Mutengo anganywa wa fhasisa we wa ṱanganedzwa u ḓo vha wone tshikalo tsha nṱha tsha masheleni a u enda o tendelwaho .
Milayo yo bveledzwaho nga Muhasho yo shumiswa kha u langa ṱhoḓea dza tshiṱafu .
11.4 Khabinethe yo livhisa ndiliso kha muvhuso na vhathu vha Republic of Tanzania kha khombo ya tshiṱuhu ya bisi yo siaho ho lovha vhathu vha 36 , vhane khavho vha 33 ha vha vhana .
Vhuhulu ha mushumo a vhu faneli u dzhielwa fhasi .
Minista wa Gwama vha ḓo ṋekana nga zwidodombedzwa zwinzhi kha Mulaedza wa Muvhalelano , malugana na thikhedzo ine muvhuso wa ḓo ṋekana ngayo kha fulo ḽa tshumiso kwayo ya muḓagasi na kha Eskom siani ḽa thandela dza mveledziso ya muḓagasi .
Ndivho yashu ndi u thusa u wanulusa khombo ya mutakalo u ṱavhanya , uri i thivhelwe kana hu fhungudzwe masiandaitwa a vhulwadze .
Iḽi vhengele ḽa zwoṱhe zwa fulufulu ḽi ṋea u swikelelea ha zwiko zwa fulufulu zwo tsireledzeaho nahone zwi sa ḓuri kha miṱa i shayaho .
Kha vha fare mabambiriri a tevhelaho :
( i ) Mulayotibe sa zwe wa phasiswa zwone nga Buthano ;
Nda ya tshikoloni na tshisambureni .
Khanedzano vhukati ha khamphani nga nthihi a dzo ngo tea u livha kha mavharivhari a tshinyadzaho a vhukhakhi musi mavharivhari ayo a si na mutheo zwavhuḓivhuḓi .
Masheleni ane a nga lingana R2 biḽioni o no kuvhanganywa nga vhatholi vha linganaho 29 000 vhe vha itela mbadelo dza vhaswa vha linganaho 270 000 .
Khoniferentsi yo dovha ya tendelana kha uri Mekhenizimu wa Ḽifhasi u bve kha Tshikwama tsha Dzitshaka tsha Mveledziso ya Vhulimi ngei Rome u ye Bonn fhasi ha vhuṅwaleli ha UNCCD .
Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho
U rekhoda datumu dzine ngadzo mabulamuhumbulo kana phindulo zwa ḓo bviswa ngayo .
U isa phanḓa na tshumisano yo dzudzanaho na vhashumisi siani ḽa u shumiswa ha pulane ya u khwiṋisa , sa zwe ya bulwa kha Pulane ya Ndangulo ya Ndaka ya Vhashumisi , u itela u rangisa phanḓa thandela nga nḓila i re na mafulufulu .
Vho Kruger vho ṋea vhuṱanzi vha dovha vha hanedza mavharivhari .
Tshumelo ya Dzilafho ya Shishi ya awara dza 24 ine ya katela vhupo ho ṱanḓavhuwaho ha Afrika Tshipembe
Kha nyimele dzoṱhe , figara dzo waniwaho dzo rumelwa u itela khwaṱhisedzo kha dzikhamphani . Thengiso ya seli dzo livhiswa kha vhubvo ha thengiso .
1 . Ṱhalutshedzo ya rekhodo kana tshipiḓa tsho teaho tsha rekhodo :
Tsedzuluso ya mafhungo aya i ḓo vha thusa zwihulwane .
Muhasho wo sedza khumbelo ya phemithi dza mupfulutshelo dza vhapfuluwi vhalavhelelwa vha tamaho u dzula kha mavundu o teaho .
Nga nṱhani ha tshivhalo tshihulwane tshine tsha khou lavhelelwa , a vha nga ḓo fhindulwa kha u ri khumbelo yavho yo ṱanganedzwa , vhudavhidzani hu ḓo itwa fhedzi kha vhahumbeli vha re kha mutevhe mupfufhi .
Uri tshandukiso i shuma nga tshamurahu zwi na matsivha a ndaṱiso .
Arali zwi sa ḓuri na kathihi , iyo ndi iṅwe mbuelo .
Hune ha vha na nyimele dza tshipentshela dzi fanaho na u dzhielwa huhulwane , muvhuso u na mushumo u fanaho wa u thusa vhaṋe vha mavu a phuraivethe kha u tsireledza mavu avho .
Mvelelo dza Ḽeveḽe ya u Bva dzine dza vha hone kha ndalukanyo iyi dzo ḓisendeka kha vhukoni vhune ha ṱoḓea kha vhathu vhane vha shumana na vhupulani ho ṱanganelaho ha mveledziso kha nyimele ya masipala .
Muhumbulo wa u linda madzangalelo a muthu ene muṋe wo vha wo sumbedzwa kha vhunzhi ha tsumbo dzi elanaho na murengelano wa ekonomi .
Hune muhwelelwa a dzula hone , a vha na bindu hone kana o tholwaho hone kana khothe ifhio na ifhio he mulandu wa itea hone .
Nḓila ine vhanna na vhafumakadzi vha dzhiwa na u farwa ngayo lushakani ndi iṅwe ya thikho ya sisiteme ya zwa polotiki , ikonomi na u tshilisana .
Fhedzi ha , kha ḽeveḽe ya miṱani , tsireledzo ya zwiḽiwa a i lingani .
A thi dzuli fhasi
U thomiwa ha Foramu ya Vhutsila zwi kati ; foramu heyi i ḓo katela vhutsila ha phurofeshinaḽa nahone i ḓo shuma na zwiimiswa zwa vhutsila u itela u dzhiela nṱha Muhangarambo wa Mbekanyamaitele ya Vhutsila na Mvelele .
Nga murahu thandela dzi fanela u thoma u shuma , u vhea iṱo na u elwa u ya nga thendelano yo buliwaho afho nṱha u itela zwipikwa zwa thendelano iyi uri zwi bveledzwe .
Kha vha kwame tshiimiswa tsha tsinisa na ha havho tsha zwa u adoptha .
U itwa ha pulane dza ndangulo ya dizaini dza mupo .
Muhumbeli muṅwe na muṅwe u fanela u badela mbadelo ya khumbelo ya R35 .
Fhedzi vha nanga u wana mushonga wavho u bva kha khemisi isi ya DSP , sa khemisi yapo kana dokotela wavho , vha ḓo tea u badela 30% ya mbadelonyengedzedzwa henefho khavho .
Mirerisano kha maḓuvha mavhili a tevhelaho a ḓo sumba uri ri swikela hani zwipikwa ezwi zwine zwa ṱoḓa lutamo lwa vhoṱhe na nyito ya u ḓiimisela u bva kha vhakwameaho vhoṱhe .
Atikili idzi mbili ndi dza u vhalwa nga maanḓa na uri dzi ḓo ṱoḓa nungo dzi bvaho kha vhone dza uri vha kona u ḓivha tshoṱhe zwi re ngomu .
Havha vhathu vha na mishumo yo vha lumbamaho kha vhuḓifhinduleli hu no yelana navho .
7.2 . Bufho ḽiṱuku ḽo rumelwa na tshigwada tsha vhoriaḓivha u ya Malawi u ita ṱholo ya u vhona uri thuso ya vhuphalalavhathu ine ya ḓo ṱoḓea ndi nngafhani .
Ndi ngadzwo tshipiḓa tshashu tsha Zwa Ndeme tshifhingani tshine tsha khou ḓa hu tshi ḓo vha u khunyeledza zwine zwa ḓo ri thusa u khwinisa vhukoni ha muvhuso kha u ḓa na mbekanyamaitele dzi pfadzaho nahone dzo ṱanganelaho dzine dza kwama khethekanyo dzoṱhe dza muvhuso .
CNS yo vha maanḓalanga a langaho o ḓiimisaho i re na ndango yo fhelelaho ya u tshimbidzwa ha tsireledzo kha u dzheniswa ha ṋuklia na miṅwe mishumo i katelaho matheriala a radioekthivi .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga yoṱhe ( tshi tsho avhelwaho tshi a zwi tendela ) .
U vhambedza maipfi na zwifanyiso kha maṅwalo .
Vhutshilo hawe hu kha ḓi fana na ha miṅwahani ya 1980 ?
Zwi amba uri , vhudzulo ha vhathu hu songo ṱumanaho na netiweke khulwane kana ya vhuḽedzani ha vhanameli vha re vhafhiri vha gondo a ho ngo tea u fhaṱiwa sa senthara ya u phaḓaladza vhuendedzi .
Afrika Tshipembe a ḽi tou vha mushelamulenzhe wa vhuṱhogwa musi zwi tshi ḓa kha mveledzo na mbambadzo ya mveledzo ya thoro khumbaole ya dzitshaka , na , nga u ralo , Afrika Tshipembe ḽi dzhiwa sa muṱanganedzi wa mutengo .
Mutheo wo adziwa sa mugudi wa vhutshilo hoṱhe mutshudeni wa mutelwadigirii u ḓo shela mulenzhe kha u tikedza tsheo dza tshiṱirathedzhi na fhedzisela u livhisa u shela mulenzhe kha sia iḽi .
Mafhungo a vhupulani ha u renga zwithu ndi a ndeme , nahone ri tea u ṋetshedza thikhedzo kha sia iḽi vhutshiloni .
Kuvhonele kwa tshifhinga tshilapfu ndi kwa uri Tshikwamapfarelwa itshi tshi ḓo vha na vhudzivha ha u ita mbuelo i no bva kha zwiko zwo imaho nga zwoṱhe .
Vhuendelamashango ha dzitshakha vhu khou bvela phanḓa u vha tshipiḓa tsha ndeme tsha lwisa tsha vhudipuḽomati ha ikonomi yashu , vhu tshi khou shela mulenzhe kha u sika mishumo na nyaluwo ya ikonomi .
U langa na u londota mafhungo a Zwiko zwa Vhathu .
Ri ḓo kuvhanganya zwiko zwoṱhe zwine zwa nga vha hone u itela u phaḓaladza mulaedza wa u thivhela , u ṋetshedza thikhedzo kha avho vho kavhiwaho na u kwamea , u fhelisa samba kha HIV na AIDS khathihi na u bvela phanḓa na ṱhoḓisiso yashu ya u wana thandululo ya dzilafho .
Musi SARS yo no ṋekedza thendelo , vha ḓo ḓivhadzwa hu saathu fhela maḓuvha a si gathi .
Masipala a u ngo vha na masheleni a u renga mitshini miswa nahone ngauralo Masipala wo dzhena kha thendelano ya ḽisi ya miṅwaha miṱanu na khamphani ya phuraivethe .
Zwenezwo Muhasho a u nga ḓo ṋea themendelo kha tshivhalo tshi ṱoḓeaho .
Tshenzhelo i no bva ha vhomasipala vhe vha dzhena kha mafhungo a CBP ndi ya uri ndugiselo dzi anzela u nyadziwa zwa fhedza zwo tshinya vhunzani ha kutshimbidzele ukwu nga vhuya .
Kha ri ambe Lavhelesani zwifanyiso izwi .
Vhatu vhararu kha vha malo vha vha vho tsireledzea , vhavhili kha fhethu ho tsireledzeaho lwa mulayo na muthihi a re fhethu ha vhufa ha mupo .
Rekhodo dzi itwa hu na mushumo nahone , sa vhuṱanzi ha mbadelo , dzi na mushumo u yaho phanḓa sa nḓila ya ndangulo , vhuḓifhinduleli , u isa phanḓa ha u shuma , vhuṱanzi ha zwa mulayo na u wanululwa ha mutshinyalo .
Ho sedzwa mbonwasia ya mbumbo ya shango ya Vundu , mveledziso na u thomiwa ha dzilafho nga vhudavhidzanikule Vunduni sa zwa ndeme .
Kha maḓuvha o fhelaho , zwiṱitshi zwa mapholisa u mona na ḽa Afrika Tshipembe zwo vha zwi tshi fara muṱaṱisano nga ṅwaha wa tshiphuga tsha tshiṱitshi tsha mapholisa tsho kunesaho .
U dzhenelela miṱangano ya komiti
Nḓivho ya u shuma ya vhukuma , u pfesesa na tshumiso ya maitele a u vhulunga na u dzumbulula u ya nga ha ndangulo ya ridzhisiṱara / rekhodo kha vhupo ha mushumo .
I shumana na mafhungo a vhubindudzi kha sekithara , u shayeya ha vhukoni na mafhungo a mveledziso ya vhashumi .
Mawanwa aya a dzinginya uri ndovhololo ya mbekanyamushumo dza zwino dzi nga ṱoḓea u itela u fhelisa u vhudakwa Afrika Tshipembe .
U fhelekedza vhagudi kha masia oṱhe a kiḽinikhala o ḓiṅwalisaho kha khoḽidzhi .
Vhukando uhu hu sedzesa ṱhoḓea dza u tikedza zwa vhudzulo ha vhufhaṱelavhathu na ha vhathu vha miholo ya vhukati .
U pennda kana u ola zwiṋoni , khovhe , zwikhokhonono , zwikokovhi n.z. u shumisa khirayoni dza mapfura dza mivhala yo dzikaho , u haseledza nga ha mivhala , zwivhumbeo na mbonalo zwi tshi ya nga u kwama itsho tshithu , phetheni na u khwaṱhisedza , u sedzana u ita nyambedzano nga ha vhutsila ha tsiko ya ḽifhasi
Mashango aya oṱhe a ḓo dzhenelela kha mushumo u pfalaho , u re khagala nahone wa ndeme une wa vha wa u wana nḓila ya u nanga pulane ya shango ḽine ḽa nga shumisana na ḽiṅwe kana mashango ane a nga shumisana kha u ita mushumo wa u bveledza mbekanyamushumo dza nyukiḽia .
a . fothokhophi iṅwe na iṅwe ya siaṱari ḽa muelo wa A4 kana tshipiḓa tshayo
Tsha u fhedzisela , malugana na ṱhaselo iyi , u nga haṱula fhedzi ngoho nga murahu ha tsengo .
Muhumbulo ndi wa uri mafhungo aya a ḓo shumiswa kha tsireledzo ya tshirunzi tsha dzhenethiki tsha zwipuka izwi .
Zwishumiswa zwo sumbedzwa dzi na tsumbo dzi re kha dziithaḽiki .
Ndivhanelo : U vhona uri hu na munaguludzo wo teaho khathihi na u rengwa ha zwidzidzivhadzi na zwishumiswa zwa dzilafho u itela zwibadela .
Vho bebelwa kha muṱa wa zwa poḽotiki ngei Tshipembe ha India .
Ri ḓo swikela nyaluwo na mishumo ine ra i ṱoḓa kha sekhithara ya ikonomi , arali ra isa phanḓa na u shumisana nga nḓila iyi .
U ṱavhanyedzisa mveledziso ya sekhithara ya phuraivethe .
U ṱanganedza na u shuma khumbelo dzo fhambanaho dza mafhungo , ridzhisiṱara , dzifomo , ndaela na nḓivhadzo .
Muvhuso u nga si imelele ṱhoḓea dza vhadzulapo vhoṱhe .
Maga a shumisa muelo wa u ela masiandaitwa a thimbanywa dzo imaho ngauri dza ndeme ya maḓi kha u tea u shumiswa ha maḓi dzo ṱalutshedzwa kha khethekanyo iyi ya nyendedzi .
ndayotewa ya dzangano
Nyambedzano dza Muphuresidennde na Foramu ya Mabindu ya Afrika Tshipembe na Qatari zwo ṱuṱuwedza nyanḓano vhukati ha Bindu na Bindu ndivho i ya u fhambanya ikonomi idzo dzoṱhe .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvela phanḓa na u tamba tshipiḓa tshihulwane kha vhushaka ha dzitshaka kha ndingedzo ya u wana mulalo wa ḽifhasi na tsireledzo , mveledziso yo livhiswaho kha vhathu na ndaka ya vhoṱhe .
Tshelede ya shango : Masheleni aya a kumedzwa nga Rannda ya ḽa Afrika Tshipembe saizwi iyo i yone tshelede ya shango ine ya itwa ngayo ṱhiransekisheni dza bodo .
Hezwi zwi katela thikhedzo ya zwa nḓowetshumo kha mashango a khou bvelelaho , nga maanḓa ayo a Afrika na Mashango a re Fhasisa kha u Bvelela ( dziLDC ) .
Mulayo wa Maḓi u ṋetshedza u vhulunga zwi tshilaho lwa tshifhinga tshilapfu .
Pulane dza u shuma ngadzo u itela u swikela tshiṱirathedzhi tsha Vhudzulo tsha EC zwo dodombedzwa kha khethekanyo iyi .
Hezwi zwi katela u engedza khothe dzo lavhelesanaho na zwenezwo dza dzingu uri dzi livhane na milandu ya zwa vhudzekani , na u khwiṋisa milayo yashu ya milandu ya zwa vhudzekani na u ṋetshedza mapholisa vhashu zwikili zwi khou ṱoḓeaho u itela u shuma zwavhuḓi na milandu yo raloho .
Zwa u shumiswa ha zwiko nga nḓila yo fhelelaho kha zwa ndondolo ya mutakalo ya fhasi , ya vhukati na ya nṱha ndi vhuḓifhinduleli ha Muhasho wa Mutakalo .
Kha vha ḓadze fomo ( DL1 ) ya Khumbelo ya ḽaisentsi ya u reila henefho DLTC .
Thandela ya zwenezwino ya zwa maḓi ndi Thandela ya Maḓi ya Mhlathuze ya R96-miḽioni i re Richards Bay ngei KwaZulu-Natal , ine ya ḓo ṋetshedza maḓi o kunaho kha miṱa ya 6 000 .
Vhanna vhararu vho ḓo livhana na vhafunani , vha ṱoḓa tshelede khavho , he vhafunani vha hana u vha ṋea tshithu .
Zwi shumiswaho kha zwiḽiwa zwa na u viiwa ha phukha u itela vhubindudzi : R65
Nyanḓadzo ya Manweledzo a Mbuelo ya Vundu na Zwibviswa zwi tea u ṋetshedzwa hu sa athu fhela vhege mbili dza u kumedza mugaganyagwama wa lushaka .
Mabunga na fhethu ha u tambela
Hu na phambano ṱhukhu ya dzingu kha nzulele ya thikhedzo ya mphomali vhukati ha mimasipala yapo kha tshiṱiriki .
Hune ha muthu a nga dzula huṅwe na huṅwe , hu na khonadzeo ya uri zwiṅwe zwidulo zwi ḓo konḓa u zwi swikelela .
Mulayo wa Khothe Khulwane u khwaṱhisa vhulanguli nga u isa madzhisiṱiraṱa kha Khethekanyo dzoṱhe dza Khothekhaṱhuli fhasi ha ndango ya Muphuresidennde Muhaṱuli wa Khethekanyo i kwameaho .
A. Mafhungo a Zwino kha Shango
Ndi khou tama u tou livhuwa tshipiḓa tsha ndeme tshine tsha khou isa phanda na u tambiwa nga vhashumi vha Muhasho wa Mutakalo vho ḓiimiselaho u vhona uri rina lushaka lu re na mutakalo wo fhelelaho na hone lu re na ndivho .
U ṱanganedzwa uhu hune zwibveledzwa zwa ḓiphiṋa ngaho kha misanda ya ḽifhasi i ṱanziela khwaḽithi ya nṱha ya sietha yapo ya Afrika Tshipembe .
Ri fanela u ita nga uralo na u dzula ri na ngoho kha riṋe vhaṋe , u vhulunga vhuṋe hashu , mvelele yashu , mikhwa na mihumbulo .
U pulana hoṱhe ho nweledzwa kha nḓivhadzamulayotibe nga ha vhupileli na u swikiswa ṱafulani phalamenndeni nga Lambamai 1979 .
Imbani luimbo lwa " Ṱhoho na mahaḓa " musi ni tshi khou :
Ri tea u dzhia maga o khwaṱhaho na u vha na vhukoni ha u bvelela .
Vhaofisiri vha muvhuso na vhone vha nga si lavhelelwe u ita tsheo dza khwiṋesa kha vhadzulapo arali vhadzulapo vha sa dzuleli vho u vha ḓivhadza nga ha ṱhoḓea dzavho .
Tshiimiswa tsha zwa u adoptha tshi ḓo ita tsedzuluso/ tsedzuluso ya hayani u vhona arali vho fanelwa u adophtha ṅwana .
Dziṅwe dza mbilahelo dzire khagala na zwe zwa lavheleswa khazwo kha foramu iyo , hovha zwitatamennde zwa nga mushumo wa miṱa kha u ṋetshedza thikhedzo kha vhana .
Musi u rerisana kha mafhungo aya ho no phethwa , mushumo u ḓo thoma wa u sima zwiimiswa zwo teaho khathihi na sumbedza nga vhuḓalo vhushaka hu re hone
2.2.1 U wana muhumbulo wa Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho
Muhasho u ṱoḓa u vusuludza tshiṱirathedzhi tsha pfunzo ya tsireledzo ya badani dzayo u itela uri u ḓe na thasululo dzi konadzeaho dzavhuḓisa dza u fhelisa u thulana ha zwiendedzi na mpfu dzibadani dzashu .
Fhedzi Anasi o vha e na tseḓa a sa toḓi ḽa zwiḽiwa zwawe na muṅwe muthu .
Tshiṅwe tsha ndeme kha phere ya zwithu zwa ndeme ndi nḓivho ya nnyi na nnyi , nahone i vhidzwa u pfi khii ya tshitshavha ya ḽihoro ḽine ḽa khou ambiwa nga haḽo .
Mutholi a nga si pandele mushumi mushumoni wawe , u fhungudza muholo wa mushumi kana u fhungudza maitele a kushumele ngauri -
Muṱangano wo amba nga ha masiandaitwa a mbulungo dza phuraivethe na zwiteṅwa zwi elanaho na thengiselano kha u lambedza mveledzo .
Sa u tou dzhenelela kha kuno kuitele , Tshiṱaṱamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa tshifhinga tsha vhukati u sumbedza zwithu zwi ṱoḓeaho u itela nyaluwo nnzhi nahone ine ya tou kovhekanwa kha miṅwaha i re phanḓa .
Tshigwada tsho hulisa shango ḽashu nga u wina mendele ya fumi kha mitambo yo fhambanaho , hu tshi katelwa na mendele mivhili ya musuku .
Mafhungo a sedzwa nga nḓila ya phetheni na kuitele kwa tshikhala , thaidzo na zwivhuya , mafhungo a phaṱhululo na tshandululo ya zwa mavu
Ndi tshifhinga tshilapfu ri sa dzhii vhuḓifhinduleli hashu sa vhabebi ; zwo leluwa nga maanḓa u sumba he vhaswa vha khakha hone , fhedzi ri tea u vha na vhuḓifhinduleli kha muthu muswa muṅwe na muṅwe a re khothoni .
Nga mulandu wa zwenezwo , kha ṅwaha woṱhe wa 2020 , GDP ya vhukuma yo tsela fhasi nga 7.0% - zwine zwa vha mvelelo dza khwiṋesa kha zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Vhanangiwa vha tea u ḓiswa nga u shumisa Fomo ya u nanga ya Tshiofisi ine ya tshimbila na Nḓivhadzo iyi .
Vhabveledzi vha malaṱwa vha fanela u dzudzanya pulane dza u khwaṱhisedza uri mbetshelwa yo linganaho nahone yo teaho i a itiwa ya ndangulo ya nḓila dza malaṱwa dza zwino na dzo humbulelwaho .
Kha vha ri ndi engedze nga uri mihasho ya muvhuso kha maimo oṱhe i tea u shumela tsini na zwitshavha na u vhona uri mbilaelo dzoṱhe dzo lavheleswa phanḓa ha musi dzi sa athu hulela .
Nga tshifhinga tshithihi , ho vha hu na nyingapfuma yo vusuluswaho ya mubindudzi kha tshipiḓa tsha vhashelamulenzhe vha mashangoḓavha .
Ho vha hu na swiswi ḽihulu hu sa rotholi .
Tshigwada tsha Mushumo tsha Lushaka tsho vha na mukovhe kha u sima moduḽu uyu khathihi na tshivhumbeo tshawo .
Khoudu dzi lusa u ṱuṱuwedza u sikwa na nyaluwo ya ndangulo dza feme dzi langwaho nga vharema dza phuraivethe dza tshikwama tsha ndinganelo .
Vho humbela thuso kha Muhulwane wa Mmbi ya Vhupileli .
Zwi ṱoḓa u ṱaluswa ha zwipiḓa zwa ndeme zwa u shumisa mavu na mveledziso ya mavu na mugaganyagwama wa tshumelo dza vhuinzhiniara .
Nga nṱha , hu ṋetshedzwa vhugudisi ha tshifhinga tshoṱhe kha vhashumi nga nḓila ya vhugudisi ha mushumoni , madzulo a vhugudisi a nga ngomu o bveledzwaho nga khamphani na khoso dza vhugudisi dza nnḓa .
Zwanḓisedzo ya Zwiḽiwa , Vhudzulo na maṅwe makwevho Vhuendi , U vhulunga thundu na Vhudavhdzani Tshumelo dza Masheleni na Vhubindudzi
Naa dzisilindara dza gese ya u duga dzi a vhuyiselwa fhethu ha u vhulunga hune ha dzhena muya musi shifthi yo fhela ?
Gaidi iyi i na mushumoitwa wa M & E wa u thusa kha u monithara , u ela na u tikedza Nḓila ya 1 u swika kha 3 na Tshishumiswa tsha M & E tsha 1 : Asesemennde ya mushumoitwa wa komiti , u bvela phanḓa na kushumiselwe kwa masheleni a u sokou ṋetshedza .
Nga heyi nḓila , tshiṱirakhitsha tsa data tshi vha tshithu tshine tsha katela zwoṱhe data na mishumo .
Ri khou ramba vhadzhiamukovhe vhoṱhe u shuma na riṋe u shumisa thasululo dza PULANE KHA U WANA IKONOMI MURAHU NA SAMITHI YA MISHUMO sa mathomo kha u sika mishumo .
Fhedziha , pfanelo dze dza ambiwa kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 a si uri dzi ḓa dzi si na mikaṋo na uri a dzo ngo tea u kandekanya pfanelo dza dimokirasi dza vhaṅwe .
Ndi khumbelo nngana dzo tendelwaho na mutendelo wa tekiniki ya mavu ?
Masheleni a nyaluwo na u engedzedza ( ndambedzo ya masheleni kha bindu u itela u engedza kushumele kwaḽo kana u dzhena kha mimaraga miswa )
Netiweke na yone yo ṱanganyisa vhana vha tshiṱaraṱani vhane vha nga vha vho ṱutshela miṱa ya havho , nga zwiitisi zwifhio na zwifhio , fhedzi tsha ndeme vho ṱanganyiswa hafhu na miṱa ya vhomme avho .
Mbuelo u bva kha dzifaini dza vhuendi dzi fhasi ha mbuelo yo gaganywaho nga vhanga ḽa vhuleme kha u kuvhanganya dzifaini nnḓa ha vhupo ha masipala .
Tshiṅwe hafhu , tshiimiswa itshi tshi tea u bula uri tshi ḓo alusa hani vhashumisi vha nyambo nnzhi zwikoloni .
Na madzinginywa a uri tshipikwa tshashu tsho vha tshi na ndaela ya u sa vha hone musi hu tshi vouthiwa o vha e na vhukhakhi nahone ha na vhubvo .
Kha vha humbudze vhashelamulenzhe uri zwavhuḓivhuḓi fureme ya ḽogo ndi thebuḽu ine ya tea u vha thusa hu si u vha kanganyisa .
Vho humbela vhabebi uri vha dzule vho vula maṱo musi vhana vha na u vha tsini na maḓi u thivhela uri vha sa nwele khothe .
U alusa ikonomi na u bveledza mukatelo wa matshilisano na wa ikonomi zwo vha zwa ndeme vhukuma .
Komiti ya Wadi i nga ramba vhaimeleli u bva kha zwigwada zwi re na dzangalelo zwi ngaho zwa vhafumakadzi , vhoramabindu , vharangaphanḓa vha sialala na madzangano a zwitshavha u dzhenelela wekishopho ya ḓuvha ḽithihi kana mavhili hune Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ya kumedzwa na mihumbulo ya zwine zwa tea u dzheniswa ya ambiwa nga hayo ha dzhenwa kha vhudzivha .
U vhala a eṱhe ( fikishini pfufhi na zwirendo ) .
3 . Muphuresidennde vho thola Vho Hlengani Mathebula sa Mudzulatshidulo wa Bodo ya Vhalangi vha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Nyanḓadzamafhungo na Daivesithi .
Elementhe dzine dza thithisa mveledziso ya vhulimi , dzi katela u gonya na u tsa ha tshelede kha phimo ya nzwalelo , mbuelo dzi kungaho nnzhi kha u shumisa huṅwe ha tshelede , mbonalo ya thengiso dzi si dzavhuḓi , phimo dza u renga tshelede ya ḽiṅwe shango dzi songo dzikaho , milayo ya mushumoni na u sa vha na vhuṱanzi kha vhushaka ha vhashumi ha tshifhinga tshiḓaho .
Vhadzheneleli vha shuma nga dziphere ( vha tshi amba na a re tsini navho ) na u ambedzana nga ha phindulo ( vha vha fhe minetse ya 10 u ya kha 15 u sedzesa idzi mbudziso )
Naho vha tshi nga pfa u nga maitele a ya a konḓa vhukuma , vha ḓo wan uri zwi a leluwa na u ṱavhanya u shuma nga i yi nḓila .
Sia iḽi ḽi ḓi dzula ḽi khaedu nahone i ṱoḓa tshiṱirathedzhi tsha tshifhinga tshilapfu tshi no katela masia oṱhe a muvhuso .
Nṱha ha izwo , sa mutholi , ndi afhio maitele a kutholele e a sumba u ḓalesa khethululo ?
Tshikwama tsha Khombo dza Badani kana Vhulanguli ndi tsumbo dza tshiimiswa tsha tshitshavha tshine a si tshipiḓa tsha muvhuso wa lushaka , vunḓu kana wapo sa zwe zwa sumbedzwa nga mulayo , ngauralo hu nga si itwe khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani zwo .
Ṅwalani mafhungo mararu ni tshi bula zwe zwa ni takadza buguni iyi .
4 Mutshutshisi u ḓo sedzulusa mbuno dza mulandu muṅwe na muṅwe nga vhuronwane .
U ḓiṅwalisa ha matshudeni hu khunyelela nga murahu ha u kumedzwa ha pulane ya bindu .
Khakhathi dza zwenezwino dzo iteaho ngei KwaMashu , tsini na Durban dzo vhangwaho nga mivhigo i si yone ya vhana vho hombokwaho vhuponi uvho na mavharivhari a u hombokwa ha ṅwananyana wa Naledi , wa Soweto nga vhathu vhane vha khou tshimbila nga Toyota Quantum na nomboro yayo zwe zwa phaḓalala kha nyanḓadzamafhungo ya matshilisano , zwe nga murahu zwa wanala uri a si zwone .
Buthano ḽa Lushaka kana iṅwe-vho ya dzikomiti i nga -
Miraḓo vha ḓo badelwa u ya nga phimo yo themendelwaho nga Muhasho .
Fhedziha , hu ḓo vha u sa vha na vhuḓifhinduleli arali ra nga ita uri ndambedzo i vhe hone hu si na vhupfumbudzi , hu si na eletshedza na u sa vhea iṱo .
Ndi ngazwo vha khou tou zwi dzhielesa nṱha ... ' '
14.1.4 Arali nga zwiitisi zwiṅwe na zwiṅwe khumbelo ya vhaisa tevhedzi milayo yo ṅwalwaho afho nṱha , Muofisiri wa Zwamafhungo a nga si sokou hana khumbelo yavho , u tea u thoma a vha ḓivhadza uri u khou ṱoḓa u hana khumbelo a dovha afha na zwiitisi .
u vhona uri Muhasho wa zwa Muno u a shomedzwa uri uri u kone u shuma zwavhuḓi .
Hu fanela u vha na fentsi na dzigethe kha mikano nga nnḓa , u swikela zwo ṱhoḓea dzo tiwaho u mona na lushaka .
U pfiwa ha mugaganyagwama wa masipala hu tendela Komiti dza Wadi uri dzi dzhenelele kha mveledziso dza mugaganyagwama wa masipala .
Shedulu ndi tshishumiswa tsha ndeme tshine tsha ḓo thusa vhatshimbidzi kha u pulana maga ane a ḓo dzhiwa u swikelela pulane .
Thendelano ya u kovhekana mbuelo i nga sedzwa nga huswa ?
Zwithu zwine vha fanela u zwi humbula
Fhethu ha mvelelo vhu na vhushaka na mishumo yoṱhe yo pulanwaho kha u engedza vhukhwine ha zwiḽiwa zwi re hone .
Vhukando ho fhambanaho vhune ha nga dzhiwa kha ndangulo ya thandela vhu nga khethekanywa u ya nga masia a tevhelaho :
Sa i zwi mutengo wa u wana mafhungo a fhulufhedzeaho nga ha mimakete i sili u nga vha nṱhesa kha dzikhamphani dzine dza kha ḓivha ṱhukhu vhukuma u bva Tshipembe , dzi anzela u bindudza kha mashango a vhahura , hune vho thola nḓowelo iṅwe nga kha mbambadzo kana mbofhano ya zwa mvelele kana murafho .
Ndayotewa yashu , sa tsumbo , i thivhela nyandiso ya khethululo nga lukanda na kuambele kwa vengo .
( iii ) u tsireledzwa ha makete wa vhathu vhoṱhe malugana na u tshimbidzwa ha thundu , tshumelo , lupfumo na mishumo ;
Volumu ṱhukhu yeneyo i amba uri muhwalo kha mupo nga vha nga ḽa u laṱwa hawo zwigangeni zwa nnyi na nnyi kana mugodi ha malaṱwa , a zwi nga ḓo vha zwa vhuṱhogwa .
Pfunzo ndi mutheo wa mbekanyamushumo dzoṱhe dza muvhuso na uri Miraḓo yoṱhe ya Khorondangi vha ḓo vha vha tshi khou shela mulenzhe .
Phakha dza mvelele dza u fhaṱa lushaka dzi ḓo sudzulusa zwidodombedzwa zwoṱhe zwa ḓivhazwakale zwi sumbedzaho vhukoḽoni na zwivhumbwa zwa muvhuso wa khethululo u itela mirafho ya matshelo .
Muvhuso wo ṱaḓa mbadelo khulwane u itela ḽaisentsi idzi ngeno vhabveledzi vho ḓikanda nga mbuelo dza maraga wo ḓadzwaho nga vharengisi vha tshivhalo tshiṱuku .
Hezwi zwo fhedzisela nga u ganḓiswa ha muvhigo wa u fhedzisela na mvetamveto ya mulayotibe .
Ngauri vhafumakadzi , u ya nga mvelele vha fanela u vhona uri vhana na miṱa yavho vha tea u wana zwiḽiwa nga tshifhinga itshi , zwi sia vha sa koni u dzhenela miṱangano iyi .
Ri khou dovha ra dzhiela nṱha uri u shuma ha Minisṱa wa Gwama na vhaḽedzani vha matshilisano zwi katela khethekanyo ya kushumele kwa vhupimi ha zwikolodo zwine zwa ḓo topola mbuedzedzo dzo teaho na vhudzheneleli ha u vhulunga maraga ya masheleni yo khwaṱhaho na gireidi ya vhupimi ha tshikolodo .
Mushonga wa vhuṱungu ho sedza fomuḽari ya mushonga nahone u tea u randelwa nga DSP
MaAfurika Tshipembe vha tea u shela mulenzhe vha ṱanganya tshiṱirathedzhi tsha ABC ( U ṱutshela , kha vha fulufhedzee , vha shumise khondomu ) sa nḓila ya vhutshilo .
Vho Naidoo shela mulenzhe zwihulu kha ndango ya masheleni ngomu kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Uri vha kone u ṱanganedzwa vha tea u vha vha :
Vhalani ni tevhedze ndaela dzi re kha ḽebuḽu tshifhinga tshoṱhe .
Vhukati ha maga a mbekanyamaitele ane a ṱoḓea u itela u livhana na themamveledziso ya Afrika khaedu ndi :
Zwiimiswa zwa u vhulungela khazwo zwi tea u dizainiwa u itela u tendela tshifhinga tsha u vhulunga .
U khwaṱhisa u vha hone ha kiḽiniki dza nyendelavhathu vhuponi ha mahayani kana ha bvungwi
Vhu ita ngaurali ngauri a vhukoni u amba .
Maitele aya a vhuendedzi a yelana tshoṱhe na thyori ya mufhiso , fhedzi zwi sa ambi uri zwo tou ralo kokotolo .
Mulayo u ṋetshedza uri khomishini i tea nga zwiṅwe zwifhinga u ṅwala mbekanyamushumo dzi vhekanyaho kha mutevhe u ya nga u tevhekana nga ndeme ya mafhungo ane nga muhumbulo wayo a ṱoḓa u dzhielwa nzhele .
Mitengo yoṱhe na zwidodombedzwa zwoṱhe zwi tea u vha khagala u itela u vhona uri thengophikhisano i lavheleswe u itela khaṱulo .
Tshiteṅwa 77K tsha PAIA tshi sumbedza vhuṱhogwa ha pfanelo ya swikelela mafhungo kana dzirekhodo .
U dovha u katela , naho zwi kha tshiimo tsha fhasi , u sa tsha dzhielwa nṱha ha zwikolodo zwine zwa sa tsha kona u wanalea murahu nga Mihasho yo fhambanaho .
Vha dzhiele nzhele uri vhubvanyelelo vhu tshimbileaho vhu tea u dzulela u rekana vhupo ha mavu o shumiswaho kha madzulo , fhedzi vhu sa kateli tshipiḓa tsho vuleaho tsha nnyi na nnyi tsha kha vhupo vhu swikelelaho .
Tshiṅwe hafhu , ri tea u livhuha zwiimiswa zwa vhugudisi zwashu zwapo uri zwo ṱavhanya u ri dzhoina .
Khabinethe i tikedza mbidzo ya Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ya ṱhavhanyo ya vhulamukanyi kha u tsivhudza vharangaphanḓa vha sialala na miraḓo ya tshitshavha uri vha dzhiele nṱha u lwa na u tambudzwa kana u litshedzelwa .
Magavhelo kana thikhedzo ya masipala - u sedza arali hu na iṅwe ndambedzo ine ya ḓo shumiswa kha phurosese .
Tshibogisi tsha 1 tshi sumbedza zwidodombedzwa zwine zwa fanela u ṋetshedzwa nga muṱoḓisisi u itela uri vhone vha zwi ḓivhe musi vha sa athu dzhena kha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa .
Tshiṅwe tsha tshithivheli tsha u ḓisa sofuthiwee ya Britain kana Amerika ndi mvelele ya dzhia sia ḽithihi ine vha vha nayo kha mashango a devhula .
( 1 ) Muthu we a vha e Sinetha a songo vhewaho sa murumelwa wa tshoṱhe kha khoro ya lushaka ya Vunḓu u tea u vha muraḓo wo ḓalaho a no ḓo voutha kha vhusimamilayo ha vunḓu ḽe ḽa mu wana sa sinetha hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 48 ya Mulayotewa wo fhiraho .
U sala murahu kha mbadelo dzi itelwaho phanḓa dzoṱhe dzo salelaho kha dzo bviswaho .
Kha vha ḓadze fomo DL1 , khumbelo ya ḽaisentsi ya u ḓiraiva .
Thevhekanyo yo gaganywaho kha iḽi ḽiṅwalo hu tou vha ndededzi .
Ni ambe uri mutsho wo ima nga nḓilaḓe vunḓuni ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Kha sia ḽavhuḓi , mitengo ya tshivhambadzwa yo khwinisea u bva kha u wa hayo nga tshifhinga tshi konḓaho , naho i sa athu tou vhuelela kha ḽevele ye ya vha i zwone phanḓa ha tshifhinga tshi konḓaho .
Maputelele ku ta u elana na zwi re afho nṱha nahone hune ha shumiswa vhorakhonṱhiraka vha sekithara dza phuraivethe u bvisa mathukhwi a ndondolo ya zwa mutakalo , hu tea u shumiswa zwifaredzi zwavho zwo bulwaho .
c ) Bugupfarwa ya Ndangulo ya Thandela .
U vhiga murahu ndi ndeme uri tshitshavha tshi dzule tshi tshi khou vhudzwa nga ha mvelaphanḓa na khaeu .
Kha vha kwame ofisi yavho yapo ya ḽaisentsi u vhudzisa mutengo .
Hezwi , zwavhuḓivhuḓi , zwi thivhela vhukoni ha nḓowetshumo u ṱhogomela , kana u swikela , zwa ikonomi ya tshikalo .
Vhaaluwa vho vha vha khou ṱhonifhiwa ngauri vho vha vhe na nḓivho iyi , nahone vha tshi nga i funza vhaswa , vhane vhone mushumo wavho ho vha hu u thetshelesa hu si u vhudzisa mbudziso .
Vhunzhi ha vhatholi vho ḓiṅwalisaho vha kha sekithara ya mbuelo .
Nga tshifhinga tshithihi , vhukati ha vundu , u swikela haḽo kha maraga ya u rengisela mashangoḓavha na dzinetiweke dza themamveledziso yaḽo yo bvelaho phanḓa zwi vhona vhunzhi ha mishumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi i tshi itea Gauteng .
Hu si kale ri ḓo vha ri tshi khou khunyeledza muhanga wa u ita uri vhashumeli vha muvhuso vha vhe vhathu vho gudelaho zwine vha khou shuma zwone .
Muhumbulo wo faredzaho uho u dzhiululwa ha ndaka a zwi tou vha u itela u laṱisa mufariwa , fhedzi ndi u mu hanela kha u shumisa tshishumiswa tsha u tshimbidza kana u ita mulandu .
2.3 . Maga a u dzhenelela ane a khou thoma u shumiswa nga muvhuso o livhiswa kha u bveledza pfanelo dza vhana sa zwe dza sumbedziswa zwone kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha wa 1996 .
Khethekanyo ṱhukhu dza tshumiso ya maḓi yo imaho ngauri dzi nga vha na ṱhoḓea dzo fhambanaho vhukuma dza ndeme ya maḓi .
Bodo dza tshiimiswa dzi fanela u vhumbwa nga tshithihi tsha raru tsha vhalangi vha ne vha si vhe kha khorondangi na mudzulatshidulo ane a sa vhe kha khorondangi .
Mishumo i anzela u ṱanganedza mikhwa mikene nahone ngauralo i dzulela u tevhedzwa nga nnyi na nnyi .
Nga murahu ha therisano dzo khwaṱhaho dza mafhungo aya , miraḓo ya khoro yo tshea u ḓirula mushumo nga u tou funa na zwenezwo .
Migaganyagwama u bva kha zwiko zwoṱhe i ḓo kovhelwa kha zwithu zwa ndemesa zwe ha tendelanwa ngaho .
U ṋetshedza mbekanyamaitele dzi re khagala na u shumisa u itela u khwinisa tsireledzo ya mafhungo .
U sikwa ha zwiimiswa zwo fhambanaho na maitele nga ngomu ha sisiṱeme ya UN zwo bveledza maitele o khwaṱhaho a ( vhukati ha zwiṅwe zwithu ) ṱhoḓisiso dza u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu ho vhigwaho , u farwa ha miṱangano ya vhupfiwa ha vhadzulapo , na themendelo dza mbekanyamaitele dza ḽifhasi .
Komiti dza wadi dzi sedzwa sa zwiimiswa zwi no eletshedza zwo imaho nga zwoṱhe nahone a zwo ngo tea u dzhia sia .
Hu ḓo dzhielwa nzhele miṱa ya kha vhupo ha madzingu a mikanoni ya shango na avho vha dzulaho kha vhupo ha tsini na Square Meter Array ( SKA ) ngei Kapa Devhula .
Hezwi zwi thivhela fulufulu ḽo imaho ( static electricity ) uri ḽi sa fhaṱele zwine zwa nga shandukisa tshikalo tsha mushonga une wa ya kha mafhafhu avho .
U ṋea mvulatswinga ya maṅwe maṅwalo sa ḽitambwa na zwirendo zwo fhambanaho
Maano a sisṱemathiki a tshumiso ya Mbekanyamaitele kha Pfufho dza Masheleni , o sedzaho kha uri nḓisedzo ya tshumelo i vhe ya demokirasi , o bveledzwa .
Ndi ngazwo zwi zwa ndeme u thoma u sedzulusa arali muthu a tshi nga phasa pfunzo sa rasaintsi kha nthihi ya mabuḓo a mushumo .
Zwipotso na mitambo
U ṅwala Kha vha ṱole Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Kharikhuḽamu na u Linga ( Tshivenḓa masiaṱari 18 - 19 , hu no ambiwa nga muṅwalo na kuṅwalele .
Sa i zwi roṱhe ri tshi zwi ḓivha , tshivhalo tsha murafho wa mashuluwa tshi khou ngalangala na mbetshelwa i fanela u itwa u itela nyaluwo .
Ndondolo i tea u itiwa u itela uri ṅanda i dzule i kha tshiimo tshayo tsha tsombwa tsho ḓoweleaho nga murahu ha u dzheniswa .
Senthara idzi dzi thusa desike ya maṅwalo na mafhungo a vhaṅwe vhomakone na dziṅwe khumbelo dzi itwaho nga vhoramabindu .
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri vha nga swikekelela ḽinki ya WAP ye vha i wana nga SMS arali luṱingothendeleki lwavho lu na WAP ( vha tshi kona u swikelela inthanethe kha luṱingo lwavho )
I kovhelaniwa na radioḽodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela ya gumofulu ḽa R15 907 nga muṱa nga ṅwaha
Kha miṅwaha ya zwinozwino , naho zwo ralo , vhathu vho thoma u vha na dzangalelo ḽihulwane kha zwi yaho kha zwiḽiwa zwashu .
Nyito dza ndango dza nga ngomu dzi tevhelaho dzi tea u itwa nga muraḓo wa vhashumi miṅwe na muṅwe o ḓiimisa a re na vhuḓifhinduleli , kha ndangulo kana khamusi , hu na u itwa ha ṱhiransekisheni iṅwe na iṅwe .
Nzivhanyedziso kha mushumo wa vhufhaṱi na nyolo dzo teaho i ḓo vha i so ngo pfukwa lwa mulayo nga u vhuedzedza tshivhumbeo tsha mushumo kha vhupo vhu no fana nga tshitaili tshi no fana sa tsha vhukuma .
Tshivhangi tshihulwane tsha vhufamuraḓo ndi u vhumbea ha govho ḽa malofha , zwine zwi anzela u elana na u denyefhala na u konḓa ha lukanda lwa kha tsinga .
U tou vha muhumbulo wa masipala wa u sedzulusa Pulane ya Mveledziso ya Madi yawo kha ṅwaha muṅwe na muṅwe u vhona u tevhedza hawo zwithu kha nyimele i re hone sa izwi masipala u tshi isa phanḓa na u ita zwa thandela dzawo dza maḓi hu na muhumbulo wa fhungudza mushumo wo salelaho murahu wa maḓi .
Phambano kha mbadelo dza mutholi vhukati ha khethekanyo mbili .
( 1 ) Miraḓo ya Khabinethe na miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka-
Hu na tshaka mbili dza mbadelo dzine dza fanela u badelwa u ya nga Mulayo , dzine dza vha mbadelo dza khumbelo na mbadelo dza tswikelelo ( K22 ) :
Kha dziṅwe nyimele tshitshavha tsho sedzwaho tsho no ḓi topolwa na uri ṱhoḓea dzavho na zwine vha ṱoḓa u ya nga zwiimiswa zwa tshitshavha zwi nga bva kha u shela mulenzhe nga tshitshavha na saveyi .
Zwiṱangadzime zwo ḓivhadzwa sa Tsireledzo dza Mupo dzo Khetheaho miṅwaha i swikaho ya fumi yo fhiraho .
Vha na vhuḓifhinduleli ha u tevhedza phimo idzo arali vha tshi daunuḽouda matheriaḽa .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari yawe ene muṋe .
4.4.1 Mushumo wa Komiti ya Wadi
Vhakuvhanganyi vha muvhigo uyu vha tenda uri khetho iyi i a imelelwa nga u angaredza musi ho sedzwa zwiitisi zwi vhonadzaho na u vha khagala .
vhona uri dziḽaborathori dza forensiki dzi wana zwishumiswa zwo teaho zwa thekinoḽodzhi ya tshizwino-zwino uri dzi kone u shuma nga vhukoni nahone nga tshihaḓu , na u vhona uri database ya khandiso ya minwe i shuma nga ngona ;
Kha ri ite nyito Vhudzisani khonani dzaṋu mbili uri vha funesa mutambo ufhio .
I tevhelaho ndi milayo i eletshedzaho kha Muhanga wa Ndangulo ya Vhuholefhali ha SAPS :
1.2 . Senthara dza Tshumelo dza Thusong ndi senthara dzine ha wanala zwoṱhe u itela u swikela tshumelo na mafhungo a muvhuso , na uri Senthara dza Tshumelo dza Thusong dza 133 u ya kha shango ḽoṱhe ndi senthara dza fulufhelo , tswikelo , u khakhulula , ndinganyiso na u manḓafhadza avho vhe vha vha vho sielwa nnḓa kha mveledziso khulwane ya ikonomi ya zwa matshilisano .
Ṅwalani mihumbulo yaṋu .
Hedzi notsi dzi tea u katela u pulanela u funza , na u katela u linga ha tshifhinga tshi ḓaho .
Data ya tshivhalo tshi songo khunyelelaho tsha mbeu tsho vha hone phanḓa ha musi phurogiremu i tshi thoma ?
Vho isa phanḓa nga uri tshifhaṱo tshiswa tshi ḓo vha na vhurangeli ho fhambanaho , vhu katelaho na thekhinoḽodzhi yavhuḓi kha mupo .
Izwi zwi sumbedza u khwaṱha ha ikonomi yashu ine ya khou aluwa fhasi ha nyimele i konḓaho .
1.2 . Vho fhelekedzwa nga Minisṱa dzo fhambanaho , vho ṱangana na tshitshavha , sekithara dza vhashumi na mabindu , Khoro ya Dzikereke ya Afrika Tshipembe ; vhurangaphanḓa ha zwitshavha ha lutendo ; Dzimeyara ; Vhalangavundu ; Madzangano a Muvhuso Wapo a Afrika Tshipembe , vhurangaphanḓa ha sialala na mahoro a polotiki o imelelwaho Phalamenndeni .
Kha zwiwo zwa shishi hu tea u wanala themendelo hu sa athu fhira ḓuvha ḽithihi ḽa mushumo nga murahu ha tshiwo .
Muhasho wa zwa Kuvhusele kwa Tshumisano na Mafhungo a Sialala wo fhindula zwililo zwa miraḓo ya Komiti dza Dziwadi uri Gaidi iyi i ṅwalwe-vho na nga dziṅwe nyambo dza Afrika Tshipembe .
I fhiraho hafu ya ( 52% ) ya R3 biḽioni i ḓo avhelwa Muhasho wa Lushaka wa zwa Mutakalo .
Muvhuso wone wo tea u fhelisa maitele ane a vhaisa vhathu zwi tshi vhonala .
Phungudzo dza zwipiḓa dzi a wanala hu tshi itelwa vhugudisi vhu ṋetshedzwaho nga vhatholi u bva kha Ndaulo ya Sekhithara ya Vhugudisi na Pfunzo , ine ya langula zwikwama zwa mveledziso ya vhukoni .
Musi u fhandukana na u nambatelana hu tshi itea kha dziforo , mavu a re nṱha a dzulela u vha lubulebule , zwithu zwi ṱuṱuwedzaho u fema ha mavu , zwine zwa fhungudza u mela ha tsheṋe na mutsiko wa malwadze .
Fhedzi , u phaḓalala ha tshitshili tsha fuḽuu kha zwipuka zwi tshi itiwa nga mbambadzo ya ṋama a ho ngo anda .
Mbadelo dza u engedzedza dzi ḓo dzheniswa sa mbadelo dza tshifhinga nyana dza mathomo na dza vhuvhili ( naho dzo itwa nga murahu ha datumu ya u fhedzisela ) u itela u vhiga zwi ḓo dzhiwa sa tshipiḓa tsha mbadelo ya mathomo na ya vhuvhili .
Ri khou ḓo engedza zwa u ṋetshedzwa ha vautshara dza zwishumiswa zwa vhulimi khathihi na u ita khuwelelo kha dziṅwe sekhithara uri dzi dzhenele haya maga u itela uri ri roṱhe ri kone u swikela 250 000 ya vhalimi vhaṱuku ṅwaha uno .
Zwino ri khou u vhudzwa uri ri ḓiṱukufhadze kha fulufhelo ḽashu , uri ri fhela mbilu na u sa pfesesa .
Vhaswa vhanzhi vha dzhena tshikolo , zwenezwo vhagudisi vha na tshikhala tshihulwane tsha u amba nga vhulwadze na u thusa vhaswa uri vha ḓi tsireledze kha u kavhiwa , u lwala na u lovha .
Khohakhombo a i dzuli i fhethu huthihi i nga shanduka .
Vhathu vha re na zwiṱaluli zwo fhambanaho vha ḓo anzela u vha na vhutshilo vhupfufhi na u kuvhanganya zwiṱuku u bva kha dzianyuwithi .
Kha vha kwame ofisi ya ḽaisentse yapo u wana mutengo .
Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa ḽi rekhoda phimo dza mukonṱiraka dza u ṋetshedza zwishumiswa , tshumelo , vhuinzhiniere na mishumo ya vhufhaṱi u ya nga Tshikoupu tsha Mushumo .
Fomo dza khumbelo nga muthu nga muthu dzi fhungudza zwihulu khonadzeo dza nḓaḓo idzo na u shonedzea , nahone nḓila iyi yo ṱuṱuwedzwa na u tendelwa nga ofisi ya Muṱolambalelano Muhulwane sa nḓila ya kudzhenele kwa mafhungo yo tsireledzeaho nahone i langeaho .
Izwi zwo bulwa na nga vhunzhi ha zwitshavha sa " u ṱoḓa mushumo ' .
Thi dzuleli u zwi amba , uri kuhumbulele kwa vhukuma lwa vhungoho ku ṱoḓa u thetsheleswa kha ṱhuṱhuwedzo ya u dzhiiwa ha ndaka kha pfanelo dza vho malanaho vha si na mulandu kha vhuimo ha Vho Brooks .
Nḓisedzo ya tshumelo vhatshimbidzi
Masipala i tshimbila i tshi vhala mithara ya maḓi na muḓagasi nga ṅwedzi nga ṅwedzi ya badelisa tshumelo idzi nga nḓila yone .
Thendelo i katela u shela mulenzhe kha zwi tshimbilelanaho na vhureakhovhe na zwi si zwa u itela u ḽa .
Nga nnḓa ha uri uno ndi ṅwaha wa khetho , mugaganyagwama hoyu u khou isa phanḓa mushumo we ra u thoma miṅwaha mivhili yo fhiraho ya u hangwa nga zwo fhiraho zwe ra ṱangana nazwo , na u langa nyimele dzashu dza zwino , nga u ṱanganyisa madzhendedzi ashu kha u fhaṱa vhumatshelo .
Huna maḓuvha a tshilidzi a 21 kha vhaṋe vha saathu u vusuludza ḽaisentsi dza goloi dzo fhelelwaho nga tshifhinga .
Mulayo wa Pfanelo dza Vhuṋe wa 1978 u ṱalutshedza pfanelo ya vhuṋe .
Bada dzo raliho dzi anzela u wela fhasi ha vhainzhiniara vha ṱhirafiki kha lushaka lugede lwa bada lwe lwa tewa .
TSHIPIKWA Tshipikwa tsha mbekanyamushumo ndi u bveledza na u shumisa mbekanyamaitele ya vhaswa na u lavhelesa masheleni o iswaho kha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽa Lushaka
4.2 Arali vha sa ṱoḓi uri muhwelelwa a ḓivhe zwidodombedzwa zwavho , vha nga kwama muofisi wa u ṱoḓisisa /kana mutshutshisi vha humbela uri mafhungo a songo sumbedzwa muhwelelwa ;
Mbalombalo dza vhugevhenga dzi nga kona u shumiswa sa zwisumbi zwa zwine zwa khou ya u itea u itela u khwaṱhisa nḓila na zwiṱirathedzhi zwa u thivhela vhugevhenga kha mihasho yo fhambanaho ya muvhuso .
Zwigwada izwi zwivhili zwi tendelana kha u bwa mulindi u mona na phaiphi na u lugisa phaiphi uri i sa tsha konḓa u vula na u vala lwa tshifhinga nyana , ngeno lwa tshifhinga tshilapfu vhadzulapo vhoṱhe na Vho Nkosi vha tshi ḓo vha vha khou ḓisa makumedzwa ha masipala uri phaiphi i pfuluselwe fhethu ha khwiṋe
Zwiṅwe hafhu , u shumiswa ha vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ho ṱanganelaho vhu shumaho zwo khwaṱhisedza uri vhukoni ha u laṱa ho linganaho vhu hone kha malaṱwa a tshifhinga tshiḓaho o humbulelwaho .
Ndi ngani ri na milayo mitamboni
1.21 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga Tshigwada tsha Thivhelo ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi na Tsireledzo ( JCPS ) ngaha muvhigo wa Mutsireledzi wa Tshitshavha kha maga a vhutsireledzi a haya ha Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ngei Nkandla .
U bvela phanḓa na mveledziso ya pfunzo ya tshitshavha na vhudavhidzani nga kha matheriala wo tou phirinthiwaho , hu tshi katelwa phosiṱara , mafhungo ane a ṋetshedzwa nga kotara , mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha , khaḽenda , burotsha , dzibena , ḽifiḽethe na phamufuḽethe .
Tsho bveledzwa kha ṅwaha wo fhiraho , tshiedziswa tshiswa tshi ṋekedza uri hu vhe na khethekanyo nṋa dza zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso , hu tshi thomiwa fhethu ho maimo sa ḽevele ya u ranga na u ya u swika fhethu ho sedziwaho , yunithi dza ṱhoḓisiso na senthara dza vhukoni ha maṱhakheni .
Kha nyimele ya mupo , u sa vha hone mbekanyamaitele zwi nga swikisa kha u tambiswa ha zwiko , u sa lingana na u tsitselwa fhasi ha sisiteme .
24.1.1 Muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru a nga vula mulandu khothe u itela u wana thuso yo teaho u ya nga tshiteṅwa 82 nga fhasi ha zwiimo izwi zwi tevhelaho :
ḓaho ndi ḓo ... khonani yanga ndi ya
Mafhedziseloni , khaedu dzoṱhe dzi na pulane dzavhuḓi dza vhudavhidzani ha nga ngomu dzine dza shuma sa thikho yadzo ya u swikelela mvelaphanḓa .
Ri tea u ṱuṱuwedza na u pfesesa uri Pfanelo dza Vhathu dzi shuma kha tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mavu , hu tshi katelwa na bulasi dza phuraivethe , u tsireledza vhoṱhe .
1.10. Muṱangano wa Lushaka wa Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ya Afrika Tshipembe ( SALGA ) wo farwaho maḓuvhani o fhiraho a si gathi u bva nga ḽa 28 Lara u ya kha ḽa 1 Nyendavhusiku 2016 wo swikelela kha ḽa u ḓikumedzela hafhu kha mbekanyamushumo ya U vhuyelela murahu kha zwa Ndeme na u ṱuṱuwedza matshilisano o katelaho nga kha Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo ha Dziḓoroboni ho ṱanganelanaho ( IUDF ) .
U sima , u guda na u bveledza vhukoni ha mutheo ( miṅwedzi ya 12 )
Khabinethe i dovha ya dzhiela nṱha zwiṅwe zwa zwine zwa ḓo vha zwi tshi khou itwa kha khaḽenda ya muvhuso .
Mathomoni a uno ṅwedzi , ndo saina milayo miswa miraru ye ya khwaṱhisa sisiṱeme ya vhulamakanyi ha zwa vhugevhenga , u ṱuṱuwedza vhuḓifhinduleli kha Muvhuso khathihi na u tikedza avho vho ponyaho .
Vhashumi vha re vhukoni kha masipala vha fanela u ṱaluswa u itela u shuma mishumo ya ndangulo ya mbekanyamushumo ine ya ṱoḓea .
Mbekanyamushumo i itaho mushumo i tea u vha yo sedza tshifhinga tsha u fhedza sa zwo bulwaho kha data ya konṱiraka .
Musi vha tshi wanulusa nga ha tshumelo na mbuelo dzashu , a zwi konḓi u vhona uri ndi ngani .
Maitele avho a u ita zwa vhuloi vha pfa o tsireledzwa nga Ndayotewa ya Riphabuḽiki , ine ya tsireledza pfanelo dza vhurereli .
Muvhuso wa Vundu nga kha Tshigwada tshashu tsha Mveledziso ya Ekonomi u ḓo vha u tshi khou vhekanya nzudzanyo yo angalalaho ya zwikhala zwi re hone Vunduni zwine zwa ḓo vhambadzelwa vhabindudzi vhane vha fulufhedzisa .
Kha shango iḽi , ngona i shumiseswaho kha vhulaṱa mathukhwi ha ndondolo ya mutakalo ndi nga kha u a fhisa .
Fhedziha , vhafumakadzi vha pembelelwa kha ṅwedzi woṱhe shangoni ḽoṱhe .
Maitele aya a ḓo tandulula thaidzo dza tshilengo , u ṋetshedzwa masheleni na ndambedzo , vhunzani ha nḓisedzo , u tholwa ha vhathu vhanzhi na ṱhogomelo ya themamveledziso dzenedzo .
Zwavhuḓivhuḓi , nga murahu ha u fhungudza khetho , tshiṱirathedzhi tshavho a tsho ngo tea u vha na masia o sedzwaho a fhiraho maṋa .
Ndangulo dzi katela u fhandekanya mishumo nga nḓila yo teaho , u langula , thendelo na maitele a vhupfumedzani , u funza vhashumi na maitele a ela , hu tshi katelwa u shumiswa ha khethekanyo ya ndangulo ya muṱalomuvhalelano wa nga ngomu u ne wa sedza hafhu mvelaphanḓa ya ndangulo ya vhupo na mbekanyamaitele dza ndindakhombo ya nnḓa .
Haya ha vhana ndi fhethu ho ṅwaliswaho sa fhethu ha u ṱhogomela vhana .
Arali mubebi kana vhabebi , kana mulonditi , kana khomishinari wa ndondolo ya vhana a hanela mbingano , ndi muhaṱuli fhedzi wa Khothe Khulu ane nga ṋea thendelo .
Nga tshifhinga tshenetsho tshithihi , ṱhuṱhuwedzo iyi yo ḓurelwa nga R36.1 biḽioni nga thikhedzo ya R&D .
U sumbedzisa ndaulo dza bada , themamveledziso , tsireledzo , ndambedzo ya dzibada na vhuendi vhu fanaho na ha baisigira na vhuenda nga ṋayo .
Minidzhere dzi re nga ngomu ha bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe na dzone dzo ṋekedza thikhedzo ya thekhinikhala kha muṱangano .
Izwi zwi tshimbilelana na mashumele avhuḓi a dzitshaka .
Kha Maafrika vhe vha lwela mbofhololo na vhuḓilangi ngei Yuropa zwa zwino zwo vha zwi sa thivhelei uri a hu na ane a ḓo awela u swika dzhango ḽi tshi vhofholowa tshoṱhe .
Ndi zwa ndeme u humbula tshikalo tshavho tshavhuḓisa tsha ' peak flow ' musi asima yavho i tshi khou langiwa zwavhuḓi .
Huṅwevho ri khou badelela rennde dze dza fhela miṅwahani yo fhiraho .
PMS i tea u bvisela khagala mishumo na vhuḓifhinduleli na vhadzheneli vhoṱhe .
Kha mvelele iyi vhathu vha a davhidzana na vhadzimu vhavho , na ṋamusi , nahone vha wana milaedza .
Maga a tevhelaho ane a ḓo dzhiwa kha SEA o rerwa nga hao fhedzi o bviselwa khagala nga vhuḓalo kha ḽiṅwalo heḽi .
U kunakisa ha ḽevele ya nṱha ndi musi makhurooganizimu dzoṱhe , nga nnḓa ha tshivhalo tshiṱuku tsha bakitheria dza maswole a tsireledzo , dzi a vhulawa .
U vhalela nṱha zwi re buguni yawe zwine zwa lingana kuvhalele kwawe e kha tshigwada tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri zwigwada zwi vhala tshiṱori tshithihi tsha u fana .
Zwa ndeme , arali CFC i tshi wanala kha shango ḽi re kha mutevhe , mbuelo yaḽo a i nga ṱuṱuwedzi vhadzheneleli vha Australia nga nnḓa ha musi arali mbuelo i songo laedzelwa u vha mbuelo ya vhubindudzi .
Izwi zwi shumiseswa kha zwitshavha zwa mahayani , fhedzi vha a dovha vha wana muungo kha vhupo ha ḓoroboni .
Thandela dza zwenezwino dzo katela u bveledzwa ha zwiṅwe zwikhala zwa u paka na u lugisa kha tivha ḽa maḓi a lwanzhe .
Ndi zwiendedzi zwifhio zwine na zwi vhona tshifanyisoni itshi ?
Kha vha ṅwale fhasi mvelelo dzavho dza guḽukhousu yavho ine vha tou ḓiṱola sa zwe zwa sumbedzwa khasiaṱari 12-13 .
U ita uri mugaganyagwama na maṅwalwa a u tikedzaho zwi wanale kha tshitshavha
Masipala u tikedza Fulo ḽa u Ḓihudza ḽa SA u swika hune , zwithu zwoṱhe musi zwi tshi lingana , hu ḓo dzhielwa nṱha thundu na tshumelo zwapo musi zwi tshi waniwa .
U ṰOLA NA U SENGULUSA
23.9 Maanḓa a u ita ṱhoḓisiso a Vhulanguli
Zwo ralo , Khabinethe i hanedzana vhukuma na makumedzwa a si one a uri miraḓo yo ḓiimisaho ya Vhulanguli i na vhuḓifhinduleli ha themendelo dzi bvaho kha NCCC kana tsheo dzo dzhiwaho nga Khabinethe .
Nga iṅwe nḓila , maga o bvelelaho a u fhungudza u sa lingana a ḓo engedza nungo dza nyaluwo .
Dobelani zwithu zwine zwa nga ni huvhadza , sa maboḓelo o pwasheaho , ni zwi pose binini ya tshika .
Mbekanyamaitele ya Ndifho na Mbueledzo yo vhudzisa mbudziso dzi gumaho kule nahone dzi konḓaho nga ha vhathu vhe vha vha vhe zwipondwa zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Iyi milayotibe ndi tshipiḓa tsha maga o itwaho u itela uri vhuḓifhinduleli ha Afurika Tshipembe nga fhasi ha Phurothokhoḽo ya Dzangano ḽa zwa Zwikepe ya 1992 .
Nḓivhadza Mulayotibe i fhindula Bono ḽa NDP ḽa ṅwaha wa 2030 nga u amba nga ha ṱhoḓea na mutheo wa tshumelo ya mapholisa ya phurofeshinala ine ya vha na zwikili , ine ya vha na vhuḓifhinduleli ya dovha ya ṱhogomela tshitshavha .
Hu dzula hu na zwithu zwi kwamaho vhupulani ha kuwanele kwa nḓisedzo na u vhiga nga ha vhuḓiimiseli vhune ha ṱuṱuwedza kuitele kwa " u shumisesa masheleni nga Ṱhafamuhwe " hune ha gidimelwa u shumisa masheleni a songo shumiswaho zwenezwi ṅwaha u tshi vho fhela .
Hu katelwa zwishumiswa zwa nga ngomu dzi dzheniswaho nga muaro , hu tshi katelwa zwishumiswa zwi shumiswaho u thusa kha u ṋekedza phurothesisi ya nga ngomu
Musi ni sa athu vhala atikili iyi ya gurannḓa , thomani ni lavhelese ṱhoho ya mafhungo na tshinepe .
Sa tsumbo , u itela u linga vhukoni havho ha u sikena , vha ḓo ṱoḓa zwipiḓa zwi re a zwipiḓa zwo vhalaho zwo khethekanaho zwa mafhungo .
Mbalo dzi katela tshivhalo tsha nḓisedzo ya maḓi ine i si vhe na mbuelo ya mikhukhuni i no shumisa phaiphi dza tshitshavha .
Ro livhisa Dzhendedzi kha u shuma nga u ṱavhanya hu u itela u thoma zwiimiswa zwaḽo , kha shango ḽoṱhe , u itela uri ḽi ḓo kona uri thusa kha uri ri livha ngafhi kha mbekanyamushumo dza mveledziso ya vhaswa kha muvhuso .
( A ) Hu na mitaladzi mingana kha ḽimeriki iyi ?
Kha vha ḓadze fomo BI-73 nahone vha i ise vhone vhaṋe nga ṋama ofisini ya tsini ya Muhasho wa zwa Muno .
- komiti dza dziwadi , zwino dzi kha 96% ya dziwadi
Fhethu ha u paka kana khubiki dzo itwaho nga giravhulo ngeno ḽaini dzi re vhukati dzo fhaṱwa nga asifaḽithi yo ḓoweleaho kana zwiṅwe zwithu zwo khwaṱhaho zwo shelwaho , matheriala u sa dzheni maḓi .
Magumoni , hu vha hu na nomboro tshiṱahe ya u fhedzisela fhedzi ire hone .
3.2 . Tshigwada tsha Tsedzuluso tsha zwa Thekheniki tsha Eskom tsho tholwaho nga Minisiṱa wa zwa Mabindu a Muvhuso na Bodo ya Eskom vho thoma mushumo wavho vhege ino .
Ndi ngani kha vhulimi ha bindu , hune ha sa vhe vha na zwitandadi zwa fhasi , hu na madzangano a vhashumi maṱuku na hune miholo ya vhushai yo phaḓalala , uri ḽevele dza mushumo dzo tsa nga luvhilo lwa miṅwaha i ṱoḓaho u swika fumbili ?
Ndivho ya Ofisi kha Mabindu a Muvhuso ndi u langula na u tsireledza muvhuso kha mabindu a muvhuso .
Vhashelamulenzhe vha dzhiela nṱha khaedu dza u pulana ha tshitshavha dzo bulwaho kha fiḽipitshati .
Vhunzhi ha Miraḓo ya Buthano i fanela u vha hone musi mulevho u tshi ṱanganedzwa .
2.1 Khabinethe yo ṱanganela na Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha bembela ḽavho ḽa uri vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vha shumisane u fhelisa khakhathi na u vhulawa ha vhana na vhafumakadzi . Kha Dzulo ḽa Phalamennde ḽo Ṱanganelanaho mulovha , Muphuresidennde vho sumbedza maga a shishi u itela u fhelisa khakhathi dzi ḓisendekaho nga mbehu na u fulufhedzisa khwiniso ya tshumiso ya mbuelo dza Samithi ya Muphuresidennde ya GBV ya 2018 .
Mavu a na vhutshilo hu re na mushumo u sa pimei nahone zwo ralo a bvi mvumbo .
Vhuṱanzi vhu khwaṱhisedza uri nnḓu ndi dza ndeme kha muhwalo wa muholo wa zwa matshilisano na tsireledzo ya miṱa .
Tshikhalani tshi re afho fhasi , ṅwalani mafhungo mararu o fhelelaho ni tshi shumisa maipfi ayo a u ṱalutshedza .
Ṱanganelanaho ya Lushaka
Thendelano i ḓo katela vhuḓiimiseli kha miholo , mitengo , u vhulunga na mishumo .
Mveledziso kha vhupo ha ndondolo ya mupo kana vhupo ho khethelwaho thungo ho vuleaho .
U tholwa ha vhabvannḓa hu si na maṅwalo o teaho a u shuma zwone zwi khombo vhukuma .
Kiḽasiṱa dzoṱhe dza Khabinethe dzo humbelwa uri dzi shumisane u itela u bveledza ḽiṅwalo ḽo ṱanganelaho nga ha zwithu zwa ndemesa zwihulwane zwa pulane ya mvusuludzo ya ikonomi ya shango , ḽine ḽa tea u khunyeledzwa phanḓa ha Muṱangano wa Khabinethe u tevhelaho wo dzudzanyelwaho u vha hone nga Musumbuluwo , 20 Lambamai 2020 .
Huṅwe fhethu ho swaho hu khou thoma u sumbedza vhudalanyana vhune ha khou ḓa , fhedzi ahuna nyaluwo khulwane yo no vhaho hone .
Afrika Tshipembe ḽi bva kha vhuimo ha vhuraru kha BRICS kha themamveledziso , ḽi khwine zwiṱuku u fhira Brazil na India .
Hezwi zwo bva kha muṱangano wa u ita nzudzanyo we wa farwa nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa na vharangaphanḓa vha mabindu , vhaofisiri vho imelaho vhubindudzi ho khetheaho na Vhurangeli ha CEO , phanḓa ha Samithi ya Mishumo na Khonfarentsi ya Vhubindudzi i khou ḓaho .
A huna vhuleme na vhuthihi ha ikonomi na u sa fushea hune hu nga imelela nyito dza vhugevhenga dzi elanaho na ṱhaselo idzi .
Zwiṅwe hafhu , Ukuthwala na u tshipa na u vhingisa vhana vhaṱuku hune ha vha hone kha Ukuthwala zwi kandekanya mbetshelo dza khethekanyo ya 8 ya Mulayo wa Ndinganyiso , uwa katela na khakhathi dza zwa Mbeu , na " zwiito zwiṅwe na zwiṅwe , hu tshi katelwa maitele a sialala na a vhurereli , zwine zwa tsitsa tshirunzi tsha vhafumakadzi na u nyadza u lingana vhukati ha vhanna na vhafumakadzi , hu tshi katelwa na u nyadziwa ha tshirunzi na vhuvha ha ṅwana wa musidzana ... "
" Zwine ra ita ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe sa maAfrika Tshipembe zwi fanela u bveledza ngoho ya Afrika Tshipembe ine ya ḓo khwaṱhisedza fulufhelo ḽa vhathu kha vhulamukanyi , u kwaṱhisedza vhuḓifulufheli ha shango kha ṱhompho ya matshilo a vhathu , na u tikedza fulufhelo ḽashu ḽa matshilo o ṋewaho vhurena ha vhoṱhe . " - Nelson Mandela
( a ) dzi nga si tendelwe nga nḓila ine ya nga kundisa nḓila dza ikonomi ya Lushaka , zwiitwa zwa ikonomi u pfuka mikano ya masipala , kana tshimbidzo ya thundu , tshumelo , tshelede kana mushumo ; na uri
Vharengi vhane vha nga kunda lwa khwiṋesa nḓila dza vhuimeleli vha kha tshiimo tsha khwiṋe tsha u nga nangiwa .
Hafhu i fanela u saina Phurotokholo yo Engedziwaho na u i khakhulula kana u i shumisa .
Maitele a u vhulaha zwitzhili nga mufhiso o shumiswa nga vhuphara u vhulaha zwitzhili kha zwishumiswa zwa dzilafho zwi shumiseaho hafhu kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo zwa Afrika Tshipembe nahone zwi a ḓivhiwa nga miraḓo ya vhashumi vhanzhi .
Ndi ita ngafhi khumbelo ya sabusidi ?
Muhumbeli wa mushumo a no ḓo bvelela u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha mishumo yo tiwaho i tevhelaho : u ṅwala , u sedzulusa , u linga arali muthu a si khombo na u fheliswa ha dzikonṱiraka .
Maitele manzhi o fhambanaho a ndeme ya maḓi na nyendedzi zwo anḓadzwa kha maṅwalwa apo na a dzitshaka .
Madzadza a u ita ngao matambwa na u ita dziṅwe nyito dza orala .
Ndivho thangeli na kuṅwe kuitele ka thandela zwo bulwa , sa nḓila dzi konadzeaho dza u swikelela ndivho idzi .
Zwenezwoha ḽi kha ḓi vha fhungo ḽa uri vha muṅwali ane a kona naa kana a sa koni .
Nga u ralo , ndi mbofho kha muvhuso u khwaṱhisedza uri ḽi a bindudza kha vhupfumbudzi ha tshumelo ya tshitshavha .
Vhufaragwama ha Lushaka hu ḓo tshimbidza miṱangano na vha Zwikolo zwa Muvhuso wa Lushaka nga muhumbulo wa u bveledza kharikhuḽamu kha vhugudisi na Ndinganelo ya ndalukano dza phurofeshinaḽa .
Mivhigo yo bveledzwa hu tshi khou shumiswa maṅwalwa a tshayandivhiswa u ya nga thero , nga bambiri .
Zwino fhedzisani mepe wa mihumbulo u no amba nga ṱhulo dza milamboni .
Vhudavhidzani ha khwine , u fhulufhedzea na vhuthu nga vha re na maanḓa ndi zwithu zwa ndeme malugana na u fhaṱa tshitshavha tshine tshi nga tandulula thaidzo nga tshumisano nahone nga mulalo .
Nyimele iyi i khou ṱoḓa pulane i bveledzaho na u vhuedza kha riṋe .
I wana zwo fhiraho nga mugaganyo wo humbulwaho zwavhuḓi , fhedzi tshiṅwe tshifhinga nga u anganyela fhedzi kana na nga u humbulela fhedzi , u ita zwoṱhe zwine ya kona kha vhuṱanzi vhu re hone .
Muṱangano wa Ikonomi ya Ḽifhasi-Afurika ndi muṱangano wa ikonomi wa dzingu une wa ṋea mabindu apo na a dzingu na vhabindudzi vha masheleni vha re na dzangalelo dzinguni , u ṋea mihumbulo na u tandula khonadzeo ya tshumisano na mivhuso .
Muvhigo wo sumbedza uri musi mushumo wa ndangulo kha u lwa na vhuyaḓa wo itwa , hu tshe na zwinzhi zwi teaho u itwa kha sia iḽi .
Kuitele kwa vhuloi ho sumbedzwa uri ku a kwama vhurereli na mvelele .
Funanani na u fulufhedzea muṱani wa haṋu .
Ro ṋetshedza zwithu zwine zwa pfala kha nyolo , zwiṱaluli , mishumo , zwishumiswa na ndovhololo ya mmbi ya tshifhinga tshi si tsha nndwa .
Mivhigo ya nyanḓadzamafhungo ya midia dzo vhalaho dza lushaka na dza dzitshaka nga ṅwaha .
Fhedziha , mbilo dza fhasi ndi sia ḽine avho vha pfukaho milayo vha livhana na khovhakhombo i linganaho .
Hu tshi vhambedzwa na mashango o nangiwaho a si gathi , Afrika Tshipembe ḽi na phimo ya u shaea ha mishumo ya nṱha , ngeno hu na uri China ḽi na iṅwe ya phimo dza fhasisa .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) ha ambiwa nga vhushaka vhukati ha zwiitisi na mvelelo dza tshiṱori .
NHBRC i tsireledza madzangalelo a vhaṋe vha dzinnḓu na u langula nḓowetshumo ya u fhaṱa dzinnḓu .
Hune muhwalo wa u khunyeledza u ya nga u wana maanḓa a mulayo zwi bva kha mulayo , honeha , a zwi khagala uri MOA vhukati ha vhalangi hu nga tandulula nga vhuḓalo mafhungo a maanḓa a mulayo aneo musi a tshi ṱaha .
Vhabveledzi , vhaoli , vhaṱunḓi , vharengisi na vhaḓisedzi vha zwithu/ thukitha zwiṅwe na zwiṅwe vha fanela u vhona uri :
Khabinethe i khou livhuha vhanameli nge vha kona u konḓelela nga tshifhinga tsha musi hu tshi khou kulumagiwa .
Miṱa nayone i khou ṱuṱuwedzwa u shumisa xasi vhudzuloni ha muḓagasi kha u bika , u dudedza na kha zwiṅwe zwishumiswa .
Nyaluwo ya u dzhena ha smartfounu yo alusa mveledziso ya tshikhala tsha mbambadzothendeleki ya inthanethe .
Tshenzhemo ya miṅwaha miṱanu kha nzudzanyo ya mutakalo wa muhumbulo kana ndangulo kha vhupo ha vhalwadze vha muhumbulo .
Thendelano ya Mulanga iyi i ṋetshedza mutheo wa u ṱavhanyedzisa zwa u bveledza muḓagasi u bva kha Thandela ya Grand Inga na nḓisedzo yayo vhukati ha DRC na Zambia .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari ya ene muṋe .
I na muvhala mutswu , wa musuku , mudala , mutshena , mutswuku sa phiriphiri na wa lutombo .
Musi ndaela ya vhuya ya waniwa , mubebi o salaho murahu u fanela u wana ndaela ya tsireledzo kana ndaela ya khombetshedzo kha mukano wa mulayo u sili une wa dovha wa ṋea ndaela ya u vhuisa ṅwana .
Vha vhudzise vhadzheneli uri vho ḓipfa hani musi vha khou thetsheleswa na uri thekiniki dza u thetshelesa nga u pfesesa ndi dzifhio dzi teaho u shumiswa .
68. Maanḓa a Khorotshitumbe ya Lushaka
U vhambedza maiti a no shuma na zwiitwa na ane a si shume na zwiitwa .
Mulayotibe u dovha hafhu wa ṋetshedza mbetshelo ya khethekanyo na nḓivhadzo ya tshinyalelo ; nahone u dovha hafhu wa shumana na ṋetshedzo ya ndambedzo ya u vhuyelela tshigani nga murahu ha tshinyalelo .
Ndi ḓo humela kha heḽi fhungo nga murahu ha tshipitshi tshanga .
Khumbelo ndi ya uri ni vhone uri masheleni a khumbelo a zwino o badelwa .
U ya nga ha khethekanyo ya vhu 43 ( 5 ) na ya vhu 43 ( 6 ) dza Mulayo ya Ṱhirantsekisheni na Vhudavhidzani ha Eḽekiṱhironiki wa vhu 25 wa 2002 , Muhasho wa zwa Muno a u nga hwali vhuḓifhinduleli vhuṅwe na vhuṅwe ha tshinyalelo iṅwe na iṅwe , ndozwo kana vhuḓifhinduleli ha zwiṅwe na zwiṅwe zwo bveledzwaho nga u shumisa kana u sa kona u shumisa webusaithi iyi kana tshumelo kana zwo ṋetshedzwaho u bva kha na nga kha webusaithi iyi .
Hezwi zwi amba uri Muraḓo Muhulwane o imiswaho ha ngo tea .
Maḓi ri a wana ngafhi ?
U shuma na vhadzulapo na vhane vha thusa
u ṱo ḓa thuso musi vho lindela phindulo u bva kha muvhuso malugana na khumbelo ya ndambedzo ya vhana
( ii ) khophi ya zwifanyiso zwa u tou vhona
Naho zwo ralo , hu na tswayo dzi re khagala dzine dza khou engedza mutsiko wa vhathu na u engedzea na khonadzeo ya mvelelo kha u sa shumisesa zwavhuḓi na u shumisa lwo kalulaho na u fhungudzea ha zwiko zwa phendelashango kha vhupo zwi khou fhungudza vhukoni ha sisiṱeme dza phendelashango u itela u isa phanḓa mishumo ya vhathu .
Dzikhukhi a dzi shumisiwi u tshimbidza mbekanyamushumo kana u dzhenisa vairasi kha khomphiyutha yavho .
Nga vhurumelwa ri amba uri maanḓa a pfukiselwa , nga tshipiḓa kana o fhelela , u bva kha muvhuso wa vhukati u ya kha wa muvhuso wa vundu .
Phindulo ya izwo i fana na yeneyi ye nda vha fha zwinozwino .
Muvhuso wo takadzwa nga maanḓa nga thandululo yavho u bvela phanḓa na u fhindula nga vhuḓikumedzeli vhuhulwane na nga u ṱavhanyedza u vhofholola ḽifhasi ḽa u tambula ha vhathu .
Sa vhathu , ḽifhasi , haya hashu , ndi mupo washu .
Tsumbo nthihi ya ndeme ndi mushumo wo itwaho nga Phindulo ya Mutheo wa zwa Vhuphuresidennde , u ya kha tshigwada tsha Ikonomi ya Tshiimo tsha shishi ya Tshakatshaka , tsho vhumbiwaho nga muvhuso , mabindu,vhashumi na sekithara dza zwitshavha .
Fhedzi phoḽisi dzi langaho kunekedzele kwa ṱho ḓea dza tshumelo ya mabunga na u bviswa ha malaṱwa a dzi athu u fhedziswa nga sekithara ya mihasho yo teaho ya Muhasho wa Maḓi na Vhusimama ḓaka , na Muhasho wa Mupo na Vhuendelamashango .
Tshikolo tshi devhula / tshipembe ha Tshiṱaraṱa tsha Mandla .
Kha vha dzhenise mutengo wa u dzudzanya zwa ndangulo ya tshibveledzwa tsha u fhedzisela .
Nzudzayo dzashu dzi katela u alusa tshiporo tsha tsimbi vhukati ha Sishen ngei Kapa Devhula na Saldanha Bay ngei Kapa Vhukovhela , zwine zwa ḓo sika mishumo minzhi kha mavunḓu oṱhe .
Themamveledziso ya lushaka ya saintsi ya Afrika Tshipembe yo no vha ya kale na uri i khou ṱoḓa u vusuludzwa na u khwiniselwa kha ya tshizwinozwino u itela nḓisedzo ya tshumelo i shumaho zwavhuḓi ya tshoṱhe .
Vha dovha hafhu vha vha mudzulatshidulo wa Bodo ya TIPS , nda dovha hafhu nda vha na Vho Melvin Ayogu , Phurofesa wa zwa Ikonomi ngei Yunivesithi ya Kapa .
7 Vhana vha kiḽasini yashu vha pfana na mitambo .
Kubulele ( Prosody ) : u vhala zwavhuḓi nga u tou elela hu na u bula maipfi nga nḓila yone nahone i pfadzaho .
Maipfi haya a vhuṱali ndi a kale u tou fana na vhathu vhe vha tshila kha dzhango heḽi vha tshi shumisana vhoṱhe u itela u fhenya vhuleme .
Mugaganyagwama wa thengiso u tea u fulufhedzea na u bvumbea nga nḓila ya u tou kokotolo ngauri u vhumba , kha madzangano manzhi , mutheo wa migaganyagwama yoṱhe .
Hezwi zwi nga thusa u londota ṱhogomelo maelana na ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Tshumelo iyi i sedzesa zwa u khwiṋisa kushumele kwa vhathu u itela uri vha vhuyela kha u tshila mahayani khathihi na u ḓiphiṋa nga vhutshilo ha khwaḽithi ine vha nga i kona .
U fhelisa nḓila dzoṱhe dza vhushai tshi ḓo vha tshipikwa tshihulwane kha mivhuso ya Afrika kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
U tholwa hu ḓisa vhudziki kha vhurangaphanḓa ha Manḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka na uri zwi khwaṱhisedza nndwa ya shango ya u lwa na vhugevhenga na zwiito zwa vhuaḓa .
Modulu wa zwa masheleni wa SAP une wa khou shumiswa u nga ṋea ṱhuṱhuwedzo ya u thomiwa ho fhelelaho ha ino puḽatifomo .
Miṱa yo tshila nga zwa vhulimi na mbambadzo ṱhukhu dzo dzudzanywaho dzinguni na nnḓa ha dzingu .
Vhubveledzi na vhusiki a zwi tei u amba vilili na u dzhia tsheo nga vhunṋe .
Vhagudi vha ṱuṱuwedzwa uri vha humbule zwavhuḓi nga mabuḓo ane vha nanga na uri vha sedze ṱhoḓea dza masheleni .
Kha vha ole nyolo ine ya sumbedza maga o fhambanaho a maitele a u pulana .
Thivhelo ya u tambudzwa lwa vhudzekani na ndondolo yo katelaho zwoṱhe nga murahu ha u tambudzwa lwa vhudzekani hu tshi katelwa na ndondolo ya dzilafho , u khuthadza na tswikelo kha vhulamukanyi .
Sa muvhuso wa Ḓoroboni ya Kapa , ri na vhuleme ha uri hu na zwikhala zwa vhudzulo zwi ngana zwine ranga zwi ṋetshedza nga ṅwaha .
Nḓivhadzo ya muṱangano i fanela u ṅwaliwa ya rumelwa kha Komiti ya Wadi .
Vhe vhoṱhe kha vha bveledze luṅwalo u bva kha Komiti ya Wadi u ya kha muhasho u sumbedzisa zwine tshitshavha tsha khou levhelela khavho u ya nga nḓisedzo ya tshumelo .
Hu kha ḓi vha na khwaṱhisedzo khulwanesa kha sekhithara dzoṱhe dza nnyi na nnyi na dza phuraivethe nga ha u shumiwa ha malaṱwa " ha u khunyeledza " , vhudzuloni ha zwiṱirathedzhi zwa u thivhela .
Vhafumakadzi ndi vhone vha shayesaho tsha kale na kale kha ḽa Afurika Tshipembe nahone vha nga wana mishumo ya kufhinganyana kana vha sa tholiwe .
I vhea bono ḽa maimo a mvelephanḓa ya muvhuso wapo phanḓa .
Ha imiswa dzi Oda dza vhathu ha linganaho 46 .
U ṱanganedzwa sa axennde kana ramilayo wa Khothe Khulwane ya Afrika Tshipembe zwi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Ṱhulo dza milamboni dzi khomboni ya u ngalangala . nahone
Saintsi dza tshiofisi a dzi na na ndaedzi na nthihi yo livhaho kha ngoho ya ḽiedza ; vha nga kona sa musi yo ralo hune ya shumiswa ya bviselwa thungo na ngoho .
Mbekanyamushumo dza u alusa na u thivhela mutakalo wa muhumbulo na dzone ndi masia a ndeme a u phalala hu bvaho kha tshitshavha huṅwe na huṅwe .
Vhafumakdzi vha ita tshivhalo tshi vhonalaho tsha vhakhethi nahone vha nga shumisa pfanelo ya u vouta u ṱuṱuwedza kuvhumbelwe kwa Phalamennde na uri tshiimiswa tshi dzhiele nṱha mveledziso ya vhafumakadzi .
Ndangulo ya tshiwo , naho zwo ralo , kanzhi zwo vha zwi sa khou tshimbidzwa , nahone zwo sedza kha nyito dza dzilafho nga murahu ha tshiwo hu si kha nḓila dza u thivhela .
Arali vha na khophi dza IDP dza u shela mulenzhe ha masipala , kha vha rambe vhashelamulenzhe vha sedze kha IDP vha vhone arali I na zwiteṅwa zwo bulwaho nga vhashelamulenzhe .
Vhahumbeli vha tea u ḓisa mbekanyamushumo nga u dodombedza na khumbelo , ine ya vha na zwidodombedzwa zwa vhuṱumani zwa vhukuma na ḓiresi dza mabindu ane vha ḓo a dalela , u itela uri muitanae muṅwe na muṅwe wa fulo a dzhenele miṱangano i no lingana mivhili nga ḓuvha .
Vhunga vho vha vhone vharangaphanḓa vha kutshimbidzele kwa CBP wadini dzavho , vha ḓo vha vho shomedzwa nga mafhungotsivhudzi a u pulana khathihi na nḓivho ya tsheo dza u pulana wadini iyo lune vha ḓo imela mivhundu ya vhonkhetheni yavho nga nḓila kwayo .
Ngauralo , tshumelo dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi Afrika Tshipembe dzo itelwa u shumela ṱhoḓea ya u khuruṱanya vhashumi vha tshi bva miḓini yavho i re kulekule na kha hosiṱele , vha ḓa mishumoni i re fhethu huthihi .
ṱalusa zwi nga bva kha uri rekhodo i hone i kha tshivhumbeo ḓe . ( b ) U swikelela rekhodo i kha tshivhumbeo tshe tsha humbelwa zwi nga haniwa ho sedzwa nyimele dzenedzo .
( 2 ) Hezwi zwiimiswa zwi na vhuḓilangi , nahone zwi shuma fhedzi nga fhasi ha Mulayotewa na mulayo , zwi tea u sa dzhia masia , khathihi na uri zwi tea u shumisa maanḓa azwo na u ita mishumo yazwo zwi sa ofhi tshithu , u sa itela mishumo kha vhathu vhane zwa funa fhedzi , na u sa vha na luvhengelambiluni kha vhaṅwe vhathu .
Mveledziso i sa nyeṱhi i nga si swikelelwi nga nnḓa ha musi thaidzo na mafhungo zwi khou tandululwa nga nḓila ya tshumisano na madavhi manzhi a nḓivho .
Mulayotibe u nga ḓivhadzwa kha Vhusimamilayo fhedzi nga Miraḓo ya khorotshitumbe ya vunḓu kana komiti kana Muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu , fhedzi mulayotibe wa tshelede u tea u ḓivhadzwa nga Muraḓo wa khorotshitumbe a re na vhuḓifhinduleli kha zwa tshelede ya vunḓu .
U shumisa na u langa ridzhisiṱara dza u hira ha zwa masheleni .
Puḽane dza nḓisedzo kana zwipikwa zwi ḓo kona u dzudzanywa kha kotara dza tshifhinga tshiḓaho u itela u khwaṱhisedza uri nḓisedzo i vha i khou tshimbila u ya nga puḽane .
Ngei England ndi vhutshinyi uri muthu o kambiwaho a lingedze u dzhena nga ngomu sitediamu .
U bva kha mbono dzo livhaho na u bva kha maṅwalwa , ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo i na zwipiḓa zwo vhalaho zwi ngaho sa u khethulula na u vhulunga , zwine zwa tea u itwa u ya nga ha mbekanyamaitele kana khoudu dza kushumele dzo teaho .
Nṋe , ... ndi ḓivhofhela u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ho dombelaho ha vhadzulapo vhoṱhe kha u pulanela wadi , khathihi na kha u shumiswa ha pulane hu no ḓo tevhela
Milaedza heyo ya u ḓaḓisa i khou ṱoḓa u ḓisa nḓaḓo vhukati ha vhashai na u khelusa muvhuso kha u vhona uri mindende i khou badelwa zwavhuḓi kha vhaholi vha mindende hu si na u kundelwa .
Saizwi sesheni dza vhukwamani dzo fhimiwa , ri nga si kone u sedza kha asainimennde musi ri kiḽasini .
Ndaela ya ikonomi na matshilisano yo bveledzaho mulayo wa nḓowelo wo ṱalutshedzwaho afho nṱha , nangoho , yo shanduka .
Ndivhuwo dzo khetheaho dzi livhiswa kha muṱa wa Ha Mandela .
( a ) u thithiswa zwihulwane ha Mulayotewa kana mulayo ;
Dzitswayo na Pfungavhuṋe Hu tshi khou sedziwa uri GCIS i khou ṱoḓa u davhidzana na vhathu vhanzhi u swika nga hune zwa konadzea ngaho , na nga u vhona uri tshikhala tsho kalea tsha nyanḓadzo ya mifuda iyi , dzitswayo na pfungavhuṋe dzoṱhe dza nga ngomu na dza nnḓa dzi ḓo itwa nga Luisimane .
Arali vhanga shumisa tshiṅwe tsha izwi zwithu , kha vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha tshi shumisa nga nḓila yone .
Zwiṅwe zwikhala zwa mishumo zwi nga ita uri vhathu vha si kone vhathu u tshila vhutshilo vhune vha vhu takalela nga u ṱavhanya .
Ho sedzwa ṱhoḓea dza fhethu dzi re afho nṱha na mipimo ya zwino ya ndambedzo ya vhudzulo ha vhathu , masia a rathi o topolwa u thoma sa zounu dza nzudzanyo nga huswa .
Zwiimela magavhelo a songo shumiswaho a muvhuso , thikhedzo na lweṱolweṱo u bva kha tshitshavha .
Tshipiḓa tsha izwi zwoṱhe tshi amba u ṱoḓa u tevhela nyambedzano idzi dzi dzoṱhe kha mvelele ya WTO .
Vhaimeleli vha komiti dza wadi
Tshenzhelo kha u dzudzanya makumedzwa a ḽevele ya nṱha kha ndangulo .
Vha ri vhalele Thusani rabulasi u vhala zwifuwo .
Hedzi ndi mbudziso dze muvhuso wa vhudzisa musi u tshi ita Tsedzuluso ya Miṅwaha ya Fumiṱhanu .
- Zwine ra wana u bva kha zwimela
2.2 . Wa vhuya wa phasiswa wa vha mulayo , Mulayotibe u ḓo ṋetshedza ndangulo na vhulanguli ha phindulo ya shango kha zwiwo zwa tshikafhadzo ya ole lwanzheni kha maḓanzhe a phendelashango ya shango .
( 1 ) Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Vunḓu ya Lushaka zwi fanela u vhumba milayo na ndaulo malugana na mafhungo o ṱanganelaho a Buthano ḽa Lushaka na Khoro , zwi tshi katela milayo na ndaulo-
Miraḓo ya tshitshavha nga vhuimo hayo nga muthihi nga muthihi i fanela u ṋewa tshikhala tsha u shela mulenzhe kha maitele a vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa na u ṋetshedza mihumbulo na mafhungo nga tshifhinga tsha u dzudzanywa ha pulane dza ndangulo ya malaṱwa .
Tshiliṅwa tsho khwaṱhaho , nahone tsho aluwaho tshi dzulela u sa kwamea tshoṱhe nga zwitumbudzi zwo fhambanaho na nga malwadze khathihi u kona u konḓelela zwa khwine u ṱhaselwa , u fhirisa zwimela i songo khwaṱhaho .
Kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho , muvhuso a wongo shuma zwavhuḓi kha u shumisa masheleni a tshitshavha o kumedzelwaho nga maanḓa kha u thusa vhorabulasi vhaṱuku vha u ḓitshidza .
Khithi ya thusothanzi na magiḽafu a raba zwi fanela u dzula zwi hone kha sesheni iṅwe na iṅwe ya mitambo kana metshe .
Thandela yo lavhelelwaho nga maanḓa ya u fhaṱulula ofisi khulwane dza kale dza Masipala wa Ḓorobo ya Tshwane yo lengiswa nga miṅwedzi i si gathi .
Feme dzi takalelaho u ita khumbelo ya thenda , dzine dza swikela ṱhoḓea dzi re afho nṱha , dzi tea u rumela CV yo dodombedzwaho ya feme na vhashumi vho no ḓo vha hone .
Ro dzhia ḽiga ḽa uri vhaofisiri vha accounting vhane vha balelwa u tevhedzela izwi , vha ḓo livhana na masiandoitwa .
Vharengi vha omisa ṱhoho na u dina musi vha nga fhasi ha ndango yo kalulaho ya zwikambi .
Vhathu vhanzhi vha na HIV vha ḓipfa vha na mutakalo na u shumela zwavhuḓi miṱa yavho na mishumoni lwa tshifhinga tsha vhukati ha miṅwaha miṱanu u ya kha ya malo nga murahu ha u kavhiwa .
Ri na mushumo na vhuḓifhinduleli ha u tsireledza , u fhaṱa na u khwaṱhisa zwiimiswa zwa ndeme izwi u itela murafho u ḓaho .
U shandukisa vhupfiwa asi zwithu zwino sokou itea hu sina tsho bvelelaho kana nga khole .
Vhafari vha ofisi vhenevho vho sumbedza dzangalelo kha lushaka kha nyimele ya Muphuresidennde wa kale vha dovha hafhu vha shumisa itshi tshifhinga u ḓivhadza lushaka , dzhango na ḽifhasi nga ha nyimele ya avha muhulisei washu vhane ra vha funesa .
3.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Mulayo wa zwa Khetho wa 2020 Phalamenndeni ..
Tshumelo iyi ndi mahala .
Nga u ralo , ṱhahelelo dzi re kha feisi ya khorondanguli ya mugaganyagwama dzi vhonala nga tshifhinga tsha maitele a ndango .
Hu tea u vha na phambano vhukati ha midavhi ya u tambela .
Khumbelo ya u ḓi ṅwalisa na mugudisi wa u ḓiraiva halutshedzo
Hezwi zwi ṱoḓa pfananyo na ndangulo i na ndivho ya ndaka dza zwa mafhungo a Muhasho .
4.2 . Nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha Muhasho wa Mitambo , Vhutsila na Mvelele - khathihi na ofisi ya Muphuresidennde na vhathu vha kwameaho vhahulwane - mabindu , muvhuso , vhashumi na tshitshavha tsha vhadzulapo vho tendelana u shumisana u fhaṱa tshitshavha tsho faranaho na mbofholowo yo bvelelaho , mulalo na tsireledzo khathihi na ṱhonifho ya pfanelo dza vhathu vhoṱhe .
Ro bveledza pulane na vhorabulasi na vhashumisi vha nḓowetshumo u tsireledza mishumo kha nḓowetshumo ya swigiri na uri ri ḓo pendela Pulane Khulwane ya Swigiri hu sa athu fhela vhege dza rathi , na u lavhelela Pulane khulwane ya Dzitsimbi uri i pendelwe kha miṅwedzi ya rathi i ḓaho .
Khoudu yo davhidzaniwa na vhashumi vhoṱhe na vhaṅwe vhashelamulenzhe vho teaho .
8 . Ndaela ya tsireledzo ya tshifhinganyana I a kombetshedza nahone I thoma u shuma u bva tshenetsho tshifhinga I tshi tou ṋekedzwa nga khothe nahone ha itwa uri muhwelelwa a zwi ḓivhe kana a fhiwe heyo ndaela .
Musi tshiimiswa tsha u adoptha tsho no ṋetshedza muvhigo tshi tshi khou tendelana na adopsheni , SACA i ḓo ṋetshedza Athikili 17 , vha tshi khou themendela u u adoptha kha ḽiṅwe shango
Mutsiko wa zwifhinga zwi songo dzudzanyeaho i vhanga mutsiko , u vhilahela na u nyanyuwa hu si havhuḓi kha zwo ṱahiswaho .
4.4 . Tshiṱirathedzhi tshi elana na zwipikwa zwa pulane ya Mveledziso ya Lushaka , ERRP , Tshiṱirathedzhi tshi Humbulelwaho hafhu tsha Nḓowetshumo na Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka ya 2050 yo ṱanganedzwaho zwenezwino .
Izwi zwi khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli hashu kha u bveledza pfanelo dza vhathu kha vhadzulapo vhashu vhoṱhe , vhadzulapo vha dzhango ḽa Afurika na vhadzulapo vha ḽifhasi .
Ṱano ḽo livhiswa kha u alusa vhushumisani vhukati ha vhatambi vha bvaho kha sekhithara dza phuraivethe na dza tshitshavha .
Mbonalo ya ikonomi i dovha ya sedza mitengo ya matshilisano na ya vhupo na mbuelo ya khetho iṅwe na iṅwe .
Mihumbulo yo no rumelwaho kha Khomishini i songo tsha dovhololwa ; kha iyo nyimele vhafhinduli vha tea u sumbedza uri vha khou anana na mihumbulo ye vha sumbedza tshifhingani tsho fhelaho , arali hu na iyi nyimele .
U vha na nzudzanyo ya mveledziso ya zwikili ya u shomedza masheleni a vhathu nga zwikili zwo teaho zwi ṱoḓeaho u itela u bveledza mishumo yayo lu bveledzaho .
Nga Ṱhafamuhwe ṅwaha u ḓaho Zimbabwe ḽi ḓo vha na khetho dza phuresidennde na miraḓo ya phalamennde .
Zwiṅwe hafhu , ri na pulane dza mveledziso ya lushaka , dzine dza thomiwa kha miṅwaha ya rathi miṅwe na miṅwe musi zwithu zwa vhuṱhogwa zwi tshi dzudzanywa na u lugiselwa .
U ya nga mulayo , mbudziso yavho i ḓo fhindulwa nga u tou ṅwala .
Wadi ya saikhaṱri ya Sibadela tsha George nga mulandu wa u lengiswa ha maitele a thendara a u thola rakhonṱhiraka .
Mvelelo dzine dza nga konadzea dza u sedzesesa kha gonya uhu a hu athu ḓivhea hoṱhe kana u vha na vhuṱanzi ha uri ndi hone .
Vha humbele tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe uri tshi fhindule mbudziso ye tsha ṋetshedzwa vha ṅwale phindulo dzavho kha tshipiḓa tsha bammbiri ḽa u ṅwalela .
Na musi hu si na , zwi nga konadzea na u tea livhana thwii na vhaṅwe vhalambedzi .
Muvhigo wa u thoma wo bviswaho nga Khoro ya Pfunzo ya Nṱha wo dzinginya nzudzanyululo dza mbadelo dzi re na vhuṱumani na nyingapfuma u ya hoṱhe nga 2017 .
Tshivhumbeo yo tendelwaho ya phethishini yavho i nga wanala kha Muṅwalisi wa Maṅwalwa a Phalamennde .
Phanele dza khetho dzo vhumbwa na ṱhoḓea dza khetho dzo sumbedziswa .
Ri khou dzhiela nṱha vhaswa , vhafumakadzi na vhathu vha re na vhuholefhali khathihi na havho vhe vha vha vha tshi khou ḓi lima kha mavu a tshitshavha vhane vho lugela u engedza mashumele avho u itela u pfumbudziwa na u kovheliwa mavu .
Vhulanguli ha zwino ha mushinzhi , masheleni , ndangulo ya u wana thundu na tshumelo na ndangulo ya vhashumi vha senthara ya EMS i wanala Cape Town .
Nga u ralo , u gonya ho swaiwaho kha kushumele kha zwiṅwe zwithu a zwi tei u ṱalutshedzelwa thungo ha kha mbuno iyi .
( a ) vha na mbofholowo ya u amba na u hanedzana kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu na kha komiti yayo , hu tshi tevhedzwa mulayo na nzunzanyo dzayo ; na uri
Arali vha nanga u hana dzikhukhi , zwi nga kha ḓi itea vha si kone u shumisa tshoṱhe zwileludzi zwa tshumelo kana Webusaithi dza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka dze vha dzi dalela .
Zwi tea u dzhielwa nzhele uri miṅwe mivhuso ya Tshipembe ha Amerika yo ṱanganedza na u thoma u shumisa themendelo dza ndifho kha mashango ane , kha masia manzhi , a khou ṱangana vhuleme ha zwa ikonomi vhune ha fana na ha Afrika Tshipembe .
Ni muthu mudenya kana musekene ?
Khaedu dze vha dzi ṋetshedza ndi u dzi lugisa , hu si u lwa nga hadzo .
Vha ḓo humbulwa nga u shela havho mulenzhe kha mulalo na demokirasi .
Kha vha sumbedze mbadelo , arali dzi hone , uri ho vha hu na dzo vhetshelwaho u ya nga vundu kana masipala muṅwe na muṅwe ; ahuna masheleni o vhetshelwaho thungo .
Ndi zwa ndeme uri Komiti dza Wadi dzi ḓivhe uri dzi wana ngafhi mafhungo aya saizwi mithelo ya ndaka i tshi anzela u bvelela kha zwithu zwine vhadzulapo vha ṱoḓa u bviselwa khagala khazwo .
U ḓi dzudzanya na u ḓi langa na misumo yavho nga nḓila ya vhuḓifhinduleli na i bveledzaho .
U guma kha R1 092 nga muunḓiwa kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe
Kha vha themendele muṱangano nga mihasho ya muvhuso u itela u lugisela wekishopho , vhege i ḓaho .
Malwadze ane a pfukela a ḓivheaho fhano Afrika Tshipembe ndi TB , dali , tshifumbu na dziSTD .
Mbuelo na khaedu : Ṱhuṱhuwedzo ya polotiki
U bveledza na u shumisa maitele o fhelelaho a sa nyeṱhi kha mbueledzo ya fhethu hu re na maḓi .
Nyito ya vhurendi nga zwigwada tsumbo , ndima dza u imba dzo ṱanganywa na u sudzuluwa na u sumbedza nga miraḓo
Vhahulwane ndi R10 Vhana vha tshikolo a vha badeli .
Muthu muṅwe na muṅwe ane kana o no vha ho kha vhushaka ha vhathu vhavhili vha dzulaho vhoṱhe na muhweleli na hone o no ita kana a tshi humbulelwa u vha o ita khakhathi dza miṱani na muhweleli .
Muthu muṅwe na muṅwe a pfukaho mbeshelo ya milayo yapo iyi u ḓo wanwa mulandu wa vhukhakhi nahone a nga farwa .
Nga u pfufhifhadza , mulayo u katela uri vhathu vha ṱoḓa u ḓiphiṋa na u lingedza u tinya vhuṱungu .
U bva kha tshenzhemo yashu ya miṅwaha yo fhiraho , na u fhaṱa kha mushumo muhulwane we ra u swikelela , ri ḓo vha ṋemuḓi wa Khonferentsi ya Vhubindudzi ya Afrika Tshipembe hafhu ṅwaha uno .
Zwino dzhenisani ( ṅwalani ) maipfi ane a khou ṱahela .
Mutshimbilo wa tshiendedzi tshi ṱavhanyedzesaho u ṱoḓa tshanduko dzo leluwaho nahone dza fhasi kha kupiḓa kwa tshifhinga .
Zwino nambatedzani tshiṱikara ni tshi sumbedza uri mushumo ndi wavhuḓi .
Mashudu mavhuya , mitengo ya u ṋetshedza tshumelo ya vhudavhidzani nga ṱhingo i khou fhungudziwa musi thekhinoḽodzhi ntswa dzi tshi ita ṱhingothendeleki dzi sa ḓure na u kona u wana nga vhunzhi .
Vha rumele faela dza ndingo vha u bvisa faela dza phindulo dzi bvaho SARS .
U fhindula mbudziso dza tshaka dzo fhambanaho dzi tshi bva kha tshibveledzwa tsho vhalwaho ( ho katelwa tshaka dza mbudziso dza maimo a nṱha ) .
Ndivho ya mbekanyamaitele ndi u ṋea muhanga wa u bveledza tshumelo i re na ndingano , i swikeleleaho nahone yo khwaṱhaho kha vhashumi na vhathu vha re vhuponi ha Phalamennde .
Nomboro dza mapholisa ndi a dzi ḓivha .
Zwipikwa zwi tevhelaho na zwiṱirathedzhi zwo vheiwa u itela u endedza tshumiso maelana na tsireledzo :
Hu khou dzinginywa uri vhakhethi vha tea u vhaliwa kha zwiṱitshi zwa vhukhethelo nga nnḓani ha musi Khomishini ya zwa Dzikhetho yo zwi vhona nga iṅwe nḓila .
Zwino , hu kha ḓi tou vha miṅwaha mivhili fhedzi ro thoma , ri nga kona u amba nga zwinzhi zwe ra swikela u bva kha u edzisa hashu .
Gemo ḽa tshumelo dzi re na vhushaka na u hwalwa ha mathukhwi dzi ḓivhiwa nga ṅwedzi nga ṅwedzi nga u shumisa ndifhotiwa yo tendelwaho kha ndaka iṅwe na iṅwe .
U gonya ha inflesheni ya ndeme zwi ḓisa zwivhuya kha vhudavhidzani vhu shumaho ha vhuvha ha madzhenuwo a bvelaho phanḓa , zwiitisi zwa u pfuka vhupimakoni ho sedzwaho , na mushumo wa vhukando ha mbekanyamaitele ya masheleni .
Matshudeni vha nga fhasi ha mitsiko wa masheleni u sa fholi , une wa pfukiselwa kha zwiimiswa zwavho .
1.5. Themamveledziso ya Maḓi ndi tshipiḓa tsha Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka ya muvhuso tsha u khwinisa luvhanḓe lwashu lwa ikonomi ngeno ri tshi khou sika mishumo miswa na u kwaṱhisa nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo .
1.1. Khabinethe i sathula zwihulwane khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Vhutsila na mvelele zwa Afrika Tshipembe ho fhambana sa zwine muthu a nga lavhelela u bva kha lushaka lwo fhambanaho .
Arali ho vha na dzhendedzi ḽo shumiswaho , thendelano vhukati ha masia mavhili i fanela u nambatedzwa na khophi dza ID dza vhasaini
Masheleni ane vha a wana sa zwe zwa sumbedziswa musi vha tshi ita khumbelo ya mundende a ḓo ita mutheo wa tsheo iyi .
Vha dobela maboḓelo oṱhe o pwasheaho , zwikoṱikoṱi na mabammbiri .
Ri khou tea u sedza arali mushumo muṅwe na muṅwe wo shumiwaho nga ofisi iṅwe na iṅwe ndi une wa nga itwa nga Muvhuso fhedzi naa .
Fokusi i ḓo vha kha mapulanele a tshiṱirathedzhi u itela u alusesa vhubveledzi khathihi na vhupulani ha vhuendedzele u itela u alusa vhukoni ha mashumele .
Dziṅwe dza tshumelo dzi no ṋekedzwa dzi katela nyaluso ya vhana , senthara ya vhaaluwa , senthara ya ndondolavhapo , tshumelo dza Muhasho wa Muno na zwa magavhelo a mundende .
U VHA KHAGALA
4.36 Nyiledzo ya u iledza vhuloi na u shumiswa ha vhuloi ( zwithu zwi sa ṱalutshedzei ) zwi ita uri hu vhe u ṱhaṱhuvha mushumo wa dziṅanga dza sialala kha mafhungo a kwamaho vhuloi .
A hu katelwi mbilo dza PMB 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha mbekanyamushumo ya zwileludzi zwa nnyi na nnyi
( ndinganyelo ) zwa Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓwa :
U fhura nga vhugevhenga
Ngauralo ndi zwa ndeme uri mihasho iyi i swike kha thendelano nga masia ayo o fhambanaho a maanḓa a u langa u itela u bveledzisa tshiṱirathedzhi tsha ndangulo tshine tsha ḓo shuma nga nḓila yavhuḓi .
U lambedzwa hu bvaho dti u ya kha Masipala Wapo wa Baviaans u itela themamveledziso zwo ita uri thandela i sike mishumo ya vhufhaṱi i anganyelwaho kha 238 vhuponi uhu .
6.2 . Muhasho wa zwa Muno ( DHA ) u kha ḓi tou bva u humisela murahu shangoni ḽawe mutambi wa matambwa a bvaho kha ḽa Lithuania , Mufumakadzi Vho Ieva Andrejevaite vhe vha lingedza u shumisa milayo nga nḓila ine ya si vhe yone ya ndangulo ya zwa vhufhalali ya shango ḽa Afrika Tshipembe musi vha tshi luka mafhungo a mazwifhi a uri vha khou ṱoḓa u ita khumbelo ya u ṋewa vhudzumbamo nga mulandu wa " nndwa ine ya khou bvela phanḓa ngei kha ḽa Ukraine " .
Rakhonṱhiraka a nga dzhia vhuḓifhinduleli hafhu ha u kuvhanganya mithelo .
Zwo ralo ndi mutheo wa u khwinisa vhupo ha mushumoni ha muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshumelo ya muvhuso .
Nga u ombedzela u ṋewa maanḓa , u shuluwa ha mbuelo zwi a kuna u ḓi imisa .
Kha vha dzudzanye khophi ya sabusidi ya zwino .
Vhudavhidzani ho leluwaho , ṱhonifho kha vhashumisani na vhathu vhannḓa ndi ya ndeme nga maanḓa .
Tsha khwine ndi u fha vhagudi vha Gireidi ya 13 zwiṱirepe / zwimveru zwa mabambiri zwo ṅwalelwaho u itela uri vha kone u kopa nga tshifhinga tsha Muṅwalo .
Zwi na ndeme uri vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vhane vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u engedzwa ha zwikolobulasi na u ṱoredza vhudzulo vha tea u pfesesa tshaka idzi dza vhulo ha vhathu dzi anzela u shaya madungo a zwa ikonomi kana a vhuendedzi .
6.7.4 Khothe dza sialala dzi tea u vha na maanḓa a zwa siviḽi zwi bvaho kha mulayo wa sialala na miṅwe milandu ya vhugevhenga
Khabinethe yo tendela themendelo dza u lwa na mawanwa ayo .
( a ) tenda u saina Mulayotibe ; kana
Ṅwalani phara i no amba nga u fhungudzea ha ṱhulo dza milamboni vhukatini ha miṅwaha ya 1995 na 2010 .
Ni ḓo mangadzwa nga mbalo ya vhathu vho ḓiimiselaho u ni thusa .
NACS Reference Group , yo vhumbwaho nga tshitshavha tsha vhadzulapo , vhorapfunzo , vhaimeleli vha mabindu na muvhuso , vhe vha tikedza mveledzo ya tshiṱirathedzhi itshi .
Ṅwalani dzina ḽa bugu hafha .
Maanḓalanga a mutakalo vhuimangalavha u ḓo ṋekedza ṱhanziela dza vhuvhambadzaseli zwi tshi langwa nga nzulele nngede .
Sabusidi nga dzirannda
Wuḽu ri i wana kha mini ?
Mvumbo yo khetheaho ya maḓi a nga fhasi i tea u dzhielwa nṱha kha u shumisa mbekanyamaitele .
Masipala u ṋetshedza mugaganyagwama na u ṱola kushumele kwa tshumelo nga muṋetshedzatshumelo u khwaṱhisedza uri muṋetshedzatshumelo u ḓo ḓisa tshumelo ya ndeme nga mugaganyagwama wo ṋekedzwaho .
" Phalamennde ya Vhaswa : U langa vhumatshelo "
U topola maiti a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Mishumo i khou konḓa u wanala nahone ndi lushaka ulu lwa kuhumbulele kwa tshifhinga tshipfufhi kune kwa nga tshinyadza vhumatshelo havho .
Nyambedzano dzi ḓo ṱoḓa uri vhadzhiamukovhe vha ite dziṅwe thendelano u itela u khwaṱhisa nzudzanyo dza tshoṱhe na dzi sa nyeṱhi .
Ri fanela u zwi ita mushumo washu u vula tshikhala tsha vhafumakadzi u shela mulenzhe na u ṱuṱuwedza tsheo kha ḽeveḽe ya nṱhesa .
Maitele a theo ya mulayo a u tshimbidza u fheliswa ha u thoma ha Tshikwama tsha zwa Dzinnḓu tsha Afrika Tshipembe nahone hu si tshone fhedzi na zwiṅwe Zwikwama zwa mavundu zwine zwa khou thomiwa .
Nga nṱhani ha ṱhahelelo ya tshiṱafu nga tshifhinga itshi tsedzuluso dzi nga si fhedziswe nga tshifhinga tsha maḓuvha a sumbe .
Vhathu vhoṱhe vha shumisaho dzibada vha khou humbelwa uri vha tevhele milayo ya nḓilani , hu tshi katelwa na u tevhedza luvhilo lwo teaho , u vhona uri zwiendedzi zwo tendelwa u vha nḓilani ; u sa reila vhe fhasi ha khandeledzo ya zwikambi na u vhofha mabannda a tsireledzo .
Ḓuvha ḽa u rumela zwithu ḽi tea u khwaṱhisedzwa kha ridzhiṱara ya tsedzuluso .
Ri ḓo isa phanḓa na u fhaṱa vhufa ho angarelaho kha miṅwaha miṱanu i ḓaho nga kha u fhaṱa mimonyumethe na zwiṅwe zwiga zwi hulisaho vhahali vha nndwa yo ḓisaho mbofholowo na demokirasi zwine ra khou ḓiphiṋa ngazwo zwino .
U wana mafhungo manzhi vha nga kwama :
Thaidzo dzi kwama vhathu vho fhambanaho nga nḓila dzo fhambananaho , kha hu kwamiwe vhathu vha mifuda yo fhambananaho .
Luṱa lwa Mvetamveto lwa u thoma lwa Thendelano ya Mbambadzo ya Mahala ( FTA ) lu ḓo khunyeledzwa , u itela u konisa mbambadzo ya ngomu ha Afurika nga huhulwane , nḓowetshumo na mveledziso ya themamveledziso .
- U leludza tswikelelo nga vhatheli kha nḓila dza thandululo ya mbilaelo kha SARS malugana na u tandulula mbilaelo
1.2 . Vhuṱambo ha u tou thoma ha Imbizo ya Phresidennde kha ṅwaha wa 2022 vhu ḓo ṋetshedza tshikhala tsha uri Phresidennde vha kone u amba na zwitshavha nga ha zwithu zwine zwa khou ṱangana nazwo kha kutshilele kwa ḓuvha na ḓuvha khathihi na zwa nḓisedzo ya tshumelo nga muvhuso .
Ndango heyi nthihi ya zwa mulayo u shumiswaho mikaṋoni i ṋetshedza khonadzeo ya tshumelo dzi sa ḓuriho kathihi na vhutsireledzi na vhulangi ha vhupo ha mikanaṋoni .
Phambano nga khalaṅwaha ya luvhilo lwa tsinga na yone i a ṱuṱuwedza kunangele kwa ngona yo teaho ya u fhaṱa na u dizaina mushululo .
Khomishini ya Ḽifhasi ya Ḽevele ya Nṱha ya Dzangano ḽa Mishumo ḽa Dzitshaka ( ILO ) nga ha Vhumatshelo ha Mushumo ḽi ḓo fara sesheni ya fhedzisela u bva nga ḽa 15 u swika 17 Lara 2018 .
Mishonga i randelwa nga phurofeshinaḽa dza tshumelo dzo ṱanganelanaho
Zwiṅwe zwitandadi zwa dzitshaka na nyendedzi zwine zwo bveledzwa fhano Afrika nga fhasi ha thikhedzo ya Khomishini ya Afrika nga ha Pfanelo dza Vhathu na Vhuthu dzi katela :
Kha nyimele i tevhelaho , zwi nga konadzea u ṱanganedza matshudeni manzhi hu songo tholwa vhaṅwe vhadededzi .
Bugu yanga ya tshikolo yo xela .
Mushumo washu kha tshanduko ya kilima u ḓo sumbwa nḓila nga Khomishini ya Vhukonanyi ya Muphuresidennde kha Tshanduko ya Kilima , ine ya khou ḓa u ṱangana lwa u thoma kha uno ṅwedzi .
Vhubveledzi ha mafhi ha ṅwaha nga ṅwaha ho sumbedza u engedzea ha dzika kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , naho hu na uri hu na u fhungudzea kha tshivhalo tsha vhabveledzi vha ḓeri vha phuraimari u mona na shango .
Mugaganyagwama wo sedzanaho na zwa mbeu ndi mini ?
Zwa zwino , ṱhahelelo ya vhashumi i re khagala i hone ine ya thithisa nyisedzo ya tshumelo i shumaho kha vhupo ha masipala muhulwane .
Fhedzi vhupfa ha muthu vhufhio na vhufhio , vhatshinyi vha tea u ḓivha uri dzithathu khulu , dzine dza vhonalesa ' khofheni havho ' dzi ḓo ita uri mushumo wa sa wanale kha masia manzhi .
U bebela hayani kana kha yunithi ya u bebela hu guma kha R7 755 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Musi vha tshi sedza uri " hani " vha songo hangwa zwithu zwi ngaho mushumo wa ndondolo , musi zwivhangakhombo zwiswa zwi tshi nga bvelela .
tshiimiswa tshine tsha shuma sa ndaulo ya mundende ( tsumbo , madzangano a matshilisano ) .
Naho zwo ralo , u tou fana na musi hu na khonadzeo dza u khwaṱhisedza u shonisa hafhu nga ngomu kha vhunṋe vhu bvelelaho ha muthu nga muthihi .
U shuma sa muvhudziswa wa vhashumi vha ndondolo thangeli ya mutakalo , zwine zwa ḓo katela na vhugudisi ha musi muthu a mushumo .
Batho Pele i ṋetshedza muhanga wa kushumele wa tshanduko kha nḓisedzo ya tshumelo ya nnyi na nnyi .
Modele wa Tshikwama u tea ṱhogomela hezwo zwithu .
Nga maṅwe maipfi , vhathu vha ṱoḓa zwikhala zwa nnyi na nnyi zwi swikeleleaho nahone zwi ḓivheaho hune a vha ṱoḓi u vha vhe vhoṱhe , hune vha ḓivha uri zwiṅwe zwithu zwi ḓo dzulela u itea , na hune vha nga ḓidzhenisa kha " vhathu vha khou vhona " nahone vha nga thoma zwigwada zwa matshilisano .
Komiti i ḓo tsireledza vhuṋe ha muvhilaeli , arali izwi zwi tshi ṱoḓea .
Manyuwaḽa uyu u pakulula miṅwe ya milayo na zwiṱirathedzhi zwine zwa ṋetshedza sia ḽa u guda na u shela mulenzhe kha ngudo nga ha mupo na mveledziso i sa nyeṱhi .
Zwidodombedzwa zwa DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi zwi kha tshitatamennde tshavho tsha akhaundu tshi ḓaho na mushonga wavho .
U kona u topola mibvumo mathomoni a fhungo sa , madzina a dzikhonani
Tshifhinga tsho vhewaho u khwaṱhisedza ḽiṅwalo ḽa u fara ndi datumu i tevhelaho ya khothe .
Hu vha na u tswukuluwa ha phaiphi ṱhukhu dza u fema mafhafhuni , dzine dza vhidzwa , u pfi nḓila dza muya ( airways ) .
16.2 . Muvhuso wo ita mvelaphanḓa kha u ṋetshedza tsireledzo ya matshilisano kha vhathu vha re na vhuholefhali na u bvela phanḓa na u fhaṱa u tshi ya phanḓa mbekanyamushumo dzawo dzine dza dzhiela nṱha u thoma u katelwa ha vhathu vha re na vhuholefhali .
Musi muvhigo u tshi themendela zwiimiswa vhurangeli kha tshanduko , muvhigo mashudu mavhi u bula uri khethululo , nga maanḓa zwi tshi kwama tshiṱalula na khethululo u ya nga mbeu , tshi kha ḓi wanalesa kha zwiimiswa zwashu .
Munango wo itwaho wo ḓisendeka kha mulimo na u shuma ha khemikhala , tshikalo tsha ndangulo tsho teaho , ṱhuṱhuwedzo ya zwiṅwe zwitumbudzi , maswina a mupo , mupo na zwivhangi zwi vhangwaho nga ikonomi .
Zwi fanela u vha khombekhombe kha zwitediamu uri zwi vhe na zwishumiswa zwa vhukombetshedzi ha tsireledzo dziṅwe dza fhasisa .
Masalavhukuma khea : nṋe ene tshone riṋe inwi iwe vhone
Vhadzuli ha hosiṱele vho vha vhulaha , vha vha posela nnḓa .
Zwi mangadzaho , nga nnḓa ha u shela havho mulenzhe kha tsireledzo ya zwiḽiwa , vhafumakadzi ndi vhathu vhane vha vha vhatambi lu sa vhonali kha mveledziso .
Arali hu songo tou vha thikhedzo iyi , vhaṅwe vhathu hafhu vha linganaho miḽioni vho vha vha tshi ḓo tshila nga vhushai .
Vha SAPS vha tea u vhekanya zwivhumbeo zwavho u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha .
Arali ṱhoḓea dza vhashumisi avho dza shanduka , tshiimiswa tshi nga fhelelwa nga mushumo .
U khwaṱhisedza uri khoro i na vhuḓifhinduleli ha kushumele kwayo kwo fhiraho .
U dovha u alusa mveledziso ya nḓowetshumo kha shango ḽashu , muvhuso wo , ho topolwa kha u thaḓula hunzhi , wo ḓivhadza Mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Vharema ine yo olelwa u shandukisa sekithara ya vhubveledzi na u vulela vhoramabindu vha vharema khonadzeo ya u shuma .
Shango ḽo vha ḽo naka ḽi ḽidaladala .
U reila maṱereṱere kana miṅwe mitshini ine ya ḓilangula zwi nga livhisa kha uri muvhili u dzinginyee zwine zwa livhanywa na u rema ha muṱana ho goḓombelaho kana vhuṱungu kha khundu na gona .
Ndi khwiniso ya sisiṱeme ya tshifhinga tsho fhelaho saizwi yo dodombedzesa , i khwinisa ndango , na u ṱuṱuwedza u dzhenela nga guṱe vhukati ha muṱoli na muṱolwa .
Mulayo u ṱoḓa mimasiplala i tshi bveledza nḓila , phurosese na maitele a u dzhenela ha tshitshavha .
6.2.8 Mbekanyamaitele idzi dzo itelwa u engedza vhuswikeleli ha vhulamukanyi nga zwigwada zwa tshitshavha zwine zwa sa khou shumelwa lwo linganaho kana nga nḓila yavhuḓi nga sisiṱeme ya vhulamukanyi - zwi fhungudzaho mutengo na tshifhinga tsha u tandulula khanedzano ṱhukhu .
U bveledza vhuṱumani ha tshanḓa na maṱo ( tsumbo , nga nyito dza u pennda , u kherula mabambiri , u tshea na u ṱhiraisela ) .
Zwa zwino ri nḓilani ya u wana tshumelo dza dzilafho dzo fhambanaho nṋa ngomu Vhuswoleni .
Mushumi a nga humbela khaṱhululo ndivhanyoni na tsheo yo dzhiiwaho nga tshipiṱere .
Fhedzi , zwi a ṱanganedzea nga u angaredza uri Ngomu ha Ḓorobo zwa zwino a hu khou shuma sa zwine ha fanela u shumisa zwone u bva kha kuvhonele kha mupo , ikonomi na matshilisano .
Thendelano ya shango kha TAC i ḓo ita uri vhushaka haḽo na ASEAN ha vhuḽedzani vhu vhe ha tshiofisi .
Nga tshifhinga tsha khwaṱhisedzo ya Ndaka na u vhalwa ha tshiṱoko , ndaka dzo fhambanaho na tshiṱoko zwo ṱaluswa sa zwi sa shumi .
Ri ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe u shumisa minete dza 67 dza tshifhinga tshavho u dzhenelela kha tshumelo dzi si na vhutshivha ngauri roṱhe nga kha tshumisano ri nga shandukisa ḽifhasi .
Fhedzi arali zwi tshi tea u tou ralo , ndi une ndo ḓiimisela u u fela . "
Thathu dzine dza itwa nga vha si na tshenzhemo , u tou fana na dzine dza itwa ngei kha dzisenthara dza vhululamisi , dzi na mulingo muhulu wa u vhanga malwadze .
Munwe kha vhone na mutholi u fanela u sumbedza uri vha tea u notha zwi tshi khou itiswa nga mutakalo wavho u si wavhudi arali vha tshi khou vhona u nga a vha tsha kona u shuma lwa tshothe .
Zwibviswa zwa u thola ha tshikhala , tshifhinga na huṅwe u thola zwo katelwa kha zwibviswa , fhedzi hu si kha ṱhanganyelo dza vhashumi , zwine zwa ḓo engedza mbalotshikati ya vhashumi u ya nga mutholiwa .
Hulisani u ita tshuṅwahaya
Ri dovha ra humbela vhaimeli vha madzangano a vhashumi khathihi na mahoro a zwa poḽitiki uri vha si dzhie mabulayo a mabulasini sa a tshimbilelanaho na zwa poḽitiki zwi songo fanela .
Muvhuso wo takala uri mafhelo a vhege mavhili a u ḓiṅwalisela a dzi 5 - 6 Ṱhafamuhwe na a dzi 9 - 10 Lambamai vhathu vhanzhi vho kona u swika zwiṱitshini zwa u khethela , zwihulusa vhane vha khou ya u khetha lwa u thoma na vhaswa .
Nḓivho ya ndaulo dza zwa gwama na zwiṅwe zwo randelwaho zwi elanaho .
Zwikili zwo lingwaho zwo sumbedzwa kha khoḽumu ya u thoma ; magudiswa kha khoḽumu ya vhuvhili ; na zwikili zwo topolwaho zwi no ḓo lingwa zwi kha khoḽumu ya vhuraru .
Mbekanyamushumo yo dzulela u ḓisa khwiniso nga kha maano ayo , ho katelwa na sisiṱeme ya u thola kha tshiṱiriki nga 2012 .
I dovha hafhu ya dodombedza muhanga wa u thoma u shumisa wa vhuendi ha vhana vha tshikolo vhune ha ḓo ṱhaḓula muvhuso na vhakwameaho vho teaho u ṋetshedza nga nḓila i bveledzaho tshumelo ya vhuendi ha vhana vha tshikolo u mona na shango ḽoṱhe .
NCCC yo kumedza themendelo dza tshivhalo maelana na Nḓivhadzo yo livhanywaho ya khohakhombo yo engedzwaho ya Ḽeveḽe 3 ya nyiledzo ya u tshimbila ya lushaka .
Nḓila i na zwithithisi zwi sa konḓi sa , u fhufha , u gidima , u posa , u ṋamela nz .
Zwivhuya zwa tshumelo ya mushumo wa u vha na tshigwada zwo nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
Vhuṱoli ho vhona nyimele ya malaṱwa manzhi vhukuma o sokou balangana fhasi , mabogisi o valiwaho e a phamuwa na mabogisi e a kwanyiwa kana a songo valiwa nga nḓila yo teaho na zwikhonthina zwo ḓalesaho nga zwithu zwi ṱhavhaho .
Kha vha ṱuṱuwedze u vhala vha shandukise sia nga u dovholola phetheni tshifhinga tsho vhalaho .
Hu tshi engedzwa kha izwi , Muhasho wa Tshumisano na Mavhusele na zwa Sialala wo ṱangana na dzimeyara kha u thoma maga o fhambanaho a u vhuluga maḓi fhasi ha ndededzo ya Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili .
Ri na vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha uri tshanduko ya kilima , ine ya dzhenelela kha zwiwo zwa mupo na lutsinga lwa mufhiso , ndi iṅwe tshutshedzo .
Muvhigo wa nga kha sia ḽa u tambula u dzulela u bvisela khagala vhuḓipfi ha u pfela vhuṱungu nga muṱhaseli nahone , nga murahu , zwi vha nga uri vha kulee nungo dza u ṱhaselana nga milomo .
Tshifanyiso itshi tshi dovha tsha sumbedza vhuawelo ha mabisi fhethu ho aṱamaho hune ha si konḓe u dzhena .
Mvumbo ya u thola ha tshikhala a yo ngo katelwa .
Bindu nyanḓano ndi tshiimiswa tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe tsha vhathu vho ṱanganelaho nga u tou funa u itela u swikelela zwine vha ṱoḓa na zwipikwa zwavho zwine zwa fana siani ḽa ikonomi , matshilisano na mvelele vha tshi shumisa bindu ḽau tou ṱanganela ḽi lwangwaho hu tshi shumiswa thendelano nahone ḽi tshi tshimbidzwa nga milayo ya bindunyanḓano .
m U ṱana nga zwi no tou vhonwa : Olani tshati na u tou khaḽara tshibuḽoko tshifhinga tshoṱhe musi vha shi bula
Tshikwama tshi gaganyela fhedzi mbadelo dza masheleni a baḽantsi ya debithi ya bannga yo iteaho vhusiku .
Vha ṱoḓa thendelo u thoma kha maitele oṱhe ane a ṱoḓa anasiṱesitiki nyangaredzi kana u dzidzivhadzwa wa wa sala u tshi vhona .
U ṅwala maipfi nga u shumisa mibvumo ya maḽeḓere ye ya gudiwa .
Fomo iyi i wanalea kha website iṅwe na iṅwe ya muhasho wa lushaka kana wa vunḓu .
Yo rumelwa uri arali tshikoupu tsha mushumo wa khomishini tshi songo dodombedzwa , tshi fanela u khwiniswa na u ṱanḓavhudzwa .
Mavhusele a ngomu na a nnḓa khathihi na ndayo zwi ḓo tendelana na zwo vhewaho kha milayo yapo ya khamphani .
Phindulo ndi ya uri tshikhala tsho angalalaho tsha maga tshi khou ṱoḓea , hu tshi katelwa pfunzo i yaho phanḓa , vhupfumbudzi , zwikhala zwa mishumo ya tshitshavha na thikhedzo ya vhusika mushumo kha sekhithara ya phuraivethe .
Vhuloi ho ḓalelwa nga zwithu zwine zwa konḓa .
Sa zwine zwa ḓo sumbedziswa nga murahu , khumbulelo idzi dzi nga tea u bvela thungo arali theo ya mulayo ya ṋekedza zwo fhambanaho kha mbetshelwa dza mulayo .
Maanḓalanga a vhuendi sitediamu a fanela u khwaṱhiswa , arali zwi tshi tea , na uri a fanela u kokodzela thungo mimoḓoro i pfukaho milayo nga luthihi .
Ngona iyi i thusa u ongolosa u elela na u thivhela mavu uri a sa kumbululwe na u thusa kha rothela ha maḓi kha mavu .
Vha khou ṱoḓa u phemithi ine ya ḓo vha tendela u ḓidzhenisa kha mishumo ine ya tshimbilelana na zwi tshilaho zwo shandukiswaho lwa dzhenethiki Afrika Tshipembe ?
Mushumoitwa wa vhuṱumani u na ndivho ya u :
Nyaluwo ngoho a si nga ha vhubveledzi fhedzi , i dovha ya vha nga ha mimaraga i aluwaho u itela u katela huṅwe vhubveledzi , vhune kanzhi ha katela thengiso .
2.3 . SAA i ḓo ṱanganedza thikhedzo nyengedzedzwa ya masheleni a R2 biḽioni u bva kha muvhuso ine ya ḓo thusa kha nzudzanyululo ya vhufhufhi .
Ndi ngani vha si nga mu vhudze ngoho nga zwo bvelelaho ?
Mukovhe muhulwanesa wa kale na wa zwino wa u phaḓaladzwa ha gese dzine dza tzwonzwa na u engedzaho mufhiso wo thoma kha mashango o bvelelaho ;
5.2 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha masiandoitwa a gomelelo kha nḓisedzo ya maḓi Afrika Tshipembe ho sedzeswa Gauteng ḽine ḽi ḓisedzwa maḓi u bva kha sisiṱeme ya Mulambo wa Vaal yo ṱanganelanaho .
Mulayo wa ndeme hafha ndi u shumisa magatsireledzo o angaredzaho .
Zwiṅwe hafhu , nga tshifhinga tshiṱuku tsha u thoma u shuma , tshanduko ya sisiteme na maitele zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo ṱoḓiwa phanḓa ha u thoma u shuma .
Mitambo ya u tinya u mona zwitanda zwi ngaho maboḓelo hu tshi tshintshiwa sia
Mulayotibe u dzinginya vhukati ha zwiṅwe milayo ya nḓowetshumo ya zwikolo zwa u guda u reila na u dzinginya zwiimo zwo teaho zwine ngazwo vhagudi vha u reila vha fanela u funzwa .
5.1 . Khabinethe yo takalela fhungo ḽa uri vhunzhi ha u dzhenelela he muvhuso wa hu ita u itela u ṱuṱuwedza vhunzhi ha Maafrika Tshipembe kha uri vha kone u shela mulenzhe kha ikonomi , nga maanḓa vhaswa , hu vhonala hu tshi khou thoma u sumbedza mvelelo dzavhuḓi .
Vha Telkom SA vha ṋekedza ṱhingo dza nnyi na nnyi nga murahu ha musaukanyo wa ṱhoḓea na nyito dza ṱhoḓea dza tshifhingani tshiḓaho dzo lavhelelwaho zwo itwa u itela u khwaṱhisedza khonadzeo ya u dzheniswa ho khetheaho .
Kha avha vhaswa vho ṅwalaho milingo , mvelelo dzi nga alusa kana u vha kala kha zwikhala zwavho zwa vhutshiloni .
Hu wela matshakatshaka a vhurotho fhasi .
Bodo ya Paroli i kha ḓi dededzwa nga miṅwe milayo ine ya tshimbilelana na paroli .
A hu na u timatima uri hezwi zwi ḓo ri vhuedza zwihulwane vhukuma .
Khumbelo ya u vusuludza u ḓiṅwalisela u vhulaha miri
Tshipikara na Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho ,
Sisṱeme ya Tsedzuluso ya Mvelelo dza Ikonomi na zwa Matshilisano
Zwiimiswa zwivhili zwi fanela u khunyeledza zwa khonṱhiraka ya thandela dza saintsi dzo salaho hu si na u lenga .
Kupulanele kune kwa ṱuṱuwedza vhuḓifhinduleli vhu no eḓana vhukati ha tshitshavha na vhaofisiri ( zwi amba uri vhuḓifhinduleli ha u bva kha vhahulwane na kha vhathu vha na ndeme )
6.7 Muofisi mulanguli u ḓo vha ḓivhadza , arali ndifho itshi ḓo ṋetshedzwa vhone , vha nga i ṱanganedza kana vha i hana nga u tou ṅwala hu sa athu fhela maḓuvha a furathi ( 60 ) , arali vha ita ngauralo , vha ḓo tea u vhuisela murahu tshelede ye vha i badelwa kha muredzhisiṱarara kana muṅwaleli wa khothe ;
Musi wa tshifhinga itshi , Mundende wa Vhaaluwa wa Muvhuso na Mundende wa Vhaholefhali zwo engedzwa u itela u swika na kha vharema , fhedzi nga tshelede ṱhukhu kha iyo i holelwaho vhatshena .
Mbudziso ya 6 Zwiṅwe zwisumbi zwine zwa fanelwa u dzhielwa nṱha
Anansi o ḓi lamukisa hani uri a si ṱhukhukane musi a tshi khou kokodzwa ?
U topola pfanapheledzo na zwine zwidade na nyimbo nga u tevhekana ha pfanapheledzo .
6.4.1 tsha u thoma , u itela u thivha dzitshadzhi dza muingapfuma dzi re nḓilani kana dzi sa athu badelwaho ;
Nzudzanyo ya lushaka lwa bada ine ya guma tshi dovha hafhu tsha thusa kha u fhambanya vhuendi na musudzuluwo wa vhaendangaṋayo tsinisa na dzinnḓu .
Ro vha ro tea ro vhala tshiṱoko na u bveledza mashiti a tshitoko u itela uri zwithu zwothe zwa tshiṱoko zwi odithiwe .
Khomiti ya Odithi yo ṱanganedza mvelaphanḓa ye ya itwa kha u shumiswa ha tshiṱirathedzhi itshi tsha u rembulusa zwithu u itela u lulamisa khohakhombo dzi no kwama zwa IT .
Vha sumbedze ndeme ya u thetshelesa , u sedza kha muthu ane wa khou mu thetshelesa na uri vho pfa zwone na uri luambo lwa muvhili lwa vhadzhenelei musi vha khou thetshelesa lu hani na uru lu dzhenela hani kha vhupo havhuḓi ha u thetshelesa .
U khwaṱhisedza nomboro ya luṱingothendeleki
Arali vha sa athu kwamiwa hu sa athu fhela miṅwedzi mivhili nga murahu ha datumu ya u vala ha khunguwedzo , vha humbelwa uri vha ṱanganedze uri khumbelo yavho a yo ngo tshimbila zwavhuḓi .
Magavhelo a vhakhantselara o katelwa afha .
U thetshelesa ndaela dzine dza vha na zwipiḓa zwi si fhasi ha zwivhili na u fhindula nga ngona .
Hezwi zwi katela tsireledzo ya mupo nga milayo yo teaho na maṅwe maga u thivhela tshikafhadzo ya mufhe na tshinyadzo kha vhudzulavhathu , u ṱuṱuwedza ndondolamupo , na u tsireledza mveledziso ya vhudzulavhathu yo khwaṱhaho .
Kha vha midia , musi tshiwo tshi tshi ṱuṱula dzangalelo , ndi hone hu tshi tshi vha na dzhielwa nṱha .
Kha ḽiṅwe sia , ho vha hu na phiseo ya u livhana na zwithu zwi fanaho u itela u sumbedzisa zwiteṅwa zwa nḓowelo , mbekanyamaitele na khonadzeo zwine zwa nga si tou bvelela u bva kha ngudo dza shango ḽithihi .
Muraḓo wa vhuraru wa phanele , ane a vha dokotela wa malwadze a muhumbulo , a nga tholiwa nga khothe musi muhumbulelwa o ita khumbelo .
Vhurangeli ho raliho vhu ṱoḓa muvhuso u tshi bvisa zwiṅwe zwa zwi tevhedzelwaho na u sedzulusa hafhu zwithevheli zwa milayo .
Zwiṱuṱuwedzi zwa mvelaphanḓa zwa ndeme zwa puḽane
Kutshilele ( ndi zwifho zwiimiswa zwine zwa vha tikedza kha kutshilele )
Vhunzhi ha khohakhombo dza thandela dza thekhinikhala , masheleni na kushumele zwi fhiriselwa kha sekhithara ya phuraivethe .
1.3 . Khabinethe yo ṱanganedza vhubindudzi ha R3 bilioni nga Marriot International vhune ha ḓo vhona tshigwada tshihulwanesa tsha dzihodela ḽifhasini , tshi tshi fhedza hodela ntswa ṱhanu .
Rakhonṱhiraka zwenezwo u na vhuḓifhinduleli ha u endedza na u laṱa mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Zwikhonthina zwa vhukuma a zwi anzeli u shumiswa musi hu tshi dzhiwa zwithu zwi ṱhavhaho na maṅwe malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili .
u khwaṱhisa u shumiswa ha mbekanyamushumo dza ndango na thivhelo ya HIV na AIDS , na Lufhia ( TB ) .
Tshipikiṱere a nga humbela uri tsedzuluso i dzhenelewe nga vhathu vhane vha nga mu thusa nga tsedzuluso .
Sa zwo ṱalutshedzwaho u thomani , khethekanyo i sumbedza nzulele ya u gonya ha mitengo nga tshifhinga tsha u sedzwa hafhu .
Ndi mbekanyamushumo dzifhio dzine na nga vhona nyusi khadzo tshifhinga tshoṱhe ?
Kha vha dzudzanye zwavhuḓi tshigagamisi , vha tshi shumiswa zwishumiswa zwo fanelaho na vhathu vha re na vhukoni u fhungudza khonadzeo ya khombo .
Mbuedzedzo ya zwa mugaganyagwama i no khou bvela phanḓa i fanela u bvisela khagala vhukuma maitele a tshinyalelo ya mavundu o ṱanganelaho tshifhinga tshi ḓaho .
Kha ḽifhasi iḽi , iṅwe nḓila fhedzi ya u ḓiṋetshedza na u tenda mulandu ndi u vha na fulufhelo na u ḓiimisa u itela u amba na u shumisa mbofholowo ya uri vho tendelwa .
Nṋe na munna wanga ro wana mbuelo dzashu na zwe ra vhulunga u bva kha mbuelo ya mbumbano lwa miṅwaha minzhi ri tshi khou vhea tshelede u itela mbadelo dza u fhaṱa kha ndaka i tshimbilaho .
Nga mulandu wa vhupfiwa ha maitele ane a nga sa eneo , ri khou tendela tshifhinga tsho linganaho u itela vhukwamani ho dzhenelelaho na madzangano a vhashumi .
Vhanzhi vho kwama MaAfrika Tshipembe vhaṅwe u ṋetshedza tshanḓa hune vhaṅwe vha khou ṱangana na vhuleme .
Tshiṅwe tshifhinga zwitatamennde hu si mbudziso zwi a shumiswa sa matsinde , fhedzi hu tendiwa uri mbudziso dzi thusa mufhinduli uri a sedzese nga u ṱavhanya nga maanḓa na u vha khagala kha tshiteṅwa .
Muvhigo wa Vhuvhili wa Shango u ri gavhela mvelaphanḓa yo itwaho nga ha u thomiwa ha mbekanyamaitele dza mivhuso na vhusimamilayo u ṱuṱuwedza , u tsireledza na dzhiela nzhele pfanelo dza vhana .
Ndi khamphani fhedzi dzi khethekanywaho sa Vhubindudzi ho Bviswaho Huṱuku dzo vhofhololwaho kha u tevhedza Khoudu dzoṱhe .
Vhunzhi havho vho dovha vha sumbedza uri izwi zwo tou ralo ngauri u shumisa pfanelo ya u khetha zwi tea u vha khetho ine muthu a vha a na nḓivho , nahone hu na vhuṱumani vhuhulu vhukati ha u shumisa pfanelo ya u khetha na pfanelo ya u swikelela mafhungo .
( a ) u ita ṱhoḓisiso kha nyito iṅwe na iṅwe yo pomokiwaho kana i no khou humbulelwa uri a si ya vhukuma kana yo bveledzaho zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwi si zwavhuḓi kana zwa luvhengelambiluni , zwo iteaho muvhusoni kana kha ndaulo ya muvhuso kha tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha muvhuso ;
Vha tenda kha u ḓivha mupo na u u tsireledza , na u renda Vhukhethwa nga nḓila dzo fhambanaho .
Tshivhalo ṱhanganyelo tsha mbadelo na mutengo wo kuvhanganywaho zwo kovhiwa nga tshivhalo tsho fhelelaho tsho badelwaho .
Mupo zwi dovha hafhu zwa amba vhupo hashu ha zwifhaṱo zwo fhaṱwaho nga vhathu , matshilisano na ikonomi , na mveledzwa yashu kha vhupo hashu .
Honeha , vhupfiwa uvhu a vhu anzeli u ṱanganedza muhanga wa zwa mbalombalo u konḓaho nga ngomu hune ndovhololo ya itwa hone .
Ni ḓo amba zwifhio ?
Ri a zwi ḓivha uri kupfesesele kwashu kwo goḓombela hani nga kha u guda mishumo ya vhorasaintsi na vhaḓivhi vha ḓivhazwakale .
Tshinyalelo ya masheleni aya a u fhedzisela a miṱa a katela mbadelo dza dzapo dzoṱhe ( nga vhadzuli na vha si vhadzuli ) u itela ṱhoḓea dza muthu .
Vhathu vha anzela u ṅwala tshirendo arali vho nyanyulwa nga tshiṅwe tshithu kana tsho vha humbudza tshiṅwe tshithu .
Kha vha vhe na vhupfiwa !
Naho zwo ralo , zwifaredzi zwa ngilasi na mitibo ya pulasitiki zwi nga laṱiwa lwo tsireledzeaho nga zwivhalo zwo fhimiwaho .
Haya manweledzo a katela fhedzi thandela dza ndeme .
Kha bono ḽashu : ri fanela u dovha ra rangaphanḓa na u langa maitele aya u kwaṱhisedza phatheni dza khwine dza ndinganyiselo , vhubveledzi na u shumisa zwibveledzwa .
U tholwa ha muthu o ḓiṋekedzelaho zwi ḓo thusa na kha u wana hafhu murahu vhukoni ha ndeme kha phothifolio dza nḓisedzo ya tshumelo .
A hu na mushumo wa u fhaṱa une wa ḓo thoma kha zwifhaṱo zwifhio na zwifhio nga nnḓa ha musi mukonṱiraka wa u fhaṱa a na pulane dzo teaho dze dza ḓo khwaṱhiswa lwa tshiofisi sa dzo tendelwaho nga Khethekanyo Ya Tsireledzo ya Mulilo ya vha Tshumelo .
Ndi ḓadza ngilasi yanga .
A hu na mbuelo ye ya waniwa kha u kha u ita mushumo wa dzhendedzi .
Tswikelelo ya khaelo dza COVID-19 ndi tshipikwa tshashu tshihulwanesa .
Mbetshelo i ṱoḓa u fhelisa uku kuitele kha ḽiga ḽa u thoma hu tshi kha ḓi sumbwa muloi .
U thivhatshidzulo hu shuma kha u eḓanyisa ha themo ya muthu ane a dzhena vhuimoni hawe .
A si sisiṱeme dzoṱhe dza u guda u nga nnḓa dzine dza katela u guda u nga nnḓa ha tshaka dzoṱhe .
Sisiṱeme ya maraga wa mahala kanzhi i ṱanzela nnḓa zwo thudzelwaho thungo u ya phanḓa , fhedzi husi phanḓa ha musi hu tshi vha na khuvhabvu kha masia oṱhe - kha rabulasi na rakhonṱhiraka .
Maitele a tsumbamulilo a shumaho a re kule a shumisa kuitele uku kwa u sumba tshivhilelani tsha mililo .
Naa vhareili vho wana vhugudisi ho teaho na ṱhanziela dzo teaho malugana na u tshimbidza kana u reila luṅwe lushaka lwa zwiendisi zwa u hwala kana u takula kana mutshini une vha khou shumisa ?
Bola ya milenzhe i ya hashwa vhukuma kha midia Afrika Tshipembe , nga maanḓa midia wa dzigurannḓa .
Tsha u thoma tshi a pfala : vhutshinyi ha u pomoka muṅwe vhuloi ho hulesa ngauri vhathu vha khou vhulawa zwo itiswa nga u pomokwa .
Wanani uri ndi nnyi ane a ḓo vha wa u thoma u vhetshela magaraṱa oṱhe dubo .
I anzela u elwa u ya nga mutalo u songo itaho tswititi hune ha vha u pambuwa hu hulwanesa ha elementhe tshikati ya u vhala ha nṱha na ha fhasi , yavhuḓi kana i si yavhuḓi , u bva kha mutalo tswititi wo vhewaho u itela u linganyisa na u fhungudza u pambuwa .
Komiti na Muḓisi wa mbilaelo vha tea u fhiwa nḓivhadzo ya maḓuvha a swikaho 21 ya datumu ya muṱangano , tshifhinga na fhethu .
Maṅwe mafhungo na zwidodombedzwa zwi nga wanala huṅwe kha maṅwalo a konṱiraka .
Ro fhaṱa Mulayotewa wa demokirasi une wa shuma lwo fhelelaho .
9.2 . Afrika Tshipembe ḽi tikedza tshiṱatamennde nga Muṅwaleli Guṱe wa UN , Vho António Guterres , vhe vha khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha Muvhuso wa Myanmar kha u ṋetshedza tsireledzo kha zwitshavha zwoṱhe zwi kwameaho , na u humbela uri mazhendedzi a a zwa vhuthu a ṋewe thendelo ya tswikelelo kha zwitshavha zwi ṱoḓaho thikhedzo na tsireledzo .
U wa hune ha vhangwa nga u suvha hune hu nga vhanga u fhirea na u huvhala
U thomiwa ha zwino ha tshumelo dza akhaivi zwo livhiswa kha u vhona zwauri sisiṱeme , nḓivho na zwikili zwi hone kha ndangulo ya rekhodo i pfadzaho .
Tshileme tsho ṋekedzwaho mabulamihumbulo aya tshi ḓo ḓisendeka vhukuma nga ḽevele yo dodombedzwaho ya mbuno dzi elanaho na ṱhiransekisheni dzo katelwaho .
Ndangulo ya thandela yavhuḓi na zwikili zwa vhulanguli ndi zwiṅwe zwa ṱhoḓea .
Vhathu vha lavhelelwa u katelwa kha vhathu vha Makhaladi .
Miolo ya khoini khathihi na Milevho zwi ḓo ganḓiswa kha gazethe ya Muvhuso .
Kha u lugisela vhadzheneleli vha topola maitele a ndeme a muvhuso wa vhukati na wa vundu o bveledzwaho u itela u khwaṱhisedza uri phurogireme dza vundu na dza lushaka dzi a ṱumana na zwo sedzwaho nga masipala .
( b ) hu tshi ḓo vha na ndiliso , mutengo wa hone na tshifhinga na nḓila ya kubadelelwe zwi ḓo tou tendelanwa na vha kwameaho kana zwo tshewa kana u tendelwa nga khothe .
Ḽiga 2 - U sika pulane ya u ṱola kushumele ( vha katele : ḽiga ḽa tshumelo , tshiko tsha data , nḓila , muthu a re na vhuḓifhinduleli , mugaganyagwama wa u kuvhanganya data , data i kuvhaganywa lungana na shedulu )
( a ) ya u dzhia tsheo dzi kwamaho mbebo ;
Zwo ṱangana na vhugevhenga , u shaya mushumo hu nga vha hu tshi ḓisa tshutshedzo khulwanesa kha shango ḽashu .
Vha na sisiṱeme dza u phaḓaladza na u vhigela murahu ?
Hune ya sumbedza u sa shuma , i tshimbidza u dzhenelela hu ṱoḓeaho .
Thandela i ḓo bvisa vhunzhi ha zwikhala zwa mveledziso kha nḓowetshumo ya gese kha vundu .
U shumiswa ha iyo nḓivho hu fanela u sumbedzwa kha thendelano ya u kovhekana mbuelo na muṱoḓisi .
Ri lushaka lu shumaho .
Tshanduko yo hulaho ya vhubindudzi hafhu nga mazhendedzi a sekithara dza phuraivethe dzi ḓo pfiwa u mona na mimasipala yo teaho kahthihi na zwitshavha zwayo .
Muvhuso Wapo u ḓo bveledza na u swikisa pulane dza ndangulo ya malaṱwa zwao yo ṱanganelaho u ya kha Mihasho ya vhupo ya mavundu nga u fhambana .
Tshipikwa tsha ḽiṅwalo iḽi a si u ṋetshedza ngeletshedzo dzo dodombedzwaho kana sia ḽa tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwibuḽoko zwa u fhaṱa , fhedzi ndi u ṱalutshedza ndivho nyangaredzi ya tshibuḽoko itsho tsha u fhaṱa .
3.1 . Fulo ḽa Vhege ya Maḓi ya Lushaka ḽi khou ḓo thoma nga Swondaha , ya ḽa 20 u swika Mugivhela wa ḽa 26 Ṱhafamuhwe 2022 nahone ḽi ḓo sedzesa kha ṱhoḓea ya u tsireledza na u vhulunga zwiko zwashu zwa maḓi .
Hu na ṱhoḓea dza vhurangaphanḓa vhu re na bono kha masia oṱhe na kha ḽevele dzoṱhe : poḽitiki , mabindu , nḓowetshumo , saintsi , vhurereli , pfunzo , na mvelele .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) ha ambiwa nga vhushaka vhukati ha zwiitisi na mvelelo dza tshiṱori .
AMD , nga kha vhuraḓo hayo , yo vhewa zwavhuḓi vho ḓiimisela na u kona u tikedza muvhuso kha u swikelela zwipikwa zwawo zwa AU na Tshumisano Ntswa na Mveledzo ya Afrika .
Mbetshelwa dzi re hone u tendela u bvela phanḓa na u thoma mushumo a dzi shumiswi tshifhinga tshoṱhe .
Maitele a u hudza o ita na u shushedza mikano ya madzingu uri a nga xelelwa nga tshiimo tshao tsha mbuelo zwi tshi ḓa kha vhulimi na miṅwe mitikedzelo ya ikonomi .
Tshipikwa ndi uri vhana vha vhasidzana u bva kha vhagudi vha Gireidi ya 10 u ya kha ya 12 vha vhone mabuḓo o fhambanaho a mishumo .
Khethekanyo dza kushumele idzi ita tsheo nga dzone dziṋe kha nyambo dza u shuma kha nyimele ya uri pfanelo dza luambo dzo fhambanaho na ṱhoḓea dza luambo dza vhadzheneli kha nyambedzano dzi khou kateliwa .
2 . Khethekanyo ya 89 ya Mulayotewa muswa i lavhelelwa u vha na khethekanyo ṱhukhu ya miengedzo i tevhelaho :
Ri livhuwa IOC kha tshikhala tsha u swielela uyu muṱangano wa ndeme .
Mabembela a mafhungo a misi yoṱhe a tea u farwa maelana na ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , hu si kha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo fhedzi na fhethu ha nnyi na nnyi , hu nga ho sa mavhengeleni .
U monithara mishumo : U thusa thimu ya thandela kha u tevhelela uri mishumo i tea u guma ngafhi .
Ro dzhia tsheo ya u thoma tshikwama tsha lupfumo lwa lushaka tsho ḓiimisaho u itela u vhulunga na u alusa ifa ḽa lushaka lwashu , ri tshi khou tou shuma zwi tshi khou vhonala kha ndaela ine ra ri vhathu vha ḓo kovhelana lupfumo lwa shango ḽashu .
Ndima ya 4 ( Tshipiḓa 4 ) kha khethekanyo ya Mulayo i ṱoḓaho hu tshi vhumbiwa komiti dza wadi .
Vhane vha vha khomboni khulwanesa ndi vhaimana , vhana vhaṱuku , vhaaluwa na vhane masole a muvhili ha tsha shuma zwavhuḓi .
U bveledza zwikili zwa u alusa miraḓo miṱuku ya zwanḓa , ( tsumbo : u rola vumba na u vhumba , u tambisa piano muyani , u shumisa harane u runga na u lunzhedza vhulungu n.z. )
Ṱhoḓea na pfanelo idzi zwi itiwa nga musi Phalamennde i tshi phasisa milayo , ya lavhelesa mushumo wa muvhuso , u leludza vhushelamulenzhe nga tshitshavha , u leludza vhuvhusi ha tshumisano na nga u dzhenela ha Phalamennde kha zwa dzitshaka .
Tshiṱirathedzhi tshi ḓo ṱoḓa khombetshedzo yo ṱanganywaho ya ndangulo na zwiṱuṱuwedzi nahone tshi ḓo ṱoḓa ṱhanganelo ya pfananyo yavhuḓi ya zwiimiswa zwinzhi zwi re na mukovhe kha vhupo ha dziḓoroboni .
Lavhelesani zwifanyiso zwi re kha siaṱari ḽa seli .
8 . Mbuyedzedzo ya Muvhuso na u engedza mushumo wa khamphani dzi langwaho nga muvhuso , themamveledziso ya Thekhiniḽodzhi ya Vhudavhidzani ha Mafhungo ( ICT ) kana u shumiswa ha burodibennde , maḓi , vhuthathatshili khathihi na themamveledziso ya vhuendi na
Vhomakone vha IDP na vhapulani vha masipala vha vha vhainzhiniara kana vhapulani vha ḓorobo , vha dovha vha gudela kha zwifhaṱo , themamveledziso kana mafhungo a ndeme , hu si tshandukiso ya kuitele kana vhukwamani ha tshitshavha .
3.5. Khabinethe yo tendela u ṋetshedziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Milayo ya Vhulangi ha Mupo wa 2016 Phalamenndeni .
J. Ndavheleso ya Tshigwada
A i na masiandaitwa kha zwiḽeithi zwa ndimo , zwiḽeithi zwa vumba kana zwiḽeithi zwo khwaṱhaho .
A pfuka boroho ya mabulannga .
Vhaofisiri vhavhili nga nḓila ya vhulenda vho nnyimisa u ṱoḓaṱoḓa ha nga misi kha zwiendedzi zwi dzhenaho dzharaṱani .
Vhupo vhure tsini na vhuimazwikepe vhu ṱoḓa mitengo ire nṱha , fhedzi vhu kha ḓi ṋea ndeme ya tshelede musi vhu tshi vhambedzwa na vhuṅwe vhupo vhure kha phendelashango kha vundu ḽeneli .
Tshumelo ya mutakalo wa vundu i na vhuḓifhinduleli ha u ṱola tshumelo dza mutakalo ha masipala na u dzudza tshumelo dza vundu kha tshiimo tsha u ḓilugisela u fhindula mvelelo ya vhulwadze .
Madalo a ḓo khwaṱhisedza vhushaka ha thungo dzoṱhe ha zwa polotiki na ikonomi na DRC na u dovha u alusa u ḓivhofha hashu kha u lwisa u vhulunga mulalo na zwa mbekanyamushumo ya Mveledziso ya u Fhaṱulula Phambano dza Murahu ( PCRD ) kha shango iḽo .
Mbekanyamushumo yo katela u dzhiela nṱha dzitshaka u bva kha madzangano a mveledziso , vhalambedzi na khamphani dza phuraivethe .
O phasa maṱiriki nga 2008 nahone u na muhumbulo wa u gudela zwa u dizaina zwifhaṱo ( atshithekitsha ) yunivesithi .
Vhathu vhane vha hola masheleni maṱuku vha nga si tou badela thwii kha tshikwama tsha NML muthu muṅwe ane a hola masheleni are nga nṱha a masheleni o tiwalo,hone ha vha ḓo lavhelelwa nga mulayo u ita mbadelo ya NML nga ṅwedzi :
Mitengo ya zwirengiswa ya nṱha i tea u thusa kha mvusuludzo .
Mutengo wa , na u kulelutshele kune nga khakwo , u dzhenelela ha ndangulo ha nga shumiswa ndi zwivhumbi zwa ndeme zwine zwa nga ṱuṱuwedza khaṱhulo nga ha u tea ha kha u nga shumiswa kha zwa vhufuwi ha mutshatshame wa zwa maḓini .
11.3 . Khabinethe yo tendela Tshiṱirathedzhi tsha eḽekiṱhironikitsha Lushaka na u anḓadzwa hatsho kha Gazethe ya Muvhuso .
U ṱanḓavhudza tshaka nnzhi dza thandela dza khaphasithi dzine dza vha kati hu ḓo ḓitika nga ndingo dza khonadzeo dzi itwaho nga vhuronwane , maitele a vhulavhelesi na khwiniso ya kulangele , u pulana ho khwaṱhaho na khaphasithi ya u thoma u shuma .
Tshanduko i tea u vha i vhonalaho , i vhe i pfalaho na u fusha , fhedzi tsha ndeme nga maanḓa a i tei u vha i si ya vhukuma .
Muvhuso u khou thusa vho u tsireledza vhathu vhane vha kha ḓi tou bva u shaya mishumo kha masiandaitwa a u tsela fhasi .
Ṅwalani ḽeḓere t ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bula maipfi .
Thandela ya ḽiedza yo lengiswa nga mulandu wa ndaela ya u imisa yo ṋetshedzwaho nga Ḓorobo ya Kapa .
Kheya maṅwe a mahumbulwa e vhathu vha a ita nga ha uri ndi ngani vha tshi vhulunga muḓagasi .
Hezwi zwi katela , u tendelwa ha zwileludzi zwa vhubveledzi , ṋetshedzo ya matheriala wa ABET hu tshi itelwa vhafariwa , u ṅwaliswa ha vhafariwa kha vhukonakhomphyutha na u tholiwa lwa tshoṱhe ha vhafumakadzi vha vhafariwa vha malo kha mbekanyamushumo dza zwidzimamulilo dzi ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Mishumo ya Hulumeni .
Khwaṱhisedzo ya tshifhinga tshenetsho ya vhutshinyi ha mimoḓoro yo itwa , fhedzi a hu ngo wanala na luthihi .
Musi ri tshi lenga tshifhinga tshilapfu , ri vha ri khou ṋaṋa u ḓi sendedza shango ḽashu ḽa manakanaka kha vhuṱungu ho ḓiswaho nga khethululo nga tshivhumbeo tshifhio na tshifhio tshine ha ḓa ngatsho .
Lulu a humbela vhabebi vhawe uri vha mu rengele tshikeitibodo sa mpho ya Khirisimusi fhedzi vha hana .
Mpfu dzi shushaho dzi vha kha vhafumakadzi , vhaswa , vhana na dzitshetshe .
Zwivhumbi zwinzhi zwo sedzaho saithi na nyimele zwi nga khwiṋisa masiandaitwa a ndeme ya maḓi kha u tshumiso dza maḓi dzo imaho ngauri .
Naho hu sina zwidodombedzwa zwine zwa vha hone , Minisṱa Vho Jordan vho posa khaedu kha sekhithara ya bugu fhedzi u itela u tshimbidza khampheini hei u ṱuṱuwedza maṅwalwa a luambo lwapo .
Sekithara ya mitshelo ine ya wisa maṱari , kathihi na u bveledzwa ha mitshelo ire na ndeme khulwane , dzhusi dza mitshelo na zwinwiwa zwi elanaho na mitshelo ndi sekithara dza ndeme u itela u vhulunga na nyaluwo kha dzingu .
Hezwi zwi amba vhuḓikumedzeli ha Muvhuso kha nyaluwo , mveledziso na tshanduko ya sekithara ya vhuendi ha zwikepe zwa Afrika Tshipembe , kha u tikedza mveledziso ya ikonomi ya matshilisano ngeno hu tshi khou shelwa mulenzhe kha mbambadzo ya dzitshakatshaka .
Ndi ngani ri tshi ṱoda zwimela - u katela zwiliwa , mirunzi , vhudzulo dza zwifuwo
Miraḓo ya 400 ya Buthano ḽa Lushaka i bva kha mitevhe ya vho nkhetheni wa mahoro a polotiki e a wana voutu dzo linganaho kha khethoguṱe dza Lambamai 2009 uri a wane madzulo kha Buthano ḽa Lushaka ḽa Phalamennde .
Mishumo ya Khanḓiso dza Muvhuso i shuma sa akhaunthu ya mbambadzo u ya nga milayo nyangaredzo ine ya ṱanganedzea ya muvhuso .
Khamusi , nga nṱhani ha u valiwa ha migodi nga u ḽa ṅwaha , tshibviswa tsha migodini tsho fhungudzea .
ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe nga matsheloni na nga madekwana luvhili nga vhege luthihi nga vhege
Tsumbo ndi mbuelo ya radioḽodzhi yo ṋaṋaho ine ya vha na gumofulu ḽi kovhiwaho ḽa nnḓa na ngomu ha sibadela .
Nga murahu ha vhudziki ha miṅwaha i re na tshivhalo , masungo a khou dovha a vuwa hafhu sa nndwa ṱhukhu ya tshivutshela tsha zwifhinganyana , naho mapholisa vho ita mushumo u no khoḓea kha tsedzuluso dzavho dza u wana , u fara na sengisa vhatshinyi .
Zwikili zwo khwaṱhaho zwa vhurangaphanḓa musi zwi tshi livhiswa kha vhukoni ha u ṱana muhumbulo wa vhurangaphanḓa u tshi shumiselwa zwithu zwi konḓaho .
Musi tshikolo tsha Maruḓe tshi tshi kora tshikoro tsha vhuvhili .
Khadzimo i itwa nga tshumiso ya fomuḽa ḽi disendekaho nga ndeme ya mavu .
Ndivho ya tshumelo idzi dzoṱhe ndi u ṋetshedza thikhedzo kha vhalwadze vha re zwitshavhani zwavho .
Naho zwo ralo , tswikelelo ya pfanelo dza ikonomi ya matshilisano i dzula i khaedu khulwane .
U vhona uri hu na yuniti ya ndangulo ya u renga yo maanḓafhadzwaho nahone yo dzudzaneaho .
Mbadelo ya tshikhala tsha vhuraru i vhe yo itwa ho sedzwa muholo wa vhukuma u theliswaho , sa izwi mbadelo iyi i tshi vha tendela uri vha badela tshelede yo salaho kha muthelo wa mushumi wo ṱangana na muthelo wa tshifhinganyana wo badelwaho wa ṅwaha na mbadelo yo ḓalaho ii badelwaho kha ṅwaha uyo .
Mihasho i a ṱoḓea uri i thome vhukoni ha fhasi hune ha lwa na vhuyaḓa fhethu ha u vhiga ho linganyiswaho .
Vhunzhi ha vhadzulapo vha dzula kha zwiforogisi kana mikhukhuni ya murahu ha nnḓu .
Thaidzo hedzi dzi nga si tandululwe hu si na tsheo malugana na ndivho kana tsivhudzo ya zwa mishumo ya muvhuso .
Khamera dza eḽektroniki dzi kalaho u fhambana ha u bommbiwa ha tshedza , khamera dzi sumbedzaho zwifanyiso zwa eḽektroniki , tshupu na zwishumiswa , sa zwi tevhelaho :
Kha vhuḓiluvhisi ha mushumo wavho , ro tendelana u shuma ro fhaṱuwa kha u khwaṱhisa vhushaka na vhone .
Vhuṱambo ha khwairi uhu hu ḓo vha mbekanyamushumo ya ṅwaha nga ṅwaha i tshi khou langulwa nga Muhasho .
Vhuṱambo ha u pembelela Ḓuvha ḽa Vhuendelamashango ḽa Ḽifhasi vho ḓo farelwa ngei Limpopo .
Phemithi i vha tendela u :
Arali hu sa vhe na u hanedza hune ha itwa vha ḓo ṋewa Ṱhanziela ya u Ṅwaliswa ha Luswayo .
Tharifi a dzi ngo itelwa ṱhoḓea dza khephithala na ṱhoḓea dza khalaṅwaha a dzo ngo swikelelwa .
Thero dzi katela masia , muṱuluwo , khoodineitsi , u rekanya nyalo dza madamu , u ṱalukanya fhethu hu re kha mepe na musi hu tshi tshila , na zwiṅwe zwinzhi zwa muteo zwi re na ndeme zwa u vhala mepe .
7.17 . Miraḓo ya khorondangi kha Bodo ya Koporasi ya Ndangulo ya Vhuendi ha Dzidabani :
Maga a ndaṱiso o dzhiwa malugana na vhaofisiri vha re na vhuḓifhinduleli .
U ṋetshedzwa ha hedzi tshumelo hu ḓo kwama nga nḓila yo livhaho matshilo a vhashai na avho vho khethululwaho .
11.2 . Mbilaelo i tea u iswa kha GCIS nga nthihi ya nḓila dzi tevhelaho :
Nga murahu nga miṅwaha ya 60 , naho zwo ralo , vha nga ṱutshela fhethu ho no dzula maswole vha ya u dzula hayani hafhu na miṱa yavho .
Hu na zwiitisi zwinzhi zwi teaho u dzhielwa nzhele musi hu ambiwa nga ha mbudziso ya uri ndi nnyi ane a khou thuba phurofithi kha nḓila ine mishumo ya engedza ndeme ya khamphani .
Ku penyele na u dzhenelela ha zwa radio zwi tea u dzudzwa zwi fhasisa .
U ḓivhadza zwi rathelaho : murahu , phanḓa ha
MANWELEDZO A PHUROGIREMU DZA ZWIKILI DZA KOMITI DZA WADI
Tsha gidima nga luvhilo fhedzi tsha kundwa u fhirela tshibode .
Ri a vha tikedza , Minista , kha u ita zwone zwezwo : u dzhia tsheo kha fhungo iḽi nga luvhilo luhulu .
Phurumithi ya u fafadzela i bviswa nga nyimele dzi tevhelaho :
Muhaṱuli u tea u wana , hu si na u timatima , uri vho vhulaha ṅwananga wa mutukana vho ḓiimisela .
U bva kha zwiko ezwi zwiraru zwi re ngomu ha mulayo wa pfunzo zwo fhaṱwa ngazwo .
Fhedziha , khonadzeo ndi dza uri , muṱungo wa gese , une lushaka lwa hone zwa sa tou vha zwa ndeme u lu ṱalusa , wo thuntshwa sa zwine zwa khou ambiwa .
Mishumo ya mihasho i ḓo kalwa nga mvelele , dzo bveledziswa nga sisteme ya vhusedzi na tsedzuluso ya kushumele .
U badela tshelede u ya nga Mulayo 11 .
Nga u pfufhifhadza , ri ṱanganedza uri maṅwe maga a gumoṱuku a nga tshinyadza u sikwa ha mishumo . Mbetshelwa dza nḓivhadzo a dzo ngo tea u fushiwa hune mutholi a vha na maanḓa o nweledzwaho lwa mulayo a u pandela mushumi .
Hu nga vha hu na ṱhuṱhuwedzo ya zwa poḽitiki kana na maanḓa o tou livhaho kha zwishumiswa , vhuimo ha vhubveledzi , nzulele ya mushumo kana nyisedzo ya tshumelo .
Sisiṱeme ya vhulavhelesi ha mpfu dzapo i ṋetshedza mafhungo a mpfu a dzingu .
Dzangano ḽi tea u bvelaphanḓa sa tshiimiswa naho hu na tshanduko dziṅwe na dziṅwe kha vhuraḓo .
A si riṋe ro vhangaho tshiwo , zwo ralo masiandaitwa o vha mahulu .
Ri khou kona u vhona mvelelo dza izwi nga kha mvelelo dza odithi ya masipala na ya vundu .
7 . Hu itea mini nga murahu ha musi Muofisiri muhulwane o no rumela nḓivhadzo ya muṱangano kha Muḓisi wa mbilaelo na Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
Ho shumiswa mihumbulo ya vhaḓivhi vhafhio kha atikili ya u lwa na u daha ?
B Fomo ya A : Khumbelo ya tswikelelo
Ndima ya 2 i ṋetshedza tsumbo ya bammbiri ḽa data vhupo
4 . Arali rekhodo yo faredzwa kha khomphiyutha kana iḽekiṱhironiki kana i tshi vhalea nga mutshini : khophi yo phrinthwaho ya rekhodo khophi yo phrinthwaho ya mafhungo o bvaho kha rekhodo khophi i re kha khomphiyutha ( tshiṱifi kana disiki )
Miraḓo yo khethiwaho i fanela u khethiwa kha miṱangano ya tshipentshela ine ya vhidzwa u pfi dzikhetho .
Thikho i katela mbuelo dza tsireledzo dza tshitshavha tshine tsha sa vhe khombekhombe nga mvelo .
U tsela fhasi ho bveledza nyaluwo ya u sa vha na mishumo na u balelwa ha mabindu , zwe zwa engedzedza u konḓelwa ha dzi miḽioni dza Maafrika Tshipembe .
Hu kha ḓi tea u itwa mushumo munzhi kha u vusulusa na u pika nga khumbulo mupo wa vhulangi .
Vhufaragwama u ḓivhadzwa nga migaganyo wa nyelelo ya kheshe na khumbulelo dza u vha hone ha kheshe u ṋetshedza masheleni nga ṅwaha nga ṅwaha nga u dzhena kha Shedulu dza Phungudzo kha ḽevele ya u vouta na mbekanyamushumo .
Tswikelelo ya fhethu ho fhambanaho u ya na nḓila a i fani , sa izwi hu na nḓowelo dzi re na maanḓa kha vhuitwa ho kalulaho ya u sedzesa kha fhethu hu na swikelelea nga maanḓa u ya na nḓila dza musudzuluwo .
Tshiendisi tshine tsha hwala zwithu zwi sa lemeli tshine tsha tendelwa ( tshiendisi tshine tsha hwala zwithu zwi sa lemeli tshine tsha kokodza tshigariki ) tshi re na guroso ya tshileme tsho ṱanganelaho tshi sa fhiri 3 500 kg .
Hu na tshiimiswa tshapo kana tsha lushaka tshine tsha khou dzhenelela kha ṱhoḓisiso yeneyo ?
Mbadelo dzi badeliswa u ya nga vhukalandeme ha maragani nga dzirannda .
Dzi a kona u thamuwa vhunṱha hu no lingana mithara tharu .
Ndi nga kona u fhungudza/ engedza mutengo wa tshelede ya vhuunḓi nga murahu ha musi ndaela yo bva ?
Kha thandela dza kale dza muvhuso , sekhithara ya muvhuso i badela khephithala na mbadelo dza u shumisa ya hwala vhuḓifhinduleli ha khohakhombo dza mbadelo ya u shumisesa na nḓisedzo yo lengiswaho .
Avho vhane vha vha na nḓivho ya khomphiyutha vha tea u gudiswa nga u ṱavhanya u itela uri vha kone u shuma nga nḓila yavhuḓi .
Khethekanyo ya zwa Masheleni a Nnyi na Nnyi yo fara mushumo wo khetheaho wa u ambedzana na mihasho ya lushaka nga ha zwibviswa zwa mbekanyamaitele , u monithara zwibviswa na ndangulo ya u tevhedzwa ha zwa masheleni .
TV ine ' yo lugela u shumisa didzhithala ' kana ' u shumisa HD ' a zwi ambi uri i nga fara khasho ya TV ya didzhithala hu si na STB .
Vha ṋetshedza zwidodombedzwa izwi musi vho no dzhia tsheo ya u tendela muṱoḓisisi u dzhena kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na / kana u wana nḓivho ya sialala .
Mashango ashu mavhili na vhathu vha kovhekana ḓivhazwakale yo dziaho na yo goḓombelaho ya vhuthihi na vhukonani hu tshi katelwa vhuṱumani ha miṱa na malofha .
U engedza , khomphiyutha dze ra renga khavho dzi fanela u ṱhogomelwa .
Haiphaḽinki kha -
Vhukwamani vhu kati u mona na shango ḽoṱhe nga vhuphara na uri zwi ḓo swika kha u vhumbiwa ha Khoro ya Lushaka ya GBV na Mabulayo a Vhafumakadzi , ine i ḓo ṋetshedzwa tshomedzo dzoṱhe dzo teaho u itela u tshimbidza mbekanyamushumo ya u lwa na GBV .
U fhindula mbudziso dza maṅwalwa .
Mavhone aya a nga dovha hafhu a shumiswa u sika mveledzwa yo khetheaho , zwine zwa ita uri puloto i vhe khagala na kushumele ku vhe ku bveledzaho .
Fomo dzi a wanala ofisini dza dzingu dza DWAF
U dzhielwa nzhele na u tsireledzwa ha pfanelo ya phuraivesi sa pfanelo ya vhathu ya ndeme kha Mulayotewa na u ṋetshedza ngafhadzo ya ndeme yayo .
Mashango mararu a SADC kha Polotiki , Vhupileli na Vhutsireledzi , hune Afurika Tshipembe ḽa vha Ṱhoho , o humbela muvhuso wa Afurika Tshipembe uri u tikedze u shumiswa ha tsumbanḓila ya muvhuso wa Lesotho .
Miraḓo ya bodo miswa vha imela khoro dza phurofeshinala , dzi fanaho na vhaḓivhi vha zwa vhufhaṱi , vhuinzhiniere , vhufhaṱi ya mbono ya shango , u saveya ha khwaḽithi , u ela thundu , na ndangulo ya thandela na vhufhaṱi .
I ṋetshedza ṱhalutshedzo na manweledzo a zwine Milayotibe iyi ya tama u ita .
Muvhuso u khou dovha hafhu wa shumisa Tshikwama Tsha u sika Mishumo ya zwa Matshilisano ( SEF ) khathihi na u vusuludza maga a u sika mishumo a vha tshiimiswa tsha Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka ( NYS ) lune tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiimiswa izwi tsha ḓo kunga vhaswa vha swikaho 50 000 kha ikonomi .
U tholwa ha Miraḓo ya Khorondanguli sa vhatikedzi vha mveledziso ya vhupo ha mahayani kha zwiṱiriki zwo khwinisa vhuimo ha tshumisano yo ṱanganelaho ya muvhuso .
U ṅwala magumo a tshiṱori .
Munna mupfufhi wa mbilummbi a hana muṱhannga a tshi dzula fhasi ha muri .
Ho thomiwa tshiphugathendeleki tshine tsha ḓo avhelwa vunḓu ḽine ḽa ḓo vha na tshikalo tshavhuḓi tsha muaro wa tshanga .
A huna mudzulapo a ne a tea u dzhielwa tshidzulapo .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R13 579 nga muṱa nga ṅwaha kha zwishumiswa zwa dzilafho na muaro
Khumbelo dza idzi rekhodo a dzi itwi nga u ḓadza Fomo ya A yo randelwaho ine ya shumiswa kha u humbela mafhungo , nahone a hu na khumbelo kana tshelede i badelwaho hu tshi wanwa idzi rekhodo .
Nangani ṱhalutshedzo yone ya ḽifanyisi na ḽimethafore ḽiṅwe na ḽiṅwe afho tshibogisini .
Tsimbi dzoṱhe na u kweiwa ha zwithu zwa muḓagasi khathihi na zwiṅwe zwishumiswa kha kana zwi elanaho na u fafadzela lufhera zwi tea u kwamiswa na mavu nga thambo ya muḓagasi nga nḓila i bveledzaho na zwiṅwe na fhasi .
Thendelano dzi ḓo sainwa musi hu tshi waniwa thendelo ya Minista .
Zwo ralo , ino bammbiri a i na themendelo i re khagala dza u vusuludza mulayo .
Thendelo ya mutengo wa furaha u fhiraho mutengo wo bulwaho kha nyendedzi .
TICAD-VI yo fha Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso ya Afrika tshikhala tsha ndeme tsha u ṱola zwo no swikelwaho na u shuma ha thendelano dza TICAD dze dza tendelaniwa khadzo tshifhingani tsho fhiraho dzine dza khou sedza kha u ṱavhanyisa nyaluwo na mveledziso ya Afrika .
3.2 Muṱangano u khou itiswa nga u vhona uri dwadze ḽa COVID-19 ḽo livhisa kha vhuleme vhu sa athu vhonwa ha mutakalo na ikonomi u mona na shango ḽoṱhe .
Tshikeduḽu itshi tshi ḓo dzula tshi tshi dzheniswa zwiṅwe zwiswa na uri tshi ḓo wanala kha www.gov.za.
Komiti dza Wadi dzi na maanḓa a bvaho kha dziṅwe theo dza mulayo , u fana na Mulayo wa Zwikambi wa 2003 , une wa ṱoḓa uri Komiti ya Wadi i kwamiwe phaṋda ha musi ḽaisentse ya zwikambi i tshi ṋetshedzwa fhethu vhuponi .
Hezwi ho vha hu u swikelela thendelano ya ye ya swikelelwa vhukati ha Muphuresidennde Vho Jacob Zuma na Muphuresidennde Xi Jinping musi vhe kha Madalo a Muphuresidennde nga 2005 .
Kha vha vhea mutibo kha bini , vha ḽi vhea fhethu ha u vhulunga hone zwithu , vha vhulunge hu si na mutibo .
Nga u pfufhifhadza , muhumbulo wa Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo ndi u vhona uri hu na u sikwa havhuḓi , ndondolo , u shumiswa na u bviswa ha rekhodo u itela u swikelela ho dzudzanyeaho zwavhuḓi , hu re khagala nahone hu na vhuḓifhinduleli ha mavhusele .
Vhudavhidzani ndi maitele a konḓaho ngauri a katela vhathu vha re na vhupo ho fhambanaho .
Naho zwo ralo , hu dzula hu na masia a si mangana ane a vhilaedzisa hune zwiḽiwa zwa sumbedza zwi sa ḓuri .
Nangani ipfi ḽi no bva kha muduba muṅwe na muṅwe ḽine ḽa Kha ri ṅwale vha na ṱhalutshedzo i re tsinisa na ḽo swifhadzwaho . Ṅwalani o swifhadzwaho dikishinarini yaṋu . mangadza tshikwama lapfa vhina takadza bege naka hula
u reila tshiendedzi vho nwa zwikambi kana tshidzidzivhadzi
2.1 . Khabinethe yo tendela Puḽane Khulwane ya Lushaka ya Zwidzidzivhadzi ( 2013-2017 ) na uri i thome u shumiswa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
U shumisa zwifanyiso ( nyolo ) zwa khathuni na mapulo a maipfi kha u bveledza tshiṱori .
Naho , u bva tshe ha vha na dimokirasi , vhafumakadzi vho wana hu na khaedu vhukuma ya u shandukisa zwikhala zwi konadzeaho zwa bindu a dzinnḓu zwa vha mbuelo dzi fareaho .
Ofisi ya Minisṱa i dovha ya vha na vhuḓifhinduleli ha u thusa kha mishumo yo kovhelwaho ya Vhufaragwama ha Vundu na Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi na Vhuendelamashango .
Vhafhinduli vha tea u ḓivha uri Khomishini kha nyimele iṅwe na iṅwe i nga ṱoḓea , nga fhasi ha Mulayo wa the Promotion of Access to Information Act 2of 2000 , u bvisa mafhungo a re kha mihumbulo yo ḓiswaho .
Musi mitengo ya zwidzidzivhadzi i tshi khou tsela fhasi na khaphasithi yashu i tshi khou khwinisea , vhukoni ha u lafha na tshigwada tshihulwane tsha vhathu zwi a konadzea .
Rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi dza tshiimiswa tsha phuraivethe dzi nga dovha dza itwa uri dzi wanale , u ya nga tshiteṅwa 52 ( 1 ) tsha PAIA , fhedzi hu si lwa khombekhombe u ya nga phara 9.3.4 ire afho fhasi .
Kha tshifhinga tsha musalauno , hu si na vhubveledzi ha fulufulu na nyito ya vhathu i fhaṱaho ya lushaka luṅwe na luṅwe hu si na u ima .
4.3.2 Tsumbanḓila dza u thoma na kushumele kwa Komiti dza Wadi dza Masipala
Afurika Tshipembe ḽi tea u wana nḓila dza u fhungudza nga u ṱavhanya vhushayamushumo ha vhaswa vhune ha vha kha vhuimo vhu shushaho na u vha ṋetshedza zwikhala zwinzhi .
1.2 . Khabinethe i fhululedza mishumo yavhuḓi ine ya khou bvela phanḓa ya Operation Fiela , ine zwazwino ya vha ngei Kapa Devhula hune mashumele o ṱanganelanaho a Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) , mihasho ya muvhuso , na mazhendedzi a mulayo a mimasipala na mavunḓu a vha kati na u vhona uri vhathu vha pfa vho tsireledzea .
Zwiṅwe zwikolo zwi isa phanḓa na sisiṱeme ya kale ya Ṱhanziela ya Nṱha ya Lushaka .
U bvela phanḓa na u kundelwa u tevhedza zwi ḓo bveledza kha u lozwa phemithi .
Nga 1993 nyambedzano dzo ṱanḓavhuwaho kha vhuimo ha muvhuso dzo vha hone , dze dza dovha dza kwama thwii sia ḽa pfunzo na vhugudisi .
Vhakhantseḽara kanzhi a vha ( nahone vha nga si ) tou ṱanganedza tshoṱhe phambano vhukati ha mushumo wavho wa poḽitiki na mushumo wa ndaulo wa vhaofisiri vha masipala .
1.6 . Khabinethe i dovha ya ṱanganedza nḓivhadzo ya u dzudzanya puḽatifomo ya SheTradesZA ine lwa ḓo thusa mabindu a o farwaho nga vhafumakadzi na u dzhenela kha engedza ndeme kha ḽifhasi na mimakete .
Migodi i dovha ya shela mulenzhe nga nḓila khulwane sa murengi wa thundu na zwishumiswa , na muṋetshedzi kha dziṅwe sekithara dza ikonomi yashu na dziṅwe ikonomi u mona na ḽifhasi .
Vharangaphanḓa vha Afrika vho sumbedza ndeme khulwane ya u ṱanganelana kha zwa ikonomi ngauri arali zwa sa vha hone , mashango a Afrika a re na ikonomi ṱhukhu ha nga ḓo kona u swikelela mveledziso yavhuḓi kana u fhelisa thaidzo dzine dza vha hone .
Kha vha kwame ofisi yavho yapo ya ḽaisentsi u vhudzisa mutengo .
Vakhumu ya u fhedzisela i bva kha tshiengedzwa zwa bommbo i re na tshiengedzwa tsha bommbo yo buḽokiwaho .
Muhasho wo sedza kha Mbekanyamushumo ya u Shela mulenzhe nga Huhulu na u shumisa ho sedzaho kha ṱhanganelano ya mbekanyamushumo dza muhasho nga maanḓa fhethu hu ne ha shuma nga maanḓa tshivhindini tsha zwitshavha zwe kale zwa vha zwo siwa nnḓa .
Tsiko ya mishumo ndi thero ya vhukati mbekanyamaitele ya muvhuso , na ndangulo yavhuḓi ya malaṱwa a ndondolamutakalo zwi ḓo sika zwikhala nga maanḓa kha ku farele , u a dzhia , na u endedzwa ha malaṱwa na ṋetshedzo ya vhupfumbudzi .
Muvhuso u ḓo alusa BBBEE na thengiso yapo , hu tshi itelwa ndeme ya khwine ya tshelede na u fhungudza vhutshinyi .
Zwi tendela uri mushonga u tou ya mafhafhuni thwii , zwine zwa ita uri mushonga u shume nahone u vha na masiandoitwa a si avhuḓi maṱuku .
Zwino ṅwalani fhungo nga fhasi ha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe ni tshi bula uri ndi nga mini ni tshi vhona u nga nyito yo tsireledzea kana i na khombo ngomu .
Senthara idzi dzi fanela u vha na vhashumi vho linganaho u itela u khwaṱhisedza uri vhalwadze vha wana dzilafho ḽo teaho .
Arali hu si na vhuṱanzi vhu fushaho ha u tikedza mbilaelo , mbilaelo a i nga ḓo ṱoḓisiswa .
Kha vha ambe nga ha mafhungo eneo kha nyambedzano dza vhoṱhe .
( a ) u vhewa ṱafulani ḽa vhusimamilayo ha vunḓu ; na
Khabinethe yo ḓikumedzela u vhona uri shango ḽi khou shumisana u itela uri ḽi sa tsitselwe fhasi .
SARS a i nga ḓo dzhia vhuḓifhinduleli na luthihi , kha maitele maṅwe na maṅwe , a tshinyadzo iṅwe na iṅwe , ndozwo , kana vhuḓifhinduleli ho vhangwaho nga u shumisa haiphaḽinki -
Ri ṱanganedza miṱa ya vhaphuresidennde vha kale vha ANC vhane vha vha vhaeni vhashu vho khetheaho madekwana ano .
U ṋetshedzwa huṅwe na huṅwe kana u ṋetshedzwa hafhu he ha si ṋetshedzwe nga tshifhinga tsha magumo hu ḓo humiselwa kha khasitama .
Sekhithara ya u bveledzulula ya phuraivethe i na mushumo wa ndeme , hu si kha u bveledzulula thwii matheriala fhedzi , na kha u vha vhatshimbidzi kha u kuvhanganyiwa ha matheriala une wa bveledzululea nga kha mazhendedzi apo .
Khethekanyo heyi i rera nga ha maga o fhambanaho a ndeme ya vhutshilo ha vhadzulapo vha Cape Agulhas LM .
Fhedzi , ndango kha akhaunthu dza pfuma dzi dzula dzi hone , nahone musi hu na nḓaḓo ya kha ḽa Asia ya mahoḽa , hu na khonadzeo dza uri dzi leḓiswe tshiṅwe tshifhinga .
Arali zwo ralo , bvelani khagala , ṋetshedzani khoṋo iyi na dovhe ni tandulule fhungo iḽi lwa tshoṱhe .
U vhala tshati ya mutsho na tshatidungo ya kunele kwa mvula .
Vhagudi vha khou dovha vha humbudzwa nga ha Tshikimu tsha Lushaka tsha Thuso ya Masheleni tsha Matshudeni ( NSFAS ) , tshine tsha ṋetshedza thuso ya masheleni kha matshudeni vha re na vhukoni ngeno vhe vhashai .
Naho ri tsho hanedza ro khwaṱha nga mathemo o khwaṱhesaho nga hune zwa konadzea ngaho hovhu vhuḓifari ha dzikhakhathi vhune ha tshimbila na migwalabo iyi , ri kwengweledza vhaimeleli vhashu vha nnyi na nnyi uri vha dzhenise vhukuma zwitshavha zwashu kha u wana nḓila dza u shumana na zwililo .
Muofisiri wa zwa u vhalela u tea u thoma a dzhia tsheo kha khanedzano na mbudziso nga ha uri a nga ṋea ndaela ya u vhalulula ; tsha vhuvhili a rekhoda tsheo kha khanedzano yo tou ṅwalwaho ; na muthu muṅwe na muṅwe a dzhenelelaho u itela tsheo .
Kutshimbilele u re afho fhasi u sumbedza zwiṅwe zwa zwiitei zwihulwane zwine zwa kwama tshitshavha tsha Bloemfontein kha ḽa State tsumbo ,
Izwi zwa zwino ndi mbekanyamaitele yo aluswaho nga mivhuso ya United States na Singapore .
Pulane ya mushumo yo khetheaho kha u fhungudza muhwalo wa mufusho u bva kha maḓi a lozweaho zwo thomiwa u itela Schleswig-Holstein nahone zwi kha ḓi vha nga fhasi ha zwi no khou itwa .
Ro swikisa mafhungo haya ngauri u tshimbila zwavhuḓi ha Nnḓu hei zwo ḓisendeka nga milayo na sialala , nahone ri tama u vhona Nnḓu i tshi ima khayo .
Muṱangano wa u ranga na komiti dza dziwadi u itela u rerisana nga zwidodombedzwa zwa u pulana , mishumo ine vha tea u ita , zwine zwa tea u itea vhegeni mbili hu sa athu itwa zwa u pulanela wadi ;
Kha miṅwe milandu , u fana na khakhululo ya mavu , u vhilingana ha muhangarambo wa mveledziso zwi vhagaho ṱhoḓea khulusa kha vhukoni ha muvhuso .
Mvelelo dza GDP dzi ri ḓisela ṱhoḓea nga sekhithara dzoṱhe dza shango ya u sedzesa kha u shumisana u itela u tikedza ikonomi ya Afrika Tshipembe .
2.4. Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vhudzheneleli uvhu vhu ḓo vhuedzedza dzina ḽavhuḓi ḽa vhufhufhi na u thivhela u wa haho hune ho vha hu tshi ḓo vha na zwi kwamaho avha nga nḓila i si ya vhuḓi , vhanameli , vhaṋetshedzi vha tshumelo na vhaṅwe vhafarisani kha sekithara ya vhufhufhi , nga maanḓesa vhashumi .
Thevhekano ya maga a zwa masheleni na zwa gwama a songo ḓoweleaho yo thusa kha u dzikisa ikonomi ya ḽifhasi , fhedzi u humela murahu kha u ḓala ha mishumo na u alusa tshiimo tsha kutshilele zwi ḓo lenga nahone a zwo ngo leluwa .
U shumana na u tandulula mbudziso u bva kha zwiimiswa kha risithi na diphosithi .
6.2 Hune zwa vha zwo tea , khothe i nga imisa tshigwevho arali muhwelelwa a vha ṋea ndiliso malugana na ndozwo kana tshinyalelo ye ya vha hone kha thundu dzavho nga mulandu wa vhutshinyi ;
A hu na mafhungo ane a ḓivhea nga ha dzilafho ḽa khovhe nga murahu ha u vha khomboni nga zwivhulahatsheṋe .
Hu tea u vha na mulisa , phele , nngu na vhathu vha si gathi vha tshitshavha .
Ro dovha hafhu ra pfa zwililo nga ṱhahalelo ya vhashumi kha zwiṅwe zwa zwiimiswa zwa mutakalo ra ita nyavhelo ya muṅwe mugaganyagwama wa Mutakalo u tandulula ṱhahelelo .
Nyimele ya u thoma yo katela zwine ra zwi vhidza uri ndi u dzudzanya zwiimiswa na u zwi bveledze .
Vhalwelambofholowo avha na vhaṅwe vhanzhi vho kunda zwikhakhisi zwinzhi na dziṅwe nyimele dzi konḓaho .
Kushumele kwo ḓisendekaho nga zwigwada ku ṋetshedza sekithara kana zwigwada zwo fhambanaho tshikhala tsha u ṱangana vha shuma vho sedza tshipikwa tshithihi .
Khaedu dze dza topolwa afho fhasi dzo ambiwa nga hadzo nga kha nyengedzedzo ya vhukoni ha ndangulo , u ḓadza poswo tshifhinga tshoṱhe , u fhaṱa vhukoni , ngeletshedzo na vhugudisi vhu yaho phanḓa :
U sedzulusa mbilahelo yaṋu u sedza uri iḓo langwa nga nḓila de ; u dzudzanya ṱhaṱhuvho thangeli ya mbilahelo yaṋu .
A yo ngo tou shumela fhedzi ṱhoḓea dza avho vhathu vhe vha vhaiswa nga u tambudzwa ha tshifhingani tsha kale , fhedzi yo vha na masiandaitwa kha zwitshavha zwe zwa u tambudzwa zwa vha zwo livhiswa khazwo khathihi na avho vhane vha ṱoḓa tshanduko khulwane ya zwiimiswa .
Zwi kha ḓi vha zwo ralo , zwikolo zwoṱhe zwi nga ṱuṱuwedzwa ho khwaṱhiswa u bveledza mbadelo dza u tou funa dzo dzudzanywaho .
1.5 . Ri tea u dzulela u londota maitele a u vha kule na kule na musi ro kuvhangana sa muṱa u pembelela dziholodeni .
Hezwi zwi ita uri mbilu i khwaṱhe . tamba mitambo kha khomphyuthatamba mitambo kha khomphyutha
Sekithara ṱhukhu ya u shandukiswa ha zwibveledzwa zwa vhulimi i na vhukoni ha u aluwa zwo ḓisendeka nga nyaluwo ya mveledziso khulwane .
Mutukana o raha bola .
Ri tshi khou dededzwa nga Pulane ya Mveledziso ya Tshitshavha ( NDP ) , ri khou fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi si na vhushai , tshayandingano na vhushayamishumo .
Arali mushumisani kana mugudi a tshi khou bva malofha , nyito ya u thoma i fanela u vha u lingedza u imisa malofha nga u ita mutsiko thwii nṱha ha fhethu nga thavhula kana labi ḽi re hone henefho tsini .
U fara kana u isa phanḓa ṱhoḓisiso , u ṱaṱisana , zwikimu zwa phiramidi , kana mutevhe wa maṅwalo .
Naho zwo ralo , nḓila dza kushumisele kha dziṅwe khethekanyo dza tshumelo ya tsireledzo dzo pima tshikalo tsha u vhambedza u fhungudza kushumisele kha mushumo woṱhe .
Muvhuso u ḓo dzhia vhuḓifhinduleli kha themendelo nnzhi dzi re kha puḽane .
Thandela iyi i ḓo hira vhathu u fhaṱa bada ya kilomitha dza 20 nahone hu lavhelelwa uri phesenthe dza 30 dza vhashumi hu fanela u vha vhafumakadzi .
Vho ya henengei vha na muhumbulo u re khagala wa u ṱoḓa uri vhathu vhaswa vha vhofhololwe .
Zwo eḓana u amba uri , u ḓisa ndinganyelo kha mbumbeo ya vhashumi zwi dzhia tshifhinga .
Tsumbo i re khagala ( nahone ine kanzhi ha shumiseswa yone ) ndi ya tshiwo tshithihi tshi si tshavhuḓi tshe tsha vha na mvelelo nthihi ye na yone ya si vhe yavhuḓi kha muthu onoyo a kwameaho .
U vhulunga ha phuraivethe hune ha vha ha tshiimo tsha fhasi Afrika Tshipembe hu anzela u bva kha zwivhumbi zwa mutheo , u fana na tshanduko kha dimogirafi , mveledziso , na u alusa sekhithara ya zwa masheleni , zwine zwa sa leluwe u kwamea nga mbekanyamaitele dza nnyi na nnyi .
Iyi mbetshalo i ṱumana na khethekanyo ya 2 ya Mulayo , ine ya vhea ḽa uri muthu a vhulawa zwo itiswa nga vhuḓifari ho iledzwaho u ya nga khethekanyo ṱhukhu dza ( a ) kana ( b ) , nga nnḓa ha musi ho vha na iṅwe tsumbo , uri muthu u ḓo humbulelwa uri lufu lwo vhangwa nga zwiito zwo iledzwaho .
U sumbedza vhuḓiimiseli kha mutakalo wa tshitshavha nga u bveledza vhuimo ha mikhwa i ḓivhaho mafhungo a tshitshavha na a mupo .
NDI MUAFRIKA ...
Zwishumiswa zwa dzilafho na zwa muaro na phurothesisi ya nga nnḓa
Tsumbaṱhingo dza tshitshavha - vha lugise tsumbaṱhingo dza madzangano a tshitshavha na zwidodombedzwa zwa vhukwamani ha vha re na vhuḓifhinduleli u khwaṱhisedza uri vhadzhiamikovhe vhoṱhe vha dzulela u ḓivhadzwa nga ha zwine zwa khou bvelela kha khoro .
( i ) arali Mulangavunḓu o humbelwa u ita zwenezwo nga murangaphanḓa wa ḽihoro ḽine muraḓo wa Khorotshitumbe waḽo a kwameaho a vha e muraḓo , kana
Mafhungo o ṋetshedzwaho tshifhinga tshoṱhe a fanela u dzudzwa tshifhingani , u vha a vhukuma na u tea kha u maanḓafhadza vhathu u khwinisa matshilo avho .
NYDA yo ṋekedza R25 miḽioni kha zwiimiswa zwiṱuku zwa 765 zwi rangiwaho phanḓa nga vhaswa kha shango ḽoṱhe nga ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho .
Ri tea u ṱanganedza uri zwiitisi na vhuhulu ha u bvelela uhu hu kha ḓi ṱoḓa musaukanyo hafhu .
3.2 Dzina na nomboro ya luṱingo ya muofisi ane a khou ṱoḓisisa o faraho mulandu na nomboro ya mulandu ya pholisa ( CAS kana Nomboro ya Sisiteme ya Ndaulo ya Vhutshinyi ) ;
a tshi kona nga maanḓa u bika , o vha a tshi bvafha , lwe a vho tshila nga zwiḽiwa zwe vhaṅwe vha bikela miṱa yavho henefho kusini .
Tshikimu tsha Nnḓu dza Vhathu ndi ndambedzo ya muvhuso ine ya thusa miṱa ine ya tama u khwinisa ndambedzo dzayo nga u ḓifha ṱela miḓi yayo kana u dzudzanya u faṱwa ha miḓi yayo nga yone iṋe .
Vhashumela vhapo : Vhashumela vhapo vha fanela u ita ṱhoḓisiso vha vhiga mapholisani milandu yoṱhe yo vhigwaho kana ine ya khou humbulelwa ya u tambudzwa ha vhana , hu tshi katelwa Ukuthwala zwine zwa kwama vhana .
Ro engedza mugaganyagwama wa Tshikimu tsha Lushaka tsha Thuso ya Masheleni ya Matshudeni uya kha 9 biḽioni ya dzirannda uri ri kone u swikelela ṱhoḓea dzine dza khou engedzea .
Mivhuso minzhi u mona na ḽifhasi i thoma u shumisa nyimelo dza nyiledzo dza mbambadzo u tsireledza mbuelo dza vhorabulasi .
Theminaḽa dza tshumelo ya bisi , mimoḓoro i nga ima lwa tshifhinga nyana na u fanela u humela murahu .
Hune izwi zwa khwinifhala kha khumbelo , maitele , zwishumiswa na thekhinoḽodzhi zwa zwino , thero i tea u zwi dzhenisa uri zwi dzule zwi kha ngona .
Arali vha vha na zwine vha ita vha langa mufhiso wa ' malasha ane a khou duga ' , vhanga thivhela u thathaba .
Vhaeni vha vhuṱhogwa vha ḽifhasi , nga maanḓa Mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Khomishini ya Afurika , Vho-Jean Ping ;
Ndi ene khephutheni ya u bambela tshikoloni tsha hawe nahone u na ṱhanziela ya Thusothanzi .
A ḓo dovha a vhona uri a huna themamveledziso ya madi i sielaho zwitshavha nnḓa , nga maanda zwitshavha zwa mahayani zwi sina tshomedzo dza maḓi .
Madalo a Tshiofisi a ḓo khwaṱhisedza u shumisana hashu kha vhushaka ha ikonomi na polotiki na shango ḽa Malaysia , khathihi na u wana tshikhala tsha u rangisa phanḓa Adzhenda yashu ya Afurika .
Miṱangano ya u vhiga murahu tshifhinga tshoṱhe ndi ya ndeme u vhona uri tshitshavha tshi a ḓivha zwiwo zwatsho .
U vha hone ha netiweke dzi si na thotho , nahone dzine dza swikelea dza vhaḓisedzatshumelo vhapo ( dzo ḓisendekaho nga tshitshavha , sekitha dza phuraivete na / kana muvhuso ) ;
Khwiniso ya Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi na Mulayo wa u Fhelisa Ndaṱiso ya u Rwa .
Nga nṱha ha u fhungudza luvhilo kana u ḓala ha vhuendi , vha nga katela :
9.2.1.2. Vhudavhidzani hoṱhe ha tshiofisi , ha u tou amba nga mulomo , ho tou ṅwaliwaho kana vhu rumelwaho nga eḽekiṱhironiki vhune hu na vhaṅwe vha vhuraru vhane vha nga vha tshipiḓa , ho katelwa miṱangano , nyambedzano dza zwigwada , ṋetshedzo ya mulaedza , ndingo dza mishumo , sesheni dza u pfumbudza , vhupfiwa ha ndaṱiso na zwiṅwevho .
Nga u ralo , muvhuso u tikedza ṱhoḓea ya u khwaṱhisa mulayo nga ha ndifhelo dza maḓi na vhuṱoli .
Nga nnḓa ha musi u ita nga u ralo zwi tshi ḓo khakhisa kutshimbidzele kwa DPME kana u tshinya rekhodo , kana u pfuka pfanelo dza u kopa dzine dza sa vhe dza Muvhuso .
Arali fhethu ha khombo huṅwe ha bveledzwa kana ha bveledzwa hafhu nga nḓila ine fhethu ha khombo ha wela kha khethekanyo ya khombo khulwane , phetheni ya kuvhekanyelwe kwa maḓi i tea u ṱanganedzwa nga u tou ralo hu si na u lenga , nga mubveledzi .
Vha ite zwaho mbudziso nthihi kha khethekanyo iṅwe na iṅwe , zwi tshi ya fhedzi nga u vhala nga nṱha he vha hu ita nga ṱhoho iṅwe na iṅwe .
Mulayotibe u ṋetshedza muhanga wa u renga tshumelo dza ndondolamutakalo nga nḓila i shumaho nga tshikwama tshi tshi rengela vhashumisi , na u thoma maitele a linganaho , mashumisele a tshomedzo dza tshikwama avhuḓi nahone a shumaho nga u ṱavhanya u itela u swikela ṱhoḓea dza mutakalo dza vhashumisi .
Tsha u thoma , ngauri ndi tenda kha maraga wa mashangoḓavha u shumaho .
Vha ḓi fhe tshifhinga tsha u vhala fomo na u humbula nga ha mafhungo o teaho phanḓa ha musi vha tshi i ḓadza .
Vha vhona khothe dzi tshi khethulula lwa mvelele na u sa ṱanganedza tshitshavha na zwigwada zwa miṱa .
Kha nyimele dzine ha dzhiiwa thasululo zwayo ya khoro ya u thomiwa ha komiti ya wadi , ho vhonala hu na thaidzo dza ṱhalutshedzo ya thasululo idzo .
2 . Mivhigo ya mvelaphanḓa kha mathomo a mushumo wa Muhanga a Tshiṱirathedzhi a Vhukati ha Ṅwaha ( MTSF )
Vhunzhi ha maanḓalangaapo , nga maanḓa Khoro Phiriseli dza Vhuimeleli , dzo vha dzi si na vhukoni ha u langa maitele ayo a vhupulani .
U ṱola na u sedza mivhigo ya nyanḓadzamafhungo ya lushaka na ya dzitshaka nga ḓuvha na nga vhege .
Pfunzo dza nṱha dzi tikedza mveledziso ya ikonomi twii nga u bveledza vhukoni vhuswa , u fhaṱa zwikhala u itela u swikelela zwiko zwa nḓivho ḽifhasini , na u ḓowela u shumisa nḓivho yapo .
3.2 . Sa tshipiḓa tsha bono ḽa tshifhinga tshilapfu ḽe ḽa sumbedziswa kha Adzhenda ya 2063 ( ine ya vha pulane ya mveledziso ya Afrika hu tshi itelwa u swikela mveledziso ya ikonomi na matshilisano ine ya nga vha ya tshifhinga tshilapfu nahone i katelaho vhathu vhoṱhe lwa miṅwaha i fhiraho 50 ) , thero iyi i sedzesa kha vhukoni ha vhathu vha Afrika , nga maanḓa ho sedzeswa kha vhafumakadzi , vhatukana na vhasidzana khathihi na vhana .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri nḓila ine muthu a lovha ngayo inga kwama nḓila ine vha mannḓalanga apo vha tshimbidza ngayo kheisi .
U khwaṱhisedza uri nnyi o ri mini , na u khwaṱhisedza vhungoho ha zwo ambwaho .
Dziṅwe dza ndaka dzi re dza kale dza vhupo he ha dzheniswa Tshwane a dzo ngo rekhodiwa .
Musi nyendedzi dza dzhinerikhi na ngona dzi tshi fana kha khwiniso ya u vhuedzedza kha vhuimo ha vhukuma na nyimele dza mvusuludzo , dziṅwe phambano dzi hone , nga maanḓa dzi elanaho na maitele a vhushelamulenzhe , ndingo ya vhupo , na mathomo a mushumo .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . khovhe khunga khulu ndaulwanzhe lwala vhulwadze lantshi tshintshi ntshengedzeni
Nga nnḓa ha u ṱuṱuwedza kupfesesele kwa uri a huna luambodavhi lwa luṅwe luambo lune lwa vha fhasi kha luṅwe , nzudzanyo na mveledziso dza luambo zwi fanela u dzhiela nṱha nyambodavhi sa tshipiḓa tsha nzudzanyo ya u thoma u shuma .
Tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme tshe ra tendelana khatsho ndi tsha uri u fhungudzwa ha mugaganyagwama wa vhupileli lwa miṅwaha zwo konadzea u dzhiela fhasi Phurofeshini ya mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya SA .
Muvhigo u bva kha Khomishini ya Ḽifhasi ya nga Vhumatshelo ha Mushumo u ḓo rwelwa ṱari nga ḽa 22 Phando 2019 .
Pulane yo vusuludzwaho ya 2017 ya Firikhwentsi ya Radio ya Lushaka i vhona uri Afrika Tshipembe ḽi tshimbilelane na zwo tendelwaho zwa Vhulanguli ha Radio dza Dzitshakatshaka he ha tendelwa nga khonfarentsi ya Mbumbano ya Vhudavhidzani ha Dziṱhingo ya Dzitshakatshaka ya 2015 .
Kutshimbidzele - khuḓano i nga thoma kha u wana tshiṱirathedzhi tsho teaho tsha u swikelela tshipikwa tshithihi .
Ndi lwa u tou thoma muAfrika Tshipembe a tshi khethiwa kha hovhu vhuimo na uri ndi lwa vhuṋa hei ofisi i tshi fariwa nga muAfrika .
U ṱhaḓula kha u bveledza na vhukoni ha kuitele kwa tekeniki kwa mbekanyamushumo kha dzingu .
Zwiṅwe hafhu zwa vhuṱhogwa ndi u thomiwa ha mulingo wa Ṱhanziela ya Nṱha ya Lushaka ya Luambo lwa Zwanḓa Afrika Tshipembe , lune lwa ḓo ṋetshedzwa vhagudi mafheloni a ṅwaha wa 2018 .
Hu tshi tevhedzwa ndayo dzi re hone , zwi a konadzea u sika poswo kha u thomiwa hune ha nga dzulwa nga mushumi a no fhira muthihi .
Matsheloni maṅwe na maṅwe hu tea u itwa nyito pfufhi ya orala nga kiḽasi yoṱhe , hu tshi katelwa ngomu na mugudisi .
8.3 . Kha u vhea ndaela ntswa dza mutakalo wa tshitshavha dza dzhango , samithi yo ṱanganedza muhumbulo wa Afrika Tshipembe wa u thoma tshikwama tsha u thusa kha dwadze tsha Afrika na madzinginywa a uri dzhango ḽi nga ḓitsireledza hani kha zwiṅwe zwiwo zwa mutakalo .
Khavha ṅwale dzina ḽa khoso kha tshiḽipi tsha diphosithi musi vha sa athu u bannga tshelede .
Samithi ḓo amba nga ha mafhungo o fhambanaho a elanaho na mbambadzo ya kha dzingu na nḓowetshumo khathihi na mbekanyamushumo ya mushumo .
U ṅwala pharagirafu dzi no swika mbili ( mafhungo a 10 ) nga tshenzhemo dzawe , tsumbo , mafhungo a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kana tshiwo tsha tshikoloni .
Nḓowetshumo idzi dzo ḓidzhenisa kha vhubveledzi , u ganḓisa , na / kana u phaḓaladza zwi re ngomu ( mafhungo , zwibveledzwa zwa mvelele na vhumvumvusi ) , hune zwi re ngomu zwa fana na mulaedza wo dzudzanywaho u livhiswaho kha vhathu .
Musi tshiteṅwa tsha ndaka , vhupo ha mveledziso na tshishumiswa tshe mbadelo dza bva kha ndiliso na lweṱolweṱo lwa tshitshavha tsha vha tshi tshi khou tshinyadzwa , ndinganyiso ire kha Mbetshelwathungo ya Lweṱolweṱo na Zwifhiwa zwa Tshitshavha zwi re na vhushaka na tshiteṅwa itsho i a sudzuluswa u ya kha mufhalala wo kuvhanganywaho .
Muambeli wa EU a nga si ṱuwe a si na maitele a nga ngomu a mbuyedzedzo ya EU a songo dzudzanywa .
Vhanna vho dzhia tsheo ya uri ṅwana wanga wa mutukana u tea u tshila u itela uri khotsi awe vha vhe na muthu ane a ḓo sala a tshi dzhia tshiimo tshavho .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Tsireledzo ya Demokirasi ya Ndayotewa kha Mufheṱashango na Mishumo i Elanaho u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Tshivhingwi tsha thoma mbambe .
Komiti dzo teaho dzi sedza kha vhuṱanzi ho kana mihumbulo yo ambiwaho kha
Mbekanyamaitele iyi yo vhumbwa zwi tshi bva kha ṱhoḓea ya uri maitele a vhe fomaḽa na tshiṱirathedzhi tsha u ḽanga kushumele kwa muthu nga muthihi , zwa muhasho na zwa dzangano .
Ndi vhonnyi vhane vha ḓo vha na phathi dza maḓuvha a mabebo tshino Tshifhefho ?
( 2 ) Vhuṅwe vhuṱalu kana u sa kwamea ha vhurumiwa ha Khoro na vhathu vho bulwaho kha khethekanyo ya 66 na 67 , vha nga vhewa nga mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
U shumisa ṋeleṱe na sirinzhi nga vhanzhi ndi maitele o ḓoweleaho kha vhashumisi vha zwidzidzivhadzi na uri ndi vhushumisani ha vhukoni nga maanḓa kha u fhirisela HIV .
Izwi a zwi thivheli u thomiwa ha madzangano kana u dzheniswa ha madzinginywa kha uri thandela iyi i nga shumiswa zwavhuḓi u itela u isa phanḓa muhumbulo wa tshanduko .
" Zwo ralo ndi zwa ndeme uri maano a gundo ḽashu a vhe na zwi fhirisaho demokirasi ya polotiki ; na uri mushumo une ra khou ita wa u vhofholola lushaka u tea u katela mbofholowo ya ikonomi . "
U vusuludzwa ha maitele a APRM hu ṋetshedza shango ḽine ḽa vha muraḓo tshikhala tsha nyambedzano na lushaka nga ha mavhusele na zwisumbi zwa ikonomi ya matshilisano khathihi na zwikhala zwa u fhaṱa thendelano u ya phanḓa .
Muthu muṅwe na muṅwe , tshitshavha na tshiimiswa vha na mushumo wa u khwaṱhisedza uri zwiteṅwa zwa vhuṱhogwa zwa vhufa ha mupo na mvelele a hu khou tshinyadzwa kana fheliswa .
Zwa vhuṱhogwa kha therisano yashu ndi musi a tshi amba zwi tevhelaho :
6.5.1 A zwi fani na khothe dza fomaḽa hune madzhisiṱiraṱa na vhahaṱuli vha tholwa uri vha shume mishumo ya vhulamukanyi fhedzi , tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala tshi na miṅwe mishumo minzhi ibvaho kha mvelele na maitele , ye tshe hweshwa nga vhusimamilayo .
Nyavhelo dzi itwa kha Mihasho dzo ḓisendeka nga ḓivhazwakale ya kushumele .
Vha ṅwale madzinginywa ane a ḓo vouthelwa kha miṱangano i ḓaho .
( 3 ) Pfanelo kha Mulayotibe wa Pfanelo dzi fanela u tevhedzela phungudzelo yo katelwaho kana yo ambiwaho kha khethekanyo ya 36 , kana huṅwe fhethu kha Mulayotibe .
U sa shumiswa ha mbekanyamaitele ya ndangulo ya mihwalo yo kalulaho nga nḓila i fanaho nga vhaṅwe vha vhalangi vha senthara dza Muhasho wa Tsireledzo ya Vhadzulapo .
Tshiimo tsho vhifha tshoṱhe arali maanḓalanga a muvhuso vha sa khou shuma , arali vha khou ita tshimbevha na vhulanguli nga u shumisa maṅwe madzangano , kana arali vha tenda u nyadza ndaulo khulwane vha ḓidzhenisa kha phambano dza zwigwada .
Muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli u tea u thoma na u thoma u shumisa sisiṱeme ya ndangulo ya ṱhoḓea yo teaho u itela u khwaṱhisedza uri zwiko zwi ṱoḓeaho nga masipala zwi tikedza vhuḓiimiseli ha mashumele awo na ndivho dza tshiṱirathedzhi dzawo sa zwo dodombedzwaho kha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho .
Sa zwo ṅwalwaho fhasi kha sumbanḓila ya sekithara dza zwiṱirathedzhi u dzheniswa ha mbekanyamushumo na thandela kha muhangarambo wa zwibviswa vhukati ha ṅwaha kha miṅwaha miraru .
Nga vhupo ha mavu ho dzulaho zwavhuḓi , ndi khou ambela kha mavu ane a vha tsinisa na tshumelo , mishumo na zwifhaṱo zwa tshitshavha .
Vhuḓiimiseli hashu ha uri kha miṅwaha ya fumi i no khou ḓa hu songo vha na muthu Afrika Tshipembe ane a eḓela na nḓala ndi mutheo kha ndingedzo dzashu dza u fhelisa vhushai na u fhungudza u sa lingana .
U shayea ha ndondolo ya holo dza tshitshavha .
Mabvumbele a ḓivhisa mbekanyamaitele ya ikonomi , muhanga wa zwa masheleni , mavumbele a muthelo na siṱirathedzhi tsha ndangulo ya tshikolodo .
e ) maṅwalo a tshiṱirathedzhi .
Tshivhingwi tsho vha tshi tshone mugidimisi wa mbambe .
Tshitudio tsho shuma na muofisiri muthihi fhedzi lwa tshifhinga tsho vhigwaho ngatsho .
Arali mulwadze o vha o valelwa vhuongeloni u bva tsha madalo o fhiraho , zwiitisi zwo vha zwi zwifhio ?
Zwiṅwe zwa zwipikwa zwo vhalaho zwi re nnḓa ha u nyeṱulela ha u thoma ha thandela ya Bodo ya Vhugudisi ya Lushaka zwo topolwa nga tshifhinga tsha vhurangeli na uri zwo swikelwa .
U rera nga ṱhoho ya mafhungo a re kha maṅwalwa .
Tshumisano iyi yo ita uri hu vhe na mishumo i fhiraho 3 000 zwine zwiya rudza mbilu , nga manḓa kha kilima ya ikonomi ya ḽifhasi ya zwino .
Phambano dzo shumanwa nadzo nga maitele a re khagala , u dzhiela nṱha na nga nḓila i pfadzaho .
Zwa u thoma u shumiswa ha nḓila ya u kuvhanganya mbuelo nga kha mbadelo dza u hwala malaṱwa kha miṅwaha mivhili i tevhelaho zwi ḓo fhungudza tshikalo tsha zwino tsha magavhelo ane a ṋetshedzwa dziCMA .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe ni tshi ofha ?
Muthu ane a ḓo tholwa u vha mushumi i ḓo shuma mishumo yoṱhe ya switshibodo na miṅwe mishumo i elanaho na ofisi .
Ṱhoḓea dzo sumbedziswa kha Nḓivhadzo ya Mulayotibe ya Tshikafhadzo yo Ṱanganelaho na Ndangulo ya Malaṱwa ya Afrika Tshipembe .
Inwi na khonani yaṋu fhindulani mbudziso idzi .
U ṱalutshedza " maitele a sa khethululi " ane maanḓalanga a mukovho a fanela u tevhela .
Muhasho u ḓo vha wo sedzesa kha maitele a u thola vhathu vha nnḓa kha u tshimbidza maitele a matholele , hu u itela u fhungudza tshifhinga tsha u shandukisa uri tshi tou vha thwii kha miṅwedzi miraru u bva kha tshifhinga tshe ngatsho poswo ya kunguwedzwa u ya kha tshifhinga tshe ya ḓadzwa .
Kha vha ṱalutshedze nḓila ine tshiṱuṱuwedzi tshiṅwe na tshiṅwe tsha nga kwama u pulanela ngudo ya Thengo .
Khumbelo iṅwe na iṅwe ine a yo ngo fhelela kana ya sa swikelele zwilinganyo zwa u bvisela khagala zwine zwa ṱoḓea a i nga ḓo ṱanganedzwa .
Muanewa muhulwane / vhaanewa vhahulwane
Arali vha tshi ḓo tea u shumisa phaiphi khulwane , kha vha shumise sipurei tshine tsha nga kona u valiwa vhukati ha musi vha tshi ṱanzwa goloi yavho .
Ndi zwa ndeme u vhona uri hu na u lingana kha u tsireledza zwidodombedzwa zwa tshiphiri na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwi fushaho u konisa miraḓo ya tshitshavha u ṋetshedza u imelelwa hu pfalaho kana u hanedza ( hune ha vha ṱhoḓea ya tshipiḓa tsha 100 ( 2 ) ( b ) tsha Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho ) .
Arali vha tshi khou tama u ḓivhadzwa nga iṅwe nḓila , vha humbelwa u sumbedza nḓila ya hone vha ṋetshedze zwidodombedzwa zwo teaho u ita uri khumbelo yavho i kone u tevhedzwa .
Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka i ḓo ṱuṱuwedza u phaḓaladzwa ha tshomedzo kha miṅwaha ya mahumi mavhili i ḓaho , fhedzi a i nga ḓo ta migaganyagwama ya ṅwaha nga ṅwaha .
4.1 . Minisiṱa vha Muhasho wa Vhushaka ha Dzitshakha na Tshumisano Vho Maite Nkoana-Mashabane , vha ḓo ranga vhurumelwa phanḓa u ya kha Samithi ya vhu17 ya Dzangano ḽa Non-Aligned ( NAM ) fhasi ha thero " Mulalo , u Langa na u Farisana u itela Mveledziso " ine i ḓo farelwa Venezuela u bva nga ḽa 17 u swika kha ḽa 18 Khubvumedzi 2016 .
Thero ya Phalamennde ya 2011 ndi " U pembelela vhufa ha mbofholowo nga u khwaṱhisa vhuṱumanyi vhukati ha Phalamennde na vhathu " . Ṅwaha muṅwe na muṅwe Phalamennde i ṱalusa thero ine ya ḓiswa nga ndumbo ya maitele a Phalamennde .
Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo ndi tshiimiswa tshine tsha tikedza Muofisiri wa zwa Muthelo kha u ita mushumo wawe .
Vhunzhi ha tshivhalo tsha vhathu tshi re fhethu ha u dzula ha Alfred Nzo tshi ṱuṱuwedza lu si lwavhuḓi maḓaka .
Lushaka lwa dzangano ḽo tiwaho ḽo sumbedzwa hafhu nga nyimele dzo fhambanaho .
Muvhuso u ya phanḓa na u engedza u swikela nḓisedzo ya maḓi ya mutheo .
Tshanduko ya hu dzulaho vhathu ndi tshilanguli tshihulwane tsha tshanduko ya maḓaka nahone tshi dovha tsha vha tsumba u shuma ha ndozwo ya maḓaka .
Fhedzi vha tshi mbo ḓi wana hu si na tshithu .
Dzangano ḽa Thikhedzo ḽi na vhuḓifhinduleli vhu tevhelaho :
Mafhungo a zwa Vhaswa o ḓisa mvelelo kha Vhuthihi ha u Bveledziswa ha Vhaswa ho sainiwaho nga Lambamai 2013 nga muvhuso , vhubindudzi na zwa mishumo .
Vhuimo vhuraru ha muvhuso vhu kombetshedzea nga Ndayotewa u shumisana na u ambedzana nga ha zwa ndaulo , polotiki na zwa masheleni .
U konanya na u khwaṱhisa tshumisano yavho na mbekanyamaitele kha masia oṱhe .
Uri zwo tea kana u vha na mushumo tshoṱhe u khethekanya pfanelo dza mutheo dza vha khethekanyo , zwi nga vhudziswa .
Ri khou tea u dzhia tsheo dzo khwaṱhaho kha u shumana na zwithivheli zwa fulufulu ḽa shango uri ri kone u vha na mupo wavhuḓi wa nyaluwo .
3.5 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelaphanḓa kha Tshiṱirathedzhi tsha u fhaṱulula Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha na Muvhigo wa u Khunyeledza wa Luṱa lwa Ndinganyiso .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , na Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho ,
Pfunzo ya tsireledzo ya mulilo na mulayo na vhudziki zwi nga vha zwivhumbi zwihulwane kha u fhungudza zwivhangi zwa mulilo .
Tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo yo serekanaho ye ya ita uri zwi konḓe u ṱumanya mishumo na mvelele na zwibveledzwa zwa ndeme yo sedzuluswa vhukati ha ṅwaha .
( b ) Lutamo Iwa shango nga vhuḓalo lu tshi ṱoḓa uri mafhungo a shumaniwe nao nga nḓila i fanaho vhukati ha lushaka , na uri milayo ya vhusimamilayo ha lushaka i tshi ḓo ita uri hu vhe na u fana nga u thoma -
Khabinethe yo tendela muhanga wo ṱandavhuwaho wa mveledziso ya Sisiṱeme yo Ṱanganelaho ya Vhulamukanyi ha Vhugevhenga ine ya ḓo tandulula khaedu na zwikhakhisi kha thevhekano ya ndeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga .
Kha vha ise zwi tevhelaho :
Zwiṅwe hafhu , mulivhanyo u vhonelwa phanḓa kha u sika zwikhala zwa vhupo ha maano ha nḓisedzo ya tshumelo .
Nyimele ya zwino , hune vhashumelavhapo vha vha vho bviswa kha poswo sa vhathusi u ya nga maitele vha dzhenelwa nga vhomabalane , a zwi ṱanganedzwi na luthihi .
Vha ḓo dovha vha zwi vhona zwauri Mbekanyamushumo ya Vhupileli i khou shumiswa nga nḓila yone .
Ri vha ṋetshedza tshikhala tsha u davhidzana na SARS hu si na u dzhia sia .
Malwadze ane a fhirela nga zwa vhudzekani a vhanga tshilonda kha vhudzimu ha munna kana kha mbemba dza vhudzimu ha mufumakadzi kana vhulwa , kana vhuṱungu musi vha tshi runda .
U itela u fhedza mihumbulo ya uri hu na zwiitovhuaḓa kha nḓisedzo ya tshumelo , ṱholakutshilele i ḓo itiwa kha dziṅwe khethekanyo dza ndangulo , nga maanḓa kha masia a tshaini ya zwirengwa .
Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwine na khou zwi vhona :
Vhamaki vho tendelwa fhedzi u thoma u maka mabambiri musi u maka havho hu nga ngomu ha phambano ya mbambedzo ya mpimo wa nṱha na mpimo wa fhasisa .
Naho vhunzhi ha vhoiwe no shumisa zwiko zwa thekhinoḽodzhi kha ngudo dzaṋu , ndi vha si gathi vha vhoinwi vhe vha humbula nga hazwo zwavhuḓi .
Mafhungo a Zwino kha Shango
Mbekanyamushumo ya vhu 2 : Nzudzanyo , Mbekanyamaitele na Nḓila zwa Madzulo a Vhathu
Themamveledziso ya dzibada na nyisedzo ya muḓagasi na zwone zwi khou lavheleswa u itela u swikelela ṱhoḓea nga tshifhinga tsha thonamennde .
Uri va vhe na fhethu ha u kunisa , vha fanela u ṅwalisa kha Mulayo wa Vhuṅwalisi wa vhu 36 wa 1947 .
Mbuelo ye ya i ḓisa mushumoni , mvelele ye ya i vusuludza , vhukoni he ya vhu thoma nga ngomu kha maraga washu wa zwa vhashumi , a zwi rekanyei .
Arali hu na khakho yo itwaho , hu tea u itwa mutalo wa u thutha nga ennge nahone u fhelekedzwe nga tsaino yo fhelelaho huṅwe na huṅwe hu re na tshandukiso .
Ṱhuṱhuwedzo yo ṱaluswaho kha khombo mushumoni kha muhasho ndi tshifhinga tsho lozweaho nga nṱhani ha mafuvhalo , mbadelo dza mushonga na uri tsha u fhedza ndi u balelwa u shuma ha mishonga .
Ri zwi dzhia uri vhathu vha tshi ri vhulamukanyi vha ri zwigevhenga zwi tea u gwevhiwa na u tshutshiswa , ndi zwone zwine vhathu vha ṱoḓa ?
Vhadzia u dzhenela thendara vho bvelelaho vha ḓo lavhelelwa u ḓisa phothifolio ya tshifhaṱo ( nga maanḓa nga zwinepe ) u itela ndivho dza u vha na dzirekhodo u ya Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha .
2.3 . Muvhuso nga kha Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya zwa Nḓowetshumo ya Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ( dti ) , wo topola maitele a khwinisaho ndeme ya ikonomi kha zwa maini sa ḽone sia ḽine ḽa ṋetshedza zwikhala zwinzhi vhukuma zwine vhabindudzi vha nga zwi shumisa u alusa sekhithara ya zwa maini .
Ndambedzo nyengedzedzwa i ya kha nethiweke dza vhuendi ha nnyi na nnyi ho ṱanganelaho kha vhupo ha ḓoroboni , na kha u ṱhogomelwa ha bada dza vundu .
Zwenezwi maitele a mulambedzi o ṱhaṱhuvhiwa-vho , izwi a zwi lavheleswi nga fhasi ha khethekanyo i re thungo .
Hu a ambiwa uri shango ḽi ṱoḓa u dzhiela nḓivho ya maitele a si one a vhaṅwe vhabindudzi vha mashango a sili , u ya nga maitele a mushumo .
Kha ṅwaha wo fhiraho zwo khwaṱhisedzwa uri hu nga ṋetshedzwa zwinzhi arali ndavheleso yo sedzesa kha zwine zwa vha na mushumo nga maanḓa .
U bindudza kha zwifhaṱo zwa tshikolo na u zwi londa , u tandulula zwo salelaho murahu , u bviswa ha zwifhaṱo zwi sa shumiswiho , na u swikelela zwiimo zwa fhasisa zwa vhuthathatshili na zwishumiswa zwa tshikolo .
6.2 . A hu nga tendelwi zwiito na zwithihi zwine zwa vha zwa u pfuka milayo u fana na mishushedzo , u tshinyadza ndaka na dzikhakhathi .
Zwipiḓa izwi a zwi kateli u rentha ha u shumisa zwifhaṱo kana zwiṅwe zwifhaṱo zwo imaho huthihi .
Mutsireledzi wa Tshitshavha o swikisa mbilahelo nga ha u rwiwa na tshiṱuhu tsho itwaho kha mufariwa .
U topola thevhekano ya zwiwo khazwo vhalwaho .
No dzula no itelwa Kha ri ṅwale ndaela ya u thoma .
1 . Thivhu u dzula nḓuni i re na mutumbu wa ṱaḓa na ṱhanga .
U tsela fhasi ha inifuḽesheni hu khou lavhelelwa u ya phanḓa , naho inifuḽesheni i tshi ḓitikaho nga u sa shanduka tshifhingani tshiḓaho .
U tsa ha maḓi madamuni zwo kombetshedza u ita nyiledzo dza mashumisele a maḓi mavunḓuni o vhalaho zwenezwino na kha vunḓu ḽa Gauteng .
Tshi kungaho zwiṱuku , tshi sa tendelaniwaho tshi fanela u nyanyulwa nga u nanga tshiṅwe .
" U nga si fushe thumbu yanga . "
Nzudzanyo dza tshipentshela dzi ḓo itwa kha avho vhane tshumelo ya zwa mutakalo ya vha ṱhukhu , ngeno u khwiniswa ha zwishumiswa zwa mitakalo mahayani zwi tshi ḓo vha zwi tshi khou khwiniswa .
I ḓo vha hone u bva nga ḽa 14 u swika ḽa 20 Lara 2016 , na uri ndi guvhangano ḽihulwanesa ḽa vhathomazwiswa na vhoramabindu vhane vha nga rwela ṱari zwine zwa nga thomiwa nga u ḓisa mihumbulo miswa ya itea , vha tshi tshimbidza nyaluwo ya ikonomi na u bveledza mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Nangani phara ṱhanu dza madzina na maṱaluli dzine dza bva kha mitevhe i re afho nṱhani dzi shumise mafhungoni maṱanu .
2.1 . Khabinethe yo tendela uri Afrika Tshipembe ḽi vhe ṋemuḓi wa Muṱangano wa Vhuṱanu wa Dziminisṱa dza Ḽifhasi nga ha u Fheliswa ha u Tholwa ha Vhana une wa ḓo vha hone u bva nga ḽa 2 u swika nga ḽa 4 Shundunthule 2022 .
Khwiniso dzi dovha dza khwaṱhisa masiandaitwa a u pfuka ndaela ya tsireledzo .
Khabinethe yo ombedzela uri tsireledzo na u ḓiimisa ha Afurika Tshipembe ndi zwa ndemesa .
Kha vhuimo ho raliho maitele o ṱalutshedzwaho afho nṱha a nga si shume .
Thendelanomviswa i ṋea nyendedzi dza vhubveledzi ha dzimbalombalo dza maimo a nṱha dzi ṱoḓeaho kha vhulavhelesi ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , na mbekanyamushumo dza muvhuso na zwoṱhe zwa ndeme .
Hu si na musudzuluwo wa muvhili : u rembuluwa , u wa , u ginḓa , u raha e eṱhe na musi e na khonani
Zwiṋetshedzwa zwo eḓanaho zwi wanala kha zwiko zwa nḓisedzo u itela u swikelela ṱhoḓea dzoṱhe dza mbekanyamushumo .
Mashango avho ha na khakhathi , vhurereli kana mutovholo kha sia ḽa matshilisano , nndwa ya vhapo , mutovholo wo ḓisendekaho nga mbeu na zwiṅwe .
Ngeno hu na uri zwifhaṱo na zwiṅwe zwivhumbeo zwi sa sudzulusei zwi katela zwifhaṱo zwa vhudzulo na zwi si zwa vhudzulo na zwiṅwe zwivhumbeo zwi sa sudzulusei .
tshiṱuṱuwedzi tsha mushumo u itela u sika mishumo na u tikedza vhuḓitshidzi , na
u khwaṱhisedza uri mafhungo o teaho a phurosese ya u dzhenela a khou pfukiselwa nga nḓila yo teaho na u pfesesea kha zwitshavha zwi kwameaho , zwine zwa nga ṱoḓa u shumiswa ha nyambo dzapo
Arali zwi khou ṋekedzwa zwo imela u valelwa sibadela , hu ḓo shuma mbuelo dza sibadela
Arali ha wanala uri mbilaelo yavho a yo ngo fariwa nga nḓila i fushaho hafhu , vha nga kwama Mulanguli wa Lushaka wa Vhutshutshisi ha Nnyi na Nnyi .
Musi hu na ṱhalutshedzo nnzhi dza uri izwi zwi amba mini na uri zwi nga ṱalutshedzwa hani , zwi tevhelaho ndi mutheo wo ḓoweleaho :
Ngauri madzangano a polotiki a Afurika Tshipembe o kunga thikhedzo nga maanḓa nga mirafho na vhuimo ( naho ho lingedzwa u kunda izwi ) u kwamana na madzangano ha komiti dza wadi hu shuma u ṱuṱuwedza khethekanyo nga mirafho na vhuimo kha vhadzulatsini .
8.3 . Khabinethe yo ṱuṱuwedza vhashelamulenzhe vha zwa pfunzo , hu tshi katelwa vhabebi na vhaunḓi uri vha farane kha u lwa na zwiito zwa u shengedzwa u itela u bveledza vhupo vhune ha vha havhuḓi kha zwa u guda .
Maitele aya a tea u bveledzwa hafhu nahone a tea u shumiswa musi hu tshi thomiwa Ndaela ya Muhagarambo wa Maḓi a EU .
U bveledza vhushelamulenzhe ha tshitshavha .
U dzhenelela ha muvhuso kha vhupo ho fhaṱiwaho nga vhathu hu tea u dzhiela nṱha vhupo uho hune khaho nzudzanyo dza vha dzi khou ṱahela , kana hune mbonalo dzi re hone dza vha dzo tea u vha zwipondwa zwa vhugevhenga .
Mupo ndi sisiṱeme ya thikhedzo ya vhutshilo hashu .
U lugiswa ha mugero wa Tugela-Vaal , zwine zwa ḓo itwa nga Akhaunthu ya Mbambadzo ya Zwikimu zwa Maḓi zwa Muvhuso hu khou shumaniwa naho .
Kha u dzhiela nṱha tsumbo na zwiedziswa u bva kha maṅwe mashango , ho lavheleswa masia a tevhelaho na u ṋea mihumbulo khao :
U vhuedzedza mavu ndi tshiṅwe tsha mbekanyo dza muvhuso dze dza ṱuṱuwedza u eḓana , fhedzi u swika zwino a hu athu swikelelwa zwihulu nga nḓila ya u shandukisa .
Kha mugaganyagwama woṱhe wa sekhithara ya tshitshavha wa tshumelo dza mutakalo na tsireledzo , sa tsumbo , u ombedzela nga maanḓa kha tshithu tshithihi fhedzi ( u fana na maḓi na tshampungane ) zwi nga - kha vhathu vha shayaho - fhungudza zwiko zwi re hone zwa dziṅwe tshumelo .
Zwi tshi bva kha ṱhoḓea , khetho idzi dzi tea u sumbedza vhuvhekanyandeme hashu nga u ṱavhanya na idzo elementhe dza bono ḽashu ḽa tshifhinga tshilapfu dzine dza ita uri hu vhe na mulalo , dimokirasi na zwiimo zwa vhutshilo zwi engedzeaho zwine zwa fhedza tshifhinga tshilapfu .
U khwinisa zwi dovha zwa amba u vha na database i pfadzaho ya matshilisano lushakani lwashu .
Hezwi zwi katela u fhaṱa na u khwinisa zwibadela na dzikiḽiniki , na u dovha u khwinisa nyimele ya mashumele a vhashumi vha zwa mutakalo .
Arali muthu a soliseaho a tsini na goloi yavho i si naho muthu , vha songo sendela tsini na goloi .
U swika zwino , masheleni a thikhedzo ya muholo a fhiraho R57 biḽioni o no badelwa kha vhashumi vha fhiraho 4,5 miḽioni nga kha Tshikimu tsha Ṱhaḓulo ya Mutholi / Mutholiwa tsha Tshifhinganyana ( TERS ) tsha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo .
Muhasho wo thoma na kuitele kwa u rina madzina a vhupo na u rina hafhu u khwaṱhisedza uri mbono ya shango ḽa vhufa hashu i khou shandukiswa .
Ḽiga 3 - Muvhigo u vhambedzwaho na mielo ya kushumele
Kha ri sumbedze Sumbedzani khanani yaṋu uri ...
U tholiwa uho hu khwathisa vhuḓikumedzeli ha Afrika Tshipembe kha ndinganyo ya mbeu kha tshiimo tsha nṱhesa na u ṱavhanyisa tshanduko ya mulayo .
Hu na khombo ya u dzudzanya zwivhumbeo zwi kungaho , zwine zwa tou shuma fhedzi kha bambiri ngeno nga nyito zwi sa shumi .
Tshiiteo kha nḓowelo iyi i isa phanḓa na vhubveledzi ha pfungavhuṋe dzo sedzaho kha mutakalo dzi ḓo vha dza ndeme u itela u alusa thengiso kha nḓowetshumo .
Amonia i nga itwa uri i vhe na okosidzheni lwa ngudo ya zwitshilaho u vha dzinaitharaithi na dzinaithereithi .
Kha vha sumbedze mashumele a sisiṱeme sa mbaloguṱe ya zwidamu zwoṱhe nga cubic metres , tshivhalo tsha zwidamu na vhuhulu hoṱhe nga ṅwaha ha u laṱwa ha maḓi a mashika o tevhulwaho nga cubic metres .
U ṋekedza mafhungo u itela mveledziso ya nzudzanyo ya ndangulo ya Zwo vhetshelwaho thungo na u dzula hu na dathabeisi yo khwiṋiswaho .
Naho hu na izwi zwoṱhe , nyaluwo ya yunivesithi yo bvelaphanḓa nahone zwa vhukuma ya vha i sa elani na ya dziṅwe sekhithara dza tshitshavha .
2.4 . Ṱhaḓulo i khou tshimbilaho ya Ikonomi ya zwa Maḓanzhe i ḓo takula thandela u itela u dzi alusa u ya kha phendelashango na vhuendelamashango ha maḓini u itela u swikela zwa u sika mishumo .
Muthu a nga kha ḓi ita khumbelo uri zwidodombedzwa zwine zwa vha nga fhasi ha PAIA zwi fanela u dzhielwa nṱha u fhirisa ndingo yo sumbedzwaho kha Ndaulo dza BABS .
U swika zwino , zwikolo zwiswa zwi swikaho 895 zwi ṋetshedza mupo wo teaho kha u guda ha vhana vhashu .
Thimu ya mushumo yo vhumbiwaho nga vhaiti vha mushumo vhahulwane na vhuimeli ha vhudzheneli vha fulo vha ḓo lugisela fulo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ṱumanywa , hune zwipiḓa zwa ṱanganyiswa kha tshithu tshithihi
U fhungudza tshivhalo tsha vhugevhenga nga u lwa naho .
Mulayotibe u ṱoḓa u tsireledza vhashumi vha kha sekhithara ya tshitshavha na ya phuraivethe vhuvhili hadzo kha u tambula nga tshinyalelo ya mushumoni zwo itiswa nga u vha ho bviselwa khagala mafhungo a elanaho na vhuḓifari vhu si ho mulayoni kana vhu songo ḓaho nga vhatholi vhavho .
( a ) onoyo Muthusa Minisiṱa u fanela u shumisa kana u shuma maimoni a Minisiṱa a kwameaho , maanḓa afhio na afhio na ndivhanelo dzo kovhelwaho onoyo Minisiṱa hu tshi tevhedzwa mulayo ufhio na ufhio kana nga iṅwe nḓila muṅwe u ṋewa nga u kovhelwa onoyo Muthusa Minisiṱa nga Minisiṱa hu tshi tevhedzwa ndaela dza Muphuresidennde , na
Zwiṅwe hafhu , u vha na vhuḓifari kha zwa mabindu na u ita mbuelo a si nyito dzo khetheaho kha vhoṱhe .
Tshikwama tsha u Manḓafhadza Lushaka , Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo na Zhendedzi ḽa Gwama ḽa Mabindu Maṱuku zwi ḓo isa phanḓa na u ṋetshedza masheleni kha mabindu a langwaho nga vharema u itela u alusa zwa nḓowetshumo .
Ndi vhathu vhane vha katela vhana , vhafumakadzi , vhaswa , vhathu vha vhupo ha mahayani na mishahani , vhaholefhali na vhalwaho malwadze a shushaho na vhalala .
Ṱhuṱhuwedzo ya tsheo iyi ndi yauri vhomadzhisiṱiraṱa a vha tsha tendelwa uri vha kaidze kana u pfumbudza vhatshutshisi .
Ngamaanḓa maanḓa kha zwikolobulasi zwiṱuku na fhethu ha mahayani ṱhahelelo ya tshifhinga , tshumelo ya khwine zwi dzulela u vha zwiko zwa nḓaḓo na u sa fushea .
Fomo dzi no tea u ḓadzwa
U inga kha izwi , vhuṱanzi vhu tea u ṋekedzwa vhuyelanaho na khonferentsi ye vha ya khayo , mabambiri a saintsi na zwe zwa phaḓaladzwa .
Afrika ḽi tea u dzhia vhuḓifhinduleli ha nganea yaḽo na pfungavhuṋe kha ḽifhasi , u itela u vhona uri zwi khou sumbedza vhungoho nga ha dzhango , ndavhelelo , zwipikwa khathihi na vhuimo ha Afrika kha ḽifhasi .
Ri nga ya phanḓa zwashu na vhuṱanzi ha murengi arali vha tshi zwi takalela .
Musi ri tshi sedza kha sekithara dza phuraivethe nga maanḓa kha u ri thusa u sikavhunzhi ha mishumo , zwa vhukuma muvhuso u ḓo ita mushumo wawo .
Tshipikwa ndi u bveledza , u tshimbidza na u khwinisa u ṱolwa ha vhadzulapo na tshitshavha ; u langa luṱingo lwa bvumo lwa muphuresidennde ; u tshimbidza na u khwinisa sisiṱeme ya u tandulula mbilaelo kha muvhuso
Izwi zwi shuma kha khethekanyo ya ndangulo ya fhasi na ya vhukati , zwine zwi nga tsitselwa kha khethekanyo yo ṋetshedzwaho ine tshiimiswa tsho elwaho tsha sa dzulele u sumbedza phambano vhukati ha ndangulo ya fhasi na ya vhukati kha mashumele .
Mulayo u tsireledza vhapondwa vhoṱhe nga u angaredza,nga maanḓa vhana na vhalwadze vha muhumbulo kha vhukhakhi vhu tevhelaho :
Kha vha dovhe vha dzhiele nṱha ṱhoḓea ya u ita vhusikambekanyamaitele hu pfadzaho ha dzitshaka na u thoma sisiṱeme dza u tikedzana dza u langa mbambadzo ya dzitshaka , masheleni na vhushaka ha zwa masheleni .
Davhi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi ḓo topola Muofisiri wa PAIA uri a shume sa muthu ane a nga kwamiwa khn madavhi oṱhe maelana na khumbelo ya mafhungo a kwamaho PAIA . mailto:stanley@dpme.gov.za mailto:futhi@dpme.gov.za
Nomborani maga a u bva kha 1 u swika kha 4 ni a shumise kha vhili ḽaṋu ḽa nganetshelo .
Vharangaphanḓa vha fhaṱa ndangulo ire na milayo nga u sumbedza ndeme ya u shumela vhathu na lushaka .
Wikipedia i na nḓivhiso nnzhi nga ha vhuṱhogwa ha ngudamvelele ya dzithathu kha mvelele nnzhi u ya nga vhukale ha miṅwaha ya maḓana .
Pulane i linganyisa mbuelo kha mupo , matshilisano na zwa ikonomi u bva kha zwiko zwa maḓaka .
Tshibveledzwa tshi tea u dovha tsha sia mbonadzo ya uri nyambedzano / vhudavhidzano ndi wa mupo .
Naho zwo ralo , mutalo u fhandekanyaho vhukati ha u pandelwa vhu elanaho na vhuḓifari na u pandelwa hu elanaho na vhukoni na ṱhoḓea dza kushumele , nahone huṅwe u pandelwa hu songo tea hu iteaho na zwenezwo , a hu nga dzuli hu khagala .
Afrika Tshipembe ḽine ra khou ḽi ṱoḓa ndi shango ḽine vhathu vhoṱhe vha tsireledzea na u pfa vho tsireledzea .
Zwi tshi ḓa kha Pfunzo ya Nṱha , ri khou fhira zwikalo .
Zwitshavha zwi khou shuma vhukuma kha u isa phanḓa pulane dzazwo ;
Kha vha ṱavhe miri ya mirunzi tsini na fhethu ha u paka u engedza kha miri ire hone u mona na fhethu afho .
Vhunzhi ha vhadzulapo ( nga maanḓa vharema ) vha fhelelwa nga mishumo , vha sa tsha swikelela mavu .
Zwiimiswa zwine zwa valela tshiṱokisini zwi fanela u ita khumbelo ya maga a tsireledzo ane a vha o khwaṱhaho ngeno a tshi pfadza , u sa dzhia sia na u vha khagala .
Zwenezwo vhugudisi havho hu tea u vha konisa u rumela vhadzulapo kha tshumelo dzo khetheaho dza muvhuso , dzi nga ho sa vhashumelavhapo , zwiimiswa zwa pfunzo na senthara dza ngeletshedzo dza mabindu maṱuku .
Fhedziha , zwi tevhelaho a zwo ngo swikelelwa kana zwo swikelelwa nyana :
4 Ni ḓo vhala bugu i no pfi Sankambe na Muzhou na Vho Ndau na Ngweṋa ?
Zwiṅwe hafhu , musi mivhigo i tshi ṱanganedzwa , a i anzeli u vha i na mafhungo o fhelelaho .
Zwiitei zwa tshiṱori zwi vheiwa uri zwi itee nga vhatambi musi vha tshi khou lingedza u fhenya khuḓano , u swikela ndivho dzavho , na u tandulula thaidzo dzavho .
Hezwi zwi amba uri vha ḓo ṋetshedzwa mushonga na zwenezwo , arali vhana mbuelo dzi re hone , GEMS iḓo badela mushonga vhone vha sa tee u badela kheshe .
Vhuvhudzisi ho angalalaho ho itwa na vhafaramikovhe vho teaho na tshitshavha nga u angaredza .
( ii ) vhafaraofisi vhane mishumo yavho ya yelana na mishumo ya Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka , nahone iyo mishumo i tshi nga vha yo sumbedzwa nga mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka uri i a yelana na iyo mishumo ;
Muvhuso na sekhithara ya phuraivethe zwo shumisana zwavhuḓi u itela u alusa sekhithara ya tshumelo dza zwa mabindu dza ḽifhasi u bva kha u vha tshigwada tshiṱuku tsha khamphani u ya kha u vha bindu ḽi ḓivheaho ḽifhasini .
Muvhigo u ṋetshedza zwine zwa khou shuma zwavhuḓi ngeno huṅwe u tshi sumbedzisa hune ha ṱoḓea u khwinisiwa .
Iṅwe ya idzi kholomo ya ḓa tsini na kuṱari .
Muvhuso u ḓo isa phanḓa na u bindudza nga kha pfunzo na mveledziso ya zwikili sa tshone tshitshimbidzi tshihulwane tsha nyaluso ya ikonomi na mveledziso .
Hu si na musudzuluwo : u dzunguluwa - nḓila dzo fhambanaho dza tshandzunguluwe , u dzunguluwa u woṱhe na musi u na khonani .
Mulayotibe u shandukisa sekisheni ya vhuvhili na ya vhuraru ya Mulayo wa Tsireledzo ya Ndangulo ya Zwipuka wa 1935 ( Mulayo wa vhu . 24 wa 1935 ) we wa ḓivhadzwa nga nnḓa ha mulayo u swika zwino sa musi vha tshi khou zwi ṱumanya na Muhaṱuli kha u dzhia tsheo nga hawo na u ṋetshedza laisentsi kha vhathu vhane vha ḓo vha vha tshi khou takalela u gudisa na u ita ṱano ḽa zwipuka na vhathu vhane vha shumisa mmbwa kha u linda .
Mivhuso ye ya ita ḽeveḽe dza tshikolodo tshi sa londotei tsho ṱahela lufhera lwa muvhalelano wa u fhindula nga nḓila i bveledzaho .
6.8.1 Nzudzanyo dza tshanduko ndi dza ndeme u itela u thoma u shuma ha khothe dza sialala dzi dzinginywaho nga muhanga wa mbekanyamaitele nahone hezwi zwi ḓo shumiwa nazwo kha vhusimamilayo ho lavhelelwaho .
Hezwi zwi ḓo vha hone nga kha u fulufhela zwibveledzwa zwiswa zwo bveledzwaho nga kha vhubveledzi , nḓivho , saintsi na vhubindudzi , na nyaluwo ya sekhithara dzi ngaho sa vhuendela mashango , u ṱhogomela zwiko zwa lwanzhe , vhutsila ha vhusiki na tshumelo dza zwa masheleni .
4 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Nḓivhadzamulayo ya Saintsi , Thekhinoḽodzhi na Inoveshini ya 2018 , u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Sisiṱeme i tea u dzula i tshi ṱhogomelwa na u londotwa .
4.5 Khabinethe yo tendela shango u vha ṋemuṱa wa Muṱangano wa Dzingu ḽa Afrika nga ha Vhutsireledzi ha Vhathu zwo ḓisendeka nga Mbeu , U ḓiḓivha na u ṱahisa , nga vha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe , u bva nga ḽa 3 u ya kha ḽa 5 Ṱhafamuhwe .
U thoma u peleṱa maipfi o ḓowelwaho nga ngona .
Vhathu vhane vha dzudzanya adzhenda vha nga fhambana u ya nga nyimele .
U tiwa na u khwiniswa ha zwikhala zwa tshumisano vhukati ha mazhendedzi a muvhuso na u pulana ha tshifhingani tshi ḓaho ha themamveledziso na nḓisedzo ya tshumelo .
Tsedzuluso ya Sisiteme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi :
Arali muraḓo kana muṋetshedza tshumelo a nanga u shumisa mushonga ure nṱha ha mutevhe wa mitengo ya mishonga , muraḓo ndi ene a no badela phambano .
16 . IMC nga ha Tshanduko ya Vhuṋa ya Vhubveledzi kha Nḓowetshumo ( 4IR )
Notsi hedzi ndi tshipiḓa tsha u fhedzisela tsha kuitele kwa muṱangano wonoyo .
A ri nga ḓo kona u vhumba hafhu ḓorobo dzashu , u ṱanganyisa zwikolobulasi , u sika zwitshavha zwa vhadzulapo nga nnḓani ha musi ra dzhenelela , nga nnḓani ha musi ra ita nyito ire na tsheo yo dziaho .
Zwililelwa zwa phetheni dza nḓilamagodo zwe zwa topolwa zwi ḓo kona u shumiswa kha u thoma voḽumu dza ḽinki na mudzunguluwo .
Vha ḓo dzhenelela ndingo dza u ṱolwa u itela uri hu vhonale arali vha tshi tea u swikelela u ṱanganedziwa na u wana gavhelo .
Ho sedzwa ndugelo dzo ṋekedzwaho kha mushumisi afha nga ngomu , ndugelo dziṅwe dzoṱhe kha ndaka ya muhumbulo kha webusaithi yi dzo farwa lwa tshoṱhe .
NMA ḽi ḓo bvisela khagala nyimele ya muvhuso wapo nga murahu ha miṅwaha ya 15 nahone ha haseledzwa maano a u tandulula zwavhuḓi nḓisedzo ya tshumelo , vhashumi vho eḓanaho , tshanḓa nguvhoni na mafhungo a kwamaho mikaṋo ya mimasipala .
Zwa zwino ndi khou ṱoḓa u sedzana na mulandu wa muhweleli wa vhuvhili .
SARS yo thoma maitele a tshumelo kana service standards a ne a ḓo thoma u shuma nga zwiṱuku nga zwiṱuku miṅwahani mivhili .
U vhala maṅwalo o bveledzwaho kiḽasini kana nga tshigwada ( sa , mafhungo o ṅwalwaho nga mugudisi musi vhagudi vha tshi khou sedzana u amba khathihi na u dikitheitha .
Mavhiḓa a masipala a fusha ṱhoḓea ya tshumelo dzi re hone fhedzi hu na ṱhoḓea ya u engedza vhukoni hu re hone zwa zwino u itela u vhona uri zwitshavha zwoṱhe zwi na tswikelelo kha tshumelo ya mbulungo i fushaho .
a ) U khwaṱhisa mihasho ya mavunḓu nga u thola vhashumi vhare na vhukoni ;
U khwiṋisa vhudzheno ha shishi , hu tshi katelwa na zwa muḓagasi na zwa mitshini .
Kha zwigwada zwo raliho , hu na u sasaladza hu songo bulwaho kha tshitshavha tshine tsha vha fara nga nḓila i si yavhuḓi na uri thasululo ya thaidzo dza matshilisano ndi u dzudzanywa hafhu ha tshitshavha nga nḓila yo fhelelaho .
10.4 . Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u ḓo fara Khonferensi ya Thendelano ya Matshilisano mafheloni a Ṱhafamuhwe 2019 ngei Johannesburg hune sekhithara dzo fhambanaho dza tshitshavha - hu tshi katelwa vhadzulapo , mishumo , bindu , zwa pfunzo na vhathu vho funzeaho , zwa vhureleli na midia - ri ḓo ḓikumedzela kha thandela ya vhuthihi ha matshilisano na u fhaṱa lushaka .
U peleṱa maipfi o ḓoweleaho nga nḓila yo teaho na u ḽingedza u peleṱa maipfi a so ngo ḓoweleaho hu tshi shumiswa nḓivho yo gudwaho nga tshifhinga tsha ngudo dza foniki kana mibvumo .
Sekithara ya malabi na ya zwiambaro nayo yo vhuya tshiimoni tshavhuḓi nga murahu ha miṅwaha isi gathi yo fhiraho .
Ho vha na khanedzano khulwane kha uri izwi zwi tea u itwa hani .
Muhumbulo wa maḓi sa a re na ndeme ya ikonomi u fanela u engedzwa khawo sa u vhaho na ndeme khulwane ya vhupo .
Izwi vhu vha vhuṱanzi ha vhukuma musi masipala u tshi balelwa tshelede ya mushumo yayo na ndondolo .
Zwenezwo , a ri dzinginyi u thoma u shumisa maanḓa ayo .
U amba nga ḓivhamaipfi na theminoḽodzhi ye ya shumiswa .
Afrika Tshipembe ḽi na themamveledziso dza ndeme dza u fara muṱaṱisano uyo hu songo avhelwa mugaganyagwama wa mveledziso ya themamveledziso .
( b ) ho imelwa miraḓo mivhili ya vhurumiwa ha vunḓu , arali Mudzulatshidulo kana Muthusa Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Vunḓu a tshi tea u khethiwa ; kana
Nḓivho khulwane ya Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshitshavha , Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Masipala na Mulayo wa Khethekanyo ya Mbuelo .
Themendelo maelana na u khethiwa ha vhafumakadzi kha dziofisi dzo haniwa , hu si na u shumisa dziṅwe ndingo dza ṱhalutshedzo .
Mitambo hu tshi shumiswa khadi - khadi ( vhagudi vhavhili vha tamba khadi wa vhuraru a tshi fhufha ngeno vhaṅwe vha tshi khou imba zwidade )
Hafhu , ndi vhathu vhane vha a ḓiṋetshedzela na u ṋetshedza tshifhinga tshavho .
Kha u vhumba hafhu vhuvhekanyandeme na mishumo ya ṱhoḓisiso , hu tea u sedzeswa mushumo na ṱhoḓea dza mihasho ya vhulimi ya vunḓu .
Vhutshinyi uvhu vhu na tshigwevho tsha miṅwaha ya 20 ya u dzula dzhele , arali muthu o vhulawa nga ṅwambo wa uho u pomokwa kana arali hu na tsumbo ya u vha " na dzema kana ḽa u ita zwa u sumba muloi kana zwa vhudokotela ha vhuloi ( ṅanga ) " .
Nḓila dzoṱhe idzi dzi na zwivhuya na zwi si zwavhuḓi zwine zwa khou ambiwa kha Muvhigo uyu .
U ṱhogomela databeizi ya vhuaḓa na vhufhura , u fara wekishopho dza u lwa na vhufhura na vhuaḓa .
4.1.5 Muhadzimisi u na kuvhonele ku sa vhudziswi kwa uri zwe zwa lavhelelwa kha muhadzimi malugana na mbadelamurahu dza masheleni zwi nga kha ḓi lenga ( u koloṅwa ) , dza vho ḓa dzi si tsha swika kana zwithu zwa vho khakhisea kana kushumisele kwa masheleni nga muhadzimi kwa si tsha tevhela zwe zwa pfaniwa khazwo .
Tshiṅwe hafhu , komiti i pulana na u langa mishumo ya vhuṅwaleli ha khomishini .
Khamphani yo bulwaho i buletshedzwa na u itela u katela dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa khamphani kana i si khamphani .
Tsumbo i ḓo vha vhanzhi vho khetheaho vhane vha a ṱoḓea u khwinisa Ndayotewa .
Eskom i khou dzhiela nzhele khetho kha thandela dza vhubindudzi kha vhubveledzi ho vhalaho ha dzingu na vhuratheli .
Haya ndi madzina a zwigwada zwa vhathu kana zwithu . guma sambi
Themo ya 1 u TheTsheLesa na u amba magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe dzo livhiswa kha masia oṱhe a luambo na dziṅwe thero . mugudisi a nga ita marangaphanḓa kha nyito dzi tevhelaho musi e kha zwiṅwe zwa zwidanga kana zwoṱhe ; muzika , nyonyoloso , saintsi , luambo , mafhungo , zwiṱori na ngudo dzi no ṱuṱula muhumbulo .
U vhumba na u londola sisiṱeme ya Ndangulo ya Ndunzhendunzhe ya Nyisedzo u mona na Muhasho wa Mutakalo woṱhe wa KwaZulu-Natal .
1.5 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha uri dzi tikedze haya maga a ndeme zwenezwo musi ri tshi khou shumisana kha u shandukisa tshivhalo tsha u shayea ha mishumo , tshine zwazwino tsho gonya u swika kha phesenthe dza 35.3 u ya nga mvelelo dza Ṱhoḓisiso dza zwa Vhashumi dza nga Kotara dzine dza kha ḓi tou bva u bviswa zwenezwino nga vha Statistics South Africa .
Lavhelesani ni vhone uri v i dovhololwa lungana .
Ngauralo , ngudamirafho , ine ya ṱalusa uri muthu o ḓisa hani ḽifhasini , i reriwa u thoma .
Vhugudisi zwi katela u guda kiḽasini sentharani ya vhugudisi kana gudedzini na u guda mushumo nga u shuma .
Kha u langiwa ha gavhelo ḽa HIV na AIDS , vha Kapa Vhukovhela vho tevhedza ṱhoḓea dza Mulayo wa Khovhekano ya Mbuelo vha rumela mivhigo yoṱhe ine ya khou ṱoḓea ye ya bulwa .
U fhufha nga milenzhe mivhili na musi milenzhe i tshi sielisana
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhaswa u shumisa pfanelo dzavho na vhuḓifhinduleli havho zwavhuḓi na u ṱhonifha avho vhe vha lwela mbofholowo ine ra khou ḓi phiṋa ngayo ṋamusi .
Kha vha ṋekedze khumbelo yavho na dokhumenthe dzi tevhelaho :
Vhuṱanzi uvho vhu sumbedze uri masheleni ayo a ḓo kona u vha tshilisa kha zwa ḓuvha na ḓuvha na zwi kwamaho dzilafho arali vha lwala .
Muvhala wa tshiṱiriki u ṱutshelana na mukano wa girafu une wa ṱutshelana nawo .
Tshanduko dza zwa khetho dzo thomiwa nga murahu ha musi khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa yo ḓivhadza nga ṅwaha wa 2020 uri Mulayo wa zwa Khetho , wa 1998 ( Mulayo 73 wa 1998 ) a u elani na ndayotewa sa izwi u tshi tendela fhedzi zwa u nangwa ha miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka na ya vhusimamilayo ha mavunḓu hu tshi itwa nga kha mahoro a zwa polotiki .
U FARA TSHIFHINGA uri vhadzulapo na vhashumi vhoṱhe vha ḓivhe uri tshumelo i khou lavhelelwa u ḓiswa lini
Thebulu i re afho nṱha i sumbedza uri maanḓa na mishumo iyi o kovhekanywa hani vhukati ha mihasho .
Ndeme ya mbalombalo ya data yoṱhe yo fhungudzwaho i tea u sumbedziswa nga maga o teaho a phambano .
Wanani ni talele nga fhasi maiti a re mafhungoni aya .
Zwine nda fana ngazwo na khonani dzanga
Mutholi na mushumi vha tea u thoma vha tendelana nga u tou ṅwala nga mushumo wo no ḓo shumiwa .
9 Ni a kona u tshimbila ṅwedzini .
Zwiṱereke kha sekithara iyo zwo vha zwi si zwinzhi na uri a zwongo vha zwa tshifhinga tshilapfu mahoḽa .
Mugudisi u ṋea mvulatswinga ya ṱhangano ya pfalandoṱhe .
VHUKONI Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u khwaṱhisedza uri mbilaelo dzoṱhe dza vhatheli dzi tandululwa nga u ṱavhanya nahone nga vhukoni .
Izwi ho vha u swikelelwa sia ḽa zwa masheleni , nḓisedzo dza tshumelo dza vhukuma , na mukovho wa zwiko wa tshiṱirathedzhi .
Kha vhunzhi ha nyimele , nungo dza u fhaṱa vhukoni dzi sa nyeṱhi dzi a ṱoḓea phanḓa ha musi zwitshavha zwi tshi nga dzhenelela lu pfadzaho .
Ro kombetshedza uri hezwi zwi fanela u thoma kha pfunzo ya vhana vhaṱuku vha sa athu thoma tshikolo .
U sedzulusa u ḓala ha dzidzhele na uri zwi vhangiwa nga mini , hu tshi katelwa na mvelelo kana zwine zwa ḓiswa nga beiḽi na nḓila dza u gwevha na milayo ; na zwivhotshwa zwo lindelaho u senga kha dzhele dzo ḓalaho , hu tshi khou itelwa -
Hune shelefu dza vhesa nṱha , dzi nga thusa kha u ḓisa dzibugu tsini .
Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa thandululo ya nyambedzano dza zwa makwevho dza mutheo wa Doha kha maanḓa a mveledziso a mutheo .
Muvhuso u ḓo ṱuṱuwedza mulalo , ṱhonifho masia oṱhe vhukati ha vharangaphanḓa na vhathu .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Ndayotewa ya Vhufumimalo ya ṅwaha wa 2022 hu tshi itelwa vhupfiwa ha nnyi na nnyi nahone Minisṱa wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi , Vho Ronald Lamola , vha nga ṋetshedza nḓivhadzo ine ya vha na zwidodombedzwa zwa khwiniso iyo ine ya khou dzinginywa kha Ndayotewa .
U tikedza na u ṱhonifha zwine vhaṅwe vhathu vha vha zwone na u sumbedza u ṱanganedza mihumbulo na maitele zwo fhambanaho zwa muthu muṅwe na muṅwe .
Mbadelo ya nḓisedzo ya tshumelo kha sekithara ya nnyi na nnyi dzi dzulela u sa dzhielwa nṱha naho mushumo uyu u mbiluni ya mugaganyo u re na vhukoni .
4.1.2 Muhadzimisi u na kuvhonele ku sa vhudziswi kwa uri Muhadzimi kana bindu ḽa Muhadzimi a ḽi khou tshimbila zwavhuḓi zwi tshi edza zwe zwa vha zwo lavhelelwa nahone u sa shuma zwavhuḓi uhu hu nga vhanga ndozwo ; na / kana
( a ) maitele a tendiwaho a muvhalelano nga u angaredza ;
Tshipikwa tsha mbekanyamushumo ndi u lugisela murafho muswa wa vhaṅwali vha Afrika Tshipembe vha re na zwikili zwine zwa ḓo vha konisa u bveledza mushumo wa ḓirama ine ya elana na khaedu dza ḽifhasi ḽine vha vha khaḽo .
Mbekanyamaitele dza nḓowetshumo na mbambadzo na dzone ndi dza ndeme zwipikwa zwashu zwa nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu , ngauri dzi thusa kha fhaṱa vhufulufheli , sethe dza mbambe ya nḓowetshumo dzine dza nga ita mbambe kha vhuimo ha ḽifhasi .
Na kha thimathimo , vha India a vho ngo litshwa vhe vhoṱhe .
Mivhuso yoṱhe ya mavunḓu , nga nnḓa ha Eastern Cape na Limpopo , yo no ḓi tendela sabusidi dza dzinnḓu kha vhane vha tea u vhuelwa vhane vha vha na vhuholefhali ha u tshimbila .
U fhufhela phanḓa a tshi itela u fhedza tshikhala
Nḓila iyi i kwama mushumo wa mveledziso wa vhafumakadzi ya sia nnḓa mushumo wa u beba , nahone yo ḓisendeka nga dzithandela dza u dzhenisa tshelede kha vhafumakadzi , ngeno hu sa ambiwi nga sisitemu ya zwiitisi zwa u sa lingana ha mbeu .
Mutevhe wo angalalaho wa mazhendedzi a muvhuso o ḓiimisaho khathihi na mabindu a muvhuso a hone Afrika Tshipembe ; hu tshi katelwa na sekitara ya fulufulu , vhudavhidzani , vhuendi , mutakalo , pfunzo , tsireledzo ya tshitshavha na phesheni .
U ḓadzisa zwenezwo , mafhungo a khoniferentse dzo dzhenelwaho a fanela u ṋetshedza , mabambiri a sainthifiki na khanḓiso .
Mivhigo ya Muoditha Dzhenerala ine naho phindulo dza fomaḽa dzo itwa nga Vhaofisiri vha Muvhalelano u oditha mawanwa , maga a u lulamisa o dzhiwaho ha itwi nga u tevhekana kana nga u ṱavhanyedza u mona na Mihasho yoṱhe .
U dzulela u sedzulusa nyimele kha foramu ya vhuimeleli .
U peleṱa maipfi o ḓoweleaho zwavhuḓi .
Kha vha sumbedze hune vha ṱoḓa u nomboro dza u vhambadza na tshivhalo tsha nomboro ya u vhambadza .
Nzudzanyo , ndangulo dza nḓisedzo ya thundu , ndangulo ya u renga kana ndalukano i elanaho na zwenezwo .
Pulane dzo engedzwaho dza ndindakhombo dzo livhanaho na zwithithisi dzo dubekanywa nga murahu dzine nḓivhadzo ya tshiimo tsha tshinyalelo na khethekanyo ya tshinyalelo zwi khou haseledzwa .
Lwa tshifhinga tshilapfu u swika zwino , mihumbulo ya tshitshavha tsha zwa milayo tsha ḽifhasi yo vha yo ḓidzhenisa kha fhungo ḽa ndiliso dza mafuvhalo e a itea nga mulandu wa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu khathihi na u bveledzwa ha mbekanyamaitele dzo khwaṱhaho dza ndifho .
Pfunzo i ḓo vha tshiteṅwa tsha deme kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Naho Mutshutshisi Muhulwane a si na ndavha na u ḓivhadza vhomadzhisiṱiraṱa nga ha u sa vha hone ha vhatshutshisi nga nṱhani miṱangano kana dziwekishopho .
Milayo iyo ndi vhuḓifhinduleli , vhukwamani , dimokirasi , u vha khagala na mivhigokhumela .
Izwi zwi ḓo shela mulenzhe kha pfananyo ya tshitshavha nga u swaswara ṱhoḓea dza maAfrika Tshipembe dza u ṱanganedza vhabvannḓa vha na bambiri dza u vha vhadzulapo .
Nga u humbula kana u humbula nga tshenzhemo tsha mbudziso idzi a tsho ngo shumiswa .
1.14 Vhathu vha 244 073 vho vhuelwa nga vhurangeli ha u kuvhanganya zwiḽiwa hu tshi katelwa na avho vhane vha fhiwa zwiḽiwa Sentharani dza Mveledziso dza Pfushi dza Tshitshavha .
Sofuthiwee iyi yo fara mivhigo yoṱhe ya zwino ya khothe na khaṱhulo zwine zwa vha zwa ndeme kha vhomadzhisiṱiraṱa uri vha dzule vha tshi ḓivha zwiswa zwi no khou itea na u vhona uri zwithu zwi kho itwa nga nḓila i elanaho kha khaṱhulo , ngamaanḓa kha vhunzhi ha milayo miswa yo anḓadzwaho .
Vhuendi ha nnyi na nnyi vhu na mushumo wa ndeme une ha tea u ita u itela u vhona uri tswikelelo na u enda ha vhaṋameli zwi khou bva phanḓa kha maitele a u ola sisiṱeme ya zwa vhuendi , zwine zwenezwo zwa ḓo fhungudza ṱhoḓea dza vhuendi ha nnyi na nnyi .
Shumisani ayo maipfi mararu kha u ṅwala mafhungo mararu . lu a ḓifunga
Madzinginywa na mihumbulo yo ṱahiswaho zwi tea u ṅwalwa zwo vhambela na zwisumbi zwine zwa khou sumbedza mvelelo dze dza vha dzi songo lavhelelwa kha khoḽomo ya madzinginywa na mihumbulo ye ya ṱahiswa .
Tshikwama tsho ṱanea tshoṱhe kha ṱhalutshedzo ya mulayo .
Ndi ifhio ṱhalutshedzo ine ya tea u ṋewa mufaramukovhe ?
Pfaro dzoṱhe dza u kwea dzi ḓo magwa u bva kha matheriala ane A gaḽivenaiziwa nga u Ngwandamedzwa hu no Fhisa kana maṅwe matheriala a ndondolo ya fhasi o tendelwaho .
Arali zwi tshi konadzea kha vha sendeke phindulo dzavho kha tshenzhelo ya vhone vhaṋe kha wadi yavho .
Ṱhirafiki ya nyendo pfufhi i no khou fhira na ṱhirafiki yapo zwi tea u ṱanganela zwa vanganywa henefho zwiṱiraṱani zwi no tshimbila vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha badani , u itela u vhumba masia ane a nga sikela vhathu mabindu a no vhambadzela khasiṱama dzi no khou fhira u itela u tikedza vhubindudzi , hu ṱuku , u re nga tsini .
Mufhinduli ha athu u ḓisa vhuṱanzi na vhuthihi vhune ha sumbedzisa uri ṱhoḓea ya vhukale yo kombetshedzwaho nga nḓivhadzo i kwama reithi ya u feila kha zwikolo zwiṅwe na zwiṅwe .
Vhuhaga vhu khou ṱoḓea nga huhulu ṋamusi ; vhuhaga ha u fhaṱa , u guda , na u khwinisa vhukoni , na u konanya lushaka .
Dzoṱhe ndangulo dza mashumele a muthu dza vhalangi vhane vha vhiga nga fhasi ha muofisiri wa muvhalelano , khathihi na sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele kwa masipala dzi a itwa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Vhurangeli ha Ikonomi ya Lwanzhe ya Operation Phakisa , ho rwelwa ṱari mahoḽa , ha dovha ha fhulufhedzisa u bvukulula zwibveledzwa zwinzhi zwa ole na gese zwine zwa ḓo ḓisa tshanduko kha shango na dzingu ḽashu .
U alusa ndondolo ya mutakalo wavhuḓi wa vhathu vhashu vhoṱhe ;
Nyukiḽiya iya kona u bveledza megawatsi dzi fhiraho 9000 , ngeno gese ya mupo i tshi dzhiiwa sa yone i tshimbidzaho ikonomi yashu .
Vhathu vhane vha ita vhudzekani na vhathu vhanzhi vha tshikhala tshihulwane tsha u kavhiwa nga HIV , fhedzi HIV a i kwami fhedzi vhathu vhane vha vha vhafarisi vhanzhi .
Zwiitisi ezwi , fhedzi , zwi tea u kalwa ho sedzwa uri naho hu na zwiitisi ezwi , dzangalelo ḽa tshitshavha ḽi ḓo fhira u hana zwenezwo tswikelo i tea u ṋetshedzwa .
Mulayotibe wa Tsireledzo i bvaho kha u Tambudzwa i dovha ya sedzana na u tambudzwa hu itwaho nga vhathu vhane vha salana murahu kana u shushedza zwipondwa zwavho nga kha Vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki .
U tikedza madzingu nga mugaganyagwama na u langula zwibviswa .
Ro shuma hafhu u takulela nṱha zwa mbeu kha mveledziso na tshanduko ya dimokirasi .
Nyaluwo ya tshumiso ya masheleni nga vhashumi zwi tsika migaganyagwama ya vunḓu , nga maanḓa kha tshumelo dza vhashumi dzi no fana na pfunzo na mutakalo .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo vha tshi khou shumisa maḽe ḓere mahulwane .
Pulane dza u ṋetshedzwa ha GIS ndi dzine dza ḓo katela mishumo i tevhelaho :
Kha vha ntendele ndi tshi vala ndi livhuhe vhalambedzi vhashu vhe vha ita uri khuvhangano ino i konadzee .
Vho dovha hafhu vha vha muṅwali wa atikili dza kha magazini na gurannḓa .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u fhela u fhaṱwa ha Tshiṱitshi tsha Muḓagasi tsha Medupi hune yunithi dzoṱhe dza rathi dzi bveledzaho muḓagasi dza vha kha giridi .
Mveledzwa dza luṱa lwa u thoma na lwa vhuvhili dzi nga konḓa u dzi ṱalusa musi zwi tshi tou itiwa .
Izwi zwi ita uri midia u kona u dzhena zwo leluwa uri u vhee iṱo na u vhiga kha mushumo wa Phalamennde .
Kusile ndi tshiṱitshi tsha muḓagasi tsha u thoma Afrika u dzhenisa tshishumiswa tsha thekhinoḽodzhi tsha flue-gas desulphurisation - thekhinoḽodzhi ya musalauno i shumiswaho u bviswa oxides dza sulphur , sa sulphur dioxide , u bva kha gese dza ekizozo dzire mamagani a muḓagasi hune ha fhiswa malasha na ole - zwine zwa tevhedzela maimo a zwino a dzitshakatshaka a ndeme ya muya .
Ro amba uri zwitediamu zwi ḓo vha zwo luga phanḓa ha ḓurou ya u fhedzisela .
Muhasho wa Tshumisano ya Kuvhusele na zwa Sialala wo ita izwi u tshi fhindula khumbelo ya miraḓo ya masipala na Komiti dza Wadi ya uri bugutshumiswa iyi i pindulelwe kha dziṅwe nyambo dza Afurika Tshipembe .
Phambano ya zwipiḓa zwo imaho nga zwoṱhe kha tshikhala tsha lwanzheni tshi si na tshivhumbeo .
U fhambana ha vhurereli , mvelele , luambo na murafho zwashu ndi tsumbo dza izwo .
Naho CC i tshi tea u vha na muofisiri wa zwa masheleni , zwitatamennde zwo ṱolwaho nga vhaṱoli a si ṱho ḓea .
Zwiṱalusi zwa vhadzulapo zwi bvisela fhedzi khagala sia ḽithihi ḽa zwililo zwa vhudzulo , tshiṅwe tshiṱuṱuwedzi tshine tsha tea u sedziwa ndi lushaka lwa vhudzulo hu re hone zwino , naho vhu tshi vhonala hu tshi fusha kana hu sa fushi , na uri ho lingana u swika ngafhi .
Musi vha tshi khou ralo u tshimbila-tshimbila pherani vha tshi khou sedza filipi-tshati dza zwigwada zwo fhambanaho vha nga ṅwala mahumbulwa avho kha bammbiri ḽa u ṅwalela .
( c ) u dzhiiwa ha ḽikumedzwa nga Buthano ḽa uri uyo muthu a bvisiwe ofisini , nahone ḽo dzhiiwa nga tshivhalo tsha vhunzhi tsha Miraḓo i re kha Buthano
Tshinyadzo ine ya nga vha hone kha muanḓadzo u bva kha maanḓa a masiandaitwa o ḓiswaho nga thikho ya u shulula a nga fheliswa nga tsireledzo ya tombo kana dzidomu dza dzo shelwaho khonkhrithi ya mathomo .
Ro ḓi kumedzela miṅwahani yo fhelaho kha u shelamulenzhe u fhaṱa Afurika ḽa khwine na ḽifhasi ḽa khwine .
Sisiṱeme ya mbambadzo ya ḽifhasi yo pima dziṅwe khetho dza mbekanyamitele dza fhano hayani .
2.3 . Mahumbulwa o ṱanganedzwa-vho na u bva kha vha tshiimiswa tsha SAPC .
Vhaimeleli vha vhadededzi , dzi NGO , zwitshavha , na mazhendedzi maṱuku a thuso kha nyimele nnzhi a kha ḓi vha o siwa nga nnḓa .
Naa tshi fanela u tendelwa uri tshi dzhene kha konṱiraka nga nnḓa ha ndangulo ya u fhela ha tshifhinga tsha mulandu nga mulayo kana u tshi khwinisa nga thendelano ?
Mutengo : Mutengo u tea u elana na zwo itwaho kha mugaganyagwama wa tshiteṅwa itshi .
U DZHENELELA HA TSHITSHAVHA NDI IṄWE YA MILAYO YA NDEME YA DEMOKIRASI saizwi tshitshavha tsha demokirasi zwi tshi amba lushaka lwo ḓisendekaho nga vhathu .
Kha vha ṋekane nga vhuṱanzi ha zwa masheleni nga u ḓisa zwitatamennde zwa banngani , zwiḽipi zwa miholo , vhuḓiimiseli nga vhatholi vhane vha khou ḓo u vha thola Afrika Tshipembe , dzibadzari , thuso ya zwa mutakalo , kana masheleni ane a vha hone , hu tshi katelwa na garaṱa dza khiredithi kana tshekhe dza vhaendi dzine dza ḓo vha tshilisa musi vha madaloni avho Afrika Tshipembe .
Komiti ya Wadi i nga sumbedza u sa fushea hayo nga u tou ṅwalela kha ofisi ya mulangadzulo wa masipala nga ha u kundelwa u ita mushumo ha mukhantselara wa wadi .
Hu na tshaka mbili dza vhakhantselara : khantselara dza wadi , dzine dza khethwa sa vhonkhetheni , vho imela wadi dzenedzo ; na khantselara dza u imela ndingano ( PR ) , dzo khethwaho kha mutevhe wa dzangano wa ndingano , vho imelaho madzangano a zwa polotiki kha khantsela ya masipala .
Hune uyo a re na a ḽi ṋea faini ine miraḓo ya inkundla ya vhona yo tea , vha i dzhia sa vhuṱanzi ha ha uri ha khou ḓisola , vha nga engedza faini , nga huṅwe arali a ḓiṋea tshigwevho tsha nṱhesa , vha nga kha ḽi tshi fhungudza."45
U itela u fhelisa tshikhafhadzo kha Sisiṱeme ya mulambo wa Vaal , Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili wo vusuludza Ḽimaga ḽa Ndondolo ya Maḓi a Tshikha a Oranjeville ngei kha Masipala wa Dzingu wa Metsimaholo na Ḽimaga ḽa Ndondolo ya Maḓi a Tshikha a Leeuwkuil ngei kha Masipala wa Dzingu wa Emfuleni nga mbadelo ya R44.4 miḽioni .
Hu tou nga ho ḓo vha na u sa vha na khwaṱhisedzo , nga maanḓa kha mihumbulo ya vhaṅwe vha vharangaphanḓa , uri ndi ho vha vhuḓifhinduleli ha nnyi ha u lengisa mutambo u thoma kana u imisa .
( 3 ) Mulayotibe wa Pfanelo a u haneli u vha hone ha dziṅwe pfanelo kana mbofholowo dzine dza dzhielwa nṱha kana dzi ṋetshedzwaho nga mulayo wo ḓoweleaho , mulayo wa sialala kana mulayosiṅwa , nga nḓila ine dza anana na Mulayotibe .
Nga nṱhani ha ṱhoḓea dziṅwe , u ḽaisentsiwa ha Wireless Open Access Network ( WOAN ) hu na khonadzeo ya uri hu nga fhedziwa vhukati ha ṅwaha u ḓaho .
Tsha vhuvhili , hezwo zwi amba uri ri khou tshila nga kha maḓuvha a ndangulo i sa shanduki .
Nda nga ndi sa lovha .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Puḽane ya u Shuma ya Nṱha dza 11 yo livhiswaho kha u fhelisa thaidzo dza u thivhiwa ha dzibada khathihi na u tholwa ha vhadzulapo vha mashango a nnḓa sa vhareili vha maṱiraka .
Kha miṅwaha ya mahumi mavhili yo fhelaho vhunzhi ha ṱhoḓisiso dzine dza elana na vhugevhenga , zwipondwa zwa vhugevhenga na vhashumisi vha tshumelo dzine dza ṋetshedzwa tshigwada tsha mihasho ya tsireledzo na vhutsireledzi dzo swika he dza itwa nga vhaṋetshedzi vha tshumelo vho fhambanaho fhano Afrika Tshipembe .
Ndou dzi sumbedza vhuṱali , maanḓa , u fhola , na ndalamo .
U ṅwala na zwiṱirepe zwa mafhungo kana tshati dza u muṅwalo wa nthihi nthihi ( muṅwalo wa u ganḓisa ) na / kana dza muṅwalo wa u pomba .
Kha vha wane milayo ya nga ngomu ine mutambo wa tea u tambiwa ngayo kana vhadzheneli vha shele mulenzhe .
Muthelo wa tshifhinganya wo itelwa u thusa vhatheli u swikelela mbadelo ya muthelo u kolodwaho nga zwiṱuku nga zwiṱuku u fhirisa uri vha badele tshelede nnzhi- nnzhi nga luthihi kha ṅwaha muthihi wa muthelo .
Vhathu ya Afrika Tshipembe
Miholo na magavhelo a vhashumi vha masipala a ngaho sa a u tshimbila a katelwa nga zwibviswa izwi .
U thusa kha u dzudzanya zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha na zwa tshifhinganyana .
Nga ṅwambo wa izwi , nḓowetshumo ya fesheni na kuambarele i khou thoma u vha sekithara i shandukaho , nga maanḓa kha vhubindudzi ha zwikalo zwiṱuku .
Khabinethe yo khwaṱhisedza ndeme ya tshumelo dza sekithara ya masheleni kha nyaluwo ya ikonomi na uri yo kwama uri muvhuso , nga kha Vhufaragwama ha Lushaka u ḓo bvela phanḓa na u khwaṱhisedza sekithara , vhulavhelesi , khathihi na u khwiṋisa vhulanguli ha matshimbidzele .
Sambulu dzi lingwa u ṱola u tshimbidzana hadzo na Mulayo wa Khwinifhadzo ya Zwimela , u fana na vhuvha na kumelele kana vhuḓi .
Ndiliso dzi bvaho mbiluni dzi livhiswa kha vhafunwa vha avho vho xelelwaho nga matshilo avho na thundu dzavho kha khombo iyi .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , u vha a bvelelaho , demokirasi i ṱuṱuwedzaho u dzhenelela ha tshitshavha na yone i ṱoḓa vhadzulapo vha dzhiaho vhuḓifhinduleli ha u dzhenela kha demokirasi .
U rwela ṱari musi wa muṱangano wa mavhuthu
Zwi ḓo thusa hafhu Komiti ya Wadi u vhiga kha masipala sa izwi i tshi kona u isa muvhigo ṅwedzi muṅwe na muṅwe nga zwe ya pulana u ita .
Zwi re ngomu kha Minetse ya Sekhuḽa zwi fanela u ḓiswa kha nḓivhadzo ya vhashumi vho teaho vhoṱhe kha mathomo avho hu si na u lenga , hu tshi katelwa na avho kha ofisi ya tshiṱiriki .
Tsedzuluso ya u dzheniswa ha zwa inzhiniara , u dzhia mushumo wa nyolo ya zwa inzhiniara na u thoma maga a ndulamiso .
( ii ) u vhofha masipala kha u shumisa maanḓa awo a mulayo na a khorotshitumbe , fhedzi u swika hune wa kona u tandulula thaidzo dza mafhungo adzo a masheleni ; na
" War Room " yo tumbulwaho nga khabinethe nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku 2014 i khou shumisana zwavhuḓi na tshiimiswa tsha Eskom u itela u khwinisa sisiṱeme ya u ṋekedza muḓagasi na u ṱhogomela u khauwa ha muḓagasi .
Vha dzhia muano wo randelwaho sa u vhofhaho luvalo lwavho ?
Houno ṅwaha , lwa u tou thoma u bva tshe ra vha na muvhuso wa demokirasi , SoNA a i khou farelwa nga ngomu ha Zwifhaṱo zwa Buthano ḽa Lushaka .
Nga nṱhani ha u sa anana ha ṅwaha wa muvhalelano na ṅwaha wa u ḓiṅwalisa , hu na u sa anana vhukati ha thagethe na tshivhalo tsha vhe vha ḓiṅwalisa .
VAT i kuvhanganyiwa nga phimo nthihi , yavhuḓi , ndi ya lushaka lwa u shumisa nahone i tendela mbadelo ya muthelo nga vhuḓalo nahone ya zwenezwo .
Mulaedza wa Lushaka nga Muhulisei Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde , Kapa
Vhuṱanzi vhune vha ḓo vhu ṋea afha , arali vha tshi vhofhea nga mulayo kana u kombetshedzwa u ṋea vhuṱanzi , vhune ha ḓo shumana na zwipiḓa zwi fanaho kokotolo sa mbilaelo dzi hanedzanaho na ṱhanzi dzo tiwaho .
Fhedziha , tsheo a i nga vhofhi kha iṅwe khothe , i nga vha ya vhuimo ha fhasi kana ine ya eḓana nayo , arali mbuno dzine tsheo dza ḓo dzhiwa nga khadzo dzo fhambana kana u fhambanywa nga u tevhedza nḓila yo teaho .
Mbadelotiwa na mikovhe kanzhi zwi a ṱanganyiswa , u tendela zwiṱunḓwa u dzhena kha phimo iṅwe ya mbadelotiwa u swika kha tshivhalo tsho tiwaho .
- Naa vho no wana maitele kana nḓila dza u thivhela u kwama semennde yo nukalaho ( vhunga izwi zwi tshi nga vhanga vhulwadze ha lukanda na u fhiswa nga semennde ) ?
U malana nga fhasi ha mulayo wa tshirema
Muvhuso wo rangwaho phanḓa nga ANC u ḓo isa phanḓa na u sumbanḓila shango ḽashu na vhathu vhashu kha nyaluwo khulwane na nḓila ya mveledziso hune ra ḓo pandelela kule muya hoyu nga u shumisana sa vhathu vha Afrika Tshipembe .
Zwa uri vhutshilo vhu amba mini na ndivho yaho ndi u swikela vhutsireledzi ha zwa masheleni , ngauri hezwi zwi khwaṱhisedza uri pfanelo dzi a ṋetshedzwa na u ḓiphiṋa nga madzanga .
vhathu na muvhuso wa Japan zwo vhangwa nga typhoon ye ya kumba shango , zwa vhanga mpfu dza tshivhalo na tshinyadzo ya themamveledziso .
Mahumbulwa manzhi vhukuma o ṱanganedzwaho u bva kha vhathu vha kwameaho vho fhambanaho o ṱanganyiswa a vha Mulayotibe .
A hu na mbetshelwa ya u fhungudza yo itwaho kha nyingapfuma ya bannga ine ya ṱanganedzea zwo itiswa ngauri nyingapfuma i ṱanganedzwa kha maḓuvha kha ṅwaha muswa wa muvhalelano .
( Vhathu vha re na vhulwadze zwi nga itea vha sa sumbedze tsumbadwadze , fhedzi vha kha ḓi kona u vhu pfukisela . )
A. Mafhungo a zwino kha shango
4.3 . Khabinethe yo ṱanganedza u engedzwa ha dzhenerasheni ntswa kha giridi , zwo itwaho uri zwi swikelelwe nga murahu ha u ṱanganedza tsheo ya u tendela vhabveledzi vha fulufulu vho ḓiimisaho nga vhoṱhe uri na vhone vha bveledzise muḓagasi .
U engedza izwo , vhukavhamabufho vhu kha ḓi vha vhudzulo ha mabufho a vhathu vhanzhi na a phuraivethe , khathihi na uri zwa u hwala mihwalo zwi kha ḓi ya phanḓa .
Kutshimbidzele : zwigwada zwiṱuku
Mbadelo dzi itwaho nga fhasi ha u hira ha kushumele dzi badelwa u bva kha mbuelo kha mutheo wa mutalo tswititi lwa tshikhala tsha u hira , khwiṋiso dza u hira dzi wa wiswa kha tshifhinga tsha ḽisi .
Hafha fhethu hu nga vha muvoni ho tendelwaho , hu itwaho ndingo dza u ṱola malwadze , senthara ya zwa u bebisa lu si lwa mupo , senthara ya u kuvhanganya mbeu , bulasini , hune dza fidelwa hone , ḽimagani ḽa u bveledza zwiḽiwa na fhethu ha u vhulunga zwiḽiwa .
( 7 ) Arali khothe ya vula mufariwa , muthu uyo ha nga fariwi hafhu a tshi farelwa wonoyo mulandu nga nnḓani ha musi muvhuso wo thoma wa sumbedza khothe zwivhuya zwa uri muthu uyo a farwe hafhu .
Hezwi zwo swikelelwa nga mafulo manzhi o rangwaho phanḓa nga Ṋeḓorobo Muhulwane .
Nga nṱha ha zwenezwo , ro wana gavhelo ḽa dzi miḽioni dza tshivhalo dza dzi rannda ubva kha Tshikwama tsha Ḽifhasi u thusa kha nndwa ya u fhelisa TB na HIV kha vhafumakadzi na vhasidzana .
Zwe zwa vhekanywa zwi no kwa dzidzhini dza muthu zwi sumbedza uri hu kha ḓi ṱoḓea mihumbulo minzhi i no bva kha vha saintsi u itela u ṱalutshedza miteo ya moḽekhuḽu ya vhulwadze .
Sa muvhuso , ro dzhia tsheo ya uri ṱhoḓea ya tshenzhemo ya mushumo kha zwikhala zwa mathomo kha zwiimiswa zwa muvhuso i ḓo fheliswa .
Khoro i ḓo ṅwalisa na u ṋekedza ṱhanziela ya u ṅwaliswa arali khoro yo fushea uri vha na thoḓea dza pfunzo dzo teaho na tshenzhemo sa zwe zwa tiwa nga Khoro .
Maitele na zwilinganyo zwi dzulela u sedzuluswa u itela u vhona uri hu khou tevhelwa maitele na thandululo ntswa dza maimo a nṱha .
Nga maanḓa , vha nga shumisa tsengo u ita mbilo dza ndiliso ya mafuvhalo o wanwaho .
AFURIKA ḼA KHWINE NA ḼIFHASI ḼA KHWINE
Muthu u khou ṱuṱuwedzwa naho zwo ralo nga mushumo wo no thomaho maelana na u lulamisa nyimele iyi .
Thekeniki dzakwo dzi kombetshedza vhalanguli vha vhubinduzdi kha u bvisa zwipikwa zwavho hu na zwo tiwaho u itela uri uri vha pfesese na u dzhelwa ntha nga tshivhalo tsha vhashumi na u ṋetshedza zwiko zwi ṱoḓeaho nga vho kha u kona u swikelela zwavhuḓi mushumo wavho .
Mulayo uyu u langa khwaḽithi ya mufhe u itela u tsireledza mupo nga u ṋetshedza maga a tsireledzo ya tshikafhadzo na u ṱhoṱhela ha zwimela na zwipuka ngeno u tshi khou ṱuṱuwedza mveledziso ya ikonomi ya matshilisano na zwa ikonomi .
U shayea ha mishumo hu kha ḓi vha khaedu nahone vhathu vhaṱuku vha mishumoni kana vha khou ṱoḓa mishumo musi hu tshi vhambedzwa na kha maṅwe mashango .
U monithara na u sedzulusa vhatshimbidzi
U bva ha maluvha hu vha hone musi hu tshi ḓalesa pfushi dzi ngaho sa naiṱhiridzheni na fosifeithi dzo dzhena kha sisiṱeme ya maḓi .
Uri vha kone u ṱunḓa khuhu kana makumba o nonaho , vha fanela u :
Khovhekanyo nga madzingu i dzula i tshi ṱoḓa u fana kha khalaṅwaha mbili dzo fhiraho .
Nḓivho ya u ṱalutshedza na u kuvhanganya mivhigo ya ndangulo .
Ri tea u humbula uri maṅwe masia a vhukoni ha ngo anda ngauri a ro ngo gudisa vhadededzi vho linganaho kha masia ayo .
Datumu dzo pikwaho dza u thoma u shuma ha vhupo ha khonṱhiraka uvhu ndi :
O dovha a tenda uri tshiṅwe tshifhinga u a hangwa u bva na bege hayani musi a tshi khou ya u renga .
Ndangulo na mveledziso ya kushumele .
Kha musaukanyo wa u fhedzisela ndi zwenezwo fhedzi zwine zwa vha zwa ndeme kha nṋe .
4 . Mbofholowo na Tsireledzo ya muthu - Vha nga si valelwe vha sa sengiswi , u tambudzwa kana u newa ṱhamu yo kalulaho .
Muvhuso washu u ḓo lwela u shumisa tshikhala itshi kha u ramba vhabindudzi uri vha bindudze masheleni kha ikonomi yashu .
U shumiswa ha hedzi pulane zwi ḓo ita uri vhashumi vhoṱhe vha shele mulenzhe kha mveledziso khathihi na u nweledzwa ha mikhwa ya muhasho na u ṱuṱuwedza maitele a Muhasho .
GCIS i nga shumisa dzikhukhi ( faila dza maṅwalwa ṱhukhu dzi vhulungwaho kha burousa ya mushumisi ) kana ṱhuṱhuwedzo dza kha webusaithi ( zwifanyiso zwa elekiṱhironiki zwine zwa tendela webusaithi iyi uri i vhale vhashumisi vho swikelelaho ḽiṅwe siaṱari na u khwaṱhisedza dziṅwe dzikhukhi ) na u tshimbidza u khwinisa ha saithi .
Kha vha ḓitsireledze khathihi na vhafunwa vhavho nga u dalela fhethu ha muhaelo hu re tsinisa navho u itela uri vha haelwe nga mahala , naho hu na uri a vha ngo thoma vha ita nzudzanyo dza u ita ngauralo .
Kha vha ṅwale mbudziso dzi tevheleho kha filipitshati :
THERO : U sa vha nga fhasi ha ndaulo ya muvhuso , Muṱaṱisano & Ndaulo SA
Vha sedze migaganyagwama na u ramba phindulo u bva kha vhadzheneleli na u lulamisa na u shandukisa he zwa tea .
19 . PHINDULO YA KHUMBELO YA MAFHUNGO
MERCOSUR-SACU i ṋetshedza vhavhambadzelannḓa vhapo tshikhala uri vha dzhene kha maraga wa vhathu vha fhiraho 280-miḽioni .
Ndi khou humbela mudzulapo muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe uri ri tikedzane kha nndwa yashu ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa , kha nndwa yashu ya u sika mishumo , kha nndwa yashu ya u swikela tshitshavha tshi re khagala na u vha na ndinganelo .
13.2. Khophi dzi nga wanala musi dzo humbelwa kha Muhasho wa zwa Vhuendelamashango nga mutengo wo randelwaho ;
Ri vha ri tshi khou amba nga ha tshanduko ya ndeme kha zwivhumbeo , dzisisiṱeme , zwiimiswa na phetheni ya vhuṋe , vhulangi na ndango ya ikonomi zwine zwa vhuedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe , nga maanḓa vha shayaho , vhane vhunzhi havho ndi Vharema vha vhafumakadzi , sa zwo ambiwaho nga ḽihoro ḽivhusi , ḽi itaho mbekanyamaitele dza muvhuso wa demokirasi .
Khophi ya siaṱari , khophi ya eḽekiṱhuroniki , na zwiṅwe vho ) , zwo ralo u tea u ṋewa tswikelelo nga kha tshivhumbeo tshenetsho .
Nga nḓowelo mugero muhulwane u ḓo tsireledzwa nga mabulannga o khwaṱhaho kha vhupo ha zounu ya vhugabelo .
Arali vha tshi funa u dalela GP wavho kana muṅwe muṋetshedzatshumelo wa ndondolo ya mutakalo , GEMS i ḓo bvela phanḓa na u badela mbadelo dzavho zwi si ndavha uri vha Friends of GEMS kana hai .
Komiti yo ḓiimisela u wana mahumbulwa a vhathu kha mafhungo aya a ndeme .
Ḽiga 5 Ri ḓo vha kwama u ambedzana nga ha mvelelo dza khumbelo yavho .
Kha u lwisa ha u ṱoḓa u alusa vhuṱaṱisani kha sekithara ya vhulimi nga kha ṱhoḓisiso , mveledziso na tshanduko , muvhuso na sekithara ya phuraivethe - vho ṋetshedza masheleni a fhiraho R100 miḽioni u itela u thoma mbekanyamushumo dza tshanduko kha sekithara dza zwibveledzwa zwitete , zwa zwi tshilaho maḓini , veini , maswiri na maḓaka .
Ndangulo ya Vhalwadze i ya ḓihudza nga u vha navho sa tshipiḓa tsha tshigwada tshashu .
6.2 . Bodo ya Vhueletshedzi ha dziZouṋu dza zwa Ikonomi dza Tshipentshele :
Muhwalo wa vhashumi vha songo eḓanaho wa tshumelo ya zwa mutakalo une wo vha u tshi nga vha wo fheliswa wo isa phanḓa .
U ya mafheloni a ṅwaha , mbuelo yavho ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi kha mishonga isi ya PMB i nga fhela .
12.3. Khabinethe yo tendela u ṋetshedziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhushaka ha Vhashumi wa 2017 Phalamenndeni .
Muvhuso u bvela phanḓa na u vhona uri MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha ḓifhelwa nga pfanelo dza vhathu dzoṱhe dzi ngaho pfanelo dza vhutshilo , ndinganyo na tshirunzi tsha vhathu .
Tshumelo dzo imiswa nahone matshimbidzele one a ṱalutshedzwa vhaofisiri .
Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho Vhanangiwa vha u Imela vho Imelaho Mutholi :
Zwa vhulimi zwo vha na nyaluwo ya ṅwaha ya nṱhesa ( ya 13.1% kha ṅwaha wa 2020 ) nga mulandu wa nyimele dzavhuḓi dza mutsho khathihi na mashumele o khwiṋifhadzeaho a sekhithara ṱhukhu dza zwibveledzwa zwa thoro , vhulimangade na zwifuwo .
Ndangulo ya Dathabeisi na Mbuelo zwo bveledza sisiṱeme ya tshanduko ya vhuṱumani ha tshumelo ya vhanna na vhafumakadzi u bva kha tshumelo ya mushumo une maswole vha u ita nndwani u ya kha vhathu vhane vha sa vhe maswole .
A zwi ngo lingana uri dzibannga dzi vhe na vhuḓifhinduleli ha ndozwo zwe zwa bva kha mbadelo dzo khakheaho dza tsheke musi tsaino ya muṅwali wa tsheke , zwo vhangwa nga vhukhakhi ha muṅwali wa tsheke , yo kopelwaho nga nḓila yavhuḓi .
Khabinethe i kha ḽithihi na Muphuresidennde kha u ita khuwelelo kha lushaka uri lu vhee vhashumi vhararu vhane vha tshee vho fashiwa fhasi mavu na miṱa yavho mihumbuloni na thabeloni dzavho .
U fhungudza u fhambana kha zwa didzhithala , zwishumiswa zwa u swikela Inthanethe nga tshitshavha zwi khou thomiwa kha ḽaiburari dzoṱhe .
Tshenzhelo ya ṅwaha kana miṅwaha mivhili kha zwa masheleni .
Zwiimiswa zwa u vhulungela khazwo zwi tea u vhekanywa fhethu ho teaho .
5.10 . Muṱa na khonani dza ramafhungo wa kale , mudzudzanyi na muṅwali Vho Allister Sparks vhe vha lovha vhe a miṅwaha ya 83 .
Thero ya Zwikili zwa Vhutshilo i dzhenelela kha thero dzoṱhe sa izwi i tshi tea u tikedza na u khwaṱhisa u gudisa dziṅwe thero dzine dza vha kha Vhuimo ha Fhasi dzine dza nga sa Nyambo ( Luambo lwa Hayani na Luambo lwa u Engedzedza lwa u Thoma ) na Mathemathiki .
Muzika , ipfi na u dzinginyisa muvhili : u tou fombe kha u ita nyito sa : u imbela nṱha na ha fhasi , nga maanḓa kana nga vhulenda / u ṋaṋula
Kha u ḓivhofha u ita zwithu nga ngona , nḓowetshumo yo ṱanganedza uri zwitandadi zwa u vha khagala , vhuḓikoni na ndinganyo zwi ya phanḓa u fhira u tevhedza ṱhoḓea dza mulayo ṱhukhu .
Vhaswa vha ṋamusi vhana khaedu nnzhi dzi katelaho tshivhalo tsha nṱha tsha u shaya mushumo , vhushai na vhugevhenga .
Fhedziha , mbekanyamushumo i kha ḓi vha yo ḓalelwa nga vhukonḓi ha mugaganyagwama .
Minisiṱa wa Gwama vha ḓo ḓivhadza maga manzhi na zwidodombedzwa kha tshipitshi tsha vouthu ya mugaganyagwa nga dzi 24 Luhuhi .
Ri khou ita hezwo sa Komiti .
Vhurangeli vhu fanaho na uhu a vhu anzeli u wanala na hone vhu ḓitika nga maanḓa nga masheleni o tou ṋetshedzwaho .
Phosho ine ya vhanga u si tsha pfa .
U asesa kana u sedzulusa khombo zwi nga thusa kha u wana nyito dza ndeme na nyimele dzi re na khonadzeo ya u vhaisa mutakalo kana ya u vha khombo kha mutakalo zwine zwi nga vha thusa kha u dzhia tsheo ya uri vha nga fusha kana u swikelela hani ṱhoḓea idzi dza mutakalo mushumoni kha khamphani yavho .
Mahoro o ṅwalisiwaho hu tshi tevhelwa mulayo wa lushaka na u pikisana kha khetho dza vhusimamilayo ha vunḓu ḽeneḽo na mutevhe wa vunḓu wo dzudzanywaho hu tshi tevhedzwa hoyu Muengedzo na mulayo wa lushaka . " '
Themendelo dzi katela maga ane a sedziswaho kha u tandulula thaidzo dzoṱhe dza vhugevhenga , fhedzi a vha o sedza nga maanḓa kha thaidzo ya khakhathi .
U tshimbidza , u lavhelesa na u ela tshumiso ya mbekanyamushumo ya nyito ya nḓila dza tsedzuluso ya khonani dza Afrika .
Mbekanyamaitele ya khangwelo ya zwino i katela vhakhantseḽara vhoṱhe na vhaofisiri .
Arali hu u renga zwifuwo u bva nnḓa u itela ngudo/ tshumelo ya zwa zwifuwo , vha tea u vha na :
Muhasho na wone wo vha wa u thoma shangoni u lingedza sisiṱeme ya phensheni ya kha lubuvhisia saizwi i tshi vhonala sa ine ya shumesa kha u fhedzisa mbadelo dza phensheni .
Arali i hone , ndi atikili dza lushaka lufhio dzine dza ṅwalwa khayo ?
Sia ḽo pulaniwaho zwavhuḓivhuḓi ḽi a kalea .
Mabindu a siho mulayoni fhethu afho ha nga ḓo itwa fomaḽa .
Vhaṅwe vhe vha vha zwipondwa vho bviswa kha vhugalatenga vha baḓamiswa nga murahu ha mapala a thungo ya devhula musi mutambo u tshe kati .
4.2 Mushumo wa Komiti dza Wadi kha nḓisedzo ya tshumelo
Ndi tshifhio tshiṱori tshe ni si tshi takalele ?
Tshumelo dzi songo fanelaho , hu tshi khou shumiswa midzio mihulu na nga u shumisa ṱereṱere ḽine ḽa hwala nga tshaphanḓa u bvisa malaṱwa o kuvhanganaho , zwo vha zwi tshi ṋetshedzwa tshifhinga tsho fhelaho .
Zwenezwo ri khou livhana na lutsinga lwa vhuraru luswa lwa khethekanyo ya thekhinoḽodzhi .
Arali hu na ṱhodea ya vhatsivhudzi vhane vha si vhe miraḓo ya khantsela , vha nga dzheniswa .
Musi ri tshi ya phanḓa ri ḓo sedza kha vhufaranani ha tshiṱirathedzhi u itela u engedza zwikili zwa vhaswa .
Hu na ṱhoḓea dza u dzhia tshiṱoko tsha ṱhuṱhuwedzo ya vhunzhi ha zwiimiswa izwi u itela u khwinisa na u khwinisa mashumele .
Vhaḓivhi vha zwamutakalo zwibadela zwa muvhuso .
U ṋetshedza muhanga wa vhushumisani ha dzingu kha sia ḽa masheleni hu tshi khou shumisaniwa na bannga dza lushaka , maṅwe maanḓalanga a u laula na vhulavhelesi , dzibannga na vhaṅwe vhapfumedzani vha masheleni u itela u dzudzanya zwiko zwa mbulungo ya masheleni .
Mvula ya na .
1.3 . Khabinethe yo ṱanganedza u swika ha mivhuli ya khaelo ya Johnson & Johnson ( J&J ) hune ha khou bvela phanḓa fhano shangoni , zwine zwa khou ita uri hu vhe na mvelaphanḓa kha zwa u thomiwa ha Luṱa lwa 1 lwa mbekanyamushumo ya ṋetshedzo ya muhaelo ya Sisonke .
Mulayo wa Mveledziso ya Zwikili na Mulayo wa Muthelo wa Mveledziso ya Zwikili i sika muhangarambo u konisaho ndayo u itela mveledziso ya zwikili zwa vhashumi vha Afrika Tshipembe .
242896 : U sumbedza u pfesesa na u shumisa mirando yo ṱanḓavhuwaho ya kushumele kwa Komiti ya Wadi kha u shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa masipala . ( 10 )
Ri ḓo ṱuṱuwedza zwikolo uri zwi ḓivhadze mbekanyamushumo ntswa na kharikhuḽamu , na u bveledza vhushaka vha tshumisano na zwiṅwe .
Arali hu si na Friends kha nyingaḓorobo ye vha i nanga , GEMS i ḓo sedza kha nyingaḓorobo dza nga tsini uri i vha ḓisele zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa Friends dza tsinisa na vhone .
Naho mbekanyamaitele nnzhi dzo tendelwa , tshivhumbi tsho salaho ndi u thoma u shumisa mbekanyamaitele .
184 . Mishumo ya Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu ya Afurika Tshipembe
Zwi a timatimisa uri tshitshavha tshi ḓo kona u swikela ṱhoḓea ya tshumelo dza mutakalo na matshilisano , nga nnḓa ha musi ha vha na u fhungudzea nga maanḓa kha zwiwo zwa vhathu vhaswa vho kavhiwaho .
Ndivhotiwa : U ṋetshedza zwileludzi zwa mutakalo zwiswa , u khwinisa na u londola zwileludzi zwi re hone .
U livhanya maipfi na zwine a amba .
Ndinganyiso kha sia ḽa mbetshelwa ya themamveledziso ya zwa vhuendi i fanela u ṱavhanyiswa na u ṱolwa .
Khethekanyo ya mvulatswinga i ṋetshedza manweledzo a siangane , zwipikwa , na tshikoupu zwa ḽibviswa .
Nyito dza vhutsila na danga ḽa u imba ndi zwone zwi ṋeaho zwikhala zwa u bveledza ( alusa ) zwikili zwa miraḓo miṱuku .
Zwo ralo , arali ra nga lavhelesa kha tsumbo dzi fanaho na idzo dza tshifhingani tsha kale sa pre-Christian Greeks na Romans , khathihi na kha vhathu vha Egypt , izwi zwitshavha zwine zwa tenda kha vhuhone ha midzimu minzhi dzo vha na lutendo na maitele ane vhathu vhanzhi namusi vha ḓo a baḓekanya na zwa occultism,Paganism , kana zwa Vhusaṱhane .
Dzangano , tshigwada kana ḽihoro ḽo ḓiṅwalisaho Afrika Tshipembe ḽi re na mikovhe minzhi na pfanelo dza u voutha dzi shi langiwa Afrika Tshipembe .
Mishumo i ṱalusa nyito nahone ndi zwiteṅwa izwo zwi re kha ḽiṅwalwa zwine zwa tshimbidza nganea uri i ye phanḓa .
Hu ṱoḓea thendelo u thoma kha madalo maṅwe na maṅwe 100% ya mutengo wa Tshikimu
Khethekanyo yo livhana na khaedu nnzhi malugana na nzudzanyo dza u shuma dza tshifhinganyana nga mulandu wa maitele a u dzudzanyulula .
Zwino thaidzo iyi i nga fhenyiwa hani , nga maanḓa musi u shela mulenzhe hu ha u tou funa hu si ha khombekhombe ?
Musi vho no kumedza mawanwa avho kha puḽenari , kha vha be zwigwada zwiṱuku vha ṋetshedze tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe bammbiri ḽi si na tshithu ḽa mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa kha ndaka .
Tshitendeledzi tsha pulane / zwi re ngomu / u pulana malugana na CBP
Vhuṱanzi ho fhelelaho ha mbilo i re afho nṱha vhu tea u dzheniswa .
Mbudziso dza nyambedzano :
( b ) u dzhenelela ha vhusimamilayo ha lushaka , hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 44 ( 2 ) milayo ya vhusimamilayo ha lushaka i ḓo langa nṱha ha mbetshelo dza Mulayotewa wa vunḓu ; kana
U kunakisa tshibveledzwa lwa u thoma
( e ) u ḓadza musi zwo fanela , fhasi ha phara ya ( b ) - tshikhala ofisini ya Minisiṱa .
Ri ḓo bvelaphanḓa na khakhululo ya mbekanyamaitele , mbambadzo na zwiimiswa .
Nyimele ya mivhili ya zwifuwo i a fhambana u bva kha i sa fushi u ya kha yo linganelaho .
Ndi nga mini Sankambe tsho gidimela ḓakani ?
Khomishini i nga thusa kha mashumele a mishumo yayo nga muṅwaleli o ṋetshedzwaho , nga murahu ha u vhuvhudzisi na khomishini , nga Khomishini ya Tshumelo ya Nnyi na nnyi .
Nyimele yo teaho ine ya ḓo katelwa kha Pulane dza Zwiko zwa Maḓi zwa Lushaka dze dza sumbedziswa kha Mulayo wa Maḓi wa Lushaka , a dzo ngo ambiwa nga hadzo hafha .
Phalamennde i na komiti dzi tevhelaho dzi shumaho na mafhungo a vhaswa :
Ṅwaha wo fhelaho , nga nṱhani ha gomelelo , ho ṱoḓea zwiṱunḓwa zwihulwane , muvhuso wo vha u fhasi ha mutsiko u dzhia tsheo zwi tshi ḓa kha ndaulo dza mbambadzo .
Tshiimiswa , Muṅwalisi wa Khwiniso ya Zwifuwo vha ḓo tshimbidza khumbelo yavho na u fhirisa phemithi yavho ya u renga nnḓa kha Mulangi wa zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
Heyi ndi nḓila yavhuḓi ya u dzhia sia zwi lapfisaho mulayo uyu hu tshi tevhedzwa zwine wa amba na u u shumisa .
Ndayotewa yone i isa phanḓa nga u ri " Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u isa pfunzo phanḓa ine muvhuso nga kha maga a pfalaho , u fanela u konadzeisa na uri zwi swikelelee . "
Tsho ṱumiwaho kha zwi re afho nṱha ho u vhewa ha milayo ya lushaka na zwitandadi zwa u lambedza zwikolo nga muvhuso .
Maḓumbu mazwikule o tshinyadza masimu a goroi ngei KwaZulu-Natal na tshifhango tsha vhanga mpfu dza nngu ngei Free State .
Vhatholi vha fanela u khwaṱhisedza uri zwiambaro zwo ṋetshedzwaho vhashumi zwo kuna hu si na mbadeliso ya vhashumi .
Uri vha nga si vhuye vha bvelela u fhira ḽevele ya fhasi ye vha ḓa vha khayo .
Mashango a no khou sedzuluswa hafhu o vha o vhewa zwavhuḓi kha u ṋetshedza mihumbulo na tsumbo dza u dzudzanyulula zwe zwa vha na dzikhaedu fhedzi a ḓi fhedza u bvelela .
A ṅwalululeni e kha tshifhinga tsho fhiraho .
Nahone zwi tshimbila na u amba zwoṱhe luraru , vha a zwi ḓivha .
Khabinethe yo tendela u tholiwa ha Vho Semira Mohammed sa Muraḓo a sa Shumiho hone kha Bodo ya Zhendedzi ḽa Vhuendi ha Badani ḽa zwa u Pfuka Mikano .
Mvetamveto ya pulane iyi yo bviswa hu tshi itelwa vhukwamani ha nnyi na nnyi nga ṅwedzi wa Ṱhangule 2020 .
Tshivhalo tsha vhashumelwa vha vhaholefhali vho khuthadzwaho kha senthara dzi tshimbidzwaho nga Muvhuso .
Musi e na miṅwaha ya 15 , o ya u tamba bola ya milenzhe kha thimu i ḓivheaho ya Santos .
Ro dzhena kha mutsiko wa ikonomi lwa tshifhinga nyana .
Fhedziha , a ro ngo itwa uri ri pfesese , uri nḓila ya khwinesa ya u swikelela izwi ndi ya u tshintshiwa ha dzifeme ; hu na vhuṱanzi ha uri kha ṅwaha wa u thoma wa muvhalelano , vhushayatshenzhelo ya muṱolambalelano muswa yo itisa uri hu vhe na u dzhielwa fhasi ha zwiṅwe zwithu .
Zwifhinga zwa u fhindula nga u ṱavhanya zwo swikisa kha uri mivhigo minzhi ya zwigwevho zwa kale i bveledzwe .
Khoro yo livhisa kha u vhona zwauri hu na nzudzanyo na pfananyo na vhadzhiamukovhe vhayo kha u ṱuṱuwedza shango na u shela mulenzhe kha tshumisano ya tshitshavha nga kha maga o thomiwaho a miṱani o livhiswaho kha u ḓihudza na u fulufhedzea .
U ya nga Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma vhugevhenga ndi nyito yo itwaho mupondwa nahone vhu sedzesa nga maanḓa kha u lulamisa vhuṱungu he ha pfiswa mupondwa na tshitshavha .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme u tenda uri a si mbadelo dzoṱhe dzine dza nga buletshedzwa kha sia ḽa yunithi , zwine zwi dzulela u shela mulenzhe kha zwibviswa zwi sa mangadzi .
Ro vha ri tshi khou ita izwi nga vhukwamani na vhabindudzi vha phuraivethe , u fana na tshikwama tsha phensheni , vhane vho takalela u shela mulenzhe kha Tshikwama tsha Themamveledziso .
Masipala ndi zwone wo vhea mutheo wo khwaṱhaho u fhaṱa vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe .
Nga tshifhinga tsha vhukati , musi mbuelo dza muthelo dzi tshi khou vha khwine na nyaluwo ya u shumisa masheleni i tshi khou linganela , milandu i ḓo tsela fhasi u ya kha ḽeveḽe dzine dza konadzea .
Kha vha sedze pulane dza wadi dzi no hovhelela 5-10 u itela u topola mifuda yo fhambanaho ya tshumelo dzo rekhodiwaho kha pulane dza wadi .
U topola ṱhoḓea dza mveledziso dza vhashumi na vharengi musi zwo tea .
Mafhungo a bvaho kha maambiwa a muṱangano wo fhiraho - tshiteṅwa itshi tshi angaredza mafhungo o ambiwaho muṱanganoni wo fhiralaho hune miraḓo ya komiti ya fanela u vhiga murahu .
Vhaeni vha bvaho nnḓa vho ḓa nga vhunzhi vha dovha vha renga nga vhunzhi nga dzigaraṱa dzavho dza Visa .
Mugudisi u vhala na kiḽasi yoṱhe Bugu Khulwane kana maṅwalwa o hudzwaho .
Vho dovha hafhu vha shuma sa Mulangi mufareli wa Khomishini ya Ikonomi ya Yuno nahone kha u vhuya havho Afrika Tshipembe , vho ḓo tholwa sa Mudzulatshidulo wa Khomishini ya Tshumelo ya Tshitshavha .
Ri ḓo ṋetshedza thikhedzo ya musi na musi kha thandela dzi re hone u itela u dzi pfumbisa , musi ri tshi khou ṱuṱuwedza thandela ntswa .
Mbalombalo idzi , fhedzi , a dzi bviseli khagala vhuhulu ha vhulwadze kha vhathu .
U PFADZA - zwi amba uri zwiko a zwi khou tambiswa kha tshumelo nthihi kana muthusiwa muthihi hu sa dzhielwi nṱha vhaṅwe
u khwinisa mutakalo wa lushaka lwoṱhe ;
Muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha , mabambiri a re kha serisi dza ṱhoḓisiso na mivhigo ya tsenguluso zwine zwa kandiswa zwi nga rengwa u bva kha Mugandisi wa Muvhuso ngei Pretoria .
U leleḓa ha mauvhelwa tshikhalani , Hu vho sendela na ngeno Vhurwa ; Ngauri u kovhela ha ḓuvha Duthuni ; Hu sumbedza tshilimo u vhuya .
Ambani ngauri hu na vhana vha re vhaholefhali naa tshikoloni tshaṋu .
Khethekanyo 195 ( e ) - u ya nga ndeme dza mutheo na milayo ya muvhuso ya ndaulo ya tshitshavha - ṱhoḓea dza vhathu dzi fanelwa u fhindulwa , tshitshavha tshi fanela u ṱuṱuwedzwa kha u dzhenelela kha u ita mbekanyamaitele .
U konisa vhadzulapo u shela mulenzhe kha bono ḽa zwikhala na maitele a u pulana .
No humbelwa uri ni ṅwale atikili i no amba nga Nothembi ya gurannḓa ya tshikolo .
Bugu dza u shumela dzi re kha tsielano iyi :
Uri madzangano a bvelele , a fanela u pindulela bono , mikhwa , na nḓivho zwa vha nyito .
Khomishini yo hweswa mushumo na u maanḓafhadzwa uri , kha vhunzhi ha mishumo , i ite tsedzuluso , i lavhelese , na u ṱola kudzulele na ndaulo ya Tshumelo ya Muvhuso .
Phalamennde ya Vhathu ine ya vha Muṱuṱuwedzi na u vha na Vhulondo , ine ya thetshelesa vhathu
Kha mafhungo aya , vhasiki vha mbekanyamaitele vha khou ṱangana na vhuleme ha khaedu dza ndangulo ya zwa ikonomi .
Masipala u nga wana tshelede u bva kha zwiko zwa ngomu na zwa nnḓa .
30% ya mbadelonyengedzedzwa kha mushonga wa nnḓa ha fomuḽari na u shumisa zwi si zwa DSP nga u tou funa - Mushonga wo randelwaho u bva kha u valelwa sibadela ( TTO )
Muzika wa radio wo vha u nṱha . fhasi
( hu na mikano )
Ro , nga tshiṅwe tshifhinga , u ta vhaṅwe vha vhashumi vhashu u shuma miṅwe ya mishumo ine ya ṱoḓea u tevhedza ndayotewa .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga tshoṱhe ( tshifhinga tsho avhelwaho tshi a tendela izwi )
U lwa na vhugevhenga zwi tea u katela u hudza vhufarisani , u khwaṱhisa tsireledzo ya matshilisano na u sika mishumo , khathihi na u sedzulusa sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga .
Kudzhenele kwa zwithu kwo ṱanganelaho hune muhangarambo wa u itwa zwa kudzulele ha vha ho ḓisendeka hone , zwi ita uri zwi vhe khagala u ṱalusa ndeme ya mashumele , zwine zwi ṋea ndivhiso kha vhupulani hu itwaho , na kha ifhio pulane , nahone kudzulele ku nga monithariwa na u kalwa .
Izwi a si zwithu zwe nṋe nda tou zwi tumbula , Mudzulatshidzulo , ndi zwithu zwine mashango maṅwe a demokhrasi na vhahaṱuli kha maṅwe mashango a demokhrasi vha khou zwi amba .
Zwitshavha zwo ḓidzudzanya zwavhuḓi nahone zwi a kona u ḓilonda nga u shumisana na vhulanguli ha zwa mutakalo .
Mveledziso ya mbekanyamaitele , ndangulo ya thandela na mbekanyamushumo ndi dziṅwe dza tshumelo dzine ra dzi ṋetshedza .
Sisiṱeme ya mafhungo a vhalwadze ya khwine i tikedzaho modele dza ndondolo dza hayani dzi re fhethu ho fhambanaho
Nḓila ine muṱoli washu a ṱuṱuwedza vhuṱoḓesi havho na u vha thusa uri vha dzule vhe na vhusweleli ha mushumo wavho .
Tshiṱaṱamennde tsho dodombedzwaho tsha u shumiswa ha masheleni kha pulane ya ndaulo ya malaṱwa kha mugaganyagwama wapo ;
Zwa zwino Nnḓu iyi i vho shumiswa kha vhupfiwa nga vhathu , u phasisa milayo na mushumo wa vhulavhelesi wa Phalamennde .
Khabinethe i khoḓa vhuimeleli havho ha tshifhinga tshilapfu ha pfanelo dza vhathu , khathihi na nndwa yavho ya tswikelo ya dzi anthiriṱhirovairaḽa nga vhoṱhe .
Naho zwo ralo , vhaimeleli vha midia vhane vha vha vhaimeleli vha vhoṱhe vha dzangano ḽavho vha tea nangoho u rumela ṱhoḓea dzavho .
Fhethu ha fuḽethe nga maanḓa hu na thaidzo dza soredzhi na muelela wa maḓi a mvula zwine zwi nga gonyisa mitengo ya u khwinisa .
Tshelede i fhiraho R4.5-biḽioni nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2016 / 17 yo livhiswa kha Tshikimu tsha Thuso tsha Masheleni tsha Matshudeni tsha Lushaka u itela uri matshudeni vha shayaho uri vha swikelele pfunzo ya nṱha .
Vhukati ha Gombame ḽa Finland , u ḓala ha dzingamufhe u re tsini na fhasi zwo vha zwi tshi pfala u , naho zwo ralo , mathomoni a luṱavula na mafheloni a Fulwana nga fhasi ha themo ya tshifhinga tshilapfu .
Pfushi dzo fhambanaho nadzone dzi nga shelwa nga kha sisiṱeme ya tsheledzo .
Muhumbulo wa vharengi wo kungelwa nga maanḓa kha milayo ya thendara yo katelwaho kha maṅwalo a thendara .
Kha vha ambedzane na vhakwamei vhaṅwe nga ha U bveledza Pulane ya Bindu .
Zwa ndeme : Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri mbadelo dzi a itwa kha DSP wa vhulwadze vhu sa fholi phanḓa ha ḓuvha ḽa u ḓiswa ha tshiputelo tshi tevhelaho tsha mushonga .
Roṱhe , ro ḓiimisela u fhaṱa thimu ya vhaṱhavhane vho nyanyuleaho , vhe vha ḓiimisela u shuma vhoṱhe nga nungo dzoṱhe vha tshi khwinisa vhutshilo ha vhathu vhashu .
U leludza na u pfananya kuitele malugana na nyambedzano vhukati ha vhatholi na vhashumi na mafhungo a vhashumi .
Ri tea u ḓivha zwo iteaho , na uri ndi ngani zwo itea .
Kereke dzapo dzo ṱangana dza ambedzna nga ha uri thaidzo iyi i nga tandululwa hani .
Ndi nnyi ane a swikelela ?
Zwine zwa tea u itwa ndi khethekanyo dza thandela dzine dza vha na elementhe dzi fanaho dza ndeme kha thandela fhedzi dzine dza sa ṱoḓee kana u vha hone kha thandela dzothe .
Ri a takala u ḓivhadza u thomiwa ha tshikwama tsha mishumo tsha R9 biḽioni ya miṅwaha miraru i ḓaho u lambedza u sikwa ha mishumo miswa .
Nga fhasi ha NML vha ḓo vha kha vhuimo vhune vha ḓo kona u nanga tshiimiswa tsha mutakalo tsha u thoma - kiliniki kana dokotela- vha ḓi ṅwalisa kha tshiimiswa tshenetsho u ḓo wana tshumelo henefho .
Vha sa athu u wana thuso iṅwe na iṅwe ya nnḓu ya muvhuso kale
Hune ha vha na zwikhala na vhuleme vhunzhi , muhasho u fanela u shumisa pulane ya mveledziso i kombetshedzaho u shandukisa vhuleme u ya kha vhukoni .
Naho u kuvhanganywa ha malaṱwa zwi tshipiḓa tsha vhukati tsha ndangulo ya malaṱwa , pfutelelo tshifhinga tsho fhiraho yo vha yo sedza nga maanḓa kha u laṱa .
U kona u swikelela kha mafhungo a ndeme a zwa masheleni nga tshitshavha Afurika Tshipembe zwi khagala , nga u angaredza zwo fhelela , zwo leluwa nahone nga tshifhinga .
U shumisa zwithu zwo tou vusuludzwaho na pennde yo dziaho u penda u sika ngayo fhasi , u amba nga ha zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri na zwi bvaho kha tshithu tshi tshilaho
Ro dzhia maga o teaho u vhona uri Muvhalelano wa Ṅwaha une Minista wa Gwama vha ḓo ṋekana ngawo kha uno ṅwedzi u avha masheleni o teaho u itela uri ndivho dza Zwa Ndeme dzi swikelwe .
Tsha u fhedzisela , data i saukanywa , na muvhigo wa lugiswa na u phaḓaladzwa .
Zwithu zwi tevhelaho zwi nweledza ṱhoḓea dza maḓi o lavhelelwaho kha madungo a nyaluwo :
U bva kha khanedzano idzi , hu na vhuṱanzi ha uri madzangano a nḓivho a tea u ita zwithu zwivhili zwavhuḓi uri i dzule i tshi tshimbilelana na u sa nyeṱha - u tshimbidza dzangano zwavhuḓi na u ṋekedza zwibveledzwa zwo ḓisendekaho nga nḓivho kha vharengi .
U ṅwala madzinakhumbulelwa a iwe muṋe .
Tshumelo dza zwa vhudavhidzani .
U bva hayani , vhana vha ya tshikoloni , u bva afho vha ṱangana na nnyi ?
Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa ḽevheḽe dzi re nṱha dza vhubveledzi na u sa ḓura u itela uri ikonomi yashu i kone u aluwa nahone hu tholwe tshivhalo tshihulwane tsha vhashumi .
Hu vhe na mbekanyamushumo na u dzhenelela u itela u thuthekanya zwithivheli zwa matshilisano na luvhengelambiluni .
Ndi vhuṱanzi ha u ḓikumedzela ha maḓana a dziinzhiniya , vhorasaintsi , vhalangi na vhaṅwe vhashumi , khathihi na Afrika Tshipembe na vhaḽedzani vha nḓowetshumo ya dzitshakha , na thikhedzo ya muvhuso na vhathu vha Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , Mulangi Muhulu washu o sumbedzisa uri u na zwiko zwinzhi u fhira zwine a ḓi dzhiisa zwone .
u khwinisa maitele a vhulangi ha mimasipala na ndangulo , hu tshi katelwa maitele a ndangulo ya zwa vhashumi na a u thola , zwa thengiso na ndangulo ya masheleni na zwiito zwi lwisanaho na vhufhura .
Hezwi zwi a ṱuṱuwedza vhukuma , vhunga ri sa ṱoḓi vhana vhashu vha tshi salela murahu .
Ni nga vhona ndau nḓou ṋari na ṱhuḓwa .
Hu na zwinzhi zwavhuḓi zwo itaho kha shango u fhira zwi si zwavhuḓi .
U kuvhanganya na u langula mbuelo dzoṱhe dzo teaho .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website nahone vha i ḓadze yoṱhe kavhili .
U topola zwigwada zwo fhambanaho zwa kutshilele kha tshitshavha .
Tshiṱatamennde tsha thumo tshi ṱalutshedza uri ndi ngani bindu ḽi hone nahone uri ḽi vhuedza vhafhio .
3.3 . Therisano ya ndugiselo ya thandela i khwaṱhisedza uri thandela dzi ita ndingo yo dziaho ya khonadzeo na thikhedzo ya vhutsivhudzi ha murengelano ine ya ḓo ita uri dzi vhe dzo lugela vhubindudzi .
Ho tendelaniwa , naho zwo ralo , uri Muhasho u nga ṋetshedza khonadzeo ya u shandukisa u ḓadza poswo dza ndeme dzi songo ḓadzwaho tenda dza vha dzo dzula kha mutheo wo fhungudzwaho .
Ho no vha na tshanduko nnzhi kha miṅwaha ino zwi tshi khou itiswa nga u phaḓaladzwa nga u ṱavhanya na mveledziso ine ya khou gidima kha thekhinoḽodzhi na u tumbulwa ha nḓila dza nyanḓadzamafhungo ntswa zwi tshi khou itiswa nga inthanethe .
Zwino , ro kona u rekanya kwakwakwa nga u wana 90% ya mbadelo .
Pulane dza u enda dza fhaḽa Central Karoo , dzine dzo lavhelesa nga maanḓa kha tswikelelo na themamveledziso ya vhuendi ha nnyi na nnyi , dzi ḓo rwelwa ṱari hu si kale .
Ezwi zwi itiswa nga tshiwo tshi fanaho na mabulayo a bulasini , u pandelwa , ngalelo i siho mulayoni na mafhungo a mbekanyamaitele ( nga maanḓa mbilo dza mavu ) .
U ita khumbelo ya nyito kha vhagudi vhoṱhe vhashu vho ṱalifhaho uri vha dzhie vhudededzi sa buḓo ḽavho ḽe vha tou nanga .
Senthara ya tshumelo yo shuma nga vhuḓalo , na poswo ya Muthusedzi wa Senthara ya Tshumelo yo thola muthu .
Hu itwe nyito dza misi na mitambo yo vhofholowaho ya ngomu nḓuni na nnḓa sa zwe zwa sumbedzwa kha Khethekanyo ya 2 .
Zwi tevhelaho nga u ralo a zwi vhonali zwi tshi nga ṋetshedzo nga vhuḓalo ya zwine zwa tea u vha kha mulayo wo dzinginywaho .
3 . Vhuimo ha khabinethe nga ha Mafhungo a Zwino
Tshumelo i hone u itela vhashu na miraḓo ya muṱa wavho ya tsini yoṱhe .
Naho zwo ralo hu kha ḓivha na tshikhala tshihulu u ri hu swikelelwe he tshitshavha tshashu tsha anganyela hone .
U itela u kona u phetha izwi , hu na zwikombetshedzwa zwiraru :
Zwenezwo kha mamaga maṅwe vha dzhiele nzhele uri vha shumisana na vhonnyi musi vha tshi ramba mudzheneli muhulwane wa dzitshaka u langa tshipiḓa tsha themamveledziso .
U itela u fhungudza tshibveledzwa tshi sa vhuedzi tsha mbadelo dza funzo nga muvhuso , na Afrika Tshipembe .
Musi ri tshi amba hafha nga uri hu nga vha muzika kana lufuno , ri nga si kone u humbela nyengedzedzo ya mafhungo nga ha tshiwo na mvelelo dza muthu dza vhushai , ngauri ri na zwo linganaho .
Muvhuso u ḓo shumisana na tshitshavha tshapo kha u pembelela na u shela mulenzhe ha muvhuso wa India kha sia heḽi .
Tshimange tshi mamisa zwimangana zwatsho .
5.3 . Khabinethe yo dovha hafu ya ṱanganedza vhuṅwe vhubindudzi kha ikonomi yashu u bva kha khamphani ya zwiḽiwa ya Ireland ine ya ḓivhiwa sa The Kerry Group ye ya vula ḽimaga ḽiswa ḽi ḓuraho masheleni a swikaho R650-miḽioni ngei Hammarsdale , KwaZulu-Natal ḽiṋe ḽa ḓo bveledza zwiḽiwa zwine zwa nga shumiswa lwa tshifhinga tshilapfu kha dzhango ḽa Afrika .
27 . U vhewa nga nḓila ya tsireledzo ha milayo ya Phalamennde na ya Vunḓu
Vhupo ha u tshintshela hune zwiambaro zwi si zwa misi zwa ambarelwa hone
Zwine murengi a sa zwi ḓivhe ndi zwauri tsheo ya u renga bege ntswa , i ḓo ita uri hu vhe na u fhungudzea ha mitengo ya zwiḽiwa .
Themendelo na yone yo itwa ya uri vhana vho huliswaho u ya nga mulayo wa sialala vha fanela u vha vhaḽaifa vha kha vhuimo vhuthihi sa vhana avho vho huliswaho u ya nga mulayo .
Zwi ḓo swikisa kha u balanganywa ha vhashumi vha kale na vha si naho mutikedzo zwa isa kha u shumiseswa ha vhashumi vha songo ḓoweleaho , zwi vheaho mutsiko kha pfanelo dza vhashumi .
Vhuimo vhuṱuku kha mveledziso ya muhwalo wa mufusho u ya kha dzingu ḽa kha khunzikhunzi zwo ṋetshedzwa afho fhasi kha dzingu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
vha sa athu u vhuya vha farelwa vhugevhenga kana u badeliswa ndaṱiso ya u tenda mulandu .
Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo u tshi khou tevhedza mbekanyamaitele dza mveledziso ya lushaka na dza nḓowetshumo dza vhubveledzisi hapo , hune tshumelo dzo bveledzwaho fhano hayani fhedzi , mishumo kana thundu kana thundu dzo bveledzwa fhano hayani dza kona u swikelela tshivhalo tsha fhasisa tsha mveledziso yapo na vhungomu ;
U ṱanganyisa musudzuluwo wa miraḓo ya muvhili na hu si na musudzuluwo wa miraḓo ya muvhili sa u ḓisomba zwi tshi ṱangana na u gada e eṱhe na musi e na khonani .
U kona u ima nga mulenzhe muthihi kha mitambo yo fhambanaho
Zwenezwo vha tea u lingedza u shuma mushumo wo fhelelaho wo dzinginywaho kha Khethekanyo 17 ya Muvhuso Wapo : Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , 2000 u ṱoḓa u dzhenela kha :
U ṋetshedza mabambiri o kandiswaho nga Khomishini zwo vhewa kha mutevhe .
U vhona uri hu khou vha na maga a tevhekanaho a u fhungudza vhushai na u shela mulenzhe kha ndinganyelo ya mbeu kha Masipala .
Maitele a u ita khumbelo o no pfufhifhadzwa nahone zwi vho vhonala uri tshifhinga tsha u lindela u sedziwa ha khumbelo tsho pfufhifhadzwa .
Miraḓo ya tshitshavha vha nga kwama Muraḓo wa Phalamennde u ṱahisa kuvhonele kwavho nga ha tshipiḓa tsha mulayo ..
Ri ḓo rwela ṱari fulo ḽa Kha Ri Gude ḽine ḽa vha fulo ḽa u gudisa vhathu vhanzhi , nga murahu ha u lulamisa zwo khakheaho kha Mbekanyamushumo yashu ya Pfunzo ya Vhaaluwa .
Mapholisa vha tea u vhulunga vhuṱanzi na u vha ṋea ngeletshedzo nga ha u thivhela vhutshinyi .
Maitele a ya a ḓo bvelaphanḓa u swika u dzheniswa nga nḓila yone hu tshi khunyelela u ya nga zwidodombedzwa .
Mafhungo a nyengedzedzo ha ngo shumiswa kha muhumbelakhaṱhululo na uri o ṋewa ndaela ya u badela tshelede iyi kha muhumbeli wa khaṱhulo kha vhuimo hawe ha muimeli .
Tswikiso kha MSA i ombedzela zwauri u fanela u vha'mveledziso ya mutheo kha u ḓivhadzwa ' .
Hune 90% wa milandu yo no valiwa na uri vhaofisiri vha 3 600 vho no waniwa mulandu wa u sa shuma nga nḓila yone vhukati ha 2004 na Phando 2017 .
Kha ri ṅwale : Olani tshifanyiso tsha zwine na ita uri ni dzule no kuna .
Zwi laedza uri feme i ḓo swikelela hani vhuyo hune ya hu tama nga kha mbambadzo .
Fhethu havho hu tshi lwa na vhadzulapo
' ( b ) Khwiniso ya Tsha ina ( kwota ) ya dzivouthu i ḓo itiwa nga u kovha tshivhaloguṱe tsha dzivouthu dzo swaiwaho dza lushaka Iwoṱhe , ho ṱusiwa vouthu dza lushaka Iwoṱhe dzi vouthelaho ḽihoro ḽo bulwaho kha phara ya ( a ) , nga tshivhalo tsha madzulo a re kha Buthano , ha engedzwa na nthihi , ha konou bviswa tshivhalo tsha madzulo tshi avhelwaho Iwa u fhedzisela Ḽihoro ḽo bulwaho kha phara ya ( a ) . '
MTSF i sumbedza thendelo ya vhukhethi , itshi khwaṱhisedza u shumiswa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Dzikhemikhala dzi dzheniswa kha tshitolo tsha dzikhemikhala tsho loḓelwaho u thivhela u shumiswa hu siho mulayoni .
Tsha u fhedzisela tshi khou tshimbidzwa nga Muhasho wa Muvhuso Wapo .
Ngudo dza kiḽasi yoṱhe / ngudo dza zwigwada zwiṱuku luvhili kana luraru nga vhege minethe ya 20 .
U shuma fhethu hune ha vha na phosho khulwane zwi nga vhanga u si tsha pfa kana u dzinga nḓevhe lwa tshoṱhe , zwine zwi a konḓa u zwi wana vhunga zwi tshi itea nga zwiṱuku nga zwiṱuku .
Gumofulu nyangaredzi ḽa R2 077 nga muunḓiwa kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe na gumofulu ḽa ṅwaha R4 165 nga muṱa
Sa tshipiḓa tsha mushumo une ra tea u ita nga u ṱavhanya u khwinisa ndeme ya sisiṱeme ya mutakalo , ri khou khunyeledza , ri khou khunyeledza Thendelano ya Tshiofisi ya Samithi ya Mutakalo ya ofisini ya Muphuresidennde , ine ya bva kha luvhonela nahone ri ḓo kuvhanganya vhukoni ha vhoṱhe vha kwameaho u sedzana na tshiimo tshi si tshavhuḓi kiḽiniki na zwibadela zwashu .
Firidzhi idzi dzi na milayo yo khwaṱhaho , sa tsumbo , a vha koni u vhea zwibveledzwa zwa mubveledzi o imaho ngauri nahone a hu vheiwi zwibveledzwa zwa vhaṱaṱisani .
Zwinzhi zwi nga itwa u khwinisa khwaḽithi na vhukateli ha u sika mbekanyamaitele nga u ḓikumedzela kha maitele a u ita mbekanyamaitele ya fomaḽa .
gumofulu ḽi kovhelwwaho na zwishumiswa zwa muaro na phurothesisi ya nga nnḓa ḽa mbuelo ya R60 900 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda ( zwo fheliswa ) *
ḓiresi ya vhudzulo ( Vhudzulo )
TNPA yo ṋetshedza masheleni a fhiraho R7 biḽioni u khwinisa vhuimangalavha hashu .
Nḓila ine mupo wa kwamea ngayo
Sele dzi khou ṱoḓa u penndwa .
Ngoho , hu na ṋetshedzo yo khetheaho ine ya vha hone kha zwikolo zwi re na vhudzulo ha vhagudi , zwikolo zwa muvhuso , zwibadela na fhethu hune mishonga ya dzula hone , hune zwinzhi zwa shuma u itela mbuelo fhedzi .
Ambani nga mbudziso dzi tevhelaho ni ṅwale phindulo .
Thandela nnzhi ṱhukhu dzi re na zwibveledzwa zwi fanaho dzi nga kuvhanganywa fhethu huthihi na u ṱuṱuwedzwa sa mbekanyamushumo ya themamveledziso ine ya ṱoḓa u engedzwa .
u sa ḓivhadza mafhungo na luthihi kha muthu muṅwe na muṅwe nga ha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe , kana u fara mafhungo nga nḓila iṅwe na iṅwe .
Vhunzhi hadzo hu na milaedza ya tshipentshela .
Vhurangeli vhu re hone zwino kha u vusuludza vhuthu ndi vhurangeli ha vhorapolotiki .
Zwi nga dzhia maḓuvha mararu u shumana na khumbelo yavho .
Mme anga vha mpfukedza nguvho nda dudelwa .
U wana khiredithi dzi elanaho na Tshilinganyo kha Ndalukanyo iyi .
Ndi dzula tsini na vhathu vhahulwane vha no daha .
u tevhedza zwo tiwaho nga mulayo kana u tevhedza maitele a mulayo a re kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka kana saithi ;
Ndivho dza tshṱirathedzhi tsha ṋdangulo ya tsha ICT na uri :
1.5 . Khabinethe i khoḓa mvelaphanḓa yo itwaho nga kha maele a zhendedzi ḽo ṱanḓavhuwaho yo vhaho hone sa phindulo ya vhudzheneleli ha Vhuphuresidennde nga Shundunthule 2013 ngei Eldorado Park , u fhelisa khakhathi dza vhugevhenga na zwidzidzivhadzi na khaedu dzi kwamaho ikonomi ya matshilisano .
Kha vhafumakadzi vhashu vha vhaṅwaleli na vhone vho , u zhamba hune ha itwa nga vhaṅwe vhashu hu songo ita uri vha ḓi dzhie vhe wa fhasi .
Sa tsumbo hafha , mbudziso yo vha , kana muhumbulo wo vha , vha a ḓivha , zwiputu zwa zwiḽiwa zwa vhapondwa .
Ṅwalani mafhungo mararu ni tshi ṱalutshedza uri ho itea mini nga ḓuvha ḽa mitambo .
Mbadelo dza u enda khathihi na mbadelo dziṅwe dzine dza sokou bvelela dzi ḓo badelwa dzone fhedzi u ya nga zwo randelwaho kha mbadelo sa zwo vhewaho nga Muhasho wa Zwibviswa zwa Muvhuso .
U khwinifhadza maga a nḓisedzo ya tshumelo , u ta zwipikwa kana maga , na u kala mvelaphanḓa yo livhaho kha zwipikwa zwenezwo ndi zwiteṅwa zwi tevhelaho zwa u khwinifhadza zwidodombedzwa zwa nḓisedzo ya tshumelo kha mugaganyagwama .
U shumisa mihumbulo iyi kha kupfesesele kwa ḓivhazwakale na matshilisano a vhurereli .
Ni vhe na vhuṱanzi uri ni a kunda ! "
Ri kha ḓi diniwa nga u sa vha na zwiko zwo linganaho zwe zwa avhelwa thimu ya Odithi Yapo Muhasho wa Zwa Mutakalo , ine ya kwamea malugana na vhukoni hayo ha u pfumbisa pulane yayo .
Ri dovha hafhu ra themendela tshitshavha tsha dzitshaka uri tsho ḓivha uri vhupuli , u vhambadza dziphuli , hu tshi katelwa na u vhambadzela dziphuli u pfuka ḓanzhe ḽa Atlantic , ndi vhutshinyi vhu itelwaho vhathu .
Vhuhulu ha tshiṱiriki vhu ṱoḓa ndondolo yo teaho ya dzibada u itela ndivho dza ikonomi , mutakalo na tsireledzo .
U itela mafhungo nga vhuḓalo kha zwa nzudzanyo dza Vhuvhusi ha Bindu vha humbelwa u sedza kha Tshipiḓa tsha C tsha Muvhigo uyu .
Kha vha ḓadze fomo RFL , Khumbelo ya Mbadelo murahu ya Mbadelo ya ḽaisentsi ya Goloi .
Vhaiti vha khumbelo vho shandukisa maime avho hafhu kha Khothe iyi .
U vha na vhuṱanzi ha uri mishumo ya komiti ya wadi ya u shumisa pulane , ya vhadzulapo na vhaḓisedzi vha tshumelo vha wadini vha sedzwe-vho musi hu tshi shumiwa thandela dza IDP
Ṱhanḓavhudzo ya seli ya mabindu a China i tshimbidzwa nga .
U ḓiṱola hu tshi shumiswa mabammbiri a u shumela o fhiraho a fumirathi .
Zwivhalo zwoṱhe zwa masheleni zwi tea u tendelana na tshivhalo tsho bviselwaho khagala kha zwitatamennde dza masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha .
Vha fhe mbumbano ya tsireledzo kha mulilo dzina na u ṱalutshedza vhupo havho
Naho vhathu vhanzhi vha tshi ṱoḓa uri vhubindudzi vhu vhe na u dzhenela , vhaṅwe a vha tendelani nazwo .
2 Zwe nda guda kha ṱhoḓisiso yanga
Nga tshiitisi itshi , vhalwadze vha re na vhulwadze ha u elana na maṋo ho kalulaho vha nga dzhiwa sa vhalwadze vha re khomboni khulwane ya mbilu .
Zwithu izwi zwo itwaho nga vhathu zwi sumbedza vhufa ha mvelele yashu na uri ri tea u zwi ṱuṱuwedza na u fhirisa u zwi itela u wana mbuelo .
a ) Vhathu vha re na zwigidi zwi siho mulayoni na / kana gulu dzi khou phaḓalalaho , ho katelwa avho vhane vho no ita zwiito zwa vhugevhenga luthihi kana lunzhi;na
Thandela dzi a konadzea , zwi tshi amba uri zwipikwa zwe zwa vhewa zwi nga swikelwa zwavhuḓi hu na vhuleme henefho khathihi na vhukoni ha mazhendedzi a no khou ita mushumo .
Vhadzheneleli vha tshenzhela zwe vha no ṱangana nazwo mayelana na nḓisedzo ya tshumelo , zwivhi kana zwivhuya .
Kha vha faile luṅwalo , maṅwalo na mivhigo zwa ofisi .
Mbekanyamaitele i vhea vhuvha ha vhathu vhukati ha mveledziso nahone i na mvelephanḓa u ya nga maimo o khwiniswaho a tshumelo , vhutumbuli na thekinoḽodzhi yo teaho u vhona uri hu khou khwiniswa matshilo a vhashai lwa tshifhinga tshilapfu .
Mbuelo i a pfukela u ya kha miṅwaha ya 3 ya khaḽenda nahone ndingo dzi itwa luthihi kha tshikhala tsha miṅwaha ya 3
Mishumo ya nnyi na nnyi ya masipala fhedzi kha zwi kwamaho ṱhoḓea dza ha masipala kha vhuḓifhinduleli ha ndaulo ya mishumo yayo ye ya ṋetshedzwa fhasi ha hoyu Mulayotewa kana mulayo ufhio na ufhio
Murekanyo u tea u dzulela dzhia hezwi nṱha :
U sika misudzuluwo ho sedzwa zwifanyiso , fhungo ḽa misudzuluwo ( nga u tevhekana ) vha tshi sumbedza mathomo , vhukati , magumo
Ikhoḽodzhi ya vhulimi i ṋetshedza ndivho na ḓivhamaitele u itela u bveledza vhulimi vhune ha bveledza vhukuma vhu na vhuṱama na mupo .
Afho fhasi ro dzudzanya mahumbulwa o khetheaho ashu a muṅwe na muṅwe wa mishumo yo dzinginywaho a komiti ya odithi , hune zwa tea .
Ho sedzwa lushaka lwa tshelede ine ya itwa , ndondolo i fanela u dzhiwa kha uri ndaṱiso dzi randelwaho dzi songo vha dza fhasisa ho sedzwa tshelede yo itwaho hu tshi pfukwa mulayo .
Ro kona u tandulula dziṅwe dza khaedu dza miṱani .
U swika zwino , PT i ṱoḓa Mihasho i tshi vhiga nga ha vhalambedzi vha masheleni na vhaṱanganedzi vha ndambedzo .
Vha tea u konanywa na u pfumbudzwa .
zwiimiswa ( tsumbo , hayani ha vhaaluwa ) .
Mbadelo yo randelwaho .
Ambani nga nḓila dza maeḓetshele o teaho na ṱhoḓea kha zwiimo zwoṱhe zwa vhutshilo :
Dzina ḽa Tshikimu ;
Mihasho ya muvhuso ine i na mushumo wa u isa tshumelo vhathuni , i tea u dzudzanyulula mitheo ya vhuṱoli na vhulavhelesi ho katelwa maitele a u ṱanganyisa ku vhonele na tshenzhemo ya vhadzulapo ngaha nḓisedzo ya tshumelo .
U sikwa ha mishumo ho tiwa kha 11 miḽioni nga 2030 na uri ikonomi i khou tea u gonya kararu uri hu sikwe mishumo iyo .
Thendelano ya 1867 ya malugana na Tshiimo tsha Tshavhi
1 . Mafhungo a re hone vhuponi
Pulane i na zwipiḓa zwivhili : Tsha u thoma , hu na tsheo ya khovhelo , tsha vhuvhili hu na nḓila dza u langa zwine zwa bvelela .
Ndingo ya thandela ya tshitshavha na lweṱolweṱo lwau u tandulula mafhungo a mupo kana matshilisano .
Vhukati ha senthara ya tshiimo tsha mveledziso hu na vhathu vhane vha tea u maanḓafhadzwa .
Vhoṱhe vho vhudziswaho vho vha vhe na nḓivho ṱhukhu ya khohakhombo ine ya elana na mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na milayo ya ndangulo yayo .
U ḓi ṅwalisela mbadelo ya VAT na South African Revenue Service zwi nga thuthiswa nga fhasi ha zwi tevhelaho : hune mutengo wa zwirengwa wa vha fhasi ha R300 000 nga ṅwaha hune vha ima u bindula na u sa isa phanḓa na vhubindudzi kha miṅwedzi ya 12 nga murahu ha ḓuvha arali vho ita khumbelo ya u ṅwaliswa vho lavhelela u ḓo thoma bindu fhedzi vha saathu u thoma bindu i'lo .
Kha tshivhumbeo tshayo tsho pfukaho mpimo , modele wa vhulanguli u ṱaṱisana uri nḓisedzo ya tshumelo i tea u wanwa u bva kha ramabindu wa phuraivethe kana wa nnyi na nnyi .
U tikedza uri ndivho idzi dzi swikelwe , ndangulo ya saikili ya thandela
Haya ndi masheleni a no bva ha masipala a tshi ṋewa wadi e a u ita uri pulane ya wadi i shume ho sedzwa pulanetshumisi ya wadi .
U tholwa ho itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dzavho na u sedzwa arali vha si na milandu .
10.2 . Vhukhethi vhu ṋetshedza fhethu ha fumi kha mavunḓdu maṋa na mimasipala ya sumbe .
Afrika Tshipembe hu na ngweṋa nnzhi dza mitambo dzine dza vha vhaholefhali .
9.1 . Khabinethe i ṱanganela na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u pfa vhuṱungu nga murahu ha u lozwea ha matshilo a vhashumi vha mugodini ngei Sibanye-Stillwater's Driefontein Mine tsini na Carletonville West Rand , na u dovha ya swikisa ndiliso kha miṱa na khonani dza vhafu .
Hewi zwi ḓo thusa kha u thivhela khonadzeo ya u rengisa mananga a dzitshugulu e a wanala zwi siho mulayoni na uri zwi ḓo ita uri shango ḽi vhe na mafhungo o fhelelaho nga mbalo ya mananga nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , khathihi na muṋe wa mananga muṅwe na muṅwe o ṅwaliswaho .
5.2 . Gundo ḽa tshitshavha tsha Lesetlheng tsha Devhula Vhukovhela sa tsumbo ya u thoma u dzhielwa nṱha ha pfanelo dza mavu dzine vhathu vhe vha vha vho tsikeledzwa u bva kale Afrika Tshipembe vho vha vho dziṅwa dzone mirafho na mirafho .
U itela u swikelela u sa nyeṱha ha tshumiso iyi ndi khombekhombe uri zwiimiswa zwo teaho na vhuṱumani hu shumaho ha mabindu ha thomiwa .
Mbuno kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe dzi dzinginya uri madzangalelo a fanaho a vhadededzi , zwikolo zwa khwiṋe na miṱa yo pfumaho zwi a tikedzana u thivhela muvhuso u fusha tshipiḓa itshi tsha ndinganyiso .
Ndi a tama u shumisa zwibveledzwa zwa u fhedzisela nṋe muṋe ?
Datumu ine tshikolodo tsha tea u badelwa ngayo kanzhi i tiwa kha thendelano .
Ri ḓo isa phanḓa na u shuma nga maanḓa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi bvelelaho na u kona , na vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe .
Hu re na vhukhakhi nga nṱha ha , vhune ha nga ho itwa nga ndulamiso dziṅwe dzine dza ṱoḓea nga maitele aya a u ṱola kana nyengedzedzo ya mutengo nga wa Thendara , vhukhakhi ho raloho vhu ḓo khakhululwa nga Mutholi a tshi khou ta Mutengo wa Khonṱhiraka .
Naho zwo ralo , u swikelelea ho vha na phungudzelo nga ṅwambo wa u gonya ha phimo ya thengiselano na nyaluwo yo khwaṱhaho kha mbadelo dza mushumo wa vhubveledzi .
Maḓuvha a vhukuma o sumbedzwa kha thandela dze dza vha na u khunyelela ha ngohongoho .
Muthu a nga rumela khumbelo ya ṱhaṱhuvho ya vhutevhedzeli ya tshiphiri nga u sumbedza uri ha ṱoḓi a tshi ḓivhiwa .
Bugu dza kiḽasiki dzi kha ḓi kunga na uri ri ḓo dzulela u vha na riṋe .
Zwenezwo vha ambelela mbuno ya ndeme ya u itela khaedu mvelele i kandeledzaho ya vhavhusi na u vha dzhiela muvhuso .
Vhubindudzi ha ndeme na hone ho itwa kha sekithara dza vhubveledzi vhu ngaho sekithara ya dzigoloi , zwa zwibveledzwa zwa zwiliṅwa na eḽekiṱhironiki .
U tamba mutambo wa zwifhinga , hu tshi itwa nḓowenḓowe ya tshifhinga tsha zwino , tshi ḓaho na tsho fhiraho .
Ndi dakalo ḽanga na u ḓihudza u amba zwiteṅwa zwa deme zwa nyito ya mbekanyamushumo yashu .
Vhukoni kha ṱhalusamagudwa zwi ḓo ṋea mugudi zwikili zwine zwa ṱoḓiwa kha u ita mushumo wa ndeme kha mveledziso ya tshitshavha na uri zwi ḓo engedza khonadzeo ya uri mugudi a wane mushumo kha masia aya mavhili e a thomiwa a mveledziso ya tshitshavha .
Tshi dzula vhathu vha no swika 90 000 lune vhathu vhanzhi vha nga ṱalela bola na ragibii henengei .
Ṅwaha hoyu Mugaganyagwama wa Lushaka wo dzhiela fhasi tshoṱhe u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Kha miraḓo ya tshigwada tsha u shuma a tshigwada tsha u tshimbidza zwithu , ni humbelwa u lavhelesa dzianekisi kha muvhigo uyu .
Mahoḽa , vha mannḓalanga a muṱaṱisano vho sedzulusa muelo muhulwane wa thendelano ya u renga zwibveledzwa kha nḓowetshumo ya u fhaṱa , ha lifhiswa khamphani masheleni a linganaho 1.4 biḽioni ya dzirannda .
Mbofho vhukati ha muya na muvhili i ḓo vhofhololwa , u itela uri muvhili u fele ḽivhiḓani ngeno muya u tshi ḓo ḓi bvela phanḓa na u vha hone tshikhalani .
Bulani uri tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe ndi mini .
Zwiimiswa zwa vhutsila , mvelele na vhufa kha zwitshavha zwe kale zwa vha zwo siwa nnḓa zwi a konḓelwa u swikelela ndambedzo ya sekhithara ya phuraivethe .
Zwiṱalusi zwa vhuvhambadziwoga zwa mvelo ya dziphaiphi dza pfukiselo ya gese dzi ṋetshedza khonadzeo ya kushumele kwa maanḓa a makete , hu tshi katela na tswikelelo yo pimiwaho ya vhaṱaṱisani vha nḓowetshumo ya ṱhogomelo ya mitengo ya nṱhesa .
Ngaganyo dza mikovhe ya maraga dza vhuingahalwa vhuṱuku vhu tshi vhambedzwa na vhuingahalwa ha lushaka dzo fhambana .
Musi hu tshi khou tshimbidzwa khethekanyo ya khovhakhombo , masiandaitwa a u valelwa kha vhathu a fanela u dzhielwa nṱha na one .
Kha vha sumbedze uri phambano dzi tandululwa hani na u khwaṱhisedza nga u sedza hafhu thekhiniki dza u kuvhanganya mafhungo .
Vhana vha nga anzela u tamba bola ya milenzhe , ragabii kana khirikhethe zwikolobulasini kana dzisababuni .
Thero i ṱuṱuwedza u vhona uri hu na vhudzheneli , vhuimeli na dimokirasi ya ndayotewa , hune vhadzulapo vha dzhenela kha mafhungo a vhusimamilayo na vhulavhelesi .
Musi vhathu vha Yuropa vha tshi ḓa Afrika , vho dzhiela fhasi zwa vhureleli zwashu nahone zwino ndi tshifhinga tsho teaho tsha uri ri bvele khagala nga hazwo na u ḓihudza nga zwine ra vha zwone .
Mafhungo a fanaho na u langa gogo ḽi fhiraho mupimo , u khwaṱhisedza tswikelelo kha tshomedzo dza u ḓiṱanzwa na u hana u shumela zwidakwa zwi na masiandaitwa a elwaho kha mvelelo ya vhudakwa , fhedzi zwi nga langiwa arali vharengisi vha halwa vha na ḽaisentsi na u vhea iṱo zwavhuḓi .
Fhedziha , logo a yo ngo rwelwa ṱari , nahone a yo ngo bviswa lwa mulayo .
( 2 ) Khoro ya Vunḓu ya Lushaka i nga si thivhele vhathu , hu tshi katelwa vha nyanḓadzamafhungo , uri vha nga vha hone kha dzulo ḽa komiti nga nnḓani ha musi zwo fanela na u tendelea uri vha vhe hone kha tshitshavha tshi re khagala na u vha na demokirasi .
Tshitshavha tshi na mutakalo na madakalo , nahone tshiimo tsha u shaya mishumo tshi fhasi .
Vhuṱama ha zwa vhuthomi ho bveledziswa vhukati ha muvhuso na sekhithara ya phuraivethe , hu tshi katelwa tshikimu tsha u imiswa ha mushumo u itela vhugudisi hune vhashumi vha tenda u sa tsha hola muholo wo ḓoweleaho nahone vha tou wana vhugudisi na gavhelo madzuloni a u fhelelwa nga mushumo .
Muvhuso u kha ḓi ṱoḓa u wana nḓila dza u kunda thaidzo idzi .
Musi Muhwelelwa o farelwa u pfuka Ndaela ya Tsireledzo , muhumbeli a nga si thuthise mulandu .
Ndeme ya u anḓadzwa ha mafhungo a zwa masheleni zwi ḓivhea nga vhoṱhe muvhuso na kha tshitshavha .
Hezwi zwi amba uri arali dzilafho ḽo ṋetshedzwaho ḽi si ḽo ṅwalwaho kha milawana , ḽi nga si vhilwe sa PMB .
Vhunzhi ha miraḓo vha Bodo ya Khaṱhululo vha vhumba tshivhalo tshi ṱoḓeaho kha muṱangano muṅwe na muṅwe wa Bodo ya Khaṱhululo .
Tshitshavha tsho pulanelwaho nnḓu tshi ṱoḓa u bvela phanḓa sa izwi hu na ṱhahelelo ya dzinnḓu nahone hune vha dzula hone ho ḓalesa .
Muṋetshedza tshumemo a nga vha iṅwe ndangulo ya nnyi na nnyi ( sa bodo ya maḓi kana masipala wa tshiṱiriki ) , khamphani ya phuraivethe na dzangano ḽi si ḽa muvhuso ( NGO ) kana dznagano lo ḓisendekaho nga tshitshavha ( CBO ) .
U sudzuluswa uhu hu ḓivhiwa kha zwiṱaṱamennde zwa masheleni sa tshinyalelo nga tshifhinga tshine zwiitei zwi ḓisa u sudzulusa ho iteaho .
Vhukonḓi ha mugaganyagwama ho vha hu khou kwama yunithi dzo vhalaho dzi re hone u itela u vheiwa zwiimoni zwa mushumoni .
6.2 . Muhulisei , Muphresidennde Vho Cyril Ramaphosa , vho dalela Vhuimangalavha ha Durban nga Ḽavhuṋa , ḽa 15 Lambamai 2021 u itela u ṱola mvelaphanḓa ya u khwiṋifhadzwa ha themamveledziso ya vhuimangalavha nga murahu ha musi vho vha na muṱangano na vhashumisi vha vhuimangalavha khathihi na vhafaramikovhe nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2019 .
dzina ḽa manyoro
Hezwi zwi sika zwikhala zwa vhubveledzi hapo na tshandukiso ya thundu dzine kanzhi dza vha kha ṱhoḓea khulu nahone dzine dza rengwa nga sekithara ya muvhuso henefho kha vunḓu .
Zwa zwino muhasho u khou ṋetshedza tshumelo i bveledzaho , ya phurofeshinala na vhuvhudzisi kha avho vhe kale vha vha vha siho kha nyimele i si yavhuḓi na uri wo sika zwikhala zwa mishumo minzhi na vhupo vhu konisa u itela u bvelela ha sekhithara ya mabindu maṱuku , nga maanḓa vhuponi ha mahayani .
Mushumo wa tshifhinga tshiṱuku muhulwane nga u ralo ndi u ṱanganyisa zwo dzumbululwaho nga u wa ha ikonomi na u vhea ikonomi kha vhuimo vhu ṱavhanyisaho khonadzeo ya u pheliso ya magake a zwibveledzwa .
Kha vha ḓise vhuṱanzi ha mbadelo dza faini dze dza waniwa nga mutshimbidzi wa tshikepe .
Phurotokholo i shuma na kuitele kwa u swikisa mbilaelo , khathihi na mekhenizimu ya u ṱoḓisisa kha u sa tevhedzwa ho kalulaho na ha sisteme ha pfanelo fhasi ha Guvhangano .
Ndivho ya thandululo ya tshifhinga tshilapfu ndi u isa phanḓa u kunakisa maḓi nga u bvisa muṋo kana dziṅwe esidi na u sika maḓi ane a a ḓo shumiswa mabinduni sa o tsireledzeaho u a nwa kana kha zwa nḓowetshumo .
Ndo livhuha , u hanedza havho ho rekhodiwa , fhedzi Vouthu yo tendiwa .
Nga tshifhinga tsha vhurangaphanḓa ha Muphuresidennde Vho Mugabe , u imedzana na khakhathi dzi shushaho vhukuma dzo lwisanaho na vhukoḽoni nga vhathu vha Zimbabwe zwo ṱuṱuwedza nndwa yashu ya u lwisana na tshiṱalula zwa ri fha fhulufhelo ḽa uri Afrika Tshipembe na ḽone ḽi ḓo vhofholowa .
Vhaeni vho rambiwaho ,
Fhedzi , luvhilo lu fhasi nahone maitele a u shandukisa a tea u andiswa kavhili u itela uri vhukoni na u ita mbambe zwine zwa khou ṱoḓea u kona u ṱaṱisana kha ḽifhasi ḽa ikonomi zwi khou wanala nga zwiṱuku kha mashango oṱhe a Afrika .
5.2 Ho farwa vhahumbulelwa vha linganaho fumi ngeno vhaṅwe vha malo vho tou thuntshwa vha lovha nga murahu ha u thuntshana na mapholisa .
U oda tshiṱoko nga u angaredza na mishonga .
we hafhu a vhusunzi62
Mbiḓi ya muhali ya wana Pfeṋe , ḽe ḽa vha ḽo dzula ḽo ḓigeḓa muliloni muhulu , ya itela Pfeṋe khaedu uri vha lwe .
Referentsi : Vha ḓadze nomboro ya ID ya muiti wa khumbelo sa referentsi .
Vha ṅwale maambiwa vhege mbili dzi sa athu u fhela nga murahu ha muṱangano ( miṱangano ) vha fhe mudzulatshidulo wa komiti na miṅwe miraḓo ya komiti uri vha a sedzuluse .
Masipala muṅwe na muṅwe wo vhumbwa nga zwivhumbi zwiraru zwine zwa vha :
Madzulo kha Buthano ḽa lushaka sa zwe zwa tiwa kha khethekanyo ya 46 ya Mulayotewa muswa a ḓo ḓadzwa nga nḓila i tevhelaho :
1.1.2 u ḓo rumela Muhadzimisi mivhigo ya kutshimbilele kwa zwithu ṅwedzi muṅwe na muṅwe nga ḓuvha ḽa vhufumi ( 10 ) ḽa vhubindudzi ṅwedzi muṅwe na muṅwe kana u ḽi rangela ;
Sa tsumbo , zwiṅwe zwikolo a zwo ngo vhuya zwa vha na desike dzavhuḓi dzo linganaho dza vhagudi .
Hei ndi foramu ya vhuṱhogwa ya Dziminista dza Afrika uri vha bveledzise zwiṱirathedzhi zwa u kona u ṱhogomela bayodaivesithi yo pfumaho ya Afrika .
Ro dzhiela fhasi zwiko , hu tshi katelwa , u ṱoḓeaho kha mimasipala u bveledza mishumo yavho .
Zwiṅwe hafhu , nga u shumisa sisiteme ya musalauno ya mbadelo mutengo wa tshikati wa u shumisa thikhedzo ya tshitshavha u ḓo fhungudzea vhukuma .
U ridzeva dzina zwi nga dzhia maḓuvha mararu uya kha a sumbe .
Zwo ita na u vhonala uri ikonomi ya afho hune ha vha na mabindu a u gembuḽa i a ṱuṱuwedza nzulele , vhunga i tshi kwama tshoṱhe saizi ya mbuelo dza vhugembuḽi .
Hoyu muhasho wo hweswa vhuḓifhinduleli ha u bveledza , u langa , u tshimbidza na u londola zwikimu zwa nḓisedzo ya maḓi sa sisiṱeme dza zwiko zwa maḓi dzo ṱanganelaho .
Tshumelo ya u Sedzulusa Mbuelo nga SMS U sedzulusa Mbuelo nga SMS zwi nga vha vhudza uri vha kha ḓi vha na mbuelo dzifhio .
Tshanduko kha magavhelo aya dzi ḓo ita uri zwi leluwe , nga maanḓa kha vha mabindu maṱuku uri a thole vhathu vhaswa .
na ṱhanḓavhudzo ya zwo khetheaho , u ḓibvisa , tshumelo nga u tou ḓiṋekedza kana nyito ya vhuhali ye ya itwa nga munangiwa .
Kha vha ṋekane nga luṅwalo lu bvaho kha dzangano ḽa shango ḽa nnḓa kana lwa muvhuso wa Afrika Tshipembe , kana lwa tshikolo , dzangano ḽa mvelele , kana ḽa bindu Afrika Tshipembe , lu khwaṱhisedzaho zwikili kana pfunzo dzavho dzi sa anzi .
Khomishini ya Malawi ya Mvusuludzo ya Mulayo i khou lavhelesa Mulayo wa zwa Vhuloi .
Zwi a konḓa uri hai , fhedzi no tea u amba uri hai arali muṅwe muthu a tshi ita uri ni pfe ni songo ḓigeḓa .
Zwinwe hafhu , maano o khwaṱhaho o ṱanganedzwa zwine zwa ḓo ita uri Muphuresidende na Dziminisiṱa dzo yaho nga u fhambana dzi bvele phanḓa na u ṱanganelana na vhaswa uri u sika mishumo zwi wedze.
Ndivho ya mbekanyamushumo iyi ndi u ṋea ndaela na u langa u thoma u shumiswa ha mbekanyamushumo na zwiṱirathedzhi zwine zwa bveledza na u maanḓafhadza zwitshavha .
Maimo aya a pfadzaho a ḓitika nga zwiitisi zwo fhambanaho zwa poḽotiki , ikonomi , matshilisano , fhethu , na mvelele .
Matheriaḽa na zwishumiswa : U rengwa na u phaḓaladzwa ha hezwi zwithu kha vhashumisi vhazwo zwi ṱoḓa uri zwi sedzwe hu tshi thomiwa mushumo .
Nyito khulwane dza zwa vhulimi dzi thoma kha goroi , harasi , ḓeri , na vhubveledzi ya ṋama ya nngu u ya nga u fhambana u swika kha vhubveledzi ha mitshelo .
6.3 . Nga murahu ha nyambedzano , Khabinethe yo dzhia tsheo ya u sa dovha hafhu ya ṋetshedza iṅwe nyengedzedzo kha thendelo yo khetheaho ya Zimbabwe .
U tikedza u tshimbidzwaq na u ṅwalwa ha pulane .
( 5 ) Uri hu bveledzwe mishumo ye ya sumbedzwa kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) , vunḓu -
Miraḓo ya komiti dza wadi ya Mtilili vho khethwa nga u tou imisa zwanḓa kha miṱangano ya tshitshavha .
A tshi humela tshikoloni Sarah o dovha hafhu a anetshela vhashumisani nae tshiṱori tshawe a dzinginya uri vha lingedze muhumbulo uyu .
Ḽikumedzwa ḽa mveledziso ya tshifhinga tshi lapfu ya sisiṱeme ya vhuendedzi ha tshitshavha ḽo ḓitika nga mvelelo dza musaukanyi wa khonadzeo ya sinario dzo vhalaho .
Naho zwiṱaraṱa izwi zwo ḓala mutshimbilo wa zwiendedzi , zwi dovha hafhu zwa katela zwipiḓa zwa fhethu ho vuleaho ho omaho ha u tshimbila vhaendangaṋayo , nḓila dza vhukanyakanya na fhethu ha nḓisedzo ya tshumelo ya zwa inzhiniara .
U itela u kona u pfesa masia magede a saikhoḽodzhi na kutshilele kwa muthu , kanzhi hu shumiswa zwipuka kha maedza .
Idzi pulane zwihulwanesa dzi tea u elana na :
U bva 1994 , muvhuso nga kha vhusimamilayo u fana na Mulayo wa Vhushaka ha Vhashumi , Mulayo wa Nyimele ya Vhashumi ya Mutheo , Mulayo wa Nyedanyo ya Vhashumi na Mutakalo Mishumoni na Tsireledzo zwo isa phanḓa pfanelo dza vhashumi .
U konḓelela zwi dovha zwa amba uri vha ḓo dzula vha tshi londota kuvhonele kwa u sa dzhia sia kha vharengi vhoṱhe hu si na ndavha na vhukale , murafho , mbeu , mirafho , vhurereli kana ḽevele ya pfunzo .
U ṅwala zwi tshi bva tshanḓani tshauḽa zwi tshi ya kha tshamonde na u bva nṱha zwi tshi ya fhasi .
Mugaganyagwama wa vhukati na wa ṅwaha nga ṅwaha zwo dzudzanywa ho sedzwa u fhungudza mbadelo dza vhashumi sa phesenthe ya mugaganyagwama wa u shuma ngawo .
Musi ro no kunakisa redzhisiṱara yashu ya vhathu , ri ḓo vha ri tshi khou fhelisa phasipoto dzoṱhe dzi re hone .
1.3 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo shumisa vhufaramuraḓo haḽo kha UNSC u bveledzisa zwithu zwine zwa vha zwa vhuṱhogwa zwa Adzhenda ya Mbumbano ya Afrika ya 2063 , zwine zwa vha muhanga wa pulane ya vhuṱali ya tshanduko ya ikonomi ya matshilisano ya dzhango kha miṅwaha ya 50 i ḓaho .
Muhumbeli o bvelelaho u ḓo tea u sedzuluswa u itela tsireledzo .
A hu na senthara dza zwa mutakalo fhaḽa Greater Marble Hall .
Vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ndi ha u lavhelesa ndangulo ya khethekanyoṱhukhu ya zwa lwanzheni .
Khumbelo ya u thuthisa u ṅwaliswa ha goloi halutshedzo
Hezwi zwi dovha zwa thusa u ya nga vharengisi vhane vha shuma nga ṱhanziela dza vhufhura .
Khoma dzi shuma kha u fhandekanya zwithu zwi re kha mutevhe , nga nnḓa ha musi ipfi ḽi no tevhela ḽi " na " .
Hezwi zwi ḓo thusa vhukuma kha nyaluwo ya ikonomi , mveledziso na u sikwa ha mishumo .
Foramu i re na miraḓo yoṱhe ya ḽihoro ḽo imaho ngauri vhane vha khou shuma kha tshiimiswa tsha polotiki tshi ngahoi khoro yapo .
Tshiko tshihulwane tsha mbuelo ya masheleni a Muvhuso ndi muthelo .
Pele u gudisa khonani dzawe dza gireidi ya vhuṋa u tamba bola ya milenzhe .
Zwi tshi ya nga poso dza khethekanyo B , mbetshelo dza muengedzo 6 dzi re afho nṱha dzi ḓo shuma kha u tsireledza ndingo dza vhukoni , dzine dza sa ḓo shuma .
1.3. Nga murahu ha nḓivhadzo ya Muvhuso ya uri vha ḓo vhumba vhoranḓowetshumo vha vharema vha 100 kha tshifhinga tsha vhukati tsha u ḓisa tshandukiso ya ikonomi , Vhoranḓowetshumo vha vharema vha 27 vho vha vha tshi khou tikedzwa tshe mbekanyamushumo iyi ya thomiwa , he vha ṱahe vha tikedzwa kha yeneyi kotara .
Ri dovha ra rumela tshitatamennde tsha mbadelo kha miraḓo yoṱhe kotara iṅwe na iṅwe .
( Arali hu muano : Mudzimu a nthuse )
Mbilaelo dzine za ḓo ṱahiswa nga tshifhinga tsha madalo dzi ḓo shumanwa nadzo nga mihasho yo teaho .
Nzwalelo dzine muṅwe na muṅwe wa vhaḽaifa a vha nadzo kha thirasiti iyi dzi nga si ṋekedzwe sa ndindakhombo , u fulufhedziswa kana u shumiwa nga iṅwe nḓila .
Vhulimi vhu kha vhuimo ha vhuvhili vhuhulwanesa ha u shela mulenzhe kha GDP ya Vundu nga murahu ha zwa migodi .
6 . U shumisa pulane yashu ( maṅwelezo a uri ndi nnyi ane a tea u shuma zwifhio kha thandela na mishumo ) .
U vhala maṅwalo o fhambanaho ( tsumbo , ḽiṅwalo ḽa ḽitambwa ) .
U ita kana u tamba nga modele wa maḽeḓere na zwishumiswa zwa suko .
Tsireledzo yashu ya lushaka ndi mulilo une riṋe , ro ṱangana na tshitshavha , ra ḓiimisela u funga .
Puḽane idzi ndi dze dza livhiswa kha u ṱoḓa u lingedza u shandukisa na u ita uri nḓowetshumo ya ṋama ya phukha i vhe yo dzudzanyeaho .
Hezwi zwi fhungudza khonadzeo ya mbambadzelaseli ya zwienge zwitete zwa Afrika Tshipembe .
Tswikelelo ya muṱanganelo kha zwiimiswa na zwithu zwa ndeme : Mepe u re afho fhasi u ṋetshedza tsedzuluso ya tswikelelo ya muṱanganelo kha zwimiswa zwo khethiwaho na zwithu zwa ndeme , hune mivhala midala yo dombelelaho ya amba tswikelelo ya khwinesa na vhupo ha muvhala wa pinki ha vha tswikelelo i si yavhuḓi kha zwiimiswa na zwithu zwa ndeme .
Vha fanela u ita izwi vha sa athu wana na nḓivho na nthihi .
Nga nḓila ine uyo mulayosiṅwa wa ḓo ita phungudzelo kha pfanelo ya ino ndima , phungudzelo i fanela u tevhedza khethekanyo ya 36 ( 1 ) .
TB i kha ḓi vha vhulwadze vhu vhulahesaho kha malwadze oṱhe a phirela shangoni ḽashu na ḽifhasini .
U ita uri CBP i si nyeṱhe hu tshi shumiswa u alusa vhudzivha ha mutsindo wayo khathihi na vhuṱumani
U tsa ha netiweke kha phendelashango na mveledziso i ṱavhanyaho , ine ya sa fanyiswe nga nyaluwo ya zwibviswa zwa khephithala , zwi isa phanḓa na u ṋaṋisa nyimele .
Kha vha pike nga khumbulo tshitatamende itshi vho sedza mafhungo a kwamaho mabindu a ḽifhasi nga nḓila i si yone .
Ndangulo ya Khombo yo sedza kha u vhona uri khombo dza Tshikwama dzi ṱaluswa na u langwa zwavhuḓi na uri ndivho dza mashumele na zwa masheleni zwi khou swikelela u tevhedza ha milayo yo teaho na ndangulo kha vhuimo hu pfadzaho ha phuluphedziso .
ḓisa u vha khagala na ndangulo ya yavhuḓi ya masheleni kha mimasipala na zwiimiswa zwa masipala zwa nnyi na nnyi ( sa Khamphani ya Dzibisi ya Johannesburg ) .
Phaiphi ya u kuvhanganya i fanela u vha na phaiphi ya u rwisa muya nga hune ya dzhena ngaho .
Kha sia iḽi ndi a tenda hu na dzindivhuho Tshipikiṱere Muhulwane ane tshirunzi tshawe a tshi vhudziswi na ane u dzhenelela hawe ha vha tsumbo .
Naho zwo ralo , Khabinethe i khou ita khuwelelo ya uri hu vhe na ṱhogomelo khulwane u itela u thivhela u phaḓalala ha vhulwadze u ya kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango .
U gonyiswa ha therifi hu tea u vha hu tshi yelana na thagethe dza tshanduko ya mitengo na u nyanyula nyaluwo ya ikonomi yapo .
Zwiimiswa zwi ḓo sudzuluswa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho uri zwi vhe inzhini ya vhukuma ya mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Mishonga yoṱhe ya zwa vhulimi ine ya ṱun ḓwa , u itwa , u bveledzwa kana u rengiswa Afrika Tshipembe i tea u ṅwaliswa na Muṅwalisi : Mulayo 36 wa 1947 .
Ndi madzanga na ṱhoḓea dza u vhulungwa nga lushaka lwashu .
U engedza kha data , u pfesesa maitele a tshiimiswa a u ita mbekanyamaitele na u dzhia tsheo , zwikili zwa u saukanya na thikhedzo ya poḽotiki zwi vhonala zwi elementhe dza ndeme .
Kha vha vhambedze thebulu na manweledzo vhe na vhaṅwe u itela u wana arali thebulu yavho yo fhelela na u vha yone .
Tshifhinga tshi a ṱoḓea tsha u vhea zwipikwa zwi elanaho na thandela dza vhubindudzi ha khephithala dzo pulaniwaho .
Ri ombedzela uri ḽiga ḽo kombetshedzwaho kha Dzangano ḽo kwama nga nḓila i si yavhuḓi nḓisedzo ya mbekanyamushumo kha Dzangano .
THASIKI 1 Kha vha rere nga ha mbuelo dza u dzhenelela ha tshitshavha dza Komiti ya Wadi
Nga kha hei thandela , Kapa Devhula i ḓo wana nyengedzedzo ya masheleni a swikaho R6.5 biḽioni nga kha miṅwaha miṋa , ngeno hu tshi khou sikwa mishumo thwii i swikaho 3 000 , na u bveledza zwikili kha vhaswa vhapo .
Zwidimela izwi zwiswa zwa vhutsila ha nṱha zwine zwa ḓo thoma u shuma nga Tshimedzi ṋaṅwaha zwi na miṋango i ḓivulaho , ngomu hazwo ndi huhulu kha tshidimela tshoṱhe , muya u rotholaho wa u langwa , thelevishini dzo itelwaho u engedza tsireledzo ya vhaṋameli .
Vhaṅwe ṱhoho ya tshikolo vho vhuya vha humbudza uri elementhe ya muṱaṱisano i nga ḓisa mitsiko kha tshigwada .
Tshikwama tsha Thirasithi tsha Vhushumisamupo - Itshi ndi Tshikwama tsho thomiwaho nga tshipiḓa tsha 85 ( 1 ) tsha Mulayo wa Bayodaivesithi ( Ndaulo dza BABS ) .
Mbadelo i tiwa nga muhasho , ndi mbadelo i sa badeliwi murahu .
Ri ḓo lwa na vhufhura na vhutaḓa nga nungo dzoṱhe .
Vha ḓo tea u bvisa iṅwe mbadelo na u ṋekedza zwinepe zwivhili zwa mivhala mitswu na mitshena zwa musi muthu a tshi ita khumbelo ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe .
U londola vhuimo ka u khwinisa ndondolo ya zwa vhunese .
Nyolo dza zwipikwa ndi thulusi ine ya vha na mushumo wa u lisa zwipikwa , vhudzuloni ha uri hu sedzwe thaidzo , u itela u bveledza pulane ya thandela .
Maipfi a Muphuresidennde Vho Jacob Zuma :
Muvhuso u ḓo ita uri hu ṱanganyiswe fulufulu hu tshi katelwa malasha , nyukiḽiya , gese ya shale , oiḽi ya lwanzheni na gese na zwi vhuedzedzeaho , hu tshi dzhielwa nṱha mupo , masheleni na matshilisano .
Izwi zwi sumbedza vhuḓidini ha muvhuso ha u lwa na thikho ya samba iḽi kha shango .
U rera nga tshiṱori : vhaanewa , fhethuvhupo na puloto .
( c ) u balelwa u ita mishumo ya ofisi .
Nḓila ya vhukuma yo khwaṱhaho na ya mveledziso kha zwa mitambo dzina mbuelo dzavhuḓisa .
Kana a thi nga ṱumi thambo kana phaiphi kha muṅwe mushumisi u itela u shumisa maanḓa anga a polotiki .
Idzi ndi khoro dza sialala , Masipala na miṅwe mihasho ya muvhuso nahone , nyimele iyi i a dzhenelela kha mveledziso i ongolowaho , nga maanḓa kha vhupo ha mahayani .
Hu na mbuno ṱhanu na nthihi khulwane dza uri ndi ngani masipala a tshi fanela u vha na IDP .
Arali ra hana mulayo uyu , ri nga si vhe vho na mmbi ya vhupileli .
Tshitshavha tshi fanela u limuwa nga ha pfano dza fhasisa , vhuḓifhinduleli , mihumbulo ya zwa thekheniki na nḓila dzine dza vha hone khadzo .
Miṱa i swikaho 3 978 i kha ḓi bva u wana tshampungane nga kha Gavhelo ḽa Themamveledziso ya Miṱa ya vhupo ha Mahayani na uri mabakete a 3 822 kha vhupo he ha vha ho no topolwa o bvisiwa ha ṋetshedzwa tshumelo ya tshampungane .
U bva 1999 , zwithu zwi varebulu dzo bvaho u bva kha zwithu zwa maitele zwi ḓo vha zwa ndeme fhedzi kha zwoṱhe .
Mushumo wavho ndi wa u ṱola na u sedzulusa migaganyagwama na tshinyalelo uya nga mirandelo .
Na zwi takadzaho vhukuma , phasedzhi i fhira nga kha vhupo vhune ho pfuma nga zwiko zwa minerala na khonadzeo ya vhuendelamashango ho khwaṱhaho vhune a vhu athu u ṱanḓavhudzwa , vhune ha ḓo vulwa nga mveledziso ya themamveledziso yo teaho .
Izwi zwo talwa ngamaanḓa-maaḓa kha Vundu ḽa Devhula na devhula ha KwaZulu-Natal .
Yuniti ya zwa masheleni na ndangulo ya u renga dzi shumana na mugaganyagwama na ndaka ya Vhuingameli .
Batho Pele ndi nḓila ya vhuḓifari ha iwe muṋe phanḓa ha vhaṅwe , ndi u ḓilugisela u khwaṱhisedza pfanelo dzavho na ṱhoḓea na u ḓiimisela u vha thusa na dzhiela nṱha matshilo avho .
NWA a i ṱalutshedzi kana u ṋekedza kupfesesele kwa uri tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi zwi katela mini .
Na renga tshithihi , tshin. we ndi mahala !
U engedza tshivhalo tsha vhathu vho funzeaho
Zwi ḓo fhira . '
Kha Tshitshavha tsha Mveledziso Tshipembe ha Afrika , ri ḓo dzhiela nṱha u thoma mveledziso ya kutshimbidzele kuhulwane kwa zwibveledzwa kha sekithara khulwane u fana na fulufulu , zwa mimaini na maitele a khwinisaho mineraḽa , mamaga , themamveledziso na zwa vhulimi .
Khaedu dzo livhanaho na vhaswa
Izwi zwo itwa nga u ḓisendeka kha zwa uri ndi pfanelo ya muthu " . ( pp62 / 63 )
Komiti yo humbulela uri zwine zwa khou ambiwa ndi muthu ane a ḓivha zwiṅwe fhedzi a hana u ṋea vhuṱanzi .
U ṅwala maipfi a tshi vhumba fhungo a tshi shumisa maḽeḓere danzi , zwiawelo , zwiga zwa mbudziso , khoma , zwigagarukela na zwiḓevhe .
U shushedza ha tshinyadza , hune ha nembelela nṱha ha vhathu , ho ritha mbudziso dzi elanaho na vhumatshelo .
Ndi nga nnḓa ha maga a kushumisele a idzi ngudo u bveledza mbekanyamushumo dza vhugudisi na tshenzhemo .
Tsenguluso dzo engedzwaho dzo kumedzwaho dza vhalwadze vhaṱuku na vhalwadze vha re khomboni khulwane :
Hya ndi mabindu ane a sika vhunzhi ha mishumo khathihi na u ṋetshedza vhunzhi ha zwikhala kha vhathu vha shayaho uri na vhone vha kone u ḓitshidza .
( iii ) u lavhelesa na u sedzulusa kutevhedzele kwa maga o teaho a tshumelo ya vhathu ; na
Masheleni a bvaho kha mushonga u bveledzwaho muthihi a fhira mbuelo ya khamphani ya u bveledza tshisibe tsha u kuvha tshiswa tshi tshi bva kha zwithu zwi tshilaho , fhedzi khombo na tshinyalelo zwi yelanaho na ṱhoḓisio na mveledziso ya u bveledza mushonga muswa na dzone dzi nṱhesa kha dza u bveledza tshisibe tsha u kuvha tshiswa .
Senthara i shela mulenzhe kha u lwa na khaedu dza u shaea ha mishumo kha vhaswa nga u ṋetshedza vhaswa thikhedzo yo teaho vha tshi kha ḓi vha vhaswa kha lwendo lwavho lwa vhubindudzi .
Kha vha ite khumbelo embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali zwazwino vha tshi dzula nnḓa ha Afrika Tshipembe .
U itela u wanulula zwavhuḓi izdo khombo , zwiko zwi tea u ḓivhadzwa na u sedzesa kha u ṱalusa vhuṋe ho angalalaho ha vhukoni khathihi na khombo dzi tutuwaho .
I dovha ya ṋetshedza tshikhala kha vhathu vha shumaho na HIV na AIDS , Malwadze a Pfukelaho nga Vhudzekani ( dziSTI ) na Lufhia uri vha kovhele vhaṅwe nga ha tshenzhemo ya zwine vha ṱangana nazwo .
U tikedza maitele a u tandulula khanedzano nga kha u sengulusa mafhungo a thekhinikhala .
Nga nṱha ha izwo , maga a tevhelaho a ḓo dzhiwa nga ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho :
Nnḓu ya vhaeni ina tshikhala tshi ne tsha kona u ṱanganedza phera tharu dza vhaeni kha tshitizi ya u thoma .
Thuso ya muvhuso kha u ṋekedza vhutsireledzi maelana na tshipikwa ndi ya ndeme .
Vha dzhie phindulo kha zwigwada .
Khaḽarani tshifanyisoni tshi khou imba luimbo .
Muvhuso u khou shumisana na sekithara dza phuraivethe kha u bveledza Mulayo wa Pulane ya Mbekanyamaitele ya Vhulimi , ine ya ḓo ḓisa hekithare dzi linganaho miḽioni nthihi nga kha mavu ane a khou shumiswa u ya kha mveledziso yo fhelelaho nga kha miṅwaha miraru i ḓaho .
ṅwana o ṱanganedzwa kha tshiimiswa tsha muvhuso
U pfumbudza vhatshimbidzi vha bvaho ha masipala , komiti dza wadi ( na vha dziNGO na dziCBO arali zwo tea )
Hu nga ambwa upfi uri iyi ndi miṱa ine ya nga ṱalulwa sa i shayaho zwihulu .
Khohakhombo dza mavhusele a vhuḓi dzi simuwaho kha nyimele dza phambano dza dzangalelo a dzo ngo livhana na vhashumi vho faraho zwikhala zwa vhulangi fhedzi .
Netiweke ya dzibada khulwane dza KwaZulu-Natal ndi ya tshiṱirathedzhi tsha vhuṱhogwa u itela uri vhukoni ha Afrika Tshipembe mimaragani ya ḽifhasi vhu dzule vhu hone .
Kha vha ite khumbelo embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali zwazwino vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
2.5 . U thomiwa ha tshigwada tsha Tshumelo ya Tshitshavha tsha vhaḓivhi vha mulayo na vhashumanaho na zwi kwamaho vhashumi
Hei i tea u vha yone thempheretsha musi a tshi tevhulwa .
1 . Khabinethe yo tendela u bvisiwa ha Mbalombalo dza Vhugevhenga dza Lushaka dza 2017 / 18 nga vha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe .
Tshaka dza inisuḽini na uri dzi vheiwa hani nga nḓila yo tsireledzeaho .
Sa tsumbo , u laedza nḓila kana ṱhalutshedzo ya zwine zwa khou bvelela na zwi sa khou bvelelaho kha vhuṅwe vhuṱambo .
U kuvhanganyiwa ha mbuelo ho teaho hu ḓo ita uri muvhuso u kone khwaṱhisedza ndaulo khulwane ya muvhalelano .
Muvhono wa mavhusele a " agenda yo shandukaho " ndi kha u swikelela vhukoni kha zwa tshumelo .
Khoudu ya muunḓiwa yo khakhea :
Naa zwi nga konadzea u sa rivesa kana u vhuyela murahu , tsumbo , nga u shumisa sisteme ya nḓila ya u ya fhethu huthihi kana , arali zwi songo ralo , naa hu khou shumiswa vhanna vha u ṋea ngafhadzo vho gudiswaho ?
3.4 U dzhenelela ha Muphuresidennde na vhakwameaho vhoṱhe ho ita uri zwikolo na mabindu zwi vhuelele ngonani .
Hetshi tshipiḓa tsha mbekanyamaitele tshi shumana na mbetshelwa ya khethekanyo 14 ( 1 ) ( d ) ya Mulayo wa PAIA , une wa amba uri DPME itea u ṋetshedza zwidodombedzwa zwa rekhodo dzine ya vha nadzo u itela uri hu kone u khwaṱhisedzwa khumbelo ya u swikelela mafhungo o bveledzwaho nao vhulungwaho nga DPME .
Ri tea u dodombedza mishumo ya zwithu zwoṱhe na u ṱalutshedza mishumo yo fhambanaho .
Ndi ngoho ya murafho wa vhaswa vhane vha khou swikela pfunzo u fhirisa kale zwine nga zwiṱuku hu khou swikelwa mvelelo dzo khwiniseaho .
Ṱhanganyo ya T , nga u ralo , i shumiswe sa nḓila ya u khaula u angalala hu lapfu ha bada .
Fhedzi elementhe dza fomaḽa dza mutheo idzi , dzi sala dzi dzone dzine vhatsila vha shuma ngadzo kha miṅwaha ya maḓana .
Samithi iyi ya ḓuvha ḽithihi ḓo dzhenelelwa nga Ṱhoho dza Mashango na Muvhuso wa mashango a miraḓo ya SACU , ane ha katelwa Afrika Tshipembe , Botswana , Lesotho , Namibia na Swaziland .
Khabinete i dovha hafhu ya ombedzela uri muvhuso wo tendela vhuendi ha tshitshavha ho redzhisiṱariwaho ( vhune ha shumiseswa nga vhashai ) u sa badela mbadelo dza nḓila kha nḓila khulwane dza Gauteng .
Khabinethe yo tendela uri nyengedzeo kha vhuvhudzisi na mushumo zwi tea u itiwa na mihasho yo teaho phanḓa ha musi Muhasho wa Vhuendi wa Lushaka u tshi shumisa maitele o vusuluswaho .
Kha ri ambe Shumani ni kha zwigwada .
Kha vha fhedzise tshumelo dzoṱhe na vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Muvhigo wa thendelano u bva kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi shumaho wo ṋekedzwa murahu kha vhadzheneleli vhoṱhe .
Ri tea u pwanyeledza lwa shishi vhukuma kha khonadzeo ya u dzhia vhashumi vha mbekanyamushumo dza themamveledziso na u fhaṱa .
Ri khou tea u thoma kudzhenele ku re khagala kwa u sala nga murahu ṱhoḓisiso dza vhukhwine dzo itwaho mathomoni a ṅwaha .
Ri ḓo dovha ra dzhia maga o teaho u vhona uri hu vha na mbekanyamushumo ya kushumele ine ya ḓo vha hone nga ṅwambo tsedzuluso ya peer review
Iṅwe mbadelo yo engedzedzwaho i sa shanduki ya ṅwedzi nga ṅwedzi i ḓo badeliswa muṋe wa fhethu a kwameaho , ṅwedzi nga ṅwedzi u itela vhuṱumani u ya kha netiweke ya tshampungane ya khoro .
Mitambo na Vhuḓimvumvusi Afrika Tshipembe ( SRSA ) na zwipiḓa zwawo zwa vundu
Nḓivhadzamulayotibe iyi i itelwa miraḓo na u khwaṱhisedza kuitele kwa zwino ku shumiswaho u langula mbetshelwa dzine dza ṱoḓa tshumisano u bva kha vhashumisani vho fhambanaho nga ngomu ha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi .
Vha nga vha vho tou vha fhethu hu si hone nga tshifhinga tshi si tshone .
Gavhelo ḽa Magudedzi a zwa Vhuongi na ḽa Zwikolo : Heḽi ndi gavhelo ḽiswa nahone tshinyalelo yo vha i tshi khou ongolowa mathomoni .
Lungano ulu lwa Ndau na Mbevha lu fhambana ngafhi na luḽa luṅwe lungano lwe na vhala ?
Netiweke iyi i nga kana i fanela u shumiswa u swikela vhatikedzi vhanzhi vhukuma .
Tshitshavha tshi ḓo ṋetshedzwa tswikelelo ya tshipikwa , u ṱanzielwa na mafhungo ane a khou bvelela kha zwidzidzivhadzi na kushumisele kwao kwadzo , o ṅwalwa nga luambo lwo ḓoweleaho , na u dzhenisa vhuḓiṱoli na dzilafho zwo teaho .
( a ) u swika 30 Lambamai 1999 nga nnḓa ha u thivhiwa kana u litshiswa nga ḽihoro ḽo fanelwaho nga u ita mbeo hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) na ( 3 ) kana
Nyito dza u tou fombe kha u thetshelesa na u amba luvhili kha vhege
Khathihi na u vhona uri hu na vhudavhidzani ha misi yoṱhe na Zwigwada zwa DG na Tshigwada tsha Vhuṅwaleli na Vhadzulatshidulo vha zwigwada .
Naho zwo ralo , nga nṱhani ha u tsela fhasi ha tshivhalo tsha vhathu vhaswa vha u ḓiṅwalisa , ho vha na tshivhalo tsha nṱha tsha vhathu vhane vha pidza nga tshifhinga tshithihi .
Ṱhoho : Muṅwe na muṅwe ndi wa ndeme - Awara dza 6
A tshi koni u vhonala nga maṱo , fhedzi nga tshivhona zwiṱuku .
Kha ri ite nyito Nomborani zwifanyiso nga u tevhekana hazwo .
U ya ngae , hu na zwiṱukunyana zwi no fana kha maitele o khwaṱhaho vhukuma a ekhoḽodzhi na ikonomi , naho hu songo sedza vhubvo ha maipfi aya mavhili .
Khethekanyo ya vhuraru i sumbedzisa khwaḽithi idzi dzi nga swikelwa hani kha mbumbo ya netiweke dza sisiṱeme ya u enda nga u angaredza .
Ndondolo ya zwipuka kha u zwimiwa yo pfukela kha zwanḓa zwa phuraivethe , na kha ṅwahaḓana wa fumbilinthihi ndi bindu ḽihulwane ḽa vhorabulasi vha phukha , ngeno tsireledzo yo vha muhumbulo wa tshitshavha muhulwane .
Khomishini i thoma muhanga wa ndangulo ya maano a zwiko zwa maḓi vhukati ha mikano ya mashango mavhili nahone i shuma i tshi ya kha zwipikwa zwa mveledziso ya tshifhinga tshilapfu govhani .
Mbuno dzi tevhelaho dza u anḓadza dzi nga dzhielwa nṱha , naho hu na zwinzhi zwine zwi nga bulwa :
Muvhuso u dzula wo ḓivhofha kha u tikedza sekithara yashu ya vhumagagoloi , ine ndi ya ndeme kha ikonomi na u sika mishumo .
Maga , ane ra ḓo amba ngao kha pharagirafu dzi tevhelaho , ha tou fhambana fhedzi u bva kha mulangi wa tshitshavha u ya kha muṅwe kana u bva kha tshiimiswa tsha muvhuso u ya kha tshiṅwe , fhedzi na u bva kha muthu u ya kha muṅwe , sa tsumbo .
U bva kha mihumbulo ye ya waniwa , khathihi na zwi bvaho kha Khabinethe , ho ḓo ṅwaliwa zwidodombedzwa zwo teaho .
Khumbelo ya u swikelela mafhungo , naho itshi nga iswa kha Muofisiri wa Zwamafhungo , i nga iswa vhona kha Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo .
Ṱhalutshedzo ya zwileludzi zwa kufarele kwa malaṱwa ho pulaniwaho ;
Khabinethe yo tendela u tholwa hu tevhelaho :
Kha tshenetsho tshipiḓa tshipfufhi , ho vha na zwiteṅwa zwipfufhi zwo ṋetshedzwaho nga vhatshinyi vha vhafumakadzi vha Worcester na matshudeni vho tou dalaho vha bvaho USA .
Hezwi zwo ita uri huvhe na miḓi minzhisa yo salaho yo rangwa phanda nga vhana .
Milandu ine ya ṱoḓa u tandululwa nga u ṱavhanya yo khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 45 ho ṱanganedzwa maṅwalo o teaho .
Phambano dza tsitsikano ya horizonthaḽa dzi nga bvelela dzo vhangwa nga u fhisa ha masana kha maḓi o khudaho nahone a songo tsesa .
Kha vha kwame ramuayo kana ofisi ya Master u ḓivha zwidodombedzwa zwinzhi na u wana thuso .
Musi izwo zwo ralo , zwi mbo ḓi thoma u konḓa u humbula nga ha mutheo muṅwe na muṅwe u tevhelaho na zwezwo zwa u phumula mbuelo , ngamaanḓa hune ha sa vhe na nyimele i elanaho na iyo ya vha yo shanduka , sa zwine zwithu zwa vha zwone .
Maṅwe maiti ha ambi arali a si na zwiitwa mafhungoni .
Muhaṱuli u khwaṱhisedza pfanelo dza vhathu vho malwaho nga fhasi ha Mulayo wa u Ṱanganedzwa ha Mbingano dza Sialala , 1998 ( Mulayo 120 wa 1998 ) .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha iyi tshumelo .
Thuso ya zwa masheleni ( ndambedzo na lweṱolweṱo ) .
Ri khou tea u shuma roṱhe sa muvhuso , mabindu na vhashumi kha u alusa ikonomi yashu nga phimo dzi re nṱha ha 5 phesenthe uri ri kone u sika mishumo ine ra khou ṱoḓa .
U lusa u ṱuṱuwedza u vha khagala , vhuḓifhinduleli na mavhusele a vhukuma nga zwiimiswa zwoṱhe zwa muvhuso na zwa phuraivethe .
Zwo rali , thandela na vharangaphanḓa vhayo vho tendelaniwaho ndi vha tevhelaho .
Gwama ḽa mbadelo na u swikiswa ha zwidodombedzwa zwo teaho zwa mbadelo kha Maanḓalanga a Khorotshitumbe zwi tshi itelwa thendelo ya mbadelo .
Vha humbule , matshelo a ḽi nga ḓo ḓa fhedzi , fhedzi ḽi ḓo dovha ḽa ḓisa " khaedu " dzine dza ḓo vha ita uri vha dzule vhofhea .
A hu tei u vha na phimo ya gomofulu ḽa tshifhinga kha pulane dza muhasho .
U wana vhaṅwe vhashumi u itela u engedza u ṱola vhaṋetshedzatshumelo vha tsireledzo .
Mashango o dzhenelaho ACIRC nga u funa , hu tshi katelwa na Afrika Tshipembe , o dzhia tsheo ya u ranga phanḓau ḓisa thandululo dza khaedu dza Afrika hu si na u dzhenelela ha mmbi dza nnḓa .
Tshelede i fhiraho R4.5-biḽioni nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2016 / 17 yo livhiswa kha Tshikimu tsha Thuso tsha Masheleni tsha Matshudeni tsha Lushaka u itela uri matshudeni vha shayaho uri vha swikelele pfunzo ya nṱha .
Kha vhunzhi ha tshanduko dza mbekanyamaitele , kanzhi ndi zwa ndeme naho zwi sa dzuleli u konadzea , uri dziṅwe nzudzanyo dza zwiimiswa dzi itwe ho lavhelelwa tshanduko tsha mbekanyamaitele dzo lavhelelwaho .
U sedzulusa na u ela tshumiso dza ḽaisentsi ya kushumisele kwa maḓi u ya nga mulayo , mihumbulo ya ndangulo ya zwiko zwa maḓi zwa thekhinikhala .
U ombedzela hu hulwane ho vhewa kha u vhona uri mushonga muswa wo tsireledzea - kha sekhithara ya mutakalo ya vhathu vhanzhi na ya sialala .
Vha ḓo badeliswa hani ?
Phesenthe ya vhatheli vha vhafumakadzi yo gonya lu vhonalaho kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho .
Thandululo dza shangonga zwenezwo , ndi nyaluwo khulwane na u sika mishumo u fhungudza na u fhelisa vhushai na u sa lingana .
A ha faneli u dzula na luthihi kha tshiimo tshine a pfa a songo vhofholowa .
Koporasi ya Khasho ya Afrika Tshipembe , kana South African Broadcasting Services , ndi yone i yoṱhe ine ya vha na ḽaisentsi ya khasho ya lushaka Afrika Tshipembe .
Na muṱa kha u dzika havho na u ḓa havho khothe .
3.3 Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza na u ombedzela nḓivhadzo nga Vho JP Morgan ya u ṋetshedza thikhedzo ya zwa masheleni na i si ya zwa masheleni kha nzudzanyo ya R340 miḽioni nga kha Mbekanyamushumo ya Vhubindudzi ya Khaṱhulokwayo ya Abadali ( EEIP ) .
Ndi maitele afhio ane vha a shumisa u ṱuṱuwedza vhudzheneleli
U phaḓaladza mafhungo , u tshimbidza mafhungo o teaho u ya na vhukati ha vhadzhiamikovhe , ndi mushumo wa ndeme kha komiti dza wadi nahone zwazwino a vha khou shuma zwavhuḓi , u ya nga kuvhonele kwa nnyi na nnyi .
U kona u swikelela izwi zwi ṱoḓa mbekanyamaitele ya zwa ikonomi ine ya pfadza , u konanywa ha khwine ha mbekanyamaitele vhukati ha mihasho na u shuma zwavhuḓi ha nyimele dza ikonomi .
( a ) muṅwe na muṅwe o tholiwaho nga , kana a re mushumeli wa masipala nahone ane a lambedzwa kha mushumo wonoyo we a tholelwa wone kana tshumelo , na muthu we a si iledzwe kha u sa tendelwa uhu hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka ;
Mveledziso dzo khwaṱhiswaho na dzone ndi tshivhumbi .
Afha ndi khethekanyo ya phambano hune Khoro dza tea u ita khumbelo ya u akhiredithiwa .
Zwo ralo , hu nga vha na dza u vhalulula izwi u ya nṱha , ho sedzuluswa nyingapfuma .
Tsumbedzo ya ṱhoḓea idzi na vhuleme zwi nga shumiswa u ḓivhadza maitele a matshimbilele ane wa tea u vha a ndemesa kha mbumbo ya netiweke ;
Arali ṅwana o ḓisendeka tshoṱhe nga ṅwambo wa vhuholefhali ha muhumbulo , ri ṱoḓa :
Senthara ya Ndangulo ya Tshiwo i na bono ḽa u sika ḓorobo ine ya pfesesa na u kuvhatedza maitele a ndangulo ya tshiwo u itela u kona u konḓelela tshiwo na mupo wo tsireledzeaho .
Ro ḓi imisela ri tshi ṱuṱuwedzwa nga pfufho dza nḓowetshumo iyi dzi no livhuha vhukoni :
U dzudzanyululwa ha vhashumi .
U dzudzanya na u ṱola kushumele kwa sekhithara ya vhuendelamashango nga mailto:vtharage@tourism.gov.za
Thaidzo i ḓo fheliswa zwiṱuku nga kha thikhedzo dza vhalambedzi kha thandela dza ṱhoḓisiso .
Mafhungo a Zwino kha Shango
Ndangulo a yo ngo ita kuvhulungele kwone kwa dzirekhodo nga tshifhinga tsho fanelaho u vhona uri zwitatamennde zwa masheleni zwo vha zwi zwone nahone zwo fhelela .
Muhwelelwa a nga si farwe nge a ṋetshedzwa Ndaela ya Tsireledzo .
Kha nḓowetshumo ya biya na veini , u bveledzwa ha mahayani a ho ngo lingana u swikelela ṱhoḓea .
2 . Komiti ya wadi i vhiga nga ha kushumele tshifhinga tshoṱhe kha tshitshavha
Ṱhuṱhuwedzo ndi yo khwaṱhaho kha tshitshavha tsho tiwaho ?
( i ) u ṱoḓisisa , na u lingulula kushumisele kwa maitele a vhashumi na ndangulo ya vhathu , na u vhiga kha khoro ya maanḓalanga na vhusimamilayo ho teaho ;
U tamba matambwa , hu tshishumiswa zwiṱori zwine zwa vha hone zwa sialala , zwirendo , zwidade kana nyimbo sa zwinyanyuli
Musi vha tshi khou imelela zwiṅwe zwa khetho ya vhuḓifulufheli kha sekithara ya tshumelo ya zwa masheleni ya dzingu , hu na tshikhala tsha u aluwa .
U shumisa tshikili tsha u humbula zwo vhoniwaho nga maṱo , ( tsumbo : maḽeḓere , zwivhumbeo , zwishumiswa zwi fareaho ) .
Fhedziha , nga u ita , hoku ndi kuitele ku shumaho u thusa vhathu vha shayaho na u sika tshikoupu na vhuleme ha zwa tinya na u shavha u badela muthelo .
Arali na ita tshuṅwahaya yaṋu ni ḓo swika tshikoloni nga tshifhinga .
Ndi nga mulandu wa zwenezwi zwe zwa itea vhukati hashu tshifhingani tsha kale hune na riṋe sa Maafrika Tshipembe ra pfa ro xelelwa vhukuma nga nḓila i vhavhaho nahone ri tshi kwamea nga u lovha ha Muphuresidennde Vho Magufuli .
Miziamu , dzigaḽari na dzisietha zwa phurofeshinala na vhurangeli ndi zwikungi zwihulwane zwa vhuendelamashango ha mvelele .
Miraḓo i Ṱhonifheaho ,
" Arali muthu a vhona uri o khakha , kana a vhona zwi zwa ndeme ngauri vhaṅwe ngae vha vhona o khakha , a nga ri u ḓo lifha nnga nngu , mmbudzi kana kholomo u sumbedza u ḓisola na u ṱanzwa dzina ḽawe kha mulandu uyo .
Ndi tshifhinga tsha uri ri sedzane na u tshila sa lushaka luthihi .
Vha wanala u bva kha mavunḓu nahone ndi vhathu vhe vha ita zwithu zwihulwane kha shango .
U themendela uhu u ḓo kalwa kha mbadelo ya ṱhanganyelo ya tshelede .
U ṋetshedza tshumelo dza u langula rekhodo , u thaipha maṅwalo na u sala murahu phindulo .
Zwigwada zwa ikonomi zwa madzingu maṱuku maṱanu a khonthinenthe , zwenezwo , zwi tea u khwaṱhiswa .
Thebulu ya 14 i fha tsedzuluso nga u angaredza ya mishumoitwa ya IDP nga nnḓa ha Foramu ya Vhuimeli ha IDP hune vhaimeli vha dziwadi vha tea u ṱuṱuwedzwa uri vha vhe vhasheli vha mulenzhe vho khwaṱhaho kha u luka zwiṱirathedzhi na u dizaina thandela .
Ni fanela u ḓa na mbuvha yaṋu .
Mashumele aya o tendelanwa khao fhedzi kha nyimele dzo khetheaho , na nga murahu ha musi Tshikwama tsha Phuresidennde tsho ita vhukwamani thwii na muthu o itaho khumbelo .
Khabinethe i sedza phanḓa kha u fhaṱa vhushaka ho khwaṱhaho vhu takadzaho vhukati ha mashango aya mavhili .
Hetshi tshifhinga tshi khou dovha tsha ṋea tshiṅwe tshikhala tsha u amba na Miraḓo ya Khorondangi , u pembelela zwo swikelwaho na u tandulula khaedu dza u thomiwa u shumisiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso .
Mulangi Muhulu vha tea u ta tshifhinga tshine ngatsho zwa u ṱolwa kha zwa vhutsireledzi ha muhumbeli zwa tea u senguluswa ngatsho .
Na uri vha zwi ita nga u ralo vha si na mutsiko na u sa pfesesana zwine zwi anzela u sumbedzisa vhushaka vhukati ha vhashumi u bva kha mirafho na / kana vhuimo ho fhambanaho .
U sa shuma zwavhuḓi ha vhurangeli ha u lwa na u tambudza ho ṱanganyiswa nga u sa vha hone ha u ela hu shumaho ha vhunzhi ha mbekanyamushumo , hoṱhe kha sekhithara ya phuraivethe na ya muvhuso .
Maitele ndi a uri zwikolodo zwo itwaho hu tshi itelwa zwithu zwine zwa si vhe mulayoni nga zwigwada zwine na zwone zwa si vhe mulayoni a zwi tevhedzwi .
MP dzi tea u bvisela khagala mbuelo dzadzo dza masheleni kha redzhisiṱara i ne Phalamennde ya i anḓadza luthihi nga ṅwaha .
Khwiniso dzi ḓo katela mvusuludzo ya sisiṱeme ya themamveledziso ya nḓisedzo ya maḓi na mvelaphanḓa ya nyengedzo ya zwiṅwe zwiko zwa maḓiṱhavhela u itela u engedza nḓisedzo ya maḓi a Mulambo wa Ḽigwa .
( Tshikhala tsha 0,5 u ya kha 2m tshi ḓo ita uri vha tsireledzee kha marotha mahulwane )
Imeiḽi
Tshumelo idzi dzi katela ṋetshedzo ya muḓagasi na ṋetshedzo ya mavhone a zwiṱaraṱa na vhupo .
Mutheo wo khwaṱhaho wa themamveledziso ya ndaulo ya zwa poḽitiki we vha u tea wo sala u wa tshoṱhe , nahone riṋe sa vundu ri ḓo dzula ri tshi livhuwa u shela mulenzhe havho .
U khwaṱhisedza mutakalo wa tshitshavha nga u lwa na vhushai na u ita uri tshumelo dza mutheo na zwiimiswa zwi wanale , u swikelea na u sa ḓura ;
Tshifhinga tsho ṋewa mafheloni a sesheni iṅwe na iṅwe tsha u haseledza nga ha mbudziso dza asainimente dzo fanelaho , na uri vha ṅwale phindulo dzavho ( kha vha sedze Tsumbatshifhinga yo Themendelwaho kha siaṱari ḽa 12 ) .
Matshimbidzele a tshiofisi a ya tsireledzo ya lushaka a vhonala a tshi nga o lingana kha u tsireledza lushaka ulu ; ngauralo ḽidzinginywa ḽa u bviswa kha mutevhe izwo ḽi dovha ḽa tikedzwa nga nḓila ya sainthifiki .
Ri ḓo dovha hafhu ra sa tendele vhaṋe vha zwipoto vhane vha rengisela vhana halwa .
Ri dovha hafhu u dzula ri tshi vhilaedzwa nga tsireledzo na vhutsireledzi nga tshifhaṱo tshi re murahu ha Vhusimamilayo .
Mulayo , u dzhielaho nṱha u bvelaphanḓa ha thekhinoḽodzhi , u tama u livhana na u engedzea hu shushaho kha vhugevhenga vhu thuswaho nga khomphuyutha na u sa shumiswa zwavhuḓi ha ndingedzo idzi dza thekhinoḽodzhi .
2.7 Zwidodombedzwa zwine zwa ṱoḓea u itela u ita nyambedzano dza u pfukisa zwishumiswa na thendelano dza u kovhekana mbuelo 16
Tshililo tsha vhudzulo ha zwitshavha , ha vhathu vha miholo ya fhasi na ha vhathu vha miholo ya vhukati tsho vhonala nahone hu ḓo thomiwa thandela dzo teaho dzi re vhuponi honehone hu re na vhudzulo ha vhathu ho vanganaho .
U engedzea ha vhutshinyi he ha itwa nga tshifhinga tsha tshiṱereke tsha vhalindi ho vha ho tea u ri sumbedza uri nḓowetshumo ya vhalindi a si ine ya tea u tendelwa uri i vhe fhedzi fhasi ha ndangulo ya phuraivete kana i vhe tshithu tsha phuraivete .
8.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha avho vha si na akhaunthu dza bannga uri vha dalele matavhi a Poswo dza Afrika Tshipembe ( SAPO ) dza tsinisa navho uri vha vule akhaunthu dzavho .
h ) maṅwalwa a vhudavhidzani na milaedza ya ndeme .
Mbekanyamaitele ntswa tharu dzo ṱanganedzwa , nthihi kha themamveledziso ya fisikhaḽa , aḽuminai na kha digirii dzo kovhekanwaho .
Muvhuso u ḓo vhona uri mbekanyamaitele ya IP i ṱhonifha pfanelo dza ndaka sa zwe zwa kateliswa zwone kha Ndayotewa ngeno hu tshi khou lingedzwa u ita ndinganyiso dzo teaho na dzangalelo ḽa tshitshavha na u fhindula kha vhutumbuli vhu songo ḓoweleaho na mveledziso ya Afrika Tshipembe .
Vhafumakadzi vhane vha ambara zwiambaro zwine zwa vhonadza vha ḓikungela u tzhipiwa .
U humbulela hoṱhe he ha itwa musi hu tshi khou vhewa mitengo na mbuelo hu fanela u bviselwa khagala , hune mbuelo dza sa kone u vhalea , hu ḓo ṱoḓea mbuletshedzo yo fhelelaho ya idzo mbuelo .
U ṱhobila nga mulenzhe une a sa u shumisese
Tsha ri , " Ndi khou ya u vhofha kholomo nga hangeno .
Muraḓo o ita khumbelo sa afha mutsiko munzhi kha vhulanguli nga hune ha konadzea .
SITE ndi muthelo wa vhashumi u theliwaho arali muholo u ne vha u wana tshikwamani u tshi swika R60 000 .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari ya ene muṋe . mafhungomatsivhudzi re na zwi no tou vhonwa nahone zwo tou ṅwaliwa .
A hu na na kha nyimele na nthihi ine u lwela u swikelela zwipikwa zwa poḽitiki nga dzikhakhathi zwa ḓo ṱanganedzwa , nahone vha sumbedzisa uri vha tea u ṱanḓavhudza thikhedzo ya poḽotiki na ya u ḓivhea u itela thendelano ya mulalo .
3.1 . Khabinethe yo dzhiela nzhele muvhigo wa mawanwa a tsenguluso ya NDP nahone i ḓo lingedza u vhuedzedza mvelaphanḓa kha u shela mulenzhe ha muvhuso kha Bono ḽa 2030 .
U fhandekanya hu ḓo thivhela u ṱangana ha mirafho hu sa ṱoḓei ha mirafho zwine zwa ḓo ita uri " zwi konḓese u vhulunga phambano dza poḽitiki na dza matshilisano dzi re dza ndeme vhukuma " .
Khwaṱhisedzo i kha u linganyisa ṱhahelelo-vhushayasia ha ṱhanganelano ya mbuelo-tshinyalelo nga tshifhinga tsha vhukati u itela u khwinisa zwiṱuṱuwedzi zwa u bindudza na u shuma .
13.3 NAP i ḓo shela mulenzhe kha na u khwaṱhisedza vhutevhedzeli ha muvhuso kha mishumo yayo kha mashango a dzitshaka , lushaka na kha dzingu , nga maanḓa kha Buthano ḽa Dzitshaka nga ha U fhelisa Maitele Oṱhe a Khethululano nga Muvhala na Thendelo ya Durban na Mbekanyamushumo ya Mushumo yo ṱanganedzwaho nga UN nga murahu ha Khonferentsi ya Vhuraru ya u lwa na Tshiṱalula nga Muvhala ( WCAR ) ye ya farelwa
Mavhengelemaṱanganeli , zwikolo , dzikiḽiniki na senthara dza zwitshavha zwi ḓo shumiswa sa beisi dza u phaḓaladza mafhungomatsivhudzi na fulo .
Sa izwi vha tshi ḓivha mafhungo a ṱhuṱhuwedzo , tsireledzo na u ṱhonifha Pfanelo dza Vhathu a tsini na riṋe vhukuma .
Khamphani dzi langwaho nga muvhuso dzi ḓo ṋetshedza zwikili kha vhugudiswa na u gudisa mishumo kha vhane vha khou ṱhaphudza pfunzo dzavho zwine ri khou ṱuṱuwedza uri zwi engedzwe .
A vha kombetshedzei uri vha saine konṱiraka ntswa na vhashumi vhavho .
Ndi zwa ndeme u wana zwililo zwa tshitshavha phanḓa ha musi thandela i tshi thoma kana u thomiwa ha mushumo wa mveledziso kha vhupo .
Mbekanyamushumo ya u fhelisa zwikolo zwa mavu i khou ṱanganyiswa na dziṅwe mbekanyamushumo u ita uri vhutshilo vhu leluwe kha vhana vha zwikolo zwa mahayani shangoni ḽashu .
Davhi ḽi ḓo shuma hu na tshumisano na zwitshavha zwapo khathihi na masia a lushaka , a vundu na masia apo a Muvhuso u itela uri u ṋetshedza thememveledziso yavhuḓi kha tshitshavha i ṱanganedzeaho , yo dzulaho zwavhuḓi nahone ya vhukuma kha vhathu vha mahayani .
Hu ḓo vha na u fhungudzea hu vhonalaho kha vhathu vhane vha shuma mishumo i re khombo , na u engedza zwikhala zwa mushumo kha vhoṱhe , nga maanḓa vhaswa .
U fhaṱiwa ha fhethu ha u kunakisa maḓi na uri u dzheniswa ha dziphaiphi dza u bva Vhubvaḓuvha ha Kalahari u ya Mier ho fhela , zwa u fhaṱiwa ha Jozini Pongolapoort na Damu ḽa Gariep hu khou fhela .
Nga vhanga ḽa zwiitisi zwo fhambanaho , hu tshi katelwa reithi ya nyaluwo ya ikonomi i ongolowaho shangoni , u engedza ṱhoḓea kha zwiko zwa muvhuso na miṅwaha ha fumi ya u salela murahu kha ndambedzo , SU i na muhumbulo wa uri pfunzo ya nṱha ya mahala a i konadzei zwa zwino .
Ndo wana makumedzwa ayo a ndeme a tshi thusa nahone o pfuma vhukuma .
Ndima iyi i dovha ya tendela u kombetshedzwa ha Afrika Tshipembe sa zwe zwa tendelaniwa khazwo zwenezwino kha Nagoya Protocol nga ha Tswikelelo kha Zwiko zwa Dzhenetiki na u Kovhekana hu sa Dzhii sia hu Linganaho ha Mikovhe i bvaho kha u shumiswa hazwo ( nga u pfufhifhadza i vhidzwa u pfi Nagoya Protocol nga ha ABS ) .
Tshumisano ndi maitele nyito ya vhathu vhavhili na uri arali mahoro oṱhe a tshi vhona ri anga vhuelwa kha mutambo kana thandela vha ḓo shuma vhoṱhe uri vha i khunyeledze .
Nga tshifhinga tsha ṱhahelelo , vha fanela u iledzwa sa vhaṅwe .
Thasululo ya tshifhinga tshipfufhi u ya kha tsho linganelaho , kha thaidzo ya kufarelwe na kulaṱelwe kwa mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a re khombo i tea u bveledzwa .
U ṱuṱuwedza vhuṱumani ha thekhinikhala na vhuvhambadzi na u thoma mabindu o ṱanganelaho vhukati ha vhoramabindu vha vhafumakadzi muvhuso wa lushaka , dzingu na dzitshaka u tikedza vhurangeli ho ḓitikaho nga tshitshavha ;
Zwenezwo , ri tea u dzhia muvhigo uyu hu si na tshilengo .
Vha fanela u dovha vha ṋetshedza izwi zwidodombedzwa arali vho dzhia tsheo ya u tendela muṱoḓisisi tswikelelo kha zwiko zwavho zwa zwi tshilaho zwapo .
Dziholo dzi fanela u dzhiwa sa dziṅwe dza senthara da tshitshavha , u fana na zwikolo na mimakete .
Ndi khetho vhukati ha u fhiriwa nga tshanduko ya thekhinoḽodzhi kana u i langa uri i ri shumele kha ṱhuṱhuwedzo ya mveledziso .
U pfumbudzwa hu a ṱoḓea kha vhakhantseḽara tshifhingani tsha ḽiga ḽa ndugiselo , u itela u vha na vhuṱanzi ha uri vho ṱalutshedzwa zwithu nga ngona nahone vha pfa vha tshi ḓifulufhela mushumoni wavho .
Muthu u tea u ita nyonyoloso minetse dza 30 nga ḓuvha .
1.3.2 Ndima 7 i na magumo a ṋeaho luṱaledzi lwa maitele a vhukwamani ho itwaho musi hu tshi bveledzwa muhanga wa mbekanyamaitele .
Kha vhuṅwe vhupo , mithelo i badeliswaho ya u kuvhanganya malaṱwa a i lingani u badela mutengo wa tshumelo ya u kuvhanganya .
Vhukando he ra vhu dzhia zwino ha u fhelisa zwiito zwa vhuaḓa na u hwedza vhuḓifhinduleli avho vha kwameaho zwi ḓo ṱavhanyisa musevhe wa tshanduko ya ikonomi i sa ṱahedzi tshithu ine ra i ṱoḓa .
Zwa u thoma u shumiswa ha uno mulayo zwi ḓo thusa vhukuma kha u ita uri milandu i khou sengiswa nga nḓila yavhuḓi , uri avho vho ponyaho vha khou tsireledzwa khathihi na hu khou vha na zwine zwa nga thivhela muthu ane a khou humbula u ita vhutshinyi uri a si tsha bvela phanḓa .
Vhusunzi vhu tevhela nḓila .
Ro ṱoḓa nahone ndi a tenda ra wana thikhedzo u bva kha muṅwaleli wa sekhithara yashu na mbekanyamushumo dzashu .
mpfu dzine dza itea musi muthu o fariwa kana a tshitokisini ;
Pulane ya muhanga yo itwa nga u khwinisa pulane ya muhumbulo .
Mulayo wa u sedzulusa tshifhinga tshoṱhe na u vhigela murahu kushumele a u dzhielwi nṱha nga nḓila iyi .
5.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe zwitshavhani , ho katelwa mabindu mahulwane na zwiimiswa zwa muvhuso , u tikedza vhurangeli hune ha vha ho sedza kha u fhungudza u salela murahu ha themamveledziso dza zwikolo zwitshavhani zwi shayaho .
Ri nga gomedza khethekanyo iyi nga mahumbulwa a uri poḽotiki dza katela zwi tevhelaho :
Sa afha ha tshi ḓo zwi ḓivha , phimo nyangaredzi dza muthelo wa koporasi dzo fhungudzwa , u thoma u shuma ha tshiṱirathedzhi tsha u kukumedza ha vhubindudzi na khiredithi ya muthelo wa u thola zwo livhiswa kha u ita uri shango iḽi ḽi vhe vhuyo ha vhubindudzi vhu funeswaho .
Ndivho ya Maimo a Fhasisa ndi u lavhelesa nḓisedzo ya tshumelo nga nḓila i leluwaho musi vha tshi vhea maimo a fhasisa a u ela nḓisedzo ya tshumelo .
Ndi tama u tamela vhashumisani na nṋe vha re kha Gwama ḽa Vundu mashudu mavhuya musi vha tshi shuma vho sedza tshipikwa itshi .
Kha ṅwedzi uyu wo livhiswaho kha vhafumakadzi , ri tea u dzhiela nzhele u shela mulenzhe havho kha u vhulunga mupo washu .
Pulane i anzela u bveledzwa nga tshifhinga tsha dzulo ḽa vhupulani ha tshiṱirathedzhiki ḽi katelaho vhalangi vhahulwane na vhaṅwe vhashelamulenzhe kha muhasho .
( 1 ) Vhathusa Muphuresidennde na Dziminisiṱa vha na vhuḓifhinduleli kha maanḓa na mishumo ya khorotshitumbe ye vha i ṋewa nga Muphuresidennde .
Ikonomi khulwane yo ṱanḓavhuwaho yo ḓisendeka nga maanḓa kha zwa vhubveledzi , Muvhuso na tshumelo dza tshitshavha , vhuendi nga zwikepe , mbambadzo na vhuendelamashango .
Ri dovha hafhu ra vha na tshikhala tsho khetheaho kha zwa geseluḓi i sa tshinyadzi mupo musi ho sedzwa zwiko zwashu zwa masana a ḓuvha na muya zwine zwa vha zwa maimo a nṱha ḽifhasini khathihi na thekhinoḽodzhi yapo na vhukoni .
( iv ) Khothe dza sialala dzi tea u ṋewa maanḓa u ṋea tshigwevho tsha faini na tshigwevho tsho fhahewaho .
Muhasho wo ita mvelaphanḓa i vhonalaho kha sia ḽa mveledziso ya mbekanyamaitele .
Zwenezwo , mitsiko ya u gonya ha mitengo kha mashango ayo a yo ngo fhungudzwa sa afha i kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Bodo ya Senthara i na vhuḓifhinduleli kha Minisiṱa wa Ndaulo ya Tshumelo ya Muvhuso .
Vhasaini vha ḓo ita nga hune vha kona u fhungudza masiandaitwa a si avhuḓi kha ikonomi , mupo na matshilisano ane vhuendelamashango ha nga vha nao , na u alusa mbuelo khulwane ya ikonomi ya vhadzulapo .
Ri dovha hafhu ra dovholola muhumbulo wa uri a hu na tshiitisi tshine tsha nga tikedza nga mbuno i pfalaho zwiito zwenezwo zwa vhutherorisi , nyito dzo raliho dzi shuma u lwa na zwiitisi zwine vhatshinyi vha khou lavhelela u wana thikhedzo khazwo .
Milayo ya Batho Pele i nga shumiswa sa tshikalo tsha ndeme tsha komiti ya wadi u kala na u ṋetshedza muvhigo kha tshumelo ya masipala , nga maanḓa tshumelo ya ' khauntharani ' .
- Muḓagasi une wa lavhelelwa u vha 4 000 MW u bva kha thandela dzine dza bveledza muḓagasi kha zwiṱitshi zwa muḓagasi zwo ṱumanywaho na netiweke ya nḓisedzo ya muḓagasi wonoyo kha sekhithara ya zwa migodi ,
Vhunga maitele e ra thoma o no vha tsini , sa Khomishini ya Heher , Tshigwada tsha Dziminisiṱa tshi Shumaho , miṱangano na matshudeni , yunivesithi na vharangaphanḓa vha Vhupfumbudzi na Pfunzo dza Mishumo ya Zwanḓa Magudedzini khathihi na tshitshavha zwatsho , ri ḓo wana zwishumiswa zwi itaho uri mbekanyamaitele dzashu dzi ambe .
Tshiwo tsha CBP tsha 17 : Mafhungotsivhudzi a u pulanela mvelelo dza ndeme o kwakwanyiswaho ( vhunga zwo ṅwaliwa kha Khethekanyo 3 ya pulane ya wadi )
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha na pulane yo ṱanganelaho ya masipala notsi dza khoso
Heyi mivhigo i fanela u katela zwidodombedzwa zwa zwipiḓa zwa masheleni o no shumiswaho .
Muraḓo muthihi wa komiti u tea u pfumbudzwa sa mutshimbidzi .
MUTUMBU WA TSHIṰORI Ndumeliso a ri bugu yawe yo kherulwa naho ri songo vhuya ra vhona muṅwe muthu o fara bugu yawe .
Hu tea u vha na vhushaka vhukati ha bulayo na u pomokwa vhuloi .
Dzithebuḽu dzi re afho fhasi dzi vhiga nga ha u kona u swikelela ha u thoma Pulane ya Khwiniso ya Nḓisedzo ya Thumelo .
o Zwitatamennde zwa zwino zwa Masheleni zwa Ṅwaha ( zwa ṅwaha wa zwa masheleni wo fhiraho ) .
Khabinethe i khou ita khuwelelo zwitshavhani uri zwi shume na muvhuso na mazhendedzi a tsireledzo ya mulayo u fhelisa tshumiso mmbi ya zwidzidzivhadzi zwitshavhani , zwine ndi zwone zwivhangi zwa tshivhalo tsha thaidzo dza matshilisano , hu tshi katelwa na pfudzungule kha vhafumakadzi na u tambudzwa ha vhana .
Kha vha vhone uri tshikalo tsha zwiḽiwa zwavho a si tshihulwanesa vha langule na kuḽele kwa mapfura , muṋo na swigiri .
MBUDZISO 1 Kha vha ite mutevhe wa zwishumiswa zwa u ela zwine zwa tea u dzheniswa kha pulane ya nḓisedzo ya tshumelo u itela u khwaṱhisedza kushumele kwa nḓisedzo ya tshumelo kha masipala wavho .
Vhashelamulenzhe vho fhambanaho vho fhindula mbudziso iyi nga nḓila dzilenaho .
2.3 . Khabinete yo ḓivhadza dzi 31 Ṱhangule 2013 sa datumu ya u fhedza kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe malugana na dzitshavhi dza Angola dzine dza kwamea .
Zwikhala zwi re hone zwa Vhaswa
Vhukati ha tshikhala tshiḽa na zwino , maḓi manzhi o ela nga fhasi ha buroho .
Zwinepe zwi dzhiwa tshikhalani zwo fodwa na vhunzhi ha data dzo kuvhanganywa u ṱavhanyisa thandela .
Zwikili zwa u ṅwala
U sudzulusela mutumbu matungo sa , u posa bola matungo kha tshauḽa na kha tsha monde sa kha ragabii Mitambo
Honeha , ṱhogomelo i fanela u kona u ṋewa makumedzwa ane a nga tendela vhofholowa kha mbadelo ya maḓuvha a vhulwadze hune vhashumi vha wana mbuelo dza dzilafho dzo katelaho zwoṱhe .
Kha vha shumise notsi dza khoso 2 , 2.2 u vha thusa nga murahu ha u wana mivhigo u bva kha zwigwada .
Muinga pfuma u dzheniswaho kha zwikolodo zwa vhorabulasi u tea u sumbedza phimo dza maragani na uri a u tei u fhungudzwa nga mutikedzelo wo livhanaho .
Sambula ya 750 miḽiḽitha ine muingameli a ḓo i bvisa kha tshibveledzwa tshi rumelwaho
Mvelelo dza vhutshinyi kha vhone kana muṱa wavho dzi ḓo bviselwa khagala khothe kana vha ḓo ṋewa tshifhinga tsha u ṋea vhuṱanzi khothe , kana muvhigo wo itwaho nga vhomakone kana vhaḓivhi wa rumelwa khothe nga tshifhinga tsha u ṋea tshigwevho ; na
ZWIKILI : Nḓivho ya sekithara ya muvhuso wapo khathihi na mulayo wa vhukuma ; vhupulani na zwikili zwa u dzudzanya zwithu ; vhukoni ha u ṱoḓisisa zwithu zwavhuḓi , matshilisano avhuḓi na zwikili zwa u ita nyambedzano ; vhathu , vhurangaphanḓa na zwikili zwa u langa ; u kona nyambedzano zwavhuḓi na u vhiga nga u tou ṅwala ; lutamo na u ḓilugisela u shuma awara nnzhi na u shuma fhasi ha mutsiko .
Naho hu si na tshivhumbeo tsho tiwaho tsha vhupfiwa vhu livhiswaho kha komiti , vhu tea u vha ho humbulwa zwavhuḓi nahone vhu tshi vhalea nga vhulelu .
Muhasho wo bveledza muhanga wa u eletshedza tshiimiswa tsha tshumelo dza mutakalo dzo sedzaho mulwadze ngei Western Cape .
Tshigwada tshine tsha khou ḓa tsha vhaofisiri vha muvhuso na vhomabalane , vhavhambadzi , vhadededz na vhaminisiṱa , tsho shuma mushumo wa ndeme .
o talelwaho nga fhasi . ndi ḽa ndi ha Sam
Hu na nḓowetshumo dza u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi dzo fhambanaho dzine dzi a ḓivhea nga maanḓa ngei Gauteng , zwi tshi khou itiswa nga vhutsini ha vundu na fhethu ha u bveledza zwa vhulimi hu hulwane na mimaraga .
U thoma phungudzo ya khovhakhombo ya tshiwo i shumaho na zwiṱirathedzhi zwa phungudzo khulwane hu katela :
Riṋe ri re muvhusoni ro vha ri khou eletshedzana u humbula nga ha nḓila ntswa dza u livhana na dziedzi .
Ri dededzwa nga zwe Vho-Madiba vha amba vhe bogisini , uri nahone ndi tshi tou topola :
U ita mushumo wa ndango kha mishumo yoṱhe na mveledziso ya vhuṋe fhasi ha vhulavhelesi hawe u itela u vhona uri ndivho dza dzangano dzi a swikelwa na u dzhia ḽiga ḽa u khakhulula arali zwo tea .
U dzhielwa nzhele hu ḓo dovha hafhu ha ṋewa kha mbudziso arali khiraitheria i tshi fanela u vha yo sedza tshiimo ka konṱiraka .
Mushumo wa ndaulo nga u angaredza u itela vha ndaulo ya vhuongi na mveledziso ya vhashumi .
Pfanelo dza pololitiki na dza vhadzulapo- hedzi ndi mbofholowo dza muthu dzi ngaho pfanelo ya u ṱhonifhiwa , ndinganyiso na mbofholowo sa mbofholowo ya vhupfiwa , dzangano , vhurereli na vhudzheneleli na u khetha muvhuso wavho .
Tsenguluso ya Ḽifhasi ya nga murahu ha Tshifhinga ya vha ha UN i ḓo sengulusa muvhigo ngavhuya ṅwaha uno .
Ndi muredzo wa fhasisa une wa badelwa murahu fhedzi .
Hezwi zwi ḓo ita uri tshitshavha nga u angaredza tshi zwi ḓivhe .
U lavhelesa na u tshimbidza tshumiso ya vhupulani ha tshiṱirathedzhi nga ngomu kha muhasho .
Hezwi zwi nga swikelelwa nga u fara tshumiso i sa shandukiho ya muvhusonyangaredzwa nga ndemenzudzanywa lwa miṅwaha mivhili .
Zwithithisi zwi anzela u tshimbilelana na u sa vha hone ha tshifhinga , luambo , phosho na u sa hone ha khontheina dza mishonga .
Nyito dza nzudzanyo mbili dza ndeme nahone dzo ṱumanaho dzi a ṱoḓea u bva kha zwipikwa u ya kha nḓisedzo .
Haya malwadze a phaḓaladzwa nga nḓila yo leluwaho na kha maṅwe mavunḓu .
Khabinethe ngauralo yo ṱanganedza NAP kha U lwa na Tshiṱalula nga Muvhala , Khethululano na Muvhala , Vengo ḽa Vhabvannḓa na U sa Konḓelelana u ḓo i swikisa kha UN .
Kha vha thivhele u vha na bada dzi gumaho kha mavu a si na tshithu kana a songo bveledzwa tshoṱhe .
Muvhigo u ḓo itwa uri u wanale kha webusaithi ya Muhasho wa Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele ( www.dpme.gov.za ) .
Afho fhasi ndi thebuḽu i nweledzaho Zwipikwa zwa Ndinganelo ya Mushumo kha tshikhala tsha miṅwaha mivhili .
Vairasi ya HIV i a phaḓalala u bva kha muthu u ya kha muthu nga nḓila dzo vhalaho , fhedzi nḓila yo ḓoweleaho ndi ya vhudzekani , hune mufarakani muthihi o kavhiwa .
Tshitatamennde itshi tsha Tshidzumbe tshi shuma kha saithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka na u langa u kuvhanganywa na kushumiselwe kwa data .
Ndi ri u vha na mulandu , munna , nga uri ho vha u vha na mulandu zwe zwa vha ṱuṱuwedza .
U dzhenelela kha nyolo na u thoiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso zwi bveledza muya wa vhuṋe vhukati ha vhadzheneleli zwi khwaṱhisaho u ya phanḓa .
Arali hu na mafhungo o dzumbiwaho , ḽiga iḽi ḽi na ndivho ifhio nahone hu na u sumbedza mbuelo ya nnyi na nnyi i re khagala nga kha u dzumba ayo mafhungo ?
Kha u thivhela vhufhura na u ṱuṱuwedza mikhwa ya kuvhusele , Muphuresidennde Vho Zuma vho saina Mulayo wa Tshumelo ya Ndaulo wa ṅwaha wa 2014 uri u vhe mulayo , une kha miṅwe wa thivhela vhashumi vha muvhuso kha u ita vhubindudzi na Muvhuso .
Zwi sedzeswaho khazwo nga maanḓa kha hoyu Mulayotibe wa Khwiṋiso ndi uri hu kone u engedzedzwa u shuma ha Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika huṅwe na huṅwe kha dzhango ḽa Afurika na kha zwiṱangadzime zwa lwanzheni .
Mutengo une wa tea u badelwa u ḓo vhewa u ya nga ṱhoḓea dza ṅwana na tshiimo tsha masheleni tsha vhabebi .
Mishumo yo vhetshelwaho mihasho ya muvhuso kha ḽevele ya muvhuso wa vhukati i nga khethekanywa ya vha :
Zwi dovha zwa vha khagala uri ri nga kona u shuma khwine u fhira zwe ra ita siani ḽa tsiko ya mishumo ine muthu a ḓithola ene muṋe kha mabindu maṱuku na maṱukusa .
Mulayo wa ndangulo ya zwiwo zwa mutshinyalo zwa dzitshaka na zwa lushaka na zwone zwi tea u thoma u ṱanganya khumbudzo dza khonadzeo ya tshanduko ya kilima kha khombo ya zwiwo zwa mutshinyalo kha maṅwalo a mbekanyamaitele ya tshifhinga tshiḓaho .
Nga maanḓa vhafumakadzi vhane vha khou bvelela u ḓa u ḓiambela ; u amba sa vhaiti , sa vhadzheneleli vha imaimaho na vhaponyi vha vhukuma vha u pfukwa ha pfanelo dza vhathu .
Zwino itani sikene tsha tshirendo itshi .
Zwifhinga zwo fanelaho zwoṱhe nga tshifhinga itshi na nga murahu , De Villiers na muṱa wawe vho vha nahone vha kha ḓi vha dzula fhethu henefho kha tshifhaṱo .
Miri na yone yo ṱavhiwa u mona na mudavhi .
Mbadelo dza vhuendi ha vhatshimbidzi vha masipala na vha wadi ;
1.1.1 Vhurangaphanḓa ha sialala vhu na mushumo muhulwane nahone wa ndeme kha zwitshavha zwa sialala u elanaho na ndangulo ya vhulamukanyi .
Vhanna na vhafumakadzi vho ambaraho zwa lutombo , vha re na vhuḓifari havhuḓi , mikhwa yavhuḓi na u fulufhedzea ndi vhone thikho ya vhupholisa na uri vha vha ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo iṅwe na iṅwe ya phurofeshinaḽa .
Nga nḓila yeneyo komiti ya thandela i themendela uri u valelwa , naho hu tshi nga vha ho fhahewa lwa tshifhinganyana kana lwa tshoṱhe , a hu ngo tea u vha tshiṅwe tsha zwigwevho .
Ṱalutshedzani , u ṋea tsumbo , ṱhoḓea ya khwiniso kha shedulu .
Khabinethe yo rumela maipfi a u fhululedza na u tamela mashudu kha :
5.9 Vha nga amba na muimeleli wavho nga ha mulandu , nga maanḓa arali vha tshi ṱoḓa u vhila ndiliso malugana na tshinyadzo kana mafuvhalo a muvhilini naa muhumbulo ;
( d ) Aphiḽi i tea u itwa hu sa athu u fhela maḓuvha a ( 60 ) kana arali nḓivhadzo kha avho vhane vha kwamea i tshi ṱoḓea u ya nga khethekanyo ya 49 ( 1 ) ( b ) ya
1 . Khabinethe yo ṱanganedza Mvetomveto ya Nḓivhadzamulayotibe yo Sedzuluswaho nga ha Mbekanyamaitele ya Vhuendi ha Lushaka ine ya ḓo anḓadzwa u itela u wana mahumbulwa a tshitshavha .
Miraḓo ya tshigwada i fanela u voutaela mvelelo tharu dza nṱhesa dzine dza .
Miraḓo yoṱhe i tea u shuma na u tendelena kha uri mafhungo aya a nga davhidzisiwa hani kha vhakhethi .
Vhafari vha thikhithi na avho vhe vha vha vha si na thikhithi vho thivha gethe ya " VIP " lwe zwiendedzi zwa sa tsha kona u swika tshitediamu .
U lavhelesa maitele a u ṋea dzithekisi masheleni manzhi na thandela dzoṱhe dza lushaka na dza vundu dzi re vunduni .
( 1 ) Mahoro a re na vhaimeleli kha vhusimamilayo ha vunḓu a tea u vha na vhurumiwa kha vhurumiwa ha vunḓu hu tshi tevhelwa nḓila yo bulwaho kha tshipiḓa tsha B tsha Muengedzo wa 3
Ngudo dzo sumbedza zwipiḓa zwihulwane zwa ṱhoḓea i songo swikelwaho kha vhathu vhanzhi .
Maiti a si na zwiitwa a a kona u shuma mafhungoni a no amba .
Nyimele dza vhufuwi dzi teaho u lavheleswa vhukuma dzi katela thungo ya vhubvaḓuvha devhula ha Phendelashango ya Vhukovhela na dzingu ḽa Karoo nga ṅwambo wa nyimele dza gomelelo .
Zwikimu hezwi zwa magavhelo , arali zwa thomiwa , zwi ḓo sumbedzwa kha mugaganyagwama wa ṅwaha sa zwirengwa nyengedzedzwa .
Ho vha na mvelaphanḓa dzo itwaho kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho kha u fhungudza tshiimo tsha vhutshinyi vhuhulwane u fana na u vhulaha , vhugevhenga , vhutshinyi ho livhanaho na vhafumakadzi , vhana na zwiṅwe zwigwada zwi kundelwaho , fhedzi zwi nga ḓi vha nṱha naho zwi songo ṱanganedzea .
Ndivho ya Mulayo ndi u vhona uri zwiko zwa maḓi zwa Afrika Tshipembe zwo tsireledzea , zwi a shumiswa , zwa bveledzwa , zwa londolwa , zwa langiwa na u laulwa nga nḓila ine zwa dzula zwi hone na ya u sa dzhia sia , u itela u vhuelwa ha vhathu vhoṱhe .
Musi ngona idzi dzoṱhe dzi nga shumiswa nga u tou ita nga zwanḓa , tshivhalo tsha zwishumiswa zwi nga shumiswa u vhea iṱo shedulu ya thandela nahone zwi nga fhambana u bva kha sipredeshithi u ya kha sofuthiwee ya u ita shedulu ya thandela ya maimo a nṱha u fana na Thandela ya Microsoft .
Matshimbidzelwe o ṱanganaho ha ṋetshedzi tshikhala tsha lutamo lwau iwe muṋe kha u shumana na zwa muthelo .
U sumbedza pfanelo dza vhathu vhoṱhe vha shango na u khwaṱhisedza ndeme dza demokirasi dza tshirunzi tsha muthu , ndinganyiso na mbofholowo , wa ṋetshedza uri muvhuso u tea u tsireledza , u ṱuṱuwedza na u swikelela pfanelo dzi re kha Mulayo wa Pfanelo dza Vhathu .
Masipala u ṋea maanḓa dzi khantseḽara dza wadi na komiti dzawi a u tshimbidza maitele a u pulana ane a ḓo konisa komiti iṅwe na iṅwe u thoma mandeithi wa tshifhinga tshayo tsha ofisini .
Mishumo ya vhuendelamashango kha tshiṱirki yo pimiwa , nga nnḓa ha uri tshiṱiriki tsho naka lwa tsiko na u fhambana ha munanguludzo wa zwigwada zwa mvelele zwi re na khonadzeo khulwane ya u tshimbila na vhuendelamashango ha mvelele .
Ri ḓo tikedza nungo dza u ṱavhanyisa ṱhanganelo ya zwa poḽotiki na zwa ikonomi nga dzingu ḽa SADC , na u alusa mbambadzo na u bindudza nga ngomu ha dzingu .
Nyambedzano dzi ḓo sedza ṱhoho tharu dza ndeme : " U sika Vhushaka ha zwa Ikonomi ho Khwaṱhaho " , " U sika Thandela dzo Ṱanganelaho " na " U shumisana kha Sekithara dza Matshilo na vhulondoli ha vhathu . ' '
Mulayo wa Phalamennde u tea u ṋea nḓila ya u khwinisa Mulayotibe wa tshelede phanḓa ha Phalamennde .
Vhukoni ha u tshimbidza na u dzudzanya .
Gumofulu ḽa R4 001 nga muunḓiwa na R11 204 nga muṱa nga ṅwaha
Arali muthu a sa koni u ḓadza fomo yo tiwaho nga uri ha koni u ṅwala kana u na vhuholefhali , muthu uyo a nga ita khumbelo nga mulomo kha DIO .
Nga murahu ha miṋwedzi ya rathi arali hu songo vha na mbilo dza vhukuma dzo itwaho tshfhingani tsha miṋwedzi ya rathi nahone arali ho vha hu lwa u thoma a tshi dzhielwa thundu mukolodi a saathu u vhuya a vhonwa mulandu wa vhuṅwe vhukhakhi .
U shuma na khonani - muṅwe u kungulusela bola kha muṅwe , muṅwe a i rahela murahu i sa athu u ima u kunguluwa
Tshumelo ya vhuvhudzisi i ḓo ṋetshedzwa kha vhuongelo ha dzingu na tshiṱiriki , vhune ha katela :
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza u bviswa ha Saveyi Guṱe ya Miṱa ya 2016 , ine ya isa phanḓa na u sumbedza mvelaphanḓa kha u shumiswa ha mbekanyamushumo dza muvhuso u itela u khwinifhadza matshilo a maAfrika Tshipembe , nga maanḓa zwitshavha zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa i kale .
Kha miṅwaha mivhili ya u thoma ṱhuṱhuwedzo yashu ya maṱaṱa a vhubindudzi , ro kuvhanganya R664 biḽioni nga kha vhubindudzi ha u ḓivhofha , vhune vhu fhira hafu ya tshipikwa tshashu tsha miṅwaha miṱanu tsha R1.2 thiriḽioni .
Pulane i tea u vha na zwipiḓa zwiraru :
Hu si na musudzuluwo wa muvhili : u vhumbuluwa , u dembeteta , u tatamuwa e eṱhe na musi e na khonani .
1.14 . Khabinethe i sathula khakhathi , u pwashekanya na u fhisa themamveledziso dza tshitshavha sa zwine zwa kha ḓi bva u itea zwenezwino zwa tshiṱitshi tsha bisi tsha Rea Vaya ngei Gauteng . Themamveledziso ya vhuendi ya nnyi na nnyi ndi tshiko tsha lushaka tshine tsho itelwa u shumela tshitshavha .
Ḽebulu dza magaraṱa na thai , zwithu zwi re kiḽasini , kha disiphulei na a maipfi a ḓivhiwaho nga tshivhumbeo .
Milayo iyi yo itwa nga muṋe ane a ḓo vha na nḓivho ya nyimele yapo .
Ri fanela u shumisa zwiko izwi u itela uri vhutshilo ha vhathu nga ngoho vhu vhe na ndeme i linganaho .
U ya nga pulane dzashu dzo themendelwaho , ro sedzesa kha zwiko zwashu zwa masheleni u itela u swikelela zwi tevhelaho :
Nga kha zwiimiswa zwa dzhango na dzingu , ri ḓo shuma malugana na u vhumba pfanelo dza vhathu dzi ṱhonifheaho na demokhrasi kha dzhango ḽa Afurika .
Khonadzeo ya u mupfuluwo wonoyo i , honeha , u ḓitika na swikelela mbuelo dzi shumaho dzi pfadzaho .
Vhupfumbudzi ha Mureili wa BMW ndi hone fhedzi mbekanyamushumo ya vhupfumbudzi ya mureili ine ya vha ṋetshedza tshikhala tsha u ṱandavhudza ndivho yavho ya u reila na u guda u ṱhogomela zwavhuḓi vhukuma moḓoro wavho nga fhasi ha ndaulo kha tshaka dzo fhambanaho dza nyimele , vha tshi khou shumisa moḓoro wa BMW fhedzi .
MVULATSWINGA : Tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsho ṅwaliswaho tshi nga , tshiṅwe tshifhinga , tshi tshi tama u shandukisa mashumele a vhubindudzi hatsho nga u pfulutshela , u shandukisa mbumbo ya kana u ita mushumo yatsho nga nḓila yo fhambanaho u bva izwo zwo randelwaho kha khumbelo yone ya vhukuma .
- Dzilafho na ndingo dza u thivhela
WHO i ṱoḓa mannḓalanga a mulayo ( kha nyimele iyi , Khantsele ya Ndango ya Mishonga ine ya vha tshipiḓa tsha Muhasho wa Mutakalo ) na mushumo wayo wa vhulangi zwi tshi fhandekanywa na vhuṅwe vhubveledzi ha mishonga - kha iyi , Biovac . U sudzuluswa ha mikovhe ya Muhasho wa Mutakalo uri iye kha Muhasho wa Thekhinoḽodzhi , zwi ḓo konisa Biovac u vhambadzela nnḓa zwibveledzwa zwayo kha mashango ane a vhuelwa nga mbekanyamushumo ya mishonga ya WHO na UNICEF .
Nangani vhathu vhararu vhane na nga vha fulufhela ni ṱalutshedze uri ndi nga mini ni tshi vha fulufhela .
U vhona uri hu na u khwinisea hu yaho phanḓa ha tshumelo dza vhulanguli ha Vhashumi .
Khuvhanganyo dza Ḽaiburari ya Lushaka yo ḓala zwiko zwa mafhungo , hu tshi katelwa na khandelakhanḓiso , bugu , dzidzhenala , khanḓiso dza muvhuso , khanḓiso dza tshiofisi dza mashango a nnḓa , mimapa , mivhigo ya tekeniki , na zwa dzangalelo ḽo khetheaho , hu tshi katelwa na matheriala a Africana na dzigurannḓa zwi sa anzeli u wanala .
( 5 ) Arali Minisiṱa a kundelwa u laula ofisi hu tshi tevhedzwa phoḽisi ya Khabinethe , a nga ṱoḓa uri Minisiṱa onoyo a ite uri ndaulo ya ofisi i anane na yeneyo phoḽisi
Mutevhe wa ndavhelelo u iswa kha ofisi dza Vundu kha ṅwedzi u itela u ngaganyo na dziṅwe mbadelo dzo kalulaho dzo ṱaluswaho dzi gonyiswa na zwezwo .
Khumbelo ya u ṅwalisa zwiḽiwa zwa bulasini kana zwa zwifuiwa zwi fanaho na mmbwa na tshimange halutshedzo
Ri fanela u vhona zwiimiswa zwashu zwoṱhe zwi tshi khou sumbedza mvumbo ya kushumele ko khwaṱhaho kwa vhukoni ha nṱhesa kha zwa pfunzo kha mishumo yazwo yoṱhe .
Vhathu vhane vha tzhipa vha a lwala muhumbuloni kana vha tshi tou vha vhathu vha sa koni u humbula tshoṱhe .
U ṅwala maḽedere danzi na maḽeḓere maṱuku nga nḓila yone a tshi ṅwala nga nthihi nga nthihi nga vhuḓifulufheli .
Vhane vha shela mulenzhe vha ṱuṱuwedzwa u pulana na u ḓilugisela phanḓa ha musi vha tshi ḓa kha phurogireme ine vha tea u vha vha henefho .
Nḓowetshumo wa veini ya Burazili yo khaukana vhukuma .
Zwikaṱudzi izwi zwi anzela u kwama zwihulwane u khwaṱhisedza uri u dzhenisa vha miṅwaha ya fhasi kha khunguwedzo dza zwikambi zwi khou pimiwa .
Vho dovha vha vha mutumbuli wa Dzangano ḽa Lushaka ḽa Vhoramulayo vha Dimokirasi .
Khumbelo ya u ṅwalisa mavu a u fuwa ṋari
Hu na vhadzheneli vho vhalaho vhane Komiti dza Wadi dza shumisana navho u shuma mishumo na thasiki dzavho .
Mvetomveto ya vhuvhili i tea u wanala nga Lara .
Hu na nḓila ya tshipentshela ya u sumbedza uri ndi mitaladzi ifhio i re na raimi tshirendoni .
Kha nyimele iyi , zwi a konḓa u sa ṱanganedza mudavhidzani a fulufhedzeaho zwavhuḓi , fhedzi zwa leluwa nga maanḓa u shandukisa kuvhonele kwa muthu ku ṱoḓeaho zwithu zwiṱuku u itela u fhungudza phambano .
DZANGANO ḼA VHASHUMI VHA MUVHUSO
Ndi zwa ndeme uri Tshikimu tshi wane mafhungo a muraḓo a zwinozwino uri hu shumiwe mbilo .
Kha vha ambedzane nga maga a ndangulo ya kushumele .
- Nyimele dza mishonga ya vhulwadze vhu sa fholi
Nḓowetshumo ya zwiḽiwa i na vhuḓifhinduleli ha mishumo minzhi kha zwibveledzwa zwa vhulimi .
242896:U sumbedza u pfesesa na u shumisa mirando yo ṱanḓavhuwaho ya kushumele kwa Komiti ya Wadi kha u shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa masipala ( 10 )
Ndivho : U ṋekedza zwileludzi zwa mutakalo , u khwiṋisa na ndondolo ya zwileludzi zwi re hone , hu tshi katelwa u vusuludzwa ha vhuongelo na mphomali dza themamveledziso ya vundu .
3.2 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Mvetomveto wa Khwiniso ya zwa u Gembuḽa wa Lushaka wa 2016 , vhupfiwa u bva kha tshitshavha nga vhuphara .
Muhanga wa tshitandadi wa vhuḓifhinduleli wo vhekanya zhendedzi kana sisiteme zwa u ela kushumele kwa muvhuso .
U sa lingana u ya nga mbeu zwi nga si lugisiwe zwavhuḓi nga nnḓa ha musi u sa lingana hu bvaho kha izwi zwithu zwiṅwe zwo fhambanaho hu tshi nga dzudzanyiwa .
Nga ngomu ho vha hu na musuku , vhulungu , zwiṅina na maseṱha a thengo khulu .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha ṱalele tshanele iyi .
U vha thomela fhungo ( tsumbo , ' Ndi khou ṱoḓa ...
Maḓi a re na pH i re fhasi kanzhi a hwala tshivhalo tsha nṱha tsha ayene dza ferosi dzo ṋokaho , ngeno nga fhasi ha tshiimo tsha alkali ayene idzi dzi a dzika nnḓa ha tshiluḓi .
Na uri ndi a tenda uri kha tshiimo itsho , Eskom yo vha yo tea yo ita zwinzhi zwi tshi kwama u ṱuṱuwedza u fhirisa u sokou ṅwalela muvhuso u vha humbela thendelo yavho , vha sa ṋewa thendelo vha a dzula na u dovha u ḓigeḓa .
Mbuelo ya lweṱolweṱo hu tshi itelwa mugaganyagwama yo ḓisendeka nga vhushaka vhukati ha mbuelo ya vhukuma ya tshifhinga tsho fhelaho , CPI na GDP .
Zwa u shumiswa ha dzilafho ḽa vhudavhidzano nga thekhinoḽodzhi hu tshi itelwa u thusa kha u khwinifhadza ṱhaṱhuvho na zwone zwo thomiwa sa tsumbanḓila .
Madalo a ḓo ḓisa mveledziso ya nṱha kha Foramu ya Vhubindudzi ya Afurika Tshipembe na Zimbabwe yo vhekanyelwaho ḽa 9 Lambamai 2015 , ine tshipikwa tshayo ndi u engedza vhubindudzi na u zwala masheleni .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe ho katelwa vhashumisi vha hayani , mabindu , sekithara ya migodi , fulufulu na vhulimi uri ri shumisane khathihi na u shumisa maḓi ri tshi a vhavhalela .
Vhupulani ho ḓisendekaho nga tshitshavha ho pika u :
Zwenezwo ndi zwa ndeme u shumisa maga o fhambanaho , a nga ho sa masiandaitwa a mutakalo ; zwimela na ndeme ya tshibveledzwa ; mutengo wa dzilafho ; vhukonḓi ha thekinoḽodzhi ya dzilafho ; na masiandaitwa kha mutshatshame wa zwi tshilaho , sa zwikalo musi hu khou itwa khaṱhulo nga ha u tea ha tshumiso ya maḓi .
Vhafumakadzi na vhathu vha re na vhuholefhali vha ṱuṱuwedzwa u ita khumbelo nahone hu ḓo dzhielwa nṱha thagethe dza EE .
Mbuelo dzi ḓo tou shumiselwa fhedzi kha zwa ṱhuṱhuwedzo ya mutakalo ?
3.3 Khonadzeo ya vhutshutshisi ha phuraivete vhune vhone vhane vha tou vhu badela arali Mulangi wa Vhutshutshisi ha Nnyi na Nnyi a hana u tshutshisa mulandu ; na
Zwiteṅwa zwi ṱolwa zwi thungo na thungo u vhona maitele ane a nga ita uri hu vhe na nyengedzedzo dza fuḽoraidi zwa sa konadzee kana zwi si vhe zwa ndeme , zwine zwa ḓo kona u amba uri dziṅwe ngona dza u engedza fuḽoraidi dzi tea u dzhielwa nṱha .
Thaka dza zwimela dzo fhambanaho dzi na nyimele dza ndingo dzo fhambanaho na tshifhinga tshadzo tshi fhambana u bva kha maḓuha a si gathi u ya kha vhege dzi si gathi .
Vho ḓisendeka nga u rengisa zwikambi u itela u wana mbuelo uri vha tshidze miṱa yavho .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ( DBE ) wo lugela milingo ya maṱiriki ine ya khou thoma nga ḽa 16 Tshimedzi 2017 ine ya ḓo ṅwalwa nga vhagudiswa vho ṅwaliswaho vha fhiraho 798 000 .
Muṅwali u ṋea ṱhalutshedzo yo ṱanḓavhuwaho nga ha vhulamukanyi ha mbuelano sa tshipiḓa tsha vhulamukanyi ha vhongwaniwapo a bula hezwi :
Tshivhalo tshihulwane tsha phesenthe ya vhutshinyi a si tsha ngoho nahone tshi bveledza thaidzo dzi songo tea .
Ni vhona u nga maswole vho zwi kona hani u fhura vhathu vha muḓanani uyu ?
Ho vha na u khwiniswa ha ṱhalutshedzo u itela u katela u thomiwa ha ṱhumanyo ya khwiṋe , vhupulani na mugaganyagwama .
Vhunzhi ha zwithu na mabogisi zwo ṱaniwa phasedzhini i ṱumanaho na tshifhaṱo tsha Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
3.3 . Muphuresedennde Vho Zuma vha ḓo ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe u ya kha Dzulo Zwaḽo ḽa vhu27 ḽa Buthano ḽa AU , ḽine ḽa ḓo vha hone u bva dzi 13 u swika dzi 17 Fulwana 2016 ngei Kigali , kha ḽa Rwanda .
Vhaṋe vha mahaya vha funa sisiṱeme ine ya kona u shumisea zwavhuḓi na u londotea .
Muhasho u ḓo khwaṱhisa vhugudisi na u vhewa ha vhalondoti vha hayani u itela u engedza tswikelelo ya vhalwadze vha Thiibii , nga maanḓa kha vhupo ha mahayani .
Ri roṱhe , ri nga kona u bveledza phanḓa shango ḽa Afurika Tshipembe ..
Kupfesesele kwone ku dovha hafhu kwa ṋetshedzwa kha phurofaiḽi ya vhathu vha sa shumi .
U thivhela kana u dzhia maitele a vhuloi sa vhugevhenga zwi sumba tshiṱalula kana zwa sumba luvhengela .
9 . zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani zwa u davhidzana nga nḓila yone na tshanele dza mafhungo a iswaho kha fhethu ha vhukhethelo havho
Zwa khwine ndi u vhea ḽiga ḽi kaleaho sa uri ' vhathu vha tea u thuswa hu sa athu fhela minetse ya 10 ' .
Hu ḓo phasiswa milayo ya u vhona uri izwi zwa si kwame vhashumi vha songo tikedzwaho kana vhashumi vha kale .
Kha hei nyimele , arali zwi tshi nga konadzea , ri ḓo wana nḓila ine ya sikea u unḓa tshelede .
Hu sa khou dzhielwa fhasi u vha hone ha khaedu dzo vhalaho , vhunzhi ha mashango a Afrika o no vha khwiṋe vhukuma kha zwa vhuḓifhinduleli ha poḽitiki , nḓisedzo ya tshumelo ya nnyi na nnyi na ndaulo ; u phaḓaladzwa ha maanḓa u ya kha zwiimiswa zwa mivhuso yapo na mvelele ya khetho dza nga misi dza muṱaṱisano zwi khou bvelaphanḓa na u ṱoka midzi .
Mutevhe wa u sedzulusa u tea u katela :
Zwo ralo , hu uri zwipiḓa zwa muvhigo zwo anḓadzwaho kha iṅwe ya gurannḓa dza mafhelo a vhege nga ha mulangavundu , na u tswiwa ha goloi yawe zwi zwa vhukuma :
Ṱhoḓea dzi fanela u ṋewa muelo wa vhuṱhogwa u sumbedza vhuṱhogwa vhu elanaho .
Tswayo na zwiga zwa khombo
Musi vha tshi kwamana na vha Redzhisiṱara ya Khothe ya Ndayotewa , vho tsivhudza uri naho zwo ralo ri tea u bvela phanḓa na u ita khumbelo ya u ṱanganedzwa .
Vhalanguli vha ḽeveḽe dzo fhambanaho vha na vhuḓifhinduleli ha data yo ḓiswaho , nahone u ḓiswa huṅwe na huṅwe ha data u ya kha ḽeveḽe i tevhelaho hu a tendelwa nga minidzhere o teaho u bva fhethu ha tshumelo kha tshileludzi u ya kha Ṱhoho ya Muhasho .
Khethekanyo ya 2 i amba nga mutheo wa CBP - nḓila ya kuitele , mirando , vhuṱumani na milayo , khathihi na zwine CBP ya kwama zwone , khethekanyo ino i lingedza u sedza u shumisea ha CBP , hu tshi katelwa na mbuelo na tshinyalelo dza u ita mushumo uyu .
Ndi ita hani khumelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ?
Thimu heyi i ḓo ta tshiṱirathedzhi tsha vhupo na u khwaṱhisedza zwauri maga o ṱaluswaho a khou dzhiiwa sa zwe zwa lavheleliswa zwone .
Ofisi ya Mulangavundu i ḓo ṋetshedza thuso yoṱhe ine ya ṱoḓea u itela u khwaṱhisedza uri tshumelo ya muvhuso i khou ṱanzwiwa vhuaḓa vhuṅwe na vhuṅwe .
Arali khovhe yo itelwa u ḽiwa nga vhathu , hu fanela u vha na ṱanziela ya u ṱanganedzwa kha vhupo ha zwiḽiwa ha tsinisa ya vha maanḓalanga vhapo / vha vundu na khophi ya ṱhanziela ya u thoma yo nambatedzwa ( zwi tshimbilelanaho na mavu ) ( arali zwo tea fhedzi )
Phesenthe ya miḓi i re na u swikelela ḽeveḽe ya mutheo ya maḓi , tshampungane , muḓagasi na u ḽaṱwa ha mathukhwi o omaho .
Vha fanela u ita izwi nga nḓila ine ya pfesesea na u vha khagala kha mufari wa nḓivho ya sialala , vha tshi khou shumisa luambo lwapo na vhapinduleli / vhaṱalutshedzi arali zwi zwa ndeme .
Vhunzhi ha u kuvhanganywa ha muhasho ha mbuelo yawo wone uṋe ndi mbadelo dza vhalwadze dzine dza tshimbilelana na u wana murahu mutengo wa tshumelo dzo ṋetshedzwaho vhalwadze .
U dzhenelela hoṱhe hu khou livhiswa kha u vhona uri tshiwo tshi ngaho itshi tshi songo tsha dovha tsha vha hone Afrika Tshipembe .
THANDULULO DZA MULAYO DZI RE HONE DZA U LWA NA TSHEO KANA U ... 23 .
Na khamphani dya zwa mishonga i bveledzaho na u vhambadza tshibveledzwa i ḓo itavho nga u ralo .
Nga u ḓadzisa fomo dza khumbelo , vha ḓo vha vha tshi khou tendelana na Vhufaragwama ha Lushaka sa zwo sumbedzwaho kha milayo iyi yo tiwaho ya u renga :
U engedza mielo ya tshumelo u itela mveledziso kha zwi ṋetshedzwaho .
Vhuḓikumedzi ha khadzimiso ya masheleni zwi rekhodwa kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni nahone a zwi avhelwi vhukati ha zwipiḓa zwa masheleni na mbuelo .
Nga mulandu wa u ri yo vha i khou itwa kanzhi nga tshifhinga tsha mushumo hune miraḓo ya WC i shumaho ya kona u wanala .
U konadzea ha zwithu ndi ṱhanganelo yo khetheaho nahone i ṱuṱuwedzwa nga zwithu zwi shumaho na zwi re na mbumbo .
Nambatedzani pheroti nthihi fhasi ha i re vhukati .
Phakhedzhi ya khakhululo dza muthelo yo ḓivhadzwaho afha i shumisana na vhurangeli ha khakhululo ya zwa ikonomi vhuṅwe nga u bvisa zwiko zwa masheleni a vhubindudzi , mveledziso ya ikonomi na tsiko ya mishumo .
Nga murahu ha u dzhielwa nṱha Luambo lwa Zwiga lwa Afrika Tshipembe nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo nga 2018 sa luambo lwa hayani na themendelo nga Khomiti ya Mvusuludzo ya zwa Ndayotewa nga Phalamennde zwa uri lu vhe luambo lwa tshiofisi lwa vhu12 , ri na fulufhelo zwazwino uri ri khou ya u vhina fhungo iḽi .
Muhumbulo wa mbambedzo ndi u vhona uri hu na phimathengo dzi pfalaho ; vhaiti vha bidi vho humbelwa u ḓadza mafhungo a u khwaṱhisedza u ḓo tevhedzwa ha maitele a vhupimathengo .
Tshigwada tsha Mushumo tsho ṋewa mushumo wa u sika tshiedza tshine tsha ḓo ṋetshedza thikhedzo i swikeleaho ya zwa masheleni kha vha shayesaho , vha shayaho na matshudeni " vho salelaho vhukati " khathihi na u ṋea mutikedzo wo fhelelaho wa tshikolodo u itela matshudeni a re na ṱhoḓea ya masheleni .
Mufumakadzi zwi amba muthu wa tshisadzi ane a vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe na uri o bebwa a muthu wa tshisadzi .
Tshumisano ya Afrika na Japan ndi tshiṅwe tshikhala tsha tshumisano kha saintsi na thekhinoḽodzhi .
Phanele yo dzhiela nṱha vhukuma mbuno dzo vheiwaho phanḓa hayo nga vhone nahone ri tama u zwi dzhenisa ndivhuho dzashu dzi bvaho kha vhudzivha ha mbilu dzashu kha rekhodo dzashu .
CM2 : Memorandamu wa tshumisano na - CM2A - CM2B - CM2C arali huna vhafaramikovhe vha fhiraho muthihi kana 2D huna mufaramukovhe muthihi fhedzi .
Fhungo ḽa u ṱanganyisa tshumelo dzashu na idzo dza ḓorobo khulwane dzi ṋetshedzaho tshumelo ḽi ḓo vha ḽa ndeme .
Khamphani ya Vhumvumvusi ndi tshiimiswa tsha mvelele hune mushumo watsho muhulwane ha vha u bveledzisa na u ṱuṱuwedza mishumo ya vhutsila ine ya vha vhuimeleli ho fhambanaho ha vhatsila na mvelele ya vhufa ha Afrika Tshipembe .
Vhashelamulenzhe kha mushumo , vhe vhuvhili havho vha vha vha tshi bva Cape Town na Johannesburg , vho ṱana misudzuluwo ya mutshino ya hip-hop ya Afrika Tshipembe nga nḓila i sa fani na iṅwe .
Khumbelo ya phasipoto ya muendelamashango
Vhathu ṱavhanyani ni thuse ! "
Komiti yo tholiwa nga ṅwedzi wa Shundunthule 2020 uri i sedzese kha maitele a bindu , sisiṱeme na mashumele a NSFAS kha u bveledza mushumo wayo .
Zwifhaṱo zwashu zwi a swikelea nga vhathu vha re na vhuholefhali .
Vhashumisi vhothe vha ṱoḓa tshikalo tsha vhukimvi u bva kha zwipiḓa zwa mupo na u tou nanga ha murunzi kana fhethu hu re na ḓuvha ha u awela .
Ni songo vuwa no ḓiita dokotela .
Hezwi zwi ṱoḓa uri ri humbule nga huswa zwiṱirathedzhi zwashu zwa nḓowetshumo , u vulela vhubindudzi ha phuraivethe na u khwaṱhisa tshiimo u thusedza ikonomi yo katelaho .
tshiendedzi tsha u hwala tsha mushumoni ( hu tshi katelwa tshiendedzi tsha fokhiḽifithi )
Mushumo wa mukhantselara ndi u vhona uri tshumelo zwayo i khou ḓiselwa vhathu na mveledziso i khou phuromotiwa kha vhupo he a imela hone .
Zwiṅwe zwa ndeme hu ḓo vha u ṱanganela mushumo wa ndeme une maanḓalanga apo a tea u u ita .
MASIPALA MUṄWE NA MUṄWE U NA KHORO , INE YA FANELA U DAVHIDZANA NA TSHITSHAVHA NA VHAṄWE VHADZHIAMUKOVHE NGA HA KUVHUSELE KWA MASIPALA WONOYO .
Tshitshavha ndi tsha ndeme kha u lwa na vhugevhenga .
( 3 ) Milayotibe yoṱhe ya Tshelede i fanela u sedzuluswa hu tshi tevhedzwa maitele o thomiwaho nga khethekanyo ya 75 .
O ḓiphiṋa naa he a vha e hone ?
U asesa mvelelo
U bveledza u shumiswa nga u lingana ha nyambo dza tshiofisi dza Afrika Tshipembe , ho sedzeswa fhethuvhupo u ya nga ḓivhashango ha miziamu hune nyambo dza Afrikaans , isiXhosa na English dza ambeswa hone .
Mulaedza wa Lushaka nga Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde , Kapa
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhabebi , vhagudi na vhadededzi u farisana kha u thivha tshifhinga tsho lozweaho na uri vha dovhe vha ḓivhofhe kha mbekanyamushumo dza u thivha tshifhinga tshe tsha lozwea .
Khomishinari wa Tshiṱitshi , kana muraḓo muṅwe na muṅwe wa SAPS kana MPS u tea u :
Ṱhoḓisiso i themendela uri zwi a konadzea u fhungudza u bviswa ha gese dzi no wanala kha dzingamufhe kha mveledziso ya muḓagasi khathihi na u bveledzisa sekithara dza minerala na sekithara dza u bveledza minerala .
Hezwi zwi fhungudza ndambedzo u itela dziṅwe ḽeveḽe dza tshumelo .
Zwo luga , arali ro vha ri tshi nga dzula fhasi , ndo vha ndi tshi nga takalela u vhidza Nnḓu uri i dzudzanyee na u humbela Muṅwaleli uri a vhale Bammbiri ḽa mutevhe wa Ḓuvha .
Sankambe tsha ri arali vha nga ri ḽa vha ḓo sala vhe vhoṱhe shangoni ḽavho .
2.3 . Musi hu tshi khou ḓi dzhielwa nṱha khaedu dza ikonomi na matshilisano dze ra livhana nadzo , Khabinethe i khou ḓi dzula i na fulufhelo ḽa uri dzi ḓo tandululwa nga kha u shumiswa ha ERRP na Mbekanyamushumo ya Nyito ya muvhuso ya ( PoA ) , ho lavheleswa nga maanḓa kha u swikela nyaluwo i katelaho khathihi na zwipikwa zwa Bono ḽashu ḽa 2030 sa zwe zwa sumbedziswa kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
U vumba uri siginala i ḓo shandukisa buḓo naa , nga u ralo zwi ḓo thusa vhukuma .
Kha vha ḓadze fomo ( DL1 ) ya Khumbelo ya ḽaisentsi ya u reila henefho DLTC .
Mulambedzi wa pulane iṅwe na iṅwe una vhuḓifhinduleli ha u langa masheleni na u ṋanga tsireledzi nkene .
Zwo ḓi ralo , zwa u foroma zwidina na zwone zwi ita uri hu vhe na zwipali zwinzhi zwa buse u mona na henefho hune zwa khou foromiwa hone .
Shango ḽi khou ṱangana na nyengedzedzo ya u dovholola ha gomelelo kha miṅwaha ya zwenezwino .
Sa vhadzulapo , roṱhe ri tea u wana zwinzhi u bva kha zwiimiswa zwashu zwa mitambo .
4.2 . Zwiitisi zwa ḽifhasini zwi katela u gonya ha mitengo ya ole i songo kunakiswaho na zwiṅwe zwiitisi zwi si zwavhuḓi kha mimaraga i khou bvelelaho zwine zwo livhisa kha u gonya ha zwivhaswa nga u ṱavhanya Afrika Tshipembe u bva nga Lambamai ṋaṅwaha .
Kha saveyi ya u fushea ha vhashumi ya zwenezwino , vhashumi vha muhashoni vho vhigwa sa vho ḓiimiselaho kha phurofesheni yavho , vho ḓikumedzela na u ḓidzhenisa nga mafulufulu kha mushumo wavho wa vhukuma .
Hu dovha hafhu ha vha na tshivhalo tsha milayo , mbekanyamaitele , ngeletshedzi na khaṱhulo zwine zwa tsireledza pfanelo dza vhathu vha tshilaho na HIV na AIDS nga nḓila yo khetheaho Afrika Tshipembe .
Hune hu nga vha hu si ofisi ya mulangavunḓu : muraḓo wa vhulangi ane a vha na vhuḓifhinduleli ha tshiimiswa tshenetsho kana muthu o fhiwaho vhuḓifhinduleli nga u tou ṅwala nga muraḓo wonoyo .
Ṅwalani mitaladzi i si gathi ni tshi amba uri ni zwifhio zwiṅwe zwe na zwi wana kha ṱhoḓisiso yaṋu .
Kha ri ṅwale muṅwe na muṅwe.Ṱalutshedzani khonani yaṋu uri ndi ngani tshifanyiso itshi tshi sa yelani na zwiṅwe .
Hu na lutamo lwo fhungudzeaho lwa tshikolodo tshiswa na maraga wa zwa mishumo u ḓo dzula u si wavhuḓi u swika nyaluwo i tshi khwaṱha .
Muhasho a u na tshivhumbeo tshi faredzaho ndangulo ya ndaka .
Dziakhaivi dza Lushaka i dovha hafhu ya vha na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri ndangulo i bveledzaho , i re khagala na u vha na vhuḓifhinduleli ha rekhode dzoṱhe dza tshitshavha .
Ndangulo ya ḽaiburari .
Kha zwipiḓa zwinzhi zwa dzhango kuitele uku a ku tsha shumiswa nga u dzhena ha vhukoloni na u ṱanganelana ha mvelele .
GEP ḽi na maga a Thikhedzo ya Vhupulani hu u itela u thusa vhone kha u bveledza tsumbanḓila dza u langa bindu ḽavho na u kona u vhona zwine zwa vha kundela zwine zwa nga ṱoḓa u dzhielwa vhukando .
U shumisa thembamvangani kha u fhaṱa na u ṱhukukanya maipfi .
Zwitandadi zwe zwa vhewa sa mutheo zwi khwaṱhisedza uri nyolo dzi bvaho mashangoni a sa ḓivhei dzi nga ṱalutshedzelwa hu si na u ita vhukhakhi vhu isaho vhutshilo khomboni na u ḓura .
U topola maiti a ndaela .
Tsumbadwadze dza mutsiko wa munwelelo dzi ṋetshedzwa kha maga a zwiomate zwoṱhe zwo ṋokaho .
Zwenezwo pfanelo dzi no ya thambo dzi khou ṋewa muhweleli uri a dzhie vhukando a tshi shumisa khothe yo teaho a sa shushedziwi ngauri maanḓalanga a mulayo a nga haniwa zwo kulumedzwa nga mushelamulenzhe muṅwe .
CDWs dzi tholiwa nga muvhuso wa vundu nahone vha wanala kha vhaswa hune vha dzula hone .
Vhege yo fhelaho vhathu vho / vha ḽa vhe vhanzhi .
DziSoC dzi na mushumo muhulwane wa u bveledzisa ikonomi ya Afurika Tshipembe .
Phurogireme ya nyaluwo i ṋetshedza masheleni kha ṱhoḓea dza masheleni a u swika kha R2,5 miḽioni .
Afurika Tshipembe ḽo dzhiela nṱha zwine zwa khou itea ngei Egypt na u thomani ngei Tunisia .
Nga u ṱanḓavhuwa , nyito dzi bvaho kha tshaka mbili dza mitevhe ya tsheo : idzo dzi sedzanaho na u ita pulane na idzo dzi sedzanaho na u i shumisa .
Zwifhaṱo zwa Mukonṱiraka wa Mubidi zwi tea u vha zwo vula na u swikelea nga zwifhinga zwoṱhe zwi pfalaho u itela ndingo idzi .
6.5.3.2.3 khakhulula kana u thutha mafhungo a vhuṋe a muṋe wa data ane vha vha nao kana are fhasi ha ndango yavho ane a vha a si one , a so ngo teaho , manzhi , a kale , a so ngo fhelelaho , a no khakhisa kana o wanwaho lu si lwa mulayo ;
U kuvhanganya maipfi o ḓoweleaho zwi tshi ya nga vhushaka ha mibvumo .
U thomiwa ha izwi zwithu hu ḓo vha na masiandoitwa avhudi kha matshilo a vhathu vha re khomboni , vhane vha kungea na vhane vha vha kha vhushai vhuhulu , zwihulusa vhafumakadzi , vhana na vhathu vha re na vhuholefhali .
Iṅwe ndivho ndi ya u ṋetshedza maano na tshumelo dza thikhedzo ya ndangulo ya kushumele .
Vhunzhi ha vhadzulapo vha ḓiwana vho siwa nnḓa kha zwa mishumo na vhutshilo ha ḓoroboni .
Ri tshi khou shuma roṱhe ri a zwi ḓivha uri ri nga ita zwa khwine .
Thaidzo ya vhathu vha Zimbabwe yo vha na masiandoitwa a si avhuḓi kha dzingu ḽa SADC , nga maanḓa kha Afurika Tshipembe .
U ya nga Bannga ya Standard , murango wa u dzhia tsheo u fana na wa bammbiri ḽa ndinganyiso .
Khomishini i ḓo ṱuṱula u sikwa ha zwikhala zwa mishumo zwiswa kha sekithara ya zwa mutakalo mashangoni oṱhe , zwihulusa mashango a so ngo bvelelaho .
U tholiwa hu katela u elwa ha nyimele ya buroho iṅwe na iṅwe na tshiṱirakitsha tsha thanele ya fhasi ha bada kha ḓorobo khulwane , u dzudzanya nga mutevhe zwiṱirakitsha u ya nga nyimele yatsho na ndeme yatsho , na u sika shedulu dza ṱhogomelo na mbuedzedzo dza zwiṱirakhitsha .
Komiti dza Wadi dzi tea u khwaṱhisedza uri maga a tshumelo o tiwaho kha vhupo havho a sumbedza ṱhoḓea na ndavhelelo dza zwitshavha zwavho uri vha kone u sedza avho vha re na vhuḓifhinduleli ha u bvelela hazwo .
Ro tshimbidza wekishopho dza u pfumbudzwa dzo ṱanḓavhuwaho , fhedzi mafhedziseloni , vhadededzi vha ḓo tshimbidza nḓisedzo ya kharikhuḽamu yo swikelelwaho .
U ṅwala mafhungo mararu mapfufhi u bva kha mugudisi .
Masheleni ane vha ḓo a wana ndi R380 nga ṅwedzi nahone nga ṅwana .
Tshiṱirathedzhi tsha vhubindudzi kha ṅwaha wo fhiraho tsho sedzesa nga maanḓa kha :
U dzhiela nṱha vhupo na tshanduko ya kilima ya ḽifhasi ndi zwithu zwihulwane zwine zwa khou ombedzelwa zwa Mbekanyamushumo ya Lushaka ya Tshipembepembeni ya Afrika Tshipembe kha Tshiṱangadzime tsha Prince Edward na Tshiṱangadzime tsha Marion .
Thandi o ḓi imisela vhumatshelo havhuḓi .
Ndivho dza 14 dzo salaho dzi shuma na zwithu zwine zwa tea u itea u itela uri ndivho dza tshibveledzwa dzi swikelele .
U ḓalesa ha mbilo dza mavu zwi khokhovhedza zwikhala zwa mveledziso na zwikhala zwa ikonomi kha tshiṱiriki zwa dovha zwa vhaisa nḓisedzo ya dzinnḓu .
Nga u fara maga o thomiwaho o ḓoweleaho a thendo dzo fhambanaho , ri khou ṱuṱuwedza mvumbo yavhuḓi , u sumbedza nḓila ya u ya phanḓa kha vhaṅwe .
Mutengo wo bviselwaho khagala kha thebulu ndi khephithala i re hone i songo ṱuswaho .
Phambano kha zwo ambiwaho , mbuelo dza nṱhesa na mvelaphanḓa kha thekhinoḽodzhi zwo swikisa kha nyaluwo ya nṱhesa kha ṱhoḓea ya zwibveledzwa zwinzhi zwa maimo nṱhesa , zwa khwaḽithi ya nṱhesa na zwo fhambanaho na tshumelo kha mbambadzo ya ḽifhasi .
ḼIGA ḼA 3 : U shuma na u ela notsi dza khoso
R1 695 - kha ḽaisentsi ya vhukati ha lwanzhe
Zwihulwane kha dziḓorobo khulwane u salela murahu ha khumbelo dzo lindelaho u ṱanganedzwa nga maanḓalanga a masipala ndi dza ndeme .
Ṱhoḓea ndi ya u khwaṱhisedza vhuḓilangi ha tshiimiswa na ndambedzo ya masheleni i bvelaho phanḓa , na u londa vhurangaphanḓa ha maimo a dzitshaka , nga u thola na u alusa u ya nga vhukoni .
Phindulo : Komiti ya Wadi i humbela khoro uri i vhidze muṱangano wa u amba nga ha mafhungo aya na u ta mutshimbidzi o ḓiimisaho nga eṱhe u tshimbidza mafhungo aya .
Mbuno ya vhuvhili i elanaho na uri mishini dzo ṱanganelaho dzi nga shela mulenzhe kha tshanduko ya vhukoni u bva kha u ḓisa mulayo u ya kha u fhaṱa mulalo .
Muiti wa khumbelo u tea u sumbedza arali a tshi khou ṱoḓa khophi ya Rekhodo kana a tshi khou ṱoḓa u tou ḓa a vhala rekhodo ofisini dza DPME .
Vhubvanyelelo vhu tshimbileaho , musi vhu tshi sumbedzwa kha mimepe , vhu sumbedza vhupo hone hune vhu re kha tshikhala tsha u tshimbila tshi sa fhiri minete miṱanu u bva sentharani iṅwe na iṅwe kana vhuimabisi , kana minetse ya fumi u bva kha ha u tshintsha vhuendi vhuhulwane , sa tshiṱitshi tsha tshiporo .
Sa musi u sudzuluwa ha ndeme ya nṱha ho shanduka , na ṱhalutshedzo ya ndeme ya nṱha yo ralo .
Zwo thoma kha sekhithara ya zwa masheleni ya mashango o bvelelaho , hune ndangulo i si yavhuḓi , u ita mulingo zwo kalulaho na u sa fushea zwo vho livhisa kha u wa .
Heyi ngudo i fanela u katela dzilafho ḽa zwilonda zwo vuleaho na u phaphamisa .
A zwi konadzei kana u fanela uri zwipiḓa zwoṱhe zwa hugaledzwa zwi fane .
I katela tshumelo dza GP na dza vhomakone , radioḽodzhi ya mutheo , phathoḽodzhi , tshumelo dza mutakalo dzi elanaho , fisiotherapi , theraphi ya okhupheshinaḽa na theraphi ya mubulo , mutakalo wa muhumbulo , zwa vhuimana na zwithivhela mbebo
Zwiṅwe hafhu , vhunzhi ha tsumbaikonomi ha ikonomi a zwi kalei nga tshino tshifhinga , vhunga zwikalozwirangi zwi sa athu tiwa .
Zwikhala zwa ndeme : Maraga wa ḽifhasi wa zwa vhutsila ndi muhulwane nahone u khou aluwa .
Ndaka yoṱhe ya khamphani i si ya mbuelo na uri mbuelo i fanela u shumiswa u itela u khwinisa ndivho dzaḽo , sa zwo sumbedzwaho kha Memorandamu ya Khunyeledzo ya Khamphani ' Memorandum of Incorporation ' ( MOI ) .
Vhaimeleli u bva kha vhadzhiamikovhe vho dzudzanyiwaho
U shela mulenzhe ho khetheaho ha vhukuma fhedzi he nda vhuya nda ita kha khamphani iḽa ho vha u khwinisa ḽevele ya saintsi kha ḽevele ya dzitshaka .
Vha fanela u ṱhaḓula kha ndugiselo ya mivhigo i yaho kha ndangulo khulwane na vhakwameaho vho teaho vhoṱhe .
Vhashumi vha mutakalo vha dzhiiwa sa tshipiḓa tsha ndeme kha u dzhiela nṱha bono ḽa Muhasho wa Mutakalo .
Samithi naho zwo ralo a yo ngo amba nga ha fhethu hu funiwaho u itela mimetshe musi wa khaphu ya ḽifhasi nga 2010 .
Mimasipala i tamba mushumo wa vhukati wa u tshimbidza vhuitwa ha mveledziso na nyisedzo ya themamveledziso ya masipala kha vhupondaulwa hayo .
Vha rangise phanḓa thaidzo dzine dza nga swika ṱhanu u bva kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa masia aya .
ndangulo i tevhedza ṱhoḓea dza ndaulo ya u vhulahwa ha miri
Rathandela a nga rumela phurofaiḽi ya khamphani yo ṱanḓavhuwaho , sa tsumbo zwitatamennde zwa u thomiwa ha khamphani , khathihi na ṱhalutshedzo yo dodombedzwaho ya mushumo wo itwaho tshifhinga tsho fhelaho .
Vhunzhi ha masipala ayo ngo tea u ṋewa khadzimiso , zwine zwa vha konḓela u hadzima tshelede .
Izwi zwi katela vhupfumbudzi ha mikhwa khathihi na mushumo u re khagala wa vhuḓifhinduleli ha mikhwa kha vhalanguli vhahulwane .
Izwi zwi nga katela nyimele ine thendelano ya nga fheliswa khadzo , u sa bvisela khagala zwidodombedzwa zwo ṋetshedzwaho na vhuḓifhinduleli ha u sa tevhedza thendelano .
( a ) u shumisa milayo ya vhusimamilayo ha lushaka , nga nnḓa ha musi Mulayotewa kana Mulayo wa Phalamennde u tshi bula zwiṅwe-vho ;
Naa ri nga , sa shango , vhofholowa zwa vhukuma arali vhomme , vhananyana , dzikhaladzi na vhomakhadzi ashu vha tshi ofha u tshimbila zwiṱaraṱani ngauri vhaṅwe vhathu vha vhengaho vhafumakadzi vha humbula uri vha tshimbidza shango ?
U amba nga ha ḽiṅwalo vhukati ha mugudisi na vhagudi ( na vhagudi nga tshavho ) ndi zwa ndeme kha heyi ngona .
I dovha hafhu ya khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha u ita ṱhoḓisiso sa mushumo une wa tea u itwa nga zwiimiswa zwa u ita ṱhoḓisiso zwi fanaho MINTEK khathihi na vha Khoro ya Ṱhoḓisiso dza zwa Saintsi na Nḓowetshumo , hu tshi katelwa na mbekanyamushumo ya u bveledzisa vhukoni .
Tshelede idzi a dzi nga badelwi murahu .
Ndi mafhungo mahulwane uri vhakhantseḽara vha vhe na ṱhalukanyo yo vhibvaho ya uri CBP ndi mini , na uri mishumo yavho i tea u vha ifhio musi hu tshi itwa ndugiselo , u pulaniwa , u shumiwa na u monithara na u ela ( M&E ) .
U vha hone ndi tshipiḓa tsha u ḓilandula .
Zwishumiswa zwi sa fhiri kana zwi sa shumi zwo laṱwaho kana u tshinyadzwa hu songo ḓivhadzwa vha Ndangulo ya Mutevhe wa Nḓisedzo .
Muthelo wa maṅwalo kha dzitsheke wo fheliswa .
Ndivho ya SACMEQ ndi u ita tsedzuluso yo ṱanganelaho na vhugudisi vhune ha ḓo engedza zwikhala kha vhapuḽani vha pfunzo na vhasedzulusi uri vha wane vhugudisi ha zwikili zwa thekhiniki zwi ṱoḓeaho kha u sedza , u sedzulusa , na u vhambedza nyimele zwadzo dza tshikolo na ndeme ya pfunzo ya mutheo .
Vha toḓa tshelede ya u rengela vhana vhavho dzimphonyana ṱhukhu , kana ya u badela kiliniki musi vha tshi fanela uri vha ye .
Maṱaluli a mbambedzo / digirii dza mbambedzo .
I hwaliwa nga Mulindadzulo , musi a tshi khou ṱanganedza vhueni vhu dzhenaho kha Nnḓu hu na dzulo ḽa kana muṱangano wa tshiofisi wa Nnḓu .
Mvelelo dzo salaho dza u ṱangana ha zwipiḓa izwi zwivhili zwa mbumbo ndi dzauri tshivhumbeo tsha ḓoroboni tshi khwathiswa na u ṱalutshedza u thomiwa ha phatheni yo dzulaho zwavhuḓi ine i a kona u ḓivhea nga vha dzulaho henefho .
Naho tshitatamennde tsha ndinganyiso tshi tshavhuḓi , khamphani nnzhi dza Afurika Tshipembe a dzi khou bindudza ngauri ikonomi ya ḽifhasi i kha ḓi vha i songo khwaṱha .
Thandela iyi ya siṱirathedzhi i bvaho kha sekithara ya bannga , ndi mawanwa a ṱuṱuwedzaho a u ḓidzhenisa hashu kha mabindu vhege ino .
Kha masia manzhi hune vhushaka ha mashango mavhili na mafhungo o angalalaho a dzitshakatshaka zwa dzheniswa , hu ṱoḓea zwithu zwine zwi tshi thomiwa zwa vha zwo thoma zwa pulanwa khathihi na uri ndivho dzo khetheaho dzi a ṱoḓea .
( a ) nga u bvisa phara ya ( a ) ya khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ya imelwa nga phara i tevhelaho :
Mudzulapo kana muthu ane a vha mudzuli wa tshoṱhe wa Afrika Tshipembe u tea u bvisa vhuṱanzi vhu sumbedzaho tshiimo tsha masheleni , mutakalo na vhuḓifhinduleli ha muiti wa khumbelo .
1.6 . Tshaeamishumo i dzula i khaedu khulwane kha muvhuso , na uri mbekanyamushumo dzoṱhe na vhuphalali hoṱhe dzi khou sedza kha u shandukisa tshiimo itshi , nga maanḓa kha vhupo hovhu ha ikonomi .
Ngudo ya shango yo ḓalesa mapako kha tsengetavha , ine nga fhasi yo tikwa nga masalela na matombothophe .
Muhasho u nga ya wa ingamela fhethu ha mushumo u itela u ḓifusha nga u tevhedzwa ha milayo ya zwidodombedzwa .
Ha ḓivhi nga ha uri a nga vha e ngafhi kana arali a tshi kha ḓi tshila .
Zwiimo zwa mutsho zwo kalulaho zwi elanaho na mufhiso wa mufhe zwi shushedza ikonomi yashu - , zwi shushedza matshilo na maitele a u ḓitshidza a vhathu vha hashu , na - nga nnḓa ha musi ri tshi nga dzhia vhukando zwino - zwi ḓo shushedza vhuhone hashu .
Komiti ya wadi i tea , nga u angaredza , u vha tshanele ya tshitshavha tshoṱhe tshi dzulaho kha wadi iyo .
3.2 . Fulufulu ndi tshikonisi tshihulwane kha gondo ḽa Afrika Tshipembe ḽa u ya kha nyaluwo ya ikonomi na matshilisano na mveledziso .
Ṅwaha u re phanḓa u fanela u vha tshifhinga tsha tshanduko , u itela mvelaphanḓa na u bebwa hafhu .
A HUNA U ILEDZWA U SHUMISA KANA KUSHUMISELE KU SIHO MULAYONI
Vhuimo ha zwithu ha zwino ha ndaulo ho nweledzwa kha thebulu ire afha fhasi .
Nndwa ya u lwa na vhugevhenga i kha ḓi i swa phanḓa nga Komiti ya Minisiṱa i Lwaho na Vhugevhenga .
12.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha mvelaphanḓa khulwane ye ya swikelwa nga Ṱhoḓisiso dza vha Yunithi ya Vhuṱoḓisisi ho Khetheaho kha ṱhoḓisiso dzavho dzo angalalaho nga ha ndangulommbi na zwiito zwa vhuaḓa ngomu kha tshiimiswa tsha NLC ya dovha hafhu ya eletshedza na maṅwe mazhendedzi a khombetshedzo ya zwa milayo ane na one a khou lavhelesa fhungo iḽi uri a khunyeledze mishumo yao nga u ṱavhanya .
U humisa mbuyelo dza mithelo na mbadelo nga comput
Vha nga humisa hani fomo dza muthelo wa mbuelo - dza vhone vhane
U fhambana kha vhuhulu ha zwiwo kha khethekanyo ya mulandu iṅwe na iṅwe ( tsumbo , mulandu wa thiori wa u hombokwa ha moḓoro ) i a phumulwa nga u ṅwalisa miṅwe milandu .
Arali vho tea u wana mutikedzelo , mutholi wavho u ḓo badela tshipiḓa tsha mbadelo ṅwedzi muṅwe na muṅwe vhone vha badela tshelede yo salaho .
U ṱu ṱuwedza vhathu u ita zwa dzinndwa , tshimbevha kana u lingedza u ita zwo bulwaho afho nṱha
Hu khou dzinginywa uri Khomishini ya zwa Dzikhetho i nga si ḓo pambuwa u bva kha makumedzwa a Mulayotibe nga u ita nzudzanyo dzo khetheaho maelana na datumu na fhethu ha u vouthela .
Zwino ro swika kha tshivhumbi tsha u fhedza zwi tshi kwama vhupo ha tshiimiswa huṱuku , zwine zwa vha u langa tshanduko .
Kha u sala murahu izwi zwithu zwo sedzwaho khazwo ri ḓo vha ri khou khwaṱhisedza kha u kunda vhufhura na vhuaḓa
I ṱanganedza mushumo wa vhuṱhogwa wa zwiimiswa kha u fhindula kha tshanduko idzi na u bvelela zwihulwane phanḓa hadzo .
4 . U engedzwa ha Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka
He mupondwa a vhulawa na vhuṋe hawe ha bviselwa khagala musi wa mulandu wa khothe kha mulandu muṅwe na muṅwe , u dzhielwa nṱha uhu hu a bvela thungo .
' Peak flow readings ' dzi nṱha asima yavho i khou langiwa zwavhuḓi , nahone dzi vha fhasi arali asima yavho isa khou langiwa zwavhuḓi .
U lugisa na ndondolo ya zwishumiswa zwa badani .
Kha zwenezwo , a hu na mbadelo kana tshipiḓa tshayo , tshine tsha tea u badelwa kha rakhonṱhiraka .
Zwo itisa uri hu vhe na ṱhoḓea dzi konḓaho kha u tendela maḓaleḓale .
5.2.2 Musi hu na vhubvo uvhu , Ndayotewa ndi yone mulayo wa nṱhesa kha Riphabulikinahone mulayo muṅwe na muṅwe kana zwiito zwi sa elani nayo a zwo ngo tea .
kha vha dzhenise madzinginywa a ṱhoḓuluso , kana vhurifhi ha u ṱalutshedza uri ndi ngani vha tshi khou ḓisa izwi u bva nnḓa na uri tshibveledzwa itshi vha ḓo tshi endedzisa hani , u itela u khwaṱhisedza hezwi :
1.2 . Mulayotibe uyu ndi une wa tou vha phindulo kha ndaela ya ndeme ya Pulane dza Ndeme dza Lushaka ( NSP ) dza nga ha GBVF dze dza ṱanganedzwa nga Khabinethe nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2020 .
2.4 . Khabinethe i ḓo haseledza mawanwa a Khoro ya Lushaka ya Ndaela ya Tshitzhili tsha Corona ine ya ḓo farwa vhege i ḓaho .
Matshimbidzele a Muṱangano na u Vhiga
Mbuelo iṅwe na iṅwe kana ndozwo kha u notha kana u bviswa ha ndaka ya vhubindudzi zwi ḓihwa kha mbuelo kana ṱhehelelo kha ṅwaha wa u notha kana u bviswa .
Ro thola hafhu dzhendedzi ḽa u kuvhanganya masheleni a kolodiwaho u engedza kavhili ndingedzo dzashu malugana na izwi .
Themendelo kha haya maano dzi ḓo khwaṱhisa vhukoni ha ndaulo , nyaluso ya tsireledzo , khwiniso ya u tsireledza themamveledziso , u fhungudza masiandaitwa a mupo khathihi na u sika muhanga wo ṱanganelaho wa vhuṱaṱisani ha vhulanguli ha ndeme hune sekithara ya vhuendedzamihwalo nga bada ha ḓo kona u bvela phanḓa na u fhindula ṱhoḓea dza ikonomi ya Afrika Tshipembe .
I sumbedza mushumo wa ndeme wa mavunḓu kha kushumele kwa Phalamennde .
Mivhigo ya ṅwaha i tea u edithwa nga luambo lwo leluwaho u itela u thivhela nḓaḓo ya zwo ṅwalwaho musi lu tshi shumiswa .
Nda tsa mmbeteni wanga wa .
Dziṅwe khethekanyo dza Gaidi iyi dzi bula ṱhoḓea dzine vhomasipala vha tea u kona u dzi shumisa nga nḓila i no fusha .
Vhukoni ha u shumisa ndango u khwaṱhisedza ndangulo ya masheleni i pfadzaho .
Vhupimakoni ha akhademi vhu ṋetshedzwaho nga vhunzhi ha zwikolo na hone vhu a ṱahela kha sia iḽi .
Ṱhanḓavhudzo dzi re afho nṱha dzi sumbedza uri tshikoupu tsha mupfuluwo tshi katela matavhi mavhili a ndeme ( mupfuluwo wapo na mupfuluwo wa dzitshakatshaka ) .
U tikedza tshumiso ya masheleni i sa nyeṱhi ya tshifhinga tshilapfu na tshipfufhi nga masipala .
Mivhuso i tea u ḓiimisela u dzhia vhukando ho angalalaho , hu tshi katelwa na u engedza pfunzo na zwa vhugudisi , u sika zwikhala zwa mishumo , u thivhela malwadze , u engedza vhubindudzi vhune ha ṱhogomela matshilele na mupo .
Vhalangi vha tshifhinga tsho fhiraho na vha zwino vhane vha ḓo wanala vho shumisa ndaka dza tshiimiswa hetshi tsha muvhuso u ḓipfumisa , vha ḓo livhana na maanḓa a mulayo .
Vhuṱanzi ha vhuṋe kana thendelano ya u hira ya FPE ( hune zwa tea , tsumbo arali zwi malugana na mavu )
Ndivho ya Puḽane Khulwane ya Vhuendelamashango ndi u ṱalusa zwavhuḓi na u gonyisa mveledziso na u shumiswa ha khonadzeo ya u kunga vhuendelamashago kha Nelson Mandela Bay .
Nomboro ya vhuḓiṅwalisi ya khamphani arali i hone
U ṱhukhukana ha zwiimiswa - Sa kha sekhithara ya maḓi ho vha na mivhuso yo vhalaho na zwiimiswa zwa mashangohaya kale zwi re na vhuḓifhinduleli vhuṱuku u itela vhuthathazwitzhili .
Mitshelo iyi i vhonala nga nḓilaḓe ?
Muhwalo wa u tshimbidza kha vhathu vha Amerika wo engedzea nga phimo khulwane kha ṅwaha wa muvhalelano wa 2010 .
Masipala u khou ṱangana na u laṱwa ha zwithu hu siho mulayoni u mona na vhupo ha miḓini nga tshifhinga tsha khalaṅwaha ya madakalo .
Masipala u ḓo isa phanḓa na u dededzwa na u tevhela milayo i tevhelaho ya nḓisedzo ya tshumelo :
U ṋetshedzwa ha mishumo ya thikhedzo ya ndaulo , ndangulo , masheleni , ICT , ṱhoḓisiso , u tshimbidzwa ha mbekanyamaitele na mavhusele ine ya vha ya ndeme kha nyisedzo ya tshumelo nga muhasho na kha u tikedza mishumo ya Muhasho .
Muvhigo u ṋetshedza maswamaswa nga ha u thoma u shumiswa ha Puḽane ya Mashumele ya Lushaka ya Vhana kha tshifhinga tsha miṅwaha ya u bva 2019 u swika 2024 .
U topola na pfumbudza madzhendedzi a tshanduko ya mikhwa ane a nga ṱuṱuwedza , u funza na u tikedza mikhwa i ṱoḓiwa ya mutakalo yavhuḓi kha vhaṅwe .
U thomiwa na u shumiswa ha Adzhenda ya Ṱhoḓisiso ya Tshifhinganyana ya Vhudzulo ha Vhathu Hu-sa-nyeṱhi .
Vhakhethi kha vhupo ho tiwaho vha khethaho mukhantseḽara wa u imela vhathu kha khoro .
U linga hu itwa nga themendelo ya dokotela .
Fhedzi roṱhe ro zwi tshenzhela zwihulu uri , ngauri ro dzhenelela zwihulu kha ikonomi ya ḽifhasi , mbilo yashu mashangoḓavha yo haniwa ; tswikelelo kha masheleni na u dzhena ha masheleni zwo shanduka lu sa takadzi ; u tsela fhasi nga tshipiti ha zwibveledzwa ; u sikiwa ha mishumo ho kwamiwa zwihulu na dziṅwe sekhithara dzo fhungudziwa mutengo zwo no shanduka ngoho .
Naa vho wana khithi ya mafhungo kha ofisi ya Tshipikara ?
Ndi lini hune vha nga zwi ita ?
Nḓisedzo ya maḓi hu tshi khou shumiswa maṱiraka kha vhupo ha mahayani hu tshi khou shumiswa mathannge hu khou bvela phanḓa kha ṅwaha wa muvhalelano .
Ri khou ṱangana na khaedu khulwane nahone dzi konḓaho .
Fhedziha , hu kha ḓi vha na ṱhoḓea ya u bveledza zwiṅwe zwiko zwa nga thungo zwa u kuvhanganya masheleni khathihi na u shandukiswa ha zwilinganyo zwa nyolo .
Sa tshipiḓa tsha vhutsila ha ṅwana , themo ḽa mishumo ya vhusiki ḽi shumiswa u amba vhutsila na tsiko dzo itwaho nga vhana .
U anganyela uhu hu shumiswa kha ṱhoḓea dza diphosithi , akhauthu dza u vhulunga hu si na datumu ya u guma yo tiwaho u fana na Akhauthu ya Vhubindudzi ya PPP , na zwishumiswa zwa masheleni zwi si na ndeme yo vhewaho .
Vho Mme Kotane vho fara ṅwaha wa vhu 102 mulovha , na uri ri vha tamela mashudu mavhuya .
Theori dzo fhambanaho dzo shumiswa u ṱalutshedza vhukoni ha tshitshavha , fhedzi vhukwamani vhukati ha vhushaka na vhoṱhe a vhu khagala nahone hu ṱoḓa ṱhoḓisiso nnzhi .
Nga 1998 , Minisita vho ita khanḓiso ya mbekanyamaitele ya u ṅwalisa mulayo i kwamaho miṅwaha na gireidi , na mbekanyamaitele ya ngaganyo , izwo zwoṱhe zwo pika u fhungudza u ḓiṅwalisa ha vho fhirelwaho na ndovhololo yo kalulaho .
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha zwi fanela u libhisa kha nyito ine ya dzhenisa tshitshavha tshone tshiṋe , kha u shumisana na masipala .
1.6 Khabinethe yo tendela uri Afurika Tshipembe ḽi shele mulenzhe kha Ṅwaha wa Mapa wa Dzitshakhatshakha nga 2015 na 2016 nga u dzudzanya vhuṱambo uvhu kha maimo a lushaka ho sedzwa uri hu ḓo engedzwa maimo a u dzhiela nzhele mapa na ḽitheresi Afurika Tshipembe .
U langa kana u fhungudza khuḓano mishumoni .
1.10.1 Khabinethe i ṱanganedza mvelelo u bva kha Komiti ya Vhuimo ha Nṱha ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) kha Libya kha Vhuimo ha Ṱhoho dza Mashango na Muvhuso , we wa farelwa ngei Brazzaville , hune ha vha kha Riphabuḽiki ya Congo .
Nga murahu ha ṅwedzi zwi ḓo vha zwo shanduka . '
2.6. Mbofho vhukati ha Afurika Tshipembe na Oman ya u khwaṱhisa vhushaka ha mbambadzo , ye ya swikelelwa kha foramu ya zwa mabindu nga ḽa 27 Ṱhafamuhwe 2017 vhukati ha Minisiṱa wa Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo Vho Rod Davies na Vho Dokotela Ali Bin Masoud Al-Sunaidy vha Omani , i ḓo ita uri vhoramabindu vha Afurika Tshipembe vha kone u dzhia zwikhala zwine zwa khou ṋetshedzwa nga Oman , nga maanḓa zwa vhulumi na nḓowetshumo dza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Nga kha ḽiṅwe sia , kha vhavhali vha re na vhukoni , hu na maipfi manzhi a sa ḓivhei ane mavhaka a vhangwaho nga u fhumula na mbonalo zwa sumbedza zwi zwa ndeme .
Dzianyuwithi dza khombekhombe dzi vhona uri vhathu vho litshaho mushumo a vha tshili u fhira zwishumiswa zwavho .
Hu ḓo itwa madalo a kiḽiniki dzo khetheaho zwikoloni zwi re vhuponi ha mahayani .
O vha a tshi khou bvafha u shumisa maipfi a vhukuma .
Nyambedzano dza adzhenda dza dzitshakha dzo fhambanaho dzo ita uri hu sainwe mimemorandamu ya pfesesano na thendelano .
U vhulunga hune ra ḓikumedzela khaho kha mveledziso dzavho hu na masiandaitwa a tshifhinga tshilapfu khavho sa vhadzulapo vha bveledzaho nahone vha re na vhuḓifhinduleli .
Bege dzavho dza pakiwa nga matsheloni .
Edith ha ngo vhuya a fhidza ( lova ) u ita nḓowenḓowe nga nnḓa ha musi we a vha a tshi khou vhalela mulingo .
Vhunzhi ha thandela khulwane dzine dza ṱoḓiwa nga vhalangi dzo fhungudzwa nga mulandu wa u shayea ha masheleni khathihi na u engedza ha mbadelo dza ndondolo na u sa wanala ha masheleni musi ho sedzwa vhukonḓi ha zwa masheleni vhune masipala wa khou ṱangana naho .
Muvhuso u tea u ḓiimisela u vhekanya zwithu u ya nga ndeme .
Khabinethe i vha tamela mashudu kha maḓuvha avho a u awela .
Hu ambiwa uri dzi na mushumo une dza u ita kha mafhungo a kwamaho u via , hone mushumo wadzo a wo ngo livha ngauri vha ṱuṱuwedza lutendo lwa vhuloi .
Ofisi dzashu dzi badani dzashu masia na vhusiku hoṱhe u itela u engedza tsireledzo kha vhashumisi vha bada .
U vha na vhuṱanzi ha uri nḓila ine ya vha yone yo khethwaho i ṱanganedziwe
U lavhelesa kha u sika mulayosiṅwa malugana na u ṱuṱuwedza u fhungudza malaṱwa na mbuyedzedzamalaṱwa .
Khabinethe i khou ita bembela kha maAfrika Tshipembe u shumisa ṅwedzi wa Ṱhangule u pembelela tshiimo tsha vhafumakadzi kha tshitshavha tshashu .
Dzi shuma hafhu na tshitshavha u vhona uri tshitshavha tshi a shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa muvhuso wapo nga nḓila ine ya thusa khoro u swikela zwiṱoḓwa zwayo .
Zwo ḓi ralo , u fana na zwiṅwe zwiko , phetheni ya phaḓaladzo ya tshiko tsha khomphyutha i sumbedza u sa lingana vhukati ha na kha mavundu .
Nga zwiṱirakitsha izwi , ri a kona u khwaṱhisedza dzikhothe dza zwitshavha .
I ita khuwelelo kha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo uri a khwaṱhise ndingedzo dzao dza u fara vhaiti vha vhugevhenga uvhu .
Pulane i ṋetshedza uri ri ḓivhe uri zwiko zwa themamveledziso ya fulufulu zwi tsini hani na fhethu hune fulufulu ḽo kalea .
Khonfarentsi ya Vhuvhudzisi ha Mbekanyamushumo ya Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha ya Muvhuso ya 2018 nga DPSA .
Nga maanḓa , vha fanela u lwela u vha tsini na vhuendi ha nnyi na nnyi na nḓila dza vhaendangaṋayo .
U engedzea ha zwa nḓowetshumo ya shango nga tshifhinga tsha na musi Nndwa ya Vhapo yo ne fhela na u engedzea ha mupfulutshelo u bva kha tshipembe na vhubvaḓuvha ha Yuropa nga murahu ha 1890 ho sikela kereke ngei Amerika thaidzo ntswa nnzhi .
U lambedza hu avhiwa fhedzi kha zwiimiswa zwine matshudeni vha pfumbudzwa khazwo .
Tshipiḓa tshiṱuku tsho lambedzwa nga vhaṋei , nga maanḓa vha Yunioni ya Yuropa .
Kha dza ya malo milandu ho ṱaluswa vhuaḓa na zwi songo tshimbilaho nga ngona , ngeno ho ṱaluswa u sa tevhedza kha mulandu muthihi hu uri kha milandu ya sumbe hu songo vha na ṱhoḓisiso dzo itwaho .
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho - Awara 2
Khumbelo i tea u itwa nga zwifhinga zwo tiwaho .
Kha nyimele hune vhalwadze vha ṱoḓa thikhedzo ya tshifhinga tshilapfu u bva kha miṱa na dzikhonani , madzangano a si a muvhuso a ḓo ṱuṱuwedzwa u ṋetshedza thikhedzo kha vhaṋetshedzi vha ndondolo .
U ḓadzwa ha dziposwo zwi na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha tshwikelelo ya zwiṅwe zwisumbi zwine zwo vha zwo ḓisendeka nga kha u vha hone ha vhashumi .
Ngona ya vhuraru i shumisa tshikalo tshi tendelwaho tsha mbuelo kha ṅwah amuṅwe na muṅwe ho sedzwa ikonomi ya vhukuma yo bindudzwaho .
Ho vhuya ha vha na vhugudisi ha uri tshimbidzo ya vhukateli ha mbeu i shumiswa hani kha vhashumi vha ndangulo dzoṱhe dza thandela ?
Mulayo wa ndeme wa Dzimavhuhali kha Phungudzo ya Mavu u khwaṱhisedza mushumo wa vhathu vhapo kha maga a u pulana na u thomiwa ha u fhungudza u humiselwa murahu ha u fhungudza mavu .
Lushaka lwa vhathu vha re na vhuḓikumedzeli vhuhulwane .
Ofisi ya Muphuresidennde i ḓo vha i tsini kha u langa u shumiswa ha luṱa lwa vhuvhili lwa pulane dza SoC idzi tharu dzine dza vha dzone dzi alusaho ikonomi .
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tsho ṱ he - bindu ḽau
Nga murahu ha therisano , mudzulatsidulo u fanela u vhona uri hu tshewa mafhungo , na uri arali zwo tea , muṅwe muthu u ṋewa vhuḓifhinduleli ha u dzhia ḽiga o imela komiti .
Ri ṱanganedza na u renda tsheo dzo itwaho nga vhoramabindu vha vha konḓelwaho vha kale u tikedza mitambo nga maanḓa bola ya milenzhe .
Saizwi sia ḽa theḽevishini ḽi sa gumi , hu na khanedzano dza u vhulunga u itela theḽevishini ya mahala .
Ikonomi ya Afrika Tshipembe , sa ikonomi dza maṅwe mashango ḽifhasini , i khou bvela phanḓa na u kundelwa u ima hafhu nga u wana luvhilo lwa u aluwa u bva kha vilili thangeli ya nyaluwo ya masheleni .
U sumbedza vhukoni kha u shumisa sisiṱeme ya mafhungo a zwiko zwa vhashumi u itela vhupulani , u ṱola na u vhiga .
Ndi ifhio phambano vhukati ha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na thendelano ya u kovhekana mikovhe ?
Buraketse dzi tea u magwa u bva kha matheriala o tilaho kha ṱhahadzo nahone ane a sa ḓo ṱoḓa u londolwa .
Vho kona u ṱalukanya vhabvumbedzwa vha re kha ḽitambwa ḽaṋu .
Modele wa tshumelo dza ambuḽentsi wa Ḓoroboni ya Cape Town u shumisa phesenthe dza fumi dza ṱhanganyelo ya vhathu u tewa tshivhalo tsha vhashumelwa vhane EMS ya ḓo vha shumela kha tshifhinga tsho bulwaho .
Komiti dzi nga ṱoḓisisa mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho tshitshavha ane a wela fhasi ha fhethu ha vhuḓifhinduleli .
Muṋaṋo na wone u na masiandaitwa a uri mbekanyamaitele ya zwa masheleni i ḓo sedziswa hani .
Humbelani muthu muhulwane a ni thuse .
Maḓuvha a vhurereli na o khetheaho - Awara 2 u Khwaṱhisedza ṱhoho na u linga- Awara 2
Khabinethe i livhuwa vhathu vhoṱhe u mona na shango kha u dzula havho mahayani nga tshifhinga tsha nyiledza u bva mahayani .
Arali tshikwekwete tshi si tshone tsho khethwaho nga fhasi ha kuitele kwa u avha pfanelo , muhumbeli u lavhelelwa u ḓadza fomo ya khumbelo ya u fhirisela tshikwekwete .
Zwine ra zwiḓivha ndi zwa uri mulayo wa zwa u langa vhupo shangoni ḽashu na dzi phoḽisi dza u gaganyagwama dzine dza pikisana na gaganyagwama ine ya mona fhethunthihi dze ra dzi ṱanganedza yo ri thusa uri ri kone u fhambana na vhuhali ha nyimele ya khombo .
Muthu wa vhuraru na ene o vha o tshadzhiwa fhedzi a vhofhololwa nga nṱhani ha u sa vha na vhuṱanzi .
Vho tambudzwa nga nḓila i sa pfali vha fhedza nga u shavha .
Ri bvela phanḓa kha ḽa uri ri nga tea u tou vhaledza tshikhala dzidzhele kha vhatshinyi vha khombo .
Vhuṱanzi ha mbadelo dze dza vha hone vhu tea u ḓadziswa nga tsumbathengo dzo ganḓwaho .
Kha vha ite khumbelo dzoṱhe online .
Ndaulo ya Komiti , yo vhumbwa nga vhalanguli na Minista , i shuma sa mafhungo a shumaho na foramu ya khaseledzo kha u khwaṱhisa kupfesesele na vhutevhedzi kha maitele a ndangulo ya zwa masheleni .
U posa na u gavha bola khulwane
Ndo bva na tshisambureni ngauri o vha a tshi khou lwala .
GEMS a i nga badeli mbilo dza tshumelo dzo ṋetshedzwaho nga muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo a songo ḓiṅwalisa u ya nga mulayo wo teaho ( sa tsumbo , arali dokotela a songo ḓiṅwalisa u ita zwa dzilafho fhano Afrika Tshipembe ) .
Naho zwo ralo , hu na masia kha milayo yashu ane a bveledza masiandaitwa a so ngo lavhelelwaho , na maṅwe ane a ḓivhelwa u vha thaidzo khulwanesa dzo dzudzanywaho .
Idzo thundu dzo lambiwaho dzi tea u farwa dzi nga fhasi ha u badelwa na mulingo wa muḓisedzi ane , musi o vhidzwa , a tea u dzi dzhia nga u ṱavhanya hu ene ane a khou badela nahone nga u ṱavhanya a ḓise thundu , dzine dza fusha ṱhoḓea dza konṱiraka .
Miṱa ya ṱahe kha ya fumi i a kona u swikelela maḓi .
Khabinethe yo ṋea thendelo ya madalo a Devhula Vhukovhela nga ḽa 7 Fulwi 2018 u itela u amba na Khorondangi ya Devhula Vhukovhela , Vhusimamulayo ha Vundu na vhaṱolamuvhalelano vha nnḓa vhane vha shuma na vundu .
Vhatshimbidzi vha tea u ḓilugisela u shuma na u vhiga murahu nga ha mugaganyagwama wa masheleni ane a langwa nga nzulele i re kha khoro .
Vho vha vha tshi bwa vumba vha ḽi ṱanganyisa na maḓi .
Ro ita mvelaphanḓa malugana na thivhelo ya vhulwadze nga maanḓa uho vhune ha kwama vhana .
Hoṱhe kha tsumbanḓila iyi ho ambiwa nga ha vhapulani vha vhudzulo ha vhathu , fhedzi zwi khou anzela u vhonala zwi khagala uri vhudzulo ha vhathu ha ḓoroboni hu tea u vha zwibveledzwa zwa mushumo wa masia o ṱanganelanaho a no kwama vhaatshithekhitsha vha ngade , vhaatshithekhitsha , vhapulani vha vhupo ha ḓoroboni na vhadizaini khathihi na vhainzhiniara vha zwa vhuendedzi .
Vhathu a vha takaleli u amba nga tshivhangi tsha lufu .
Khuḓano a i tou vha tshithu tshi si tshavhuḓi .
Vhukoni ha muvhuso kha vhuimo ha lushaka , vundu na hapo zwi tamba mushumo muhulu kha u khwaṱhisa mvelelo idzi .
Zwithu zwa ndeme zwa ṅwaha zwi katela Tshiphuga tsha Phuresidennde kha fulo ḽa Mushumo wa Tshitshavha , u Rwelwa ṱari ha Phuresidennde na u Vulwa ha Phalamennde .
Ndi mushumo wa tshivhumbeo u bveledza zwikhala zwo fhambanaho zwine vhathu na zwigwada vha ḓo kona u fhindula khazwo , nahone zwine vhuitwa ha vhathu ho fhambanaho ha ḓo kona u sima midzi .
7.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khunyeledzo yavhuḓi ya Madalo a Mushumo ngei kha Riphabuḽiki ya Mozambique nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa nga Ḽavhuṋa , ḽa 3 Luhuhi 2022 , kha thambo i bvaho kha Muphuresidennde Vho Filipe Nyusi , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Mozambique .
Vhuṅwe ha vhupo he ha vha ho pulaniwa ho vha vhu songo tendelwa nga mulandu wa thivhelo dza themamveledziso .
Ndangulo ya mugaganyagwama na vhulavhelesi ha vhashumi kha yunithi .
U shumisa nyolo na ṱhalutshedzo kha ḽiṅwalo u itela u engedzedza kupfesesele .
9.1 Vhupfumedzanyi ha Mupondwa na Tshigevhenga ( Victim Offender Mediation ( VOM ) ) Mupondwa na tshigevhenga vha nga ṋewa tshifhinga tsha u ṱangana fhethu ho tsireledzeaho ho dzudzanywaho hune vha ḓo fara nyambedzano nga ha vhugevhenga ho itiwaho kha mupondwa vha tshi khou thuswa nga mupfumedzanyi kana mulamukanyi
Ho shumiswa maitele a vhupfumedzanyi kha milandu ya fumimbili ( 12 ) , ea ita uri hu vhe na thendelano vhukati ha zwigwada .
Vha tea u rumela fomo ya u ṅwalisa lutshetshe yo ḓadziwa na khophi yo sethifayiwaho ya ṱhanziela ya mabebo kha Tshikimu hu saathu fhela maḓuvha a 60 u bva ḓuvha ḽa u bebwa ha ṅwana .
Hezwi zwi ṋea tshikhala Mashango oṱhe a u buletshedza uri ndi maga afhio e vha a dzhia a u khwinisa pfanelo dza vhathu kha nyimele dza mashango avho , khathihi na khaedu dza muḓifho wa pfanelo dza vhathu .
Vhatshimbidzimakone vha wadi , vhatshimbidzi vha masipala
Zwithu zwine nda zwi funa zwi khou thusa vhathu na u vha tsini na mupo na u tikedza shango ḽanga .
Afrika Tshipembe na ḽone ḽo pembelela vhuṱambo uvhu uno ṅwaha .
Ndi tshiimiswa tshi fhindulaho thwii khaedu dza ikonomi dzine vhaswa vha ṱangana nadzo nga u thoma pulatifomo ya u sika mishumo , mveledziso ya zwikili na u fhirisa zwikili u itela vhaswa vha Afrika Tshipembe .
Tshumelo ine ya ṋekedzwa i badelwa nga Muvhuso , sa zwo sumbedzwaho kha Ndayotewa na milayosiṅwa yo teaho zwi itaho uri hu tevhedzwe pfanelo ya u kona u imelelwa lwa mulayo ho badela Muvhuso .
Mafhungo o fhiriselwa kha Vhufaragwama ha Lushaka nahone Muhasho wo lindela mvelelo .
Zwiṅwe hafhu , mbadelo dza zwiṱunḓwa dzo fhambanaho dzi nga shumiswa kha zwiṅwe zwiṱunḓwa zwa vhulimi .
Mahumbulwa o ṱanganedzwaho o dzhielwa nzhele musi hu tshi itwa Mulayotibe .
U ṅwala pharagirafu nthihi ( mafhungo maṱanu na mararu ) , tsumbo , mafhungomaitei a ene muṋe , tshiṱori tshea ḓiṅwalela , u ṱalutshedza tshithu
Tshivhalo tsha vhakhethi vho ḓiṅwalisaho kha wadi iṅwe na iṅwe a tshi ngo fhambanesa nga phesenthe dzi fhiraho fumiṱhanu u bva kha tsho ḓoweleaho .
Hezwi zwi ḓo ṱavhanyisa mveledziso , khathihi na u khwaṱhisedza uri mveledziso ngei Nelson Mandela Bay i khou itwa nga nḓila yo khwaṱhaho .
Fhedziha , tsumbaipfi a yo ngo lulamiswa nga nṱhani ha khakho .
Mafhungo a vhuimeli a swika hune a konḓa zwi tshi elana na uyo ane a sedzulusa zwigwada zwa madzangalelo zwine zwa nga konadzea kha tshitshavha tsha vhadzulapo vho khethwaho u itela Mafhungo a wadi dza vhuimeli hune zwa vhuya zwa tou konḓa mayelana na uri ndi nnyi a sedzulusaho zwigwada zwa madzangalelo a zwa polotiki u bva kha zwitshavha zwa vhadzulapo na uri zwi khethwa hani kha komiti dza wadi .
6.8 . U tholwa kha Bodo ya Koporasi ya Fulufulu ya Nyukḽia ya Afrika Tshipembe lwa miṅwaha miraru :
Hezwi zwi ṱoḓa u bvelaphanḓa na miṱangano na u khwaṱhisedza uri zwithu zwa ndeme zwi bviswaho kha adzhenda zwo no tandululwa .
Maambiwa a tea u ṋetshedzwa vhadzheneli nga tshifhinga uri vha kone u a vhala vha sa athu hangwa nga ha muṱangano na u khwaṱhisedza arali a tshi fana na zwe zwa ambiwa muṱanganoni .
Kha Mulayo a huna he ha bulwa uri muhumbeli a nga hanelwa u wana rekhodo nga nḓila ifhio na ifhio .
Vhurangaphanḓa ha sialala hu tshi tevhedzwa ndima ya 12 ya Mulayotewa .
Tshihanedzi kha Webusaithi ya tshiofisi ya SAPS
A si mishumo yoṱhe i konadzeaho ya komiti ya wadi yo katelwaho kha theo ya mulayo ya muvhuso wapo .
Mvelelo dza madzulo a ndaṱiso zwi amba milandu ya tshiofisi fhedzi .
Mutandululi wa zwa Muthelo ndi Muhaṱuli Vho Bernard Ngoepe vhe vha tholiwa nga Minisiṱa wa zwa Gwama lwa tshifhinga tsha themo ya miṅwaha miṱanu u bva nga ḽa 1 Tshimedzi 2013 .
Mbekanyamushumo ya vhaaluwa ya tshanduko yo bveledziswa sa tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha lushaka tsha u thivhela vhutshinyi .
Nga ḽa 19 Tshimedzi 1977 , muvhuso wa tshiṱalula wo ṋea ndaela ya uri khanḓiso ya The World na Weekend World i imiswe nahone izwi zwa vhanga u valelwa ha vhathu vhanzhi na u iledzwa ha vhoramafhungo .
Reithi ya muingamutengo nga u ralo i tou nga i shumiswa zwihulwane sa tshiko tsha mbuelo ya muvhuso u fhira nḓila dza u fhelisa vhudakwa .
Kha ri livhuwe Mudzimu nga uri shango heḽi zwa zwino ndi demokhrasi hune tshelede iṅwe na iṅwe ine ya shumiselwa vhupileli i tea u khwaṱhisedzwa , kha vhuvhili hazwo Phalamennde heyi na avho vhe ra vha imela .
Tshikimu tsha Lushaka tsha Thuso ya Masheleni a Matshudeni tsho ṋetshedza masheleni a fhiraho R72 biḽioni u bva nga 1999 sa khadzimiso na bazari kha vhana vha bvaho miṱani i shayaho .
Khabinethe i ṱanganedza nyaluwo ya mishumo kha ikonomi kha tshifhinga tsha kotara ya 2016 he mishumo ya 235 000 ya sikiwa , u ya nga ha Tsedzuluso ya Mishumo ya Kotara .
Zwino , hu na mveledziso ya zwipeisa zwi no shuma zwavhuḓi , hu na nyimele ṱhukhu vhukuma dzine dza ṱoḓa nebulaiza .
Fhethu afho a hu na phumethe ya u shuma .
Nga murahu zwiṱuku , mutengo wa musuku wo tsela fhasi vhukuma , ikonomi ya vha khakhathini nahone muvhuso wa khethululo wa kombetshedzea u ṱoḓa thuso ya zwa masheleni ḽifhasini ḽoṱhe .
Vhone na vhaunḓiwa vhavho avho ngo tendelwa u shumisa garaṱa ya vhuraḓo arali vha ṱutshela Tshikimu kana vha sa tsha tea u vha muraḓo wa GEMS .
Kuitele ku ita zwo fhambanaho na izwo ngauri ku sumba mishumoitwa ine ya nga shumiswa kha u laedza kushumele malugana na thikhedzo ya u shumisa pulane , u monithara na u ela mishumoitwa ya CBP nga masipala khathihi na vhuṱumani vhukati ha CBP na IDP .
Komiti ya Vhaeletshedzi ya Vhushumisamupo ya Lushaka ndi mini ?
Kha ndingedzo dza u khwinisa vhudavhidzani .
Musi wo no ṱanganedzwa , Mulayotibe u ḓo shandukisa Mulayo wa Tsireledzo ya Dimokirasi ya Ndayotewa Kha Vhuthororisi na Zwi elanao nadzo , 2002 ( Mulayo wa vhu 22 wa 2004 ) .
Mutheo wa mugaganyagwama u na mutheo wa zwa masheleni , mbekanyandeme dza kushumisele kwa masheleni a muvhuso , u kovhekanywa ha zwiko vhukati ha muvhuso wa lushaka , wa vundu na wapo , na u dzudzanya magavhelo a nyimele dza ndeme .
Fhethu ha vhuya ha shumiwa , tshifhaṱo tsha nṱha tsha fhela na tshelede dzoṱhe dzo humbelwaho dzo badelwa , Muhumbeli a nga kona u vha muṋe wa nnḓu .
Hu tshi khou shumiswa phimo , hu khou humbulelwa uri phimo dza zwino dzi ḓo isa phanḓa u vha hone kha ḽa matshelo .
Vhatholi vha nga dzhia vhashumi vhavho vha vha gudisa kana vha dzhia vhathu vha sa shumi uri vha gudiswe .
A si hoṱhe vhupfumbudzi vhune ha nga dzhiiwa nga nṱhani ha mitsiko ya masheleni .
Vha badele mutengo wo tiwaho .
Kha miṅwedzi i si gathi i ḓaho vha ḓo thola vhalangulivharangeli vhane vha ḓo thoma u langa sia ḽa vhulangamaḓi .
ZWISHUMISWA ZWA U GUDA NA U GUDISA ...
Sekithara idzi nga maṅwe maipfi dzo ṱumana .
Maele aya a konisa vhashumi vha muvhuso uri vha engedze mashumele a tshumelo ya tshitshavha .
Ngauralo , ri tama uri khomishini a ngavha kha mbambe ya u vhona uri vhuaḓa vhu dzhena dzibuguni .
Ndi miṅwedzi ifhio ye khayo hu si ne mvula ?
Muthu ane a ri isa tshikoloni u / vha dzula tsini na kiḽiniki .
Zwifhaṱo zwa Masipala zwo lugiswa sa na musi mbilaelo dzi tshi ḓa , naho mushumo wa ṱhogomelo muṱuku fhedzi wo itwa .
Mme a uku kutukana vho fhedza vho ku vhudza mini malugana na muvhala wa kuṱari ?
U wanwa ha pfanelo dza ikonomi ya matshilisano zwi ḓisa tshipiḓa tsha ndeme kha Ndayotewa na NDP .
Mutholi u fanela u ṋekedza na u vhona uri zwishumiswa zwoṱhe zwo tea u ita mushumo , nahone sisiṱeme dzoṱhe dzo tea u nga kona u ita mushumo , dzi siho kha nyimele ine ya nga sia yo vhaisa mutakalo na tsireledzo ya vhashumi .
Hezwi nga u angaredza ndi pfulufhedziso ya masheleni a zwa vhubindudzi a linganaho R1.14 triḽioni ane a sa tou vhumba fhedzi tshipiḓa tsha phesenthe dza 95 dza zwipikwa zwashu kha zwa vhubindudzi , fhedzi a dovha hafhu a ri vhea tshoṱhe kha vhuimo vhune ra nga fhirisa tshipikwa tshashu tshe ra ḓivhetshela tshone tsha u swikela masheleni a zwa vhubindudzi a linganago R1.2 triḽioni kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Pfanelo , tshirunzi na ndeme ya muthu muṅwe na muṅwe zwi dzhiwa sa zwi songo tea u shumiswa kha u sa kona u vhala na u ṅwala zwi khou fhungudzwa nga mbuno iyo i yoṱhe .
Hezwi zwi katele uri ndi nnyi ane a ḓo hwala vhuḓifhinduleli ha thandela na uri a nga kuvhanganyisa hani zwiko zwa kushumele .
Arali khumbelo yavho yo themendelwa u itela mbadelo ya mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi , DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi i ḓo ṅwalisa phurofaiḽi yavho na u vha kwama nga ha nḓisedzo ya mushonga wavho .
Hezwi zwi ḓo ṱuṱuwedza u shuma nga mulayo ha zwiimiswa zwa masheleni na uri zwi ḓo thusa kha u khwinisa nḓila na maitele a kuhadzimele zwi tshi tshimbelelana na khadzimo ya masheleni a u renga nnḓu .
Nga u ralo ni songo vhuya na guda ni si na bugwana ya u guda tsini haṋu .
U ṱalutshedza mushumo wa thandela : U bula zwi khagala uri mishumo i no tea u itwa nga thandela ndi ifhio .
Musi ṱhoḓea yo humbulelwaho u itela vhadededzi i sa tou vha khombo u fana na ya zwigwada zwa mashango o fhiraho , khaedu dza ndeme ya pfunzo dzi kha ḓi lavhelesea .
Vha nga humbela u thuthwa ha akhaunthu ya mushumisi yavho nga u kwama mahulwane wa webusaithi washu .
Hafhu hu tevhela mbuno khulwane kha fhungo iḽi u thusa dzimishini .
4.1 . Ndivho ya mbekanyamaitele iyi ndi u tevhedzela ndaela ya mulayo na ndayotewa .
Vhunzani ha u shumisa maitele a ndangulo ya ndaka dza themamveledziso dze dza ṱaluswa kha pulane ya khwinifhadzo ya mushumo .
Nga 2012 itshi tshivhalo tshi tsini na mbili tshararu .
O ṱangana na Vho Brooks na murengisi henefho ngomu kha ndaka , he daimane ya lingwa , mutengo wa thengiso wo bviswa he daimane yo mbo ḓi ṋetshedzwa .
Zwiḽiwa zwa zwifuwo zwi khou ḓura vhukuma zwi tshi rengwa nga tshelede yapo , lune u bveledza mafhi zwa si vhe na phurofiti .
Kha vha dzhenise mbadelo ya phemithi kha akhaunthu ya bannga ya Muhasho :
Furemiweke iyi ya ndayotewa ya mulayo yo khoḓwa nga u shumiswa ha milayo yo fhambanaho kha mafhungo a ngaho sa sisiṱeme dza muvhuso wapo , ndangulo ya zwa masheleni na khovhekano i linganaho ya mbuelo .
( viii ) Redzhisiṱara wa khothe dza sialala u tea itea u thomiwa kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela u ṋetshedza thikhedzo ya ndangulo kha khothe dza sialala dza vundu .
Rekhodo a i nga ḓo swikelelwa arali hu sa athu itwa mbadelo dzoṱhe .
Mukwanyeledzo muṅwe na muṅwe na khaedu u dovhololwaho kha khethekanyo iṅwe na iṅwe wo itwa , u itela u ṋetshedza khwaṱhisedzo yo khetheaho na u sedzesa kha zwipiḓa zwa phambano ṱhukhu kha mushumo muṅwe na muṅwe u livhisaho kha sethe dzo fhambanaho dza nyito .
Mulayo wa Lushaka wa Vhulanguli ha Mupo , wa 1998 u ṱalusa madzhenele a vhulanguli ha lushaka ane a tea u ṱanganyiswa na maṅwe u ya kha sekithara dzoṱhe , ho katelwa senthara ya migodi .
Mvumbo heyi ya ndangulo ya thandela ya saikili yo swikisa vhathu kha u topola maitele o ṱaluswaho ane dza randa hoṱhe kha nṱha dza thandela .
Zwi nga vha mutheo kana tshanduko na u fhaṱa vhushaka vhuswa saizwi vhathu vha tshi wanulula na u guda zwivhangi zwa khuḓano .
Fhedzi a dovha a zwi elekanya uri kukaladzi kwawe ku na miṅwaha miṱanu fhedzi nahone a ku athu u kona u vhala .
Komiti i lavhelesa aphiḽi dzoṱhe dzo itwaho nga vhavhuelwa u ya nga mbilo dza khumbelo .
U vhona zwauri hu na vhupulani ho ṱanganelaho kha thikhedzo , u ṱola na mushumo wa u dzhenelela kha mimasipala .
Girafu i re afho nṱha i sumbedza zwikalo zwa mbuelo dza miṱa .
Vhunzhi ha mbilaelo dzo tandululwa hu sa athu u fhela maḓuvha maṱanu .
U bveledza u ḓivha vhukati ( u dzhia tshanḓa tshauḽa wa tshi fhirisela kha shaḓa ḽa tshamonde
Mulavhelesi wa thandela na murangaphanḓa vha ḓo wana ndaela ya thandela u bva kha tshikoupu nga vhuḓalo tsha liṅwalwa ḽa thandela .
( 10 ) I nga shuma mishumo sa zwe ya rumiswa zwone nga masipala .
Khumbelo ya u ṱun ḓa phukha na zwibveledzwa zwa phukha u zwi ḓisa Afrika Tshipembe
Nḓila ya u monithara ḽeveḽe ya mushumoitwa na ṱhoḓea dza thikhedzo dza komiti dza wadi na thandela dza khadegori ya 1 zwo sumbedzwa afha fhasi :
Sekithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi na pfanelo ya u ḓiphiṋa na u vhuelwa nga tshumelo dza vhudavhidzani ; 8 .
Ro ḓiimisela u isa phanḓa na u thusa nyambedzano dza Zimbabwe , nahone ri ḓo thusa sa zwe ra humbelwa nga Ṱhoho dza Mivhuso ya SADC .
Ku tshi bambela kutivhani , Na matombo kwa gonya .
Kha vha sedze maipfi na mafurase ane a shuma sa luswayo kha mihumbulo mihulwane kana milaedza kha mafhungo , kana ndi lusevheḓi kha tshiṅwe na tshiṅwe tshine vha nga vha tshi khou ṱoḓa .
Khwiṋe , tsheo itea u tou vha u sa sengisa na luthihi .
U bveledza vhavhambadzi kha vhupo ha vhukati na u ṋetshedza tshomedzo dzo eḓanaho .
U thudzelwa thungo ha zwidzidzivhadzi u fana na khemikhala ya iyoni u itela uri izwi songo riekitha .
U thoma na u dzhenelela kha u bveledza mutakalo u itela u khwaṱhisedza vhudavhidzani vhu sa fhambani ha mafhungo o teaho na are one nga ha ndondolo ya mutakalo .
U kundelwa u tandulula phambano dza mukano wa vhukati ha mavundu mavhili ho vha u thivhela mveledziso kha vhupo hu kwameaho .
Vhashumi vha Muvhuso u ya kha muvhuso woṱhe vha ḓo shumisa hoyu ṅwedzi u dalela na u amba na vhadzulapo na vhaṅwe vhathu vha kwameaho kha tshitshavha nga ha nḓisedzo ya tshumelo i shumaho .
Sia ḽa thungo ḽa nḓila ya kuitele kwa thendelano ndi nḓila kuitele kwa nndwa kune kwa dzhia uri vha maimo vha shumisa maanḓa u phasisa na u kombetshedza milayo ine ya tikedza madzangalelo avho vhone vhaṋe na u lwa na madzangalelo a vha maimo a fhasi .
U ya nga ha Milayo ya Tshikimu , DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi a nga vha ṋetshedza muṅwe mushonga arali vha khou bvela nnḓa ha shango nga mushumo .
Vhana vho vhona nḓou dzi tshi khou pandamedzana .
Nga dizaini yadzo , ndingo idzi a dzi ngo itelwa u swikelela ndivho iyo .
- U valelwa ha fhasisa na u sedzulusa hafhu huswa ha Mulayo wa Vhukhakhi ha zwa Vhudzekani ( Sexual Offences Act na Children's Act ) na Mulayo wa Vhana ( Children's Act ) zwo khwaṱhisa tshanḓa tsha muvhuso kha u lwa na u tambudzwa .
Vhadzheneli vha topola tshakha dza miṱangano ye vha i dzhenela vha i dodombedza kha bammbiri ḽa filipitshati .
U amba mbuno na u ṋea muhumbulo kha u sikiwa ha bugu ya kiḽasi ( u ṅwala na vhagudi ) .
Sa tsumbo , hu na ndambedzo ya fhasisa ya u tikedza zwiimiswa zwi fanaho na senthara kana vhuṱumani ha vhukoni , themamveledziso na mitengo ya u shumisa .
Vhunzhi ha pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi zwine vha khou ṱoḓa u zwi ṱunḓa
Mafhungo a tea u nomboriwa ho sedzwa vhuhulu hao , kana a vhekanywe sa mahulwane , a vhukati kana maṱuku musi ho sedzwa ndeme yao kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Tshumelo ya ṅwaha nga ṅwaha ya zwishumiswa zwa u lwa na mulilo kha vhuongelo na kiḽiniki kha Dzingu ḽa Phendelashango ya Vhukovhela ndi tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme .
Thasululo dza muṱalukanyo u itela mveledziso ya vhathu vha bveledzaho hu na netiweke dza vhubveledzi zwo no ḓi sumbedziswa , hu khou lavhelelwa tshumiso ya u mona na shango ḽoṱhe .
Naho tshivhalo tsha dzimpfu na u kavhiwa vunduni ḽashu zwo vha zwi si zwa ndeme , ho gudwa ngudo dza ndeme kha uri malwadze ane a nga eneo a nga shumiwa nao hani tshifhinga tshi ḓaho .
A hu na vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho malugana na khonadzeo ya uri ṱhoḓea dza mashumele a muhwelelwa dzo shanduka , kana ya uri vhuimo ha muhweleli ho no vha hu si na mushumo .
Vhambedzani murahu kha muvhigo wa miṅwaha ayo fhelaho , kha mavu haya na ayo a re nga tsini , nga ha notsi dza nga ha thaidzo dza tsheṋe , zwitumbudzi kana malwadze , nangani maitele a ndangulo avhuḓi u itela u zwi fhenya .
Ri khou shumisana kha uri ri kone u renga khaelo dza COVID-19 .
Naho hu na uri vhathu vha kwameaho vha ḓo vhilaela arali tsireledzo ya bviswa zwi a mangadza nga maanḓa uri tsireledzo yo khetheaho yo vha yo ṋetshedzwa kha vhoṱhe .
Yunivesithi dzi vhukati ha zwiimiswa izwo hune tshivhumbeo tshifhinga tshoṱhe tshi vha tsha ndeme kha u thoma vhukoni sa zwi re ngomu .
Vhukoni ha u ṋetshedza thikhedzo nyangaredzi ya mulayo , u ṅwala milayo , u ṅwala mihumbulo ya mulayo na makumedzwa na u kuvhanganya mikumedzo ya PowerPoint .
Kana uri u ṱanganedzwa ha madzangano a vhashumi a zwi thivheli nyiledzo dza tsireledzo u mona na mugodi khathihi na ndango ya miṱangano ya madzangano .
Zwenezwo kha u livhana na dwadze ḽa vhuaḓa , masendelele a sedzaho kha vhaofisiri vha muvhuso fhedzi a ḓo vha o elwa vhukuma .
U ita u so ngo thoma wa ḓilugisela na u ṱalutshedza .
1.2 . Fhedziha , Khabinethe yo dzhia tsheo ya u vha yo imisa thendelo ya themendelo idzo nga uri hu tshe ho lindelwa muvhigo wo fhelelaho wa ndingo ya mutakalo u bva kha Komiti ya Ofisi ya Minisṱa ya Vhutsivhudzi ha zwa Mutakalo kha COVID-19 .
Musi ri khou isa phanḓa na mveledziso idzi , ri songo vhuya ra sia vhathu vhashu murahu .
Khonadzeo ya khombo na u vhulungwa zwo itwaho kha ṱhoḓisiso na mveledziso hu na mushumo muhulwane kha u wana mbuelo .
Mafhungo na nyimele dza vhadededzi vho iswaho vhuponi ha mahayani zwo dzula zwo dzika kha miṅwaha yoṱhe ya furaru yo fhiraho .
Tshikimu tsha Tshikwama tsha Thuso tsha Vhagudi tsha Lushaka ( NSFAS ) tshe tsha lambedza vhagudi vha shayaho tsho engedza nga masheleni u bva kha R300 miḽioni u ya kha R9 , 5 biḽioni .
Hune u swikelela hu re na ndinganyiso zwa amba uri miraḓo yashu i ḓiphiṋa nga u swikelela hu re na ndinganyiso kha mbuelo dzi badelwaho nga Tshikimu .
Vhulimi ha bindu ho pimelwa fhethu ha Cederville devhula vhubvaḓuvha ha Tshiṱiriki .
Vhupo hashu ha ḓoroboni vhu shela mulenzhe lwa ndeme kha ikonomi ya lushaka , dziofisi na dzifemeni dza ṋemuḓi na zwikhala zwinzhi zwa mushumo , na uri zwi ḓo dzulela u kunga kha vhaswa vha ṱoḓanaho na vhutshilo ha khwine .
Khombo kha mubadeli ndi ya uri ndi vhalwadze vha si gathi vhane vha ḓo humbela tshumelo dza fhasisa , u itela uri mubadeli u ḓo vha a tshi khou renga tshumelo dze dza si ṱanganedzwe .
Zwine mugaganyagwama washu wa sedza khazwo zwi fanela u thoma tshanduko ya vhubindudzi nga u sa tinya zwithu zwa ndeme zwa muvhuso fhedzi nga u kona u tshimbidza vhubindudzi u ya kha masia aho ane a fhaṱa masheleni a matshilisano ane ra a ṱoḓa .
Ri fhululedza Mufarisa Muphuresidennde na tshigwada tsha Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka na Khoro ya zwa Vhashumi kha tswikelelo na u vha tamela mashudu kha mushumo une wa tea u itiwa .
Vhushumisani ha yunioni dza vhulimi , nga maanḓa vhorabulasi nga muthihimuthihi na maṅwe madzangano ndi ha ndeme .
8.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha ndaela ya tshifhinganyana yo ṋekedzwaho Khothe Khulwane ya Pretoria , ya u imisa tshuiso ya thuso ya zwa vhuthu ye ḽa Afrika Tshipembe ḽa tendelana u ṋekedza kha Riphabuliki ya Cuba .
A huna u itela khaedu aphiḽi u bva kha ndaela iyo .
Nangani murangaphanḓa .
U khwiṋisa vhudzavhidzani kha sekhithara ya vhudzulo na zwitshavhani hu tshi shumiswa u bveledza na u shumisa tshiṱirathedzhi dza vhudavhidzani .
Muthu a re kha vhuimo uvho zwenezwo u vha a khou timatima nga ha uri hu ndavhelelo dzi shumaho ndi dzifhio nga tshifhinga itsho kha vhuimo uvho .
U ṱanzwa mitshelo ndi sa athu i ḽa .
Kha ḽiṅwe sia vhorabulasi vha vhasetelare vha vhuvhambadzi , vhathu vha bindudzaho kha mavu na khamphani dza migodi vho anzela u hanedza u itwa ha vhugalaphukha sa vhu vhaisaho madzangalelo avho a ikonomi .
Ni a ṱoḓa u ḓivhea ?
VHUPFIWA KHA PHALAMENNDE
Masipala u dovha wa vha na vhuḓifhinduleli ha u lambedza nyito dzawo dza ndangulo ya zwiwo .
3.2 . Ḽiṅwalo ḽi sumbedzisa vhukati ha zwiṅwe vhuimo ha shango kha maanḓa aḽo a vhuvhusi ha lushaka na ndaela ya Mulayotewa , tsireledzo na mutakalo wa vhadzulapo vhaḽo ; lupfumo lwaḽo kha zwa ikonomi na nḓila ya kuitele ya shango ya u fhaṱa Afrika ḽa khwiṋe na ḽifhasi ḽa khwiṋe .
Arali hu na vhagudi vhanzhi na /kana vhagudisi vhanzhi vho dzulaho hayani , tshiimiswa tsho kwameaho tshi tea u kwama Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo une wone na vha mutakalo vha ḓo vha eletshedza uri vha ite mini .
Nyonyoloso i ni ṋea mbilu yo takalaho .
Masia a ndeme a katela pfunzo ya zwa vhudzekani , pfusho , nyonyoloso na u fhelisa u daha na tshumiso mmbi ya zwikambi .
Ro takadzwa vhukuma nga phindulo ye ra i wana u bva kha vhabveledzisi vhashu , vhe vha ṋetshedza masheleni a fhiraho R12,4 biḽioni kha vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe .
Ri tshi hanedza , akhaunthu ya muthu muṅwe na muṅwe i ṱoḓa kuvhulungele kwa vhukuma nahone nga tshifhinga kwa dzi rekhodo uri masheleni a kone u bindudziwa , nahone vhashumi vha ḓivhadzwe nga ha zwine zwa vha kha akhaunthu dzavho .
Vhuḓikumedzeli uvhu vhu fanela u livhisa kha u gonyela nṱha ha mveledzo yapo , ine ya ḓo livhisa kha mvusuludzo ya nḓowetshumo dzashu dza u bveledza kana u maga .
Iyi mbetshelo a i pfali nahone i lwa na Ndayotewa .
Hetshi ndi Tshiimiswa tsha Thuso tsha vhuraru tshine tsha khou rwelwatari kha shango .
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo nga maanḓalanga o teaho .
Vhahumbeli vha eletshedzwa uri vha songo rumela khumbelo dzavho nga poswo yo redzhisiṱariwaho sa musi muhasho u sa nga si hwale vhuḓifhinduleli ha u sa dzhiwa ha khumbelo idzi .
Zwo ralo , u thomiwa ha hune phimo ya zwiko ya tea u avhelwa zwi khou thoma u konḓa .
Zwivhangi zwa lufu lwavho a zwi athu u ḓivhea nahone a hu na muthu na muthihi o no bvelaho khagala .
Ha go vha na u dalelwa .
1 . Khothe a i nga bveli phanḓa na khumbelo ya u ḓiḓisa kana u thusa hune ha ḓo ṱoḓa uri Muvhuso wo humbelwaho u sa ite zwipikwa zwawo nga nḓila i fanaho fhasi ha mulayo wa dzitshakatshaka zwi tshimbilelanaho na Muvhuso kana tsireledzo ya vhuvhuyefhadzi ( dipulomatiki ) ya muthu kana ndaka ya Muvhuso wa vhuraru , nga nnḓa ha musi Khothe i tshi nga thoma ya wana tshumisano ya Muvhuso wa vhuraru kha u thivhela tsireledzo .
Tshumelo dza mutakalo dzo ṱanganelanaho
2 ) Kha ri ye ri vhone zwine mukhantseḽara muswa a ḓo ri itela .
Vhathu vha aluwa na tshifhinga .
Hu katelwa u vusuludzwa ha muvhili kha nyimele dzo themendelwaho na ndondolo ya zwa vhuongi hayani nga murahu ha muaro
Khethululo kana u sa lingana zwi nga fheliswa nga u engedza miholo nga kha nyaluwo ya zwibveledzwa na u fhungudza mutengo wa ṱhoḓea dza vhutshilo .
Vho lindela awara dza 3 u bva afho tsha vha tshiswiṱulo .
U shumiswa ha mavu ho dzinginywaho hu ḓo kovhekana vhundeme vhu kungaho na u fusha maṱo zwino ṋetshedzwa nga dziṅwe nnḓu dza vhaendelamashango u mona na vhupo uho .
A tshibode na tshisusu A ḓakani
Muvhuso , khathihi na tshitshavha , zwo ḓikumedzela kha u engedza mbekanyamushumo dza u dzhenelela u imisa dandetande ḽi ne ḽa khou hoṱefhadza vhathu vhaṱuku .
Nḓisedzo ya muḓagasi i re hone zwa zwino a i na nungo nahone i na nṱha nthihi kha u shumiswa nga muṱa .
U thoma u sumbedza zwe zwa ṅwalwa nga nyolo , maḽeḓere , nomboro , maipfi na mafhungo mapfufhi . nyito ya u linga ya fomaḽa 1 : muṅwalo
Tshi ḓo dovha tsha vha na vhuḓifhinduleli ha u thoma u shuma ha GBVF-NSP.
6.2 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe ya uri vha tikedze khamphani iyi ya SAA yo vusuluswaho nga huswa , zwine zwa vha mathomo a zwifhinga zwiswa kha zwa vhuendi ha muyani fhano Afrika Tshipembe .
Kudzhenele kha mafhungo ku re na vhuḓiimiseli na ṱhanganelo ku tea u katela nḓisedzo ya pfunzo ya khwine nahone ine ya swikelelea ; u ṋetshedza zwikhala zwa ikonomi ya tshifhinga tshilapfu nahone nṱha ha izwo ha vha na u khwinisa tswikelelo kha mafhungo khathihi na zwishumiswa zwa nyambedzano .
Kha vha ntendele ndi dzhie itshi tshifhinga ndi tshi tamela mashudu zwi tshi bva mbiluni u ya kha Mama Rebecca Kotane , mufumakadzi wa mufaragwama muhulwane wa ANC wa kale , Vho Moses Kotane , na muṅwaleli muhulwane wa SACP , vhane vha ḓo fhedza miṅwaha ya 100 nga Swondaha nga ḽa 12 Luhuhi .
Nga ngomu ha sia ḽa mbofholowo ya muhumbulo na vhupfiwa hu na mushumo wa sialala wa yunivesithi wa u ṋetshedza ḽibulamuhumbulo ḽo ḓivhadzwaho kha mikhwa ya tshitshavha na maitele , na kha u itela khaedu lutendo lwo farwaho , mbekanyamaitele na zwiimiswa .
Kha vha nange vhathu vho tou ḓinetshedzaho vhavhili vha u tamba ḽitambwa ḽa minete miraru , vha vha fhe minete i si gathi ya u ḓilugisela u tamba vhuimo havho .
Vhuṱanzi ho rumelwaho nga Muhasho wa Mutakalo vhu dzinginya ḽevele ya nṱha ya vhutevhedzeli , fhedzi hezwi a zwi ngo lingana kha u swikela mafheleloni kha mbalombalo dza lushaka .
Nungo idzi dzi katela mutevhe wa fulo ḽa uya vhathuni , zwo sedza kha u tsivhudza nga ha tshumelo dzashu kha zwitshavha , na u vhona u ri vhafariwa vha a humisela murahu vhathuni na u sumbedza u ḓisola kha vhugevhenga he vha ita .
Musidzana wa u naka / wa u vhifha o dzhena nḓuni ya tshika / yo kunaho .
Vhuṱambo vhu khethekanywa sa ha mvelele , , poḽotiki na mishumo ya zwa mitambo .
Honeha , thusedzo i shumaho vhukuma i ṱoḓa Maafrika Tshipembe vhoṱhe u tamba tshipiḓa tshavho kha u fhelisa mvelele ya khakhathi dzi itelwaho miraḓo ya tshitshavha ine ya sa kone u ḓilwela.
6.1 mutshutshisi na pholisa , hune zwa vha zwo tea , vha ḓo vha ḓivhadza uri vha nga kha ḓi ḓa khothe nga ḓuvha ḽa tshigwevho nahone vha nga humbela mutshutshisi u ita khumbelo khothe ya ndaela ya ndiliso ;
Musi vha tshi dzulela u zwi ita , zwi ita uri vha kone tshoṱhe u i shumisa .
Kha vha ṋetshedze senerio nthihi kha tshigwada tshiṱuku tshiṅwe na tshiṅwe .
Vhufaragwama ha Lushaka vhu ḓo shumisana na vhashumisani vhaho na vhathu vha kwameaho kha khwiṋiso ya Tshikimu tsha Khwaṱhisedzo ya Khadzimiso ya masheleni u itela uri tshi kone u sedzana khwiṋe na ngoho ya dziSMME na maṅwe mabindu musi a tshi khou lwela u vuwa hafhu .
Mushumo wa u bveledza mushumo uyu u ḓo bvelela kha nṱha tharu , hune nṱha ya u fhedzisa ya vha yo bveledzea zwavhuḓi zwi khagala kha nṱha ya u thoma :
Madzangano vhukati ha mvelelo dza asesimennde na u fushea zwi amba uri vhuimo ha mbuelo vhu na khonadzeo dza u khwanyeledza vhuimo ha u fushea ha khasiṱama lune hu nga dzhiiwa sisiteme ya zwa ndaulo .
Zwi a shonisa uri vhaimeleli avha vho khethwaho nga tshitshavha vho nanga u sa ṱhonifha u ḓikumedzela na nndwa dzo itwaho u swikelela demokirasi ye ya wanala zwi tshi khou konḓa .
Zwi a ḓivhea uri muvhigo wa dokotela a si mawanwa awe nga u tou ralo , fhedzi o tou rekhoda fhedzi tshiṱori tsha mulwadze .
Mudzulatshidulo wa Komiti ya Khanedzano ya GEMS , hu sa athu fhela maḓuvha a sumbe o wana nḓivhadzo ya muṱangano na maṅwalo oṱhe u ḓo , ḓivhadza Muofisiri Muhulwane nga ha ṱhoḓea dza muṱangano .
Data i humbudza uri u phalala hunzhi hu a ṱoḓea nga maanḓa madzinguni a mahayani .
Mbekanyamushumo idzi dza thikhedzo dzi fanela u livhiswa kha vhuvhili havho vhashumi na kha matshudeni .
Zwenezwo , ino Nnḓu i songo fhedza tshifhinga kha heḽi fhungo .
Muṱolamuvhalelano washu o dovha a bvisela khagala uri a huna khwinifhadzea huhulwane zwi tshi kwama u xela ha zwigidi .
Ho thomiwa tshigwada tsha u shuma nga vhuimeleli vhu bvaho kha Vhufaragwama khathihi na muhasho .
Khethekanyo i tevhelaho i sumbedza gondo ḽa lwendo ḽa hune vhuṱumani vhukati ha kutshimbidzele kwa IDP na CBP ha nga bvelela nga u sumbedzwa ha vhuṱumani u bva kha kutshimbidzele kwa kuvhonele kwa IDP , na u sumba vhuṱumani u bva :
Lwa u tou thoma , ṱhoho dza senthara dza zwa ndulamiso zwino dzi kombetshedzea , nga mulayo , u vhiga zwiwo zwa " u shumiswa ha maanḓa " kha muhaṱulimuingameli .
u ṋea maanḓa vhadzulapo a u dzhenela sa vhashumisani na muvhuso
2.10 Vha ḓo vha ṋea tshifhinga tsha u awedza mihumbulo nga u vha ṋea ngeletshedzo kana nga u vha ṋea tshifhinga tsha u vhala tshitatamennde tshavho phanḓa ha musi vha tshi ṋea vhuṱanzi ;
U ṱola khwaḽithi na tshivhalo tsha tshiṱoko tsho ṱanganedzwaho .
Kha vha vusuluse garaṱa yavho ya ḽaisentsi ya u reila
U dzhenelela uhu ndi u itela u vhona uri fhethu afha hu tevhedzela Zwitandadi zwa Khwaḽithi ya Muya Hoṱhehoṱhe zwa Lushaka .
Tshikwama tsho thoma u shumisa mafhungo a mutholwa u bva kha dathabeisi ya u bvisela khagala ya Tshikwama u sala murahu zwikolodo nga kha thuso ya vhatholiwa he wa wanwa uri mutholwa o thoma u shuma .
27 Lambamai 1994 nahone u tea u langulwa kha vhuimo ho teaho ha muvhuso , hu si kha sia ḽe wa vha u tshi shuma khaḽo u thoma . )
Bono ḽi tea u ṱuṱuwedza vhadzulapo vha vundu , hu na mutingati na muvhuso wa vundu , uri vha vhe na vhuḓifhinduleli ha zwa mutakalo na uri muhasho u swikele mvelelo mbuya dza mutakalo ḽifhasini ḽoṱhe .
U itela u ni ṱuluwedza kha u ita tshuṅwahaya , ri ḓo vha na ndingo dza tshuṅwahaya tshifhinga tshoṱhe .
Mafhungo o kuvhanganyiwaho u bva kha yuniti ya vhubindudzi na Mulanguli wa Ndaka zwi a ṱolwa na u bveledzwa u itela u saukanya , u langula na u topola khohakhombo u ṱavhanya nga Komiti ya Ndangulo ya Vhubindudzi .
8.6. Miraḓo ya vhalangi vha si na maanḓa vho tholwaho kha Bodo ya Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku :
Masheleni a Mabindu Maṱuku ( u ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha Mabindu Maṱuku , na kha mabindu nyanḓano ( a koporasi ) a Gauteng ) .
Muvhigo u dovha hafhu wa sumbedzisa nga ha uri dwadze ḽa COVID-19 ḽo kwama hani vhana nga tshenetsho tshifhinga .
Tshipikwa tsha ino mbekanyamushumo ndi u ṋetshedza vhuendi ha shishi na vhashumi vha pharamediki hu tshi itelwa zwipondwa zwa zwiwo , vhudzadze , zwa khombo dza zwiendedzi na dziṅwe , hu tshi katelwa na u ṋetshedza vhuendi kha vhalwadze vha shayaho vhane vha si vhe na iṅwe nḓila ya vhuendi .
4 . Vha ṋetshedze ḓiresi na fhethu he zwithu zwa bvelela hone u itela u thusa dzipharamediki uri vha swike .
Zwifhiwa zwa vhashumisani vho fhambanaho kha mushumo wa mafheloni a kotara wa minisṱa .
Sa izwi ndo amba mathomoni , hu na muhumbulo muhulwane wa uri ḓivhazwakale ya Afrika Tshipembe ya zwino na ḓivhazwakale ya zwino ya ikonomi ya ḽifhasi ndi kuitele kuthihi .
U bveledza zwishumiswa na nḓila dza ndangulo u itela ṱhanganelo ya mbilahelo dza vhupo kha vhupulani ha mveledziso na u kovhiwa ha mavu .
Ndima ya 4 ya Mulayo i ṱoḓa mimasipala i tshi bveledza mvelele ya kuvhusele kwa masipala ku shumisanaho na muvhuso wa vhuimeli ha fomaḽa ( zwi re vharangaphanḓa vho khethwaho ) hu na sisiṱeme ya kuvhusele kwa u dzhenela ( zwi re u dzhenela ha tshitshavha ) .
Vho ḓa nga tshifhinga tshi konḓaho vhukuma kha Eskom nahone vho ita mushumo muhulwane khathihi na bodo yo rangiwaho phanḓa nga Vho Jabu Mabuza u ri hu vhe na vhudziki kha khamphani .
Arali zwigwada zwi na mbudziso dzi fanaho , kha vha ri tshithihi tshi vhige ngeno tshiṅwe tshi tshi nga tou vhudzisa dzimbudziso arali tshi tama u ḓadzisa .
Fhethu ha khombo ha u tambela -ho katela ḓaleḓaleni , zwiporoni zwa zwidimela , dzibadani , hune ha khou fhaṱiwa
( a ) hu vhe na u ṱanganelana ha tshumelo dzoṱhe dza zwa vhusevhi ; na
Zwenezwo zwi dovha zwi khombo kha Muvhuso uri u ṋetshedze maanḓa manzhi kha mavundu ngeno mavundu one ane o hweswa mushumo minzhisa wa u langula .
U redzhisiṱariwa ha vhalwadze hune ha ita uri mulwadze muṅwe na muṅwe u na nomboro ya mulwadze i sa fani na iṅwe , hu fanela u swikelea kha tshiimiswa tsha mutakalo tshiṅwe na tshiṅwe tsha Ḓorobo ya Cape Town kana kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
( Kha vha ṅwale nomboro na ṱhoho ya zwitandadi zwa yunithi )
Phambano ya vhathu i sedzesa muthu nga eṱhe hu si zwigwada .
5.15 muofisi mulanguli u ḓo ḓivhadza uri mukonanyi a nga ṱalutshedza nga vhuḓalo zwine mbudziso ya amba zwone ; nga nnḓa ha musi khothe yo laela nga iṅwe nḓila ;
( 2 ) Musi hu tshi ṱalutshedzwa mulayosiṅwa , na musi hu tshi bveledzwa mulayo wo ḓoweleaho kana mulayo wa sialala , khothe iṅwe na iṅwe , komiti kana foramu i fanela u ṱuṱuwedza muya , u sumbedza ndivho ya Mulayotibe wa Pfanelo .
Izwi zwi katela u khwaṱhisedza uri zwishumiswa zwa mulayo kha mbetshelwa ya tshumelo dza thikhedzo ya ikonomi ya zwa matshilisano kha maswole a kale , u fana na nnḓu , phensheni na vhuendedzi , zwi khou shuma .
Heyi mbekanyamushumo i fara na u langa masheleni a u tshimbidza vhulangi ha muhasho nga u angaredza .
Zwiputelo izwo zwi ḓo vha a mbuelo khulwane u itela u imisa tshiṱirathedzhi tshashu .
Fhethu ha u vhulunga zwithu ha vhukati hu re hone hu ḓo ḓisa luvhanḓe kha Vhashumi vha PT u itela u tsireledza masheleni na mafhungo a kushumele u konisa u dzhiiwa ha tsheo ho teaho na nyanḓadzo dzi fulufheleaho .
Nṱhani ha izwo , vhugevhenga ha mulayo na zwivhangi zwa nyito zwinzhizwinzhi zwo sikiwa sa phindulo ya theo ya mulayo kha u sa lingana hu vhonalaho ha mulayo zwawo wa kale kana zwa mulayo .
Vha humbelwa u ṱanganedza uri khumbelo yavho a yo ngo bvelela arali vha sa pfa tshithu kha Ofisi ino nga murahu ha miṅwedzi miraru datumu ya u vala yo fhira .
Roṱhe ri tea u shuma na SAPS u itela u swikela tshipikwa tshashu tshi fanaho tsha zwitshavha zwo tsireledzeaho , ḓorobo dzo tsireledzeaho na shango ḽo tsireledzeaho .
Khabinethe i ṱanganedza thendelano kha nyimele dza dzangalelo ḽa tshitshavha ya u ṱangana ha muvhuso na Coca-Cola Beverages Africa zwine zwa nga tikedza vhuḓidini hashu ha nḓowetshumo khulwane kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Ngoho ya matshilele a vhathu vha hashu ndi yeneneyi ine nda khou tou bva u i ṱalutshedza .
Khethekanyo ya ndaka dzi re hone dza themamveledziso dzo khethekanywa nga khethekanyo ṱhukhu tharu , dzine dza vha Ndondolo na u Vhuedzedza : Nyengedzedzo na u Khwinisa , ha Zwino , Khephithala na Mbuedzedzo na u Wana murahu na Khephithala .
Zwino ṅwalani phara nga uri ni nga ita mini uri shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi dzulee khaḽo .
Nyimele ya mbekanyamaitele na theo ya mulayo ine vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ha khou bvelela khayo Afrika Tshipembe .
4.2 . Hezwi zwi katela mushumo wa u ṋetshedzwa ha mavu a tshitshavha u bva kha Muvhuso a tshi ya kha vhathu vha re na pfanelo dza vhuṋe ho teaho , zwine hezwi zwa vha zwa ndeme kha u maanḓafhadza zwitshavha zwa vhupo ha mahayani .
Zwiṅwe hafhu , u itela u khwaṱhisedzwa vhupo vhu sa nyeṱhi kha murafho u ḓaho , masipala u khou vhea maga o teaho a u tsireledza vhupo ha mvelo nga u tevhedza theo ya mulayo yo teaho .
U tshi endedzwa nga IMC nga ha Mipfuluwo , muvhuso wo thoma Operation Fiela , ye ya kona u vhuisa pfudzungule idzo fhasi ha ndangulo .
Foramu i ṋetshedza hafhu luvhanḓe mivhuso ya Afrika u vhea adzhenda ya u ṱanganedza maimo mathihi kha vhuvhusi ha inthanethe .
Ndinganyiso ya thengiso yo aluwa lu si lwavhuḓi u bva nga 2000 u ya phanḓa kha nḓowetshumo dzoṱhe , hune nḓowetshumo ya zwiambaro ya vha ine ya kwameesa .
U thetshelesa zwavhuḓi mbudziso na u ṋea phindulo .
Vhukando vhuṅwe na vhuṅwe ha u tsireledza mupo washu , hu u vhulunga muḓagasi na u fhungudza tshivhalo tsha malaṱwa ndi ha ndeme .
Ṱhanziela iyi ya Tsudzuluso ya Pfanelo i shuma fhedzi kha matheriala na thundu sa zwo vhewaho kha mutevhe kha thebulu i tevhelaho .
2 . U ṱalutshedza vhakhantseḽara vha wadi vha no ḓo kumedza na u tshimbidza manweledzo kha komiti dza dziwadi
Ṱhanziela ya tshikolodo yo ṋetshedzwaho nga muhadzimisi ( arali i hone )
Muiti wa ḽiedza u dzhiela nṱha tshenzhemo ine ya thoma nga dzangalelo ḽa muthu ene muṋe , a ya kha u tevhela madzangalelo a vhathu o ḓoweleaho , na u bvela phanḓa na u vhea iṱo mvelelo dza u tevhela ho raliho u ya nga vhulamukanyi ha tshitshavha na ṱhalutshedzo ya vhuṋe ine ya vhuedza .
U swika zwino , naho zwo ralo , vhuṱanzi vhu sumbedza uri mbekanyamushumo dzo livhiswaho kha u swikelela tshanduko iyo ya vhuḓifari , sa zwe zwa shumiswa nga sekithara dza phuraivethe na dza nnyi na nnyi , dzi na masiandaitwa maṱuku kana a hu na na ḽithihi .
( 4 ) Thendelano ifhio na ifhio ya dzitshaka i vha mulayo wa Riphabuḽiki musi i tshi phasiswa u vha mulayo nga mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka , fhedzi mbetshelo i ḓivhumbaho nga thendelano ye ya themendelwa nga Phalamennde ndi mulayo kha Riphabuḽiki nga nnḓani ha musi zwi sa yelani na Mulayotewa kana mulayo wa Phalamennde .
Theo ya milayo yo sikwa u khwaṱhisedza uri u dzhenelela ha tshitshavha hu ḓo vha ha ngoho na u ṱuṱuwedzwa .
A hu na mulayo une wa ḓo tendela u pandelwa hu sa pfali .
Muhasho wa zwa mbilo u wana mbilo wa i sedzulusa u ya nga ha Milayo ya Tshikimu .
Vhashumi vha re na phurofesheni vha na vhukoni kha zwa thekhinikhala na tshenzhemo kha nḓisedzo ya mavu .
Khomishini ndi ya vhuṱhogwa u itela u wana nyimele ya tshinyalelo ya u thubiwa ha muvhuso uri ndi nngafhani , uri fulufhelo kha zwiimiswa zwa muvhuso ḽi vhuedzedziwe na uri avho vho waniwaho vha na vhukhakhi vha topoliwe .
1 . Samithi ya Tshigwada tsha Vharangaphanḓa vha Fumbili ( G20 )
Muhadzimi na vhaṋe vha Muhadzimi vha ṋea garanthii tshoṱhe uri vha ḓo kona u shuma mushumo na / kana u tshimbidza bindu vha tshi tevhedza zwe vha ṱanziela .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha miṱa ya avho vho lozwaho matshilo na ndaka nga tshifhinga tsha khombo idzo ; nomboro ya u fhedzisela u vhigwa ndi malo .
Vhunzhi ha vhaṋetshedzi vhaṱuku vho rumela makumedzwa a sa ḓivhei kha Komiti nga mulandu wa uri vha khou ofha u " phumulwa kha mutevhe " kana " u swifhadzwa madzina " arali mabindu ane vha shumisana nao a tshi nga zwi ḓivha .
Hulisani na mme awe vho vha vhe ...
U kuvhanganya ha Mafhungo a Vhone Vhaṋe
tshati ya mutakalo ;
2.4 . Vhubindudzi vhuhulwanesa kha Ikonomi ya Maḓanzhe , he ha tshimbidzwa nga kha ṱhuṱhuwedzo dza muvhuso , ho vha ho lumbama kha mveledziso dza themamveledziso , nga maanḓa vhuimangalavha , vhubveledzi , vhufhaṱa zwikepe , vhufuwi ha maḓini na savei dza sainthifiki kha sekithara ya ole na gese .
Nga vhanga ḽa izwi , Mulayo muhulwane zwa zwino a u ṱanganedzi tsheke ya bannga .
Kha vha vhudze uri simbolo ndi zwiga kana zwifanyiso zwine zwa imele tshiṅwe tshithu .
Tswikelelo nga u tou vhona kana zwi vhonalaho ndi zwithu zwa ndeme u itela uri vhathu vha pfe vho vhofholowa u dzhena kha tshikhala itsho .
Zwiteṅwa zwa u haseledza
Khumbelo ya u ṅwalisa fhethu dza u vhulaha malwadze halutshedzo
Ni humbule uri akhaunthu dza vhathu nga nthihi nga nthihi dzi ḓo engedza mafhungo a ndaulo na vhubindudzi kha tsireledzo ya Matshilisano , vhasaukanyi vha nga ḓi topola tsumbo dzire nga fhasi ha dziṅwe mbekanyamushumo dzire hone .
Musi phaiphi i songo tsireledzwa nga matombo , matheriala a u sefa a fanela u shumiswa u itela tsireledzo ya phaiphi kha matombo mahulwane .
( d ) tshikalo tsha vhubindudzi ha muvhuso na mutikedzelo wa u wanala na khwiniso ya mbuelo kha ndaka yeneyo ; na
U fhaṱa zwikili ndi yone sethe ya u ranga ya vhulangi ha zwikili vhune ha thusa zwigwada u shuma zwavhuḓi hu si na vhuleme .
Kha modele wa kushumele wa tshifhinga tsho fhelaho , phoindi dzo avhelwaho nga muṱoli a dzo ngo lavheleswa .
U khwaṱhisedza vhadavhidzani ha khwine na vhubvelakhagala ha maitele a fhaṱa , vhurangeli vhuṅwe u fana na kuitele kwa mbilaelo zwo ḓivhadzwa .
( c ) ya zwiḽiwa zwa pfushi , vhudzulo , ndondolo ya mutakalo ya ndeme na tshumelo dza vhathu ;
Kuitele kwavho kwa ndingo ku tea u ṱola u kundelwa u swikelela ndivho na u topola fhethu ha u dzhenelela hune ha nga engedza u bvelela .
Feme dzi dovha hafhu dza ṱuṱuwedzwa uri dzi sumbedze miṅwedzi ine mushumo wadzo vha u nṱha , vhukati na fhasi kha ṅwaha u itela uri u pulana ho dzudzanywaho vhu nga shumiswa u wana zwivhuya zwinzhi .
Puḽane dza mbuelo dza vhukuma dzo vha khaedu kha tshanduko dzi dovhololaho kha mimakete yoṱhe ya fhano hayani na ya nnḓa .
Arali zwi songo ralo , kha vha bule murafho :
Vha eletshedzwa u shumisa tshumelo dza vhoramulayo vha Afrika Tshipembe sa izwo kuitele kwa u ṅwalisa khamphani kwo lapfa .
Rathandelao bvelelaho u ḓo ḓadza na u rumela Fomo ya Pfanelo dza Tsudzuluso ya u ita mbilo ya matheriala a fhethu ha u fhaṱela hone na mbadelo ya mvelaphanḓa iṅwe na iṅwe ya thandela .
Nga murahu ha u amba fhungo na vhabebi vha kwameaho , vho wana thendelo yo tou ṅwalwaho u bva khavho vhoṱhe ya u dzhia vhukando ha ndaṱiso , ye vha mbo ḓi ita .
3 Musi muthu o vhonwa mulandu , mulandu u rumelwa khothe hune mutshutshisi a ḓo ita mushumo wawe wa u tshutshisa mulandu .
Tshandukommbi kha mimaraga ya mikovhe yo tsa nahone kutshimbilele kwa masheleni kha mimaraga ine ya khou thunyuluwa yo vhuyelela .
Zwiko zwa maḓi kanzhi zwi langiwa nga vhaṅwe vhalangi sa tshipiḓa tsha vhurangeli ho ṱandavhuwaho ha u langa zwiko .
Mulaedza wa uri vhuimangalavha ho valiwa u itela zwigevhenga u khou bva sa zwine wa kona u vhonala nga musudzuluwo wa vhugevhenga , hune zwigevhenga zwa khou ṱoḓa huṅwe fhethu ha u sedza khaho .
Ḽekitshara u na vothi ḽi dzulaho ḽo vulea arali vha nga sumbedza uri vha shuma nga maanḓa , fhedzi vha ḓi ṱangana na thaidzo .
Vha tea u bva vha ya u tamba mitambo nnḓa hangei .
Mivhigo yavhuḓi ine ya anzela u ḓa u bva kha dzikilaente dzo fusheaho ndi tsumbo ya vhushelamulenzhe vhu sa neti nga vhashumi vhoṱhe .
Thengiselano dzo shuma mushumo wa ndeme kha mveledziso ya ikonomi ya mashango o no bvelelaho na ane a khou bvelela .
U thasulula thaidzo kana dzimbilaelo
Thebulu i re afho fhasi i ṋetshedza zwikalo zwine zwa ḓo shumiswa .
Yunivesithi yo dovha hafhu ya ṋetshedza mafhungo a nṱhesa na vhudavhidzani ha thekhinoḽodzhi , na u khwaṱhisedza uri mafhungo a tshimbidzwa nga nḓila ya tswavhelele na yavhuḓi a tshi ya hune a ṱoḓea hone .
U shela mulenzhe kana pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha i maanḓafhadza zwitshavha kha u kwanana na u shela mulenzhe kha u fhungudza vhushai zwitshavhani zwavho zwi dovha zwa livhisa kha u khwiṋisa maanḓalanga apo na dziṅwe pulane dza mazhendedzi na tshumelo .
Ndivho ya hei Gaidi ndi u fha mupondwa mafhungo ane a a ṱoḓa malugana na u ḓisa khumbelo ya Ndaela ya Tsireledzo u ya nga Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani .
Thekhinoḽodzhi ya nyimele dzo bvelaho phanḓa zwiṱuku i tea u vha yo teaho kha nyimele idzo , zwavhuḓivhuḓi zwi anzela u vha zwo itelwa zwone .
( g ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano ( Mediation Committee ) i tshi nga tendelana kha Mulayotibe wo khwiniswaho sa zwe wa phasiswa zwone nga Khoro , Mulayotibe u fanela u fhiriselwa kha Buthano , nahone arali wa phasiswa nga Buthano , u fanela u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
Vhashumi vhoṱhe vhane vha khou shuma mishumo u ya nga Milayo na Ndaulo vha tea u vha na ṱhanziela ya u pfumbudzwa ya vhukuma .
Vha Gwama ḽa Lushaka vha avhelwa magavhelo a re na maga u itela themamveledziso ntswa , HIV na AIDS na Tshumelo dza Phathoḽodzhi dza Forensiki .
Mimasipala ya tshiṱiriki a i na tshiko tshayo tsha mbuelo , nga nnḓani ha musi i na vhuḓifhinduleli ha tshumelo nnzhi kha tshiṱiriki hone ya nga kona u kuvhanganya mbadeliso dza u shumisa , fhedzi izwi tou tea u amba uri ndi zwiimiswa zwi re na masheleni .
MILAYO KHATHIHI NA MILAYO YO TIWAHO ZWI RE AFHO FHASI ZWI A VHOFHA NA U KOMBETSHEDZA VHATHU VHOṰHE VHANE VHA DZHENA KHA WEBUSAITHI YA SARS KANA TSHIṄWE TSHIPIḒA TSHAYO .
2.2 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha muthu muṅwe na muṅwe uri a bvele phanḓa na u ṱhogomela khathihi na u sa dzhenela maguvhangano a zwa matshilisano o ḓalesaho vhathu .
Kha zwa u itwa nga mitshini , mutshini wonoyo muthihi wa u bvisa nnzi kha tshikhopha u nga kha ḓi shumiswa .
Kha ḽifhasi ḽa sisiteme zwithu zwinzhi na maanḓa zwi ṱuṱuwedza zwiṅwe .
4.2 Khabinethe yo tendela u tholiwa ha Vhalanguli vhane vha sa Shume Hone kha Bodo ya Ndangulo ya Tsireledzo zwi Tshilaho Maḓini ( SAMSA ) .
Tshivhalo tsha khamphani dza Afrika Tshipembe , zwihulu sekithara dzi re na vhushaka na Petrochemical dzi khou shuma Qatar .
Ḽaisentsi kana thendelo zwi ḓo vhea milayo ine u bviswa ha tea u i tevhela .
1 . Tshiimo tsha Khabinethe nga ha mafhungo a ndeme kha nyimele ya zwino
Moduḽu wa Vhuvhili : Mbekanyamushumo ya Dzinnḓu ya Zwino
Tshipiḓa tshiṅwe tshi lambedzwa nga masheleni nga muvhuso nahone tshiṅwe tsho salaho tsha ṱhoḓea dzayo dza masheleni ya ḓitika nga masheleni a bvaho kha sekhithara ya phuraivethe na tshitshavha nga u angaredza .
Ri a zwi ḓivha uri hetshi ndi tshifhinga tshi konḓaho , fhedzi zwi ḓo pfuka ngauri ri na pulane dzine ra ḓo dzi shumisa kha u tandulula hezwi .
Matshudeni ndo vhone vhumatshelo ha nḓowetshumo nahone ndi zwa ndeme uri vha vhe na nḓila dzine vhoṱhe vha kona u ṱana mishumo yavho kathihi na u vha na vhukwamani na vhaṅwe vha re kha nḓowetshumo .
Kha vha engedze ndivhanele ya vhashumi vha vhathusi vha vhorabulasi vha vhafumakadzi na vhaṅwe vhashumi vha muvhuso vha ṋetshedzaho thusedzo ya thekhinikhala kana vha shumaho kha mbekanyamushumo dza ikonomi ;
Nḓowetshumo ya zwa mvelele na vhusiki , nga maanḓa kha sekhithara ya fiḽimu , na yone yo tamba tshipiḓa tshihulwane kha u bveledzise tshiṱori tsha Afrika Tshipembe na u shela mulenzhe kha ndingedzo ya u fhaṱa lushaka na vhuthihi ha matshilisano .
Khasino ntswa yo vula hu si kale nga murahu ha u fhedzisa ngudo iyi nahone zwenezwo u shumiswa ha khasino hu nga shanduka tshifhingani tshi ḓaho .
Ra kona u ya u eḓela .
Fhedzi ri a dovha ra ṱoḓa u fulufhedzisa shango uri Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽi shango ḽi re na khohakhombo ya fhasi ya Ebola .
Musaukanyo wo sumbedzisa uri mbuelo ya nṱha i nga lavhelelwa nga u fhungudza tsheledemviswa kha u fhaṱa themamveledziso ntswa na u sedza kha u lambedza na u londota themamveledziso dzi re hone .
Ri tea u ṱalutshedza zwidodombedzwa zwifhio u swikelela zwiṱirathedzhi ?
Tshifhinga tsho vhewaho tshine tsha pfadza u bvisela khagala zwipikwa lwa tshifhinga tsha miṅwaha miraru .
Ri ḓo ṱavhanyisa u thomiwa ha tshumelo iyi , ri tshi khou shumisana na sekithara ya phuraivethe .
Vhunzhi ha ndaka dza vhubindudzi dzine dza ṋetshedzwa nga dziṅwe dza koporasi dza muvhuso na maanḓalanga a muvhuso a dzi tei u badela mbadelo dza tshiṱemmbe musi dzi tshi sedzuluswa .
Tshithihi a tsho ngo tea u fhira tshiṅwe .
Vhuṱumekani ha themamveledziso ya zwa vhuendi ho ḓo vha na mutsiko nahone tshivhalo tsha vhuendi dzibadani tsho ḓo gonya .
AIDS i vhewa fhasi ha tshigwada tsha malwadze a phirela fhano Afrika Tshipembe .
Tshumelo dzi ḓo vha mahala , na uri madalo a ḓo dzudzwa a phuraivethe na vhufulufhelo .
Zwidodombedzwa zwa muthu ane khumbelo I khou itelwa ene ( arali Itshi khou itelwa muthu wa vhuraru )
Gerani bodo ya mutambo murahu ha bugu .
Zwi fhungudza u tswukuluwa nga nḓila ya muya , zwa ita uri zwi konḓelelenyana arali hu na zwivhangi .
Nga ṅwambo wa khonadzeo dza tshivhalo tshihulwane tsha mahoro ane a ḓo dzhenelela kha khetho dza masipala , ndi zwa ndeme u phaḓaladza zwa u ḓiṅwalisa kha dzikhetho nga mahoro o ḓiimiselaho u dzhenelela kha dzikhetho .
Ndi zwa ndeme u pfesesa phambano vhukati ha u sedzulusa , u ela na u monithara .
Tshimbila u yo ṱamba . "
Mbekanyamaitele dza nga ngomu dzo vhalaho na maitele o vhewaho a kushumele o ṅwalwa lwa tshiofisi u khwaṱhisedza u kuvhanganywa ha data na kushumele zwine zwa langiwa u mona na dzangano .
( 4 ) Mulayo wa Lushaka u nga sumbedzisa nḓila ine , nahone u swika hune , zwishumiswa zwo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) zwa u-
Zwa thekiniki ya mbekanyamaitele ya fulufulu ndi zwa ndeme , fhedzi zwi re zwa ndeme vhukuma nahone zwihulwane ndi zwa masia a matshilisano .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Mafhungo a zwa Vhugevhenga phalamenndeni .
Mulayotibe u bvelaphanḓa na u dzhiela nṱha pfanelo dza vhana dzine dza lwa na mulayo .
Khaedu khulwane ndi u tsireledza ndambedzo yo linganaho kha zwivhumbeo zwine zwa ṱoḓea zwa tshiimiswa na u thola vhashumi vha re na ndalukanyo dzo teaho .
Masipala u fanela u ita mushumo wa mutshimbidzi , netiweke na muvheaiṱo .
Muhasho wa Vhudavhidzani ( GCIS ) u khou shuma na mihasho uri i kone u wana Tshigwada tsha Nyanḓadzamafhungo hune vha ḓo toolola zwoṱhe zwihulwane u bva kha mivhigo ya kotara .
Vhushaka na dziyunivesithi ha nyanḓano ndi thikho ya nḓisedzo ya tshumelo dza zwa mutakalo dzi no shuma .
Zwikili : Nḓivho ya vhupulani , u dzudzanya , nyambedzano , ndangulo ya tshifhinga na u ḓadza zwikili .
U tholwa hoṱhe hu ḓo itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dza vho tholwaho na u sedzwa arali vha si na milandu
Kha ḽiga ḽa u tumbula , vhaṱoḓisisi vha lingedza u wana arali tshiko tsha zwi tshilaho tshapo tshi tshi nga kona u bveledzwa tshi tshi ya phanḓa uri tshi vhe tshibveledzwa tsha mbambadzo .
Sa zwe zwa bulwa , nzumbululo dzi tevhelaho dzo itwaho nga Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani dzo sia roṱhe ro akhamala zwihulwane nahone tshenzhelo yashu yo khwaṱhisa vhupfiwa uvhu ha u akhamala .
1.16. Khabinethe yo bvisa vhupfiwa hayo nga ha tshiimo tsha u lozwea ha mishumo kha shango , nga manḓa kha sekithara ya thengiso na ya migodi .
Kha vha vhale Tshiṱoko na u tsheka musi zwi tshi ṱoḓea .
Bulani ipfi ḽi re na mibvumo miṋa .
U zwala mvelele ya vhukuma kha vhatikedzi zwi fanela u vhonala sa maitele ane a khou ya phanḓa .
6.7.6.1 Nga murahu ha u fhela sisiṱeme ya demokirasi ntswa ya mapholisa a sialala vhe vha vha vhe vha ndeme u itela uri shumiswa ha tsheo dza khothe dza sialala .
Hezwi zwo vha zwo itelwa u tshimbidza mafhungo a u kunga vhanna vha vhatshena kha mmbi nga nḓila yo leluwaho nga u engedza miholo ya maswole kha tshifhinga tshenetsho musi vhe kha mmbi .
U itela u thamuwa na u kokovha .
Nṱha dza u thoma dza mbuedzedzo dzo fhaṱwa kha ṋetshedzo ya tshiṱirathedzhi tsha mbuedzedzo tsho tou dodombedzwaho , tshine musi vhunzhi ho tevhedzwa ha vha hu songo phasiswa na luthihi sa ḽikumedzwa ḽo vhibvaho .
Tshipikwa tsha khathalogo ya 2 ndi u fha manweledzo nga ha pulane dza ndaulo ya malaṱwa dzoṱhe dzi re hone kha levhele yapo , dzingu na lushaka dzine dzo ḓivhadziwa kha khomishini .
Ho vha na mvelelo dza ndeme dzo bvaho .
Faela dza sabusidi ya goloi
Khumbelo ya u renga zwifuwo kana zwibveledzwa zwa zwifuwo u bva nnḓa dzi tshi vhuiswa fhano RSA ( dzi tshi ḓo dovha dza ṱolwa ) .
Muvhigo u ḓo wanala kha vhadzulapo musi wo ranga u pfuka kha maitele oṱhe a phalamennde .
Kha vha sumbedzise zwavhuḓi mushumo wa Ofisi ya Thandela .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , tswielo dza mathenga a mphwe dzo no swika na ngei Yuropa , ngeno masipala wa Prince Albert wo vha na mvelaphanḓa khulwanesa .
Ngauri muvhuso wapo u dzhiiwa sa vhuimo ha muvhuso vhu re ' tsinisa na vhathu ' , ndivho khulwane ya theo ya milayo yoṱhe yo bveledzwaho ndi u wana nḓila dza u khwaṱhisedza uri vhadzulapo vha ṋee mihumbulo kha tsheo dza khoro dzapo .
Phurogireme ngauralo i ḓo sengulusa na u bveledza phindulo , fhedzi phindulo i si yone .
Ya mavu ane o pfuma minerala na vhutshilo ha dziphukha na zwimela zwo fhambanaho zwine a si zwinzhi zwi linganaho nazwo ḽifhasini .
Bulani uri ni ḓo tshi ṱhogomela nga nḓilaḓe .
Vha sedze khoudu dza mbadelotiwa dzine dza shuma dza mivango ya mitshelo .
Dziphakha na ha u paka zwi tea u ṱalutshedza nga matungo a dzibada na zwifhaṱo zwi re phanḓa , u itela u khwinisa dzikhamera na tsireledzo .
Zwiwo zwa TB kha vhaswa na vhalala zwi paḓa mbalotshikati ya neshinaḽa..
Muhaṱuli Muhulwane wa kale na Mudzulatshidulo wa kale wa Vhaofisiri vha Phaḽamende ;
Munyanya wa mbingano , mafhungo maḓifha , maḓuvha a mbabebo
Uya nga vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho kha thendelano mvetomveto ya milayo ya ndinganyelo ya matholele , ndi khou tama u sedza kha thaidzo ino yelana na mulayo .
Mulayo wa zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni u langulwa nga Vhulanguli Vhuhulwane ha zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni vha Muhasho wa zwa Mishumo .
U ṋetshedza nḓila u vho na uri khorondanguli ya zwiimiswa zwa Muvhuso kha Vundu vha hwala vhuḓifhinduleli kha Vhusimamulayo , na u lavhelesa mushumo wa Maanḓalanga , hu tshi katelwa na u shumiswa ha Vhusimamulayo .
Hu itea mini musi ri tshi ṱuma thangi kha tsinde ḽa ipfi ?
Nḓila ya 2 ya thandela dza wadini dzine dza fanela u tikedzwa nga zwiko zwi no bva nnḓa
Hu na zwiteṅwa zwivhili zwa ndeme zwine Komiti ya Wadi ya tea u sedza
" Mafhungo oṱhe a mbuno na maṅwe nga ngomu ha webusaithi iyi hu tshi katelwa na zwo dzheniswaho , zwi elanaho na bindu ḽa tshiofisi ḽa vha Poswo ya Afurika Tshipembe Ltd , kana matavhi ayo , ndi ndaka ya vha Poswo ya Afurika Tshipembe .
Kanzhi vhashumisi vha mavu vha tenda uri ḽaimi na gipisamu zwi nga shumisa nga u sielisana .
Arali vha tshi ṱoḓa u sedza na kha maṅwe maṅwalo , vha nambatedze sa ṱhumetshedzo kana vha sumbedze hune a nga wanala hone .
Ri dovha ra livhuha vho madzhisiṱiraṱa vho dzhenelelaho kha komiti ngeletshedzi .
Phambano dzo khetheaho vhukati ha mbudziso idzi na ṱhoḓisiso ya ndeme dzi ḓo khwaṱhisedzwa .
Musi tshibode tshi tshi vho sendela tsini , Sankambe tsha tou kona fhedzi u kakara tsha gidimela mutaloni .
1.6.3. U shela mulenzhe hadzo hu khou vha hone nga kha Tshikimu tsha Maraga wa Mbambadzelannḓa na Thikhedzo ya Vhubindudzi ya dti , i shumaho kha u bveledza maraga ya mbambadzelannḓa kha zwibveledzwa na tshumelo dza Afrika Tshipembe , khathihi na u kunga vhubindudzi vhuswa ha mashango a nnḓa kha shango .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nzhele uri tsumbanḓila dza MLṄṄ wa 2015 a dzi ambi uri tshikoupu tsho randiwaho ndi tshone fhedzi tshi teaho u funzwa na u gudwa kha ṅwaha wa tshikolo .
Arali vha tshi ṱoḓa u ḓivhadzwa nga iṅwe nḓila , vha humbelwa uri vha sumbedze nḓila iyo na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwo teaho u vha konisa u tevhedzela khumbelo yavho .
Masia mararu aya a u manḓafhadza o ṱumana vhukuma , na u manḓafhadza kha ḽiṅwe sia ḽithihi a zwi nga ḓo swikelelwa tshoṱhe hu si na u manḓafhadza kha vhaṅwe .
Zwo tou ralo na kale na zwino zwi kha ḓi vha zwavhukuma kha tshifhinga tsha zwino .
Ri dovha hafhu ra ḓivha na nga vhutendi uhu na uri ro ḓiimisela u vhu tsireledza kha u sasaladzwa hu si havhuḓi na kha nyimele dzine vhutendi hashu ha vhanga vhukonḓi na u ṱhuphea .
1.2 . U ṱanganedza luvhilo lwa u tshimbidza na u ingamela mushumo wa u fhelisa GBVF , Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Khoro ya Lushaka nga ha GBVF ( NCGBVF ) .
Netiweke ya zwibadela zwa muvhuso
Kha vha vhone uri hu tevhedzwa ṱhoḓea dza mulayo na maitele avhuḓisa a ndangulo ya zwi ḓisaho khombo .
Mushumo wa mutambi u dzula u wa ndeme vhukuma kha u swikelelwa ha vhukuma ha mubvumbedzwa .
Sele ya eḽekthroḽaiti ndi sele ya eḽekthrokhemikhala ine ya shandukisa fulufulu ḽa khemikhala ḽa vha fulufulu ḽa eḽekhithrikala .
Ndi tea u ṱamba zwanḓa tshifhinga tshoṱhe ndi tshi bva thoiḽethe , ndi sa athu fara zwiḽiwa .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS na u ḓiṅwalisa na zwiimiswa zwa mulayo zwo teaho
Dziakhaivi dzi iswa kha vhathu vha Afrika Tshipembe nga tshumelo dzo pfaniwaho dza u akhaiva dza lushaka na dza vundu .
10 . Khomishinari muswa wa Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ( SARS )
Hezwi zwi na mveledzwa dza ndeme kha mbekanyamushumo dza ṱhuṱhuwedzo dza muvhuso u fana na mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Vharema musi vha tshi sumbedzisa ḽeveḽe dza vhubindudzi na u ḓikumedzela hune ha ṱoḓea u itela u vha na nyaluwo yo katelaho kha nḓowetshumo ya khuhu .
VHOFHIWA NGA TSHIFHINGA ( u itela uri vhadzhiamikovhe vhoṱhe vha ṱalukanye uri tshanduko i lavhelelwa lini )
Muhasho u ḓo dovha wa lavhelesa kha u vha shandukisa u bva kha vhaṱoḓi vha mushumo u ya kha vhasiki vha mishumo u itela u khaula mutevheṱhanḓu wa u ḓitika nga magavhelo a zwa matshilisano nga kha tshiedziso tsha u sikwa ha mishumo tsha Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Mahayani yo Ṱanḓavhuwaho ya u thoma .
Phaneḽe ya vhueletshedzi ya vhomakone yo rangwaho phanḓa nga Vho Dokotela Vuyo Mahlathi , yo thomiwa u eletshedza muvhuso nga ha mbekanyamushumo dza mbuedzedzo ya mavu dzawo , i khou lavhelelwa u swikisa muvhigo wayo mafheloni a Ṱhafamuhwe 2019 .
Mushumeli wa call centre u ḓo vha dededza kha mbudziso nahone u ḓo vha ṋea khoudu yo khetheaho arali zwidodombedzwa zwe vha ṋekana ngazwo zwi tshi nga shumiswa .
U vha tshipiḓa tsha thevhekano iyi ya mupo ya zwithu zwi a vha vhofholola kha u tsikeledzwa nga thekhinoḽodzhi na pfanapheledzo ine thekhinoḽodzhi iyi ya dzhenisa khavho .
Mvelele i shuma mushumo wa ndeme kha maitele a mveledziso .
Komiti dza Wadi dzi nga vhidzwa u tshimbidza muṱangano uri dzi kone u wana mihumbulo ya tshitshavha kha pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho kha u sikwa ha Sisiṱeme ya Ndangulo ya Kushumele .
Vha nḓilani ya u ya u tamba metshe wa fainaḽa wa ṅwaha uyo .
Tshipiḓa tshihulwane tsha u bvelela ha pfungavhuṋe zwo vha vhuimo hayo ya muthelo , zwe zwa ṋekedzwa nga vha Ndaulo ya Muthelo ya Kenya hu na u ḓiimisela u bvisa vharengi vha ya kule na zwinwiwa zwi siho mulayoni , nga u ita biya yo bveledzwaho lwa tshiofisi uri i sa ḓurese .
Zwiṱaluli zwa matshilisano zwi katela zwisumbi zwi fanaho na pfunzo , vhudzulo na mutakalo .
Muhanga wa ndaulo u vhusaho sekhithara u nga vhuela u bva kha hoṱhe kha mbetshelwa dza zwiko zwa ndaulo zwinzhi , na u bva kha mbuedzedzo ya ndaulo , u itela u swikelela zwipikwa izwi .
Vhuṋe ha ḓisi ndi tsumbo ya vhuṋe ha vhupo ha muthu hune a tshila kana u shuma khaho .
" ( d ) tsedzuluso na u thivhelwa ha vhugevhenga ho dzudzanyiwaho kana vhune ha ṱoḓa tsedzuluso na thivhelo ya lushaka kana vhukoni ha tshipentshela ; " na
Nomboro ya vhuḓiṅwalisi ya tshikepe
Khaṱhululo ya nga ngomu itea u ḓiswa i kha fomo yo themendelwaho - Fomo B yo bviswaho u ya nga maitele a PAIA .
Vhupulani ha vhashumi u itela tshumelo dza zwa mutakalo zwi ṋekedza khaedu nahone zwi a konḓa , fhedzi ndi maitele a ndeme kha nḓisedzo ya ndondolo ya mutakalo yo fhelelaho .
Nga kha thikhedzo ya masheleni muvhuso u nga dzhenelela , fhedzi a u ngo tea u vha na ndango ya vhukuma .
Ri a zwi ḓivha uri vhadzulapo vhashu na vhabvannḓa vha dalelaho shango ḽashu , nga nṱhani ha tshiitisi tshifhio na tshifhio na tshifhinga , vha tewa nga tshumelo yavhuḓisa ine ra nga kona .
Nga Nyendavhusiku 2020 , muvhuso na vhashumisani vhawo vho saina Thendelano ya Tshitshavha na Eskom ya vhuṱhogwa , ine ya sumbedza nyito dzo fanelaho dzine ra fanela u dzi ita , roṱhe kana sa vhukhethelo ha muthu , u itela u swikela ṱhoḓea dza fulufulu ḽa shango zwazwino na kha ḽa matshelo .
Fomo dzi tea u ṋetshedzwa nga fomethe ya mathomo ya eḽekiṱhironiki ya Adobe u konisa sisiṱeme u bvisa mafhungo o ḓadzwaho kha fomo u itela u dzhenisa kha khanḓiso .
Akhaunthu dza fulufulu dzi na dza dzangalelo ḽihulwane vhukuma nga dzone dziṋe , zwihulwane kha mashango ane o dzhenela zwihulwane kha maini dza ole na mveledziso .
Musi themo itshi fhela , vhagudi vha a pfuka kha muṅwalo wa u gannḓisa vha ya kha wa u pomba .
Senthara ya tshipentshela ndi tshishumiswa tsha tshitshavha tshine tsha nga shumiswa nga tshitshavha tshoṱhe .
Mbuno dzi sedzwaho : Nyito vhukuma i tshi vhambedzwa na mbekanyamaitele na theo ya mulayo
Vhakhantseḽara vha wadi na vhaṅwaleli vha wadi vha ḓidzula vha vhuṱumani ha ndeme ha vhudavhidzani vhukati ha zwitshavha na khoro dza masipala , nahone u shuma zwavhuḓi ha sisiṱeme ho ḓisendeka nga uri vhakhantseḽara na vhaṅwaleli vha shuma hani .
Vhagudi vhane khavho u vhala ndi lwa u tou thoma vha nga vhalela nṱha kana vha tou hevhedza , ngeno vhagudi vhane vha vha na tshenzhemo ya u vhala vha tshi tea u vhalela mbiluni ( vho fhumula ) u swikela mugudisi a tshi ṋea ndaela ya uri vha vhalele nṱha .
Mvelelo dza ndeme dzo sumbedzwaho nga mbumbululo ya vhuraru ndi u shela mulenzhe hu songo khwaṱhaho ha masheleni Afrika Tshipembe .
Mulayo u vha u tshimbilelanaho fhedzi kha vhafarakani vha ne vha khou fhambana kha vhushaka kana lufu lwa muṅwe wa vhafarakani arali vha kundelwa u langa nyimele yavho nga nḓila ya phuraivethe .
Masheleni aya a khou ḓa u bva ngafhi ?
Mashudumavhi , vhathu vha fumi vhe vha thoma u bvela nnḓa ho vha hu vha fumi vhe vha farwa .
Nyimele iṅwe na iṅwe ye ya tiwa nga muthendari ine ya iledza kana ya fhambana na tshipiḓa tshifhio na tshifhio tsha ino thendara i ḓo mbo ḓi ita uri muthendari a iledzwe .
u dzinginya thasululo dza u tandulula khaedu dzo livhanaho na sisiṱeme ya sialala ya vhulamukanyi ;
Mashudu mavhi , a hu na data ine ya vha hone ya tshifhinga phanḓa ha khanḓiso ya Mulayo na mbekanyamaitele , nga u ralo masiandaitwa a mulayo a nga si kone u saukanywa nga murahu ha tshifhinga .
Vhahumbeli vha ḓo ṱoḓa thendelo ya u kuvhanganya na / kana ya ṱhoḓisiso i no bva kha mulanguli wa vunḓu o fanelaho zwi tshi bva kha ṱhoḓea dza mulayo dza vunḓu .
Ubva tshe ṅwaha wa thoma ho no farwa vhazwimi vha tshugulu vha linganaho 206 .
Thusedzo yashu yandeme ya vhuraru ndi tshiṱuṱuwedzi tsha mushumo u itela u sika mishumo na u tikedza vhuḓitshidzi .
Vharangaphanḓa vhavhili vho tendelana uri u itela u bvelela na u tsireledza , maitele a ḽifhasi a tea u tandulula , hu si u kuḓedza kana u vhona u ri u sa lingana hu re hone hu si gume .
Kha mashango ane ra shuma khao a fhiraho ḽithihi , hu na milandu ya u pfukiwa ha pfanelo dza vhathu .
Zwi nga katela dzikereke , madzangano a mpakulile , na madzangano a mvelele .
Izwi zwi dovha hafhu zwa khaṱhisedzwa nga sisiteme ya ndango ya vhuḓikumedzi yo tou fombe kha u tikedzwa nga sisiteme ya ndangulo ya tshelede i pfadzaho .
" Vhege yo fhelaho wo ḽa mukomana wanga . "
U vhala na u vhalulula zwe a tou ṅwala ene muṋe a tshi lulamisa mupeleṱo , zwiga zwa u vhala na zwiṅwe .
Khwaṱhisedzo nga Afrika Tshipembe ya Thendelano ya Paris i rumela tswayo dzavhuḓi dza u sumbedza u ḓikumedzela kha u shela mulenzhe kha ndingo dza ḽifhasi dza u tandulula khaedu ya tshanduko ya kilima .
Muhasho wa vundu wo themendela fhedzi u tholwa ha vhadededzi vhararu , ngeno vho dzula vho vhea iṱo kha uri hu ḓo bva na u bvelaphanḓa ha zwivhalo zwihulwane zwa vha ḓiṅwalisaho ṅwaha u ḓaho na .
Zwi khagala uri hu na khaedu dzo vhalaho dzo livhanaho na vhaswa ṋamusi nahone iṅwe yadzo ndi u shaya mushumo ndi ngazwo vhaswa vha tshi fhedzisela vha khou vhea mulandu wa zwiito zwavho zwo khakheaho kha u shaya mushumo .
Zwileludzi zwa fumimalo kha zwa fumbili ndi zwa ndondolo ya tshitshavha .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwibadela zwa nnyi na nnyi
Thekhinoḽodzhi dza mafhungo na vhadavhidzani dzi khou ita maitele a mishumo uri a konadzee : nḓisedzo ya zwa eḽekiṱhironiki ya zwibveledzwa zwa vhukati na zwa u fhedzisela .
Ndi tshakha dzifhio dza muṱangano dze vha dzi dzhenela ?
U ṅwala ṱhalutshedzo ya muanewa muhulwane .
Izwi zwi amba uri a thi nga koni u vhona theḽevishini nga murahu ha tshanduko idzi ?
Mitambo na khonani : tsudzuluwo dza u kokodza na u sukumedza nga tshamonde / tshauḽa
Nga 2001 , khwiniso dza tshivhalo dzo ḓivhadzwa , nga maanḓa nga murahu ha thendelano ya nyedziso nga Ṱhafamuhwe 2001 .
Vho vha vho hahedzwa ngomu ha ambuḽese he nga murahu vha lovha nga mulandu wa mafuvhalo avho .
Zwino ṅwalani ṱhalutshedzo ya khonani yaṋu ya mbiluni nga maipfi a fuiṋa .
Ḽiga ḽa 17:Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ndi mini ?
Ezwi zwi sia hu na u lengiswa hu songo teaho hune ha vha u kundelwa u tendela vhaunḓiwa uri vha swikele magavhelo a matshilisano .
Fisiotheraphi i itwaho nga ngomu sibadela kana vhudzuloni ha u valelwa ya badelwa u bva kha mbuelo ya nga ngomu sibadela
U bva kha phindulo nnzhi dze dza ṱanganedzwa u bva kha vhabveledzi vha zwiḽiwa vho fhambanaho , ho bvelela phambano ine ya tou vha khagala .
Mbekanyamushumo dza vhugudisi dzi tea u katela pfunzo nga ha zwa pfanelo dza vhathu , u fhambana na vhugudisi ha nyimele ya tshitshavha .
Muvhigo wa Madzinginywa kha Ndulamiso Afrika Tshipembe a khwaṱhisa mudzinginyeo u bva kha dzhele dzi si dzavhuḓi u ya kha madzhenele a tshumelo ya ndulamiso hune mbekanyamaitele dza pfanelo dza vhathu zwa sedzuluswa .
Tsedzuluso ya themo ya vhukati ya muvhuso ya mahoḽa yo sumbedzisa u kundelwa hu na tshivhalo kha u bveledza mbekanyamushumo yashu ya tshanduko ya mavu .
Na u vhona uri bannga dzi tevhela maga o teaho a u badela vhahulwane vha khorondanguli .
WCT ndi dzangalelo ḽihulwanesa ḽa Afrika Tshipembe sa izwi i tshi vhona uri mulayo wa shango wa nzivhelanyedziso u ḓo vha u tshi khou tshimbila na tshanduko ya thekhinoḽodzhi .
( d ) u ṱanganedza phethishini , vhuimeleli kana mihumbulo yo ḓiswaho nga muthu muṅwe na muṅwe kana tshiimiswa tshi re na dzangalelo .
Ro lingedza u shumisa nḓila i re khagala na u ombedzela masia ane ra tenda uri ri nga ita vhukhakhi ha maitele a khethululo .
Ri khou pulana u shumisa mihumbulo miswa u bvaho kha sesheni dzashu dza tshanduko dze ra dzi fara nga 1996 .
Nyanḓadzo yo phaḓalalaho yo ṋetshedzwa nga vha nyanḓadzamafhungo kha maitele a khomishini , hune nda khou sumbedza u livhuwa .
Naho zwo ralo , kha tshifhinga tsha vhukati , u itwa ha zwa u linganyisela nga zwipiḓapiḓa ha ṱhoḓea dza u koloda hu ḓo ṱoḓea .
( 2 ) U swikela Mulangavunḓu o khethwaho nga murahu ha khetho dza vhusimamilayo ha vunḓu nga fhasi ha Mulayotewa muswa , a tshi thoma u shuma , kana Vunḓu ḽi tshi phasisa Mulayotewa waḽo , u ya nga hune zwa ḓo bvelela ngaho , khethekanyo ya 132 na ya 136 ya Mulayotewa muswa dzi tea u vhaliwa sa zwe zwa vheiswa zwone kha Ṱhumetshedzo ya C kha Muengedzo uyu .
Zwipiḓa zwa mavu izwi zwo vhewa nga nḓila ya vhuṱali , nahone khethekanyo ṱhukhu nga vhuḓalo dzo itwa u itela mveledziso dzazwo .
Tshikalo tsha vhushayamishumo tshe tsha vha tsho gonyelanṱha tsho tselafhasi kha kotara ya vhuvhili nga u tevhekanya .
Kha vha ḓadze fomo yavho online .
Nyengedzedzo kha tswikelelo ya vhuṋe ha u ḓivhiwa nga kha u wana vhufaramukovhe ho eḓanelaho vhathu vharema , vhubindudzi na hone vhu nga swikelela u ḓivhiswa sa vhuṋe ha BEE nga kha u bviswa ha bisimusi khathihi na ndaka .
Themamveledziso yo katela sisteme ntswa ya vhuendi na senthara dza vhubindudzi , dzine dzi nga ṋetshedza ṱhoḓea dza vhashumi .
Muungo u no ongolowa sa luimbo lwa u luludzela ṅwana .
Tshikimu tsha Nnḓu dza Vhathu tshi vha tendela : uri vha sa shumise tshelede nnzhi kha u badela vhafha ṱi nga u ḓifha ṱela vhone vhaṋe kana nga thuso ya miraḓo ya muṱa , vhadzulatsini , khonani na vhaṅwe uri vha sa badele tshelede nnzhi kha vhafha ṱi uri vha humbule zwavhu ḓi nga tsheo ine vha ḓo i dzhia .
Ṅwaha uno wa ( 2014 ) ndi wa vhu 16 kha fulo iḽi , ḽine ndivho yaḽo ha vha u isa phanḓa na u ḓivhisa vhathu ngaha tsireledzo ya vhafumakadzi na vhana , ho sedzeswa kha vhanna na u shumisana navho kha uri vha thusedze kha u lwa na dandetande iḽi ḽa khakhathi dzi kwamaho vhana na vhafumakadzi .
Izwo zwiitwaho zwi nga katela , zwi sa gumiho fhedzi kha , zwi itwaho nga murengi ho sedzwa vhuimo ha u ḓilanga , dzinndwa kana mivutshelano , mililo , miḓalo , malwadze , u thivhela khethelathungo na ndaela ya u iledza u endedzwa ha thundu .
Ri ṋekedza sisiṱeme ya zwa mulayo ine ya imelelea kha mashangoḓavha , zwine zwa amba uri arali ha vha na muthu ane a itelwa vhuvemu afha , vha nga sengiswa mashangoḓavha .
Nḓowelo iyi ya u tsima i tou pulanelwa u itela u thivhela uri yuniti dzoṱhe vhuvhili hadzo dzi sa vhe na thaidzo nga tshifhinga tshithihi na u thivhela miṅwedzi ya vhuriha ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Na uri , vha ita vhunzhi ha milayo ya mbekanyamaitele ine ya tshimbila na ḽifhasi ḽi konaho u ṱalukanya nga mashango ane a khou bvelela .
Muhasho a u randeli nḓila ya u khethekanya tshifhinga tsha fhasisa u ya nga zwipiḓa zwo fhambanaho .
Pfufho idzi dzi dzhiela nṱha vharangaphanḓa vha nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe na vhaḓivhalea kha u shela havho mulenzhe kha u ṱuṱuwedza dzangalelo ḽa lushaka na mikhwa u mona na khungulu .
Ndi khou ṱoḓa u dovha nda livhuwa Komiti ya Mveledziso ya Tshitshavha vhe vha fhedza dzi awara vha tshi khou sedzulusa mbalombalo dzoṱhe dzire kha siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe u vhona uri mushumo we vha tetshelwa wone nga ndayotewa u khou itiwa .
Khomishini i ta u langula Mulayo uyu nga nḓila ine ya tea khetho dzo vhofholowaho dzine dza sa dzhie sia .
Masipala u fanela u ita nzudzanyo dza ndaulo u konisa komiti dza wadi u shuma mishumo yadzo na u shumisa maanḓa adzo zwavhuḓi .
Zwa u rumela milaedza ya vhufhura , Afrika Tshipembe a ḽiho kha mutevhe wa mashango a maṱanu a re nṱha .
U badela murahu zwi ṋetshedzwa u itela u ṅwala fhasi phurogireme dza ngomu kha khomphyutha , kha vhuimo ha mutalo u re tswititi , u ya kha ndeme dza mbuelo dzadzo .
Izwi zwi shuma hune tsheo ya kwama tshitshavha .
Ndi kha mbekanyamushumo dzifhio hune na nga wana mafhungomatsivhudzi a no kwama mutsho ?
Roṱhe ri lavhelelwa u lwa nga nungo kha u khwaṱhisa dimokirasi yashu u itela u khwiṋisa vhutshilo ha vhathu vhoṱhe .
U dzula u tshi ḓivha thekhinoḽodzhi na ngona ntswa .
Kha vha sumbedzise sekhithara kana tshumelo ye phambano ya bva hone .
Thaidzo khulwane ndi u sa eḓana ha thikhedzo ya u ṋea masheleni a pfunzo na u sa vhumbwa ha bodo ya u vhusa ya senthara .
U thetshelesa uri a wane zwidodombedzwa zwa tshiṱori a fhindule mbudzisoṱhalutshedzi .
Musi a tshi tikedza izwi , o sumbedzisa zwi tevhelaho :
Smith ndi tshipiḓa tsha tshikimu tshi ṱahelaho - mubindudzi .
Ndivho ya tshipiḓa tsha ikhoḽodzhi , sa tshipiḓa tsha asesimennde ya tshisaintsi na vhuinzhiniara , ndi u ṱalusa ikhoḽodzhi ya vhupo ha maḓanzhe hugede .
Ndi khou hanedza zwoṱhe maitele na phetho iyi , nahone ndi khou sia lufhera ulu lu kha mugwalabo .
Nga u angaredza , Khabinethe yo sumbedza u fushea nga nḓila ye kushumele ku konḓaho kwa shumaniwa nakwo ngayo , na muvhuso u fulufhela uri tshitshavha tshoṱhe tsho vhuelwa nga iṅwe tshenzhelo ya kushumele uku .
Muvhigo u ḓo itwa uri u wanale kha webusaithi ya Muhasho wa Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele ( www.dpme.gov.za
Ṱhoho yavhuḓi ya itshi tshiṱori ndi ifhio ?
Ro dovha ra swaya anivesari ya vhu40 ya lufu lwa Vho Steve Bantu Biko , vhe vha vhulawa lwa tshiṱuhu nga muvhuso wa tshiṱalula .
Lavhelesani zwifanyiso na ṱhoho ni lingedze u humbulela uri maṅwalwa aya a amba nga mini .
Zwigwada zwi ṋewa minete ya 10 u swika 15 u rera nga ha thasiki dzavho na u kovhana phindulo dzavho kha puḽenari .
U nweledza tshiṅwalwaho kha dayari nga u shumisa mafhungo a sa konḓi kha SMS .
3 . Ri khou tenda ro ṱanganelana u kovhela tshimela tshashu tsha Tapoca na nḓivho yashu ya sialala Tshiimiswa tsha Ṱhoḓisiso ya zwa Miri tsha Leipzig u itela nḓivho yo sumbedzwaho afho nṱha kha 2
Mbadelo dzoṱhe dzo wanalaho dzi tea u rekhodiwa nga mulanguli .
U fhindula mafhungo a u renga o ṱanganywaho a ita uri mashumele kha iḽi sia a si leluwe kha u sedzulusa sia ḽa ṱhanganyelo , hone zwo ralo a hu na pheleledzo ine ya nga swikelelwa zwi tshi kwama vhuhulwane ha maitele a u renga lwa mbambe .
Vhushaka ha metse kana mirekanyo ine ya ṱalutshedza milayo iyi i ita mutheo wa thasululo ya thaidzo dza pfukiselo ya luvhilo .
Lavhelesani phosiṱara iyi uri ni kone u ita uri tshikolo tshi dzule tsho kuna . Ṱalutshedzani khonani yaṋu uri phosiṱara i ri vhudza uri ri ite mini .
Mimasipala yo vhalaho yo sika mbekanyamaitele , kana ndaulo ya muhanga wa kushumele , kha Komiti dza Wadi kha masipala wadzo .
IDP i tea u sedzuluswa nga khoro luthihi nga ṅwaha .
U kovhiwa ha tshelede u bva kha sia ḽithihi ḽa muvhuso u ya kha ḽiṅwe , nyimele kha tshumelo dziṅwe dzi no kho ṋetshedzwaho kana kha u tevhedza ṱhoḓea dzo buliwaho .
Vharengisi vha veini uya mashangoḓavha vhone vho ḓo tea u badela masheleni a u lifhiswa nga uri vho vha vha si tshe na tshiṱoko tsha zwibveledzwa zwi re kha mutevhe wa zwigwada zwa mavhengele .
Hune mafhelo a ṅwaha wa masheleni wa Luhuhi - wa ḓisa vhuleme , thendelo yo wanala kha SARS u rumela zwitatamennde zwa masheleni nga ḓuvha ḽinwevho ḽi si mafheloni a Luhuhi , vhathu vho raliho vha nga kona u humbela u rumela mbuyelo dza muthelo wa tshifhinganyana mafheloloni a ṅwaha wa masheleni wo tendelwaho .
u tambudza nga maipfi
I dovha ya khwaṱhisedza uri mbekanyamaitele dza mbambadzo ya zwiṱhavhane dzi tevhedza maitele a dzitshaka ane a ṱanganedzwa .
Maitele a u sina a nga nḓowelo a ṱalutshedzwa nga ikhwesheni ya u sina ya oda ya u mathomo .
Naho zwo ralo , kha nyimele ya akademi , hu na u vhala hunzhi u fhira u sokou vhala !
IUDF i tikedza bono ḽa u sika " fhethu hu tshileaho , ho tsireledzeaho , dziḓorobo dzi re na zwishumiswa na ḓorobo dzine dzo ṱanganelana nga matshilisano , ikonomi i katelaho na muṱaṱisano kha ḽifhasi , hune vhadzulapo vha shela mulenzhe kha matshilo a ḓoroboni.
Khabinethe i fulufhela uri mvelaphanḓa iyi i no khou itea i thusa uri vhathu vha Gauteng na maAfurika Tshipembe nga vhuphara vha lavhelese kha u vhuelwa hune ho no vha hone - na uri vha kha ḓi ḓo vhuelwa - kha tshiko tsha ikonomi ya Tshipembe na Tshipembe ha Afurika nga kha u khwiṋiswa hoṱhe kha bada khulwane .
- U funga na muḓagasi
U ṱalutshedzelela na zwidodombedzwa zwiṅwe zwi wanala kha Mihanga ya Mveledziso ya Tshikhala tshi re na vhathu Tshapo .
U KALEA - ḽiga ḽa tshumelo ḽi a kalea , nahone ḽi a bveledzea nga mutengo na nungo dzi si gathi ?
Ngudo idzi dzo thomiwa u itwa nga maanḓa nga madzangano a mutakalo wa nnyi na nnyi u langa tshinyalelo kha zwidzidzivhadzi .
Musi vundu ḽa Gauteng ḽi tshi khou vha tshiko tsha ikonomi Afrika Tshipembe , vunḓu ḽo ita vhupo ha ḓoroboni nga maanḓa na uri ḽi kunga vhadzuli vha re na zwikili zwa nṱha na u holelwa zwavhuḓi , zwa sia vundu ḽi na ḽeveḽe ya muholo wa nṱha nga muthu shangoni .
Khaedu zwa zwino ndi ya u swika kha vhushaka vhuswa vhukati ha muṱa uyo na Muvhuso .
U ṱhoṱhela ha khwaḽithi ya maḓi hu nga vhanga malwadze a elana maḓi u fana na khoḽera .
Bono ḽa Tshumelo ya Shishi na Mililo ya Masipala wa Nelson Mandela Bay ndi u fhungudza zwihulwane ndozwo ya vhutshilo na mutshinyalo kha zwifhaṱo nga mulilo , nga kha ṱhuṱhuwedzo ya tsivhudzo ya vhutsireledzi ha mulilo .
Mbekanyamushumo i ḓo thusa zwitshavha kha u bveledza zwiḽiwa kha mavu avho na kha maṅwe mavu a sa shumiseswi .
Ndi tshi vala , kha ndi dovholole vhuḓikumedzeli u bva kha muvhuso washu u khwaṱhisedza uri tshavhi , dzine dza khou ṱoḓa tsireledzo zwa vhukuma kha vhutshutshisi ha lushaka luṅwe na luṅwe , dzi ḓo vha na fulufhelo , vhuthu na u vhuedzedzwe tshirunzi .
Vhane vha ḓivheesa nga uri " Mme Mulwela Mbofholowo " , Vhomme Winnie ndi muhali mulwela mbofholowo vha dovha vha vha ṱhuṱhuwedzo kha vhafumakadzi vha konḓelelaho hu tshi khou lemela u ya kha shango ḽothe nga vhuphara .
Kha zwe vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala vha ḓisa , vha khou amba uri Mulayo Muswa u tea u tandulula thaidzo i kwamaho khakhathi dza zwa vhuloi , na uri u tea u fha na ṱhalutshedzo ya ipfi"busakatsi"kana vhuloi .
Arali mufariwa o lindelaho tsengo o pfuka ndaṱiso , u ḓo tewa u dzhenela kha maitele a ndaṱiso o randelwaho nga tshiimiswa tsha vhafariwa .
Vhabveledzi vhahulwane avha vha nga tikedza mveledziso ya vhorabulasi vhahulwane vha dzingu na vhaṱomba halwa vhu vhavhaho .
Masipala a wanala fhethu hu si na Malaria .
Muṱangano wo khetheaho nga tshifhinga tsha maitele a CBP , hune tshishumiswa tshithihi kana zwinzhi zwi nga shumiswa
Zwo ita uri vhukoni ha Muvhuso ha u ṋetshedza tshumelo khathihi na u swikela ndavhelelo na pfanelo dza vhathu u ya nga ndayotewa vhu fhungudzee .
Nga murahu ha musi muvhigo wa shango wo swikiswa kha UN , u ḓo kona u swikelwa nga vhathu kha webusaithi ya Mbumbano ya Dzitshaka .
Lauren o rumela mulaedza wa shishi kha muṅwe na muṅwe malugana na tshumisano yavho kha izwi .
Naho hu na zwipiḓa zwinzhi zwa muvhuso zwine zwa ṱoḓa mushumo munzhi , hu dovha ha vha na zwiimiswa zwine zwa bvela phanḓa na u shumela vhathu vha ḽino shango zwavhuḓi nahone nga nḓila yo fhelelaho .
Thoḓea : Digirii ya u ola dzipulane sa zwine ya ṱanganedziswa zwone nga Khoro ya Phurofesheni ya u Ola pulane ya zwifhaṱo ya Afrika Tshipembe .
Hu ḓo vha na u khetha ho tou livhaho Miraḓo ya Phalamennde ya tshiimiswa tsha vhusimamilayo tsha Mbumbano na Muphuresidennde wa Mbumbano u ḓo khethwa nga thendelo ya u khetha ya shango ḽoṱhe .
Sa izwi tshanduko u bva kha muvhuso wa khethululo ho vha hu thandululo ine ya vhuedza vhoṱhe u fhirisa nndwa ya maanḓa ya tshifhinga tshiṱuku , nndwa malugana na vhushai na u sa lingana zwi ḓo vha na mbuelo kha vhoṱhe - vharema na vhatshena , vhapfumi na vhashai .
Zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe , zwa u dzudzanya na zwa vhudavhidzani ndi zwa ndeme .
Ndivho ya tshipiḓa itshi ndi u wana tshisumbi tsho teaho tsha zwitshilaho zwiṱukusa na khoifishiente ya masinwa zwa shumiswa kha kha u bvumba u fa ha zwitshilaho zwiṱukusa bvungwi kha vhupo ha ṱhoḓisiso ho tiwaho .
Dzi ṱola masia o tiwaho a vhutshilo ha tshitshavha kana mafhungo a kwamaho tshitshavha .
Hune muthu a hola muholo u theliswaho u sa kokodziwaho mbadelo ya SITE kana PAYE , vha tea u badela muthelo wa tshifhinganyana kha muholo uyo .
Mafhungo o dodombedzwaho a a ṱoḓea kha vhubindudzi ha pfuma vhuṅwe na vhuṅwe ho pulaniwaho ha ṅwaha wa muvhalelano .
BOLA YA MILENZHE SA MUTAMBO WO ILEDZWAHO
Nḓisedzo ya maḓi i katela khunakiso na khovhekanyo ya maḓi nga kha netiweke ya khovhekanyo .
1.3 Pulane yo dzinginya thusedzo dza ṱahe u vhona uri shango ḽi fhindulana na ṱhoḓea dza fulufulu u itela miṅwaha ya fumi i ḓaho .
Tshiṱirathedzhi tsha Vhuḓowedzi tsha Tshanduko ya Kilima tsha Lushaka ( NCCAS ) tshi sumbedzisa tshigwada tsha zwipikwa , thusedzo na mvelelo zwi ita uri shango ḽi sumbedze mbonalo ya vhuḓikumedzeli ha Afrika Tshipembe kha Thendelano ya Paris nga ha tshanduko ya kilima .
Zwi ḓo ya ngauri vhuṱanzi ho ḓadziswa zwone naa .
Muoditha Dzhenerala u ya nga mulayo , nga zwa masheleni u shuma nga eṱhe nnḓa ha sekhithara ya tshitshavha .
Saizwi tshiimiswa tshi si tsha shuma mishumo yatsho u ya nga ha Mulayo wa Dzinnḓu wa Lushaka nahone tsho lindela u fheliswa na u khwiṋiswa ha Mulayo wa Dzinnḓu .
Afrika Tshipembe ḽi dzhiiwa sa murangaphanḓa kha mveledziso ya mbambadzo ya kha inthanethe kha ḽa Afrika .
U thetshelesa muzika hu tshi topolwa tshanduko kha khalo , muungo u itwaho nga tshilidzo na thempo yo ṱangana na u amba tshiṱori sa ' Maṱodzi na Phele n.z
Ṱhumano dza lushaka lwo vanganaho idzi , dzine dza nga vha mukuvhanganyi , kana bada dzapo , dzi fanela , nga u ralo , u pulaniwa u itela u vhambedza ṱhoḓea dzo fhambanaho dza vhashumisi , vho fhambanaho , hu na ṱhanganedzo ya uri zwi khagala uri a hu na mushumo na muthihi une wa ḓo shuma nga vhukoni ha nṱhesa .
Tshiṱirimu tsha mushumo tshi dovha hafhu tsha kumedza u thomiwa ha Tshikwama tsha Mveledziso ya Vhulimi ha maḓini , u khwaṱhisedza rannda dzi swikaho henefha kha miḽioni dza maḓana maṱanu dza tshelede ya muvhuso i bvaho kha mihasho miṱanu i tshi ya kha bodo nthihi .
Thebulu i re afho fhasi i sumbedza uri hu ḓo shumiswa vhugai nga Muhasho musi u tshi ḓisa zwibveledzwa na kha u shela mulenzhe kha zwibveledzwa zwa muvhuso .
Ndi mushumo ufhio une vhafumakadzi vhanhzi vha ita wone ?
Kha vha vhambedze mitengo ; kha vha wane nga ha phambano vhukati ha zwibveledzwa na vha ite tsheo i re na nḓivho .
Ambani na khonani dzaṋu nga nḓila dzo fhambananaho dzine ra nga vhulunga maḓi ngadzo .
U nweledza bammbiri ḽa data ya vhushai na mbeu
Cape Town i tea u vha na tshikhala tsho kuvhanganyea , tshanele na vhukoni ha tshivhumbeo tsho waho u itela u tikedza khaphasithi ya ndangulo ya khombo ya tshinyalelo arali ha vha na mudzinginyo wa shango kana u wa ha tshifhaṱo tshihulwane .
U itela vhaswa na vhaaluwa , u engedzea ha phimo ya dzimpfu ho vha huṱuku .
Mishumo ya sekhithara ya inifomaḽa i nga vha i khou aluwa nga u ṱavhanya nyana , fhedzi nga ṅwambo wa uri mishumo ya fomaḽa ndi miṱuku nga maanḓa , phambano a si khulwane lwo linganaho uri hu vhe na tshanduko khulwane kha mishumo ya sekhithara ya inifomaḽa .
Muhasho wo angaredza hezwi zwine zwa vha zwa ndeme kha pulane yawo ya tshiṱirathedzhiki .
u dzhiela nṱha uri hu ḓo tevhedzwa mutengo wa Tshikimu .
Nṱhani ha izwi , hu na vhuḓifhinduleli ha u ṋekedza tshumelo dza nṱha kha vhathu nga nnḓa ha mikano ya vundu , zwi tshi elana na ndambedzo yo wanalaho nga kha Mphomali ya Tshumelo dza Nṱha dza Lushaka .
Maanḓa a u tendela phambano a tea u ṋewa Minista .
Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe yo imela shango nga nḓila ina mutsindo nahone i vhonalaho kha u ḓisa mulalo kha dzhango . Ri a ḓihudza vhukuma nga masole ashu .
U shumisa zwipfi : u sedza - tshithithisi nḓilani
( 1 ) Muphuresidennde sa ṱhoho ya khorotshitumbe ya lushaka ndi ene Mulangammbi Muhulwane wa mmbi ya vhupileli , u tea u vhea Mulangammbi wa vhupileli .
5.4 . Ṅwedzi wa Vhufa u pembelelwa u bva nga dzi 1 - dzi 30 Khubvumedzi 2014 fhasi ha thero i no pfi " U Pembelela Miṅwaha ya 20 ya Demokirasi " Ṱalusani Nganea ine ya ḓo Isa Afurika Tshipembe phanḓa .
PGDS i na zwipiḓa zwivhili , zwi re kuvhonele kwa tshiṱirathedzhi tsha tshifhinga tshilapfu na pulane ya u thoma u shumisa , u sedza na u ela .
Afrika Tshipembe ḽi na vhathu vha fhiraho miḽioni dza 4,2 vha re kha dzilafho , zwine zwa ita uri i vhe iṅwe ya mbekanyamushumo ya dzilafho khulwanesa ḽifhasini .
Sa vhashumisi vho tendelwaho , vharengisi kana vhaimeli vhavho vha fanaho na madzhendedzi a tshimbidzaho thundu , vha nga phurintha ṱhanziela dza thengiselonn ḓa vhone vhaṋe u bva kha website kana vha ya u dzi dzhia kha Division Liquor Products doroboni ya Stellenbosch .
U alusa miraḓo miṱuku hu u itela u khwaṱhisa misipha ya zwanḓa .
O tou kundwa kaṱukuṱuku kha fainaḽa .
Matlou o vha mukoni kha zwifhio ?
Phethishini yo khetheaho ndi musi muthu a tshi ita khumbelo yo tiwaho kana a tshi humbela thuso ya vhuṋe kha Muvhuso , zwi sa tendelwiho nga mulayo , u fana na vhuswikeleli kha phesheni .
Kiḽoso iyi i dzinginya zwa u phaḓaladzwa tshoṱhe ha tshumelo dza zwa ndangulo ya khetho dza masipala na u tholwa ha vhaimeleli vha Khomishini ya zwa Dzikhetho u itela masipala muṅwe na muṅwe une ha ḓo farwa dzikhetho .
Vhamaki vha songo ḓaho kha sesheni ya vhupfumbudzi a vho tendelwa u dzhenela kha maitele a u maka .
Hu na tsumbo ḽifhasi ḽoṱhe dza thendelano dzavhuḓi dzo livhiswaho kha u tandulula khuḓano dza mabulayo dze dza vhonala dzi sa nga koni u konḓelelwa na nga murahu ha tshifhinga tsha matshilo a vhabveladzamulalo .
O vha a tshi kona u ita thusothanzi ya u vhudzulela muya mulomoni wa muthu .
Vhashumi vha tea u ṋetshedzwa vhugudisi kana u pfumbudzwa nga ha maitele o tsireledzeaho a mushumoni a mushumo kana nyito iṅwe na iṅwe hu tshi katelwa na maga a thusoṱhanzi .
3.2 . Khabinethe yo livhisa maipfi ayo a ndiliso kha vha miṱa ye ya ṱutshelwa nga vhafunwa vhayo ya dovha hafhu ya livhuwa vhathu vhoṱhe kha thikhedzo yavho ya zwa vhuthu ye vha i ṋetshedza kha miṱa iyi ine ya khou lila nga tshifhinga tshenetshi tshi konḓaho ngaurali .
MaAfurika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedziwa uri vha bvele phanḓa na u shuma na zwitshavha khathihi na u farisana na muvhuso u itela u khwiṋisa matshilo a vhadzulapo na uri zwa vhuṱhogwa zwe Vho Madiba vha ṋetshedzela zwone vhutshilo havho zwi vhe na vhutshilo .
1.5 U bvisiwa ha Mbalombalo ya Vhugevhenga ya Lushaka ya ṅwaha nga ṅwaha ya 2012 / 13 zwi khwaṱhisedza uri u ḓigana hashu ha uri musi ri tshi khou shumisana , ri ḓo swikela ndivho yashu ya lushaka lwo vhofholowaho kha vhugevhenga , na uri hezwo zwi ḓo kokodza vhubindudzi vhune ha ḓo ita uri hu vhe na mulalo na u dzika kha zwitshavha zwashu .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya mveledziso ya kha Tshumelo dza Tshitshavha ya u kunga matshudeni vho fhedzaho pfunzo dza nṱha vha na vhukoni kha Tshumelo dza Tshitshavha .
3.4 . Mufumakadzi Vho Rebecca Kotane , vhe vha vha vha tshi ḓivheswa nga ḽa MmaKotane , vho shela mulenzhe muhulwane kha nndwa ya u lwela mbofholowo fhano shangoni .
Fhungo ḽi khou lengiswa nga u ṋea khundwandifho tshikhala tsha u ṋea mahumbulwa na u livhisa mahumbulwa aya kha mulanga bindu ḽo waho tshiṱoko .
Mushumo une wa fhira wo ḓoweleaho u bva phanḓa kha dzingu ḽa vhubveledzi ha mavhele ḽa vhubvaḓuvha na kha hafu ya devhula ya dzingu ḽa vhubveledzi ha mavhele ya vhukovhela .
Musi Yesu a kha ḓi vha shangoni o sumbedza mbilaelo yawe ya vhathu vho siwaho nga nnḓa .
Ndi vhafhio vhana vhavhili vhaswa ?
Zwino tshiṱhopho tsha gurannḓa na magazini zwe zwa vha zwo vhewa henefho tsha thoma u tsukunyea .
Musi atshi farwa vhuṱanzi vhunzhi ho ḓo bvela khagala ha uri hovha huna miṅwe milandu ngei Vhuongeloni ha Mitchells Plain .
Vhukoni ha u linga na u ṱola mimoḓoro u ya nga " u Linga na u ṱola mimoḓoro " sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha SANS 10047 .
Muhasho wa mveledziso ya mabindu maṱuku wo thomiwa u itela u ṋetshedza thikhedzo yo livhanaho na mabindu maṱuku .
Ri eletshedza uri mugudi muṅwe na muṅwe , mugudisi na mushumi vhane vha vha na tsumbadwadze dzine dza sa tou dinesa kana dza u thoma vha dzule hayani .
Zwivhalo zwiṱuku zwi nga bviselwa kha dzingamufhe nga kha khabodo dza vhutsi ho teaho .
Mitengo ya zwiḽiwa , vhuendi ha vhaendi na dzinnḓu zwi tea u fhungudzwa , hu tshi khou engedzwa ndeme ya pfunzo ya mahala kana ya mutengo wa fhasi na ndondolo ya mutakalo .
U vhona uri hu na ndangulo ya mveledziso ya maimo a mashumele a nṱha nga kotara nahone lwo dzudzaneaho .
Nga thikhedzo ya vhalambedzi vha dzitshaka vhorakhonṱhiraka , mbekanyamushumo dzi khou bvelela nga phimo i dzulelaho u aluwa .
Zwenezwo ri na vhuṱanzi uri vhoṱhe vho no ḓaho ofisini yashu khumbelo dzavho dzi ḓo ṱanganedzwa .
U vhala bugu dze dza vhaliwa kha u vhala ha u ṱangenelana na bugu dzi bvaho kha bugu dza khuḓa .
U itela u khwinisa kufunzele kwa kharikhuḽamu iyi , ho shandukiswa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka hune tshanduko dza ḓo thoma u shuma nga ṅwedzi wa Phando 2012 .
Manweledzo ndi tshitatamennde ndovhololwa tsho engedzeaho tsha mbuno dza ndeme dza mafhungo a muambi .
Vhuongelo vhuṅwe na vhuṅwe ho lugisela Pulane ya Ṅwaha nga ṅwaha ya Kushumele ine ya sumbedzisa zwipikwa zwo tiwaho zwa vhuongelo zwine zwa tshimbilelana na zwipikwa zwa zwiṱirathedzhi zwa muhasho .
Tshati ya mushumo i tea u vha na zwikhala na mitaladzi u itela zwi tevhelaho :
Kha dziṅwe nyimele , vhubveledzi hau vhulunga fulufulu ku nga thusa u vhulunga mbadelo dza fulufulu .
MafhambaHaya ndi maipfi ane a amba zwi no fhambana .
Mashumele a fanaho o shumiswa naho tshiimo tsho vha tshi tshi khou lemelisa hani , zwe ha vha hu tsini na u swika kha zwiimo zwa u ya nndwani .
Deithi : Kha ri ṅwale
Ndingedzo khulwane dze dza itwa dzo livhiswa kha u wana ndivho iyi dzi a ṋea nungo .
Zwiḽiwa zwoṱhe zwa bulasini zwine zwa ṱun ḓwa u ḓiswa Afrika Tshipembe , u itwa , u bveledzwa kana u rengiswa Afrika Tshipembe zwi tea u ṅwaliswa na Muṅwalisi , Mulayo 36 wa 1947 .
U vha hone havho na u hasha nga ha vhuṱambo zwi ḓo ṱanganedzwa zwihulwane .
Vhuimo ha zwino ndi ha uri , zwi tshi bva kha u sa katela huṅwe ha mulayo , khaṱhulo ya shango ḽa nnḓa a i shumiswi nga nḓila yo livhanaho Afrika Tshipembe .
Ndi dzifhio thandela dzine komiti ya wadi ya ṱoḓa u dzi ita ?
Tshiṱori itshi tshi fana ngafhi na tsha " Mutukana wee " Phele ! " ?
Mafhungotsivhudzi haya a ḓo rerisaniwa na miraḓo ya Komiti ya Wadi tshifhingani tsha muṱangano wa thangelavhupulani nahone a tea u eletshedza mishumoitwa ya u pulana wadini .
Maitele aya a dzumbululwa nga Khethekanyo 74 u swika kha 77 dza Ndayotewa khathihi na milayo yo fhambanaho i ne ya langa Phalamennde .
Izwi zwi ḓo shela mulenzhe kha u bveledza nḓowetshumo ya mbekanyamushumo dzapo na u khwinisa sisiṱeme ya ndangulo ya mafhungo na mbuelo ya mbambadzelannḓa .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha une wa khou sedzuluswa , muhasho wo bveledza nyendedzi ntswa kha u shumiswa ha mbekanyamaitele ya parula ya dzilafho .
I zwi ita nga u ita tshanzunguluwe .
( Wa 107 wa 1998 ) ( NEMA ) I konisa u shuma lwa mulayo ha Ndayotewa na nḓivhadzamulayotibe nga ha Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Mupo .
Davies wa Khothe ya Queensland ya Aphiḽi zwenezwino o sumbedzisa muhumbulo wa uri :
Nḓila i takalelwaho i fanela u dizainwa nga vhuḓalo u itela a Ṱhoḓea yo khetheaho ya Thandela na Biḽi ya Vhunzhi .
U rwelwaṱari ha Mutheo wa Ṱhanganelo ya Pfunzo ya Lushaka mahoḽa zwo vha mveledziso ya ndeme kha shango .
2.3 . Afrika Tshipembe ḽo dzula thungo ha maḓanzhe a shumiswaho vhukuma nahone nḓila dza zwikepe dzi phaḓalala kha Lwanzhe lwa India , Atlantic na lwa Tshipembe , dza phaḓalala u swika kha hafu ya dzingu ḽa Antarctic .
Nyaluwo kha tshifhinga tsha vhukati kha pfukisela dzo ṱanganedzwaho na zwibviswa zwo itiswa nga maanḓa nga u shandukiswa ha inifuḽesheni u ya mitengo ya u shuma .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa raḓioḽodzhi yo ṋaṋaho nnḓa ha sibadela ḽa R23 475 nga muṱa nga ṅwaha
Vhuḓikumedzeli ha thimu ya masipala vhu khou livhuhiwa vhukuma saizwi izwo hu ṱhoḓea ya ndeme ya khwiṋisopfareledzwa .
Muvhigo wo amba uri mutheo wa sisiteme ya vhulondo a u ho kana a u fulufhedzei uri u nga shumela vhathu vhanzhi zwavhuḓi .
Ngudo dza zwa ekonomi dzi sumbedza uri hu na zwikhala zwa nyaluwo kha sekhithara ya vhubveledzi- ha zwa vhulimi vhune ha sa athu wanuluswa lwo fhelelaho .
Zwenezwo , kereke i tea u shomedza vhatendi u itela mishumo iyi .
Ezwi zwi sumbedza muzika na mitshino zwapo zwo fhambanaho zwa Afrika Tshipembe .
23.5.3 tsheo ya ṱhoho ya tshiimiswa tsha phuraivethe ya u tendela khumbelo ya u swikelela rekhodo dza tshiimiswa ,
U khunyeledza pulane ya thandela : U ṅwala kha pulane zwoṱhe zwe zwa bulwa afho nṱha kha ḽiṅwalo ḽa u fhedza .
Muendi wa seli ha malwanzhe ( muendelamashango na mupfuluwi )
Kha vha ḓadze fomo dzi tevhelaho dza khumbelo :
' Ndi vhona u nga ndi vhone vhane vha khou tea u livhana na thaidzo ... '
Muhasho wa Pfunzo wa Gauteng u ṱuṱuwedza vhabebi u dzudza vhana vhavho hayani ṋamusi nga vhanga ḽa tshiṱereke tsha lushaka tsha thekhisi .
Foramu ya Vhueletshedzi na Ndangulo ya Tshinyalelo i ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u sedzulusa pulane ya ndangulo ya tshinyalelo ya masipala ṅwaha nga ṅwaha .
Pfanelo ya khaṱhululo ya nga ngomu kha mulangi
18.2.3 u thoma maitele a khothe a u lwa na nyengedzedzo arali zwo fanela .
Kiḽoso iyi i dzinginya ḽa u langa maitele a elanaho na zwa khanedzano dzi elanaho na dzikhetho kha zwiṱitshi zwa vhukhethelo .
3.2 . Khabinethe yo dzhiela nṱha khaedu dzine dza vha hone dza muḓagasi dzine dza khou vhangwa nga thaidzo dza thekhiniki na themamveledziso kha zwiṅwe zwa zwiṱitshi zwashu zwa muḓagasi .
Madzangano a Nḓowetshumo , khantsela ya Vhurumelazwivhambadzwa kana Zwigwada zwa U shuma zwa Ṱhanganelano , vha tea u ṋea zwidodombedzwa na zwibugwana zwa mabindu zwine zwa nga swika zwiṱanu zwa Afrika Tshipembe na maṅwalo a thendelo ya u imela aya mabindu vhuṱamboni uvhu .
Phanele idzi dzi ḓo linga arali u shumisa havho hu tshi shela mulenzhe kha u kuvhanganya maḓi kana zwiṱirathedzhi zwa dzingu na uri arali hu tshi swikelela nḓila dza u tea ha nyendedzi .
Ḽiṅwalo ḽa thendelo ḽa vhoramafhungo ḽi ḓo tevhela nga u ṱavhanya nga murahu ha ṋetshedzo ya mafhungo .
I ḓivhadza uri kha vhuaḓa zwi a konḓa u kala fhedzi lwa tshiofisi vhu ḓivhiwa sa mbilahelo ya vhukumesa .
Eskom yo swika he ya vhumba yunithi yayo ya zwa vhusevhi , ye ya vha i tshi shumisana na mapholisa a vhutsireledzi khathihi na vhusevhi ha mmbi .
Zhendedzi ḽi luvheledza u isa phanḓa na maitele , u vhulunga fhungo henefha Vienna , u ṱuṱuwedza hafhu vhufarani , u vhona uri hu na u tevhedzwa ha mulayo , u thivhela New York nga nnḓa ha musi tshivhumbeo tshoṱhe tshi tshi nga wa , sa izwi u vunḓekana zwi na dzilafho ḽazwo fhano .
U shuma zwavhuḓi ha vharangaphanḓa vha ḓitikaho fhedzi nga maanḓa a vhuimo ho ṱukufhala .
U rumelwa ha milaedza minzhi zwino hu nṱha kamalo mashangoni o bvelelaho u fhira ane a khou bvelela .
mutsiko une wa vhangwa nga mushumo .
U khwaṱhisa ṱhoho na u linga- awara 4
Phalamennde i ṱuṱuwedza midia uri u ḓiṅwalise na Dzangano ḽa Gaḽari ya Vhoramafhungo ya Phalamennde na u ita khumbelo ya garaṱa ya thendelo uri vha kone u swika kha luvhanḓe lwa nnyi na nnyi Phalamenndeni .
Ho sedzwa ndangulo ya nyimele
Kanzhi vhathu avho vho vha vho hangwiwa na u litshedzelwa nga maanḓa a vhusaho kha vhupo honoho .
Mbekanyamaitele i ṋetshedza mutheo wa u wana zwigwada mulandu kha masiandoitwa mavhi na tshinyalelo ya Esidi kana u tshikafhadza huṅwe na / kana maṅwe masiandoitwa mavhi ane a nga aneo .
Atikili ya 8 i amba nga ṱhonifho ya phuraivethe na ya vhutshilo ha muṱa na uri Atikili ya 14 i khwaṱhisedza u ḓiphiṋa nga pfanelo hu si na u ṱalula nga mbeu .
( 2 ) Ṅwana madzangalelo awe ndi one a ndemesa kha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho ṅwana .
Ḽevele ya fhasi ya u kunakisa nga khemikhala ndi hune vhunzhi ha dzibakitheria , na dzi vairasi na dziṅwe fangi zwa vhulawa , fhedzi u fhelela tshoṱhe ha makhurooganizimu u fana na tuberle bacilli kana bakitheria dza maswole a tsireledzo zwi nga si tou fulufhelwa tshoṱhe .
Kha vha hane mulingo wa u shumisa masheleni a phensheni ṋamusi ngauri a khou aluwa ḓuvha na ḓuvha u khwaṱhisedza uri vha na nyawelo yavhuḓi ḽiṅwe ḓuvha .
11.3 . Khothe Khulwane yo ṋea ndaela Minista wa Mveledziso na Matshilisano kha , vhukati ha zwiṅwe , u dzudzanya na u ḓisa phanḓa ha Phalamennde khwiniso yo teaho kha Mulayo wa Vhana , wa 2005 ( Mulayo wa 38 wa 2005 ) na / kana Mulayo wa Thusedzo ya Matshilisano , wa 2004 ( Mulayo wa 13 wa 2004 ) u ṋetshedza thandululo ya mulayo yo katelaho zwoṱhe u sedzana na khaedu dza ndondolo ya u unḓa .
Madzuloni , u ṱoḓa u vha o teaho kha mazhendedzi oṱhe a shumaho nga HIV na AIDS Afrika Tshipembe , ngomu na nga nnḓa ha Muvhuso .
Iyi nḓivho i ḓo thusa musi hu tshi tholiwa vhashumi , kana nga tshifhinga tsha rihabiḽithesheni u khwaṱhisedza uri vhupo ha mushumo a vhu nanisi vhulwadze vhuṅwe na vhuṅwe he ha vha vhu hone u thomani .
Zwiendedzi zwo swikisaho vhutshilo hazwo kha u gidima lune zwa sa tsha lugisea ho shumiswa masheleni zwo rengiswa .
Khoudu ya Penala yo ita uri u tswiwa na u dzhiwa nga khani ha vhana vha miṅwaha ya fhasi ha 18 . pfanelo dza vhapondwa vha ukuthwala ndi dzifhio ?
Ṱhoḓea ya themamveledziso dza vhuṱhogwa dza Afrika Tshipembe nga tshipiḓa ndi mvelelo ya miṅwaha ya mahumi mavhili a vhubindudzi ha fhasi .
Zwine vha khou amba ndi uri vha na nḓila ya kuitele yo fhambanaho ya u bvelela , kha zwoṱhe vhudavhidzani nga mitshini na muḓagasi , fhedzi vha na iṅwe nḓila ya kuitele ye vha i thoma ya dzinetiweke dzone dziṋe .
U ita nyambedzano nga ha tshiṱori , u topola muhumbulo muhulwane kha maṅwalwa , na vhabvumbedzwa vhahulwane na zwiṅwe .
Sisiṱeme ya BAS i ṋetshedza thikhedzo i shumisaho mutshini u thusa kha muṱaṱisano wa maitele a mbambedzo .
Muvhigo u lingedza u sumbedza tshikelelo nga masipala u ya nga masia a mashumele a ndeme a muvhuso hune ha vha u sika mishumo nga kha mveledziso ya ikonomi yapo .
Ndi zwa ndeme u sumbedza zwi khagala kha thendelano uri khanedzano maelana na thendelano dzi ḓo tandululiswa hani .
Musi wa tshifhinga tsha u dzhenelela u bva zwenezwo , ro livhana na u kunda khaedu dzo vhalaho .
Maitele a u angaredza u vhiga nga ha tsumbedzo dza kushumele kha ṱhoḓea dza u vhiga na thendelano dza kushumele dza vhalangi vha Mbekanyamushumo ya Mugaganyagwama na vhakhomishinari vha dzingu ndi mushumo une wa khou itiwa .
Sa zwe nda zwi amba u thomani , bola ya milenzhe i tikedzwa kanzhi nga vha shumaho .
Kha nṋe , u vhidzwa zwi mmbudzaho uri vha fulufhela nṋe kha u vha dededza , zwo raloho ndi zwithu zwavhuḓi .
Fomo ya eḽekiṱhironikhaḽa ya Adobe yo ḓadzwaho , yo teaho lushaka lwa nḓivhadzo ine ya khou vhewa .
Tshiṱirathedzhi tsho dodombedzwaho dzi a wanala nga u tou humbela .
Ri khou shuma u vhumba tshikwama tshine tsha ḓo langiwa nga Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika , na Muhasho muswa wo dzudzanywaho wa Mishumo ya Tshitshavha na Themamveledziso une wa khou ita mushumo wa vhulavhelesi .
Ofisi ya Muṱolambalela Muhulwane ndi tshiimiswa tsha odithi tshihulwane Afrika Tshipembe .
Avha vhaṱanu vho rumelwa USA sa tshipiḓa tsha vhuṱumani vhu vhidzwaho La Red Avispa u ṱoḓisisa nyito dza mmbi ya zwigwada zwa vhathu vha re nnḓa ha shango ḽa Cuba vhane vha khou ita tshimbevha dza u dzhavhula muvhuso wa Vho Fidel Castro .
Vhunga thandela dzo fhambana nahone dzi tshi ḓisa zwithu zwiswa kha vhane vha khou dzi shuma , zwo tea uri uri hu vhe na pulane ine ya ita uri vhathu vhoṱhe vhane vha khou shela mulenzhe khayo vha ḓivhe zwine zwa khou lavhelelwa khavho , na uri vha zwi shuma hani , lini na uri vha ita mini .
O amba zwauri o vha a si tshipiḓa , na uri ha na nḓivho yazwo , ya u tshimbidza zwa daimane lu si ho mulayoni zwo iteaho ngomu kha ndaka .
U guda pfunzo : Rekhodo ya fomaḽa ya zwe zwa bveledzwa tshifhingani tsha saikili ya thandela i ḓo vha mutheo wa tsedzuluso dzi no ḓo ḓa muṅwe musi nga murahu khathihi na pfunzo i no ḓo shumiswa musi hu tshi shumiwa thandela dziṅwe-vho .
Ofisi dzo hulelaho dzo topolwa na pulane ya shishi ya u shumana na ofisi idzi yo bveledzwa .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa kha Mbekanyamushumo ya Vhuimana
U ḓivha nga ha muvhili , u wanulula nga ha fhethu na masia sa tshihulwane , tshiṱuku , nṱha , fhasi , kule , tsini
Nahone a , zwi ṋetshedza data ya ikhonomiki ine ya sumbedza ndeme ya zwino ya ikonomi ya vhusiki .
Hezwi zwi ḓo ṱuṱuwedza vhubindudzi vhuhulwane nga sekhithara ya phuraivethe kha mushumo wa zwa mveledzo .
U tenda u shanduka ndi zwa ndeme kha u konadzea ha u dzhenelela ha tshitshavha .
Ni vhona u nga ndi vhonnyi vhane vha nga takalela u vhala inthaviwu iyi ?
Kha vha ye sentharani ya u lingela ḽaisentsi ya u reila ( DLTC ) ya tsini uri vha buke ḓuvha ḽa u lingwa .
Musi maipfi a vhathu vha Afrika musi zwa vhukwamani , nga maanḓa vhaswa , vho sumbedzisa u funesa vhukuma mvelaphanḓa ya tshihaḓu ho livhiwa kha vhuthihi ha dzhango , a zwi tou vha khagala uri izwi ndi zwa ndeme u swika ngafho kha vhurangaphanḓa ha Afrika ha zwino .
Musi tshifhinga tsho sumbedzwaho nga ndaela ya khothe tsho no fhira , mutshutshisi nga murahu ha u sedzulusa themendelo u bva kha mushumelavhapo a nga egedza tshifhinga tsha ndaela ya khothe .
Vhufaragwama : Vhufaragwama vhu ṱanganedza maga o dzhiwaho nga dzibannga khulwane u fhungudza mbadelo dza ndaṱiso , fhedzi ri ḓo ṱuṱuwedza dzibannga u dzhia maṅwe maga u fhungudza mbadelo dza nṱha dzine dza kha ḓi vha dzo sala kha vharengi vhoṱhe .
Nnḓu dza mitengo ya fhasi dzi nga vha na vhaṋe , vhane vha si vhe vhathu vha vhashai vho sedzwaho , fhedzi vhapfumi vha tshitshavha .
Hezwi zwo thusa nga u tevhelelana u takusela nṱha ndeme na ndavhelelo dza ICT mihumbuloni ya vhalanguli .
Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na uri i tea u ḓa na CV , tshenzhemo i tea u dodombedzwa nga maanḓa na dzikhophi dza ṱhanziela dza ndalukanyo dzo khwaṱhiswaho .
Zwo vhuedzaho , mamaga o ṋekedza masheleni a fhiraho R12,4 biḽioni kha vhubindudzi ha sekithara dza phuraivethe .
Vha badelela fhedzi zwine vha zwi shumisa .
MUTHEO WA NDAULO NA MULAYO
MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u enda na shango ḽashu nga Ṅwedzi wa Vhuendelamashango , na uri vha ḓivhe ndeme ya vhuendelamashango kha ikonomi .
Ndi mahoro mahanedzi fhedzi e a lingedza u wana zwidulo zwa wadi .
Vha ḓo itwa ndigo ya maṱo vha dzhiiwa na magunwe .
Tshikoupu tsha mafhungo ane a ḓo katelwa kha mbekanyamushumo iyi tshi katela mbalelano , u sedzuluswa , vhuḓifhinduleli ha muvhuso , milayo ya vhuḓilisi na milayo ya phurofesheni , mulayo wa mbambadzo , na pfunzo na vhugudisi zwa vhathu vha phurofeshinaḽa kha masia a mbalelano na u sedzulusa .
Tshigwada / Tshanduko dza Zwigwada zwo ṱanganelaho
Vhashelamulenzhe vha shuma nga vhavhili vhavhili na u vhala milayo ya ndeme ya maele a u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi .
Nga murahu ha musi ofisi yanga yo dzhenelela , gavhelo ḽa Vho Mphephu ḽa phensheni ḽo vhuedzedzwa vha badelwa na tshelede yoṱhe ye ya vha yo salela .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a nga dzhiela fhasi kana u kanakana nga ha tshinyalelo yo vhangwaho nga mbekanyamaitele ya tshiṱalula , vha fanela u ṱola fhedzi phurofaiḽi ya zwino ya zwiimiswa zwashu zwivhili .
Mulayotibe uyu wo bveledzelwa u engedza ndangulo ya vhashumi vha tshumelo dza matshilisano nga u dzhiela nzhele uri hu na vho gudelaho na leveḽe dza auxiliary kha mishumo ya tshumelo dza matshilisano .
Tshanduko kha mugaganyo wa muvhalelano dzi itiswa nga vhuṱanzi vhuswa kana zwiitei zwiswa na , uri u ya nga zwa vhukuma , a si vhululamisi ha zwo khakheaho .
Gwama ḽa Vundu ḽo khwaṱhisedza uri mbadelo dzoṱhe dza phiriselwa dzo dzheniswa kha akhaunthu ya vhukuma ya banngani ya Gwama ḽa Vundu .
Vho sumbedzisa uri zwikolodo zwine zwo ṱhophana zwa gonya na mbadelo dzine dza khou gonya zwi khou isa phanḓa u konḓisela avho vha bvaho miṱani i shayaho uri vha dzhene na u vha kha sisiṱeme ya pfunzo u swika vha tshi khunyeledza pfunzo dzavho .
ḓisendekaho kha tsireledzo i fhiwaho vhurereli nga Ndayotewa .
Milayotibe i khwinisaho Ndayotewa :
Bammbiri ḽa vho dzhenelaho muṱangano ḽi tea u vha na dzina ḽa mudzheneli , vhuḓibaḓekanyi ha tshiimiswa , ḓiresi ya imeiḽi ine ya takalewa na nomboro ya fekisi .
U ya nga theori , mvelelo dzi ḓo ralo nga murahu ha tshifhinga , arali u shuluwa ha bvela phanḓa , pulamu ya maḓi a mashika i ḓo vha hone kha masia oṱhe a vhupo ha u shululela , hu na volumu ya nṱhesa ya zwipiḓa zwine zwi nga kha ḓi fana na izwo zwa kha maḓi a mashika .
Zwo engedzwa kha senthara zwi katela khemisi ya maimo a nṱha , fhethu ha risepusheni , u ṱavhanya u wana dzilafho na kiḽiniki dza HIV na TB .
Uyo ano khou swikisa khumbelo u ḓo ṋetshedza mabambiri a vhuṱanzi malugana khumbelo iṅwe na iṅwe u itela u fusha ṱhoḓea dza Vundu , arali a humbelwa u ita nga u ralo .
Vhaswa vhashu vha tea u vha vhukati ha avho vha ṋekedzaho tshumelo dzavho kha mihasho ya muvhuso u itela u ita mishumo ya u ḓithauba .
Muofisiri wa Mafhungo / MufarisaMuofisiri wa Mafhungo :
Vha khwaṱhisedze uri fomo yavho yo ḓadziwa nga vhuḓalo .
Tshigwada itshi tsha u shuma tshi gaganya ndavhelelo dza kheshe dzo dzudzanywaho nga khethekanyo ya mushumo ya zwa masheleni tsha ita themendelo nga nḓila ine kheshe yo salaho yo farwa nga Koporasi ya bindudzwa .
Zwiṅwe hafhu , tshipikwa tsha vhubindudzi nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo Ghana na Nigeria vhukati ha ḽa 20 na ḽa 25 Ṱhafamuhwe , ho dovha hafhu ha shela mulenzhe kha u topola na u sika mimaraga ya vhuvhambadzela nnḓa nnḓa u itela u itela ndemenyingwa ya tshumelo na zwibveledzwa zwa Afurika Tshipembe .
Ndi zwa ndeme uri vha tendelane na DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi kha ḓiresi ya khwiṋe ine mushonga wavho wa ḓo iswa na u sainelwa hone .
Tshiṱirathedzhi tsha Bio-economy ndi tshiṱirathedzhi tsho sedzaho kha saintsi u vhea bio-innovation sa tshanḓa tsha mihasho yo fhambanaho .
Mbilo dzavho dzo
Zwiko zwa khesha zwa vundu zwi vhidzwa tshikwama tsho vhetshelwaho thungo kha tshikwama tsha mbuelo ya vundu , nga murahu ha u dzhiela nṱha zwoṱhe zwo kumedzwaho na tshelede ine ya fhiriselwa phanḓa nga murahu .
Malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili a anzela u laṱiwa kha zwigange zwa malaṱwa nga u angaredza na u vula fhethu ha u laṱa zwithu u mona na shango .
Zwiputelo zwoṱhe zwi putelwa nga tshiputelo tshi sa vhonadzi nahone zwire ngomu zwi nga si vhonale u swika u tshi tou putulula .
Ngauralo , pulane dza ' khethululo nga vhuḓalo ' dzo bveledzwa nga migodi nahone a zwo ngo vha mihumbulo ya shango ḽa Mavhuru .
Ṱhanziela ya u Ṱun ḓa : R220
u engedza na u vusuludza ndondola mutakalo ya mutheo , hu tshi katelwa thimu dzi swikelelaho wadi dzo teaho kha masipala na tshumelo dza mutakalo wa tshikoloni .
Vha nga shumisa izwi zwiko nga tshifhinga tsha nyito dza u tamba ho vhofholowaho , nyito dzo dzudzanyiwaho , musi vho no fhedza mushumo une wa rangwa phanḓa nga mudededzi , kana musi vha tshi ṱoḓa ' tshifhinga tsha u bva ' .
Zwisumbi zwa LFA tshiṅwe tshifhinga zwi vhidzwa u pfi ndi ' zwisumbi zwi no ṱanzielea hu sa dzhiwi sia ' .
U vhalela nṱha zwi re buguni yawe e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri ; tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Datumu na tshifhinga tsha ndingo .
Muṋe wa mafhungo a kushumele , Khethekanyo ya Ndangulo ya Mafhungo zwino i dzhia vhuḓifhinduleli ha u ṋekedza mafhungo a kushumele o vhigwaho kha mivhigo ya mulayo na ya nga ngomu yoṱhe .
Kha maḓuvha mararu a mugwalabo zwo vha zwo no vha khagala uri vhashumi vha nga xelelwa nga zwinzhi u fhira zwine vha nga zwi wana kha u gonyiselwa huṅwe na huṅwe .
U khwaṱhisedza uri themamveledziso dzi fareaho dzi tikedza u valelwa ho tsireledzeaho , nzulele dzi re na vhuthu , na ṋetshedzo ya tshumelo dza u lulamisa , ndondolo na mveledziso , na ndaulo nga u angaredza .
( a ) Muhumbeli a nga ita aphiḽi ya nga ngomu malugana na tsheo ya Muthusa-
Vho sumbedzisa uri hezwi zwi khou itiswa nga mulandu wa maanḓa a ḽitambwa .
A lavhelesa ngweṋa i tshi khou kokovha i tshi ṱingaṱinga henefho kamarani .
Mudzulatshidulo vha ḓo laula matshimbidzelwe a muṱangano wa khomishini .
Vha ṱhogomele kana vha dzhiele nṱha u fhungudza u dzinginyea , maanḓa ane a ṱoḓea na dzitshanduko dza nyimele .
U isa phanḓa na u khwaṱhisa kha u lwa na vhufhura , ri ḓo ḓadza poso dzoṱhe dzi si na vhathu kha vhuimo ha nṱha kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi .
Zwi shuma nga u ṱavhanya u thusedza u lwa na tsumbadwadze dza u hwetea , u fema u tshi ita phosho na u fhelelwa nga muya .
Kha vha vhone zwa uri vhadzheneleli vha dzhenisa vhaṋetshedzi vha tshumelo vho ḓisendekaho nga tshitshavha .
Tsha u thoma tshi katela u shuma na mupo .
Uri vha tendelwe vha fanela u vha :
SARS yo ṱanganedza tshikolodo fhedzi ya sumbedza u imelela mbadelo .
Milayo iyo ndi ya ndeme saizwi i tshi shuma sa ḽiṅwalwa ḽa tshiofisi kha khoro u langa u thomiwa , kushumele na mishumo ya komiti ya wadi .
U fhaṱiwa ha nḓila hu ḓo ḓisa , zwikhala zwa mishumo zwine zwa kho liliwa vhukuma nga zwitshavha zwi re vhuponi uhu nahone zwi ḓo ḓisa vhuendi ho tsireledzeaho zwitshavhani izwi nṱhani ha uri vhathu vha tshimbile badani .
4.2 . Madalo a Tshiofisi a Mutshantseḽara Vho Scholz's o vha hone nga murahu ha thambo ya Phresidennde Vho Cyril Ramaphosa , vhane vha khou ranga phanḓa fulo ḽa muvhuso ḽa u fhaṱa vhushaka havhuḓi ha dzingu na ha dzitshaka , hu tshi katelwa na u kunga vhubindudzi vhune ha ṱoḓea vhukuma .
Nyambedzano nadzone dzi khou bvela phanḓa kha u thomiwa ha tshiimiswa tsha thendelano ya ngomu ha muvhuso .
' U Pembelela Ṅwedzi wa Vhaswa '
U shayea uhu ha u linganywa hu nga vhanga thaidzo dzo kalulaho khathihi na mafhungo a thikhedzo dza mushumisi na thikhedzo ya zwivhumbakhomphyutha .
Mbilahelo u bva kha nnyi na nnyi dzi swikiswa ngauri ofisi idzi dza vha dzo valwa .
( b ) mafhungo afhio na afhio ane a vha na muthu muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓea kha u shumiswa na u tsireledza pfanelo dzifhio na dzifhio .
Tshiimiswa tsha vhutsireledzi tsho vhona zwi zwa ndeme ndivhiswa khavho u tevhelela na u imisa maitele a khombo u bva kha a u vhaisa na a dzikhakhathi shangoni .
Maitele ane a khou engedzea a sumbedza mutsiko wa infḽesheni , khathihi na masheleni ane a ṱoḓea u itela u thoma u shumisa mbekanyamaitele yo bulwaho .
Ndavhelelo dza vhupholisa ha khwine nga u fhungudzea ha zwa matshilisano u dzulelaho u ya phanḓa , u shaea ha mishumo na ḓivhazwakale ya migwalabo ya khakhathi a zwo ngo leludza maitele a tshanduko .
Ri ṋetshedza u pfumbudzwa na vhuḽedzani ha vhusimamilayo kha vhashumi vha zwamatshimbidzele u itela u khwinisa vhukoni havho kha u ṋetshedza matshimbidzele a mishumongudwa kha Miraḓo .
Vha ḓadze fomo ya u ita khumbelo .
Muthihi wa mielo ya zwa saikhoḽodzhi na khuḓano ya zwa poḽotiki ya thikhedzo ya Soviethe u itela vhuendelamashango ha mashangoḓavha .
Zwiṅwe zwiko zwa maḓi zwo elwa , ṱhoḓea dza tshitshavha tsha ḓoroboni , ikonomi na maḓi dzi khou hulela na gomelelo ḽi kha ḓi ḓa .
Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽo ḓikumedzela u dzula ḽo sedza kha u shumisa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) u itela u fhungudza zwiimo zwa vhushai , tshayandingano na vhushayamushumo .
Thusani mudededzi waṋu u sudzulusela nnḓa ha kiḽasi zwidulo , ṱafula na mabogisi .
GEMS yo dovha hafhu ya ṋea khonṱhiraka thimu ya vhaṋetshedza tshumelo ya ndondolo ya mutakalo ya phurofeshinaḽa nga mitengo yo tiwaho .
Thomani kha zwithoma .
u khwaṱhisa maga o thoṅwaho u thusa dzico-operative na mabindu maṱuku nga maanḓa ane a vha na vhafumakadzi nga ngomu , nahone hu tshi ombedzelwa vhugudisi na mimaraga , hu tshi katelwa u a ṱanganya na fhethu ha thengiso hu ḓihwaho ;
( i ) Vharumiwa vhaṋa vha tshoṱhe u ya kha Khoro ya vouthu dzi si fhasi ha dza vunḓu dza rathi ;
Mavundu oṱhe a ṱahe zwa zwino a tshimbidza tshumelo dzao dza u akhaiva dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe kha Dziakhaivi dza Lushaka .
Ṱhoḓea dza ndeme kha u sika maitele a u guda o dzudzanyelaho a shandukaho a nga nḓila i tevhelaho :
Pfunzo i dzula iya ndeme kha muvhuso uno .
Vhadzulapo vhane vha ri thusa tshitshavhani tshashu - sa , manese a kiḽiniki , vhadededzi vha ṱhogomelaho , vhashumeli vha ḽaiburari
Kha mitambo ya vhusiku , tshi na dzhenereitha dza tshifhinga tsha shishi na musi hu na ṱhoḓea ya muḓagasi wa u ḓadzisa dzine dza dzula dzo lindela dzi linganaho tshigidi tshithihi na maḓana a rathi na nṋa dzine dza bveledza tshedza .
Muthu a nga amba thaidzo zwavhuḓi fhedzi musi o i amba hafhu yo fhelela .
Ri nga kona hafhu u fhindula mbudziso dzavho dza zwa mulayo , masheleni na dza vhone vhaṋe .
Tshumelo iyi ndi ya muthu a tamaho u wana thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe nga ṅwambo wa uri u muraḓo wa muṱa wa mudzulapo kana muthu ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe .
Phalamennde ya dimokirasi ya vhuṋa , ye ya thomiwa nga murahu ha khethoguṱe dza 2009 , yo ṱalusa masia maswa o vhalaho a ne a tea u sedziwa .
Sekhithara ya zwikambi i tamba tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha masia a matshilisano na ikonomi zwa vhutshilo Afrika Tshipembe , fhedzi nga khathihi u shela mulenzhe nga maanḓa u fhira zwine ya kha phambano ya thaidzo dza matshilisano .
1.2 . Fulo ḽa Maḓuvha a 16 a u Lwa na Khakhathi dza Vhana na Vhafumakadzi ḽi ḓo vha hone u bva nga dzi 25 Ḽara u swika dzi 10 Nyendavhusiku 2013 fhasi ha thero : " VIKELA MZANSI - Kwanele : U farisana ha zwitshavha kha u thivhela khakhathi dzi kwamaho vhana na vhafumakadzi . "
Kha vha kwame tshiṱitshi tsha mapholisa tshapo , kana :
MVULATSWINGA Mutevheṱhanḓu wa Mulingo wa Lushaka wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa 2015 ( MLṄṄ 2015 ) u ḓo ṅwalwa nga zwikolo zwoṱhe zwa nnyi na nnyi na zwo nangwaho kha zwi ḓilangaho nga Tshimedzi 2015 .
Modeḽe wa maṱhakheni wa mbalo u ḓo katela na mirekanyo ya maedza a vhunzhi ha zwiṱuṱuwedzi .
Khuwelelo yashu kha vhadededzi u vha vha tshikoloni , vhe kiḽasini , nga tshifhinga , vha tshi khou funza lwa awara dzine dza nga swika kha sumbe nga ḓuvha zwi kha ḓi vha gundo ya ndeme .
4.7 . Ṅwedzi wa Vhuendi nga Tshimedzi 2016 u ḓo fariwa nga fhasi ha thero : " Roṱhe ri khou isa Afrika Tshipembe Phanḓa . "
u engedza vhudzheneleli ha vhadzulapo kha muvhuso wapo .
Arali tshishumiswa tsha vha tshi saathu lugiswa u swika zwino , ni khou humbelwa u sumbedza maga a re hone a u vhona uri tshishumiswa tsha tshidzimamulilo tsho lugiswa khathihi na uri tshi ḓo shuma lwa tshifhinga tshi ngafhani .
Mulayo wo vha wo itelwa u bveledza nyimele yo teaho ine khayo hu nga kona u vhumbwa dziNPO nahone dza kona u shuma zwavhuḓi .
8.1 . Khabinethe i fhululedza vhainzhiniara vha Afrika Tshipembe vhane ndi tshipiḓa tsha vhane vha khou ṅwala ḓivhazwakale ya mveledziso ya buroho ingaho muratho ine ndi yone ndapfusa Afrika .
3.2 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri zwiṱuṱuwedzi zwa maga a u vusuludza ikonomi , zwine zwa ḓo dzhenisa R50 biḽioni kha sekithara dza ndeme u fana na vhulimi , themamveledziso dza tshitshavha , ikonomi dza mahayani na dza ḓoroboni , zwi ḓo ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo dzo teaho dza tsiko ya mushumo na mvusuludzo ya ikonomi yo khwaṱhaho .
6 . Muofisiri Muhulwane u ita mini nga murahu ha musi o no ṱanganedza Fomo u bva kha Vhalanguli vha GEMS ?
Kha muthu a re na BMD , vhuḓipfi ha ' nṱha ' vhu nga shanduka nga u ṱavhanya ha mbo ḓi tsela ' fhasi ' , zwine zwa vhangela mulwadze mutsiko .
Nga maṅwe maipfi , vhagudi vha tea u ḓivha uri mibvumo i vhumba maipfi , ngeno maipfi a tshi vhumba mafhungo .
u sumbedza u pfesesa na u ṱalutshedza mushumo wa Komiti dza Wadi kha u dzhia tsheo kha khoro na vhuḓifhinduleli
Maitele a tshandukiso hu tshi itelwa u fhaṱa mimasipala i sa sedzi muvhala nahone i shumaho zwavhuḓi ndi one ḽiga ḽa ndeme ḽo livhiswaho kha u ita muvhuso wapo u kone u swikelela mushumo wawo wa mveledziso .
Vhomakone vho fhambanaho vha na nḓowelo ya u ḓisa zwo fhambanaho arali hu si na maitele a tshilinganyo a fanaho .
Zwo vhifha nga maanḓa uri miraḓo ya mapholisa vha shume na zwithu zwo vhifhaho ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , vha tshi khou vhona vhathu vha kha vhupo ho vhifhaho tshoṱhe vhune a si havhuḓi kha muya wavho .
Vhukwamani vhu ḓo itwa na vha avho vho swikelelaho kha mutevhe mupfufhi fhedzi wa vhahumbeli .
U khethekanywa ha Dzitshaka ha Malwadze hu ṋetshedza maitele o itwaho tshitandadi a u vhiga na u vhea iṱo malwadze .
MBUDZISO 3 Kha vha topole nḓila dza u vhiga thaidzo na mvelaphanḓa kha vhadzheneleli vho teaho .
Ndaka dzine dza khou ṱolwa ndeme dzadzo ho vha hu mabulasi a vhuḓisa a ndeme khulwane .
Ni ita mini musi no no tshetshelela miomva ?
Vho vha tshipiḓa tsha vhurangaphanḓa ha ṱhanganelo ya African National Congress ( ANC ) he vha kumedzela vhutshilo havho hoṱhe kha u lwela mbofholowo na demokirasi Afrika Tshipembe .
Ni vhona u nga mulaedza u ḓo ṱuṱuwedza vhathu uri vha si tsha daha ?
3.2 Ṱhoho ya Lushaka : Lufhafha lwa Ṱhoḓisiso ya Vhugevhenga ha Ndeme .
Tshugulu dzi dzulela u zwimiwa nga vhazwimi na vhazwimimbava .
Vhalani maipfi ni thetshelese mibvumo
Musi dzo no bveledzwa , pulane idzi dzi ṱoḓa thendelano i tshi dzhenwa khayo nga mihasho i shumelwaho na nga DID .
Vha puṱedze kha musi vho fushea uri vho ḓadza fomo nga nḓila yo teaho .
Nga kha mbekanyamushumo yashu ya mvusuludzo ya zwivhumbeo na u pfumbisa masheleni , muvhuso u ḓo shuma fhasi ha gemo ḽa mashumisele a masheleni u vhona uri ikonomi yashu ḽa khwaṱha musi ikonomi ya ḽifhasi itshi khwinifhadzea .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha
Tshikimu tsha dzilafho tshi thivhelwaho : Tshikimu tsha dzilafho tshine tsha tendela fhedzi vhashumi vha ḽiṅwe dzangano uri vha vhe miraḓo .
u dzia maga u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe ane a vha nga fhasi ha ndango yawe u khou tevhedzela ṱhoḓea dza Mulayo
Mutshimbidza Mushumo vundu Ḽashu sa izwi ḽi muṋango wa u ya kha Afrika ndi haya ha zwigidi zwa Mazimbabwe , Vhatswana , Mamozambikwi na Vhazambia na vhunzhi ha vhathu vha bvaho kha maṅwe mashango .
Vhathu vhane vha vha zwipondwa afha ndi vhana vhaṱuku , vhane vha tea u tsireledzwa nga ndayotewa .
Kha vha ite khumbelo ya Ṱhanziela ya Muvhala wa Lutombo nga luṅwalo lwa dzangano lavho lune lwa vha na luswayo lwa dzangano , sa idzwo u swaiwa ha seed lot na u sambuluswa ha tshiofisi zwi sa shumiswi .
Zwiimiswa zwa muvhuso zwi tea u thoma na u vha na tswikelelo u itela u fhedza na u fulufhela kha zwiko zwa mafhungo u itela maitele a u dzhia tsheo uri zwi vhe kha vhukoni ho fhelelaho ha nnyi na nnyi .
Fhedzi , nyimele dzine zwithu zwa shanduka na tshifhinga a dzi athu dzhielwa nzhele .
Musi ezwi zwi tshi tou vha khagala mihumbuloni yavho vhagudisi vho ṱanganedza tshilogeni .
U tea u themendelwa nga khoro phanḓa ha ṅwaha muswa wa muvhalelano .
Minerala dza nḓowetshumo ndi matheriala a elanaho na ngudo ya ḽifhasi ane a gwiwa maini ngauri a vha na ndeme kha zwa mabindu , zwine zwa sa vhe zwivhaswa zwa minerala na u sa vha vhubvo ha minerala dza zwa tsimbi .
Ndi pfesesa uri ndi khou ita hezwi ndi tshi khou pfala .
I nga tea u hadzima tshelede ya u lambedza dziṅwe dza thandela ya kona u badela idzo khadzimiso nga kha vhutshilo vhu vhuedzaho ha itsho tsho rengwaho nga huṅwe ya ḓitika nga mphomali u bva kha vhuṅwe vhuimo ha muvhuso .
Khumbelo dza mushumo dzi fanela u rumela hu tshe na tshifhinga , sa afho khumbelo dza mushumo dzo ṱanganedzwaho musi ḓuvha la u vala ḽo no fhira a dzi nga ḓo sa mulayo ṱanganedzwa .
Pele o vha a tshi tenda kha u ita uri muvhili wawe u dzule wo takala .
Khabinethe yo khwaṱhisedza u ḓikumedzela hayo kha sekithara ya migodi yo dzikaho i aluwaho .
Lushaka lwa vhupulani ho ṱanḓavhuwaho ho bveledzwaho nga bindu vhu vhidzwa uri vhupulani ha tshiṱirathedzhi .
U shumisa zwiga zwa u awela , maḽeḓeredanzi , khoma , zwigambudziso na zwiḓevhe pharani ye ya ṋewa .
Ho sedzwa kha luambo na uri vhathu vha ṱunḓa hani ṱhalutshedzo kha vhutshilo havho ha ḓuvha na ḓuvha nga kha luambo .
U swika zwino , masipala u ḓo tea dzhenisa mithara dza ṱhoḓea u itela u kala gumofulu ḽa ṱhoḓea dza vhashumisi avho nga zwiṅwe zwifhinga .
Ri khou ri kha Phuresidennde na Mufarisa Phuresidennde Vho Mbeki , vhaṋe vha muhumbulo muhulwane wa mvusuludzo , ine vhupileli ha fanela u thusa na u khwaṱhisedza mvusuludzo .
Tsha vhone ndi u dzhia vhudzulo havho na u ṋetshedza tshumelo kha lushaka .
Musi ho sedzwa thaidzo dzo alaho , vhugudisi ha vhashumi vha u kunakisa na vhashumi zwavho ndi ha ndeme vhukuma .
F. Khabinethe yo tendelana na Dziminisṱa nga ha u tholwa hu tevhelaho :
Khaḽarani ṋaledzi ni tshi sumbedza zwithu zwine na zwi shumisa kha vhudele .
Ri khou ṱoḓa miṱa ya 60% kha fhethuvhupo hovhu i tshi swikela thoḓea dza zwiḽiwa kha zwibveledzwa zwa vhone vhaṋe nga 2014 .
Mufumakadzi o tzhipiwaho u fanela u ṋewa thikhedzo nga u ṱavhanya na khuthadzo kha mutsiko wo mu welaho .
Ri humbela vhathu uri vha songo tsha isa mafhungo a si one kha nyanḓadzamafhungo ya matshilisano , u swika hu tshi vha na vhuṱanzi ho khwaṱhaho .
Ahuna na vhutsireledzi ha mushumo ; muṋe wa fhethu u a thola a dovha a pandela musi a tshi vhona zwo tea .
Muvhuso u dzhiwa u si " wavhuḓi " arali u tshi tshinyadza vhafari vha mvelele , sa musi izwi zwi tshi dovha zwa tshinyadza u fana ha murafho wa vhadzulapo .
Maitele a u badela hune zwikwama zwa ṋetshedzwa nga kha nḓila dzo teaho kha ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Webusaithi dza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka dzi ḓo bvisela khagala mafhungo nga ha vhone vhaṋe , hu si na u thoma vha ḓivhadzwa , arali a khou ṱoḓea lwa mulayo fhedzi kana hu na vhuḓiimiseli havhuḓi ha uri nyito iyo ndi ya ndeme kha :
Kha foramu ya vhukwamani vhukati ha mabindu na Khomishini , vhurangaphanḓa ha zwa mabindu ho sumbedzisa Thirasiti ya Mabindu sa tshone tshiendedzi tshine ngatsho mabindu , nga thendelano na muvhuso , a ḓo sumbedza vhuḓifhinduleli kha zwipondwa zwa khethululo .
Vha fanela u vha vha na miṅwaha ya 18 kana u fhira nga ḓuvha ḽa u ita ndingo uri vha tendelwe u ita ndingo .
Vho dovha vha bula zwa uri vhuḓifari uho a vhu ngo tea nahone vhu na masiandaitwa mavhi kha vhagudi saizwi vha khou xelelwa nga tshifhinga tsha ndeme tsha u vha kiḽasini .
Nngwe i a kona u aluwa u swika kha 2 m .
6 . Khabinethe yo tendela u bviselwa tshitshavhani ha khanḓiso ya vhumalo ya Zwisumbi zwa Mveledziso ( 2016 ) .
Kha khoḽomo ya vhuvhili , kha vha bule mafhungotsivhudzi a no ṱoḓea nga u ṅwala :
U vhudzisa vhathu vho teaho mbudziso dzone ndi nḓila ya u ya mafhungoni a vhukuma .
A hu na ndiliso yo gonyaho miṅwahani ya sumbe yo fhiraho .
Mbekanyamushumo dza vhoramafhungo dza ṅwedzi nga ṅwedzi dzo bveledzwa na u shumiswa .
Thusedzo idzo dzi khou tshimbidzwa nga vhushumisani na miraḓo na vhakwamei hu na zwipikwa zwi fanaho .
Vhalwadze vha si vhangana vhane vha lingana nga ḓuvha vho swikelelwa maongeloni a TB u fhirisa zwe zwa lavhelelwa .
Phemithi ya tshiendisi ya tshifhinga nyana i shuma lwa maḓuvha a 21 kha tshiendisi tsho ṅwaliswaho , tshi re na ḽaisentse na tsho lugela u tshimbila badani .
U khunyeledza pulane na mugaganyagwama
Ro no ita zwithu zwiswa zwine zwa vha zwapo zwine a zwi athu vhona .
3 Khezwi ndi tshi fanela u ita tshuṅwahaya tshifhinga tshoṱhe ?
I bvisela khagala mishumo ya ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho nga u ṋetshedza mutengo wa iyi mishumo na hune tshelede ya bva hone u badela tshinyalelo .
Afurika Tshipembe ḽi kha vhuimo ha vhuraru kha ḽifhasi nga vhuimeleli ha vhafumakadzi kha Phalamennde
Mbambe khulwane nga kha vhuimo ha nṱha ha u dzhenelela ha u ṱunḓa zwo ṱuṱuwedza vhubindudzi ha fhano hayani , vhubveledzi na deme ya nṱha yo engedzwaho kha vhunzhi ha nḓowetshumo .
Hezwi zwi amba uri tshanduko kana khaedu dziṅwe na dziṅwe dzo dzheniswa kha u disaina na u pulanela ḽiga ḽi tevhelaho .
Nahone nṱha ha zwoṱhe , ri na mbekanyamaitele dza ikonominyangaredzwa i sa nyeṱhi nahone ire khagala na masheleni a tshitshavha a fulufhedzeaho .
Khothe hedzi dzi ḓo naho zwo ralo shumiselwa fhedzi kha dziṅwe nyimele u haṱulwa hu si nga nḓila isi yavhuḓi u ṱuṱuwedza vhuḓi ha kuitele kwa khothe .
Afrika Tshipembe ndi muṱunḓi wa nete ya zwibveledzwa zwo bveledzwaho zwa vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe .
Mafhi ri a wana ngafhi ?
Nga ḽeneḽi ḓuvha , kha miṅwaha ya 31 yo fhiraho , Muphuresidennde Vho Nelson Mandela vho bva nga gethe ḽa dzhele ya Victor Verster vhe muthu o vhofholowaho , vhe tsumbo ya mutheo i tshilaho ya u konḓelela na u vha muhali kha vhathu vha Afrika Tshipembe .
Ngoho : Mbonalo na zwiambaro a zwi tshimbilelani na u tzhipa .
Vha tshi khou shumisa khothesheni iyi kha vha rere nga ha ndeme ya Komiti dza Wadi kha u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe na vhone a vha khou farea zwavhuḓi nga u gonya ha mitengo ya zwivhaswa , zwiḽiwa na zwishumiswa zwa vhuṱhogwa .
Kha nyimele ine vhabidi vhavhili kana vhanzhi vha vha na ṱhanganyelo ya phointhi dzi linganaho , mubidi o bvelelaho hu ḓo vha uyo a wanaho tshivhalo tsha nṱhesa tsha phointhi dzi ṱoḓeaho dza ndivho dzo bulwaho .
Thusani musidzana a wane muṅadzi wawe wa ḓuvha .
Ndi nga nḓila ifhio ine mbudziso idzi dza konḓa zwihulwane u dzi fhindula u fhira mbudziso dzine dza sethwa kha vhuimo ha nḓivho ?
b ) milaedza ya ndeme .
O ṱanziela uri o vha a sa ḓivhi nga ha mbuno idzi musi a tshi ita mawanwa awe .
Tshiimiswa tsha Mveledziso ya Indasiṱeri tsho vhetshela thungo R6biḽiyoni u thusa dzikhamphani dzi khou lemelwaho .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muthu o humbelaho mushumo wa u vhona uri khumbelo yawe ya mushumo i a swika kha muhasho nga tshifhinga .
Mbekanyamushumo nnzhi dza ṱholo dzi re na ndunzhendunzhe dze vhatholi vho dzi dzudzanya ndi dzine nga u angaredza dza vha dza zwa vhulavhelesi ha zwa mishonga .
U shumiswa ha Mbekanyamushumo ya Nyito dza Mvelele ndi u vhona uri zwipikwa zwa NDP zwi khou shuma , zwine zwi tou vha pulane ya Afrika Tshipembe ya u ri sendedza tsini na Bono 2030 .
Vha tea u vha na
Iyi nyiledzo i katela nyimele dza u sumba vhaloi , kana u zwima vhaloi , hune vhathu vha pomokwa uri vha khou vhaisa vhaṅwe nga u vha lowa .
Mbekanyamushumo yashu ya sekhithara ya tshitshavha ṋaṅwaha i do katela na :
11.5.2 Ṱhoḓea dza khoramu ya Phanele ndi 50% vho ṱangana na muṅwe muraḓo wa Phanele .
Nyimele heyi i dovha ya shelamulenzhe kha vhushayi kana u sa vha na nḓisedzo ya tshumelo zwa ḓisa u sa fushea vhukati ha vhadzulapo vhapo .
Kha vha badele diphosithi , arali zwi tshi todea nga Muhasho wa zwa Muno , uri vha kone u tshimbidzana na zwidodombedzwa zwa thendelo ya u vha murado wa tshikepe .
Zwi shuma sa zwiṱanganyi zwa tshikhala kha vhuimo ha hugaledzwa ho ṱanganelanaho .
1.2. Sesheni iyi ya vhu27 ya Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi nga ha Afrika yo khwaṱhisedza kha ḽifhasi uri Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha tshipiḓa tsha ndeme kha vhubindudzi ha dzhango ḽa Afrika .
Naho kiḽabu dzapo dzi tshi nga dzudzanyulula nzudzanyo dza mitambo nga tshifhinga tsha kuitele kwa u vusuludza , mbuelo kha bola ya milenzhe yapo dzi ḓo vha zwithu zwavhuḓi miṅwahani i ḓaho .
Fhedzi , ezwi zwi nga senguluswa zwavhuḓi fhedzi arali vhulwadzengwanwa ho vha hu tshi ḓivhea .
Hoyu ndi muṱangano wa u lugisela hune vhoṱhe vha re na dzangalelo vha kuvhangana vha ṋetshedzwa mafhungo nga ha phurosese ya CBP .
Ikonomi ya vhunzhi ha dziḓorobo dzashu na mivhundu zwi koloda nyaluwo na mveledziso kha u shela mulenzhe kha tshaka dza vhathu vha bvaho kha maṅwe mashango .
Vhana vha funzwa u ṱhonifha vhathu vhahulwane , fhedzi hezwi a zwi ambi uri vha fanela u ita zwoṱhe zwine vhathu vhahulwane vha vha vhudza uri vha zwi ite , nga maanḓa arali zwo khakhea na u ita uri ṅwana a pfe a songo vhofholowa .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo , fomuḽari na tshumiso ya Netiweke kana khemisi ya khoria
Malugana na izwi , hu fanela u dzhielwa nṱha ṱhoḓea ya u setsha vhathu , kana tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshi tsha nga ongolosa u dzhena ha vhathu .
Thikhithi iṅwe na iṅwe i shuma fhedzi kha mutambo muthihi wo bulwaho fhethu huṅwe na huṅwe kha shango ḽoṱhe .
Milandu ine ya si tou dina i nga pfuluswa hu songo thoma ha vha na tsengo fhedzi milandu ine ya kwama dzikhakhathi i nga ṱoḓa uri hu shumiswe maitele a Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma phanḓa ha khaṱhulo kana nga murahu ha khaṱhulo .
Tshipikara a ṱhonifheaho ;
Tshigwevho tsha vhutshinyi ha ino khethekanyo ṱhukhu tshi a vhavhesa ngauri ndi miṅwaha ya 20 muthu a dzhele .
U talela maitimapfukeli na u topola tshifhinga .
Mannḓalanga a Fura o shumana na vhutherorisi nga u tendela milayo i lwaho na vhutherorisi na u shandukisa maitele kha kuitele kwa tshipholisa na vhutshinyi .
Mafheleloni a iyi sesheni kha mvelelo iṅwe na iṅwe yo dzhielwaho nṱha hu ḓo vha na sethe ya mafhungo o kuvhanganyiwahi ane a ḓo shumiswa kha u pulana .
A hu na u rwiwa ha vhafariwa nga vhaofisiri ho vhigwaho nga vhafariwa .
Musi hu tshi lingedzwa u shumisa nḓila u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi , ho vhonala zwi tevhelaho sa zwa ndeme kha u vhona uri mveledziso i sedza mafhungo a zwililo zwa zwitshavha zwapo , nga maanḓa vhaḽa vha no khou kundelwa2 :
NHFC yo thomiwa nga Muhasho wa dzinnḓu nga 1996 u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe ane a vha na mbuelo ya tshifhinga tshoṱhe u a kona u swikelela kha masheleni a u wana nnḓu na u khwinisa nnḓu ya ene muṋe .
Ndi khou ḓivhadza vhalambedzi na vhadzudzanyi vha mbambe i re kha mbilo iṅwe na iṅwe ine ya nga iswa nga u dzhenelela hanga .
Ndi tshiṱaluli tshithihi tsho khwaṱhaho kha ikonomi , tsha dovha tsha vha ikhonomikhaḽa .
A si kale vho nangiwa uri vha vhe Muambasada wa Pfungavhuṋe ya Gauteng .
Pulane yo themendelwaho nga wadi
Khaedu dzoṱhe dzo livhanaho na AGOA dzi khou sedzwa khadzo .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u wana tshumelo na themamveledziso ya
Musi hu tshi khou bveledzwa zwibveledzwa zwinzhi hu ḓo ṱoḓea matheriala manzhi o livhanaho .
Migaganyagwama iyi i tea u shumiswa uri hu swikelelwe tshanduko ya ikonomi .
Vhadzulapo vhoṱhe kha ṅwaha wo tiwaho vha ḓo tea u wana gavhelo , ḽine ḽa ḓo leludza ndaulo yaḽo na u tandulula u shayea ha ṱhuṱhuwedzo ya u vhulunga i tutuwaho kha ndingo ya zwino ya zwi ne vha swikelela .
Hu na mivhuḓa miṱuku na mihulwane .
Ro no ḓi swikela zwe ra ḓivhofha uri ri ḓo swikela kha tshifhinga tshipfufhi nga tshifhinga tsha madalo a muphuresidennde hu u fhindula mbilaelo dza tshitshavha nga ha mafhungo a tshikolo na ndondolo ya mutakalo .
U bva tshe bini ḽa vhewa fhethu hune ha dzhena mufhe , zwi re ngomu zwi a oma na u sa nukha nga maanḓa .
U ela ha dzielekitironi kha tshaini zwi bveledza fulufulu ḽa u ita nyito .
Pulane ya u ṱutshela nyimele ya shishi dzoṱhe dzi tea u itwa sa nḓowenḓowe henefha kha luvhili nga ṅwaha , na uri vhashumi vhoṱhe vha tea u dzhenela .
Nga ṅwambo wa tshifhinga a ro ngo ḓiimisela u vhala makumedzwathangeli ashu fhedzi u tou sumbedzisa zwiṅwe zwiteṅwa zwo ri swikisaho kha u ita mikumedzo nga fhasi ha ṱhoho dzo khetheaho .
phurufu ya masheleni ane vha wana nga ṅwedzi kana na maṅwe masheleni ane vha a a wana ( arali a hone )
Zwiṅwe hafhu , muhumbulo wavho wa uri vhuṱanzi ho vha vhu thembeaho u ya pfala .
( b ) kha khophi iṅwe na iṅwe yo ganḓiswaho ya siaṱari ḽa saizi ya A4 kana tshipiḓa tshine tsha vha kha khomphutha kana tshivhumbeo tsha eḽekiṱhironiki kana tsho no vhalwa nga mutshini 0.40
Khaedu , fhedziha , ya u khwaṱhisa pfarisano iyi dzi dzula , nga maanḓa u bva tshifhingani itshi tsha vhudziki zwi nga si khwaṱhisedzwe .
Mutholi u a vhofhea u tshimbidza tswikelelo ya zwikhala zwa vhupfumbudzi ho teaho kha vhashumi vha khonṱhiraka .
Khanedzano dzi a ṱumana vhukuma na ṱhalutshedzo dza maṅwalwa ; dzi vhumba zwidanga zwi fhaṱaho u itela ṱhalutshedzo ya tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe .
Milayo yo ḓoweleaho , u ya nga khumbelo thendelo , sa zwe ya dzudzanywa nga yunivesithi i ḓo shuma .
Ndi amba Muhali ... ee ... nnn ... ri khou tama u amba navho nga mafhungo a no khou dina vhukuma .
Ngona ya vhutshimbidzi : zwigwada zwiṱuku , therisano ya dzulo
Kha vha bveledzise vhushumisani ha fomuḽa na madzhendedzi a ndondolo o teaho u ṱuṱuwedza nḓila dza tsireledzo dza fomaḽa nga ngomu ha vhupo ha bayodaivesithi .
Sa izwi zwi tshi ḓo vhonala nga murahu , heyi nyimele yo vha na masiandaitwa a si avhuḓi kha u ita uri hu vhe na tsireledzo nga ḓuvha ḽeneḽo .
U vula tswikelo ya pfunzo u itela vhaaluwa vho balelwaho u funzea kha zwikhala zwa u guda zwo fhiraho .
1.5 Nga Fulwi kana Fulwana 2007 , nga murahu ha u ṱanganedzwa khumbelo i re afho nṱha i bvaho kha vha SAPRA , maṅwe madzangano a fanaho na Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala ( THO ) na vha South African Pagan Council ( SAPC ) vho ṱuṱuwedza u dzhenelela na u tikedza muhumbulo uyo .
Kha mulandu wa zwino tshipikwa tsha khuvhanganyo iyi ya ifa ḽo ṱanganelaho ḽi ṱanganedzwaho tsho lingana .
Ho sedzeswa masia mararu a vhutshinyi - vhufobvu ha miḓini , vhufobvu ha mabinduni na u dzhavhuliwa ha zwiendedzi .
Nga kha zwenezwo ndi khou tea u hanedzana nae .
Miraḓo i ṱhonifheaho , kupulanele kwo teaho ku ṱoḓa u dzhia tsheo ho ḓitikaho nga vhuṱanzi , zwine ngauralo zwa ṱoḓa ṱhoḓisiso .
Dzisemina , dzikhonferentsi , miṱangano , miṱangano ya vhahulwane ( hu tshi katelwa mafulo na dziwekishopho ) .
Ṅwalani zwifhinga zwo fhambananaho zwa zwiitei zwe zwa bulwa dayarini ya Ntakadzeni .
Thendelo i dovha ya thusa kha u langula u dzena shangoni ha thundu dzine dza vha kha tshivhumbeo tsha zwiṱavhane kana dzine dza vha dzi tshi khou dzhena nga u tou dzumbetshedzwa .
Khumbelo ya ndaela ya u kokodza muthelo
Khoro Tshitumbe i dzhia tsheo malugana na khumbel , yo sedza khumbelo , themendelo dza Khoro Ngeletshedzi , vhupfiwa ha vhadzulapo na masiandaitwa ane a nga bvelela kha sekithara dzi fanaho na vhulimi , mutakalo , mupo , vhashumi , mbambadzelano na mveledziso ya saintsi na thekhinoḽodzhi .
Mbuedzedzo kha sekithara ya ndangulo ya nnyi na nnyi dzi ṱoḓa zwikili zwine a zwi dzuleli u vha hone kha vhashumeli vha muvhuso .
Mulanguli wa Masipala kana muthu o mu farelaho
Kha nyimele nnzhi vharangaphanḓa vha mmbi vho kundelwa u katela vhathu vhanzhi kha u langa muvhuso .
Vhudziki ha tshitshavha na ndango ya mulayo , ndi mutheo wa u vhona uri vhathu vha Afrika Tshipembe vha pfa vho tsireledzea .
Vhuaḓa na u kundelwa u vha a fulufhedzeaho kha dzoṱhe sekithara dza phuraivethe na dza muvhuso zwi na masiandaitwa mavhi kha mveledziso ya shango ḽashu .
Maitele aya a u shayea ha u vha khagala nahone a si avhuḓi o vhanga uri tshumelo dzi vhudziseswe nga zwitshavha zwine zwa dzi ṱanganedza .
Zwiṱuṱuwedzi zwa maraga , naho zwo ralo , a zwo ngo fhungudzwa nga u dzhenelela ha muvhuso .
1.2 Vhubvo ha mbekanyamaitele ya pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha
Vha ḓo badela iṅwe tshelede arali vha sa shumisa DSP wa vhulwadze vhu sa fholi Arali vha tshi funa u wana mushonga wo themendelwaho u bva khemisini kana kha dokotela ane a khou phaḓaladza we vha mu nanga ane a si vhe DSP ya Tshikimu , vha ḓo tea u badela 30% ya mutengo wa mushonga na mbadelo dza u phaḓaladza .
Nḓila dza u vhiga na dza kuvhusele dza thandela iyi dzi khou sedzuluswa hafhu .
Komiti ya Wadi i nga shuma na zwitshavha na vhaṅwe vhadzhiamikovhe u khwiṋisa tshumelo .
Fhedziha , hu na zwithu zwine zwa khou ima nḓilani muhumbulo hoyu wo lavhelelwaho nahone wa vhuṱhogwa .
Mushumo wo dzinginywaho wa u tea u tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe dza milayo yo teaho ya u fhaṱa , Mulayo wa Maḓi wa Lushaka , Mulayo wa Tshumelo ya Maḓi na Milayo Yapo ya Tshumelo dza Maḓi .
ri wana uri u shumisa havho saithi iyi zwi pfuka Mbekanyamaitele , Maga a Tshumelo , dziṅwe nyendedzi kana sa zwe zwa vhonala zwi zwa ndeme nga riṋe u tsireledza pfanelo dzashu dza mulayo na / kana ndaka ; kana
Vhonani u funḓedza vhaṅwe vhana u ita mathuthuba .
1.3. Khabinethe yo khwaṱhisedza vhukando ho khwaṱhaho u vhuedzedza nḓila ya masheleni ya tshifhinga tshilapfu , hu tshi khou dzhielwa nzhele ikonomi ya ḽifhasi ine ya khou thengathenga na masiandoitwa ayo fhano hayani .
Muthu wa vhathu , mafulufulu , na u kona u tika na u ṱuṱuwedza vhaṅwe ;
Tshiimo tsha ndingano ya mugaganyagwama , tshine tsha vhidzwa hafhu sa ndingano ya mugaganyagwama wo linganyiswaho wa sekele , tshi sedza zwivhangi zwa tshifhinganyana kana zwa sekele zwine zwa nga vhanga ṱhahelelo ya mugaganyagwama kana mufhalala tshi vhonala tsho khwaṱha kana tshi tshi thengathenga u fhira zwine tsha vha .
Musi vhunzhi ha madzingu a tshi khou ita dziṅwe nyonyoloso hezwi a zwo ngo konanywa zwavhuḓi .
Tshiṱirathedzhi tsha kushumele kwa mapholisa tshi sumbedza , vhukati ha zwiṅwe , zwibveledzi dza vhugevhenga nga nḓila i tevhelaho :
I dovha hafhu ya ṋea tshitshavha luvhanḓe lwa u shela mulenzhe na u ambedzana u itela u vusuludza ikonomi .
Mpfu dza rathi :
Vharangaphanḓa vho imelaho vhakwameaho vhoṱhe vha tea u ḓidzhenisa kha murerisano u re khagala une wa ḓo sedza magake a ndeme , vha vhone zwivhangi zwao na u dzhia tsheo nga nḓila dza u swikela thasululo kha ḽeveḽe dza lushaka , madzingu na ḽifhasi .
Tsumbo ya zwithu zwi thusaho vhathu - sa , mangilasi a u vhala , fureme dza u tshimbila , mmbwa dza u dededza , thusedzi dza u pfa
U ṱhaḓula kha izwi , ri ḓo tea u gonyisa mithelo zwihulwane , nga tshiitisi tsha u shavha ha vhabindudzi na vhapfumi u ya u dzula kha mashango a nnḓa .
Hezwi zwi fanela u lavheleswa na zwenezwo nga nḓila yavhuḓi u itela u thivhela masiandaitwa a si avhuḓi kana zwikhala zwo lozweaho .
Fhethu ha u thoma hu ḓo vha hu vhambedzwaho na zwitandadi zwa mashangoni o fhambanaho .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha themo ya 1 .
Ndangulo ya mulayo yo lengisa vhafumakadzi u swikelela kha vhuvhili ha mavu na zwiko zwa masheleni u a bveledzisa .
Mafhungotsivhhudzi aya a tea uri u ṅwalwe na u ṱanelwa zwitshavha e kha phosiṱara .
Ḽitheresi ya khomphyutha na nḓivho ya BAS , Excel , MS Word ya vhuḓisa na dziṅwe software dza khomphyutha dzi elanaho na zwenezwi zwi ḓo thusa nga maanḓa .
Ri na aya mafhungo mihumbuloni , ro dovha hafhu ra sedzesa kha u shandukisa mimiziamu yashu u itela uri i sumbedze ngoho i sa humiseleiho murahu ya mbofholowo yashu .
Shango ḽashu ḽa u naka , Afrika Tshipembe , ḽi na iṅwe ya buroho dza phendelashango ndapfusa ḽifhasini ya 3,000km u mona na meme dza shango ḽashu u bva vhubvaḓuvha u ya vhukovhela .
Tshiteṅwa itshi tshi tea u vha na imeiḽi kana nomboro ya fekisi ya Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo .
Madzangano a vhashumi ane a imelela tshivhalo tsho sumbedziwaho tsha vhashumi vha muvhuso a nga vha tshipiḓa tsha khoro ya nyambedzano yeneyo .
Zwi ḓi fana na kha mafhungo a mbadelo dza vhuendedzi ha vhatshimbidzi vha tshi bva na u ya wadini , na vhone vha tea u thuswa ;
Khethekanyo ya 12 na yone i nga kwamea , tsumbo , pfanelo ya mbofholowo na tsireledzo ya muthu kha u vhaisala na muhumbuloni .
Sa Muhasho ri tenda uri kudzhenele kwa zwithu uku ku shela mulenzhe kha zwitshavha zwo tsireledzeaho , nahone ku ṱuṱuwedza vhana uri vha vhe vhaaluwa vha tevhedzaho mulayo nahone vha ḓibveledzisaho .
Naho zwo ralo , vhulimi vhu nga shumisa khwine maḓi aho nga kha tekiniki ntswa .
Arali ha badzhetelwa tshelede ṱhukhu , izwo miṅwe ya mishumo a i nga itiwi .
U guma kha madalo a 5 kana R2 816 nga muṱa nga ṅwaha kana gumofulu ḽiṱuku ḽa madalo a 3 kana R1 877 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Wigi dza vhatshimbidzi na vhaofisiri vhahulwane maṱafulani a Buthano na Vhutendelwamilayo ( Sinethi ) zwo ḓo kaṱudzwa nga Phando 1987 nga murahu ha muṱangano wo ṱanganelaho wa Komiti dza Milayondango na Ndaela naho hu uri wigi ya u fhedzisela yo ambariwa nga 1994 .
U vhona uri hu na nyelelo ya masheleni i bveledzaho na uri ndangulo ya vhubindudzi i ḓo khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u londota ndeluwo ya u shandukiselwa ha ndaka kha masheleni kha mihasho na mimasipala .
Muvhigi kana muṅwali wa muhumbulo u fanela , kha ḽiṅwe sia , u vhumbulula khethekanyo ya maitele a shumiswaho na mihumbulo yo fhambanaho ine ya vhumba nga huswa nga nḓila i sa vhonaliho ngoho dzine dza ṋetshedzwa kha vhathu nga midia u langaho .
Siaṱari ḽa manweledzo a vhuṱambo kana vhurifhi ha thambo u bva kha vhadzudzanyi zwi ḓo vha zwi so ngo lingana .
U bveledza , u shumisa na u ṱola vhutevhedzeli ha mulayo na zwo ḓoweleaho zwa pfanavhanzhi ya vhuvhusi na zwilinganyo zwa muvhuso wapo na wa vundu .
Zwo swikisa kha u thomiwa ha Bodo ya Lushaka i lwaho na U tshila nga zwidzidzivhadzi ine yo dovha ya swikisa kha u vhumbiwa ha bodo dza u lwa na u tshila nga zwidzidzivhadzi kha vhuimo ha shango na ha masipala .
Tshenzhelo kha u konisa na u ranga phanḓa maga o thomiwaho u khwinisa kushumele kwa tshiimiswa .
Minisṱa a nga kwamana na vhathu uri vha ṋetshedze ngeletshedzo nga ha thendelano na u ramba tshitshavha uri tshi ṋee mihumbulo nga ha uri thendelano a i dzhii sia kana i a lingana na .
Khabinethe yo khoḓa vhabebi vhe vha zwi dzhia vha zwi vhea kha mahaḓa avho u vhona uri vhana vha vhuelela zwikoloni nge Kapa Devhula .
Fiḽosofi dza dizaini na u kwamea hu vhavhaho na mafhungo zwi ḓo tea u tandululwa kha pulane muelelo khulwane .
Vhupo ho raliho hu no " tshimbila-tshimbila " hu ṱoḓa uri ngona dza u rumela vhashumi dzine dza fhindula nzulele nngede dza tsireledzo ya vhuendedzi na vhutshinyi khathihi na thaidzo nngede dza vhanameli .
Ndi zwipuka zwifhio zwa lwanzheni zwine zwa vha na khombo kha vhathu ?
Dzina ḽa muthu we dzhenela
Hezwi zwi amba uri khangwelo u ya nga vhuḓifhinduleli ha mulayo kha zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu dzi nga elana na milayo ya ḽifhasi fhedzi afho hune muvhuso wa vha wo ṋetshedza maṅwe maitele a u ita ṱhoḓisiso nga tshenetsho tshifhinga tshithihi khathihi na dziṅwe nḓila dza ndifho kha zwipondwa .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza u bvisiwa ha Saveyi ya zwa Vhashumi ya kotara ya vhuraru ya 2017 , ye ya sumbedza uri tshayamishumo a yo ngo shanduka na luthihi u bva kha kotara yo fhiraho ye ya vha i kha 27.7% .
Tsireledzo u bva kha ḓuvha , muya na mvula .
U xuxwa na u netulusa muvhili : u eḓela nga muṱana ho khwaṱhiswa misipha yoṱhe , u puta mafeisi o manyeswaho , u khwaṱhisa mashaḓa na u lungulula muvhili woṱhe u tshi lemelela fhasi , nz .
1.3 . Khabinethe yo tendela u iswa ha miraḓo ya SAPS ya 140 kha Muvhuso wa Lesotho kha luṱa lwa u thoma lwa maḓuvha a 90 ; ane a nga ḓi engedzwa arali hu na ṱhoḓea .
Muvhigo wa komiti u topola zwavhuḓi khovhakhombo ya zwa ikonomi kha mvusuludzo iyi .
Ri dzhia zwitatamennde nga tshithithitshithihi nahone ri a zwi dzhiela nṱha vhukuma .
Vhuḓifhinduleli ha muvhuso ndi u ṱuṱuwedza vhushaka ho raloho nga u ambedzana na sekithara ya phuraivethe uri i dzhie zwikhala zwa nyengedzedzo na nyangaladzo , khathihi na u ṱuṱuwedza mveledziso ya sekithara ya phuraivethe na kha vhoramabindu vhane vha khou bvelela sa nḓila ya u fhungudza khohakhombo ya kha sekithara ya phuraivethe .
Mivhuso mashangoni o fhambanaho yo fhindula nga u gonyisa mitengo ya zwiḽiwa nga u ḓivhadza ndango dza mutengo , mitikedzelo yo engedzwaho , zwikhukhuliso zwa u renga mashangoni a nnḓa zwo fhungudzwaho , na nyiledzo kha zwivhambadzwa seli zwo dizainelwaho u vhuedza vharengi .
Vhulanguli vhunga ita ṱhaṱhuvho ya vhutevhedzeli ya tshayandivhiswa kha tshiimiswa ; tshine vha funa ; fhedzi , Vhulanguli vhunga ita ṱhaṱhuvho ya vhutevhedzeli arali ho itwa khumbelo nga , kana ho imela Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa kana muthu muṅwe na muṅwe .
Izwi zwi katela thandela dza mbetshelo ya maḓi , muḓagasi na dzinnḓu .
Ni kone u vhala tshivhalo tsha zwithu ni tevhedzele nomboro i re yone .
Nga kha maga a muthelo a mihanga ya Vhufaragwama ha Lushaka , na mukovho wa mugaganyagwama kha mihasho na ḽeveḽe dza muvhuso .
6 . Kha rowu ya vhusumbe , hu wanwa wadi dze hu si vhe na masheleni a u sokou shumisa e a shuma ( zwi tshi sumba uri hu na thaidzo malugana na u shuma ha CBP )
U vhea Mpumalanga kha nyaluwo i pfalaho na kha gondo iḽi ḽa mveledziso yo ṱanganelaho zwi ṱoḓa u ḓidzhenisa nga sekithara ya muvhuso i re khagala nahone i re na vhuṱumani kha zwikhala na khaedu dza zwa ikonomi na matshilisano zwa vundu .
U tanganedzwa ha thandela ya rathandela zwi ḓo vhumba thendelano vhukati ha mutholi na rathandela musi milayo na nyimele zwi re kha thendelano iyi na kha konṱiraka ine ha khou ambiwa ngayo kha thendelano iyi .
Naho mashango manzhi vho vhona dziṅwe khwiniso , nga tshikati , dzhango ḽi kha ḓi vha ḽo salela murahu vhukuma musi ḽi tshi vhambedzwa na mashango o no bvelelaho .
Tikedza mutshimbidzi wa wadi zwi tshi ḓa kha u tshimbidza ; na
Avha vhathu vho vha vhe nga ngomu , iyo ndi miraḓo ya tsireledzo nga yunifomo , muvhala wa swiri na zwiṅwe na zwiṅwe ?
12.1 . Khabinethe i ḓibadekanya na maAfrika Tshipembe vhane vha khou dzhia maga a ulwa na u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana .
Mawanwa a tsedzuluso o sumbedza uri zwivhumbi zwo vhalaho zwo shelamulenzhe kha uri sekithara ya tshumelo ya matshilisano ya sa swikelele mveledzwa ye ya vha itshi khou ṱoḓea .
Muhumbulo wa u ḓowedza na u tambisa vhupo , zwihuluhulu vhupo vhu fhaṱwa , u itela u thusa kha zwa u thivhela vhugevhenga a si muswa .
Vhalwelahaya na vhashumisani kha dzangano ḽa vhuthi ha dzitshaka vho thusa u fhelisa muvhuso wa tshiṱalula na u kula nungo zwigwada izwo na vhathu vho yaho ḽifhasini u lingedza u ombedzela tshipiḓa tshavhuḓi kha vhugevhenga vhu sa pfesesei vhu itelwaho vhathu he ha vha hu tshiṱalula .
Hu na u bvelela khazwo , muhangarambo uyu u ḓivha uri Nelson Mandela Bay ndi tshipiḓa tsha ikonomi ya ḽifhasi na uri tshi ṱoḓa u vhona uri tshi vhumba tsireledzo yo salaho kha vhashai .
U raha bola i kunguluwaho na u shandukisa masia , ho livhanywa tshithu kana khonani
Ri nga si hangwe hafhu u livhuwa vhushaka ha kale hashu na vhadzulatsini vhashu vha Lesotho vhe vha ri tikedza u bva miṅwahani yo fhiraho .
Ambani nga tshifanyiso itshi .
- hune zwiga zwiraru zwa bva hone ndi tsumbo ya nḓila ine ya vha phanḓa siani ḽa u thusa vha ṱoḓaho thuso musi huna mitshinyalo ya mupo na zwiṅwe zwi konḓaho zwine zwa itea tshifhinga tshoṱhe ḽifhasini .
Tshigwada tshi tevhelaho tsha mbudziso tshi shuma na u vhona uri zwiṱirathedzhi zwine zwa konḓelela zwi a tevhedzwa .
Vhasengulusi milandu vho bvisa tshitumbu tsha mufu .
U topola na u shumisa madzina vhukuma mafhungoni .
Kha ri ite nyito Nomborani zwifanyiso izwi u bva kha 1 u swika kha 4 ni tshi sumbedza u tevhekana hazwo nga ngona .
11.3 . Nga nnḓa ha uri Afrika Tshipembe ḽi na ṱhahelelo khulwane ya maḓi , Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri ri dzula ri ḽone shango ḽi takalelwaho zwihulwane nga vhaendelamashango .
Ngauralo , kuhumbulele uku , ku no ri vundu ḽo ḓi imisela u tandulula khaedu iyi nga u sima Sisṱeme ya Ndangaeḽekithroniki ya Vundu .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-175 na BI-529 .
Mveledziso ya mavu i fanela u tevhedza theo ya mulayo ya zwa Vhupo .
U fhaṱwa ha kutshimbilele kwa tshitshavha , u saukanywa ha zwiitei zwine zwa itea nga zwiitei zwine zwa itea nga tshifhinga na zwa tshifhinga tshilapfu u konisa tshitshavha u topola tshanduko khulwane dzine dza dzulela u itea na u konisa tshitshavha u topola na u saukanya u konadzea na u kundelwa ha tshaka dza u shela mulenzhe dze dza shumiswa kha nḓila dza u ṱuṱuwedza mveledziso ya tshitshavha .
4.3 . Afrika Tshipembe ḽo lingedza u shela mulenzhe nga nḓila i pfalaho kha ndingedzo dza ḽifhasi dza u fhungudza muhasaladzo wa GHG kha zwipikwa zwa mveledziso ya shango .
9 . Khabinethe yo tendela khwaṱhisedzo ya Thendelano ya Nyiledzo ya Zwiṱhavhane zwa Nyukiḽia nga Phalamennde .
Hezwi zwi ṱuṱuwedza nyaluwo yapo ya sekithara dza vhuvhekanyandeme hu tshi katelwa u engedza tswikelelo ya zwikhala zwa maraga kha tshumelo dza mbambadzelannḓa ya Afrika Tshipembe .
Muṱangano wo swikelela uri hu tea u vhewa phanḓa u tsireledza mishumo , u sika mishumo ya khwine - zwihulusa kha vhaswa - na u khwinisa nyimele dza mishumoni dza vhashumi vhoṱhe u itela u sika matshilo a khwine a vhoṱhe .
" Hai , ni ḓo wa na vunḓekana .
Tsha u fhedzisela , a vha athu u ḓivha ndeme yavho ya vhukuma na u fulufhedzea - a vha athu wana vhuṱanzi .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a vhuraru o kwameaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
GCIS i ḓo khwaṱhisedza uri zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa u kunguwedza zwi tevhedza milayo i shumaho nahone zwi itwa hu na maitele a u wana thendelo yo teaho hu sa athu u rumelwa imeiḽi ya mushumisi ire na mafhungo nga ha tshumelo dza GCIS .
Ofisi ya ndangulo ya thandela i ḓo ṱoḓea kha u langa ndangulo ya thandela dzoṱhe , nangulo ya vhashelamulenzhe , na vhupfananyi .
U ṅwala maipfi nga ngomu kha mitalo o khethekanywaho nga ngona vhukati ha maipfi .
U ita ngudo dza u tea nga ha nḓila dzine dza nga shumiswa kha muelelo wa fhethu hune ha nga vha na miḓalo hu re vhupo ha vhudzulo ha vhathu .
Naa vha a fhindula kha zwa mbeu ?
U swikela huṱuku kha vhaphurosesi na dzisuphamakete zwa makwevho a maraga ya ndeme nga maanḓa yo itiswa hu si nga khwaḽithi ya zwibveledzwa , fhedzi nga volumu ṱhukhu ya yadzo ya tshibveledzwa .
Khakhathi dzi itelwaho vhana , u dzhia vhana zwi siho mulayoni u tshi itela uri vha shume kana u vha shumisa kha zwa vhudzekani shangoni ḽiṅwe , u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone , u shumisa vhana u bveledza matheriala a zwa vhudzekani , u ṱalulwa ha vhana vha re na vhuholefhali , maitele a sialala na u rwa zwo vha maṅwe a mafhungo e a bulwa musi hu tshi swikiswa makumedzwa .
Mulayotibe u ṱoḓa u konisa thengiselano ya mikovhe u itela u langa nḓila dza u dzikisa mutengo kha milayo yawo kana milayo ya u dzhenisa mukovhe kha mutevhe .
2.2 . Thero ya samithi , ine tshivhalo tsha vhakwamei u bva tshitshavhani na kha ikonomi ya Afrika Tshipembe na vhone vha khou shela mulenzhe , ndi : " U Vhumba Nyaluwo i Katelaho na u Kovhelana Vhumatshelo kha Tshanduko ya Vhuṋa ya Vhubveledzi kha zwa Nḓowetshumo " .
Hu tea u dzhielwa nṱha u dzudzanya mushumo wo teaho a ndaela ya sekhithara iyi i ṱanḓavhuwaho ya nyanḓadzamafhungo .
Ofisi ya Pfunzo ya Tshitshavha ya Phalamennde i ṋetshedza nyendo dza mahala dza Phalamennde khathihi na tshifhinga tsha uri tshitshavha tshi lavhelese khanedzano u bva kha gaḽari dza Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
Ri khou dzudzanya nga u ṱavhanya zwigwada zwa khakhululo ya zwithu zwa ndeme u khwinisa vhuleme ha u ita bindu nga u khwaṱhisa na u dzudzanya zwavhuḓi maitele a u langa phemithi dza othometiki na miṅwe mishumo , na u fhungudza mbadelo dza vhutevhedzeli .
Mihasho ya muvhuso i nga kona u shumisa fhedzi masheleni ane o avhelwa nga Phalamennde kha ndivho yeneyo .
Mavhone a zwikhala zwa nnyi na nnyi a khwiṋisa mbono na mbonalo , zwine zwa tendela vhashumisi u vhona khombo ine ya nga vha hone .
Hu na , nga zwenezwo , thaidzo , sa zwe nda zwi bula mathomoni .
Zwo swikelwaho zwihulwane nga khethekanyo ndi mvetomveto ya Mulayotibe wa Mutakalo wa KwaZulu-Natal sa tshipiḓa tsha Thandela ya Mulangavundu ya u dzudzanyulula Milayo Vunduni .
Kha zwigwada zwavho kha vha dzhiele nṱha mbudziso dzi tevhelaho vha ṅwale phindulo dzavho kha fiḽipitshati
( b ) u thoma u vha na vhuḓifhinduleli kha zwi livhanaho na mushumo uyo kha iḽo vunḓu musi zwi zwa ndeme -
Arali vha balelwa u badela tshelede i ṱo ḓeaho nga ḓuvha ḽo sumbedziswaho ḽa mbadelo , vha nga humbela u ita ndungiselo dza kubadelele kwa tshelede ya muthelo ye vha balelwa u i badela .
Naho hezwi zwi sa hanedzi ṱhoḓea ya u angaredza mimoḓoro kha hugaledzwa , nzudzanyo ya hugaledzwa , nga maanḓa kha avho vhane vha sa kone u swikelela vhuendi ha nnyi na nnyi , i fanela u ṱuṱuwedza na u thusa musudzuluwo wa vhaenda nga ṋayo na sisiṱeme ya vhuendi ha nnyi na nnyi .
Aḽumini i vha hone maḓini nga nṱha mbili dza ndeme , dzine dza vha minerale dza aḽumini dzo iliswaho na lushaka lwa aḽumini lwo ṋokaho .
Sisiṱeme ya data ya vhugalatenga a yo ngo dzhia data lu fushaho kha miṅwedzi miraru .
U itela u tikedza mveledziso ya sekithara ya nḓowetshumo ya ikonomi ya zwibveledzwa zwa zwimela zwi tshilaho , Senthara ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Zwibveledzwa zwa zwimela ye ya thomiwa nga Khoro ya zwa Saintsi na Ṱhoḓisiso ya Nḓowetshumo zwazwino i khou tikedza mabindu a thekhinoḽodzhi ya nṱha maṱuku na a vhukati a 17 .
Miaro kale yo litshwa saizwi vhalwadze vho vha vha khou tea u valelwa kha yunithi ya ndondolo yo dzhenelelaho hune mimbete ya si vhe hone .
Fhethu ha u khethekanya vhupo afha tshifhinga tshinzhi hu vha ho baḓekanywa na fhethu hune malaṱwa a kunakiswa hone Afrika Tshipembe .
Ndi zwa ndeme u sedzulusa theo dzoṱhe dza mulayo dza masheleni na vhutevhedzeli ha vhulavhelesi .
2.1 . Khabinete yo sedzuluswa malugana na u dzhenelela ha Afurika Tshipembe na ndeme dza Foramu ya Ḽifhasi ( WEF ) ya Afurika 2013 ine ya ḓo fariwa ngei Kapa u bva nga dzi 8 u swika nga dzi 10 Shundunthule 2013 , nga fhasi ha thero : " Nḓisedzo ya pfulufhedziso dza Afurika " .
Fhethu ho tsireledzeaho ha u tamba
Nga u angaredza , mbonelo ya ḽifhasi ḽothe i kha ḓi timatimisa na ngauri nyanganyelo ya zwibveledzwa guṱe i khou vusuludzwa i tshi ya fhasi nga Tshikwama tsha Vhulavhelesi tsha Dzitshakatshaka .
Vhona uri mbekanyamushumo dza u lwisa tsiku dzi a shumisana u itela uri ri kone u shuma zwavhuḓi uri hu sa vhe la u lodzwiwa ha tshelede na u itwa ha tshithu tshithihi nga zwigwada zwo fhambanaho ; na u
Tshipiḓa tsha vhuvhili tshi ṱhaṱhuvha dziṅwe dza mbilaelo dze dza vhigwa kha Khomishini ya Pfanelo ya CRL maelana na pfanelo dza luambo na mbekanyamaitele ya luambo lwa pfunzo .
U dzhenelela ha Tshitshavha kha Kuvhusele Kwapo
( c ) Tshivhalo tsha dziofisi tsho teaho u avhelwa ḽihoro ḽi shelaho mulenzhe tshi tiwa nga u kovha tshivhalo tshoṱhe tsha madzulo o kovha tshivhalo itsho tsho bulwaho kha phara ya ( b ) .
Phalamennde kana iṅwe ya Nnḓu dzayo i nga ta Komiti ya tshifhinganyana ( ya tshifhinganyana ) musi hu na mushumo wo khetheaho une wa khou tea u itiwa .
A vha na muthu ane a nga vha thusa .
Honeha , ndingedzo dza u thoma u shumisa mbekanyamaitele dzi ḓo thithiswa arali theo ya mulayo ya vundu a i khou konanywa .
Guḽobaḽaisesheni , mveledziso i ṱavhanyaho ya thekhinoḽodzhi na mumono wa mafhungo ndi zwiṱaluli zwa ndeme zwa dzitshaka zwine zwa ṱuṱuwedza kushumele kwa sisiṱeme dza ḽeveḽe nnzhi dza kushumele kwa muvhuso .
Vhupo hoṱhe , nga maanḓa vhupo vhune ha vhavhalela mupo na zwiko zwa maḓi .
Zwenezwo , zwi khagala uri nyimele dzo sumbedziswaho nga tshifhinga itsho , dzi bvelaphanḓa na u vha kuvhonele kwashu kwo ṱanḓavhuwaho .
Naho zwo ralo , mbuelo dzo ṋekedzwaho nga dzilafho dzi tea u vha dzo sumbedzwa u itela u kunda khohakhombo mishonga iyi i sa athu u ṋekedzwa ḽaisentsi , u randelwa na u phaḓaladzwa u ya kha vhalwadze .
U dzudzanya mbuedzano ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya zwi sudzuluwaho na zwi sa sudzuluwi vhukati ha ḽedzha nyangaredzi na ridzhisiṱara ya ndaka .
Senthara ya ṱhanganelano yo ḓisa milandu minzhi kha tsengo ya dovha hafhu ya vhulunga kana u wana murahu dzimiḽioni dza dzirannda kha zwikwama zwa tshitshavha .
Fomo dza khumbelo dzi tea u iswa kha ofisi ya ndangulo .
Zwi tshe zwo ralo , u guda na u funza hu tea u bvela phanḓa sa nga misi khamphasini .
Vhushaka na Komiti ya Wadi
Talani mutalo u tshi bva kha murero u tshi ya kha ṱhalutshedzo yawo kha khoḽomo i re kha tshanḓa tsha u ḽa .
Musi ikonomi i tshi khou shuma zwavhuḓi , mbuelo dza muthelo nnzhi dzi a wanala dzi nnzhi u badela tshinyalelo dza nnyi na nnyi , fhedzi musi ikonomi i sa khou shuma zwavhuḓi , muvhuso u tea u sedza dziṅwe khetho dza nyengedzedzo u wana masheleni .
Miṅwedzini miṅwe na miṅwe mivhili , u phaḓaladzwa ha mafhungotsivhudzi malugana na u bvela phanḓa ha thandela dza khathegori ya 3 dze dza dzinginywa nga wadi kha kutshimbidzele kwa CBP dzine dza vho dzheniswa sa thandela dza IDP .
Hu tshi khou lugiselwa NHI , ro no ṅwalisa vhathu vha fhiraho 44 miḽioni kiḽiniki dzi fhiraho 3.000 kha Sisiṱeme ya u Ṅwaliswa ha Mutakalo wa Mulwadze nga zwa elekiṱhironiki , na uri hei sisiṱeme i khou thoma u shumiswa zwibadela .
Vha songo tumula khontsi nga vhone vhaṋe .
U thusana nga tshipanḓamalivha ha mulwadze na tshiṱafu zwi ḓo thusa u fhaṱa u fulufhedzana na vhuḓifulufheli .
U alusa u maanḓafhadza ha vharengi na u ṋetshedza sisteme ya vhukoni ya u humisela muraho u itela vharengi .
Naho zwo ralo , hu ḓi vha na mbilahelo u ya nga ha malengelenge a zwibviswa zwo vha ho hone , u vhiga lwa vhuḓikumedzi na ndangulo ya u wana zwithu .
Tshiṅwe tshithu tsho khwaṱhisedzwaho , ro vha ri si tsha vha vhaswa .
Ndi ifhio phambano ye zwitshavha na vhathu vha ita ?
Muvhuso u dzula wo ḓiimisela u alusa vhubindudzi vhu no livhisa kha nyaluwo ya ikonomi , hu si tshimbevha tsha u langana mitengo tshine tsha imisa nyaluwo ya ikonomi fhethu huthihi .
Kha nyimele dzoṱhe ri ḓo fara khumbelo dza u swikelela mafhungo kana u shandukisa mafhungo maelana na ṱhoḓea dza mulayo dzo teaho .
Nga zwi ṋetshedzwaho zwo ṱangana zwa thero iṅwe na iṅwe , vha fanela u ita mutevhe wa mabuḓo maṱanu ane a nga tevhelwa .
Madalo e a tshimbila zwavhuḓi sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya Vhulavhelesi ya Siyahlola ya Ofisini ya Muphuresidennde , vho tou ḓivhonela nga avho maṱo mushumo une wa khou itwa wa u lwa na vhugevhenga vhuponi uho .
22.1.4.4 tshivhumbeo tsha u swikelela tsho fhiwaho ;
Fhedziha , ṱhalutshedzo ya vhukuma na inflesheni ya mutheo i fhambana zwi tshi ya nga mashango .
Thebuḽu yaṋu i ḓo vha i tshi fana na hei .
13.2 Hezwi zwi tevhela vhukwamani vhuhulwane vhukuma na mihasho ya muvhuso ; zwiimiswa zwi Tikedzaho Dimokirasi , madzangano a tshitshavha na vhathu vha kwameaho vho teaho kha mavundu oṱhe .
Zwa u ganḓisa zwi katela nyito dza zwa masheleni , dza thekhinikhala , dza vhutshilo , dza mulayo na mbambadzo , na zwiṅwe , fhedzi nyito idzi a si dzone khulwane .
Ri ḓo isa phanḓa na u shumisa vhuḓifari ha zwa masheleni vhu konḓaho u itela u langa zwibviswa zwi songo fanelaho na u vhulunga zwo teaho nga hune zwa nga konadzea .
Muiti wa khumbelo a na tshikwama na vhukoni ha u ita mushumo wa u gwa mugodi zwavhu ḓi .
Luambo : Ḽipfanisi U ṅwala : Nomborani mafhungo ni tshi sumbedza thevhekano yao tshiṱorini .
Ndi nga kha nungo dza vhabadeli vha mithelo vha tevhelaho mulayo he Afrika Tshipembe ḽa kona u swikelela khuvhanganyo ya mbuelo ya R1 ṱhiriḽioni nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2014 / 15 .
Vha ṅwale nomboro ya referentsi ye vha i wana SARS kana arali vho i wana kha davhi ḽa SARS , vha bule dzina ḽa davhi , datumu na muthu we vha rumela mbilaelo khae .
Fhedziha , kuhumbulele kwashu kwa inovesheni ku khou shumiswa musi ho no swikiwa kha vhuimo ha musi zwi tshi vho thoma u shumiswa .
" Arali Mandu a sa ḓo kona u tamba , zwi amba uri na nṋe ndi nga si tambe ngauri ndi tea u mu isa kiḽiniki . "
Kha vha fare mabambiriri a tevhelaho : basa kana phasipoto zwinepe zwivhili zwa muvhala mutsu na mutshena zwa musi muthu a tshi ita khumbelo ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe .
R75 ya dzina ḽo vhulungwaho kha .
Nga kha pulane iyi , ro topola dziṅwe ḽaini dza raliwei u itela vhanameli , vhuendelamashango na tshumelo dza u endedza thundu nga zwidimela .
Ro vhudziswa nga ha vhushaka ha dzikhamphani na Muvhuso , Ndi a fhulufhela uri ho vha , ho no vha khagala vhukuma u bva kha ḽikumedzwa ḽashu , uri vhushaka hashu ho vha ha vhuswina na tsemano na Muvhuso .
Vhatheli vha na malamba kana muholo u theliswaho u fhiraho R50 000 kana khamphani dzi na malamba a theliswaho a fhiraho R20 000 kana u fhira , a nga ita mbadelo i sa kombetshedzwi u tinya u badeliswa u gaganyela fhasi muthelo kha ṅwaha wa u thela .
Kha tshivhumbeo tsha u voutha tsha madzangano aya nahone , ri tea u vhudzisa mbudziso dza ndeme .
Musi dokotela wa phukha wa muvhuso o no tendela khumbelo , zwi dzhia vhege mbili uya kha tharu uri thendelo i shumiwe nayo na u bviswa .
Hune na dzula hone
Mbekanyamushumo idzi dzi nga ha matshilo a vhukuma na vhuḓitshidzi ha vhukuma .
U thivhela muṅwe mushumisi kha u shumisa na u ḓifhelwa nga Tshumelo dza Vhudavhidzano .
U khwaṱhisedza uri mvelelo na tsedzuluso dza tshiṱirathedzhi tsha kushumele zwi sumbedza ndavhelelo dza tshitshavha tshapo .
Muvhuso wapo u ṋetshedza tshumelo dza vhuṱhogwa dza hayani sa maḓi , tshampungane na muḓagasi .
Tshivhumbeo tsha vhusolisei vhu ṱoḓeaho kha vhugevhenga uhu ndi u ḓiimisela , hu si vhulitshedzi lini .
Thandela i ḓo pfumbudza vhaswa vha 15 000 sa vhashumi vha zwanḓa na pulambara u lugisa u bvuḓa ha phaiphi zwitshavhani zwa havho ; i ḓo vha ṋea zwikili uri vha kone u thoma mabindu avho kana vha wane mishumo yo teaho .
6.2 . Ṱhoḓisiso nga vha Koporasi ya Ndangulo ya Vhuendi ha Badani na Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe zwi fanela u thusedza kha u ṋetshedza phindulo kha nyimele malugana na makhaulambilu aya .
Mupo wa mafhungo a bvaho nga ngomu na vhudavhidzani ha muvhuso nazwo zwi nga shandukiswa , zwine zwa ḓo konisa vha shumaho ngomu uri vha vhuelwe lu eḓanaho ubva kha sisiṱeme .
( e ) a tshi kundelwa u vha hone kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka ya Vunḓu a si na thendelo kha maitele ane milayo na ndaela dza Khoro dza ri muthu u tea u sa tsha vha Muraḓo wa ofisi sa murumelwa wa tshoṱhe .
Mufariwa u sumedza o omisa ṱhoho .
8 . Mulanguli wa CBP u tea u vhigela murahu kha komiti dza wadi miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe kha Foramu ya CBP na Masipala a tshi tikedza nga maṅwalwa o teaho .
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani Muvhigo wa Mafhuno ni kone u fhindula mbudziso dzi no a kwama .
Thendelano dzi anzela u lumbama zwithu zwigede sa vhuvhambadzi , vhulimivhufuwi , vhuendelamashango na pfunzo .
Tshimebi Tshihulwane , vha khou takutshela fhungo ḽa vhululamisi ?
Mveledziso kha beisi ya data ya dzimbalombalo dzo ambiwa ngadzo nga vhaofisiri vhahulwane vha bvaho kha Mihasho ya Ṱhoḓisiso na Ikonomi ya bannga dza lushaka .
Khumbelo ya ndaela ya u kokodza muthelo phensheni
Mbekanyamaitele dzi langula u thomiwa , kutshimbidzele na kushumele kwa Komiti dza Wadi kha masipala yadzo na u ṱalutshedza sisiteme na nḓila dzine dza ḓo thusa Komiti dza Wadi u shuma zwavhuḓi .
Kha izwi , milayo , ḽaisentsi na thendelo nga u angaredza ndi zwone zwo teaho na u vha na maanḓa .
Tshaka dzo ṱanḓavhuwaho dza thekhinoḽodzhi dza vhuthathazwitshili dzi ṋetshedza zwikhala zwa tshaka dzo ṱanḓavhuwaho zwi eḓanaho zwa nzudzanyo dzo tendelwaho kha khonṱiraka na vhaṋetshedzi vha tshumelo ya maḓi na maṅwe mazhendedzi .
Ndayotewa na yone yo tendelaniwa khayo , ndayotewa yoṱhe .
Zwibogisi zwi si na tshithu kha tshifanyiso tsha Kha ri ṅwale ṋotshi ni khou zwi vhona ?
Hu tshi tevhelwa u pfukela kha demokirasi , mbilahelo ya u thoma nga ha mbekanyamaitele nga murahu yo ḓo pfukwa nga mbilahelo ya u ṱuṱuwedza u thomiwa ho dzudzanyeaho nahone ha vhukuma ha mbekanyamitele dza mveledziso dzi na he dza sedza hone zwavhuḓi .
U litsha mushumo miṅwaha i sa athu swika na u fhungudzwa ha vhashumi ṋamusi ndi maitele o ḓoweleaho kha madzangano ; na nga zwifhinga zwa u aluwa ha ikonomi .
Kha tshiimo tsha shishi musi ho ṱaha vhulwadze nahone hu sina muhaelo wo ṅwaliswaho shangoni , zwi nga vha zwa ndeme u shumisa muhaelo u songo ṅwaliswaho .
Ro guda nga uvhu vhuḓifhinduleli , nga 2010 ro rwela ṱari mutheo wa Nḓila Ntswa ya Nyaluwo na u ṱalusa zwiṱuṱuwedzi zwa mishumo sa mveledziso ya themamveledziso , vhuendelamashango , vhulimi , zwa migodi , vhubveledzi na zwa ikonomi i sa tshinyadzi mupo .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho , phurothokholo dza ndondolo i langwaho na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vhathu vhanzhi vho huvhala khathihi na u vhulawa nga nṱhani ha u tamba musi muthu e mushumoni , hezwi ndi vhutshinyi vhuhulwane vhukuma
Musi vha tshi ṱalusa zwa vhukuma vhukoni vhu ṱoḓeaho , hu ḓo vha na u ḓinangela hunzhi ha vhaṱoḓisisi ( zwine zwa vha , vhaṱoḓisisi vhane vha sa swikelele ṱhoḓea a vha nga ḓo ita khumbelo ) u itela uri u topola vhaṱoḓisisi vho teaho hu leluwe .
Vhuendi , vhu tshi nga vha ha dzigoloi kana dzi si dzigoloi , vhu livhana na khaedu nnzhi kha Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo .
U shela mulenzhe nga sekhithara ya phuraivethe ndi zwa ndeme nga maanḓa , na uri dzikonṱiraka dzo dzudzanywa u itela u alusa u maanḓafhadza , nyaluwo na mvelaphanḓa .
1.1 . Khabinethe i dovholosa hafhu khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Jacob kha maAfrika Tshipembe ya uri vha farane kha u lwa na khakhathi dza u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana , na u ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha dzhie maga a tshihaḓu kha u fhelisa samba iḽi zwitshavhani zwashu .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona .
Phuphu idzi dzi fanela u tikedzwa kha thikho yo khwaṱhaho ya u sika nyimele dzine vhathu vha vha madendele kha vhumatshelo havho .
Faini i tea u vha tshelede .
Malugana na izwi , maanḓa ha ḓo ḓitika kha zwigwada zwikene kana vhuṋe .
Dziṅwe bugu dzo lambedzwa nga vhaanḓadzi nga mahala .
Hafho he zwa tea , tsumbanḓila dza lushaka dzi ḓo engedzwa nga tsumbanḓila dza dzingu dzo tiwaho .
5 . Ndi zwifhio zwine ra lavhelela u zwi swikelela ( bono , zwipikwa na zwiṱirathedzhi na thandela / mishumo u swikelela zwipikwa ) ?
Zwi tea u ṱuṱuwedzwa uri nḓisedzo ya tshumelo dza vhupo ha mahayani i tea u dzhielwa nṱha kha pulane dza matshelo dza ha masipala .
Kuitele kwa mbilaelo ya zwa ndaulo ndi maitele a maga mavhili .
Zwo ralo , ndayo na kuhumbulele kwa Europe ( Eurocentric ) kwo mbo khwaṱhisa u dzhia maitele na lutendo lwa Afrika ( vharema ) sa zwiito zwa vhugevhenga .
Nga murahu , mulayo wa mvetomveto u ḓo bveledziswa na u ganḓiswa u itela nyambedzano nga tshitshavha .
Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi ḽi ṱalutshedza halwa vhu songo rekhodwaho sa halwa vhune a vhu ngo theliswa nahone vhu nnḓa ha tshanele dza mveledzo ya fomaḽa , phaḓaladzo na kunwele .
Pulane ya u Shumisa Mugaganyagwama na Nḓisedzo ya Tshumelo yo ḓivhadzwaho nga mulayosiṅwa wa lushaka u itela khonṱhiraka .
Mugudisi vha ri ri songo bvela nnḓa .
Komiti ya Wadi i nga ḓivhadza meyara arali i sa wani mivhigo tshifhinga tshoṱhe .
7 . Ṱhalutshedzo ya khethekanyo dza rekhodo dzine dza dzula dzi dza u wanala u itela u ingamelwa u ya nga Khethekanyo ya vhu 15 ( 1 ) ya Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya u Swikelela Mafhungo wa , 2000 6-8
Ndima 3 i sedza kha ṱhoḓisiso ya mbambedzo ya sisiteme ya vhulamukanyi ya vhongwaniwapo kha mashango o khetheaho a Afurika na maṅwe mashango a vhukovhela na zwiṱaluli nyangaredzi zwine zwa fana na sisiṱeme ya vhongwaniwapo ya Afurika Tshipembe .
Ndi nga si tikedze ḽikumedzwa ili , na hone ndi ngoho uri ANC a i nga ḓo tikedza ḽikumedzwa ili .
Buthano iḽi lo bvisela khagala nga ha mvelaphanḓa yo no itwaho miṅwahani ya 16 nahone nga itshi tshifhinga tsa muvhuso wapo .
Kha vha ite uri masia o fhambanaho a zwa mutalo a pfesese uri zwiḽiwa zwa pfushi zwi na ndeme ;
Mushumo u khou bvela phanḓa kha mveledziso ya dzi Agri-Parks dza 44 u ya kha mavunḓu oṱhe a ṱahe .
U ḓivha maḽeḓere ane a si pfale u bulwa haho kha maipfi . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 3 :
O ṱangana , mazhendedzi aya o shela mulenzhe kha u phuletshedza kha nndwa i lwaho na vhutshinyi ho dzudzanywaho , hu tshi nga vha sia ḽa mbambadzo , u shumana na zwidzidzivhadzi , vhutherorisi ha vhuponi ha ḓoroboni kana khakhathi dzi elanaho na dzithekhisi .
Munna u fanela u humbela thendelo kha musadzi phanḓa ha musi a tshi ita zwa vhudzekani nae .
U sudzuluwa ho dovha ha sumbedza uri mbekanyamushumo yo vha i khou ṋaṋa u kona u sedza zwiteṅwa zwi re khomboni vhukuma nga ngomu kha dzangano na u lwa na masiandaitwa a zwiteṅwa izwi kha Muhasho nga u angaredza .
Samithi yo themendela uri hu shumiswe ngona ya lwendo lwa vhutshilo ha muthu kha zwa mutakalo wa ṅwana , zwihulwane vhunga nzulele ya zwa matshilisano na ya mutakalo wa mme i tshi ṱuṱuwedza ya ṅwana .
Zwi tshi ḓa kha mafhungo a vhuholefhali , ro sumbedzisa mihasho yoṱhe ya muvhuso u khwaṱhisedza uri ri swikele zwipikwa zwe ra ḓivhetshela miṅwahani yo fhiraho yo fhambanaho ya u vha na vhathu vha 2% vho tholwaho kha Tshumelo ya Muvhuso vha vhe vha vha holefhali.
( a ) u vhewa ha tshiimo tsha shishi ;
U shela mulenzhe vha tea u :
A hu na muthu ane a tea u fhirwa nga tshikhala itshi .
Hezwi zwi anzela u ṱoḓa giridi i re na luvhilo nahone i sa dzhii sia .
Tshiitisi tshihulwane ndi u ṋetshedza thikhedzo ya tshiimiswa na mveledziso kha dzikoporasi dza vhulimi na zwigwada zwa tshivhambadzwa ngei Gauteng .
Pele uri , " Vhathu vha Brazil vha a ṱangana ṱhoho nga bola ya milenzhe .
Dzithenda dzoṱhe dzi tea u iswa dzi kha fulobo yo valiwaho na hone dzo ṅwalwa zwavhuḓi dzi na nomboro ya konṱiraka , ṱhalutshedzo , ḓuvha na tshifhinga zwa u vala ha thenda nga phanḓa ha fulobo .
Tshanduko kha ḓana nga kotara vhukati ha kotaratiwa ya mahoḽa na
Nzudzanyo dza vhupulani ha mihasho yo ṱanganelanaho hune mihasho mivhili kana minzhi ya shela mulenzhe kha nyisedzo ya thandela kana tshumelo i fanaho , dzi ṱoḓa manweledzo o pfufhifhadzwaho a u shela mulenzhe ha muhasho muṅwe na muṅwe une wa fanela u angaredzwa .
Khophi ya ṱhanziela ya u Ṱhanziela ya U ḓiṅwalisa kha zwa Muthelo na u Phumulwa .
Masipala u fanela u vhiga ṅwedzi muṅwe na muṅwe nga ha u shumiswa ha mugaganyagwama wa zwino kha Vhufaragwama ha Lushaka na kha Vhufaragwama ya Vundu ho teaho .
2 . Miraḓo ya bodo ya Dzangano ḽa Ndindakhombo ya Khovhakhombo yo Khetheaho ḽa Afrika Tshipembe :
Ndi na vhuṱanzi ha u amba uri izwo a si zwone .
U shuma na Mulanguli wa CBP kha u bveledza pulane ya kutshimbidzele na mugaganyagwama ;
( b ) Arali muhumbeli a humbela u wana rekhodo i kha tshivhumbeo tsho imaho nga uri , zwenezwo-ha u ḓo i wana i nga nḓila yeneyo ye a humbela .
Muṅwe ya mishumo ya vhurangaphanḓa i nga ṱanganelwa nga miraḓo i re na tshivhalo ya tshigwada , muṅwe mushumo ya vhurangaphanḓa i nga ṋewa miraḓo nga muthihi nga muthihi , vhathu vho fhambanaho vha nga ita mushumo mugede wa vhurangaphanḓa nga zwifhinga zwo fhambanaho .
Gwama ḽa Lushaka ḽi tea u monithara uri masipala u tevhedza nga nḓila iyo .
Digirii ya Vhulanguli ha Dzilafho kana Mutakalo ya Tshitshavha ndi ya vhuṱhogwa .
U sa swikelelwa ha vhulamukanyi nga avho vhane vha pomokwa vhuloi ndi thaidzo khulwane ; nahone , tshiṅwe tshifhinga vhathu a vha na fhulufhelo na kha mulayo zwine izwi zwa vha na thaidzo kha uri mulayo u tevhedzwe .
Vha hashu , kha vha ntendele hafhu ndi ṱanganedze vhaeni vhararu vho khetheaho vhane ra vha navho namusi ,
Maga a ndangulo ya thandela a ḓo angaredza zwipiḓa zwiṋa zwihulwane zwine zwa katela :
Hu na mutheo uyu hu tou nga a hu na tshiitisi tshi pfadzaho tsha u nga vha na phambuwi kha hei khanedzo .
Muvhuso u ḓo shumisa mbekanyamaitele dzawo kha u manḓafhadzwa ha ikonomi ya vharema ( BBBEE ) , u itela uri maAfurika Tshipembe vhe vha thudzelwa kule kha u vha tshipiḓa tsha ikonomi kha ḓivhazwakale , vha kone u shela mulenzhe nga nḓila yone kha miṅwaha i ḓaho .
Shumisani vhusevheḓi hu tevhelaho uri hu ni thuse .
Izwi zwi wanala tshitshavhani nga kha inthanethe na ḽaiburari dza tshitshavha musi zwo swikiswa kha vhusimamilayo .
Vhukati hashu afha ṋamusi , a hu na na muthihi ane a timatima vhukoni ha mvutshelano kha vhaswa .
I khou dzudzanya thandela u livhanya mbalavhathu kha mashango o fhambanaho , u zwikelela mbalo ya khwine ya mupfuluwo wa vhathu kha vhupo .
Nyombedzelo i ḓo vha kha u ela ndeme , kushumele , khaedu , mvelaphanḓa na ṱhuṱhuwedzo ya u dzhenelela ha mbekanyamaitele dzo themendelwaho dzo fhambanaho kha u bveledzisa vhaswa , nga maanḓa avho vhe mbekanyamaitele iyi ya livhiswa khayo .
Nga ngoho , vhanzhi vhane vha ṱoḓa u sokou dzhena fhasi kha mushumo wa u ita ngudo ya luambo tshumiso vha nga vhudzisa uri u pfadza ha u lingedza u i ṱalula ndi mini ?
Fulo ḽi khou sedza kha u khwinisa themamveledziso kha zwikolo zwi fhiraho 94 uri zwi vhe zwiimiswa zwa u gudela hone zwa ndeme zwa thekhinoḽodzhi ya musalauno .
Lavhelesani zwifanyiso ni vhudze khonani yaṋu uri ndi tshibogisi Vha ri vhalele tshifhio tshi re na zwinzhi nahone ndi tshifhio tshi re na zwiṱuku ?
Vhagudi vhane vha khou shumela u fhedzisa tsumbavhukoni iyi vha ḓo vha vha khou shuma na Komiti ya Wadi kana tshiimiswa tsha muvhuso wapo .
Vhabebi vha na vhuḓifhinduleli ha u thoma ha u funza vhana zwithu zwo lugaho na zwo khakheaho , ndi zwifhio zwi ṱanganedzeaho na zwifhio zwi sa ṱanganedzei .
U valwa uhu ho pulanelwaho ha Yuniti 2 ya Koeberg ndi tshipiḓa tsha Eskom tsha mbekanyamushumo ya u lugisa zwiṱitshi zwoṱhe zwa fulufulu .
Musi hu tshi itwa sisiṱeme ya komiti ya wadi ndi zwa ndeme u thoma kha mutheo une wa ri tshivhumbeo na mbonalozwi tevhela mushumo .
Zwi vhonala u nga muhasho u khou ṱuṱuwedza nga nḓila yavhuḓi kha mutakalo wa mme na ṅwana .
Musi ro sedza maḽeḓere , ndi ṱhoho dza khethekanyo dzifhio dzi re na ndeme ?
Ho no vha na nzudzanyo dzo itwaho dza u ḓo ṱanḓavhudza Mulayotibe uyu .
Zwine zwa vha tsinisa zwi vhukule vhungafhani na hune vhathu vhanzhi vha dzula hone ?
Mushonga wo randelwaho na matheriaḽa wa dzhekiseni
Vhuṱanzi ho linganaho u ṋea khaṱhulo ya vhukoni
Zwitandadi zwa Yuniti zwo itwaho
Kha vha lavhelese Tsumbanḓila dza u Thoṅwa na Kushumele kwa Komiti dza Wadi ya Masipala , gurannḓa ya muvhuso ya Nomboro 27699 , 24 Fulwi 2005
Mulandu wa mupoti wa mulandu ndi wa uri u pandelwa hawe ho vha hu songo tea na kathihi .
3.3 . Khabinethe yo themendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa u Khwiniswa ha Tshanduko kha Zwimela Phaḽamenndeni .
Ndingedzo kha inovesheni i fha vhuṱanzi ha nga ha uri ndi dzifhio ṅanda dza zwibveledzwa zwa mihumbulo miswa na modele dza bisimusi dzi shumaho na dzi sa shumi .
Lwa miṅwaha ya sumbe , muṱhannga uyu o thivhedza buli ḽi re kha tshifhaṱuwo tshawe nga banditshi ya ' Elastoplast ' .
Kha vha ḓiṋee awara mbili kha nḓowedzo ya mapa .
Arali Minista a hana u vha ṋekedza pfanelo ya u gwa mugodi , vha ḓo ḓivhadzwa nga luṅwalo lu sumbedzaho zwiitisi zwa u hanedziwa ha khumbelo yavho hu saathu fhela maḓuvha a 30 .
Tshivhalo tsha vhuimeli ha vhafumakadzi kha zwa u tshea mafhungo ndi tshingafhani ?
Dza Komiti dza Wadi
U kopolola na u ṅwala maḽeḓere mavhili nga vhege nga u tou pomba ( a ṅwalwe nga u lingana na u fana ) .
Ndangulo ya mashika , nga maanḓa ndangulo ya fhethu ha u laṱela mashika , ndi mushumo wa ndeme wa muvhuso wapo .
Ri a takala nga u bvelaphanḓa ha sekithara yashu ya zwa vhuendelamashango , nga maanḓa ro wana uri vhaendelamashango vha 16 vha sika mushumo muthihi shangoni ḽashu .
Ṱhonifhani ndaka ya vhaṅwe vhathu .
Izwi zwi ḓo shela mulenzhe kha nḓowelo ya u kala mbuelo ya vhukuma uri i vhe fhasi ha ndavhelelo ya mugaganyagwama nga nnḓa ha musi vhupulani ha u wana zwithu ho sedzwa nga vhuronwane nahone ha vha ho dzhielwa nṱha hoṱhe nga ndugiselo ya mugaganyagwama khathihi na vhupulani ha u bva na u dzhea ha tshelede .
Mashumele a u vhiga na u vhuedzanya zwo ḓisendeka nga rasithi dza kha khomphyutha na sisiteme ya bugu ya tshelede .
Mavharivhari maṅwe na maṅwe e a ṱanganedziwa nga Yunithi ya Ṱhoḓisiso ya Forentsiki a a rikhodiwa kha Sisiṱeme ya U langa Kheisi ine ya shumiswa sa thulusi ya u langa hu tshi vhigiwa mvelaphanḓa ye ya itwa kha kheisi dzi no kwama Muhasho .
Arali ṅwana a hone , vha ḓo vha vhidza kha ofisini u vhona ṅwana khathihi na u vhudzisa arali vha na dzangalelo ḽa u adoptha ṅwana uyo .
Fhedzi hu kha ḓi vha na zwinzhi zwi teaho u itwa .
Mulayotibe uyu wo livhanywa na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , u fhulufhedzisa sekithara yo dziyaho ya ndindakhombo , na u alusa vhudziki ha masheleni hune ha ḓo tikedza nyaluwo ya ikonomi i yaho phanḓa nga u shandukisa maimo a nṱha o bveledziswaho nga nṱhani ha khakhathi dza masheleni dze dza vha hone nga 2008 .
Miṅwe mishumo i no nga sa u dzhenisa zwiveledzwa dzithinini , u dzhenisa zwibveledzwa maboḓeloni na u shumisa mabannda a u tshimbidza zwi ita uri vhashumi vha shume fhethu hune ha vha na phosho yo kalulaho
Khaelo ya COVID-19 ndi ya u ḓisa zwivhuya kha tshitshavha
Ṱhaluso dza fomaḽa dzoṱhe hedzi dzi fanela u tevhela maitele a netisaho , hune nga murahu fhethu afha ho topolwaho lwa fomaḽa , vhupo na zwiko zwi nga ṱalutshedzwa sa ho tsireledzwaho lwa fomaḽa .
Tshayandinganyo idzi dzo kombetshedza muhwalo muhulwane kha tshitshavha , ikonomi , na vhathu .
masheleni a dibosithiwa banngani yavho kana kha akhanthu ya vho ya u banga ya posoni . ( bannga i nga vha tshadzha malugana na tshumelo )
Ambani nga ( nyusi ) mafhungomaitei ane na vha nao a no kwama muṱa na tshikolo .
Musi khoso i sa athu thoma , vhashelamulenzhe vhoṱhe vha tea u lugisa therisano mbili dza zwithu zwivhili zwi no kwama mushumo wavho .
Dzina ḽo anganywaho ḽa CC ḽi tea u ṱolwa phanḓa ha musi ḽi tshi tendelwa kana u hanwa .
Maḓi a ḓo ṱoḓea u itela u kulumaga fhethu ha makete na hune zwifuwo zwa vhulawa hone .
Sisiṱeme dza mvulelamufhe dzi tea u shuma huṅwe na huṅwe hune mishumo ifhio na ifhio i elanaho na u pennda nga u fafadzela ha itea hone kha lufhera lwa u fafadzela .
Ṅwalani mutumbu wa tshiṱori tshaṋu hafha .
Naho hu na uri vundu ḽi khou tshenzhela nyaluwo ya ikonomi , ezwi a zwo nga shandukela tshoṱhe kha u sika mishumo ; u aluwa ha u shaea ha mishumo zwi tshe zwo anda .
Mbilo dzine a dzi athu badelwa dzo lindela ṋetshedzo ya maṅwalo oṱhe o teaho u ṋetshedzwa .
U elela ha u bva na u dzhena ha vhubindudzi ha shango zwi ḓo khwaṱhisa ikonomi .
Vhupfiwa uhu hu nga vha ha vhuḓi kana vhu si havhuḓi , vhu tshi tamisa kana vhu sa tamisi .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya zwa Maṱo Mbekanyamushumo ya ndangulo ya zwa maṱo i ṋetshedza vhone mbuelo dza ndeme dza kiḽinikhala kha zwa maṱo .
U khwaṱhisedza vhupo ho tsireledzeaho na vhutsireledzi nga u ita tshumelo dza vhutsireledzi ha tshitshavha dzi vhe hone na u swikelea ;
Shango , tshikhala na lwanzhe zwa Afrika zwi kombetshedzaho mulalo na thandululo ya khuḓano fhasi ha vhulangi ho fanelaho ha Mbumbano ya Afrika zwi ḓo sikiwa nahone zwa shuma nga vhuḓalo .
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Ṱhoḓea ya pfunzo ya zwa masheleni na pfunzo nga u angaredza , i khagala .
24.2 Ndi lini hune muthu a nga isa mulandu khothe nga ha tsheo yo dzhiwaho nga Vhulanguli ?
Naho zwo ralo , u shumisa lu si na u londa kana u shumisesa zwi nga livhisa kha ndango i si yavhuḓi , u tshinyadzea ha miroho , na khombo kha mutakalo wa vhathu na mupo .
Vhalani uri hu na zwipuka zwingana kha rou iṅwe na iṅwe .
Swayani nga ( x ) kha tshibogisi tshone .
Ho sedzwa thendelo phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
U kwamana na vhainzhiniara vha zwa u fhaṱa
Masiaṱari o ganḓiswaho a khomphyutha o bveledzwaho hafhu a Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa a dzi nga ḓo ṱanganedzwa .
Kha nyimele iyi , magondo a vhuimo ha nṱha a fanela u ṱanganedzwa kha vhupo , na u pulanwa na u dizainwa ha netiweke ya sisiṱeme ya u enda yapo i fanela u itwa nga ha mulivhanyo wo ṋetshedzwaho uyu .
5.3 Kushumele kwa mishumo vhulamukanyi nga Vharangaphanḓa vha Sialala
Tsha u thoma , zwi ḓo fhungudza u sa lingana ha ndangulo ya muhasho , ngauralo zwa livhisa kha u vhulunga masheleni , tsha vhuvhili , zwi ḓo sika fulufhelo kha vhashumi vha muhasho nga vhunzhi .
Ndi afhio maṅwe mafhungo ane ra nga a wana kha dziphosiṱara ?
A vha sumbedzi vha vhathu vha tshi zwino-zwino nga nḓila ḓe .
Zwikili zwa vhulanguli na masheleni , hu tshi katelwa na nḓivho ya Milayo ya Vhufaragwama na Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshitshavha .
U tika saga ya ṋawa nga zwipiḓa zwo fhamabanaho zwa muvhili hu tshi khou tshimbiliwa kha mutalo wo tou tswititi
Vhurangeli ha khakhululo hu nga vha nga nḓila ya ndaulo , tshiimiswa kana masheleni .
Vhuṱambo vhu ḓo ṱanganya vhathu vha re na mabindu vha mashango a sili na vha fhano hayani vha linganaho 1000 na vhaofisiri vha Muvhuso wa Afrika Tshipembe u ambedzana nga ha zwikhala zwa vhubindudzi na vhushumisani .
U fhufha na u thamuwa
Arali vha kundelwa u wana hei ṱhanziela , u ḓo vha muhwalo wavho u dzia tshifuwo tsho rengiwaho vha tshi isa u itwa ndingo dza DNA Afrika Tshipembe .
Hetshi ndi tshifhinga tshine Afrika ḽi kho ṱoḓa u lwa na vilili ḽo kalulaho ḽa ikonomi na poḽotiki ḽe ḽa kwama vhunzhi ha mashango a Afrika , na ṱhoḓea ya u luka maano a u bva kha mavilili aya .
Nga nnḓa ha musi muthu o huvhalaho o dzidzivhala kana o huvhalesa , vha fanela u thuswa u ita izwi nga vhone vhaṋe .
Na uri u rwelwa ṱari ha zwo Thomiwaho nga G20 kha u Tikedza Nḓowetshumo Afrika na dziLDC zwi khwaṱhisa nyaluwo yo katelaho na khonadzeo ya mveledziso nga kha zwikhala zwo vhalaho zwa mbekanyamaitele zwine vha nga nanga nga u tou funa .
Tshiimo tsho bveledzwa kha maitele a ndaulo a dovhololaho na a tshifhinga tshoṱhe , u sa vha hone ha vhadavhidzani ha khovhakhombo ya tsireledzo kana tshutshedzo , na u kundelwa ha dziṅwe khethekanyo dza vhafariwa vho lindelaho tsengo dzi tshi bvelela nga dzone dziṋe nga tshifhinga kana tshifhinga tshoṱhe vha tshi ḓa khothe .
Zwino ṅwalani tshiṱori tshaṋu buguni . 32
Ndi nga ṅwaha ufhio he ha vha hu na ṱhulo ṱhukhusa ?
Ri tea u vha vharangaphanḓa tshoṱhe kha u dzhia vhuḓifhinduleli kha maimo e ra fara .
Vhonkhetheni vhoṱhe vho nangiwaho vha ḓo tea u ita nḓowenḓowe ya thekhinikhala ine yo itelwa u linga zwipiḓa zwa thekhenikhala zwa mushumo , ḽodzhisiṱiki dzine dza ḓo ḓivhadzwa nga Muhasho .
Muvhuso u khou vhuedzanya tshikhala vhukati ha mbonalo ya vhaṱaleli na ya kushumisele kha zwiimiswa zwoṱhe zwa mafhungo nga nnḓa ha gurannḓa , hune tshikhala hetshi tsha khou engedzea hone .
Arali muraḓo wa khoro ya wadi a tshi khou kundelwa u thola mudzulatshidulomufareli , komiti ya wadi i fanela u ita ngauralo mathomoni a muṱangano .
Nga matshelo , mutukana a dovha a vhidzela , " Phele wee !
Thengiselano na u vhulunga nnḓa ha sekhithara ya ole .
Kha maḓi a aḽikali ane a vha na u vha hone ha aḽikali , zwiṅwe zwivhumbeo zwa tshimbidzwi ita haiḓirokisaidi i si na mulimo na zwivhangi zwa khaboneithi , na khaboneithi yo nwelelaho na mveledziso dza khaboneithi .
Ṱhoḓea dza u ṱavhanyisa nḓisedzo ya tshumelo dzi khou ṱanganedzwa nga vhunzhi u bva kha zwitshavha .
Kha zwa shishi , nḓivhadzo ya maḓuvha a 21 a i nga itwi .
Mbudzisavhathu , ye nda i vhidza , i ṱalutshedza lutamo lwa u sika nḓila dza tshiimiswa na nḓila dza u lwa na vhuyaḓa nga nḓila yo teaho .
U itwa ha zwa vhulavhelesi na u monithara ndi vhuḓifhinduleli ha Ṱhoho dza Khethekanyo kha Gwama ḽa Lushaka .
Ngona iyi ya ba-be-bi-bo-bu i shumiswe na kha miṅwe mibvumo u itela uri vhagudi vha i rwele ngomani .
Vhudzani khonani yaṋu zwine na tama u ita nga khalaṅwaha iṅwe na iṅwe .
Maṅwe a makumedzwa mahuhulwane o shandukiswaho a katela : u engedza tsireledzo kha tshaka na zwoṱhe zwimela na zwi tshilaho ; u tandulula nga ha mafhungo a vhatshinyadzi vha u shandukisa pfanelo dza zwimela nga khaidzo yo teaho na milandu khathihi na u bula mikano na mbuelo ngomu ha khumbelo ya thendelo ya rabulasi ; na u manḓafhadza Minisiṱa kha u thoma komiti ya Vhutsivhudzi ha Pfanelo dza Tshandukiso ya zwimela kha u tsivhudza mulanguli nga ha mafhungo a tshimbilelanaho na tsireledzo dza zwimela zwo yaho nga u fhambana .
3.8 . Zwiṅwe hafhu , Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Minisṱa wa zwa Mishumo ya Tshitshavha na Themamveledziso VhoPatricia de Lille ya uri tshiimiswa tsha u lwa na tshanḓanguvhoni tsho lavhelesanaho na themamveledziso tshi ḓo khwaṱhisedza ndango ya khonṱhiraka dza themamveledzisodzo tshimbidzwa zwone ..
Muhasho wo dzhiela nṱha uri vhaofisiri a vha athu u wana vhugudisi vhu elanaho na mushumo , zwi tshi tevhela u vha hone ha foramu dza u khwaṱhisedza vhugudisi honohu .
Kha u shumisa khakhululo idzi , pfanelo dzo hwedzwaho dza miraḓo ya zwino ya gwama ḽa u notha dzi ḓo tsireledzwa .
Hezwi zwi khou itea musi hu na ṱhoḓea khulu afho nnda ya u tsireledza vhaswa vhashu kha zwi si zwavhuḓi zwa vhutshilo zwi no vha kwama .
U wana tshithu tshithihi tsho buliwaho nga ngomu kha tshifanyiso tshi re na zwidodombedzwa zwinzhi .
Tshivhalo tshi re nṱha tsha u sa kona u swikelela muḓagasi tshi itiswa nga vhupo ha mikhukhuni khathihi na avho vhane vha dzula kha phera dza nga murahu zwine zwa wanala henefha kha dziwadi .
Ro thoma maga o vhalaho au lwa na khaedu iyi .
Mvelelo dza u monitha dzi sumbedza uri vhushandukwa ha mupo hu tea u ṱaluswa zwavhuḓi zwi tshi rangela u saukanya masiandoitwa a malaṱwa maḓini a no khou shelulelwa khao .
1.3 Muvhuso u dzulela u ḓiimisela kha u vha kha tshiimo tsha masheleni tsho khwaṱhaho tshi sa nyeṱhi , fhedzi ho vha na vhuṱudzeṱudze u bva tshe ha ṋetshedzwa Mugaganyagwama wa 2018 nga Luhuhi ṅwaha uno .
I a vha tendela u dzhenisa nomboro ṱalusa arali vha nayo .
Hezwi zwi ḓo amba uri Ndaela ya Tsireledzo i ḓo dzhiiwa sa isa tsha shuma , kana sa yo faho .
U vhala Bugu Khulwane kana maṅwalo o hudzwaho vhe na mudededzi .
Vhunga hu vhathu vhaṱuku vhane vha kona u swikelela webusaithi , iyi ndi nḓila i sa bveledzi u swikelela ha vhathu zwavhuḓi kha mafhungo .
Zwi tevhelaho ndi masiafombe a muvhusowapo sa musi zwo bulwa kha manifesto :
Nḓila iyi ya vhutsila i nga shuma mushumo wa ndeme kha u lusa hashu u ṱuṱuwedza mbuedzedzo ya vhuḓilisi i nga vha nḓila i ne ra nga i shumisa kha fulo ḽashu ḽa u lwa na vhutshinyi kha vundu .
Kha fhethu ha malwanzhe ho vuleaho nga ngomu ha Danish , vhuimo ha dzingamufhe ho tsela fhasi nga nnḓa ha kha hu songo tsaho kha tshipiḓa tsha vhukovhela-vhubvaḓuvha ha Kattegat , kha Sound na fhethu ha Great Belt .
2.1 . Khabinethe yo ṱalutshedzwa nga ha Muvhigo wa fhelaho wa Zwipikwa zwa Mveledziso zwa Miḽeniamu ( dziMDG ) wa khunyeledzo wa Afrika Tshipembe .
Tsumbo , arali muraḓo kana tshigwada u bva kha tshitshavha a nga kwama Komiti ya Wadi u ṱoḓa thuso , miraḓo ya komiti ya pfa uri tshigwada tshenetsho a tsho ngo ṱanganedzwa tshitshavhani , zwi ḓo tuṱuwedza kufarelwe kwa muthu onoyu kana tshigwada tshenetsho , zwihulwane kufarelwe kwa mafhungo avho .
Iṅwe khaedu ine yunivesithi ya vhonala yo lingedza u i tandulula ho vha u vhigela murahu kha asainimenthe .
Izwi zwi nga itwa ho tevhelwa maitele o teaho na fomethe dza u ṋea muvhigo dzi re hone .
Tshi ḓo khwinisa u farisana na u shumisana na Afrika Tshipembe na maṅwe mashango kha dzingu ḽa Afrika .
Minista vha tea u tewa fhethu huṱuku ha lushaka lwa ḓaka ḽiṅwe na ḽiṅwe uri lu londotwe u ya nga khethekanyo ṱhukhu ho sedzwa ngeletshedzo ya sainthifiki .
Tsha u thoma ndi u fhungudza luvhilo nga u ita mavhumbuḓu a tshi rambalala na u tsitsa badani .
u vha mubebi , muṱhogomeli wa tsinisa kana muunḓi wa ṅwana are mulayoni
U ṱhaḓula na u eletshedza nga zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani zwa Muhasho .
U valwa hu re afho nṱha na mushumo wa vhusiku zwi bva kha nyimele ya mutsho .
Vha elelwe u dzudzanya mbadelo dziṅwe dzo engedzwaho , dzi fanaho na tshumelo dza masipala , muthelo wa ndaka , mbadelo dza dzithaunihausi kana dzifuḽethe , na khonadzeo dza u vusuludza tshifhaṱo na u gonya ha nzwalelo .
Nga u engedza kha rothini na u lugisa zwithu ḓuvha na ḓuvha afho kha tshiimiswa .
Mulangi Muhulwane a nga rumela u shumiswa ha maanḓa avho afhio na afhio fhasi ha Mulayo uyu na mashumele a miṅwe ya mishumo yavho u ya nga Mulayo uyu .
Ri khou tea u humbula uri Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani ( Khomishini ) yo vhumbiwa nga maanḓa nga mulandu wa khombo dza u sa hangwa nga nḓila yo teaho .
Hu na phambuwi dzo angaredzwaho ho sedzwa tsireledzo ya mbekanyamushumo ya khomphyutha .
Livhanyani maipfi a tshifhinga tsha zwino na a tshifhinga tsho fhiraho .
Hetshi tshiga tsha khuliso tsha Brazil tshi fhiwa avho vhane vha ḓikhetha kha vhaṅwe nga mishumo ya tshumelo dza nṱhesa na dza ndeme kha tshitshavha .
U fhambana : Nḓila ine u dzhenelela ha tshitshavha ha vha tshipiḓa tsha tshiimiswa na u dzudzanywa hu fanela u ṋea tshikhala tsho linganaho tsha u fhambana , zwi re , zwitaela zwo fhambanaho zwa vhudzheneleli na mvelele .
Ndivho ndi ya u swikelela khonadzeo ya ikonomi ya lupfumo lwa zwithu zwo fhambanaho zwa tsiko zwa Afrika Tshipembe zwine zwo bulwa kha mvetamveto ya Maano a Ikonomi a Bayodivesithi ya Lushaka ye ya tendelwa nga Khabinethe nga Fulwana 2015 uri tshitshavha tshi shele mulenzhe .
MUSI RI KHOU LAVHELESA MUVHUSO WAPO , RO U VHEA HUNE WA KONA U SHUMANA NA IDZO KHAEDU DZA LUSHAKA DZA MUTHEO DZINGAHO SA MVELEDZISO I SA FUSHI , U SHAEA HA MISHUMO , U ONGOLOWA NA VHUSHAI .
Hu dovha hafhu ha vha na dziṅwe tshaka dza dzinnḓu dzo itelwaho maraga wa u hirisa fhedzi na dziṅwe dzo itelwaho vhuṋe ha phuraivethe .
Kha ri ambeKha ri ambe Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u ita uri mivhili yashu i dzule yo takala .
4.3 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Bodo ya Bannga ya Khadzimiso :
Dzhiminasitiki : u ima nga ṱhoho , u ima nga zwanḓa , u ima sa ḓambatshekwa
( 1 ) Arali Vhusimamilayo ha Vunḓu , nga vouthu ya vhunzhi ha Miraḓo yaho vhu tshi phasisa mudzinginyo wa u sa vha na fhulufhelo kha Khorotshitumbe ya vunḓu zwi sa kateli Mulangavunḓu , Mulangavunḓu u tea u dzudzanyulula Khabinethe .
6.4 Khabinete yo dovha ya nyeṱulelwa nga ha madalo ane a khou ḓa a Mazhendedzi a Phimo a u ṱangana na madzangano o vhalaho na khorondangi dza muvhuso .
Kha vha ḓadze fomo CM44 - Atiki ḽi dza tshumisano dza khamphani ine ya vha na mukovhe wa masheleni ine ya khou dzhia shedulu 1 .
Muvhigo u tea u dzudzanywa nga murahu ha mafhelo a ṅwaha nahone u tea u iswa kha Muṱolambalelano nga tshifhinga tsha odithi ya ṅwaha .
Nḓila yo leluwesaho ya u dzhena kha vhubindudzi vhuṱuku ndi nga kha muṱa , hu nga vha nga malofha kana nga nzeo .
Mivhigo ya maṅwalwa a mugaganyagwama nga ha nzudzanyo dza mbekanyamushumo na mbekanyamushumo ṱhukhu khathihi na nga ha nzudzanyo dza tshigwada na dzi re na mushumo .
Arali vha tshi tenda uri vho dzhenelela kha u ḓisa tsinyuwo , vha songo ṱalutshedza , u humbela pfarelo kana u fhindula u swika muṅwe muthu o no bvisela khagala mbiti dzawe .
Kha thandela idzi ngudo dzoṱhe o teaho o ṱanganela kha thandela dzo tiwaho u khwaṱhisa mveledziso i vhonalaho nahone yo ḓiimisaho .
1.1 . Khabinethe i kha ḓi tou bva u wana maswamaswa nga ha Mbekanyamushumo ya BDM nahone yo dzhiela nṱha mvelaphanḓa yo no itwaho kha u dzheniswa ha dzi- set-top box sa tshipiḓa tsha mupfuluwo wa u bva kha anaḽogo u ya kha khasho ya didzhithala .
Ofisi ya Tshipikara i nga vha na phurofoma ya u vhiga .
Kha tshipiḓa tshinzhi , muṅwali wa ḽitambwa u tea u bvisela khagala vhuvha nga kha luambo na nyito .
Hezwi zwi ḓisa tshikhala kha mashango ane a vha miraḓo uri vha kone u sedza kha zwine Mbumbano ya Dzitshaka ya khou shuma zwone , nga maanḓa sa izwi tshiimiswa tshi kha ḓi tou bva u pembelela anivesari ya vhu 70 .
Mutholi ha nga ṱoḓi , na uri rathandela ha nga rumeli thandela a si na ndivho yo khwaṱhaho na khaphasithi ya u ya phanḓa na konṱiraka .
Phurogireme iyi ya Zwikili i tevhedza Ndalukano dza Lushaka kha NQF 2
( b ) hwesa muvhuso mushumo wa u ita uri pfanelo dzi re kha khethekanyo ṱhukhu dza ( 1 ) na ( 2 ) ; na
3.2 . U farelwa ha ICASA kha ḽa Afrika Tshipembe zwi ḓo ṋea ḽino shango tshikhala tsha u sumbedza vhuḓiimiseli haḽo kha u fhindula kha zwipikwa zwa Mbumbano ya Mashango zwaa 90-90-90 zwa dzilafho u itela u thusa u fhelisa dwadze ḽa AIDS .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya goloi halutshedzo
Saveyi ya ṅwaha nga ṅwaha ya Dzangano ḽa Vhabveledzi vha Mbambadzo ḽa Afrika Tshipembe ( CPA ) yo dovha hafhu ya sumbedza nyaluwo yavhuḓi kha vhubveledzi ha mbambadzo na vhuvhambadzi vhu isaho phanḓa na u shuma mushumo muhulwane kha nḓowetshumo ya Gauteng .
U ḓivhadzwa ha maitele o ḓisendekaho nga mvelelo nga 2009 zwo konisa vhulavhelesi ha vhusiki ho ḓitikaho nga vhuṱanzi na mvelelo u khwaṱhisedza uri muvhuso u khou shuma zwone nahone nga nḓila yone .
( c ) Khophi ya tshivhumbeo tshi vhaleaho nga khomphyutha i re kha tshivhumbeo tsha :
( a ) O kwamana na Vhathusa Muphuresidennde na vharangaphanḓa vha mahoro vhane vha khou shela mulenzhe , u fanela -
Kana vha a amba nga ha masiandaitwa oṱhe ane elela u bva kha u ḓivhea ha vhuthihi kana i nga balanganywa hani .
Mbilaelo dzi nga rumelwa nga poswo , emeiḽi , tshumelo ya mulaedza mupfufhi , fekisi , luṱingo kana nga tsha vhukoma .
5.3.3 Pfanelo ya tshumelo ya nṱhesa
Ngauri musi ri tshi bvelela - kha izwi ri na vhuṱanzi - ndi lushaka lwoṱhe lune lwa ḓo vhuelwa .
Zwi tshi ya phanḓa u ḓadzwa ha poswo dzi re hone kana u shumiswa hafhu ha zwifhaṱo zwa kale zwi tea u dzhielwa nṱha phanḓa ha fhethu huswa u itela u alusa ḓorobo sa zwo dzinginywaho .
Hezwi ndi zwiṅwe zwa zwibveledzwa zwo ḓisiwaho nga demokhirasi ; na bvelaphanḓa ine muvhuso wo i sika kha u swikelela ndaela uri vhathu vha vouthe .
( c ) mafhungo maṅwe na maṅwe ane a nga kha ḓi rumelwa khayo u ya nga maitele ane a ḓo vha o tiwa nga Mulayo wa Phalamennde .
Sa tshumelo kha dzikhasiṱama dzavho , bisimusi i diliva thundu u ya Bloemfontein .
Kutshimbilele na u paḓalala ha makovho a dayi zwi sedziwa nga fodo dza muyani kana nga u tevhela vhuṱala kha mudzinge wa govho hu tshi shumiswa ngalavha ya ṱhoḓisiso i re na GPS .
Muelo na fhethu zwoṱhe zwa fhethu afha ndi zwivhumbi zwa ndeme zwine zwa tea u dzhielwa nṱha .
Hu badelwa u bva kha mbekanyamushumo yo nwaliswaho ya khombo , ho sedzwa phurothokholo
Zwi nweledza mbekanyamaitele dza lushaka nga lwa maanḓalanga , zwi ṱalutshedza mbekanyandeme na u avhela vhuḓifhinduleli kha ndingedzo dza u langa zwidzidzivhadzi .
Tshihumbudzo tshine tsha ḓo vhuyedzedza tshirunzi tshavho na vhuthu tshi khou lavhelelwa u tibulwa nga Fulwana ṋanwaha ngei France .
Sa musi muvhuso wo dzhenelela kha zwiwo zwinzhi u tandulula khuḓano dza zwa migodi , khamphani dza zwa migodi ngauralo , dzi tea hafhu u ḓilugisela u shela mulenzhe kha thandululo nga u dzhenisa zwa vhukuma zwitshavha zwapo nga u fulufhedzea .
1.1 . Minisṱa wa Vhushaka ha Dzitshakatshaka na Vhuanḓani , Dokotela VhoNaledi Pandor , vha ḓo imelela Muvhuso wa Afrika Tshipembe kha mushumo wa u wana vhuimo ha thendelano ya Afrika Tshipembe kha TAC na ASEAN .
Ṅwalani ḽeḓere nṱha maipfi . ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela heke h olo hemmbe harika
U diphositha nga mukhwa wa electronic na u diphositha : Kha vha shumise maḽe ḓere a u thoma a Madzina avho na tshifani u itela uri ri kone u ḓivha uri ndi vhone vho badelaho kha tshitatamennde tshashu tsha bannga nahone vha rumele vhuṱanzi ha mbadelo nga fax na siaṱari ḽa u thoma ḽa khumbelo yavho kha 012 841 1057 .
Zwine mbekanyamushumo ya vha zwone na zwine ya sa vhe zwone !
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱiratedzhi na vhulanguli kha muhasho .
Puḽane ya Ndinganelo ya Mishumo na Mbekanyamaitele ya Matholele zwi a tevhedzwa hu tshi tholwa tshiṱafu .
u khunyeledza mafhungo a ndaṱiso o sumbedzwaho nga Dairekhithoreithi , u ḓivhadza Minisṱa nga u tou ṅwala mvelelo dzayo na u ṋetshedza Mulangi Muhulwane na Muṅwaleli wa Mapholisa khophi ya zwenezwo .
Sa tsumbo , vhaṅwe vhathu a vha funi u amba nga ha mafhungo a ngaho HIV na AIDS nahone thero iyi iteai u dzhenwa hu na u dzhiela nzhele izwi .
Kha tshifhinga tshilapfu , muvhuso u ṱoḓa u alusa ikonomi u itela uri Maafrika Tshipembe vhoṱhe vhane vha tama u shuma , vha nga wana mishumo .
U bveledza vhufarani ha nnyi na nnyi na ha phuraivethe nahone lwa tshifhinga tshilapfu .
Ndi humbula uri hu na mbuno dza u ṋetshedza zwiṱuṱuwedzi kha vhabindudzi vha sekhithara ya phuraivethe kha sekhithara dza ndemesa , fhedzi hu si phanḓa ha musi ri tshi pfesesa zwavhuḓi uri hu nga olwa hani zwiṱuṱuwedzi zwine zwa shuma nahone zwi tshi ḓo fhungudza u xelelwa nga mbuelo .
Mutsiko u vhonala u tshi khou aluwa vhukati ha mazhendedzi musi a tshi ambedzana nga ha fhethu hao , nahone khamusi u ṱuṱuwedza , kha milayo na matshimbidzele a tshumisano .
Nyeletshedzo dza u rangela na dza u tevhela ndingo dza HIV dza luvhilo .
Nga nnḓa ha u humela muraho zwihulwane , nzudzanyo idzi dzi na zwivhuya zwa u konisa uri vhana vha musadzi vha dzule vhe tshithu tshithihi na u ṋekana thikhedzo , ngeno hu na u isa phanḓa na vhushaka na thikhedzo u bva kha vhathu vhapo .
Aya ndi mveledziso ya themamveledziso , zwa vhulimi , zwa migodi na mbuelo , zwa mamaga , zwa ikonomi ya ndondolamupo na zwa vhuendela mashango .
u tendelwa u wana tshumelo ya u dzhielwa mathukhwi kana iṅwe nḓila yo fanelaho ya u laṱa mathukhwi a bveledzwaho henefho kha tshiimiswa
Kha ri ambe Tshiṱori itshi tshi fana ngafhi na tsha " Mutukana we e " Phele ! " ?
U lambedzwa ha thandela idzi hu kati na uri a hu kwamei nga u tumulwa ha mugaganyagwama .
Madzina na ḓiresi dza vhuongelo
Vhubveledzi uvhu vhu tikwa nga milayo yo dodombedzwaho ya u khwaṱhisedza uri vhapondiwa vha a vhudzwa nga ha pfanelo dzavho .
Vhanga swikelela hani ndango ya asima 4
U langa na u lavhelesa u khwiṋiswa ha mafhungo a iwe muṋe .
Tsumbo : Arali vha kha Emerald , hu na gumofulu ḽa muṱa ḽa
( 2 ) Khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) a i thivheli u ita mbekanyamaitele ya zwivhumbeo zwa mushumo ya gwama ine ya tea -
6.4.2 Musi zwi zwone uri khothe dza sialala , musi dzi tshi sengisa milandu , dzi tshi ṋea " khaṱhulo " ( sa , u wana muthu mulandu kana a si na mulandu ) ndi ngoho uro tshipikwa tsha tsengo ndi u tandulula khanedzano na u vhuedzedza vhushaka havhuḓi vhukati ha vhakwameaho .
U ṱola na u ela :
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha ise phanḓa na u takusa vha songo vhaho na mashudu sa vhone u rangela Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano une wa khou ḓa wa Tshimedzi .
Zwishumiswa zwoṱhe na zwithivheli zwavho zwa ḓuvha na ḓuvha .
A ho ngo vha na u khethea kana u pfuka he ha humbelwa u bva kha Gwama ḽa Lushaka .
U ṅwala : Pulanelani tshiṱori tshi re na mathomo , mutumbu na magumo .
Muhasho wa zwa Mutakalo
Nungo na vhuṱudzeṱudze a si izwo zwa mushumo muṅwe na muṅwe wa muthusa wa vhathu vhane vha nga kungiwa na u liliswa nga nḓila kwayo .
Mivhigo ya tshumiso ya masheleni na nḓisedzo ya tshumelo yo ṋewa vha Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka .
Sa i zwi HIV i tshi phaḓalala zwihulwane nga kha vhudzekani na u kwamana na malofha , vhunzhi hashu a ri ho kha khovhakhombo ya u farwa nga HIV nga tshifhinga tsho ḓowelea ho tsha u funza kana mishumo ya u guda .
Thandela i ṋetshedzwa u itela maitele a vhupimathengo o teaho musi u fhiwa masheleni hu saathu itwa .
22.7.4 Sa zwe zwa sumbedzwa afho nṱha , khaṱhululo itea u rumelwa nga Muofisiri wa Zwamafhungo kha maanḓalanga a khaṱhululo husaathu u fhira maḓuvha a 10 a mushumo ngamurahu ha musi ho ṱanganedza khaṱhululo ya nga ngomu34 .
1.2 . Khwiniso yo sima pfanelo ya tsengo i sa dzhii sia sa zwe lavhelelwa kha Khethekanyo ya 35 ( 3 ) ( n ) ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 kha tshumiso ya Khethekanyo ya 136 ( 1 ) ya Mulayo wa Tshumelo dza Ndulamiso , wa 1998 ( Mulayo wa 111 ya 1998 ) .
Tshumisano kha mbambadzo na vhubindudzi vhukati ha mashango mavhili i katela zwa mimaini , mavhengele , ndindakhombo , saintsi na thekhinoḽodzhi , vhuendi , vhuendelamashango , zwa dzibannga , vhudavhidzani nga ṱhingo , zwa u fhaṱa , tshumelo , thendelo ya u ita bindu , u bveledza , u rea khovhe , khungedzelo , vhuendi ha muyani na fulufulu .
8 . Khabinethe yo tendela Ndangulo Ntswa ya Kushumele na Mveledziso ya Sisiṱeme kha Ṱhoho dza Mihasho , zwine zwa tou sumbedzisa zwavhuḓi vhuṱumani vhukati ha kushumele kwa muthu na dzangano .
Sa tsumbo , hu si kale nga murahu ha u thomiwa ha dimokirasi yashu muṅwe na muṅwe o amba uri mavundu a khou ya u wa .
Heyi mbekanyamushumo i vhona zwa uri miraḓo ine ya vha kha iṅwe ya khetho ṱhanu dzoṱhe dza GEMS vha wana ndondolo ya khwiṋesa ya maṋo u ya nga ha mbuelo dzine vha vha nadzo .
1.7 . Ri ṱanganedza mvelelo dza muṱangano wa Bodo ya Mikano ya Masipala ( MDB ) dza u thoma nga ha Khwiniso ya Tshikhala we wa vha hone u bva 23 - 24 Fulwi 2016 .
Kha Khoniferentsi yashu ya vhuvhili ya Vhubindudzi Afrika Tshipembe mahoḽa , khamphani dzi fhiraho 70 dzo ḓivhofha u ita vhubindudzi ha R364 biḽioni kha nḓowetshumo dzine dzo fhambana sa vhubveledzi vhu re phanḓa , u bveledzwa ha zwiḽiwa na zwinwiwa u bva kha mitshelo .
Lavhelesani mepe wa mutsho ni fhedzise thebuḽu i re afho fhasi . fhisesa kana hune ha rotholesa ?
Thendelano dza zwino nga ha tshivhumbeo tshiswa tsha dzangano na mbekanyamitele ya u thola zwo ita uri dzangano ḽi ye phanḓa kha sia iḽi .
U sika mubvumo na mutsindo wo tou livhanaho na vhuḓipfi na u shumisa ipfi ḽa mubvumbedzwa , tshilidzo kana tshiṅwe tshithu tsho waniwaho .
Vhaṅwe vhavho vho fanela u elelwa tshenzhemo yavho i vhavhaho ya vhusiku vhune ha khou ambiwa nga haho , na u dovha u konḓelela u vhudziseswa he tshiṅwe tshifhinga ha vha ho lapfa lwo kalulaho .
Pulane iyi ndi ine ya khou ṱoḓa u shela mulenzhe kha u tandulula khaedu dza nḓisedzo ya fulufulu dzine shango ḽa khou ṱangana nadzo .
U pfesesa ṱhoḓisiso ya mbekanyamaitele , maitele a u saukanya na mveledziso .
Thandela ya Mveledziso na u Tandulula Phambano :
Mashudu mavhi , tsireledzo ya mbambadzo ya vharengi yo salela murahu zwi tshi ya kha u khwinisa mulayo we wa vha u tshi khou ṱoḓwa u thivhela u tambudzwa uhu na tshumiso mmbi zwine u ya nga mulayo ya dzhiela nṱha pfanelo dza vharengi .
Ndaedzi dzi re hafha -
1.5 . Khoḽokhiamu ya 2016 ya zwa Tshanduko ya Nyanḓadzamafhungo yo tou Ṅwaliwaho ye ya farwa nga Muhasho wa zwa Vhudavhidzani u amba nga tshanduko na u fhambana kha nyanḓadzamafhungo ya shango ḽashu zwe zwa ṋea luvhanḓe vha kwameaho vho vhalaho vhane vha vha kha zwa nyanḓadzamafhungo uri vha ambe nga tshanduko ya nyanḓadzamafhungo shangoni ḽashu , vhuḓifhinduleli na zwa ndeme zwo fhambanaho .
Zwo tou vha ḓivhazwakale na u vha tshifhinga tsho khetheaho kha shango ḽashu , zwe zwa sumbedza gundo ḽa vhathu vhashu kha u tsikeledzwa na tshiṱalula .
Hezwi zwi nga vha zwone tshiitisi tshihulwane tsha u tsela fhasi hune ha khou bvela phanḓa ha thani dzo bveledzwaho kha miṅwaha ya zwenezwino .
3.1 Khabinethe yo ita khuwelelo kha mabindu oṱhe o teaho e a kwamea nga khakhathi dza zwenezwino kha ḽa KwaZulu-Natal na ḽa Gauteng uri a ite khumbelo ya thikhedzo ya khadzimiso ya masheleni ane a humela murahu hu si na nyingapfuma , nga fhasi ha tshikwama tsha Masheleni o dzudzanyelwaho U tikedza Mvusuludzo ya Ikonomi a linganaho R3.75 biḽioni e a ṋetshedzwa nga muvhuso .
Nḓisedzo ya tshumelo i mona kha u bveledzwa ha vhukuma kana nḓisedzo ya thundu na tshumelo kha tshitshavha .
Zwiṅwe zwipuka zwi vhulunga zwiḽiwa musi zwi tshi lugisela u eḓela vhuria hoṱhe .
Hezwi zwi nga kha ḓi vha zwiṱuku vhukuma kana zwipiḓa zwihulwane zwa mavu .
Mveleo ndi dzauri vhatshutshisi vha dzulela u bvelela vho lenga , vha ḓa vha dovha vha ṱuwa nga u funa , kana vha sa swike na khathihi .
4.84 Sa zwe zwa wanwa kha bammbiri-mviswa , mashango manzhi a Afrika e a vha o tsikeledzwa nga vhukoḽoni a na milayo ( o vha na milayo ) ine ya kha ḓi vha yo sedza kha zwa u tsikeledza lutendo lwa vhuloi .
Luṱa lwa 5 - U monithara na u shuma vhatshimbidzi
Phimo dza nṱha kana u renga dzidoḽa dzi si gathi zwi nga swikisa kha u khwinifhadzea ha tshelede yavho , zwa fhungudza vhukoni havho .
Hei mbofho ndi ḽiga ḽa ndeme kha zwa u vhona uri zwa Muholo wa Fhasisa wa Lushaka ndi ngoho ine ya ḓo rembulusa nyimele ya " vhashai vha shumaho " na u tendela vhashumi u ṋetshedza miṱa yavho ṱhoḓea dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Muhasho u nga dovha wa leludza vhudavhidzani vhukati ha vhadzulazwidulo vha hedzi komiti .
Ri khou ita izwo nga thuso ya vhathu vhashu .
A - u swikelelea
U swika zwino , tshivhalo tsha kholomo dzo haelwaho tshi fhira 10 000 ; dzi khou swayiwa uri dzi kone u fhambanyiswa dzi vhukati ha dziṅwe .
Vhabveledzi vha Afrika Tshipembe , hut shi katelwa mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa ane vhaṋe vhao vha vha vhathu vhe kale vha vha vho kwanyeledzwa , na maṅwe mabindu .
Ri tea u ḓilinda kha mbekanyamaitele dzi tsireledzaho nḓowetshumo dzapo dza shango na mutsiko wa poḽotiki u itela u dzudza thikhedzo ya zwa masheleni kha nḓowetshumo dzapo lwa tshoṱhe .
Khumbelo ya thendelo ya tshifhinganyana kana ya tshiendedzi
Phemithi ya u ṱunḓa u bva nnḓa i shuma lwa miṅwedzi ya rathi u bva ḓuvha ḽine ya bvisiwa .
Phurofesheni ya Zwa u amba luambo na u Thetshelesa
Muhasho u ḓo isa phanḓa na u vhulunga kha themamveledziso ya maḓi manzhi a sa athu u kunakiswa u itela u tikedza nyaluwo ya ikonomi na u swikela ṱhoḓea dza matshilisano dzi aluwaho .
Vekhithara dza vhukuma dza kharenthe dza nṱha ha maḓi na nga ngomu dza ḓuvha ḽigede ḽa pfunzombonwa dzi a wanala .
Tsumbadwadze dza vhunzhi ha malwadze dzi vhangwaho nga zwitzhili dzi katela u sa ḽa zwiḽiwa zwavhuḓi nga khovhe na u bambela nga nḓila i songo ḓoweleaho .
Uri vhorabulasi , zwenezwo , vha rwiwa huṅwe vha ita na u pandelwa bulasini dzavho zwi a ṱungufhadza nga maanḓa .
Ro no ḓi ita madalo a u tevhedza na u shumisa kha khamphani nṋa dzapo .
Ngauralo , i khou lingedza u ṱuṱuwedza tshanduko ya vhuḓifari kha Tshumelo dza Muvhuso .
Ṱhoḓisiso dzi re na vhudzivha na u thomiwa ha databeisi dza mafhungomatsivhudzi dzi na ndeme uri hu vhe na u kona u pfesesa tserekano dza tsireledzo kha vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Kha ḽeneḽi fhungo , fhungo ḽa uri ndifho ya muthu nga muthu i khou khakhisa ndifho dza matshilele a ḽi pfali ; hezwi zwivhili a zwi dzheni kha fhungo ḽa zwipikwa zwihulwane zwa mugaganyagwama nga u angaredza .
U ṅwala mafhungo hu tshi shumiswa masalamasumbi .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mathomo a zwipitshi zwa mugaganyagwama , zwine zwa tendela mihasho i tshi ṋetshedza zwidodombedzwa zwa nzudzanyo dzayo na zwipikwa zwa ṅwaha .
Muhumbulo washu ndi uri ndangulo ya tshiṱirathedzhi zwavhuḓivhuḓi i katela zwithu zwa ngona iṅwe na iṅwe .
Kha zwa Ikonomi , u ya nga nzulele , vhuimo ha zwithu zwi no shandukiswa nga zwiṅwe na zwi sa shandukiswi nga zwiṅwe zwi anzela u pfuluwa , nahone tshithivheli tshi ṅwalwa u thoma :
Muṱalukanyo wa u shumisa khomphiyutha u guda , madzuloni a u shumisa khomphiyutha kha muungo .
Vha ṱoḓa vhukoni vha dovha vha ṱoḓa vhuthihi .
Digirii ya musi muthu o no fhedza digirii yo teaho kha sia ḽi ṱoḓeaho i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Naho hu na zwiko zwo ṋetshedzwaho nga muvhuso u itela tshipikwa itshi , huṅwe u shumisana na vhalambedzi vha mashangoḓavha na NGO na khonṱhiraka khulwane dza vhugudisi kha vhaṋetshedzatshumelo vha sekithara dza phuraivethe , masiandatwa a vhugudisi uvhu o vha o ṱangananaho .
Hu na zwiṅwe zwitediamu kha dziḓorobo khulwane na ḓorobo idzi dzi fanaho , zwiṅwe hafhu , hu na zwitediamu kha dziṅwe dziḓorobo khulwane na ḓorobo dzo songo buliwaho afha .
O vha o lemala vhunga o vha e ene ṅwana e eṱhe .
Ri themendela uri vhutshinyi uvhu vhu ḓiswe na ndaṱiso dzine dza kombetshedza vhalangi u ya nga Mulayo wa Dzikhamphani .
Hu tea u vha na khwaṱhisedzo kha u ṅwala hu si na u dzhia sia na milayo ya vhuḓifari i tevhelaho .
Muṱangano wa tshigwada wa awara mbili na vhatshimbidzi vha CBP , miraḓo ya Komiti ya Wadi na zwigwada zwa mushumo zwo thonwaho kha mvelelo iṅwe na iṅwe .
Naho matheriala a ḓivheaho u bva tshifhingani tsha kale , tsimbi yo khwaṱhaho a i athu shumiswa kha mishululo ya malwanzheni kha ḽa Afrika Tshipembe .
Bulani zwithu zwiraru zwe mbudzi ya ḽa .
U itela u tshimbidza ṱhumanyo iyi vhunzhi ha foramu dza tshumisano ( i tshi nga vha i re hone kana ntswa ) zwo dzinginywa sa zwo ṅwalwaho afho fhasi :
Zwi tevhelaho ndi zwiitisi zwihulwanesa zwi zwa tea u humbulwa nga hazwo , na zwine zwa ḓo wana nḓila ya kuitele kwa masheleni :
Fhedzi ri kha ḓivha na khaedu ya u sudzulusa masheleni .
U itela u pfesesa kuitele kwa metse kusedzele uku nangoho ndi kwone ku dzhiaho tsheo .
3. NYANGAREDZO NA NDIVHO YA THENDELANO
Ndi musi fhedzi thikhedzo yo vhekanyaho i tshi kundelwa hune khorondangi ya vundu kana muvhuso wa Lushaka u tshi ḓo shumisa Tshiteṅwa 139 u dzhenelela kha u khwaṱhisa muvhuso wapo .
A vha koni u wana pfunzo
Shumisa luambo lwo teaho vhana ?
Hu ḓi vha na u ṱavhiwa huṱuku ha miri ya miberegisi , mipiere , phurini na gwebere .
Naho zwo ralo , naho hu na maga aya mavhuya kha vha Khangwelo ya Mashangoḓavha hu tou u nga hu na tsumbo ya uri zwa u pfiswa vhuṱungu zwi khou fhungudzea , na u vha na mivhigo i si gathi ya mpfu zwiṱokisini .
Ofisi ya Ṋeḓorobo Muhulwane i na tshikimu tsha bazari tshine tsho livhiswa kha u thusa vhaswa uri vha kone u guda magudedzini na yunivesithi .
1.2 . Heyi ndi pulane ine ya khou dzinginya zwa ndangulo yo khwaṱhiswaho nahone yo ṱanganelaho ya vhuḓi ha maḓi .
KUPULANELE KWA MVELEDZISO KU VHONALA NGA MAITELE A U SHELA MULENZHE .
Nḓivhadzo idzo dzi ḓo katela thambo kha tshitshavha tshapo uri tshi ṋetshedze mihumbulo yatsho yo tou ṅwalwaho u itela u ṋea tshifanyiso kha masipala u ya nga maṅwalo o teaho .
Kha vha ite khumbelo ya ṱhanziela ya mugudisi sentharani ya ndingo dza goloi in'we na iṅwe .
Ho sedzwa dziPMB Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho
Zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa liaga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa pulane zwo sumbedziswa kha Ndima ya 3
PAIA i a tenda , u ya nga tshiteṅwa ( 8 ) 1 uri , tshiimiswa tshi nga vha tsha ' tshitshavha"kana " phuraivethe u itela Mulayo ho sedzwa uri rekhodo ine ya khou ṱoḓea " i na vhushaka na u shumisa maanḓa kana kushumele kwa mushumo sa tshiimiswa tsha tshitshavha kana sa tshiimiswa tsha phuraivethe . "
Vho guda u ṱavha zwiliṅwa zwa vhone vhaṋe .
Phuphu dzo tikwa nga tshiimiswa tsha masipala tsha u bveledzise tsho khwaṱhaho na mitheo ya zwa masheleni i pfadzaho hu na maanḓa mahulwanesa u ya ka mveledziso yo kalulaho ya devhula na vhupo vhu songo bvelelaho tshoṱhe ha Tshwane .
Ndo vha ndi muthu wa u thoma kha muṱa wa hashu we a ya tshikoloni .
Madokotela vha si gathi vhe vha dzhenela mbekanyamushumo yo fhelelaho vho , fhedzi , wana i tshi vhuedza .
Tshumelo dzi ṋekedzwaho nga Muhasho wa Dzibada na Vhuendi
Kha zwiimo zwinzhi , fhedziha , ṱhalutshedzo ya muthu ya milayo Helsinki nga mivhuso yo fhambanaho zwi nga swikisa kha uri hu vhe na nndwa .
Ṱhoḓea dza ndeme ya maḓi ya tshumiso ya maḓi aya na idzo dza tsireledzo ya sisiṱeme dza mupo dza maḓi , dzi ita mutheo une khawo u tea u shumiswa ha maḓi ha haṱulwa .
Ṱhuṱhuwedzo u bva fho ndi vhuṋe ha tsireldzo , tshumiso yavhuḓi ya mavu na tshumelo dza ndaulo ya mavu .
( b ) ṱoḓa uri muthu ufhio na ufhio kana tshiimiswa a ( tshi ) ṋee muvhigo ;
Arali ho vha na u sa fushea malugana na nga nḓila ye mbilaelo ya tshimbidzwa ngayo ,
Mitambo ya u tamba i tshi tevhela phetheni nga nḓila ine wa humbula ngayo uri zwithu zwi vhekanywa hani-u vhea zwithu nga mutevhe u re wone , sa , u gidima na u vhea dzitswayo fhethu ho dzulaho ho humbuliwa , hu tshishumiswa mutevhe wone
Mbekanyamaitele yo bveledzwa u itela uri tshitshavha tshi ṋetshedze vhupfiwa nga Luhuhi 2020 .
Ndingo yo ṱanḓavhuwaho ya masia oṱhe a vhulwadze na vhuholefhali zwa mulwadze i ṱoḓa vhushumisani ha tsini vhukati ha masia a kwameaho .
Ṋamusi ro vha na shedulu i takadzaho nahone yo ṱanganaho kha vhurumelwa , vhaofisiri na vhoramafhungo .
Tshipiḓa tshihulwane tsha pulani tshi nga ha tshandukiso dza tshiimiswa dzine dza ṱoḓea u fhelisa u kundelwa kana vhuṱudzeṱudze kha sekithara ya muvhuso , nga maanḓa hune mazhendedzi a muvhuso a vha a sa koni u ita mishumo yao kha zwitshavha zwa vhashai .
Ho rumelwa uri ndivho na tshivhumbeo zwa Khomishini zwi engedzwe u itela uri Khomishini i ite mvetomveto ya mulayo wo teaho kana u dzhenela khawo .
I kuvhanganya tshakha dzoṱhe kha ḽithihi ḽa tshumisano kha khombo ya tshanduko ya kilima , ho sedzwa mveledziso ya u ya nga hu sa fheli na ndingo dza u fhelisa vhushayi .
Ndaulo yo khwaṱhaho kha malaṱwa a ndondolamutakalo kha maitele oṱhe a ndangulo ya malaṱwa , fhedzi nga maanḓa fhethu hune malaṱwa a laṱwa hone , u fhungudza u ṱanea ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili .
U dzhiela nṱha vhuḓifhinduleli hashu u sa engedza vhushayamushumo nga kha u fhungudzwa mushumoni , ndi takalela u vha ḓivhadza uri mvelaphanḓa yavhuḓi i kati kha thandela dzashu dza ndingedzo dza vhashumi vha nnḓa ngei Bloemfontein na Durban .
U kulumaga akhaunthu dza zwo salaho muyani na dza vhaṋetshedzatshumelo na u ṋekedza mbuedzano na musaukanyo u ya nga vhukale ṅwedzi nga ṅwedzi .
zwithu zwa masipala nga u angaredza
Arali mvelelo dza sumbedzisa uri mbeu a i tshimbidzani na Mulayo , mbeu iyo i nga bviswa uri i sa rengiswe kana ya ḽeibu ḽiwa nga vhuswa .
Mbuno dzo sumba kha vhuvha vhu si ho mulayoni ha ndaela ya u dzhia ndaka kha mulandu uyu .
Khovhakhombo dzi khou Fhungudzwa : U topola na u ela khovhakhombo na thaidzo .
Heyi pulane i dovha hafhu ya amba nga ha mafulo a tsireledzo na tsivhudzo u itela u engedza mbonalo yavhuḓi ha gese ya fhano hayani uri i vhonale sa fulufulu ḽine ḽa vhavhalela mupo .
Ri hou ṱanganedza ṱoḓisiso dzo itwaho , sa zwo bulwaho kha muvhigo , nga ha migwalabo ya nḓisedzo ya tshumelo , fhedzi ngauri ndi zwa ndeme kha u sedza murahu , zwi dovha zwa vha zwa ndeme u sedza phanḓa .
Vhunzhi ha u sa bvisela khagala uhu ho lungama na khamphani dzi sa khou shumaho .
4.10 Khabinethe yo ambedzana nga ha pfudzungule ngei Hammanskraal nahone yo sumbedzisa uri Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu u khou ranga phanḓa u dzhenelela afho vhuponi uhu khathihi Muhasho wa Gauteng wa Tshumisano ya Vhuvhusi na Mafhungo a Sialala na Vhudzula Vhathu , na Meyara Muhulwane wa Tshwane , Cllr Kgosientso Ramokgopa .
Morothoriamu wa thengiso ya mavu fhedzi hu sa katelwi zwikimu zwa phaṱhelavhudzulo wo themendelwa Minista wa Zwa Vhudzulo malugana na hezwi .
Ahuna fotokhophi kana fekisi dza mushonga wo randelwaho dzine dza ḓo ṱanganedzwa .
Naho hu na izwi zwo swikelelwaho , vhunzani ha vhunzhi ha tshumelo vhu balelwa u swikelela ndavhelelo dza mulayo dza vhathu vha Afrika Tshipembe .
Ri nga ḓi hudza nga ngoho ya uri hezwi zwo swikelelwa nga kha kuitele kwo ṱanḓavhuwaho kwo fhambanaho kwa vhukwamani kha tshipiḓa tsha vhunzhi ha vhadzhiamukovhe na zwigwada zwo fhambanaho zwa vha re na dzangalelo .
Mulayo zwino u vhofha vhaṋetshedzi kha kushumisele kwa luambo lu re khagala na u pfesesea kha dzikonṱiraka u itela uri vharengi vha sa xedzwe .
Thendelano yo khwiniswaho ndi tswikelo ya vhuṱhogwa kha ndingedzo ya dzitshaka u itela u khwinisa tsireledzo i vhonalaho ya zwishumiswa na zwiimiswa zwa nyukiḽia nga u vhea matsireledzele a fanaho .
U vha ṱalutshedza uri mutambo uyu u katela u fulufhedzea , u shumisana , vhudavhidzani na zwiṅwe zwikili zwa fisikhaḽa .
U shuma na zwivhumbeo zwo fhambanaho na saizi ya bammbiri na bulatsho dza saizi yo fhambanaho vha tshi itela u shuma vha tshi wana mafhungo nga vhuḓalo
Vhathu vhanzhi a vha khou tshila fhedzi nga zwine vha ita , nahone ndi ombedzela u tshila .
2.1 . Khabinethe i humbudza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe na vhabvannḓa vha endaho na vhana uri Mulayo wa Ḽiṅwalo ḽa Phasipoto na u Enda u ḓo thoma u shuma nga dzi 1 Fulwi 2015 .
mutevhe wa zwishumiswa zwo themendeliwaho kha gireidi iṅwe na iṅwe
Ngona ya kutshimbidzele : Tshigwada nga huswi
3.1Sisiṱeme ya vhulamukanyi ya vhongwaniwapo kha mashango o khethwaho
Mushonga wo randelwaho u siho kha CDL kana ACDLu ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya vhulwadze ha acute .
Muhasho wa Mutakalo u khou ḓo thoma u shumisa pulane ya ndondolo ya hayani ya AIDS .
Tshipikwa tshihulwane tsha ino mbekanyamushumo ndi u ṋetshedza ndondolo ya mutakalo ya vhuimo ho khetheaho nahone ha vhuṋa , khathihi na tshikhala tsha u gudisa vhaḓivhi .
Vha zwi ḓivhe uri vha tea u saina konṱiraka na dzangano ḽa thuso ḽine ḽa vha mulayoni .
A ri nga ḓo kunda tshanḓanguvhoni nga nnḓani ha musi ri tshi dzhiela nṱha masia vhuvhili hao nga nḓila i fanaho .
U guma kha R11 865 nga muṱa nga ṅwaha
4.3 U poswa hu tea u badelwa musi khophi ya rekhodo itshi tea u poswa kha muiti wa khumbelo
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi , une wa khou shuma tshoṱhe na nḓowetshumo , u khou thoma maano a thekhinoḽodzhi yapo .
Ndi kona u ṅwala tshiṱori tshi re na mathomo , mutumbu na magumo .
Mbuelo u bva kha nyimele dza vhuendi dzo khwiniswaho ndi mafhungo a ṋeaho fulufhelo mubindudzi na mveledziso ya ikonomi .
U bva afho yo tsela fhasi hafhu , u swikela i tshi rwiwa nga muṋano wa masheleni a ḽifhasi .
Ri khou dovha hafhu ra ṱuṱuwedza vhabebi na vhaṱhogomeli vha vhana uri vha dzhiele nzhele mishumo ine vhana vhavho , nga maanḓa vhaswa , vha nga kona u shela mulenzhe khayo nga nḓila yo tsireledzeaho .
Naa hu na nḓila ya u kwama vha tshumelo ya shishi fhethu ha u fhaṱa ?
Ndeme ya mbadelo yo elwaho hu tshi shumiswa Maitele o Linganelaho a Vhundeme .
Vhoṱhe vha anzelaho u ita vhukwamani na Muṅwalisi wa Dzikhamphani na Close Corporations vha tea u ḓi ṅwalisa sa madzhendedzi a CIPRO .
U sikwa ha mishumo yapo : Ho vha na u sedzesa kha u sikwa ha mishumo yapo na mveledziso ya ikonomi yapo .
Zwenezwo ndi zwa ndeme uri tsumbandila idzi dzi shumiswe musi vha tshi dzudzanya mafhungo a u ita vhushumisamupo ha mbambadzo .
Lusevheḓi lu katela ḓiresi yo fhelelaho u itela uri vha kone u ṱoḓisisa na zwenezwo .
Musi no no dzudzanya maṅwalwa aṋu , a ṅwaleni nga vhudele afho tshikhalani tshe na ṋewa . Ṅwalani ṱhoho tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe .
( 4 ) Arali khothe I sa fushei uri ṱhoḓea dza khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) yo fushwa , I nga humisela phambano murahu kha zwiimiswa zwi kwameaho .
5.2 Khomishini i ombedzela iyi phambano , sa izwi zwi na ndeme u pfesesa nḓila dza u shumana na mafhungo a vhuloi .
Zwenezwo , Tshigwada tsha Dziminisiṱa tsho Hwedzwaho Mushumo tshi ḓo vhidza vha kwameaho vhoṱhe fhasi ha murunzi muthihi uri hu bveledzwe mapatsumbabada une wa ḓo khwathela nḓila ya thandululo .
Koporasi yo bveledza tshiṱirathedzhi na mbekanyamaitele ya vhubindudzi ine ya ṱoḓa u khwaṱhisedza vhukwamani hayo ha phimo ya nzwalelo kha vhuḓifhinduleli hayo vhu tshimbilelana na mbuelo ya nzwalelo i bvaho kha ndaka yayo .
Zwa sa ralo vha nga sedzulusa uḽa mulandu hafhu nahone ho kona u themendelwa u bviswa na zwenezwo .
8.4 . Miraḓo ya vhalangi vha si na maanḓa vho tholwaho kha Vhulangi ha Vhuimangalavha :
Tshiṱirathedzhi tsha vhuvhili tshi dovha tsha vhona uri hu vhe na maḓi a tshoṱhe , a linganaho na u a vhulunga u itela vhutshilo na vhupo ha khwine ha vhoṱhe na uri maḓi a khou farwa zwavhuḓi u itela ndinganyiso na nyaluwo ya tshoṱhe khathihi na mveledziso .
Khwiniso dzi ḓo konisa u thomiwa ha mbuelo dza dzimpfu na mbuelo dzo engedzwaho dza tsiwana na vhana ngomu miṱani i langwaho nga vhana .
Musi Muhulwane o no tendela pulane , ndaka i nga phaḓaladzwa .
Ho dzinginywa uri zwi a konḓa u shumisa aya maitele kha mitambo ya bola ya milenzhe .
Tsha u fhedzisela , tshitshavha itsho tsho dovha hafhu tsha dzudzanyiwa u ya nga ndeme ya dzangalelo ḽa maanḓa a kupfesesele .
Nga murahu ha u lengiswa hunzhi , ri ḓo thoma na u vala nga luṱa nga luṱa anaḽogo ya zwirathisi zwa theḽevishini u thoma ṅwedzi u ḓaho .
Vhagudi vha Gireidi ya Ṱ vha wela kha miṅwaha ya vhukati ha 0-4 hune ha vha tshifhinga tsha u aluwa .
Fhedziha , a hu na ṱhalutshedzo , ya uri ndi ngani thaidzo yo tendelwa uri i vhe hone na mathomoni .
Ho sedzwa thendelo u thoma na u ḓiṅwalisa kha mbeknaymushumo ya ndangulo ya vhulwadze
U sa dzika kha thengiselano ya ndaka ya zwa masheleni na zwikolodo miṅwahani ya sumbe yo fhiraho zwo vhangwa nga u sa khwaṱhisedzwa ha lushaka lwa khethekanyo iyi .
Ngeno hu na uri hayo masia o ḓisendeka zwihulu kha mbuno dza vhukuma , pfunzo ya zwa maṅwalwa yo ḓisendeka zwihulwanesa kha u ṱalusa na u saukanya .
U thusedza kha u fhaṱa vhukoni ha tshitshavha tshapo uri tshi shele mulenzhe mafhungoni a masipala na vhakhantseḽara na vhashumi u itela uri hu vhe na u shela mulenzhe ha tshitshavha ... "
Thekiniki ya PET i ṋekedza phurofeshinaḽa dza zwa mutakalo zwifanyiso zwo ṱoḓiwaho u itela u ṱhaṱhuvha hu re na vhuronwane , u sedza vhuimo a u sedzulusa vhuimo ha dziṅwe khentsa , na u ṱavhanya wa ela kushumele kwa dzilafho .
( 3 ) Arali mvelele dza khetho dza vhusimamilayo ha vunḓu dzi saathu u ḓivhadzwa kha tshifhinga tsho bulwaho kha khethekanyo ya 190 kana arali khetho dzi songo tendiwa nga khothe , Muphuresidennde , nga mulevho , u tea u vhidza kana u dzudzanya ḓuvha ḽa khetho dzine dza tea u fariwa hu saathu u fhela maḓuvha a 90 u bva nga ḓuvha ḽa u fhela ha itsho tshifhinga kana u bva nga ḓuvha ḽe khetho dza vhetshelwa dubo .
U bveledza zwiṱirathedzhi zwa u vhambadza na u engedza u shumiswa ha khondomu .
Miṱa i ṱoḓaho u swika 90% zwa zwino i wana maḓi kha dzibommbi .
Mulayotibe wa pfanelo u khwaṱhisedza pfanelo dza vhadzuli na vhadzulapo vhoṱhe uri dzi dzhiwe nga nḓila i fanaho nahone nga ṱhompho hu sa sedzwi muvhala , mbeu , ndaka kana maimo .
Masheleni ane vha ḓo a wana ndi R350 nga ṅwedzi nahone nga ṅwana .
U khwinisa kulangulele kwa masheleni kha masipala muṅwe na muṅwe ndi tshipiḓa tsha khakhululo ya zwa masheleni tsha muvhuso wapo tshine tsha ṱoḓea Afrika Tshipembe .
Mugaganyagwama wa mashelelni ane a langwa nga nzulele
O vhea na u tshimbidza mbadelo nga nthihi nthihi dzi si ho mulayoni zwi teaho henefho nahone zwo ṋetshedzwa nga tshifhinga tsha mbambadzo .
Vhuḓifulufheli ha mimaraga ya masheleni kha vhupo ha Yuro ho kwamea nga nḓila i si yavhuḓi maanḓa , sa afha vhabindudzi vho ofha uri mashango aya a ḓo kundelwa u badela zwikolodo zwao .
U vetaveta migaganyagwama ya khephithala na ya u shuma
Maitele a u khwinisa zwishumiswa a kha vhuimo ha u dizaina na vhupulani hu uri dizaini thangeli dzo no fhedzwa u itwa .
Izwi zwi ḓo thusesa kha u fhungudza milayo minzhi ine ya fanela u tevhelwa na u leludzela mabindu , zwihulusa mabindu maṱuku , uri a dzhie zwikhala kha ikonomi nahone a shele mulenzhe kha mveledziso ya ikonomi yashu na ya shango .
Zwa zwino Khomishini i kha maitele a u thoma tshivhalo tsha mbilo dzo salelaho murahu .
11 . Miraḓo ya Khoro ya Maanḓalanga a Ndangulo ya Khoro ya zwa Dzinnḓu dza Matshilisano :
Komiti ngeletshedzi i ḓivheaho sa Komiti Ngeletshedzi ya Mbekanyamushumo ya Pfufho ya Sainthifiki ya Vho Kwame Nkrumah ya Mbumbano ya Afrika i khou thomiwa kha ḽeveḽe dzo teaho .
Ṱhoho dza zwiimiswa zwa vhutsireledzi ,
Hezwi ndi zwilibane zwo dzulaho zwo lindela nahone zwi khagala uri zwi ṱoḓa nungo dzashu roṱhe u itela u vhuedzanya zwiito zwa muḓagasi wa masipala , u itela uri ri kone u isa zwikeiḽi zwa ikonomi kha gumofulu na u ṋekedza nḓisedzo ya muḓagasi i fulufheleaho .
Zwa u kombetshedza u tevhedzwa ha milayo zwi dzulela u itwa misi yoṱhe u itela u vhona uri a hu khou vha na u pfuluselwa ha zwiendedzi u ya kha maṅwe mavunḓu nga nḓila ine zwa si vhe mulayoni .
Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Vhulwadze ha swigiri
U bva tshe ya wana thendelo , mushumo muhulwane wo itwa u ḓisa mveledziso u bveledza mitshelo na thendelano dza ḽevele ya tshumelo dzi kha maitele a u khunyeledzwa .
Tshipiḓa itshi tshi ṱoḓa u ṋea maanḓa zwitshavha zwi re kha maḓaka nga u ṋetshedza thendelano vhukati hazwo na Minista u itela mveledziso na ndangulo zwa maḓaka a vhone vhane , vha vhoṱhe kana vho ṱangana na muvhuso kana vhaṅwe vhafarakani .
U ṱavhanyedzisao nḓisedzo ya dzinnḓu zwi ṋetshedza tshiṱirathedzhi tsha u fhungudza vhushai tshi re tsha ndeme .
U tshimbidza na u dzudzanya miṱangano yoṱhe na zwiwo u itela ofisi ya minidzhere .
A dovha hafhu a khwaṱhisedza vhushaka ha vhavhili na tshumisano vhukati ha shango ḽa Afrika Tshipembe na ḽa Mozambique , vhushaka ha zwa polotiki na ha ikonomi .
U bva kha vhuṱanzi hoṱhe , zwi khagala uri nga tshenetsho tshifhinga tshe zwa thoma ngatsho vhunzhi ha vhathu vho vha vho no ḓi huvhala na u lovha .
5.5.5 Ndayotewa yo thoma zwiimiswa zwi ngaho Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afurika Tshipembe , Khomishini ya Ndinganyiso ya mbeu na Mutsireledzi wa Tshitshavha vhe na maanḓa a ndayotewa a u ṱoḓisisa u pfukwa ha pfanelo dza Ndayotewa .
U swika zwino , vhukwamani na vhashelamulenzhe ho fhungudzea nahone maitele a u shela mulenzhe lwo fhelelaho ha athu shumisiwa .
Ndugiselo - Miṱangano yavhuḓi i ṱoḓa ndugiselo yavhuḓi
U swenda kha dzhangili dzhimu na u songolowa na muhangambwa hu tshi shumisa zwipiḓa zwo fhambanaho zwa muvhili
Fhedzi , zwo vhonala uri thandela iyi inga si kunde kana u fha dzithandululo dza khaedu idzi dzoṱhe , ngauri nnzhi dzi tea u lwiwa nadzo nga zwiimiswa na thuso zwa muvhuso .
Muhasho wo dzhia maga a tevhelaho u khwaṱhisedza uri hu thivhelwa na u ṱaluswa thengiselano dzi songo ḓoweleaho na uri thempḽeithi ya u ita bidi ya muhasho ine ya fanela u nambatedzwa kha ṅanda dza u renga , dzo sedzuluswa .
U dovha hafhu wa ṋetshedza maṅwalo a ndeme kha vhadali vhane vha tama u ita zwa vhubindudzi kha shango ḽino na u dovha hafhu wa tshimbidza zwa u ṱunḓa vhathu vha re na vhukoni vhu sa wanaliho kha shango ḽino .
Naho zwo ralo , ri khou humbulela uri u bveledzwa ha tilapia u itela mupfemu wa khovhe tshena zwi ḓo sumbedza u gonya ha ndeme tshifhingani tshi ḓaho musi ṱhoḓea ya khovhe i tshi engedzea .
vho fanela na u lugela
Ngeno hu na uri mimasipala yoṱhe i wana thikhedzo ya tshiimiswa , muvhuso u khou ya phanḓa na u shuma hu u itela uri ndambedzo yo raliho i avhelwa nga nḓila yo teaho hu ne ya khou ṱoḓea hone nga maanḓa .
Maanḓafhadzani vhashumi nga mutakalo wa tshampungane wa lushaka na zwikili .
Thikhedzo ya masheleni i no bva kha vhalambedzi i na mushumo muhulwane kha u pfumbisa na u alusa dzangano .
( Arali hu muano : Mudzimu a nthuse . ) ,
Thendelano ayo ngo kona u swikelwa kha khonfarentse ya Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) yo farwaho nga Ḽara 2006 nga ha uri zwo vhifhaho zwi itwaho kha vhathu nga hezwi zwiṱhavhane zwi tea u tandululiswa hani .
Arali ndalukano kana mushumo waṋu zwi tshi ṱoḓa muvhuso kana u ḓiṅwalisa lwa tshiofisi , ṋetshedzani datumu na zwidodombedzwa zwa u ḓiṅwalisa .
Fhedzisani mafhungo a no thoma nga mamudi .
U anda ha phambano kha ngudo dzi wanalaho kha budo ḽa saintsi dza mupo dzi ṋekedzwaho nga dziunivesithi zwi ita uri u ṱola pfunzo dze muthu a dzi wana zwi sa leluwe .
Tsha u thoma , ri tea u vhudzisa uri vhuendelamashango vhu ḓo vhuelwa hani nga magakharusi a endedzaho u fhola ha ikonomi .
U guda musudzuluwo zwi tshi bva kha mitshino ya Afurika Tshipembe , sa mutshino wa magambutsu na zwiṅwe .
Vhutsireledzi guṱe na mveledziso i sa nyeṱhi ; u vhulunga na u vhuedzanya mulalo , vhutsireledzi na vhudziki .
Riṋe , zwenezwo sa tshaka nnzhi dzo bvelelaho , ri tea u hulisa vhuḓifulufheli kha riṋe vhaṋe na kha vhukoni hashu .
Vhukozwana na khovhe khulwane dza thaḽapia dzi kona u tshila tshifhinga tshiṱuku arali dzi khomboni .
Zwiṅwe zwa zwishumiswa zwi a kona u wanala nga u ṱavhanya .
Nahone nzudzanyo iyo ntswa zwa zwino i khou dzhenelela kha nzudzanyo iyi ya kale .
Hoyu muhasho wo sedzana na zwikimu zwa zwiko zwa maḓi zwine zwa shuma sa zwikimu zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe zwine sa vhe tshipiḓa tsha sisiṱeme ya zwiko zwa maḓi yo ṱanganelaho .
Kha sia ḽa mihasho nga wone uṋe na ndaulo , sisiṱeme na matshimbidzelwe zwo khwinisea hu na mudzinginyea nyangaredzi u ya kha u tevhedza milayo .
5.1 . Bodo ya Vhueletshedzi ya Ofisi ya Ndangulo ya Ndaka ya Muhumbulo ya Lushaka lwa miṅwaha miṋa :
Arali thendelano i tshi katela mbetshelo i fanaho na iyi , i fanela u sumbedza nauri mukonanyi na mulamukanyi vha ḓo fanela u tholiwa , kha nyimele ine miraḓo a i khou tendelana kha mukonanyi kana mulamukanyi ane a ḓo shumiswa .
U ya nga Pulane yo Dzudzanyeaho ya Themamveledziso , Themamveledziso ya Dzibada i shela mulenzhe nga nḓila yo livhaho kha themamveledziso ya ikonomi ya vunḓu , ngauralo heḽi Davhi ḽi ḓo tea u shela mulenzhe vhukuma kha mveledziso ya SIP .
Nṋe Vhabebi vhanga
Mutevhe wa zwigwada zwi re na dzangalelo u tea u shumiswa u vha thusa kha u vha kwama musi hu na muṱangano ya nnyi na nnyi , kana miṱangano yo khethaho ya madzangalelo , sa tsumbo , u lugisela mihumbulo i dzhenaho kha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho .
Sa zwe ḽa shumiswa afha , ipfi " shango " a ḽi shumiswi tshifhinga tshoṱhe u amba tshiimiswa tsha vhupo tshine tsha vha muvhuso sa zwine zwa dzhiiswa zwone nga mulayo wa dzitshaka na maitele .
Ndi zwa ndeme uri vhufhura na vhuaḓa zwi khou lwiwa nazwo .
Nga u angaredza , musi tshirunzi tsha mushumo tshi tshi khou fhungudzea , tshivhalo tsha vhashumi vha vhafumakadzi tshi vhonala tshi tshi khou engedzea , zwine zwa tshimbilelana na u fhungudzea ha miholo .
Tshelede ya nṱhesa ine vha ḓo wana nga ṅwedzi ndi R1 600 .
A si kanzhi SARS i tshi ṋekedza ndaela ya muthelo arali vha na mbuyelo i saathu ḓadzwaho kana mbadelo dza muthelo dzi saathu badelwaho .
Maṱhakheni aya a swikisa u fhambana ho ṱanḓavhuwaho ha tshaka dza dzinnḓu .
Vha tea u ḓivhadza kha Tshumelo ya Muthelo wa Mbuelo ya Afurika Tshipembe ( SARS ) hu saathu fhela maḓuvha a 21 tshe bindu ḽavho ḽa ima u shuma .
Ndeme ya vhuhulu ha tshikalo zwi elana na mutshimbilo wa mulenzhe .
A vho ngo tendelwa u ṱunḓa u bva nnḓa maḓambatshekwa a tshi khou tshila .
Izwi zwi shela mulenzhe kha u swikelela kha themendelo dza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka dza u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na mishumo , u vhambedza vhashumi vho tholwaho na mishumo ; na u engedza mveledziso ya zwikili na tshivhalo tsha vho bvuledzaho pfunzo dzavho yunivesithi .
Ndingedzo yo dzhenelelaho i khou ṱoḓea u bva kha vhurangaphanḓa na vhulanguli u shumisa maga o vhekanywaho a sa ḓuriho o khwaṱhaho ane a ḓo phulusa masipala kha u wa tshiṱoko .
U dzhenelela kha mitambo ino sumbedza masia ( Tsumbo : u tshinisa muvhili matungo na matungo , nṱha kana fhasi )
Muvhuso u ṱanganedza uri vhana , vhafumakadzi na vhaholefhali vha wela kha zwigwada zwi songo tsireledzeaho kha nyimele dza vhushai na uri kanzhi a vha na zwikhala zwa u bva kha nyimele iyo .
U sa shumisa masheleni oṱhe zwi nga livhanyisa nga maanḓa na zwi tevhelaho :
Tshumelo khulwane i a wanala , kana tshelede yo vhetshelwa tshumelo khulwane uri i itwe kha tshifhinga tshi ṱoḓeaho kha thandela yo imaho ngauri .
Vhukoni ha mbambadzo ya vharumelazwivhambadzwa nga muthu o dalelaho shango ḽa nnḓa .
U sedzulusa zwifanyiso zwavhuḓi na u amba nga hazwo , ha ambwa na zwine zwa elana na tshenzhemo yo ḓoweleaho .
Tsha vhuraru , maṅwalo a dzitshaka o fhambanaho manzhi na milevho ye ya ita khuwelelo ya ndondolo , ndondolavhathu , dzilafho na tsireledzo ya vhana yo khetheaho .
Nga ngomu , luvhilo lu ambiwaho lwa uri vhubveledzi ha vhulimi hapo hu tea u shuma , ho ḓisendeka nga maitele o ḓoweleaho Brithania .
5.1 Khabinethe i ṱuṱuwedza matshudeni oṱhe vho teaho u wana ndambedzo ya NSFAS kha ṅwaha wa akhademi wa 2020 u ita khumbelo .
U isa phanḓa ha muṱangano uyu zwi dovha zwa vha zwa ndeme kha u bvisela khagala khumbulelo hu u itela u vha na uri hu na tshumisano kha zwo bviswaho .
Zwiṱuṱuwedzi izwi zwi ḓo katela , kha zwiṅwe zwinzhi , ṱhanḓavhuwo , ndinganyo , tswikelo , mbadelo , mumono wa ḽifhasi , miṱaṱisano , khwaḽithi , vhukoni , u thusa na thekhinoḽodzhi .
Khophi ya zwifanyiso *
He zwa ṋaṋa , vhanga randelwa mushoga nga muṋetshedza tshumelo ya ndondolo ya mutakalo .
ṱanganyisa khwaṱhisedzo ya wadi , tshayedzo , u konadzea ha zwithu , zwithithisi na u ṱumanya izwi na mvelelo dzine dza lavhelelwa na khohakhombo khulwane dzo topolwaho kha zwigwada zwa kutshilele .
Ḽiṅwe fhungo ḽa phungudzo ḽi khou tandululwa nga kha vhusimuli ha maitele avhuḓi , dzisisiteme , zwishumiswa na nḓadzo ya u fhaṱa .
Khomishini ya Mbuedzedzo ya Pfanelo dza Mavu ( CRLR ) yo no shumisa masheleni a fhiraho R203 miḽioni u badela na u khunyeledza mbilo .
Mveledziso ya zwiṱuṱuwedzi zwa u bindudza u itela u sika mishumo ya zwa vhutsireledzamupo kha nḓowetshumo na zwishumiswa zwine zwa ḓo fhungudza masiandaitwa kha u shanduka ha kilima .
Muraḓo wa komiti ya Wadi , MufumakadziVho Mofolo na mukhantseḽara wapo , Mufumakadzi Vho Smith , vho dzhenela sesheni dzoṱhe .
Naho zwo ralo , Afurika Tshipembe ḽi nga kona u pikisana kha tshigwada tshine ḽa wela khatsho arali idzi mbilaelo dza shumaniwa nadzo - nahone vhunzhi hadzo dzi nga thasululwa .
Nga nnḓa ha mutevhe mulapfu uyu wa malwadze , hu na maṅwe manzhi .
U ṰUṰUWEDZA NA U TSIRELEDZA PFANELO DZA LUAMBO DZA ZWITSHAVHA AFRIKA TSHIPEMBE :
Masipala u na tshiko kha vhatshimbidzi vha vhagudisi vhane vha nga kona u shumiswa uri vha thuse kha u topola ṱhoḓea dza tshitshavha .
U vhiga nga ngudo na u swikelwa ha zwipikwa nga tshivhumbeo tsha saithifiki tshi ṱanganedzeaho tshine tsha vha tsha sisteme , u pfesesea zwavhuḓi na u tendisea .
Izwi zwi ita uri zwi leluwe u shuma na masipala khathihi na u imela zwitshavha kha mafhungo ane a vha kwama .
Mbuelo dza munna / musadzi wa MP kana vhafunani na vhana vhavho vhaṱuku dzi a bviselwa khagala kha khethekanyo ya tshiphiri ya Mulanguli wa Mbuelo dza Miraḓo .
Zwiṅwe zwiteṅwa zwine ya livhana nazwo , musi wa muṱangano wavho ndi , na zwiṅwe :
Zwiṱepisi zwi tea u thivhelwa hune ho ḓalesa vhunzhi ha vhaendangaṋayo vha wanala hone .
Muhumbeli u fanela u vha na bugupfarwa ya ḽaisentsi ya u reila .
U ṋetshedzwa ha thikhedzo na tshumelo kha mabindu a shumaho nga vhubveledzi ha zwibveledzwa zwa vhulimi ;
Nga tshifhinga tsha Phalamennde ya dimokirasi ya vhuvhili , u bva 1999 u swika 2004 , ho vha hu na ṱhoḓea ṱhukhu ya u sima milayo zwa ita uri Phalamennde i kone u ḓi ṋea tshifhinga tshinzhi tsha u vhea iṱo kha Khorondanguli - Muphuresidennde , Mufarisa Muphuresidennde , Vhaminisiṱa vha Khabinethe na mihasho yavho ya muvhuso - na u ṱola nḓisedzo ya tshumelo na u thoma u shumiswa ha milayo .
Phothifolio iyi i katela vho na Tshumelo dza Muṱanganelwa dze dza vhumbiwa nga huswa u ya nga maitele a u dzudzanyulula Ofisi Khulwane .
Zwidziki zwi anzela u khethekanywa u ya nga saizi ya thoro sa vumba , muṱavha musekene , muṱavha , thongwana na matombo , u bva kha maṱukuṱuku u ya kha madzhoro .
Luṅwalo lu ambaho uri mbilahelo yavho yo waniwa lu nga dzhia maḓuvha a 30 u rumelwa
U shelisa hani tshikalo tsho teaho .
Izwi zwi ḓo sedzwa kha Dzulo ḽa vhu73 ḽine ḽa ḓo farwa ngei Geneva u bva nga dzi 13 u ya kha dzi 30 Khubvumedzi 2016 .
Milayo ya Mbilaelo yo anḓadzwa kha webusaithi ya PSC
Kha muṱangano muṅwe na muṅwe uri hu vhe na u fhaṱa na u swikelela zwipikwa zwawo nzudzanyo dzoṱhe dza lodzhisiṱiki dzi fanelwa u itwa .
Malugana na ndivhotiwa dzo khetheaho dza mbeu , dzo swikelea hani nahone zwingafhani ?
He zwa tea u tevhedza khiraitheria ya phosho ye ya shumiswa sa mulayo , yuniti dza u fara muya dzi ḓo ṋetshedzwa na phanele dza muungo dza ngomu dzine dza ḓo fana na tshiṱaluli tsha fene na u tevhedza khiraitheria ya phosho ye ya shumiswa .
Vha tea u vha na mafhungo afhio musi vha tshi ita khumbelo ya nomboro ya thendelo u thoma ?
Tshiṅwe tshiteṅwa tshine tsha tea u bulwa ndi tsha uri Minista vha nga tendela masipala lwa tshoṱhe kana lwa tshifhinganyana uri u sa ite zwa u kala ndeme ya ndaka arali masipala u tshi nga kona u sumbedzisa uri zwa u kalwa uho ha ndaka idzo zwi a u konḓela vhukuma .
SALGA yo tenda u ṋekana nga mivhigo ya kotara kha zwine zwa ḓo vha zwi tshi khou itwa , u itela u ṱola kushumele .
Tshanduko ya mitengo i dovha ya ita uri ri sa kone u bvelela zwavhuḓi kha zwivhambadzwaseli zwashu na kha dzifeme dzi ṱaṱisanaho dza zwiṱunḓwa zwashu .
Ngona nnzhi dza bayomeṱiriki dzi fanela u shumiswa u itela ṱhaluso yavhuḓi ya vhafariwa vho lindelaho tsengo na khwaṱhisedzo ya u topola i fanela u itwa phanḓa ha musi muthu a tshi nga vhofhololwa .
Pulane dzo dzudzanywaho ( phakhedzhi ) dza phalalo kha zwa Ikonomi na Matshilisano dze ra dzi ḓivhadza nga Lambamai ṅwaha wo fhelahodzo vha dzone thikhedzo khulwanesa kha ḓivhazwakale yashu .
87 . U thomiwa ha mushumo wa ofisini nga Muphuresidennde
Tsheo iṅwe na iṅwe ya zwa masheleni i a kwama zwibviswa kana mbuelo , zwenezwo i tea u vha yo tea .
Ni elelwe uri dungo ḽithihi ḽi lingana na luvhando luthihi .
Mashango o bvelelaho o ḓidzhenisa kha u dzudzanyulula uhu e na maanḓa vhukuma .
Maanḓalanga apo nga nungo o ṱuṱuwedza u itwa ha ngudo dza nḓila tsha ndaulo ya malaṱwa sa tshipiḓa tsha kuitele kwa pulane ya ndaulo ya malaṱwa .
U sedzuluswa ha pulane dza wadi na u ṱanganedzwa ha badzhete dzi no kwana nzulele nngede
Kha ri ite nyito Fhedzisani zwifanyiso izwi .
Dzhango ḽi kha ḓi vha dzingu ḽa nyaluwo i ṱavhanyaho kha ḽifhasi na u vha fhethu hu kungaho ha vhubindudzi .
Ndi zwone , nga tshanduko hu na khonadzeo ya mbilaelo nahone ndi lutamo lwa mbilu yanga uri vhushaka ha shuma vhu vhuedzaho he ra fhaṱa kha nḓowetshumo na kha mushumo vhu ḓo ri fara u ya phanḓa .
Vhupulani ha vhubindudzi ha themamveledziso ya masipala , khathihi na vhupulani ha mveledziso ha muṱanganelwa , ndi zwa ndeme kha u londolea ha masheleni lwa tshifhinga tshilapfu ha ndaka ya masipala .
A hu na muraḓo wa komiti ya vhupimathengo ha bidi kana mueletshedzi kana muthu a thusaho komiti ya vhupimathengo ane a nga vha muraḓo wa komiti ya vhuhaṱuli ha bidi .
Naho zwo ralo , aya maitele a zwithu a dzitshaktshaka khathihi na maguvhangano hu tshi katelwa na milayo yashu ya mupfuluwo zwi ṱoḓa uri ri ṅwalise mubvannḓa muṅwe na muṅwe a dzulaho kha shango ḽashu u itela vhupulani na dziṅwe ṱhoḓea dza lushaka .
( b ) Vha ḓo ḓivhadzwa nga ha masheleni a u humbela rekhodo ane vha tea u badela . ( c ) Masheleni ane a badelwa a u swikelela rekhodo mutengo wa hone u bva kha uri rekhodo i khou ṱoḓwa i kha tshivhumbeo ḓe na tshifhinga tshi pfadzaho tshine tsha
Zwiimo zwa u phurosesa data zwi katela u khethekanya dzifomo nga ṅwaha wa lufu , zwinambatedzwa zwa u nambatedzwa zwa zwitopoli zwi sa fani na zwiṅwe kha fomo iṅwe na iṅwe , u khouda phambano dza ikonomi ya matshilisano na zwivhangi zwa lufu , na u dzhenisa data .
Lufhera lwo vha lu na ngilasi nga phanḓa , ine ya ṋea mbonalo khulwane ya u mona na tshitediamu nga nnḓa ha kupiḓa kuṱuku nga fhasi hatsho na kha thungo dza nga nṱha dza lurumbu lwa devhula ha tshitediamu nga matungo oṱhe .
Zwi nga ambiwa uri hu na zwiitisi zwi pfalaho u ya nga mulayo zwa u ita mbilo ya ndifho .
Fomo RF9 i ḓe na " Tshitatamennnde tsha mafhungo "
Hezwi zwi nga livhanya na zwa uri zwa vhukuma sa tshileludzi tsha phuraivethe , ho vha hu na zwiko zwinzhi zwi re hone zwa u vhulunga kha ndangulo ya mathukhwi ya ndondolo ya mutakalo .
U gonya na u tsa na zwiṱaluli zwa phimo ya thengiselano zwi fanela u dzhielwa nṱha , sa mitengo yo gonyaho u ya nga tshifhinga .
U dzhiela nṱha lushaka lwa mavu na lutombo musi hu tshi thomiwa mavhiḓa .
1.11 Sa izwi u muṱangano wa u fhedza wa Khabinethe wa 2013 , miraḓo ya Khorondangi i tamela maAfurika Tshipembe Maḓuvha a Madakalo o fhumulaho , a mulalo nahone o tsireledzeaho .
Vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo vha tea u ita zwi tevhelaho :
Mushumo wa muvhuso na vhafaragwama ndi u ṋetshedza phulufhedziso dza ṱhoḓea u itela uri mbadelo dzi kone u badelwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku , u itela uri kubadelele ku tshimbile zwavhuḓi .
Nḓowetshumo dza vhulimi , zwa migodi na vhubveledzi dzo thusedza kha u tsela fhasi ha kotara ya u thoma .
Mbekanyamushumo i swikelela vhavhuelwa vha linganaho hanefha kha miḽioni dza rathi ṅwaha muṅwe na muṅwe nga kha Mbekanyamushumo Thendeleki yo Ṱanganelaho ya Tshitshavhani , Vhege ya Thusong Service Centre ya Ṅwaha nga Ṅwaha na dziṅwe puḽatifomo dza Vhudavhidzani ha Muvhuso na Sisiṱeme ya Mafhungo ( GCIS ) .
Ḽiga ḽashu ḽi tevhelaho ndi u vusuludza mafulo a u thivhela nga mannḓa kha vhaswa .
Tshanduko dzi ḓo thusa kha u fhungudza tshivhalo tsha zwigidi kha vhafari vha zwigidi vha phuraivethe na u fhungudza zwiwo zwa vhugevhenga ha dzikhakhathi .
U thetshelesa ha vhukuma ndi tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme kha vhudavhidzani .
7.1 Khabinethe yo ṱanganedza u Rwelwa ṱari ha Tshikwama tsha Mishumo ya Matshilisano tsho ṋetshedzwaho nga vha Tshumisano ya Mveledziso dza Nḓowetshumo ( IDC ) vho ṱangana na ofisi ya Presidennde khathihi na vha dtic .
Mulingi muthihi o vhiga uri vhuṱumani uvhu ho itwa zwi khagala nga kha zwivhili zwo ṋetshedzwaho zwo ṱangana na u amba uri muhumbulo wa uri " pfunzo i katelaho i ṱuṱuwedza OBE " wo itwa zwi khagala kha ḽiṅwalwa .
Maḓele ashu kha iyi khaedu khulu ngaurali o itwa nga khwaṱhisedzo ya u dzhia vhuḓifhinduleli kha kushumele na thikhedzo ya mveledziso .
Zwikhala na fhethu ha nnyi na nnyi ndi vhupo ha mutheo hune vhathu vha ṱangana hone , na u wana tshenzhemo , ya vhutshilo ha dziḓoroboni .
U shandukisa ikonomi na u engedza mishumo hu bvelaho phanḓa zwi amba uri luvhilo lwa nyaluwo ya ikonomi lu tea u fhira phesenthe ( 5 ) nga ṅwaha .
U ṋetshedzwa , u shumisa na u tendela sisiṱeme ya eḽekiṱhironiki ya u vhulunga rekhodo na u dzudzanya maṅwalo kha Mmbi ya Muyani ya Afrika Tshipembe .
Mafhungo a katela zwiteṅwa zwoṱhe zwa tshinyalelo na ḽevele ya mbadelo fhedzi hu si kha ḽevele ya vhuḓikumedzeli .
U pfesesa vhugevhenga ndi zwa ndeme kha u nga vhu thivhela .
Naho zwo ralo , dziṅwe tshakha dza miṱangano , u fana na miṱangano ya tshitshavha na u thetsheleswa zwa muvhuso zwi anzela u rekhodwa zwa bva zwo tou ralo , ndi uri ipfi nga ipfi , kana hu na u shandukisa fhaḽa na fhaḽa , uri mahumbulwa a muambi muṅwe na muṅwe a vhe o katelwa .
Thyiori ya mushumo i kwama zwauri vhathu vha ḓifarisa hani , vha pfa uri vha tea u ḓifarisa hani na uri vha tenda uri vhaṅwe vhathu vha fanela u fhindula hani kha zwiito zwavho .
Khabinethe i ita khuwelela kha maAfrika Tshipembe uri vha tikedze u lwisa nga hoṱhe u tsireledza mbekanyamushumo dza akhademi dza 2016 .
Tsho rengiselwa Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha miṅwaha i si gathi nga murahu ha musi tsho fhela u fhaṱiwa .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe uri vha dzhiele nṱha khuwelelo heyi ya ndeme ya uri vha haelwe nga mulandu wa uri mbalombalo dzi sumba uri vhunzhi ha vhathu vhane vha khou valelwa vhuongeloni a vha ngo haelwa .
1.5 . Nga u alusa ndingayiso ya tswikelelo kha tshumelo dza muvhuso , nḓivho na mafhungo sa tshipiḓa tsha khombetshedzo ya ndayotewa na zwo tou teaho , GCIS zwine ya khou ita zwone ndi u vha na vhuṱanzi ha uri hu khakhululiwe kana u vhuyedzedza tshiimo tsha nyambo dza vha dzo sielwa nnḓa kale , 1 dzine zwa zwino dzo no fhiwa tshiimo lwa tshiofisi tshi linganaho na tsha dziṅwe .
Hoyu ndi ṅwaha wa vhu16 une shango ḽa khou dzhiela nṱha Ṅwedzi wa zwa Vhuendi .
( e ) khonadzeo ya zwa nzudzanyelo ya tshelede ya vunḓu na masipala ;
Izwi ndi zwine zwa ḓivhiwa sa u ḓivhadza u kundelwa . )
U konadzea ha thandela na ngudo dza u konadzea na pulane dza bindu
Yunithi ya Muvhalelano ya Ngomu yo kovhana nga ha mvelelo dza mishumo yayo na vhaṱolambalelano vha nnḓa vhane vha vhea fulufhelo kha mishumo yavho .
Mulayo wa u ṋetshedza Thendelo wo khwiniswa u itela u khwaṱhisa ṱhoḓea dza u vhiga dza mabindu a re mulayoni malugana na thengiselano dza thengiselannḓa .
Dainamaithi iyi ya muhasho washu i na muhumbulo wa vhuḓifungi na uri zwo ita uri vha bvelele kha zwoṱhe zwe vha lingedza .
Vhunzhi ha ndondolo dzi ḓo rangwa phanḓa nga mukoni a sielisanaho .
Iyi Bugu ya Mishumo i dzhenisa na nḓowedzo nngede dza tshitendeledzi tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhege mbili .
Vhuimo ha vhudzulatshidulo ha ICC vhu ita uri hu vhe na u lavheleswa ha rekhodo i tevheleleaho ya pfanelo dza vhathu lushakani na u tevhedza ṱhoḓea dza dzitshaka dza pfanelo dza vhathu .
U itela u swikelela kupfesesele uku ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha ṱhodḓa hu tshi tevhedzwa zwigwada zwa mushumisi sa muthu .
Naho kha miṅwaha ya fumi ya zwenezwino , nga ṅwambo wa nndwa tswuku , masia a mutakalo na vhutsireledzi o fhambana , u mona na ḓivhazwakale ya vhathuu vhutsireledzi ha tshiswole vhu na sia ḽa mutakalo ḽo khwaṱhaho .
Kudzhenele kwa zwithu kha vhukule nyana kha nṱha-fhasi ndi zwa ndeme vhutshiloni .
Zwa ndeme zwi yelanaho na u ḓadzwa ha fomo zwi hone nga murahu ha siaṱari ḽa u thoma ḽa fomo CK1 .
U ita mutambo wa u ṅwala zwi tshi tevhedzela nyimele , ( tsumbo : u ṅwala mulaedza wo ḓaho nga founu , u ṅwala thikhithi ya ndaṱiso badani ( faini ) n.z.
Mulanguli wa thandela u tamba mushumo muhulwane wa konanywa .
Mitambo ya u shavha-shavha dethele vha tshi ya kha masia o fhambanaho
Muvhigo u dovha hafhu wa sumbedza uri zwiṱaraṱa zwo vha zwo tshinyadzwa nahone zwo ita uri vhuṅwe vhupo vhu sa zwikelelee .
Kha madzhisiṱiraṱa wa dzingu kana Muvhuso ahuna na ndingedzo na nthihi dzo itwaho musi wa tsengo u ḓivhadza muhwelelwa nga mafhungo aya .
Vhunzhi ha vhaofisiri vhashu ndi vhahulisei nahone vha tevhedza mulayo .
U vhiga vhugevhenga kha tshumelo ya Tshipholisa ya Afurika Tshipembe halutshedzo
Ri ṱanganedza tsheo dzo dzhiwaho nga Ṱhoho dza Mivhuso dza Goa BRICS dza u thoma Zhendedzi ḽa Phimo ya BRICS uri ri kone u thusana kha u ṱola nḓila dzashu dza ikonomi .
Vhupo vhuhulwanesa vhuṱanu ha khombo ho topolwa kha nzudzanyo ya odithi , na nzudzanyo dza tshumiso nga kha maitele o bveledzelwaho u tandulula vhupo ha khombo nga kha maitele na ndango ya u sedza na dziodithi .
Vhareili vha mimoḓoro ya phuraivethe vha ṋewa ḽiṅwalo ḽa u tshimbila musi vha tshi dzhena ḓuvha na ḓuvha vhupo ha u paka .
Iṅwe thebuḽu ( sheduḽu ) ya thungo i tea u bveledzwa kha tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe ( zwibveledzwa ndi mvelelo dzi no vhonala dza u fhedza dza thandela ) .
Khamusi ngauri ndi lingedza u ṱhogomela tshivhumbeo tshihulwane ( u pulana ha tshiṱirathedzhi ) ngeno u tshi dzulela u ḓiṱukufhadza .
U bviswa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo ilangwaho
Nahone tshenzhelo iyi i ḓo ri maanḓafhadza , ya khwaṱhisa khonadzeo ya nyaluwo yashu i sa nyeṱhi i re ya tshifhinga tshilapfu , ra lambedzesa , zwihuluhulu u sika mishumo .
Nga u angaredza , mavu na mbumbeo dza ḓivhavhupo zwi kha ḓivha zwo dzudzanyea nahone a zwi ḓisi vhukonḓi ha mveledziso vhuhulwane kha dzingu .
Tshikolodo tsha mashango a sili tshi kha ḓi vha pfumo ḽa Damocles , ḽo ṋembelela nṱha na ṱhuṱhuwedzo dza mveledziso dza vhukuma dzashu kha mvelaphanḓa ya matshilisano na zwa ikonomi .
Naho zwo ralo , hezwi zwi na vhukonḓi ha mitengo , nahone u kuvhanganya masheleni ndi zwa ndeme .
Ndi vhuimo ha vhuvhili u bva kha muambi . Ḽiḓu iḽo ḽo naka vhukuma .
A hu na tshine tsha ṱoḓea - maitele a u ḓivhadza fhedzi
Ri khou lugisela u rwela ṱari iṅwe kha muvhuso wapo , zwa maḓi , mabindu , mishumo ya muvhuso na zwa muno , nga u ralo ri ḓo rwela ṱari zwigwada zwa u shuma zwiṅwe zwiṱanu ngei India .
" Netiweke dza sisiṱeme ya u enda " dzo ṱalutshedzwa nga u ṱanḓavhuwa sa netiweke dza pfanelo ya nḓila , u ṱanganedza u enda hu mavuni nga tshaka dzo fhambanaho dza u enda .
Mushumo wa ṱhoḓisiso u dzudzanywa wa vha Mbekanyamushumo khulwane tharu kana masia a vhukoni .
I na iṅwe ya elementhe dzi tevhelaho :
Sa sa tsumbo , mishonga yoṱhe ya malwadze a sa fholi ( hu tshikatelwa HIV ) itea u wanala u bva kha muṋetshedzatshumelo o tiwaho wa Tshikimu ( DSP wa vhulwadze vhu sa fholi ) , Medipost Pharmacy , na kha nyimele ya PMB .
Yunithi i ṱanganedza vhalwadze u bva kha Ḓorobo khulwane , Boland na Phendelashango ya Vhukovhela , kathihi na madokotela ane a ṱoḓa vhalwadze vha re na zwikimu zwa dzilafho vhane vha tea u langwa kha zwileludzi zwa muvhuso .
Khomphyutha ḽitheresi nga MS Office na sisiṱeme ya muvhalelano yo teaho .
Bodo ya vhalanguli , khathihi na Bodo ya Vhalanguli vha Vhudzulo ha Vhathu dzi fanela u fhelisa zwiimo zwa shishi zwa mikhukhuni , zwine zwa vha zwa vhuṱhogwa kha u fhelisa sisiṱeme dza mabakete ngei Nelson Mandela Bay .
Zwiṅwe hafhu , phindulo ya tshihaḓu yo bva kha nyito i bveledzaho ya mapholisa .
Phimo ya thengiselano ya fhasisa yo dzikaho yo sumbedza uri phimo ya vhukuma yo vha i tshi khou gonyela nṱha kha tshifhinga itshi .
Uyo mufariwa we a vha o tou humiselwa dzhele ha ngo fhindula .
Zwi a konḓela vhorakhonṱhiraka ( zwihulwanesa vhorakhonṱhiraka vhaṱuku ) u wana masheleni a u bindudza kha mitshini na zwishumiswa .
Izwi zwi dovha hafhu zwa swikiswa kha vhusimamilayo hu saathu fhela miṅwedzi ya rathi ya mafhelo a ṅwaha wa muvhalelano .
Musi vhafumakadzi vha tshi khou dzhena kha zwikhala izwi ri fanela u shandula zwikhala zwe ra tholiwa khazwo zwa vha vhushaka na vhafumakadzi kha dziṅwe sekhithara .
Tshivhumbeo tshi ita ṋetshedzo ya matavhi mavhili .
U ya nga thendelano vhukati ha GEP na Muhasho wa zwa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe , khadzimiso ya masheleni ya u nga swika kha R500 000.00 nga ramabindu i ḓo itelwa vha SMME vha zwa vhulimivhufuwi Gauteng .
Khethekanyo ya mushumo ya vhalavhelesi vha khemisini yo khwinisa vhukoni ha Muhasho ha u dzudza na u thola vhorakhemisi .
Shumani na khonani .
Kha nyimele ya zwino , zwi sumba uri ndi zwa khwine u endedza mulayo wa vhukhagala na u vhea magaraṱa oṱhe khagala nahone ṱafulani .
Kha kufarele na kuṱavhele kwa miri yo fafadzelwaho khemikhala dzi vhangaho khombo musi hu sa athu u swika ḓuvha ḽa u fhirelwa ḽa mulimo , vhatholi vha fanela u ṋetshedza - vhashumi vha shumisa- zwishumiswa zwavho zwa u ḓitsireledza
Imani nga muduba ni ṋekane bola kha muduba wonoyu .
Mitengo i ḓo fhungudzwa kha nyanḓadzamafhungo ya tshitshavha , nyanḓadzamafhungo ya mbambadzo ṱhukhu , ṱhoḓisiso na vhugudisi nga u fhungudza tshivhalo tsha thandela dzine dza khou tikedzwa na u fhungudza mitengo zwi ḓo badelwa kha thandela .
Zwi dovha za vha zwa ndeme u dzhia tshino tshifhinga u rumela mulaedza u bvaho kha Muvhuso na Eskom wa u humbela vhathu vha ḽino shango pfarelo kha tshiimo tsha shishi tsha lushaka tsho vhangwaho nga u khaulwa ha muḓagasi hu sa fheli .
U vhulunga - u vhulunga ho engedzea kha miṅwaha miṱuku yo fhelaho .
Hu si kale hu ḓo vha hu tshi khou swika tshifhinga tsha nyambedzano dza miholo , zwo ralo Khabinete i khou ita khuwelelo kha tshitshavha , vhashumi na madzangano a vhashumi u litsha u ita nyito dzine dza ḓo tshinyadza demokirasi yashu .
Vhonani u ḓo kona u ita phathi i no bambelwa khayo ?
Muhanga wa mbekanyamaitele u khou ṱoḓa u fhindula kha tshivhalo tsho engedzeaho tsha milandu i elanaho ha GBV kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha .
Maanḓalanga a maṅwe madzingu o thoma thandela dza vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa hu tshi itelwa fhethuvhupo ha zwiṱitshi zwa u fhirisa na fhethu ha maḓaleḓale , khathihi na u thomiwa ha fhethu ha maḓaleḓale a dzingu , vhune ha nga kovhekanwa nga maanḓalanga apo a re vhahura , zwenezwo zwa fhungudza mitengo ya mveledziso .
Musi hu tshi tea u vha na muhanga wau langula wo ḓoweleaho wa vhuimeleli ho ḓisendekaho nga tshiimiswa shangoni , muhanga uyu u tea u hula lwo linganelaho kha u shandukisa vhupo ho tiwaho hune ha tea u itwa mavundu na mimasipala .
Ri na zwinzhi zwine ra tea u livhuwa zwone .
Maano a Sankambe o vha afhio ?
Kha sia iḽi , nga u vhona mulandu vhashumeli nga muthihimuthihi , sisteme ya lutendo yone ine i dzula yo fhelela tshoṱhe .
Fhungo ḽa vhukuma ḽa u tou thoma , kana pfanelo ine foromane a tea u i lavhelela ndi mushumo muhulwane wa u ḓifara nga nḓila ine ya tendelana na vhulanguli kana ndavhelelo dza bindu .
7.4 Naho SAHRC i tshi ḓo isa phanda na u ita mushumo wayo nga u angaredza wa vhuḓifhinduleli kha ndayotewa wa u ṱuṱuwedza , u tsireledza na u ṱola pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo , SAHRC na Vhulanguli vha ḓo shumisana .
Ri dovha ra isa phanḓa na u isa khwaṱhisedzo khulwane kha mutakalo na tsireledzo ya vhashumi vha migodini , zwine zwa dovha zwa vha zwa ndeme kha uri sekithara ya migodi i ye phanḓa na u shuma .
I ita uri hu vhe na kuvhigele kwa u ḓadzisa kwa tshihaḓu arali ho vha na khumbelo ya dovha ya amba nga ha fhungo ḽa u ṱola hu tshi itelwa vhulavhelesi .
Tshiṱirathedzhi tshi ḓo dzhiela nṱha tsireledzo na u tea na tsireledzo sa zwivhumbi zwi ṱuṱuwedzaho kha u vhona zwileludzi na sisiṱeme .
Asima ndi mini ?
Khomishini i ḓo ṱangana luraru kha ṅwaha muṅwe na muṅwe nga tshifhinga tshetsho na u vhewa sa mudzulatshidulo zwi nga laula hezwo .
Masipala zwa zwino u kha maitele a u sedzulusa tshikhala tsha zwa IT na ṱanganya dzisisiteme dza IT .
Nḓivho ya milayo ya ndangulo ya thandela na ngona .
Zwo ralo Vho Corns na ene o ḓidzhenisa kha mbadelo e hayani .
Hezwi zwo vha zwo itwa nga mutale nahone zwa vhofhelelwa kha zwiṱepisi zwa semende zwine zwa bva nṱha ha vhuḓila zwi tshi ya kha tshipiḓa tsha nga fhasi tsha tshitediamu .
Tshiṅwe hafhu , ri tea u bveledza uri vhalangi vha kone u thivhela tshiwo sa izwi Phurofesa Melody vho amba nga uri tshiimo tshi anzela u dzula tsho tou ralo kha muṋetshedzi muhulwane , zwi tshi khou itiswa nga lushaka lwa vhudavhidzani nga mitshini kana ICT , na nga phindulo yavhuḓi , u ḓura , hu anzela u vha na dzema ḽa uri hu vhe na khamphani kana muṋetshedzi muhulwane .
Naho bindu ḽi tshi ṱoḓa mbuelo , khamphani dzi nga si kone u aluwa nga nnḓa ha musi dzi tshi khou shuma kha vhupo vhune mishumo na miholo zwa khou engedzea .
Ndaela dzi vhofhaho lwa mulayo zwi tshi kwama mupo dzo bviswa nga EU nahone dzi tea u itwa nga miraḓo vha EU u bva Germany , Sweden , Denmark na Finland nga kha milayo yao na milayo yao ya dzingu khathihi na vhupulani .
Vha humbelwa u dzhia tshifhinga u vhala Maga a Kushumiselwe ashu .
Mulayotibe u ṱoḓa u tsireledza u alusa na u langa maitele a mirundu ya sialala .
Hezwi zwi nga ṱalutshedzwa nga u ḓalesa ha mishumo ya zwa vhulimi , ine kanzhi ya sa ṱoḓese zwikili zwi konḓesaho .
Thendelo ya u kuvhanganywa na u kaṋa i nga ḓi dovha ya ṱoḓea i no bva kha vhalanguli vha vunḓu vho fanelaho .
Kha ri ite nyito Olani tshifanyiso tshi no sumbedza
Masipala u fanela , nga kha Ofisi ya Mulangadzulo , u badela murahu miraḓo ya komiti dza wadi mbadelo dza u tshimbila na dzi bvaho zwikwamani zwayo dze dza vha hone nga mulandu wa u dzhenela miṱangano ya komiti ya wadi .
4.4 . Khabinethe yo tendela mbekanyamushumo yo rangwaho phanḓa nga Muhasho wa zwa Mitambo , Vhutsila na Mvelele ya uri hu humbulwe vhutshilo na mishumo ya Dokotela Vho Kaunda kha u lwela mbofholowo shangoni ḽavho na kha dzhango nga vhuphara , zwihulwanesa dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika .
1.Ṱhalutshedzo ya rekhodo kana tshipiḓa tsho teaho tsha rekhodo :
Hezwi zwi vhonalesa nga kushumele ku sa shandukiho kwo sumbedziswaho nga zwikolo zwo vhalaho ; nga u ralo muṱala u gonyaho u sumbedzwaho kha miṅwaha yo fhiraho .
Vhathu na zwigwada zwavho vha vhumba khethekanyo dza mutheo dzine khadzo kuhumbulele ku fanaho kwa sengulusa ḽifhasi .
Ndivho yayo khulwane ho vha u thusa kha u fhungudza u endelela ha u rathiswa ha HIV kha vhaswa vha Vundu .
Hu uri tshumisano zwa zwino yo sedzesa kha ndangulo ya mashika , muhumbulo wa masipala ndi u engedza u sedzesa hawo kha maṅwe masia a mushumo .
6.7.13 Vharangaphanḓa vha sialala na khothe dza sialala vha tea u bveledza ndeme na maitele a pfanelo dza vhathu
Kha vha ḓivhe tshiimo tsha vhuḓipfi havho nga maanḓa luswayo lwa u dovholola ha vhuḓipfi . vithamini , maḓi ) na mafulufulu u kona u swikelela ṱhoḓea dzavho .
Vha ṱuwe na ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe musi vha tshi ya tshiṱitshini tsha mapholisa .
( 1 ) Mafhungo afhio na afhio a songo fhelaho a re phanḓa ha Buthano ḽa lushaka musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma , a tewa u iswa phanḓa nao hu tshi tevhedzwa Mulayotewa muswa .
Asesimennde i tea u katela tshikalo tsha mashumele na manweledzo a mashumele nga u angaredza , masia a zwi re mushumo na zwa masheleni .
Hezwi zwi nga bveledza u vhulunga ha masheleni zwihulwane vhukuma kha u bviswa ha tshikafhadzo na u laṱwa .
U kona u shumisa tshikhala u ya matungo nga u tshimbidza muvhili u tshi ita zwivhumbeo : zwitendeledzi na mitalo
Maanḓalanga a fhindula hoṱhe kha khothe i re afho fhasi nahone afha ho vha na zwi tevhelaho .
Arali muhumbeli a tshi khou humbela mafhungo o imela muṅwe muthu , tshiimo tshine a khou ita khumbelo a khatsho tshi fanela u sumbedziwa .
Hu aseswa zwithu zwiraru :
U nwelela hu konadzea fhedzi arali mbemba dza mavu dzi tshi tzwonzwa nga nḓila yo linganaho , fhedzi veḽosithi ya u nwelela hu tea u tendela tshifhinga tsha u fara tsho linganaho .
Tshandukiso dza maongelo a muvhuso dzo thomiwa nga Thandela ya Pulane dza Vhuongelo , dza u sengulusa sisiṱeme ya vhuongelo .
Fhedziha , muṅwalimurendi u na hezwi zwine zwa mu fhambanyisa , zwauri u shumisa luambo sa tshishumiswa tshawe tsha ndeme kha u davhidzana muhumbulo wawe .
U ya nga kuvhonele kwavho , kushumisele kwavho ku a elana na zwine vha khou wana kha tshikeili ?
Mawanwa a odithi dza lushaka o sumbedzisa ho vha na khwiniso yo katelaho nga phesenthe dza malo ; 30 phesenthe ya dzo odithwaho dzo wanala dzi dza vhuḓi ngeno 14 phesenthe yo vha ya dzo salelaho , dzo haniwaho kana ho ṋewa ngeletshedzo ngauri dzi songo fhelela .
Tshisiku tsha tsinisa tshi fanela u vha na phera mbili zwadzo , ya u thoma i yone khulwanesa .
6 . U ṱuṱuwedza tshumisano vhukati ha muvhuso wapo , wa vundu na wa vhukati
Zwishumiswa kana zwiko zwine zwa ḓo thusa kha uyu mushumo zwo dzheniswa-vho .
Mulayotibe u lingedza u sika vhukhakhi ha vhugevhenga ha vengo na tshipitshi tsha vengo na u vhea maga ane a ḓo thivhela na u lwa na vhukhakhi uhu .
U ḓadza manweledzo a IDP a mafhungomatsivhudzi a vhubvo o kumedzwaho
U hwala mihwalo i fhiraho tshikalo na u gidima nga luvhilo luhulu zwo no vha nḓila ya vhutshilo kha Maafrika Tshipembe vhanzhi .
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
U dovha hafhu wa ḓivhea sa PAIA kana " Mulayo " .
Check Kha tshikhala tsha Muvhuso wa inthanethe , muvhuso wo khwinisa kha u vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha na tswikelelo kha tshumelo .
U bva kha iyi pfanelo ya mutheo fa u farwa nga nḓila ya ṱhonifho i ḓa sa ' pfanelo ' , u fana na pfanelo ya mafhungo , pfanelo ya u swikelela , pfanelo ya tshumelo , nz .
U vhona zwauri hu na vhudavhidzani tshifhinga tshoṱhe vhu bvelaho phanḓa na vhashumisi vha mbekanyamushumo .
Nga yeneyo nḓila , musi mitengo ya mavhele i tshi bvela phanḓa na u gonya , mutengo wa ṋama ya kholomo u tea u tevhela .
Vha dubekanye vhukoni na vhuleme hoṱhe vhune ha kwama kushumele kwa muhasho .
Kha ḽiṅwe sia ri na vhatshena vhe vha vha vha tshi thuswa nga milayo na mbekanyamaitele zwa khethululo u itela u ḓiphiṋa matshilele a nṱha hu na tswikelelo ya pfunzo ya vhuḓisa , tshumelo ya mutakalo ya vhuḓisa khathihi na zwikhala zwi elanaho na zwa ikonomi ya tshitshavha .
Zwine vha tea u zwi ita
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwigwada zwihulwane zwa shango tshi dovha hafhu tsha khethekanywa tsha bva zwigwada zwiṱuku zwo vhalaho .
' Iyani vhathuni
( c ) u shela mulenzhe kha maitele a Khoro na komiti dzayo , nga mahoro maṱuku oṱhe a re na vhaimeleli kha Khoro nga nḓila i yelanaho na demokirasi , musi mafhungo a tshi tea u tshewa hu tshi tevhelwa khethekanyo ya 75 .
5.1 . Khabinethe i swikisa ndiliso dzayo kha vha miṱa ya MaAfrika Tshipembe vha 14 vhe vha lovha nga tshifhinga tsha mvula na maḓumbu a zwenezwino nge KwaZulu-Natal na u tamela mashudu avho vho huvhalaho uri vha fhole nga u ṱavhanya .
I bvisela khagala zwine zwa dzhielwa nṱha kha vhupo .
Ri ḓo khunyeledza mvelaphanda ya mbekanyamaitele ya tshomedzo yo tanganelaho u itela ṱhavhanyiso ya u fhaṱwa ha tshomedzo , ho sedzwa nga maanḓa mbulungo ya fulufulu .
U vusuludzwa uhu ha thekhinoḽodzhi ya bende yo ṱanḓavhuwaho zwi amba uri hezwi zwipikwa zwi ḓo vusuludzwa ṅwaha nga ṅwaha .
Vhathu nga muthihi , zwigwada zwa tshitshavha , zwiimiswa na khamphani zwi nga ita khumbelo ya ndambedzo ya tshelede .
Gumofulu ḽi kovhelaniwaho na radioḽodzhi yo ṋaṋaho ya nnḓa ha sibadela R14 238 nga muṱa nga ṅwaha
Mbilaelo dza thekhinikhala na dzone dzo sumbedziswa nga ha u tea ha vhupo ha damu .
Nḓila ya u thoma ndi ya siala ya u Ethnography , yo sedzaho kha tshivhumbeo na mushumo wa lutendo lwa vhuloi na maitele sa tshipiḓa tsha tshiimiswa tsha matshilisano tsha zwitshavha .
Zwitshavha na vhadzulapo vha na pfanelo na vhuḓifhinduleli ha u shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa u tshea mafhungo kha masipala yavho .
Mulivhanyo wa mikano ya ofisi ya tshiṱiriki na wa maanḓalanga apo nazwo zwi ḓo iswa phanda .
Vhuponi ha mahayani , phesenthe dza fumi dza vhalwadze vho ḓiswaho nga EMS vha livhiswa kha ḽeveḽe ya ndondolo kha vhuongelo ha dzingu kana ha vhukati .
Mushumo wo vha wo khethekanywa zwa bva zwipiḓa zwivhili .
U linganyisa na u ṱanganedza aya madzangalelo o fhambananaho ndi khaedu khulwane .
Naho zwo ralo khaedu iyi , ri fanela u ita zwino ngauri nndwa yo vhangiwaho nga vilili iḽi dzi kha riṋe .
Ri khou ṱoḓa vha tshi thoma mabindu fhedzi vha vhulunge maḓi .
Vhugudisi ha miraḓo Komiti ya Wadi
U dzudzanya na u thoma u shumisa Pulane ya Khunguwedzo kana Pulane yo ḓitikaho nga Pulane ya LED .
Thaidzo yo khetheaho ya vhupo ha mahayani i fanela u tandululwa .
Vhahulisei , Dziambasada na Dzikhomishinari dza Nṱha ;
5.9 . Khabinethe na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma i khou fhirisela ndiliso dzayo kha muvhuso na vhathu vha ngei Thailand nga murahu ha u lovha ha Khosi Bhumibol Adulyadej .
Vhalanguli vhahulwane na vhone vha khou kombetshedzea u ḓivhadza mbuelo dza vhubindudzi havho , mushumo nyengedzedzwa u re na malamba , u wanwa ha zwifhiwa na vhalambedzi .
Zwi ḓo dzhia maḓuvha a 30 u tshimbidza khumbelo yavho .
uri vha na thendelo yo tou ṅwaliwaho , arali manyoro o no ṅwaliswa nga muṅwe
Ndivho ya ngudo yo vha i ya u thoma mvetamveto ya mutheo wa u sedzulusa tshanduko kha masia o fhambanaho a thendelano ya tshanduko ; vhuimo ha mashumele , u vhalwa ha vhathu , u swikelela , zwikili na vhukoni , vhurangaphanḓa , ndinganelo ya matholele na thengiso i themendeleaho .
Vhukoni ha u bveledza vhukwamani , u fhaṱa na u ṱhogomela netiweke ya vhushaka ha phurofeshinala hu u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Ndifho dza tshiga u fana na zwihumbudzi na muziamu ndi zwa ndeme fhedzi zwi tea u ṱumanywa na ndingedzo dza u khwinifhadza matshilo a zwipondwa a ḓuvha na ḓuvha na a zwitshavha .
Naho zwi si zwiimiswa zwa u dzhia tsheo zwa vhulangi , zwiimiswa zwi re vhukati ha mivhuso zwi nga ṱanganedza tsheo kana u ita themendelo zwi tshi ya nga matshimbidzele o tendelanwaho khao .
Mafhungo nga u pfufhifhadza
Mushumo wa mbekanyamushumo : U tikedza lupfumo na u sikwa ha mishumo nga mveledziso ya nyengedzedzo ya ikonomi , mbambadzo na vhuendelamashango , kha vhupulani ha mveledziso na u dzhena kha zwa ṱhoḓisiso kha zwa ikonomi zwine zwa nga shanduka u itela u ṋetshedza ngeletshedzo ya tshiṱirathedzhi kha muvhuso na vhubindudzi .
Ho tou sala maḓuvha phanḓa ha musi Ḓorobo itshi funga mavhone a tshilimo lwa tshiofisi , yunithi dzashu dza U londota mulayo dzi khou ḓilugisela u khwaṱhisedza uri hu vhe na tshifhinga tsha madakalo tsho tsireledzeaho .
Tshiteṅwa tshihulwane tsha vhuvhili ndi u shandukisa nzudzanyo dza tshiimiswa dza u ṋetshedza zwiendedzi u vhona zwauri hu na pfananyo yo teaho vhukati ha ḽeveḽe tharu dza muvhuso na vhukati ha sekhithara ya phuraivethe .
Madalo a vhuimana ndi maṱanu nga vhuimana
Ṱhalutshedzo mbili dzine dza nga konadzea dzi nga swikiswa hu tshi itelwa mvelelo idzi , dzine dza fanela u dzhiiwa sa madzinginywa madzuloni a phetho .
Nḓivho kana ngoho ine ḽitheretsha ya ri ṋea ndi u ḓivha zwa vhukuma kana ngoho sa zwine ya tshenzhelwaho ngayo .
Vhadzheneli vha dzudzwa nga dziphere vha vhudzana zwiṱori zwavho .
Nṋe ndi na mashudu .
U itela nyaluwo , u bvelela na mvelaphanḓa zwi vhuedzaho vhoṱhe , zwi nga si sendekwe nga phatheni dza vhukusha vhu sa fushei na u tshumiso , fhedzi zwi tea u ḓitika nga zwiimiswa zwa masheleni zwi langwaho lu pfadzaho mashangoḓavha .
Musi ndo lingea ndo ralo , ndi khou ana a thi ngo lingedza , fhedzi ndo i ḓodza zwiṱuku kha mariṋini awe o vhaisalaho .
U bveledzwa ha tshivhalo na phimo zwo ṋetshedzwaho u vha tshiteṅwa .
Yo sainiwa nga ḽa ḽa 20 Tsaino ya muiti wa khumbelo / kana muthu ane a khou itelwa khumbelo .
Naho zwo ralo , kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , migodi yapo yo kundelwa u swikelela tshiimo tsha nyaluwo tsha ḽifhasi kha zwivhambadzelwannḓa zwa minerala zwi tshi khou itiswa nga themamveledziso dzi si dzavhuḓi , mitheo ya ndaulo na mbekanyamaitele zwine zwa thivhela vhubindudzi .
Zwi ṱoḓa vhuḓikumedzeli kha vhane vha vha na dzangalelo ḽa uri vha shele mulenzhe nga huhulu uri hezwi zwi bveledze u shuma ha tshitshavha na u maanḓafhadza .
Mbalombalo dzi tea u ṱalutshedzwa fhedzi sa dzine dza sumbedza mitevhe yo angalalaho ya vhuhulu nga mulandu wa uri zwidodombedzwa zwine zwa fulufhedzea , a zwi sokou tou wanala .
Tshifhinga tsho fhiraho tsenguluso ya bugu
Vhunzhi ha khorido idzi dza vhanameli vha si vhanzhi dzi ḓo vha khorido dza vhuḽedzani ha vhanameli .
Mvetomveto ya u thoma ya mbekanyamaitele ya vhafaramikovhe vhaswa vha muvhuso yo themendelwa uri hu vhe na u isa phanḓa vhukwamani .
Mabindu a Muvhuso a odithiwa nga feme dza u oditha dza phuraivethe .
U ḓimvumvusa nga u ṱalela baisikopo. ( mini )
Vha fanela u ita khumbelo ya u adoptha na uri zwi ḓo dziiwa sa u adoptha ha lushaka .
Sisiṱeme ya eḽekhiṱhironiki ya zwino ( Sisiṱeme ya Ndangulo ya Mutikedzelo ) i ḓo khwinisa uri i katele mekhenizimu yo khwiniseaho ine ya ḓo imisa mishumo ya mbadelo dzoṱhe arali iṅwe ya elementhe dza u tevhedza ya sa swikelelwe .
U fara na u ḽa zwithu zwa khemikhala zwi siho mulayoni na zwidzidzivhadzi zwo thivhelwa .
13.2 . Mbekanyamaitele i ḓo vusuludzwa nga murahu ha miṅwaha miṋa miṅwe na miṅwe arali zwi tshi vhonala zwo tea .
6.6 . U engedzwa ha khonṱhiraka ya Vho Nosipho Ngcaba sa Mulanguli Guṱe wa Muhasho wa Mafhungo a Mupo .
Khumbelo dzoṱhe dzo ṱanganedzwaho nga Tax Exemption Unit dzi ḓo wana nḓivhadzo ya u ṱanganedzwa ha khumbelo i rumelwaho nga computer dza SARS hu saathu fhela vhege nṋa u bva ḓuvha ḽe khumbelo ya ṱanganedzwa .
U dzudzanya vhuendi ha tshitshavha kha mveledziso .
Vha ḓadze fomo ya khumbelo nga zwidodombedzwa zwi tevhelaho :
Vho isa phanḓa nga u amba uri SAPS i na vhufarakani na Yunivesithi ya Potchefstroom ha u isa phanḓa na u gudisa vhashumela vhapo vha forensiki u itela uri vha vhe na nḓivho ya u sedzulusa vhugevhenga ho andaho kha zwigwada zwine zwa nga huvhala .
Arali pulane ya wadi i tshi tea u sumba nḓila vhakhantseḽara vha dziwadi na komiti dza dziwadi musi vhe ofisini , zwi amba uri ndi vhone vhane vha tea u vha vharangaphanḓa .
Zwiitisi zwi nga katela khonadzeo ya u vhiga nga ha u haela ho teaho .
Musi zwi tshi vhonala u tevhedzwa ha mulayo wa u humisela murahu zwo khakheaho zwo kwama u thomiwa ha ndinganelo ya mishumoni .
" Malaṱwa " zwi amba zwithu zwiṅwe na zwiṅwe u fana na zwithu zwi re na gese , tshiluḓi kana zwo omaho kana zwiṅwe na zwiṅwe zwo ṱanganyelaho izwi , zwine nga tshiṅwe tshifhinga zwa tiwa nga Minisiṱa wa zwa Mupo na Vhuendelamashango nga nḓivhadzo kha Gazete ya Muvhuso .
Fhasi ha tshiimo tsha ndinganyiso hu na vhushaka vhukati ha tshivhalo tsha oksidzheni ya tshiluḓi na tshipiḓa tsha mutsiko wa okosidzheni i re kha dzingamufhe .
Nga nnḓa ha mbadelo na mbuelo dza zwithu zwi dala , dizaini ya lunako zwi ḓo dzula zwi sia ḽa vhuṱhogwa kha vhabveledzi kha u ita kana u bveledza zwibveledzwa zwikene na dziburennde , u ya nga muvhigo .
Thendelano dza u kovhekana mbuelo na u pfukisa zwishumiswa dzi fanela u tendelanwa na u tendeliwa nga Minisṱa musi thendelo ya vhushumisamupo i sa athu ṋetshedzwa .
Pulane iyi i buletshedza uri muhasho wo dzudzanya u itisa hani izwo .
Vhathu vha hashu , u fhaṱiwa ha tshileludzi itshi zwi ri ḓisela khaedu dzo vhalaho .
Nga nnḓani ha thendelano idzi , naho zwo ralo , nṋe na muhasho ro fhambana na zwigwada zwi hanedzanaho na maswole kha zwiṅwe zwidodombedzwa , nga maanḓa zwi tshi ya mugaganyagwama wa vhupileli .
Hezwi zwi amba uri zwi dzhia miṅwedzi miraru u bva musi vhakuyi vha tshi renga mbeu ya mulivhaḓuvha u swikela ole i tshi vho wanala kha shelufu .
Tshipikwa tsha khanḓiso ya u thoma tsho vha u ita uri i shumiswe kha u tikedza na u eletshedza nyambedzano nga ha vouthu dza migaganyagwama dzo fhambanaho , nga maanḓa kha mishumo ine ya itea khathihi .
Huna ṱhoḓea ya u tshimbidza u fheliswa ha izwi zwipiḽa zwo fhambanaho zwa vhusimamilayo u itela uri hu vhe na u thomiwa havhuḓi ha muhanga wa vhusimamilayo u re hone na u vulela nḓila Mulayo muthihi wa Phalamennde une wa ḓo shuma kha Riphabuliki yoṱhe .
( b ) khethekanyo ya 33 ( 1 ) na ( 2 ) i fanela u dzhiiwa sa zwi tevhelaho :
Ro dzhiela nṱha , sa tsumbo , tshiimo tshi si tshavhuḓi tsha ikonomi na masiandaitwa ane hezwi zwa ḓo vha nazwo kha kuitele kwo ṱanganelanaho nga u angaredza .
Dzi ṋetshedza nḓila dzine masipala wa nga swikelela Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 na Mulayo wa Sisiteme dza Masipala , wa 2000 .
Hu ḓo ṱoḓea dziṅwe ṱhoḓisiso hafhu dza thekhinoḽodzhi ya zwa mbumbo ya shango .
Pfunzo ya u alusa mutakalo na dzilafho zwa vhalwadze na vhaṋetshedzi vha ndondolo .
U fhaṱa bannga ya maipfi na ṱhalusamaipfi ya vhuṋe .
Ri tea u lavhelesa na u tshimbidza zwa tshumiso ya Mbekanyamushumo ya Mutakalo ya Nnyi na nnyi ya Lushaka .
Thikhedzo ya vhupfumbudzi ha vhathu vha si vhashumi i nga ḓivhea nga fhasi ha Matshilisano a Ikonomi na tshipiḓa tsha Mveledziso ya Vhubindudzi .
Ri tea u wana zwiṱuṱuwedzi nga nḓila yone - zwine zwa amba u tandulula khovhakhombo dza u kundelwa ha mabindu na u kundelwa ha nzudzanyo dza masheleni .
Vha songo shumisa zwiṅwe zwiga zwa u fhandekanya phara kana mutaladzi magumoni a mitaladzi kana phara .
Nga nnḓa ha vhupulani na nuyolo , zwiteṅwa zwi tevhelaho zwa ndangulo zwi tea u sedzuluswa :
Usa khwaṱhisa tshanḓa kha zwirengwa , ndangulo na sisiṱeme dza kushumele dzi dzhielaho fhasi vhukoni na u bvelela ha muvhuso zwi ḓo ambiwa ngaha zwo .
Khetho iyi a i shanduki na muhanga wa u sedzesa inflesheni nga u angaredza .
Zwigeriwa Domino dza zwifanyiso : Gerani magaraṱa kha mitalo yo ṱhukukanyiwaho ngei murahu ni kone u livhanya ( metshisa ) nomboro na zwifanyiso zwone .
U swikelela tshumelo dza ndeme hu na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha vhuimo ha kutshilele na ndeme ya vhutshilo a vhathu vha re kha dzingu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Nḓila dza u pfukisa : Thevhekano ya mishumo i ṱumaho maraga wa masheleni na mushumo wa ikonomi wa vhukuma .
Lubannda lwa vhutengu lwa nga nṱha ndi lutswuku sa phiriphiri ngeno lubannda lwa vhutengu lwa nga fhasi hu lutombo .
Vhukati ha zwiṅwevho , yo rathela nṱha na ṱhoḓea dza u shandukisa vhushaka ha nḓowetshumo , vhushaka vhukati ha khasiṱama na vhorakhonṱhiraka , vhorakhonṱhiraka na vhogudelaho , vhorakhonṱhiraka vhaṱuku , vhashumi na , ngangoho , vhaḓisedzi vha matheriaḽa na vhalambedzi .
Thendelo ya vhushumisamupo yo ṋetshedzwa u itela u langula u bviselwa nnḓa ha shango ha zwishumiswa zwa dzhenethiki zwa ṱhoho ya vervet na u vha na ndaulo nga ḽa Afrika Tshipembe kha zwishumiswa zwa dzhenetiki musi zwi tshi khou ṋetshedzwa kha zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso ( vhaṅwe vhathu ) .
Zwileludzi zwa pfunzo zwi katela zwikolo zwa dziḓoroboni .
Khethekanyo idzi tharu dzi shumiswa kha tshiṱirathedzhi itshi u itela u vhiga nga data ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Khethekanyo ya mushumo vhatshimbidzi
U ḓivhadzwa ha zwikili izwi zwa vhusiki ndi zwa ndeme musi hu tshi nanguludzwa na u langula zwikili zwa vhuṱaledzi .
Kha vha shumise tsumbadwadze ya kuḓadzele kwa khumbelo i vha thusaho u ḓadza khumbelo .
Vhanna vhone ?
Kha vha vule maṱo musi vhana na vhaaluwa vha tsini , sa afha vha tshi nga ṱoḓa thuso yavho musi vho hanganea .
Miraḓo ya vhathetshelesi vho sumbedzisa vhukonḓi ha u vhofholowa na u kona u amba nga ha zwe zwa bvelela kale , zwe kanzhi vha zwi dzhia sa tshiphiri .
( ii ) i na vhashumi vha 50 kana vha no fhira mishumoni yavho ; kana itshi ita masheleni nga ṅwaha ane a lingana na kana u fhira mbalo yo teaho yo buliwaho kha khoḽumu 2 kha thebulu ire afho fhasi ,
Afrika Tshiembe na ḽone ḽo kwamea ngauralo .
U thivhela vhugevhenga nga kha nyolo ya vhupo zwi nga vha nyito dza rangela vhugevhenga phanga hu si u fhindula zwiwo .
Yo vha i tshi tou vha nyito yo ri ṱanganyisaho zwa vhukuma na u dovha ya vha phindulo nga u ḓiimisela nga maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
6.5. Musi Phuresidennde Vho Ramaphosa vha tshi dzhia vhuimo ha u vha mudzulatshidulo , vha ḓo shuma na dziṅwe ṱhoho dza muvhuso u khwaṱhisedza u thoma u shuma zwavhuḓi ha Thendelano ya Paris ya tshiga tsha muvhuso u fhungudza na u ḓowela tshanduko ya kilima .
Uri Eskom i ḓo kundelwa u badela ḽounu dzayo zwi ḓo ita uri tshikolodo tshi pfukele kha tshikolodo tshayo tsho salaho nahone zwi ḓo vha na masiandaitwa a si avhuḓi kha tshikwama tsha muvhuso tshine tsha khou konḓelwa .
Maḓuvha a uri mushumo u vhe wo fhela ndi afhio ?
Arali nyimele iyo yo wanala , a zwi pfesesei uri ndi ngani mupotiwa a songo thoma dzulo ḽa ndaṱiso ḽo sedzaho vhuḓifari vhu si havhuḓi ha mupoti wa mulandu .
22 . THANDULULO DZA MULAYO DZI RE HONE DZA U LWA NA TSHEO KANA U BALELWA 22 .
Mvelelo dza zwa mugaganyagwama na sisiṱeme ya vhupulani ndi muhumbulo wa kha u renga thememveledziso na ndangulo ya sisiṱeme ya nḓisedzo , ngeno hu uri mvelelo dza sisiṱeme iyi ndi muhumbulo wa kha sisiṱeme ya ndangulo ya ndaka .
Vhabebi na vhaunḓi vha na mushumo wa ndeme une vha tea u ita u vhona uri vhana vho tsireledzea na u londotwa .
Kha vha ambedzane nga ha tshaka dza mafhungo dzi re dza ndeme kha ḽiga ḽa ndugiselo .
Kha vha ḓivhe uri hu na phambano vhukati ha dzifigara ngauri dzo bviswa kha figara dza IDC ( dzo vhewa kha Rannda ) hu tshi khou shumiswa mbadelo dza Info Euro .
Iṅwe nḓila i nga vha fulothendeleki ;
CAPS i vha ṋea mutevhe wa Zwivhumbeo na Milayo zwa Luambo ( zwiteṅwa ) zwine zwa tea u funzwa kha gireidi iṅwe na iṅwe .
Kha vha ṅwale mutevhe wa madzangano a tshitshavha - havha ndi vhane vha vha na mukovhe vha ndeme kha komiti ya wadi . ' Vhane vha vha na mukovhe ' zwi amba vhathu , kana vhaimeli u bva kha tshigwada vhane vha vha na dzangalelo ḽenelo , kana vhane vha vha vhomakone , kana vhane vha funa zwine vha khou ita kha komiti ya wadi .
Mashangoni manzhi a bvelaho phanḓa , khethululo nga murafho i ṋaṋiswa nga vhushai , u sa bvela phanḓa , khuḓano , na mupfuluwo nga vhathu vha nga ngomu na vha nga nnḓa vhe vha sudzuluswa .
Tshiṅwe tsha zwivhumbi zwi dzhenelelaho kha idzo Komiti dza u Ṱanganedza Mulandu dzine dza tea u sedzulusa mbilaelo iṅwe na iṅwe na u topola hune milandu ya tea u livhiswa hone , u ita mushumo sa zwo lavhelelwaho .
Muvhuso u khou shuma kha u ḓadza zwidodombedzwa zwa kudzhenele ku re khagala kha mbekanyamaitele dza nḓowetshumo kha ṅwaha uno .
Musi ri tshi khou thusa nḓowetshumo dzine dza vha hone zwazwino uri dzi aluwe , ri khou dovha hafhu ra bveledza zwikhala zwiswa zwa nyaluwo na u sika mishumo .
Phaka ya Vhufhaṱazwikepe ya KwaZulu-Natal kha Vhuimangalavha ha Durban vhu ḓo vhuisa khaṋo u bva kha vhubindudzi vhuswa , mbambadzelannḓa na u sika mishumo .
Arali ndi sa ḓo zwi shumisa , hu na muṅwe muthu a re na dzangalelo ḽa u zwi dzhia ?
Ri anzela u dzula ri tshi amba nga ha vhuḓiimiseli hashu ha u lwa na tshanḓanguvhoni kha tshumelo dza tshitshavha .
U fhaṱiwa ha dzibada ho bveledza thuso ya zwa masheleni ane a ṱoḓea vhukuma kha zwitshavha zwapo zwine zwa khou ṱangana na ṱhahelelo khulwane ya mishumo na zwikhala zwa vhugudisi .
Ṱhanziela dza vhubvo , nwaha , vhuvha na tshakha ya tshimela dzo bviswaho nga dzangano la tshiofisi ḽa shango ḽine muhwalo wa bva hone .
u ṱavhanyiswa ha nyaluwo ya ikonomi yashu na mvelaphanḓa ;
Ambani na muṅwe nga inwi nga mbudziso dzi tevhelaho .
Arali ra sa davhidzana zwavhuḓi , hezwi zwi vhanga khuḓano , khanedzano na u sa pfesesana .
Ni nga kona u pfuka bada ngafhi ?
Vhalangi vha fhiraho 250 000 vha a nangwa miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe u shuma zwikoloni zwashu zwa nnyi na nnyi vho vhumbana u itela ndivho i fanaho , u ita uri pfunzo i vhe fhungo ḽa tshitshavha .
Vhuḓifari vhu si havhuḓi na vhuaḓa zwi fhungudza u bva kha nḓisedzo ya tshumelo ya phurofeshinala i ṱoḓeaho ine ya tea u iswa kha lushaka .
Tshiduna Tshisadzi Ṅwana Muungo Vhukhudo
Kanzhi , mitengo ya nyito iyi ndi i thivhelaho nga nḓila ine zwa tou nga u itela u nyamisa nyito .
Vhona u vha zwone ha mbuno kana vhuronwane ha Tswikelelo da Vhukuma dza Mbekanyamushumo dzi tshi vhambedzwa na thagethe sa zwe zwa dodombedzwa kha Mivhigo ya Kushumele ya Kotara iṅwe na iṅwe na ya Ṅwaha nga ṅwaha .
Miṱangano ya misi yoṱhe i tea u farwa u itela u topola na u rerisana nga ha thaidzo na u ḓa na thasululo .
vho tholiwa uri vha lange mavu a muvhuso ( hu tshi katelwa na mavu a Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe )
Hezwi zwi ḓo thusa kha u langa malwadze khathihi na u fhungudza vhuhoṱa na dzimpfu.
Ri ṱuṱuwedza vhakhethi vhoṱhe vho ḓiṅwaliselaho vhane a vha nga koni u khetha nga dzi 3 Ṱhangule uri vha ite khumbelo ya u khetha ha tshipentshela na IEC .
Khohakhombo ya khiredithi yo elwaho ya ndangulo ine ya elana na vharengi misi yoṱhe .
Burantshi ya Tshumelo dza Tshitshavha yo dzhena kha thendelano ya u hira na vhashumisi vha ndaka vha si vha mihasho i si ya mavundu .
Nga u pfufhifhadza , kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani vha tshi vhona u nga ndi tshiedziswa tshavhuḓi .
Mahoḽa Khoro ya AIDS yo themendela fulo ḽo ṱanganelaho ḽa u lwa na khaedu ya HIV na AIDS na TB .
Vhathu vha ṱanganedzwa uya nga tshivhalo tshine tsha nga ṱanganedzwa .
Fhedzi a zwi a thu u fusha .
( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo na tsireledzo ya muthu , ine ya katela pfanelo -
9.3 Mushumo wa vhurumelwa kha dzhango ndi maitele a thikhedzo iyaho phanḓa ya dzingu na dzhango ya u fhindula kha u tandulula dzikhakhathi , u ḓisa mulalo na vhutsireledzi , u khwaṱhisa ṱhanganelo ya dzingu , u engedza tshoṱhe mbambadzo ya ngomu Afrika na u bveledza mveledziso iyaho phanḓa ya Afrika .
Mbekanyamaitele iyi iḓo thusa kha u vusulusa ikonomi ya shango na u sika mishumo .
Muhasho wa Muvhuso wa Vundu na Wapo
Mbekanyamaitele dzi monithara na u asesa vhudavhidzano ha mbekanyamitele kha khasho .
Kha tsiko ya mvelelo ya hoyu mufhinduli , muṱa wa hawe wo sumbedzisa dzangalelo na u tikedza ngudo dzawe .
Nangani ṱhoho ya phara iyi ni bule uri ndi nga mini ni tshi Kha ri ṅwale humbula uri ndi yoneyone .
b ) Vhathu vhe vha sielwa zwigidi na / kana gulu vha dovha vha kundelwa u tevhedza mbetshelwa dza Mulayo Vhulanguli ha Zwigidi .
Sisiṱeme ya mbambedzo ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya akhaunthu dzi tshifhinga nyana dzi ḓo humiselwa murahu ṅwaha u ḓaho .
Arali vha tshi khou isa khumbelo yavho nga tshanḓa , vha fanela u badela mbadelo yo randelwaho nga kheshe .
Vhafumakadzi vha re khomboni hu katelwa vhapondwa vha khakhathi , vha vhashai na / kana vha sa shumi .
1 . Kha vha ḓadze khoḽomo ya tshamonde nga u ṅwala mathemo a ndeme a mafhungo maṅwe na maṅwe kha thebulu ya u thoma ( Mafhungo a ndeme ) .
U thoma na u bveledza vhupo ho tsireledzeaho .
Zwiteṅwa izwi zwa u vhona mbuelo na u vhona ndeme zwenezwo zwi a dzhielwa nṱha .
Afrika Tshipembe , ho sedzeswa kha u thoma u shuma nahone vhugudisi vhu khou bvela phanḓa .
Talelani maipfi a re midzi kana matsinde .
Ho no tholwa mazhendedzi fhedzi vhurumelazwivhambadzwa a vhu athu u itwa tshifhinga tshoṱhe .
Hezwi ho vha hu u itela u vhona tshikalo tsha tshinyalelo ( dzine nnzhi dzo vhonala dzo dzumbama nahone dzinga si ṱavhanye u vhonala ) kathihi na u vhona ndeme ya mushumo wa rakhonṱhiraka wa kale , zwe zwa fhedzisela zwo swikisa kha u pwashiwa ha mushumo u sa fushi .
Vhunzhi ha vhana vha livhana na u malwa zwikunwe na u ṱhukhulwa vhudzimu ha vha tshisadzini .
Kha vha ṋea milayo na mbekanyamaitele na tsumbanḓila dzine dza tikedza u shela mulenzhe ha tshitshavha kha muvhuso wapo .
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani atikiḽi ya gurannḓa .
U vusuludzwa ha vhudzulo ha vhaongi Vhuongeloni ha South Rand ho fhedzwa zwavhuḓi .
Mvelelo dza fumi na mbili dzo ṱaluswa nga Ofisi ya Phuresidennde , nahone dziminista dzi khou lavhelelwa u ranga phanḓa hezwo zwithu .
Zwi tshi itiswa nga lushaka luswa lwa lwa tshitzhili tsha corona , gabelo iḽi ḽa vhuvhili ḽo vha ḽo kalula nahone ḽo dzhia matshilo manzhi u fhirisa gabelo ḽa u thoma .
Phambani ya nyinganyito khulwane ya mbekanyamaitele dza u tshimbidza kha avho vhane vha shuma na vhuḓifari ha vhugevhenga vhu itelwaho vhathu na ndaka .
Ndi zwa ndeme u humbula uri Ndangulo ya Khombo zwazwino i nga fhasi ha Vhuvhusi ha Pfanavhanzhi .
Ṱalutshedzani mutsho .
U sumbedza vhukoni ha u fhirisela na u ṱuṱuwedza zwivhumbeo zwa vhurangaphanḓa na zwikili zwo teaho kha tshitshavha tsha lutendo tshapo .
Kutshilele kwa zwigwada zwo fhambanaho zwa ikomomi ya kutshilele - bammbiri ḽa data ya vhushai na mbeu
Ofisi dza Madzhisiṱiraṱa dzi tea u bveledza ṱhalutshedzo ya mishumo miswa kha vhashumi vhoṱhe vha re hone , u ya nga ndededzo dzo bviswaho nga Muhasho wa Ndaulo na Tshumelo ya Nnyi na nnyi .
1.2 . Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vha ḓo dovha vha rangaphanḓa vhurumelwa ha vhaofisiri na vhoramabindu vhahulwane vha Afrika Tshipembe kha muṱangano wa therisano na vhoramabindu vhahulwane vho bvelelaho vha Japan .
Kha vha ṋetshedze khophi dzo sethifaiwaho dza u redzhisiṱariwa lwa phurofeshinala dza vhathu vha re na ndalukanyo dza tshoṱhe na Khoro ya Phurofeshinala ya Mupo wo Fhaṱwaho nga Vhathu yo teaho .
Maitele a u engedza o dzudzanywa u itela vhuṱanzi ha uri mivhigo i ḓo rumelwa nga tshifhinga tshifhingani tshi ḓaho .
Ri khou tendelana na u ḓifunga uho .
Ya lushaka lwe lwa ima lwoṱhe u lwa na COVID-19 nga nḓila dzi sa athu vhonwa u bva tsha maḓuvhani a u thoma a demokirasi .
5.17. Khabinethe i fhululedza Vho Brad Binder u wina Vhugwena ha Ḽifhasi ha Moto3 zwine zwa vha zwa ndeme kha ḓivhazwakale .
( a ) kha Phalamennde , Nnḓu ya Phalamennde kana Buthano ḽa vhusimamilayo kana tshivhumbeo tsha Riphabuḽiki kana shangohaya , zwi tea u dzhiiwa sa musi zwi tshi sumba -
Tshiimo tshavho , u ya nga vhone vhane , ho engedza tshirunzi kha maitele ashu na tshiimiswa .
U konḓelela he vha hu sumbedza musi vha tshi khou ita thandela iyi hu a khoḓisea .
Vha nga swikelela hani ndango ya asima
Madalo , na u vha vhona na dziṅwe tshumelo dzoṱhe
Kha vha humbele muṅwaleli a bveveledze mutevhe wa vhathu vhane vha fanela u kwamiwa vha miraḓo ya komiti ya wadi , vha ṋetshedze khophi kha muthu muṅwe na muṅwe
Izwo nga ngoho zwi ḓo engedza nungo kha u ṱoḓa hashu u khwinisa vhutshilo ha vhathu vhashu na u vha vhofholola u bva kha vhushai , u shaea ha mishumo , na u sa shuma .
Ndi ndaka i iswaho phanḓa kha na nga u dzula kha khuḓano ya zwa mulayo , i hweswe mulandu na u sasaladzwa sa musi yo zwi ita hu na u ḓivha vhudzuloni ha u ita zwithu u sa ḓivhi .
Khabinethe i fhululedza vhoṱhe vho Nangiwaho sa Mutambi Makone wa Ṅwaha o Nangwaho nga Vhathu .
Ezwi zwi fhambana u ya nga vhaiti fhedzi ndi zwa ndeme kha kushumele kwa sisteme .
Arali vha tshi khou tea u shumisa tshithusedzi tshavho lune lwa fhira u fembedza luvhili kha awara nṋa dziṅwe na dziṅwe , kha vha wane thuso ya dzilafho nga u ṱavhanya .
U ḓo imela Afrika Tshipembe kha vhuṱambo ha Nyalunako wa Ḽinnḓa na wa Ḽifhasi .
Pulane iyi yo vha hone nga murahu ha ṱhoḓisiso dzo vhalaho dze dza itwa nga muvhuso na zwiimiswa zwine zwa si vhe zwa muvhuso dza nga ha kushumele kwa Mbekanyamaitele ya Batho Pele ya ṅwaha wa 1997 .
Vhunzhi ha poswo dzi ṱoḓa ndalukanyo na zwikili zwi shaeaho .
Vundu , naho zwo ralo , ḽi khou vhona u khwiṋisea ha u lovha ha dzitshetshe nga ngomu kha tshileludzi tshashu .
Naho vha tshi ṱhonifha pfanelo dza ḽihoro ḽivhusi dza u dzhia tsheo dzaḽo , vha a vhilahela uri ḽi tea u isa phanḓa na u shela mulenzhe sa ḽinwe ḽa vhafhaṱi vhahulu vha Afrika Tshipembe ḽi bvelaho phanḓa ḽa dimokhirasi nahone ḽi sa khethululi nga muvhala na nga mbeu .
Ndivho ya Senthara iyi ndi vhulavhelesi nga u angaredza ha zwidzidzivhadzi na tshumiso ya aḽikhoholo , kathihi na u sikiwa ha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dza u fhungudza u shumiseswa ha zwikambi .
Mbadelo dza tshumelo ino dzi ḓo bva kha muthendari .
Thaidzo i sa ṱalutshedzei ndi yauri mazhendedzi a muvhuso a thoma u lingedza u engedza mbuelo , sa zwipikwa zwi sa vhudziswi musi hu si na dziṅwe ndivho dzi re khagala .
Nyambedzano dzo livhisa kha nyambedzano dziṅwe dza thikhedzo ya ridzhini malugana na tshiwodwadze .
Vha humbelwa u sedza mutevhe ure kha siaṱari 4-5 u itela mutevhe wa maṅwalwa a ṱoḓeaho a u ṅwalisa vhaunḓiwa na ṱhoḓea dza u swikelela u vha muunḓiwa o ḓiṅwalisaho .
No vhala tshiṱori tsha phikhokho ya u vhifha ye ya shanduka ya vho naka .
Sa tsumbo tshitshavha tshi nga thoma Tshikwama u itela u kovhekanya mbuelo dza thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Mbadelo ya tshelede kha tshikwama tsha BS i dededzwa nga Thendelano ya Ndambedzo ine ya ta milayo ya mbadelo ya tshelede u bva kha tshikwama .
Dziminisiṱa dza sumbe dzo ṱangana na vhashumisani na riṋe kha zwa matshilisano nga Ḽavhuvhili u amba nga ha hovhu vhushaka na u dzula ri na fulufhelo ḽa uri ro lugela u bvelela .
Ndi vhona u nga izwi ndi maitele a u guda avhuḓi kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine ḽa khou bvelela .
( 4 ) U tholiwa ha vhathu vhanzhi kha ndaulo ya muvhuso nga u tevhela mitheo sa zwe zwa vhekanyiwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka , a zwo ngo thivhelwa fhedzi mulayo wa vhusimamilayo u tea u langula u tholwa ha vhushumeli ha muvhuso .
Tshishumiswa tsha 6 : Zwishumiswa zwa vhuṱoḓisisi malugana na tsaukanyo ya mbeu na asesimennde ya zwa u tshilisana
Hu katelwa sibadela , u bebela hayani na kha yuniti dza u bebela
Siṱudio tsha khasho tsho fhelelaho tsha lubuvhisia tsha didzhithala na khethekanyo kha mavundu na mazhendedzi a muvhuso .
Bindu ḽa muṱanganelano kana tshumisano ndi nyanḓano ya vhathu vhe vha tou ḓiṋekedzela vha ṱanganelana fhethu huthihi u itela u fusha ṱhoḓea dzavho dza zwa ikonomi , matshilisano na mvelele na zwine vha zwi funa nga kha u vhumba bindu ḽa muṱanganelano nahone ḽine ḽa langwa lwa dimokirasi .
U shumisa mutevhe wa zwi re ngomu buguni / maṅwaloni , indekhisi na nomboro dza masiaṱari kha u wana mafhungo matsivhudzi .
Khoro i fanela u ita nzudzanyo dza ndaulo dzo teaho u itela uri Komiti dza Wadi dzi ite mishumo nga nḓila yo teaho .
Tsumbo nyangaredzi vhukuma i ḓo vha muelo wo anganyelwaho wa u wa ha ikonomi , nga maanḓa muelo wa tshivhumbeo wa u wa u thivhela u dzhia sia .
Themamveledziso dzine dza swikelelea na u shuma zwavhuḓi .
Mbekanyamushumo ya mveledziso ya themamveledziso yo vha tshiko tsha ndeme tsha u guda ha muvhuso . Ṅwaha u tshi ya phanḓa , ri ḓo shumana na thandela nnzhi dzo ḓivhadzwaho nga PICC .
Puḽane iyi i ṱalutshedzwa afho fhasi :
Zwi tou vha khagala uri u itela uri vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vha ḓifhelwa nga dakalo ḽi ḓiswaho nga ikonomi i aluwaho , hezwi na maṅwe maga , zwi ḓo tea u fhelekedzwa nga mbekanyamushumo yo khwaṱhaho u shumana na khaedu dza Ikonomi ya Vhuvhili .
Kha sekhithara ya tshipholisa , vhukoni ha tshiimiswa ha u ita ṱhoḓisiso , u sengulusa , u bveledza na u ṋekedza khoso dza vhugudisi na mbekanyamushumo , a vhu nga lingana .
Thabulu ya 10 : U pulanela fhethu ha miṱangano ya u rwela ṱari ( tsumbo )
Kha vha ḓivhe hezwi : A vha nga iti ndingo ya u ḓiraiva .
EU i shumisa sisiṱeme ine ya vhidzwa sisiṱeme ya mutengo wa u renga vhubindudzi .
11.4.4 U ṱoḓisisa , na u vhiga kha DG kana kha vhurumelwa kha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho maitele a u pfuluwa .
Ndi nnyi ane a vha na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya , nahone ndi tshikhala tsha tshifhinga tshingafhani ?
Ri ḓo isa phanḓa na u vhona uri muvhuso u dzhenelela thwii kha zwa migodi .
Nḓivho , zwikili , vhugudisi na vhukoni vhu ṱoḓeaho : Nḓivho ya mulayo na mbekanyamaitele zwi elanaho na vhuendi ha tshitshavha .
Vhathu vhane vha ḓo thuswa kana vha vhuyelwa nga thandela
U ṱanganya mafhungo a tshi shumisa maṱanganyi , tsumbo , na , fhedzi , ngauri , na maṅwe .
Maitele a vhukwamani na tshitshavha nga ha zwiṱirathedzhi izwi kha dziṅwe nyimele ho no thoma nahone hu ḓo engedzea musi ri tshi vho sendela tsini khunyeledzo .
Ndi ngazwo tsumbanḓila ya tshanduko kha tshumelo ya nnyi na nnyi i " tshumelo kha vhathu " . '
Tshipiḓa tsha shango a tshi na tshithu .
Ndi yone thimu i yoṱhe ye ya tamba miṱaṱisano yoṱhe ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA , he ḽa bveledza vhatambi vha maimo a nṱha vha ngaho Pelé na Ronaldinho .
2.4 Khabinethe yo tendela mukumedzo wa Thendelano ya Matshimbidzele o Engedzwaho kha Mbambadzo , Mveledziso na Nyanḓano vhukati ha Tshitshavha tsha Yuropa na Miraḓo ya Mashango ayo kha Phalamennde u itela thendelano .
Nga 2005 , vho ḓo tholiwa sa Muambasada wa Afrika Tshipembe ngei Germany .
CBP ndi tshumisano vhukati ha vhashelamulenzhe vhoṱhe .
Vhahumbeli vha re na tshenzhelo vha ḓo dzhielwa nṱha .
Vhafariwa vha nga si dzhene kha dzikonṱiraka - ndi vhathu vha re nnḓa fhedzi vhane vha nga kona u ambedzana , vho ralo .
Mveledziso , u pulana na vhugudisi ha vhashumi .
Khabinethe i khwaṱhisedza uri mutheo wa nḓila ya nyaluwo khulwane na mveledziso ya ikonomi ya matshilisano wo no vheiwa .
Phambano dzi elanaho na thendelano i ne Tshikwama tsha vha nayo na Star Award Micro Systems ( Pty ) Ltd , he muhweleli o vha o fhiwa mushumo .
5.3 Mushumo wa u khwiṋisa matshilo a vhashumi vha migodini u khou bvela phanḓa .
Hezwi zwi anzela u katela masia ane khao veḽosithi ya kharenthe ya vha fhasi kana ha vha ho tsireledzwa kha magabelo .
Nga Nyendavhusiku , 2009 , Khabinethe yo tendela maano a vhuṱali a u rembulusa zwithu kha mivhuso yapo .
Thendelo ya vhathu I swikisa kha u humbula ḓivhazwakale , ngauri nḓila kana tshiimo tshine milaedza ya bveledzwa ngayo ( matshilisano , poḽotiki , mvelele kana ikonomi ) zwivha zwa ndeme .
Musidzana o pwasha fasiṱere .
Nga Nyendavhusiku mahoḽa , Khabinethe yo bvisa mvetamveto ya Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Pfanelo dza Vhuholefhali uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Khumbelo ya phasipoto ya tshiofisi na ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe dzi nga itwa nga tshifhinga tshithihi arali vha sa koni u lindela .
Musi ro vhona mutevhe wa zwiwo zwe zwa swikisa kha vhuimo ha zwino havho , a ri ngo maanḓafhadzwa nga lwa mulayo u humisela murahu u pandelwa havho , he ha thoma u shumiswa nga tshumiso ya mulayo .
Hezwi zwi ḓo konisa Afrika Tshipembe uri ḽi vhe na vhalwadze vhanzhi vha re kha dzilafho .
Zwikonḓisi zwihulwane kha muhasho zwo vha zwa u shayea ha vhukoni ho teaho ha u langa maitele a vhupulani ha ndeme , na nḓila dza kuvhigele dzo ṱangananaho na maga a vhulavhelesi na tsenguluso .
Muthu a nga lavhelela data ya vhukale uri i sumbedzwe kha iṅwe data , u fana na data ya tshiimo tsha mbingano kana mushumo .
Ndeme na mitheo ya Batho Pele ndi zwone zwi vhumbaho Luswayo lwa Shango luswa .
Kha nzulele ya zwino , vhushaka ha vha mbeu dzi sa fani a si hone hu hoṱhe fhedzi .
Mikano iyi yo dzhiela fhasi tshoṱhe na nga u ḓiimisela mushumo u itwaho nga zwiimiswa zwa matshilisano kha tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe na u vhona uri zwi a tshinyadzwa .
Ṅwaha uno u dovha wa swaya miṅwaha ya 30 ubva tshe ha vha na mabulayo a tshiṱuhu ngei Gugulethu Seven nga mapholisa a tshiṱalula nga Ṱhafamuhwe 1986 .
Migwalabo iyi i tou vha khagala uri i dzinginya uri hu na tshiṅwe tshithu huṅwe fhethu tsho khakheaho vhukuma nahone tshi tea u khakhululwa zwino vhudzuloni ha nga murahu .
Nḓila iyi i ḓisendeka nga u kombetshedza u itela u wana mvelelo dzo fhelelaho .
Zwi tshe zwo ralo , u gonya ha khirikhethe ḓoroboni zwi khou vhonala .
Ni nga ita mini arali ho vha hu inwi ane a khou shengedzwa ?
Khothe i ḓo khunyeledza adopsheni na maṅwalo a khothe a ḓo rumelwa kha SACA u itela u khwaṱhisedzwa na u ṅwaliswa ha adopsheni .
U itela u vhona uri philiphili i khou khokhana kha phuphu ya maḓi , vhuvha ha thempheretsha na ha muṋo zwi tea u pimiwa vhunga u tsitsikana ha maḓi a lwanzhe hu tshi itiswa nga izwi vhuvhili hazwo .
U shuma kha tshifhinga tsha Ndayo dza Tshumelo ya Nnyi na nnyi ntswa , nahone izwi zwi ḓo sumbedzwa nga u vhumbwa na vhutumbuli ha kudzhenele kha Tshumelo ya Nnyi na nnyi .
Nga uri ikonomi yashu ndi ṱhukhu na uri yo vulea , iya kwamea kha mveledziso hedzi dzoṱhe .
Muvhuso u khou dovha u ṱoḓa u vhona bannga dzi tshi thusa mabindu maṱuku uri a aluwe , na u lambedza na u alusa sekithara ntswa na dza kale .
Mishumo ya ndaulo zwa zwino ho no vha vhuḓifhinduleli ha vhashumi vha ndaulo .
8 . Vhuimo ha Khabinethe kha Mafhungo a Zwino
1.3 . Khabinethe i fhululedza madzangano a vhashumi na nnḓu dza vhupo ha migodini kha u shumisana na muvhuso u vusuludza sekhithara ya migodini , ine ya vha ṅwongo wa ikonomi yashu nahone i humbela madzangano oṱhe u thoma zwe a fulufhedzisa .
Mutumbu Bulani uri ho bvelela mini musi tshiṱori tshi tshi ḓa vhukati .
Vhashelamulenzhe vha isa phanḓa nga u fhindula mbudziso na u ḓadza thebuḽu .
( c ) -Buthano ḽa lushaka , zwi fanela u vhalwa sa vhulivhisi kha vhusimamilayo ha vunḓu
Hu khou itwa vhubindudzi kha maongelo mararu mahulwane nga Muhasho wa Mutakalo .
Nga nnḓa ha hune ṱhanganyelo ya tshelede ya ṱoḓea kana hune ṱhanganyelo dza zwenezwo dza vha dzo sumbedzwa , mukonṱiraka u ḓo dzhenisa phimo yo teaho kha kholomu ya phimo ya Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa ḽa tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsho vhewaho kha shedulu .
Arali mulandu wa ya khothe , vha nga lavhela zwi tevhelaho :
Mabindu ashu o khwaṱhesa , a khou vusuludzea nga u ṱavhanya , hu tshi ṱoḓwa zwikhala zwiswa ho livhanwa na zwi konḓaho .
Hedzi nṋa dzi wela fhethu huthihi u bva dzi tshi ṱangana dza vhumba muthu o fhelelaho .
Mushumo wa thendelano iyi ndi u ṱanziela u ḓigana kha phurogireme zwine zwi ṱoḓa uri , kha zwiṅwe zwinzhi , u shela mulenzhe ho fhelelaho kha mushumo ya zwa pfunzo na ya mushumoni khathihi na u uri hu na u tevhedza mbekanyamaitele na maitele a zwithu .
Zwitshavha zwi topoleaho zwa vha re na dzangalelo vha re na vhuimo ha u ima kha tshitshavha na zwo sedzwaho zwo ṱalutshedzwaho zwavhuḓi zwi re na tshumisano na masipala nahone zwi vhonalaho ndi zwa ndeme .
Zwifhaṱo na fhethu ha u ḓimvumvusa ndi zwithu zwivhili zwa tshikolo zwine zwa dzhia tshikhala .
Ho ṱuṱuwedzwa u lavhelesa nyelela dza malaṱwa , u itela u ṋetshedza nḓivhiso ya ndeme kha vhupulani ha vhukoni ha kufarelwe kwa malaṱwa na u laṱa malaṱwa ;
Thendelano i dzhiela nṱha dzanganlelo ḽa nwana na u ṱoda u thivhela u tswiwa , u tambudzwa na u rengisa na u dzhia vhana nga khani .
3.7 . Khabinethe i ṱanganedza u ṋangiwa lwa tshifhinganyana ha vhomakone vha 25 nga sekithara ya phuraivethe vhane vha ḓo thusa Themamveledziso ya Afrika Tshipembe kha u ḓisa thandela dzo dzudzanywaho uri dzi khunyeledze mafulufhedziso adzo .
Ahuna nomboro ya thendelo u thoma kha dzilafho ḽa onkhoḽodzhi na u valelwa .
A hu na vhudavhidzani ho livhiswaho kha mushumi ane a vha na mbilaelo na dziEA malugana na u lenga u khunyeledza zwililo .
Tshivhalo tsha vhaofisiri vha zwa vhuendi tsho ḓitika kha ṱhoḓea ya fhasisa .
Hu thomiwe maga a u leludza u swikelelwa ha idzi ndivho na zwipikwa .
Vhalani fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ni kone u khaḽara tshifhaṱuwo tsha Ee kana tsha Hai .
A huna tshifhinga tsho tiwaho kha u shumana na khumbelo .
Nga u ralo ndi amba uri hezwo zwo vha zwi hani vhuṅwe vhuleme hukene musi vho ḓa u tevhedza nga vhuḓalo Buthano ḽa Geneva .
Fhedziha , ho dovha hafhu ha vha na u thomiwa ha vhunzhi ha khamphani dza vharema dza " mafanedza " dze dza thomelwa uri dzi ḓo thendara , na u langa thandela fhedzi dzi tshi tou vha na zwishumiswa zwi si gathi .
Ndi maraga wa vhathu vha fhiraho biḽioni nthihi na uri u khou aluwa nga u ṱavhanya .
Vhalwadze vha re na HIV na AIDS vha re hone vha na u kavhiwa nga vhulwadze milomoni na tshaka dzo fhambanaho dza ṅwatela .
Kha vhupo havhuḓi fhethu ha nnyi na nnyi hu ṱalutshedzwa nga zwifhaṱo na zwiṅwe zwipiḓa zwine zwa ṱalutshedza tshikhala , zwine zwa nga sa mbondo na kuvhetshelwe .
U fhaṱa mafhungo hu tshi shumiswa ḓivhaipfi yo fhaṱeaho hu tshi itwa foniki .
Muvhigo u dovha wa sumbedza uri muofisiri o fhindula nga u rwa mufariwa nga feisi hune u bva afho muofisiri ngae o mu thusa kha u vhona uri mufariwa vha kone u mu langa .
Zwipiḓa zwa ndeme zwa tshanduko zwo vha musudzuluwo wa u itela mavhusele avhuḓi ane a vha thikho ya demokirasi ntswa .
Ri a dovholosa hafhu uri a hu na zwililo zwine zwa tendela khakhathi na u tshinyadzwa ha zwifhaṱo .
U topola zwipiḓa khazwo fhelelaho , ( tsumbo : u sumba na u amba madzina a zwipiḓa zwa muvhili )
Ngeno tshivhalo tsha mbuelo ya mundende 2,5-miḽiyoni nga 1999 , nga 2008 hezwi zwo gonya u swika kha 12,4-miḽiyoni .
Tshitshavha tshi nga dzhia pfanelo idzi na u dzhielwa nṱha uhu arali vhashumeli vha sa shumela zwavhuḓi tshitshavha .
Zwoṱhe zwo dzinginywa nga tshithihitshithihi , hu na miṅwe mishumo khamusi yo engedzwa nga murahu .
U ṱhaḓula kha zwenezwo kha vha dzhie phindulo dzi si nngana dzi no bva kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe vha ye phanḓa kha tshigwad tshi tevhelaho .
Ho badelwa masheleni maṱuku kha mashango a Yuropa Vhubvaḓuvha , hu tshi katelwa na ndiliso ya zwipondwa zwa maedza a zwa mishonga e a itwa nga Manazi .
Ndugiselo dzi nḓilani tshoṱhe u itela u langa tshanduko dza tshiimiswa nga mulandu wa nymbedzelo yo engedzeaho kha ndangulo ya mveledzazwiwo na ndangulo ya thundu .
Sekithara idzi dzi katela tshumelo dza u tshimbidza bindu dza ḽifhasi , kutshimbidzele kwa zwibveledzwa zwa vhulimi , u dzheniswa ha zwithu zwa thekhinikhala , u lugisa na u ṱhogomela na zwikhala zwiswa zwo ṋetshedzwaho nga kha ikonomi ya didzhithala na Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa .
Foramu yo ḓo vha ya shuma u khwaṱhisa maano a dzitshakhatshakha a saintsi a Afrika Tshipembe , vhuḽedzani ha vhutumbuli na thekinoḽodzhi .
Ndi ṱorokisi ḽifhio ḽi re na zwipuka zwinzhisa ?
Vhaongi vha tea u dzulela u sumbedza ṱhonifho na u dzhiela nṱha vhaṅwe , u vha vhathu vha vhukonani na u ṱuṱuwedza .
Mishumo ya themamveledziso na nḓisedzo ya tshumelo zwi ṱoḓa u shumisana zwavhuḓi u ṱuṱuwedza vhukoni , mishumo na mveledziso ya ṱhanganelo .
Muvhuso wa vunḓu ḽa Mpumalanga wo dzinginya Mulayotibe wa u Fhelisa Vhuloi u tshi khou lingedza u fhungudza khakhathi dzi kwamaho zwa vhuloi kha vunḓu .
Arali vha na muhumbulo une wa vha wavho wa zwo bulwaho afho nṱha , vha nga si kone u wana tsireledzo yawo .
Tshivhalo tsha vho kuleaho nungo ya u ṱoḓa mushumo tsho gonya nga 201 000 ( 6,9% ) vhukati ha kotara mbili , hu na tshivhaloguṱe tsha 164 000 ya vhathu vhane vha khou dzhenela kha zwa ikonomi yashu .
Bono : U ita uri Gauteng ḽi vhe senthara ya maimo a nṱha ya vhurangeli ha nḓowetshumo ya fiḽimu na theḽevishini .
Sa zwe zwa sumbedzwa kha musaukano wo fhiraho , Afrika a ḽo ngo thivhelwa kha vhurangeli ho dzingindelaho uri ḽi shume ndivho yaḽo ya poḽotiki na ya ikonomi .
Zwi fanaho , vhubvanyelelo vhu tshimbileaho vhu nga ṱoḓa u fhungudzwa hune ha sa vhe na ndavheleso yavhuḓi na nḓila dzi nga dzhiiwa sa dzi songo tsireledzeaho .
Zwiko zwa masheleni a nnyi na nnyi zwo fhambana ; zwi tshi bva kha thuso ya vhalambedzi yo fhungudzeaho ; na mitengo ya u hadzima ya vhuḓivhusi u itela sekithara dza phuraivethe uri dzi swikelele pfuma ya mashango a nnḓa .
Hu tea u dovha hafhu ha sedzwa kha muvhigo wa dzilafho we wa itwa nga muṅwe wa madokotela vho ṱhaṱhuvhaho vhaṅwe vha zwipondwa vhusiku honovho .
Khwiniso iyi kha mvelelo dza odithi ya dzimasipala yo vha hone nga murahu ha Mbekanyamushumo ya u Humela khazwa Mutheo , Operation Clean Audit , vhurangaphanḓa vhu konaho u dzhia tsheo , khwinifhadzo ya ndangulo ya masheleni na mashumele na u kona u vhulunga dzirekhodo .
Tshiimo tsha zwino tsha zwikolobulasi zwapo ndi mafhungo a vhilahedzaho .
Zwi a konadzea u isa phanḓa na mulandu hu si na ḓologi hune vhoṱhe mutshutshisi na madzhisiṱiraṱa vha vha vhe kha ndangulo ya luambo lwa muhwelelwa na ṱhanzi , fhedzi kha zwikolobulasi zwiṱuku na fhethu ha mahayani hu re nnḓa zwine hezwi a zwo ngo ḓowelea .
U fulufhela uri Afurika Tshipembe ndi ḽa vhathu vhoṱhe vhane vha dzula khaḽo , ro ṱanganelana naho ri sa fani .
9.3.3 Rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi dza tshiimiswa tsha phuraivethe dzi nga dovha dza itwa uri dzi wanale , u ya nga tshiteṅwa 52 ( 1 ) tsha PAIA , fhedzi hu si lwa khombekhombe u ya nga phara 9.3.4 ire afho fhasi .
U nwiwa ha biya ho gonya vhukuma u bva tshe ha vha na mbofholowo ya maraga wa zwikambi wa Turkey na u dzhenelela zwiṱuku kha mbalombalo dza tshitshavha ( hune ha vha ho ḓalesa tshitshavha tsha vhaswa ) na u engedzea ha vhaendelamashango .
Naho zwo ralo , sa vhaofisi vha zwa mutakalo , fhano hayani na kha ḽifhasi , ri kha ḓi vhilaedziswa nga mpfu dzo bvelelaho u swika zwino ( kha ḽifhasi ḽoṱhe 0,8% na Afrika Tshipembe 0,1% ya vhathu vho kwameaho ) .
U ya nga mithelo , masipala u tea u lavhelela mbuelo nnzhi .
Ni ole tshifanyiso kha tshikhipha u itela u sumbedza zwine na ḓo vhona .
Muvhuso , wo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na zwa Sialala ( CoGTA ) , u khou shuma na Zwiimiswa zwa Vhurangaphanḓa ha Sialala na vhoṱhe vha kwameaho u vhona uri khalaṅwaha ya mirundu ya 2016 a i khou vha na " dzimpfu " zwine zwi khou tshimbidzwa nga kha thero - " Ri Funa Sialala Yashu , Ri Takalela Matshilo a Vhaswa Vhashu " .
Masipala wa Nelson Mandela Bay wo livhanya mbekanyamushumo dzawo u itela u vhona uri hu na u sikwa ha mishumo ya khwine , themamveledziso na mveldziso ya ikonomi tshitshavhani , khathihi na ndangulo ya mupo .
China , naho hu na u thivhelwa kha vhavhambadzi vha phuraivethe , ḽo vha ḽi tshi khou tendela tshanduko kha mitengo ya dzitshaka uri i sumbedzwe lwo fhelelaho kana lu songo fhelelaho kha mitengo yapo , mafheloni a 2007 .
Musi ri tshi amba nga haya mafhungo , u a fhindula .
Thendelano i na tshivhalo tsha zwithu , hu tshi katelwa na : U bvisa masheleni u itela mveledziso ya dzithandela ; U ḓivhofha kha tshanduko dza sekithara ; Muhanga wa u lifha mbilo nga sekithara ya tshitshavha ; na u ḓikumedzela u Fulufhedzea nga Vhaofisiri Vhalangi Vhahulwane .
Khomishinari a nag ṱanganedza khumbelo yo ṋetshedzwaho nga murahu ha phimo ya tshifhinga tsho randelwaho tsha vha tsho fhela nag zwo sumbedzwaho .
u vhala ha tshigwada hu na u sumbiwa nḓila
Mulanga Dzulo , ri dovha ra tenda zwo khwaṱha kha tshumisano na miṅwe mihasho musi ri tshi khou ita mushumo we ra fhiwa wone .
Pfanelo u ya thendelela u valelwa nga ndaulo ya dzingu kha Transkei ḽa kale yo wanala i si yavhuḓi ho sedza maitele .
Ndima iyi i ḓo sedza kha tshaka dzo fhambanaho dza vhulavhelesi , ho no ṋetshedzwaho kha ndangulo ya vhafariwa u itela u tevhedza milayo yo bulwaho afho nṱha ya UN na maṅwe makumedzwa o ḓadziswaho .
Izwi zwi malugana na mveledziso ya dzinnḓu kha vhathu vhane vha vha zwipikwa zwa maraga .
Kha vhunzhi ha vhathu , zwe zwa bvelela phaḽamenndeni zwi amba tshinyalelo khulwane vhukuma kha shango ḽashu .
Kha u ita ngauralo , vho ita vhukhakhi vhu sedzuluseaho .
Kha vha ṋee ICD zwidodombedzwa zwi tevhelaho :
18 Mutukana we a vhidzelela e " tshiendatshikhalani ! " 38 U tamba ḽitambwa ḽi no amba nga tshiṱori .
Muiti wa khumbelo ane o swikelela ṱhoḓea u ḓo lavhelelwa u ṱolwa lwa u itela tsireledzo nga Tshiimiswa tsho teaho .
Ri vhidza vhoṱhe vha kwameaho uri vha fhe tshikhala Khomishini ya Vhuṱodisisi kha zwa Ndambedzo ya Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi tsha u penndela mushumo wayo .
Ari nga badeli mbilo dza tshumelo dza ndondolo ya mutakalo dze vhone kana vhaunḓiwa vhavho vha dzi wana nga murahu ha datumu ya u ṱutshela Tshikimu .
Kha nyito dziṅwe na dziṅwe hezwo zwi nga ṱoḓa vhuṅwe vhulambedzi , ri ḓo vha ri khou sedza kha mbadelo dza u tou ḓithauba .
Kha vha ṅwale vhurifhi ha u ṱuṱuwedza khumbelo u ya kha Mulangi : Tshumelo ya zwa Zwifuwo .
Nga u angaredza , hu na u phaḓalala ha khanedzo nga tshitshavha kha zwa u fhiswa ha malaṱwa , khathihi na u dzula ha malaṱwa manzhi o laṱwaho na zwileludzi zwa kufarele kwa malaṱwa kha vhupo ha zwitshavha zwa ḓoroboni .
Izwi zwi ṱoḓa ṱhuṱhuwedzo ya nṱha ya vhunzhi ha zwithu u fhirisa zwo ḓoweleaho nga fhasi ha modele u re hone zwino wa mveledziso ya kudzulele .
Ndi zwa ndeme uri vhone vha dzulele u ṱola maṋo .
Netiweke yo " vuleaho " , kha ḽiṅwe sia , i na sisiṱeme ya ṱhumo dza u fhambanyisa vhuṱhogwa maimo a dzhenelelanaho zwavhuḓi .
Hedzi tshumelo dzi dovha hafhu dza ṋetshedza tshumelo dza dzilafho ḽa muyani na dza dzilafho ḽa phuluso .
Ndo ya ofisini dzavho uri ndi wane masheleni anga he muṅwe mufumakadzi ane a pfi Julie a mmbudza uri vha kha ḓi vha vho lindela masheleni u bva huṅwe .
Mbuelo dza tsireledzo ya matshilisano dzi elana nga nḓila i songo tewaho na mbadelo dza mushumi .
Kha mbingano ya sialala ri ṱoḓa afidevithi i bvaho ka muraḓo muhulwane u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli kha munna kana mufumakadzi uyo .
U dzhenisa zwiteṅwa a hu nga ḓo dzhiiwa sa themendelo ya luṅwe lushaka .
Mulayo wo itelwa " u ṋea pfanelo dza Ndayotewa na dza u swikelela mafhungo maṅwe na maṅwe o farwaho nga Muvhuso na mafhungo o farwaho nga muṅwe muthu ane a khou ṱoḓea u ita mushumo kana u itela tsireledzo ya pfanelo dziṅwe na dziṅwe ; na u ṋetshedzelwa mafhungo a elanaho " .
Thusedzo i bva kha mutheo une wa vha hone zwino wa ṱhoḓea na ṋetshedzo ya fulufulu ḽa shango na pfanelo dza shango dza dzitshaka kha maimo a vhubveledzi a fhasisa .
Sa tsumbo , zwiteṅwa izwo a zwi tendeli u tevhedzwa ha dandululo .
Khoro ya Vhueletshedzi ya B-BBEE i ḓo shumisana na Tshigwada tsha Mushumo tsha Phurofeshinaḽa tsha Muphuresidennde , tsho thomiwaho nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , u vhona uri mafhungo a kwamaho dziphurofeshinala dza vharema a khou lugiswa .
U bula mulaedza wa Tshikhriste kha nyimele .
Nga murahu ha u dalela Balfour , ro rumela miraḓo ya ṱahe ya dziminisiṱa u dalela vhupo uvho u amba nga ha mbilahelo dzo bviselwaho khagala vhadzulapo .
Siaṱari iḽi ḽi ṋekedza mafhungo nga ha u shumisa webusaithi , zwi re :
Arali muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru a sa takaleli tsheo yo dzhiwaho nga Muofisiri wa Zwamafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo wa sia ḽa muvhuso wa lushaka , vunḓu kana wapo , muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru u na pfanelo ya u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani uya nga tshiteṅwa74 ( 1 ) kana ( 2 ) tsha PAIA .
Poswo dzi re afho fhasi dzi khou dovha hafhu u itelwa khunguwedzo hu na ṱhoḓea dzo khwiniswaho .
Maele a khorido a tshimbilelana nga nḓila yo leluwaho na phatheni dzi re hone dza Afrika Tshipembe dza tshumiso ya mavu a ḓoroboni .
Zwi vha zwi tshi amba uri uyu muthu o ṋewa ndaela ya uri a ite nyito ya u vula mulomo ha pfala ipfi ḽi tshi ita miungo .
U sumbedzisa ho fhelelaho hu kha Tsumbanḓila ya AICDD .
Minerala wa beriḽi ( siḽikheithi ya mutale wa muvhala wa muora na aḽuminiamu ) kha tshivhumbeo tsha minerala wa emerald kana matombo a beriḽi .
Tshiṱatamennde nga u uri ndi mvelelo dzifhio dzine masipala wa khou ṱoḓa u dzi swikelela , tsho bviswa .
Mitshini , madzembe na mbadelo dza mushumo zwo ṋetshedzwa sa ṱhanganelo .
U tenda kha zwa vhuloi na maitele a ngaho eneo ndi zwa kale u tou fana na mathomo a vhutshilo ha muthu .
U kundelwa ha vhashelamulenzhe kha u ṱalusa khathihi na u khethekanya fhethu ha vhuḓifhinduleli nga nḓila ine ya vha khagala .
Muṅwaleli wa Vhupileli o eletshedza Komiti a yo Ṱanganelaho ya Tshifhinga tshoṱhe ya Vhupileli nga Musumbuluwo heino vhege uri Minisiṱa wa Vhupileli ha khou langula mafhungo a muhasho wawe .
Muhasho zwino wo thoma na vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha motshari ya dzilafho na zwa mulayo .
Nḓila ine vhathu vha kwamea ngayo - tsumbo zwine ra ḽa , ambara , ita , mitambo ine ra tamba
Hu na zwibogisi zwi no lingana ?
Foramu dza Vhaimeleli vha IDP dzo vhumbiwa u itela u leludza u dzhenelela ha tshitshavha nga u angaredza kha mveledziso yo ṱanganelanaho .
Minisṱa wa Zwiko zwa Minerala , Vho Gwede Mantashe , vha khou lavhelelwa u imela muvhuso kha tshumelo ya tshihumbudzo tsha vhashumi avha ine ya khou ḓo vha hone vhege yeneyi .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ṋetshedza Muḓivhalea Mbulungo yo Khetheaho ya Tshiofisi : ya vhuimo ha Khethekanyo ya 1 , ine ya katela zwipiḓa zwa ṱhonifho ya mmbi .
Vhatshi khou shumisa aya maipfi a ndeme , vhashelamulenzhe vha fhaṱa tshitatamennde tsha bono .
Mafhungo a Nyimele dza Mulayo wa Kushumele ( BCEA ) a nga ṱumanywa na phambano dza u pandelwa zwi songo tea na phambamo dza u fhungudzwa mushumoni zwi songo tea kha CCMA .
Ri songo tou vha vho fusheaho tshoṱhe , kha u bvelela uhu .
Nga awara dzo randelwaho dza u voutha u itela khetho , ahuna muthu ane a nga phirintha , u ganḓisa kana u phaḓaladza kana u phaḓaladza mvelelo dza u khetha huṅwe na huṅwe ha u fhedzisela dzo dzhiiwaho kha khetho idzo .
2.2 . Hedzi nḓivhadzo nga nyanḓadzamafhungo ndi dze dza bvisela khagala vhuḓiimiseli ha muvhuso kha zwa u thoma u shumiswa ha zwipikwa zwo livhiswaho kha u khwinifhadza matshilo a vhathu nga u bveledza nyimele dzo teaho kha zwa u sikwa ha mishumo .
I katela nḓila khulwane dza asisimennde dza u pima khwaḽithi kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa saikili ya thandela .
Ni talele nga fhasi mapfanisi a re kha vhunzhi .
Masipala wa Prince Albert u na vhuḓifhinduleli ha tshumelo dza maḓi khathihi na dza maḓi a mashika henefho ngomu kha vhupo vhu re fhasi ha ndango yawo .
Muvhuso wa vundu wo ḓikumedzela u fhaṱa dzingu ḽa ḓorobo ya Gauteng ḽo ṱanganelaho ḽo vhumbwaho nga vhuthihi ha matshilisano na ikonomi yo katelaho .
U kuvhanganya , u saukanya , u dzudzanya na u ela mafhungo nga vhuronwane .
U sedzulusa pulane dza mveledziso ṅwaha nga ṅwaha u khwaṱhisedza uri vhuthathazwitshili , mutakalo na tsiravhulwadze zwo dzheniswa kha pulane .
Ṱhoḓisiso idzi dzi nga farwa nga muraḓo wa vhuraru o tholwaho nga thendelano ine ya vhofha vhukati ha Miraḓo yo dzhenelaho Thendelano .
Khabinethe i tikedza u thuthekanyiwa ha kiḽasiṱa ya zwiṱoko zwa zwiṱhavhane zwi tshi tshimbilelana na Thendelano .
Ro swika kha hetshi tshiṱirathedzhi u tshi shumisa nga kha therisano dzo khwaṱhaho na ḓivhazwakale ya tshiimiswa .
Hu na u laula hu songo linganelaho kha nyendedzo ya malaṱwa a re khombo .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u tsela fhasi zwihulwane ha zwiwo zwa u kavhiwa nga COVID-19 zwe zwa rekhodiwa kha ḽa Afrika Tshipembe kha vhege dzi si gathi dzo fhiraho nahone i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe vho teaho uri vha bvele phanḓa na u haelwa , zwine hezwi zwa ḓo thusa kha u thivhela u lwala lwo kalulaho , u valelwa vhuongeloni na lufu .
Arali munna a tshi ṱo ḓa u vha na muṅwe mufumakadzi nga mbingano ya tshirema , u tea u ya Khothe Khulwane u wana ndaela ine ya ḓo langa thundu dzawe .
( ii ) ndangulo yo dziaho ya vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe u vhonana na mafhungo oṱhe a welaho fhasi ha muvhuso wa vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe " , na
U ḓidzhenisa lu so ngo fhelelaho kha vhathu - vhathu vho nothaho vha dzulela u shumisa zwikhala zwa nnyi na nnyi nga nḓila i dzulelaho u itea , nḓila ya u tou dovholola , nga maanḓa nga matsheloni na nga masisiari , musi hu na tshedza na musi mbambe i fhasi u itela u dzula na vhaswa na vhana .
Tshitshavha tshi tea u ḓivha uri ndi nnyi ane a vha na vhuḓifhinduleli ha zwifhio .
Zwi tevhelaho ndi milayo ya tsumbanḓila ya u khwaṱhisa vhudzulo ha zwitshavha na ha vha re vha miholo ya vhukati :
U livhisa vhushaka kha sekhithara dza ndeme khulwane na ya vhukati : Zwa u vhumbwa ha vhushaka na ndingedzo dza tshumisano ngomu kha sekhithara ya phuraivethe zwi tea u livhiswa kha zwithu zwi engedzaho ndeme ya zwivhambadzwa zwine khazwo ha vha na zwivhuya zwi lwedzanaho nahone zwine zwa nga vhuelwa u bva kha vhubindudzi ha sekhithara ya phuraivethe nga u angaredza .
Tshivhalo tshi dovha hafhu tsha sumbedza u shela mulenzhe nga huhulu he ha itwa nga Muvhuso kha ikonomi .
Vhadzheneli vha shuma tsumba dzi re afha fhasi dza uri KPI dzi swikelela hani ṱhoḓea dza mulayo .
U londolwa ha zwishumiswa zwi shela mulenzhe zwihulu kha tsenguluso dzone dza vhukhwiṋe ha maḓi , zwine zwi nga kwama lu si lwavhuḓi u tevhedzwa ha mashumele a vhukhwiṋe ha maḓi .
Vhege yo Sedzaho kha Imbizo ya Lushaka i ḓo vha hone fhasi ha thero ine ya ri :
Nyimele ya u thoma i kuvhanganya mbekanyamaitele dzo livhiswaho kha u takusa phimo ya nyaluwo ya vhubveledzi , ngeno hu uri ya vhuvhili i tshi engedza mbekanyamaitele dzo tou lavhelesaho na kha u gonya ha mishumo .
Mutevhe wa tshipiḓa tsha vhu 15 )
u nweledza tshiṱori .
Khanḓisamafhungo ya nga Nnḓa yo tendelwa u shumiswa ho sedzwa nzudzanyo ya bindu yo bveledzwaho , fhedzi nga ṅwambo wa u fhimiwa ha mugaganyagwama maitele a tshumiso o ḓo thudzelwa thungo .
Kha u vhea ndaulo yo teaho , kha u bveledza themamveledziso , kha u ṱuṱuwedza muṱaṱisano , kha u engedza vhubveledzanḓowetshumo na zwiṅwe .
Mveledziso ntswa kha vhupo vhune ha nga honoho i fanela u tikedza vhuendi ha nnyi na nnyi , u ya nga hune zwa konadzea ngaho .
Pulane ya u thoma ndi u ṱuṱuwedza zwa ikonomi yo fhambanaho , u khwaṱha ha kilima na vhuḓilugiseli na u thivhela tshiwo .
Mbuelo i tea u kovhanya mbuelo i badeliseaho na muthelo u wa tshikolodo u ṱuṱuwedzaho vhukati ha vhadzulapo vha UK vha re na lutamo kha CFC tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe kha ṅwaha wa muvhalelano .
Hu si na u khwaṱhisedza muhumbulo wa odithi , tshenzhemo i livhiswa kha mafhungo a tevhelaho :
Zwigevhenga zwi farelela kha zwenezwi , nahone zwiṅwe zwitshavha zwi dzulela u vuswa nga dzikhakhathi na nyofho .
Tshumelo dza Tshilidzi tsha Muyani dza vha Tshifhambano Tshitswuku na nyengedzedzo ya akhaunthu ya pfuma ya Gushete ḽa Dzilafho ḽa Kapa na dzone dzo lambedzwa sa mbadelo dzi pfukiselwaho .
Hezwi zwi nga swikelelwa nga u vhea mbekanyamaitele dza zwilinganyo na phurogireme dza vhugudisi na u ṱuṱuwedza vhashumi uri vha khwiṋise zwilinganyo .
Vhathu vha fhindula khuḓano nga u ṱuṱuwedzwa nga sethe dza kuvhonele na kusedzele kwavho kwa zwithu .
Maano a dovha hafhu a dzinginya uri sa badela ḽevi ya fulufulu ḽa biodisili zwi re hone zwino zwi vhe hone vho na kha bioethanolo .
Phulufhedziso ya sainthifiki ya MeerKAT i khou ṱuṱula dzangalelo ḽifhasini ḽoṱhe nahone rine ro i swikelela .
Ri khou ya bisini Sam o ri "
Gavhelo ḽa mikovhe i no lingana ndi gavhelo ḽi sa vhofhi muthu nahone mimasipala yo tendelwa u ḽi dzhia sa mbuelo dza u tou angaredzi , vhudzuloni ha u ḓi vhona sa ḽa u shumisa kha phurogireme nngede .
2.4 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha mvelephanḓa nga ha zwine zwa khou itea nga ha Pulane ya Zwiko yo Ṱanganelanaho ( IRP ) nahone yo tenda uri vhukwamani na tshitshavha hu itwe nga ha nyimele ya mutheo na khumbulelo .
U ya nga hune zwa konadzea , tshitshavha tsha vhadzulapo tshi na vhaimeli vhatsho vhane tsha vha funa .
14.2 Vhuṱhaṱhuvhi vhu lwela u khwaṱhisa Tshumelo ya Vhashumi na mavhusele a muvhuso .
4.82 Hu fhedziselwa nga u sumbedza uri iyi tsaukanyo yo kwama u amba nga ha mbetshelo dza ndeme kha Mulayo , u itela u pfesesa na u lavhelesa khonadzeo dza u pfuka pfanelo dza ndeme zwine zwa nga itea , na khonadzeo dza u ṱalutshedza uri zwi pfale musi ho vha na u pfuka idzo pfanelo .
Nga mbuno idzo , ndi khou vhea nga u pfufhifhadza mbuno dzo swikisaho kha u magumo anga .
Tshifanyiso tshi re afha fhasi tshi sumbedza nga ngomu ha bunga .
Ya wa nga ṱhoho
Kha mushumo uyu , arali vha nazwo , khamusi ndi hone hune ra fanela u thoma khamusi nga murahu ri fanela u vhea kha nyimele ya makumedzwa avho .
Vhalangavunḓu na Vhalangadzulo vha Vhusimamulayo ha kha Vunḓu ,
Ri ḓo dzhiela nṱha haya madzangano na vharangaphanḓa vhe vha ombedzela fulufhelo na u konḓelela hoḓisaho ndeme ya nndwa ya demokhirasi musi tshiṅwe na tshiṅwe tshi si tsha fulufhedzisa ; uri ri kone u hwala vhuḓifhunduleli mahaḓani ashu u bveledza mbofholowo ye yavha na zwikumedzwa zwinzhi , musi vha tshi hana u vha phuli dza vho ḓigedaho vhone vha tshi khou tambula .
Mbilo ya mikovhe ya thirasithi i ḓo tendelwa fhedzi hu tshi itelwa vhathu vhane vha vha vhuvhili havho dzi thirasithii na vhavhuelwa vho ḓidzhenisaho nga maanḓa kha ndangulo ya thirasithi .
U dzhena tshoṱhe na u bvelela ha u thoma u shuma ha kuitele hu fanela u ṱoḓisiswa na zwiimiswa zwa ndondolamatakalo zwa vhewa iṱo na u odithiwa , lu no swika , ṅwaha nga ṅwaha .
Mbadelo dza tshiimiswa tsha Eskom dzi ḓo khwiniswa u itela uri tshumelo i konadzee nga tshenetsho tshifhinga .
Vhagudi vha Vhuimo ha Fhasi vha na vhutsila ha mvelo nahone u tamba ndi nḓila ine vha guda ngayo kha vhutsila .
Kha vha ite khbumbelo ya phemithi kha Muṅwalisi wa Zwi tshilaho zwo Shandukiswaho lwa Dhzenethiki Zwi tshilaho zwine zwa Shandukiswa lwa Dzhenethiki ( GMO ) .
Tsha vhuraru , u ya nga Makumedzwa a Lushaka , Muhasho washu u khou lavhelelwa u ḓo shela mulenzhe kha zwi tevhelaho :
U dovha hafhu wa tea u shumisa nḓila ya vhukuma na u dzula wo ḓilugisela malugana na u langa sisiṱeme ya mivhuso u khwaṱhisedza u tshimbilelana vhukati ha vhuḓifhinduleli na vhukoni .
Vhadipulomati avha vha tea u shumisa u vha hone havho afha u shumisa nga nḓila i bveledzaho zwikhala ezwi u itela uri roṱhe ri vhuelwe .
U dovha wa ṋetshedza tsireledzo yo khwiniswaho na vhulamukanyi kha zwipondwa zwa vhutshinyi ha dzitshakatshaka .
U tewa ha kushumele kwa tshumisano yo dziaho vhukati na tshumelo dza zwa mutakalo na tshitshavha zwi ḓo thusa vundu kha u lulamisa zwi sa tinyei sa malwadze na masiandoitwa a tshanduko ya kilima hu tshi katelwa miḓalo na mililo .
Kuitele kwa zwithu tshitshavhani ku thusa kha u vha na vhuṱanzi uri tsheo iṅwe na iṅwe ya tshenetsho tshitshavha , vhunga Ṱhumetshedzo ya 8 ya Ndaulo dza BABS i tshi kombetshedza , a si tsheo ye ya dzhiiwa hu si na u davhidzana .
U ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo ndi tshipiḓa tsha maitele a u fhaṱa fulufhelo na u bveledza vhushaka .
I funza zwikili zwa vhutshilo zwine zwa konisa muthu uri a ṱanganedze vhuḓifhinduleli kha zwiito zwa tshifhinga tsho fhelaho na u kona u langa zwavhuḓi nyimele dza mutsiko na khuḓano tshifhinga tshi ḓaho .
U dzudzanya na u tshimbidza kushumele kwa muhasho , sesheni dza tsedzuluso na vha ndangulo ya nṱha kha matavhi a muhasho u khwaṱhisedza u fulufhedzea , u vha na mushumo na u vhungoho ha mafhungo o vhigwaho .
U vhea maipfi are na mibvumo ino elana fhethu huthihi .
A zwi vhofhi uri ḽeibu ḽu dzi phrinthwe u itela phaḓaladzo nga nyambo idzi vhuvhili hadzo. dzi tea u ṅwaliwa nga muṅwalo u vhonalaho na nga kuṅwalele kwo teaho . vha songo ṋombora khaidzo na tsivhudzo . zwidodombedzwa kha ḽeibu ḽu zwi tea u fana na zwire kha fomo ya khumbelo .
Zwipikwa zwa 17 na ndivho dza 169 zwi vhumbaho SDG hu tshi tevhelelwa mafhungo manzhi a bvaho kha zwa pfunzo , vhushayi na kha zwa vhupo , nyaluwo ya ikonomi na phambano dzi vhangwaho nga mbeu kha ḽifhasi .
Tshipikwa a tsho ngo swikelwa nahone tshi ḓo khunyeledzwa kha kotara ya u thoma ya ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Dziṅwe ndozwo dzoṱhe dzi a vhonala musi themendelo yo no ṋekedzwa u itela u dzhielwa nṱha .
3.1 . Masiandoitwa a Tshanduko ya Kilima a khou thoma u ri kwama nga kha nyimele dza mutsho dza kunele kwa mvula ku si kwone , nyimelo dza gomelelo , u fhisa ho kalulaho na miḓalo .
Vhuloi vhu ṱalutsedzwa sa kuitele ku kwamaho zwithu zwi s ṱalutshedzei , zwine zwa nga vha vhuloi vhuvhi , vhathu vha re na maanḓa a u lwa na vhuloi vhuvhi , kana vhathu vha re na maanḓa a u fhodza .
U sa vha hone Afrika Tshipembe lwa miṅwedzi ya rathi kana u fhira .
Ho farwa khuvhangano ya thivhelo ya vhugevhenga Brazil .
Zwi tou vha khagala , ho vha na u sa vhona zwithu nga nḓila yavhuḓi , fhedzi ri tenda uri u shela mulenzhe kha tshanduko ho itwaho nga mabambiri ashu hu fhira vhukhakhi vhufhio na vhufhio nga kule .
Vhuḓifhinduleli kha mabindu a muvhuso ho ṱapanyedzwa kana u thithiswa nga maitele a u thola a si avhuḓi kana a sa pfesesei na nga u dzhenelela ha zwa poḽitiki tshiṅwe tshifhinga .
Kha ri shumise khetho dzi tevhelaho kha u fhaṱa kha zwe ra swikelela .
I. Muthu a nga ita khumbelo ya u vhudzisesa ngaha maga a vhulangi malugana na Mulayo wa Nyaluso ya Vhulanguli ha Vhulamukanyi , wa 2000 ( Khethekanyo ya vhuṱanu ) .
6.6 Muvhigo wa Khomishini ya Mvusuludzo ya Mulayo Afurika Tshipembekha zwa khothe dza sialala na mishumo ya vhulamukanyi ya vharangaphanḓa vha sialala
U ṋetshedza u mbonalo ya thandela yo engedzwaho nga kha u vhea iṱo na u vhiga hu shumaho na hu re na vhukoni kha thandela .
U ṱola ha ndeme na u tikedza
Ri shango ḽa demokirasi na uri ri a ḓivha ngaha pfanelo dza u gwalaba ha tshitshavha .
Mupfuluwo wa nga ngomu ndi tshiṅwe tsha zwisumbi zwi sumbedzisaho phatheni ya nyaluwo ya tshivhalo tsha vhadzulapo .
Vhathu vho bulwaho afho nṱha vha fanela u katela vhathu zwavho kana vhathu vha mulayo , na ṱhoho dza mivhuso na vhaimeleli vha vha tshiofisi kana vhaofisiri vha mivhuso .
Thengo ya muvhuso i katela u rengwa ha mushumo , thundu kana tshumelo nga maanḓalanga a muvhuso , hu tshi katelwa na mihasho ya muvhuso , maanḓalanga apo kana zwiimiswa zwa muvhuso , zwi fanaho na zwikolo , zwibadela , zwiimiswa zwa mmbi na dzidzhele .
1.3 . Muhaelo ndi mahala kha vhathu vhoṱhe vhane vha dzula fhano Afrika Tshipembe nahone muthu muṅwe na muṅwe a re na miṅwaha ya 12 na u fhira , u khou ṱuṱuwedzwa uri a ye a haelwe .
Ezwi zwi livhisa kha vhubindudzi , vhune vhu nga shumiswa zwavhuḓi kha khwiniso , dzi tshi shumiswa madzuloni a u lugisa hu ḓuraho hu songo teaho .
U vha hone ha themamveledziso ya u tikedza zwi kwama zwiteṅwa zwa themamveledziso zwine zwa shela mulenzhe kha kushumele kwa nyimele dza u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na mveledziso nga u angaredza .
Mbigelamurahu yavhuḓi i khou mona vhukati ha mveledziso ya zwa ikonomi na zwa mupo i khwaṱhisa maitele .
Lavhelesani zwiṱikara izwi ni ambe uri ni tea u ita mini nga izwi zwithu u itela uri ni dzule no tsireledzea .
Ngeno hu na uri mulayo u ṋetshedza sisteme ya mutendelo wa tshikolo wa khombekhombe u dovha hafhu wa ṋetshedza uri u sa badelwe hune vhabebi vha kundelwa u badela .
Sa i zwi hu sa tou vha na tshivhumbeo tsho teaho tsha pulane , maitele a ndaulo a fanela vha a re na nyito .
Hezwi zwi ita uri mbilu i khwaṱhe .
Arali mufarisi wanga na nṋe ro ṱanganyisa mbuelo yashu ya fhira R7 000 ndi kha ḓi tea u wana sabusidi ?
Maṅwe maga o dzhiiwa u itela ndivho iyi u ya nga ha ṅwaha wa vhupulani , nyendedzi dza mugaganyagwama na ṱhoḓea dza vhuḓiimiseli .
Khabinethe i dovha hafhu ya tikedza bembela ḽa Phalamennde ḽa vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe u tsireledza vhufa ha lushaka .
Kha vhashumi vha zwa vhulimi vha Maindia , vhafumakadzi vha hola 40%-60% ya miholo ya vha vhanna .
Dzimagazini na dzidzhenala zwa ḽitheretsha zwo dzulela u ita mushumo wa ndeme kha mveledziso ya thambalalo dza ḽitheretsha ya Afrika Tshipembe .
Hu na nzudzanyo dza zwiimiswa dzo khwaṱhaho dzine dza khou shumiswa u itela u vhona uri hu vhe na mbekanyamaitele dzo khwaṱhaho khathihi na u ṱola ha thekhinikhala .
Mulangadzulo u ḓo ta komiti ya ndaṱiso ya u shuma na mafhungo a ndaṱiso .
Mafhungo a ndaulo sa ridzhisiṱara dza ḽivi na akhaunthu dza ṱhingo .
Roṱhe ri tea u vha vharengi vha muḓagasi vha re na vhuḓifhinduleli nga u badela zwikolodo zwashu zwa muḓagasi ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Tsheo ya u nanga buḽoko na nzudzanyo yayo ya nga ngomu zwi sumbedza ndingedzo dza u shumisa lwo fhelelaho vhukoni u ya nga musudzuluwo wa vhaenda nga ṋayo na wa zwiendedzi .
U fhufha nga nṱha na u tshimbila nga fhasi ha zwikhulisi , u swenda , u namela , u fhufha ,
Phindulo ya SMS yone i ḓo vha i nga nḓila ḓe ?
Tshiitisi tshihulwane , naho zwo ralo , ndi kha miṅwaha mivhili yo fhiraho wekishopho dza satheḽaithi dzo vula George na Worcester .
Vhukoni ha mashumele kha sisteme ya ndango ya mishumo .
Miraḓo yoṱhe ya tshitshavha i na pfanelo ya u sedzulusa muṱangano wa khoro yo khetheaho hune ha vha hu khou ambedzaniwa nga ha mugaganyagwama .
Uri zwa dzikhetho zwo vhofholowa nahone a zwi dzhii sia na u sa khethulula ,
A vha ḓadze fomo ya khumbelo huna muofisiri wa SASSA ( a vha ḓivhe zwauri ndi vhone fhedzi sa muvhuelwa kana muofisiri wa SASSA ane a nga ḓadza fomo ya khumbelo ) .
U maanḓafhadza Minisita u ta mavu eneo na u thola Khomishinari wa u dzudzanya Vhuṋe uri a ṱoḓisise na u ita mawanwa a mbilo dzenedzo .
Tshinyalelo dzoṱhe dza thandela dzo anganyelwaho ( dzo khethekanywaho u ya nga tshiko arali hu na u lambedza nga huswi hu lavhelelwaho )
" Mulayo wa tshifhingani tsha kale " zwi amba mulayo wo vhewaho musi mulayotewa wa kale u saathu u thoma u shuma ;
Khamphani dza 876 dze dza shela mulenzhe kha tshiṱuṱuwedzi itshi u bva Ḽara 2006 u swika Luhuhi 2015 , dzo vhila R6 biḽioni kha u kokodzelwa mithelo ya R&D .
U ita vhuṱoḓesi ho teaho u itela u khwinisa ndangulo ya konṱiraka na madzhenele a vhulanguli na dzingona .
Mushumo uyu u fanela u vha mushumo wa mulayo .
Mudededzi a nga kha ḓi thoma nga mibvumo ine ya vha fhasi ha Themo ya 2 kana Themo ya 3 .
Ngauralo , muvhuso , ndi murengi muhulwane , musi ho sedzwa vhuhulu ha mishumo yawo na ṱhoḓea dza u renga .
Ndi zwa ndeme u wana vhathu uri vha ṅwale zwiitei kha garaṱa vha vhee garaṱa kha kutshimbidzele .
U fhungudzwa ha u gonya ha ndingedzo dza u fhungudza zwikolodo zwi koniwa nga u shumisa thandela iyi malugana na nḓisedzo ya maḓi .
Webusaithi iyi i na mafhungo a tshidzumbe , a re ndaka ya Tshikimu tsha Dzilafho tsha Vhashumeli vha Muvhuso ( GEMS ) na / kana miraḓo na vhashumisani .
2.3 Khabinethe i ṱanganedza u sainwa ha thendelano nga madzangano a poḽotiki ngei Lesotho u thoma mulayo wa Maanḓalanga a Mbuedzedzo ya Vhusimamilayo ha Lushaka .
Nga murahu ha ndingo SAMSA i tea u bvisa Ṱhanziela ya Tsireledzo . Ṱhanziela iyi i tea u fhelekedza khumbelo yavho ya u ṅwalisa .
Midavhi ya Mitambo ya Caledon lu ṋetshedza tshikhala tshavhuḓi tsha thandela iyi ya zwithu zwi songo lavhelelwaho sa afha fhethu hone hune hu fhethu ha havhuḓi nga maanḓa .
Kha vha vhe tsumbo yavhuḓi kha vhanna na vhafumakadzi vhaṱuku .
Kha ri ṅwale
4.2 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe fhano shangoni uri vha shumisane na muvhuso kha u lwa na zwiito zwa vhugevhenga na GBVF .
Nyaluwo yashu ya GDP i khou lavhelelwa uri yo tsa kha tshikati tsha 2.5% , u bva kha 3.1% ṅwahani wo fhiraho .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vha miṅwaha ya 12 na u fhira uri vha haelwe hu si na u lenga .
Mulambedzi u ḓo tea u kuvhanganya masheleni a u renga zwiḽiwa izwi .
Mutengo wa ndondolo wo fhungudzwa zwihulwane , zwo ḓi ralovho na kha u vala ha mamaga .
U pembelela uhu hu vha hone khathihi na ḓuvha ḽa mabebo ḽa munna wa vhaṋe Muphuresidennde na Mudzulatshidulo wa lushaka wa ANC , Vho Oliver Reginald Tambo , tshiga tsha dzitshaka na muhali wa nndwa ya mbofholowo ya Afrika Tshipembe .
Zwidodombedzwa zwa muhumbeli :
Maipfi mavhili fhedzi a re kha mutevhe uyu ane ha tsha shumiseswa ndi maipfi ḓo na kha .
A thi , u fana na Maafrika Tshipembe vhoṱhe , koni u sa tevhedza mulayo .
Vhurangaphanḓa ho sumbedza tsumbo yavhuḓi kha hezwi , vhaṅwe vha vha sa zwi dzhieli nṱha vha lavhelesa vhushaka vhukati ha ndangulo .
Pfufho dzi ṱuṱuwedza ṱhanganelo ya dzingu na tshumisano , na u topola vhukoni kha zwa vhoramafhungo kha sia ḽa u ganḓisa , zwifanyiso , theḽevishini na radio , na u ṱuṱuwedza vhoramafhungo kha mashango ane a vha miraḓo ya SADC u vhiga nga ha zwithu zwi kwamaho dzingu .
Phindulo dzi nga fhambana arali figara dza maḓi a vhukuma dza vha dzo shumiswa .
Zwi mpha dakalo ḽihulu u ni ṱanganedza noṱhe kha shango ḽashu na u takalela u ṱanganedza Phuresidennde washu wa kale , Vho Mbeki .
Zwithu zwashu zwa ndeme zwi endedza muimeleli muṅwe na muṅwe wa GEMS .
Muthu u tea u dovha a humbulela uri kha mulandu u songo dzudzanaho zwavhuḓi khothe dzi ḓo dzhenelela hune vhalangi na dzithirasitii vha si ite tshithu nga nḓila iyo .
Ri ḓo dovha hafhu ra shele mulenzhe nga nḓila i vhonalaho nga mbekanyamushumo dza Working for Water na Working on Fire .
Muvhuso nga kha Pulane dza Mbuno dza Ṱahe u isa phanḓa khwinifhadzo ya didzhithaḽa ya shango ḽashu .
Arali vha gwama ḽa vundu vha sa koni kana vha nga si kone u tandulula mafhungo , khanedzano , phambano , mbilaelo kana mbudziso , i nga kha ḓi iswa kha Gwama ḽa Lushaka u itela u tandululwa .
Miraḓo ya komiti ya wadi ine ya vha yo khethiwa nga u tou ralo i fanela u thoma u shuma musi i tshi tou khethiwa .
Naho GEMS i tshi lwela u khwaṱhisedza uri mafhungo o dzheniswaho kha webusaithi iyi a vhe o wanalaho kha zwiko zwi fulufhedzeaho , GEMS na vhalanguli , vhaofisiri na vhashumi a vha ṋekedzi vhuimeleli kana ndindakhombo , u bula kana zwi elanaho na u vhungoho , u vha zwa vhukuma na u fhelela ha mafhungo a re kha webusaithi iyi .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi zwi tshi elana na ndangulo ya mbalelano na u anganyela mitengo .
Ro vha na therisano dzavhuḓi vhukuma nga ngoho fhedzi ndi ṋea vhashumisani nga nṋe tshikhala tsha u amba nga vhuḓalo .
U dovha wa bvisa Bodo ya U gembuḽa ya Lushaka ya zwino wa dzhenisa Ndangulo ya U gembuḽa ya Lushaka ( NGR ) .
U gannḓisa phositara dzine dza nga nambatedzwa kha mbondo dza fhethu hunee ha farelwa khadzo miṱangano ya tshitshavha , kana huṅwe hu songo dzumbamaho , zwi nga thusa kha u phaḓaladza mafhungotsivhudzi
Mvetamveto ya Mbekanyamaitele ya zwinwiwa iḓo khwinisa mveledziso ya ndango ya mbambadzo ya zwinwiwa na u fhelisa mbambadzo dzi siho mulayoni .
Hune Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho kana Ndaulo dza BABS dza sumbedza zwiitisi zwi fanela u ṋetshedzwa , mbetshelo idzo nga nnḓa ha mbetshelo dza PAJA dzi fanela u tevhedzwa .
Thangelambekanyamaitele i ṋetshedza tsedzuluso nga vhuḓalo ya maraga na mveledziso ya khasho , poswo , vhudavhidzani ha ṱhingo , muvhuso wa inthanethe na vhuvhambadzi ha eḽekiṱironiki kha sekithara u bva musi hu tshi tou thoma u shumiswa mbekanyamaitele dza zwino .
Kha fhungo ḽa u vhofholola vho shavhaho dzhele , ho vha na u tsela fhasi he ha rekhodwa kah zwiwo zwa u rwa khathihi na mpfu dzi si dza mupo .
U bveledza na u dzudza vhashumi vha re na vhukoni u ṋetshedza tshumelo dza mutakalo dzine dza ṱoḓea .
Tshitshavha tshi tea u dzhenelela kha maitele a mugaganyagwama , sa zwine vha ita kha IDP .
Ndi khamphani ya fhano fhedzi , na mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana dzangano ḽine ḽa vha mulayoni ḽo ṅwaliswaho Afrika Tshipembe ḽine ḽa nga ita khumbelo ya mishonga ya zwa vhulimi .
Zwenezwo , ndi tenda uri vha ḓo nkonḓelela musi ndi tshi pambuwa zwiṱuku nda amba nga ha mbekanyamushumo dza zwa masheleni .
Sa vhavhulungi vha vhudavhidzani ha muvhuso , GCIS i ḓo lwisa u shumisa nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dza 11 , hune zwa konadzea nahone zwo tou tea .
NAP i ṱoḓa u longa tshanḓa kha kushumisele na u kuvhulungele kwo khwaṱhaho kwa mavu ashu na zwiṅwe zwiko zwa mupo .
U shumana na mbudziso dzoṱhe dza nga ngomu na dzanga nnḓa dza zwa u ṱola .
Thomani kha tshithoma .
Zwi tshi khou tshimbilelana na Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka , Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Gauteng i tikedza zwithu zwa ndemesa zwa lushaka zwa Afrika Tshipembe :
Arali izwo zwo vha zwo ralo , kana arali vhana vho vha vhe kha khombo ifhio kana ifhio kana ṱhoḓea , thi timatimi uri mupoti wa mulandu wa vhuvhili o vha a tshi ḓo vha o zwi vhiga .
Thendelano dzo raliho dzi ṱoḓa u itwa fomaḽa na u sainwa ha Memorandamu wa Thendelano vhukati ha masia mavhili .
NAHONE vhathu vha a ṱanganedza milaedza ya u vha vhugudisi
Hu na ṱhoḓea ya u tandulula thaidzo dzine dza vha hone zwa zwino u itela u bveledza nyimele dzine dza ḓo ita uri hu vhe na vhudziki ha tshifhinga tshilapfu khathihi na mvelaphanḓa .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha heyi tshumelo .
Therisano ya tshigwada na tshenetsho tshigwada tsha vhathu .
Dziṅwe ikonomi dzine dza kha ḓi bvelela zwa zwino ndi vhabindudzi vhahulwane nga zwitandadi zwa ḽifhasi .
Kutukana ku fhufhela maḓini .
Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ndi tshibveledzwa tsha phurosese ya vhupulani na mveledziso yo ṱanganelanaho .
Hu do khwaṱhisedzwa zwenezwo vho lindela .
Zwino nambatedzani zwiṱikara ni tshi sumbedza uri mutsho wo ima nga nḓilaḓe tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Kha u fhungudza vhushai na mveledziso ya vhupo ha mahayani , ho vha ho anda vhuthihi kha riṋe u fhira vhubvo hashu ha zwa poḽitiki ho fhambanaho .
U dzinginya hafhu ndaulo dza u khwaṱhisedza uri ndalukanyo dza vhufhura dzi fhiriselwe kha zwiimiswa zwa phurofesheni ( dathabeisi ya vhathu vha sa ambi ngoho nga ha ndalukanyo dzavho ) .
Dzithirasitii ntswa dzo khethiwaho ndi Miraḓo Mihulwane ya Tshikimu vhane mafhungo avho o dzudzanyea zwavhuḓi .
Mbekanyamushumo iyi i shela mulenzhe kha zwipikwa zwa tshiṱrathedzhi zwa muhasho .
Dzinḓila dzi konaho u ṱanganedza zwavhuḓi dzi wiḽitshee .
Vhafumakadzi vha shayaho a vhana vhuswikeli ho linganaho ha kha zwiimiswa zwa u sika milayo .
Ri a ḓihudza uri hafu ya dzimetro na zwiṱiriki zwo fara Miṱangano yazwo ya Nyaluwo na Mvelaphanḓa , nahone miṱangano i ḓo khunyeledzwa hoṱhe mafheloni a Luhuhi .
Fhedzi hu ḓi vha na maṅwe masia ane a funzwa fhedzi nga tshenzhemo na uri a hu na pulane ine i nga khwaṱhisedza u shumiswa hao ho bvelelaho .
U eletshedza kha mafhungo a mbekanyamaitele ya zwa maḓi , ho thoṅwa Vhuimeleli ha Khoro ya Lushaka ya Ngeletshedzo dza zwa Maḓi .
U thomiwa nga zwiṱuku ha thekhinoḽodzhi ya mafhungo na vhudavhidzani zwa muvhuso ya muvhuso zwi ḓo thusa zwihulwane kha u fhenya thaidzo idzi .
Maḓuvha ndi malapfu vhusiku ndi vhupfufhi .
Tshumelo ya zwa mutakalo ya ha masipala
Khaḽenda i tendela u fhedzwa hu pfadzaho ha migaganyagwama ya Muhasho .
- Nyimele dza dzilafho dzi sa fholi
U khethwa ha Khothe dza Madzhisiṱiraṱa dzine dza vha na vhukoni ha u pfa mafhungo a PAIA .
Hezwi zwi na mushumo wa u ṱanganya , sa izwi zwi tshi thusa vhagudiswa vha bvaho kha vhupo ho angalalaho vhukuma .
Nḓivhiso i ya shumiswa , sa tsumbo , kha vhubveledzi ha zwiliṅwa na u anganya vhuhulu ha pfulo .
Naho zwo ralo , u fana na maanḓa a zwishumiswa zwi nga kha ḓi tendela mbambedzo ya mvelaphanḓa tshifhinga tshoṱhe , naho u ṋea maraga ho dzhiiwa sa hu ne ha dzhia sia .
Kha zwifhinga zwa kale , tshitshavha tsha vhathu tsho vha tshi tshiṱuku vhukuma nahone mvelelo dza ngudo dza zwa saintsi na mivhigo ya muvhuso na fhungo ḽa zwa mupo zwi kha ḓi vha zwo pimiwa vhukuma .
Roṱhe ri pfesesa uri ṱhanzi i khou amba uri gethe yo vha yo valiwa hu sa tendelwi u dzhena , ndi ngazwo ho vha a thaidzo .
Hu itwa odithi dzo fhelelaho , hu tshi katelwa na odithi dza sisiṱeme , zwa masheleni na vhutevhedzi , thengo , mutevhe wa vhaholi ya vhashumi , odithi dza Thekhinoḽodzhi ya Mafhango na dziṅwe odithi dza kushumele .
Khumbelo ya mbadelo murahu i tea u itwa hu saathu u fhela miṅwedzi miraru u bva nga ḓuvha ḽe nḓivhadzo ya u tswiwa kana u tshinyala lwa tshoṱhe ha goloi kana ḓuvha ḽe vha thuthisa u ṅwaliswa ha goloi ya itwa .
Zwitshavha zwi siho kha vhuimo havhuḓi zwo ṱoḓa tswikelo ya dzibada sa dzi sedzwaho u thoma arali zwi tshi ṱoḓa u thusiwa u swikela vhukoni ha matshilisano na a ikonomi havho .
U dzhenelela nga ndangulo u khwinisa maitele aya zwo bveledza u tandululwa ha mbilaelo nnzhi u fhirisa tshivhalo tsho tiwa .
Ambani na tshigwada tshaṋu nga ṱhalutshedzo dza vhukuma
Ngauralo ri tenda uri nyimele ya u ṋea ḽaisentsi ya mahala ya nzivhanyedziselo ya muvhuso kha matheriaḽa u ṱuṱuwedza u vha khagala hu ṱoḓeaho nga Ndayotewa .
Uhu u tsa ho thivhelwa nga ṱhoḓea yo engedzedzeaho ya Asia na mitengo ya nṱha ya zwivhambadzwa .
Vhurangaphanḓa ha madzangano a vhashumi ndi ha ndeme kha u khwaṱhisedza uri mbuelo dzi bvela phanḓa kha tshifhinga tshilapfu .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . ntswa ntswela pwasheaho tshipwa phontsha ntshea hwala tshihwi ntswikisa mapwa-pwalala thuntsha hwahwamala
Kha ri ṅwale Ṅwalani dzina ḽaṋu kha bege yaṋu ya tshikolo .
Yunithi ya ICT i a kona u ṋekedza zwivhuya zwa muṱaṱisano u ya nga ha u leludzela mihasho yoṱhe u itela u shuma mishumo yavho nga nḓila yavhuḓi nga kha tshumiso ya ICT .
Nga nnḓa ha Bodo ya Dzithirasitii ya Tshikimu na Tshigwada tsha ndangulo , hu na Komiti dza rathi dza Bodo dzi lavhelelsaho mushumo u itwaho kha masia o fhambanaho .
Muṅwe na muṅwe ane a si vhe muraḓo wa Tshumelo ya Nnyi na nnyi a nga si vhe muraḓo wa GEMS .
10.5 . Khabinethe yo ḓiimisela vhukuma u fhaṱa lushaka lwo vhofhanaho u itela vhoṱhe na uri i vhidzelela vhadzulapo vhoṱhe uri vha ite tshipiḓa tshavho kha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽo faranaho , ḽi sa ṱaluli nga lukanda , nga mbeu , ḽa dimokirasi nahone ḽi khou bvelelaho .
A wo ngo tea u dzhena tshikolo .
Tshiṅwe tshifhinga Komiti ya Wadi i nga nanga muṅwe wa miraḓo sa muṅwaleli .
Nḓivhadzamulayotibe kha Kuvhusele kwa Muvhuso Wapo i sumbedzisa Mishumo ya Phalamennde
Ndangulo ya Mulayo wa Vhuṋe ha Mavu i ḓo nekedzwa Phalamenndeni ṋaṅwaha .
Vha ḓo tea u badela diphosithi ine vha ḓo i wana murahu nahone vha tea u i badela kha akhaunthu ya CIPRO uri vha kone u ṅwalisa .
U dzhenelela miṱangano ya u dzheniswa mushumoni hu na vhadzheneleli vho fhambanaho he zwa tea .
Tshumelo ya u sedza mbuelo nga SMS i shuma nga nḓila ḓe ?
Fhedzi-ha , u swikela na u pfumbisa leveḽe i no fusha ya kushumele tshifhaṱo tsho fhaṱwaho zwavhuḓi hu tshi shumiswa u suka mavu zwi ṱoḓa ḽeveḽe ya nṱha ya vhulondoti , nga u tou angaredza , ṅwaha nga ṅwaha .
2.1 . Khabinethe swikisa ndiliso kha muṱa na dzikhonani dza Minisṱa wa Masheleni wa wa kale wa u thoma kha dimokirasi ya Afrika Tshipembe , Vho Derek Keys vhe vha ita mushumo vha vhuṱhogwa wa u pfukisela marambo zwavhuḓi a Tshikwama tsha Lushaka u ya kha muvhuso wa khethiwaho nga nḓila ya dimokirasi nga 1994 .
Muhasho wo ṱuṱuwedza zwikolo u thoma dziṅwe kiḽasi nga zwone zwiṋe .
1.2 . AfCFTA yo fara mbuelo khulwane dza Afrika Tshipembe sa vhunga i tshi shuma sa tshiṱuṱuwedzi kha nyaluwo ya ikonomi na vhubindudzi .
Lushaka na mutengo wa dzilafho ;
Ri ḓo shumisa vhuimo hashu ha u vha muraḓo kha Khoro ya Tsireledzo ya UN u bveledzisa thandululo ya mulalo kha dziphambano , zwihulwane kha dzhango ḽashu .
Vha ḓadze fomo ya TSP1 ( Khumbelo ya khumbelo ya Phemithi / Thendelo ya Tshifhinganyana / Yo khetheaho ) .
Ho sedzwa thendelo u thoma na ndangulo ya nyimele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mbekanyamushumo dza Thikhedzo ya Vhaaluwa ndi mbekanyamushumo i ḓaho nga khalaṅwaha , ine ya itwa nga tshumisano na vha Muhasho wa Mitambo , Vhutsila na Vhuḓimvumvusi wa Gauteng .
Fhedziha , kha sia ḽavhuḓi , u konḓelela gomelelo na mbadelo dza vhulimi ha oganiki ha zwiliṅwa ndi zwivhuya zwihulwane .
Hu na milayo yo ṱanganedzwa zwavhuḓi ya u avhela na u khouda ha zwivhangi zwa lufu .
16.2. Zwa ndeme , i tandulula vhushayandingano ha mbeu kha nyavhelo ya mavu na tswikelelo , na u shaea ha kushumele kwa u konisa vhadzulapo vha shayaho na vha mivhunduni u swikelela mavu arali ha nga vha na tshiwo tsha mupo na dziṅwe nyimele dza shishi .
Mutsiko wa nḓisedzo a u tei u vhavhalela u ṋetshedzwa ha mafhungo a ndeme ngauralo u ya kha muṱanganedzi .
Milandu iyo yo dzhielwa fhasi na phesenthe dzi rekanywa kha milandu yo salaho fhedzi .
Naho zwo ralo , a hu na mbekanyamaitele dzi re kha tsedzuluso zwa zwino .
Nga u pfufhifhadza , phetheni dza eḽektroniki dza fuminthihi na u khwiniswa zwo fhedzwa ngeno hu na uri zwifaredzi zwi fhisaho nga maanḓa zwa fuiṋa zwo bviswa ha dzheniswa zwiṅwe kha zwiimiswa zwa mutakalo .
Vhudenya uvhu vhu dzula ho swikelelwa musi matheriala a thoro a tshi shumiswa , fhedzi zwi a konḓa vhukuma musi matheriala a mupo a tshi shumiswa , zwihulwane kha vumba ḽa u tou gwiwa fhasi .
Mabambiri a vhuya a laulwa nga Vhathusedzi vha Mulingo na ndulamiso dzo teaho dza itwa , mabambiri a u rekhoda maraga o vhewa luswayo lwa u sumbedza uri o itwa kha mabambiri a MP-FLOW na u sikeniwa sa o ṱanganedzwaho murahu u bva kha Mumaki Muhulwane .
Ri vha ndeme ro khethea nahone a ri fani na vhaṅwe vhathu
Mafheloni , thuso i konḓaho ya vhadededzi na vhana a zwi nga ḓo shuma arali mutheo wa thikhedzo wa thuso yeneyo i khou ṱahela .
Siani ḽa zwivhuya , vha a ḓihudza nga u topola u dzhielwa nṱha ha tshumelo ya maṱhakheni ine sibadela tsha ḓiimisela u i ṋetshedza ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Nga nnḓa ha zwo sumbedzwa afho nṱha , SARS i ḓo kuvhanganya , u vhulunga , na u shumisa fhedzi mafhungo nga ha Vhashumisi u itela khwaṱhisedzo ya tshumelo u fana na -
Khophi ya vhuṋe yo vhewa kha matheriala oṱhe kha khanḓiso .
Tshumisano ya tshumelo dza masipala ( MSP ) ndi thendelano kha masipala na muṋetshedza tshumelo .
Kanzhi mudzulatshidulo , ane a ḓo vha mukhantseḽara wa wadi , u ḓo dzudzanya adzhenda nga murahu ha nyambedzano na miraḓo ya Komiti ya Wadi .
Mbekanyamushumo i ḓo ṋetshedza thikhedzo i no swika R900 miḽioni kha thikhedzo dzi teaho u badela mithelo ya vhabindudzi vhaswa na R550 miḽioni ya mvusuludzo na ṱhandavhudzo .
Phimo dza u vhulunga dza UK na USA dzo isa phanḓa na u vha tsini na tsini , nga maanḓa fhethu hune dza fhirelana thwii .
TFTA thandela khulwane yo rangwaho phanḓa nga Afrika ine ya sumbedzisa maga o khwaṱhaho a u kunda vhufa ha vhukoloni ha dzhango ha mimaraga yo khethekanaho miṱuku , nga u bveledzisa vhubindudzi nga ngomu ha Afrika na u kunga vhubindudzi vhunzhi ha mashango a sili uri vhu dzhene kha vhupo ha mbambadzo mahala .
u fha nyimele kha Vhutsila ha u Ita na ngudo ya Vhutsila ha u Vhona
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 1998 , na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 ndi zwipiḓa zwivhili zwa theo ya mulayo zwi kwamaho Nḓivhadzamulayotibe ( kha vha sedze Ndima ya 1 siaṱari 6 u itela maṅwe mafhungo ) .
Hu ḓo rumelwa ḽinki dzo fhambanaho dza WAP u itela zwitatamennde zwa mbilo na zwa mbadelo .
Vhuḓi ha zwikili zwa mafhungo vhu ḓo vhonala nga zwiṱuku nga zwiṱuku - nga maanḓa ngauri ṋamusi sia ḽa zwa mafhungo ḽi ḓala zwishumiswa zwa eḽekiṱhironiki zwine zwa ṱoḓa nḓivho na zwikili zwo bveledzwaho nga maanḓa .
1.10. Khabinethe i ṱanganedza Muvhigo wa 2017 wa Khongiresi ya Dzitshakatshaka na Dzangano ḽa Guvhangano , ḽine ḽi isa phanḓa na u vhalaa Afrika Tshipembe sa fhethu ha nṱhesa ha Vhubindudzi kha Afrika na Middle East .
Zwenezwo mbekanyamaitele ndi dzavhuḓi vhukuma , fhedzi kha ḽiṅwe sia , muthu a nga si kone u ṱalutshedza , phatheni yo ḓoweleaho kha nyito ya vhukuma .
Zwileludzi zwa pfunzo zwi songo linganaho zwo sia vhana vha tshi vho ṱhogomelwa hayani .
Therisano na zwiṱirathedzhi zwa u sumbedzisa
Fhethu afha sa zwihumbudzi zwa vhathu na zwiwo zwa ndeme kha ḓivhazwakale ya ḽifhasi .
Migaganyagwama ya zhendedzi ḽa zwa tsireledzo na vhusevhi i vhigwa kha , arali zwi so ngo dodombedzwa .
Vhana ( vha malofha , vho adoputhiwaho , vha mufarisi wavho kana vhane wa khou vha unḓa ) vha re nṱha ha miṅwaha ya 21 Arali ṅwana e mutshudeni a saathu swikisa miṅwaha ya 28 , ri ṱoḓa :
Vhuvhusi vhu ḓaho vhu ḓo alusa thandela dza nnḓu dza mbuyelo yo ṱanganelaho dza khwine .
6.1 . Khabinethe i khoḓa mushumo wa thimu yo ṱanganelaho ya masia manzhi ye ya dzhiulula 800kg ya khokheini ya vhukuma yo gadelwaho ine mutengo wayo wa anganyelwa u vha R400 miḽioni arali i tshi nga rengiswa lu si lwa mulayo .
Zwihulwane , vho ṋetshedza pulane ya mishumo ya vhupfumbudzi malugana na vhashumi , vhorakhonṱhiraka na vhashumi vhavho .
Tshiṱiriki tsho shela mulenzhe kha mbambadzelaseli dzoṱhe dza zwienge u bva Western Cape ṅwaha muṅwe na muṅwe kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho .
Fhungudzo kha ndeme ya nnḓa ha tshelede .
Kha dziṅwe nyimele , u tshimbidza khadzimiso zwi nga dzhia tshifhinga tshilapfu lune matshudeni vha ḓibvisa khazwo vha litsha na tshikolo vha sa athu na u wana khadzimiso iyo .
Maitele o tserekano ya vhuvhusi , nga maanḓa kuhumbulele kwa nga murahu ha tsheo dza mbekanyamaitele , a ṱoḓa u dzulela u nyeṱulelwa vha nyanḓadzamafhungo .
Vhuongelo ha George ho fhedzwa ho tou sala fhedzi thandela dza u fhedzisa wadi ya vhalwadze vha muhumbulo na u vhona zwauri hu na u tevhedza maga a mulilo u mona na vhuongelo .
wana dzikhouthu dza u hwala tshitumbu/ kana u fhisiwa ha tshitumbu na / kana mbulungo ya henefho , arali zwo humbelwa nga are tsinisa na mufu
vho vhofhololwa mushumoni he vha vha vha tshi shuma hone nga nṱhani ha vhuhoṱa
Vhashumi vha si na zwikili a vha na nḓila ya mushumo i vhonalaho na khathihi , ngeno hu uri avho vha vhadededzi vha MaAfrika , manese na mapholisa vho fhungudzwa nga u angaredza .
Nṱhani ha u shumisa tshelede dza mashangoḓavha ri ḓo shumisa dzashu dzo fhambanaho musi ri tshi khou rengiselana nga tshashu .
Nga murahu ha musi ro ḓisa zwe ra ḓisa zwa u thoma , ro humbulwa u livhana fhedzi na tshiteṅwa itshi .
Khethekannyo 72 ya Mulayo wa Sisiteme ya Masipalao , wa 2000 , u bula zwauri tshipikwa tsha Komiti ya Wadi undi u engedza vhudzheneleli ha demokirasi kha muvhuso wapo na kha Khethekanyo 74 nga ha maanḓa na mishumo ya komiti ya dza wadi - komiti dza wadi dzi nga themendela nga ha mafhungo maṅwe na maṅwe ane a kwama wadi,kha vhakhantseḽara vha wadi . , nga kha vhakhantseḽara vha wadi kha khoro yapo kana ya masipala muhulwane na u vha na mishumo na maanḓa sa khoro yapo kana sa masipala muhulwane i nga zwi hwedza .
mbuelo i pfukiselwa lwa miṅwaha miraru
Khumbelo yavho i tshimbidzwa ḓuvha ḽeneḽo , fhedzi mbadelo dza u humiselwa murahu dzi itiwa nga murahu ha maḓuvha a si gathi nga nṱhani ha maitele a mbalelano a nga ngomu .
Khabinethe na yone i khou dovha ya amba uri a huna muthu o wanalaho a na uvho vhulwadze .
1.2 . Zwa u imiswa lwa tshifhinganyana ha uyu muhaelo fhano Afrika Tshipembe , zwi khou elana na vhuḓikumedzeli ha muvhuso ha u vhona uri hu khou dzhiiwa maga o fhelelaho a tsireledzo musi zwi tshi ḓa kha u ṋetshedzwa ha khaelo .
Tsha u thoma , mishumo yo ṱanganelaho i ḓo khwaṱhisa tsireledzo ya dzingu na u thusa u tandulula tshayavhudziki vhune ha khou bvelela .
A hu na vhupo ha vhudzulo henefho kha kiḽasiṱara vhune ha sa vhe na tswikelelo kha phaiphi dza maḓi a u nwa .
SITA i ṋetshedza thekhonoḽodzhi ya mafhungo , sisiṱeme dza mafhungo , na tshumelo dzi elanaho nadzo , kha vhupo ha tsireledzo ya mafhungo vhune ha londolwa , u ya kha tshumelo ya muvhuso na miṅwe miraḓo ya muvhuso .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi
Sa tsumbo , tshivhumbeo tsha pulane ya ngudo tshi tevhelaho tshi nga khwiṋiswa hani ?
Thundu dza konṱiraka dziṅwe na dziṅwe dzi nga ingamelwa , lingwa kana u senguluswa musi dzi tshi ḓiswa kana nga murahu ha musi dzo ḓiswa , nahone dzi nga lambiwa arali ho wanala uri a dzi anani na ṱhoḓea dza konṱiraka .
Tshiedziswa tsha vhukuma tsha ndango ya mutevhe hune zwidzidzivhadzi zwa ṋekedzwa hu u itela u fhindula ṱhoḓea .
Zhendedzi ḽi ḓo vha na zwifhinga zwo tiwaho zwine khazwo ḽa ḓo redzhisiṱara zwibveledzwa zwa mutakalo na u tendela u ndingo dza mishonga .
Zwibveledzwa na tshumelo dza Afrika Tshipembe na zwone ho swika he zwa ṱaluswa khathihi na u vhambadzwa u itela u fhaṱa vhushaka na netiweke dza u engedza zwibveledzwa zwine zwa rumelwa nnḓa ha dzhango ḽa Afrika .
( 4 ) Muvhuso wa lushaka na mivhuso ya mavunḓu , i tshi khou shumisa mulayosiṅwa na maṅwe maga , i fanela u langula na u lavhelesa u shumiswa ha nyambo dza tshiofisi .
Hezwi zwi ṱoḓa mupo u konisaho vhusudzuluwi ha tshitshavha .
( 1 ) Muvhuso wapo u vhumbiwa nga vhomasipala vhane vha tea u thomiwa kha shango ḽoṱhe ḽa Riphabuḽiki .
Ndi zwa vhuṱhogwa uri rekhodo iṅwe na iṅwe i fanela u thoma nga datumu .
Vha lingedza na u nngwanela bola yo ṅwalwaho dzina ḽa Pele musi wa u fhululedza ḓuvha ḽanga ḽa mabebo .
U swikela hei ndivho zwi ḓo thusa u vhofholola mushumo wa vhuongi kha vhuṅwe ha vhuleme ha zwa matshilisano na maitele a u ita uri hu vhe na vhuḓifari havhuḓi vhunzhi vhune ha vhu kwama , na u fungelela , zwi re ngomu , tshikoupu , na u sumbedza zwiitisi zwa maitele a zwa vhuongi .
Muṅwe wa milayo u ne wa tea u dzielwa nṱha musi vha tshi khou sedza u swikelela mafhungo ndi Mulayo wa U ṱuṱuwedza Vhulanguli ha Vhusimamilayo ( PAJA ) .
Lushaka ulu lwa maiti lu wanala kha zwifhinga zwo fhambananaho .
arali vha tshi dzula vhudzulavhathu hu si fomala , vha fanela u ḓisa luṅwalo lu re na tshiṱemmbe tsha datumu tsha ofishala u bva kha mukhantselara wa wadi lu khwaṱhisaho ḓiresi yavho ya poswo na ya madzulo .
Naho hu na phambano kha ku'nwalele kwa vhupfiwa ha Mulayotibe , hu na milayo ya mutheo ine ya shuma .
Mashango a fanaho na Australia na Korea , hune mitengo na miholo zwo dzudzanywa nga u ṱavhanyedzesa kha ṱhoḓea yo leḓaho na u aluwa ha u shaya mushumo , o kona u sumbedza u swikelelea , zwo sumbedzwaho kha phimo dza thengiselano na ḽevheḽe dza nṱha dza u bindudza .
Ṱhanganedzo nga Khathihi na vautshara dza Ṋetshedzo ya dzivotsha zwi ṋetshedzwa u fusha ṱhanganedzo na u khwaṱhisedza tsumbathengo khathihi na thendelo ya vautshara dza mbadelo dzi ṱoḓaho maṅwalo oṱhe a u tikedza .
Zwieli izwi zwi ḓo tandulula kushumele kwa mimasipala vhunga yo no tevhedzela zwieli zwa vhutevhedzeli ha mulayo .
U kombetshedzwa ha mithelo ya u rengiswa nga mitengo ya fhasi ha zwibveledzwa zwa khuhu dza Brazil ndi ndingo ya zwinozwino nga muvhuso wa Afrika Tshipembe u itela u tsireledza nḓowetshumo ya khuhu yapo .
Khabinethe yo khwaṱhisedza muhanga wa nḓisedzo ya themamveledziso wa U Shela Mulenzhe ha Sekithara ya Phuraivethe une wa ḓo endedza tshumisano vhukati ha dziSOC na sekithara ya phuraivethe .
Theo dza milayo dzoṱhe dzi tikedzaho dzo ṅwalwa ho humbulwa izwi .
3 . Khabinethe yo ṱanganedza Mulayotibe wa Tsireledzo ya Raliwei wa 2017 uri u anḓadzwe u itela u wana mahumbulwa a tshitshavha .
Nzulele i dzinginya u bvela phanḓa nga masipala , sa musi tshiimiswa tsha poḽotiki tshi sa shanduki lwa miṅwaha mivhili ya mutevheṱhandu wa khetho .
Muhasho wo thoma sisiṱeme ya u langa khuḓano dza madzangalelo a vhashumi nga u vhona uri nyanḓano dzi tevhelaho dzo bviselwa khagala .
Ri na ndavhelelo ya u shuma na Vho Dokotela Magufuli kha u khwaṱhisa vhushaka ho khwaṱhaho ha mashango mavhili , khathihi na kha mafhungo a fanaho kha dzangalelo ḽa dzingu ḽa Mveledziso ya Tshitshavha tsha Tshipembe ha Afrika , khathihi na kha dzhango ḽa Afrika na ḽifhasi .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u khou vhona zwi ṱoḓa thendelo u thoma nahone husedzwa milayo ya ndondolo ilangwaho ( zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re nga fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re kha vhuṱungu vhuhulu na madzeu a vhuraru a kwameaho )
Zwo sedzwaho nga tshiimiswa zwa tshiṱirathedzhi ndi zwa u lambedza u vhorakhonṱhiraka vha zwa u fhaṱa kha nḓowetshumo ya zwa dzinnḓu , nga maanḓa dza mutikedzelo , nnḓu dzi swikelelaho na themamveledziso dzi elanaho dza tshitshavha .
Mbuelo ine ya khou gonya , sa gumoṱhukhu , i fanela u vha mbadelo ya zwibveledzwa zwivhisi .
Mbofholowo ine vhabebi vhaṋu na vhaunḓi vha khou ḓidzimela yone i ḓo pfumbiswa nga nyaluwo ya ikonomi .
U vhea zwisumbi zwa kushumele zwihulwane u itela ndivhotiwa dzo vhewaho nga IDP .
Nga mulandu wa mutsiko u bva kha vhunzhi ha vhadzulapo na kha ḽifhasi ḽoṱhe , zwo vhonala hu si tshe na iṅwe nḓila ya u phulusa khethululo .
U topola na u vhona maḽeḓere na mibvumo mathomoni a fhungo .
Ngauralo ri tama u khoḓa miraḓo u bva kha madzangano oṱhe kha kushumele kwavhuḓi vhukuma .
Tsumbo , ngei KwaZulu-Natal maanḓalanga a sialala ḽapo vho shuma mushumo muhulu nga maanḓa kha thathendela ya maḓi na u kunakisa ya Isulabasha / Mvunyane , na Komiti ya u Pulana ya Tshiṱiriki ya Maluti .
Zwiṅwe hafhu , hu na nyonyoloso dzine dza ḓo vha thusa u engedza nungo dzavho na u tshimbila , na u thusa u homolowa na ndangulo ya mutsiko .
I dovha hafhu ya ṋetshedza tshumelo dza u pindulela na u dzudzanya nga nyambo dza tshiofisi na dza mashango a nnḓa .
Koporasi i na nḓivho yo fhelelaho ya vhukoni hayo ha u tshimbidza nyaluwo ya zwivhambadzwaseli na u sika mishumo u itela uri vhathu vha Afrika Tshipembe vha kone u lwa na vhushai na mveledziso i re fhasi .
Muvhigo wa khomishini u ri ṋetshedza zwishumiswa u itela uri ri bvise mbuelo dza vhuḓisa kha hedzi tshanduko dza thekhinoḽodzhi .
Ezwi zwi tendela mashango uri a vhambedze na u ṋekana data nga nḓila i fanaho na nga mvumelano .
3.78 U bva kha khethekanyo dzi re afho nṱha , muthu u a zwi vhona uri zwiṅwe zwo iledzwaho zwi khagala , u tou fana na zwa u pomoka vhuloi,u sumba muloi , na u vhulaya ndivho i ya u ita mushonga nga miṱuvha ya muthu .
I ṋea muhangarambo wa maga o pfananywaho nahone a vhuedzaho ane a ḓo dzhiwa nga shango ḽoṱhe u tandulula masiandoitwa mavhi a tshiṱalula na khethululo nga muvhala .
Khumbelo dzi songo ḓadzwaho dza fhelela dzi ḓo humiselwa kha muiti wa khumbelo nahone a hu nga dzhiwi vhuḓifhinduleli ha zwine zwa ḓo ṱaha .
Muthu o fhiwaho maanḓa ndi muthu ane a khou ita khumbelo o imela muṅwe muthu nahone a vha o fhiwa thendelo yo tou ṅwalwaho .
Sa i zwi tshitshavha tshi tshi nga a tshi limuwi nga ṱhoḓea iyi , dzangalelo ḽa vhoṱhe ḽi i dzhia ṱhoḓea iyi i si khombekhombe .
Vhubveledzi nga murahu ho itwa hu tshi khou itelwa vhafariwa ngavho vhane vha khwaṱhisedza dzithero na zwi re ngomu nga zwine vha khou sumbedzisa vhupfa ngaho na u bandelela .
I ḓivha zwauri mazhendedzi a u lwa na vhuyaḓa u dzulela u sa wana zwishumiswa zwo teaho .
Ndivho : u ṋetshedza sisṱeme dza bindu , tshumelo dzine dza tshimbilelana na ICT na ndangulo ya mafhungo a tshikhala
Bodo ya Mikano ya Masipala ndi vhulanguli ho imaho nga hoṱhe hu taho mikano ya ha masipala .
U ya nga izwi , pulane i nga topola nḓila dza u bvisa zwithithisi zwine zwa tou vha khagala kha zwigwada zwa vhathu vhe vha vha vho thudzelwa kule kale .
Tshivhumbeo tshiswa tsha Ofisi Khulwane tshi ita mbetshelwa ya Zwigwada zwiraru , dzine dza vha :
1.1.9.4 a ita mbadelo dza lushaka lufhio na lufhio a tshi badela vhatshimbidzi ( directors ) kana vhadziamikovhe ;
Vhukhakhi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha nga wanala kha khumbelo kana kha mabambiri a re na vhushaka na mbilo nga muhumbeli .
Izwi zwi ḓo thusa nga u konisa muhasho na u vhona uri wo ṋea vhashumi zwikili zwa u ita mushumo wawo .
Sa tsumbo , khamphani dza ṱhingothendeleki dzo pfuka zwavhuḓi vhuḓifhinduleli ha fhethu hu katelwaho ngauri dzo vha dzi na pfufho ire khagala ya muṱaṱisano ya u ita izwo .
Shumisani mepe wa mihumbulo kha u ita mvetamveto , musi no no fhedza u dzudzanya mvetamveto , ṅwalani ḽitambwa ḽaṋu nga vhudele tshikhalani tshe na ṋewa .
VAT ndi muthelo u sa ḓi thwii kha tshumelo na thundu yo shumiswaho kha ikonomi .
10.3 . Sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi ṱuṱuwedzwa u tikedza muhanga ha mbekanyamaitele nga u pembela phambano dzashu na u fhaṱa tshitshavha tshi humiselaho murahu ḽifa la vhukoloni na muvhuso wa tshiṱalula ,
" U wana zwithu zwine zwa vha zwau murahu " zwi amba uri , nga murahu ha tshigwevho kana khaṱhulo , khothe i laela muhwelelwa uri a vha ṋee thundu ye a vha dzhiela yone zwi si ho mulayoni , u itela uri vha dovhe vha vhuyelele kha maimo e vha vha vhe khao phanḓa ha musi hu tshi itwa vhutshinyi .
Mugaganyagwama wa muhasho u ya nga mbekanyamushumo dzo ṱalutshedzwaho zwavhuḓi .
3.5 u shuma zwavhuḓi na u leludza ha vhashumi vha DHA zwi ḓo khwiniswa nga kha :
U ṱhukhula na U ṱuma zwi ḓo itwa nga matheriala o tendelwaho u bva kha vhamagi vha no fulufhedzea .
Nḓila ine vhathu vha kwamea ngayo , tsumbo : zwine ra ḽa , ambara , ita , mitambo ine ra tamba
Izwi zwi vhofha madzangano oṱhe ane a khou dzhenela khetho uri a shele mulenzhe kha khetho dzo vhofholowaho .
Vhana vhoṱhe vha na mavhudzi a muvhala muthihi ?
Muelo une muvhuso wa kona u fara tsiko ya mushumo u bva kha kushumisele kwa masheleni nga tshitshavha na ṋetshedzo zwi ḓo dzula zwi zwa vhuṱhogwa .
12.3 . Khophi ya mbekanyamaitele ya luambo ya Luisimane i ḓo anḓadziwa kha
U wana na u bveledza matheriala muswa wa ofisini khulwane na dza madzingu .
Maanḓalanga a shango ḽine ḽa khou ṋetshedza a bvaho kha vhuḓikumedzeli ho fhambanaho ho vhewaho khao u itela u khunyeledza thandela zwavhuḓi .
Nga murahu ha mbadelo iṅwe na iṅwe , u itela u vhulunga tshithihi , murengisi kana mutshimbidzi u vhuya hafhu kha ndaka u itela mutengo wa tshelede .
Mbekanyamushumo dza muvhuso dza u ṱavhanyisa u thomiwa ha tshanduko dza zwiimiswa dzo sedzaho kha u alusa nyaluwo ya ikonomi sa zwe zwa vheiswa zwone kha Pulane ya Nḓila dza Ṱahe dzi kha ḓi vha dzo tea kha u tandulula dziṅwe dza thaidzo dzo ṱahiswaho nga vhabindudzi .
Tsireledzo ya matshilisano i khou lavhelelwa u kundelwa u badela mbuelo dzo fhelelaho kha dzidikheidi dzi si gathi , na uri ezwi zwi ḓisa mbudziso dzi konḓaho arali dziakhaunthu dza muthu a eṱhe dzi dza u tou funa .
Vhaṅwe vhakhantseḽara vha vhiga uri vho wana tshikhala tshiṱuku , arali tshi hone , tsha u amba mafhungo a komiti na zwine zwa vha vhilaedza kha khoro .
Musi ho sedzwa zwo bulwaho afho nṱha , Muvhuso Wapo u tea u dzhena kha nyambedzano na Muhasho wa Pfunzo wa Vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela u itela u wanulusa vhuhulu ha ṱhoḓea vhune ho hwedzwa zwikolo kha uno ṅwaha khathihi na vhuhulu ha ṱhoḓea vhune ha khou lavhelelwa kha miṅwaha i ḓaho .
Tshipikwa na mushumo wa u bveledzisa vhusimamilayo ha khwinifhadzo ya zwimela zwi zwanḓani zwa u dzhiela nzhele vhundeme ha u khinifhadzwa ha ndeme ya nyaluwo ya tshomedzo dza u tikedza zwibveledzwa lwa tshifhinga tshilapfu khathihi na u dzhenelela kha maraga wa shango nga vhuphara nga u vhea milayo yo teaho ya zwimela na dzimbeu na tshaka dza vhubindudzi vhu shumaho na zwimela na mbeu .
U dzudzanyulula u itela u swikela ṱhoḓea idzi zwi na , naho zwo ralo , zwo vha zwi tshi khou ongolowesa .
( iv ) mafhungo maṅwe na maṅwe ane mbetshelo ya Mulayotibe ya vhona uri hu vhe na mulayotewa wa vunḓu ; na
Tshibveledzwa tsha u fhedzisela , tshi ḓo ṱoḓa u fana , fhedzi tshi nga fane na luthihi .
I nga vha tshiṱuṱuwedzi tsha tshanduko na u ita uri ri humbule nga ha tshanduko na uri ri dzi ita hani .
Zwi sa timatimisiho , ndi muṅew a bulasi a sa ḓivhi tshithu .
Havha vhadededzi vhuraru havho a vho ngo tsha dovha vha humela tshikoloni matsheloni aneo .
U bveledza mbekanyamaitele na u i sedza hafhu .
Nga nḓowelo , matheriala o gwiwaho ha ngo lugela u vhuedzedzwa hafhu .
( 1 ) Maanḓalanga a Khorotshitumbe ya Riphabuḽiki o vhewa kha Muphuresidennde .
Ri ḓo khwaṱhisa senthara ya luṱingo lwa lushaka lu tikedzaho vhafumakadzi vho ṱanganaho na khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu na u khwaṱhisedza uri lu khou shuma .
Bono ḽa tshifhinga tshilapfu ḽa masipala ndi ḽi tevhelaho :
U ṱalusa , u vhambedza na u tevhekanya nomboro
Zwileludzi zwa ḽaiburari zwine zwa ḓo ṱanganedzwa na u ṋetshedzwa na zwileludzi u lugisela tsireledzo ;
Ro thoma mbekanyamushumo ya " U humela kha zwa Mutheo " hu u itela ndango yavhuḓi na vhulangi vhu bveledzaho nga kha u fhungudza ndozwo , u shumisa masheleni a muvhuso nga nḓila yone , u thola vhashumi vho teaho na u vhona uri hu na u bvela khagala na vhuḓifhinduleli kha mimasipala .
Vhunzhi ha mushumo wa vhusimamilayo hu itwa kha komiti , fhedzi Milayotibe yothe i tea u livhiswa kha dzulo ḽa NCOP u itela khanedzano kana u vouta uri Mulayotibe u a ṱanganedzwa kana a u ṱanganedzwi .
Tshiṅwe tsho swikelwaho tsha vhuṱhogwa tsha zwino ndi u sainiwa ha Fhethu ha Mbambadzo yo Fhofholowaho ya Dzhango ḽa Afrika ( ACFTA ) , mbambadzo yo fhofholowaho ya ndeme u bva tshe Dzangano ḽa Mbambadzo ya lifhasi ḽa vhumbiwa .
Sisteme iyi i topola ṱhoḓea dza mashumele u itela ndondolo na mveledziso ya themamveledziso yayo na dziṅwe mbekanyamushumo dza ndaka zwenezwi hu tshi khou iwa phanḓa .
Ofisi a i dzhii sia nahone i shuma thungo na SARS .
He ra sedza masiandaitwa a u phaḓaladza mugaganyagwama wa ḽevele dza mulamuli , ezwi zwi vhonala sa zwi thomaho luvhemba lu sa ṱoḓei lwa birokhiresi na u lengisa .
Hezwi zwi khou itiswa ngauri u shandukisa nḓisedzo ya tshumelo Afrika Tshipembe hu ḓo haṱulwa nga nḓila nthihi i re nṱha ha dzoṱhe : vhukoni kha nḓisedzo ya tshumelo hu swikelaho ṱhoḓea dza mutheo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe . "
Ndi ḓo ita uri i ye vhathuni khathihi na pulane ya u dzhia mawanwa na themendelo kha maḓuvha a si gathi a ḓaho .
Nḓowelo ya ṋamusi ndi ya uri musi aisikhirimu i tshi swika kha murengi , ndeme i vha yo no fhungudzea .
Khanedzano kha phalamennde yashu yo khethwaho lwa dimokirasi i dzulela u takadza na u vhuedza .
Mudzulatshidulo , ri humbula uri asi zwithu zwine ra nga ita u humbela vhadzulapo uri vha vhulunge maḓi na u humbela vhathu uri vha si ise phanda na u sheledza ḓuvha na ḓuvha nga uri madamu a fhasi .
Kha ri vhale Vhalani tshirendo itshi .
Ndi zwa vhukuma , tshipiḓa tsha ndeme tsha u bveledza adzhenda yavhuḓi ndi u kona u i tevhedza nga tshifhinga tsha muṱangano !
Ri khou ṱoḓa u tendelana ro khwaṱhisa na mabulamuhumbulo a Khomureidi Phuresidennde Vho Nelson Mandela a zwenezwino nga heḽi fhungo musi vha tshi ri :
Vhutshinyi ndi iṅwe ya khaedu dzine ri si tee u tenda dzi tshi ita uri mbofholowo yashu i pfale i sa pfadzi nge ra vha na nyofho , nge ra vhulawa , na nge xelelwa nga ndaka zwe zwa andela tshitshavha tsha hashu .
Hezwi zwii ḓo thusa kha uri nḓowetshumo iyi i shume i tshi ya phanḓa .
Muraḓo wa Khoro Tshitumbe ( MEC ) ndi ṱhoho ya zwa poḽotiki ya Muhasho ngeno davhi ḽa zwa vhulanguli ha Muhasho ḽo rangwa phanḓa nga Ṱhoho ya Muhasho ( HOD ) , ane a vha Muofisiri a re na Vhuḓifhinduleli ha Muhasho .
Musi khumbelo yo no shumiwa , hu ḓo rumelwa nḓivhadzo kha e-mail ye vha ṋekedza yone .
Tshaka dza dzinnḓu dzi fhambana u ya nga matheriala , u fhedza tshifhinga tshilapfu , dizaini , makolo a nga ngomu na a nga nnḓa , saizi na dentsithi , nzudzanyo ya fhethu na u elana na dziṅwe , tshivhalo tsha u bebana ha tshifhaṱo na mishumo .
Kha vha pfesese nyimele yavho zwi tshi elana na khombo ya zwiitisi , u sa tsireledzea na phathoḽodzhi .
Sa tsumbo , muhwelelwa , sa zwe a ṱalutshedziswa zwone kha Mulayo wa Matshimbedzele a Vhutshinyi , 1977 , u na ṱhalutshedzo yo fhambanaho na muhwelelwa wa kha sisiṱeme ya vhukamukanyi ha sialala .
hune ha vha na thendelano ya phuraivethe ya u tandulula phambano ( sa tsumbo : vhulamukanyi ha phuraivethe ) .
Nyengedzedzo ya Tsireledzo ya Vhuṋe ha
Tshiko tsha tshelede yapo ya zwa matshilisano , lugwada lwa vhathu vha re na zwikili zwa zwa thekhinikhaḽa , zwa phurofeshinaḽa na zwa vhulanguli khathihi na netiweke ya vhaḓisedzi vhapo vha tshumelo zwi tea u simiwa ho sedzwa tsenguluso dze dza itwa dzi re tshipiḓa tsha u pulanela mveledziso dzo ṱanganelaho henefho kha mimasipala .
U thetshelesa ndaela dzi sa konḓi a kona u dzi tevhedzela .
Nga u ḓibvisa kha u shela mulenzhe , vhashelamulenzhe vha maanḓafhadza vhaṅwe vhathu uri vha vha dzhiele tsheo , tsheo dzine dza nga ḓi wanala dzi sa vha takadzi .
Ndi nga bvula dzhasi ḽa houḽa munna nṋe . "
Kha vhuṱambo uvhu , u rengiswa ha thikhithi henefho ngomu fhethu ha mutambo nga ḓuvha ḽa mutambo zwo shela mulenzhe kha thaidzo .
Fhedziha , Khabinethe yo dovha hafhu ya ombedzela uri hu kha ḓi vha na zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itwa u itela uri vhafumakadzi na vhone vha kone u shela mulenzhe nga nḓila yo fhelelaho nahone i linganaho kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
U badela lwa elekiṱhironiki vhukati ha asesimennde dzo ḓadzwaho na mbadelo dzo wanalaho zwi nga itwa kha mbadelo dzo wanalaho .
Nga u shuma fhasi ha mulayo , ri nga ita uri zwitshavha zwashu zwi tsireledzee na u vha na vhutsireledzi .
Ho bveledzwa ḽiṅwalwa ḽa Tshitatamennde tsha Phoḽisi tsha Kharikhuḽamu na u Linga tsha Lushaka ḽithihi ḽi pfeseseaho hu u itela uri thero iṅwe na iṅwe i vhe na ḽiṅwalwa ḽayo. Ḽiṅwalo iḽi ḽi khou ya u shuma vhuimoni ha maṅwalwa a kale ane a nga sa zwitatamennde zwa thero dzoṱhe , Tsumbamaitele a Mbekanyamushumo ya u Guda na Tsumbamalingele a Thero u bva kha Gireidi ya Ṱ-12 .
Vhalauli vhaṱanu vha mihasho vho vheiwaho nga fhasi ha Tshiteṅwa 100 ( 1 ) b,vho tholwa na uri vho vheiwa lwa mulayo sa vhaofisiri vho hwesaho vhuḓifhinduleli ;
Thusani kha mishumo ya
Ho vha na u khethekanywa hunzhi ha vhalwadze vha nga ngomu u bva kha maongelo manzhi a nga ngomu u fhirisa zwe zwa lavhelelwa .
U bveledza na u kona u shumisa furemiweke ya pfananyo ya vhukati na nḓila dza u vhona zwauri hu na kuitele kwo ṱanganelaho kha u ṋetshedza thikhedzo na maṅwe maga o thomiwaho a u dzhenelela kha mimasipala .
Tshiṅwe tsha zwipikwa zwa ndeme zwo ṱaluswaho nga ndangulo ntswa ndi pfunzo , sa izwi i tshi nga shela mulenzhe zwihulwane kha u fheliswa ha vhushai shangoni .
Nga murahu ha miṅwaha mivhili , vhana vha anzela u adoputhiwa , vha humiselwa kha vhabebi vhavho kana vha iswa kha vhabebi vha u vha unḓa .
Zwenezwo zwi khagala uri u ḓisa mbilo yavho nga nḓila i si yone zwi nga vha dzhiela tshifhinga - kha vha ḓifhungudzela mushumo nga u zwi ita nga nḓila yone lwa u thoma .
U tshimbidza u swikelela zwibadela zwa vunḓu nge ha dzudzanywa vhuendedzi ha bisi vhege iṅwe na iṅwe u bva huṅwe fhethu hu re vhuka henefho ha masipala
NB : Vhuṱanzi ha tshenzhemo ya zwino na ya kale ya ushumo zwo tedelwaho nahone zwo ganḓiswaho nga Ofisi ya Vhashumi , ṱhanziela ya tshumelo na rekhodo ya tshumelo , zwi tea u nambatedzwa nga thungo .
U ita uri mukhantseḽara wavho a vhe na vhuḓifhinduleli kha vhuaḓa kana u tambiswa huṅwe na huṅwe ha masheleni a masipala .
Vhashumisi vha DeedsWeb vha nga wana mafhungo a tevhelaho kha website :
Musi vho no ḓadza mbuyelo , vhuṱanzi ho ṋekedzwaho kha mbuyelo vhu khwathisedzwa nga vhuronwane .
Tshelede yo ṱoḓiwaho ya izwi i a badelwa murahu nga vhuḓalo arali aphiḽi ya tshimbila zwavhuḓi .
No kona u pfa zwe vhabvumbedzwa vha vha vha tshi khou amba ?
Ndivho ya mutheo ya mbalombalo ndi u ḓivhadza vhashumisi vha mbekanyamaitele , na u ri mbalombalo dzi songo kanganyiswa uri zwi elane na nyimele nkene .
Ndo asesa u thembea ha mashumele o vhigwaho u itela u sedzulusa arali zwo vha zwi zwa vhukuma , zwi zwi re zwone nahone zwo fhelela .
Mudzheneleli muṅwe na muṅwe u ṱoḓa u wela nga fhasi ha sekhithara ya fhasi nthihi yo topolwaho .
Sa tshipiḓa tsha ṱhanḓavhudzo ya mbekanyamushumo idzi , dzihabu dza didzhithaḽa dza ḽokhesheni dzi ḓo thomiwa , mathomoni kha mavundu maṋa , hune maṅwe a ḓo tevhela .
Phakha na zwimvumvusi zwa masipala
( 5 ) Muvhuso u fanela u dzhia maga a mulayo kana maṅwe - vho , kha ndaka yawo , u ita uri hu vhe na nyimele dzine dza tendela vhadzulapo uri vha wane mavu u lingana .
Phukha kana zwibveledzwa zwi bvaho kha phukha a zwi nga ḓo tendelwa u bvela nnḓa kana u dzhena ngomu ha vhupo ho iledzwaho .
3.4 Khabinethe yo ḓiimisela nga u ṱavhanya u amba nga ha zwiitisi zwo ri swikisaho kha dziṱhaselo dza vhabvannḓa na vhaṅwe vhathu vha Afrika Tshipembe .
U tholiwa ha vhaḓivhi zwi amba uri khothe i thetshelesaho phambano i katelaho mulayo wa Tshiisilamu i ḓo vha na vhukoni ho teaho ha u tandulula phambano idzo nga nḓila i bveledzaho .
Komiti dza ndangulo ya tshoṱhe dzo thomiwaho dzi shuma na ndondolo , tsireledzo na vhutsireledzi , masheleni , vhashumi , milayo na vhuendelamashango .
Zwiṱuku kha magumo a takadzaho , kana mvelelo dzavhuḓi ngeno maipfi a fanaho na mbueledzo na vhulamukanyi a si tsha vha tshipiḓa tsha maipfi a ḓuvha na ḓuvha .
Vhubveledzi ha fiḽimu na nḓowetshumo dzi elanaho hu na u shela mulenzhe hu hulwane hune ha nga ita kha sia iḽi .
Hu dovha hafhu ha vha na u thivhelwa kha u remiwa ha miri iyo zwi tshi bva kha maanḓa o ṋewaho kha Minista uri vha ṋee ḽaisentsi ya u remiwa uho .
Nga nḓani ha musi vha tshi ḓivha uri ndi zwifhio zwivhangakhombo zwine zwa nga vha hone vhuponi havho , na tshikalo tsha khonadzeo ya khombo tshine zwa sumbedza , vha nga si kone u ḓivha arali dzi tshi ṱoḓa u langulwa na uri dzi nga langulwa hani .
( 5 ) Mukhomishinari wa vunḓu u tea u vhiga kha vhusimamilayo ha vunḓu ṅwaha muṅwe na muṅwe malugana na zwa vhupholisa kha vunḓu ḽeneḽo , nahone u tea u rumela khophi ya muvhigo kha Khomishinari wa Lushaka
u kumedzwa ha Muvhigo wa Nwaha kha khoro hu tea u vha na tshipiḓa tsha samari ya komiti ya wadi .
Naho zwo ralo , ri dovha ra ṱoḓa ṱhoḓisiso u sika tshiedziswa tsha khumbulelo na mvelele tshine nga khatsho u sikiwa ha mbekanyamaitele ha bvelela .
Vha humbelwa u humbudza dokotela wavho u ṋetshedza khoudu dzo teaho kha vhone kana u dzi katela kha mbilo u itela uri mbilo dzavho dzi shumiwe nga nḓila yone .
Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ina maanḓa a u ṱoḓisisa na u vhiga nga ha pfanelo dza vhathu , u dzhia maga a u lulamisa u pfukwa ha pfanelo dza vhathu , u ṱoḓisisa na u funza nga ha pfanelo dza vhathu .
Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tshi themendela uri muhangarambo wa mbekanyamaitele wo fhelelaho u bva kha sekithara ya pfunzo dza nṱha Afrika Tshipembe zwi ḓo bveledzwa sa mafhungo a shishi .
U bvela phanḓa na vhukwamani vhukati ha mihasho ya kiḽasiṱa ine ya kwamea zwi ḓo khwaṱhisedza u bvela phanḓa na u ṱola ha sisiṱeme na u sedza kha u khwinisa sisiṱeme idzi .
Lingedzani u humbulela uri ḽiṅwalwa iḽo ḽi khou amba nga mini .
Mishinari dzi ita izwi nga u livhisa khumbelo dza tshifhinga tshoṱhe kha vhadzulapo vha ḓorobo vho vhofholowaho na muvhuso nga ha kufarele kwavhuḓi kwa vhathu avha .
Zwo ralo , arali vho wana thendelano ya bindu ḽavho ngeno khaedu yavho khulwanesa hu u wana masheleni ane vha khou a ṱoḓa uri vha kone u shuma , kha vha ambe na vha GEP malugana na Phurogireme ya Thendelano ya Masheleni yashu .
Fhethu ha u tumbula ( ṱafula ya zwitakadzaho , u vhambedza/ u vhekanya magaraṱa , nyito ya zwipfi )
Muṋango wa u bva wa muhasho kha tshifhaṱo tshihulwane tsha masipala u dzula wo hoṋelwa tshifhinga tshoṱhe .
Naho zwi sa timatimisi uri ndi vhukhakhi , nyimele yo raloho i ombedzela ndeme khulwane ya u shumisea ha maitele maṅwe na maṅwe a u dzhenelela kha zwa ndifho khathihi na khonadzeo ya masiandaitwa a khakhisamveledziso na a vhaisaho ane a bva kha thandululo dza tshihaḓu .
Gumofulu ḽa R1 613 nga muunḓiwa nga ṅwaha na R3 233 nga muṱa nga ṅwaha i kovhelaniwaho na zwa u thetshelesa na theraphi ya mubulo
Mukaputeni vho ṱalutshedza muthu we a ṋea ndaela idzi sa munna wa mutshena , ane a vha na phetsho ya ḽiṱo tshena .
Lushaka lwa mbuelo lwo khakhea
Vhupo ho dzinginywaho hu khou ḓa nga murahu ha nyambedzano na vhathu vha kwameaho vho teaho .
u isa phanḓa na u shela mulenzhe kha thandululo ya thaidzo khulwane dza ḽifhasi .
Tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo vho hwedzwa maanḓa a u sedza zwi tevhelaho :
Ri fhululedza vhuḓikumedzeli hune khaho vhaofisiri vha masipala ya khou lugisela u ṱolwa uhu .
Hupfi vho no pfulutshela Ṱhohoyanḓou zwino .
Vhunzhi ha vhaṋameli vha bisi vha dzula vhubvaḓuvha ha ḓorobo .
Vhukonḓi vhu nga vhangiwa kha mutshinyi a na vhaṅwe ane a nga si kone u wana tshelede ye a badela u bva kha muṅwe mutshinyi e na vhaṅwe ngauri uyo o bulwaho murahu ndi khundwandifho kana ha khou wanala .
Tsumbo : Nga 2006 ri ḓo vha tshitshavha tshi re na mafulufulu hune vhathu vha takalela u dzula khatsho khathihi na u shuma , vhathu vha ḽa vha fura , vha a kona u wana tshumelo dza mutakalo na dza pfunzo ...
Zwi dovha zwa khwaṱhisedza u tevhedza na u tevhedza nga nḓila yo teaho milayo i tshimbilelanaho na zwigidi , zwikambi na u langula thundu dzo no shumaho .
Thandela idzi zwazwino dzi khou sedzuluswa hafhu tenda ha vha na themendelo dzo teaho phanḓa ha musi dzi tshi shumiswa .
Nga mulandu wa tshiitisi itshi , u ṱhahelelo ya u rangela u shumiwa ha malaṱwa zwao phanḓa ha musi a tshi laṱiwa yo vha i sa dzhiiwi sa thaidzo ya ndeme Afrika Tshipembe .
Hafhu , a si mishumo fhedzi yo khwaṱhaho i itwaho ya vha uri yo lavheleswa fhedzi hone hu na mafulo o itwaho nga u pfumbudzwa ha vhukoni .
( i ) ndaela i no kala uri u bula uri a zwi shumi zwi ḓo dzhiiwa ngauralo u bva murahu ha musi zwo bulwa ngauralo ;
7.4 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vhabebi na vhaunḓi uri vha ṋetshedze thikhedzo i vhonalaho kha vhagudiswa musi vha tshi khou lugisela milingo yavho .
Themendelo dzi re afho nṱha dzi livhanaho na u thivhela vhugevhenga kanzhi a dzi fhambani na milayo ya mutheo ya nyolo u itela vhupo ha ḓoroboni vhu shumaho zwavhuḓi .
U kona u bveledza ha sisiṱeme dza ndango idzi dza nga ngomu zwi lavheleswa nga kha tsedzuluso ndangulo , u vhiga ha tshiofisi na u ṱola ha nga ngomu .
ḼIṄWALWA IḼI ḼI WANALA NGA NYAMBO DZA AFRIKA TSHIPEMBE DZA 11 :
Tshikhala tsha u vha khagala tshi nṱha nga maanḓa kha thundu .
U thomiwa ha tshumelo dzi konadzeaho dza zwa inzhiniara kha tshumelo dzoṱhe dza mutakalo .
Musi vho vhudziswa nga ha uri naa vho vha vha tshi ḓivha nga ha milingo ine ya kwamea kha zwa u ita thathu , vho amba uri vho vha vha sa fhulufheli uri vha nga vha vho kavhiwa nga vairasi ya HIV musi vha tshi khou itwa thathu .
Zwi khwaṱhisedza maanḓa a khothe a u ṱanganedza khumbelo dza tshandukiso ya , kha zwiṅwe , phindulamulandu tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe u swikela kha khaṱhulo .
Heyi ndi mishumo ine ya ḓo tikedza zwithu zwoṱhe zwine ra ita ṅwaha uno .
Ndovhololo ya Mulayo wa vhupileli ndi mafhungo a ndeme ane a tea u dzhielwa nṱha nga u ṱavhanya kha muhasho wa vhupileli na Phalamennde .
( c ) tsengo ya khothe kha khothe yo ḓoweleaho ;
Bugu ya Mishumo iyi i na fureme dza u ṅwala ngadzo khathihi na nzunzanyo dzi no ḓo ḓuḓumedza vhagudi vha tshi bveledza zwibveledzwa zwa u tou ṅwala , zwa u tou vhona na zwa midia minzhi .
U bveledza vhukoni ha ṱhoḓisiso kha yunivesithi dza Afrika na u bveledza mbekanyamushumo dza postgraduate dza maimo a nṱha u itela u ṱuṱuwedza ṱhoḓisiso na mveledziso ya nḓivho ya vhukuma .
Ṱhanganyeloguṱe ya u pfukisela ha vundu kha Muvhuso wapo i sumbedza nzulele ya u gonya ha mitengo nga tshifhinga .
Kha ḽiṅwe sia , u itela tshumelo iṅwe na iṅwe yo ṋekedzwaho , hu na ngona dzo fhambanaho kana fomuḽa dza murekanyo wa mbadelo sa zwe zwa sedzwa u bva kha anekitsha yo nambatedzwaho afho nṱha .
( i ) u itela uri hu vhe na maimo a lushaka zwa ndeme kana u swikelela maimo a fhasi a u ita mishumo .
Khabinethe yo themendela tshigwada tsho ṱanganelaho vhukati ha Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi na wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi kha u topola ṱhoḓea dza zwiko zwa ṱhoḓea dza vhathu khathihi na u vhona uri zwiimiswa zwa pfunzo na zwiṅwe zwa ṱhoḓisiso zwo dzudzanywa zwi tshi ṱutshelana na ṱhoḓea dza ya MeerKAT , SKA na dziṅwe thandela dzi ṱutshelanaho .
Vhahumbeli vha mushumo vha fanela u vha na vhukoni vhuhulwane vhutevhelaho : Ndangulo ya thandela , u ita uri kushumele ku vhe kwa nṱha , u khwinisa maitele , ndangulo ya tshanduko na mveledziso , vhurangaphanḓa ha thimu , ndangulo ya vhushaka na vhashumelwa .
Yo dovha ya ṱuṱuwedza maitele a u sia khanedzano na u tandulula thaidzo ane a ḓo bveledza u fulufhedzea , mafhungo a ndeme na mabulamuhumbulo u bva khavhashelamulenzhe .
Nga u faedza , zwilinganyo zwo lavhelelwaho zwa vhatholiwa zwi ḓo shanduka na tshifhinga .
Mbadelo idzi dzoṱhe dzi si ho mulayoni dzo itwa phanḓa ha Vho Brooks henefho kha ndaka , nga nnḓa ha nthihi ye mutengo wa daimane wa badelwa huṅwe fhethu .
Poswo khulwane dza yuniti ya ṱhoḓisiso dzo topolwa nahone ṱhuṱhuwedzo ya u thola vhathu yo rumelwa kha vha zwa gwama na vha zwiko zwa vhashumi .
Zwithusi zwi fanela u pulanwa kha levhele ya zwigwada u itela u thivhela luvhengelambiluni na u vhona zwithu kha sia ḽithihi khathihi na u topola zwikonḓisi zwine zwi nga wanala kha mvelele , milayo , sisiteme na kuitele , zwine zwa vha hone .
Nga tsumbo ya vhone vhane ya u ḓiimisela na vhukumedzi vho vha na vhukoni ha u kwengweledza avho vhane vha timatima na avho vha re na phambano dza uri ezwi a zwi tei u tendelwa na khathihi uri zwi kunde zwipikwa zwihulwane zwa nndwa ya mbofholowo .
( f ) Mulanguli Muhulwane wa Senthara ya Tshumelo ya u Thoma Zwiswa ya Tshitshavha , Vho TE Rabebe ;
U ṱola maitele a mugaganyagwama , u phaḓaladza na ndondolo ya zwishumiswa nga SAPS , hoṱhe kha vhuimo ha vundu na ha vhupo .
Vho Radley vha mufumakadzi vho gidimela tshiṱaraṱani vha tshi khou ṱavha mukosi vha tshi ri Vho Arthur vha khou vha vhulaha vhoṱhe nga muḓi , fhedzi musi musherifu vha tshi swika , vho wana Boo vha tshe vho dzula lufherani lwa u dzula khalwo , vha tshi khou gera zwifanyiso u bva kha Tribune .
Zwino , u fhambanyisa ho vha hani , ngauri vhukonḓi ha u bvela phanḓa ha tshitshavha , hu kwama phurofesheni ya mutakalo ?
Avho vhane nga murahu vha ḓo lingedza u vula hafhu zwiteṅwa zwi dzhenelelaho a vho ngo zwi kona .
Ri fanela u tevhela u ḓiimisela ho sumbedzwaho nga vhoramabindu vha vharangaphanḓa , vhashumi na muvhuso kha samithi ya mushumo na u sumbedza vhurangaphanḓa .
Ri khou tea u ḽi tandulula nga nḓila yavhuḓi nga kha muhanga wa Ndayotewa ya mulayo .
Kha vha bule zwi khagala uri ndi nga nḓila dzifhio dzine nḓila yavho ya ḓo swikelela milayo ya u funza .
U engedza kha tswikelo idzi , ri dovha ra tea u khwaṱhisedza nyengedzedzo wa tswikelelo kha tshumelo dza mutheo dzi vhuedza vhadzulapo vha mikhukhuni hune maḓi na u bviswa ha malaṱwa zwa khou ṋetshedzwa .
Tshi themendela nḓila dziṅwe dza u endedza dzine dza ḓo fhungudza u tshikafhadzwa nga GHG vhuponi .
Kha vha rere fhethu , mushumo , zwiko na ndeme ya mulayo wa pfunzo ;
U ṅwala maipfi ane a vhumba fhungo a tshi shumisa mibvumo ye a guda khathihi na maipfi a ḓivhiwaho nga tshivhumbeo tsho ḓoweleaho .
Khaelo dza u engedza maanḓa dzi khou wanala kha avho vho no haelwaho khaelo ya fhedzisela na khaelo ya mutheo miṅwedzi ya rathi yo fhiraho .
Miteo ya ikonomi ya makhiro kha vhunzhi ha mashango i ṱahela vhuṱumani vhukati ha mbekanyamaitele na u fhungudza matshilisano a vhushai .
Ndingo dzo khetheaho dzi tea u itwa u itela u vhona uri vhashumi vho fhiraho vha a ḓivhadzwa nga zwikhala zwa mushumo zwe zwa kunguwedzwa .
Vho vha vho ḓa u vhona nḓou na tshugulu na dziṅwe phukha dza ḓaka .
U thetshelesa zwiṱori zwipfufhi hu na u ḓiphina na u ḓidzhenisa kha khorasi nga tshifhinga tsho teaho .
Luṱa lwa ḽi pendela nga u ṋetshedza pulane ya u fhedzisela kha mulanguli wa CBP u themendela mugaganyagwama wa tshikwama tshine tsha langwa nga nzulele .
Kha vha vhone zwa uri masia a kutshilele , ikhonomiki , tshiimiswa na vhupo zwi a pulanelwa .
Ri khou ambelela zwine ra tenda khazwo zwa uri muhumbulo wa zwifhaṱo zwashu sa tsumbo zwi tshi shumiswa nga Swondaha fhedzi u itela u luvha , zwi tea u fheliswa .
Vhuṱanzi ha uri ndaka yo vha tshishumiswa kha u tshimbidzwa ha milandu i a kombetshedza .
Uri vha tendelwe u ṱunḓa zwithu zwa dzhenethikhi , vha fanela u :
U bva zwenezwo , ho vha ho lavheleswa nga maanḓa kha phaṱululo na u mveledziso hafhu ya tshomedzo dza vhuongelo , khathihi na u khwaṱhisa na u bvisa zwa ndangulo kha tshiimo tsha vhukati .
Sa tsumbo , tshiimiswa tsha zwa pfunzo tshi nga ṋetshedza zwikolashipi na zwiṅwe zwivhumbeo zwa zwa thikhedzo ya matshudeni kana zwa pfunzo , ngeno khamphani ya mbambadzo i tshi nga ṋetshedza royalthisi kana mbadelo dza laisentsi .
U ṋewa ha ḽaisentsi dza mmbwa .
Kha vha ole zwitendeledzi zwi re na vhukati hune ha fana .
Khabinete yo dzhiela nṱha na u sa farea zwavhuḓi nga ha dzikhakhathi na migwalabo zwi si ho mulayoni zwine zwi nga vha khombo kha demokirasi yashu .
Hu na dzangalelo ḽo engedzeaho kha uri Muhasho u khou fhindula hani khaedu dza TB .
Bunga a ḽo ngo tea u shumiswa kha malaṱwa maṅwe na maṅwe arali hu a malaṱwa a bungani .
Zwi saathu u itwa ndi thendelano ya kuitele kwa zwi kwamaho Mvetamveto ya Ndayotewa ntswa .
Nḓowetshumo ( Mbalelano dza Lushaka )
Mishumo iyi i nga itwa zwavhuḓi fhethu ha dziḓoroboni hune zwiko zwa masheleni zwa wanala hone nga kha ndambedzo nga vhubindudzi .
Nga murahu ha u ṋuvhedza phaiphi kha nḓila yo dzinginywaho , ndondolo i fanela u itwa ya uri hu sa vhe na muya u salaho kha phaiphi .
Tsumbanḓila dzi lwela u thusa vhafaramikovhe vho fhambanaho u pfesesa ṱhoḓea dza mulayo na pfanelo dzavho zwi tshi langwa nga mulayo .
- arali khumbelo i tshi khou ṱahisa thaidzo ine ya kwama sisiteme
Vhagudisi vho ṋewaho mafhungo o raloho vha fanela u ḓilugisela u a dzhia e tshidzumbe na u khwaṱhisedza uri a hu na khethululano i si yavhuḓi ine ya tevhela u bva khao .
Tshifanyiso tshi khou sumbedza dziṅwe dza nzulele dza vhuponi uhu dzine dza ḓo ṱuṱuwedza kutshimbilele na netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Tshumisano ya vhavhili , ngauralo , ndi dza ndeme kha nyaluwo na mveledziso ya ikonomi .
U dzudzanya na u langula miṱangano vhukati ha vhashelamulenzhe .
Pfunzo ndi yone i bvisaho vhathu kha vhushai kha vhathu vhashu vha dzimiḽioni .
U langula tshifhinga tsha PIC zwi shumisa u ṱanganelana ha zwishumiswa u swikelea tshifhinga tsha tshilinganyo .
Vhoramafhungo vha tamaho u dzhenelela muṱaṱisano vha nga wana vhuṱanzi vhunzhi kha the www.sadc.int na kha www.gcis.gov.za.
Nga mulandu wa zwenezwi , zwa u rengiswa ha thikhithi henefho ngomu fhethu ha mutambo zwo vha na khombo yazwo .
Mulayotibe u ḓo ḓadzisa kha zwihulwane zwa Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka zwi tshimbilelanaho na u alusa vhuthihi ha matshilisano musi hu tshi khou dovha ha lulamiswa zwa u sa lingana zwe zwa vha zwi hone kha ḽa mulovha .
Ndi nga kha vhuthihi hune bono ḽashu na miloro yashu zwa ḓo ḓivhea ngazwo .
Zwikhala zwa poso dza nṱha , i.e vhulanguli ha nṱha zwi tea u kengedzelwa shango ḽo ṱhe u itela u kunga vhathu vha shumelaho muvhuso na vha sa shumeli muvhuso .
Kha tshiṅwe tshipiḓa tsha ḓorobo vhathu vha dzula kha nnḓu dzo fhaṱiwaho zwavhuḓi kha dzipulotoni .
Fhethu hune zwiito zwa ikonomi zwa khou itwa hone azwi sokou phaḓaladzwa na kha maṅwe madzingu u mona na shango kana vhuṅwe vhupo u mona na ḽifhasi .
Khombo ya muḓagasi
Khabinethe yo sasaladza khakhathi dze dza dzhia matshilo a vhathu vhanzhi , hu tshi katelwa na vhutshilo ha Muphuresidennde Vho Déby , vhe vha lovha nga mulandu wa mafuvhalo e vha a wana musi vho ranga phanḓa mmbi yavho ya vhupileli nga murahu ha u ṱhaselwa nga maravhele .
Ndi ipfi ḽine ḽa angaredza zwiito zwa muhumbulo zwa u ḽa muya khathihi na u vhaisa vhaṅwe hu tshi khou shumiswa mishonga .
Zwi khagala , naho , kudzulele ku tshi nga si tou vha fhedzi kwo ḓisendeka nga vhaendangaṋayo .
Zwipikwa izwi zwi ḓo swikisa kha mabembela a u kunakiswa ha mirafho kana u thivhelwa ha u shumiswa ha nyambo ṱhukhu .
23.2 U dzudza zwitshavha zwashu zwo kuna zwi thoma na riṋe , nahone ndi zwa vhuṱhogwa uri mahaya na mabindu vha thome u shumisa maitele a vhulanguli ha malaṱwa .
Naa Masipala wanga u na idzo foramu ?
Ndivho khulwane ya uri bada i khwiniswe ndi isa tshumelo kha vhadzulapo na u ṋetshedza vhupo havhuḓi ho tsireledzeaho kha nnyi na nnyi .
Sa ḽiga ḽa u ya kha u khwiniswa ha nḓisedzo ya tshumelo nga vha nḓowetshumo ya thekhisi dza dzikhumbi , burantshi yo thoma phurogireme ya u tou thoma i tshi itela u ṱuṱuwedza vhaṋe vha thekhisi , vhareili , dzimashaḽa dza renngeni , na vhaṅwe vhashumi vha re kha nḓowetshumo iyi uri vha khwinise nḓisedzo ya tshumelo kha vhanameli .
Ngeno hu na uri zwigwevho zwo engedzwa u bva tshe ha ḓivhadzwa Mulayo , zwi anzela u dzula zwi fhasi ha zwe zwa randelwa sa zwigwevho zwa fhasisa .
Ri livhuwa u shela mulenzhe ha Khoro ya Aids ya Lushaka ya Afurika Tshipembe kha mushumo muhulwane we vha ita .
U shumana na mbilo dzoṱhe dzo teaho na u kovhekanya tsumbamuholo kha vhashumi .
Mulayotibe u ḓo shuma kha vhuḓivhavhufhufhi , maḓanzhe , sekhithara ya vhuendi ha badani na ha tshiporoni .
Khaedu dzavho adzi ngo sedza fhedzi kha u pholisa , fhedzi vha shuma mishumo minzhi musi nyimele i tshi vhofha .
Ri muvhuso une wa ṱhogomela , na uri ṱhoḓea dza vhashu ri dzi dzhiela nṱha .
Vhashumi vha zwamasheleni vho vhewa iṱo kha u dzhenela u pfumbudzwa hu no khou ya phanḓa ha u khwinisa vhukoni .
U bveledza na u thoma u shumisa pfunzo ya musi muthu a mushumoni na mbekanyamushumo dza u khwinisa khwaḽithi .
Tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsho ḓo thomiwa musi ṱhuṱhuwedzo yatsho ya maitele a nzdudzanyululo ya Muhasho wa Vhashumi tsho fulufhelwa khatsho kha u thivhela ndovhololo ya zwiko .
Zwa ndemesa , naho zwo ralo , vha khwaṱisedza fhungo ḽauri ndaela ya u dzhiululwa ha ndaka yo fanela hune , kha mafhungo aya , milandu yo itwa thwii kha zwa vhubindudzi ha zwa vhugevhenga ho angalalaho .
Masipala u na mbekanyamaitele ya tshikolodo ine ya dodombedza ngona na maitele u itela khuvhanganyo ya zwikolodo u ya nga ha u sa tevhedza .
Vhabindudzi vha sika mishumo , vha tshimbidza mveledziso , hu si na ndavha uri ndi vhabindudzi vha sili kana vhapo .
Vhuongelo Vhuṅwe na vhuṅwe ha Vhukati vhu na komiti i shumaho ya u thivhela u kavhiwa na ndango i re na nzudzanyo dza ndeme na sisiṱeme dza u londota dzo sedzaho kha u khwiṋisa ndeme ya tshumelo kha vhalwadze .
U shumisa tshifhingatshau sedzulusa foniki dzine dza khou shumiswa kha nyito dziṅwe dza tshibveledzwa ( tsumbo , kha u vhala na vhagudi na u ṅwala na vhagudi .
Nahone ifa ḽa khethululo ḽi khou bvela phanḓa na u langa zwikhala zwa vhutshilo zwa vhunzhi ha vhathu .
Khethekanyo ya vhu 10 i eletshedza nga ha mimanyuwaḽa yoṱhe ya
Maḓuvha a vhurereli na o khetheaho - Awara 2 u Khwaṱhisedza ṱhoho na u linga - Awara 2
Tshanduko dzi katela khwiniso kha milayo ine ya shumiselwa vhana vhaṱuku vhane vha khou endela Afrika Tshipembe , dzine dzi ḓo anḓadzwa nga Tshimedzi .
Arali tshipikwa tsho dzudzanyiwaho zwavhuḓi tsha IDP ya masipala hu u " khwinisa nyimele ya vhupo na mutakalo wa tshitshavha nga u engedza na u khwinisa sisiṱeme ya ndangulo ya malaṱwa o omaho " tshisumbi hu nga nga vha vhuimo na fhethu hune tshumelo idzo dza malaṱwa dza khou ṋetshedzwa .
Theraphi ya okhupheshinaḽa na ya mubulo i itwaho ngomu sibadela i ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya sibadela
Ni kone u ṅwala phindulo dzadzo .
Magondo mahulwane ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha themamveledziso ya vhuendi tshine tsha tikedza u endedzwa ha thundu na tshumelo dza sekhithara dzo vhalaho dza ikonomi .
" " A hu tshee na kuṱoho ku no ḓo thamukana nṱha ha mmbete ! "
Ndaela ya zwino i na vhuṱudzeṱudze nahone maṅwe mashango a re muraḓo o phasisa zwilinganyo zwa ndondolo , ngeno maṅwe o dzudza zwilinganyo zwa Yuropa zwa fhasisa , ngauralo zwi vhanga u sa eḓana ha zwilinganyo zwa ndondolo ya zwiedziswa zwa zwipuka zwa EU .
( b ) u ṱoḓisisa , u lavhelesa na u sengulusa nzudzanyo na ndaulo , na tshumelo ya vhashumi kha tshumelo ya vhathu ;
Tshumelo dza zwa mutakalo dzoṱhedzi ḓo ṋetshedzwa nga vhalanguli vhathihi fhedzi .
Thendelano a i na mbetshelwa dza mbadelo dza khadzimiso hu na milayo , magumoni a tshifhinga tsha vhutshilo ha u shumisea sa zwine muhadzimisi a zwi vhonisa zwone , zwiendedzi zwi a humiselwa murahu zwa rengiswa nga vandisi ha vhuelwa muhadzimi .
Arali zwo itwa zwavhuḓi , zwikhala izwi zwi nga ṋea tshirunzi na muhumbulo wa tshoṱhe kha vhupo uvhu .
U vhala maipfi a foniki a kha fhungo na zwiṅwe zwibveledzwa .
Tshiṅwe hafhu , zwo engedzwaho kha ezwi ndi u kundelwa nga u dzhena kha mimaraga ya u vhambadzela mashangoḓavha , u ṱaṱisana hu engedzeaho kha mimaraga ya shango , phimo dza muthelo wa mbuelo dza nṱha na themamveledziso ya tshitshavha i songo eḓanaho , vhukati ha zwiṅwe .
Izwo zwa mufhalala zwi ḓo shumiswa hu u itela u thusa mbadelo dza ndaka na u lambedza zwiṱuku tshumelo nyangaredzi kana u itela nyengedzedzo ya pfuma ya matshelo ya tshumelo i kwameaho , kana zwoṱhe .
Dzi anzela u katela zwigwada zwa nyambedzano , makumedzwa nga komiti dza wadi , miedziselo na nzulelegudwa .
Huṅwe u ṱangana ha ndeme hu fanaho na uho ndi he ha bvelela musi hu tshi tambiwa ḽitambwa ngei Dzheremane .
4.4. Khabinethe i khou ṱanganedza tshoṱhe u dzhenelela na miṱangano ya zwitshavha nga vhurumelwa ha muvhuso ho rangwaho phanḓa nga Minisiṱa wa zwa Muno , Vho Malusi Gigaba , MEC vha Tsireledzo ya Tshitshavha Gauteng Vho Nkosi-Malobane uri vha ambe nga mafhungo a kwamaho zwitshavha vhuponi havho , nga maanḓa mafhungo a nga ha vhupholisa na mavharivhari a zwiito zwa vhugevhenga nga dziṱhundu.
Kha sia ḽa vhugevhenga , ri khou ṱoḓa u fhungudza mihasho ya thusedzi ya tshikati , mimasipala na zwiimiswa u khwinisa tshifhinga tsha u ṋetshedza thuso kha ṱhingo dzi ṱoḓaho thuso na mbetshelwa ya fhethu ha nḓisedzo ya tshumelo zwine zwa sa khou shama zwavhuḓi na luthihi .
Themo yashu i khou thoma nga dzi 1 Phando 2014 zwine zwa ḓo vha hone khathihi na u pembelela Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo .
Vhana pfanelo ya u swikelela nnḓu ya khwine .
Sisiṱeme ya Mafhungo a Ndangulo ya Pfunzo dza Nṱha yo faredza tshaka nnzhi dza mafhungo ( mutshudeni na vhunzhi ha tshiṱafu , kharikhuḽamu , zwa masheleni ) zwi elanaho lwo angalalaho kha nyimele kha , na mashumele a , zwiimiswa zwa pfunzo zwa nṱha .
Vhuimo ha Muthusa Mulanguli wa Dzingu kha Ndangulo ya Dzingu Vhukovhela a i athu ḓadzwa .
Ḽiṅwalo iḽi ḽi ṱoḓa u ṋetshedza zwiṱirathedzhi zwa u sudzuluwa ha dziṅwe tshaka dza mihwalo nga tshiporo zwo fhambanaho na nga netiweke ya dzibada .
Muraḓo wa vhuraru kana wa vhuṋa ( zwo ḓitika kha uri muraḓo wa dokotela wa malwadze a muhumbulo o tholiwa nga khothe musi muhwelelwa o ita khumbelo ) , ane a vha dokotela a ilafhaho vhulwadze ha muhumbulo vha ḓo vhumba tshipiḓa tsha phanele arali khothe ya ṋea ndaela yeneyo .
Avho vho ḓidzhenisaho kha u ita sethe ya theori vho fushea nga u angaredza uri ipfi ḽa mbalosia ḽi fanela u ṱalutshedzwa na uri pfumbudzo yo fhelelaho i tea u khwaṱhisedzwa .
Khohakhombo dzi wanalaho dzi hone : Khohakhombo dza khiredithi dzine kanzhi dza vha diphosithi dza kheshe , zwi nga ho kheshe na vhavhilwa vha thengiso .
Mulayo wo davhidzwanwa ngawo na tshitshavha .
10 . Mulayotibe wa Khwiniso wa U khwiniswa ha Pfanelo dza Mavu a Vhudzulo
Modele wa Nḓisedzo ya Tshumelo wo Sedzaho kha Zwiṱiriki wo ṋetshedzwa PCC wa dovha wa ṱanganedzwa nga Vhalangavundu vhoṱhe vha Mavundu .
Akhaunthu dza tshifhinga nyana dzi vhewaho iṱo vhukuma na u vhambedzwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe dzi kombetshedzwa u vala sa tshipiḓa tsha maitele a u vala mafhelo a ṅwaha .
Nga u dzudzanya khomphyutha idzi na zwiṱitshi zwa u shumela kha netiweke , u engedzea kha khumbelo dzi re hone kha vhashumisi hu a wanala .
5 . Mafhungo a ndeme kha mupo
Foramu dza Tshipholisa dza Tshitshavha dzi ḓo tewa u itela u ṋea zwitshavha vhugalatenga ha u tikedza na u tsireledza zwitshavha .
Lukanda lwa nga nnḓa lwo lapfa 43 000 m2 nahone lu ḓo fhaṱiwa nga matheriaḽa une wa fara mafulufulu lwa mupo .
Rekhodo dza miṱangano
Volumu ya malaṱwa na phungudzo ya tshileme .
Vhulwadze ha swigiri vhu amba mini kha mutakalo wavho ?
U ya henefha kha hafu ya thengo yo shumiswa kha u fhaṱa vhunzhi ha mishumo ya vhuinzhiniara na tshifhaṱo tsha maimo a nṱhesa ngei kha Davhi ḽa Ikonomi ḽa Tshipentshela ḽa Tshwane nga tshifhinga tsha luno luṱa dzi khou lavhelelwa u kovhelwa dziSMME , tshelede i linganaho R1,7 biḽioni kha zwikhala zwa u renga .
Fhethu ha maḓaleḓale hu khou ḓala lwa u fhirisa mpimo
Thendelo i shuma u langa ṱho ḓisiso na u gwa migodi hutshi humbulelwa ṱho ḓea dza mutakalo na u vhulungea , ndango ya mupo na u gwiwa ha minirala nga nḓila ya vhuḓifhinduleli .
Vha eletshedza vhaphaḓaladzi na vhaṱani vha dzifiḽimu na mitambo ya vhudavhidzani na mutambo nga ṱhoḓea dza Mulayo na u vhona uri zwibveledzwa zwoṱhe zwi sumbedza nomboro ya ndivhanele ya khethekanyo , nyiledzo ya vhukale , ngeletshedzo ya vhashumisi na dziṅwe nyimele dzine dzi nga vha dzo itwa uri dzi vhe dza khombekhombe nga bodo .
NIP 2050 hu si kale i ḓo anḓadzwa kha gurannḓa ya muvhuso u itela vhukwamani na tshitshavha .
U shumisana na madzangano a thekhisi dzapo na u thusa u ḓivhadza muṱangano ndi dziṅwe dza nḓila dzine tshumisano i nga thusa u ṱuṱuwedza ipfi ḽa tshitshavha .
Tsumbo ya ndeme kha mafhungo aya ndi u tholwa na u dzudzwa haVhaivhi kha u Tholwa ha Vhashumi na Munanguludzo , sa zwo bulwaho afho nṱha , zwo swikiswa u itela u tshimbidza tshanduko ya zwifhinga zwa matholele nga u ṱavhanya .
Zwidzidzivhadzi zwine zwa bveledzwa zwi songo shumisa zwibveledzwa zwa mupo : Izwi zwi kwama zwivhangi zwi kwamaho muhumbulo zwine zwa wanala kha mupo kana zwine zwa bva kha zwivhangi zwi kwamaho muhumbulo zwa mupo .
Shango ḽo vha na mvelaphanḓa kha u fhungudza tshivhalo tsha vhana kha dzisenthara dza ndulamiso .
Muḓivhimakone wa CBP , o imela komiti ya wadi , u vhigela murahu miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe a tshi shumisa fomo ya u vhigela murahu , malugana na u bvela phanḓa ha thandela dza Khathegori ya1 u swika kha 3 na nga komiti ya wadi na nga ṱhoḓea dza tshitekiniki dza thikhedzo ya u shuma ;
U humbela u bviselwa khagala ha maṅwalo a thandela , arali zwo tea , nga u ḓivhadza mutholi kha maḓuvha a mushumo a swikaho henefha kha maṱanu hu sa athu swika tshifhinga tshau vala tsho bulwaho kha data ya thandela .
U fhedzisa tholokanyonḓivho i re na zwidodombedzwa zwinzhi i no fana na ya mulingo hu tshi shumiswa mbudzisoṱhalutshedzwa na mbudzisothopolwa .
Mafheloni a Gireidi ya 1 mugudi u tea u vha a tshi kona u vhumba maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi nga nḓila kwayo nahone zwavhuḓi hu na vhueleli , hu si na u konḓelwa , khathihi na u kona u kopa mafhungo zwavhuḓi a tshi bva kha bodo kana a tshi bva kha zwiṱirepe zwo ṅwaliwaho mafhungo .
( d ) u vhumba maimo a fhasisa a ṱoḓeaho kha u ṋetshedza tshumelo ; kana
Hezwi zwi nga katela uri arali a swikelela rekhodo u ḓo kona u shumisa pfanelo yawe ya tsireledzo ino lingana na mbuelo ya mulayo16 nga u ita mbilo dza tshinyalelo ine a nga vha o dzi wana .
U ṋetshedza vhugudisi na thikhedzo kha vhashumi vhege iṅwe na iṅwe .
Nyaluwo ya u ḽa ṋama ya kholomo ( ine i khou ṱoḓeswa ) ndi tshone tshiitisi tshihulwane tshi khou itisaho uri nḓisedzo i aluwe , khathihi na khwiniso ya vhukoni u ya kha nḓowetshumo yoṱhe .
( e ) u ḓadza musi zwo fanela , hu tshi tevhedzwa phara ya ( b ) tshikhala ofisini ya muraḓo wa Khorotshitumbe .
A zwi pfadzi na kathihi u fhaṱa netiweke ya u phaḓaladza maḓi kha vhupo vhune ha sa vhe na maḓi misi yoṱhe .
Vhatshimbidzi vha a ḓifulufhela nahone a vha konḓi zwi tshi ḓa kha ngona dza kushumele ;
Ṱhanziela i fanela u ṋewa phanḓa ha mathomo a khalaṅwaha iṅwe na iṅwe u ḓivhadza uri tshitediamu tsho lugela u farela khethekanyo dziṅwe dza mitambo ya bola ya milenzhe .
U kona u swikelela - nḓila ine tshumelo dza didzhithala dza ṋewa mutengo nga nḓila ine zwa ita uri dzi wanaleee nga vhathu vhanzhi nga nḓila ine zwa nga konadzea ngayo .
Luvhone lwa musanda .
1.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe dza tshitshavha uri vha thusedze u fhaṱa kha ṱhuṱhuwedzo ya nyaluwo yavhuḓi ya 2017 , na uri vha shume na muvhuso kha u pindulela pulane dzawo kha nyito dzi vhonalaho u itela u vhulunga nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
Tshigwada tshavho tsha ndondolo ya vhulwadze ha swigiri tshi vha thusa u lavhelesa ndondolo yavho .
Pulane dza kushumele / bindu
Ndi vhukwaho ha haya mafhungo vhune khethekanyo i tevhelaho ya tama u vhu rekhoda .
U tevhedza mbekanyamushumo lwo khwaṱhaho zwi laulwa nga miṅwe ya mishumo i teaho u fhedziswa .
( a ) u hanelwa u ṋekedzwa tswikelelo ; kana
Fhedzi-ha , u itela uri kutshimbidzele kwa u pulanela wadi ku vhe kwa vhukuma , ndi fhungo ḽihulwane uri tshivhalo tsha zwigwada zwi no khou shela mulenzhe zwi no bva kha masia o fhambanaho a kutshilele tshi vhe tshi nṱha tshoṱhe .
3.6 . Muvhuso zwazwino u khou sedza Vhege ya Tshumelo ya Tshitshavha u thoma nga dzi 22 na dzi 26 Fulwi 2016 , zwine zwa vha tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya muvhuso ya Batho Pele ( Vhathu Phanḓa ) .
9 . Khabinethe yo ṱanganedza Muhanga wa Tshiṱirathedzhi wa u zwima madzangalelo a tshiṱirathedzhi tsha ikonomi a Afrika Tshipembe ḽifhasini malugana na mbambadzo , vhubindudzi na mveledziso ya nḓowetshumo .
Arali ha vha na vhane vha hanedza luswayo , Muṅwalisi wa Tswayo u ḓo vhidza muṱangano vhukati ha muiti wa khumbelo na muhanedzi kana vhahanedzi vha luswayo .
U sekena ha zwipiḓa ndi zwa ndeme kha u shuma ha ḽaimi .
Maṅwe maga nga nnḓa ha ayo are hone a kati zwazwino .
2.3 . WEF ya nga ha Afrika i khou sedza kha mafhungo ane dzhango ḽo livhana nao nga u sedzesa kha uri ri nga takula hani tshanduko ya kuolelwe kwa dzingu zwi tshi tshimbilelana na zwiimiswa zwa thekhinoḽodzhi , vhubindudzi , ṱhanganelano , nḓowetshumo na vhuthomazwiswa .
1.23 Vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala vha dzinginya-vho na u shumiswa ha milayo i shumanaho na zwa u tsitsa muthu tshirunzi ( defamation laws ) kha vhathu vhane hu sina vhuṱanzi vhu fushaho , vha pomoka vhaṅwe vhuloi .
Mutsiko u elanaho na vhuendi u nga vhanga uri zwipuka zwi lwale .
U thetshelesa nganetshelo nga dzangalelo , a ola zwifanyiso u sumbedza u pfesesa .
U sainwa ha muano zwo vha nga zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa vhahulisei vha tshi ita vhuḓikumedzeli ha zwa masheleni .
Maṅwe mavundu sa Western Cape a si kale o thoma u shumisa sisiṱeme ya komiti dza wadi , fhedzi zwino mivhigo i bvaho afha i sumbedza uri ho no vha na phesenthe khulwane ya mimasipala i re na mbekanyamaitele dza komiti dza wadi .
U thuthisa zwi nga dzhia miṅwedzi ya rathi .
Vhuḓifhinduleli ha u ḓisa tshumelo ya ḽaborithori ya khemikhala i shumaho kha ḽevele ya lushaka kha thikhedzo ya dzilafho ḽa forentsikhi na vhutevhedzeli ha mulayo , nga kha ndaulo ya zwa mulayo ya khuvhalo ya zwidzidzivhadzi zwa khemikhala kha mutakalo .
Ḽiṅwalwa ḽa mbuno dza nḓowetshumo ḽo bveledzwa vhukati ha ṅwaha .
Nṱha ha izwo , zwishumiswa izwi zwi thivhela u kuvhanganya , u kaṋa na u doba zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na u ta nzudzanyo dza thendelo dza ṱhoḓisiso . Mihasho ya ndondolo na mupo ya vunḓu
Thengo ya thundu na tshumelo u ya nga nḓila ya kuitele yo randelwaho na nga ngomu ha masheleni o pimiwaho .
Nga vhuvhuya ha u swikelelea hayo , phetheni ya khethekanyo ṱhukhu ya giridi i anzela u tendela kharuso ya zwikalo zwa ikonomi zwihulwane , nga maanḓa kha midzhenelano ya giridi .
Hedzi dziketone dzi nga ita uri vha lwale .
1.2 . Khabinethe i livhisa ndiliso kha miṱa na khonani dza vhatukana vho lozwaho matshilo avho nga nṱhani ha mirundu isiho ngonani .
Arali zwa nga itea ha vha na gomelelo ḽa shishi , khoro i ḓo vha na pfanelo dza u shumisa maḓi u bva kha gwedzho na u shela mishonga kha maḓi uri a vhe kha vhuimo ho teaho .
Mbadelo ya sisteme ya thikhedzo i sa vhuedzi a i koni u nga dzhielwa nṱha fhedzi nga miholo na zwikwama zwa u tshimbidza zwo ṋetshedzwaho dzone .
U ḓadzisa kha izwo , ndambedzo yo fhelelaho ya vhoranḓowetshumo vha vharema nga Koporasi dza Mveledziso ya Nḓowetshumo ( IDC ) yo fhelela yo vha R4 , 575 biḽioni , u bva kha kotara ya u thoma ya 2015 / 16 u ya kha kotara ya vhuraru ya 2016 / 17 .
Vhatshimbidzi vha wadi - vhane vha ḓo bva kha miraḓoya Komiti ya Wadi yo khethwaho kana hu nga vha vhathu vho fhambanaho vha tshitshavha u fana na vhathu vhane vha shuma nga u tou funa,vharangaphanḓa vha vhurereli na vha mihumbulo , kana vhathu vha zwiko zwa zwitshavha u fana na vhashumeli vha muvhuso vho yahoo u awela , vhagudisi , murangaphanḓa wa tshigwada tsha vhafumakadzi , nz .
Puḽane i ṱumbula tsumbo ya zwe zwa itea musi hu tshi waniwa uri maḓi a ḓoroboni ho ngo tea u nwiwa .
Zwavhuḓivhuḓi , vha ṱoḓa u vha na fhethu huṱuku ha poswo ha khuvhanganyo na ha nḓisedzo hu re na tshikhala tsho phaḓaladzwaho zwavhuḓi u ya na vhupo ha vhudzulo na ṱhoḓea dzine dza vhonala vhukuma na u swikelelea kha tshitshavha tshine tsha khou shumelwa .
U ṱalutshedza tshipikwa , zwiko na zwipiḓa zwa ndeme zwa pfunzothendwa ya Vhutendi :
Ndi vho nnyi vhane vha wanala muṱani wa hashu
Bugu i amba nga mini ?
Vhungomu U kala , u vhambedza , tevhekanya na u rekhoda vhungomu ha khontheina ( zwi amba uri vhunzhi ha zwine zwa nga ḓadza khontheina ) tshi si tsha sitandadi tsumbo lebula na khaphu
Hezwi zwi vhangwa nga u ṱoḓa tshenzhemo kha sia ḽo tiwaho ḽa dzangalelo phanḓa ha musi vha tshi dzhenela mbekanyamushumo ya vhugudeli ha vhudokotela na uri a zwi tou tea u vha zwithu zwine zwa sa tou vha zwavhuḓi .
Kha ri ṅwale Elekanyani nga mbudziso idzi ni kone u ṅwala phindulo dzaṋu .
Mukhomishinari wa Lushaka u fhindula thwii kha Minisiṱa wa Tshipholisa .
Khabinethe i swikisa ndiliso kha :
Ndi zwifhio zwithu zwi so nga khwinifhadzwaho ?
25 . Muengedzo wa u sa tea u vha kha Vhusimamilayo
( ii ) Mulayotibe wo khwiniswaho sa zwe wa phasiswa zwone kha Khoro ;
Phurofesheni iyi ya nṱha ngaurali ya ndulamiso a i na tshikhala tsha vhugevhenga .
Malwadze a sa fholi o ṋaṋa ; zwa ṋaṋesa arali ndango na u ṱhaṱhuvha zwi zwa maimo a fhasi .
Vhurangeli uhu vhu ḓo lingwa nga u thomiwa ha Mbekanyamushumo ya u Divhadza ya Khombekhombe ya vhashumi vha muvhuso .
85. Maanḓalanga a Khorotshitumbe ya Riphabuḽiki
Ann na mme awe vho vha vhe ...
Kha u dzhia tsheo ya u tendela thendelano , Minisṱa u fanela u fushea uri thendelano ' a i dzhii sia nahone i a lingana ' na u swikelela dziṅwe ṱhoḓea dzo tiwaho .
Ndaela ya muthelo ya tshiofisi i nga dzhia vhege dzi swikaho nṋa .
2.1 . Khabinethe yo hanedzana zwihulwane na u sa vha hone ha mulayo une wa kwama nḓowetshumo ya vhuendedzi ha mihwalo na u khoḓa mapholisa kha u fara nga uṱavhanya vhahumbulelwa vha Gauteng .
Naho zwo ralo , tshenzhelo ya u ṱalukanya ya nyimele a si khwaṱhisedzo ya uri dziṅwe sisiṱeme a dzi khou shuma na dzone .
U thoma u shumisa sisteme ya ndaulo ya mbuelo dza eḽekhiṱhironiki hu ḓo tandulula thaidzo khulwane ya vhuaḓa na vhukhakhi kha sisteme ya mbadelo ya magavhelo .
Minisiṱa wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , Dr Rob Davies , vho dzhenela Nyambedzano dza Vhupo ha Mbambadzo ho Vhofholowaho ha Dzhango ( CFTA ) , he ha rwelwa ṱari nga tshifhinga tsha Buthano ḽa Mbumbano ya Afrika ( AU ) ḽe ḽa farwa Afrika Tshipembe nga ḽa 15 Fulwi 2015 .
Ḽiga 1 : Ri itisa hani pulane ?
Ndi takalela bugu iyi ngauri ndi pfana na bola ya milenzhe .
Zwipiḓa zwa Vhutsila : Tshedzhemo i si ya fomaḽa na u shumisa zwivhumbeo kha u ola na u pennda
Musi tsheo ya vhulanguli ha tshanele ho dzhiwa , mubveledzi u fanela u langa tshanele nga vhuronwane .
Mudzulatshidulo , musi ri sa koni u furalela zwa murahu , ri fanela u zwi fhira na u sedza zwihulwane kha zwivhangi zwa nga ngomu zwa zwino zwa mveledziso ṱhukhu na dzikhuḓano .
Masana na muelelo zwi tea u pima thengo na u ambwa nga hazwo lwo fanelaho sa zwo elwaho phanḓa sa khonadzeo ya ndaka i no khou olwa .
Kha vha ṋee nyendedzi kha mulwadze wavho maelana na u ita zwa ndondolo hayani .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha muraḓo wa tshiṱafu muṅwe na muṅwe zwi tea u sumbedzwa sa mbuletshedzo dza mushumo .
Naho hu na mutsiko kha ikonomi , ri khou isa phanḓa nyavhelo ya zwiko sa nḓila ya u sumbedza thikhedzo yashu nga u ṱanḓavhudza tswikelelo ya Pfunzo ya Nṱha , na pfunzo nga vhuḓalo .
Zwivhangi zwo fhambanaho , sa tsumbo tshivhalo tsha nṱhesa tsha vhathu kana nyimele ya nzulele ya shango kha zwa thekeniki i si yavhuḓi , na zwone zwi nga fha ndaela kha u sedzuluswa hune ha nga ṋetshedzwa kha luṅwe lushaka lu ne lwa nga imela tshumelo ya thekinoḽodzhi .
Mbekanyamushumo ya ndangulo ya phambano na u lulamiswa ha mbekanyamushumo dza pfanelo dza vhathu zwo khwaṱhiswa nga u dzhenelela ha vhugudisi ho fhambanaho u mona na zwa phambano na vhukoni hu na miraḓo ya foramu dza mbeu .
U shumisa gwati ḽa bugu u humbulela uri tshiṱori tshi ḓo fhelisa hani , khathihi na u wana muṱoḓo watsho .
Nga kotara iyi , Mulanguli Muhulwane wa Ndangulo ya Dzingu Vhukovhela vho mbo ḓi ḓirula mushumo .
Iṅwe mvelelo yavhuḓi ya u shumisa sisiṱeme heyi ya malamba , ndi mupfuluwo wa vhashumi vha re na ndalukano vha tshi ya tshivhilelani tsha nyisedzo ya tshumelo .
Zwi tevhelaho zwi tea u dzheniswa kha munanguludzo musi munanguludzo wo no iswa kha Khomishini :
U bveledza Mbekanyamaitele ya zwi si tshe na mushumo na Pulane na Mbekanyamaitele ya Ndinganelo ya Mushumo .
Kha ri ṅwaleKha ri ṅwale Wanani ni tangedzele zwifanyiso zwino fana na zwi re tshibogisini tsha u thoma .
Naho vhukoni ha zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso zwi nga ho sa KIA vhu tshi khou khwaṱhiswa , mivhuso i tea u dzudzanya nungo khulwane kha u tikedza zwiimiswa zwoṱhe zwa ṱhoḓisiso u itela u engedza vhukoni hazwo .
A hu na u ima vhukati kana fhethu ha u dzula musi mutambo u kati hune ha ḓo tendelwa .
Arali vha tshi vhona uri vhaṅwe vha vhagudi vha kha ḓi lila nyaluso ya vhutsimbidzamiraḓo ( fine motor skills ) , kha vha tende vha tshi ita nḓowenḓowe dza mushumo wavho buguni ya nḓowedzo i re na mitaladzi u swika u ḓifulufhela ha u ṅwala buguni dza mishumo ho no fhaṱela .
Vhukale ha mutshudeni Mutengo u badelwaho Tshikhala tsha tsedzuluso
Pulane i katela :
Themendelo ya muṅwe mushonga itea u vha itshi elana na Milayo ya Tshikimu , phurothokholo na u ḓadzwa ha maṅwalwa a ṱoḓeaho .
Luvhonela lwa malofha lu lwoṱhe kha vhana nga mvelo lu ita uri vha ṱhogomele .
Dzi dovha dza ṱanganedza musudzuluwo wa tshiendedzi na wa vhaenda nga ṋayo na phakhiṅi , ine ya shuma sa tshipiḓa tsha sisiṱeme ya ndondolo ya mupo .
Muhasho wo bveledza mvetomveto ya ḽiṅwalo ḽa muhumbulo ḽa nga ha u shumiswa ha vhatshinyi kha vhuitwa ha mushumo vhune ha vhuedza .
U bveledza sisiteme ine ya ḓo thusa kha u asesa mbadelo ;
Milayo miswa ya fola ya u tsireledza vhana Tshivhalo tshi no fhira hafu ya vhana ḽifhasini ḽoṱhe vha hambela mufhe wo tshikafhadzwaho nga mutsi wa fola , nahone tshivhalo tshi no swika 5% ya mililo fhano Afrika Tshipembe i vha yo vhangwa nga segereṱe .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho na phurothokholo dza ndondolo dzilangwaho na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
U laṱwa ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili a songo bviswaho tshikhafhadzo kha tshigange tsha malaṱwa a masalela nga maitele o teaho .
Vhuḓiimiseli he a dzhenelela ngaho ene muṋe na u sa lavhelela zwi si zwiṱuku kha thimu yawe , kha thandela iyi zwi vha vhuṱanzi ha izwi .
Zwithu zwine zwa nga vhanga u tshoṱelwa nga asima , sa tsumbo buse nḓuni , mitsi na u itesa nyonyoloso , ndi zwivhangi .
11 . Muḓisi wa mbilaelo u tea u ita mini arali a songo fushea nga tsheo ya Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
Fomo dza khumbelo dzi sainiwe nga muthu o tiwaho lwa mulayo ane a vha muthu a ne a ḓo kwamiwa nga Muṅwalisi nga zwoṱhe zwi yelanaho na khamphani .
Kha mutakalo na ikonomi ya matshilisano masiandaitwa a u shumisa zwidzidzivhadzi , u zwi shumisa nga nḓila i si yavhuḓi na u ḓitika nga zwidzidzivhadzi , zwihulusa u shumisa zwikambi nga nḓila i si yavhuḓi na thengiso ya zwidzidzivhadzi , zwi nyadza dimokirasi na mavhusele avhuḓi nahone zwi na ṱhuṱhuwedzo mmbi kha mupo .
( ii ) Rekhodo dzine dza dzula dzi hone
Muvhaledzo wa uno muvhigo woṱhe wo vhewa fhasi ha Muhasho wa Dzinnḓu , nahone a hu na tshipiḓa tshine tsha tea u bveledzwa hafhu tsho fhelela kana nga tshipiḓa hu songo ranga u vha ṱanganedzwa muhasho sa tshiko tsha u thoma tsha mafhungo .
Kha tshipitshi tshashu tsha mugaganyagwama vhege tharu dzo fhiraho ro bvisela khagala khaedu dza zwa masheleni dzine vundu iḽi ḽa livhana nadzo zwino na phindulo dzashu kha khaedu idzi .
Hezwi zwi a konadzea ngauri tshinyalelo nga yunithi nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha thwii i salwa murahu nga sisiṱeme ya muvhalelano ya BAS .
Muhumbulo a humbulelaho phanḓa a re na swikili zwa u dzhia tsheo dza nṱhesa .
Ri tea u khakhulula nga ngoho vhukhakhi he ra vhu ita u bva 1994 .
, kha vha ite khumbelo ya nḓisedzo ya tshumelo ya meiḽi / marifhi kha Poso ya tsini na ha havho .
Komiti ya Muhasho ya Khohakhombo yo fara miṱangano misi yoṱhe ya u eletshedza nga kulangele kwa khohakhombo ho sedzeswa khohakhombo dza muhasho .
Tshivhalo tsha thandela dza vhudavhidzani ha mveledziso dzo livhanywaho na mbekanyamushumo ya vhudavhidzani ya Muvhuso nga ṅwaha .
Vhapikisi vhashu vha zwa poḽotiki na aidioḽodzhi vha ḓo isa phanḓa na u ri hanedza kha maimo oṱhe haya a mbekanyamaitele .
( e ) u kwamana na Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli kha zwa vhupholisa malugana na vhuvemu na zwa vhupholisa kha vunḓu .
Kha ri ṅwale Dzhenisani khoma fhethu ho teaho .
Ri dzhiela nṱha afha fhasi mulayo u bvaho kha mvelelo dza miṅwe milandu une wa ṋetshedza thikhedzo ya khunyeledzo iyo .
Ndivho ya khonṱhiraka idzi ho vha u vhea vhukati u rengwa ha khasho , na u shumisa ṱhanganelo ya u renga maanḓa a zwibviswa zwa Muvhuso kha mafulo a nyambedzano u itela u ambedzana luafhulelo lwa nṱhesa kha garaṱa ya phimo ya khasho .
Muhasho muṅwe na muṅwe une maga a tshumelo a si vha tendele u ḓiṅwalisa kha GEMS .
Hezwi zwo sima muvhuso wa muimawoga .
Sa nyeṱha ( siani ḽa zwa ikononomi , mupo na kutshilele , khathihi na kha zwiimiswa ) ; na
Kha vha vhambedze na / kana vha ṱanganye mushumo wavho na uyo wa matshudeni manzhi u ya nga hune vha kona .
Kuitele uku kwa u kwama a ku kovhekanyi mikovhe siani ḽa u tshea mafhungo , nahone vhomakone a vho ngo vhoxwa uri vha pfe-vho mihumbulo ya tshitshavha .
Khantsele ya Lushaka ya U lwa na U daha i amba uri : " Milayo miswa i ḓo thusa kha mutakalo wa vhathu .
Nga vhuḓalo ṱhoḓisiso idzi na vhatumbuli vha pfesesaho khaedu nkene nga ṱanḓavhuwa na dzivha , na vhane vha ṱoḓa nḓila ntswa dzine vha izwi zwi nga swikelelwa .
Fomo ya khumbelo a i na mbadelo .
Vho Brooks o dzudzanya mbadelo iṅwe na iṅwe vhukati ha murengisi na ṋenḓila .
Nyengedzedzo i tea u shumiswa nga u andisa kavhili tshikalo nga murahu ha vhege ya dzilafho .
Musi ri tshi khou shuma zwavhuḓi zwi tshi ḓa kha u lafha na u thivhela u pfukela u bva kha mme u ya kha ṅwana , nḓila dza u thivhela nga u angaredza dzi fanela u ṱavhanyiswa .
Mafhungo a hone a fanela u katela
4.3.2 U dzhenelela ha tshitshavha , tswikelelo kha mafhungo , na tshiphiri
Mutevhe uyu u bvisela khagala fhedzi Mihasho ya lushaka i kwameaho nga maanḓa .
Ndo livhuwesa , Mulanga Dzulo , kha vhari ndi dzhie tshino tshifhinga ndi livhuhe Mudzulatshidulo wa Komiti ane a khou ita uri ri dzule ro ima nga milenzhe sa Muhasho .
Dzi katela mbuedzedzo ya muvhili kha nyimele dzo themendelwaho
Zwiwo zwi ngaho izwi zwi na masiandoitwa mavhi kha fulufhelo ḽa tshitshavha kha maanḓalanga a mulayo nahone zwi fanela u ṱavhanya u tandululwa .
Pulane dza zwa masheleni dzi khwaṱhisedza uri mihasho i a sedza u swikelea ha mbekanyamushumo na zwiṱirathedzhi .
Hezwo zwi zwoṱhe zwi ri vhudza uri iḽi ndi sia ḽi ṱoḓaho thuso .
( d ) u vha na vhuluvha kha Mulayotewa ' , Riphabuḽiki , na vhathu vhayo ;
Mushumo muṅwe na muṅwe u dzhenisaho zwa masheleni u tea u ṱalutshedza na u themendelwa kha mugaganyagwama .
CDWs dzi tshi sika mishumo ya komiti dza wadi vhukati ha fhethu ha vhukhethelo hapo na u shuma sa madzhendedzi a u rumelwa
1.6 . Ndangulo ya thekhinikhaḽa na kushumele kwa vhudzheneleli ha COVID-19 zwi khou tshimbidzwa nga Tshiimiswa tsha Vhuṱali na Kushumele kwa Ṱhumano ya Lushaka ( NATJOINTS ) na Muhasho wa Mutakalo .
U ita mushumo wa vhuongi ha kiḽikala u ya nga tshikoupu tsha kushumele na zwitandadi zwa vhuongi ha nzulele ya ndondolo ya mutakalo wa mutheo .
Itani na u ṅwala zwipiḓa zwa tshiṱori zwino khou ṱahela afho kha mitaladzi i si na tshithu .
4.1 . Muvhuso , u tshi khou shumisana na vha Nnḓu ya Vhurangaphanḓa ha Sialala ya Lushaka , u ḓo vhidza Muṱangano wa Vhuṋe ha Mavu ha Tshitshavha nga Ḽavhuṱanu , ḽa 27 na Mugivhela wa ḽa 28 Shundunthule 2022 u itela u amba nga ha mafhungo a elanaho na vhuṋe ha mavu .
U ita nga u ralo , kha ri dovhe hafhu ri swikise zwithu zwa vhuṱhogwa izwi hu na khwaṱhisedzo u bva kha dzangano ḽashu na muvhuso .
Vho amba nga u konḓelwa hawe kha vhutshilo na zwidzidzivhadzi na nga ha uri u lugelwa nga zwithu zwi nga si swikelelee muthu a eṱhe fhedzi zwi konadzea hu na thuso ya phurofeshinaḽa .
U ela masiandaitwa a Mulayo zwi a konḓa kha dziṅwe nyimele nga u vha hone ha data , zwi tshi katela maelana na nyimele dza mutheo phanḓa ha tshumiso ya Mulayo , na mvelelo dza maraga dza zwino , nga maanḓa kha sekithara i si ya tshiofisi .
Tshiṅwe tsho ṱahelaho ndi mafhungo a fushaho a u swikelela vhulanguli ha ndaka , maitele na u vusuludzwa hu ṱhogomelaho , khathihi na vhuṱanzi ha kushumele kha khanḓiso .
Komiti yo itwa nga nḓila i tevhelaho :
Kha vha lugisela adzhenda phanḓa ha muṱangano .
Ngudo idzi dzi ita themendelo dza u rangela kha masipala malugana na zwiko zwa maḓi u ya nga ṱhoḓea dza tshifhinga tshiḓaho dzo humbulelwaho .
U bveledza adzhenda yavhuḓi ndi ṱshiṅwe tsha zwiṱaluli zwa ndeme zwa muṱangano wavhuḓi .
U ita izwi vha tea u vha na pulane ine ya sumbedza uri zwi ḓo itiswa hani .
44 . Masipala , nga nḓila yo tiwaho nga khoro , u tea u ḓivhadza tsumbakushumeme dza ndeme na thagethe dza kushumele dzo tiwaho u itela ndivho ya sisiṱeme ya ndangulo ya kushumelele kwawo nga ngomu na kha tshitshavha nga u angaredza .
Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho :
U shandukiswa ṅwaha nga ṅwaha .
Mushumo wa Thekinoḽodzhi ya Nyambedzano na Mafhungo ( ICT ) kha u ṱuṱuwedza mveledziso ya ikonomi na matshilisano na Mveledziso ya Ikonomi Yapo ( LED ) kha vundu :
Ri nga ṱanganedza miṅwe mihumbulo miṅwe na miṅwe musi hu sa a thu u bvelwa phanḓa na dibeithi .
Ndangulo : Mbekanyamushumo ya zwino ya Tsireledzo ya Tshitshavha yo leluwa u i langa , hune a i ṱoḓi uri huvhe na u londota miholo ya vhashumi na zwine vha posela zwone phanḓa ha musi hu tshi thoma u badelwa mbuelo .
Zwa zwino , mutengo muhulwanesa wa maḓaka aya ndi wa tsireledzo ya mupo , biodaivesithi , na vhuendela mashango ha ndondolamupo .
O vha a tshi khou zwi pfela kule uri o neta .
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho - awara 2
Khohakhombo dzi wanala kha muhasho na dza u tou pfukela .
Tsha ndeme ndi vhuḓi fhinduleli vhu tshimbilaho na ndambedzo iyo .
Zwiko zwa zwi tshilaho zwapo zwi shumiswa sa thimbwanywa dza ndeme nga nḓowetshumo nnzhi dzo fhambanaho .
U isa vhashelamulenzhe kha notsi dza ' Zwipikwa ' kha siaṱari 69 kha notsi dza khoso .
Kha ḓorobo ya Prince Albert , ṱhoḓea khulwane ya dzinnḓu i vhangwa nga mulandu wa khonadzeo ya nyaluwo ya ḓorobo khathihi na u wanala ha zwikhala zwa mishumo .
Kha vha kope leḓere kha bugu yavho na zwiga zwa u vhala zwoṱhe zwi vhe fhethu ho teaho .
U wanala na u swikelelea ha ṱhoho dza zwa poḽitiki u bva kale zwo ḓisa khaedu kha tshumiso ya pulane dza zwa vhudavhidzani .
Ṅwalulani ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mafhungo aya , ḽi thome nga Matshelo .
9.2 . Pfunzo ndi ifa na uri i tou vha tshiṅwe tsha khonololo khulwane ya vhumatshelo ha vhuḓi kha vhoṱhe shangoni ḽashu .
Mbuelo dzi wanala nga u ita zwa ndangulo ya khombo ya vhubindudi kha dzangano zwi katela :
Ndeme ya pfunzo kha vhunzhi ha vhana vha vharema ndi ya fhasi vhukuma .
Vhupo vhu dzhiiwa sa tshiga tsha vhuendelamashango , hune ha kunga vhaeni vha zwigidi maḓana a zwigidi ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Ṱhanziela ya mabebo isi ya tshikhau i ṱanzielaho vhabebi vha muiti wa khumbelo
U fhirisa zwoṱhe , tshiwo itshi tsho dzumbulula vhuvha ha vhukuma ha shango ḽashu ḽi mangadzaho .
Figara hedzi dzo tewa kha mbalo vhukuma dza milandu yo vhigwaho kha mapholisa nahone dzi ḓo sumbedza dzikhaedu na zwe zwa koniwa.
Ndaṱiso iyi i fhirela kule ndaṱiso dzine dza vha hone dza vhalanguli na vhaofisiri nga fhasi ha Mulayo wa Dzikhamphani , une zwazwino u guma kha miṅwaha mivhili kha vhutshinyi vhuṅwe na vhuṅwe ho tiwaho .
Senthara dza Ndondolo dza 54 nga tshivhalo dzo vulwa u mona na shango ḽoṱhe nga vhuphara uri dzi shume sa fhethu hune zwoṱhe zwa ḓo shumelwa hone u itela u fhungudza u dovha u pondiwa na u fhungudza tshifhinga tsha u vala hei milandu ya zwa vhudzekani .
Arali i Kha ri vhale nḓowelo mbuya ni ite thiki ( ) , arali i nḓowelo mmbi ni ite tshifhambano ( ) .
Vhulangi ha Maḓi a Mugodini , ho katelwa na Maḓi a re na Esidi , zwi dzula i khaedu khulwane ya mupo .
Zwikhala zwi re na mushumo zwi tea u fhindula ṱhoḓea dza mushumisi , na u dzhenisa nga vhuronwane na u olwa nga vhuronwane .
Zwibadela zwa nnyi na nnyi na zwa phuraivethe , fhethu ha u arela na kiḽiniki dza ḓuvha
Muhasho u ḓo ḓisa mbilo dza tshumelo dzo itwaho nga kotara iṅwe na iṅwe .
U tikedza dzikoporasi kha u bveledza vhukoni hadzo kha zwa vhashumi ; u pfesesa milayo na maitele a zwa dzikoporasi nga kha u ṋetshedzwa ha zwikili zwa tekiniki , mabindu , ndangulo na pfunzo na vhugudisi ha zwa dzikoporasi ;
Mutambo uyu wo vha u tshi fana na wa ragibii ya musalauno .
U bvelela ha tsireledzo ine ya katela u setsha na u paṱirola hu ḓi tika nga u vha na reshio ya vhashumi kha vhafariwa yo teaho .
Vhathu vha Azande vha vho na hu na phambano vhukati ha vhaloi na vhadziamanditi .
Kuitele a ku ngo ḓisendeka nga u sa lingana fhedzi ku dzhiela nṱha zwiko zwine vhathu vha zwi ḓisa u itela maitele a mveledziso .
Mbilaelo yashu ya u thoma ndi ya uri u sa vha hone ha khanedzano dza ndeme kha atikiḽi dzo sudzuluswaho zwi amba uri a si mbudziso ya vhaṅwali kana vhavhali na uri kana zwifanyiso izwo zwo sumbedza ngoho .
3.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha mvelaphanḓa yavhuḓi ye ya swikelwa kha u wanala ha zwiṱoko zwa malasha u mona na zwiṱitshi zwa muḓagasi , na uri hu dovha ha tewa u sedza kha fhungo ḽa Thengo ya Nḓisedzo ya Malasha .
Ni songo ṱalula
2.11 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha mbetshelo dza ndaela nga ha mveledziso ya vhukoni ha khombekhombe , khombetshedzo ya maḓuvha a u pfumbudzwa na u engedza ṱhoḓea dza u dzhena kha Tshumelo ya Ndangulo ya Nṱha ( SMS ) .
Ipfi ( tshuwa takala dinalea ) ḽi amba zwi fanaho na ' sinyuwa ' .
2.3.3 Zwikolodo zwi no kwama Ḽounu iyi , zwo salaho musi ḓuvha ḽa u khunyeledza u badela ḽi tshi swika kana musi ḓuvha ḽa u khunyeledza u badela ḽo tou engedzedzwaho ḽi tshi swika , zwi tea u badelwa ḽeneḽo ḓuvha zwo fhelela .
Tshivhalo tshiṱukusa tsha vhathu vha shumaho tshi wanala kha vhulimi .
Mimasipala i ṱanganela hani na masia a muvhuso na a mavundu .
Tshitshavha nga vhuḓalo tshi funa na u takalela vhuṱambo uhu havhuḓi na u bvela phanḓa na u khoḓa masipala nga u ita mishumo yavho nga nḓila yone .
1.9 . Sa u lwisa ha muvhuso kha u ṱuṱuwedza lushaka u tsireledza pfanelo dza pfunzo , Muhasho wa Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele u ḓo ramba Izimbizo ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ya u Vhuelela Murahu Tshikoloni nga ḽa 25 Luhuhi 2017 kha mavundu oṱhe .
Hu na u swikela ndalukanyo iyi nga muṅwe na muṅwe hu tshi dzhielwa nṱha u guda hune ha khou lavhelelwa u vha hone .
11.8.1.4 U tsireledza mafhungo a tshidzumbe ane a vha tshiphiri tsha mu muraḓo wa Phanele .
Maḓi a a dovha hafhu a ṱoḓea u itela u kuvha kana fhethu ha miroho , mabavu a u kuvhela , u bika na zwo ḓoweleaho kha zwa mutakalo .
Vothi ḽa kamarani ya u eḓela ḽo pwashea nga nḓilaḓe ?
Mivhigo iyi rumelwa shangoni ḽothe na ḽifhasini ḽothe kha vhoṱhe vhane vha vha na dzangalelo .
Tsumbo , arali vhunzhi ha vhadzheneli vha tshi shuma muṱangano u ḓo tea u vha hone musi vhathu vhoṱhe vho no vhuya mishumoni .
U humbiwa ha muya hu nga itea musi muelelo u nṱhesa kha mulondo wa mushululo , zwa vhanga u fhungudzea ha muelelo na u gonya ha phuresha .
Hedzi ndi rekhodo tswikelelwa nga maga maṅwe na maṅwe , a sa elani na ḓivhazwakale ya luno lushaka na tshaka nnzhi dzi bvelelaho ḽifhasini .
Ṱhoḓea dza murengi dzi tea u dzhielwa nṱha musi mutengo wa muḓagasi , une murengi aḓo tendelwa u u renga , utshi vheiwa .
U ṋekedza thuso ya thekhinikhala kha zwigwada zwo khetheaho .
Mulayo uyu u ita mbetshelwa ya u pfukisela maanḓa na mushumo wa ndaulo ya milayo malugana na mafhungo a mavu kha mivhuso ya vundu .
Khabinethe i ṱuṱuwedza tshitshavha uri vha songo fara zwiṋoni zwi khou lwalaho kana zwo faho khathihi na uri vha songo vhuya vha linga u fha zwiḽiwa zwiṋoni zwa ḓaka , fhedzi kha vha vhige kha manḓalanga apo zwiṋoni zwine zwa khou humbulelwa u lwala .
Ri ḓivha nga ha uri u khakhisea ha lwendo ulu , ndi khuḓano ya zwiṱhavhane zwa zwino , ngeno dziṅwe nnzhi dza vha dzo khakhiswa nga masiandaitwa a nga murahu ha khuḓano kha madzhango .
Phanḓa ha musi vha tshi ita ndingo dza HIV vha fanela u ambana na mukhuthadzi nga ha ndingo na uri vha ḓo ita mini musi vha tshi wana mvelelo .
Nga nnḓa ha phaḓaladzo na vhuendi ha muelela wa maḓi a mashika , u shululelwa kha madzomomulambo zwi nga kwama maitele a mudzinginyo u fana na sisiṱeme , sa zwe zwa ṱalutshedzwa afho fhasi .
Mudzulatshidulo , tshumisano vhukati ha tshanduko ya kilima na bayodaivesithi i khagala .
Avho murathu na mukomana vha khou ṱodiwa kha ḽa Afrika Tshipembe nga murahu ha u ṱumanywa na vhugevhenga ha u dzhia ndaulo ya muvhuso , vhufhura khathihi na u vha na masheleni a tshandanguvhoni .
Tshiedza tsha kufunzele tsho sedza kha mufhindulano na u tumbula , na u ḓitika nga mulayo wa uri vhana vhoṱhe , mahayani na ḓoroboni , vha shumisa maitele a fanaho a u fhaṱa nḓivho , naho musi matheriaḽa kana ḽifhasi ḽa mvelele zwi tshi nga fhambana .
Gwama ḽa u notha ḽi ḓo ṱoḓea kha u faedza gwama ḽo teaho ḽa tsengedzo kha miraḓo ine ya khou ṱuwa , vhane vha ḓo ṱuṱuwedzwa uri vha a sengedze musi vha tshi wana miṅwe mishumo .
2 . Naa ḽeri dzoṱhe dzo bvisiwa na zwiṱepisi zwadzo zwa valiwa nga bodo uri zwi songo shumiswa ?
Sisiṱeme dza mupo dzi ngaho sa milambwana dzo vhumbwa na u aluwa lwa miṅwaha i fhiraho zwigidi nga vhushaka ho livhanaho thwii na vhupo ha mbumbo ya shango , lushaka lwa mavu na maḓaka madala .
Ndeme ya vhukuma ya pfanelo ya ngalelo zwi nga itea ya sa fhire tshaedzo ya mannḓalanga .
Mavunḓu na mimasipala zwo ṋetshedza vhunzhi ha zwidodombedzwa zwi re ngomu kha ḽiṅwalo , nahone kha zwenezwi ri khou vha livhuwa vhukuma .
Dziikonomi dza West Rand na Sedibeng vhuvhili hadzo ndi ṱhukhu musi dzi tshi vhambedzwa na dziṅwe .
Hezwi ndi zwone zwine zwa nnyita uri nga ḽi tevhelaho ndi ḓiwane ndo lindela mudzulapo zwawe tshiṱaraṱani , " vho ralo .
Vho Madikizela-Mandela ndi muṅwe wa mazhakanḓila a Afrika Tshipembe a pembelelwaho vhukuma .
Ri nga sengulusa hani masiandaitwa a u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu kha vhutshilo ha muthu muṅwe na muṅwe ?
U elwa ha vhurangeli ha vhudavhidzani hu ṋekedza khaedu dzo vhalaho dza nyito , nahone zwi ḓivhiwaho nga ha u shuma hazwo ndi zwiṱuku .
Muhasho wa zwa Muno a u nga hwali vhuḓifhinduleli vhuṅwe na vhuṅwe ha u kundelwa u fhindula .
( b ) Arali Khoro i tshi nga phasisa Mulayotibe hu si na khwiniso , Mulayotibe u tea u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
Tshenzhemo ya TSP i sumbedza uri muvhuso u nga kona u vha na konṱiraka na dzifeme dza phuraivethe ya dzianyuwithi nga phimo dza mbeu nthihi , na uri khamusi u nga zwi ita fhasi ha mbekanyamushumo khulwane nga maanḓa i katelaho tsireledzo ya matshilisano .
1.2 . Khabinethe yo dzula yo ḓifhima u tandulula khaedu dza nḓila ya mashumele a ikonomi dzine dza dzulela u khakhisa mashumele a ikonomi yashu na vhukoni hayo ha u fhindula kha khaedu dza mveledziso .
U vusuludzwa ha themamveledziso ya ACT kha Vhusimamilayo uhu i ṱoda u itwa nga u ṱavhanya .
Iṅwe ya tekiniki khulwane dzi shumiswaho nga thandela iyi ndi dziwekishopho .
O khethiwa sa muraḓo wa khoro kha masipala .
u vha vha sa wani masheleni na mathihi a mundende wa matshilisano wa vhone vhaṋe
Sedza uri mvelaphanḓa kha miṱa iyi i khou vha hone naa musi mbekamyamushumo dzi tshi khou thusa u itela uri ri bvise miṱa iyo kha tsiku ;
U engedzedza , zwiṱunḓwa zwa mashango ane a kha ḓi bvelela zwo dzheniswa kha miṅwe mikano ya mbambadzo u fana na tshaka dzo fhambanaho dza mikano i si na ndifho na ndifho dza u ṱunḓa nga mutengo wa fhasi .
Hu na mabulasi mararu o khwaṱhisedzwaho uri ha na malwadze kha ḽa Afrika Tshipembe zwa zwino ane a bveledza khovhe dzi nga ho gumba ḽi re na maṱo u itela maraga wapo na wa vhurumelazwivhambadzwa nnḓa .
Sa tshipiḓa tsha u phaḓaladza themamveledziso dza lushaka , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha ḓo vula Tshiṱitshi tsha Muḓagasi tsha Grootvlei nga dzi 20 Khubvumedzi 2013 ngei Grootvlei , vha dovha vha ṱola tshiporo tsha tshidimela tshine tsha khou fhaṱiwa ngei Mpumalanga .
Zwenezwo ndi kumedza miṅwaha yo salaho ya vhutshilo hanga zwanḓani zwaṋu. "
Muhasho wa Vhulimi o wo ngo thusa kha vhalimi vhane vha khou tou thoma ; ngauralo vhalimi vho buliwaho vha anzela u ya kha Dziofisi dza LED musi vha tshi ṱangana na thaidzo hu si kha Muhasho wa Vhulimi .
dzudzanya vhuṅwe vhukwamani arali vhu tshi ṱoḓea .
Zwazwino vhathu vha a kona u sokou ya vhuponi vhuṅwe na vhuṅwe ha muhaelo vho fara maṅwalo avho a vhuṋe , naho vha songo ranga u ita ndangano , vha swika vha ḓiṅwaliswa vha konaha u haelwa .
Vharangaphanḓa vha sialala vha na maanḓa na mishumo i ṋekedzaho tshivhumbeo vhushaka havho na masipala .
Muhasho u ḓo khwiṋisa sisiṱeme dza mafhungo , u ḓo dzhenelela thwii kha u khwiṋisa ndondolo ya vhalwadze na u khwaṱhisedzwa vhuthomi ha u pulana .
Khumbulelo dzi katela khumbulelo dza khethululo na u farwa ha vhashumi tshifumakadzini nga nḓila i songo teaho , maitele o khakheaho a u tholwa ha vhashumi na u shumiswa ha maanḓa lwo kalulaho nga vhalanguli vhahulwane .
U sedza a si u tumbula ṱhalutshedzo yo khetheaho fhedzi ndi u wana ṱhalutshedzo ine tshigwada tsho lavheleswaho tsha ḓo i baḓekanya na maipfi nga nḓila i pfalaho .
Miholo yavho i dovha ya tshimbila u ya nga muṋe wa bindu , ane a tshea uri muthu u wana vhugai nahone lini .
Ri ṱuṱuwedza vhabebi vhoṱhe , vhaunḓi na tshitshavha nga vhuphara uri vha tikedze na u ṱuṱuwedza vhalingiwa musi vha tshi khou khunyeledza miṅwaha yavho ya 12 ya u guda .
Iḽi ḽiṅwalwa ḽi tikedza nḓila yo ṱanganelanaho ya ndaulo ya malaṱwa .
Khare dza tshienge tshiṅwe tshifhinga dzi a ṋewa bere sa zwiḽiwa arali dzi sa khou ṱoḓa u ṱavhiwa .
U bambela : u tamba mitambo ya vhuḓifulufheli u itela u kunda nyofho dza maḓi sa u dzhenisa maṱo na nḓevhe maḓini , nyonyoloso dza u fema
Vhalangi vha ḓo zwi ita arali zwo fanela , hu si na nḓivhadzo yo thomaho ya itwa , u bveledza ndaulo ntswa na / kana u khwinisa dzine dza vha hone .
2.9.2 Tsha vhuvhili , vha amba uri khothe dza sialala dzi tea u tshimbidza milandu i kwamaho maitele ane a vhaisa .
Kha ri ṅwale
( f ) Tea u dzhia milayo ya u vha khagala na u ṱuṱuwedza u sa dzumbana , u fulufhedza na u thembea kha vhadzheneli kha phurosese ya u dzhenela , u ṱuṱuwedza u fulufhedzana na u ṱhonifhana u itela tshirunzi tsha vhadzheneli na vhuḓikumedzeli havho kha u ranga phanḓa zwipikwa zwa phurosese ho sedzwa madzangalelo na zwivhuya zwi fanaho ;
Zwiliṅwa zwi dovhololaho zwi ṋetshedza tshikhala tsha u shumisa vhunzhi ha mishonga , khamusi i shumesaho u ya nga u fhambana ha vhunzhi ha tsheṋe , zwine zwa nga ita uri zwi konḓese u langa hu tshi khou shumiswa mishonga yo randelwaho nahone sa yo ṅwaliswaho kha u shumisa u ya nga zwiliṅwa yo randelwaho .
Sedza uri mvelaphanḓa kha miṱa iyi i khou vha hone naa musi mbekamyamushumo dzi tshi khou thusa u itela uri ri bvise miṱa iyo kha tsiku ;
Mafhungo manzhi nga ha milayo yo anḓadzwaho a wanala kha webusaithi ya muvhuso ( www.gov.za
U ṅwalisa ha Madzangano a Tsireledzo ya Mulilo halutshedzo
4.1 . U tsireledzwa ha fulufulu lwa tshifhinga tshilapfu zwo maanḓafhadzwa vhukuma nga murahu ha u ṋetshedzwa ha Yunithi 4 ya zwa vhubindudzi ngei Tshiṱitshini tsha Muḓagasi tsha Kusile vunḓuni ḽa Mpumalanga .
Mveledziso idzi dzi sumbedza ndeme ya uri Afrika Tshipembe na AU a dzhenelele kha u shela mulenzhe kha ikonomi ya Inthanethe hu sa tou vha vharengi fhedzi .
U dzhenela kha vhupfumbudzi na mveledziso na zwone zwo sedza kha mveledziso ya mushumo wa mushumi ene muṋe na vhukoni hawe u itela u swikelela ṱhoḓea dza nyaluwo yawe khathihi na ṱhoḓea dza vhashumi kha vhumatshelo ha Koporasi .
Zwino ṅwalani phara i no ṱalutshedza Mandu .
Ri tea u ṱana zwigevhenga nahone ra si vhe maswina a mapholisa .
( 4 ) U ḓadzwa ha zwikhala kha vhusimamilayo ha vunḓu zwi tea u itwa hu tshi tevhelwa mulayo wa lushaka .
REKHODO DZINE DZA DZULA DZI TSHI KHOU WANALA DZINE DZA TOU ITWA KHOPHI HU TSHI TEVHEDZWA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( ii )
Ho sedzwa thendelo u thoma nga murahu ha u dalela GP lwa vhuṱanu - Nyimele ya shishi ya dzilafho kha DSP na u shumisa muṋetshedzatshumelo a si wa DSP u songo tou funa
Thandela idzi dzi ḓo vha dzo tou itwa u itela u dzula zwavhuḓi kha nyimele yapo .
Nga mbekanyamushumo iyi , vhaswa vha kona u ḓivha nga vhupo ha mushumoni na kha zwiṅwe zwikili zwine zwa ḓo vha thusa tshifhinga tshiḓaho .
Heyi khethekanyo i ṋetshedza manweledzo a nḓila dza vhupulani dzine dza themendelwa nga Tsumbamaitele .
A hu na tshishumisi , fhedzi-ha vhaimeleli vha komiti dza wadi vha tea u ṱahisa mihumbulo malugana na uri IDP i amba zwifhio siani ḽa pulane dza wadi dzavho
Maitele aya a khumbelo , nga nṱhani ha maitele a akhaunthu ya mbadelo , a ḓo khwaṱhisa u ṱaluswa ha mutshudeni .
Vhushai na u shaya ndingano ya miholo zwi khou lavhelelwa u aluwa hu si kale tshifhingani tshiḓaho zwi tshi khou itiswa nga u shaya mishumo hu re nṱha na u fhungudzea ha miholo .
Muhumbulo wa ṱhalutshedzo nthihi fhedzi ya vhukuma u a ṋekedza nahone ahuna tshikhala tshi tendelwaho tsha ṱhalutshedzo i elanaho .
Minisita o tendelwa u renga , u wana nga nḓila iṅwe na iṅwe kana u dzhia mavu kana pfanelo dza mavu u itela ndivho ya u ṋetshedza ndiliso .
Phurothokhoḽo na ndaela vhukati ha Dziminisiṱa dza Muvhuso wa Vhukati na dziMEC dza vundu vho sainiwa zwi tshi tshimbilelana na Tshiteṅwa 100 ( 1 ) ( b ) ; na
U sika vhupo vhu konisaho na zwone zwi ṱoḓa u livhana na zwithivheli zwa u vhulunga , nga maanḓa izwo zwi kombetshedzaho vhathu vha shaesaho .
U vhulunga uhu hu nga kha ḓi konisa khonadzeo na vhabindudzi vha re hone ri vha bvele phanḓa na vhubindudzi havho na thandela dza nyaluwo .
U sumbedza nḓivho ya kutshimbidzele kwa mugaganyagwama wa masipala na u dzhenelela ha Komiti ya Wadi ..
Ndi fulufhela uri ni ḓo wana zwi re afho nṱha zwo dzulisa zwone .
13 . Vhupuli , Vhushumeli na u shumiswa nga u kombetshedzwa
U lenga uhu a hu ṱanganedzei na khathihi , nga maanḓa kha nyimele ya kuitele kwa fhasi ha thendelano .
Zwikhala ezwi zwi dovha hafhu zwa khwiniswa nga vhuendelamashango ha mashango a Europe , America na a Scandinavia ane a omelela kha mubindudzo wa mveledziso i dzulaho i hone , ndondolo ya mupo na ṱhonifho ya mvelele dzapo dza fhethu ha vhuyo .
Zwi ri mangadzaho , kha ḽiṅwe sia , ndi u vhona vhaṅwe , u tou fana na Canada , ḽi ḓivhelwaho milayo yavhuḓi kha mafhungo a zwa dzitshaka , kha u tshinya vhufulufhelwa haḽo .
Hu ḓo vha na ṱhahelelo ya khonadzeo ya u dzhenela ha vhafumakadzi na u vha vharangaphanda .
Tshenzhemo khulwane kha u langa mugaganyagwama wa themamveledziso khulwane .
( 2 ) Tshelede i ḓo bviswa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka fhedzi -
4.6 Khethekanyo ya 9 ( Zwa tshiphirini ) , dzine dzoṱhe dza ḓo shumiswa tshifhinga tshoṱhe , dzi ḓo vha zwi sa vhofhi muthu ( void ab initio , a hu na na muthihi kha vhalangani avha ane a ḓo vhila muṅwe zwo vhangwa kana zwi tshi yelana na uri kwa Thendelano iyi yo shumiswa u guma ngafhi , Vhalangani vha nga vhuyelela kha tshimo tshe vha thoma vhe khatsho ( status quo ante ) .
sekithara ya u rea khovhe ine tshikepe tsha ḓo shumela khayo na tshifhinga tshine tsha ḓo shuma tshone .
Ri khou amba zwa uri ri tea u sumbedza nga kha nyito u fhirisa u amba nga ha mbekanyamushumo idzi .
Fhedziha , naho hu na mbuelo dzine dza vha hone , zwishumiswa zwa ikonomi zwi na thaidzo dziṅwe :
Khakhululo ya masheleni a si nga ha mithelo miswa kana ya nṱha , fhedzi i fanela u sedza kha u fhaṱa hafhu na u khwinisa mithelo ya zwino .
Nazwino hezwi zwo vha zwi songo fhelela , saizwi sekhithara ya vhubindudzi yo shuma sa muvhuso u tsireledzaho thekhinoḽodzhi i elanaho na mmbi .
Vhushumisani vhune ra khou dzhiela nzhele hafha ṋamusi vhu tea u ri ṱuṱuwedza uri ri tevhele nga maanḓa vhushumisani ho raliho .
Mbuelo ya vhukuma ya odithi yo kunaho ndi musi vhathu vha tshi wana tshumelo ya khwaḽithi yavhuḓi .
Mbuelo dzo khethekanyiwa u bva kha datumu ya u dzhoina
Sa tshikhala tsha ndeme tsha u shela mulenzhe ha vhadzulapo , Imbizo iyi i ṋea tshikhala Phresidennde tsha u amba na vhathu vhoṱhe vha kwameaho nga u fhambana havho vho tou livhana navho , nga maanḓa zwitshavha zwa mahayani , khathihi na u thetshelesa thaidzo dzavho na khaedu dzine vha vha nadzo u itela uri dzi kone u tandululwa .
Vhambedza nomboro yo fhelelaho u swika kha 75 nga u shumisa ṱhukhu kha , khulwane kha , zwinzhi kha na zwiṱuku kha , na u lingana na .
Tshishumiswa tshi ṋetshedza u saukanya ho fhelelaho ha data kha ḽeveḽe dza mpfu na zwivhangi zwa lufu nga u sengulusa data nga vhuḓiitisi u itela vhukhakhi .
I shela mulenzhe kha u sika mishumo nga u ṋetshedza vhaṱoḓisisi vha re na zwikili zwa nṱha na vhalanguli vha thekinoḽodzhi u itela nḓowetshumo na u khwinisa muṱaṱisano wa madzangano a mabindu ane a khou shela mulenzhe .
Afrika u swika zwino tsho no pfukela kha mashango a 16 fhedzi .
Vhagudi vha fanela u shumisana u bveledza mihumbulo yavho ya vhusiki yo ḓisendekaho kha tshenzhemo dzavho , vha tshi shumisa zwipfi zwavho , vhuḓipfi na zwine vha vhona .
U swikelela zwipikwa izwi ri ḓo ita zwi tevhelaho ṋaṅwaha :
U saukanya poḽotiki , ḓivhazwakale na tshitshavha malugana na zwivhumbi zwa ḓivhashango .
Thikhedzo ya u alusa tshikwama
U khwaṱhisa CBS hu ḓo navhisa zwi ngomu u kona u swikela ndondolo nahone hu na khonadzeo ya u ṱuṱuwedza tshiimo tsha zwa mutakalo na u rudza mbilu ha miṱa .
U fhungudza tswikelelo i songo laulwaho na u shaedza thengiselano dza vhukwila dzi konadzeaho .
Tshigwada-tshipikwa na Ndivho ya Mbekanyamushumo dza Zwikili
U khwaṱhisa uri u wanala na u shumisea ha vhagudisi hu a konadzea nga u tinya u vha hone ha kiḽasi khulwane lwo kalulaho .
Kha vha ṱalutshedze muhumbulo wa u engedza tshifhinga tsha watshi nga awara nthihi nga tshilimo na u ita mutevhe wa mashango ane a lavhelesa izwi .
Vhuṱhaṱhuvhi ha Pulane dza Muhanga wa zwa Zwiṱirathedzhi na Mashumele ( FSAPP ) une wa lavhelesa arali FSAPP yo vha i tshi khou shuma kha u dededza mihasho kha nḓisedzo ya tshumelo , nga maanḓa kha u fhindula kha mvelelo dza zwihulwane zwa muvhuso , khathihi na u vhona u ri mihasho i na vhuḓifhinduleli kha mashumele .
Sa zwine dzina ḽa amba zwone , miṱangano iyi ndi ya nga ha zwenezwo fhedzi - u kwamana nga ha zwa mutakalo .
U vhalela nṱha na muṅwe ngae
1.17 . MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha saukanye mafhungo ane vha khou tswelwa nga kha Muvhigo wa Ṅwaha 2015 / 16 une wa ḓo kumedzwa Phalamenndeni .
Vho swika kha mitambo ya phanḓa ha ya makhaulatshele he ngauralo vha thubela Afrika Tshipembe tshikhala kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha 2017 FIFA tsha vha Miṅwaha ya Fhasi ha ya 20 tshine tsha ḓo farelwa ngei Tshipembe ha Korea .
Vha nga vhambadzela fhedzi nnḓa zwifuwo kana zwibveledzwa zwa zwifuwo arali zwi tshi bva fhethu hune milayo ya hone ya tshimbilelana na zwikalo zwa ḽifhasi kana milayo ya shango ḽine ha khou vhambadzelwa khaḽo .
Mikhwa yavhuḓi - sa nyonyoloso misi yoṱhe , u fhungudza tshifhinga tsha theḽevishini
Ṱhanziela dza u redzhisiṱara dzi ṋetshedzwa mahala kha ṱhanziela ya u thoma , na kha khakhululo dzo teaho dza zwidodombedzwa zwa u redzhisiṱara .
Masia haya mavhili o pfala a ndeme u khwaṱhisedza kha matheriaḽa .
Tshumisano yo thoṅwa vhukati ha SAPS , Muhasho wa zwa Sialala na Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha zwa Sialala u khwinisa u dzhenelela ha vharangaphanḓa vha zwa sialala kha tsireledzo na vhutsireledzi kha maimo oṱhe .
Radio ya tshitshavha ndi nḓila yo teaho ya u dzhenisa tshitshavha kha mafhungo .
1 . Vhuimo ha Khabinethe nga ha mafhungo a ndeme kha nyimele ya zwino
A wongo tea u vha fhasi ha thanganyelo ya muholo wa muraḓo dza ṅwaha wo fhiraho na wa zwino .
Mbambe ya phukha52
4.1 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe ya uri vha dzhenelele kha nndwa ya u lwa na dzwadze ḽa Ebola nga u dzhenelela kha fulo ḽa SMS ḽa Mbumbano ya Afurika ( AU ) .
Hoṱhe he ra ya hone , vhathu vha vhaswa vho dzulela u sumbedzisa fhungo ḽa mitengo ya nṱhesa ya data Afrika Tshipembe .
Ni ḓivha phukha ifhio i no wanala Afrika Tshipembe fhedzi ?
Kha vha vhale maambiwa - kha vha sedzuluse uri ndi rekhodo ya vhukuma ya muṱangano wo fhiraho .
Ndi maitele a u langa mafhungo a ha masipala khathihi na vhupo ha masipala , ndi ngazwo a tshi vha na vhuimo ha nṱhesa ngomu ha masipala .
Tshipikwa hu ḓo vha u ṋekedza tshenzhelo dza vhaendelamashango dzine dza lingana kana u fhira ndavhelelo dza vhaendelamashango vha mashangoḓavha na vha fhano hayani nga nḓila i fanaho .
9.2. U swikelelwa ha Phurothokhoḽo ya Madrid zwi ḓo konisa u aluswa ha Mbekanyamaitele ya Ndaka ya zwa Maluvhi ( IP ) ya shango .
Khumbelo dza mulayo dzo teaho zwa zwino dzo rumelwa na mishumo ya zwa mabindu yo ḓitika nga u ṱanganedzwa ho teaho .
U dzudzanya nga nḓila yone na ngudo dzi elanaho a dzi itiwi nga vhulangi uvhu phanḓa ha musi mavu a tshi nga khethekanywa na u avhelwa .
U ṅwala mafhungo e kha tshifhinga tshiḓaho .
Khumbulelo dzo raloho dzi ḓo fhambana na idzo dzine dza ḓo ṱanganyiswa hu tshi shumiswa zwidodombedzwa zwi bvaho kha zwiṅwe zwiko .
Musi vha sa athu u ṱunḓa zwibveledzwa zwa zwikambi vha zwi dzhenisa Afrika Tshipembe , vha fanela u ita nḓivhadzo ya awara dza 48 kha Khethekanyo ya Odithi ya Ndeme ( Division Quality Audit ) .
Muhasho wa Vhulimi , Maṱaka na Vhureakhovhe DEA
Khabinethe yo fhululedza :
Riṋe ri vhaḽaifa vha tshiṅwe na tshiṅwe tshe murafho wa vhalwelambofholowo wa tshifhinga tsho fhiraho wo vha u tshi khou tama ri tshi vha wone .
Ano mawanwa ndi a ndeme nga maanḓa ho sedzwa uri tshiṱuṱuwedzi tsha u ṱhaṱhuvha uhu zwo vha zwa u ita uri hu pfadze tshanduko dzo lavhelelwaho kha thikhedzo ya mugaganyagwama wa sekhithara .
Nyolo i tevhelaho i sumbedza zwiteṅwa zwa ndeme zwa u vala tshikhala vhukati ha ndavhelelo dza zwitshavha na ndeme ya tshumelo i ṋetshedzwaho .
Zwa zwino ro no thola tshigwada tshashu tsha vhulanguli tsho fhelelaho , zwine zwo lugela ndivho .
Ndivho ya opharesheni iyi ndi u shumana na mafhungo a vhugevhenga a ngaho , zwihali zwi siho mulayoni , zwidzidzivhadzi , zwa u rengisa mivhili na zwiṅwe zwiito zwi siho mulayoni .
Zwo ralo , Vho Atkins vha tenda uri ndozwo ya masheleni u bva kha dziṅwe nḓowetshumo na sekithara dza muvhuso zwo konisa nḓowetshumo ya dzi valavu uri iye phanḓa na kha vhuimo ha zwino ha ikonomi .
Manweledzo a Milayo ya GEMS 30.1 - 30.4 Hu na maga mavhili ane Muḓisi wa mbilaelo a tea u a tevhedza phanḓa ha musi a tshi humbela uri Komiti ya Khanedzano ya GEMS i dzhie tsheo nga ha mbilaelo :
Komiti yo dovha ya dzhia tsheo ya uri maipfi " zwiko zwa mvelo vhufa ha mvelele kana ha zwa mupo " a tea u phumuliwa .
Kha nyimele iyi , minista wa zwa vhudavhidzano vha nga dzhiela nṱha tshiimiswa tsha vhaimeleli vha nḓowetshumo tsha vhaṋetshedzatshumelo .
Kha sia la nḓisedzo , vhadededzi vho kavhiwaho vha ḓo fhedza vha tshi lwala lwa tshoṱhe , hu na u anda ha u sa ya mushumoni , vhuḓifulufheli ha fhasi na vhubveledzi .
Mbuelo ya nga tshithihi yo ima na vhushai vhu khou phaḓalala vhu tshi ya .
U pulana mutandulo wa vhukolikoli kha wadi hu tshi zwiteṅwa zwa ndeme zwa vhupo honoho .
Mbekanyamaitele ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi , tshiṱirathedzhi , u pulanela , kushumele na ndangulo zwoṱhe zwi khou thengathenga fhano Afrika Tshipembe .
Zwi tshi ya nga maitele avho a u thoma na u fhelisa mishumo na u tshimbila tshimbila havho u bva kha muṅwe mushumo u ya kha muṅwe , mushumi uyu o sumbedza vhukoni .
Vhadzheneli vha ḓo katela vhashumisani tshitshavhani - mabindu o dzudzanyeaho , zwa mishumo na tshitshavha .
U shela mulenzhe ha tshitshavha nga huswi a hu konadzei nahone a hu na tshiimiswa tsha nga fhasi ha wadi tshine tsha ḓo ita uri zwigwada zwo fhambanaho kana masia o fhambanaho a wadi a imelwe kha CBP .
Mualyo wa Khothe dza Sialala u ḓo aluswa Phalamenndeni uri u bveledze zwithu zwa mbekanyamaitele zwi re afha nga ngomu .
U bva tshetsho , sa zwe nda zwi wana , Minista u ita zwa maanḓalanga a ndaulo nga fhasi ha Mulayo une khawo ha dzulela nahone nga nḓila yavhuḓi kha u ṋetshedza mbuelo , mbudziso ndi yauri : Uri Mulayo u a mu pfukisela maanḓa a u bvisa ndayo dzi fhelisho mbuelo idzo ?
Muvhuso wo dzhia Nḓila ya Nyaluwo Ntswa sa mutheo wawo wa mbekanyamaitele ya ekonomi kha u ṱoḓa nḓila ya nyaluwo ya ekonomi i angaredzaho ine ya fanela u swikisa nyaluwo ya nḓowetshumo yo khwaṱhaho na u sikwa ha mishumo .
Phanele yo ṱangana lwa u thoma vhege ino nahone i khou lavhelelwa u rumela mutevhe wa madzina a vho nangiwaho kha Muphuresidennde nga ḽa 7 Nyendavhusiku 2018 .
Ri fhano uri ri vha thetshelese na u shuma na vha SARS kha u ḓisedza tshumelo dza maṱhakheni khathihi na u sa dzhia sia siani ḽa kuitele kwa zwithu na vhulanguli .
Nga nṱha ha u bveledza tsumbakushumele dzawo , sisiṱeme iyi i tea u shumana hafhu na Tsumbakushumele dzo sumbedziswaho nga Minisiṱa wa Muvhuso wa Vundu na Muvhuso Wapo .
Tshiimiswa na tshone tshi a dzhenelela kha zwa u bveledza pfunzo maelana na u shumiswa ha aḽikhoholo hu tshinyadzaho .
Nga u angaredza , ho vha hu si na tshenzhemo kha zwiimiswa zwinzhi zwo vhudziswaho .
Zwiṅwe hafhu , sisiṱeme ntswa ya Australia a i kateli sisiṱeme ya tsedzuluso vhuitatshoga dza kuitele nga vhulangi vhu si ha vhulamukanyi .
Mulwadze na vha muṱa vha ḓo kona u ita khaṱhululo kha bodo , nahone milandu yoṱhe yo vhigwaho i ḓo sedzuluswa luthihi nga ṅwaha .
U ṋetshedza vhudavhidzani havhuḓi nahone vhu shumaho khathihi na thikhedzo malugana na mishumo ya mutheo ya Muhasho .
Muvhuso u nga tikedza mbekanyamushumo idzi nga u vhea maga na u ṋetshedza nyendedzi nga ha nyito dza pfushi dzavhuḓi .
Ndi tama u livhuwa vhatshimbidzi vhoṱhe kha u mpha tshikhala itshi tsha u amba na vhathu vha Afurika Tshipembe , kha vhuṱambo uvhu ha Mulaedza wa Lushaka wa u fhedzisela , wa muvhuso wa vhuṋa wa demokirasi .
Mutholi o vha fulufhedzisaho mushumo u tea u ṋea Muhasho wa zwa Muno zwi tevhelaho : vhu ṱanzi ha uri tshikhala tshi hone vhu ṱanzi ha uri mushumo uyo na ṱhalutshedzo ya mushumo zwo kungedzelwa nga nḓila yo teaho vhu ṱanzi ha uri ho vha hu sina mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana muthu ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe we a vha a tshi nga ḓadza tshikhala tsha uyo mushumo .
Muoli a re na bvumo o ola hezwiḽa zwifanyiso zwavhuḓivhuḓi zwi re buguni yaṋu .
Vhatheli vha re na vhuḓifhinduleli ndi avho vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u rumela mbuelo dza ṅwaha wa muthelo wo tiwaho .
u vha hone ha miraḓo malugana na u ita afidaviti kana u ita mulevho wa khwaṱhisedzo kana u ṋetshedza vhuṱanzi kana u bvisa kana u sumbedza ḽiṅwalo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine muraḓo wa vha naḽo kana ḽine ḽa vha nga fhasi ha ndaulo yawe ḽine ḽa vha ḽo tea kha mulandu une wa khou ṱoḓisiswa ; na
2.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha mvetamveto ya Mulayotibe wa Khwiniso ya NPO u itela u wana vhupfiwa ha tshitshavha .
Khaedu ya u ita mugaganyagwama a si nga ha mindende fhedzi kana u fhaṱiwa ha dzibada , a si nga ha u shumisa masheleni kha pfunzo vhudzuloni ha u shumisa tshelede dzashu dzoṱhe kha u lugisa vhuimazwikepe .
Ho sedzwa thendelo u thoma na ndondolo i langiwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Kha vha dovhe vha rumele khumbelo i na nomboro yone ya muunḓiwa .
Muvhigo u fanela u kumedzwa kha ndangulo na vhashumi u ya nga zwifhinga zwo tiwaho kha Nyendedzi .
Zwigwada izwi zwo vha zwi songo ita ndugiselo musi zwi sa athu u amba mafhungo o raloho kana u dzhia vhukando ho raloho .
U wana vhuṋe ha vhudzulo / mavu na u tsireledzelwa u pfuluwa
Tshumiso ya mavu i tea u nakisa tshiṱaraṱa na u vhona uri hu na khamera dzayo .
U kuvhanganya mbuelo .
Pfanelo ya vhuṋe ya dzifi ḽimu dzo itelwaho thengiso i tea u itwa nga u dadza dokhumenthe dzi tevhelaho dzine dza wanalea mahala kha Ofisi ya Pfanelo ya Vhuṋe :
Muvhuso wo ṱanganedza muhanga wa mbekanyamaitele dza maraga dzo livhiswaho kha u khwinifhadza vhuṱaṱisani , u fhungudza infḽesheni na u sika nyimele yavhuḓi ya zwa vhubindudzi .
Ri fanela u khwaṱhisa dimokirasi yashu na u sumbedza vhahura vhashu mbuelo dzine dza ḓiswa nga dimokirasi na mbofholowo .
Avho vhane vha pfa uri vho thudzelwa kule vha fanela u thoma u lwela pfanelo dzavho .
Tshigwada itshi tshi ḓo vhiga mvelaphanḓa kha Khabinethe ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
2.3 . Khabinethe yo ṱanganedza Khoudu ya Maitele kha ndangulo ya u nga livhana na COVID-19 mushumoni yo bviswaho nga Muhasho wa zwa Mishumo na Vhashumi .
Vha tshi hola R1 500 nga ṅwedzi kana ṱhukhu kha iyo
U vhala gurannḓa .
Izwi zwo ḓisendeka nga vhuṱanzi ha vhukuma hu re hone nga tshifhinga tsha ndugiselo .
Ndi nga kha zwenezwi he musi matshudeni vha tshi ṱahisa mbilaelo dzavho dzi pfadzaho dza nga ha u sa katelwa kha dziyunivesithhi , muvhuso washu u londaho wa fhindula nga maga a u dzhia vhuḓifhinduleli ha u badela nyengedzeo ya mbadelo dza ṅwaha wa akhademiki wa 2016 .
Odithi dzi itwa nga Yunithi ya Odithi dzi bva kha milandu yo dzudzanywaho nga Vhusevhi ha Bindu .
DEA nga tshumisano na Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi na wa Mupo wa Kapa Vhubvaḓuvha vha khou tshimbidza u swikelela thandululo kha mbudziso iyi .
A zwi khanadzei uri vho malana lini .
U tikedza u bveledzwa ha pulane dza dziwadi muvhunduni woṱhe wa maanḓalanga a masipala hu vha hu vhulambedzi vhu si na vhukono nga masipala kha kutshimbidzele kwa u shela mulenzhe arali ho sedzwa nga u tou angaredza khathihi na kha sisiteme ya komiti dza wadi arali ho sedzwa zwo lumbamaho .
Arali huna vhadzulapo vha vhupo ha mahayani vhane vha kundelwa nga u ita madzulo avhuḓi kha mavu ane vha dzula khao ;
Standard Standard ya Afrika Tshipembe
Izwi zwi ḓo ṱuṱuwedza u shumiswa ha thekinoḽodzhi yo teaho u engedza vhubveledzi na u wana zwikili zwi ṱoḓeaho kha ikonomi .
Tshipiḓa tsha ndeme tsha tshiṱirathedzhi tsha nyaluwo ndi ṱhanganelo ya ikonomi yashu na iyi ya vhahura vhashu na vhaṅwe vhoṱhe vha dzhango ḽashu .
Vhadavhidzani vho amba vho khwaṱhisa nahone nga ipfi ḽithihi zwine vha tenda uri ndi maitele a shonisaho , zwe zwa lavheleswa vhege dza tshivhalo dzo fhiraho , zwine zwa katela u punḓuwa ha mafhungo u bva miṱanganoni ya tshiphiri .
Khethekanyo ya Mbekanyamaitele ya Ikonomi i na vhuḓifhinduleli ha mbekanyamaitele ya ikonomi khulwane na u ṱana ikonomi na khumbulelo .
Fhedziha , izwi zwi dzhiwa hu u shaya nungo dza u shela mulenzhe tshitshavhani malugana na zwa ikonomi , zwa matshilisano , zwa mvelele kana zwa poḽitiki .
Muvhigo uyo u dovha wa sumbedzisa uri vhatshena vha Afrika Tshipembe , nga maanḓa vha vhanna , ndi vhone vha no tholeswa , u takuselwa nṱha mushumoni na u fhiwa zwikhala zwa u pfumbudza musi vha tshi vhambedzwa na vhathu vha zwiṅwe zwigwada .
Khabinethe yo dzhia tsheo ya u fhelisa tshoṱhe Aventura nga murahu ha musi yo dzi dzhia sa ndaka i sa tou vhuedza muvhuso .
Data ya konṱiraka ya milayo ya nyeḓano ya ṅwedzi dzi ḓo shumiswa .
Vhadzheneleli vha ḓadza tshikalo tshi re nga fhasi .
Mazhendedzi a mulayo a do khwaṱhisa kavhili nungo dzao u wana vhavhulayi na u vha vhea fhasi ha ndango ya mulayo .
u ṋekedza mafhungo o teaho , ndaela , u gudisa na u lavhelesa ngeno vhukoni ha vhashumi hu tshi ḓi vha hu hone muhumbuloni .
Miraḓo i ḓo ta Phanele ya vhapfumedzani u itela ndivho iyi .
Miṱangano ya vhukhethoni - iyi ndi miṱangano vhukati ha mukhantseḽara wa wadi na na vhakhethi , izwi zwi amba , vhadzulapo .
Data yo kuvhanganyiwa nga u shumisa tshirekhodi tsha vidio na dikithafounu .
Kha vha wane fomo ya khumbelo ofisini dza Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango kana fhethu ha phaḓaladzo ho ḓivhadzwaho nga muhasho .
Vhupo uhu ho kwameswa nga gomelelo ḽa zwino nahone nyimele ya maḓi yo swika kha tshiimo tsha shishi .
Mazhendedzi ashu a mulayo a khou shuma vhukuma u fara vhathu avho .
Tsha u fhedzisela , i shuma sa mutheo wa u swikelela nyambedzano ya vhavhili i pfadzaho nga ha uri vha nga swikelela hani u khwinisa mvelelo u bva kha u dzhenelela ha vhalambedzi kha maitele a mugaganyagwama .
Minisiṱa wa Vhudavhidzani vha ḓo ḓivhadza datumu ya u tsimiwa ha analogo nga murahu ha musi vho davhidzana na Khabinethe .
Pulane dza Tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi dza Gauteng dzi vhumba maitele adzo a u dzhenelela kha nungo na maimo a mavunḓu , nga maanḓa ho lavheleswa kha idzo nḓowetshumo dza tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi dzine dza vha na khonadzeo khulwane ya u shandukisa nyaluwo na mveledziso .
Hu humbula nga nḓila yo fhambanaho nga nḓivho zwi a thusa na uri zwenezwo hu na ṱhoḓea ya u fhaṱa mvelele ya vhoṱhe na nzivhuluwo ya ndeme .
Vhadzhiamikovhe vho fhambananaho vha thandela vha tea u topolwa na vhukoni havho ha aseswa .
Duda na mukhushwane Zwi a konḓa u tinya vairasi dzine dza vhanga duda na mukhushwane .
U engedza kha u khwiniswa ha tshiṱitshi , vhuḓila ha thungo ya bada ho khwiniswa hu u itela vhathu vha no tshimbila nga zwigariki uri vha kone u tshimbila zwavhuḓi .
Fhedziha , ri livhuwa vhukando he dzhielwa vhathu avha nga u ṱavhanyedza .
Madzhendedzi a tea u ṅwaliswa na CIPRO .
Kha nyimele dzenedzi , hu fanela u shumiswa fhedzi maanḓa maṱuku , na uri maanḓa a fanela u lingana na tshipikwa .
Muhasho u dovha wa vha na Pulane ya U thivhela Vhufhuratshelede .
Zwiṅwe hafhu , Tshumisano ya Mveledziso ya Nḓowetshumo na Land Bank yo ṋetshedza masheleni a linganaho R500 miḽioni kha vhorabulasi vho tsikwaho uri vha lange zwiimiswa zwavho zwa zwikolodo na u vha tikedza nga khadzimiso .
U swika zwino , u Khuthadza ha HIV na Ndingo hu ḓo ya phanḓa u itela u khwinisa u khavara ndingo dza HIV Vunduni .
Zwa zwino kha ṱhoḓisiso ya vhuvhili ri na muvhuso une wa khou lingedza u sa ṱhonifha vhuṱanzi , he muṱa wa vhu ṋetshedza , nga u lingedza u sumbedza zwiṅwevho zwa thungo , naho hu na vhuṱanzi .
Ro ana kha riṋe vhaṋe uri izwi zwi nga si vhuye zwa dovha na luthihi zwa itea .
Shumisani minwe yaṋu ni tshi sumbedza nomboro iṅwe na iṅwe .
Milayo iyi i ḓo vha tshithu tsha tsedzuluso ya tshihaḓu ya vhusimamilayo u thoma nga 2012 .
U swika zwino mufariwa u na mulandu u re vhukati wo vulwaho wa tsedzuluso nahone o no vhonwa fhedzi kufarelwe a ku fushi kana u thusa tshithu .
3.3 Afrika Tshipembe ḽi khou tendelana tshoṱhe na ṋetshedzo ya Maitele a tshiofisi a Cartagena .
2.2 . Mulayotibe u kombetshedza mithelo kha sekhithara ya zwa masheleni ine ya ḓo shumiswa kha u ṋetshedza masheleni na mashumele a tshiimiswa tsha sekhithara ya zwa masheleni u ya nga Mulayo wa FSR wa 2017 .
Vhuvhili hadzo tshumelo hedzi dza zwidimela zwa vhuendi na dza mabasi kha Masipala wa Ḓorobo khulwane ya Kapa dzo sabusidaiziwa .
U dzhiela tshumelo ya mapholisa zwiṱhavhani .
Naho hu na uri tshivhalo tsha mishumo kha vhulimi zwo vha zwi fhungudzeaho , izwo zwa zwibveledzwa zwa vhulimi zwo vha zwi engedzeaho .
Pfanelo ya u shela mulenzhe kha u dzhia tsheo ya masipala .
Vhulimi vhu ḓi sendeka nga vhufhufhi , vhuendi ha tshiporoni , vhuendi ha badani , ndangulo ya vhuimazwikepe na ya maḓini ( u endedza mihwalo nga mifaro mihulu ) kha u ṱunḓa na rengisa zwibveledzwa zwa vhulimi mashangoḓavha .
Khamphani , dzhendedzi ḽa Muhasho wa Vhuendi .
10.3 . Mashango aya mavhili a ḓiphina nga vhushaka ha vhuṱama vhu itwaho nga ṱhumano ya mvelele na u dzulelana ha vhupo .
Phaiphi ya mvulelamufhe ya nga nnḓa i wana muya nga kha bunga musi muya u tshi vhudzula u ita uri i sa nukhe .
Zwidodombedzwa zwa tshiimiswa tsha tshitshavha
Ndivho ndi ya u khwaṱhisedza u fara ṱhingo nga u ṱavhanya na u rumela mapholisa kha muvhilaeli ( u fhindula ) , u fhungudza u lenga u fhindula mbilaelo .
Mulangadzulo a ṱhonifheaho , ndi swikisa ṱafulani ṋamusi , maṅwalo a tevhelaho :
Mutheo wa vhuṱala ha mbilo idzi wo fhambana vhukuma na vhuṱala ha phurofeshinaḽa ha mulayo .
Ndi nnyi a no ḓo shuma mini kha kutshimbidzele kwa CBP ?
Mveledziso ya nḓowetshumo ya gaya ya tshikalo tshiṱuku u itela u konisa mabindu a u gaya mavhele a tshikalo tshiṱuku u itela u bveledzela mimaraga yapo nga mitengo i fanaho na ya vhapikisani ngavho .
Wekishopo ya Mekhenikhala i ṋetshedza tshumelo kha miṅwe mihasho kha masipala nga kha ngwano , ṱhogomelo na ndangulo ya mimoḓoro na tshomedzo , khathihi na ṱhogomelo ya phaiphi dza maḓi na mitshini i elanaho na zwenezwi .
Nyengedzedzo hafhu , a hu athu vha na vhukwamani , vhudavhidzani , thendelano kana nzudzanyo na muṱaṱisani muṅwe na muṅwe malugana na khwaḽithi , tshivhalo , zwidodombedzwa na nyimele kana ṱhoḓea dza nḓisedzo ya zwibveledzwa kana tshumelo ine thambo ya bidi iyi ya elana nayo .
Zwiṅwe-vho zwine zwa nga itwa , zwi nga vha zwo tea u ita mushumoitwa uyu kha ḽiga ḽa u ranga ḽa Tsedzuluso ya IDP , u itela u asesa lutamo lwa u sedzulusa mafhungo a ndeme a IDP .
1.13 . Minisṱa dza Vhudavhidzani dza tshigwada tsha BRICS nadzo dzo dzhenelela muṱangano , na tshigwada tshine tsha khou ganḓisa Mulevho wa Vhuminisṱa kha Mafhungo a Thekhinoḽodzhi , uri mashango a BRICS a ḓo engedza tshumisano kha tsireledzo ya mafhungo , vhunga thekhinoḽodzhi ya mafhungo a didzhithaḽa itshi shela mulenzhe lwa ndeme kha u tshimbidza nyaluwo ya ikonomi .
Ṅwalani maipfi aya kha garaṱa dzo teaho .
Hezwi zwi ṱoḓa u thetshelesa hu re na u pfela vhuṱungu .
Lavhelesani ḽemeriki idzi nga vhuronwane ni bule uri zwi tevhelaho ndi ngoho kana a si ngoho .
Muhasho u nga humisela murahu fomo dzo ṱanganedzwaho dzi songo fhelela .
Tsumbanḓila dza Mulingo dzo dzudzanywa kha khoḽumu tharu .
Tshivhalo tsha senthara dza mbueledzo dza u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone dzi tshimbidzwa nga sekithara ya NGO .
Nga murahu ha musi vhoṱhe vho no ṱalutshedza nyimele muvhuedzanyi u nweledza mbuno na u sedza na vhuvhili havho uri vho pfa zwe muṅwe a amba .
Musi pulane i tshi bveledziswa , vhuṋe vhu nga khwiṋiswa nga u dzhiela nṱha uri zwi re ngomu zwi nga davhidzisana hani kha zwigwada zwo fhambanaho zwa tshitshavha , hu tshi katelwa maṅweledzo a nyambo dzapo , phosiṱara , matangwa .
Ṱhoḓea thangeli kha zwa ngudo dza inzhiniara na mafhungo a zwa dizaini zwo fhedzwa hu na zwipikwa zwa u fhaṱa u itela u thoma kha ṅwaha wa muvhalelano .
Kha khanedzano nga ha mbekanyamaitele ya makete wa mishumo nga ngoho hu na vhoraikonomi vha si na mushumo vhanzhi vha ṱoḓaho u bviswa ha mulayo sa yone nḓila ya u khwinisa na , nga kha vhusikamushumo .
A hu na ane a fanela u konḓelwa nga khontsephuti ya uri zwiṱaluli zwa fhethu ho tiwaho zwi fanaho na thophogirafi ndi zwa ndeme kha u ṋetshedzwa ha mbetshelwa ya zwiimiswa .
Lesotho Special Permit i bviswa fhasi ha maitele a tshipentshela a vhathu vha Lesotho vhane vha khou shuma , u guda kana u langa mabindu Afrika Tshipembe nahone vho vha ngomu shangoni ḽashu phanḓa ha ḽa 30 Tshimedzi 2015 .
Ṱhanziela ya Mapholisa i sumbedzaho uri goloi i mulayoni
Tshenzhemo ya ndangulo- ndangulo ya Thandela , ndangulo ya Masheleni , ndangulo ya Vhashumi na ndangulo ya Mutakalo zwi fanela u itwa misi yoṱhe .
I ḓo dovha hafhu ya ṋetshedza yunithi dza musi wa tshiwo ( Viper ) dzine dza ḓo fhelisa khuḓano ṱhukhu zwenezwo musi dzi tshi itea .
Mutshimbidzi u amba tshifhinganyana ( minete i sa fhiriho ya 10 ) u ḓivhadza thero ntswa , u ṋea zwidodombedzwa , kana u pendela sesheni .
No zwi vhona uri ri shumisa maiti a no fana na vhalani , ṱalukanyani na Kha ri ṅwale tevhedzani musi ri tshi ṋea ndaela ?
Tshi vhaleleni khonani yaṋu ni tshi tou vhalela nṱha ni kone u tshi ṅwala tshikhalani tshi re afho fhasi .
Ndi mafhungo , a lushaka , hu si mbambe , nga zwenezwo ri songo dzhia sia musi ri tshi fhaṱa tshiimiswa tsha vhupileli tsho teaho .
Zwiṅwe , zwine zwa vha kuitele kone vhukuma , ku ṋea buḓo ḽi songo tou livhanaho nahone ku anzela u shuma zwavhuḓi kha mbono ya shango ya mupo .
U ṱuṱuwedza u engedzwa u shumiswa ha zwiko zwine zwa vusuludzea zwa fulufulu , u konisa u dzheniswa ha sisiṱeme dza soḽa dza mahayani na u shumisa lwa khwine fulufulu ḽa biomese .
Mushumo uyu u ṱoḓa uri bannga i kuvhanganyaho tshelede i khwaṱhisedze uri dzitsheke dzi khou ṱanganedzwa kha akhaunthu ya muthu ane a vha na pfanelo ya u ṱanganedza mbadelo nga tsheke .
U ita uri komiti ya wadi i dzule yo sedza mishumoitwa ya CBP .
Mulayotibe wo lengiswa nahone u ḓo shumanwa nawo nga Komiti ntswa nga nṱhani ha u awela ha phalamennde na dzikhetho .
Therifi dza mutendelo wa vhalwadze dzo ḓisendeka nga Shedulu ya Mutendelo Muthihi wa Vhalwadze une wa tiwa na u dzudzanywa nga Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka .
Ndingedzo dzi re na tshivhalo dza u bveledzulula nga thungo ha bada Durban na Johannesburg na dzone dzo kundelwa nga mulandu wa u sa londa ha tshitshavha .
Hezwi zwi fanela u itwa nga vhathu vho pfumbudzwaho nahone nga nḓila yo teaho .
Khumbelo ya thendelo ya u ṱunḓa moḓoro yo no shumiswaho
I katela mafhungo nga u angaredza nga ha tshumisano na mimaini .
Miraḓo ya vhashumi vha tsireledzo , na vhaṅwe vhashumi , vha fanela u ambara yunifomo ya dzi vhonalaho zwavhuḓi .
Vhalanguli vha Senthara vho pfumbudzwa phanda ha musi sesheni ya maka i tshi thoma .
Muhasho wo ḓikumedzela u ṋekedza zwikhala zwi linganaho na u shumisa zwa khwaṱhisedzo ya ndinganyiso kha kutholele .
ṱhanziela ya DNA / tshakha ya malofha rekhodo dza kushumele kwa phukha mbadelo yo teaho ya khumbelo .
Ri ḓo ṱavha miroho .
Ndivho ya vhupfiwa ha vhathu ho konanyiwaho nga ha nḓisedzo ya tshumelo ndi mini ?
U dzhenela hu iteaho kha " zwikhala zwo ṋekedzwaho " kanzhi hu ḓivhiwa sa u dzhenela ho dzudzanyeaho kana u dzhenela nga thambo .
Tsimu iṅwe na iṅwe kha bulasi i tea u dzheniswa kha mutalo wa thungo .
Ndima iyi i ṋetshedza ndingo ya u shela mulenzhe nga ikonomi ya vundu kha shango , i dodombedza mashumele a ikonomi na mabvumbele .
Tshivhalo tsha khemikhala maḓini : vhushaka vhu si ha vhuḓi vhu hone vhukati ha ḽogainirizimu ya toksini ya khadiamu na ḽogarizimu ya tshivhalo tsha khemikhala maḓini .
Kha vese yeneyo ya tou thoma ya luṅwalo ulu Yohane u amba na Yesu sa Muṅwe we ra mu vhona , muṅwe we ra mu pfa na muṅwe we ra mu kwama nga zwanḓa zwashu .
Kha heḽi fhungo zwa u ṱuṱuwedza u pfukiselwa ha nḓivho zwi khou engedzea u vha fhungo ḽa mbekanyamaitele ya muvhuso na ya ikonomi .
Komiti ya phothifolio - vha vhe na mutevhe wo fhelelaho wa komiti ya photifolio ya khoro yavho na zwidodombedzwa zwa vhukwamani ha miraḓo ya komiti ya phothifolio uri vha dzulele u vha ṋekedza mafhungo na mihumbulo kha zwithu zwi elanaho na komiti .
U ya nga inthaviwu dza u nanga , vhunzhi ha inthaviwu dzi tshimbidzwa kha tshifhinga tshi sa fhiriho awara nga tshikati .
Tshiimiswa tsho ḓiimisela u dzudza vhupo ha Phalamennde hu kha tshiimo tshavhuḓi u bveledza vhupo ha u shumaho tsireledzeaho nahone havhudi , khathihi na u langa khombo ine ya nga ṱaha vhuponi ha mushumo phanḓa ha musi i sa athu u bvelela .
Demokirasi ya mulayotewa - zwiimiswa vhaimeleli vho khwaṱhaho na vhulamukanyi ho ḓiimisaho nga hoṱhe ho thomiwa .
Kha vha shumise u tshintsha mishumo hune zwa konadzea vha dzulele u awela .
Muhumbeli ane khumbelo yawe ya khaṱhululo ya nga ngomu ya vha i songo bvela phanḓa kana o vhaiswa nga tsheo ya MEC kana muthu o vhewaho nga u tou ṅwalwa nga MEC ya u hana u swikisa ho lengaho ha khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu u ya nga khethekanyo ya 75 ( 2 ) a nga , nga nḓila ya khumbelo , hu sa athu u fhela maḓuvha a 30 ita khumbelo kha khothe u itela u wana thuso yo fanelaho u ya nga khethekanyo ya 82 .
U ya nga Knapp , uhu hu ḓo vha vhuimo havhuḓisa ha nyambedzano dza u renga na u rengisa .
Ngauralo , ri khou shuma ro livha kha u khwinifhadza sia ḽa zwa mabindu hu tshi itelwa khamphani dza mielo yo fhambanaho nga u shumisa vhathu vha re na vhukoni vhane vha ḓo tou shuma na fhungo ḽeneḽo kha Ofisi ya Phresidennde u itela u fhungudza milayo i konḓaho .
Ho vhigwa uri mufariwa o rwa muṅwe mufariwa ngae nga tshipiḓa tsha ha u tika bammbiri ḽa bungani .
Vhunzhi ha mabindu a vho ngo tea u thoma mihasho ya vhomakone kana vhathu vho gudelaho zwenezwo kana u badela vhaeletshedzi malugana na u langa mutakalo mushumoni ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U thola vhaambasada vha tsireledzo uri vha ite mushumo wa vhupholisa hu vhonalaho sa tshipiḓa tsha Thimu ya Mushumo ya Ngomu ha Ḓorobo ya Khwinesa kha dziṅwe kha Muhasho wa Mapholisa a Ḓorobo khulwane .
u eletshedza mukhantseḽara wa wadi kha u wana ṱhoḓea na mbilaelo dza wadi , na u davhidzana nga hazwo na khoro .
U shuma u vhea rekhode na u kuvhanganya data .
( b ) ta maga ane ngao muvhuso wapo wa nga -
U ya nga Mulayo wa Mutakalo wa Muhumbulo , themo " khombekhombe ya mushumisi wa ndondolo ya mutakalo wa muhumbulo " zwi amba muthu u wana ndondolo ya khombekhombe , dzilafho na tshumelo ya mbuedzedzo tshiimiswani tsha mutakalo tsho livhiswaho kha u khwinisa zwiimo zwa mutakalo wa muhumbulo wa mushumisi .
Kha dziṅwe nzulele , phetheni dza vhuḓifari dza phathoḽodzhi u fana vhugevhenga , u rengisa muvhili , malwadze a no fhedza tshifhinga tshilapfu na vhushayamushumo kana u lova mushumo , u vhanga nyimele dza vhushai , hu nga vha zwithu zwo ḓoweleaho .
Muphuresidennde vho itela mushumi wa biko wa mbofholowo Mbulungo ya Tshiofisi ya Vunḓu ya Tshipentshela .
Vhaṅwe vhashu ri shumisa u swika kha 14% ya miholo kha mbadelo tshikimu tsha dzilafho .
Kha vha ṋekedze ṱhuṱhuwedzo yo tou ṅwalwaho ya nga ha uri ndi ngani ṱhoḓea dza ndeme dzo imaho ngauri dzo topolwa na uri dzi ḓo vha na mbuelo ifhio u itela khamphani .
Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhana , 2015 ( tshiteṅwa 75 tsha Mulayotibe ) -Khwiniso i amba nga ha ṱhalutshedzo ya " vhukhakhi ha vhudzekani " ya vhu livhanyisa na Mulayo wa Vhugevhenga ( vhukhakhi ha vhudzekani na mafhungo a elanaho ) Mulayo wa Khwiniso nomboro 32 wa 2007 .
Nyambedzano yavho , arali vho vha nayo , yo vha thusa u linga uri vha ita mini nga ha mishumo ya tshifhinga tshi ḓaho i ngaho iyi ?
Vho Susan vha dovha hafhu vha shela mulenzhe kha thandela dza u thivhela vhugevhenga hapo .
Nga u ralo , vha nga vha tea / vha tea u sika vhubvo vhu fanaho vhune vhadzheneleli vha kona u ambedzana hafhu nga ha zwithu zwi dzhenelelaho .
REKHODO DZINE DZA DZULA DZI HONE NGA MAHALA U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) ( a ) ( iii )
Hezwi zwi ḓo bveledza nḓadzo ya mufhiso ya volumu ya nṱha na phimo ya nṱha ḽa fulufulu ḽa mufhiso ḽine ḽa pfukiselwa nga kha u eḓanyiswa , nga u fhungudza muya wa thempheretsha .
Fhasi ha vhurangaphanḓa ha Mufarisa Muphuresidennde Vho Kgalema Motlanthe , muvhuso na wone u khou bvela phanḓa na u tikedza mutheo wa thendelano na uri u shume hu u itela u bveledzisa sekithara ya zwa migodi yo imaho lwa tshoṱhe .
U sumbedza kupfesesele kwa furemiweke ya pholisi na zwa mulayo zwine zwa sumba sisistemu dza Komiti ya Wadi na kushumele kwayo .
Khoro i fanela u tendela migaganyagwama phanḓa ha musi ṅwaha wa muvhalelano muswa u tshi thoma , nga murahu ha nzudzanyo ya vhukuma na u davhidzana na wadi dza komiti na zwiṅwe zwigwada zwa vhane vha vha na dzangalelo kha vhupo ha havho .
Ho dzhiwa tsheo ya u tevhela maitele a u engedzea kha tsenguluso iyi .
Mutevhe wa vhaholelwa u laulwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe na tshanduko dzi kwamea nga ngomu ha ṅwedzi u tevhelaho wa muholo .
U tshimbidza na u tikedza thandela dza thivhelo ya vhugevhenga tshitshavhani .
Vha tshi ṱuṱuwedzwa nga zwihumbudzo zwa vhahali , vhaswa vha tea u manḓafhadzwa u itela uri vha ḓo kona u shuma zwi tshi vhonala zwitshavhani zwa havho hu na kuvhonele kwa u bveledzisa Afrika Tshipembe .
Manweledzo ayo mahulwane ngaurali a sumbedza uri mushumisi u tea u sedzesa zwidodombedzwa zwa mathomo phanḓa ha musi a tshi nga dzhia tsheo nga ha fhethu ha u kuvhanganya maḓi kana madamu .
Izwi zwi nga khwaṱhisa u ḓidzhenisa ha tshitshavha na Komiti ya Wadi kha kutshimbidzele kwa u tshea mafhungo nga khoro .
Muhasho wa Vhulamukanyi ndi mutholi ane a ṋetshedza zwikhala zwi linganaho .
Tshanduko dzoṱhe maelana na vhushaka ha vhathu vha vhuraru nga ngomu kha CFI kha bodo , ndangulo na ḽevele ya vhashumi dzo vhigiwa .
Phurogireme pfufhi ya u pima i anzela u vha i na maṅwalwa a re na tshivhalo a no ṱoḓea .
n U fhindula mbudziso dzi no kwama atikili ya gurannḓa . gt U topola zwine maipfi a amba .
Zwiṱhavhane zwiṱuku zwine zwa vhambadzwa nga nḓila i siho mulayoni zwi fhedza zwi zwanḓani zwa zwigwada zwo raliho zwine zwa zwi shumisa u lwa na dziṅwe mmbi kana zwigwada zwa vhathu vha re na zwihali , na vhadzulapo .
Zwi dovha hafhu zwa lwa na mulayo .
Kanzhi-sa , ndi done nḓila dzi konadzeaho dza u langa .
Ni nga ita nyonyoloso nnzhi ni sa neti .
Kha vha ye kha tshitatamennde tshine tsha sumbedza phindulo yavho ya tshitatamennde :
Mishumo ya komiti ngeletshedzi hu ḓo vha u themendela nga mafhungo a mbekanyamaitele , u ṱalutshedza zwidodombedzwa zwa mashumele na u vhona uri zwiko zwo eḓanaho zwi a wanala u itela u fara Mbekanyamushumo ya Pfufho ya Sainthifiki ya Vho Kwame Nkrumah ya Mbumbano ya Afrika .
Naho zwo ralo , mbudziso yo vha hone ya uri ndi u fhio mulayo une wa tea u tevhedzwa nga vhatendi vha vhukuma musi milayo iyi i kha kuḓana .
Nḓivhadzo ya u fhedzisela yo , honeha , a i athu vha hone nahone i nga kha ḓi dzhia miṅwedzi yo vhalaho , saizwi ho vha na khaedu dzo vhalaho kha mulayotibe .
Vha tea u ḓisa fomo yo tiwaho ya khumbelo musi vha tshi ita khumbelo ya u ṱun ḓa .
Nyito dza u vhumbulusa , u lala fhasi nga lurumbu vha vhumbulutshela kha tshauḽa / tshamonde
Ndivhonelo : U tshimbidza u ṋetshedzwa ha khondomu kha tshiṱiriki na vhuimo ha tshiṱiriki tshiṱuku , u monithara ha u vhea havhuḓi na u re ha khwine kha u dzudza khondomu .
Lushaka luṅwe na luṅwe lwa ḽiga ḽa ṱhoḓisiso kha tsenguluso ya data lu tea u tikedzwa na khunyeledzo ia tea u vha o ḓisendekaho nga data yo bveledzwaho .
Masimu o dzudzanyelwaho zwavhuḓi na u ṱavhiwaho zwiraba zwi ṱuṱuwedza nyaluwo yavhuḓi ya zwimela .
Tsha vhuraru , mulayo u konḓaho na u kalula na mulayo wa ndaela ya u unḓa , we wa phasiswa nga tshifhinga tsha uḽa muvhuso wa Rhodesia wa Vho Ian Smith , zwa zwino wo khwiniswa uri u tshimbilelane na dimokirasi na mikhwa ya pfanelo dza vhathu .
( c ) arali Khoro ya Masipala ya sa phaḓaladzwa hu tshi tevhedzwa phara ya ( b ) , ya thoma vhuḓifhinduleli hayo kha u shumiswa ha pulane ya u vhuisa u ya nga hune masipala wa sa ḓo kona kana u shumisa pulane ya u vhuisa .
Kha manweledzo , hu nga ambiwa uri khethekanyo dzo vhalaho dza pulane dzi nyito dza u thoma mushumo dzine dza ṱoḓea u khwaṱhisedza mathomo a mushumo o khwaṱhaho a pulane iyi .
Mugudisi u tea u ranga u vhala bugu phanḓa ha musi itshi ḓa kiḽasini u itela u vhona kuṅwe kuvhumbelwe kwa maipfi , ḓivhaipfi kana ḓivhafhungo , na kudzudzanyele kwa mafhungo ane a nga ṋea khaedu vhagudi .
Ndangulo ya khakhathi , u nḓila khasiṱama na u sedzesa kha khasiṱama .
U bveledzisa kushumele kwa phurofeshinaḽa kha kutshimbidzele kwa mushumo wa dzikhomishini .
Zwi ṱoḓa uri Muvhuso u ite mushumo wawo sa mukonisi a ṋetshedzaho tshumelo dza mutheo na themamveledziso dza vhuṱhogwa , mulangi ane a vhea milayo ine ya sika zwikhala zwi linganaho zwa vhatambi vhoṱhe , na mukovheli nga huswa ane a khwaṱhisedza uri tshitshavha tshi re khomboni vhukuma tshi khou tsireledziwa na u ṋewa tshikhala tsha u sumbedzisa vhukoni havho hoṱhe .
Ngeno hu na uri hu na u bvelela nga u tou angaredza , tshikalo tsha mashumele tsho dzula tsho ṱukufhala , tshi tshi ḓisa fhedzi ṱhoḓea dzo elwaho dza maraga wapo .
Hu na maṅwe madzina a bugu a 200 000 a re ḽaiburari , hu tshi katelwa rekhodo dza mathomo dza ndeme dza Afurika Tshipembe na Afurika .
12.3 I dzinginya vhudzheneleli ha tshivhalo vhu ngaho ha u kwakwanyisa zwiṱirathedzhi zwa mihasho khathihi na u themendela hafhu ndambedzo yo ḓiimisaho yo fhelelaho ya tshiimiswa u itela u ṱuṱuwedza fhungo ḽa u thivhela u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone zwitshavhani zwashu nga maanḓa vhukati ha vhaswa .
5.2 . Maitele aya a u ita khumbelo o vulelwa na kha matshudeni vhane zwazwino vho no ḓiṅwalisa kha zwiimiswa zwa pfunzo , fhedzi vha wanala vha si na masheleni a u guda ngeno vha tshi tewa nga u wana thuso ya zwa masheleni a u guda a NSFAS .
Ri khou ita tshanduko kha zwa pfunzo,sa zwe zwa ḓisumbedza kha u aluwa hu vhonalaho kha mvelelo dza ku phasele kwa maṱiriki ṅwaha wo fhiraho , na dzangalelo ḽe ḽa sumbedzwa nga vhaswa kha zwa pfunzo u mona na shango .
Inwi ni ḓo dzhia lini vhuḓifhinduleli nahone na ita ndingo ?
Miraḓo i ṱhonifheaho ya iyi Nnḓu i ngavha thiko ya ndavhelelo dza vhathu avho vhane ra imela vhone .
Mafhungo a " milayo mivhili " o vhea " Khoro " kha vhuimo ha fhasi hu tshi vhambedza na khothe dza fomaḽa nahone anga ana khumbulelo ya ndinganyiso .
Vhathu vha itaho zwa vhuloi kha iyi nyimele vha vhu kwamanya na vhurereli havho .
Phakhedzhi iṅwe na iṅwe i do bula nga nnḓa ḓiresi ya mutholi na zwidodombedzwa zwa vhufaedzi zwo bulwaho kha data ya thandela , khathihi na dzina ḽa rathandelana ḓiresi ya vhukwamani .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo wo dzula kha khuḓa ya devhula-vhubvaḓuvha ha Vundu ḽa Eastern Cape .
Phesenthe i nṱha nga kavhili tshilinganyo tsha dzingu .
Kha mushumo we wa itwa mufariwa muthihi o ḓivhadza tshitshavhani nga ha tshiimo tshawe tsha u vha na HIV nahone makhanḓela mararu a mivhala a fungwa u itela u elelwa avho vhe vha lovha nga AIDS .
Hezwi a zwi ambi uri muthu ane a vha na asima ha ngo tea u ita nyonyoloso .
Miraḓo ya SAPS kana MPS vha tea u shumisana nga vhuḓalo na Dairekhithoreithi , hu sa katelwi fhedzi -
A si kanzhi SARS i tshi ṋekedza ndaela ya muthelo arali vha na mbuyelo ya muthelo i saathu ḓadzwaho kana mbadelo dza muthelo dzi saathu badelwaho .
Ndi ngazwo ri tshi hanedza ndingedzo dza u fhedzisa ḽiṅwalwa iḽi hu si na vhukwamani ho fhelelaho .
Vhaswa vha kona u wana zwikhala zwa u khwiṋisa zwikili zwine zwa rengisea
U konanya sisiteme ya M&E khathihi na u vha na vhuṱanzi ha uri i a shumiswa ;
U fhufha nṱha ha zwithithisi zwi no nga thambo yo dembelelaho fhasi
Vhaiti vha khumbelo vha tea u badela R500 ya khumbelo ine i sa lifhelwe murahu .
Hu tshiengedzedzwa kha zwishumiswa zwa tshitandadi ( ndinganyelo ) zwa Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓwa :
Nga tshifhinga tsha sesheni dza nyambedzano , vhaambedzani vho sumbedzwa nḓila nga milayo miraru .
Hezwi zwi amba uri naho u swikelela rekhodo dzine dza vha na mafhungo a vhuṋe nga ha muitakhumbelo zwi so ngo angaredzwa kha PAIA u ya nga Tshiteṅwa11 ( 2 ) , muṋe wa data a nga humbela -
Thanziela ya u sa tea u vha na thendelo ya u tunda
Zwazwino , vhunzhi ha zwiimiswa zwa tshaka mbili , ndayondangi dza tshaka mbili , thandela dza mveledziso ya zwibveledzwa dzi angarelaho ṱhoḓisiso , khaelo na microbicides dzi khou isa phanḓa u itela u bveledza ndivho dza SHARP .
Muhumbeli u tea u ḓadza fomo yo randelwaho ine ( a ) ya nga wanwa kha Ndangulo ya PAIA ; ( b ) ya vha kha webusaithi ya Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu kha : www.sahrc.org.za ; ( c ) yo nambatedzwa kha iḽi ḽiṅwalwa sa Ṱhumetshedzo ya A ; kana ( d ) ya wanala kha senthara ya nḓivhiso ya Muhasho ine senthara iyi i henefho hune vhathu vha swikela hone zwifhaṱoni zwa Muhasho .
Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu i imela mavunḓu u vhona uri madzangalelo ao a dzhielwa nṱha kha sia ḽa muvhuso wa lushaka .
U ṅwala maipfi hu tshi vhumbiwa mafhungo , hu tshi shumiswa mibvumo yo gudwaho na maipfi o ḓoweleaho nga u dzula a tshi vhoniwa .
U vhiga nga ha zwiko zwo badelwaho kha yunithi dza nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha thwii i tshimbidzwa nga kha sisiṱeme ya ndangulo zwa masheleni ya BAS .
Zwo tiwaho ezwi nga zwone zwine zwi na mielo minzhi na uri zwo ṱumana na tshandukiso dza vhukuma kha poḽotiki , matshilisano , mvelele na vhurereli .
Miraḓo ya khoro vha ḓo tandulula mafhungo a a si na mushumo kha zwivhumbeo zwo itwaho nga vhathu ezwi u fana na tshanduko na mveledziso ya zwikili , ngeno vha tshi khou khwaṱhisa vhuvhusi ha koporasi havhuḓi .
Khumbelo dzi khou humbelwa u bva vhaiti vha khumbelo vha re na ndalukano dzo teaho nahone vha re na tshenzhemo u itela u ḓadza poswo dzi tevhelaho :
Vhaṱoḓisisi vha zwa dzilafho kha mashango manzhi , hu tshi katelwa na Afrika Tshipembe , vha khou shuma vha sa neti u bveledzisa mihaelo ine ya ḓo thivhela u kavhiwa nga HIV .
Nyimele ya ikonomi ya ḽifhasi a i na maanḓa .
7.1 . Khabinethe i ṱanganedza u sainiwa ha Thendelano ya Vhupfumedzani na Mulalo ngei Mozambique nga Ḽavhuvhili , ḽa 6 Ṱhangule 2019 , sa luswayo lwa u ima na vhathu vha Mozambique , khathihi na u tikedza mulalo na vhudziki shangoni ḽavho .
U isa phanḓa na vhunṱha ha zwifhaṱo u mona na tshikwere zwi khwaṱhisa zwo engedzedzwaho .
Milayo ya Nnḓu i vhusa Komiti dza Mugaganyagwama dzo vhalaho dzine ṱhoḓea dzadzo dza tevhedzwa .
Kha mafhungo a ndaka ya zwa masheleni hu nan deme yo i yone nga kha mbuelo kana ṱhahelelo , mbuelo na ndozwo dzo bvaho kha tshanduko kha ndeme yavhuḓi zwo katelwa kha mbuelo kana ṱhahelelo ya tshiṱatamennde tsha mashumele a zwa masheleni .
U shumisa maipfi ane a vha na madungo manzhi .
BRIC ndi akhironimi ya Brazil , Russia , India na China , ine ya vha tshigwada dza dziikonomi dzi bvelelaho ; nga u dzheniswa ha Afrika Tshipembe , akhironimi wa shandukiswa ya vha BRICS .
Talelani manyanyu ni tangedzele zwigagarukela zwi re tshirendoni tshi tevhelaho .
Mmbwa yawe ya thoma u huvha ene a mbo ḓi gidimela afho he Bongi a vha a tshi khou thusa hone kuḽa kutukana .
Vhaṅwe vhathu vha nga tea u litsha halwa lwa tshoṱhe .
Vhaanewa vha nganovhubvo vha na zwipfi zwi no nga zwa vhathu ( vha nga takala , vha ṱungufhala kana vha sinyuwa ) .
Tsireledzo ya khombekhombe ya dokhethe dza tshipholisa na maitele a beiḽi , na tsireledzo ya u shumisa maanḓa a mulayo na maitele a zwamulayo ; Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe u tea u sa tendela muitakhumbelo u swikelela rekhodo dzi nonga sa rekhodo dza beiḽi dzine dzo no tsireledzwa kale nga tshiteṅwa 60 tsha Mulayo wa Maitele a Vhutshinyi .
Kha dzi thandela idzi ri ḓo wana ngudo ine ya ḓo shumiswa kha shango ḽoṱhe .
Zwa ndeme ndi zwa uri puḽani i ombedzela ṱhoḓea ya shishi ya u ita uri hu vhe na mvelaphanḓa ya u ṱavhanya kha masia o vhalaho u itela u bvela phanḓa na u fhungudza vhushai na u sa lingana .
U pulana namusi ri tshi pulanela vhumatshelo ha khwine
Malugana na tswikelelo kha tshumelo ya zwishumiswa zwa hayani , tshivhalo tshi a ḓi ambela .
Luvhilo lune vhupfumbudzi uhu ha thoma ngalwo lwo vhonwa lu tshi khou ongolowa .
7.3. Muvhuso , nga kha Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi , u khou thusa zwiimiswa zwa ngudo ya nṱha hune ha vha na dzikhaedu .
Senthara dza mutakalo dzi fanela u swikelea nahone dzi tea u ṱanganyiswa na vhuendedzi ha tshitshavha .
Nzudzanyo dzi nga ḓi itwa hafhu uri tshitshavha tshi ṱangane na Miraḓo ya Phalamennde na u dzhenela Vhupfiwa nga Vhathu kana miṱangano ya Komiti .
U ṱola tshanduko ya SAPS u itela u khwaṱhisedzo nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi na yo teaho .
Naho miṱa i tshi ḓo vhuelwa nga phimo nzwalelo dzi re fhasi na tshanduko ya mitengo i no khou tsela fhasi tshifhingani tshiḓaho , vhuḓipfi ha vharengi ḓo dzula vhu khou pfiwa u swika hu tshi vha na vhuṱanzi vhuhulwane ha mbuelo kha maraga wa vhashumi na u fhungudzea ha zwikolodo zwa muṱa .
1.2 . Pulane yo dzinginya zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa sumbe u lwa na kushumisele ku si kwavhuḓi kwa zwidzidzivhadzi nga ngomu zwitshavhani zwashu .
Ṱhoho ya tshirendo
Hu fanela u sedzeswa kha sisṱeme ya tsireledzo u vhona uri marifhi , dzithundu na zwiṅwe zwithu zwine zwa khou posiwa a zwi khou tswiwa , u tshinyadzwa kana u xela .
U khwinisea ho vhonalesa kha nḓowetshumo ya zwa goloi , khemikhala dza zwa peṱirolo , na zwiḽiwa na zwinwiwa .
U vhalela nṱha kana zwi tshi pfala a tshi vhalela muṅwe ngae .
Lupfumo lwo konisa tshitshavha u londota zwigwada zwa vhurangaphanḓa na zwiimiswa u tikedza zwigwada izwi .
Naho zwo ralo , hu na khumbulelo kha sekithara idzi , vhulimi ha harasi u itela u bveledza luvhele kha " biya ya mbiliso " ndi tshiliṅwa tsha maimo ngei Overberg , nga ṅwambo wa nyaluwo ya tshihaḓu kha nḓowetshumo ya biya na u vulea ha mimaraga ya Afrika .
Heḽi ḓuvha ḽi shumiswa kha u sumbedza mvelaphanḓa ye ya itwa kha u swikela ndinganyo ya mbeu nahone ḽi dovha hafhu ḽa vha hone tshifhinga tshithihi na musi hu tshi khou pembelelwa miṅwaha ya 25 ya u ṱanganedzwa ha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Hu na ṱhumano i humelaho murahu na zwa mitshini , nḓowetshumo dza peṱiroliamu na khemikhala nga u renga hu yaho phanḓa ha pfuma na zwiengedzwa zwa tshibveledzwa .
Garaṱa ya u vhiga i shuma sa nyendedzi ya nga ha uri hu ṱoḓea u khwiṋisa ngafhi .
Dzifomo Dzi ḓo ṋetshedzwa nga Luisimane .
1.2 . DG wa kale wa Muhasho wa Mutakalo , Vho Dokotela Precious Matsoso , kha u tholiwa sa muraḓo wa phaneḽe kha Phanele ya Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi kha Ndugelo na Phindulo ya Phandemiki.
Khabinethe yo dovha hafhu ya dzhiela nzhele fulo ḽo dzudzanywaho malugana na fhungo ḽa sisteme dza khetho dzo teaho shango ḽashu .
Nga fhasi ha ṱhuṱhuwedzo ya kuhumbulele kwa vho bonyolowaho , Vhorakoḽoni vha Europe vhe vha ṱangana na sialala , lutendo , na maitele a zwigwada zwa
Mbuno ya uri miṱa iyi ya vhavhili yo livhana na izwi zwiito hu si na ndavha na vhurangeli vhuṅwe na vhuṅwe ho itwaho nga vhone vhaṋe a zwi tendisei na kathihi .
U vhea zwishumiswa zwoṱhe zwa u kulumaga na zwibveledzwa nga nḓila ya vhudele kha khabodo dzo tiwaho .
Fhedzisani mafhungo nga u shumisa mipfi a re afho fhasi .
Pfanelo ya u wana zwine zwa vha zwau murahu
Mutsindo u no tovhekana hu na kana hu si na thusedzi-zwishumiswa
Ro zwi bvisela khagala ngauri ri tshimbila zwiṱaraṱani .
6.1 . Vho Mziwonke Dlabantu sa Muofisiri Mulangi Muhulwane wa Khoro ya Lushaka ya Vhuṅwalisi ha Vhafhaṱi vha Dzinnḓu .
Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u alusa na u lwela u ḓivha ri lushaka lu linganaho sa zwe zwa vheiswa zwone kha Mulayotewa .
Ezwi zwo mu mangadza ; ndi ngani a tshi nga pfa o dzika ngeno a tshi ḓivha zwine a khou ya u zwi ita ?
Nyendedziyaḽigangaḽigayauwanazwitatamennde zwavho zwa mobi Maga a tevhelaho a ḓo vha endedza u ya kha u swikelela mbilo dza vhone vhaṋe na zwitatamennde zwa mbadelo nga u tou puṱedza fhedzi .
Tshiṱaluli tsha zwivhambadzwa zwa vhulimi ndi u shanduka nga u ṱavhanya kha tshivhumbeo tsha mutengo yazwo .
Ofisi dzoṱhe dza Phalamennde dzi ḓo ṋewa makhadibogisi a u kuvhanganyela mabambiri a malaṱwa .
Vhadzulapo vha kale vha Afrika Tshipembe nga mbebo kana ndavhuko , vhe vha ḓ ibvula u vha vhadzulapo kana vhe vha fhedza vha si tsha vha vhadzulapo , vha nga ita khumbelo ya u vha vhadzulapo hafhu .
I ḓo dovha ya katela mbadelo dza thendelano ya muholo wa tshumelo ya muvhuso ya miṅwaha miraru yo sainwaho mahoḽa .
Zwi khagala uri khothe sa zwe zwa ṱumbulwa yo vha i songo khakha i tshi hana aphiḽi yazwo .
Vhurangeli ha mutakalo , u fana na miṅwaha yo fhiraho , ho vha hu tshi khou tshimbidzwa nga kha mafulo u bva kha Muhasho wa Lushaka wa Mutakalo .
Zwifhinga zwo tiwaho na migaganyagwama yo dzinginywaho kha Pulane ya Nyito zwo vha zwi tshi vhonwa sa zwipikwa na ngaganyo dzine dza fanela u khwiniswa na u ambedzaniwa vhukati ha vhuimo ho fhambanaho ha Muvhuso , hu tshi khou dzhielwa nzhele zwikundisi zwa tshomedzo .
Muvhuso Wapo kale wo vha u na vhuḓifhinduleli ha ndangulo , u kuvhanganya na u laṱa malaṱwa a ḓoroboni , hayani na a makwevho , ngeno nḓowetshumo yo vha i na vhuḓifhinduleli ha malaṱwa ayo .
Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS )
Zwino elekanyani nga zwine khonani mmbi dza ita .
8.1 Khabinethe i dzhiela nṱha na u ṱanganedza mushumo une wa khou itwa u itela u thusa SABC kha u kuvhanganya masheleni a R3.2 biḽioni sa ndambedzo ya zwino u bva kha dzibannga dza vhubindudzi .
Hu tshi khou tikedzwa mbekanyamushumo ya mveledziso guṱe ya vhupo ha mahayani , tshikwama tsho bveledza tshikimu tsha vautshara tsha mutikedzelo wa vhupo ha mahayani hu na tshumisano na Muhasho wa Vhudzulo ha Vhathu .
Mimasipala na mihasho ya muvhuso u fana na SAPS na Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ( DHE ) vha khou phetha mishumo yavho kha ḽevele dzi ṱoḓeaho .
I tandula phambano ya mvelele na vhufaedzi , ya ṱuma zwa zwino na zwa kale u itela u ṋetshedza u pfesesa ha khwine ha vhuvhili hazwo na u alusa mvelele i tshilaho ya Maafrika Tshipembe vhoṱhe .
Vhahumbeli vha fanela u humisela murahu phurumithi dzoṱhe dzo fhelelwaho nga tshifhinga hu sa athu u fhela maḓuvha a furaru nga murahu ha datumu ya u fhelelwa nga tshifhinga nga u tou ralo .
Tsheledzo i khwinisa zwitshavha zwa vhupo hapo nga u ṋetshedza maḓi kha milambwana zwine zwa ela nga tshifhinga na dziṅwe nḓila dza maḓi .
Mishumo ya zwa maḓi i vho ḓo itwa nga Muhasho muswa wa Mafhungo a zwa Maḓi .
Tshenzhelo i sumbedza uri mishumo na vhuḓifhinduleli ha komiti dza wadi vhu pfesesea hani na u konadzea u shumea nauri mishumo na vhuḓifhinduleli zwi elana na muhanga wa kushumele wa mbekanyamaitele ya komiti dza wadi .
Nga u angaredza bulasi dza khovhe ndi ṱhukhu vhukuma .
Kha vha dzhie phindulo dza zwigwada .
Vhathu vha shumaho kha Madzangano asi a Muvhuso , vhathu vha mashango a Tshipembe ha Afrika na vha Afrika nga vhuphara na vhone vha nga ḓi ṅwalisa .
Komiti ya wadi :
U topola mafhungo ane vha tama u rera na tshigwada nga vhuḓalo .
U ḓivhadzwa mitshila .
Masheleni ane a ṋetshedzwa hu tshi itelwa mishumo yawo a bva kha muhasho sa phiriselo na kha u kuvhanganywa ha mbuelo u bva kha zwikimu zwo fhambanaho zwa maḓi u mona na shango .
U mona na tshikolo ndi a hu ṱalukanya .
Nga murahu ha zwenezwo vho dovha hafhu vha vhuya he nda ḓo pfa u lila ha tshigidi ; a tho ngo tsha ḓivha uri ho itea mini .
Thuso i a itwa mavhiḓani kha tshitshavha u fukedza mavhiḓa nga murahu ha mbulungo , nahone i itwa nga thusedzo ya Bobcat .
VTS yavho i tea fusha ṱhoḓea dza zwiṱitshi zwa u linga sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha
Mihasaladzo ya mamagani ya zwithu zwa tshikafhadzo muya zwi vhidzwa zwivhangi zwo topolwaho , zwine zwa amba uri zwi bva kha tshivhangi tshapo .
Zwivhumbi zwo bulwaho afho nṱha zwi bveledza tshikhala tsho fhambanaho kha Afrika u wana zwavhuḓi khazwo .
Vhusimamilayo hu hou ṱoḓa u vha tshipiḓa tshi vhidzwaho u pfi vonyovonyo ḽa nḓowetshumo ya vhuṋa ḽi no khou swiela u mona na ḽifhasi , nahone a ri tei u ḓidzhenisa kha zwi vhidzwaho u pfi maitele a u rangela tshanduko .
Ri khou londa nḓila dza ndeme dza nyaluwo .
Vhupfiwa vhu bvaho kha fhungo iḽi ha ya kha ḽi'nwe kana ha ṱanganya mafhungo vhu a kanganyisa nahone vhu tsitsa tshileme tshaho .
Maṱirikisi wa fureme ya ḽogo u fha manweledzo a zwipiḓa zwihulwane zwa thandela zwi kha tshivhumbeo tshi no fana .
Mvelaphanḓa khulwane kha mveledziso ya vhashumi zwi katela u swikiswa kha Khabinethe mvetamveto ya puḽane ya vhashumi kha sekithara , na u fholodzwa ha nyambedzano dza maimo mushumoni na tshipiḓa tsha thuṱhuwedzo .
U bvisa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo i langwaho
Muhanga wa Thendelano wa Ndowetshumo ya Migodi i Vhuedzaho u tikedza nḓowetshumo ya migodi kha nyimele ya zwino i konḓaho .
Vhubveledzi huṱuku ha zwimela zwa mapfura zwa ndeme hu itea kha madzingu a vhunṱha ha nṱha ha Gauteng , hune thempheretsha dzo fholaho dza vha dudedzwa .
Ndivho ya tsenguluso iyi ndi u thoma u shuma zwavhuḓi ha zwa masheleni nga thandela .
Komiti ya vhaimeleli vha vhashumisani i tea u vha hone ne ya ḓo lavhelesa kushumele kwa vhupo kwa zwileludzi .
4 . Ndi zwifhio zwa ndeme nga ha nyimele kha tshitshavha tsha hashu ( mafhungo andeme a bvaho kha mafhungo o ṱanganelaho o ḓisendekaho nga mvelelo dzine dza khou lavhelelwa kha tshitshavha ) ?
U swikela ezwi hu na ṱhoḓea i yaho phanḓa ya gaidi ya mbekanyamaitele na mbekanyamushumo kha ḽeveḽe dzoṱhe na kha sekhithara dzoṱhe , na u ṱuṱuwedza vhuḓiimiseli vhuswa u bva kha Maafrika Tshipembe .
Tshiṱirathedzhi tsha muhasho tsha mveledziso ya mahayani ndi tshanduko ya zwa vhulimi .
A vha tendelwi u fekisa kana u imeiḽa khumbelo yavho .
Khonfarentsi ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya vhu23 ya Dzangano ḽa Dzitshakatshaka ḽa Vhatshutshisi , ine ya ḓo tshimbidzwa nga Manḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka ngei Durban nga Khubvumedzi 2018 .
5.2.5 U shuma nga nḓila ya ṱhonifho na u sumbedza mikhwa kha vhaṅwe .
U ya nga minetse na maṅwalwa a muṱangano wa matshimbidzele , ho vha na nyambedzano dza nga ha u khwinifhadza maitele a vhudavhidzano na tshitshavha nga nnḓa ha tshitediamu hu tshi itelwa uri i kone u shuma zwavhuḓi .
Vhuronwane - u shumiswa ha zwishumiswa , mishumo , zwibveledzwa , zwiṱuṱuwedzi
a ) u vhulungwa ha Maṅwalo a thandela
Muvhuso u ḓo shela mulenzhe u vhona uri tshumisano iyi i a shuma , na u vhona uri roṱhe ri a shumisana kha vhuḓifhinduleli hashu ha u tsireledza vhadzulapo vha shango ḽashu .
Ndayotewa i ṋetshedza tshitshavha tshi re na bono , tsho faranaho , tshi bvelaho phanḓa , tshi sa khethululi u ya nga lushaka na u ya nga mbeu ; shango ḽine ḽa vha ḽa vhoṱhe vhane vha dzula khaḽo , vhane vha vha tshithu tshithihi naho vho fhambana .
Malugana na u dzhielwa mavu halutshedzo
U tshi engedza kha maga o bulwaho afho nṱha , hu tea u vha na phuluphedziso yo ḓiimisaho nga yoṱhe ya vhungoho ha mafhungo o vhigwaho nga vhoṱhe vha khorotshitumbe ya vundu na ya lushaka .
U thuphwa ha matheriala a masalela a zwimela , na zwezwo nga murahu ha khaṋo , ndi zwa ndeme nga maanḓa .
O laelwa u ṱutshela ofisi nga ndaela ya Khothe Khulwane ya Afrika Tshipembe .
Hu tshi shumiswa maitele a u davhidzana , muvhuso wo kona u shumisa phurogireme dzo fhambanaho kha u dzhena kha thaidzo ine vha khou ṱangana nayo .
Miṱangano mivhili ya tshitshavha ya miṅwedzi mivhili
Nga mulandu wa zwenezwo , mihasho yoṱhe i tea u tou ḓidzhenisa tshoṱhe kha maitele a vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelaho .
Tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi hu ḓo vha mbekanyamushumo ya zwikili u itela u khwaṱhisa zwikili zwa vhubindudzi nga vhaiti vha mishumo ya zwanḓa na u vhona uri hu na vhutshilo havhuḓi lwa tshifhinga tshilapfu kha vhaiti vha mishumo ya zwanḓa .
Musi ho no pakiwa zwifhaṱoni , vhathu vha a iledzwa u tshimbila .
Ndivho i ḓo vha ya u ṋetshedza ḽevele ya fhasi ya phaiphi khulwane nga tsireledzo yeneyo , huṅwe fhethu , hu ḓo vha nṱha ha fhasi ha lwanzhe .
Tsimuwa idzi dza kofi dzi nga wanala nga maanḓa ngei Mavunduni a KwaZulu-Natal na Mpumalanga .
U itela u phalala kha fhethu ha vhukuma u itela uri hu dzule hu hone , hu tea u tikedzwa nga vhupo havhuḓi ha ikonomi na ha matshilisano .
Afurika Tshipembe zwazwino ḽi khou ḓisa mbekanyamushumo khulwanesa ya dzilafho ḽa dzianthireṱhorovairaḽa kha ḽifhasi .
Kha tshigwada tshavho tshiṱuku kha vha rere nga ha nḓila dzi ne muhasho wa tea u shumisa Batho Pele u itela u swikele nḓisedzo ya tshumelo nga nḓila ine ya lavhelelwa nga muvhuso .
Ro dzula na makhulu ashu na uri ro vha ri tshi tea u ita mishumo yoṱhe ya muṱani , ine miṅwe yayo yo vha i tshi tea u itwa nga vhathu vhahulwane .
Musi hu tshi tiwa mitengo ya murengelano , ṱhoḓea ya thundu kana tshumelo dzine dza vha na zwipiḓa zwo fhambanaho kana zwiteṅwa zwi tea u ya nga hune zwa konea u dzhiwa na u shumiwa nadzo nga murengelano muthihi .
Hezwi zwi amba uri a vha nga ḓo badela iṅwe tshelede ire nṱha ha mutengo wo vheiwaho we ra tendelana khawo .
Ndivhanelo : U vhona uri hu na nḓisedzo ya nṱha ya tshumelo dza mutakalo dzi re na vhuṱumani nahone dzo fanelaho na mbekanyamushumo dza vundu ḽoṱhe .
Yunithi ya Vhusedzulusi ho Khetheaho , Thimu i Lwaho na Vhutshinyi , Yunithi ya Ndozwo ya Thundu na Hawks , dzo vha na mvelaphanḓa i vhonalaho vhukuma kha nndwa yashu ya u lwa na vhutshinyi kha tshitshavha nga u angaredza kha sekithara ya tshitshavha .
( d ) a tshi ima u vha muraḓo wa ḽihoro ḽe ḽa mu ta nahone o vhidzwa nga ḽihoro ḽe ḽa mu rumela ; kana
Vha tshumelo dza zwa vhutsireledzi vho humbelwa nga vha Khoro ya zwa Vhutsireledzi ya Lushaka uri vha bveledze pulane dza u thoma u shuma nga u ṱavhanya dzine dza ḓo amba nga ha themendelo dzo fhambanaho dze dza itwa nga vha phanele ya vhaḓivhi .
Ṱhahelelo ya zwikolo zwa sekondari na zwa phuraimari na zwikhala zwilapfu zwa u tshimbila u ya zwikoloni .
Vhukonḓi vhu sa fheli ha sisiṱeme dza zwikolo na u kundelwa hadzo u ṋetshedza pfulufhedziso dzadzo ndi thaidzo ya dzitshaka .
Mbilahelo dzi ḓo tevhelwa na u langwa nga kha maitele a Eḽekiṱhironiki kana nga Senthara ya ha u hudzisa zwine zwa ḓo vhulungwa na u vhudzwa matshudeni .
Muṱangano uyo u ḓo shumiswa sa fhethu ha u ṱahisa mafhungo o fhambanaho khathihi na u fha zwikhala miraḓo ya UN vhane vha vha tshipiḓa tsha zwa u ḓisa mulalo hu tshi khou shumiswa thekhinoḽodzhi ya puḽane dza u ḓisa mulalo
Sa tsumbo , kha luṱa lwa Ndangulo ya topola na u tandulula Thaidzo mivhigo ya sambula yo ṋetshedzwa ine ya nga bveledzwa nga u shumisa thekheniki dza u leludza data ya sipredeshithi .
Na u imiswa ha mishumo ya nnḓa NGO lwa vhege tharu hu na masiandaitwa mahulwane .
Zwi fana na musi ho fhungudzwa vhushai na u sa lingana , fhedzi hu songo shandukiswa phetheni dza vhuṋe , mvelaphanḓa ya shango i ḓo ḓi sala i tshi thengathenga .
1.7 . Khabinethe i ṱanganedza sesheni ya tshitshavha ya zwenezwino ya Inthanethe kha Vhoṱhe yo farelwaho ngei Kliptown , Soweto .
U bviswa hu bva kha mpfu dzo kuvhanganywaho nga Sisteme ya u Ṅwalisela ya Vhapo vha Afrika Tshipembe , i ṱhogomelwaho nga Muhasho wa Zwa Muṋo .
Muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru a nga rumela mbilahelo kha Vhulanguli nga murahu ha musi muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru o no ita maitele oṱhe a u ita khaṱhululo ya tshiimiswani kha tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo wa sia ḽa muvhuso wa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo .
U shumisa mafhungotsivhudzi o waniwaho kha pulane dza wadi kha IDP nga nḓila kwayo zwi ṱoḓa uri u vhekanya na u saukanya mafhungotsivhudzi a CBP zwi itwe hu tshi tevhedzwa fomete i no shumisea ya IDP .
U bveledza maitele a u tandulula khuḓano dzine dza itiswa nga u shumiswa ha zwiko zwa mupo zwine zwa vha vhukati ha mikaṋo .
Mushumo kha mbekanyamaitele ya zwa makwevho wo sedza kha u ṋetshedza thikhedzo ya vhuḓi kha maano a nḓowetshumo na zwipikwa zwa u sika mishumo a Afrika Tshipembe .
Khanedzano vhukati ha miraḓo kha thendelano ya u kovhekana mbuelo ndi phambano dzo ḓitikaho nga konṱiraka dzine dza nga khunyeledzwa khothe .
Na nga zwezwo , ri songo swika hune ra tsitsela tshirunzi tsha muṅwe muraḓo fhasi nga nḓila ine ra amba ngayo nga tshashu zwenezwo kha ri ambe zwithu zwa ndeme na zwi sa tsitseli fhasi tshirunzi tsha ino Nnḓu .
Vhana vha miṅwaha ya vhukati ha 6 na 11 vha ḓo takadzwa ngauri Vho Pinkney vha shumisa nzulele dzi no wanala miṱani yashu .
Vhusunzi vhu / tshi khou ṱoḓa zwiḽiwa .
Vhunzhi ha zwikhukhulisi siani ḽa khwinifhadzo ya tshumelo dzi itelwaho vhathu zwi bva kha u sa vha hone ndivho na sisteme dzi shumanaho na u sedza mvelaphanḓa .
Tsha u fhedzisela mutevhe wa maga avho a tshumelo u tea u sedza ṱhoho idzi tharu :
Milayo ya khethano na maitele a zwithu o bvaho kale na kale , tswikelelo ya na vhuṋe ha mavu zwi tshe zwo phaḓalalesa .
Hu na vhukhagala ho angalalaho ho sumbedzwaho nga nḓila ya vhushaka ha zwa gwama vhukati ha mihasho , u lavheleswa ha mabindu a tshitshavha na u koloda ha tshitshavha , na zwi kwamaho u swikelela ha tshitshavha kha nḓivhiso ya masheleni ya ndeme .
Ri vha ṋea fhethu ho imaho nga hoṱhe hu sa dzhii sia ha u ri vha ṱholedzane na SARS .
Arali Mukonṱiraka a kundelwa u bvisela vhuṱanzi vhu fushaho kha Vundu uri u lenga ho vhangiwa nga nyimele dze a vha a sa koni u dzi laula , a hu nga ḓo vha na u engedzwa ha mutengo hune ha ḓo ṱanganedzwa .
B Tshi ri vhudza uri vhusunzi vhu pandelwa nga ndilaḓe .
Hezwi , vho ṱalutshedza , zwo vha zwo livhana na vhathu vha dzulaho matshakaṱini vha sina vhuthathatshili ho teaho .
Ndaulo na zwilinganyo zwa u ṱola muvhalelano ngei US na kha maṅwe mashango ane a vha miraḓo ya EU dzi ṱoḓa ndangulo dza tshiimiswa uri dzi shumise maga a nga ngomu a u langula kha u vhiga masheleni na muṱolamuvhalelano uri a wane kupfesesele kwa u ṱola na u vhiga nga ha aya maga a nga ngomu a u langula .
U shumisa vumba u itela u khwinisa vhukoni ha misipha miṱuku ; u kunguluwa , u tota , u ṱumanya
U shumisa iyi puḽane zwi ḓo ṱoḓa tsheo dzi konḓaho dzi sa takalelwi nga vhathu .
Mulayotibe wa Ndinganyo ya Mbeu na u Mannḓafhadzwa ha Vhafumakadzi wo themendelwa nga Khabinethe u itela maambiwa nga lushaka .
U shumana khonani - muṅwe u kungulusela bola kha muṅwe , muṅwe a i rahela murahu isa athu u ima u kunguluwa
U bvelela ha mbekanyamushumo dza Eskom dza u Fhaṱa na u Lugisa zwo thusa kha u vhona uri hu vhe na vhudziki na u fhelisa u khauwa ha muḓagasi .
Vhupo ha Phalamennde na vhathu vha shumaho hone
Nga mbekanyamushumo ya mishumo ya tshitshavha ya nyengedzedzo , muvhuso wo fhungudza u shaea ha mishumo na u ṋetshedza miholo kha zwitshavha zwi shayaho .
U kona u shumisana na vhaṅwe ;
Ngauralo ipfi ḽa u phaḓaladza ḽi ḓa kha tshiṱirathedzhi itsho tsha kushumisele ukwo kwo tiwaho .
Ndozwo iṅwe I katela mbalo khulwanesa ya thengiso ye ya lozwea nga tshifhinga tsha Tshiphuga tsha Ḽifhasi musi mifaro itshi fhira Afrika Tshipembe ya vho sala itshi swika musi Khaphu ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsho no fhela .
Mveledziso dzoṱhe dzi sumbedzwa kha IDP nahone dzi sedza vhukwamani
Khabinethe i fhululedza na u tamela mashudu kha :
Mudededzi u khetha bugu kana maṅwalwa a ḓivheaho kana ane mugudi a nga kona u a vhala nga eṱhe are kha tshiimo tshawe ( a fanela u vha fhasi ha ane a shumiswa kha u vhala na vhagudi hune mugudi a kona u ḓivha maipfi ane a swika kha 95% )
Figara dzine da ḓo shumiswa dzi nga iṅwe ya dzi tevhelaho :
Ofisi dza tshumelo ya muhasho kana zwiimiswa zwi tea u ṋetshedza tshumelo kha tshipondwa .
Musi ho sedzeswa zwa zwiḽiwa , dzilafho ḽa HIV na AIDS na TB na ndango ya malwadze maṱuku zwi ḓo fhungudza mpfu dza vhomme .
Miṅwe mimasipala i khou shuma zwavhuḓi , na dziṅwe dzikhansela dzi khou ita mushumo wadzo nga nḓila ine vha tea u shuma ngayo .
Musi ro farana na vhathu vha Gauteng , ri fanela u ḓiimisela u ita zwoṱhe zwine ra nga kona u itela vhuṱanzi ha uri vhathu vhashu a si vhaṱaleli fhedzi kha mbofholowo yavho , vha tea u vha vhashelamulenzhe .
Muthu u tea u vha na nḓivho ya mulayo wa mushumo wo teaho na vhukoni ha u ṱalutshedza ndaela na nyendedzi nga vhushaka vhukati ha vhatholi na vhashumi .
Milayo yo teaho yo no ḓi tendelwa nga phaḽamennde , hu tshi katelwa na tshanduko dzo teaho .
Ri khou tama u vhona sekithara dza phuraivethe dzi tshi sumbedza u vha na fulufhelo kha ikonomi sa sekithara ya tshitshavha .
Naho zwo ralo , kha tshifhinga hetshi tsha vhubindudzi ha kha ḽifhasi vhadzulapo vho no fhira uya na nnḓa ha mikaṋo ya ḽino shango nga nṱhani ha vhuṱumani vhure hone khathihi na zwi no khou itea kha maṅwe mashango a ḽifhasi .
Arali vho vha vho tholiwa kha Tshumelo ya Muvhuso , kha vha sumbedze arali hu na nyimele ine ya vha thivhela u tholiwa hafhu .
Musi ri tshi ṱanganedza u lenga kha u ṋetshedza ḽidzinginywa iḽi ḽa zwiitisi zwi fhiraho ndangulo yashu , a hu na phambano dzo bviselwaho khagala , ri lavhelela muthu muṅwe na muṅwe u humela mushumoni wawe musi nyambedzano dzi tshi khou ya phanḓa .
Nga maṅwe maipfi , mbekanyamaitele ya mugaganyagwama i khou vha mutevheṱhandu kwawo nga kha u shumiswa ha tshidzikisi tsha vhuitatshoga tsha u gonya ha mbadelo dza muthelo .
Nga maanḓamaanḓa hezwi ndi zwa vhukuma Afrika Tshipembe , hune muvhuso kha ḓivhazwakale yawo wa vha na ṱhuṱhuwedzo thwii i si yavhuḓi kha matshilo a vhathu vhanzhi .
Mafheloni a uno ṅwedzi mapholisa vha ḓo anḓadza mbalombalo dza vhugevhenga dza ṅwaha .
Miṱangano ya u vhiga murahu yo farwaho
Hune nyimele dza khonṱhiraka dzo khetheaho dzo raliho dza vha dzi tshi khou kuḓana na nyimele nyangaredzi idzi , hu ḓo shuma nyimele dzo khetheaho .
Ngona idzi dzo ḓisendeka nga nungo dza tshigwada vhukati ha minidzhere dza mbekanyamushumo na vhashumi vha ndangulo ya mafhungo u itela u khwaṱhisedza uri sisiṱeme nyangaredzi na ine ya vha ya nyito yo thomiwa hu na u dzhenelela ha vhashumisani vhoṱhe .
Musumi wa zwa matsilisano u ḓo ita madalo u itela uri a kone u vhona uri vha a fusha ndavhelelo ya Mulanguli-Dzheneraḽa ya uri dzangano ḽavho ḽi ḓo ḽangulwa na u shuma nga u tevhedza maitele na dzi nyimele .
Mbudziso dzine dza fanelwa u fhindulwa :
Maano aya a endedza tshanduko ya didzhithaḽa ya tshumelo ya muvhuso kha tshitshavha tsha didzhithaḽa i katelaho , uri vhadzulapo vha kone u vhuelwa nga zwikhala zwi ṋetshedzwaho nga thekhinoḽodzhi ya didzhithaḽa u itela u khwinisa ndeme ya vhutshilo .
A si kale , tshivhalo tsha dzimagazini na dzidzhenala zwa ḽitheretsha tsho bvelela na u ṋetshedza tshikhala tsha u gandisa misi yoṱhe tsha vhaṅwali makone na vha thomaho na u sumbedza u nga vha vhakoni .
U pfukisa mbonalo ya ṱhoḓea dza fhethu ho khetheaho dzi tshi ya kha masipala
Dzo tea kha nyimele iṅwe na iṅwe u fana na muthu muṅwe na muṅwe , huṅwe na huṅwe hune dza vha hone ḽifhasini , dzi fanela u ṱhonifhiwa .
U vhumba tshisiku tshawe tsha maipfi ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe a tshi shumisa maḽeḓere a u ranga a maipfi ( tsumbo , sima , gera , gona , na maṅwe )
U valelwa / u vhofhololwa
Hezwi zwi katela Foramu dza Vhuimeleli , thimu dza mishumo ya thandela na zwiitei zwa tshiṱirathedzhi .
Maitele a mukovhe wa mutikedzo a tea u ṱumanywa kha tshiṱirathedzhi tsha mutsitsikano wa kha khorido .
Fomo ya khumbelo na fhethu hune khasho ya ḓo swikela hone zwi vha tshipi ḓa tsha Gazete ya Muvhuso ine ya bviswa musi hut shi bviswa ITA .
Dziedzi idzi dzo vusa nḓaḓo kha phimo ya thengiselano ya vhunzhi ha mashango ane a kha ḓi bvelela , na u gonyisa phimo ya nzwalelo , misi yoṱhe dzi tshi kwama vha re khomboni vhukuma vha tshilaho kha mashango a shayaho .
Tshumelo dza u londota hu no shuma na ho linganelaho kha zwiimiswa zwoṱhe zwa mutakalo .
Khabinethe i livhuwa mudzimamulilo vho ḓinekedzelaho vhane vha vha Vho Bradley Richards na mureili wa ṱhiraka Vho John Blaaw vho thusaho vhadzimamulilo kha u hwalela maḓi vhane vho badela izwo nga matshilo avho vha tshi khou tshidza tshitshavha .
Vhuendi na zwiṅwe zwishumiswa zwi tea u ṋetshedzwa u shumela mveledziso dza nnḓu idzi dzo phaḓalalaho , dzi na mbadelo dzo engedzwaho dza tshifhinga tshilapfu .
I shuma ngomu ha sisiteme ya muvhuso wa Afrika Tshipembe .
Ri tea u kunda nyimele yashu ya u shaya mveledziso , hu tshi katelwa khaedu dza zwi ṱoḓiwaho , vhulwadze na u sa londa .
Zwi tou nga tshumiso ya kathihi , musi yo fhambana na tshiṱirathedzhi tsha nga zwiṱuku nga zwiṱuku tshi no shumiswa musi wa mpimo , i nga shuma khwiṋe .
Tshamaano u ḓo ita zwifhio khontsatini ?
Musi vhukhakhi ho no topolwa , maitele a dzilafho ḽa mutakalo a nga shandukisa u khwinisa ndeme ya ndondolo ya mutakalo .
Afurika Tshipembe i khou farisana na Muṅwaleli Dzheneraḽa wa Mbumbano ya Dzitshaka Vho Ban Ki-moon , kha u vhidzelela uri hu vhe na u ṱavhanya u imiswa ha u tshoṱelana u bva matungo oṱhe , na uri hu vusuludzwe u ela ha thuso dza vhuthu kha vhathu vha khou tambulaho vha Gaza .
Minista vha tea u katela mugaganyagwama wa khoro kha mugaganyagwama wavho wa muhasho wa ṅwaha wo rumelwaho u itela themendelo nga Phalamennde .
Tshikhala tsho tsireledzeaho tshi nga vha , nga kha thyeori , nga tiwa kha lushaka lwa nḓowetshumo yo tiwaho , hune ḽeveḽe dza mihasaladzo kha mikano yatsho tsha ḓo ṱanganedzwa kha vhupo ha vhudzulo .
Ri khou ya u sedza ri tsini u tevhekana ha dzinomboro nga dzisete na uri sete idzi dzo ḓisendeka hani .
Vha ite nḓowe-nḓowe ya zwine vha ḓo amba vha sa athu amba - muṱa , khonani kana vhashumisani navho ndi vhathetshelesi vhane vha nga ita nḓowe-nḓowe khavho .
Naa ḽeri dzo ḓitika nga kha fhethu ho khwaṱhaho hu si kha matheriala une u nga vunḓea kana u songo khwaṱhaho ?
Ṅwalani uri hu bvelela mini magumoni a tshiṱori .
U engedzea ha mbadelo dza mikovhe ya mabindu nahone ho vha hone , zwiṱuku , mutsiko wa u tsela fhasi kha u vhulunga ha mabindu .
Zwi fanela u swikelea nga nḓila dza vhaendangaṋayo vha songo vhuya vha pfuka zwiṱaraṱa zwihulwane .
VHASHUMI VHA MVELEDZISO YA TSHITSHAVHA
Zwishumiswa zwa mutambo wa zwithithisi ( khakhisa ) , saga ya ṋawa , bola dza tshakha dzo fhambanaho .
1 . Mvelaphanḓa kha Mbekanyamushumo ya Mupfuluwo wa u ya kha Khasho ya Didzhithala ( BDM )
U vha na muvhili muhulwane kana u khwaṱhesa zwi khombo nga uri zwi vhanga malwadze a mbilu na u engedza ḽeveḽe ya khoḽesiṱiroḽo .
Tsivhudzo ya mbadelo i ḓo katelwa kha mbuyelo ya IRP 6 .
Ndi muḓisedzi muhulwane wa tsimbi dzi re na khroumu dzi sa bvi vhulali kha nḓowetshumo ya zwa dzigoloi .
Ngauri Miraḓo ya 54 fhedzi kha ya 90 ya NCOP ndi vhurumelwa ha tshoṱhe i tshi vhambedzwa na ya 400 ya NA , Komiti dza u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi dza Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu dzi lavhelesa mushumo wa muhasho wa muvhuso wa lushaka une wa fhira muthihi .
Muvhigo kha ndangulo yavhuḓi ya nomboro ya nnyi na nnyi ya mahala .
Tsha u fhedzisela , ro ṋetshedzwa nyaluwo huṅwe fhethu ḽifhasini , mukovhe wa Afrika wa GDP ya ḽifhasi i nga dzula kha ḽeveḽe ya fhasi .
Arali hune vha dzula hone vho tou hira , kha vha ḓe na khophi ya thendelano ya u hira .
Khumbelo ya Tshumelo dza Tshitshavha dza ifhasi
208. Vhuṅwaleli ha vhathu zwavho vha re kha zwa mapholisa
Zwi re afho nṱha zwi na masiandaitwa kha kuhumbulele kwashu kwa musudzuluwo .
Vhukoni ha zwino vhu re kha yunithi ho ḓikumedzela u sedza kha thandela idzi dza minisiṱa .
Thuso ya shishi ( badani na muyani )
Mulayotibe uyu u khou shandukisa Mulayo wa u Ṅwaliswa ha Ṱhanziela dza vhuṋe wa 1937 ( Mulayo wa vhu47 wa 1937 ) , une wo fhelelwa nga tshifhinga kha maitele awo .
TISA a i nga badeli madalo hafhu .
migwalabo ya shango ḽoṱhe , ye ya kandeledzwa nga khakhathi dza ndaulo ya tshiṱalula .
Masheleni a Konṱiraka ( a dovha hafhu a ḓivhiwa sa masheleni a u ṱumekanya - ndambedzo ya masheleni kha bindu ḽo ṋetshedzwaho thendelano ya u ṋetshedza tshumelo )
Hezwi ndi tswikelelo khulwane vhukuma zwi tshi vhambedzwa kha tshikalo tsha fhasi tsha vhubindudzi ho ḓivhadzwaho kha miṅwaha yo fhiraho .
Maipfi o swifhadzwaho kha zwitangi zwa tshikwea a sumbedza u siedza u bva kha tsiko ya mulayo ine ya vha hone .
Vhukalandeme ha ndaka vhu nga shuma lwa miṅwaha ya muvhalelano miṱanu .
Ro vha , fhedzi , ri tshi dzulela u thivhelwa u wana vhuṱanzi ha vhukuma .
Thaidzo ya nnḓa ya u tovholwa ha kereke nga muvhuso wa Vharoma ;
U shumiswa ha u dzhenelela hu ḓo ya phanḓa na uri ri khou shuma zwavhuḓi na vunḓu kha heḽi fhungo .
Vhafari vha nḓivho ya sialala vha na pfanelo ya u hana u vha ṋea nḓivho yavho na / kana u vhea mikano ya u i shumisa .
Muṋetshedzi wa tshumelo u fanela u ṋetshedza ndavheleso yo teaho tshifhinga tshoṱhe kha vhaofisiri vha re vhuponi .
Maitele maswa a dzulaho e hone kha khomphyutha sa zwo ṱalutshedzwaho afho nṱha zwi khwaṱhisa ndangulo u itela uri hu vhe na mbadelo dzone dza mbilo na u fhungudza mbilo dzo badelwaho lwa vhukhakhi .
Zwiṅwe zwidodombedzwa zwa ndeme zwa GEMS
Nga huṅwe , vhorakhemisi vha nga si tshenzhele vhuḓifhinduleli ha u renga na mutevhe sa zwi vhuedzaho , ngeno izwi zwi zwa ndeme vhukuma na u vha tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha maitele a u renga a khemisi .
Musi zwi zwa ndeme u dzhenisa komiti dza wadi kha maitele a vhukwamani ane a ḓo ṱuṱuwedza tsheo , u hwesa maanḓa zwi itwa nga vhuronwane .
Hezwi ndi zwone zwe zwa itea , zwe zwa itisa uri hu vhe na u xelelwa nga ndango ya tshigwada .
U dzhiela nṱha muhumbuloni thandela na mvelelo , naa vha nga kona u bula vhuḓi na vhuvhi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha khou vhonala ?
Zwino u humbula hafhu uhu havho ha nyambedzano , vha na vhuṱanzi tshoṱhe uri ndi zwone zwe zwa itea ?
Nga murahu ha gundo , hu ḓo vha na zwiḽiwa nga vhuḓalo zwa muṅwe na muṅwe .
Vho Ruth First vho vhulawa lwa tshiṱuhu nga bomo ye ya vha i kha vhurifhi he ha rumelwa khavho ngei Mozambique .
Vharwa vha rabela nnyi ?
Zwi katela mi angano ya u guda nga tsireledzo , fhethu hau lela vhana na tshumelo ya mvuseledzo ya zwipfi , u sika malamba , mbekanyamushumo dza u fhelisa tsiku , mvelapha da ya nyaluwo ya vhana na tshumelo dza u awela .
Tshigwada tsha tshishumiswa tsha mishumo minzhi ndi tshishumiswa tsho ṱanganaho nga fhasi ha tshumelo nthihi kana zwinzhi , tshi ṋetshedzaho mutevhe a dzitshumelo dzi fanaho na tshumelo ya tshitshavha , vhuḓimvumvusi , tshumelo ya mutakalo na zwiitwa zwa ikonomi , fhethu huthihi .
Zwino ndi vho zwi ḓivha uri na phukha ṱhukhu dzi a kona u thusa phukha khulwane " ndi ndau i no ralo .
Sa kha vhuḓimvumvusi , u sa nyeṱha na ndinganyiso , naho zwo ralo , a zwo ngo ṱalutshedzwa kha NWA , fhedzi zwi vhea mutheo wa ndeme une nga khawo ha dzhiiwa tsheo dzoṱhe na vhuthomi ha tea u ḓisendeka ngazwo .
Naa vhuendi na mitshini kana zwishumiswa zwi khou ṱhogomelwa zwavhuḓi , tsumbo , naa tshiḓiraiva , dzimbone , biriki ya tshanḓa na ya mulenzhe zwi khou shuma zwavhuḓi ?
Mutambi muṅwe na muṅwe u tea u alusa tsireledzo ya badani nga maanḓa sa afha i na mveledzwa ya ṱhukhu kha sekhithara dzo vhalaho .
U vhulunga hu tikedza khuvhanganyo ya lupfumo na nyaluwo ya ikonomi , musi vhubindudzi vhu tshi khou alusa mveledziso na muṱaṱisano ḽifhasini .
Hedzi mvelelo dzo dzhiiwa u bva kha Muhanga wa Maano a Vhuṱali wa Tshifhinga tsha Vhukati ha Ṅwaha wa Muvhalelano wa 2014-2019 na u bva kha Bono ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ya 2030 .
Fhedzi hu na tshiṅwe tshiṱori tshine tsha tea u tibulwa : vhathu vhanzhi vha tenda uri arali vha tshi hola masheleni manzhi , vhutshilo havho vhu ḓo vha ha khwine .
Saizwi tshivhalo tsha mathukhwi ane a bveledzwa nga tshileludzi tsha zwa dzilafho tshi tshi anzela u vha tshi tsha fhasi , khetho ya khwiṋesa ndi u shumisa ndangulo ya mathukhwi ya phurofeshinaḽa u itela u elana na u laṱa mathukhwi zwavhuḓi .
Masipala yo ḓivhudza kha zwa mavhusele o dzudzanyeaho hu na vhuḓifhinduleli na ndangulo dzi elanaho dzine dzo buletshedzwa zwavhuḓi na u ṱalutshedzwa .
Zwi ṅetshedza muṱa wa tshoṱhe kha ṅwana ane muṱa wo mufanelaho a u khou wanala kha shango ḽe a bebwa khaḽo .
U ya nga zwine zwa khou bvelela kha ḽifhasi , u ṱuwa ha vhathu mahayani vha tshi ya dziḓoroboni ho lavhelelwa u bvela phanḓa , nahone nga 2030 hu ḓo vha hu na vhathu vha phesenthe dza 70 vhane vha dzula dziḓoroboni .
10.2 . Muhasho wa zwa Vhulimi , Mbuedzedzo ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani khathihi na vhaṅwe vhashelamulenzhe vho teaho vho engedza maga a vhutsireledzi nga tshihaḓu vha dovha hafhu vha kombetshedza zwa u ḓikhethela thungo .
Kha ri ambeKha ri ambe Vhalani pfanelo na vhuḓifhinduleli ni ambe na khonani yaṋu uri zwiṅwe na zwiṅwe zwi amba mini .
fhethu ha u vhea zwithu ho tsireledzeaho kha zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa nga vha khombo kha vhana
Hu dovha ha itwa mbetshelwa ya u avhela mimasipala , na phimo na mithelo ya masipala .
Tshumelo ya Senthara ya Zwiko zwa Mafhungo a Eḽekiṱhironiki kha Muvhuso .
Mivhigo ya nga ha tshumelo yo ṋetshedzwaho kha Ṱhoho ya Muhasho wa Ndondolo ya Vundu kha u livhiswa kha Khomishini na Tshikwama tsha Phuresidennde hu na dzi khophi kha Mulanguli Muhulwane wa Vundu na Muhahso wa Lushaka wa Ndondolo .
Roṱhe ri na dzithaidzo : muthu muṅwe na muṅwe , muṱa muṅwe na muṅwe na lushaka luṅwe na luṅwe .
Fomo i tea u khwaṱhisedzwa na u sainwa phanḓa ha : muofisiri a ṅwalisaho , kana muthu o teaho o khethwaho nga Mulanguli-Dzhenerala uri a shumane na mbingano idzi .
Zwa zwino vhasiki vha mbekanyamitele , vha nga vha vha phuraivethe kana vha tshitshavha , nga u angaredza vha furalela vhushaka vhukati ha u sika mbekanyamaitele ya sia ḽa ikonomi khulwane na mvelelo dza zwa mupo dza mbekanyamaitele aya .
Izwi zwi nga ngomu ha mutheo wa Mulayo wa Tsireledzo ya Zwipuka / Zwifuwo , wa ṅwaha wa 1962 ( Mulayo wa vhu . 71 wa 1962 ) une wa ita mbofho ya milayo ine ya tshimbilelana na tsireledzo ya u vhaiswa ha zwipuka / Zwifuwo .
Vha badele mbadelo isa humiselwi murahu ya u ita khumbelo nga kha inthanethe
A vhuya a eḓela ndi tshifhinga tsha u mu kunakisa , u ṱamba , u lingedza u ita mushumo wa tshikolo ndi sa athu na u zwi limuwa , hu vha yo no vha awara ya vhufumi nthihi .
Phindulo dza khaedu dzo ambiwa nga hadzo kha khethekanyo afho fhasi .
Uno ṅwaha fulo ḽi ḓo lavhelesa kha u vhea vhuendi sa tshone tshikonisi tsha ndeme tsha mvusuluso ya ikonomi ; u tsivhudza na u funza nga ha tsireledzo ine ya tea u vha hone kha tshaka dzoṱhe dza vhuendi , khathihi na u sumbedza mvelaphanḓa dzo no itwaho kha sisṱeme ya zwa vhuendi .
G. Ndangulo ya Thundu na Zwiimiswa
Mbekanyamaitele ya ndangulo ya nyelelo ya masheleni i ḓo bveledzwa u ya phanḓa ndivho i ya u khwinisa ndangulo na ndeluwo ya u shandukiselwa ha ndaka kha masheleni kha Vundu na kha mimasipala .
Nḓila na zwiitisi zwa u khethekanywa hafhu zwo bviselwa khagala .
Mulaedza wo fhelela nahone u khagala .
Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri MTBPS i ḓo dovha hafhu ya sumbedza vhuḓiimiseli ha muvhuso kha u fhaṱa ikonomi yo khwaṱhaho nga u shumisa vhupfiwa u bva kha sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha .
2.1 . Khabinethe yo ṱalutshedzwa ngaha mvelaphanḓa yo itwaho kha u bveledzisa Mbekanyamaitele ya Phindulo ya Tshanduko ya Kilima ya Lushaka ( NCCRP ) : Ṱhaluso ya Vhulelusi ha Mimuya i bveledzwaho ngomu lufherani ( GHG ) .
Sethe ya vhuvhili ya " zwikhala " ndi " zwikhala zwa nḓowelo " zwine zwa vha fhethu hune vhathu vha ṱangana hone nga vhone vhaṋe- hu nga vha u ṱanganela u vhumba vhuthihi ha tshumisano kana u gwalabela mbekanyamaitele dza muvhuso kana kuvhusele , kana u itela u ambedzana na muvhuso nga zwiteṅwa zwi songo ṋetshedzwaho kha " zwikhala zwo ṋetshedzwaho " .
5.2 . Vhuimazwikepe hashu hoṱhe ho dzula ho ita ngoma mudzula wo vhamba na vhashumeli vha mutakalo vha khou ṱola thempheretsha ya vhaendi vha dzitshaka vhoṱhe .
Nga ṅwambo wa u shaea ha muṅwe mushumo , vha tea u konḓelela vhuṱungu na thambulo fhethu hune vha shuma hone .
A hu na thambo , ine ya vha khagala kana nga u tou amba , na mutheli u ḓa zwidodombedzwa zwa u bannga arali mutheli a tshi ṱoḓa u badelwa nga nḓila ya u shumisa inthanethe .
Maga haya oṱhe e nda a bvisela khagala , ndi a ndeme kha u ṋetshedza vhaswa tshikhala tsha u wana tshenzhemo ya mushumo ine vha i ṱoḓa u itela uri vha kone u dzhia ḽiga ḽa u thoma vha tshi livha kha maraga wa zwa mishumo .
Tshivhumbeo yo tendelwaho ya phethishini yavho i nga wanala kha Muṅwalisi wa Maṅwalwa a Phalamennde .
Zwo vha nga kha nyolo ya khethululo he vhathu vhashu vha vha vha si na na zwishumiswa zwa ndeme u tou fana na mahaya , mishumo , mavu , ndondolo ya mutakalo na pfunzo , khathihi na u dzhenelela kha ikonomi .
Vha tea u sumbedza garaṱa yavho ya vhuraḓo vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo ( sa tsumbo , madokotela , ṅanga dza maṋo , vhorakhemisi , vhomakone na zwibadela musi vha tshi vha dalela .
U itela u khwaṱhisedza mugaganyagwama wo linganelaho , mivhigo ya sisiṱeme ya BAS yo vha i tshi kokodzwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela u ṱola tshinyalelo ho sedzwa na mugaganyagwama .
U pembelela ha lushaka , he ha rangwa phanḓa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ngei tshiṱediamu tsha Orlando nga dzi 16 Fulwi , ndi huṅwe ha mitambo ye ya farwa u mona na shango ḽashu u itela u ṱhonifha vhufa ha murafho wa 1976 .
Izwi zwo sumbedziswa ngei De Doorns kha ḽa Kapa Vhukovhela , hune thuso ya khou ṋetshedzwa kha miṱa ya 4 021 ine vhunzhi ha vhaṱunḓeli vhayo vho fara zwikoropo mabulasini .
U khwiṋisiwa vhukati ha zwiṅwe zwinzhi , u vhumbiwa ha khomishini i re mulayoni ine ya ḓo shumana na zwa u sa tevhedza maitele a re mulayoni .
Vhabebi vha khou ṱuṱuwedzwa u gudisa vhana vhavho uri vha hanedzane na zwiito zwa khethululo nga lukanda na u ṱanganedza zwa u fhambana ha vhathu u ya nga mvelele dzavho , sa tshipiḓa tsha ndingedzo dzashu dzo khwaṱhaho dza u lingedza u ṱuṱuwedza zwa u fhaṱa lushaka na vhuthihi .
1.4 . Muphuresidennde Vho Mokgweetsi Masisi na vhathu vha Botswana kha khetho dza muphuresidennde dziṅwe hafhu dza mulalo , dze dza dovha u khwaṱhisa dimokirasi ya Botswana .
Ho no fheliswa ṱhanganyelo ya mabakete a 25 091 u swika zwino na uri ho sala mabakete a 27 147 ane a khou tea u fhedziswa .
Ḽi muraḓo wa dzangano ḽa ḽifhasi , FIFA .
Magavhelo a masheleni na mbuelonyingwa dzi si dza masheleni dzi fanelwa nga u theliswa u ya nga fomuḽa , hu tshi katelwa na goloi dza mutholi , khadzimiso i si na nzwalelo kana ine ya vha na nzwalelo ya fhasi , na nnḓu dza u dzula .
Fhungo ḽa mishumo , musi ḽo fhambana na mishumo , ḽi tendela u guda hu itwaho nga iwe muṋe , nyaluwo na mveledziso .
Magaraṱatai are na maipfi a nyito dzo fhambanaho - u fhufha , u gidima , u thamuwa , dzula , u tshimbila na u ima .
1 . Tsheo ya khabinethe nga ha mafhungo a zwino na mishumo idaho
Ndondolo a i londiwi nahone u shumiswa ha masheleni ho dzudzanywaho hu a lengiswa u swika hune ha ṱoḓea u vhuedzedzwe hu hulwane .
Ḽa USA ḽo vha murangaphanḓa kha mveledzo ya zwihali zwa vhoṱhe na zwa nyukilia .
Hu ḓo thomiwa maitele a no ṱavhanya nahone o livhaho zwithu a no itwa kha mihasho yoṱhe kha tshifhinga tshigede tsho tiwaho .
SALGA yo imela zwililo zwa miraḓo yayo .
Zwo ṋaṋesaho ndi zwauri mutevhe wa vhavhuelwa hune miraḓo ya tshitshavha vha ṋewa dzinnḓu , huṅwe vha tshi nga vha vho dzi wana nga kha vhushaka havho na mukhantselara ngeno hu uri a vha dzuli khadzo , zwo ralo vha fhedza vha tshi khou dzi hirisa .
Nḓila ( nga kha mbudzisavhathu kana inthaviu ) ho sedza u guda maṅwe maitele a tshitshavha ane nga murahu a ḓo shumiswa kha huṅwe u dzhenela .
A hu na na muthihi washu ane a nga vhofholowa u swikela vhathu vha tshilaho na vhuholefhali vha tshi vha na vhuṱanzi uri vha ḓo vha na u swikela hu linganaho na ha vhaṅwe vhadzulapo .
Ngauralo ndi zwa ndeme u vhona uri khovhe dzi ṱhogomelwa zwavhuḓi nahone dzo tsireledzea kha khombo dza tshiimo tsha vhunzani ha maḓi a si a vhuḓi kana u sa farwa zwavhuḓi .
Kale muvhuso wo ḓigana u ḓo khwinisa sia ḽa mulayo ḽi ṋetshedzaho tsireledzo ya vhuṋe ha ndaka ya vhaimbi vhashu .
Nga Tshimedzi miri i ṱuma lurere .
Ro fushea nga ḽeveḽe ya vhukoni kha u dzudzanyiwa ha mutambo .
Mulayotibe u ṱanganyisa zwavhuḓi mbetshelwa dzine dza langa mashumele na mavhusele a zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa vhiga kha Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Mawanwa o sumbedza vha sa tevhedzi mulayo kha dziṅwe senthara na uri themendelo dzo ṋetshedzwa ṱafulani kha vhashelamulenzhe vho teaho u itela u fhungudza khathihi na u langa khombo dzo ṱaluswaho hu tshi tevhedzwa Ndayo dza Tsireledzo na Mutakalo .
- arali u shumisa nḓila dzoṱhe dza thandululo zwi tshi ḓo konḓisela muhumbeli zwi songo teai
Vha ḓo ḓi dzulela u dalela zwiimiswa zwa mutakalo u ṱoliwa , zwine zwo ḓowelea kha muthu wa vhukale vhungafho .
Vhukati ha mafhungo aya a ndeme hu na u sudzulusa nḓisedzo ya tshiṱafu tsha vharema kha maimo a fhasi na kha u ṋetshedza vho tholwaho kha ndinganelo mishumoni hu na thikhedzo ine ya ṱoḓea u itela kunda kha mishumo yavho nahone vha a kona u ḓiphiṋa nga u fushea nga mushumo na tsireledzo .
7.2.2 Khoniferentsi , yo vha ho mathomo a nyambedzano khulwane kha mushumo wa khothe dza sialala , yo tevhelwaho nga vhukwamani musi
Ndi nnyi we a zwi amba ?
Ndima ya 6 ya Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 i ṋetshedza muhanga wa kushumele wa ndangulo ya kushumele kha masipala .
Mushonga u shumiswaho tshifhinga tshoṱhe u alafha vhulwadze vhu sa fholi vhu holefhadzaho vhune ha kwama mveledziso na ndeme ya vhutshilo ; na
MAMAGA Tshikimu tsha Vhubindudzi ha Goloi tsho vulela vhubindudzi ha sekithara dza phuraivethe ha R24 , 5 biḽioni , tsha ḓisa mbambadzo ya dzigoloi na zwishumiswa zwa R103 biḽioni nga 2013 .
Zwenezwoha , u phaḓaladziwa ha mbekanyamushumo ya Dzizounu dza Tshipentshele dza Ikonomi zwi ḓo bvela phanḓa .
Afrika Tshipembe sa vhuyo ha vhuendelamashango , ḽo livhana na khonadzeo ya u alusa sekithara yaḽo yo angalalaho ya vhuendelamashango u itela vhukoni ha ikonomi khulwane nga kha zwi vhidzwaho sekithara dza ikonomi dza vhuendelamashango dzo ḓalaho sialala .
Kha ri ambe
Vhukwamani hoṱhe hu tea u livhiswa zwavhuḓi u thivhela uri maṅwalo a sa iswe hu si hone .
Fhedzi , tshivhalo tshi si tshinzhi tsha zwivhulahatsheṋe dzi a shanduka dzimoḽikhuḽu kha vhupo vhune ha vha na u tsela fhasi ha toksini vhu tsha vhambedzwa na moḽikhuḽu ya mutheo .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri ri na zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani zwa zwinozwino uri vha kone u shumisa tshumelo iyi i leludzaho zwithu . swikekelela ḽinki ya WAP ye vha i wana nga SMS arali luṱingo thendeleki lwavho lu na WAP ( vha tshi kona u swikelela inthanethe kha luṱingo lwavho )
Zwo itwa hu na thendelano ya fomaḽa na thikhedzo yo dzingindelaho ya Muvhuso wa Afrika Tshipembe .
Miholo ya vhakuvhanganyi vha malaṱwa na vhashumi vha zwiṱitshini zwa mbuyedzedzamalaṱwa vha ḓo katelwa nga mbuelo dzi bvaho kha thengiso ya zwi vhuedzedzeaho .
U itwa ha PMS zwi thusa Masipala kha u monithara ṱhuṱhuwedzo ya mbekanyamushumo dzayo dza mveledziso ya themamveledziso kha nḓisedzo ya tshumelo , u sikwa ha mishumo , mavhusele avhuḓi , u dzhenelela nga tshitshavha , mveledziso ya tshiimiswa na ndaulo yavhuḓi .
Khonadzeo ya vhulimi Afrika Tshipembe kha u sika mishumo na nyaluwo ya ikonomi i kha ḓi vha yo salela murahu vhukuma kha mveledziso .
Mushumo wa Komiti a u fheleli kha muvhuso fhedzi .
Tshikwama tsho ḓivhudza u ṋetshedza tshumelo ya phurofeshinala na u vhea fulufhelo kha vhashumi kha u bveledza mvelelo dzo lavhelelwaho .
16.4. Khabinethe i fhululedza vhadzheneleli vhoṱhe na vhawini vha Awadi dza vhu15 dza Ṅwaha nga Ṅwaha dza Sekithara ya Tshitshavha ya Vhutumbuli Vhuswa .
Tshumelo dzi si na vhuṱudzeṱudze dzi vha dzi na sisiṱeme i no fana ya mutengo na thikhithi ine ya shumiswa kha mifuda yoṱhe ya vhuendedzi , khathihi na ṱhirantsifee dza khasiṱama kha mifuda yo fhambanaho ya vhuendedzi hu si na u lengesa na u vhindisa vhathu .
11.2 . Tshanduko ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha lwendo lwashu lwa dimokirasi na uri i ḓo ri thusa u ṱuṱuwedza vhuthihi ha matshilisano vhuhulwane na u fhaṱa pfesesano yo dzhenelelaho ya ḓivhazwakale yashu ye ra kovhelana .
Kha vha humbele muṅwe muthu a vha dalele na u amba nga izwi na vhone .
Nyendedzi dza SA ( zwipikwa zwe wa tou ḓinangela nga ngomu ha zwidanga )
Tshifhinga tsho fhiraho , khumbelo dzo raliho , na phindulo dza vundu kha khumbelo dzo raliho , a dzo ngo dzudzanywa zwavhuḓi kana u linganyiswa , zwa sia hu tshi vha na mafhungo ane tshiṅwe tshifhinga a vha a sa fulufhedzei na u sa vhambedzea .
Khwiniso dza Mulayotibe dzo kumedzwaho dzi ṋetshedza ndango dza pfanelo idzi nga nḓila i pfadzaho .
U vhambadza na u shuma tshumelo dza thikhedzo ya vhudavhidzani kha khethekanyo na mbekanyamushumo dzoṱhe dza muhasho .
Vha humbelwa u sedza afha fhasi u itela maṅwe mafhungo .
Honeha , data ya kushumele i a vhilaedza kha thero i fana na Litheresi ya zwa Mbalo , ine ya sumbedza uri u funza a hu ngo tevhedza luvhilo lwa ṱhoḓea dza thero .
Mikovho u bva kha aya mashelenimbetshelwathungo i ḓo itwa kha Mugaganyo wa Dzindivhanyiso une wa ḓo vhewa ṱafulani musi ṅwaha wa muvhalelano u tsini na u fhela .
Ṅwalani mafhungo mararu a no ṱalutshedza Nothembi .
Hu na mikano i sa kanakanisi kha u swikelela pfanelo nga tshitshavha sa zwo sumbedzwaho kha Tshipiḓa tsha vhu 36 tsha Ndayotewa na zwipiḓa 33 na 45 zwa Mulayo wa PAIA .
Yo vhumbwa nga ṅwaha wa 2003 uri i vhe na vhuḓifhinduleli ha mbekanyamushumo dza khaelo dza fhano Afrika Tshipembe khathihi na maitele a u vhulunga na u kovhekanya khaelo u ya kha vhupo ha muhaelo ho fhambanaho .
Dzitshanduko dzine dza tea u itwa malugana na kuitele na milayo ya vhuṱanzi na kutshimbidzele kwa vhutshinyi ; beiḽi na kuhaṱulele kana kugwevhele na milayo ; zwivhotshwa zwo lindelaho tsengo na dzhele dzo ḓalaho u itela u khwinisa vhukoni ha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi .
Jukebox , nga luṅwe lurumbu , i ṋetshedza vharengi tshikhala tsha u nanga lushaka lwa muzika une vha ṱoḓou thetshelesa wone .
Kha vha ṱhogomele : A huna khumbelo ine ya ḓo tshimbidzwa hu si na khwaṱhisedzo ya mbadelo .
Mimodele miṋa ya ndeme ya ndangulo ya tshumelo ya nnyi na nnyi i nga ṱaluswa .
1.6 . Afrika Tshipembe , sa murangaphanḓa ane a khou dzhena vhudzuloni ha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) , ḽi ḓo vha ṋemuḓi wa Samithi Zwayo ya vhu37 ya Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso ya SADC u bva nga ḽa 9 u swika ḽa 20 Ṱhangule 2017 fhasi ha thero : " U Farana na Seikithara ya Phuraivethe kha u Bveledzisa Nḓowetshumo ya Ṱhumano dza Ndeme ya Dzingu " .
Khaedu khulwane ye ya ṱanganwa nayo ṋaṅwaha yo vha ya thivhelo ya mugaganyagwama na maga a u fhungudza tshumiso ya masheleni e a shumiswa nga u angaredza kha muhasho .
Miraḓo ya Khorondangi ya Lushaka khathihi vharangaphanḓa vha mavundu na muvhuso wapo vha ḓo dzhenela kha miṱangano ya na Izimbizo u mona na shango .
Nga 2018 , yo tendela uri Mulayotibe u bvisiwe u itela vhukwamani ha u wana vhupfiwa kha tshitshavha lwa miṅwedzi i linganaho miraru , u bva nga Fulwi u swika nga Khubvumedzi 2018 .
Sa vharangaphanḓa vha matshelo , vho kona u ṱalusa vhuyo havho na u khurela nḓila ine vha funa u i tevhela .
Mukonṱiraka u ḓo tendelwa u sedza nomboro idzi , a na muimeleli wa muinzhiniara .
Nḓivhadzo ya muṱangano i tea u dzudzanywa na u ṋetshedzwa vhadzheneli vho teaho ( tsumbo , miraḓo ya Komiti ya Wadi , arali hu Komiti ya Wadi , zwigwada arali hu muṱangano wa zwigwada ) .
Musi Minisṱa kana MEC a tshi dzhia tsheo vha fanela u sumbedzisa uri tsheo i khou itwa zwo ḓitika nga mbuno dzo sumbedziswaho kha memorandamu kana u sumbedza uri vha khou hanedzana na memorandamu u guma ngafhi .
U ya nga havho , vhukoni na nḓivho ya mushumo ndi zwiitisi zwi si zwavhuḓi zwa vhuḓifari na mashumele .
Zwa mishumo zwi khou engedzea u dzhielwa vhudzulo nga khephithala na nḓivho .
Nga mbambedzo , nḓila heyi ya vhudzivha-dzivhani ha dzirekhodo dza kutshilele kwa vhathu i bveledzisa kana i ṅwala nga ha mihumbulo ya ngomu kha tshitshavha tsha mvelele tshenetsho kana tshitshavha tshenetsho .
7.2 . Mashango aya mavhili a ḓiphina nga vhushaka ha vhuḓi ha zwa matshilisano,ikonomi na poḽotiki vhukati hao vhune ho ḓisendeka nga mbofho dza kale dzo khwaṱhaho u bva murahu hangei kha miṅwaha ya u lwela mbofholowo .
Zwazwino ngei UK , a huna mulayo wo khethekanaho wa u shumana wa mulandu wa u langula ngoho na u tea ha zwitatamennde zwa masheleni .
Iṅwe ya khaedu khulwanesa dzo livhanaho na Mabindunyanḓano ndi tswikelelo kha masheleni .
Thandela dzo vhalaho dzo sedzaho kha u ṋetshedza maḓi kha tshumelo dza nḓowetshumo na miṱani dzi khou thomiwa kana ri nga ri dzi kha luṱa lwa ndugiselo u mona na shango .
Muthusa Muphuresidennde vho fulufhedzisa vhabindudzi vha Japan uri Afrika Tshipembe a ḽi na thaidzo ya u ita vhubindudzi nahone vha vha toololela nga ha vhudziki ha ikonomi yashu na vhupo ha mabindu ho teaho vhune vhathu vha nga bindudza khaho , zwihulusa kha tshumisano dzine dza sika mishumo .
Hezwi zwi fhindula bembela ḽa Nzudzanyo ya Mveledziso ya Lushaka kha u khwaṱhisedza zwihulu kha vhurangeli , u khwinisa vhubveledzi , nga maanḓa u ṱoḓana na nḓivho ya ikonomi , na u khwinisa tshumiso yavhuḓi kwao ho dzudzanaho .
Zwiṅwe hafhu , hu na hune muvhuso wa vha na zwine wa ḓivha nga mutakalo wa muphuresidennde wa Zimbabwe ?
Masia mavhili o vhambelaho a sumbedza mbumbano ya vhe kale vha vha vho khethekana .
Ḽiga 1 Kha vha wane fomo ya khumbelo nga kha :
ambara zwiambaro zwa tsireledzo kana u shumisa zwithu zwa tsireledzo zwo teaho hune zwa ṱoḓea
Ndi vhona u nga fomethe ntswa a i thusi tshithu nga muhumbulo .
Itshi tshikhokhonono tshi tshimbila nga u ongolowa kana nga u ṱavhanya ?
Ri fhululedza vhasheli vha mulenzhe vhoṱhe vhe vha khwaṱhisedza u vha na mvelaphanḓa kha nyambedzano dze ra vha nadzo na mahoro oṱhe e a dzhenela .
2 U bva nga tshifhinga tshe vhutshinyi ha itwa na u vhigiwa , ndi zwa ndeme u kuvhanganya vhuṱanzi hoṱhe na u vhu tsireledza nga nḓila ine zwa ḓo thusa kha dziṱhoḓisiso dza mulandu na tsengo ine ya ḓo tevhela .
U ḓadza fomo dza khumbelo ya u oda nga tshifhinga u itela u tinya u fhelelwa nga tshiṱoko .
Ḽeibele i ḓo nambatedzwa nga pfuṋela dza tsimbi mbili dzi sa vhi na rosi .
Mivhigo iyi ya odithi i phaḓaladzwa kha Muṱolambalelano Muhulwane .
Zwikili zwa u thetshelesa nga kha mitambo ya muzika vha tshi shumisa luvhilo lwa muzika lwo fhambanaho , khalo , kushandukele , tshifhinga
Nga nnḓa ha musi zwo bulwa , makasi a u pakela khao na matheriala a u pakela khao zwo katelwa kha Mutengo wa Konṱiraka , na uri a ḓo vha na u dzulela u vha ndaka ya Vundu .
Vhupo hoṱhe vhu ḓo nangwa nga Muinzhiniara .
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ho teaho hu ṱoḓa u dzheniswa ha vha re na dzangalelo kha kuitele kwa u pulana .
Tshenzhemo yo vheiwa kha tshanduko , nga maanḓa kha zwiteṅwa zwa vharema , zwa mahayani na zwa mbeu .
Maitele a vhudavhidzano na tshitshavha na yone yo vha i songo eḓana uri i nga ṋetshedza milaedza ya ndeme nga zwifhinga zwo teaho .
Mulayotibe u alusa u shuma nga nḓila ya khwiṋe na uri zwithu zwi fane kha mashumele na vhulangi ha zwiimiswa zwa nnyi na nnyi zwi vhigaho kha Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
U dzhenelela ha tshitshavha hu bvelela kha ḽeveḽe dzo fhambanaho .
Musaukanyo wa mbuno u nga dzhielwa nzhele mulayo wa lushaka muṅwe na muṅwe , na mulangano , mulayo wa dzitshaka , buthano kana phurotokholo .
Uri vha tendelwe u reila tshikepe tshapo tsha u rea khovhe Afrika Tshipembe , tshikepe tshi fanela u vha tsho ṅwaliswa tshi na fuḽaga ya Afrika Tshipembe .
Kha vha humbule uri ndi nganetshelo dzifhio dze vha dzi funa , na dzifhio dze vha si dzi fune , na uri ndi ngani .
Ri fanela u vhea ndingedzo dzashu u mona na tshanduko ya kilima nga ngomu ha khanedzano i fanaho nga ha u swikelela zwipikwa zwa mveledziso ya miḽeniamu .
3.5 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso wa Mafhungo a u Ta Miholo ya Miraḓo ya Zwiimiswa zwa Ndayotewa , 2013 .
Maitele a vhuḓi a u ya bungani
U dovha a zwi ḓivha uri mushumi o vunḓa gethe ḽa tsireledzo kha ofisi u itela u nga ri zwo iteahi zwi nge sa musi ho vha na u kombetshedza u dzhena .
Masipala a i ṱuṱuwedzwi u hadzima tshelede u itela zwibviswa zwa u shuma .
Izwi zwi katela milayo i yelanaho na u dzhia tsheo ya ndaulo , tswikelelo kha mafhungo , tshiphiri na u dzhenelela ha tshitshavha .
Ho sedzwa gumofulu ḽa mbuelo wa mushonga wa vhulwadze na gumofulu ḽituku ḽa R1 208 nga muṱa nga ṅwaha
Senthara idzi ndi senthara dza vhukwamani ha shishi fhedzi dzi dovha hafhu dza shuma sa senthara dza ndangulo ya khombo ya tshinyalelo kha zwiṱiriki zwa mahayani .
Zwiṅwe hafhu , vhupfumbudzi hu itwaho luthihi ho vha hu songo lingana u khwaṱhisedza uri vhaofisiri vho lugela u shuma nga mafhungo aya a elanaho na khakhathi dza miṱani .
Vhalangi vha nyimele vha ḓo vha thusa u ḓiṅwalisa kha mbekanyamushumo ya vhuimana nahone vha nga vha kwama kha 08600 00 4367 u itela ngeletshedzo na mafhungo .
Khakhathi dza poḽitiki - khakhathi dza poḽitiki dzo fhungudzea nga kha miṅwaha ya u thoma ya demokirasi .
Mbadelo dza tsudzuluso ya ndaka
Ro kona u kunda vhuṱungu hoṱhe ha tshifhinga tsho fhiraho ra fhaṱa tshitshavha tshiswa .
Mikumbululo ye ya vha yo ḓadza shango na yone yo engedza thaidzo ntswa .
Humbelani khonani yaṋu a si tshimbidze ṱhoho yawe a i tevhele nga maṱo i tshi khou fhufha .
Kha vha humbele vhadzheneleli vha ṋee tsumbo dza zwine vha nga katela kha zwibviswa na mbuelo dza mugaganyagwama wa hayani musi vha tshi u ola .
Vhanna ( vhaaluwa ) vhanzhi vha a lovha u fhira vhafumakadzi nga vhulwadze ha COVID-19 ngauri :
Nḓowetshumo ya ṋama ndi khethekanyo ṱhukhu khulwanesa kha ikonomi ya vhulimi ha Afrika Tshipembe na uri i na zwibveledzwa zwihulwane .
( b ) thoma kana u lugisela milayo i welaho fhasi ha mishumo yo bulwaho kha Muengedzo wa 4 kana milayo miṅwe yo sumbwaho kha khethekanyo ya 76 ( 3 ) fhedzi i nga si thome kana u lugisela Milayotibe ya tshelede .
Yo bulwaho u fhedzisela i tea hafhu u dovha ya ṋetshedzwa kha Muhasho wa Lushaka wa Mveledziso ya Matshilisano .
Naho zwo ralo , tshumelo dza dzilafho ḽa vhalwadze vha re nga nnḓa ha vhuongelo na dzone dzi hone , nahone ho khwaṱhisedzwa uri vhalwadze vha wana dzilafho musi vha tshi ḓi vha kha zwitshavha na miṱa yavho .
Ṅwalani zwithu zwine vha tea u renga na mitengo ya hone kha mutevhe wa zwirengwa u re afho fhasi .
Musi hu tshi khou pulanelwa zwiimiswa zwa tshitshavha zwa fhethu ha vhudzulo ndi zwa ndeme u saukanya fhethu na vhathu vho sedzwaho u itela u vhona lushaka lwa zwiimiswa zwa tshitshavha zwi ṱoḓeaho zwa mveledziso yo tiwaho .
U ṱalutshedza nyimbo dza mvelele na dziṅwe ri tshi shumisa phambano ya u imbela nṱha kana nga vhulenda , nz .
Ndivhuwo nga mulomo na dzone dzo wanala hu tshi khou livhuwiwa muhasho kha tshumelo yavhuḓi .
Vundu Nomboro dza luṱingo
Hu na zwigwada zwivhili zwihulwane zwa mivhigo ya thandela zwi teaho u dzudzanywa :
Khethekanyo 2 : Vhuraḓo ha Komiti dza Wadi na Kuvhumbelwe
Kha vha dzudzanye na Pholisa uri ḽi dzhie Ṱhanziela ya Tshumelo .
Ro swikelela mvelaphanḓa iyi ngauri ri khwaṱhisa u vula mikano yashu u itela u khwaṱhisedza u ṱanganelana ha mbambadzo ya dzingu .
Mbekanyamaitele ya Phoḽisi ya Indasiṱeri na u lumbama hashu huswa kha mishumo ya vhuponi , zwi ḓo fhaṱa Indasiṱeri dzo khwaṱhaho dzine dza ḓo ḓisa mishumo .
Fomo dza khumbelo dzi tea u sainwa nga muthu ane a vha mulayoni o khethwaho nahone zwi nga vha zwavhu ḓi arali muthu uyo a vha e ene ane a ḓo vha na vhukwamani na Muṅwalisi .
( 4 ) Mulayotibe u khwinisaho Mulayotewa u nga si angaredze mbetshelo dziṅwe nga nnḓa ha dza khwiniso ya Mulayotewa na maṅwe mafhungo a kwamanaho na khwiniso .
Ofisi ya Phuresidennde a i nga ḓo dzhena kha nyambedzano dza khumbelo dza muthu nga muthihi saizwi hu tshi tea u ṱhonifhiwa tshidzumbe .
Ha u thoma ndi vhutsitsikani ha fhethu ha vhudzulo ha vhathu .
Vhalanguli avha vha ḓo ṱanganedza vhuḓifhinduleli ha mulangi kha zwibveledzwa zwa dzilafho ḽa mutakalo , u langula zwiko zwa vhathu na zwa masheleni zwo avhelwaho kha yuniti dzavho dzo tiwaho dza mushumoni wavho .
Shango ḽashu ḽi khou sumbedza u hulela ha u shaea ha ndinganelo vhukati ha miraḓo ya vhashai na vhapfumi zwi tshi ṱumanywa na muvhala , mbeu na vhupo .
Tshumelo idzi dzo pfukiselwa kha mihasho yo teaho , ine zwa zwino ya khou ṋetshedza tshumelo idzi kha ḓorobo khulwane .
- Bid Window Five ya mbekanyamushumo ya fulufulu ḽi vusuluseaho ya u wana 2 600 MW ya vhubveledzi vhuswa ha muḓagasi u bva kha thandela dza vhukati ha muya na masana a ḓuvha .
Ho fhaṱiwa nnḓu dzi linganaho 18 000 , dzi tshi fhaṱelwa vhaaluwa , vhaholefhali , na miṱa i rangwaho phanḓa nga vhana na vhafumakadzi .
Thendelano ya mashango a BRICS kha Bannga Ntswa ya Mveledziso kana Bannga ya BRICS yo swika na uri bannga i khou tea u themendela thandela dzayo dza u dzhena vhudzuloni ṋaṅwaha nga Lambamai .
2.4 Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mbekanyamaitele ya Vhuthathatshili ya Lushaka u itela vhupfiwa ha vhathu .
U ṋetshedza mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya zwibviswa zwi elanaho na tshikhala na u shumisa zwivhaswa .
Mahumbulwa a u fhedzisa kha fhungo-davhi iḽi ndi ḽa uri u vhofhololwa ha milayo i lwaho na u thautha zwi a tikedzwa .
Muratho une wa vhonalesa wa mupfuluwo uyu ndi nga kha tsiko ya zwikili .
- U tshimbila , u bambisa bola ya thenisi muyani , fhasi hu tshi tshintshiwa matungo oṱhe a bethe
Muvhigo wo swikelela uri mashumele kha sia iḽi o khwinisea fhedzi mivhigo ya ṅwaha i nga vhuedza u bva kha vhuimo ha tshiṱirathedzhi , u tea uri mvelelo na ṱhuṱhuwedzo zwi vhumbe tshipiḓa tshihulwane tsha tsenguluso , u fhirisa u buletshedza mishumo na zwibviswa .
U kwamea ha mupo na u shumiswa zwi sa ṱhoṱheli
( b ) u tea u tevhela , u tsireledza na u ṱhonifha Mulayotewa sa wone mulayo muhulwane wa Riphabuḽiki ;
6.2 . Heyi Nḓivhadzamulayotibe i bveledza themendelo dzo itwaho nga Phanele ya Vhaḓivhi vha Maimo a Nṱha ye ya tholwa nga ṅwaha wa 2019 u itela u sengulusa mbekanyamaitele dzashu dzine dza vha hone zwazwino , milayo na maitele a nga ha mafhungo a elanaho na tshaka dza zwithu zwi tshilaho nga u fhambana hazwo .
Ṱhanziela i re fhasi ha tshanḓa tshavho i ḓo vha yo lingana na vhuṱanzi vhu fushaho sa tshelede ya vhuḓifhinduleli ha muṋei wa themendelo u itela u konisa tshigwevho tsha tshifhinga nyana kana thulo i fanaho natsho ine ya ḓo wanala kha muṋei wa themendelo .
Minerala u tshi gwea nga nḓila yone
Muṅwe na muṅwe a no khou fhedza tshikolo , gudedzini kana univesithi a sa shumiho .
Tshayandaulo dzo ḓivhadzwa kha vhupo ha u ṅwala mulingo nga tshifhinga tsha ndaulo ya mulingo na u dovha hafhu nga tshifhinga tsha u maka mulingo .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ndi wone u faraho mushumo uyu u bvulela muṅadzi vhadededzi vha phrofeshenala vho ḓikumedzaho , u ḓiimisela , na u shumesa .
U ṋea mveledzwa yo fhelelaho kha phakhedzhi ya ndondolo iyi , thimu ya masia manzhi yo teaho ( hu na u ṱangana ha zwikili zwa thangelaṱhoḓea ) i ḓo ṋetshedzwa .
" " Ṅwaha wa 2015 ndi ṅwaha wa Thendelonzwiwa ya Mbofholowo na u shuma nga Vhuthihi u itela u alusa Mbofholowo ya ikonomi .
Hezwi zwi nga katela mafhungo enea a ndeme ane a khou ṱanganwa nao nga thaidzo ya tseḓa , u rengiswa ha vhathu na zwidzidzivhadzi , ndinganyelo ya mbeu khathihi na pfanelo dza vhana .
Luvhengelambiluni ndi muhumbulo wo tou anganyiwaho u thoma kana wa dzhia sia , u nga ṱalutshedzwa hafhu sa vhuḓifari vhu si havhuḓi , khumbulelo ya thungo kha muthu kana kha pfanelo dza muthu .
Mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe u fanela , musi a tshi ṱanganedzwa na ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , u ṋetshedzwa tshikhala tsha u ṋetshedza mbilaelo kana khumbelo kha muhulwane wa tshileludzi kana muofisiri o themendelwaho na u ita uri mbilaelo na khumbelo idzo dzi shumaniwe nadzo .
Vha ḓe na ṱhanziela ya zwa mutakalo .
Tshikwama tsha Mishumo , tshe ra tshi ḓivhadza ṅwaha wo fhiraho tsho thoma u shuma nga Fulwi .
u tshimbila na khonani ri tshi ya tshikoloni
Uno ndi mulayo wa mutheo une wa bvisela khagala zwipikwa zwa ndaulo ya malaṱwa .
Kuṱari kwa lala henefho tshifhinga nyana .
Nga u pfufhifhadza , vho vha vha tshi ṱoḓa kuhumbulele kune kwa ḓo vha tendela u pindulela zwa vhukuma maanḓa avho a ikonomi a vha maanḓa a poḽotiki .
tshumelo i ṋekedzwaho kha saithi yashu i ṱoḓa tshumisano na kana i ṋekedzwa nga muthu wa vhuraru , nga nḓila ya tsumbo ya Khumbelo kha Muṋetshedzatshumelo ;
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo .
Vhu vha vhu tshi khou ṱoḓa mini ?
Minista vha tea u ita tshiṅwe na tshiṅwe tsho teaho u itela u swikela tshipikwa tsha Thirasiti .
Kha vha ṱalutshedze na u tendelana nga tshivhumbeo na zwi re ngomu ka muvhigo yo ṱanganelaho .
Mudzi wa mbekanyamushumo dzashu dza ikonomi ndi , nahone u tea u dzula u , u sedza uri mvelaphanḓa ya ikonomi i khou khwinifhadza vhutshilo ha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe naa , nahone i tshi khou shuma sa dzhendedzi ḽa ndeme kha Nndwa ya u lwisa Tsiku na u ṱavhanyisa mvelaphanḓa yashu ya phungudzo ya ṱhahelelo ya mishumo na mutakalo wa vhoṱhe .
U fhodzwa nga u lafha zwi na vhuṱumani na mbuedzedzo nahone zwi sedzesa mvelelo dza tshipikwa tsha u thusa sa u fhungudza tsumbadwadze mulwadze a humela kha tshikale .
Ngei USA , Europe na Australia , nga maanḓa , u vhulaha zwitzhili nga mufhiso zwo ṱanganedzwa nga vhuphara sa thekhinoḽodzhi iṅwe ya u fhisa malaṱwa u itela u vhulaha zwitzhili kha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili .
Hezwi zwi tea u itwa nga kha Mafulo a Pfungavhuṋe ya Afrika Tshipembe .
Zwakhwine , muhumbulo u tea u dzudzanywa hu tshi khou tikedzwa zwikhala zwo no dzulaho zwi hone , lutendo na dzimbekanyamaitele .
Khumbelo ya khethekanyo yo khetheaho i yelanaho na
Hezwi - nga u angaredza - zwo swikisa kha u tshinyala ha vhupo ha lwanzheni kha Ḓanzhe ḽa Baltic .
Miṅwahani i si gathi yo fhiraho , zwo vha zwi tshi ḓo leluwa vhukuma uri hu ambiwe uri hu na nḓila dzi shumiswaho nga vhathu vhanzhi , mutevhe wa maga a u pima zwithu na uri hu na nḓila dzo fhambanaho dzo ṱanganedziwaho dza u ita zwithu .
Tekiniki yo ḓoweleaho ya tsenguluso ya SWOT i nga shumiswa u swika hafha .
DHS i fanela u ḓivhadza muhumbeli nga u tou ṅwala arali hu tshi ṱoḓea uri tshifhinga tshi engedzwe .
Hu tshi vhambedzwa na tshaka nnzhi dzo bveleaho , tshumiso ya fulufulu ya muthu nga muthu ndi i elanaho na yo ḓoweleaho fhedzi i khou engedzea nga luvhilo lu fhiraho lwa mveledziso ya ikonomi .
Ngona dzi , fhedzi , tea nga nḓila i fulufhedzeaho na yo teaho u linga mvelelo dza u guda dzo bulwaho .
Vha dzhiele nzhele ṱhoḓeathangeli dza dziṅwe dza khumbelo :
Ndivho khulwane ya mutaladzi hoyu ndi u vhona uri tsireledzo ya badani ivha mushumo wa muthu muṅwe na muṅwe na u ṋetshedza vhashumisi vha bada vhoṱhe tshikhala tsha u vhiga avho vhashumisi vha bada vha no pfuka milayo .
Khabinete i fhulufhedzisa maAfurika Tshipembe uri hu na mbekanyamushumo dzo vhalaho dza u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea ya u vha na muḓagasi i swikelelwe na uri sisiṱeme ya maanḓa a muḓagasi i vhe i kha tshiimo tshavhuḓi tshifhinga tshoṱhe .
Ndi kha honovhu vhuimo ha muvhuso hune ṱhoḓea na zwipikwa zwa vhathu khathihi na nyimele dzapo zwa tea u ṱumanywa , hu tshi khou dzhielwa tsumbamaitele dza lushaka na zwi elanaho na sekhithara yeneyo , u ya kha thandela na mbekanyamushumo dzo bulwaho .
Vhukatikati ha tshinepe tshi no khou sumbedzwa afho tsho tou nga tshifani tshi re vhukati ha zwivhili zwa u dzula , khamusi ndi nga tshi shumisa sa sumbanḓila .
Kha vha ḓivhudzise arali khethekanyo dzoṱhe dzo fhelela , dzi khagala , dzo pfufhifhadzwa na u vha dzone .
Sa zwo ḓoweleaho , Ndivhanyiso ya Mugaganyagwama i ṋetshedzwa luthihi nga ṅwaha nga Tshimedzi .
Ofisi khulwane ntswa ya Muhasho wa zwa Vhulamukanyi na ofisi dza dzingu kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Khophi dza phasipoto dzo khwaṱhisedzwaho u vha dzavhukuma ( arali vha mubvannḓa ) kana khophi ya basa yo khwaṱhisedzwaho u vha yavhukuma ( arali vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe ) zwa vhalanguli vhoṱhe vha u thoma vho sumbedzwaho na miraḓo ya khamphani
A ri tei u ṱavhanya u ḓihwesa vhuḓifhinduleli ha mbudziso , fhedzi hone ri tea shumana nayo ri sa dzhii sia .
Muhasho u ḓo ri , naho zwo ralo , wa bvela phanḓa na u dzhia maga a konḓaho a khaidzo u itela u fhungudza zwa u shumiseswa ha masheleni zwine zwa khou lavhelelwa .
Ndi tshishumiswa tsho vhewaho fhasi nga muvhuso wapo u itela u thusa mimasipala kha u swikelela mushumo wayo wa u vhubveledzi sa zwo sumbedziswaho kha ndayotewa .
Fhedziha , yo ṱanganedza vhuḓidini ho itwaho nga sekithara ya migodi ha u ḓidzhenisa kha nyambedzano ya u vhulunga mishumo .
Ṱhoḓea dza sekithara ya nnyi na nnyi dzi ṱoḓa muhangarambo wa ndangulo i re khagala hune nḓisedzo ya tshumelo ya tea u bvelela u itela u vhona uri hu na ndeme ya tshelede .
Vhaofisiri vha 355 vho ṋewa khaidzo dzau fhedzisela dzo tou ṅwalwaho .
Phemithi dza u renga zwibveledzwa zwa ṋama dzi shuma lwa tshifhinga tsho kalwaho nahone dzi tendela u endedzwa ha muhwalo muthihi .
Ndivho hu ḓo vha u ṱanganya makumedzwa nga nḓila ine ya kona u swikela tsireledzo i ṱoḓeaho kha vhathu avho vhavhili vha re kha vhufarakani hapo hu si na u u kombetshedza kha u ḓilanga kana u vhea milayo minzhi kha vhuimo havho .
Fhungo ḽa tsireledzo yo khwiniswaho ya tsevhi ḽo khwaṱhisedzwa nga mveledziso dza zwa mulayo dza zwenezwino dzi kwamaho tswikelo ya mafhungo .
U xuxwa na u netulusa muvhili : ' u ḓipfa sa muthenga na fhufha wo papamala muyani ' , nz .
Tsedzuluso dza orala dza mavundu dzo itwa nga phanele ya vhasedzulusi yo thomiwaho nga Vhaeletshedzi vha Thero vha Tshiṱiriki kha kiḽasiṱa ya zwikolo u ya nga tshiṱiriki .
Vhudzani khonani yaṋu uri ri ambara zwiambaro zwifhio nga khalaṅwaha iṅwe na iṅwe .
Naho zwo ralo , ndi zwa ndeme uri vhukoni ha u ṱanganya sisiṱeme ṱhukhu dzo bveledzwaho dzapo na dza mashangoḓavha kha sisiṱeme idzi khulwane na u shandukisa , na u khwinisa sisiṱeme idzo u itela u swikelela ṱhoḓea dzapo dza vhushumisi dzo khetheaho , dzi dzudzwa dzo ralo .
Ndi ngani ho vha na dzhena kha khonṱhiraka i songo swikelelaho kana u vhambedzwa na ndeme ine ra vha nayo u bva kha khonṱhiraka yo fhelaho ?
U tevhekanya maṅwalo nga u shumisa maipfi ane a nga , ' tsha uthoma , ha tevhela ... , ha fhedzisela ... '
Ee , vha nga ita khaṱhululo kha tsheo ya u hana khumbelo yavho ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi kana u vha ṋetshedza muṅwe mushonga vhudzuloni ha uyo wo randelwaho nga dokotela .
Khabinethe i tama u khwaṱhisedza thikhedzo yayo yo khwaṱhaho ya Bidi iyi na u ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha tikedze Bidi iyi ine iḓo shela mulenzhe vhukuma kha vhuthihi ha matshilisano na u fhaṱa lushaka na u shuma sa tshiṱavhayisi kha mveledziso ya mitambo .
Ṅwalani deithi hafha .
Vha tshi vhona u nga vha nga vhana mashudu a phele .
Murengi nga u tou ṱavhanya u ḓo ḓivhadza muḓisedzi nga u tou ṅwala nga ha mbilo ifhio na ifhio i bvaho kha iyi phulufhedziso .
Nṱhani ha izwo , ndingo zwa zwino dzi vho gonyiswa kha vhathu vha songo lingwaho ngei murahu .
Kha vha dovhe vha rumele khumbelo i na nomboro yone ya muunḓiwa .
Muofisiri wa mbalelano u tiwa kha thendara iṅwe na iṅwe .
Khakhululo idzi dzi ḓo khwaṱhisedza u pulana havhuḓi ha thandela dza themamveledziso , khonadzeo yo sedzuluswaho zwavhuḓi na mushumo wa ndugiselo , ndangulo ya tshiṱirathedzhi tsho khwinisaho , mushumo wa maimo a nṱha na vhuvhusi ha khwine .
Zwiko zwa fulufulu nga nnḓa ha muḓagasi ( malasha a ndeme ya fhasi na u dugisa khuni kha mililo ya ngomu i songo valeaho hune ha si vhe na zwiṱofu zwo teaho na tshumela , pharafeni na makhanḓela ) zwo dzulela u tshikafhadza muya khathihi na u vhea vhashumisi vhazwo khomboni .
Zwiṅwe zwivhuya ndi zwa uri DOA i a shumisea na vhunzhi ha zwithu zwa inthanethe zwire hone .
Sa tsumbo , tshitshavha tshiṅwe tshi nga vha tshi si na ṱhoḓea ya zwiimiswa zwo katelwaho , ngeno hu na uri tshiṅwe tshi nga kundelwa nga u badela ( kha nyimele ya masheleni ) tshiṅwe tshithu fhedzi tsha kona tshumelo dzo katelwaho .
Khabinethe i livhuwa u thoma ha maitele a vhupfiwa ha nnyi na nnyi nga Phalamennde u sedzulusa Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 , hune ha ḓo tendela u dzhiulula mavu hu si na ndiliso .
Ngauralo zwa u tewa nga u wana ndifho ndi zwine zwa bva kha mbetshelwa dza mulayo wone uṋe .
U ṋetshedza thikhedzo ya vhulanguli malugana na thasululo ya mbudziso dza odithi .
Fhethu hunzhi hune ha dzula zwigwada hovha na u fhungudzea kha kuḽele .
Tshi katela mbuelo na tshinyalelo , zwikolodo na ndaka dza zwa masheleni .
Arali vha tshi ṱo ḓa zwidodombedzwa zwa ṱho ḓea dza tshibveledzwa , vha nga wana tsumbo ya khophi dza Thendelo ya u Ṱun ḓa ya Mutakalo wa Phukha na Ṱhanziela ya Mutakalo wa Phukha u bva kha Ofisi ya Thendelo .
Vhuongelo ha vhulwadze ha tshihaḓu vhu katela vhuongelo ha tshiṱiriki , dzingu , theshiari ha vhukati .
Naa vhathu vha re fhethu ha u fhaṱa vha a ḓivha nga ha maitele ?
Naho ṱhuṱhuwedzo dza nga nnḓa dzi ngaho sa u wa ha vhukomunisi na mutsiko u bvaho kha vhalambedzi vha mashangoḓavha zwo vha zwi zwa ndeme , kanzhi ho vha hu u vha na zwiko , vhuḓikumedzeli , na vhuḓiimiseli ha tshitshavha tsha vhadzulapo zwo thomaho na u vhulunga maitele a tshanduko .
Hezwi ndi vhanga ḽa uri vhalimi vha lima zwiliṅwa zwoṱhe khathihi sa tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha u fhambanyisa .
Rannda na datumu zwoṱhe na nzwalelo dzo waniwaho kha dzi nyingapfuma kha nomboro ya akhaunthu yo sumbedzwaho afho nṱha ikha ḓi tea u badelwa nga nṋe nga nnḓa ha musi khoro ya nga dzhia tsheo iṅwe vho .
Madzangano a swikela thendelano , vha i shumisa .
Iḽa bugu yone ndi yanga .
Zwiṅwe zwazwo zwi nga kha ḓi ṱoḓa u thuthwa .
Khophi ya pfukiselo iyo i iswa kha Mulanguli Muhulwane wa Vundu na Muhasho wa Lushaka wa Ndondolo .
Vhudzheneleli uvhu vhu ḓo alusa nḓila ine ra shumela ngayo zwitshavha .
Muhumbeli o tevhedza ṱhoḓea dza maitele dzi re kha Mulayo dzi elanaho na khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo ; nahone
Maga a u lulamisa a thoma u shumiswa nga Mihasho i na vhuḓifhinduleli ha mathomo a mushumo na Muofisiri wa Muvhalelano na vhuḓifhinduleli ha vhulavhelesi na Komiti ya Odithi .
U kwama zwitshavha zwo pulanelwaho kha tshiimo tshiṅwe na tshiṅwe tsha nyolo ya thandela , nga nḓila ya u ṋea wo ḓiimisa nga woṱhe kha maanḓalanga apo , zwi nga ita uri vhadzheneleli kha mbekanyamushumo vha ṱaluse ndaka dzine dza nga vha na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha matshilo avho .
U shelwa ha soredzhi mbisi kana i sa shelwi mushonga i sa tevhedzi mulayo u ya kha zwiko zwa maḓi avhuḓi na a lwanzheni hu nga vhanga nyimele i si yavhuḓi kha vhupo na uri tsha ndemesa , hu nga livhisa kha khohakhombo ya mutakalo wa vhathu .
U ḓipfa hani nga bola ya milenzhe , mutambo we wa mu ita muḓivhalea ?
Vhuṱambo , mafulo na mbekanyamushumo dza u anḓadza ( hu tshi katelwa Minisṱa na Mufarisa Minisṱa na zwinepe kana zwifanyiso ) ..
Zwi tou vha khagala , nḓowelo idzi a dzi koni u dzhielwa fhasi kha vhupo hune zwikili zwa ICT zwi khou vha tshifhambanyisi tshihulwane kha zwikhala zwa mishumo .
Iṅwe ndeme yo ṱumanaho na dipuḽoma i ṱanganedzwaho kha zwa pfunzo ndi muelo wo khetheaho yo sedzaho kha zwidodombedzwa zwihulwane kha masia a nyito a vhudipuḽomati .
Wanani mafhambanyi a maipfi o talelwaho .
Hezwi zwi ita uri nḓivhadzo ye Muphuresidennde vha amba kha Lushaka wa 2013 ngaha u shandukiswa ha Mulayo wa Mbuisedzo ya Shango i vhe hone .
Ndivho ya u vhea maanḓalanga a zwidodombedzwa zwa vhaṋetshedzi vha tshumelo fhethu huthihi nga muvhuso ndi u itela u fhungudza ndovhololo na mutengo kha muvhuso na kha vhaṋetshedzi vha tshumelo ngeno hu tshi khou khwiniswa maitele a kurengele a eḽekiṱhironiki .
Vhunga zwo ḓowelwa , mimoḓoro na zwiendedzi zwa thundu zwi lila u tshimbila thwii nga luvhilo luhulu .
Nga maanḓa , i ṋetshedza ngafhadzo ya tshelede yo shumiswaho kha mbadelo dza vhuṋe u ya nga mbekanyamushumo dzoṱhe kana bennde dza muholo dzi re kha muhasho .
Nyimele iyi i dovha ya ṋaṋiswa nga u shaea ha sisiṱeme ya ndangulo ya maḓi a mvula kha zwiṱaraṱa zwa mavu zwo vusuludzwaho na zwa tshigonṱiri .
Kha vha rere nga ha khwaṱhisedzo , tshayedzo , u konadzea ha zwithu , na zwithithisi na u rekhoda mbuno dza ndeme kha meṱirikisi ya SWOT
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 , u bula uri komiti dza wadi dzi nga ita themendelo kha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho wadi kha mukhantseḽara wa wadi kana nga kha khoro kana u bva kha mukhantseḽara u ya kha khoro ( Khethekanyo 74 ( a ) ) .
Komiti ya Wadi i ramba miraḓo ya tshitshavha u dzhenela muṱangano u rera nga ha mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha .
NyengedzedzoyaR11biḽioni i ḓo shumiswa kha u khwinisa na u lugisa dzibada dzi sa badelwi .
Ahuna tshileme tsha nḓaḓo kana u dinalea zwine zwa nga dzikisa u ṱhaselwa uhu na u tshinyadzwa ha mavhengele .
3.3 . Vhuimo ha nṱha ha vhurumelwa ha Afrika Tshipembe vhu ḓo ṋetshedza bidi ya ṋetshedzo ya u vha ṋemuḓi wa Tshipuga tsha Rugby ya Ḽifhasi ngei London nga ḽa 25 Khubvumedzi 2017 . Afrika Tshipembe ḽi na rekhodo i vhonalaho ya u fara vhuṱambo vhu ngaho uvhu .
Vhuḓiimiseli , vhuḓifulufheli na vhuḓikumedzeli ndi dzone khoṋo dza u bvelela , mbekanyamitele ya u vha a thanyelaho zwithu ndi khombo khulusa kha zwoṱhe na nga nḓila ine uri u thome zwithu u tea u ṱutshela u amba wa thoma u ita .
1.4 . Komiti ya Dziminisiṱa ( IMC ) i sedzanaho na zwa Tsudzuluso yo nangwaho zwenezwino i khou shuma vhukuma kha u wana thandululo ya tshifhinga tshilapfu maelana na mbilaelo dzo ṱahiswaho nga zwitshavha na vhabvannḓa .
5.1 Kuitele kwa vhuloi na maitele ane a vhaisa a kwamaho vhuloi a na mafhungo a vhaisaho ane a tea u tandululelwa thungo .
Ṅwalani zwine na ḓo ita ino vhege .
Masipala wa Prince Albert u na khonadzeo ya u nga vha senthara ya zwa vhuendelamashango ine ya ḓo ranga phanḓa nyaluwo ya zwa vhuendelamashango kha dzingu ḽoṱhe ḽa Central Karoo .
Nḓila dzine vhashumi vha phurofeshinaḽa tshumelo ya matshilisano vha shumisana na vhashumisi vha tshumelo dzi tea u sumbedza ndeme ya vhathu na vhudzulapo vhu shumaho , u dzhiela nṱha vhuvhili hazwo pfanelo na vhuḓifhinduleli .
1.5 . Phurofesa Vho Mashudu Tshifularo na tshigwada tshavho u bva Yunivesithi ya Pretoria vhe vha ranga phanḓa kha u ita muaro wa u tou thoma ḽifhasini wa nḓevhe ya vhukati vha tshi khou shumisa khanḓiso ya 3D ya marambo a vhukati a nḓevhe , u itela uri muthu we a vha a vha a sa pfi a dovhe a pfe .
Zwenezwi tshihumbudzo tsha Delville Wood tsho kumedzelwa masolwe a Afrika Tshipembe , mbekanyamaitele dza muvhuso wa tshiṱalula nga tshifhinga tshawo wo khethulula maAfrika Tshipembe vha vharema vhe vha lovha nga tshifhinga tsha nndwa ngeno vhatshena ngavho vho vhulungwa afha Tshihumbudzoni tsha Delville Wood .
Ri tea u ḽa zwiḽiwa zwi no bva kha zwigwada zwoṱhe zwa zwiḽiwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Khwiṋiso idzi dzo livhanywa na zwishumiswa zwa dzitshaka zwine Afrika Tshipembe naḽo ḽa vha musaini wazwo .
Izwi zwi khou ṱoḓea uri zwi tsireledze dzina ḽavho kha rolo ya vhakhethi zwine zwa ḓo thusa vho teaho u vouta uri vha shumise pfanelo yavho ya demokirasi nga dzi 3 Ṱhangule 2016 .
A zwi na pfariso u bula zwoṱhe tshifhinha tshoṱhe kha nnyi na nnyi .
Hu dovha hafhu ha vha na u bvisa muhumbulo hune nda tama u u bvisa nga ha ndaela ya khothe i re afho fhasi .
Ezwi ho dzulela u vha tshiko tsha nḓaḓo ine ya vha na vhuḓifhinduleli nga tshipiḓa kha u kundelwa ha mbetshelwa ya ndangulo ya mulilo kha Mulayo wa zwino .
Rerani nga mbudziso idzi ni kha zwigwada zwaṋu ni kone u Kha ri ṅwale ṅwala phindulo .
Naho hu sina ṱhaluso nthihi ya demokirasi , huna milayo nyangaredzi yo ṱanganedzwaho ine i nga shumiswa kha zwisumbi zwa demokirasi .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe , tsumbo , u anetshela mafhungo nga mutevhe wo fanelaho .
Maḓulu a mbeu , mbeu dza makwevho na dzo ṱanzielwaho dzoṱhe , dzi ḓo dzhielwa nṱha .
Khonadzeo i sa athu u dzhielwa nṱha nga maanḓa , ndi u shandukiswa ha fhethu ho vuleaho hu tshi ya kha fhethu ha u tamba ho omaho u itela mitambo i fanaho na basketball , na miṅwe-vho .
Kha makete wa vhashumi wa Afurika Tshipembe kanzhi hu vha hu na u pikisana vhukati ha feme dzine dza wana mbuelo na vhashumi vhane vha badelwa zwavhuḓi .
Vhubvo uhu hu tewa u ṱamiwa nga aḽamu .
Ri khou fhaṱa muvhuso wo simaho kha kushumele , u khwinisa kupuḽanele khathihi na vhusedzi na tsedzuluso ya kushumele .
Zwiṱaṱamennde zwa masheleni zwi a fusha , nga nnḓani ha maṅwe mafhungo kana zwipiḓa zwazwo .
Muvhigo u bvelaphanḓa na uri fhethu ha u shumela hune ha katela lwa matshilisano hu nga vula nḓila ya maraga ya vhashumi na zwitshavha zwo vhofholowaho , zwa dimokirasi na zwi re na vhuthihi .
Mimaraga mihulwane ya mutshelo ho katelwa tshienge , i shumisa maga o fhambanaho , oṱhe a mbadelotiwa na a si a mbadelotiwa u tsireledza nḓowetshumo dzapo .
U thetshelesa tshiṱori , na u ṱalutshedza zwiwo zwi re kha tshiṱori hu tshi shumisa luambo lwa tshifhaṱuwo , u dzinginyea na u takalela mibvumo yo teaho
Vhaṅwe vhana vha wana HIV u bva kha vhomme avho .
Ri ḓitika nga maanḓa kha tshumelo ya ndeme ya nṱha na uri a ri nga ṱanganedzi ḽidzinginywa ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi ṱoḓaho u vhea ndeme ya nṱha khomboni .
Nḓivhadzo ya ṱalutshedza kha bammbiri ḽa mafhungo uri dzangano kana sekithara ( ya sumbedzisa na dzisekithara ) i nga rumela vhanangiwa kha khoro yapo .
Deithi : Olani tshifanyiso hafha .
Vhubindudzi uvhu a vhu tou vha ha masheleni manzhi fhedzi vhu ḓo ṱoḓa tshigwada tsha vhukoni vhuswa ha vhaiti vha mbekanyamaitele , vhalanguli vha thandela na vhashumi vha ndondolo ya mutakalo .
Kha vha te khumbelo ya Ṱhanziela ya Ṱhanganelano ya Ndingo dza Mbeu ( ISTA )
Zwo vha nga nṱhani ha uri vhupulani ha vhukuma ha mashumele na maitele a ndangulo o vha a songo bveledzwa na u itwa u itela u ṋetshedza mveledziso ya zwisumbi zwa mashumele na zwipikwa zwo katelwaho kha pulane ya mashumele ya ṅwaha .
Mbekanyamushumo i sedzesa kha ngona dzi ṱoḓaho vhashumi vhanzhi vha u fhaṱa na u ṱhogomela themamveledziso u itela u ṋetshedza Maafrika Tshipembe vha si na mishumo nga zwikhala zwa mushumo u bveledzaho .
Ṱalutshedzani vhuḓipfi ha Romeo nga tshifhinga itshi tsha ḽitambwa .
Minisṱa wa Mutakalo , Vho Dokotela Zweli Mkhize , vho vhiga kha Khabinethe uri ho vha na zwiwo zwa 13 zwa COVID-19 Afrika Tshipembe .
Vhorabulasi vhaṱuku na mabindu ane a khou bvelela a zwa tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi kanzhi vha shaya zwiendedzi na zwiko zwa masheleni zwa u endedza thundu kha vharengi misi yoṱhe , musi ho sedzwa vhupo havho vhune ha vha mahayani khathihi na themamveledziso ya dzibada ine ya si vhe yavhuḓi .
Vho vhona uri ri khou ṱutshela kule nga zwiṱuku u bva kha thilo yo thomiwaho ya murafho , mbeu na fhethu zwa kale .
Thandela iyi i tshee kati fhedzi yo no vha na mvelaphanḓa i no vhonala malugana na u sima mbekanyamaitele ya ndaka na ridzhisiṱara dza ndaka i no sudzulusea na ya zwifhaṱo kana mavu .
Kha vha vhe na vhuṱanzi uri mafhungo avho a muthelo a ngonani musi vha saathu ita khumbelo ya ndaela ya muthelo .
Zwikhala zwa mitaladzi minzhi a zwongo fanela u vha na zwiṅwe zwiga zwa u fhandekanya phara kana mutaladzi magumoni a mitaladzi kana tshikhala tshone tshiṋe .
Zwenezwo u shumisana uhu hune ra khou thoma ṋamusi ndi ha ndeme nga maanḓa u itela u fhelisa maitele aya .
Tshipikwa itshi tshi ṱoḓa u shandukisa vhathu , dzikereke na tshitshavha kha u shuma na mafhungo a maanḓa u fana na mbeu , u sa lingana kha ikonomi ya matshilisano , vhuholefhali na mupo u bva kha kuvhonele kwa Mukhriste .
Kha dzilafho ḽa musalauno , i shumiswa sa tshithusatsukanyo na thivhelanzwimbo nga murahu ha muaro , na u fhungudza u zwimba arali ho vha na u huvhala muvhilini na kha ilafhiwa ha thaidzo dzo fhambanaho .
Kha nyambedzano ya luṱingo , vho amba uri u dzhenela kha zwiito zwa gennge dza dzhele tshifhinga tsho fhelaho nahone u vha na dzithathu zwo vha zwi tshi tou kombetshedza kha gennge .
Milayotibe i kwamaho mavunḓu ( Milayotibe ya Khethekanyo 76 ) i tea u thoma ya tendeliwa nga Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka phanḓa ha musi Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi i sedzulusa .
Bugu dza u vhala na nzulelegudwa , fhedziha , zwi dzulela u vha zwiko zwa mutheo zwine zwa tea u gudiwa .
Mulayotibe u khou sedza kha u thoma Ofisi ya Dzangano ḽa Ndaka ya Vhathu Vhanzhi ine ya langiwa nga Muṅwalisi wa Dzangano ḽa Ndaka ya Vhathu Vhanzhi .
( c ) ya langulwa nga mulayo wa lushaka .
3.1.4 . Pfanelo ya lushaka ya u swikela/ kana u wana tshumelo na mafhungo a muvhuso nga luambo lune vha tou funa , hune zwo tou tea zwa dovha zwa konadzea .
U pfesesa milayo ya Ndangulo ya Vhashumi i re kha Milayo ya Tshumelo ya Tshitshavha .
Zwipikwa zwo tevhelwaho nga mivhuso ya vhuḓivhusi kha u shumisana havho na mivhuso na ngona dza u zwi kona .
Kha vhuḓiimiseli hashu ha u bvelaphanḓa nga u ṱavhanya siani la u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽine ḽa vha na mbonelophanḓa nthihi , muvhuso washu wo ḓikumedza , nga tshumisano ya vhathu vha Afrika Tshipembe , u shumana na mbekanyamushumo dze ra ḓiimisela u dzi ita , dzine dza vha :
Sisiṱeme ya nḓisedzo ya tshiṱaraṱani i nga vha i tshi shuma fhedzi i nga thivhelwa nga u shaea ha madzina a zwiṱaraṱa na u sa vha na nomboro dza dzinnḓu dza vhukuma .
2.1 Thimu ya lushaka ya nethibola Proteas , , kha kutambele kwavho kwa maimo a nṱha na u fhefheḓisa Fuḽaga ya Afrika Tshipembe nga u swikelela kha semifinals dza Tshiphuga tsa Ḽifhasi ngei Liverpool .
Mashumele a aphiḽi kha sia ḽa mikano zwi katela aphiḽi kha khumbelo ya khethekanyo ya mbadelo na ndaṱiso dzo humbelwaho .
1.13 . Khabinethe i vhaiswa nga u u xelelwa ha matshilo dzibadani dza shango ḽashu hune hu khou vhangwa nga u reila nga u sa londa , vhuhwarahwara na u shaya vhuḓifhinduleli ha vhareili .
( 3 ) A hu na muthu ane a ḓo hanelwa dzilafho ḽa tshiimo tsha shishi .
5.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mvetamveto ya Nḓivhadzamulayotibe kha Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Tshumelo dza Mafhungo a u Thetshelesa na a u Vhona : Bono Ḽiswa ḽa Afrika Tshipembe ḽa 2020 , u itela mbudziso na vhupfiwa ha tshitshavha .
U hoṱola na u konḓelwa u fema nga madekwana
Na hone vhathu vha no shumisesa maḓi , Muvhuso uri kha muvhigo wawo , ndi vha miḓini u fhirisa mabinduni , fhedzi mathomoni hovha hu mabindu e avha atshi shumisa maḓi manzhi u fhirisa maḓi .
Afurika Tshipembe ḽi sumbedza zwiṱaluli zwa nyaluwo ṱhukhu , mashango ane a vha na tshiimo tsha vhukati tsha ikonomi , zwo vhumbiwaho nga u sa vha hone ha u pikisana , vhathu vhanzhi vhane vha ṱoḓa mishumo vhane zwa vha kundela u i wana , tshiimo tsha fhasi tsha u vhulunga masheleni ( u ḓitika nga masheleni ane a khou dzhena a tshi bva nnḓa ) na mbonalo ya vhukoni i si yavhuḓi .
Zwidodombedzwa zwa bannga zwine vha panga khazwo mbadelo ya khumbelo :
U wana masheleni ndi zwa ndeme : Zwitshavha zwi khou lambedza zwa u thivhela malaṱwa nga nḓila dzo fhambanaho , hu tshi katelwa masheleninyangaredzi , mugaganyagwama wa mbuyedzedzamalaṱwa , masheleni a mbadelo dza u laṱa mathukhwi , masheleni o sendekaho kha yuniti kana magavhelo a muvhuso na lushaka .
Thendelanonzwiwa ya Ndangulo ya Mveledzazwiwo i sumbedza vhuḓifhinduleli na mishumo ya Bodo , Vhulanguli na Vhashumi kha u ṱalusa , u lavhelesa na u fhungudza mveledzazwiwo dzi kwamaho Koporasi .
Ri vhorapolotiki , ro vhewa kha ofisi hedzi nga vhathu , ri nga si vha thivhele u dzhena kha ofisi dza muvhuso .
A si izwo fhedzi , vhathu vhane vho sala hayani sa musi mvelele yashu i , vhathu vha a sala , u lugisela vhathu mavhiḓani , vho ṱaselwa nga mapholisa .
u rumela muvhigo wo tou ṅwaliwaho nga kotara kha Minisṱa nga ha mvelaphanḓa malugana na mafhungo a ndaṱiso yo itwaho u ya nga pharagirafu ya ( a ) na u ṋetshedza Mulangi Muhulwane na Muṅwaleli wa mapholisa muvhigo malugana na zwenezwo ; na
Pfanelo dza maḓi dzine dza rengisea na u rengiswa ha ḽaisentsi tsho vha tshipiḓa tsha therisano .
I fhambana u bva kha mimiziamu ya ḓivhamahe , ḓivhazwakale , saintsi dza bayoḽodzhi na vhutsila , u ya kha migodi , vhulimi , zwa maḓaka khathihi na maṅwe masia manzhi .
Hune zwiṱandadi zwa yuniti zwa shuma zwavhuḓisa ndi nga nṱhani ha uri ṱhoḓea dzo fhambanaho dza sekhithara dza pfunzo na vhugudisi dzo fhambanaho dzi a ṱhonifhiwa .
Ri a zwi ḓivha nga nḓila yo fhambanaho , a zwo ngo imiswa lwa tshifhinganyana , zwo imiswa lwa tshoṱhe .
NCOP yo vhumbwa nga vhurumelwa ha ṱahe he ha tiwa nga vhusimamilayo ha vunḓu , na vhurumelwa vhu bvaho kha Dzangano ḽa Mivhuso yapo ya Afurika Tshipembe ( SALGA ) .
Zwithu zwa nga nnḓa zwa ikonomi na matshilisano zwa mutheo zwiṋa zwo buliwa kha ḽiṅwalo ḽa mbekanyamaitele ya zwikambi ya Afrika Tshipembe .
Khethekanyo ya 28 ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 u ṱanganedza pfanelo ya vhana vhoṱhe kha tshumelo ya matshilisano na tsireledzo kha khakhathi , u tambudzwa , u sa lindiwa na u fhuriwa.
3.3 . Hezwi zwi engedzedza kha mvelelo dzi vhonalaho dza Samithi ya Mushumo he muvhuso , mabindu na vhashumi vha ḓiṋetshedzela u : renga zwibveledzwa zwapo , u ṱanganedze maitele o khwaṱhaho a u engedzedza zwivhambadzwaseli , thikhedzo kha nyengedzedzo ya ndeme ya zwibveledzwa kha vhulimi na thuso kha mabindu maṱuku u engedza mishumo .
Miṅwaha yo fhiraho iyi ya nḓisedzo ya tshumelo ya Muvhuso Wapo yo ri vhea kha vhuimo ha khwine u vhea nga ngomu mbekanyamitele dza masipala wapo na mulyo .
Mbadelotiwa dzi nga itelwa u wanela muvhuso mbuelo u bva kha zwibveledzwa zwine zwa khou ṱunḓwa kana u engedza mitengo ya zwiṱunḓwa u ṋetshedza vhabveledzi vhapo muṱaṱisano munzhi na u tsireledza nḓowetshumo yapo .
Kha vha bveledze mavhengele a u ḽela , mavhengele maṱuku na mavhengele u mona na tshikwea ; vha sie bannga khulwane , mazhendedzi a vhuendi na ofisi dzi kungaho vhaendangaṋayo vha si vhanzhi .
Zwi ḓura vhugai u ita khetho dza wadi ?
A ri tsha ḓo dovha ra amba nga fhungo iḽi hafhu , fhedzi ri ḓo humela kha mbuno nthihi fhedzi .
Hune vha vha vha tshi khou itela khumbelo muṅwe , vha humbelwa uri vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha khou badela nga dzina ḽa onoyo muthu kana dzina ḽa khamphani .
1.1 . Shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi ḓo dovha hafhu ḽa fara muṱangano wa vhurathi wa zwa PTPS na vha Khoro ya Sainthifiki na Thoḓisiso ya Nḓowetshumo ngei Piṱori u bva nga Ḽavhuvhili , ḽa 24 Fulwi 2022 .
U bula zwiitisi zwa u takalela kana u sa takalela tshirendo .
Ri a fulufhela uri naho ha nga vha na thaidzo dzi no konḓa , mafhungo aya a shumaniwa nao nga u ṱavhanya .
U ṅwala hu tshi sedziwa masia one a kuṅwalele ( sa , u bva kha tshamonde u tshi ya kha tshauḽa , u bva nṱha u ya fhasi kha siaṱari .
U khwaṱhisedza nomboro ya luṱingothendeleki
Zwenezwo , ri na vhuḓifhinduleli ha u tamba mitambo nahone vhuḓimvumvusi vhu honolola vhukoni ha u shandukisa na u bveledzisa vhupo vhu songo bveledziswaho na vhathu vha shango ḽashu .
U ṱanganedza milayo ya vhuḓilisi i katelwaho kha mushumo wa muhumbulo .
Musi vha na vidio dza muzika dzi fhiraho fumi , tshigwada tshi ṱalutshedzwa zwo tea sa mazhakanḓila nga vhatshini sa vho .
Vhashumisi vha tshikalo tshiṱuku vha nga ḓiimisa nga vhoṱhe fhedzi arali pfanelo dza vhukuma dzo rengiselwa vhone .
Madzangano o bvelelaho nga maanḓa o guda u shumisa nḓila dzoṱhe dzine a vha nadzo nga nḓila dzo fhambanaho .
U bveledza kushumisele kwa maṱo na zwanḓa khathihi ( sa , nga u tamba mutambo wa u fara kana u gavha ' tshisagana tsha ṋawa ' , bola khulu kana ya thenisi ya mabammbiri n.z , na u ita nyolo , na u ita makolo a konḓaho nga khirayoni .
U ḓisa khonadzeo ya ndaulo ya mupo u engedza zwiito zwa ikonomi kha nḓowetshumo ya real estate ngeno u tshi khou tandulula ṱhoḓea ya u vhona uri hu na tshanduko kha sekithara .
Vhuvha ha u shaya vhudziki ha amonia ya mvelo vhu fha tekeniki i no shumisea ya u kunakisa u itela u bvisa amonia maḓini , i saathu u ya kha sisiṱeme ya u faredza .
Arali muthu a na ṱhonifho kha vhuṱanzi havho hoṱhe , nahone hu si muvhigo wavho fhedzi , mulamuli o swikela phendelo ine ya vha tsheo ine muṅwe na muṅwe ane a vha mudzhiatsheo a nga ita yone .
Vhushavhi ha dzitshaka vhu alusa tswikelo kha mimaraga ya vhulimi ha dzitshaka na u langa thendelano dza vhushavhi ha dzitshaka .
Mathukhwi a re khombo a nga dovha a dzhiiwa na zwenezwo a tibelwa na maṅwe mathukhwi musi hu tshi khou shumiwa .
( a ) Musi khumbelo ya u wana mafhungo yo fhiriswa , Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo ane a khou ita phiriso u mbo vhudza muhumbeli nga :
Mihasho i nanga thandela yo ḓisendeka nga mbekanyamushumo dzi thomiwaho ngadzo dzi laulwaho nga Zwiṱirathedzhi zwa Sekithara .
Itani mutevhe wa zwine na ita ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Arali ri tshi khou ṱoḓa u tsireledza u tshilea na nungo dza madzulo a dziḓoroboni , u tsireledzwa ha fhethu ha nnyi na nnyi na u shandukiswa ha fhethu ha konḓaho nahone ho vuleaho u itela u hu ṋea mushumo muswa na u kuvhatedza mishumo minzhi yo fhambanaho , ndi zwa ndeme .
Mutevhe wa u sedzuluswa wo bulwaho kha ( c ) nga komiti ya wadi i dzula i tshi ḓivha mafhungo o salelaho .
U shumiswa ha thekhinoḽodzhi hu ḓo khwaṱhisedza uri data yo kuvhanganyiwaho yo khwaṱhisedzwa kha zwiko nahone i a ṱanganyiswa kha lutsinga lu i shumaho .
Muofisiri wa muvhalelano muṅwe na muṅwe a re na vhuḓifhinduleli u fanela u khwaṱhisedza uri manweledzo o angaredzwaho ha pulane dzavho u ya nga u fhambana ha shanduki .
U fhindula mbudziso a bula uri ndi nga mini a tshi ralo , tsumbo , " Ee , Ndi vhona uri ṱhoho i vhudza muvhali uri tshiṱori tshi amba nga ha mini . " u Linga
Musi zwo rali , kharikhuḽamu i ṱuṱuwedza nḓivho ya nzulele yapo , ngeno i sa furaleli zwa ḽifhasi nga huswi .
u fara nga zwanḓa / fuvhalo ḽa misipha ya mutshilitshili
Khabinethe i pfa u vhavha nga mpfu dza vhorakonṱiraka vhavhili vhe vha vha vho dzhenela pfuluswa ha vhathu ngei Hammanskraal nahone i ṱahisa u pfela hayo vhuṱungu kha miṱa ya vhorisiaho .
Zwi katela mafhungo a therisano zwitshavhani , hu tshi aluswa maanḓa a vhurangaphanḓa ha tshitshavha , u kombamululwa ha vhatshinyi , u dzhenelela kha nzulele ya matshilisano i ne ya sima u vha hone ha vhaswa vha re kha dambulo na avho vhane vha vha tshavhi mulayoni .
Thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na thendelano ya u kovhekana mbuelo dzi a ṱoḓea kha thendela dzoṱhe dza vhushumisamupo dza mbambadzo musi muhumbeli a tshi ṱoḓa u swikelela kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo zwi no bva kha muṅwe muthu ( zwi tshi katela tshiimiswa tsha muvhuso kana tshitshavha ) .
Mvelelo dza ṱholo ya nzudzanyo ya bindu .
Tshithihi ndi tsha u bveledza ṱhanganelo ya ikonomi ya dzingu nga nungo dzoṱhe - hu tshi sikwa themamveledziso i pfukaho mukano , hu tshi shumiswa lwa khwiṋe thendelano dza mivhuso dze ra tendelana u khwaṱhisa , ra khwaṱhesa kha nungo dzashu dza u fhaṱulula na nḓisedzo .
Hafhu , mishumo iyi i fhira ndango yashu sa musi avha vho vha vha si vhashumi vhashu vhe vha ganḓisa maṅwalo ayo .
Fhedzi , ngudo dze dza itwa kha mvelelo dza milingo dzi sumbedza uri zwitatistika zwine zwa bva zwikoloni a zwi sumbedzi ngoho ,
Muvhuso wapo ndi hone hune mudzulapo muṅwe na muṅwe a vhana vhukwamani thwii ha tshifhinga tshoṱhe na muvhuso .
Na uri ho sedzwa ezwo , ro ṅwalisa mashumele u mona na midia na uri mashumele aya o vha na ndivho dzo fhambanaho .
Khoro i ḓo vha ṅwalela u vha ḓivhadza arali khumbelo yavho ya u ḓi ṅwalisa yo haniwa
Thandela / Mushumo
Kha vha vhige tshiṱoko tsho fhambanaho , tsho tshinyalaho , tshi si tsha shumaho na tsho fhelelwaho nga tshifhinga
Iṅwe nḓila ya u vhona asima
Ndi tama u khoḓa MaAfrika Tshipembe manzhi vhe vha dzhenela kha mushumo wa Komiti ya Tsedzuluso ya Ndayotewa kha nyambedzano dze dza vha hone u mona na shango ḽoṱhe .
Shango ḽashu ḽo vha ḽo khethekana vhukuma nga ṅwambo wa mutsikeledzo wa mirafho nahone tshitshavha tshashu tshi vhonala nga phatheni dzo khwaṱhaho dza u shaya ndinganyiso .
Tshumelo idzi ndi " tshifhinga tsha ngoho " zwi tshi ḓa kha vhadzulapo .
Khadzimiso u bva kha bannga a dzi nga dzhiwi sa lweṱolweṱo lwa khantsela dza vhurumelazwivhambadzwa .
Ṅwaha uno , ri ḓo dzhia maga a vhuṱhogwa a tevhelaho u fhelisa HIV vhukati hashu .
U vhiga vhugevhenga zwi nga ita uri zwitshavha zwi dzule zwo tsireledzea , zwenezwo ofisi yanga yo ṱoḓisisa nga ha mbilaelo ya tsevhi malugana na Tshumelo dza Tshipholisa dza Afrika Tshipembe ( SAPS ) malugana na u kundelwa u swikelela phulufhedziso yavho ya u badela mbadelo ya R75 000 nga murahu ha musi o ṋetshedza mafhungo e a ita uri hu vhe na u fariwa na u haṱulwa malugana na mulandu wa vhuvhava kana vhufobvu .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo nga u ṅwala nga maḽe ḓere mahulwane .
Yuniti dza Lushaka dza u Dzhenelela dzi shumana na zwiwo zwa vhutshinyi vhuhulwanesa na khakhathi ; u endedza zwigevhenga zwa khombo : u linda dzi VIP na mishumo mihulwane ; na u ṋetshedza thikhedzo ya kushumele kwo khetheaho zwiṱitshini na kha miṅwe mihasho ya muvhuso .
Ri khou vhona uri matshudeni vho teaho vha gude vha sa ofhi uri zwikolodo zwa murahu zwi ḓo vha thivhela uri vha khunyeledze pfunzo dzavho .
Hezwi a zwo ngo tou ita fhedzi uri hu vhe na u ḓalesa ha vhathu afho tshitediamu , fhedzi zwo dovha zwa sinyusa vhaṅwe vhaṱaleli vhe vha vha vhe na thikhithi kana vha si na .
Mbetshelwa dza mulayo dzine dza langulwa nga ofisi .
U thoma milayo yo no ḓo thivhela kushumisele ku si kone kwa u pfiwa u tshi itela u vhuelwa nga masheleni .
Naho ho lingedzwa nga nungo dzoṱhe uri mafhungo a dzule e a zwino nahone e a vhukuma kha saithi yi , GCIS a i dzhii vhuḓifhinduleli ha vhukhakhi kana u siedza kha masiaṱari aya kana saithi iṅwe na iṅwe ine masiaṱari a saithi a ṱumana , kana u itela tshinyalelo yo livhaho na i songo livha nga ṅwambo wa u shumiswa kana u khoutha zwi re ngomu kha saithi kana mafhungo o ḓiswaho na a songo ḓiswa .
Ndi a bvafha u ya mavhengeleni ngauri ndi a rengesa zwithu .
Ndi nnyi ane hu nga wanala ndaela ya tsireledzo ya u mu thivhela ?
Yo vha i na muvhala museṱha , i pfufhi .
Ndima iyi ṱhukhu i ṋea ndededzo kha vhupulani ha tshumelo ya nnyi na nnyi fhethu ha mudzudzo wa madzulo .
U themendela thandela dzine dza nga khwinisa matshilo a vhathu kha wadi
Vhalani tshiṱori tshi re afho fhasi .
Tshitshava tshi lugisa matshi wa u ya kha Khoro u isa mbilaelo .
Tshumelo iyi i ḓo vha yone muṋetshedzi a takalelwaho kha sekhithara ya mutakalo wa tshitshavha .
Hune ha vha na data yo linganaho , dziṅwe dza pfunzombonwa dza tshifhinganyana , u shumisa mabaphathi malulamisi kana dayi , zwi nga shuma .
Kha mulaedza wavho , minista wa mutakalo vha khou lavhelelwa u ṱanḓavhudza khaedu dzo ṱanganiwa nadzo nga Muhasho kha u ḽabeḽa zwiḽiwa na ndingedzo nga Muhasho wavho u tsireledza madzangalelo a mutakalo wa vharengi hu tshi katelwa na vhana vha tshe vhaṱuku na vhana vho no thanyaho .
Nga nnḓa ha tshikimu tsha nnḓu tsho dzinginywaho , dziṅwe dza dzikereke dza ḓoroboni dzi na tshumisano na vhana vha zwiṱaraṱani .
Nga Lambamai vhafariwa vho fhiwa mushumo wa nga muofisiri a shumaho zwezwo uri vha khwathe tshipinashi na kherotsi .
Olani tshisusu , ni tshi sumbedza muvhili watsho mulapfu , Olani tshisusu , ni tshi sumbedza muvhili watsho mulapfu ,
Zwithu zwi thusaho vhathu - sa mangilasi a u vhala , fereme dza u tshimbila ngadzo , mmbwa dza u dededza , thusedzi dza u pfa
Tshumelo ya Thimu yo Ṱanganelaho ya Tshitshavha yo Khwaṱhaho ( ACT ) i vhumba tshipiḓa tsha tshumelo ya malwadze a ndeme a ndondolo dzo fhambanaho nga fhasi ha Dokotela wa vhulwadze ha muhumbulo muhulwane kha tshumelo idzi .
Gumofulu nyangaredzi ḽa ṅwaha ḽa sibadela
Tsenguluso kha mvelo ya ndeme ya zwiwo kathihi kunyanyuwele kwa vhathu kha zwiwo na zwivhumbi zwi re nga fhasi hazwo zwine zwa sika zwiwo , zwo ḓi isa phanḓa na u vha zwo sedziwaho .
4.13 Vhutshinyi ho sikwaho nga khethekanyo ya 1 ya Mulayo vhu iledza vhuḓifari vhu re na vhushaka na zwithu zwo vhalaho , sa zwo ambiwaho nga hazwo kha phara dza sumbe dzi tevhelaho ( u bva kha phara ya 4.14 u swika kha 4.19 ) .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga kha ḓi dzhia mirando ya ṱhalutshedzo ya ndaulo ya kushumele vha i ita uri i fushe ṱhoḓea dzavho .
U ya nga kha dzitshakatshaka zwi a ṱanganedzea uri dzikoloni idzo dzi nga lovha tshoṱhe arali dza sa ṱhogomelwa .
Zwiṅwe zwivhangi zwine zwa kwama okosidzheni yo ṋokaho ndi thempheretsha na mutsiko .
Muthelo wo lingwaho sa phesenthe ya mbadelo dza muthelo dza tshifhinga nyana dzo ṱanganedzwaho kha ṅwaha wa muthelo u tshimbilelanaho nga u ralo ndi muimeli wa khwine u wana khunyeledzo ya ndingo dzo ṋetshedzwaho .
U fanela u hwalela hezwi zwidina zwa u fhaṱa luvhondo .
8.2 Khabinethe i dzula yo ḓifhima kha u tikedza SABC na uri hezwi zwi khou itea murahu ha nḓivhadzo nga Minisiṱa wa Gwama Vho Tito Mboweni kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama nga Luhuhi 2019 ya u tikedza mabindu a muvhuso ( dziSOC ) ane a khou tsikea kha zwa masheleni , ho katelwa na SABC uri a wane ndambedzo zwa zwino u bva kha mbulungelo ya masheleni o vhetshelwaho thungo .
Kha vha ḓadze fomo hei ya u ita khumbelo :
Tshikwama tsha Vhushumisamupo tsho fhambana nga maanḓa na Tshikwama tsha Tshitshavha tshine tsha nga thomiwa u itela u kovhekanya mbuelo kha tshiimo tshapo .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re nga fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re kha vhuṱungu vhuhulu kana madzeu a vhuraru a kwameaho
Kha ndingo iyi , ṱhaluso u bva kha mubveledzi i fanela u waniwa .
2.3 . Vhuṱambo vhu khou ḓaho vhu ḓo farwa nga fhasi ha fhungo ḽa pulane dza mbuedzedzo dza mashango dzi elanaho na COVID-19 .
( c ) iledza kana u fhungudza , kana u vhofholola kha , mithelo ya lushaka , mbadelo , mishumo kana u tshadzhiwa huṅwe ; kana
U wana mafhungo nga vhuḓalo kha vha dalele webusaithi yashu : www.gems.gov.za kana vha lavhelese nyendedzi ya muraḓo ya 2013 u vhona mbuelo dzine vha vha nadzo .
U pfuluwa ha mishumo i leluwa kha mashango a seli ha lwanzhe zwi nga kha ḓi vha tshipiḓa tsha khwiniso yeneyo .
Mbonalo ya mapholisa , vhupfumbudzi vhu shumaho na u shomedzwa ha zwiṱitshi zwa mapholisa lwa khwine ndi zwi ndeme kha riṋe .
U sa konadzea u ta tshifhinga tsha vhukuma tsha u dzula zwi ita uri u pulana hu konḓe tshoṱhe .
Izwi zwi katela u pfumbudzwa ha tshiṱafu , u vha dzangano ḽa ngudo , ngudo dza kilima zwine zwa ḓo thusa kha u bvisela khagala uri muya u nungo dza u ita tshithu u nga dzula hani u nṱha , sisiṱeme ya ndiliso na tshiṱirathedzhi tsha nyambedzano dza ngomu .
( d ) u ṋea thendelo ya tshadzhi dzo livhanaho dza Tshikwama tsha Muthelo wa Mbuelo tsha Vunḓu .
Muhasho wo ḓikumedzela u funza mvelele ya u funza nga u thusa ḽaiburari dza masipala u ṋetshedza zwiko zwa mafhungo na tshumelo kha zwitshavha nga nḓila ya dzibugu , dzidzhenala na gurannḓa , na u dovha u ṋetshedza u swikelela mafhungo nga kha inthanethe .
Tsha u thoma , ro kuvhanganya u sika mishumo kha tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha muvhuso , hu tshi katelwa na mabindu a muvhuso .
Hezwi zwi imela vhubindudzi vhu no vhonala kha vhukoni ha u bveledza ha ikonomi na vhukoni ha muvhuso ha u thundu na tshumelo .
Vhulwadze a vhu rambiwi nga ngomu ha haya ha muthu na muthihi , kana u tamiwa uri hu ṱutshele kule .
Vhulimi vhu sa nyeṱhe zwi amba sisiṱeme dza zwa vhulimi na vhufuwi dzine dza bveledzwa , dza vha na mbuelo ya ikonomi na u pfadza kha vhupo lwa tshifhinga tshilapfu .
Zhendedzi ḽa Vhushumisani ha Mveledziso , ḽe ḽa shela mulenzhe kha mbadelo dza u gandisa na u bveledza , na vhakunguwedzi kha u tikedza baḽantsi ya mbadelo ho livhuhiwa hu tshe na tshifhinga .
U edzisela nga u tamba ( u dzhenisa milenzhe kha zwienda zwa muṅwe muthu )
1.3.2 uri invoisi dzoṱhe dzi no ṱoḓea dzi no kwama mushumo we wa khunyeledzwa tshifhinga tshifhio na tshifhio , dzi ḓo bvisiwa sa zwe zwa sumbedzwa kha phurekhisheni dza kushumiselwe kwa masheleni nauri mbadelo dza invoisi idzi dzi nga lavhelelwa u badelwa nga tshifhinga sa zwe zwa sumbedzwa kha phurekhisheni dza kushumiselwe kwa masheleni ; nauri
Lavhelesani murahu kha bammbiri ḽa u shumela ḽa mafhungomatsivhudzi a nḓivho ḽi re kha siaḽari ḽa 70 ni talele ḽiḓadzisi ḽa tshifhinga ḽithihi , maḓadzisi a digirii mavhili , ḽiḓadzisi ḽa maitele ḽithihi na ḽiḓadzisi ḽa fhethu .
U pfukela kha u ṅwala ha u tou pomba ( muṅwalo wa u pomba )
Nthihi ya nḓila dza masiandaitwa ndi modele wa haibiridi une wa ḓo ḓisa vhashumeli vha tshitshavha vhaṅwe , ngeno vha tshi khou ṱhogomela vhushumisani ha tshiṱirathedzhi na vhaṋetshedzi vha vhupfumbudzi .
U shumiswa : Nḓowetshumo ya khungedzelo , yo pikwaho kha u ḓisa zwibveledzwa uri zwi dzhielwe nṱha nga vhathu , hu shumisa mulayo ya phambano nga nḓila yo teaho nga u vha wo fhambana , nga tshanduko kana nga kha dzangano .
Khoro ya kona u hira mukhontsalithentsi wa lushaka wa zwa vhugudisi u ṋetshedza vhugudisi ha khoso ya modulu ya 10 kha komiti lwa miṅwedzi ya 6 .
Roṱhe ri fanela u ita mushumo washu u itele u thivhela u fhungudziwa ha nḓisedzo ya muḓagasi .
Miraḓo ya komiti dza wadi i nga ṋewa phothifolio i fhiraho nthihi .
Ri khwaṱhisedza khathihi na uri makete dzashu dzo vulela mbambadzo na vhubindudzi .
Ndaela ya vhu fumithihi yo vha i tshi ḓivheswa , nga maanḓa kha avho vha re kha fulo ḽa tshiphiri kana mmbi yo khetheaho ya mmbi dza vhutsireledzi , hezwi ho vha hu tenda u si wanale .
U rothodza maitele aya hu anzela u swikelwa nga u shumisa muya na maḓi .
U ngalangala ha zwi tshilaho hune ha vhangwa nga mishumo ya vhathu hu khou bvelaphanḓa nga nḓila i shushaho .
Muḓana kana tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi nga khetha muimeleli u shuma kha Komiti ya Wadi .
Vharengi vhoṱhe vhane vha si wele nga fhasi ha khethekanyo dzo bulwaho afho nṱha vha fanela u vhonana na masiandaitwa .
Ro kona u thivhela u tsa ha phimo dza zwikolodo , zwine zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo kwama ikonomi yashu nga nḓila khulwane .
Ho vha hu na muthu getheni .
Gemo ḽashu ndi u ṱumanya yunithi ya u thoma na giridi nga 2023 , nga tshifhinga tshine Eskom ya ḓo vha itshi khou awedza tshipiḓa tshayo tsha puḽanti ya muḓagasi .
Vhukule , vhukwakwani , na vhupo ha mushumo zwoṱhe ndi masia a tshumiso ya mavu a kwamaho kudzudzanyele kwa ḓorobo dza Afrika Tshipembe , na nga u tevhekana , ikhonomikisi na ḽeveḽe dza tshumelo ya vhuendi ha tshitshavha .
Khombo khulwane ndi ya u hadzima zwinzhisa wa vhulunga zwiṱukusa kha bindu .
( d ) u kala mveledziso ya u pholisa zwi khagala ; na
( ṱhalutshedzo . )
Musi mukhantselara o no tshea , vhaofisiri vha lavhelelwa u bveledza zwe zwa tshewa nga ṋdila kwayo i sa shumisi tshelede nnzhi .
Naho u dzhenela ha tshitshavha nga100% hu si nga si konadzee ndi zwa ndeme u vhona zwauri zwigwada zwigulwane zwa kutshilele na zwi re na dzangalelo kha tshitshavha zwi khou dzheniswa .
Bono ḽa lupfumo , tsireledzo ya zwiḽiwa na mufusho na nga zwenezwo Afrika ḽi ḓo dzhielwa nṱha nga u sa vha na vhushai .
U wana thuso ya muhumbulo kha afhungo o serekanaho u bva kha Mueletshedzi wa Mulayo wa Muvhuso Muhulwane , Ramilayo wa Muvhuso kana mueletshedzi wa zwa mulayo wa phuraivethe .
Fhasi ha C ri amba nga ha mbofholowo yo fhungudzeaho ya vhulamukanyi ; ri amba nga ha vhomadzhisiṱiraṱa na u shaea hu re khagala ha mbofholowo ya sia ḽa vhumadzhisiṱiraṱa .
Ni kone u ṋekana bugu na khonani yaṋu uri ni vhone uri hu na maḓuvha ane ngao na ita zwithu zwi no fana naa .
Khomishini dza vhuṱhogwa tharu dzi dza ḓo isa kha khetho dzine dza khou ḓa nga mulalo ngei Zimbabwe , khomishini nga ha khetho , pfanelo dza vhathu na midia zwine Zimbabwe a ḽa athu vhuya ḽa nazwo tshifhingani tsho fhiraho .
Ho thomiwa Tshikwama tsha Tshumelo dzi fanaho nga mbekanyamaite .
Zwo tshi fana , ndi tama u livhuha dzangano ḽanga , African National Congress nge ḽa nṋea tshikhala tsha u shumela vhathu vha KwaZulu-Natal .
Zwo sumbedzwa uri tshumelo ya poswo ndi vhuṱumekani ha ndeme vhu shumelaho tshitshavha tshoṱhe .
U londota bugu
Kha mulandu wa S v Phalane,80vhahwelelwa vho vhonwa mulandu nahone vha gwevhelwa vhutshinyi nga fhasi ha khethekanyo ya 1 ( a ) ya Mulayo .
NYENDEDZI YA KUSHUMISELE KWA MULAYO U ITELA U SWIKELELA MAFHUNGO
Makumba a khovhe khulwane a khou sumba u ṱukufhala , u lenga u thothonya na u ṱukufhala ha vhutshilo ha zwitumbuki .
( i ) phasisa Mulayotibe , u na , kana u si na khwiniso ; kana ya
U tou bva tshe ra khethwa nga vhanzhisa nga 2004 , ro ita mvelaphanḓa i vhonalaho kha u shandukisa Afrika Tshipembe uri ḽi vhe shango ḽa khwine .
Vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ndi vhune ha katela : u puḽana , u langa , u lavhelesa na u sengulusa zwipikwa zwa mashumele na mishumo hu tshi itelwa u ṋetshedza mashumele na mbuelo dzine dza khou lavhelelwa ; u vhona uri hu khou tevhedzwa maga a Port State na mbekanyamaitele dzapo , u ṱalusa khohakhombo na u thoma u shumisa maga a u fhungudza u vha hone ha khohakhombo khathihi na u langa na u ṱuṱuwedza vhathu uri vha shume nga nungo dzoṱhe na u dovha vha langa vhushaka nga nḓila yo fhelelaho hu tshi itelwa u swikelela zwipikwa zwa dzangano .
Kha vha ambedzane na u kovhelana mihumbumbulo nga ha nḓila dza u swikelela milayo ya Batho Pele .
Hu nga hu miṅwaha yavho , mishumo kana vhushaka havho na vhabvumbedzwa vhaṅwe .
Ndivhanyiso dzi engedzwa kha tshifhinga ngauri khonadzeo ya tshiimo tshi si tshavhuḓi i dzulela u vha khulu kha nyanganyelo i si ya vhukuma .
Zwithivheli zwa ndeme zwo vha ndaela kha ṅwaha wa tshenzhemo kha tshumelo ya nnyi na nnyi i hanaho vhunzhi ha khumbelo dzi re na vhukoni kha vhane , nga nṱhani ha khethululo nga tshifhinga tsho fhelaho , ya vha i saathu thoma mishumo yayo kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Dzhenisani khoma mafhungoni aya ni vhudze khonani yaṋu uri hu na zwithu zwingana kha fhungo .
Zwi tshi tevhela u sedzuluswa ho teaho ha makumedzwa ubva kha zwiimiswa zwa vhashumisani , gavhelo ḽo dzudzanyululwaho ḽa mishumo kha vhaswa ḽi ḓo swikiswa ṱafulani .
Tshipikara tshi huliseaho , misi yoṱhe ri tshi amba nga ha dzigoloi , ri tea u amba nga ha dzibada .
Elekanyani nga zwithu zwine zwa nga ita khomposi yavhuḓi . Ṅwalani ipfi ḽiṅwe na ḽiṅwe kha khoḽomo yone afho fhasi uri ni fhedzise thebuḽu .
( e ) i ) U ṅwalululwa ha rekhodo dzi thetsheleswaho , dza bammbiri ḽa A4- kana tshipiḓa tshaḽo ii ) Khophi ya rekhodo dza u thetshelesa
Zwo sedza kha u leludza ṱhanganyelo na u engedza nḓisedzo yo leluwaho nga kha maele o ṱanḓavhuwaho a u vhona nḓisedzo ya themamveledziso sa ndangulo ya masia oṱhe a mutevheṱhandu wa vhutshilo wa thundu dzi sudzuluseaho .
Mudededzi waṋu vha ḓo ni vhudza zwiṅwe zwithu zwihulwane zwine na nga dzhenisa .
Ndeme ya u ḓivhadza na u funza vhashumi nga ha vhuaḓa yo no vha zwithu zwa vhuṱhogwa vhukuma .
Zwa u shela mulenzhe ha sekhithara ya phuraivethe na zwone zwi ḓo thusa kha u tandulula thaidzo ya u shandukiswa ha sekhithara nga u katela vhashelamulenzhe vhoṱhe vho teaho kha sekhithara ya netiweke ya zwa eḽekhiṱhironiki .
Hone-ha , hu sina muthu ane a bva ngomu kha aya maitele , zwi ita uri vhathu vha sa kone u fhambanyisa maitele aya , vha vho vhona a tshi fana .
Mbetshelwa ya thikhedzo kha mvetomveto na u sedzuluswa hafhu ha mulayo .
Nḓowetshumo ya mapfura a bvaho kha mbeu yapo yo ḓadzwa nga soya na mulivhaḓuvha .
Malugana na mbetshelwa ya maḓi , ri wana zwi sa ṱanganedzei na luthihi uri vhathu a vha na maḓi a u nwa ngeno hu na uri vhunzhi ha madamu o ḓala .
Ḽiṅwalo ḽi tendela ndangulo ya khovhakhombo nga u sumbedza khovhakhombo ine ya vha hone musi hu tshi shumiswaho nyolo dza ṱhaḓulanyo .
Ndayotewa na milayo zwi ita mbetshelwa hafhu na u ombedzela ndaulo na u ṱola kha mihasho ya tsireledzo .
Musi fhethu hu tshi khou bvelela , khonadzeo ya u shumisana ha vhafarakani yo engedzea .
Ṱhulo dza mulamboni dzi wanala Afrika Tshipembe , kanzhi ngei Karoo .
Mavu na zwifhaṱo zwi vhaliwa kha mbadelo kana masheleni ho kalwa ndeme hafhu , ine ya vha ndeme i pfadzaho nga ḓuvha ḽa u kalwa ndeme hafhu ine ya ṱaluswa yo tsela fhasi ha yo kuvhanganywaho na tshinyalelo nga u xelelwa kha zwifhaṱo .
Kha ḽa Afrika Tshipembe ndi vhurereli vhu sa ṱanganedzwi ngauri a vhu weli kha vhurereli vhuhulwane , kana a vhu weli kha vhurereli vhu ṱanganedzeaho .
Vhuzhi ha zwithu zwi ita vhunzhi ha zwikhala u itela vhudavhidzani , kilima ine khayo mushumo ya ikonomi - na mishumo ya zwa ikonomi kha mabindu maṱuku , nga u angaredza - zwi nga vha hone lwa tshifhinga tshilapfu .
Tshiṅwe ndi tsha uri arali rekhodo i si khophi ya ḽiṅwalwa , i nga vhonwa i kha tshivhumbeo tshenetsho tshe ya humbelwa i khatsho , arali zwi tshi khou konadzea .
Kha vha ḓadze tshifhinga tsha nga madekwana ( kha vha rekhode tshivhalo tshe mushonga muṅwe na muṅwe wa dzhiwa ngatsho kha awara dza 24 )
Nḓisedzo ya ndondolo ya thandelaubeba na ya thevhelaubeba dzi ḓo wanala nga vhuḓalo dzikiḽiniki .
1.2 . Vhulwadze ha COVID-19 ho ṋaṋisa khaedu dzine dza vha hone kha tshikimu .
Muṱangano u tevhelaho wa IMC u ḓo farwa ngei Durban nahone u katela u ṱolwa ha zwishumiswa .
Musi ri tshi tevhedza Ndayotewa , u ṱola na u vhiga u ṱuṱuwedza u vha khagala ndi zwa ndeme .
Nḓivho ya vhongwaniwapo ya zwitshavha nga ngomu kha masipala na yone i tea u londotwa .
Milayo i tevhelaho i tikedza kuvhonele kwashu kuswa kwa mbuedzedzo ya mavu i bvelaho phanḓa :
Vha humbelwa u dovha u rumela vha tshi khou shumisa ipfi ḽa ndeme ḽo teaho .
Mbudzisombekanywa i vhudzisa mbudziso dzi thusaho u ela uri ri kala hani u ya nga ha :
Hu tea u vha na ndivho na muthu wa u tshimbidza muṱangano u tea u vha na ndivho ye a sedza kha u i swikelela .
Muthelo u badelwaho kha mutengo wa zwirengwa kana kha mutengo wo tendelaniwaho khawo ( muṅwe na muṅwe une wa vha nṱha ) wa pfukiso ndaka .
Mvelaphanḓa khulwane kha fhungo iḽi zwino i ḓo vha vhubindudzi vhu sa kalei kha mbambadzo ya tshifhinga tshiḓaho , vhubindudzi na u bvelela ha ḽifhasi .
Kha vha dzhenise zwidodombedzwa zwa ndingo dzo itwaho nga iṅwe tshumelo i lingaho mbeu .
Tshiimo tsha Khabinethe nga ha mafhungo a ndeme kha nyimele ya zwino
Sisṱeme ya vhulavhelesi ha vhunzani ha maḓi yo vhuiswa hafhu hu tshi itelwa u khwinisa zwa u kombetshedzwa ha zwilinganyi zwa maḓi kha mimasipala , khathihi na u tendela vha Muhasho wa Maḓi na Vhuthathazwitzhili vha tshi dzhenelela afho hune tshumelo dza zwa maḓi na vhuthathazwitzhili dza vha dzi sa khou tshimbila zwavhuḓi .
Musi wa tshifhinga tsha mbonalo vha ṱhoḓea dza thuso ya vhathu dzi lavhelelwa u engedzea u ya nga ḽevele u bva Lara u swika kha Luhuhi , ngauri tshifhinga itshi ndi khalaṅwaha tsekene u mona na dzingu ḽoṱhe .
Vhukati ha maḓuvha aya a u pembelela a ndeme kha lushaka , Ḓuvha ḽa Vhufa na Ḓuvha ḽa Mbofholowo a pembelelwa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Hu si nga u kombetshedzwa , fhedzi sa maanḓa a mveledziso ane ra ḓiphiṋa ngao u mona na nḓowetshumo ya tshumelo dza zwa masheleni .
Zwiteṅwa zwa u haseledza :
Ri phanḓa kha mushumo wa u fhaṱa vhuthihi ha lushaka , ngauri ro ima ro khwaṱha na u lavhelesa milayo heyi mivhili .
Muthu ane a vha muṋetshedzi wa tshiko tsha zwi tshilaho tshapo kana nḓivho ya sialala u fanela u vha o hweswa maanḓa a u vha muimeli wa tshitshavha ane a vha na thendelo ine ya bva kha tshitshavha , nahone zwi fanela u kona u khwaṱhisedzea .
Manweledzo a nḓowetshumo o sumbedza uri Vundu ḽa Gauteng ḽi na u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ho khwaṱhaho nga nṱhani ha u vha tsini haho na zwiengedzwa zwa vhulimi zwa ndeme na themamveledziso ya vhuendi .
Dzina ḽa mulwadze na ḓiresi ya vhudzulo zwi tea u dzheniswa ;
Izwi zwo ṱanḓavhuwesa lune zwa vho ṱoḓa na uri hu vhe na phungudzelo .
( 2 ) Buthano ḽa Lushaka a ḽo ngo fanela u sa dzhenisa vhathu , zwi tshi katela zwa nyanḓadzo , kha u vha hone kha dzulo nga nnḓani ha musi zwo pfala na u tendisea u ita zwenezwo kha tshitshavha tshi re khagala na u vha na demokirasi .
Khumbelo ya thendelo ya u ṱunḓa moḓoro yo no shumiswaho
U ḓivhadza u vhala nga vhavhilivhavhili / a eṱhe .
Thekiniki dzo leluwaho dza u ganḓisa hu tshi shumiswa zwithu zwo wanalaho , sa zwitivho zwa maboḓelo , matombo , maṱari , zwanḓa
Naho hu na uri Gauteng ḽi si mubveledzi muhulwane wa goroi , vundu ḽi dovha hafhu ḽa vha maraga muhulwane wa zwiḽiwa zwa goroi na fuḽauru ya goroi , ezwi zwi itiswa nga u vha hone ha vhaphurosesi vhahulwane na ṱhoḓea ya nṱha ya zwibveledzwa ezwi Gauteng .
Ri nga si kone u dzhiela nṱha zwiṱuku mbudziso ya vhashai , u vhona vhashai avha vha tshi kuvhangana u fhira na kholomo dzi voutaho u itela u vhuedzedza mahoro ashu kha muvhusoni , hu si na muṅwe mushumo .
Khonadzeo dza mushumo ndi dza ndeme nga maanḓa .
Vhuṱudzeṱudze vhuhulwane ha netiweke " dzo vuleaho " ndi tshifhinga tshine tsha dzhiwa u wana vhukhakhi kha netiweke .
Ṱhoḓea khulwane nṋa ndi :
Ndi nga ḓitsireledza kha u kalula ha masana arali nda nga :
1.1 . Khabinethe i kha ḓi vha yo kwamea vhukuma nga mulandu wa nndwa ine ya khou bvela phanḓa vhukati ha shango ḽa Russia na ḽa Ukraine . Tshinyalelo ye ya vhangwa nga nndwa iyi kha zwa matshilisano na ikonomi ndi khulwane vhukuma nahone masiandaitwa a hone a ḓo kwama ḽifhasi ḽoṱhe nga u angaredza .
Khomishini ya u Pulana ya Lushaka i nga shumisa maanḓa ayo a u dzudzanya u ṱanganyisa vhathu vhane vha vha na dzangalelo kha u thusa kha nyambedzano na u bveledza thandululo .
Vhaakademi vha tevhelaho kha mihumbulo ya Schumpeter vha khwaṱhisa ḽa uri u phalala nga muvhuso zwi ongolosa maitele aya a tshanduko na uri ngeno hu na uri hu tsireledza mishumo ṋamusi , zwavhuḓivhuḓi hu thivhela mishumo miswa uri i sa sikiwe kha dziṅwe sekhithara .
Khabinethe i ṱanganedza u rwelwaṱari ha Tshiimiswa tsha InvestSA tsha Thuso ngei KwaZulu-Natal nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma sa tshipiḓa tsha vhuḓidini ha u khwinisa ndeludzo ya mabindu Afrika Tshipembe .
U tshimbidza zwa vhuṱalamilimo nga vha ḽaborathori ya forensiki ya lushaka ya khemisṱrii ndi khaedu i sa fheli ine ya kwama u kona u khunyeledza mawanwa a postmotheme .
Muhasho wo vhea zwiṱirathedzhi zwa pfunzo , vhugudisi na mveledziso u itela u livhana na ṱhahelelo .
Musi tshitshavha tshi tshi kwamea , madzinginywa kana puḽane zwi anzela u vha zwi ṱanganedzeaho .
Vha khou lavhelela u wana mbuelo lini ?
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wo bveledzwa nga ṅwaha wa 1992
Muṱangano vhukati ha Muphuresidennde Vho Chakwera na Muphuresidennde Vho Ramaphosa wo haseledza mafhungo a dzangalelo ḽa vhoṱhe a kwamaho masia mavhili , dzingu na dzhango .
Zwine ra tea u ita ndi u vhekanya ṱhalutshedzo idzi na mihanga ya dzitshaka .
Pulane a yo ngo fanela u tou dzula yo ralo , nahone hu fanela u vha na khonadzeo ya u i shandukisa u ya nga ṱhoḓea .
Mufumakadzi vhe vha vha vha pholisa vho vha vho tea u badelwa tshelede yavho ye ya vha yo bvisiwa kha phensheni sa tshipiḓa tsha u dzhiulula tshikolodo tsha muhasho .
Ṅwaha muṅwe na muṅwe , vhagudi vhoṱhe vha Gireidi 1 u swika 6 & 9 vha ḓo ṅwala milingo nga dzinyambo ( luambo lwa hayani na luambo lwa nyengedzedzo lwa u thoma ) na mbalo mafheloni a ṅwaha .
Foramu ya Saintsi ya Ḽifhasi ya Afrika Tshipembe ya 2021 .
14 TshiTaTamennde Tsha Phoḽisi Tsha KhariKhuḽamu na u Linga ( TshiPhoKhaLi ) vha tea u vhala bugu nga vhone vhaṋe khathihi na u ita nyito dza orala , nḓowenḓowe na dza u ṅwala .
Kha tshifhinga tsho sedzwaho , EU , Netherlands na Ireland o vha one dzidona fhedzi dzi ṋetshedzaho Thikhedzo ya Mugaganyagwama Afrika Tshipembe .
Zwi si na ndavha uri muvhuso u khou lingedzisa hani a zwi konadzei uri u swikelele vhadzulapo vhoṱhe .
Thebulu ya zwi takadzaho zwi wanalaho tshilimo
Zwo themendelwa uri ṱhanḓavhudzo ya ṱhahelelo ya zwikili kana mishumo i ṱoḓeaho zwi nṱha i ḓo vha yo ḓitika nga zwipikwa zwo vhewaho nga Khoro ya Mveledziso ya Zwiko na Gazethe ya Mishumo i Ṱoḓwaho Zwihulu .
Masole a kale a Nndwa ya mbofholowo ,
Vhafumakadzi vha vhaholefhali na vhone kanzhi , vha livhana na nndwa dzi konḓaho nahone dzo fhambanaho .
Hedzi datumu , dzine dza sumbedza tshivhalo tsha zwipiḓa zwa u ṱavha zwine zwa fanela u iswa na uri zwi isiwa ngafhi , dzi wanala nga khumbelo kha muṅwalisi .
Tsumbo dzi bvaho kha bugupfarwa dzinga si ite zwinzhi u itela u ṱuṱuwedza dzangalelo kha ṱhoho dza zwa vhupo kana ṱhoho dza metse .
Vhaofisiri vha amba uri notsi dzi fulufhedzisaho zwa masheleni , thendelano ya u renga hafhu , u rengisa hafhu na zwiṅwe zwishumiswa kha zwitatamennde zwa masheleni a zwi a thu vhuya zwa shumiswa kha u lambedza mutikedzo .
Saizwi u pulanela uyu mugaganyagwama zwi tshi thoma ho sala ṅwaha , komiti dza Wadi diz tea u ṋea mivhigo nga murahu ha u kwamana na zwitshavha .
U sa lingana u ya nga mbeu zwi tiwa nga zwa u tshilisana nahone zwi nga shandukisiwa .
Zwi amba uri , zwi ḓo tea u ṱalutshedza vhudzulo ha vhathu zwi tshi langwa nga pulane ya kufhaṱele .
Naho tshiimo tsha Mulayotibe wa Vhulamukanyi ha Ṅwana tshi sa athu shanduka , ri isa phanḓa na u shuma ri kha muya wa Mulayotibe wa u tsireledza na u engedza pfanelo dza vhana dzi kuḓanaho na mulayo .
Tshumisano i nga , vhukati ha zwiṅwe , thusa mashango a dzingu iḽi u bveledza mitevhe yo ṱanganelaho ya vhufa ha mvelele ya ndemekhumbulelwa yo tewaho nga u tsireledzwa .
Ri ḓo ita mbadelo roṱhe Tshikwama tsha NML tshi ḓo wana masheleni manzhi u bva nga muthelo nga u angaredza .
Vha wane uri ndi nyito ifhio ine ya ḓo ṱoḓea u kona u swikela ndivhotiwa iṅwe na iṅwe .
Nga nnḓa ha mathomo a re khagala na ndededzo zwi vha khwiṋe vhadzudzanyi vha mudzudzo vha tshi dzhiela nzhele vhushaka ho thomiwaho kha mashango a seli .
Saizi ya madzangano aya yo dovha hafhu ya fhambana , u bva kha madzangano oṱhe a maḓilonga u ya kha zwiimiswa zwihulwane .
mbadelo dza khumbelo .
Ndi zwa ndeme uri vhuḓifhinduleli havho vhu rekhodiwe kha nzudzanyo ya mveledziso .
Mulayotewa u fanela u bula zwi khagala u dzhiululwa ha mavu hu si na ndiliso sa khetho ya vhukuma ya mbuedzedzo ya mavu .
Vhabveledzi vhapo vho kungiwa kha vundu ngauri ndi vhupo ha vhubindudzi havhuḓi , na themamveledziso yo bvelelaho ( ya thekhinikhala na ya nnyi na nnyi ) na sethe ya zwikili .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo .
Mbekanyamushumo i ombedzela zwi khagala u fhiwa maanḓa , na u swikelela tshanduko kha ḽeveḽe ya hayani , fhedzi i tshi khou shumisa mulayo wa thikhedzo maga a u ḓi imisa nga vhavhuelwa kha u khwinisa matshilo avho .
4.2 . Khabinethe i fulufhela uri sisiṱeme yashu ya vhutumbuli na saintsi ndi tshiko tsha ndeme tshine tsha fanela u ṱhogomelwa na u bveledziswa .
U dzhiela nṱha maanḓa aya , zwiimiswa zwi nga sa World Bank zwo tikedza u ṋekedzwa ha vhugudisi kha mahosi a sialala nga ha mulayo wa ndeme na maitele a ADR .
Mupondwa u fanela u iswa nga u ṱavhanya kha dokotela wa a shumaho ka tshiṱiriki , kana vhuponi ha dzilafho u yo ṱolwa , u khuthadzwa na u ṋewa zwithivhelambebo zwa shishi .
Miṱa i re na sethe dza teḽevishini ( TV ) dza anaḽogo ine ya khou ṱoḓa u renga ntswa i eletshedzwa u nanga dzine dza vha na tshuna ya didzhithaḽa yo ṱanganyiswaho .
Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽo shumisa R25 miḽioni kha mabindu maṱuku a 765 a langwaho nga vhaswa kha ṅwaha wa muvhalelano wo pfukaho wa lushaka .
Vhaṅwe vha dzhia u bvelela ha vhanna ho dzika , u kundelwa kha zwiitsi zwi songo dzikaho
Manwe mafhungo o ambiwaho ngao a katela mbambadzo na vhushaka ha ikonomi khathihi na mafhungo a tsireledzo na mulalo wa dzingu na wa ḽifhasi .
Ri nga kona fhedzi u shumana na khumbelo yavho musi ro no wana maṅwalwa oṱhe o teaho .
Muhumbulo ndi u sedza kha u ṱanganyisa ḽaiburari dza tshitshavha u vha tshiedziswa tsho sikwaho hafhu , tshi katelaho mitambo , vhutsila , mvelele na ḽaiburari .
Havha vhaofisiri vha tea u bviselwa khagala u itela uri lushaka lu vha vhone kha vhuaḓa havho .
Ṅwalani tshiṱori tshaṋu inwi muṋe kha tshibammbiri .
Naho zwo ralo , tshikwama tshi ḓo bvelaphanḓa na u shumisa mbekanyamushumo ya tshifhinganyana ya zwa dzinnḓu dza matshilisano u swika vhulangi hu langaho vhu tshi vha na vhukoni ho linganaho uri vhu ite mushumo .
23.7.1 Nga murahu ha u ṱanganedza mbilahelo ya muthu , Vhulanguli vhu tea -
Muthu we phasipoto yawe ya xela kana u tswiwa a nga ita khumbelo ya phasipoto ntswa .
2.3.1 musi wa Tshikhala tsha Ḽouni a hu nga vhi na tshanduko kha vhulanguli ha Muhadzimi hu songo thoma ha vha na thendelo i no bva kha Muhadzimisi ; nauri
2.4 . Khabinethe yo tendela Muhasho wa Vhupulani , Tsedzuluso na Ndaulo uri u ise phanḓa Mbekanyamushumo ya Twende Mbele u itela u vhulunga kha tshumisano kha mafhungo a tsedzuluso na ndaulo kha ḽa Afrika .
Musi tshanduko ṱhukhu kha mushumo i tshi amba uri a hu na mvelelo dza u kovhekanya mbuelo khulwane , dziṅwe mvelelo dza ndondolo yavhuḓi dzo vhigwa .
Mafhungo ) .
U dzudza dathabeisi ya vhaḓisi vha tshumelo yo themendelwaho kha thundu na tshumelo dzoṱhe dzine ofisi ya dzingu ya dzi ṱoḓa .
Zwazwino , vhana vhanzhi vho ṱanganedza muelo muthihi kana mivhili ya mushonga wa u haela tshifumbu nga tshifhingani tsha miṅwaha yavho mivhili ya u thoma .
Ri tenda uri pulane yashu ya vhudzheneleli ha ikonomi ha maga a ṱahe i ḓo khwaṱhisa zwo swikelelwaho ya engedza nyaluwo ine ya khou ṱoḓea .
Memorandamu wa u Pfesesa wo sainiwa vhukati ha muhasho na mimasipala yapo kana ya tshiṱiriki .
Muhasho wa Tshumelo dza Ndulamiso u na vhuḓifhinduleli ha ṱhogomelo yo tsireledzeaho , vhuṱoli na ndango ya vhafariwa na vhafariwa vha re kha pharoḽe tshitshavhani , u fara vhathu na u ṱhogomela vhatshinyi , u ṋetshedza tshumelo ya mveledziso kha vhatshinyi na mbuedzedzo ya vhatshinyi tshitshavhani .
Mueletshedzi u vhidza murengi u dzudzanya nḓisedzo ya maṅwalo a u enda a dovha a sedza u vhona arali huna zwiṅwe zwiteṅwa u fana na ndindakhombo na dzi visa uri zwo dzudzana naa .
- Naa tshikhafula tsho tikiswa na tshifhaṱo nga nḓila ine tsha sa ḓo wa ?
Asesimennde yauri hu nga vha na tsumbo ya khonadzeo ya u tshinyadzwa zwi itwa kha datumu ya u vhiga huṅwe na huṅwe .
Khumbelo iṅwe na iṅwe ya thikhedzo ire nṱha ha khulwane yo tendelwaho na masheleni o tendelwaho u thoma ha nga ḓo sedzwa .
Kha vha sedze kha siaṱari ḽa 34 ḽa notsi dza khoso arali vha tshi ṱoḓa thuso .
Musi ro amba izwi , ri tea u dovha ra pfa ri tshi kwamea sa tshitshavha uri vhukati ha 2005 na 2013 , ho vhulawa mapholisa vha tshivhalo tsha tsini na 800 .
U engedza tshivhalo tsha vhagudi vha Gireidi 9 vhane mafheloni a nwaha vha vha vho no swikelela gumotuku la vhukoni ha luambo na nyumeresi zwa Gireidi 9 .
Ndi khou tama u vha ḓivhadza , ndo imela minisiṱa , u ri vho no ṱoḓa muvhigo wo fhelelaho nga ha tsengo ya khothe ya maswole ye ya vha hone .
Nḓila ya 3 ya thandela yo ṋewa afho fhasi .
Hu fanela u vha na tshifhinga tsho vhewaho tsha khontsati .
Naho zwi tshi nga tou nga kha vhathu vha nnḓa - na kha vhunzhi ha vhathu vhone vhaṋe - u nga ri vharangaphanḓa vha vhonalaho ndi vhone vha zwi rangaho phanḓa , avho vha u fhedzisela a vha iti vhurangaphanḓa ha ndangulo vhu re na tsheo .
Mishumo na maanḓa a re afho nṱha a nga si pfeseswe sa thendelo ya u thithisa pfanelo ya khoro ya u vhusa na u shumisa maanḓa ayo a khoro na a theo ya mulayo .
U fhambanyisa mibvumo yo fhambanaho nga maanḓa ya mathomoni a maipfi .
Khabinethe yo rumela mapfi a ndiliso kha miṱa na khonani dza :
U khwinisa vhuphurofeshila , zwikili zwa u gudisa , nḓivho ya thero na litheresi ya zwa khomphyutha zwa vhagudisi kha nyendavhutshilo yavho yothe .
U bvisela khagala nga iwe muṋe ha ngoho ha vhuimo ha HIV ha mugudisi kana mugudi zwi fanela u ṱanganedzwa .
Zwi amba uri , yo tou kombetshedzwa , nga fhasi ha tshileme tsha thyiori ya zwa saintsi , u ḓidzhenisa kha u gonya ha mutheo u pfadzaho wa vhutshilo ha matshilisano .
Muaro wa u tou funa u nga ṱoḓa muhumbulo wa vhuvhili na phurothokholo dza ndondolo i langwaho
1.2 Nga Ṱhangule 2018 , Khabinethe yo tendela mviswa ya mvetomveto ya IRP2018 u itela vhuvhudzisi ha nnyi na nnyi , he ha vha hone vhukati ha Khubvumedzi na Lara 2018 . Mahumbulwa manzhi o ṱanganedzwaho a tshi bva kha vhathu , vhorapfunzo , vhomakone vha bvaho kha sekithara dza fulufulu na vhakwamei vho teaho vha ngaho vha Khoro ya Vhashumi na Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka na Komiti ya Phothifolio nga ha Fulufulu , vho dzheniswa kha IRP2019 .
Khunyeledzoni , u itela lushaka luṅwe na luṅwe lwa ṱhoḓisiso na muṱoḓisisi muṅwe na muṅwe , hu tea u vha na u dzhiela nṱha dza mikhwa vhukuma kha u dzudzanya na u dzhenelela kha thandela na u vhiga mawanwa .
Khoso dza vhupfumbudzi dzi ḓo amba nga ha mafhungo a elanaho na zwezwo , hu tshi khou shumiswa vhashumi kha u khwinisa ndangulo na zwiṅwe zwikili , u tsivhudza kha mashumele a zwishumiswa na nḓila dzine dza ḓo shumiswa kha u pfukisela zwikili izwi .
Ho vha na mvelaphanḓa malugana na vhukoni ha nḓisedzo ya tshumelo kha zwikwama zwa muvhuso , nga maanḓa kha Tshumelo ya Mbuelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe na thandela dza u lingedza kha Muhasho wa zwa Muno , Mutakalo na Vhulamukanyi .
Zwithu zwine zwa khemikhala dzine dza lwa na TB na zwone zwo khethelwa thungo kha mishonga ya sialala .
1.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wo Dzudzanyululwaho wa u Ṅwalisa Ṱhanziela dza vhuṋe uri vhathu vha kone u swikisa vhuḓipfi havho nga hawo .
Izwi zwi ḓo ṱanganya vhalimi na mimaraga yapo , lushaka na dzingu nga kha nethiweke dza mafulufulu dza mutevhe wa ndeme wa vhukoni na wa maano a zwiḽiwa na zwivhambadzwa zwa zwavhulimi .
Mutsinda u a u fara zwavhuḓi u fhira shaka ḽau .
2.3. Khabinethe yo khwinisa tsheo yayo ya ḽa 10 Fulwi 2015 ya u rumela Koporasi ya Fulufulu ya Nyukuḽia ya Afrika Tshipembe sa ḽone Zhendedzi ḽa u thoma ha Mbekanyamushumo Ntswa ya u Fhaṱa Nyukuḽia .
Rakhonṱhiraka u ḓo ṋetshedza na u londota u itela u vha o luga tshomedzo na matheriala oṱhe o teaho kha vhupo u itela u fha thusothanzi uri arali ha nga vha na khombo kana zwiṅwe zwiimo zwa shishi .
Dzina ḽa mugudi :
Arali ha vha na khuḓano dza madzangalelo , dzi MP dzi tea u bvisela khagala na u ḓibvisa - nga nnḓani ha musi foramu i ne vha khou shela mulenzhe khayo ya dzhia tsheo ya uri khuḓano a si nngafhani .
Uri muvhuso u vhe na vhupfiwa nga u tou rali , zwikolo , dzikiḽiniki , ofisi dza vhashumi na sisteme ya mbadelo ya phensheni zwi tea u shuma zwavhuḓi .
U ṱolwa ha mutakalo zwi a ṱoḓea nga maanḓa malugana na khombo dzine dza si vhe na maimo mushumoni u itela u dzhia tsheo arali maga a ndaulo a o linganaho .
7 . Tshelede yo shumiswaho kha thandela i ḓo dzula i na tshitshavha ?
Ro thoma therisano nga ha fhungo ḽa ndeme ḽa u vhea vhanameli , vhashumisi vha mutheo vha vhuendi ha nnyi na nnyi , kha tshithu tsha ndeme tsha u ṱuṱuwedza vhumatshelo ha vhuendi .
Zwiṅwe hafhu , u itela u humisela murahu reithi ya mbuelo ya nṱha ya dzioditha dzashu , zwa zwino ri khou sedzulusa tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya khephithala ya vhathu .
Ndi tshifhio tshine vha fanela u vhudzisa vhaṋetshedzi nahone vhuṱanzi ha u thoma vha wana thendelo vha fanela u vhu sumbedzisa hani ?
( a ) u ḓiphiṋa nga vhurereli havho na u shumisa luambo lwavho ; na
Thendelano dza Komiti na Bodo zwo vhona uri komiti dzi khou tevhedza Mulayo wa Ndindakhombo ya Vhushayamushumo khathihi na Bodo ya Ndayotewa .
Tshiṅwehafhu maitele a vhuthu a bva kha vhubveledzi , vhukoni ha u sika , na vhuthihi .
Sa muofisiri a re na vhuḓifhinduleli ha mafhungo a tshitshavha ezwi zwo vha zwi tshi fhira u fhirisela dzangalelo khae .
Hu tea u vha na ndugiselo na dzangalelo ḽa u dzhia tsheo nga u ṱavhanya .
Fhedziha , vhuleme ndi ha uri , nga zwifhinga zwa tshimanzhemanzhe , vhathu vha dzulaho kha hugaledzwa vho ṱanganelana nahone vho fhambana .
U fhaṱiwa ha lufhera lwa u vhulungela luṅwe na luṅwe hu tea u tevhedza ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Mimekhenizimu iyi na maitele a zwo ngo livhiswa kha u fhirela khaṱhulo ya khothe , fhedzi u itela u i sapuḽimentha .
Tshiṅwe tsigwada tsha vhadzulapo tshi ṱoḓa IDP itshi katela ṋetshedzo ya u khwiṋisa rinngi ya dzithekhisi ire hone saizwi i si na mabunga kana ha u rengisela vharengisi vha tshiṱaraṱani .
15.3. Ṱhoḓuluso a dzo ngo tea u tou thusa u ḓisela hei miṱa yo zhakiwaho ṱhovhowo fhedzi , fhedzi dzi tea u dovha dza ṋetshedza pfunzo kha muvhuso nga u angaredza .
Bammbiri ḽa muhumbulo wa thandela ḽi ḓo rerwa nga vhuḓalo kha Ndima ya 3 .
U ya nga Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi , Afrika Tshipembe ḽi na iṅwe ya dziphetheni dza u nwa dzi re khombo vhukuma ḽifhasini , musi hu tshi vhambedzwa na dziphetheni dza u nwa dza Russia , Ukraine na Mexico .
4.3 . Khabinethe i dovha ya fhululedza thimu ya lushaka ya cricket ( Proteas ) fhasi ha vhurangaphanḓa ha Mukapuṱeni wa Mitambo ya Ndingo Vho Hashim Amla kha u wina serisi ya Ndingo ngei Sri Lanka na u wana tshiimo tsha u thoma kha Ndingo dza Ḽifhasi dza Khoro ya Dzitshaka ya Cricket .
Nṱhani ha izwo , mbadelo ya nzwalelo kha mbuiselo arali ha vha na khanedzano ine ya vha hone a yo ngo dzheniswa kha theo ya mulayo .
Vhathu vha khou pfulutshela miḓini u itela u khaula vhuṱumani vhukati havho na matherorisi .
Khaedu kha databeizi ya muṋetshedzi i re hone ndi yauri vhaṋetshedzi a vha ṱoḓi u ṅwalisa kha databeizi .
Hezwi zwi kula nungo ipfi ḽo ṱanganelanaho ḽa Afrika kha nyambedzano dza WTO , nahone hezwi zwi tea u lulamiswa .
A hu na dokotela o tholwaho nga zwenezwo a hu na vhalwadze vho engedzedzwaho vho dzheniswaho dzibureisisi .
Miṱa yo ita khumbelo ya u vhuiselwa masalela a vhana vhayo .
Kha vha ṋetshedze tshumelo dza tshitshavha na phiriselo kha sekhithara ya zwitandadi zwa khwaḽithi .
Hoyu u fanela u vha muthu ane a vha na ndalukano , u fana na muofisiri wa mapholisa wa kale ; zwi fanaho zwo fanela u shuma zwihulwane vhukuma na kha miṅwe miraḓo ya komiti yeneyo .
Tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo dza tshikhala tsha vhuvhili tshi fanela u kona u shandukisea u itela u katela ndeme ya ikonomi na vhuḓikumedzeli ha miṱa ine ya ita uri vhaswa vha humbele thuso ya sisiṱeme dziṅwe .
6.5 Mutshutshisi u ḓo vha ḓivhadza uri , arali ndaela ya ndiliso i songo ṋetshedzwa vhone kha tsengo ya vhutshinyi , vha nga hwelela muhwelelwa ;
Kha ri vhale
Makumedzwa aya a ḓo dzula e nyendedzi ine ya ḓo ṱoḓa u ṱanganedzwa kha nyimele i ṱuṱuwedzaho musi a tshi shumiswa .
Naho zwo ralo , tshipiḓa tshithihi tshi bvelelaho kha dibeithi ya vhuholefhali ndi vhuhulu ha maga a phambano na mvelelo dzazwo , vhukati ha vhathu na muthu nga muthihi nga murahu ha tshifhinga .
Tshumelo ya zwa Mulayo i katela mafhungo oṱhe a zwa mulayo kha masipala sa matshimbidzelwe a zwa mulandu , ndangulo ya khonṱhiraka , tshumelo ya ngeletshedzo , u wanululwa ha tshikolodo , mveledziso ya mulayo yapo na matshimbidzelwe a nḓatiso .
Siani ḽa haya mafhungo , ndi zwithu zwihulwane vhukuma uri , musi kutshimbidzele kwa CBP ku sa athu thoma , Mulanguli wa IDP a ṱalutshedze vhatahimbidzi tshaka dzo fhambanaho dza tshumelo dze dza baḓekanyiwa na mishumo mihulwane ya masipala kana vhuḓifhinduleli ha masipala sa tshiimiswa .
Mugaganyagwama u sumbedza u gonya ha ndeme ya ndaka kha u shumiswa ha masheleni kha thandela dza u ranga dze dza khunyeledzwa kha ṅwaha uyo .
Arali na nga vhala gurannḓa , yo ḓala zwine zwa khou itea kha miṅwe ya mimasipala yashu .
Zwo lavheleswa nga nḓila iyi , vhushayamishumo vhu sumbedza zwoṱhe tshinyalelo na tshikhala .
Nga 2007 phimo ya vho kavhiwaho nga HIV / AIDS yo fhungudzea kha vhaswa na vhomme vhaṱuku nga 20% kha Wadi 10 , 75% ya tsiwana dza HIV / AIDS dzi na mutakalo , vha dzhena tshikolo tshifhinga tshoṱhe na uri vhaaluwa vha khou tikedzwa na u ṱhogomela zwisiwana .
u shuma sa mukonanyi u itela u tandulula phambano vhukati ha miraḓo kha thendelano .
Nga ha tshiimo tsha vhutsireledzi na poḽotiki dzinguni , ho vha ho sedzeswa kha mulayotewa , u shanduka ha sekithara ya vhutsireledzi na ya tshitshavha Musanda wa Lesotho , Vhupfumedzani ha lushaka , u shumisiwa ha Tsumbanḓila ya SADC kha Madagascar khathihi na nyambedzano ya lushaka hu tshi khou itiwa ndungiselo dza dzikhetho kha Riphabuḽiki ya Congo ya Dimokirasi .
Musi tshiimiswa tshi tshi khou sudzuluwa u bva kha tshimbidzwa nga mushumo u ya kha u tshimbidzwa nga maitele , tshivhumbeo itshi tsha zwino tshi nga ṱoḓa u sedzuluswa .
Ri ḓi dzula ri kha therisano , huṅwe u fhira na u rerisana na vha maṅwe mashango .
Nga nḓila yo teaho a hu na ṱhoḓea ya u dovholola mushumo u lemelaho uyu .
Vhuḓilangi nga hoṱhe ha vhulamukanyi na u thoma u shumisa zwo dzulela u dzhielwa fhasi mashangoni manzhi .
Tshivhalo tsha mishumo wa muvhuso na ya lushaka yo itwaho nga vidio nga ṅwaha .
Senthara dzi thusa mufumakadzi o tambudzwaho na zwipondwa zwa vhutshinyi ha vhudzekani , vhukati ha zwiṅwe .
Izwi zwi tshimbilelana na miṅwaha yo fhelaho .
Fhedziha , khaedu na u tshoṱelwa ha vhavhurereli nga vhandavhuko a zwo ngo ima .
Nḓowetshumo i tea u pfesesa musi vharengi vha amba nga ha ndeme na u fhelisa mutevheṱhandu wa tshumelo i sa fushi na ndavhelelo dza vharengi dza fhasi nga u ṋekedza ndeme ya vhukuma .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari ya ene muṋe .
Gumofulu ḽi kovhelwaho nga mutakalo wa muhumbulo ngomu sibadela ḽa R11 865 nga muṱa nga ṅwaha
Muiti wa khumbelo o swikelelaho u tea u saina thendelano ya mashumele .
Musi ri tshi humbula nga zwa ṅwaha wo fhelaho , ri elelwa maipfi a Phresidennde Vho Thabo Mbeki vhe vha ri humbudza uri : " Zwifhinga zwi konḓaho zwi ṱoḓa u vha na vhuhali na u konḓelela .
Khunguwedzo yo khetheaho na u sumbedza uri ndi nnyi ane a ḓo badela na vhuḓikumedzeli kha zwenezwo .
Silinda ya nga nnḓa , ya nga ngomu , na mitshini ya u giraindara ya nga nnḓa na ya ngomu i ne ya vha na dziṅwe dza elementhe dzi tevhelaho :
Gomelelo ḽi kha ḓi vha ḽone ḽihulwane ḽine ḽa khou shela mulenzhe kha u tsa ha sekithara ya vhulimi .
Zwikili zwo khwiniswaho kha mafhungo a mbeu na tsaukanyo .
Hezwi zwo ḓitika kha mbekanyamaitele dza zwino , fhedzi hedzi mbadelo dzi nga ḓi ṱuṱuwedzwa nga mawanwa a pulane dza u dzudzanyulula tshiimiswa .
Mbekanyamushumo dza u fhelisa vhushai dzi ṋetshedza tshikhala kha masipala tsha u fhelisa mikaṋo ya vhushai .
U shuma kha vhulavhelesi ha ṅwaha vhu ḓaho nga tshifhinga kha kushumele kwa migaganyagwama ya masipala .
Zwithivheli zwa tshifhinga nyana na u khakhisea zwi khou bvisiwa matsheloni a ṋamusi na vhuendi vhu ḓo kona u tshimbila zwavhuḓi kha masia oṱhe , sa zwe zwa vha zwi zwone phanḓa ha musi hu tshi vha na mulilo .
Nga thikhedzo ya Khomishini ya U pulana ya Lushaka , ro swikelela thendelano nga ha khakhululo ine ya katela Tshikwama tsha Tsireledzo ya Matshilisano ya Lushaka , nzudzanyo dza zwiimiswa , khakhululo ya ndaulo , mbuelo dza mushumo dzo khwiniswaho , thusedzo ya matshilisano yo khwiniswaho , na mbekanyamaitele dza mimaraga ya mishumo ya vhadzulapo vha vhukati ha miṅwaha ya 18 u swika 59 .
Naho hu uri mishumo yo ḓo engedzea nga u tavhanya nga 2003 u ya kha 2008 , u shaea ha mishumo a hu ngo tsela fhasi ha 20% .
Vha ole kholomu dza 3 kha fiḽipitshati na ṱhoho dzi tevhelaho .
U rembulutshela kha ndingedzo dza vhukuma dza u ṋekedza zwiṱuṱuwedzi zwa muthelo kana u kunga vhubindudzi ha mashangoḓavha u itela u karusa mveledziso ya ikonomi ya lushaka - tshipiḓa tsha vhuvhili tsha thero - muthu u tea u rera nga ha senthara dza zwa masheleni dza nga nnḓa na dza nga ngomu ha phendelashango .
187 . Mishumo ya Khomishini ya zwa Ndinganyiso ya Mbeu
Kha luṅwe lurumbu , mbekanyamaitele dza u engedza mishumo kha dzi sekhithara u fana na ya mutakalo , vhushumela vhapo , pfunzo na madzhendedzi a u khwaṱhisa mulayo dzi ḓo bvela phanḓa .
Zwikundeledzi zwa khaphasithi dza sekhithara ya muvhuso zwi tea u tandululwa ;
Ndi vhuḓifhinduleli ha muṋne wa goloi u vhona u ri goloi i itwe ndingo .
Ṅwaha yo fhelaho vhagudi vho funziwa nga ndeme ya fuḽaga ya Afrika Tshipembe .
Ṱhoḓea ya maanḓalanga i bva kha u vha hone ha vhashumi vhanzhi vhane vha vhumba tshumelo ya muvhuso .
Mivhigo ya kotara nga kotara yo ṋetshedzwa kha Khoro u itela u monitara Mishumele a mishaho yoṱhe .
1 . Dzangano ḽa Shango ḽi nga ḓibvisa kha iyi Thendelano , nga u tou ṅwala nḓivhadzo yo livhiswaho kha Muṅwaleli Guṱe wa Vhuthihi ha Dzitshakha , .
1.10 . Khabinethe yo vhaiswa vhukuma nga u lozwea ha matshilo na khuvhalo zwo vhangwaho nga miḓalo ya tshipembe ha China .
Zwikhala zwa mupo u mona na vhugalaphukha dzi re hone , ndondolo dzo fhambanaho na milambwana .
U bula uri tshiṱori tsho takalelwa naa a kona u imela phindulo yawe , tsumbo , " ndi funa hetsho tshiṱori ngauri tshi nkhumbudza ... "
Mbadelo murahu ya masheleni a ndambedzo
U khwaṱhisedza uri maanḓalanga apo maṅwe na maṅwe a swikisa pulane ya ndangulo ya malaṱwa zwao yo ṱanganelaho ya u ranga , yo bveledzwaho u ya nga Nyendedzi , kha Muhasho wa vhupo wa vundu wo teaho .
Sa zwenezwo , ndeme ya mavu a yo ngo tsitselwa fhasi sa zwine zwa tea u itwa ngauri i vhonala i na vhutshilo vhu songo fhelelaho .
Tshanduko ya kilima i ḓo bvela phanḓa na u kwama mveledziso ya Afrika nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi lwa miṅwaha minzhi i ḓaho .
Zwi na ndeme vhukuma uri vhagudi vha tea u nyanyulwa nga u vhona , nga u pfana nga u ḓiwanela zwithu nga vhoṱhe u itela u guda ho dombelaho .
Nḓivho yavhuḓi ya mulayo na mbekanyamaitele .
Luambo : Ṅwalani mafhungoni tshi sumbedza ṱhalutshedzo dzo fhambananaho dza nyambahuvhili .
Tsha vhuvhili , ri khou shuma u bva fhasi u shandukisa nḓila ine ra khou lugisela vhathu vhaswa u itela mishumo kha ḽa matshelo , nga u ṋekedza khoso dziṅwe dzo teaho dza zwikili zwine vhatholi vha ṱoḓa kha sekhithara dzine dza khou aluwa nga tshifhinga tshipfufhi .
U dovha hafhu wa vha ṅwaha wa u vhulunga zwinzhi kha vhumatshelo hashu , nga u funza vhana vhashu na vhaswa nga ha vhufa ho pfumaho ha iḽi shango . " - Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , kha Mulaedza wa Lushaka , wa dzi 12 Luhuhi 2015 .
vha tea u ḓa na tshiṱatamennde tshire mulayoni tsho sainiwaho nga muthu wa muṱhomphei ( u fana na mukhantseḽara , khosi , mushumela vhapo , minisiṱa wa vhurereli kana ṱhoho ya tshikolo ) ane a vha ḓivha na ṅwana
Ndi vhoramabindu vhaswa na vhafhaṱi vha tshitshavha , vhaḓisatshanduko na vhatsila .
Wadi dza mahayani , sa tsumbo , dzi nga ṱoḓa vhaimeli vhanzhi vha re kha vhupo u itela u katela mahaya o phaḓalalaho / miḓana .
Honeha , kushumisele kwo phaḓalalaho kwa pharagirafu dza Khwaṱhisedzo ya Mafhungo ku a fhungudza vhukoni ha u shuma ha vhudavhidzani ha muoditha wa mafhungo aneo .
A huna mathomele a re khagala kha tshumelo ya nnyi na nnyi nga ha u buletshedza zwikhala zwa phuromosheni .
Nyimele Nyangaredzi dza Konṱiraka ndi Nyimele Nyangaredzi dza Konṱiraka ya Mishumo ya Vhufhaṱi ye ya ganḓiswa nga Tshiimiswa tsha Vhuinzhiniere ha Siviḽi ha Afrika Tshipembe .
Bazari dzi khou pfufhiwa kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe fhedzi .
9.2 . Mulayotibe wa Pfanelo une wa vha hone ngomu kha Ndayotewa ya Afrika Tshipembe ya 1996 u ita khuwelelo kha riṋe roṱhe uri ri ṱhonifhe pfanelo dza miraḓo yoṱhe ya tshitshavha hu si na na khethululo ya lushaka lufhio na lufhio .
Donesheni ya khomphyutha ṋamusi i , ndi a fhulufhela i ḓo vha khwaṱhisa na u vha ṱuṱuwedza vhoṱhe kha thandululo ya u swikelela zwa nṱhesa .
U rera nga tshifanyiso .
Sundowns yo dzhena muṱalani wa tshinwe tshigwada tsha Afrika Tshipembe , Orlando Pirates tshe tsha wina Vhugwena na Tshigwada tsha Nṱha tsha Afrika nga 1995 he vha wana ṋaledzi ya u thoma ya shango kha muṱaṱisano uyu .
Gumofulu nyangaredzi ḽa ṅwaha ( zwibadela zwa nnyi na nnyi na fhethu ha u arela ho themendelwaho nga GEMS ho ḓiimisaho nga hoṱhe na kiḽiniki dza nga masiari .
Nyito dza vhufhura na vhuaḓa dzi tou shuma fhedzi u pwanyeledza vhathu vhashu kha tshumelo dzine vha tea u dzi wana na u kumbuludza zwithu zwa ndeme zwoṱhe zwine ra imela zwone .
Ni vhona u nga wo vha muhumbulo wavhuḓi uri vha kumbe mashika ?
Mufhuriwa u badela tshelede , hu na nḓila nnzhi dzo serekanaho dzine dza kha ḓi ṱoḓa u rangisa mbadelo u swikela mufhuriwa a tshi zwi thupha kana a fhelelwa nga tshelede .
Hu ḓo vha na tshanduko khulwanesa musi Muvhuso u tshi rengisela Telkom mikovhe yawo yoṱhe .
Mugaganyagwama wa kushumele u shuma na tshinyalelo ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ya nḓisedzo dza tshumelo ya masipala .
Naho zwo ralo , musi tshivhalo tsha vhaendelamashango tsho fhimiwa , a hu tou vha na masiandaitwa a vhonalaho .
Rathandela u ṱoḓea uri a rumele na thandela yawe zwi tevhelaho : Ṱhanziela ya Khwaṱhisedzo ya Vhuimo ha Muthelo yoneyone , ya vhukuma yo ṋetshedzwaho nga vha Tshumelo dza Mbuelo ya Afrika Tshipembe .
A thi ṱoḓi thophe nḓuni yanga ! "
Khumbelo ya Rekhodo itea u ḓiswa kha Muofisiri wa Mafhungo kana Muthusa Muofisiri wa Mafhungo .
Mbonalelo ya vhuvha hazwo
Naho muvhuso u tshi ṱuṱuwedza vhashumi uri vha vhulunge masheleni avho u swika vha tshi yo awela , a huna mulayo une wa ḓo vha hanisa u dzhia masheleni arali vha tshi khou tshintsha mushumo , na uri a si uri muvhuso u khou ṱoḓou dzhia ndango ya tshikwama tsha masheleni a musi vha tshi yo awela . Naho muvhuso u tshi ṱuṱuwedza vhashumi uri vha vhulunge masheleni avho u swika vha tshi yo awela , a hu na milayo yo shandukaho u thivhela vhone u dzhia masheleni arali vha tshi khou tshintsha mushumo .
Nyimele ine ra vha khayo zwino sa lushaka ndi uri musi vhushai vhu tshi khou fhungudzea vhukuma zwi tshi khou bva kha gundo ḽe ra ḽi wana nga 1994 , ro vhona u humela murahu kha miṅwaha ya zwenezwino yo fhiraho .
Nzio : Mulingi muthihi u ḓo ita khaṱhulo i fanaho hafhu fhasi ha nyimele dzi fanaho .
Kha theolodzhi , fhedzi , mulayo wa mupo a si uri a ho ngo tea u itea mini fhedzi zwine zwa tea u itea , ngeno maaxennḓe vha tshi khou shumisa ipfi ḽa uri hu itea mini na uri ndi zwi fhio zwi sa tei u itiwa kana u ṱoḓiwa .
Kha nyimele nnzhi , vhathu vho livhanaho na khonadzeo ya u nga gwevhiwa kha nyito dza vhugevhenga vho ṋekedzwa khetho ya u shumela muvhuso vhudzuloni ha u dzula dzhele .
Mushonga u shumiswaho misi yoṱhe u alafha vhulwadze vhu sa fholi vhu holefhadzaho vhune ha vha na masiandaitwa a si avhuḓi kha mutakalo wavho na ndeme ya vhutshilo havho .
Nyaluwo vhukuma yo swikelwa nga vhavhambadzelaseli vha Afrika Tshipembe hu tshi vhambedzwa na muṱaṱisano wo khwaṱhaho u bva kha vhashelamulenzhe vha dzitshaka .
6.2 . U khwinifhadzwa uhu hu khwaṱhisedza mushumo wa muvhuso wa u vhuedzedza vhudziki kha masheleni a muvhuso , he ha tikedzwa nga u kuvhanganywa ha masheleni a muthelo he ha vha khwine u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
U londola vhana nga nḓila ya khwine na u vha ṋetshedza tsireledzo na thikhedzo
Sa nḓila ya ndulamiso ya vhatheli , ri lwela u khwaṱhisedza uri vhatheli vha wana tshumelo ya phurofeshinaḽa na u fariwa zwavhuḓi nga SARS , ine vha tea u i wana u bva kha SARS .
Vhashumi vha na ndalukanyo na vha na tshenzhemo vha tea u tholwa kha mimasipala .
Hei nndwa ri nga i kunda arali fhedzi i tshi khou lwiwa nga lushaka lwoṱhe , arali ri nga fhaṱa thendelano vhukati ha miraḓo ya tshitshavha ya u lwa na hei khaedu kha zwiimiswa zwoṱhe .
11.2 . Mbekanyamaitele dzi ṋetshedza milayo ine ya tea u tevhedzwa nga u angaredza khathihi na maitele ane a tea u ṱanganedzwa nga vha Ofisi ya Axennḓe ḽa Muvhuso ( OSA ) musi hu tshi shumiwa mafhungo a tsengo dza muvhuso .
Muholo wa zwa matshilisano u tikedza mbadelo dza mushumoni na u shela mulenzhe kha nḓila isa dzhiyi sia na nyaluwo ya ikonomi i katelaho .
Wadi 2-5 : U kona wana nḓisedzo dzine dza fulufhedzea
Na henefha ho vha hu tshi tamba thimu mbili dzi re na vhatambi vha fumbilisumbe kha nthihi .
Gundo iḽi a ḽi tou vha ḽa vhuḓi fhedzi kha Sundowns , ḽi ḓo vhuedza na bola ya milenzhe ya Afrika Tshipembe yoṱhe .
Tsedzuluso ya ikonomi i ḓo ṱola nḓila ya u bvela phanḓa kha maanḓa a zwa muthelo na a khadzimiso a mavundu , hu khou dzhielwa nṱha mabambiri a kale a mbekanyamaitele o ḓivhadzaho muhanga wa ikonomi wa vundu wa zwino .
CAP ndi iṅwe ya maga a thikhedzo a GEP u itela u swikelela ndivho dza 2004-2014 dzo kumedzwaho kha Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Mabindunyanḓano tsha Muvhuso .
A zwi ngo kona u wanala uri fomaḽadeheidi i laṱiwa hani .
U kona u humbula na u pfesesa zwithu zwa ḽeneḽo sia .
THIKHEDZI I REA HONE U BVA KHA VHULANGULI HA ZWAMAFHUNGO U YA NGA ... 18 .
Mmawe vha mbo vhidza Vho Dokotela ,
Ndongwa dzi ita uri hu vhe na vhuṱanzi uri vhutshilo ha mushinzhi wa zwiendedzi hu si vhe vhupfufhi khathihi na u dzulela u khwinisa u langa ndango ya dzigoloi .
Vhalanguli vha Madzingu avha vha vhiga kha Mulangi Muhulwane wa Mishumo ya zwa Dzingu kha Ofisi Khulwane .
Vhaṋe vha fhethu vha si na ḽaisentsi vhe vha si ite khumbelo dza ḽaisentsi vho amba mbuno dzo fhambanaho :
Maraga a wo ngo vha ṱuṱuwedza u gudisa vhanzhi , na sisiṱeme ire hone ya u ḓithauba i shuma zwavhuḓi kha khamphani khulwane fhedzi a i thusi feme ṱhukhu na dza vhukati uri dzi vhonale .
Mutambo wa u vhumba danga ' mbevha na tshimange '
U tshimbilela matungo kha tshamonde / tshauḽa
Madzhendedzi a muvhuso na a sia muvhuso a a dzhenelela na u ṋea thikhedzo vhathu , zwi vulaho zwikhala zwa mvusuludzo .
Vhudavhidzani vhu pfadzaho vhukati ha komiti dza wadi na tshitshavha nga u angaredza
- Mufumakadzi Vho Zanele kaMagwaza-Msibi ( 59 ) , murangaphanḓa wa ḽihoro ḽa National Freedom Party vhe vha vha vhe Tshanḓa tsha Minisṱa wa Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi , vhe vha ḓikumedzela kha u shela mulenzhe nga nḓila i mangadzaho kha demokirasi yashu khathihi na tshitshavha nga u angaredza .
Muṱun ḓi u tea u vha na ṱhanziela kha muhwalo muṅwe na muṅwe u ḓaho u tshi bva nnḓa .
A zwi konadzei u dzudzanya mbekanyamushumo ya ndifho hu songo vha na vhuṱudzeṱudze .
Iṅwe ya thasiki dza ndeme vhukuma dza masipala ndi u wana ṱhodea ya vhudzulapo vhawo na u vhona uri ṱhoḓea idzi dzi nga fushwa hani :
Ndi mini zwi no ni sinyusa ?
Uri vha mirafho na maimo o fhambanaho vha ḓi wane vhe fhasi ha murunzi muthihi , zwi ḓo koniswa nga :
Arali vha si na khophi dza IDP kana vhashelamulenzhe vha sa ḓivhi IDP kha vha ye kha nṱha dzi re kha siaṱari ḽa 33 , dzi no ṱalutshedza luṱa luṅwe na luṅwe na u sumbedza uri luṱa luṅwe na luṅwe lwo kwama hani IDP yavho .
Tshi ḓo ḓivhadza sisiteme ntswa ya mbadelo ya sibadela na tshumelo ine vhomakone / vhaḓivhi vha ḓo nekedza yo livhiswa kha u vha vha na ndinganyiselo khavho fhedzi hu tshi khou fheliswa mbuelo yo kalulaho .
Nahone ḽiga iḽo ḽa ndeme ḽa u bvisela khagala dziṅwe nḓila na u khetha ndi mvelelo kha vhuḓivhi vhuṅwe ha u shaya ha kuvhusele kwa dzhango kwo teaho kwa sisiṱeme ya ikonomi yashu ya mashangoḓavha .
Pfanelo dza luambo zwi amba pfanelo dza u vha hone ha luambo luṅwe na luṅwe , na zwikhala zwo linganaho zwa uri lu bvelele .
Hohu u dzhenelela hu ḓo tshimbilelana na mushumo wa muvhuso kha u lwa na vhuaḓa .
Vho vha muṱanganedzi wa Tshiphugaṱhalu tsha Lushaka tsha Ikhamanga tsha Silivhere , kha mushumo wavhuḓi vhukuma kha sia ḽa muzika na u pfuka mukano wa muzika wa sialala wa Afrika Tshipembe wa maṅwe maitele a muzika .
Muhasho u dovha hafhu wa sedzulusa na u dovholola vhaeletshedzi vha khonṱhiraka , asaimenthe dza mushumo na vhaeletshedzi vho dzudzwaho sa vhavhili vhavhili na vhaofisiri vha IT sa tshipiḓa tsha pfukiselo ya zwikili .
Ḽevele ya pfunzo ya vhashumi i a sedzwa , i vha mbuelo ine ya fhiriselwa kha vhashai .
Tsha u thoma , naho zwo ralo , ri tea u engedza tsireledzo ya vhaṋameli .
Uri data yo dzheniswa nga tshanḓa ka yo tou apuḽoudiwa , i ṱuwa nga kuitele kwa u khwaṱhisedza kuthihi .
vha vha vho ḓiimisa kha masheleni
Naho zwo ralo , ngoho ndi ya uri vhashumisi a vha rengi zwileludzi , mishumo kana tshumelo , fhedzi ngangoho mbuelo / mvelelo / na ndavhalelo .
U guma kha nthihi ya ya tshumelo nga muunḓiwa nga ṅwaha
Vhukwamani uhu vhu nga bveledza u khwiniswa hafhu ha milayo iyi .
Milayo yoṱhe ine ya sedza kha zwa vhuloi i na zwigwevho zwi vhavhaho kha avho vhathu vhane vha wanwa milandu i kwamaho zwa vhuloi .
Thandululo ya ikhwesheni i dzula yo ralo i sa shanduki musi nomboro ine ya fana kana nomboro zwayo yo ṱanganyiswa kha masia oṱhe .
Naho hu na uri milayo iyi yo dzudzanywa nga u vhea tsumbo nga vhuhaṱuli , tshiwo tshi anzela u itiswa nga miṅwe milayo ( fhedzi a hu na na muthihi wayo une wa vha amba dzi fhele ) .
Kha kuvhonele kwa thandela , zwo ḓowelea u sumba kha ndivhotiwa dza thandela dzi ngaho :
Ri khou tenda uri Uruguay ḽi ḓo vha na zwishumiswa zwa nṱhesa musi khumbelo na ndavhalelo dzavho zwi tshi ṋetshedzwa phanḓa ha shedulu yo tendelaniwaho !
Ṅwalani makateli .
Nga vhuya , ḽi tshi vho fhefha kwa vha kwo no phula buli ḽihulwane kha mambule ḽine ḽa nga tenda uri ndau i kone u bva .
Mbadelo dza khophi ya tshibugwana sa zwe dza sumbedziswa zwone kha ndaulo 5 ( c ) ndi R0,60 ya khophi iṅwe na iṅwe ya bammbiri ḽa A4-kana tshipiḓa tshaḽo .
Nḓivhadzo ya tshanduko ya vhuṋe kana u rengiswa ha goloi halutshedzo
Vho Palumbo vha shuma sa Mufarisa Muṅwaleli kha Khomishini .
U ṅwala maipfi kha dikishinari .
Fhedzi ha , hu kha ḓivha nga matsheloni , u vha na vhuṱanzi ha maga a u vha khwine .
U tandulula fhungo iḽi nga nḓila i bveledzaho zwi ḓo vha ḽiga ḽa ndeme kha u dizaina mbekanyamushumo ya i konadzeaho .
Zwiṅwe hafhu , kha vhupo vhunzhi , vhulimi ha dziḓoroboni vhu na mushumo wa ndeme vhune ha ita wone kha u tikedza sisiṱeme dza dziḓoroboni .
1.3 . Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku wo thusa mabindu a 149 kha kotara ine ya khou sedzuluswa .
U ya nga zwa dzinnḓu , vho ri ḓorobo yo shuma zwavhuḓi .
Ḽiṅwalo ḽa tshiṱirathedzhi ḽi bvisa kha ngudo dzo gudwaho hu tshi fhindulwa kha HIV na AIDS kha ḓaṅwaho wo fhiraho .
Ngudo dzi sedzaho khwaḽithi na dzi sedzaho vhunzhi dzo ṱanḓavhuwaho dzo vha dzo ṋewa vhathu vha nnḓa nga konṱiraka .
Vhuṅwe vhuḓifhinduleli ndi ha u ṋetshedza bono , u sumba sia ḽa khethekanyoṱhukhu na u ṱuṱuwedza vhaṅwe uri vha kone u ita mishumo ine dzangano ḽa khou tea u i bveledza .
U fhela ha mutevheṱhandu wa mbuedzedzo ya faela ya tshishumiswa tsha IT , data na seva dzine dza shumiswa hu ḓo itwa .
Ndi zwithu zwifhio zwine na zwi ḓivha zwine zwa papamala ?
Hedzi nyimele dza u angaredza dzi shuma kha thengisophikhisano dzoṱhe , khonṱhiraka na oda hu tshi katelwa na thengisophikhisano dza tshumelo dza ndeme na idzo dza phurofeshinaḽa , thengiso , u hira , u hirisa na u ṋewa kana u wanwa ha pfanelo , fhedzi a zwi kateli ndaka dzi sa sudzulusei , nga nnḓa ha musi zwo sumbedziswa nga iṅwe nḓila kha maṅwalo a u dzhenela zwa thengisophikhisano .
Izwi zwi kwama dzoṱhe nḓowetshumo ntswa na sekithara dza kale , u fana na zwa migodi .
Kha ḽeveḽe ya muvhuso wapo , ndangulo ya zwa mutakalo ya tshiṱiriki i ḓo davhidzana na u shumisana na muvhuso wapo u itela u vha na vhuṱanzi ha u pulana ha mutingati khathihi na nḓisedzo ya tshumelo .
Tshakha dza mbuelo dzine vha nga lavhelela dzi tshi bva kha thendelano ya u kovhekana mbuelo dzi ḓo fhambana zwi tshi langwa nga nyimele .
Vhuḓikumedzeli : Vhuḓikumedzeli a vhu vhonali kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni sa khwalo kana sa zwibviswa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni fhedzi zwi katelwa kha notsi dza u bvisela khagala .
Zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwi nga kuvhanganywa tsini na zwikhala izwi zwo vuleaho , zwine zwa nga swikelelwa nga nḓila dza muendangaṋayo dzi ṱaluswaho dzi livhisaho nga kha sisiṱeme ya tshikhala tsho vuleaho .
A hu na maanḓa a u dzhia tsheo a vha ndangulo ya u dzhena na u bva ha thundu na tshumelo ine i nga ṋetshedzwa mueletshedzi kana muḓivhi .
Zwikili zwa vhuḓisa zwa vhudavhidzani ha u amba , u ṅwala na netiweke .
AU yo humbela Khoro ya Vhutsireledzi u fhirisela phanḓa tsheo yayo ya u laedza nyimele ngei Darfur kha ICC u itela ṱhoḓisiso .
Musi ho ṅwalwa thendelano ine ya ṱalutshedza zwi khagala vhuḓifhinduleli ha mushumisani muṅwe na muṅwe zwi ḓo thivhela u hanedzana na u ṱuṱuwedza u dzhenelela .
Tshifhinga ndi tshone tshi sumbaho nḓila nahone ri nga vhuedzedza nḓisedzo ya maḓi tshifhinga tsho tiwaho tshi saathu swika .
Nga nṱhani ha mitsiko ya uri mushumo wa u fhaṱa u fhele u songo lenga , tshiimiswa itshi tshiswa a tsho ngo kona u fhaṱiwa nga TMP vhunga zwo vha zwo lavhelelwa .
Madzangano a vhashumi o tea u itea thendelano ya pfanelo dza vhashumi na mbuelo na u langa vhushaka ha zwa nḓowetshumo .
OGP ndi vhurangeli ha ḽifhasi ho vhumbwaho nga ṱhanganelano ya mivhuso yo rangaho phanḓa na madzangano a zwitshavhani ane a khou shuma u khunyeledza u ḓivhonadza na vhuḓifhinduleli muvhusoni - hu na zwipikwa zwa u engedza u fhindula ha muvhuso kha vhadzulapo , u fhelisa tshanḓa nguvhoni , u ṱuṱuwedza nyimele yavhuḓi ya ikonomi , u ṱuṱuwedza vhutumbuli , u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Bugupfarwa yo itelwa u ṋetshedza vhakhantseḽara na miraḓo ya komiti dza wadi mutevhe wa maga ane vha tea u a shumisa musi vha tshi khou shuma kha komiti dza wadi dzavho .
Sa tshipiḓa tsha phakhedzhi ya u vusa ikonomi , muya wa shango wa tshumisano ya muvhuso na phuraivethe zwi bvela phanḓa na u sedza kha u tandulula u sa lingana kha sia ḽa vhudzulo , u shandukisa ikonomi na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma .
Maitele a u pfukisela o ambwa nga hao na u sikwa khathihi na Komiti ya Ṱhanganelo ya Minisita dza Ndiliso , ye ya tshimbidzwa nga Minisita wa kale wa Vhulamukanyi .
Ene u ḓo ita tsedzuluso nga ene muṋe .
Vha ita mini zwine zwa ita uri vhone vha si konḓelwe u amba navho ?
Nomboro ya fekisi :
U fhaṱa kha mushumo we ra ita kha ṅwaha wo fhiraho , ri ḓo sedza kha u khwaṱhisedza hafhu vhukoni ha Muvhuso .
I kovhelaniwa na radioḽodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela R21 011 nga muṱa nga ṅwaha
Vhapuḽani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u ṱalukanya zwiṱuṱuwedzi zwi si zwavhuḓi zwa u thoma netiweke dza bada dzo " valiwaho " dzo itelwaho mimoḓoro dzo itelwaho u thivhela ṱhirafiki ya vhafhiri vha gondo .
vhurifhi ha thendelo ( zwi ṱoḓea fhedzi arali hu tshi vho vha na muṅwe ane a khou itela khumbelo muṋe wa tshikepe ) .
Ri dovha hafhu ra shumisa tshifhinga itshi kha u bula zwithu zwine zwa vha ngoho .
Mbuelo dza VAT dzo rumelwaho u bva kha mbadelo , mbadelamurahu kana mbuelo ya ziro .
Tsha vhuvhili , vha tshiimiswa tsha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala vha amba nga ha ndaulo vho sedza kuitele ku songo ḓaho musi zwi tshi ḓa kha zwa vhuloi .
U langa khombo : Bodo ya Khomishini ya Fiḽimu ya Gauteng i na vhuḓifhinduleli ha u topola na u tandulula ndangulo ya khombo dzoṱhe dza mashumele na masheleni .
6.2 . Bodo ya Vhueletshedzi ha dziZouṋu dza zwa Ikonomi dza Tshipentshele :
U pulana hu itwa maḓuvhani a 6 wadini , hu tshi katelwa na mushumo wa u lugisela u no itwa na komiti ya wadi , khathihi na u dzudzanya maṅwalwa .
Nga ndambedzo ya masheleni yo kumedzwaho u bva kha muvhuso , yo sumbedziswaho nga Mugaganyagwama wa 2019 , Eskom i na tshelede yo linganaho u swikelela mishumo yayo u swika mafheloni a Tshimedzi 2019 .
Muvhuedzanyi a nga tea u shumisa thekiniki dzo fhambanaho dza u ita uri vha tendelane kha zwi fanaho .
" ( 1 ) Hu tshi tevhelwa masia a ṋewaho nga Minisiṱa wa Mbavhalelo na Tsireledzo , Khomishinari ya Lushaka i ḓo vha na vhuḓifhinduleli kha- " ;
Muredzhisiṱara u tea u ṋetshedza muingameli muṅwe na muṅwe nga ṱhanziela ya u tholiwa yo sainwaho nga muredzhisiṱara .
5.1 . Khabinethe i khou tsivhudza vhagudi na vhaswa vhane vha sa tsha vha zwikoloni vha bvaho kha miṱa i shayaho na ya vhashumi vhane vha ḓitika nga muholo wa ṅwedzi uri vha rumele khumbelo dzavho dza zwa masheleni a u guda hu tshi itelwa ṅwaha wa u guda wa 2022 .
Shumisani maipfi aya uri a ni thuse . vho ṱungufhala vho takala vha khou ḓisola vho tshuwa vha a ḓihudza vho sinyuwa
I ṱalutshedza nḓila yo fhelela kana ine ya angaredza zwoṱhe nahone ya ndunzhendunzhe i pfeseseaho ya u shumana na vhushai na u sa lingana zwo thewa kha zwithu zwa rathi zwa ndeme zwi re na vhushaka zwo nweledzwaho afho fhasi .
U isa phanḓa ha Khamphani ya Vhukavhamabufho u ṋetshedza na u langula themamveledziso kha vhukavhamabufho ha muvhuso ha ṱahe ho khwaṱhisedzwa kha ḽiga heḽi .
Kushumele kwa vhukuma kwoṱhe kwa Muhasho ku ḓo vhewa iṱo nga nṋe ku tshi khou vhambedzwa na Pulane ya Tshiṱirathedzhi .
4 . Vhathu vhane vha ḓo shuma kha Khoro ya Tshumelo dza Muyani ya Dzitshaka :
Mbekanyamushumo i ḓo vha i elanaho na mafhungo o ṋetshedzwaho kha konṱiraka , ṱhoḓea dza zwidodombedzwa zwa thandela , na maṅwe masia a thandela yawe .
U khwaṱhisedza pfananyo vhukati ha u thivhela khuḓano na nḓila dza nyambedzano dza Dzangano , nga maanḓa , vhushaka vhukati ha Phanele ya Vhaṱali na Vhurumelwa ho Khetheaho na Vhaimeleli , kathihi na , zwiko zwa matheriala na zwa masheleni zwi re hone kha nḓila idzi ;
Pulane iyi i dovha ya ṱanganedza uri vhudzulo ha mahayani ndi tshishumiswa tsha ikonomi tshine tsha nga shumiswa kha themamveledziso u fhira kha u fhaṱa nnḓu .
Sumbedza nḓila ya kusimelwe kwa thandela dza IDP nge ha sedzeswa thandela dzi re na mushumo dze dza wanwa kha pulane dza wadi dzine dza amba nga zwine zwa vha na vhushaka na zwiṱirathedzhi zwa IDP ;
Marangaphanḓa a ndangulo ya thandela vhatshimbidzi
U engedza u ḓishumela ha tshitshavha na fhungudzwa u lavhela thuso .
6.1 . Kha khoro ya Bodo ya Sainthifiki na Ṱhoḓisiso ya zwa Nḓowetshumo :
Nahone lwa u thoma kha ḓivhazwakale ya Dzhapani , khothe yo shumisa mulayo wa muṱaṱisano u si wavhuḓi hu si milayo ya u ṅwalisa nzivhanyedziso dza mbalanyitwa kana ya luswayo lwa thengiso kha u ṋekedza thuso .
Ḽaiburari/ bugu dzi re na mafhungo
Zwiko zwo rumelwa kha zwikolo zwoṱhe zwine zwa shaya hune zwa ṱoḓea hone .
Naa Komiti ya Wadi i na nḓila dza u ṱutuwedza u dzhenela ha vhafumakadzi nga u shumisa Komiti ya Wadi na u engedza vhuimeli havho kha levhele ya u tshea mafhungo ?
U ya nga ha mikhwa yo bulwaho , ye ya vha yo tendelwa nga 2009 , dziḽaiburari dzo sumbedziswa sa senthara dza zwa vhudavhidzani .
Nga nnḓa ha musi nahone arali zwishumiswa zwa thandela zwo khwaṱhisedzwa uri zwi a fusha , mbadelo dza izwi zwithu dzi nga si tshimbidzwe .
Musudzuluwo wa muvhili : u tseremudza milenzhe fhasi na u gidima hu tshi ṱudziwa e eṱhe na musi e na khonani .
U tshimbidza mveledziso ya vhubindudzi ha vhulimi na mafhungo a vhulimi nga kha u shumisa mitshini , vhubveledzi ha thekinoḽodzhi na mveledziso ya zwikili zwa vhafumakadzi ;
Hu na nḓila nnzhi dzine na nga wana ngadzo malwadze .
Ri tea u dovha hafhu ra bvela phanḓa na u tevhedza milayo yoṱhe ya u thivhela dwadze ḽa COVID-19 , hu tshi katelwa na zwa u ambara maski une wa thivhedza mulomo na ningo , u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa i re na aḽikhohoḽi i linganaho 70% , khathihi na u sia tshikhala tshi linganaho mithara muthihi vhukati hau na muṅwe muthu .
Vhana vhavho vha dovha vha wana magavhelo a u renga zwiambaro na u ita mavhudzi , sa tsumbo .
Zwi nga kha ḓi konḓa kha sia ḽa ndaulo u konanya zwavhuḓi tshivhalo tshihulwane dza madzangano aneo na kunga vhushelamulenzhe vhu pfadzaho u bva kha madzangano oṱhe kha vhurangeli vhuswa .
Kha ri ambe Ambani nga zwiḽiwa zwine zwa tea u rothodzwa uri zwi sa sine .
Nṱhani ha izwo , u bviswa ha tshifhaṱo zwi nga bveledza masiandaitwa mahulwane kha vhupo u fhira u tshi sia tshi songo kwamiwa .
Tsireledzo ya tshifhinganyana i a themendelwa kha zwimela zwine ndingo dza dzhia tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha u itwa .
Nga u angaredza utshi nga tou amba , mavundu ha na maanḓa a u shumisa milayo kana u tevhedzela ndaela dzine dzo no vha hone zwino .
Mbudziso dzo valwaho dzi a thusa arali phindulo dzo fhambanaho dzine dza nga vha hone dzi tshi ḓivhea .
U bva nga 2009 , muvhuso nga kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ( dti ) - wo tikedza ndowetshumo ya zwibveledzwa zwa zwiliṅwa nga masheleni a swikaho R1,2 biḽioni nga kha zwikimu zwo fhambanaho .
Nga ngoho , u dzudzanya , fhethu ha u thoma hu fanaho na vhuyo zwi shumiswa kha tsedzuluso nnzhi .
Naho hu uri vhunzhi ha maambiwa ha vhoniwi nga tshitshavha , vhunzhi ha vhadzhiamikovhe vha wana mitevhe ya tsheo , fhedzi i sa vha thusi sa izwi vha tshi ṱoḓa mafhungo manzhi nga ha uri ndi nnyi o tikedzaho ( kana a songo tikedzaho ) mafhungo afhio .
6.5 Khabinethe yo tendela Mvetamveto yo Sedzuluswaho ya Maano a Vhuendi ha Mahayani .
Nzudzanyo na vhukoni : vhurangeli , u shumisa mihumbulo ya vhuṋe i sa fani na miṅwe zwi tea u vha hone tshifhinga tshoṱhe musi hu tshi khou kumedzwa .
Muvhuso wo ḓiṋetshedzela kha e-muvhuso sa tshiṱrathedzhi tsha nḓisedzo ya tshumelo ya khwine kha tshitshavha .
Ni songo vhaisa , u shengedza kana u shushedza vhaṅwe , nahone ni songo tenda vhaṅwe vha tshi zwi ita .
Mikhwa yo topolwaho ndi dimokirasi , vhulamukanyi ha matshilisano na ndinganelo , ndinganyo , u sa ṱalula nga murafho , u sa ṱalula nga mbeu , tshirunzi tsha vhathu , ṱhonifho , vhupfumedzani na u tevhedza mulayo .
Thebulu dzi dovha hafhu dza nweledza tshanduko kha ṱhanganyelo ya vhashumi vha bvaho mashangoni maṅwe kha bennde iṅwe na iṅwe ya muholo na nga mushumo muṅwe na muṅwe muhulwane .
Thebulu i re afho fhasi i imela Ṱhuṱhuwedzo na zwipikwa zwine zwa elana na masia a ndeme kha ḽeveḽe ya lushaka .
Mulayotibe u dzinginya zwa u thomiwa ha khoro ya vhuimeli yo ḓiimisaho nga yoṱhe ine ya ḓo langa Pulane dza Ndeme dza Lushaka ( NSP ) dza nga ha GBVF .
Ro shandukisa dzina ḽa Minisiṱiri wa Tsireledzo na Mbulungeo kha Mapholisa u ombedzedza uri ri khou ṱoḓa tshumelo yo khwaṱhaho kha mushumo wa mapholisa .
Nḓila ya u swikelela rekhodo inga katela u tou ya wa dzi sedzulusa nga iwe muṋe , rekhodo dzo rumelwaho nga fekisi , khoria kana poswo .
Ezwi zwi katela vhurangeli ha dzingu ho vhalaho u fana na tshumelo ya Corridors of Hope kha bada khulwane dza maṱiraka Afrika Tshipembe .
U rwela ngomani mafhungo nga u ṱanganyisa u shumisa nḓivho ( tshenzhelo ya tshikoloni ) u itela u ṱalutshedza mafhungo a thyeori .
zwinepe zwiṋa zwi fanaho zwi si na muvhala .
Ndi tshipiḓa tsha ṱhalutshedzo ya misi yoṱhe ya miṅwaha ya fumbili kana furaru yo fhiraho he Afrika ḽa fhira kha nyaluwo i no khou ongolowa yo ḓi sendekaho kha fomuḽa ya magavhelo na vhumatshelo ha mbekanyamaitele dza ikonomi dza u langa khadzimiso dza matshelo .
Kha madzingu a phendelashango , naho zwo ralo , u monithara na u asesa zwa ndeme zwi nga fhasi ha vhuḓifhinduleli ha maanḓalanga a dzingu , nahone u swika zwino zwo itwa nga nḓila nnzhi dzo fhambanaho .
Vha zwiḓivha hani a rali vha tshi swikelela ṱhoḓea ?
Kha riphabuḽiki idzi vha nga ḓivhadza uri vha na vhuṋe ha sisiṱeme dza muvhuso na u tandulula mbekanyamaitele dzavho maelana na zwiwo zwiṅwe na zwiṅwe .
Kha vhaṅwe , muvhuso u vhala vhathu u itela u wana ṱhoḓea dzavho dza themamveledziso zwi tshi kwama mishumo , zwikolo , zwibadela , dzikiḽiniki na vhudzulo .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muṱani u dzhia ndindakhombo yo khunyelelaho ya zwibveledzwa zwavho musi vha tshi khou zwi tshimbidza na nga tshifhinga tsha ṱano .
Kha nyimele idzi , kha vha litshe tsenguluso yo kalulaho na u ḓidzhenisa hu songo teaho ha thimu ya mbueledzo .
Ro fhedza nga u tendelana uri ri ḓo thoma tshiimiswa tshi vhidzwaho " komiti thukhu " ine ya ḓo wela nga fhasi ha foramu iyi , ro dovha ra ṱalutshedza uri tshiimiswa itshi tshi ḓo shuma hani .
Heḽikhophutha mbili dzi a lingana u khavara Western Cape ḽoṱhe nga masiari .
Nga kha zwenezwo , zwa vhutevhedzeli ha nyimele dza u vhofhololwa ha zwivhotshwa zwi tshe fhasi ha mulayo zwo khwinifhala u swika kha 98% ine ya tou vha luswayo kha ḓivhazwakale .
Izwi kanzhi zwi bva kha zwi bva kha mukwanyeledzo na u ṱanganana ha vhupo ha tshiimiswa zwi vhonaho vhatambi vha hayani vha tshi tea u hwala vhuḓifhinduleli ha u thoma mbekanyamaitele dza nyolo kha lushaka .
Tshipikwa itshi tsho vha tsho itelwa u ḓo itwa kha u bveledza mulayo wa zwikambi , honeha , sa zwine zwa ḓo vhonala , a zwo ngo itea .
Ṱhanziela ya u reila ya tshifhinganyana i ṋetshedzwa na zwenezwo .
U sika na u bveledza pulane dza mishumo ya thandela na u dzudzanyulula u ya nga he zwa tea u itela u swikelela ṱhoḓea dzi shandukaho ho sedzwa u tendelwa nga minidzhere wa thandela dza zwa u fhaṱa .
Mitengo ya nṱha iyi , na u dzudza phimo ya nyingapfuma ya nṱha u fhungudza maanḓa a u renga a miṱa na u fhungudza tshikalo tsha mbuelo tsha feme nnzhi , u bveledza u ongolowa ha kushumisele na vhubindudzi vhu sa shandukiswi ha bindu .
Vhunga hu nga si itwe ndingamushumo kha vhaiti vha khumbelo vhoṱhe , vha tea u ḓadza fomo iyi nga vhuḓalo , nga vhuronwane na nga nḓila i vhaleaho .
Gavhelo a ḽi badelwi nga kheshe kha vhathu vhenevho .
Zwiṅwe hafhu , logo yashu i ḓo vhonala kha phosiṱara dza u thithisea ha ṋetshedzo ya maḓi vhuponi .
Vha tea u wana STB zwi tshi bva kha lushaka lwa tswikelelo ya vhupo ha havho i ngavha DTT kana DTH .
Ndeme ya maḓi i na tshaka dzo fhambanaho dza masiandaitwa kha u shumiswa ha maḓi ho imaho ngauri .
Nṱhani ha izwo , sekithara iyi a i khou badela zwo linganaho kha tshinyalelo ya bada , mitengo ya khuḓano kana zwa nga nnḓa ha mupo zwi vhangwaho ngayo .
Ni tea u ita mini musi no no shela thinganywa dzo ṋukalaho ngomu baweleni ?
Muofisiri wa mafhungo u fanela u ḓadza fomo o imela muhumbeli ane a nga onoyo a dovhe hafhu a mu ṋee khophi .
Ndima iyi i sedzana na zwa ndugiselo dza dzikhetho .
Mabengele a mivhalavhala o pomba zwanḓa na milenzhe .
Komiti iyi i ḓo sedzana mafhungo a Eskom ḓuvha na ḓuvha na u ḓisa mivhigo ḓuvha na ḓuvha kha Phuresidennde nga ha vhukando vhune ha tea u dzhiwa uri hu vhe na ṋetshedzo ya fulufulu .
Hu tshi fhindulwa mbudziso dza ṱhoḓisiso dza u thoma dzo dzinginywaho kha ṱhoḓisiso iyi , zwi tevhelaho zwi nga ambiwa :
Sa izwi pfutelelo yo vha yo sedza kha mafhungo ane a nga dzinnḓu , mutakalo na vhushayamushumo , ho vha na mveledziso ṱhukhu ya tshumelo dza ndangulo ya malaṱwa , zwe zwa shela mulenzhe kha maitele a u sa badela tshumelo .
Zwino , arali vha tshi reila iṅwe ya idzi goloi , vha ṱhogomele vhukuma .
Ndi nga ha u khwaṱhisa tsireledzo ya zwiḽiwa , ndangulo ya malwadze ya khwine , na tshumiso ya fulufulu ḽo kunaho ḽi sa ḓuriho .
Themendelo u bva kha ofisi yanga dzo vha dza uri Muhasho u tea u fhaṱa na u fhedzisa nnḓu dza vhavhuelwa vhoṱhe vhe khumbelo dzavho dza ṱanganedzwa .
U wana mihumbulo iyo , misudzuluwo na mveledziso kha ḓivhazwakale zwazwo na nyimele ya kudzulele .
Khwiniso dzo dzinginywaho a dzi ṱanganyisi ṱhoḓea iṅwe na iṅwe ya komiti ya odithi u katela miraḓo ya vha re na nḓivho ya zwa masheleni .
U shumisana u itela vhumatshelo , Ḽifhasini ḽoṱhe
Maraga wa zwirathisi zwihulwane zwa ṱhingo dzi sa sudzuluwi a u khou aluwa ngeno maraga wa zwirathisi zwihulwane zwa ṱhingothendeleki u tshi khou aluwa nga u ṱavhanya nahone u khou lavhelelwa u aluwa nga u ṱavhanya musi tshikhala tshine tsha ṱoḓea tshi tshi tou ṋetshedzwa .
Hu si na u dizainiwa ha mbuelo nga vhuronwane ine ya vha tshipiḓa tsha u bviswa ho raliho huṅwe fhethu kha mbekanyamushumo , zwi nga itea tshitshavha tsha sa zwi takalele .
U khunyeledza gemo ḽa Masheleni a u sokou ṋetshedza ane a ḓo fhiwa wadi iṅwe na iṅwe ( ri dzinginya gemo ḽa R25 - 50 000 ) , khathihi na u khunyeledza kuitele kwa zwa masheleni kwoṱhe ; na
Vhahwelelwa na vhashumi vhavho vha wela nga fhasi ha mashumele a ṱhandavhudzo .
Nga maanḓa , ri tama u thivhela nyimele ine tshumiseso ya masheleni kha mbadelo dza vhashumi i khou lambedzwa u bva kha u sa shumisesa kha thengo ya thandela dza themamveledziso na thundu na tshumelo .
Khamphani dza Afurika Tshipembe dzine dza vha na mabindu ane a khou tshimbila zwavhuḓi kha dzhango dzi thusaho nga u shela mulenzhe kha mbuelo dzashu na uri ikonomi yashu i bvelele dzi nga vha na vhukonḓi vhu fanaho na uho .
Nga u angaredza , zwidzidzivhadzi zwine zwa shumiswa nga nḓila i si yone Afrika Tshipembe zwi nga khethekanywa zwa vha na khethekanyo tharu u ya nga tshiimo tsha kushumisele :
A i elekanya itshi khou vhengema ḓuvhani .
Muḓisi wa mbilaelo u tea u ḓadza Fomo ya tshiofisi ya u Pfukisela Khanedzano kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS ( " Fomo " ) nga vhuḓalo .
Mbadelo dza tshumelo nṋa dza ndeme dzi itwaho nga masipala , ndi :
Khwiniso ya Thivhelo ya Pfano ya Basel yo ṱanganedzwa hu u itela u tsireledza mashango ane a kha ḓi bvelela kha u ṱanganedza zwiṱunḓwa zwa malaṱwa a khombo a bvaho kha mashango o bvelelaho .
Matshudeni vha fhiraho 45 000 vho lugelaho na vha re khatsho zwa zwino vho dzhena kha webusaithi ya NSFAS nga ḓuvha ḽa u thoma .
Muhasho u tshee wo lindela u sumbedzwa nḓila nga vha muvhuso wa lushaka malugana na u isa vhathuni phurogireme ya u lambedza hafhu dzithekhisi .
Minisṱa wa kale wa Muhasho wa zwa Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali o humbela uri vhuviavhathu vhu lavheleswe na uri hu dovhe hu khwiṋiswe na mulayo u langulaho uvho vhugevhenga .
Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe u itela Vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini ndi ṱhoḓea ya ndeme ine ya bulwa nga ya mushumisi u itela ndeme ya maḓi a ṱoḓeaho u itela vhubveledzi ho angalalaho na ho dzhenelelaho ha khovhe ya maḓi avhuḓi .
Vhurangeli ha u fhaṱa khaphasithi na u dzula vhu hone ho vhalaho ho tikedzwa nga Mbekanyamushumo ya Zwibuḽoko zwa Fhaṱa zwa ACT .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri dokotela wavho u ḓivhadza vha Thimu ya Ndangulo ya Onkholodzhi arali hu na tshanduko iṅwe na iṅwe kha dzilafho ḽavho , saizwi themendelo yavho i tshi ḓo tea u ṱolwa hafhu na u khwiniswa .
Nḓowetshumo ya zwikambi , nga maanḓa khethekanyo ya halwa , i tshi vhuelwa nga maanḓa Gauteng .
Rakhonṱhiraka u fanela u tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe dza , na u ṱhogomela vhukwamani na , vha Maanḓalanga a Vhuimazwikepe vho teaho na u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dzoṱhe dza mulayo dzi khou tevhedzwa malugana na Nḓivhadzo kha zwa Malwanzhe .
Vha ḓo ṱangana na ṱhalutshedzo dzino sumbedza maga nga maga dza ' kuṱwalele ' nga ngomu ha khavara yanga phanḓa ya iyi Bugu ya Mishumo .
U shumisana na tshiṱitshi tsha radio ya tshitshavha tshapo zwi ḓo thusa Komiti dza Wadi u ṋetshedza tshitshavha mafhungo na u vhiga murahu havho .
U vhona uri vhashumi vha masipala vha a ḓivha zwine zwa khou ṱoḓea kha u shumisa pulane zwavhuḓi
Ḽiiti ndi ḽone ipfi ḽi re na mushumo muhulwane fhungoni ; arali ḽi siho fhungo ḽi nga si ambe zwi no pfala , tsumbo , Mutukana bola kana Ṱari ḽa .
U langa masheleni o kovhiwaho nga ngomu kha muhanga wa mbekanyamushumo dza zwa dzinnḓu ndi iṅwe ya mivhuso ya vhuṱhogwa ya muhasho wa lushaka .
Masipala u fanela u swikisa pulane ya bindu yo sedzuluswaho arali tshiedziso tsha mathomo tsha tshiimiswa tsho shandukiswa .
Ndaulo i itwa i khagala nahone i sa dzhii sia , nahone musi na musi hu a ṱoliwa kushumele hu u itela u fusha ṱhoḓea dza zwa khomese khathihi na zwililo zwa vhathu .
U ḓivhofha uhu ho sedzwa ha wanala hu na ndeme i fhiraho mbuelo ya R9 biḽioni nga ṅwaha phanḓa ha musi tshifhinga tsha thendelano tshi tshi fhela .
Tshipiḓa A tshi na mbuletshedzo ya mishumo , vhupo na ṱhoḓea dzine dza tea u swikelelwa .
Mutshutshisi u tea u ṋekedza , a songo ḓisendeka nga muhwelelwa , vhuṱanzi ha milandu ine ya khou hwelelwa .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo , fomuḽari na tshumiso ya DSP ya vhulwadze vhu sa fholi
- Naa hu na dzibrickguards dza u thivhela matheriala u wa kha tshikhafula
Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe
Khabinethe i ṱanganedza vhathu vhe vha tevhedza khuwelelo ya u vhiga u vuḓa kha thikhedzo ya Fulo ḽa Nndwa kha u Vuḓa ḽo rangwaho phanḓa nga Minisita wa Maḓi na Vhuthathatshili Vho Nomvula Mokonyane .
U vhekanya mishumo na kuitele ku elanaho na ndangulo ya mishumo ya muvhalelano .
Tshivhalo tsha khasho thwii kha zwiṱitshi zwa radio nga ṅwaha .
Tshipiḓa tsha 33 tsha Ndayotewa tshi ṋetshedza muṅwe na muṅwe pfanelo ya nyito ya ndaulo ine ya pfadza na u tevhedzwa nga nḓila i sa dzhii sia nahone muthu muṅwe na muṅwe we a kwamea lu si lwavhuḓi nga nyito ya ndaulo u na pfanelo dza u ṋewa zwiitisi zwo tou ṅwaliwaho .
Lushaka lwashu lwo pfuka kha zwifhinga zwi lemelaho lwa miṅwaha miṱuku yo fhiraho .
Ndangulo ya Tshiṱiriki : U pulana na u tshimbidza tshumelo , u langa vhashumi na ndaulo ya masheleni , u nanga nḓila na matshimbidzele a u shuma na u shumisa ndaulo ya tshiṱiriki .
Vha tenda uri Ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha ndi iṅwe ya zwiimiswa zwine zwa vha na vhuḓifhinduleli vhuhulwane u vhona uri muvhuso u ita mushumo wawo wa u khwaṱhisedza uri demokirasi i bvela phanḓa .
ICASA Ndi mulanguli ane a vha na vhuḓifhinduleli ha u langula sekithara dza vhudavhidzani ha ṱhingo na khasho .
Phimo ya ndaka mbadelo dza maḓi na muḓagasi zwi ḓo bvela phanḓa na u vha zwiko zwihulwane zwa mbuelo kha masipala .
Vho shela mulenzhe zwihulwane kha muvhuso wapo na wa vunḓu na kha African National Congress .
Ri nga amba hafhu uri thusi iyo a si ya nga ha u thusa vhadzuli uri vha shumise pfanelo dzavho sa vhadzulapo .
Ndi na ndavha na mahoro oṱhe are hone kha ino Nnḓu .
I ranga phanḓa ngauri i na tshivhalo tshihulwane tsha mavu a vhulimi na uri ndi mubveledzi muhulwane wa zwimela zwa ndeme khulwane kha shango .
Zwa zwino a huna poswo ya ngomu ya odithi kha nzudzanyo ya mashumele yo dzudzanywaho , ngeno hu uri Muingameli o themba maitele a Muhasho .
Komiti ya odithi i nga tendelwa u rumela vhuḓifhinduleli ha ḽiga ḽa phanḓa ha u ṱanganedzwa kha miṅwe miraḓo ya komiti ya odithi kana u tshimbilelana na mbekanyamaitele ya ḽiga ḽa phanḓa ha u ṱanganedzwa , honeha tsheo dzoṱhe dzi fanela u swikiswa kha muṱangano wa komiti ya odithi u tevhelaho u itela u ṋea thendelo ya tshiofisi .
Zwienge zwa Afrika Tshipembe kanzhi zwi rengiswa kha maraga wa fhano hayani uri zwi kone u itwa zwi tshi ya phanḓa .
Arali ṅwaha wa akhademi wa lozwea , dziyunivesithi na magudedzi zwa si kone u swika magumoni a uno ṅwaha , vha re kha maṱiriki vhane vha anganyelwa kha miḽioni a vha nga ṱanganedzwi kha pfunzo dza nṱha nga 2017 .
4.6 . Khabinethe i fhululedza Amajita kha kutambele kwavho kha Tshiphuga tsha Dzitshaka tsha Afrika tsha vha Miṅwaha ya Fhasi ha ya 20 , ngei Zambia .
Hu lavhelelwa uri vhadzheneli vha nga haseledza mbudziso idzi ( hu nga vha nga murahu a wekishopo kana nga tshifhinga tsha wekishopo dzine dza paḓa ḓuvha ḽithihi na mafheloni a sesheni ya u guda a wekishopo ya ḓuvha ḽithihi ) vha kona u ṋekedza mabammbiri a phindulo dzavho dza asesimennde musi wekishopo i tshi khunyeledzwa .
U kombetshedza milayo i konḓaho ya thikhedzo ya zwa masheleni kha Eskom u thusa tshandukiso ya tshiimiswa u vha dzangano ḽi konaho u shuma zwavhuḓi na zwone zwi a ṱanganedzwa .
Olani tshifanyiso hafha .
Zwi a konḓa vhukuma u lingedza u humbula nga ha vhuṱungu vhune vha miṱa ye ya ṱutshelwa nga vhana nga nḓila yeneyi ya makhaulambilu ngaurali vha khou vhu pfa .
Vha nga tea u badela DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi tshelede phanḓa tshifhingani tshi ḓaho u itela u khwaṱhisedza uri nḓisedzo dzi vhe nga tshifhinga .
Ri dovha ra kuvhangana u vhudza miṱa yavho , nga maanḓa vhana vhavho uri shango ḽashu ḽi a hana na kaidza khakhathi nga nḓila yo khwaṱhesaho vhukuma .
Dizaini i tea u fhungudza u shumiswa ha mimoḓoro nge ya ṱuṱuwedza u tshimbila nga milenzhe , nga vhukanyakanya na nga vhuendedzi ha nnyi na nnyi , ya ita uri hu vhe na tswikelelo ya zwishumiswa nga vhashumisi vha re vhuponi uhu , na u fha zwikhala mabindu apo na u sika mishumo .
Zwenezwo ndi na vhuṱanzi uri Vho Trevor Manuel a vha vhoni mvelelo dzo vhifha vhukuma ngauri bindu ḽa muvhuso ḽi khou vhuyelwa .
Vhonkhetheni vhoṱhe vho nangiwaho vha ḓo lavhelelwa u ḓivhonadza kha inthaviwu nga tshifhinga tshi tiwaho nga Muhasho .
Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka yo ṋetshedzwa vhone huna nyimele dzine vha tea u dzi tevhedza musi vha tshi i ṱanganedza hu si na u shandukisa maga , milayo na nḓivhadzo dzi re ngomu .
Gumofulu ḽa ṅwaha kana R1 397 nga muunḓiwa na
Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa , 2000 u na u shela mulenzhe sa muhumbulo muhuhulwane wa Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho .
Kha rou ( muduba ) iṅwe na iṅwe , livhanyani ipfi ḽa u thoma , ḽo swifhadzaho , na pfanywa yaḽo i re kha rou yeneyo nthihi .
I dovha ya ṱuṱuwedza u kwama vhathu zwi tshi ḓa kha u sima mbekanyamaitele na u monitha na u pima tsheo na u dzi shumisa .
Zwiito zwa u tambudza khavho zwi tea u fhela .
Ndivho ndi u bula muthu wa vhukoni u ya nga tshipikwa tsha ndalukanyo .
9.2 . Hezwi zwiphuga zwi hulisa MaAfrika Tshipembe na vhaṅwe vhaḓivhalea vha nnḓa vhe vha shela mulenzhe nga nḓila dzo fhambanaho kha u swikela Afrika Tshipembe ḽo vhofholwaho , ḽo faranaho , ḽi sa ṱaluli nga lukanda kana nga mbeu , ḽi khou bvelelaho nahone ḽa dimokirasi .
Ni vhona u nga vha vha re tshiṱorini vha na miṅwaha mingana ?
1.1 . Khabinethe yo takalela uri Luṱa lwa 2 lwa mbekanyamushumo ya ṋetshedzo ya khaelo ya Afrika Tshipembe lwo thoma zwavhuḓi na uri zwigidi zwa vhathu vho teaho vho no haelwa .
U shumisa tshifhinga tsho fhiraho na tsha zwino nga ngona .
Ndi lini hune vhuḓifhinduleli ha u ḓivhadza ha thoma ?
Vhugudisi ha vhafhaṱi vha dzinnḓu zwine zwa katela vhafhaṱi vha bvelelaho , vha sa shumi , haswa , vhafumakadzi kathihi na vhathu vh re na vhuholefhali , zwi dzula zwi tshiṱirathedzhi tsha ndeme na zwo sedzwaho zwa kushumele kha khoro .
Muvhuso u ḓo shumisana na mimasipala , vhashumi na zwiimiswa zwa masheleni kha u ṋetshedza nnḓu kha zwitshavha zwa vhupo ha migodini .
Mufariwa o vhaisala nga u vulea kha mulomo wa nṱha na mafuvhalo kha lukuḓavhavha na kha muṱana .
Zwiko zwa ndemesa zwa mupo / ndaka dzi re na khonadzeo ya mveledziso ya vhuendelamashango ndi dzi tevhelaho :
Nga maṅwe , maipfi vhathu vho funzeaho vha dzhenelela zwinzhi kha tshitshavha u fhira zwine vha zwi wana murahu kha muholo wa nṱha , naho mbuelo ya zwa matshilisano kanzhi i tshi konḓa u i kala .
Zwiengedzwa u bva kha vhuvhudzisi uri zwo dzheniswa na uri mvetamveto ya vhuvhili yo phaḓaladzwa kha vhakwameaho vhoṱhe u itela maṅwe mahumbulwa .
Ndi ṱholi yo wana zwiḽiwa zwino i khou gidimela u ramba shango ḽoṱhe .
A huna fhethu ha u dzula hu no ṱoḓea ha Muinzhiniara na Vhaimeleli vhawe .
Arali vha na mutholi a fhiraho muthihi , vha tea u itelwa khumbelo ya ndaela nga vhatholi avho .
U tshimbidza na u ḓisedza sisiṱeme yo ṱanganelaho na u ṱanḓavhuwa ya tshumelo dza zwa matshilisano , zwishumiswa na phurogireme dzi no ṱuṱuwedza mveledziso ya zwa matshilisano na u shuma ha vhathu vha Tshwane .
( b ) u ṋea muvhigo kha vhusimamilayo nga ha ndaulo yo fhelelaho nahone ya misi malugana na mafhungo a re fhasi ha ndangulo yayo .
Vha khethekanye vhadzheneleli vha bve zwigwada zwiṱuku na u ṋea tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe mbudziso i re afho fhasi .
Ri tea u ṱanganedza uri tshanduko i re na ndinganyiso , kwayo nahone yo linganelaho nangoho i nga bveledza tshanduko kha vhufheṱashango .
u khwaṱhisedza uri hu na mbekanyamaitele dzi endedzaho tshiṱafu tsha masipala kha nḓila na mbuno dza u dzhenela
4.7 Atikiḽi ya 18 ya the UDHRI na mbetshelo ya uri muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya muhumbulo , luvalo na vhurereli .
Khethekanyo ya U pulana Ḓorobo i kati uno ṅwaha nga maanḓa kha u langa thandela dze dza lambedzwa nga nnḓa na nga ngomu .
Kathihi na khophi dzo sethifaiwaho dza Ṱhanziela ya u thomiwa ha bindu na khophi dzo sethifaiwaho dza tshanduko dza madzina dzo kwameaho .
Adzhenda dzoṱhe dza tshiṱirathedzhi , kana ndi dza muvhuso wa lushaka , wa vundu kana wapo , dzo tikedzwa nga fhasi na u eletshedzwa nga na u dizainelwa u fusha ṱhoḓea dza zwitshavha zwapo .
Ezwi a si mafhungo avhuḓi kha u sika mishumo .
Mbofho nnzhi dzo itwa na u ṱanganedzwa sa tsheo nga vhe vha dzhenela kha zwa u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhasidzana .
Vhonkhetheni vhane vha kha ṱanganedzwa u bva kha tshigwada tsho a vho fhiraho tshivhalo vha fanela u thusiwa kha u ita khumbelo nga tshifhinga dza poswo na u dzhenela dziinthaviwu , hune zwa vha zwo teaho .
Nga u ṱuṱuwedza zwa u thomiwa ha zwikhala zwa vhushaka ha tshumisano , vhashelamulenzhe vhaṱuku vhane vho vha vha sa nga ḓo kona u swikelela zwikhala zwa nḓisedzo ya tshifhinga tshilapfu vha nga kona u vha na tswikelelo khulwane ya mimaraga .
Nga u angaredza , vhulimi kha miṅwaha ya zwino ho dzhiela nṱha vhupo .
Zwikhala zwo tsireledzeaho zwi ṋetshedzaho u tou nanga vhukati ha murunzi na ḓuvha , tsireledzo ya muya , ha u dzula na fhasi hu si konḓi u itela u eḓela hone .
" Masipala u tea u sika maitele a ha masipala , kuvhusele kune kwa ṱhaḓulana na muvhuso wa vho khethiwaho kune kwa vha na sisiteme dza kuvhusele kwa u shela mulenzhe , nahone , nga nṱhani ha zwenezwi :
Arali ho dzhiiwa tsheo i kwamaho tshitshavha , nga nḓila yavhuḓi na i si yavhuḓi , zwi fanela u kovhaniwa na tshitshavha .
Muthu ane a langa damu ndi muthu ane a vha na maanḓa a u langa , u langula na vhulangi ha zwiteṅwa zwoṱhe zwa vhutsireledzi kha damu .
Muthetshelo na mbonalo ya mitshelo
1.3 . Kha Ṅwedzi wa Vhafumakadzi , ho no vhonala vhurangeli ha zwine zwa khou shumiwa zwine zwi khou sedzesa kha u manḓafhadzwa na u tsireledza Vhafumakadzi , hu tshi katelwa na u tholwa ha miraḓo ya Khomishini ya Ndinganyiso ya Mbeu ( CGE ) nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa .
Kha dzangano iḽi , arali vhathu vha shuma zwavhuḓi , vha ya pfufhiwa .
U khwaṱhisedza uri U khwaṱhisedza uri mbilaelo dzo Ho khwaṱhisedzwa uri mbilaelo dzoṱhe dzo
Musi hu tshi tevhedzeswa mihumbulo yo fhiraho zwi ṋaṋisa u pfesesea hayo na u tenda uri khunyeledzo i nga vha ngoho .
Nga nḓila iyi , dzi kuvhanganya vhathu u bva kha vhupo hapo vhu re na tshivhalo nahone a dzi yi nga lupfumo lwa tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe .
Zwiṅwe hafhu,vha nga hana khumbelo ya u swikelela rekhodo arali zwa vhonala uri muitakhumbelo u khou zwi itela u tou vhanga vilili .
Mepe u re afho fhasi u sumbedza phakha ṱhukhu na midavhi ya u tamba khayo u mona na Ḓorobo khulwane , zwi sumbedza zwavhuḓi vhupo hune ha si vhe tswikelelo khulwane hune ha ṱoḓa u thusedzo .
Fhedziha , u humbula uri nḓowetshumo yo bvelela kha u bveledzisa hafhu zwibveledzwa zwavho , tshivhalokalwa tsha u tsela fhasi na u fhelelwa nga mishumo zwi ḓo fhungudzea zwihulwane arali zwa sa tou fhela lwa tshoṱhe .
U itela u langula na u ṋetshedza huṅwe u thivhela zwi tshi elana na u vha na zwihali zwi re khombo , Mulayo zwa Zwihali zwi re Khombo , wa 2013 ( Mulayo wa Nomboro 15 wa 2013 ) wo ḓivhadzwa nga Muvhuso u tevhedza zwine Ndayotewa ya amba zwone .
U wana khaelo dzoṱhe a zwi thusi fhedzi u fhungudza khombo ya u lwalesa , u valelwa sibadela na lufu , zwi dovha zwa fhungudza khombo ya dziṅwe varienthe dza vhuhali dza tshifhinga tshi ḓaho .
Ṱhanganelo vhukati ha mihasho yo fhambanaho na sekhithara khathihi na madavhi a muvhuso zwo vha zwi ḓo vha zwa vhuṱhogwa vhukuma kha tswikelelo ya tshipikwa itshi .
Ṱhanganyelo ya maga a ndaṱiso zwi amba mvelelo dza tshiofisi fhedzi nahone hu si u vhala vhathu nga muthihimuthihi .
Komiti dza Wadi dzi tea u kwamana na mudzhiamukovhe muthihi kana u fhira musi dzi khou dzudzanya muṱangano .
Nga u rekanya baḽantsi , u fhungudzelwa nga tshikalo tsho teaho , zwi a konadzea u ṱalutshedza nete ya zwa masheleni kha ndeme ya zwezwo kha thandela ine ya ḓo langa u shuma zwavhuḓi ha masheleni a thandela yo dzinginywaho .
Izwo a zwi ni mvelaphanḓa yo lavhelelwaho kana u swikelela mvelelo dzo lavhelelwaho nga tshifhinga tsho teaho .
Tsumbo nthihi ndi ya vhuhone ho hulelaho ha tshumelo dzo dzumbamaho nga fhasi ha dzinḓila , dzine dza ṱoḓa ndondolo musi hu tshi bwiwa mutheo wa zwitentsi .
( Bono , zwipikwa na zwiṱirathedzhi na thandela/ mishumo u swikelela zwipikwa . )
Musi tshifhinga tshi tshi khou ya , nahone nga ṅwambo wa u dzhenelela ha hu songo tea nga mivhuso yo fhiraho , vhuḓifhinduleli ho swika he ha litshedzelwa vhukuma .
U langula akhaunthuphahewa dza muhasho .
U shaea ha u sika mishumo kha sekhithara ya fomaḽa zwi na ndavha naa ?
( 1 ) Musi i tshi tshea kha mafhungo a zwa Mulayotewa , i tshi khou shumisa maanḓa ayo , Khothe -
Kha vha ise fomo nga vhoone vhaṋe kana vha i rumele nga poswo yo ṅwaliswaho kha Mulangi wa Dzingu hune mavu a wanala hone .
I ṅwaleni nga vhudele afho fhasi .
Vha ḓo ṋewa dzina ḽa u dzhena kha mbekanyamushumo na password .
Nḓila dza kupulanele kwa madzulele , hu tshi katelwa na zwikimu zwa u shumisa mavu , zwi tea u katela milayo ine ya kona u thusa kha u wana mavu .
Zwibveledzwa zwa mafhi
Tshiṱoko tshikatela zwishumiswa , thumbukwa , thundu dzi saathu fhela na thundu dzo fhelaho dzine ndeme ya kalwa i fhasi ha mutengo we ra renga ngawo kana mutengo une ro lavhelela u rengisa ngawo .
Ndovhololo kha bogisi ḽa maṅwalo zwo thuthwa .
Ṱhoḓisiso dzo sumbedza uri arali ra fha vhaswa mafhungo kwao nga ha vhudzekani , khovhakhombo dzi elanaho na nyito ya zwa vhudzekani na uri vha nga ḓitsireledza hani , hu na khonadzeo ya uri vha nga ḓikhethela u lenga u thoma u ita zwa vhudzekani .
Tshanḓanguvhoni , ndaulo i si yavhuḓi na kuvhusele ku si kwavhuḓi zwi ita zwinzhi u fhirisa u tou nyadza vhudziki ha ikonomi .
Ri tea u pfesesa tshitendeledzi tsha maḓi u itela u kona u pfesesa uri maḓi a bva ngafhi .
Huna kufarele kwo khetheaho zwi tshi ḓa kha muthelo ku ṋekedzwaho madzangano a si a mbuyelo o sikelwaho u thusa tshitshavha .
Ri ikonomi ine ya ḓisendeka nga u shumisa zwiṱitshi zwo maanḓafhadzwaho nga malasha , fhedzi ro amba uri ri na thagethe dzashu dzine dza dzhiela nṱha ṱhoḓea dzashu dza mveledzo .
Vho sedza murahu , vha pimisa hani zwi tevhelaho zwi tshi vhambedzwa na miṅwedzi ya fumimbili yo fhelaho ?
U sika tshikhala tsha u davhidzana hu no shuma vhukati ha muvhuso na vha mabindu siani ḽa zwikhala zwa tshumisano ya vha mabindu a phuraivethe na muvhuso na u lambedza kha themamveledziso .
GovTech ya 2015 i ḓo farwa u bva nga dzi 25 u ya kha dzi 28 Tshimedzi 2015 fhasi ha thero : " Vhuḽedzani u itela Nḓisedzo ya Tshumelo " , na therwana ya ' U ṱumanya Zwitshavha u itela Mveledziso na Nyaluwo ' .
U khwaṱhisedza kushumele nga u angaredza kwavhuḓi , ku shumaho nahone lu re ngonani kwa mabindu .
Ndi ngazwo asima i nyimele i sa fholi .
DTI i na pfanelo dza u dzhia tsheo ya phesenthe ine ya ḓo shuma .
U maanḓafhadzwa ha vharema ho ḓisendekaho nga ikonomi hu tea u ṱuṱuwedzwa na u khwiniswa nahone u dzhenelela ho fanelaho kha maitele a nḓisedzo ya dzinnḓu hu tshi tevhelwa Nyaluwo ya Vundu na Tshiṱiratedzhi tsha Mveledziso na Mushumo wa u Ṱavhanyisa na Nyaluwo Khovhanywa ya Afrika Tshipembe .
Tshumelo dzashu dza mutakalo zwazwino dzi khou mbwandamela fhasi ha ṱhoḓea , hu si kha u bva kha vhadzulapo vha vundu fhedzi , fhedzi na u bva kha madzingu u mona hune tshumelo dza mutakalo dza khou balelwa .
Ho dzinginywa uri mabindu ha tei u badela zwishumiswa zwa u pakela khazwo nga dibosithi kana , musi vha tshi zwi ṱanganedza , vha humisele murahu makasi nga vhone vhaṋe vho tou livhana zwifhaṱuwo .
Lushaka lwa u tholwa ha tshifhinga na hu songo ḓoweleaho na zwone a zwo ngo katelwa .
KPMG ya Afrika Tshipembe i tikedza u vhumbiwa ha tshiimiswa tsha u lavhelesa tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe tsha u ṱola muvhalelano ha phurofesheni zwi tshi tshimbilelana na maitele a ḽifhasi fhedzi tshi tshi themendela vhuimeleli vhuṱuku ha vhaṱolamuvhalelano vho ḓiṅwalisaho kha tshenetsho tshiimiswa .
Muvhuso u ḓo ṱoḓa u shumiswa ha ngona dza kupulanele kwa zwiko dzo ṱanganelanaho u kha u ṱola u tshi isa phanḓa vhuṅwe vhubindudzi ha nḓisedzo ya muḓagasi na u vala zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa kale .
Ṱalutshedzani u fhambana ha ndavhalelo dza vhalwadze , vhaṋetshedzi vha tshumelo na vhalambedzi .
U vha tendelwe u maga na u rengisa pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuwomvumvusi , vha fanela u ḓiṅwalisa kha Muṅwalisi wa Mulayo wa vhu 36 wa 1947 .
Thendara dzi tevhelaho dzo khunyeledzwa zwinozwino fhedzi ho anḓadzwa nomborondaula fhedzi :
Tshumelo dzi fanaho na maḓi , tshampungane , muḓagasi na u hwala mashika
Nyito dzo sedzaho vhafumakadzi vhane vha khou bvelela kha sekithara ya zwa mabindu .
Vhuvhudzisi ho dovha ha vha hone na Muhasho wa Zwa Muno maelana na ndaela ya thendelano i tshimbilelanaho na dziṱhundu .
Nga u tou ralo miraḓo i kala vhuḓikumedzeli hayo kha nḓisedzo ya tshumelo ya tshitshavha kha DHA , u vhona uri tshumelo dza ndeme dzi khou iselwa tshitshavha na vhashumisi maelana na mishumo i shumiwaho nga DHA , na ndaulo ya tshitshavha yo leluwaho na u shumisa zwiko nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho .
Thuso i sa shumiselwi zwe ya itelwa zwone na maṅwe masheleni a fhedzaho a songo shumiswa u bva kha thuso zwi ṱoḓeaho uri zwi lixwe murahu kah vhalambedzi zwi tendelwa sa zi badelwaho kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni .
Mulayotibe u ḓo vhekanya Vhululamisi ha Vhupileli ha SANDF na ha UN , nga maanḓa kha mishini dza u vhulunga mulalo .
Ngauralo , vhudavhidzani nga nḓila yavhuḓi ndi tshithu tsha ndeme .
U tea ha u shumiswa ha maḓi ndi khaṱhulo ya uri ndeme ya maḓi yo tea hani u itela tshumiso yo lavhelelwaho kana u itela u tsireledza mutakalo wa sisiṱeme dza mupo dza maḓi .
Fhedziha , nga hetshi tshifhinga nḓisedzo na mveledziso a zwo ngo ima , zwi khou bvela phanḓa .
Fhedzi mushumo wa komiti dza wadi dza u shuma kha tsedzuluso ya IDP kanzhi wo vha mayelana na u topola ṱhoḓea dza tshitshavha .
Nṋe na vha hashu a ri dzuli Makhado .
Mutengo u swikeleleaho - tshumelo dza vhudavhidzani dzi fanela u ṋetshedzwa nga mitengo i swikeleleaho ;
Masiandoitwa a ḓivhazwakale a u dzhena tshikolo Afrika Tshipembe a amba uri hu na u salela murahu hu hulwane u ya nga ṱhoḓea dza pfunzo ṱhukhu , hu na masheleni a muvhuso a si gathi ane a tea u swikela ṱhoḓea dza vhagudi .
Vha fanela u dovha vha vusuludza mavhale mahulwane a vha yunithi dza mavu a bveledzaho dzine dza ḓo tikedza zwifuwo lwa tshifhinga tshilapfu .
komiti ya wadi i na maanḓa a u tshimbidza muṱangano wa wadi na u shumisa R200 u itela mishumo ya u swikelela tshitshavha
Khabinethe i ṱuṱuwedza nḓowetshumo dzapo na mabindu uri vha sedze kha u alusa kushumele kwavho u ya kha phakha dza nḓowetshumo u swikelela maga a thikhedzo o fhambanaho ane a vha hone u itela u isa phanḓa na u bveledza mabindu avho .
Fhedziha , vhuongelo hoṱhe zwa zwino vhu ḓo fhima vhaeni u itela u tsireledza vhalwadze na zwitshavha , fhedzi na vhashumi vhashu na vhalwadze vha re na maṅwe malwadze zwine zwa ita uri vha vhe khomboni vhukuma .
Vhashumisi vha ḽeiza vha kaidza uri mbadelo na vhuṱungu ha u bvisa dzithathu zwo hulesa u fhira mbadelo na vhuṱungu zwa u dzi ola .
Mafheleloni azwo khoro ndi yone amba dzifhele .
Madzadza a u ita ngao matambwa na miṅwe mitambo ya orala .
Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo dza Mulayo wa Afrika Tshipembe dzi ṋea dzo khwathisa rekhodo dzoṱhe dza eḽekiṱhironiki dzo itwaho nga zwiimiswa zwa muvhuso nga fhasi ha pfanelo ya Muakhaivi wa Lushaka .
Zwenezwo , musi ri tshi bveledza thengiselano ya ḽifhasi ya nḓivho na mafhungo , ri dzhiela nṱha tshaka dza nḓivho ya sialala na ya vhongwaniwapo .
Vhashumi vha nga ṋetshedzwa tsheo dza vhubindudzi kana tsheo nnzhi , hune mulanguli muthihi kanzhi havha ene ano langa pulane ya u vhulunga rekhodo .
Luṱa lwa 3 - U dzudzanya tshifhinga tshiḓaho vhatshimbidzi
Mushumo wa odithi iyi u katela milayo ya zwipikwa zwoṱhe zwa 16 zwa mitambo .
Iṅwe mbuelo ya u vusuludza ndi ya u ṋetshedza zwifhaṱo zwiswa nga mutengo wa u londola wa fhasi .
Vhupo ha tsimu iṅwe na iṅwe nga hekithara vhu tea u ṅwalwa .
Naho pfanelo dza mupo dzi tshi shumana na pfanelo fhedzi , dzi dovha dza shumana na mishumo kha vhaṅwe vhathu , zwenezwo , zwiṅwe zwithu zwi vha zwo lugaho ho sedzwa vhushaka uhu hu na vhuḓifhinduleli uho .
Kha u isa mbekanyamushumo iyi ya kushumele phanḓa , nṋe na Mufarisa Muphuresidennde ri ḓo ṱangana na dziMinisiṱa na Vhafarisa Minisiṱa u amba ngaha puḽane dzo fhelelaho dza muhasho muṅwe na muṅwe .
Fhethu ha ndondolo ya mutakalo khulwane ndi hune vhunzhi ha u dzhenelela ha ṱolwa kha Pulane ya Kushumele ya Ṅwaha nga ṅwaha ha ṋetshedzwa zwihulwane .
Masiandaitwa a mulimo a nga vhangwa musi mulimo u tshi ṱhavhelwa kha khovhe nga ngomu kana musi khovhe i tshi ḽa mulimo u re na sele dza helele .
3 . U swikela:Vhadzulapo vhoṱhe vha na u swikelela hu eḓanaho kha tshumelo dzine vha tea u dzi wana .
Masipala u na mbuelo ya fhasi nahone wo ḓitika tshoṱhe kha ndavhelelo dza lushaka na dza vundu .
( i ) Muhasho u tea u ita mulayo u thomaho khothe dza sialala dzi re na maanḓa siviḽi na a vhugevhenga , sa zwe zwa randeliswa zwone nga Mulayo , nahone gumofulu ḽa tshelede ḽi tea u tiwa mayelana na maanḓa a siviḽi .
U ita ngauralo , izwi zwi ḓo thoma u vhona uri BEE i khou itwa u mona na maga a nḓisedzo , hu na u tshimbidza tswikelelo kha ikonomi .
Ri vusuludza vhuḓiimiseli hashu ha u shuma roṱhe na tshitshavha tsha dzitshaka u vhulunga na u tsireledza sisiteme ya tshaka nnzhi yo livhiwaho kha milayo na Mashangombumbano ( UN ) kha ṱhoho yayo .
U konisa u shumisa themendelo dza mbeu dzo ṱolwaho .
Senthara ya ndingo i ḓo rumela khumbelo yavho kha MEC uri i ṱanganedzwe kana u haniwa .
U bva kha bugu iyi , zwi tou vha khagala uri Vho Lang vho vha vho ṱalifha .
Sa tsumbo , phindulo i nga katela u zhambelela kana u rwa kana u amba kana u nanga u ṱutshela nyimele .
Adzhenda ya maga a u Shuma ya Cairo i ombedzela zwi tevhelaho : Mvelaphanḓa ya dimokirasi , mavhusele , mulalo na tsireledzo ; mveledziso ya zwiḽiwa ; mveledziso ya vhashumi na mveledziso ya vhukoni ha mashumele ; tshandukiso ya tshivhumbeo ; u kuvhanganya zwiko na u shumiswa zwavhuḓi ; na tshumisano kha zwa ikonomi khathihi na ṱhanganelano .
Mulanguli wa webusaithi u shumisa mafhungo u sengulusa tshivhalo tsha vhashumisi vha vhupo ho fhambanaho ha saithi na u khwaṱhisedza uri saithi iyi i khou shuma sa tshiko tsha ndeme nahone tshi shumaho tsha mafhungo .
Mikano vhukati ha zwigwada a i athu lugiswa zwavhuḓi nahone mikano i shandukiswa tshifhinga tshoṱhe , zwi itaho uri nyimele i sa vhe na vhudziki .
U londola maṱo anga
Madalo , u vha vhona na tshumelo dzoṱhe kha GP dza Netiweke ya GEMS
Data i tea u senguluswa uri hu konou u bveledzwa mawanwa .
Mubindudzo twii , mashangoni a nnḓa kha ṱhoḓisiso na mveledziso dzi thusa mashango u khwaṱhisa vhukoni ha zwitumbulwa , nahone u ṋetshedza vhukoni zwi a vha thusa u shuma mishumo ine ya khou ṱoḓea zwihulu , u kona u shumisa zwishumiswa zwo khwiniswaho na u ita zwibveledzwa zwi no konḓa .
Nyito ya tshigwada tsho sedzaho i itelwa u kumedza mutevhe wa mveto mveto ya zwo sedzaho kha vhugudisi kha vhadzhiamikovhe vho fhambanaho hu tshi katelwa komiti dza wadi , vhakhantseḽara vha wadi , tshipikara tsha khoro , minidzhere wa tshumelo dza tshitshavha na minidzhere wa masipala .
Ndivho khulwane ya vhulangi ha tshikolodo tsha hayani yo no sudzuluwa kha miṅwaha ya zwino u ya kha u fhungudza mutengo wa tshikolodo u swika kha tshikalo tsha khombo tshi ṱanganedzeaho , hu na u fhambanyiswa ha zwishumiswa zwa ndambedzo na u khwaṱhisedza tswikelo i tepaho nga muvhuso kha mimaraga sa ndivho dza vhuvhili .
Kha vha vhe na vhuṱanzi uri :
Khwiṋiso dzo dzinginywaho ndi dzine dza khou ṱoḓa u lingedza u tandulula vhuṱudzeṱudze vhune ha vha hone kha Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Ndingano na Thivhelo dza Khethululo i Dzhiaho sia wa 2000 ( Mulayo 4 wa 2000 ) .
Naho hu na uri phambano dzi pukela mafhungo a dzimbalombalo dzi tikedzaho nḓowelo yo ṱalutshedzwaho afho nṱha , vhululamisi ha phambano idzi dzi , fhedzi , nga kundelwa u shandukisa phetheni nga u angaredza nga maanḓa .
Mugudi u thoma u humbula nga ha nyimele i sa athu vhuya ya tshenzhelwa , na u shumisa milayo ya u dzhiela nṱha khonadzeo kha nyimele idzo .
Samithi yo ḓisa tshikhala kha Afrika Tshipembe tsha u engedza ikonomi ya maano na vhushaka ha vhudipuḽomati nga kha vhudzheneleli ho fhambanaho kha samithi na vhuṅwe vhuṱambo ha nga thungo vhu ngaho Foramu ya Bindu na Samithi ya Vhaswa , yo sedza kha nyaluwo ya ikonomi i katelaho , u tholwa ha vhaswa na vhubindudzi .
1.4 . Muṱangano u dzhiwa u tshi khou tevhekana na vhuṱambo ha tshifhinga tshiḓaho , hune ha ḓo vha hone kha mikano ya Khoniferentsi ya Dzitshaka ya Tokyo nga ha Mveledziso ya Afrika ( TICAD ) ine ya ḓo fariwa u bva nga ḽa 28 u swika 30 Ṱhangule 2019 ngei Yokohama , Japan .
Ni vhona u nga hu na mulalo kana a huna .
Komiti ya Dziminisiṱa ya Phoḽisi ya Vhathu i ḓo lavhelesa u thomiwa hazwo , u monitha na vhuṱoli ha Maano aya .
U shaya tshumisano na vhushaka vhukati ha zwiimiswa zwo raloho zwi nga ita uri hu vhe na u tevhelelwa ha zwipikwa zwo fhambanaho , hune kanzhi zwa ita uri hu itwe mushumo muthihi kavhili , zwipikwa zwi lwedzanaho na u shumiswa ha maga a mveledziso hune ha sa vhuyedze , zwine zwa fhedza nga u khakhisa nyaluwo yo khwaṱhaho ya nḓowetshumo .
2.6 U thoma maitele a tswikelelo na u kovhekana mbuelo
Khonseputi , magudiswa na zwikili zwa nyito yo dzudzanyelwaho zwo khethekanywa kha masia a u guda kha ḽiṅwalo ( dokhumennde ) ḽa kharikhuḽamu .
Kha muṱangano wa zwikolo nga Phando , Vho Martin vho posela kule u fhira Rekhode dza EP kha mutambo wa u posa disiki i lemelaho na kha mutambo wa u posa bola i lemelaho .
Kha pfunzo , mutakalo , zwa dzi nnḓu , maḓi kana nyimele ya zwa mutakalo , mbudziso ya vhukati ine ya ri vhudzisa tshifhinga tshoṱhe ndi ya uri ri khwinifhadza hani ndeme ya hei tshumelo !
Mulilo uyo wo vha u tshi fana na tshinyalelo ye ya vhangwa nga dwadze ḽine kha tshifhinga tsha miṅwaha mivhili yo fhelaho , ḽo dzhia matshilo a zwigidi zwa mahumi a MaAfrika Tshipembe , ḽa sia vhathu vha linganaho miḽioni mbili vha si na mishumo khathihi na u ḓisa zwililo ngomu miṱani .
MULAYOTIBE WA NYILEDZO YA MAITELE ANE A VHAISA A KWAMAHO LUTENDO LWA ZWA VHULOI
3.26 Ngei kha ḽa Southern Rhodesia ( hune zwino ha pfi Zimbabwe ) ḽa kale , Crawford o wana phambano ṱhukhu ya u pfesesa vhuloi kha vhathu vha Shona .
3.37 Kupfesesele kwa vhathu vha Europe kha zwa vhuloi kha Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi ku na masiandoitwa mavhi kha zwitshavha zwa Afrika , na kha nyaluwo ya zwine zwa pfi vhugevhenga vhu kwamaho zwa vhuloi kha shango .
Ndi fhungo ḽa ndeme uri muhumbulo uyu u vhe tshipiḓa tsha kuhumbulele u buḓa na mimasipala yoṱhe .
Itshi ndi tshikhala tsha u sumbedzisa vhukoni ha shango ḽashu vhunga ro fara vhuṱambo ha vhuimo ha ḽifhasi na u vhonadza kiḽasi ya nṱha ya mbalo ya Afurika Tshipembe .
Vha tea u tzwonzwa mikhwa ya mvelele ya na mushumo ine ya sumbedza uri vha vhashumeli vha vhathu , na hu si
( 1 ) Miraḓo ya Khorotshitumbe ya vunḓu vha tea u shuma u ya nga ha maitele a Vhuḓifari o tiwaho nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Zwi kha ḓi vha zwo ralo , mushumo uyu a si ipfi ḽa u fhedza kha thero , mawanwa aṋu na mihumbulo yaṋu na zwone zwi khou ṱanganedzwa .
Vho Mali vha bva Somalia vha khou dzula kha Wadi XYZ .
Fhedzi , ro no ḓi amba nga ha fhungo ḽa thikhithi , khamusi ri nga amba nga haḽo hafhu .
U fhungudza zwa u fhaṱa uri zwi vhe kha tshifhinga tshi ṱanganedzeaho .
Ri vha dzhiela fhasi musi ri khomboni .
Nga murahu ha muṱangano uyu , nga dzi 14 Ḽara 2008 , Khomishini yo ṱanganedza zwo ḓiswaho zwo khwiṋiswa nga vha SAPC na zwo ḓiswaho nga Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala ( THO ) , zwine zwigwada izwi vhuvhili hazwo zwo humbela uri ṱhoḓisiso i dzheniswe-vho kha mbekanyamushumo dza Khomishini .
U maanḓafhadzwa kha zwa ikonomi ha vharema na u maanḓafhadzwa ha Vhafumakadzi ndi mutheo wa zwa muṱaṱisano wa Afrika Tshipembe , hoṱhe kha u vha vhakonisi kha u ṱuṱuwedza tswikelelo khulwane na ḽevele dza vhuramabindu kha ikonomi , na u dovha u ṱuṱuwedza vhudziki ha zwa matshilisano na zwa poḽotiki ho teaho kha zwa miṱaṱisano u itela u bvelela .
U edzisela ṱhoho dza zwiṱori zwo nanguludzwaho kana zwo ambiwa nga mudededzi , u shuma na khonani ni tshi edzisela kana vha tshi sieleisana vhuimo .
Fhedzi-ha ndi zwa ndeme uri hezwi zwi si ambe uri vhashumi vha re vhatshena vhane vha nga vha vha sa koni u amba luambo lwapo a vha nga tshimbidzi CBP .
Fhedziha , fhungo ndi ḽa uri uhu u fholodza ha tsireledzo ho shela mulenzhe kha u ḓalesa ha vhathu ngomu tshitediamu .
1 . Tshiimo tsha Khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo zwazwino
Ṱhirafiki i no khou ṱoḓa u khauledza i vho thoma u anda u fhira ha vhafhiri vha gondo .
Dzulo ḽa vhu 57 ḽo farelwa Musanda muhulwane wa UN ngei New York , na uri thero khulwane yo vha i " U Fheliswa ha Khakhathi dzi itelwaho Vhafumakadzi na Vhasidzana " .
Matheriala u konḓaho wo shumiswaho kha tshubu dza u fema dza yunithi idzi dza kale u swikisa kha u tshinyadza tshivhumbeo na khonadzeo , ya u nga , tevhedza zwo thivhelwaho kha tshifhinga tshilapfu .
Maiti a si na zwiitwa a a kona u shuma mafhungoni a no amba .
I humbela pfarelo vhukuma kha vhaholi vha mundende vho kwameaho kha u khakhisea havho nga nyimele iyi .
Kha vha badele mbadelo ya khumbelo nga tshelede kana tshekhe yo themendelwaho nga bannga nahone vha i wale uri i badelwa kha :
U ḓisedza muhasho wa gwama tshumelo dzi no shuma dza gwama , zwiko zwa vhashumi na tshumelo dza u thusa .
Komiti dza Wadi dzi tea u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dza vhupo hadzo dzi a itwa nga kha u dzhenelela hadzo kha maitele a IDP .
Ndi humbula uri hu ḓo dzhiiwa tsheo zwenezwo nga murahu ha zwenezwi , sa tsheo yo sedzaho masheleni .
U itela u khwiṋisa u swikelwa na u shuma , vhaofisiri vha zwa mishonga , zwa mutakalo wa muhumbulo , na vhaongi vha u bebisa zwi ḓo itwa dzikiḽiniki .
( 4 ) A hu na muthu o tendelwaho u khethulula muṅwe zwo livhana kana zwi songo livhana nga tshiitisi tshithihi kana zwinzhi u ya nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) .
Afrika Tshipembe vhane muholo wavho wa vha fhasi ha R500 000 nga ṅwaha na u swikelela dziṅwe ṱhoḓea , a vha tei u faila mbuelo ya muthelo .
Kha fhungo ḽa u ṱanganya zwikolo , ndi khou pfa u gungula ha misi yoṱhe .
Tsha u thoma , muvhuso u ḓo isa phanḓa na thandela dza tshitshavha dza u vhulunga , tshileme tsho engedzea uya kha R690-biḽiyoni miṅwahani miraru iḓaho .
U humbuela phanḓa na u topola tshumelo dzine vha dzi funa kha zwitshavha zwavho kha miṅwaha isi gathi .
Hu vusuluswe redzhisiṱara ya ndaka na u vhona uri hu khou vha na ndindakhombo yo teaho ya khohakhombo .
Muphuresidennde vha ḓo amba na lushaka nga murahu vhunga fhungo iḽi ḽi ḽa ndeme ya lushaka .
Iyi i ḓo vha mveledziso ya u thoma Afrika .
U bva kha kuvhonele kwa mbalelano , muthelo wa mabindu u fhungudza u vhulunga ha mabindu wa engedza u vhulunga ha nnyi na nnyi nga tshelede i fanaho ; zwiṅwe zwoṱhe zwi tshi khou lingana , zwo ralo tshanduko ya u vhulunga hoṱhe hu vha hu vhukati .
U bva kha sisiṱeme ya zwithu zwa ndeme yo thomiwaho , vha ita nga nḓila ya vhuḓifari kwaho musi vha tshi shumana na ndaka yoṱhe ya muhumbulo .
Arali hu phethishini yo khetheaho , i ḓo livhiswa kha Komiti ya Miraḓozwayo ya Makumedzwa a Vhusimamilayo na Phethishini dzo Khetheaho kha NA kana Komiti ya u Ṱodisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi ya Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu nga ha Phethishini na Makumedzwa a Vhusimamilayo a Miraḓo kha NCOP .
( 11 ) Khethekanyo ṱhukhu ya ( 10 ) i fanela u shumiswa nga muya wo katelwaho kha kuhumbulele kwa muvhuso wa vhuthihi ha lushaka , na Muphuresidennde na vhaṅwe vhaofisi vha kwameaho , kha u shumisa iyo khethekanyo ṱhukhu vha fanela u swikelela kha nyanḓano tshifhinga tshoṱhe : Tenda ha vha na uri arali nyanḓano i sa swikelei kha-
Fhedzi , Mulayo wa Dzikhetho a u ambi tshithu nga uri nkhetheni u tea u ṅwaliswa kana hai .
Mivhigo i bvaho kha Komiti dza Wadi iI tea u dzhielwa nṱha hu tshi sedzuluswa KPI .
Minisiṱa wa Muhasho wa Muno wa kale wa Afrika Tshipembe ndi vhone mudzulatshidulo wa Khomishini ya Mbumbano ya Afrika .
Hu katelwa sibadela , u bebela hayani na kha yuniti dza u bebela
U shumiswa uhu ha maḓi ndi hune ha amba nga ha mitambo ya maḓini yo dzudzanywaho , miṱaṱisano ya vhureakhovhe , resitoranthi dza maḓini nz .
Masiandoitwa aya ndi a uri matshudeni oṱhe u bva kha ṅwaha wa u thoma u swika kha wa mafhelelo vha ḓo kwamea khathihi na ikonomi yashu vhunga hu sa ḓo vha na vhatelwadigirii vha zwikili zwiswa vhane vha ḓo vha vha khou dzhena maragani wa mishumo .
Vhurumelwa ho ana u vhona uri tsheo dzi thome u shuma nga mafulufulu na vhuḓiimiseli kha vhupo havho .
Mishumo heyi na vhuṱumani hayo i tshimbilelana na mabindu oṱhe maṱuku na mahulwane .
Kha nyimele yo raloho zwa u tevhedzwa ha phara ya ( c ) zwi mbo ḓi thudzelwa thungo .
U maanḓafhadza vhashelamulenzhe kha u dzhena kha fhungo ḽa vhulwadze ha cholera .
Afrika Tshipembe ḽi ṱanganya u lwisana na AIDS , khathihi na thivhelo kha mbilu ya shango ya Pulane ya Lushaka ya Tshiṱirathedzhi kha HIV , dziSTI na TB ( 2012-2016 ) .
Shumani na muṅwe nga inwi ( phathinara ) .
Afrika Tshipembe ḽi khou lingedza nga nḓila i fanaho u tandulula mafhungo a mipfuluwo nga nḓila i ṱanganedzeaho ya vhuthu .
Zwi a leluwa vhukuma , arali u maketa hu tshi shumiswa u bva kha mathomoni , tshiṅwe na tshiṅwe tshi a kalela .
nga nnḓa ha u shumisa tshishumiswa tsha u ṱoḓa tsha vhukuma na tshishumiswa tsha u ṱoḓa tshi re hone kha webusaithi ya SARS , u shumisa kana u lingedza u shumisa thekhinoḽodzhi iṅwe na iṅwe kana phurogireme dza khomphyutha ( hu tshi katelwa webukhuroḽa kana webusipaida ) u ṱoḓa kana u kopa webusaithi ya SARS kana matheriala , zwi re ngomu , kana tshumelo zwo ṋetshedzwaho nga ha kana nga khayo .
U ḓivhadza mitambo hu tshishumiswa miraḓo ya muvhili i songo ḓowelaho u shumiswa zwanḓa na milenzhe
Ro vha na thaidzo kha ḽeveḽe ya vhashumi .
Zwavhuḓivhuḓi mazhendedzi ha ngo vhuya a valelwa dzhele na luthihi , sa zwe zwa bulwa afho nṱha .
Kha vhupo ho ṱalutshedzwaho afho nṱha u balelwa ha zwa thekhiniki , vhulimisi na pfushi zwi a ṱanganiwa nazwo nga vhalimisi vhano limela u ḽa na miṱa yavho .
Arali ho vha na u lovha ha tshipondwa , hu tea u vha na dziṅwe ndiliso dza u ḓadzisa .
Vhafarisa Vhalanguli vha Senthara vha na vhuḓifhinduleli ha u vhuisa mabambiri oṱhe .
U thoma u shumisa sisiṱeme ya u isa phanḓa na mveledziso ya phurofesheni .
Khumbelo I dzhia ṅwedzi muthihi kana u fhira zwi tshi ya nga tshivhalo tsha khumbelo dzo ṱanganedzwaho .
i ḓo thusa maṅwe mannḓalanga a muvhuso kha u wana mavu o teaho a tshi wanelwa avho vha dzulaho lu si lwa mulayo vhane vha ṱoḓa madzulo
Vha dovhe vha sumbedzise zwiteṅwa zwine vha zwi dzhia sa zwi re na ndeme ṱhukhu u itela nḓowenḓowe .
Mashango a fanaho na France o fhirisisa mikano ya milayo ya mashango avho nga u khunyeledza thendelano dza mashango mavhili na vhafarisani vhavho vha mbambadzo khulwane .
Arali vhashelamulenzhe vha tshi ḓivha IDP dzavho kha vha khwaṱhisedze maga vha vha vhudzise uri vho shela mulenzhe hani kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mabembela a vhudavhidzani ha muvhuso na nyito dza vhudavhidzani zwi a shumiswa na u tshimbidzwa u ya nga ha pulane dzo tendelaniwaho na milayo .
Tshipiḓa tshi tepaho tsha phakhedzhi tshi nga dzudzanywa u ya nga ṱhoḓea dza vhuṋe dza muthu .
Tsha vhuvhili mivhigo iyi i dovha ya sika kuhumbulele uku nga ha zwiwo zwa tshanḓanguvhoni zwine zwa khou aluwa .
Mivhigo ya ṅwaha ine ya tea na u tendelana na u ṱuṱuwedza vhubvelakhagala na vhuḓifhinduleli .
Fomo ya ALV ( Khumbelo ya Muthelo wa Tshiendedzi ) i wanala kha vha maanḓalanga vho ṅwaliswaho kana poswo dzo nanguludzwaho kana vha nga i bvisa kha webusaithi ya eNaTIS .
U khwaṱhisedza uri sisiṱeme dzoṱhe dza masheleni na maitele a mugaganyagwama o livhana na mishumo ya mutheo ya Muhasho nahone a khwinisa ndinganyelo .
Heyi ndi thendelano ya zwiimiswa zwinzhi ine ya sedza kha pfanelo dza vhaphefomi na vhabveledzi vha dzifonogireme , nga maanḓa kha vhupo ha didzhithaḽa .
Hu na maṅwe mashango ( Colombia , Chile , Iceland , Afrika Tshipembe na UK ) hune tshikalanzwalelo tsha mbekanyamaitele tsha fhindula inflesheni ya mbambedzamitengo kha dziṅwe mbuletshedzo .
Ho iswa mbilo dza mavu dzi fhiraho 36 000 kha muvhuso wa vhukati , na uri datumu ya u vala ndi 2019 .
Komiti ya wadi na mukhantseḽara
Hu na vhathu vha no pfana na u gembuḽa .
U bva afho Ha tevhela Tsha u fhedzisela
Hu na maano a mashumele kana tsumbanḓila zwino a u shandukisa mulevho wa Malabo u vha mvelele dzi no farea .
Khumbelo ya aisentsi ya tshumelo ya poswo i songo
Nga tshifhinga tsha dziwekishopho , vhadzhiamukovhe vho sumbedza u livhuwa uri muhasho wo vha u tshi khou vha kwama nga zwiṱirathedzhi zwavho , nahone vho bvisa vhupfiwa kha mafhungo o fhambanaho hu tshi katelwa na u vha hone ha masheleni a mveledziso ya mahayani , tsireledzo ya zwiḽiwa na zwiḽiwa .
U thoṅwa zwino ha tshiimiswa tsha a mapholisa vha marizeve kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe hu nga nḓila tevhelaho :
Guvhangano ḽo ḓivhonadza nga u manḓafhadza mbekanyamushumo dza mihasho ho sedzwa vhathu vhaswa na uri vha nga dzhenelela hani nḓisedzo ya dzinnḓu .
Ro ṅwalelana marifhi na zwigwada zwa milayo zwo fhambanaho , ri tshi ṱoḓa u , arali zwo tea , u phalala hune u pomokwa ha vha ho itwa .
M. Khunguwedzo na Thengo ya Nyanḓadzamafhungo
Kha dzibulasi na vhupo ha mahayani , mathannge a malaṱwa ha ḓuri na u shuma .
Kha sekhithara ya vhulimi ri khou vhona mbeu dza vhumatshelo ha khwine dzi tshi khou fhaṱiwa na u vha kha mushumo wa u fhaṱa lushaka !
Vhorapoḽotiki vha si gathi vho vhofholowaho kha tshifhinga tshavho tsha vhutshilo ha u pulana zwithu zwa ndeme kha ḓivhazwakale , u ṋetshedza tshibveledzwa tshi vhonalaho khavho na u dzhielwa nṱha u mona na shango kha u ita zwenezwo .
Hu tshe na therisano dza ngona dziṅwe dzine dza kha ḓi tea u ṱhaphudzwa kha sia heḽi .
Hedzi ndi mbilaelo dza ndeme dzine dza kwama mafhungo a u fhindula na u nga swikelela tshenzhemo ya ndeme .
Ri ṱoḓa tshaka dzoṱhe dza maitele a mulayo hu katelaho nga kha mulayo na mulayotibe u fanaho na uyu u ṋea tshiṅwe tshikhala tsha u wana mavu .
Hu na zwiitisi zwinzhi zwine zwa nga shandula zwifhinga zwa thandela .
2 . Ḽeveḽe ya vhuvhili ndi ya u lugisela u dzhena kha kutshimbidzele kwa CBP wadini dzoṱhe kha tshifhinga tshegede tshe tsha tiwa hoṱhe vhuponi ha masipala ;
Thonamennde i dovha ya ṋea tshikhala maAfurika Tshipembe u ṱana shango ḽashu sa shango ḽa vhuendelamashango , mbambadzo na vhubindudzi .
Hu na vhuṱumani vhukati ha mveledziso ya tsumbi idzi mbili u ya nga khethekanyo dzi ngaho mbuelo , pfunzo na mutakalo .
Tshiṅwe tshipiḓa tsha isha tshire tsini na vhuendi vhu no khou livha mafhandeni tshi ita uri huvhe na tshedza tsho khwaṱhaho .
U tou fana na zwenezwo , u vhiga na dziṅwe nzudzanyo zwi fanela u vha zwi ngonani u itela u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ho fanelaho ha u shuma vhurumelwa na thendelo nga vhashumi havha .
Tshikwama tsha u Vhulunga hafhu tsho vulwa u itela u langa mbuelo dzo wanalaho u bva kha zwikolodo u ya hune Muhasho wa Vhashuni wa hweswa maanḓa hu tshi tevhedzwa thendelano ya PPP .
Tshipitshi tsho ṱanganelaho , nyito , ḽiṅwalwa na ḓivhazwakale ya fhethu ha matambwa .
Vhupo ho teaho ha bindu , ho bulwaho u thoma , hu ḓo vha ha ndeme kha u swikelela tshipikwa itshi .
( b ) u shela mulenzhe kha matshimbidzele a vhusimamilayo nga madzangano maṱuku oṱhe a poḽitiki o imelelwaho kha Vhusimamilayo nga nḓila i yelanaho na demokirasi ;
dzi songo livhiswa kha siaṱari ḽa mathomo ḽa webusaithi ya webusaithi ya SARS ; kana
Zwi tshi kwama ikonomi , vhunzhi ha ikonomi dzi no khou aluwa dzo kwamea zwihulu nga u ḓibvisa kana u fhungudzwa ha vhubindudzi ngamaanḓa kha mbekanyamushumo dza vhubindudzi ha zwa matshilisano nga dzikhamphani ( CSI ) ye ya vha yo sedza kha u sika mishumo , u fhungudza vhushai na mveledziso ya zwikili .
Foniki : ( orala na / kana nḓowenḓowe na maṅwalo )
U tikedza ṱhaṱhisano dza nnyi na nnyi dza wadi iṅwe na iṅwe dzi no kwama zwiṱirathedzhi zwa IDP nga u tshimbidza nyambedzano malugana na zwiṱirathedzhi
Milaedza mivhili i khagala : Wa u thoma ndi wa uri dziyunivesithi , nga nṱhani ha vhukatelaḽifhasi , dzi ḓo livhana na u engedzea ha muṱaṱisano u bva kha yunivesithi dza mashango a nnḓa na zwiṅwe zwiimiswa , na uri yunivesithi dzi fanela u engedza mbuelo i sa bviho kha tshiko tsha muvhuso .
Hu na tsumbathengo na uri u sedza zwavhuḓi nomboro ya mathomo na ya u fhedzisela uri a hu na tsho ṱahelaho kha ṅanda ya mabambiri a fhedza a i sainela ?
Kha vha ṱanganyise muthelo wa tshifhinganyana wa tshikhala tsha u thoma nga nḓila i tevhelaho : hafu ya mbalogu ṱe ya muthelo wa ṅwaha woṱhe vha ṱuse muthelo wa vhashumi wa tshifhinga itsho vha ṱuse mbadelo ya muthelo mashango a nnḓa yo tendelwaho tshfhingani itsho
Ndi nnyi we a ita izwo zwithu ?
Naho zwo ralo , lutendo lwavhuḓi lwa mapholisa a lu nga ḓo khwaṱhisa mulandu wa u tenda u itea u fhelisa tsengo i dzhiaho sia .
Kha u fha muhumbulo nga ha muvhigo uyu , ndi tama u khwaṱhisedza uri u dzhenelela hanga ndi ha u sedza phanḓa , ho livhaho kha u pfumisa zwi itwaho nga mbekanyamushumo u itela vhumatshelo .
Muvhigo wa ṱhoḓisiso ya zwa maraga une wa fha mvelele dza ṱhoḓisiso ya zwa maraga yo itiwaho , ho katelwa madzina a vharengi vho lavhelelwaho .
243 . Dzina ḽipfufhi na u thoma u shuma
Vhaiti vha khumbelo vhane vha tama u ṅwalisa vha nga humbelwa uri vha fushe dziṅwe ṱho ḓea phanḓa ha musi vha tshi ṅwalisa kana nga murahu ha u ṅwalisa .
Musi vhe kha zwigwada , vhagudi vha vhea dzimaka kha phindulo dzone .
Naho zwo ralo , mushumo u tshuwisaho u ḓo dzula u wa u shumana na mipfuluwo i si ho mulayoni , hu si u ṱalutshedza mielo ine mipfuluwo ire mulayoni ya bvelela khatsho .
Ndi langula hani mafhungo anga a yelanaho na zwa muthelo ngeno mbilahelo yanga a hu tshi kha ḓi shumaniwa nayo ?
1.6 . Muvhuso wo ḓivhofha , vhukati ha zwinzhi , u sedzulusa ho fhelelaho ha sisiṱeme ya zwa visa u itela u tikedza sekithara ya vhuendelamashango , khunyeledzo ya mulayo wa ndeme wa zwa migodi u itela u tikedza sekithara ya zwa migodi khathihi na u dzikisa tshiimo tsha zwa masheleni kha mabindu a muvhuso .
Mishumo mihulwane ya Komiti ya Khorotshitumbe i ḓo ṋetshedza buḓo ḽa tshiṱirathedzhi kha Buthano ḽo Angaredzaho , u vhea iṱo na u ela u thoma u shuma ha tsheo dza Buthano ḽo Angaredzaho , na ndambedzo ya tshiko ya Dzangano lwa tshifhinga nyana .
Nga murahu ha musi ho no vha na khanedzano nga voutu ya mugaganyagwama iṅwe na iṅwe , Nnḓu dza Phalamennde vhuvhili hadzo dzi tea u u voutela .
Khombo ine ya nga vha hone kha thundu dzo rengwaho nga Vundu nga fhasi ha konṱiraka i ḓo vha kha Mukonṱiraka u swikela thundu idzi dzi tshi iswa kha Vundu .
Ndi humbula uri ri tea u zwi dzhia sa vhugevhenga arali riṋe sa ndangulo ra kundelwa u ṋetshedza vhaofisiri vhashu nga zwiteṅwa zwa mutheo .
U sikena bugu ya mishumo hu u itela u wana mafhungomatsivhudzi .
10 . U badela tshelede u ya nga Mulayo
Mihumbulo ya vhaswa nga ha u fhindula kha aḽikhoholo , fola na u shumiswa ha zwiṅwe zwidzidzivhadzi .
( b ) nyito ya matshimbidzele a ndaulo kwayo musi pfanelo dzawe kana ndavhelelo dzawe dzi re mulayoni dzi tshi kwamea kana u shushedzwa ;
Zwo ḓisendeka nga vhuyo ha tshiṱirathedzhi na Pulane ya Kushumele ya Ṅwaha nga ṅwaha hu khou itwa musaukanyo wa vhupo ha nga nnḓa na ha nga ngomu , nḓowelo na tshanduko dza vhupo vhuhulwane kathihi na vhashumi vha vhupo uvho .
Ri khou vhea mutsikeledzo hanefha kha lufhera ulu u na riṋe .
Zwilinganyo zwo bviswaho fhedza zwi sa athu u shuma u swika nga datumu ya u ṋetshedza zwitatamennde zwa masheleni a Tshikwama zwo bulwa afho fhasi .
Tshiṅwe hafhu , sa muvhuso ro ḓiimisela u isa phanḓa na u ambedzana na nḓowetshumo ya dzithekhisi , ri na muhumbulo wa u tandulula khaedu dzine sekithara ya khou ṱangana nadzo .
Kha nyimele ya mbuelo ya tshiko tsha vhone vhaṋe , ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha arali nyaluwo yo bveledzwa nga nyaluwo yo ḓisendeka nga mbuelo kana nga u gonya ha mitengo .
Ṱhoho ya vhuḓi ya tshiṱori ndi ifhio ?
Hezwi zwi dovha zwa sumbedza u shanduka ha muthu khathihi na u pfa a mudzulapo wa ngoho wa lushaka na u vha muthihi na lushaka lwa vhathu vhothe ( humanity ) .
Anansi a pfa a tshi khou kokodzlwa ngeno na ngei nga vhubuvhi hoṱhe nga tshifhinga tshithihi , musi muṅwe na muṅwe wa vhaḽa a tshi khou kokodza lubivhi lwawe .
Sisiṱeme ya Ndangulo ya Nambaphuḽeithi : Sisiṱeme iyi i shumiswa kha u langa vhunzhi ha zwithu zwa tshumelo dza nambaphuḽeithi ye wa tou ḓinangela dzine dza ṋetshedzwa nga davhi .
Tshanduko ya ikonomi ya mutheo , u aluwa ha ikonomi nga u ṱavhanya na u sika mishumo
( b ) ṱuṱuwedza mveledzo ya maanḓa a muvhuso wapo uri vhomasipala vha kone u ita mishumo yavho na u langula mafhungo avho .
Ri na khovhe nnzhinnzhi fhethu huthihi .
U fhaṱiwa ho bvela phanḓa na u phaḓaladza sisiṱeme u itela u swikela ḓorobo dzo fhambanaho zwi tshi ya nga ṱhoḓea dza kuphaḓaladzele na ndambedzo i re hone .
Ndi zwa ndeme uri ipfi ḽa vhathu vhoṱhe vha kwameaho ḽi pfale u khwaṱhisedza thusedzo ya phurogiremu .
DSP ya vhulwadze vhu sa fholi i fara mafhungo oṱhe a ṱhoḓea dza vhalwadze na ṱhoḓea dza mushonga sa a " tshiphiri tshihulu " .
4.5 . Khabinethe i ṱanganedza Samithi ya Mbeu Afrika ya Vhuṱanu , ine ya khou farwa lwa u tou thoma kha dzhango ḽa Afrika .
Nga maanḓa nyendedzi idzi dzi omelela kha uri hu na maga are khagala kha nyimele iṅwe na iṅwe a u gonyisa nungo ngeno u shumisa tshigidi nangoho hu ndingedzo dza i fhedzisela .
Nga tshifhinga tsho katelwaho nga ngudo iyi , phindulo nga ngomu ha muvhuso u ya kha khaedu ya u fhaṱa vhukoni yo sumbedza u fhirisa u vha thaidzo khulwane dzo shandukaho .
( 1 ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi na Miraḓo ya Khomishini miṅwe na miṅwe yo thomiwaho nga fhasi ha iyi Ndima vha tea u vha e mufumakadzi kana munna ane -
Vhuvha ha izwi zwiitei zwa nga nnḓa vhu sumbedza tshiimo tshine tshi nga vhaiswa tsha sisiṱeme ya zwa kutshilele kwa mveledziso ya miṱa yo fhambanaho , khathihi na vhukoni ha miṱa kha u kona u tshila vha tshi khou konḓelela tshiimo itshi tshi vhaisaho .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha fanela u vhea iṱo kha kushumisele kwa tshelede na uri masipala u khou shuma hani kha u swikela dzipulane dza IDP .
U dzudzanya u nyeṱulela ha midia na sesheni dza netiweke .
Vhudzulo vhu fanela nga zwenezwo u ya nga asesimende ya tsireledzo yeneyo .
Musi izwi zwi sa hanedzi mbuno ya uri vhathu vhoṱhe vho livhana na zwipiḓa zwa tshenuwo , mbuno ndi ya uri ndi vha sigathi vhane a vho ngo tsireledzea kha tshutshedzo ya nḓala .
MULAYO UNE WA TEA U TEVHEDZWA
Ndi kona u vhumba madzinambumbano nga u ṱanganya madzina mavhili .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha fanela u imelelwa nga huhulu nga sekithara dzo fhambanaho dza tshitshavha ( vhafumakadzi , vhaswa , vhathu vha dzhielwaho fhasi , nz ) .
Fhungo ḽihulwane , fhedzi , ḽi mona kha pfanelo dza vhuṋe na tshumiso ya mavu .
Fhethu ha mahayani , hune ha kona u swikelela nḓisedzo ya maḓi nga masipala , a vha khou wana maḓi a re na mithara kana u badeliswa tshumiso yao zwi ambaho uri vhunzhi ha maḓi avhuḓi ha khou ḓivhea nahone a nga fhedza a tshi shumiswa zwihulusa .
Masipala u lavhelesa khohakhombo khulwane kha vhuimo ha tshiimiswa na muhasho .
Mbono dzi khwiṋisea arali hu na u vhonala havhuḓi .
1.12 Naho nyimele dza gomelelo dzo vha dza tshifhinga tshilapfu u bva nga 2014 , dzo thoma u fhungudzea kha kotara ya vhuṋa musi mvula dzi tshi vho ḓisa fulufhelo ḽiswa kha ikonomi yashu naho tshinyalelo i kha ḓi ḓo pfiwa lwa miṅwedzi yo vhalaho .
Saveyi i ḓo itwa nga Lambamai nahone mvelelo dzi ḓo vha hone mafheleloni a ṅwedzi wa Fulwi 2016 .
Vha zwi ita nga nḓila dzi tevhelaho :
I shuma sa nḓisedzo ya matheriala a songo phurosesiwaho kha vhubveledzi nga tshivhumbeo tsha zwibveledzwa zwa vhulimi .
Ri ḓo tshimbidza kushumele kwa Khethekanyo ya 8 ya Mulayo wa Ndaulo ya Muvhuso na Vhulanguli , i khwaṱhisaho u pandelwa ha vhashumeli vha muvhuso vha itaho mabindu na Muvhuso na u konisa muvhuso u sedzana zwavhuḓi na zwiito zwa vhuaḓa .
Vhashumeli vha mutakalo
Uri vha tendelwe u maga kana u rengisa manyoro a Tshigwada tsha 2 , vha fanela u ḓiṅwalisa kha Muṅwalisi wa Mulayo wa vhu 36 wa 1947 .
Ri dzhiela nṱha uri Ṅwedzi wa Vhufa u ṋetshedza Gauteng tshikhala tshihulwane tsha u kunga na u dzudza vhaendelamashango nga mbuelo dzaḽo dzo fhambanaho .
UPU ndi zhendedzi ḽine ḽi tou vha ḽone kha UN ḽine ḽi sedzesaho kha u shandula sekithara ya zwa dziposwo u ya kha ya tshi zwinozwino na u engedza zwibveledzwa zwa dziposwo u itela uri zwi kone u swikela ṱhoḓea dza vhupo ha zwa dziposwo shangoni ḽoṱhe kha sentshara ya vhu 21 .
A huna Khwaṱhisedzo
Ndi zwifhio zwine ra ṱoḓa u lugisela u pulana ?
Zwiko zwihulwane zwa ḽounu yo bukwaho kha akhaunthu dza tshifhinga nyana ḽounu dzi songo badelwaho dzo itwaho nga vhashumi vha muvhuso u itela u endela mashangoḓavha na mbilo ya khombo dza moḓoro .
Mbekanyamaitele , puḽane na zwishumiswa zwi a ṱoḓea u fhungudza zwikhala zwa u tshimbila na mbadelo kana mitengo , nga maanḓa kha miṱa ya vhashai .
Vhaṱaleli vhe vha vha vho no vha nga ngomu afho tshitediamu vho vha vha sa khou tenda zwavhuḓi u bviselwa nnḓa musi thikhithi dzo no fhela u rengiswa ngauri vho vha vha tshi khou lavhelela u dzi wana henefho ngomu fhethu ha mutambo .
U vhala na tholokanyonḓivho : ( nyanetshelo na phosiṱara )
Ri tshi khou shumisana na Brazil , India na China , ha dovha ha dzhena na United States , ḽine ḽa imela mashango o bvelelaho , ro ita nḓisedzo ya ndeme kha thendelano ye ra dzhia ye ya ṱanganedziwa kha Dzulo la Tshanduko ya Mutsho ngei Copenhagen nga Nyendavhusiku mahoḽa .
I lwela u shela mulenzhe nga mafulufulu ha vhadzhimikovhe vhahulwane na ndivho ndi u ṱuṱuwedza vhuṋe hapo .
U thoma u fhaṱa maipfi mapfufhi hu tshi shumiswa mibvumo ye vha guda .
Tshanduko kha tshivhalo tsho tiwaho tshe tsha pulaniwa - a hu na tshivhalo tsho tiwaho tshe tsha shandukiswa kha ṅwaha .
Phatheni dza vhugevhenga na maitele kha vhupo vhu re na vhushai vhukuma , vhu nga ho sa kha zwikolobulasi na fhethu ha vhudzulo vhu si vhu si ha tshiofisi , zwi a fhambana na izwo zwa kha nyingaḓorobo dzo pfumaho , dzine dza dovha dza fhambana na ngomungomu ha ḓorobo .
Vhufarakani uhu vhu ṋetshedza tshikhala tsha thundu na tshumelo zwa mvelele u bva kha ḽifhasi ḽi bvelaho phanḓa u itela u linga mimaraga ya ḽifhasi .
Muṱangano u rera nga ha phurosese dza u pulana dza IDP .
Nyimele ine ṱhoho dza zwikolo zwa muvhuso vha hana u ṱanganedza vhagudiswa vha bvaho miṱani i shayaho zwihulwane kana vha re na vhabebi vha songo funzeaho , yo ita uri hu humbulwe zwo iteaho miṅwahani yo fhiraho ..
U bviswa ha mufhe hu ḓi sokou vha muelo u re kha nyelelo ya maḓi , a hu na mielo i itwaho kha u bviswa thwii u ya kha fhethu ha khunzikhunzi .
A ho ngo vha na tshanduko dzo itwaho kha u avhela maraga kana ṱhalutshedzo .
Vhoraakhademi vha khou dzulela u ṱoḓulusa mafhungo ane a ṱalutshedzwa a pfala ane a nga shuma kha zwitshavha zwoṱhe .
Vhathu nga muthihi , mabindu na zwiimiswa zwa vhubindudzi vho vhofholowa u fara akhaunthu dza bannga dza nga nnḓa .
Odithi dza tsireledzo mafhandeni a vhuendi na renngeni dzi khou itiwa dzi dza u ṱola mafhungo a no nga mavhone , mpimo wa vhutshinyi na u swikea u itela uri kuthusele kwo teaho ku vanganywe na phurogireme dza maanḓalanga o teaho dza u khwinisa na u londola fhethu afha .
Zwiimiswa zwa Muvhuso zwi tea u linganyisa zwiko zwine zwa vha hone na ṱhoḓea dza vhathu .
Nḓowetshumo ya vhuendelamashango yo aluwa nga nḓila khulwane .
Vhuḓifhinduleli ha Muhasho washu ndi u bveledza Pulane dza Themamveledziso dzo Dzudzanyeaho dza vunḓu .
Bannga ya u Vhulunga ya Afrika Tshipembe i dovha hafhu ya ita mushumo wa Musaukanyo wa u vha Vhuhone lwa tshifhinga tshilapfu ha Tshikolodo nga nḓila i dovhololwaho , ya anḓadza asesimennde dzayo dza u vha hone ha tshikolodo lwa tshifhinga tshilapfu hoṱhe kha tshikolodo tsha fhano na tsha mashango a nnḓa kha Muvhigo wa Ṅwaha .
Nga ngomu na nnḓa ha sibadela
Ndondolamutakalo na Thikhedzo ya Mutakalo zwi konisa mbetshelwa ya tshumelo dza ndondolamutakalo na mutakalo wa maswole a kale , hu tshi katelwa vhurangeli ha u thivhela malwadze .
Kha hu rangwe u gudiswa mibvumo ino shumiseswa kha Gireidi ya 1 .
ICT i tea u vha zwone zwo sedzeswaho kha mveledziso ya ikonomi ya mahayani fhedzi i tea hufhu u engedza u khwinisea ha tswikelelo lu vhonalaho khathihi na nḓisedzo ya mveledziso ya themamveledziso , ya pfunzo , zwo lugelaho thandela dza ikonomi na matshilisano na mushumo wa u fhaṱa vhukoni nga yoṱhe mimasipala na mihasho ya muvhuso wa vundu .
Nga nnḓani ha izwo , nga kuvhonele kwashu , khwiṋiso idzi a dzi ṱanganedzei zwavhuḓi .
Khothe dzo vhilaela nga milandu ye mabulayo a vha o tou thoma a dzudzanywa ( vhambelwa maano ) .
U ṱhaṱhuvha izwi zwivhalo zwi tshi ya nga miṱa , miṱa ya Maindia na Vhatshena i na tswikelelo khululwanesa ya tshivhalo tsha zwishumiswa na tshumelo dza ICT .
Ri ḓo engedza , na u ita uri hu vhe na tswikelelo ya themamveledziso ya mafhungo na vhudavhidzani na tshumelo dza vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki , hu tshi katelwa na burodibennde na khasho ya didzhithaḽa ,
( c ) Vhuhulwane ha mulayotewa na u vhusa ha mulayo .
Nyito dza nḓila yo ḓisendekaho nga maanḓa dzi katela migwalabo , zwiṱereke , misumbedzo , migwalabo ya vhathu vhanzhi kana u shumisa midia lwa vhuṱali u lwa na a hanedzanaho na iwe , nndwa .
Muvhuso u ḓo shumisa mbekanyamaitele dzawo kha u manḓafhadzwa ha ikonomi ya vharema ( BBBEE ) , u itela uri maAfurika Tshipembe vhe vha thudzelwa kule kha u vha tshipiḓa tsha ikonomi kha ḓivhazwakale , vha kone u shela mulenzhe nga nḓila yone kha miṅwaha i ḓaho .
Zwipiḓapiḓa zwo papamalaho zwo vhumbwa nga zwipiḓapiḓa zwa oganiki , zwo faranaho , u dzhiwa sa zwipiḓapiḓa zwa kha luṱa lwa tshiomate .
Zwiswa zwo tutuwa na dzikhaedu kha tshitshavha tshashu na ḽifhasini ḽine ravha tshipiḓa tshaḽo .
U ḓadza bugu ya logo ya tshiendedzi sa zwe zwa randelwa nga mulayo hu sa athu u thomiwa lwendo .
Ndi nnyi ane a ḓo hwala muhwalo wa u badela masheleni ?
ṱhanziela ya ndovhedzo
Ngeno hu uri vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa kale ho vha ho sedza kha u kuvhanganywa na u laṱwa ha malaṱwa , tshiṱirathedzhi itshi tshi khou ṱoḓa nḓila i angaredzaho vhukuma nahone yo ṱanganelaho .
Olani tshifanyiso tsha itsho tshithu tshaṋu .
Muthu ane a khou ita mbilo o imela muraḓo wa GEMS ( u ḓadza Khethekanyo B , G , H na I ya Fomo ) ; e .
Dzi nga ṱoḓa uri muthu muṅwe na muṅwe a kana tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshi vhige khadzo .
U ola kana u pennda zwifanyiso zwi no tshimbilelana na ṱhoho dza themo , ho sedziwa lu si lwa fomaḽa kha mitalo , khalo , mbonalo , muvhala
Muhasho u dovha hafhu wa bula uri u ḓo fhindula hani khaedu idzi .
Tshiimiswa tsho tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho tshi ḓo vhona uri Muhasho wa zwa Muno u khou wana khophi dza ndaela ya u adoptha na uri u shandukisa madzina zwi khou itiwa na ṱhanziela ya mabebo ya ṋetshedzwa
Arali zwi songo ralo , khumbelo i tea u vha na ṱhalutshedzo yo ṋekedzwaho nga ofisi yo teaho .
Mushonga wa vhulwadze vhu isaho lufuni , sa tsumbo , vhulwadze ha swigiri , mutsiko wa malofha wa nṱha , HIV nz .
Afrika Tshipembe ḽo vha na mvelaphanḓa khulwane kha zwa u ṱuṱuwedzwa ha ndinganyiso ya vhafumakadzi kha masia a fanaho na a muvhuso , tshitshavha , zwa u ṋetshedzwa ha vhulamukanyi , mitambo na mvelele .
Nga u shumisa mafhungo a vha ho kha mutevhe wa vhukati , ḽeveḽe yo imaho ngauri ha ndeme ya data yo khwaṱhisedzwa .
Hu na zwiitisi zwinzhi .
Miṅwaha miraru i ḓaho , muvhuso u ḓo shumisa R846 wa biḽiyoni kha themamveledziso dza tshitshavha .
Nga murahu ha u amba na vhashumisani na nṋe , Ndi humbela thendelo ya u isa phanḓa na mbudziso iyo .
Muhaelo u kha ḓi vha yone nḓila ya khwinesa ya u lwa na dwadze ḽa COVID-19 ngauralo , Khabinethe i khou ita khuwelelo kha muthu muṅwe na muṅwe a re na miṅwaha ya fumimbili na u fhira uri a haelwe hu si na tshilengo .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe nga themo ya 3 .
Tshati ya dziakhaunthu yo livhanywa tshoṱhe na mbumbo ya mugaganyagwama .
Hezwi zwi ḓo vha tshipiḓa tsha tshiimiswa tsha muvhuso nga fhasi ha vhulanguli ha Minisiṱa wa zwa Mishumo ya Tshitshavha .
U guda u peleṱa maipfi a 10 nga vhege a bvaho kha ngudo dza foniki
Masipala u dzhenelela zwihulu kha u dzhenelela ha u pfumbudza ho thomiwaho nga sekithara dza mihasho na masipala wa tshiṱiriki .
A vha ngo ita ezwo fhedzi vha tshi itela u vha vala milomo , vho dovha hafhu vha khwaṱhisedza uri yo vha i tshi khou fhungudzea na u vha ya maimo a nṱha .
Kha hu shumiswe-vho na zwikili zwa u kona u humbula na u pfesesa zwithu zwa sia ḽeneḽo kha u gudisa vhagudi uri vha kone u ḓiṱola kana u lavhelesa vhone vhane musi vha tshi vhala , vhuhulu kha masia a u ṱalusa ipfi na tholokanyonḓivho .
Mbuelo dzi ḓivhiwa musi hu na khonadzeo dza mbuelo dza ikonomi tshifhingani tshiḓaho kana khonadzeaho ya tshumelo dzi ḓo iswa kha Masipala wa Buffalo City nahone hedzi mbuelo dzi nga vhaliwa nga nḓila i thembeaho .
St Albans yo no ḓi thoma na u vusuludzwa ha lufhera .
ICASA i fanela u vhona uri ḽaisentsi dzi tevhedza Khoudu dza BBBEE dza Maitele Avhuḓi .
Dziṅwe dza tsheo dza guvhangano iḽi dzo dzhielwa nzhele .
Vha fanela u sumbedza uri vha khou tama u ḓidzhenisa kha sekithara ifhio kana vhufuwa khovhe vhufhio .
Ndi nga tshenetshi tshifhinga hune tshivhalo tshihulwane tsha vhaṱaleli hu tshi katelwa na avho vhane vha shumisa zwidimela vha kona u dzhena ngomu tshitediamu .
u khwaṱhisedza mbekanyamushumo ya zwa dzinnḓu ;
Mavu kanzhi a avhelwa nga vhulangi ha sialala na mimasipala .
U dzheniswa ha vhatshinyi kha thandela dza tshitshavha kana vhuitwa vhune ha vhuedza ndi zwa ndeme vhukuma kha maitele a mbuedzedzo na u vhuedzedzwa havho .
Hoyu muṱangano u ḓo bvisela khagala phurosese ya u pulana ho fhelelaho .
Muṋetshedzi wa tshumelo u lavhelelwa u ṋetshedza mafhungo nga :
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela . fura fara posa fhaṱa pfana fumi fhufha mapfeṋe founu fhungo fuyu mapfuvhi fagi foro fola fefe
Minista , ndi tshi sala murahu ha phindulo yavho , roṱhe ri a pfesesa thaidzo maelana na u shaya mushumo ha vhaswa .
Olani maṋanga a watshi ni tshi sumbedza uri ndi tshifhingaḓe .
U vhala nga eṱhe maṅwalo o fhambanaho ane a vha a tshikalo tshine tsha konḓa a tshi itela u ḓimvumvusa kana u wana mafhungomatsivhudzi kha maṅwalo o fhambanaho are hone , tsumbo , magazini na khomiki , bugu dzi sa konḓi dza khumbulelwa na dzisi dza khumbulelwa u bva kha mvelelo dzo fhambanaho , bugu dzi no vhaliwa kha u vhala na vhagudi .
U topola mibvumo mathomoni a maṅwe maipfi ( tsumbo : madzina a khonani kana a zwipuka . )
5.4 . Khabinethe i fhirisela u tamela mashudu Advocate Busisiwe Joyce Mkhwebane kha u tholwa havho sa Mutsireledzi wa Tshitshavha wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe lwa tshifhinga tsha miṅwaha ya sumbe u thoma nga ḽa 15 Tshimedzi 2016 .
Ndivho ya izwi ndi u ṱoḓa u pfesesa nga vhuphara uri maṅwe mashango kha dzhango ḽa Afrika a lwa hani na vhuloi na khakhathi dzi kwamaho vhuloi .
Girafu i sumbedza uri tshivhalo tsha miṱa ine ya kona u swikela vhuimo ha nṱhesa ha vhuthathazwitshili tsho engedzea .
Tshumelo dza ACT dzi khwinisa ndeme ya ndondolo na dzilafho ḽine ḽa tea u tevhedzwa .
Vha nga ṅwalela khoro luṅwalo lwa u sumbedza u hanedzana na tsheo hu saathu fhela maḓuvha a 30 .
Zwiṅwe hafhu , tshanduko kha maitele a mugaganyagwama dzo tendela vhathu vho tiwaho u ita mushumo u ṱalutshedza nga ha khetho dza mbekanyamaitele dza vhuṱhogwa na nga ha u livhanyisa zwiko zwine zwa vha hone u pulana , vhudzuloni ha mugaganyo mutengo nga tshithu nga tshithu .
Vhorathendara vha ḓo shumisa tshivhalo tsha vhukuma tshi re kha Ḽiṅwalo ḽa Mbadelo nyangaredzi sa mutheo wa u thendara .
Muvhuso u ṱanganedza uri kha u lwela ndinganelo pfunzoni , hu na ṱhoḓea ya u shumisa tshelede nga maanḓa kha pfunzo ya vhashai , na uri phakhedzhi ṱhukhu ya mutheo i nga fhambana na elementhe dzi ngaho zwi re ngomu zwa ikonomi ya matshilisano .
Vhathu vho vha vha tshi sukumedzana na u vhumbulusana na mafuvhalo a tshi vha manzhi .
Bada dzi ṱanganaho ndi khono khulwane kha u kokodza vhubindudzi kha shango na dzhango ḽashu .
8.1 . Khabinethe i lwa na u vhulawa hu sa ḓadzi mudzio nahone ha tshiṱuhu ha vhaofisiri vha tshipholisa vhe vha kumedzela matshilo avho kha u shuma na u tsireledza .
Mubindudzi woga ane a ita zwa zwamakwevho , vhubindudzi kana zwa phurofesheni , kha tshiimo tshenetshi fhedzi nahone a sa khou itela ene muṋe fhedzi
Kha vha sumbedze uri ndi thandela dzifhio dze dza dzheniswa sa thandela dza IDP hu tshi tevhelwa mafhungo a uri dzi na vhudzivha sa thandelathikhedzi na / kana ho sedzwa mbuelo nga zwikalo , vhunga zwo dzinginywa .
U kundelwa u dzhia uho , thundu dzo lambiwaho dzi ḓo tea u humiswa hu tshi khou badela vhaḓisedzi nahone mulingo wa u dzi humisa u wa vhaḓisedzi .
Dzhenani tshikolo , ni gude ni shumese .
Kha dizaini yo dodombedzwaho , u ḽaisa hune ha nga vha hone hu fanela u ṱolwa .
Ndi madzina a zwithu zwine ra kona u zwi vhala , sa zwipuka na vhathu .
Imbani luimbo ni kha tshigwada .
Kha vha adze fomo ya khumbelo BI-24 .
Tshumelo dzi tea u ṋetshedzwa hu na mbavhalelo ya masheleni nahone nga nḓila i fushaho uri vhadzulapo vha wane tshumelo yo ya khwiṋe yo teaho ndeme ya tshelede ..
Khethekanyo heyi i ṋetshedza Zwidodombedzwa zwa u pfukisela zwa Mihasho kha Muvhuso wapo , u sumbedza pfukisela nga Muhasho na nga lushaka lwa gavhelo kha masipala muṅwe na muṅwe .
Tshifhinga tshoṱhe , vhaswa vha vha vhaṱuṱuwedzi vha tshanduko i bvelaho phanḓa ine ra i ṱoḓa , nga u vha havho na tshivhiti hu re khombo , vha thusa u ita ḓivhazwakale .
Khumbelo ya u shandukisa tshimela tshine tsha vha hone kha mutevhe:R1 500 ndingo i ṅwe na iṅwe
Zwiito zwa dzikhakhathi na vhuthororisi a zwi na vhudzulo tshitshavhani na uri zwi ḓisa tshutshedzo kha mulalo , vhutsireledzi na mveledziso .
Muhasho wa zwa Muno u ḓo bvela phanḓa u bveledza Visa dza u Dzhena dzi na Tshivhalo dza tshifhinga tshilapfu kha vhadali vha tshifhinga tshoṱhe .
Naa phungudzelo i na vhushaka na ndivho ?
Ri ḓo tikedza mbekanyamaitele na mishumo ine ya ṱuṱuwedza u shumiswa vhashumi nga huhulu na hu bvelelaho , hu sa khou nyadzwa mushumi wa tsireledzo na nyimele dza mushumo dza mutheo .
( a ) Mulayo wa Vunḓu u nga ṋea maanḓa a u ṱusa tshelede hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ( b ) thwii kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vunḓu ; na
Sekhithara i ḓo thoma mbekanyamushumo ya u langula miri ḓoroboni na ya dzinnḓu yo sedzaho kha vhaswa .
6.1 . Sa tshipiḓa tsha nndwa ya shango ya u lwa na GBVF , Muphuresidennde Vho Ramaphosa zwenezwino vho saina Milayo miraru ine ya khwaṱhisa ndingedzo dza u fhedza GBVF - Mulayo wo Khwiniswaho wa zwa Vhugevhenga khathihi na Miṅwe Milandu i Elanaho Nayo , Mulayo wo Khwiniswaho wa Mulayo wa zwa Vhugevhenga ( Milandu ya zwa Vhudzekani na Vhuṅwe Vhutshinyi vhu Elanaho Nayo ) na Mulayo wa Khwiniso ya Mulayo wa Khakhathi dza Muṱani .
Ho dovha ha vhidzwa maanḓalanga a zwa khetho u bvisa mvelelo dzi sa athu bviswa nga u ṱavhanya .
Muhumbeli kana muṅwe muthu ane a khou thusa a nga , nga murahu ha u shumisa maitele oṱhe a khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu hanedzana na tsheo ya muofisiri wa mafhungo kana mufarisa muofisiri wa mafhungo , ita khumbelo kha khothe u itela u wana thuso yo fanelaho .
Kha ndima iyi ri ḓo sedza kha muhanga wa kushumele wa mulayo une wa ita vhubvo kha nḓisedzo ya tshumelo , mushumo une wa tea u itwa nga Komiti dza Wadi na sisiṱeme dzine dza tea u vhewa u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo i bveledzaho .
Fesithivala dza mvelele dza vhathu vhoṱhe vha Afrika ( musika , mitshino , fiḽimu , zwa u runga ) zwi ḓo dzudzanywa luvhili kha ṅwaha .
Hetshi tshipiḓa tsha mulayo tshi vha vhudza nga nḓila dza u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi dzine tshitshavha tsha nga dzi lavhelela u bva kha masipala .
Ndi zwifhio zwine ra ṱoḓa u zwi swikelela ?
Arali hu si na nomboro , rabulasi u tea u ṋetshedza nomboro dzine dza nga shumiswa u ṱalusa tsimu iṅwe na iṅwe .
Kha masiaṱari a tevhelaho hu na mutevhe wa zwigwada zwo imelaho sekithara dza tshitshavha dzo fhambanaho .
Kha atikiḽi ya nzudzanyo yo tevhelaho ya gurannḓa yeneyo nthihi , ho bulwa uri muṅwe muraḓo ha ngo bvisela khagala uri u mulangi sa zwo ṱoḓiwaho nga Khoudu .
Musi mafhi o ṋetshedzwa , vharengi vha nga kona u vhona zwe vhone vha ṋetshedzwa vha kona u zwi bida .
A nga , naho zwo ralo , u itwa kha miṅwe mishumo yo khethekanywaho ha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Ṅwalani ṱhoho ya tshiṱori
Tshipikwa tshihulwane tsha u kovhana ha vhashandukisi vha zwa makwevho na thandela dza vhalimi ndi tsha mbuelo kha mabindu maṱuku .
Khumbelo dzi fanela u shumisa ndaela dzi tevhelaho :
Dzina ḽa tshiimiswa
Khaedu dza u bva kha zwibveledzwa zwa mutheo u ya kha mveledziso , a dzi koni u shavhiwa .
U ranga u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo ( PIC ) - U ranga u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo a zwo ngo ṱalutshedzwa kha CBD , fhedzi zwiteṅwa zwa ndeme zwi ḓivhea nga nḓila i no fana sa :
U lumbama ha ndeme nga maanḓa kha phoḽisi ya u shandukisa mbekanyamaitele hu tea u vha u dzhenelela u itela u sika mishumo vhathu ya vhaswa .
Muvhigo wa ṱoḓisiso , u sumbedzisa zwikhala zwa zwikili , dzithemendelo na pulane dza mushumo , zwo vetavetiwa .
Masipala wo ḓikumedzelaho kha u sika na u ṱhogomela mbonalo ya vhupo , mavu a masipala u songo bveledziswa kha vhuṱala ha ḓoroboni , na mavhiḓa kha mupo wo khwaṱhaho , wa vhuḓi , u sa tshinyadzi mupo , ho vhulungeaho u khwaṱhisa khonadzeo ya u maketa ya ḓorobo na u khwinisa khwaḽithi ya vhutshilo ha vhoṱhe .
Izwi zwi ḓisa mbudziso ya uri ndi tshifhio tshitshavha tshine tsha vha na pfanelo ya u ṋea thendelo ya tshumiso ya nḓivho ya sialala kha vhushumisamupo .
U ya nga kuvhonele kwavho , vhunzhi ho raliho vhu nga shumiswa u nga vhanga dwadze naa ?
Phambano yo rumelwa kha mufhinduli wa vhuraru ( Khoro ya Nyambedzano ) u itela vhulamukanyi nga hu swa phanḓa ha muraḓo wa phaneḽe nga nnḓa ha mufhinduli wa vhuvhili .
Vhaholefhali vha nga wana nyengedzedzo ya thungo ( ine ya ḓa i kha tshivhumbeo tsha sabusidi ) kha nnḓu dzavho u itela uri vha kone u tshila nga vhone vhaṋe kha vhupo ha u dzula ho ḓoweleaho .
Thendelano , dze dza sainiwa nga muvhuso , mabindu na vhashumi nga ha thengo ya zwishumiswa , mveledziso ya zwikili , pfunzo ya mutheo na ikonomi i sa tshikafhadzi mupo , zwi khwaṱhisedza tshipikwa tshi fanaho na vhuḓiimiseli ha u fhaṱa heḽi shango .
Khethekanyo i na vhuḓifhindulei ha u bveledza na u khwinisa Tshiṱirathedzhi tsha Tshikwama tsha muvhuso zwi ambaho hoṱhe zwi re nyadzimo na themendelo .
Zwi khagala u bva tsenguluso ire afho ntha hu na zwiedziswa zwa u tandulula khuḓano kha zwitshavha zwa sialala Afurika , Asia , Australia na Canada .
ṱhoḓea dza ' u dzhenela hu pfadzaho ' , zwine zwa vha nḓila ine vhathu vha tshitshavha vha dzhenela kha phurosese dzi elanaho navho uri vha kone u dzhenela nga nḓila ya ndeme kha masipala
U ELA : Zwitshavha kana vhaimeleli vhazwo na vhone vha nga shuma mushumo wa u ela vhaṋetshedzatshumelo vhane vha nga kona , u dzhenisa zwitshavha kha nḓisedzo ya tshumelo na u ṱolwa ha vhaṋetshedzatshumelo .
Kha miṅwaha yo vhalaho i tevhelaho ikonomi ya shango yo lavhelelwa u aluwa nga luvhilo lwo linganelaho .
Sekithara dzoṱhe dza lushaka dzi khou ṱuṱuwedzwa u fhaṱa nṱha ha u vuwa uhu ha ikonomi kha kotara ya vhuraru u itela u thusa u vhea ikonomi ya Afrika Tshipembe kha gondo ḽiswa ḽa nyaluwo .
Muhanga wa sekhithara ya nnyi na nnyi u dzhia nyolo i tevhelaho , i re na :
A huna nḓila i re khagala kha tshanduko dza mitengo ya vharengi vha ṋama ya khuhu .
Ri dovha hafhu ra vha ḓisela mafhungo maswamaswa nga ha vhashumi , ra dovha ra vha ṋetshedza mvelelo dza mivhigo yashu ya kotara ngauralo kha vha bvele phanḓa na u vhala !
Mudzulatshidulo a fulufhedzisa u amba na Smith fhedzi a ri " ngoho mushumo wa komiti ya wadi ndi vhuḓifhinduleli ha tshumelo dza zwa tshumisano vhane vha badelwa u ṋetshedza thikhedzo ya tshiṱirathedzhi kha sisiṱeme ya komiti ya wadi na u dzhenela ha tshitshavha nga u angaredza " .
Hu na zwithu zwivhili zwa ndeme zwa zwino zwine zwa khou khwinisa tshifanyiso itshi ; fhedziha , zwoṱhe zwi khou kombetshedzea u swika afho nga ṱhoḓea dza uri zwi dovhe zwi phaḓaladzwe .
Vha eletshedzwa uri vha ambe na MP phanḓa ha u swikisa phethishini yavho sa vhu nga a tshi nga vha thusa nga ha tshivhumbeo na zwine zwa tea u vha ngomu ha phethishini .
U vhiga nga ha masheleni a muvhuso wa vundu zwi ṱanganyiswa kha mivhigo ya masheleni a lushaka .
Ndi ngani u langa vhuraḓo havho zwi zwa ndeme ?
Fhedzi ro dzhia tsheo ya u thoma tshiṱirathedzhi tsho ṱanḓavhuwaho , tsha vhupfa muhumbulo nga tshitshavha na khanedzano .
Ḽevele ya muṱaṱisano kha sekhithara i dzulela u vhilaedza .
Zwi amba mini zwi tshi ḓa kha vhashelamulenzhe vhashu na vhashumisani vha tshiṱirathedzhi ?
u ṱavhanyisa mvusuludzo ya dzhango ḽa Afrika ; na
Hezwi ndi zwa vhuṱhogwa kha vhudavhidzani vhu shumaho na gogo .
U shumisa tshifanyiso u pfesesa mafurase na mafhungo a sa konḓi na kha bugu .
Komiti ya Wadi i nga katelwa kha foramu iyi .
Mivhigo ya kushumele itea u iswa kha Muṱola Muvhalelano na MEC dza mavundu ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Hezwi ndi zwikhala zwa mishumo zwo sikelwaho u ṋetshedza vhathu vha sa shumi muholo , tshenzhemo ya u shuma na zwikhala zwa vhugudisi .
Kha khamphani khulwane dza zwiḽiwa fhano Afrika Tshipembe a hu tou vhonala hu na thaidzo khulwane .
MAGUDISWA O LINGIWAHO U linga arali mugudi a tshi kona u ... ṱalusa mibvumo ya ḽeḓere ḽithihi. ( u dzhiela nzhele mibvumo ) . ṱalusa mibvumo ya ḽeḓere ḽithihi ( u dzhiela nzhele mibvumo ) ṅwala dzina ḽa tshifanyiso .. ita uri ḽiṅwalwa ḽi ambe na u topola zwidodombedzwa . ita uri ḽiṅwalwa ḽi ambe na u topola u tevhekana ha zwiwo . topola phindulo dza zwivhangi na masiandaitwa kha mbudziso ya phindulo nthihi na ya phindulo nnzhi .
Yunithi yo ṋewa ndaela , nga kha thendelanonzwiwa yayo , ya u ṋekedza khwaṱhisedzo yo ḓiimisaho , i sa dzhii sia na tshumelo dza vhukwamani ho sedzwa u engedza ndeme na u khwinisa kushumele kwa masipala .
Tsha u thoma , mapfura na zwipali zwi tea u bviswa u bva kha maḓi u thivhela khakhiswa ha fiḽithara .
Ro dzhia na maga a u thoma khothe ya ndayotewa phanḓa ha dzikhetho .
Wa vhuya wa phasiswa lwa mulayo , Mulayotibe u ḓo ṋetshedza maitele a fanaho ane a tea u tevhedzelwa musi hu tshi dzhiululwa .
I khou ṱoḓa u bveledza nethiweke ya tshumelo dzo ṱanganelaho u itela u tsireledza , u tikedza na u khwaṱhisedza miṱa kha u vha thusa kha uri vha vhe thikho ya tshitshavha na sosaithi nga u angaredza .
Muthu muṅwe na muṅwe una tsheo dzi sa fheli .
U topola kutevhekanele kwa zwiwo kha tshiṱori tshi sa konḓi .
Vhege mbili dza vhulwela pfanelo dzi vha hone nga tshifhinga tshine ha khou pembelelwa senthinari dza Vhahali Vho Mama Albertina Sisulu na Tata Nelson Mandela , he vhuvhili havho vha sumbedzisa ndeme dza vhukwamani tshifhinga tshoṱhe na vhudavhidzani na zwitshavha zwe vha vha vha tshi zwi shumela .
Kha dzidzhenala idzi goroso na nete ya miholo zwi a rekanywa nahone zwi vha ṋea vhulavhelesi ha uri murekanyo wa muholo u itiswa hani .
Ro vhona uri ndangulo na thikhedzo zwa muhasho zwi shumiwa zwavhuḓi hu na muhumbulo wa u swikelela ndivho dza mushumo nga nḓila yone .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha zwitshavha uri zwi shume na mazhendedzi a mulayo u bvisa vhathu vhane vha si ṱhonifhe pfanelo dza vhaṅwe dza ndayotewa .
Arali mihwalo ya mufusho yo ṅwalwa u pfi zwo fhungudzwaho , naho zwo ralo , u khwinisea nga u angaredza ha sisiṱeme ya zwi tshilaho zwa malwanzhe i nga lavhelelwa kha tshifhinga tshipfufhi fhethu ho vuleaho hu songo ḓadzwaho nga u bviswa ha mufusho u bva kha makukwe .
Vha pfa uri zwi ḓo vha maanḓafhadza nga zwikili zwiswa zwa dovha zwa vha leludzela uri vha kone u thoma u shumisa hedzi pulane sa izwi dzi sa khou tou kombetshedzwa u bva nṱha fhedzi zwi tou bva kha mihumbulo na tshenzhemo dzavho vhone vhaṋe .
Mivhuso ya mavundu i ṋetshedza mivhigo ine ya sumbedza zwiko zwe ya ṱanganedza i kha gumofulu nga zwikolo zwa phuraimari na dzikiḽiniki dza ndondolothangeli ya mutakalo .
Maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki ndi vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ha ndeme ha vhaofisiri vha muvhalelano .
Ro dzhiela nṱha thikhedzo nga fulufulu nga maAfrika Tshipembe nga zwifhinga zwa vhupfiwa ha nnyi na nnyi nga ha Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) , na uri hu khou vhekanywa nḓila dza uri i thome u shuma ho no fhela maitele ane a tea u tevhelwa a Phalamenndeni .
Nga tshifhinga itsho , zwiteṅwa zwa mveledziso ya vhaswa kanzhi zwo vha zwi kha tshitshavha tsha vhadzulapo na madzangano a vhaswa , na u sa vuwa zwo wana vhuḓinyanyuli nga ngomu kha zwiimiswa muvhuso wa khethululo kana mbekanyamaitele dza theo ya mulayo na mbekanyamushumo dzawo .
U engedza hezwo , ri ḓo shumisa nga maanḓa u ṋea Vhushaka ho Hanganeaho Thuso na zwiḽiwa zwo tsireledzeaho zwihulu ro sedza a vho vha songo tsireledziwaho nga tshikwama tsha vhathu vha sa shumi kana vho shumisaho mbuyelo dzavho .
Maitele a IDP na CBP na mvelelo zwi a fhaṱelana na u ḓivhadzana , zwi na mutevheṱhanḓu na ndovhololo .
- dzhege ya u kala i re na mitalo yo nomboriwaho nga dziḽitha
" Ee , hu nani , " ha fhindula Vho Vhimbi , vha tshi pfa vho takala nga maanḓa uri Sankambe tshi khou humbela thuso khavho ngauri vha munna wa maanḓa .
Arali vha si na tshibogisi tsha u funga nga datumu iyi a vha nga koni u vhona mbekanyamushumo ya TV na nthihi ine vha i wana nga kha eriala ya TV .
Ezwi zwi katela : Zwikili zwa tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani , u pfesesa modele wa vhudavhidzani vhuswa , zwikili zwa midia zwiswa zwa vhaambeli vha Muvhuso , mukonanyi wa tshitshavha na PR ya vhaambeli vha Muvhuso .
U tiwa ha lushaka lwa nnḓu zwi bva kha :
Khoso yo dizainiwa uri i shumiswe kha zwiṱalusi zwi tevhelaho :
Ndi mushumo wa vhathu vha Afurika Tshipembe vhoṱhe u shumisana na vhaḓivhi na u tsireledza vhafumakadzi na vhana vhashu kha vha vha zwimaho .
Khomishini ya BEE yo ṱalutshedza BEE sa nḓila ine ndivho yayo ndi u engedza zwihulwane u dzhenela ha vharema kha masia oṱhe a ikonomi .
Kuḽele kwaṋu kuna mutakalo ngomu u swika ngafhi ?
U bveledziswa ha yunivesithi ntswa zwo vhoniwa na u dzhielwa nṱha kha Thandela dza Siṱirathedzhi dzo Ṱanganelanaho ( SIP 14 ) nga Khomishini ya Vhukonanyi ha Themamveledziso ya Muphuresidennde ( PICC ) .
Mafhungo o ambiwaho nga hao o katela khakhululo ya zwimiswa na ndambedzo ya dzangano ḽa dzhango ; Mulalo na Tsireledzo kha Dzingu , mveledziso dzi elanaho na AfCFTA ; na nyambedzano dza thendelano ya tshumisano vhukati ha Afrika , Cariibbean na mashango ane a kha ḓi bvelela a Pacific na European Union Post-2020 .
Mbekanyamaitele iyi zwa zwino yo no shuma lwa ṅwaha woṱhe na u vhonala sa i shumaho zwavhuḓi sa vhuṱanzi ha u fhungudza ṱhoḓea ya mimbete kha maongelo a TB ḓoroboni khulwane .
Tshiṅwe tsha zwipikwa zwihulwane zwa muvhuso ndi u pfukisela vhuḓifhinduleli kha nḓisedzo ya tshumelo u bva kha muvhuso wa lushaka u ya kha wa vundu na maanḓalanga apo .
Mma vha bika zwiḽiwa .
Kha ḽeveḽe yapo milayo yo fhambanaho yo dzinginywa u tsireledza na u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha .
Khabinethe yo dovha hafhu ya ita khuwelelo kha muthu muṅwe na muṅwe ya uri a ḓifare nga nḓila yavhuḓi nahone a tshi tevhedza mulayo .
Ri dzulela u shuma na u zhaka nḓila malugana na u fhedza vhushayamishumo nahone ro topola uri thikhedzo ya nyito dza vhusimamabindu a SMME ndi iṅwe ya nḓila dzine ra nga dzi shumisa .
Fhedzi , kwo no vha kuitele kha zwiṅwe zwikolo u livhuha vhagudisi vha no inga mishumo .
Mufhinduli u amba uri khunyeledzo ine ya ḓo swikelelwa ndi ya uri a hu na nzudzanyo u ya nga khoudu ya maanḓalanga ya mulayo wo dzumbululwaho kha luambo luṅwe na luṅwe yo tendelwaho .
U engedzea uhu kha vhubindudzi sa phesenthe ya GDP-R hu nga ṱalutshedzwa nga tshelede nnzhi yo shumiswaho kha thandela dza vhufhaṱi .
U pulana , u fhaṱa , u khwiṋisa , u vusuludza , u engedza na u londota zwiimiswa zwa tshumelo dza shishi dza zwa mutakalo .
Khumbelo ya Mafhungo ndi maitele a vhubindudzi o ḓoweleaho ane ndivho yao ndi u kuvhanganya mafhungo o ṅwalwaho nga ha vhukoni ha vhaṋetshedzi vho fhambanaho kha fomethe ine ya nga shumiswa u itela ndivho dza mbambedzo .
U fana na mulilo wa ḓaka une wa swiela u mona na thavha dzine fynbos ḽa aluwa khadzo , dwadzetshifu ḽo swiela u mona na shango , ḽa sia mutshinyalo kha nḓila yawo .
Kha khoniferentsi ine ya khou ḓa , ri khou kumedza maṅwalwa a tevhelaho a ndeme :
3.2 . Nga ṅwedzi wa Fulwi 2020 , Khothe ya Ndayotewa yo ṋea Phaḽamennde ndaela ya uri i khwinise vhuṱudzeṱudze vhu re hone kha Mulayo wa zwa Khetho wa 1998 une wa khou shuma zwazwino u itela uri vhonkhetheni vho ḓiimisaho nga vhoṱhe na vhone vha kone u dzhenela khetho dza Buthano ḽa Lushaka na vhusimamilayo ha mavunḓu .
Kha vhunzhi ha shango , arali nyito dza vhufuwi dza vhukuma dzo tevhelwa na phimo dza zwifuwo dzo dzula dzi kha ndinganyiso hu na u tshimbidza nḓadzo , zwifuwo zwi tea u vha zwi kha nyimele yavhuḓi vhukuma .
Muṅwe wa milayo ndi wauri zwikwama zwo itwaho nga kha u tsireledza masheleni nga kha vhubindudzi ha mabammbiri u nga si shume thwii kana nga kha iṅwe nḓila kha u ṋethedzwa ha tshikolodo tsha masheleni kana tshikolodo kha nnyi na nnyi nga u angaredza .
Tsedzuluso ya mishumo ya ndingo ya fomaḽa kha ḽevele ya tshikolo ndi i bvelaho phanḓa na uri i khou tshimbidzwa nga Ṱhoho ya Muhasho , mudededzi muhulwane kana mudededzi o rangaho phanḓa kha thero .
Ndeme ine muvhuso wa khou lavhelesa ngayo mbilaelo dza vhagudi , yo ita uri Muphuresidennde vha vhidze vhurangaphanḓa ha vhagudi na yunivesithi ṋamusi u itela u wana ṅwongo wa mafhungo aya muhumbulo u wa u wana thandululo .
A huna muthu a sina ḽaisentsi o tendelwaho u vha na tshumelo ya poswo yo ridzeviwaho .
U ela mashumele kha ṅwaha , zwipikwa nga kotara zwi engedzwa kha phetheni ya rekhodo ya mashumele sa zwo sumbedzwaho afho fhasi .
Maitele a vhudavhidzani o tshimbila kha tshanduko khulu vhukuma , a ita uri hu vhe na ḽifhasi ḽo ṱumanaho .
23.5 Muthu wa vhuraru a nga ita mbilahelo na Vhulanguli arali a songo fushea nga -
U khwinisa thikhedzo ya ndaulo kha Komiti ya Vhusimamulayo u vha konisa u shuma mishumo yavho ya ndayotewa .
Ri hulisa avho vhaswikeleli na u khwaṱhisedza uri nungo dzavho a si dza u ḓinetisa .
Zwo no itwaho kha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe
Muthu muthihi u ya nga mulayo a nga kha ḓi vha a tshi khou amba ngoho fhedzi a si bvisele khagala zwoṱhe zwo bvelelaho nga ndingedzo ya u xedza mutholi .
Muhasho wa Vhuendi na Dzibada wo thoma na u lugisa dzibada dza lushaka na dza vundu .
Zwine nda tou vha na vhuṱanzi nazwo ndi zwa uri a ro ngo ḓaḓa nga mushumo wa ndeme une ra tea u ita , nga vhukonesi , wa u lwa na vhugevhenga na u vhona uri mulayo na vhudziki zwi hone .
Uri muhasho u na yuniti , kana wo tetshelwa miraḓo yo khetheaho ya tshiṱafu u itela u alusa mutakalo na dakalo kha vhashumi vhavho ?
Muambi ha ngo dzhoina vhaṅwe vhana mitamboni yavho ngauri o vha a sa vha takaleli .
Pulane ya u kushumisele kwa tshelede kha miṅwaha miraru ya mivhuso ya lushaka na ya vundu zwo anḓadzwa nga tshifhinga tsha Mugaganyagwama .
Mugaganyawama wavho wa ṱhoḓisiso ndi vhugai ?
Hoyu Mulayotibe wo thoma u ṋetshedzwa Phaḽamenndeni nga ṅwaha wa 2017 he wa fhedza nga u humiselwa murahu uri hu dovhe hu vhe na vhuṅwe vhukwamani na tshitshavha .
Nga kha sisiteme ya ndiliso yo ṱanganelanaho yo lavhelelwaho , muvhuso u ḓo vhona uri vhashumi na vhashumi vha kale vha migodini vha wana mbuelo ya ndiliso yo teaho ine ya ḓo thusa u vhuedza miṱa yavho .
Zwibviswa zwi songo fanelaho zwi bviswa u bva kha notsi musi zwi tshi nga vha zwo sasaladzwa nga maanḓalanga o teaho , zwa pfukiselwa u yak ha zwi wanaleaho u itela u zwi wana hafhu kana zwa sa sasaladzwe nahone zwi si si nga si wanale hafhu .
Ri ḓo dovha ra tandulula zwi kwamaho vhuḓifhinduleli vhukati ha muvhuso wa lushaka na mivhuso ya mavunḓu zwi tshi ḓa kha vhulanguli ha sisiteme ya FET .
Arali dzangano ḽavho ḽi si ḽa mbuelo na u sa vha tshipiḓa tsha muvhuso , vha nga ita khumbelo ya u ḓinwalisa .
Izwi zwiṱaṱamennde zwa zwamasheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha zwi ṋetshedzwa nga Rannda dza Afrika Tshipembe .
Vhuḓifulufheli ha u bindudza vhu songo khwaṱhaho vhu itiswa nga mbuelo ṱhukhu khathihi na ikonomi ya vhukuma na yo kalulaho na masiandaitwa kha matshilisano a vhubindudzi na mveledziso .
Ṱhoḓisiso dzi itwa nga u tou funa kana musi ho ṱanganedzwa mbilaelo dzifhio kana dzifhio dzo vhigwaho nahone ho itwa khumbelo
Vhonani uri hu na u dzhenelela ha , nḓila dza tshikhau kha , makete .
Hu shumiswe ADSL u itela tswikelelo ya inthanethe : Bandwidth ine ya khou shuma zwazwino ya vhuṱumanyi ha nga nnḓa i khou ongolowa nga maanḓa nahone i tea u khwinifhadzwa u itela uri i kone u fara vhuṱumanyi ha imeiḽi na inthanethe khathihi na zwiswa nga ha mbadelaphanḓa .
Deithi na : Tshifhinga ?
Mavundu a Free State , Gauteng , KwaZulu-Natal na Mpumalanga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽao ḽi vhonala ḽi na miṅwaha miṱanu ṱangana ya tshikhala tsha maḓaleḓale tshi ṱanganedzeaho kha vhupo tshi re hone u itela malaṱwa zwao , fhedzi mavundu o salaho a na miṅwaha ine ya vha fhasi ha miṱanu ya tshikhala tshi ṱanganedzeaho kha vhupo .
U anetshela tshiṱori tshi re na mathomo , vhukati na magumo .
Zwenezwo , zwine ra tea u ita ndi u guda , u guda na u guda uri ri dzule ro khwaṱha .
Miraḓo yo dzhia tsumbanḓila na pulane ya kushumele uya kha samithi ine ya ḓo farwa nga Fulwi 2016 .
Tshivhumbeo tsha Tshikwama tsha Ndiliso ya Vhashumi tsho vhofholola vhaṋe vha migodi kha vhuḓifhinduleli havho vhuṅwe na vhuṅwe ha mbilo dza zwa mulayo dzine dza nga vha dzo itwa khavho .
Zwiṅwe hafhu , mbekanyamaitele ya phaṱhele na tshiṱirathedzhi zwo sedza kha u shela mulenzhe kha dimogirafi ya tshitshavha , tsho ṱanganelaho tshi sa khethululi muvhala , tshi sa khethululi mbeu .
Mushumo wa u sa dzhenelela nga mashango a Afrika a u nga ḓo konisa mishumo iyi uri i khunyeledzwe .
Hezwi zwi katela ku shumisele kwa ndifho na thikhedzo dza masheleni sa zwishumiswa zwa mbekanyamitele .
Mutengo nga tshifhinga na tshelede ya vhugudisi ho engedzeaho zwi ṋaṋisa zwithithisi izwi .
Zwivhuya zwa hone ndi zwa uri Maḓanzhe a na tshisumbedzi tshi no wanala maḓini a milamboni tshi no shumisea nga muthu nahone tshi wanalesa maḓini na kha khungumuṱavha zwi no vhumba bakhitheria .
Ndivho ya Ndango iyi yo Vusuluswaho ndi u ṋetshedza mupo u konisaho u mona na Mashango a Afrika uri hu dzhielwe nṱha ndalukanyo dza pfunzo ya nṱha sa dziṱhanziela , dzidipuḽoma , dzidigirii na dziṅwe ndalukanyo dza akhademiki nga u tendela vhagudiswa , vhoradzipfunzo na vhashumi u mona na dzhango .
Kha zwezwo , ushumo wa phanele dza dzitshaka u sumbedza uri mbambadzo , ngamaanḓa dza thundu dzo tou magiwaho , dzi kha ḓi pwanyeledzwa mitengo i re nṱha ya mihumbulo ya zwenezwo khathihi na thundu dza ikonomi .
Sa mushumi vho ḓidzhia tsheo ya uri ndi ise marifhi ayo khavho .
Vhufaragwama ha Lushaka ho anḓadza Tsumbamaitele dza Vhushaka ha Phuraivethe na Muvhuso u itela u thusa kha ṱhaluso na ndugiselo dza thandela dzenedzo .
Vhalani tshati ine ya khou sumbedza tshikalo tsha mvula tsha Newville kha miṅwedzi ya fumbili ( 12 ) .
Bono ḽa pulane ya tshiṱirathedzhi ndi u vha hone ha " Tshitshavha , tshi re na zwikhala zwi sa vhivhi muthu " ngei Kapa Vhukovhela .
Fhethu hune nda nga wana hone bugu
Tshanduko kha ḓana nga kotara ( muholo )
Avha athu fushea nga zwiḓaho na mbofholowo ya ikonomi .
U pomoka zwiito zwi siho mulayoni malugana na vhutsaikonomi ha tshelede zwi dzhiwa sa u kwamea huhulwane na uri muṅwe na muṅwe a re na vhuṱanzi vhu sumbaho kha ezwi u tea u vhu anetshela kha mazhendedzi u sedzulusa na a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa o teaho hu si na u lenga .
Nga fhasi ha mulayo zwawo nge UK , vhalangi vha a farelwa vhutshinyi kha tshitshavha na u vha na vhuḓifhinduleli ha mulandu wa vhufhura .
Muṅwalisi a nga humbela zwiṅwe zwidodombedzwa u itela u vhona uri mushonga wo luga naa musi ho sedzwa ṱho ḓea dza tshitshavha , na vhuvha hawo .
" Tshibode tshi a ongolowa nga maanḓa , " ndi Sankambe tshi tshi elekanya .
Nga tshifhinga tshenetsho kha ḓivhazwakale yashu , vhathu avho vho vha vho tsikeledzwa zwihulwane .
Hezwi zwi fha vhana vhashu tshirunzi .
Hu tshi tevhedzwa milayo i elanaho na komiti dza tshifhinga nyana ndi vhonkhetheni fhedzi vho ṱanganedzwaho u bva kha zwigwada zwa poḽotiki zwine zwi nga ṱanganedzwa .
Tshandukommbi na ḽevheḽe ya rannda zwi ṱoḓa u lavheleswa nga vhuronwane , zwihulusa ngauri zwi kwama zwa u bindudza kha nḓowetshumo dza thengiselamashangoḓavha .
Garaṱa dza zwikoro dza vhuṋe dzi ṋetshedza u ḓivhea ho khetheaho ha u dzhenelela nga vhuṋe nga vhafumakadzi vha vharema kana tshigwada tsha harema vho nagwaho .
2.2 Mulayotibe uyu wo pfuka fhasi ha maitele a vhukwamani na tshitshavha hu tshi itelwa uri u vhe wo khwaṱhaho .
Mbekanyamushumo ya TV magazini ine ya sumbedza mbekanyamushumo dza muvhuso .
Lavhelesani mutalo u re fhasifhasi ni vhudze khonani yaṋu mitambo ye ya buliwa .
Muthu ane a vha a khou vala bini ḽa Zwitsheaho kana bogisi u tea u sedza zwi re ngomu ha bege yo ṋewaho khoudu ya muvhala .
Nyito nga u shumisa lurumbu lune a si lu shumisese
Mbekanyamushumo ya nyito yo bveledzwaho , i elana na , nyaluwo ya tshitshavha , ndinganyiso ya mbeu , mipfuluwo , pfunzo na zwiṅwe .
Thandela dzi ngaho idzi dzi thusa u fhaṱa zwikili zwa vhathu vhapo na u sika zwikhala kha thekinoḽodzhi ya thengo ya fhasi u itela u sika mishumo .
Kubuli kwa u swikela ku tea u vhewa nga nṱha ha phaiphi ya u shela maḓi .
Ri ḓo vhudzisa mbumbano ya vhadededzi u itela u vhona uri hu nga itwa mini nga nṱha ha magavhelo na u pfumbudza u itela u vhuedzedza murahu tshirunzi tsho ngalangalaho na u tsela fhasi na vhuimo .
Fhedziha , phaneḽe yo khwinisa zwiṅwe zwa zwipikwa na milayo zwi tshi elana na mihumbulo ye ya vhonala yo tea , ya litsha miṅwe ngeno miṅwe yo tou dzudzanyululwa zwavhuḓi .
Ndivho ya uyu manyuaḽa ndi u :
Sa tsumbo , hu nga vha uri vhuṱoḓesi kha thekinoḽodzhi ntswa ( tsumbo bayothekhinoḽodzhi , thekinoḽodzhi ya mafhungo ) i ṱoḓa nzudzanyo dza tshiimiswa ntswa kana uri mbekanyamushumo dza khwine dzi tea u itwa dza phuraivethe kana dza fheliswa .
A hu na vhutsandeme ho vhalelwaho kha ndaka ya vhubindudzi kha uno ṅwaha u bva tshe ha vha na u gonya ha ndaka i ne ya khou anganyelwa u ya kha mitengo mihulwane na mitengo ya ndaka sa zwe ya rekhodiswa zwone .
2.7 Zwidodombedzwa zwine zwa ṱoḓea u itela u ita nyambedzano nga ha thendelano dza u pfukisa zwishumiswa na u kovhekana mbuelo
U londola , u alusa , u bveledza na u khwinisa mitakalo yadzo .
Tsumbo : mbalo - vhungafhani , saizi , tshifhinga , tshivhumbeo , vhukale , masia , na mivhala ( nga tshifhinga tsha madanga kana nga tshifhingatshau tamba vho vhofholowa ) .
Ndi ngani wo ngalala ḓuvha ḽoṱhe ?
Musadzi o ḓihwalaho are maṱunguni a u vhofholowa a nga si vhee vhutshilo hawe na ha ṅwana wawe a sa athu bebwa khomboni ngauri ambuḽense yo lenga u swika .
Khakhululo ya masheleni a muvhuso wapo i nga si itwe i yoṱhe fhedzi i ṱoḓa u dzhielwa nṱha nga vhuronwane ha ṱhoḓea na madzangalelo a muvhuso wa lushaka na wa vundu na tshanduko ya vhupo ha dzitshaka na uri izwi zwi kwamesa hani ḽeveḽe dzoṱhe dza muvhuso .
Zwiṱirathedzhi zwo fhambanaho zwo topolwa nga tshifhinga tsha khoniferentsi zwa u thivhela na u tandulula khakhathi na khuḓano : u bva kha zwi sa konḓi na zwa mutheo ( luambo , pfunzo ya vhana , na zwiṅwe ) u ya kha ṱhoḓea khulwane dza zwitshavha zwinzhi .
Musi ndi tshi ṋetshedza SoNA kha ino nnḓu ṅwaha wo fhelaho , a hu na na muthihi washu we a vha a tshi nga zwi humbula uri - kha tshifhinga tsha dzivhege nyana - shango ḽashu na ḽifhasi ḽashu ḽi nga vha ḽo no shanduka zwihulwane nga u rali .
Hu ḓo rumelwa ḽinki dzo fhambanaho dza WAP u itela zwitatamennde zwa mbilo na zwa mbadelo . www.gems.gov.za.
Ro zwi tenda tshenetshiḽa tshifhinga nahone ri tea u humbula zwazwino uri musi ri tshi ṱoḓa u bvela phanḓa ri tea u ṱanganedza zwa kale , madzuloni a u hanelela .
Arali khumbelo yavho i songo phasa , SASSA i ḓo vha ḓivhadza nga kha luṅwalo uri ndi ngani khumbelo ya vho i so ngo tshimbila zwavhuḓi .
Ndi vhone vho nthumelaho vhuongeloni .
Sa zwe dwadze ḽa COVID-19 ḽa tou zwi sumbedzisa zwi khagala , mutakalo wa lushaka u na vhuṱumani na mvelaphanḓa ya ikonomi ya lushaka lwonolwo khathihi na mveledziso ya matshilisano .
Kha miṅwe mimaraga ṱhoḓea ya zwiṅwe zwibveledzwa i nṱha nga maanḓa ngeno kha miṅwe mimaraga hu nga vha hu si na ṱhoḓea ya zwibveledzwa izwo .
Hezwi zwi ḓo ṱuṱuwedza u vha khagala nga u tendela Phalamennde u wana tshifanyiso tshi re khagala nga ha vhuvhili ha mitengo ya kushumele kwa muhasho na wa vhudzulo .
Zwino , nga kuhumbulele kwanga , arali hu na muthu are na vhuḓikumedzeli vhu re na vhuḓiimiseli kha zwivhuya zwa nnyi na nnyi , ndi ngani zwino vha sa tevhedzi milayo ya vhuvhusi na u ṱanganedza vhuḓifhinduleli vhu ḓaho ha mushumo uyo ?
Hafhu na nga mupfuluwo wa TV wa didzhithala , ri ḓo vhona lini mbekanyamaitele ya lushaka i tshi ganḓisiwa na u dzheniswa kha gurannḓa ya muvhuso .
Vhushayamushumo kha vhaswa vha Afurika Tshipembe zwi kha ḓi vhilaedza vhukuma , vhu nga zwo ralo u mona na shango .
Tsedzuluso : Mushumo uyu u shumiswa u vhea iṱo mvelaphanḓa ya shedulu ya thandela , mitengo , zwibviswa , khwaḽithi na mbuelo .
Maitele aya a ḓo ita uri hu si vhe na u sa langea ha gogo ḽa vhathu , zwine zwa nga fhedza zwi khou vhanga zwiwo zwa u kandekanywa ha vhathu na kha avho vhane vha vha na thikhithi .
Modeḽe uyu u hwesa thimu idzi vhuḓifhinduleli ha zwa mutakalo wa vhadzulapo vhoṱhe vhe vha topolwa nga ngona , vha no lwala na vho takalaho , avho vha nao khetha u shumisa tshumelo na vhane vha si fune .
Foramu ya Vhadzudzanyi vha Arika Tshipembe nga dzi 21 Ḽara 2015 sa tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli ha muvhuso na mbekanyamushumo i ahoo phanḓa ya u khwaṱhisa vhushaka na nyanḓadzamafhungo .
Musi zwi tshi ṱalutshedzwa sa Mbambadzo ya zwi Zwitshilaho zwi vha zwi tshi khou ṱumekanywa na nḓila ya u bvela phanḓa kha mupo , matshilisano na ikonomi .
Phothifolio yo khethekanywa nga tshaka dza zwishumiswa dzine dza vha vhubindudzi mimaragani , bondo , mikovhe , khetho .
Naho zwo ralo , lutendo kha vhuloi lo ḓi dzula lu hone kha zwitshavha zwa Vhukovhela na uri zwa zwino lutendo ulwo lu khou vhonala kha lutendo lwa sisiṱeme ya vhuloi ha vhurereli ( Wicca ) .
Tshanduko ya matshilisano kha vhadzulapo : u vhona uri nangoho tshayandinganyelo ye ya vha i hone siani ḽa pfunzo yo fheliswa , vhudzuloni hayo hu dzudzanywe khonadzeo dzine dza eḓana dza pfunzo u itela zwitshavha zwoṱhe ;
Lupfumo lwashu lunzhi lu ḓa nga kha inthanethe na vhudavhidzani ha ṱhingo .
Vha tea u thoma u wana thendelo kana u ḓiṅwalisa u bva kha Mulayo wa Munwalisi 36 wa 1947 , kana u itela uri vha tendelwe u ya nga Tshiteṅwa 21 tsha Mulayo 101 wa 1965 , wa u renga mishonga ya u haela phukha u bva nnḓa .
Khabinethe i lwisana na u ṱhaselwa uhu hu sa ḓivhaleiho kha vhathu vha si na mulandu .
Hafhu mbekanyamushumo ya nnḓu dzavhuḓi i tea u ṋetshedza themamveledziso , tshumelo , zwileludzi na u kona u swikelelea .
Nyimiso na u vhofha dzipfara zwi tea u tevhedzela tshifhinga tshoṱhe zwidodombedzwa zwo teaho .
Mbekanyamushumo dza zwitshavha ndi davhi ḽine mbekanyamushumo dzoṱhe dzo sedzaho kha tshitshavha dza itwa hone .
Tshikalo tsha mashumiselwe a themamveledziso ya nnyi na nnyi ya muvhuso na zwone ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha myaluwo ya mafhungo .
U itela u shumisa milayo ya ndangulo ya mashumele , na u langa ṱhoḓea dza tshiṱafu , ndi zwa ndeme uri madzhisiṱiraṱa na vhatshutshisi vha fara tshoṱhe dzimbalombalo dzo teaho , hune vhaṅwe vhavho mashudumavhi vha kundelwa u zwi ita .
Ṅwalani mutumbu wa tshiṱori tshaṋu hafha vhukati
Gavhelo ḽo sumbedza nyaluwo khulwane kha miṅwe miṅwaha ya nga nnḓa mivhili .
U INGAMELA U YA NGA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( i )
Hu na vhuṱanzi hafha , sa tsumbo , fhethu hu nga si fhambekanywe na vhabvumbedzwa kha nyito .
Vhukoni ha u ṱalutshedza na u thoma u shumisa mbekanyamaitele .
Ṅwaha wo fhiraho , muvhuso wa lushaka wo shumisa Khethekanyo 100 ( 1 ) ( b ) ya u dzhenelela ngei Kapa Vhubvaḓuvha , u thusa Muhasho wa Pfunzo u khwiṋisa u ṋetshedzwa ha pfunzo .
Nyendo dzi dzhia henefha kha awara .
Ri dovha ra dzhiela nṱha , naho zwo ralo , mbekanyamushumo ya thuso ya zwa matshilisano yo bveledziswaho , naho nga u angaredza yo sedzwa zwavhuḓi , i nga si swikelele ṱhoḓea dza muthu muṅwe na muṅwe .
Ri shumisana zwavhuḓi kha u bveledza vhusiki ha mishumo na mabembela a u kunga mbulungo dza nga ngomu shangoni .
Ndi tshanduko dzifhio dza ngudambalavhathu u ya nga vhupo vhukati ha khethekanyo dza zwihomolosi zwi re na aḽikhoholo ?
Tshipiḓa itshi tshi ṋetshedza manweledzo a zwiteṅwa zwa ndeme zwa milayo iyi , na u yelana hayo na vhushumisamupo , tswikelelo na u kovhekana mbuelo .
U langa na u vhea iṱo kha u thoma u shumiswa ha maga a u vhulunga u itela uri hu sa shumiswe tshelede i fhiraho mugaganyagwama .
U itela u khwaṱhisedza uri vha maanḓalanga a zwa vhutshutshisi vha khou dzulela u ita mushumo na vhuḓifhinduleli havho ho teaho u ya nga ndayotewa khathihi na u vhona uri hu khou vha na u ita zwithu khagala , ri khou bveledza muhanga wa tshumisano na vha sekhithara ya phuraivethe une wa ḓo langwa nga Vhufaragwama ha Lushaka .
10 . Iyi kholomo arali ya nga imeledzwa zwavhuḓi i nga vha ikholomo hu si kale .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza uri mivhuso yapo i na vhulangi ho teaho , vhulanguli na zwikili zwa thekhiniki zwo teaho .
Nga murahu ha musi dzo dzheniswa kha gazethe , Khoudu dza Mashumele Avhuḓi dzi ḓo vhofha kha matavhi oṱhe a muvhuso khathihi na zwiimiswa zwa nnyi na nnyi .
Nga fhasi ha mbambadzo dza nṱhesa , dzimbalombalo dzi tevhelaho ndi dza ndeme , idzo ndi dzine dza vha :
Hu na tshivhala tshi re nṱha tsha vhathu vha sa shumi kha yeneyo ḓorobo .
Muvhuso nga kha Muhasho wa Vhudavhidzani ha Ṱhingo na Tshumelo dza Poso u khou shumana na u tandulula thaidzo dza Poswo uri hu vhe na vhudziki nyimelo i shanduke .
Nga ṅwambo wa zwenezwo , mashango a Afrika kha miṅwaha yo fhiraho o shuma mushumo muhulwane kha maitele a mveledziso .
North West , mubveledzi muhulwane wa vhuvhili wa mavhele , ḽi ṋekana mukano na Gauteng nga thungo ya West Rand .
Zwi a konḓa u amba uri mbekanyamushumo iyi yo bvelela hani nga u angaredza , sa izwi tsielano ya mveledzo na zwisumbi zwo topolwaho zwo ṱanḓavhuwa , nahone a zwi khagala uri u thoma u shuma ho no bvelela nga vhuḓalo .
U langa na u pfananya maitele a u pulana mugaganyagwama na u dzudza sisiṱeme ya u ṱola kushumele kwa mugaganyagwama .
Thandela yo engedzwa kha uri i katele mveledziso na tshishumiswa tsha phimathengo kha u asesa vhukwine ha pulane dza muhahso na zwiṱirathedzhi kha u fhungudza khombo .
Mulanguli wa IDP ndi ene muthu o teaho u ṱalutshedza vhatshimbidzi na vhakhantseḽara vha wadi siani ḽa mafhungotsivhudzi a ndeme a no bva kha IDP , hu tshi katelwa na u bveledza manweledzo a IDP .
Hezwi zwo katela mabammbiri a mivhala yapo o ṅwalaho mutevhe wa vhanangiwa vho tendelaniwaho kha wadi iṅwe na iṅwe .
Hune thendelano dza khou ambedzaniwa hafhu , thendelano dzi re hone dzi dzula dzi khou shuma u swika thendelano ntswa dzi tshi thoma u shuma .
I ṱoḓa muvhigo u bvaho kha zwitshavha na zwiṱirathedzhi zwa u khwiniswa ha misi yoṱhe na ndovhololo musi tshumelo i tshi vha i pfadzaho vhukuma .
Zwi fanela u vha zwo tou ṅwalwa , zwo dzudzanyea na u ḓitika nga vhuḓikumedzeli kha vhuimo ha nṱha ha ndangulo .
Foramu dzo fhambanaho dzo ḓibadekanyaho kha zwigwada zwa tshipentshela zwo thomiwa nga tshiṱiriki khathihi na mihasho ya sekithara u itela u dzhenelela ha zwigwada zwa tshipentshela ( vhaswa , vhafumakadzi , vhaholefhali , vhaaluwa na vhaambeli vha vhafumakadzi ) kha mafhungo a muvhuso wapo .
Milayo ya konṱiraka , yo dzheniswa ngomu :
Hu tshi ambiwa nga ha ndeme ya Phakha ya Lushaka ya Table Mountain , Minista vho ri : Table Mountain yo ima sa tshiga tshi ḓihudzaho tsha vhuendelamashango hashu na zwe ra swikelela kha vhupo .
Mvutshelo ya Vaal yo ḓisa zwifhinga zwiswa zwa tshiṱereke tshe tsha phaḓalala u ya kha zwipiḓa zwihulwane zwa shango , zwe zwa kombetshedza muvhuso wa tshiṱalula uri hu na tshiimo tsha shishi .
U xelelwa nga tshifuwomvumvusi , nga mulandu wa zwiitisi zwifhio na zwifhio , zwi nga vhanga mutsiko munzhi na u pfa vhuṱungu kha mulwadze ane a vho thoma u tshila zwavhuḓi na vhulwadze hawe .
Zwo rali , ri tama u vulela ikonomi kha vhashela mulenzhe vhaswa , hu tshi ṋewa zwikhala vharema vha Afrika Tshipembe kha ikonomi na u thusa uri ikonomi ivhe i shandukaho , i ṱaṱisanaho nahone i katelaho .
Miṱangano ya nnyi na nnyi - hei ndi foramu ya ndeme ya u ṋekana mihumbulo na mafhungo .
Vhuḓifhinduleli hayo ndi ha u dededza na u pfananya ṋetshedzo ya vhuitwa ha Vhufaragwama ha Vundu na u ṋetshedza maano na tshumelo dza thikhedzo ya kushumele .
Musi vho no wana ṱhanziela yavho , vha tea u isa zwidodombedzwa zwa bindu ḽavho nga ṅwaha vha tshi khou shumisa zwidodombedzwa zwa ṅwaha zwa ṱhanziela ya thengiso ya zwibveledzwa ( Fomo ya Madzinginywa ) , ya DE 25 .
Arali zwishumiswa zwa shumiswa kha nyimele dzi songo fanelaho , zwi fanela u ṱolwa tshifhinga tshoṱhe u itela u tshinyala hune ha nga bveledza khombo , na uri arali dziṅwe nyimele dzi songo lavhelelwaho dzo bvelela zwine zwa nga ita uri zwiṅwe zwishumiswa zwi vhe zwi songo tsireledzeaho .
( a ) hu tshi itelwa vhathu kana dzangalelo ḽa vhathu ; na
U kona u fhambanyisa zwifanyiso ri tshi ya nga hune zwa vha zwi hone phanḓa na murahu hazwo na kha nyolo dzi sa konḓi .
4.1 . Nga Khubvumedzi ri ḓo vha ri tshi khou swaya Ṅwedzi wa Vhufa , Ṅwedzi wa Vhuendelamashango , Vhege ya u Ṱavha Miri , Ṅwedzi wa Vhashumeli vha Muvhuso , Ṅwedzi wa Pulane ya Lushaka ya Mveledziso ( NDP ) na Vhege ya Senthara ya Tshumelo ya Thusong .
Ndivho ya Nnḓu dza muvhuso ndi mini ?
Tsho fhiraho tshi tama u renga kha tshi khou ḓaho u shumisa vhudzulo lwa tshifhinga nyana , a na tshelede kana khiredithi ya u ita nga u ralo .
1.3 . Nzudzanyo dzi ḓo sedza mafhungo a u kona u swikelela mbadelo kha matshudeni na vhabebi vhavho , khathihi na ṱhoḓea ya u vhona uri zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwi na masheleni a uri zwi dzule zwi tshi khou kona u shuma .
Komiti dza wadi dzi vhiga misi na misi kha tshitshavha
Wana ṱhanziela ya DNA kha muṅwalisi o tendelwaho wa shango ḽine vha khou ṱunḓa khaḽo phukha .
Tsha u ranga , vha amba uri u dzhia vhuloi hu nyito ya vhugevhenga , zwi nga ita uri hu vhe na khaedu , dzi ngaho sa uri zwiito zwa vhugevhenga hu ḓo pfi ndi zwifhio kha iyi nyimele .
Muhasho u ḓo khwinisa khathihi na u anḓadza tshibugwana tshawo tsho bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ( 1 ) ya khethekanyo ya 14 , nga tshikhala tshi sa fhiriho ṅwaha arali zwi zwa ndeme .
Khabinethe yo dovha ya tendela uri Afurika Tshipembe ḽi ḓilugisele kha u ṋetshedza makumedzwa a mbambadzo u itela uri a sedziwe kha CITES CoP 17 nga 2016 ine ya ḓo farelwa Afurika Tshipembe .
Zwi ḓo ita uri hu kone u vha na u nangiwa ha vhaḽaifa arali ha nga vha na lufu .
Naho zwo ralo , zwivhuya izwi zwi a kwamea lu si lwavhuḓi nga hunwe u rengwa na u sa vha hone ha khaedu zwi tshi kwama ndangulo ya zwibviswa zwi si na muholo .
Kha vhukhudo ha u dzula , hu tea u londotwa u konisa uri vhareili vha vhone tshikhala tsho eḓanaho kha bada dza matungo .
Mitshini yoṱhe i londolwe u itela uri i shumiswe lwo tsireledzeaho
3.7 . Khabinethe yo dovha ya khoḓa u farwa ha muhumbulelwa ho itwaho nga u ṱavhanya nga Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe vhege yo fhiraho kha u vhulawa ha mukapuṱeni wa Bafana Bafana Vho Senzo Meyiwa na uri i khou ṱuṱuwedza zwitshavha uri zwi ise phanḓa na u shumisana na mapholisa kha u wana vhahumbulelwa vhoṱhe .
Havha vhorakhonṱhiraka vha na vhaṋetshedzi vha matheriala arali vha nga phuletshedza vha nga engedzedza na kha u katela u ṋetshedzwa ha zwishumiswa .
Khabinethe Lekgotla ya Ṱhangule 2016 yo tendelana uri Lufhera lwa Vhupulani ha Maano lu fanela u thomiwa u itela u ṱavhanyisa u thoṅwa ha SA Connect , mbekanyamaitele ya burodobende ya lushaka .
Mashumele a no tshila a tea u vha o ḓiimisiho nahone a aseswa nga nḓila yone kha pulane na u vhigwa u itela u isa phanḓa na u khwinisea .
Heyi khethekanyo ya pulane ya wadi i katela u bveledza bono ḽa tshitshavha , u topola zwipikwa na u ṅwala tshiṱirathedzhi tsha tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe .
Arali ra swikela tshipikwa tshashu , ri ḓo ṱanḓavhudza zwihulwane ikonomi yashu i bveledzaho , ra kona u vhuisela masheleni a fhiraho R200 biḽioni kha zwibveledzwa zwa shango zwa ṅwaha .
Ndi ngani ri tshi ṱoḓa bugu
Ṱhanziela i shuma zwenezwo bindu ḽavho ḽi tshi khou shuma .
U gonyela nṱha na fhasi kha zwiṱepisi kana e kha tshivhumbeo tsha u ḓitika lu swikaho 10
A hu na na kha tshiimo na tshithihi hune ha ḓo shumiswa Theiphi ya u PVC ṱanganyisa zwifhirisafulufulu kana u sumbedza nga muvhala zwifhirisafulufulu .
U vhona uri hu khou vha na u anda ha mbofholowo ya vhathu khathihi na vhuṱumani ha inthanethe nga thungo hu tshi khou itwa mbetshelwa dza khaedu dzo fhambanaho dzine dza khou engedzea kha zwiimiswa zwa muvhuso na maitele ane a bva kha zwa u maanḓafhadzwa ha muthu uyo ;
Ri ḓo tavhanyisa mushumo washu wa u vhona uri ri ḓisendeka nga maanḓa a nuclear , gese ya mupo na zwiko zwa mafulufulu ane a kona u shumiswa a sa fheli ; siani ḽa zwa vhudavhidzani ndi a takala u ḓivhadza uri Muhasho wa Vhudavhidzani na khamphani dza vhudavhidzani ha ṱhingo thendeleki na Telkom , dzi khou shumisana kha u khunyeledza mbekanyamaitele dza u shumana na mbadelo dzi itwaho musi muthu o founela muthu ane a vha kha nethiwekhe ya iṅwe khamphani .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha mushumo washu u khwinisa u leluwa ha u ita bindu Afrika Tshipembe , zwine zwa vha zwa ndeme kha u kunga vhubindudzi .
Muhali wanga kana muthu ane nda mu edzisa ndi :
Ho shumiswa maitele a vhupfumedzanyi kha milandu ya fumimbili hu saathu fhela maḓuvha a 30 ho ḓivhadzwa zwigwada .
Khumbelo ya u ṅwalisa lwa u thoma na tshikolo tsha pfunzo dza nṱha
Samithi i khou ḓa na vhakwameaho u bva kha sekithara ya pfunzo ya nṱha u thusa kha mveledziso yayo na u thoma vhufarakani vhune ha sika zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwa nḓowetshumo dzo khwaṱhaho-dzo ḓilugiselaho .
Mikhwa ya vhuḓilisi a si vhuvhambadziwoga ha vhurereli , ri sa ambi ndaka yoṱhe ya vhurereli vhuthihi .
Ri bva kha 1995 , ri nga dovha ra zwi dzhia nga nḓila i fanaho kha mutsiko wa poḽotiki na nḓila i fanaho kha zwa poḽotiki zwine zwa khou bvelela zwi vha thivhelaho u kona u ya phanḓa ?
1.6 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho bvisa ndaela u ya kha Kiḽasita ya Vhulamukanyi , Tsireledzo na u Thivhela Vhugevhenga ( JCPS ) , u tandulula khakhathi dzine dza khou kwashekanya zwiimiswa zwashu zwa pfunzo ya nṱha .
Kha maṅwalwa a dzitshakatshaka a tshumiso ya maanḓa , vhunzhi ha mbekanyamushumo dzi thivheleaho dzo livha hu nga vha kha sia ḽa mutsiko u elanaho na mushumo kana , zwiṅwevho , vhugudisi hone ho teaho ha u thivhela nyimele idzo .
6.7.13 Vharangaphanḓa vha Sialala na khothe dza sialala vha tea u bveledza ndeme na maitele a Pfanelo dza Vhathu
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re nga fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re kha vhuṱungu vhuhulu kana madzeu a vhuraru a kwameaho
Kha ri bvele phanḓa na u fhaṱela vhathu vhashu dzinnḓu nga u isa phanḓa nga maanḓa zwipikwa zwashu zwa u ḓikumedzela u fhaṱa Tshumisano ya zwa Dzinnḓu u fhaṱa zwitshavha zwi sa nyeṱhi na u fhungudza ḽeveḽe ya vhushayi na u sa vha na mahaya .
Kha vha vusuludze u vhulaha miri
U pfukisela ogeni na thishu
Nṱhani ha izwo , zwi thusa kha u sengulusa zwiitisi zwa uri ndi ngani vhaṅwe vha khou shuma zwavhuḓi u fhira vhaṅwe .
Mutevhemuṱoli wa Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi wo shumiswa kha u khwiṋisa khwaḽithi na tsireledzeo zwa tshumelo dza thyetha .
2.12 . Khabinethe yo themendela u sudzuluwa ha mushumo muhulwane wa zhendedzi wa Komiti wa Pfananyo ya Kushumele kwa Ndango ya Mikano u bva Sars u ya kha kha Muhasho wa Muno .
Sa musi ndo amba mathomoni , Mbekanyamushumo ya Kushumele i ḓo bveledziswa nga nḓila dzo fhambanaho vhunga mishumo ya mihasho i tshi ḓo livhanywa na Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka .
Mushumo uyu u katela-vho na u sedzulusa zwo swikelelwaho , kana u kundelwa ha mbekanyamushumo dza Muvhuso .
Mulayotibe u khou sedza kha u phumula Mulayo wa zwa Vhulanguli ha Mutakalo kha Dzitshaka , 1974 ( Mulayo wa . 28 wa 1974 ) khathihi na u ṱanganyisa Vhulanguli ha zwa Mutakalo kha Dzitshaka , 2005 kha mulayo wa lushaka .
Tshitshavha tshapo tsha Mufurukaṋere nga maitele a u ḓiimisela vha nga , dovha vha maanḓafhadziwa , na ho nga hetshi tshifhinga ri tshi pfa ro tsikeledzwa nga zwithu zwi no fana na Ndayotewa ya Kempton Park ye ya dzudzanyiwa yo sedza muthu nga muthu .
Izwi zwi a ṱoḓea kha u bva kha ngona ya kale ya mveledziso ya zwikili u ya kha vhukoni na kudzhenele kwo ḓisendekaho nga mvelelo .
tevhedza milayo na maitele zwine a ṋekedzwa nga mutholi
Vhunzhi ha vho ranḓowetshumo vha vharema vha vhilaedzwa nga vhukonḓi vhune vha ṱangana naho musi vha tshi ṱoḓa u wana masheleni a nḓowetshumo , vhuṋetshedzi na mimakete ya thengiso , na thikhedzo ya mveledziso ya thekhiniki .
23.13.1 Vhulanguli vhu nga , vho sedza madzinginywa nga Komiti ya Khwaṱhisedzo ya Vhutevhedzeli , u itela u fha Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa Nḓivhadzo ya Khwaṱhisedzo ya Vhutevhedzeli -
( a ) tshumiso ya zwino ya ndaka ;
Hezwi zwi asesa tshikalo tsha u swika hune madzangano a Afrika Tshipembe a vha o bvelela kha u thoma maṅwe a maitele a ndangulo ya mikhwa ya vhukuma .
U tshimbidza maitele a u ṱola na mvelelo dzi bvelelaho kha u ṱola data Kapa Vhukovhela .
U tevhedza hu ṱolwa nga Pulane ya Nyito ya Odithi ya Vhashumi ya kotara na nga Tshishumiswa tsha u ṱola u tevhedza ha Vhashumi .
Nga Mugivhela Vhonani o hadzima basisigiri kha Anza .
Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori itshi musi ni kha tshigwada tsha vhoiwe .
Hu ḓo badelwa nyito dzi katelwaho u ya nga milayo ya Tshikimu fhedzi .
Khaedu yashu yo ḓoweleaho ndi ya u dzudzanya zwiko zwi konḓaho zwa khamphani dzo imelelwaho afha u itela u livhanwa na mutevhe wo salelaho we ra livhana nawo .
Tsumbanḓila ya u linga ya MLṄṄ 2015 yo dzudzanywa ho sedzwa maga a kharikhuḽamu ine ya khou shumiswa kha feisi .
U vhilisa maḓi na zwone zwi tsitsela fhasi u ṋoka ha okosidzheni na u fhungudza tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha vhumbane kha u tikedza vhagidimi vhashu zwenezwi vha tshi khou fhefheḓisela fulaga yashu nṱha na u ita uri uri lushaka lwashu lu ḓihudze .
5.2 . Thero ya Afrika Tshipembe musi ḽi tshi kha ḓi vha mudzulatshidulo ndi " U ṱanganya Mavhuthu a Afrika , Asia , Australasia na vha Middle East nga kha u Engedza Tshumisano u itela Mulalo , Vhudziki na Mveledziso ya Tshoṱhe " .
U khwinifhadza zwa u bvela phanḓa lwa tshifhinga tshilapfu ha thandela dza u fhelisa vhushai .
Heyi ndi mbilaelo yone khulwane kha dziṅwe dzoṱhe .
Miṋo ya khadiamu i shumiswa kha u foda zwinepe , zwa vhuvhumbi , nḓowetshumo ya zwa eḽekṱhroniki na zwiṋeavala kha tshumiso nnzhi dzo fhambanaho .
Ṱhanziela iyii i shuma lwa miṅwedzi ya rathi fhedzi nauri i a ṋetshedzwa kha senthara ya u linga vhareili iṅwe na iṅwe .
Fhungudzani khonadzeo ya fuvhalo kha mishumo nga u shumana na izwi zwivhangi kana zwiitisi zwiraru .
Muhumbeli u tea u ḓadza fomo ya khumbelo ya u rea uya nga sekhithara ine tshikwekwete tsha ḓo rea khayo .
Ri ṱahisa ndivhuwo dza vhathu , kha u ḓi ita tshiṱhavhelo ha murathu wavho .
Mivhigo ya ṱhoḓisiso , sa wa u ela ha nga ngomu na ha nga nnḓa ha ṱhoḓisiso .
Nga murahu ha izwi , fomo iṅwe na iṅwe yo aseswa , nahone themendelo nga muthu ene muṋe dzo itwa zwo ḓisendeka nga u fhindula ho itwaho nga muthu mufhio na ufhio a re muṋe wa khumbelo .
Vhuḓikumedzeli ha rakhonṱhiraka ha u dzhia maga oṱhe a pfadzaho u fhungudza masiandaitwa mavhi kha mupo .
Nga tshifhinga tshavho tsha ofisi , Vho Motsepe vho zwi kona u thoma tshiimiswa itshi tsha ndeme sa tshipiḓa tsha BRICS nahone vha shuma sa mudzulatshidulo nga vhudzivha .
Thendelano ya u kovhekana mbuelo yo ḓoweleaho kha Ṱhumetshedzo ya 8 kha Ndaulo dza BABS i tendela uri thendelano i sedzwe nga huswa .
Vha ḓo ḓisa mbuelo dzifhio kha tshitshavha ?
Ndondolo ya mutakalo ya ndeme ya vhoṱhe
Shango ḽo swika kha ḽiga ḽa tshanduko ya demogirafi hune tshivhalo tsha vhathu vhane vha khou bebiwa tsha vha tshi tshi khou tsa nahone tshivhalo tsha vhathu tsha vha tsho ima fhethu huthihi .
Muhasho yo thoma ṱhoḓisiso nga murahu ha mavharivhari a khethano nga muvhala kha zwiṅwe zwiṱitshi zwa mapholisa kha vundu .
Kha vha ṱole uri zwilanguli zwo swaiwa lu vhonalaho u sumbedza mishumo yazwo na uri ndi ufhio mutshini une zwa u laula , na uri zwo tetshelwa na u vhewa lune u sa khakhe wa zwi shumisa .
Naho nga u angaredza hu tshi pfiwa uri khomphiyutha dzo vusuludzwaho kanzhi dzi na thaidzo khulwane u fhira thengo yadzo , hu ḓi vha na nganetshelo dza u bvelela .
Vhalani maipfi ni thetshelese mibvumo yao .
U anetshela tshiṱori tshi no ḓivhea tshi re na mathomo , vhukati na magumo .
Ri ḓo khwaṋhisa nga nungo dzoṱhe uri hu vhe na ndangulo na u shuma nga nḓila i langeaho .
U shayea ha sisṱeme dza tsheledzo hune ha kwama nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi nyimele ya dziphakha khathihi na u phaḓaladzwa ha dziphakha na vhuḓi ha zwishumiswa hu kha ḓi vha khaedu kha Masipala wa Prince Albert .
Ndindakhombo ya ndeme ya nṱhesa ya zwa mutakalo ndi tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme vhukuma zwa masheleni avho na zwa mutakalo wavho .
U khwaṱhisedza uri u kwamea ha vunḓu na mbekanyamaitele dza ndango na maitele adzo zwi a thoma u shumiswa .
Nga hetshi tshifhinga vhagudi vhoṱhe vha Gireidi dza 1-3 vha ḓo vha vha tshi khou ṅwala milingo yo lugiswaho ya lushaka kha Luambo na Mbalo .
Nga u lavhelesa vhaṅwe , a ri tou guda fhedzi nga ha nyito , ri dovha ra vhona uri zwithu zwi dzhenelelaho kha nyito .
Vhuḓifari ha ayoni maḓini na tshanduko ine ya itea vhukati ha zwilavhi zwa soda ya ayoni , na ayoni ya ferosi na feriki kha zwiluḓi , zwi langwa nga pH , alkali na vhukoni ha ridoxi ya maḓi .
Mulayo u dovha hafhu wa randela tshifhinga tsha u dzula na khethekanyo dziṅwe dza dzirekhodo dzine dza fariwa nga vhaṋetshedzi vha tshumelo ya masheleni .
Zwi tshi tevhela khumbelo i bvaho Sri Lanka na South Sudan ya u ṱoḓa thikhedzo kha u ḓisa Mulalo na vhupfumedzani , Vho Cyril Ramaphosa , vho nangiwa sa Muimeleli o Khetheaho a bvaho Afurika Tshipembe wa mashango aya mavhili .
Kale , zwivhambadzwaseli zwa Afrika Tshipembe zwo vha zwi tshi katela zwibveledzwa .
7.1 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Ṱhaluso ya Mvumbo ya muthu ya Tshiofisi uri i anḓadzwe u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
Maitele a katela u saukanya nyimele ( maḓuvha mavhili ) , u ṱanganyisa mafhungomatsivhudzi ( ḓuvha ḽithihi ) , u dzudzanya kuitele ( ḓuvha ḽithihi ) na u pulana kushume ( ḓuvha ḽithihi ) .
LIVHAHO kha zwipikwa zwa tshumelo dzi ṋetshedzwaho
A zwo ngo tea u sedzwa sa tshishumiswa tshi si tshavhuḓi , hone zwi tea vhonwa sa nḓila ya u khwiṋisa kushumele ku re na mbuelo kha masipala na nḓila ya u vha na vhuḓifhinduleli ha u shumisa zwiko zwa masipala na u ela u swikelela mvelelo dza masipala .
U ṱanganedzwa fhethu hune ha vha ha muvhuso .
Ri dzula ri na vhuṱanzi ha uri tshipikwa tsha ndeme tsha u ṱanganyisa khonthinenthe tshi na thikho dza dzingu dzo khwaṱhaho .
Iṅwe thandela ya mveledziso ya mahayani yo koloda masheleni ane a vha hone u itela u thusedza vhanna sa dziṱhoho dza miṱa u bveledzisa zwa vhulimi huṱuku .
Tshipholisa tsha u ita uri hu vhe na Vhudziki Tshitshavhani tshi shumana zwihulwane na vhudziki tshitshavhani nga kha u langula gogo .
Tshivhalo tsha miṱa zwi amba tshivhalo tshoṱhe nga u humbulela tsha miṱa ine ya shumelwa nga fhethu ha u laṱela mashika henefho hune ha vha hone kha vhupo vhu re fhasi ha maanḓalanga apo .
Migaganyagwama ya mbeu a si migaganyagwama ya thungo ya vhafumakadzi nahone a I ngo itelwa u engedza fhedzi u shumiswa kha dziphurogiremu dzo khetheaho dza vhafumakadzi .
U shela mulenzhe kha ṱhoḓisiso yo teaho kha Dokotela wa lukanda ine ya ḓo fhedza kha vhudokotela , arali vhu sa athu wanala .
Musi ro limuwa ngaha ha ndeme ya ikonomi ya Kapa Vhukovhela na kha Phendelashango ya Vhukovhela , ro rwelaṱari Zounu ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Saldanha na u vula fekiṱhiri ntswa mbili ngei Atlantis .
Vhaṅwe vhasheledzi vho engedza maḓi avho kha vhupo vhuhulwane u fhirisa zwe vha dzudzanyelwa zwone .
Maitele ayo o sedzaho kha zwigidi zwi siho mulayoni , goloi dzo tswiwaho na dza vhufhura , zwikambi na zwidzidzivhadzi zwine zwi dzhiiwa sa zwone zwibveledzi zwihulwane zwa vhutshinyi o thusa vhukuma kha phungudzo ya vhutshinyi .
Ngomu ha ḓorobo hu fanela , u fhira zwiṅwe zwithu zwoṱhe , hu vha hu ha vhukonani , fhethu ha vhathu hune ha vha na ṱhoḓea dza vhathu vha dzulaho hone tshoṱhe na vha ḓaho ngomu ha ḓorobo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Khetho dzi ḓaho ndi tshikhala tsha murafho muswa wa vhaswa vha Afrika Tshipembe u shumisa pfanelo yavho ya u vouta , na u vha na vhupfiwa kha vhumatshelo havho na uho ha shango ḽashu .
Risithi , u tsireledza na khovhekanyo ya thundu : Kha vha ṱanganedze na u tsheka .
Mao o tenda uri tshiṱirathedzhi itshi tshi a pfala nahone musi wa vhuimo ha u ranga ha thyori ya zwa matshilisano hune vhunzhi ha vhathu vho vha vhe vhadzuli vha shango .
U fara bugu nga nḓila yone na u fhenḓa masiaṱari nga nḓila yone .
U ita inthaviwu na muthu o bvelaho phanḓa .
17.1. Khabinethe i sathula u tshoṱelwa ha miraḓo ya Tshumelo dza Mapholisa a Afrika Tshipembe vha rathi ngei Vanderbijlpark Gauteng nga ḽa 10 Tshimedzi 2017 nga miraḓo ya tshitshavha .
( ii ) Vhaṅwe vhafari vha ofisi vhane mishumo yavho ya yelana na ya Muraḓo wa Vhusimamilayo ha Vunḓu nahone ya vha yo tiwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka une wa yelana naho ;
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
Vhege ya maḓuvha maṱanu kha wadi iṅwe na iṅwe
Mepe afho fhasi u sumbedza Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo ha Ḓorobo khulwane .
Vhulanguli vhu ḓo hana mbilahelo arali sia ḽa muvhuso ḽeneḽo ḽa vha ḽi songo tevhela maga oṱhe a ita khaṱhululo .
A si mimasipala yoṱhe ine ya nga vha na komiti dza wadi na iyo yo teaho u ya nga mulayo u ya nga ha lushaka lwa masipala , zwi itwa nga u tou nangwa .
Hezwi zwi ṱoḓa khumelamurahu dza vhukuma dza vhudzudzanyi ha u shumiswa ha mavu a muvhuso wa tshiṱalula u imisa phaḓaladzo , fhedzi ndi zwa ndeme u swikelela ikonomi dzi ṱoḓeaho dza tshikalo kha sisiteme ya vhuendi .
c ) Mulayo wa Dzibannga wa 1990 , u itela u tendela mabindu a muvhuso ane a swikelela ṱhoḓea u ita khumbelo dza ḽaisentse dza u bannga ;
Kha vha faedze phambano khulwane vhukati ha tshaka dza kushumele kwo sedzaho kha masia a masheleni , mbambadzo , vhubveledzi na tshumelo .
7 . Nḓivhadzamulayotibe yo khwiṋiswaho nga ha Mbekanyamaitele ya Vhuendi ya Lushaka
Hu na mitambo ine na tamba ine yanga ni vhangela khombo ?
Mbulungo dza masheleni dza tshiṱirathedzhi nnzhi dzi a shuma na u sika masiandaitwa mahulwane u ya nga nyaluwo ya ikonomi , u khwinisa matshilisano na u dzula i hone .
Vha thamuwa vho takala ...
Arali bindu ḽo ḓi dzhenisa kha thandela dzine dza vha dza u bveledza henefho mitengo ya thandela yo fhiraho i tea u ṋetshedzwa sa tsumbo ya mutevhe wa zwirengwa .
Masheleni o avhelwaho kha hoyu mugaganyagwama a shumiselwa ndaulo na u shumiselwa thuso kha Khomishini .
Vhukati ha Miṅwahafumi ya Vhuvhili ya Mbofholowo , Afrika Tshipembe ḽo swikelela tshiimo tshihulwane tsha nyaluwo na mveledziso .
Ndaedzi dzine dza nga khwaṱhisedzwa dzi re na zwidodombedzwa zwa vhukwamani dzi tea u ṋetshedzwaho .
Vha nga vhiga muthu o xelaho vha thi tou thoma u sola uri huna zwo iteaho khae .
Tshivhalo tsha vhalwadze nga ḓuvha tsho vha tsho ḓala zwiṱuku kha mbuedzedzo ya maongelo u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
8 . Kha khethekanyo ya E , mafhungotsivhudzi a thandela kha i vhekanywe u ya nga wadi arali zwi tshi konadzea
Ṱhumano sa dzo nembelelaho dzi nga ṋetshedza vhudzumbamo kha vhuvhambadzi vha si vha tshiofisi kana vhathu vho lindelaho tshiendedzi .
Heyi ndi khoso ya mvulatswinga ya kushumisele kwa khamera ya didzhithaḽa kha u dzhia zwinepe zwi no shumisea , nga maanḓa kha nzulele dzi no yelana na mushumo .
Malwadze aya ha kwami fhedzi mashango ane a kha ḓi bvela phanḓa , a khou vhanga mpfu nnzhi mashangoni a re na vhushai .
6 . Bodo ya Vhalangi vha Tshumelo dza Mutsho ya Afrika Tshipembe :
Nangoho , hezwi zwi ita uri hu vha na ndeme ya u khwaṱhisedza ṱhanganelano vhukati ha zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso , nḓowetshumo , akademi , na muvhuso .
Vhubindudzi vhu tevhelaho vhu sumbedza u bvela phanḓa ha fulufhelo ḽine vhabveledzi vha mimoḓoro vha ḽifhasi vha vha naḽo kha Afrika Tshipembe sa fhethu ha u bindudza , na mupo wa mbekanyamaitele dzi tikedzaho dzine muvhuso wa ṋetshedza .
1.1 . Khabinethe yo tendela thero na mishumo ya vhuṱambo ha u pembelela Ṅwedzi wa Vhafumakadzi ha ṅwaha uno , vhune ha fhululedza vhafumakadzi vha fhiraho 20 000 vhe vha matsha vha tshi ya fhaḽa Union Buildings ngei Pretoria nga ḽa 9 Ṱhangule 1956 vha tshi khou gwalabela zwa u katelwa havho kha Milayo ya Dzibasa .
Ri fanela u swika hune a hu nga ḓo vha na khamphani ine ya tea u lindela miṅwedzi i fhiraho rathi yo lindela phemithi kana ḽaisensi nahone khamphani ntswa dzi fanela u ṅwaliswa nga ḓuvha ḽithihi .
Heḽi ndi ḽiga ḽa ndeme ḽine ḽa ta tshikalo , nyolo , vhupo na thekhinoḽodzhi ine ya ḓo shumiswa nga thandela yo dzinginywaho .
Ndi u pembelelwa ha muya wa vhuthihi na tshumisano vhukati ha midzinginyo ya mbofholowo ya Afrika na uri nga khayo hu ḓo fhaṱwa miziamu , ḽaiburari na hune ha ḓo vhulungwa maṅwalo a ḓivhazwakale .
Kha vha ise ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe na ḽa muimeleli wa vhulanguli arali khumbelo i tshi khou itetwa ho imelwa tshiṱitshi tsha ndingo .
Mulayotibe u dovha wa dzhiela nzhele themendelo dze dza ṱaha kha Khomishini ya Marikana ya Ṱhoḓisiso yo rangwa phanḓa nga Muhaṱuli Vho Ian Farlam .
D. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
Nga maṅwe maipfi , ṱhoḓea dzo linganelaho dzi tea u vha hone vhukati ha mupo wa u fhaṱa na mupo wa u itela u shavha u hwesa muhwalo muhulu sisiṱeme na u pfukisa tshikalo tsha sisiṱeme ya tshikhala tsho vuleaho nahone tshi sa konḓi u itela u ita ndivhanelo dzayo dza u khwaṱhisa vhutshilo na u hu vusuludza .
Phimo dzi langwa nga mbueloguṱe dza vhugembuḽi ha khasino yeneyo .
16.2 Kha u sala murahu hafhu vhukoni ha vhuendelamashongo ha shango sa tshibveledzi tsha mushumo na mbuelo , Khabinethe yo tendela khanḓiso ya Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhuendelamashango u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha , une wa khwinisa Mulayo wa Vhuendelamashango , wa 2014 ( Mulayo wa 3 wa 2014 ) .
Hu tshi tevhelwa tshipitshi tsha mugaganyagwama kha Phalamennde , tshivhumbeo tsho pfufhifhadzwaho tsha mugaganyagwama tshi vhidzwaho " Nyendedza Vhathu kha Mugaganyagwama " i anḓadzwa na kha lubuvhisia lwa Gwama ḽa Lushaka nga nyambo ṱhanu .
Izwo zwi nga engedza kha nyaluwo ya ikonomi na vhubindudzi khathihi na u vhona uri Afrika Tshipembe ndi fhethu hu kokodzaho zwigwada u bva ḽifhasini ḽoṱhe kha u tandulula phambano dzavho dza zwa mabindu .
Minisṱa u ḓo kona u shumisa PAIA sa nyendedzi kha uri ndi zwifhio zwidodombedzwa zwine zwa fanela u anḓadziwa arali a na muhumbulo wa u anḓadza thendelano ya u kovhekana mbuelo hu u itela u wana miṅwe mihumbulo .
Gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa R1 560 nga muunḓiwa na R2 346 nga muṱa
Ho sedzwa u randelwa nga GP wa DSP , thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo i langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
( h ) u dzhiiwa a si na mulandu , u sa amba tshithu , na u ṋea vhuṱanzi tsengoni ;
U lavhelesa na u langa zwiko zwoṱhe zwa matheriaḽa na zwa vhathu .
Hu tea u vha na u fhela ha maitele a vhagudisi vha tshinna vhane vha ṱoḓa zwa vhudzekani na vhananyana vha tshikolo kana vhagudisi vha vhafumakadzi .
A hu na nḓila i no tou pfi ndi yone yone ya u ola , vhagudi vha tea u ṱuṱuwedzwa u bvisela vhuḓipfi na nḓivho yavho vho vhofholowa vha sa ofhi u sasaladzwa .
Zwine ha nga hu khou dzhielwa fhasi mafhungo a kharikhuḽamu zwi nga dina , arali maṅwalwa a zwino a tshi khou dzhielwa nṱha .
Tshivhalo tshihulu tsha matheriala a kuvhanganywaho nga mazhendedzimakonanyi nahone a shumiswa kha nḓowetshumo .
phara ya marangaphanḓa ine ya angaredza zwihulwane zwo swikelwaho nga munangiwa ;
A ri tei u dzhiela fhasi vhukonḓi ha Minisiṱa wa zwa Gwama .
Ṱhalutshedzo Tshiṱanga tsha musanda .
Tshibugwana tshi ḓo itwa uri tshi wanale nga nyambo dzi tevhelaho :
Minista vho vhudza vhaeni uri ho fhaṱiwa tshikolo tshiswa vunḓuni iḽi hu u itela u kona u swielela tshivhalo tsha vhana vhaswa tshine tsha khou engedzedzea .
A hu dzheni mmbwa .
Khothe yo swikelela kha ḽa uri uri hu wanale vhuhwelelwa uri vha ḓiṅwalise vhushaka havho sambingano zwi ḓo vha u vha kombetshedza uri vha ite zwi siho mulayoni .
4.3 . Khabinethe i livhisa ndiliso kha muṱa na khonani dza avho vho lozwaho matshilo avho zwo vhangwa nga miḓalo kha vhupo ha KwaZulu-Natal .
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe uri vha farisane kha u shumisana vhoṱhe u itela uri Thandela ya Khwiṋiso ya Bada Khulwane i bvelele na u ṱanganedza nyaluwo ine ya akhamadza ya themamveledziso ya tshi zwinozwino kha shango .
14 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Lushaka wa Tshanduko ya Kilima wa 2018 u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Ri khou dovha ra sedza kha dziṅwe phera dza mveledziso , nga maanḓa ro topola phera nṋa dza mveledziso ya vhupo ha ḓoroboni , dzine dza ṱanganyisa tshumiso ya mavu na dzinnḓu u itela uri ri kone u vha na u ḓala ha vhathu na u bvelaphanḓa nazwo .
Digirii ya BHSD i khou sedza kha u bveledzisa vhalanguli na vhashumi vha zwa Madzulo a Vhathu vha re na vhukoni vhane vha ḓo vha vhe na nḓivho na zwikili zwi ṱodeaho kha u sika , u alusa na u ṱavhanyisa mveledziso ya madzulo a vhathu a tshoṱhe Afurika Tshipembe .
Ri ṱoḓa madzangano a vhashumi ane a vha na zwiṱirakitsha zwa mushumo wa mveledzo zwo khwaṱhaho na vhuimeli na u ṱoḓa nyambedzano dza muholo dzo khwaṱhaho ; zwihulwane kha sekhithara dza phuraivethe .
Muraḓo wa khoro ya wadi u fanela u nanga fhethu , datumu na zwifhinga zwa miṱangano ya komiti ya wadi a tshi khou kwamana na miraḓo ya komiti ya wadi na Ofisi ya Mulangadzulo .
CoR14.1 Muengedzo wa D arali vha muṱolambalelano , miraḓo ya komiti ya ṱholambalelano/ kana ha tholiwa muṅwaleli wa khamphani
U vha muraḓo wa Tshiimiswa tsha Vhaṱolambalelano vha Ngomu kana Tshiimiswa tsha Phurofeshinala tsha Ndangulo ya Khombo i ḓo vha mbuelo nyegedzedzwa .
Rekhodo idzi dzo sumbedzwa kha mutevhe u re kha " nḓivhadzo ya u anḓadza lu si lwa khombekhombe " dzine dzi tea u wanalea tshitshavha .
U nangwa uhu hu sumbedza u dzhielwa nṱha ha vhurangaphanḓa vhune ha khou itwa nga Muphuresidennde washu kha luvhanḓe lwa dzitshakha .
U lugisa na u ṱhogomela goloi dza muvhuso
Nḓila ine masia a nḓivho a nga dzudzanya a yo ngo khwaṱhisedzwa .
Kha vha ṱaluse thandela .
Muvhigo u ṋetshedza themendelo nga ha uri kushumele kwa SETA ku nga khwiniswa hani nga kha tsengululo ya masia a ndeme o fhambanaho a no nga sa U dzudzanya na Nḓisedzo , Thevhedzelo na Kuvhusele , na Ndambedzo na Ndangulo ya Masheleni .
Ndozwo ya mbuelo i itea musi bindu ḽi sa tsha kona u bvela phanḓa na nyito dza kushumele dzo ḓoweleaho nga ṅwambo wa tshinyalelo kha mutevhe kana fhethu ha vhubindudzi .
Ri tea u guda u tandulula phambano dzashu nga kha thendelano na nyambedzano dza poḽotiki .
Maga a u thoma a vhurangeli ha burodibennde a khou phaḓaladzwa ane a ḓo ṱumanya zwishumiswa zwa muvhuso zwi fhiraho 5 000 kha mimasipala ya zwiṱiriki ya malo tshifhingani tsha miṅwaha miraru .
Ndi zwiendedzi zwifhio zwi no tshimbila nṱha ha mavu ?
U khwinifhadza tswikelelo kha ndondolo ya zwa mutakalo nga u shandukisa Kiḽiniki ya Marble Hall uri i vhe Senthara ya zwa Mutakalo .
Nga murahu ha u ṋea vhuṱanzi havho vho livhuwiwa u itela u ṋea vhuṱanzi nahone vha vhudzwa uri vha ṱuwe .
U pfesesa mushumo wa vhuṱanzi musi hu tshi langiwa poḽotiki na vhuṅwe vhupfiwa nga maitele a mbekanyamaitele na kushumisele .
Khonadzeo dza u badela murahu huṅwe na huṅwe na u kala tshifhinga tshone tsha u bva ha masheleni zwo ḓisendeka nga mvelelo dza mulandu uyo .
" Poso dza khethekanyo ya B " ndi poso dzi re kha khethekanyo ya vhu 8 u ya fhasi , fhedzi dzi sa kateli hedzo dzine dza wela kha khethekanyo A.
Dzhenisani madzina a zwipuka zwi tevhelaho vhuimoni ha kholomo .
U shumisa havho Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka zwi vhumba thendelano yavho kha maga , milayo na nḓivhadzo idzi dzoṱhe .
Naho zwo ralo , ri nga si kone u konḓelela u thithiswa huṅwe na huṅwe kha maitele a u engedza .
Musi tshikolo tsha Maruḓe tshi tshi kora tshikoro tsha vhuvhili .
Zwiimiswa hezwi zwo fulufhedzisa thikhedzo ya thekhiniki , ngeletshedzo na thikhedzo ya mveledziso ya zwikili kha vhorabulasi vhane vha khou shela mulenzhe , na uri vha ḓo lambedza mbekanyamushumo idzi nga vhone vhaṋe .
Musi ndo ima afha matsheloni aya ndi tshi khou thetshelesa vhaambi vha tshi khou ṋea milaedza ya thikhedzo , Ndi khou humbula uri shango iḽi a ḽi khou fhelelwa nga mihumbulo .
( b ) Khoro ya Lushaka ya Vunḓu i tshi ṱangana u khetha Mudzulatshidulo kana Muthusa Mudzulatshidulo ;
( f ) u nanga , na u imelelwa , nga ramulayo , na u ḓivhadzwa hei pfanelo nga u ṱavhanya ;
Hezwi ri ḓo zwi ita nga u vhekanya zwithu zwa ndeme ; u ṱola na u lavhelesa ho fhelelaho hu kwamaho u swikelela mvelelo dza zwithu zwa ndeme , u ṱola vhuḓi ha maitele a u langa , na u ṱola nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme .
Avho vhane vha ita mimapa ya madzina a fhethu , kha shango ḽashu na kha dzitshaka , vha ḓisendeka nga vhalanguli vha madzina a fhethu kha mashango u vha fha madzina o tendelaniwaho .
Humbelani mudededzi waṋu vha ni sumbedze kutambelwe kwa mutambo wa " founu isa shumi " .
Vhashumi vha mutakalo wa mulomo vha ṋetshedza tshumelo kha phuraivethe khathihi na kha sekithara ya nnyi na nnyi .
Zwi tea u shumiswa , u elwa na u monithariwa nga vhadzulapo vha wadi na komiti dza dziwadi .
Naa masipala wo sedzulusa mugaganyagwama wa ṅwaha wawo wo ṱanganedzwaho ?
Zwino mbudziso dzanga ndi dza uri , ndi nnyi o rumelaho vhathu vhane vha ṱhoga vhudzulo kha vhupo uho ho fhambanaho ?
' Ndi nga nḓila iyi fhedzi hune vha nga kunda mitsiko ya kale na u fhungudza mihwalo i sa konḓelelei ya vhushai na u shaya mveledziso , vha imedzana na khaedu ya u ṱaṱisana na ḽifhasi ' .
Komiti dza Wadi a si tshiimiswa tsha muvhuso tsha fomaḽa tshi re na maanḓa .
Khabinethe i ṱanganedza u saina nga Afrika Tshipembe thendelano ya AfCFTA na AU .
Muvhuso u khou vhilaedziswa nga ndingedzo dza u fhoma milandu kha muthu na ofisi ya Phuresidennde .
Nga tshifhinga tsha vhuṱambo ha u vula na miṅwe mishumo ya Muvhuso , Flame of Remembrance i a dugiswa Phalamenndeni u hulisa vhoṱhe vhe vha lovha musi wa nndwa dzi kwamaho Afurika Tshipembe .
7.3 . Muvhuso , nga kha Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi , u khou thusa zwiimiswa zwa ngudo ya nṱha hune ha vha na dzikhaedu .
Madalo , u vha vhona na tshumelo dzoṱhe dzi songo bulwaho
Kuḽoraidi i nga bviswa vho maḓini nga eḽekṱroḽaisisi u vhumba gese dza kḽorini dzo bvisiwaho kha anoudu .
Tshipiḓa tshi konḓaho tsha tsireledzo ya fulufulu ndi u khwaṱhisedza u kona u swikelelea ha fulufulu .
4.11 kha miṅwe milandu ya u tshipa na ya zwa vhudzekani , Bodo ya Parole i nga dzhenisa miṅwe milayo kha parole ya muhwelelwa arali zwi tshi vha zwo tea u mu thivhela kana u thivhela u kwamana na vhone zwi songo tendelwa .
Muhaṱuli Muhulwane wa Afurika Tshipembe u tshimbidza u aniswa ha vhurumelwa ha tshoṱhe kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka na khetho ya Mudzulatshidulo wa Khoro .
Zwi katela nḓivhadzo dza vhuimawoga nga ndaulo kana nga mulanguli wa thandela hu si na u thetshelesa mihumbulo ya tshitshavha .
U ṱola na u ela kushumele kwa vhatholiwa .
Kha nyimele i fhiraho nthihi yo hanelwa u dzhoina ndi miraḓo i vhonaho mulandu vhulanguli ho kalulaho ho ḓisaho ndaulo ya vhulamukanyi khakhathini na u hanela khothe u tsireledza pfanelo dza vhathu .
U sa nyeṱha ha tshifhinga tshilapfu ha tshumiso ya maḓi ho vha hu ha ndeme hu zwithu zwi teaho u dzhielwa nṱha kha mveledziso ya nyendedzi .
U ṱanganelana ha sekithara ya phuraivethe ndi zwa ndeme kha u bvelela ha mawanwa oṱhe .
Nga ha u tholiwa ha vhaswa , u bva ṋamusi , ri ḓo thoma u vhona uri nyito dza vhuvhekanyandeme dza rathi dzi khou thoma u shuma u ya kha miṅwaha i fhiraho miṱanu nga kha - Vhudzheneleli ha kha zwa Mishumo ya Vhaswa kha Ofisi ya Muphuresidennde .
Modele wa masheleni a dzhenaho na a bvaho a thandela mbili dza Vhufarani ha Phuraivethe na ha Nnyi na Nnyi ( PPP ) ho ḓo thomiwa .
Mulayo wa sialala wa vhuḽaifa u bva kha milayo ya vhufa ha vhanna , vhane zwa zwino vha ḓiphiṋa nga u ṱanganedzwa nga mulayo , na u sia nnḓa vhafumakadzi , vhananyana na vharwa ( vhane a si vhone vhakalesa ) kha u vha vhaḽaifa u ya nga milayo ya vhuḽaifa hu si ha mulayo .
Ndi zwithu zwifhio zwi re maḓini zwine vhana vha khou zwi shumisa kha u papamala ?
3.3 . Khabinethe yo fulufhedzisa vhadzulapo uri maḓi ashu ane a bva dzibommbini o tsireledzea nahone o kuna lune a nga shumiswa nga vhathu sa zwe zwa khwaṱhisedzwa nga Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Malwadze a Phirela nahone mivhigo ya u ṱumanywa ha maḓi a u nwa a songo kunaho na vhulwadze ha thaifodi , ndi mazwifhi .
Vhavhuelwa vha tshelede vhoṱhe vhe vha vha vha tshi badelwa nga CPS vho pfuluswa nahone CPS yo ḓivhadzwa nga ha u fheliswa ha khonṱhiraka u bva nga ḽa 30 Khubvumedzi 2018 .
Ri nga dzhena ka iṅwe tshumisano na u bveledza nga tshifhinga tsho teaho na zwipikwa zwa u fhungudza thaidzo iyi .
Thandela i livhiswa kha u ṋetshedza maga a thulo a tshifhinga nyana kha miṱa na vhaunḓiwa vho kwameaho nga nḓila yo kalulaho nga u shaea ha tsireledzo ya zwiḽiwa na u gonya ha mutengo wa zwiteṅwa zwa zwiḽiwa zwa mutheo nga u ṋetshedza tshiengedzwa tsha vhulimi na tshishumiswa tsha u bveledza zwiḽiwa nga iwe muṋe .
Vhukoni ha u pulana mushumo wa iwe muṋe na , kha dziṅwe nyimele , na zwa khethekanyo .
Zwi tshimbilaho khathihi na magavhelo a zwa u sika mishumo , ri ḓo shandukisa mbekanyamaitele dzine dza tshimbilelana na u khwinisa matshilo a vhashumi .
Ro ḓi vhetshela tshipikwa tsha u wela kha vhaṅwe vha vhashumi vha 50 vha nṱhesa ḽifhasini kha tshifhinga tsha miṅwaha miraru .
Maimo a Afurika Tshipembe sa mudzulatshidulo wa KPCS zwi ita uri zwine Afurika Tshipembe ḽa ita kha sekithara ya dzitshaka ya daimane zwi vhonale .
Hu na u ṱanganedza uri muhasho u ṱoḓa u suma mushumo muhulwane wa u laula kha sekhithara , u fhira uyo wa kha nḓowetshumo i shelaho mulenzhe .
U bveledza tshiṱirathedzhi tshine tsha ḓo vhona uri hu na u thoma u bvelela ha Mulayo wa Ndondolo ya Mutakalo wa Muhumbulo .
Tswayo dza badani na maṅwe mafhungo a tswayo a tea u fana u itela u ṋetshedza mbumbo yo khetheaho ya fhethu .
Khonṱhiraka dza tshumelo ya tsireledzo dzo ṋetshedzwa .
Vho Dokotela vha tshi swika vha ri , " A hu tshee na kuṱoho ku no ḓo thamukana nṱha ha mmbete ! "
Vhathu vhane vha wanala kha tshitshavha tsha hashu - vhathu vhane vha nthusa ; vhathu vha rengisaho zwithu ; vhaṅwe vhathu vhane nda vha ḓivha .
7.1 U tholwa ha Vhalanguli vha si na maanḓa kha Bodo ya Maanḓalanga a Tsireledzo ya Maḓanzhe ya Afrika Tshipembe ( SAMSA ) :
Bugu hedzi dzi tea u vha dzi sa konḓi u fana na bugu dzo shumiswaho nga tshifhinga tsha u vhala na tshigwada .
Pfudzungule dza Eurozone dzi kwama ikonomi yashu vhunga Eurozone i mushumisani washu muhulwane wa vhubindudzi , hu tshi vhalelwa kha phesenthe dza 21 dza zwivhambadzelwa nnḓa zwashu .
U sedzulusa mugaganyagwama une wa vha hone , vhashumi na dziṅwe tshomedzo dzine dza shumisiwa kha maitele a vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhasheli vha mulenzhe vho fhambanaho na vhushaka vhukati ha vhasheli vha mulenzhe vho fhambanaho ;
Tshivhalo tsha miraḓo ine ya tea u vha hone u dzhia tsheo kha muṱangano .
Nḓivho ya vhulanguli ha ofisi , tshenzhemo ya redzhisiṱara nyangaredzi , ḽitheresi ya khomphyutha , u tea u kona u davhidzana nga nḓila i bveledzaho , nḓivho ya vhulanguli ha ṋetshedzo , u tea u vha o ḓiimisela u tshimbila musi o humbelwa .
Muṋetshedza tshumelo dza mutakalo u a kona u humbela Rekhodo ya Mutakalo wa Mulwadze yanga ?
Mathemo a kuvhusele na kuvhusele kwavhuḓi a khou ṋaṋa u shumiswa kha maṅwalwa a mveledziso .
Ndangulo ya ndeme ya data , ine ya katela maga anea elana na vhukoni , vhuronwane na zwifhinga zwo tiwaho .
Kha vha ṋekane nga ṱhanziela ya tsedzisiso i ṱanganedzeaho yo bviswaho nga ḽaborathori ya tshiofisi ya shango ḽa hune halwa ha bva hone .
Khabinethe i a zwi dzhiela nṱha uri kha dimokirasi , vhashumi vha na ndugelo dza u ṱereka .
Vhafumakadzi vho ṱangana na vhuleme kana zwikanganyisi musi vho dzhenela mishumo ya phurogiremu ?
Lushaka lwa muṱangano ( muṱangano wa nga misi kana wo khetheaho wo vhidziwaho u amba nga ha thero yo tiwaho ) .
Hezwi zwithu , naho zwi thaidzo , zwi nga si sokou litshwa zwo ralo .
Khamphani i shuma sa muhadzimisi wa holosele kha vhathu vha vhukati vha vharengisi hu na ndivho khulwane ya u ṋekedza masheleni a mveledziso a dzinnḓu kha maraga wa vhupo ha mahayani wa mbuelo ya fhasi , u itela u sika kana u khwiṋisa maga a vhashai .
Vha amba uri miraḓo ya vha SAPRA vha ḓivhona vhe vhaloi nahone vha na vhuṱanzi ha uri vhuloi vhu hone , fhedzi vhone a vha iti vhuvhi nahone a vha zwigevhenga .
Tshigwada tshiswa tsho vhumbiwaho tsha Mvelaphanḓa ya Tshomedzo ya muvhuso tshi ḓo khwaṱhisa uri ngwama ḽa R787 biḽiyoni ḽa nyangarelo ya tshomedzo sa zwe ḽa ṋetshedziswa zwone kha mugaganyangwama mathomoni a uno ṅwaha wo puḽaneliwaho zwavhuḓi nahone ine ya ḓo shuma .
Bono ḽi re afho nṱha ḽi tikedzwa nga milayo ya mveledzaphanḓa , khonadzeo , ṱhanganyo , ndeme , phaṱhululo , mveledziso yo fhelelaho na vhuvhusi havhuḓi .
Maṅwalwa a ekonomi nga ha u vhulunga ha phuraivethe o ḓalesa nahone a shuma na mashango na phanele dzo tiwaho .
Mbekanyamaitele iyi , yo livhanywaho na mushumo wa Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya ofisi ya Muphuresidennde , i konisa mvusuludzo ya nḓowetshumo ya zwiporo nga kha u dzhenelela ha mbekanyamaitele yo rangaho phanḓa maano a vhubindudzi ane o livhanywa na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Zwo dzhielwa nṱha uri komiti ...
Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ḽa Afrika Tshipembe
Ngauralo , maitele maṅwe na maṅwe a matshudeni ane a vhaisa vhuḓifulufheli ha matshudeni maswa kana matshudeni a sa koni u ḓiimisa a tea sa itwa .
Mathomoni a vhege ino , ndo vha ndi fhaḽa muvhunduni wa Thakgalane , hune ha vha Limpopo ndi tshi khou rwela ṱari bada ntswa ine ya khou ḓo ḓisa tshanduko khulwane kha matshilo a zwitshavha zwi re henefho nga tsini .
Phanele ya tsedzuluso yo pfa mbetshelwa ya uri muvhigo u nga si bviswe lwa miṅwedzi ya rathi nga murahu ha tsedzuluso , zwi ḓo amba miṅwedzi ya rathi .
Khwiniso idzi dzi tendelana na u bvela phanḓa ha thekinoḽodzhi , zwihulusa kha inthanethe na luvhanḓe lwa vhudavhidzani ha ṱhingo , u itela u tsireledza vhana kha u ṱanelwa zwithu zwi sa takadzi na nyanḓadzamafhungo i re khombo kha mbanḓe idzi .
Mbadelo dzi nga itwa ofisini dza Muhasho wa Vhulimi dzo ṅwalwaho kha mutevhe une wa vha kha Vhukwamani na fhethu .
u isa phanḓa na u shumana na mpfu dzi vhangwaho nga zwithu zwine zwa thivhelea u fana na dali ( malaria ) , lufhia ( TB ) , na khombo dza nḓilani na vhutshinyi vhu shushaho .
U kunakisa nga khemikhala hu na shumiswa zwenezwo kha malaṱwa a luḓi u fana na malofha na murundo fhedzi i a dovha ya shumiswa kha mirobiological cultures na zwi ṱhavhaho .
Ri vha tamela mvelaphanḓa kha u pembela havho .
Mukungedzeli na makone wa zwa vhudavhidzani vha nga kona fhedzi u vhekanya tshifanyiso itshi na u tshi ṱalutshedza u itela ḽifhasi ngei nnḓa .
" GCIS " Tshumelo ya Muvhuso ya Vhudavhidzani na Mafhungo
Mulayo u vha na ndango ya nyimele nga mvelo , wo sedzesa kha u khwaṱhisedza uri sisteme dzo teaho dzi a vha hone madzuloni a u sedza uri a hu na u dzhenelela .
Miṅwahani ya maḓana na maḓana yo fhiraho ngei Tshaina , miṅwahani ya 400BC , maswole vho vha vha tshi tamba mutambo u no pfi " Tsu'Chu " , we wa rangela bola ya milenzhe .
Zwi a dina nga maanḓa u vhona uri tshivhalo tsha vhathu tshihulwane nga u rali vho vha vho fariwa nga mafhelo a vhege iyi fhedzi .
Muthu wa vhuraru u ḓo vhambadza mafhungo a khamphani na ayo o ḓiswaho ṅwaha wo fhiraho .
Mbofholowo ya u amba
Gemo ḽoṱhe ḽa gavhelo ḽo shumiswa .
Iṅwe nḓila i ngavha u fara u fhambana hure hone zwino , fhedzi u dzudzanyulula mishumo ya ndondolo sa yone mbekanyamushumo .
( a ) a tshi swika hune a vha a songo tsha fanelwa ; kana
U ḓiḓowedza nga mukaṋi kha nyimele ya nyaluwo yapo ndi zwa ndeme , ngauri lwo khwaṱhaho , zwimela zwo takalaho zwo konḓelela khwine tshinyalelo nga zwikhokhonono na zwitzhili , khathihi mbambe u bva kha tsheṋe , u fhirisa i si na nungo , zwimela zwo sinaho midzi .
Ṱhirantsekisheni dzi kwamaho miraḓo mihulwane kha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo dzo bviselwa khagala .
Mufarisa Muphuresidennde wa Riphabuḽiki vha isa phanḓa na u tshimbidza nyambedzano vhukati ha muvhuso , khamphani dza migodi na vhashumi .
Ho vha na u amba na vhalwadze kha Kiḽiniki dzashu dza Muṋangoni lwa ṅwedzi woṱhe nahone vhalwadze vho ḓo takalela u wana mafhungo ayo .
Maga o teaho a pfeseseaho a ḓo itwa kha vhaṋetshedzi vho ṅwalwaho kha mutevhe .
Yo tevhelwa nga fuḽaga iṅwe na iṅwe ya thimu dzo swikelaho u ya nga mutevhe wa alifabethe .
Vhashelamulenzhe vha ṋewa tshifhinga tsha u ḓadzisa mafhungo maa maṅwe o siwaho nnḓa nga tshifhinga tsha u vhambedza ha u thoma .
Vhukoni u vhu ha vhulimi vhu kha vhupo he ha vha ho salela murahu , hune vhunzhi ha vhathu vha sa shumi vha dzula hone .
Hune vha vha vho ita mbadelo ya electronic , vha tea u ṋekedza zwifhinga zwine bannga yavho ya khathula na tshifhinga tsha u kiḽiara zwi nga dzhiaho vhukati ha maḓuvha mavhili na maḓuvha maṱanu .
Tshiṅwehafhu , nḓivho iyi ndi mutheo wa ndeme u itela u topola na u tandulula thaidzo dza moḓoro .
Masiandaitwa a vhutsitsikani ha fhethu ha vhudzulo kha mutengo wa nḓisedzo ya tshumelo o fhambana u ya nga tshumelo iṅwe na iṅwe .
Pulane ya Mveledzisoṱhanganeli ya Miṅwaha Miṱanu yo bveledzwa hu tshi shumiswa kuitele kwa tshiṱirathedzhi tsha u pulana tshe tsha dzhia tshifhinga hu na tshumisano na Khoro na Vhulangi u itela u vha na vhuṱanzi uri shumisa bono na ndivho ya khoro iyi .
Gerani siaṱari ḽi tevhelaho buguni iyi .
Maga a u tevhedzwa a tshiimiswa o sedza kha u thoma mbuedzedzo ya vhulanguli ho sedzaho kha :
Kha mafhungo a mikumbululo ine ya nga itea , vhadzulapo vha fanela u ḓivhadza ofisi dzavho dza ndangulo ya zwiwo dza masipala wapo .
Ri ḓo talatadza nzudzanyo dza tshifhinga tshipfufhi na dza tshifhinga tsho linganelaho u itela mveledziso ya themamveledziso ine ya ṱola khetho dzo fhambanaho hu tshi katelwa mveledziso ya siararu kana siaiṋa ya vhupo u itela i ṱanganyisa zwiko zwa ikonomi , zwa themamveledziso na matshilisano na zwiko zwapo .
Netherlands ḽo fara mukovhe muhulwane wa maraga wa vhurumelazwivhambadzwa nnḓa wa tshienge tshitete na tsho omiswaho tsha Afrika Tshipembe .
Vhoṱhe Vhasedzulusi Vhahulwane vho ṋetshedzwa manyuwaḽa wa vhupfumbudzi .
Vakhumu i ya shumiswa , na tshitimu tsha thempheretsha ya nṱhesa tsho engedzedzwa .
Muhasho wo khwaṱhisedza tshumisano yawo na vha SIU nga u thoma zwa vhuṱoli ha lushaka u itela u lavhelesa zwivhangi zwa thaidzo dzi sa gumi kha nḓisedzo ya dzinnḓu .
N riṋe ri ḓo ita tshashu tshipiḓa kha u khwinisa kushumele kwa ikonomi yashu na u sika mishumo ya vhaswa vhashu .
Vhuhwalavhuḓifhinduleli ho ṋetshedzwaho nga Rakhonṱhiraka u swikelela na u fhedza Khonṱhiraka ho sedzwa Fomo ya Thendelano vhu ḓo vhofhololwa musi hu tshi bviswa Ṱhanziela ya u Fhedza .
Khontsati yo livhiswa kha u ṱuṱuwedza tshumisano nga tshenetsho tshifhinga ri tshi khou vhona uri vhathu vhashu vha khou bvela phanḓa na u ḓivha nga ha ndeme ya ḓivhazwakale ya Ḓuvha ḽa Mbofholowo .
Tshikolodo tshi monithariwa na u vhigwa nga kha zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi .
Muhumbeli a nga ita khumbelo ya nga ngomu ya u sedzuluswa hafhu , he zwa fanela , kana khumbelo ya khothe u hanedza thendara kana mbadelo yeneyo .
U ṱanganya mbadelo zwi ḓo ita uri zwi konadzee u langula dzianyuwithi dzi bvaho kha baḽantsi dza akhaunthu ṱhukhu .
U anetshela nganetshelo nga u tou dodombedza zwi tshi tevhela thevhekano ya zwiwo .
Maanḓa aya a kha muhumbulo nga vhuvha ha hone , na uri zwi kwama vhukoni ha " u ḽa muya " wa muloiwa .
3.2 . Phungudzo ya masheleni ye ya tendelanwa khayo nga vha Muhasho wa Pfunzo dza Nṱha na Vhugudisi ( DHET ) khathihi na zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha ndi ye ya swikelwa ho ranga u sedzwa tshanduko ya mitengo sa tshipiḓa tsha u ita uri pfunzo dza nṱha dzi swikelelee .
Vhudavhidzani ha vhukuma na vhaunḓiwa na nga dzithaidzo dzi vha kwamaho ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha sisteme ya mbadelo ya gavhelo ya vhukone .
1.7 nga Deithi ya Tsaino kana u i rangela ( kana nga murahu zwi tshi bva kha zwe Muhadzimisi na Muhadzimi vha pfana khazwo zwo tou ṅwaliwa ) Muhadzimi u tea u ṋekedza Muhadzimisi Maṅwalwa a Pfukiselano ;
Ndi mushumo wa muṅwe na muṅwe u vhiga vhane vha vhaisa , u fara nga nḓila i vhaisaho na u tambudza vhana na vhafumakadzi u itela uri vhatambudzi vha farwe nahone vha gwevhiwe.
Ndaulo ya ndivhanelo khathihi na u vhulungwa ha rekhodo , hu tshi katelwa ndangulo ya tshiṱoko na u thusa nga mugaganyagwama .
Mulanguli wa masipala , o tholiwaho nga Meyara Muhulwane , ndi ṱhoho ya ndaulo ya masipala .
Kha vha vhe na vhuṱanzi uri mitshini ine vha i shumisa yo fanela mushumo wonoyo
Zwidodombedzwa zwa nga ha u ita khumbelo ya u ṱanganedzwa kha tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa .
Ri na fulufhelo ḽa uri u wina uhu hu ḓo vha ha tshifhinga tshilapfu zwine zwi ḓo ṱuṱuwedza na dziṅwe thimu uri vha tevhele he ṋayo dza Mamelodi Sundowns dza kanda .
Tshivhumbeo tshi no fana tshi shumiswa kha masala a vhathu na a tshithu .
Tshiṅwe tsha thimbanywa dza ndeme nga maanḓa dza u bvelela , dzi takadzaho na u dzudza ngomu ha ḓorobo huswa hu hone ndi vhufaedzi vhu sa fani na vhuṅwe , na u alusa dzina na u kunguwedza ha hone .
Arali vha tshi khou vhambadzela nnḓa sambula i no bva kha khuvhanganyo ya zwiko zwo tou fuwiwaho zwavho , vha fanela u tou ḓivhadza fhedzi kha Mulanguli wa Vundu uri vho tshi vhambadzela nnḓa ha shango na u ṋetshedza khophi ya u ṋetshedzana thendelano yo swikelwaho na tshiimiswa tshine tsha khou ṱanganedza .
Sa zwe zwa ambiwa tshifhinga tsho fhiraho , khumbelo dza u ṅwalisa mishonga ya kale dzi a lavheleswa nga tshisisteme , naho khumbelo ntswa dza mishonga dzi na ndeme .
Tshumelo idzi dzi katela tsedzuluso dza ḽaborathori , tshumiso ya zwibveledzwa zwa malofha , mishonga yo fhambanaho na zwishumiswa zwa u dzia zwifanyiso .
Talani mutalo ni tshi livhanya mpho na tshibogisi tshayo .
Zwi ṱoḓa u dzhenelela ha masipala woṱhe na vhadzulapo kha masipala wonoyo u wana nḓila dza khwinesa dza thandululo kha u swikela mveledziso dzo khwaṱhaho .
Nambatedzani milenzhe na mutshila zwa tshipuka nga tshithihi nga tshithihi afha kha zwikanda .
Musi ṱhanganelano ya mbuelo yavho i tshi fhira R7 000 a vha fushi ṱhoḓea kana a vho ngo tea u wana sabusidi - fhedziha , arali vha nga ita khumbelo nga muthihi muthihi ya vha i fhasi ha R7 000 vha a tea u i wana .
Milayo ya muthelo iḓo dzudzanyululwa uri afho hune ayo ngo ima zwavhuḓi I shume u vhulunga masheleni kha tshikwama tsha mbulungelo tsha u notha .
Zwi sumbedza nyaluwo u amba nga ha zwi elanaho na vhudzekani nga nḓila i sa dzumbi tshithu na i re na vhuḓifhinduleli .
Humbulani nga tshiṅwe tshithu tshi no takadza tshe tsha bvelela kha inwi kale ni vhudze khonani yaṋu u itela uri a kone u ni ṱalukanya zwavhuḓi .
U vhuelela kha tshumelo ha zwiṱitshi zwa kale zwa muḓagasi ndi ḽiga ḽa u fhungudza ḽa ndeme kha nungo dzashu dza vhutsireledzi ha fulufulu .
U bviswa ha mashika na zwone ndi mbilaelo ya ndaulo yapo , sa afha maṱiraka a u bvisa mashika o hulesa lune a kundelwa u dzhena badani ine ya guma arali hu si na zwitendeledzi zwa u khona khazwo .
vhaḓivhi vha CBP vhane vha ḓivha mushumo na vhatshimbidzi
U ṋetshedza ndondolo henefho mushumoni na tshumelo dza thikhedzo u itela mutakalo wa vhashumi na u ṱuṱuwedza vhudzheneli ho khwaṱhaho kha zwigwada zwa thikhedzo ya mutakalo na vhuṅwe vhurangeli .
IDP ndi tshishumiswa tsha zwiko zwi re honea tsha u swikelela ṱhoḓea dzo fhambanaho kha vhupo .
Vha ḓo itwa ndingo ya maṱo kana vha ḓa vho ita kha dokotela wa maṱo ane vha funa vha ḓa na mvelelo kha DLTC .
Toyota yo ita vhubindudzi kha tshiimiswa tshayo tsha KwaZulu-Natal u itela u thoma mveledzo ya mathomo ya tsiko ya lushaka wa goloi dzi shumisaho zwoṱhe muḓagasi na zwivhaswa dzine dza ḓo bviswa modele wo itwaho fhano kha ḽa Afrika Tshipembe .
Vhafumakadzi vha nga si tzhipiwe nga vhanna vhavho .
A vha tei u itelwa khethululo ya lushaka lufhio na lufhio .
U vusuludza ho raliho hu ḓo livhiswa kha ṱhoḓea ya u hudza dimokirasi u dzhenelaho na i ḓivheaho vhukuma u khwaṱhisedza uri vhathu vhashu a vha tou vha fhedzi vhaṱaleli fhedzi ndi vhudzheneli vha shumaho kha maitele a nḓisedzo ya tshumelo na mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Ḓaraṱa dza tsireledzo ndapfu dzi khou ṱoḓa u khwiniswa .
Mushumo wa mbekanyamushumo ya zwa maḓi i ne ya vha mbekanyamushumo ya mishumo ya muvhuso yo bvelaho phanḓa , yo tholaho na u gudisa vhanna na vhafumakadzi vhe kale vha vha vha sa shumi , yo bvela phanḓa nga maanḓa .
Hu na nzudzanyo dza u ṱanganyisa muvhigo khumelamurahu u bva ho kha vhashumisani ?
Ipfi ḽine na swika khaḽo ni a ḽi vhala .
Ngaha khumbelo ya uri vha renge u bva nnḓa kana vha endedze zwibveledzwa zwa ṋama zwo no bveledzwaho u ḓa kana u fhira nga Afrika Tshipembe
Vhuvhusi havhuḓi ndi ṱhoḓea ya sisiṱeme dza fulufulu dzine dza vha na ndavha kha tshitshavha dzi pfadzaho na kha zwa mupo na zwa ikonomi .
Izwi zwi tshimbilelana na zwipikwa zwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka zwa u bveledza phindulo dza mbekanyamaitele dzo teaho kha vhupo ha ḽifhasi vhu shandukaho .
U ṱanea hu nga bveledzwa , sa tsumbo , u bva kha u tsela fhasi kha vhuimo ha masheleni ha tshiimiswa tshi re mulayoni , u bva kha u fhungudzwa kha ndeme ya vhubindudzi ha ndeme ya mikovhe ho farwaho sa tshifarelamulandu na u dzhena kha thendelano hune zwiimiswa zwa mulayo zwa vha na zwikolodo zwa tshifhinga tshilapfu zwine zwa tea u zwi badela .
U laulwa ha mabambiri a nga vhamaki ndi tshipiḓa tsha maitele a u maka .
U itela vhuṱanzi ha nḓisedzo ya tshumelo dza sibadela tsha senthraḽa dza u langa muhwalo wa malwadze kha tshikhala tsho taho tsha ndondolo .
Sia ḽa mbekanyamaitele ya vhuraru ḽine ra khou ṱoḓa u thoma u shumisa ndi dzudzanywa zwavhuḓi ha mishumo ya mveledziso ya vhubindudzi ho vhalaho kha vundu .
Kha vha khwaṱhisedze ndalukanyo kha Dathabeizi ya Lushaka ya Rekhodo dza Vhagudiswa
Muraḓo wa bodo zwi amba muthu muṅwe na muṅwe , hu tshi katelwa mutumbuli wa tshikwama , ane ndaka ya khou ṋetshedzwa u itela uri ndaka iyo i langwe u itela mbuelo dza muṅwe muthu .
Mbudziso : Naa komiti ya wadi i nga ḓidzhenisa kha mishimo i ngaho u shuma na mbilaelo na mbudziso , kana phambano dza tshitshavha ?
Vhukati ha dziṅwe mbuelo mbekanyamushumo i ḓo khwaṱhisedza uri mbekanyamushumo dza u bveledza fulufulu dzi a tikedzwi nga sisiṱeme dza mafhungo a vha fhedzisela u dzi shumisa dzo khwaṱhaho nga u engedza vhukuma nungo dza u kuvhanganya data i bveledzaho ya fulufulu u mona na sekhithara .
Zwiṅwe hafhu , khwiniso kha midia na milayo ya vhutsireledzi ye ya dzhiwa i thaidzo nga mahoro mahanedzi na tshitshavha na yone yo itiwa .
o U vusuludza pulane ya u shumisa na zwa masheleni a u sokou ṋeshedza ; na
Zwi bvisela khagala zwiṱuṱuwedzi zwi re na ndeme zwine zwa tea u sedziwa musi hu tshi itwa tsenguluso ya data na hone a si zwi no fhela .
Khaedu yashu ndi ya u ṋetshedza mihasho mushumisi tshomedzo na tshumelo dza maimo a nṱha .
Musi vha tshi kha ḓi shuma , vho kona u tshimbidza zwa thandululo ya khuḓano dza hosiṱele .
Mafhungo a si one a nga ḓisa khuḓano kha zwigwada .
Hezwi zwi itwa ngauri mitengo ya ndondolamutakalo ya phuraivethe,zwihulwane mitengo ya zwibadela na vhomakone , i ḓi gonya u fhirisa kutshilele kwa ḓuvha nga ḓuvha
Muhasho wo ri u khou dzhia mafhungo aya a a vhukuma na uri wo thoma tsenguluso .
Zwikhala zwihulwane zwo vuleaho a zwi ḓisi vhuḓipfi ha tsireledzo nga nnḓa ha musi zwi tshi kunga nomboro dzo linganaho dza vhathi na u bveledza vhupo havhuḓi .
Ahuna na muthihi ane a nga u a zwi ḓivha .
Mbilahelo ya Kiḽasi IV : Ndi mbilahelo ine ya pomoka uri muraḓo o ita vhutshinyi nga nnḓa ha vhutshinyi ho bulwaho afho nṱha kana vhuḓifari vhu si havhu ḓi he hu sa ṱahise lufu kana fuvhalo .
Tshiwo 1 nga muunḓiwa nga ṅwaha , ho sedzwa dziPMB - Maṋo a mafanedza na zwa maṋo zwo khetheaho
Ri ḓo dzulela u tandula ngona ntswa dza u bveledza , u khwinisa na u sala murahu nḓisedzo ya tshumelo .
Zwiṅwe hafhu , vhathu vha fhiraho miḽioni tharu vho ṅwaliswa kha Sisiṱeme ya Zwidodombedzwa zwa Muhaelo ya Eḽekiṱhironiki , zwine zwa ita uri vha ri pembele kha nndwa yashu yo khwaṱhaho ya u lwa na u phaḓalala ha vairasi .
Zwibadela zwa muvhuso , vhuareloni ho themendelwaho na u ṅwaliswa kha GEMS hu songo kwamana na kiḽiniki dza nga masiari
Naho sekhithara iyi i sa tou kwamea sa dziṅwe , ṱhoḓea i fhasi nahone kha vhanzhi ndi zwifhinga zwi lemelaho .
Thendelano i khou shuma sa yone pulane ya sekithara dzoṱhe dzine dzo sedzana na zwikhukhulisi zwa u tsireledza mishumo .
Phindulo nga u angaredza ya vharengi kha masiandaitwa a maafukhada kha mutakalo dzo vha dzavhuḓi vhukuma
Vundu ḽi na pfanelo ya u ṱoḓa uri Rakonṱiraka a rumele , hu si na mbadelo , madzina a vhorakonṱiraka vhaṱuku u itela u khwaṱhisedza u redzhisiṱariwa kha Databeisi ya Vhaḓisedzi vha Vundu , na uri vha tea u vha zwiimiswa zwa mulayo .
Zwihulwane , ri ḓo tsireledza tshumelo mbuya ya sisteme ya ndango yakha thengiso ḽifhasini , u fhedzisa nyambedzano dza Doha Round ya nyambedzano dza mbambadzo ya ḽifhasi , na u vhona uri bvelaphanḓa a i tseli fhasi .
U itela izwi , mulangano u tea u bvelaphanḓa na u lambedza nyambedzano dza dzhango u itela u fhungudza zwihali zwa tshinyalelo guṱe .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo tikedza na u shumisa tsheo dza AU na zwivhumbeo zwayo , hu tshi katelwa Khothe ya Afurika ya Pfanelo dza Vhathu .
Fulufulu ḽi a vhulungiwa nahone ḽi a ita mushumo musi ḽo vuliwa .
Ndima 4 i dzhiela nṱha mveledziso dzo ḓiswaho nga ndaela ntswa ya ndayotewa , ngeno Ndima 5 i tshi ṋekedza mbonalo nyangaredzi ya khaedu dzo livhanaho na vhurangaphanḓa ha sialala nga fhasi ha ndayotewa ntswa .
Tshumisano na vhashumi ndi ya vhuṱhogwa na miṱangano ya zwigwada i nga ita uri hu vha na u kovhelana mafhungo a vhuṱhogwa .
3.1 . Muphuresidennde Vho Zuma vho rwela ṱari Ṅwedzi wa Vhaswa fhasi ha thero ine ya ri " Ṅwaha wa Vho OR Tambo : U Bveledza u Manḓafhadzwa ha Ikonomi ya Vhaswa " , na muṱangano wa Tshigwada tsha Vhaswa tshi Shumaho na Phuresidennde .
Zwisiwana zwi ṱoḓa thuso .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe uri ṅwana muṅwe na muṅwe u khou ita mini uri a vhonale o kuna .
Shango ḽashu ḽi khou shuma vhukuma na uri ndi fhethu ha khwine ha u tshila hone .
Foramu ya dzitshaka i kuvhanganya vho gudelaho tsireledzo ya zwiporo u mona na ḽifhasi uri vha kovhelane nḓivho , tshenzhemo , ngudo na maitele a nṱhesa a u khwinisa tsireledzo ya zwiporo .
Maga a fanela u katela u ṋetshedza thuso ya thekhinikhaḽa na ndangulo dza mupo na u leludza matshimbidzele a u tevhedza milayo ya ndangulo ya mupo .
Kha ri ṅwaleKha ri ṅwale Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwipuka zwa tshaka dzo fhambananaho zwine na kona u zwi vhona .
U vhalela tshivhalo tha ṱhanganyelo ya phoindi dza u ela ha thandela dza khwaḽithi vha tshi khou shumisa fomula i tevhelaho :
3 . Milayo ya tsumbanḓila kha tsedzuluso
Pulane ndi tshishumiswa tsha u ṱalutshedza hune tshitshavha tsha ṱoḓa u ḽivha hone , u ita midzinginyo kha IDP , u monithara mvelaphanḓa kha u shumisa pulane , na u vhewa tshifhingani ṅwaha nga ṅwaha musi thandela dzi tshi khou ya phanḓa , zwithu zwiswa zwa ndeme zwi a ḓivhea .
Fhedziha , nga 1992 , Muhasho wa Vhulamukanyi wo fhelisa maitele a u vha , na muthusi wa tshoṱhe a na ndalukanyo dza phurofeshinaḽa , na u fhelisa tshiko itshi tsho sedzaho kha vhana fhedzi .
Zwithu zwine zwa fanela u itwa - nga fhasi ha heyi ṱhoho - kha vha ite mutevhe wa zwine zwa fanela u itwa .
Mugaganyagwama wa mashumele u mbiluni ha pulane dza ṱhumanyo dza tshiṱirathedzhi na migaganyagwama khathihi na nḓisedzo ya tshumelo .
Ndi tshaka dzifhio dza vhaanewa dzine na vhona u nga hu khou ambiwa ngadzo .
U vhiga ṅwedzi nga ṅwedzi zwo ḓi sendeka nga mathomo na magumo a datumu dza goloi dza mutikedzelo u thivhela u badela murahu nga murahu vhaofisiri vho ṱutshelaho sisiṱeme .
Girafu i re afho nṱha i sumbedzisa kushumele kha zwikolo zwa khwanthaiḽi .
U thetshelesa - ho katela radio na zwiṱori
Ho bvelela mini musi Muya wo no vhudzula ?
3.6.2 nḓila , maitele na zwine zwa tevhedzwa zwine zwa laula kushumele kwa maitele a Tshandukiso kha vhashumi , zwi tshi katela vhugudisi na mveledziso ya mbekanyamushumo na tsireledzo ya mishumo na khwaṱhisedzo ya u tsireledza mbuelo .
Mushumo wa vhumuthu u nga vha wa ndeme nga maanḓa kha thimu dza mushumo wa u ḓilanga iwe muṋe .
U itwa zwa phuraivethe , ho tshi ṱoḓiwa mabuḓo a tshumisano na tshumisano dza thekhinikhala na feme khulwane , na ṱhoḓea ya thuso kha u gaganya hafhu ndeme ya bindu , kha zwiṅwe zwivhumbi , zwo ṋekedza zwikhala zwo sikwaho hu na tshipikwa u itela vhubindudzi ha mashangoḓavha .
Zwine na tea u ita Vheani ṋawa kha dzudzu ḽi re kha sosara .
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri ahuna fekisi dzine dza ḓo ṱanganedzwa .
Ndima iyi i ṋetshedza uri mukhantseḽara wa wadi u ḓo vha mudzulatshidulo wa komiti ya wadi na u kombetshedza khoro ya masipala u ita milayo i langaho maitele a u khetha miraḓo ya komiti ya wadi .
Murengi u a pfesesa nyimele ine u dzhenelela ha tea u itea na mveledzwa dzine zwiṅwe zwine zwa nga itwa dza nga vha nazwo .
Khabinete i khou ita khuwelelo kha maAfurika Tshipembe vhoṱhe , nga maanḓa vhareili vha mimoḓoro na vhaendangaṋayo , uri vha vhe na vhuḓifhinduleli , vha vule maṱo na u ṱhogomela badani dzashu .
Muvhuso wa vhathu vha Afrika Tshipembe une nda amba ndo imela wone ṋamusi , sa zwe nda ita nga vhuḓihudzi kha miṅwaha yo fhiraho , wo vhumbwa nga 2004 nga murahu ha Khetho dza Lushaka dza wonoyo ṅwaha .
U shumisa BAS u ita ṱhiransekisheni dza muvhalelano , u langa ḽedzha nyangaredzi , u ita zwa ndaulo ya masheleni na u lugisa mivhigo ya zwa masheleni .
Nzudzanyo ya nyimele dza mushumo nga nḓila ya vhulamukanyi , vhupfumedzani , thendelano na mbadelo .
Nyanganyelo ya phimo ya u bveledza nga muthu i fhambana lu vhonalaho vhukati ha maanḓalanga apo , zwi tshi ya nga mbumbo ya malaṱwa na tshiimo tsha ekonomi ya matshilisano tsha tshitshavha .
Hezwi zwi fhungudza maanḓa a u renga zwa dovha zwa fhungudza na mutsindo wa tshumelo dza zwa theshiari dzine dza nga ḓisedzwa .
" Hu vho dudela zwino . "
Tshifhinga tsha u ṱuṱuwedza u avhelwa ha mugaganyagwama wa masipala nga u shumisaIDP
Mikovhe ya zwa pfunzo , mutakalo na magavhelo a ndondolavhathu a zwo ngo kovhelwa mishumo yo raliho .
Tshiedza tshiswa tsho kona u shumiswa zwavhuḓi kha RPM hu na mbuelo dzo ṱalutshedzwaho afho nṱha .
U thusa nga u bveledza shedulu yo ṱanḓavhuwaho ya u pulana khathihi na nzudzanyo ya ḽodzhisitiki - hu tshi katelwa vhuendedzi , zwiḽiwa , u vhekanywa ha maṅwalwa , nz ;
MULAEDZA WA LUSHAKA maAfurika kha u Ṱavhanya u Fhindula Dzikhakhathi ( ACIRC ) , tshine shango ḽa Afurika Tshipembe ḽa shela mulenzhe na u vha muraḓo mutumbuli , zwazwino tshi khou shuma .
Vhuria mivhuḓa i tshila nga makwati , zwitanda na mitshelo yo no vhaho ya kale ya zwiṱaka na miri .
Zhendedzi ḽa u adoptha ḽa shango ḽa nnḓa ḽi ḓo vha ṋetshedza ' tshumelo ya ndondolo ' lwa miṅwaha miṱanu
( b ) U fhelisa tshiṱalula nga lushaka na nga mbeu .
( 3 ) Muthu a nga fhelelwa nga u vha Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka arali uyo muthu -
Thero ya Phalamennde ya uno ṅwaha ndi ifhio ?
Vhukoni ha miṅwe mimasipala miṱuku u ḓisedza tshumelo dza maḓi dzi sa nyeṱhi vhu fanela u sedzwa hafhu sa musi , naho hu na ndingedzo dzoṱhe dza thikhedzo , miṅwe yo sumbedza u khwinisea zwiṱuku kana u sa khwinisea u shuma mishumo yao mihulwane .
Tshanduko dzi si dza vhuḓi dzi sumbedza nyaluwo kha ndinganyiso ya tshelede .
Bodo ya vhalanguli i dovha ya vha na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri tshumelo dza thikhedzo na zwa ndaulo dzi shumaho dzi khou itwa nga Khoro .
Vhulwadze ha swigiri vhu kwama muvhili wavho woṱhe , ha vhanga thaidzo dza tshifhinga tshipfufhi na tshilapfu .
Musi hu tshi ambiwa nga dzibada ezwi zwi katela elementhe dzoṱhe dza dzibada dzi re kha tshipiḓa tsha mavu tsho vhetshelwaho u ḓo ita bada hu tshi katelwa na , fhedzi hu sa gumi kha , phevimennde , dziboroho na bodo dza nḓivhadzo .
Mulayo wa Sisiteme ya Masipala u phuromota vhushaka Vhukati ha masia mararu oṱhe a muvhuso
Vhukati ha zwiṅwe , mithelo ya zwiṱunḓwa na zwivhambadzwa zwi rumelwaho , mitengo ya vhuendi na ndaulo i sa pfadzi zwo fheliswa .
Vhupo hune ha vha na khonadzeo i re fhasi ya mveledziso , na ya tshumiso ya masheleni a muvhuso , vhudzuloni ha u sedza fhedzi nḓisedzo ya tshumelo dza muteo , hu tea u sedzesa zwa phiriselo dza zwa matshilisano , mveledziso ya zwa zwiko zwa vhashumi na zwa vhuṱanzi hu no kwama maraga wa vhashumi .
Kha ezwi vho anzela u thusiwa nga madzangano a poḽitiki , vhusimamilayo na komiti dza Phalamennde kha maṅwe mashango .
B. Tsheo dza khabinethe
Muhasho u dovha wa vha na pfanelo ya u ita ndingo kha vhadzheneleli nga kha ngudo dza nyimele sa tshipiḓa tsha maitele a inthaviwu .
Therisano dzo farwaho na vhaṱoḓisisi dzo takadza thimu ya tsedzuluso u ya nga ha kupfesesele , mbilaelo na zwikili zwe vha zwi bvisela khagala .
Bulani uri zwifanyiso izwi ndi zwa mini ni thetshelese na mubvumo .
Zwo sumbedzwa uri kha ḽa Afrika Tshipembe , u bula dzina ḽa muthu wa ri ndi muloi zwi ita uri muthu a tambudzwe lwa tshiṱuhu nahone zwo no ḓi bveledza khakhathi ya u lwa na uyo muthu .
Muaro wa u tou funa u nga thoma wa ṱoḓa muhumbulo wa vhuvhili na phurothokholo dza ndondolo dzi langiwaho na maitele
Maitele aya a bula uri masipala u tea u sedza u thoma kha ṱhoḓea dza mutheo dza zwitshavha zwawo na u alusa mveledziso ya matshilisano na ikonomi zwazwo u itela u swikela dimokirasi , mupo wo tsireledzeaho na u vha wa mutakalo wavhuḓi .
Zwiṱirakitsha zwi tevhelaho zwo dzinginywa u khwaṱhisedza u shuma zwavhuḓi ha Dzangano :
U ya nga vhupo , ri tea u sika nga hune zwa konadzea ngaho , masiandaitwa a vhupo mavhuya , a thivhelwaho kana ane a tou fhungudza tshikafhadzo ya zwiko zwa mupo .
Maitele a u nanga na u khetha
Mushumo 2 Kha vha sokou humbula nga ḓuvha liṅwe-vho ḽa kha vhutshilo ha munna na mufumakadzi vho malanaho kha tshigwada tsha lushaka tshe vha khetha .
Fhedziha , shango ḽashu ḽi kha ḓi vha na khaedu tharu , vhushai , vhushayandinganyo na vhushayamishumo , dzine ri kha ḓi isa phanḓa na u lwa nadzo .
Kha samithi iyo , Muphuresidennde vha ḓo vhuedzedza mushumo wa u vha mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa SADC kha Polotiki , Vhupileli na Nyanḓano ya Tsireledzo .
Vhagudisi vhoṱhe vha ḽiga ḽa mutheo na ḽa vhukati vha ḓo pfumbudziwa uri vha kone u funza u vhala nga Luisimane na nga nyambo dza Vharema , ri khou pfumbudza na u thola tshigwada tsha vhagudisi vha re na tshenzhemo u ṋetshedza thikhedzo ya maimo a nṱha henefho zwikoloni u itela u tikedza vhagudisi .
Nga u saina ḽiṅwalo ndi vha ndi khou zwi ita khumbelo ya u funa hanga na u tenda ndingo idzi .
Hoyu ndi mushumo wa muṅwaleli .
Izwi , zwi fhedza , zwi tshi nga vha tshipiḓa tsha mbuno ya u shumana na maitele a zwa u wana nḓisedzo na u badela malengelenge a tsheledemviswa yo engedzea .
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo-
Mikungelo ya bodo i tea u lavhelesa murahu ha tshiṱofu .
Ṱhanziela dza thengiselonn ḓa na sambulu : R58 na R4,50 nga lithara
Hune mulayo wa shuma vhushayavhulamukanyi ha dzitshilikadzi , sa tsumbo , khothe idzi dzo vha dzo dzudzanywa u dzhiela fhasi milayo i konḓaho .
Vhuḓikumedzeli uvhu ho itwa miṅwaha miṋa yo fhelaho , fhedzi khaedu dzi fanaho dzi ya phanḓa nga ngomu dzifemeni .
Naho zwo ralo , mushumo munzhi u tea u itwa u itela khwinisa zwiko zwa tshiṱirathedzhi u itela u khwaṱhisa ndeme ine masipala wa nga i ka u bva kha zwiko zwo khwiniswaho na u ṋetshedzwa ha mveledziso .
A Arali ni tshi ṱoḓa thusa a ni nga wani vhaphalali .
Arali hu si na thendelano mulandu u nga humiselwa murahu khothe .
Vho swikelela hani tshipikwa tsha u sudzulusa khonani yavho ?
Murangaphanḓa wa tshikolo u tea u topola ndivho na u dzi vhekanya dza vha zwipikwa zwa kushumele .
Mashango ane a khou , kha sia ḽao , a tea u vha na vhuthihi na u shumisana nga tshao o khwaṱhisa , a tshi engedza ndingedzo ngeno a khou fhungudza zwikundisi na vhukonḓi , kathihi na u livhana na khaedu vho farana dzine dza ḓiswa nga tshanduko dza ḽifhasi .
U imela Khoro Khulwane na muhasho kha mupo wo teaho .
Mbekanyamushumo i no sedza kha mveledziso ya ikonomi yapo , yo thomiwa .
Vhupo ha ḓireini ya khwathenari kha uno mapa ho sumbedziwa nga mivhalavhala u itela u ṋea vhuṱala ha hune vhunzani ha maḓi ha nga vha hu thaidzo .
Feme a dzi sokou shandukisa mitengo zwi tshi leluwa , nga ṅwambo wa u ḓisendeka nga vhaṅwe ; vha nga namba vha ṱaṱisana ho sedzwa ndeme , nyolo ya tshibveledzwa , tshumelo ya vharengi na khungedzelo .
Ḽo humbula uri kubevha ndi kuṱukusa lune ku nga si kone u thusa .
Kha tsumbo iyi , muṅwali u bula zwiitisi zwa nyito a dovha a amba ngadzo a tshi itela u tikedza kuhumbulele kwawe .
Ri ḓo shuma hafhu u khunyeledza thendelano dza u vula vhuendatshikhalani , na u khwaṱhisa vhushaka ha zwa ikonomi ho no vha ho hone .
Khoso i ḓo katela ngudo ya ikhoḽodzhi ya sananga , hu tshi katelwa na u ṱaluswa ha :
Kuitele kwa u ḓadza poswo dza zwikhala zwi si na vhathu kwo thoma nga vhashumi vha re na zwikili .
Dziṅwe nḓila dza mabikele dzi ita uri zwiḽiwa zwi xelelwe nga maḓi- na vithamini dzi no ṋoka kha -mapfura .
Sethe dza data dzine dza shumiselwa khetho ya u saukanya dzi katela :
Deithi : Atikili iyi i amba nga mbuelo tharu dza nyonyoloso .
U langa miṱangano ya Komiti ya Ndondolo ya Maḓi yo Ṱanganelanaho ya Kapa Vhukovhela .
5.2 U dzhenisa vhadzheneleli u thusa kha u dzhenelela u itela nḓisedzo ya tshumelo
U dzhia u dalela ṅanga dza sialala hu vhugevhenga
Izwi zwi khou tevhela u sainwa ho itwaho zwenezwino ha mulevho wa Maseru na thendelano ya tsireledzo ya Maseru zwine zwa vha mutheo wa u vhuyelela ha polotiki na u dzika ha tshiimo tsha vhutsireledzi kha shango .
Ndi u amba uri u konḓelela ha sekhithara mbili , ntswa nthihi na fomaḽa , iṅwe i si ya fomaḽa na u lepalepa .
Masipala u khou livhana na khaedu dza mutakalo wa tshitshavha :
Vhafumakadzi vhane vha vha na asima vhane vha vhifha muvhilini vha nga wana uri vhuhali ha asima vhu dzula ho ralo , ha engedzea kana ha ṋaṋa .
Havha vha vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vho tenda u badelisa miraḓo ya GEMS mutengo wa Tshikimu , vha ri a vha nga vha badelisi dziṅwe mbadelo kana mbadelonyengedzedzwa kha tshumelo dzo ṋekedzwaho .
Fhedzi-ha , phatheni khulwanesa i tea u vha ḓorobo ya khorido .
Vha amba nga ha u wana mbuelo kha dzikhamphani dza nnḓa dzi sa langwi nga vhadzulapo vha Australia na kha zwikwama zwa nnḓa hune mudzulapo wa Australia a vha na mbuelo , fhedzi hu si na vhuṋe hu re hone ha mbuelo .
Vhashelamulenzhe vha dzhiwa kha tshigwada tshihulwane tsha miraḓo ya tshitshavha , hu tshi katelwa vhuimeleli ha zwigwada zwoṱhe zwa kutshilele .
Mbilaelo dzo ḓiswaho zwi amba milandu yo khunyeledzwa nga ngomu kha tshinga tsha u vhiga .
Arali vha khou hanedzana na u hanelwa nga Komiti , u bvusuludza u ṅwaliswa havho arali vho vha vho noṅwaliswa , a hu nga thuthiwi phanḓa ha musi hu saathu dzhiiwa tsheo kha u hanelwa havho .
Mulaedza une ra khou rumela nnḓa hayani u khagala , a hu na u konḓelela vhugevhenga kha ndaulo yashu .
A wana Hana Desai wa miṅwaha mivhili a tshi khou tshipiwa nga zwiḽiwa a tshi khou shanduka muvhala ngauri mafhafhuni awe ho vha hu si khou dzhena muya .
Ndivho ndi ya u khwaṱhisedza vhuvhusi ha pfanavhanzhi kha Vundu nga kha u shumisa ndangulo ya khombo , odithi ya ngangomu na u tevhedzelwa ha milayo ya masheleni na ndaulo .
Muṅwe na muṅwe ane a fariwa u ḓo ḓivhadzwa , nga tshifhinga tsha u fariwa , nga ha zwiitisi zwo itaho uri a fariwe nahone u ḓo ḓivhadzwa nga u ṱavhanya milandu miṅwe na miṅwe ine a khou hweswa yone .
Vho shelaho mulenzhe kha tshapo vho khwaṱhisedza vhuṱudzeṱudze kha ndangulo , na mbuno ya uri zwiimiswa zwa mabindu a muvhuso zwo a kombetshedzea u isa phanḓa na ndivho dza vhuvhambadzi na matshilisano , u fana na u sika mishumo , u fhelisa vhusiwana na mveledziso ya vundu , zwine zwa fhungula bindu .
Vha humbelwa u dalela webusaithi ya GEMS kana vha kwame senthara ya ṱhingo u itela u wana uri ndi dzifhio mbuelo dzine dza vha hone kha Mbekanyamushumo i Langwaho ya Ndondolo ya Maṋo ya GEMS .
U monithara , u lavhelesa na u langula maitele a ṱhoḓisiso a
U sedza sia ḽithihi ndi u angaredza vhathu kana mitambo .
Vhuṱambo vhu dovha hafhu ha vha tshipiḓa tsha ndingo dzi yaho phanḓa u itela u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha nḓowetshumo ya dzifiḽimu ya Afrika Tshipembe na ya France .
Muṱalukanyo wa tsireledzo wo ṱalutshedzwaho afha u tea u shumiswa sa mulayo kha zwidzheniswa zwiṅwe zwoṱhe zwa nyukiḽia kana maitele ane a vha na zwithu zwi re khombo .
Dzhenisani maipfi oneone a u ṱanganya mafhungo a re Kha ri ṅwale afho fhasi .
Kha nyimele nnzhi , ndaulo yashu ya muvhalelano zwa zwino i vhonala sa modele .
Shandikisa vhushaka ha maanḓa a sa linganiho vhukati ha vhanna na vhafumakadzi .
Muhasho u ḓo bindudza masheleni a swikaho R100 miḽioni ṋaṅwaha kha mbekanyamushumo dza ndeme dza u vusuludza na u nakisa vhuima zwikepe .
Zwino ngauri thandela ya u guda ngayo yo no thoma , minista vha khou lavhelelwa u dalela mavundu oṱhe uri vha ḓo amba na zwigwada zwikwameaho zwoṱhe , hu tshi katelwa na madokotela vha lafhaho malwadze oṱhe , miraḓo ya sekhithara ya phuraivethe na vharangaphanḓa vha sialala .
Tshikwama a tshi na zwileludzi zwa ovaḓirafuthi yo themendelwaho nga yeneyo nḓila a hu na zwileludzi zwa ovaḓirafuthi ya bannga zwi sa athu u shumiswa .
Tshanduko yoneyone ya ndeme , naho zwo ralo , ndi zwauri vharema vha dziḓoroboni vho ṋewa tshidzulapo tsha tshoṱhe tsha vhadzuli vha ḓoroboni .
Thuso i katela vhugudisi na ndededzo kha vhawani vha ndambedzo uri vha kone u ḓifha ṱela miḓi yavho .
Mbudziso : Hu itea mini arali muraḓo wa komiti ya wadi a pfulutshela kha iṅwe wadi ?
Tshifhinga tshi ṱoḓeaho u fhedza phurogireme na mabembela o thomiwaho kha vhuimo ha wadi .
Khethekanyo khulwane dza tshitshavha tshashu dza vhuya dza tendelana na zwine ra khou ita , muvhuso washu u ḓo dzhia maga a u dzhiela nṱha hafhu zwishumiswa zwine zwa ḓo shumiswa kha luṱa lwa mutheo .
Ene u khou vhala .
Aphiḽi iyo i ya khavho hafhu : vha humbelwa uri vha ambe tshitatamende tshavho hu tshi kha ḓi vha na tshifhinga .
Kha avho vha re kha muvhuso , ṱhoḓea yashu khulwane ndi tshumisano musi ri tshi vhudzisa mbudziso .
Swigiri ya fhasi malofhani i nga wanala kha vhathu vha re na vhulwadze ha swigiri musi vha tshi nwa dzilafho vha songo ḽa .
Muthu uyu u tea u shuma nga u angaredza mushumo wa Thirasiti wo ṱumiwaho na dzirekhodo , dziakhaunthu na tshitatamende tsha ndaka , zwikolodo na tshelede zwayo .
Bannga yo pfuka kha maitele a tshanduko o dzhenelelaho kha miṅwaha yo fhiraho .
Ri a zwi ḓivha uri ro ima phanḓa ha avho vho shumisaho maanḓa avho a dimokirasi u itela uri vhaṅwe vha kone u vha na dimokirasi .
2.2 . Muhulisei Vho Denis Sassou N'Guesso , Muphuresidennde wa Riphabuliki ya Congo , vho ramba Muphuresidennde Vho Ramaphosa u dzhenela muṱangano sa Mudzulatshidulo wa Mbumbano ya Afrika ( AU ) .
1.1 Khabinethe i khou vhilaedziswa nga zwiwo zwa u tambudzwa na khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi tshitshavhani tshashu .
U shumisa zwiḓevhe kha maipfi maambelwa .
Musi wa zwi sa pfesesei kana u sa fana ha zwithu vhukati ha maga nyangaredzi na maga o khetheaho , tsha u fhedzisela tshi ḓo shuma .
Vhashumi vha sa anḓani a vha anzeli u kunda nga tshifhinga tsha maitele a nyambedzano .
Vharangaphanḓa vha Zwiimiswa zwi Tikedzaho Dimokirasi ,
Ho kumedzwa uri naho maitele a re afho nṱha a sa sumbedze zwi re zwa vhukuma , a a sumbedza thasululo ine ya konadzea , ine ya ḓo ḓisa u khwiniswa kha tshiimo tha zwino , hu si na a khombo khulwane .
U rotha u bva kha mavu a zwa vhulimi zwi rekanywa ho sedzwa ndozwo nga yunithi ya fhethu zwi tshi kalwa kha hu kuvhanganaho maḓi huṱuku , khathihi na masimu a no khou sedzuluswa .
Khasho ya zwiṱitshi zwa radio na Theḽevishini a i swikeleli vhadzulapo vhoṱhe .
Ro ombedzela mutakalo wa vhafumakadzi , ri ḓo engedza vhuhulwane ha pfanelo dza mutakalo wa u vha na vhana na u ṋetshedza tshumelo i tshimbilelanaho , nga maanḓa zwa u thivhela mbebo , malwadze a pfukelaho nga vhudzekani , u ḓihwala ha vhana vhaṱuku na zwa zwishumiswa zwa vhasidzana musi vhe maḓuvhani kha vha re vhashai .
I mulayoni lwa miṅwaha ya fumi u tou bva ḓuvha ḽine ya bviswa .
U khwaṱhisedza uri zwibviswa zwi elana na nyavhelo dza mugaganyagwama .
Ofisi dza Mavunḓu dza Muhasho wa zwa Mishumo
Tshiwo tshino tsho ita uri hu vhe na u dzhenela ha ḽifhasi ho konanywaho ho sedzaho kha nḓila ntswa kha zwa mavhusele , ndangulo na u dzhiela nṱha hu hulwane ha vhoṱhe vha kwameaho , hu tshi katelwa mashango ane a kha ḓi tou bvelela .
3.31 Zwenezwi Vhuloi ha vhurereli ( Wicca ) vhu tshi dzhiiwa sa vhurereli ha vhathu vha si vhanzhi , kha nyimele ya Afrika , lutendo na maitele a vhidzwaho uri " vhuloi"ndi tshipiḓa tsha tshoṱhe tsha vhubvo na lutendo lwa sisiṱeme ya mvelele dzoṱhe .
uri hu vhe na vhudziki kha sia ḽa zwa mishumo , u vhuedzedza nḓisedzo ya tshumelo dzi sa nyeṱhi , u khwaṱhisedza tsireledzo ya vhashumi na u khwinisa ndangulo ya zwa masheleni .
Minisṱa wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa u ḓo shuma sa
Musi ndi tshi khou rwiwa vhukuma , ndi hone ndi tshi fhufhela nṱha vhukuma .
Mikaṋo i tea u tiwa u ya nga mikaṋo ya Vhupo ha Vhulanguli ho Bulwaho nahone ndaka dzo ṅwaliswaho dzi re hone na dzone dzi tea u dzheniswa .
Nyito dza nyonyoloso dza u bambela - u ganama nga tshitiko na u raha raha milenzhe , u shuvhama nga thumbu , u raha milenzhe na u bambela a tshi khou shumisa zwanḓa u nga u khou tala maḓini
Lwa tshifhinga tsha miṅwaha minzhi , kushumele kwa vhuimangalavha hashu kwo wanala ku tshi khou tsela fhasi musi ku tshi vhambedzwa na kwa vhuṅwe vhuimangalavha vhu wanalaho kha zwiṅwe zwipiḓa zwa ḽifhasi na kha dzhango ḽa Afrika .
U topola na u shumisa madzina na maiti zwavhuḓi
Nga tshifhinga tshine zwo leluwa uri tshelede endedzwe u mona na ḽifhasini , a zwi ṱanganedzwi uri ndiliso na mbadelo dza u litsha mushumo u tshi ya u awela dza sa badelwe vhashumi na vhana vhavho vha vhaunḓiwa mashangoni a sili oṱhe .
U pfumbudzwa ha miraḓo miswa ya bodo ndi khombekhombe u itela uri vha vhe vha tshi ṱalukanya ṱhoḓea dze vha lavhelelwa dzone .
Naho tshikimu tshiswa tsha mutshipiselo tsha DTI tsho ṱanganedzwa hu na dakalofulu , zwi tou nga vhabveledzi vhapo a vha athu u fhindula kha itshi tshikhala tshihulwane .
Wekishopho ya Ndangulo ya Khovhakhombo yo farwa u topola khovhakhombo .
Tshumelo : Tshumelo ya u khuthadza na tshumelo ya thikhedzo kha zwipondwa ha ḓadziswa nga khothe .
U tikedza ndaulo nga ndaulo ya mugaganyagwama .
U ṱanganedzwa hayo , hu si nga zwiṱuku fhedzi nga tshanduko dza ndeme kha ḽiṅwalo , zwi nga vhulaha ngeno zwi tshi nga vha maitele a u fhaṱa .
Ndi yone tsumbanḓila yashu ya miṅwaha ya 20 i ḓaho .
Fhedzi , a si mishonga yoṱhe ine ya badelwa ya fhelela .
Zwikhala zwi si na tshavhi dzo dzumbanaho kana khuḓa , dza dovha dza vha na vhuhulwane vhu konisaho vhafumakadzi kha u ṱalusa khonadzeo ya khombo zwo leluwa .
Muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshigwada u na voutu tharu a nga ' vouta ' nga u vhea thiki nthihi kana u fhira tsini na mvelelo dzine dza lavhelelwa dzine vha pfa uri dzi fanela u dzhielwa nṱha .
Iyi nyaluwo khulwane ngaurali kha vhuendelamashango ndi vhuṱanzi vhu vhonalaho ha u kona u ṱanganedza na u fara zwavhuḓi vhaendelamashango na tshenzhemo nnzhi ya vhuendelamashango ine shango ḽa vha nayo .
Therisano ya Komiti ya wadi ya meṱirikisi ya pulane ya nyito na pulane ya nyito ya tshifhinga tsho fhiraho .
Senthara ya Mvelelo Afrika ndi fhethu hune masia oṱhe a u vha Muafrika ( Tshipembe ) zwi nga pembelelwa .
U vhona uri hu na vhutevhedzeli kha vhusimamulayo na mirandelo ya ndangulo ya mbekanyanḓisedzo .
U gavha / u posela bola nṱha
Khwiniso dzo dzinginywaho dzo ambiwa nga hadzo na vhakwamei vho teaho .
Vhuḓifhinduleli ha mulanguli tshumelo ya khampbani vhu takela :
Tshumelo ya tshitshavha na zwiko zwa mivhuso yapo
Hu na tshumisano na mimasipala yapo sa mutheo zwi dovha hafhu zwa ṋetshedza vhuimo ho teaho kha u sedzesa kha u monithara na ṱhuṱhuwedzo ya mielo .
Miraḓo i re kha NA vha ḓo kona u khetha nga Khwiniso ya 18 ya Mulayotewa .
Mulanga o vha a tshi khou ita mini musi vha tshi mu wana ?
OFISI YA LUSHAKA : OFISI YA PHALAMENNDE :
Dzi no ṱoḓa u swika tshararu tsha dzikhamphani dzo vhiga mbuelo i thelaho yavhuḓi , ya vhuraru yo vhiga mbuelo i thelaho i si yavhuḓi na dzo salaho tharu dzo vhiga mbuelo i thelaho ya ziro .
Muṱangano u ḓo tevhela Vhege ya Lushaka ya Arbor ( 1 u ya kha dzi 7 Khubvumedzi ) fhasi ha thero " Kha maḓaka maswa " nahone hu humbelwa maAfrika Tshipembe u ṱavha muri muthihi ṋamusi na u thusa u bindudza kha vhumatshelo vhu vhuyedzaho .
Ri ḓo lavhelesa na u thusa hune zwa konadzea u itela nyimele ya vhutsireledzi na poḽitiki Democratic Republic of Congo ( DRC ) yo lugela uri hu vhe na khetho .
Tshikhala tshine tsha khou sedzuluswa tshi ḓo vha vhukati ha Lambamai u swika kha Ṱhafamuhwe ṅwaha u ḓaho .
Zhendedzi ḽo vhiga dziṅwe thandela dza 15 dzi re nḓilani , nahone naho muhohano kha maraga wa vhubindudzi u itela ikonomi ine ya khou ṱoṱomowa sa yashu na muṱaṱisano muhulwane , ri na fulufhelo ḽa u nga swikelela thagethe iyi .
Fhedziha , maitele a u vhea vhukati ndi a vhuḓi nga u angaredza musi sisṱeme ya nḓisedzo i tshi linganela na nḓisedzo yo linganaho kha zwipiḓa zwoṱhe .
Ndaela ntswa ya dimokirasi yo ḓisa tshanduko dzi swikaho kule kha sisiṱeme yashu ya mulayo .
- U ṱanganedzwa ha maambiwa a muṱangano wo fhiraho
Kha miṅwaha mivhili yo fhelaho , ro dzhia tsheo dzi songo ḓoweleaho dza u khwaṱhisa sisiṱeme yashu ya zwa mutakalo , ra engedza vhuhulu ha mashumele kha ḽaborathori dzashu khathihi na u thivhela zwiwo zwa u kavhiwa .
Hune zwa konadzea na u itea , vhuṱumani ha mashumele hu tea u bveledzwa kha vhupo vhuṱuku ho fhambanaho u sika zwikhala zwa ikonomi hu tshi khou ṱhonifhiwa tshumelo dza ndeme na u swikelela mimakete , vhukoni na zwiko zwa masheleni .
U nyanyuwa nga nḓila isi yavhuḓi ndi zwone zwo ḓisaho kha thambulo ya Yesu , nahone ndi zwenezwo zwino ambiwa sa zwi songo teaho .
Hu khou tsivhudzwa uri vha ṱolwe ṋanyo ṅwaha muṅwe na muṅwe .
U itela u wana vhuṅwe vhuṱanzi nga u vhuḓalo ha phurogireme dzi no lambedzwa , kha vha sedze maambiwa a re fhasi ha thebuḽu .
U shumisa puloto ye ya ṋewa kha u pulanela tshiṱori .
Zwililelwa zwihulwane na khaedu zwi no bva nnḓa zwo livhanaho na Muhasho ndi zwi tevhelaho :
Kiḽiniki dzoṱhe dzi ḓo vha dzi tshi khou ṋetshedza tshumelo dza u haela maḓuvha a sumbe nga vhege lwa ṅwaha u tevhelaho .
Kha vha katele ṱhalutshedzo nga maipfi avho ine ya ṱalutshedza zwine tshifanyiso tsha khou zwi imela .
Fhethu ho vuleaho ha tshitshavha , dziphakha , na mavhiḓa kanzhi ndi hune ha dzulela u shumiswa sa fhethu ha u laṱela mashika , zwine zwenezwi zwa ṋaṋisa khaedu dza tshumelo dza tshitshavha , tshumelo dza u kunakisa na mashumele a mulayo .
2.3 . Khabinethe i ramba MaAfrika Tshipembe u tikedza vhatambi vhoṱhe vhane vha nga kwamea nga milayo iyi fhano hayani na kha ḽifhasi nga vhuphara .
U kopolola na u ṅwala mafhungo mavhili kana mararu ano vhonala nahone nga ngona .
Ndi fanela u ita mini ?
U swika zwino , phuresidennde vha kale vhavhili vho ṱuṱuwedza nga maanḓa tshitshavha tsha dzitshaka uri tshi tikedze mushumo wa u sa fhela mbilu wa Mbumbano ya Afrika u fhelisa vilili ḽa zwa poḽotiki na matshilisano kha mashango a Afrika u fana na Somalia .
Foramu dzi no nga bodo dza vhulangi ha zwikolo , komiti dza wadi , foramu dza vhulavhelesi ha tshitshavha na komiti dza kiḽiniki dzi ambela vhadzulapo na u vha fha tshikhala tsha u ṱuṱuwedza zwiimiswa zwi re tsinisa nadzo .
Tswikelo yo katelaho ya ndingo ya HIV na TB , vhulwadzengwana na ndondolo ya mutakalo .
Iṅwe ya nḓila dzine Komiti ya Wadi ya nga ṋetshedza vhudavhidzani ndi nga u shumisa miṱangano hune vha nga pfa nga ha dzimbilaelo na zwithu zwa ndeme zwa tshitshavha khathihi na u vhiga kha tshitshavha .
u wana mihumbulo kha masia a teaho u dzhielwa nṱha nga mekanyamaitele
Pfanelo ya u ḓivhadzwa nga ha tsheo ya masipala .
Mbekanyamushumo dza mbuedzedzo dzi ṋetshedza vhafariwa vhane vha khou ṱoḓa u bva nga parola kana u bviswa hu shela mulenzhe zwihulu kha ṱhanganyo tshitshavhani na miṱa yavho .
Khumbelo ya u Ṱunḓa Moḓoro yo no Shumiswaho , IE462 )
6.2 . Khabinethe yo sumbedza u vhilaedzwa nga u gonya ha milandu yo vhigwaho ya u ṱhavhiwa ha mathaela a dzigoloi kha bada khulwane dza shango na dzibada dzine dzi sa anzele u shumiswa nga nnyi na nnyi , zwe zwa ita uri hu vhe na u ṱangulwa na mabulayo a vhaṅwe vhareili vha mimoḓoro .
Dzhenisani mihumbulo yaṋu mihulwane kha mepe wa mihumbulo .
Izwi zwi bveledza fhedzi mvelelo dzi si dzavhuḓi fhedzi a zwi nungo dza u ṱuṱuwedza vhunzhi ha vhathu uri vha kwamane .
U ṋetshedza tshumelo kha zwa u langa mulingo na ndaulo ya vhuvhusi , zwa mulayo , zwa koporasi , Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo , ṱholo ya ngomu , ndaulo ya masheleni na vhudavhidzani , tshumelo dza u tikedza kha Muhasho .
7 . Ṱhalutshedzo ya khethekanyo dza rekhodo dzine dza dzula dzi dza u wanala u itela u ingamelwa u ya nga Khethekanyo ya vhu 15 ( 1 ) ya Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya u Swikelela Mafhungo wa , 2000
Bugu ya Jack i khou rengiwa ḽifhasini ḽoṱhe , nahone u ita kosekose ya tshelede i no bva kha thengiso ya bugu a ifha vhana vha vhashai uri i vha thuse musi vha tshi lwala .
Mafhungo a tsireledzo kha ḽi elanaho na zwa mishonga ndi zwa kale fhedzi ndingedzo dza u dzhiela vhukando zwithu izwi zwa tsireledzo dzo ḓi dzula dzi ṱhukhu mashangoni a kha ḓi bvelaho phanḓa .
Nga nṱhani ha zwenezwi milayo yo ḓoweleaho ya u ṋaṋisa na u fhelisa ha tshigwevho iḓo shumiswa .
( 3 ) Muṅwe Muthusa Mudzulatshidulo u khethelwa u shuma tshifhinga tsho tiwaho tsha ṅwaha muthihi , nahone u tea u tevhelwa nga murumelwa a bvaho kha vunḓu ḽiṅwe , u itela uri vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi sale ḽo imelelwa .
Ḽiga ḽo fhiraho kha maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki ḽi livhisa zwi khagala kha u ṱaluswa ha mbilahelo dza tshiṱirathedzhiki kana masia a re na thaidzo .
3 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Mafhungo a zwa Masheleni wa 2018 u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
22.9.3 Arali maanḓalanga a khaṱhululo a balelwa u fha muthu o humbelaho khaṱhululo nḓivhadzo ya tsheo ya khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani hu saathu u fhira maḓuvha a 30 , khaṱhululo i dzhiwa yo vhetshelwa thungo nahone muitakhumbelo a nga ita mbilahelo na Vhulanguli kana a ya Khothe u wana thuso yo teaho37 .
Ri khou lavhelela dzihabu idzi u ṋetshedza tshumelo ya vhuthomabindu i ṱoḓeaho vhukuma kha mabindu maṱuku na a vhukati kha vhupo ha mahayani na ḽokhesheni fhedzi nga maanḓa kha vhathu vhaswa vha ṱoḓaho u thoma mabindu avho .
Fogisi ḽi ḓo ḓivhadza muvhigi wa mulandu uri u tea u ḓa lini khothe .
Ro ḓiimisela u bveledza zwa khwinesa nga muya hoyu u fhaṱa vhumatshelo ha khwine roṱhe .
Muṱangano u ḓo dovha wa ḓiṋekedzela mushumo wa ndugiselo kha sia iḽi ḽa Samithi ya G20 ngei Buenos Aires , Argentina .
Komiti i khou humbela makumedzwa kha mbudziso ya uri vhuṱanzi ha mulomo kana nga ḽianelwa vhu a tea na u katelwa kha itshi tshipiḓa .
Naho zwo ralo , ho ambiwa izwo , khaedu yashu khulwane i kha ḓivha kha u sika mishumo u itela zwitshavha zwashu zwa mahayani .
Foramu ya zwa vhulimivhufuwi yo thomiwa ho sedzwa mafhungo a no yelana na zwa vhuvhambadzi .
U dzhenelela ha tshitshavha a ho ngo tea u sedziwa sa magumo nga hone huṋe .
Khabinethe i humbudza MaAfrika Tshipembe uri ri kha ḓi tshenzhema gomelelo .
Vhugevhenga ndi swina ḽashu roṱhe , na uri ra tou shuma roṱhe ri nga kona u tandulula mafhungo ane zwitshavha zwa khou ṅoṅorea ngao .
Nga u angaredza , mushumo ya u tikedza ya vhafumakadzi kha tshitshavha i dzula i tshithivheli tshihulwane kha mveledziso na tshanduko ya ikonomi na matshilisano .
Ambani na muṅwe nga inwi uri ho na mvula nngafhani ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Mupoti wa mulandu , kha tshitatamende tshawe tsha mulandu , ha ngo ṱhasela u tea ha maitele a u pandelwa hawe .
Mvelaphanḓa i khou itwa kha thandela khulwane dza themamveledziso ya maḓi dzo fhambanaho .
Vhanna na vhafumakadzi , maga oṱhe a tshanduko ye nda i bula a nga vha ngoho arali muvhuso wa vha na vhuḓifhinduleli nga maanḓa na u shuma zwavhuḓi .
Vha badela mutengo wa vhana tenda vha vha vho ḓisa maṅwalwa o teaho :
Tshumelo dzo khwinisiwaho dzi ḓo ṋekedzwa hu tshi shumiswa sisiṱeme dza khomphyutha dza maḓuvha ano khathihi na nga u tholiwa ha tshiṱafu tsha u pfumbudza .
Izwi zwi ḓo thusa muvhuso u tandulula nyimele mmbi ya vhoramizika na vhatambi nga u vhona uri mbadelo kha muṋe wa tshithu nga murahu ha u tshishumisa dzi badelwa nga tshifhinga nga khamphani dza u rekhoda na vhahashi vhunga vhunzhi havho vha khou lovha vha tshi tambula .
Ḽa Afrika ḽi na vhathu vhane vha kha ḓi vha vhaswa vhukuma .
Vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza , kana pfanelo dza u wana ndaka yo khetheaho mafheloni a tshifhinga tsha vhubindudzi .
Vhuronwane - Kha vha vhe na vhuronwane na u khunyelela .
Maanḓalanga apo a ṱoḓwa uri a pulane nahone a shumise dzisisiteme dza u kuvhanganya malaṱwa thungo .
U Muṱolamuvhalelano u itwa kha zwiedziswa u khwaṱhisedza zwauri ndi zwa vhukuma na uri zwi a fulufhedzea .
Tsha u thoma , i dzhiela nṱha uri ndi vhaswa vha ngana vhane vha khou dzhenela kha milingo .
Mafhungo a ndeme o ṱanganedzwaho ngei kha WRC-15 a katela u phaḓaladzwa ha burodobende hoṱhe , phaḓaladzo ya khasho hoṱhe , tshumelo ya vhudavhidzani ha satheḽaithi , tshumelo ya mabufho , mbekanyamushumo dza ikonomi ya maḓanzhe , vhuphalali ha zwiwo na tshumelo ya shishi , khathihi na mbekanyamushumo dza matshelo dza u tikedza u khwiniswa ha ikonomi .
Ṱhoḓisiso dza u lwa na vhathu vhane thundu dzavho ho wanala izwi , i kha ḓi bvela phanḓa .
( f ) u ḓivhadza ( vhidza ) dzireferandamu kha vunḓu a tshi tevhedza mulayo wa lushaka .
3 . Muhanga wa Maano a Lushaka a nga ha Mafulo a U tsivhudza Vhathu nga ha Pfanelo dza Vhuholefhali hu tshi itelwa Vhathu vha re na Vhuholefhali
Muhasho wa Vhufaragwama ha Lushaka u khou shumisana na vhashelamulenzhe vha kha nḓowetshumo hu tshi itelwa u khunyeledza tshikimu itshi nahone u ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa hu si kale .
Yo vhambedzwa na kharikhuḽamu dza murahu , hu na , vhukati ha dziṅwe tshanduko :
Sisiṱeme heyi yo wanala i sa shumisei na luthihi .
5.18. Hafhu Khabinethe i fhirisela ndivhuho dzayo zwi mbiluni kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vhe vha shela mulenzhe kha nyito dzo fhambanaho u pembelela na u ṱhonifha u fhambana ha mvelele dzashu nga tshifhinga tsha Ṅwedzi wa Vhufa .
Musi vhudzulo ha tshoṱhe ho no waniwa , muiti wa khumbelo u tea u bvusuludza ṱhanziela yo itwaho nga chartered accountant nga murahu ha miṅwaha mivhili ya u bviswa ha thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe , na nga murahu ha miṅwaha miraru u bva afho .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho na Mudzulatshidulo wa NCOP kha vha ntendele ndi tsivhudze vhathu vhoṱhe uri vha vhulunge maḓi .
Ndayotewa i ṱalutshedza zwinzhi u fhira u amba nga ha kushumele kwa Muvhuso .
Nga tshiitisi tshenetshi thendelano guṱe iṅwe na iṅwe i tea u vha na matshimbidzele , na u dovha zwa konadzea uri thendelano guṱe dzi kone u ṋetshedza matshimbidzele a tshidzumbe .
Vhana vhashu vha fanela u ḓivha uri ndi nnyi o vha ḓiselaho mbofholowo u itela uri vha kone u khakhisa u kalula hune ha nga vhangiwa nga u tshila kha mbofholowo .
Musi ri tshi khou ya kha tshipiḓa itshi tsha ndeme kha ḓivhazwakale yashu i aluwaho , kha ri fhaṱe lushaka lwashu roṱhe ri wane phindulo dzo ḓoweleaho dza khaedu dzashu .
Muphuresidennde ya Vho Ramaphosa , muvhonelaphanḓa Vho George Friedman , vha mishumo , vhorapfunzo na vhadzulapo vho dzhenela samithi , ye ya ṱuṱuwedza nyambedzano , pfesesano na pulane dza nyito dzine dza ḓo vhea Afrika Tshipembe kha vhuimo ha u kona u ṱaṱisana maṅwe mashango ḽifhasini .
Nga huṅwe , zwi re ngomu zwi anḓadzwaho , zwi dovha zwa pfukiswa nga kha dziṅwe thekhinoḽodzhi .
U ṱanganya mafhungotsivhudzi o teaho tsenguluso yo itwaho wadini ya zwa ikonomi na kutshilele , hu tshi katelwa :
Hezwi zwi dovha zwa vha ngaho ya khakhathi vhukati ha vhafarisi vha funanaho .
Vhathu vho tshila nga fhasi ha milayo yo tou raloho ye ya vha i tshi konḓa vhukuma sa zwe vhone vha zwi sumbedzisa .
Ṱhalutshedzo ya khamphani ya dzangalelo ḽa tshitshavha i na vhuṱalusakanzhi na mvelelo kha tshikoupu tsho ṱanḓavhuwaho u fhira zwine ra tenda uri ndi zwone zwo teaho .
U dzhielwa nṱha ha vharema , ngauralo , mulayo khethululano ya mushumo muthihi wo livhiswa kha dokotirini ya uri zwivhuya zwi tibedza vhuvhi he ha itwa uri zwi wanale .
Khumbelo i tea u iswa kha muofisiri a ṅwalisaho kana muthu o teaho .
3.3 . Muṱangano wo khwaṱhisedza kuvhonele ku tendwaho nga vhanzhi kwa uri tswikelo kha khaelo i fanela u engedzwa kha mashango oṱhe nga maanḓa dzhangoni ḽa Afrika na kha maṅwe mashango a khou bvelelaho , hu na ndingedzo dza ḽifhasi dza uri khaelo dzi fanela u farwa sa thundu ya tshitshavha tsha ḽifhasi .
Heyi ndi yone mbekanyamushumo i yoṱhe yo kundelwaho .
Bammbiri ḽi tea u humbela zwi tevhelaho kha vhadzheneli :
A hu na vhuṱanzi vhune ha ḓo ṱanganedzwa arali vhu songo ambiwa u thoma kha afidafithi
Kha vha ite mbadelo dzo tiwaho kha akhaunthu hei :
Mudededzi waṋu vha pfi vhonnyi ?
Khophi ya tsheke yo khantselwaho , kana musi hu akhaunthu ya u vhulunga , tshitatamennde tsha bannga tshi re kha bammbiri ḽa tshiofisi ḽa bannga .
Sa shango ḽi shayaho maḓi , thandela ya Muelela wa Esidi ya Migodi i khou sedzesa kha u vhulunga ṱo maḓi na u a shumisa hafhu , na u vhona uri hu na nḓisedzo ya maḓi a u nwa o kunakiswaho zwavhuḓi na u ṱutshela kule kha u ḓitika fhedzi nga maḓi o kunaho kha mishumo ya nḓowetshumo .
Fhedzi , a hu na vhagudi vha tshimbilaho u fhira khiḽomitha ṱhanu vha dzhenaho zwikoloni ezwi .
CBP i sima kutshimbidzele kwa u shela mulenzhe musi hu tshi vhuthanywa zwitshavha khathihi na u pulanela mafhungo a re zwitshavhani na uri vha nga vha na vhushaka-ḓe na kuvhonele kwa u pulana kwa masipala kwo ṱanḓavhuwaho .
Tsha u fhedzisela tsho kunga lutamo lwa khasho lwavhuḓi sa izwi ho vha lwa tshifhinga tsho fhelaho he Phuresidennde Nelson Mandela vha amba na Phalamennde .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo vha fanela u ṋea khouthu ya u ita mushumo fhedzi .
( 3 ) Musi hu tshi shumiswa mbetshelo ya Mulayotibe wa Pfanelo kha muthu wa mvelo kana tshiimiswa zwi tshi ya nga mbetshelo ṱhukhu ya ( 2 ) , khothe- ( a ) u itela u shumisa pfanelo i re kha Mulayotibe , i fanela u shumisa , kana arali zwi tshi ṱoḓea i bveledzise , mulayo wa mvelo nga nḓila ine mulayosiṅwa a u nga ḓo tendela u shuma ha pfanelo yeneyo ; na
Tshifhinga dza u ṱhaphudza mushumo tsho khwiniswaho kha phurokhwayamenthe .
Mulayo wa Vhushaka ha zwa Masheleni kha mivhuso ya vhukati u thoma maitele a vhuvhudzisi kha muvhuso wa vhukati u itela u thoma Mulayotibe wa Mukovho wa Mbuelo .
Musi vha khou sumbedza zwiga zwa u tshinyala ha tshiimiswa , zwo vha zwo vusuludzwa nga 2008 .
Mivhigo ya misi nga misi ya kutshimbilele kwa mushumo kha mulangadzulo khathihi na u ṱalutshedza mulanguli wa IDP
vhe mudzulapo wa tshoṱhe wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe
Zwino , muvhigo wa lushaka ulu , wo ita nga vhone ?
Mutengo wa tshumelo idzi ndi R36 000 , hune NGO yo kona u bveledza R20 0000 u bva kha vhalambedzi nga kha tshumisano na vha Mtilini .
O ita ndongazwiga mafhungoni Zwithu zwine zwa tea u elelwa zwa madzina a no vhalea .
Founu yanga yo wa ya balangana .
Mutengo u katela na tshipiḓa tsha mitengo i songo livhaho mveledziso twii arali mitengo i tshi bvelela lunzhi nahone i dzhielwa nzhele u ya nga u fhambanana .
Sa tsumbo , poḽitiki , vhurereli , na mvelele dza matshilisano ndi sisiṱeme dza ndeme dzine khadzo vhurangaphanḓa vhu re na ṱhuṱhuwedzo ya kaṱudzwa vhukuma arali hu si na thendelano .
7.5 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza vhurangeli ha u maanḓafhadza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ha vhalanguli vha tshikolo , u tshi khou farisana na muvhuso wa China , we wa ita uri ṱhoho dza tshikolo vha 25 vha kovhelane na u ambedzana nga ha maitele a khwinisa kha vhupo ha tshikolo na vhalingani vhavho vha China ngei Shanghai , China .
Tshivhalo tsha fhasi tsha okosidzheni tshi nga vhanga mutsiko kha khovhe , zwa ḓisa u xelelwa nga lutamo lwa zwiḽiwa , nyaluwo na mveledziso i si ya vhuḓi na nyengedzedzo kha khumbulelo ya malwadze a phirela .
Kha ri ite nyito Olani tshifanyiso ni tshi sumbedza muthihi wa hei milayo .
Nzudzanyo dzo dodombedzwaho vhukuma dzi a vhewa fhasi u itela mafhungo a zwa masheleni o angaredzaho .
Kha vha shumise tshiitei sa mbuno ya u thoma ya kutshimbidzele .
Muvhuso wa Shango u ḓo dzhia maga o teaho a u lwa na vhulwadze na vhushayapfushi zwi kwamaho vhana vha dzulaho kha Shango .
Vho swika na u dzhenelela kha nyambedzano .
Mvuvhano nga u ṱhogomela na vhuthu kha miṱa yo lovhelwaho .
Konṱiraka dza mushumo dza vhashumi vha migodini dzi tea u fana na idzo dza vhaṅwe vhashumi vhoṱhe .
Mbekanyamaitele dza ndeme na mihanga ya theo ya mulayo ya u bveledza ndinganyiso ya mbeu zwi hone .
Vhuḽedzani ha Muvhuso ure Khagala ndi tshikonisi tsha ndeme tshine tsha ḓo thusa tshitshavha tsha ḽifhasi uri tshi swikelele Adzhenda ya 200 ya Mveledziso i yaho Phanḓa .
Muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli u tea u thola mudzulatshidulo wa komiti .
Zwenezwo , nga u pfufhifhadza , thekiniki ya manweledzo a bvelaho phanḓa i na masiandaitwa o vhalaho nahone a tevhekanaho kha ḽiṅwe sia .
Buthano ḽi nga ṱoḓa u tandulula khuḓano kana ḽi nga themendela dziṅwe nḓila dza u tandulula khuḓano , hu tshi katelwa na u rumela kha Khothe ya Vhulamukanyi ha Dzitshakatshaka hu tshi tevhelwa Mulayo wa iyo Khothe .
Zwi nga dzhia miṅwedzi i swikaho miraru uri ṱhanziela yavho yo ṅwaliswa i ṋekedzwe .
Tshishumiswa tshi kalaho u fushea ha khasiṱama tshi a shuma kha inthanethe na kha inthranethe .
Sisteme ya nga murahu ha tshikolo ya tshitshavha i ṋetshedza nḓila dzo fhambanaho dza u guda kha masia aya oṱhe .
Ni songo tamba tsini na bambelo ( phuḽu ) nga nnḓa ha musi hu na muthu muhulwane tsini .
U pfesesa vhathetshelesi vha Afrika Tshipembe u konisa vhudavhidzani ha khwine .
Ndayotewa i dovha hafhu ya vhea zwine Phalamennde ya shumisa zwone na uri miraḓo i khethiwa hani uri i ye Phalamenndeni .
Kha vha vusuludze ḽaisentsi yavho Poswoni ya tsini .
U renga khathihi na thandela zwi khou puḽanelwa hu na vhusedzesi ha ṱhoḓea dza muhangarambo wa vhusimamilayo ha Ndangulo ya u Renga .
Ro nanga mbekanyamushumo khulwane ṱhanu dzo sedzesaho kha vhupo , na thandela dzo sedzesaho kha mutakalo na themamveledziso ya pfunzo ya mutheo , mafhungo na thekhinoḽodzhi ya zwa vhudavhidzani na ṱhanganelo ya dzingu .
I thoma mbuelo i sumbedzaho na tshinyalelo yo lavhelelwaho ya mugaganyagwama wa ṅwaha , na miṅwe miṅwaha ya muvhalelano mivhili ya nga nnḓa ;
Muvhuso wo khethiwa lwa dimokirasi wa u thoma kha ḽa Afrika Tshipembe wo wana Tshumelo ya Tshitshavha ye mushumo wayo kha u ḓisa ndinganyelo ya ikonomi na matshilisano zwa vha zwa ndeme , fhedzi nungo dzayo dza u ita zwenezwo dzavha ṱhukhu .
" shangohaya " zwi amba tshipiḓa tsha Riphabuḽki , tshe musi Mulayotewa wa kale u saathu u thoma u shuma , tsha vha tshi tshi dzhiiwa nga mulayo wa Afurika Tshipembe , sa vhupo ha vhuḓilangi kana ha vhuḓivhusi ;
Vhupfiwa uhu ho vha vhu songo ḓowela ngauri vho vha vha tshi khou amba nga ha khumbulelo dzi songo ḓoweleaho .
Komitiṱhanganelo ya maitele a no tevhedzwa na Mbuelo dza Miraḓo i na vhuḓifhinduleli ha u thoma u shumisa Mutevhe wa Milayo ya Vhuḓifari .
Zwi ḓo dovha zwa engedza mbuelo ya vhubindudzi ine ya nga konadzea kha zwileludzi , nga u ita uri zwileludzi zwi swikelelee nga vhathu vhanzhi vho fhambanaho .
Nḓila ya kuitele kwa u wana ṅwana murahu u bva kha muvhuso u siho kha khonṱhiraka ndi dzi fhio ?
Reshio dza khethekanyo dza vhukati ha vhashumi dzi tea zwenezwo u vha nga nḓila ine vhashumi vhoṱhe vha shumiswa nga nḓila yavhuḓi nga maanḓa .
Kha nyimele ya nḓivhadzo yo khantselwaho , u badela murahu hu ḓo itwa fhedzi arali hu songo vha na mitengo i elanaho na u vhewa ha nḓivhadzo yo no vha ho hone nga vha Government Printing Works .
Kha ri vhale Lavhelesani nga vhuronwane zwifanyiso ni vhudze khonani yaṋu uri hu khou bvelela mini tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Mbekanyamushumo iyo yo thomiwa sa phindulo kha khuwelelo nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ya u shuma u ya kha tshikalo tsho fhelelaho tsha nḓowetshumo na nyaluwo i katelaho vhukati ha zwiṅwe .
Ṱhahelelo ya mafhi kha dzhango ḽa Afrika ḽoṱhe ndi tshikhala tsha uri Vundu ḽa Gauteng ḽi vhe ḽo lugela u ambedzana nga .
Ndi ṱamba mavhudzi tshifhinga tshoṱhe .
Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , 2000
U itela u khwaṱhisedza uri mitheo yo dzikaho i a sikwa kha nyimele idzi nga ḽeveḽe dza mbadelo dza fhasi , yunitsi dza vhudzulo dzi tea u dzudzanywa nga lushaka lwa nnḓu dzo dzudzanywaho nga dzirou dza mbumbo .
Muelo wa zwikhala zwo vuleaho zwa nnyi na nnyi u na masiandaitwa kha mbonalo na vhukoni ha tshitshavha u itela u langula na u zwi langa .
Kuitele kwo sedzaho tshumelo na vhukoni ha u shuma zwavhuḓi na nga nḓila i pfadzaho nga fhasi ha mutsiko .
Ndi zwisumbi zwenezwi zwine zwa ḓo sumbedza uri u pulana hu tea u shandukiswa kana sungusedzwa naa khathihi na u khwaṱhisedza uri pfunzo dzi a gudiwa malugana na u ḓo shumiswa kha thandela dzi ḓaho .
Ndivho ndi u khwaṱhisedza ndangulo i shumaho na ṱhogomelo ya tshumelo ya ndaka , ndangulo ya vhuendi na nyendo , na tshumelo ya vhutsireledzi ha vhashumi na ndaka .
Vha fanela u vhona uri vhudavhidzani vhuṅwe na vhuṅwe na vhafari vha nḓivho ya sialala vhu nga tshivhumbeo tshine tsho leluwa u tshi pfesesa nga luambo lwo fanelaho .
U ṱunḓa moḓoro yo no shumiswaho hu a lungulwa u itela u tsireledza nḓowetshumo yapo ya mveledziso ya mimoḓoro kha u khakhiswa nga u ṱunḓwa ha moḓoro yo no no shumiswaho nauri thendelo dzi ṋetshedzwa fhedzi nga fhasi ha nyimele dzo ṱaluswaho .
Mbuelo na Tshinyalelo zwa Muṱa
Musi ri tshi khou vusulusa themamveledziso dza mutakalo wa tshitshavha , ri khou dovha ra engedza zwikhala kha zwitshavha zwapo u khwinisa matshilo avho nga kha u sika mishumo na mveledziso ya mabindu apo .
A vhe na nḓivho ya khomphyutha na u kona u vhumba vhushaka havhuḓi na vhashumisani nae .
Mitengo ya zwivhaswa ya nṱha yo sia hu na u engedzea ha mbadelo dza u paka , mbadelo dza vhuendedzi dza nṱha na mbadelo dza phaḓaladzo kha sekhithara ya zwinwiwa zwi si zwa zwikambi .
zwilidzo , hu tshi katelwa zwo wanalaho na zwo itwaho
Hu khou lavhelelwa uri ṱhoḓea dza tshilinganyo a dzi nga shumi kha Tshikwama nga zwenezwo mveledzwa dza tsho kha tshitatamende tsha masheleni a dzo ngo tiwa .
Mbekanyamushumo ya tsireledzo ya vhuendi ya masipalawapo yo livhiswa kha vhana vhaṱuku vha tshikolo vha re zwikoloni zwa phuraimari u mona na ḓorobo khulwane .
U engedza kha ezwo , mvelele ya vhuvhambadzi ha inifomala ndi tshipiḓa tsha vhufa hashu na u vha tshiṅwe tshine hu nga fhaṱwa khatsho u itela u shela mulenzhe kha zwine ra vha zwone zwa Afrika zwi sa fani na zwiṅwe .
Kha zwiṱaluli hezwi , vhukwamani vhu a kona u wana uri vhumuthu vhu ḓo ṱanganyisa tshitaela na kuitele nga nḓila nthihi kana nga iṅwe nḓila .
u shumana na Mulayotibe wa Dzikhamphani nga murahu ha u ṱahiswa ha vhupfiwa nga vhathu , sa tshipiḓa tsha vhukando ha u fhungudza mutsiko kha mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa na u ṋea maanḓa vhafaramikovhe vha mikovhe miṱuku na vhashumi ;
U shandukisa pulani dza vha mvelelo dzi vhonalaho kana dzi fareaho nga kha nḓisedzo i bvelelaho nga u dzudzanya wekishopho dzine dzaḓo ṱanganyisa vhafaramikovhe vha ndeme malugana na u pulana ho dzhenelelaho
Gavhelo ḽo lambedza zwiṱuku maga a u fhungudza khohakhombo u amba nga ha gomelelo ḽi yaho phanḓa .
Khwinifhadzo dzi dovha dza manḓafhadza Minisṱa wa Gwama uri vha te mbadelo ya nṱhesa ine ya nga badeliswa oditha o wanwaho mulandu zwi tshi tevhela dzulo ḽa ndaṱiso .
Vhathu vha vhonalaho vhe na mutakalo na mafulufulu vha tou vha tshone tshiga tsha u dzhiela nṱha NDP .
Zwiḽiwa zwa khosi .
Dzina ḽa komiti , masipala kana dzangano .
Hezwi ndi u kwaṱhisedza uri Ndalukanyo yo sedza nga maanḓa kha Mveledziso ya Vhurangaphanḓa ha Muvhuso Wapo .
Kha ri ṅwaleKha ri ṅwale Lavhelesani zwifanyisoni ambe uri ndi u pembela hufhio hune na hu ḓivha .
Mulayotibe wa Mukovho uyu na Mulayo wo lavhelelwaho zwi ṋetshedza kuitele kwa khwine , fulufhelo na mikovho ya tshihaḓu zwine zwa takalelwa nga tshitshavha , hu tshi katelwa na mbuedzedzo ya mavu .
Hune zwa konadzea , zwa vhukwamani zwi a itwa nga haya maanḓalanga hu tshi shumiswa zwigwada zwa mishumo yo fhambanaho zwine zwa vha madokotela a muhumbulo , vhashumi vha manese a zwa muhumbulo , vhaḓivhi vha zwa mihumbulo , vhorakhemisi , vhashumelavhapo na vhaongi vha mihumbulo mishumoni .
U khethekanywa hu re hone zwino hu ṱoḓa khethano i re na vhutevheleli ha u shumiswa ha mavu , zwi swikisaho kha zwikhala zwilapfu vhukati ha vhuitwa ho fhambanaho , na u engedza nyendo dza u ya fhedzi dzi re na mushumo .
Phambano vhukati ha tshipondwa na muthu ane a si vhe tshipondwa kanzhi a i tou vhonala ; ndi ngazwo zwi tshi nga vha thaidzo musi ho sedzwa zwo teaho u ṋetshedza zwipondwa tswikelelo ya tshumelo dzi fanaho na pfunzo , dzinnḓu na mishumo nga u tou nanguludza .
Musi i kati na u ita mishumo yayo , Komiti ya Muvhalelano yo ita mishumo i tevhelaho :
( 1 ) Muphuresidennde u tea u ṋea thendelo na u saina Mulayotibe wo phasiwaho hu tshi tevhedzwa heyi ndima kana , arali Muphuresidennde a sa khou tou zwi pfesesa zwavhuḓi uri uyo Mulayotibe wo tea naa u ita ngauralo malugana na Mulayotewa , u ḓo u rumela murahu kha Phalamennde uri i sedzuluse hafhu .
Nyaluwo kha zwifhinga vhuvhili hazwo yo itiswa nga ṱhahelelo ya khaphasithi ya u dizaina , u ita na u lavhelesa vhunzhi ha thandela dza themamveledziso ya tshelede dzo shumiswaho kha shango ḽoṱhe .
Khumbelo ya pfanelo ya FPE i nga dzhia ṅwedzi muthihi uya kha miraru kana u fhira zwi tshi ya nga vhunzhi ha khumbelo dzo waniwaho .
- Zwiimiswa zwa FET zwo sikwa nga 1998 , uri zwi thuse vhaswa kha u bveledza zwikili zwavho .
Maitele a ṱoḓa u ṱolwa nga vhusedzi u itea u bvisa vhukhroumu zwavhuḓi .
Hu na u shaea ha zwiko zwa ikonomi , matshilisano kana zwa poḽitiki , vhathu kanzhi vha ṱoḓa thuso .
Ndingamushumo ya vhuvhili yo itwa na Kim .
Ndo dzhia tsheo ya u ya phanḓa , naho ndo vha ndi sa tsha kona u tshimbila , ndo vha ndi tshe na vhuluvhi hanga na muhumbulo wo khwaṱhaho .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya tshikwekwete tshapo tsha u rea khovhe
Arali ḽiṅwalo ḽavho ḽo lapfa , kha vha katele na manweledzo a mbuno khulwane na themendelo .
Phambano ire hone vhukati ha muholo u wanwaho miṱani ya Vharema na vhatshena i kha ḓi mangadza vhukuma .
Fhedzi , tenda mbonalo idzi dzi sa fhambane nga sisteme nga tshifhinga , maitele ane ra khou u a kumedza a tandulula thaidzo .
Nga hune zwa konadzea ngaho , kha buloko iṅwe na iṅwe phaḓaladzo ya zwithu zwoṱhe na u ṱalukanya zwi tshimbilelana na phaḓaladzo u mona na tshigwada tsha zwithu tshoṱhe .
Zwibadela zwa Vhugudisi ha zwa Maṋo : U ṋetshedza tshomedzo dza zwibadela zwa ndondolo ya mutakalo wa maṋo na u ṋetshedza vhugudisi ha vhashumi vha zwa maṋo .
Zwi si na ndavha na tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha hanedzana na zwi re kha Mulayo , uyu Minisiṱa vha nga ita iyo milayo vha tshi vhona ṱhoḓea siani ḽa khovhekanyo , mashumele na u ṱaniwa ha mushumo muṅwe na muṅwe .
Ndayotewa i buletshedza uri mushumo wa NCOP ndi u imela mavunḓu , u vhona uri madzangalelo a mavunḓu a dzhielwa nṱha kha sia ḽa lushaka ḽa Muvhuso .
Kha vhege iyi vha fanela u lugisela ṋetshedzo dzo katelaho zwoṱhe ya bambiri ḽa ṱhoḓisiso ya mafhedziselo .
Vharangaphanḓa vha Afrika vho saina Mulevho wa Kigali nga ha u thomiwa ha thendelano iyi ya mbambadzo kha Khuvhangano ya Vhufumi ya Nṱhesa ya Buthano ḽa Vhuthihi ha Afrika ngei Kigali , Rwanda nga ḽa 21 Ṱhafamuhwe 2018 . Ndivho ndi u ḓisa maraga wa dzhango ḽithihi u itela thundu na tshumelo , hu na mbofholowo ya u tshimbila ya vhoramabindu .
6.5 . Musi Phuresidennde Vho Ramaphosa vha tshi dzhia vhuimo ha u vha mudzulatshidulo , vha ḓo shuma na dziṅwe ṱhoho dza muvhuso u khwaṱhisedza u thoma u shuma zwavhuḓi ha Thendelano ya Paris ya tshiga tsha muvhuso u fhungudza na u ḓowela tshanduko ya kilima .
Mbalavhathu na yone ndi tshithu tsha ndeme u itela u fhaṱa vhukoni ha tshiimiswa kha sia ḽa vhukoni , ṱhanganelo na nḓisedzo .
Nḓivho ya mishumo ya zwa vhuṅwaleli , u ḓivha khomphiyutha na zwikili zwi pfadzaho zwa u dzudzanya .
Vho amba uri dziṅwe dza hone ndi zwiga zwa doḽara nahone zwi sumbedza uri vha khou tama u vha muthu o pfumaho ḽiṅwe ḓuvha .
Thikhedzo ya muhumbulo kha tshitshavha na zwikili zwo ḓo ṋetshedzwa nga ṱhanganyo ya vhaṋetshedzi vha tshumelo , na u langwa u itela u engedza mvelelo dza ndeme :
Tshivhalo tsha nṱha tsha tsimbitswuku tshi nga vha hone u bva kha malaṱwa a bvaho kha nḓowetshumo dzi no nga sa dza u ita mabambiri na dzi no shuma nga tsimbi , na u bva kha nḓowetshumo dza muḓagasi .
Vha dzhenise bammbiri ḽa thungo kha maambiwa ḽine ṱhoho yaḽo ya vha ' Zwiteṅwa zwa zwine zwa tea u itwa ' .
Nga maanḓa , vhaaluwa vho teaho vho ḓalaho u fhira vhana vho swikela tshumelo idzi .
Ri tikedza mishumo yo dzinginywaho ya komiti ya odithi , honeha , ri ombedzela uri mishumo iyi i fanela u katela maitele a dzitshaka o no khou thoma .
Operation Phakisa kha Vhurangeli ha u Alusa Kiḽiniki dzo Teaho i na ndivho ya u engedza vhukoni , vhubveledzisi na u sumbedza vhugudeli kha vhashumi dzikiḽiniki .
Ni tea u laedza uyu khonani yaṋu nḓila .
U ṱola zwi khagala tshifhinga tshoṱhe u ṱola u tevhedza na mulayo wa vhashumi .
b . Dziṅwe thandululo dza thikhedzo
Ho itwa khanedzano ya uri vhashumisi vha mavu fhethu ho kuvhanganyiwaho maḓi vho humbelwa uri vha kumedzele , zwine zwa ḓo ḓisa phambano ṱhukhu .
Kha vha ite mbekanyamaitele dza ikonomi dzine dza tendelana khathihi na u tikedza zwipikwa zwa pfunzo zwi no wanala ḽifhasi ḽoṱhe .
Muhasho u na pfanelo ya u sa thola kha poswo dzo kunguwedzwa dzi re kha mutevhe wa poswo arali wa wana uri mafhungo a si a vhukuma o rumelwa kana u ganḓiswa .
Nyeṱulelo yo fhelelaho i ḓo itwa tshifhinga tsho tea nga Komiti ya Dzimiṋisiṱa .
NYANGAREDZO NA NDIVHO YA THENDELANO
Zwiḽiwa zwa bulasini a zwi kateli hatsi , furu , kana zwiḽiwa zwiṅwe na zwiṅwe zwine mulimi a ḓiitela u shumisa bulasini yawe .
Vhathu vhane vha nga ya khothe ndi havha-
A zwiho khagala uri ndi ngani iḽo vunḓu ḽo ṱoḓa uri ḽi ite mulayo wa u langula vhuloi , ngeno hu na mulayo wa lushaka wa u langula vhuloi - hu na Mulayo wa u langula vhuloi na Mulayo wa zwa u Gwevha .
A zwi ṋetshedzi thuso na zwenezwo musi hu na u thathaba .
U tou sedza luthihi , athikili iyi i ṋea maanḓa ICC a u ita mushumo kha muṅwe na muṅwe , hu sa sedzwi maimo a uyo muthu a tshiofisi .
2.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha khathihi na u vhilaedzwa nga u engedzea ha zwenezwino ha tshivhalo tsha zwiwo zwa u kavhiwa nga vairasi ya COVID-19 kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango nahone i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe uri vha dzhie maga a tsireledzo u itela u ḓitsireledza kha vairasi iyi i re khombo ngaurali , nga maanḓa nga tshifhinga tsha vhuriha .
Mavu masekene ha koni u fara maḓi manzhi u fana na mavu a re vhukati u ya kha mavu madene nahone ha ngo lugela tshoṱhe zwiliṅwa zwa fhethu hune ha vha na murongwe , sa brokholi na khoḽifuḽawa .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa uri muvhuso u shumisane hu na vhufarani na dziyunivesithi , madzangano a si a muvhuso , sekithara dza phuraivethe khathihi na matshudeni u itela u khwinisa vhuhulwane ha u bvelela .
Netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no dzhielwa nṱha i ḓo vhumba tshipiḓa tsha tshiimiswa tsho lavhelesaho zwa mveledziso ya u fhaṱa .
Arali Muhwelelwa a kundelwa u ḓivhonadza kha Tsengo ya Mulayo nahone vha na vhuṱanzi ha uri Ndaela ya Tsireledzo yo swikiswa khae ( Vhuṱanzi ha Tshumelo ) , Madzhisiṱaraṱa u ḓo khwaṱhisedza ndaela .
Tshiṅwe tsha ndemesa tsha mbuelo dza u vhulunga biodaivesithi zwi kha tshumelo dza zwa ekhoḽodzhi dzine ya ṋetshedza .
Ri khou wanulusa vhukoni ha u engedza tshileludzi itshi kha dziṅwe khamphani , zwine zwa nga sumbedza vhuḓikumedzeli masheleni havho kha vhugudeli ha vhatsila , uri ri kone u livhanyisa lweṱolweṱo u bva kha tshikwama tsho salaho .
Mbalombalo dza tshiofisi nga ha zwiwo zwi elanaho na bada khathihi na mbalombalo dza vhugevhenga dzo rekhodiwa dzi ḓo ṱalutshedzwa kha muṱangano wa u ṋea mafhungo na kushumele kwa mafulo a khalaṅwaha ya madakalo o itwaho oṱhe zwi ḓo ṱalutshedzwa .
Nga zwezwo , vhubindudzi ho elwaho vhu ḓo swikelela u wana vhuṋe ha phoindi arali hu na u ndinganelo ya u dzhenelela ha vhafumakadzi vha vharema na zwigwada zwo tiwaho zwa vharema kana zwikimu zwo ḓitikaho lwo angalalaho kha tshivhumbeo tshayo .
Sisiṱeme ya Ndangulo ya Ndaka ya vhukateli i nga ṋetshedza u vhekanya ho teaho ha ndaka , ndeme yayo , vhupo na zwidodombedzwa zwa muofisiri a na vhuḓifhinduleli ha tsireledzo yavho .
Tshipiḓa tsha dizaini ya Dzibada dza Sharpville na muelelo wa maḓi a re badani zwo fhedzwa nahone dizaini na maṅwalo a thendara na one iswa kha masipala u itela uri zwi thome u shumiswa .
Vhafumakadzi vha Gombani vho shela mulenzhe zwihulwane kha u fhaṱa hedzi nnḓu .
2.5 . Naho hu tshi khou dzhielwa nzhele mbilaelo dze dza sumbedziswa nga tshitshavha , Khabinethe i sasaladza zwihulwane u tshinyadzwa ha zwifhaṱo na ndaka zwo itwaho nga tshifhinga tsha migwalabo kha vhuṅwe vhupo ha vunḓu .
Mbekanyamaitele ya mbadelo dza masipala i ḓo vha ire khagala , na tshikalo tshine ha vha na u ṋea luafhulelo kha masia oṱhe vhukati ha khethekanyo dza vharengi na vhashumisi tshi ḓo vhonala kha vharengi na vhashumisi vhoṱhe vha tshumelo iyo .
Ndima iṅwe na iṅwe ya Mulayotibe i sika tshikoupu tsha vhutshinyi na uri ezwi zwo tewa kha tshipiḓa itshi .
Kha vha humbule nga ha uri vha davhidzana hani
Fhedziha , ngauri ahuna maitele a u dzulela u ṱola fhethu ha u rengisa muvhili , u tevhedzwa ha mulayo a hu kaliwi .
Madalo a si a misi nga mukonesi a nga maanḓafhadza miraḓo ya tshigwada tsha thikhedzo .
U dzhenelela kha zwiko zwa vhathu na mishumo ine ya elana nazwo .
Ri tea u guda hune vha vha hone , u pfesesa vhuhulu havho na zwiṱaluli zwa matshilisano , na u dzudza vhuṱumani ha mufhindulano na thuso khavho .
Hone u renga ndondolamutakalo ya phuraivethe zwi kha ḓi ḓo vha hone naa ?
Kuitele kwa u redzhisiṱara ko vha ku si na ndavha na zwifhaṱo kha mavu o ṅwaliswaho .
U thetshelesa ha u ṱalula- u kona u pfa zwine zwa fana na phambano kha mibvumo ;
Hezwi zwi amba uri muofisiri wa zwamafhungo a nga si thuthe kana u tshinyadza mafhungo maṅwe na maṅwe o humbelwaho , husaathu u khunyelela maitele maṅwe na maṅwe sa zwe a randelwa kha phara 22.3.11 ire afho nṱha .
Zwivhangi zwa ndeme zwa fumi na tshithihi zwi vhangaho khombo dzibadani zwo ṱaluswa , khazwo zwoṱhe nga maanḓa-maanḓa zwi tshimbilelana na u pfuka milayo ya bada .
Muṱanganedzi a nga humbula uri vhudavhidzani hu ḓo isa kha zwithu zwavhuḓi a mboḓi ṋea mulaedza u thoma .
Nambatedzani tshiṱikara tshitswuku ni tshi sumbedza uri zwine vha khou ita a zwi na tsireledzo .
Ri khou ita hezwo uri musi ri tshi amba nga vhushaka na muvhuso , sa zwino vha amba , ri a kona u zwi ita hezwo lwa tshihaḓu .
Kiḽiniki mbili dza phuraivethe dza ḓoroboni dzo katelwa kha tsedzuluso , khulwane na ṱhukhu .
Ndangulo ya tshitediamu yo vha i tshi ḓi zwi ḓivha uri hafha fhethu ha u dzhena ngaho kanzhi hu a tsitsikana nga tshifhinga tsha mitambo ine ya kunga tshivhalo tshihulwane tsha vhaṱaleli .
U langa vhuitwa fhethu ha u paka u itela mishumo yo fhambanaho na u shumiswa zwavhuḓi ha fhethu nga kha zwifhinga zwo fhambanaho kha ḓuvha , u tou fana na u vala fhethu ha u paka ha shuma sa mimakete nga madekwana kana sa fhethu ha u tamba mafheloni a vhege .
U ḓivhalela ene muṋe bugu dzo vhaliwaho kha u vhala na vhagudi , bugu dza zwiṱori na bugu dzi no bva kha khona ya u vhala na maṅwe maṅwalo ; sa maṅwalo o vhaliwaho mathomoni a ṅwaha , kha u vhala ha u ḓiimisa ha mugudiswa .
Ho sedzwa tshumiso ya tshumelo dza shishi DSP na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Muthu muṅwe na muṅwe , ana vhushaka na vhathu kha tshumelo ya muvhuso , hu tshi katelwa vhushaka ha malofha , vha nga ita ṋetshedzo kana u ṋetshedza u ya nga thambo ya bidi .
U langa tshanduko iyi zwo ḽa zwiko zwa ndeme na nungo dza tshitshavha nahone zwi kha ḓi ya phanḓa .
Pfanelo ( muhumbuloni wavho , dzi vhonalaho ) dzo khwaṱhisedzwa zwiṱuku nga nyimele ya mvelele , na u ṋewa tshikhala tsha nṱha fhasi vhukati ha zwitshavha zwivhili , vhuvhili hazwo zwo fhambana tshoṱhe .
Mazhuluzhulu na ndavhalelo zwine tshitshavha tsha vha nazwo kha mulandu uyu zwi a pfesesea vhukuma .
Hu khou fulufhelwa uri tshiṱirathedzhi tsha u vhea mitengo miswa tsho shumiswaho a tsho ngo vha na masiandaitwa a si a vhuḓi kha sekhithara iyi .
u khwaṱhisa ndeme ya mishumo ya tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi ; na
Kha miṅwaha miraru u ya kha miṱanu iḓaho , muhasho u khou ṱoḓou livhanya vhupulani , u ṱola na u lavhelesa na ngona ya u sedza kha mvelelo ya Muphresidennde , khathihi na ngona ya ndangulo yo sedzwaho kha mvelelo ya Vhufaragwama ha Lushaka .
Roṱhe ri pfa ro rulwa ngauri mafhungo a muthelo wa vhaimeleli vhashu vha mashangoḓavha o tandululwa .
Kha nyimele iyi , ndivhanele ya ndaka ya tshipiḓa tshi sili kha ndaka dza dzi songo fhelelaho yo shumiswa kha ṱhanganyeloguṱe ya ndaka u rekanya ṱhanganyeloguṱe ya ndaka i sili .
Thebuḽu kha khethekanyo iyi dzi ṋetshedza mafhungo nga ha u hira na poswo sa izwi zwi tshi elana na miraḓo ya Tshumelo ya Ndangulo Khulwane kha luṱa lwa muholo .
Tshienge tsho pangwaho ngomu kha tshikoṱi tshi ḽiwa ḽifhasini ḽoṱhe .
A hu na zwo fanelaho kha zwifhinga zwa vhugudisi zwa ndeme zwine zwa tea u itwa tshifhinga tshoṱhe kana ho ḓadzwa ho sedzwa mbadelo kana mafhungodzheniswa a vhugudisi .
Mafhungo a u fhungudza vhushayi , nḓowetshumo , vhulimi , saintsi na thekhinoḽodzhi , tshanduko , ṱhanganelano na u shumisana ha zwiimiswa zwo ḓi dzula zwi mutheo wa vhurangeli hoṱhe uvhu .
U vha na tshipikwa itsho , muthu a re na thendelo i bvaho ha rathandela u tea u ḓadza na u saina muano u ḓaho afho fhasi wo dodombedzwa .
Naho ho vha na mvelaphanḓa ya ndeme , hu kha ḓi vha na u salela murahu kha themamveledziso ya tshikolo .
Tsumbo idzi ndi dza ndeme vhukuma phanḓa ha musi vha tshi lingedza u lugisa zwiṱaṱamennde zwa masheleni zwa ndinganyiso zwo serekanaho .
Nga u ralo ho ḓo dzhia tsheo ya u bvela phanḓa na Mulayo muhulwane na u sedzana fhedzi na mbuedzedzo dza vhuṱhogwa vhukuma dzo themendelwaho nga Khomishini ya Mulayo , khathihi na dziṅwe mbuedzedzo dze u bva kale dza vha dzo no vha dzo teaho .
U dzhenelela ha tshitshavha hu tea u dzhiela nṱha zwi tevhelaho :
Nḓila dza u maga a ndaṱiso nadzo dzo khwaṱhiswa .
Puḽane i sumbedza ndivho dza ndaulo ya malaṱwa a re khombo na u ṋetshedza mutheo wa u ḽaisentsa zwiimiswa .
Tshivhangi tshiṱuku tshi ḓo wana arali hu vhashumi vha phurofeshinaḽa kana u sokou vha ndingedzo dza u wana tshiṅwe tshipikwa .
U shumisa foniki u ḓivhadza phurogireme ya kuṅwalele ya ṅwaha ) .
Gerani magaraṱa aya ni kone u dubekanya zwifanyiso uri zwi ite zwiṱori zwa 2 .
Mbuelo ya Vhuimana ( hu tshi katelwa vhabebisi )
Kha ṅwedzi woṱhe muvhuso u ḓo fara miṱangano ya tshivhalo ho katelwa maṱano a vhaswa , nyambedzano na zwiko zwa vhaswa vha vhoramabindu u itela u sumbedza zwikhala zwi re hone zwa vhaswa , khathihi na u vha ṱuṱuwedza u dzhia zwa ndeme zwa vhurangaphanḓa na zwa pfunzo zwa Vho OR Tambo .
Ma ḓi : ḽithara dza 6 000 dzi sa badelwi nga muḓi muṅwe na muṅwe nga ṅwedzi , ḽithara dzi fhiraho idzi dzi badelwa uya nga reithi dza masipala .
Naho zwo ralo , hezwi zwo thoma u itea fhedzi miṅwaha miṱanu nga murahu ha musi ro thoma u fhungudza u ṱahela .
Ndingedzo dza mbekanyamaitele ntswa dze muvhuso wo vha u tshi khou shumana nadzo miṅwahani miraru yo fhiraho ndi tshanduko khulwane nga maanḓa ine ya vha tshibveledzwa tsha mushumo muhulwane .
Ndi ya u engedza vhubveledzi ha vhukovhi ha nṱhesa ha mikovhe ya tshiko kha u lugisela mugaganyagwama wa vundu , u ṋetshedza vhusaukanyi ha ikonomi ya matshilisano na tsivhudzo dzi ḓivhadzaho mbekanyamaitele ya mugaganyagwama na maitele a mukovhe .
Ro vhona nyaluwo ya phimo i si yavhuḓi mashangoni manzhi , a khou bvelaho phanḓa na o bvelaho phanḓa na uri vhubindudzi ha ḽifhasi ho fhungudzea nga maanḓa .
U kona u sika mafhungo zwi tshi bva kha mibvumo yo gudwaho .
Nzulele kha magombame dzo serekana nahone dzi langwa nga u fhambana ha thaidi , luwa lwa muya , na kuelele kwa milambo .
Ndi nnyi ane a fusha ṱhoḓea dza u vha ṅwana a sina vhaṱhogomelii ?
Ngudo dza zwino-zwino nga ha vhuloi , dzine dza wanala kha tshikolo tsha murahu ha vhukoḽoni , dzi khwaṱhisedza vhukonḓi vhu re vhukati ha lutendo na maitele kha zwa vhuloi fhano hayani na maanḓalanga a muvhuso , zwihulwane kha ḽa Afrika .
Khabinethe i khwaṱhisedza hafhu vhuḓikumedzeli hayo ha u isa phanḓa na u shumisana na sekithara dza phuraivethe na vhashumi kha ndingedzo dzayo dza u tandulula khaedu ya vhushayamishumo kha shango .
U tea u vha na nḓivho yavhuḓi ya kuitele kwa u tungudzela ngudo ya vhushaka vhukati ha vhuḓifari na kushumele kwa vhuluvhi na zwishumiswa .
Ri ḓo bveledza na u shumisa kushumele kwa mvelaphanḓa ya vhupo ha mahayani zwo ḓi tumanya na mvusuludzo ya zwa vhulimi na tsireledzo ya zwiḽiwa .
Ṱoḓani ṱhoho yavhuḓi ya itshi tshiṱori ni i ṅwale hafha .
Zwifanyiso zwine zwa sumbedza nyimele ya mutsho yo fhambanaho
U engedzea ha nyimele ya mutsiko wa zwa masheleni kha maanḓalanga apo manzhi kha mashango o fhambanaho zwi ṱoḓa u sedza nga huswa ha u phaḓaladza maanḓa , hu tshi katelwa u phaḓaladzwa maanḓa ha zwa masheni , hu tshi lingedzwa u bveledza thasululo dza vhubveledzi ha zwitshavha zwapo .
U leluwa na mbadelo dza fhasi ndi zwivhuya zwihulwane zwa u vhea fhethu huthihi .
Muhasho u khou sedza hafhu na kha u vha na miziamu na fhethu u mona na mikano ya mashango a fanaho na Mozambique , Angola , Tanzania na Zambia .
Thendelano vhukati ha muvhuso , nnḓu dza migodi na madzangano a vhashumi i sumbedza u ḓikumedzela ha sekithara dzoṱhe kha u tsireledza mishumo na u fhungudza masiandoitwa a ndozwo ya mishumo .
Ḽiṅwalwa iḽi ḽi nweledza Nzudzanyo ya Mashumele , khwiniso dzine dza nga lavhelelwa khathihi na zwine vhadzulapo zwavho vha nga ita zwone u shela mulenzhe kha pfunzo ya khwiṋe .
Zwitshavha zwa Afrika zwi ḓo shumisa na u bveledza thundu na tshumelo nga nḓila ine ya tsireledza mupo .
Dzangano ḽa vhashumi ndi dzangano ḽa vhashumi ḽi vheaho phanḓa na u tsireledza pfanelo dza miraḓo yaḽo kha zwithu zwi ngaho miholo na nyimelo mishumoni , nga maanḓa nga u ambedzana na vhatholi .
Manweledzo a IDP a tea u itiwa , hu tshi nweledzwa buḓo ḽine tshiṱirathedzhi tsha masipala tsha khou dzhia ḽone , manweledzo aya a ṋewa komiti dza dziwadi dzoṱhe khathihi na vhatshimbidzi zwo rangela kutshimbidzele kwa wadi ya u pulana ( Hu na mushumoitwa wa vhuṱumani na IDP na zwishumiswa zwa hone zwi no ḓo thusa manweledzo aya kha khethekanyo 6.5 ;
Ni vhona tshifanyiso . mini ?
Ṱumani thangi kha maipfi o talelwaho nga fhasi uri ni fhedzise zwine mafhungo aya a amba .
Ofisi ya zwa badani i ṋekedza ṱhanziela ya u thuthisa u ṅwaliswa ha goloi .
zwa u sengisa mulandu wa vhugevhenga kana mulandu zwawo zwo no thoma .
Mishumo heyi ine ya khou itwa ndi ine ya katela mishumo ya ndangulo ya zwiko zwa maḓi .
Zwidodombedzwa nga ha mipapamalo ya soredzhi na yone yo bviswa , khathihi na dzinwe bugupfarwa dzo tou dizainiwaho na dzone dzo ambwa nga hadzo .
Thivhela , u ṱhaṱhuvha na u fhodza malwadze / nyimele dzi si dza mutakalo .
Thandela kha sia ili dzi ṱoḓa vhuḓikumedzeli na thusedzo ya mihasho ya muvhuso minzhi , miṅwe yayo yo no thoma u ita mushumo wonoyo .
Dziinthaviwu na tshaka dzo fhambanaho dza vhashumi vho fhambanaho zwo sia muhumbulo wa uri hu vha hu na nḓivho ya milayo na kuitele .
Bodo ya muhumbeli i tea u tenda mbumbo ya muthu ane a tea u vhiga kha muofisiri muhulwane wa khorondanguli wa tshigwada tsha muhumbeli .
2.2 . Khabinethe i ṱanganedza mushumo une wa khou itwa nga Muhasho wa Mitambo na Vhumvumvusi wa Afrika Tshipembe , na uri phanele ya ḽevele ya nṱha ya vhomakone kha masia a elanaho a zwa mishonga na mulayo yo kuvhanganywa nga SRSA .
Manweledzo a tea u ṋetshedza vhalangi maga o teaho kha zwine vhaṅwaleli vhavho vha lavhelela khavho .
Vhalwadze avha vha ṱoḓa ndondolo ya nṱha ha u dzula vhe vhoṱhe vho tsireledzwa saizwi vhe khomboni vhukuma ya u nga kavhiwa nga malwadze a i sa ho lufuni .
Vhathu vho vhaiswaho dzibadani vha fhedza vha vhuongeloni vha tshi khou shumisa zwiko zwa mutakalo hu si na u ḓivhadzwa hu tshe na tshifhinga ho pulaniwaho .
Fhedzi u bvelela ha ramitambo azwi bvi kha u humbula zwa ndeme zwo iteaho tshifhingani tsho fhiraho .
Themendelo dzo tewa kha ṋetshedzo dzo itwaho nga sekithara dzo fhambanaho na khaseledzo nga Vhushumeli ho Ṱanganelaho ha Lushaka na Tshiimiswa tsha Vhusevhi .
Ho vha na mvelaphanḓa khulwane kha pfunzo u bva nga 1994 .
Mbekanyamushumo ya Thikhedzo ya Thekheniki ya Vhathu vha Cuba vha re Afrika Tshipembe .
Zwo ralo , ri dzhiela nzhele u swikelelwa ha themamveledziso ya zwa mitambo vhuponi ha mahayani na zwikolobulasi sa tshipiḓa tsha mveledziso kha zwa mitambo na kha tshitshavha .
Musi vairasi i vhulayaho i tshi khou isa phanḓa na u lozwa matshilo , muhaelo u dzulela u vha tshone tshipileli tsha khwiṋesa .
Khothesheni a dzi nga shumi arali dzo ḓiswa dzi songo valelwa musi dzi tshi ḓiswa kha bogisi ḽa thenda , kana khothesheni yo ḓiswa i songo ḓadzwa nga ennge ine ya sa thuthee .
Khethekanyo dza kushumisele na mbadelo zwi ḓo vha nga nḓila i tevhelaho :
U dala havho hu , fhedzi , sika zwikhukhuliso zwa u dzhena maragani nga vhaṱombi vhaṱuku vhane vha ṱangana na u swikela huṱuku kha zwikwama zwa tshelede , dzinetiweke dza u phaḓaladza na migaganyagwama ya u kunguwedza .
Nga maṅwe maipfi , kha vha thome vha vhee dzithaidzo kha vhone vhane nga u tou ṅwala , nga tshivhumbeo tsha mbuno , nga u tevhekana na u pfufhifhadza .
Vhadzulapo avho vho vhoniwaho mulandu kha u fhisa zwiimiswa zwa tshitshavha vha ḓo ḓivhiswa mulayo nga nḓila khulwane .
Ndangulo ya TB i ḓisa khaedu yo tiwaho sa phimo ya u alafha i tshi dzulela u vha fhasi na u sa kwamea hu tshi khou engedzea naho hu na uri hu na ndingedzo dze dza itwa kha mbekanyamushumo .
Mivhigo ya tsedzuluso ya kushumele
Hezwi zwi ḓo alusa tshumelo ya vharengi na u fhungudza gemo ḽa u ita vhubindudzi Afurika Tshipembe .
Vhashumi vha ndangulo na vha ndaulo vha zwikolo vha vhuelwa vhukuma nga kha u engedzea ha kushumele kwa khomphiyutha na imeiḽi dze vha ṋewa .
Khumbelo dzi ḓo thoma u shuminwa nadzo nga murahu ha ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa khumbelo nahone mvelelo dza khumbelo dzi ḓo ḓivhadzwa nga DEA&T nga maṅwalo .
Kha Pfufho ya Sainthifiki ya Dzingu ḽa Mbumbano ya Afrika ya Vhafumakadzi , vhahumbeli vha fanela u vha vho gandisa nga maanḓa lu swikaho henefha kha fumi .
Ṅongo wa musingo u bva kha zwiko zwivhili u khou bvelaphanḓa na u ḓala , nahone hu na thengo dza nṱha dza masheleni dza u vhulunga ṅongo u ya nga ha tsireledzo na nnḓu .
Tshikwama tshi lugisela mugaganyagwama kha vhuimo ha pumu nahone a tshi pfukiseli mugaganyagwama u bva kha miṅwaha yo fhelaho .
Ho no ḓi vha na milandu ya nṱha Afrika Tshipembe , u fana na musi MacDonalds i tshi suwa iṅwe khamphani ya maḽiwa ya Afrika Tshipembe ye ya vha i tshi khou shumisa tshiga " M " .
Huṅwe na huṅwe hune Maafurika vha vha hone vha tea u dzhia murahu tshirunzi tsha muthu na u dzhia fhethu havho u bva kha vhathu u mona na ḽifhasi sa vha eḓanaho kha u dzula fhethu havho hone u mona na ḽifhasi .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , ndi vhuṱambo ha ṅwaha nga ṅwaha hune Muphuresidennde wa Afurika Tshipembe vha amba na Phalamennde na Lushaka , kha u vulwa ha Phalamennde .
Ṱhoho ya mafhungo yo sumbedziswaho vhukuma ho vha vhadavhidzani nga miraḓo ya khoro vha mushumoni .
Ṅwalani madzina a zwipuka zwa rathi kha zwe zwa buliwa tshirendoni itshi nahone ni ṅwale na muungo une zwa ita nga fhasi . tshimange phrr gomba tshimange
Kha vhege mbili dzo fhiraho no vhala maṅwalwamatsivhudzi a tshaka dzo fhambananaho .
Vhukoni ha vhulanguli ha muṋetshedzi wa tshibveledzwa vhu ḓo vha ha ndeme kha u shela mulenzhe nga tshigwada , na uri zwiṱatamennde kha zwo raliho hu nga vha nyimele ya u isa phanḓa na u themendela u ṋetshedzwa ha tshibveledzwa nga tshigwada .
Thendelano iyi i sumbedza zwidodombedzwa zwa tshiphiri ( u fana na nḓivho ya sialala ) ine muṅwe muraḓo u khou tama u kovhekana na muṅwe kha ndivho yeneyo fhedzi , nahone u tshi tama uri muṅwe muthu a songo i swikelela .
Mbuelo dza gumoṱuku dzo randelwaho ( PMBs ) : Mutevhe wa nyimele dzine tshikimu tshiṅwe na tshiṅwe tsha dzilafho tsha tea u zwi katela u ya nga Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Tsha u thoma , ndeme ya u bveledza i fhira mutengo wo engedzwaho kha tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe .
Hezwi zwi ḓo konisa uri hu vhe na u ṋetshedza thikhedzo ya khwiṋe kha muvhuso wapo , zwine i tou vha khoṋo i ṱoḓeaho kha u dzudzanyulula sekithara yoṱhe .
Fhedzi milandu ya u pfuka parula na avho vho gwevhelwaho vhulavhelesi ha ndulamiso nga khothe zwo vha zwi tshi khou ṱoliwa .
Miṱangano i fanela u thoma nga tshifhinga tshine tsha pfadza u fhungudza ṱhoḓea dza fhethu ha vhulalo .
Sa izwi mutheli wa muthelo o vha a tshi khou zwi ita u swika zwino , a nga kha ḓi si tsha zwi ita lwa tshifhinga tshilapfu .
Naho zwo ralo , dziṅwe khombo ndi dza ndeme nahone dzi shuma hune nyimele dza dzi tendela .
Muhasho wa Pfunzo u na vhuḓifhinduleli tshumelo ya pfunzo nahone u kati na u khwinisa zwishumiswa zwa pfunzo .
Zwo pfalo , mawanwa a mulamuli ho sedzwa mbuno dzi pfadzesaho dza u pandela dzo vha dzo tea dzo tshewa nga khothe .
Ndo vha ndo tou fombe kha vhathetshelesi vhanga musi ndi tshi khou vhiga ?
Kha tshiṅwe na tshiṅwe tshe nda tshi vhalela nṱha , vha humbelwa u sumbedza madzina ane a vha kha garaṱa iyi , arali a hone , vha pfa uri tshitatamende tshi a shuma .
Ngauralo , u ya nga ha Khethekanyo 6A ya Mulayo wa Zwikolo zwa Afurika Tshipembe ( Mulayo wa Vhu 84 wa 1996 ) , i vhumba tshipiḓa tsha muteo une ngawo , Minista wa Pfunzo ya Muteo a tshea mvelelo na zwitandadi zwa fhasisa , khathihi na maitele na maga u itela u linga zwine vhagudi vha tea u zwi swikelela kha zwikolo zwa nnyi na nnyi na zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe .
Kha nyimele ine ha vhana tshanduko ya zwivhumbeo yo konadzeaho , muvhuso wo shuma mushumo muhulwane kha maitele aḽa .
Mbudziso ṱhukhu ye ha ambiwa nga hayo ndi ya uri arali United States ḽi tshi nga ṱoḓa zwishumiswa zwa vhukati u langa dziakhaunthu , hune ḽa nga litsha iṅwe mbofholowo ya u nanga u vhuelwa kha zwikalo zwa ikonomi na tivha la u dzhia tsheo dzi sa ḓivhei .
Ndivho ya ndalukanyo ndi u konisa vhagudiswa vho teaho u ita khumbelo ya vhukoni ha vhurangaphanḓa u vhona zwauri hu na tshumelo ya vhukoni kha muvhuso wapo .
Muhasho wa Vhulimi u ita ndingo kha sambulu dza mbeu dza tshiofisi u itela vhuvha hone-hone ha mbeu , kumelele na vhuḓi .
A. Mafhungo a zwino kha shango
Itani thiki kha khaphu ine ya fara zwinzhisa .
2.9 Khabinethe yo tendela u khwiniswa ha zwiṱiriki zwa madzhisiṱaraṱa Limpopo na Mpumalanga , na u ṋanga Khothe ya Madzhisiṱaraṱa wa Lephalale sa hune ha ḓo dzula Khothe Khulwane ya Limpopo , sa maga a tshifhinganyana u swikela khothe yo ḓiimelaho ya tshoṱhe yapo ya Luṱa ulwu i tshi fhaṱwa .
Khophi ya tshivhumbeo tshi
A ri koni u amba nga ha ndangulo ya vhathu i tikedzaho nḓisedzo ya tshumelo musi thaidzo idzi dzi tshi kha ḓi ya phanḓa .
Pfunzo na Pfumbudzo ya Muteo ya Vhaaluwa i kha ḓi iswa phanḓa , hu na vhuṱanzi ha uri vhunzhi ha vhashumi vhashu vha a vhuelwa nga pfumbudzo ya ḽitheresi .
Ndi zwa ndeme uri kha u langa na u sumba sia maitele ri dzula ri tshi zwi ḓivha nga ha tshitshavha tshine ra ṱoḓa u tshi fhaṱa .
Vhuṱambo uvhu vhu khou itelwa u ṱuṱuwedza vhathu uri vha shumise thekhinoḽodzhi nga vhunzhi uri vha kone u khwinisa matshilo avho .
Ambani nga mafhungomaitei a inwi muṋe .
U ḓadzisa kha zwenezwo , vhathu vhane vha ṱoḓa mushumo kha sekhithara ya muvhuso wapo tshifhingani tshiḓaho vha nga nanga u ṱhaphudza ndalukanyo iyi .
Shumisani mihumbulo iyi na maṅwe mafhungomatsivhudzi a no bva kha siṱari ḽo fhiraho kha u sika mihumbulo yaṋu mihulwane . mutambo we a vha a muṱa wa hawe tshi u funesa kiḽabu ye a i thoma he Pele a vha a tshi dzula hone
Khabinethe yo anḓadza Pulane ya zwino ya IRP u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Miṅwaha ya fuṱhanu nga murahu ha miṅwaha ya furaruraru ya u thoma mashango a Afrika a ḓilangaho o kuvhangana ngei Addis Ababa , Ethiopia u vhumba Tshiimiswa tsha mbumbano ya Afrika , zwino ndi Mbumbano ya Afrika , dzhango ḽi khou sedza kha miṅwaha ya fuṱhanu i tevhelaho .
Masipala uyu wo dzula na beisi ya ndaka ya themamveledziso ya kale ine hu sa tinyei i ṱoḓa u bviswa nga tshiṅwe tshifhinga , zwine zwi nga sia hu na u engedzea ha phimo hu hulwane .
1.3 . Musi hu tshi khou dzhielwa nṱha u shela mulenzhe ha Mulwelambofholowo Mama Vho Charlotte Maxeke vhe vhoṱhe na musi vhe kha tshigwada kha mbofholowo na demokirasi ya Afrika Tshipembe , muvhuso wo ḓivhadza ṅwaha wa 2021 sa Ṅwaha wa Vho Charlotte Maxeke hu tshi khou humbulwa miṅwaha ya 150 u bva tshe vha bebwa .
ṰHUMETSHEDZO 2 : FOMO A - U swikelela rekhodo ya Tshipiḓa tsha Muvhuso
Mulayo uyu u thoma u shuma nga ḓuvha ḽe ḽa vhewa nga Muphuresidennde kha Gurannḓa ya Muvhuso .
Mutambo wa zwithithisi hu tshishumiswa saga ya ṋawa i kha tshanḓa / mahaḓa , ṋayo / ṱhoho
Muthihi vha u vhidza A muṅwe vha u vhidza B .
Nyaluwo ya ikonomi yashu i ḓo vha ndeme ṱhukhu nga nnḓa ha musi i tshi nga sika mishumo nga vhunzhi .
2.8 Tshakha dza mbuelo dzine dza nga lavhelelwa
Sisiteme i shumiswa nga vhaofisiri khathihi na vhashelamulenzhe , mashaka a vhafariwa khathihi na avho vha dzulelaho u shumisa webu .
Zwoṱhe hezwi zwi tea u itiwa nga nḓila ine ya sa ḓo ḓisa mutsiko kha masheleni a lushaka .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha khethwa nga nḓila dzo fhambanaho kha vhupo ha mahayani na ha dziḓoroboni .
U ya nga Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi , zwa u fhodza lwa sialala a zwiho mulayoni .
Izwi zwi ḓo ḓisa ṱhuṱhuwedzo ya theo ya milayo ya SOC .
15 . Zwa Mishumo - Vha nga ḓi baḓekanya na dzan- gano ḽa vhashumi vha ita na u ṱereka .
U tshimbidza therisano kha nḓowedzo vha tshi khou rera nga ha phindulo dza vhadzheneleli arali vha tshi nga kona u shumisa ngeletshedzo kha mutevhe wa zwine zwa fanela u sedzuluswa na u topola maṅwe maitele ane vha nga a shumisa u tshimbidza vhudzheneleli ha tshitshavha .
4.1 . Komiti ya Minisita dzo Ṱanganelanaho yo no vha kha maimo a khwine kha ndugiselo dza u vha ṋemuḓi wa Muṱangano wa AIDS wa Dzitshakha wa vhu21 , une wa ḓo farwa ngei Sentharani ya Miṱangano ya Dzitshakha ya Inkosi Albert Luthuli ngei Durban u bva nga dzi 18 u swika dzi 22 Fulwana 2016 , une muvhuso na Tshitshavha tsha AIDS tsha Dzitshakha vha ḓo vha ṋemuḓi .
Arali khumbelo itshi khou itwa nga muthu nga ene muṋe tshipiḓa itshi a tsho ngo tea u ḓadzwa .
Sekhithara , tshiṅwe hafhu , i a kona u tsireledza vhufa na mihumbulo ya vhudavhidzani , u shandukisa mafhungo na kuhumbulele .
Ngauralo muthu u fanela u ṱoḓa dzilafho nga u ṱavhanya na u sa lindela tsumbadwadze dzi tshi bvelela .
U vhona uri pulane dza thandela dzi a bveledziswa na u ṋetshedzwa nga tshifhinga hu tshi tevhedzwa maitele a u pulana a lushaka .
Madzuloni , dzangano ḽo tea u wana thendelo ya u thoma ya gavhelo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽiswa ḽe ḽa ḽi wana , zwi itaho uri ḽi ṱangane na thaidzo yeneiḽa ye khwiniso ye vha yo itelwa u i tandulula .
U lwisa u vha na vhagudisi vha re na mutakalo wavhudi nahone vha diphinaho nga u fushea mushumoni wavho .
Gerani siaṱari kha mitaladzi mitswuku ni ḽi pete kha mitaladzi mitswu yo ṱhukhukanyiwaho uri ni ite bugu .
1.5 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha tshiimo tshi re hone zwino malugana na vhulwadze ha COVID-19 kha ḽa India ya tikedza tsheo ya u ṋetshedza mitshini ya u thusa u fema kha shango ḽa India sa tshipiḓa tsha ndingedzo dza Afrika Tshipembe ngauri nndwa ya u lwa na COVID-19 u mona na shango i ṱoḓa ndingedzo dzo ṱanganelaho .
Masia a ndumbo a katela mitshini ya muvhuso , nzudzanyo dza muthelo , nzudzanyo dza vhukati ha mivhuso , na kuitele kwa vhusimamulayo .
Bono ḽa Tshikimu ndi ...
Thikhedzo kha zwibveledzwa
U dzhenelela kha zwa mitambo na vhuḓimvumvusi zwi dzhielwa nṱha nga Mbumbano ya Vhuthihi sa pfanelo ya vhathu ya mathomo ine mivhuso yoṱhe ya tea u ṋetshedza vhadzulapo vhayo vhoṱhe .
- Kuitele -u bva kha movha u ya kha swigiri
Vhurangaphanḓa ha dzitshaka vhu katela mabuthano manzhi na thendelano zwe zwa bveledziswa u sedzana na thaidzo dza zwa mupo nnzhi dzi pfukaho mikano ya lushaka .
Vha muvhuso vha kha ḓi vha vhone vhaṋei vha mishumo na vharengi vhahulwane kha sia ḽa zwa vhufhaṱi kha ḽa muno .
" Bulayo ḽa vhathu vhanzhi " zwi amba tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiito zwi tevhelaho zwe zwa itwa muhumbulo u wa u tshinyadza , tshoṱhe kana tshipiḓa , lushaka , tshigwada tsha lushaka , murafho kana tsha vhurereli .
Tshumelo dzi ḓo wanala kiḽiniki dza ḓuvha ḽoṱhe na zwibadela lwa awara dza fhasisa dza sumbe kha ḓuvha ḽa u shuma ḽa muhasho ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Maanḓa a u ṱutshela kana u sa bvela phanḓa na dzulo nga mbuno u bva kha muthu ene muṋe dzi fanela u wanala kha mulayo .
Murahuni , vhathu vhe vha vha vho ḓitika nga tshenzhemo i sa ṱoḓei i sa fheli a vho ngo vha na dzilafho ḽa zwa mulayo arali vhuḓifari honovhu hu si vhutshinyi hone huṋe .
Hezwi , nga ngoho , zwi fanela u linganyiswa hu tshi itelwa dziṅwe ṱhoḓea dzi ngaho pfunzo .
Musudzuluwo wa muvhili : u matsha , u ṱudza , u fhufha , u gada , u rembuluwa e eṱhe na musi e na khonani .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano uyu Tshumelo dza Ndondolo ya Mutakalo ya Mutheo yo itwa kha ṱhahelo nga vhanga ḽa uri ho vha hu si na sabusidi yo badelwaho nga Muhasho wa Mutakalo kha Masipala .
Vhubveledzi nga maṅwe mabindu a tshi shumela luafhulelo kana
Miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afurika Tshipembe i fola na ṋdila ine Muphuresidennde vha i shumisa u ya Phalamenndeni .
Masipala u vala vhuṱala vhune u gonya kha nyaluwo ya ikonomi hu nga tshenzhela nga tshiṱiriki lwa tshifhinga tsha fhasi ha u lavhelelwa .
Khethekanyo ya zwa masheleni ya zwi elanaho na u fhaṱa na tshumelo dza hone ndi dzi tevhelaho :
Hu tshi tevhedzwa vhuḓikumedzeli ha lushaka ha u humisela murahu vhufa vhune ha khou ngalangala , u vhumbwa ha mbekanyamitele ya luambo zwi fanela u leludza nyambedzano na kupfesesele vhukati ha zwitshavha nga ha pfanelo dzavho dza luambo na kha luambo .
Nga nnda ha musi hu sa khou tevhedzelwa kana zwo tou sumbedziwa zwi khagala nga nyimele , muthihi uḓo katela vhunzhi kana zwino yelana na zwezwo , na hone maipfi ano sumbedza mbeu ya munna a ḓo katela na a vhafumakadzi na avho vha re vhukati .
4.107 Madzinginywa a u fhindula bammbiri-mviswa a sumbedza uri mbetshelo dza Mulayo dzine dza tsireledza vhafumakadzi kha u vhaiswa dzi tea u dzula dzi hone kha Mulayo .
Komiti i ḓo tama hafhu u vhiga thaidzo ya vhukoni ha tshiṱafu zwo tshenzhelwaho nga Khethekanyo ya Mbalelano ya Ngomu kha ṅwaha wa muvhalelano .
Khomishini ya Ndinganyiso ya Mbeu na Minisṱa wa Vhafumakadzi , Vhana na Vhaholefhali vha tea u vhea ndivho dzi pfeseseaho dza u khwinisa pfanelo dza vhafumakadzi na u vhiga nga ha mvelaphanḓa kana zwo swikelelwaho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Tsheo ya ndaulo i fanela u itwa nga nḓila ine sa sa dzhie sia
aḽitheresheni - ndovhololo ya mubvumo muthihi , kanzhisa kha mutala wa tshirendo .
Muhasho wa zwa Muno a u ngo ita mukumedzo kana khwaṱhisedzo nga ha u tea ha , kana tshiṅwe tshiteṅwa tshi elanaho na , zwiko izwo ,
Reshio ya nṱha yo ḓitikaho zwi amba uri vhathu vhane vha fhira hafu ya vhathu vha masipala ndi vhaṱuku kana vhaaluwa nga maanḓa u ḓi ṱhogomela , vha hwesa muhwalo muhulwane kha vhathu vha vhukale vhune ha shuma .
Hu waniwa mbalotshikati ya zwikoro zwe zwa ṋewa siani ḽa ndeme na kuwanalee kwa tshumelo iyi zwi tshi ya nga sekhitha , ndi u itela u ṱalukanya vhuḓipfi ha vhathu siani ḽa tshumelo na vhaḓisedzi vhadzo henefho ha masipala woṱhe .
Ri tea u shuma roṱhe kha u tupula tshanḓanguvhoni na u khwaṱhisa mulayo u langaho .
Mushumo wa zwiimiswa izwi u nga katela u thoma ha tshumiso ya thandela na ndangulo , ngeno zwiṅwe zwi tshi tea u tshimbidzwa nga komiti ya wadi u thusa kha thandela idzi hu si na u langa thandela .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme u humbela tsivhudzo tshiṱitshini tsha mapholisa tshapo .
Thengiselano ya zwenezwino Saudi Arabia na Ethiopia ndi tsumbo dzavhuḓi dza u bvelela ha ndingedzo ntswa .
Mvetomveto ya Mulayotibe a i ṱoḓi muṱolamuvhalelano a tshi vhiga zwithu zwi siho mulayoni zwe zwa wanala musi a tshi khou shuma mishumo yawe sa muṱolamuvhalelano .
Nḓila ya u thoma , nga u dzudzanya fhethu ha u tambela uri hu anane na u ṱuṱula khonadzeo dza u vhala na u ṅwala .
U sedzulusa - u kona u vhona uri mihumbulo na matheriala zwi fusha hani zwavhuḓi miṅwe milayo .
Mbekanyamushumo dza Tsiwana na Vhana vha songo Tsireledzeaho dzo livhiswa kha vhana vhane mubebi wavho muthihi kana vhoṱhe vho lovha , vhana vhane vha vha na ngeletshedzo na thikhedzo ya vhabebi , khathihi na miṱa yo rangwaho phanḓa nga vhana .
( b ) i tshi tou bviswa u bva kha Tshikwama Tsha Mbuelo tsha Vunḓu , arali Mulayotewa kana Mulayo wa vunḓu u tshi ta ngauralo .
Muraḓo wa khoro ya wadi u na vhuḓifhinduleli ha ndondolo ya ridzhisiṱara ya madzangalelo o khwaṱhisedzwaho a miraḓo ya komiti ya wadi .
Thendelano dzi nga dovha dza sumbedza uri khuḓano dzine dza nga vha hone dzi nga rumelwa kha mukonanyi ane a ḓo thusa miraḓo u shuma na phambano dzavho .
I mba nga u ṱula na u shumisa mafhungotsivhudzi e a nweledzwa dziwadini dzoṱhe kha Tshishumiswa tsha M & E tsha 1 , ane a amba nga ha u bvela phanḓa ha u shuma , lushaka lwa thikhedzo i no khou ṱoḓea na kushumiselwe kwa masheleni a u sokou ṋetshedza e a fhiwa wadi .
U alusa ndinganyo ya tswikelo kha vhafumakadzi kha tshumelo dza vhukuma ndi nga ha u vhona uri mbeu dzi khou dzhenisiwa kha tshumelo u itela uri vhoṱhe vhanna na vhafumakadzi vha vhuelwe u lingana .
Hu na u engedzea kha vhudzheneli ha Mukonanyi wa HIV na EIDZI kha u ṋea zwiḽiwa tsiwana , vhana vha re khomboni na miṱa i langwaho nga vhana .
U shandula masheleni a miholo ya vhashumeli vha zhendedzi a shumiswa kha u thola vhashumi vha tshoṱhe .
Zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwo swikelelwaho kana zwi songo swikelelwaho tshoṱhe
( 2 ) Miraḓo ya Khomishini vha tea u vha vha na vhukoni ho teaho .
Minista vha khou itela khaedu vhashumisani u ita khwiniso dza mutakalo dzi ngaho dzenedzo .
Thendelano ya u Thola Vhaswa , yo sainwaho Soweto , tsini na Johannesburg , nga dzi 18 Lambamai 2013 nga muvhuso , zwa vhashumi zwo dzudzanaho , mabindu o dzudzanaho khathihi na tshitshavha na madzangano a vhaswa , i ṱuṱuwedza u sikwa ha zwikhala zwa mishumo kha vhaswa vha Afurika Tshipembe .
Malugana na khadzimiso kha vhaofisiri , u ṋea khadzimiso dza nzwalelo dza fhasi dza u renga tshiendedzi zwo fheliswa .
o U rerisana nga u bvela phanḓa na zwi bvelezwaho zwa thandela dze dza thomiwa nga masipala .
Vhunzhi ha tshanduko dza khemikhala a dzi nga itei fhasi ha nyimele dzo " ḓoweleaho " nga nnḓa ha musi tshithu tshi ḓisaho tshanduko tsho shumiswa u alusa tshanduko .
U kundelwa u rumela Ṱhanziela ya Muthelo wo Khunyelelaho wa ngoho na wa mathomo zwi ḓo ita uri bidi na yone i vhe yo khakheaho .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru kha ndaulo ya ofisi nyangaredzi zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Zwo ralo , kha u vha elelwa , muvhuso u ḓo dzhiela nṱha mbalo na saintsi ṋaṅwaha u fhirisa kale .
Hezwi a zwi nga tou vhuedza vhabveledzi vhaṱuku fhedzi zwi nga dovha hafhu zwa thusa khamphani dza zwa vhuendi kha tshumiso yo fhelelaho ya vhukoni hadzo ha zwa vhuendi .
Mitambo i fanela u khethekanywa u ya nga fomuḽa ya ela khonadzeo ya khovhandozwo yo ṱalutshedzwaho zwavhuḓi .
Mulayo u na khethekanyo dzo fhambanaho dzine dza ita mbetshelwa dza ndaṱiso dzi badelwaho kha nyimele idzo .
Avho vhe vha lwa vha dzika na u lovha vha tshi lovhela mbofholowo yashu a vho ngo tea u shoniswa nga nyito dziṅwe na dziṅwe dzine dza ḓo dzhiela fhasi u ḓifunga he vha hu ita .
Hu ḓo avhiwa tshelede i linganaho R1 billion , nṱha ha ineya vha hone , kha mbekanyamushumo dzine dza wela fhasi ha EPWP ; nahone , tsha u fhedzisa ,
Musi milayo iyi i ya vhathu vhoṱhe kha nyolo ya vhupo ho tsireledzeaho , yo khwiṋiswa u itela u elana na zwiṱaluli na phambano dza ḓorobo dza Afrika Tshipembe .
Ri na fulufhelo ḽa uri itshi tshiṅwe tshipiḓa kha khanganyisa ya ndaulo tshi nga dovha tsha bveledza kuvhusele ku pfadzaho kwa nyito dza khadzimiso .
Vha sendeka khunyeledzo idzi kha mutheo ufhio nahone vhone vha a tendelana navho ?
Vhudavhidzani ha khwiṋe vhu ḓo khwinisa vhushaka vhukati ha Komiti ya Wadi na masipala ha dovha ha thusa u fhaṱa u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi .
Mbekanyamaitele na Nyendedzi dza U wana Pfanelo dza Mavu kha Madamu a Muvhuso .
Vha ḓadze fomo ya ELF1 ( Khumbelo ya u Khethekanywa lwo Khetheaho ha Tshiendedzi malugana na Mbadelo dza Ḽaisentsi ) .
( muvhigo wa ndingo dza dzilafho u tea u ḓadzwa nga dokotela ) na
Ṱhahelelo ya vhashumi yo vhanga uri hu vhe na tshinyalelo yo kalulaho khulwanesa ya ovathaimi .
( 2 ) Khethekanyo ya 106 ( 4 ) ya Mulayotewa muswa i khou fhahewa malugana na Vhusimamilayo ha Vunḓu u swikela khetho dza vhuvhili dza vhusimamilayo fhasi ha Mulayotewa muswa .
Mvula ya dimokirasi yo ḓisa mvusuludzo na u bebwa ha lushaka luswa .
Tshithu tshihulwanesa tshi sa imelwi nga tshiṅwe tsha vhushaka na vharengi na tshitshavha kha ḽa matshelo i ḓo vha mufhindulano na khumelamurahu .
Mvelelo dze dza rekhodiwa nga u pfufhifhadza ndi , mvelelo dza u shuma havho nga maanḓa , tshifhinga tshinzhi kha nyimele dzi konḓaho na dza khombo .
Muhasho wo thoma u khakhulula tshiimiswa na thandela ya u vhekanya u tshi ṱoḓa u khwinisa ndugiselo dza tshiimiswa u itela u engedza luvhilo lwa nḓisedzo ya tshumelo na u shuma na khaedu dza maḓi na ndangulo ya zwiko zwa maḓi zwa zwino na zwa tshifhinga tshiḓaho .
Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma vhu nga shumiswa kha maga a tevhelaho a maitele a vhulamukanyi ha vhugevhenga :
Maitele a ṱoḓa u ṱolwa u itela u vhona arali aseniki yo kona u bviswa .
Vha nga ri , ' Izwo ndi zwithu zwi takadzaho , fhedzi kha ri humele murahu kha mafhungo e ra vha ri tshi khou amba ngao mathomoni . ' mishumo
Nga 2015 , mbambadzelaseli nga Afrika Tshipembe u ya kha ḽa Uganda yo swika R1.7 biḽioni ngeno zwe Afrika Tshipembe ḽa ṱunḓa zwo eḓana R98 miḽioni .
Zwiendedzi , tshomedzo na zwishumiswa zwine zwa ṱoḓea u ṋetshedza tshumelo kha vhupo ho engedzwaho ha masipala .
1.8 . Khabinethe i fhululedza Koporasi ya Khasho ya Afurika Tshipembe kha u thomiwa ha tshiṱitshi tshiswa tsha theḽevishini tshi hashaho iri dza 24 tshine tshi tou vha phindulo kha nyaluwo ya u ṱoḓea ha mafhungo maswa a ndeme a khou anḓadzwaho fhano hayani na kha ḽifhasi loṱhe , khathihi na uri maAfurika Tshipembe vhoṱhe vha bve mulomo na u vha fha luvhanḓe .
Vhurangaphanḓa ha zwa poḽotiki vhu ḓo dzulela u shumisa tshenzhemo yaho khulwane he ya vhu wana u bva miṅwahani yo fhiraho ya u khwinisa khaphasithi yashu ya u ḓisedza tshumelo yo khwiniswaho ya khwine .
5.9 . Ri ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shumise maḓi zwavhuḓi khathihi na u a vhulunga , nga u shumisana ri nga kona u vhona uri ri khou ḓi wana maḓi a sa ṱaheli na uri ndi zwa ndeme u dovha ra tsireledza themamveledziso dzashu dza maḓi .
Imba ḼIITI Imba ḽi amba nyito ya u vula mulomo ha pfala ipfi ḽi tshi ita miungo .
U dzhiela nzhele zwi re afho nṱha , bono ḽa tshiṱirathedzhi ḽa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ngeo Gauteng ndi ḽa vhukoni nga maanḓa .
Zwidodombedzwa zwa aya mafhungo na dziṅwe mbekanyamushumo zwi nga wanala kha www.gov.za
Nahone , ho vha vhuṱanzi ha hezwi zwipondwa he ha ri ṋetshedza tshikhala tsha u vhona uri vhaṅwe vhathu vho vhona hani zwa tshifhinga tsho fhiraho zwa konaha u ri thusa kha u vhumba tshifanyiso tsha vhumatshelo .
Thandela idzi dzi sumbedzisa ḓivhazwakale ya mbofholowo na u khwaṱhisedza uri vhufa ho khwaṱhaho uhu vhu a vhulungiwa na u swikelelea nga vhoṱhe .
5.2.2 U phaḓaladza mafhungo oṱhe vho ḓitika nga mbuno hu si ni nga u tou humbulela .
Ndi Afrika Tshipembe ḽine ḽa ṱanganedza thaidzo dza tshifhinga tsho fhiraho , fhedzi ḽa sedza vhumatshelo ḽo khwaṱha .
Ṱhahelelo ya themamveledziso , ngamaanḓa ṱhahelelo ya vhukoni ho eḓanaho kha u sika muḓagasi , zwo shuma sa zwiga zwine zwa tou vhonala kha uhu u sa eḓana .
Vha nga si kavhiwe nga HIV nga u kovhelana zwiḽiwa , bavu , bambela , u khaḓana na muthu ane o kavhiwa .
Maanḓa a Muhasho wa zwa Muno ndi a u khwaṱhisa tsireledzo , redzhisiṱara ya vhuronwane ya vhufaedzi na maimo a vhoṱhe ngomu ha mikano ya shango ḽashu , zwine zwa vha zwa ndeme kha u konisa miṅwe mishumo yoṱhe ya muvhuso .
Khwiniso kha u linganela ha u mashumele ( hu sa katelwi mphomali ya tshelede ) ndi tshiṅwe tsha zwitshimbidzi zwi re zwa ndeme kha khwiniso ya tshikalo .
Koporasi na madzangano o imaho nga oṱhe e a vhumbiwa nga vhathu nga vhoṱhe u itela u tandulula zwililo zwa mveledziso zwitshavhani .
Masia mavhili o ombedzela ṱhoḓea ya u ṱanḓavhudza matshilisano tshitshavhani , hu tshi katelwa na vhuṱumani na tshumisano kha mvelele , pfunzo , saintsi , thekhinoḽodzhi , mutakalo , zwa mitambo , vhuendelamashango na vhuendi ha muyani .
( 3 ) A hu na ane a ḓo hanelwa dzilafho ḽa zwa mushonga ḽa shishi .
Vundu ḽi na vhukoni hu si gathi ha u shandula zwibveledzwa .
Kha vha vhige u tambudzwa ha vhalala halutshedzo
Ri tea u dovha ra dzhia tshino tshifhinga u vhona uri mahaya ashu na ikonomi zwi shumisa muḓagasi nga nḓila kwayo .
Mashudu mavhi , vhalambedzi vha mvetamveto vho nyanyuwa nga u dzhiela fhasi tshoṱhe milayo ya u dzhenelela nga zwiimiswa zwi fhiraho zwiraru nahone a zwo ngo dzhena kha khwinisa dzashu .
I fanela u dzhiela nṱha Milayotibe yoṱhe ya lushaka .
Ndi phambano dzifhio dzine vha dzi limuwa kha kuṱwele kwa ḓuvha nga vhanna na vhafumakadzi ?
Afha ndi fhethu hu dzulaho vhathu vha si na pfanelo dzavho dza ndayotewa dza u wana maḓi .
Nḓivho na u pfesesa Milayo ya Tshumelo ya Muvhuso .
Khophi dzoṱhe dza dzidokhumenthe na afiadaviti yo aniwaho dzi tea u sethifaiwa nga Muimeleli wa Tshitshavha kana Khomishinari wa Miano .
Ho vha u pfesesa uhu muhumbuloni he , mathomoni a theme iyi , ra dzhia tsheo ya u sika u swikela ha khwine kha pfunzo ya vhuimo ha nṱha sa tshiṅwe tshi zwipikwa zwihulwane zwashu .
Nnḓu ya Buthano ḽa Vhusimamilayo ya Cape ya kale yo mbo ḓi vha Vhutendelwamilayo , ya u thoma ya Yuniyoni ya Afurika Tshipembe u bva 1910 u swika 1961 , u bva hone ya vha ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe u swika 1980 , musi Vhutendelwamilayo i tshi fheliswa .
15.2 . Khabinethe i na fulufhelo ḽo fhelelaho kha Mufarisa Mulamukanyi Muhulwane wa Khothe ya Ndayotewa Vho Dikgang Moseneke vho no awelaho , vhane ndi vhone vhane vha khou langa iḽi fhungo na u tamela mashudu miraḓo ya miṱa zwi tshi bva mbiluni uri ngavhe vha tshi wana ṋungo zwenezwi vha tshi khou tevhelela zwi lemelaho vhukuma zwa hetshi tshiwo .
Sa musi vhashai vha si na vhupfiwa kha tshitshavha tshashu , zwithu zwavho zwa ndeme zwa kushumisele kwavho tshifhinga tshinzhi zwi kombetshedzea u vha kha vhuimo ha vhuvhili .
U shayea ha bugupfarwa ya mushumisi na ndondolo zwi engedza khombo ya u vha na muthu muthihi fhedzi ane a ḓo vha a na nḓivho yo ḓalaho ya mashumele zwa zwino .
A si kale Limpopo ḽo ḓi ṱalukanya sa fhethu ha ikonomi na vhubindudzi kha sekhithara dzo fhambanaho , na uri khoniferentsi ino ḓo vha hone ine ha khou ambiwa ngayo i ṱoḓa u khwaṱhisedza mvelelo dzavhuḓi nga u vula zwikhala zwinzhi .
Mvelelo dzi ḓo shela mulenzhe lu vhonalaho kha u shumisa lwo fhelelaho tshomedzo dzine muhasho wa vha nadzo .
Heyi tsumbo i dovha hafhu ya sumbedza zwi khagala uri u dzhenelela huthihi , naho hu ha ndeme , a hu ngo lingana uri hu nga kona u tandulula masiandaitwa o fhambanaho a u tambudzwa .
Ndindakhombo ya ndondolo ya mutakalo ya ndeme ya khwiṋe yo no vha tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme kha vhutshilo .
U ṱalutshedze u rumela zwi tshi livhiswa kha , vhukati ha zwinzhi , , nḓila dza vhuendi na milayo ya mbambadzo ya dzitshaka .
I a sumbedzanyana nga tshifhinga tsha vhorakoloni , tsha khethululo , hu tshi katelwa na nga tshifhinga tsha mivhuso ya mashangohaya na vhuḓi vhusi na tshifhinga tsha musi hu saathu u vha na ndayotewa ntswa .
U shumisa zwipfi zwa u pfa : u tamba mudzumbamo , u lidza ḓilogo u itela uri vhaṅwe vha tevhele hu re mubvumo
u khwiniswa ha u lugiswa ha zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa Eskom
Vilili ḽa ḽifhasi ḽa ikonomi ḽo sumbedza ṱhoḓea ya maano a pfananyo a u khwinisa milayo ya nḓowetshumo ya tshumelo ya masheleni .
Vhunzhi ha mbonalo kha zwine wa amba zwa vhukuma sa mulayo nga tshifhinga hetshi kha mveledziso ya Afrika Tshipembe zwi a ṱoḓea .
RLF i wanalaho sentharani dza ndingo dza goloi .
Mbekanyamushumo ya vhuraru , ine ya ṋekedza zwikhoḓo na ndindakhombo dza thandela khulwane dza vhurumelazwivhambadzwa nnḓa , i khou shuma mushumo wa ndeme kha u tikedza nḓowetshumo dzapo dzo serekanaho dzine dza wana khonṱhiraka khulwane dza mashangoḓavha .
Mubidi ane nga zwitatamennde , a wana tshivhalo tshihulwanesa tsha dziphoindi u ḓo anzela u ṋewa konṱiraka nga nnḓa ha musi zwiitisi zwi pfalaho zwi tshi sumba kha u tholwa ha muṅwe .
Vhuṱanzi ho fhelelaho ha mbilo i re afho nṱha i tea u dzheniswa khathihi na khophi ya akhaunthu ya masipala yo teaho .
Kha vha dzudze mitalo i misekene nga maanḓa na zwigwada zwa mitalo zwi zwiṱuku nga maanḓa .
Vha na pfanelo dza u langula tswikelelo kha zwiko zwi re shangoni ḽavho .
HIV ndi tshitzhili kana tshi tshilaho , tshi vhidzwaho u pfi vairasi , tshine vhathu vha kavhiwa ngatsho .
Mbilaelo dzi fhindulwa u ya nga pulane yo tiwaho u itela u tandulula mafhungo kana u fhirisela mulandu kha maanḓalanga a nṱha .
Izwi zwo khwaṱhisedzwa nga Tshitatisitiki tsha Vhuendelamashango tsha Ṅwaha nga Ṅwaha , tshe tsha rwelwa ṱari nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma .
Madzuloni a u isa tshumelo yoṱhe vhukati , zwo fhambanaho na izwo ndi zwone zwino khou itea .
Mulambedzi na dokotela wa ngudo a nga imisa ṱhoḓisiso kana a imisa u dzhenelela havho khadzo tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Vho vha vhone MuAfika Tshipembe wa u tou thoma u vha malogwane wa thonamennde ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi ya FIFA , musi vha tshi khou tshimbidza mutambo wa ḽifhasi ngei France nga 1998 .
Tshumelo dza mvusuludzo ya vhaholefhali
Vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa vhu langiwa lwa mutheo nga Mulayo wa Vhupo muthihi .
Hezwi zwo vha hone nga murahu ha musi Khabinethe yo tendela zwa u ṱanganywa uhu hu tshi itelwa uri muvhuso u kone u ṋetshedza tshiimiswa tshithihi tshine tsha ḓo tikedza mushumo wawo wa u tikedza mabindu maṱuku u ya kha a vhukati khathihi na mabindu o ṱanganelaho .
Magazini na wone u ṋetshedza tshikhala tsha vhukuma tsha u vula fhethu huswa ha vhakoni .
Vha tea u vha na vhukoni vhu ḓivheaho ha makone wa u oditha wa nga ngomu ane a ḓo ṋetshedza tshumelo shangoni ḽoṱhe , kana kha ḽiṅwe vundu ḽithihi zwaḽo .
komiti dza wadi a dzi tou sumbedza fhedzi na u dovholola nzudzanyo i re hone ya maanḓa a polotiki kha khoro yo khethiwaho
Khovhe a si kanzhi dzi tshi nga fhola arali dzo vha khomboni ya kḽorini .
Ro thivhela nga khole u dodombedza mbekanyamushumo iyi nga Luhuhi ngauri a ro ngo ṱoḓa i tshi bviswa kha mihumbulo ya nnyi na nnyi nga vhuveveru vhu sa thivhelei vhune ha nga fhelekedza khetho dze dza vha dzi khou ḓa zwenezwo .
U bveledza u fhambana ha mvelele hu khwaṱhisedza ṱhonifho ya vhoṱhe , zwi tshi katela na u sa khethulula , na u fhelisa khethululo nga muvhala na vengo kha vhabvannḓa .
Naho hu na mbonalonnḓa ya maitele aya , zwi ḓa nga kha khombo u fhirisa u itea nga khole .
U konḓelwa u wana nḓila ha muthu hu si na tsumbavhuyo na u xelaxela a sa ḓivhi uri u khou ya ngafho zwi nga engedza u vha khomboni .
Zwigwada zwa mitambo zwa lushaka zwashu na vhagidimi vho fhefheḓisela fuḽaga yashu nṱha nga matambele avho na muya wa vhuḓi ngei kha DziOḽimpiki dza Rio 2016 khathihi na miṅwe mitambo .
1.9 Hu khou rwelwa hafhu ṱari fulo ḽa u sedza zwishumiswa zwa muḓagasi , nḓila ya khwine ine ya ḓo ṋea vharengi maanḓa a u ḓinangela musi vha tshi renga zwishumiswa .
Mbadelo ya u phaḓaladza i guma kha 30% u swika kha R32 nga tshithu
Tsumbo dzo tiwaho , dze dza dubekanya , dzo itelwa uri vha wane mafhungo fhedzi .
Nyelelo ya masheleni aya , fhedziha , a anzeli u sa fana , nahone u ḓitika zwihulwane nga izwi zwi ḓo sika thaidzo dza u ḓo wanala tshifhinga tshoṱhe .
u topola uri ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza phurosese
( 3 ) Vhaofisiri vha zwa vhuhaṱuli , na Vhafarela Vhaofisiri vha zwa vhuhaṱuli hu sa katelwi vhahaṱuli , vha fanela u ana / khwaṱhisedza hu tshi tevhedzwa milayo ya Vhusimamilayo ha Lushaka .
Mutsiko wa tshifhinga u nga vha wo tendela vhukwamani ho pimiwaho zwi tshi ya kha u fhaṱa tshiṱirathedzhi itshi .
Shango ḽashu a ḽo ngo pfuma kha maḓi .
Mbekanyamaitele i ṱalusa ndivho yo angalalaho ya mphomali yo vhewaho .
Mbadelo dza ndaulo - u sedzulusa tshiwo , u lugisa , nz
Mbekanyamushumo iyi ya ṅwedzi woṱhe i ḓo shumiswa u kuvhanganya tshitshavha na vha dzhiaho tsheo u dzhia vhuḓifhinduleli ha u vhona uri vhathu vha re na vhuholefhali vha a kona u swikelela sa riṋe vhaṅwe .
Mbili dza thandela , ndondola maṱo na ndangulo ya konṱiraka , dzo wanala nga mbadelo ṱhukhu u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa kha luṱa lwa u pulanela bindu .
Tshidimela tshilapfulapfu yo mona na masongesonge .
Kha vha ṋetshedze pulane kha masipala .
Na ndango khulwane nga u rali kha lwanzhe , vhuvhusi vhu bveledzaho ndi ha ndeme fhedzi vhu ḓo vha na khaedu ho sedzwa u hula na tserekano ya malwanzhe ashu .
Na kathihi - naho komiti idzi dzi zwiimiswa zwa ndeme nga dzone dziṋe .
Fhedzi , nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe i a kona u dzhia tshikala tsha mbambe kha Vhubvaḓuvha ha Asia zwi tshi ḓa kha u rengisa tshibveledzwa kha vhathu vha Amerika sa vhunga phimo dza u hwala u bva Afrika Tshipembe dzi fhasi kha dza Asia .
Kha u vhona uri tshumelo dza muvhuso dzine ra isa kha vhathu vhashu ṋamusi dzi ḓi ya phanḓa na u iswa kha vhathu vhashu matshelo , zwi ṱoḓa uri ri vhe na mbekanyamaitele dzo teaho dza muthelo uri ri kone u bveledza mbuelo yo linganaho ya u badela hedzi tshumelo .
Mbumbo ya komiti ya wadi i fanela u sumbedza zwivhumbi zwi tevhelaho :
Thimu ya Dziminista yo vha i khou lavhelelwa u konanya khuvhanganyo ya thengo dzo itwaho dzoṱhe dzi elanaho na COVID-19 uri tshitshavha na tshone tshi kone u i vhona .
Mutheo wa ndangulo ya vhupo .
Bisi yo vha itshi khou swa .
" Ndi lubuvhi lwa bodo ya Sankambe ya muroho . "
Mudzimu o mu tsireledza uri a ḓo kona u ṱalutshedza tshiṱori .
Afrika Tshipembe ndi haya ha Fhethu ha Vhufa ha fumi Ḽifhasini na uri hu dovha ha vha fhethu hune hu na tshipiḓa kha vhuendelamashango ḽifhasini .
Kha kotare ya u thoma ya ṅwaha wa 2014 / 15 , tshivhalo tsha vhashumeli vha muvhuso vho gwevhiwa nahone oda dzo imiswaho dza ndeme i linganaho R430 miḽioni dzo wanala .
6.7.3.1 Vharangaphanḓa vha Sialala vha tea u vha tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya vhugudisi yo tiwaho , kha zwiṅwe zwa zwi gudwaho hu vha pfanelo dza vhathu , u fhambana na nyimele ya tshitshavha uri u kone u tendelwa u tiwasa musengisi kha khothe dza sialala .
Naho zwo ralo , hu na maṅwe maitele ane vhathu kana zwigwada
Milayo yo kumedzwaho kha Nḓivhadzamulayotibe yo tikedzwa nga milayo yo fhambanaho ya phalamennde .
2.5 Khabinethe i vhidza vhadzulapo vhoṱhe u isa phanḓa na u shela mulenzhe kha u tsivhudza na u alusa vhana vha vhatukana uri vha vhe na u pfela vhuṱungu na u ṱhonifha vhasidzana na vhafumakadzi .
Arali rekhodo dza vha dzo no ṋetshedzwa , khumbelo i ḓo itwaho sedzwa mulayo 55 wa Milayo ya Khothe ya Madzhisiṱiraṱa , arali hu na zwiitisi zwino ita uri muitakhumbelo a tende uri rekhodo nga vhudalo a dzo ngo ṋetshedzwa nga mulanguli , muitakhumbelo a nga ya phanda na khumbelo ho sedzwa maitele a re kha Mulayo 53 wa Milayo ya Khothe Khulwane , sa khetho , fhedzi u tea u sumbedza nga afidafithi uri ndi ngani a tshi tenda uri a hu ngo ṋetshedzwa rekhodo nga vhuḓalo41 .
( 2 ) Muthu a songo teaho u vha Muraḓo wa Vhusimamilayo ha Vunḓu hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( a ) kana ( b ) a nga vha nkhetheni wa Vhusimamilayo hu tshi tevhedzwa magumo kana nzudzanyele zwo vhumbwaho nga milayo ya lushaka .
Kha vha ṅwalisele u khetha
U isa phanḓa na ṱhavhanyiso ya nyaluwo ya ikonomi yashu na mvelaphanḓa ri ḓo vhona uri Industrial Policy Action i a itwa .
Tshiimiswa tsha Muhasho wa tshitshavha kana tshiimiswa
Ndeme ya u sudzuluwa ha phimo ya nyingapfuma i langulwa nga u langula tshifhinga tshi sa sudzuluswi tsha u ṱanea ha nyingapfuma .
U shandula mafhungho a bva kha vhuthihi a ya kha vhunzhi .
Vhunzhi ha mbuelo ya vhuṋe ya vundu i kuvhanganyiwa hu tshi itelwa Vhaṱanganedzi vha Muthelo , yo bveledzwaho nga ḽaisentsi dza dzigoloi , mithelo ya khasino , mithelo ya migado ya dzibere na ḽaisentsi dza zwikambi .
Tsireledzo i badelela ndozwo yo vhaho hone kha muvhambadzaseli wa Afrika Tshipembe nga mulandu wa zwiitei zwa mveledzazwiwo zwa poḽitiki zwo tsireledzwaho zwi bvelelaho kha shango ḽine ḽa khou rumelwa khaḽo , zwine zwa thivhela u shumiwa ha khonṱhiraka kana nyisedzo ya thundu na tshumelo .
Kha ri n . wale Nangani maipfi a no bva tshifanyisoni ni a shumise kha u vhumba mafhungo .
Nga vhungoho Vhufaragwama ho tendela pfanelo yaho ya thendelo .
Tshaka dza vhudavhidzani na khungedzelo na dzone dzi a langiwa , nahone vhakungedzeli vha nga si sumbedzise zwibveledzwa zwa zwipiriṱi na veini nga nḓila ine ya nga ṱuṱuwedza u nwa kana u sumbedza uri zwibveledzwa izwi zwi na mbuelo kha mutakalo wa muthu .
A ri ngo ḓiimisela kana u vha na tshiitisi tsha u bveledza zwihali zwa nyukilia .
Khumbelo ya u vha mudzulapo ha Afrika Tshipembe hafhu halutshedzo
Hu si na u tshinyadza dziṅwe thasululo dza mulayo , Vundu ḽi nga tea nyiledzo kha Mubidi u ri bidi dzawe kha Vundu a dzi tsha ḓo ṱanganedziwa lwa tshifhinga tshine tsha ḓo tewa nga Vundu .
Tshithivheli tsha u thoma kha izwi ndi u swikelelea ha u vhulunga hu sa ḓuri na tshumelo dza ṱhiransekisheni .
Tsumbanḓila dza ndondolo ya vhuimana dzi amba nga ha u thivhelwa ha malwadze a nga thungo kha vhafumakadzi vha re na tshitzhili tsha HIV , nahone u ṋetshedzwa ha zwiengedzi zwa pfushi zwi thusa kha mutakalo wa vhomme .
U vhiga murahu kha tshitshavha
Arali vha tshi dzula vhudzulavhathu hu si fomala , vha fanela u ḓisa luṅwalo lu re na tshiṱemmbe tsha datumu tsha ofishala u bva kha mukhantselara wa wadi lu khwaṱhisaho ḓiresi yavho ya poswo na ya madzulo .
Ndi wa vhuraru Ḽifhasi haya hashu .
Lalani no muma mulomo .
Ri vhona vhukoni nga ha fulufulu , nga ngomu ha vhuendelamashango , nga ngomu ha sekhithara dziṅwe nnzhi .
U dzhia vhuḓifhinduleli kha tshipiḓa tsha mutakalo washu zwi ṱoḓa riṋe sa vhadzulapo ri tshi ita tshipiḓa tshashu .
Muthu muṅwe na muṅwe o tshinyaho e na muṅwe u na vhuḓifhinduleli tshoṱhe kha muthu o huvhalaho lwa tshelede yoṱhe ya tshinyalelo yawe .
u ṋekedze tshumelo i swikelelaho ṱhoḓea dza avho vhana
Mapfura HA iti uri vha none .
Hezwi zwi fanela u belaphanḓa , hu tshi khou vhewa phanḓa Afrika na mashango a Tshipembe musi hu tshi khou khwaṱhiswa vhushaka na mashango o bvelaho phanḓa kana o pfumaho .
U dzhenisa mulayoni vhudzulo ha inifomaḽa
Gauteng ndi senthara yo ḓalesaho vhathu na tshelede ya nḓowetshumo Afrika Tshipembe , i re na tswikelo kha zwiengedzwa na themamveledziso ya vhuendi zwa vhulimi zwihulwane .
Mbekanyamaitele na kutshimbilele zwi hone u tsireledza phuraivesi ya mulwadze / kiḽaente na pfanelo dza mulayo dza vhaṅwe malugana na izwi .
Hu tshe na maṅwe mafhungo a no bva kha matavhi a ndaela o itwaho .
U reila goloi .
I ḓo thusa u kuvhanganya data ine ya ḓo dzumbulula nyaluwo ya ikonomi kha ikonomi ya malwanzhe .
3.2.1 U pfiwa ha migaganyagwama ya masipala na Komiti dza Wadi
Sa zwe nda ṱalutshedziswa zwone , ho vha na u fhumula tshoṱhe nga zwifhinga zwenezwo .
Hu khou lavhelelwa uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo kwamea nga nḓowelo ya ikonomi ya ḽifhasi , sa afho ḽo ṱanganyiswa lwa ikonomi kha mimaraga ya ḽifhasi .
Masia aya a ndeme , ane a tea u swikelelwa u itela mulangi muhulu wa zwa mbalombalo uri a bule uri mbalombalo dziṅwe na dziṅwe dzo kuvhanganywaho ndi dza tshiofisi , a katela :
Vhashumi vhe vha tholelwa mishumo mihulwane ya tshiimiswa vha tea u bva vhe Ofisini ya Mulangadzulo , IDP , Gwama , Vhudavhidzani , Inifurasṱirakhitsha , Vhulanguli ha Mveledziso ya Ikonomi na ya Kutshilele .
Musi nyaluwo thangeli i tshi nga nweledzwa nga milayo nyangaredzi ya vhoṱhe , nḓila dza nyaluwo dzi a fhambana nahone dzi na vhuṱumani na vhukoni ha muthu na ṱhoḓea dzo khetheaho , mbeu , murafho , na ikonomi , matshilisano na nyimele dza mvelelo .
1.3 . Hune zwi khou lemela kha masheleni , u ḓivhofha ha muvhuso uri u kone u tandulula thaidzo Afrika Tshipembe zwi khou vhonala nga kha vhuphalali vhu re hone ha u alusa ikonomi dza zwikolobulasi na mahayani , u khwaṱhisa mavhusele kwae kha mabindu a muvhuso , khathihi na u ḓadzisa u ṋetshedzwa ha ndambedzo ya ndeme kha pfunzo ya nṱha .
Thandela dza zwa maḓi dzo khunyeledzwaho kha mimasipala miṱanu ndi dzine dza katela u kokodzwa ha maḓi u bva milamboni na madamuni u ya kha madamu a mbulungelo ya maḓi , sa tsumbo kha mathannga , phanḓa ha musi a tshi kovhekanywa u ya nga miḓi .
Ndaulo na pfananyo ya tshikimu tsha bazari .
Ṱhoḓea dza ndambedzo na tshivhumbeo tsha ndambedzo ya Muvhuso zwi kha ḓi tea u lavheleswa na u tendelwa nga Khabinethe .
Ṱhumanyo iyi i vhonala i ya vhukhwine u fhirisa lwa tshivhalo .
Haya ndi mafhungo a no lemela a no kwama tshumiso ya mavu ane a kanganyisa nḓisedzo ya vhudzulo khathihi na tshumelo dza muteo kha vhashumi vha dzibulasini na vhadzuli vha bulasini .
Vho ṱanganedzwa kha khetho dza vhuphuresidennde dzi re na mulalo na ṱhonifho yo sumbedzwaho kha ndayotewa .
Kha hu shumiswe nyito dza u Ṅwala na Vhagudi u modeḽa maitele a u ṅwala ( u ita mvetomveto , u ṅwala na u anḓadza ) .
Vhurangeli ho vha ho livhiswa kha vhomme vhane vha khou ṱhogomela vhana vhe vhoṱhe .
7.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhashumeli vha muvhuso ya uri vha dzule vho ḓiimisela tshoṱhe kha zwa u fhelisa zwiito zwa vhuaḓa .
Muvhigo uyu u sala murahu zwithu zwa ndeme kha u ṱuṱuwedzwa ha ndinganyelo , maimo kha zwa mishumo khathihi na vhuṋe na u shela mulenzhe ha zwigwada izwi kha mishumo ya mihasho na mabindu a muvhuso .
Fhedzi , naho hu na mvelaphanḓa i no vhonala , mushumo wo vha u songo leluwa , nahone ndivho ya poḽotiki na ya ikonomi i ḓi dzula i fhungo ḽine ḽa khou iswa phanḓa .
Kha nyimele iyo khothe i tea u rekhoda thendelano dza khethe yo vuleaho dze dza dzhenwa khadzo na thendelo dzo itwaho .
U shumana na mbudziso dzoṱhe dzi elanaho na zwa miholo .
Vhane vha ḓo fhindula vha khou humbelwa u ḓisa mihumbulo yavho yo tou ṅwalwa , zwine vha khou sumbedza kana khumbelo kha Khomishini nga ḽa 30 Lambamai 2016 kha ḓiresi yo ṅwalwaho kha siaṱari ḽi re afho murahu .
Mbadelo dza khumbelo dzine dza badelwa nga muhumbeli muṅwe na muṅwe , nga nnḓa ha muhumbeli ene muṋe , dzo sumbedzwaho kha ndaulo 7 ( 2 ) ndi R35 , 00 .
Muṱangano uyu wo vhidzwa u itela u khephutshara nḓivho ya khwinesa ine ya vha hone u bva kha sekhithara ya fomaḽa fhethu hune ha kuvhanganya maḓi .
Ndi vhafhio vhatambimakone vha mitambo ya Afrika Tshipembe vhane na vhona vha tshi kona ?
Miraḓo yoṱhe ya tshitshavha a i nga ḓo vha na dzangalelo .
Hezwi zwi katela themamveledziso dzapo na thandela dza zwiimiswa na thandela dza u vhala na u ṅwala , ndondolo i itwaho hayani , u londa zwikolo na ṱhuṱhuwedzo ya u bveledza vhana u bva vhuṱukuni .
Fhedzi , phatheni dza u shumiseswa ha aḽikhoholo na u nwiwa ha zwikambi nga vhaswa ndi zwone zwi vhilaedzaho u bva kha kuvhonele kwa mbekanyamaitele , saizwi dzi tshi nga bveledza phatheni dza vhutshilo hoṱhe dza u nwa hu re thaidzo .
Ni kone u nambatedza tshifhaṱuwotshiṅweṅweli na
Musi sisteme iyi i tshi khou aluwa ( nga maanḓa u bva nga 2000 ) i ṱangana na khaedu nnzhi , na uri khanedzano kha vhupo ha poḽotiki na ha akademi na vhukati ha tshitshavha nga u angaredza dzo anda .
Khoudu i rera nga vhuḓalo nyimele ine khayo u ṱoḓa masheleni a thikhedzo ya shuma ngayo .
Ṱhalutshedzo nthihi ya hezwi hu nga vha zwoṱhe zwo imela ṋama ya kholomo na uri zwi kwamea nga ṱhoḓea nthihi ya u tsa na u gonya zwo vhangwaho nga tshanduko kha mutengo wa ṋama ya kholomo .
Ri fanela u dzhiela nṱha fhedzi mikano ya vhukoni ha vhuṱali hashu na u vhu ṱhonifha .
A si kiḽiniki dzoṱhe dza mutakalo kha muvhuso dzi ṋetshedzaho tshumelo iyi , fhedzi vhunzhi ha dzifamesi na kiḽiniki dza phuraivethe zwi tea u ṋetshedza u haela uhu .
Vha nga kha ḓi badelwa nga tsheke yo livhiswa kha Mulangi Muhulwane : Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe .
Zwa u fhedzisela zwi khou ṱangana na mutsiko muhulwane wa u dzhena ha vhathu u bva ngomu ha shango , na nga nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Miṅwaha miraru ine zwa zwino yo livhana na riṋe phanḓa ha khetho dzi ḓaho i ḓo ṋea madzangano ashu tshifhinga tsha u bveledza vhuṅwe vhunṋe vhu re khagala na zwikhala na maimo phanḓa ha khetho .
Muofisiri wa Tshiimiswa u fanela u vha muraḓo wa Tshiimiswa nga u ya nga ofisi dzavho .
Nṋe Khonani yanga
Muṱangano u ḓo livhiswa kha u ṱuṱuwedza tsivhudzo ya zwikhala zwa mbambadzo na vhubindudzi Afrika Tshipembe , u amba nga mbilaelo dza khonadzeo ya vhafarisani kha zwa mabindu vha Japan , na u topola na u bveledzise khonadzeo ya mbambadzo na zwibuli zwa vhubindudzi .
Kha vha rere nga ha zwi songo tsireledzea kha zwitshavha zwavho na mahayani avho ; mishumo ya nyengedzedzo ya ngudo dzo fhiraho i ḓo thusa .
Zwiṅwe hafhu kha ndindakhombo yapo , khonadzeo i hone ya u vhekanya dzikhamphani dza ndindakhombo dza seli ha malwanzhe .
Ahuna data ya mulimo maḓini ine ya vha hone u itela u fhiswa ha khemikhala ( khetho ine ya funiwa ) .
Naho hu na uri hu na nyaluwo ṱhukhu , u gonya ha mitengo ya vhupo ha Yuro nga huhulu i kha ḓi vha i fanaho na dziṅwe ikonomi dzo bvelaho phanḓa .
Vhathu vho dzhenelaho muṱangano na vho kundelwaho .
Yo dzudzanywa na u sedza kha vhudavhidzani ho sedzwa masia a ndeme a nḓisedzo a muvhuso , hu na khwaṱhisedzo yo khetheaho kha u sika mishumo .
Vhukoni ha mugaganyagwama wa muvhuso kha u ṋetshedza zwiko zwa mbekanyamushumo nyengedzedzwa hu si na u vhea ikonomi kha khombo lwa tshifhinga tshilapfu .
Ri vhona dzikhakhathi na dzinndwa dzi dzone dzo ḓalesaho kha misumbedzo minzhi ine ya itea .
Ndi afhio madzangano a tshitshavha kana mihasho ya masipala ine ra ṱoḓa u i ramba u amba kha komiti dza wadi kana miṱangano ya vhukhethoni ?
Maitele a khou itwa u itela u tikedza mimasipala i swikelelaho ṱhoḓea .
Hoyu Mulayo , une wa ḓivhea sa Mulayo wo Khwiniswaho wa Milandu ya Vhudzekani wa 2007 , u iledza u ita zwa vhudzekani na muthu hu si na thendelano .
Kha Nḓisedzo Khulwane fhedzi kha miṅwe Mimasipala na u wana murahu mbadelo u bva kha Phaiphi dza tshumelo ya Maḓi ya Ḓorobokhulwane ya Cape Town .
Vhuṱanzi ha mbadelo ( tshiḽipi tsha u dibositha banngani tsha mbadelo ya R505 nga muhumbeli )
Kha vha dzhiele nzhele uri manweledzo a midia a vhuedza midia nahone ha vhumbi tshipiḓa tsha khaṱhulo .
Iyi vha nga i shumiswa fhedzi arali vha tshi khou ita khumbelo ya u swikelela rekhodo dza tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe
Vho vha vha tshi humbula uri ndi na vhudavhidzani na mapholisa .
Vhaoli vhararu vho ḓo ṋangiwa uri vha ṱalutshedze mihumbulo yavho kha Khabinethe .
Mulayotibe u itela vhutshutshisi ha vhathu vhe vha ita vhutshinyi ha zwa vhudzekani , hu si ndavha uri milandu iyi yo itwa ngafhi .
4.45 Mulayo wa u Gwevha ndivho yawo ndi u pfisa vhuṱungu vhaiti vha khakhathi dzi kwamaho vhuloi hu si vhathu vhane vha shumisa miṱuvha ya vhathu yo wanalaho nga kha u via ( havha ndi " vhashumisi vha miraḓo hone hu si vhone vho viaho " ) .
Komiti i na dziphurofeshinala dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe dzi re na vhukoni ha zwa dzilafho na ha mulayo .
Ndi zwa ndeme uri vhadzhiamikovhe vhoṱhe vha pfesese mishumo yavho , na uri i a dzhielwa nṱha na khwaṱhsedzwa u itela uri vha dzhenelele nga nḓila pfadzaho kha u pulana mveledziso .
" Zwino vhunga tshilimo tsho fhira , maṱari a na mivhala ya tshifhefho . "
Muvhuso u ḓo shela mulenzhe kha ikonomi uri hu vhe na tshanduko iyi .
Zwazwino thaidzo dzi livhana na u vhuronwane ha maitele aya saizwi zwifhinga zwo teaho zwi tshi vhonala nga kha nyito ya zwanḓa hu s inga u tou phurogireme .
U vha na muvhili muhulwane kana u khwaṱhesa zwi khombo ngauri zwi vhanga malwadze a mbilu na u engedza ḽeveḽe ya khoḽesiṱiroḽo .
u bveledza u ṅwala
u ṱola vhukoni na zwine zwa nga itwa u dzhenelela kha mivhuso ya mavunḓu ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha mivhuso yapo na ofisi dza vhalangavunḓu , ngeno ri tshi khou isa phanḓa na u khwinifhadza vhukoni kha muvhuso wa lushaka ;
Khwaṱhisedzani uri zwithu zwilapfu zwo imaho nga zwoṱhe ( tsumbo , siḽindara dza gese ) dzo ḓitikaho nga mbondo a dzi nga ḓo wa arali dzo khukhuliwa , nahone dzo khwaṱha .
Vhadzheneli vha fhindula mbudziso na vhashumisani kha mbudziso iṅwe na iṅwe mutshimbidzi a dzhia dziphindulo kha vhoṱhe .
Kha vha ntendele ndi dzhie itshi tshifhinga ndi tshi tamela mashudu zwi tshi bva mbiluni u ya kha Mama Rebecca Kotane , mufumakadzi wa mufaragwama muhulwane wa ANC wa kale , Vho Moses Kotane , na muṅwaleli muhulwane wa SACP , vhane vha ḓo fhedza miṅwaha ya 100 nga Swondaha nga ḽa 12 Luhuhi .
Shumisani ṱhoho hedzi .
U pfesesa tshiṱirathedzhi tsha vhungoho ha ikonomi ya ngomu na ya nnḓa sa afha dzi na vhushaka na khetho dza vhuḓikoni na masheleni dza tshipiḓa hu tshi vhewa ndivho , pulane dza nyito na u ṋea zwiko .
Mulayo u tendela muhanga wa mulayo na ndaulo uri u sike vhupo ho fanelaho vhubindudzi , nyaluwo khathihi na u sikwa ha mishumo kha maraga wa mveledziso ya zwiko zwa peṱiroḽiamu .
Ndivho ndi ya u fhungudza phimo ya vhalwadze vhane vha khou pfukiselana .
Ni songo ḓidina .
Kha sia iḽi muthelo wa zwibveledzwa kha goloi ndi wa maṱhakheni , fhedzi ro vha ro tama u vhona mithelo muhasaladzo yo khwaṱhaho kha nḓowetshumo nga u angaredza , nga maanḓa ya vhubveledzi ha fulufulu .
Zwo ralo Muhasho u ḓo vha kha vhuimo havhuḓi ha u bvisa khumbelo u bva kha vhunzhi hadzo , zwine dza ḓo vhulungwa kha databeizi .
Vha tea u thoma nga u ita khumbelo ya thendelo ya ṅwaha nga ṅwaha kha Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango .
Hu tshi katelwa mbadelo dza phensheni ya tshikolodo na tshikwama tsha mbetshelwa , tshishumiswa , magavhelo a u unḓa a sili na vhumvumvusi na miṅwe miṱuso .
Mbadelo dza ṅwaha nga ṅwaha R250 ndingo i ṅwe na iṅwe
( e ) Minisṱa u ḓo tenda u itwa ha aphiḽi yo lengaho fhedzi musi Muaphiḽi o fha mbuno dzine dza ṱanganedzea .
Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelaho a vhu tou vha fhedzi nga ha vhupulani ha fhethu nahone ngauralo ndangulo yaho a i tei u vhewa fhasi ha Muhasho wa Vhupulani wa ha masipala kana vhuvhudzisi .
U tamba ḽitambwa ḽi no amba nga tshiṱori .
U dzhena ho leluwaho zwifhaṱoni izwo hu nga waniwa zwo leluwa ubva kha nḓila yo ḓoweleaho ino fhira nga Rexford ino ḓivhiwa sa Tshiṱaraṱa tsha Wilson .
Izwi zwi ḓo fhungudza nḓowelo ya mupfuluwo u bva mahayani zwine kha ḽiṅwe sia zwi vhea mutsiko kha zwiko zwashu zwa dziḓoroboni na u thoma sekele dza vhugevhenga ngo nṱhani ha u shaea ha mishumo na vhushai .
Kha ri ite nyito Tambelani kiḽasi ḽitambwa ḽa tshiṱori tshaṋu .
Thengo ya tshilengo tsha mushumisi wa tshiṱaraṱani i tea u dzhielwa nṱha , naho hu si na nyendedzi ire khagala u itela vhuḓiimiseli havho i dzula i hone .
Musi tshararu tsha zwibadela tsho vha tshi tshi fhiswa malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili oṱhe , zwiṅwe zwo vha zwi sa bvisi tshikafhadzo kana u laṱa kana oṱhe a malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili avho nga nḓila i ṱanganedzeaho .
U ḓivhadzwa digirii dza mbambedzo .
UNGA68 i ṋea Afurika Tshipembe luvhanḓe lwa u bveledza phanḓa madzhenele a vhuṱali kha u swikela dzi MDG na Adzhenda ya Mveledziso nga Murahu ha 2015 .
Thaidzo ya fhungo ḽa gumofulu ḽa vhuimeli ḽi ṱuṱuwedzwaho nga gumofulu ḽa vhuraḓo ha 10 i nga ngala ngala arali vhuraḓo vhu konadzeaho ho thoma ha sedzwa .
U itela uri vhafumakadzi vha shele mulenzhe tshoṱhe kha u sika milayo , u swikelela kha tshumelo dza mutheo zwi tea u khwiniswa .
Naa tshelede ya u badela ḽiṅwalwa ḽa u dzhenela ngaḽo thengophikhisano yo badelwa nahone khophi ya risithi yo nambatedzwa kha ḽiṅwalwa ḽa u dzhenela ngaḽo thengophikhisano ?
( a ) u vha na dzina na u vha muraḓo wa lushaka u bva a tshi tou bebiwa ;
Fhedziha , zwifanyiso na zwone a zwi tou amba nga nḓila yo fhelelaho kha heḽi fhungo , nga maanḓa kha muthu ane ha tou ḓivha nga ha magondolo a lushaka lwonolwo .
6 Vha nga lavhelela uri mutshutshisi u ḓo ṱoḓa mafhungo oṱhe o teaho uri a wane beiḽi kha muofisi wa u ṱoḓisisa nga murahu ha afho a a isa khothe , u khwaṱhisedza uri tsheo ya u tendela kana u hanela muhwelelwa beiḽi i itwe hu tshi khou dzhielwa nṱha madzangalelo avho na tsireledzo yavho .
NDIMA I TEVHELAHO I KHOU HASELEDZA NGA Komiti dza Wadi nga vhuḓalo malugana na : ndivhotiwa dza Komiti dza Wadi mushumo wa Komiti dza Wadi zwiimiswa zwa Komiti dza Wadi mishumo na maanḓa a Komiti dza Wadi ndaulo ya thandela
Hu lavheleswa maga a sumbe kha aya kotara iṅwe na iṅwe , nahone maṅwe a elwa fhedzi mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
13.1 . Khabinethe i khoḓa vhoṱhe vhe vha ita uri ZACUBE-2 i konadzee , ine ya vha satheḽaithi ya khubu khulwanesa ya maimo a nṱhesa Afrika .
Tshivhalo tsha nṱha tsha aḽumini dzo ṋokaho tshi ḓivhiwa sa tshi ṱuṱuwedzi tsha mveledziso na u thothonywa ha makumba .
U dzhiela nṱha sinario zwi tevhelaho na u topola tshaka dza u dzhenelela
Ndaela heyi i ṋekedzwa kha tshumelo ya Afrika Tshipembe ya zwa Masheleni u humbela uri muthelo wa mbadelo yo tiwaho i kokodziwe kha muholo kana phensheni ya mubadeli wa muthelo .
( vii ) Khaṱhulo dza khothe dza Vharangaphanḓa vha Sialala dzi tea u itwa kha khothe ya madzhisiṱarata .
Mvelele i kwama uri vhathu vha humbula na u ita zwithu hani .
I imela bono ḽa tshanduko khulwane Afrika Tshipembe .
Vhathu vha dzhia maga nga vhone vhaṋe vha bveledza vhukwamani na mazhendedzi a nnḓa u vha thusa u dzhiela nṱha aya maga o thomiwaho nga kha zwiko kana ngeletshedzo dza thekhinikhaḽa kana vhuvhili hazwo
Vha humbelwa u humbula uri mbilo dzi ḓiswaho nga nḓila isi yone a dzi nga badelwi .
Arali vha sa ḓivhi phindulo dzoṱhe , kha vha lingedze u wana mafhungo kha masipala , kiliniki , madzangano a tshitshavha kana kha tshumelo dza muvhuso .
Khonadzeo ya theo ya mutheo i swikeleleaho ngauralo ndi ṱhukhu u fhirisa mushumo woṱhe wa ikonomi .
Tshigwada tshi tea u vha tsho vhumbiwa nga :
Makumedzwa aya a si maswa , nahone o vhuya a ḓiswa nga 1996 .
Nga murahu o zwi limuwa uri uyo muṅwe ṅwana o kandekanywa u swika a tshi lovha .
Zwishumiswa zwa muungo zwi re na muzika munzhi wo teaho
Rakhonṱhiraka u ḓo tea u ṋea nḓivhadzo nga u tou ṅwala u sumbedza uri o lugela ṱholo ya mushumo wo khakhululwaho kha zwiteṅwa zwo khakheaho .
Masipala wa Prince Albert ndi muṅwe wa mimasipala miṋa ine ya wanala fhaḽa kha Tshiṱiriki tsha Central Karoo .
Mathomoni a ṅwaha uno Toyota yo ḓivhadza uri i ḓo maga modeḽe ntswa ya Toyota Hilux na Fortuner sa tshipiḓa tsha vhubindudzi ha R6.1 biḽioni ngeno BMW i tshi ḓo fhaṱa vhengele ḽone ḽa vhutsila ḽa dzigoloi ḽa mutengo wa R6 biḽioni .
Ndayotewa i bvisela khagala furemiweke ya mulayo ya muvhuso , hu tshi katelwa muvhuso wapo , kha u shuma na u isa phanḓa na u ṋetshedza mutheo u pfadzaho wa vhushaka ha dzitshaka ha zwa masheleni Afrika Tshipembe .
Khophi iṅwe na iṅwe ya ndayotewa i tea u sainwa nga muṅwaleli na mudzula-tshidulo wa dzangano ḽa vhashumi , sa khophi dza vhukuma .
8.2 . Nga ḽa 01 Khubvumedzi 2018 , khumbelo dzo ḓo vulelwa matshudeni vho teaho vha tamaho u isa phanḓa na ngudo dzavho nga 2019 kha khoso dzo ṱanganedzwaho kha yunivesithi kana kha gudedzi ḽa Pfunzo ya Vokheshinala na Thekhinikhala na Vhupfumbudzi ( TVET ) fhano Afrika Tshipembe .
Thikhedzo ya zwa vhueletshedzi yo ṋekedzwa kha thandela dzo fhambanaho maelana na mveledziso ya maṅwalwakhau .
U ita uri tshitshavha nga u angaredza tshi ḓivhe nga ha zwiteṅwa zwa mupo .
2.7 . Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo u ḓo penndela maano a u phaḓaladza thekhinoḽodzhi dzo bveledzwaho fhano mafheloni a 2016 .
Ndangulo yavhuḓi ya mbulungelo dza maḓi na vhupulani ha tshifhinga tshilapfu ngauralo ndi zwa ndeme kha Afrika Tshipembe .
Zwiṱirathedzhi zwashu zwa vhuṱumani zwi ngaho Nḓila Ntswa ya Nyaluwo , Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo , Pulane dza Tshiṱirathedzhi tsha muhasho , Pulane dza Kushumele dza Ṅwaha nga ṅwaha na Pulane dza Mveledziso dzo Ṱanganelaho dza masipala na pulane iṅwe na iṅwe ya muvhuso dzi ḓo vha nga fhasi ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Sa tsumbo , u sika maga a tshikhala a oṱhe zwi thivhela khonadzeo ya u kovhelana zwiko na tshumiso ya masia manzhi u fhungudza ṱhoḓea dza mavu .
Nga u isa phanḓa na u amba zwi si zwone vha dzhiela fhasi tshoṱhe tshitatamende tsha tshiofisi tshe tsha bviswa nga ha thero nga Muphuresidennde .
1.4 . Zwenezwi ri khou bvela phanḓa na mvelaphanḓa ya u khwinisa u engedzwa ha u magwa ha muḓagasi , Khabinethe i khou ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha ise phanḓa na u shumisa muḓagasi nga vhulondo .
Ndi tshi khunyeledza , ndi vhona zwo tea uri ndi kovhelane na vhone mvelaphanḓa nga ha kushumele kwashu kwa zwa masheleni .
Nga maṅwe maipfi , zwipikwa zwi tea u fhungudza tshikhala vhukati ha zwine zwa vha hone zwazwino na bono .
Ngeno hu na uri miraḓo i bva kha siangane dza mabindu dzo fhambanaho , vha na vhudugambilu kha nḓowetshumo na u ḓiimisela kha vhumatshelo hayo .
Mbumbo yo khetheaho ya tshigwada tsha tshishumiswa tshithihi yo ḓitika nga :
Ndi zwa ndeme uri zwoṱhe zwine ra zwi ita na hune ra vhea hone masheleni ashu huvhe hu u itela u tikedza vhashai vha vhashai uri vha kone u tshila vhutshilo vhure na tshirunzi .
Ndayotewa na Mulayo wa Odithi ya Nnyi na Nnyi zwi tendela Mutolambalelano Muhulwane vhuḓiimisi sa ṱhoḓea ya u thoma na vhukhethelo ha u wana maṅwalo oṱhe a re a ndeme kha u tshimbidza mushumo uyu na u sa vhea nyiledzo kha khanḓiso ya mawanwa awe .
Nga itsho tshifhinga , Mbiḓi ndi musi i tshee na mukumba mutshenatshena nahone i tshi fana na bere tshena .
Thaidzo dzo vhangiwaho nga u ḓala lu kalulaho a dzi engedzedzi dzilafho ḽo khwaṱhaho na u ṱanganela nga huswa ha vhatshinyi kha tshitshavha .
3.3 . Tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo tsha Minista dza Tshivhalo tshi isa phanḓa na u tshimbidza mushumo vhukati ha muvhuso wa lushaka , mavundu na mimasipala kha vhupo hoṱhe ho kwameaho nga gomelelo .
Zwi a ṱuṱuwedza uri tshivhalo itshi tshine tsha khou aluwa tsho no vha fhasi ha ndangulo sa izwo mbekanyamushumo dzi tshi vho shuma zwavhuḓi .
( 2 ) Nga nnḓa ha musi hu na mbetshelo kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) kana kha mbetshelo iṅwe na iṅwe ya Ndayotewa , a hu na mulayo une wa fhungudza pfanelo iṅwe na iṅwe i re kha Mulayotibe wa Pfanelo .
Tshumelo ya mabunga i sina mbadelo
Komiti ya Wadi i ṋetshedza tshikhahala tsha khonadzeo tsha nyambedzano yo ṱanḓavhuwaho uri thasululo kana pulane ya nyito i kone u sumbedziswa uri tshitshavha tshoṱhe tshi vhuelwe .
Mulavhelesi u dovha a sedza kha figara hedzi dzine dza khwaṱhisa vhuḓipfi ha maanḓalanga .
Dokhumethe dzoṱhe dzi tea u fhelekedzwa nga Memorandamu na Atikili dza Tshumisano , dzwine zwa tea u vha zwo ṅwalwa kha bugu nahone zwo sethifaiwa kha siaṱari ḽi ṅwe na ḽi ṅwe nga Muimeli wa Tshitshavha wa shango ḽavho .
Ri tenda uri , uri kharikhuḽamu i vhe yapo zwi tea u itwa ho vha na nyambedzano na vha shelaho mulenzhe kha nḓowetshumo yapo na maano a muvhuso u itela u anḓanya kharikhuḽamu na mveledziso yapo na ṱhoḓea dzi pikisanaho dza lushaka .
Ṱalutshedzani uri ndi ngani Vho Jack vha tshi khou fariwa nga nḓila yo khetheaho .
Kha vha engedza nga mafhungo a bvaho kha notsi dza khoso dzi re kha 3.5
( II ) u langa tshikhala tsha muḓagasi na mufhiso nga kha nyengedzedzo ya dzikhonṱhiraka na dzisekithara dza phuraivethe ;
Vilili ḽa zwa ikonomi ya ḽifhasi ḽo vha na masiandaitwa a kuḓanaho zwiṱuku mivhili dza vhuvhusi ha ḽifhasi .
Ri nga si kone u sika iyi mishumo ti roṱhe .
Zwikili na vhukoni : u kona khomphiyutha ; zwikili zwa vhudavhidzani ; vhushaka ha u tshila na vhathu ; zwikili zwa vhulavhelesi na u gudisa ; ṱhoḓisiso dza mulayo na mvetomveto ; ndangulo ya nyelelo ya nyimele ; vhugudisi ha tshiṱirathedzhi ; ndangulo ya thandela na muṱalukanyo ; vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko .
Kha vha shume na tshinyalelo yo vhangwaho nga zwiito zwa vhugevhenga nga u ṋetshedza thasululo ya vhuphalali kha zwipondwa .
U engedzea ho itelwa nga maanḓa u lambedza u fhaṱa vhukoni , mitengo ya ndaulo na maga o thomiwaho a magavhelo a ndambedzo .
Sia ḽa zwa vhuendelamashango na nḓivho ya Mveledziso ya Mabindu .
Mulamuli kha khaṱulo yawe o wana uri vhuvhava ho vha vhu songo teaho nahone hu vhonala a tshi tou pfesesa zwavhuḓi mbuno ya hone .
Kha miṅwaha i re na tshivhalo yo fhiraho , gavhelo ḽo engedziwa lu no fusha zwa ḓisa u shumisa zwikalo kha dzilafho ḽa ndwisavairasi na u sumbedzwa ha maga a no khou itiwa a u ḓitsireledza kha HIV .
17.2 Khabinethe yo livhisa ndivhuwo dzayo kha Phalamennde na Vhulamukanyi kha u dzhiela nṱha ndeme ya ndayotewa na u vhona uri Khorondangi i a vha na vhuḓifhinduleli u itela dzangalelo ḽa vhutshilo ha khwine ha vhadzulapo .
Vho amba nga ha khethekanyo dza 4 na 3 dza Mulayo , dzine dza dzhia izwi hu vhugevhenga vha tshi tea u sengiswa .
Mbadelo dza maḓi , vhuthathazwitshili na u hwalwa ha mathukhwi na zwine zwi a dzhenelela vhukuma .
Nga nnḓa ha nyimele idzi dzi konḓaho , ro lingedza - u shumisana - u swikelela mvelaphanḓa kha u khwinisa matshilo a vhathu vha hashu .
Thasululo i wanala zwiṱuku kha u khwiniswa ha u thoma u shumisa tshiṱuṱuwedzi tsho livhiswaho kha u thola vhathu kha poso dzi si na vhathu vha mahayani na vhuponi ha ḓoroboni vhu konḓaho .
Heyi , u ya nga hune Khomishini ya limuwa , ndi yone referentsi fhedzi kha tshikwama tshenetsho kha mulayo muṅwe na muṅwe .
Mulayosiṅwa wo dzumbama musi hu tshi ḓiwa kha uri izwi zwo vha zwi vhavhaho hani nga u dzhiela nṱha mutaladzi wo fhungudzwaho wa vhutshinyi ha khethekanyo ya 1 ( f ) i tshi vhambedzwa na dziṅwe dzi re kha Mulayo .
Nga muhumbulo wa mveledzwa dzine tshiwo tsha masheleni dza ḓisa kha mivhuso minzhi ya lushaka kha European Union , tsudzuluso ya masheleni kha mivhuso yapo kha ayo mashango ane a vha nga fhasi ha mutsiko , zwine zwa ḓadzisa khakhathi dzi re kha mimasipala minzhi .
Zwidodombedzwa zwa vhaṋetshedzi vha tshumelo vhane vha nga vha ṋetshedza ngeletshedzo na thuso malugana na izwi zwo ṋetshedzwa mathomoni a iyi Gaidi .
Zwi thithisa u bveledza na u fhura vhathu tshifhinga tshavho tshe vha vha vho tshi vhetshela zwiṅwe .
Tsumbo dza ngudo kha sia iḽi dzi na musaukanyi u sa gumi wa maga a ikonomi na mbekanyamaitele dza zwidzidzivhadzi .
Tsenguluso ya u ḓiṱunḓela ndi tshishumiswa tshi re mutheo kha phurosese ya CBP nga uri i ita uri hu vhe na u ṱalukanya uri zwigwada zwo fhambanaho zwa kutshilele zwi re tshitshavhani zwi ḓiṱunḓela nga nḓila-ḓe , hu tshi katelwa ndaka yavho , khaedu , mvelelo dze dza lavhelelwa khathihi na u konadzea ha zwithu .
Arali Muvhuso une wa khou shuma zwavhuḓi ngaurali , u tshi nga tou sedzesa wa vhona vho ṱhoḓea kha ayo masia .
Nyimele iṅwe na iṅwe yo ṱumana na liṅwe dzilafho ḽine ḽa tea u katelwa .
Mvelelo ndi ya uri tshiimo tsha netiweke ya dzibada tshi ḓo bvela phanḓa na u tsela fhasi nahone tshipiḓa tsha mugaganyagwama wa ṱhogomelo ya misi yoṱhe tshi ḓo bvela phanḓa na u engedzea lune zwa ḓo vha thaidzo kha kushumisele kwa masheleni .
Muingamutengo wa mukaṋoni u badelwa fhedzi kha ndeme ya zwiṱunḓwa zwo salaho .
Ndi zwithu zwifhio zwe a zwi vhona ?
Kha vha vha ṱuṱuwedze vha ambe nga ha vhone vhaṋe , nzudzanyo dza miṱa yavho na ṱhoḓea dza mbebo , u timatima , madzangalelo , mutakalo wa zwino na vhutshilo ha muṱa .
Ri a pfesesa uri vhunzhi ha zwikolo zwi khou ṅwala mulingo fhedzi ri fulufhedzisa vhabebi uri vhana vhe vha si kone u ya tshikoloni ṋamusi vha ḓo fhiwa tshikhala tsha vhuvhili .
Vhadzulapo vha tea u shuma na SAPS khathihi na maṅwe mazhendedzi a zwa mulayo kha u tupulela vhugevhenga nnḓa zwitshavhani zwashu .
Nga mulandu wa zwiimiswa zwa muvhuso zwo shandukiswaho , Muhasho wa Maḓi na Maḓaka a u tsha ḓo vha hone .
Ngoho ya mafhungo ndi ya uri riṋe vha re Phalamenndeni ya vhukati ari tei u vhilahedzwa nga u ṱoḓisisa na u na u tandulula thaidzo nnzhi dzi no khou ṱaha kha ndaulo ya tshitshavha dza mavundu na mivhuso yapo .
GMT i ḓo isa phanḓa na u langa khombo dze dza topolwa nge ya pulana zwavhuḓi khathihi na u shumisa ndango .
Ndi kha vhuimo hapo ngomu kha dziwadi hune zwiteṅwa zwoṱhe zwa mveledziso zwa thoma .
Mbondo khulwane dza ngadeni a dzo ngo tou tsireledzea tshoṱhe .
U thivhela u tshikafhadzwa nga sayanaidi ndi iṅwe ya khetho ine ya konadzea kanzhi .
Vhukati ha ṅwaha , yunithi yo shumisa zwi tshi vhonala zwikhala tsha tshumisano zwi re hone nga kha thendelano dzi re hone na u bveledza vhushaka vhuswa ha tshumisano .
Kutshimbidzele : Nga vhavhili vhavhili
Afrika Tshipembe ḽi imela dzi swikaho 2% ya tshikhala tsha ḽifhasi , fhedzi ḽi fara 10% ya zwimela zwa ḽifhasi , 7% ya zwimami zwoṱhe , zwiṋoni na zwikokovhi , na 15% ya zwithu zwoṱhe zwa lwanzheni .
Hezwi zwi ḓo shela mulenzhe kha uri zwigwada zwi ṱanganedza hani muhumbulo wa " Mveledziso ya zwa Makwevho kha Phendelashango " sa nḓila ya Ndangulo ya Zwishumiswa zwa Lwanzheni zwi Bvelaho Phanḓa hu sina u Tshinyadza .
Kha zwitshavha zwa musalauno , pfunzo dza saintsi dzi ima dza vhudzisa mupo nga ha ngoho ya vhurereli na u khwaṱha hayo .
Nnḓu yavhuḓi a zwi tou amba uri vha fanela u tou vha na nnḓu ine ya tou vha yavho .
Tshikolo tsha haṋu tsho thoma nga ṅwaha ufhio ?
Vho ṱanganedzwa kha ḽiṅwalo ḽa mafhungo ḽa Nzudzanyo ya Tshipentshela nga ha Muṱangano wa Vhaṅwaleli vha Khomishini dza Tshumelo ya Tshitshavha dza Afrika na dziṅwe Khomishini dza Tshumelo .
Ndaela XIII yo sedza hafhu na kuitele kwa zwithu nahone khothe yo kwamiwa uri i tea u thetshelesa mulandu i tshi kombetshedzwa nga pfanelo dzi no ya thambo dza vhashelamulenzhe avha musi we khumbelo ya itiwa .
Iyi ndi yone nḓila ine fureme ya ḽogo ya tea u ḓadzwa ngayo
Sa mvelelo , SU yo ḓo tea u ṋetshedza ndambedzo u thusedza kha vhuendi ha nnyi na nnyi ha vhashumi na matshudeni ; u bveledza maga a u engedzedza vhutsireledzi ; na u ṋetshedza tshumelo dza thikhedzo ya zwa akhademi i vhonalaho vhukuma kha matshudeni vhane vha khou ita ṅwaha wa u thoma vhane a vho lugela tshoṱhe pfunzo ya nṱha .
Nga ha u ita khumbelo ya ṱhanziela ya mbekanyamushumo ya mveledziso ya vhana vhaṱuku
Ri tea u pfuka vhuḓifhinduleli uvhu na u lwa nga nungo ri roṱhe u itela u shandukisa nyimele dza matshilo a vhana vhashu .
Hu na ṱhoḓea ya u bveledza tshishumiswa tsha u ṱola tsho linganywaho u itela u khwinisa vhungoho ha u vhiga .
Komiti ndi zwigwada zwo khetheaho zwine zwa ita mushumo wa ndeme kha masia o tiwaho .
Musi ndi tshi hoṱola kana u atsamula , ndi vhea tshanḓa kha mulomo .
Tshi dovha tsha tikedza nyaluwo ya ikonomi kha u engedza u sikwa ha mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma .
U dzhia tsheo - vha dzhie tsheo na u tendelana na vhadzheneli ngei muṱanganoni nga ha u dzhia tsheo .
Miri ya mioḽivi ndi ine kanzhi ya konḓelela gomelelo fhedzi uri hu vhe na khaṋo mbuya zwi ṱoḓa tsheledzo yo teaho .
11.2 . SASSA zwa zwino yo no ṋetshedza khadi ntswa dza SASSA dza musuku dzi swikaho miḽioni ṱhanu na hafu vhudzuloni ha dza kale , fhedzi dza zwigidi dzi kha ḓi tea u tshintshiwa .
Dzi nga shumiswa sa zwipikwa zwi takadzaho maṱo zwihulwane u bva fhethu ha ngomu ḓoroboni khulwane kana sa fhethu ho khetheaho ha zwifhaṱo .
He ha itwa vhukunakisi , ho itwa hu si khou tevhelwa ngona nahone ha sa vhe na u sala murahu .
Hu dovha vha na ṱhoḓea dza vhathu vho ṅwaliswaho lwa phurofeshinala kha khethekanyo dzo fhambanaho dza u ḓiṅwalisa na vha horo dza u fhaṱa dza mupo u itela u lugisela sedzuluso ya maṅwalo a u renga na mivhigo ya tsenguluso , na u sengulusa vhukhwine sa iṅwe nḓila ya ndivho ya u swikisa thendara .
Zwiputelo zwire na zwithu zwi vhulungwaho kha murotho , sa insulin , zwi putelwa na u ṱuwiswa nga 17h00 ḓuvha na ḓuvha .
Mabulamihumbulo o itwa a uri vhadzulapo vha ḓorobo dza Afrika Tshipembe vha tea u ṱuṱuwedzwa u humbulela vhuṋe ha vhupo ha masakha navho .
U sa wanalea ha webusaithi ya SARS a zwi thivheli mutheli u dzhia vhuḓifhinduleli hawe nga fhasi ha Mulayo wa muthelo nahone vha fanela , nga tshifhinga tshine ya vha i sa khou wanalea vha fhungudze khonadzeo ya khovhakhombo nga u shumisa maṅwe maitele a u ita mushumo wavho wa muthelo .
Nga nnḓa ha izwo arali rekhodo i so ngo tou ṅwalwa kha bammbiri i nga sedzwa i kha tshivhumbeo tshe ya humbelwa i khatsho , arali zwi tshi konadzea .
Mulayo wo vha u songo ḓowelea nahone u sa ṱhonifhi lutendo lwa mvelele ya vhathu vha fhano Afrika Tshipembe .
Vha humbelwa u ṋetshedza ḽiṅwalo ḽavho ḽa thambo vhuṱanganedzeloni zwezwo vha tshi ṋamela. ( U dovholola )
Tshiimo tshine tsha si tshavhuḓi itsha zwa masheleni tshi ḓo vhaisa vhashai zwihulwane nga mulandu wa u tsela fhasi vhunzani ha tshumelo dza fhasisa dzine vha ḓitika ngadzo .
Muṋetshedzi wa ndindakhombo u ita khonṱhiraka ya u badela masheleni o tewaho musi hu tshi vha na tshiwo tsho bulwaho , u fana na vhulwadze , tsedzisiso ya vhulwadze vhu ofhisaho , khombo kana u valelwa sibadela .
Vhuvha ha nzivhanyedziso kha nyengedzedzo ya khanḓiso i khagala .
Zwiitisi , u fana na nanga tshifhinga , u vha hone a ha tshumelo na vhupo , zwi fanela u dzhielwa nṱha musi hu tshi sedzwa khumbelo nga ngomu kha mikano .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze Zwitatamennde zwa Masheleni zwa 2019 / 20 kana Akhaunthu dza Ndangulo dza miṅwedzi miraru yo fhiraho khathihi na zwitatamennde zwa akhaunthu ya bannga .
Hei ndi nḓila yo dzudzanyeaho i itwaho khothe ya mulayo , hu na muhaṱuli a sa dzhii sia kana madzhisiṱiraṱa ane a ṋea tsheo ya u fhedzisela nga murahu ha u thetshelesa khanedzano dza mulayo dza vhuvhili havho .
Nahone arali zwo ralo , zwine zwa vha nḓila ya khwiṋe , na khwaṱhisedzo i tea u vha ngafhi ?
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa :
Vhuḓifari hovhu ho raloho vhu khakhisa mashumele a maga a ndangulo ya tshigwada .
Hedzi nḓila a dzi shumi kha vhathu vha re na vhuholefhali .
Khabinethe yo tendela u ṋetshedza Mutsireledzi wa Tshitshavha milevho .
Gavhelo ḽa Tshinyalelo ya Vundu ḽi langulwa nga Senthara ya Lushaka ya Ndangulo ya Tshinyalelo nga fhasi ha Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele .
Zwiṅwe hafhu , a zwo ngo tea u tendelwa u kuvhangana kha dziwadi kana kha phasedzhi .
Fomethe ntswa yo lapfa nahone i a ḓaḓisa .
Nomboro yavho ya vhuraḓo ;
Nga u pfufhifhadza , mashango na zwiimiswa zwine zwa khou ḓi bveledza na vhukoni ha dimokirasi zwi ḓo vha zwone vhuvha ha dzhango .
Hezwi a si zwone , zwi xedza vhathu nahone a zwi fhungudzi khombo dza u farwa nga malwadze .
Hu fanela u dzhielwa nzhele khonadzeo ya uri phaiphi khulwane dzi ḓo thoma u papamala nnḓa ha mugero muhulwane .
Tshitendeledzi tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhege mbili tsho vhekanywa uri tshi katele zwikili zwi tevhelaho zwa luambo :
Bono ḽashu ḽi kuvhatedza lwendo lwa u lwa na vhushai kha maṅwe mashango ane a ḓi bvelela .
Hu kwamanyiswa hani tshumelo dza muvhuso
Mbilu yo vha i sa tsha rwa nahone tshanga yawe yo vha i sa tsha poidza nahone o ruḓa maṱo .
5.5 . Khabinethe yo ṱahisa u livhuha hayo kha Advocate Thuli Madonsela nga murahu ha u shumela shango na u vhea ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha mihumbuloni ya vhadzulapo .
A zwi pfali u hwesa mulandu tsha u thoma na tsha vhuṱhogwa kha vhaṱolamuvhalelano , sa musi vha tshi fhedza tshifhinga tshiṱuku kha khamphani u fhirisa vhalangi na kha nyimele nnzhi mutengo wa u ṱola u fhasi ha muholo wa mulangi muthihi .
Yunithi ya mapholisa a vhudziki ha tshitshavha , kha mushumo wayo , yo tenda uri vhuḓifhinduleli hayo kha fhungo ḽeneḽo vhu ḓo thoma u vhonala fhedzi arali vhudziki ha tshitshavha vhu tshi nga vha fhasi ha mishushedzo .
Muthu ane a khou humbela mafhungo ane a mu kwama ene muṋe u vhidzwa upfi muthu ane a khou ḓihumbelela nahone ha badeli tshelede .
Ndi ḓo tama u shumisa tshifhinga itshi kha u netshedza dzi ndiliso dzashu kha muṱa wa tshanḓa tsha minisiṱa wa vhulimi , Vho-Dirk du Toit , vhe vha risia ino vhenge , u shela mulenzhe havho ri ḓo u ṱulutshela vhukuma .
Zwi shuma u swika kha awara dza 12 , zwo ralo zwi nwiwa luvhili nga ḓuvha .
Vhashumisi vhoṱhe vha bada , vhareili na vhaendangaṋayo vha tea u tevhedza milayo ya badani .
Arali zwi tshi tendelwa nga Milayo ya Tshikimu , mbilo i ḓo badelwa .
4.2 Khabinethe yo dzhiela nṱha u aluwa ha vhurangeli ha vhubindudzi he ha ḓivhadzwa shangoni ḽashu u sumbedza fulufhelo nga zwitshavha zwa vhubindudzi zwa dzitshakha kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Guvhangano ḽa ṅwaha muṅwe na muṅwe ḽi ṋetshedza vhashumeli vha zwa mutakalo tshikhala tsha u ṋeana ngona dza mashumele kwao u khwinisa mvelelo dza ndondola mutakalo .
Ni vhona u nga hu nga bvelela mini arali ni tshi nga vhala fhedzi tshipiḓa tsha ndaela dzi re kha ḽeibuḽu ?
10.1 . Khabinethe i farisana na Minisiṱa wa zwa Mitambo na Vhuḓimvumvusi Vho Thokozile Xasa , kha u sasaladza havho zwiito zwa tshiṱuhu kha ramitambo ane a kha ḓi vha muswa , Mhlengi Gwala , we a sahiwa nga saha musi a tshi khou tshimbila nga baisigira yawe ngei KwaZulu-Natal .
Khethekanyo ya Vhuimo ha Nṱha ya khonfarentsi iyi iḓo dzhiela nṱha u ṋetshedza ndededzo ya polotiki kha khaedu dza mafhungo ane a khou tutuwa kha vhusoga , u tsela fhasi ha mavu na gomelelo .
Dzi dovha dza shumana na zwithu na u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha masia o fhambanaho hu tshi katelwa na tshitshavha , u fhaṱa pfano vhukati ha zwigwada zwo fhambanaho zwa vhathu vha re na madzangalelo o fhambanaho , u bveledza vhukoni , vhusiki na zwiṱirathedzhi zwine zwa kona u shandukisea na kuhumbulele musi vha tshi shumana na mafhungo na ṱhoḓea dza zwitshavha .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muhumbulo wa maitele a tshihumbudzi tsha ṋaṅwaha tsha Ṅwedzi wa Tsivhudzo dza nga ha Pfanelo dza Vhuholefhali , une wa fhululedzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe u bva nga ḽa 3 Lara u swika 3 Nyendavhusiku .
Therisano nga tshiṱori - vhaanewa na puḽoto .
Heyi foramu i ṋetshedza tshiimiswa tsha therisano , nyambedzano na u ita tsheo yo ṱanganelaho vhukati ha tshitshavha na masipala , I ita uri hu vhe na khonadzeo ya vhudavhidzani na u ḓisa khonadzeo ya u ṱola pulane na kuitele kwa kushumisele kwa komiti ya wadi kha IDP .
Phara yaṋu i songo paḓa mitaladzi ya malo .
Mapfura a ndeme a bveledzwa nga ngona dza vhulimi ha maanḓa na uri zwenezwo dzo tea kha vhabveledzi vhaṱuku , tenda ha vha uri vha a wana vhugudisi ho teaho , tshumelo dzo engedzwaho , na thikhedzo ya u kunguwedza .
Ṱhanganyelo ya vhathu vha swikaho 18 miḽioni , kana tsini na kha tshararu tsha vhadzulapo , vho ṱanganedza mbadelo dza mundende dza u ḓadzisa nga kha maitele hanea a phalalo .
U saukanya khohakhombo na zwiṅwe zwithu zwi songo khwaṱhisedzwaho zwine zwa elana na u khetha huṅwe na huṅwe hu fanela u itwa u ṋetshedza u pfesesa masiandaitwa ane a nga vha hone kha mvelelo dza u fhedzisela dza thandela .
U nanga ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo u ṋea nyimele ya ngudo dza nyonyoloso ho fanelaho .
2.5 . Vooma Vaccination Weekend i nga ri thusa kha u swikela gundo kha vairasi iyi ye ya ri tambudza lwa tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha .
Ṱhoḓisiso dza maraga dzi ṱumanya mufhedzi , murengi na tshitshavha na maraga nga kha mafhungo .
Thendelo ya u vhambadzela nnḓa i ṋetshedzwa arali Minisṱa o fushea uri u vhambadzela nnḓa hu ḓo vha hu na dzangalelo ḽa tshitshavha
Maitele a u maka o dzudzanywa u ya nga milayo ya phiramidi yo randelwaho kha milayo .
Heino mbekanyamushumo yo vhumbwa nga mbekanyamushumo ṱhukhu dza rathi , hune ndivho dzadzo khulwane dza vha ndangulo ya tshomedzo dza kiḽiniki dza mutakalo dza tshitshavha , senthara dza mutakalo dza tshitshavha , zwibadela zwa tshiṱiriki , tshomedzo dza tshumelo dza mutakalo dza shishi , zwibadela zwa vunḓu , zwibadela zwa vhukati , khathihi na zwiṅwe zwifhaṱo na zwiimiswa zwoṱhe .
Tshenzhemo yo teaho kha mishumo ya vhuṋe i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Hune zwa konadzea , mishumo i tea u sheduḽiwa nga nḓila ine ya fhedza i tshi khou shumiwa mazha .
Mafhungondeme:1 : U wana tshumelo dza mutakalo
( 2 ) Arali hu tshi khou shumiswa tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 1 ) , zwi sa konadzei u bvisa dzina ḽa nkhetheni nga nṱhani ha uri vouthu ṱhukhusa dzo itwaho dzo vha dzi kha vhonkhetheni vha no fhira muthihi , hu tea u vouthiwa kha havha vhonkhetheni , nahone zwi tea u dovhololwa u swikela hu tshi vhonwa uri ndi dzina ḽa nkhetheni ufhio ḽine ḽa tea u bvisiwa .
Heḽi ḽiga ḽingafha nga muvhuso ḽi ḓo engedza matshilisano a khwine , nga maanḓa kha vhathu vha shayaho tsireledzo .
Ri tea u dzulela u vha na vhuṱanzi uri maḓi ane ra nwa a si a muhulu nahone o kuna .
Tshiwo itshi tsha mupo tsho tshinyadza zwipiḓa zwinzhi zwa shango , he ha lozwea matshilo manzhi , u tshinyidzwa ha zwifhaṱo na u sia tshinyalelo khulwanesa ya vilili kha matshilo a vhathu .
Naho zwo ralo , zwi tshi nga vha zwi zwituka u ya nga ṱhanganyelo , mashumele aya a u renga ha sheli mulenzhe khazwo .
Vhuhulu ha u salela murahu ha khephithala ho nweledzwa afho fhasi :
Ri ombedzela vhukuma mushumo une ndaulo ya tea u tamba kha u bveledza muhanga wa vhukuma wa mveledziso ya themamveledziso na ṱhanganelano .
Yo ṱanḓavhudzwa kha nyimele iyi , mvelaphanḓa zwi amba matshilisano , mvelele na mvelaphanḓa ya ikonomi yo ḓiswaho nga khetho na tsheo dziṅwe dza poḽotiki dze dza swikelwa nga nyito dziṅwe dza vhulanguli , maitele , kuitele na dza zwiimiswa .
Vhupulani ha masipala vhu ṱoḓa u sedzesa ngamaanḓa kha mushumo wa mveledziso ya ikonomi yapo zwine zwa ḓo konisa tshitshavha u dzhenisa mbuelo .
Khabinethe na , nga murahu ha themendelo dze dza itwa nga dziminista dzi kwameaho , yo pfa uri khovhakhombo iyi a i ngo thivhela mbuelo dza vhukuma na dze dza limuwiwa dza phakhedzhi ya vhurengi ya vhupileli ha tshiṱirathedzhi .
Yo ṋetshedza vhuswikeli kha nnḓu , tsini na munango wa u dzhena Company Gardens .
Ni vhone shaka , ndaulwanzhe na khovhe zwi re akhwariamu .
Hune , naho zwo ralo , ro ḓisendeka nga tshumisano yashu na , kana vhurangaphanḓa nga , vhaṅwe sa kha mbulungo dza zwa ikonomi na u sika mishumo , mvelaphanḓa yo vha yo fhimiwaho .
U SHANDUKISWA HA MAGA AYA A U SHUMISA
Zwiṅwe hafhu , khoniferentsi yo ṱanganedza Buthano ḽiswa nga ha Khakhathi na U tambudzwa Mishumoni ḽo itelwaho u engedza tsireledzo ya vhashumi vha re khomboni .
Gudisani phetheni dza tsudzuluwo dza mutheo na nyito dza mushumo .
Ri dovha ra tamela vhathu vha Zimbabwe mashudu kha khetho dzine dza ḓo farwa nga 29 Ṱhafamuhwe .
Bege ntswa dzo ṱanganedzwa nga vhupfiwa ho fhambanaho u bva kha tshitshavha .
Vhunga vha tshi dzulela u ṋetshedza masheleni , vha dovha vha dzhenelela zwihulu kha mbuelo dzo bveledzwaho nga u rekhodwa ha muungo .
Wekishopho ya ṋamusi zwenezwo yo tou tea vhukuma , nahone ndi a tenda uri nyambedzano dzavho dzi ḓo tshimbila zwavhuḓi masiari ano .
Ho sedzwa gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa sibadela na gumofulu ḽituku la R156 492 nga muṱa nga ṅwaha
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u ita ṋea pulane dza kushumiselwe kwa mavu na mbonalo zwine zwa ḓisa " zwiṱaraṱa zwa vhuendi " sa muteo wa tshumiso ya mavu vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Arali mbeu i sa fusi ṱhoḓea dza Mulayo , dzi fanela u hmiswa dzi sa rengiswe kana u bviswa ḽebuḽu .
Mulayo wa lushaka kha zwoṱhe hezwi na maṅwe masia o teaho ane ha athu u tandululwa zwavhuḓi kha zwitandadi zwi re hone , i tea u bveledzwa .
U shumisa mabambiri a mielo na mbumbo yo fhambanaho : u ṱuṱuwedza u shumisa tshikeili zwo fhambanaho na digirii nga vhuḓalo
U pfesesa ho khetheaho ha ṱhoḓisiso ya mbekanyamaitele , u ṱalutshedzela na u shumisa .
Zwiimiswa izwi zwo shumisa masheleni aya u khwaṱhisa thikhedzo ya matshudeni na zwileludzi zwa u funza .
Fhedzi ngauri ro vha ri tshi zwi ḓivha uri vha na muya wo khwaṱhaho na maanḓa a u funa u dzula na vhatshilaho , ro vha ro ḓiimisela u vha ṱanganedza na vha muṱa wavho sa vhaeni vhashu kha vhuno vhuṱambo vhu ṱhonifheaho .
Sekithara ya tshiofisi ya zwa thengiso yo vhonala i khou andisa na kavhili ḽaisentsi dza vharengisi kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , zwine zwa amba uri sekithara yo ḓala muṱaṱisano .
Mbekanyamaitele ya dzinnḓu ya lushaka i sumbedzisa uri sabusidi dzoṱhe dza masheleni a dzinnḓu dzo ṋetshedzwaho dzi fanela u thusedzwa nga u dzhenelela ha muṱanganedzi - zwi nga vha nga tshivhumbeo tsha masheleni kana nga u tou shuma - hu u itela u ṱuṱuwedza mvelele ya vhuḓifhinduleli na u vhulungela nnḓu .
U nanguludza vhatshimbidzi vha masipala - hu tshi sedzwa nyambo dzine vha kona , u ita vhuṱanzi uri vha bva kha masia oṱhe a vhadzulapo hu tshi katelwa vharema na vhatshena , uri vha bva kha sekhitha dzo fhambanaho dza masipala , na vha no bva nnḓa ha vhupo ha masipala sa senthara dza PIMS ;
Mulaedza wa tshiṱori ndi ufhio ?
Khethekanyo hei u lusa u thusa Masipala kha u vhona uri CBP ndi tshithu tsho teaho u dzhenwa khatsho naa .
U kundelwa u tevhedzela ndaela iyi ire afho nṱha zwi ḓo ita uri muthu uyo a bviswe kha mutevhe .
Nga u ralo , vhuleme ha makete ya mulivhaḓuvha ndi uri a hu khou bveledzwa thoro dza mulivhaḓuvha dzo linganaho fhano hayani dza nḓowetshumo ya ole , musi thoro yo kuyiwa tshibveledzwa u bva kha tshiṅwe tshi dzhiwa sa tshibveledzwa tsha ndeme ya fhasi .
Uri vha tendelwe u ṱunḓa pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuwomvumvusi , vha fanela u ita khumbelo ya phemithi ya u ṱunḓa na ṱhanziela y u ṅwalisa I no wanala kha Mulayo wa Vhuṅwalisi wa vhu 36 .
Ndondolo ya mupo ndi ya ndeme kha fulo ḽa shango ḽa u ita hu vhe na nyaluwo ya ikonomi khathihi na u sikwa ha mishumo nga u ṱavhanya .
Ezwi zwo i ita u nga kule i vhe sekhithara khulwanesa kha ikonomi ya vundu .
( 2 ) Mbuelo ya nyengedzedzo yo waniwaho u bva kha vunḓu kana masipala i nga si kone u fhungudzwa kha mukovhe wadzo u bvaho kha lushaka , kana u bva kha mikovhe ye ya i ṋewa u bva kha mbuelo ye ya i ṋewa u bva kha mbuelo ya muvhuso ya lushaka .
Vho Chris Hani o vha e mutikedzi o khwaṱhaho wa nyambedzano dza mulalo nga murahu ha u iledzwa ha madzangano a mbofholowo na u shuma mushumo wa ndeme kha MK u ṱutshelwa nndwa ya zwiṱhavhane .
Hezwi zwi ḓo tendela vhadzulapo u ḓisa mbilaelo maelana na thaidzo na mbilaelo dza masipala .
Hezwi zwi khou bva kha u ṱanganedzwa ha mushumo muhulwane we Minista vha u swikelela kha kushumisele kwa saintsi , zwihulwane kha zwa ḓivhaṋaledzi , sa tshishumiswa tsha mveledziso ya ḽifhasi na mbuelo tshitshavhani .
Sisiṱeme yashu ya tsireledzo kha zwa matsilisano ndi iṅwe ya mvelaphanḓa khulwanesa ya muvhuso washu wa demokirasi nahone i swikelwa nga vhathu vha linganaho 18 miḽioni ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Ṱhaṱhuvho ya Khombo dzo itwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe nga muthu a re na vhukoni .
6.3 . Khabinethe yo fhululedza mushumo une wa khou itwa nga vha Yunithi ya U lwa na Zwiito zwa Vhuaḓa ya DHA .
Tshivhumbeo tsha mavu na mbonalo dzao tshine khatsho vhudzulo vhu a bveledzwa , ndi zwithu zwa ndeme zwa tshivhumbeo tsha vhudzulo honoho .
U itela u khwaṱhisedza uri miraḓo ya komiti ya wadi i a swikela vhuḓifhinduleli hayo kha zwitshavha zwayo ho vhumbiwa Milayo ya Vhuḓifari i tevhelaho :
Khohakhombo ye tshiimiswa tsha ḓiimisela u ṱanganedza i tiwa nga ndaela ya vhubindudzi nga nḓila ya khohakhombo ine ya ṱanganedzea .
I shuma kha vhufhura vhune muthu a vha a tshi khou vhu ita thwii kana kana u tou dzheniswa , fhedzi vhu sa kateli vhufhura vhune vhu tou vha ha fhano hayani tshoṱhe , na vhufhura vhune muṱanganedzi wa mbuelo thwii kana nga kha muṅwe a si muofisiri wa tshitshavha .
U vha hone lwa tshifhinga tshilapfu ha muḓi wo ḓisendekaho kana tshitshavha tsho ḓisendekaho nga mbekanyamushumo ya tsireledzo ya zwiḽiwa zwo ḓisendeka nga tshitshavha na thikhedzo ya zwa polotiki yo wanalaho u bva kha u dzhenelela ha tshitshavha .
U thomani ho vha hu tshi ḓivhiwa sa Mukhuswane wa Dzinguluvhe ngauri zwo vha zwi khou humbulelwa uri ho thoma dzinguluvheni .
( ii ) u itela uri hu vhe na vhuthihi ha zwa ikonomi ;
SDF i khou shumiseswa nga vhuimo ha muvhuso sa tshishumiswa tsha ndeme tsha u sumbedza nḓila , u tshimbidza na u endedza nyito dza u dzhia tsheo kha tshifhinga tsho linganelaho u ya kha tshilapfu .
Muṱangano wo rwelaṱari hu si na khanedzano khumbelo ya vhuraḓo kha Dzangano ḽa Riphabuḽiki ya Dominica .
ṰHOḒEA NA MILAYO YA THIKHEDZO YA MASHELENI - Vhaiti vha mbilo vha tea :
Kha u humbela khaṱhululo vhahaṱuli vhoṱhe vha Khothekhaṱhuli ngei Pietermaritzburg vho thudzela kule khumbelo ya khaṱhululo hu na mbadelo vha khwaṱhisedza tsheo ya madzhisiṱiraṱa .
Zwiṅwe zwikili zwine zwa nga thusa mutshimbidzi zwi katela
Musi vho vha vhe ngomu , vho laela mupondwa u bvula zwiambaro , nahone o hana u ita nga u ralo .
Yunithi dza Khakhathi dza Miṱani , Tsireledzo ya Vhana na Milandu ya zwa Vhudzekani , dzine dzo thomiwa hafhu nga 2010 , dzo engedzedza vhashumi .
U langa na u endedza mveledziso ya GIS vhupulani ha zwiimiswa zwa mbadelo u ya nga fhethu ha tshumelo .
Arali vha balelwa u ṱhaphudza bono ḽavho vha fanela u ya phanḓa na mushumo u swika hune vha nga kona .
Mbeu na ndingano malugana na thandela dza mveledziso notsi dza khoso
Hezwi zwi ḓo tandululwa nga nḓila i tevhelaho :
Komiti i shumaho i nga ita mishumo yoṱhe ya khomishini , hu sa katelwi u themendela mivhigo .
7.2 . Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi , fhasi ha vhurangaphanḓa ha Minisṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi , Vho Naledi Pandor , u ḓo fara mbekanyamushumo ya u shela mulenzhe ha tshitshavha u pembelela zwo swikelelwaho na zwitshavha zwa tsini na Carnarvon , ngei Kapa Devhula u bva nga ḽa 16 u swika ḽa 19 Lara 2017 .
( c ) tsumbo ya u ḓiimisela u koloda na zwiṅwe zwivhumbeo zwa milandu ya muvhuso zwine zwa ḓo gonyisa zwikolodo zwa muvhuso kha ṅwaha u tevhelaho .
Vha ṱole fomo ya u ṋea thendelo ya mulayo ya u bviswa ha thundu kana tshomedzo kha Muhasho wa Pfunzo .
Tshanduko i vhangwa nga u ḓivhea ha baḽantsi ya thunduthengisea kha zwitatamennde zwa masheleni khathihi na u sedzuluswa ha vhubindudzi ha mashangoḓavha , khadzimiso na u ḓivhea ha mbuelo na ndozwo dzine dza nga bvelela .
( a ) kha khetho dza u thoma dza Buthano ḽa lushaka fhasi ha Mulayotewa muswa ;
Zwiṅwe hafhu , Lutavhi lwa Vhuendedzi ha Nnyi na Nnyi lu khou u bveledza phoḽisi malugana na zwililelwa zwa vhanameli vha re na vhuholefhali khathihi na milayo i no kwama u swikela tshumelo ha muṅwe na muṅwe zwine zwa ḓo katelwa kha u oliwa ha zwifhaṱo zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Mafhedziseloni a fomo iyi hu na tsumbo ya kuḓadzelwe kwa fomo iyi .
Nga 1959 u valelwa u itela u thivhela vhugevhenga na u valelwa u itela vhugudisi ha u lulamisa ho thomiwa , milayo miswa ye ya vha i khombekhombe arali dziṅwe ṱhoḓea dzo swikelelwa .
Khwinisa tshumelo dza ndondolo ya mutakalo na u engedza mbekanyamushumo dza mutakalo dza tshiṱiriki dzi no nga sa mbekanyamushumo dza vhashumeli vha tshitshavha na vhabebisi , na pfunzo ya mutakalo .
( e ) phanḓa ha musi a tshi vhea khomishini ya ṱhoḓisiso ;
Musi vhunzhi ha vharengi vho ṱhonifha vhuḓikumedzeli uhu , vhaṅwe a vho ngo zwi ita .
Ri tama mabindu a tshi ṱanganedza zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi tsha muvhuso na u dzhiela nṱha matshilo a vhathu musi vha tshi dzhia tsheo kha nyito dzavho .
Zwazwino mushumo uyo u ḓo rangwa phanḓa nga Muphuresidennde .
Mulanguli wa GEMS u ḓo vha ḓivhadza uri o ṱanganedza Fomo a dovha a ṋetshedza khophi ya Fomo Muofisiri Muhulwane wa GEMS hu sa athu fhela awara dza 48 o ṱanganedza Fomo .
Adzhenda yashu ya mveledzo dza ṱhoḓea dzi si dza fhasi , tsha u fhedzisela hu ṱhoho ye nda livhana nayo ṋamusi .
Zwiṱaṱamennde izwi zwa zwamasheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha zwi dzudzanywa tshifhinga tshoṱhe musi zwi tshi khou ṱoḓea .
6.7.9.1 Tsheo dza khothe dza sialala dzi tea u kona u sedzulusa nga khothe ya madzhisiṱiraṱa ya hanefho ire na maanḓa a tsedzuluso o ṋetshedzwaho nga mulayo .
Zwibadela zwihulwane zwi ṋetshedza zwileludzi na vhukoni vhune ha ṱoḓea kha matshimbidzele a dzilafho ane a konḓa .
Kha thaidzo dzi kwamaho u itwa ha uyu mutevhe , Khomishini i khou dzinginya uri mutevhe u tea u vha khethekanyo dza maitele a vhaisaho dzine dza nga vha dzo no ḓi sumbedzwa ; nga iṅwe nḓila , mutevhe wo ambiwaho a u tei u vha wo gumaho ngauri hu nga vha na dziṅwe tshanduko matshelo .
Hezwi zwi dovha zwa ṱoḓa ṱhanganedzo ya mbekanyamaitele , ine ya ṱanganedza vhukonḓi ha mupo wa ḽifhasiḽiṱanganeli kha ḽiṅwe sia , na tshivhumbeo tshi shandukiho tsha ikonomi ya Afrika Tshipembe , kha ḽiṅwe .
5.6 . MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u ḓidzhenisa zwi tshi pfadza kha mbekanyamushumo dza u ambela na u tsivhudza zwitshavhani na kha dzisekithara dza havho .
Mbadelo dza u ṱumelwa hafhu maḓi dzi ḓo vhewa nga khoro ane a ḓo badelwa u thoma .
Nga tshumisano na mapholisa khathihi na maṅwe mazhendedzi a zwa mulayo , ri nga ita uri zwiṱaraṱa na zwitshavha zwashu zwi vhe fhethu ho tsireledzeaho kha vhathu vhoṱhe .
Ngauralo muthu u tea u dovha hafhu a sumbedza tshinwe na tshinwe tsha zwe zwa itea u swika kha tshifhinga tsha khakhululo ya nga ngomu tshiimiswani .
Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka ndi mutheo wo ṱanḓavhuwaho wa kushumele .
Thempharetsha dza Kapa Vhubvaḓuvha dzo vha dzi tshi dudela musi dzi tshi vhambedzwa na Ṱhangule , na mvula u ya mafheloni a ṅwedzi zwi tea u vha khwiṋe ḓakani .
Khethekanyo i tevhelaho i ṋetshedza gondo ḽa lwendo hune vhuṱumani vhukati ha kutshimbidzele kwa CBP na IDP zwi nga bvelela nga u sumbedza vhukwamani vhune vhu nga vha hone u bva kha kutshimbidzele kwa kuvhonele kwa IDP ya sumbedza vhukwamani :
vhukwamani na u ṱola IDP na tshumiso yayo na tsedzuluso
Khoudu yo ṋetshedzwa u itela ndaṱiso i vhaisaho na yo khetheaho ya u tambudzwa ha vhasidzana vhe vha kombetshedzwa u dzhenela kha zwa u rengisa mivhili .
A zwi ḓivhei uri nyelelo ya vhushelamulenzhe havho ndi ya vhuhulu vhu ngafhani , kana volumu ya ndaka dzine vha dzi laula .
Musi ri tshi ḓi rwa khana nga u shuma zwavhuḓi kha mveledziso ya vhafumakadzi na u dzhielwa nṱha kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , u dzhielwa nṱha uhu ahu thu amba nyaluwo khulwane kha u swikelela zwishumiswa kana u engedza maanḓa kha vhano dzhia tsheo kha vhafumakadzi .
Themo ḽa Muṱangano wa Tshigwada tsha Muṱa ( Family Group Conferencing ) ḽi anzela u shumiswa kha vhakhakhi vha vhana .
Arali rekhodo dzo itwaho kha nyimele iyo dza vha dzi sa khou langwa zwavhuḓi , zwi nga swikisa kha khonadzeo ya u tshinyadzwa hu si ho mulayoni ha rekhodo .
Mabindu ndi one ane a sika mishumo .
Muvhuso u ṱoḓa hafhu u swikelela zwipikwa zwa khwine zwa mutakalo kha miṅwaha miraru i no khou ḓa nga u khwaṱhisa maano a u lwa na malwadze a phirela .
Thendelano i ḓo thoma u shuma u bva ḓuvha ḽa u thoma ḽa Khonṱhiraka u swika ḓuvha ḽa u fhedzisela kana ḽa u khaulwa hayo .
Khabinethe yo tendelana na zwa u tholwa ha miraḓo ya Bodo nga murahu ha musi ho ranga u vha na tsenguluso ya ndalukano khathihi na u ṱanzwa madzina ho teaho .
( 1 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe ane a vha na thendelo ya u khethela Buthano ḽa Lushaka u tewa uri a nga vha Muraḓo wa Buthano nga nnḓa ha -
" Ndi amba Vho Vhimbi , " tsha ralo , " vhone vha phukha ya maanḓa nga maanḓa .
23.4.4.1 u hana khumbelo ya u swikelela ; kana
Khwiniso ya kushumele kha tshumelo ya tshitshavha i ḓisendeka nga vhuḓi ha vhurangaphanḓa ha vhulanguli vhuhulwane .
Vhugudisi vhu shumaho na vhu pfadzaho ha vhashumi vha kiḽinikhala .
U itela u vha na vhuṱanzi na u shuma zwavhuḓi ndima iyi i vhea ṱhoḓea ṱhukhu dzine ngadzo sisteme dzoṱhe dza mupo wo ṱanganelaho dza tea u tevhedza .
U ṋea tshanduko mbili uri ndi ngani tshanduko i tshi tshimbidzwa fhasi ha nyimele dza mutsiko wa thempheretsha ine ya sa ṋee konadzeaho ya nṱhesa ya u bveledza .
U lavhelesa na u kovhana nḓivho na vhaḓivhi vha muhumbulo kha tshumelo ya tshitshavha .
O vha a tshi anzela u vhidzelela mashaka na dzikhonani uri vha ḓe vha vhone tshiendatshikhalani tshea tshi vhona .
Onoyo a no wanala mulandu u ḓo tea u sedzana na masiandaitwa a maitele o teaho .
Milayo ya phimo ya u bindula na ya ndozwo a i shumi arali vha ṱanganedza ngona iyi .
Ri ḓo ḓivhadza u tholiwa ha Muofisiri Muhulwane , nga murahu ha u rula mushumo ha Vho Phakamani Hadebe .
Vha ṋea muvhigo na mihumbulo kha maitele a khoro u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo .
Nḓowetshumo ya vhuendelamashango yapo i ḓo tea u bvela phanḓa , na u khwinifhadza , u vusulusa themamveledziso dza vhaeni , na u tikedza u ṱuṱuwedzwa na u vhulungwa ha zwa mvelele - u bva kha muzika na matambwa , u ya kha vhupo ha zwitshavha na mbono dza shango dza manakanaka dzi re dziḓoroboni .
Hu na ṱhoḓea yo khwaṱhaho ya kuvhuselel kwa u shumisana na tshumisano vhukati ha sekhithara .
Vhuḓifhinduleli uvhu ha zwa masheleni ho khwaṱhaho na ndeme yo anganyelwaho yaho zwi ḓo vhonala u ya nga ha Thendelano ya PPP nahone zwi ḓo bva kha lushaka lwa vhuḓifhinduleli na masiandaitwa ane lwa vha nao kha tshifhinga tsha vhubindudzi .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha khou ranga phanḓa thimu , yo vhumbwaho nga vhuimeli u bva kha muvhuso na sekhithara ya phuraivethe , u kungedzela vhabindudzi vhanzhi kha shango u itela u alusa ikonomi yashu na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma , zwihulwane kha vhaswa vha sa shumiho .
Mishuo iyi i nweledzwa nga fhasi ha fhethu ha sematiki hu tevhelaho :
4.86 Tsha u thoma , kha mashango oṱhe e ṱhoḓisiso ya itwa khao ho wanlaa uri hu na lutendo luhulu kha vhuloi , nahone kanzhisa kha sekithara dzoṱhe dza zwitshavha lutendo kha vhuloi lu a fana .
Hezwi zwi ḓo thusa u vhona uri nnḓu ya khasho i khou kona u swikelela ṱhoḓea dza ndambedzo u bva zwino u swika nga Khubvumedzi 2019 .
Nga u angaredza , hu na u tevhela ndeme yo engedzedzwaho ya u bveledza vhulimi na vhaṋetshedzi vha vhulimi .
Vundu ho sedzwa volumu ya u phaḓaladza .
U fhaṱa vhukoni u khwaṱhisedza vhukoni ha Muhasho ha nḓisedzo ya vhuḓifhinduleli hawo zwi ḓo sedzwa khazwo , nga maanḓa , u bvela phanḓa na zwikili zwa u ṱola na u ḓadza poswo dza ndeme dzi sina vhathu .
Phemithi ya mugodi i bveledzwa fhedzi arali :
Ṱalutshedzani zwine na nga bula nga ha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiteṅwa zwi tevhelaho mafheloni a Tshimedzi :
Khamera dza zwivhoni dzi monaho dza mekhenikhala , sa dzi tevhelaho , na uri khomphonenthe dzo dizainelwaho nga maanḓa zwenezwo :
Musi vhabveledzi vha mafhi mavhisi nga huṅwe vha tshi tshenzhela vhukonḓi ha u tevhedza ṱhoḓea dzo khwaṱhaho , thaidzo khulwane ndi vhukonḓi vhune vhulaedzwa hapo ha vha naho kha u shumisa ndaulo .
Fhedzi , u langa guḽukhousu malofhani avho na dziṅwe khombo zwi nga thivhela thaidzo kana zwa thivhela zwithu uri zwi songo ṋaṋa zwi tshi ya .
Mutukana o pwasha fasiṱere .
Mafhungo a Zwino Kha Shango
Kana zwa khwine , musi vha na mutsiko kana vho dinalea , vha nga kona u shumana nazwo nga u ṱavhanya nahone nga nḓila yo teaho nga u shumisa thekheniki dza u fema dzo gudwaho kha mbekanyamushumo ya Prison SMART ( Vhugudisi ha u Vusuludza na Vhulangamutsiko ) .
U swika zwino , mimasipala i kolodwa tshelede i swikaho R100 wa biḽioni , ine i ṱoḓa u ita luvhili ye ya vha i tshi khou kolodiwa nga 2009 .
Ṱhoho dza nyimele dzi re afho nṱha na dzone dzi tea u shanduka u itela uri dzi lingane zwivhumbeo zwi re hone .
Risetshe yo tea uri ri pfesese zwavhuḓi tshumelo dza zwa mutakalo dzo serekanaho na u khwiṋisa ndondolo dza u lafha .
Sa izwi Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso ya malo vho farisana na vharangaphanḓa vha zwiimiswa zwa vhadzulapo zwa ṱahe musi vha tshi rwela ṱari Vhufarisani na Muvhuso vhu re Khagala kha mikano ya UNGA nga 2011 , vhufarisani hovhu vhu mangadzaho ho no aluwa u ya kha mivhuso ya 70 na zwigidi zwa zwiimiswa zwa vhadzulapo u ya kha shango ḽothe nga vhuphara , hu na u ḓivhofha ha vhukuma hu fhiraho 3 000 ha u alusa u vha khagala na u vha na vhuḓifhinduleli nga mivhuso khathihi na u khwinisa u shela mulenzhe nga tshitshavha .
Ndeme ya tshelede i khou vhewa kha zwiko zwa mupo na zwiṅwe ;
Zwenezwo , mbudziso ya ndeme ine ya tea u dzhielwa nṱha ndi ya uri ndi zwa ndeme u swika ngafhi u langa thendelano ya tshumisano kha theo ya mulayo ya tshumisano ya zwa muṱani .
Khonani - vhuḓi ha khonani dzavhuḓi
Muvhuso u tea u ṱuṱuwedza u vhulunga zwiko zwa maḓi na fulufulu nga vhabveledzi na miṱa , khathihi na maga a u fhungudza masiandaitwa a tshanduko ya kilima .
Kha vha vhale nga vhuronwane , vha pfesese nahone vha vhone uri vha fusha ṱho ḓea dza khumbelo .
Ndi nga ṅwedzi ufhio he ha vha na thempheretsha dza nṱhesa ?
Vhudavhidzani vhu si havhuḓi vhu nga vhanga khuḓano .
Uri u dzhenelela ha tshitshavha hu pfadze , miraḓo ya tshitshavha na vhadzulapo vha fanela u ḓivhadzwa nga ha maitele na zwiimiswa zwi re hone zwine zwa sika zwikhala zwa mihumbulo na ṱhoḓea dzavho uri zwi dzhielwe nṱha na u shumana nazwo .
Muhumbulo wa uri khothe i nga ṋea tshandukiso a zwi ambi uri i tea u ita ngauralo , zwi amba fhedzi uri i na thendelo ya tsheo kha mafhungo aya , dzine dza nga itwa hu tshi tevhedzwa milayo yo vhewaho .
Vhathu vhanzhi zwa zwino vha ita ndingo dza HIV .
Tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha data yo ṋewaho afho fhasi ndi referentsi ya dubo kha davhi ḽa fhungo ḽo teaho kha Nyimele dza Thandela dza Tshitandadi tsho bulwaho afho nṱha .
Musi nḓila dza u shumisa mveledziso ya vhudavhidzani , zwihulusa , vhuṱumani hapo vhure hone na zwiṅwe zwiimiswa zwi nga shumiswa zwavhuḓi u fhungudza mitengo , ho tendelaniwa uri nḓila ya u livhana na mveledziso ya vhudavhidzani i katela matshimbidzele na ndangulo pfananyo khathihi na tshenzhemo .
Hu na vhorabulasi vhane vha khou thoma vhaṱuku vha ṱoḓaho u swika 250,000 vhane vha khou shuma mavu na u ṱoḓa thikhedzo nga vhuḓalo u bveledzisa mabindu avho .
Milayo i shumisiswa hani
Maga a ndaulo ya nga ngomu a sedzuluswa u khwaṱhisedza vhutevhedzeli na milayo , u tsireledza kha malaṱwa , ndozwo , kushumele u songo tendelwaho na u kovhela nga nḓila i si yone , khathihi na u ṱhogomela rekhodo yavhuḓi na vhuḓifhinduleli ha ndaka .
Ikonomi i dzula i ya mahayani , na vhulimi vhu wone mushumo muhulwane .
Nga huṅwe vha nga wana vha this tea u badelelwa mutikedzelo u bva kha mutholi .
Ezwi zwi ḓo itwa nga Ndangulo ya Themamveledziso ya Maḓi na mbekanyamushumo dza u Thoma u Shumisa na Thikhedzo dza Dzingu .
Mveledziso zwi amba uri fulufhelo ḽa Vhashumi vha Lwanzheni kha u wana nyimele dza mutheo dza mushumo hu tshi kateliwa khwaṱhisedzo dza tsireledzo ya matshilisano dzo tshinyadzwa hafhu .
Minisṱa wa Vhuendelamashango , Vho Thokozile Xasa , vha ḓo vha na muṱangano na vhoramafhungo wa u vhekanya pulane iyi .
Vhukoni ho khwiniswaho nga kha pfunzo ya khwine na vhupfumbudzi ha mushumo .
zwiimiswa zwa sekithara zwi wanaho ( sa tsumbo zwigwada zwa vhafumakadzi , madzangano a vhorabulasi ) zwi a ṱangana zwa khetha vhaimeli vhazwo u imela madzangalelo a sekithara dzavho kha komiti ya wadi . kana
Zwo ralo , matshudeni vha NSFAS vha dzhenaho kha yunivesithi dza mbadelo dzi re nṱha vha fhedza vha na zwikolodo .
Ri khou ita khumbelo yo khetheaho kha zwiimiswa zwa masheleni shangoni ḽashu uri ri vhe vhafarisani kha u kuvhanganya zwiko u itela u ṱavhanyisa mbekanyamushumo ya u kovhela hafhu mavu sa izwi vhubindudzi vhuhulwane vhu tshi ḓo ṱoḓea kha sekhithara iyi .
Masiaṱari a u khunyeledza a sumbedza nduna iyi i tshi khou ralo u sunya i na tsanzi yayo na vhana , ngeno muṱanani ho tenyama mbevha na vhana vhayo .
( c ) Arali Khoro ya phasisa Mulayotibe wo khwiniswaho , Mulayotibe wo khwiniswaho u fanela u fhiriselwa kha Buthano , nahone arali Buthano ḽi tshi nga phasisa Mulayotibe wo khwiniswaho , Mulayotibe u fanela u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
Tshikwama Tshandindakhombo tsha Vhashayaho Mushumo ( UIF ) " bugu dala " kana ṱhanziela yavho ya u vhofholowa mushumoni ibvaho kha mutholi wavho kha mushomo wo fhelaho
U swika zwino , ṱhoḓea ya mavu i nga vha ya vhuṅwe vhubveledzi fhedzi hu sa shumiswi kha zwa vhulimi .
Tshumiso ya khasho u itela u tikedza mbetshelo ya pfunzo na mafhungo kha tshitshavha tsha Afrika Tshipembe yo fhungudzea .
Tshi fha MaAfrika Tshipembe luvhanḓe lwa u ṱanganyisa thekhinoḽodzhi , zwine zwi a tshimbilelana zwa dovha zwa vha na vhushaka na u alusa mveledziso na u bvelela ha ikonomi u itela u vhuedza lushaka lwoṱhe .
Mushonga wo randelwaho na matheriala wa dzhekiseni
Mbekanyamushumo dza mveledziso ya phurofeshinala dzi nga vha dzi sa swikelelei nga ṅwambo wa nyendo ndapfu dzine vhadededzi vha tea u dzi tshimbila u ya u dzhenelela .
Dzi ṋetshedza zwikhala hune miraḓo ya tshitshavha vha nga ṱahisa mihumbulo yavho na u lingedza u ṱuṱuwedza mvelelo dza tsheo dza Phalamennde .
Mvutshelano dza Soweto , tshivhindi tsha u hanedza ha vhaswa zwo ita uri hu vhe na migwalabo ya shango ḽoṱhe , ye ya kandeledzwa nga khakhathi dza ndaulo ya tshiṱalula .
Arali iṅwe ya tsumbedzo idzo i tshi khou tshila , tshivhalo tsha tshumelo ine ya nga wanala murahu ya ndaka idzo i nga gaganywa .
Vha ḓo kona u pfukela kha maga , hune a hu a thu u vha na thandululo sa zwine ra zwi ḓivha u bva kha minetse dza tshiteṅwa itsho .
Nga murahu ha u lavhelesa makumedzwa oṱhe a mugaganyagwama ṋeḓorobo muhulwane vha tea u ṋewa tshifhinga tsha u fhindula , arali zwo tea , vha dzudzanyulule mugaganyagwama na u ṋetshedza khwinifhadzo idzo uri dzi ṱanganedzwe .
Thomani nga u amba uri hu bvelela mini mathomoni
Mishumo iyi a i tou vha ya ndeme sa zwo khethelwaho kha zwikhala zwo imaho ngauri , zwavhuḓivhuḓi zwikhala zwa nnḓa i tea u ita mishumo minzhi ngauralo .
U laṱa malaṱwa zwi a ḓura na u vhanga masiandaitwa a si avhuḓi kha mupo na vhathu .
Kha mudzi wazwo , u khauwa ha muḓagasi ndi masiandaitwa e a vha a sa tinyei a u kundelwa ha Eskom lwa miṅwaha minzhi - nga nṱhani ha tshikolodo , u shaea ha vhukoni na u dzhavhulwa ha muvhuso - kha u shomedza kana u ita tshumelo kha mamaga ayo .
Shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo ḓiimisela u pfulukela kha TV ya didzhithala .
Naho vha tshi tea fhedzi u guda nzulele dze dza sumbedziwa , a zwi timatimisi uri vha ḓo vhuelwa arali vha nga vhala na nzulele dziṅwevho .
Vhashumi vho ḓiimiselaho vha a ṱoḓea u tshimbidza u thomiwa ha Muvhigo wa Madzinginywa wa kha ofisi iṅwe na iṅwe .
Hu khou shumiwa bada ya Moloto na tshiporo zwazwino hu tshi itelwa tsireledzo kha vhashumisi vha bada na u fhelisa khombo dza badani dzi dzhiaho matshilo a vhathu vhanzhi .
U ṱalutshedza Foramu ya Vhaimeli vha IDP siani ḽa kutshimbidzele kwa CBP hu tshi dodombedzwa zwivhuya zwine miraḓo ya Foramu ya nga wana kha u shela mulenzhe ho ḓisendekaho nga wadi khathihi na mishumoitwa ine ya nga itwa henefho wadini ; na
Dziṅwe bugu u itela huṅwe u vhala na u engedza nḓivho nga ha musaukanyo wa khohakhombo ndi dza ndeme .
Zwenezwo-ha , zwo tea uri hu vhe na pulane ya u khwaṱhisedza uri vhoṱhe vhane vha kwamea vha ḓivhe zwe zwa lavhelelwa khavho , uri vha zwi shuma nga nḓila-ḓe na uri ndi zwifhio zwi no fanelwa u itwa nahone lini .
Zwimela zwa Dzingu ḽa Vhukovhela zwi kha tshiimo tshavhuḓi .
Vha fhelelwa nga dzangalelo kha mishumo yoṱhe ye vha vha vha tshi ḓiphina ngayo .
Ho ngo ya tshikoloni ngauri ho vha hu na ḓuvha .
Tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi i ḓo vhuedza na u dzhenelela kha kutshilele ku sa nyeṱhi kwa zwitshavha .
U phurofaiḽa khombo zwi ita uri vhalwadze vha lwalesaho , kana avho vhane tsudzuluwo yavho ya vha ṱhukhu , vha a sedzwaho u thoma na u vhonwa nga mushumi wa mutakalo o teaho nga maanḓa .
Uri khwaḽithi ya garaṱa dza Khiresimusi i ḓo khwiṋiswa musi ho no sikiwa ḽaiburari ya zwifanyiso .
Rerani na khonani yaṋu nga mihumbulo ine na vha nao .
( i ) ṱanziela na u hanedza vhuṱanzi ;
Milayotibe ya Khethekanyo 74 - i shuma na khwiniso kha Ndayotewa nahone hu ṱoḓea voutu nnzhi dza mbili tsha raru .
Themendelo ye ya itwa nga vhuṱhaṱhuvhi i ḓo shuma nga maanḓa kha u tandulula fhungo heḽi .
Ri tama u livhuwa uṅwe na muṅwe o zwi itaho uri mbambe hei i vhe yo bvelelaho .
U amba : Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori itshi .
Mikhwa iyi yo ita uri zwo sedzwaho zwihulwane zwi ṋewe u itela u vula tshikhala kha vhurangeli ha u pulana vhupo ha ḓoroboni .
5 . Ni nga ḓitsireledza na tsireledza na vhaṅwe kha u pfukelwa nga HIV - misi yoṱhe shumisani khondomu nahone ni fhungudze mbalo ya vhathu vhane na ita navho zwa vhudzekani .
Matheriala , zwi re ngomu , na tshumelo dzo ṋetshedzaho kha na nga kha webusaithi ya SARS a zwi nga ḓo shumiswa kana u fhuredzelwa nga Vhashumisi u itela zwa bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe na u itela u shumisa kha zwi si zwa phuraivethe phanḓa ha thendelo yo tou ṅwaliwaho ya SARS .
Ro dzhia maga a vhuṱhogwa u amba nga ha mbilaelo dza tshiimo tshitimatimisaho tsha poḽotiki nahone ro ḓiimisela u khwaṱhisedza mbekanyamaitele na u shuma nga nḓila i fanaho .
Naho zwo ralo , hezwi zwi gudwa , nga kha matshilisano o ḓisendekaho nga mikhwa na zwithu zwa ndeme hune tshivhumbeo na u tou funa wo vhofholowa zwa shuma mushumo muhulwane .
Hu dovha ha vha na vhathu vhanzhi vhane vha vhuelwa kha u dzudza sisiṱeme nga nḓila ine ya vha ngayo .
Nga maanḓa , vhadzulapo vha nyingaḓorobo dza vharema vho vha vha khou langiwa nga mmbi na mapholisa .
Mulayo uyu u ṋetshedza mbetshelo dza u swikelela mafhungo a muvhuso na maṅwe mafhungo a ṱoḓeaho kha tsireledzo ya pfanelo
Khoro ntswa iṅwe na iṅwe i fanela u ṅwala pulane ya miṅwaha miṱanu ntswa ine ya ḓo sumba nḓila masipala kha tshifhinga tsha ofisi .
U topola u zwithithisi zwa tshumelo kha tshitshavha
Ndi kha tshifhaṱo itshi hune tshumelo ya dzikonṱiraka dza phuraivethe ya ṱoḓea u thusedza zwiko zwa masipala zwa zwino .
Mafhungo anga o leluwa , u ṋetshedza tshumelo ha vhashai zwi tea u ḓa phanda , na hone tshinwe tshifhinga ndi tama ri tshi nga ya ra ṋetshedza tshumelo na ngei Constantia ngauri a huna na muthihi ano khou humbela tshumelo hanengei .
Vha vhea phosiṱara tshikoloni .
Bugu yo bveledzwa nga murahu ha vhukwamani , nyambedzano na tshumisano na mimasipala na komiti dza wadi tshifhingani tsha 2000-2005 .
Ro vhofhiwa hafhu na nga Khoudu ya Zwamasheleni ya Vhusimamilayo na Mbekanyamaitele dza U renga .
Tshafaredzi tshi putelwa nga matheriala manzhi u itela u kokodza zwiluḓi zwoṱhe , u itela arali tshifaredzi tsha u thoma tsha nga kheruwa .
Ro dovha hafhu ra isa phanda na u sedza u khwinisa ndeme ya tshumelo ino ṋetshedzwa kha vhathu vhashu vha vhaholefhali na vhathu vha no khou tshila na vhuholefhali , zwihulusa vhuholefhali ha muhumbulo .
U dzhenelela ha tshitshavha ndi ha ndeme u itela u swikela ṱhoḓea dza mulayo dzo sumbedzwaho kha mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 , na Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 1998 .
Muhumbulo wavho ndi wa uri vhugevhenga vhu kwamaho zwa vhuloi vhu tea u sedzuluswa nga vha manḓalanga o teaho nahone vhu shumaniwe naho u ya nga mulayo wa shango .
Zwi nga konadzea uri maanḓa avho a u vouta o lapfiswa hu tshi itelwa vhorapolotiki vhe vha dzhia tsheo tshifhingani tsho fhelaho .
( ii ) Mulayo uyu u tea u vha na ṋetshedzo ya vhaimeleli / u dzhenelela ha vhafumakadzi kha khothe dza sialala .
Musudzuluwo a u faneli u vhonwa sa tshipiḓa tsha thungo fhedzi sa vhuitwa vhune ha bvelela nga ngomu fhethu ha nnyi na nnyi .
Mbekanyamushumo dza tsireledzo ya zwa matshilisano dzi kovhekana hafhu maanḓa a u shumisa masheleni kha ikonomi , nahone izwi zwi na mvelelo dza ndeme kha u shandukisea ha ikonomi khulwane .
Kha vha vhale tsumbo ya tshitatamennde tsha tshipikwa tsho ḓisendekaho nga mvelelo dzo tiwaho kha Mushumo 4.4 .
Nyimele i re afho nṱha i ombedzela ndeme ya u vha na data i fulufhedzeaho kha mafhungo a mupfuluwo u itela u bveledza mbekanyamaitele dzi pfalaho .
Kha Ri Gude Mass Literacy Campaign yo thomiwa u itela u fhungudza mbalo ya vha sa koni u vhala na u ṅwala Afrika Tshipembe , na uri yo no vhuedza vhathu vha 4.7 miḽioni vhuponi ha mahayani na dziḓoroboni .
1.1 Iyi bammbiri ya u amba nga hayo i khou tevhela nyanḓadzo ya mahumbulwa , nga ḽa dzi 9 Khubvumedzi 2014 , a bammbirimviswa,1ine ndivho yayo ndi u ḓivhadza tshitshavha nga ha ṱhoḓisiso,u thoma nyambedzano , na u ṱalutshedza nga ha ṱhoḓea ya mvusuludzo ya mulayo .
Pulane yo ḓisendekaho nga nyito
Ahuna tshanduko kha vhuimo ha muṱaṱisano ha vhaiti vha khumbelo kana u zwi re ngomu kha zwi ḓiswaho zwine zwa nga ṱoḓiwa , u ṋekedzwa , kana u tendelwa .
Ri fanela u sedza kha vhukoni zwibadela na dzikiḽiniki .
Kha vhafumakadzi vhanzhi , vhuḓifhinduleli ha miṱani vhu ita uri vha sa vhe na tshifhinga tsha u shuma mushumo u badelaho .
Zwa pfunzo na vhashumeli vha vhudavhidzani ha mvelele nnzhi vho fara thikhedzo ine ya khou dzhielwa nṱha hafha ngauri vha ri ṋetshedza masia a u pfesesa kha sia ḽa ngudo ḽa vhudavhidzani ha mvelele nnzhi .
A huna tsumbamutengo dzine dza ḓo dzhielwa nṱha nga nnḓa ha musi dzo rumelwa dzi kha Ḽiṅwalo ḽa Tshiofisi ḽa Khoro ḽa Tsumbamutengo .
Ri tea u sika foramu dza tshumisano kha vhupo ha ndangulo ho fhambanaho , mavundu na kha ḽevele dza lushaka na vhashumisani .
DAFF i vhulunga mitevhe ya lushaka luswa lwa zwimela ya zwiliṅwa zwa vhulimi , miroho na mitshelo .
muhumbeli ( kana muthihi wa vhahumbeli arali hu khumbelo yo ṱanganelanaho ) u fanela u ṋetshedza vhuṱanzi vhu ṱanganedzeaho ha uri a nga vha a mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana a mudzulapo wa tshoṱhe , kana tshiimiswa tsha mulayo tsha Afrika Tshipembe .
I dovha ya vha ngoho uri hu nga vha Vhuṅwaleli ha Vhupileli , kana Muhasho wa Vhupileli , sa zwo dzinginywaho kha U Sedzwa hafhu ha Vhupileli na kha maṅwe mabambiri , u amba nga nḓila yo teaho ṱhoḓea iyi ya ndaela ya ndangulo ya lushaka .
19.4.3 Kha vha dzhiele nzhele uri maga a khombe khombe a re afho nṱha a u hanela u swikelela rekhodo kha zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe a a ṱoḓa u fana , nga nnḓa ha tsireledzo ya khombekhome kha dziṅwe rekhodo dza Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe , dokhethe dza tshipholisa na maitele a a beiḽi , na tsireledzo ya u shumisa maanḓa a mulayo na maitele a zwamulayo ; zwine zwa shuma kha zwiimiswa zwa tshitshavha fhedzi .
Kha vha Dzhiele nzhele : Arali ndangano dza si kone u khwaṱhisedzwa nga TISA , khumbelo i ḓo haniwa .
Sisiṱeme ya U ela na U vhea Iṱo : Sisiṱeme ya u vhea iṱo i tevhela u thoma u shuma ha Pulane ya Tshumiso u ya nga pulane dza ṅwaha na mugaganyagwama .
Themo ' mulayo u shumaho ' ndi fhungo ḽi siho khagala nga fhasi ha zwitandadi zwa u oditha na vhuhulu ha vhuḓifhinduleli ha odithi u ela vhutevhedzeli ha kiḽaente ha milayo na ndaulo zwa zwino ndi fhungo ḽine ha khou hanedzanwa ngaḽo vhukuma .
3 . U pfesesa mulayo une wa vha hone
Themendelo dzi re kha mivhigo iyi dzo ṱanganyiswa na u bviswa u itela nyambedzano vhukati ha vhashelamulenzhe nga Lara 1997 .
U phaḓaladza hu tea u ite musi hu na makole hu tshi nga ho vhuelwa .
Nnyi na nnyi malugana na mishumoitwa ine ya khou bvelela dziwadini ya u shumisa pulane ( tsumbo , nga radio ya tshitshavha , gurannḓa ya tshitshavha ) ;
1.2 . Khabinethe yo dzhiela nṱha tshiimo tshi shushaho tsha miṅwe mimasipala na uri kha dziṅwe nyimele , muvhuso wa lushaka u ḓo tea u dzhenelela zwo khwaṱha u itela u khwiṋisa nḓisedzo ya tshumelo khathihi na vhukoni ha miṅwe mimasipala zwi tshi elana na mbetshelwa dza Tshiteṅwa tsha 139 ( 7 ) tsha Ndayotewa ya ḽa Afrika Tshipembe ya 1996 .
Kha dziṅwe nyimele vhakhantseḽara , tshiṱafu tsha masipala na madzangano a polotiki a shuma mushumo muhulwane wa u imela kha komiti dza wadi .
U rema miri u itela khuni , naho zwo ralo , hu ṋea mushumo , mbuelo , mithelo kha muvhuso na zwibveledzwa zwi sa ḓuri zwa tshaka dzoṱhe dza vharengi , ngauralo muvhuso u khou koloṅwa u hu thivhela kana u hu langa .
Zwo tou buḓa nga mvelo kha uri i tea u pfananya phindulo ya vhushai ha mihasho ya vundu yoṱhe na u vhona uri huna phindulo ya vhushai yo ṱanganelaho ya vundu .
Sisiṱeme ya zwa masheleni ya Afrika Tshipembe yo sumba u khwaṱha zwinzhi nga tshifhinga tsha vilili ḽa ikonomi ya ḽifhasi .
Ndaka yo ṅwaliswa nahone i shumiswa sa fhethu ha u rerela ha nnyi na nnyi .
Zwo bviswaho zwi tea u tshimbidzana na ṱho ḓea dza DUS : tshi tea u fhambana na zwiṅwe zwimela zwa lushaka luthihi tshimela zwoṱhe zwi a fana tshi na vhudziki , i.e. na nga murahu ha u andiswa ho zwimela zwi dzula zwi tshi fana na zwa u thoma nahone arali tshimela tshi a ṱangandedzea .
U amba nga ha vhungoho ha zwa ikonomi na matshilisano zwine zwa ita madungo maṅwe a vha re khomboni vhukuma tshitshavhani .
( c ) u bveledza muvhuso u pfalaho , u re khagala , u re na vhuḓifhinduleli na u ṱumekana wa Riphabuḽiki yoṱhe ;
Arali nyimele yo tou ralo , a zwi pfesesei uri ndi ngani mupotiwa a songo vhidza dzulo ḽa ndaṱiso ḽo sedzaho zwa u kundelwa ha mupoti wa mulandu u bveledza ndaela dzi re mulayoni dza vha ndangulo .
Musaukanyo uyu u shumiswa kha u thoma , u shuma na u vhiga zwa masheleni a mugaganyagwama .
( i ) Nyito dzo ḓowelelaho na mishumo ya mvelele ine ya ḓivhelwa u khwaṱhisa vhuthihi , zwi ngaho sa khuvhangango dza u rabelela mulalo kana mvula , mishumo ya u handulula nga murahu ha tshiwo tsho bvelelaho kha tshitshavha , u ila maḓuvha o tiwaho na fhethu ha vhufa u itela u humbula zwiwo zwa ḓivhazwakale ( sa ḓuvha ḽa Shaka ) .
3.4 Khabinethe i ita khuwelelo kha sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha u lwisa khakhathi dziṅwe na dziṅwe , na ita ndingedzo nga vhoṱhe u fhungudza tshivhalo tsha milandu ya zwa vhudzekani na u ṱaselwa ha vhafumakadzi na vhana u ya kha u fhelisa tshoṱhe zwiito zwa vhugevhenga izwi .
Muṱangano u farwa miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha Dzangano ḽa Mishumo ya Dzitshaka .
20 Phanḓa ha musi tshigwevho tshi tshi ṋetshedzwa , muofisi mulanguli , mutshutshisi kana mupileli a nga kha ḓi ita khumbelo ya uri muofisi ane a kha ḓi lingiwa kana muṅwe na muṅwe wa vhaḓivhi uri a ite muvhigo nga ha vhone kana muhwelelwa .
Nṱhani ha izwo , nga u ṱuṱuwedza tshumisano kha ḽevele ire kha vhupo vhurangeli uhu hu ḓo khwaṱhisa maitele a dimokirasi .
Phalamennde yashu ya u thoma ya dimokirasi nga 1994 , sa muṅwe wa mishumo yayo , yo ḓo khetha Muphuresidennde Vho Nelson Mandela sa ṱhoho ya shango .
U vhona uri khii dzoṱhe nga u angaredza dza yuniti ya tshumelo ya zwiḽiwa dzo vhulungea tshifhinga tshoṱhe .
Kha vhutevhedzeli ha mulayo , nzudzanyo ya Redzhisiṱa ya Vhufa yo fulufhelwa u ita mushumo na vhupo vhuhulwane hoṱhe ho eliwa .
Vha tea u founela DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi kha 0860 004367 u vha ḓivhadza nga ha tshanduko iyi ya shishi kha mushonga .
Livhanyani maipfi a re kha khoḽomu ya tsha monde , na maipfi o teaho a re kha khoḽomu ya tsha u ḽa , uri ni vhumbe fhungo .
Ndi dovha nda tenda uri khakhululo dza mbekanyamaitele dza zwa ikonomi dzi na masiandaitwa kha mbekanyamushumo dza tshikwama .
Ri ḓo sumbedzisa zwikhala zwinzhi zwa vhubindudzi zwine zwa vha hone fhano zwenezwo musi Afrika Tshipembe ḽi tshi khou thoma u vutsheledza u bva kha dwadze ḽa COVID-19 , hune ra ḓo dovha ra vhiga hafhu murahu nga ha mvelaphanḓa ya pfulufhedziso dza tshifhinga tsho fhelaho .
1.2 . Khabinethe yo livhuwa vha madzangano a zwa vhurereli , hu tshi katelwa na vha zwigwada zwa mitambo na vhutsila , kha u ḓidzhenisa havho kha mafulo a zwa muhaelo vha tshi itela u ṱuṱuwedza vhathu uri vha haelwe .
Mafheloni a miṅwaha ya vho 1980s na mathomoni a vho 1990s ho vha na u anda ha zwiwo zwa khakhathi dzi kwamaho vhuloi , na uri ho vha na u shanduka u bva kha zwa mabulayo a kwamaho vhuloi u ya kha zwa u via ( vhuviavhathu ) .
U engedzea hohu kha masheleni hu ṱumanywa na u gonya ha tshivhalo mveledziso na u baḓekanywa na mimaraga na nḓila dza khovhekanyo .
Ro dzhia tsheo kha muṱangano we ravha nawo wa u amba nga fhungo ili .
Nga u ralo ri khou lavhelela u vha na nyanḓano na tshumisano ya tsini nga vhathu vha kwameaho nga tshifhinga tsha ndingo idzi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha vhale muvhigo uyo na zwine wa sumbedzisa kha shango ngeno themendelo dzi tshi khou dzhielwa nṱha nga muvhuso .
U vhulunga tsireledzo ya vhukoni ha hu fulwaho hone na magandwa tsini na hu tshimbilaho maḓi na zwone ndi zwa ndeme .
Sa zwine vha ḓo zwi dzhiela nzhele , u lwa na vhushayi zwidzula zwi zwiṅwe zwa u tou thoma zwine muvhuso washu wo sedzesa zwone .
Tshiṅwe hafhu , u vhulunga tshelede nga muvhuso zwi sika fulufhelo vhukati ha vhabindudzi vha sekhithara ya phuraivethe ine muvhuso wo ḓiimisela kha mutakalo wa nḓowetshumo na nyaluwo ya ikonomi ya tshifhinga tshilapfu .
Ndi ḽebeḽe ya lushakaḓe , khoudu ya muvhala ( arali i hone ) ine ya shumiswa kha u swaya mathukhwi o khethekanywaho ?
U thomiwa ha mushumo uyu hu ḓo dzhenelelwa vho na nga Phalamennde ya Pan African ine ya ḓo dovha ya hulisa Dzangano ḽa Vhafumakadzi ḽa Pan African na zwe ḽa shuma kha u vhofholola vhafumakadzi vha Afurika Tshipembe .
U ṋea dzikhantseḽara nḓila dza u davhidzana na vhukhethelo havho .
U fara khirayoni na penisela nga nḓila yo fanelaho .
U vhumba zwivhumbeo nga vumba / vumba ḽa u tamba , u ṱuṱuwedza u shumiswa ha zwishumiswa zwo teaho
U shululela hu ḓo thoma nga ḽa 7 Lara nahone hu ḓo bvela phanḓa maḓuvha a eḓanaho 54 u swika 30 Nyendavhusiku .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , ro engedza mutheo wa muthelo zwiṱuku , na kha khakhululo dza mbekanyamaitele na ndaulo ya mbuelo dzo khwiniswaho .
U vhona uri zwipikwa na mvelelo zwa muhasho zwi a swikelelwa .
Kha matheriala uyu wa u vhala ho vhudziswa nḓila dza kuvhonele tharu dzo fhambanaho dzi tshi imedzana nga tshadzo .
Muhasho a u na vhukoni ha u ḓadza poswo dzi re ho randelwaho tshifhinga tsho kalwaho .
Ni ṱambe zwanḓa tshifhinga tshoṱhe ni tshi bva thoiḽethe .
Nṱhani ha izwo , vha ofisi ya Phuresidennde vha ḓo vhona uri data iyi na data ya zwibviswa zwa mugaganyagwama na tsumbo dza ḽevele dza zwibveledzwa , zwo vha zwi hone .
Yo dzudzanya uro mbingano dzoṱhe dzi khunyeledzwe u ya nga milayo ya ndinganyiso , u shaya khethululo na tshirunzi tsha vhathu sa zwe zwa ṋekedzwa kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Tshiṅwehafhu , khuwelelo ya u vhuedzedzwa ha muvhuso wa dimokirasi wa Honduras nga mulalo na nga u ṱavhanya .
Kiḽoso iyi i ṱoḓa u ṋea maanḓa vha Khomishini u swaya tshanḓa tsha mukhethi musi wa dzikhetho arali zwo tea .
Ndi azwi tikedza hezwo nga uri tshinwe tsha zwithu zwine tsha ita ndi u thusa dzi nḓuni u wana vhathu vhano shuma na dzi phaiphi uri vha vha dalele , vhaye zwiṱaraṱani na u thivha u bvuḓa , lwa tshihaḓu na hone nga u ṱavhanya .
Ndivho yashu ndi u phaḓaladza kha maṅwe masia , hu u itela u kunga mimasipala miṅwe , nḓowetshumo na sekhithara dza vhulimivhufuwi .
( c ) thoma u shuma musi ho ḓivhadzwa nga Muphuresidennde .
Izwi zwi katela mafhungo a uri ndi Komiti dzifhio dzi re na miṱangano na zwine dza khou rera , ndi mafhungo afhio ane Nnḓu dza Phalamennde dza khou a dzeula .
Iṅwe ya ndivho dza vhuṱhogwa ho vha u khwaṱhisedza murekanyo wa khwaḽithi , u rekhoda na u pfukisela maraga u bva kha mabambiri a u rekhoda maraga a shumaho u ya kha mabambiri a dzimaraga dzo dzheniswaho kha khomphyutha .
u itela u wana vhuṱanzi vhunzhi .
Mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Vharema , ine ndivho yayo ha vha u engedza vhashelamulenzhe kha sekithara ya vhubveledzi , zwazwino yo no thusa Vhoranḓowetshumo vha Vharema vha linganaho 22 na uri ho sikwa mishumo ya 1500 .
Tshikwama tsho ṱanganyisaho zwoṱhe tshi ḓo thusa kha tshimbidza zwavhuḓi maitele a zwa ndaulo , na u ita uri hu vhe na tshumelo dza vhukoni kha zwitshavha zwi shayaho na u fhungudza mbadelo .
Ndededzo na maipfi avho a vhuṱali ri ḓo zwi elelwa .
Tshivhalo tsha wadi tsho ṋekedzwaho
( b ) Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo ( kana murumelwa ) u ḓo thusa muhumbeli uri a anane na ṱhoḓea dzo bulwaho afho nṱha dzine dza tevhelwa musi hu tshi itwa khumbelo ya u wana mafhungo , hu tshi katelwa na u fhirisa muhumbeli , arali zwi khagala uri khumbelo ya mafhungo yo vha yo tea yo itwa kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha , kana itsho tshiṅwe tshiimiswa .
Nyimele na maitele nga u ya nga Mbidzo ya Mbuelo .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi u ḓo khunyeledza tshikwama Tshihulwane tsha Tshanduko ya Mveledziso , vhuḽedzani ha tshitshavha na phuraivethe vhu ḓo sedza kha mbuelo dza tshanduko ya mveledziso zwi bvaho kha mihumbulo ya sekithara dza tshitshavha na dza phuraivethe .
Kha nyimele idzo hune ndaulo ya itwa nga zhendedzi ḽi re hone hu anzela u kwamea zwikimu zwa ndiliso zwa mushumi kana sisiṱeme dza ndindakhombo .
A zwi nga dzuleli u vha khagala uri muimeli ndi nnyi , kana hu nga vha na zwiimiswa / zwivhumbeo zwo fhambanaho zwine zwa khou imelela tshitshavha .
U pulanela na u nanga ṱhoho ya mafhungo .
Maitele a mulingo a bva kha milayo yo tiwaho na kuitele zwine zwo ṅwaliwa zwavhuḓi na u fhandekanya maitele a u ṱolisisa .
zwiṅwe hafhu , Ndaulo ya 12 na 13 ya Ndaulo dza BABS " u vhambadzelwa nnḓa u itela ndivho ine ya vha kha dzangalelo ḽa tshitshavha , zwi tshi katela :
Madokotela na vho makone vha maṱo vhane vha vha na tshenzhemo dzo khetheaho kha thaidzo dza maṱo dza vhathu vhane vha vha na vhulwadze ha swigiri vha tea u vha ṱola .
Khumbelo dzi tea u fheletshedzwa nga luṅwalo lwa nga nnḓa ha khumbelo lwo sainwaho , CV yo fhelelaho na dzikhophi dza basa dzi na tshiganḓo tsha tshipholisani , ṱhanziela ya u reila na ndalukano .
Tsheṋe , zwitumbudzi na malwadze kha masakha a mavu na hune mavu a ṱangana hone ndi zwiko zwa ndeme zwa kha u ṱaha ha hezwo zwithu nahone zwi nga ṱoḓa ndango .
u ṱavhanyisa luvhilo lwashu kha tswikelelo ya ndivho ya mutakalo wa vhoṱhe ;
A vha vhi na vhupfi ha muvhilini na ha nyanyuwo ho khethekanaho .
Vhukoni ha shango na zwiimiswa zwi tea u khwaṱhisedzwa u itela u fhaṱa sekithara ya phuraivethe i re na vhutshilo , u kunga tshitshavha na u fhaṱa thendelano ya lushaka u mona na adzhenda ya mveledziso i fanaho , na u khwaṱhisedza zwiko zwo linganaho zwine zwa kumedzelwa kha u swikelela izwi .
( dzina ḽa miswaswo kana ni dovholole dzina ḽaṋu )
U bviswa ha tsheo ho vha ho livhiswa nga maanḓa kha u ṋekedza vharengisi vha tshiṱaraṱani maelana na masiandaitwa a VAT a ṱhiransekisheni dzo itwaho musi hu khou itwa zwa vhubindudzi .
U langa tshifhinga : Ndi u ṱalukanya uri thandela i khou tshimbila nga nḓila-ḓe khathihi na u ṱangana tshifhinga tshoṱhe na vhadzhiamikovhe khathihi na miraḓo ya thimu u itela u kala kana u ela na u sedzulusa zwi no kwama tshifhinga .
Izwi zwi katela masiandoitwa a no khou bvela phanḓa a mutsiko wa ikonomi wa ḽifhasi hu tshi katelwa na thaidzo ya tsimbi na u wa ha mitengo khathihi na gomelelo na miṅwe mitsiko ya ndeme ya tshiṱangani .
Kha vhutshilo havho hoṱhe , vho ḓisumbedzisa sa mulwelambofholowo a sa neti nahone o ḓiimiselaho u lwa na zwa khethululo nga lukanda khathihi na u lwela pfanelo dza vhathu , vha dovha hafhu vha vha phangami kha zwa u fheliswa ha tshayandingano ya zwa mbeu .
Masipala wo tendela pulane ya ndinganyiso ya zwa u thola ya miṅwaha miṱanu .
Modele wa u lavhelesa kana u ṱola u shumisea , vhukoni , u tea na ikonomi ya zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na garaṱa ya u kora na kuitele kwa tsedzuluso ya kwotara nga kwotara na ya ṅwaha nga ṅwaha ya dzangano ḽa zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi
Tshipikwa tsha Mulayo wa Nyaluso ya Tswikelelo ya Mafhungo ndi u itela u vhona uri vhathu vha khou swikela pfanelo yavho ya ndayotewa ya u swikela mafhungo o farwaho nga :
Phimotshikati kha tshanduko ya mitengo nga ṅwaha
Khumbelo ya u ṋetshedzwa ṱhanziela i sumbedzaho uri zwimela a zwina malwadze u itela u rengisela zwimela na zwibveledzwa zwa zwimela mashango ḓavha halutshedzo
Fhedzi , zwi a ṱuṱuwedza u vhona uri izwo zwiito zwa u laṱekanya mashika hune ha si vhe mulayoni zwi dzulela u vhigwa nga hazwo .
U ṱuṱuwedza u shumiswa ha nyendedzi dza mbekanyamaitele dzi re kha sisiṱeme .
Ahuna mbetshelwa i itelwaho tshelede dzine dza sa kone u wanala murahu , fhedzi ho katelwa muanganyelo kha notsi dza u bvisela khagala dzi re kha tshelede ya kha zwitatamennde zwa masheleni .
Mihasho ya mishumo yo livhaho ya lushaka yo fhambanaho i ḓo bvela phanḓa na u ranga phanḓa u ṱoliwa na u tikedza u itwa ha thandela u ya nga mishumo na vhuḓifhinduleli ho tiwaho .
U ḓilugisela zwavhuḓi ha mukumedzi zwi nga thusa u fhungudza nyofho dza u ita mukumedzo .
Themendelo na maswikiswa nga ha mveledziso ya zwiṱirathedzhi zwa u monithara zwo bviswa u bva kha madzingu zwo ambwa nga hazwo ho sedzwa siangane tsha u ṋekana zwo bulwaho afho nṱha zwa tshenzhemo ya u monithara .
3.2.5 Vhuimo ha Komiti ya Wadi
I a kona u gidima nga luvhilo lu no swika khiḽomitha dza fumbiliraru nga awara , nahone vhunzhi ha mivhuḓa hu a kona u fhufha tshikhala tshi no fhira mithara ṱhanu .
U itela u swikelela ndivho dzi re afho nṱha , vhorainzhiniara na vhapulani vha dziḓoroboni vha tea ṋetshedza ndayo , hu si tshiimo .
Khabinethe i tikedza mbuedzedzo dza zwenezwino dzo itwaho nga Samithi dzo itaho uri Mufarisa Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , Muṱhomphei Vho Cyril Ramaphosa , vha tshi tikedzwa nga Vhuṅwaleli na tshigwada tsha vhomakone vha bvaho kha Miraḓo ya Mashango a Troika , vha shume sa Mutshimbidza SADC kha Muvhuso wa Lesotho .
Nga u angaredza , tsedzuluso yo sumbedzisa zwilinganyo zwi sa fushi zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , hu na u khethulula fhaḽa na fhaḽa .
Hu nga vha na mulayo une wa vha hone wa zwiṅwe zwibveledzwa na uri vha tea u vha na vhuṱanzi ha uri vha swikela ṱhoḓea dzoṱhe dza mulayo .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u khwiniswa ha mbekanyamaitele ya spectrum tsha maimo a nṱha khathihi na zwine mbekanyamaitele ya amba zwone nga ha u ṋetshedzwa ha ḽaisentsi ya WOAN ine ya khou anḓadzwa hu tshi itelwa vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Sa vharangaphanḓa ubva kha masia oṱhe a vhutshilo , ri tea u sedza kha zwine ra ita , kana zwe ra si ite , uri ri kone u fhelisa khakhathi dzo thomaho kha migwalabo kha maḓuvha au thoma a demokirasi .
4.1 U dzhielwa nṱha ha khothe dza sialala kha tshifhinga tshiswa tsha demokirasi
MAGUMO A TSHIṰORI
Zwenezwi Komiti ya Wadi i tea u bveledza vhushaka ha tshumisano na vhakhantseḽara na u shumisa zwikhala zwo sumbedzwaho afho nṱha u khwaṱhisedza uri ipfi ḽa tshitshavha ḽi a pfiwa .
Mafhedziseloni , nga u angaredza hu na senthara dza zwiwo dza fumirathi dzine dza khou shuma zwazwino , ngeno khumbelo dza u fhaṱwa ha dziṅwe dza fumi dzi kati .
Vha ḓo lavhelelwa u shuma kha sisiṱeme ya zwa miholo ya SAP .
Thendelano kha Sia ḽa Tshumelo hu na vhoṱhe vharegisi i tea u katela maga a u langa mbilahelo .
Miṅwe ya milayo yo teaho ine ya nga shumiswa nga Komiti ya Wadi i katela :
U ṅwalelana hoṱhe na maṅwe maṅwalwa malugana na thendelano ane a ṋekanwa vhukati ha vha kwameaho a tea u ṅwalwavho nga Luisimane .
U kuvhanganya maṅwalwa oṱhe o teaho na mafhungo a u konisa minidzhere u lugisela miṱangano .
Vhaunḓiwa vha re hone vha ḓo isa phanḓa na mbuelo dza tsireledzo ya matshilisano dzine dza khou badeliwa , hu tshi katelwa na mbuelo dza vhatshili na nzudzanyo dza mbadelo dza vhutshilo dza tshifhinga tshi ḓaho .
1.25 U bva tshe ha thomiwa maano a u wana tshelede murahu ya Tshikimu tsha Lushaka tsha Thusedzo ya Masheleni kha Matshudeni ( NSFAS ) , u kuvhanganyiwa ha masheleni ho no khwinisea zwo itiswa nga nḓila dzo fhambanaho dzi khou shumiswaho hune u swika zwino ho no kuvhanganyiwa R268.4 miḽioni i khou vhambedzwaho na R285 miḽioni ya tshikalo tsha ṅwaha tshe tsha vha tsho vhewa .
Zwi a ṱoḓea u pfesesa netiweke yoṱhe ya vhuendedzi kana sisiṱeme musi hu tshi fhaṱwa fhethu huswa ha u dzula vhathu vhuponi ha ḓoroboni .
Minisita o maanḓafhadwzwa uri a hwese maanḓa a mashumele a ḓuvha na ḓuvha ḽa Gwama .
Muṅwalisi u bvisa thendelo .
Vhunga miraḓo iyo itshi ḓo vha itshi khou shuma nga fhasi ha ndaela ya SADC , ahu nga vhi na Memorandamu wa u Pfesesa vhukati ha Afurika Tshipembe na Muvhuso wa Lesotho .
Ro sumbedzisa kha ndima yo fhiraho lushaka lwa mafhungo a ndeme na uri a nga wanala hani arali a songo dzula e hone .
1.3 . Khabinethe yo ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe uri vha haelwe vha kone u tandula shango ḽashu ḽa manakanaka musi vha tshi khou tevhedza na maga a tsireledzo ya mutakalo oṱhe , hu tshi katelwa u ambara masiki wa tshifhaṱuwo musi vhe fhethu ha nnyi na nnyi , u ṱamba zwanḓa misi yoṱhe na u sia tshikhala vhukati hau na muṅwe muthu .
Zwi fhambanaho na izwo , ha mupo , kana hu si na mbekanyamushumo , tshivhumbeo tsha tshikhala zwavhuḓivhuḓi zwi tshimbilelana na vhuvha , khaho mbilahelo khulwane i ya zwo fhelelaho madzuloni a zwipiḓa .
Vha katela : miraḓo ya tshitshavha ( vhathu , zwigwada zwa kutshilele , CBOs ) vhatshimbidzo ( wadi , masipala , zwiṅwe ) vhaṋetshedzi vha tshumelo ( NGOs , muvhuso , sekithara ya phuraivethe , pharasitetalisi ) vhorapolotiki na vharangaphanḓa vha tshitshavha / vhaimeleli , vhakhantseḽara na maanḓalanga a sialala vhaofisiri vha masipala .
Tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha data yo ṋewaho afho fhasi tsha ndivhanelo dubo kha davhi ḽa fhungo ḽi re kha Nyimele Nyangaredzi dza Konṱiraka ya Mishumo ya Vhufhaṱi ine khayo ya shuma nga maanḓa .
Vha nga si tendelwe u ita ndingo ya zwithu zwa dzhenethikhi Afrika Tshipembe .
U sa vha hone ha luroma zwo lengisa nḓisedzo ya tshumelo u ya nga phindulo na khunyeledzo ya u lugisa phaiphi dzo phamuwaho u dzheniswa maḓi miṱani .
Tsha vhuraru hu ṋekedzwa muhumbulo wa uri maitele a kharikhuḽamu ndi a poḽitiki nahone a tea u vha a poḽitiki fhedzi .
Kha maṅwe mashango , hune u bviswa ha ṱavhanyiswa , vhaofisiri vha muvhuso vha tendela u bviswa .
Ri khou tea u khwaṱhisedza uri ari tei u sia vhupo ha mahayani nnḓa kha mvelaphanḓa iyi i nyanyulaho .
Ri na vhuḓifhinduleli ha u tikedza ndeme na mbekanyamaitele sa zwo ṱanganedzwaho nga muvhuso uyu , ngamaanḓa-maanda sa izwi zwi tshi ṱutshelana vhuḓifari havhuḓi na mikhwa .
2.1 . Khabinethe yo phasisa u ḓiswa ha phurothokholo dza Mulangano wa Muthelo dzo shandukiswaho vhukati ha ḽa Afrika Tshipembe na ḽa Kuwait kha Tshanduko dza Phalamennde .
Khabinethe i ombedzela kha uri vhaofisiri vha vhulangavhuendi uri vha ḓo shumisa maitele o khwaṱhaho kha u sa tevhedzwa ha milayo badani dzashu nga holodei dza khushumusi .
Ṱhalutshedzo nga vhuḓalo ndi u itela u ṱalutshedza uri vhuḓifhinduleli ha mubidi o bvelelaho ndi vhu fhio malugana na mishumo yo fhambanaho ine ya fanela u itwa u tsireledzo zwifhaṱo .
Milayotibe ya Khethekanyo 75 - Milayotibe zwayo ine a i kwami mavunḓu .
Musi nyimele ya ikonomi yo rali ndo sumbedzisa mathomoni , zwi tou vha khagala uri ari nga koni u swikelela tshipikwa tsha nyaluwo yashu nga tshifhinga tshe ra lavhelela .
Thetshelesani ndi tshi dzi vhidzelela nga nthihi nga nthihi .
Ri kati zwa zwino na mishumo ya mathomo ine ya katela u wana fhethu hune nga murahu tsenguluso ya u kwamea ha zwa mupo ya ḓo itwa .
U vha na vhuṱanzi ha uri hu vhe na sisiteme i no shuma ya kubadelele kwa masheleni khathihi na u oditha kushumiselwe kwa masheleni ;
Mbekanyamushumo ya Ḓivhazwakale ya Orala i ṱoḓa u fhaṱa khaphasithi ya Dziakhaivi dza Lushaka ya u ṅwala zwe zwa ṱalutshedzwa na u ḓadza magake kha dziakhaivi dza zwitshavha zwe kale zwa vha zwi kha vhuimo vhu si havhuḓi .
Masipala wo ḓikumedzela u khwaṱhisa vhuḓifari kha zwa mugaganyagwama kha muhanga wa mbekanyamaitele dza zwa mugaganyagwama dzo livhiswaho kha u ṱhogomela ndinganyiso vhukati ha ṋetshedzo yo teaho ya zwiko na zwipikwa zwa kushumele .
1.6 . Khabinethe yo bvela phanḓa na u humbudza Maafrika Tshipembe vhoṱhe nga ha vhuhulwane ha vhulwadze ha vhuraru hune ha khou ḓa na u ombedzela vhundeme ha u thivhela u fhirela ha COVID-19 nga u tevhedza nga vhuronwane maga a tsireledzo ya mutakalo a si a mulayo a u ambara masiki musi vha fhethu ha nnyi na nnyi , u vha kule na muṅwe muthu lwa tshikhala tsha hanefha kha 1,5 wa mithara na u ṱamba zwanḓa misi yoṱhe nga tshisibe na maḓi kana nga sanithaiza i re na aḽikhohoḽo ya 70% .
Mveledzazwiwo dzi sa vhambadzeiho kha luṅwe lurumbu , ndi mveledzazwiwo dza ndindakhombo dza u kolodisa dza zwivhambadzwaseli na ndindakhombo dza vhubindudzi ha mashango a nnḓa dzine maraga wa ndindakhombo dza sekhithara ya phuraivethe wa dzitshaka na zwino wa vha u sa athu ṱoḓa u dzi ṱanganedza .
Naho na nga fhasi ha nyimele dza magabelo o dzikaho , phaiphi dzi nga thoma u dengenyea , a lutsingaḓanzhe lwa matungo i nga ita uri phaiphi i bve vhudzuloni .
Khomishini i tama u ṱahisa ndivhuwo dzayo kha dzangalelo ḽo sumbedzwaho nga midia kha tsenguluso dzo itwaho nga khomishini .
Musi hu shishi tshoṱhe , vhathu vha anzela u lwela zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa nga zwidulo , zwikambi , nz .
Muhasho wo ita vhurangeli ha u sedzulusa hafhu mafhungo a gavhelo ḽa matshilisano u thoma dathabeisi ya vhavhuelwa vha tsireledzo ya matshilisano .
Ri a dovholosa hafhu uri a hu na zwililo zwine zwa tendela khakhathi na u tshinyadzwa ha zwifhaṱo .
U topola na u shumisana kha thasululo dza ṱhoḓea dza tshitshavha na zwithu zwa ndeme zwi thusa kha vhakhantseḽara na Komiti dza Wadi u shuma thasiki dzavho .
Naho zwo ralo , a ho ngo vha na u dzudzanyea kana u sala murahu mafhungo nga ha themendelo dza SCOPA u mona na mihasho yoṱhe .
Muvhuso u kha ḓi dzula wo ḓivhofha kha u swikela zwipikwa zwawo zwa masheleni zwa vhukati ha ṅwaha na uri u ḓo dzhia maṅwe maga a u ita nga u ralo hune nyimele ya tenda .
Vhuongelo ha dzingu ha mahayani ngei George , Worcester na Paarl zwo ṱanganedzwa kha mbekanyamushumo ya u Vusuludzwa ha Vhuongelo .
Khumbelo dzi songo fhelelaho na dzo swikaho u lenga dzi nga shumiwe nadzo .
3 . Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Ṱhuṱhuwedzo ya Ndingano na Thivhelo ya Khethululo i Dzhiaho sia ya 2021
U khwaṱhisedza vhutevhedzeli ha khwaḽithi ya mashika kunakiswaho kha zwitandadi zwo teaho .
Zwipotso zwo pfuvha7
Muhasho wo shuma na Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka u sa neti u itela vhuṱanzi ha uri thendara ntswa ya ART i lulamise u sa lingana uhu .
Ro vha ri tshi khou shuma mushumo washu .
Tshumisano vhukati ha masia a muvhuso , naho o fhambana , a a tikedzana nahone a na vhushaka .
Thandela nnzhi dza themamveledziso , dzine burantshi ya khou lingedza u thoma , dzi ḓo itiwa hu na tshumisano na vhaṅwe vhashelamulenzhe , sa tsumbo Ḓorobo ya Cape Town , mimasipala miṅwe-vho na Koporasi ya Vhaendangazwidimela vha Afrika Tshipembe .
Vhunzhi ha vhulimi vhune ha itea vhuponi uvhu ndi ha mitshelo ya tshipala ine ya rumelwa kha mimaraga ya nnḓa , u fana na iyo ya tsimu dza mioḽivi , mveledziso ya mbeu , sereni na ṋama ya mphwe .
Kha ya vhanna ?
Vha so ngo sala vha sa ḓivhi - Kha vha ḓivhe ḓivhazwakale ya vhudzekani ha ṱhama yavho
U vhala na tholokanyonḓivho : Nganetshelo
Mishumo ya vhulimi ngei Cape Agulhas LM yo bveledzwa nga maanḓa nga vhulimi vhufuwi ho ṱanganelaho na maḓaka .
Ndededzo dzi ṋetshedzwa kha tshivhumbeo tsha thabula nahone , hune zwo tea , i ṱaluswa nga nyolo .
Sa kha fhethu hoṱhe , Alfred Nzo u kwamea nga vhugevhenga .
Themendelo dzi sedza kha u khwinisa u thomiwa ha u fhungudza mashumele a si avhuḓi a u dzhia tsheo , u thomiwa ( u badelwa ha muholo ) na u ṋetshedza vhupfumbudzi , khathihi na pfananyo .
Zwe zwa swikelelwa lwa u thoma zwine zwa vha u kuvhanganya zwine zwa khou humbulelwa zwine zwa ḓo shumiswa kha IRP zwo no fhela , ho no tou sala vhukwamani na tshitshavha .
U galatshwa ha vhaswa zwi na mashudu kha munzhi ha mimasipala i re tshipiḓa tsha mbekanyamushumo iyi .
Ndugiso na ndondolo
Vhaṱoḓisisi na miraḓo ya komiti ya thandela vha anzela u dzhenela kha mishumo i songo thomiwaho nga Khomishini ya u Shandukisa Mulayo ya Afrika Tshipembe ya lushaka na ya seli .
Nga zwezwo vhunzani ha vhupfumbudzi vhu tea u sedzuluswa kha u dzheniswa ho fhelelaho kha zwibviswa zwa u sedzulusa zwikili u itela khoudu iyi .
1.1 . Khabinethe i vhidza miraḓo ya tshitshavha uri vha ḓidzhenise kha u amba nga Mulayotibe wa NHI , une zwa zwino u Phalamenndeni .
Naho zwo ralo , u ya nga muvhigo wa mvetamveto maṅwe mafhungo a tea u engedzedzwa u ya nga dziṅwe dza dzi phoindi dzi re hone .
Ḽiga ḽa vhuvhili kha tsenguluso ya milayo ya vhuḓifari ndi u topola ndeme na u thoma u nanga .
Thendelo u thoma itea u wanala hu sa athu fhela awara dza 48 phanḓa ha tshiwo .
Dzangano ḽa Vhudavhidzani ha Ṱhingo ḽa Dzitshakhatshakha ' International Telecommunication Union ' ITU ḽi khou anganyela u engedzea ha 10%kha u phaḓaladzwa ha zwirathisi zwihulwane zwi ḓo ita uri hu vhe na u engedzea ha Nyaluwo ya Tshivhaloguṱe tsha Tshibveledzwa Tshapo ' Gross Domestic Product ' ( GDP ) u swika kha 1.38% .
Ndayotewa yashu ndi tswikelelo yashu khulwane ya lushaka .
Zwienge ndi zwiṅwe zwa zwimela zwa makwevho zwa ndeme vhukuma zwine zwa ṱavhiwa fhano Afrika Tshipembe , musi ho sedzwa mbuelo yazwo u bva nnḓa , u sika mishumo na vhuṱumani na zwiimiswa zwa thikhedzo .
Zwi nga dzhia maḓuvha a swikaho mararu u khunyeledza mushumo .
Vhatshimbidzi vha wadi dzavho
Vho Ali vho amba uri vhone na Pele ndi vhone vhatambi vhavhili vhane vha vha vhone vhomakone vha vhukumakuma kha pulanete yoṱhe .
Na uri arali muthu a nga pfa zwililo zwa vhathu vho fashwaho afho , muthu o vha a tshi nga sinyuwa ngauri muthu o vha a tshi nga zwi limuwa uri zwe vha vha vha tshi ṱoḓa fhedzi , ho vha hu thuso .
Mbadelo dza u fhirisela ndaka ane avha na masheleni zwao , u rengiwa ha mikovhe na khadzimiso dzo ṋetshedzwaho .
Nga u angaredza , vhathu avha ṱoḓi vhupfiwa ha u sa vha nga fhasi ha ndango nga nṱhani ha tshanduko nnzhi dzi iteaho nga tshifhinga tshithihi .
Magavhelo a zwa matshilisano ndi zwiko zwa thikhedzo zwa ndeme zwa miholo miṱani i shayaho .
Mutandulo wo ṱanḓavhuwaho wa ole nga ese wo itwa ngei Banngani ya Agulhas .
Nyanḓano ya miraḓo ya muvhili vhukati ha tshanḓa na mulenzhe : U lumelisana nga milenzhe ; u ḓirivhula bola nga mulenzhe wa monde / tshauḽa vha rahela fhethu ho lavhelelwaho
Vhaṱani vha a kona tshifhinga tshinzhi u pakulula na u ṱana zwibveledzwa zwavho fhethu havho ha u rengisela nga tshifhinga u itela u vula ha ṱano .
Khontsephuti ya " ndondolo yo tsireledzo " yo sikwa nga huswa nga tshifhinga tsha maitele tshanduko ya Sisiṱeme ya Ndondolo ya Vhaswa na Vhana .
Ngudo ya u vhona u shumea ha SLA yo lugiswa hu na vhukwamani ha u vhudzisa na tshigwada tshikwameaho tsho nangiwaho na u kunakiselwa u shumiswa nga Muhasho woṱhe nga murahu ha u tshiimo tsha vhupimathengo .
Ndi kona u topola madzinazwao , madzina vhuluma na madzina a ngelekanyo .
Mulayo wa Mbingano dza Tshirema wo thoma u shumiswa nga 15 Lara 2000 .
U khwaṱhisedzwa ha vhurangaphanḓa u itela uri vhu ḓise maano a u khwinisa nḓisedzo zwi dzula zwi zwa ndeme .
Koporasi ya Khasho ya Afurika Tshipembe ndi yone khasho i yoṱhe ya tshitshavha Afurika Tshipembe .
Ndaka i fareaho ine ya nga tshinyalelo i tshimbilelanaho na u waniwa na ndondolo ya ndaka ya muhasho i nga , nga fhasi ha nzudzanyo dza muvhalelano wa kheshe wa sialala , kwama lu vhonalaho u shela mulenzhe ha muhasho kha ndinganyiso ya mugaganyagwama nga u angaredza wa ṅwaha .
Hezwi zwi amba uri vhashumeli vhoṱhe vha muvhuso , hu tshi katelwa na tshiṱafu tsha masipala , vha tea u khwaṱhisedza uri tshumelo ine vha i ṋetshedza kha tshitshavha ndi i pfadzaho nahone i vhuedzaho .
Nyito yo ḓisendekaho nga tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwifhinga izwi .
- Ndaulo ya Fulufulu ya Lushaka i ḓo bvela phanḓa na u ṅwalisa vhubveledzi ho phaḓaladziwaho nga vhabveledzela u shumisela vhone vhaṋe vhune vhu fhasi ha megawathi nthihi ( MW ) , vhune a vhu ṱoḓi ḽaisentsi .
U sika mupo u konaho ndi zwa vhuṱhogwa kha mvelelo ya ṱhoḓisiso , na zwikonisi zwa ṱhoḓisiso dzenedzo , hu tshi katelwa na vhashumi vha maimo a ḽifhasi , khathihi na themamveledziso dzi ḓuraho vhukuma , zwi ḓa nga mutengo wa nṱha vhukuma .
Musi no no fhufhela vhukati hazwo , zwi vheeni zwo no vha kule na kule ni vhone uri ndi nnyi ane a nga fhufha u fhira vhaṅwe .
Vha fanela u ya nḓuni ya u paka ine zwikambi zwavho zwa ḓo iswa khayo uri vha fhe muingameli ṱhanziela ya u bvisa na u pakulula zwibveledzwa zwavho zwa zwikambo kha tshifaro vho ingamelwa nga muingameli .
Mvusuludzo i ḓo khwaṱha zwenezwi vhubindudzi vhu tshi vha khwine , zwa mishumo zwi tshi dzika , na miholo ya miṱani i tshi gonya .
Wanani ni tangeledze phindulo yo teaho .
Hezwi zwi na masiandaitwa kha dziṅwe tshaka dza kushumisele kwa masheleni sa tsumbo , kushumisele kwa masheleni kwa kale kwo linganyiswaho kha zwishumiswa zwa vhashumi kune kwa khou ḓo imelwa nga ndiliso ya vhashumi .
Uri vha tendelwe u vhambadzelannḓa mbeu nga ṱhanziela ya ISTA ( Ṱaḓa na / kana Lutombo ) vha fanela u ita khumbelo kha ḽaborothari yo tendelwaho ya ISTA .
( d ) Khomishini ya Ndinganyiso ya zwa Mbeu .
Nḓivhadzo iyi i imela nḓivhadzo dzoṱhe dza tshifhinga tsho fhiraho malugana na matshimbidzele a khumbelo , ndaulo na u kovhelwa ha phemithi dza tswikelelo ya maraga nga fhasi ha Dzangano ḽa Mbambadzo ḽa Ḽifhasi : Thendelano ya Marrakesh malugana na tswikelelo ya maraga .
Vhulanguli vhu ḓo hana mbilahelo arali sia ḽa muvhuso ḽeneḽo ḽa vha ḽi so ngo tevhela maga oṱhe a ita khaṱhululo .
Makumedzwa a lushaka a katela mbonalo dza mbuelo yo ṱalutshedzwaho nga nḓila dzi tevhelaho :
Tshivhumbeo tsha khumbelo :
Zwi tshi elana na vhugevhenga muendelamashango wa muṱaleli wa tshiphuga tsha ḽifhasi o tsireledzea u fana na musi nyito dzawe ene muṋe dzi tshi mu tendele .
1.6. Tshaeamishumo i dzula i khaedu khulwane kha muvhuso , na uri mbekanyamushumo dzoṱhe na vhuphalali hoṱhe dzi khou sedza kha u shandukisa tshiimo itshi , nga maanḓa kha vhupo hovhu ha ikonomi .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-9 .
Tshigwada tsha SAPC mahumbulwa atsho a sumbedza uri zwiṅwe zwivhangi zwi tea u lavheleswa musi hu tshi shumaniwa na khakhathi dzi kwamaho vhuloi , nga nṱha ha mulayosiṅwa wa u fhelisa vhuloi .
Mbudziso ya ndeme i kwama u pfadza ha mbetshelo : naa hu na vhushaka vhu re khagala vhukati ha u ita vhutshinyi kha Mulayo na u vhulaya ?
Tsenguluso i tevhelaho i ḓo sedza kha mukovhe wa zwibveledzwa zwa thoro kha tsheledemviswa ya masheleni a muṱa kha zwiḽiwa nga vundu .
Tshanḓanguvhoni tshi ita zwigevhenga u bva kha vhathu zwavho na uri tshi fhungudza zwishumiswa zwashu zwa vhuṱhogwa nahone zwo kaleaho .
Mmbi ye ra i shumisa yo vha yo pfumbudzwa na u ḓifara zwavhuḓi nahone ro vha ri tshi khou ḓihudza nga mmbi iyi .
( b ) Khothe i no ita ndaela ya uri a zwi shumi u ya nga ha Mulayotewa , i nga fha ndaela ya u thivhelwa tshifhinganyana kana thandululo ya tshifhinganyana kha muthu , kana i nga imisa maitele yo lindela tsheo ya Khothe ya zwa Mulayotewa kha u yelana na u shuma kana u sa shuma ha Mulayo kana Vhuḓifari .
Thimu ya ndeme ya vhatshimbidzi vhavhili nga wadi vha shuma na Komiti ya Wadi yapo ndi kuitele kune kwa shuma nga maanḓa .
Vhunzhi ha vhaswa vhashu vha humbula uri u sa bvelela havho zwi vha zwi tshi khou itiswa nga nyimele ine vha vha khayo .
Muthu kana tshitshavha tsho dzhielwaho ndaka miṅwahani yo fhiraho vha na pfanelo dzi ṋetshedzwaho nga Mulayotibe uyu u vhuedzedzwa kha ndaka iyo .
U tamba ḽitambwa ḽi no amba nga tshiṱori .
Musi ri tshi khou dzhena kha ndaulo ntswa , ri ḓo sedza kha zwithu zwa ndeme zwa sumbe :
Mubidi u ḓo ṱoḓiwa uri a ṋetshedze tshumelo ya vhukoni i bveledzaho .
- Naa vho kona u wana na u asesa khombo kha vhashumi vhane vha shumisa zwishumiswa zwa u dzinginyisa zwanḓa tshifhinga tshilapfu zwi no fana na zwipwasha matombo , giraindara dza engele kana hamula dza u ḓirila kana u vhora ?
Nḓila dza ndingedzo dza zwenezwino dza u shandukisa tshikwama tsho swikisaho mahoro mahanedzi a poḽotiki ubva kha vhafaramikovhe , zwihulusa zwipiḓa zwa sia ḽa zwa mulayo .
Dzisilinda dza Gese Muṋeyatshumelo u tea u bvisa dzisilinda dza gese dzi si tsha shumaho vhuponi ha zwifhaṱo na u vhona uri dzisilinda dzi laṱwa u ya nga ha ṱhoḓea ya mulayo u thivhela u shumiswa hafhu zwi songo tea .
Tshivhalo tsha mafuvhalo a mamaga a zwiḽiwa na zwinwiwa na tshone tshi nṱhesa .
Nṱha ha izwo , musi zwi tshi khou ṋetshedzwa zwavhuḓi , vha fara khonadzeo khulwane u fhira vhunzhi ha vhurangeli ha mveledziso hune zwiko zwa pfumisa vhashayaho vhukuma , u fhirisa u dzhiwa nga ṋenḓila .
Zwa zwino ndi khou vhala bugu : Why Africa is poor .
Ri nga kha ḓi lavhelesa na mitengo ya maḓi u itela u ṱuṱuwedza vhashumisa kha u fhungudza kushumisele kwa maḓi , sa tsumbo ri nga vha na zwikalo zwi no sielisana zwa maḓi kana zwibuḽoko zwa mithelo zwi zwa u laṱisa malugana na kushumisele kwo kalulaho kwa maḓi .
Khabinethe i dovha ya tama u ita khuwelelo kha vharangaphanḓa vhoṱhe na vhaimeleli vha zwitshavha uri zwine vha amba vha zwi ambe nga vhuḓifhinduleli .
Musi mukumedzo kana khethekanyo ya zwiteṅwa kha zwiṱaṱamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha u khwiniswa , musi masheleni o teaho a saathu u swika tshifhinga tsha u khethekanywa hafhu .
Afrika Tshipembe ḽo dzhenela hei samithi miṅwaha ya sumbe yo fhiraho lune hei thambo ndi tsumbo ya u fulufhela ikonomi ya Afrika Tshipembe nga huswa .
Arali muṋe a tshi tama u khwinisa milayo , u tea u ita khwiniso ya milayo na Mulangi Muhulwane .
O ṋewa dzina ḽa Emmanuel , ḽine ḽa amba uri Mudzimu u na riṋe na uri u ḓo phulusa vhathu .
Miṅwe ya mihumbulo nga ha vhubidudzi uhu zwo sumbedzwa afho fhasi :
ABS a yo ngo katelwa i yoṱhe kha Mulayo , fhedzi thendelo dza vhuḓimvumvusi dzine dza vha hone dzi nga thendela tshivhalo tsho linganaho uri tshi bvisiwe lwa mulayo u itela ṱhaṱhuvho .
Mbudziso dza mutengo wa odithi na vhuḓifhinduleli ha dzioditha ha u kundelwa u bvisela khagala ndi fhungo ḽa ḽi ḓivheaho .
Figara i sumbedza uri u engedzaho ndeme kha vhulimi hu thoma vhathu vhanzhivhanzhi .
Muhumbeli ane a vha wa Tshiimiswa tsha Muvhuso ( Ndi izwo zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa khou shumisa maanḓa a muvhuso kana u shuma mushumo wa tshitshavha
Themendelo mbili dzi takadzaho dzo dovha dza itwa kha muvhigo wo fhelelaho , dzine dzo shumiswa fhedzi lu songo fhelelaho .
Tshiimo itshi tshi kwama thwii kha kushumele kwa zwa masheleni , u shuma na mishumo ya Muhasho .
U tamba matambwa a nyimele dzi tendiseaho , a kholekhole na tshenzhemo dzavho vhone vhaṋe
U alusa ikonomi dzashu zwi ṱoḓa ri tshi sika na u tikedza zwiimiswa zwa dzingu zwi bveledzaho zwi re vhaambeli vha fulufhedzeaho vha muvhuso wa vhukati .
Vhaeni vha ṱhonifheaho , khonani na vhashumisani ;
Naho zwo ralo , u ṱoḓa vhuthihi ho fhelelaho ha zwa poḽotiki ha Yuropa a zwi a thu u vha khwiṋe nahone lutamo lwa izwo lu khou vhudziswa nga vhukati ha vhanzhi .
Ndangulo yo thoma u ḓisa tshanduko zwi tshi kwama khwiniso dzo themendelwaho nahone ri ḓo isa phanḓa na u monithara mvelaphanḓa zwi tshi kwama izwo .
Musi vhakhantseḽara vhaswa vha tshi thoma u shuma kha iyi themo , muhasho u ḓo ombedzela uri masia a tevhelaho a shuṅwa nao nga nungo dzoṱhe dzi ṱoḓeaho :
Kanzhi , zwitshavha zwinzhi zwi shayaho a zwi na tshumelo yavhuḓi ya u laṱa malaṱwa .
Vho ṋewa maanḓa a u amba na MP muṅwe na muṅwe nga u mu kwama kana u dalela Ofisi ya Vhukhethelo i re tsini navho u ṱoḓa thuso ya u vha swikisela phethishini .
Ḽaisentse ya u ḓiraiva ya tshifhinganyana ndi ḽaisentsi i ṋekedzwaho maḓiraiva vho : lindelaho ḽaseintsi ya garaṱa itaho khumbelo ya u vuseledze ḽaisentsi xedzaho ḽaseintsi ya u ḓiraiva .
1.11 . Khabinete yo imela Muvhuso na vhathu vha Afurika Tshipembe , yo rumela ndiliso kha Riphabuḽiki ya Vhathu ya China nga murahu ha u vha hone ha mudzinginyo we wa fhedza tshitshavha kha vundu ḽa Sichuan ḽa shango nga dzi 20 Lambamai 2013 .
Kha miṅwaha ya rathi i ḓaho , ri ḓo ṋetshedza tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe Afrika Tshipembe bugu dza mushumo dza didzhithaḽa na bugupfarwa kha divaisi ya thebuḽethe .
Ndi kona u ṱalutshedza vhaanewa vha re tshiṱorini .
Musi mbuelo i tshi fhira tshinyalelo , sa tsumbo , musi muthelo wa vhathu u tshi gonyiswa u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa , hu vha na mbuelo ya nṱhesa .
Maimo a dovha hafhu u ṱoḓa ndalukano dzo khetheaho , fhedzi vharema nahone vhaiti vha khumbelo vha MaAfrika hangei murahu vho vha vha tshi thivhelwa u ita dziṅwe dza dzi mbekanyamushumo dza digirii .
Muṅwe wa vhaṋetshedzi o sumbedzisa uri zwa u badela murahu nga u ongolowa ndi thaidzo , fhedzi zwo ḓowelea kha mabindu oṱhe .
Thebulu ya 1 i nweledza mishumo yo fhambananho i no tea u itwa .
Ḽikumedzwa ndi u sedza tshinyalelo ya mugaganyagwama wa tshitshavha kha thandela dzo tiwaho na mveledziso dza zwithu zwi songo lavhelelwaho , ha vha u sika u nyanyuwa ho khwaṱhaho ha mbulungo ya tshelede ya sekhithara ya phuraivethe u itela u fhindula nga nḓila yavhuḓi .
Mathukhwi oṱhe o salaho sa zwe a ṱalutshedziswa zwone o khethekanywa nga vhaongi vhahulwane vho teaho kana vhathusi vhavho vha shumaho zwenezwo a laṱiwa nga dzibege .
Nga 1910 , nga u vhumbiwa ha Yuniyoni , khuvhanganyo idzi dzo mbo ḓi vha Ḽaiburari ya Phalamennde .
Thaidzo dza vhafumakadzi
Ṅwaha wa 2013 u ḓo vha ṅwaha wa u sumbedza miṅwaha ya ḓana ya Mulayo wa Ndango ya u shumiswa ha Mavu nga Vharema wa 1913 , we wa dzhia 87% ya mavu u bva kha vhathu vha Vharema .
OSTS i shuma nga hune ya kona u vhona uri i a ṱ avhanya u linga sambulu dza mbeu dzine dza ḓ o rengiselwa mashango ḓ avha .
1.2 . Pulane i fhaṱa kha zwe zwa tendelanwa zwo thomiwaho nga tshigwada tsha vhashumisani - muvhuso , zwa mishumo , mabindu na madzangano a vhadzulapo - nga kha vhuvhudzisi ho dodombedzwaho nahone ho vhudziseswaho kha miṅwedzi yo fhiraho i si gathi .
U ṱalutshedza vhagudi uri ndi ngani vha sa tei u lavhelesa ḓuvha vho livhana naḽo .
Ngauralo zwi ita dzimvutshelano uri dzi sa bvelela fhedzi , fhedzi u dovha u kona u ḓipilela , sa zwo itwaho nga Mvutshelano ya Amerika .
Zwiṱereke kha nḓowetshumo ya zwa vhuendi zwi ngavha na masiandaitwa a si avhuḓi kha ikonomi , zwa khakhisa mveledziso na nyaluwo na u swikisa kha uri zwikhala zwi lozwee .
Ndi nga mini ṅwaha wa 1977 wo vha wa tshipentshela kha Pele ?
Fomo ya tswikelelo ya rekhodo
Sa Afurika Tshipembe , ro ḓiṋekedzela kha u ḓivhofha kha zwiṅwe zwipikwa zwa u fhungudza zwi tshikafhadzaho mupo , nahone ri ḓo bvela phanḓa na u shuma nga maano a vhuṱali a u fhungudza tshanduko ya mutsho .
Kha tshifhinga nyana tsha zwino a hu na para-funds ntswa dzine dza ḓo tendelwa .
Kha Ḓorobo ya King Williams magemo oṱhe a zwahayani na makwevho o ḓisendeka kha mbalo dza mabunga a re kha ndaka .
Izwi zwi amba uri u ita vhuloi hu nḓila ya vhurereli zwi tea u dzhielwa nṱha musi hu tshi tshewa uri naa vhuloi vhu tea u sa tendelwa nga mulayo .
Arali hu na o kavhiwaho ( kwameaho ) - ngauri maanḓa aya ha fhulufhedzei -hu na maṅwe maitele ane a itwa a u kunakisa na u fhodza vhathu vha dovha hafhu vha tshila vho takala .
U ṅwala mafhungo a tshi tevhekana nga ngona hu u itela u ita phara i no pfala .
Nyendedzi iyi yo itelwa u vha tshishumiswa tsha u endedza , tshi sa konḓi u shumisa nahone tshine tsha swikelelea nga muthu muṅwe na muṅwe ane a khou ṱoḓa u swikelela pfanelo dziṅwe na dziṅwe dzo anganyelwaho kha Mulayo wa PAIA na Mulayo wa Tsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe wa 2013 .
Zwikili zwavhuḓi zwa vhuḽedzani na vhaṅwe vhathu na vhukoni ha u shumisana na vhathu kha ḽevele dzoṱhe .
Zwiimiswa zwa vhulamukanyi ha vhugevhenga zwo dzhia vhurangeli vhune ha ḓo kona u ita uri ri lwe na zwiito zwa vhuaḓa nga nḓila yo teaho .
Kharikhuḽamu ya Vhuimo ha Fhasi i na ṱhoḓea yauri vhagudi vha Gireidi R vha tea u fhiwa tshikhala tsha u alusa zwikili zwa thangelauvhala , thangelauṅwala na thangelambalo , ya dovha hafhu ya bula zwikili zwine vhagudi avha vha tea u vha nazwo zwa u wana murango wo khwaṱhaho wa pfunzo u itela uri u guda hu vha lelutshele musi vha tshi swika kha Gireidi 1 na u fhirela phanḓa .
Fhedzisani tshiṱori tshaṋu .
Muhasho wa Khoudu ya Vhuḓifari ha Tshumelo ya Ndulamiso u vhona uri mvelele ya tshiimiswa kha Muhasho ndi ṱhanganelo ya ndeme na thendo zwa vhashumi .
U swika zwino , miṱa i swikaho miḽioni dza sumbe zwa zwino yo dzheniswa muḓagasi .
Mekhuri u bvaho kha themometha dzo konyokanaho , themositati , zwishumiswa zwo khetheaho na ḽaborathori na khadimiamu zwine zwa nga itea kha baṱeri a zwo ngo tea na kathihi u laṱiwa na lutsinga lwa mathukhwi a re khombo , sa izwi zwi tshi nga thuthuba kha honndo hu si na zwithu zwa u langa tshikhafhadzo , zwa ḓo tshikafhadza dzingamufhe .
Dzimbalombalo dzi dzumbulula ṱhoḓea ya u khwinisa mbonwasia ya khombo ya u ḓivhulaha nahone maitele aya o no thoṅwa nga vhorapfunzo vha shumanaho na zwezwo .
Ṱhoho : Mutevheṱhandu wa vhutshilo - Awara dza 6
Mushumo washu wa u swikela ndaela yashu nga u tevhedza ho khwiniswaho , tshumelo dzo khwiniswaho na u vha khagala na u kombetshedza u tevhela ho khwaṱhaho a zwo ngo guma na khathihi .
Hu na vhupo ha mahayani , hune ṱhumano dza vhuendi dza vha dzavhuḓi na hune ḓorobo dza kunga vhathu vhanzhi hune ha si vhe na ndangulo ya tshumiso yavhuḓi ya mavu na ndangulo ya dziḓorobo .
( b ) phaḓaladza Khoro ya Masipala , arali masipala u tshi kundelwa kana u sa koni u ṋea thendelo ya maga a vhusimamilayo , hu tshi katelwa na mugaganyagwama kana maṅwe maga ane a gonyisa mbuelo , o teaho kha pulane ya u vhuisa , na-
U xuxwa na u netulusa muvhili : ṱari ḽi tshi khou fhefheḓiswa nga muya wa lufheṱefheṱe , nz
Ni kha zwigwada zwa vhoiwe , itani ḽitambwa ḽa lungano ulu .
Tshumelo dza mpfu dzi timatimisaho : Dzi ṋetshedza tshumelo dza forentsiki na dza zwa mulayo malugana na zwa dzilafho u itela u wana nzulele na zwivhangi zwa lufu lu si lwa mupo .
Ṋetshedzo ya nzudzanyo ya ICT ine ya ḓo ḓa nga tshifhinga i ḓo vhona uri hu na vhudzudzanyi ho teaho ha mbetshelwa dza ṱhoḓea dza uri muhasho u ṋetshedze kha zwibveledzwa zwawo zwo dzudzanywaho .
Nga u khwinisa vhukoni na vhupikisani vhune ha khou engedzea , ikonomi i nga thoma u bveledza zwibveledzwa na tshumelo dzo fhambanaho , u fhelisa mvelelo dza tshanduko ya mitengo ya zwivhambadzwa yo gonyiswaho nga dzirannda .
Nyambedzano dza vhuimo ha nṱha ( dze dza vha hone vhege yeneyi ) dzo vha dzo tea , vho ralo , ngauri mafhungo o salaho a ṱoḓa u tandululwa kha vhuimo ha poḽotiki - hu si kha ha thekhinikhala .
Ndi nga khwaṱhisedza , thimu ya therisano , yo thomiwa ho sedzwa izwo .
Fhedzi ndi tama u vha vhudza hafha ṋamusi uri a vha nga ḓo vhuya vha wana khangwelo u bva kha Mudzimu .
Tsha ndeme kha fhungo iḽi ndi fhungo ḽa vhuloi vhu re na masiandoitwa a vhavhaho .
Kha zwiṅwe zwo bulwaho , zwikhala zwi ḓiṋekedzaho zwone zwine kha Afrika Tshipembe musi ḽi tshi dzhoina BRICS , zwi katela u kunga vhubindudzi thwii ha mashango a sili ho engedzeaho na u tendela dzikhamphani dzapo dzi tshi bindudza kha mashango maṅwe , nga maanḓa kha dziikonomi dza BRIC ya u thoma .
Arali Komiti ya tendelana kha mulayo wa mvetamveto ya Mulayotibe , Mulayotibe u ḓo dzudzanyiwa nahone u ḓo shumaniwa nawo nga Phalamennde .
U shandukiswa ha zwishumiswa zwa tshikolo u thusa kushumele kwa mugudiswa ndi zwa ndeme .
Tshinyalelo yo iteaho u itela ndivho iyo i ḓo pikisana na masheleni a tshitshavha .
Malaṱwa zwao a laṱiwa maḓaleḓaleni a malaṱwa zwao ngeno malaṱwa a re khombo a tshi laṱiwa maḓaleḓaleni a malaṱwa a re khombo , ane a shumiswa khathihi sa fhethu ha u laṱela .
4.2 . Muvhuso u dzhiela nṱha u ṅoṅorea ha vhaendedzi vha malasha vha khonṱhiraka nga masiandoitwa ane thandela dza fulufulu ḽo bikululwaho a nga vha wela kha u isela Eskom malasha , zwine zwi nga kwama mishumo kha nḓowetshumo .
Hezwi zwi vhonala u vha phaṱhekanyo ya tsinisa vhukati ha tshikalo tsha vhushayi ha tshitshavha tsha tshikolo na kushumele kwa ku elanaho na tshikolo tshenetsho .
I ita nga u ralo nga u ṱuṱuwedza lweṱolweṱo lwa mveledziso ya ikonomi ya matshilisano lwo ṱumanaho na u khwinisa nyimele dza zwa masheleni dza vhavhuelwa .
Muvhuso wo ḓiimisela u ṋetshedza thuso ya zwa matshilisano kha avho vha sa koni u ḓiitela uri na vhone vha kone u swikela ṱhoḓea dzavho dza mutheo .
No no fhedza ni bule madzina azwo ni a vhandele zwanḓa . ( kha / vhi / shi )
Lulu a pfa o ṱungufhala na u khethululwa .
Kha ri ṅwale Ṅwalani phindulo dza mbudziso dzi re afho fhasi .
Ri dovha ra fulufhela uri vha masheleni a Ḽothari ya Lushaka o tetshelwaho zwa mitambo na vhuḓimvumvusi a ḓo sedzesa kha ṱhoḓea dza vhupo madzuloni a datumu .
Ndi ramba Miraḓo Mihulisei yo dzulaho kha sia ḽa u hanedza uri i shumisane na Muvhuso u kunda maswina ane ra lwa nao roṱhe ; vhushai , u shayea ha mishumo , ndondolo ya mutakalo i si yavhuḓi , vhugevhenga na mveledziso ya fhasi ya vhupo ha mahayani .
Ḓuvha ḽa vhuraru ḽi ḓo vha ḽa u ita nḓowedzo dza phurathikhaḽa sananga .
Zwino lavhelesani mafhungo aya .
Ri tama u khwaṱhisedza thikhedzo yashu kha vha Palestina .
Zwiito zwo raloho zwo bva nnḓa ha nḓila kha tshitshavha tsha demokirasi .
Ni kone u ṅwala mulaedza wa tshipentshela wa ḓuvha ḽa mabebo nga ngomu .
Vha ḓo tea u davhidzana na Ofisi ya Tshipikara kha masipala wavho u wanulusa nga ha thoḓea dza u vhiga , hu tshi katelwa tshifhinga tshine mivhigo ya fanela u ṋetshedzwa ngatsho .
mini , lini na ngafhi .
Arali u bvuḓa ha maḓi hu kha lurumbu lwa murengi , murengi una vhuḓifhinduleli ha u badela tshikolodo tshoṱhe .
1.1.4 Kha tshifhinga tsha demokirasi tsha murahu ha 1994 vhuimo na zwiimiswa zwi tevhelaho zwa vhurangaphanḓa zwi a dzhielwa nṱha :
( 7 ) Khomishini i na dzikhomishinari dza 14 dze dza tiwa nga Muphuresidennde :
Hune ha tea u badelwa Muthelo wa Ndaka dza Vhubindudzi dzi si na Ṱhanziela , thengiselano iyo a i tei u badela mbadelo dza tshiṱemmbe .
Fomo dzi sina manweledzo a CV ya nkhetheni .
Malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili ndi malaṱwa ane a vha na kana a khou humbulelwa u vha na zwitzhili zwi vhangaho vhulwadze , bakitheria , vairasi , pharasaithi kana fangi kha vhudenya ho linganaho kana tshivhalo tshi vhangaho vhulwadze kha vhathu vhane vha kwamana na zwenezwo .
Muvhigo wo bvisela khagala magake a tshiṱirathedzhi , ane a fanela u sedzwa .
Kiḽasi ya maitele ( magudele ) a kale na mbekanyamushumo dza u guda dza kiḽasini dza fomaḽa zwine zwa tevhela nzudzanyo ine ya ngayo ṅwalwa kha tombo zwi fanela u ṱutshelwa kule nazwo , nahone a zwi thusi u gudesa lwo fhelelaho zwoteaho mugudi wa GIREIDI YA Ṱ.
U ḓadzisa kha zwenezwo , arali komiti yavho i sa wani muvhigo wa tshifhinga tshoṱhe wa kushumele u bva kha khoro ya yavho , kha vha ḓivhise meyara uri komiti ya wadi yavho i khou lavhelela kushumele kwa khwiṋe u bva kha muvhuso wapo wa demokirasi .
U swika zwino , Luṱa lwa 1 lwa mbekanyamushumo ya muhaelo kha vhupo ha muhaelo ho tiwaho u mona na shango , lwo kona u swikela vhathu vhane vha fhira 100 000 .
Gurannḓa dzi anzela u shumisa zwinepe .
2.14. Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa Shango wa u Thoma wa Quadrennial nga ha Thendelano ya Nyaluso na Tsireledzo ya Vhuḓibuletshedzi ha Mvelele dzo Fhambanaho , kha UNESCO .
Ikonomi ndi vhuḓifhinduleli ha muṅwe na muṅwe .
Tsaukanyo iyi i dovha hafhu ya shuma sa murango wa nzulele ya mveledziso afho ha masipala .
Puḽane dza u oditha dza ṅwaha dzi rangiswa phanḓa nga sekithara na lushaka lwa muthelo .
Afurika Tshipembe ḽi bvela phanḓa na u tikedza adzhenda ya mveledziso ya G20 ine ya khou takulela phanḓa u dzika ha ikonomi ya ḽifhasi na nyaluwo khathihi na u sikiwa ha mishumo ya tshoṱhe lwa tshifhinga tshilapfu .
FHETHUVHUPO HA MAVUNDU
1.9 . NCCC i dzhiela nzhele themendelo dza dziDG ' na u ita themendelo dzayo yone iṋe kha Khabinethe hune makumedzwa , hu tshi katelwa ndangulo , dza tendelwa .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha dzulaho vhuponi ha mikanoni ya shango na ha tsini na SKA ngei Kapa Devhula .
Yunithi ya u Renga na u Vhambadzela Nnḓa
Nga kha mbekanyamushumo ya Magavhelo a Vhatholi ya Phresidennde na Tshikwama tsha Tshumisano , vhalimi vha fhiraho 100 000 vho no wana vautshara dza zwishumiswa zwa vhulimi u swika zwino u itela uri vha engedze vhubveledzi havho .
I nga hwesa vhuḓifhinduleli kha Muimeleli / vhaimeleli vha tshitshavha u shuma mushumo .
Sa zwe zwa sumbedzwa mathomoni , na riṋe ri na fulufhela na , malugana na fhungo ḽa tshinyalelo ya muvhuso .
Ngei UK , mbekanyamushumo ya Intel® Teach to the Future i khou ṋetshedzwa nga kha zwiimiswa zwa vhupfumbudzi ha mudededzi zwa 30 u mona na UK .
Ri tama u vha livhuwa kha pfariso na vhuḓikumedzeli havho ha u vha tshipiḓa tsha muhasho , une a u athu vhuya wa vha na muongi wa tshiṱafu o shumaho khawo na luthihi .
Uri ri swikelele ndivho yashu ya u sika mishumo , u fhungudza vhushaya ndinganyo na humisela murahu zwivhangi zwa vhushai zwi ṱoḓa uri hu vhe na nyaluwo i ṱavhanyaho .
Khakhululo ya tshiimiswa i nga shela mulenzhe kha u ṱuṱuwedza u vha hone ha masheleni kha mimasipala .
Ri vha ri tshi khou amba nga ha tshanduko ya ndeme kha zwivhumbeo , dzisisiṱeme , zwiimiswa na phetheni ya vhuṋe , vhulangi na ndango ya ikonomi zwine zwa vhuedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe , nga maanḓa vha shayaho , vhane vhunzhi havho ndi Vharema vha vhafumakadzi , sa zwo ambiwaho nga ḽihoro ḽivhusi , ḽi itaho mbekanyamaitele dza muvhuso wa demokirasi .
Nga kha ṱhoḓisiso dzayo , Mbekanyamushumo i lusa u ṱalusa uri ndi mafhungo afhio ane tshitshavha tsha khou a ṱoḓa u bva kha muvhuso .
Khungedzelo ya Nyanḓadzamafhungo ya Vhathu vhanzhi yo engedza tsivhudzo ya mishumo ya pfungavhuṋe na u kuvhanganya Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha vhathetshelesi vha ḽifhasi sa vharumelwa vha pfungavhuṋe ya Afrika Tshipembe nga u vha swikelela nga kha nyanḓadzamafhungo dzo fhambanaho .
Kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , burantshi yo shandula zwine ya sedza ya sedzesa zwa nḓisedzo dza tshumelo dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
ho farwaho nga muofisiri wa zwa mulayo wa khothe yeneyo kana ya tshipentshela
Tshiendedzi tsho dzhiwaho tshi humbulelwa u vha tsho tswiwa sa musi tshi si na nambaphuḽeithi .
Vhonani o hadzima bugu ino amba nga mupfuluwo wa Vhavenḓa vha tshi bva Afrikakati .
Ri na muri wa Khiresimusi ngomu nḓuni .
Muvhuso u ḓo nga vhukwamani na vhadzhiamukovhe vho teaho u ḓo lingedza u ḓisa tshumisano vhukati ha mafhungo a gese na mashango maḽedzani .
Arali bidi i tshi khou kundelwa u swikela ṱhoḓea nga kule , ndi uri , yo bva nḓilani nga maanḓa kana i na zwo ṱahedzwaho kha nḓila ine ra ṱoḓa mushumo u tshi itwa ngayo , kha nyimele na zwidodombedzwa zwi re kha maṅwalo a u bida , a i nga ḓo dzhielwa nzhele na luthihi .
Ri ḓo engedza vhashumi vhanzhi na zwikimu zwa vhuṋe ha mukovhe wa tshitshavha na u alusa vhudzheneleli ha vhoramabindu vha vharema kha u vhuedzedza nḓowetshumo ya ikonomi .
Khonadzeo ya u shumiswa ha muṱambuluwo kha zwa vhulimi i ḓisendeka nga zwiliṅwa zwa vhorabulasi na zwishumiswa zwi re hone .
Ndeme u hwalwaho ndi mbadelo ya diphosithi na mbuelo yo shumiswaho .
Kha vha ṱhogomele : Phemithi ya u ṱunḓa u bva nnḓa a zwi kateli khovhe nṋu dza maḓini .
Naho hu na uri hu na u sa vha na vhuṱanzi kha u tiwa ha ḽeveḽe dza vhagudisi , hu na u tendelana tshoṱhe na u vha na vhuṱanzi nga fhungo ḽa uri vhunzhi ha vhadededzi vha zwikolo zwa phuraimari na zwa sekondari ndi vhafumakadzi .
U fha vhathu uri vha ḓikhethele tshumelo kha nnzhi ;
Kha u fhira shangoni ha
U itela u shela mulenzhe hu re ne ndeme khathihi na khuruṱanyela vhathu kutshimbidzele kwa CBP , vhathu vha wadi vha tea u ḓivha uri hu na zwi no khou itea .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo Khumbelo ya u ḓisa zwine zwa nga shumiswa kha u ita ndingo fhano Afrika Tshipembe .
Hafhu , sa tshipiḓa tsha ḽiga ḽa u dzudzanya , khoro ya tshiṱiriki , i tshi shumisana na mimasipala yayo yapo i tea u ṱanganedza muhanga wa vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelaho .
Muvhigo nga ha tsenguluso na tsedzululo khavhupo ha Madzulo a Vhathu ( tsenguluso ya nyimele ya Ikonomi na Mimakete ) .
U thivhela idzi thaidzo zwi ṱoḓa ndugiselo dza zwiimiswa dzi pfeseseaho , thendelano dza vhafaramikovhe dzine dza vha khagala , mbekanyamaitele i pfeseseaho ya vhuḓifhinduleli na mimodele yavhuḓi ya zwa masheleni u khwaṱhisedza u bvela phanḓa .
Ndi nga mini ni tshi tea u vhea zwiḽiwa tsini na tshiṱaha tsha vhusunzi ?
2.8 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mawanwa a Muvhigo nga Tshigwada tsha Mushumo tsha Dziminisiṱa tsho sedzaho kha mavharivhari a ' thengiso ya zwikhala zwa vhadededzi ' dzi kwamaho vhathu , madzangano a vhadededzi na vhaofisiri vha miṅwe Mihasho ya Pfunzo ya Mavunḓu .
U ṱanganedza uri hu na vhuṱudzeṱudze , fhedziha , a zwi ambi u shavha vhuḓifhinduleli , fhedziha tsenguluso yo fholaho ya zwine zwa nga kona u swikelelwa na zwine zwa sa konadzee .
Sa tsumbo , musi komiti ya vhu ya ya dzeula Mulayotibe , hu tea u vha na khanedzano na u vouta nga Mulayotibe ngomu Nnḓuni .
Khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu ya muṅwe muthu ane a khou thusa i songo bvelelaho kha mulangi o fanelaho i nga , nga nḓila ya khumbelo , hu sa athu u fhela maḓuvha a 30 ha itwa khumbelo kha khothe u itela u wana mbofholowo yo fanelaho u ya nga khethekanyo ya 82 .
U shumiswa ha pulane dza wadi nga dziwadi
( 4 ) Arali khumbelo i songo konadzea , nahone hu songo vha na khonadzeo dzavhuḓi dza uri i konadzee , Khothe ya Mulayotewa i tea u ṋea ndaela ya uri vhahumbeli vha badele mbadelo .
Zwibviswa zwi si na mbuelo na zwi tambisaho masheleni : Zwibviswa zwi si na mbuelo na zwi tambisaho masheleni zwi dzhiiwa sa zwibviswa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni u ya nga ha mvumbo ya mbadelo nahone hu si tshiteṅwa tsha thungo kha mbonalo ya tshitatamennde .
Vho Cecyl Esau , vhe vha vha vhe ḽizhakanḓila ḽa Mulwelambofholowo , mufariwa wa zwa poḽotiki we a vha o valelwa fhaḽa Robben Island vha dovha vha vha muraḓo wa lufhafha lwa zwa mmbi lwa ANC lune lwa ḓivhiwa sa Umkhonto we Sizwe .
Zwenezwo vhuvhili ha maanḓa aya u vha na vhuḓifhinduleli uhu ha vhuḓilisi zwi na iṅwe mvumbo u fhira iḽa ya muthu a eṱhe .
Zwino ngauri ri a kona u tshimbilatshimbila hu na thuso ṱhukhu , arali i hone .
U thivhela nḓaḓo , tsumbanḓila idzi dzi shumisa nḓivho ya sialala na nḓivho yapo khathihi u amba tshithu tshithihi .
Dzi a dovha dza bveledzwa musi tshileme tsha muvhili wavho tshi tshi fhungudzea kana arali hu si na inisuḽini yo linganaho u thusa muvhili wavho u shumisa swigiri sa fulufulu .
u kwama SARS senthara ya vhudavhidzani nga ṱhingo nga u ṱavhanya u ḓivhadza izwi na nyimele ye mafhungo a wanala ngayo ;
Naho mugaganyagwama wa mavu u sa rekanyei zwavhuḓi , u ya shuma ngauri u wana kuhumbulele ku pfadzaho kwa tshikalo na u topole zwipiḓa zwa zwiimiswa zwa tshitshavha zwine zwo tea kha vhupo , hune mupulani a vha na ndaulo yone .
U itela u shumisa Tshiṱirathedzhi tsha Vhudavhidzani tsha Lushaka zwavhuḓi , vhukwamani thwii ha vhahulwane vha poḽitiki na vhadzulapo zwi nga si khwaṱhisedzwe lwo kalulaho .
Ni vhona u nga ni tea u ita mini zwihulwane uri ni vhe ngweṋa ya mitambo ?
Zwa uri zwigwada zwinzhi zwi na dzangalelo kha u funza tshifhinga tshinzhi zwi vhanga thaidzo .
A thi ni funi na luthihi .
U vha na Dipuḽoma ya Vhuṅwaleli zwi ḓo vha zwavhuḓi .
Luṱa lwa 4 ḽi shumana na u khwaṱhisedz au vhona zwauei mishumo yo pulanwaho i vha ngoho .
1.5 . Khabinethe i ita khumbelo kha matshudeni na vhurangaphanḓa ha matshudeni , u ṱahisa mbilaelo dzavho nga nḓila yo teaho u ya nga Ndayotewa , ine ya vha nyendedzi ya MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Zwiṅwe hafhu , hezwi zwi khou ambiwa ho sedzwa uri zwi a shumisea kha u fhaṱa ho sedzwa badzhethe i re hone .
Maṅwe makumedzwa a Mulayo wa Ndangulo ya Vharema o sala a kha ḽi shuma u swika nga ḽa 30 Fulwana 2008 .
Khangaru ndi mme a no mangadza vhukuma !
Mishumo : Mafhungo , pfunzo , phiriselo na u sala murahu , na khonanyo yapo ya mishumo .
U vhala maipfi a tshi bva kha ngudo dza foniki kha mafhungo na kha zwiṅwe zwibveledzwa .
Muimeleli u bva kha mihasho i tevhelaho na madzangano :
Fomuḽa ya murekanyo muṅwe na muṅwe kha mutengo i nga nḓila i tevhelaho :
Mbande dzi tevhelaho dza khasho dzo shumiswa kha u swikelela tshivhalo tshihulwane tsha nnyi na nnyi .
Western Cape ḽo dzulela u vha na vhuleme ha TB vhune ha vha vhuhulwane ho kalulaho vhu tshi vhambedzwa na maṅwe mavundu a Afrika Tshipembe .
U tshimbidza zwa u sikwa na ndondolo ya mvelele yo teaho kha tshumiso i pfadzaho ya ndango dza nga ngomu kha muhasho .
Poso tharu dza mueletshedzi wa mulayo wa muvhuso muhulwane a dzi na vhathu .
Nḓila dza u dzhia : Kha zwa shishi , vhathu vha nga sokou swika .
Hu fanela u dzhielwa nzhele uri naho Afrika Tshipembe hu na lutendo lwa uri musi u pulana hu fanela u ṱumana na mugaganyagwama , dziṅwe pulane dzi nga ṱoḓa u itwa naho hu si na u ṱumana na mugaganyagwama kha tshifhinga tsha zwino .
Miṱa , vhabebi na vhaunḓi vha re mulayoni vha fanela u vhona uri vhaṱhanngana vha khou nanga mirundu i re fhasi ha mulayo , hune ha vha na u ṱolwa phanḓa ha u rubiswa , na vharubisi vho pfumbudzwaho zwavhuḓi vhane vha ḓivhiwa nga vhabebi .
Zwa murahu a zwo ngo , naho zwo ralo , kona u tsireledza izwi sa u sedza ho limeaho na thendelano yo vha ya uri hu ḓo dovha ha vha na ( u ṋaṋa huṱuku ) u fhungudzea kha mitengo ya nḓowetshumo dza nṱha kha mashango ane a kha ḓi bvelela mahulwane .
Lushaka lwa tshibveledzwa tshi no khou rumelwa mashangoni a nnḓa na mashumele atsho kha mimaragani yapo .
Nga murahu ha mabulayo a vhafumakadzi na vhana manzhi a zwenezwino , yo ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe uri vha vhumbane na u shumisana u fhelisa mabulayo aya .
Ri tea u dzhia maga o tiwaho u tsireledza na u bveledza mutakalo nga u thoma maga na u ṋekedza zwileludzi , u swikelela ṱhoḓea dza mutakalo na nga u tsireledza vhathu kha nyimele dzi si na mutakalo kana dzi re khombo .
Kapa Vhukovhela yo kona u tevhedza tshoṱhe zwa DORA na ṱhoḓea dza u vhiga , nahone a hu na masheleni a u lambedza e a si badelwe .
5 . Maitele na zwilinganyi zwa kushumele kwo tsireledzeaho kwa zwa vhuendelamashango nga tshifhinga tsha COVID-19 na zwiṅwe zwiwo zwa madwadze .
Ri nga vha hani na fulufhelo nga fhasi ha nyimele iyi ?
Ndi zwa ndeme uri vha sa pfuke u nwa tshikalo tsha inisuḽini , nga maanḓesa musi vha tshi khou lwala .
Sisiṱeme ya vhubvumbamutsho i sumbedza khonadzeo i songo khwaṱha u ya kha yo khwaṱhaho ya ṱhanganyelo ya mvula ya nṱha ha yo ḓoweleaho u itela vhukati na mafhedziseloni a tshilimo kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango .
I buledza masendelele ane a tea u ṱanganedzwa nga kha u dzudzanywa na u monithara zwibveledzwa , mvelelo na ndivho dzi kaleaho .
Iṅwe ya khuwelelo dzashu nga tshifhinga tsha nndwa ya mbofholowo ya vhathu vhashu na shango lashu yo vha nndwa ya fheliswa ha tshiṱalula kha zwa mitambo ye yavha tshipiḓa tsha ndeme tsha nndwa ya mbofholowo .
Nothembi u imba nyimbo dza musi a tshee muṱuku .
Khumbelo dzo ṱanganedzwaho nga murahu ha datumu ya u vala na idzo dzine dza sa tevhedze ṱhoḓea a dzi nga ḓo ṱanganedzwa .
Ho naka mini khatsho ?
Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tsho kwamiwa , mihumbulo yo wanala nahone madzinginywa u bva kha mazhendedzi na mihasho ya muvhuso i tevhelaho , zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha na madzangano , sekithara dza phuraivethe na madzangano a matshudeni ;
Indaba i ḓo dovha ya ḓisa tshikhala tsha vhaṋetshedzi ha tshumelo vha thekhinoḽodzhi ya vhuthathatshili uri vha ṱane zwishumiswa zwavho .
3 . Tshiimo tsha Khabinethe kha mafhungo a zwino
Mudededzi u shumisa kuvhalele kwone .
Tshigwada tshine vha tshi vhona afha ṋamusi tshi imelela vhaṅwe vhanzhi vhane vha vha na zwikili na vhuḓikumedzeli na u dzhielwa nṱha vhukuma kha zwiimiswa na zwitshavha zwavho .
A hu na mutheo wo khwaṱhaho nahone wo khwaṱhisedzwaho u re hone u itela u wana vhuimo ho teaho ha u dzudzanya zwivhumbi zwa u ela kushumele .
Tshifhinga tsha u bveledza nyaluwo ya ikonomi miṅwahani ya fumi yo fhiraho , khathihi na nyaluwo ya mupfuluwo u bva vhuponi ha mahayani , zwo ḓisa tshanduko khulwane ḓoroboni dza Afrika Tshipembe .
1.101.2 Muphuresidennde Vho Zuma vho shela mulenzhe kha Komiti ya Vhuimo ha Nṱha , ye ya amba na u sedzulusa vhuḓidini ha u wana thandululo dza tshifhinga tshilapfu kha khakhathi dzire Libya .
Nyaluwo iyi zwiimiswani zwa phuraivethe kha ḽeveḽe dza pfunzo ya nṱha yo thusa u swikelela nyaluwo ya ṱhoḓea dza pfunzo dza nṱha fhedzi zwo dovha hafhu zwa rangaphanḓa mafhungo a ndeme na zwilinganywangatsho .
Zwinzhi zwi dovha zwo sala kha mimasipala na mivhuso ya mavundu .
Dzina na zwidodombedzwa zwa muṋe wa tshikepe ( hu tshi katelwa na mikovhe ya vhuṋe hatsho arali tshi tsha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vho ṱanganelanaho
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri maṅwalwa oṱhe o bviswaho nga Muhasho wa zwa Mishumo ya Tshitshavha a ḓo rengiswa nga nḓila i tevhelaho :
Vhulanga ṱhirafiki , kana phungudzaluvhilo , zwo ralo zwi itea nga nḓila mbili .
Hedzi dzi tou vha tsumbo mbili dza nganea nnzhi dzo bvelelaho .
Kha vhaṅwe , lushaka lwa ndeme kana tshivhalo tsha muṱuso zwo pimiwa kana u thivhelwa kha vhoṱhe kana zwigwada zwa vhatheli .
Kha sisiṱeme ya zwino , murengelano u itea kha maimo manzhi na uri khonṱhiraka ndi dza themo ya tshifhinga tshipfufhi .
Mukovho wa ṅwaha nga ṅwaha wo katelwaho : Ndi masheleni o kovhiwaho u ya nga ha Mulayo wa Mukovho ( na Nzudzanyululo ya mulayo a Mukovho ) u itela Muhasho wa Vhukati ( Masheleni o vouthiwaho ) na Muhasho wa Vundu :
Khoso iyi i ṱoḓa u dzhenela kha khanedzano na u thusa vharangaphanḓa uri vha pfesese uri vhuṱanzi vhu nga vha thusa hani uri vha dzhie tsheo dzavhuḓisa nga dzimbekanyamaitele , dzimbekanyamushumo , tshumelo na migaganyagwama .
Nomboro ya muraḓo yo khakhea ,
Sekithara ṱhukhu ya vhulimi i na vhuṱumani ha murahu na ha phanḓa na sekithara dzoṱhe dza ikonomi .
Dzi dzeula milangano na thendelano zwa dzitshaka .
Vha fhungudze tshifhinga tsha u shuma fhethu hu re na phosho nga u tshintsha mushumo
Tshiimiswa tsha u sedza tshumelo dzo ṋetshedzwaho nga dzangano hu tshi shumiswa mpimo wa masia mavhili ( 2-D ) , tsumbo . ndeme na u swikelela
Fhedziha , muḓuhulu wawe wa mutukana u tea u wana thikhedzo ya zwa muhumbulo misi yoṱhe .
5.3 . Khabinethe yo dovha ya livhisa ndiliso dzayo kha muṱa wa Vho Mirriam Tladi , mme wa maṅwala vha dovha vha vha mufumakadzi wa u thoma wa muṅwali wa noveḽe .
Mbekanyamushumo dzashu dzoṱhe na mbekanyamaitele u mona na mihasho yoṱhe na mazhendedzi zwi ḓo livhiswa kha u lwela u ṱoḓa u swikelela mishumo yo katelaho iyi ine ra tenda uri ri ḓo kona u bveledza matshilo a khwine a MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Themendelo ya u shumisa mvelaphanḓa ya nyolo ya tshiimiswa yo bvela phanḓa na u shumiswa kha maongelo zwi tshi tshimbilelana na nyavhelo ya mugaganyagwama na poswo dzo lambedzwaho .
U vhala na tshigwada
U topola na u khwaṱhisedza u dzhenelela ha tshifhinga tshipfufhi , tsho linganelaho na tshilapfu u khwaṱhisedza tshumiso i bvelelaho .
Ndeme ya masalela a ndaka na matshilo a ndeme zwi sedzuluswa , na u dzudzanywa arali zwo tea , kha datumu iṅwe na iṅwe ya Tshitatamennde tsha Vhuimo ha Masheleni .
Hu katelwa zwishumiswa zwa nga ngomu dzi dzheniswaho nga muaro , hu tshi katelwa zwishumiswa zwi shumiswaho u thusa kha u ṋekedza phurothesisi ya nga ngomu
1 Makhulu vha mukegulu vho vhumba khali yavho ya u tou thoma vha tshee musidzana .
Ndavhelelo ṱhukhu ya tshitshavha ya u bvelela ha matshelo
Kha nyimele iṅwe na iṅwe , kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani muṅwali o nanga kiḽoso iyi .
3.35 Ndingedzo dza vhukoḽoni dza u randela kupfesesele kwa Europe nga ha vhuloi kha zwitshavha zwa Afrika zwo swikisa kha uri hu itwe mulayosiṅwa une ndivho dza hone ndi u kwanyeledza na u fhelisa zwa maitele na lutendo zwine vhukoḽoni na vhasikamilayo vha zwi livhanya na vhuloi .
Ndo ṱuvha Qunu na mashaka anga a hanengei , fhedzi vhutshilo hanga na Malume Vho Jongi ho vha hu havhuḓi .
I dzhiela nṱha uri maanḓa a sialala o lavhelelsaho sisiṱeme ya mulayo wa sialala u nga shuma , zwo ḓisendeka nga milayo na maitele o teaho .
Thendelano dzo vhofhaho lwa mulayo nga fhasi ha buthano dzi tea u thoma dza vhofha vhuḓikumedzeli ho ṱanḓavhuwaho ha u khwiṋisa ikonomi vhu re na mafulufulu , ha vhukuma nahone vhu vhambedzeaho ha mashango ane a si vha tshipiḓa tsha Phurotokholo ya Kyoto .
U khwaṱhisedza uri ṱhanziela dzoṱhe dza zwa miholo dzo phaḓaladzwa ṅwedzi nga ṅwedzi .
Sekithara Nyangaredzi ya Khoro ya Nyambedzano ya Vhashumeli vha Muvhuso
Musi no no fhedza , talelani ṋefhungo nga muvhala mutswuku , ḽiiti nga muvhala wa lutombo na tshiitwa nga muvhala mudala .
Kha nyambedzano yashu na bannga dza mbambadzo , ro vhudzwa uri vhunzhi ha miṱa yo raloho yo tsikeledzwa nga zwikolodo .
U thomiwa ha nyambedzano dza Thendelano ya Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ( CFTA ) nga Samithi ya AU zwi ḓo vha hone nga dzi 15 Fulwi 2015 ngei Johannesburg , hune ha vha Afrika Tshipembe .
Vhudzuloni , vhudzekani na musidzanyana kana ṅwana wa mutukana zwi ḓo ita uri ṅwana onoyo vhuṱungu vhu sa ḓivhiwiho na vhuṱungu nahone vha nga vha shela tshitzhili tsha vairasi ya HIV na u haṱula vhutshilo havho .
Tsedzuluso kha mbuelo ya vundu yayo i katela mushumo u yaho phanḓa kha vhuvhusi ha thendelo ya khasino .
Nga uri tsitsikano ya dziphaiphi i fhasi kha ya maḓi a lwanzhe , phaiphi khulwane dzi fanela u tikedzwa fhasi lwanzheni nga zwiṅwe zwilemedzi .
5.3 . Muvhuso wo ḓiimisela u shuma na zwitshavha u mona na shango u khwiṋisa tshiimo tsha matshilo azwo .
Zwidodombedzwa zwa rekhodo
Magunwe a ḓo dzhiwa nga ḓuvha ḽa inthaviwu .
3 . PFANELO YA U WANA MAFHUNGO
U leludza u dzhenela ha tshitshavha kha thandela dza u bveledza muvhuso ( sa IDP , LED , themamveledziso na thandela dza nḓisedzo ya tshumelo nz )
Na uri lwa u tou thoma vharengi vha ḓo tou nanga arali vha tshi ṱoḓa u renga bege , ngauri tshifhingani tsho fhiraho vho vha vha sa ḓivhi tshithu nga ha mbadelo dzine dza vha hone kha bege .
U vhetshelwa thungo na u sa swikelela zwikhala zwa ikonomi na zwamatshilisalo nga nḓila ino fana zwi khakhisa pfanelo dza vhuthu na u thivhela u khwinisea ha kutshitshilele khathihi na mveledziso dza vhukoni zwine zwa nga ṋetshedzwa nga u hula ha ikonomi .
Ngei Taiwan vha dovha hafhu vha ita labi ḽidenya hu tshi itelwa zwirukhwana zwa nga ngomu zwa vhalimi .
Bammbiri iḽi ndi tshipiḓa tsha Vhurangeli ha Nyaluwo Afrika Tshipembe .
2.3 U ṱalutshedza sia ḽa u guda ḽa Zwikili zwa Vhutshilo
Mbekanyamushumo ya Ndaulo ya HIV / AIDS ine ya vha ṋea ndondolo ya tshidzumbe musi vha tshi i ṱoḓesa .
i . Muimeli wa Muhasho wa Santsi na Thekhinoḽodzhi
Ni khou humbelwa u ḓadza fomo ya u ḓiṅwalisa ni fhedze ni i humisele murahu khathihi na tsheke kha :
Tsedzuluso ya zwileludzi zwa u shuma na malaṱwa , nga maanḓa u fhiswa ha malaṱwa a zwa dzilafho , u itela u anganya u tevhedzwa ha theo ya mulayo i re hone .
Tshiṱirathedzhi tsha vhuendi ha mahayani tshi vhonala sa tshinyanyuli tsha mveledziso ya matshilisano na nyaluwo ya ikonomi vhuponi ha mahayani , ine nga murahu ya ḓo alusa tshiko tsha ikonomi ya tshiṱiriki tsha mimasipala .
Ri ḓo fhaṱa kha mushumo une ro no u thoma u tandulula thaidzo dza kuvhusele , vhukoni na u kona u khwaṱhisedza kushumisele kwa masheleni .
U kwamiwa ha vhashumisi vha tshumelo
Zwihulusa , hu fanelwa u sedzwa zwiṱirathedzhi zwa muhanga zwo fhelela .
Musi vhathu vha kusi uku vha tshi pfa mukosi uyu , vha mbo bva vha tshi ḓa u mu phalala , vha pandamedze phele iyi .
Vhulamukanyi ho bvela phanḓa hu songo vha na huṅwe u hanedza u bva khae .
1.1.3. Mbekanyamushumo ya Vhoranḓowetshumo vha Vharema yo tikedza thandela dza 62 dze dza ḓisa R26 biḽioni kha vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe na u sika mishumo ya 19 859 u swika zwino .
Dzi MP vha nga ita na u galatsha vho imela fhethu ha vhukhethelo havho fhedzi a vha nga ḓo badelwa u ita izwi .
Ndi dovha hafhu nda tama u fhirisa maipfi a ndivhuwo kha Muphuresidennde wa kale Vho Jacob Zuma nga nḓila ye vha ṱanganedza maitele aya a songo leluwaho a kwamaho vhupfiwa ha muthu .
Muhasho a u ho kha vhuimo ha u ṱuṱuwedza maitele a u renga , u haṱula dzibidi , u ṋetshedza khonṱhiraka ya u fhedzisa kana maitele a ndangulo ya vhuḓi zwine zwa itwa nga Muhasho wa Vhuendi na Zwifhaṱo zwa Hulumeni .
Yunithi i dovha ya sedzulusa u vhulungwa ha maṅwalo a mugaganyagwama wa vundu kha u tevhedzela mulayo na munyanyuwo u itela u ita themendelo dza u khwinisa mveledzo na vhubveledzi ha mugaganyagwama ha vundu .
Nga nṱhani ha volumu khulwane ya khumbelo dza mushumo une wa tea u phurosesiwa , u ṱanganedza khumbelo dza mushumo a hu nga ḓo ṱanganedzwa .
4.108 Bammbiri-mviswa yo amba nga ha u sa ṱanganedzwa ha vhana zwi tshi itiswa nga u pomokwa vhuloi .
Kha vha ri , ndo imela muvhuso , ndi ṱanganedze Miraḓo ya Phalamennde u vhuya murahu kha ḓorobo khulwane ya u naka ya Kapa .
Mivhuso yoṱhe i ḓo tevhela na u tevhedza nga vhuḓalo Tshata ya Afrika ya Pfanelo dza Vhuthu na Vhathu .
Tshipikwa tshihulwane tsha Akhademi iyi ndi u shuma sa dzangano ḽa mafhungo a lushaka kha sia iḽo .
Muhasho wa zwa Muno u nga si khwaṱhisedze uri vhuṱumani hovhu vhu ḓo shuma tshifhinga tshoṱhe na uri a u na ndango ya u vha hone ha masiaṱari kana saithi dzi re na vhuṱumani .
Khuwelelo ya vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe ya uri ' Na nṋe Na nṋe ndi khou shela mulenzhe ' i ṱoḓa u vha na ngoho na u thomiwa ha vhushaka ha tshifhinga tshilapfu nga u shandukisa maitele ashu nga tshenetshi tshifhinga kha maitele ashu a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ṅwaha woṱhe u itela uri ri kone u fhungudza samba ḽa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Arali Muḓisi wa mbilaelo a nanga u sa tevhedza Maitele a u Tandulula Khanedzano a GEMS , a ṱoḓa u isa mbilaelo thwii kha Regisiṱara wa Zwikimu zwa Dzilafho , GEMS i ḓo isa mafhungo oṱhe a ṱoḓeaho kha Regisiṱara .
Hu ḓo vha na vhaṅwe vhathu vhane vha ḓo dzhenelela kha u ita ṱhoḓisiso kha tshiko ?
Tshikhala itshi tshi fanela u dzhiwa zwivhuya zwatsho , hu u itela u shumisa nḓowetshumo .
Dzithenda nga vhuḓifungi ho ṱanganelaho dzi ḓo fhelekedzwa nga Mbumbo ya Ḽiṅwalo ḽa mabindu o ṱanganelaho , o ṅwaliswaho nga nḓila yo teaho na u khwaṱhisedzwa nga Musaineli wa Tshitshavha kana muṅwe muofisiri o farelaho u ṱanziela zwitatamennde zwa muano .
Zwi dovha zwa sumbedza uri ndi ngani hu na vhuṱanzi ha u shaea ha tshenzhemo nahone hu si na ane a nga u na dzangalelo kana u nga u khou dzhia vhuḓifhinduleli .
3.4 . Afrika Tshipembe u vha haḽo muraḓo wa BRICS zwi ḽi vhea zwavhuḓi kha nḓila ya u engedza mbambadzo , vhubindudzi , vhuendelamashango , u fhaṱa vhukoni , pfukiselo ya zwikili na thekhinoḽodzhi , zwine ndi zwa ndeme kha fulo ḽashu ḽa u lingedza u tandulula khaedu tshararu dza vhushayamushumo , vhashai na tshayandingano .
Muvhigo u sumba u tshi khou sedzesa kha mihumbulo na maitele na uri ha khou sedza nga nḓila yo linganaho kha zwisumbi zwa mvelaphanḓa ya mvelelo .
Mitengo ya u fhedzisela ya mbuelo dzo wanwaho i anganyelwa hu tshi shumiswa maitele a u badela masheleni a phensheni , ane a vha maitele a Chain-Ladder na Generalised Cape Cod .
Nga u pfufhifhadza , vhathu vha a ḓowela matshilele a u vhea madzangalelo avho phanḓa ha madzangalelo a vhaṅwe .
U shela mulenzhe kha vhurangeli ha mveledziso ya mabindu a tshaka nnzhi na khamphani dza zwa migodi dzine dza khou shuma vunduni .
Mutevheli wa maitele a mulayo kana u shumiswa ha mulayo ;
Vhushai na masiandaitwa kha ikonomi a dwadze ḽa AIDS zwi ita uri u dzhielwa nṱha ha ikonomi zwi vhe zwa ndeme kha maitele a mbueledzo .
Ri lushaka luthihi .
Masia o sedzeswaho u itela dziFPS ndi tshumiso na ndondolo ya maitele a kushumele a tshilinganyo kha zwileludzi zwoṱhe zwa dziFPS .
Hu na mbekanyamaitele ya u sa konḓelela na kathihi u itela tshaka dzo khetheaho dza ḽaisentsi sa dzi nga ho sa dza vhareili vha vhagudi , bisi , thekhisi , zwidimela kana ṱiraka khulwane .
Mabindu oṱhe a muvhuso kha ṅwaha a swikisa zwitatamennde zwa masheleni zwo odithiwaho kha Khethekanyo ya Ngangulo ya Ndaka na Khwalo na kha ofisi ya Muṱolambalelano Muhulwane wa Gwama ḽa Lushaka .
Tsumbanḓila ya vhalanguli vha vhushumisamupo vhane vha khou shumisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo
U shumisana ha tshumelo ya maṅwalo a zwa mulayo hu lengiswa nga fhungo ḽithihi ḽa vhuimo .
U shumisa maipfi ane a bulwa u fana fhedzi a ṅwalwa nga nḓila yo fhambanaho .
Vharengi vha dzinnḓu na vharengisi vha ndaka .
Mbekanyamushumo dzi ḓo dovha dza bveledziswa u tikedza mimasipala na mihasho ya mavundu u swikelela odithi dzo kunaho na u engedzedzi maga a u badelisa zwikolodo .
Thandela idzi dzi nga vhidzwa sa thandela dza khephithala .
Miraḓo ya mafulo i tea u vha tshipiḓa tsha ndangano na vhuṱambo ha bindu hoṱhe .
Khethekanyo E : Zwidodombedzwa zwa Muḓisi wa mbilaelo ane a khou sumbedza uri u khou imelela madzangalelo a tshitshavha
Tshiimiswa tsha nyanḓano ndi tshiimiswa tshine Masipala wa Buffalo City wa kona u vha na vhupfiwa , nga u dzhenelela kha mbekanyamaitele dza masheleni na mashumele dza tsheo dza vhubindudzi .
Ezwi zwo katela khoso nga ndangulo ya thandela , ndinganelo ya mbeu , ndangulo ya tshanduko , vhudavhidzani ha tshiṱirathedzhi , vhushaka ha tshitshavha na maitele a tshitshavha , thekhinoḽodzhi ya khomphyutha na u vhumbiwa ha zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani .
Vhubindudzi hapo a vhu gumi fhedzi kha mbambadzo yapo ya zwenezwo fhedzi vhu nga vha na u bviselwa khagala ha dzitshaka .
Arali zwi songo ralo , khwanthamu i kha ḓi fanela u tiwa , na khaṱhulo yo sedzuluswaho i nga katela Vundu u ya nga vhuḓifhinduleli ha masheleni haḽo .
3.1 . Khabinethe yo tendela uri Mulayotibe wa Mbuyedzedzo wa 2014 u vhalwe phalamendeni .
Khavara kha ḽiṅwalo ḽi fheletshedzaho muvhigo wa u fhedzisela i tea u livhiswa kha Khomishinari wa Mbilo dza Mavu wa Dzingu sa ṱhoho ya ofisi .
A thoma u ḓiitela risipi dzawe ene muṋe zwenezwi e sibadela , a ri musi a tshi vhuya hayani , a thoma u dzi edzisa .
Tshanduko ya kilima i na khonadzeo ya u fhungudza u bveledzwa ha zwiḽiwa na maḓi a u nwa na mvelelo dza phetheni dza u pfuluwa na zwiimo zwa khuḓano .
Zwiṅwe zwa zwithu zwine vha zwi takalela ndi u tamba tshikwashi , thenisi , tshese na ragibii na ṅwana wavho wa mutukana na u ya u ita nyonyoloso dzhimuni , hu tshi khou iteswa nga maanḓa nyonyoloso dza sekhethe ( nyonyoloso dzo fhambanaho dzine dza itiwa nga u ṱavhanya dzi tshi tevhelelana ) .
Ndi zwifhio zwiko na thikhedzo zwine zwa tea u ṋetshedzwa komiti dza wadi .
Fhedzi-ha kha vhaḽa vho ḓiṋekedzelaho u sika vhudzivha ha demokirasi , zwi na mbuelo khulu sa musi zwo bulwa afho nṱha .
A huna u vhaisala kana hu hu ngafhani nga zwitshavha hune ha nga ita uri u tshinyadzwa ha tshfhaṱo zwi pfesesee .
Tshiitisi tsha vhuvhili na tshone tshi na maanḓa vhukuma - u shumisana u bveledza vhuḓikumedzeli .
Zwenezwo , naho Khomishini yo vhofhea nga vhuḓifhinduleli hayo ha u tou dzhiela nṱha fhedzi dziṅwe tshaka dza u tambudzwa , ndi zwa ndeme u ṱalutshedza nyimele dze u tambudzwa uhu ha bvelela fhasi hadzo .
Vhu fanela u ṱuṱuwedzwa nga ṱhoḓea dza zwigwada zwihulwane zwine zwa kwamea , hu tshi katelwa vhadzulapo vha re hone zwino , vhoramabindu na vha dzinḓowetshumo , khathihi na vhadzulapo vhaswa .
U ya nga zwenezwi , tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwikolodo kana koporasi dza khadzimiso ya masheleni dza phuraivethe dze dza lambedza muvhuso wa khethululo dzi tea u salwa murahu sa khamphani dzo vhuelwaho nga sisiṱeme mmbi nahone i siho mulayoni .
Zwivhangi zwi nga vha zwiṱuku zwi sa vhonali , fhedzi vha nga zwi ḓivha nga u ṱhangela zwifhinga na fhethu hune vha tshoṱelwa nga asima .
Izwi zwi ḓo itwa ṋaṅwaha u itela u thusa vhathu .
Ndi dzifhio ndaka dza mupo dzine vha kona u dzi swikelela , tsumbo , shango , madamu , zwisima , milambo , fhethu ho vuleaho dzithavhani , nz . ?
U vhalwa ha vouthu hu tea u itwa nga nḓila ine ya elana na maitele o randelwaho .
Tshipikwa ndi u : nweledza SWOT ya fhethu ya kuvhetshele na ya ya vhupo .
Mivhuḓahaya yoṱhe ndi vhana vha mivhuḓa ya Yuropa , ine ya dovha ya vhidzwa u pfi ndi mivhuḓa yo ḓowelwaho .
Kuitele ukwu ku vha tendela uri vha shumise ndambedzo ya u fhaṱa nnḓu yavho .
Zwiṅwe zwine zwa tea u lavheleswa ndi vhutshinyi vhu dzhiiwaho ho hula u ya nga Mulayo , vhune ha vha ha u pomoka vhuloi na u zwima vhaloi .
Mitengo ya ole yashu na mbadelo dza u tshimbila dzi ḓo dzula dzi sa ḓivhei , na kha mulalo na tsireledzo .
Vhaṅwe vhatukana vha dzhena tshikolo tsha nḓowetshumo vha wana pfunzo ya sekondari yavhuḓisa i re hone kha shango ; muṅwe wavho o fhedza a tshi vho fhirela kha tshikolo tsha vhuinzhiniere tsha Auburn .
Ndi nga kha ḓi tamba bola matshelo .
Mimasipala i re na tshivhalo yo ṱanganya zwivhaloguṱe zwa vhaofisiri vha tshipholisa henefho vhuponi ha havho nge vha dzhenisa khamera dza vhuṱola dzine dza thusa mapholisa kha u ṱavhanya vhona zwiito zwa vhatshinyi zwi tshi rangela u vhigiwa ha vhutshinyi uhu zwiṱitshini zwa mapholisa .
8.4 . Khabinethe i humbela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha lindele khunyeledzo na mvelelo dza ṱhoḓisiso dzo ṱanganelaho idzi .
Malugana na mbambadzo , ri khou khwaṱhisedza uri dipuḽomati vha na zwikili vhukuma hu si zwa mafhungo a poḽitiki fhedzi , fhedzi na kha zwa ikonomi na mbambadzo .
Netiweke dzapo dza bada dzi no ya kha masia o fhambanaho dzi tea u lunzhedzwa dza vha tshipiḓa kha tshivhili tsha sisiṱeme ya vhuendangayo huhulwane nahone zwi songo dzhiwa sa sisiṱeme ṱhukhu i re ḓadzwane .
Vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika vha tea u kona u wana nḓivho na u i shumisa zwavhuḓi .
Muvhuso u ḓo shela mulenzhe kha ikonomi uri hu vhe na tshanduko iyi .
DZIPHAMBANO DZI VHONALAHO NA DZI SA VHONALIHO HU TSHI KATELWA ZWI FANAHO NA ḼIBULAMBEU , VHUKALE , VHUBVAMURAHU , MUVHALA , VHUHOLEFHALI , KUTSHILELE NA TSHITAILA TSHA MUSHUMO .
2.5 . Mulayombisi wa Mbekanyamaitele ya Lushaka ya zwa Vhufhufhi ha Tshitshavha , une u alusa na u khwaṱhisedza u tevhedzwa ha zwa tsireledzo ya vhufhufhi , vhutsireledzi na zwa mupo , wo phasisiwa .
U itela u vhona phambano ya lushaka luswa lwa zwimela , vha sumbedze zwi khagala kha khweshenee ya thekhiniki uri shi nga vhambedzwa na lushaka lwa zwimela lufhio lune lwa nga vhambedzwa nalwo line lwa ḓivhea Afrika tshipembe
Miraḓo ya Komiti ya Wadi na zwigwada zwine vha zwi imela vha nga sedza theo ya mulayo ine ya tshimbilelana na thaidzo dzavho .
Muanḓadzo u ḓo dziiwa u wo itwaho nga tshifhinga tshe wa thoma u anḓadzwa .
( a ) vhunzhi ha Miraḓo ya Buthano i tea u vha i hone musi hu tshi vha na vouthu kha Mulayotibe kana u khwiniswa ha Mulayotibe ;
Vho kona u tevhela puloto ?
Vhukoni ndi muhumbulo u re na vhushaka u tshimbilelanaho na bveledziso .
Tshienge tsho tshakekanywaho , dzhusi , ṋunzwu , zwidzikisi , mamaḽeidi na zwiṅwe zwilungi zwi bveledzwa nga nḓila ya makwevho u bva kha thindi yo salaho yo nambatelana na lukanda nga murahu ha u tshewa na u fhungudzelwa ha mukumbu wa nga ngomu .
Nga nṱhani ha tshiitisi itshi maitele a zwa mulayo o no thomiwa u itela u khwaṱhisedza zwi tevhelaho :
Vhukati ha zwiṅwe zwithu , a dzinginya u sendela u ya kha Tshumelo ya Tshitshavha nthihi , u vhulungwa ha vhuimo ha NSG sa muhasho wa lushaka na u ṱalusa mushumo wa Ofisi ya Vhutevhedzeli ha Zwilinganyo zwa Mutakalo malugana na nḓila dza u konanya mikhwa na zwilinganyo kha ndaulo ya tshitshavha .
Goloi dzoṱhe dzi tshimbilaho badani ya nnyi na nnyi dzi tea u vusuludzelwa ḽaisentsi ṅwaha muṅwe na muṅwe .
( 2 ) Ḽihoro ḽo faraho madzulo a phesenthe dza 10 a vhusimamilayo ha vunḓu nahone ḽo ḓilugiselaho u shela mulenzhe kha muvhuso wa vhuthihi ha lushaka , ḽo fanelwa nga u avhelwa ofisi nthihi kana nnzhi dza Khorotshitumbe nga ndivhanelo na tshivhalo tsha madzulo a farwaho nga ḽone kha vhusimamilayo a livhanaho na tshivhalo tsha madzulo o farwaho nga maṅwe mahoro a shelaho mulenzhe .
Ndi maṅwalo afhio ane a tea u iswa nga muhweleli musi a tshi ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela ?
( 4 ) Milayotewa ya Lushaka i tea u ita uri maanḓalanga a zwa u sengisa , a shumise maanḓa ayo hu si na nyofho , tshiṱalula na luvhengelambiluni .
Nga u angaredza , masheleni a ḓo bva kha migaganyagwama ya u ḓadzisa , na ayo ane a khou tou kovholulwa hafhu , nyengedzedzo ya mbuelo na kha vhushumisani vhune ha nga bvelela na sekhithara ya phuraivethe .
Fhano Afrika Tshipembe ndangulo ya muhangarambo wa mashumele a ndangulo ya nnyi na nnyi khathihi na mugaganyagwama zwi tea u ṱanganywa na u ṱumanywa kha vhupulani ha tshiṱirathedzhi na nḓisedzo ya tshumelo i tshilaho .
Shumani ni kha tshigwada .
Phimo ya vhubindudzi ho khwaṱhaho ha phuraivethe na ha muvhuso ho thoma u sumbedza uho u ṱumana ha muvhuso na ha phuraivethe .
Nḓivhadzamulayotibe i ṱoḓa u dzhenela hu pfadzaho ha vhadzulapo kha vhuimo vhuṋa
Ndi zwa vhuṱhogwa u dzhiela nzhele uri netiweke ya sisiṱeme ya u enda ya masia manzhi a zwi anzeli u vha giridi ya othogonaḽa .
Koporasi ya Mveledziso ya Masincedane yo thomiwa sa khamphani ya Khethekanyo 21 .
Miraḓo ya tshitshavha i nga ita vhuimeleli kha mafhungo na milayo zwine Komiti ya Phalamennde ya khou rera nahone miṱangano ya Komiti nnzhi i a tendela tshitshavha tshi tshi dzhenela .
1.3 . Muvhuso wo ḓivhadza nḓila nnzhi dza thusedzo u itela u tikedza vhapondwa vha zwa u tambudzwa . Ṱhanganyelo dza Senthara dza Ndondolo dza Thuthuzela dza 54 u mona na shango ḽoṱhe dzi shuma sa fhethu hune zwoṱhe zwa itwa henefho u itela u fhungudza u dovha u pfiswa vhuṱungu ha mupondwa na tshifhinga tsha u khunyeledza milandu iyi ya u tambudzwa lwa vhudzekani .
Nga murahu ha tsheo dza Muṱangano wa Mbumbano ya Afrika , mafheloni a vhege yo fhiraho , zwa mbambadzo zwazwino zwi nga bvela phanḓa nga fhasi ha thendelano dza Mbambadzo yo Vhofholowaho ya Dzhango ḽa Afrika .
U shumiswa - Khoro yapo kana dzangano ' ḽi ita u nga ' ḽo kwamana u itela maitele a mulayo hu sina vhukwamani ha vhukuma ho iteaho .
Ndaela ya Khothe Khulwane yo vhetshelwa thungo nahone i imelwa nga tshiṅwe :
Pulane dza Khunguwedzo ya Vhuendelamashango yo ṱumanywaho na pulane ya LED .
Zwi tea u ambiwa uri tshikhafula tsho vha tshi tshi tou vha khombo kha tsireledzo .
Kha modele wa tshumelo dza mutakalo wa tshiṱiriki u shumiswaho ngei Western Cape , kiḽiniki iṅwe na iṅwe yo livhanyiswa na senthara ya ndondolo ya tshitshavha kana senthara ya mutakalo wa tshitshavha .
Murekanyo ya mufusho sa phambano dzi re vhukati ha muhwalo wo kalwaho na u anganyelwaho khathihi na mvelelo dza soradzhi .
Zwi vhonala hu thendelano vhukati ha avho vhane vha vhusa na avho vha vhuswaho .
Khaedu dzo tshenzhelwaho u mona na mbekanyamaitele , vhupulani , ṱhoḓisiso , u monithara na tsenguluso zwi tea u ambwa nga hazwo nga u ṱavhanya , sa izwi u lenga kha u amba nga hazwo zwi tshi nga vha na mvelelo dzi si dzavhuḓi .
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tsho ṱ he - mushumi
( 3 ) Arali ḽihoro ḽo imelwaho kha vhusimamilayo ḽi tshi nga fheliswa kana ḽi si tsha vha hone , vhaimeleli vhaḽo vha ṱutshela madzulo avho hu tshi tevhelwa tshiteṅwa tsha 23A ( 1 ) , madzulo ayo a ḓo avhelwa mahoro o salaho zwa tou nga ndi madzulo e a vha o balelwa vhane hu tshi tevhelwa tshiteṅwa tsha 7 kana 14 , sa zwine zwa nga vha ngazwo .. ' .
Tsha ndeme vhukuma ndi tsha uri , kha nyimele iṅwe na iṅwe , milayo iyi i tea u shuma yoṱhe uri i kona u shuma zwavhuḓi sa maga a u thivhela vhugevhenga .
Hezwi zwi itwa nga u dzudzanya zwi re ngomu , u khwaṱhisedza u ṋekana mafhungo na u thusa na u endedza maitele a u ri hu fhedzwe mushumo hu na vhukonḓi vhu si gathi .
Vhubveledzi ha midia wa khanḓiso u songo ganḓiswaho ho vhekanywa nga fhasi ha tshigwada tsho teaho nga matheriaḽa .
Ofisi a i dzhii sia nahone i shuma thungo na SARS .
Phindulo idzi dzi nga vha dza ndeme huṅwe fhethu nga tshiṅwe tshifhinga .
Fhedzi , arali vha kha ḓi koloda DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi tshelede musi vha tshi fhelisa mbadelo dza khiredithikhadi , vha tea u ita dziṅwe nzudzanyo dza u badela tshelede yo salaho .
4.3.3 Mushumo wa Komiti ya Wadi kha nḓisedzo ya tshumelo
Vhathu vha dovha hafhu vha fanyisa phambano ya vhathu na phambano u ya nga mbeu kana vhukale ha vhathu .
Ri nga si tshinye tshifhinga musi vhulwadze uvhu vhu tshi khou phaḓalala vhukati ha vhathu vhashu .
Muvhuso u a zwi ḓivha uri hu na zwikolo zwine zwa shumela vhagudi vha dzulaho kule na zwikolo izwo .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhashumeli vha muvhuso uri vha vhe phanḓa kha nḓisedzo ya tshumelo ya shango na u shumisa vhege iyi u tandula nḓila dza vhutumbuli u itela u ṋetshedza tshumelo kha maAfrika Tshipembe .
Ro lingedza u katela na ndingedzo dzo dzudzanywaho dza vhukati ha mihasho i elanaho u ya nga vhuphara na vhunavha hayo kha sia ḽa zwa mavhusele .
Khanedzano dza mbekanyamaitele idzi na mihanga a zwi imeli mvelaphanḓa kha sia iḽi .
Ndaka dzine dza si kone u salwa murahu kha miṅwaha miraru yo fhiraho dzo topolwa u itela uri dzi thuthwe .
Mvetomveto ya Mulayotibe i ṱoḓa uri arali muṱolamuvhalelano o ḓiṅwalisaho a tshi shuma sa khamphani , madzina a vhalanguli a fanela u vhonala kha ḽethahede ya khamphani iyi .
U engedza vhubindudzi ha sekithara ya tshitshavha na ya phuraivethe ;
Vha ḓadze fomo dza khumbelo nga zwidodombedzwa zwi tevhelaho :
U avhelwa ha Thendelano ya ICT ntswa kha EMS ho ṱhaphudzwa na uri hu khou lavhelelwa uri hezwi zwi ḓisa u khwinisa kushumele zwi tshi ya phanḓa .
Tshinyalelo ya masheleni khulwane yo vha i kha thundu dzi sa lalami , dzine dza katela zwiḽiwa , zwinwiwa na muḓagasi .
Nyimele dzo omaho dzi a lavhelelwa vhukati na mafhedziseloni a tshilimo .
U bva kha kuvhonele kwa mupo mbilaelo ndi ya uri mbekanyamitele dza thengiso na thendelano dzi thivhelaho u dzhiiwa ha mitengo ya vhupo zwi nga livhisa kha tshinyalelo ya vhupo na u bveledza uri hu vhe na thengo kha tshitshavha .
Musi ya tshifhinga itshi , ro dzudzanya vhuṱolamuvhalelano ha pfanelo dzoṱhe dza u ṱoḓa sa tshipiḓa tsha , maitele a u kunakisa data , na zwiṅwe .
Mipfuluwo yo anda Afrika nahone i dzhia zwivhumbeo zwo fhambanaho .
Musi mbilaelo yo no sedzuluswa u ya nga Milayo ya GEMS 30.1 - 30.4 ire afho nṱha , ndi maitele afhio ane a tea u tevhedzwa arali Muḓisi wa mbilaelo a nga dzhia tsheo ya u pfukisela mbilaelo / khanedzano kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
Nga u ralo kha mushumo uyu yi khou dovha ra sumbedzisa vhukuma ndivhuwo dza u bva mbilu dzashu kha vhashumeli vha tshitshavha .
Muhasho u dzhiela nṱha uri vhashumi vha shuma mushumo wa ndeme kha u swikelela ndondolo yo ḓisendekaho nga vhalwadze .
Zwo ḓisendeka nga ṱhanganelo ya madzhenele a zwithu kha vhathu na zwo ḓisendekaho nga mupo u ya kha u thomiwa ha kudzulele .
4.2 . Hezwi zwi tikedza na u thusedza vhuvhekanyandeme ha muvhuso kha u alusa mulalo na vhudziki ha dzhango na dzingu , na u vhona uri tsheo dza Mbumbano ya Afrika ( AU ) dzine dza tshimbilelana na u vhona uri mishumo ya Mmbi ya ACIRC na Mmbi i dzulaho yo Lindela ya Afrika ( ASF ) i a swikelwa .
Muvhuso u woṱhe u nga si kone u tandulula khaedu dze shango ḽa livhana nadzo , fhedzi ri tshi shuma roṱhe , thandululo dzi a konadzea .
U shumisa zwavhuḓi iyi puḽane , shango ḽi tea u shumisana na tshitshavha malugana na u swikelela ndivho i fanaho .
Tshipembe wa vhukuma na u fulufhedzea .
Vhutevhedzeli vhu konisa vhatevheli vha bola ya milenzhe u humbulela nḓila nkene ya zwiwo na u kona u ḓifara u ya nga nḓila yeneyo .
Muthu onoyo u vhidzwa upfi " Muḓisi wa mbilaelo " .
Ndaka yo dzula kha Tshiṱiriki tsha Vhurathi , Ḓorobo ya Kapa , Kapa Vhukovhela .
Kha vha dzudze kamara dzina muya nahone dzo oma .
A vha na dzangalelo ḽa u ri ṱalutshedza uri vha khou ṱoḓa mini .
nṋe iwe / inwi riṋe yone tshone vhone
U shumisa zwiṱirathedzhi kana nḓila dzi no tea u tevhelwa musi muthu a saathu thoma u ṅwala zwithu .
Ndi fhungo ḽi ḓivheaho nga maanḓa uri Maafrika Tshipembe vha na mvelele ya mbulunga dza masheleni ya fhasi .
Mbalombalo dza kotara ya vhuṋa dzo bviswaho nga Ḽavhuvhili , dzi sumbedza uri tshiimo tsha u shaea ha mishumo tsho tsela fhasi u bva kha 25% u ya kha 23,9% nga nṱhani ha mishumo miswa .
U bula ṱhoḓea ṱhukhu dza tshiluḓi tsha hayiḓiroḽoki tsha ole ntswa ya minerala na u itelwa sisiṱeme ya hayiḓiroḽiki , nga maanḓa khumbelo ya muḓagasi wa hayiḓirostatiki wa tshiluḓi tsha hayiḓiroḽiki .
Fhedziha , yo dzhia tsheo ya u ṋetshedza tshifhinga tsha tshilidzi tsha miṅwedzi ya 12 nga murahu ha musi ZEP ine ya vha hone zwazwino i tshi fhelelwa nga tshifhinga .
Kha khethekanyo dzi tevhelaho ṱhaṱhuvho yo dodombedzwaho nga ha u fhulufhelea ha mugaganyagwama i khou ṋetshedzwa .
Dzinwe dza Rekhodo idzi dzi dzula dzi hone hu uri dziṅwe dzi ṱoḓa uri hu itwe khumbelo phanḓa ha musi dzi tshi nga itwa uri dzi vhe hone .
U ṋetshedza nyimele ya ndeme na u swikelela ṱhoḓea dza vhafariwa .
6.4 U khwaṱhisedza maitele a vhulamukanyi ha mbuelano ngomu kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ya sialala
Ndi zwikili zwenezwi zwine idzi bugu dza u shumela dza lila u alusa kha vhana .
Tshigwada kha lurumbu lwa tshipembevhukovhela tsho swika he tsha pfuluselwa kha lurumbu lwa devhula hu tshi itelwa thikhithi , zwe zwa ita uri vha vhutsireledzi vha tendele vhathu kha mikaṋo ya nga ngomu hu tshi itelwa zwenezwi .
Nga u tou angaredza , reithi dzapo dzi nga ṱalutshedzwa sa mithelo ya u tou kombetshedzwa nga mulayo , ngauri mbadelo dzadzo a dzi ḓisi vhushaka ha mbambedzelano vhukati ha mutheli wa ha masipala na muṱanganedzi a re masipala kha tsumbo heyi .
Muṱangano wo dovha hafhu wa amba nga ha khonadzeo ya u shumisa tshikirini tshihulwane .
Ndaka na zwifhaṱo zwa tshiṱiriki zwa pfukiselwa kha u langwa nga muvhuso , izwi zwa wisa ikonomi ya vhupo uvhu .
U lavheleswa na u bviswa ha mitevhe i siho ho yo khunyeledzwa .
Zwiteṅwa kana zwipiḓa zwiṱanu zwa u gudisa u vhala
Mbekanyamushumo ya Muphuresidennde ya Siyahlola i ḓo konisa Muphuresidennde Vho Zuma na vharangaphanḓa vha muvhuso u vhona nga maṱo zwo swikelelwaho na khaedu vhuponi uho .
Muhasho u rumela kha Muhasho wa Mafhungo a zwa Mupo na Vhuendelamashango ;
U fhindula kha u vhudzisa huṅwe na huṅwe ha thekhinikhala hu elanaho na thendelo ya zwileludzi zwa u langula ndozwo .
3 . Kha vha ḓadze mihumbulo ye ya ṱahiswa kana madzinginywa kha khoḽomo ya 4 kha tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe .
3.2 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa na vharangaphanḓa vha BRICS vho dovha vha amba na Khoro ya zwa Mabindu ya BRICS u khwaṱhisa na u ṱuṱuwedza vhushaka ha zwa ikonomi , mbambadzo , mabindu na vhubindudzi vhukati ha miraḓo ya BRICS .
Nḓila ine nda humbela thuso ya shishi
vho ṱanzielwa nga dokotela uri vho lugela u reila
Kha vha rumele khumbelo ya ndaela ya phesenthe yo tiwaho nga u tou ya kha davhi ḽa tsini navho ḽa ofisi ya SARS , sa izwi mushumi a tshi tea u katela tshitatamennde tshi dodombedzaho tshelede yo ṱanganedzwaho na tsheledo yo shumiwasho .
1.11.2.Hu khou lavhelelwa uri khonfarentsi i ḓo khunyeledza na u dzhia muhanga wa maano maswa wa 2018-2030 wo dzudzanywaho fhasi ha thero " U ya kha Mavu a Mutakalo na Mirafho ya Matshelo " .
Vhaṋe vha mabindu a vha fari vhashumi vhavho zwavhuḓi ; vha shuma awara ndapfu nahone vha badelwa tshelede ya fhasi .
Ndaka ya muhumbulo a i badelwi murahu sa izwi i tshi dzhiiwa sa i re na vhutshilo vhu shumaho lu sa gumi .
20 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Milayotube i tevhelaho Phalamendeni .
Table ya 7 i re afho fhasi i ṋetshedza khethekanyo dza uri mugaganyagwama wo shumiswa hani :
Naho hu na uri u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi sa tshipiḓa tshiṱuku tsha u bveledza , a yo ngo khethekanywa u fhambana na u vhigwa ngayo , yo ambiwa ngayo .
Mishumo na vhuḓifhinduleli zwi tea u sedzwa nga vhuronwane , zwa bulwa zwi khagala na u vhudzwa vhaṅwe .
U khwaṱhisedza uri vho ṱanganedza mbilaelo hu saathu fhela awara dza 48 u bva nga ḓuvha ḽe Muofisiri wa Ṱhoḓisiso a i ṱanganedza
Vhagudi vha ḓisedzulusa nga u vhudzisa uri ipfi ḽine ḽa vha thaidzo ine vha tea u i tandulula ḽi pfala ḽo luga naa , ḽi vhonala ḽo luga naa na uri ḽi a amba naa .
Arali vha nga guda u bvelela kha mveledziso ya tshitshavha , zwitshavha zwi ḓo shumisa pfunzo iyi huṅwe-vho vhutshiloni havho .
Muvhuso na vhathu vha Riphabuliki ya Sierra Leone nga murahu ha muṅwe wa miḓalo ya tshinyalelo i sa athu vhonwaho kha dzhango .
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani atikiḽi ya gurannḓa .
Izwi zwi amba uri dwadze ḽo phaḓalala kha mashango kha madzingu oṱhe a WHO nahone ḽi tshi khou phaḓalala nga u ṱavhanya .
Magudedzi , na one , a tea u dzhiela nzhele ezwi na u fhindula nga nḓila i bveledzaho .
Mushonga wo randelwaho u siho kha CDL kana ACDL u ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya vhulwadze ha acute .
Mimasipala iyi vhuvhili hayo i khou ṱangana na khaedu khulwanesa ya kushumisele kwa masheleni na u kundelwa u ṋetshedza tshumelo vhathuni lwa tshifhinga tshilapfu .
Ndi malwadze are kha Mutevhe wa Malwadze a sa Fholi ( CDL ) , sa zwine ya vha zwone kha mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho , na muṅwe mutevhe wa Vhulwadze vhu sa fholi ( ACDL ) kha khetho iṅwe na iṅwe une wa tea u wana mbuelo dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Nyaluwo ya 8.1% kha vhubveledzi na 11.8% kha zwa migodi na u eba zwi sumbedza u lwisa ha ikonomi kha zwifhinga zwi lemelaho zwa ikonomi .
Zwi a tamisa uri muhumbulo wayo u vhudziswa kha ḽiga ḽa muvhigo wa mvetomveto .
Zwithu zwine zwa ri vhaisa - u daha , zwikambi , zwidzidzivhadzi
Muṱangano wa Brazzaville kha zwa thekhinoḽodzhi ya tshikhalani u khwaṱhisedza ṱhoḓea dza mbekanyamaitele dzo teaho na zwiṱirathedzhi u itela u bveledza maraga wa dzingu kha zwibveledzwa zwa tshikhala kha ḽa Afrika .
Zwivhalo zwiṱuku zwa ethanolo na zwiṅwe zwiṋwelo zwa maḓi zwi ṋokiseaho zwi nga bviswa kha soredzhi .
Vhudziki ha sia ḽa vhashumi hu na ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo dza zwa mutakalo dzi no ṱavhanya na u shuma .
Vho shuma miṅwaha minzhi vhe mudededzi phanḓa ha musi vha tshi vha MP .
Nḓivhadzo itea u katela mafhungo a khanedzano , na maṅwalo oṱhe a tshimbilelanaho na khanedzano .
Mishumo ya Muvhuso yo tea u aravha kha mbidzo hei u itela uri kotara hei i vhe iṅwe ya dzi ṱavhanyesaho kha kushumele na u khwinisa mashumele a muvhuso .
Maitele a vhushelamulenzhe ha vhukuma a vhona a tshi konḓa vhukuma , honeha , ngauri tshitshavha tsho khetheaho tsho no vha na ḓivhazwakale kha vhupo uho , khathihi na thaidzo dzi re hone , mafhungo na poḽitiki .
Nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya na tshenzhemo kha sia ḽa muvhuso wapo , ndangulo ya masheleni hu na ndivhanele yo tiwaho kha u ṋea masheleni kha thandela dza themamveledziso ya muvhuso wapo i a ṱoḓea .
Ṋamusi u ita mbilo hafhu dza muvhigo uyu ndi u thoma ha u wanulula murahu zwine zwa vha zwashu .
Kha vha ṱalutshedze vhushaka vhukati ha mbuelo , mushumoni , mushumo wo itwaho na vhuḓifhinduleli vhu katelwaho .
U sumbedza vhukoni ha tshitaela na tshivhumbeo zwa u ṅwala ha akademi ho teaho .
Izwi zwi tea u vhona uri mafhungo a ṱoḓeaho u itela vhupulani ho teaho o katelwa nahone a ḓo vha tshikalo na u kovha ha mashumele lwo leluwaho .
Fhedzi , komiti ya wadi i nga si randele mukhantseḽara wa wadi uri u tea u khetha hani kha miṱangano ya khoro .
Minista vha ita khuwelelo kha vhoṱhe vho ḓidzhenisaho kha zwiito zwa u gwa migodi hu siho mulayoni uri vha litshe mashumele avho a si ho mulayoni sa afha ezwi zwi tshi lwa na mulayo .
b ) Vhuloi vhune ha ita uri muṅwe muthu a vhaisale
Mafhungo mahulwane o ombedzelwa , na uri zwipiḓa zwine zwa konḓa zwi a ṱalutshedziwa .
( 5 ) Tshifhinga tshoṱhe , Miraḓo miṋa kana u fhira ya Khothe ya zwa Mulayotewa vha tea u vha vhe vhathu vhe vha vha vhe vhahaṱuli nga tshifhinga tshe vha vhewa ngatsho kha Khothe ya zwa Mulayotewa .
Mpfu dza vhaendanganayo dzibadani dzi ita phesenthe ya nṱha ya mpfu dzoṱhe dza dzibadani .
Kha vha ḓadze fomo ya Ṱhanziela ya Ḽifhasi ya Muvhala wa Swiri .
Muṱangano wo dovha wa dzhenelwa hafhu nga vhuimeli ha mashango a u ingamela o rambiwaho a 10 na madzangano a vhaingameli vha 6 .
Khabinethe i tikedza Maimo Mathihi a Afrika kha Habitat III ane a ḓo ambiwa ngao ngei kha Samiti ya Vhuthihi ha Afrika ya Vhurangaphanḓa ha Mivhuso na Muvhuso wa Kigali , nga Fulwana 2016 .
Kha tshipi ḓa tsha Declaration kha vha sumbedzise : madzina a tshikhau na tshifani tsha muthu a itaho khumbelo ya ḽaisentsi . tshiimo tsha muthu a itaho khumbelo , . muthu a itaho khumbelo ndi ene a sainaho fomo ya khumbelo
Ro pfa ngaha mbilaelo dza zwa mishumo ngaha Mulayo wa Khwinisedzo ya Muthelo ye nda saina mulayoni nga Nyendavhusiku , zwi tshi tevhela u phasiswa hawo Phalamenndeni .
4.2 . Khabinethe yo ḓivhadza uri zwiito zwa khethululo nga lukanda a zwi nga ḓo konḓelelwa kha tshitshavha tshashu tsha demokirasi tshine tsha kha ḓi vha kha tshifhinga tsha u fhola u bva kha matsivha a muvhuso wa khethululo .
( 4 ) Vhusimamilayo khathihi na tshumisano ya Mulangavunḓu na vharangaphanḓa vha mahoro vhane vha vha na pfanelo dza vhurumiwa ha vunḓu , vhu fanela u ta vharumiwa vha tshipentshela , sa zwo tendelwaho u bva tshifhinga na tshifhinga , u bva kha Miraḓo ya vhusimamilayo .
Zwa Ndeme zwine zwa ḓo sedzeswa zwi ḓo thusa nga nḓila yo khetheaho kha u ṱavhanyisa mvelaphanḓa zwi tshi ḓa kha tswikelelo ya ndivho dze vhathu vha ri laedza uri ri dzi swikelele .
Themendelo dzo khwaṱhisedzwa nga Komiti ya Ngeletshedzo ya Thekinikhaḽa ya Mihasho yo ṱanganelanaho na Komiti ya dzi Minisiṱa yo ṱanganelanaho dze dza nangwa uri dzi ṱoḓisise ngaha khonadzeo ya thengiso ya dzitshakha ya maṋanga a tshugulu i vhe mulayoni .
Nndwa ya mishonga i swikeleleaho i ya phanḓa u swika ṋamusi na vhaṅwe vhorakhemisi vha kha ḓi ri isa khothe nga fhungo iḽi .
CoR14.1 Muengedzo wa B arali dzina ḽo vhulungwa kha khamphani
Mulayotibe u bva kha , vhukati ha zwiṅwe , themendelo ya Khomishini ya Mulayo ya Afrika Tshipembe nga dzangalelo kha tshinyalelo .
Kha vha vhe na nzhele : Vhagudi vha vha vhe kha zwikhala zwo fhambanaho zwa nyaluwo .
Vha nga kona naa u shela mulenzhe kha tshigwada tsha u shuma nga ( datumu ) ngei ( fhethu ) ?
Zwikhala zwi swikeleleaho zwavhuḓi u bva fhethu ha mushumo .
Mivhigo i itwaho vhukati ha ṅwaha na mivhigo ya odithi zwi itwa uri zwi dzule zwi hone nga kha Gwama ḽa Lushaka na lubuvhisia lwa Ofisi ya Muṱolambalelano Muhulwane .
Zwibveledzwa zwoṱhe zwa Stats SA zwo tsireledzwa nga nzivhanyedziso .
Muano wa Batho Pele u malugana na pheliso ya kushumele ku sa vhei vhathu phanḓa .
Vhuendi ha nnyi na nnyi ndi ha ndeme kha vhupo vhune ha vha na tshiimo tsha fhasisa tsha vha re na goloi .
Khethekanyo yo raliho a i nga ḓo konisa fhedzi vhashumi vha tsireledzo u shuma fhedzi i ḓo dovha ya vhea samba kha vhuḓifari vhukene nahone khamusi zwi ḓo ita uri vhaṱaleli vha ṱutshele u ḓidzhenisa khaho .
Hu si u bva tshe ha vha na tshanduko kha nḓowetshumo ya zwa makwevho ho vhuya ha vha na tshivhumbi tshithihi tshe tsha ṋea tshivhumbeo mvelaphanḓa ya vhuthu sa zwe mveledziso ya thekhinoḽodzhi ya zwi itisa zwone .
Tsho salaho hu ḓo vha u ṱanganyisa nga netiweke ya vha nga ngomu ha nungo dza mvusuludzo ya vhupo ha ḓoroboni dzine zwino dzi khou itea .
Tshifhinga tsho kalwaho : Tshumisano ya zwikhala zwa mbambadzo kha vhubindudzi , bisimusi na vhuendelamashango .
A ri nga ḓo dzhiela nṱha u thoma vhathu vha ṱavhesaho mikosi , fhedzi ri ḓo dzhiela nṱha u thoma avho vhane vha vha na ṱhoḓea .
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwigwada izwi tsho shuma zwipiḓa zwo fhambanaho zwa nḓila yo khunyelelaho ya maitele a mbekanyamaitele ya vhuendi .
Khoudu dzi lusa u ṱuṱuwedza mushumo wa vharema kha maimo a ndeme kha mashumele a khamphani .
Musi i tshi vhea mikano Bodo i ḓo dzhiela nṱha zwithu zwo fhambanaho hu tshi katelwa u vha hone ha masheleni kha vhupo , u ṱanganyisa khethekanyo dza mirafho na u livhanyiswa na khethekanyo dza masipala musi hu tshi dzhiwa tsheo ya u topola mukano wa masipala wapo .
Zwo engedzwaho zwi katela ndaka dzine dza nga rengiswa ha wanala tshelede khathihi na thandela dza mbulungo ya masheleni ya tshifhinga tshilapfu .
Hu tshi dzhielwa nzhele uri vhafumakadzi ndi vhone vhathu vhane vha thudzelwa kule musi hu tshi dizainiwa dziphurogiremu kana dzi tshi tiwa ngauri vhaṅwe vhathu vha humbula uri ndi zwone zwine vhafumakadzi vha zwi toḓa , ndi zwa ndeme u pfa mihumbulo na themendelo dzavho u itela uri thandela i vhe na thusedzo yo fhelelaho ya tshitshavha . mishumo
Mbilaelo dzoṱhe kha miṱangano dzi a rekhodiwa hu tshi katelwa nḓaḓo , ṱhoḓea na ṱhuṱhuwedzo dza zwitshavha .
Tshikimu tshi nga dzudzanya nḓisedzo ya phurothesisi
Vhonani uri o vha o takalesa lwe a pfa mbilu tshi vhaa !
Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe uri dzi davhidze mbekanyamushumo dzoṱhe na u dzhenelela ho itwaho u tsireledza ikonomi yashu .
13 Musi vha tshi swika khothe vha nga kha ḓi wana tswayo dzi pfeseseaho dza u vha sumbedza nḓila .
Vhushaka a vhu ngo thomiwa zwavhuḓi nga khonṱhiraka fhedzi ho thomiwa nga mulayo .
Thendelo i nga ṋetshedzwa kha miṅwedzi miṋa , arali ṱhoḓea dza u ita khumbelo ya thendelo dzoṱhe dzo ṋetshedzwa kha mulanguli wa thendelo uri a dzhie tsheo nahone hu si na dziṅwe mbudziso dzi bvaho kha mulanguli uyo .
6.4. Vho Patrick Khulekani Dlamini vho tholwa hafhu sa Muofisiri Mulanguli Muhulwane wa Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika na Mulanguli Muhulwane wa Bodo .
Thebuḽu ire afho fhasi i sumbedza tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo ya mugaganyagwama wa muhasho :
Muvhuso u bvisa hedzi mbalombalo luthihi nga ṅwaha , zwihulwane hu u itela u ṋetshedza lushaka mafhungo a uri hu khou itea mini nga ha u lwa na vhugevhenga kha shango ḽashu , khathihi na u vusuludza mashumele ashu a zwino kha u lwa na vhugevhenga .
A si themendelo dzoṱhe dzine dzi nga thoma u shumiswa na zwenezwo na uri hu ṱoḓea vhuṱoḓesi na u pulana u itela u konisa u thoma u shumisa ho teaho .
Vha a sukumedzana na u pwanyeledza vhathu .
Phurofaiḽi ya fulufulu ya Afrika yo ṱalulwa nga vhubveledzi ha fhasi , u shumiswa ha fhasi , na u ḓisendeka ha nṱha kha fulufulu ḽa sialala ḽa vhunzhi ha zwitshilaho vhukati ha lupfumo luhulu lwa zwiko zwa fulufulu zwi songo tshinyadzwaho .
Ḽino ḽiṅwalwa ndi ḽiṅwalwa ḽa siangane nahone ḽi tea u vhalwa khathihi na ḽiṅwalwa ḽa mutheo .
Ḓuvha ḽi ḓo fhedziswa nga zwihomolosi , u livhuwa vhathu vho dzhenelelaho na zwikhala zwa zwinepe .
Mushumo kha u vhumbwa nga huswa ha Muvhuso u kha ḽiga ḽa tsini na u khunyeledzwa .
Thikedzo yo imaho nga uri kana thuso ya masheleni kha muvhuso wapo zwi ḓo , uya nga muhumbulo wanga , zwi dovha zwa ndeme u tshimbidza maitele haya .
Khombo dzi a rekhodiwa kha redzhisiṱara ya khombo yo ya dizainelwa u thoma khombo khulwane u itela u isa nga nḓila i bveledzaho Pulane yawo ya Mashumele a Ṅwaha nga Ṅwaha na nyito dzo dzhiwaho u itela u fhungudza khombo .
U ita uri tshumelo i vhe ya phurofeshinala , ri themendela uri :
U guma kha R17 798 nga muṱa nga ṅwaha
Muḓisedzi a nga ṱoḓwa uri a ṋetshedze iṅwe na iṅwe ya kana dzoṱhe tshumelo dzi tevhelaho , hu tshi katelwa tshumelonyengedzedzwa , arali i hone :
Ndi vhaṋetshedzi vha tshumelo fhedzi vhe vha dzheniswa kha mutevhe sa Accredited Prospective Provider kha Dathabeisi ya Muṋetshedzi ya Vhukati vhane vha ḓo ṱanganedzwa .
Miraḓo yo dzhenelaho kha Thendelano i fanela u ita ṱhoḓisiso yo ṱanganelaho , u thoma vhuendi vhune ha pfukekanya mikano .
Tshifanyisoni hu sumbedzwa tshiṱitshi tsha tshifhinga tshi ḓaho tshe tsha dzinginywa uri tshi vhe tshivhindini tsha vhupo ha mabindu .
Mivhigo ya u Sedzwa hafhu yo themendelwa nga Phalamennde .
2.5 . Khabinethe yo ṱanganedza zwine zwa khou itea nga ha mveledziso kha maimo a nyambedzano ngei kha Dzangano ḽa Mbambadzo ḽa Ḽifhasi nahone yo tenda kha ṱhoḓea ya u sedzesa kha mveledziso nga murahu ha mbekanyamushumo ya mushumo ya Nairobi na ndugiselo ya Khoniferentsi ya Dziminisiṱa ya Vhufuminthihi ya WTO ( MC11 ) ine ya ḓo farwa ngei Argentina nga Nyendavhusiku 2017 .
Development ' Dzangano ḽo imaho nga ḽoṱhe , ḽi si ḽa u bindula nahone ḽi si ḽa muvhuso ḽe ḽa thomiwa Geneva nga Khubvumedzi 1996 .
Komiti ya meyara , yo rangwaho phanḓa nga khorotshotumbe ya meyara , i shuma nga kha komiti dza tshoṱhe dzi tevhelaho dzi thusaho kha u dzhiiwa ha tsheo na u vhona uri hu na mupo wa zwa politiki wo fanelaho nḓisedzo ya tshumelo :
Arali tshiimo tsha maga a tshumelo tshi songo swikelelwa , vhadzulapo vha tea u humbelwa pfarelo vha ṋewa ṱhalutshedzo ya nga ha ndulamiso ya u ṱavhanyedza , musi mbilaelo dzi tshi itwa vhadzulapo vha tea u wana phindulo ya u ḓiṱukufhadza i fhaṱaho
Izwi zwi katela ṱhoḓea dza zwa mulayo u ya nga u tholwa na u fheliswa ha Muṱolambalelano Muhulwane , u ṋewa tshelede kha mugaganyagwama , u tholwa ha tshiṱafu , maanḓa a mbalelano na kupulanele kwone khathihi na vhuhulu ha u phaḓaladzwa ha mivhigo ya odithi .
Nga tshifhinga tsha nyambedzano ya aya mashango , khonadzeo dza vhufarisani na u lwisa nga ṋungo zwo ambiwa nga hazwo .
Kha vha engedze nyendedzi dza thimbanywa dzine dza sa athu u dzheniswa kha nyendedzi .
Ndalukano ya Ṱhanziela ya Lushaka ( Mafunda ) ndi mini ?
Vhaṅwe vha iti vha khumbelo vha tea u bvisa mbadelo ya khumbelo ya R35 .
U bva Shundunthule 2016 , ho vha na miṱangano ya vhukwamani ye ya farwa kha tshifhinga tsha miṅwedzi miṋa .
Vhashumi vhanzhi vha u fhaṱa Afrika Tshipembe ndi vhanna .
Zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwi nga shumiswa u ṱalusa zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho na u thoma muya wa ṱhandavhudzo na u tsireledza , khathihi na u khwiṋisa tsireledzo ya tshikhala tsho vuleaho tsha nnyi na nnyi nga u ṋetshedza khamera u bva kha zwifhaṱo zwa tshishumiswa tsha nnyi na nnyi .
Muhasho wo ta tshivhalo tshine tsha tea u swikelwa tsha phimo ya mpfu u vha ziro phesenthe kha zwisumbi zwivhili izwi Western Cape .
U khwaṱhisedza uri ndi vhathu vho tendelwaho fhedzi vhane pfukwaho risepusheni u ya kha vhuṅwe vhupo .
Ri ita khunguwedzo kha vhadzulapo vhoṱhe uri vha pembelele , u alusa na u tsireledza Ndayotewa yashu .
Hu dovha ha ṱana vhafariwa vha khohakhombo dza fhasi kha vhafariwa vha khohakhombo khulwane .
Kha mbekanyamushumo , muhasho u sedzesa kha u fhaṱa dziphakha , fhethu ha vhufa , senthara dza vhuḓimvumvusi na dziṅwe thandela dza u fhaṱa tshitshavha .
( iii ) U vhewa ha Vharangaphanḓa vha Sialala sa vhasengisi kha khothe dza sialala , vhugudisi na ofisi ya muano
Vhuḓifhinduleli na ndangulo ya mvelelo zwi tea u kombetshedzwa kha mihasho u itela uri vhuimo ha khasiṱama vhu nga wana tshumelo yo teaho .
Masiandaitwa , avhuḓi kana a si avhuḓi , o sumbedziswa kha girafu i re afho fhasi .
U thoma u shumiswa ha mbekanyamushumo idzi ho nga u vha ha nzimo , hu na khaphasithi ya vhuṱanzi ha ṱhahelelo kha u thoma u shumiswa hadzo .
Miṱangano i farwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe nahone i dzhenelelwa zwavhuḓi nga vhashumisani vhoṱhe vha nga ngomu .
Ndi nyito dzifhio dzine dza sa vhe u pfuka Mulayo wa Zwihali zwi re Khombo , wa 2013 ( Mulayo wa Nomboro 15 wa 2013 ?
Tshumelo dza SMS Nḓia ntswa dza u vha thusa u engedza mbuelo dzavho
Tshifhinga itshi tsha u davhidzana thwi tshi ḓo sumbedza mvelaphanḓa kha nḓisedzo ya vhurangeli ha Pulani ya Mbuno dza Ṱahe u alusa ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Thulwi dza muṱavha u hwalwaho nga maḓi dzo gonyaho dzi ḓo fhungudza khaphasithi ya tshiṱirathedzhi na mutevheṱhandu wa vhutshilo ha madamu na vhupo ha mavu o ṋukalaho .
Kuvhonele na vhuḓifari havho kha heḽi fhungo zwo ṱuṱuwedza vharangaphanḓa vho ḓidzhenisaho kha dziṅwe tshanduko dza zwa poḽotiki u ya kha ḽifhasi - nga vhuphara uri vha dzhiele nṱha fhungo ḽa u hangwela kha zwiimo zwine vha vha khazwo .
Ṅwalani maipfi aya no a swifhadza dikishinarini yaṋu .
Ro ita nḓowenḓowe u linga u ḓilugisela hashu kha vhunzhi ha madzingu .
( e ) u ṱhompha maimo a zwa Mulayotewa , zwiimiswa , maanḓa na mishumo ya muvhuso kha maṅwe masia ;
Ikonomi i fanela u farwa zwavhuḓi u itela uri lupfumo lu phaḓaladzwa nga nḓila i eḓanaho .
23.9.1.5 u dzhena na u ita sedzulusa zwifhaṱoni zwiṅwe na zwiṅwe zwi no khou shumiswa nga vha no kwamea ;
U ya nga ḓivhazwakale , thengiso nga vha si na ḽaisentsi ya halwa yo vhetshelwa thungo sa ndango nga muvhuso wa ḽa Sweden , sa tshipiḓa tsha maga awo a u langa u shumiseswa ha aḽikhoholo .
Dibeithi yo tevhelaho yo sedza kha mushumo wa phalamennde nga u angaredza kha u lwa na khakhathi dza vhafumakadzi .
Ṱhanziela dza ndalukano a dzo ngo tea u vha khophi dza khophi dzo sethifaiwaho .
Khonfarentsi iyi i na foramu ya u fha na mihumbulo kha mazhendedzi a muṱaṱisano na vhatsivhudzi vha si vha muvhuso vha bvaho kha mashango a BRICS .
Ndi ḽone shango ḽa u thoma tshipembe ha Sahara kha ḽa Afrika u tendela nga vhuḓalo dzilafho ḽa HIV ḽe ḽa ranga u bviselwa khagala , ḽine zwa zwino ḽa khou waniwa nga avho vhane vha vha khomboni khulwane ya u kavhiwa nga vhulwadze .
Magavhelo o sedzaho nyimele a tikedza mbekanyamushumo dzo fhambanaho dze tshipiḓa tshadzo tsha badelwa nga mimasipala , u fana na themamveledziso dza dzinnḓu nga vhunzhi na dza nethiweke dza masipala dza muḓagasi , maḓi na tshampungane .
Mugaganyagwama wa 2017 / 18 u dovha wa ola kuavhelwe kwa masheleni u ya kha mbekanyamushumo dzo fhambanaho dza muvhuso sa zwe zwa ambiwa nga Muphuresidennde .
Mbuedzedzo na yone yo buliwa , na mbekanyamitele yo dzinginya mbekanyamushumo dza vhulondoli , hu si ha muthu ane a vha phuli ya halwa , fhedzi na miṱa na yone yo kwameaho nga vhudakwa ha muthu .
Khwaṱhisedzo ya Muteo nga Khabinethe i ḓo ṋea vhurangaphanḓa ha sitirathedzhi na vhuyo .
Ri dzhiela nzhele , fhedziha , zwipiḓa zwiṅwe zwa khetho ya 4 nga ngoho zwo shumiswa .
Tshiimo tsha mutakalo tsha muthu nga muthu tshine tsha kwama lutamo lwa zwiḽiwa , maanḓa a ṱhoḓea na vhukoni ha u shumisa pfushi dza zwiḽiwa zwe zwa ḽiwa .
4 . Kha vha tende vhagudi vha tshi vhala navho tshiṱori tsha kiḽasi .
Vha Ndaulo Khulwane vha tea u tenda u swaiwa phoswo na hone vha fhindule malugana na ndozwo heyi .
U bvelela ha vhuṱhogwa ha maga a khwiniso ya khwaḽithi ndi uri masheleni a swike zwikoloni .
Nga u ralo ndi zwa ndeme u ita khethekanyo ya khovhakhombo .
U pfesesa khakhathi dza vengo ḽa vhabvannḓa dzo iteaho a si ndingedzo na luthihi ya u dzi imelela kana u ri dzi vhe mulayoni .
Mulevho u dovha wa dzhiela nṱha u dzhenelela hu vhuya ha ikonomi , matshilisano na mvelele ho itwaho nga vhapfuluwi na u dzhiela nṱha hu na mbilaelo u vha khomboni havho , vengo ḽa vhabvannḓa na u sa kona u konḓelelana hu tshenzhelwaho nga vhapfuluwi na khethululo dzine kanzhi dza shumiswa khavho .
Muiti wa khumbelo u tea u saina foḽio dzo he dzo engedzwaho
Tshumisano yo fhelelaho ya vhominidzhere vhoṱhe u bva kha vha VC u tsa fhasi i a ṱoḓea .
Nahone i ḓiphiṋa nga thikhedzo nnzhi vhukati ha sekhithara dzo fhambanaho na zwikolo zwa poḽotiki sa zwe zwa humbulwa .
U sedza sia ḽithihi a zwi ambi zwithu zwivhi tshifhinga tshoṱhe nahone vhathu vhanzhi vha tenda kha zwiṅwe zwithu zwa u sedza sia ḽithihi .
Hu tevhelwa maga oṱhe a u rangela u
Nyimele ya maipfi ya zwenezwo ndi fhungo na pharagirafu .
Zwiṅwe hafhu , u nwiwa ha zwinwiwa zwi re na zwikambi zwi ḓisa mafhungo a vhuḓiilisi , mutakalo wa nnyi na nnyi , u dzudzanyea ha nnyi na nnyi , vhutsireledzi ha nnyi na nnyi , muṱaṱisano na u sika mishumo
22 . Muṱangano wa vhu5 wa wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa Dzangano ḽa ID4AFRICA
Kha vha sumbedze uri vho ita nga maitele o teaho a mulayo nga ngomu ha mikano ya kupulanele kwa mbekanyamushumo , kushumele kwo bulwaho na zwiṅwe zwipiḓa zwi ṱutshelanaho .
Tshiimo tsha mutsho luṱabvula
Ndivhotiwa khulwane ya Mulayo uyu ndi u ṱuṱuwedza vhupulani ha vhupo vhu konanywaho na u shumiswa ha zwishumiswa zwa Riphabuḽiki .
Ro ita vhuṱambo hu si na u thithiswa na huthihi kha zwivhaswa zwa tshiluḓi na muḓagasi .
Shumani nga zwigwada .
Heyi yo vha i si ḽisi na luthihi .
Kha vha vhumbekanye meme dzine dza nga shumiswa sa vhudzumbamo musi wa muya kana mvula .
Heḽi ndi ḽiga ḽa ndeme kha u khwinisa matshilo , u ḓisa vhathu kha ikonomi ya didzhithala khathihi na u ṱuṱuwedza bindu nga inthanethe .
Izwi zwi katela u dzhenela kha maguvhangano a vhusimamilayo a mashango hune Muvhuso wa Afurika Tshipembe wa vha u hone kha ndingo dza u fhaṱa mulalo
Bambiri ḽa mbudzisavhathu ḽo shumiswa sa tshipiḓa tsha ṱhoḓisiso uri hu kone u kuvhanganywa mafhungo .
Mazhendedzi a muvhuso a na vhuḓifhinduleli ha u ita mushumo we a hweswa wone nga nḓila ine a i khakhisi mushumo wa muvhuso kana u khakhisa ikonomi .
Sa mureili kana muṋe wa tshiendedzi tshine tsha ṱoḓa PrDP , a vho ngo fanela u tendela muṅwe muthu a tshi tshi reila kha bada ya nnyi na nnyi , nga nnḓa ha musi a na PrDP ya vhukuma ya lushaka lwo teaho .
Tshivhalo tsha tshibveledzwa tshi ḓiswaho tshi tea u ṅwalwa nga maipfi na figara ;
Ṅwalani tshirendo tshaṋu inwi muṋe .
Nḓivhadzo yo thusa vhukuma kha u sedzesa u shuma vhudzuloni ha u ṱwa ri tshi khou ṱaṱisana .
Kha vhaṅwe vhaṋameli , vhuendi ha nnyi na nnyi vhu a ḓura vhukuma na u sa vha fara sa vha fara zwavhuḓi ngauri nḓila dzo fhambanaho dza vhuendi a dzi na vhuṱumani .
Tshikwama tsho sedza kha u khakhulula ngona ya u gaganya zwishumiswa zwa masheleni kha ṅwaha muswa wa muvhalelano .
Rakhonṱhiraka u ḓo fha vho mishumo na maimo u itela ndivho iyi vhashumi vhane vha kona u ṋetshedza thusothanzi .
Thundu nnzhi dzine dza vha ntswa a dzi langwi nga maitele a ndango ya thundu dzo ṱun ḓwaho .
Mveledziso ya ikonomi yapo
Sisiṱeme ntswa ya khomphiyutha na yone yo ḓisa thaidzo na u bveledza tshilengo kha u bviswa ha mvelelo .
( b ) sa ine ya ḓo bviswa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka musi zwo tiwa nga u ralo u ya nga ha Mulayotewa kana Mulayo wa Phalamennde .
Tshiitisi tsha tshilengo kha u ḓadzwa ha zwikhala zwa mishumo ndi nga mulandu wa uri Tshiimiswa tsha Mbambadzo ya Maḓi tshi ṱoḓa vhainzhiniara vha re na nḓivho vhane zwi a konḓa u vha wana na u vha takadza .
Gipisiamu i nga si khwiṋise u muelelo wa mavu o eleliswaho lu sa fushi .
U shaea ha zwiko hu kombetshedza zwikolo u nanga na u thoma vhuvhekanyandeme .
2.2 . Khabinethe yo fhululedza muhasho wa Mutakalo na wa Pfunzo dza Fhasi kha u shumana nga nḓila yo teaho na ṱhoḓea dza vhadededzi na vhaṅwe vhashumi vha nḓowetshumo ya zwa pfunzo ya muvhuso na ya phuraivethe nga u ṋetshedza mbekanyamushumo ya muhaelo yo ṱanganelanaho .
Tshivhalo tsha mushumo fhano Aurika Tshipembe tshi fhira u wa ha ikonomi ya lushaka kha kotara dza fumi dzo fhelaho .
6.1 . Khabinethe i livhisa ndivhuwo dzayo kha zwiimiswa zwi sa shumeli malamba ( dziNGO ) kha thikhedzo dzavho khathihi na u ḓibaḓekanya na muvhuso kha u ṋetshedza thuso kha miḓalo ya zwenezwino ye ya itea kha zwiṅwe zwi zwipiḓa zwa shango .
Arali khumbelo yavho i songo phasisiwa vha ḓo tea u ṋewa tshiitisi nga kha ḽinwalo , vha nga ita mbilaelo kha Minisiṱa wa Muhasho wa Mveledziso dza Matshilisano
( 3 ) Mbadelo ya tswikelelo nga muhumbeli o buliwaho kha tshipiḓa tsha vhu 22 ( 7 ) tsha Mulayo , nga nnḓa ha musi o tendelwa u sa badela nga fhasi ha tshipiḓa tsha vhu 22 ( 8 ) tsha Mulayo , i nga nḓila i tevhelaho :
Maitele o sumbedziwaho a u wana tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho a vhidzwa maitele a Winkiḽa , ane a vha maitele one a thaithirisheni a u kala okosidzheni yo ṋokaho kha vhunzhi ha maḓi a malaṱwa , malaṱwa na sambula dza mulamboni .
Nga murahu ha izwi Khomishini i ḓo dzudzanya muvhigo , une wa ḓo vha u na themendelo dza u fhedzisela nahone na mulayosiṅwa wo
Hu na levhele mbili dza muvhuso wa lushaka muṱuku : mivhuso yapo na mavundu .
2.1.1. Sa ḽiga ḽa shishi , R2.33 biḽioni yo avhelwa u tandulula thahelelo ya ndambedzo ya masheleni a u tshimbidza dziyunivesithi nga mulandu wa thendelano ya u engedzwa ha mbadelo ha 0% nga 2016 .
Fhano Afrika Tshipembe , sa kha vhunzhi ha mashango ano khou bvelela , mikhwa ya phurofeshinala yo ḓa he ya baḓekanywa na mushumo wa u lwa na vhuyaḓa , fhedzi mafhungo a na tshikoupu tsho angalalaho .
Ri na vhadededzi zwikoloni zwashu vhane vha bva kha mashango aya .
Kha mushumo uyu , ri ḓo isa phanḓa na u vha na vhukwamani na mahoro kha u thoma u shumisiwa ha Thendelano ya Poḽitiki ya Ḽifhasi ngei Zimbabwe na mveledziso ya nḓila ya dzikhetho .
A vha ngo ita vhugevhenga , zwe vha ita ho vha u pfuka khoudu yo tilaho na u vha ya kale ya tshitshavha tshashu , khoudu ine yo kalula lune ane a i pfuka u a tambudzwa nga riṋe sa a songo teaho u tshilwa nae .
Hedzi ngelo dza khaelo dzi khou lavhelelwa u swika henefha mathomoni a kotara ya vhuvhili ya ṅwaha .
Musi ri tshi bvela phanḓa , ri fanela u guda ngudo dza tshifhingani tsho fhiraho .
Hoyu ndi mushumo u konḓaho u na phoindi nnzhi dza khonḓela !
Ndi khou amba hezwi nga vhuḓifulufheli sa vhunga ri na Shaun Julie , Mulanguli washu wa Thikhedzo ya Vhulanguli ha Vhuṱali na Kushumele , ane asi kale atshi khou bva u ṋetshedzwa mendele wa silivhere kha khethekanyo ya Murangaphanḓa wa Tshumelo ya Lushaka wa Khwine kha ḽa Western Cape .
Vho bvela phanḓa na u dzinginya ḽa uri nḓila ya khwinesa ya vharangaphanḓa vha sialala ya u vhuedzedza " tshirunzi " tshavho ndi ya u shumisana na vhalanda vhavho ho livhiwa kha tshipikwa tshithihi .
Tshifhinga tsho tsho avhelwaho kha Pfunzo ya Nyonyoloso na Vhutsila tshi nga ḓi shumiswa kha tshifhinga tsha u tamba ho vhofholowaho ngauri vhukoni ha nyonyoloso ho gudiwaho ha dovha ha itelwa nḓowenḓowe nga tshifhinga tsha u tamba ho vhofholowaho , vhu tikedza u guda kha masia aya mavhili a u guda .
( ii ) tshi shumisaho maanḓa a vhathu kana tsha ita mushumo wa vhathu u ya nga ha mulayo muṅwe-vho , fhedzi hu sa katelwi muofisiri wa khothe kana wa vhulamukanyi ;
Nzudzanyo kwayo ya tshiimiswa yo dzula i hone kha ḽeveḽe yapo na vundu lune dza ḓo fhaṱa vhushaka kwaho ha u shuma .
Muhanga wa vhusimamilayo na ndaulo ya Afrika Tshipembe malugana na zwikambi u vhonala u tshi mangadza u vha u konḓaho , nahone u anzela u vha wa kwao , musi u tshi vhambedzwa na mashango a fumi o sedzuluswaho .
Khumbelo dza u ṱun ḓa khovhe dza mulamboni kana dzivhani kana khovhe ya tropical dzi tea u itwa kha Muhasho wa Vhulimi .
" Mulangadzulo , ndi khou thoma nda tama u livhuwa vhathu vhoṱhe vho shumesaho nga maanḓa vha sa vhonali u ita uri u Sedzwa hafhu ha Vhupileli hu vhe ngoho . "
Ndi vhaṱunḓi na vhavhambadzi vho ḓiṅwalisaho vhane vha nga ṱunḓa na u vhambadza .
Vhashumi vha Tshumelo dza Tshitshavha vha ḓo vha vha tshi kha ḓi shela mulenzhe kha thandela dzine ndambedzo dzadzo dza vha dzi songo sumbedzwa kha badzhethe .
( 3 ) Kha ṅwaha muṅwe na muṅwe , muvhigo muṅwe na muṅwe u tea u anḓadza muvhigo wa mbofho dze wa ṋea .
U tea u vha na nungo dza u ḓo kona u shuma na ṱhoḓea dza fisikhaḽa dza vhuimo .
( b ) u sa ḓifara zwavhuḓi zwihulwane ; kana
Ndi ngani o thoma dzhimu ?
( 2 ) Mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka wo buliwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) u nga phasiswa nga murahu ha musi themendelo dza Khomishini ya Tshelede dzo no sedzuluswa .
U laṱa ho tsireledzeaho ha malaṱwa , zwihulwane hune miṱa ya ḓi itela yone iṋe .
O amba uri muhasho wawe u na masheleni a u ita mushumo wa zwa vhuthu nahone u ḓo kona u badelela dzilafho .
Ṱhoḓisiso ya masipala yo itwaho nga 2004 i sumbedza uri arali vhadzulapo vha dzhenela kha phurosese vha sa ḓivhi pfanelo dzavho , phurosese ya u dzhenela ha muvhuso wapo a i nga ḓo tou ṱhonifha kana u bveledza pfanelo iyi nga nḓila yone .
Naho zwo ralo , vhudzuloni ha u vhuedzana na u fhaṱa fulufhelo , ri khou ṱanziela dzikhakhathi dzine dza khou ṋaṋa na u ha khethekanyo .
Nga Khubvumedzi 2018 , ho vha mabulayo a miraḓo ya fumbili malo ( 28 ) ya mapholisa .
Hezwi zwi amba uri tshivhalo tsha u shayea ha mishumo kha wadi na tshone tshi ḓo kwamea .
Ndangulo ya tshinyalelo I no langulwa nga mutshimbidzi
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Maḓi a Migodini ya ṅwaha wa 2022 uri i thome u shumiswa .
U khwaṱhisa vhushaka vhu shumaho kha vhuṱumani ha zwa ndaulo na zwa poḽotiki nga kha mveledzo ya ṱhaluso ya mushumo .
U ṱola khumbelo kha thekhinoḽodzhi ntswa na dza kale .
Mimasipala yapo nga zwenezwo i fanela u khwaṱhisedza u ḓiṅwalisa ha vhadzulapo kana vhashumisi vha tshumelo dza muvhuso kha dathabeisi dzavho na u dzudza tshifhingani .
arali vha sina bugundaula kana ṱhanziela ya mabebo ya ṅwana , vha tea u ita zwitevhelaho :
U langa u shululwa ho linganelaho kha buli ḽiṅwe na ḽiṅwe u thivhela u dzhena na maḓi a lwanzhe .
Kha dziṅwe nyimele vhadzuli kha khethekanyo idzo a vha bviswi nga khani na luthihi , kana fhedzi arali vhuṅwe vhudzulo vhu hone .
Tshikwama itshi zwazwino tshi khou shuma na zwiimiswa zwa muvhuso kha u dzudzanya thandela nnzhi dzi re nḓilani dzine musi dzo ṱangana dza vha dza ndeme ya masheleni a swikaho R96 biḽioni dza zwa vhudzulo ha matshudeni , dzinnḓu dza zwa matshilisano , vhudavhidzani ha ṱhingo , maḓi na vhuthathazwitzhili hu tshi katelwa na zwa vhuendi .
U ITELA U VHONA URI HU NA MVELEDZISO YO KHWAṰHAHO , ndi zwa ndeme u limuwa vhuṱhogwa ha mbeu mbili sa zwipiḓa zwa muvhili zwi shumisanaho .
Ndi zwithu zwo teaho uri Phresidennde Vho Ramaphosa vha avhelwe khuliso iyi i ṱhonofheaho ngaurali kha ṅwaha une ra khou fhululedza miṅwaha ya 25 ya Ndayotewa yashu u bva tshe ya sainwa ya vha mulayo .
Mbekanyamushumo yo sedzaho tshitshavha yo ṱangana na u shumiswa ha masheleni ha fhasi hu hulwane kha miṅwaha yo fhiraho .
Mushumo wa ndangulo ya mvelaphanḓa a u khou tou itwa zwavhuḓi .
Mtilini wo dovha wa ita nyambedzano ya tshumisano na kiḽiniki dzapo u shumisa rumu dza u lindela kha miṱangano ya WC , kana ha shumiswa zwiṅwe zwikolo zwa mahayani saizwi zwo ṋetshedza dzikiḽasi .
Vidio ya zwine zwa khou itwa yo bveledzwa nahone zwipiḓa zwayo zwo vha tshipiḓa tsha mushumo wa WAD .
Akhaivi dza Lushaka na Thumelo ya Rekhodo zwi ṱoḓa zwiimiswa zwa muvhuso uri zwi ite na u londota sisiṱeme ya ndangulo ya maṅwalo o ṱanganelaho a ṋetshedzwaho sa gomoṱuku kha mashumele a ndangulo dza rekhodo dzi tevhelaho :
Tsheo na pulane u bva kha Lekgotla ḽa Khabinethe zwi ḓo khwaṱhisa u shumiswa ha mbekanyamushumo ya nyito ya muvhuso na u ṋea vhuḓifulufheli ha uri Afrika Tshipembe ḽi kha mveledziso ya matshilisano yone na nḓila ya nyaluwo ya ikonomi .
21 . Pfunzo - Vha na pfanelo ya pfunzo yo linganaho , hu tshi angaredzwa pfunzo ya vhaaluwa , nga luambo lwavho ( arali zwi tshi konadzea )
Khaṱhululo ya nga ngomu itea u ḓiswa i kha fomo yo themendelwaho - Fomo B yo bviswaho u ya nga maitele a PAIA .
Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi Nnḓu ya khumbelo ya Vhukati Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Mabindu Matuku U fheliswa ha Vhutshinyi Mafhungo a Madzulo a Vhathu
Ndaela ya Tsireledzo ya tshifhinganyana i ḓo amba mini ?
Themendelo : Vhukoni ha u shuma vha vhoṱhe , vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho na zwikili zwa vhudavhidzani , tshenzhemo kha tshumelo dza dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo , na vhukoni ha u davhidzana nga nyambo dza tshiofisi mbili kana tharu dza Western Cape .
Zwenezwo vhalwadze vha ḓo ṋetshedzwa tshikhala tsha u dzhenisa miṱa na dzikhonani kha tsheo dzi elanaho na mutakalo na pulane zwavho .
u ṱavhanyiswa ha u fhaṱwa ha tshomedzo dzi ṱoḓeaho kha u swikelela ndivho dzashu dza ikonomi na dza tshitshavha ;
Ṱhahelelo ya u lambedza i a konanywa hu tshi shumiswa zwiṅwe zwiko zwa u lambedza , musi hu tshee ho lindelwa nḓila dziṅwe-vho dza u kovhekanya .
Kha vha ye sentharani ya u lingela ḽaisentsi ya u reila ya tsini vho fara zwi tevhelaho :
Ndi dzhia uri vhuṱanzi vhu re hone phanḓa ha khothe , ndaela ya u dzhiiwa ha ndaka zwo itwa zwavhuḓi .
Iyi mbetshelwa i kwama " madoketala vhana vha lowa . "
Khumbelo dzo dzheniswaho kha Zwipiḓa zwa tshiṅwe tshithu dzi ṋetshedza tshikhala dza u ita na u swikela zwikili zwi ṱoḓeaho kha fhungo iḽi .
Arali zwi hone , fhethu hoṱhe ha u dzhena hu tea u vha ho tsireledzwa kana hu tea u shumiswa zwiga kana dzitswayo u sumbedza zwikhala zwiṱuku .
Nga u bula phambano dza vhupfiwa na mihumbulo vhukati ha miraḓo ya tshigwada , na nga u sumbedza uri miraḓo yo fhambanaho i ambisa hani mbilaelo dzi fanaho , makone u thusa miraḓo u vhona zwipikwa na thaidzo zwi fanaho .
Ndangulo yavho ya khwinesa ndi pfanelo ine sa muvhuso u angaredzwaho , ra si kone u i ponya .
U TENDA Bugupfarwa iyi yo khwiniswaho ya nḓila ya u shumisa PAIA yo itiwa lwa u thoma nga SAHRC Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afurika Tshipembe ( SAHRC ) nahone Vhulanguli vhu khou ṱanganedza mushumo wa u thoma wo itwaho nga SAHRC , ho katelwa na zwiko khombekhombe .
Nga u engedzedza , i na vhuḓifhinduleli nga u angaredza ha Khomishini ya Vhaswa ya Lushaka .
U vha khagala na u vha u ḓilugisela hu hulwane kha u ṱanganedza mihumbulo ya vhaṅwe zwi nga thusa kha sia iḽi .
Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Themamveledziso ya Lushaka i isa phanḓa na u vha tshitshimbidzi tshihulwane tsha ndeme ya mishumo na tshiṱavhanyisi tsha nyaluwo ya ikonomi .
Vha shandukisa muelo wa tshitendeledzi , tshivhalo tsha tshitendeledzi , na u shandukisa sia ḽine tshitendeledzi tsha khou ya hone , u sudzulusa zwitendeledzi nga u mona na zwiṅwe zwitendeledzi .
Milayo iyi i katela phandakati , tshileme na data ya khethekanyo , nahone tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe tshine a tshi tevhedzi ngona idzi a tshi nga rengiswi kha mimaraga ya EU .
Vhalavhelesi vha mashangoḓavha vha lavhelesaho khetho vho bula vha sa hanedzani uri khetho dzo vhofhololwa nahone a dzi dzhii sia .
Luṱa lwa vhuvhili lwa serisi ya 2010 ya mbekanyamushumo ya radio ya ikonomi yo katela i ḓo sedza kha tsireledzo ya vharengi .
Vha humbelwa u ḓa na khophi dzo sethifaiwaho ya maṅwalo na mbadelo dzine dza khou ṱoḓea
Vhurumelwa ha ṱangana na foramu ya tshipholisa tsha tshitshavha tshapo,na masipala nga ha u londola phakha na u tsireledza tshitshavha .
U tendelana na u ṱanganedza zwi tea u vha hone u bva mathomoni na kha zwipiḓa zwoṱhe zwa vhutshilo ha thandela .
U khwaṱhisedza tshumiso yavhuḓi ya matheriaḽa wa u kulumaga zwishumiswa .
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Nangani ipfi ḽa khwiṋe ḽa u fhedzisa fhungo :
Tshikoloni , mugudisi wanga vha mpha dzina ḽiswa ḽa Nelson .
Ndi khetho vhukati ha u omelela kha u sa lingana kana u sika lupfumo nga kha vhubveledzi .
Khonivensheni i angaredza masia a ngaho u swikelelea , u vhuedzedza ngonani , u shela mulenzhe kha vhutshilo ha poḽitiki , ndingano na u sa vha hone ha tshiṱalula kha vhaholefhali .
Maitele ane u ya ngao nyavhelo ya u ṋetshedza vhashumi ya bveledzwa ngao a a ṱalutshedzwa .
Khoro i dovha hafhu ya vha na yunithi ya ndangulo ya zwiwo , ye na yone ya tetshelwa u lwa na zwiimo zwa shishi .
Thuso ya zwa mulayo kha mafhungo a zwa vhugevhenga yo khwaṱhisedzwa kha muthu muṅwe na muṅwe ane a farwa , zwi si na ndavha uri ndi wa lushaka lufhio .
1.3 . Muṱangano u kati wa Vhufarisani na Khoro ya Mabindu ya U pfesesana ha Dzitshaka ( BCIU ) , tshiimiswa tsha bindu tsha dzitshaka tsha America tsho rangaho phanḓa , na Dzangano ḽa Mbambadzo ya nga Nnḓa ya Japan ( Jetro ) .
Ho sedzwa u shumisa DSP na mutevhe wa fureme dzo themendelwaho
Vhubindudzi vhune ra khou vhu ita zwino kha ECD na u thoma u guda u ṱavhanya tshikoloni zwi ḓo vha na mbuelo khulwane dza ikonomi kha miṅwaha ya fumbili i ḓaho - na u fhira .
Arali vha khou ṱoḓa u ḓiṅwalisa kana u wana PIN , kha vha ḓadze zwidodombedzwa zwine ra ḓo vha vhudzisa na u tevhedza maga .
Kha ḽiṅwe sia , mavundu a nga ngomu a tea u dzhenelela zwinzhi kha thengiselano ya nnḓa .
U humbula nga nyaluwo , khungedzelo na mveledziso ya dzina ḽa tshibveledzwa yo shanduka nga maanḓa kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho .
Zwishumiswa zwa vhulwadze ha swigiri nga nnḓa ha gulukhomitha , zwi tea u vhilwa u bva kha mbuelo ya mushonga
A huna nḓivhadzo dzo wanalaho u bva kha vhaofisiri vha kwameaho kha maitele a u renga .
Pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha a i bveleli i yoṱhe .
Ndi tea u ṱamba maṋo ndi tshi fhedza u ḽa na musi ndi sa athu u eḓela .
Shango heḽi ḽi na tsumbonanguludzwa ndapfusa kha tshigwada tshashu , hune hafu ya tsedzuluso ya vha yo imela tshifhinga tsha phanḓa ha musi Bannga ya England i tshi itwa uri i ḓiimise na u sedzesa inflesheni hu tshi ṱanganedzwa .
Nga u ralo kha ri shumisane u khwaṱhisedza uri vhugevhenga ha khakhathi vhu khou fhungudzea nga hafu kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
( 1 ) Muvhuso wa lushaka na wa vunḓu nga u shumisa mulayo na vhuṅwe vhukando u fanela u tikedza na u khwaṱhisa maanḓa a masipala kha u langa mafhungo avho , u shumisa maanḓa na u ita mishumo yavho .
U edzisela ḓirama ya nzulele i no tendisea ho livhiswa kha sa , tshirendo , luimbo kana tshiṱori zwa Afurika Tshipembe vha tshi thusiwa nga mudededzi
Izwi zwi katela khadzimiso dzoṱhe , baḽantsi dza khadi ya tshikolodo na u hirisa .
U ḓisa maga a u sedzana na mafhungo a u shanda zwo ambiwaho na u sumbedzisa masiandoitwa kha vhathu vhane vha netshedza ndalukanyo dzavho dzi si dzone kana madzangano ane a bveledza ndalukanyo dzi si dza vhukuma .
U humisela murahu makumedzwa a masheleni kha vhorathandela vhe makumedzwa avho a tekeniki a kundelwa u swikela tshivhalo tshiṱuku tsha phoindi dza khwaḽithi .
Ni khwaṱhisedze uri zwithu zwo vhewaho nṱha a zwi nga ḓo wa ( kha dzisheḽifu ) arali zwo thithiswa .
Ro tendelana uri mishumo i fanela u khwinifhadza madzangalelo a vhashumi ngeno , nga tshifhinga tshenetshi , a tshi khou bveledza mabindu o khwaṱhaho na tsiko ya mishumo .
Mushumo washu muhulwane ndi u tikedza tshumelo kha vhathu vhashu , na u dzulela u kwamana na zwitshavha zwoṱhe hu si u humbula vhakhethi musi khetho dzo na sendela u vha hone .
4 . Matavhi a Muhasho wa zwa Vhuendelamashango wa lushaka
Kha ḽeveḽe ya lushaka , Afrika Tshipembe ndi shango ḽi na tsireledzo ya zwiḽiwa .
Ndavheleso khulwane ya mbekanyamaitele ya zwa ikonomi ndi u tikedza mvusuludzo .
Fhethu ha u dzhena tshitediamu hu fanela , arali zwi tshi konadzea , u dzula kule hu na gogo ḽo sokou imaho .
Kha nyimele dzoṱhe GCIS i ḓo shumana na khumbelo dza u swikelela mafhungo kana u shandukisa mafhungo u ya nga ha ṱhoḓea dza mulayo dzi shumaho .
( a ) mafhungo afhio na afhio ane muvhuso wa vha nao ; na
Ṱhoḓea : Digirii ya yunivesithi ya zwa vhupoṱeli kha vhunzhi ha zwithu .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo yo itwaho online
Muhasho wa Muvhuso wa Vundu na Muvhuso Wapo ( dplg ) na zwipiḓa zwawo zwa vundu
Wa vhukuma : Mulingi o fushea uri mushumo une wa khou lingiwa ndi wa muthu ane a khou lingwa .
Maanḓa a shumaho ndi maanḓa ane a shuma u ya nga kupfesesele kwao kwa nyimele a kona u shumisa maanḓa u ya nga kuvhonele kwonokwo .
Vhagudelamushumo avha vho tholwa lwa tshifhinga tsha miṅwedzi ya fumi mbili kha ofisi dza tshiṱirikini .
Mbadelo dza u valelwa kha vhuongelo ha phuraivethe na ha vunḓu dzi a fhambana .
4.81 Mbetshelo i shumana na nga ha u humbulela , iyo ndi khethekanyo ya 2 ya Mulayo , ine ya bula uri arali hu khou pomokwa muthu vhuloi nahone a fhedza o vhulawa , hu ḓo humbulelwa uri muthu o vhulawa zwo itwa nga uvho vhutshinyi ( u pomoka vhuloi ) ( nga nnḓa ha musi ho vha na iṅwe tsumbo ) .
Zwi angaredza hafhu u dzhia vhukando ha u thivhela thaidzo dzi sa athu u bvelela , na u vhambedza mushumo wo itwaho na we wa vha wo pulaniwa .
I kwama inwi , muṱhannga wa eMzimhlophe ngei Soweto , o bvaho tshikoloni miṅwaha miṱanu yo fhiraho fhedzi na zwino a ni athu wana mushumo .
Komiti ya Wadi i tea u khwaṱhisedza uri tshitshavha tshi a ḓivha maitele na uri mihumbulo yavho yo dzheniswa kha IDP .
Zwi swikiswaho u lenga nahone zwi so ngo fhelela zwi ḓo itisa uri khothesheni yo swikiswaho i dzhiiwe sa i si ya vhukuma .
Tshumelo ya kereke ndi huṅwe fhethu hune pfunzo ya vhurereli ya ndeme ya itea hone .
Nga tshifhinga tshithihi , ri fanela u ṱhogomela phakha uri i dzule yo kuna , nga u ralo ri fanela khwaṱhisedza uri ri a pfesesana .
Nyimele dza u ita ngauralo dzi a kombetshedza , sa izwi vhupo vhu tshi ṋetshedza zwiko zwi re vhufa zwo faraho mishumo ya muthu .
Tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo tsha zwa Thekhiniki tsho thomiwa u itela u ṱola u thomau shuma ha nyiledzo idzi .
3.1 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Zwiimiswa zwa Mutakalo wa Tshitshavha tsha Lushaka lwa Afrika Tshipembe uri u ḓivhadzwe Phalamenndeni .
Mulayotibe u khou sedza kha u bveledza mutheo wa zwa mulayo u itela ndeme ya zwa u sa sedza muvhala , u sa sedza mbeu na uri hu vhe na u lingana sa zwe zwa vheiswa zwone kha Ndayotewa .
Zwithu izwi zwa ndeme zwi dovha zwa amba na pfanelo dza vhadzulapo vhashu dza u tshila kha zwitshavha zwo lugaho zwine zwa tsireledza vhathu na pfanelo dzi fanaho ; tshitshavha tshi lwaho na vhuaḓa na tshine tsha langiwa nga vhuvhusi ha mulayo .
Ri ḓo ṱola nḓila dzo fhambanaho dza vhudavhidzani , dzi re na thaidzo na dzine dza tshinyadza vhuvhili hadzo , na u dzhiela nṱha nḓila dza u khwinisa zwikili zwashu zwa vhudavhidzani .
Ndaka dza zwa masheleni dzi tshimbilaho dzo wanalaho nga kha mbadelo dzi songo tou tshintshaniwaho dzi kalwa nga ndeme ya tsireledzo yadzo u bva nga ḓuvha ḽa u wanala hadzo .
Ndi zwa ndeme u litsha zwimela zwi re hone zwo ralo arali zwi tshi konadzea nga tshifhinga tsha maitele a u khethekanya .
Mafhungo a zwino kha shango
11.5 . Khabinethe yo tendela Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya ICT ya Mabindu Maṱuku , a Vhukati na Mahulwane .
U ṋetshedza maswamaswa a vhalwadze vha vhukuma kha zwikimu nga mvelaphanḓa ya vhalwadze .
Zwenezwo , u ya nga ezwo , thandela dza vhuendi , musi ri tshi vhiga nga mvelaphanḓa ya thandela dza vhuendi ro no vhiga nga ifa ḽa vhuendi .
Muhumbulo une ra khou tama u ṱahisa ndi uri naho nyimele yo ralo , tivha ḽihulu ḽa mulayo wa tsireledzo na maanḓa , madokotela vhone vhaṋe na vhashumeli vha zwa mutakalo vhaṅwe vha nga na vho ita khetho .
Dzimbalombalo ndi dzone mutheo wa vhuṱoli havhuḓi na vhulavhelesi , nahone dzi vhona uri zwipikwa zwi a swikelelwa na uri mvelele dzi a swikelelwa .
3.3 Muṱangano u ḓo kuvhanganya vharangaphanḓa vha vhashumisani vha Afrika , kha vhurangaphanḓa ha zwiimiswa zwa masheleni zwa dzitshaka , hu na kuhumbulele kwa u wana mishumo kune kwa ḓo thusa u khwiṋisa mvusuludzo yo khwaṱhaho nahone i katelaho .
18.4 Mafhelomi a ndaulo ya vhuṱanu , ṱhanganyelo ya khothe ntswa dza ṱahe dzi ḓo vha dzo no fhaṱiwa u bva nga 1994 , zwine ho fhiriswa u tiwa he ha vha ho vhewa nga muvhuso wa u fhaṱa khothe mbili nga ṅwaha .
Nga u ralo ri ḓo tama u livhuwa vhashelamulenzhe vhoṱhe kha khanḓiso iyi khathihi na u ṱuṱuwedza vhashumisi vha ḽiṅwalo iḽi u bvela phanḓa na u ri rumela mahumbulwa nga nḓila dza u khwinisa thuso yayo .
Zwenezwo zwo ita uri hu vhe na sekithara ya zwa vhubulasi ha u bindudza ho fhambanaho yo ḓitikaho nga vhashumi vhane vha holelwa miholo ya fhasi , zwitshavha zwi shayaho zwo tsitsikanaho zwine zwa vha na zwikhala zwiṱuku zwa ikonomi na tshumelo ṱhukhu dza muvhuso .
Sisiṱeme yo ḓitikaho nga vhathu ya themamveledziso na vhuendi i kona u shuma nga kha muhasho wo shandukaho .
Sekithara ya zwa vhubvumbi na tshigwada tsha khumbulelo dza zwibviswa zwi shuma sa siḽini ya zwa mugaganyagwama kha maitele a ndugiselo dza mugaganyagwama .
6.1.2 Ndeme dza mvelele , dzi bvaho kha mulayo wa sialala na maitele o khetheaho kha zwitshavha zwa sialala .
Hu na mihasho kana thandela kana mbekanyamushumo dzine vha nga dzinginya uri dzi imela tshiedziswa tshivhuya tsha u shumisa mafhungo o ḓisendekaho nga kushumele u itela u langa nyito na mbekanyamushumo ?
Tshumelo ya u Sedzulusa Mbuelo nga SMS U sedzulusa Mbuelo nga SMS zwi nga vha vhudza uri vha kha ḓivha na mbuelo dzifhio .
Luvhili kha vhege ho lavheleswa kha ngudo dza u thetshelesa na u amba vhege ya 15
Muṅwe na muṅwe washu a nga wana tshitzhili tsha vairaisi , nga maanḓa arali ri tshi ita zwa vhudzekani na u zwiito zwa u sa londa .
U pfukisela thishu kana muraḓo wa muvhili
Kha vhupo vhu shayaho ha shango , vhunzhi ha vhadededzi kanzhi a vho ngo pfumbudzwa lwo linganaho u itela mishumo yavho .
Izwi zwi na vhuṱumani na Ndayotewa yashu ine ya amba nga ha u fhungudza vhushai na mveledziso ya ikonomi ya matshilisano uri zwi pfumbiswe ho sedzwa mveledziso ya tshifhinga tshilapfu .
Tshumelo dza Phurofeshinaḽa dza Khetharingi dzi ṋetshedzwa Vhusimamulayo .
Modele uyu wo ṱanganedzwa nga muvhuso wa vundu hu na muhumbulo wa u u phaḓaladza kha maṅwe masia .
( e ) u vha hone tsengoni ;
Kha nzulele ya khonṱhiraka ya Sekithara ya Nnyi na nnyi , tshikalo tsha tshikhakhisi tsha u badela mvelelo tshi nga itwa .
Ndondolo na Mbuedzedzo ya Zwino i itelwa zwithu zwine zwa vha maitele , zwine zwa thivhelea , tshumelo ya mekhenikhaḽa na dziṅwe ndondolo , hedzi dzi katela ndondolo ya dzibada , zwikolo , maongelo na zwifhaṱo zwa muvhuso , vhukati ha zwinzhi .
Vha bule u sinyuwa havho he zwa tea nahone he zwa tsireledzea na u lugela u bulwa .
Musi aḓirese ya muthu yo shanduka nga murahu ha musi o no ḓi ṅwalisa na SARS sa mutheli , u tea u rumela aḓirese ntswa kha SARS hu saathu fhela maḓuvha a 60 musi aḓirese ntswa yo wanala .
Vha kho sedzesa kha saintsi dza matshilisano , na khanedzano dzi katelaho miholo yo eḓanaho matshilele na 60% yo vhigwaho ya matshudeni vha litshaho dziyunivesithi Afrika Tshipembe .
U vhea iṱo kha u fushea ha vhashumelwa nga u davhidzana na vhalwadze na mashaka avho .
Arali khumbelo dzavho dza tendelwa vha ḓo humbelwa u saina Muano wa u Nduvho nahone vha ḓo ṋewa ṱhanziela ine ya vha na ṋomboro ya R ya u ṱanganedzwa sa mudzulapo .
Hezwi zwi khou itiswa ngauri a hu na na tshithihi tsha zwiimiswa zwazwino , zwine zwa vha Muhasho wa Vhupileli kana Vhuṅwaleli Vhupileli , kha u fhindulea thwii kha Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe kha Vhupileli .
4.7 Khabinethe i ṱahisa na u livhuwa vhashumisi vhoṱhe vha fulufulu nga u fhindula khuwelelo ya u fhungudza tshumiso ya muḓagasi .
Maano a Mveledziso yo Ṱanganelaho ya Vhana Vhaṱuku ya Vundu o bveledzwa nga binduṱhanganelwa na mihasho ya Mutakalo na Pfunzo .
Lwa hafu ya ḓaṅwaha , sa muṅwe wa makhomoreidi vha tshivhalo ngae , u vhuya u swika zwino , a hu ḓivhei he a vhulungwa hone , .
Tshiṅwe tshifhinga zwi a vhonala nga kha u fhandekana na u fhambana tshoṱhe vhukati ha vhathu vhashu .
Makhulu waṋu vha a ni anetshela ngano ?
Haya maga a ḓo ita zwinzhi u tandulula thaidzo khulwane dza nga ha u shayea ha mulayo na vhudziki .
Ro dzhiela nṱha zwa u lwa na u hombokiwa , u ṱangulwa mabinduni na miḓini , khathihi na vhugevhenga vhu itwaho muthu a hanefho sa u vhulaha , u binya na u rwa , sa zwiṅwe zwa ndeme khulwane .
Hezwi zwi khou bveledzwa nga mutheo wa u fhungudza hu tshi itelwa mugaganyagwama wa themamveledziso u itela ṱhahelelo u bvela phanḓa na mitengo ya thendelano ya miholo ya tshifhingani tsho fhiraho .
Sisiṱeme ya Vundu ya Khombo yo bveledzwa u ya phanḓa , nahone mivhigo ya u tou thoma ya tsaukanyo ya tsireledzeo magodoni yo bveledzwa .
Fomo dzi no tea u adzwa
Minista vho dovha hafhu vha amba u ri thandela dza dzingu- ḽiṱuku dzi ḓo ṱoḓa u vhumbwa ha madzangano a zwiimiswa vhukati ha mashango u itela u sumbedzisa thandela .
Nga kha u shumisana roṱhe ro kona u vhuedzedza vhudziki ha matshilisano kha vhupo uvho .
Muhasho utshi ṱangana na Nnḓu ya Lushaka na ya Vundu ya Vharangaphanḓa vha Sialala u amba nga ha u thonwa ha mbekanyamaitele ine ya ḓo vha mutheo wa vhusimamilayo ho lavhelelwaho .
CBP i nga shuma Mushumo muhulwane kha u pfumedzanya na u kuvhanganaya nga u kuvhanganya sekithara dza tshitshavha .
Tsireledzo na u fulufhedzea ha ṋetshedzo ya muḓagasi zwi khou swikelwa nga u ṱhogomela na u vusuludza themamveledziso dzi re hone na u ṋetshedza khephithala ya themamveledziso ntswa .
Ndingo dza muvhuso dza u ita uri pfunzo ya nṱha i swikelelee dzo fhiriswa nga vha muvhigo wa 2015 wa Zwiimiswa zwa Pfunzo ya Nṱha zwa Dzimbalombalo dza Masheleni nga vha Dzimbalombalo vha Afrika Tshipembe .
Nga nṱha ha mafhungo a zwa mupo na nḓila dza vhupulani ha malaṱwa , pulane dzi shuma sa zwishumiswa zwa ndeme kha u alusa u ḓivha na kha u vhona zwa u dzhenela ha vhadzulapo kha zwa ndaulo ya malaṱwa .
Ngudo ya khonadzeo ya zwithu : tsedzuluso ya u sedza uri muhumbulo wavho u nga konadzea naa ho lavheleswa maraga , masheleni , thekhiniki na vhulanguli
Zwenezwo , ri tea u ḓivha nga iṅwe nḓila kutshimbilele kwa vhushaka vhukati ha nyito .
Zwi khagala , mbudziso idzi na dziṅwe dzi ḓo sumba nḓila mupulani malugana na u vanganywa ha kutshimbilele kwa vhathu na netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
I a ṋekedzwa na masipala hu si na maga o tiwaho na u thusedza mbuelo ya masipala .
1 . Khabinethe yo tendela uri Tshipiḓa tshiṱuku tsha 1 tsha u Khwinisa Thendelano ( Tshumisano nga ha Vhubindudzi ) ya Phurothokhoḽo ya Masheleni na Vhubindudzi ( FIP ) ha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) uri tshi swikiswe Phalamenndeni u itela uri tshi ṱanganedzwe ..
Mvelelo ndi dza uri vhunzhi ha ndango kha mishumo ya u ṱanganedza na ya u diphositha dzi ḓo katela u sedza nga maṱo hu si ndango dzo dzudzanyiwaho nahone ndi nga murahu ha musi risithi dzo no rekhodiwa hune ndango dzo dzudzanywaho dza ḓo thoma u shuma .
Muṅwe muthu a nga swikisa khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu i hanedzanaho na tsheo ya muofisiri wa mufhungo kana mufarisa muofisiri wa mafhungo ya u ṋekedza khumbelo ya tswikelelo .
Mushumo kha tshiṱirathedzhi tsha nyaluwo tshi re afho nṱha na wone u khwaṱhisedza mbuno iyi ya ndeme .
( h ) Vhathu vha rathi vho rumelwaho nga Buthano ḽa Lushaka u bva kha Miraḓo ya mahoro mahanedzi a re na vhaimeleli kha Buthano ;
Ri a zwi ḓivha uri tshumelo dza muvhuso , hu nga vha zwa muno , zwa dzinnḓu , mutakalo kana zwa mapholisa , zwi itea nga ngomu zwitshavhani .
6.5.3.2.2 Mafhungo a vhuṋe a vhathu vha vhuraru vhoṱhe , na/ kana khethekanyo dza vhathu vha vhuraru vhane vha vha , kana vhe vha vha , vha tshi kona u swikelela mafhungo .
Hezwi zwi nga itea arali vho pfulutshela kha muṅwe muhasho .
8.1 Khabinethe yo ṱanganedza maga e a dzhiiwa nga vha UK kha u thusa Afrika Tshipembe kha nndwa ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa nga u dzhiela vhukando vhathu vhe vha humbulelwa u ita vhufhura na zwiito zwa vhuaḓa kha shango ḽashu .
Mawanwa nga u angaredza ndi a uri khothe a dzo ngo shumisa mbetshelo dza mulayo muswa kha u shumana na milandu ya vhuloi .
Luṱa 3 lu lwela u vhona uri zwi kwama hani shango u ṱanganedza Thendelano .
U ṱanganedzwa ha IDP na Mugaganyagwama nga khoro
Nḓila ine mavhone a olwa ngayo na u vheiwa , na nḓila ine vhuḓilana na bada zwa olwa ngayo zwi nga fhungudza vhunzhi ha thaidzo idzi na u bveledza vhupo na vhashumisi uri vha vhonale kha vhathu vhoṱhe vha re kha vhupo .
( d ) nyito ya ndaulo yo teaho malugana na zwiitisi zwo fhiwaho musi pfanelo dzifhio na dzifhio dzawe dzi tshi kwamea kana u shushedzwa . "
Madokotela vha ḓo dzhia tsheo ya uri asima yavho I shusha u swika ngafhi nga uri ndi lungana hune vha vha na tsumbadwadze na nga u ita ndingo dza kushumele kwa mafhafhu ( peak flow readings ) .
U kona u pomba maḽeḓere maṱuku na madanzi zwavhuḓi zwo tou leluwa .
U bveledzisa mbekanyamushumo ya kufarele kwa malaṱwa a radioekthivi na u vhona uri hu na tsireledzo ya mupo wa fhethu ha u laṱela malaṱwa hu re hone zwa zwino .
Nḓila nthihi fhedzi ya u ḓivha arali muthu a na HIV ndi nga kha u ita ndingo ya malofha .
Dziṅwe khaedu dzo vha dza fhambanya vhukati ha zwithu zwo tou ṋekedzwaho sa ndambedzo , zwishumiswa zwo rengwaho , pfukiselo , ndaka dza vhashumi na ndaka dza vhathu vha vhuraru nga ngomu kha tshifhaṱo .
Zwi tea u dovha zwa dzhielwa nṱha uri avho vhane vha khou dzhia masheleni avho a phensheni kana ane a ḓo vha thusa kha ḽa matshelo a vha nga tou wana fhedzi masheleni maṱuku u fhirisa musi vho lindela u swika tshifhinga tshi tshi swika , vha nga kha ḓi badeliswa na muthelo nge vha dzhia masheleni avho u ṱavhanya na uri a vha tsha ḓo ḓiphina nga zwivhuya zwi ḓaho na zwa muthelo .
16.1.8 Arali u swikelela dzi rekhodo zwo tendelwa , u tea u fha muitakhumbelo khophi ya rekhodo
Naho zwo ralo , tshi vhilaedzaho vhukuma ndi tsha uri mawanwa a ṱhoḓisiso kanzhi ha ngo phaḓaladzwa nahone zwi sia a sa swikelelei .
( i ) Muphuresidennde nga fhasi ha Mulayotewa muswa , arali ndaulo ya uyo mulayo yo vhewa zwanḓani zwa muvhuso wa lushaka hu tshi tevhedzwa Mulayotewa wo fhiraho kana uyu Muengedzo kha khorotshitumbe ya lutshaka ; kana
Ndi mvelele dzi sumbedzaho tswikelelo kha tshelede ya u Unḓa Vhana ya Mundende , ine ya khou engedzwa nga zwigidi zwa 34 mbuelo ya 1999 u ya kha 8,1-miḽiyoni nga 2008 .
Zwibadela zwiṱanu zwo vha zwi tshi khou rumela zwihali na zwa sumbe zwo vha zwi tshi khou rumela malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili fhethu ha u laṱa malaṱwa oṱhe nga u angaredza .
Sisiṱeme ya mutakalo ya tshiṱiriki ya ndeme i tea u ṋetshedza tswikelelo ya vhoṱhe , ho sedzeswa kha u thivhela , pfunzo , ndangulo ya malwadze na dzilafho .
U tholwa hoṱhe hu fhira nga fhasi ha khwaṱhisedzo ya ndalukano na u ṱanzwiwa dzina ho fanelaho .
3.7 . Ro dovha ra dzhiela nṱha Tsheo ya Khothe ya Ndayotewa ya khumbelo ya Vho Terry Crawford-Browne , ya uri u vhetshelwa thungo ha khomishini ya thendelano ya thengo ya zwiṱhavhane a zwo ngo vha na dzangalelo ḽa vhulamukanyi .
Yo isa phanḓa nga u ṱanganedza mvelelo dza Nyambedzano dzi katelaho vhoṱhe dza Burundi dze dza farwa tshifhingani tsha madalo a vhurumelwa ha nṱhesa ha Vharangaphanḓa vha Mashango na Mivhuso ngei Bujumbura kha ḽa Burundi he ha vha ho rangwa phanḓa nga Muphuresidennde Vho Zuma .
Vhudavhidzani vhu vhuedzaho ndi vhudavhidzani ha vhuḓifhinduleli .
Vha elelwe uri muthu ane a ṅwala maambiwa u na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri hu na ndunzhe-ndunzhe .
Kha masia e ra swikelela u bvelela , muhasho wo vhulunga kha nyengedzedzo siani ḽa thandela , na u thoma thandela ntswa .
C. Zwi khou ḓaho
Nga kha vhufarisani ha phuraivethe na ha nnyi na nnyi , Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi wo ṱuṱuwedza u isiwa ha yunithi tharu dza 5kw haiḓirodzheni ya tshiluḓi tsha seḽe zwikoloni ngei tshiṱirikini tsha Cofimvaba kha ḽa Kapa Vhubvaḓuvha na dziṅwe yunithi dza 5kw haidirodzheni ya tshivhaswa tsha seḽe dzo iswaho kiḽiniki ya Windsor East , Johannesburg , Gauteng .
I khou na nga maanḓa !
Zwa zwino zwavhuḓivhuḓi hu na nyimele dza ḓorobo dzo ḓoweleaho tharu dzine dza khou bvelela Afrika Tshipembe .
Nga murahu ha miṅwaha ya u dzhavhulwa ha muvhuso , ri khou shuma u vhona uri dziSOE dzi kone u ita mushumo wadzo wa mveledziso na uri dzi kone u ḓiimisa lwa masheleni .
3.39 Tshiitisi tsha thaidzo kha Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi ndi kuhumbulele nga ha zwi si khagala nga ha manditi na maanḓa a hone .
Pulane i tevhelela mahumbulelwa o dzulaho o ambiwa a sumbedzaho zwikhala zwa u engedzea ha mvula hu no fhira ho ḓoweleaho kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango .
U khwaṱha hohu hu nga khwaṱhisedzwa arali ra nga thoma zwiimiswa zwa demokhirathiki na u thoma maitele aneyo a demokhrasi yeneyo sa musi a tshi ḓo ri konisa u tandulula khakhathi na u amba nga ha nḓila dza u zwima mulalo , kha na vhukati ha mashango ashu .
Kha vha ite mvetomveto na u thaipha luṅwalo tshitandadi na maṅwalo .
Zwishumiswa zwo khetheaho zwi ṱoḓeaho zwa ṱhoho dzo tiwaho zwo ṱaluswa kha Khethekanyo ya 3
Masipala wa Prince Albert u tenda uri mvelaphanḓa i ḓiswa nga ndangulo i sa ṱudzi .
Vhubindudzi ha fhasi , tshivhumbi tshi fanaho kha mbumbululo dza nyaluwo tharu , hu na nyaluwo yo dzumbamaho ya ndeme u bva magumoni a tshiṱalula .
Sabusidi dzi wanala dzi tshi langwa nga thandela dzi re hone musi zwi tshi ḓa kha Phurogireme ya Zwa Vhudzulo ha Mahayani .
Magudiswa a tevhelaho a tea u fhedziwa kha themo ya 1 .
Vha a thembeswa nga ṅwambo wa vhushaka havho na muṋe wa fhethu nahone kanzhi a vha badelwi u ya nga nungo dzavho , saizwi mbuelo i wanalaho kha bindu i tshi vha i khou ya u shuma zwa muṱani na u vhulungela pfunzo ya vhana vhavho .
Hu na zwifanyiso ya khamera dza CCTV , vhashumisi vha ḓo kona u kala vhuhulwane ha zwiwo zwa vhuendi na u kona u bvisa yunithi dza phindulo dzo teaho he zwa tea .
U shumisa masheleni a fhasi kha mbekanyamushumo zwo vhangwa nga tshilengo kha Yunithi ya Tsenguluso dzo Khetheaho u itela u bveledza na u ḓisa mbilo dza u fhedzisela dza ṅwaha .
II . Tsumbanḓila ya vhashumisi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala .
Zwino olani mepe wa tshikolo tsha haṋu .
Mvelelo iṅwe na iṅwe i na tshivhalo tsha zwibveledzwa , zwibveledzwa zwiṱuku na zwipikwa zwi re khagala .
Mutakalo wa orala u si wavhuḓi u shela mulenzhe kha thaidzo dza mutakalo nga u angaredza na uri nga nṱhani ha tshiitisi itshi u ḓalesa ha u sina na u kulea ha maṋo a vhana ndi mbilaelo khulwane nga maanḓa kha vundu iḽi na shango ḽoṱhe .
Ri amba ri tshi ima na mulalo ngauri vhathu vhashu vha funa mulalo hu si nndwa .
U ṋetshedza rekhodo dzo teaho dza tshumelo ya ndangulo kha ndaulo .
4.2 . Khabinethe yo takalela mvelaphanḓa khulwane ye ya itwa nga vhunzhi ha mihasho ya muvhuso kha zwa u dzhia muhanga uyu we wa ṱanganedzwa nga ṅwaha wa 2019 hu tshi itelwa uri u thome u shumiswa wa vho vha tshipiḓa tshayo tsha mashumele .
Khothe dzi na vhuimo vhuraru : Khothe ya
Khorido dzo no vha hone u swika kha vhuṅwe vhuimo kha ḓorobo dza Afrika Tshipembe .
Vhaimeleli vho khethwaho vha hwala vhuḓifhinduleli ha vhathu vho vha khethaho zwo ḓisendeka nga mbekanyamaitele na mafulufhedziso e vha ri vha ḓo a tevhedza kha hedzi mbekanyamaitele .
Kha ri ḓiphiṋe Ṱalutshedzani khonani yaṋu uri ha Tshamaano hu yiwa nga nḓilaḓe .
Dzibomo tshofu , zwe mathomoni zwa vha zwo itelwa u shumiswa hu saathu u vha na mathannge na maṅwe magoloi a nndwa , zwo engedzwa hu u itela u vhulaha muthu .
Zwishumsiswa zwa muaro na zwa dzilafho na phurothesisi ya nga nnḓa
Arali vho farwa nga vhulwadze lwa tshihadu kana vho huvhala , kha vha divhadze muhulwane wavho nga u tavhanya arali vha sa do kona u shuma nga mulandu wa vhulwadze kana mafuvhalo .
Bulani uri vha ita mini zwino ri thusa .
Tangedzelani mabulafhethu a re fhungoni ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Sa tshipiḓa tsha SADC , Afrika Tshipembe na ḽone ḽi ḓo dzhenela kha vhuḓidini uvhu ho pikaho kha u vhuedzedza vhudziki kha dzingu .
Hezwi zwi khou ṱavhanyisa khuwelelo ye Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha i ita musi vha tshi ḓisa Mulaedza wa Lushaka wa 2019 musi vha tshi ri vhashumeli vha muvhuso vha tea u tshila nga zwa ndeme na maitele a Batho Pele hune vha vhea vhathu phanḓa .
Hune zwa konadzea bambiri ḽoṱhe ḽi makwa , u sedzuluswa na u laulwa kha lufhera luthihi .
Kha vhuṱanzi ho linganaho u khwaṱhisedza mbilaelo a zwi nga ḓo anzela u bvela khagala .
Kha vha thome u lingedza muthu u kwama muthu ane vha sola uri o xela .
Khadzimo ya masheleni kha vhafumakadzi , tshumelo dzi thusaho na dziforamu dza u tshea mafhungo o fhelelaho zwo vhumbwa nahone tshelede yo shumiswa kha vhalimi vha shayaho vhe vha vha sa koni u bveledza tshithu .
Mushumo wa u rwelaṱari u ḓo vha ngaha u fhungudzea ha dzi bommbo kha milonga ya migodi ya kale ya ERPM u itela u lavhelesana na mafhungo a Muelelo wa Migodi Dungi kha Govha ḽa Vhukati ngei Witwatersrand .
Vha ḓo wana mafhungo nga ha mbuelo dzi ṋetshedzwaho nga GEMS musi vha muimana na nga murahu ha u vha na ṅwana wavho .
Muhasho wa Vhushaka na Vhushumisani ha Dzitshaka ( DIRCO ) u tshi khou shumisana na vhudipuḽomati hawo kana thumo dza vhudipuḽomati ha nnḓa , u ṋetshedza thuso na tsivhudzo ya ndugiselo kha vha tsinisa musi mudzulapo wa Afurika Tshipembe o lovhela kha mashango a nnḓa .
Kha vha vhudzise mbudziso dzine dza ṱhaṱhuvha zwine vha pfesesa kha maga o fhambanaho u ita lushaka luṅwe lwa luṱingo .
Masheleni oṱhe ane a ḓo kuvhanganyiwa a ḓo iswa kha thandela ya sibadela tsha vhana tsha Nelson Mandela .
6.4.3 tsha vhuraru , u itela u fhungudza gemo ḽa tshikolodo tshihulwane / ḽounu khulwane .
Ndi ḓo i lima ngadeni yanga .
U bva kha madzingu a re na mafhungo a fhiraho ha u kuvhanganya maḓi hu fhiraho huthihi , hu na nḓila dzo leluwaho dzi no khou sumbedzwa .
Vha sedze kha bugwana ya U sumisana u itela Mveledziso .
Kha vha thome vhurangeli ha u bvisa kha bono kha mufhe hune ha zwa vha zwo tea kha dzingu .
Ṱalutshedzani khonani dzaṋu uri tshilonda tshi ṱanzwiswa hani .
Ndi uri , musi dzikhamphani dza ndindakhombo dzi tshi nga tshadzha phimo dzine dza funa , vhafumakadzi vha dzulela u badela zwinzhi kha anyuwithi ngauri vha anzela u tshila tshifhinga tshilapfu .
Madzangano haya u vhea maga a mutheo u itela vhudziki kha zwidzidzivhadzi zwoṱhe na ṱhoḓea dza datumu ya u sumbedza u fhelelwa nga tshifhinga kha zwibveledzwa zwa mishonga zwoṱhe .
Tshitshavha tshi dzhia zwiimiswa na tshumelo dza zwa mutakalo sa ndaka yatsho .
Vhaimeli avha vha tea u topolwa hu na tshumisano na masipala wapo na tshiṱiriki ho sedza maitele o topoliwaho .
Tsumbo dzi re afho nṱha a si mutevhe wo fhelelaho wa zwi sa katelwi nga Tshikimu .
Tshipikwa ndi u :
U pfesesa uri zwo ṅwaliwaho zwi bvisela khagala mulaedza ( tsumbo : ipfi ḽi a kona u imela / ṱalusa dzina ḽa muthu )
PAIA yo itelwa uri muthu a thome u shumisa pfanelo dza u swikelela mafhungo na vhuḓifhinduleli .
Mudededzi u bvela phanḓa nga nḓila yeneyi u swikela vhathu vhoṱhe vha tshi dzula fhasi .
U dzudzanya akhaunthu .
Vho Kruger vho vha vhe si ṱhanzi i tendiseaho .
Musi bugu ya nganea bulasi ya pfulo i tshi ṱuma , muhumbulo wa mushumo kha mavu , mupo na muvhala , tshifanyiso tsha mushumo ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha lushaka lwa pfulo .
Ndivho : U ṅwala mishumo na vhuḓifhinduleli ya u vhiga na u vhea iṱo thandela .
Buloko i nga vha ndlapfusa kana pfufhisa - ya lapfesa u kundelwa u ṋetshedza thuso ine ya dzulela u vha hone na tswikelo ya nga thungo , na u vha pfufhisa lune ya kundelwa u tendela mveledziso khulwane .
Hu tou vha na zwikolo zwiraru na kiḽiniki mbili fhedzi kha uvhu vhupo .
Fulo iḽi ndi tshumisano vhukati ha pfungavhuṋe ya maḽeri ane a shuma luthihi ya ha Pampers , Muhasho wa Mutakalo , na Tshigwada tsha Tshiko tsha Vhagudisi vha Mbebo ya vhana .
Ṱhoḓea dza u ḓadzisa dzi ḓo sumbedziswa kha ḽiṅwalo ḽa thengisophikhisano .
Mukumedzo wo itwa Phalamenndeni wa khwiniso ine ya tea u itwa kha mikovho yo voutelwaho kha mugaganyagwama muhulwane wa ṅwaha .
Arali vha tshi wana masheleni a vho nga kha bannga , tshiimiswa kana muimeli , vha ḓo tea u ḓadza ṱhanziela ya vhutshilo ofisini dza SASSA ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Khwine , thaidzo ya vhukuma yo livhanaho na masipala muṅwe na muṅwe ndi u wana ṱhanganyelo yo teaho ya nḓila dzine dza kona u swikelela zwavhuḓi zwipikwa zwa mbekanyamaitele avho .
U lengisa u holela vhorakhonṱhiraka zwi dovha zwa ita uri vha koloṅwe u isa khothesheni .
Vhushaka ha tshitshavha vhunzhi vhu fanela u itwa nga vhoṱhe Ofisiri wa Vhudavhidzani ha Masipala na Vhaeletshedzi nga mvelo na mbuelo dza thandela .
U gavha na u posa bola ya thenisi
U itela u fha tshelede ine ya ḓo thusa mavundu kha u pulana , u langa , ita zwa musalauno , u ananya na u shandula themamveledziso zwiimiswa zwa mutakalo , thekhinoḽodzhi ya zwa mutakalo , u monitha na u ṱhaṱhuvha zwiimiswa zwa mutakalo hu tshi tevhedzwa zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya lushaka , na phapha kha tshumiso ya tshelede kha themamveledziso ya zwa mutakalo nga u shumisa tshumisano ya phabuḽiki na ya phuraivethe .
U ya nga ha khonṱhiraka yavho , vha tea u shuma awara nngana nga vhege ?
U thoma u ṅwala maḽeḓeredanzi na tshitopo , zwo ṱangana na maḽeḓeredanzi a madzina .
( a ) u vhona uri Miraḓo yoṱhe ya khoro ya muvhuso i re kha sia ḽa muvhuso ḽa lushaka , i na vhuḓifhinduleli khaḽo ; na
Khonadzeo ndi ya uri mbekanyamushumo ya ndifho ye ya vha yo angalala ya dovha yo ḓura vhukuma ndi iyo ye ya itwa nga Riphabuḽiki ya Vhufederaḽa ya Dzheremane nga murahu ha Nndwa ya Vhuvhili ya Ḽifhasi .
Ro vhona mvelaphanḓa siani ḽa u iswa ntha ha vhathu Vhatswu kha ikonomi .
Murongwe u o khou ṱoḓea vhukuma na wone wo ḓisa mvelelo dzavhuḓi kha dzingu ḽa mveledzo ḽa vhukovhela , naho tshifhinga tsha u lima mavhele matshena kha dzingu iḽo tsho vha tsho no fhira .
Kha vhaṅwe hezwi zwi vhonala sa zwithu zwi sa konadzei .
Itani phosiṱara i no vhudza vhathu vhahulwane uri vha songo daha tsini na vhana .
Mudzedze wa vhuṱumani kha u shumiswa , u monithara na u ela
Nṱhani ha izwo , hu lavhelelwa uri poswo dzi ḓo dzula dzi songo ḓadzwa u swika hu tshi vha na u dzudzanywa havhuḓi hu itwaho kha maanḓa maswa a Muhasho .
Hu ḓo vha na vhagudisi na vhagudi vha vhanna na vhafumakadzi ?
Vhathu vha anzela u vhuyelela vha sedza maambiwa a miṱangano vhunga a tshi vha o fara mafhungo a ndeme a muṱangano - tsheo na mishumo yo ṋetshedzwaho .
Lushaka luswa lwa vhaswa vha re na nḓivho ya thekeniki vha nga bveledzwa zwavhuḓi nga kha vhufaranani vhukati ha muvhuso na sekithara ya phuraivethe ngamaanḓa kha pfukiselo ya zwikili na u ṋetshedzwa ha zwikhala zwa mishumo kha sekithara .
U kuvhanganywa ha mbuelo na tshinyalelo zwi tea u laulwa u itela u khwaṱhisedza uri tshelede i shuma sa zwe Phalamennde ya sumbedzisa zwone .
Thomani nga u ṅwala tshiṱori sa mvetamveto .
Vhudavhidzani na ho vha hu tshi kho ya phanḓa kha mihasho miṅwe na miṅwe nga nyombedzelo khulwane kha vhashumi vhane vha kwamea .
Tsha u fema , mbebo na tsukanyo .
Ri tshi ḓadzisa , ndivhuwo dzashu dzi dovha hafhu dza livha kha mihasho ya lushaka , ye ya ṱola vhungoho ha zwidodombedzwa na maṅwalwa .
Zwa zwino hu na vhashumi vha mahumi mararu na vhaṋa kha Koporasi vho tholwaho lwa tshoṱhe , vhaṅwe vhaṋa vho engedzedzwaho vha kha khonṱhiraka i vusuludzwaho na matshudeni a no khou pfumbudzwa kha mushumo we vha u gudela .
Vhathu vhane vha shuma vhusiku - sa , vhaofisiri vha vhulindi , madokotela , vhatshimbidza mabufho , vhareili vha maṱiraka
u fhungudza mutengo wa tshumelo dza masheleni na ndambedzo ya vhubindudzi .
ZWIKHALA U BVA KHA LUPFUMO LWA ZWI TSHILAHO ZWA AFRIKA TSHIPEMBE 6
afidavithi ine ya khou khwaṱhisedza uri goloi yo tswiwa , a i ngo tsha lugela u shumiswa lwa tshoṱhe kana i na ṱhanziela ya u thuthiswa .
Ṱhalutshedzo ya nga mvumbo yayo i sia nnḓa vhatshinyi vho gwevhiwaho ( naho vha tshi vhuelela dzhele ngauri vho pfuka pharouḽu ) khathihi vhalwadze vha muvhuso na vhashumisi vha ndondolo ya mutakalo wa muhumbulo vha sa koni u ḓikhethela ( hune tsheo nga khothe ya vho yo no dzhiwa ) na vhathu vho lindelaho u humiselwa hayani havho .
Afrika Tshipembe sa Dzangano ḽa Muvhuso kha Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka nahone sa muraḓo wa Buthano ḽa Madzangano a Muvhuso zwo tou tea uri ḽi ṋewe nḓivhadzo nga Mutshutshisi nga ha Khumbelo ya Tshihaḓu kha ICC na u thetsheleswa kha fhungo iḽi , zwihulusa sa izwi vhukwamani ho vha ho dzudzanywa .
Zwiṅwe zwidzidzivhadzi zwi vhanga dzema u fanaho na heroini zwi dzhiwaho nga u tou ḓiṱhavha dzhekiseni .
Thandululo ine ya vha yone i yoṱhe i kha nyambedzano dza vhukuma nahone dza ngoho vhukati ha masia oṱhe .
Senthara itea u vha dungo ḽa vhuitwa hu nga vha ha vhudzulatsini kana tshitshavha tshapo tsho shumelwaho khatsho nga vhuendi ha tshitshavha .
EA dzoṱhe na / kana dziHoD vho ṋetshedzwa tshikhala tsha u ṋetshedza mahumbulwa hu saathu fhela maḓuvha a 30 u bva nga ḓuvha ḽe ha ṱanganedzwa muvhigo .
12.2. Samithi i khou vha hone nga fhasi ha bena ḽa 4IR ya Afrika Tshipembe ( 4IRSA ) , vhushumisani vhukati ha Muhasho wa Vhudavhidzani ha Ṱhingo na Tshumelo dza Poswo , Telkom , Yunivesithi ya the Witwatersrand , Yunivesithi ya Johannesburg na Yunivesithi ya Fort Hare .
Zwi nga ḓi itwa nga ngomu , nga tshiimiswa tshithihi tsha masheleni , kana nga zwiimiswa zwo fhambanaho .
Kha maṅwe madzingu , na musi hu na u fhungudza huhulu zwipikwa zwo ṱanganedzwa lwa polotiki .
Phaneḽe ya Tsedzuluso ya Mbekanyamaitele ya ICT i tendelana na uri arali maraga wa tendelwa u litshwa na zwishumiswa zwawo,hu ḓo vha na u kundelwa huhulwane kha mveledziso sa izwi zwiṅwe zwipiḓa zwa tshitshavha tsha Afrika Tshipembe zwi sa nga kungi maraga zwi tshi vhangwa nga tshivhumbeo tsha vhupo na ikonomi .
11.4 Khabinethe yo livhisa ndiliso kha muvhuso na vhathu vha Republic of Tanzania kha khombo ya tshiṱuhu ya bisi yo siaho ho lovha vhathu vha 36 , vhane khavho vha 33 ha vha vhana .
Ro ralo u wana tshaka na vhuvha ha mushumo wa muvhuso ho fhambanaho , ndi zwa ndeme uri zwikili zwo teaho zwi khou dzhiiwa nga nḓila yone , nga tshifhinga tshone , nahone zwa shumiswa nga nḓila yone u itela mbuno dzone .
Ṋetshedzo ya tshumelo dzi fanaho na mutakalo , pfunzo na mavhengele zwi fanela na zwone u dzheniswa kha vhupo uvhu .
Mugaganyagwama wa ṅwaha wo fhiraho
Vha Vhutsireledzi vho ri humbela uri ri ye kha maṅwe mavothi uri ri kone u dzhena ngauri kha sia iḽo ho vha ho ḓala .
A kwama nnyi ?
Lavhelesani tshifanyisoni wane uri hu na izwi zwithu zwingana : mabufho , mimoḓoro , thekhisi , maḽori , baisigiri , thuthuthu na mabisi .
Nga mulandu wa tshiitisi itshi , ro bvela phanḓa na ndingedzo dzashu dza u khwaṱhisa Tshiimiswa tsha zwa Vhulamukanyi kha Tshumelo dza Ndulamiso na mushumo wa vhulavhelesi wa muhaṱulimuingameli .
U khwaṱhisedza uri zwiṱirathedzhi zwa kushumele zwi sumbedza ṱhoḓea na ndavhelelo dza tshitshavha
Vhuḓipfi ha vhathu ho vha hu ha madakalo nahone shango ḽo ṱana zwikhala zwiswa zwa vhubindudzi na vhurangeli ha mbekanyamaitele vhune ha thusa u sika vhupo havhuḓi ha vhubindudzi .
Ni ita intaviwu na vhana vha murole wa miṅwaha ya fumimbili ( 12 ) ngauri ni khou tama u ḓivha uri ndi zwithu zwifhio zwi re zwihulwane khavho musi vha tshi renga zwiambaro .
2 . Mulayotibe wa Khwiniso ya Ndiliso ya Khuvhalo na Malwadze Mishumoni wa 2019
Ri nga thivhela u kavhiwa na u shata vhaṅwe nga u ita zwithu nga vhulondo , u humbulela vhaṅwe na u vha na vhuḓifhinduleli tshifhinga tshoṱhe , nga maanḓa kha vhuḓifari hashu kha zwa vhudzelani .
U pfananya na u ṱola tsireledzo ya ndaka ya muvhuso .
Vhalwadze a vha nga ḓo lindela tshifhinga tshilapfusa zwi songo tea , vhunga faiḽi yavho i hone ngauri mulwadze u ḓo vha u dzula u vhivhedza u swika hawe .
Mavhiḓa ha na mavhone , maḓi na ndondolo .
Munwi a re kha mulingo ndi ane mutakalo wawe wa khou ya u kwamea nga u nwa kana ane a nga vha tshidakwa .
Hedzi a si philisi dza inisuḽini , fhedzi dzi a kona u ita uri muvhili u shumise inisuḽini yawo zwavhuḓi .
Tshikoro tsho vha vhugai ?
Mveledziso ya zwifanyiso*
Mawanwa o ḓoweleaho a ṱoḓeaho u ela khwaḽithi ya kushumele kwa mbumbo ya muanḓadzo ndi :
1.3 Khabinethe i ṱanganedza u fhela havhuḓi ha madalo a Muphuresidennde Vho Jacob Zuma he vha dalela Shango ḽa Qatar nga zwa mushumo he ha ḓo sainiwa thendelano dza tshivhalo na u ḓikumedzela hunzhi , u fana na Thendelano nga ha Nyanḓano ya Vhupileli , Nyanḓano ya Mapholisa na Nyanḓano kha Vhutsila , Mvelele na Vhufa .
18 . Khabinethe yo tenda uri Mulayotibe wa Lushaka wa Ndindakhombo ya Mutakalo ( NHI ) wa 2018 uri u anḓadziwe kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
U ridzeva dzina - Fomo CM5 ine ya fhelekedzwa nga R50 yo diphosithiwaho kha khoudu ya khasi ṱama
Ramafhungo u ḓo amba nga ha masiandaitwa a nḓila ya kuitele u kutela khuḓano nkene kha midia .
Muiti wa khumbelo ha lavhelelwi u badela tshithu , nga nnḓa ha musi hu tshi khou ṱoḓea khophi dzina tshivhalo tshinzhi .
Ndaulo dza Lushaka dza zwa Gwama dzo lindelwaho bva kale dzine dzo vha dzo tea dzo no vha hone dzi ḓo dzhenelela hafhu kha vhupo vhu re khagala nahone vhu tshimbilaho zwavhuḓi ha zwa vhuvhusi .
Ri bvela phanḓa na u dzhenisa tshivhalo tshihulwane tsha vhaswa kha mushumo wa ikonomi i bveledzaho nga kha mbekanyamushumo dzi fanaho na Ndambedzo nga Muvhuso kha Khamphani dzi tholaho Vhaswa
Vhatshutshisi na vhaofisiri vha zwa mulayo , fhedzi , vha tea u ḓilugisela u wana khantseḽara dzi fhulufhedzeaho khothe na u vhudzisa mbudziso dzo dzudzanyelwaho u sumbedzisa vhukoni , vhuḓivhi na u fhulufhedzea ha ṱhanzi idzi .
Fhedzi , maanḓa o fhela musi tshifhinga tshi tshi kho ḓi ya , nahone zwi nga bveledza ṱhuṱhuwedzo ya fhasi ya tshanduko ya mbekanyamaitele dza mbadelotiwa kha zwa vhulimi dzine dza humisela murahu vhabveledzi vha mashango ane a khou ḓi bvelela .
Shumani ni kha zwigwada .
Mbekanyamushumo ya ndondolo yo khetheaho dza u thusa miraḓo u langa malwadze na nyimele dzi sa fholi .
Muvhigo wa muoditha na tshitatamennde tsho odithiwaho zwi fanela u swikiswa kha Khomishini nga muofisiri wa muvhalelano onoyo hu sa athu fhela miṅwedzi miraru nga murahu ha magumo a ṅwaha wa muvhalelano wonoyo .
Komiti ya Wadi i fanela u vha na pulane ya ṅwaha nga ṅwaha ine ya bvisela khagala zwithu zwayo zwa ndeme uri ndi zwifhio na uri i khou lavhelela u swikelela zwifhio .
Pfanelo dza ndayotheo dzi tsireledza na u angaredza muthu muṅwe na muṅwe , hoṱhe sa muthu o ḓiimisaho nga eṱhe ane a vha na pfanelo dza mvelo na vhathu sa miraḓo ya zwitshavha .
Muhanga u langaho mitengo ya muḓagasi ndi kale u hone , u katela na mulanguli o ḓiimisaho nga eṱhe a re na maanḓa o teaho .
Thandela ndi zwithu zwine zwa fanela u itwa u swikelela tshiṱirathedzhi
Khathihi na ṱhuṱhuwedzo ya Vhakhiresite vha dzimishinari,vhe vha dzhia lutendo lwa Vharema sa vhudimoni , izwi zwa kwamanywa na u tenda kha vhuvhi zwo ita uri hu shumiswe ipfi " vhuloi " , khathihi na ṱhalutshedzo dza hone dzoṱhe , kha zwitshavha zwa Vharema .
Africa House yo vhewa nga maano a vhuṱali vhukati ha vhupo ha Phalamennde u livhana na Buthano ḽa Lushaka .
Fhethu hune vhaṋe vha dzigoloi vha vha vha si vhanzhi , u paka tshiṱaraṱani hu vha ho lingana .
U langula zwiko zwa ndambedzo nga kha mbekanyamaitele zwi ḓo wana tshenzhelo i bvelaho phanḓa kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Kha muvhuso wa mveledziso , madzangano a vhashumi a kovhekana vhuḓifhinduleli malugana na ndeme ya tshumelo yo ṋetshedzwaho , u khwinisa kushumele kwa muvhuso na u lwisa vhuaḓa na u shaya vhukoni .
Ndi nnyi ane a ṋekedza zwileludzi zwa u vhulunga na khandululo ?
Nga murahu ha u dalela Balfour , ro rumela miraḓo ya ṱahe ya dziminisiṱa u dalela vhupo uvho u amba nga ha mbilahelo dzo bviselwaho khagala vhadzulapo .
Arali vha nga khetha fhethu hune ha vha kule nahone hu tshi konḓa u swikea kana fhethu hu songo tsireledzeaho , a vha nga ḓo wana vhathu vhanzhi vhane vha ḓo ḓa muṱanganoni .
Vhunzhi ha mashango , sa tsumbo mashango oṱhe a Afrika a re kha Luṋanga Luhulu a tsini kana u vha fhasi ha tshikalo tsha mutsiko wa maḓi .
Ri ḓo bvelela ro khwatha nahone ro farana vhukuma , ngoho kha muano washu , hu si ndavha uri ri wela nga fhasi ha dzangano ḽifhio ḽa poḽotiki , ri vhathu vhathihi na vhuyo vhuthihi - ro ḓilugisela u ṱavhanyisa tshanduko dze ra ri dzi thoma nga 1994 .
Afrika Tshipembe , sa maga a u fhedzisela ḽi nga fanela u sedza kha u ḓibvisa kha ICC .
Zwi na ndeme uri mbumbo ya netiweke ya netiweke ya nḓilamagondo i ita uri vhoramabindu vhaṱuku vha wane zwikhala , nahone a yo ngo tea u thudzela thungo , kana u thivhela , mifuda migede ya vhoramabindu na phetheni dza kufhaṱele ku no ḓisa u shela mulenzhe kha zwa ikonomi .
Tsha vhuvhili , kheisi dza muthu nga muthu kanzhi a dzi bveledzi ṱhoḓisiso yo fanelaho kha u wana milayo guṱe , na uri khaṱhulo iṅwe na iṅwe yo sedza fhedzi kha mbuno nkene .
Miṱa u mona na ḽifhasi i kha mutsiko saizwi mishumo na matshilo zwi tshi khou ngalangala .
Ṅwaha wa 2013 u ḓo vha ṅwaha wa u sumbedza miṅwaha ya ḓana ya Mulayo wa Ndango ya u shumiswa ha Mavu nga Vharema wa 1913 , we wa dzhia 87% ya mavu u bva kha vhathu vha Vharema .
Honeha , hu na , dziṅwe tshinyalelo dzine muthelo wa ṋetshedzo ya tshumelo kha ramabindu maṱuku u nga si vhilwe , u fana na u wanwa ha mimoḓoro na vhumvumvusi kha nyimele nnzhi .
Muvhuso wo fhindula kha u tsela fhasi ha masheleni ho takuwaho ubva kha u sa ya nṱha ha mbadelo dza yunivesithi , sa zwo tendelanwaho muṱanganoni na matshudeni na vhathusa dzikhantselara mahoḽa .
O dovha hafhu a nangiwa u konḓelela tshaka dzo fhambanaho dza vhuendi na u fara .
Kha ḽikumedzwa iḽi , ri ḓo amba nga ha zwiṅwe zwi kwamaho zwiimiswa zwoṱhe nga u angaredza , fhedzi ho sedzeswa kha uri izwi zwi kwama hani SU , khathihi na sethe yo khetheaho ya nyimele .
A tea u vha na ndeme yo engedzedzwaho nga kha mveledziso hu si u tendelwa u vha ḓaleḓale ḽa mathukhwi ḽi shumisaho zwiko zwa ḓorobo .
Tshumelo dza masipala dza ndeme dzi ṱalutshedzwa sa idzo tshumelo dzi re dza ndeme kha u khwaṱhisedza ndeme ya vhutshilo vhu ṱanganedzeaho na vhu pfadzaho nahone zwine arali zwi songo ṋekedzwa zwa nga vhea khomboni mutakalo wa nnyi na nnyi , tsireledzo na vhupo ) .
Milayotibe i kwama mavunḓu thwii :
Kha nyimele ya khuḓano vhukati ha mulayo wa vundu na wa lushaka , mulayo wa lushaka ndi wone une wa ḓo kunda .
Saizwi vhalanguli vha tshi shuma mishumo yo fhambanaho , vha tea u vha vhathu vha shandukaho u itela u shanduka u bva kha mushumo u ya kha muṅwe nga u ṱavhanya .
Muhumbulo ndi wa uri mutshinyi vha fanela u thivhelwa u dovholola zwiito zwawe zwa vhutshinyi , hu tshi nga vha nga kha u vha ita uri vha si tsha kona u ita zwithu kana u shushedza nga tshutshedzo ya tshigwevho kana nga kha mbueledzo .
Vhurangeli ha bannga ya mveledziso ya BRICS vhu nga kona u ṋetshedza tshiṅwe tshiko tsha nyengedzedzo tsha u lambedza masheleni u itela u shumana na u salela murahu ha themamveledziso hune ha khou tsikeledza mveledziso .
Tshitatamennde tsha nyingapfuma : Ṱalutshedzani arali vhuṅwe ha vhushaka vhu tevhelaho vhu tshi tshila :
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi hu na ṱhoḓea yo khwaṱhaho ya lushaka ya masheleni zwi tshi elana na mishumo ya lushaka ya muvhuso na furemiweke ya mbekanyamaitele ya muvhuso wa lushaka .
Fhedzi ndi zwa ndeme u dziela nṱha uri matshimbidzelwe a u dzhia ndaka o ḓitika nga nyimele yo fhambanaho na dziṅwe .
Inwi na khonani dzaṋu lingedzani u kandana mirunzi .
Ngeno hu na uri ṅwana u bebiwa kha vhufarakani ho redzhisiṱariwaho vhukati ha vhathu vha mbeu dzi sa fani , mufarakani wa munna u ḓo dzhiwa sa khotsi wa dzofha wa ṅwana .
Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo ( kana murumelwa wawe ) u ḓo ḓadza fomo o imela muhumbeli uyo nahone a fhedza nga u fha muhumbeli khophi ya fomo yo ḓadziwaho .
Nga iṅwe nḓila , vhathu sa muthu muṅwe na muṅwe vha na ṱhoḓea nga maanḓa nga ngomu havho .
Ṱhoho dza mihasho , dzine u itiwa ha tshumelo idzi ha ingamelwa ngavho dzi tea u vha na vhuṱanzi uri mitshipiso a i shumiselwi dubo .
Afrika ndi hayani hashu , ha dovha ha vha vhumatshelo hashu .
Tsumbakushumele dzi nga itwa nga fhungo ḽithihi , fhedzi fhungo ḽi tea u vha ḽi na zwipiḓa zwiraru .
Muhasho u tikedza kutshilele ku re na mutakalo na vhuḓifhinduleli kha vhadzulapo , zwi tshi itwa nga u shumisana na vhalwadze na tshitshavha nga u shumisa u khuruṱanya sekhithara dziṅwe uri hu shumiswe zwiṱuṱuwedzi zwa mutakalo zwa matshilisano na zwa ikonomi .
Bidi yo lengaho a i nga ḓo sedzwa na uri , hune zwa konadzea , i ḓo humiselwa kha mubidi i songo vulwa , i na ṱhalutshedzo .
Zwiito izwi a zwi vhangi fhedzi thaidzo dza vhulavhelesi fhedzi dzi dovha hafhu u khakhisa ngamaanḓa nḓisedzo ya tshumelo kha masia aya .
Muvhuso wo dovha wa shumisa tshelede nnzhi kha zwa dzinnḓu , pfunzo , mindende , vhuendi na maḓi .
Ndi ḽiṅwalo ḽa ndeme kha muṅwe na muṅwe o dzhenelelaho kha nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso kha ḽeveḽe iṅwe na iṅwe na iṅwe .
Hu na mbumbo ya zwa masheleni ya tshikolodo khathihi na khwalo i so ngo tou ḓiimisaho .
U monitharwa ha vhareili vha vha ndeme vha mbadelo , u ḓadza muvhigo wone nahone wa tshizwino-zwino u ya nga zwifhinga zwo randelwaho , u ṋetshedza u pfumbudza ha zwa masheleni kha dzingu .
Kha vha sedze khethekanyo idzi musi vha dzi ṱoḓa mafhungo o teaho a elanaho na khiraitheria ya u linga .
Bannga ya Standard i ḓo sedza fhedzi kha zwikhala zwa maraga .
Musi Phalamennde yo no tendelana lwa tshiofisi na Mulayo wa WRC-19 wa u Fhedzisela , Afrika Tshipembe ḽi ḓo khwiṋisa Pulane ya Zwirathisi zwa Radio u ya nga mulayo .
Ho vha hu si na mimbete ya u eḓela khayo .
Tshithu tsha ndeme hafha ndi tsha uri zwiko zwa mbono ya shango ndi zwone zwo tikaho matshilo .
Muhwalo wa tshikolodo wa avho vhane vha sa kone u hwala tshikolodo itshi na u swikelela mveledziso i sa nyeṱhi zwi tea lugiswa .
Lu anetshela tshiṱori tshi re na mualedza u re na pfunzo ngomu .
Vhurifhi havho vhu fanela u amba zwiitisi zwa uri ndi nga mini vha tshi khou ṱoḓa u ṱunḓa makumba na khuhu vha zwi ḓisa Afrika Tshipembe .
Ro khetha u ilafha shango ḽashu kha ḽo huvhalaho nga zwiito zwa vhuaḓa na u vhuedzedza tshirunzi tsha zwiimiswa zwashu .
Phara iyi i shuma fhedzi arali i songo bviswa kha Nyimele dzo Khetheaho dza Konṱiraka .
Nga nṱha ha izwo , vhukoni ha vhubveledzi ha mavu vhu nga vha tshiko tsha ndeme tsha hugaledzwa .
( b ) vhurumiwa ha tshoṱhe kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu kana Muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu kana Khoro ya Masipala ;
Vhaṅwe vhahali ndi vhaholefhali .
Ndingano na u sa dzhia sia
1.2 . Izwi zwa themamveledziso dza SIDSSA zwo livhiswa kha u shela mulenzhe kha zwa nḓowetshumo khathihi na u sika mishumo sa zwe zwa lavhelelwa kha ERRP na kha Pulane dza Nḓowetshumo dzo Vusuluswaho .
Mushumo : Nga tshifhinga , kha tshifhinga , tshifhinga tshoṱhe .
U ita mishumo na u eletshedza kha mafhungo a elanaho na ngeletshedzo dza Ndangulo ya u Wana Tshumelo na thundu .
Muthu o xelaho tshe a ṱuwa u bva hayani ha athu vhonala u bva zwenezwo .
Dzidizaini dzi fanela u vha nga nḓila ya uri thikhithi zwa ḓo konḓa u dzi kopela , fhedzi zwa leluwa u dzi phurosese u itela u thivhela tsitsikano .
Tshikolo tshi tea u dubekanya nga vhulondo khiraitheria dzine vha tama muthu a tshi dzi swikela .
1.6. Khaelo dzi na mbuelo dzavhuḓi kha mutakalo washu sa musi dzi tshi thivhela vhulwadze ho kalulaho , u valelwa vhuongeloni na u lovha nga vhanga ḽa vhulwadze .
U engedza ṱhoḓea dza u wana thandululo ya thikhedzo ya tshikwama kha vha shayesaho , vha shayaho na matshudeni " vho salelaho vhukati " , hu na dziṅwe khaedu nga maanḓa idzo dzo livhanwaho nga matshudeni vha shayaho hu tshi katelwa tshivhalo tsha vho shavhaho tshikolo , tshivhalo tsha nṱha tsha vha sa shumi vhukati ha avho vho faraho digirii , na zwiṅwe-vho .
Na uri Minista vha ḓo vha vha tshi khou ṱanganedza Minista vha zwa Nnḓa vha Mexico nga ḽa 19 Luhuhi , vhoṱhe vha tshi ṱoḓa u thoma vhushaka ha mashango mavhili .
Kha ḽa Afrika Tshipembe , ri isa phanḓa na u fhambanyisa vhukati ha rekhodo dza nnyi na nnyi na rekhodo dzi si dza nnyi na nnyi .
Mbonwasia ya khamphani dzo rambiwaho na zwidodombedzwa zwa vha no dzhia tsheo , zwa khamphani iṅwe na iṅwe .
Mimasipala minzhi i re vhuponi ha zwiṱiriki zwa vundu iḽi yo wana ndambedzo ya masheleni a no bva kha Burantshi ya Vhuendedzi ha Nnyi na Nnyi a u fhaṱa nḓila dza vhaendangaṋayo na baisigira u wone muteo wa vhuendi ho khwiniswaho .
Afrika Tshipembe ṅwaha uno ḽo dzhia tshidulo tshi si tsha tshoṱhe kha Khoro ya Tsireledzo ya Mashango Mbumbano .
A si mbekanyamushumo dzoṱhe dzi takalelwaho na u bvelela , tshivhalo tshihulwane tsha masheleni a tshi ṋei khwaṱhisedzo ya u bvelela .
Kha vha bule uri vhuḓifari ha vhathu kanzhi vhu sumbedza uvho ha dziṅwe tshaka dza phukha .
Arali nḓivhadzo ya inthaviwu ya sa wanala nga murahu ha miṅwedzi miraru ho fhira datumu ya u vala , vhahumbeli vha nga dzhia uri khumbelo dzavho a dzo ngo bvelela .
Ṱhanganyo ya havha vhathu na avho vhe vha gidimela ngomu vha dzhena nga ḓaraṱa ya mikaṋo yo waho nga vhukovhela yo ita uri hu vhe na gogo ḽa vhathu ḽe vhashumi vha zwa vhutsireledzi vha kundelwa u ḽi thivhela .
Zwa zwino vha khou guda Master of Business Administration kha Khoḽidzhi ya Ndangulo ya Tshipembe ha Afrika .
U tikedza nga u angaredza khomishini na u ita mbekanyamushumo ya khomishini .
Huṅwe ha vhomasipala hu khou dzinginywa ḽa masheleni a thandela a u tou inga , ndi afho hune dziwadi kana zwigwada zwa dziwadi dza dzinginya ḽa thandela khulwane dzi tshi bva kha mugaganyagwama wa thandela ya wadi , nḓila ya u gaganya gwama ha u shela mulenzhe .
Ndi mbuno dzifhio mbili dzine a bula a tshi sasaladza TV .
Nga murahu ha u gaganya luṱingo na u dzhiela nṱha vhulapfu ha vhuvhekanyandeme , vha shumanaho na tshiimo tsha shishi vha a ḓivhadziwa .
Izwi a zwo ngo vha zwa ndeme u bva tshe zwiṱitshi zwa ha u shumela zwa nga vhewa nga tshanḓa kha datumu ya vhukuma nga kha sisiṱeme ya mashumele .
U pulanela vhuongelo ha vhulwadze ha tshihaḓu zwi itwa kha ḽeveḽe ṱhukhu .
Tshenzhelo na nḓivho yo ṱanḓavhuwaho kha sia ḽa maitele a u dzhenelela ha tshitshavha i ḓo vha themendelo yo khwaṱhaho .
Ṱhaḓulo ya muthelo i kumedzwa u tandulula vhukonḓi uvhu .
Hezwi zwi thusa masipala u dzhia tsheo kha muṋetshedzatshumelo , zwine zwa ḓo u ṋea tshumelo dza ndeme ya khwiṋesa nga mutengo wa khwiṋesa .
23 Arali vhone kana ṱhanzi ya muvhuso vha tshi pfa vha songo tsireledzea , pholisa , mutshutshisi kana muimeli wa Yuniti ya Tsireledzo ya Dziṱhanzi vha ḓo vha ṋea ngeletshedzo nga ha zwine zwa tea u tsireledzwa .
Ṱhoḓisiso dzo fhelelaho dzi tevhelaho , pulane na mbekanyamaitele dzi a ṱoḓea u itela u lavhelesana na khaedu na zwikhala zwa mveledziso zwo bulwaho :
Hezwi zwi katela vhakhantseḽara va wadi , vhaofisiri vha masipala na dzimeyara , minidzhere wa masipapa , vhashumi vha masipala , vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha , vharangaphanḓa vha sialala na zwitshavha , zwo itwaho nga tshivhalo tsha zwigwada zwi re na dzangalelo zwo fhambanaho sa madzangano a zwa lutendo , zwitshavha zwa vhoramabindu , zwigwada zwa vhaswa , zwigwada zwa vhafumakadzi , madzangano a vhorabulasi na zwiṅwe zwigwada zwa dzisekithara na madzangano .
Vhuṱunḓi ha zwibveledzwa zwo nanguludzwaho ho tou pimelwa fhedzi nyimele dzo khetheaho hune vhabveledzi vhapo vha sa kone u swikelela ṱhoḓea .
Kuḽele - zwiḽiwa zwi re na mapfura manzhi zwi na u shela mulenzhe huhulu kha ḽeveḽe dza khoḽesiṱiroḽo dza malofha .
Khabinethe yo dzhiela nṱha u tsela fhasi ha Zwibveledzwa Guṱe Zwapo ( GDP ) nga 2,2% kha kotara ya u thoma ya 2018 .
Vhugudisi vhu tea u katela na magota , kana muraḓo muṅwe na muṅwe wa muṱa wa vhuhosini o tiwaho u vha musengisi .
Muvhigo wa ṅwaha wo fhelela , ndi wa vhukuma nahone a huna zwe wa siedza .
Mashango o sedzaho zwa mashangoḓavha a ḓiphiṋa nga nyaluwo ya nṱha ya ikonomi , nga maanḓa musi hu tshi bveledzwa zwivhambadzelwannḓa .
Tshikwama tshi dzhia tsivhudzo thangeli dziṅwe na dziṅwe u itela uri u kuvhanganya vhukhakhi zwi khou fhungudzwa nahone maitele a vhubindudzi a isaho phanḓa o itwa u itela u sedzulusa na u khakhulula mafhungo a re kha databeizi .
Khakhathi dza Muṱani ndi mini ?
Tshikhala tshi , fhedzi , a ṱoḓea u ḓo paka na u tshimbidza kiḽiniki , ezwi zwi nga itwa u bva phakhani yapo , senthara ya tshitshavha , kereke , na zwiṅwe .
U vhonala hu re khagala ho angalalaho hu nga pfumisa fhethu ha nnyi na nnyi nahone zwi nga kwama nḓila ine fhethu ha phuraivethe ha shumisiswa zwone .
5.2 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza vhathu vhe vha lozwa matshilo avho musi zwikhafula nṱha ha Buroho ya Great Walk ngei Nḓilani ya Grayston ngei Sandton zwi tshi wa .
Muvhuso u wana muthelo muhulwane kha miholo ya vhathu .
Tshivhalo dza madzangano na vhathu vho ṱahisa mbilalelo nga ha u thomiwa ha tshanduko ntswa vha ita mikumedzo kha muvhuso nga ha u thomiwa uhu .
Khiraitheria dza u ela dzi dovha hafhu dza ṱalutshedzwa afho fhasi , khathihi na mvelelo dza u ṋewa maraga .
Ri nḓilani yo teaho ya u fhelisa sisiteme iyi i si ya vhuḓi nahone ri a fulufhela uri ri do kona u i fhelisa mafheloni a ṅwaha .
Hezwi zwi ḓo khwiṋisa vhuḓifhinduleli na kushumele kwo lavheleswaho nga miraḓo ya Khorondanguli .
Zwo ṱanganyiswa na nyaluwo yo lavhelelwaho kha mutengo wa thundu na tshumelo , kathihi na zwibviswa zwa vhashumi nga ṅwambo wa magavhelo a tiwaho a mushumo , mutsiko u vheiwa kha mugaganyagwama une wo lingana u swikelela ṱhoḓea .
Tshikwama tshi khou lavhelela u ḓo engedza vhaṅwe matshudeni vha 100 000 ṋaṅwaha .
Mikovho ya u bida i tendelwa nga Khabinethe .
Zwileludzi zwi kha tshiimo tshi no pfadza .
Zwiḽiwa Zwiṅwe zwiḽiwa zwi nga vhanga asima .
21 Arali vha tshi vhona u nga tshigwevho ndi tshiṱuku , vha nga amba na Mutshutshisi Muhulwane nga hazwo , ane a nga zwi isa kha Mulangi wa Vhutshutshisi ha Nnyi na Nnyi o teaho .
Vhahali vhanzhi vha mveledziso vha vhona ' vhathu ' sa tshigwada tshipikwa tshavho nahone a vha lingedzi u pfesesa phambano dza vhukuma dza vhutshilo ha vhanna na vhafumakadzi .
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP GP na mutevhe wa tshumelo dzo themendeliwaho
Hezwi zwi vhaisa mabindu zwa dovha hafhu zwa tshinyadza dzina ḽa shango ḽashu sa shango ḽine ḽa rumela zwivhambadzwa zwa miroho na mitshelo zwa maimo a nṱha kha mashango a nnḓa .
Sisiṱeme yo Ṱanganelaho ya Vhulamukanyi ha Vhugevhenga yo sedza kha u khwaṱhisedza tshumisano na ṱhanganelano ya mazhendedzi a mulayo kha u dzhiela nṱha ndivho ya maano a NDP - a u fhaṱa zwitshavha zwo tsireledzeaho na u sika Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhugevhenga i lwaho na vhutshinyi yo khwaṱha .
23.5 Muthu wa vhuraru a nga ita mbilahelo na Vhulanguli arali a so ngo fushea nga -
Ndango ya buroho i kalaho mihwalo yo kalulaho
KHA VHA ELE KUSHUMELE KWA MASIPALA U YA NGA HA MITHEO YA BATHO PELE I RE AFHA FHASI
Ho shumiswa zwishumiswa khoniferentsi ya luṱingo .
12.1 Khabinethe yo tendela muvhigo wa vhuṱhaṱhuvhi ha NDMP 2013-2018 sa tsumbedzo ya u ḓivhofha hu no khou ya phanḓa nga muvhuso kha u lwa na u shumiswa na masiandoitwa a zwidzidzivhadzi zwitshavhani u ya kha shango ḽashu nga vhuphara .
Zwiimiswa zwa vhubindudzi nga fhasi ha ndaulo ya vhuṋe ha Masipala wa Buffalo City zwi khou vhalelwa nga mbadelo dza kha zwiṱaṱamennde zwa masheleni zwa ṅwaha zwo fhandekanaho kha Masipala wa Buffalo City .
Hezwo ndi uri , ndango ya mathomo na tsivhudzokhumela zwo itwa nga vhuronwane musi wa tshifhinga tsha u bula mihumbulo .
Ṱhoḓea dza fulufulu ḽo tsireledzeaho na ḽo eḓanaho ḽa vhuvhili havho vhashumisi vhapo na vhabindudzi .
Ndi zwifhio zwine zwa koneswa , zwa sa konwe , zwi no konadzea na zwithivheli zwine zwa elana na mvelelo dzo topolwaho ?
Ndi zwone , ri a tenda nḓisedzo ya tshumelo i fanela u ṱavhanyisiwa .
3.3 Tshitshavha tsha KwaMkhwanazi tshi ḓo dovha tsha ṱanganedza masheleni nga murahu ha thendelano ya u thoma na u wana thikhedzo ine ya ḓo vha thusa u alusa zwihulwane lupfumo lune lwa nga vha hone lwa mavu .
Kha vha vha vhudze uri muzika u dovha wa vha na tshaka dzo fhambanaho dza phatheni dza noti dzine dza tevhelwa .
Mveledziso i sa nyeṱhi zwi amba u dzhiiwa ha mbonalo nyangaredzi ya vhushaka ho ḓiimisaho vhukati ha tshitshavha na vhupo ha mupo .
U ḓo vha na pfanelo yo fhungudzeaho nthihi ya u ṱunḓa vhukati ha vhafarakani vho redzhisiṱariwaho musi ho no fheliswa vhufarakani ho redzhisiṱariwaho .
Mabindu maṱuku nga maanḓa vhoramabindu vha na ṱhoḓea dza vhugudisi dzo fhambanaho vhukuma , dzo tiwaho , dza u ṱavhanya nahone dzo khwaṱhaho .
Maelana na zwibviswa zwa fhasi kha thandela dza pfuma dza u fhaṱa na ndondolo ya pfuma , hu na nyito dzi tevhelaho dzine dza khou shumiswa :
3.3 . Nga u angaredza , i dovha ya simesa u ḓivhambedza na dziṅwe theo dza milayo dzo tendelaho u bva nga 1994 na dzi na vhushaka na muvhuso wapo .
Tsenguluso nga tshigwada tsha thekiniki dzi sumbedza uri mbadelo dza zwiendedzi zwi faraho nyendo ndapfu , fhedzi mbadelo dza mitengo ya henefho tsini dzo fhambana nahone dzi a konḓa u dzi sedzulusa .
" Afurika Tshipembe ḽi khou ṱoḓa zwikili zwa inzhiniarini uri huvhe na nyengedzeo kha mbekanyamushumo ya vhubindudzi ha themamveledziso zwine zwa ḓo ita uri hu vhe na mveledziso kha migodi , nḓowetshumo na zwishumiswa .
Nga tshifhinga tsha u fhaṱa , phaiphi khulwane dzi ḓo hwalesa na u tsikeledzwa nga vhanga ḽa maanḓa a lutsingaḓanzhe na magabelo .
U ṱumana na thikedzo ndi tshenzhemo ya vhuḓigeḓi na u pfa wo tsireledze .
Kha bidi iyi hu ḓo shumiswa kuitele kwa u bida kwa zwiimo zwivhili , zwine khazwo u thoma ha vha hu si na mutengo , makumedzwa a tekeniki ho sedzwa dizaini ya khumbulelo kana zwidodombedzwa zwa mashumele zwi a rambiwa uri zwi ḓisiwe .
Bambiri Ḽitshena ḽi dovha hafhu ḽa sumbedza uri mbekanyamushumo dza u tikedza dza muṱa dzi tea u sedza kha zwivhangi zwihulwane zwa u fhandekana ha muṱa .
Pfanelo dza vhuṋe ha muhumbulo dzo dovha dza katelwa , na " ndinganyo " i ṱoḓeaho u itela uri pfanelo idzo dzi khwaṱhiswe lwo teaho nga mashango mararu .
Hezwi zwi fanela u vha mutheo wa mikhwa yashu .
U sedzulusa kushumele kwa masipala u ya nga ha KPI na thagethe dzo vheiwaho nga masipala
Iṅwe ya thiko khulwanesa yayo ndi Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo ( IPAP ) , ine ya sedzesa kha u alusa vhubveledzi , u sika mishumo na vhuvhambadzela nnḓa .
Khasitama vha kheshe vhane vha khou ita mbadelo nnzhi vha fanela u shumisa ḓiresi ya imeiḽi nthihi u itela u shumisa vhuṱanzi ha mbadelo vhu fanaho u ṋetshedza nḓivhadzo nnzhi .
Miṱangano ya Komiti ya Wadi kanzhi i ḓo vha miṱangano ya vhukwamani .
Ri themendela ndunzhendunzhe dzi pfeseseaho dza vhuḓifhinduleli nga u bveledza ndaela dza madzangalelo a tshitshavha dzine dza ṱalutshedza uri bindu ḽa muvhuso ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi tea u ṋetshedza hani tshumelo malugana na madzangalelo a tshitshavha , hu tshi khou khwaṱhisedzwa maitele a u thola u ya nga vhukoni nahone ane a vha khagala , na u khwinisa vhukonanyi vhukati ha mbekanyamaitele na mihasho ine ya vha na dzangalelo .
Kha ri kovhelane miṅwe ya mihumbulo kha mushumo u konadzeaho wa nḓowetshumo ya nḓisedzo ya matheriala kha vhuḓidini hashu vhu yaho phana ha u engedza na u khwinisa nḓisedzo ya themamveledziso ya mutheo u itela u swikelela ṱhoḓea dza vhadzulapo zwavho vha Afrika Tshipembe , u limuwa zwipikwa zwa ikonomi ya matshilisano na tshanduko .
Tshiṅwe hafhu , mavundu a bveledzaho tie u fana na Limpopo na Mpumalanga a ḓise zwibveledzwa zwao zwa tie Gauteng uri zwi phurosesiwe na maraga wa u vhambadzela mashangoḓavha .
Kupfesesele ku konḓaho kwo sumbedzwaho nga vhatukana na vhasidzana ndi kwa ndeme vhukuma kha u pulana na u langa u dzhenelela zwikoloni .
Ṱanganedzani kushumisele kwa mishumo minzhi ya zwipiḓa zwi re fhethu ha u paka hone , u fana na miri .
Vhukhudo na tsireledzo kha vhuvemu na u shengedzwa miḓini
Mveledziso ya furemiweke ya ndambedzo ya pfunzo ya nṱha , zwi tshi elana na mbekanyamaitele ntswa nga ha pfunzo , ya nṱha yo no thoma .
Muhumbulo wa u dzhenelela wa Muvhuso wo vha wa u ita uri nḓowetshumo i konadzee lwa ikonomi nga u ita uri vhubindudzi ha maḓaka ha muvhuso hu vhe ha phuraivethe na u khwaṱhisedza uri vhu tshimbidzwa na u langulwa nga khamphani dza phuraivethe dzi re na vhukoni ha milayo ya bindu .
U ṱalutshedza mvumbo dza mubvumbedzwa kha tshiṱori kana thelevishini na u ṋea muhumbulo wawe .
Kha vha dzhenise diphosithi ine i sa vhe fhasi ha R10 .
Nyambedzano yavhuḓi , vhurangaphanḓa , vhukhwine kha zwa matshilisano na u dzhia tsheo .
Ndeme ya mbadelo ya akhaunthu dza tshumelo na tshumelo dza vhalwadze vha sa dzuli sibadela , khathihi na ndondolo ya sibadela .
Ndaka yashu yo fhelela ya Zwiimiswa zwa Gwama ḽa Mveledziso i swika kha R230 biḽioni .
6.3.1.1 Mafhungo maṅwe na maṅwe o farwaho nga Shango ; na
Kha u tikedza ndeme ya u funza , yunivesithi dza 10 dzi ḓo vha dzi tshi khou ṋetshedza ndalukanyo ya u funza kha dziTVET nga 2019 .
Kha vha ṱalutshedze kuitele kune kwa ḓo shumiswa u vhea iṱo shedulu ya thandela .
U ṱanea kha muya zwi ṱuṱuwedza ndozwo ya mufhiso vhuria fhedzi zwi nga shumiswa kha mvulela mufhe na u rothodza kha kilima dzi dudelaho .
Muhanga wo tewa kha u wana zwikili , u fanela ha vhukale na mafhungo a lushaka a fanaho na u fhambana nga mvelele , pfanelo dza vhathu , mafhungo a mupo , u fhaṱa lushaka , vhufa na u lingana ha maanḓa vhukati ha mvelele dza ḽifhasi na dzapo .
Ipfi kana ḽifurase ḽifhio na ḽifhio ḽe ḽa ṱalutshedzwa kha Mulayo wa Vhugembuḽi u ḓo , nga nnḓa ha musi zwi re ngomu zwi tshi sumba iṅwe nḓila , ḽi ḓo amba zwi no fana kha Mulayo uyu .
Maitele a u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ha mangaung o vha na luswayo kha mveledziso ya zwiṱirathedzhi zwiswa zwo sedzwaho nga masipala .
Mukalaha Vho Sam vha puta tshaini iḽa vha lingedza u bambela fhedzi magabelo a vha o hulesa .
Tshiṱirathedzhi tshi thomiwaho ngatsho tsha ndemesa kha u nweledza tshi takela zwi tevhelaho :
Maraga hafhu dzi tea vho u ṋewa zwi khagala nahone nga nḓila ine zwo leluwa u pfesesa .
Mukolodi u tea u sedzwa uri a nga vusuludzwa nga murahu miṅwaha ya fumi : nga nnḓa ha musi huna muthu we ita khumbelo khothe , hu saathu fhela miṅwaha ya fumi , uri mukolodi a sa vusuludzwe , nahone khumbelo yo tendiwa .
U khwaṱhisedza uri u dzhiiwa ha tshiṱoko ha ṅwaha nga ṅwaha kana ha luvhili nga ṅwaha hu khou itiwa .
Khophi ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe .
Ngauralo , ndingo dza khohakhombo dzi imela mbuno ya mutheo ya u takuwa kha u livhana na khombo iṅwe na iṅwe , i nga vha ine ya nga konadzea kana ya vhukuma .
Mashudumavhi , kuhumbulele kune kwa vha kwone vhubvo ha pulane iyi ku nyadza milayo ya vhupo vhune ha shumisa tshelede i fanaho kwa sedzesa nga maanḓa kha milayo ya u ṱanganelana ha zwivhumbi zwihulwane zwa ekonomi .
Itani pulane ya u ṅwala tshiṱori tshaṋu
Khumbelo dzoṱhe dza u swikelela dzi ḓo lavheleswa , nahone u tendela na u landula zwi ḓo tshimbilelana na mbetshelwa dzine dza vha kha Ndima 4 ya Mulayo .
Zwiimiswa zwa masheleni zwa mveledziso zwi ḓo engedza mushumo wazwo wa u lambedza vhubindudzi ha themamveledziso dza sekhithara ya nnyi na nnyi .
Minista Vho Carlisle vho takadzwa nga uri muvhuso ho kona u fhedza thandela dza themamveledziso ya bada khulwane dzi khou tea u fhela ṅwaha uno .
Nga vhanga ḽa izwi , zwiṅwe zwidodombedzwa zwo ṋewaho zwi nga fhirisa na ṱhoḓea dzi re kha tshitandadi tsha yuniti .
Musi vha tshi ṋaṋisa u lwa na ANC zwi ita uri vhathu vhashu vha tou ṋaṋa u vha na fulufhelo kha dzangano ḽa mbofholowo ḽavho nga kha maanḓa a bogisi ḽa baḽotho .
Vho vha vhe mutshimbili wa Fura we a fara nyendo dzo ṱanḓavhuwaho vhukati ha vhubvaḓuvha ha na devhula ha Kapa vhukati ha 1781 na 1784 .
Hu na tshikalo tsha tshumelo na thundu tshine ha sa tshadzwiwe tshithu kana zwine a zwo ngo tewa u tshadzhiwa VAT .
Khophi ya ḽiṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe ( ID ) arali vha mudzulapo wa Afurika Tshipembe .
U ita zwithu nga vhuronwane na u fhaṱa fulufhelo
Vhuvhambedzanyi ha fhethu ya nyito ya vhuongi ho ṱanḓavhudzwa , na u hula a hu u bvisela khagala huhulwane ha tshipikwa ho swikelwa .
24.5. Amajita ( thimu ya bola ya milenzhe ya lushaka lwa Afrika Tshipembe ya vha miṅwaha ya fhasi ha 20 ) kha mutambo wavho wa mafulufulu na Zambia vha swikelela runners-up kha Tshiphuga tsha U20 COSAFA .
Samithi yo sedza kha u shuma ha Tshiṱirathedzhi tsha SADC tsha zwa Nḓowetshumo na Mapandendedzi u itela u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi na mveledziso kha dzingu .
Hezwi zwi katela mivhigo kha vhulavhelesi ha phalamennde na vhusaukanyi ho tiwaho .
Vhulanguli hu si ha vhuḓi ha pfulo na mililo i sia mahatsi a sa aluwi zwavhuḓi a tshi vha one ane a fhethu ha lushaka luno ḽea khathihi na u xelelwa nga mavu lu no shusha nga vhanga ḽa mukumbululo .
Kha vha haseledze nga ha zwiṱaluli zwa vhuendelamashango zwi itaho uri vhu fanelwe nga u renga zwithu nga kha inthanethe .
Lushaka luswa lwa D-Max lu khwaṱhisedza vhuḓiimiseli ha vha ha Isuzu kha ḽa Afrika Tshipembe nahone ndi iṅwe ya mvelaphanḓa ye ya swikelwa nga fhasi ha Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Vhubveledzi ha Mimoḓoro ( APDP ) .
Ho lavhelelwa uri tshipiḓa tsha vhukhakhi kha muthelo zwi tea u phumulwa .
Malaṱwa o omaho a dzhiiwa ḓuvha na ḓuvha a dzheniswa kha bege dza puḽasiṱiki na kha zwifaredzi u bva fhethu hoṱhe a iswa fhethu ha u laṱa malaṱwa ho tendelwaho lwa mulayo .
Kha ri ise phanḓa na u kuvhatedza mvelo ya zwine ra ḓihudza ngazwo sa lushaka musi thimu dzashu dzi tshi khou fhefhedzisa fuḽaga yashu .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo - tshikwama tsha phesheni
Fhedzi , mbudziso khulwane ya nyanḓano ya poḽotiki , kana tshivhumbeo tshine ya tea u i dzhia , a i athu u tandululwa ; vhuimoni hayo ho dzhiwa maano a u fhaṱa u bva fhasi nga u thoma zwitshavha zwa dzingu zwa ikonomi .
( 3 ) Miraḓo ya Khomishini vho rumelwaho nga Khoro ya lushaka ya Vunḓu , vha ḓo shuma u swikela hu tshi vhewa vhaṅwe kana hu tshi vha na tshikhala khavho .
U itela u kona u wana thikhedzo , mabindu a zwa vhulimivhufuwi a fanela u vha na mbuelo ine ya nga swika kana u fhira R300 000 nga ṅwaha .
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
Hoyu muri na murunzi wawo ndi zwanga !
Haya a ḓo vha a Madalo a u tou thoma a Shango kha shango ḽashu u bva tshe vha vhewa tshiduloni .
Vundu ḽa Western Cape ḽi bvela phanḓa na u tshenzhela tshivhalo tshi re nṱha tsha malwadze :
Khwaṱhisedzo ya u tholwa lwa u fhedzisela i ḓo tea u livhana na tsedzuluso dza vhutsireledzi dzone .
Nahone zwa ndemesa u sudzuluwa uhu hu thoma u linganyisa mudavhi uri vhafumakadzi na vhone vha vhe na mathomo a re na ndinganyiso .
Mulayo wo phasiswavho u tsireledza vharengi na u fhungudza muhwalo wa milayo ya u langula mabindu .
U dzhiiwa ha tshiṱoko ha u thoma ho itwa nga Nyendavhusiku .
Mvelaphanḓa kha zwipikwa zwi kaleaho , zwisumbi na thagethe dzo bulwaho kha Pulane dza Kushumele dza Ṅwaha nga ṅwaha dzi lavheleswa kotara iṅwe na iṅwe nga kha Komiti ya u Ela na u Ṱola .
Tshaka dzo fhambanaho dza mbetshelwa dzine dza vha hone kha khonṱhiraka na ndeme yazwo zwo fhambanyiswa u ya nga u fhambana hazwo .
Kha hu katelwe ngomu zwibveledzwa zwa zwifanyiso na zwa kholekhole kha heyi themo .
Mavhone oṱhe ane a si tsha shuma a tea u kuvhanganyiwa a poswa fhethu hune a ḓo gaiwa hone nga nḓila yo tsireledzeaho
Mvelelo dza mutakalo dza tshifhinga tshilapfu dzi ṱuṱuwedzwa nga maanḓa nga zwiṱuṱuwedzi zwine zwa wanala nnḓa ha sisiṱeme ya mutakalo : kutshilele , zwiḽiwa na vhuimo ha pfusho , pfunzo , vhuḓifari kha zwa vhudzekani , nyonyoloso , khombo dza badani na vhuimo ha dzikhakhathi .
Musi hezwi zwi tshi itea , vha vha vho tshoṱelwa nga asima - u hoṱola , u ita phosho vha tshi fema na u fhelelwa nga mufemo .
Kha ṅwaha wo fhelaho , ro dzhia ḽiga u itela u engedza lwa vhukuma nahone nga u ṱavhanya nḓadzo ya mveledzo ya muḓagasi u ḓadzisa kha une Eskom ya ita .
Kha mbilu ya mbekanyamushumo iyi ndi u lingedza u tandulula thaidzo dza lushaka nga nḓila ine nga tshifhinga tshithihi ya tandulula ṱhoḓea dza dzingu .
1.11 . Khabinethe i ṱanganedza Vhuṱoḓisisi ha Maraga kha u ḓura ha data na uri u gazetiwa ha zwine zwa fanela u tevhelwa nga Khomishini ya Muṱaṱisano .
Tshiṱhopho tsha zwitanda zwi ngaho maboḓelo , mabulannga , mathaela , bola , bege dza ṋawa , zwitambiswa zwa mavhili zwine zwa ḓo shumiswa nga vhagudi musi vha tshi tamba vho fhololowa .
Maelana na ndaela iyi , i tou nga a i ṱuṱuwedzi zwa khungedzelo na u ṱoḓa milaedza i si ya tshiofisi na khaidzo nga ha khombo dzine dza nga vha hone dza u gembuḽa .
Naho hu si na vhushaka thwii na tshipikara , miraḓo ya Komiti ya Wadi vha ḓo vha na vhukwamani nga kha miṱangano , khoro na vhuṱambo .
Tsenguluso ya ndaulo ya senthara dza modele kha u khwaṱha hadzo na u shaea ha vhuḓifhinduleli .
Vhushaka ho khwaṱhaho ha mivhusomiḽedzani na tshumisano dzi re na tshiṱirathedzhi kha masia oṱhe a muvhuso , madzangano a si a muvhuso na sekhithara ya phuraivethe zwi na mushumo muhulwane kha u pfumba ha u shuma ha pulane .
Mapuḽasiṱiki Gurannḓa Makanda / makhwathi a miroho
Zwiṋoni zwi fhaṱa zwiṱaha zwa kudzela makumba .
Ezwi zwi ṋetshedza tshikhala tshine tsha fanelwa u tandulwa .
Khoudu dzo itelwa u vha hone lwa tshifhinga tsha miṅwaha ya fumi .
Nga nḓila yo teaho nete yo ṱanḓavhuwa kha vhalwadze vha TB u dzhena kha ART .
Vhupo uvhu ha mveledziso ya tshiṱirathedzhi vhu katela zwi tevhelaho :
U linganyiswa ha mbeu kha Komiti ya Wadi ya hashu vhatshimbidzi
Ndondolo ya dzibada na themamveledziso
Ṱhalusamushumo ya mutshimbidzi wa ha masipala i wanala kha Bogisi ḽa 6 .
Khabinethe yo takadzwa nga ḽa uri dzimiḽioni dza khaelo dza u ḓadzisa dze dza rengwa u bva kha zwiko zwo fhambanaho dzi ḓo swika nga zwifhinga zwo fhambanaho kha miṅwedzi i ḓaho , u thoma nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2021 .
Vhe vha sala vha vha vha si na fulufhelo na ḽiṱukuṱuku ḽa u kandela phanḓa .
U sa vha hone ha tshishumiswa tsha u ela khovhakhombo ho vhanga uri vhafariwa vho lindelaho tsengo vhoṱhe vha fariwe sa vha re khovhakhombo khulwane hu zwa elana na u engedzea ha ṱhoḓea yau engedza vhashumi vha tsireledzo na mipimo kha mbofholowo .
" Sisteme ya thothotho " i khou tandululwa thwii kha Mulayo , nga u thivhela mutholi muṅwe na muṅwe , hu si na ndavha na thendelano , u ṋetshedza zwikambi kha mushumi vhudzuloni ha muholo .
U swikelela mafhungo zwi tevhedza na mbuno dza uri huna rekhodo dzi sa swikelelwi sa zwe zwa sumbedzwa kha Khethekanyo ya vhu 4 ya PAIA .
Nga nṱhani ha uri lushaka lwa ṱhoḓisiso idzi dzi no livha kha vhupo hugede , tshipiḓa itshi a tsho ngo itelwa u vha tshikolokolo .
Sisiṱeme i ḓo ita uri mvelelo dza ndingo dza ḽaborathori dzi vhe hone kha netiweke na kha vhuimo ha thandela .
Muvhuso wo vha u tshi khou shumisana na mashango a no nga Lesotho , Zimbabwe and Mozambique kha thandela dzoṱhe dza mveledziso , ho katelwa u pfuka mikano zwi siho mulayoni na u vha ṱhunḓu i si ho mulayoni .
Mukonṱiraka u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha ndozwo iṅwe na iṅwe ine Vundu ḽa nga i wana nga nṱhani ha ḽiga ḽo raliho ḽine Vundu ḽi nga ḽi dzhia , u ya nga davhi ḽa fhungo iḽi .
Hu na ṱhumano nga ngomu ha netiweke ya sisiṱeme ya u enda hune ṱhoḓea ya vhuendi ha mimoḓoro ya lwendo lulapfu ya vha nṱha kha iyo ya muṅwe mushumisi na mishumo , na ṱhumano idzi , nga u ralo , dzi fanela u dizainwa u ṱanganedza tshaka dza zwiendedzi zwa mimoḓoro fhedzi .
Arali vha tendelwa u bveledza zwibveledzwa zwa khovhe , vha ḓo tea u ita khumbelo ya FPE .
Khabinethe i khwaṱhisedza uri mulayo u ḓo dzhiya vhukando wo khwaṱhisa kha vhane vha ḓo wanwa vha na mulandu wa zwiito zwa vhutshinyi .
Muvhuso wapo , sa tshiimiswa tsha tsinisa tsha muvhuso kha vhadzulapo , u shuma mushumo muhulwane kha demokhrasi .
Phatheni iyi i dzhiela nzhele mavu are hone kha tshipiḓa tsha vhukati ha vhupo ha zwikolobulasi na zwiḓorobana zwinzhi , ya dovha ya ḓisendeka nga nyelelo khulwane dza zwino dza dzikhorido .
No no vhuya na kombetshedzea u fhirisela phanḓa datumu dza khothe nga nṱhani ha u lengiswa zwo vhangwa nga Ofisi ya Muimeleli wa Miṱa ?
Vhaṋetshedzi vha tshumelo ya tsireledzo vha kwameaho musi zwi khagala vha dzula vhe kha u swikelelea ha Mulayo nahone vho khwaṱha nga fhaisa ha Maanḓalanga a ndaulo ya ndangulo .
Miṱangano ya khoro yo tendelwa u dzhenelelwa nga nnyi na nnyi
4 Ni songo fumula ningo musi mikota yo no ima .
O vha a tshi khou thusa muṅwe mufariwa ngae we a vha a khou itwa vhuṱudzi he a vho fhedzo o rwiwa nga vhaofisiri .
Mbekanyamaitele dza Vhufa dzi ḓo dededza zwa u vhulunga na ndangulo ya vhufa .
Muhasho wa Tshumelo dza Ndulamiso u ḓo bvela phanḓa na u shuma na Tshiimiswa tsha zwa Vhulamukanyi u itela u shuma na u kundelwa ho ṱaluswaho kha mivhigo ya ṅwaha na miṅwe vho .
Vho kona u shumana na vhunzhi ha zwikhala zwa thekhinikhaḽa na ndaulo kha ḓorobo yavho na u swikelela ndambedzo dza mashangoḓavha .
Khaedu mbili dza ndeme dze ra livhana nadzo ndi u sedzesa kha tshikalo tsha nṱha kha ikonomi na zwiito zwa zwidzumbe zwine vha vha pfana mitengo na gennge dza vhugevhenga zwi thivhelisaho mabindu maṱuku u takuwa na vhaswa uri vha dzhene kha zwa mabindu na nḓowetshumo dza vharema .
Hedzi na dziṅwe mbekanyamushumo , ndi tshi katela na tsheo i ḓivheaho kha mulaedza wa lushaka mahola nga ṅwedzi wa luhuhi , yo foma thikho ya u fhedzisela yo khwaṱhaho kha mulayo wa mutheo wa vhumatshelo .
Kha vha divhe hezwi : Mu ṱun ḓi una vhuḓifhinduleli ha mbadelo dza banngani hu tshi katelwa na mbadelo dza Bannga ya Shango ḽa nnḓa ; Muhasho u nga si bvise thendelo arali hu songo badelwa tshelede yo fhelelaho ine ya vha R105 .
Nḓivhadzo nga ha Mveledziso ya Vhaswa na u Maanḓafhadza i sumbedza nyimele ya shishi ya mveledziso ya vhaswa na u maanḓafhadza nga kha nyanḓano ya dzingu , muṱanganelano , mveledziso na mulalo , na tsireledzo kha dzingu .
Hu nga vhanga uri thaidzo dzi vhilule , dzine dza nga u pofula , u shaya nungo kha vhanna , u tumulwa muraḓo na tshiṱirouku .
Naho vhaṅwe vhavho vho vha vho ḓiimisela vho vha vha sa fulufheli zwipikwa zwashu , vhaṅwe vho ḓiita u nga vho farekanea vha nga si kone .
Mulaedza wa Lushaka ndi wa ndeme kha vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe ngauri u ri vhudza uri Mbekanyamushumo ya Kushumele ya muvhuso ya uno waha ndi ifhio .
Khumbulelo dza Zwibviswa zwa Lushaka dzi ṋetshedza u kundelwa nga mbekanyamushumo na mbekanyamushumo ṱhukhu dza zwibviswa zwo dzinginywaho .
Themendelo dza lushaka na dza dzitshaka na vhuḓifhinduleli zwi tshi kwama u monithara zwa maḓini na asesimennde kha madzingu a Ḓanzhe ḽa Baltic .
Vhufaragwama ha Lushaka vhu dzhia zwi zwa ndeme uri maitele o rangelaho fhungo ḽa u ita uri Mbetshelwa dza PPP dzi vhe kha Tshitandadi ndi a vhuvhudzisi na u katela kha vhakwameaho vhoṱhe .
I humbela vhathu vhoṱhe vha kwameaho vha thuse kha ṱhoḓisiso u thivhela zwiito zwo raliho u bvelela hafhu tshifhinga tshi ḓaho .
Muvhuso wo ta u khwaṱhisedza ndangulo mikanoni u itela u langula nga nḓila yo teaho vhugevhenga ha mapholisa mikanoni ya lushaka na u shumiswa luvhi ha mbambadzo zwine zwa zwino zwa khou kwama ikonomi .
Tshumelo ya mulayo i ṋetshedzwaho : Tsivhudzo ya zwa mulayo zwayo , tsivhudzo nga ramilayo , thuso ya u wana ṱhalano , thuso ya u wana ndaela ya tsireledzo .
3 . Nga murahu ha tsedzuluso nga komiti ya vhaeletshedzi , khumbelo ya thendelo i nga humiselwa murahu kha muhumbeli uri a dovhe a ṱanḓavhudze zwidodombedzwa kana ya rumelwa kha Minisṱa uri a dzhie tsheo ya u fhedzisela .
Vharangaphanḓa vha tshitshavha vho vha na iṅwe tshikafhadzo ya ngomu ha tshifhaṱo nthihi ye ya vha yo ṋaṋa .
Masipala u na thendelano i si ya fomaḽa na Khoro ya Tshiṱiriki tsha Cacadu u vha thusa nga tshifhinga tsha shishi , arali na musi zwi tshi konadzea .
Thasululo ya u hasha kha inthanethe i ḓo shumiswa kha miṱangano ya Khabinethe ine ya khou itea nga tshenetsho tshifhinga kha inthanethe .
muraḓo muṅwe na muṅwe wa WC a ṱoḓaho sabusidi ya tshiendedzi u ḓo ṋewa R20 musi komiti yo no tendela u badelwa ha mbadelo iyo
Ṅwedzi wa Afurika u shelamulenzhe kha khuwelelo ya Pan African ya vhuthihi na tshumisano ya Afurika , wa dovha hafhu wa shumiswa sa tshikhala tsha u ṱola mvelaphanḓa yo no itiwaho u swikelela Adzhenda 2063 nga Mashango oṱhe a re Miraḓo Mbumbano ya Afurika .
Nga nḓowelo , zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwi fanela u vha hone u kona u ḓo livhana na zwiimo zwa shishi zwo raloho .
Muvhuso na vhathu vha Afurika Tshipembe ri ḓo ṱulutshelwa u shela mulenzhe ha mushumeli wa vhathu we a ḓikumedzela u fhaṱa Afurika Tshipembe ḽa khwine u swika a tshi lovha .
Mabindu a sekhithara ya phuraivethe ndi vhashelamulenzhe vha ndeme kha ikonomi , ho sedzwa vhuhulu ha mishumo ya zwa ikonomi na vhubveledzi he ha itwa kha iyi sekhithara .
Khabinethe yo limuwa ngaha pfanelo ya vhathu vha Paḽestina ya vhuḓiimiseli ha vhuṋe na pfanelo ya Isiraele ya u vha hone havho kha shango ḽa Paḽestina .
Mulayo a u nga ḓo dzhielwa fhasi na kathihi u itela u katela vhaṅwe vhathu .
U wa ha zwithu hune ra vha khaho ho vhea muhwalo muhulu kha mugaganyagwama washu ; naho zwo ralo , ri dzula ro dzivhuluwa ngauri naho hu na muhwalo uyo tshithu tshashu tshihulwane tshi dzula tshi u imelela vha si na nungo .
Khaedu idzi dzi konḓisela vhorabulasi vhaṱuku musi vha tshi dzhena kha vhubveledzi ha vhulimi nga mutheo wa vhubulasi .
Mulangi muhulwane o ombedzela uri ṱhanḓavhudzo ya vhuṱumani ha vhukonani na mashango oṱhe na dzitshaka kha muteo wa fulufhelo na mihumbulo ya shango ndi muṅwe wa milayo muhulwane wa mbekanyamaitele ya Irani .
Mivhigo ya radiology i nga si ṱo ḓee kha vhana vhane vha vha nga fhasi ha miṅwaha ya 12 na kha vhafumakadzi vha vhaimana .
Isani phanḓa tshiṱori tshaṋu hafha .
Ri khou dovha hafhu ra ḓisa zwiendedzi zwiṅwe zwa sumbe zwiswa tshiṱitshini .
Tshinyalelo , arali i hone , i si na vhushaka ho tou livhaho na u swikelwa ha ndivhotiwa dzo tiwaho i fanela ṱalutshedzwa thungo kha pulane ya tshiṱirathedzhiki .
Nḓivho na tshenzhemo kha mveledziso ya mbekanyamaitele , vhupulani ha tshiṱirathedzhi , ndangulo ya masheleni , ndangulo ya khonṱhiraka na thandela , mveledziso ya mbekanyamushumo , u monithara na tsenguluso .
Nga tshifhinga tsha u ṋetshedzana ha dzimbadelo , zwa u ṋetshedzana zwi vha zwi tshi khou anzela u ratha zwanḓani .
Vhaṅwe vhana vha khou sumbedza uri vha na miṅwaha mingana .
Musi hu tshi ḓa tshanduko na u ḓivha nga ha zwithu-vho , zwa u tenda-tenda kha zwa vhuloi zwo vho ḓo imelwa nga nḓivho ya sainthifiki .
A no ngo fanela u daha .
Dzina ḽo tendiwaho li mulayoni lwa miṅwedzi mivhili .
U wa ha ikonomi ho dovha a kwama miṱa , zwa bveledza kha uri hu vhe na tshivhalo tshihulwane vhukuma tsha u kundelwa u badela tshumelo dza khoro dza masipala .
Kha tshifhinga tshilapfu , masipala ufhio na ufhio , kanzhi , u wana nḓila dza u wana masheleni o andaho a u lambedza tshivhalo tshi no khou engedzedzea tsha ndaka .
Khamusi tsha ndemesa kha dzangano iḽi ho vha gundo ḽa fiḽosofi kha mihumbulo ya vhunzhi ha vhathu vho funzeaho , ḽa fiḽosofi kha mbofholowo .
Hezwi hu dovha hu u itela ndondolo ya vhana na tshumelo ya tsireledzo , na hone hezwi zwi ḓo ita uri vhashumela vhapo vha ḓo tea uvha na mimoḓoro minzhi uri vha ye zwitshavhani vha ṋetshedze tshumelo nga nḓila ya khwine na hone i ṱavhanyaho .
Phambano yo tanduluwa khothe .
Naho hu tshi ṱalutshedzwa muṱalukanyo wa u sa dzhia sia , ndinganyiso i amba tshumiso ya milayo nyangaredzi ya vhulamukanyi na u lulamisa u itela u dzudzanya kana u tikedza mulayo .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa zwa maṋo sibadela ḽa R3 696 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Vho gidima mbambe vhe vhanzhi .
( 2 ) Arali khorotshitumbe ya vunḓu ya dzhenelela kha zwa ha Masipala hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( b ) -
Ndo humbela uri tshitumbu tsha ṅwananga tshi bwelulwe u bva Lesotho ngauri o vhulungwa tsini na mulambo .
Ndi ṱorokisi ḽifhio ḽi re na zwipuka zwiṱukusa ?
Puḽane dza Eskom dza u khwiṋisa sisiṱeme dza phiriso dzi re hone na u fhaṱa ntswa , ho sedzwa nyaluwo kha ṱhoḓea u bva kha vharengi vha ne vha vha hone na vhane vha khou lavhelelwa , phetheni dza mveledziso dza vhupo na tshanduko kha ikonomi .
Tshith tshine tsha khou ṱavhiwa ngatsho kana tshimela tsho nambatelaho tshi sa athu u rengiswa lwa miṅwaha ya rathi , kana arali hu tshiṅwe tshimela , lwa miṅwaha miṋa .
Yo badelwa nga mbadelo dza luṱa nga luṱa , dzine dza nga vha nga u rali :
Mulaedza wa u amba nga shaka , mushumisani kana khonani ndi wone fhedzi une wa do tanganedzwa arali tshiimo tsha vhulwadze kana fuvhalo tshi tshi vha kundisa u divhadza muhulwane wavho kana mulanguli vhone vhane .
Vha nga si kavhiwe nga HIV nga tshifhinga tsha mishumo ya zwa pfunzo ine ya itea nga vhupo ha u guda .
Mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dzine vha nga dzi fulufhela nga 2013
Fhedziha , malaṱwa a nḓowetshumo o laṱiwaho lu si ho mulayoni a anzela u vhonala kha mavu a sa athu bveledzwaho , nga maanḓa kha vhupo vhu re tsini na nḓowetshumo .
Vhugevhenga a vhu na vhudzulo tshitshavhani tshashu na uri Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe zwitshavhani uri vha shume na mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa u itela uri zwigevhenga zwi farwe .
Zwi ḓo konḓa vhukuma u bvumba kutshimbidzelwe na pheleledzo zwithu zwi mbilimbiḓano yo raloho kha vhupo ha u shululela .
Miṱa i unḓwaho na u rangwaphanḓa nga vhaswa na vhana i khou gonya nga mulandu wa u lovha ha vhabebi zwi vhangwaho nga malwadze a yelanaho na HIV / EIDZI na a kavhaho musi maswole a muvhili a sa khou shuma , u fana na lufhiha .
Mitengo ya thundu nnzhi yo gonya kha miṅwaha yo fhiraho , fhedzi mitengo ya thundu dzo fhambanaho yo gonya nga zwikalo zwo fhambanaho .
Kha vhanna , u dzhenelela kha zwa mmbi ho bvela phanḓa kha vhutshilo havho hoṱhe .
Vhushayamushumo na u shayea ha zwikhala zwa mishumo zwi bvela phanḓa na u vha khaedu khulwane dzo livhanaho na zwitshavha zwa mahayani , nga maanḓa vhaswa .
Hezwi zwi na ndeme kha u sa shanduka ha maitele a ndondolo yo ḓisendekaho nga vhathu .
Zwo bvela khagala uri vhafumakadzi ndi vhone vhalimi , fhedzi vha na vhuḓifhinduleli vhuṱuku miṱani kana shangoni .
Vha shumise adzhenda ya muṱangano u bveledza manweledzo u khwaṱhisedza uri vha katela mafhungo kha mutevhe wa u sedzulusa ( Kha vha sedze kha mutevhe wa u sedzulusa wa ' Zwine zwa tea u katelwa kha maambiwa ' kha siaṱari ḽa 27 ) .
U dzudzanya mivhigo kha masia a zwa vhulavhelesi .
Mvetamveto ya Mbekanyamaitele musi yo no thomiwa i ḓo ṋetshedza maele o pfananywaho kha khwaḽithi ya tshumelo ya mveledziso ya mabuḓo kha vhadzulapo vhoṱhe .
Mutshutshisi a nga ita tshithihi tsha zwithu zwiraru :
Zwa maṋo zwa khosevethivi / risitorathivi zwi songo fhira R3 150 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda ( zwo fheliswa ) *
Muhwalo wa vhuṱanzi wo hweswa kha muhwelelwa nga ṅwambo wa zwi sedzwaho nga mbekanyamaitele .
U dzudzanya muḓagasi na gese
U ita khumbelo ya u hana uri muthu a ṋewe thendelo ya u shandukisa tshimela tshine tsha vha kha mutevhe : R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
Fhedzi , sa tshiṅwe tsha zwifhaṱo zwihulwane zwa Cape Town , kha tshifhinga tshifhiraho maḓana a miṅwaha tsho shuma mishumo minzhi , hu tshi katelwa na u shuma sa poswo , vhuongelo , ḽaiburari ya tshitshavha na dzulo ḽa Khothekhaṱhuli .
Kushumisele uku ku fanela u tikedza na u tsireledza mikano ya ḓoroboni na u shuma sa mukano u thivhela u ṱanḓavhuwa ha tshifhinga tshi ḓaho ya vhupo ha ḓoroboni .
Heyi yo ṋetshedza luvhanḓe lwa u sedza murahu na u amba nga ha zwivhangi zwihulwane zwa u mupfuluwo wa u kombetshedzwa Afrika .
Thandululo dzi re hone ho sedzwa maga o dzhiwaho kana zwikundisaho kha u dzhiwa ha maga
U sedzulusa mulayo u itela u vhona uri hu na ndinganelo kha u avhelwa ha maḓi , u khwinisa ndangulo ya zwiko zwa maḓi na u dizaina tshivhumbeo tsha maitele ane a ḓo laula .
Mboṅwasia ḽa Vhuṋe : Muthu wa mafulufulu a re na zwikili zwa vhadavhidzani ha u amba vhavhuḓi na vhukoni ha u davhidzana na vhashumisani vha nga ngomu na vha nga nnḓa .
Ṱhanganyelo ya mbadelo dza miholo ya tshiṱafu i kovhanywa nga ṱhanganyelo ya mashumele a mugaganyagwama .
U eletshedzana ha ṅwedzi nga ṅwedzi malugana na pulanetshumisi dza wadi , dzo rangelwa u tikedzwa nga Vhaḓivhimakone vha CBP
Shumisani mepe waṋu wa mihumbulo kha u ṅwala tshiṱori tshi no amba nga inwi .
Mahaya a vha aluwa a anzela u ṋetshedzwa nga sekhithara ya phuraivethe , ho sedzwa tshayo na ṱhoḓea , zwenezwo a ho ngo ambiwa ngao kha ḽiṅwalo iḽi .
U vhudzisa mbudziso u khwaṱhisedza uri ndi a pfesesa
Thebuḽu yaṋu i ḓo vha itshi fana na hei .
Ḽiga ḽa ndaṱiso na tsengo dza vhugevhenga a dzi nga ḓo siwa nnḓa kha milandu ya u tshimbevha na uri a ri nga shavhi u vhea vhorakhonṱhiraka vho kwameaho kha mutevhe wa vhathu vha re na milandu na maṅwe mabindu o kwameaho , hu tshi katelwa na khetho ya u vha bula nga madzina .
A vhona ṱafula ya tshibodempembe yo ṱamiwa nga maṱari madaladala na zwiṅwe zwiḽiwa zwa u ḓifha .
Thandela i khou salela murahu kha maitele maswa a ḽifhasi kha u ṅwaliswa ha khamphani ya zwa eḽektroniki .
Muhumbeli wa mushumo u fanela u ṱanganya mafhungo musi a tshi khou vhiga kha vhashumelwa nga mvelaphanḓa ya milayo ya tshikhala na zwikalo zwa mbadelo , u davhidzana na vhalangi vha thandela na vhashumelwa .
Mbekanyamushumo dzo fhambanaho dzo itwa nga vhaṋetshedzatshumelo vho fhambanaho .
Musi zwo fanela , ndi khou dovholola , uri musi zwo fhelela , tshiimo tsha Vundu ḽashu tshi a pfala .
A tshi ḓa hune vha dzula hone ngeno vhone vha sa ṱo ḓi .
Tshikolodo tshiṅwe na tshiṅwe tshi swikaho tshi dzhenisa nzwalelo .
U dovha hafhu wa dzinginya uri hu tholwe Muṅwalisi wa Ṱhanziela dza vhuṋe , Muthusa Muṅwalisi wa Ṱhanziela dza vhuṋe khathihi na Muthusi wa Muṅwalisi wa Ṱhanziela dza vhuṋe .
U NOTHA NGA MULANDU WA MUTAKALO U SI WAVHUDI NDI MINI ?
Vhuḓifhinduleli ha zwa matshilisano ha midia , wa i phirintha na wa eḽekiṱhironiki , ho vhonala kha u bveledza nyito dza u ḓiṅwalisa na u dzhenelela zwihulwane kha mvelelo dzi re hone .
Zwiwo zwi songo lavhelelwaho izwi zwavhuḓi dzi ḓo fhedza nga u swika maṱhakheni nga u sika mupo wa ngomu ha ḓorobo wo fhambanaho na u bveledza kha vhabindudzi , vhaendelamashango na vhadzuli .
Kha vha ntendele ndi vhudzise hei mbudziso ya vhuṱhogwa ine ya vhudziswa hayani hanga ha poḽitiki : tshitshavha tshi khou ṱuṱuwedzwa u ṱavhanyedzisa mvelaphanḓa naa ?
Vha gwama ḽa Vundu vho thusa muhasho nga u lambedza tshipiḓa tshihulwane vhukuma tsha tshivhalo itshi .
Vhaimeleli vha zwiimiswa zwashu vho vhudziswaho vho amba uri u fariwa ha malaṱwa zwo itwa nga vhathusizwavho kana vhashumi vha nḓuni , vhe vha tou gudiswa nga muhulwane wavho .
Ni vhona u nga ndi vhommemme ( vha vhukuma ) ?
Ho no sikwa mishumo thwii ya 100 na uri hu khou lavhelelwa u sikwa miṅwe ya 300 .
U bva tsha sentshari ya vhuvhili zwo vho ḓo leluwa na u ṱavhanyedza u ṱunḓa zwibveledzwa zwa vhulimi u bva kha mavundu - tshifhinga tshiṱuku tsho fhedzwa kha mishumo ya vhulimi .
Fhedzi , vhashumelwa avha a vha tsha takalela u thusa sa vhone vhane vha na mulandu wa u ita vhutshinyi .
Vha tea u ḓipfa vhe na tshipiḓa tshihulwane tsha vhuṋe ha pulane idzi .
Ndondolo na u ela zwi khou ṋaṋa u dzielwa nṱha sa tshipiḓa tsha ndeme tsha u dzhenelela ho itwaho kha mveledziso ya mutakalo .
Kuhumbulele kwo andaho ndi kwa uri vhamagi a vha ṱangani na thaidzo nnzhi kha maitele a u badela nga tshikolodo .
Sa tsumbo , arali vha ita uri masiaṱari a Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a vhe nga nḓila ine vha a funa ngayo , kana vha ḓiṅwalisa kha saithi kana tshumelo dza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u itela u humbula mafhungo o khetheaho kana madalo musi vha tshi vhuelela .
Zwazwino , mashango a ṱanganedzaho tshavhi dzi ponyaho , vhukatini ha zwinzhi , nndwa ya u tambudzwa lwa poḽotiki na u tovholelwa vhurereli u linganyisa u vhofhiwa nga milayo ya dzitshaka ine o i ṱanganedza u lwa na ṱhoḓea dza vhadzulapo vhao .
Ri dovha ra vha na vhasidzana vhararu vho khetheaho vha bvaho kha Tshikolo tsha Nṱha tsha Moletsane ngei Soweto .
I ḓo khwiniswa nga muvhuso muswa zwi tshi elana na ndaela ya vhukhethi yayo , uri hu kone u shumiwa nga u ṱavhanya nga murahu ha muvhuso muswa .
( 6 ) Musi muthu o fariwa ha sa vhe na tsengo zwo itiswa nga u bviswa ha pfanelo zwi itiswaho nga u vhewa ha tshiimo tsha shishi , maitele a tevhelaho a fanela u tevhedzwa- ( a ) Mualuwa ane a vha muraḓo wa muṱa kana khonani ya mufariwa u fanela u kwamiwa nga u ṱavhanya , nahone a vhudziwe uri mukene o fariwa .
Roṱhe ri khou guda na u fhaṱa dimokirasi iyi na uri ezwo zwi katela u tikedza , u tsireledza na u ṱhonifha zwiimiswa zwoṱhe zwa muvhuso zwe ra zwi thoma hu u itela u aluswa dimokirasi yashu ya ndayotewa .
Hu na vhushaka vhukati ha vhulamukanyi na vhulamukanyi ha mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma musi vhu tshi shumiswa nga Vharema kha khothe dza tshitshavha na khothe dza sialala vhune ha shumiswa na dziḓoroboni kha foramu dzi no nga sa komiti dza zwiṱaraṱa na khothe dza vhathu .
Vhagudisi , kha ḽevele iṅwe na iṅwe ya u guda , vho tikedzwa nga vhabebi vha re na mbilaelo na vharangaphanḓa vha tshitshavha , vha fanela u thusa vhurangaphanḓa vhune tshitshavha tsha khou vhu lavhelela khavho .
Ri shumisa tshifhinga tsha zwino tsha a kha u sumbedza nyito yo ḓowelwaho .
6.8 . Khabinethe yo rumela ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza muwini wa pfufho nnzhi dza muimbi wa Nyimbo dza kereke Vho Sifiso Ncwane , vhe vha vha vhe muimbi wa khwine wa nyimbo dza kereke we shango ḽashu ḽa bveledza .
Mbadelo ya khumbelo ine ya badelwa kha zwiimiswa zwa lushaka ndi R35-00 .
Thandela dza khathegori ya 1 : Thandela dzi re wadini dzo itwaho nga wadi nga zwiko zwayo ;
( 1 ) Mmbi ya vhupileli i tea u vhumbiwa na u langiwa sa mmbi ya maswole a re na Vhuḓifari havhuḓi .
Musi ri tshi khou langa mutsiko wa mashango a dzitshaka kha u dzhia pfunzo ya ndaka nga kha themamveledziso dzo vhalaho , ri ṱanganedza mveledziso ri na mbilaelo .
Ngauralo mugaganyagwama u fanela u tikedza vhafumakadzi u khwaṱhisedza u fhungudza zwithu zwi si zwavhuḓi zwe vha hweswa nga pfanelo dza tshitshavha .
Musaukanyo zwa zwino u sedza kha therisano ya thusedzo dzo dzinginywaho , zwine zwa sumbedziswa kha milayo i songo tiwaho na luthihi .
Kha vha sumbedze tshivhalo tsha miṅwedzi kha ḓiresi ya fhethu ha vhudzulo yo ṋetshedzwaho :
U shumiswa ha muhumbulo uyu hu nga thomiwa kha matshimbidzele a tsedzuluso .
Zwavhuḓivhuḓi AIDS a si vhulwadze vhuthihi .
arali vha na akhaunthu ya Postbank : ndi R152 nga ṅwaha na R30 ya khihi ine vha nga fhiwa yone murahu
Madalo a hayani a u sedza nyimelo ya hune vha khou dzula hone a ḓo dzudzanywa mga mushulavhapo
Ndivho ya u ṅwalisa ndi u tsireledza betsho kha u shumiswa hu si na thendelo ya mulayo .
Muraḓo nga eṱhe a tendelwa u shumisa nga vhuḓalo tsheo yawe na maitele a vhurangeli .
Naho hu na zwi re afho nṱha , zwa zwino hu na maimo 3 a tshumelo a re hone kha khasiṱama dzapo , ho ṱangana na mutsiko woṱhe wa tshumelo wa mabindu :
Sisiteme ya ndangulo ya kushumele i ita uri zwipikwa zwa mushumo zwi vhe khagala uri vhadzhiamikovhe na vhadzulapo vha kone u vhea iṱo zwavhuḓi kha mvelaphanḓa na u kona u wana dzithaidzo .
Matshudeni vha humbelwa u vhudzisa mbudziso u itela u wana tshanduko dze vha dzi ita .
Ṅwaha muthihi wa tshenzhelo kha zwa ndaulo , zwa masheleni na maitele a thengo kathihi na tshenzhelo ya ndangulo ya thandela .
Afrika Tshipembe ḽi na mushumo wa ndeme kha dzhango ḽa Afrika na kha madzangano o fhambanaho a dzhango . Ḽi ḓo dovha ḽa ṋemuḓi wa Pan African Parliament .
Vhagudi vhane vha khou dovholola vha ṱumana na tshiimiswa fhedzi musi vha tshi ṅwala mulingo nahone vho tendelwa u ṅwalisa thero dze vha dzi ita vha si dzi phase kha milingo yo fhiraho .
U dzudzanya miṱangano miṋa ya nyanḓadzamafhungo nga kotara na dziminisiṱa .
URI themendelo dzi re kha muvhigo malugana na u kumbiwa ha dzinnḓu nga miḓalo kha sia ḽa Makana ḽine ḽa vha na u Tiwa ha Mutalo wa Muḓalo wa Ṅwaha wa 1:50 dzi tea u ṰANGANEDZWA .
5.4 . Khabinethe i ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe nga kha muya wa " Thuma Mina " ( Kha vha Rume Nṋe ) une wa khou swiela u ya kha lushaka lwoṱhe u ita tshavho tshipiḓa nga u kovhelana zwiṱori zwavhuḓi u itela u fhaṱa dzina ḽavhuḓi ḽa shango ḽashu na u alusa dzangalelo ḽa vhubindudzi .
Nḓowetshumo ya masila yo vhumba zwihulwane feme ṱhukhu , na dzine dza ḓi vha ṱhukhu dzine dza fanela u wana kubveledzele kwa nṱha u itela uri dzi dzule dzi kha bindu .
Khabinethe i sedza phanḓa kha vhushaka ha tshumisano vhu yaho phanḓa na Muvhuso wa Zimbabwe .
Mulayotibe u vhidzelela uri mushumi muṅwe na muṅwe a songo badelwa muholo wa fhasi kha muholo wa fhasisa wa lushaka .
U ya nga vhuṱoḓesi ho itwaho kha ḓorobo khulwane dza mashango o bvelaho phanḓa , u ḓala ha vhuendi zwi ita uri hu vhe na biḽioni dza dzidoḽa dza ndozwo kha zwikhala zwa ikonomi nga u fhungudzea ha mushumo ya ikonomi .
Khabinethe yo livhuwa vhabebi kha u dzhenelela kha vhumatshelo ha vhana vhavho na u dovha vha ita bembela ḽa uri ṱhoḓea dza vhana dzi songo dovha dza fanywa dza tambiwa ngadzo kana dza shumiswa kha nyambedzano kha mafhungo a tshitshavha .
3.2. Mulayotibe wa Khothe dza Sialala wa 2016 , u thusa kha u vhona uri hu na mveledziso , i konaho na muvhuso wa mikhwa nga u langa mushumo na mishumo ya zwiimiswa zwa vhurangaphanḓa ha sialala kha thandululo ya phambano , u ya nga Ndayotewa ya Afrika Tshipembe .
U ḓisa vhatshimbidzi vha masipala vha no bva kha mihasho yo fhambananaho ya sekhitha , malugana na u pfumbudzwa na u tshimbidza u pulana , hune mutshimbidzi muthihi a ḓo tshimbidza wadi dza 2 u swika kha 3 ( izwi zwi amba uri vha ḓo tea shuma kha pulane dza wadi 2 u swika kha 3 ) , zwi nga kha ḓi tea uri vha badelwe ovathaimi kana vha ṋewa ḽivi ya u livhuha u ḓiṋekedzela mushumo .
U khwinisa zwikhala zwa u wana miholo na u sika mishumo .
thikhedzo ya vhuḓipfi isa gumi nga kha Luṱingo lwa
Kha vha ṱuṱuwedze vhuṱumani hovhu hune zwa konadzea , fhedzi hu si na u tsikeledza khonadzeo .
Muvhigo wa tsedzuluso ya haya havho
Vha tshi khou themendela maga nga murahu ha ṱhoḓisiso dza tshifhinganyana dze vha tou ḓithomela kha zwiwo zwa ṱhahelelo ya muḓagasi na u dzimiwa ha muḓagasi zwi tshi khou vhangiwa nga " load shedding " nga tshumelo ya muḓagasi ya muvhuso , Mutsireledzi wa Tshitshavha Vho Lawrence Mushwana vho ṱuṱuwedza Tshiambi tsha Buthano ḽa Lushaka u dzhia vhukando malugana na izwi .
( 3 ) ( a ) Muvhuso wa lushaka na mivhuso ya mavunḓu i nga shumisa nyambo dziṅwe na dziṅwe dza tshiofisi kha zwa muvhuso , i tshi khou dzhiela nṱha u shumiswa hadzo , khonadzeo , tshinyalelo , nyimele dza dzingu na u linganela ha ṱhoḓea na zwine zwa funwa nga vhathu vhoṱhe kana kha vunḓu ḽeneḽo , fhedzi muvhuso wa lushaka na muvhuso muṅwe na muṅwe wa vunḓu i fanela u shumisa nyambo dzi si fhasi ha mbili dza tshiofisi .
Ndi nnyi ane a fusha ṱoḓea dza u vha mubebi a ṱhogomelaho ṅwana ?
U funza ha u ola lwa fomaḽa na u pennda , nz . : U sedzulusa zwishumiswa ( midia ) zwo fhambanaho
U kona u ṅwala maipfi o ḓoweleaho zwavhuḓi na u lingedza u peleṱa maipfi a sa ḓivhei vha tshi shumisa nḓivho ya foniki .
Muvhigo u na mvetamveto ya mulayo ye ya livhiswa kha u shandukisa nyito ya vhanna ya u khethulula vhafumakadzi na vhana , hu tshi tevhedzwa milayo ya ndinganelo sa yo dzheniswaho kha Mulayotewa .
Miraḓo ya tshitshavha vha nga ḓisa mihumbulo nga u tou ṅwala kha ofisi ya masipala .
( 6 ) Musi ho wanala mbilaelo yo ḓiswaho nga khorotshitumbe ya vunḓu , khoro yo ḓiimisaho nga yoṱhe ya mbilaelo dza mapholisa yo vhumbiwaho nga mulayo wa lushaka i tea u ṱoḓisisa , vhuaḓa ha , kana mulandu we wa itwa nga Muraḓo wa mapholisa a vunḓu .
Musi hu na u ṱhaselwa ha zwifheṱashango hu re hone zwino hu nga si thudzelwe thungo khonadzeo ya nndwa dza bayoḽodzhikhaḽa .
Zwi khagala uri ICC yo vha i tshi zwi ḓivha uri Afrika Tshipembe ḽi nga vha na vhukundeli u tevhela ndaela ya ḽiṅwalo ḽa u fara Muphuresidennde Vho Al-Bashir , nga mulandu wa zwipikwa zwaḽo zwa dzitshakatshaka .
U pennda na u lugisa zwifhaṱo zwi si zwa u onga khazwo na zwa pfunzo .
5.2 . Hedzi nyambedzano , dzine dza ḓo ḓitika kha ḽizhakanḓila ḽashu ḽi ḓivheaho ḽifhasini Phresidennde washu wa kale Vho Nelson Rolihlahla Mandela , dzi ḓo mbo ḓi thoma na zwenezwo hu tshi itelwa u ṱuṱuwedza maitele a vhurangaphanḓa vhu re na mikhwa fhano kha dzhango ḽa Afrika .
Mikhwa ya muṱa yo no shandwa na uri yo dzhielwa fhasi nga tshivhumbeo tsha tshitshavha tsha matheriala tshe ra tshi sika .
Yo kuna nahone fomethe i a swikelelea .
Zwavhuḓi vhuḓi , mvelelo u swika zwino ndi ṱhuṱhuwedzo wo linganaho kha u humbula u engedzedza mbekanyamushumo , hune vhukoni ha ikonomi ha vha hone .
Arali dokotela wavho kana sibadela tsha wana thendelo u thoma yavho , dokotela na sibadela vha ḓo wana nḓivhadzo ya Tshiofisi ya tshikimu .
Ho ḓa ha vha na u sudzuluwa u bva kha mbilaelo dzine dza vha dzi vhonalesaho u ya kha zwiteṅwa zwi kwamesaho muthu ene muṋe na zwi elanaho na mushumo , sa vhuḓifari ha nḓowelo dzo kalulaho , zwiteṅwa zwa tshiimiswa na mutsiko .
Zwo ḓalesaho ndi u ṱaha ha malwadze , ane a nga sa Ebola , yo siaho mutshinyalo wa vhutshilo na zwi tshilaho .
Ha tevhela lwa vhurathi .
Kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho Muoditha Dzheneraḽa o ṱola u bvuselwa khagala ha khamphani nga dzi MP u vhona vhungoho ha u bviselwa khagala ha vhulanguli .
Kha Mogaramedi v S,87muhwelelwa o vha e ṅanga , a vhulaya khaladzi u itela u wana vhudzimu ( miraḓotshisadzi ) , ye a vh a a khou ṱoḓa uri a khunyeledze u thwasa vhuṅanga .
Zwishumiswa zwoṱhe zwa vhomakone , zwishumiswa zwa vhuarelo na zwiṅwe zwithu zwi shumiswaho zwo endedzwa nga miraḓo ya thimu .
Sa tsumbo , Western Cape ḽi bveledza goroi na uri ḽi dovha hafhu ḽa vha murangaphanḓa u ya nga volumu dza zwibveledzwa .
Tshiimiswa tsho dzheniswa switshi khulwane ofisini dza tsho u itela uri u shumiswa ha muḓagasi hu langei na u fhungudzea .
U khunyeledza na u tendelana siani ḽa masheleni a no langwa nga nzulele
Ṱhoho : Vhathu vhane vha ri thusa - Awara 4
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na waTshitshavha zwo dzheniswa kana u ṱanganelana kha ṱhoho dzo randelwaho .
Mivhigo i sumbedza uri u shumisa khondomu tshifhinga tshoṱhe vhukati ha vhaswa a zwi athu vha maṱhakheni na zwino .
U sedzesa maipfi a re na raimi .
Vhuendi ha nnyi na nnyi : Sisiṱeme ya vhuendi ha nnyi na nnyi ine ya shuma zwavhuḓi ndi ya ndeme kha u khwinifhadza mashumele avhuḓi a vhudzulo ha vhathu , u fhungudza tshinyalelo dza u ita zwa mabindu , u ṱuṱuwedza mveledziso ya matshilele na u fhungudza masiandaitwa a mveledziso ane a nga vhaisa mupo .
Vha shumise mitshini hune zwa konadzea , tsumbo , ṱhirakha dza u tshimbila nga muḓagasi , mabannda a u tshimbidza thundu kana zwithu , mitshini ya u hwala , mitshini ya u hwala thundu nga nnzhi kana ya othomethikhi .
U tea u rumela na maṅwe maṅwalwa a no tikedza khaṱhululo .
Tsheo i nga i shuma kha vhashumi vhoṱhe vha vhuimeleli , tshipholisa , tshumelo dza ndulamiso , vhaongi , vhadededzi na dziṅwe poswo dza sekhithara ya nnyi na nnyi .
Tshithu tsha ndeme ndi mbumbo ya nyaluwo .
Ri khou itela khuwelelo vhathu , zwitshavha zwoṱhe na vhoramabindu vhahulwane u vhetshela thungo tshifhinga na u thoma ngade nga heḽi ḓuvha .
Kushumisele kwa vhathu vha songo ṅwaliswaho sa zwe zwa ṱalutshedzwa avho nṱha , kana u kundelwa u rumela mutevhe wo buliwaho , zwi fanela dzhiwa u vhutshinyi ha vhugevhenga .
Dzidona na mivhuso zwoṱhe zwi fanela u thoma u humbula nga huswa nḓila tsha u mbekanyandeme yavho na u dzhiela nṱha thaidzo dza mutakalo dzoṱhe .
Wanani ni tingedzele phindulo i re yone . panini tshiṱofu swa tshidishini dzinginyisa kupula watshi swole shela gonya mukope tshikoli swiswina shasha nyimbo
Ri ḓo takuwa ro khwaṱha , arali ra ita zwithu zwo teaho .
U khwinisa muṱalomuvhalelano wa u wanulusa na kushumele kwa migodi kha pfanelo dza migodi ine ya langulwa nga Muvhuso .
Muvhuso wo haṱula uri zwo vha zwi sa konadzei u imela u ṱaselwa uhu fhedzi nga nyito dza mmbi dza mvelele na dzo ḓoweleaho .
( a ) kha mveledziso na tshumiso ya phoḽisi ( mbekanyamaitele ) dza muvhuso wa lushaka ;
Khohakhombo dzi a shanduka kana dza vhonala nga tshihaḓu musi thandela i tshi khou bvela phanḓa .
Kale , sisiṱeme dza u kuvhanganya malaṱwa dzo vha dzi tshi tou kombetshedzwa kha zwitshavha hu songo vha na vhukwamani .
Kha ri ṅwale Ṅwalani fhungo nga tshiṅwe na tshiṅwe tsha izwi zwifanyiso .
Miraḓo i ṱhonifheaho , malugana na mveledziso ya zwa ikonomi ya dzingu , ndingedzo dzashu a dzi athu anzela u ḓisa mvelelo dzi ṱoḓeaho .
U tsireledza mikano yashu
u vhona uri huna tshumiso ya vhuḓi ya thekinoḽodzhi ntswa ya vhulamukanyi na u khwinifhadza kushumele kwa khothe dzashu , u itela ṱhavhanyiso ya phungudzo ya milandu yo salelaho murahu zwi tshi ḓa kha tsengo yayo ;
Rekhodo Rekhodo ndi mafhungo maṅwe na maṅwe o rekhodiwaho hu sa sedzwi tshivhumbeo , sa tsumbo , maṅwalo o ṅwalwaho , odio , zwadidzhithala kana vidio .
Hezwi zwi fhungudza nyofho dza vhugevhenga ngauri vhathu vha a kona u ḓiwana vhone vhaṋe kha vhupohaya , naho zwi hone lwa u tou thoma .
Ḽa Thailand ḽo sumbedzisa tshiedza tsho fhambanaho , hune mbadelo dzo kumedzelwaho dza ḓivhadzwa u itela u lambedza Dzangano ḽa u Bveledza Mutakalo ḽa Thailand , sa zhendedzi ḽo thomiwaho u itela u livhana na zwiteṅwa zwa mutakalo shangoni .
1.3 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo dzhia vhuimo ha Mudzulatshidulo wa AU nga tshi fhinga tsha semina musi dzhango ḽi tshi ḓo vha ḽi khou thoma u shumisa AfCFTA , ine ya ḓo ita uri Afrika ḽi vhe makete muthihi muhulwanesa ḽifhasini .
Tshifhefho tshi ḓo ita mini maṱari u itela uri vhana vha ḓiphiṋe ngao ?
U ṱavhanyedzela phanḓa kha miṅwe mishumo , hu songo thoma ha bviselwa tshoṱhe khagala uyu , zwi ṱula khombo .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na u shumiswa ha DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
U topola na u ṱalutshedza zwino fana na zwi sa fani .
Muvhuso wapo u fanela u sedza uri kushumele kwa vhukuma na mvelelo zwi tshimbilelana na zwe zwa gaganyelwa gwama .
Siaṱari ḽa zwidodombedzwa zwa mbuelo ḽi katela mafhungo a mbuelo o ḓisendekaho nga khetho ye vha khetha .
Ḽiṅwalo iḽi ḽi vhidzwa u pfi ndi Mbetshelwa ya PPP dzine dza vha kha Tshitandadi .
Saizwi zwa zwino zwi khagala uri a hu na khonṱhiraka i shumaho ine ya nga shumiswa , a zwi tevheli nyito ya khonṱhiraka ine ya nga itwa .
Fhedzi , hu na mbilaelo dzi si dzavhuḓi dzi bvaho kha miṅwe ya mivhigo ya zwinozwino .
Vhuvhili haṋu , fhedzisani mafhungo a re afho fhasi :
Uyu khonani yavho o ita hani thasiki ?
Vhupo ho andaho tshikalo tsha fhasi tsha pfunzo , vhu na khonadzeo ya u ṱangana na tshikalo tsha nṱha tsha u shayea ha mishumo .
Ḽiṅwalo ya mbekanyamaitele ḽi topola zwa nga nnḓa zwine zwa vha hone zwo vhangwa nga vhuhone ha zwikambi kha makete na u dzinginya nḓila dzo tiwaho dza u dzhenisa nga ngomu zwa nga nnḓa izwi .
Kha nyimele ya vhaimeli vha vhupo , u thomiwa ha komiti ṱhukhu dza wadi hu thusa vhaimeli nga u vha eletshedza kha zwithu zwi kwamaho tshitshavha .
Kha vunḓu ḽa Eastern Cape , Khothe ya Dzingu kha vhupo ha Willowvale yo vhona mulandu muthu we a ḓo gwevhiwa maiṅwaha ya 15 u dzula dzhele .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme hafhu u ḓivha Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 na Mulayo wa Sisiṱeme ya Masipala wa , 2000 , pulane ya Masipala na Ndaulo dza Kushumele dza , 2001 .
Zwo tea , naho zwo ralo , uri hu ṱalukanyiwe uri vhabveledzi vha nga koloṅwa kha u lambedza kha madungo o raliho , zwa vho khakhisa khonadzeo ya u bveledzwa ha phetheni dza vhanameli vha masia mavhili .
Zwigwada izwi zwi tea u ambedzanwa nazwo nga maitele a dimokirasi , hune zwa konadzea , ri zwi kungele kha adzhenda yashu .
Hu khou dzinginywa uri u vhaliwa ha dzivouthu hu tea u thoma nga u ṱavhanya nga hune zwa konadzea nga murahu ha u valiwa ha u khetha nahone hu tea u bvelaphanḓa hu si na u thithiswa u swika u vhaliswa hu tshi khunyeledzwa .
Zwi tea u ombedzelwa hafhu henefha uri zwiṱori zwo ṱalutshedzwaho kha ino khethekanyo a zwi sumbedzi u tambudzwa kana tshenzhemo ya zwipondwa .
Shngo ḽine tsha shumisa fuḽaga yatsho ye tsha ṅwaliswa ngaḽo ( arali tsho hiriwa kana tshi tsha vhaṋe vho ṱanganelanaho vha Afrika Tshipembe )
Muvhuso washu wo wana tshomedzo dzoṱhe dza zwa masheleni dzine dza ṱoḓea u khwaṱhisedza uri thonamennde heyi i a bvelela .
Mabindu oṱhe a muvhuso a swikisa zwiṱatamennde zwa masheleni o ṱolwaho kha muvhuso wa vhukati .
Zwifhaṱo zwa tshikolo na u pfumbudzwa ha vhadededzi zwi ḓo wana zwiko zwa nyengedzedzo .
Vhuimo havho ha poḽitiki na ha zwa mulayo vhu ṋaṋisa vhushayi , khethululano na u fhungudza zwikhala kha masia a zwa mvelele , matshilisano na ikonomi ya mushumo .
Izwi zwi ḓo khwinisa maitele a ndango , u topola fhethu hune muya na thekinoḽodzhi dza solar Photovoltaic dzi nga shumiswa sa magavhelo na hune u hudzwa ha giridi yo tsaho ha nga livhiswa hone .
Mushumo wa vhurangeli kha ndayo dza mbekanyamaitele yo vha i na ndayo yo leluwesaho , u katela kha lurumbu lwa tshanḓa tsha u ḽa fhedzi inflesheninyangaredzi na tshikhala tsha zwibveledzwa .
( b ) u wana tshifhinga na tshomedzo dzo linganaho dza u ḓilugisela u ḓiimelela ;
Hu na madzangano ane a dzhenelela zwiṱuku a si mangana .
Vha vhonala vha tshi nga vha khou dzinginya uri u dzhenelela hu nga vha nga nḓila ya matshilisano , kana ya poḽitiki , na uri a vho ngo khwaṱhisedza arali u dzhenelela ha mulayo hu tshi toḓea .
Kha ri ṅwaleKha ri ṅwale Ṱalutshedzani tshigwada tshaṋu uri ndi nyito dzifhio dzine na takalelesa u ita .
Tshidzidzivhadzithangeli tshine tsha shumiswa kha u maga zwidzidzivhadzi zwi si ho mulayoni tshi tea u tevhedza maga a ndaulo a re na vhutevhelelesi .
Khethekanyo ya mathomo , ndeme kha u pulana ya ndivho , honeha i ṱalutshedzwa nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho ine vhunzhi ha sisiteme na vhukoni zwi welaho nga ngomu hayo zwino .
U ṱoḓa masipala u tshi lwela u swikelela zwipikwa zwo bulwaho kha Ndayotewa .
Tshavhuvhili , vhakuyi vha fanela u ṱaṱisana na makete wa dzitshaka ngauri ole i songo kunaho i a vhambadzea zwihulwane nahone ngauralo ya vhambadzwa nga vhunzhi .
Sa dzangano ḽa dzhango ḽi sedzana na mulalo , vhutsireledzi na vhudziki , na uri ndi tshidziki tsha mvusuludzo ya dzhango
Musi zwipeisa zwo shumiswa nga nḓila yone , zwi isa mushonga zwavhuḓi u fhirisa na nebuḽaiza dza hayani .
Ṱhulo dza mulamboni dzi wanala ngafhi ?
Arali tshigwada tshine tsha fhira tshithihi tshina mbudziso ifanaho kha vha vhone zwauri tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi a shela mulenzhe .
Ni nga tama u vha nnyi ?
Vhaimeli vha vhashumi vha zwigidi vha re na tshenzhemo , na vhatholi vha re na tshenzhemo ya nyambedzano ndi tshiko tsha vhuṱhogwa nga maanḓa tsha vhashumi , tshine tsha vha tsha ndeme arali ri tshi ṱoḓa u isa phanḓa shango ḽashu .
Baisigira dzo konisa vhashumi vha ndondolo ya zwa vhashumi u engedza madalo a ḓuvha na ḓuvha nga kha u fhungudza tshifhinga tshavho tsha u enda .
Khumbelo i tea u itwa nga muthu kana khamphani kana dzangano .
Mbuelo na khaedu : Nyimele dza u kona u bvelela ha tshiedziswa
Tshanduko dzi nga vhonala sa tshipiḓa tsha maga o dzhiiwaho kha u pfukisa muhasho u u isa kha vhudzivha ha mushumo wa u tshimbidza mishumo kha mveledziso ya vhudzulo ha vhathu vhu sa nyeṱhi .
Mafhungotsivhudzi a re hone a vhubvo
Ano maḓuvha Ukuthwala , nga maanḓa Kapa Vhubvaḓuvha , zwi khou namba zwi tshi katela u tswiwa , u tshipiwa na u vhingwa nga khani ha vhasidzana vhaṱukuṱuku vhane vha vha vha na miṅwaha ya fumimbili , nga vhanna vhahulwane vhane vha lingana na vhomakhulu wavho .
Zwiṅwe zwikolo zwo dzhenelela kha u kuvhanganya matheriala u bveledzululeaho , nga maanḓa zwikoṱi na maboḓelo a humisiwaho , zwiṅwe sa tshipiḓa tsha pfunzo ya mafhungo a vhupo , zwiṅwe hafhu u wana tshelede ya migaganyagwama ya tshikolo .
Vhoṋeḓorobo vha Afrika Tshipembe , khathihi na miraḓo ya komiti dza vhoṋeḓorobo na khorotshitumbe dza hone , na vhone vha ḓo dzhenela vhuṱambo uvhu .
Hu tshi pulaniwa tshumelo ya phathoḽodzhi ya forentsikhi , milayo ngeletshedzi i tevhelaho i a dzhielwa nzhele :
Hezwi zwi a fhambana na sisiṱeme ya vhulamukanyi ya fomaḽa hune khanedzano dza iswa khothe uri dzi sengswe nga vhaofisiri vha vhulamukanyi vha khathulo .
1.6 . Khabinethe i limuwa hafhu mbilaelo dzi re vhukati ha Maafrika Tshipembe nga ha tshiimo tsha COVID-19 kha ḽa India , i khou tama u fulufhedzisa Maafrika Tshipembe uri Muhasho wa zwa Mutakalo khathihi na vhorasaintsi vhashu vha khou bvela phanḓa na u vhea iṱo mvelelo kha iḽo shango na u khwaṱhisedza uri maga a tsireledzo ya mutakalo o fanelaho o thomiwa u itela u tsireledza Maafrika Tshipembe .
( 2 ) Mudzulatshidulo na Muthusa Mudzulatshidulo vha khethelwa u shuma miṅwaha miṱanu , nga nnḓani ha musi tshifhinga tshavho tsha u vha vharumiwa tsho vhilula u fhela .
Thandela tharu dzo bveledzwa fhasi ha Maano a Tsiko ya Masheleni a Matshilisano nga tshifhinga tsha u vhiga ho sedzeswa kha vhaswa .
Ri ṱoḓa uri ri vhe na zwikolo zwine zwa dzhena tshifhinga tsho fhelelaho zwi si ho fhasi ha tshithihi nga dzingu .
3.58 Vhuloi kha zwitshavha zwa fhano hayani a vhu ṱoḓi uri vhu pfeseswe nga kha kuvhonele kwa lutendo lwa mvelele fhedzi , vhu tea u pfeseswa na nga kha u ṱanganedza lutendo lwa vhurereli ngauri zwi na ndeme ya uri naa vhuloi vhu vhonwa nga nḓila ḓe .
Ndivho ndi ya u vusuludza phakha dza nḓowetshumo dza muvhuso shangoni ḽoṱhe u itela u ṱuṱuwedza nḓowetshumo na u engedza u shela mulenzhe hadzo kha u sika mishumo na nyaluwo ya ikonomi ya shango .
Arali vha tshi khou ṱuḓa phukha dza ḽiṅwe shango :
Mulayo u ngaho Mulayo wa Mutakalo na Tsireledzo Mushumoni ( OHSA ) u kombetshedza Phalamennde u ṋetshedza na u dzudza u ya nga hune zwa konadzea , vhupo ha u shuma hune ha vha ho tsireledzeaho hu si na zwivhangakhombo kha mutakalo wa vhashumi vhayo .
No ita mini mulovha ?
u khunyeledza zwo salaho zwi kwamaho vhukando ha u shandula na u khwinisa vhulamukanyi na kushumele kwaho , nahone izwi zwi ḓo itwa nga nyambedzano na tshumelo ya vhulamukanyi ;
Dzingu ḽa Yuropa ndi ḽiṅwe ḽa vhafarakani vha vhuvhambadzi vhahulwane vha Afrika Tshipembe na uri u sa vha na vhuṱanzi hu re hone hu ḓo vha na masiandaitwa mahulwane a shango na vundu .
Samithi i ḓo isa ndivhuwo kha Muphuresidennde ane a khou bva Vho José Eduardo dos Santos vha Angola , vhane vha khou bva tshiduloni nga murahu ha miṅwaha ya 37 sa Muphuresidennde na u ranga phanḓa shango ḽavho kha nndwa ya tshifhinga tshilapfu .
Tshiṅwe tshi teaho u dzhielwa nṱha u thoma ndi u khwaṱhisa u khwinisa kupfesesele kha u vhala kha miṅwaha ya u thoma ya tshikolo .
Arali muiti wa khumbelo a humbela tswikelelo i tshi kha tshivhumbeo tshikene ( tsumbo .
Ahuna maṅwe matheriaḽa a ndeme o vhigwaho .
Iceland yo no lulamisa thendelano iyi naho maṅwe mashango a sa athu .
Ri ḓo isa phanḓa na u bindudza kha pfunzo na mveledziso ya zwikili vhunga zwi zwone khoṋo ya nyaluwo ya ikonomi na mveledziso .
6.6 Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Vhuendi ha Zwikepe yo Fhelelaho .
Maga aya o thomiwaho o livhiswa kha u khwinisa ndeme ya vhuendelamashango ha masipala .
Mbadelo dza ndangulo ya ndaka zwa zwino dzi badetshelwa nga voutu ya muhasho wone uṋe .
6 . Naa matheriala u dugaho kana wa khombo wo vhewa fhethu ho khielwaho ha khwaṱha ho tsireledzeaho ?
Mutheo wa zwiimiswa wa shango na tshanduko nga u ṱanḓavhuwa dza ikonomi na nyimele dza matshilisano zwo ita uri hu vhe na u fhungudzea nga zwiṱuku ha u sa khethulula nga lushaka , fhedzi a hu na mvelaphanḓa yo linganaho .
Zwi dovha zwa fhindula ṱhoḓea ya u vhumba nethiweke ya themamveledziso ya ikonomi i fhindulaho , i bveledzaho na i ṱaṱisanaho u vhona uri hu na themamveledziso yo tsireledzeaho .
Tshiṅwe tshifhinga avho vhane vha swikelela maanḓa kha magabelo a ḓivhazwakale vho hangwa milayo ye ya vhuya ya vha ita uri vha shume .
Zwikili zwa luambo na vhukoni ha u davhidzana zwavhuḓi na vhathu kha ḽeveḽe dzo fhambanaho u bva kha fhethu ho fhambanaho .
Kana vha vhila u thusalea hu re khagala thwii kha ṱhodea dza u langa masiandaitwa oṱhe a vhushaka nga mbeu nthihi na u phumulwa haho .
Arali mbilahelo yavho ya wanalea ina mudzio , i.e. vhuvha vhu sa tshimbidzani na ṱho ḓea dza Mulayo wa Khwinifhadzo ya Zwimela wa 1976 , a vha nga badeli tshithu .
Vhuimo ha malengelenge a muthelo wa Afurika Tshipembe ndi a nṱha fhedzi o tsa nga u ṱavhanya sa phesenthe ya mbuelo dza muthelo .
Ri khou shuma na madzangano a tshitshavha nga ha zwiṱirathedzhi zwa u fhelisa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu na mabulayo a vhathu vha tshifumakadzini .
U swikelelwa ha zwibveledzwa zwi tea u swikisa thwii kha u humbula zwibveledzwa kana ndivho dzo buletshedzwaho hu tshi fhindulwa mbekanyamaitele dza muvhuso .
U monithara na ngaganyo nga muhasho zwi tea u tamba tshipiḓa kha ndugiselo dza mivhigo ya ṅwaha , sa izwi mawanwa na mvelelo zwi tshi tea u vhumba mutheo wa mivhigo .
U itela u shumana na maitele a kwamaho vhuloi na khakhathi , uyo Mulayo wo mbo ṱoḓa uri u fhelise maitele a vhuloi .
I kovhelaniwa na zwishumiswa zwa muaro na zwa dzilafho na phurothesisi ya nga nnḓa ya nnḓa ha sibadela kha gumofulu ḽa R40 618 nga muṱa nga ṅwaha
( f ) Maaxende mavhili a no khou shuma sa maaxennde o rumelwaho nga vha phurofesheni ya maaxennde nga vhuḓalo , nahone vho vhewa nga Muphuresidennde ;
Ndi zwa vhukuma ri na tshivhalo tsha vhathu vho litshaho sekondari na theshiari a zwi ṱanganedzei na luthihi , nahone sisteme ya pfunzo husi kale i tea u bveledza vhana vhare na vhukoni vhune ha ṱoḓiwa nga lushaka .
Fhedziha , ri a zwi ḓivha uri khaidzo nga u tou rwa mashudumavhi i khou shumiswa kha zwikolo zwinzhi .
U vha na vhuḓifhindulei ha u ranga phanḓa ndangulo ya masheleni zwi katelaho u dzhenisa mbuelo na ndangulo ya mugaganyagwama .
Vha ḓo fanela uri vha badele mbadelo dza khumbelo zwi tshi bva kha uri vha khou ita khumbelo ya thendelo ifhio .
Tshigwada itshi tsha vhaḓivhi tshii shuma sa phaneḽe ine ya u eletshedza vhalanguli vha thendelo kha mafhungo a vhushumisamupo , tswikelelo na u kovhekana mbuelo .
Khoramu ya muṱangano muṅwe na muṅwe wa Tshiimiswa hu ḓovha vhunzhi ha tshivhalo tshoṱhe tsha miraḓo .
Mbadelo ya vhararu ndi mbadelo i sa kombetshedziwi i ne muthelo muṅwe na muṅwe wa tshifhinganyana a nga i badela .
Arali , kha phindulo yo tou ṅwalwaho ya khumbelo yavho ya rekhodo , muiti wa khumbelo a tshi tama u ḓivhadzwa ngaha tsheo nga nḓila iṅwe na iṅwe , tsumbo. nga kha luṱingo , hezwi zwi tea u sumbedzwa .
Hu na zwine vha khou vhala zwone nga tshifhinga itshi ?
Nga tshifhinga hetsho thendelano dza nḓisedzo dzo bveledziswa , u ṱola na u pima ha zwihulwane zwa 12 zwa mvelelo dza muvhuso zwine zwa katela na pfunzo ya ndeme , vhutshilo vhulapfu ha maAfurika Tshipembe , tsireledzo na vhutsireledzi , nyaluwo yo katelaho na mishumo ya vhukuma khathihi na mveledziso ya mahayani na mbuedzedzo ya mavu .
Ndi na fulufhelo ḽo fhelelaho kha vha Maanḓalanga a zwa Vhutshutshisi ha Lushaka ( NPA ) ḽa uri vha ḓo bvela phanḓa na dziṅwe ṱhoḓisiso dze dza themendelwa nga khomishini , na uri vha ḓo sengisa miraḓo ya netiweke ya zwa vhugevhenga ye ya dzhenelela kha muvhuso ya fhedza nga u dzhia ndango ya shango nga u ṱavhanya .
Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe vhaiti vha sambula vha fanela u ṱusa sambula .
Naho hu na nḓowelo i kulaho miraḓo ya data idzi , nyimele ya Mauritania ṱhaṅwe na ya Togo dze dza bulwa mathomoni dzi sumbedza uri mivhuso na zwitshavha zwayo i nga ita zwinzhi u tandulula fhungo .
Maelana na mbudziso : ndi nnyi o vhekanyaho adzhenda iyi ? Phindulo na yone i a leluwa vhukuma hafhu .
Ndaela ya Tsireledzo ya tshifhinganyana i ḓo humbela Muhwelelwa ( muthu ane a khou ita vhutshinyi ) uri a songo vha tambudza nga nḓila yo bulwaho kha Afidaviti .
Musi ndi tshi thoma u shuma sa pholisa , vhaofisiri vha lukanda lwo swifhalaho vho vha vha tshi ṋewa mishumo ya u linda na u tshimbila nga nayo .
4.12 Khabinethe yo dzhiela nṱha u ṱoḓisiswa ha magungwa a ṱahe a nnḓa a u rea khovhe nga Muhashu wa Vhulimi , Madaka na Vhureakhovhe nahone u takalela tshumisano i katelaho Maswole a madini a Afrika Tshipembe , Muhasho wa Vhureakhovhe na Maanḓalanga a Tsireledzo Maḓanzheni a Afrika Tshipembe e a ita uri magungwa maṋa a farwe .
Tsumbamaitele dza vhutshinyi ha zwa mbeu dzo rumelwa kha mavunḓu uri a thome u dzi shumisa .
Zwikolodo zwire hone zwi ḓo phumulwa fhedzi musi ho no tevhedzwa maga o teaho a zwikolodo zwi shushaho .
U ela ha fomethivi : U ela ho sedzaho kha u khwiṋisa kushumele , kanzhi hu itwaho musi wa ḽiga ḽa tshumiso ya mbekanyamushumo na thandela .
Kha ḽa Kapa Vhukovhela , u itea ha BPD ndi tshone tshiitisi tshihulwane tsha u valelwa ha vhalwadze vha tshifumakadzini kha tshumelo dzo hulelaho dza zwa muhumbulo .
" Fhedzi u ḓo vhibva zwenezwino .
Kha vha sedze zwiṱirathedzhi dza u vhulunga zwa u shumisa mishumo ya pfuma kha u bveledza themamveledziso .
Ekurhuleni hu ḓivhelwa u vha senthara ya vhubveledzi i bvaho phanḓa Afrika .
Malugana na izwi , ndo humbela mivhuso ya vundu u topola thandela na u khwaṱhisedza uri ri fhaṱa bugu dza vhubindudzi dza ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mavundu a ṱahe dzine dza ḓo ṋetshedzwa kha vhabindudzi vha toḓaho u ita vhubindudzi .
( 2 ) Pfanelo dzi re kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) a dzo ngo fanela u shumiswa nga nḓila i sa tendelani na mbetshelo na nthihi dza Mulayotibe wa Pfanelo .
U shayea ha masheleni ndi tshiitisi tshihulwane tsha u engedzea ha maselelamurahu a ṱhogomelo .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Hei ndi ngudo yo pulaniwaho nga muṅwe kana vhomakone vha re na tshivhalo .
Nga maṅwe maipfi , madzuloni a uvha muimawoga , mashumele a nḓowetshumo dzire ngomu ha nḓowetshumo ya nṱha o ḓi sendeka nga nyaluwo ya dziṅwe nḓowetshumo dzire nga fhasi hayo .
Kha vhagudi vhahulwane mugudisi u tea u vha gudisa u kona u fhenḓa bugu vha tshi dzhiela nṱha ṱhoho na ṱhohwana dza ndima na zwiṅwe zwiṱalusi zwa nzudzanyo ya bugu zwino nga sa thebulu ya zwi re ngomu na ṱhoho na ṱhohwana zwa bugu .
Kuitele kwa mbemba tharu ku ḓo shumiswa kha sisiṱeme iyi :
Kha vha ṱalutshedze vhuḓidzhenisi ha tsiki dza giḽiala .
9.3 . Hezwi zwi tou vha khaidzo yo khwaṱhaho kha vhathu vhoṱhe vhane vha ḓidzhenisa kha zwiito zwa GBVF ya uri vha ḓo farwa nahone vha ḓo dzhielwa vhukando ho khwaṱhaho nga mulayo .
Kha vha bvele phanḓa na vhupfumbudzi uvhu vha songo rangaphanḓa u swikela mmbwa i tshi ḓa tshifhinga tshoṱhe musi i tshi vhidzwa , hu si na ndavha uri vha ngafhi .
Maswikiswa a mivhuso yapo a u vhuiswa ha zwibviswa zwa ṅwedzi kha Gwama ḽa Lushaka a vhigwaho nga ha u tshimbidzwa ha mbadelo dza tshikwama .
Vhuṅwe ha vhuleme vhuhulwane ho livhanaho na khethekanyo ndi ha ṱhahelelo ya vhashumi vha phurofeshinala vho pfumbudzwaho .
Vhathu vha zwa mitambo vha a kona u livhana na khombo dza u shumiswa ha vhana , u shumiswa ha zwidzidzivhadzi , u khwinisa na u kulutedza hutshe na tshifhinga , u shumiswa lwa u tambudza na u kombetshedzwa u tamba .
Zwo ralo vhanga wana nḓila dza u zwi tinya .
Mbadelo ya tshilengo ndi mbadelo ine ya badelwa Rakhonṱhiraka u itela ndozwo ya tshifhinga tsha u shuma yo vhangwaho nga maitele a ḓanzhe o tendelaniwaho nga Muvhudziswa na Rakhonṱhiraka u itela mbuno dza tsireledzo ya vhashumi kana puḽanti .
Ro sedza fhedzi kha tshumelo na nḓisedzo .
Muthelo wa khamphani na rasithi dza Muthelo wa Nyengedzedzo ya Ndeme zwo pfukisa ndavhelelo nga nṱhani ha mbuelo dzi re nṱhesa khathihi na u shumiswa ha zwithu zwa hayani ho khwaṱhesa .
Naho , hu na zwe zwa swikelelwa zwino , dimokirasi na pfanelo dza vhuthu , vhuvhusi havhuḓi zwi ḓi dzula zwi khaedu .
1.2.1.4 Dziṅwe komiti ( tsumbo , komiti dza phothifolio )
PULANE DZO TIWAHO DZI AMBA NGA ZWITHU ZWA NDEME
Mulayo wo dzinginywaho u ḓo kunakisa sisiteme ya u shuma na vhana vho pomokwaho vhugevhenga , hu tshi katelwa na zwi tevhelaho :
Ndi nga kha u shela mulenzhe hashu roṱhe hune ha ita uri demokirasi yashu i khwaṱhe .
Shedulu ya fulo yo vhumbwa nga " maḓuvha"na " miṅwedzi " ya mavundu na lushaka mahulwane khathihi na zwiitisi zwa vhupulani hu tshi katelwa na ṅwaha wa tshikolo , zwifhinga zwa maḓuvha a vhuawelo na ṅwaha wa muvhalelano .
Nkhetheni o bvelelaho u ḓo fanela u ṱolwa u vhona arali o lugela u vha mushumi na u ita maitele a u ela .
Vha khwaṱhisedze uri khumbelo yavho i a ḓadziwa na u sainiwa nga dokotela wavho .
Hu na vhuṱanzi u bva kha mawanwa a tsedzuluso ha uri hu na thaidzo dzo vhalaho dzi elanaho na ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Vho vha muṅwe wa vhathu vha u thoma u rumelwa u yo pfumbudzelwa vhuswole nnḓa ha Afrika Tshipembe na uri nga murahu ha musi vho no farwa u vhuyani havho , vho wanwa mulandu vha haṱulelwa tshigwevho tsha vhutshilo hoṱhe ngei Robben Island .
Zwi tshi bva kha mbonalo dza fhasi ha lwanzhe , mushululo u nga dzula fhasi ha lwanzhe nga fhasi ha tshileme tshawo .
Zwo ralo zwi songo vhuya zwa shumiswa nga tshifhinga tsha shishi .
9.8 . Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vhe vha si kone u dalela zwiṱitshi zwa havho zwapo mafheloni a vhege o fhiraho u khwaṱhisedza arali ḓiresi dzavho dzi dzone uri vha dalele ofisi dza IEC dzapo u khwaṱhisedza na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwa ḓiresi dzavho .
Hu ḓo ṱolwa uri vho tea naa u ṱanganedzwa na u lambedzwa .
Aya ndi maga a u thoma o livhaho kha u swikelela bono ḽihulwane ḽa tshifhinga tshilapfu ḽa pfunzo ya maimo a nṱha zwikoloni nga 2025 .
Ndaulo dzi elanaho na u ḓiṅwalisa ha vhagudi maelana na u wana pfunzo vhe mahayani dzi a tiwa ;
Iṅwe khaedu i ḓo vha ya u khwaṱhisedza uri bada i khou khwiniswa kha sia ḽa Swaziland ḽa mukano .
Nyombedzelo i kha u shela mulenzhe kiḽasini hune ha dovha ha ṱoḓa mihumbulo kha vhone .
A hu na muthu na muthihi ane a fanela u tamba mutambo na tshilonda tshi songo pombiwa kana mbonzhe .
Tshishumiswa ndi tshithu tsha ndeme tsha sisiṱeme ya tshumiso ya IDP nahone tshi thusa u swikelela maitele a u langula , u ṱola na u ela .
6.2 . Kha tshitatamende tshawo , muṱangano yo sumbedzisa vhuṱhogwa ha u khwinisea kha ikonomi , zwine zwa vhea mutheo wa thikhedzo ya u fhaṱa vhukoni ha u bveledza ha fhano hayani kha sekhithara dza vhuṱhogwa , hu tshi katelwa dza zwa mishonga na zwiḽiwa .
( 2 ) Muvhuso u fanela u dzhia maga a mulayo na maṅwe maga , kha ndaka ine wa vha nayo , u itela uri iṅwe na iṅwe ya hedzi pfanelo i bvelele .
Luambo lwa Hayani Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma Mbalo Zwikili zwa Vhutshilo
Muthu wa vhuraru u tea u vha o ḓiimisa nga eṱhe na uri u tea u vha o ita zwo teaho ; zwa sa ralo mulayo uyu u nga si tsireledze muthu wa vhuraru .
U sa vha na mafhungo o ṱanganedzwaho a mutholwa u ya nga mulayo wo bulwaho afho nṱha zwi tshi hanedzana na mbadelo dzo ṱanganedzwaho na u bangwa nga Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo zwi livhiswa sa " Ṱhahelelo ya mafhungo kha mbadelo dza mutholwa " .
Nḓivho ya nyito , u pfesesa na kushumele kwa mishumo ya ridzhisiṱara , nyito kathihi na vhukoni ha u vhekanya data .
Hune ha shaea vhudziki , khombo dza vhubindudzi dzo engedzeaho dzo swikisa kha uri vhahadzimi vha ṱoḓe mbuelo khulwane , zwine zwa gonyisa mutengo wa masheleni zwine zwa ita uri na mutengo wa gese u gonye .
Minisṱa vho amba uri ri fanela u engedza luvhilo lwa maitele a zwithu uri ri kone u vuledza .
Kha ikonomi i sa khou aluwaho , musi masheleni a tshitshavha a maṱuku , a ri nga ḓo kona u ita zwithu zwoṱhe nga tshifhinga tshithihi .
Ri ḓo dzhena tshoṱhe kha u tandulula thaidzo dza zwikolodo zwi re mashangoni a no khou bvela phanḓa ri tshi shumisa kuitele kwa shango ḽashu na kwa mashangoḓavha kwa u ita uri zwikolo zwi si hulese .
Maga o sumbedzwaho a nzudzanyo ya tshifhinga tsha nḓisedzo ya tshumelo na u tendelwa .
Avho vha ambaho nga vhuendelamashango vho lamukanya zwiṱuku nga maanḓa kha thero nga u ḓisa zwine a zwo nga ṱoḓiwa , u fana na zwiitisi zwa vhuendelamashango na tshaka dzo fhambanaho dza vhuendelamashango .
Zwino arali ndi muholefhali ?
Honeha , u tshimbidzwa ha ndaela hu nga khakhiswa nga tshiimiswa tsha matshimbidzele a mulayo a u kuvhanganya dziḽounu .
Ni ḓo vhona miri mihulu na milapfulapfu .
Hezwi zwo ḓivhadzwa nga Muambasada Vho Harold Doley , Jr , Muluvhisi wa Bannga ya Mveledziso ya Afrika .
Kha sia iḽi , khamphani na vhoramafhungo vha vharema vhoṱhe vho vha vhe zwipondwa zwa u tambudzwa ha pfanelo dza vhathu ho thomiwaho nga muvhuso .
Zwiko zwa mbuelo zwi pfadzaho na mbekanyamaitele ya zwa masheleni , zwine zwa ḓo amba nga ṱhoḓea dza u lambedza dzi si naho mvelelo dza ikonomi dzi si dzavhuḓi .
Kha vha ṱutshele u hwala mihwalo i lemelaho hune zwa konadzea , kana vha shumise sisiteme dza mitshini .
Arali mundende wa vho wo phasa , vha ḓo badelwa u bva ḓuvha ḽe khothe ya vhea ṅwana kha ndondolo yavho .
Pulane dza ṅwaha nga ṅwaha ndi tshiteṅwa tsha ndeme tsha vhutshilo ha Komiti ya Wadi .
U sa tevhedza uhu hu khou pfuka mulayo une wa tsireledza muvhuso na vhathu kha saveiḽentsi i siho mulayoni .
Ngudo dzo u kuvhanganya asesimennde ya ṱhoḓea ya maḓi kha tshiṱiriki tshoṱhe , nahone zwo swikiswa nga nḓila i tevhelaho :
Roṱhe ri a thusa kha u bika zwiḽiwa nahone ri a funga makhanḓela ngomu nḓuni .
Vha tshi ita izwi , vha tea u dzhenisa miṅwe ya mihumbulo nga ha zwiṱirathedzhi zwa u dzhenelela .
Kha vha ṋetshedze thikhedzo kha zwa mushumo na kha sia ḽa thekhinikhala u itela u ita mushumo wa thandela .
Hezwi zwi ḓo ṋetshedza ndondolo ya muthu kha vhathu vhane vha vha na dwadze henefho mahayani avho .
Kutshimbilele ( u sedzwa hafhu zwi tshi bva kha pulane yo fhiraho )
Maitele na vhuimo ha mishumo : Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo tsho vhumbwa nga vhuimo ha fhasi ha mishumo na phesenthe ya nṱha ya vhathu vha sa sheli mulenzhe kha ikonomi .
U khwaṱhisedza uri vha ndangulo ya nṱha na vha ndangulo ya zwileludzi vha na vhukoni vhu ṱoḓeaho ha ndangulo u itela u ṋekedza tshumelo dza ndeme dza zwa mutakalo .
Pulane ya themamveledziso i ḓo ṱuṱuwedzwa na u lavheleswa nga Khomoshini ya Vhukonanyi ya Themamveledziso ya Vhuphuresidennde ( PICC ) , yo thomiwaho nga Khubvumedzi , i tshi ḓisa Dziminisiṱa , Vhalangamavunḓu na Vhalangi vha Masipala fhasi ha vhurangaphanḓa ha Muphuresidennde na Mufarisa Muphuresidennde .
Maipfi aya a shuma sa thangeladzina dzi no shuma na madzina .
( 4 ) Mulangavunḓu wa vunḓu nga murahu ha u kwamana na vharangaphanḓa vha mahoro a khou shelaho mulenzhe u fanela -
U lwisa hohu ho ṱuṱuwedzwa nga Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Muvhuso .
Afrika Tshipembe ḽo tendelana na Buthano ḽa Mashango Mbumbano kha Pheliso ya U sa Limea nga 1997 .
Sa vhaimeleli vha tshitshavha , zwi dovha zwa vha zwa ndeme u ṱuṱuwedza , tikedza na u vha fhululedza musi vho shuma zwavhuḓi , kha mushumo wavho u konḓaho .
Nga kha vhurangeli , vha bvela phanḓa na u funza vhaṅwe , nga u vhea zwilinganyo zwa nṱha , vha bvela phanḓa na u ṱalusa maitele kwao .
Ri khou livhuwa u ḓifunga he Komiti ya hu sumbedza musi vha tshi shuma uya nga hoyu mugaganyagwama na u dovha hafhu vha ita uri ri vhe na vhuḓifhinduleli khathihi na u vhona uri vhuḓifhinduleli hashu vhu khou swikelelwa .
U dzhia tsheo ya uri phurosese i nga itiswa hani na u vhona arali hu na ṱhoḓea kha ofisi , khomphyutha kana vhashumi vha ndaulo u thaipha pulane
U kona u topola vhushaka ha mibvumo ya maḽeḓere kha vhunzhi ha mibvumo yoṱhe ya ḽeḓere ḽithihi .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R11 732 nga muṱa nga ṅwaha kha zwishumiswa zwa dzilafho na muaro
Hezwi ndi u ya nga u thomiwa na tshumiso ya sisiṱeme dza masheleni , khathihi na u khwaṱhisedzwa ha ndangulo ya mbekanyanḓisedzo kha mimasipala .
Vhaswa vha dzhango , naho zwo ralo , vha livhana na khaedu nnzhi :
O vha a tshi pfana na u ita mini ?
1.2 . Phuresidennde Vho Ramaphosa vho sedza kha mveledziso yo itwa kha ṅwaha wo fhiraho .
Nangoho , zwi sumbedziswa kha zwithu zwa ndeme zwiṱanu zwa Muvhuso : pfunzo , mutakalo , u lwa na vhugevhenga , u sika mishumo , na mveledziso ya vhupo ha mahayani .
U fhungudza u ḓalesa ha vhafariwa hune ra hone zwa zwino zwo swikisa kha u vhulunga zwihulu sa zwi sumbedzwaho kha muvhigo wa khethekanyo washu ya masheleni .
Vho vha vhe vhanzhi nyana , nga zwenezwo ri nga si kone u vha bula nga madzina .
Tshifanyiso tsha mashaka
Gavhelo ḽa Dzilafho ḽa u Shumisa Zwidzidzivhadzi ḽi ṋetshedza dzilafho ḽa u shumisa zwidzidzivhadzi kha zwileludzi zwa tshitshavha ngei Eastern Cape , Free State , Northern Cape na North West .
8.3 Mufaraposo we a pfuluwa kana a sa swikeleliho ṱhoḓea dza poso ntswa u ḓo vhewa kha i re kha khethekanyo yeneyo kha muhasho .
Mukumbululo wa mavu : Nga reithi ya zwino zwa u xelelwa nga mavu zwi tshi khou bva kha mukumbululo ngei Alfred Nzo , vhukoni hashu ha u ḓiunḓa na miṱa yashu hu ḓo bvela phanḓa na u ṱhoṱhela .
Zwi shandukiseyaho zwi na vhukoni ha u sedzela fhasi tsudzuluso dza lushaka kha muvhuso wapo na wa vundu .
Zwa ndemesa , izwi zwi ḓo dzula u mulandu arali sekithara ya phuraivethe na muvhuso zwoṱhe zwa nga ṋetshedza u tikedza nga masheleni na u fara maanḓa a ndangulo a eḓanaho .
U na vhuḓifhinduleli ha netiweke dza fhethu hapo ( LAN ) dzi katelaho fhethu ha waiḽese .
Matshelo ndi ḓo
Zwiimiswa u tea khumbelo zwi fanela u tevhedza vhuhulu vhu tevhelaho hune zwo tiwaho zwa thekhinikhala zwa wanala hone .
Mashudumavhi a vha tendelwi u vha muraḓo wa GEMS arali vha tshi shuma kha :
Zwi tshi bva kha lushaka lwa tshishumiswa tsha u fhisa malaṱwa na uri arali nyimele dza phiso dzi sa khou langiwa zwavhuḓi gesepfuḓi , dzidiokisini na tshivhalo tshihulwane tsha mavu na zwiluḓi zwo papamalaho tshikhalani zwi nga bviswa .
Kha tshipitshi , Muphuresidennde vha ombedzela mishumo ya muvhuso kha ṅwaha we wa fhela na u dodombedza zwipikwa zwa ndeme zwa ṅwaha u ḓaho .
Hedzi ndi :
Maga a tevhelwaho
1.3 . Thendelano ya u fhindula nga u ṱavhanya yo sainiwaho nga zwigwada zwoṱhe kha NEDLAC vhane vho ḓifhima u ṱangana na vhakwamei vhoṱhe ṅwedzi muṅwe na muṅwe u itela u londa vhuḓivhofhi hoṱhe ha fusumbe-sumbe ( 77 ) ha Samithi ya Mishumo .
Ri khou humbela uri khamphani dzi si pfuke datumu ya u vala ya 2014 ya magemo aya kha u isa pfanelo iyi ya u hulisa vhashumi vha migodini .
a ) mivhigo
Muhasho u linga ho tshinyalaho hune hu na tsumbo yauri zwine zwa nga wanala , khadzimiso kana vhubindudzi zwa nga tshinyadzwa .
U ṅwala : U ita inthaviwu na khonani dzau na u ḓadza thebuḽu .
Ndeme nnzhi i nga sikwa hafhu kha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi u fhira kha vhulimi nga hone hune .
( 5 Nga nnḓa ha musi zwi sa yelani na he zwa buliwa hone kana zwi tshi tou vha zwi songo tea , u sumba kha mulayo muṅwe na muṅwe kana maitele kha -
Vhashumisani kha zwa vhubindudzi ( vha nga vha vha nga ngomu kana vha nga nnḓa ) vha ṱoḓa mafhungo a u wanulusa mbudziso tharu dza ndeme :
Zwipikwa zwa ndangulo ya khephithala ya Tshikwama , mbekanyamaitele na kuitele zwo ḓisendeka nga mulayo wo teaho .
Fhedzi , vhana vhanzhi vho fhedza tshifhinga tshi vhonalaho vho valelwa , fhedzi ha vho sokou fhedza mulandu wo phumulwa .
Kha ndima iyi ri sedza nḓila yo ḓoweleaho u shumiswa , ngona ya u tandulula thaidzo
Vhathu vhanzhi vha re na HIV vho takala nahone vha ḓo bvela phanḓa na u pfa vho takala lwa miṅwaha nga murahu ha musi vho kavhiwa .
( 1 ) Mulayotewa wa vunḓu , kana khwiniso ya Mulayotewa , i tea u yelana na Mulayotewa , fhedzi u nga ita uri hu vhe na-
Mudzulatshidzulo wa Khomishini ya Vhupuḽani o tholiwa uri a thome mushumo wa u rangela .
Zwifhinga zwo fhiraho na zwiḓaho zwa tshi khou
Tshanduko kha vhuḓifari , fhedzi , i dzulela u vha thaidzo .
Dzi khou pfuluswa dza iswa kha tshiṅwe tshipiḓa tsha shango ḽa Afrika Tshipembe . 3 .
Nga ha u ṱunḓa khovhe dza u rengisa u bva nnḓa
Vhafariwa vho lindelaho tsengo vha fanela u shela mulenzhe kha maga o dzhiwa u kona u vha ṱalusa zwavhuḓi .
75% ya zwikolo a zwi na muḓagasi nahone 70% ya zwikolo a zwi na maḓi , zwine zwa thivhela u shumisea ha zwishumiswa izwi .
Ṱhoho ya khethekanyo ya zwa gwama yo teaho yo ṋekedza mafhungo ka masheleni a mbuelo ya vundu .
zwitshavha zwo khethiwaho zwi dzulaho kha vhupo ha wadi
Masia maṋa o sedzwaho e a topolwa kha pulane ya tshiṱirathedzhi ndi u thivhela , ndondolo , dzilafho , thikhedzo , pfanelo dza vhathu , mafhungo a mulayo , u vhea ḽiṱo , u ela , na vhuṱoḓesi .
Mbekanyamushumo ya ṅwaha woṱhe u ya kha shango ḽoṱhe nga vhuphara kha u ḓisa tsivhudzo , zwa pfunzo , u pembela na mitambo ya khuliso zwo livhisa kha u pembela hu hulu ha miṅwaha ya ḓana nga ḽa 27 Tshimedzi 2017 zwine zwa yo fhela mathomoni a Nyendavhusiku 2017 nga zhalinga ḽa khuliso ya muzika ngei Mbizana , Wild Coast Casino .
Zwishumiswa zwa khoniferentsi nga luṱingo zwo shumiswa hu na ṱhoḓea
Hu tshi engedzwa kha u ṋetshedza zwiimiswa zwa vhulangi , zwi dovha zwa kombetshedza zwiimiswa izwo uri zwi ite uri mbekanyamaitele yazwo ya GBV i ḓivhiwe .
U ṱolwa ha ndalukanyo na vhudzulapo ha SA zwi ḓo itwa kha vhahumbeli vha mushumo vhoṱhe vho dzheniswaho kha mutevhe na , hune zwa tea , huṅwe u ṱolwa hu ḓo itwa .
Zwikene zwa CT na zwa MRI : Ekisirei dzo khetheaho dzi dzhiiwaho ngomu muvhilini wavho u wana tshivhangi na nyimele ya dzilafho .
Nḓivho ya Mulayo ndi u ṋetshedza pfanelo ya tswikelo ya ṋetshedzo ya maḓi a mutheo na tshampungane tsha mutheo nga u vhea zwiṱandadi na milayo zwa lushaka .
Koporasi i linga vhukoni ha ndaulo dzayo dza nga ngomu nga ṅwaha i tshi khou shumisa nḓila ya odithi ya nga ngomu ya mveledzazwiwo .
Kha dziṅwe nyimele , ngwano ya zwikili i katela u pfumbudza vhunzhi ha vhathu ; kha dziṅwe nyimele , zwi ṱoḓa u ṱunda zwikili zwo khetheaho .
Pulane dzi tea u ḓitika nga tsenguluso yone ya zwiko zwine zwa vha hone zwa u swikela zwipikwa khathihi na zwikhukhulisi zwine zwa vha hone zwi teaho u fheliswa .
Maitele a pfunzo a ḓo vha a ongolowaho hu si na u timatima kha zwitshavha zwo no bvelelaho , hune kuvhonele kwa tea u thoma kwa tou sedzuluswa zwavhuḓi .
Ḽikumedzwa heḽi ḽi na zwiteṅwa zwa sumbe zwine zwa tevhelwa nga zwiteṅwa zwiṱuku zwiraru .
Ndi tea u amba uri Minista wa Tsireledzo na Vhudziki na Tshumelo ya Mapholisa vha khou shumana na midzinginyo ya u khwinisa kushumele na vhukoni ha Foramu dza Mapholisa a Tshitshavha .
Arali hu si na phindulo ya ṱanganedzwaho , vhaṋetshedzi vha tshibveledzwa vha nga isa phanḓa na u ita khunguwedzo ya vhubindudzi sa zwe zwa pulaniwa .
Zwibadela zwa vhukati zwiraru zwi na ḽaiburari dza nga ngomu .
9 . Bodo ya Vhalangi vha Maanḓalanga a Ndangulo ya Vhashumi vha zwa Ndaka :
U shaea ha madzhenele o pfananywaho u ya nga mbekanyamaitele ya mivhuso miḽedzani .
Nga luvhilo ulwu lwa zwino , Muphuresidennde hu si kale vha ḓo ḓivhadza datumu ntswa ine ngayo shango ḽa khou lavhelela u swikela khaelo ya vhunzhi ha vhadzulapo fhano shangoni .
IZWO ndondolavhathu na pfunzo zwi ḓo ṋetshedzwa tshitshavha
Nga u vhudzana mafhungo na tshenzhemo nnzhi vhukati ha mashango , vhuvhusi havhuḓi na vhuvhusi ho kovhekanywaho vhu nga khwiniswa kha mashango oṱhe .
Nangoho , tshipikwa tshavho afha ndi tsho hulelaho vhukuma , hu na zwiphiri zwine zwa langa nyito dzavho na maanḓa mahulu e vha ṋekedzwa kha u lwela u swikelela ndaela yavho ya ndeme .
Zwibveledzwa zwi tea u nangiwaho sedzwa vhudzivha na tshikalo tsha kuvhalele kwa vhagudi .
Bisi na thekhisi zwi anzela u tshimbila badani dza nnyi na nnyi dzi no shumiswa na nga zwiendedzi zwiṅwe .
Khabinethe yo ṱanganedza u sainiwa ha Khoudu ya Vhuḓipfari ya Khetho nga madzangano a polotiki a tshi khou fulufhedzisa u tevhela milayo na u vhona uri khetho dzo vhofholowa .
Kudzhenele na kubvele kwa masheleni ( cash flow ) tshifhinga tshoṱhe thandela i tshi khou shuma ( zwo vhekanywa nga kotara u itela u katela miṅwaha ya muvhalelano yo fhambananaho ya zwiko zwo fhambanaho ) .
Khaedu malugana na ṋetshedzo ya dziḽauburari ndi ṱhahalelo ya masheleni a wanalaho u bva kha Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wa Vundu ya u kundelwa u swikela ṱhoḓea dza zwitshavha zwapo .
U ri naho mathemo aya o shumiswa u fhambana kha Ndayotewa , a gna vhonala nga vhonala sa o shumiswaho nga nḓila y a ṱhalutshedzo u fhira nḓila yo ḓowelelaho na hune a wela hone .
Kha vha ite khumbelo kha inthanethe .
Zwi tou vha khagala , arali sekhithara dza ikonomi dzashu dzi nga si kone u ponya kha maraga wa ḽifhasi wo ḓalaho mupikisano ri na tshikhala tshiṱuku tsha u tandulula khaedu dzashu dzoṱhe kha matshilisano , ekhoḽodzhi na thangela mvelelo .
I ḓo ṋetshedza mutheo wo dzudzanyeaho kha vhashelamulenzhe vhoṱhe vhane vha vha hone kha zwa mveledziso ya mabindu maṱuku .
Vhubveledzi hapo ha veini ho dzhiiwa nga vhabveledzi vhararu vhahulwane , nahone ndivhanele khulwane ya veini i nwiwaho Mexico i kha ḓi tou ṱunḓiwa .
U vhona zwauri vhudavhidzani hoṱhe kha miṅwe mihasho vhu khou ṋetshedzwa .
Musi vha tshi founela nomboro ya luṱingo lwa shishi - 0800 44 4367 - Senthara ya Tshumelo dza Dzilafho dza Shishi ( EMED ) i ḓo ṱanganedza luṱingo na u ṋetshedza muṋetshedzatshumelo ya EMS tshiwo itsho .
Ni khou ya u vhala lungano lune makhulu wa Ntakadzeni vha pfana na u lu anetshela .
Hezwi zwi ṋea maanḓa muvhuso a u langa na u dzudzanya zwine ra ḓo ita sa lushaka hu na thikhedzo u bva kha mavundu oṱhe .
Matshimbidzele a wekishopho ya vhakoni kha zwisumbi zwa lushaka zwa mveledziso yo khwaṱhaho ya zwa mupo .
ḓilanga na u laula mishumo yavho nga nḓila i pfadzaho nahone ine ya nyaula ;
1.11. Mivhuso ya Vhukati na wa vundu i khou farisana kha u vusuludza phakha dza nḓowetshumo dzapo , hu itela u tikedza mabindu a re hone na u kokodza maṅwe maswa .
Mavundu ane a shayesa ndi vhupo ha mahayani nga maanḓa na u vha na vhafumakadzi na vhana vhanzhi nga maanḓa .
Zwenezwo hu ṱoḓea zwileludzi zwa u vhulunga zwo khetheaho .
Vha tea u dovha hafhu vha kona u bveledza na u langa vhushaka ha tshumisano lwa tshifhinga tshilapfu na miṅwe mihasho , dziNGO , madzangano a tshitshavha na zwigwada zwine zwa vha na dzangalelo uri vha kone u swikelela zwipikwa zwa Muhasho , hu tshi katelwa na , u dalela dziṅwe senthara musi zwi tshi lavhelelwa ngauralo na u shumisa tshifhinga tshinzhi nga murahu ha awara dzo teaho dza mushumo .
U ṱalukanya maipfi are na pfanapheledzo dzi no fana , tsumbo , khosi , gosi , musi .
Mushumo wa u dzudza tsireledzo na vhutsireledzi tshitshavhani ndi wa ndeme kha mvelaphanḓa ya mbekanyamushumo dza muvhuso dzoṱhe .
" Pfunzo ndi tshiṱhavhane tsha maanḓa nga maanḓa tshine ni nga tshi shumisa u shandukisa ḽifhasi " - Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela .
4.2 . Khabinethe i fhululedza vha ndangulo ya miṱaṱisano kha mushumo we vha ita u vulela ikonomi kha vhoramabindu vhaswa na u bveledzisa zwa mabindu na muṱaṱisano .
A si sisteme ya mbumbelo na vhunzhi ha vhudzimu fhedzi sisteme dzoṱhe dza muvhili dzi tea u ḓowela zwivhangi zwa mutsiko wa mushumo .
Mbadelo dzi no ḓuresa dzi no kwama dzangano dza u tshimbidza thundu na tshumelo , zwi tshi itelwa zwa tshiṱangani kana zwa nnḓa , ndi mbadelo dza vhashumi .
Hezwi zwo ralo-vho kha masia oṱhe a vhashumi vha ha masipala , hu tshi katelwa na vhalanguli vhahulwane .
Ro zwi kona u shumana na mafhungo a vhuḓifhinduleli ha u shuma , hu ne nga khaho zwiimiswa zwine zwa sa vhe zwa muvhuso , vhathu vha hanedzanaho na maswole , vhuimeleli ha mmbi ya tshifhinga nyana na Muhasho wa Vhupileli vho swikelela Thendelano .
Kha vha khwaṱhisedze uri thandela dzi tevhedza ṱhoḓea dza ṱuṱuwedza zwa mihasho .
U langula ndondolo ya Bugupfarwa ya Maitele a zwa Masheleni .
10.2 Vhukwamani ha nga ngomu muvhusoni kha vhege dzi ḓaho vhu khou lavhelelwa u bveledza mvelelo dzi shumiseaho , dzine dza ḓo rumelwa Khabinethe mafheloni a Ṱhangule 2019 .
Marble Hall hu nga ṱalutshedzwa sa senthara ṱhukhu ya tshumelo dza vhupo ha ḓoroboni , fhedzi ine ya ḓikona nahone ya ndeme , nahone hu na zwikhala zwa u khwinifhadza tswikelelo ya tshomedzo dza dziḓoroboni kha zwitshavha zwoṱhe zwine ya zwi shumisela .
Thikhedzo ngauangaredza i ṋetshedzwa u itela u thusa zwiṱuku vharumelazwivhambadzwa kha mbadelo dzine vha dzi badela nga u ṱoḓela Afrika Tshipembe vhubindudzi ho livhaho ha mashango nga zwidodombedzwa zwavho vhone vhaṋe nga madalo a vhabindudzi vho vhewaho iṱo kha mashango a nnḓa .
Malugana na izwi zwikolo zwi nga kona u angaredza vhathu vha tshikolo nga masiari nahone , hune zwa konadzea , pfunzo ya vhaaluwa nga madekwana .
2.2 . Musi Afrika Tshipembe ḽo tshenzhema u tsela fhasi huhulwane ha phiriso na u phaḓalala ha COVID-19 miṅwedzini yo fhiraho , tshitzhili ri kha ḓi vha ro sala natsho .
Vhulavhelesi ha khwiṋe vhu a ṱoḓea kha ḽevele dzoṱhe , nga maanḓa u khwaṱhisedza uri vhadededzi vha a dzhenelela u bveledza tshumiso i vhuedzaho ya tshifhinga musi vhe tshikoloni .
Zwi tshi tevhela u nḓivho ya u ranga zwishumiswa izwi zwi elwa sa zwe wa sumbedzwa afha fhasi .
Kha vha ṱalutshedze uri Komiti ya Wadi yo vhumbwa hani na uri mushumo wayo ndi mini .
Ro thoma tsielano ya maga a u ṱuṱuwedza mushumo wa ikonomi , u vhuedzedza fulufhelo ḽa vhabindudzi , thikhedzo ya mushumo na u tandulula khaedu dzi kwamaho matshilo a miraḓo ya tshitshavha tshashu .
U vha na vhuṱanzi uri miḓi yo fhaṱelwaho vhathu i fusha zwiṱandadi zwa muteo zwe zwa tendelwa .
Kha ri ite nyito Shumisani vhusevheḓi hu tevhelaho uri hu ni thuse .
Vhuḓipfi ha tsireledzo na vhutsireledzi vhu elana tshoṱhe kha tsireledzo u bva kha vhuendi ha goloi dzi gidimaho nga luvhilo luhulu , na kha u thivhela fhethu ho dzumbanaho ha tshavhi ha vha na khonadeo dza u vha na mahokoko na vhathu vhane vha binya vha nga shavhela hone .
A hu na ndeme dza mashangoḓavha kana ndeme dza tshelede ya mashango a nnḓa yo farwaho nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano nga fhasi ha u sedzwa hafhu , nga zwenezwo a ho ngo vha na u ṱanea kha khohakhombo ya tshelede .
Nḓila ya Furemiweke ya Kuhumbulele ( LFA ) ndi maitele a u saukanya zwithu ane a shumiswa kha u tikedza u pulana na ndangulo ya thandela .
Mvelelo dza tsho ḽaho mufu dzi ḓo sumbedza tshivhangi tsha lufu .
Muholo wa muṱa arali utshi khou ita khumbelo ya thikhedzo ya Vhashai :
Nga murahu ha musi maga aya o no tevhedzwa , ri nga kona u ḓivhadza ngona ya vhuvhili kuhumbulele ( vhuimo ha thyeori ) .
Masheleni haya o avhelwa na u engedza magumo a nṱha a COE zwi tshi yelana na tsivhudzo ye ya ṋewa nga Minista wa Vundu Vho Meyer malugana na masheleni a muholo nga muvhuso ane anga si ye thambo , zwihulusa ro sedza masiandaitwa asi avhuḓi kha kushumiselwe kwao kha nḓisedzo ya tshumelo .
Zwileludzi zwa ndaulo ya malaṱwa zwa Denmark zwi dzhiiwa zwo linganela kha levhele dza zwino na levhele dzo lavhelelwaho tshifhingani tshi ḓaho dza u sikwa ha malaṱwa .
Ho itwa tshanduko dzo fhambanaho kha furemiweke ya gavhelo ḽo itelwaho ndivho dzenedzo u ya nga tshifhinga maṅwe magavhelo o ṱanganyiswa .
1.2 . Vhathu vha si na mikhwa na dzikhamphani vho phusukanya zwiko zwa muvhuso zwe zwa vha zwo itelwa u ṋetshedza zwiḽiwa kha miṱa i shayaho na tshomedzo dza u ḓitsireledza ( dziPPE ) dza vhashumi vha ṋetshedzaho tshumelo dza mutheo , nga maanḓa vhashumeli vha zwa mutakalo .
Mulayo wa fhiraho a u ngo , nga nyito , amba nga ha ndondolamutakalo ya mushumoni na thaidzo dza ndiliso dza vhashumi vha migodini .
Phambano vhukati ha vhathu na zwitshavha kanzhisa i sumbedza mbonalo dzo fhambanaho nga ha uri ndi fulufulu ḽingafhani ḽine muvhuso wa tea u shumiswa u sudzulusa zwiko zwi tshi bva kha tshiṅwe tshigwada u ya kha tshiṅwe .
Nga kha maga a fanaho na vhurengi hu ṋewaho mabindu maṱuku na mbekanyamushumo dza vhalangi vha nḓowetshumo vha vharema , ri khou bveledzisa murafho muswa wa vhabveledzisi vha vhafumakadzi na vhanna vha vharema vhane vha kona u fhaṱa mabindu a tshikalo tshihulwane na vhukoni .
Shango ḽa Afurika Tshipembe ḽi na vhushaka vhuḓivhaleaho na European Union ngomu ha maṅwe , Mbekanyamushumo ya Mbetshelwa ya Themamveledziso ya shango ḽa Afurika Tshipembe yo ita ndeme ine ya nga lingana henefha kha R1,5 biḽioni .
Gireidi D - mugudisi u na vhukoni ha u gudisa muthu ḽaisentse ya u reila ya khoudu B , na uri mugudisi uyu u na ḽaisentse ya u reila ya khoudu EB kha u reila goloi dza manyuaḽa ; kana
Mbuelo dzoṱhe dzine dza fanela u badelwa kha vhafaramikovhe dzi fanela u badelwa khaTshikwama tsha Vhushumisamupo
Zwino ṅwalani tsenguluso ya bugu iyi .
No no vhuya na pfa nga ha Vho Nelson
Thendelano ya mbandelo i dovha ya ṋetshedza nḓila dza kuvhetshele kwa mitengo dzine dza ḓo kala vhukoni ha kuvhetshele kwa mitengo ya khamphani kha zwibveledzwa zwa tsimbi tswititi lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Tsheo yashu ya u lwa ro ṱanganela na maanḓa a vhushai i dzula yo khwaṱha .
U vhala ndi tshikili tsha mutheo tshine huṅwe u guda hoṱhe ha fhaṱela khatsho nahone hu bveledza tshikhala tsha u nga kona u swikelela zwikhala zwa mishumo .
5.5 . Khabinethe i ṱanganedza u tholwa ha Muthemendeli Vho Jan Lekhoa Mothibi nga Muphuresidennde Vho Zuma , sa Ṱhoho ya Yuniti ya Tshipentshela ya Ṱhoḓisiso , nahone i vha tamela zwoṱhe zwa khwine kha mushumo wavho muswa wa u lwa na tshanḓa nguvhoni na vhulangi vhuvhi .
U dzhiela nṱha ṱhahelelo ya sisiṱeme dzapo na themamveledziso , ndivho ya tshumisano ndi u bveledza vhukoni hapo kha tshumelo dza mutakalo wa muhumbulo wa forensiki .
Ṱhonifho ndi u londa vhaṅwe , ndaka yavho na vhupo .
U rumela khumbelo / khothesheni malugana na masheleni nga dziwadi zwi tshi edza mugaganyagwama wo ṱanganedzwaho
Fhethu hu bveledzaho hu hulwane vunduni hu wanala Sedibeng , West Rand na kha mimasipala ya tshiṱiriki ya Metsweding .
Nyendedzi dza u ela dzo itwa u itela u ṱuṱuwedza vhukoni ha u pulana thandela u mona na muvhuso nga u ela ndeme ine ya khou humbulelwa , masheleni o dzhenaho na u bva na murekanyo u swikelela tsheo ya khwine .
Khorido iyi i fanela u vha na khwaḽithi ya vhupo na fhethu ha tshitandadi tsha nṱhesa na uri i tea u vha na mveledziso ya tshithu tsha ndeme ngomu ha ḓorobo .
Zwiko zwa mafhungo zwi ḓo fhambana kha nyimele ya mulwadze iṅwe na iṅwe na fhethu ha u alafha .
Ṱhalutshedzo i re hone zwino nga ha malaṱwa a zwa ngalafho a yo ngo eḓana nahone i tea u khwiniswa .
Heyi mbekanyamushumo ya IUDF ndi ine yo livhiswa kha u tshimbidza mveledziso ya vhudzulo ha vhupo ha dziḓoroboni vhu katelaho vhoṱhe ha tshifhinga tshilapfu nahone vhune ha dzulea.
Nḓila ndi , fhedziha , zwi tshi bva kha u leluwa ha ngudo u wana :
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha vhe tshipiḓa tsha Nyito ya Miṅwaha ya Fumi ya Mbumbano ya Dzitshaka u itela Tsireledzo Dzibadani ( 2011-2020 ) ine ya khou rangwa phanḓa nga Muhasho wa zwa Vhuendi .
3.2 . Nga nnḓa ha uri Afrika Tshipembe ndi shango ḽine ḽa vha na ṱhahelelo ya maḓi , tshanduko ya kilima ya ḽifhasi i khou bvela phanḓa na u kwama kunele kwa mvula , zwine zwa ita uri tshikalo tsha maḓi madamuni ashu tshi dzule tshi fhasi .
U thoma ṅwedzi uno , ri khou rwela ṱari fhethu huṱanu kha mavundu hune ra ḓo tshenzhema nga modeḽe une wa ḓo aluwa u ya kha vhuṱumani ha lushaka u itela u swikela miḽioni tharu dza vhathu vhaswa nga tshaneḽe nnzhi dzo fhambanaho .
Hu fanela u vha na ngudo dza kiḽasi yoṱhe dzi tshi itwa 2 kana 3 nga vhege lwa minethe ya 15 , hu tea u shumiswa ḽiṅwalo ḽithihi ḽa u fana vhege yoṱhe .
Vhureakhovhe ha bindu ndi thendelo ya u rea khovhe .
U khwaṱhisa nyambedzano ya matshilisano , nga u vhona hanga , ndi zwa ndeme vhukuma .
Nṱhani ha izwo , vhana pfuma yo khwaṱhaho sa zwe zwa sumbedziswa nga : netiweke dza vhushaka ; vhufa hu sa fani , vhunṋe ho khwaṱhaho na tshitshavha .
Maitele aya a ḓo thusa kha u lavhelesa na u vala zwikhala kha vhashumi na ṱhoḓea dza vhukoni ha masipala kha ndangulo ya thandela .
Idzo nḓowetshumo dzi ṋetshedza nzhini ya tshanduko ya zwa ikonomi zwiimiswani nahone ngauri dzi na malamba ane a dzulela u khwinifhadza vhukoni nga u khwinisa thekhinoḽodzhi yadzo .
Sa vhunga vha tshi zwi ḓivha , dziṅwe mbilo dzo swikisa kha khanedzano dzi sa gumi vhukati ha vhaita mbilo na vhalambedzi .
6.2 . Nga ṅwaha wa 2014 , thendelo iyi yo swika he ya engedzwa nga miṅwaha miraru he ya fhedza i tshi vhidzwa u pfi ndi Phumethe yo Khetheaho ya Zimbambwe .
I vhonala i tshi nga i khou iledza muthu ane a ṱanziela kana ane a ita u nga u a ḓivha kana u a shumisa maanḓa a vhuloi kha u amba uri muṅwe muthu " ndi muloi"o lowaho muṅwe .
Vhalanguli vha tea u ṱanganedza tsatsaladzo i no fhaṱa na u vha na vhuḓifhinduleli musi vho hana u ṱanganedza tsivhudzo dzo raloho .
U bva nga masiari tshithabama nga Ḽavhuraru , a hu na zwiṅwe zwiwo zwo iteaho kha ḓorobo na nthihi , fhedzi mapholisa vha kha ḓi lavhelesa tshiimo .
U wana kupfesesele ku konadzeaho kwa sisiṱeme ya Mbalelano ya Masheleni yo ḓoweleaho na u ṱola nyolo ya mimasipala ya maitele a zwa bindu u itela u khwinisa u vhiga ha masheleni ha vhukoni sa zwo randelwaho nga Vhufaragwama ha Lushaka .
Vundu ḽa Devhula Vhukovhela u ya nga zwi thomiwaho ngazwo zwa tshiṱirathedzhi tsha lushaka ḽo dzhia tsheo ya uri Thekinoḽodzhi ya Nyambedzano kha Mafhungo ( ICT ) ndi ya ndeme kha nyambedzano , u tshintshana mafhungo nahone sa tshishumiswa tsha mveledziso hoṱhe kha maimo a vundu , maimo apo na maimo a tshitshavha .
1.2 . Muṱangano uyo u ḓo dzhenelwa nga maswole , mapholisa , na vhathu vha bvaho kha mashango ane a vha miraḓo ya UN vha tshiitela u pfumbudzana nga ha thekhinoḽodzhi ya tshizwino , yo khwinifhadzwaho na mbekanyamaitele dza vhurangeli kha puḽane dza UN .
Muvhigo u ḓo ṋetshedzwa Phalamenndeni .
I khou ramba muṅwe na muṅwe washu u edza mikhwa ya ndeme ya Vho Nelson Mandela nga u shuma nga maitele ashu u fhaṱa shango ḽo pfumaho , ḽo faranaho , ḽi si na tshiṱalula nahone ḽi si na khethululo nga mbeu .
Mivhuso yapo na Black Sash vho thusa nga fulo ḽa u hadzima tshelede .
1 . Avho vhane vha ṋetshedza tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
Nga tshifhinga tsha kotara ya vhusedzulusi , Invest SA yo tshimbidza mulila wa vhubindudzi u ḓuraho R18.2 biḽioni , nga maanḓa kha thandela dza gese u ya kha dza muḓagasi .
Pulane dza bindu dzi fanela u katela zwi tevhelaho :
Hune maḓi a vha na tshithu tshine tsha tsitsela fhasi okosidzheni , sa zwithu zwitshilaho zwine zwo leluwa u vha na okosidzheni , tshivhalo tsha okosidzheni tshi ḓo vha tshi fhasi kha ndeme ya ndinganyiso .
Ndi zwa vhuṱhogwa u dzhiela nzhele uri zwa ndemesa zwa mugaganyagwama wa ḓorobo zwi tshimbilelana zwavhuḓi na tshiṱirathedzhi tsha zwa ndemesa tsha maṅwe madavhi a muvhuso .
Tshipikwa ndi u itela uri vha wane ndondolo ya khwine kha sibadela tshine vha tshi shumisa .
Muvhuso u khou fulufhela u swikelela gemo ḽa ṅwaha ḽa zwikhala zwa mishumo zwi linganaho miḽioni nthihi .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha
Vhathu vha re na dzibondo vha tea u pfesesa tshoṱhe masiandaitwa a u pfuluwa vhukati ha bannga mbili , ngauri zwine zwi nga vhonala sa u vhulunga tshelede mathomoni , zwi nga fhedza zwi tshi vha ḓurela mafheleloni .
Tshumelo ndi mahala .
AbTshifhinga tsho fhiraho : Ri shumisa mapfanisi a ṋefhungo kha u sumbedza zwifhinga .
Fhedziha , ndi tshileludzi tshithihi fhedzi tshe tsha khwiniswa .
Nazwino , naho zwo ralo , hezwi zwi tea u konadzea musi ho fhedziwa .
Ri dzhiela nṱha , fhedzi , uri mapholisa vhe vhoṱhe vha nga si kone u tandulula ḽeveḽe dza vhugevhenga i re nṱha .
Ndi tshifhinga tsha u khetha .
Vha songo nembelela !
Ho fhaṱwa bada ntswa kana mikoto i swikaho kha 1500 khiḽomitha .
Izwi zwi sumbedza uri u shumisana ri nga vhuelwa vhukuma .
Tswikelelo ya zwipikwa zwoṱhe izwi i ṱoḓa Muvhuso wa mveledziso na vhukoni .
U sedza luambo lwa musanda
Nḓila ya tshiṱiriki kha ndondolo ya mutakalo ya ndeme ndi tshipiḓa tsha ḽiga ḽa u lingedza ḽa ndindakhombo ya mutakalo ya lushaka .
Mbekanyamushumo i khou dovha hafhu ya lingedza u vhona uri shango ḽi khou shela mulenzhe nga nḓila yo fhelelaho kha tshifhinga tsha nḓila ntswa dza u vhulunga zwidodombedzwa .
Nga maanḓa , dzi ṋetshedza milayo nyangaredzi ya dziCMA uri dzi tendele tshumiso ya maḓi .
Mulayo wa Ṱhalano , 1979 ( Mulayo 70 wa 1979 ) - khwiniso nga Mulayotibe i dovha ya langa u kovhekanywa ha ndaka na u unḓa nga avho vhane vha khou ṱalana u ya nga khaṱulo ya Khothe ya Ndayotewa ; na
U ya nga Dzanagano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi , Afrika Tshipembe ḽi vhaliwa kha ḽiṅwe ḽa mashango a re na khohakhombo ya fhasi ya vhulwadze uvhu Afrika .
Hezwi ndi zwa vhuṱhogwa nga mbuno mbili khulwane : ya u thoma , kha muvhuso wa demokirasi , Mulayotewa ndi mulayo muhulwanesa nahone miṅwe milayo i wana vhungoho khawo .
Ro khou ambedzana na Muhasho wa Pfunzo wa Gauteng u ḓisa zwikolo phakhani sa i zwi ri tshi fanela u bindudza kha vhaswa , vhane vha vha vharangaphanḓa vhashu vha matshelo .
Thasululo yo dzinginywaho a i tei u vhona vhugevhenga avho vhane vha fhindula kha mushushedzi wa vhuloi,fhedzi hu ḓi nga na avho vhane vha shushedza uri vha ḓo lowa vhaṅwe vha tea u dziiwa vhe na mulandu .
Tshaka dzo fhambanaho dza nyimele dza shishi dzi itea musi tshaka dzo fhambanaho dza u vha hone ha tshinyalelo .
Phulufhedziso nga dzikhamphani u itela u thivhela u fhelelwa nga mishumo , na u bindudza kha vhathu na vhukoni ha vhubveledzisi .
Tsumbo : Muthu muthihi , Vhavhili vhathu .
Uri u vhudziwa fhedzi kha vhege iyi yo fhelaho nga ha tshelede ?
Ṱhanganyelo ya zwigwada zwiṱanu i a themendelwa kha vundu , fhethu ha hone na zwivhambadzwa zwo nangwaho dzi tshi khou dzhiela nzhele ya masia o fhambanaho .
Vhuṅwe vhurangeli vhune ra ḓo vhu ita hu ḓo vha u dzudzanya Samithi ya Mishumo kha miṅwedzi i tevhelaho u itela u vhekanya ndingedzo ya sekhithara iṅwe na iṅwe na vhoṱhe vha kwameaho u tikedza vhuṱhogwa ha u sika mushumo .
Kha vha swaye tsheo ine khaṱhululo ya nga ngomu ya khou itelwa yone nga X kha tshibogisi tsho teaho
Muṋetshedzi wa Tshumelo u fanela u bveledzise phurotokholo ya vhadavhidzani na vhukwamani na mapholisa malugana na zwiwo zwa tsireledzo .
a thola kana u ṱoḓa ṅanga ( dokotela ane a lowa ) , muthu ane a sumba muloi .
Ri livhuha na u themendela khamphani dzoṱhe dzine dza khou shumisana kha ndingo iyi yavhuḓi .
Tshifhinga tsha u valelwa dzhele tsha mufariwa o valelwaho a tshi tei u fhira miṅwaha mivhili u bva kha datumu ya mathomo ya u ṱanganedzwa kha tshileludzi tsha u valelwa kha tshileludzi , musi mafhungo ayo a sa athu u iswa kha khothe ine ya kwamea .
Tshishumiswa tsha 2 A : Zwibuledzwa zwa masipala nga huswi zwa zwivhuyedzi na zwivhuya zwa vhupo na kuvhetshele zwi bvaho kha mabammbiri a data a CBP a ivhupo na kuvhetshele a ṱhoḓisiso yo itwaho tshitshavhani
Kha mushumi zwi amba u maanḓafhadzwa , khonadzeo ya u shuma u woṱhe , u bveledza fulufhelo na u ṋetshedza zwifhinga zwa u bveledzisa buḓo .
Zwikili zwa u kumedza , zwikili zwa u itisa inthaviwu , zwikili zwa u nweledza , zwikili zwa khomphiyutha , zwikili zwa u langa tshanduko , u linganyisa na u ela sisiṱeme na zwikili zwa nyolo ya nzudzanyo .
Fhasi ha R322 nga ṅwedzi
23.5.1 mbuelo dza khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ya maanḓalanga a khaṱhululo ya sia ḽa muvhuso ḽi kwameaho ;
Ofisi ya mbulungeo ya matshilisano i ḓo vha kwama nga kha ḽinwalo uri khumbelo yavho yo tshimbila zwavhuḓi kana a i ngo tshimbilazwavhuḓi .
Khumbelo dzi tea u iswa nga kha inthanethe
A vha ri ṋei tshifhinga tsha u bvisa vhupfiwa hashu .
Phindulo ya dzilafho ḽa shishi ( ambuḽentsi na vhathu vha tshumelo ya shishi ) nga vhuendi ha badani kana ha muyani u ya he zwa shishi zwa dzilafho zwa bvelela hone ;
Maṅwe maitele a zwa vhulimi ndi one ane a ita uri hu vhe na mukumbululo .
3.2 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mvetamveto ya Vhudavhidzani ha Eḽekitroniki ha Lushaka yo Shandukiswaho kha Phalamennde .
Ro ḓiimisela u khwiṋisa nyimele ya pfunzo ngei Kapa Vhubvaḓuvha
Zwitevhelaho zwo sedzwa u thoma u itela nyito .
Bede dzo imelaho nṱha kana dziridzhi dzi nga ṋetshedza nyelelo ya khwine nahone dzi nga ṋetshedza tsireledzo kha malwadze a takalelwaho nga mavu o ṋukalesaho ; naho zwo ralo , a dzulela u oma nga u ṱavhanya .
Ri vhona izwi sa mbilaelo dzashu nga ha tshitshavha tshi re khomboni na sisiteme dza mutakalo dzi siaho nnḓa vhashai .
U lugisa nga u angaredza , u pennda na u dzhenisa khura , hu tshi katelwa na mvusuludzo ya ofisi dza tshifhaṱo tsha Oklahoma .
Ngona dzo vhalaho dzo ḓowelea kha u vhubveledzi ha halwa vhu siho mulayoni , nga maanḓa hune ndivho khulwane ya vhubveledzi ya vha u tinya mishumo ya u bvisa .
U dzudzanya , miṅwedzi mivhili miṅwe na miṅwe , mivhigo i yaho kha Khoro na kha Komiti dza Wadi ; na
Thendelano ya u kovhekana mbuelo ndi ṱhoḓea ya mulayo kha ḽiga ḽa vhuvhambadzi fhedzi , fhedzi ndi maitele avhuḓi u ita nyambedzano dza mbuelo kha ṱhoḓisiso zwayo na ṱhoḓisiso ya ḽiga ḽa u tumbula ya vhushumisamupo .
Muiti wa khumbelo , naho zwo ralo , u ima kha u hana uri muhwelelwa o bviswa , na u mbo ḓi swikisa phethisheni kha khothe ya u ita aphiḽi .
ṱokonya phindulo kha vhudavhidzani ha oraḽa kana ho ṅwalwaho hu tshi katelwa na mbilaelo dzo rumelwaho kha khoro ya masipala .
Uri mphomali ya tshitshavha yo avhelwaho kha vhashai i shumiswa kha u gembuḽa lu si ho mulayoni na u bvisela khagala vhashai kha nḓowelo ya u gembuḽa .
Ro no pfa ngaha khumbelo dza ndivhiso ya mbekanyamaitele kha sekithara ya migodi , nga mannḓa zwi tshi elana na Mulayotibe wa Mveledziso dza Zwiko zwa Minerala na Phethiroḽiamu .
Ri khou ambedzana na vhashumi na vhaṅwe vhakwamei nga ha maga a u fara mulayotibe wa muholo wa tshitshavha na u fhungudza ndozwo .
U shumana zwavhuḓi na masia oṱhe na u fara khasiṱama zwavhuḓi kha zwipiḓa zwoṱhe zwa thengiselano .
u ṱavhanyisa mvusuludzo ya dzhango ḽa Afrika ; na
Mbadelo dza tsedzuluso dza phanḓa ha u ṱoḓa dzi tea u dzudzanywa u itela phambano vhukati ha phurofaiḽi yo ṋekedzwaho na phurofaiḽi ya vhukuma .
Kha vhunzhi ha mashango , vhugudisi ha phuraivethe , naho hu si tou vha khombekhombe tshoṱhe , kanzhi vhu engedza mbadelo dza muṱa kha zwa pfunzo ya ndeme .
U lavhelesa na u khwaṱhisedza u ta mutengo hone ha muhasho u itela ndiliso dza mugaganyagwama wa vhashumi na zwibviswa .
Nḓowetshumo ngauralo i na khonadzeo ya nṱhesa u sumbedza kha muṅwe na muṅwe uri yo ḓikumedzela kha vhuḓifari uho nga maipfi na nga nyito .
Muṱangano wo ḓo sedzesa kha dzina , zwipikwa , zwiṱirakitsha , tshivhumbeo na zwiko zwa Dzangano .
U shumisa puḽane zwavhuḓi , Khomishini i sumbedza thevhekano ya zwiṱuṱuwedzi zwa mvelaphanḓa zwa ndeme .
Zwiedziswa zwa bindu zwi mangadzaho nahone zwo fhambanaho , u bvisela khagala ho khwiṋiswaho , zwibveledzwa zwi leluwaho nahone zwo teaho , na ngeletshedzo ya khwiṋe zwoṱhe nga ngomu hazwo zwi na kufarelwe ku linganaho kwa vhashumisi vha tshumelo dza zwa masheleni .
Ndi tsini na asi ya zwiendedzi
U pfukiswa ha muthelo , ndaṱiso na nzwalelo zwi ya nga notsi dza mbekanyamaitele nahone milayo i tea u vhigwa kha Muṱolambalelano Muhulwane , Minisita wa zwa Masheleni na Buthano ḽa Lushaka .
Kuitele kwa tshanduko ku na masiandaitwa mahulwane kha tshiimiswa kha vhupo ha vhupileli .
Musidzana muṱuku o dobela zwikoṱikoṱi .
Khwaṱhisedzo dzi tevhelaho dzo bviswa kha vesheni dza u swika kha na dzi katelaho vesheni iyi :
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa sibadela ḽa mutakalo wa muhumbulo ḽa R13 256 nga muṱa nga ṅwaha
Ṅwalani mafhungo mavhili nga ha inwi muṋe , nga zwine na takalela khathihi na uri khonani dzaṋu ndi vhonnyi .
Musi fhungo ḽi nga fhasi ha ṱhoḓisiso , yunivesithi i nga si kone u ṋea maṅwe mahumbulwa .
Khaphotho , fhethu ha u paka mimoḓoro , fhethu ha u lindela u hone na u shela tshigonṱiri badani .
Iyi ndima i sedza kha mbetshelo dza khethekanyo ya vhu 14 ( 1 ) ( d ) ya Promotion of Access to Information Act une wa randela uri tshiimiswa tshi tea u fha zwidodombedzwa zwa dzirekhodo dzine tsha vha nadzo u itela uri zwidodombedzwa zwi shumiswe musi hu tshi humbelwa u swikelela mafhungo .
( 3 ) Sisiṱeme ya kukhethele hu tshi tevhelwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) i fanela u vhona uri tshivhalo tshoṱhe tsha Miraḓo i bvaho kha ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe tshi sumbedza tshivhalo tsha u Iinganyisa .
9.3 . Zwitshavha zwi khou eletshedzwa uri zwi shumise nḓila dza mulalo kha u tandulula thaidzo khathihi na u vhiga zwiito zwoṱhe zwine zwa si vhe mulayoni kha vha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
1.2.2.2 u kombetshedza uri shorithi , arali i hone , i ite mishumo yayo hu tshi tevhedzwa ndaela dza vhushorithi ; na / kana
Zwidodombedzwa zwa khwine nga ha nḓisedzo ya tshumelo zwi sumbedza nḓila ine masheleni a muvhuso a khou shumiswa ngayo .
Thikhedzo ya mabindu na nḓowetshumo i ḓo sedzwa , ho lavheleswa nyaluwo ya mishumo na vhubindudzi kha sekhithara dza vhurumelazwivhambadzwa dza ndeme .
Ofisi ya Mulangavundu yo wana muvhigo wa mbalelano wa kunaho , hu na mafhungo a u khwaṱhisedza , nahone ri khou ṱoḓa u livhuwa Ofisi ya Mulangavundu kha u ita izwo .
Zwibadela Nyangaredzi : U ṋetshedza tshomedzo dza zwibadela kha vhalwadze vhane vha ṱoḓa dzilafho kha vhuimo ho khetheaho .
Mulayo u dovha wa bvisela khagala vhushaka vhukati ha zwiimiswa zwa tshumelo dza zwa maḓi dzo fhambanaho .
Vha nga kona u bvisa tshelede yavho kha matavhi a Poswo a fhiraho 1300 na Mitshini ya Saswitch ya ATM i fhiraho 8000 .
Zwa u bwa na u ita fandisheni zwo no khunyeledzwa na uri mushumo wa u fhaṱa u khou bvela phanḓa .
Ri tea u tupula samba iḽi , nga u shumisa zwiko zwoṱhe zwa ndayotewa na zwa mulayo zwine ra vha nazwo .
Tshenzhelo ya komiti dza wadi kha shango ḽoṱhe a i fani .
Komiti dza wadi a si ' vhalindakhoro ' vha tshitshavha
U swika zwino , zwe vha zwi vhona ho tou vha fhedzi miduba miṱanu ya u thoma ya zwidzulo henefho luvhanḓeni , na u mona na mudavhi .
Kha milaedza mivhili yanga ya u thoma kha lushaka ndo ambesa nga ha ṱhoḓea ya thendelano ya vhutsireledzi na matshilisano , na vhuḓifhinduleli vhuhulwane he ra vhu hwala sa muvhuso u tshimbidza vhushumisani na thendelano .
Phambano idzi dzo shela mulenzhe kha kwashekana na u sa shuma na , nṱha ha zwoṱhe , u sa vha na u lingana .
Tshenzhelo ya mashangoḓavha maelana na nyito dza vhalambedzi , nga maanḓa kha mashango ane a khou bvelela , zwi sumbedza uri a hu na nyendedzi dza mbekanyamaitele , thaidzo dzo vhalaho dzi nga vha hone , dzi nga ho sa :
Tshipiḓa tsha vhalwadze vha vhurindilamushonga tsho u vha ngonani ha zwiga zwa ndeme zwa mutakalo wa muthu na u vha vho takalaho na uri tshi nga langiwa nga maitele a elanaho na u tshimbila .
Ha Tshamaano ho vha hu tshi khou takadza nga maanḓa .
Tshifhinga tshoṱhe vhana vha tea u thusa nga u shuma mishumo miṱani ya havho .
Vho sumbedzisa muvhigo wa UNICEF nga ha vhurangeli ha Afrika Tshipembe kha masia a pfunzo , mveledziso ya zwikili zwa mushumo na zwikhala zwa ikonomi zwa vhaswa , zwihulwane avho vha miṅwaha ya vhukati ha 10 na 18 .
7.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u thomiwa ha PA-EID-TAU , ine ya ḓo khwaṱhisa ndingedzo dza muvhuso dza u lwa na zwiito zwa vhuaḓa kha Tshumelo dza Muvhuso .
GEP ḽi ḓo dovha hafhu ḽa ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha SMME haya a zwa vhulimivhufuwi u itela uri a tshimbidzwe nga nḓila ya phrofeshinaḽa sa zwiimiswa zwi bindulaho .
Thebulu a i kateli mutengo wa maraga wa zwino wa ndaka dzine dza sa vhe dza masheleni na khwalo dzine dza sa vhe dza masheleni .
- U wana na u sedzulusa thaidzo dza sisiteme na zwithu zwine zwa khou bvelela zwine zwa kwama vhatheli nga nḓila i si yavhuḓi .
Kha vha vhee tshumelo/ sthiimiswa tshine tsha swikelelea nga maanḓa kha tshitendeledzi tshi re tsinisa na tshitshavha .
U fara zwifuwo nga nḓila yavhuḓi - u fana na u zwi itisa nyonyoloso , u sa zwi ṱunga , u sa zwi hoṋela ( khielela ) goloini .
Hezwi zwo bveledza u ḓalesa ha mushumo kha dziṅwe yunithi .
U vhofhololwa ha zwi re ngomu kha thandela dza Afrika ho itelwa u khwaṱhisa u shela mulenzhe ha vhashelamulenzhe vha BEE kha thengiselano ya zwivhambadzwaseli nga u angaredza .
Tsheo yeneyo i vulela nḓila vhaṋe vha zwifhaṱo vha matshelo .
Sisiṱeme ya Mafhungo na Zwishumiswa zwa u tikedza kushumele kwa zwa Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu wa Lushaka na ndivho .
Ri khou amba nga ha maitele , ri lugisela hani thaidzo iyo ?
Sa tshipiḓa tsha u alusa tshumelo ya tshitshavha yo khwaṱhaho , vhashumeli vha tshitshavha na vhaimeleli vha tshitshavha a vha nga ḓo tendelwa u ita bindu na muvhuso .
Ndi kale ndi sa athu ṱalela metshe wa bola ya milenzhe . "
Zwenezwo , mbilo ya u tevhedzela zwavhuḓi mishonga a i athu tikedzwa zwavhuḓi .
Khethekanyo i tevhelaho i sumbedza tshaka dza vhuṱumani vhuvhili hadzo miṅwahani miraru ya CBP :
Idzi tsumbanḓila dzi dzinginya uri pulane dzi tea :
Nzulele i ḓo kwama u sudzuluwa ha vhashumi , nga maanḓa khethekanyo dza vhorathekeniki vha re na zwikili zwa nṱha , vhorasaintsi , vhainzhiniara na vhalanguli .
Vhukati ha tshifhinga tsho tiwaho ( kha thendelano ) tsha u shandukisa vhuṋe , mithara iḓo vhalwa , hune akhaunthu ya ḓo rumelwa .
Mutevheṱhanḓu wa Nḓisedzo ya Tshumelo wo sumbedzwa kha thebulu ire kha siaṱari 28 .
Zwigwada zwa u shuma kana dzikomiti dze dza teiwa henefho tshitshavhani dzi dza u khunyeledza thandela nngede dzi ḓo vhuyelwa nga nḓivho ya mutheo ya ndangulo ya thandela .
Ṱhoho : Zwipuka na zwikhokhonono zwine zwa ri thusa - Awara dza 9
Fhedzi , u itela u wana zwitzhili zwi no ḓisa malwadze hu tea u shumiswa khovhe ntswa .
U khwaṱhisedza mupo wa bindu u laulwaho , wa ndinganyiselo na vhuḓifhinduleli ha matshilisano vunḓuni .
Muvhuso u khou dzhia vhuḓifhinduleli hoṱhe ha u ṋetshedza dzinnḓu kha vhoṱhe .
Naho zwo ralo , mashango a Afrika a dovha vho a hwala vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ha tshiimo nga vhanga ḽa mbekanyamaitele dza ikonomi dzi si dza vhuḓi na ṱhahelelo ya sisiṱeme dza vhulanguli .
Zwiko zwa zwa bayoḽodzhi zwi re na ndeme ya u vhulungwa - Zwiko zwa zwa bayoḽodzhi zwi no ḓo shumiswa - Zwiko zwa zwa bayoḽodzhi zwe zwa xela , kana zwi re kha mutsiko , nga ṅwambo wa ṱhuṱhuwedzo ya tshikafhadzo ya maḓi .
Zwo vha zwa vhuḓi mafheloni , mavundu o fhambanaho na miṅwe mivhuso yapo ngangoho vho dzhena kha vhukonḓi ṅwaha uyu .
Kha u sedza kha tshumelo dza vhathu vhahulwane , muhasho u khou ṱutshela kule na mbekanyamushumo dza thakhula ya madzulo u ya kha mbekanyamushumo dzi yaho phanḓa dzo tewaho kha tshitshavha , na nyengedzo kha vhusedzi ya u ṱanganya vhathu vhahulwane na vhaswa .
Tshivhangi tshihulwane tsha dzimpfu nga khentsa kha mbeu dzoṱhe zwi khou bvela phanḓa i khentsa ya mafhafhu .
Ḽo tea sia ḽifhio ḽa masipala ?
Muhasho wa Mutakalo wo bveledza garaṱa ya mutakalo wa mbebo ya vhafumakadzi u itela u khwinifhadza ndondolo ine ya khou bvela phanḓa khathihi na u ṱuṱuwedza matshilele a mutakalo wavhuḓi kha vhanna na vhafumakadzi .
U swika zwino ho no lovha mapholisa a 57 kha ṅwaha wa muvhalelano wa 2015 / 16 .
U swikelela bono na zwipikwa zwa Muhasho ndivho dza ndeme ndi :
14.1 . Kha u shela mulenzhe havho kha miṅwaha ya ḓana ya Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela , UNGA ḽi ḓo fara muṱangano wo dzudzanywaho wa vhuimo ha nṱha nga ḽa 24 Khubvumedzi 2018 wa nga ha mulalo wa ḽifhasi sa Samithi ya Mulalo ya Vho Nelson Mandela , sa khuliso ya miṅwaha ya ḓana ya Vho Madiba .
Khorotshitumbe-nyangaredzi i khethwa nga khoro na komiti ya meyara yo tiwaho nga meyara muhulwane .
Hu si nga muṅwe muthu , nahone hu si nga vhone vhaṋe nga datumu ya nga murahu .
U pfesesa vhukhwine ha mupo fhethu huṅwe na huṅwe , na u hu ṱanganya kha nyolo ya mudzudzo , na u ṱhonifha mashumele a sisiṱeme dzao dzi tshilaho , zwoṱhe ndi zwa ndeme kha u ita mudzudzo uri u vhe wa tshifhinga tshilapfu nahone u wo khetheaho .
Phambano idzi dzi wanala hu si kha mashango fhedzi - fhedzi na nga ngomu ha mashango , o pfumaho na a songo pfuma .
Fomo ya khumbelo yo ḓadziwaho i a ḓiswa kha tshiimiswa tshi imelelaho tshine tsha ḓo khwaṱhisedza uri yo ḓadziwa yoṱhe , na uri maṅwalo oṱhe o teaho o dzheniswa .
Maitele a u oditha zwikili a khou kunakiswa u itela mbetshelwa ya mafhungo o humbelwaho .
Ri na fulufhelo ḽa uri vhu ḓo ḓivhadzwa sa vhupo honoho .
Nḓivhadzo ya muṱangano wa khoro i tea u ṋetshedzwa maḓuvha a si ho fhasi ha maṱanu na mavhili phanḓa ha musi muṱangano u tshi vha hone .
U khwinisa Milayo yapo u itela u angaredza vhupo hoṱhe , na u dzudzanya na u khwinisa mbekanyamaitele .
Vhathu vhe ezwi zwithu zwa itelwa vhone , fhedzi , a vho nga fhambanya fomo kha mushumo .
Sisiṱeme dza thekhinoḽodzhi ya mafhungo a zwa vhulavhelesi na u vhiga dzi tevhelaho dzo no thoma u shuma :
U khou thoma u katelwa sa tshipiḓa tsha mbekanyamaitele ya Muhasho wa Mutakalo ya Sisiṱeme dza Mutakalo wa Lushaka hu tshi itelwa Ndondolo ya Fhasi ya Vhoṱhe .
Yunithi ya mishongani ya ralo u ṋetshedza mikumedzo ngaha zwishumiswa zwa u fema zwa asima na mveledzwa dzazwo .
Mulayo u a ṱalutshedza-vho na maipfi a re na vhushaka na iḽi bammbiri , maipfi a fanaho na " mushumo wa mutakalo nga lwa sialala " , mushonga wa sialala " , na " fiḽosofi ya sialala " .
Kusedzele kwa vhathu na tshenzhelo yavho zwo fhambana vhukuma .
U shumiswa ha khamera ya didzhithaḽa nga muḓivhi malugana na nyolo
Muhasho u ya nga khethekanyo ya 15 ( 1 ) u tea u fha Minisṱa wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi mutevhe wa rekhodo dzine dza sokou dzula dzi khou wanala hu si na u ita khumbelo ya u anḓadza kha Gazete ya Muvhuso .
Nga Fulwi , Muhasho wo vha wo katelwa kha vhupulani ho fhelelaho na u thomiwa ha tshiṱirathedzhi tsha nyambedzano u itela u Rwelwa ṱari ha Phuresidennde .
Kha vha vhumbe Mbumbano ya u Tsireledzo kha Mulilo
3.4 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza u thomiwa ha Nethiweke ya Zwivhambadzelwannḓa ya Vharema yo thomiwaho nga Muhasho wa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Muṱaṱisano , hu u itela u ṱanganya mamaga ndangwa nga vharema ane zwa zwino a khou vhambadzelannḓa zwibveledzwa zwapo kha zwiṅwe zwipiḓa zwa ḽifhasi .
A U gaya zwiḽiwa zwa phukha
Mbekanyamushumo ya Vhurangeli ha Nḓisedzo ya Themamveledziso ya Zwikolo yo Ṱavhanyedzwaho i khou bvela phanḓa na u fhaṱa zwiimiswa zwa zwino zwino zwikoloni zwa mahayani na vhuponi ha ḓoroboni hu shayaho u mona na shango , u swika zwino , zwikolo zwi linganaho 187 zwo fhela u fhaṱiwa .
U engedza izwo kha vhupfumbudzi ha thekeniki , phanḓa hu khou vhonwa fulo nga u angaredzi , ḽo sedzesa kha :
Ri a tendelana na vhaambi vhanzhi vhe vha amba ri sa athu amba na vhone , Minista , uri havho vhe vha shela mulenzhe kha tshiwo itshi vha tea u vhonwa mulandu wa u thusa na u ṱhaḓula vhafariwa vho lindelaho u sengiswa uri vha shavhe .
U langa vhuraḓo havho
Maṅwalo mahulwane a nga ḓi tou poswa kha bogisi ḽa thengisophikhisano ḽo ṅwalwaho uri " khothesheni " ḽine ḽa vha kha :
Naho zwi songo tou katelwa lwo ṱaluswaho kha ṱhalutshedzo , zwikambi , fola na tshiṋokisidimuwi zwi vhonwa sa zwiṱuṱuwedzi zwihulwane kha thaidzo dza mutakalo na matshilisano Afrika Tshipembe .
Mushumo muhulwane wa komiti ya wadi ndi u vha tshanele ya vhudavhidzani ya fomaḽa vhukati ha tshitshavha na khoro .
Vhatholi vha tea u dzhia tsheo ya uri ndi zwifhio zwikili zwine vha zwi ṱo ḓa nahone vha nga khetha vhugudisi vhuṅwe na vhuṅwe vhu ṋekedzwaho nga Sector Education Training Authority .
Kha sia iḽi kha vha ntendele ndi engedze khwaṱhisedzo u itela u ṱhoḓea i engedzeaho ya u fhaṱa vhukoni ho linganaho u itela ndangulo i bvelaho phanḓa na khwaṱhiso ya ridzhisiṱara ya ndaka i sa sudzulusei .
Mushumo wa ITC kha vundu na mishumo yayo ya u ṱuṱuwedza mveledziso ya ikonomi na matshilisano :
Ro ṋetshedza thikhedzo vhuḓifari kha ndingedzo ya vhatsila vhashu vhoṱhe u ḓikuvhanganya uri vha kone u shuma zwavhuḓi .
Izwi nga maanḓa ndi mvelelo dza ndondolo ine ya si vhe ya vhuḓi , ine ya bveledza u bvuḓa ha tshampungane , nga maanḓa kha mutsho wo omaho , musi tshampungane tshi tshi bvuḓa zwi shela mulenzhe kha ndondolo ya u eletshela kha milambwana .
vha na ḽaisentsi ya u reila ya lushaka tshiendedzi tshine tsha khou ambiwa
Khumbelo i dzhia miṅwedzi miṋa uya kha ya fumimbili uri i shumiwe nayo .
Phindulo : Miraḓo ya khoro vha khia miṋango musi vha tshi vhona gogo ḽi khou ḓa vha bva nga muṋango wa murahu .
Vhathu vhane vha nwa vhuponi vhu re na phosho a si kanzhi vha tshi kona u vhalela uri ndi zwiniwa zwingana zwe vha zwi nwa .
( 3 ) I ḓo sika vhushaka ha mulalo vhukati ha vhadzulapo vha wadi , mukhantseḽara wa wadi , tshitshavha tsha vhupo na masipala .
Hu ḓo ṱuṱuwedzwa tshenzhelo nga kha zwikolo , midia , seminara na wekishopho dza nnyi na nnyi .
Dzi katela mbadelo dza phathoḽodzhi , radioḽodzhi , thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho na immunosuppressants
Ṱhoḓisiso dza dzitshaka dzo sumbedzisa uri mbonalo ya fhethu ha nnyi na nnyi i na masiandaitwa kha kuvhonele kwa tsireledzo .
Vho dovha vha wana Oda ya Ikhamanga nga 2011 kha u shela havho mulenzhe kha zwa vhutsila na mvelele " .
Tshiedza tshiswa tshi dzinginya ḽa u vhea tshikolodo khathihi na mphomali zwo khethekana .
Ndi a kona u livhanya ṋefhungo na nyito fhungoni .
Vha vhiga kha mutholi wavho kana tshikwama tsha phensheni .
17.1 Sa lushaka ro ḓiimisela u vula na u khwaṱhisedza tswikelelo yo ṱanḓavhuwa kha sisiteme vhupfumbudzi na pfunzo ya nṱha .
Tsenguluso ya ṱhuṱhuwedzo ine masipala ya vha yo i ita kha zwipikwa zwo vhewaho , yo ḓo itwa .
Tshipikwa tsha ndima iyi ndi u alusa ndangulo i dzulaho i hone ya maḓaka .
Kha ri ye ri haelwe u itela uri ri vhe na khushumusi yo tsireledzeaho nahone yo ḓalaho dakalo musi ri tshi ḓo vha ri na miṱa yashu na dzikhonani .
Muvhuso , naho zwo ralo , a u na mushumo wa u thivhela u huvhadzwa hune ha nga itea ngauri muvhuso a u koni u imelela u dzhenelela nga mbuno dza nnyi na nnyi .
Kha ri ṅwale Mitshila yo ḓowelwaho kheyi .
Ndugiselo na khumbelo ya ndambedzo ;
U bannga nga internet na mbadelo dzine dza ya thwii : Kha vha shumise tshifani na madzina uri vha kone u sumba mbadelo kha tshitatamennde tsha bannga vha rumele vhu ṱanzi ha mbadelo khathihi na sia ṱ ari ḽa u thoma ḽa khumbelo yavho kha 841 1057 .
Wadi yo vha yo imelwa nga Democratic Alliance na u sa vha na muthu nga nṱhani ha u ḓirula mushumo ha mukhantseḽara .
Hu khou dzinginywa uri ṱhalutshedzo ya " phulethi ya redzhisiṱiresheni " i imelwe nga ṱhalutshedzo ine ya vha " nomboro phulethi " nahone ngauralo ipfi ḽe u bva na kale ḽa dzhiiwa sa ḽo " khakheaho " ḽi khou mbo ḓi khakhululwa .
Kha u tshoṱa hohu , ho ḓivhadzwa zwiwo zwivhili zwa vhathu vhe vha kavhiwa .
Ndugiselo dzo itwa u vhona uri sisiṱeme ya SOCPEN i vhe hone kha tsedzuluso na khwaṱhisedzo ya tshiimo tsha khumbelo dza mindende .
DziPMB dzi bva phanḓa ha makumedzwa oṱhe a mbuelo
Dephosithi ya u wana khihi : ndi R30 ( ine vha nga fhiwa yone murahu ) .
Khasiṱama dzi kwama asesimende yo no itwaho u ta ḽeveḽe ine ya fusha zwi tshi ya nga zwibveledzwa na tshumelo .
3.77 Ṱhoḓisiso yo itwaho yo kunga Khomishini uri i tende uri hu na maitele ane a vhaisa vhathu a vhuloi , ane ayo maitele a na masiandoitwa a si avhuḓi kha zwitshavha .
Mitaladzi i re kha tshati i sumbedza vhulapfu ha tshifhinga tsha u shuma mushumo muṅwe na muṅwe wa thandela .
Khabinethe i khou vhilaedzwa nga tshililo tsha vhadzulapo vha Rohingya vho shavhaho mahayani avho a Myanmar .
Kha u shumiswa hadzo kha vhupo , fhedziha , dzi nga kona u vhonala zwavhuḓi kha zwivhumbeo zwinzhi nahone dzi fanela u shumiswa nga nḓila yo ṱanganelanaho .
Vha ḓo dovha vha ita uri hu vhe na mbekanyamushumo ya vhupfumbudzi ya vhufhambani na vhukateli kha vhalanguli na tshiṱafu tshavho tshoṱhe .
Sisiṱeme dza lushaka dzo ṱoḓa sisiṱeme dza khwiṋe nahone dzi re khagala dza u kala u itela mvelelo dza u guda dza vhutshilo tshoṱhe .
Dathabeisi ya Maanḓalangaapo : Dathabeisi ine ya vha na zwidodombedzwa zwa maanḓalangaapo fhaḽa Kapa Vhukovhela , zwe zwa shumiswa kha u thusa davhi kha zwa ndangulo na zwa ḽaisentsi dza mimoḓoro .
Zwino shumisani mepe waṋu wa mihumbulo kha u ṅwala phara i no amba nga zwine na takalelesa u ita nauri ndi nga mini ni tshi takalelesa nyito idzi .
u khwaṱhisa sekhithara ya tshitshavha na fulo ḽi lwisaho tshanḓanguvhoni na u khwinisa kushumele kwa vhukando hashu ha u lwisa tshanḓanguvhoni ;
Pfanelo dza mutheo dzi na vhuimo ho khetheaho kha mulayo , fhedzi a si pfanelo dza ambadzifhele .
Vhafumakadzi vha kha ḓi ṱangana na u tambudzwa na dzikhakhathi lusa konḓelelei , vhushai na u shaya mishumo .
Mabindu a muvhuso a tshivhalo ( dziSOE ) a khou lemelwa , na uri masheleni ashu a tshitshavha a kha mutsiko muhulwane .
Zwi amba mini u ranga u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo nahone ndi zwifhio zwidodombedzwa zwine zwa fanela u bviselwa khagala ?
Tshumiso ya gumofulu ya muṱambuluwo i kha mavu a bveledzaho , nahone a limeaho .
Vhathu vha swa nga nḓila dziṅwe dzifhio ?
Ofisi ya Minisiṱa , Muhasho wa Vhupileli , na vha hanedzanaho na maswole vho tendelana kha zwithu zwinzhi zwa ndeme .
Kha dziṅwe nyimele , tshileludzi tshi songo tou fhela tshoṱhe a tshi na mutheo , mbono dzi na mitwe , migodi yo bwiwa vhukati ha tshifhaṱo na zwiṅwe .
Mulayotibe wa Pfanelo u tikedza pfanelo dza vhadzulapo vhoṱhe u farwa nga nḓila i linganaho na u ṱhonifhiwa zwi sina ndavha na murafho , tshiimo tsha zwa mbeu .
Nyambedzano yavhuḓi , u tandulula thaidzo na zwikili zwa ndangulo ya dziphambano , zwikili zwa u vhiga kuṅwalele , ṱhoḓisiso na mveledziso ya iwe muṋe na u funza vhaṅwe .
Miṱangano ya komiti ya vhulanguli na yone i nga shumiswa u sedzulusa sia ḽa tshiṱirathedzhiki tshifhinga tshoṱhe .
Fhedzi , u fhirisa u bula ezwi , vha bula mbuno nga u khwinisa kuvhekanyele kwa maipfi a muredzo .
Izwi zwi sumbedzisa uri naho hu na khaedu , vhutshilo ha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe ho khwinifhala kha miṅwaha ya fumbili yo fhiraho .
U ambara zwishumiswa zwa u tsireledza mifemo zwi shumaho zwavhuḓi .
U vhewa uho hu tea u itiwa nga themendelo ya Muraḓo wa Khabinethe ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha u langula zwa khaṱhulo ine ya khou shuma u kwamana na Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa khathihi na Muhaṱuli Muhulwane .
5.12. Kha miṱa ya vhoṱhe vhe vha lozwa matshilo nga tshifhinga tsha zwiwo zwa pfudzungule zwe zwa itea ngei kha ḽa Riphabuḽiki ya Dimokirasi ya Congo ( DRC ) , na vhe vha wana mafuvhalo vha khou tamelwa mashudu a uri vha ṱavhanye vha fhole .
Muhasho wo hanedza uri muiti wa khumbelo o tsitselwa fhasi kha vhuimo hawe .
Ndi zwiko zwifhio zwine zwa dzula zwi hone kha zwitshavha ngeno zwi khou shumiswa nga nḓowetshumo yo ḓisendekaho nga maḓi ya zwa vhuḓimvumvusi , zwi sa anzeli u ṋekedza mbuelo kha zwitshavha izwi kana vhalanguli vha zwiko .
Muvhuso wo no ṱanganedza vhuḓifhinduleli ha u sa thoma mbekanyamushumo ya u fhaṱa kha miṅwaha mivhili ya u mathomoni .
Nga tshifhinga itshi , fhedzi , muṋe wa mavu a nga farwa nga nḓila i si yavhuḓi nga maanḓa .
Ndi sisiṱeme i swikeleleaho na nga vha re kha vhuimo ha fhasi .
Kha vha ṱalutshedze maga a tshiedziswa tsha vhupfumedzani .
Muvhuso u na mushumo wa ndeme wa u fhaṱa fhulufhelo u ṱuṱuwedza vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu .
Nangani kha maipfi a re afha fhasi :
Vha humbule , hezwi zwi tea u itwa hu sa athu fhela maḓuvha a 60 vho ḓivhadzwa nga ha mawanwa a GEMS .
Kha u tevhedza vhuḓikumedzeli ha u khwinisa mbuedzedzo na u ṱuṱuwedza ndulamiso sa vhuḓifhinduleli ha lushaka , ro khwaṱhisa tshumisano na vhuanḓani na Madzangano a si a Muvhuso , madzangano a lutendo , madzangano a tshitshavha kha vhurangeli hashu ha thivhelo ya vhugevhenga .
Arali khumbelo ya mushumo ya ṱanganedzwa hune muhumbeli wa mushumo a ita khumbelo ya poswo dzi fhiraho nthihi kha fomo ya khumbelo ya mushumo nthihi , khumbelo ya mushumo i ḓo sedzwa fhedzi kha poswo yo thomaho u sumbedzwa kha khumbelo hu si kha iṅwe ya dziposo .
U ita matambwa a sumbedzaho nyimele ( nzulele ) dzo fhambanaho , sa muhashi wa mafhungomaitei radioni .
( b ) Mukhomishinari o nangiwaho nga Mulangavunḓu wa vunḓu u tea u vha -
Milayo ine ya vhulunga , u tsireledza , na u vhuedzedzwa zwiteṅwa izwo zwa vhutshilo i tea u shumiswa ha khwaṱhisedzwa na u tevhedzwa hazwo .
U mona na ḽifhasi ḽoṱhe , vhukoni ha u kona u kunga vhabvannḓa vha re na zwikili ndi tshone tshiga tsha u sumbedza ikonomi ya musalauno nahone ine ya vha na mvelaphanḓa .
Nyambedzano dza mvelelo dza ikhonomiki dzi fanela u tevhela lushaka ulwo lwa kudzulele kwa maraga kune , nga u tevhekana , kwa tea u dzhiela nṱha nḓila dzine zwigwada zwo tiwaho zwa zwi dzhia zwo tea .
Mishumo ya vhathu vhaṱuku vha zwifhinga zwavho 70 yo shela mulenzhe zwihulwane kha u vhumba vhumatshelo ha shango ḽashu .
( g ) u shumisa maanḓa na mishumo yayo nga nḓila ine ya si dzhenelele kha mbumbo ya ḓivhashango , kushumele kana zwiimiswa zwa muvhuso kha maṅwe masia ; na
Ndangulo na ndaulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo zwi wela thwii nga fhasi ha dziphothifoḽio dza Muhasho wa Mutakalo na Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango , na Muhasho wa zwa Maḓi na Maḓaka , hu na u dzhenela huṅwe u bva kha Muhasho wa Vhuendi .
6.3 . Khabinethe i fhululedza Springboks vhe vha shuma vhukuma kha u ṱhasela na u thivha uri vha wine mitambo yavho mivhili kha miraru ya ndingo musi vha tshi tamba na France , hune wa vhuraru wa vha wa ḽa 24 Fulwi 2017 .
Tshumelo i nga dzhia maḓuvha a sa fhiri 30 .
Mafhungomatsivhudzi a siangane a re hone
Pulane ya bindu : mishumo yoṱhe ine ya yelana na u ṱalukanya zwine maraga wa tshibveledzwa wa ṱoḓa khathihi na ḓisedza vharengi zwenezwo zwithu zwine vha khou ṱoḓa nga nḓila ya khwiṋe kha ya avho vhane vhone vha khou ṱaṱisana navho
Tsha vhuvhili , ri ḓo khwaṱhisa mbekanyamishumo dza u thola dza sekhitha dza tshitshavha .
Uya nga Mulayo wa Ndangulo ya Mutevhe wa Kurengele kha ḽa Kwazulu-Natal , vhanetshedzi vha thundu na tshumelo vhoṱhe vha ṱoḓea uri vha ṅwalise kha Dathabeisi ya Vhukati ya Vhanetshedzi vha Tshumelo .
Khumbelo i ḓo tshimbidza hu tshi khou tevhedzwa maga a u sa katela ane a wanala kha Ndima ya 4 ya PAIA .
No pfa ni na lutamo lwa u thetshelesa vhatambi ?
Mulayotibe wo sedza kha mulayotibe mbisi wo lugiswaho nga na u wanala kha muvhigo wa Khomishini ya Mulayo ya Afrika Tshipembe nga dzangalelo kha tshinyalelo .
11.4.3 U davhidzana tsheo dzoṱhe dza u pfuluwa dzo dzhiwaho nga phanele kana DG kana nga vhurumelwa kha vhashumi vha kwameaho .
Mbadelo dza milandu oṱhe ya khothe , hu nga vha khothe kana nnḓa ha khothe .
Olani tshifanyiso tsha kufhelele kwa tshiṱori ni kone u ṅwala phara nga kufhelele kwatsho .
Bvelani nnḓa Itani nḓowenḓowe ya zwikili zwaṋu zwa bola .
Tshifanyiso tshi tevhelaho tshi sumbedza u tikedzwa nga masheleni ho ṱanganelaho zwi thomaho kha mbekanyamushumo ya miṅwaha miraru .
Girafu i re afho fhasi i vhambedza tshivhalo tsha rekhodo nga thero , hu na referentsi yo khetheaho dza thero dzo ṅwaliswaho nga vhunzhi kha miṅwaha yo fhiraho .
Hu tshi iwa phanḓa , Gwama ḽa Lushaka ḽi tea u gaganya vhukhwine ha u zwi thoma u itela uri u zwi thoma zwa sa vhe u fhela nga hone huṋe , fhedzi ya nga vha nḓila ya u thusa zwiimiswa kha u pfesesa khombo dzazwo na u langa khombo idzo nga nḓila ya maimo .
Maanḓa a u tendela thendelano dza u kovhekana mbuelo na thendelano dza u pfukisa zwishumiswa a zwiathu ṋetshedzwa kha muṅwe muthu .
Ngei Transvaal sa zwe ha vha hu tshi ḓivhiswa zwone nga tshiḽa tshifhinga khethekanyo khulwanesa dza vhafariwa ho vha hu matshudeni na vhashumi vha tshitshavha , musi Muvhuso u tshi lingedza u langa thaidzo dza pfunzo na tshiṱereke tsha rennde .
Ndivho ya Maano aya ndi u bveledza vhudzheneleli ha maano u itela u ṱavhanyisa mveledziso na nyaluwo ya mabindu maṱuku kha sekithara ya ICT , na u tshimbidza nyengedzedzo kha maimo a u takusa na shumiswa ha dziICT nga sekithara guṱe ya mabindu maṱuku .
Vhuimo vho khou ḓadzwa u bva fhasi , hu na vhathu vho takulelwaho kha vhuimo ha nṱha u bva kha dzirenke u ya kha vhuimo .
Vha ḓo vhiga murahu kha vhukhetho havho vhuhulwane .
Vhusiku ha na mvula khulu .
Uri ri swikelele izwi , ri ḓo sedza kha maga na vhudzheneleli ho fhambananaho uri ri takuse ikonomi .
Buthano ḽa Lushaka ḽi ṱoḓa uri phethishini i vhe i ṋetshedzwaho nga nḓila ya tshiofisi nga Muraḓo wa Phalamennde ( MP ) , uri i dzhielwe nṱha .
Minista vha nga ta milayo na nyimele .
Zwi a mmbaisa musi ndi tshi vhona uri ri khou isa phanḓa na tshenzhela mpfu dza vhathu vhaṱuku nga nṱhani ha u ḓilitshedzela na vhutshivha .
Mumaki Muhulwane o vhiga vhukhakhi hoṱhe vhune ha khou humbulelwa kha Mufarisa Mumaki Muhulwane ane , a dovha , a vhiga kha Mumaki Muhulwane .
Iṅwe nḓila ndi u shela maḓi tshiluḓi tsha fosfeithi na u bvisa aḽumini sa aḽumini fosfeithi i sa ṋoki .
Vhege ya Ḽaiburari ya Afrika Tshipembe i pembelelwa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga Shundunthule nahone ndivho yayo ndi u ṱuṱuwedza mushumo wa dziḽaiburari tshitshavhani .
Murendi u dzhia vhuimo kha Slave Lodge u ḓo ṱanganedza Muphuresidennde .
Ndi zwifhio zwikili zwine muraḓo wa Komiti ya Wadi a fanela u vha nazwo uri a kone u shuma zwavhuḓi na tshitshavha na kha Komiti ya Wadi ?
Ndi nga gonya thavha nga garikitshidulo yanga ?
Kha vhige nga ha mishumo kha Khoro ya AIDS .
U vha zhendedzi makone ḽa lushaka u itela mveledziso na phaḓaladzo ya ngona na zwiṱirathedzhi zwa mutakalo wa lushaka , zwo ḓisendeka nga vhuṱanzi ha saintsi .
Khongorese ndi guvhangano ḽa masia o ṱanganelanaho ḽa ngweṋa dzi khou tou thomaho ḽine ḽi ḓo dzhenelwa nga vhurumelwa ha 4 000 u bva kha mashango a fhiraho 150 .
Naa muṋe wa khamphani ndi Mushumeli wa Muhasho ?
Hu na mafhungo o salelaho zwi tshi kwama tshiphuga tsha mbadelo dzo itwaho nga khothe i re afho fhasi kha khumbelo nga tshifhinga tsha matshimbidzelwe .
Khoro dza nyambedzano dzo ṱanganelaho dzi nga ita khumbelo kha Muṅwalisi wa Vhushaka ha Vhashumi kha Muhasho wa Vhashumi u ṅwalisa dzangano ḽa vhashumi ḽo ṱanganelaho .
Kha nyimele dzo fhambanaho , tshikolo tsho ṋetshedza vhalingiwa vha re na maraga dza lushaka dza nṱhesa dza thyiori kana dza u ita zwi khagala .
I ḓo adza zwine zwa tea u itwa , hani , nga nnyi , lwa tshifhinga tshingafhani , nahone ho shumiswa zwikalo ḓe na tsiko dzifhio .
Ri fanela u sedza kha u kombetshedza mbadelo ya zwiṱunḓwa dzo pikwaho kha dziṅwe thundu na zwibveledzwa hune vhabveledzi vha thundu dzo ṱunḓiwaho vha nga vha vho thusedzwa nga masheleni nga mivhuso ya havho kha shango ḽa vhubvo ha havho .
Vhaṅwe vhadzulapo vha nga pfa uri vhaofisiri vha tea u wana vhugudisi , ngeno vhaṅwe vha tshi pfa uri vha wanelwa khomphiyutha nnzhi zwi nga tandulula mafhungo a tshumelo i sa fushi .
U londa vhathu vha re na vhuholefhali
Thendelano ya vhushumisani i fanela u dovha ya thendelano ya mafulufulu , ine ya fanela u tendela nyengedzedzo ya vhakwamei u vha vhasaini tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsha maitele .
Dziṅwe dziakhaivi , nga u khwaṱhisedza pfanelo dza vhadzulapo dza u swikela mafhungo a tshiofisi , ndi dza ndeme kha dimokirasi , vhuḓifhinduleli , u vha khagala na vhuvhusi havhuḓi .
U fhaṱa Tshitolo tsha u Lwa na Mulilo tsha u vhulungela khatsho zwiendedzi zwa u lwa na mulilo khathihi na dziambuḽese .
Mishumo i itwaho nga mbekanyamushumo dza muhasho u itela u swikelela ndivho dza ndeme , dzi nga kuvhanganywa nga fhasi ha khethekanyo nṋa :
Zwiitisi zwoṱhe hezwi zwi hone fhano Afrika Tshipembe .
Kutshimbidzele kwa u pulana - ku ita uri thandela i tshimbile zwavhudi na uri i vhe na thaidzo ṱhukhusa .
Muhumbeli ha ngo faela ṱhoho dza khanedzano no ho vha hu na ndaela kha iḽi sia .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha ṱuṱuwedzwa u tikedza vhuṱambo uvho nga u vouthela Mutambi Makone wa zwa Mitambo wa Ṅwaha wa 2015 .
Mveledziso hu na u thusana ya tshithusedzi tsho teaho tsha u ṱuṱuwedza mitakalo hu tshi shumiswa mbekanyamaitele yo ṱanganelaho ya mutalo zwikoloni ;
SEZ ya Nkomazi i ḓo vheiwa sa " Tshiko tsha u Bveledza Zwinwiwa na Zwiḽiwa kha Zwiliṅwa" ( Agro-Processing Hub ) hu tshi khou shumisiwa fulufulu ḽo kunaho .
Mueletshedzi a nga amba na vhone khetho dzine vha vha nadzo .
Zwenezwo , mbekanyamushumo dzo thagethiwaho dzo tea u itela u vhona uri tshavhi na tshavhi dzi ṱoḓaho vhudzumbamo vha a swikela mafhungo na tshumelo , hu tshi katelwa na u thivhela , ndondolo , thikhedzo na dzilafho , sa tshipiḓa tsha ṱhanganelano ya phindulo ya lushaka kha HIV na AIDS .
Ṅwalani ḽeḓere bula maipfi . ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi
Kha madalo avho , vho mbo humbulavho na u khonela ngei kha Senthara ya Vhafumakadzi ya Worcester ndivho i ya u funza na u ḓivhisa vhatshinyi vhashu nga ha u ḓivha nga ha vhugevhenga na HIV na AIDS .
Nyombedzelo i kha vhupfiwa ha vhuṋe na ṱhalutshedzo nga ṅwana , u fhira u ita ṱhalutshedzo ya zwoṱhe .
Buthano ḽa OECD ngauralo ḽi imela ḽiga ḽa vhuṱhogwa kha ndingedzo dza dzitshakatshaka dzo faranaho u ita uri hu vhe vhutshinyi nga mulayo zwiito zwa tshanḓanguvhoni na u fhungudza zwiito zwa vhuaḓa zwo bvaho nnḓa ha tshanḓa kha ikonomi dza ḽifhasi .
Hetshi tshi tou nga ndi tshone tshivhangi tshihulwane tsha zwilinganyo zwa fhasi zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo yo vhonalaho nnḓa , u itela uri zwi tevhelaho zwi kone u ṋekedzwa sa tshipiḓa tsha thasululo .
Kha mbekanyamushumo dza kharikhuḽamu ya lushaka na mveledziso ya pfunzo kha ḽeveḽe ya lushaka , ḽaiburari dza zwikolo dzi tea u dzhiwa sa nḓila dza ndeme dza u swikela ndivho vhuhovheleli malugana na zwitevhelaho :
Ri na fulufhelo ḽa uri , ngauri lushaka lu na ndavha , mashango a ḽifhasi a ḓo ṱanganya vhadzulapo vha Zimbabwe sa musi vha tshi khou duga kha gwala ḽiswa .
Thivhelo ya u nwa halwa ho kalulaho i fanela u ambiwa khagala .
Mivhigo iyi i na zwo tiwaho u tou fana na dziṅwe nzudzanywa dza thandela vha shumanaho nadzo .
Kha vha dzhenise- khophi yo sethifiiwaho ya ṱhanziela yavho ya zwino ya Samca .
Ṅwalani ḽeḓere bula maipfi . ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi
Vhatshimbidzi vha nga ṱangana na :
Ndivho ya phurogireme ya u fuwa ṱhulo ndi ifhio ?
Nḓivhadzamulayotibe kha Ndango ya Ṱhanganelo ya Tshikafhadzo na Malaṱwa zwa Afrika Tshipembe i khou fhedzisiwa .
Mvelaphanḓa ya ṱhaṱhuvho ya madalo a vhaofisiri nga Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
( d ) tshifhinga tsho lavhelelwaho uri mmbi i nga shumiswa ngatsho .
Mbuedzedzo ya fulufhelo kha Masipala wa Nelson Mandela Bay , sa nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme kha luṱa lwa muvhuso , zwi dzhena kha mafhungo a kwamaho muvhuso zwavhuḓi .
U ṋamela nṱha ha zwithu zwipfufhi zwi no nga mathaela , zwidulo , nz .
Muvhuso wo kuvhanganya maṅwalo a mafhungo a zwiito zwi songo lugaho zwino itwa nga dzikhamphani khulwane dza u fhaṱa .
Mitshini ya lushaka yo fhambana nga zwivhumbeo nahone a i lingani nga mashumele , nahone nga huṅwe yo tsela fhasi .
Hezwi ndi ṱhuṱhuwedzo kha vhagidimi vhaṱuku na khwaṱhisedzo ya uri mitambo ndi tshipiḓa tsha vhuthihi ha matshilisano vhu ri baḓekanyaho sa MaAfrika Tshipembe .
Kha u tikedza ya Phuresidennde , Bannga ya Mveledziso ya Afrika Tshipembe tshoṱhe , ine Minista wa zwa Masheleni a vha muluvhisi wayo , u bvisa Tshikwama tsha Mishumo .
Izwi zwi ḓo konisa Afrika Tshipembe u badela tshikolodo tsha u thoma tsha R2 biḽioni kha Bannga ya Mveledziso Ntswa yo rangwaho phanḓa nga BRICS nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2015 / 2016 .
Yo vhumbwa nga vhathu vha ḓivheaho vha bvaho kha sekithara dzo fhambanaho dza tshitshavha , khomishini i ḓo shuma nga nḓila ya vhueletshedzi vhuhulwane ha lushaka kha tshanduko ya didzhithaḽa .
Sa fhethu ha ndeme ha vhukwamani u itela vhathu vhoṱhe vha re na dzangalelo kha zwa u vhulunga Afrika Tshipembe , TISA i ṋekedza tshumelo dzi tevhelaho :
Tshiedziswa tsha CDW tshi nga kona u tandulula thaidzo dza u tshimbidza mafhungo vhukati ha vhuimo ho fhambanaho ha muvhuso ane a bvela kha vhuimo hapo .
Masipala wo dovha wa bveledza Tshiṱirathedzhi tsha U lwa U thubiwa ha Mavu u thivhela na u laula u thubiwa ha mavu hu si ho mulayoni .
u ḓisa mafhungo o humbelwaho kha Mushumisi ;
Nyambedzelo kha R&D na tshiimo tsha pfunzo zwi ḓo khwinisa ndeme ya pfunzo ya nṱha , fhedzi arali zwi sa dzhielwi nṱha , vhukoni ha vhathu vhu songo linganaho vhu ḓo thivhela mveledziso ya nḓivho na zwithu kana mihumbulo miswa .
Nṱhani ha zwipikwa zwashu zwihulwane , yunithi yo dovha ya ita mishumo yo fhambanaho na zwa vhuingameli :
Ndi figara ifhio ya muambo iyi ?
Hu dovha hafhu ha vha na khanḓiso , dzifomo khathihi na zwishumiswa zwa u funza na u thusa maḓadzele kha u humisa fomo dza muthelo dzi ṋetshedzaho mafhungo a re khagala nga ha khwalo dza muthelo a na matshimbidzelwe a ndaulo , hu tshi katelwa matshimbidzelwe a tsheo dza ndaulo ya phambano .
MaAfrika Tshipembe sa nga misi vha tea u pembelela na u tikedza thimu dza lushaka .
Vhalwadze vhanzhi vho fushea nga tshumelo ye vha i ṱanganedza maongeloni a TB u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
U sa sedzesa vhone vhane na u dzhenelela kha Nndwa ya mbofholowo zwo shela mulenzhe kha mbofholowo yashu .
Kha vha shumise khondomo ya tshinna kana ya tshisadzini .
Vha na vhukoni na u kona u pfesesa zwithu zwoṱhe zwi kwameaho kha u tshimbidza mabindu , hu tshi katelwa nḓivho ya vhubveledzi na maraga une bindu ḽa khou shuma khawo .
Aya a fanela u vha mafhungo aṱanganedzwaho kha vhadzulapo vha no nga Portia Busisiwe Mrwetyana we a ṅwalela kha siaṱari ḽa
Ofisi ya Mudzudzanyi wa Vhukhethelo i tshimbidzwa nga muraḓo wa Komiti ya Meyara wa Khorotshotumbe ane a tshimbidza na u pfananya u dzhenelela ha vhathu na u tikedza yo imela khoro nga nḓila i tevhelaho :
Adzhenda ya Khabinethe i dzudzanywa u fhambana lune hetsho tsho vha tshi si tshiteṅwa tsha adzhenda ya Khabinethe .
Thami o ḓidzulela hayani nahone u kha ḓi tou bva u fhedzisa tshuṅwahaya yawe .
Ṱhahelelo ya khonadzeo kha ḽiṅwe sia i na masiandaitwa a tevhelaho :
Ngona ya u tandulula mafhungo o salaho a " ndugelo ya u ita mushumo " o ṱaluswa kha Mivhigo iyi .
U rumela dzifekisi malugana na u shumisa bada i songo ḓoweleaho , khethekanyo ṱhukhu na thendeloṅwalwa dza tshanduko kha u shumisa mavu ndi iṅwe ya ṱhoḓea .
Mulayotibe u ṋetshedza ngona ya vhudzheneleli ha masia o ṱanganelaho u ya kha ṱhoḓea dza vhapondwa vha vhutshinyi na khakhathi .
Maitele a no ṱavhanyisa zwithu a tea u simiwa nge ha vha na nyambedzano na mimasipala na miṅwe mihasho ya mavundu .
Naho zwo ralo , vharumelazwivhambadzwa nnḓa vha tea u ṱhogomela zwithithisi zwoṱhe zwine vha nga ṱangana nazwo musi vha tshi ṱoḓa u isa zwibveledzwa zwavho kha raga dza vhannḓa .
Tshikhala tsha MaAfurika kha u Ṱavhanya u Fhindula Dzikhakhathi ( ACIRC ) , hune Afurika Tshipembe ḽa khou shela mulenzhe na u vha muraḓo mutumbuli tsho shumiswa .
Hezwi zwi thusa kha u ṋetshedza na u wana nḓila yo fhambanaho ya u bveledza fulufulu .
Tsumbo dza thekhinoḽodzhi idzi dzo ṱaniwa nnḓa ha lufhera ulu ṋamusi .
Heyi phindulo ya tshihaḓu u bva kha dokotela yo vha i songo ḓowelea , musi i tshi vhambedzwa na zwa u thetsheleswa ha vhuṱanzi ha tshipondwa zwine kanzhi ho ḓowelwa uri zwi a ongolowa zwa dovha zwa vha one maitele a vhunzhi ha vhaṱaleli .
Vhafumakadzi a vha koni u ita mbalo-maluvhi avho ha humbuli nga nḓila i fanaho .
Naho hu na uri Afrika Tshipembe ḽi shango ḽa ikonomi ya maimo a vhukati , tshivhalo tsha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha linganaho hafu ndi vhane vha khou tshila kha vhushai .
Musi vhuṱungu ho no dzimulwa , Maṱaliana vho vho nga vho no hangwa tshengelo ye vha ṱangana nayo vha humela kha nḓowelo ya u lwala .
Tsivhudzo nga vha Moody ya ṱhoḓea ya u shumisa mvusuludzo ya vhusimamilayo na zwiṱirakitsha yo tendwa nga muvhuso , mabindu na vhashumi .
Kha zwiṱitshi zwa u thoma , vhunzhi ha dzipharamitha dzo ṋewaho kha mutevhe u re afha fhasi dzi a wanala .
Zwi dovha hafhu zwa fhungudza miholo na u tshintsha mishumo kha vhane vha wana mishumo - na u fhungudza khonadzeo ya u ḓiimisela ha mabindu a Afurika Tshipembe .
Hezwi ndi mbalombalo dzi vhilaedzaho , na hone zwi khagala uri Afrika Tshipembe ḽi na thaidzo khulwane ya u nwa ha vhaswa .
Saintsi na thekhinoḽodzhi zwi bvela phanḓa na u shandukisa nḓila ine thundu na tshumelo zwa bveledzwa na u rengiswa ngayo .
Khoḽomu ya mualuwa : Hei kholomu i sumbedza uri vha badelela vhugai vhaunḓiwa vhavho vha vhaaluwa .
Nga nnḓa ha izwi , a vha na tshelede ine ya tou vha yavho .
Nga ṅwambo wa zwiitisi izwi , munanguludzo wa vhagudi vho teaho wo vha mushumo wa u dodombedza vhukuma une wa itwa hu na vhulondo ha vhupileli .
Khonadzeo ya ṱhuṱhuwedzo kha vhunzhi ha madzangano a sa shumeli malamba , ane zwa vha khagala uri o ḓisendeka nga fhethu ha zwa BEE ya Ikonomi ya Tshitshavha ;
Vhatikedzi vha re tshipiḓa vha nga kha ḓi tendelwa sa vhathu vha elanaho .
( c ) Khophi ya tshivhumbeo tshi vhaleaho nga khomphyutha i re kha :
2.11 . Khabinethe yo themendela bono ḽo kumedzwaho ḽa Zhededzi ḽa Ndango ya Mikano ḽa shango ḽa Afurika Tshipembe sa mutheo kha mafhungo a vhubindudzi na u ita uri vhusimamulayo vhu bvele phanḓa na u shuma .
Musi khonṱhiraka i tshi fhela Khamphani ya Tsireledzo i nga bvisa sefo ya u vhea tshigidi tenda ya sia mbondo dza zwifhaṱo dza vha dzi songo tshinyadzwa .
1.13.4 Ri ita khuwelelo kha mahoro a polotiki uri vha vhe na u konḓelelana na miraḓo yavho na u isa khuwelelo kha tshitshavha uri vha tikedze Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe kha tsedzuluso .
U topola na u khwaṱhisedzwa lutendo lwa muthu ene muṋe kha nyimele .
U alusa ndeme na ḽeveḽe ya mbuelo yo fariwaho nga dzibannga u khwinisa u konḓelela ndi ḽiṅwe sia .
Nga u ṱanḓavhudza , mulanguli u ḓo sedza kha vhuṱanzi he ha waniwa kha Khomishini ya Zondo ya Ṱhoḓisiso kha u Hombokwa ha Ndaulo ya Muvhuso , dziṅwe khomishini na ṱhoḓisiso dza khaidzo .
U khou ḓo livhiswa kha tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya tshifhinga tshilapfu yo ṱanḓavhuwaho kha ḓorobo khulwane .
Pfulufhedziso ya mushumo a si ṱho ḓea .
U tholwa uhu hu ḓo dzula hu tshi khou shuma u swika hu tshi vha na nḓivhadzo ya tshanduko ine ya ṋekedzwa nga tshiimiswa .
Ndangulo dzi no shuma na dzo linganelaho dza kushumisele kwa masheleni kha themamveledziso .
Hezwo ndi zwithu zwa ndeme vhukuma zwashu , saizwi ndi tshi pfa ndi na vhuṱanzi uri vha ḓo tenda .
Tshivhumbeo tsha vhuvhili tsha tswikelelo .
Mveledziso ya fhethu hu sina tshithu ( ḓaka ) u itela fhethu ha vhudzulo zwi bveledza u tshinyadzwa ha vhudzulo ha tshaka dzo fhambanaho dza zwipuka zwa ḓaka .
3.1 Khabinethe yo sedzuluswa kha nyimele ya Bodo ya Maḓi ya Umngeni ine ya vha ya vhuvhili nga vhuhulu kha shango nga mbuelo i fhiraho R2,4 biḽioni nga ṅwaha na mugaganyagwama wayo wa Tshinyalelo ya Masheleni wa miṅwaha miṱanu u fhiraho biḽioni dza sumbe .
Vha nga ṱunḓa fhedzi moḓoro yo no shumiswaho dzi tshi dzhena Afrika Tshipembe arali vho newa thendelo ya u ita ngauralo .
Musi ho sedzwa i sa fulufhedzea uhu ndingo dza zwipuka dzi anzela u itwa nga ṱhoḓea ya saintsi , fhedzi hu swikelelwe ṱhoḓea dza mulayo .
He vha vha vho dzheniswa , ho vha hu tshi anzela u vha nga themo dzi si dzavhuḓi kana vho ṋetshedzwa nga kha iṱo ḽa vhaṅwe vhathu .
Maḓadzisi a tshifhinga a ri vhudza uri lini nauri kangana : zwino , ṋamusi , kanzhi .
4.5 . Khabinethe yo tendelana na u tholiwa ha vhathu vha tevhelaho sa miraḓo ya Khoro ya Vhulanguli ha Nḓowetshumo ya Vhutsireledzi ha Phuraivethe , lwa miṅwaha i sa fhiriho miraru :
Tshiṱirathedzhi tsha nḓowetshumo tsho khwaṱhiswaho tshi ḓo sedza kha ṱhanḓavhudzo ya vhuṱumani ha vhubindudzi na mbambadzo na maṅwe madzingu a Tshipembe ha Afrika na dzhango nga vhuḓalo .
Sesheni iyi i khou lavhelelwa u tendelana kha dziṅwe dza dzipulane thwii dza u shuma u itela uri vhuḓikumedzeli vhu re hone vhu ṱavhanye u shuma kha sekithara dzoṱhe dza ITEC , hu tshi katelwa mbambadzo , vhubindudzi na u vhulunga ; zwiko zwa miniraḽa ; fulufulu ; vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe ; vhuendi ; saintsi , thekhinoḽodzhi na tshikhala tsha muyani ; zwiko zwa maḓi ; khathihi na pfunzo na vhulamukanyi .
Huna tshakha mbili dza zwiolwa dzine dza nga ṅwaliswa arali dzi tshi tshimbidzana na zwidodombedzwa zwo bulwaho afho fhasi :
Madzhini wa mumagi na murengi i vha i si yavhuḓi nga hetshi tshifhinga .
Ndaela dzo fhambanaho dzi re na tsumbanḓila dzenedzo kha zwa ndaulo ya malaṱwa dzo ṋetshedzwa nga fhasi ha mulayo nga Minista wa zwa Dzinnḓu , Vhupulani ha Zwikhala na Mupo , hu tshi katelwa :
Nga tshiitisi itshi , vhaphurosesi vha ṋama tswuku vhahulwanesa vhararu vha swikiswa sa tshigwada .
Ndambedzo na Nzudzanyo ya Zwiko zwi khwaṱhisedza , u alusa na u tsireledza khephithaḽa ya zhendedzi , ndambedzo na mutheo wa zwiko zwo ḓisendekaho nga zwiko nga u engedza ḽeveḽe ya u pfukisela u bva kha vhalambedzi vha zhendedzi , u engedza na u dzudza mbuelo , na u shumisa pulane na tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya tshikwama .
Saveyi iyi i sumbedza zwavhuḓi uri Western Cape ndi vundu ḽe ha vha ho kalula musi zwi tshi ḓa kha tshenzhemo ya maṋo kha shango .
Tshifhinga tshoṱhe Thabo a tshi vhidzelela , vhathu vha ḓorobo iyi yoṱhe vho vha vha tshi gidimela henengeo uri vha vhone tshiendatshikhalani tsha hone .
Mulaedza hoyu u ṱuṱuwedza vhathu kha u ḓifuna na u dziela nṱha matshilo avho .
O wana tshutshedzo misi yoṱhe u bva kha vhathu vhe vha vhulaha muṱa wawe nahone o kombetshedzea u ḓirula mushumo nga mulandu wa ṱhingo dzi sa ḓivhei dzine dza dzulela u mu founela mushumoni .
Musi ho vhudziswa nga ha khaedu dzine vhatambi vho livhana nadzo , muofisiri ane a shumela Pretoria o amba hezwi : " Masheleni na themamveledziso ndi zwiṅwe zwa khaedu khulwane dzine tshaka dza mitambo minzhi ya Afrika Tshipembe yo livhana nadzo " .
Ndi tshikhala tshonetshone tsha u fhola .
U na miṅwaha ya fumithihi nahone o tambela thimu ya vunḓu ya fhasi ha miṅwaha ya fumiiṋa .
Musi vho haelwa , vha vha vho tsireledzeaho lwa khwine kha uri vhulwadze vhu goḓombele , u valelwa sibadela na u lovha.
20.1 Musi shango ḽi tshi khou swikela khetho dzaḽo dza vhurathi dza dimokirasi , khabinethe i ramba vhathu vhoṱhe vho lugelaho u khetha uri kha vha ḓiphine nga pfanelo yavho ya ndayotewa nga u ya u khetha nga ḽa 8 Shundunthule .
Tibulani pani musi a si tsha thuthuba .
Khumbelo ya mvusuludzo ya thendelo ya phukha u itela u bviswa ha vhunna halutshedzo
Ahuna khumbelo dzo lengaho , dzo fekisiwaho kana dzo imeiḽiwaho dzine dza ḓo ṱanganedziwa .
Vha tea u ita mini zwo teaho ?
Musi vha tshi bvelaphanḓa , thekiniki dza u sengulusa na dza u vhiga dzi konḓesaho dzi tea u ṱuṱuwedzwa .
Khonadzeo khulwane ya tshanduko ine ya tea u dzhielwa nṱha i katela u swikelela pfunzo , mbuelo ya vhushai , nyimele ya vhugevhenga , u shela mulenzhe kha mushumo , vhushayamushumo , u swikelela tshumelo dza mutheo dzi nga ho sa maḓi , vhuthathazwitshili , fulufulu na u hwala mathukhwi na mveledziso ya vhathu .
Muphuresidennde vho sumbedza vhuthu na dziṅwe thikhedzo kha vhupo hoṱhe ho kwameaho .
U shayea ha ndondolo ya tshomedzo dza zwa mitambo na vhuḓimvumvusi dzine dza vha hone .
Nga 2007 , zwinzhi nga maanḓa zwo shumiswa kha tshishumiswa tsha vhuṱoḓesi na themamveledziso .
Vhaiti vha vha kona u vha na nḓivho i re khagala ya zwine zwa fanela u itwa vha ita uri zwi konadzee.
Malaṱwa a ndondolamutakalo ane a nga si kone u fhiswa a katela thini dza zwifafadzeli na dziṅwe khontheina dzo tsikeledzwaho dzine dza nga thuthuba na malaṱwa a khemikhala , u fana na tshivhalo tshihulwane tsha mishonga , malaṱwa a zwifanyiso , zwiṋokisi , dzibeṱiri na thyemomitha dzo pwasheaho dzine dza vha na mekhuri wa nṱha nga ngomu .
Vhukwamani na vha muṱa na dzikhonani zwi fanela u ṱuṱuwedzwa sa i zwi tshi shela mulenzhe kha u ṱanganela nga huswa hu leluwaho nahone izwi zwi fanela u kaṱudzwa kha milandu yo kalulaho vhukuma .
Vhukonḓi : Muṱaṱisano vhukati ha komiti dza wadi na zwiimiswa zwo ḓisendekaho nga zwitshavha
Hu na tshivhalo tshi re fhasi vhukuma tsha vhabvatshiṱhavhelo vhane vha vha na vhuimeleli kha madzulo a u thetshelesa a bodo ya parula .
Maitele aya a tea u vha a vhukoni , a dzulaho a hone , a ndinganelo , na nga nḓila i fanaho na milayo ya mveledziso ya ekhoḽodzhi i dzulaho i hone .
2 . Mbuedzedzo ya zwa vhulimi na ndeme ya mudzedze wa zwibveledzwa zwa vhulimi , vhureakhovhe na vhusimamiri .
Ha vhuvhili kha ha u thoma ndi ndeme ya u humbula nga ha fhethu .
Vhone tshavho hu ḓo vha u ṱalela TV ḓuvha ḽoṱhe .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa u sedzuluswa ha u phaḓaladzwa ha fhethu hu re na madungo , vhunga dizaini dza matshelo dzi ḓo itelwa madungo o tsitsikanaho a dovha a phaḓalala .
Mbekanyamushumo iyi yo dzhiiwa nga UN u itela u vhuedzedza vhuḓikumedzeli ha ḽifhasi kha u shandula vhupo u vha ha dziḓoroboni u ya ho ya .
Arali ni sa pfesesi phara iyi , i vhaleni hafhu nga u tou ongolowa .
Vhulayi vhu itwa nga u ṱhonifha pfanelo idzi fhedzi na u omelela kha vhuḓifhinduleli vhune ha tshimbila na pfanelo idzi .
Ni bule uri a kha tshifhinga tsho fhiraho kana tshifhinga tsha zwino .
Mudzulatshidulo wa khoro a no khou bva , Vho Malcolm Campbell , vho amba uri vha ḓo takalela uri khoro ntswa i tshi sedzesa kha vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi na u sedza nga nḓila ya fhelelaho kha u isa phanḓa phurofesheni ya zwivhumbeo zwo itwaho nga vhathu kha u swikela khaedu dzi takadzaho dzi re phanḓa .
Sa tsumbo , zwi nga vha uri khetho ya thundu i sa ḓuri i na mitengo ya nṱha ya ndondolo ine hu si kale i ḓo fhira mitengo ya thundu dzi tevhelaho dza nṱhesa .
Kha vhaofisiri , mutambo wo tou vha u awela kha mushumo wavho u re na khaedu na mutsiko .
Ahuna muthu , ane a tshi ḓivha uri muthu ha ngo tewa u khetha , anga thusa , u kombetshedza kana u kwengweledza uri muṅwe muthu a vouthe ; kana u imelela muṅwe muthu uri a kone u voutha .
Hu na vhugudisi ha zwikili zwa mutakalo vhu no khou bvela phanḓa , vhune ha dzhielwa nṱha u ya nga thaidzo ya vhulwadze .
Zwiṅwe hafhu , ḽevele dza dzikhombo tshi khou shusha vhukuma na khombo dzi vhangiwaho nga u engedzea ha tsitsikano kha bada dzashu .
Fhethu na mbekanyamushumo ya Vhege ya hune zwa ḓo farelwa hone zwi ḓo divhadzwa musi tshifhinga tsho no vha tsini .
Kha nyimele idzi , naho zwo ralo , tshiṱuṱuwedzi tsha masheleni tsha mbadelo dza muambedzanyi tshi nga ita uri mupfumedzanyi a pfe a tshi timatima u hana u tholwa sa muambedzanyi kana u ḓibvisa kha ofisi iyo .
Fhedziha , mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo ha nga ḓo tendela zwigevhenga zwi tshi dzhia tshikhala itshi tsha migwalabo i re mulayoni zwa vho ḓisa ndaḓo nga u fhisa na u kwashekanya ndaka dza phuraivethe na dza muvhuso .
I fanela u wanala nga u angaredza kha tshitshavha :
U ṱola na u ela kushumele , vhuḓifhinduleli na nḓisedzo
Izwi zwo sia masipala wa tshiṱiriki u tshi saina khonṱhiraka na Zhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Australia u itela u thusa tshiṱiriki kha u khwaṱhisa u dzhenelala ha tshitshavha na vhuḓifhinduleli .
Mivhigo ya Ṅwaha nga ha nḓila dza u hadzimisa kha khadzimiso kha zwikolodo zwa dzinnḓu .
Hezwi ndi nga ndavha ya tshenzemo ya u shandukisa ha zwiimiswa , nga ndavha ya lutendo lune lwa vha hona kha pfanelo dza vhathu dza mvelele , nḓila ya demokhirasi na kuitele kwe demogirafiki , na sisteme ya vho ya vhuḓifhinduleli .
Ro dovha ra guda uri naho hu na nyimele kha khuḓano iṅwe na iṅwe , mulalo tshifhinga tshoṱhe u a swikelelea .
Zwine ra tea u swikela zwo lavhelelwaho kha Muhasho washu zwi tevhelaho :
Tshibveledzwa tsha ḽitheresi ya orala zwenezwo ndi nyengedzedzo ya mulayo vhonalaho u bva kha tshibveledzwa tsha orala ngauralo .
U hwaya zwi tea u itwa nga nḓila ya unga u khou ita tshitendeledzi kana gumba , utshi khou sedzesa hafho hune ha thoma marinini .
Phalamennde ya Biritheini yo vha tshiedziswa tsha muvhuso u imelaho hu si Yuropa fhedzi lini , fhedzi tsha ḽifhasi ḽoṱhe nga ngoho .
5.4 PAIA yo phasiswa u fhindula maanḓa a ndayotewa o bulwaho afho nṱha , nahone wo thoma u shuma nga vhunzhi nga Ṱhafamuhwe 2001 .
Khoniferentsi iyi ndi tshiṅwe tshihumbudzi tshavhuḓi kha muvhuso wa vundu na vhafarakani vhawo vha matshilisano uri vhuendelamashango vhu nga shuma sa tshiṅwe tsha zwitshimbidzi zwihulwane zwa nungo dzashu dza u bvisela vhukoni ha ikonomi ya vundu ḽashu .
6 Arali mbilaelo yavho i nga vhuḓifari ha muofisi mulanguli , vha nga ṅwalela kana vha langana na ṱhoho ya Khothe dza tshiṱiriki .
Tshiphiri ndi u sa shumisa tshelede ya matshelo ṋamusi .
Vha elelwe uri zwi kha vhone uri vha ṋetshedze vhuṱanzi ha muholo na dziṅwe tshelede dza tsireledzo u fana na phoḽisi ya ndindakhombo ya vhutshilo kana vhuṱanzi ha vhuṋe ha thundu ye vha renga tshifhinga tsho fhelaho , u itela uri vha kone u ambedzana na bannga nga ha phimo ya khwinesa i konadzeaho .
Madalo kha vhupo a ḓo itwa nga murahu ha muṱangano .
Vhupfiwa ha thikhedzo ya saikhoḽodzhi na fulufhelo ndi vhuhulwane vhuponi ha hayani .
Zwo dovha zwa limuwiwa uri sumbanḓila a dzo ngo vha na vhukoni ha u swikelela khaedu dzo livhanaho na vhabveledzi nga tshifhinga tsha tshanduko ya tshitshavha zwine shango ḽa khou livhana nazwo .
Muthu ane a vha o tea u vha thirasitii u na zwiṱaluli zwi tevhelaho :
Sisiṱeme ya mindende i katelaho , i bvelelaho ine ya vha phindulo Kha u khwinisa ṋetshedzo ya tshumelo dza mindende kha vhathu vho teaho , muvhuso wo vhea magemo a tevhelaho :
Vhubindudzi hashu kha thandela dza mveledziso ya themamveledziso khathihi na nungo dzashu dza u fhungudza vhukonḓi ha musi hu tshi itwa zwa mabindu ndi zwithu zwo livhiswaho kha u lingedza u engedza mbambadzelannḓa u ya kha vhashumisani na riṋe vha BRICS .
Tshiwo itsho tsho vhigwa nga luṱingo kha Ndulamiso dza AC .
Ndeme yayo ya uri maḓamu aṋu a ṱolwe nga dokotela waṋu khamusi luthihi nga ṅwaha .
Zwiko zwivhili zwa khonadzeo ya vhuṱanzi zwenezwo zwi a wanala khavho : ḽiṅwalo na zwi re ngomu .
Ndugiselo dzoṱhe dza mugaganyagwama wa zwa masheleni na u no khou to dovholola zwi ṱanganywa kha maitele a mugaganyagwama muthihi u langwaho nga Gwama ḽa Lushaka .
Madzinginywa a khou ṱoḓa u swikelela u vala izwi zwibuli nga u ṱoḓa maga o tou livhiswaho a vhutevheli a re hone zwino ho sedzwa thengiselano dza vhuvhambadzi dzi sa badeli muthelo dzi re mulayoni .
Nyimele dza Matshilisano dzi itisa uri Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i tende uri u dzhenelela lwa matshilisano na lwa poḽitiki zwi a ṱoḓea kha u tandulula thaidzo , vhudzuloni ha mulayo .
Ḽiṅwalo ḽa nyendedzi i shumiseaho nga ha ndugiselo ya pulane dza ndangulo ya malaṱwa dzo ṱanganelaho ḽi fanela u bveledzwa .
U fhungudza uhu a hu kwami Mutakalo na Pfunzo sa musi izwi zwi tshi tea u tsireledzwa kha uku kuitele .
Mbilo yavho iḓo humiswa ya iswa kha muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo uri a ḓise zwidodombedzwa zwone a kone u i ḓisa hafhu .
Naho zwo ralo , naho hu na u bvelela hashu hu si huhulwane , khaedu khulwane dzi kha ḓi vha hone .
Hu na ṱhoḓea ṱhukhu ya vhuendi vhukati ha Prince Albert fhedzi , nga nṱhani ha vhushai , vhunzhi ha vhadzulapo vho hanganea zwi tshi kwama u renga mavhengeleni na dzinyendo lwa matshilisano .
Ngoho yauri ahuna zwikili na ndalukano zwo imaho ngauri zwe zwa ṱoḓiwa , yo vha ṱhuṱhuwedzo ya ndeme .
IMC i ḓo bvela phanḓa u ambedzana na vhakwameaho na zwitshavha u vhona uri vhupo uhu hoṱhe ho dzika nahone vhu vhuelela maimoni o teaho .
Gerani thoyi ya penisela kha mitaladzi midenya i renga nnḓa .
Mafhungo oṱhe na tshivhalo tsho bviselwaho khagala kha muvhigo wa ṅwaha zwi tshimbilelana na zwiṱatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha zwo itelwaho mbalelano nga Muṱolambalelano Muhulwane .
Tshumisano ya Tshumelo dza Masipala
Kha iṅwe ḽeveḽe , u shumisana ha mbekanyamaitele dza dzitshaka na tshumisano zwi ṱoḓa u khwaṱhiswa uri mashango a re miraḓo a ambe nga ipfi ḽithihi u itela mbuelo dza khwine kha zwikhala zwa dzitshaka .
U langa nga nḓila yo fanelaho mafhungo oṱhe a tshimbilelanaho na vhashumi .
Tshipiḓa tsha mbuelo ya vhomakone
U avhela maraga kha tshenzhemo ya dzikhamphani zwi ḓo vha nga nḓila i tevhelaho :
Khanedzano yo ṱalutshedzwa afho nṱha .
Ri a zwi ḓivha uri zwiko a zwo dzuli zwi hone , fhedzi vhusimamilayo vhu fanela u lingedza na u tshimbidza miṱangano kha ḽevele yapo .
Khirikhethe ṱhukhu : u gidima vhukati ha dziwikete
Ri khou dovha ra farisana na vha DBSA na Tshumisano ya Mveledziso ya zwa Indasiṱeri , kha mbekanyamushumo ya u shumisana ha phuraivethe na tshitshavha , hu u itela u khwinisa zwibadela na u ṋetshedza masheleni kha thandela .
Hu si kale vha pfa kwatshakwatsha ngei kamarani .
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza u farwa ha vhahumbulelwa vhoṱhe vha kwameaho kha milandu yo fhambananaho ya zwiito zwa tshanḓanguvhoni , vhufhura , u ngalangala ha vhuṱala ha tshelede na vhuvhava .
Minisiṱa idzi mbili dzi ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u bveledza mbekanyamushumo dzine ndivho yadzo ha vha u thivhela na u lwa na u shengedzwa hune ha ṱuṱuwedza ndeme ya pfanelo ya mbofholowo na tsireledzo sa zwe zwa bulwa kha tshiteṅwa 12 tsha ndayotewa .
u tevhedza milayo yoṱhe i shumaho kha pfanelo dza vhuṋe ha nḓivho ya vhusiki dziṅwe na dziṅwe ( hu tshi katelwa na zwiphiri zwa bindu zwoṱhe , nzivhanyedziso , tshiga tsumbavhuṋe , dizaini dzo ṅwaliswaho , phemithi na kushumisele kwa ḓiresi ya webusaithi ) ; na
Vha nga zwi ita nga kha u fara miṱangano ya tshitshavha na miṱangano yo khetheaho ya vhukwamani ya IDP .
Ndivhotiwa : U ṋetshedza tshumelo dza thikhedzo dzine dza ṱoḓiwa nga muhasho uri u kone u swikela ndivho dzawo .
Munna , mufumakadzi wavho kana mufarisi wavho
7. ṰHALUTSHEDZO YA KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE DZA DZULA DZI DZA U WANALA U ITELA MUSI DZI TSHI INGAMELWA U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) YA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA U SWIKELELA MAFHUNGO WA , 2000
Khaedu yo livhanaho na riṋe ṋamusi ndi u shandukisa vhufa hashu sa ndaka ya ikonomi ine ya sa khou shuma nga nḓila ye ya lavhelelwa , u ya kha ine ya shela mulenzhe kha mvelaphanḓa na vhudziki kha dzhango ḽashu .
Tshifhinga tsha tshanduko tshi amba uri hu nga vha nga nḓila ya u ṱhonifhana na mulayo , kana nḓila ya thambulo na khakhathi .
u engedza tshumelo dza NHI dza ndingedzo dzo tewaho kha zwiṱiriki .
Khabinethe yo sumbedza uri u tikedza ha OAU kha u bvisela nnḓa muvhuso wa tshiṱalula u bva kha zwiendanungo zwayo zwo takulela nṱha vhuzhakanḓila hashu ha mbofholowo na u wanwa ha demokirasi .
Khatsho yapo nga maanḓa Barberton Times yo shumiswa nga masipala u itela u ṋea nḓivhadzo dzo fhambanaho na dziatikiḽi zwi ṋeaho mafhungo nnyi na nnyi nga ha mushumo wa masipala tshifhinga tshoṱhe .
Kha u khwiṋisa mutakalo na tsireledzo ya vhashumi vha mugodini , Mvetomveto ya Mulayotibe wa Khwiṋiso i dovha ya lwisa kha u vha na vhupo ha migodini ha mutakalo nahone ho tsireledzeaho vhune vhu vha na zwivhuya khathihi na u dzika lwa tshoṱhe kha mupo , zwine zwi tshimbilelana na Puḽane ya Mveleziso ya Lushaka .
Ndivho ya pulane iyi ndi u bvisela khagala mbekanyamaitele na maitele a vhurangeli ha u thivhela zwiwo na u fhindula zwiwo na maga a u fhungudzwa ha Ndangulo ya Zwiwo .
Ndivho dza tshiṱirathedzhi na dzone dzo ṱaluswa nahone dzo ṱumanywa thwii kha u humbulwa ha zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi .
Thebulu ire afho fhasi i sumbedza milayo i tikedza mbetshelwa dzo ṱanganedzwaho dza CSA hu tshi katelwa khethekanyo dzo teaho dza Mulayo wo Khwiniswaho wa Mafhungo a Ndulamiso :
Tsudzuluso ya muvhuso wapo na wa vundu yo ḓisendeka nga mulayo nahone i khagala .
Ho lovha vhathu vha 36 nga mulandu wa thaidzo dzi elanaho na COVID-19 kha awara dza 24 dzo fhiraho .
Hune ha sa kone u wanala thendelo i ngaho sa yeneyo , hu itwa dziṅwe ṱhoḓisiso u itela u wana tshiimo malugana na mbadelo .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo ofisini ya tsini ya zwa badani .
Khumbelo ya u thuthisa u waliswa ha goloi
Ndi tshishumiswa tsha ndeme , tshi konisaho vhaofisiri vha muvhalelano na vhalangi u swikela khwine ndivhotiwa dza Muvhuso , u shumana na thaidzo dza ndangulo ya masheleni na dza nyisedzo ya tshumelo , na u khwaṱhisedza uri tshumelo dzi khou swikiswa nga nḓila i pfeseseaho nahone yavhuḓi .
17.3 . Afrika Tshipembe ḽi khou bvela phanḓa ḽo khwaṱhisa kha mishini waḽo wa u shandukisa dwadze ḽa HIV , AIDS na TB , hu na tswikelelo dzi vhonalaho dzine dza katela khwiniso kha zwa saintsi kha dzilafho ḽa HIV na vhathu vhanzhi vhane vha khou wana dzilafho ḽa anthirithrovaiḽara .
Muṱa u ḓo vha yuniti yo fhelelaho na theo ya tshitshavha .
Guvhangano iḽi ḽo ṱanganya vhashelamulenzhe vha ndeme vha ḽifhasi na vha fhano hayani vhane vha bva kha sekhithara ya zwa fulufulu fhethu huthihi uri vha kone u haseledza nga ha uri dzhango ḽa Afrika ḽi nga shumisa hani fulufulu sa tshone tshiitisi tsha u alusa ikonomi khathihi na u khwinifhadza matshilo a vhathu vhashu .
Tsenguluso ya zwino i amba u vusuludzwa ha tsenguluso yayo ya tshifhinga tsho fhelaho , fhedzi nga mutheo wo ṱanḓavhuwaho .
Kha zwigwada zwa vhashelamulenzhe zwine a zwo ngo dzudzanyea , dziNGO kana vhaṅwe vhathu vha re na nḓivho vha shela mulenzhe zwihulwane wa u amba nga ha madzangalelo a zwigwada zwenezwo .
I dovha ya sumbedzisa muhanga wa pulane dziṅwe dza muvhuso wa lushaka , wa vundu na muvhuso wapo .
Vha ḓo ḓivhadzwa musi garaṱa ya thendelo ya u ḓiraiva yo no lugela uri vha i tevhele .
Hu khou shumiswa zwilinganyo zwivhili hafha fhethu , nahone zwi tea u fhela .
Ndi mishumo ifhio ine na ita hayani ?
Ngauralo , muvhuso u dzhiela nṱha ṱhoḓea ya u shandukisa muhanga wa vhubindudzi .
Nga murahu ha ezwi , kha vha pime zwine vha humbula uri vha nga vha muthuḓe , fhedzi nga tshifhinga itshi kha vha ite tshitendeledzi kha mbuno ine ya sumbedza muhumbulo wavho .
U ḓivha hani , u thivhela na u ita mini musi hu na zwo vhangwaho nga guḽukhousu malofhani ( hypoglycemia ) .
2.9 . Khabinete yo tendela u anḓadzwa ha Mvetamveto ya Maano a Sekithara ya Vhuendelamashango ha Lushaka uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Thaidzo ya ḽitheretsha i hone kha tshikhala tsho vuleaho tshi sa konḓi ndi u pimiwa ha u vha hone ha ngudo dzo khetheaho dzi re hone kha Afrika Tshipembe .
Faela dza thandela dza Vhufarakani ha Lushaka ha Phuraivethe
U fhandekanya ha vhukuma ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili kha vhubvo zwi nga fhungudza zwihulwane khonadzeo ya tshikafhadzo ya zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa .
Olani tshifanyiso hafha .
Reithi ya ḽevi u ya nga mushumisi miṅwe na miṅwe i ḓo vha :
Ḓivhakhuḓa ya buloko na saizi na vhushaka vhukati ha buloko ndi tshithu tsha mutheo tshi kwamaho tshivhumbeo tsha vhupo ha ḓoroboni .
Maanḓa a vhupfi kha fhungo u bva kotara dzoṱhe o ita uri ndi tende uri tsivhudzo kha fhungo ho vha nyito ya vhuṱali vhukuma .
Thandela dzo khethekanywa nga ṅwaha nga ṅwaha nnzhi dzi khou bvela phanḓa u ya nga masheleni kovhelwaho nga ṅwaha nga ṅwaha .
Muṅwaleli wa Bodo u ita mushumo woṱhe wa muṅwaleli wa Bodo na Komiti dzawo .
U khwinisa kushumele kwa Wekishopho ya Makhanikhi u itela u khwinisa nyisedzo ya tshumelo kha vhupo ho engedzwaho .
Hu fanela u itwa ndugiselo dza uri vhuendedzi ha nnyi na nnyi vhu ḓo fhiruladza kha masakhamaḽedzani .
U vha yo sedza kha uri vhana vha kone u shuma nga mafulufulu
Izwi zwi kwama lu sa vhudziswi tshikalo na tshivhumbeo tsha mbuelo dzine dza khou kovhekanwa .
Muṱolambalelano wa Ngomu na Komiti ya Mbalelano vho khwaṱhisedza mafhungo kha mivhigo u itela u vhona uri zwipikwa zwi khou swikelelwa .
4.3 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha pulane nga Muhasho wa Vhutsila na Mvelele dza u vha ṋemuṱa wa Ṅwedzi wa Afrika nga Shundunthule 2016 fhasi ha thero : " U fhaṱa Afrika ḽa Khwine na Ḽifhasi ḽa Khwine " sa tshipiḓa tsha u pembela ha dzhango ḽashu u thomiwa ha Dzangano ḽa Vhuthihi ha Afrika , ḽine zwino ḽa vhidzwa Mbumbano ya Afrika na mushumo we ḽa ita .
Nga mulandu wa awara dza mbambadzo dzi songo tiwaho na tshiimo tsha u ṅwaliswa , hu dovha ha shumiswa sa fhethu ha mbambadzo i siho mulayoni .
Hafhu zwipiḓa vhuvhili hazwo zwi bva kha mveledziso tshitshavhani , maitele a vhukhephithaḽisi na thekhinoḽodzhi , ane o shela mulenzhe kha tshitshavha u ya kha maitele ane a sa vhe a vhurereli .
Musi ndaela iyi yo ṱanganedzwa , masipala i ḓo ṋetshedza puloto kana ya u fhiswa ha zwitumbu nga mahala .
Vhavhili vha malanaho , ṱhanzi mbili na muofisiri wa mbingano vha tea u saina Redzhisita ya Mbingano musi vha tshi tou fhedza u malana .
Vhulimi : naa ho vha na tshanduko kha tshaka dza zwiḽinwa zwine zwa limiwa ?
Izwi zwoṱhe zwo tikedzwa nga fhasi nga masia a kushumele mahulwane a elanaho na u dzudza masheleni o ralo na vhuvhusi havhuḓi .
Madzuloni a hezwo , tsumbanḓila dza Mulingo dzi ri fha ṱhoḓea dza gumoṱhukhu dza kharikhuḽamu dzine dza tea u vha dzo funziwa magumoni a kotara ya vhuraru ya ṅwaha wa tshikolo .
Ṱanganedzani mishumo yo fhambanaho i engedzaho vhukoni na u tendela tshanduko ya matshilisano hu si na u shandukisa zwi fareaho .
U shumisa kuṅwalele kwone kwa maḽeḓere musi a tshi ita mishumo yoṱhe ya u ṅwala .
U ita ṱhumekanyo idzi kha ndondolo , zwi vhonala sa tshipiḓa tsha ndeme tsha u fhungudza ephidemiki ya TB i engedzeaho .
Vhukoni ha u shuma fhasi ha mutsiko na u shuma fhasi ha nyimele dzo ḓalaho mutsiko .
I dovha ya zwi vhea khagala uri maitele ayo a nga engedzwa kha Mavundu fhedzi ha bvisi muhumbulo wa uri muvhuso u na lutamo lwa u ita ngauralo .
U khwaṱhisedza ndulamiso dza saithi dza u kala dzi khou tevhedzwa u ya nga ha zwifhinga zwo randelwaho na u ya nga ha zwiteṅwa zwo bulwaho .
Nga ṱhalutshedzo , yo livhiswa kha na u sumbedza maanḓa a matshilisano o fhambanaho na mihumbulo ine ya vhumba tshitshavha tshiṅwe a tshiṅwe .
Musi lupfumo lwa vhapfumi lu tshi khou fhungudzea , vhashai , vhathu vha shumaho na mabindu maṱuku o tshinyadzwa vhukuma .
U bva tshe ha rwelwa ṱari sisiṱeme ya u vhaledza , a ro ngo tsha vha na huṅwe u avhelwa nga u tou ṅwala datumu na u sa vha na dziṅwe nzudzanyo dzo tou ṅwalwaho nga zwanḓa .
Kha vha topole na u tinya zwivhangi arali vha tshi nga kona .
Khabinethe i humbela sekhithara dza phuraivethe uri dzi thuse , nga u lengisa u pfukiselwa ha masiandaitwa a mitengo ya fulufulu kha vharengi .
Tshanduko kha ṱhalutshedzo dzo itwa u itela u isa phanḓa na u bvisela khagala nyimele yo khetheaho i shelaho mulenzhe kha u vhiga lwa nṱha ha dzieriasi dza muthelo na uri zwi shela mulenzhe ngamaanḓa lwa tshikalo tsha fhasisa tsha u kuvhanganya phesenthe dza dzieriasi nga u angaredza .
Vhashumi vha tshoṱhe vho tholiwaho kha mabulasi a zwienge vha vha vho tholelwa mishumo minzhi i ṱoḓaho vhukoni u fana na u tumulela na u tika miri .
Nḓila dza u thusa sekhithara dzi songo tsireledzeaho , u tou fana na zwa zwiambaro na zwilukiwa na zwa vhumagi ha mimoḓoro , u itela u shumana na nyimele i konḓaho .
Ndi u khwinisa ngauri a ni tei u ita tshiketshe nga peni .
Datumu ya tshikhala tsha u guma u ita khumbelo ya mbilo ndi ṅwaha wa 2019 .
Mbonalo ya ikonomi ya ḽifhasi i ṱalutshedzwa nga maanḓa nga muṋano wa tshikolodo tsha Yuropa , hu na nyaluwo i ongolowaho yo lavhelelwaho kha dzingu iḽo na u mona na ḽifhasi .
Vhoṱhe vha tea u fhedza u vhala zwo nangiwaho hu saathu u fhela minethe muthihi
Bugu Khulwane - dziṅwe dza dzo bveledzwaho kha ngudo dza u ṅwala na tshigwada .
Ndi khou ṱoḓa u ombodzela uri nyambedzano dza mulalo ndi thandululo dza vhuḓisa dza u shumana na phambano na thaidzo .
U ṱalutshedza zwipiḓa zwa muvhili nga u tou zwi ola na u zwi pennda
Muṅwe wa milayo une wa tea u dzielwa nṱha musi vha tshi khou sedza u swikelela mafhungo ndi Mulayo wa U ṱuṱuwedza Vhulanguli ha Vhusimamilayo ( PAJA ) .
Vho Dokotela Mompati vho vha vho kumedzela vhutshilo havho kha nndwa ya u lwela mbofholowo na uri vho dzhenelela kha vhurangeli ho fhambanaho hu tshi katelwa Mumatsho wa Vhafumakadzi wa ḓivhazwakale wo vhaho hone nga Ṱhangule 1956 .
Muthelo wa muvhuso wa vhukati wo ingwa kha thengiso ya peṱirolo , disele , na mivango ya pharafeni .
Vha fanela u vha na zwine vha amba nga ha mitengo .
Zwifhinga izwi zwa thimathimo zwo dovha hafu zwa sumbedzisa uri poḽitiki na mabindu zwi a tikana .
U linga ha iwe muṋe na tsedzuluso nga vha murole muthihi ndi zwishumiswa zwi shumiswaho kha u ṱola vhathu .
Vha tea u wana thendelo ya u ṱun ḓa kha Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha uri vha kone u ṱun ḓa mihaelo yo ṅwaliswaho ya phukha .
Mbudziso dzi no anzelwa u vhudziswa :
Nyombedzelo i ḓo vha kha mveledziso dza zwino na kha mafhungo a mbekanyamaitele fhasi ha khanedzano kha zwiimiswa zwivhili .
Vha elelwe uri vha nga kuvhanganya mafhungo a mutheo a u thoma ngao vha kona u ḓadzisa khao kha ṅwaha woṱhe .
Nga u khwinisa mashumele kha masia aya o topolwaho , vhagudi vha ḓo vhuelwa u bva kha pfunzo ya maimo a nṱha .
Ri a pfesesa ṱhoḓea na ṱhoḓea khulwane ya ndondolo ya mutakalo wa muhumbulo yo khetheaho kha vundu .
Mimakete ye ya itwa i miṱuku , hu si na hune ya nga engedzelwa hone , kanzhisa i dzulela u kundelwa u shuma sa izwi i tshi kundelwa u kunga dzikhasiṱama .
I dovha ya thusa kha phungudzo ya masheleni ane vharengiselinn ḓa vha a shumisa kha khungedzelo .
Kutshilele kwo linganywaho , phetheni dza kuḽele kwavhuḓi , muvhili wavhuḓi , mutakalo wavhuḓi wa muhumbulo khathihi na mutakalo wa munyanyuwo na muya u isa kha vhunṋe ho dziaho .
Shandulani mapulo a mafhungo a vhe mafhungo maambiwa ni tshi shumisa zwiḓevhe .
Nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya mbekanyamaitele na maitele a Ndangulo ya Vhashumi .
U fhedzisa izwi , zwipikiṱere zwa mutakalo na tsireledzo ya vhashumi u bva kha aya mavunḓu vha ita tsedzuluso na ṱhoḓisisi mishumoni .
Ndi tenda uri ndi zwa ndeme nga maanḓa .
Miraḓo ya tshitshavha na Komiti dza Wadi vha tea u tshenzhela mutevheṱhanḓu uyu uri vha kone u dzhenelela nga nḓila i pfadzaho .
Mafhungo a ndinganahuvhili , a ndaulo , a pfunzo nga ha uri mimaraga i fanela u shuma hani , a vha a ndeme nga maanḓa .
1.5 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelaphanḓa yo itwaho nga Khoro ya Sainthifiki na Ṱhoḓisiso dza Nḓowetshumo kha u bveledza maitele vhubveledzi kavhili a zwieluli zwa HIV .
Ri tama u fulufhedzisa lushaka uri Vho Madiba vha khou wana dzilafho ḽa vhuḓi , na uri vho digeḓa .
1.4 . Khabinethe yo ḓiimisela tshoṱhe uri vhudzheneleli vhu ḓo vhonala kha nyaluwo ya ikonomi yashu , u khwaṱhisa vhuimo ha ikonomi na u tsireledza tshiimo tsha gireidi ya vhubindudzi .
U vhona zwauri nḓisedzo ya zwipikwa izwi yo ambiwa nga hayo nga kha u ṱola nga zwiimiswa zwo fhambanaho zwa ndangulo .
Vha nga ṅwalisa Khamphani i si ya Mbuelo sa :
Vhuṱanzi vhu khagala ha uri ho vha hu sa tou vha na muthu we a vha e na vhuḓifhinduleli nga u angaredza ha senthara ya mishumo yo ṱanganelaho , kana ha vhuṱambo hoṱhe nga u angaredza , we a vha a tshi ḓo ṱanganedza zwidodombedzwa zwoṱhe a kona u dzhia tsheo .
Stats SA i shumisa tshaka dzo fhambanaho dza ndaulo ya tsireledzo u tsireledza webusaithi yayo kha vhudzheno hu si na thendelo .
Zwino ngauri tshiṱirathedzhi tshi na thikhedzo khulwane , ho dzhielwa nṱha u dzhenelela ha tshifhinga tshilapfu .
Fhedzi ndi a i ṱanganedza ngauri i khou ḓa u ḓisa fulufhelo kha vhathu vhashu vhane a vhana zwithu mahayani avho .
Kuitele kwa nyolo kwa netiweke dza phaiphi u itela fhethu ha vhudzulo vhu si ha tshiofisi zwi tea u dzhiela nṱha mvumbo ya tshifhinganyana a ya tshoṱhe , na mbonalo ya u fhedzisela i tea u khwiṋiswa .
U anḓana ha Afurika Tshipembe na dziṅwe dzitshaka zwi na vhuthihi ho khwaṱhaho khazwo . Ri ima na vhathu vha Palestine musi vha tshi khou lwa na u rembulusa ṱari ḽiswa ḽa pfanelo dza vhuḓiimisi ; zwo ralo ri tikedza ṋetshedzo yavho ya u vha lushaka lwo ḓiimisaho .
Thempharetsha dzine dza khou gonya , mvula dzi no na dzi songo lavhelelwaho na mitsho ya khombo zwi na khonadzeo ya uri zwi ḓise mvelelo dza khombo Afurika , na u phaḓalala ha malwadze a no wanala kha vhupo vhu fhisaho na nyaluwo ya ndozwo ( ya vhathu na masheleni ) zwi tshi khou itiswa nga magomelelo na miḓalo .
Tshiitisi tsha vhuvhili
U engedzea uhu kha tshivhalo tsha aḽikhoholo ho nwiwaho ho humbulelwa uri hu ḓo engedzea vhukuma tshifhingani tshi ḓaho .
Mushumo uno itwa nga muthu o no bva nnḓa u tea u sumbedzwa wo fhela nga vhaṋetshedzi vha tshumelo vha re na vhukoni .
Thaidzo dzo aluswa nga ṱanḓavhuwa ha milayo ya kuvhigele na kuṅwalisele u bva tshee ya thomiwa .
Idzi ndi tshumelo dze dza vha dzi kha vhuimo ha mveledziso nga tshifhinga tsha Thikhedzo ya u Khaulwa ha tshumelo .
Naho zwo ralo , hu tshi nga vha kha nḓivhadzo ya ḽikumedzwa , kana hu kha afidafiti dzo itwaho , kana hu kha u ṱaṱisana ho tou ṅwalwaho phanḓa ha Khothe Khulwane , he muiti wa khumbelo a swikisa khaedu kha tshiimiswa tsha zwa mulayo .
Nga maṅwe maipfi , vhudavhidzani vhukati ha dziṱhama vhane vha khou ita ndingedzo vho tou ṱanganelana kana vha re na tshumisano a zwi nga dzhiiwi hu si u sa fhulufhedzea kha thengophikhisano .
U dzudzanya u shela mulenzhe kha zwa pulane ya zwifhaṱo u itela mveledziso ya pulane ya ndango ya mushumisi wa ndaka na mutevhe wa thandela .
Kha u dzhena kha mafhungo a ndeme a ndangulo ya vhukuma , hu tendwa kha uri zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwi nga ita mushumo muhulu wa u vhona uri hu na mudzudzo wa dziḓoroboni u tshilaho nahone wa tshifhinga tshilapfu .
Khothesheni i re kha ṱhohoṅwalo ine ya ṱalusa dzina ḽa pfungavhuṋe ya tshibveledzwa i tea u ṋetshedzwa .
Musi vhashumela vha vhashu vha muvhuso vho vha na u konḓelwa kha tshumiso ya murengelano , zwo bveledza mviso khulwane kha avho vha ṱoḍaho u shumisa .
Arali vhe kha mbingano , masheleni ane vha a wana nganwedzi o ṱangana na a muthu wavho a songo vha a tshi paḓa R91200 nga ṅwaha .
Mbambadzelaseli ya Afrika Tshipembe kha Zambia nga 2014 yo vha R29.5 biḽioni , ngeno mbambadzelaseli ya Zambia kha Afrika Tshipembe yo swika R3.6 biḽioni .
U bveledza , u alusa na u langa vhushaka ha dzitshaka nga ha zwiko zwa maḓi vhukati ha mashango nga u shumisa zwishumiswa zwa vhushumisani nga mashango mavhili na manzhi na madzangano na u tshimbidza hafhu madzangalelo a lushaka Afrika na kha madzangano a mashango manzhi a ḽifhasi na dziforamu nga nḓila ya tshiṱirathedzhi .
U takuwa ha mafhungo a ikonomi ya ḽifhasi nga u ṱavhanya zwo , nga murahu , vho ḓo shandukisa vhutshilo ha vhathu .
Vhuhulu ha tshivhalo tsha vhadzulapo ndi hone vhune ha sumbedza vhuhulu ha ṱhoḓea ya tshumelo dza muvhuso kha vhupo honovhu .
Vhahura , fhedzi ri kha ḓi bvelaphanḓa na u salela murahu kha sia ḽa uri ri khou shaya vhuḓivhi ha thekinoḽodzhi na ha saintsi na zwikili zwa u bveledza thekinoḽodzhi idzi .
Itani zwithomathoma zwa mivhala yo fhambananaho kha tshifhaṱuwo tsha tshimange .
U gonyiselwa nṱha ha phaiphi ya u bvisela nnḓa ndi ha ndeme nga maanḓa .
U ita u so ngo thoma wa ḓilugisela na u ṱalutshedza
U ṋetshedza mishumo yo khwiniseaho lwa khwine kha ndaṱiso yo teaho .
12.2 . Khabinethe i vhidzelela zwitshavha zwoṱhe Afrika Tshipembe u shuma vhoṱhe u itela u tsireledza vhana kha khombo na u tambudzwa huṅwe na huṅwe , kathihi na u shumisana na mapholisa vhapo u itela u dzudza zwitshavha zwashu zwo tsireledzea .
U ḓivhadza mushumi ane a vha na mbilaelo nga ha tshiimo tsha ṱhoḓisiso tshifhinga tshoṱhe
Hu na maḓana a vhaṋetshedzi vha tshumelo vha re na ḽaisentsi .
Kha madzulo a 400 kha Buthano ḽa Lushaka , ḽihoro ḽine ḽa dzhenela kha khethoguṱe ḽi wana vhudzulo vhuthihi kha 0.25% iṅwe na iṅwe ya voutu dzo khethiwaho kha khethoguṱe .
Sa izwi ri tshi khou fhaṱa shango ḽa u bvelela hu si shango ḽa u ḓitika nga zwa vhulonda vhathu , magavhelo a zwa matshilisano a ḓo ṱumekanywa na mishumo ya ikonomi na mveledziso ya tshitshavha , u itela uri vha vhuyelwaho lwa tshifhinganyana nga murahu ha tshifhinga vha vhe vhathu vhane vha kona u ḓiimisa nga vhone vhaṋe .
Vhaofisiri vha Muhasho wa Vhulamukanyi vha tea u rumela thwii khumbelo dzavho dza mushumo kha ḓiresi yo bulwaho afho nṱha vha songo tevhela tshanele ya vhudavhidzani .
Ndi zwa ndeme kha luṱa ulwu uri masipala u sa tou pfesesa fhedzi aya mavhala a nngwe , u dovhe hafhu u pfesese zwivhangi zwa thaidzo u itela uri u ḓo kona u dzhia tsheo dzo teaho dza u wana thandululo dzone .
3.1.24 Tshenzhelo dza ḽa South Australia na Canada dzi a elana na khothe dza sialala na u khwaṱhisedza zwitenwa zwa vhulamukanyi ha mbuelano zwine zwa tea u ṱalula tshaka idzi dza vhulamukanyi .
Ni vhona u nga vhusunzi ndi zwivhumbwa zwi re na tshika kana zwo kunaho ?
U ṱumanya na u humbula misudzuluwo kha musudzuluwo wa mafhungo mapfufhi
Tshitshavha tshi nga ṱalutshedza Komiti ya u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelese ya Buthano ḽa Lushaka kana Komiti ya u Ṱoḓisisa , u vhiga na Vhulavhelesi ya Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka nga ha mafhungo avho kana mafhungo ane vha khou hanedzana ngao .
Zwipikwa hu tshi sedzwa mvelelo dzo rangiswaho phanḓa
U ita mugaganyagwama ndi u rengela ngomu na u khetha uri masheleni ashu ri a shumisa nga nḓila ifhio .
Thandi o litsha hokhi a ya kha voḽibolo , uri " Voḽibolo i a ṱavhanya na u takadza .
Mihasho yo shuma zwavhuḓi , musi ho sedzwa zwipikwa zwavho zwoṱhe zwa nḓisedzo ya tshumelo , zwi re na vhushaka Masiafombe a Masipala a re Zwiṱirathedzhi , zwe zwa shumiwa zwavhuḓi .
A hu na muthu na muthihi ane a ḓo hanelwa mbofholowo yawe nga nnḓa ha musi zwiitisi zwenezwo na u ya nga kuitele kwonoko sa zwe zwa thomiwa nga mulayo .
1.8 . Khabinethe i livhuwa uri vhunzhi ha mavundu o fhirisela phanḓa vhudavhidzani ha mafhungo a COVID-19 kha Minisṱa wa Mutakalo nga ndeme yao khulwane ya u kwama lushaka na dzitshaka .
Arali khumbelo yavho i songo ṱanganedzwa , vha tea u vhudzwa uri ndi ngani i songo ṱanganedzwa nga kha ḽiṅwalo nahone vha nga ita khumbelo hafhu kha Minisiṱa wa Mveledziso ya Matshilisano .
Ngeletshedzo ya luṱingo na thikhedzo arali vha na thaidzo kha vhege dza rathi dza u thoma dza u vha mubebi .
Vhaongi vha nga si zwi kone vha vhoṱhe na vhaṅwe vhashumeli vha zwa mutakalo na vhone vha nga si kone .
Mbilo dza mishonga dzi shumiwa na zwenezwo ?
Ri nga si kone u swikelela tshaka ya tshanduko ine ra i tama , u shuma ri roṱhe .
Ndi fhulufhela uri vhaṅwe vhalangi vha ḓo mu edzisela .
Ndangulo ya rekhodo ( nzudzanyo dza faiḽi , sheduḽu dza rekhodo nga nnḓa ha faela dza vhudavhidzani , u fhirisela , u laṱa , mivhigo na redzhisiṱara dza ofisi ya rekhodo ) .
Naho vha tshi khou ḽivhuha mvelaphanḓa yo no itiwaho u swika zwino , vho tenda uri ho vha hu na zwithu zwinzhi zwi no khwaṱhisa u shumisana vhukati ha mashango mararu .
Muthusa Tshipikara na Muthusa Mudzulatshidulo wa khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ;
U tshimbidza na u khwinisa tsireledzo kha vhuendelamashango nga u engedza nḓivho ya ndeme ya vhuendelamashango .
Tshiṱirathedzhi tsha u langula Khohakhombo na mbekanyamaitele ya Tshikwama zwi na khohakhombo dzoṱhe dza ndeme dza vhubindudzi hu tshi katelwa khohakhombo ya masheleni , kushumele na u tevhedza .
U vhala tshiṱori ho sedzeswa vhaanewa vhahulwane .
U humbela ṱhanziela dza muthelo ;
Arali muthu a gwevhelwa mulandu kha vhutshinyi honovhu , a zwi nga thudzeli kule u dzhiwa ha maga a ndaṱiso hu tshi itelwa muthu onoyo .
U shumiswa ha maga ayo a zwa nguda zwitshilaho yo pimiwa , nga nṱhani ha vhutshilo hupfufhi tshoṱhe ha vhunzhi ha zwilinwa i ḽiwaho , ṱhoḓea u bva kha dzikhasiṱama vha tshilaho vhutshilo ha nṱha , na u konḓelela huṱuku ha mutshinyadzo nga zwikhokhonono .
U ṱuṱuwedza na u konanya mveledziso ya zwiko zwa vhathu na vhukoni ha zwiimiswa ;
1 . Miraḓo ya Khoro , Khoro ya zwa Mbambadzo ya zwa Vhulimi ya Lushaka
Khoḽesiṱiroḽo ya nṱha i dovha ya vhea muthu kha khombo ya u lwala siṱorouku na u thusa kha u tshinyala ha maluvhi lwa tshoṱhe .
U ḓadza fomo ya khumbelo u itela u Renga Zwifuwo kana Zwibveledzwa zwa Zwifuwo u bva nnḓa zwi tshi ḓiswa Afrika Tshipembe .
Afrika Tshipembe na US a khou bvela phanḓa u ḓiphina nga vhushaka ho khwaṱhaho kha masia o fhambanaho a nyanḓano hu tshi katelwa polotiki , matshilisano na mafhungo a tsireledzo .
Mapholisa a vha wanali kha u ri vha ṋee vhuṱanzi khothe nahone dokhethe dza milandu a dzi ho kana dzi songo swikiswa khothe .
Mavundu a ḓo tea u ṋetshedza pulane dza u fhaṱa phanḓa ha miṅwaha mivhili musi hu sa athu thomiwa na uri a ḓo ṱanganedza fhedzi mikovhe arali a swikelela zwikalandeme zwikene .
Khumbelo i tea u khwaṱhisedzwa nga dokotela wa phukha wa phuraivete o themendelwaho nga dokotela wa phukha wa tshiofisi .
Sa tsumbo , maisha a lwanzheni a nga swika hune a sa vhonale zwavhuḓi nga mulandu wa uri a na muṋo munzhi wa mupo .
Muvhigo u khou ṱoḓou ṱalusa khombo dza zwa mutakalo dzi re hone dzine dza nga bveledza malwadze , vhuholefhali na mpfu dzi songo lavhelelwaho .
2.2.4 u thoma u shuma na u shumisa Thendelano iyi nga Muhadzimi a zwi nga -
Zwidodombedzwa zwa vhabebi zwi ḓo ganḓiswa kha maṅwalo a u tshimbila , u itela uri vhabebi vhane zwidodombedzwa zwavho zwo ganḓiswa vha si fanele u tshimbila na ḽiṅwalo ḽa mabebo .
U shaea ha maḓi avhuḓi o teaho hu elana na vhukuma na mupo wa khalaṅwaha wa nyelelo ya mulambo .
Tshaka nnzhi dza zwitzhili dzi wanala madamuni a khovhe na kha sisiṱeme dza maḓi .
U ita ḽitambwa kha zwigwada hu tshishumiswa zwiṱori zwo livhanaho na ṱhoho yo teaho , hu tshibveledzwa mafhedzisele a iwe muṋe
3.3 . Sa shango ri khou vhuya nga zwiṱuku kha matshilele o ḓoweleaho hune ikonomi na yone ya khou vula hafhu na zwikolo zwo no thoma u dzheniwa ḓuvha na ḓuvha , Khabinethe i ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe vha sa athu haelwaho vha miṅwaha i fhiraho 12 uri vha haelwe nga u ṱavhanyedza .
U dovha hafhu wa tendela nzudzanyo dza tshandukiso ya shango uri ḽi sendele kha ikonomi ya khaboni ya fhasi na ikonomi i konaho u konḓelela kilima
Pele o vhuelela tshikoloni o no mala .
Nga u nnga u shumisa maitele a zwa vhudzekani are na vhuḓifhinduleli riṋe vhaṋe , ri nga ḓitsireledza kha HIV na u thusa vhaṅwe vhanzhi vhukuma u ita nga u ralo .
Vhunzhi ha thandela hedzi ndi dza mushumo , hu na dzi si nngana dzo swikaho magumo a tshifhinga tsha thandela .
Nyendedzi ya Maitele a u Tandulula Khanedzano a GEMS
Ngauri i anzela u vha mushumo wa muthu muthihi , zwi a konḓela vhoramabindu u fhandekanya mishumo ya mveledzo na ya u rengisa .
Khoniferentsi yo ṋekedza pulatifomo ya ndeme ya dibeithi maelana na masendelele a u ḓowedza .
3.2 . Magudedzi a zwa vhulimi - ane zwazwino a fhasi ha Muhasho wa Vhulimi , Tshanduko ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani- a ṋetshedza mbekanyamushumo dzi tshimbilelanaho na ndalukanyo dza pfunzo ya nṱha dzi katelaho vhupfumbudzi ha zwikili na mbekanyamushumo dza vokheshinaḽa .
Vha ḓo wana khophi gurannḓa ya eḽektroniki ṅwedzi muṅwe na muṅwe kha tshibogisi tsha poswo tshavho .
Khabinethe yo ṱanganelana na MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u fhululedza :
Izwi a zwi sedzi uri mabindu a vharema a na ndango kana ha na .
Tsheo i sumbedza na u ombedzela tshiṱori tsho bvelelaho na mushumo wa ndeme wa saintsi na thekhinoḽodzhi kha mveledziso na ṱhanganelo ya Afrika .
Tsumbedzelo dzi ḓo shumiswa u lavhelesa kushumele kwa zwiimiswa zwa muvhuso na u vhona uri hu vhe na muvhuso u re na vhuḓifhinduleli nahone u itaho zwithu zwi khagala .
Tshikhala tsha tsivhudzo ya mbadelo kha mbuyelo ya IRP 6 i vho wanala kha siaṱari ḽa thungo .
Nḓowetshumo dzo vhuedzesaho ndi mbambadzo , zwa u bikela vhathu na u fha madzulo khathihi na zwa masheleni , u rengisa dzinnḓu na tshumelo dza mabindu zwe zwa engedzea nga 2,1% na 1,6% nga u ralo .
Zwe zwa vhonwa musi ho sedzwa maṅwe maanḓalanga na zwone zwi dzinginya uri phimo dza u tou tsitsa ndi yone thandululo ya khwinesa kha tshifhinga tshilapfu nahone i dzula i tshi shumisea kha sia ḽa mabindu a u gembuḽa ḽine ḽa shanduka tshifhinga tshoṱhe .
U guma kha ndingo nthihi ya maṱo nga muunḓiwa nga ṅwaha
Musi yo no pendelwa , mbekanyamaitele iyi i ḓo thomiwa i tshi khou ḓi aluswa nga ṅwaha nga ṅwaha nahone yo sedzesa nga maanḓa kha u thomiwa fhethu hune a hu na tshumela zwazwino .
2.1 . Khabinethe yo fhululedza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vhe vha nanga u ḓitsireledza khathihi na u tsireledza vhafunwa vhavho nga u ya vha haelwa hu tshi itelwa Dwadze ḽa Khoronavairasi ( COVID-19 ) .
Arali thendelano ya mbadelo ya kale na DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi i songo tshimbila zwavhuḓi ( sa tsumbo , tshelede ire kha akhaundu yavho ya banngani a yo ngo lingana kana gumofulu ḽa khiredithikhadi ḽo swika musi ṱhiransekisheni itshi itwa ) , vha tea u badela mbadelo dza bannga nahone DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi u ḓo vha kwama u ita dziṅwe nzudzanyo dza mbadelo .
Ndingo ya u tou ita i ḓo vha hone nga ḓuvha ḽa inthaviwu .
Komiti yo sedzulusa zwiṱatamennde zwa masheleni a ṅwaha sa tshipiḓa tsha u sedzulusa maitele a zwiṱatamennde zwa masheleni .
Vha nga thusa hani u tandulula thaidzo arali vho humbelwa u thusa .
Ri ḓihudza nga u bvelela hashu kha saintsi na thekhinoḽodzhi .
Zwavhuḓivhuḓi , u thivhela vhugevhenga ndi u imisa u bvelela ha vhugevhenga vhudzuloni ha u lindela u dzhia ḽiga musi vhukhakhi ho no bvelela .
Vha ḓo ṋewa na password ine vha ḓo fanela u i shandukisa nga u ṱavhanya nga murahu .
Tsha mathomo , vho tendela vhutevhedzamulayo kha mbekanyamitele , u anganyela mishumo ya mulayo kha mbekanyamaitele dzine dza khou itwa .
Talani mutalo u itela u livhanya maipfi aya .
Mafhungo a u ambedzana vhukati ha dzikhamphani dza zwa mishonga dzine dza khou betsha thendara dza muvhuso zwe zwa ita ṱhoho dza mafhungo vhege hei ndi tsivhudzo hafhu ya ṱhoḓea ya uri muvhuso u dzhenele u itela u tandulula mashumele a vhuaḓa na u engedza u vha khagala kha sekhithara .
Ro ṱalusa vhuendelamashango sa tshiṅwe tsha zwitshimbidzi zwashu zwa mishumo .
U sedzesa kha masia aya zwi nga ita tshanduko khulwane kha zwiṱirakitsha zwa mbadelo ya mushumo .
Tshinyalelo dzi badelwa nga maanḓa nga khunguwedzo , fhedzi tshiṅwe tshifhinga muvhuso u shumisa tshelede ya vhatheli u badela midia .
Wanani uri hu ḓo wina nnyi .
MVELEDZISO YA MAHAYANI , MBUYEDZEDZO YA MAVU , MBUYEDZEDZO YA MAVU A VHULIMI NA U VHA HONE HA ZWIḼIWA
Hezwi zwi nga katela mishumo ine tshitshavha tsha kwamea thwii ; kana mishumo ine ya nga lambedzwa nga tshikwama tshine tsha langwa nga nzulele a no bva kha masipala .
Ndi mini zwi no ni takadza ?
Vhupulani ha thandela ndi yone thikho ya ndandulo ya thandela .
Nga kha u ḓivhadza ḽaisentsi dza vhagudi dza khomphiyutha dzi shumiseaho zwavhuḓi nangoho ri ḓo fhungudza vhufhura na vhuaḓa .
Tshifanyiso itshi tshi a ni ṋea muhumbulo wauri tshirendo itshi tshi amba nga mini ?
Nga tshifhinga tsha u katela ḽifhasi musi lupfumo lunzhi na zwikhala zwa ndaka ane a vha hone vhukati ha vhathu , madzingu , na dzitshaka , nndwa i itelwaho vhuaḓa i tea u vha yo ima kha u pfesesa ha vhoṱhe u ya nga mikano .
Ri bvela phanḓa nga u livhana na mbudziso : ofisi dza nnyi na nnyi dza vhafumakadzi vha re mushumoni - nga ngomu na nga nnḓa ha haya - dzi tea u ṱhonifhiwa hani ?
Musi risesheni ya ḽifhasi yo ḓiswa nga muṋano wa masheleni a ḽifhasi i tshi phaḓalala Afrika Tshipembe , muvhuso wo fhindula nga u engedza u shumiswa ha tshelede u itela tshelede i fhungudzaho masiandaitwa a si avhuḓi kha ikonomi .
Ngauralo zwidzidzivhadzi izwi a zwi nga vhi na iṅwe mbuelo kha dali ḽi konḓaho .
Ndivho ya wekishopho idzi hu ḓo vha u :
Ano maḓuvha ahuna mbuno ya u sa dzhiela nṱha na u ṱanganedza zwauri muṅwe na muṅwe u wo dzhenelelana u khwaṱhisa muṅwe .
Sa muraḓo wa GEMS , vha ḓo ḓiphiṋa nga mbuelo dzo fhambanaho dzi tshimbilaho na tshumelo ya tshihaḓu na ya vhukonani .
Thandela yoṱhe ya yunithi dza rathi ya Medupi i khou lavhelelwa u vha yo fhela nga 2020 .
6.2 Khabinethe yo khwaṱhisedza uri i kha ḓi vha yo ḓikumedzela kha nḓila ya u dzudzanyulula mashumisele ayo a masheleni sa zwo sumbedzwaho kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama wa 2017 , u thomiwa ha tshanduko dza u khwinisa vhuvhusi ha khamphani dza muvhuso ; u isa phanḓa na u langa tshikalo tsha nṱhesa tsha mashumisele a masheleni na u vhona uri hu na vhudziki kha zwikolodo zwa muvhuso .
Senthara ya EMED i nga kwamiwa awara dza 24 nga ḓuvha , maḓuvha a sumbe nga vhege .
Muvhigo uyu wa odithi u khou itelwa ndivho ine ya ṱoḓea nga vhalambedzi nahone a wo ngo swikiswa .
Hu vhukati ha Richards Bay na eThekwini , iLembe ho dzula zwavhuḓi u itela zwikhala zwo vhalaho zwo fhambanaho zwi bvaho kha mabindu apo u ya kha a dzitshaka .
Nyito yo ḓoweleaho ya komiti dza wadi ndi u kwamiwa kha mveto mveto .
Minista a Huliseaho , ri dzula ri na fulufhelo ḽa uri mulalo na vhudziki ndi mazhakanḓila a ndeme kha nyaluwo ya ikonomi , kha mashango ashu mavhili , nahone kha khonthinente nga vhuphara .
U shumisa maitimatikedzi .
" ( i ) zwiimiswa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 236 ( 1 ) , hu sa katelwi na mmbi ya lushaka , zwi ḓo wela zwanḓani zwa muvhuso wa lushaka , une wa ḓo shumisa vhuḓifhinduleli hawo u tshi shumisana na mivhuso ya vunḓu ; ' .
Hashani tshifanyiso itshi nga pennde tshena .
Muinzhiniara ndi , u ya nga u tholiwa hawe nga mutholi u itela u dizaina na u vhulanguli ha mishumo yo katelwaho kha konṱiraka , u tea u wana thendelo yo tiwaho ya mutholi u itela u shumiwa ha mishumo i tevhelaho :
Hu si kale ndo mbo swikelwa nga vhulangamaḓi ha vhupo .
Miṅwaha mivhili yo fhiraho yo sumbedzisa uri he muvhuso wa dzhenelela nga nḓila khulwane na hone nga u tevhekana , hu nga shandukisa nḓowetshumo dza ndeme dzi ṱanganaho na tshutshedzo dza nnḓa na dza ngangomu sa zwo no iteaho kha sekithara yashu ya zwibveledzwa .
U ṅwala ḽitambwa hu tshi shumiswa fureme ya u ḓivhadza vhabvumbedzwa .
Miraḓo i ḓo wana tshiputelo tsha u voutha tshi re na zwithu zwi tevhelaho : a .
Ndeme i sumbedza zwine riṋe sa vhathu ra vhona zwi zwa ndeme na u sumba nḓila kha u dzhia hashu tsheo .
2.9 . Vhuḓiimiseli ha muvhuso kha u khwaṱhisa , u mveledzisa , na u vula zwikhala zwa u swikelela pfunzo dza yunivesithi , zwi vhonala nga u engedzedzea ha tshivhalo tsha matshudeni kavhili miṅwahani yo fhiraho ya 20 .
Phambuwi nyangaredzwa ndi mini u bva kha tsireledzo dza mishumo ya maṅwalwa na muzika ?
Vhudavhidzani ndi kuitele kune ngakwo vhathu vha ṋetshedzana mihumbulo .
Musi ri tshi khou sika fhethu ha zwikhala zwa mishumo na vhubindudzi , muvhuso wo wana zwa uri vhaṅwe vha vhadzulapo vha ḓo ṱoḓa thuso ya u unḓwa nga muvhuso .
Reithi ya dzimpfu dza khentsa ya gulokulo na mulomo , khentsa ya tshubu i bvaho mukoloni u ya thumbuni , khentsa ya ḓamu na lufhiha zwo gonya ngeno mpfu dza khentsa ya murura na ḽilagumo dzi dzula dzi hone .
Muelelo uyu u nga konadzea nge ha engedzwa saizi ya mabuli nga zwiṱuku nga zwiṱuku u ya magumoni a phaiphi .
Komiti dza Wadi dzi shuma mushumo wa ndeme kha maitele aya nahone dzi tea u sedzesa zwiteṅwa zwoṱhe zwa mugaganyagwama zwine zwa ḓo kwama vhathu vha vhupo uvho .
Nyaluwo ya Afurika yo khwaṱhaho i ṋetshedza dzifeme na nḓowetshumo dze dza shela mulenzhe zwikhala kha mveledziso ya zwa vhudavhidzani , vhubindudzi , migodi , vhufhaṱi na mbambadzo .
Hezwi zwi ṱoḓa u khwaṱhiswa ha hugaledzwa , u bveledzwa ha zwikhala u itela vhuitwa ho fhambanaho na zwinangwa zwi ṱuṱuwedzaho zwiimo zwo khwaṱhaho zwa mbekanyo ya zwikhala na u ṱuṱuwedza maitele a mveledziso o fhambanaho mahulwane .
Khabinethe i bvela phanda na u tikedza khuwelelo ya u fhelisa nga u ṱavhanya nyiledzo dza u enda dzi sa pfali dze dza itelwa Afrika Tshipembe .
Ri a i ṱoḓa zwa vhukuma nga murahu ha ṅwaha wo fhiraho .
Vhudziki ha mitengo ho tea , fhedzi a si nyimele yo linganaho kha nyaluwo ya ikonomi .
Honeha , u bva kha mutheo wa bayokhemisiṱiri ya tshigange na zwivhalo zwo fhambanaho zwa malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili na maṅwe malaṱwa , hezwi a zwi vhonali zwi tshi imela tshithu tsha vhuṱhogwa .
Arali vha sa tendeleni na na tsheo , vha nga ṅwalela mbilahelo dzavho kha Minisiṱa wa Mveledziso ya Matshilisano kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano ya Lushaka .
U vha tshipiḓa tsha tshigwada tsha thikhedzo ya zwipondwa zwo vhonala nga vhanzhi sa u vha na mushumo wa u fhola .
Ndangulo ya Vhashumi ( HR ) Mbekanyamushumo dzo fhambanaho
Vhulivhisi ho fhelelaho na ndango ya zwo ṅwalwaho zwo ṋetshedzwa nga komiti dza u tshimbidza zwithu dzo fhambanaho , iṅwe na iṅwe yo vhumbwa nga tshivhalo tsha vhashumi vha ḓivhelwaho vhukoni kha sia ḽo imaho ngauri .
Arali vhaṱoḓisisi vha tshi ṱoḓa tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo shangoni ḽavho / mavu avho kha ḽiga ḽa mbambadzo ḽa thandela , vha fanela u ṋetshedza khumbelo ya thendelo ya vhushumisamupo kha Vhalanguli vha Thendelo , ine ya fanela u tikedzwa nga thendelano ya u pfukisa zwishumiswa .
U ṱalutshedza mbono iyi na ndivhanele kha nyimele dza tshitandadi .
Khungedzelo dzi nga bvelela kha webusaithi yashu nahone , arali zwo ralo , vha nga dzudzanya na u swikelela dzikhukhi kha khomphiyutha yavho zwo ḓisendeka nga mbekanyamaitele ya tshidzumbe ya avho vhane vha khou ṋekedza khungedzelo .
ṋomboro ya u ṅwalisa arali tshibveledzwa tsho no ṅwaliswa tshiitisi tsha khumbelo maṅwalo a thendelo arali thendelo ya muṋe wa tshibveledzwa i tshi ṱo ḓea mbadelo yo teaho tshekhe dzi sa rumelwi na khumbelo dzi tea u fhelekedzwa nga luṅwalo lu ṱalutshedzaho uri ndi ngani : tshekhe na posita ḽa oda dzi tea u badelwa kha Director-General : Agriculture .
4.8 Khabinethe i ṱanganedza Muvhigo wa Saveyi ya Tshitshavha wa 2016 wo itwaho nga Vhadzimbalombalo vha Afrika Tshipembe une wa sumbedza mvelaphanḓa ye ra ita sa lushaka fhethu ha ndeme ha nḓisedzo ya tshumelo , zwihulusa kha u engedza matshilo a vhathu vhashu .
Mulanguli muṅwe na muṅwe wa khamphani u tea u ḓadza fomo CM47 .
Ndo dzhena nḓuni nga u tou ṱhobila u vhuya u swika bafurumu .
U humisa mbuyelo dza mithelo na mbadelo nga computer
Ro takala ro phasela kha Gireidi 3 .
Mudzulatshidulo wa Vhuṱoḓisisi ndi Mulamukanyi Muhulwane wa kale Vho Sandile Ngcobo nahone ho no pfiwa vhuṱanzi u bva kha vhathu vha kwameaho vho vhalaho kha miṅwaha miraru yo fhiraho .
Miraḓo yoṱhe ya Khoro dza Lushaka dza Vundu
Naho zwo ralo , ri tshe kule na u dzhiela nṱha nyaluwo ya mutakalo ine ya ḓo sika mishumo na kutshilele ku sa nyeṱhi kha zwitshavha zwinzhi .
Puloto ndi mudzedze wa zwine zwa bvelela tshiṱorini .
Phindulo yavhuḓi kha u khwaṱhisedza ndingano ya mbeu zwi amba uri vhukando ho khetheaho vhu fanela u dzhiwa .
Kha vha fara masia oṱhe zwavhuḓi , naho a tshi livhana na khumbulelo ya u tambudza .
Zwi tevhelaho ndi tsumbo dza mimepe ye ya shumiswa musi wa madzulo a u shela mulenzhe ha vhathu hu tshi sumbedzwa miraḓo ya komiti ya miraḓo ya wadi na vhadzuli uri ndi thandela dzifhio dzine dza ḓo shumiwa wadini dzavho kha miṅwaha miraru i no khou ḓa :
Wo randelwaho na u ṋekedzwa nga phurofeshinaḽa o tendelwaho lwa mulayo uri a ite izwo
Mahaya ane a tea nyimele ya mutsho muṅwe na muṅwe
Ri ita khuwelelo kha mashango oṱhe ya uri vha songo ṱanganedza milayo ya ndaulo nnḓa ha mikano yao ya shango ḽithihi nga maṅwe mashango , ine ya kombetshedza ndaṱiso kha miṅwe mivhuso na khamphani dza mashango a sili na vhathu .
1.7 . Khabinethe i fhululedza Muṅwaleli Guṱe wa Mbumbano ya Dzitshakha kha u ramba Tshimima Tsha Maimo a Nṱha a u Saina a Thendelano ya Paris , ye ya ṱanganedzwa nga Madzangano a 176 nga Nyendavhusiku 2015 .
a ) zwiṱirathedzhi zwa Vhudavhidzani .
Tshiteṅwa tsha ndeme kha mushumo washu ndi tsha u funza vhathu uri vha ṱanganedze , u funa na u tikedza avho vha re na HIV , u itela uri ri sa ḓiwane ri tshi tea u dzumbama kana u fhumula .
Musi Ann , a re ene mukapuṱeni a tshi khou pfuka mudavhi , a ḓi elekanya a tshi khou ṱanganedza khaphu ya thimu yawe .
Khumbelo ya u dzheniselwa tshishumiswa tshifhinga tshi saathu u fhela i tea u itwa nga murengi nga u tou ṅwala .
Dzangalelo ḽa mawanwa ḽa vha ḽinzhi , zwi vhuedzaho vhoṱhe vha kwameaho , u fhelisa khuḓano na u tshila nga mulalo kha ndaka .
U ita uri vhashumisi vha ḓivhe ṱhoḓea dza mbadelo phanḓa ha musi hu tshi nga ṋetshedzwa tshumelo ya themamveledziso .
Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u ita uri mivhili yashu i dzule yo takala .
Hune u anḓadzea ha swika 90 dB kana nṱha , kha vha swaye vhupo uhu sa " fhethu hu tsireledzwaho nḓevhe " hu na zwiga zwi sumbaho uri zwitsireledzanḓevhe zwi fanela u ambarwa na u vhona uri muṅwe na muṅwe ane a khou dzhena kha uvhu vhupo u ambara zwitsireledzanḓevhe .
Mveledziso ya nḓila ya vhea iṱo , mathomo a mushumo na kuitele kwa u vhiga zwi vhanga khaedu khulwane , sa i zwi ri tshi ṱoḓea u dzudzanya mafhungo a Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Ṱanḓavhudzwaho .
Milayo miswa yo anḓadzwaho kha Gazethe ya Muvhuso , yo thoma u shuma ṋamusi , i ḓo konisa tsedzuluso na u dzhia maga kha u lwa na u tambudzwa ha maanḓa a murengi na khethululo ya mutengo .
Vhaofisi vhoṱhe vha khorotshitumbe ya zwa mitambo na madzangano
U tika ho langiwaho ha nyoyoloso ya u shumisana ha miraḓo ya muvhili
Ṱhaṅwe arali ṱhanzi i tshi nga thusa na u leludza vhupfiwa uhu .
Muofisiri o kwatamela fhasi a lavhelesa Vho Ralph zwavhuḓi .
Nyedziselo ya maitele a u ṅwala i ḓo thusa vhagudi uri musi vha tshi vho ḓo ita mishumo ya u ṅwala , hu vhe hu si na zwikhukhulisi .
Muhumbulo wa masiandaitwa a tsheo dza dzangano kha tshitshavha u ṱalutshedza maitele a vhuthetshelesi nga nḓila yavhuḓi .
Khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela i nga itwa kha nnyi Khothe ya Madzhisiṱaraṱa ?
Nga tshifhinga tsha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , une wa ḓihwa nga upfi " U vulwa ha Phalamennde " , masia mavhili a Parliament Street a vha o tingwa nga Mufolo wa Khuliso wa Vhadzulapo .
Arali ndeme ya ndaka ya vhudzulo ya nga engedzea u ya kha tshivhalo tshi linganaho na kana tshi fhiraho tshivhalo tshine ndaka ya vha natsho , mutengo wa u bva mvumbo ha ndaka ndi pumu u swika ndeme ya vhudzulo i tshi mbo ḓi tsa na zwezwo u swika kha tshivhalo tshi re fhasi ha tshine ndaka yo tshi fara .
Mishumo minzhi , mishumo ya khwine na mishumo yo teaho vhoṱhe .
10.2 . Khoniferentsi i khou lavhelelwa u kunga vhurumelwa ha 2 000 vhune ha ḓo haseledza nga ha nḓila dza u khwaṱhisedza uri tswikelelo ya Tshipikwa tsha Mveledziso i sa Nyeṱhi ya UN ya vhurathi , tshine tsho ḓitika kha u ṋetshedza tswikelelo ya maḓi o kunaho na vhuthathatshili kha vhathu vhoṱhe nga 2030 .
u vha vholwa kha Nndwa ya Vhuvhili ya Ḽifhasi kana kha Nndwa ya Korea
( d ) Aphiḽi i tea u itwa hu sa athu u fhela maḓuvha a ( 60 ) kana arali nḓivhadzo kha avho vhane vha kwamea i tshi ṱoḓea u ya nga khethekanyo ya 49 ( 1 ) ( b ) ya PAIA , zwi itwe hu sa athu u fhela maḓuvha a ( 30 ) nga murahu ha musi nḓivhadzo yo fhiwa Muthu ane a khou aphiḽa a tshi khou ḓivhadzwa nga tsheo ya aphiḽi , kana arali nḓivhadzo kha Muthu ane a khou aphiḽa isa ṱoḓei , zwi itwe nga murahu ha musi tsheo yo no dzhiiwa .
Arali vhabebi vha songo malana nahone vha tshi tama u ṅwalisa ṅwana nga tshifani tsha khotsi , khotsi a ṅwana u tea u ṱanganedza uri ndi ene khotsi a ṅwana nga u ṅwala kha tshikhala tshine tsha vha hone kha fomo ya khumbelo BI-24 .
Mbuelo dza mbadelo - iyi thandela i nga khunyelela nga mutengo u fareaho , mbuelo dzi ḓo fhira mbadelo ?
Kha ri ṅwale Fhedzisani u khaḽara tshifanyiso itshi .
Zwi khou themendelwa uri nnḓu iṅwe na iṅwe i fanela u vha na tshidzimamulilo sa ḽiga ḽa u thivhela .
Ngudo dza muṅwalo dzi tou fombe kha nḓowenḓowe ya u ṅwala maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi na u ṱoḓa uri hu ṅwaliswa hani haya maḽeḓere kha muṅwalo muswa wa u pomba .
U langula , nga vhukwamani na kushumele kwa zwiimiswa zwi kwameaho , tshikwama tsha vhukati tsha shishi tshine tsha vha hone na u thusa kha u kuvhanganya zwiko ;
( d ) u sumbedza nḓila hu u itela uri hu dzhiwe maga a kutholelwe , kusudzuluselwe , kugonyiselwe na kupandelelwe kwa vhashumi zwi vhe zwi yelanaho na ndeme na mitheo yo ṋewaho kha khethekanyo ya 195 ; na
Muvhuso une wa shumisa eḽekiṱhironiki kha maga o fhambanaho a mveledziso zwo ḓoweleaho kha mashango manzhi .
U thetshelesa nḓivhadzo na u fhindula nga nḓila yo teaho .
Tsho ṱumiwaho na ezwi ndi u kundelwa ha avhela zwiko zwa pfunzo ya pfanelo dza vhathu na tsireledzo , zwi livhisaho kha uri phindulo yo sedzaho kha pfanelo dza vhathu i tshi fhungudzea na u vunḓea ngeno i tshi khou tshimbidzwa nga maanḓa nga dzo NGO .
U itela u thivhela u sa shumiswa nga nḓila yone ha
Nṱhani ha izwo , na zhendedzi a mbalombalo u mona na ḽifhasi a shumisa rekhodo dza ndaulo u kuvhanganya data u itela u i saukanya .
Vha na adzhenda - ndi pulane ya wadi - nahone u shumisa na u sedzelusa na u pimiwa ha pulane ya wadi zwi ita uri vha dzule vhe mushumoni ṅwaha woṱhe .
Ndi zwa ndeme uri ndededzo dza mitele a mbadelo dza nḓisedzo ya tshumelo na dzone dzi bveledzwa u itela u thusa madavhi a muvhuso kha mbadelo dza mishumo yawo na mvelelo .
U khethwa miraḓo ya Komiti ya Wadi u imelela tshitshavha kha ṱhoḓea dza foramu ya IDP hu tea u ḓisendeka nga maitele a khwaṱhisedzaho vhuimeleli ha vhupo na ha matshilisano .
U fhaṱa themamveledziso ya maḓi zwi kha ḓi vha zwa ndeme uri ri kone u engedza tswikelelo kha vhathu vhashu na kha nḓowetshumo .
Dziṅwe bugu dzo lambedzwa nga vhaanḓadzi nga mahala .
Tshipikara na Mudzulatshidulo ,
Mudededzi waṋu vha khou ya u ni lidzela muzika .
Muthu wa vhuraru a nga ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani kha tsheo yo dzhiiwaho nga Muofisiri wa Zwamafhungo ya u swikelelea rekhodo dzine dza vha kwama .
Tshirendotshiseisi tshi no amba nga ṅwedzi tshine vhadededzi vha nga tshi shumisa arali vha tshi ṱoḓa .
1.2 . Mulayotibe u tsireledza tshoṱhe mavu a vhulimi u itela mveledziso ya zwiḽiwa nga kha u thomiwa ha Vhupo ha Vhulimi ho Tsireledzwaho vhune mavu a re na khonadzeo khulwane ya vhulimi a ḓo ṱaluswa u itela zwipikwa zwa vhulimi ngeno mavu a ne khonadzeo ya vhulimi ya vha fhasi a tshi ḓo tendelwa uri a shumiselwe zwi sa kwamani na vhulimi .
Foramu i sedza kha u vhumba adzhenda dza dzingu na dza nḓowetshumo u itela ṅwaha hoyu .
TOR yo monolodzwa kha vhunzhi ha vhashumisani kha mveledziso na kha muvhuso .
Ministri u ṋea zwiimiswa tshikhala tsha u nyanyuwa kha makumedzwa aya a u thoma , na uri zwi rumele maṅwe a thungo kana makumedzwa o khwiniswaho khawo .
Hu na maga mararu a elanaho na u bveledza PMP :
Fhungo ḽa mugudi a dzulaho tsini na tshikolo tsho pfumaho ndi fhungo ḽi re khagala u amba ngaḽo .
Khomishini i katela dzulo ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa ṱhoho dza ofisi dza mbalombalo u rera ngaha ngona , zwire ngomu , mbekanyamaitele na ndaulo ya shango , sisiṱeme dza mbalavhathu dza dzingu na dza dzitshakatshakha .
GCIS a i nga vhi na vhuḓifhinduleli ha u kundelwa u fhindula .
Vha humbelwa u kwama nyendedzi u itela ṱhoḓea dzo imaho ngauri .
Nga ṅwambo wa tshenetsho tshiitisi tshithihi vhaṅwe vhareili vha dzigoloi a vha koni u vhona vhana .
Kha vha sedze hafhu na rekhodo dza zwiwo zwo fhiraho , khombo kana thaidzo dza mutakalo .
Themendelo ine ya iswa kha Minisṱa kana mulanguli wa thendelo i fanela u ṋetshedzwa kha Minisṱa na vhalanguli vha thendelo manweledzo nga ha zwidodombedzwa zwoṱhe zwo fanelaho .
U badelwa murahu uhu hu ḓo itwa u ya nga mbekanyamaitele yo tendelwaho ya masipala .
Khabinethe i khoḓa Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe kha u shuma havho nga u ṱavhanya vha fara avho vhane vha khou humbulelwa uri vho ḓidzhenisa kha khakhathi dza zwitshavhani na u wanala vha na thundu dzine dza humbulelwa uri dzo tou tswiwa .
Khethekanyo Khulwane zwenezwo i ṋekedza tshumelo dza zwa vhueletshedzi kha Muhasho kha mafhungo a elanaho na zwa nzudzanyo na vhuṱoli ha kushumele .
1 . U shumisa zwavhuḓi zwiko zwi konḓaho u wanala
5.8. I fhethu huthihi na Muphuresidennde kha u fhirisela ndiliso kha muṱa na khonani dza ramafhungomufodi , Vho Juda Ngwenya vhane zwinepe zwavho zwa nṱha zwo dzheniswa kha ḓivhazwakale yashu nahone zwi ri kombetshedza u fara nyambedzano nga ha vhuvha ha shango ḽashu na dzhango .
( a ) shumiswa zwavhuḓi kha tshelede ;
Kha mavu o khwaṱhaho kana kha matombo , dzirodo dzi do tou dzheniswa kha milindi yo dzulaho yo vhoriwa .
U ita vhurangeli , ṱuṱuwedza , tikedza , shumisa na u vhona uri hu na pfananyo kha thandela na mbekanyamushumo dza u thivhela vhugevhenga kha tshitshavha .
Malugana na vhulwadze ha khakhathi nga ngomu zwitshavhani zwashu , ro vhona uri a hu na muhasho wa muvhuso une u nga vhu fhelisa u woṱhe .
Mbekanyamushumo dza matshilisano dzo ita zwinzhi khau khwinifhadza matshilo a vhathu , fhedzi thandululo dza tshifhinga tshilapfu dzia shaeya .
39 . Ṱhalutshedzo ya Mulayotibe wa pfanelo
U renga kana u hira mitshini
U ela zwiko zwapo na zwa dzitshaka zwa mafhungo na vhukoni u itela u bveledzisa mvetomveto ya mveledziso u itela thimbanywa iṅwe na iṅwe yo nanguludzwaho .
Musi sekhithara ya phuraivethe yo bvelela nga u ongolowa , mbekanyamushumo dza muvhuso dzo vha dzi songo khwaṱha nga maanḓa zwi tshi kwama u renga na u rengisa u bva kha bindu ḽa vharema .
Vhana vho ḓipfa hani ?
Kha tshifhinga tshilapfu , hezwi zwi ḓo ita uri ṱhaṱhuvho dzi vhe dza ngoho nahone zwidodombedzwa zwo kuvhanganywaho nga ha khakho ya mbebo zwi vhe zwi tendwaho .
Tshigwada tsha zwa ikonomi ya tshitshavha tsho rangela u thoma ha tshumisano ya tshumelo u itela ndondolo ya dzibitshi na thendelano ya vhuimo ha tshumelo kha muhasho muṅwe na muṅwe wone zwi ḓo tendelanwa khazwo na u thomiwa .
Olani zwifanyiso zwi no sumbe
Khabinethe i tamela mashudu Amajimbos musi vha tshi khou ṱaṱisana kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA tsha vha miṅwaha ya fhasi ha-17 ngei Chile u bva nga dzi 17 Tshimedzi u ya kha dzi 8 Ḽara 2015 .
Mulayo wa Khethekanyo ya Mbuelo wa 1997 , ndi tshishumiswa tsha u ita mugaganyagwama tsho dodombedzaho uri mbuelo ya lushaka ( yo kuvhanganywaho nga kha mithelo ) i kovhekanywa hani kha vhuimo ha muvhuso u itela u tikedza tshumiso ya phurogireme dza muvhuso dzo fhambanaho .
Fhasi ha mulayo uno , a hu na masheleni o vhetshelwaho pfunzo ya ṱhoḓea dzo khetheaho .
Ndambedzo iyi yo ṱanganedzwa , fhedzi , tshihulwanesa zwazwino ndi u thoma ha ngudo .
Themendelo dzoṱhe dzo wanalaho dzo wana u sedzuluswa ha ndeme nahone vhunzhi ha vhathu vho dzheniswa kha iḽi ḽiṅwalo ḽo dovhololwaho .
Vha nga lavhelela uri pholisa ḽi ḓo vha thusa -
Utandululakhakhathidzamishumoni Muvhuso u ḓo shumisana na mabindu o dzudzanaho na madzangano a vhashumi u dzikisa makete wa zwa vhashumi nga u tandulula zwiitisi zwa nndwa kana khakhathi dza migodini na huṅwe vho .
5 . Miraḓo i sa shumiho hone kha Bodo ya Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku lwa miṅwaha miraru :
Arali vha si na nḓivhadzo ya u vusulusa , vha ḓadze fomo ya ALV ( Khumbelo ya Muthelo wa Tshiendedzi ) .
Zwa zwino , hu na zwileludzi zwivhili fhedzi nahone vhunzhi ha malaṱwa a re khombo a rumelwa mashangoḓavha ngei Great Britain .
Hu na vhulanguli ha vhashumi vha henefha kha 1 200 vha ṋetshedzaho tshumelo dzo fhambanaho - dza mulayo , dza vhudzavhidzani , dza ṱhoḓisiso , dza vhuṅwaleli , dza u dzudzanya , ḽodzhisitikaḽa , dza zwiḽiwa , dza vhuṋenḓila na dza u kulumaga , vhukati ha dziṅwe .
Tshipiḓa tshihulwane tsha Afrika Tshipembe tsho vha na ṱhahelelo ya muḓagasi na u dzimelwa ha muḓagasi zwi tshi khou itiswa nga " load shedding " u bva nga Lara 2007 u swika nga Phando 2008 .
luṅwalo lwa muimeli
Kha hezwi zwifhinga , hu na khonadzeo ya u nga vha na mvelaphanḓa khulwane vhukuma ha dovha hafhu ha vha na khombo ya u nga humela murahu .
Kha ri ṅwale Gerani ni nambatedze zwanḓa na milenzhe u itela u fhedzisa tshifanyiso itshi .
Mashumele ayo o vha o khwaṱhiswa nga u farwa ha miṱangano ya tshigwada i katelaho makhantseḽara , zwiimiswa zwa tshitshavha zwi katelaho Madzangano a sa Shumeli Malamba , Madzangano a si a Muvhuso na zwiṅwe zwigwada zwi re na lutamo .
ZWIKILI ZWA VHUTSHILO Gireidi ya Ṱ-3 shango kana pulanethe na u fhira .
PMS i tea u dzhenisa vhunzhi ha madzangalelo aya ane a konadzea na a tshifhinga tshilapfu .
Mbudziso dzi fanela u livhiswa kha muthu o bulwaho afho fhasi kha poswo iṅwe na iṅwe .
Zwo ḓisendeka nga zwe vha tumbula , vha tea u dzudzanya u funza na ndingo dzavho nga nḓila yone .
Ṱhoḓisiso dzi langa ṱhoḓea dza mafhungo na zwa ndemesa kha vhudavhidzano zwa muvhuso na tshitshavha , u monithara bembela na u pimathengo kha mishumo ya vhudavhidzano ha muvhuso , zwibveledzwa na dzikhampheini .
Dimokirasi na vhuvhusi havhuḓi zwi khou vhuedzana , hu sa siiwi nnḓa u humiselwa murahu hune ha itwa na khaedu dza u langula khethi ; vhunzhi ha vhathu vha re kha dzhango vha tshila kha mashango , ane a vhuswa lwa khwiṋe u fhira miṅwahani ya fumbili yo fhiraho .
Ri ḓo kwamana na sekhithara ya bannga u wanulusa uri u engedza ḽevele ya khadzimiso dza vhudzulo zwi itwa hani .
Nga u bindudza kha vhulimi ri ḓo dovha ra ya kule kha u tsireledza vhana vhashu kha vhushai , nḓala na u konḓelwa .
Ṅwalani nomboro kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha maipfi u itela u sumbedza kutevhekanele kwao nga aḽifabethe .
Dziṅwe dza nḓowetshumo dzo aluwaho dza fhano shangoni na dzone dzi na zwinzhi zwine dza nga ita kha u khwinifhadza vhukoni ha zwa nḓowetshumo na vhumagi ha shango ḽashu .
4.4 U ita mugaganyagwama u itela nḓisedzo ya tshumelo ya khwiṋe
Ṋetshedzo ya Gurannḓa ya muvhuso na Nḓivhadzo , u vhudzisesa na khothesheni , kha vha kwame : Senthara ya Vhukwamani ya Gurannḓa ya Muvhuso .
GEMS ndi tshikimu tsha dzilafho tsho thivhelwaho tshine tsha vha tsha Vhashumeli vha tshumelo ya Nnyi na Nnyi .
Ambani nga zwine zwa khou bvelela tshifanyisoni .
Muvhigo wa ṅwaha wo fhelelaho u ḓo katela na u dzhiela nṱha tshanduko kha dzimbalombalo dza vhugevhenga dzine dza ḓo thusa kha khwaṱhisedzo ya khwaḽithi na tshanduko dzi re na vhushaka na maimo a milandu ine i nga itea vhukati ha ṅwaha .
Khwiniso zwa zwino i dovha ya katela maṅwe madzangano ane a nga tiwa nga fhasi ha Mulayo na ane a fanela u shumisa zwishumiswa zwa vhukuma .
Vho kona u sumbedza uri musi ri tshi vhea Afrika Tshipembe phanḓa , ri swikela mvelelo dzine dza isa shango ḽashu phanḓa .
Zwenezwo , nḓila yo leluwaho na u sa ḓura ya u tandulula u sa vha na vhuṱanzi na phambano i a kumedzwa .
Hezwi a zwi ambi u ṅwalisa nga huvhili .
Vha badele mbadelo dzo randelwaho ( nga kheshe fhedzi )
Vhudzheneleli ho vha ho sedza kha thusedzo ya u isa maitele phanḓa .
O ṋekedza mushumo u re khagala wa u ya phanḓa wa vhakhantselara vha wadi na Komiti dza Wadi
Vha lingedze u topola vhuṅwe vhuḓipfi vhune vha khou tshenzhela , vhu ngaho nyofho na nḓaḓo .
Ni vhona u nga tshiṱori itshi ndi ngoho ?
Tshitandadi tshi ḓo khwiṋisa buḓo ḽa mushumo kha vhathu vhane vha khou ṱoda u bvelela kha sia ḽa zwa Muvhuso Wapo na ndaulo .
U Ṱavhanyisa Nḓisedzo ya Themamveledziso dza Zwikolo
Vhupo ha u vhulunga vhu fanela u tshimbilelana na ndaulo na milayo yapo yo teaho nahone hu fanela u itwa mbetshelwa yo linganaho ya u bveledza ho humbulelwaho .
Nḓila yavhuḓi ya u thoma ndi u ramba vhathu vhahulwanesa kha tshigwada uri vha kovhane navho tshiitei tsha zwinozwino tshine vha tshi humbula .
Mivhigo ya radiology i nga si ṱo ḓee kha vhana vhane vha vha nga fhasi ha miṅwaha ya 12 na kha vhafumakadzi vha vhaimana .
2.1 . Khabinethe yo tendela Nḓivhadzamulayotibe kha Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) , uri i gazetiwe sa ḽiṅwalo ḽa mbekanyamaitele .
U engedza kha u rumela vhaingameli vha Muhasho wa Vhasumi kha nḓowetshumo u itela u kombetshedza u tevhedza mulayo , ri kha nyambedzano na Muhasho wa Vhuendi u itela u swikelela databeizi yayo ya thekhisi dzo ṅwaliswaho .
Matheriala wa ḽaiburari une wa vha zwibadela izwi u rengwa na u badelwa nga zwiimiswa zwine zwa nga yunivesithi dzi tikedzaho , vhalambedzi na bodo dza zwibadela nahone a si wa Muhasho .
Kha vhupo ha ḓoroboni miraḓo ya Komiti ya Wadi i fanela u imelela madzangalelo a zwigwada , sa tsumbo , zwigwada zwa vhurereli , madzangano a vhafumakadzi , madzangano a vhaswa , sekithara ya mutakalo , zwigwada zwa mitambo , tshitshavha , madzangano a vhatheli .
4.1 . Ṅwedzi wa u Dzhiela Nṱha Khentsa ya Maḓamu nga Tshimedzi , wo imela ndingo dza lushaka nga tshitshavha na ndondola mutakalo ya phuraivethe u tsivhudza nga ha vhulwadze .
Afrika Tshipembe na Zimbabwe a na vhushaka havhuḓi ha poḽotiki , ikonomi na ha matshilisano ho tikwaho nga khaḓa dza ḓivhazwakale dza miṅwaha minzhi ya murahu .
Maṅwe mashango , ane a nga sa Ireland , o thoma dathabeisi dza malaṱwa dza lushaka u itela u kuvhanganya mafhungo a fhulufhedzeaho nahone maswa maswa a nga ha zwileludzi zwa u laṱa na u vusuludza malaṱwa .
Zwigwada tshitshavhani zwi na ṱhodea dzo fhambanaho , u wana zwiko nga nḓila dzo fhambanaho na ndavhelelo dzo fhambanaho .
Hezwi zwi katela u saukanya mbuelo ya mutengo yo fhelelaho kana u saukanya u tea ha mutengo wa khetho dza mutevhe mupfufhi dzo ḓisendekaho nga mitengo ya mutevheṱhandu wo fhelelaho .
3.4 . Muhanga uyu wo vha hone nga murahu ha vhukwamani na vhathu vhoṱhe vha kwameaho , hu tshi katelwa na vha Khoro ya Mveledziso ya Ikonomi na Mafhungo a zwa Vhashumi ya Lushaka .
U thetshelesa mbudziso dzi sa konḓi na nḓivhadzo a konou dzi fhindula nga nḓila yone .
U ḓadzisa kha thengiselano ya nnyi na nnyi , muvhuso u na zwishumiswa zwine zwa vha na ṱhuṱhuwedzo ya khonadzeo ya ndeme u fhira thengiselano ya phuraivethe .
1.4 . Khabinethe i khoḓa u sainiwa ha Mulanga wa Thandela ya Muḓagasi wa Maḓi wa Grand Inga , zwezwino kha Madalo a Tshiofisi nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha Riphabuḽiki ya Demokirasi ya Congo .
Muzika wapo u swika tshararu tsha muzika woṱhe u rengwaho nga Maafrika Tshipembe .
U bva kha nyendedzi ri khou sudzuluwa zwino , vhukati ha zwino na Lambamai u dzhenisa mimasipala yoṱhe u mona na shango .
Ri khou ṱoḓa zhendedzi ḽine nga maanḓa a muvhuso na nga u kombetshedza ḽa ḓo ranga phanḓa vhupulani , tholo na vhulavhelesi khathihi na khwiniso dza tshiimiswani .
Khwiṋiso yo dzinginywaho ndi ya u livhanya thendelano na tshanduko idzi .
Tshaeo ya zwiko ine ya ita uri ri lingedze zwiko zwi sa athu shumiswa u itela u khwinisa vhukoni ha u ita mbuelo ri tshi shumisa zwiko zwi re hone zwino ;
7 . Tshivenḓa tshi ri khali ya u shulula na yo bikaho .
Ndi nnyi ane a dzi shumisa ?
TSHIBOGISI tsha T tshi ṋetshedza zwidodombedzwa zwinzhi nga ha tshakha dza mbuelo dzine dza nga lavhelelwa dzhi tshi bva kha sekithara dzo fhambanaho ngeno TSHIBOGISI TSHA U tshi na manweledzo a zwiṅwe zwiteṅwa zwine vha fanela u zwi dzhiela nṱha musi vha tshi khou sedzulusa uri dziroyalthisi dzi bva ngafhi u ya ngafhi .
Dzi khou iswa bulasini dzi re nnḓa ha Karoo .
Khethekanyo ya asima Madokotela vha ḓo dzhia tsheo ya uri asima yavho I shusha u swika ngafhi nga uri ndi lungana hune vha vha na tsumbadwadze na nga u ita ndingo dza kushumele kwa mafhafhu ( peak flow readings ) .
Ndingedzo idzi , fhedziha , dzo vha dzo fanela dzo thoma u ṱavhanya , dza bvela phanḓa nga u ṱavhanyedza dza dovha hafhu dza swikelelwa nga nḓila i fanaho .
Ndivho yavho ndi ya u khwinisa mveledzwa ya ikonomi ya matshilisano na vhukoni vhu kovheaho ha mugaganyagwama wa vundu .
U vhala nga eṱhe , tsumbo , garaṱa ya ndumeliso , khomiki na bugu zwadzo dza nganeakhumbulelwa .
Ahuna mabammbiri a shumiswaho kha u fha mushumi wa uri u shuma mini zwavhuḓivhuḓi nahone , zwenezwo , a vha na tshine vha farelela khatsho .
Tshanduko kha Mbekanyamaitele ya Tshidzumbe
Ndi takadzwa nga kuṅwalele kwa muṅwali ngauri u ita uri bola i tshile .
Hezwi ndi zwine zwa khou itea kha mashango manzhi ane a vha na NML .
Fhedzi ri a tenda uri lushaka lwashu , nga maanḓa vhashayaho , lu nga si kone u lindela zwiṱirathedzhi na nyambedzano na miṱangano - naho hu uri ndio zwithu zwa ndeme .
Vhalani dayari ya Sam ni vhudze khonani yaṋu nga lutamo lwa Sam lu re tshiphirini lwa musi wa ḓuvha ḽawe ḽa mabebo .
O anḓadzwa nga Ṱhafamuhwe 2020 uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Thandela dzoṱhe dzi fhira nga kha mutevhe wa maga o fhambanaho vhukati ha muhumbulo wa u thoma kha thandela na tshifhinga tshine thandela ya ṱhaphudzwa ngatsho .
Musi ro sedza u fhungudzwa ha mugaganyagwama kha Muhasho washu , a huna u kanakana muhumbuloni wanga uri vhashumi vhashu vho ḓiimiselaho vha ḓo isa phanda na u shela mulenzhe kha bono ḽashu ḽa ṱhanganelano ya matshilisano , vhutsila , u shuma zwo khwatha na Western Cape yo ṱumanywaho .
Iṅwe ya idzi nḓila ndi hune muholo wo lavhelelwaho wa mulanguli kha ṅwaha wonoyo wa vha fhasi ha muholo we a u holelwa kha ṅwaha wo fhiraho lune zwa ḓo vhanga mbadelo i fhiraho mpimo ya PAYE , zwine zwa ḓo vhanga u konḓa ha zwithu .
Mafhungo o no ḓi vhigiwa kha vha Tshumelo ya Tshipholisa ya ḽa Afrika Tshipembe .
Muvhuso u fhedza R500 biḽioni nga ṅwaha kha u renga thundu na tshumelo .
Nyito dza khethululo dzi re na luvhengelambiluni lwa mirafho dzi tea u bviswa nga iṅwe nḓila kha mvelele ya vhubindudzi zwe zwa vha zwi khou dzhenela kha tshitshavha tshashu lwa tshifhinga tshilapfu zwino .
Maṅwe mavhalaangwe a bvaho kha Mivhigo ya Mvelaphanḓa ya Mvelelo dza Kotara kha themo ya tsedzuluso :
Zwa zwino ndi munna uyu na nṋe nahone ro ḓiwana ri vhukati ha tshigwada .
Mbadelo dza vhupfumbudzi hu re mulayoni dzi kha mutevhe zwavhuḓi kha tshitatamennde , fhedzi zwi tevehlaho zwi tea u dzhielwa nṱha :
Izwi ndi lwa u thoma hune Afrika ḽa ḓo vha ṋemuḓi wa Mitambo ya Mulanganelano nahone zwi ḓo vhea Afrika Tshipembe sa fhethu ha vhuendelamashango ha mitambo na u ṋea hafhu zwikhala u itela Tshigwada tsha Afrika Tshipembe .
Magudedzi a Vhugudisi ha Vhuongi : U gudisa vhaongi kha vhuimo ha fhasi ha u giraduweitha na ha nga nṱha .
o Kushumiselwe kwa masheleni a u sokou ṋetshedza
Ngauri ri lushaka lwa vhahali .
Muofisiri Muhulwane wa Tsireledzo , khathihi na Khomishinari wa Dzingu na Khomishinari wa Vhupo , vha ita mushumo muhulu wa u vhona uri hu na tsireledzo ya vhathu vhoṱhe vha kwameaho kha vhubindudzi ha ndulamiso .
U khwaṱhisedza uri Thandela dza Khephithala dzi khou topolwa kha maitele a Tsedzuluso .
Ri khou shumisa ṱhoḓea dzo nweledzwaho kha theo ya mulayo yo teaho hu tshi katelwa Mulayo wa Fulufulu , Mulayo wa Ndaulo ya Muḓagasi ( sa zwe wa khwiṋiswa ) na ndaulo dza kha vhukoni ha murafho muswa .
Ro hulisea sa vundu ḽa North West uri vhadzudzanyi vho nanga vundu ḽashu sa fhethu havho ha khoniferentsi iyi ya ndeme nga u rali .
Dziṅwe ṅanga dzi ri sa izwi dzone dzi tshi fhodza , a dzi ḓivhi tshithu nga ha mushonga wa u vhulaya kana thengiso ya miṱuvha ya muthu .
Kha vhuṅwe vhupo ho vhigwa uri dzikhakhathi dzo dovha dza itea vhukati ha vhadzulapo vha mashangoḓavha nga tshavho .
Malugana na izwi , ri sasaladza tshanduko dzi siho kha ndayotewa dza muvhuso , nga kha thusedzo ya mmbi , khakhathi kana maṅwe maitele a siho mulayoni .
1.7 . NATJOINTS ya COVID-19 yo fhaṱwa kha zwiṱirimu zwa mushumo zwi katelaho vhorasaintsi ; vhaḓivhi kana vhomakone vha zwa mutakalo ; vhorainzhiniara ; vhaimeleli vha senthara dza Ndangulo ya Tshiwo tsha Lushaka ; vhatsivhudzi vha zwa mulayo ; vharangaphanḓa vha mazhendedzi a vhutsireledzi na u tevhedzelwa ha mulayo , na zwigwada zwi bvaho kha mihasho zwi vhumbaho zwigwada zwa ikonomi na matshilisano zwa Foramu ya Vhalanguli-Dzheneraḽa vha Afrika Tshipembe .
Musi vhadzulapo vha siho mulayoni vhane pfanelo dzavho dza mutheo a dziho kha khombo ya u nga shakuliswa , muṋe wa mavu a phuraivethe u tea u ya khothe u wana ndaela ya u shakulisa , zwi tshi ya nga Mulayo wa Thivhelo ya u Shakuliswa zwi siho Mulayoni na Mulayo wa Mavu wa u Dzula zwi siho Mulayoni , 1998 ( Mulayo 19 wa 1998 ) .
Ndi tshi thunyuwa ndo fara tshaini ...
Netiweke ya nga ngomu hayani na yone yo bvelela kha mashango manzhi a Afrika .
Sa vharangaphanḓa vha tshifhinga tsha zwino itshi tsha dimokirasi , ri songo tea nyimele dzine dza engedzedza u ḓivhonadza ha sisiṱeme dza ndaela ya muvhuso wa tshiṱalula wa kale .
Masiandaitwa a musaukanyo uyu ndi a uri maitele a tshitandadi tsha nṱha manzhi kha vhuṱaṱisani o tea .
Komiti ya U renga yo thomiwa .
Ri tshi swika ra foda zwinepe .
Ri dovha ra dzhiela nzhele uri mabindu manzhi a ṋetshedza vhashumi vhao thikhedzo ya dzinnḓu kana khadzimiso dza hayani .
Maṱano a nyolo a lushaka na a dzitshaka na miṱaṱisano zwi farelwa Afrika Tshipembe ṅwaha muṅwe na muṅwe , na uri pfufho dza lushaka dzo fhambanaho dzi a ṋetshedzwa kha vhafodi vha zwinepe vhapo .
Ri khou ita mbekanyamaitele iyi nga kha tshumisano na sekhithara ya phuraivethe , nahone ro wana vhuḓikumedzeli kha zwiito izwi zwa ṱhonifho .
Petani siaṱari kha zwithoma . Ṅwalani dzina ḽa bugu kha khavara . Ṅwalani dzina ḽaṋu nga fhasi ha dzina ḽa bugu , ngauri muṅwali wayo ndi inwi .
AU yo kona u vhea zwiimiswa zwinzhi zwa vhuṱhogwa , u fana na Phalamennde ya Vhathu vhoṱhe vha Afrika , Khothe ya Vhulamukanyi ya Afrika , Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu , na dza Vhathu , khathihi na Ikonomi , Matshilisano , na Khantsela ya Mvelele .
Ngudo i tea u dzumbulula u dzhiela nṱha vhuḓivhi ha thero yavho , nga maanḓa kha muthu zwawe a re na dzangalelo .
Wi-Fi ya mahala ya Tshwane ( I ḓivhiwaho sa TshWi-Fi ) yo ḓisela vhadzulapo vha ḓorobo ine ya vha musanda washu vha 1.8 miḽioni inthanethe ya masipala ya Wi-Fi ya Mahala kha dzhango ḽa Afrika .
Vhuhulu u ya matungo ndi vhudenya ha tshivhumbeo .
Kha fhungo iḽi , pulane yashu ya nyito i bvisela khagala ṱhoḓea ya zwipikwa zwa u fhaṱulula zwa murahu ha khuḓano zwine zwa sumbedza ṱhoḓea ya u ḓidzhenisa lwa tshifhinga tshilapfu kha fhethu ha khuḓano .
Ri bvela phanḓa na u fhaṱa lutsinga lwa vhubindudzi , vhune ha ḓo ṱaniwa kha Khonferensi ya Vhubindudzi ha Afrika Tshipembe ya vhuvhili ine ya ḓo farwa nga ḽa 5 u swika ḽa 7 Lara 2019 .
Sa tsumbo , musi mbiti dzi tshi sumbedzwa , vha songo ṱalutshedza , u dzhenelela , u ṋea zwiititisi , u haṱula kana u ela .
U tamba nga vhavhili , vho sedzana milenzhe yo navhiwa i tshi kwamana , vho farana nga zwanḓa , vha tshikokodzela na u sukumedzela phanḓa na murahu , zwirethe zwo kwamana
Madzina na Tshifani nga vhuḓalo :
Mbekanyamushumo ya u ndangulo ya u bva i khou shumisiwa .
Afha ho sedzeswa kha vhathu vhane vha vha " vhomaitakhole " : khamusi hu na muhumbulo wa u iledza vhufhura , u itela u tsireledza vhathu kha vhathu vhane vha zwifha .
Mabulasi haya a ḓo vhumba tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya " vhualamelo " ya Muhasho wa Mveledziso ya Vhupo ha Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu na Land Bank .
- Tsha vhuṱanu , ri fanela u khwaṱhisa vhukoni ha Muvhuso ha u sedzana na ṱhoḓea dza vhathu .
Madzangano oṱhe are na dzangalelo a tea u vhonala kha Mutevhe wa Murengisi wa masipala nahone u fanela u davhidzana na muhasho u thoma .
Maluvha aḽo o vhekanywa u ita khuḓa tharu u fana na vhutsila ha Afurika .
Muṋwelo u dzimuwaho vhukuma u nga bviselwa kha soredzhi .
Hezwi zwi tikedza NDP ine ya vha yone i vhonaho ṱhoḓea ya Afrika Tshipembe kha u bindudza kha sisiṱeme yo khwaṱhaho ya themamveledziso ya ikonomi hune yo pulaniwa nga nḓila ya u tikedza zwipikwa zwa matshilisano na zwa ikonomi zwa vhukati na zwa tshifhinga tshilapfu .
U dzudza muṱangano kha adzhenda na u fhirela phanḓa .
Fhedzi nda ḓihudza nga u ambara vhurukhu uho .
Mbadelo kha mavundu dzi itwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Pulane iyi tshiṅwe tshifhinga i vhidzwa u pfi ndi furemiweke ya Ndangulo ya Thevhekano ya Thandela .
Khaedu ine mulanguli muṅwe na muṅwe a khou tea u i khwaṱhisedza zwenezwo ndi ya uri ḽevele dza ṱhuṱhuwedzo dzi dzula dzi nṱha vhukati ha vhashumi .
Maṅwe masia a o ḓoweleaho u katelwa kha mivhigo ya manweledzo ndi :
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u themendela na u tikedza mbekanyamushumo dza senthara dzi re na ṱhoḓea dza vhurangeli ha tshitshavha kana dzi si dza Muvhuso .
Tshanduko dza kuitele kha mulayo wa musalauno ndi u itela uri kha milandu yo teaho hu vha na u tevhedza ho teaho nga ṱhoḓea dza khombekhombe musi hu si na u tevhedza hone hone hu eḓanaho .
Hafhu , tshiimo tsha tshenzhemo ya vhorakhonṱhiraka vha ṱhogomelo khathihi na vhashumi vha nga ngomu zwi kha ḓi vha khaedu ine ya tea u fheliswa .
Yo vha i mpho ya tshipuka tshavhuḓi tsha vhukuse hu no suvhelela .
Ndi zwa vhukuma , u konḓelela ha vho-Rapoḽotiki vho ḓi imiselaho kha hoyu ṅwaha wa mbambe ya khetho - dzine roṱhe ria tendelana uri dzi tea u ṱhonifhea nahone dzivhe na mulalo - huna vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha mvelaphanḓa ya vhaponyi nahone nga ngomungomu ha demokhirasi yashu .
Vhulwadze ha dziningo ( ningo i re na lumilaḓi kana yo thivhanaho ) vhu ita uri hu vhe na u zwimba nga ngomu ningoni kha lukandakandane zwo vhangiwa nga buse .
Mbekanyamushumo iyi i thuba ndangulo ya maano na u tikedza tshumelo kha ḽevele dzoṱhe dza muhasho .
Tsumbo , Khethekanyo ( 1 ) i bula zwauri masipala u fanela u ' bveledza mvelele ya kuvhusele kwa masipala ine ya ombedzela vhuḓi ha muvhuso wa vhuimeleli ha fomaḽa na sisiṱeme ya kuvhusele kwa u shela mulenzhe ' hu tshi katelwa u vhiga murahu kha tshitshavha tshapo .
Zwishumiswa zwi re afho fhasi zwo sumbedzwa nga tsumbo dzi re kha dziithaḽiki .
Vhathu vhanzhi vho lovha , vha maḓana vha farwa nahone vhanzhi vho ṱutshela shango ḽavho u ya u vha miraḓo ya madzangano a mbofholowo o iledzwaho a re mashangoni a mahura .
Zwidodombedzwa zwo sumbedziswaho kha thebuḽu i re afho nṱha zwi sumbedzisa uri mbadelo dza u fhaṱiwa ha nnḓu nthihi dzi fhasi ngei kha Mavunḓu a North-West na Western Cape .
Miraḓo ya Komiti ya Odithi yo isa phanḓa na u ṱangana na Muofisiri Muṱolambalelano , ndangulo khulwane ya Muhasho , Odithi ya nga Ngomu na Odithi ya nga Nnḓa , hu na u ṱanganela nahone na nga muthihi muthihi , u itela u dzhena ha fhungo a khombo na khaedu dzi livhanaho na Muhasho .
Mafhungo aneyo a shumiswa a songo fhelela nga vhafhuri hune nomboro ya vhuṋe ya ṱoḓea u ṱhaphudza thengiselano - hune tshifhinga tshinzhi ha vha hu khou shumiswa mutshini wa tshelede .
Ro dzhiela nṱha uri mvelele ya u ḓitika yo bveledza uri ngade dzi ḓale tsheṋe vhathu vha khou vhulahwa nga nḓala vha na mbeu dze vha ṋetshedzwa mahala ragani dzavho !
Vhufamuraḓo ndi vhulwadze vhu shushaho nga maanḓa vhune ha vhanga lufu na vhuholefhali na u ṋea muhwalo wa masheleni muhulwane kha vhathu , miṱa na muvhuso .
I ḓo ṋetshedza ndivhisi kha mashumele one na thekinolodzhi .
Kha ri ite nyito Ni nga sumbedza tshivhingwi kana luṱura zwi tshi khou kuvhanganya zwiḽiwa zwa u ḽa vhuria .
Luswayo lwashu ndi u dzhenela lu pfadzaho kha maitele oṱhe .
Vhunzhi ha vhugudisi ho livhiswaho kha komiti dza wadi ndi vhugudisi ha fomaḽa nga muvhuso kana muṋetshedzatshumelo o tiwaho nga muvhuso .
26.1 U ya nga tshiteṅwa 92 ( 1 ) na 92 ( 4 ) tsha PAIA , Minista vho ita ndaulo dzi re na vhushaka na Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , vho sedza zwi tevhelaho -
Nga kha Vhutsila ha u Ita , vhagudi vha bveledza zwikili zwavho zwa muvhili na vhusiki .
3 . Nyitothangeli dzoṱhe dzi no rangela mushumo dzi shumela fhedzi Muhadzimisi ane a nga rumela Muhadzimi nothisi yo tou ṅwalwaho , ya u sa tsha shumisa nyitothangeli idzi kana dziṅwevho , dzo fhelela kana tshipiḓa tshadzo , kana a engedza tshikhala tsha u fushiwa / u swikelelwa ha nyitothangeli idzi , kana dziṅwe dzadzo , kha tshikhala kana tshifhingani tshine tsha nga vha tsho ṅwaliwa kha nothisi yeneyo yo tou ṅwalwaho .
Khomishini ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi yo ṱalusa ṱhoḓea ya u monithara nga vhuronwane ha ḽivi ya u lwala kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Vhaofisiri vha tevhelaho vho khunyeledza databeizi .
Hu si na inisuḽini yo linganelaho , guḽukhousu i a fhaṱela malofhani .
U sa konḓisa kha milandu miṱuku , kana u konḓisa hu songo ḓoweleaho kha vhuaḓa vhune ha kwama maswina a zwa poḽitiki , zwi amba u sa tshimbidza zwithu nga nḓila i fanaho .
Gauteng i na vhunzhi ha zwibveledzwa zwa TV Afrika Tshipembe .
MAITELE ANE A FANELA U TEVHEDZWA
4.2 . Muphuresindennde Vho Zuma vha ḓo rangaphanḓa vhurumelwa u ya kha Sesheni ya vhu 71 ya Guvhangano Guṱe ya Mbumbano ya Dzitshaka ( UNGA ) ine ya ḓo farelwa ngei Ofisini Khulwane dza UN ngei New York u bva nga ḽa 18 u swika kha ḽa 22 Khubvumedzi 2016 .
Tshumelo iyi ndi ya vhathu vhane vha khou wana masheleni a ndambedzo zwi songo tea .
Ni nga kha ḓi elekanya nga zwiṅwe zwithuvho zwaṋu ni kone u zwi vhekanya kha kholomo dzone .
Komiti i khou vhilahedzwa ngauri Muhasho a u na mbekanyamaitele ine ya thusa kha u ṱanganedza , u gaganya na u ṋetshedza kana u hana khumbelo dza zwifhiwa , mpho na ndambedzo dzine dza ḓo itiwa .
U hoṱola na u konḓelwa u fema nga madekwana
Ri fulufhela uri musi ro no pfulutshela kha tshikhala tsha ofisi tshiswa tshashu tshe ra tshi wana , tshumelo dza zwa mulayo dzi ḓo shuma zwavhuḓisa .
Vhahumbeli vha mushumo vho vhewaho kha mutevhe vha ḓo ṱoḓea uri vha dzhenele maitele a inthaviwu ine ya ḓo katela ndingo ya zwikili zwa khomphyutha .
Ndangulo dza dzilafho na forensiki dza vhe vha vha zwiṱhavhelo zwa u tshipiwa .
Vhathu vhashu vho lindela nga ṋama na muya uri mbekanyamushumo idzi dzi thome u shuma .
Phemithi dza tshihwali tsha badani na nḓivhadzo dza thendara dzi ḓo badela mutengo sa zwo anḓadzwaho kha gurannḓa dza muvhuso .
U tikedza wadi dza 6 u swika kha dza 8 kha u pulanela wadi , nga murahu vha tikedza komiti dza wadi na nga tshifhinga tsha u shumisa pulane na u i monithara .
Nga u fana mashango o bvelelaho o tsikeledza adzhenda ya ḽifhasi ya u khwaṱhisa pfanelo dza ndaka ya muhumbulo .
U guma kha madalo mararu kana R1 680 nga muunḓiwa nga madalo maṱanu kana R2 520 nga muṱa nga ṅwaha
Mililo yo tshinyadza themamveledziso , pfulo ya dovha bveledza mpfu dza zwifuwo ngei kha vhupo ha Mount Fletcher na zwipiḓa zwa Dzingu ḽa Chris Hani .
Milayo ya bidi i elanaho bidi i ḓaho nayo a i athu , nahone a i nga ḓo , bviselwa khagala nga mubidi , thwii kana nga thungo , kha muṱaṱisani muṅwe na muṅwe , phanḓa ha datumu na tshifhinga tsha u vula bidi nga tshiofisi kana u pfufhiwa ha khonṱiraka .
Maga mararu mahulwane a ndangulo ya thandela ndi afhio nahone a kwama mini ?
Zwo mbo ḓi tou ḓivhea uri yunifomo iyo yo vha i ya vha Viper Security .
Zwileludzi zwi a ṱoḓea fhethu ho teaho .
Tshumelo idzi dzo ḓo kwakwanyiswa zwavhuḓi na dziṅwe nḓila u itela u bveledza u enda ho leluwaho u mona na thevhekano ya u enda .
Zwi tshi khou tshimbilelana na themendelo dza tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo wa u Lalama ha Eskom na Tshigwada tsha Tsedzuluso ya Thekhinikhala , Eskom i khou dzhenisa vhashumi vhayo vha re na tshenzhemo na vhukoni vhune ha khou ṱoḓea nga maanḓa .
Nga vhanga ḽa u dzhenela hawe kha zwa poḽotiki , zwa tshikolo zwawe zwi ḓo tea u khakhisea , u fana na zwa vhaṅwe vhanzhi .
Mishumo ya ndeme kha nyito iyi i katela zwi tevhelaho :
Vhulangi ho fhambanaho ha muvhuso , zwiimiswa zwa tshitshavha na sekithara dza phuraivethe zwi na mushumo une zwa u shuma kha ndangulo ya zwiko .
Nyimele dza mutsiko dzi nga katela u sa farwa nga nḓila ya vhuḓi , khovhe dzi re nnzhisa madamuni kana mathanngeni na vhunzani ha maḓi vhu si ha vhuḓi .
Ndivho na Tshivhumbeo tsha thandela kha khonadzeo ya ngudo i shuṅwa arali magumo a ngudo thangeli ya khonadzeo ndi ya uri thandela i a konadzea .
Afrika Tshipembe na Japan a na muhumbulo muthihi kha ndeme ya nyambedzano dza vhanzhi na ṱhoḓea ya u khwinisa Khoro ya Tsireledzo ya Vhuthihi ha Dzitshakha ( UN ) na sisiṱeme ya UN ngei kha Buthano ḽa Guṱe ḽa UN ḽa vhu 70 ṅwedzi u ḓaho .
1.1.10 Muhadzimi u a litsha kana u khou shushedza uri u ḓo litsha u shuma mishumo yoṱhe kana tshipiḓa tshayo kana a vho dzhena kha ḽiṅwe bindu-vho ḽine ḽa si vhe ḽe ḽa vha ḽi tshi khou shumiwa nga Muhadzimi musi wa Deithi ya Tsaino ngeno hu songo thoma ha vha thendelo i no bva kha Muhadzimi ; kana
U shumisa masheleni oṱhe nga ṅwambo wa u sa tholwa ha miraḓo ya Ofisi ya u Bvisela Khagala .
Dzinginyisa siani ḽa mafhungo a no kwama wadi na mukhantseḽara wa wadi kana a no tshimbidzwa nga Mukhantseḽara wa wadi a tshi ya ha masipala ;
Pulane , vhukati ha zwiṅwe , i ṱoḓa u fhaṱa vhukoni ha vhashumi nga kha vhupfumbudzi na pfukiselo ya zwikili , na khombetshedzo ya zwitandadi zwa vhutevhedzeli ha fhasisa ha vhalanguli vha masipala na vhaofisiri vhahulwane .
5.2 . Muvhuso wa Afrika Tshipembe u ḓo bvela phanda na u ambedzana na ndangulo dza US u wana mvelelo dzi ṱanganedzeaho kha masia oṱhe .
Phalamennde yo ḓikumedzela uri i swikelee nga vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe nga u sika zwikhala zwi pfalaho zwa u dzhenela na u shela mulenzhe nga vhoṱhe : vhanna na vhafumakadzi , vho funzwaho na vha so ngo funzwaho , vha shumaho na vha sa shumi , vha konaho kana vhathu vha re na vhuholefhali , vhashai ( nga
Vhuḓifari ha vhana vho thanyaho lwo kalulaho vhu khou dzhielwa nṱha nga u sedzesa zwiito zwavho .
Thevhekano ya ndaela dza u shuma maitele a ngomu , kana u shandukisela kha , tshivhumbeo tshi shumiseaho nga khomphyutha ya eḽektroniki .
Zwiko - ndi zwiko zwifhio zwi re hone zwi no ḓo shumiswa kha thandela ?
Munna kana musadzi ane a vha funesa ndi ene ane a dzhia magatsireledzo u khwaṱhisedza uri a vha nga ḓo farwa nga HIV u bva khae nga u ambara khondomu .
Vhaṋetshedzi vho bvelelaho vha tea u swikisa lushaka lwa tshishumiswa tsho sumbedzwaho kha thebuḽu i re afho fhasi .
Kha vha ṋekane nga afidaviti arali ṱhanziela ya lufu i siho .
Hu na zwidodombedzwa zwi vhonalaho kha Tsedzuluso ya Mugaganyagwama na Migaganyo ya Tshinyalelo ya Lushaka kha pulane dza u shumiswa ha masheleni a muvhuso na magemo a nḓisedzo ya tshumelo .
Vhoramabindu makone vha nga kona u ita mbuelo lwa tshifhinganyana dzi re nṱha ha dza tshikatinyangaredzi .
Ri ḓo ta tshikwama tsha thendelo tsha R1 biḽiyoni u ṱuṱuwedza bannga dza phuraivethe na sekhithara dza dzinnḓu , u bveledza zwirengiswa zwiswa u itela u swikela thoḓea ya dzinnḓu .
( a ) Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 ( Phando 2012 ) tsho imela mulayo wa u guda na u funza kha zwikolo zwa AfrikaTshipembe nahone tsho imela zwi tevhelaho :
Musaukanyo wa khaedu dzi re kha tshiimiswa kha u lingedza u ṱuṱuwedza u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi ; na
A huna mbadelo dza tshelede dzi badelwaho tshiṱafu , zwi tshi nga vha lwa tshoṱhe kana lwa tshifhinganyana .
Naho o bva , ndi vhuḓifhinduleli ha Mushumisi u wana na u ṱhogomela , nga tshelede dzavho , thekhinoḽodzhi ( i katelaho khomphyutha hadiwee , sisiteme , tsireledzo ya mafhungo , sofuthiwee , ḽaini dza vhudavhidzani nga ṱhingo , na akhaunthu ) u dzhena kha webusaithi ya SARS na u dawunuloda matheriala , zwi re ngomu , na tshumelo u bva kha webusaithi arali zwi tshi ṱoḓea .
Nḓisedzo yo ṱanganelanaho na vhubveledzi
Nḓevhe dza goroi
Tshiwo tshavho tshi nga engedzea kha mashango a bvelaho phanḓa musi vhubveledzi ha zwifuwo na sisteme dza u phurosesa dzi tshi khwaṱha nga maanḓa .
U funza vhatikedzi vha bola ya milenzhe ; zwine zwa vha u , funḓedza mvelele yo teaho zwi a thusa .
Hafha ndi hune vhathu vha dzula kha komiti dza tshiofisi fhedzi vha si na maanḓa a vhukuma a u dzhia tsheo
Ann o vha a si na vhuṱanzi uri u huvhala ha Mandu hu mu kwama u swika ngafhi .
Ri ḓo vha kwama tshifhinga tshoṱhe u itela u vha vhudzisa nga ha vhulwadze havho ha swigiri na u kuvhanganya mafhungo a u ṱola kha kubugwana kwavho .
Nḓivho , tshenzhemo na ṱhanziela zwe nda zwi wana zwi ḓo shumiswa kha u sheledza Afrika Tshipembe ḽoṱhe .
" Ri ṱoḓa u tshila nga mulalo na vhadzulatsini na vhathu vha bvaho ḽifhasini nga vhuphara nga nḓila i linganaho , ri tshi ṱhonifhana na u wana zwi fanaho " .
Ho no vha na khwiniso kha tshiimo tsha mutakalo zwine zwi vhonala kha zwisumbedzi zwa mutakalo wa tshitshavha sa u engedzea ha ndavhelelo ya u vhutshilo vhulapfu , u fhungudzea nga fhasi ha mpfu ṱhanu na u fhungudzea ha mpfu dza musi vhafumakadzi vha tshi dzadzefhala .
Khabinethe i vhidzelela vhoramimoḓoro vhoṱhe uri vha vhone uri zwiendedzi zwavho zwo lugela u tshimbila dzibadani na uri vha dzhie vhuḓifhinduleli musi vha tshi khou reila .
Ndi yone i no bveledza pulane ya u shuma , ye ya thomiwa kha Ndima ya 2 , Luṱa lwa 1 , uri i vhe ḽiṅwalwa ḽi no shumiwa ngaḽo ḽine ḽa bula nga vhuḓalo uri , vhukumakuma , ndi zwifhio zwine zwa tea u itwa , nga nnyi na hone nga tshifhinga tshifhio khathihi na migaganyagwama .
Kha migaganyagwama , u tou fana na u thomiwa ha mugaganyagwama hune a hu na mbuelo , hu vhonala mbadelo nga sekithara fhedzi .
Ri ḓo bvela phanḓa na u khwinisa sisteme yashu ya zwa mutakalo .
Sisṱeme ya bada khulwane kha Masipala wa Prince Albert ndi ine yo vhumbwa nga bada dza lushaka na dza vunḓu .
Vho Atticus vho dzula vha sedza kha fuloro lwa tshifhinga tshilapfu .
Khoso iyi i ḓo sedza thero dzi no ambeswa ngadzo dzi no kwama milayo ya muteo ya u fuwa mbudzi ngei KwaZulu-Natal :
Idzi ṱhoḓea dza tshiphiri dzo ṱalutshedzwa kha Tshipiḓa tsha vhu 21 ( 2 ) tsha Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo .
Ngaha na khumbelo ya u khethekanywa lwo khetheaho kana u tendelwa
U hanela khumbelo ya u humela murahu kha nyimele idzi zwi ḓo , u ya nga muhumbulo wanga , dzhiela fhasi zwipikwa zwa Thendelano na u sika tsumbo i si yavhuḓi .
Shandulani mafhungo aya a vhe mbudziso .
Muhasho u nga ri , nga u tou funa hawo , wa humbela rakhonṱhiraka uri a :
Musi u lenga zwi tshi nga thivhelea , a ri tei u dzhia uri mafhungo a ndeme a nga xela nga nṱhani ha uri mafhungo ayo a tea u tsireledzwa vhukuma .
Nga ngomu fhethu ha u shumela : sa izwi miraḓo vha sina vhukoni kana thikhedzo kha tsheo , murangaphanḓa wa zwa pfunzo ha tei u dzhenisa miraḓo na luthihi .
Fhethu henefho hu fanela u :
Thandela iyi i ḓo sika mishumo thwii ya 8 088 , ine ya vha tshipiḓa tsha mishumo i fhiraho 33 000 ya tshifhinga nyana na ya tshifhinga tshilapfu kha miṅwaha ya fumi , zwine zwa swikelela 65% .
DZULA DZI DZA U WANALA U ITELA MUSI DZI TSHI INGAMELWA U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) YA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA U SWIKELELA MAFHUNGO WA , 2000
Ngudo dzo itwaho dza ḽimaga ḽa u fhata zwiporo ngei Ekhuruleni dzo no phasisiwa .
Hu na u shaea ha nzudzanyo dza tshiofisi vhukati ha zwiimiswa zwo fhambanaho kha masia a u shumisa na ndaulo .
Mulayo u dzhiela nṱha uri masipala u na pfanelo dza u fhelisa komiti ya wadi arali ya kundelwa u shuma mushumo wayo .
Mathomo Mutumbu Magumo
Zwazwino vha na mushumo u konḓaho une vha tea u ita .
Hezwi zwi katela masia a no nga vhudzulo ha vhagudi , vhudzulo ha vha wanaho masheleni a fhasi , vhubveledzi ha maḓi ho ḓiimisaho , matavhi a vhuendedzi ha mihwalo nga tshiporo , vhubveledzi vhuṱuku ha muḓagasi , themamveledziso nnzhi dza masipala , vhuphaḓaladzi ha burodobende .
U rekanya mbuelo dzi badewaho kha mushelamulenzhe , tshikalo tsha ḓuvha na ḓuvha tsha magavhelo a vhashelamulenzhe , u ya nga gomofulu ḽo randelwaho , zwi tea u langwa .
U thetshelesa hu si na u dzhenelela hu tshi ṱhonifhiwa ane a khou amba .
Luambo lwa u kungedzela
Thikhedzo ya vhubindudzi ya Super Rugby kha Nelson Mandela Bay , khathihi na vhuimo ha Ḽigi ya Bola ya Milenzhe ya Phurofeshinala , ndi zwa ndeme .
Mbalelano ya thundu na tshumelo
A ri ṱoḓi phakha dzi re na tshika .
Saizwi hu si fhethu hoṱhe fhethu hu shumisaho vhorakhonṱhiraka u bvisa malaṱwa navho , hu nga vhudziswa mbudziso , ya uri hu itea mini kha mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a bveledzwaho ?
Tshikalo zwi amba khaṱhulo ya nga ha vhushaka vhune ha nga sa saizi , tshikhala na vhulapfu .
Khumbelo inga itwa ho sedzwa maitele a re kha mulayo 53 wa Milayo ya Khothe Khulwane , kana u ya nga mulayo 55 wa Milayo ya Khothe ya Madzhisiṱiraṱa arali hu si na rekhodo kana ho rumelwa rekhodo dzi so ngo fhelelaho nga vhulanguli .
6.2 . Tshikwama tsha u Maanḓafhadza tsha Lushaka ndi tshone tshi re na vhuḓifhinduleli ha u kovhelwa ha masheleni aya a ndiliso kha vhoradzithekhisi vhoṱhe vha re mulayoni vhane vha vha na ḽaisentsi yo teaho ya u shuma , hu tshi katelwa na vha zwibisana , vha metered taxis khathihi na vhashumisani vha e-hailing .
Muhasho wa Pfunzo wa Gauteng u khou alusa u ḓihudza ha lushaka uno ṅwedzi nga u funza vhagudi nga zwiga zwa lushaka .
Zwi songo dzhielwa nṱha dibeithi ndi ndeme ya u ḓivhadza phimo ya mbekanyamaitele phanḓa ha nnyi na nnyi sa tshiga tsha vhuimo ha mbekanyamaitele ya zwa masheleni .
Vhathu vhane vha bva nnḓa na dzikhamphani vha fanela u ita khumbelo vho ṱanganelana na vhathu vha Afrika Tshipembe kana khamphani u itela u wana thendelo dza vhushumisamupo kana u vhambadzela nnḓa .
Mulaedza wawe u a tevhelea nahone u kunga dzangaelo ḽa muthetshelesi .
229 . Mbadelo dza ha masipala na mithelo
Ri tshi ya phanḓa , ri ḓi hudza sa Muvhuso wo wanalaho nga ndeme ya u vhea vhathu phanḓa .
Vha vhudza avha vhasidzana uri mulenzhe wa Mandu u ḓo fhola .
Tshivhangi tsha ndeme ndi tsha uri zwiko zwa mavu tsho angaredza matshilele .
Ndivhanyiso dza mugaganyagwama dzi itwa hu na tsumbanḓila dzi re khagala nahone dzi nga si itwe nga nḓila ya inifomaḽa zwine zwa engedza kha u fhulufhela mugaganyagwama .
U fana na kale , hu na u vhalelwa huṅwe ha u shuma ezwi .
Vhakhantsela vha tea u ḓivhadzwa tshifhinga tshoṱhe nga ha mvelaphanḓa ya thandela , tshanduko na mishumo yo thomiwaho nga vhashumi .
Khabinethe i ṱanganedza tsheo iyi , ine ya vha dzangalelo ḽa nṱhesa kha vhaṋameli na nḓowetshumo ya thekhisi .
NYANGAREDZI
Vhuṋe na nyimele dza uri o wanisa hani tshiṱhavhane , zwi khou ṱoḓisiswa .
Khwiniso yo dzinginywaho a i thivheli vhatholi vha songo fushwaho nga tsheo idzi u dzi hanedza nga tshifhinga tsho teaho .
Hu si u khwaṱhisedza kha vhabindudzi fhedzi nga ha zwikhala zwa fulufulu zwi vusuludzwaho , fhedzi u tendela mbekanyamaitele uri u bveledze u sudzulutshela kha u sa nyeṱha ha vhupo hu si na thendelano na mveledzo ya ikonomi .
Naho hu na uri dziṅwe sekhithara dzi khou bvela phanḓa na u kundelwa u vhuyelela ngonani , u khwaṱha ha nḓowetshumo dza zwa vhulimi , vhumagi na dza migodi hu khou bvela phanḓa na u ṋea fulufhelo ḽa mbuedzedzo ya ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Maga a ndangulo ya thandela a angaredza zwipiḓa zwiṋa zwihulwane zwine zwa katela :
Sia ḽa tshiṱirathedzhiki ḽo sumbedzwaho kha pulane ya tshiṱirathedzhiki ḽi fanela u pindulelwa u ya kha zwibveledzwa zwo dodombedzwaho kha ṅwaha wa u thoma u ya nga pulane .
Tshikwama tsha Lushaka tsho tendelana na vhaṋetshedzi vha tshibveledzwa uri nḓowetshumo iyi , yo imelwaho nga madzangano a nḓowetshumo , i ḓo shumisana lwa tshifhinga phanḓa ha musi pfukiselo i tshi thoma u shuma na u khunyeledza zwidodombedzwa zwa mathomo a mushumo .
Nga 2007 phimo ya u kavhiwa nga HIV / AIDS yo fhungudzea kha vhaswa na vhomme vhaswa nga 20% kha Wadi 10 , 75% ya tsiwana dza HIV / AIDS dzo takalaho , u dzhena tshikolo tshifhinga tshoṱhe vhaaluwa vha khou tikedzwa kha u ṱhogomela zwisiwana .
U tikedza mveledziso ya ikonomi kha vundu , vhubindudzi kha themamveledziso vhu vhonala vhu vhuhulwane u fhira mavundu maṅwe .
Tshipiḓa tshi tevhelaho tshi ṋetshedza tsivhudzo kha thendelo dzine dza ṱhoḓiwa u itela ṱhoḓisiso dzo fhambanaho na mishumo ya mbambadzo .
U shaea ha ndinganyelo ya mbeu kha sia iḽi zwi tou sumbedza zwine vhadededzi vhanzhi vha zwi vhona sa u shaea ha vhanna vhane vha vhonala vhe vha ṱuṱuwedzi kha sia ḽa vhudededzi .
Murangaphanḓa a tevhedze mutsindo wa muzika .
( a ) Mutevhe wa rekhodo afho nṱha .
( a ) Muhumbeli a nga ita aphiḽi ya nga ngomu malugana na tsheo ya MuthusaMuofisiri wa Mafhungo ane a khou hana khumbelo , kana malugana na khumbelo kana masheleni a u swikelela mafhungo , kana malugana na u engedza tshifhinga tsha u shumana na khumbelo , kha fomo yo randelwaho ine yo phrinthiwa kha Ndangulo dzo bviswaho u ya nga PAIA , kana fomo ine ya tshimbilelana tshoṱhe na yeneyi fomo .
Makumedzwa a ḓo vha tshone tshipikwa tsha nyambedzano kha muṱangano u tevhelaho .
Tshivhumbeo tsha dzangano tsha Masipala tshi na tshipiḓa tsha poḽitiki na tshipiḓa tsha ndaulo .
U engedza kha zwezwo , nḓila dzo pheiviwaho dzo itwa tsini ha giravhulo / kha mavu a so ngo bveledzwaho , zwi swikisaho kha uri fhasi ho pheiviwaho hu dzule ho ḓala matombo na mabuse .
Vhaṱani vha tea u vha na nḓivho ya milayo sa zwe ya tewa afho fhasi :
Zwa zwino muhasho u na madavhi mararu , ane a tshimbilelana na phurofaiḽi ( mbonalo ) ya mugaganyagwama wa muhasho :
tsha vhuvhili , dzi wane mushumo wadzo wa ndeme wa u vha ṱhumanyo vhukati ha vhadzulapo na masipala .
Sia ḽa vhuvhili na ḽone ḽi kwama dizaini , na ḽone ho vha hu u dzhia vhuḓifhinduleli kha vhukhwine ha dizaini na uri ndi ita tsumbo nga u rwelwa ha zwivhumbeo zwa ṱhanga i konḓaho .
Nṱha ha zwoṱhe , kha ri humiseli heḽi shango kha mikhwa ye ḽa wanwa khayo .
Tshi sumbedza vhuḓikumedzeli vhu fanaho kha avho vha tamaho u ṋetshedza tshumelo kha khomishini nga kha maitele a u tou renga .
Minista vho humbula uri u bva tsha ṱhanganelano ya mbambadzo nungo dzi khou tandululwa nga maanḓa nga dzingu , zwi ḓo vha vhuṱali u itela u vhona uri thaidzo dza tshiimiswa dzi elanaho na u khwinisa mbekanyamaitele ya ikonomi ṱhukhu na themamveledziso ya masheleni zwi a sedzwa nga u ṱavhanya .
( 4 ) Tshiimiswa tsho tewa nga pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo nga nḓila ine zwa ṱoḓwa nga vhuvha ha pfanelo na vhuvha ha tshiimiswa .
U guda nga u ḓidzhenisa khazwo na vhusedzi : u ṱuṱuwedza u ḓidzhenisa kha maitele a vhusedzi kha ngudo , u fhirisa u guda ha u tou ṋetshedzwa zwo fhelaho sa yone ngoho ;
Tsha ndeme ndi tshakha ya tshimela na vhuleme hatsho kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Sa shango ḽa Afurika ḽi ḽoṱhe ḽo imelelwaho kha G20 , vhuraḓo ha Afurika Tshipembe vhu ṋetshedza tshikhala tsha u ṱuṱuwedza mbekanyamaitele dza ndeme dza dzitshakatshaka dzine dza nga kwama ikonomi yashu , dzingu na dzhango .
Dzangano ḽi tea u redzhisiṱara ḽoṱhe nga u tou angaredza .
Zwiitisi zwa khaṱhululo ḓiresi ya poswo , imeiḽi , fekisi na / kana nomboro ya luṱingo .
Hu hone mapfeṋe o tsitsa vhana .
U thomiwa ha tshumelo dza tshitshavha ho lengiswa ngauri mutengo wa fhasisa wo ṋetshedzwa wo vha u nṱhesa u fhirisa nyavhelo ya mugaganyagwama .
( 3 ) Arali hu si na ḽihoro kana ḽihoro ḽithihi ḽo faraho madzulo a 80 kana u fhira Buthanoni , ḽihoro ḽo faraho tshiimo tsha vhuvhili tsha tshivhalo tsha madzulo tshihulusa ḽo fanelwa u ta Muthusa Muphuresidennde muthihi a tshi bva kha miraḓo ya Buthano .
Mitshelo na miroho
U leludza nzudzanyo dza u tshimbila kha u bva na u dzhena ho kuvhanganiwaho hone , khoso i ḓo thoma nga masiari a ḓuvha ḽa u thoma ya fhela nga masiari a ḓuvha ḽa u fhedza .
Khumbelo ya u ṱunḓa phukha na zwithu zwa dzhenethikhi (
Vho Feinstein vho amba uri thendelano ya samithi yo dovha ya khwaṱhisedza ndeme ya u renga na u rengisa thundu na tshumelo u bva kha vhabveledzi vhapo .
Nga mulandu wa tshifhinga , tshigwada tsho kona u amba fhedzi nga ha zwiteṅwa zwiṋa zwa u thoma zwe zwa sumbedziswa kha mbuno dzo sumbedziswaho .
Ho sedza khethekanyo yo khetheaho , ndededzo yo sedzaho vhukhwine yo livhiswa kha :
Ndi zwithu zwifhio zwino papamala ?
Hune ha vha na munyanyavhalo u topolwaho , ṅwana u ḓo iswa kha tshileludzi tsha zwa mutakalo u itela dzilafho .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala u ṋetshedza u thonwa ha Komiti dza Wadi
Zwikolo zwi tea u thusa vhagudi vhane vha vha na HIV uri vha vhumbe tshigwada tsha thikhedzo kana vha ḓibaḓekanye na tshine tsha vha hone henefho kha tshitshavha .
Ṱhahelelo ya u lambedza i ṋaṋiswa ngauri nzudzanyo dza ṅwaha nga ṅwaha dza u lambedza magavhelo dzo kundwa u tshimbilelana na tshanduko ya mitengo ya mishonga .
Komiti ya Wadi yavho i na maitele afhio a u dzhenelela ?
Vese iyi i tea u vha na mitaladzi miṋa .
Databeisi ya mikano yo ṱumanywa na Muthelo wa Mbuelo nga kha Muthelonyengedzedzwa .
Muthu ha tei u sokou ḓivhadza tshitshavha nga ha mushumo watsho kha thandela yo tiwaho .
Mulayotibe u dovha hafhu wa dzinginya mbekanyamushumo dza tshandukiso kha nḓowetshumo ya zwa u fhaṱiwa ha dzinnḓu .
Zwivhumbeo nyangaredzi zwa tshiimiswa zwa Zwileludzi zwa Ndondolo ya Mutakalo ya Mutheo .
Nga mbekanyamushumo dzashu , ri lwela u vhona uri zwitshavha zwo tsikeledzwaho zwo katelwa tshifhinga tshoṱhe .
U vha hone ha vhathu vho fhambanaho vhuponi ho bulwaho hu nga anzela u thusa kha tsheo ya uri ndi zwiimiswa zwa tshitshavha zwifhio zwine zwa ṱoḓea .
6.1 . Khabinethe yo tendela Nyolo dza Khoini nga Khamphani ya Vhubveledzi ha Tshelede ya Afrika Tshipembe u itela mutevhe wa khoini dza vhakuvhanganyi dza tshihumbudzo dza 2020 u tevhelaho - 2020 siḽivhere yo kunaho tshoṱhe ya R2 ( 2oz . )
5.1 Khabinethe i ṱanganedza u sainiwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Senthara ya Vhusevhi ha Masheleni ( FICA ) kha u vha mulayo nga Muphuresidennde Vho Zuma .
nṱha phanḓa ha tsini na ngomu
Khabinethe i humbela vhashumisi vhoṱhe vha bada u tevhedza milayo ya badani , ine ya ṱoḓa u dzula wo fhaṱuwa na u kona shumisa bada vhaṅwe
Zwenezwo ndo vha ndi tshi khou ṱoḓa , vha a ḓivha , u ya nga u vhona ha vhaofisiri vha tsireledzo .
Musi ro sedza kha vhana vha Afrika Tshipembe ( vhane vha khou enda ) IMC yo tendela u thomiwa ha ṱhoḓea dza vhana dza u enda dza zwino , hu tshi katelwa na maṅwalo a khwaṱhisaho thendelo ya mubebi izwi zwi tshi khou itelwa u tsireledza vhana .
U kunakisa hu fanela u itwa nga maḓi a elelaho .
Mbofholowo na demokirasi zwo vulela tshikhala tshitshavha tshi shumaho na nyanḓadzamafhungo yo vhofholowaho .
4.1 . Khabinethe yo dzhiela nzhele u bvisiwa nga Musumbuluwo , wa ḽa 13 Lara 2017 , ha Muvhigo wa Khomishini ya Vhuṱoḓisi ha Khonadzeo dza u ita uri Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi zwi vhe zwa mahala Afrika Tshipembe .
U wa ha ndeme zwi ṋetshedzwa kha ndaka dzoṱhe , kha khamphani na tshishumiswa nga nnḓa ha mavu , u itela u ṅwala fhasi mbadelo , ndeme ya fhasi ya mbuelo , kha mutheo wo tou tswititi kha matshilo ayo a re a mushumo .
Mveledziso ya zwa Ikonomi Yapo ndi maitele na tshiṱirathedzhi tshine vhathu vha dzulaho kha vhupo honoho kana madzangano vha shumisa zwiko u shandukisa zwiṱuku kana u ṱanḓavhudza mushumo wa zwa ikonomi yapo u vhuedza vhunzhi ha tshitshavha tshapo .
5.2 . Khabinethe yo dovha hafhu ya dzhiela nṱha zwa uri ikonomi ya gesemaḓi ine ya khou aluwa yo wana thikhedzo khulwane nga u rwelwa ṱari ha tshiendedzi tsha ṱhiraka i shumisaho gesemaḓi nga vha ha Anglo American .
u ita thendelano ya milayo ya mugwalabo kana vha kwame
Kha mushumo muṅwe na muṅwe , mishumo yo dodombedzwaho na vhuḓifhinduleli zwo ṋetshedzwa .
Muvhigo u dovha wa sumbedza uri mbekanyamaitele idzi dzo bvisa vhathu vha linganaho 3.6 miḽiyoni kha vhushai nga 2010 / 11 .
Nga tshiitisi hetshi , ri fanela u vha na mmbi yo khwaṱhaho khulwane , hu si muhangarambo , sa zwe nda zwi ambisa zwone u thomani , na hu si , musi zwo ṋaṋesa , mmbi khulwane i si na mushumo .
Kha nyimele mbili , vhaofisiri vha bvaho mashangoni mavhili vho ṱangana vha shandukisela ezwi kha thendelano dzi thomaho u shumiswa , phurotokholo na tshumelo .
Fhedziha , zwi kha ḓi tou vha kha ḽiga ḽiṋu , sa izwi vhashumisi vha sa tu tou vha na fulufhelo kana u vha na nḓivho ya mbambadzothendeleki , mbambadzo ya kha inthanethe nga ṱhingothendeleki .
Vundu ḽi na dziṅwe khaedu zwi tshi kwama vhupulani na u ita zwa vhupulani haḽo .
U manḓafhadza vhathu u tumbula zwithu zwi ṱoḓa pfunzo yo teaho na yo ṱanḓavhuwaho khathihi na mveledziso ya zwikili zwi katelaho zwithu zwinzhi zwi shumisanaho na pfunzo ya fomaḽa .
I fanela u angaredza zwibveledzwa kana tshumelo dza muhasho dzo fhambanaho , thekinoḽodzhi yawo , tshirunzi na khethekanyo ya maraga wa mutheo kana vhathusiwa .
Kha vha dzhie tshitendeledzi tshihulwanesa vha vhudzise vhashelamulenzhe u haṱula uri tshi swikelelea u swika ngafhi .
Tangedzelani maiti a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Mukonṱiraka u ḓo tendela Vundu uri ḽi ṱole rekhode dza Mukonṱiraka dzi elanaho na mashumele a Mukonṱiraka na uri dzi odithiwa nga vhaodithi vho tholwaho nga Vundu , arali zwo ralo , zwo ṱoḓiwa nga Vundu .
( 2 ) Arali Buthano ḽa Lushaka , nga vouthu ya vhunzhi ha Miraḓo yalo , i tshi phasisa mudzinginyo wa u sa vha na fhulufhelo kha Muphuresidennde , Muphuresidennde na miṅwe Miraḓo ya Khabinethe na Vhafarisa Dziminisiṱa vhaṅwe na vhaṅwe vha tea u ḓirula mushumo
Zwo livhiswa kha Vhutsila , hu lavhelelwa thoḓea dzi tevhelaho :
Mbekanyamushumo iyi i imela maitele manzhi o fhambanaho ane a ḓo khwinisa zwithu zwandeme na tshumelo kha vhupo hu shayaho na hasekanaho ha Motherwell , khathihi na u ṱuṱuwedza mushumo na vhudzheneli ha tshitshavha kha vhupo honoho .
U imiswa ha vhathu mishumoni hutshi tou tevhekana , ri tshi angaredza maḓuvha a vhuawelo o lapfaho , vhugudisi ho engedzwaho , tshifhinga tshiṱuku na u kovhekana ha mishumo .
Buthano ḽa Lushaka ḽi na komiti dza nga ngomu dzi re na tshivhalo dzine dza shumana na mafhungo ane a kwama u tshimbidzwa ha Phalamennde .
Khabinethe i khou tamela Mufumakadzi Vho Fakude , vhane vha dovha hafhu vha vha Mudzulatshidulo wa Anglo American South Africa , zwoṱhe zwivhuya kha ndavheleso yavho ya u khwaṱhisedza uri zwa migodi zwi khou shela mulenzhe nga nḓila yavhuḓi kha u vha tshiṱuṱuwedzi tsha nyaluwo ya ikonomi kha shango ḽashu .
U ela na u khwinisa mathomo a ndangulo ya tshiwo ngei Nelson Mandela Bay .
Muvhuso wapo u ḓo amba uri mbetshelwa ya vhudzulo i tea u vha vhuḓifhinduleli hashu .
Ri nga ṱuṱuwedza nḓisedzo yo ṱanganelaho nge ra thoma u shumisa senthara dza muvhuso dza tshumelo dzo fhambanaho .
wa mvumbo ya vhuḓi , hune hu tea u ambiwa zwavhuḓi nga havho .
Mbekanyamaitele dzo fhambanaho dzo thomiwa u itela u sumba nḓila mashumele a masipala .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Milayo ya u Fhedzisela ya WRC-19 kha Phalamennde u itela uri hu vhe na thendelano ya tshiofisi , u ya nga tshiteṅwa tsha 231 ( 2 ) tsha Ndayotewa .
Vha ḓo ṅwaliswa sa muthu o teaho u wana thikhedzo ya Tshumelo dza Ndeme dzi sina Mbadelo nahone vha ṋekedzwa tshumelo yo teaho .
Nḓivho ya zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani na mbekanyamaitele kha sekithara ya nnyi na nnyi .
Thabo o vha a tshi pfana na u vhidza maṱo a vhathu .
u na pfanelo ya u swikisa phethisheni kha Phalamennde , sa zwe zwa ṋetshedzwa nga Ndayotewa .
Ḽiga 1 - U tendelana kha tshifhinga , mutevheṱhanḓu wa u pulana na maḓuvha a u fhedzisela u vhiga
Malugana na izwi , vhaḓivhi vha na dzangalelo kha vhushaka vhukati ha lutendo lwapo , kha ḽino sia , na ḽia ḽiṅwe sia , mazhendedzi a muvhuso na zwiimiswa zwi ngaho sa , zwiimiswa zwi itaho uri mulayo u tevhedzwe na dzikhothe .
Maluvha a zwimela zwo fhambanaho zwa " Smooth Cayenne " kanzhi ha na muṱoḓo nga nnḓa ha kha ṱhodzi ya ṱari , fhedzi zwimela zwo fhambanaho " Spanish " na " Queen " zwi na muṱoḓo muhulwane nga matungo a ṱari .
Ri tama u livhuwa Mulangavundu kha u kona u vhea tshifhinga naho shedulu yavho yo farekanea he vha ḓa kha muṱangano washu wa Komiti ya Potofolio vha ri ṋetshedza mbonalo yo angalalaho malugana na zwa polotiki kha muhasho na nnḓa hawo .
Hune miraḓo ya komiti dza wadi ya vha yo ṋewa phothifolio , sisiṱeme i khwaṱhisedza uri muraḓo muṅwe na muṅwe u na mushumo wo imaho ngauri une a u shuma .
Ngamaanḓesa , u shumisa masheleni kha u bindudza ho gonyaho nga muvhuso-nyangaredzi na mabindu a muvhuso zwo thusa kha u ṱuṱuwedza zwiitwaho zwi si zwa tshifhinga tshilapfu na u alusa nyaluwo i konadzeaho matshelo .
Nga nṱha ha zwenezwo , Mbekanyamushumo i fanela u khwaṱhisedza uri mishonga i shumiswa nga nḓila yone nga vhashumisi vho randelwaho , vhalwadze na vhaṅwe vhashumi vha ndondolo ya mutakalo u itela u swikela tshipikwa tsha tshiimo tsha ndondolo ya mutakalo ya khwinesa kha vhathu vhoṱhe vha KwaZulu-Natal .
Sa zwo bulwaho , hu na u imiswa ha u ḓadza poswo dza ndeme .
( 3 ) Mbadelo dza u posa dzi badelwa musi khophi ya rekhodo i tshi fanela u posiwa kha muhumbeli .
C. Mbekanyamaitele na Ṱhoḓuluso
Muhumbeli wa mushumo u ḓo lavhelelwa u ṱhaḓula nga mveledziso ya milayo ya tshikhala na zwikalo zwa mbadelo .
Tsumbo , ṱhahelelo ya zwiḽiwa , vhududo , zwiambaro , mishonga , thuso ya zwa muya na muhumbulo , u nyanyulwa na u sa ḓi ṱhogomela .
Ndeme yavhuḓi ya tshikalo tsha u tsa na u gonya na diphosithi dza vhusiku na zwiimiswa zwa tshikolodo ndi ndeme dzadzo dzine dza dzi hwala .
Dziṅwe dziphurofeshinala dza mutakalo - mushumeli wa vhapo , mushumo o gudelaho u khuthadza vhashumi , dokotela wa nyonyoloso ya miraḓo na dokotela wa muambo na luambo , muḓivhi wa muhumbulo na dokotela wa malwadze a muhumbulo .
Kha vha humbele tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe uri tshi tendelane malugana na bono ḽa tshitshavha tsha havho .
Ri livhuwa uri , vho ṋanga uri a vha ngo tou lugela tshoṱhe u notha lwa tshoṱhe na uri zwo ralo vha khou shuma lwa tshifhinga tshipfufhi .
Hei mbekanyamaitele na tshishumiswa tsha thikhedzo tsheo ya vhubindudzi zwi khou lwela u khwinisa zwa u kuvhanganya fulufulu na u alusa zwikhala zwa u ḽi swikela , na uri zwi ḓo ḓivhadziwa ṅwaha wa muvhalelano u saathu fhela .
Zwiṱori zwine nda zwi takalela
I dovha ya ṱuṱuwedza mimasipala u vha na vhuṱanzi ha nḓisedzo dza tshumelo zwitshavhani nga nḓila i sa nyeṱhi u itela u ṱuṱuwedza mveledziso ya zwa matshilisano na zwa ikonomi .
Khwaṱhisedzo ya u bvisa nḓisedzo ya tshumelo kha muvhuso wa vhukati u ya kha wapo i ḓo thoma nga tshumiso ya Modele wa Senthara ya Thengo kha ofisi ya tshiṱiriki tshiswa .
I tikedza ' U Ṱumanya Afrika Tshipembe ' , sa zwe zwa ḓivhadzwa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha Mulaedza wavho wa Lushaka wa 2014 , nga u ṋea luvhanḓe lwa u wana thandululo dzi bvelaho phanḓa dza phurakithikhala kha mvelaphanḓa ya lushaka nga u shumisa zwishumiswa zwa ICT .
U sia mavothi na magethe a tsireledzo zwo vulea ;
Zwikolo zwi linganaho tshivhalo tsha 342 zwo wana maḓi lwa u tou thoma , zwa 351 zwo wana tshumelo ya vhuthathatshili ya maimo nahone zwa 288 zwo dzheniselwa muḓagasi .
Naho zwo ralo , vhuḓi ha mbadelo vhu wanwa fhedzi musi tshivhalo tsha matshudeni tshi nṱha .
I nga kwashekana arali vha sa i londoli .
Mapholisa vho lwa nga nungo dzavho dzoṱhe u thivhela mabulayo na u fhungudza mafuvhalo .
Khophi ya rekhodo* holo ya rekhodo
Zwidodombedzwa zwa muthu a no khou ṱoḓa rekhodo
Nḓila idzi dzi nga fhambana na dzi shumiswaho kha zwa vhubindudzi .
Ri tea u vhamba maano ane a ḓo ita uri dzangano iḽi ḽi bvelele .
Ḽiṅwalwa ḽa ngudo ḽo dizainwa u itela u thusa vhadzheneli nga tshifhinga tsha sesheni ine vhagudi vha vha vhe henefho malugana na phurogiremu na u vha thusa kha u bveledza mushumo wavho sa miraḓo ya Komiti ya Wadi .
Tshumelo ya Muthelo wa Afurika Tshipembe i tshimbidza sisiteme ya u kuvhanganya zwi konisaho u pfukisela ho dzudzaneaho ha u kuvhanganya muthelo lwa ḓuvha na ḓuvha u ya kha Akhaunthu Nthihi ya Gwama .
Roṱhe ri a zwi ḓivha uri muvhuso a u siki mishumo .
Tshitshavha tshi na pfanelo ya dzhenela miṱangano ya komiti na u shela mulenzhe kha Vhupfiwa ha Tshitshavha .
Ndivho ya u ṱola ndi u ta arali tshileludzi tshi tshi shuma u ya nga milayo na zwilinganyo zwo randelwaho hu tshi katelwa tsireledzo ya tshiimiswa , mutakalo na dziṅwe ṱhoḓea dzo randelwaho nga mulayo na mbetshelwa ya Mulayo wa Vhana .
Vha khou rambiwa u bula muhumbulo kha maitele a u ḓadza mbudzisombekanywa u itela maitele a u ṱola .
Ndi ngani khasho dzi tshi fanela u bvela phanḓa na u tevhedzela ndangulo na u kombetshedzea hu lemelaho hu na uri tshumelo dzi fanaho dzi nga rathiswa nga kha inthanethe , ine ya khou ṱaṱisana nadzo hu na ndaulo ṱhukhu kana ndaulo idzo dzi sa vhe hone na luthihi .
U ḓiṱola hu tshi shumiswa mvelelo dza mabammbiri a u shumela a fumirathi o fhiraho .
Musi ho no fhedzwa zwa U ṱola Vhanangiwa na mutevhe wa u fhedzisela wa Vhonkhetheni u tshi khou bveledzwa , hu ḓo lugiswa bammbiri ḽa u vouthela li re na madzina a Vhonkhetheni nga murahu nga thevhekano ya aḽifabethe , ho thomiwa nga tshifani . 2 .
4.3 . Pulane , ine ya ḓo vha yo rangwa phanḓa nga themamveledziso , i ḓo katela u thomiwa ha tshanduko dza zwiimiswa zwa ndeme vhukuma .
Honeha , mivhuso ya mashango a kha ḓi bvelelaho a si manzhi yo sedzesa kha tshipiḓa itshi tsha ṱhanganelo yayo kha ḽifhasi ḽa ikonomi .
- U khwaṱhisedza mindende nga kha tshumelo dza mutheo dzo khwaṱhaho na dzi fhulufhedzeaho ndi zwiṅwe zwa zwithu zwa ndeme zwi teaho u dzhielwa nṱha u thoma
Khoso yo vha i tshi katela zwoṱhe u bva kha Vhuḓifhinduleli ha Ndayotewa ha Muvhuso Wapo u swika kha Mulayo wa u Kovha Mbuelo na vhukoni vhu ṱoḓiwaho u itela vhurangaphanḓa ha tshitshavha .
Khoro yo mbo ḓi vhetshela thungo R200 u itela muṱangano wa WC vha tendela komiti i tshi dzhia tsheo nga ha uri hu shumiswa hani tshelede .
Kha ri n . wale Fhedzisani mafhungo nga u ṅwala madzina a ngelekanyo .
Ho vha na mbilaelo nnzhi kha minwedzi yo fhiraho dza nga ha muvhuso wapo .
Ubva nga 2004 , ho vha ho sedzeswa kha u khwaṱhisedza demokirasi na u khwinifhadza maitele a muvhuso .
Khabinethe yo themendela pulane ya u thoma u shuma ya miṅwaha miraru ye ya ṋetshedzwa .
Naho zwo ralo , tshikimu tshifhio na tshifhio tshi a ḓivhadzwa , tshi ḓo vha na ṱhoḓea i livhisaho kha maga ane a dzhiwa kha milandu i si ya vhukuma u itela ndivho ya mbuelo ya masheleni fhedzi .
Sachs u zwi vhea nga nḓila i tevhelaho :
Mulangadzulo wa u thoma wa Phalamennde ya dimokirasi , Dokotela Vho Frene Ginwala , vho dzudzanya uri vharangaphanḓa vha mahoro maṱuku vha fanela u vha na madzulo a bannga dza phanḓa , u itela uri vhakhethi vhoṱhe vha kone u vhona mahoro e vha a nanga .
U itela u ṱanziela mvelelo dza modeḽe , hu tea u shumiswa sethe ya data iṅwe-vho .
Nga u ralo , u ḓo fhedza miṅwe miṅwaha mivhili yo engedzwaho henefho kana o vha o tea u fhedza miṅwe miṅwaha mivhili yo engedzwaho e henefho .
4.1 . Khabinethe i kha ḓi pfa yo kwamea vhukuma nga mivhigo ya u ṱhaselwa ha miraḓo ya Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe .
Mafhungo a zwino kha shango
Talani mutalo u fanyisa maifi a tshifhinga tsha zwino na a tshifhinga tsho fhiraho . pfa fhedzi tswiwa reshwa malapfulapfu hafhu tswititi fashwa hupfi fhethu tswuku zwifeshwa u sedza u tswa o ḓa o sedza
U langula u shumiswa ha zwiṱirathedzhi zwa ndangulo ya khohakhombo .
Arali vha tshi tenda uri Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u ngo tevhedza itshi Tshitatamennde , vha humbelwa u kwama vha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka kha webmaster@doe.gov.co.za .
Muhasho u ḓo , zwiṅwe hafhu , ita mishumo ye wa ṋewa yone nga fhasi ha Phurotokholo .
1.4. Fulufulu ḽo vusuludzwaho ḽi ḓo shumiswa vhukuma kha nḓisedzo ya fulufulu u itela u ḓadzisa kha u lwisa nga Eskom .
Muhasho wa Mutakalo wo livhana na khaedu nnzhisa dza nḓisedzo ya tshumelo ubva kha dzi kiḽiniki dzo dalesaho , uya kha mimbete ino eḓela vhalwadze vhuongeloni .
Milayo ya vhuvhusi havhuḓi
Zwo ralo , mitikedzo yoṱhe i ( kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho ) i a sumbedza kha mugaganyagwama .
Mveledzwa dza kilima dzine dza takalelwa dza vhupo ha maḓaka dzi ṋetshedza mutheo wa u katela dziphakha na fhethu ho vuleaho vhuponi ha dziḓoroboni .
Vha khou ya u vhalela mulayo wa mifhirifhiri vharangaphanḓa vhoṱhe vha muvhuso wapo vhe mimasipala yavho ya dzulela u wana zwi tshi tou vha nndwa ya u gonya u langa mafhungo ayo nga vhukoni nahone hu na ndivho .
Nyonyoloso i ita uri tshileme tshaṋu tshi langee .
Vhathu vhaswa vha ḓo livhuwa mbilaelo yashu nga ha thaidzo dzavho .
Nweledzani tshiṱori tsha Sankambe na tshibode nga mitaladzi i no swika malo .
Mawanwa aya a u thoma o ṋetshedzwa nga Muvhuso na vhapo u itela u ṱola vhungoho .
Musi mulambedzi kana o lambedzwaho a tshi vhona mbadelo iyo sa ya masheleni , imbo ḓi farwa sa masheleni a u fhirisela .
A huna muthu ane a ḓo rea khovhe u itea vhubindudzi nga nnḓa ha thendelo .
Zhendedzi ḽo farisana na Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo na Zhendedzi ḽa Ndambedzo ya Mabindu Maṱuku nga kha vhufarani ha nḓila tharu zwa ḓisa ndambedzo ya R2,7 biḽioni kha vhaswa .
Thivhelo ya vhugevhenga ha matshilisano i sedzana na thaidzo khulwane ine ya vhanga na u tshimbidza vhugevhenga , nahone ro pikesa zwihulwane kha vhana vhaṱuku zwikoloni .
Phanḓa ha Tsengo : Maitele kana mbekanyamushumo dza Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma dzi nga shumiswa nga murahu ha musi mulandu wo vhigiwa na phanḓa ha ḓuvha ḽa tsengo .
DziITR dzi tsheṱa mulangano wa dzitshakha , na u vhumba tshipiḓa tsha Milayo ya Ndangulo ya Mbumbano ya Vhudavhidzani ha ṱhingo ha Dzitshakha .
13.3. Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha u pembelela vhuthihi naho ro fhambana musi ri tshi khou ḓi shumisana u itela u fhaṱa shango ḽine vhathu vhoṱhe vhaḽo vha londana vha dovha vha ṱhomphana.
( ii ) u ṋea thendelo ya u setsha muthu muṅwe na muṅwe na , huṅwe na huṅwe ho teaho , u hanela u dzhena kha , kana u bvisa muthu muṅwe na muṅwe .
Zwo wanala zwi tshi khou konḓa u bvisa dziṅwe dza gulu muvhilini wawe nga mulandu wa khombo ya u nga vhaisa zwipiḓa zwa ndeme .
Vha khou fhaṱa ...
Mulayo u laula murengelano nga tshikolodo na zwiṅwe zwiimiswa zwoṱhe zwine zwa ṋetshedza vharengi tshikolodo hu na ndivho ya u alusa maraga wa tshikolodo u fulufhedzeaho , hu u itela u tsireledza vharengi vha Afrika Tshipembe na u alusa mutakalo wavho .
U vhiga thaidzo dze tshitshavha tsha ṱangana nadzo
Khumbelo ya thendelo ya mualuwa halutshedzo
Ipfi u bva kha muṅwe wa vhahashi vha theḽevishini ḽi tou pfala ḽi khagala u bva kha luimbo lwa vidio ḽi tshi amba uri vha khou vhona ndovhololo ya zwe zwa bvelela ngei Zimbabwe .
Arali vha nṱha ha miṅwaha ya malo , dokotela ane a khou vha alafha kana makone wa zwa maṋo u tea uri fha mbuno ya uri ndi ngani vha tshi itwa anasiṱetiki nyangaredzo kana u dzidzivhadzwa vha sala vha tshi vhona musi vha tshi alafhiwa maṋo .
Mbalombalo dza zwa vhugevhenga dza kotara ya vhuraru na ya vhuṋa dzi ḓo bviswa nga ṅwedzi wa Luhuhi na wa Shundunthule 2022 nga u sielisana .
Tholokanyonḓivho i re na mbudziso dza ṱhalaphindulo dzino kwama vhaanewa .
U vhumba tshisiku tshawe tsha maipfi ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe a tshi shumisa maḽeḓere a u ranga a maipfi hu u itela u alusa zwikili zwa u shumisa ṱhalusamaipfi ( tsumbo fuyu , gugu , haya ) .
Muvhuso washu u ḓo dzhiela nzhele khumbelo dza thuso , ro sedza maanḓa ashu siani ḽa mmbi ya lushaka , u shumisana na African Union kha u thusa vhathu na muvhuso wa Somalia .
Khethekanyo ya vhuvhili yo imela ṱhalutshedzo ṱhukhu ya tshanduko kha dathabeisi na thebuḽu dza mbalombalo .
U engedza kha izwo , zwigwada zwa u funza zwi khou nana u fhirela u mona na mikano ya lushaka nga nṱhani ha giḽobaḽaizesheni .
khophi ya ḽinwalo ḽa vhuṋe kana vhurifhi ha u imelela arali vha tshi khou imelela khamphani
Komiti yo dzhiela nzhele ṱhalutshedzo ya vhukuma ya " fhethu hu shumiswaho nga tshitshavha " sa zwe ya sumbedzwa kha Buthano ḽa Dzitshaka ḽa u Kundwa ha u Boma nga Matherorisi ya vhudzisa nḓila ye ya ṅwalwa ngayo .
Ṅwalani phara nga zwine na tama u ita musi tshikolo tsho vala .
Phosiṱara yaṋu i tea u ṱuṱuwedza vhaṅwe uri vha vhulunge maḓi .
Khabinethe i sathula u vutshela muvhuso uhu nga vhuhali vhukuma .
3.2 . I sumbedzisa mishumo na vhuḓifhinduleli ha muvhuso wa lushaka na wa kha vundu kha u tikedza mimasipala .
Ṅwana u khou ofha u vha o vuleaho kha mihumbulo i bvaho hune a dzula hone nga ṅwambo wa nyofho na u timatima .
NAPHISA i ḓo vha tshiko tsha lushaka tshine tsha ḓo shumela dzangalelo ḽa mutakalo wa tshitshavha na uri tsho sedza kha u ṋetshedza kha sisiṱeme ya tsireledzo ya mutakalo ine ya sedzesa kha tswikelo , ndinganyo , vhukoni na tshirunzi .
Mishumo ya mvusuludzo ya zwino u swika borohoni i ḓo thivhela mafuvhalo kha vhashumisi vha bada .
Vha nombore masiaṱari vha tshi khou ralo u ṅwala uri vha songo tambula nga murahu .
Thagethe yo vhewa ho sedzwa mbadelo dza zwishumiswa , dze dza fhedza dzi songo bvelela .
Ndugiselo , u shuma na u sedza hafhu Pulane dza Mveledzisoṱhanganeli ( IDPs ) .
Ri livhuwa Vho Makhaya Ntini kha u tenda u vha muambasada wa fulo iḽi ḽa ndeme .
Modele u lusa u ṋea ṱhuṱhuwedzo kha Ndayotewa ya Afrika Tshipembe - Ndayotewa ya Afrika Tshipembe i tikedza zwi khagala muhumbulo wa pfunzo ya nṱha i swikeleleaho kha vhoṱhe na u engedza thikhedzo kha matshudeni vha na ṱhoḓea yayo uri vha swikelele pfunzo dza nṱha .
Tsa kha ṱereṱere ḽine ḽa khou tshimbila kana miṅwe mitshini ine ya ḓimonisa nga yoṱhe
Miraḓo na vhaeni vha humbelwa u ya kha Plein Street nga u ṱavhanya vha ṋamele bisi u ya CTICC .
Vhaiti vha khumbelo dza mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe ya nga murahu ha digirii vha nga rumela khumbelo dzavho thwii kha Mulangi wa Vhugudisi na Mveledziso .
Ndeme ya u khwaṱhisedza i katela asesimende u vhona arali pfanelo dzo tsireledzwa nga nḓila yone na u vhona arali tshiimiswa tshi tshi khou tevhedza milayo yo teaho yo randelwaho hu tshi katelwa zwishumiswa zwa dzitshaka zwo teaho .
Thebuḽu ya 12 i sumbedza tsumbo ya tsumbatshifhinga ine ya nga shumiswa kha u khunyeledza pulane dza dziwadi .
Fomo 4 itea u rumelwa kha Muofisiri wa Zwamafhungo kha sia ḽa muvhuso ḽi kwameaho , ane ene u ḓo i fhirisela kha maanḓalanga a khaṱhululo , sa zwe zwa sumbedzwa afho nṱha .
U khwinisa vhukoni ha tshipholisa
Ndi pfelovhuṱungu ya vhorapolotiki avho vhe nda kwamana navho .
Tshiimo tshi tea u vhonala sa tshivhoni tsha ndeme ya tshitshavha tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe ; nga nnḓa ha izwo , ndeme na zwi thomiwaho ngazwo a zwi khothei fhedzi nga kha tshiimo tshi bvelaho phanḓa .
Vhadzulapo vha tea u vhudzwa nga ha kutshimbidzele kwa muvhuso wapo , ndi vhugai nauri ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli .
Madzinginywa a mbekanyamaitele na mivhigo kha muvhuso .
U tendela nyanḓadzamafhungo u dzhenisa muvhuso kha mushumo wayo na u ḓivhadza tshitshavha .
9.2 . Muhasho wa Vhuendelamashango , vha tshi khou farisana na Ndango ya Vhuendelamashango ya Gauteng , vho rwela ṱari mbekanyamushumo iyi ngei kha Tshiṱaraṱa tsha Vilakazi , tshine tsha vha tshone tshiṱaraṱa tshi tshoṱhe ḽifhasini tshine tsha ḓikukumusa nga uri vhadzuli vhatsho vhavhili vho wana Nobel Laureates - Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela na Archbishop Vho Emeritus Desmond Tutu .
( a ) hu tea u vouthiwa kha wonoyo muṱangano nga maitele a u voutha a tshidzumbe ( secret ballot ) ;
Zwo ḓi ralo , vhashumi vha IMF a vho ngo ṱanganedza tshanduko kha mbekanyamaitele .
Kuṋetshele kwa zwitatamennde zwa matheriala ku si kwone zwi tshi kwama vhuḓikumedzi , zwibviswa zwi songo teaho , na u hadzima masheleni kana zwibviswa zwa masheleni zwo ṱaluswaho nga vhaodithi kha zwitatamennde zwa masheleni zwo swikiswaho zwo mbo ḓi khakhululwa na zwezwo , fhedzi tshitatamennde tsha matheriala tshi songo khakhululwaho nahone tshi songo vhewaho zwone tsho livhisa kha uri zwitatamennde zwa masheleni zwi wane muhumbulo wa odithi u songo kunaho .
U bvela phanḓa na haya maitele o fhambanaho a u konḓelela zwi nga thusa Afrika uri ḽi kone u fhenya khohakhombo ;
U vha na vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha u thoma muhangarambo wa ndangulo ya u renga na rekhodo , hu tshi katelwa maitele a khwaṱhisedzo ya rekhodo nga kotara na mivhigo .
Nga khumbelo ya Minisiṱa wa zwa Masheleni , hu si kale ndi ḓo thola Khomishini ya Ṱhoḓisiso kha Ndaulo ya Muthelo na Vhuvhusi ha SARS , u khwaṱhisedza uri ri khou vhuedzedza tshirunzi tsha tshumelo na u khwaṱhisa vhukoni hayo ha u swikelela zwipikwa zwa mbuelo yayo .
Khoro i nga hwesa vhuṅwe vhuḓifhinduleli kha Komiti dza Wadi .
Arali vha tshi funa u dalela GP wavho kana muṅwe muṋetshedzatshumelo wa ndondolo ya mutakalo , GEMS i ḓo bvela phanḓa na u badela mbadelo dzavho zwi si na ndavha uri vha Friends of GEMS kana hai .
I dovha hafhu ya tshimbidza zwa maitele o fhelelaho a zwa vhuvhudzisi hu saathu u thomiwa milayo ifhio na ifhio miswa khathihi na ndayo .
Dzhiani nyimele ya bada , vhuhulu ha vhuendi na u dzhiela nṱha luvhilo kha nyolo yo dodombedzwaho .
Naa hu na thaidzo ya u tshikafhadzwa ha mufhe , mavu kana maḓi ?
Tshiṱuṱuwedzi tsha nyaluwo ndi vhubindudzi , vhubindudzi kha dzifekiṱhiri na zwa mitshini , vhubindudzi kha dzibada na dzinnḓu na kiḽiniki , vhubindudzi kha vhathu na zwikili zwavho .
Vhatshena vha kha ḓi vha vho ḓalesa kha maimo a zwa vhulanguli ngeno hu uri vharema vha tshe vho ḓidzula vha vhanzhi kha vhuimo ha fhasi .
Nḓivho ya mihanga ya muvhuso ya theo ya mulayo i shumaho na theo ya mulayo yo teaho .
( b ) khumbelo i na khonadzeo khulwane ya u bveledzea .
U ṅwala fhungo ḽithihi ḽa mafhungomaitei awe kana a bvaho kha u ṅwala na vhagudi .
" Tshifhingani tshi ḓaho , " ndi Anna no ralo , a tshi khou farafara mavhudzi awe , " ni tea u wana fhethu ha vhukuma ha u dzumba dayari yaṋu . "
Itani thiki kha boḓelo ḽine ḽa fara zwiṱukusa .
Zwo ralo , u pfukielwa ha mbuelo u bva kha davhi zwi fhungudzwa nga ḓuvha ḽithihi u pfukiselwa ha tshelede u bva kha akhaunthu ya davhi u ya kha akhaunthu ya ofisi khulwane ya bannga yeneyo nthihi .
( b ) si vhee Vhathusa Dziminisiṱa vhane vha fhira vhavhili vhane vha sa bve kha Buthano , uri vha thuse miraḓo ya Khabinethe , nahone a nga vha pandela .
Masiandaitwa a si avhuḓi a ḓo vhudzukanya u fhira na sekhithara ya pfunzo ya nṱha .
, mvelelo hedzi ndi dzone ngauri milandu ya siviḽi , mbudziso ya u elana na Ndayotewa itea u vhambedzwa na u dzhiela nṱha u swikelela vhulamukanyi .
Komiti dza Wadi dzi tea u dovha hafhu dza ṋewa mivhigo ya misi nga ha kudzhenele na kubvele kwa masheleni a masipala . ' U dzhena na u bva ha masheleni ' ndi u tshimbila ha masheleni a tshi dzhena na u bva kha akhaundu ya banngani ya masipala .
Nzudzanyo ya Ṅwedzi wa Vhafumakadzi yavho yo vha yo ḓala ḓivhazwakale , mihumbulo u bva kha vhafumakadzi kha sekhithara ya tshitshavha na murathu na mukomana avho vhe vha dzinginyisa zwithu kha muvhuso .
Datumu ine zwiḽiwa / zwishumiswa zwa vha zwi tshe na khwalithi yo teaho ( best-before date ) zwi amba tshifhinga tshilapfu tshine zwibveledzwa zwa zwikoṱikoṱini na zwo omaho zwi nga vhewa kha dzisheḽufu , na uri datumu yeneyo a si tshisumbedzi tsha tsireledzo .
Khabinethe yo khwaṱhisedza u tholwa ha miraḓo ya Bodo nga murahu ha tsenguluso ya ndalukano dzavho na u ṱanzwiwa havho madzina nga nḓila yo teaho .
Muvhuso u dzulela u ḓiimisela kha u fhungudza na u langa zwikolodo .
Mbekanyamushumo ya tshanduko ya muvhuso wa demokirasi u vhona zwo tea uri u tshintsha ha dzidzhele u bva kha zwiimiswa zwa u shonisa , u ya kha zwiimiswa zwa u thoma nga huswa .
Dzulo ḽa vhupfumedzani ndi musi khomishinari a tshi ṱangana na miraḓo kha phambano u sedza nḓila dza u tandulula phambano nga thendelano
Vhuimeleli ha vhafumakadzi vha vharema kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya muelo zwi ḓo kwama zwikoro zwa vhuimeleli kha vharema kha khethekanyo yo imaho ngauri nga kha u shumiswa ha u Ḓivhea ha Nzudzanyo nga Mbeu .
U sa vha hone ha maga a tshiwo ndi zwithu zwi vhangaho u sa vha na vhuṱanzi nga maanḓa malugana na u fulufhedzea ha dzithagethe dzo vhewaho iṱo kha fhungo iḽi .
Senthara dza tshitshavha dza zwa mutakalo na kiḽiniki na dzone dzi ḓo fhaṱiwa kha vhupo vhu re na tshumelo dzi sa fushi .
Vhupo ha muhaelo ha Luṱa lwa 2 na lwa 3 vhu ḓo engedzwa ha swika 2085 nahone vhu ḓo katela na vhupo ha sekhithara dza phuraivethe u itela u engedza luvhilo na mashumele avhuḓi a mbekanyamushumo ya ṋetshedzo ya muhaelo .
Mutevhe wa u phaḓaladza
U khwinisa ndeme ya vhutshilo ha MaAfrika Tshipembe , u fhungudza vhushai kha masia oṱhe na u khwaṱhisa ikonomi , ri ḓo sedzesa kha mutakalo wa vhathu vha hashu .
Musi ri tshi khou dzudzanya zwine zwa vha zwa ndeme , musi ri tshi khou khwaṱhisa kha tshanduko dze ra ita , ri londa zwithu zwa ndeme zwa nyaluwo yo katelaho .
Vha nga thusa-vho tshigwada uri tshi davhidzane nga ṋdila yo teaho na u ita uri hu vhe a nyimele ine ya tendela na u ṱuṱuwedza u bveledza mihumbulo miswa na u wana thandululo .
Muphuresidennde vho swikisa muvhigo wa Phanele ya Vhakoni kha muṱangano wa Khoro ya Tsireledzo ya Lushaka nga Ḽavhuṱanu , ḽa 4 Luhuhi 2022 he vha fhedza vho ṋea thendelo ya uri u anḓadzwe .
7.1 . Khabinethe i rwela ṱari thusedzo nga Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi ya u dzhenela nga u ṱavhanya kha fhungo ḽa tshiṱirathedzhi tsho fhelelaho tsha u sedzana na mafhungo o fhambanaho o simuwaho u bva kha mbalombalo dza vhugevhenga dzine dza kha ḓi bva u bviswa .
tshi hola mundende wa vhaaluwa .
Ri nga kona u zwi ita ra bvelela arali roṱhe ro ḓiimisela u dzhenela lu vhuedzaho kha mveledziso ya tshiṱirathedzhi tsha golfu nga maanḓa na mutambo na vhuḓimvumvusi nga u angaredza .
Minisita Vho Van Rooyen vho ḓivhadza gurannḓani ya muvhuso ḓuvha ḽa khetho dzapo dza muvhuso , vha tshi itela na uri vhakhethisi vha thome maitele avho a ndugiselo u ya nga tsumbatshifhinga ya khetho .
Zwiṱirathedzhi zwa u pima zwiwo zwa zwiwo izwi zwi si zwavhuḓi zwo kwamiwa nga maanḓa .
U ṱuṱuwedza ndondolo ya mutakalo ya muthu ene muṋe na u khwaṱhisedza kana u kanulwa kana u fhandekanywa ha mushumo na zwishumiswa zwa ndondola mutakalo .
Pfanelo ya lushaka ya u swikela/ kana u wana tshumelo na mafhungo a muvhuso nga luambo lune vha tou funa , hune zwo tou tea zwa dovha zwa konadzea . 3
Nga u angaredza a zwi tou vha khagala uri komiti dza wadi dzo kona u ḓisa phambano dza madzangalelo sa zwine zwa ṱoḓea nga mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala .
Malwadze a phirela a vhathu vhahulwane a ngaho sa TB na HIV a a phaḓalala kha vhupo .
Naho zwo ralo , vhagwalabi vhane vha vha na zwihali kana vha wanala va tshi khou fhisa tshomedzo dza tshitshavha kana u vhea matshilo a vhanwe vhathu khomboni vha ḓo livhana na maanḓa a mulayo .
Mashangoni oṱhe , ezwi zwi elana na tshifhinga tsha ḽivi ya u thoma ye ya dzhiwa hu sa athu u vha na mabebo na nga murahu ha mabebo , i anzela u vhidzwa u pfi ndi ḽivi ya vhuimana .
Bulani ipfi ḽi no thoma nga E.
Naho zwo ralo , mishumo yoṱhe i ṱoḓa mveledziso ya u konḓelela , luvhilo , u shandukisea na maanḓa .
Eskom yo livhana na thaidzo khulwane ya masheleni , kushumele na thaidzo dzi no kwama tshiimiswa .
Tshiendedzi tshi shumiswaho u endedza zwiḽiwa tshi tea u vha tshi kha nyimele yavhuḓi na uri a tshi tei u dzhenelwa nga muya na buse na uri tshi tea u valwa zwavhuḓi .
( 2 ) Arali Muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu a vhewa sa murumelwa wa tshoṱhe , uyo muthu u ḓo ima u vha Muraḓo wa vhusimamilayo .
Tsha u thoma tshine vhaoli vha nyolo vha tea u tshi dzhiela nṱha ndi u dzumba zwileludzi zwa tshampungane na u zwi ola sa zwimiswa zwine zwa vha na mushumo .
Zwo ḓisendeka nga ṱhoḓisiso dzo ṱanḓavhuwaho , ndangano na vhuvhudzisi , khomishini yo topola khaedu dza ṱahe dzine dza vhumba zwithivheli kha u swikelela zwipikwa zwashu zwa muṱangano .
Hezwi zwiḽiwa zwi ri fha nungo ( mafulufulu ) .
Tshiṱatamennde tsha tshidzumbe tshi shuma kha GCIS na tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mulayo , tshine tsha langa , u khwaṱhisedza kana u shumisa mafhungo ane a nga kuvhanganywa nga kha webusaithi iyi .
Iṅwe phambano kha zwiṱirakitsha zwa tsheo ya mulayo ndi ya uri zwiṱirakitsha zwa ngudo dzo fhambanaho izwo a zwi weli nga ngomu ha maanḓalanga a vhutshutshisi ho ḓoweleaho .
Vhathu vha tevhelaho vha nga tea u vha vhaunḓiwa vhavho kha Tshikimu :
DoH yo ṱanganedza mbilaelo nnzhisa na uri yo dovha ya dzhiela nṱha u vhilaedziswa nga dzividio dzi songo ṱoliwaho dzi sumbedzaho zwiḽiwa dzine dzi khou phaḓalala kha nyanḓadzamafhungo ya zwa matshilisano .
( c ) u fhelisa Khoro ya Masipala na u vhea mulanguli u swikela Khoro yo Khethwaho ya Masipala i tshi ḓivhadzwa uri yo khethiwa , arali nyimele dzi tshi swikisa henefho .
NPA i kha ḓi vha yo khwaṱha kha mushumo wayo , na uri ina zwiimiswa na sisiṱeme dzi elanaho nayo dzine dza isa phanḓa na u vhona uri ahuna vhutshinyi tshitshavhani .
4.5 . Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe vho no ḓi dzhenisaho kha zwa vhudzekani , nga maanḓa vhaswa , uri vha ise phanḓa na u tshila vhutshilo ha mutakalo vhu katelaho maga a vhuthivheli sa u isa phanḓa na u ita vhudzekani ho tsireledzeaho , u sa ḓi dzhenisa , u fhulufhedzea na u shumisa khondomu , na u dzulela u ita ndingo dza HIV .
Vha no khou dzhenela bidi vha khou humbelwa uri vha ise zwithu zwi tevhelaho musi vha tshi swikisa Maṅwalwa a Bidi dzavho , u kundelwa u ita izwo zwo ḓo livhisa kha uri vha bviswe .
Hezwi zwi amba uri rekhodo dzo khethekanaho na thendelano zwi ḓo dzenwa khazwo na matshudeni u itela zwipiḓa zwivhili zwa u ṋea tshelede .
Miraḓo ya 400 ya Buthano ḽa Lushaka i aniswa nga Muhaṱuli Muhulwane nga zwigwada zwa 10 .
Mbudziso i a vhudziswa uri naa u kandekanya pfanelo zwi a pfala naa / kana zwo vha zwo tea naa .
1.5 . Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u shumisana na mabindu , vhashumi na zwitshavha zwa vhadzulapo kha u vhuedzedza vhuḓifulufheli kha ikonomi khathihi na u tandulula zwikonḓisi zwi vhonalaho zwa nyaluwo ya ikonomi .
U tshimbidza tsheo dzi kwameaho na thendelo .
( 5 ) Hezwi zwiimiswa zwi na vhuḓifhinduleli hazwo kha Buthano ḽa Lushaka , nahone zwi tea u ṋea muvhigo malugana na mishumo yazwo na kushumele kha Buthano ḽa Lushaka luthihi kana u fhira nga ṅwaha .
U bveledza muhumbulo kha bugu ya mafhungo ya kiḽasini nga u tou ola .
Rerani nga kutshilele kwa Vho Nebo sa zwe zwa sumbedzwa kha tshiṱori .
Nungo ntswa idzi dza u vhona nḓila ya mveledziso ya tshifhinga tshilapfu ya Afrika dzo tea zwiitisi zwo vhalaho .
U kona u shumisa foniki sa tshikili tsha u vhala na dziṅwe nḓila dzi nga ho : maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo , u wana ludungela / lusevheḓi kha nyimele .
U sima yuniti dza mveledziso ya vhudzulo kha vhuimo ha mimasipala .
Tshanduko dzine dzo no vhigwa kha tshumelo ya nnyi na nnyi Afrika Tshipembe dzo vha dza ndeme nahone dzi takadzaho .
Tshanduko i ḓaho nga murahu na u engedzea hayo zwi alusa u shumisa thwii nga vhunzhi .
Nomborani zwifanyiso u bva kha 1 u swika kha 4 ni tshi sumbedza u tevhekana hazwo nga ngona .
Miṱangano iyi yo ṋetshedza zwiṱirathedzhi zwi re khagala zwa u khwinisa maitele a mveledziso o khwaṱhaho .
Zwiṅwe hafhu , milayo na tsenguluso ya khohakhombo , u kona i ḓisendeka ngazwo na mvelelo dza ngudo dza khohakhombo dzi a ṱalutshedzwa .
Tshipiḓa tsha vhuvhili tshi ṱoḓa khwiniso ya " mugaganyagwama wa mavu " na u topole zwipiḓa izwo zwa pulane ya muhanga nga ha hune ha vha na vhungoho vhuṅwe , u fana na vhubindudzi ha zwiko zwa tshitshavha .
U ṋea vhaṅwe konṱiraka ya miṅwe mishumo ya phurofeshinala hune zwikili zwa khou ṱahela kha muhasho zwo thusa nga maanḓa kha u vhona uri hu na nḓisedzo .
5.11 Vhathu vho holefhalaho vha ḓo ṋetshedzwa thikhedzo yo teaho arali i hone ;
Kha u khwaṱhisedza u vha hone ha zwiḽiwa na vhuṱaṱisani ha zwa vhulimi , na u fhungudza vhushai nga mannḓa kha mashangohaya , muvhuso u ḓo :
( i ) U shumiswa ha milayo yo fhambanaho kha mavundu o fhambanaho :
Senthara ya Vhusedzulusi ya African Ombudsman iḓo fara samithi iyo fhasi ha thero ya uri : " U khwaṱhisa Mavhusele a Vhuḓi Afurika nga kha Mushumo wa Ombudsman " .
Vho wina Tshiphuga tsha Dzitshakha tsha Afrika sa mutambi khathihi na sa mugudisi , nahone vho shela mulenzhe kha bola ya milenzhe ya Afrika na ya ḽifhasi .
U imisa nyiledzo ya mbambadzo ho itwa uri fhungo ḽa mishumo ya ikonomi ya dzitshaka ine ya vhanga tshinyalelo ya mupo i songo lilisaho kha vhaṅwe .
Iyi nyimele yo ita uri hu vhe na u laṱekanya hu siho mulayoni na u teledza ha vhaṅwe vha avho vha re na fhethu ha u laṱela malaṱwa malugana na u tevhedza zwilinganyo zwa u laṱa malaṱwa zwi re hone zwino .
Vha tou vha mutendi wa vhukuma kha mbofholowo ya Afrika na vhuthihi !
U katelwa ha Zwilinganyo kha Vhudavhidzani ha Luambo lwa Vhuvhili ndi u khwinisa vhukoni ha Maafurika ha u davhidzana nga tshavho kha shango ḽashu ḽine ḽa shumisa nyambo nnzhi .
Mbekanyamaitele iyi ya tshidzumbe i shumana na mafhungo a topolwaho ( ane a vhidzwa u pfi " Data " afha fhasi ) ane a nga kuvhanganyiwa nga riṋe kha webusaithi yashu .
" Vhukoni " zwi amba nḓila ya pfunzo , vhutsila , vhuḓifari , na mihumbulo ine onoyo muthu a nga kona u i shumisa mushumoni , zwine zwa sumbedza vhukoni ha uyo muthu u swikelela thoḓea dza poso iyo .
Themamveledziso dza vhathu dzine dza si bveledze mbuelo dza masheleni , u fana na zwikolo na zwibadela - dzi tea u lambedzwa nga mugaganyagwama .
Hezwi ri ḓo zwi ita nga u sudzulusa zwikolo zwi shumaho zwavhuḓi u tevhedza zwitandadi zwa dzitshaka zwa maitele avhuḓi , na u shandukisa mvelelo dza mugudi kha zwikolo zwine zwa sa khou shuma zwavhuḓi .
Dzina ḽa tshiimiswa kana tshiimiswa tsha ṱhoḓisiso na nomboro ya u ḓiṅwalisa
Fhungo ḽa ndifho na mbueledzo ndi ḽa vhukuma kha tshipondwa tshiṅwe na tshiṅwe , naho zwi sa tei u fhambana .
Kana , vhupo ha zwa ikonomi vhu ṱaluswa nga zwivhangi zwinzhi , u fana na u ṋetshedzwa ha zwishumiswa nga dzingu , mashumele a zwibveledzwa zwa vhukati na zwa u fhedzisela , masheleni a shumiswaho u sudzulusela thundu kha muṅwe , na ṱhoḓea ya kushumisele kha tshibveledzwa tsha u fhedzisela .
Zwitshavha zwo vha zwi songo dzheniswa kha u vhewa ha fhethu ha u laṱa malaṱwa huswa , nga mulandu wa zwenezwo zwa hana mveledziso .
Komiti dza zwa mutakalo na tsireledzo
Swiswi , maḓuvha avho ndi maṱuku , ngauri ri na tshedza zwanḓani zwashu , ri roṱhe .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u bveledzise mulayo wa sekithara uri i langiwe zwavhuḓi u itela madzangalelo a vhoṱhe vha kwameaho .
IMC i ḓo sumba maitele a u bida kha RWC 2023 na u vhona uri shango ḽi vhuelwe kha zwa ikonomi nga mushumo hoyu .
Miraḓo ya komiti ya wadi vha tea-vho u shela mulenzhe kha u pulana tshifhinga tshinzhi u ya nga hune vha nga kona .
Zwo luga , Ndi a vha fhulufhedzisa zwo bvelelaho heḽia ḓuvha kha therisano heiḽa .
EPHP ndi maitele ane vhavhuelwa vha dzhenelela kha u dzhia tsheo kha maitele a nnḓu na tshibveledzwa , nahone vha shela mulenzhe kha u fhaṱa nnḓu dzavho .
Tsumbo ya tshitatamen nde tsha bono
Hu na zwipuka zwiṱuku zwine na zwone zwa dzula matomboni a re mativhani a songo tsesaho .
5.7. Kha muṱa na khonani dza Muthusa Minisita wa Mveledziso ya Matshilisano wa kale , Vho Bongi Maria Ntuli vhe vha vha mushumeli wa vhathu na mulwela mbeu o ḓiimiselaho .
Kha muvhigo wavho , vha nga ṱoḓa u sumbedza vhavhali u ya huṅwe fhethu kha muvhigo hune mafhungo a elanaho a tsinisa a rerwa kana kha dziṅwe bugu na mivhigo ine ya vha na mafhungo a ndeme .
U ita u so ngo thoma wa ḓilugisela na u ṱalutshedzela
U dovha hafhu wa vha na ḓivhazwakale ya u ḓivhea sa senthara ya tshumelo dza zwa vhulimi ine ya kha ḓi kona u ṋetshedza vhathu vhayo khathihi na avho vha re kha dziḓorobo dzi re nga tsini tshumelo dza ndeme .
Mbilaelo nga ha midavhi ya zwa mitambo ine ya sa athu u bveledzwa na dzone ndi zwithu zwa ndeme .
Nga murahu ha zwoṱhe , zwine ra fhaṱa ṋamusi ndi zwine zwa ḓo ri ṱalula matshelo .
Sa tshipiḓa tsha u engedza mbekanyamushumo ya ṋetshedzo ya khaelo , Khabinethe yo tendela muhaelo wa vhathu vha miṅwaha ya vhukati ha 18 na 35 uri vha thome u haelwa u thoma nga ḽa 20 Ṱhangule 2021 .
1.2. Muṱangano wo tenda uri u khwinisea ha ikonomi ya Afrika Tshipembe hu ḓo ṱoḓa uri maga a u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi a thome u shumiswa nga u ṱavhanyedza na tshanduko dza u khwaṱhisa nyaluwo ye ya fhulufhedziswa .
Huṅwe thaidzo dza hone dzi nga kha ḓi tandululwa sa thaidzo khulwane , nga thandela ine ya kha ḓi ḓo ḓa i tshi shumisa nyolo yayo ya thaidzo .
Iṅwe tshenzhelo ya u livhana na u sa lingana ha kale i tea u dzhiela nṱha phaḓaladzo iyi ya vhukale .
Operation Phakisa : Vhulimi na Mvusuludzo ya Mavu zwi ṱoḓa u sika mishumo ya miḽioni nthihi , na u ṱavha kha hekithara dza miḽioni nga 2019 , sa zwe zwa vha bono ḽa NDP .
Mveledzo ya zwiḽiwa i na maga mararu - u zwala , u bveledza na u rengisa/ na u lugisa zwiḽiwa .
3 O vha a tshi khou ṱoḓou tamba nga mbili yawe yoṱhe . 3 Vho tsa bisini vhe kha phosho khulu !
Zwiṅwe zwivhangi zwa khohakhombo kha vhanna vha ḽa Ukraine ho vha ḽevele dza fhasi dza pfunzo na uri vhanzhi ndi vhabebi vha na vhaṱuku .
Muvhuso wo thoma thandela dza ifa ḽa lushaka dzo vhalaho dzine dza ḓo thoma zwiga zwa zwihumbudzi zwa ḓivhazwakale ya Afrika Tshipembe na u pembelela vhufa haḽo .
Vhukandeledzi- u takalela u shumisa tshanḓa tshithihi kana lurumbu luthihi lwa muvhili , ndi uri , u shumisa tshanda tshi no shumiseswa tshamonde kana tshauḽa ;
Vhuṱanzi ha mutholi zwenezwo vhu kha ḓi ṋekedzwa .
Tsha ndeme kha u kuvhanganya dzimbalombalo dza vhukuma ndi muhanga wa tsumbo ya vhukuma , une wo fhelela na u vha wa musalauno hu u itela u u shumisa nga vhuḓifulufheli kha dzisaveyi na mivhalo .
U shumiswa ha thandela dza fulo ḽa mashumele avhuḓi zwo livhiswa kha u vhona uri vhashumisi vhoṱhe vha maḓi vho redzhisiṱariwa nahone vha dovha vha rumelwa tsumbathengo dza kushumisele kwa maḓi nahone masheleni a mbadelo a khou kuvhanganywa hu tshi tevhedzwa milayo ya mbambadzo yo teaho .
Fhedzi kha nzudzanyo dzashu dza vhuvhambadzi ri a ḓi wana tshinwe tshifhinga ri tshi khou ṱaṱisana na vhahura vhashu kha vhupo ha dzitshaka .
Nga nṱhani ha data dzi siho kha zwo swikelelwaho , ri kona fhedzi u anganyela mveledzwa dza mashango a 25 .
Nḓisedzo ya zwiimiswa zwiswa zwa mutakalo zwi tshi itwa khathihi na u khwiṋiswa na u londotwa ha zwi re hone zwino .
Tshenzhemo i tea hafhu ya livhiswa kha u mufhiriselo hafhu tshiṱoko tshi re hone kha dzingu ḽoṱhe na u dzhia maga a ndango e a itwa , hu tshi katelwa na vhushumisani ho engedzwaho vhukati ha mivhuso ya dzingu , u shumisana ho ṱanganelanaho na u ita uri hu vhe na mvumelano ya zwithu zwa ndeme .
Nga nṱha ha milayo yo bulwaho kha tshiteṅwa kha shedulu , mulayo u tevhelaho u fanela u tevhedzwa :
Vhunzhi ha madalo a Muvhuso o dzhiiwa zwinepe , hu tshi katelwa na madalo nga Minisiṱa Muhulwane wa Brithania Vho Tony Blair na Queen Elizabeth II , Maila-u-sumbwa wa Great Brithania .
Komiti ya Wadi ndi tshanele ya vhudavhidzani vhukati ha vhadzhiamikovhe , zwenezwo vha tea u ḓivha vhukuma phurosese dza vhudavhidzani dzi vhuedzaho . mishumo
Hezwi zwi tea u katela u sa vha na maanḓa ha khothe , u sa shuma zwavhuḓi , dzangalelo ḽa zwiitisi na u dzhia sia .
Arali luṱingo lwavho lu sina WAP , vha ḓo isa phanḓa na u wana zwitatamennde zwavho nga poswo kana imeiḽi .
Na uri nga ngoho zwi khou takadza u vhona vhaimeleli vha bvaho kha mabindu vha fhano ṋamusi vha tshi ḓiimisela u ri thusa u tandulula mafhungo a vhukuma a ri kwamaho kha u ṋea lushaka lwashu zwikili nga eḽektroniki .
Ṅwalani tshiṱori tshaṋu tsha mafhungomaitei afho fhasi .
KHUMBELO DZO TSIRELEDZWA
U shumisa ngona dza u ḓikhakhulula dzi re na tshivhalo musi a tshi vhala , tsumbo , u dovholola zwe a vhala , u vhala a tshi isa phanḓa na u ima .
Vha nga wana fomo na kha webusaithi yashu .
6.4 Muṅwaleli wa khothe kana mutshutshisi , hune zwa vha zwo tea , u ḓo vha ḓivhadza uri hune ha wanala uri muthu o dzhielwa tshelede musi a tshi fariwa , khothe i ḓo ita ndaela ya uri a badelwe tshelede yeneyo nga u ṱavhanya ;
U itela u tinya u ḓurelwa zwihulwane nga u fhaṱa bada hune ha baḓekanywa na vhutepe ho fhelelaho na muvanganyo wa nṱha , zwo tea , musi zwi songo kalulesa , u anganya ṱhoḓea ( kana nzulele ) dza nḓilamagodo hune ha ḓo lavhelelwa phurophozaḽa ya netiweke ya bada ine ya nga ṱanganedzea .
( 1 ) Zwiimiswa zwa muvhuso zwi tevhelaho ndi zwone zwine zwa khwaṱhisa maitele a zwa Mulayotewa na demokirasi kha Riphabuḽiki :
Khwiniso dzi nga nḓila ine a zwi konadzei u alusa Milayo ya Khwiniso nga muthihi lune zwi nga ita hedzi khwiniso kha milayo ine ya khou ambiwa nga hayo .
Tshenzhemo yavho kha mishumo ya ndangulo sa Muofisiri o Hweswaho Vhuḓifhinduleli ( kha masia oṱhe mararu a muvhuso ) , yo ṱangana na mushumo wavho wa zwino wa u eletshedza Minista , i thusa u ḓisa kuvhonele kwo ṱanḓavhuwaho na u vha na mushumo musi vha tshi leludza u phalala ha vhugudisi .
U ṱalutshedza zwine mafurase / maipfi a amba .
Vhanna na vhafumakadzi vhana mushumo u fanaho wa ndeme kha u ḓisa tshanduko ya vhushaka ha mbeu kha tshitshavha .
U shumisa masala
Thebuḽu ya zwidodombedzwa zwine zwa elana na tshikhala tsho ṱanganywaho i kona u shandukiselwa zwavhuḓi ya vha kha tshivhumbeo tsha zwidodombedzwa zwo khethekanywaho nga khoma zwine zwa sa tou vhalea fhedzi nga ArcView fhedzi zwa kona u vhalea na nga dziṅwe mbekanyamushumo , u fana na ya spredishithi .
Wanani uri ni nga kona u tengenedza tshisagana tsha ṋawa tshifhinga tshingafhani .
Mbuno dza ndeme dza mafhungo a khoro dzi ṱoḓaho phindulo thwii kana hune ha kha ḓi ṱoḓea iṅwe phurosese , i tea u nweledzwa na u bviselwa khagala u itela khoro uri i fhindule .
Nyambedzano ndi dza kale sa vhathu nahone ndi tshishumiswa tsha u tshimbidza tshanduko , nga maanḓa u langula khuḓano nga tshifhinga tsha tshanduko ya tshiimiswa .
Zwiṅwe zwileludzi zwine zwa nga sa vhugalatenga zwi ḓo shumiswa u ṱanganedza zwikolo .
Ri ṱanganedza zwauri khetho dzi ṱoḓa vhupo vhune ha vha na vhuitwa ha zwa poḽitiki ho vhofholowaho , hune mahoro oṱhe a zwa poḽitiki a kona u kungedzela thikhedzo a si na nyofho kana zwithithisi .
Mbudziso i konḓaho kha tshipiḓa itshi zwo vha u ḓivha uri hu dzheniswe zwidodombedzwa zwifhio .
Ezwi ndi vhuendi ha maḓini na vhubveledzi , ole dzi wanalaho lwanzhe na vhuṱoḓesi ha gese , vhulimi ha maḓini khathihi na tshumelo dza tsireledzo ya maḓini na vhuvhusi na lwanzhe .
Ṱhoḓisiso ya vhutshilo ho khwaṱhaho i ṱoḓa sisiṱeme ya dzitshaka ine ya tikedza maitele o khwaṱhaho a mveledzo , kushumisele , mbambadzo na masheleni .
Vha fanela u vha vhe na miṅwaha ya 18 kana u fhira musi vha tshi ita khumbelo .
10.4 . Khabinethe i sathula u valiwa ha dzibada hu tshi khou ṱaniwa zwiga zwa kale , u tsikeledza na u tshinyadziwa ha zwiga zwa lushaka zwine zwa vha tshivhoni tsha dimokirasi ye ra i shumela vhukuma uri ri i wane .
17 . Khabinethe i fhululedza hafhu Federal Democratic Republic ya Ethiopia kha u khetha muphuresidennde mufumakadzi wa u tou thoma , Khosi Vho Sahle-Work Zewde , vhane vha vha muphuresidennde wa mufumakadzi wa zwino muthihi fhedzi kha dzhango ḽa Afrika .
Ḽaiburari dza nnyi na nnyi dza maḓana dzi wanalaho kha mimasipala yapo , hu sa katelwi vhuṅwe vhupo ha ḓorobo khulwane , dzi wela nga fhasi ha tshumelo dzadzo dza ḽaiburari dza vundu dzi re kha Mihasho ya Vhutsila na Mvelele ya mavundu nga u fhambana hayo .
U ita themendelo dza u bveledza mbuelo , u ita uri mitengo i dzule i fhasi , u thivhela vhuaḓa na u tsireledza ndaka ya masipala
Zwenezwo i ṋetshedza muvhuso nḓila i re khagala ya u kwaṱhisedza tshirunzi tsha tsheo ya tshitshavha na u ṋetshedza vhane vha nga vha vhaṱoḓisisi maga a re khagala ane a tea u tevhedzwa musi vha tshi khou shumisana na tshitshavha tshapo .
U khwinifhadzwa ha vhupo vhune ha vha khombo kha vhaendangaṋayo
U shumisa gwati ḽa bugu na nyolo kha bugu kana ḽiṅwalo ḽoṱhe u humbulela muṱoḓo wa tshiṱori .
Kha ṅwaha wa muvhalelano , vhunzhi ha tshiṱafu vho ṱutshela Tshikwama u ya kha poswo dzi vha alusaho kha tshumelo ya nnyi na nnyi nahone vhaṅwenyana vho ya kha mishumo ya kha sekithara ya phuraivethe .
- U ṱanzwa mitshelo na miroho ri sa athu u i ḽa .
Ri nga dovha hafhu ra isa phanḓa na u dzhia saintsi ya dziṱhanga nga u guda zwe vhaṅwe vha ita kha u tandulula thaidzo dza ṱhanga .
Mbekanyamaitele i dovha ya fhindula khaṱhulo ya Khothe Khulwane ya Devhula ha Gauteng ye ya ṋea ndaela Minista wa Mveledziso ya Matshilisano u ita khwiniso dzine dza khwaṱhisa sisiteme ya ndondolo ya vhuunḓi.
Maanḓalanga a lushaka - a lavhelela khamphani uri dzi tevhedze milayo na ndaulo na u badela mithelo nga tshifhinga .
Naho mishonga ya tshizwinozwino i tshi nga vha i hone kha mashango aya , mishonga ya sialala yo ḓi dzulela u takalelwa zwo vhangwa nga ḓivhazwakale na mvelele .
U ṱhaṱhuvhiwa ha Lufhiha zwo engedzwa na uri zwi khou swikela vhathu vha miḽioni dza 15,2 , zwi fhiraho tshipikwa tsha miḽioni dza rathi .
Tshanduko kha ṱhanganyelo ya tshiṱoko tsha tshelede kha ikonomi .
Vhuraru hadzo dzi tendela vhashumi uri vha ṋange u dzhena na u bva kha akhaunthu dzavho , vha tshi khou shumisa dathabeizi ya vhukati u tevhelela tsheo idzo .
Hune zwa vha hone , Desike ḽa Thuso / Ngeletshedzo / Mafhungo ḽi ḓo vha ḓivhadza nga ha uri vhuṱanzi havho vhu ḓo thetsheleswa kha rumu ifhio ya khothe .
Bannga dza vhuvhambadzi dzi khou langa sekhithara ya zwamasheleni .
Uri ri nga langa hani tshanduko arali i khaedu .
3.5 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Khwiṋiso ya Mulayotibe wa zwa Mishonga na Zwidzidzivhadzi zwi Tshimbilelanaho nayo , 2012 kha Phalamennnde .
Khomishini ya Vhufa yo ṋetshedza hezwi , na hone vha ri a huna masheleni a u badela mbadelo hedzi dza zwa mulayo na hone yo vha i songo gaganywa na hone ri pfesesa uri ndi zwa ndeme uri ri ṋetshedze masheleni .
Arali vha sa fhulufheli peni yavho na bammbiri ḽa u ṅwalela , vha lingedze theiphirekhoda kana , arali vha tshi kona u thaipha nga u ṱavhanya , vha ṱuwe na leputhopo muṱanganoni .
- vhukwamani ha tshitshavha kha pulane dza mbveledziso yo ṱanganelanaho
Uyu ndi mutevhe wa u sedzulusa wo itelaho u thusa mukhantseḽara wa wadi , ane a vha mudzulatshidulo wa komiti ya wadi , u lugisela muṱangano wa u thoma .
U ṱanganedzwa hayani ha vhalala halutshedzo
Hu na zwithu zwinzhi zwo fhambanaho zwine zwa nga vhanga u tshoṱelwa nga asima .
( i ) u tshi tevhedza vhuḓifhinduleli ha Riphabuḽiki kha mulayo wa dzitshaka une wa shuma kha zwiimo zwa shishi ;
Masipala u kha tshiimo tshine wa kona u langa malaṱwa awo nga nḓila i ṱanganedzeaho u swika hu tshi bveledzwa pulane yo dodombedzwaho .
Swigiri yo kalulaho ngauri i nga ri vhangela daibetisi musi ro no aluwa .
Kha vha dzhiele nzhele : Masipala a u na vhuḓifhinduleli ha masiandaitwa afhio na afhio ane a nga vha hone nga mulandu wa zwidodombedzwa zwo khakheaho zwe zwa ṋetshedzwaho nga muhumbeli .
Vhuḓifhindulei hanga ndi u bvisela khagala muhumbulo wanga kha zwitatamennde zwa masheleni kha odithi .
Vhurangeli ha masia mararu vhu khou ya u bveledziswa u ṱoḓisisa khonadzeo ya u bveledziswa hafhu ha hosiṱele ya phuraivethe kha nḓowetshumo ya migodi .
Vhuṱanzi nga uri vha nga kona hani u shumisa zwikhala zwine zwa vha hone kha nḓowetshumo ya dziphaka , u swikela thikhedzo ya muvhuso na mbekanyamushumo dza ṱhuṱhuwedzo , khathihi na zwikhala zwa vhubindudzi kha sekithara dzo fhambanaho vhu a wanala kha www.thedti.gov.za kana nga kha Senthara ya Vhukwamani na Murengi ya Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ( dti ) kha 0861 843 384 .
Ri na nḓila nṋa dza u wana mbuelo : sabusidi ya muvhuso ; mbadelo dza ngudo na mbadelo dza vhudzulo dzo badelwaho nga matshudeni ; ṱhoḓisiso ya khonṱhiraka , vhubindudzi , u rengiswa na thengiso ; na ndambedzo ya vha re na mafunda na maifa .
U ambedzana na ndangulo ya vhuongelo maelana na zwiteṅwa zwi konḓaho .
Mveledziso ya mbadelo na u bviswa ha dzina kha dzisisteme u itela u leludza vhukoni ha mbadelo ya vhupfuki ha mikano .
Vhudzekani ndi yone nḓila yo ḓoweleaho nga maanḓa vhune ngaho vhathu vha kavhiwa , ngauri vairasi i tshila kha vhunna na zwiluḓi zwa vumbu .
U shumisa nga nḓila i fanaho ha tshivhumbeo tsha tshigwada Mavunduni .
Ri ḓo shumisa mafhungo o ṅwalwaho nga dokotela wavho kha kubugwana kwavho u itela u vhona uri ri nga vha tikedza hani .
Ḽihoro ḽi hanedzi ḽihulwane ḽithihi ḽo hana u tendela vhashumi vhaḽo u gudiswa na luthihi .
Khovhe dze dza fa nga toksini aḽumini a dzo ngo tea u ḽiwa , vhunga aḽumini i tshikwamea nga zwiṱuku kha vhulwadze ha Alzheimia .
Tshumelo dzo tshimbidzwa na u ṱanganela ho teaho , na mulayo u kho sedzuluswa nga nḓila yeneyo .
Vhagudiswa vho wana uri ndi tsha ndeme fhedzi tshi ṋea mutsiko , nga nṱhani ha u ombedzelwa kha ndingo .
( a ) khethekanyo ya 32 ( 1 ) i ḓo dzhiiwa i tshi vhalea ngaurali :
Vho kwameaho nga maanḓa nga tshiwo itshi ndi vhafumakadzi na vhaswa .
Ho dzhielwa nṱha uri naho zwo ralo zwo itwa nga nḓila yone kana i si yone , u khethekanywa ha mathukhwi a ndondolo ya mutakalo nga nḓila iṅwe na iṅwe ho bvelela afho fhethu hune mathukhwi a bveledzwa hone , na kha zwiimiswa zwoṱhe zwo dalelwaho .
Hezwi zwi itwa nga u khwaṱhisa mbonalo ya zwa vhuendelamashango kha lushaka na kha dzitshakatshaka .
Vhathu vho dzhena vha si na thikhithi .
Ndo ima vhudzuloni ha kiḽaente dzine nda khou dzi imela ndi ḓo humbela uri madzina ayo a songo buliwa hafha vhathuni .
U bveledza u phalala hu khwinisaho tsiravhulwadze nga vhudele vhuongeloni .
Dikishinari : Kha vha shumise dikishinari ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Hafhu-hafhu , mbudziso i nga vha ya uri , khaedu dza vhuḓifari na dza nyaluwo dzi vha dzo ḓikhethulula naa ?
Izwi zwo dovha hafhu u ṋetshedza vhunzhi ha zwikhala kha vhubindudzi hapo .
4.99 Lutendo lwa zwa vhuloi a zwi dzhiiwi hu nḓila ine ya nga leludza tshigwevho kha milandu ya zwa vhuloi , nga nnḓa ha musi tshipondwa tsho ḓifara nga nḓila ine ya ita uri muhwelelwa a tende uri nangoho tshipondwa ndi muloi .
Bugu idzi dzo ṅwalelwa vhana vha Afrika Tshipembe , mushumo wa hone wo rangiwa phanḓa nga Minista wa Pfunzo ya Muteo , Vho Angie Motshekga na Muthusaminista wa Pfunzo ya Muteo , Vho Enver Surty .
Rakhonṱhiraka u tea u isa na u dzhenisa tshomedzo na matheriala oṱhe ane a ṱoḓea u ita mushumo naho zwi so ngo sumbedzwa zwi khagala kha zwidodombedzwa izwi .
Ndambedzo yo linganaho i khou ṱoḓea u itela u bvela phanḓa na thengo kha Akhaunthu ya Khephithala ya U shuma .
U tetshelwa ha tshikolo ho livhiswa kha u badelela mihumbulo i bviswaho ya ndeme u fhirisa vhashumi na zwifhaṱo kha maitele a zwa pfunzo .
Hu uri vhanna a vha khou tou sa vha na ndavha na vhuṱali uhu ha sialala , vhafumakadzi vha ita mushumo wa ndeme kha u vhulunga na kha u guda u bika kha maguvhangano a nnyi na nnyi na kha nyitelatherelo , u lima mavu na u ṱhogomela vha lwalaho .
Ndingedzo dzo itwa dza u katela dzi ICT kha vhugudisi ha vhadededzi .
Kha vha sedze notsi dza khoso uri dzi vha thuse .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u tea u ḓivhadza muhumbeli nga ha mvelelo dza tsedzuluso kana maga afhio na afhio o dzhiiwaho malugana na khumbelo nga tshifhinga nahone nga nḓila ine ya vha yo nangiwa nga Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo .
4 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha vhafunwa vha avho vhe vha vha vha Muambasada wa Afrika Tshipembe ngei Sweden Vho Faith Radebe , vhe vha ri sia nga ḽa 13 Ṱhafamuhwe 2018 .
Ndangulo ya thandela yavhuḓi na zwikili zwa vhulanguli khathihi na zwikili zwa ndangulo ya vhushaka na vhashumelwa ho ṱanḓavhuwaho .
Muhanga wa kushumele uyu u khwaṱhisedza tshumisano , vhukwamani na u dzudzanya vhukati ha khoro ya tshiṱiriki na masipala yapo .
Sa tsumbo , Bodo i nga langa mbadelo dzo teaho sa dza ndeme musi dzi tshi nga ṱuṱuwedza ndaela ya Minista .
U bvuḓa kha vhuṱumanyi ha phaiphi dza muṱambuluwo zwo ḓi vha thaidzo ine ya khou dzulela u itea , u ya nga ha ṱhoḓisiso dza Sweden .
Maḓuvha a ḓo bva kha uri mbekanyamushumo ya phalamennde yo ima hani .
Tshiteṅwa tsha ndeme kha khwinifhadzo ya vhuongelo ndi u maanḓafhadzwa ha vhalangi fhano hayani nga maanḓalanga a u bvisa zwa ndangulo kha tshiimo tsha vhukati .
Nga fhasi ha mutheo hoyu , mveledzwa dza thengiselano na zwiṅwe zwiitei zwi a kona u ḓivhea kha rekhodo dza zwa masheleni musi kheshe i bvelelaho i tshi ṱanganedzwa kana u badelwa .
Nga nṱha ha Nnḓu khulwane ntswa hu na nnḓu ṱhukhu , ye ya fhaṱelwa u shumiswa nga madzulo a Phalamennde a Nnḓu ya Vhurumelwa .
Hetshi tshi katela kuitele kwa ndangulo yo ṱanganelaho i pfukelaho na mutevheṱhandu wa malaṱwa oṱhe u bva kha vhulalashie u ya kha vhiḓa hu katelaho na dzheneresheni , mbulungelo , khuvhanganyo , nyendedzo , u bvisa tshikafhadzo a u laṱwa ha u fhedzisela ha malaṱwa .
Naho zwo ralo , ḽiṅwe sia ḽa mafhungo ndi ḽa uri u vha hone ha maga a mulayo na u tambudzwa ha vhathu ha hone nga vhathu vha re kha zwa vhuswole , na vhe vha vha vhe maswole kana vhe kha phurofesheni dzi nga ho idzo .
( b ) mushumo wayo na matshimbidzele ; na
Hu na u shumisana na Muhahso wa Zwa Maḓi na Tshampungane , pulane dza u khwinisa dzo swikiswa nahone ri khou isa phanḓa na u monithara tshiimo tsha fhethu ho kwameaho .
1.3 Khabinethe i livhuwa vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe na pfanavhanzhi kha vhurangeli ha u vhulunga muḓagasi , zwihuluhulu musi nḓisedzo ya lushaka i fhasi ha mutsiko .
Nga murahu ha miṅwaha ya fuṱhanu , a ri a thu kona u thivhela mabulayo .
U thomani , zwo vha zwi tshi dzhiela Ndangulo ya : Tshumelo ya Thuso ya Mavu a Nnyi na nnyi maḓuvha ane a nga swika 14 u ṱo ḓa na u wana ḽi ṅwe mavu .
Nḓila ya thikedzo ya dzinnḓu ( hu tshi katelwa tswikelelo ya zwa masheleni , tsivhudzo ya thekeniki na matheriala ) zwi ḓo thusa kha maitele a u khwinisa .
Nḓila ya vhutshinyi i kha ḓivha khulwane kha vhutsireledzi ha Afurika Tshipembe .
Ndi zwa ndeme u limuwa uri Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Themu ya Vhukati wa miṅwaha miṱanu yo fhiraho wo vha na zwisumbi zwa 1 100 zwe ra kona u kala mvelaphanḓa kha u thoma u shuma ha NDP .
Hezwi zwi itiswa nga tshiṅwe tsha zwipikwa zwa vundu hune ha vha u sedza kha ndondolo ya themamveledziso i re hone .
U shumiswa uhu ha maḓi hu amba nga ha tshanduko dzi vhonalaho dzine dza itwa kha mielela ya maḓi , sa tsumbo u ṱanḓavhudza kana u onyolosa migero ya mulambo .
Mushumo a u tei u pimelwa mimodele i re hone fhedzi u tea u katela u dzhiela nṱha vhukoni ha u rangaphanḓa madzhenele kha wa vhutumbuli .
U ṱuṱuwedza tshumisano ya mavhusele nga u shumisa dziforamu na zwone zwi ita uri hu vhe na u tevhedzwa ha zwilinganyo zwa nga nḓila i fanaho kha vunḓu ḽoṱhe .
Vhunzhi ha thebuḽu dzi re kha khanḓiso dzi kha Dzirannda dza dzimiḽioni .
Izwi zwi ḓa nga murahu ha tshifhinga tshilapfu tsha vhukwamani u itela vhupfiwa .
U ganḓiswa na u phanḓaladzwa ha mawanwa a ṱhoḓisiso hu tea u pulanwa zwavhuḓi u bva kha ḽiga ḽa u pulana ḽa thandela .
Tshenzhemo kha ndondolo yo ṱanḓavhuwaho na ndangulo ya vhuṱungu .
Hezwi zwiito zwi vhea mutsiko une wo no vha hone kha tshomedzo dzine a dzi lingani kha u ṋetshedza pfunzo kha vhashai .
Nyambedzano dzi tshilaho nga ha Diaspora dzi nga vha tshiṅwe tsha zwiitisi zwihulwane zwa tshanduko ya mveledziso ya Afrika ; dza shela mulenzhe kha u khwaṱhisa zwa u ḓiimisa nga ndoṱhe ha dzhango ḽa Afrika siani ḽa ikonomi nga kha vhubindudzi , nḓivho na vhuthihi kha zwa poḽotiki .
Zwa migodi na vhubveledzi na zwone zwo shela mulenzhe kha nyaluwo yo rekhodwaho , he zwa migodi na zwa u bvisa matombo zwa khou engedzea nga 6.6% na u shela mulenzhe kha nyaluwo nga phoindi dza phesenthe dza 0.5 .
3 . Vhalangi vha sa Shumiho hone kha Bodo ya Vhalangi vha Bannga ya Mveledziso ya zwa Vhulimi :
Hedzi ndingo a dzi tou vha makone kha u vhona kuphurotheini kuṱukuṱuku ; zwo ralo , hu tea u vha na sambula ine ya rumelwa ḽaborothari u itela dziṅwe ndingo .
Ambani ngauri avha vhathu vha uyu muṱa vha thusana hani .
Thengiso ya dziṅwe thundu na tshumelo nga nnḓa ha ndaka khulwane dzine :
Fhethu hune ha wanala kha tshitshavha tsha hashu - kha vha katela zwifhaṱo na fhethu hune ra ṱangana hone
Fhedzi , arali vha kha ḓi koloda DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi tshelede musi vha tshi fhelisa mbadelo dza debithioda , vha tea u ita dziṅwe nzudzanyo dza u badela tshelede yo salaho .
Sa tsumbo , izwi zwo vha zwi tshi amba uri vharengi vha vhadzulapo vho vha vhe na pfanelo dza ndiliso ?
Vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko na vhudodombedzi kha tshiṅwe na tshiṅwe khathihi na u kona u shuma nga tshifhinga tsho tiwaho ndi vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli .
Dzina ḽa muthendari we a ḓo avhelwa thendara ḽi nga ḓi anḓadzwa .
Zwipikwa : U bveledza mbekanyamaitele nga Minisiṱa wa Vundu na miṅwe miraḓo ya ndangulo , u shumisa mbekanyamaitele na u dzudzanya Muhasho wa Mutakalo , u langula vhashumi na ndaulo ya masheleni , u ta ngona dza mashumele na maitele na u ita uri zwithu zwi langulwe fhethu huthihi .
Huna thendelano ire mulayoni vhukati ha muvhuso na vhashumisani vha zwa matshilisano ya u ḓivhadza vhugudisi ha tshoṱhe kana ha tshifhinga nyana .
Ri khou shuma na madzangano a tshitshavha nga ha zwiṱirathedzhi zwa u fhelisa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu na mabulayo a vhathu vha tshifumakadzini .
Muhasho wo vhekanywa kha Mbekanyamushumo yo Tendelaniwaho nga Sekhithara na tshivhumbeo tsha tshipiḓa Tshiṱuku tsha Mbekanyamushumo .
Zwa zwino ri khou vhona khwaṱhisedzo ya mimasipala yashu ya kale ya 843 i tshi ya kha mimasipala miswa ya 284 , ine ya ḓo ya phanda vhea kha vhudziki masheleni a masipala kha tshifhinga tshilapfu .
Zwi fanela u buliwa uri khamphani kana muṋetshedzi wa tshumelo u na vhuḓifhinduleli ha ndozwo dziṅwe na dziṅwe kha na pwashwa ho bvelelaho nga tshifhinga tsha tshine a ḓo vha a khou shuma kha vhupo honoho .
12.1.2 U hanedza hu fanela u itwa nga u tou ṅwala nahone ha vha na zwidodombedzwa zwi fushaho u konisa tshigwada u dzhia tsheo tshi na nḓivho .
Bannga dzi ḓo ṱuṱuwedzwa kha u ṋetshedza tshumelo dza zwa masheleni kha vhathu vhanzhi hu u itela u thusa vhathu avho uri vha fhaṱe ndaka yavho .
Sisiṱeme i tikedzwa nga " sisiṱeme ya ndaka dza e " ine ya vha na baakhoudu ine ya thusa kha u langa fhethu ha vhukuma ha ndaka kana u tshimbidza zwa tsedzuluso dza vhukuma .
Hu na vhathu vhane vha tenda na u ṱanziela uri vha shumisa vhuloi kha u vhaisa vhaṅwe .
Vhudzisani mbudziso dza lini , ngafhi na nnyi ni ṅwale phindulo kha thebuḽu .
Mitengo ya u kundelwa u ita ndi mihulwane , na masiandaitwa a ḓo pfiwa nga maanḓa nga mashango na zwitshavha zwi shayaho .
Tshiṅwe tshiteṅwa tshihulwane tshi shelaho mulenzhe kha thundu na tshumelo ndi masheleni a vhutshimbili na u ḓi tikedza .
Maitele a mbilo dza ndindakhombo ya vha sa shumi zwo leludzwa nga kha maitele a mbilo dza kha khomphyutha u itela vhatholi na vhashumi , zwo livhanywa na tshiṱatamennde tsha mafhungo tsho ṋetshedzwaho .
Mbilo dzavho na zwitatamennde zwa mbadelo zwi hone nahone vha nga khwinisa zwidodombedzwa zwavho , luambo lune vha lu funa na maṅwe mafhungo .
Mugudi u vhala a tshi ḓiṱola kha u elelwa ipfi na u ḽi pfesesa
U vha na aḽikali ndi muelo wa vhukoni ha maḓi ha u fhelisa esidi yo ḓalesaho ngauralo , ndi muelo wa manweledzo wa zwiṱaluli zwa ayoni zwa maḓi .
Vhashumi vhane vha vha na mbilaelo vho ḓivhadzwa nga ha matshimbidzele a mbilaelo na zwifhinga zwo vhewaho .
U guma kha madalo a 5 kana R2 816 nga muṱa nga ṅwaha kana gumofulu ḽiṱuku ḽa madalo a 3 kana R1 877 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Zwiṅwe hafhu , vha dzhiele nzhele nga maanḓa mushumo muhulwane wa zwilinganyo zwa nḓowetshumo kha nḓowetshumo dzo ḓalesaho thekinoḽodzhi .
Mugaganyagwama wa themamveledziso wo avhelwa nga nḓila i tevhelaho hu tshi tevhedzwa tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo ya muhasho :
2.1 . Vhakundi vha vhuimo ha nṱhesa vhe vha wina medala dza musuku hu katelwa :
Fhethu ha tshitshavha ho vuleaho na fhethu ho valeaho u fana na dziholo dza tshitshavha ndi zwipiḓa zwa vhuṱhogwa zwa themamveledziso ya matshilisano .
Ha u thoma hone ha vhuraru ndi ndeme ya u thoma zwithu lwo pimelwaho fhasi u itela kudzulele .
Vhunzhi sa , ha bambiri ḽoṱhe hu makiwa kha lufhera luthihi .
Ḽiṅwalwa ḽine ḽa vhewa nṱhesa u ya nga ha masiandaitwa ndi muvhigo .
Hezwi zwi nga itea nga u vha na tswayo dza zwitopo nga u ita uri zwi itee khathihi na mavhone a vhuendi badani khulwane .
Musi vhuḓilangi ho swikelelwa , vharangaphanḓa avha vho ḓo ḓiimisela u khwaṱhisedza uri mirafho i no khou dzhena ya MaAfrika a vha nga ḓo tambula thambulo i fanaho .
Maitele a u bvisa u shaea ha vhudziki nga khalaṅwaha ( nga ṅwedzi kana nga kotara ) u bva nga tshifhinga tsha tsirelano .
U shela mulenzhe ndi thero ya vhukati .
U tiwa ha zwisi hezwi zwi vhonala zwi sa pfali u ya nga mbonalo ya a no maḓuvha .
u kuvhanganya na u vhekanya data ya mishumo ya pulane na sheduḽu
Ḽiga ḽa nḓisedzo ya tshumelo
Hu si kale , zwa kale zwi ḓo ṱangana na zwa zwino musi bugu ya nganea i tshi monolodza na matshilo avho , ya dzumbulula zwiphiri zwine vhathu vha zwi vhulunga , maipfi ane vha mila na vhuḓipfi vhune vha khetha u vhu fhumudza .
Musi vha tshi khou ita khumbelo ya SMS , a vha ngo tea u thaipha dzina ḽa lushaka lwa mbuelo nga vhuḓalo .
Ya wa nga mutshila ni tshimbila tshibuḽoko tshithihi fhedzi ni tshi ya ha Tshamano .
U itela u khwinisa zwidodombedzwa zwavho wa vhukwamani , kha vha ri kwame kha 0860 00 4367 kana vha dalele khethekanyo ya muraḓo kha lubuvhisia ya webusaithi ya GEMS kha
Vhupulani , U ṱola na u lavhelesa Nyisedzo ya Tshumelo dza Mutakalo .
Ho ḓa vhana vha no swika 24 , vho ḓa u thusa u kumba tshika .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS na u ḓiṅwalisa na zwiimiswa zwa mulayo zwo teaho
Nga mulandu wa zwenezwo , u vhumbwa hayo a hu faneli u tevhedza fhedzi kuvhonele kwa ndaulo ya thekhinikhala , na nga kuvhonele kwa vhathu na vhupo .
( a ) vhaimeleli vha re kha Buthano ḽa Lushaka vha tshivhalo tshi siho fhasi ha vhaṱanu ; na
Zwa u tevhedzwa ha tshiteṅwa tshenetsho tsha milayo zwi nga ḓura vhukuma nahone zwa wanala zwi sa swikelelei nga mabindu maṱuku na ayo ane a kha ḓi tou thoma .
6.2.6 Vhusimamilayo ha lushaka vhu tea u khwaṱhisedza uri zwiimiswa zwa sialala kanaforamu dzi shumaho sa khothe dza sialala hune Vharangaphanḓa vha Sialala vha shuma mishumo i elanaho na ndangulo ya vhulamukanyi .
Khabinethe i ṱhompha tsheo yo dzhiiwaho nga Khothe Khaṱhuli Khulwane ( SCA ) i tshi khwaṱhisa uri u tholwa ha Vho Hlaudi Motsoeneng sa COO wa SABC , ya uri hu vhe ho vhetshelwa thungo .
Kha nḓila ya u khwaṱhisa vhushaka ha zwa ikonomi na Brazil , mushumo wa u rengisela na u bindudza shangoni ḽa Brazil wo no thomiwa u bva nga Ḽara 2005 .
Malugana na mveledzazwiwo dza kushumele , Koporasi i ḓitika nga vhashumi vhayo na vhupo havhuḓi ha u shumela u itela u kona u swikela ndivhotiwa dzayo .
Murengi u na ndugelo dzoṱhe dza u ṱoḓa uri mubidi , hu nga vha phanḓa ha musi bidi i tshi haṱulwa kana tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga murahu , u ṋea mbuno dza u tikedza mbilo malugana na zwi no takalelwa , nga nḓila iṅwe na iṅwe i ṱoḓiwaho nga murengi .
Olani tshifanyiso hafha .
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u alusa tshanduko ya Khoro ya Vhutsireledzi ha UN na zwiimiswa zwa masheleni zwa ḽifhasi .
Mukumedzo u no itelwa vhakhantseḽara vhoṱhe vha wadi na PR , zwi tshi itwa nga vhathu vhenevhaḽa vhe vha bulwa afho nṱha , Bugu ya Zwiko i tshi bva kha muthu ya ya kha muthu ;
Zwi a takadza musi muthu ane wa mu funa a tshi u kwama nga nḓila ya lufuno na vhulenda .
A si vhashumi vha tshoṱhe fhedzi vha a badelwa kha muṱangano muṅwe na muṅwe u itela u tandulula phambano .
Fhedzi , zwa zwino a hu na vhuṱanzi vhu fareaho nga masiandaitwa a vhukuma a HIV na AIDS kha ikonomi Afrika Tshipembe .
Fomo dzine dza tea u ḓadziwa
Vhalimivhafuwi vhane vha tama u bveledza zwithu zwa manyoro a zwitshilaho na vharengisi vhane vha ṱoḓou rengisa zwibveledzwa zwo raloho , vha tea u ṱola maraga nga vhuronwane .
Sa zwe ndo no ḓi amba lunzhi tshifhinga tsho fhiraho , sa dzangano , a ri koni u shuma kana u vha hone nga roṱhe .
U thetshelesa tshiṱori e na dzangalelo na u ḓiphina a fhedza a fhindula mbudziso dzi no elana na tshiṱori .
Masalela a vhewa fhethu u tsireledza vundu u ri ḽi sa vhe kha ovaḓirafuthi hafhu , kha nyimele i ne Mihasho ya wana zwi tshi konḓa u dzula kha mutheo wo fhungudzwaho .
U fhungudzea ha mishumo na u fhungudzea ha zwikhala zwiswa zwa mishumo vhuponi ha tsini hu re ha ḓoroboni sa Witbank , Middelburg na Piṱori zwi ṋaṋisa tshivhalo tsha vha si na mishumo .
Zwiṅwe zwe zwa ṱhaṱhuvhiwa ndi mihumbulo ya maanḓa na ṱhuṱhuwedzo , na nḓila ine vharangaphanḓa vha shumisa ngayo maanḓa na ṱhuṱhuwedzo kha zwiito zwa poḽitiki .
Ndangulo ya Nḓisedzo na mbofho
Tshiṱirathedzhi ho vha u thoma nga u wana sisiteme ya mabammbiri vhukati ha vhashela mulenzhe vhararu kha sia ḽa u thoma , u bva afho ha vha na u dzhenisa sisiteme dza masia mavhili nga khomphyutha .
Phindulo yo vha i takadzaho nahone kha nyimele nnzhi ho tevhela nḓowenḓowe .
Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) , vho ḓilugisela u shuma nga luvhilo kha zwiwo zwa dzikhakhathi na u homboka .
Ndaulo ya ndaka ( u avhelwa , ndondolo , u laṱiwa , u ṱola na u vhiga , mabammbiri a u laula u vhala tshiṱoko , ndaka na
Ro dzula ro ni dzhenisela dziṅwe dza phindulo dzo teaho .
Dzangano ḽo pika u bveledza vhuanḓani ha mashangoḓavha na u pfesesa kha pfunzo ya nṱha kha mashango a Mulanganelano .
Vha songo shavha uri kwama kha 0860 00 4367 arali vha tshi ṱoḓa thuso ya nga ha u shumisa tshumelo .
Fhungo a ḽi nga ambiwi nga ḽo u swikela ḽi tshi ambwa nga ḽo nga Khabinethe .
Ndi nga kona u vhila tshelede ya vhuunḓi kha vhomakhulu ?
Ri ḓo ṱhonifha vhashumisani na riṋe na vhashelamulenzhe na u vha fara nga nḓila ine ra funa ngayo uri vha farwe ngayo .
Zwi itaho uri zwi pfale ndi mafhungo a u hanela vhathu vha tshi ya u vhonisa .
U khwaṱhisa vhurangeli ha u sika vhupo havhuḓi u itela uri vhafumakadzi vha kone u ita vhubindudzi ha vhulimi na u dzhenelela kha zwa vhulimi nga kha u thivhela na u tandulula khuḓano dza dzhango , u tandulula , u shumisa na u fhungudza masiandoitwa a tshanduko ya kilima , na u tandulula masiandoitwa a madwadze na zwiwo zwa mupo .
Netiweke ya tsinga dza bada yo itelwa u thusa magondonḓila a ṱhirafiki nnzhi khathihi na u ṱumekanya zwiṱiriki zwihulwane dziḓorobo ṱhukhu na ḓorobo khulwane .
Arali ṱhoḓea idzi dzi nga si zwikelelwe , ṱhoḓea ya u engedza sisiṱeme tshifhingani tshiḓaho , i tea u sedzeswa .
U vhulunga , u phaḓaladza kana mbambadzo na vhuitwa vhuṱumanaho na zwibveledzwa zwa vhulimi zwi songo khwiniswaho .
9.1 . Khabinethe yo tendela u swikiswa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Ndinganyiselo ya U thola , 2020 , ngei Phalamenndeni .
I kha ḓi tou bva hafhu u tou rwela ṱari maga a zwa pfunzo .
Vhaswa vha tsivhudzwa u ya ofisini dza masipala wapo u itela mafhungo a zwa u pfumbudzwa na mveledziso zwine zwa nga khonadzeo dza .
Kha vha dubekanye mvumbo dza mudavhidzani-makone .
Zwithu , zwi nga ho sa phungo mbuya , zwi vha zwa ndeme musi bindu ḽi kha nyofho ya u fhungudzwa .
Ḽaisentsi ya Tshumelo ya Khasho ya Vhubinudzi i ṋewa tshigwada tsha vhubindudzi .
Nga yeneyo nḓila Fhethu ha Mvelelo dza Ndeme ( KRAs ) kha vhalanguli hu fanela u fana .
Ni ḓo humbulwa zwavhuḓi nga mishumo yo salelaho murahu hoṱhe kha muvhuso na u fhira .
Vhushaka vhukati ha yunivesithi na matshudeni a kale vhu shuma mushumo wa ndeme wa u katela thekhinoḽodzhi ntswa na u i phaḓaladza kha tshitshavha .
Fhethu hune ho ḓalesa vhaṋe vha dzigoloi , zwikhala zwivhili zwa hu vhapwaho goloi zwi tea u ṋetshedzwa henefho , hu u engedza kha u paka ha tshiṱaraṱani .
Zhnededzi ḽa u adoptha ḽa shango ḽa nnḓa ḽi ḓo vha ṋetshedza tshumelo ya ndondolo lwa miṅwaha miṱanu .
Naho mirafho yo fhiraho ya vhaswa yo lwa na u wanulula vhuthu hashu u bva kha avho vhe vha ḓi fha mushumo u sa konadzei wa u ri hanela zwone , vhaswa vha zwino vha tea u lwela u swikelela vhuḓipfi ha vhuthu hashu .
Idzo khuwelelo dzi nga si dzhiiwe dzi tshi tou vha thungo ; dzi tea u eḓanyiswa na khuwelelo dzi bvaho kha vhathu vhane vha ita zwa vhuloi sa vhurereli havho .
- Ri ḓo ambedzana nga ha thendelano dza u renga fulufulu ḽa u ḓadzisa u itela uri ri dovhe ri wane vhuṅwe vhukoni ha u ḓadzisa u bva fhethu ha u bveledza hu re hone ha muya na ha ḓuvha .
Ndi dovha nda ri ri a ha fhululedza kha izwi ngauri saizwi vha tshi zwi ḓivha , na riṋe ro vha ri khou sala murahu aya mafhungo .
Tshivhalo tsha vhuṱhogwa tsha zwibveledzwa zwa tshienge tsha Afrika Tshipembe ndi tshibveledzwa nga u itwa na zwa kha thini .
I ṋetshedza data kha thandela dza PPP dzo no khunyeledzwaho na mutevhe wa thandela dzine zwazwino dza khou sedzwa hafhu .
Musi zwi tshi konandzea mavu a tea u vha na vhutsitsa ho linganelaho ; dziridzhi kana foro dzi gonyelaho nṱha zwi nga vha ngeletshedzo yavhuḓi arali mavu a songo tsa .
Mbuletshedzo dzo bulwaho dza matshilisano dzi nga vha khombo ngauri dzi swikisa kha u ṱalusa vhathu .
Nga murahu ha musi o no dzika , o ḓo dzhiiwa a iswa sibadela .
4.90 Mawanwa a muvhigo wa tshiimiswa tsha The HelpAge u sumbedza u kwamea ha ndaulo ya zwa vhuloi .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo .
U tzwonzwiwa ha masephenene o omaho hu anzela u ṱalutshedzwa hu tshi shumiswa u paḓulwa ha ndinganelo , ho sedzwa u paḓulwa ha khoifishiente , dze dza fhambana kha sephenene ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa tshikhala tsha zwo omaho .
Foramu i khou vha hone fhasi ha thero : " U ṱumanya Zwiko zwa Afrika nga kha u Khwiniswa ha Didzhithaḽa " .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo phesenthe yo tiwaho
Kha vha shumise mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa wa vhupo u vhona zwauri zwiteṅwa zwoṱhe zwo dzheniswa .
Zwa uri tshivhalo tshihulwane tsha ole i songo kunaho tshi khou dzhena kha vhuimazwikepe zwa Afrika Tshipembe u kunakiswa zwi ita uri zwi konḓele vhukuma vhabveledzisi vhaṱuku na vhahulwane u tshila .
Nḓowetshumo ya zwa migodi i shela mulenzhe zwihulwane kha tshumelo dza dzilafho nga u ṋetshedza maongelo ayo .
Hezwi zwi amba uri vha Tshumelo dza Muthelo dza Afrika Tshipembe ( SARS ) vha tea u kwamana na vhatheli hu tshi tevhedzwa ṱhoḓea dza mulayotewa .
Naa milindi i nga kwama u khwaṱha kana vhudziki ha zwifhaṱo zwa nga tsini kana dzitshumelo ?
Ṋamusi ri na netiweke yo dzudzanywaho zwavhuḓi ya zwiṱitshi zwa peṱirolo khathihi na mavhengele ashu a sa dini a Bonjour na La Boutique .
Bisi i ḓo ni vhuyedzedza mahayani nga awara ya 2:00
Sa musi ro ola ngundo dzo teaho kha mbekanyamushumo ya mvelaphanḓa ya vhupo ha mahayani , ro nanga masipala wapo wa Giyani kha vunḓu ḽa Limpopo sa buḓo ḽa u thoma ḽa fulo ḽa dzithandela .
Maga a maano a vhuṱali o itwaho u swika zwino ndi nga vhanga ḽa ndangulo ya zwiimiswa yo pulaniwaho zwavhuḓi nga fhasi ha vhurangaphanḓa vhu konaho ha Mulanguli wa Masipala .
Bugu ya Zwiko pfufhi , ya komiti dza wadi , i no ṱalusa uri CBP na IDP ndi mini nahone zwi ṱumana hani .
Zwa ndemesa , tsheo ya u vusuludza kana u khwinisa thendelo nga fhasi ha tshipiḓa tsha 93A a i humbetshelwi aphiḽi .
Mudzulapo ha Afrika Tshipembe hafhu : R128
Naho , thaidzo idzi dzo kokodza lwa miṅwedzi kana miṅwaha hu si na muthu ane a khou dzi tandululi .
Zwi dovha zwa sumbedza khaedu kha u lwa na tshikafhadzo ya maḓanzhe , u ṱhogomela maḓanzhe uri a langule kilima ya ḽifhasi , nḓisedzo ya tshumelo ya matshilo a muponi na u ṋetshedza matshilo a vhuedzaho tshifhinga tshilapfu na vhuḓimvumvusi ho tsireledzeaho .
4.5 Bammbiri-mviswa yo rera nga ha uri Khothe ya Ndayotewa yo shumana hani na pfanelo dza vhurereli vhu tevhelwaho nga vha si gathi .
Miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afurika Tshipembe ( SANDF ) i fola na ṋdila ine Muphuresidennde vha i shumisa u ya Phalamenndeni .
Ngei u thetsheleswani ha vhulamuli , vho ṱalutshedza nga vhulapfu nga ha kuitele kwe vha ku tevhela vha tshi ita dzitsedzuluso , hu tshi sedzwavho na kha maṅwalwa , kha u lavhelesa kuhwetekanele .
Zwine na tea u vha nazwo
Na musi zwi sa ṱanganedzei zwa u tumulwa ha fulufulu , Eskom yo ḓikumedzela u ita ndugiselo dzo teaho u khwinisa lwa tshifhinga tshilapfu mutakalo wa mamaga hu na u tumulwa ha muḓagasi hu ṱanganedzeaho .
5.9 U itela mbuno dzo bulwaho afho murahu , Khomishini i ḓo themendela uri maitele ane a vhaisa a vhuloi a laulwe .
Zwivhumbi zwine zwa ṱuṱuwedza khetho ya sisiṱeme ya vhuthathazwitshili yo imaho ngauri iṅwe na iṅwe zwo dodombedzwaho .
Ndozwo ya maḓi nga kha mukumbululo ndi ṱhukhu kha vhupo ha mupo , hu tshi vhambedzwa na fhethu ho bveledziswaho .
Fulo ḽa vhubindudzi ḽi ḓo engedzedzea kha khoniferentsi ya vhubindudzi khulwane ine ya ḓo vha hone musi ṅwaha uno u tshi ya mafheloni u itela u kuvhanganya R1 thriḽioni u bva kha vhubindudzi vhuswa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho ..
Naho nyimele dza mbambadzo dzi siho kha tshiimo tshavhuḓi kha mimakete yayo , sekithara ya vhuendelamashango ya Afurika Tshipembe yo isa phanḓa na u sumbedza nyaluwo yavhuḓi nga 2013 , ya swikelela rekhodo ya nṱha ya 9,6 miḽioni ya vhaendela mashango vho ḓaho vha tshi bva kha mashango a nnḓa .
Milayo i hone u tsireledza vhana , mabembela a tshenzhemo ya nnyi na nnyi a u fhungudza nyito dzi tshinyadzaho na maime a khethululaho vhasidzana a hone .
Muhasho wa Zwa Muno : Vhaofisi vha Muhasho wa Zwa Muno vha fanela u thusa vhapondwa vha Ukuthwala u wana maṅwalo o teaho ane a kwama zwiimo na zwa vhana vhavho zwa u wana tshumelo dza matshilisano na vhulamukanyi .
Zwa vhuṱhogwa vhukuma zwa izwi zwo nweledzwa afho fhasi :
Ho sedzwa themendelo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vhutshutshisi vhu shumaho ha vhathu vha vha pfukaho u badela masheleni a u unḓa vhu khou engedzedza u swikisa mulaedza hayani wa uri u kundelwa u tevhedza ndaela ya u unḓa a zwi nga ḓo konḓelelwa .
U shumisa mapa na mutandulo wa u tou buḓa na notsi dze vha dzi ita kha iyi therisano .
Uri iyi nḓila i shume zwavhuḓi , sisiṱeme ya mutakalo i ṱoḓa vhashumi vhanzhi ( hu tshi katelwa vhaḓivhi na dzipharamediki ) , zwivhumbeo zwiswa zwa vhalangi , na zwivhumbeo zwa mulayo zwo khwaṱhisedzwaho zwa u imelela tshitshavha .
Kha nyimele iṅwe na iṅwe , zwi khagala u bva kha maipfi a maanḓa o ṋewaho uri kushumisele kwao kwo vha ku songo pimiwa kha ndivho ya mathomo yo humbulwaho zwavhuḓi nga masia , kana nga ngoho kha ndivho nthihi .
Mugudi u tea u nanga na u shumisa matheriaḽa wo imaho ngauri u itela wa zwiṱaluli zwavho zwa tshivhumbeo na u kona u sumbedzisa tshenzhemo ya nḓila dza u khwaṱhisa na u dzikisa zwiimiswa nga fhasi ya nyimele dzo fhambanaho dzi lemelaho .
Kha miṅwaha yo fhiraho , mbono ya shango ya mveledziso ya zwa masheleni yo shanduka lu mangadzaho , u ya nga ha vhatambi , zwipikwa na zwishumiswa zwa ndambedzo .
Muvhigo u sumbedza tshifanyiso tsho vhifhaho tsha nga vhukoni ha tshumelo dzashu dza zwa vhutsireledzi khathihi na zwiimiswa zwine zwa vha hone u itela u tshimbidza mushumo wonoyo .
Zwenezwo , hu tea u vha na mbekanyamaitele nthihi fhano na kha ḽifhasi ḽothe u bva kha Muvhuso .
Mutengo muthihi wa u bvisa ( SEP ) : Mutengo muthihi une mubveledzi wa mushonga kana muṱunḓi a badelisa kha mushonga kha vharengi vhoṱhe .
Naho zwo ralo , vhaṅwe vha nga isa phanḓa nga kha zwiimo izwi u fhira vhaṅwe .
Zwino lavhelesani tshitendeledzi tsha vhutshilo ha tshisusu . Ṅwalani zwine zwa bvelela kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa tshitendeledzi tsha vhutshilo .
Nyimele ya vhaendangaṋayo i ṱalutshedza vhungoho ha vhunzhi ha vhadzulapo kha zwikolobulasi na dziḓoroboni kha shango .
Maitele a zwino ha ngo vula mathemo a nga ho sa pfumedzano kana ndaṱiso ya iwe muṋe kana mushumo wa Mudzimu , ane a elana na mathemo ane a shumiswa .
Ndivho ndi ya u sika sisiṱeme ya vhuendi vhu shumaho zwavhuḓi vhune ha kona u ṱaṱisana fhano hayani na mashangoni a nnḓa , na u fhungudza mbadelo dza vhuendi .
Ri dzinginya ḽa uri theo ya mulayo itea u tendela Muhulwane kana muthu o teaho u dzhia tsheo idzo dza luthihi maelana na mutakalo wa vhathu kana zwa masheleni zwa mualuwa a kwameaho .
U swika zwino ro takadzwa nga tshumisano ya vhorabulasi sa i zwi vhunzhi ha milandu yo waniwaho yo vhigwa ngavho .
U thusa u lulamisa rekhodo dza vhashumi na ndangulo ya vha holelwa na National Treasury Transversal System nga vhatholi vho ambiwaho nga havho .
Vho ita ngafhadzo kha vhaofisiri uri hu na munukho wa gese i bvisaho miṱodzi .
Mashudu khonani ya Bongi , Ann Brown , na ene o vha a tshi khou fhira henefho he tshiwo tsha bvelela hone .
Hulisani u a kona u vhofha zwienda zwawe .
U ṋetshedza u thomiwa ha Zwiimiswa zwa Mutakalo wa Tshitshavha tsha Lushaka lwa Afrika Tshipembe ( NAPHISA ) , mishumo yazwo , maanḓa na zwi shumiwa ngavho .
Nga u ralo mimasipala i fanela u wana nḓila dza u ḓisa tshumelo .
U itela tshivhumbeo tsha ḓorobo tshi pfadzaho , ṱumanyani zwiga zwa zwipiḓa kana zwishumiswa zwa nnyi na nnyi u itela u khwaṱhisedza zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho u ya nga ndeme yazwo na mbonalo .
Vha elelwe uri u ya nga mulayo , Pholisa ḽi tea u vha thusa nga nḓila iṅwe na iṅwe yo ṅwalwaho kha Ndaela ya Tsireledzo , sa tsumbo , kha u dzhia ndaka yavho , ḽiṅwalo ḽavho ḽa ID , bugu dza vhana kana zwiambaro , nz ..
Vhuimo ha ' zwiimiswa ' zwa tshiofisi zwa bannga vhu ṋetshedza maanḓa o fanelaho a u wana akhaunthu dza bannga uri dzi vulwe hu si na u timatima .
Ho iswa phanḓa nga u vhiga mulandu kha vha SAPS , fhedzi vha SAPS a vho ngo tevhela mafhungo ayo nga murahu .
U khwaṱhisa vhukoni ha zwitshavha , miṱa na vhashumi nga u tou funa nga kha ṱhogomelo na thikhedzo .
Vhoṱhe zwipondwa khathihi na ufhio na ufhio vho bveledza kuhumbulele kwa uri mafhungo a zwa ndiliso ; ndaulo na u thomiwa hazwo zwi mbo ḓi thoma .
Muhasho u a ṱanganedza uri u lila u sedzesesa vhurangaphanḓa ha mvusuludzo ho khwaṱhaho ho sedzwa nṱha dzaho na nzulele yaho ya birokhiresi .
Nyambedzano dzi kati na vhaṋetshedzi vha tshumelo vho kwameaho vhoṱhe u tandulula fhungo iḽi nga nḓila yavhuḓi .
Vhutshinyi ho itwaho nga sisiṱeme ya khompyutha , sa tsumbo u fodzhara ho itwaho nga khopmyutha , zwifanyiso zwa vhudzekani zwa vhana na vhutshinyi vhune ha elana na u pfukha pfanelo dza vhuṋe ha maṅwalo na pfanelo dzi elanaho na mbambadzo ;
Zwa vhukuma , zwi anzela u tou ralo , fhedzi kha theori , vha ombedzela phambano dza kuvhonele dzi si gathi .
Zwipikwa zwa Gaidi iyi ndi u ita uri vhathu vhane vha langa CBP vha :
d ) ta uri Muphuresidennde u fanela u vhea na u ḓivhadza ḓuvha ḽa khetho dza masipala ;
Tshumelo dza thikhedzo dzi swikeleleaho dza lini na lini dza vhuṱoḓisesi ha TB , dzilafho ḽa anthirithrovairaḽa na mbekanyamushumo dza u ṱola mbumbelo .
Zwipikwa zwa Khomishini ya Mveledziso ya Vhaswa vha Gauteng zwo dodombedzwaho kha Mulayotibe zwi katela thikhedzo ya mveledziso ya vhaswa , u ela maraga wa mishumo wa vhaswa na zwiṱirathedzhi zwa mushumo , u vhona zwauri hu na tshumelo dza vhukonani dza Muvhuso na u ṱuṱuwedza mvelele ya vhudzulapo ha vhaswa .
6.6 . Mbekanyamushumo ya thikhedzo ya matshilisano ya Muvhuso wa Afrika Tshipembe yo fhaṱwa kha fhulufhelo ḽo dziaho ḽa uri thikhedzo ya tsireledzo ya matshilisano ndi pfanelo ya vhathu ya mutheo na uri ndi ya ndeme kha u vhuedzedza tshirunzi kha vhadzulapo vhaḽo .
Dzi katela vhukonḓi ha mme na ṅwana
DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi i ḓo vha rumela SMS ya u vha humbudza nga ha mbadelo musi vho no rumelwa mushonga .
Ho vha hu tshi khou rothola .
Ri a zwi ḓivha zwauri u sedzulusa hu khwaṱhisedza vhuḓi na u fhulufhedzea kha maitele a ndingo .
DSP ya vhulwadze vhu sa fholi i ḓo dovha ya vha humbudza u wana mushonga wo randelwaho muswa phanḓa ha maḓuvha a 21 musi uyu une vha vha nawo u tshi fhela .
Mutshimbili wa ḓuvha na ḓuvha wa zwifuwo vhukati ha madanga azwo na fhethu ha pfulo zwi phaḓaladza mbeu .
Mutsinda u a u fara zwavhuḓi u fhira shaka ḽau .
U shela mulenzhe ha tshitshavha kha IDP zwi tendela u sudzuluwa ha vhadzulapo vha no bva kha u sa vha khasiṱama dzi sa dzheneleli kha tshumelo u ya kha vhadzulapo vhane vha shela mulenzhe hune ha vha konisa u shela mulenzhe u swikela mveledziso dzavho dza ndeme .
Vhashumi vhoṱhe vha na pfanelo ya u ḓivhadzwa
Vhuendedzi ha phabuḽiki a vhu ḓuri nahone hu a wanala .
Ṅwalululani fhungo ḽi kha tshifhinga tshiḓaho .
Sa zwenezwo , tshigwada itshi tsha tsumbanḓila tsho bveledzwa u itela u bvelaphanḓa na u ṱuṱuwedza na u tshimbidza u thoma u shuma hu konadzeaho .
Tshihulwanesa tshi itea Vhuria , musi vhathu vhanzhi vha tshi anzela u lwala , tshiṱuku tshi itea tsini na mafhelo a ṅwaha wa muvhalelano , tshi vhangwaho nga u shaea ha masheleni .
Ri nga tsireledzea hani hayani
Izwi zwo pika kha u fhungudza zwifhinga zwi re phanḓa kha mafulo a vhudavhidzani .
Masipala wo ṱanganedza Pulane ya Zwikili zwa Mushumoni u ya nga Mulayo wa Mveledziso ya Zwikili .
Musi zwa vhupfiwa ha nnyi na nnyi nga ha Mulayotibe wa Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka ( NHI ) vhu tshi khou bvela phanḓa Phaḽamenndeni , nga thungo hu khou itwa mvelaphanḓa khulwane kha u ita ndugiselo dza u ḓivhadzwa ha NHI .
1.5. Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vha songo haelwaho shangoni ḽashu , nga maanḓesa vhahulwane na avho vhane vha vha kha khomboni khulwane ya u lwala lwo kalulaho , uri vha haelwa nga u ṱavhanya .
Mvelelo dza Mbalavhathu dzi tamba tshipiḓa tsha ndeme kha khovhelo ya zwiko u itela u swikelela nḓisedzo ya tshumelo na ṱhoḓea dza mutheo dza zwitshavha zwashu .
4.6 . Vhukando ha ndaṱiso ha murengisi wa ndaka vho ḓirulaho mushumo nga u aluwa Vho Penny Sparrow nga Khothe ya Nyeḓanyiso ya Umzinto ngei KwaZulu-Natal , vhe vha wanwa mulandu wa mafhungo a vengo , ndi tshihumbudzo uri vhuḓifari ho ralaho a vhu nga konḓelelwi nahone khothe dzashu dzi ḓo vhusa pfanelo dza zwipondwa zwa khethululo , nga maanḓa vhane a vha koni u ḓiambela na u ḓilwela vhone vhaṋe .
Vha dzinginya uri hu vhe na ṱhaṱhuvho yavhuḓi ya khakhathi dzi kwamaho vhuloi ho sedzwa nyimele ya khakhathi dza zwa mbeu .
Vhugudisi - Tshifhinga tshinzhi vhashumisi vho sedzeswaho khavho kanzhisa lwa u thoma vha tshuwiswa nga thekhinoḽodzhi .
U shanduka kha zwa thengo ya tshumelo na zwishumiswa zwi khou dzulela u khwinisa vhukoni ha mashumisele a masheleni a nnyi na nnyi khathihi na u vulela mabindu maṱuku zwikhala zwa u shela mulenzhe .
Bulani uri dzina ḽa tshivhumbwa tshiṅwe na tshiṅwe ḽi thoma nga ḽeḓere ḽifhio .
Zwenezwo , sa zwe phuresidennde vha amba , a hu na we a ita khaedu kha zwa uri mahoro oṱhe nga fhasi ha nyambedzano o tendelana kha zwiteṅwa izwi .
Phuluphedziso idzi dzo khwaṱhisedzwa nga afidafiti .
Kha vha ri anetshele tshiṱori tsha vhusiku !
Hezwi wo swikelelwa nga kha khwaṱhisedzo ya muhanga wa nzudzanyo dza tshiṱirathedzhi dzo thomiwaho nga vha Gwama ḽa Lushaka kha nzudzanyo dzo sedzaho kha zwa dzinnḓu .
Nḓivho ya vhuḓifhinduleli ha rekhode na nḓowelo .
Lulu a humbela vhabebi vhawe uri vha mu rengele tshikeitibodo sa mpho ya Khirisimusi fhedzi vha hana .
Khwiniso dziṅwe na dziṅwe dzi ḓo dzhiwa sa tshipiḓa tsha ḽikumedzwa .
Ngudo dzo leluwaho dzi a ḓura nahone dzi dzulela u itwa nga mueletshedzi o ḓiimisaho .
Vhapondwa vha u tzhipiwa vha kwamea nga nḓila dzo fhambanaho .
Dziṅwe tshandukiso dzi nga ḓi vha dza tshifhinganyana nahone dza vha hone lwa tshifhinga tshiṱuku hune nga murahu mulambo wa u thoma wa dovha wa vhuedzedzwa .
Thaidzo i nga dovha ya ambiwa nga kha imeiḽi kana nga luṱingo kha nyimele ine miṱangano ya vhukwamani ya vhonala i sa konadzei .
Kha nyimele nnzhi , u gonya ha mitengo kha shango yo tevhela maitele aya , na CPI i tshi aluwa nga u angaredza musi i fhasi ha PPI , na u fhungudzea nga u angaredza musi i nṱha ha PPI .
Khemisi dzoṱhe dzi na rakhemisi wa Khoro ya Dzikhemisi ya Afrika Tshipembe a re na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza u tevhedzwa ha ṱhoḓea dza mulayo .
Thebulu ya 7 : Khethekanyo ya tshinyalelo
Phasipoto ya muendelamashango i ṋewa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhane vha vha na miṅwaha ya 16 kana u fhira .
U ṱanzwa zwiendedzi , u dzhenela miṱangano na vhugudisi .
Goloi ye ḽaisentsi yayo ya fhahehwa , u thuthiwa u ṅwaliswa , u tswiwa kana u fhaṱwa nga huswa kana u shandukiswa i tea u wana ḽaisentsi nga huswa .
e ) Mutevhe wa Zwikokovhi zwa Afrika Tshipembe 2016 ( Luaviavi lwa Kapa )
Malaṱwa masekene a tshienge u bva mamagani a nga ḓi omiswa sa " burene " a fhedza nga u ṋewa kholomo , nguluvhe na khuhu .
Vhathu vhashu vha wana miholo na zwikili kha mbekanyamushumo ya mishumo ya tshitshavha , zwine vha zwi shumisa musi vha tshi ṱoḓa mishumo ya tshoṱhe .
Nḓowetshumo ya mukumba ya Afrika Tshipembe yo vha na nyaluwo i dovhololaho , yo itiswa nga maanḓa nga u gonya na u tsa kha ṱoḓea ya musi hu tshi ṱoḓou kunakiswa .
Naho hu uri Tshikwama tsha Phuresidennde tshi dzhia tsheo ya u hwala uhu vhuḓifhinduleli , nga murahu zwo wanala uri mafhungo aya ha ngo ṅwalwa fhasi .
U ṋetshedza kushumisele , nzudzanyo dza u ṱola na u ela , ndambedzo ya masheleni , tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani na vhukoni ha u shumisa .
Musi ya vhuya ya fhedza mushumo wayo , a i tshe na dzangalelo kha tshinyalelo dza dzilafho dza muvhuelwa nga u ralo .
U dzhielwa nṱha ha zwiwo zwi nga bvisela khagala zwiitisi zwa uri ndi ngano mupoti wa mulandu o pandelwa na u konisa muthu u vhona uri u pandelwa uho ho vha hu songo tea na kathihi na .
Zwi tshi elana na Muhanga wa Zwikili zwa Ḽifhasi ḽine ḽa khou Shanduka , ri khou ṱanḓavhudza vhupfumbudzi ha vhoṱhe vhagudisi na vhagudi u shumisa thekhinoḽodzhi dzi no khou bvelela , hu tshi katelwa na inthanethe ya zwithu , zwa dzirobotho na vhusevhi ha tshiedza .
Thandela yo takula ndavhelelo dza tshikolo uri vha wane zwiko zwinzhi , nahone vho vha vho sinyuwa musi ndavhelelo idzi dzi songo swikelelwa .
Khabinethe yo livhisa maipfi a ndivhuwo dzayo kha :
U bveledza ḽitambwa ḽi no sumbedza vhabvumbedzwa vho fhambananaho vha tshiṱorini .
Zwiendedzi ( zwa muvhuso na zwo hiriwaho ) .
Mbekanyamaitele ya Tshumiso ya Maḓi hu na Ndivho ya Vhuḓimvumvusi ya Muhasho ha zwa Maḓi na Vhusimamaḓaka i tea u ṱumanywa u itela u khwaṱhisedza kushumele nyangaredzi maelana na tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi .
Vha ḓo vha vho zwivhona uri kha ino SONA ro ṋetshedza muvhigo wa miṅwaha miṱanu yo fhiraho nga u dodombedza na wa miṅwaha ya 20 yo fhiraho nga u angaredza .
Pfunzo i shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u linganyisa vhathu ' zwikhala zwa vhutshilo , u khwinisa tsudzuluwo ya ikonomi , u bveledza nyaluwo ya ikonomi , u sika mishumo , u fhelisa vhushai na u fhungudza vhushaya ndinganyo .
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP na thendelo u thoma
Hu ṱoḓea pulane yo khetheaho ya thandela u itela u khunyeledza thandela iyi ngauri thandela iṅwe na iṅwe yo fhambana .
Mishumo mihulwane i katela : mveledziso ya mbekanyamaitele na pulane zwa tshumelo ya vhuendi ha tshitshavha na mihwalo na u tikedza themamveledziso , u laula tshumelo dza vhuendi ha tshitshavha na mihwalo , na u kombetshedza u tevhedzwa ha mulayo u elanaho na vhuendi ha tshitshavha .
Ndaela ya tshiofisi i sumbedzisaho ndaela dza nḓisedzo ya tshumelo i khou ḓa .
Ḽifhasi ḽine ḽa khou shanduka tshifhinga tshoṱhe ḽi na , nahone tshifhinga tshoṱhe ḽi ḓo , isa phanḓa na u vhanga khaedu ntswa dzi konḓaho kha vhoṱhe vha dzulaho na u shumaho afha .
Masambelo a sanzwo a nga ṋekedzwa nga ngomu kana nga nnḓa .
Vhuongelo ha tshiṱiriki vhu ḓo vha na vhaongi vha mutakalo wa muhumbulo sa tshipiḓa tsha thimu ya mutakalo wa muhumbulo , hu na madokotela vha vhulwadze ha muhumbulo vha tshiṱiriki vha ṋetshedzaho thikhedzo ya ḽeveḽe ya mukoni kha vhaofisiri vha mutakalo na madokotela vha miṱa .
Uho u vha khagala hu ṱoḓa uri Muvhuso u ṋea mafhungo o teaho nga nḓila ine a swikelelea u ya kule nga nḓila yo fhelelaho , i pfeseseaho nahone kha tshifhinga tsha zwino .
Hovhu vhu anela u vha vhupo vhune muraḓo wa vha na dzangalelo nga maanḓa khaho .
Ndivho ya Mulayotibe ndi u thusa kha khombetshedzo na mbadelo dza mithelo ya u gembuḽa yo fhambanaho .
a ite tie .
Sa zwine zwo hwalwaho nga muvhigo wa muṱhogomeli , T o no dzulisea kha shango ḽino .
U dudedza muvhili : masongesonge na u tatamudza muṱoḓo ho dzuliwa fhasi , masongesonge kha bola yo khwaṱhaho , u putulula na u lapfisa muṱoḓo , nz .
U ḓiimisela u tshimbila na u shuma nga murahu ha awara dza mushumo zwenezwo musi zwo tea na zwone ndi zwithu zwa ndeme kha khumbelo dza mushumo uyu .
Nga maṅwe maipfi , muḓisedzi u ḓo ya phanḓa na u shuma zwi re kha konṱiraka zwi songo fheliswaho .
Tshidimela tsho tshimbila nga u ongolowa tshi tshi songolowa .
6 Muthu muṅwe na muṅwe ane pfanelo dzawe dzo kwamea nga maga a vhulanguli u na pfanelo ya u ṋewa zwiitisi nahone zwo tou ṅwaliwaho .
Mabindu a wana vhunzhi ha masheleni ao u bva kha vharengi , muvhuso u wana vhunzhi ha masheleni awo u bva kha vhatheli .
( 3 ) Masipala u na pfanelo ya u vhusa , nga u vhona hawe , mafhungo oṱhe a muvhuso wapo wa tshitshavha tshenetsho , hu tshi tevhelwa milayo ya lushaka na ya vunḓu sa zwe ya ṋewa kha Mulayotewa .
Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha phuraivethe u tea u hanela muitakhumbelo u swikelela rekhodo arali rekhodo i na vhuṱumani na ṱhoḓisiso ine , kana ino khou ḓo itwa nga tshiimiswa itsho nahone u ṋetshedzwa hayo zwi nga vhea muiti wa ṱhoḓisiso , muthu wa vhuraru kana mafhungo ane a khou ṱoḓisiswa kha tshiimo tshi si tsha vhuḓi vhukuma .
Zwine zwa fanela u itwa .
Zwikili zwa khomphyutha zwavhuḓisa kha Microsoft Excel , PowerPoint na Word .
Izwi zwi katela vhane ra vha thusa , kushumele kwashu na zwine ri nga ita na zwine ri nga si kone u zwi ita u ya nga vhuḓifhinduleli hashu sa nḓila ya u lulamisa ya vhatheli .
U ya nga tshikalo tsha u kala D na u kala B zwoṱhe zwi sumbedza zwi so ngo khakhea , u ya nga vhuṱanzi vhu re hone .
Vesheni ya Afrikaans na isiXhosa ya khanḓiso iyi dzi a wanala musi wo ta khumbelo .
U bveledza mishumo ya zwa mutakalo zwikoloni u itela u kunga dzi mpho .
11.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha vhuimo ha mbekanyamushumo ya Vhuanḓadzi ha Mupfuluwo wa Didzhithaḽa maelana na ndango ya u vhulungwa ha dikhouda , phaḓaladzo na u i dzhenisa .
Vha ḓivhadze Tshumelo ya Mithelo ya Afrika Tshipembe arali zwidodombedzwa zwavho zwa bannga zwo shanduka .
Ndivho ya tshipiḓa itshi ndi u ṋetshedza zwo khetheaho zwa dizaini ya tshivhumbeo na u fhaṱa sisiṱeme ya u shululela maḓi a mashika kha malwanzhe .
Tshiitisi tshine tsha vha tshone tsha khagala tsha u shumiswa ha ḽifurase iḽo ndi uri kushumele kwa tshigwada ku anzela u kanganyisa kushumele kwa tshigwada na vhukoni hatsho .
Burantshi yo isa phanḓa na luṱa lwa vhuvhili lwa pulane ya tshiṱirathedzhi ya vundu ya vhudzulo na themamveledziso , ine ya ḓo vha i na zwidodombedzwa zwa nḓisedzo ya themamveledziso kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , musi ho sedzwa ṱoḓea dza muhasho .
Vhulapfu ha phaiphi hu nga fhisedzelwa nga u tou ṋokisela kha mutevhe u bvelaho phanḓa , kana ha to magiwa kha vhupo ha pwaṱulela , hune kha nyimele vhupo ha u fhaṱa ha nnḓa ha maḓi vhuṱuku ha ṱoḓea hu na vhuendi ha nnḓa ha muḓi vhu si vhunzhi .
Vhonani uri hu na u tevhedza mulayo na mashumele avhuḓisa na milayo ya mbalelano .
Afha u tea u sumbedza pfanelo ye a ḓi sendeka ngayo ( sa pfanelo yawe ya u dzula kha vhupo ha mutakalo ) na uri rekhodo ine a khou i humbela i ḓo mu thusa kha u shumisa , kana u tsireledza pfanelo yeneyo .
Iṅwe tsumbo ndi ya uri miṅwe miraḓo i nga tikedza muhumbulo wa u shumiswa ha holo yapo sa senthara ya u ṱhogomela vhana vhaṱuku vha vhabebi vha shumaho , ngeno tshiṅwe tshigwada tshi tshi nga pfa uri senthara yo raliho i ḓo vhanga phosho , tshikafhadza holo na uri zwi ḓo amba uri holo i nga si kone u shumiswa nga vhaṅwe vhathu vhukati ha vhege .
Mabambiri a u rekhoda maraga oṱhe o ḓadzwa nga vhuḓalo .
Naho hu tshi ḓo lwiwa nga nungo u rumela vhaṅwali vesheni dzo edithiwaho dza athikili dzavho dzi sa athu ganḓiswa , khuliso iyi a i tou khwaṱhisedzwa .
Hezwi zwi khou ḓa vhukati ha musi Minisiṱa Vho Gigaba vha tshi ṱangana na sekithara dza phuraivethe u vhona uri mushumo wo ṱanganelaho wa muvhuso , mabindu , vhashumi na tshitshavha zwatsho u ya phanḓa , na uri magemo o vhewaho o swikelelwa .
2.1 . U Shuma ha Vhuṱhaṱhuvhi vhu Shumaho ha Mavhusele a Mupo kha Sekithara ya zwa Migodi , ho katelwa u fhindula ha vhalanguli na pulane yo khwiniseaho nga Muhasho wa zwa Mupo .
Muvhigo na themendelo u bva kha fulo ḽa muḓi nga muḓi na samithi dza vundu zwi ḓo vhewa kha mutevhe kha samithi iyi u itela therisano na u ṱanganedzwa .
Hezwi ndi zwa ndeme ngauri ḽeveḽe ya ṱhoḓea ya zwino na ine ya khou lavhelelwa i fanela u vha yo linganaho u swikelela khonadzeo ya masheleni na ya ikonomi ya thandela .
Hu na maga o vhalaho ane a ita mutevheṱhandu wa khuḓano .
I dovha ya ṋea ipfi avho vhadzulapo vho kwamiwaho nga mannḓa nga mbekanyamaitele ya muvhuso .
Avha vha nga ( vho xela / zwo xela ) .
Dzi katela mbadelo dza phathoḽodzhi , radioḽodzhi , thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho na immunosuppressants
Zwipikwa Zwipikwa zwa dzilafho zwe nda ḓitetshela zwine zwa tea u ṱoredzwa nga dokotela wanga :
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-24 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
" Ndaulo ya Sialala " na " mulayo wa vhongwaniwapo na mulayo wa maitele a sialala " zwo vha zwi zwiṅwe zwa mishumo iyi .
Ro shuma u tshimbidza vhubindudzi nga u engedza nḓila dzo leluwaho dza u bindula , zwi tshi katela u ita uri zwi leluwe u thoma bindu .
Vhatholi kha dziṅwe nyimele vha tea wana mbalanyitwa dzi itwaho nga vhashumi .
Pulane dza Themamveledziso ya Dzibada
Hezwi zwi ri sendedza tsini na ndavhelelo dza Bono 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Khabinethe i ḓivhofha nga tsheo iyo na uri yo vhumba tshigwada tsho hwedzwaho mushumo uri tshi ḓe na mapa une wa ḓo shumisiwa u anḓanaho na ṱhoḓea .
U sa dzhia sia zwi amba uri a ri kha sia ḽa SARS kana ḽa vhatheli .
Nyimele ya ndaka ya Muhasho i wela kha khethekanyo ine ya nga vha dzi sedzeaho kana dzavhuḓi , saizwi zwithu zwe zwa kuvhanganywa sa zwi si zwavhuḓi zwi tshi laṱiwa .
Ho dovha hafhu ha vhigwa uri mufariwa o vha e khombo kha tsireledzo ya vhashumi na uri mafhungo a kwamaho u ṱhasela o bva kha vhafariwa ngae .
Izwi zwi a swikelela ṱhoḓea dza pfumbudzo dzo khetheaho na u wana u bviselwa khagala kha masia a ndeme a mbekanyamaitele na tshiṱirathedzhi .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa
Muhasho , nga vhufarakani na masipala , u na vhuḓifhinduleli ha mulayo ha u ṋetshedza ḽaiburari dza nnyi na nnyi na tshumelo dza mafhungo zwitshavhani .
Ndaulo dzo dzinginywaho ndi mvelelo dza u dzhiela nṱha nga vhuronwane na vhukwamani , hu tshi katelwa tsenguluso ya tekeniki ya masiandaitwa kha vhaṋetshedzi vha ndindakhombo , mazhendedzi na vhaṋe vha phoḽisi .
Vhahumbeli vha re dzhangoni vha fanela u vha na khanḓiso dza SCI dzi swikaho henefha kha fumbili .
Nga murahu ha u ela ho itwaho u bva kha ridzhisiṱara ya ndaka , vhupo ha Fairview ho dzhielwa nṱha u thoma nahone phasela dza malo dzi khou dzudzanywa uri dzi wanwe kha vhupo honoho .
A huna thendelo i re hone ya u bviswa ha tshampungane u ya nga ṱhoḓea dza mulayo .
Ngauralo zwo tea u sedza nyana kha uri ndi tshanduko dzifhio dzo vhaho hone .
U bva kha mahumbulwa , zwi tou nga vhaṅwe vhashumisi a vha khou wana uri webusaithi yashu i a shumisea zwavhuḓi .
Tshumelo dzashu dzi ya phanḓa na u fhirisa u sokou ḓisa tshumelo kha vhathu avho .
Tshiṱangu , tsho itwaho nga mukumba wa phukha , nga maanḓa kholomo , tshi a sukwa tsha paṱekanywa na tshibveledzwa tsha tshitengeledzi na tshifaro tsha khuni .
Ndaulo ya Vundu i re kha mutevhe wa Shedulu 2 wa Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso ;
Nyito dzavho kana u shaya nyito ha zwo randelwaho na mulayo wa khuḓano zwi na masiandaitwa ane a swika kule .
Ndi tendelana na khothe ya tsengo uri khanedzano ya De Villiers a i na thikhedzo kha kuvhumbele kwavhuḓi kwa ḽisi .
Naho zwo ralo , kutambele kwawe miṱaṱisanoni iyi kwo ita uri a ḓivhee mitamboni fhano Afrika Tshipembe .
U vulwa lwa tshiofisi ha vhubindudzi ha R190 miḽioni ha Ballito Interchange na u khwinswa ha nḓila khulwane ya P455 nga Minisita wa zwa Vhuendi , Vho Dipuo Peters ndi modele ya tshumisano ya vhalambedzi ya khwine nga R123 miḽioni u bva SANRAL na R67 miḽioni u bva kha Masipala wa KwaDukuza .
Zwipitshi zwa Mugaganyagwama
Zwi ṱoḓa tshifhinga , nungo na u ḓikumedzela .
Vhaiti vha khumbelo vha tea u ḓivha milayo iyi .
Muthihi wa vhana o vha na miṅwaha ya 18 , nahone o tewa nga u hola Mundende wa Vhaholefhali .
Ndima ya u fhedzisela ndi Tsedzuluso ya Mishumo .
Ndi zwa vhukuma , ri bva kule u bva tsha 1994 .
Hone ha , nga mulandu wa u kwamana na vhashelamulenzhe na thendelo ya ofisi ya minisi ṱa , mushumo hoyu u vho fhedza tshifhinga tsha miṅwedzi mivhili na miraru uri u fhele .
Ri khou ṱoḓa u dovha ra ṱanganya zwikalo zwa ndinganyiso ya mbeu kha Mbekanyamushumo ya Kushumele ya Muvhuso .
U vhalulula maipfi a foniki nga ngomu kha mafhungo na kha tshibveledzwa .
A tshi phaphama a vhona rimu , Ye a siamela ya mu phula bemu .
Vhudzheneleli kha pulane ya mveledziso yo ṱanganelaho , nga zwenezwo , hu ṱoḓa milayo ire khagala na maitele u ta ane a tea u dzhenelela kana u kwamiwa , o imela nnyi , kha mafhungo afhio , nga kha dzangano ḽifhio , li na ṱhuṱhuwedzo ḓe .
Ofisi ya Mulangavundu ndi mutholi wa nyito ya khwaṱhisedzo .
u andiswa ha masheleni a shumiswaho kha ṱhoḓisiso dza saintsi na mvelaphanḓa ;
U rekanya u shela mulenzhe ha tshandwa dzi ṱalusaho u ya kha u kundelwa kha u vhulunga ha phuraivethe kha u Afrika Tshipembe kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho .
Mvusuludzo i ḓo vhofholola ndeme yo fhelelaho ya demokhrasi kha Afrika ḽoṱhe u ri vhathu vhoṱhe , hu si vha nṱha fhedzi , vha ḓo vhuelwa .
Kha vhupo ha dziḓoroboni maṅwe madzangalelo a buḓa na vhupo , zwi nga vha ngeletshedzo yavhuḓi u vha na madzulo manzhi a ṋewaho zwigwada zwi re na dzangalelo .
U laula maitele a zwikambi na khumbelo dza mabindu .
Khethekanyo yo dovha ya thoma mbekanyamushumo ya u gudisa vhalanguli vhahulwane vhoṱhe kha zwa " zwikili zwa mutheo dza u livhana na vhoramafhungo " u itela u vha lugisela u vha vhaambeli vha mbekanyamushumo dzavho .
1.3 . Muya wa vhufarani wo dziaho vhukati ha muvhuso na tshitshavha tsha vhoramabindu nga musi wa sesheni ya WEFA wo vha u wavhuḓi vhukuma .
U tendela vhashumi vha masipala uvha na tshikhala tshavhuḓi tsha u swikelela ndaka yavho u kona u ita mishumo ya masipala .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
Gumofulu ḽa R2 651 nga muunḓiwa na R7 954 nga muṱa nga ṅwaha
Hu fanela u humbulwa zwavhuḓi zwauri vhafariwa vho lindelaho tsengo ndi tshitshavha tshine tshi sa ḓivhe he tsha ima hone vhane vhulapfu ha u valelwa havho hu nga nnḓa ha ndaulo ya zwiimiswa zwa u valela nahone ngauralo mbekanyamushumo dzi ḓiswaho dzi fanela u vha dzi konaho u shanduka .
u tshimbidza mawanwa
- U sedzulusa mbilaelo yavho u itela u wana arali i tshi tea u tandululwa nga riṋe , uri i ḓo tshimbidzwa hani na u dzudzanya tsedzuluso ya u thoma ya mbilaelo .
Mulaedza wa u phulusa wo pfala hoṱhe ṋamusi sa zwe wa ita miṅwahani minzhi yo fhiraho , uri roṱhe ri tea u engedza mukaṋo wa tshifhinga ; une zwavhukuma ri tea , nga maipfi a u haneledza a mbofholowo , u vula nḓila khulwane " dza ngudo na dza mvelele " !
Ngoho ndi ya uri , iṅwe ya ṱhoḓisiso yo wana uri vhaṋe vha dzimmbwa vha na khonadzeo ya u nga tshila muṅwe ṅwaha muthihi nga murahu ha u vha na vhulwadze ha mbilu musi vha tshi vhambedzwa na avho vhane vha vha na tshimange kana vhane vha si vhe na tshifuwomvumvusi na luthihi , mvelelo dzine dza nga itiswa nga mbuelo dzi vhonalaho dza u tou tshimbila na mmbwa yau .
( c ) u ita fulo ḽa nkhetheni ḽa dzangano ḽa poḽotiki kana u itisa .
U kovhela murahu 7% ya masimu vhathuni hu sa athu fhela miṅwaha ya 5 hu tshi shumiswa nḓila dzo fhambananaho dza Phurogiremu ya U humisa Mavu .
Zwi dovha zwa vha na milenzhe ya rathi na tshiphuphuledzi .
2.3 U vhumba Komiti ya Wadi
Tsha ndeme ndi u tandululwa ha khuḓano nga mulalo na u thivhelwa na dziṅwe ntswa , dzine , arali dza litshwa dzi songo tandululwa , dzi ḓisa vhushai , mipfuluwo , malwadze , u hanganea na muṋaṋo wa tshavhi .
11.4. Mbilaelo i tea u vha yo ṋetshedzwa nga vhudodombedzi , ho katelwa datumu , tshifhinga na muthu a re na vhuḓifhinduleli , hune zwa vha zwo tea .
Musi tshipikiṱere a tshi ṱoḓa mafhungo , u fanela u ṋewa zwo teaho u itela uri a kone u ita tsedzuluso yawe .
Zwi katela madalo a 1 a ṱhaṱhuvho na ngeletshedzo dza u thoma
Sietha ya Wits , tshipiḓa tsha Yunivesithi ya Witwatersrand , ndi huṅwe ha fhethu ha mitshino hu ḓivheaho nga maanḓa .
U vhala ha u ṱanganela :
Ni a kona u tshimbila ṅwedzini .
Khabinethe yo tendela tshiṱirathedzhi tsha u vhuhovheleli na lutamo lwa u fhaṱa nga huswa zwifuwo kha vundu .
Zwiko : Dzikhopi dza thebulu mafhungo ane a nga kwama phambano ya vhathu kha siaṱari ḽa 20 ḽa notsi dza khoso
Nga tshifhinga tsha miṅwaha ya 15 yo fhiraho , naho zwo ralo , malwadze a phirela na a vhangiwaho nga zwilumi o ṋaṋa u vha a ndeme ḽifhasi nga vhuphara na tshiwo tsha malwadze tshi khou vha hone nga u engedzea ha zwiwo .
Ni ḓo tea u vha ni na ID uri ni kone u ḓiṅwalisela milingo ya maṱiriki , u wana ḽaisentse ya u reila kana u vula akhaunthu ya bannga .
u khunyeledza zwo salaho zwi kwamaho vhukando ha u shandula na u khwinisa vhulamukanyi na kushumele kwaho , nahone izwi zwi ḓo itwa nga nyambedzano na tshumelo ya vhulamukanyi ;
Ro kona u dzudza u gonya ha mbadelo dza ṅwedzi nga ṅwedzi dzi tshi elana na u gonya ha mitengo ya dzilafho .
Hezwi zwi imela athonomi ya mveledzo ya zwa mbalombalo zwo livhiswaho kha maitele a zwa saintsi .
Mveledzwa mbuya dza pfunzo ya mutheo kha u bvelela kha pfunzo na mveledziso kha buḓo tshifhingani tshiḓaho zwi khou tendelanwa khazwo ḽifhasini .
Thuso ya tekeniki i nga vha nga tshivhumbeo tshi fanaho na : ndaela , zwikili , vhugudisi , nḓivho ya mushumo , na tshumelo dza vhuvhudzisi .
Zwine zwa dovha zwa takadza ndi uri zwa zwino ri tshipiḓa tsha lwendo lwa u dalela ṱhoho dza muvhuso .
Mbuelo dzo phuroreithiwa u bva ḓuvha ḽa u dzhoina
1.14 . Muvhuso u khou bvela phanḓa kha vhufarisani hawo na vhoṱhe vhakwameaho - hu tshi katelwa PHILA na Khoro ya AIDS ya Lushaka ya Afrika Tshipembe - u swikelela murafho u si na AIDS , u thivhela u kavhiwa huswa ha HIV , u fhelisa dwadze ḽa TB na u ṱuṱuwedza vhadzulapo vhashu vhoṱhe u nanga mutakalo na vhuḓifhinduleli .
Tsini ha sethe ya nzudzanyo ya ikonomi na ngudo dza zwa ikonomi zwo itwaho miṅwaha ya murahu , u vulwa ha mbekanyamaitele ya mbambadzo zwi ita mushumo muhulwane kha u ṋetshedza mutsindo kha vhubindudzi na nyaluwo kha zwibveledzwa .
Ndavheleso ya Zwigwada : Sekithara ya Ikonomi na u Thola ; Mveledzo ya Themamveledziso ; Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi ; Nyanḓano ya Dzitshaka , Zwigwada zwa Mbambadzo na Vhutsireledzi .
Zwiimiswa zwi ṱoḓea uri zwi vhige ofisini khulwane nga ha u tevhedza nga kha ofisi dza zwiṱiriki nga ṅwedzi nga ṅwedzi .
Na ngauri a hu na mithelo ya zwivhambadzelwannḓa , vha nga rumela nnḓa thundu dzo khwiniswaho nga mutengo wa fhasisa .
Fhedzi , arali ezwo hu muvhilo une muvhuso wa khou ita u tshi khou vhambedza mukhwa na mukhwa ( na uri zwenezwo fhedzi ) , u ḓi dzhenisa kha mushumo wa u ṱalutshedza kha vha si gathi uri ndi ngani mukhwa u sa ṱanganedzei .
Mbilahelo malugana na vhuḓifari vhu si ha vhuḓi kana vhukhakhi ho itwaho nga miraḓo ya SAPS na MPS halutshedzo
U ya mafheloni a ṅwaha uno , muvhuso u ḓo vha ṋemuṱa wa Samithi ya Vhubindudzi ha Dzitshaka u itela uri ri vhee Afrika Tshipembe sa fhethu ha vhubindudzi .
Dzina ḽa tshikolo tsha haṋu ndi ḽifhio ?
Rekhodo dza muṱangano
Naho hu na uri garaṱa dza khiredithi dzi shumiswa mahala ngei Japan , hu kha ḓo themendelwa uri vhaendi vha vhe na tshelede ya yen zwifhinga zwoṱhe .
Naho hu na u engedzea vhukuma kha tshivhalo tsha ḽaisentsi dza u phaḓaladza dzo ṋekedzwaho , mbonalo ya ṱhanganelano dza nzimo vhukati ha vhubveledzi na phaḓaladzo zwi dzinginya uri vhuphara ha u vha hone kha sekithara ya u phaḓaladza zwi kha ḓi vha zwi sa takadzi na kathihi .
U nanga ṱhoho dzo teaho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo u itela u fha nyimele kha Vhutsila ha u ita na ngudo ya Vhutsila ha u Vhona
U wana , u dzhenisa na u londola tshomedzo dza khomphyutha , sisiṱeme na vhuṱumani u itela u tikedza nyisedzo ya tshumelo kha Muhasho .
Vha tou vha vhuṱanzi ha uri zwi a kona u swikelelea musi hu na tshumisano yo fhelelaho i bvaho kha khethekanyo dzo fhambanaho zwine izwi ndi yone nḓila ya kushumele kwo lavhelelwaho .
Ṱhoḓea dza mutakalo wa muhumbulo dzo salaho wa vhathu dzine dza ṱoḓa tshiengedzwa tsha mukoni , dzi ḓo vhewa kha vhuongelo ha mukoni .
U pembelela Duvha ḽa Afrika ṅwaha nga ṅwaha ndi luswayo lwa u thomiwa ha iḽo ḓuvha nga Tshiimiswa tsha Vhuthihi ha Afrika nga 1963 .
Vhathu vha linganaho 400 na khamphani dza 100 ndi vhe vha kumedzela tshifhinga tshavho na tshumelo .
U rwela ṱari hu vha hone nga murahu ha miṅwedzi ya u pulana he ha katela madavhi o fhambanaho a muvhuso , hu tshi katela zwiimiswa zwa tshumelo ya shishi na mapholisa .
Fhedzi u ya nga ndeme ya tshelede , mbekanyamaitele yo sumbedza u ḓura vhukuma .
( c ) monithara na u gaganya u tevhelwa ha pfanelo dza vhathu kha Riphabuḽiki
Muhumbeli u fanela u vha a na tshenzhelo ya ndangulo kha ḽeveḽe ya muthusamulangi kana u lingana .
Tshiṱaṱamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Tshifhinga tsha Vhukati tshi dzudzanywa hu tshi khou shumiswa nḓivhiso i re hone ya zwinozwino i bvaho kha muhasho na zwiṅwe zwiko .
Fhedziha , ri kha ḓi vha ro sedzana na khaedu nnzhi kha miṅwe mimasipala .
Mitambo ya All Africa Game ndi vhuṱambo ha mitambo yo vhalaho ine ya vha hone kha miṅwaha miṋa miṅwe na muṅwe , vhu itelwaho vhatambi vha dzhango ḽa Afrika fhedzi .
Khosi yo zwa nga maanḓa yo khwaṱhisa ipfi i tshi khou hanedzana na khakhathi dza poḽotiki dze dza vhuya dza vha hone kha dzingu ḽashu , yo ima ya zwa nga mulalo na vhupfumedzanyi i tshi tikedza vharangaphanḓa vha ḽihoro vhe vha ranga phanḓa maitele a u tandulula dzikhuḓano .
Tsheo iyi i dovha ya shela mulenzhe kha nyaluwo i yaho phanḓa kha kushumisele kwa tshanele dza eḽekiṱhironiki sa ngona i takalelwa ya mbadelo na u tsa nga u ṱavhanya kha mbadelo dzo itwaho kha dziofisi dza davhi .
Nḓila ya vhukone ine ya vha ya ndeme ye vha tshimbidza ngayo mafhungo yo vha i yavhuḓi nga maanḓa .
Ro nanga ḓuvha heḽi u vhidza Dzulo ḽa Phaḽamennde u ṋetshedza Mulaedza wa Lushaka , u pembela tshifhinga tsha thembuluwo tshe tsha shandukisa shango ḽashu .
Uhu vhuḓifhinduleli huswa vhu vhanga u dinalea na mutsiko kha tshiṱafu tsha ndaulo sa izwi vhaṅwe vha vhomadzhisiṱiraṱa na vhatshutshisi vha , hu si na u ṋetshedza zwavhuḓi nzudzanyo dzi ṱoḓeaho tshoṱhe , zwi ṱhafhisaho vhuḓifhinduleli ha ndaulo dzavho .
Musi nga tshifhinga tshi fanaho hu tshi khou khwaṱhiswa ndingedzo dza thivhelo na u anḓadza nga u davhidzana milaedza ya vhuṱhogwa ya thivhela na u shandukisa matshilele na vhuḓifari ndi zwa ndeme .
Minister u ṋekedza thendelo ya u gwa minerala arali ṱho ḓea dzoṱhe dzo fushwa .
U vha fhethu hu fhisaho na hu rotholaho . Ḽimaga ḽi nga ita uri hu vhe na u shanduka ha nyimele dza thempharetsha u bva kha u fhisa , u yak ha u rothola
Ngudo ya sisiṱeme dza mekhenikhaḽa dzi sedza kha u bveledza musudzuluwo nga iṅwe nḓila , na u ṱola uri zwiko zwa fulufulu zwi nga shumiswa hani u fha maanḓa tshibveledzwa u itela u bveledza musudzuluwo .
Miredzo i bvaho kha vhaṋetshedzi vha tshumelo vha re na tshenzhemo na vhukoni na rekhode i tevheleaho vha khou rambiwa u rumela muredzo ya u dzhenisa nzudzanyo i fanaho na netiweke ya maḓi ngei Rockdale .
Ndi a ndeme kha u bvelela ha thandela .
Haya madalo o itwa kha shango ḽoṱhe .
DziSDG dzi ṱalutshedza adzhenda ya mveledziso kha maimo apo uri dzi vha nga ha u ita zwikhala zwa mimasipala uri zwi katelese matshilisano , dzi bveledze lwa ikonomi , u vhuedza muponi na u konḓelela tshanduko ya kilima na dziṅwe khombo .
Zwiṱirakhitsha zwa muṱa zwi ḓo pwashekana musi vhathu vhaṱuku na vhahulwane vho funzeaho vha tshi ṱuwa u yo wana mushumo nahone vhunzhi havho a vha tsha vhuya .
Naho zwo ralo , vhafumakadzi vho vha vha kha ḓi vha fhasi ha mutsiko wa matshilisano muhulwane wa u tevhedza .
Hu na ṱhoḓisiso dzi re na tshivhalo dzine dza tea u itwa kha luṱa lwonolu nahone dzi nga khethekanywa dza bva zwi tevhelaho :
U ḓadzisa kha zwenezwo zwa u fhungudza ṱhahelelo i re hone kha nḓisedzo ya fulufulu , ri khou ḓisa tshanduko khulwane kha tshivhumbeo tsha sekhithara ya muḓagasi .
Khabinethe yo tikedza u thomiwa ha tshigwada tsha u shuma tsha mihasho yo vhalaho u amba nga ha maitele a u langa vhaṱoḓavhudzumbamo vho haniwaho .
Hu na Komiti dza Wadi
Zwi nga dzhiiwa sa nḓila ine vhathu na zwitshavha vha dzhenisa ṱhalutshedzo kha ḽifhasi ḽo vha tangaho na u ṱalutshedza vhuimo havho kha ḽifhasi iḽo .
Zwisumbi zwi tea u dzheniswa kha fureme ya ḽogo musi zwo no bveledzwa .
Nḓila i ne Phalamennde ya ita ngayo vhulavhelesi vhu vhuedzaho kha u tevhedzwa ha thendelano dza dzitshaka na yone i tea u ṱolwa .
Khothesheni iyi ndi ya u penndwa ha tshifhaṱo tsha pfanavhanzhi .
Milila ya u tshimbila khayo i tea u ṋea tshikhala tshi pfadzaho tsha vhathu vhukati ha tshifhaṱo na tshiṱaraṱa .
A huna mudzulapo ane a tea u dzhielwa tshidzulapo .
Fhedzi lushaka lwa thikhedzo iyi na tshumiso ya zwiimiswa na masheleni zwi zwanḓani zwa masipala .
Hezwi zwo swikisa kha uri hu vhe na mbekanyamushumo dza zwa pfunzo dzi songo eḓanaho dzi re hone kha vhafariwa .
Hezwi zwo itwa nga kha nzudzanyo ya mbekanyamaitele ya muthelo u khwaṱhisa mbuelo , u dzikisa tshinyalelo ya zwino na u vhekanya zwa ndemesa nga huswa kha migaganyagwama .
Vhagudi vhane ndi kale vha tshi kona u vhala , na vhane vha vha na tshenzhemo vha nga ḓinangela ndima ( pharagirafu ) dza u shuma ngadzo .
Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe yo dzudzanya khampheini dza zwa u thomiwa ha muthelo wa ṅwaha .
Muhumbulo ndi wa u sika zwiimo zwa thikhedzo ya thekinoḽodzhi nga ngomu kha vhuṱumekanyi ha AMI u itela u fhaṱa zwikili na vhukoni ha vhutsila malugana na ṱhoḓea dza maraga wa ḽifhasi .
Ngoho ntswa i nga bvelela fhedzi arali ho swikelelwa maṅwe maga .
Zwi nga dzhia awara dzi si gathi .
Zwo ralo , fhethu hu konḓaho ho vuleaho hu nga shumiselwa zwigwada zwo fhambanaho nga zwifhinga zwo fhambanaho kana nga u tevhekana .
Sa tsumbo : arali ḽiga ḽa tshumelo ḽo vhewaho ḽi tshi bula uri musi mudzulapo , a re khasiṱama , a tshi ḓa u vhudzisa nga ha akhaundu yawe ya muḓagasi ngauri i nṱhesa , ndi zwa ndeme uri ḽiga iḽi ḽi kone u kalela .
2.4 Vha ḓo ḓivhadzwa uri vha nga ita khumbelo ya khophi ya tshitatamennde tshavho ;
Tshifhinga tsha kushumele Phando u swika Fulwana
Nga nṱha ha phentsheni ya nga ṅwedzi , miraḓo ya muṱa vho tewa nga u wana mbadelo nthihi ya muholo wa nga ṅwaha .
Phimo ya Afrika Tshipembe ya tshikolodo kha BBB uya nga khamphani ya Fitch ya u ṱola Phimo dzi khwaṱhisedza uri shango ḽi kha ḓi vha ḽo vulela vhubindudzi ha mashango a nnḓa na u dovha zwa sumbedzisa vhuḓikumedzeli ha muvhuso ha ndango yavhuḓi ya masheleni .
13.1. Sa tshipiḓa tsha u ṱuṱuwedza ṱhanganelo ya dzingu , tshumisano na u tumbula vhukoni ha nṱhesa kha zwa vhoramafhungo , midia wa Afrika Tshipembe i khou rambiwa u rumela maṅwalo a u dzhenela kha muṱaṱisano wa Pfufho dza Midia dza SADC wa 2019 nga ḽa 28 Luhuhi 2019 .
7.2 . Khabinethe i ṱuṱuwedzwa nga ndingedzo dzoṱhe dza Muhasho wa Mutakalo , na Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Malwadze a Phirela ( NICD ) na Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi u imisa u phaḓalala ha tshitzhili tsha ḽisiṱeria .
Vha songo fhirisa na luthihi mihwalo iyo
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha shayaho vha re na Bugundaula kana Basa dala .
Mafulo a u tsivhudza vhathu a re kati
U sedza zwikhala zwine zwa ḓo ita uri IDP i bveledze thandela dza IDP dzine dza tikedza dza CBP dze dza dzinginyelwa fhethu ho fhambanaho wadini yoṱhe .
5.2 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ya u ṱalela metshe wa luṱa lwa u fhedzisela ngei Japan u ṋea thikhedzo yo khwaṱhaho kha thimu ya lushaka yashu .
Madzina dzuvha dzuvha phulu tshibode tshifhaṱo
Thikhedzo ya Mveledziso ya Bindu
Zwi fanaho na zwenezwi zwi ḓo itwa kha maṅwe mavundu kha vhege dzi ḓaho .
U shuma na Afurika na ḽifhasi ḽoṱhe , ri ḓo bveledza mvelaphanḓa ya Afurika na u khwinisa tshumisano na maṅwe mashango a ḽifhasi nga u angaredza .
maitele a u fhaladza komiti dza wadi .
Phethishini ndi khumbelo ya tshiofisi kha Phalamennde ya u dzhenelela kha mafhungo .
Mafhungo aya a nga fhiriselwa na kha maṅwe mavundu kana madzangano a muvhuso kha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Kha ri ite nyito musi ri tshi ṱuma thangi kha tsinde ḽa ipfi ?
U fhaṱiwa ha dzinnḓu zwo sumbedziswa sa tsumbo ya zwine zwa khou ambiwa .
( a ) nyito ya ndaulo i re mulayoni musi pfanelo dzifhio na dzifhio dzawe kana lutamo Iwawe lu tshi kwamea kana u shushedzwa ;
U tendelwa ha nyendo
U dzudzanya na u dzhenisa mafhungo kha thempḽeithi ya tshifhinganyana na ya u vhiga kushumele kwa ṅwaha nga ṅwaha na u ita mvetamveto ya mivhigo ine ya ṱoḓea ya tshifhinganyana na ya u vhiga kushumele kwa ṅwaha nga ṅwaha .
Vhunzhi ha vhathu vha tenda kha zwa uri vhuloi vhu hone fhedzi hu ḓi vha na vhaṅwe vhane vha timatima .
Kha tshanḓa tsha monde tsha garaṱa ya zwikoro ho sumbedziswa tshikoro u ya nga lushaka lwa mishumo .
Ndi dzifhio ?
Zwa zwino vhalindi vhaṋa vha kha tshiimo tshi shushaho ngeno muthihi o lovha .
Ri fanela u engedza vhushelamulenzhe kha fulufulu ḽo kunaho ḽi vusuludzeaho kha thanganyiso ya fulufulu ḽa lushaka na u ṱanḓavhudza khonadzeo ya ikonomi ya haiḓrodzheni .
Kha ri ṅwale Ṅwalani dzina ḽa tshikhokhonono tshiṅwe na tshiṅwe zwikhalani zwe na ṋewa .
Madalo avho a ḓo khwaṱhisa ndangano ya poḽitiki na ikonomi ine ya khou ḓibvela phanḓa na Iran nahone ha khwaṱhiswa vhushaka ha Tshipembe-Tshipembe .
Arali na nga vha humbela uri vha ṱuwe no ḓisendeka nga kuambarele kwavho , vho ḓilugisela u ṱuwa .
Vhukhroumu ha thirivaḽenthi vhu nga bviswa nga maitele o fhambanaho .
Zwi ḓi nga na tshiimo tsha themamveledziso ya zwikolo uya nga vhuḓi ha mbanḓe dza u tambala khadzo na holo ya zwa vhuḓimvumvusi tshikoloni ndi fhungo ḽi no mmbilahedza , hu tshi katelwa na u tholwa ha mugudisi are na tshenzhemo khathihi na vhashumi vha no ḓo thusa tshikolo tshinwe na tshinwe tsha muvhuso .
Ngeno hu na uri ndivho na vhuḓiimiseli nga vundu kha fhungo iḽi zwo ṅwalwa zwavhuḓi , maitele o pulanwaho na u tshimbidzwa zwavhuḓi kha mveledziso ya nḓowetshumo a a ṱoḓea .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele zwauri vhu ḓo vha vhuḓifhinduleli havho u ḓivhadza PIC nga u tou ṅwala , nga ha tshanduko dziṅwe na dziṅwe kha zwidodombedzwa zwa u bannga .
Webusaithi ya SARS i ṋetshedzwa , u langiwa na u tshimbidzwa u bva kha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe nga u ralo milayo ya Riphabuḽiki ya MaAfrika Tshipembe , hu tshi katelwa na Milayo , i vhusa webusaithi ya SARS , Milayo yo Tiwaho iyi , na mafhungo oṱhe a bvaho henefha kana a re na vhuṱumani na zwenezwi .
Tsha u thoma , ṱhoḓea ya u funza vharengi malugana na zwibveledzwa zwi vhaisaho zwa vhudakwa , nga nḓila ya midia , zwikolo , zwiimiswa zwa mutakalo wa tshitshavha , madzangano a tshitshavha , na zwiṅwevho , zwo ombedzelwa .
U ya nga mulayo miṱangano yoṱhe ya khoro i fanela u tshimbidzwa u ya nga Milayo ya Ndaela ine yo vhumbwa nga Dziadzhenda na Miṱangano , madzulo na nḓila ya kuitele , hu tshi katelwa na u vouta .
Muṱolamuvhalelano u na vhuḓifhinduleli ha u ṱola vhuimo hoṱhe ha muvhuso na zwiimiswa kha u langa masheleni a nnyi an nnyi .
Naho milayo ya kulangulele i sa fani na vhuḓifhinduleli ha matshilisano , naho zwo ralo i a elana .
Tshifhinga tsho dzinginywaho tsha mishumo ya ndima ya vhuṱanu : awara dza 4
4.2 Ṱhuṱhuwedzo ya Ndayotewa kha tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala 21
Muvhuso wo dzhia vhukando ha u kona u langa nyaluwo kha kushumisele .
Tshumelo dza vhainzhiniara vha zwa u fhaṱa
Muhadzimi u ḓo tsireledza , a linda ndozwo na u thivhela uri Muhadzimisi , vhaofisiri vhawe vho tou khethiwaho na vho tou tholiwaho , dziadzhente na vhashumi , vha si vhe na vhuḓifhinduleli kha ndozwo , tshinyalelo na mafuvhalo ane a nga bvelela kha muthu kana ndakavhudzulo ( phurophathi ) , hu tshi katelwa na mbadelo dzine Muhadzimi a ḓo ita dzi no yelana na Thendelano iyi , hu tshi katelwa na , fhedzi zwi sa gumi fhedzi henefho , tshinyalelo , ine u anda hayo ha tendelwa nga mulayo .
Khopi dza 20 dza pulane iṅwe na iṅwe dzo baindiwa
Milayo yo Ṅwaliswaho ya GEMS i ṋekedza uri bindu ḽa Tshikimu ḽi ḓo langiwa nga Bodo ire na vhathu vha fumimbili vho teaho u vha Dzithirasitii .
Muhasho wo dovha wa thola muḓisedzi wa tshumelo kha khwiniso ya themamveledziso ṱhukhu ya zwiimiswa zwo ṅwaliswaho u vhona uri vha tevhedzela zwilinganyo zwa vhuṱoli vhuvhili ha ṅwaha nga ṅwaha ha u ṅwalisa havho .
Ndi a sea na vhaṅwe vhana vha kiḽasini yanga .
U ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na mveledziso , nga u ita uri ikonomi ya Tshwane i vhe i ṱaṱisanaho na ḽifhasi na u ḓikumedzela ;
Ṱhoḓisiso dzo sumbedza uri ri nga sika mishumo kha masia maṱanu na ḽithihi a ndeme .
Kha tshiedziswa , mbekanyamaitele ya zwa ekonomi i kwama nyaluwo ya tshifhinga tsha vhukati nga kha mveledzwa dzayo kha zwiṱuṱuwedzi zwa u bindudza na u shuma , na nga u khwinisa vhubveledzi ha thundu dza phuraivethe .
Ri khou lavhelela uri SIU Special Tribunal i ḓo thoma mushumo wayo kha miṅwedzi i si gathi i ḓaho u ṱavhanyisa mbilo dzo bvaho kha ṱhoḓisiso dza SIU , dzine zwa zwino dza khou anganyelwa henefha kha R14.7 biḽioni .
Nga ṅwaha wa 2005 , muvhuso washu wo thoma tshiṱirathedzhi tsha u vhulunga muḓagasi u itela u ṱuṱuwedza mveledziso ya sekithara ya muḓagasi lwa tshifhinga tshilapfu na u shumiswa ha muḓagasi nga kha maitele a swikeleleaho .
( a ) dzhiiwa hu tshi tevhelwa mulayo ; kana
Zwenezwi hu tshi khou ambiwa na Muphuresidennde , zwo mbo ḓi bvela khagala uri thambo ya u dalela Afrika Tshipembe i ḓo elekanywa zwavhuḓi .
Musi zwiteṅwa zwa ndeme izwi zwi tshi ḓi vhonadza kha ṅwana muṅwe na muṅwe , khwine ndi musi zwi tshi ṱuṱuwedzwa na u pfufhiwa .
Ikonomi i elana na u guda khetho dzine vhathu na tshitshavha vha ita u itela u fusha ṱhoḓea dzavho dzo vhalaho u swika kha gumofulu nga u shumisa nḓila dzo fhimiwaho dzi re hone .
U ṋekana maṅwalo na mafhungo zwi konisa khomishini u ela u humbula huṅwe fhethu ḽifhasini .
Hezwi zwi ḓo vhea vhashumi vha phurofeshinaḽa vha Afrika Tshipembe fhethu hu si havhuḓi na kha nyimele nnzhi zwi nga bveledza uri vhaṱolamuvhalelano vhapo vha sa akhiredithiwa u ḓidzhenisa kha u shuma mishumo ya u ṱola ya dzitshaka .
U ṱana nga zwi no tou vhonwa : Vhalani zwe Vhonani na Ann vha vha vha tshi khou ita ni kone u ṅwala nomboro ya afha fhethu kha mepe . ( U humbulela na u sumbedza nga zwifanyiso )
5.4 . Musi vhashumi vha zwa ndondolamutakalo ( HCWs ) vho no haelwa sa tshipiḓa tsha Luṱa lwa 1 lwa ḽiano ḽa u ṋetshedzwa ha khaelo , Luṱa lwa vhuvhili lwu ḓo lavhelesa kha vhashumi vha tshumelo dza ndeme na tshigwada tsha avho vhane a vho ngo tsireledzea , hune ha katelwa vhathu vha miṅwaha ya nṱha ha 60 , vhathu vhane vha vha na maṅwe malwadze a nga thungo khathihi na avho vha dzulaho fhethu hu fanaho na mahaya a vhaongiwa na dzihositeḽe.
Nangoho Vho Amanda vha mbo ḓi thoma u gudisa vhana na zwenezwo .
Thandela a dzi nga dzhieli nṱha ṱhoḓea dza vhadzhiamikovhe vha vhafumakadzi na tshitshavha .
Naho hu na ḽevele ya nṱha yo linganelaho ya vhuḓibvisi vhukati ha tshitshavha , musaukanyo wo dzinginya uri vhudakwa ndi thaidzo khulwanesa Afrika Tshipembe .
Abithiresheni i nga vha nga u tou funa kana ya vha ya khombekhombe .
U konisa u tevhedza u konisa phakhedzhi khulwane ya wiḽitshee na tshumelo dza mutheo kha ḽeveḽe dzoṱhe .
U ḓo shumana na u shumiswa ha maitele a mirundu nga nḓila si yone , zwine zwo sia ho lovha vhatukana vhanzhi vha tshi khou lovha mirunduni .
Nga murahu ha u ita ṱhoḓisiso dzavho vhone vha vhaṋe , vhulaedzwa ha Russia ho khantsela oda .
Vhomakone vha CBP vho shela mulenzhe na u tikedza u shela mulenzhe ha tshitshavha kha IDPS dza masipala yavho .
U shumisa dziṅwe thukhitha hune zwa konadzea
Fhedzi a hu na u fushea .
Zwi sumbedza nḓila kwayo na u vha khagala zwa ṱuṱuwedza fulufhelo nga tshitshavha kha vhulanguli ha zwithu zwa tshitshavha .
Thimu idzi mbili ndi dzone dze dza vha dzi na khonadzeo ya u vha dzingweṋa .
6.2 . Mvula khulu yo vhanga tshinyalelo kha themamveledziso kha mavunḓu o fhambanaho .
Musi ho livhiwa kha sia ḽa u thivhela vhugevhenga , kuitele kwo dzudzanyeaho ku a ṱoḓea kha mvumbo , mutevhe na miṱalukanyo yaho .
D. Zwi khou ḓaho
Khemistiri ya analitikala ndi davhi ḽa khemistiri ine ya lingedza u fhindula mbudziso iyi .
Vha Diligence Security Company : vhaṅwe vha vhashumi vhavho vho rumelwa vhuponi ho fhambanaho u mona na mudavhi he vhaṱoli vha vha vha tshi khou mona u bva kha tshiṅwe tshipiḓa tsha mudavhi u ya kha khona iṅwe na iṅwe .
Afho fhasi ndi u balanganya u ya nga khethekanyo ya mushumo , murafho na mbeu kha tshiṱafu tsho tiwaho nga tshifhinga tsha tsedzuluso ya ṅwaha wa muvhalelano .
Arali na nga nwa maḓi ni songo thoma na vhulaha zwitzhili ni nga lwala vhukuma .
Tikedza u shumiswa ha thandela dza CBP dzi re na vhushaka na sekhitha .
Mutsho , u shanduka ha kilima , phoḽisi dza muvhuso , u shanduka ha mitengo , malwadze
Mbadelo dzoṱhe dzo fhelelaho dza pfunzo dzi ḓo katela mbadelo dza tshikolo , vhudzulo , bugu , zwiḽiwa na , kha miṅwe milandu , na muholo .
U sika na u lugisela vhumatshelo
Yuniti yo thoma u tumbula sisiṱeme ntswa dza u dzhia fiḽimu na u shumiswa ha zwifanyiso zwa didzhithala na databeizi .
A i lambedzi khamphani dza u fhaṱa .
Masiandaitwa a vhuṱhogwa vhukuma kha mbumbo a nga vha u gonya ha maanḓa a amonia .
Nḓivhadzo iṅwe na iṅwe ine ya ṋetshedzwa nga nḓila isa ya eḽekiṱhironiki ya Adobe , i ḓo haniwa .
Izwi ndi u itela uri tshumelo dzi khou ṋetshedzwa tshitshavha nga nḓila ya tshifhinga tshilapfu .
Sankambe tsho awela ngafhi ?
U dzhenisa vhupfa ha vhuḓifhinduleli kha vhothe , nga maanḓa vhaswa , u khwinisa ndeme ya vhutshilo ha vhathu vhoṱhe vha kwameaho kha vhupo ha matshilisano , u katela :
Ngudo dzo dovha dza bvisela khagala uri u vha nnḓa u sa dzheni tshikolo zwi engedza khohakhombo ya u nga shumisesa aḽikhoholo .
Ndima ya u thoma i ṋetshedza Tsedzuluso na Mbonalo zwa Ikonomi ya Ḽifhasi na ya Lushaka .
6 . Khethekanyo ya 96 ya Mulayotewa muswa i lavhelelwa u vha na khethekanyo dza nyengedzo dzi tevhelaho :
2 . Tsireledzo kana milayo ya kuitele kwa tshipentshela ine i nga ṱumanywa na vhukoni ha tshiofisi ha muthu , hu nga vha fhasi ha lushaka kana ha mulayo wa dzitshakatshaka , a u nga thivheli Khothe kha u ita mushumo wayo kha muthu .
Ri humbela muthu muṅwe na muṅwe u dzhenela kha matshimbidzele a u khwiṋisa u kovhiwa hafhu ha mavu u khakhulula zwe zwa itwa nga Mulayo wa 1913 .
Vhukoni ha vhudavhidzani nga ṱhingo kha vundu ndi ḽiṅwe sia ḽa ndeme ḽo teaho u dzhielwa nṱha nga riṋe .
Kuitele uku ku ṱanganedzea zwi khagala ngauri vhuṱanzi ha uyu mufuda ho tou tea tshoṱhe nahone ho ṋetshedzwa vhu tshi tou vha ngoho nga muthu ane a pfesesa dzisisiteme nahone ene a re na nḓivho ya uri dzi shuma hani na kushumiseleitwa kha bindu ḽa mutholi .
5.3 Khabinete yo toulelwa vhukwamani nga Minisiṱa wa Gwama uri vhudzheneleli vhu khou ya phanḓa na uri vhu ḓo khunyeledzwa u itela u vha na vhuṱanzi ha maitele a phaḓaladzo ya ndango ine ya ḓo kwama Mulayo wa FICA .
U vha ṋehaya wa khoniferentsi ndi u shela mulenzhe kha u swikelela zwipikwa zwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka nga u ḓisa tsivhudzo na pfunzo nga ha mutshinyalo u vhangiwaho nga u daha fola , na ṱhoḓea ya u engedzedza maga u laula fola ..
Mishumo ine ya bveledza vhudzulo , mutakalo , pfunzo , matshilo , vhumvumvusi na mvelele zwo ḓiswa zwoṱhe kha vhupo uho ho kwameaho .
U wana maipfi kha maṅwalwa a livhanywa na zwine a amba .
Vho mmbudza uri vhunzhi ha vhathu vha Elandspoort vha wana nnḓu dza RDP fhedzi nṱhani ha uri vha dzule khadzo , vha ya dzirengisa kana vha hirisa vhaṅwe vhathu .
Yuniti ya u Ṱuṱuwedza dzangalelo ḽa u bvela phanḓa ha Tshiṱirathedzhi ya Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo u na Dzangano ḽa Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Yuno , vho vha na khoniferentsi khulwane yo sedzaho kha mushumo wa zwiimiswa kha u ṱuṱuwedza dzangalelo ḽa u bvela phanḓa .
Hu lavhelelwa uri maga haya a u dzhenelela a ḓo khwaṱhisedza vhuḓifari ha vhubveledzi , khathihi na u shela mulenzhe ha u sika mishumo na tsireledzo ya zwiḽiwa ya lushaka .
Tshifhinga tsha u tshimbidza tshi ḓo bva kha zwidodombedzwa zwo ṋetshedzwaho na khumbelo ya thendelo .
Dzirodo dzo dizainiwa u itela ṱhumano nga zwitsireledzi dzi ḓo ṋetshedzwa nga tshivhalo tsholinganaho tsha haidirokhaboni kana girisi dza silikhoni dzine dza tea u shumiswa kha ṱhumano musi u ṱuṅwa hu saathu itwa .
Ro bvisa maṅwalo malugana na u sedzuluswa hafhu ha phimo ya mafhungo nga vhathu sa tshone tshivhindi tsha mafhungo .
3.1 . Khabinethe yo tendela khanḓiso ya Muvhuso Wapo : Mulayotibe wa Khethekanyo ya Masipala wa 2020 u itela u wana vhupfiwa ha tshitshavha .
Ivhanani na vhuṱanzi uri vhaṅwe vhathu vha songo nyadziwa kana u vhaiswa .
Hezwi zwi ḓo fhedzisela zwo vhuedzedzwa na u engedzwa kha nḓowetshumo ntswa dza muṱaṱisano .
Ri ḓo sedza fhedzi kha dziṅwe ngudo u fhira zwine ni vho zwi ḓivha .
U kovhiwa ha matshudeni a vhudokotela kha mavundu ndi tshipiḓa tsha maitele a lushaka .
Miṋango ya fhethu ha makete i tea u ṋea mulaedza wa u ramba lwa vhulenda , hune muya wa uri ndi tshashu roṱhe wa nga pfala nga vhashumisi .
Ri na pulane nnzhi dzi takadzaho na miloro ya miṅwaha ya fumi yashu ya mbofholowo .
Kha vha dovhe vha fhe tsumbo dzo wanalaho kha tshiimo tsha tshikoloni nga nḓila iṅwe na iṅwe ya ndaulo .
Nḓisedzo i bveledzaho ya tshumelo ya themamveledziso i sa nyeṱhi yo ḓisendeka kha kupfesesele kwavhuḓi kwa mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhadzhiamikovhe kha ṋetshedzo ya themamveledziso .
Zwiṅwe hafhu , ri nga si ḓitike nga vhukoni ha vhathu ha u humbula na u ṱalutshedza uri ri kone u tsireledzwa kha vhuvhi .
Zwifhirisafulufulu zwa thikhedzo zwoṱhe kana thambo zwi ḓo ṱanganyiswa nga nethiweke na u ḓimula vhuhali kha thransfoma .
Zwi tevhelaho zwi nga swikelwa kha inthanethe kha webusaithi ya Phalamennde www.parliament. gov.za
Muvhuso wo ḓikumedzela u ḓisa tshirunzi kha maAfrika Tshipembe nga kha ṋetshedzo ya tshumelo dza vhuthathatshili .
Hezwi zwi katela u ṱavhanyisa kudzhenele kha vhukavhamabufho nga " dzinḓila dza tshihaḓu " zwi ḓo thusa kha u ita uri vhathu vha kone u ṅwaliswa uri vho dzhena shangoni vha tshi kha ḓi vha ngomu ha bufho vho livha hune vha khou ya hone .
Kuhumbulele ukwu kwo swikisa kha mveledziso ya kudzulele ku shumaho huthihi , ku dzulelaho kwo khethekana nahone mupo wa hone wo naka .
U ṱhaḓula hu nga vha u ita nyolo hafhu ya vhuḓifhinduleli ha tshumelo dzapo na dza tshiṱiriki dza masipala na u sika tshiko tsha mbuelo ya vhuṋe kha mimasipala ya tshiṱiriki .
Ndivho ndi u khwaṱhisedza uri khothe ya vhukoni kha shango ḽa vhudzulo ha vhubvo u dzhia tsheo kha merithi ya u unḓa , u wana na u bviswa lwa tshoṱhe kha ḽiṅwe shango .
Arali vha tshi funa u dalela GP wavho kana muṅwe muṋetshedzatshumelo wa ndondolo ya mutakalo , GEMSi ḓo bvela phanḓa na u badela mbadelo dzavho zwi si ndavha uri vha Friends of GEMS kana hai .
Tshiteṅwa tsha tsireledzo ya vhupo ha mahayani tshi tea u katela zwi fhiraho nyito dza mmbi ya vhutsireledzi .
Khothe dzo ṱalutshedza vhukhakhi u amba u sa londa na u sia nnḓa vhukhakhi wo ḓiimisela .
1.2 Ṱhaṱhuvho ye ya rangwa phanḓa nga Muhasho wa Vhupuḽani , Tsedzuluso na Ndaulo ( DPME ) i angaredza vhukwamani ha u itela u wana vhuvhambedzanyi na kuvhonele zwi bvaho kha vhafaramikovhe vho fhambanaho .
U ṱola ṱhingo dzine dza khou dzhena na u vhona uri khasitama dzi ambiwa nadzo nga u ṱavhanya nga nḓila yone u ya nga milayo .
Dzi tea u shumiswa kha luṱa luṅwe na luṅwe lwa maitele a vhupulani .
Ri ḓo ṱuṱula u shumiswa ha Mulayo wa u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vhathu Vharema wo khwiniswaho na Mulayo wa Ndinganyo ya u Tholwa , uri ri kone u shandukisa vhuṋe , ndangulo na ndango ya ikonomi .
Mawanwa o sumbedza uri mashango manzhi , vhane vha pomokwa ndi vhane vha sa vhe na tsireledzo , hu tshi katelwa vhafumakadzi ( kanzhisa vhakegulu ) , vhana , vhaholefhali vha lukanda ( maxweṱe ) , na vhathu vhane vha lwala muhumbulo .
Ri fululfhela uri no diphiṋa ngayo na u wana i na mushumo .
Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi , zwi ngaho zwiko zwo teaho u ṋetshedza vhugidisi na thikhedzo ya ndangulo kha khothe dza sialala .
U ṱola maṅwalo a thandela musi a tshi ṱanganedzwa u itela u vhona arali o fhelela na u ḓivhadza mutholi nga phambano ifhio na ifhio kana u siedzwa .
Levhele tharu dza muvhuso dzo tendelana kha thendelano ya tshumisano ya u shumisa mbekanyamushumo dza ndaulo ya malaṱwa , na u anana na thendelano dzoṱhe dzo swikelwaho nga khoro , zwo ralo hu wanwe fhulufhelo na vhuḓifhinduleli kha zwa u shumisa zwa u pulana dzitsheo .
Naho hu na uri mbudziso dzo thomaho ezwi dzo leludza kuhumbulele kwo fhambanaho , u tou amba ngoho , tekeniki yo tewa kha muhumbulo wa uri tshiṅwe na tshiṅwe tshiswa ndi u engedza kha kana u khwinisa tshiṅwe tshithu tshine tsho no ḓi vha hone .
Imbani luimbo ulu ni vhandele zwanḓa mudivhitho walwo .
Kupfesesele kwa milayo ya u tshina na matshinele a mitheo zwi vhumba mutheo wa thekheniki .
Tsheo hei yo vhofholola vhaṋe vhanzhi vha zwifhaṱo vhe vhaṅwe vha vha vha tshi khou lemelwa nga zwikolodo zwa miṅwaha i paḓaho ya 20 .
Vhadzulapo vha tea u vhudzwa uri mihasho ya vundu na ya lushaka i tea u tshimbidzwa hani , nga vhugai nahone ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli
U ṋea zwiḽiwa vhathu lwa khwine zwi nga bveledza mvelelo ya mushumo wa khwine na u engedza vhukoni havho kha u langa tsireledzo ya zwiḽiwa zwavho .
Bulasi ya zwifuwo ( ndi ine ngamaanḓa i na kholomo , nngu na mbudzi ) ndi ya ndeme kha tshiṱiriki , fhedzi nga u angaredza i ṋetshedza mbuelo dza fhasisa kha vhorabulasi vha zwifuwo vha itelaho masheleni huṅwe fhethu kha Vundu .
1.4. U dzhenelela uhu hu engedza tshivhalo tsha maga ane muvhuso wo no a vhekanya .
Na uri izwo ri nga zwi ita hani nga nḓila i shelaho mulenzhe kha nyaluwo ya bono ḽashu , mveledziso , tshanduko na nḓisedzo ?
Mugaganyagwama wa lushaka u ṋekedza nyanganyelo ya mbuelo na tshinyalelo yo lavhelelwaho ya Muvhuso kha ṅwaha wa muvhalelano , u bva nga ḽa 1 Lambamai kha ṅwaha uno u swika nga ḽa 31 Ṱhafamuhwe kha ṅwaha u tevheleho .
Kha u vhea zwipikwa ṋamusi , tshiṱirathedzhi tshashu a tshi faneli u sedza fhedzi zwiṱuku kha mathomo a dimokirasi fhedzi , fhedzi ( na khamusi zwa vhuṱhogwa vhukuma ) , kha uri ri ṱhogomela hani , u bveledzisa na u kuvhanganya dimokirasi yeneyo .
Vhuṱudzeṱudze ha zwivhumbeo zwo vhalaho hu tea u fheliswa arali Afurika ḽi tshi ṱoḓa u shandukisela nyaluwo ya u ṱavhanya na ṱhoḓea khulwane ya zwibveledzwa kha tshiimo tsha nṱha tsha u thola na maimo a nṱha a vhutshilo .
Maafurika Tshipembe vha khetha mahoro a polotiki ane a dzhenela kha khethoguṱe ngeno hu uri mahoro a polotiki a tshi ita mitevhe ya vho nkhetheni vha Phalamennde .
Sa Maafrika Tshipembe , ri funa tshifhinga itshi .
Nḓowetshumo ya bayothekhinoḽodzhi i nga shumisa tshithu tshi tshitshilaho kha kuitele kwa nḓowetshumo , fhedzi tshibveledzwa tshihulwane zwi nga itea tshi sa katele tshishumiswa tsha zwi tshilaho na tshithihi .
Zwipiḓa zwa muvhili - u gidima ... u wela fhasi nga tshifhaṱuwa , u lala fhasi ... u vhumbuluwa nga muṱana na u vhumbulutshela matungo kha tshamonde / tshauḽa
Vhuḓifari vhu si havhuḓi vhune ha khou humbulelwa ha u fhurela maṅwalo ho bva kha u kundelwa havho u rekhoda mbuno iyo kha mbekanyatshifhinga dzavho .
Kha hezwi , ndondolo yo teaho ndi ya ndeme kha ndango ino khou endelela ya vhubveledzi ha phosho na tshikalo tsha u vhaisala ha mutholiwa , zwi tshi sumba ṱhoḓea dza maitele o ḓalaho mafulufulu , o dzudzanaho na ndondolo i langeaho .
Nga yeneyi nḓila , ri nga wanulusa u thoma uri thaidzo dza mutheo dzashu ndi dzifhio ra kona u ṱoḓisisa na u vhudzisa zwine vha khou humbulela zwine zwa ḓo bvelela .
Girafu i sumbedza mini ?
Vhulwadze uvhu vhu vhangwa nga tshitzhili tshi bvaho mavuni , maḓini , mirohoni na kha zwibveledzwa zwa mafhi zwi songo vhewaho ḓuvhani u vhulaya zwitshili , zwi nga ḓisa tsumbadwadze dzi ngaho mukhushwane na u shuluwa .
U amba nga ḓivhazwakale na mikhwa zwa tshitshavha tsha lutendo lwavho na mveledziso ya lutendo lwa vhone vhane . U ṱanganya lutendo lwa vhone vhane na mufhindulano wa vhurereli na ministri kha zwitshavha zwavho zwa lutendo .
Ḽo vha ḽo pfukiselwa phanḓa u itela uri muaphiḽi a kone u wana muimeleli wa zwa mulayo .
U vha hone hu rangela u tandulula thaidzo
5 . Vho Brenton Van Vrede sa Minidzhere Mulangi : Ndangulo ya Tshumelo ya Mphomali kha Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya zwa Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe
Dzhenani tshikolo , ni gude ni shumese .
Madzinginywa e a waniwa kha ngudo ya tshifhinga tshilapfu kana nḓivho ya makone ine a i fhindulei , zwi nga ita uri hu kone u vhonwa mavhaka kha sete dza data na zwikhala zwiswa zwa ṱhoḓisiso .
Hezwi zwi nga thithiswa nga vhadzudzanyi vha mudzudzo vha ṋetshedzaho nyimelo dzi tshimbidzaho kha u shumisa vhuendi ha tshitshavha .
Puḽane dza Vhulavhelesi na Tsenguluso dzi kha ḓi tea u ṅwalwa .
Kha ndeme ya pH i re fhasi , kḽorini i vha na toksini nnzhi u fhira hu re na ndeme ya pH ire nṱha .
5 . U ṱuṱuwedza phindulo malugana na zwa mbeu , ndingano na u fhambana ha mirafho
Kha mulandu wa Yeats , u bvela phanḓa uhu ho tikedzwa nga lushaka lwa tshanduko lwa lutamo , na , kha u shaya ha zwino ha tsumbavhuyo iṅwe na iṅwe , ndi tevhedza hei .
Vhathu vha sa koni u bambela a vha tei u tendelwa u dzhena maḓini , nga nnḓa ha musi vha tshi khou lavheleswa nga mubambeli .
A hu na muthu we a ṋetshedzwa tswikelo kha maḓaka nga nnḓa ha maḓaka a muvhuso ane a nga dzhenelela na phuraivesi kana a vhanga tshinyalelo kha ndaka ya muṋe o redzhisiṱariwaho .
Nga u vha na nyengedzedzo ya vhurumelazwivhambadzwa nnḓa nga Afrika Tshipembe , tshivhalo na nyendo dza kha ḓanzhe dzo no engedzea kanzhi .
U sedzulusa mitheo ya mulayo , kuitele , matshimbidzele , mugaganyagwama na tshomedzo kha muhasho wa zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
Mitambo ya Mulanganelano ya 2022 i khou lavhelelwa u ḓisa masheleni a swikaho kha R20 biḽioni kha ikonomi , zwine musi zwi tshi fhindulelwa zwa amba nyengedzedzo ya R11 biḽioni kha nyaluwo ya GDP .
Zwi anzela u vhuedza tshoṱhe vhudzulo arali khethekanyo dza buloko dzi tshi nga itwa uri dzi tendele mufhe u rotholaho wa tshilimo u tshi fhefheḓela kha vhudzulo ngeno muya wa vhuria u tshi iselwa thungo .
4.38 Muvhigo wa Khomishini ya Ralushai,92wo ambiwaho kha bammbiri-mviswa , wo bula mushumo wa vharangaphanḓa vha sialala ( mahosi ) na dziṅanga une vha u ita kha mafhungo a kwamaho vhuloi .
Vhutshilo ha vhanzhi vhu kha ḓi ṱanḓavhudzwa nga vhushai , vhushayamishumo , khakhathi , na malwadze ane a tutuwa u bva kha zwenezwo .
U bannga nga Internet na mbadelo dzine dza ya thwii : Kha vha shumise tshifani na madzina uri vha kone u sumba mbadelo kha tshitatamennde tsha bannga vha rumele vhu ṱ anzi ha mbadelo khathihi na sia ṱ ari ḽ a u thoma ḽ a khumbelo yavho kha 012 841 1057 .
Khumbulelo dza ṱhanganyelo ya zwa masheleni zwi lugiselwa lwa miṅwaha miraru , hu tshi katelwa mugaganyagwama wa ṅwaha .
Hu na vhupfiwa vhuhulwane ha fulufhelo vhukati ha vhathu vha hashu .
Ni kone u ṅwalani tshiṱori tshaṋu tshi na mathomo , mutumbu na magumo .
U thoma u vhona ndaka dzine dza sudzulusea : Ndaka dza pfuma dzi rekhodiwa kha tshiḽipi tsha tshiteṅwa tsha mutengo .
Ho sedzwa thendelo phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
Tshivhalo tsha vhaendelamashango Afurika Tshipembe tsho gonya nga phesenthe dza 10,2 nga 2012 - tshine tsha vha nṱha ha mbalokati ya ḽifhasi kavhili ya 4% .
Foramu yo sedza kha ṱhoḓea dza nṱha dzo fhambanaho dza muvhuso u itela u khwaṱhisedza nyambedzano na vhufarisani kha masia a themamveledziso , mveledziso ya zwitshavha , ikonomi i aluwaho , ṋetshedzano ya mvelele , vhubindudzi na u rathisiwa ha thekhinoḽodzhi .
Naho hu na uri matheriala a shuma zwavhuḓi na mafhungo a vhuholefhali nga dziṅwe nḓila , mulingi u ṱahisa dziṅwe mbilaelo kha sia iḽi .
Musi vhathu vha re na vhuḓifhinduleli kha zwiṅwe zwiimiswa vha tshi vhudziswa kha sia iḽi , kanzhi phindulo dzo vha :
3.6 Ngudo ya Anthropology nga ha vhuloi ndi kale yo baḓekanya vhuloi na ngudo ya Anthropology ya nga ha vhurereli , zwine izwi zwa ri livhisa kha muhumbulo wa uri ngudo nga ha kutshilele kwa vhathu kwa vhuloi yo vhea vhuloi kha " sialala " ya lutendo lwa vhurereli."15 Maṅwalwa a Anthropology nga ha vhuloi , ḓivhazwakale ndi ya uri yo khethekanya ya vha na zwikolo zwivhili .
Madalo a itwa nga ngomu ha mugaganyagwama u re hone nga ofisi ya mukhomishinari wa dzingu u itela u vhona na u khwaṱhisedza u khwinifhala ha u tevhedza .
Ni khou ṱoḓa u dzula kha vhudzulo ha yunivesithi ?
Vhurangeli uvhu ndi mvelele , tsha u thoma , dza ṱhoḓisiso dza vhubveledzi na , tsha vhuvhili vhuvhambadzi vhu bveledzaho ha mihumbulo yo pfumaho fulufhedziso .
Nḓila ine lutombo lwa vhonala ngayo - vha angaredze mivhala na makole
Hu tea u ṋetshedzwa phemithi kana thendelo dza mushumo dza u shuma kha tshikhala tshiṱuku
Kha vhupulani ha zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi zwine zwa nga ita mishumo yazwo miṅwe ya u ṱanganedza ṱhoḓea dza vhathu dzo fhambanaho , kupfesesele kwa mutevhe wa ṱhoḓea dza mushumisi a fhedziselaho kha u dzhenelela kha na u mona na fhethu ndi ṱhoḓea .
12.1.1 Mushumi kana dzangano ḽa vhashumi , ḽo imelaho miraḓo , kha thendelano iyi ane a pfa uri ha ngo fariwa zwavhuḓi maelana na tshikhala tsha uyo mushumi , kana maṅwe mafhungo a maitele a kwamaho u pfuluwa nga u angaredza , a nga livhisa u hanedza hawe kha tshigwada hu tshi tevhelwa maitele o sumbedzwaho afho fhasi .
Tshikwama Tsha Masheleni Tsha Ḽifhasi , tsho edziselwa kha u ṋetshedza masheleni uya nga mutevhe hoyu :
Nga iṅwe nḓila , pulane i nga avhela hafhu dziṅwe dza mbadelo dza akhaunthu ya muthu u bva kha vhashumi vha holesaho u ya kha vha sa holesi .
Mvetomveto Thangeli i shumana na ṱhoḓea ya u khwiṋisa mbekanyamaitele na vhulanguli uri vhu dzhiele nṱha tshanduko dza ICT dzi khou ḓaho nga u ṱavhanya kha miṅwaha hei .
A zwi konadzei tshifhinga tshoṱhe u fhambanyisa zwi khagala vhukati ha u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu na zwiṅwe zwivhumbi zwa tsikeledzo zwine zwa vha khagala .
Kha nyimele dzoṱhe mitsiko iyi i na masiandaitwa a si avhuḓi kha mafulufulu a tshiṱafu , zwi vha siaho vha na mutsiko na u sa ṱuṱuwedzea .
Masipala Mulanguli wa Masipala kana muthu o mu farelaho
I dovha hafhu ya sumbedzisa uri mukhantselara wa wadi u ḓo vha mudzulatshidulo wa Komiti ya Wadi nahone u kombetshedza khoro ya masipala u vhea milayo ine ya langa kutshimbidzele kwa u khethwa ha miraḓo ya Dzikomiti dza Wadi .
U tou bva tshe ya vhumbiwa , SARS yo no kuvhanganya masheleni a linganaho R16 thiriḽioni hu tshi itelwa mvelaphanḓa ya shango siani ḽa zwa matshilisano na ikonomi .
Kha luambo nḓila ya u gaganya ino itea kiḽasini I ita uri mugaganyo uvhe ure khagala nahone usa dzhii sia kha vhoṱhe .
Yo vha yo fhaṱelwa u ṱanganedza ṱhoḓea dzo engedzwaho dza Phalamennde ya Nnḓu tharu , nahone yo engedzwa kha lurumbu lwa tshipembe lwa tshifhaṱo tshi re hone .
Akhaunthu dza muthu muṅwe na muṅwe dzi ḓo ḓisa tshanduko khulwanesa kha mbuelo ya tsireledzo ya tshitshavha na ndaulo .
Mbekanyamitele yashu na thusedzo ya zwa vhusimamilayo zwi ḓo khwaṱhisedza uri mavu manzhi a khou wanala u itela vhulimi , mveledziso ya zwa nḓowetshumo na vhudzulo ha vhathu .
Tsivhudzo : Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha ndi tshikhala , tshi linganaho ndinganyiso nga mutholi .
Zwa u sa swikelelea ha mavu ho itiswaho nga vhuṋe ha mavu na zwiṅwe zwi fanaho na zwenezwo , zwi dzhiiwa sa vhukonḓi vhuhulwane ha mveledziso yo dzikaho ya vhupo uho .
Maitele ha nga ḓo tou konisa fhedzi zwa vhulavhelesi vhu shumaho , fhedzi a ḓo khwaṱhisedza uri sekithara yo teaho vhupo i thome vhupo ho teaho kha zwa u dzhia tsheo hu pfadzaho na nḓila ine ya vha kwayo kha zwa ndaulo .
Ngaha u ḓisa zwithu u bva nnḓa zwine ha nga itwa ndingo ngazwo kana zwipiḓa zwine zwa nga thusa nga ha ṱhoḓuluso dza nga ha dzidzhini Afrika Tshipembe
Luṱa ulu lu nga fhindula mbudziso dzi tevhelaho dza ndeme :
Ri ḓo bvelaphanḓa nga kha kupfesesele kwa uri vhudzulo ho teaho ha vhathu a singa nṱhani ha u fhaṱha dzi nnḓu fhedzi .
u dzudzanya mafhungo a vhuthu u fana na vhuleme vhu shushaho ha vhafhalali na vhathu vha si na vhudzulo
8.1.11 . MIṰANGANO , U DZHENELA MIṰANGANO NA U FARA MIṰANGANO
Kha milayo ya nḓila ya u ita zwithu ya nḓuni , masia a sa fani na o fhambanaho a ambiwa ngao , zwine zwa katela na zwi tevhelaho :
U ya nga Mulayotewa , tshivhalo tsha vhupo vhu shumaho malugana na ndangulo yo ṱanganelaho ya malaṱwa na tshikafhadzo ndi vhukoni ha vhusimamilayo ha vundu na ha lushaka khathihi .
U nwa mushonga .
Sa vhuḓikumedzeli kha Mbekanyamushumo ya Khulwane na Nndwa ya u lwa na Vhushai , Tshiṱiriki tsha iLembe tshi na Thimu ya U shuma ya Masipala Yapo vha ṱangana Ḽavhuvhili ḽiṅwe na ḽiṅwe na u ambedzana nga ha mafhungo a mvelaphanḓa ya tshiṱirathedzhi .
Kha dzomomulambo na zounu ya vhugabelo a zwo ngo tou ralo .
U ya nga dzangano ḽa zwilinganyo zwa pfunzo , tshivhalo tsha matshudeni nga kilasi tshi ḓo vha fhasisa , zwo bveledzwa nga mitengo ya yunitsi i re nṱhesa .
U ṅwalula mafhungo hu tshi shumiswa dzikhoma nga nḓila yone .
Tshishumiswa tsha u vhulunga muḓagasi tshi khou shumisa muḓagasi nga nḓila ya u vhulunga kana nga mbadelo dzo fhungudzwaho - nga maṅwe maipfi , u ita zwi no fana nga zwiṱuku .
Fhasi ha R174 nga ṅwedzi
Ḽeveḽe dza maḓi dzo gonyaho dzi vhangea nga u dzhena ha maḓi a mulamboni ṱhaṅwe na nga tshikalo tsha maḓi a lwanzhe a no ḓana magabelo a no pfuka guvha ḽa muṱavha mulomoni musi wa maḓumbu na thaidi dza luṱavula , zwi na mushumo kha kutsimbilele kwa maḓi kha sisiṱeme idzi .
Ri dzula ro vhofhea nungo dzoṱhe dza u lwa na vhutshinyi kha tshitshavha tsha vhalimi musi ri tshi kaidza mabulayo a vhorabulasi ane a bveledza muhumbulo wo valeaho khavho ngeno u tswiwa ha zwifuwo hu tshi khou fhedza u vhulunga kha zwitshavha zwa mahayani .
Zwiṅwe zwikimu zwo vha zwo livhiswa kha u khwaṱhisa ḽevele dzoṱhe dza vhubindudzi , hu nga vha mishumo nga u angaredza kana yo tiwaho .
Maano a Vhuṱali a u Dovha u Tendeliwa ha Kapa Vhukovhela kha zwa maḓaka o phasisiwa uri i dovhe i dzhie mavu a maḓaka a muvhuso a hekithara ( ha ) dza 22 000 uri a dovhe a shume sa maḓaka a zwa vhubindudzi .
Mulayo wo dzula kha zwi tevhelaho : u thoma zwiimiswa zwa u tikedza zwo fanelaho , vhupulani , mbambe i Iangeaho na u dzudzanyululwa ha maitele , u tikedza lwa tshifhinga tshilapfu , na vhakombetshedzi vha milayo ya zwa vhuendi yavhuḓi .
25 . Khabinethe yo tendela Ndendedzi ya Lushaka ya u Thola Vhathu kha Dzibodo na Vhaofisiri Vhalanguli Vhahulwane ( dziCEO ) vha Zwiimiswa zwa Muvhuso na zwi langwaho nga Muvhuso .
Nga nṱhani ha tshivhalo tshihulwane tsha phindulo dzine dza khou lavhelelwa , vhudavhidzani vhu ḓo itwa fhedzi kha vhahumbeli fhedzi vha mutevhe mupfufhi .
Khabinethe i livhuwa miraḓo ya tshitshavha na vharangaphanḓa vha sialala vhe vha dzhenelela kha u tsireledza zwikolo zwo salaho na u ita uri nyambedzano dzi bvele phanḓa .
4.3 . Khabinethe i khou ima na u tholwa ha Vho Kalayvani Pillay Mufarisa Mulangi Muhulwane : Mveledziso ya zwa Mulayo kha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa .
Thandela dzoṱhe dzi khou tshimbila zwavhuḓi .
Tsha u fhedzisela , mushumo washu wa themamveledziso u ya kule nnḓa ha mikano yashu .
Vhaaluwa vha anzela u tambudzwa nga miraḓo ya muṱa vhane vha dzula navho , kana nga vhaeni , kana nga avho vho ṋewaho vhuḓifhinduleli ha u vha ṱhogomela , u fana na vhaṋetshedzi vha ndondolo kha tshiimiswa tsha vhaaluwa .
Naho milayo ya mbadelotiwa i tshi nga thivha na u bveledza u swikelela ha mimaraga ha fhasi , kanzhi ndi u sa vha na luswinga lu si lwa mbadelotiwa zwine zwa thivhela mashango a no fana na Afrika Tshipembe kha u dzhena zwavhuḓi kha mimaraga mihulwane yo bvelelaho .
Arali vha na mbudziso , kha vha dalele fhethu hune ndingo dza itwa hone .
Zwenezwo ri ḓo dzulela u livhuha mbofholowo yashu na u vhofholowa lwa tshoṱhe .
Zwi tshi ḓa kha zwi no hashelwa kha khavhamagabelo , u vanganya na u endedza na u phaḓaladzwa ha bonze ḽa maḓimalaṱwa zwi langiwa nga magabelo a no khou phoshola na magabelo a no khou sima u swika kha phendelashango .
Muṋetshedzi wa tshumelo u tea u dzudzanya gammba yazwo na tsireledzo ya mitshini .
U engedzea hu hulwane ndi ha u itela uri hu vhe na risithi maelana na tshumelo dza saikhaṱhiriki dza forensiki kha Muhasho wa Vhulamukanyi .
U engedzea kha mushumo wa bindu ḽavho ho tendela uri hu vhe na u leluwa kha u konḓa musi vha tshi rumelwa vhana vhavho tshikoloni khathihi na u badela vhumatshelo ha pfunzo yavho .
I ḓo ṋetshedza vhagudiswa tshikhala tsha uri vha vhe na tshenzhemo ya nzulele ya mushumoni musi vhe kati na ngudo dzavho .
Madzuloni , ho tou vha na tshigwada tsha vhahulwane vha zwigwada zwa tsireledzo zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe vhane vhoṱhe , u vhuya u swika na ṋamusi , vha kha ḓi hanedza uri ndi vhone vho hwalaho vhuḓifhinduleli hoṱhe .
Maitele a Ostwald , Contact na Haber a shumiswa kha nḓowetshumo ya khemikhala u itela u bveledza esidi dza nḓowetshumo ya ndeme .
U ita phetheni ya mutsindo yo ṱangana na u sudzuluwa ha muvhili sa , u vhanda mutsindo wa u gada ha tshiḓonngana , u matsha , u fhufha n.z.
Muvhuso Wapo u tea u ḓivha uri u vhulunga uhu hu ḓo ita vhugai ṅwaha muṅwe na muṅwe na uri tshelede i ḓo bva ngafhi .
Masia mavhili a ndeme a tshumisano ya mashangoḓavha ndi u thivhelwa ha u xelelwa nga tshirunzi tsha bayoḽodzhikhaḽa nga vhunzhi na tshumiso i sa nyeṱhi na ndangulo ya zwiko zwa maḓini .
Vhutumbuli uhu vhu tou vha ha mathomo kha hunzhi hune ha kha ḓi ḓo itwa nga SKA .
Vhunzhi ha miṱangano iyi i ṱalusa tshanduko dza mbekanyamaitele zwine zwi a ṱoḓea kha u koloda sekithara ya pfunzo dza nṱha dza Afrika Tshipembe .
Zwi kha ḓi vha zwa ndeme u ambara masikhi , u vha na tshikhala vhukati ha vhathu na u ṱamba zwanḓa nga tshisibe kana u shumisa sanithaiza i re na tshikambi na u vula mafasiṱere uri hu dzhene muyamufhe .
Ndi khou thetshelesa radio .
No . Ṱhoho Khethekanyo Dzi dzula dzi hone*
Mulayo u laula u kovhelwa kana u pfukiswa ha maṅwe mavu malugana na ane a vha o itwa mbilo ya vhuṋe nga muthu muthihi kana vhanzhi , fhedzi hu si na maṅwalo a vhuṋe o ṅwaliswaho malugana navho nga u tou ralo .
Tsha ṱanganedza na u langula dzisabusidi
Ndi ngani vha tshi vhona zwo tea uri mugaganyagwama wa masipala u vhonwe nga tshitshavha ?
Ra sa tou ita hezwi , ri nga si khwinise tshiimo tsha nyimele ya pfunzo .
Kuḓurele ku fhambana u bva kha vunḓu u ya kha ḽiṅwe .
Ndi ḓo isa phanḓa na u shumela Afrika Tshipembe u ya nga hune nda kona , ndi tshi itela vhathu vhashu vhoṱhe .
Mulayo wa Ndangulo ya Tshinyalelo wa 2002 wo sedzesa kha zwithu zwiṋa : u thoma mutheo wa tshiimiswa wo dodombedzwaho wa ndangulo ya tshinyalelo ; U thoma mveledziso ya mbekanyamaitele yo dodombedzwaho na mutheo wa nzudzanyo ya kushumele wa ndangulo ya tshinyalelo .
Mbava i re muhumbulelwa a kha ḓi vha ho muswa u bviswa tshifhinga tshoṱhe musi o farwa .
Tsha u thoma , muhanga u sedza kha u ṱuṱuwedza nyaluwo ya zwa ikonomi nga kha zwivhambadzwaseli na vhubindudzi .
Mulwadze ane a sumbedza khonadzeo ya u thoma ya tshifhinga nyana kana vhufamuraḓo vhuṱuku u khomboni ya vhufamuraḓo ha vhuvhili .
Maitele aya a dzulela u shumiswa u itela u bveledza zwiliṅwa zwa uthoma nga murahu ha vhuria .
ndeme ya tshaka dza khovhe dzine dza khou vhambadzelwa nnḓa
Mbekanyamushumo ya u fhirisela phensheni ya vhukale i shuma nga maanḓa kha nyimele iyi .
Tshishumiswa tsha u fanedza tsho khwaṱhaho nga nḓila yo eḓanaho u itela u tendela nzudzanyo dza ṅwaha nga ṅwaha .
Nahone mushumo uyu u huliseaho nga matshudeni a zwa dzilafho na madokotela u tea u bveledzwa hu na u dzhielwa nṱha ho fhelelaho uri zwitshavha zwashu zwi dzule zwi vhukati ha matshilo ashu .
Vha ite khophi mbili dza fomo
Vhubveledzi uvhu kanzhzi vhu katela luṅwe lushaka lwa malamba kana mbadelo zwine zwa alusa netiweke ya thikhedzo yo ṱokaho midzi kha mukhantseḽara wa wadi .
Ri tshi sedza murahu kha ḓivhazwakale yashu ya u vhuswikeleli vhu bvelaho phanḓa , Minista u ri humbudza uri :
U swikelela mutakalo wa mbebo ho fhambana .
U alusa vhuvhusi havhuḓi kha zwiimiswa zwa sekhithara ya maḓi na uri zwo ralo u khwaṱhisedza u fhambana ha u ita mbekanyamaitele , vhufaramukovhe , na mishumo ya vhulanguli .
Naho mmbi ya zwa vhupileli yo fhiraho - Muvhuso wo tenda tshumelo dza 23 dza vhashumisani na riṋe dzi tshi fheliswa .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi u ḓo kwamana na Komiti i Tshimbidzaho Foramu ya Saintsi ya Ḽifhasi u itela khonadzeo ya u tshimbidzwa ha mushumo uyu .
Ndi nga ṅwedzi ufhio he ha vha ho oma ?
Vha songo dzhenelela , kha vha litshe muthu a bule mihumbulo yawe i fhelele .
Hu na mbadelotiwa dzo teaho nga nnḓa ha mbadelotiwa dza mutengo wa u renga vhubindudzi , ho sedzwa tshibveledzwa , vhubvo na musi shango ḽi na dziṅwe thendelano dzo khetheaho dza u vhambadza na EU .
Ndi zwone ro vha ri tshi zwi ḓivha uri mashango manzhi o ḓivhetshela ndivho dzi fanaho na uri vho kundelwa - pulane dza tshitshavha dzo dzhielwa fhasi nga tshikolodo , infulesheni na ndinganyiso ya mugaganyagwama i sa koni u shuma tshifhinga tshilapfu .
Vhakhiresite vha kale vho swikelela khunyeledzo dzo fhambanaho vhukuma , ngauri vho vha vho kholwa uri nganetshelo a yo ngo fhelela afho .
a nga thusa nga tshumiso ya thandela
U ṱuṱuwedza u bveledzisa zwikili nga u ṱanganyisa zwishumiswa
U alusa mveledziso ya sainthifiki Afrika nga u dzhiela nzhele vhukoni vhukati ha dzisainthisti dza Afrika , vhafumakadzi , khathihi na vhanna na vhaṱoḓisisi vhaswa na u vha ṱuṱuwedza u konḓelela kha u ṱoḓisisa havho kana mabuḓo a akademi , na u alusa vhuhovheleli havho ;
Nga heyi nḓila ' vhupo mbaledzwavhapo ' ho shanduka ha vha vhupo mbaledzwamishumo .
7.2 . Khabinethe yo takadzwa nga vhunzhi ha mvelaphanḓa dzine dza tea u fhululedzwa u bva tshe ha vha na muvhuso wa demokirasi .
Yunithi iyi i pfananya na u tshimbidza u ṋetshedzwa ha tshumelo dza thikhedzo ya masheleni a muthu kha Vhufaragwama ha Vundu u ya nga ṋetshedzo dza Thendelano ya Ḽevele ya Tshumelo ya zwino na CSC .
Ni vhona u nga kukaladzi kwawe na kurathu vho ḓipfa hani musi vha tshi swika hayani .
I vhambedzeni na ṱhoḓisiso ye matshudeni a kwameaho a ita vha tshi itela zwipitshi zwavho .
Tshikili tsha u thoma ndi u pfesesa vhathu na tsiko yavho nga nḓila yo teaho .
Arali vha tshi khou isa khumbelo nga tshanḓa , vha fanela u badela mbadelo yo randelwaho nga kheshe .
5.2 . Zwipitshi zwa mugaganyagwama zwi bva kha zwipikwa zwa ndeme zwo bulwaho nga Muhulisei Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa nga tshifhinga tsha Mulaedza wa Lushaka ( SoNA ) nga ṅwedzi wa Luhuhi 2021 .
Zwenezwo-ha , i a thusa vhane vha vha na vhuḓifhinduleli kha u sedzulusa uri tshikoupu na kuhumbulele zwi khou tevhekana kana zwi khou tevhela vhubindudzi ha thandela he ha dzinginywa u rangani .
Luswinga lu si lwa mbadelotiwa lu nga khethekanywa u vha lwa khombekhombe nahone lwa vhewa kha vhusimamilayo ha Khomishini ya EU na iḽa ine ya bva kha vharengi , vharengisi , vhaṱunḓi na kha zwi no funwa nga vhaṅwe vhakovhekanyi .
U shela mulenzhe hu hulwanesa ha vhuvhili kha vhubveledzi hu bva Ekurhuleni .
Kha vha ṱalutshedze , nga mathemo o leluwaho , uri zwipiḓa izwi zwi shuma hani , na uri zwi ḓo nyanyuwa hani kha mutsiko .
U thithisea uhu ho vhanga masiandaitwa mahulwane vhukuma kha miṱa ya Afrika Tshipembe na kha ikonomi .
Vho Mme Tladi vhe vha avhelwa khuliso ya Ikhamanga vho phuletshedza kha mbofho dza ḽitheresi naho vho vha vho iledzwa Yunivesithi ya Witwatersrand vha tshi khou khethululwa nga mafhungo a khethululo nga muvhala .
Sumbedzani uri Anza uri mini musi a tshi vhona baisigiri yawe .
ITSHI TSHIBOGISI TSHI FHEDZISWA MAGUMONI A TSHIFHINGA TSHA KUSHUMELE , tsumbo i nga vha : :
Milevho ya u fulufhedzea kha dimokirasi i nga vha fhedzi maipfi zwao , arali kha maitele zwao , vhathu vha vhonala vha tshi khou tsireledza vhuṱalu ha vhatshena vhu songo ḓalaho .
y3 ) Ndi lushaka-ḓe lwa themamveledziso lu re hone kha wadi ?
Muḓagasinḓisedzwa ( wa u bika , u dudedza , u funga )
Tsha u thoma , ndi tsha uri bulasi yo vha i tshi shumiswa sa tshishumiswa kha zwa u ita milandu , nahone tsha vhuvhili , ṱhoḓea dza u fhaṱa vhudavhidzani dzo vha dzi kha lufuno lwa muhwelelwa .
Tshipikwa tsho tiwaho nga maanḓa tsha ndangulo ya khohakhombo ndi u fhungudza ndozwo ya ndeme hu si na u thivhela nga maanḓa mbuelo ya ndeme dzine dziṅwe dzine ndaka dza khohakhombo dzi nga bveledza .
Tshivhalo tsha ayoni yo ṋokaho tsho ḓi sendeka vho nga u swifhala ha mitsiḓi , tshivhalo tsha zwithu zwo tengamaho , tshivhalo tsha aḽumini na zwiitei zwa mitale minzhi i lemelaho , nga maanḓa manganisi .
Mushumoitwa u tevhelaho u isa izwi phanḓa na u topola thandela na mishumo ine tea u humbulwa nga hayo u amba nga ha tshiṱirathedzhi tshiṅwe na tshiṅwe .
4.6 Khabinethe yo tendela u tholiwa ha Vhalanguli vhane vha sa Shume Hone kha Bodo ya Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika ( DBSA ) .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha na gumofulu ḽituku kana R14 007 nga muṱa nga ṅwaha
Vhunzhi ha zwishumiswa zwa mutakalo zwine zwa vha hone ndi madumba nahone a zwi fhi vhathu tshumelo dzo linganaho .
Nndwa tswuku na madzangalelo a iwe muṋe na a tseḓa ya maanḓa mahulu a nyamisa dimokirasi na mivhuso i re na vhuḓifhinduleli .
Izwi zwi ḓo engedza vhuimo ha ikonomi na u sika zwikhala zwa mishumo .
Ndi zwivhumbwa zwifhio zwi no bambela ?
Vhakwamei vhoṱhe vha khou shumisana kha u vhona uri Knysna i khou shuma lwa tshoṱhe na u vula kha mabindu .
Fhaṱani kha zwine vhathu vha vha nazwo
Zwiimiswa zwoṱhe zwa maanḓaasigathi , bodonyeletshedzi , dzikhoro na maanḓalanga zwi ḓo dzhielwa vhuimo nga zwiimiswa zwa vhuḓivhusi .
Ndi mutambi wa u thoma wa Afrika Tshipembe wa u swikelela kha makhaulatshele a vhugwena ha thenisi u bva nga 1994 .
Ndivho khulwane ya rekhodo na khethekanyo ya ha u vhulunga ndi u ṋetshedza matheriala a vhukhwine nga tshifhinga tsho teaho khathihi na tshivhalo tshone kha muhasho kha masipala .
Ndivho ya EPWP ndi u engedza u dzhenelela hayo kha u amba ngaha khaedu tsha raru dza vhushai , u sa tholwa na tshaya ndingano .
Tshipikwa tsha Mulayotibe ndi u itela uri sekithara ya zwa masheleni i vhe yo tsireledzeaho nga u wa tsha Mulayotibe ndi u itela uri sekithara ya zwa mashel a linganaho ' . hezwi ndi u thomiwa ha vhulanguli vhuvhili : vhune vhuu thomiwa ha vhulanguli ela uri sekithara ya zwa masheleni i vhe yo tsi masheleni zwi vhe zwi pfadzaho , ngeno vhu zwi vhe zwi pfadzahoi ela uri sekithara ya zwa masheleni zwa tshimbidza ngaho bindu ḽazwo .
Fhungo ḽa uri muhwalo wa dwadze u wela nga maanḓa kha vhafumakadzi na vhasidzana u fhira kha vhanna na vhatukana i dzula i khaedu khulwane kha phindulo ya lushaka .
Kha tshino tshifhinga tsha mvusuludzo , ri ḓo tshimbila nga kha muvhuso u tamisaho .
vhane nḓivho yavho ya kana u tumbulwa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo zwine khumbelo ya thendelo ya yelana nazwo i khou fanela u shumiswa kha vhushumisamupo yo dzinginywaho ( Ndaulo dza BABS ) .
10.1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Ḽiṅwalo ḽa Pfanelo dza Vhathu , Mbofholowo na Vhupfumedzani : Vhukhethi ha Fhethu ha Ifa ḽa Vho Nelson Mandela kha Senthara ya Vhufa ha Ḽifhasi ya Dzangano ḽa zwa Saintsi , zwa Mvelele na zwa Pfunzo zwa Mbumbano ya Dzitshaka u itela uri hu dzhielwe nzhele na u randelwa sa Fhethu ha Vhufa ha Ḽifhasi .
Makwevho a zwidzidzivhadzi a fhirekanya mikano ya tshaka , nahone Afrika Tshipembe ḽi ya phanḓa na u shumiswa sa nḓilaphirisi ya makwevho a zwidzidzivhadzi nahone ḽo no tou vha ḽone mushumisi wa zwidzidzivhadzi muhulu .
Hedzi khothe dzo ṋekedzelwaho izwi dzi na tshomedzo dzo fhelelaho u itela u ṋea tshumelo ya thikhedzo yo fhelelaho kha mutambudzwa zwine nga murahu zwa ṱavhanyisa u gwevha .
Vhagudisi vha fanela u limuwa vhagudi vhane vha vha dzitsiwana nga vhanga ḽa AIDS vha nga livhana na lusando na u litshedzelwa nga vhaṅwe vhathu vha teaho u vha ṱhogomela .
U sa dzumba na u vha khagala
Fomo i tea u rumelwa na mbadelo i sa lifhelwi murahu yo tiwaho nga Mulangi wa Dzingu .
Hezwi zwo tou ralo na kha mushumo wa u dzheniswa ha zwisumbi zwa zwo khakheaho .
Fomo ya u ita khumbelo i ḓo vha tshipiḓa tsha mbekanyo dzine dza ḓo anḓadzwa kha Gazete ya Muvhuso .
Fhedzi , zwiko zwa masheleni na vhashumi zwi nga itea vha sa tou wanalea nga nḓila yo linganaho uri vha sedzese kha adzhenda ya maitele a mvelelo na adzhenda i yaho phanḓa ya Muhasho .
Nga 1976 , vengo ḽa Muhasho wa Pfunzo ya Vharema ḽo vha ḽi tshi khou aluwa .
U ḓi ela , u topola na u tandulula ṱhoḓea yavho ya u guda .
Hu na thandela dza ṱhoḓisiso dzi khou bvelaho phanḓa , na uri kha miṅwaha i si gathi mafhungo manzhi a fulufhedzeaho a ḓo wanala .
U bva nga datumu iyo , Euro yo vha i hone , naho zwo ralo , u itela thengiselano dzi si dza tshelede , dzi fanaho na tsheke na mbadelo ya garaṱa ya khiredithi fhedzi .
Vhalwadze vha rumelwa kiḽiniki musi zwo tea kana vha lafhelwa mahayani .
Kuitele kwo fhambanaho kwa idzo dza maṅwalo a nyendedzi a kale dzo ṱanganedzwa nga uri netiweke dza pfanelo ya nḓila ya tshitshavha ( musi zwi tshi vhambedzwa na nzudzanyo ya bada ) a amba nga ha u pulana na u dizainwa ;
Dzimani tshiṱofu kana mulilo .
Vhareili vho gudiswa lwo fanelaho na uri vhathu vha si na thendelo a vha tendelwi u reila
U redzhisiṱariwa sa rasaintsi wa phurofeshinala kana vhuṱanzi ha uri u redzhisiṱara hu khou itea , hu a ṱoḓea .
Madzinginywa a mveledziso ya tshifhinga tsha muthelo wa mavu ine ya ḓo engedza mutengo wa u fara mavu a songo shumiswaho lwo fhelelaho na a songo shumiswaho .
Afurika Tshipembe ḽi tea u fhindula iyi nyimele nga u ṱuṱuwedza vhupikisani na vhubindudzi kha nḓowetshumo dza ndeme yo engedzwaho ya nṱha na u engedza voḽumu ya zwivhambadzelwa nnḓa zwa minerala nga tshifhinga tsha vhukati .
Masiandaitwa a u phalala ho fhambanaho kha vhuleme ha vhulwadze na fuvhalo , ha ḓivhei .
Migwalabo u nga farelwa fhethu huṅwe na huṅwe hune tshitshavha tsha kona u swikelela .
Maipfi ayo a kona u tevhela maṅwe maiti na maṱaluli .
Ri a zwi ḓivha uri kha tshifhinga itshi , zwa ngadeni na zwa vhulimi a zwi athu shandukiswa zwa shumiwa nga khomphyutha , fhedzi ndi pfa uri izwo sa tshipiḓa tsha tshitshavha tshihulwane tshi no khou shanduka , muthu u fanela u kona u shumisa khomphyutha .
Nzudzanyo yo livhanywa nga nḓila i tevhelaho : Maano a mveledziso na thandela dza ndingedzo kha zwitshavha zwa fumi .
Vhalulani phara ya Tshaka dzo fhambananaho dza mivhuḓa .
Kha u alusa pfunzo uri iye kha vhuimo ho teaho , ri khou ṱoḓa u vhona nyaluwo kha ndeme ya u guda , u funza na vhulangi ha tshikolo .
U dzhenela ha tshitshavha ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha vhuṱambo .
Kha vha mabedzane na ramulayo wavho .
Zwino ndi tshifhinga , nga zwenezwo , tsha u thoma na kuitele kwa u bveledza mmbi khulwane na u wana zwishumiswa zwa tshelede zwo teaho izwi nga nḓila ya sisiṱamethiki ine ya elea hu na kuhaṱulele kwa vhuḓi zwi tshi ḓa kha kulangulele kwa masheleni .
Khethekanyo 15 ya Mulayo wa Vhupulani ha Masipala na Ndangulo ya Kushumele i dovha hafhu ya ri :
U nyanyula ( fhedzi zwo tsireledzea , hu tshi tevhedzwa vhunṱha na khombo ya maḓi ) zwithu zwa u tamba ngazwo zwine zwa tatamudza zwipfi zwavho zwa u aluwa kha vhushaka ha fhethu , na u mona hune vha nga ḓithomela mitambo .
Usa badelwa ha mbadelo zwi ḓo swikisa kha uri hu vheiwe tshishumiswa tsha u langula-muelelo kana nḓila iṅwe na iṅwe ine khoro ya vhona yo tea .
U ṋetshedza tsivhudzo ya maimo na u pfumbudza kha dziṅwe ndondolo dza mutakalo .
Naho hu khou ḓi vha na hezwi zwithu zwavhuḓi , hu kha ḓi vha na khaedu khulwane ya u katela sekhithara dza zwitshavha zwapo dze kale dza vha dzo khethululwa tshifhingani tsho fhiraho u itela uri vhathu vhoṱhe vha vhuelwe u bva kha sekhithara ya zwa vhuendelamashango khathihi na nyaluwo yayo .
Ni tshimbila nga u ongolowa ngauri ni tshimbila no hwala nnḓu muṱanani .
Vhaeletshedzi vha zwa Masheleni vha tholiwa nga Vhufaragwama ha Lushaka kha mimasipala u thusa kha masia a vhuṱhogwa .
Hu tshi vhambedzwa na vhaṅwe , vha ela hani vhuḓiimiseli havho u dzhia khovhakhombo dza zwa masheleni ?
Hezwi zwo ḓo kuvhanganywa nga zwigwada nga fhasi ha masia a tevhelaho : Mafhungo a CJS ; mafhungo a mbekanyamaitele na muhanga wa vhusimamilayo ; tshumelo na mbekanyamushumo ; senthara na tsireledzo ; sisiṱeme na zwishumiswa , vhabvannḓa na vhulavhelesi na u vhea iṱo .
U vusuludzwa ha vhupo ha ḓoroboni ndi nyito ya u lulamisa ye muvhuso wa sedza yone u itela u vusuludza vhupo ha ḓoroboni hu no khou mbindimela .
Vhafumakadzi , vhana na zwigwada zwi sa koni u ḓipilela vha tea u pfa vho tsireledzea .
Zwiṱitshi zwoṱhe zwa ndingo dza goloi zwi tea u ṅwaliswa na u khethekanywa musi hu saathu ṋekedzwa ṱhanziela ya ndungelo ya u tshimbila badani .
U tshila na , u ḽa a u ḓiphiṋa nga tshifanyiso zwo fhambana vhukuma na u pfesesa uri zwi shuma hani kha vhutshilo ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vhuṱambo ho pfukiselwa phanḓa nga mulandu wa vhulwadze ha COVID-19 .
Hu na thaidzo kha webusaithi ; ntswa i ḓo khunyeledzwa phanḓa ha musi kotara ya vhuraru i tshi fhela .
Mulilo wo ḓo fhedza wo dzimiwa nahone tshinyalelo yo ḓo lugiswa .
U engedzwa ha zwibveledzwa zwi no bva kha vhorabulasi musi hu tshi isedzwa vhadzulapo vha ḓorobo
Vha sumbedze nḓivho ya Mbekanyamitele dza Mbekanyanḓisedzo na muhanga wa nga ngomu kha Sekhithara ya Tshitshavha .
Ri ḓo isa phanḓa na u shuma kha u khwaṱhisa na u bveledzisa dzangano ḽa mbumbano yashu .
Ndi khou tou bva u wana nzudzanyo ya vhuvhili yanga ya Mulanguli wa Sekhithara ya Tshitshavha nahone ndo takadzwa vhukuma nga khwaḽithi ya zwi ngomu na dizaini .
( h ) ya u dzhiiwa a si na mulandu , ya u ḓifhumulela , na ya u sa ṋea vhuṱanzi tsengoni ;
Nyalafho ya Maṋo na tsiravhulwadze ya mulomo
( b ) muṅwe na muṅwe ane a khou zwi ita o imela muṅwe muthu ane ha koni u ḓiitela ;
Vhafumakadzi vha Athens vho vha vha tshi vhofholowa hayani , vha tshi thusiwa nga vhafumakadzi vhoṱhe vha vhahura na vhafumakadzi vha vhaaluwa u bva kha miṱa ya mashaka avho .
Nnḓu ya vhaeni iḓo dzula vhaendelamashango ṅwaha woṱhe .
Hu shumiswe Bugu Khulwane ṱhanu nga themo .
Ndi ndaulo dzapo dzifhio dzi thivhelaho kana u vhusa nyolo ya sisiṱeme ya maḓi a malaṱwa nga ngomu kha saithi ?
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuraru ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1994
Vha dzhiele nṱha uri arali rekhodo ya vha isiho kha luambo lune vha lu funesa , u swikelela rekhodo zwi ḓo vha nga luambo lune rekhodo ya vha khalwo .
Ri nga lavhelela gundo kha vhushai , ri nga vhona mafhelo a nndwa ya u lwa na AIDS .
Lwa miṅwaha ya maḓana miraru , ro lwisana nazwo .
Tshiṱangu tsha Lushaka tshi dovha hafhu tsha vha tshipiḓa tsha Tshiganḓo Tshihulwane , tshine tsha dzhiwa sa luswayo luhulwane lwa shango .
Kha vha davhidzane na ofisi ya Mulanguli wa Masipala malugana na thandela khulwane na zwe vha thoma vha inge kha bugupfarwa .
Vhutshilo zwo dodombedzwaho kha khethekanyo ya 2 Magudiswa a tevhelaho a tea u fhedziwa kha themo ya 1 .
Sa tsumbo u valelwa sibadela lwa maḓuvha a no fhira 60 zwi nga tendelwa sa tshiitisi tsha u lenga .
Maitele a muvhuso a vhe khagala na u
Musi ri tshi khou lingedza u tandulula khaedu dza dziṅwe khamphani , mushumo u ḓo vha u tshi khou bvela phanḓa kha sekithara yoṱhe nga vhuphara ya khamphani dza muvhuso u bveledza vhushumisani ha khwine , vhulavhelesi na vhuḓiimisi ha tshoṱhe .
4.1 . Khabinethe i khou bvela phanḓa na u sasaladza zwa u vhulawa ha vhafumakadzi nga nḓila ya tshiṱuhu nahone i khou dovha hafhu ya ṱanganedza vhukando ho dzhiwaho nga u ṱavhanya nga vhaofisiri vha zwa mulayo ha u fara vhahumbulelwa malugana na lufu lwa Mufumakadzi Vho Hillary Gardee ( 28 ) , vha fhaḽa Kamagugu kha ḽa Mpumalanga .
Mushumo wa u lwa na vhushai wo thomiwaho nga masipala u katela zwi tevhelaho :
Ṅwaha uno , ri ḓo engedzedza nyambedzano na vhathu kwameaho nga ha Thendelanomviswa ya zwa Migodi u khwaṱhisedza uri nga ngoho ndi tshishumiswa tshi shumaho u khwaṱhisa tshanduko kha mimaini Afrika Tshipembe .
Hezwi zwi ḓo katela thikhedzo nga vhashumisani vha Yuropa vhashu kha u ṱuṱuwedza mulalo na tsireledzo , kuvhusele kwavhuḓi ku shumaho , ṱhuṱhuwedzo ya mbambadzo , vhuthihi a matshilisano , mupo wo khwaṱhaho , ṱhanganelo ya madzingu , mveledziso dza zwa themamveledziso na bindudza vhathuni .
Tsaino ya muṅwaleli ane a khou rekhoda na dzina ḽo tou thaiphiwaho .
Zwi dovha zwa vha zwihulwane u kona u ṱalukanya uri mushumo muthihi u ḓisendeka hani nga miṅwe .
Sesheni i no itwa vhagudi vha henefho i shumisa ngona i itaho uri hu vhe na u shela mulenzhe ha vhathu vhoṱhe .
U ṋea tshifanyiso tsha girafiki tsha gondo ḽa lwendo lwa vhuṱumani ho dzinginywaho vhukati ha kutshimbidzele kwa CBP na IDP zwi tshi vhonwa nga maṱo a kutshimbidzele kwa IDP ( khethekanyo ya 6.3 )
Mvelelo ndi mushumi a re na mutakalo , a bveledzisaho hu na vhushaka ho khwiniseaho hayani na mushumoni .
Tshumelo dzi fanela u ṋetshedzwa nga Bodo dza Vhalanguli ṱhukhu dzo fhambanaho nga ngomu kha Bodo ya Vhalanguli ya Vhutsireledzi na Tsireledzo malugana na zwi re afho nṱha ndi dzi tevhelaho :
Vha vhudza avha vhasidzana uri mulenzhe wa
Mishonga , Zwa maṋo zwo khetheaho , zwa maṱo nz
U LWA NA VHUTSHINyI NA VHUFHURA Ho no ḓi vha na mvelaphanḓa dzo no itwaho kha u lwa na vhutshinyi vhu itelwaho vhafumakadzi na vhana . yunithi ya Tsedzuluso dza Khakhathi dza Miṱani , Tsireledzo ya Vhana na Milandu ya zwa vhudzekani ya Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe ( SAPS ) yo kona u wana zwigwevho zwa vhutshilo hoṱhe zwa 659 kha vhatshinyi vha milandu i kwamaho vhafumakadzi na vhana .
Tsha ndemesa , ndi zwa ndeme kha lutamo lwa vhathu vhashu vhoṱhe uri vha dzule fhethu hu re na vhutsireledzi , mulalo nahone vho ḓigeda.
Maitele a u ḓiṅwalisa na akhiredithesheni , hu tshi katelwa na u ṱola kushumele , zwi ḓo fhungudza na u fhima khombo kha nyimele idzo .
182 . Mishumo ya Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi
Vha tea u saina maṅwe masiaṱari oṱhe o engedzedzwaho .
Vha humbule : A vho ngo tendelwa u vha muraḓo kana u ṅwalisa muunḓiwa kha tshikimu tsha dzilafho tshi fhiraho tshithihi nga luthihi .
Ngoho : Muthu ane a tzhipa a nga vha muthu muṅwe na muṅwe - vha nga si ambe zwine vha vha nga u tou vha sedza fhedzi .
Zwo ḓi ralo , kha nyimele dzine u lugisa nyalo ya bada nga nḓila yo linganaho a zwi swikelei kha bada dzoṱhe , zwiimiswa zwa tshitshavha zwi fanela u ṱanganyiswa nga netiweke ya vhunnḓa ha dzibada u itela u khwaṱhisedza u ṋetshedza nga nḓila i bveledzaho tshumelo dza bada dza nga misi .
Ṱirekisuthu na maṱeki a zwo ngo tendelwa ; na mabutswu , nga zwiitisi zwa tsireledzo .
4.4 . Ri ita khuwelelo kha vhakwamei vhoṱhe kha sekhithara ya fulufulu u tikedza nga vhuḓalo u thoma u shuma ha pulane iyi .
Maanḓaguṱe kana thendelo yo ṋewaho muthu muthihi kana tshigwada tsha vhathu uri vha ite nyito vho imela vhaṅwe .
U thoma u ṱalusa maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo ane a shumiswa tshifhinga tshoṱhe kiḽasini , ( tsumbo : maipfi a mutsho , maḓuvha a vhege , madzina a vhagudi ngae , madzina a miṅwedzi ya ṅwaha )
U zwi vhea kha rekhodo uri zwa vhukuma vho hanedzana na ṱhalutshedzo yavho ya zwo iteaho .
Ndayotewa i vhidzwa upfi ndi yone " ṱhanziela ya mabebo " a mbofholowo na demokirasi ya Afrika Tshipembe .
Puḽane ya Tshiṱrathedzhi tsha LED i ṱalusa u dzhenelela ha ndeme hu tevhelaho :
2 . Muvhigo wa Ṱhoḓisiso ya Komiti ya Vhukati ha Dziminista ( IMC ) kha Tshikimu tsha Thusedzo ya Masheleni a Matshudeni tsha Lushaka ( NSFAS )
Madzina vhukuma Madzinazwao Muthu Fhethu Tshifhinga Tshithu Tshithu
U humbula nga vhuronwane hu fanela u itwa kha dizaini ya maitele a vhukwamani , sa i zwi vhatambi vha tshi nga shanduka nahone vha fhungo ḽo " lugiswaho " fhedzi ndi ḽe ha tendelanwa ngaḽo kha maitele a vhushelamulenzhe .
Kha vha dzule vho thetshelesa nyanḓadzamafhungo , hu ḓo itwa nḓivhadzo ya tshiofisi ngaha uri dziSTB dzi ḓo wanala lini .
Ndeme ya tshelede - ya vhuvhili
Nndwa iyi nga vhathu vhaswa yo ḓo livha kha mveledziso ya maitele a pfunzo ane a ṱhonifha tshirunzi tsha vhathu , phambano dza mvelele na mbofholowo ya u nanga na ane a lwela u ṋea vhuswikeleli hu linganaho .
Zwenezwo , beisi ya phesenthe ya mukovhelano i shumiswa kha u vha na vhuṱanzi uri vhunzhi ha zwiko zwi avhelwa masia aya .
2 x 2D zwikene nga vhuimana u itela mbuelo ya vhuimana 100% ya mutengo wa Tshikimu
Hezwi nangoho , a zwi , fhungudzi tsatsaladzo ya maitele ayo nga tshifhinga tsha khethululo khathihi na tshumisano yayo khulwane na zwiimiswa zwa khethululo zwa poḽotiki na zwa ikonomi .
Tshiimiswa tshi ḓisa thaidzo kha vhatambi sa afha vha tshi dzula nga maanḓa mahayani .
Maḽisambilu a mufhiso wa ḽifhasi kha kiḽima yashu o no ḓi pfala , na zwiimo zwa mutsho zwo kalulaho zwi tshinyadzaho zwi tshilaho , zwitshavha na ikonomi .
( 2 ) Mbetshelo ya Mulayotibe wa Pfanelo i vhofha muthu zwawe kana muthu ane a dzhia tsheo arali , nahone nga nḓila ine , i nga shumisea , hu tshi dzhielwa nṱha lushaka lwa pfanelo na lushaka lwa mushumo une wa ṋekedzwa nga pfanelo .
( 5 ) Buthano ḽa Lushaka ḽi tea u themendela vhathu vho -
Ngomu ha ḓorobo ya Tshwane ndi fhethu ha ndeme ya tshiṱirathedzhi , hu si ngomu ha ḓorobo fhedzi , fhedzi na u bva kha kuvhonele kwa lushaka na dzitshaka hafhu .
U amba -ho katela na u ṱalutshedza , nyambedzano , vhurendi na luimbo
Mbekanyamaitele a i shumi kha zwiṅwe zwiimiswa zwine ra sa vhe na vhuṋe kana ndango yazwo kana vhathu vhane vha si vhe vhashumi , mazhendedzi kana nga fhasi ha ndango yashu .
Ḽikumedzwa ḽa mutengo ḽi ḓo dzhielwa nzhele musi ḽikumedzwa ḽa tekeniki ḽo no khwaṱhisedzwa sa ḽi re ḽa vhukoni na u tevhedza milayo .
Ndivho ya muṱaṱisano yo katela u ḓivhisa vhathu ngaha mushumo wa vhoramafhungo nga tshifhinga tsha nndwa ya Afrurika Tshipembe .
U ya nga fhungo iḽi muhasho u kombetshedzea u vha na ṱholo dza misi yoṱhe na ndondolo ya netiweke ya dzibada .
MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA TSWIKELELO YA MAFHUNGO , WA 2000
Mbadelo dzoṱhe dza tshumelo dzi tea u ṋewa mutengo u ya nga awara .
VHA NGA SWIKISA HANI PHETHISHINI KHA PHALAMENNDE
Maraga ya vhutsilu : Mafhungo nga ha vhubveledzi na u nwiwa ha zwihomolosi zwa aḽikhoholo a songo rekhodiwaho .
Tshipikwa tshatsho zwino ndi u thivhela phungudzo ngeno tshi tshi khou khwinisa mutheo wa vhukoni kha shango .
Ṅwalani mafhungo aya ni tshi thoma nga mulovha .
U salela murahu hune ha khou endelela malugana na u ṱhogomelwa ha bada na u dzi vusuludza zwi vhangela muhasho khaedu dzi si na vhukono .
Muṱangano wo tendela Vhuḓilugiseli na Maano a u Fhindula kha Zwiwo zwa Dzingu he ha thomiwa na Tshigwada tsha Mushumo uri tshi fhedzise ḽidzinginywa nga ha u ḓilugisela zwiwo na tshikwama tshine tsha ḓo shuma .
Tshumelo dza vhushaka mushumoni .
Mveledziso ya Vhaswa i kha vhudzivha ha mafhungo a mveledziso ya shango ḽa Afurika Tshipembe ; NDP i na luvhonela kha vhaswa lwo sedzaho kha u bveledza tshikhala tsha vhukati ha miṅwaha ya 20 u ya kha ya 30 .
Nga nṱhani ha tshivhalo tshihulwane tsha vhahumbeli vha mushumo tshe ra tshi ṱanganedza , a ri nga vhaṅwaleli u amba uri ro wana khumbelo ya mushumo yavho .
Lutsinga lwa maḓi lwo vha lu na maanḓa lwe lusunzi lwa vho balelwa u bva maḓini .
U ṱuṱuwedza u bveledzwa na u pakwa ha zwibveledzwa fhano hayani .
1.1 Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo u bva kha vha NCCC u sumbedzaho zwa uri khaelo dzi fhiraho miḽioni dza ṱahe dzo no shumiswa fhano Afrika Tshipembe u swika zwino , vhathu vha fhiraho miḽioni dza sumbe vho no haelwa lwa u thoma ngeno vha miḽioni nṋa vho no haelwa lwo fhelelaho .
U tevhedza maelana na maga a tshumelo .
Dzhango ḽo vha ḽo tsikiwa nga tshiimo tshi pfisaho vhuṱungu tsha khuḓano , vhushai na malwadze .
Vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu tea u thivhelwa kha u shumisa lushaka lwo raliho lwa zwiṱaraṱa , zwine zwa tea u fhaṱiwa uri zwi tshimbidze vhuendedzi ho vanganaho hu na u tsireledzea ha masakhamaḽedzani nahone luvhilo lu fhasi .
Nṱhani ha izwo , maitele kha sekithara ṱhukhu ya zwa vhubveledzi o reriwa nga hao .
Kha ri ambe Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwine na khou zwi vhona .
Mishonga i vhekanyanwa nga zwigwada u ya nga u elana na thimbwanywa , nungo na tshivhumbeo .
Hone arali zwi tshi tendisea uri muthu u ḓo huvhala , zwi amba uri mulayosiṅwa u ḓo vha u na mbuno dza u dzhenelela ho sedzwa uri ndivho ya u huvhadza uyo o bulwaho i hone .
Nga kha nyito iyi , vhuḓipfi hawe ha u nga u tshikwekweni ho hulela , fhedzi na nyofho hafhu .
Zwi si zwa ndeme sa , sa tsumbo , tsedzuluso dza vhubveledzi , kana mbambadzelavhathu na mbambadzo ya holosela , mvelelo naho zwo ralo ndi dza ndeme , dzi shumiswaho u kuvhanganya u anganyela akhaunthu dza satheḽaithi ya vhuendelamashango na GDP .
Ṱalutshedzani tshigwada tshaṋu risipi iyi nga u tevhekana hone .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u farwa ha Muṱangano wa Ndaulo ya Mavu na Vhuṋe ha Mavu kha Vhupo Nnyi na nnyi nga Ḽavhuṱanu , ḽa 27 na Mugivhela , wa ḽa 28 Shundunthule 2022 kha ḽa Gauteng .
Thikhedzo kha mashaka musi muthu o lovhela mashangoḓavha .
U kuvhanganya shedulu dza mushumo u bva kha wadi na u dzi faila .
3.2 . Tshigwada tsha u thoma tsha vhavhuelwa tshi katela vhabadeli vha UIF vha 50 u bva Vhukavhamabufho ha Virginia Durban , vha 50 u bva kha thandela ya bindu ḽa u tala maḓini ya Scottsburg , KwaZulu-Natal , na uri vhafumakadzi vha 100 vha mahayani u bva Emadungeni vha ḓo pfumbudziwa u itela uri vha vhumbe bindutshumisano hune vha ḓo lima mitshelo , miroho na luguli zwi sa limiwi nga manyoro a tshikhuwa , hu tshi katelwa na maitele a engedzaho ndeme ya zwibveledzwa .
2.3 . Khwiṋiso dzi ṱalutshedza dziṅwe dza ṱhalutshedzo kha Mulayo na u longela milandu ya u engedzedza , nga maanḓa kha vhathu vhane vha ṱuwa , vha re nḓilani kana u swika kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela zwipikwa zwa u dzhenela kana u tikedza zwigwada zwa vhafheṱashango .
U ṅwala tshirendo tshawe ene muṋe a tshi shumisa maedzamuthu .
Mbuno nga tshifhinga tsha mushumo yo vha yo dzudzanyelwa u fhedzwa kha mushumo .
Sa tsumbo , dzangano ḽa vhabadeli vha mithelo ḽi sedze nḓisedzo ya tshumelo ya u kunakisa na u ṱhogomelwa ha phakha dzapo .
Madzina o ḓoweleaho na a tshisaintsi a tshaka dza khovhe
Ndi zwiimiswa zwa vhudzulo ha vhathu zwo ṱanganedzwaho fhedzi zwine zwa nga thoma thandela kha zounu dza nzudzanyo dzo tiwaho .
Mushumo wa u bveledza u amba u ita zwithu kana u ṋekedza dzitshumelo dzine dzi nga rengiswa u itela u wana tshelede .
Kha vha haseledze phindulo dza tshigwada tshavho na vhathu vhoṱhe vho shelaho mulenzhe .
Tshinani ni tshi tevhedzela mutsindo wa muzika .
Honeha , khonadzeo ya vhukaṱudzi na tshomedzo zwi vhea vhuḓifhinduleli na mushumo kha mufariwa u vhekanya ṱhoḓea dzo tiwaho nga sisiteme na u tendela ṱhogomelo ya tsireledzo na ndaela yavhuḓi .
Hedzi ndi mbambedzo thwii ngauri ipfi u funa ḽo shumiswa .
Ndi dzula na
Khanedzano i bvelaho phanḓa na musaukanyo zwi ḓo shela mulenzhe , ndi zwone , u kunakisa na u khwinisa ndingedzo idzi .
No no vhuya na inthaviwa muṅwe muthu ?
Kuitele kwa u Anganyela Kushumele kwa thandela ku nga ṋea Ofisi ya Thandela na Mulanguli wa Thandela tsivhudzo ya khwiniso ya uri tshibviswa tshithihi tshi nga kha ḓi sa bveledzwa nga ngomu ha mugaganyagwama wo lavhelelwaho kana uri thandela yoṱhe i nga kha ḓi sa bveledza nga mugaganyagwama wo tendelanwaho .
Vhukwamani ho raloho vhu ita uri ri dzule ri na vhukwamani na vhathu vhashu na ṱhoḓea dzavho .
Sa tsumbo , manweledzo a khanedzano dza masia mavhili a kwameaho malugana na ino aphiḽi dzo faelwa kale kha ṅwaha wo fhelaho .
Ndondolo ya dzibada na themamveledziso
a ) maṅwalo a mafhungo .
Uyu u / tshi ya tshikoloni .
1.4 Mulayotibe wa vhuya wa phasiswa , mvetomveto i re hone ya pulane ya u thoma shuma I ḓo khwiniswa nga nḓila yo teaho u itela uri nzudzanyo ya pfukela kha u thoma u shumisa ha NHI u ya nga luṱa nga luṱa .
U engedza kha ezwo , khophi dzi dovha hafhu dza ṋetshedzwa kha zwiimiswa zwa mihasho .
Thikhedzo na mveledziso kha vhorabulasi vhane vha khou bvelela ( ya thekhinikhaḽa , masheleni na themamveledziso ) kha tshanduko ya mavu a vhulimi .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme u ṱalutshedza vhukhwine ha zwisumbi , naho u ṱalustehdza zwisumbi izwo zwi tshi konḓa .
Tourism Indaba 2017 i ḓo dovha ya alusa na u tikedza tshanduko ine ya khou ya phanḓa na mveledziso ya nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe nga maanḓa mushumo u itwaho nga vhoramabindu na vhaṋe vha mabindu maṱuku .
Elementhe dzo fhambanaho dzi re matungo ndi tshipiḓa tsha luambo fhedzi a dzo ngo vha dzavhuḓi u fhira elementhe dza tshipiḓa tshe tsha saukanywa u swika zwino .
Vhakhethi vha vha na voutu ya thungo ya u khetha miraḓo ya Vhusimamilayo ha Vunḓu ha ṱahe , miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe , nga ḓuvha ḽithihi na ḽa khetho dza lushaka .
Bammbiri ḽo swikiswaho Mbekanyamushumo ya Vhupulani ha Ḓorobo na Nyolo ya Ḓorobo , Tshikolo tsha zwa Vhufhaṱi na Vhupulani , Yunivesithi ya Cape Town .
6.1 . Khabinethe i dzhiela nṱha mulandu wo hwelelwaho Khothe Khulwane nga zwiimiswa zwivhili zwa vha sa shumeli malamba nga ha tsheo ya muvhuso ya u saina thendelano dza u renga muḓagasi kha dziIPP dza 27 .
Tshumiswa ya vhuendelamashango ha muno / ngomu
Khoro i lambedzwa nga tshelede yo kovhiwaho nga Phalamennde .
Zwi ṅwaleni kha mutevhe ni ambe uri tshipuka tshiṅwe na tshiṅwe tsho ri mini kha kuṱari .
Hezwi zwo vha zwo vhangwa nga u lenga kha tshumiso ya Modele wa Senthara ya Thengo ya Muhasho .
Nḓowetshumo ya bekhara , fhedzi , i vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha magumo a u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ha nḓowetshumo ya tshigayo tsha thoro , ha itiwa uri nḓowetshumo mbili dzi ṱangane .
Vho shela mulenzhe zwihulwane kha nndwa ya u lwela mbofholowo ya Afrika Tshipembe .
Kha tshinwe tshanḓa , o dzhiela nṱha uri vharangaphanḓa tshiṅwe tshifhinga vha shumisa nḓila dza u nyanyula dzo fhambanaho , dzi fanaho na u ṱuṱuwedza na u sumbedza maṅwe masia ane a vha na zwi elanaho , u itela u vusuludza mikhwa .
Vhu sendedzeleni phanḓa na phanḓa vhu tshi siana ni vhone uri ni nga fhufha u swika ngafhi .
u kona u tamba mushumo muhulwane wa u kunga tshumisano u itela mveledziso ya thandela dzapo .
( 1 ) Miraḓo ya Khabinethe na Vhathusa DziMinisiṱa vha tea u shuma u ya nga ha maitele a Vhuḓifari o tiwaho nga Mulayo wa lushaka
Sa muhali mulwela mbofholowo wa polotiki , vho shela mulenzhe kha thiko dzoṱhe dza muvhuso , kha zwiimiswa zwo fhambanaho zwa mavunḓu shangoni ḽoṱhe na kha zwa ḽifhasi .
Nga ngoho , a si mashango oṱhe ane a vha na ndeme idzi ane a nga vha senthara dza masheleni .
U ita muolo wa vhone vhaṋe na miraḓo ya muṱa vha tshi shelamulenzhe kha nyito , u haseledza nga ha mutaladzi na tshivhumbeo
Fola ḽi vhulaha vhathu vha Afrika Tshipembe vha 44 000 nga ṅwaha , nahone tshivhalo itshi tshi fhira tsha vhathu vha no lovha nga khombo dza mimoḓoro kararu . "
Zwithu zwashu zwa ndeme zwi dzulela uri endedza misi yoṱhe .
Honeha , u pulana hukene hu leludza tshikhala tsha mvusuludzo na uri a hu tou shandukisea nga maanḓa .
6.7.9 Tsedzuluso ya tsheo dza khothe dza sialala
Maitele enea mathihi a ḓo shumiswa na kha miraḓo ya zwikwama zwa mindende zwazwino .
Dzirodo dzo ḓodzwaho tshitsiredzi kana dzo putelwaho a dzi nga sumbedzi tsumbo dza u fhanduwa kana u fhandekana ha tshiputeli u bva kha rodo arali rodo dzo petiwa , vhaḓiwa kana vhofhelelwa .
Zwiṅwe zwa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo a zwo ngo katelwa kha muteo wa mulayo wa vhushumisamupo , tswikelelo na u kovhekana mbuelo kha ḽa Afrika Tshipembe ( kha vha sedze TSHIBOGISI TSHA E kha siaṱari ḽa 7 ) .
Vhaofisiri vha Ndulamiso ndi zwi vhangi zwa tshanduko , nahone vhuḓifari havho vhu na ṱhuṱhuwedzo thwii kha vhafariwa .
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela . muzwala hangwa ngazwo ngwana zwino ngweṋa inwi khontsati waṋu nwela ntsa ṋula nwisa ntsisa ṋukala
uri vha na ṱhanziela ya u saukanya
U kuvhanganya maipfi ( tsumbo : ane a thoma nga mubvumo muthihi nahone u no fana sa , Mpho na Mikaele Takalani-Tshilidzi .
Bada yo nakaho , ye ya vha yo valwa nga nṱhani ha matombo ane a khou wa , i ṱoḓa thandululo ya vhukoni ha inzhiniariṅi nahone zwino yo vulea lwo tsireledzeaho kha tshitshavha .
2.2 Muhadzimi u bula na u bula garanthii kha Muhadzimisi uri -
Zwo ḓi ralo , maṅwalo oṱhe a a tenda uri vhukoni ha thekhinoḽodzhi vhu khwinisa vhukoni ha vhathu na u isa ka vhubveledzi ha ikonomi .
Zwibveledzwa zwa mabuthano aya , na zwithu zwa ndeme zwi re khao , zwine zwa vha kha thengiselano ndi zwa ndeme .
Kha pfunzo , vhunzhi ha vhafhinduli vhe vha vhona hu na ṱhoḓea ya u shanduka vho vha vha khou ṱoḓa vhadededzi vha khwiṋe , ngeno kha zwa mutakalo vhunzhi havho vho humbela mushonga munzhi , nahone kha muhasho wa ndondolo vho amba uri tshumelo ya khwiṋe .
Kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani mveledzwa dza zwiṅwe zwidzidzivhadzi zwi zwa tshifhinga tshipfufhi ngeno zwiṅwe zwi zwa tshifhinga tshilapfu .
2.2 . Vairasi iyi i khou bvela phanḓa na u vha khombo tshifhinga tshoṱhe nahone muhaelo ndi wone une u swika zwino wa vha tshone tshiṱhavhane tsha vhuhali tsha u ḓitsireledza .
( 1 ) Vhusimamilayo ha Vunḓu vhu ḓo khethiwa ha shuma miṅwaha miṱanu .
U bva Lambamai 2012 u swika Nyendavhusiku 2012 , mihasho ya mavunḓu yo ṋekedza mugaganyagwama wa 126 miḽioni ya dzirannda ya Mundende wa Mveledziso ya Madzulo a Vhathu u itela heyi mbekanyamushumo , ine ya ḓivhiwa sa Mbekanyamushumo ya Thikhedzo ya Vhathu yo Ṱumanywaho na Masheleni .
Foramu i ṱola tshivhalo tsha vhana vhane vha khou dzhena kha sisiṱeme .
Ri ḓo dzulela u humbula uri mbofholowo iyi yo tikwa nga biko , malofha na u ḓiita tshiṱhavhelo lu vhavhaho .
5.3 . Fulo ḽi na dziCEO u bva kha khamphani dza mashango a tshivhalo dzine dza vha fhano Afrika Tshipembe vhane vha khou kovhelana kuvhonele kwavho nga u bvela phanḓa na u bindudza Afrika Tshipembe .
Zwivhumbeo zwinzhi zwa vhufaranani zwo vhonala zwo no vha zwa ndeme : kha nḓisedzo ya tshumelo , vhufarani kha sekithara ya phuraivethe hune sekithara ya phuraivethe dza khou ṋaṋa u vha dza ndeme , ngeno hu uri vhadzulapo na vhaṅwe vha khou tamba tshipiḓa tsha ndeme kha u ṱuṱuwedza mavhusele avhuḓi .
Zwi na ndeme uri tshumisano vhukati ha muhasho na dziyunivesithi i khwaṱhiswe .
Mabapamali o itwa nga mabaphathi malulamisi kana mapapamali .
Khoudu I dovha ya ri ṋetshedza tsivhudzo kha u ola nḓila dza u tshimbidza maḓi ri tshi khou dzhiela nṱha ndangulo ya maḓi khathihi na u ṋea ngeletshedzo kha u bvuḓa ha maḓi he ha waniwa na u ṱola he phaiphi dza tshimbila hone .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe uri vha shumisane u fhelisa maitele aya ane a tambudza vhathu vhane vha vha vha kha tshiimo tshi si tshavhuḓi na u dzhenisa matshilo avho khomboni .
Afrika Tshipembe ḽo dzhena kha tshiwo tsha ḽifhasi ḽi si na mbulungelo yo linganelaho fhano hayani nahone ḽi tshi tou vha mbulungelo i re fhasisa , naho ḽo vha ḽo vhulunga masheleni o fhira nyana phanḓa ha musi wa u rangela u shuma zwavhuḓi ha ikonomi .
Maitele a u sedzuluswa ha mugaganyagwama zwi tshimbilelana na milayo i re khagala khathihi na khaḽenda yo khetheaho hu u itela u tendela u sedzuluswa ho fhelelaho nga dzikomiti na komiti ṱhukhu u itela u tshimbidza khanedzano i no fhisa .
U vhambadza Afrika Tshipembe na Afrika - ho vha na fulo u bva nga vho 1990 ḽa u alusa Afrika Tshipembe .
Hu si kale , musi ndi na miṅwaha ya ṱahe , vhutshilo hanga ha mbo ḓi shanduka tshoṱhe ngauri khotsi anga vho mbo ḓi lovha .
Ḽa India ḽo livhana na u ṱhaselwa hu shushaho nga vhutherorisi lune lwa nga vha ṅwaha muṅwe na muṅwe miṅwahani ya zwenezwino , hu na mafuvhalo ane a swika kha zwigidi na zwigidi .
Hu na ndivho ya u sedza maitele maṅwe a u ṱalukanya thendelano dza kushumele khathihi na fomuḽa ya u lifhela zhendedzi .
Ndivho dza mbekanyamaitele dza mavhusele avhuḓi na ndangulo ya u khwinisea ha nnyi na nnyi zwo vha zwivhangi zwa ndeme kha maitele a tshanduko .
Gethe ya Roeland Street i ṋetshedza vhuswikeli kha miraḓo na bai dza u paka nga fhasi dza dzi MP na tshiṱafu tsha Phalamennde .
Sekhithara ya zwa vhulimi i na vhukoni vhuhulwane ha u sika mishumo kha zwiliṅwa zwi fanaho na siṱirasi , nḓirivhe thethe kana dzo omiswaho , mitshelo ya sabuṱuropika , maafukhada , mutshelotshelwana na nḓuhu .
Magumoni a iyi sesheni tshitshavha tshi ḓo vha na bono ḽe tsha kovhana kha nyambedzano kha mveledziso ya tshitshavha .
Deithi : thi ḓivhi fhi a thi ḓi mini ni ngafhi
Milayo iyi ya kulavhelesele i nga engedzwa , u shandukiswa kana u khwiniswa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Mupo u ṱhogomelwaho u ḓo thusa kha u fhungudza mushuluwo wa gese u tshikafhadzaho mupo , u thusa kha tsireledzo ya zwiḽiwa , maḓi , fulufulu na vhutshilo nga u angaredza .
Ndi a kona u shumisa zwiḓevhe .
Mulayo wa u nanga wa vhatholiwa na wa vhatholi kha u ṋetshedza na u ḓidzhenisa ha mushumo u fanela u shuma .
Maitele a ngaganyo kha vhashumi vha muvhuso a dzula o ḓisendeka zwihulu kha ngaganyo dza ṅwaha dzo ṱumanywaho na u gonyiswa ha muholo .
Vha Flanders vha ḓo dovha vha farisana na vha Muhasho wa zwa Mafhungo a Mupo kha thandela ya tshanduko ya kilima na ikonomi yo kunaho , zwine ha ḓo sedzeswa kha u ṱanganedza zwiṱirathedzhi zwiṅwe .
Ri ḓiseleni maṱari manzhi u yanga hune na nga kona ! "
c ) Arali muhweleli a muthu wa vhuraru nahone a si muthu o humbelaho mafhungo mathomoni , zwidodombedzwa zwa muhumbeli zwi tea u ṋetshedzwa kha C afho fhasi .
Tsha ndeme tshine tsha tea u dzhielwa nṱha ndi uri khothe dzo funesa u lavahelesa mvelele ine ya ṱuṱuwedza vhathu uri vha ite vhugevhenga vhu kwamanaho na vhuloi .
Ro pfa ro tshuwa .
4.18 Khethekanyo ṱhukhu ya ( f ) i katela avho vhathu vhane , vha tshi itela malamba , vha ita u nga vha a lowa kana vha ita u nga vha na nḓivho ya vhuloi na u shumisa maanḓa a mupo sa vhuloi , uri vha wane murahu tshithu tsho xelaho kana tsho tswiwaho .
Makumedzwa a thekhinikhala a itwa lwa saintsi , hu na ndaedzi dza ndeme kha zwiko dzo shumiswaho .
Ndozwo yo ṱoliwaho i nga fhiriselwa phanḓa u swikela zwenezwo fhedzi a i koni u humiselwa murahu .
Mapholisa , khothe , dzhele zwi ṱoḓa zwiko zwinzhi , u shumiswa zwavhuḓi ha zwiko izwo na maitele o ṱanganelaho .
Lwa tshifhinga tshilapfu vhuthihi nga kha pfukiselo ya lupfumo na mbuelo dza u maanḓafhadza kha tshitshavha tshoṱhe .
Vho vha muthu o dzulela u vha o ḓilugisela u fhira riṋe .
Mutheo wa ikonomi ya zwa matshilisano mathomoni a mbekanyamushumo u ḓo ṱalusa ṱhoḓea dzapo , khaedu na zwikhala zwo tiwaho .
Khonadzeo dza mibvumbi na mikumbela ndi khulwane .
5.2 . Thendelano ya tshumisano kha tsireledzo ya zwa matshilisano yo sainiwa ngei The Hague nga ṅwedzi wa Shundunthule 2001 .
Tshumelo dza tshiṱirathedzhi , thikhedzo ya ndangulo ya zwa masheleni na kushumele dzi ṋekedzwa nga vha Ndangulo ya zwa Masheleni ya Khethekanyo na Tshiṱirathedzhi na Thikhedzo ya Ndangulo ya kushumele .
Maitele a khumbelo ya u wana tshikwama nga mutshudeni : Wo themendelwa uri u leludza na u ita zwauri maitele a u bvisa khumbelo a itwe nga didzhithala u ya nga hune vha kona ngaho , u bvisa ndaulo re nṱha kha zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha na ṱuṱuwedza themamveledziso ya u bannga khathihi na Poswoni u itela u khwaṱhisedza .
Komiti dza wadi dzi tea u dzudza ndaela yadzo i ya u vha zwiimiswa zwikwamiwaho hu si na u dzhenisa muhumbulo wa uri ndi ' vhalindakhoro ' .
Thandela , naho zwo ralo , i ḓo sedzuluswa musi itshi fhela .
Mushumo uyu u ḓo vhambedza Devhula-Vhukovhela ha ḽifhasi hu na mbidzo yo khetheaho ya vhubindudzi kha thandela dza mbulungelo dzo ṱaluswaho u thoma kha vundu .
Tsheo dzi konḓaho dzine dza tikedza u shumisa masheleni kha zwa matshilisano u fhira kha themamveledziso na mveledziso ya ikonomi dzo dzhiwa , na uri ndi dzi katelaho u fhungudzwa ha vhashumi nga vhanzhi .
Ṱhulo ndi lushaka lwa zwipuka zwi re khomboni ?
Muṱaleli u fanela u konanya kha khuḓano a tshi shumisa maga a 4 oṱhe .
Muvhuso u ḓo dzhia maṅwe maga u khwaṱhisedza uri khamphani dza muvhuso dzi tevhedza ndaela dzadzo dza mveledziso na ikonomi .
Nḓivho ya u dzinginyea vha tshi limuwa tshikhala tsha nga matungo vha tshi ita na mubvumo u no nga wa u tshimbila nga goloi , bufho , tshidimela , bisi , heḽikhophutha , thekisi , thuthuthu , baisigira , nz .
Afrika u swika zwino tsho no pfukela kha mashango a 16 fhedzi .
Dokotela wa Zwifuwo wa Muvhuso wa Vunḓu u ḓo ṅwala muvhigo wa vhuingameli , ṱhuṱhuwedzo na themendelo , a dovha a rumela kha Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe u itela thendelo .
Hu katelwa phurothesisi na zwithu zwi dzheniswaho nga ngomu nga muaro , hu tshi katelwa phurothesisi ya tshifhinganyana kana zwithu zwa tshoṱhe zwi shumiswaho u thusa kha nḓisedzo ya phurothesisi ya nga ngomu
Sa zwe ra zwi sumbedzisa mathomoni kha ino khethekanyo , mafhungo a zwa mulayo na maitele ha hanedzei .
Ṱalutshedzani nḓila i ṱoḓeaho u langa ndeme , uya nga milayo ya tshiimiswa tshenetsho na maitele kana maitele ane a dzhielwa nṱha a nḓowetshumo .
Vhuḓifhinduleli nyangaredzi ha phambano , ndinganyiso , mutakalo na pfanelo dza vhathu .
Hedzwi ndi zwiṅwe zwa zwithu zwine ra ḓo zwi sedzesa ṋaṅwaha , nahone ra dovha vhona uri ri swikelela zwe ḓitela zwone .
Ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ri vhala nga zwine vhathu vha ṱanziela zwe vha ṱangana nazwo kha maṅwalo a gurannḓa , vha tshi amba u hanganea ha vhathu vhanzhi vha Afrika Tshipembe .
Kuḓivhele uku kwa ḓivhazwakale kwa vhuḓiṱalukanyi kwo vhudziswa .
Masipala , na wone , a u na vhashumi vho no shuma na zwa u langa mveledziso thwii .
U tevhekanya zwifanyiso zwa tshiṱori .
fhethu ho tsireledzeaho ha vhana
Fhedziha , ha na vhushaka na Eddie na luthihi nahone u tou kwamana nae zwiṱuku .
Zwiko zwihulwane zwa mbuelo kanzhi ndi mishumo ya tshifhinganyana i si na tsireledzo , magavhelo a zwa matshilisano a muvhuso a tsireledzo a phensheni ya vhaaluwa , magavhelo a thikhedzo ya vhuholefhali na vhana khathihi masheleni a no bva kha mashaka na vhahura vha no shuma .
1.6 . Khabinethe yo ṱanganedza Tsheo ya Khothe Khulwane i bulaho Khethekanyo 18 ya Mulayo wa Maitele a Vhutshinyi , wa 1977 ( Mulayo wa vhu51 wa 1977 ) sa usiho kha ndayotewa , u takusaho tshikalo tsha miṅwaha ya 20 ya u hwedza mulandu kha avho vha pomokwaho mulandu wa u tambudza lwa vhudzekani .
Mutevhe u tea u itwa u ya nga tshivhambadzwa na nga lushaka lwa tshumelo .
2.2 . Vho Madiba ndi murangaphanḓa muhulwane wa ḽifhasi vha ṱhomphiwaho ḽifhasini ḽoṱhe sa Ngweṋa ya Pfanelo dza Vhathu , vha si na tshiṱalula na u sa khethulula nga mbeu .
Wanani uri ndi nnyi ane a ḓo vha wa u thoma u vhetshela magaraṱa oṱhe dubo .
( 2 ) Ḽiṅwalo ḽo tendelwaho na u sainiwa nga Mulangavunḓu ḽi tea u anḓadzwa kha Gurannḓa ya lushaka ya Muvhuso nahone ḽi thoma u shuma u bva ḓuvha ḽa nyanḓadzo kana ḽo tiwaho nga Mulayotewa kana khwiniso .
Fhedziha , vhupulani ha mveledziso ho ṱanganelaho ndi sisiṱeme ya vhupulani ya vhukati ha mivhuso ine ya ṱoḓa u ḓidzhenisa ha masia oṱhe a muvhuso vhuraru hao .
Ndayotewa ya Riphabuliki ya Afrika Tshipembe , 19961 ( Ndayotewa ) iri Afrika Tshipembe ndi shango ḽo ḓi imisaho nga ḽoṱhe nahone ḽa dimokirasi yo tiwaho kha u khwinisa pfanelo dza vhuthu na u vha sisiteme dza vhulanguli dzi re na vhuḓifhinduleli , u fhindula nga u ṱavhanya na u ita zwithu dzi khagala sa tshipiḓa tsha mikhwa ya vhuḓifari .
Tshumiso kana nḓivho ya sialala - Zwi amba u shumisa ha mvelele kana nḓivho ya zwiko zwa zwi tshilaho zwapo nga tshitshavha tshapo , zwi tshi tevhedza milayo yo nwaliwaho kana i songo ṅwaliwaho , mishumo , mikhwa kana maitele ane a itwa nga sialala , ane a ṱanganedzwa kana a dzhielwa nṱha ngavho , na u katela zwo tumbulwaho ha zwi yelanaho na tshiko tsha baiḽodzhikhaḽa tshapo nga tshitshavha ( Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho ) .
Ndi na ndugelo ya u amba nga Dzulo ḽa Phaḽamennde ya Riphabuliki ya Afurika Tshipembe , mathomoni a heḽi dzulo ḽa mafhedziselo ḽa Vhuraru kha Phaḽamennde yash ya Demokhirasi .
Hezwi zwi ṱoḓa nzudzanyululo ya tshivhumbeo tsha tshiṱafu tshashu , ri tshi sedza zwikili zwapo zwo tewaho na u vhona uri ri dzudzanyulula maitele ashu kha uri ri dzule ri na vhubveledzi na vhukoni .
Fhedzisani mafhungo a tevhelaho nga u shumisa zwivhumbeo zwo teaho zwa tshifhinga tsha zwino tsha khou zwa maiti a re kha zwitange .
( 1 ) Kha vharumiwa vhayo , Khoro ya Lushaka ya Vunḓu i fanela u khetha Mudzulatshidulo na Muthusa Mudzulatshidulo .
Pfufho dzi ṱhonifha u shela mulenzhe ha nṱhesa kha SETI nga u ṱuṱuwedza na pfufha vhukoni .
Ndi sumbedza u livhuwa hanga kha thuso yo ṋetshedzwaho nga ndangulo ya Tshitediamu tsha Ellis Park kha u tshimbidza na u dzudzanya u ṱolwa ha fhethu vhukuma .
( b ) ndeme ya ndivho ya mukano ;
Vha isa phanḓa na u ita mushumo wa ndeme kha tshitshavha , na uri muvhuso wa dimokirasi wo ḓikumedzela kha mveledziso ya vhaswa sa vharangaphanḓa vha matshelo na vhaunḓi vha mbofholowo ye ya konḓa u wanala .
Vha shumise notsi dzo ṅwaliwaho nga tshifhinga tsha muṱangano u ṅwala maambiwa nga u ṱavhanya nga murahu ha muṱangano .
1.21 Vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala vha kaidza zwa u shumisa madzina ane a ṱalutshedza vhuloi , u tou fana na uri"dokotela ane a lowa " , " muloi " , " muloi wa tshinnani " , " manditi " , " mushonga " , " maanḓa a vhuloi ( maanḓa a sa ṱalutshedzei"na zwiṅwe zwo raloho , sa izwi aya madzina a tshi xedza vhathu .
U gonya lu vhonalaho ha zwivhambadzwaseli na vhubindudzi ha seli ha mikano zwi ḓo bveledza mveledzwa dzavhuḓi dza ekonomi na u sikwa ha mishumo Afrika Tshipembe na mashango ane a khou ṋetshedza .
Nga 1994 , shango ḽo dzhia sisiṱeme dza vhulamukanyi ha vhugevhenga na dza vhutsireledzi dzo vhalaho dzine zwi hulwane dzo sedza ndeme ya vhupileli ha khethululo .
Khoro i tea u shumisa vhulondo na musi i tshi bindudza masheleni maṅwe na maṅwe kana u wana zwibviswa zwiṅwe na zwiṅwe u bva kha tshikwama tsha khoro .
Hu khou dzinginywa uri khanedzano maelana na u nanguludzwa ha mabammbiri a u vouthela na u vhalwa ha dzivouthu dzi tea u dzheniswa nga kha muofisiri wa u vhalela , ane a ḓo dzhia tsheo nga ha khanedzano .
Vha ḓivhadze muvhilaeli nga ha tshiimo tsha ṱhoḓisiso tshifhinga tshoṱhe .
Hu uri , Maitele a Nedlac kha Zwivhumbeo zwa Mishumo na Vhuṱoḓela Mushumo zwi sa Tevhedzi Milayo zwa zwino o fhela .
Yunithi iyi i na vhuḓifhinduleli ha u lavhelesa migaganyagwama ya vundu u khwinisa u tevhedzelwa ha milayo , u fulufhelea na mveledzaphanḓa ya mugaganyagwama na u ṱola u shumiswa ha migaganyagwama u itela u engedza vhuḓifhinduleli , vhufhulufhedzei ha mafhungo o kuvhanganywaho na vhukoni .
Ra dzhena thekhisini ri tshi vhuya hayani .
BNC iyi ya ṅwaha nga ṅwaha ya Vharangaphanḓa vha Shango yo thomiwa mahoḽa u itela u alusa tshiimo tsha Khomishini ya Tshoṱhe ya Ṱhanganelano u itela Nyanḓano na Khomishini ya Tshoṱhe ya Ṱhanganelano ya Nyanḓano kha Vhupileli na Tsireledzo .
Zwigwada izwi zwi dovha hafhu zwa ṋetshedza puḽatifomo ya u puḽana ho ṱanganelanaho na u thomiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso nga vhadavhidzani .
Mihumbulo yashu na dzithabelo dzi na vha Muṱa wa Vhuhosini na lushaka lwa Mazulu nga tshino tshifhinga .
U bva 2005 / 06 u swika 2012 / 13 dzikhamphani dzo vhigwa kha u swikisa mbadelo dza R&D dzi anganyelwaho R44.1 biḽioni , na Vhufaragwama ha Lushaka ho angayelaho kha u fhira R3 , 2 biḽioni yo vhilwaho kha u fhungudzwa ha muthelo wa R&D u bva kha Tshumelo dza Mbuelo ya Afurika Tshipembe ( SARS ) . 2013 / 14 wo vhona 44.2% kha Mabindu Maṱuku na Mahulwane ( SMEs ) a na mbuelo i sa fhiri R40 miḽioni nga ṅwaha ane a khou dzhenelela kha ṱhuṱhuwedzo ya muthelo wa R&D .
Ri tea u wana nḓila dza u ṱhogomela vhalwadze na vha sa koni u ḓiitela tshithu zwitshavhani zwashu , nga maanḓa musi yunithi ya muṱa yo no vha na muhwalo munzhi kana yo no fhandekana .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwa na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
Naho sia ḽa u shumisa maano ḽi tshi shuma na u edza tshanduko i sa gumi ya nzulele , sia ḽi no shumisa milayo ḽi sedza u vha hone ha vhudziki na u sanda tshanduko kha sisiṱeme .
Tshikwama tsho khwinisa modele wa vhubindudzi ha ofisi ya khomphyutha u ri tshi bve kha zwa ngona ya u dzhiela vhatholi nṱha nga u tendela vhashumi vha mutholi ufhio na ufhio o ṅwaliswaho na Tshikwama kha u shumisa sisiṱeme iyi .
Wekishopho na mahosi na dzikhosikadzi nga ha mafhungo a mbekanyamaitele wa pfumedzano .
Fomo dza khumbelo dzi tea u ḓa na zwi tevhelaho :
Arali vha na ndaka ya vhone vhaṋe
Khumbelo yavho i ḓo sedziwa ha dzhiwa tsheo arali vho tea kana u sa fenala u ṋekedzwa thuso ya tshumelo dzi sa badeliwi .
Ṅwalani aya maipfi ni ambe nga zwithu zwe zwa bvelela zwiḽa kale na zwi no ndo ṱunḓela vhana ndi shuma u lidza khou bvelela zwino kha khoḽomo dzone .
U fhungudza u tsitsikana , ṱhoḓisiso kha dziṅwe khetho dzi re hone na nḓisedzo kana ndangulo ya zwikhala zwo ṱoḓisiswa .
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kiḽinikhala dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi 100% ya mutengo wa Tshikimu
3.1 Khabinethe yo tendela u gazetiwa ha Mvetomveto ya Mulayotibe wa Agrément wa Afurika Tshipembe , 2013 na Memorandamu wa zwine Mulayotibe wa Amba Ngazwo u itela vhupfiwa ha lushaka .
U langa ndingo ya masiandaitwa a khaphasithi ya tshivhumbeo na tshiimiswa zwa mbekanyamaitele na mbekanyamushumo ntswa dza dzinnḓu .
Vha shuma sa vhuṱumanyi vhukati ha tshitshavha na muvhuso .
Ndi a kona u ṅwala ngaganyamvumbo .
Mimasipala i fanela u khwaṱhisedza uri a hu na mukhanseḽara ane a shuma kha bidi kana komiti ya thenda kana kha bodo iṅwe na iṅwe ya tshiimiswa .
Masiandoitwa ndi a uri iyi nyimele i nga ita uri vhathu vha vhee mulayo zwanḓani zwavho , zwine izwi zwa engedza vhugevhenga na u tovholwa ha vhathu vha sina mulandu vhane avho vhathu vha khou sokou pomokwa hu sina tshe vha khakha .
Tsheledemviswa kha tshumelo dza vhashumi na vhomakone vha phurofeshinaḽa zwi bveledza tshipiḓa tshihulwane tsha mugaganyagwama .
Ndima ya vhu 11 i sumbedzisa fhungo ḽa mveledziso ya vhukoni ha vhashumi u itela u fhaṱa nḓivho ya ikonomi na tshitshavha tsha mafhungo
4.2 . Khabinethe i fhululedza Vhasuthu kha u fhirisela maanḓa hu so ngo dinaho nahone i khou vha humbela uri vha shumisane u itela mulalo na mveledziso ya ikonomi .
Na ho ḓuvha ḽa u bva mulayoni ḽi tshi sumbedziswa kha ḽaisentsi , vha ḓo rumelwa nḓivhadzo ya mvusuludzo nga poso .
18.3.2 u ita mbilahelo na Vhulanguli ;
Arali dzi sa khou tendelanwa nadzo , dzi vha khombo kha mbekanyamushumo .
Hezwi zwi katela u ṅwaliwa ha zwidodombedzwa zwa thandela , maitele a u bida vhathuni na muthu muthihi na u sainiwa ha konṱiraka .
Kha vha wane nomboro yavho ya thendelo u thoma Vha nga ita khumbelo ya thendelo u thoma u bva kha GEMS nga u founela kha 0860 00 4367 .
U fungwa hune ha ḓo itwa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha tshiṱitshi tsha Thornhill hu ḓo ṋetshedza tshikhala tsha nethiweke kha u salela murahu ha miḓi i swikaho 25 000 .
Zwikolo zwa muvhuso na zwikolo zwa phuraivethe , zwivhumbiwa zwa pfunzo dza nṱha , zwikolo zwa pfunzo na vhugudisi ha vhaaluwa , na zwikolo zwa u isa pfunzo phanḓa na vhugudisi zwi tea u katela khophi ya ṱhanziela yo ṋekedzwaho kha ofisi ya pfunzo yo teaho .
U engeda izwo , nungo dzoṱhe lwa tshifhinga tshiapfu dzo itwa u itela uri sisiṱeme ya parola i shume nahone i swikelelaho gundo , na uri ndangulo ya milandu kha vhafariwa vho humiselwaho tshiṱokisini i tendelwe .
Izwo zwo tea naa uri hu pfi muthu o khakha ?
U ya nga ha vhuvhekanyandeme ha mbalombalo , mbekanyamushumo ya mushumo i topola vhurangeli vhuṱanu ha ndeme :
2.1 . Dziminisṱa dza Mihasho i Elanaho vha khou fara muṱangano wa nḓivhadzo nga nyanḓadzamafhungo nga murahu ha vhuṱambo ha SoNA u itela u ṱanḓavhudza nga ha Mbekanyamushumo ya Mashumele a muvhuso kha ṅwaha u ḓaho na u ya phanḓa sa zwe zwa bviselwa khagala zwenezwino nga Phresidennde Vho Ramaphosa nga tshifhinga tsha vhuṱambo ha SoNA ha ṅwaha wa 2022 vhune ha kha ḓi tou bva u fariwa zwenezwino .
Zwithomiwa zwa u ṱuṱuwedza u katelwa kha zwa masheleni na vhupfesamasheleni na zwone ndi zwa ndeme kha u kunguwedza miṱa uri i vhulunge .
u vha vhe mudzulapo wa Afurika Tshipembe kana mudzulapo wa tshoṱhe kana ṱhunḓu i dzulaho Afurika Tshipembe nga tshifhinga tsha khumbelo
Mbambadzo na dziṅwe mbadelo zwi bviswa kha baḽantsi dzadzo dzo salelaho u ya nga u fhambana hadzo mafheloni a ṅwaha .
Tshivhangi tsha lufu ho vha u huvhalela ngomu thumbuni hu re na u bvela ngomu ha malofha .
Vha thuseni uri vha ite menyu wa zwiḽiwa zwi re na mutakalo .
Maḓi a dzula a tshishumiswa tshi ṱahelaho Afrika Tshipembe , na uri vhashumisi vhoṱhe vha maḓi - nga ngomu miṱani kana kha mabindu vha ṱuṱuwedzwa u dzulela u a shumisa nga u vhavhalela .
Khwiniso yo engedza pfanelo idzi kha dzitsheke dzi sa fhirisiwiho .
U ṋekana nga khophi yo sethifaiwaho ya ṱhanziela ya mabebo ya Afrika Tshipembe na afidaviti yo aniwaho i ambaho uri a huna vhuṅwe vhudzulapo ho no waniwaho .
Tshiimiswa tsha phuraivethe tshi ita mushumo wa phuraivethe .
Mutengo wa fhasisa kana bidi yo ṱanganedzwaho fhedzi a zwi ambi uri i ḓo sokou ṱanganedzwa .
- khombo siani ḽa zwa mutakalo na tsireledzo ndivhanyoni na zwithu/ thukitha
Kha vhanzhi , nga mulandu wa u swikelela , vhukwamani na mupo vhu fanela u vha vhukwamani ha muṱanganelwa sa izwi vhu sa koni u ṋetshedzwa lwo linganelaho tshifhinga tshoṱhe ngomu ngadeni dza phuraivethe .
U ya nga zwiko zwi thembeaho na nga u tendelwa havho hu re mulayoni , zwi hoṱhe kha ngudo dzoṱhe dza kha zwikolo !
I ombedzela zwihulwane kha u fhambanya mishumo na vhuḓifhinduleli , nzudzanyo dza tshiimiswa na u dzudzanya maitele a vhupulani kha maimo o fhambanaho .
Tshikhala itshi tshi ḓo shumiswa kha u ṱalusthedza lushaka ngaha vhuḓidini ha muvhuso kha u lwa na dwadze , u engedza vhuḓidini , na u khwaṱhisedza vhuḓidini ha u engedza vhudzheneleli ha u fhungudza dzwadze .
Ḽitambwa ḽi bvisela khagala phambano dza vhukuma kha zwiṱori zwine zwa ṱalutshedzwa nga vhatambi , phambano kha tshenzhemo ya zwa mvelele dzine mbekanyamaitele dza tshiṱalula dza vha na vhuḓifhinduleli .
Ndivho ya u khwiṋisa milayo misi yoṱhe ndi ya u :
Arali thambudzo ya vha i tshi khou itea Hayani ha Vhalala , nga dzangano ḽi si ḽa muvhuso kana nga dzangano ḽa tshitshavha , mushumeli wa tshitshavha wa ofisini ya muhasho yapo u tea u sedzana na iḽo fhungo .
Nga u tou pfufhifhadza , mulayo u hwesa Minisṱa maanḓa na mishumo a
U ita uri vhulimi hu vhe ha tshizwinozwino vhu ḓo fhelisa mushumo wa vhulimi kha vhathu ; vhulimi ha Afrika ha tshifhinga tshiḓaho vhu ḓo vhona u fheliswa ha dzembe , tsha u fhedzisela u ṋetshedza sekhithara uri i vhe ya tshizwinozwino , i vhuedzaho na u kunga vhaswa na vhafumakadzi kha dzhango .
MUHASHO WA VHULAMUKANYI
Nḓowetshumo yo tendelwa u ḓipholisa zwi tshi elana na khombo khulwane , na mvelelo dza tshiwo .
U shaya vhutsireledzi ha mushumo kha vhashumi vhane vha livhanwa na u fhungudzwa mushumoni nga ṅwambo wa mitsiko wa mumono wa ḽifhasi na muṱaṱisano .
Maga haya a vhuhali kha u vhamba mutheo une wa ṱoḓa mulalo na vhupfumedzani , kha fhethu ha dzinndwa na khuḓano , ri tshi humisela murahu vhuḓi ha mazwifhi o balanganaho kha miṅwahani ya kale ya ḓana : hezwi ndi , mafhedziseloni a ṅwaha wa 1909 kha muṱangano muhulwane wa poḽotiki wa ngeletshedzo kha lushaka i vhumbaho Mbumbano kha Afurika Tshipembe .
Tshifhingani tshi ḓaho , khonadzeo iyi ya u dzudzanya ndangulo kana tshifhaṱo tsha riekitha tsho fhulufhedzisa zwiṅwe zwivhuya zwa tsireledzo .
Maitele a kale na a zwino a ndangulo ya malaṱwa o vhanga masiandoitwa mahulwane kha vhupo ha Afrika Tshipembe ha baiyofisikhala na ha matshilisano .
( e ) Hune u shumiswa ha maitele a re afha nṱha ha bveledza zwiengedzwa zwi songo milwaho nga tshivhalo tsha dziofisi tsho avhelwaho ḽihoro , tshiengedzwa tshi ṱaṱisana na zwiṅwe zwiengedzwa zwo raloho zwi andelaho ḽiṅwe ḽihoro kana mahoro hune ofisi ifhio na ifhio kana dziofisi dzine dza sala dzi songo avhiwa dzi fanela u avhelwa Ḽihoro kana mahoro a kwameaho nga mutevhe wa tshiengedzwa tsha nṱhesa .
Ṱhoḓea dza kubadelele dzo ṱahelaho dza muvhuso nga u angaredza na dza muvhuso wa lushaka dzi ḓo bva kha vunḓu na zwiimiswa zwa mugaganyoingwa .
2 . Ḽia ḓuvha riṋe ro / ri ṱuwa nga bisi .
Maanḓa a zwipikiṱere
Mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe ane a vha ṅwana u fanela u swikelela na u ṱuṱuwedzwa u dzhenela mbekanyamushumo dza pfunzo na u ṋetshedzwa tshumelo dza mushumelavhapo , ndondolo ya vhurereli , mbekanyamushumo dza vhuḓimvumvusi na tshumelo dza zwa muhumbulo .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-193 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
Ikonomi dzashu dzi khou aluwaho dzi dovha dza ṋetshedza zwikhala zwa nyaluwo zwavhuḓi zwa mbambadzo , vhubindudzi na tshumisano ya thekhinikhala .
U davhidzana nga nḓila kha mafhungo vhukati ha khoro na tshitshavha na vhukati ha vhadzhiamikovhe ndi zwa ndeme .
Kha vha humbule nga ha tshifhinga tshe vha ita mushumo we wa vha fusha vhukuma .
Hezwi zwi shuma u khwaṱhisedza na u ḓivha maga na zwidodombedzwa zwi no elana na mbuelo dzo tendelwaho .
Kha fhungo iḽo , kha vha ntendele ndi shumise tshikhala itshi u vha tamela maḓuvha a madakalo a mulalo , u ḓiphiṋa na u tsireledzea .
KHWANTHIHI ( tshanduko i tea u itwa u guma ngafhi ?
Tshanduko dza zwivhumbeo tharu dzi sa fani na dziṅwe dzo vha dza ndeme kha u sedzulusa muhumbulo wa zwigwada .
Kha ri ite nyito Olani ni ḽebuḽe madzinambumbano a inwi muṋe .
Tshenzhemo ya vhulangi ha miṅwaha miraru kha mveledziso ya sekhithara , u alusa nḓowetshumo nga u itela u vhuedza na leludza zwikili zwo tiwaho zwa sekhithara zwi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Bugu iyi yo itelwa u vha ḽiṅwalo ḽine ḽa tshila nahone inwi , muvhali , ni muṅwe wa vhaiti vhayo .
Kha vha fhedzise thasiki dzi tevhelaho :
( d ) Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka , murumelwa wa Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , kana Muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu , fhedzi u iledzwa hohu a hu shumi kha Muraḓo wa Khoro ya Masipala o imelaho muvhuso wapo kha Khoro ya Lushaka ; kana
Maitele ane a katela u ita khumbelo ya ḽaisentsi a vhonala sa a konḓaho , ngeno mbadelo dza hone vha sa koni u dzi swikelela .
Kha sia ḽa zwa mutakalo , ri ḓo shuma nga mannḓa uri ri engedze ndavhelelo ya vhutshilo u bva kha miṅwaha ya 60 ya 2012 uya kha miṅwaha ya 63 nga 2019 .
Hezwi zwo swikelwa nga u sika vhupo ho tsireledzeaho ha vhathu vhoṱhe na u vha funza nga ha , vhukati ha zwiṅwe , khombo dza mulilo .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na waTshitshavha kha kharikhuḽamu ya Zwikili zwa Vhutshilo zwo dzudzanyiwa nga ṱhoho .
Khumbulelo dza u thoma dzo vha dzauri u ṱanganya ndaulo dza khethululo zwi nga tendela u fhungudzwa huhulwane .
Maga a vhuvhekanyandeme ha vhuendi ha nnyi na nnyi hu ḓo fhungudza zwifhinga zwa u enda , zwa vha na masiandaitwa mahulwane a ikonomi .
( 3 ) Tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 2 ) a tshi thivheli Minisiṱa we a vha e sinetha musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma , u isa phanḓa sa minisiṱa o bulwaho kha khethekanyo ya 91 ( 1 ) ( a ) ya Mulayotewa muswa sa zwine iyo khethekanyo ya vhalisiwa zwone kha Ṱhumetshedzo ya B.
Ndi nnyi are na vhuḓifhinduleli ha u vhiga kha maimo a mabindu ?
Nḓila iyi i sia vhagudi vha tshi aluwa kha masia oṱhe , a vha tou aluwa fhedzi siani ḽa u vhala na u ṅwala fhedzi .
Zwi ḓo vhuisa mbuelo dzo khwiniseaho kha Afrika Tshipembe nga kha vhumbindudzi na mbambadzo ya mashango aya mavhili .
U vha hone ha vhomakhulu na ṱhuṱhuwedzo yavho zwi na ndeme khulwane tshitshavhani tshashu nga tshino tshifhinga , vhunga ri ṱhanzi dza gumbululo ḽa mikhuvha yashu .
Zwa vhukuma , iyi i anzela u vha nḓila ine ngayo tshikali tsha u kala tsho thomiwa ngayo .
U amba hohu na nyanḓadzamafhungo zwi ḓadzisa kha muvhigo nga Muphuresidennde nga u ṋetshedza mafhungo nga vhuḓalo a uri ho no swikelwa zwifhio na u ṋea tshikhala tsha u ita nyambedzano nga ha mashumisele a vhudzheneleli ha ndeme ha ṱahe .
U shela mulenzhe u bva kha madzingu zwi ganḓiswa kha voḽumu dzo khethekanaho nahone dzi na :
Zwiimiswa zwa tshitshavha zwi bveledzaho vhukuma kanzhi zwi vhumbwa na u shumiselwa u ṱuṱuwedza vhudzheneleli na tshanduko nga vhashumi vhoṱhe , hu songo sedzwa vhuimo .
8.3 . Khetho dza Mivhuso Yapo dza 2021 ( 2021 LGE ) dze dza dzudzanyelwa u vha hone nga ḽa 1 Ḽara 2021 , dzi ṋetshedza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe tshikhala tsha u shumisa pfanelo dzavho u ya nga ndayotewa dza u khetha vhaimeli vha zwitshavha zwavho .
Zwifanyiso zwa mahaya
3.4 . Khabinethe yo themendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Tshanduko ya Ndangulo ya Tsireledzo ya Zwipuka / Zwifuwo ngei Phalamenndeni
Hezwi zwi ḓo katela nyambedzano na vhathu vha kwameaho kha ḽeveḽe ine mpimo wa fhasisa wa ḓo tiwa na khunyeledzo ya mitheo ya u konisa ya ndeme .
Fhethu afha , hune vundu ḽashu ḽa ḓihudza ngaho , ho engedzedza kha vhuṱanzi vhunzhi ha uri , zwavhukuma , Afrika ndi vhubvo ha vhathu .
Tsivhudzo dza zwa tekiniki na dzone ndi dza ndeme kha u thusa vhaofisiri uri vha ite tsenguluso dza khaṱhulo .
2.2. Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vhuḓikumedzeli ho ḓivhadzwaho nga Minista Vho Mboweni hu ḓo vhea ikonomi yashu kha nḓila yo dziaho na i sa nyeṱhi , nga maanḓa arali muṅwe na muṅwe a ṱanganela na muvhuso kha u vhu shumisa .
Bono : U vha mudivhitho wa vhudavhidzani ha nṱhesa kha Muvhuso .
Khoro i na mbekanyamushumo dza ṱhogomelo ya themamveledziso dza zwa muḓagasi , na vhuṱoli ha tshifhinga tshoṱhe a u vhea iṱo nyimele hu itwaho kha tshomedzo khulwane , u fana na dziṱhirantsifoma , tshomedzo ya u funga na dzithambo dza u kovhela muḓagasi .
Khombo ya xelelwa nga vhathu vhane khou shumiswa kha ḽiedza ndi huhulwane nahone ngudo idzi dzi a ḓura .
Sambula dzoṱhe dza zwidzheniswa , dzipfara na zwiṱanganyi zwi ḓo ṋetshedzwa u itela thendelo .
Ndi ngani tshelede yashu i tshi tea u shumiswa u hwala avho vhathu vho tou raloho hu si na ndavha uri vha wela kha madzangano afhio a poḽitiki zwino ?
Vha tea u sumbedza uri vha khou tama u ḓivhadzwa nga ha tsheo ya khaṱhululo nga nḓila ḓe , vha kone u badela mutengo wo themendelwaho
Mufuda wa nḓivhiso ine ya ḓo kuvhanganywa i tea u katela :
GEMS i nga vhudzisa muṋetshedzatshumelo wavho maṅwe mafhungo na thikhedzo kha dziṅwe nyimele fhedzi ya ḓi hana u badela tshidzidzivhadzi kana nyito .
Muhumbeli u a bula uri , tshiitisi tsho ṋekedzwaho nga mufhinduli tsha u pandelwa hawe , tsho pfuka pfanelo dzawe dza ndayotewa na dza mulayo .
Kha sekhithara mbili , dzine dza vha , tshumelo dza mbambadzo na dza masheleni , mushumo muswa wo rekhodiwa .
Nṱhani ha izwo , u shumisa OSS zwi nga dzhenelela vhukuma kha u swikelela na u khwaṱhisedza phambano ya khetho ya sofuthiwee na pulatifomo dza vharengi .
Nahone muṅwe na muṅwe a re na tshiimo tshavho tsha poḽitiki a bvaho kha tshiḽa tshitshavha o amba uri mbekanyamaitele ya NP a i na mudzi wa vhuḓifari nga kuambele ku re khagala .
Olani tshifanyiso hafha .
Zwi dovha zwa vhaisa vhone , mushumi wa Nelson Mandela Bay , vhane naho vha tshi hola muholo vha a kundelwa u swikelela ṱhoḓea dza mutheo .
Tsha u thoma , u shumisa u ṱavhanya tsheo dza Khabinethe na Phalamennde ndi zwi tevhelaho zwa ndeme na ḽiga ḽihulwane ḽine ḽa tewa u dzhiwa nga muhasho wa vhupileli .
Vhurangeli uvhu ndi ha ndeme uri hu kone u pfukiselwa kha khoro i tevhelaho u itela u khwaṱhisedza uri nungo dzi a bvelaphanḓa dza u livhana na zwiteṅwa zwa mveledziso i sa nyeṱhi na tshanduko ya kilima kha miṅwaha miṱanu i tevhelaho na u fhira .
3.3 Khabinethe yo tendela mvetomveto ya Mulayotibe wa Vhulanguli ha Sekithara ya Masheleni uri i bvisiwe u itela vhupfiwa nga lushaka , u itela uri zwi vhe na zwine zwa amba kha u ḓivhofha ha Afurika Tshipembe nga kha G-20 .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) ,
Zwe zwa swikelelwa nga khothe ya ndayotewa ndi zwa uri khothe yo ita uri hu vhe na u tsireledzwa ha idzo pfanelo .
Lufuno u tshimbila nga tshidulo tsha milinga .
7.3 . U sainiwa ha Memorandumu wa Thendelano ya u ṱumanya Robben Island ( he ha vha hu tshi shumiswa nga muvhuso wa tshiṱalula u valela vhafariwa vha vhalwelambofholowo ) na Gorée Islands ( nḓila ye vhathu vha Afrika vha vha vha tshi fhirwiswa ngaho nga zwikepe vha tshi yo vha dziphuli ) zwine zwi dovha zwa semendela mbofho dza kale na dza mvelele dza aya mashango mavhili musi hu tshi khou humbulwa Nyambedzano dza Dakar dza 1987 .
Fhedziha , ḽiṅwe ḓuvha , phukha dza tshea tsheo ya vhahali : dza ri dzi tea u ya dza amba na Vho Ndau uri hu wanale thandululo ya thaidzo iyi .
Tshata ya Mbofholowo i imela mbekanyamaitele dza ANC , na u buletshedza lushaka lwa tshitshavha tshe tsha vha tsho lavhelelwa u dzhena vhudzuloni ha tshiṱalula .
Dzikilaba dzi fanela vhulunga redzhisiṱa ya vhalangi vho pfumbudzwaho vhavho .
A hu katelwi osseo-integrated implants , maitele oṱhe a elanaho na u pfukisela na muaro wa u lulamisa ṱhaha
Fhedzi vhaswa hafhu vha khou ri kaidza nga ha u fhalala ha khonadzeo , na u ri ṱuṱuwedza u ṱanganedza fulufhelo ḽa khonadzeo .
Muvhigo uyu wo ṱanganedzwa utshi bva kha Komiti ya Afrika ya Vhomakone kha Pfanelo na Vhuvha ha vhuḓi ha Ṅwana .
Arali vha sa wana thendelo u thoma , vha nga tea u badela ndaṱiso ya R1000.00 u bva tshikwamani tshavho .
Zwithu zwa ndeme izwi zwo no ḓi ṱanganedzwa uri zwi shumiswe kha nyendedzi idzi .
Zwi tshi kwama dzikhamphani , ṱhoḓea dza fomo dzo randelwa kha anekisitsha CM 101 .
Tshipiḓa tsha u fhedzisela tsho vhumbiwa nga u wana thendelo i ṱoḓeaho ya maanḓalanga apo na madzhendedzi a muvhuso o teaho phanḓa ha u bvela phanḓa na pulane ya u thoma u shuma .
Sa tshiteṅwa tsha ndaulo na sisiṱeme , ndi tea u bula tshiteṅwa tsha vhupulani ha vhufhaṱi .
U ṅwala nga u thalanganya maipfi kha fhungo .
Hu na vhuḓifulufheli ha u bindudza vhu re fhasi kha vhulimi .
D. Vhuṱambo vhu ḓaho
Muhangarambo wa mbekanyamaitele iyi u tea u lusa u ṋetshedza muhangarambo une wa ḓo vhona uri pfunzo dza nṱha dzi khou itwa uri dzi ye phanḓa na u vha dza mahala kha matshudeni a bvaho kha miṱa i shayaho na afho kha miṱa ya vha ne vha shuma .
Zwiko izwi zwi nga katela vhatshikafhadzi , vha ngaho vha vhulimi na vhuendedzi .
U ṅwala risipi dza zwiḽiwa zwine zwa funeswa .
U ṱanganya maga aya zwi livhisa kha u fhedza tshifhinga na u sa fushea kha dzikhasiṱama .
Ofisi ya Dzingu ḽa Afrika ire Cape Town i khou ita mushumo wavhuḓisa wa WADA .
Ṅwaha wo fhelaho wo vhona ikonomi ya ḽifhasi nga u angaredze i tshi dzhena kha zwifhinga zwa tshiwo tshi sa konḓelelei kha ṅwahafumi ya zwenezwino .
Thengiselano ya zwidzidzivhadzi na thaidzo ye dza i ḓisa zwo vha zwi khou vhanga thaidzo u mona na ḽifhasi , Minista vho zwi dzhiela nṱha .
Daigramu i re afho fhasi i imela tshipiḓa tsha sele ya eḽekthrokhemikhala i ne ya vha na sele ya gesemaḓi ya tshitandadi na eḽekthroidi ya tsimbi zwi kwamanaho na tshiluḓi tsha tshitandadi ya dziayoni dza yone ine .
10.2 . Phanḓa ha ṅwaha wa 1994 , zwiṱiriki zwa ha madzhisiṱaraṱa fhano shangoni zwo vha zwo dzudzanywa u ya nga muvhala wa lukanda , zwe hezwi zwa engedza tshumelo dza zwa vhulamukanyi dzine dza si vhe dzavhuḓi kha vharema vhe vha vha vha tshi dzula kha mashangohaya a kale , mashango a ḓivhusaho na zwikolobulasi .
Nḓivhadzamulayotibe i ḓo vha mbekanyamaitele ya tshiofisi ya Muvhuso kha mafhungo a ndeme a elanaho na Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani .
Nga mvelo , zwo tou tea uri vhurumelwa vhu swike kha khunyeledzo iyi , nga murahu ha musi ho tikedza hu na mbuno zwauri iyi ndi yone khunyeledzo i yothe ine muthu ane a elekanya zwavhuḓi a nga i swikelela .
4.1 . Afrika Tshipembe ḽi khou bvela phanḓa kha u vha fhethu havhuḓi ha zwa vhubindudzi , lune ḽa khou kona u kunga maṅwe a mabindu mahulwanesa ḽifhasini uri a engedze zwa vhubindudzi hao fhano shangoni .
U thusa komiti ya wadi kha u fha mbigelamurahu kha tshitshavha siani ḽa u aseswa ha pulane ya wadi
Dziṅwe dza pfanelo kha Mulayotibe wa Pfanelo dzi na phungudzelo dza ngomu , ngeno
Ri tenda uri tshifhinga tshi tshi ya hezwi zwi ḓo ita uri vhukoni ha zwa masheleni vhu engedzee na u engedza zwikhala zwa mishumo kha vhunzhi ha vhaswa .
Tsumbo dzine dza ḓa muhumbuloni malugana na izwi ndi mashango ayo e a shuma sa zwidulo zwa madzangano a vhutherorisi na mbambadzo ya zwidzidzivhadzi dza dzitshaka .
Zwigwada zwa Ndango ya Zwiwo zwa shango zwi dzula zwo ingamela u mona na shango , nga maanḓa kha vhupo vhune ha khou lavhelelwa vhunzhi ha mvula .
Bugu Heyi bugu ndi ya : yy a
Vha humbelwa uri vha sumbedzise kha fomo ya khumbelo uri phemithi vha ḓo ya vha i dzhia naa kana i tou rumelwa khavho .
Muhasho wo dzhiela nṱha ṱhoḓea ya u sa tou khwinisa fhedzi u vhiga nga ha vhafumakadzi na tshumelo dza mutakalo wa mbebo , fhedzi vha dovha vha vhiga ndeme yazwo .
Mavhalaangwe a ḓuvha ho vha ḽitambwa ḽo itwaho nga thimu ya Kiḽiniki ya zwa Mufemo vha tshi khwaṱhisedza thero dzo katelwaho nga zwiambi zwa matsheloni .
Fomo ya khumbelo a i wanali kha intahnethe , fhedzi vha nga i wana ofisini yavho ya tsinisa ya Dzhendedzi ḽa Mbulungeo na Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe (
Nḓowetshumo ya zwa vhufhufhi i na khonadzeo ya nyaluwo ya u vhambadzela nnḓa , u engedza ndeme nahone nga kha nzudzanyo dza konṱirakana dza ḽifhasi , u nyanyula kuhumbulele kuswa kha zwa nḓowetshumo , u ṱaṱisana na nyaluwo u swika kha maitele a nḓisedzo .
Iṅwe thuso ya u bvisela khagala " u kanganyisea huṱuku " hu nga ṋetshedzwa , fhedzi hu themendelwa zwo khwatha uri vhane vha ndaka vha te mueletshedzi o pfumbudzwaho u vha imela .
NML zwi amba uri vha ḓo wana ndondolamutakalo ya fhedzi nga tshifhinga tshine vha ḓo vha vha tshi i ṱoḓa .
3.9 Kona u fhindula mbudziso dzavho dza malugana na kutshimbidzele / kuitele kwa khothe na , arali hu na u lenga , u ḓo vha vhudza uri vha nga lindela zwingafhani phanḓa ha musi vha tshi ṋea vhuṱanzi ;
Kha vha ole thebulu ya ' Tshakha dza Miṱangano ' kha flipitshati vha ḓadze kholumu ya u thoma ( kha vha sedze tsumbo i re afho fhasi ) .
Arali muraḓo kana muṋetshedzatshumelo a sa tevhedza maitele aya , mbilo i nga si badelwe sa PMB .
U itela u sumbedza nḓila mishumoitwa ya tsaukanyo ya CBP nga u sumbedza nzulele yo ṱanḓavhuwaho ya vhukuma ya zwino
6.2.3 Ndeme ya sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala i kha u dzhenelela ha tshitshavha kha u tandulula khanedzano .
Zwigwada zwa vhuya zwa topolwa , ṱhoḓea dza vhushelamulenzhe nga tshitshavha kana tshiṱirathedzhi zwi fanela u ambedzanwa ngadzo nga masia oṱhe hu tshi katelwa na zwitshavha .
Kanzhi vhana avha vha a fhambanywa na vhaṋetshedzi vha ndondolo na vhakomana na vharathu na dzikhaladzi vha iswa u dzula na maṅwe mashaka , vhaṱhogomeli kana netiweke dza matshilisano .
U shumisa Foramu ya CBP na Masipala kha u guda na u monithara na u ela malugana na pfukelamadzangano
Muhasho wo pulana u fhungudza vhupofu vhune ha nga thivhelea nga u engedza tshikalo tsha muaro wa u bvisa luvhemba kha iṱo .
Ni nga a wana ?
Luambo : Shandulani mapulo a
Nḓowetshumo ya Thekhinikhala na Zwiwo ndi miṅwaha i khou shuma i sa vhonali .
Thendelano dza kushumele dza vhalanguli dzo shandulwa uri dzi katele na mielo ya kushumele i no yelana na u lulamisa zwe odithi ya limusa zwa vhuṱudzeṱudze .
Mvelelo dza nyambedzano tshi vha tshivhalo tshihulu tsha themendelo dza ndeme na madzinginywa kha u khwinisa ndayo , khathihi na khumbelo dza nyengedzedzo dza ndayo kha thero dzo fhambanaho .
Kha vha twane zwivhuya na zwivhuyedzi zwiṱanu zwe zwa anzela u bulwa u mona na dziwadi
Mugaganyagwama wa masipalala u tea u bveledzwa u itela u shumana na ṱhoḓea dza ndeme na dza matshilisano dza tshitshavha .
Muhasho wa zwa Mutakalo
U amba uri miṅwaha ine muthu a kona u dzhia tsheo ndi 18 .
Zwiito zwa u hahedza , mbingano dza khombekhombe , mbingano dza vhana , u tshipa na u rengiswa ha vhathu tshiṅwe tshifhinga hune ha bvelela musi hu tshi itwa zwa Ukuthwala na zwone zwi lwa na vhuṅwe vhuḓifhindulelli ha Afrika Tshipembe ha pfanelo dza vhuthu dza dzitshakatshaka .
Khoso dzi no yelana na u pulanela vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzo funzwa vhaofisiri vha ha masipala nahone dzi tea u iswa phanḓa u itela u engedza hafhu kupfesesele kwavho kwa u pulanela vhuendedzi ha nnyi na nnyi na zwiṅwe zwi no yelana naho .
Kha tsha vhuimo ha saintsi tshibveleli a tsho ngo ṱalutshedzwa u ya nga ha nungo dzine dza sa kone u lavheleswa .
Iṅwe ya khaedu dzo livhanaho na masipala u ya nga ha ndinganyiso ya zwa u thola ndi vhukoni ha u kunga zwavhuḓi vhathu vha re na ndalukano dzo teaho vhane vha nga vha vha khou tshila na vhuholefhali kana vhafumakadzi kha vhuimo ha tshiṱirathedzhi .
Ndi nga mini ni tshi tea u vhana guḽuu ?
Thendelo iyo i ḓo vha tendela uri vha ree khovhe na u vha na FPE .
Miṱangano ya tshitshavha ya 3 ine ya farwa kha vhege ya u pulana uri tshitshavha tshoṱhe tshi kone u dzhenelela
Ho sedzwa ngomu na nnḓa ha sibadela
Mvusuludzo dza zwifhaṱo dzi tea u elana na maga na maitele zwifhaṱo zwo tingaho .
Dzi tevhelaho ndi tsenguluso dzo vhigwaho nga khomishini u bva tshe ya thoma :
Tshumelo ya bisi i ḓo vha shumiseaho nga maanḓa musi elementhe iṅwe na iṅwe i tshi khou thomiwa , ngauri elementhe idzi dzi tshi ṱangana khathihi na vhuendi ha tshitshavha vhu re hone .
Naho hu na uri vhunzhi ha mihasho i shumisa thandela dza u fhungudza vhushai , vha tea u livhisa tshenzhemo yavho kha mvelelo na mveledzwa ya thandela dzo raliho u vhona uri mvelelo na u shuma zwavhuḓi .
6.2 Khabinethe i dovha ya khoḓa vha Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe kha u ita mushumo wavho nga u ṱavhanyedza vha fara vhahumbulelwa vhe a dzhenela kha ndingedzo dza u thuba tshikoloni tsha
U ya nga fhethuvhupo hazwo , zwikolo zwi fanela u vha tshipiḓa tsha sisiṱeme ya ḓorobo yoṱhe , tshi swikeleleaho tsha zwileludzi zwa pfunzo .
2.2 . Khabinethe yo ṱalutshedzwa ngaha muvhigo wa Komiti ya Vhuminisiṱiri kha Tsedzuluso ya u Lambedzwa ha Dziyunivesithi ya tendela uri muvhigo uyo u bviswe uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa hatsho ngaha dziyunivesithi .
Vho kumedzela vhutshilo havho kha nndwa ya u lwela mbofholowo , vha fhedza miṅwaha ya 30 vha tshi khou dzula vhuthubwani kha mashango o fhambanaho .
Mbekanyamushumo ntswa yo thomiwa , naho zwo ralo , a hu na muhangarambo wa u dededza mishumo ya mbekanyamushumo idzi .
Thagethe dza u swikelela zwipikwa zwa ndinganyiso ya matholele , nga maanḓa dza u swikelela muvhala , mbeu na vhuholefhali , dzo tiwa kha Pulane ya Ndinganyiso ya Matholele ya Muhasho .
Zwikolo zwi nga kovhana zwifhinga nga tshifhinga tsha masiari , ngeno hu uri kilabu dza mitambo dzi tshi nga shumisa zwishumiswa ngamaanḓa nga madekwana .
Nga u isa nungo dzashu fhethu huthihi fhethu afha , masiandaitwa mahulwane a ḓo khwaṱhisedzwa .
2.17. Khabinethe i tikedza Vhuṱambo ha Mvelo vhune ha ḓo farwa nga Muhasho wa zwa Muno na u tendela uri kha muṅwe na muṅwe ane a vha mudzulapo nga mvelo o katelwa kha u dzhenelela vhuṱambo uvhu .
Hu ḓo vha na u ṱanganela ha vha maanḓalanga malugana na nḓisedzo ya ndondolo nga ṅwambo wa tshumisano ya phurofesheni dza fhambanaho .
U nga si nthuse .
Baisigira dzo itwaho lwo khetheaho dzo ṋekedzwa vhashumi vha ndondolo ya tshitshavha vhane vha ita zwa nḓisedzo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi na u ṋekedza ndondolo ya vhathu vhe hayani kha vhalwadze vha re na u sa shuma zwavhuḓi ha miraḓo kathihi na pfunzo ya zwa mutakalo ya tshitshavha nnḓa ha saithi .
Livhanyani ipfi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi re kha tshibogisi tsha lutombo na ḽine ḽa vha na raimi naḽo ḽi re kha tshibogisi tsha ṱaḓa . fula dzula fhala isa lilisa
Hezwi zwi amba uri pulane dzi bveledzwa dzo ḓisendeka nga mvelelo dza ndeme dza tshitshavha , hu si thaidzo dzavho dza ndeme .
Kha vha ye DLTC ya tsini vho fara zwi tevhelaho :
Ndaulatshikolodo na tshelede zwi laulwa zwavhuḓisa kha muvhuso wa vhukati wa Afrika Tshipembe nahone zwi leludza u bvisa mugaganyagwama une wa humbulelea nga maanḓa .
Khumbelo dza khangwelo zwa zwino dzo no wanala u bva kha vhashumi vhahulwane vha mmbi dzine dza ḓo khwaṱhisedza izwi .
Nyendo dzapo .
3.2 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Mishonga na Zwidzidzivhadzi zwi Tshimbilelanaho nayo , 2012 kha Phalamennde .
Heḽi ḽiga ndi tshikhala tsha masipala tsha u vhuedzanya thandela u ya nga ha zwi re ngomu , fhethu na tshifhinga u itela u swikelela phurogireme nthihi yo ṱanganelanaho sa tsumbo , phurogireme ya mveledziso ya ikonomi yapo .
Pfanelo ya mutholi ndi u ṱanganedza kana u hana khunguwedzo ya thandela iṅwe na iṅwe .
Vha shumise bammbiri ḽa nga nnḓa ha fekisi na u sumbedzisa zwavhuḓi :
Mbekanyamushumo ṱhukhu dziṅwe dza u ḓadzisa dzo thomiwa u itela u ṱalusa zwidodombedzwa zwa masheleni zwi elanaho na mbekanyamushumo dzo fhambanaho .
U ṅwalulula ṱhoho dza mafhungo a tshi
Nga murahu a wana lutshele lu ngomu tshikwamani tshawe tsha hemmbe .
Nga nnḓa ha u takuwa miṅwahani ya zwenezwino , phimo ya vhubindudzi i ha ḓi vha i fhasi hu tshi vhambedzwa na mashango ane a khou aluwa nga u ṱavhanya .
Ndi nga mini vha tshi fanela u badela tshelede ya vhuunḓi ?
Ndugiselo dza u pulana
Maḓanzhe a nga , sa tsumbo , shumiswa sa zwipiḓa zwa u sika vhupo .
Ndaulo maelana na vhuḓifari , ndaulo na ndangulo dza ndingo kha ṱhanziela ya nṱha na dzone dzi a tiwa .
Ri na , sa pholisi i langwaho ofisini ine ya angaredzaho zwoṱhe , madalo a zwa pfunzo a vhavhili vha vhahura vhashu vha devhula ha vundu ḽashu .
Vhusimamilayo vhu nga ṱoḓa murumelwa wa tshoṱhe a tshi dzhenelela na u amba kha vhusimamilayo na kha komiti .
U vhona uri nyambedzano dza thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na u kovhekana mbuelo zwo dzudzanywa u lingana .
Zwa Vhuendi vhu Ṱavhanyaho ha Mabisi zwi khou bvela phanḓa na u shuma kha dzi ḓorobo dzo fhambanaho Afrika Tshipembe :
4.78 Mbudziso ya uri zwi a pfala naa i dovha ya vha hone .
Phalamennde Na Vhulavhelesi
Khwaṱhisedzo ya tshiofisi ya data i ḓo khwaṱhisedza uri data i bveledzwaho ndi ya ndeme i ṱanganedzeaho .
Ndaulo idzo na nyito hu tshi katelwa na ndaela na phirisela nga ha u langa zwiko zwa nnyi na nnyi kana tshelede , zwi ita muhanga wa ndaulo .
Kha vha humbule u bva kale tshiwo tshe tsha itea tsha vha ita uri vha limuwe uri u sa vha mutakana ( arali vha vhasidzana ) , kana u vha sa vha musidzana ( arali vha vhatukana ) zwi amba uri u lavhelelwa u tshila nga nḓila yo fhambanaho nahone u farwa nga nḓila yo fhambanaho .
4.9 Khabinethe yo dzhiela nṱha u dovha u tholwa ha Vho Phurofesa Linda De Vries sa Mudzulatshidulo wa Bodo ya Lushaka ya zwa u Gembuḽa a sa Shumiho kha Tshiimiswa lwa themo ya vhuvhili ya ofisi u bva nga dzi 1 Nyendavhusiku 2013 u swika dzi 30 Ḽara 2018 .
Zwiṅwe hafhu , vha ḓo tea u vhekanya mbekanyamaitele ya mutikedzo u thusedza dzikhorido na u vha na vhuḓifhinduleli kha bada dza ḓoroboni .
Zwikili zwa u ṅwala muvhigo , vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko .
Hu na masiandaitwa afhio kha ndaulo dzine dza khou sedzesa kha u vhea mitengo u si na muṱaṱisano na u thivhela tshoṱhe musi u ṱangana zwi ṋa ṱhuṱhuwedzo kha ṱhanganelano na u shumiswa ha tshikhala tshithihi kha u ṋetshedza tshumelo dzo ṱanganelanaho ?
Themamveledziso ya thandela na mbekanyamushumo dzoṱhe ntswa dzi tea u elwa .
Ḓorobo i re na tshikhala i ḓo vha yone ine nyimele dza kunga vhubindudzi na , zwikhala zwa mishumo .
5.4.3 U itela u khwaṱhisedza uri milayo yo fhambanaho ye ya vha i hone nga 27 Lambamai 1994 yo shumaniwa nayo kha vhuimo ho teaho ha muvhuso , sa zwe zwa sumbedziswa zwone nga Ndayotewa ya Tshifhinganyana , ndangulo ya milayo yo vhalaho yo ṋetshedza nṱha ( kha vhuimo ha lushaka ha muvhuso ) kana fhasi ( kha vhuimo ha vundu ha muvhuso ) .
Zwi tevhelaho zwi kati na u bveledzwa kana zwi khou fhaṱiwa :
Ikonomi i shuma zwavhuḓi fhedzi u swika kha tshiimo tshine zwiṅwe zwipiḓa zwi dzhenelelaho zwa shuma zwavhuḓi .
Phanḓa ha tshifhaṱo hu tea u ṱumanywa kha vhuitwa ha vhathu kha nḓila iyo u itela u vhona uri vhaendangaṋayo vha a vhonala khathihi na khamera dza zwiṱaraṱani .
Vho vha vhe Nieman Fellow ngei Yunivesithi ya Harvard na muisedzi wa Afrika Tshipembe wa mafhungo kha khanḓiso dza dzitshakha dza tshivhalo , hu tshi katelwa na The Washington Post na The Economist .
Naho zwo ralo , musi miraḓo yo pfukisela kha Gwama ḽa vho Nothaho , a hu ngo vha na iṅwe ndiliso yo ṋekedzwaho u itela khohakhombo ine miraḓo yo vha i khou livhana nayo nga kha u sa vha na mbuelo dzavho dza u notha dzo dzulaho dzo themendelwa .
Ṱhoḓea ya u langa mafhungo , mishumo ya nga ngomu kathihi na u shumela mabindu na vhadzulapo , ndi zwa ndeme kha tshiṱirathedzhi tshashu .
Zwipikwa zwa kushumele kha tshumelo ya vharengi na vhakuvhanganyi vha zwikolodo zwi ḓo vheiwa na hone zwa tevhedzwa , na masiandaitwa a hone a tevhedzwa kha avho vha sa khou shumaho zwavhuḓi .
Vhuloi ngei Malawi vhu langulwa nga Mulayo wa zwa Vhuloi wa 1911 .
Zwo ḓi ralo , zwilonda zwa tshifhinga tsho fhelaho a zwi athu fola .
Muofisiri wa u vhalela u ṋea ndaela ya u vhalwa hafhu , muofisiri wa zwa u vhalela u tea u vhona na u rekhoda mvelelo dza u vhalulula nga huswa .
Muvhuso u ḓi tika nga zwiko , zwi no bva kha ikonomi yo angalalaho , na hone nḓila ya khwine ya u wana zwiko ndi u alusa ikonomi nga u ṱavhanya na u alusa maanḓa a muthelo .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa u thoṅwa ha zwileludzi zwa ndondolo ya tsireledzo yo khetheaho kha vhahumbulelwa vha vhaswa na vhatshinyi .
Hezwi zwi ḓo thusa vhathu vhane vha ḓa u wana thusa u ṋetshedza mafhungo nga zwithu zwi ngaho thendara na maitele a u khoutha na nga u ṋetshedza thikhedzo ya nga nnḓa i nga ho sa vhugudisi , nḓisedzo na masheleni .
Mimbete ya Vhuongelo ha Victoria yo dzudzanyululwa u bva kha mimbete ya vhuongelo ha dzingu u ya kha mimbete ya vhuongelo ha tshiṱiriki , fhedzi tshivhalo tsha mimbete nga u angaredza tsho dzula tshi tshi fana .
Nga tshifhinga tsha madalo ashu a muvhuso ngei India vhege yo fhelaho , ro guda nga ha mvelaphanḓa ye shango ḽa i ita musi vha tshi ita uri mishonga ya sialala na maitele zwi vhe zwa tshiofisi .
Madzina a zwi sa vhalei ndi madzina a zwithu zwi sa vhalei , sa muṱavha , maḓi na muṋo .
Mbekanyamaitele i a zwi vhona uri mbekanyamaitele ya tshifhinga tsho fhiraho na maitele zwo vhea vhana vha miḽioni kha tshiimo tshi si tshavhuḓi .
U ṋea nḓivho nnzhi nahone ya khwine malugana na tshumelo u itela uri vhathu vha vhe na nḓivho .
Fhethu afha ha mvelelo hu elana na mishumo yo sedzaho kha u khwinisa nḓila ine vhathu vha shumisa na u ḽa zwiḽiwa u itela u thivhela uri mushumo wa u engedza vhukhwine na vhunzhi hazwo a zwi fheli nga kha tshiimo tsha mutakalo tsha vhashumisi .
Geraldine Fraser-Moleketi , Minisiṱa wa zwa Ndaulo na Tshumelo dza Vhathu vho dzinginya ṱhalutshedzo i tevhelaho kha muṱangano wa Mashango Mbumbano malugana na phambano ya vhathu nga ṅwaha wa 2004 :
( 3 ) A hu na muthu kana tshipiḓa tsha muvhuso tshine tsha nga thithisa kha mushumo wa khothe .
Nga mabini maṅwe manzhi , vhunzhi ha maitele a u ita manyoro a nga itelwa nnḓa mabinini .
Mashango a Afrika a nga vhuelwa lwa ndeme u bva kha u swikelela mimaraga ya zwikolodo zwa mbambadzo , nga kha u bvisa mbofho dza vhuḓivhusi sa zwo no itwaho nga maṅwe mashango .
Zwoṱhe zwine zwa nga ḓisa malwadze zwi rumelwe ḽaborothari .
Mvelelo dza SWOT na mvelelo dzine dza lavhelelwa kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe dzi fanela u nweledzwa kha fiḽipitshati .
Ri lumelisa vhurangaphanḓa ha ḽihoro ḽivhusi na Vhashumisani , vhane khavho hezwi vhu tou vha vhuṱambo ho khetheaho .
1 ) Kha vha wanuluse nga ha vhathu kha wadi na thaidzo dzine vha ṱangana nadzo , sa tsumbo :
Mbuelo dza vhuimana ( zwibadela zwa nnyi na nnyi na zwa phuraivethe zwo tiwaho )
u fhungudza u hulela ha zwiimiswa zwine zwa ita vhubindudzi zwi zwoṱhe kha nḓowetshumo iyo na u ṱuṱuwedza muṱaṱisano nga u sika tshikhala tsha vhatambi vhaswa vhane vha ṱoḓou dzhena kha makete wa theḽevishini i badelisaho hu si na u vhuelwa hu sa pfadziho kha masheleni a thuso ya muvhuso ;
U ṱola nyanḓadzamafhungo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha gurannḓa dzapo .
Mvetomveto ya Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka yo bveledziswa , ine yo ḓitika nga miṱangano ya vhukwamani , ine ndi yone yo fhaṱaho Mulevho we wa dzhiwa .
24.1 Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vha ḓo ṋetshedza iṅwe ṱhuṱhuwedzo kha Tshumisano ya u Guda U vhala ya Lushaka kha vhuṱambo na ḽa 8 Ṱhafamuhwe 2019 Mdantsane ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Zwazwino vho shandukisa luambo lwavho nahone vha khou ri tshifanyiso tshi bva kha khaphu ya ḽifhasi .
Zwino vhalani tshirendo asitshi .
14 . Phurotokholo Iṅwe kha Buthano ḽa u lwa na U Tambudza na tshiṅwe Tshiṱuhu , U pfisa vhuṱungu kana Maitele a Shonisa muthu kana Ndaṱiso .
A huna huṅwe vhudavhidzani hune ha ḓo dzhenwa khaho zwi tshi kwama mafhungo aya .
Ḽikumedzwa li katela u sa shandukiswa kha zwifhaṱo zwi re hone kha vhupo honovhu na hone azwi nga vhi na masiandaitwa kha kufhaṱelwe vhuponi uho .
Uri ndingo dza zwidzidzivhadzi dzine dza nga sokou itwa nangoho dzi nga fhelisa tshumiso ya zwidzidzivhadzi zwi kha ḓi ḓo vhonala zwavhuḓi .
Madzangalelo a u thithisa a na mveledzwa kha u avhelwa ha zwiko zwa masheleni kha khethekanyo dzo fhambanaho dza muvhuso .
Tsha u thoma mugaganyagwama u tou vha munango na ndinganyiselo dzine Muvhuso wa tea u dzi ita musi u tshi khou dzhia tsheo nga ha uri u nga swikelela hani mutevhe wa zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwo tendelanwaho khazwo khathihi na zwipikwa zwa nḓisedzo ya tshumelo .
12.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Mveledzo ya Mushumo nga kha Mbekanyamushumo ya Thikhedzo ya mabindu maṱuku na a vhukati ( SMME ) , ine ya vha tshumisano vhukati ha Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku ( DSBD ) na Mashangombumbano a Europe .
Tshipiḓa tshihulwane tsha mbuelo ya muthelo tsho bva kha mithelo ya pfanavhanzhi ine nga murahu ya vha yo kwamea zwavhuḓi nahone lu mangadzaho nga u vhiga mitengo ya ndaka lwa nṱha .
U dzudzanya na mveledziso .
Ṅwedzi muṅwe na muṅwe madokotela vha phukha vha muvhuso vha ṋekana nga mivhigo ya malwadze a phukha kha Vhalanguli vha Mavun ḓu vha Tshumelo dza Phukha .
Thandela dzo salaho dzi ḓo vhuelela kha vhaṋe vhadzo vho fanelaho .
Ṱhulo dza milamboni dzi dzula khunzikhunzini dza milambo ya Karoo .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wo fhiraho , zwiṅwe ndi zwifhio , arali zwi hone , zwine vho no thoma u vha nazwo nga tshifhinga tsha vhuragane ?
Ndi henefha hune ha tea u shumiswa ngudo dzo puḽaniwaho zwavhuḓi dzi pfalaho nahone dzo livhiswaho kha u vhala na u ṅwala .
Kha nyimele ine muraḓo wa muṱa a ita ṱhoḓisiso nga ha hune na vha hone , khumbelo dzenedzo dzi ḓo fhiriselwa kha inwi .
Tshumelo dza othothiki na phrosṱetiki : Dzi ṋetshedza tshumelo dzo khetheaho dza othothiki na phrosṱetiki .
Ṱhonifho ndi ḽiga ḽa u ranga ḽa ndeme u itela vhudavhidzano , ha u shuma sa tshigwada , u itela mveledziso .
Mbofho na zwishumiswa zwa kushumele
Ndi zwa ndeme u khwaṱhisedza uri muholo wa fhasisa wa lushaka u shumiswe nga nḓila ine ya sa ḓo dzhiela fhasi tsiko ya kutholele , u bvelela ha mabindu maṱuku kana nyaluwo ya ikonomi i yaho phanḓa .
Mvelaphanḓa kha ikonomi ya United States dzo ita uri hu vhe na u tsela fhasi ha tshihaḓu kha kharentsi ya mimakete ine ya khou bvelela , hu tshi katelwa na rannda .
Faela dza vhuṋe dza vhashumi
Nḓevhe dzanga dzi a unga nga zwililo zwa vho lovhaho .
Kha tshitshavha , mbudziso ya ndeme ndi ya u fhindula malugana na ṱhoḓea dza vha si na zwavho hu si u sedzesa kha ndugelo dza vho no vha ho kha vhuimo ha nṱha .
U ṱola hu na thuso dokotela wavho
A huna muthu o teaho u gwa mugodi nga nnda ha thendelo .
U fhungudza migaganyagwama ya vundu ya Ofisi dza Mulangavundu , na Mihasho ya Mveledziso ya Ikonomi , Vhuendelamashango na Mafhungo a zwa Vhupo .
Vhashumi vho ṋewaho mushumo wa u tikedza mishumo ya zwa vhulimi nga maanḓa kha sekhithara ya mabindu a zwa vhulimi kanzhi a vha na nḓivho ya ikonomi kana ya zwa tekiniki khathihi na tshenzhemo ya u kona u shumisa pulane dza ikonomi kana thandela dzo tiwaho nga nḓila yavhuḓi .
Fhedzi , lwa vhege dzo vhalaho kana miṅwedzi nga murahu ha musi muthu o kavhiwa , muvhili a u sumbedzi tswayo dza u kavhiwa .
Masipala u tea u ṋetshedza tshumelo nnzhi dzo fhambanaho zwine zwa nga si konadzee u sedza kha nḓila ya khwiṋe ya u ḓisa dziṅwe tshumelo dzo khetheaho .
U bviswa ha vhathu zwo swikisa kha u fhungudzea ha muṱaṱisano wa zwiḽiwa vhukati ha vhathu , zwine zwi livhisa kha ndiliso ya vhaponyi ( kha vha vhone tsumbo ya maivha a ḓaka ) .
Izwi zwi elana kokotolo na zwipikwa zwa ndeme zwa muvhuso zwa u fhelisa vhushai , mveledziso ya mahayani na u sika mishumo .
Ri dzula ri na fulufhelo ḽauri hu si kale ḽi ḓo anwa mitshelo yavhuḓi .
U khwinisa tshikati tsha kushumele kwa vhagudi vha Gireidi 6 kha dzinyambo .
Muvhuso u khou ita zwinzhi zwitshavhani zwo fhambanaho fhedzi vhuḓidini ho raliho a ho ngo ambiwa tshitshavhani kana ngomu ha mihasho yone ine .
Thangi a si ipfi ḽo fhelelaho .
Bugu ya Mishumo i na nyito dzi re na tshivhalo dza u amba na u thetshelesa dzine vhone vha nga dzi shumisa u itela u vhana vhuṱanzi uri vhagudi vha wana zwikhala musi na musi zwa u ita nḓowenḓowe dza u tou amba .
Masipala wo ṱanganedza Muhanga wa Mveledziso ya Fhethu wo sedzuluswaho .
1.18. Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe dza tshitshavha , mabindu , mishumo na madzangano u shela mulenzhe kha u isa phanḓa zwipikwa zwa NDP nga u sumbedza u thoma ha NDP nga kha vhurangeli vhune ha ṱuṱuwedza u thoma pulane iyi .
Kha vha ḓadzise nga mafhungo a re kha siaṱari ḽa 7 ḽa notsi dza khoso .
Naho zwo ralo , phindulo dze dza waniwa dzo vha dzi songo lavhelelwa .
Tshaka dza zwimela dzi re na thaidzo .
Mbalombalo dza vhugevhenga dze dza bvisiwa zwenezwino nga Minisiṱa wa Mapholisa , Vho Fikile Mbalula , vho sumbedzisa vhuṅwe vhugevhenga ho no fhungudzeaho nga nḓila i vhonalaho na vhuṅwe vhugevhenga vhune ho no hulela .
Mvelelo idzi dzi sumba kha Afrika Tshipembe kha u swikelela ṱhoḓea dza u ranga kha u wana zwoṱhe u vhetshea fulufhelo khadzo nga mugaganyagwama khathihi na ṱhanganyelo ya sia ḽa zwa masheleni .
Buroho ya Mulambo wa Tugela i ḓo ṱumanya tshitshavha tsha Mashunka na Ngubo kha zwikhala zwa tshumelo na zwa ikonomi .
Maitele a khou engedzea aya a khou phaḓalesa nga maanḓa kha zwigwada zwa ikonomi ya matshilisano ya fhasi .
- Maṅwe mafhungo / a u angaredza*
U pfesesea : Ngona ya u linga a i ḓisi zwikhukhuliso zwifhio na zwifhio kha zwi swikelwaho , zwi sa elani na vhuṱanzi .
5 . Ofisi ya Khomishini ya Tshumelo dza Muvhuso
Muṱangano wa vhaṅwaleli wo vha maṱhakheni a mushumo une riṋe , sa Khomishini dza Tshumelo ya Tshitshavha dza Afrika , ro ṋewa mushumo wa u shuma ri tshi khou dzhiela nṱha tsiko ya puḽatifomo i fanaho ya Khomishini dza Tshumelo ya Tshitshavha dza Afrika na dziṅwe Khomishini dza Tshumelo .
Kha ri vhale
Fhedziha , u sa konadzea ha u farwa ha vhatshinyi zwi amba uri mbuelo iyi i dzulela u vha thyori .
Zwiitisi zwa phambano idzi , kana u tou vha khagala u sa lingana ha kufarelwe , kwe a no ku ṋekedzwa .
U bva kha ṱhiraka u ya nḓuni ho vha ho dala vhathu fhethu hoṱhe .
No takadzwa nga mini khatsho ?
Kha ri ṅwale Ṅwalelani kiḽasi yaṋu milayo ya 4 .
Musi u notha havho ho swika , vha amba nga ha tshimangadzo , khaedu na vhathu vho khethaho vhe vha ṱangana navho hanefha nḓilani .
Hu nga limuswa vhathu uri tshiṅwe tshifhinga hu tea u kombetshedziwa uri vhorakonṱiraka vhe vha ṋewa konṱiraka vha dzhenele na u phasa dziṅwe dza khoso dza muteo , musi vha sa athu tendelwa u thoma konṱiraka dzavho .
Mubebi o siwaho murahu u ḓo ṱoḓowa uri vha ḓadze fomo yo randelwaho ine ya shumiswa nga vha maanḓalanga a vhukati kha vhunzhi ha mashango a re na khonṱhiraka .
Olani tshifanyiso kha tshikhipha ni shi livhanye na huṅwe feh kha mepe wa Afrika Tshipembe .
Vhathu vhane vha shuma kha senthara iyi vho vha vhe vhathu vhane vha si vhe na maanḓa a u dzhia tsheo ifhio na ifhio ya vhululamisi nga vhone vhaṋe musi zwi tshi ṱoḓea ngauralo .
Zwenezwo , u shumisana sa thimu ri tshi itela SAPS na lushaka lwashu .
Ngade dza lushaka na mveledziso mahayani dzo sedza fhedzi zwimelwa zwiṱuku zwa miroho .
Arali vha sa ḓivhi fhethu ha vhudzulo , avhaye ofisini yavho ya tsinisa ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano u wana / kana u vhona fhethu ha vhudzulo ha tsinisa .
Ro ḓikumedzela kha vhone na ṱhoḓea dzavho dza ndondolo ya mutakalo , nahone vhuḓikumedzeli uvhu vhu ita uri ri vha ṋetshedze mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dza khwiṋesa nga mutengo u swikeleaho .
Tshigwada tsho teaho tsho topolwaho ndi tshone tsho tewaho nga u ita zwenezwo .
Ndi foramu dzifhio dza komiti , sa tsumbo , Madzangano a zwa mutakalo kana madzangano a tshitshavha , dzine komiti ya wadi ya ṱoḓa u imelwa khadzo ?
Zwi nga dzhia miṅwaha mivhili kana miraru uri hu kone u khwinifhadzea nḓadzo ya madamu nahone i nga kha ḓi vha nyimele u vhuya u swika kha miṅwaha miṱanu .
Kutshimbidzele kwa u langa -kutshimbidzele ku katela u vhea iṱo na u pima mveledziso u vhona uri ndivhotiwa dza thandela dzi khou swikelwa , u ta u kheluwa ha thandela kha pulane uri hu konou dzhiwa vhukando ha ndulamiso .
4.4 . U dzhenelela ha muvhuso hu khou thoma u vhonala nahone mimasipala yo tikedza vhurangeli vhu fanaho na u Humela kha zwa Mutheo vhune ha khou sumba u fusha na u sumbedza tswayo dza u khwinifhadzea .
1.3 . Hu na masia maṋa a ndemesa ane a tikedza pulane iyi ya u vusuludzwa ha ikonomi , ḽa u thoma ḽi tshi vha ṋetshedzo khulwane vhukuma ya themamveledziso .
U koredza kha maḓaba ho ḓala kha vhunnḓa ha maḓaba a fuḽethe na nga ngomu ha maḓaba mahulwane .
1.4.8 ha nga ḓo shumisa tshelede kha u renga nyalusandaka ( zwishumiswa , mitshini na zwifhaṱo ) hu si na thendelo yo tou ṅwalwaho ya GEP ;
U ola zwifanyiso zwa ene muṋe a tshi shumisa zwishumiswa zwo fhambanaho , zwa khirayoni dza mapfura o dziaho na tshoko
Muvhuso wo humbela vhathu vhoṱhe kha shango uri vha vhulunge maḓi .
U bva nga Phando 2019 , Tshigwada tshi thusaho vhalwadze vha Mutsiko wa Muhumbulo na U ḽa mbulu tsha Afrika Tshipembe ( SADAG ) tsho ṱanganedza ṱhingo dzi fhiraho 145 000 kha senthara dzatsho dza 22 dza vhuṋetshedzathuso .
U sedzulusa mawanwa a matheriala na themendelo nga vhaṋetshedzi vha ndindakhombo kha ndangulo i isaho khomboni na u vhea iṱo uri maga o teaho a a dzhiwa u itela u tandulula vhuṱudzeṱudze ho topolwaho .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo a tshi wani nyavhelo ya mugaganyagwama u bva kha Vhufaragwama ha Lushaka ngeno masalela nga datumu ya u vhiga a tshi tea u badelwa kha lweṱolweṱo lwo kuvhanganywaho lu ne lwa fhira mbilo na tsheledemviswa dzo badelwaho nga tshifhinga tsha u sedzwa hafhu .
2.1 . Khabinethe yo tendela mivhigo ya kushumele kha mathomo a mushumo wa MTSF 2019-2024 we wa dzudzanywa nga Muhasho wa Vhupulani , U vhea Iṱo na U ela .
Kha ikonomi guṱe , mvelelo dzi sumbedzisa uri mishumo na nyaluwo a zwi tshimbilelani nga murahu ha tshifhinga tshilapfu , zwine zwi amba uri hovha na nyaluwo ye yavha hone ya u shaea ha mishumo kha tshifhinga tshine ha khou sedziwa tshone .
Zwi tou fanaho , na u dzhenela kha khaedu ya tshanduko ya kilima zwi ṋetshedza tshikhala tsha u engedza zwa u bindudza na mishumo kha zwa thekhinoḽodzhi ine ya vhavhalela mupo .
Fhedzi , vhukoni ha u tou shumisa vhukuma mbekanyamaitele ya ikonomi nga nḓila yone vhu kha ḓi konḓa nga ṅwambo wa zwibviswa kha migaganyagwama ya muvhuso na nga u kundelwa ha vhukoni ha ndaulo .
Honeha , mbekanyamushumo a dzi ṱoḓi u sedzesa kha mikhwa ya u tshinya fhedzi dzi nga vha mbekanyamushumo dzo dzudzanyiwaho u khwinisa zwikili zwo fhambanaho zwa zwivhotshwa , u fana na zwikili zwa vhutshilo .
Tshipiḓa tsha u thoma tsho faredza ndivho dza levhele ya nṱha dza khoro , hune ha sumbedzwa uri ndi zwifhio zwine masipala wa fhulufhela u zwi isa mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano na uri tshiimiswa tshi ḓo vhonala hani kha khasitama dza nga nnḓa na dza nga ngomu .
A hu na muthu o teaho u itwa zwa vhupuli , na u kombetshedzwa u shuma .
Vhabadeli vha / mithelo vha funaho shango vha khou thusa u khwinisa matshilo a miḽioni dza maAfrika Tshipembe nga u farakana na muvhuso zwenezwi u tshi khou phaḓaladza tshumelo dzine dza khou ṱoḓea na thikhedzo ya matshilisano zwitshavhani zwo fhambanaho .
U shumisa zwiṱirathedzhi zwa ndingo dza kiḽinikhala kha u vhona vhukoni ha mugudi kha masia na kiḽinikhala , u vhea rekhodo nga nḓila ine zwa ṱoḓea ngayo .
( iii ) u sedza milayo yo phasiswaho nga Buthano ḽa Lushaka , hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 75 .
U pfesesa ṱhoḓea ya u dzulela u vha na u vha na tshidzumbe .
Thandela dza u ṱavhanyisa mveledziso ya ikonomi dzi khou shumisiwa u isa mishumo vhuponi , nga maanḓa kha u takula sekithara ya vhulimi zwitshavhani zwa migodi ; khathihi na u ṱavhanyisa nyaluwo ya tswikelo ya u ṱhaṱhuvhiwa kha vhe vha vha vhe vhashumi vha migodini , miraḓo ya zwitshavha na vhashumi vha migodini vha zwino .
Mbadelo dzine dzi sa tshimbidzane na ṋomboro ya referentsi na ṋomboro ya Vhuṋe ya mubadelwa a i nga ṱanganedzwi .
U dzudzanya na u shumisa Pulane ya Ndinganyiselo ya Mishumo na Mbekanyamaitele .
Tshivhalo tsha zwikhala kha ṅwaha muthihi zwine khazwo Ṱhohoyatshikolo vha nga vhewa tshidzuloni .
U tevhekanya zwifanyiso zwa tshiṱori .
Kha vha ḓe na luṅwalo lwa khumbelo lu bvaho kha muṋe wa tshikepe , vha katele na vhuḓiimiseli ha vhuḓifhinduleli vhu sumbedzaho u tshimbidzana na Mulayo wa Vhupfuluwi wa 2002 .
U bva tsha thendelo ya maraga wa u shandukisa tshayavhudziki ya tshelede yo engedzea lu vhonalaho ngeno u rengisea kha thengiselano dza Afrika ho tsa , zwenezwo zwa lengisa u vuliwa ha akhaunthu ya mikovhe yapo nga mulandu wa zwenezwo na u fhiriswa ha ndeme ha ndaka .
Mathomo a zwiṱirakitsha zwa tshiimiswa kha ḽevele ya vhuraru ( lushaka , dzingu na vhupo ha ndangulo ) ;
U ṋea maanḓa vhadzulapo a u dzhenelela kha u pulanela tshitshavha
Zwenezwo , tshiṱangu tshi vha tshi bveledzaho na nḓowedzo ya muvhalelano i nga shumiswa .
Ndi ngani ndau yo humbula u sa ḽa mbevha ?
Hezwi zwi katela u fhaṱululwa ha themamveledziso , zwishumiswa , ndaka nga ngomu ha zwifhaṱo , tshiṱoko na masheleni ane a khou shumiswa zwino .
BONO : Vhuongelo ha Dundee ho ḓikumedzela u ṋekedza tshumelo ya ndeme , i pfadzaho na i vhuedzaho kha miraḓo yoṱhe ya tshitshavha kathihi na tshumelo ya Ndondolo na Mutakalo ya Ndeme .
1.1 . Tshipikwa tsha FIP ndi u itela uri mbekanyamaitele dza masheleni na dza vhubindudzi dza Mashango a re Miraḓo dzi tshimbilelane , u ri dzi tshimbilelane na zwipikwa zwa SADC .
Ndondolo - kha luṱa ulwu , kuitele kwa tshiofisi na ku si kwa tshiofisi ku ya thomiwa ku ṱuṱuwedzaho na u leludza mvelele ya dzangano i tikedzaho phambano .
Mbilaelo i nga vhigwa nga tshavhukoma , nga luṱingo , nga vhurifhi kana e-meili kha ofisi iṅwe na iṅwe ya IPID .
4.2.2 uri hu sedzuluswe phuredzhekhisheni ya kushumiselwe kwa tshelede , arali zwi tshi konadzea , khathihi na u shandula kubadelele kwa mbadelamurahu hu tshi tevhedzwa milayo na zwifhinga zwine zwa ṱanganedzea nga Muhadzimi , hu tshi katelwa na uri Mahadzimi a bvise sekhurithi ( ndindakhombo ) iṅwe hafhu nga nṱha arali i tshi ṱoḓea ; kana
Musi hu tshi khou ṱavhanyiswa mushumo wa Thandela ya u Pfukisa Maḓi ya Lesotho Highlands , u thomiwa ha Maano a Nḓowetshumo ya Mveledziso ya Tshitshavha tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC ) na Pulane ya Mveledziso ya Maano a Tsumbanḓila ya Dzingu u itela u sikamutevhe wa mashumele na vhukoni ha vhubveledzi kha dzingu , na tshumisano kha ndango ya mikaṋo u itela u fhelisa vhugevhenga ha mikanoni vhu ngaho u zwimiwa ha tshugulu na nḓou zwi siho mulayoni , ndi zwiṅwe zwa zwe zwa sedziwa .
Vhatshimbidzi vha tea u vhona zwauri vhuimelelo ha zwigwada zwi sa koni u ḓipilela ndi tshipiḓa tsha zwigwada zwa Mushumo na uri vha na zwine vha amba kha zwigwada .
Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho ,
Nga u ralo , lushaka lwa nyimele a vusa ndavhelelo dzi elanaho dza ṱhalutshedzo , dzine dza vhumba redzhisiṱara , ine ya wana ṱhalutshedzo ya maṅwalo ane ya a ḓivha , zwine zwa wana ṱhalutshedzo ya maipfi .
Nḓila ine vhathu vha vha na vhushaka na , u shumisa na u ṱhogomela vhupo u itela ndivho dza matshilisano , zwa mvelele na zwa ikonomi i ḓo sumbedza nḓila ya khwaḽithi ya mupo .
Nga fhasi ha POPIA , muthu kana muṋe wa data u na pfanelo ya -
Vhukoni ha u ḓowela thekhinoḽodzhi ntswa kha ṱhoḓea dza mveledziso dza u ṱavhanya ndi iṅwe khaedu khulwane yo livhanaho na madzhango ashu .
Khabinethe i dovha hafhu ya livhisa ndivhuwo dzo khetheaho kha tshigwada tsha Working on Fire tshe tsha lwisana vhukuma na mililo mihulu .
Thikhedzo ya u fhaṱa vhukoni : Muofisiri wa mafhungo wa GEP u dzudzanya vhugudisi ; na u saina thendelano na muṋetshedzi wa tshumelo ya vhugudisi o teaho
1.6 . Vhufarisani vhukati ha zwitshavha na muvhuso zwi khou ṱoḓea uri ri kone u lwa na vhugevhenga na vhuaḓa .
Maanḓa a Yuropa o dzhia ndango ya vhunzhi ha dzhango ḽoṱhe na u dzhiela nṱha khoḽoni dzo thomiwaho .
Uhu u dzhenelela hu ḓo vha ha ndeme kha u amba nga ha vhukonḓi nga nḓila i bveledzisaho na u khwinisa mveledziso ya ikonomi .
Minisiṱa wa Tshumelo ya Tshitshavha na Vhulanguli vha ḓo dovha vha ṱanḓavhudza Milayo na uri i amba mini nga murahu .
Fhedzi , thendelo ya u fhedzisela ya mugaganyagwama wo raliho , i ḓo bva kha ndangulo ya vhuongelo .
Imedzana na Khaedu dza Tshanduko : Ḓivhazwakale ya Vhunese ha Vharema fhano Afrika Tshipembe .
Nga kha zwezwo ri ḓo isa phanḓa na u khwaṱhisa vhushaka vhu vhuedzaho na mashango a Devhula .
Fomo dzi a wanalea ofisini dza u ṅwalisela .
U tholiwa hu ḓo bva kha u khwaṱhisedzwa nga Muhasho .
Nṱha ha izwo , u thomiwa ha senthara ya ṱhingo sa tshipiḓa tsha thikhedzo ya vharengi zwi ḓo dovha zwa sika tshikhala tsha mishumo kha vhaswa .
Kha nyimele dzenedzi ro fushea uri miraḓo yashu yo sumbedza u khwaṱha na vhuḓiimiseli fhasi ha nyimele dzi konḓaho .
Zwine wulu ya shuma zwone Ṱhoho : Vhupo vhu re na mutakalo - Awara 2
Tshiṱiriki tsho ḓalesa fhethu hu re mahayani .
Fhedzi tsha phanḓana nahone tsha ndemesa , muhweleli wa vhuvhili ndi mme nahone a huna zwi re kha mabammbiri zwi dzinginyaho zwauri o , kana munna wawe , ha na dzangalelo ḽa vhukuma kha vhana vhawe zwi tshi bva mbiluni .
Vhupo ha mikhukhuni a vhu na tshomedzo dza thoiḽethe dza u gwedzha .
Izwi zwi ṋetshedza muvhono wa kha hafu ya thaidzo fhedzi .
2.9 . Khabinethe yo tendela maga o dzinginywaho e a kumedzwa ho farwa Fhungo ḽa Mushumo kha u pfulusa Muhasho wa Muno .
Tshifhinga tshoṱhe mapholisa vho vha vha tshi ḓa .
Vhaakademi avha vhe vha vha tshi khou ṱuṱuwedza tshanduko ya maitele , vho vha vhone vhe vha shandula sia ḽa ndangulo ya nnyi na nnyi .
Mbuelo dza vhuimana ( hu tshi katelwa mubebisi )
Zwi khou ḓaho zwi ḓo ṱoḓa mbekanyamushumo ine ya ḓo khwaṱhisedza uri vha dzhia vhuḓifhinduleli ha vhukhakhi havho , uri u dovholola vhutshinyi zwi khou thivhelwa , uri vha khou langiwa , uri matshimbilele avho o kaṱudzwa na uri vhutsireledzi ha tshitshavha vhu khou khwaṱhisedzwa .
Nḓila , dzine dza vhewa , dzi fanela u vha dza vhukuma , dzi ṱanganedzeaho , u shandukisea , u pfesesea na u kona u elea .
4.4 . Khabinethe i khou dovha ya ita khumbelo kha vhabebi na tshitshavha nga vhuphara u khwaṱhisedza uri vhana vha khou tsireledzwa tshifhinga tshoṱhe na u shumisana na mazhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo u tsireledza pfanelo dza vhana vhashu .
Muṅwe wa vhadzheneleli vhashu vha songo dzhielwa nṱha nahone vha re vha ndeme , ndi vhashumi kha sekithara yashu .
Ro dzhiela nṱha zwa u lwa na u hombokiwa , u ṱangulwa mabinduni na miḓini , khathihi na vhugevhenga vhu itwaho muthu a hanefho sa u vhulaha , u binya na u rwa , sa zwiṅwe zwa ndeme khulwane .
U thetshelesa muzika na u ṱalutshedza uri muthu u ḓipfa nga nḓila-ḓe musi a tshi shumisa maipfi a no nga u takala , u sinyuwa , nz
U shumisa mathemo a ngaho mafhungo , ḽeḓere danzi , tshitopo .
Kha vha founele senthara ya dzikhasi ṱama kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo kha .
Mitengo ya nṱha i elanaho na u nanguludzwa na u khwiniswa ha fhethu zwi ṱumanywa na fhethu ha tshikwarani .
Kha vha shandukise zwithithisi / khohakhombo zwi vhe mvelelo dzine dza lavhelelwa .
Ḽevele ya lushaka , hu na u bvelela hu hulwane ha zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwi shumiwaho nga nzudzanyo mashango ane a vha miraḓo .
Mushumo wa tshitshavha ( u dzudzanya mishumo / mitambo na tshumelo dza tshitshavha )
1.13 . Khabinethe yo ṱanganedza zwe ya vhudzwa nga ha vhufarisani vhune ha khou itwa kha sekhithara ya zwa u fhaṱa .
A hu na na ḽithihi ḽa madzina aya , ane a anzela u buliwa , e a vhuya a lambedzwa nga Muvhuso .
U shumisana na muvhilaeli nga tshifhinga tsha Ṱhoḓisiso
Muvhigo wa mveledzazwiwo wa khethekanyo ndi mutheo wa u vhiga u shumiswaho nga khethekanyo dza mishumo u ṱalusa , u kala na u vhiga vhukwamani hadzo ha mveledzazwiwo ha ndeme khathihi na u ṱaluswa ha vhuleme kha ndaulo .
Vho sia tshikhala kha ḽifhasi ḽa khanḓiso ya gurannḓa .
Ngauralo , muhasho u khou bvela phanḓa na zwa u bveledzwa ha mbekanyamushumo yawo ya vhugudisi ha nga ngomu .
10.3 Muvhigo u khou sumbedza vhatshena vho fara poswo khulwane kha sekithara dza tshitshavha na dza phuraivethe dza shango nga 68% , lwa rathi u fhira tshigwada tsha vhunzhi ha vhathu kha ikonomi .
Mivhigo ya phosthimothemo yo sumbedza uri lufu kha nyimele iṅwe na iṅwe lwo itiswa nga u zhakiwa kana u kandekanywa .
Dziṅwe mbadelo na dzone dzo shandukaho .
Ri humela kha zwa Muteo : U bvisela khagala zwipimakushumele musi ri tshi lingedza u vha na vhuṱanzi uri mimasipala yoṱhe i tevhedza vhuḓifhinduleli hayo ya muteo , ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , hu si na u kundelwa ;
U shayea ha sisiṱeme ya ndangulo ya mafhungo ngomu kha mihasho ya ha masipala .
Vhulangi vhu shela mulenzhe kha na u vhea iṱo kha vhurangeli ha mbekanyamaitele vhune ha kwama midia , vhudavhidzani na vhupo ha mafhungo .
Tsumbo ya bono ḽo ḓisendekaho nga mvelelo dza ndeme
Nga nnḓa ha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa , Mihasho ya Zwa Mavu na Muvhuso wa Mavundu na Wapo na yone i langula dziṅwe dza mbetshelwa dza Mulayo .
Ri fulufhela uri i ḓo bvela phanḓa na u ṋetshedza data i shumiseaho ya u dovha u ita musaukanyo kha avho vho dzhenelaho kha pfunzo , na u sedzesa kha masia ane a ṱoḓa thikhedzo iṅwe hafhu .
U shumisa mafhungotsivhudzi a u pulana e a ṅwalwa kha pulane vhuvhili hadzo ( pulane dza wadi na dza IDP ) uri dzi ṱuṱuwedze mishumoitwa ya u pulana ya kutshimbidzele kwa u pulana huṅwe .
Adzhenda ya Nyito i katela masia a fanaho na u konanya na u shumisana , u thivhela , tsireledzo , u wana murahu na u ṱanganelana hafhu , na u shela mulenzhe ha vhana .
Muṅwe wa vhaṋetshedzi o sumbedzisa uri zwa tshifhinga tsha u badela ndi fhungo ḽa zwa makwevho , na uri ndi khwine zwi tshi litshelwa mabindu nga oṱhe , vhaṋetshedzi na vharengi uri vha kone u tandulula fhungo ḽa milayo ya thengiselano yeneyo .
Kha muṱangano uyu zwo swikelelwa uri :
Nga ḽa 16 Nyendavhusiku ṅwaha wo fhiraho , Muphuresidennde wa kale Vho Jacob Zuma vho ḓivhadza uri muvhuso u ḓo mbo ḓi thoma u lambedza pfunzo ya nṱha ya mahala kha vhana vha shayaho na vha vhabebi vha holaho miholo ya fhasi vha MaAfrika Tshipembe kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
1.4 . A zwi ṱoḓi data kana tshelede ya u founa u wana tshumelo dza u ḓiṅwalisela nga SMS na nga WhatsApp .
Ndi zwipiḓa zwifhio zwa muvhili zwine na vha na tshithihi tshazwo ?
U dzhenelela ha Komiti ya Wadi kha u ita mugaganyagwama
Muvhuso , u tshi khou shumisana na muṅwe mufarakani na a kwameaho , u nga si tendele hezwo .
Tshakha dzo fhambanaho dza miroho
Ri dovha hafhu ra tama u livhuwa tshiṱafu tsha Komiti .
Hedzi a dzi sokou vha mbalombalo .
U khwaṱhisedza uri tshumelo dza zwiendedzi dzi swikelela ṱhoḓea dza mutheo dza tshitshavha u swikela mushumoni , pfunzo , zwa mabindu , mavhengele , zwiimiswa zwa dzilafho na matshilisano .
Ndaela ya mmbi kana khomishini ya mmbi yo vha yo ṋekedzwa mushumo wa u dodombedza kuvhonele uku kwa ḽifhasi .
Nga kha mbekanyamushumo iyi , vhudzheneli ha vhasadzi hu khou ṱuṱuwedzwa nga kha vhupfumbudzi , u fhaṱa khaphasithi na mveledziso .
Zwino ṅwalani phindulo yaṋu ya heyi mbudziso : Ri guda mini kha lungono ulu ?
Ngudo dzi sedzaho u thetshelesa na u amba uri dzi ḓa luvhili nga vhege iṅwe na iṅwe
Mafhelelo : Kushumisele ku si kwavhuḓi kwa zwiko zwine zwa nga shumiswa tshifhinga tshiḓaho sa zwe zwa sumbedziswa kha ḽiṅwalo ndi zwa vhuṱhogwa vhukuma kha u sika mishumo na u shandukisa matshilo a zwitshavha zwa Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo .
Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri IPAP i ḓo thusa u alusa sekithara ya nḓowetshumo na ikonomi yashu .
( a ) nga u bvisa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ya imelwa nga khethekanyo ṱhukhu i tevhelaho
Vharengi vhoṱhe vhane vha ṋetshedzwa nga nnḓa ha Ḓorobokhulwane ya Cape Town vha tea u dzhielwa nṱha .
Tshumisano dza tshiṱirathedzhi dzo fhambana na tshumisano dza mveledziso dza sialala , dzine vha na vhuṱanzi kha vhushaka ha muṱanganedzi wa ndambedzo .
Madalo na tshumelo dziṅwe dzoṱhe 100% ya mutengo wa Tshikimu - Vhuimana
Ndi vhanna vha si gathi vhane vha khou haelwa musi hu tshi vhambedzwa na vhafumakadzi .
Fhethu ho vuleaho hu shumiseswa nga maanḓa nga vhana u itela u tamba na vhuḓimvumvusi .
U pulanela nḓisedzo na khwiniso ya tshumelo
Zwi tshe zwo ralo , murumelwa wanga u khou itela khuwelelo Mashango a re Muraḓo kha dzingu uri a ise phanḓa na nyiledzo hu si u ṋaṋisa tshiimo kha dzingu .
Mvelelo dza vhukando uho dzi tea u vhigelwa murahu wadini kana ha masipala , nda ngona .
Kha mepe , swayani vunḓu ḽine na tama u ḽi dalela .
Mishumoitwa ya CBP ya u shuma , u monithara na u ela mishumoitwa ine nḓila dza tea u dededzwa ngayo ( sa musi zwo bulwa kha Gaidi ya Vhatshimbidzi ) i katela :
Phaiphi dza khonkhrithi dzo khwaṱha kha u rosa na u ṱaselwa nga zwi tshilaho malwanzheni .
Ri ḓo kala mbekanyamushumo dzine dza ḓo swikiswa ṱafulani hafha ṋamusi nga komiti tharu dza khabinethe na muhanga wa zwipikwa ezwi .
U kundelwa u ita izwo lwo vhalaho zwi bveledza ndaṱiso dza vhalavhelesi , hu tshi katelwa u fheliswa ha u ḓiṅwalisa .
U sumbedza u vha khagala kha mihumbulo na u fara mihumbulo ya vhaṅwe hu na tsatsaladzo fhedzi hu na u ṱhonifha .
Ofisi ya Muṅwaleli i tea u vha kha Ofisi ya Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa .
FPE ndi tshiendedzi , tshikepe , kana fhethu hune tshithu kana tshiteṅwa tsha bveledzwa hone tshi tshi bva kha khovhe .
Thandela khulwane dzo katelwa kha phurogireme ya masheleni ya ha masipala .
( 2 ) A hu na muthu ane a ḓo fara tshidzulo tsha u vha Mulangavunḓu zwifhinga zwi fhiraho zwivhili ofisini , fhedzi , musi muthu a tshi khethiwa u ri a ḓadze tshidulo tshi si na muthu ofisini ya Mulangavunḓu , tshifhinga tsha u bva kha u khethiwa uho u ya kha khetho dzi tevhelaho a tshi dzhiiwi sa tshifhinga tsha ofisi .
Khabinethe i livhisa ndiliso kha vha muṱa na dzikhonani dza :
Zwiṅwe zwibveledzwa zwa mafhungo na matheriaḽa o bviselwaho khagala a katela :
Muvhuso wa Japan wo pomokelwa u tikedza na u tsireledza nḓowetshumo dzayo khulwane , ngauralo ( nga nḓila iyi ) wa sika zwivhuya zwa muṱaṱisano u songo fanelaho .
Khabinethe yo tendela tsheo dzi tevhelaho kha Mulangavunḓu na Miraḓo ya Khorotshitumbe ya Masheleni na ya Pfunzo :
U sedza hashu kha zwa vhugevhenga ha zwa pfunzo , kha mveledziso ya vhupo ha mahayani , kha u sika mishumo yavhuḓi na ndondolo ya mutakalo ya ndeme i sa ḓuri , zwi ḓo engedza luvhilo kha mumatsho ashu wa u ya phanḓa .
Kha vha khethe mugudisi wa ngudo ane a nga thusa vhagudi nga zwa tshikolo zwine zwa vha tshipi ḓa tsha vhugudisi .
Arali a si mutshudeni , vhuunḓiwa ha masheleni kha muraḓo , ṅwana a nga bvelaphanḓa sa muunḓiwa ( kha mutengo wa vhaaluwa ) tenda ha vha ho ḓiswa maṅwalwa oṱhe .
1.4 . Naho hu na uri lushaka lwashu lwo no vha na mvelaphanḓa khulwane kha zwa pfanelo dza vhafumakadzi , hu kha ḓi vha na zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itwa u itela u ombedzela ndinganyiso ya mbeu khathihi na u lwa na samba ḽa khakhathi dzo ḓisendekaho nga mbeu na u tambudzwa ha vhafumakadzi zwitshavhani zwashu .
Vhege i ḓo katela , u dalelwa ha muḓi nga muḓi ; u dalela thandela ; nyambedzano na vhakwameaho ; vhukwamani na tshitshavha ; khathihi na vhukwamani ha nyanḓadzamafhungo ya mbambadzo na tshitshavha .
Ri tenda uri vho ita tsheo yone nga u vha muraḓo wa GEMS .
Thasululo yo swikelwaho nga avho vha sa tendi kha zwa vhuloi yo vha ya uri zwa vhuloi ndi
Ndi zwe ngazwo ra bveledza DDM , maitele o fhambanaho na maṅwe ane a kwama matshilisano a zwitshavha kha tshiṱiriki tshiṅwe na tshiṅwe u itela uri ri ḓo hoṋolola mveledziso na zwikhala zwa ikonomi .
fhaṱa lushaka .
U ṱanganedza maambiwa a muṱangano wo fhiraho
Naho hu na ṱhoḓea iyi kha zwa u dzhenelela ha vhabebi zwikoloni , ṱhoḓisiso kha zwikolo zwa vharema nga fhasi ha mafhungo a athikili iyi dzi sumbedza u dzhenelela ha vhabebi kha nyito dza zwikolo zwa vharema nnzhi ho fhimiwa .
Kana vha ṱutshela zwiḽiwa zwavho kha buthu ya moḓoro wavho lwa awara dzi si gathi .
Itshi tshi hwalwa nga nḓowelo ya vhuvhili , ine ha vha u fhungudzea hu hulwane kha tshivhalo tsha mveledziso dza TV dzo bveledzwaho kha ṅwaha wo fhiraho ngei Gauteng .
Ṅwalani nḓila ine na nga vhudza ngayo muthu ane na mu fulufhela zwithu zwi sa takadzi zwe na ṱangana nazwo .
1.4 . Khabinethe i ṱanganedza voutu dza migaganyagwama dzine dza khou kumedzwa nga mihasho yo fhambanaho dzire na mivhigo yo khwaṱhaho i gavhelaho ngaha mvelaphanḓa yo itwaho kha u khwinisa matshilo a maAfrika Tshipembe .
Ho vha hu tshi khou swa mini ?
WRC-19 ndi tshibveledzwa tsha guvhangano ḽa Mbumbano ya Vhudavhidzani ha kule ha Dzitshaka ḽa UN ḽine ḽa vha hone nga ṅwaha hune zwiṅwe zwa zwipikwa zwaḽo zwa vha tsengulus na u vusulusa milayo ya radio .
Simphoziamu yo amba nga nḓila dzine vhuhaṱuli vhu nga itwa uri vhu vhe vhu imelaho vhathu vhoṱhe nga maanḓa .
U tsela fhasi huhulwane ho vha kha vhubveledzisi , masheleni na ha zwa zwifhaṱwa .
Zwisumbedzisi zwi khou sumbedza vhukhwiṋe kha zwa ndeme khathihi na na u sumbedzisa mushumo u konḓaho wa u shumana na dziṅwe dza khaedu dzine dza kha ḓi ya phanḓa .
1.6 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ombedzela uri gundo ḽashu ḽa u lwa na zwiito zwa vhuaḓa ḽo ḓitika kha u shela mulenzhe ha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Themendelo ya federaḽa ya dzianyuwithi dza phuraivethe i nga ṱoḓa muhanga muswa wa mulayo wa federaḽa , ndango , na u badelelwa musi muṅwe .
Itani zwine maipfi ayo a amba .
U vha na aḽikali ha maḓi hu langiwa nga u vha hone ha mutheo wo ṱanganelanaho , hune kanzhi ha vha baikhaboneithi , u vha na aḽikali ya baikhaboneithi ndi tshone tsho ḓoweleesaho kha zwivhumbeo izwi zwiraru .
Tshumelo dzi a tshimbidzwa , ṋetshedzwa kana u phuromotiwa lu fushaho nahone hu si na thotho , dza konanywa , nahone ha vha na vhuḓifhinduleli .
Tsedzuluso ya ḓivhamahe i fanela u itwa u linga khohakhombo ya mveledziso ya khohakhombo khulwane kha dolomaithi i songo tsaho .
U kunakisa data ndi tshiteṅwa tsha ndeme tsha masipala tsha uri u vhe na mbilo dzo dzudzanyeaho .
U dzudza sisiṱeme yo teaho ya mafhungo na ndangulo ya maṅwalwa zwi tshi elana na u rekhoda , u fhirisa , u sala murahu , u faela na u wana murahu vhudavhidzani .
Nḓila i sa konḓi ya u elelwa nomboro dza mapholisa khei .
9.4 . ZWIFHINGA ZWA U SHUMANA NA KHUMBELO
( b ) u bvisa phara ya ( b ) ya khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ya imelwa nga phara i tevhelaho .
Khabinethe yo ḓiimisela u khwaṱhisedza vhushaka ha masia mavhili ha polotiki , ha ikonomi na ha mbambadzo vhukati ha Afrika Tshipembe na Cameroon .
U laṱiwa ha mathukhwi zwenezwo hu itwa nga vhorakhonṱhiraka vha phuraivethe , vhane vha kuvhanganya mathukhwi na u a fhisa musi vha sa athu a laṱa ngei hu fhiswaho mathukhwi .
U lugisa na u vusuludza tshifhaṱo nga ngomu na nga nnḓa .
URI hu DZHIELWE NṰHA uri hu ḓo farwa muṱangano muhulwane nga ḽa 08 Khubvumedzi 2004 une wa ḓo katela Bodo ya Vhuendelamashango ya Kapa Vhubvaḓuvha , Working for Water , Muhasho wa Vhulimi na Masipala wa Makana u isa phanḓa na nyambedzano nga ha Thandela ya Craft Village .
Ndivho ya nyendedzi iyi ndi u ṋetshedza mafhungo ane a ṱoḓea nga muthu muṅwe na muṅwe ane a khou tama u shumisa pfanelo iṅwe na iṅwe ine yo anganyelwaho kha Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , wa 2 wa 2000 ( PAIA ) na Mulayo wa Tsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe wa 2013 ( " POPIA " ) .
Zwidodombedzwa zwa konṱiraka zwi tea u bula tshivhalo tsha fhasisa tsha thulusi dzine dza ḓo shumiswa khathihi na zwiambaro zwa tsireledzo zwa tshikalo tsha fhasisa zwine zwa ṱoḓea saithini iṅwe na iṅwe ya u fhaṱa .
Zwifanyiso zwa mimapa zwi re na zwiṱori
Mitengo yoṱhe na mbuelo i fanela u dzhielwa nṱha u bva kha muhumbulo wa ikonomi ya matshilisano .
Ndi nga lutamo lwashu lwavhuḓi na fulufhelo uri Afrika nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha AU na Khomishini , vha ḓo dzhiela nṱha ngeletshedzo na mihumbulo ya Foramu ya Afrika .
Hezwi zwi dovha hafhu zwa ṱuṱuwedza uri dungo iḽi ḽa maraga ḽi kolode tshelede dzibanngani .
U bvisela khagala ha khunguwedzo ya thandela hu u fhindula kha khumbelo ya u ita nga u ralo u bva kha mutholi nga tshifhinga tsha u ela ha khunguwedzo dza thandela .
Zwi nga tou nga zwitshavha zwoṱhe nga ngomu kha Masipala zwi a kona u swikelela zwileludzi zwa zwikolo zwa phuraimari na zwa sekondari .
Komiti ya Wadi na Vvhatshimbidzi vah CBP vha shumisa SWOT dza mafhungo a zwigwada zwa u ḓiṱunḓela dzi no bva kha Luṱa lwa 1 kha therisano ya tshigwada awara dza rathi .
Khumbelo ya mavu a ndimo a muvhuso halutshedzo
Vha tea u ḓikwamanya na ramulayo wa Afrika Tshipembe sa izwo dziṅwe ṱho ḓea dza Mulayo wa Dzikhamphani wa 1973 , dzi tshi shuṅwa fhedzi nga vhoramilayo .
U ḓadziswa hafhu ha mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha hu khou tevhela .
1.13 . U vulwa ha bada na buroho ya Swartkopfontein vhukati ha Afrika Tshipembe na Botswana zwo vula luṱa luswa kha u ṱumanya mukano wa Afrika Tshipembe ngei Swartkopfontein u ya kha mukao wa Botswana ngei Ramotswa .
Musi oda dza thundu dzi tshi itwa dzine ha ṱoḓwa ḽaisentsi ya u rumela thundu mashangoni maṅwe u bva kha shango ḽine vhubvo ha thundu dzo iswaho ha ṱoḓea , Mukonṱiraka u ḓo :
Fuḽaga ya Afrika Tshipembe ndi iṅwe dzifulaga dzi ḓivheaho nga maanḓa ḽifhasini .
1 " Zwikolo zwo ḓiimisaho zwi no ḓo " nangiwa " ndi zwine zwa ḓo ita khumbelo na u ḓiṅwalisa kha u dzhenelela kha MLṄṄ kha Gireidi 3 kana Gireidi 6 vha tshi itela u tsireledza thikhedzelo ya muvhuso . "
Muvhusi wo bvelaphanḓa na u bveledza maga kha sekithara iṅwe na iṅwe ya ndeme nga kathihi , u itela pfunzo , mutakalo , mveledziso ya matshilisano , nnḓu , bada na mishumo ya nnyi na nnyi .
Vhupulani ha mashumele vhu dovha ha khwaṱhisedza uri vhalangi vha shumisa nḓila yo tou dzudzanyiwaho kha u langa kushumele kwa muthu , nga u ṱumekanya mbekanyamushumo na zwibveledzwa kha mveledziso ya pulane ya mushumo ya muthu kha vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe .
Tsireledzo ya nḓisedzo ya fulufulu ndi ya vhuṱhogwa vhukuma .
Musi khumbelo yo no tendelwa i rumelwa kha Muhasho wa Vhulimi wa lushaka .
Hezwi zwi ita uri zwi vha lelutshele u londa Ndaela nga murahu .
Khombo ya u dzhiiwa ha ndaka nga muvhuso Zambia yo gonyiswa nga vhukando ha zwenezwino ha mazhendedzi a muvhuso kha thengiselano dzo fhambanaho dzi kwamaho vhabindudzi vha Afrika Tshipembe .
Vhashumi vha katela avho vhe vha tholiwa khathihi na vha sa shumi .
Ndangulo na tsireledzo na mutakalo wa vhashumi zwi fana na u langula sisiteme u itela u vhona uri zwimela na zwifuwo zwi dzudzwa zwi na mutakalo , zwa swikelela mveledzo na u itela vhone uri vha dzule vha kha vhubindudzi .
A zwo ngo tou ralo tshoṱhe ṋamusi , fhedzi hezwo ḽo vha ḽi dandululo ḽa gurannḓa dza vhubindudzi .
Zwenezwo ndi zwa ndeme nga maanḓa uri magavhelo a sa badelwe kha muṱanganedzi a sa swikeli gavhelo na tsedzuluso dza misi dzi a itwa dza vhavhuelwa u vhona uri vha kha ḓi swikela gavhelo ḽine vha khou ḽi ṱanganedza .
Khothesheni i shuma u swikela tshanduko ya mutengo u tevhelaho .
Arali vha na pulane ya ndambedzo i yelanaho na kushumele kwa u ṱola kwa tshifhinga tshenetsho .
Fhedzi , zwikolo zwi shayaho nga maanḓa a zwo ngo vhuelwa u bva kha maitele aya , sa afha vhunzhi ha vhadededzi vho vha vha tshi khou koloṅwa u funza masia aya , zwa sia hu tshi vha na xela ha zwikili zwa u funza zwa ndeme musi vhadededzi vha re na tshenzhemo vha tshi ṱutshela phurofesheni .
Nga hetshi tshifhinga , Muhasho u ḓo vha wo no fhedza maitele a konḓaho a u ṱoḓisisa na mbalelano ya ndaka dza Koporasi .
Zwenezwo ndi zwa ndeme u ṋetshedza saizi dza sete ya zwithu tsha vhudzulo uri dzi tee fhethu ha u dzula na tshaka dza miṱa zwo fhambanaho henefho vhuponi na mielo ine ya swikela ṱhoḓea dza mushumisi .
Itshi tshiṱaṱamennde tshi ḓo tikedzwa nga u fhungudzea zwihulu kha masheleni o kuvhanganywaho kha e a vha o anganywa zwine izwi zwa vhonala kha miṅwaha miraru ye ya ṱolwa u ya nga u wa ha ikonomi ya ḽifhasi zwine izwi zwo vha na masiandaitwa kha Afrika Tshipembe .
Miṱangano ya ndaulo , bindu na foramu ya sekithara ( i katela u tholiwa ha miraḓo ya phanele ya u tsivhudza minisṱa , dziadzhenda , maambiwa na mivhigo ) .
Na zwezwo u wanululwa ha tshivhalo tshe tsho vha tsho phumulwa tshi dovha hafhu u kolodwa kha dziṅwe mbuelo kha tshiṱatamennde tsha mashumele a masheleni .
Tsumbanḓila ya nga ha uri vha nga shumisa hani Mulayo wa Tswikelelo kha Mafhungo wa 2000 , i ḓo wanala kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe hu sa athu u fhira Ṱhangule 2003 .
Vhunga zwi tshi ḓo ambiwa kha notsi dzi no ḓo tevhela , thandela a dzi shumiwi nga nḓila ine zwithu zwa vha zwo tou tswititi sa mutalo .
1.3 . Khabinete i sasaladza nyito dza khethululo nga lushaka dzo bvelelaho hu si kale kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango ḽashu .
Ro takala u vhiga uri mvelaphanḓa ya vhuṱhogwa yo itwa kha u vhuedzedza fulufhelo kha mbekanyamitele nga ha ndaulo ya zwa maini na muvhuso wa visa , u vula nḓila ya u ya kha khovhelo yo ṱanḓavhuwaho ya u kona u tshimbila , na u sedzulusa vhuimangalavha , mitengo ya muḓagasi na raḽiwei .
Izwi zwi a konḓa ngauri ṱhalutshedzo ya maipfi " mushumi wa mutakalo wa sialala " ndi muthu o ṅwalisaho nga fhasi ha Mulayo .
Tsha u fhedzisela , ambani uri tshiṱori tsho fhela nga nḓilaḓe
Tsha vhuvhili ho vha u ṋaṋa ha mbilaelo vhukati ha vhathu vha re phalamenndeni na vhasiki vha mbekanyamaitele nga ha masiandaitwa a ikonomi na matshilisano a u gembuḽa .
zwi tshi lingedza u ḓinangela maipfi ( vhathu ) o ḓiimisaho nga oṱhe nahone o ṱanganedzeaho lwa mulayo tshitshavhani .
Ri paka maḽegere a si ḓifhi zwone na khekhe mabogisini ra zwi fha vhathu vhane vha ḓa u ri dalela .
Tsimbi dzoṱhe dzine dza lemela , u fana na zinki , ho itwa musaukanyo nga ha sambula dzo sefiwaho .
Saizwi hu na mbudziso tharu fhedzi , zwiṅwe zwigwada zwi ḓo ṋewa mbudziso dzi fanaho .
Avho vha sa koni u ita izwi , vha ḓo fa nahone khamusi vha ngalangala .
17 Vhuṱanzi vhu pfalaho kana ha maimo a nṱha vhu a ṱoḓea phanḓa ha musi muthu a tshi vhonwa mulandu .
Mikovhe na maṅwe madzangalelo a masheleni kha khamphani dza phuraivethe na dza tshitshavha khathihi na zwiṅwe zwiimiswa zwa pfanavhanzhi zwi dzhielwaho nzhele nga mulayo .
U ya nga rakhonṱhiraka wa malaṱwa muthihi , tshivhalo tsha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili tshi ṱanganedzwaho nga zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa tshi itea nga mutevheṱhandu .
Tshipiḓa tsha vhu 17 tshine tsha vha kha Vhulanguli vha Mulayo kha shango ḽavho kana ISS tshi ḓo rumelwa kha Tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho .
Muṱolambalelano wa Afrika Tshipembe vha khou ṋetshedza tshumelo dza vhulavhelesi dza u ḓadzisa kha idzo dzi re hone nahone uhu u kovhelwa hafhu ha masheleni ndi hune ha khou elana na sisṱeme ya muvhuso ya u dzudzanya mugaganyagwama .
Fhungo iḽi ḽo tshimbidzwa nga Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu .
Ndi khwine u ita uri nyambedzano ya minete ya 50 i ṋetshedzwe awara .
Ṱhalusamaipfi dzi sa konḓi dzo itelwaho gireidi yeneyo .
Fhedzi ndi khou ita khuwelelo kha vhaswa , vhane vho imela vhumatshelo ha shango ḽashu , uri vha ḓibvise kha zwa vhudzekani u ya nga hune zwa nga konadzea .
Komiti ṱhukhu i ḓo dovha ya vhona uri Eskom i wane thikhedzo yo teaho uri i kone u ita mushumo wayo na uri i dzule yo sedza kha u swikelela zwipikwa na magemo ayo .
Vha fanela u wana muvhigo wa muingameli kha Muofisi wa Vhulafhazwifuwo wa muvhuso na Muofisiri wa zwa Mutakalo wa Mupo kha vundu ḽavho .
Musi ri tshi khou u ḓiganela u shuma ri sa neti u itela u khwinisa vhutshilo ha vhathu vha hashu na u fhaṱa roṱhe vhumatshelo ya khwine , ri bula uri ri ḓo vha na vhuṱanzi uri ndwelambofholowo dza Vho Nelson Mandela na vhaṅwe-vho vhalwelambofholowo a dzo ngo vha dza ḽifhedzi .
Zwenezwo ṱhoḓea dza u vha na ndalukanyo , u vha muthu o khwaṱhaho na u tea , na u alusa na u pandelwa ha vhaofisiri vha vhulamukanyi a zwi vha kwami havha Vharangaphanḓa vha Sialala .
Iṅwe ya khaedu dza meyara ndi u swikelela vhuthihi ha kuvhusele kwa akhademiki na ndangulo , hu tshi khou katelwa kudzudzanyele kwa mbekanyamushumo na ṱhoḓisiso .
PHETHISHINI I ṄWALWA HANI
Dzina ḽa Clover ḽo ḓi vha pfungavhuṋe khulwane Afrika Tshipembe lwa tshifhinga tshi fhiraho sentshari .
Pfanelo dza ndayotewa dza vhagudi vhoṱhe , matshudeni na vhadededzi zwenezwo dzi tsireledzwa nga nḓila i linganaho .
Ho sedzwa muhanga wa u ela na mvelelo dza u ṋea maraga dzo kumedzwaho afho nṱha , nḓowetshumo dzo fhambanaho dzo vha dzo vhewa kha vhuimo u ya nga zwikhala zwa mveledziso ine zwa i ṋetshedza .
5.8 . Nḓivhadzo ya ndaṱiso ya R1 , 5 biḽioni ine ya khou fanela u badelwa nga ArcelorMittal , vhamagi vhahulwanesa vha tsimbi shangoni ḽashu , nge vha ita tshimbevha tsha u langana mitengo kha nḓowetshumo hei ya dzitsimbi , ine i tou vha ndaṱiso khulwanesa ye ya vhuya ya itelwa khamphani nthihi nga avho vhalangi vha zwa muṱaṱisano wa mitengo .
Ṱalutshedzani vhuvhili ha tsheo idzi dza ndeme .
Heyi milayo i nga thusa Komiti dza Wadi kha u tikedza masipala uri i ṱanganedze maitele o teaho na u vhea vhuimoni zwiimiswa zwo teaho u khwaṱhisedza vhudzheneleli ho teaho .
Tshanduko khulwane i tevhelaho ho vha tsheo ya poḽitiki ya u fha vhuhaṱuli , maanḓa nga vhuḓalo a songo fhungudzwaho a mangadzaho a khaṱhululo .
Hezwi zwi katela u bveledza maitele a u khwinisa vhulavhelesi ha Phalamennde kha Khorondanguli , u bveledza mushumo wa Phalamennde kha u fhaṱa lushaka na u wana uri Phalamennde i nga vha hani tshiimiswa tshine tsha vha tsho khwaṱhaho na u ṱanganya nga maanḓa .
Tshipikwa nyangaredzi tsha hoyu mushumo ndi u fara mufhindulano vhukati ha mashango ane a vha miraḓo ya SADC u itela u khwinisa malangele a mipfuluwo kha dzingu .
U funesa mutambo muthihi fhedzi .
Vha nga kopa matheriala u bva kha khanḓiso iyi u itela u shumisa kha mbekanyamushumo dza pfunzo dzi si dza u bindudza arali vha tshi ṱanganedza tshiko tsha matheriala .
Tshifhingani tsho fhiraho , u vhala lwa shishi vhathu maongeloni a vhukati a ho ngo katelwa kha itshi tshisumbi .
DPSA i tsivhudza Minisiṱa wa Ndaulo na Tshumelo ya Muvhuso kha mafhungo a mbekanyamaitele ane a vha na vhushaka na tshumelo ya muvhuso zwi tshi ya nga vhuḓifhinduleli ha mulayo na ha ndayotewa .
Kha milingo ya 2016 , hu na vhana vha re tshikoloni vha 677 141 na 150 183 vhane vha dzhena vha hayani , zwine zwa vha 9 000 u fhira nga ṅwaha wa 2015 , zwi sumbedzaho u ḓikumedzela ha muvhuso kha u vhona uri vhaswa vhanzhi vha khou vuledza pfunzo ya mutheo u itela uri vha kone u shela mulenzhe kha ikonomi .
1.3 . Khabinethe yo ita khuwelelo ya uri hu vhe na ndingedzo dzo khwaṱhaho vhukati ha vhabebi , vhadzulapo , zwigwada zwa vhurereli khathihi na zwitshavha nga u angaredza dza u itela u thusa u shandukisa izwo zwa u engedzea ha tshivhalo tsha vhaswa vhane vha khou vhifha mivhilini .
( v ) u ṱuṱuwedza ndingano ya zwithu kana ndingano ya u swikelela kha tshumelo ya muvhuso ; kana
U kundelwa u badelwa zwi dzhenisa khomboni nḓisedzo ya muḓagasi yoṱhe , ikonomi yashu na ndingedzo yashu ya u sika mishumo .
Ri tea u isa phanḓa na u ṱoḓa u khwinisa mashumele a tshumelo ya nnyi na nnyi .
Sia ḽa muvhuso wapo na wa vunḓu yo humbelwavho u ita zwi ngaho izwo .
Vho amba uri Nnḓu ya Vharangaphanḓa vha Sialala zwazwino i kati na u ita mvetomveto ya nḓila dza u ṱuṱuwedza vhushaka havhuḓi na vharangaphanḓa .
Vha humbelwa u humbula uri mbilo dzi ḓiswaho nga nḓila i si yone a dzi nga badelwi .
Kha pulenari kha vha ambedzane na vhadzheneleli nga ha zwipikwa zwa u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha , nga u shumisa notsi dzavho dza khoso ( vha sedze thebulu ya siaṱari 38 ) sa nyendedzi .
Vhagudi vha dzhenaho tshikolo ḓuvha na ḓuvha vha ita thero da sumbe kana u fhira kha mulingo muthihi .
Vha nga kona u wana fhethu ha muhaelo hune ha vha tsinisa navho kha fhethu ha muhaelo hu linganaho 3 000 u mona na shango kha : www.sacoronavirus.co.za/active-vaccination-sites ( link is external )
2 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha zwo no swikelwaho kha vhulanguli ha ndaṱiso ya vhashumi vha muvhuso vhane vha khou ita vhubindudzi na tshiimiswa tsha muvhuso .
9.4.1. Hune vhudavhidzani a ho ngo ṋetshedzwa nga Braille , Luambo lwa Zwiga kana luṅwe luambo vho , hu nga kha ḓi humbelwa DG uri ḽiṅwalo ḽi pinduliwe , u shandukisela kha Braille kana vhuḓologi ha Luambo lwa Zwiga .
Mulayotibe u sedza kha u ḓisa zwi fanaho hu tshi sedzwa kha zwa u ta miholo , zwi fheletshedzaho miholo na maṅwe maitele na zwi randwaho zwa u thola miraḓo ya Zwiimiswa zwa Ndima ya ṱahe , hu u itela u alusa u shuma nga nḓila yone na maitele a fanaho kha kushumele na vhuvhusi kha hezwi zwiimiswa .
( j ) vhathu vhaṋa , vho rumelwaho nga Muphuresidennde , nga murahu ha musi o kwamana na vharangaphanḓa vha mahoro a re kha Buthano ḽa Lushaka ; na
3 . Vha rambe maṅwe mafhungo : ' Kha vha ḓe nao ' kana ' ndi a tama u zwi pfa ' .
2 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamushumo ya Ṅwedzi ya Tshumelo ya Muvhuso ya 2018 fhasi ha thero : " Thuma Mina : Tshumelo ya Muvhuso i iswa Vhathuni : Batho Pele : " Ri Vhavho , Ri na Ndavha nahone ri a Shumela " .
Ngoho ya uri zwi kha Mulayo wa Mutheo zwi ṋea mulayo uyu ndeme ya nṱha nga maanḓa na u shumiswa nga yeneyo nḓila u fhirisa mihumbulo yo fhambanaho na pulane dza madzangano a poḽotiki .
Pfungavhuṋe ya halwa ha sialala na u kunguwedza zwibveledzwa zwavho nga misi yoṱhe .
Ṅwaha uno ri ḓo dzhia maga a vhuṱhogwa u ya kha tswikelelo yo katelaho ya ndondolo ya mutakalo wa ndeme wa MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Mbekanyamaitele dza lushaka dzi a ṱoḓea u vhona mishumo mihulwane u itela sekithara ya nnyi na nnyi ya tshumelo ya zwa mutakalo ya zwipuka .
Vhakhantseḽara vha wadi vha imela madzangano a polotiki a ṱaṱisanaho kana vha vha vhaimeleli vho ḓiimisaho vha imelelaho madzangalelo a tshigwada , sa dzangano ḽa vhabadelatshumelo .
Ndi khou livhuwa tshikhala tsha u amba na Phalamennde na lushaka .
Iṅwe mbuelo yo livhanaho ndi ya uri mutakalo wa milambo wo khwinisea nga maanḓa .
Izwi zwi ḓo vhona mbekanyamushumo ya ṅwedzi woṱhe , yo pfananywa na nga Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa ya Lushaka , yo ḓikumedzela kha u konisa na u ṱuṱuwedza vhaswa vhashu uri vha dzhie zwikhala kha sekithara dzo fhambanaho u itela u khwinisa matshilo avho na u vha konisa u shela mulenzhe zwavhuḓi kha mveledziso ya ikonomi na ya shango .
Vhalwadze vhana vha ṱoḓaho ṱhogomelo kha tshiimiswa tsha mutakalo a vho ngo tea u humbela u itwa ndingo ḽaborathori - ndi dokotela wavho ane a tea u dzhia tsheo .
Mvelelo dzine dza tea u dzhielwa nṱha kha wadi
Zwa u thoma u shumiswa hayo zwi ḓo itwa nga tshumisano na miṅwe mihasho yoṱhe yo teaho .
Hedzi fomo dzi wanala kha senthara iṅwe na iṅwe ya ndingo na kha eNatis .
Fhedzi nga mulandu wa zwithu zwo bvelelaho mathomoni sa zwe zwa bvelela kha VHS na Betamax , DSL i vhonala yo kona u pfesesa tshiimo kana ndavhelelo , ngauralo vhunzhi ha zwishumiswa zwe zwa ṅwaliwa na mbekanyamaitele dze dza bveledzwa zwo bveledzwa u ṋetshedza tshumelo kha DSL na ATM zwine zwa vha thekhinolodzhi ya vhuimo ha nṱha i sa athu thoma .
3.5 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mvetamveto ya Mulayotibe wa u Vheiwa ha Ndeme ya Tshifhaṱo , 2013 kha Phalamennde .
Ri tikedza hafhu na pfanelo ya u kona u swikelela pfunzo ya nṱha , zwihulusa vha shayaho .
Izwi zwi katela u Vulwa ha Phalamennde , Mbambadzo ya Dzitshakatshaka na Mbuedzedzo ya Afrika .
Ndivho ya khoso iyi ndi u funza vhashelamulenzhe nḓivho ya zwa thyori na zwa phurathikhaḽa zwine zwa ṱoḓea kha u vhulunga rekhodo dzine dza ṱoḓea kha u langa mabindu a zwa vhurabulasi .
Pfanelo dza vhathu dzine vha dzi vhulunga na u lavhelela mivhuso yavho u ṱhonifha , vha fanela u bveledza na u shuma kha vhupo ha khamphani , hu tshi katela na vhushaka havho na vhashumi vhavho na vhaṅwe vhathu vha kwameaho u mona na mikano ,
U ṱalutshedza munavho ( tshikoupu ) : U khethekanya zwibveledzwa zwa thandela zwa bva zwipiḓa zwiṱuku zwi no langea .
Ri vhona hani uri Mvusuludzo ya lushaka na Mbekanyamushumo dza Mveledziso i khou ṋetshedzwa ṱhalutshedzo ya ndeme ngomu ha nungo dzashu dza u bvisa u shaea ha ndinganyelo na zwo khakheaho zwa tshifhinga tsho fhiraho ?
Gavhelo ḽa u Shuma ha Zwiendedzi zwa Nnyi na nnyi ḽi tikedzela vhanameli vha tshumelo ya dzibisi .
U ya nga muhasho , mphomali i ḓo thusa u dzhenelela ha tshikwama kha sisiṱeme ya yunivesithi i konisaho :
Sankambe tsha humbula u ḓi awetshela fhasi ha muri tshi tshi khou thetshelesa muzika .
Miṅwe mishumo i katela : Vhege ya Bugu ya Lushaka u bva nga dzi 1 u swika dzi 7 Khubvumedzi fhasi ha thero : " U ya Fhethu Hunzhi " ho sedzwa kha tshileme tshine bugu dza vha natsho na uri dzi nga kona hani u dzhia maAfurika Tshipembe dza vha isa fhethu hunzhi zwi khou ambiwa sa " ḽiambele " kana " ḽi si ḽiambele " .
Khwiniso ya vhukhwine ha dzinnḓu nga kha sisiteme dza u monithara vhukhwine hadzo zwo khwinifhadzea .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha u tumbula na u lwa na zwa u shumisa maanḓa kha makete khathihi na u langana mitengo nga nḓila i si yone zwine zwi dzhiela fhasi kushumele kwa ikonomi , u ḓisa u ḓurelwa hu songo teaho nga dzifeme ngei fhasi na u vhulaha mishumo yapo .
Muofisiri wa vhunzani ha muya a nga bveledza mbekanyamushumo ine ngayo vhadzulapo vha ḓo dzhiela nṱha mvelaphanḓa dza ndeme kha sia ḽa u thivhela tshikafhadzo .
Maitele a u pfuluwa na tshandukiso a ḓo sumbedzwa nḓila nga milayo na ndivho dzi tevhelaho .
1.5 . Kha u ḓisa tshumelo ya u thivhela vhugevhenga tsini ha vhathu , Khabinethe yo ṱanganedza tshiṱitshi tshiswa tsha mapholisa tsha Keimos ngei Devhula Vhukovhela , tshine tsha ḓo thusa vhadzulapo vha anganyelwaho kha 23 000 .
Vha humbele avho vho rambiwaho uri vha hane kana vha ṱanganedze muṱangano .
Kha tshifhinga tsha vhukati , muvhuso u khou humbula u dzhia vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhanzhi uri vha vhe kha mushumo une wa fheletshedza mveledziso ya vhukoni na u khwaṱhisa nyisedzo ya tshumelo .
( 5 ) I ḓo shuma sa tshiimiswa tshieletshedzi kha mbekanyamaitele na mafhungo a kwamaho zwitshavha zwa wadi
Thendelano dze dza bveledzwa nga u kwama vhunzhi ha vhathu na u ita nyambedzano dzi re khagala vhukati ha vhafaramikovhe nahone hu tshi khu bviselwa khagala zwidodombedzwa zwoṱhe zwi vhonala sa zwine zwa sa dzhie sia na u lingana .
Dzhuri yo vha i tshi khou ṱoḓa nḓowenḓowe dza zwa inovesheni kha mavhusele ane a ḓo fhindula kha khaedu dza ndeme dzine dza vha hone shangoni zwino .
Ri ḓo tea u ṱanganedza uri na vhalambedzi vhapo khathihi na vhalambedzi vha sili vho ḓiimisela vhukuma u lambedza muvhuso , ngauralo muvhuso u vha mulambedzi muhulwane .
Nyimele dza u wanala kha mupo - Nyimele dzine zwiko zwa zwi tshilaho zwa wanala kha ikhosisiṱeme na hune zwa dzula hone lwa mupo , na , kha nyimele ya zwithu zwa lushaka lune lwa ṱavhiwa , u mona na vhupo he zwa bveledza vhuvha / mbonalo vhu zwi ṱalusaho
Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa ndi mutholi a ṋeaho zwikhala zwi linganaho .
Vha kwama nnyi
Pfanywa ndi maipfi a re na ṱhalutshedzo dzi no fana .
Bannga idzi dzi dzhenelela kha mushumo wa ndangulo ya tshelede ya muvhuso wa vhukati .
Sayanaidi i phaḓalala nga huhulu kha maḓi are kha nyalo na a fhasi , ine vhubvo hayo ndi kha malaṱwa a nḓowetshumo dzi no nga sa muelelo wa maini .
Zwavhuḓivhuḓi , sa zwine bugu ya ambisa zwone , zwi anzela u vha kha sia ḽa u lwa na khaedu dzashu dza mveledziso hune nḓivho ya bveledzwa hone ine u tea hayo hu nga ḓi ya phanḓa u fhira tshiimiswa itshi kana shango ḽashu .
6.2 . Khabinethe yo fhululedza vhoṋeḓorobo vhoṱhe vhaswa vhane vha kha ḓi tou bva u nangwa khathihi na dzikhantseḽara , ya dovha hafhu ya vha tamela mashudu a uri ngavhe vha tshi vha na mvelaphanḓa kha mushumo wavho wa ndeme wa u ṋetshedza tshumelo dza ha masipala kha zwitshavha zwoṱhe , hu sa sedzwi uri zwi wela kha ḽihoro ḽifhio ḽa zwa polotiki .
Ḽibulazwithihi : Mvelelo kana mveledzwa dza tshifhinga tshilapfu , Mvelelo dza tshifhinga tshilapfu .
U vusuludzwa ha maitele hune Ṱhoho ya Muvhuso u ṋea oda dza lushaka kha vhaṅwe vha vhadzulapo , zwo ḓisa nyengedzedzo dziṅwe dza tshinyalelo ṅwahani wo fhiraho .
U bveledza adzhenda i re na u kovhana u itela nyaluwo ya mveledziso ya Nelson Mandela Bay .
Tshelede yo itelwaho u badela Mbilo a i dzhieli nṱha lweṱolweṱo lu songo waniwaho kha ndeme yo fhelelaho fhedza u tendela phimo ya Tshikwama i ne ya wanala nga u badela wa shumisa .
8.1 . KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE MUHASHO WA VHA NADZO
Sa zwe zwa sumbedziswa afho nṱha , hu na thandululo i konadzeaho , i sa hanedzei ya u laṱwa ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili .
1.2 Vhukati ha ngudo , sa thesite ya tshifhinga tshoṱhe u itela u linga arali vhagudi vho kona u swikelela nḓivho na zwikili zwo tiwaho musi ngudo itshi khou ḓi ya phanḓa u itela uri hu songo vha na mugudi ane a ḓo siwa murahu .
Ṱhanziela ya u ṱunḓa .
12.6. Vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vha ṱuṱuwedzwa uri vha ambare riboni tshena sa tshiga tsha mbofho ya u fhelisa dwadze iḽi kha tshitshavha tshashu .
Sedzani zwe vhana vha ṅwala kha gurannḓa ya kiḽasi yavho .
( 3 ) Madzulo a Khoro ya Lushaka ya Vunḓu ndi a tshoṱhe fhethu hune ha vha hone nga- nnḓa ha hune Phalamennde ya vha hone fhedzi , musi hu tshi dzhielwa nṱha dzangalelo ḽa vhathu , hu tshi sedzwa tsireledzo , u swikelelea , kana arali zwo buliwa kha milayo na ndaulo ya Khoro .
Miholo ya nṱha kana fhasi
U bva tshe pulane iyi ya rwelwa ṱari , zwiko zwinzhi zwo avhelwa kha zwiimiswa zwa dzilafho , ndondolo na thikhedzo .
Vho vha vhe mulwelambofholowo wa zwa matshilisano na zwa poḽotiki ane a vha na mafulufulu khathihi na vhuṱali ho kalulaho .
Mbonalo ya vhukoni ya tshumelo ya muvhuso i sumbedza mbonalo ya vhukoni ha lushaka .
Hezwi a si nyimele yo ḓoweleaho na uri ndi tshi nga engedza , a si nyimele yo ḓoweleaho yo ḓiswaho nga phanele kana nga muṅwe na muṅwe sa zwe zwa hanedzwa Khothe .
Tshivhalo tsha mveledziso ya tshomedzo dza tshifhinga tsha zwino dza thekhinoḽodzhi dzi khou ṱuṱuwedzwa nga shango ḽa Afurika Tshipembe , zwihulwanesa kha vhupo vhu re na mvelelo dzi re nṱha dza thandulo i ḓiswaho nga khomphyutha .
Hezwi zwi shuma vhona kha uri u ṋetshedzwa ha mafhungo zwi tshi nga vhaisa vhushaka ha Afrika Tshipembe na lingwe shango , u fana na u bvisela khagala rekhodo dzo ṋetshedzwaho lwa tshiphiri .
U wana dziṅwe phulu vhudzuloni ha dzine dza sa kone u shuma zwi nga si ṋekedzwe khaedu , naho zwo ralo , nga huṅwe phulu dzi wanelwa dza u ima vhuimoni hadzo hu si na zwiitisi zwi pfadzaho .
KHA VHA FHELISE KHAKHATHI DZA MIṰANI
U fhambana hu ela modele wa tekeniki u fana na phimo dza u ṱanganedza vhalwadze na vhulapfu ha tshikati ha u dzula hu tikedza dziwadi dzi re na miṱa i shayaho nga maanḓa .
Mupo wa kha maraga wa zwa vhashumi nawo u khou sumbedza zwiga zwa vhudziki , zwi tshi khou vhangwa nga tshumisano ya vhafarisani .
Nyambedzano vhukati ha madzangano a polotiki u itela u dzhielwa nṱha ha zwigwada zwa vhadzulapo zwo xedza nyito na u kanganyisa phambano vhukati ha vhuḓifhunduleli ha tshitshavha na vhuḓifhinduleli ha dzangano .
Zwitshavha zwi re kha vhupo zwinzhi zwo aḓamelwa nga vhushai hu na phimo dza u shaya mishumo hu hulwane , u sa kona u vhala na u ṅwala na vhushayapfushi .
Khumbelo ya u ṱanganedzwa kha mutevhe wa zwimela halutshedzo
u ṋea mishumo mihasho ;
Muḓisi wa ḽiṅwe shango u fanela uvha fha ṱhanziela ya u khwaṱhisedza tshiimo tsha murafho wa makumba na khuhu dzenedzo .
Nṱhani ha izwo , ndinganyiso vhukati ha mabambiri a khoniferentsi na athikili dzo ganḓiswaho a i a thu u tou takadza .
lufu lwa ṅwana kana mubebi a londolaho ṅwana
Ezwi ndi zwiimiswa zwa tshitshavha zwo tiwaho zwine zwa fanela u vha kha vhukule ha u tou tshimbila u bva kha yunitsi dza vhudzulo .
Kha vha tevhele maga maṅwe na maṅwe a shishi o themendelwaho nga mubveledzi sa kha mishonga yo itwaho nga oiḽi
Khumbelo ya thendelo yo fhelehao i ḓo kona u ṋetshedzwa kha Komiti ya Vhaeletshedzi ya Vhushumisamupo ya Lushaka vhane vha ḓo thusa mulanguli wa u ṋetshedza thendelo u sedzulusa thendelano dza u kovhekana mbuelo na khumbelo dza thendelo ya vhushumisamupo .
Masipala wo ḓidzhenisa kha Thendelano ya Ḽevele ya Tshumelo na Masipala wa Tshiṱiriki tsha Nkangala nahone u ya nga ha thendelano masipala ndi muṋetshedzatshumelo ya zwa bada .
Zwi a konadzea uri mushonga wo randelwaho nga dokotela wavho u si vhe hone kha fomuḽari ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ya GEMS kha khetho yavho .
Kanzhi , thengiselano idzi dzi dzhia u bva kha miṅwaha mivhili u ya kha miṅwaha ya fhumiṱhanu kana na u fhira nahone dzi dzhiiwa sa tshikolodo tsha zwivhambadzwaseli tsha tshifhinga tsha vhukati na tshifhinga tshilapfu na thengiselano dza vhubindudzi ha mashango a nnḓa .
Arali vha shumisa mbuelo yoṱhe kha mbuelo dza nnḓa ha sibadela , mbuelo ya nga ngomu sibadela kha khethekanyo iyi na yone i a fhela .
U engedza nṱha ha ezwo , u katelwa ha nomboro dza mbalavhathu ya u fhedzisela , dziṅwe data ntswa na elementhe dza tshanduko ya dimogirafi dzi ḓo dzulela u vha dza ndeme .
u thoṅwa ha sisiteme ya u renga kana u wana zwithu kha mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa ; na u vha na sisiteme yo dzhenelelaho ya u vhona uri tshifhinga tsha maḓuvha a 30 tshi a ṱhonifhiwa nahone nga tshumiso ya Small Enterprises Development Agency .
Afha khothe yo khakha ya ṱoḓa vhuṱanzi ha uri mureili ho ngo londa nga iṅwe nḓila kha kana nga kureilele kwa moḓoro .
Nga murahu ha u ḓivhonadza lushaka ulu lu engedzea ngamaanḓa kha vhunzhi halwo nahone zwi itea nga vhunzhi .
Musi vha tshi vhala mafhungo a tevhelaho , vha a vhale vho sedza na kha theo ya mulayo u lenaho nao khathihi na nyendedzi dza komiti ya wadi dzo ṱalutshedzwaho afho nṱha .
Ndaela kha Malaṱwa yo itwa u itela uri Ndaela dza Europen Union nga ha malaṱwa dzi shumiswe , hu tshi katelwa malaṱwa a re khombo na u paka malaṱwa .
Muvhigo wa odithi wa mupo wo sumbedza uri ndangulo ya malaṱwa nga u angaredza , ndangulo ya dziaisothophisi , ndangulo ya malaṱwa a musi hu tshi fhaṱiwa na u shumisa maḓi zwi nga vha kha nyimele i isaho khomboni .
Musi hu khou itwa izwi muvhuso wo khwaṱhisedza uri dzinnḓu a si nga ha u fhaṱa dzinnḓu fhedzi , zwi katela na u shandukisa vhupo ha vhudzulo na u fhaṱa zwitshavha zwi re u swikelela ha tsini kha mishumo na zwiimiswa zwa matshilisano , hu tshi katelwa mitambo na vhuḓimvumvusi .
Vhurereli haṋu ndi hufhio ?
Zwa zwino ndi ḓo tama u amba nga ha mafhungo a re na vhushaka na u engedzwa ha tshumelo dza ndeme , u shandukisa u sa lingana , vhudziki na tsireledzo na u ṱanganela kha matshilisano .
Mvelelo dza thesite iyi i konḓaho i vha ngoho fhedzi musi nyimele vhuvhili hadzo dzi ngoho .
Gavhelo ḽi nga badelwa kha murengisi wa nnḓu kana nga kha mveledziso ntswa , gavhelo ḽi shumiswa u fhaṱa nnḓu dzine dza tevhedza gumoṱhukhu ya mikhwa na zwilinganyo zwa thekheniki , ine ya kona ha u fhiriselwa kha muthu a fushaho ṱhoḓea dza u i wana .
Ṱhanziela ya mbingano ya tshikhau i ṋekedzwa na zwenezwo .
Mvelelo tharu dzo bvelela u bva kha mbumbululo :
Fhedzi vhugevhenga ho ḓalesaho afha kha vhupo uhu ha nnyi na nnyi hu na khonadzeo ya u nga engedza nyofho dza vhadzulapo dza vhugevhenga .
Nga tshumisano na vhadzulapo na vhashumisani , vhakhantseḽara na vhaofosiri , Komiti dza Wadi dzi a konesa u shumana zwavhuḓi na thaidzo na zwithu zwa tshitshavha na u ṱanganedzwa nga tshitshavha . mishumo
Therisano nga nḓila dza u kwengweledza vhavhali .
Yo ita thambo kha Afrika Tshipembe uri ḽi kwamane nayo , ICC yo vha na mushumo wa u kwamana nga muya wavhuḓi na Afrika Tshipembe na u thusa nga uri ḽi tevhele zwipikwa zwaḽo kha ICC na AU .
Vhupo ha mahayani , nga thungo , kanzhi hu si na tshumelo dza vhuinzhiniara .
Khamphani na vhoramabindu vho ḓiimisaho nga vhoṱhe vha tea u ṋekana nga ṱhanziela dza vhukuma dza muthelo uri vha kone u bindula kha tshikimu .
Iṅwe ya mbuelo ndi tshikhala tsha vhathu tsha u thoma khamphani dza u kulumaga dzine dza ita vhubindudzi na Masipala kana vhubindudzi ha phuraivethe .
4.3 . Muṱangano uyu u ḓo vha wone maṱhakheni a mushumo we wa itwa ṅwaha wo fhiraho , we wa ita khumbelo ya mahumbulwa u bva kha vhathu vhoṱhe vha kwameaho vho fhambanaho .
Ṱhoho yavhuḓi ya lungano ulu i nga vha ifhio ?
U bveledza sisiteme u itela u londola redzhisitara i si yavhuḓi .
Ṱhoḓea : Digirii ya khemisi kana ndalukano dzi elanaho na zwezwo .
Tsimbi i a rosa maḓini a lwanzhe .
U kona u ṅwala maipfi mapfufhi nga u pomba .
U vha ṋetshedza khetho nnzhi ndi hone vhuḓiimiseli hashu .
Maitele a shuma nga luṱa nga luṱa o ṱanganedzwaho nga Mulayo wa Zwikambi wa Lushaka o bveledza tshaka dzi konḓaho dza milayo malugana na u bveledza , u kovhela na thengiso ya zwikambi .
Tshivhumbeo tshiswa tsho dodombedzeswa .
U davhidzana nga mawanwa
Ndivho khulwane ya MoU iyi ndi u thoma maitele a vhudzheneleli ha vhudipuḽomati kha mafhungo a u khwaṱhisedza vhushaka ha tshaka mbili , vhutsireledzi na u shumisana ha Afurika .
2.2 . Muṱangano u ḓo lavhelesa kha vhuḓidini ha ḽifhasi ha u fhelisa thaidzo ya u tholiwa ha vhana .
Hayani ha Tshamaano u bva renngeni ya thekhisi .
Tshifanyiso tsha Tshumelo ya Tshitshavha , tsho ḓadzwaho nga vhashumela vhapo vhane vha dzula khou tshila nga tshelede ya tshitshavha hu si na zwine vha khou bveledza , tshi fanela u hanedzwa .
Vha nga shela mulenzhe hani
Kha vha ḓe na vhuṱanzi ha nyambedzano dza u malana
Vha tea uṋnea Muhasho wa zwa Muno vhuṱanzi vhu sumbedzaho uri vha wana mundende , masheleni e vha vhulunga , kana akhaunthu ya vhualuwa , ine ya ḓo vha ḓisela tshelede yo tiwaho ine i sa vhe fhasi ha R20 000 nga ṅwedzi .
Ndi nga u shandukisa dzi ḓorobo dzashu na u fhaṱha zwifhaṱo zwavhuḓi , zwitshavha zwi langeaho na u ṱhogomela zwine zwa vha na tswikelelo ya tsini kha mushumo na tshumelo dza lushaka , ho katelwa tshumelo dza mitambo na vhuḓimvumvusi .
6.6 . U tholwa ha Vho Vuyo Mafata sa Mukhomishinari wa Ndambedzo : Tshikwama tsha Ndambedzo Muhashoni wa Vhashumi .
Thundu yo ḓiswaho nga fhasi ha konṱiraka i tea u vha na ndindakhombo yo fhelelaho ine ya vha kha mufuda wa masheleni ane a nga tshintshelwa kha muṅwe mufuda wa masheleni hu si na phungudzelo ho sedzwa u xelelwa kana tshinyalelo ine ya nga itea kha vhumagi kana musi i tshi khou ṱanganedzwa , u endedzwa , u vhulungwa na u iswa nga nḓila yo ṱaluswaho .
Iyi puḽane i lavhelela Afurika Tshipembe ḽine muṅwe na muṅwe a ḓipfa o vhofholowa fhedzi vha a kombetshedzea u shumisana na vhaṅwe ; ḽine khaḽo muṅwe na muṅwe a shumisa vhukoni hawe nga u angaredza , shango ḽine zwikhala zwa ya nga vhukoni , pfunzo na u shumesa , hu si nga uri muthu o bebiwa lini .
U pulama mveledziso ya masipala yo ṱanganelanaho
Hezwi ndi ndingedzo ya uri vhagudi vha Vhavenḓa vha vhe na vhulelu ha u vhala na u ṅwala .
Musi vho no khwaṱhisedza , avho vha no khou ita khumbelo vha tea u ṱanganedza uri khumbelo dzavho dzi ḓo shumaniwa nadzo musi zwi tshi vho konadzea .
muhumbulo u kana mbilaelo i vha na tshiimo tsha vhuḓi tsha u nga dzheniswa kha mushumo wa Komiti yo teaho .
Vhupo ha mvelele dza mbekanyamushumo ya tsireledzo ya zwiḽiwa ndi vhulanguli ha mbekanyamushumo na nzhudzanyo , themamveledziso , u fhaṱa vhukoni ha vhavhuelwa na ha madzhendedzi na vhashumi , mveledziso ya ikonomi na vhubveledzi ha mbuelo , na thikhedzo ya zwamutakalo na matshilisano .
Ndi tshivhalo tshiṱuku fhedzi tsha mashango , ane a vha na nyaluwo ya nṱha yo khwaṱhaho miṅwaha ya fumbili yo fhiraho , a ḓo ṱangana na ḽifhasi ḽoṱhe , ngeno vhunzhi ha maṅwe mashango a sa ṱangani , ngeno mashango a songo khwaṱhaho a tshi dzula a songo khwaṱha .
Zwavhuḓivhuḓi , u ya nga ha khetho dzo fhiraho , kanzhi ro vhona zwiwo zwi si gathi zwa dzikhakhathi kha zwitshavha naho ro wana na miṅwe mivhigo nga ha u shaya vhudziki kana u sa dzudzanyea ha tshitshavha kha maṅwe masia .
Munna a fhindula , " Kale kale munna o lovha hanefha , a vhulungelwa hanefha , nga murahu ha maḓuvha mararu a vuwa vhafuni . "
Tshigwada tsha 4 : kha vha dzudzanye mutevhe wa u sedzulusa wa tshomedzo dzine dza ṱoḓea malugana na u ṅwala maambiwa
Nga ḽa 1 Shundunthule ṅwaha uno , ri ḓo ḓivhadza muholo wa tshikalo tsha fhasi tsha lushaka Afrika Tshipembe .
Kha nṋe hezwo zwo tou nga ndi tshigwevho tsho teaho musi ro sedza nyimele dza mulandu uyu nahone zwi ḓo sumbedziswa kha ndaela ire afha fhasi .
Kha vha vha pfufhele kuhumbulele kwavho ku ṱavhanyaho vha vha dzhenise kha tsireledzo .
1.4 . Kha sekithara ya vhulimi - ho thuswa mabindu maswa a vhulimi a linganaho 172 na a linganaho 23 a si a vhulimi nga kha vhurangeli ho fhambanaho .
Izwi zwi amba uri ri khou tea u swikelela gemo ḽa ṅwaha ḽa zwikhala zwa mishumo zwa miḽioni nthihi .
Zwigwada zwa mishumo zwi kati masiani o fhambananaho .
Vhupo uvhu , vhune hoṱhe ha shela mulenzhe kha u pfesesa tshanduko ya muthu , ho no ḓi ḓivhadzwa sa vhupo ha Vhufa ha Lushaka u ya nga Mulayo wa Zwiko zwa Vhufa ha Lushaka , wa , 1999 ( Act 25 of 1999 ) .
Tshiṅwe tshifhinga , honeha , ri wana mafhungo nga u sedza hu songo lumbamaho , sa tsumbo musi ri tshi vhala uri mvelelo dza maṱiriki dzi khou wanala , kana uri Springboks vho wina tshiphuga tsha Web Ellis .
Nyimele iyi i ṱoḓa vhupulani ha tshifhinga tshilapfu nahone havhuḓi ngamaanḓa hu tshi tevhedzwa mveledziso ya themamveledziso na vhupulani ha fhethu u itela u thusa nyaluwo ya kha vhumatshelo .
Kha nyimele dzine muthu kana vhathu , vhufarakani , koporasi , feme kana khamphani ya dzhena kha bindu lwa u tou thoma , zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwi ḓo ṋetshedzwa :
Zwithusedzi zwi shuma nga u leḓisa misipha u mona na kha nḓila ya muya u itela uri i vulee hafhu .
Kha miṅwe mihasho phindulo dzi khou lenga ngeno kha miṅwe hu si na phindulo na luthihi .
Kha zwitshavha zwinzhi , u thivhela malaṱwa zwa vhukuma ho shuma zwavhuḓi zwi tshi bva kha ndingedzo dza mbuyedzedzamalaṱwa .
Na uri arali Khabinethe i tshi tendelana na ezwi , thasululo dzi nga vha ho hone ndi dzifhio ?
Vhukusha , madzangalelo a iwe muṋe na u sa londa zwi nga si nahone zwi songo konḓelelwa nga ṅwambo wa zwiitisi zwine zwa zwino ra zwi pfesesa .
Ro no ḓi sumbedzisa vhuḓipfi ha tshitshavha ha uri avho vha dzhenela kha thandela vha ḓiphine .
Vhalani risipi ni fhindule mbudziso :
Muthu u fanela u ela uri ndi ndivho na mushumo zwifhio zwine tshiimiswa tsha ḓo shuma zwone a kone u dzhia tsheo ya fhethu havhuḓisa .
Ndima iyi i fhedzisela nga phimamushumo ya u sika pulane ya mushumo wa phambano ya vhathu .
Mvelelo dzo fhelelaho dza maitele aya na u litshedzela tshoṱhe kha dzheomofoḽodzhikhaḽa na a hayiḓiroḽodzhikhaḽa zwi na mvelelo dzi si dza vhuḓi nga tshifhinga tsha muḓalo .
Nyimele iyi ya ekonomi i nga bveledza zwithithisi kha mbekanyamushumo ya nyito yo pfufhifhadzwaho .
U vha tshikimu tsha dzilafho tsha maṱhakheni , tshi sa nyeṱhi nahone tshi shumaho kha Vhashumeli vhoṱhe vha Muvhuso .
( a ) murumelwa muṅwe na muṅwe kha vhurumiwa ha vunḓu u na vouthu nthihi ;
Mpfu dzi re na vhushaka na aḽumini kanzhi dzi re na vhushaka na u bveledzwa ha maduda ane a thivha makwiṱi , a itisa u shaea ha gesedungi na u xelelwa nga sodiamu nga u fhungudzwa ha mutshintsho kha luvhemba lwa makwiṱi .
Kha vha dovhe vha fhungudze luvhilo lwavho musi vha khou enda kha vhupo vhu ne phukha dza nga pfuka hone bada tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Musi tshinyalelo ya masheleni a muvhuso i tshi khou dzika , thikhedzo ya yo kha ḽeveḽe dza nṱha ya vhubindudzi ha themamveledziso i ḓi dzula dzi nṱha .
Ri ṱanganedza ṱhumano ine ya khou aluwa , u fana na idzo vhukati ha zwiimiswa zwa pfunzo , zwiṱirakitsha zwa muvhuso wapo na dziNGO .
u andiswa ha masheleni a shumiswaho kha ṱhoḓisiso dza saintsi na mvelaphanḓa ;
Muhasho wa ndondolo wo rwelwaṱari Mbekanyamushumo ya mbuelo ya murafho muswa yo sedzaho kha vhafumakadzi , vhana na vhaswa .
O ri o pfa o takala ngauri u muṅwe matshudeni a u thoma u ṱanganedzwa na u fulufhela u ḓo khunyeledza ngudo dzawe nga tshifhinga tsho teaho .
Vhuongelo uvhu vhu ḓo ṋekedza tshumelo dza vhuongelo ha tshiṱiriki kha vhupo he ha vha vhu sa dzhielwi nṱha zwi ḽa kale na u fhungudza mutsiko wa tshumelo kha zwileludzi zwa tsini .
Nga dziphere vhadzheneli vha ḓadzisa mutevhe wa tsedzuluso ya vhudavhidzani .
Ri nga ita khanedzano nga ha mbekanyamaitele na zwifhaṱo zwine a zwi tsha shuma nga murafho kana muvhala wa vhathu .
Mbudziso ine ya nga takuwa kha mulandu uyu ndi yauri uri ndi zwone na khethekanyo i na vhukoni ha u fhaṱa zwi thivhelaho mvelelo idzo .
Ṅwalani fhungo nga tshiṅwe na tshiṅwe tsha izwi zwifanyiso .
1.2 . Khabinethe yo dovha hafhu ya khwaṱhisedza nḓila ine izwi zwa u khunyeledzwa ha BDM zwa vha zwa tshihaḓu ngayo u itela u vhofholola sipekithiramu tshine tsha ṱoḓea kha zwa vhudavhizani ha ṱhingokhwalwa khathihi na kha miṅwe mishumo i elanaho na zwa thekhinoḽodzhi dza mafhungo na vhudavhidzani .
U dzhenelela na u vhiga murahu kha miṱangano yo avhelwaho .
Khumbelo ya u sudzulusa phasipoto yo xelaho kana yo tswiwaho halutshedzo
Muvhigo u ombedzela ṱhoḓea ya u fhungudza vhushai na u fhedza u sa lingana ha vhathu u itela u lwa na khaedu dzi dza bviselwa khagala .
Honeha , Afrika Tshipembe ḽi khou bvela phanḓa u na tandulula thaidzo tharu dza vhushai , u sa eḓana na u shahea ha mishumo .
Muṱangano u khou dovha wa amba nga ha Adzhenda ya Mbumbano ya Afrika 2063 , modele na pulane yo fhelelaho ya u shandukisa Afrika uri ḽi vhe ḽine ḽa vha na ṱhuṱhuwedzo ḽifhasini kha ḽa matshelo .
Khumbelo yavho i tea u livhiswa kha Muṅwalisi phanḓa ha ḽa 31 ḽa Ṱhafamuhwe kha Muhasho wa zwa Vhulimi kha ṅwaha wa u fhedzisela une u ḓiṅwalisa havho ha vha hu khou fhela .
Nga khetho iyi , vhunzhi ha ndambedzo vhu nga badelwa u fhira u i isa thungo kha tsiko ya tshiṅwe tshiimiswa tshine tsha fhelekedzwa nga mbadelo dza ndaulo dza nṱhesa .
Arali akhaundu iyo i si madzinani avho , muṋe wayo u fanela u ita ḽianelwa ḽi ambaho uri vhone vha dzula ḓiresini yawe nahone tshitatamennde tsha maḓi kana muḓagasi tshi farekanywe na ḽianelwa .
U ṋekedzwa ha tshumelo dza forensiki dza phathoḽodzhi na dza mulayo dza dzilafho .
Maitele o dzulaho e hone kha khomphyutha a do leludza u ṱanganedzwa ha mafhungo a magavhelo a vhashumi u bva kha vhatholi zwo vha livha u ya kha sisiṱeme dza Zwikwama na u livhisa mbadelo dza u shela mulenzhe u ya nga tshiṱatamennde tsha mafhungo .
Vhamvumvusi na vhone vha tshina fhethu ho fhambanaho kha tshipiḓa tsha nḓila ya hune vhathu vha shela hone mulenzhe .
Kha vha pfumbudze vhagudisi vha mirole u gudisa vhathu vha re na vhuholefhali .
Nyimele ya zwa khasho i khou langulwa u itela u tsireledza dzangalelo ḽa tshitshavha , u shandukisa sekithara u itela uri musi i tshi lavheleswa yo ṱangana i vha i tshi langiwa na u vha ya vhathu vhoṱhe vhane vha bva kha masia o fhambanaho vha Afrika Tshipembe , u vhona uri hu vha hone sekithara dza khasho dza tshitshavha na dza phuraivethe , u ṋetshedza mbekanyamushumo dzo fhambanaho na maipfi o fhambanaho na u nanga vhathetshelesi .
Ndi khou zwi ḓivha u bva kha afidafiti idzo fhambanaho dzo vhewaho phanḓa ha Khothe i Huliseaho uri a huna mavharivhari o itwaho nga muhwelelwa afho zwine ndo vha tshipiḓa khazwo kana u vha na nḓivho ya mbadelo dzifhio na dzifhio dzi humbulelaho kha zwa u rengisa daimane lu si ho mulayoni .
Milaedza ya vho rambiwaho i tea u ṋetshedzwa nga madzhisiṱiraṱa wa dzingu a na tshenzhemo , kha tshanḓa tsha vhulamukanyi ha muvhuso .
Mishumo yayo yo ḓisendeka kha matshilisano hu na mutshimbilo nga zwitshavha , u itela uri zwitshavha zwa mahayani zwi dzhie vhuṋe ha thandela dza mveledziso ya mahayani na mbekanyamushumo , hu u itela u livhuwa u thomiwa ha foramu dza mveledziso ya mahayani na vhushumisani khathihi na u engedza tsireledzo ya zwiḽiwa na u sikwa ha mishumo .
Phathoḽodzhi na thekhinoḽodzhi ya zwa mishonga 100% ya mutengo wa Tshikimu
Khethekanyo Khulwane ya Ndangulo ya Tshiṱirathedzhi ( Yunithi ya vhuṱoli ha Kushumele kha Dzangano ) i na vhuḓifhinduleli ha u dzulela u ṱola kushumele kwa Mbekanyamushumo dza Muhasho na u vha na vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha u vhona thaidzo dza kushumele na u shuma ho sedzwa thasululo yadzo i bveledzaho .
Zwi nga dzhia vhege mbili uya kha nṋa u ḓivha uri khumbelo yavho yo tshimbila hani u bva kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
9.1.2 . Khumbelo dza vhudavhidzani nga dziṅwe nyambo dzi nga kha ḓi ṋetshedzwa u ya nga maitele o ṅwaliwaho kha phara 9.4 afho fhasi .
Ṱhanziela dza u dzula dzo ṋetshedzwa u ya nga ṱhoḓea dza tshifhaṱo .
Mafhungo na rekhodo
Kha vha dzhiele nzhele : Maanḓa ayo o bulwaho afho nṱha a zwipikiṱere a si ane a tou vha one one a vhukuma .
Mbekanyamaitele ya vhubindudzi ya zwino i bula uri vhubindudzi ho ṅwaliswaho vhu ḓo shumaniwa naho nga vhabvisi vhane vha vha na phimo ya u kala tshikolodo vha " A " u bva kha ḽiṅwe ḽa mazhendedzi a u kala khiredithi ane a ḓivhea a fhano hayani na / kana a dzitshaka .
Arali Muḓisi wa mbilaelo a pfukisela mbilaelo kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS na Regisiṱara wa Zwikimu zwa Dzilafho,musi GEMS yo no ḓivhadzwa uri maitele ayo vhuvhili hao o thoma nga tshifhinga tshithihi , GEMS i ḓo imisa Maitele a u Tandulula Khanedzano a GEMS ya lindela Regisiṱara uri a ite tsheo kha mafhungo aneo .
Figara dza Dzimbalombalo vha SA dzi kumedzwa na u saukanywa ngavhuya kha ndima .
U bva tshe ha sainiwa Pulane Khulwane ya Mveledziso ya Zwiambaro , Malabi , Zwienda na Mikumba nga Ḽara 2019 , nḓowetshumo yo no bindudza masheleni a fhiraho hafu ya biḽioni u itela u engedza zwiimiswa zwa mveledzo yapo , hu tshi katelwa na dziSMME .
Sibadela tsha mibete ya 526 tshi tikedzwa nga sisiṱeme ine ya ḓo khwinisa nḓisedzo ya tshiimo tsha ndondolamutakalo .
Ndima iyi i shuma na mbetshelwa ya u shandukisa u itela u leludza tshanduko ya u ya kha oda ntswa kha maḓaka .
Kha vha vhe na vhuṱanzi ha uri muṱa wavho na dzikhonani vha a ḓivha uri vha vha thusa hani musi vha tshi khou tshoṱelwa .
Zwine tshikhafhadzo ya ita zwone kha vhathu
A zwi gumi Mbuelo ya Vhuimana ( hu tshi katelwa vhabebisi )
Ri khou ya u tevhelela nga maanḓa khumbulelo dzoṱhe dzo vhigwaho tshifhinga tsho fhiraho , nga ha u khethekanywa hu siho mulayoni ha ndaka ya Koporasi .
Ho sainiwa thendelano ya tshikalo tsha mashumele na tshiṱiriki nahone masipala u na vhuimo ha u vha muṋetshedzi wa tshumelo dza maḓi .
Ṱhogomelani uri arali rekhodo i si ho nga luambo lune na khou lu takalela , ni nga swikela rekhodo nga luṅwe luambo lune ya vha ngalwo , tswikelelo i ḓo ṋekedzwa nga luambo lune rekhodo ya wanala ngalwo
ZWIBUGWANA ZWA ṰANO : Khumbelo ya u thuswa U ṱana ya Muthu nga muthu i tea u vha i na tshibugwana tsha ṱano tshine tsha ṱalusa ḓuvha na vhuvha ha vhuṱambo .
Vhuṱanzi vhu tikedza nḓowelo dza u ṱavhanyedzisa mukumbululo wa zwiko zwa mupo zwa zwimela zwa vhulimi na zwipuka , zwine zwa vhanga u fana hu hulwane ha mupo wa zwimela zwa zwimela zwa vhulimi na zwipuka , zwine zwa dovha zwa engedza khohakhombo u xelelwa nga zwiḽiwa u bva kha madwadze mahulwane .
6.5.1 A zwi fani na khothe dza fomaḽa hune madzhisiṱiraṱa na vhahaṱuli vha tholwa uri vha shume mishumo ya vhulamukanyi fhedzi , tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala tshi na miṅwe mishumo minzhi i bvaho kha mvelele na maitele , ye tshe hweshwa nga vhusimamilayo .
Tshitshavha tshi tsireledzea nga kha u farwa ha vhafariwa hune vha vha vho tsireledzea na u dzudzanywa .
Vhawini vhavhili vha ḓo nangiwa u bva kha mashango mavhili o fhambanaho ane a vha miraḓo ya Mbumbano ya Afrika .
Ngoho ndi ya uri , u kwamana ṋamusi ho vha iṅwe nḓila ya u pembelela ṅwedzi wa vhuimo ha nṱha .
Buthano ḽine ḽa ita uri milayo ya vhutherorisi i vha mulandu , kha mafhungo , na u ita uri milayo yeneyo i vhe na tshigwevho tsha ndaṱiso dzo teaho .
MaAfurika Tshipembe vho farana kha u vha na tshitshavha tshi si na vhutshinyi .
Zwiṱanganyi tsha u thoma , zwenezwoha , ha tevhela , nga murahu , zwi sa athu ralo , ho no vha kale , zwa khunyelela , nga itsho tshifhinga .
Nṱhani ha izwo ri kona u shumana na dzimiḽioni dzoṱhe dza vhadali vha bvaho nnḓa vha ḓaho shangoni ḽashu .
Kha nyimele idzi , nyendedzi dzo no katelwa kha Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe sa Nyendedzi dza Tshifhinganyana nahone dzo sumbedziswa zwi khagala ngauralo .
Wa swika wa ku posa mudavhini muhulu , kwe puṱaa zwavhuḓi .
Vhathusi na vhaḓivhi vha mahoro o fhambanaho a poḽotiki vho thusa vhashumisani ngavho kha ḽihoro nga u takula vhupfiwa havho , sa zwe zwa vheiswa zwone kha khwiniso dza tshivhalo .
Vhagudi vha tea u ṱuṱuwedzwa u ṅwala nga nḓila kwayo , hune mubvumo muṅwe na muṅwe kha ipfi wa vha wo imelelwa nga tshiga tsho teaho .
Ro dovha hafhu ra sumbedza uri u itela u thoma lwendo ulu khathihi na hu pfumbisa zwe ra ḓiganela zwone - ri ḓo tea u thuswa nga masheleni na zwa thekinini zwi no vhonala .
Vha dzhiele nzhele uri ndi mutholi a itelaho mushumi khumbelo iyi .
Vundu ḽi ḓo dovha ḽa vha na tshifhinga tsho linganaho u dzudzanya kiḽasi dza pfunzo u tikedza vhagudi vhane vha ḓo ṅwala mulingo wa Lara .
MBOFHOLOWO YA IKONOMI Vhathu vho vhofholowa u wana malamba a uri vha kone u tshila tenda zwa vha zwi mulayoni
U tevhedza Pulane dza Kushumisele na Ndangulo ya Vhupo na dza Vunḓu dza mavunḓu oṱhe .
Tsheo ya mutheo ndi ya uri naa tshaka dzo fhambanaho dzi khou sikwa kha vhupo , kana uri naa mveledziso kha vhupo dzi ṋetshedza nḓila nthihi kha tshaka dzo fhambanaho dza khetho kha vhupo vhuhulwane .
Zwitshavha zwi tea u lwa nga nḓila dzoṱhe kha zwiito zwa vhutshinyi u itela u tsireledza pfunzo ya vhana vhashu kha vha shushedzaho u thithisa milingo .
Kha miṅwedzi i si gathi yo fhiraho fulofulu ḽashu ḽa u kungedzela mapholisa a marizeve ḽo thusa u khwinisa u vhonala ha mapholisa ashu u mona na vundu nahone zwenezwo zwa fhungudza lu mangadzaho zwiwo zwa vhugevhenga vhuṱuku .
Thandela iṅwe na iṅwe yo khethea nahone i na dzikhaedu na mafhungo ayo ane a tewa u dzhielwa nṱha .
Sisiṱeme iyi i sedza kha u khwaṱhisedza u dzhenela ha tshitshavha na komiti dza wadi kha maitele a u dzhia tsheo .
R212 miḽiyoni i khou vhulungwa kha mveledziso ya mitambo ya zwikolo na zwitshavha lwa tshifhinga tshilapfu u swikela 2010 .
Vhathu vhane vha si vhe vhadzulapo vha Afrika Tshipembe nahone vha ṱo ḓaho u malana Afrika Tshipembe vha tea u vha na phasipoto dza vhukuma nahone vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-31 .
U vusuludza vhuthu na u khuruṱanya zwitshavha , hu tshi shumiswa vhurereli na mikhuvha , zwo itelwaho u sika muthumuthu khathihi na zwitshavha zwa vhathuvhathu , zwi tea u itwa nga nungo .
Zwa zwino vhu ḓivhea sa dwadze ḽa mukhushwane kana nga dzina ḽa tshiofisi ḽa A ( H1N1 ) ḽa 2009 .
Vhutshimbidzi ndi mini ?
Musi izwi zwo no fhela , avho vho kundelwaho u tevhedza mulayo vha ḓo dzhielwa maga a ndaṱiso .
tsaino dza muimeleli na Muhulwane wa dzangano dzi tea u vha dzi magumoni a Fomo ; na
U shandukisa vhukhakhi ho ḓoweleaho ṱhoḓea ya nyito ya mulayo wo ḓoweleaho une wa vha na vhuḓifhinduleli vhu tevhelaho mulayo zwi ḓo ḓisa tshanduko nyana .
Ndivho khulwane ya Ḓuvha ḽa Vhuendelamashango ḽa Ḽifhasi ndi u ṱavhanyisa tsivhudzo vhukati ha tshitshavha tsha dzitshaka nga ha vhuṱhogwa ha vhuendelamashango na ndeme ya matshilisano , zwa mvelele , zwa poḽotiki na zwa ikonomi zwaho .
U ita uri ndeme dza zwa ndayotewa na milayo zwi vhe zwi konadzeaho , nga nnḓa ha musi ri tshi nga isa phanḓa na u zwi ita nga nungo na nga vhudele .
U monithara na u sengulusa vhukhwine ha zwi iswaho .
NGOMU KHA VHADZHIAMIKOVHE AVHA HO VHUMBWA ZWIIMISWA ZWO VHALAHO U ITELA U SIKA MBEKANYAMAITELE , U PULANA , U TSHIMBIDZA , U ṰOLA NA U VHIGA .
Luṱa lwa 2 u thoma u saukanya na u ṱanganyisa data yo kuvhanganyiwaho kha u pulana , mutandulo wa u tou buḓa , kutshimbidzele na nḓowedzo ya zwiitei zwa tshifhinga tshilapfu .
Ho bveledzwa thikho dza sisiṱeme ya FPS fhedzi a zwi athu shumiswa .
Mulanguli wa kale wa thimu ya Mamelodi Sundowns vho ḓiwanela tshiphuga tsha vhuṋa na thimu ya Al Ahly u bva tshe vha thoma u shuma na kiḽabu i re ngei Cairo , Egypt lwa miṅwedzi ya rathi fhedzi yo fhelaho .
Vhagudi vha Gireidi ya 4 vho rambiwa uri vha fare lwendoḓe ?
Kha ri ṅwale Tangedzelani ipfi ḽone .
Ngoho , nḓowetshumo ya u maga zwikambi Afrika Tshipembe yo ṱanganyiswa kha miṅwaha ya zwenezwino , ine zwihulwane ya tshimbilelana na maitele a dzitshaka kha u maga zwikambi .
1.9 . Memorandamu wa u Pfesesa vhukati ha Novartis , Khoro ya Ṱhoḓisiso ya Mishonga ya Afrika Tshipembe na Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi , u vula nḓila ya u alusa tshikalo na ndeme ya ndingo dza zwa mishonga khathihi na u fhaṱa tshikhala tsha tsedzuluso kha dzhango .
Nzudzanyo dza vhuvhambadzi ha mulayo zwenezwo dzi tea u tikedzwi lwo linganaho nga vhathu vhoṱhe vha kwameaho thwii .
Arali vha tshi ṱoḓa TV iṅwe na iṅwe i tshi vhona mbekanyamushumo yayo nga tshifhinga tshithihi , STB nthihi i ḓo kona u sumbedza mbekanyamushumo nthihi kha TV dzi re na tshivhalo fhedzi arali ku wayarele kwo itwa nga nḓila yone .
1.8 . Khabinete i sasaladza nyito dza u laṱekanya mamphu ngei Kapa Vhukovhela nga vhagwalabi vhane vha sa ṱoḓe mabunga a mabakete .
Ri ḓo khunyeledza nyambedzano dzashu na nḓowetshumo ya vhuṱumani na vhaṅwe vha kwameaho u khwaṱhisedza uri u kovhelwa ha vhuimo ho fhambanaho hu fhungudza mikano ya u dzhena , u bveledza miṱaṱisano na u fhungudza mbadelo kha vharengi .
Mulayotibe u ṱoḓa u bveledza bono ḽa muvhuso ḽa u vusuludza sekhithara ya zwa vhuendedzi ha lwanzheni , na u khwaṱhisa u shela mulenzhe hayo kha nyaluwo na tshanduko i sa shaedzi tshithu ya ikonomi .
Nga u shuma roṱhe ri nga ita zwinzhi kha u sika Afurika na ḽifhasi ḽa khwine .
Mumaki Muhulwane , nga thusedzo ya Musedzulusi wa nga Ngomu o shuma kha bambiri ḽoṱhe na u sedzulusa memorandamu wa u maka .
Zwithu izwi zwi ita uri zwi konḓe nga maanḓa arali hu si uri zwi sa konadzee u sika sisṱeme dzine dza thivhela vhuaḓa , dzine dza ḓo leludza tsedzuluso dzi pfeseseaho dza vhuaḓa musi ho no itea .
Nḓila ya vhushelamulenzhe nga tshitshavha tsho dzinginywaho ndi ya vhushumisani sa nḓila ya u manḓafhadza vhadzulapo .
Ri elelwa , u humbula na u hulisa avho vhafumakadzi vhoṱhe vhe vha shuma nga maanḓa u itela u vhona uri roṱhe ri tshila ri si na nyofho ya luvhengelambiluni .
Kha vhalwadze vhane vha mutsiko wa malofha u langeaho , honeha , zwi anzela u sa vha zwa ndeme kha u wana dzilafho , zwihulwane arali fomo ya mishonga u ḓodziwaho kana u shelwa kha tshipiḓa tsha muvhili yo shumiswa .
Fhethu hune sietha Afrika Tshipembe i na mafulufulu , hu na zwikhala zwo ḓalaho mafulufulu zwinzhi u mona na shango zwi ṋetshedzaho tshiṅwe na tshiṅwe u bva kha ḓirama , muzika , mitshino , vhumvumvusi ha kiḽabani na sathaya , u ya kha muzika wa West End na Broadway , muzika wa kiḽasiki , opera na balethi zwapo .
Mufariwa o vha o vunḓea tshanḓa tshauḽa .
MBUELO KHA VHORAMABINDU
U ṋetshedza mishumo ya Vhuṅwaleli kha Mulangi nga u dzudzanya mafhungo a Mulangi , u fana na u ṱhogomela na u dzudzanya Dayari u itela u vhekanya na u dzhiela nzhele miṱangano , u khwaṱhisedza ndangano na u humbudza Mulangi nga miṱangano , nzudzanyo ya vhuendi na vhudzulo .
Hu si kale a
U imba nyimbo hu tshishumiswa mafhambanyi a no nga sa , u ṱavhanya na u ongolowa
Tshikhala tsho ṋetshedzwaho u ṱalutshedza nḓila ine tsheo ya tea u rumelwa ngayo , sa tsumbo poswo , khoria kana fekisi kana imeiḽi .
I vha hone nga murahu ha miṅwaha mivhili na uri i vha yo farwa nga Mannḓalanga a Muṱaṱisano wa mashango a miraḓo ya BRICS .
Hezwi zwi katela zwi fhiraho u fhaṱiwa ha sisiṱeme ya maḓi a malaṱwa kha tshiimiswa .
Mbudziso kanzhi a si ya uri ndi lini hune zwa vha zwo luga , fhedzi ndi ngani zwi zwa ndeme .
Itani uri nyolo dza tshiṱaraṱani na mbonalo ya tshiṱaraṱa kha zwifhaṱo zwi ṱanganye vhathu vha vhe tshithu tshithihi u itela u thoma tshiṱaraṱa tsha tshipentshela tshi re na mbumbo i ṱaluseaho .
Naho zwo ralo , ndi ṋekedza ngeletshedzo ine ya shumesa kha u langa thyori :
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza thendelano ya maitele maswa kha zwa mutengo yo swikelelwaho nga Minisṱa wa Mutakalo , Vho Dokotela Aaron Motsoaledi , vho ṱanganelana na madzangano a dzitshakatshaka a na tshivhalo , kha u ṱavhanyisa u vha hone ha philisi nthihi ya dzilafho ḽa HIV ya u tou thoma i sa ḓuriho .
Mushumo ngauralo u ṱavhanya u kovhekanya vhuvhili hazwo tshenzhelo na vhubveledzi ha kha u bveledzisa dziṅwe nḓila dza zwiko zwa fulufulu .
Haya maga a khou bvela phanḓa na u thusa kha nndwa ine shango ḽa vha khayo ya u imisa zwa u phaḓalala ha COVID-19 .
Hu na nḓila dzi tevhelelaho dzine dza nga thusa kha u kona hezwi :
U wana fhethu na zwithu kha tshifanyiso tsha mapa
Zwi tevhelaho ndi tshivhalo tsha maḓuvha o fhelela o vhigwaho kha miraḓo musi vhe siho mushumoni kha kotara :
Rekhodo dza eḽekothroniki dzi ḓo wanala kha zwiimiswa zwoṱhe nahone dzi ḓo thusa kha vhudavhidzani na riferaḽa nga vho gudelaho zwa mutakalo , na nḓisedzo ya ndondolo i sa imi kha lwendo lwa vhutshilo ha vhalwadze .
Ndivho yavho ya u fhedzisela yo itwa nga murahu ha u vhalululwa ha mvetamveto ya muvhigo i re hone u itela u amba nga ha mawanwa a asesimennde na vhaofisiri vha muvhuso , nga maanḓa avho vho lingwaho .
Nga murahu ha u ṱanganedza mafhungo nga Musumbuluwo , mapholisa vho sengulusa na u fara mme .
1.3 . Khabinethe i khou ṱanganedza nḓisedzo ya khaelo dza Pfizer dza 5.6 miḽioni vhege ino dze dza lambedzwa nga vha muvhuso wa shango ḽa Amerika , dzine dza ḓo ita uri hu vhe na khaelo dzo eḓanaho u itela u khwaṱhisa mbekanyamushumo yashu ya u ṋetshedzwa ha muhaelo .
Prince Albert Road , vhupo ha vhudzulo vhuṱuku ha raḽiwei , nahone a vhu ngo ṋewa maimo fhedzi vhu nga khethekanywa sa fhethu ha vhudzulo vhune ha vha na khonadzeo ya mveledziso ya fhasisa ngeno nga thungo hu fhethu hune ha vha na ṱhoḓea dza vhathu dzi re nṱhesa .
( b ) fanela u bvisa muthu ofisini musi ho tendelwa ḽikumedzwa kha Buthano ḽi huwelelaho uri muthu a bviswe .
Muvhuso wo ṱanganedza makumedzwa o fhambanaho e a ḓiswa nga fhethu ha vhukhethelo ho fhambanaho na vhakwameaho .
Ndi khou livhuwa u rambiwa uri ndi ḓe ndi ambe na vhoinwi ṋamusi nga ha nḓila ntswa ya nyaluwo Afrika Tshipembe .
Ndi khou ṱoḓa u ṱoḓulusa nga ha lushaka lwa tshiko tsha zwi tshilaho tshapo lu fhiraho luthihi - ndi fanela u wana thendelo yo fhambanaho kha lushaka luṅwe na luṅwe ?
Mbuedzedzo i katela : U vhuedzedzwa ha mbofholowo ; pfanelo dza zwa mulayo ; tshiimo tsha matshilele ; vhutshilo ha muṱani kana tshidzulapo ; u vhuedzedzwa hune wa dzula hone ; u vhuedzedzwa mushumoni ; na u humiselwa murahu ha ndaka .
Kha ḽa Limpopo , Khothe Khulwane yo gwevha vhanna vhavhili tshigwevho tsha vhutshilo hoṱhe vhe vha ḓivhonadza khothe malugana na mulandu wa u vhulaya vha tshi itela u wana mushonga .
Vhuraḓo ha Afrika Tshipembe vhu nga dovha hafhu ha ṱhaḓula maṅwe mashango a Afrika na dziikonomi dza BRIC u wana zwikhala zwa maraga vhukati hao , zwenezwo nga u engedza mbambadzo ya dzitshaka , vhubindudzi , na mveledziso ya themamveledziso .
U bva 1994 , Milaedza ya Muphuresidennde kha Lushaka yo vha mishumo ya vhuṱambo yo fhelelaho - i ṱamiwa nga mapholisa manzhi a u tsireledza na goloi dza u tsireledza dza mmbi dza vhuṱambo , u fola kha nḓila ya Muphuresidennde ya u ya Phalamenndeni nga vha Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afurika Tshipembe ( SANDF ) , u lumeliswa ha lushaka nga Mufolo wa Vhuṱambo wa SANDF , bennde ya mmbi , u fhufha nga vha Mmbi ya Muyani ya Afurika Tshipembe na u lumelisa nga u thuthubiswa ha zwigidi lwa 21 .
Thikhedzo dza ndaulo dzi fanela u ṋetshedzwa u itela mbetshelwa na u tshimbidzwa ha mishumo yo engedzwaho ine ya nga zwileludzi zwa mitambo na u mvumvusa , thandela dza mveledziso ya ekonomi , zwileludzi zwa pfunzo na vhulondavhathu , mveledziso ya vhaswa na tsivhudzo ya vhaholefhali .
Vha nga ṋea ngeletshedzo malugana na tshumelo dzo teaho , dzo khwaṱhaho nahone dzi swikeleleaho .
U vhona uri tshifhinga tsha u ṱavha na kilima zwo lugela u ṱavha miroho .
Zwa uri , vhukati ha zwiṅwe , zwo ita uri maitele a vhukwamani a ime khamusi zwa livhisa kha uri hu vhumbiwe mulandu wo livhanaho na muhwelelwa .
U vhea mishumo afho hune vhukoni ho fhelelaho ha mishumo yeneyo ha vha hone .
Lwa nga ṅwaha nga ṅwaha , mushumo wo salelaho murahu kha vhaofisiri vha ndulamiso u a ṱanganedzwa nga tshifhinga tsha Awadi dza Vhukoni kha Ndulamiso dza Lushaka .
Vha fanela u funzwa u ṱavha mukosi wa u ṱoḓa thuso , vha shavhe kana vha humbele mualuwa ane vha mu fulufhela uri a vha thuse .
( 1 ) Fulaga ya lushaka yo ita rekhithengele , ya lapfa khathihi na hafu u fhira vhuphara hayo
Nomboro ya tsimu ndi nomboro ya tsimu ya tsheledzo .
( a ) muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso kana ndangulo kha lushaka , vunḓu kana muvhuso wapo ; na
A huna tshikwekwete tsha vhureakhovhe tshine tsha ḓo ṅwaliswa nga nnḓa ha thendelo ya vhureakhovhe na thendelo ya zwa vhureakhovhe .
Sa zwe ha ambiwa , mbetshelwa ya u ya tshikoloni ndi mushumo wa vundu na uri zwi amba uri , zwenezwo ndi u aluswa ha dzi ICT zwikoloni .
Mandeithi wa dziyunivesithi idzi a si u ita ṱhoḓisiso fhedzi kha muzika na zwilidzo zwapo , fhedzi na u topola na u kuvhanganya hafhu masia oṱhe a vhufa ha mvelele vhu fareaho kha mavundu adzo .
7 . Riṋe ro / ri ya ḽaiburari u vhala bugu .
6.2 . Khabinethe i khwaṱhisedza u ḓiimisela hayo kha u tandulula mafhungo a tshimbilelanaho na hedzi mbekanyamushumo .
Khumbelo ya vhureakhovhe u itela u a iwe mue
U itela tsireledzo ya tshampungane yo engedzwaho , matheriala ha ngo tea u shumiswa fhedzi kha zwimela zwine zwa ḓo bveledzwa .
Ipfi ḽa Afrika Tshipembe ḽi khou dzhielwa nṱha nga Zwiimiswa Zwilwaho na u Shumiswa ha Zwizidzivhadzi Ḽifhasini .
Madzangano a vhaswa o imelelwaho afha a tea u shuma mushumo u vhonalaho kha u tikedza vhaswa vho livhanaho na nyito dza khethululo na khaedu dza vhatholi vha tambudzaho vhashumivhagudeli .
Ho ṋetshedzwa tshifhinga tsha u ḓisedzulusa u woṱhe , nḓowenḓowe dza vhuṱali na zwikhala zwa u kovhana kha tshigwada tshiṱuku .
Ndi zwone nga maanḓa , ngauralo , thendelonzwiwa ya tshumelo dza zwa masheleni i vhea vhuṋe sa sia ḽa ndeme ḽa u maanḓafhadza .
3.4 . Ṅwedzi wa Afrika ndi tshikhala tsha u ṱuṱuwedza vhuthihi ha Afrika khathihi na ṱhanganelo ya dzingu yo khwaṱhaho hu tshi katelwa na u kumedzela hafhu Afrika kha vhuyo vhu fanaho .
U dzheniswa kha u pulana nḓisedzo ya tshumelo ndi zwa ndeme .
Iṅwe na iṅwe ya ndivho dza tshiṱirathedzhi dzi tshimbidzwa nga tshigwada tshi no khuruṱanya zwigwada zwa u shuma zwi re kha ndivho yeneyo ya tshiṱirathedzhi .
Mishumo i tea u vha ine tshumelo dza mutakalo dzone dzine dza dzi vhona sa dza ndeme kha mbekanyamaitele yadzo .
Muvhuso wo pika u kovhekanya hekithara dza miḽioni dza 24,9 dza mavu a vhulimi kha vharema nga 2014 - huno hekithara dza miḽioni dza 4,8 fhedzi dzo no kovhekanywa .
Ri dovha ra ṱuṱuwedza zwitshavha zwa vhurereli zwa lushaka u farela mishumo ya u rerelela vhadzimu phakhani nga mahala .
Bulani mihumbulo mivhili .
Vhupo ho bveledziswaho vhu re na maimo ane a ṱanganedzea a vhuthathazwitshili ha ano maḓuvha vhu nga shela mulenzhe zwihulwane kha u ṋaṋa ha mutshikafhadzo .
Olani tshifanyiso nga nnḓa hayo na mulaedza wa tshipentshela nga ngomu .
Zwikili zwa thekeniki na zwone hafhu zwi ṱoḓa vhulavhelesi vhuhulwane nahone ho fhelelaho u itela u vhona uri mushumo u khou itwa tshifhinga tshoṱhe nahone zwavhuḓi lwa ḓuvha na ḓuvha .
Tshiimo tsha mufhalala uyo tshi ḓo thivhela mbadelo dza tshumelo dzi kwameaho kha u nga vhoniwa sa mithelo yo dzumbiwaho .
Ri khou ṱanganedza Cecilia Sani , ane u khou da uvha tshipiḓa tsha Muhasho u thoma ṋamusi sa Mulanguli wa Tshumelo dza Ḓulu Ḽa Dzibugu .
10.3 . UNICEF yo ramba Afrika Tshipembe u kovhelana nga tswikelelo yaḽo ya u maanḓafhadza vhaswa sa tshipiḓa tsha fulo ḽa ḽifhasi u khwinisa zwikhala zwa vhaswa - tshiga tsha vhukuma tsha u khwaṱhisa vhushaka ha shango ḽashu na UN .
Ri khou vhilaedzwa nga ha uri miraḓo ya mmbi ya Vhupileli i fanela u tsireledzwa .
2.3 U ṱalutshedza sia ḽa u guda ḽa Zwikili zwa Vhutshilo
Izwi zwi ḓo bveledza tshikhala kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe kha u ḓidzhenisa kha mitambo ya vhuḓimvumvusi ine ya ḓo khwinisa mitakalo yavho na vhutshilo havho .
U vhonala ndi digirii ine nga khayo vhupo ha itwa vhu vhonalaho nga zwipiḓa zwi nga ho sa mavhone na nḓila dza u vhona dzi sa thithiswi .
Ndingedzo dzo itwa dza u khwinisa tswikelelo kha nḓivhiso ya tshitshavha nga kha u shumisa matheriala a mugaganyagwama wo leluwaho na u ṱuṱuwedza tshumisano ya tshitshavha yo livhaho na Minista wa zwa Masheleni nga kha u tou ṋetshedza kha webusaithi .
Ngona kana vhuvha ha u sedzulusa zwi nga tevhela izwo zwa kuitele kwa u topola ṱhoḓea , ndi zwine zwa vha :
( u tshimbidza maṱo ) .
Uya phanda , ndi murangaphanḓa wa tshigwada tshanga tsha u guda .
U bveledza vhuṱoḓesi vhune ha ḓo dzula kha shelufu ya bugu a zwo ngo vhuya zwa vho linganaho khavho na uri vho ḓiimisela u vhona uri vhuṱoḓesi vhu na mushumo na u shumiswa .
Mudzulatshidulo u tea u londota u thivhela mbudziso dzine dza bvisela khagala u sa londa ha miraḓo ya tshigwada na kwama tshirunzi tshavho .
( b ) u humisela Mulayotibe murahu kha Phalamennde uri u sedzuluswe hafhu malugana na u yelana hawo na Mulayotewa ;
Fhedzi , nyimele dzi nga vha hone hune konṱiraka ya nga kundelwa u vusuludzwa nga tshifhinga .
Kha vha ntendele ndi ḓivhadze muwini wa Vhoramabindu vha Tshifumakadzini wa Ṅwaha wa 2015 , Vho Julia Shungube , vha bvaho kha masipala wa Mpumalanga .
( 3 ) Ṅwaha muṅwe na muṅwe Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu i tea u ṱoḓa mafhungo u bva kha zwivhumbeo zwoṱhe zwa muvhuso , malugana na vhukando he zwa vhu dzhia ha u vhona uri hu na u bveledzwa nga nḓila yo teaho pfanelo dza u kona u wana dzinnḓu , mutakalo , zwiḽiwa , maḓi , tsireledzo ya vhapo , pfunzo , na zwa mupo .
Masiandaitwa ndi a uri fhethu hoṱhe ha nnyi na nnyi , hune tshiṱaraṱa tsha fhethu ha u dzula tsha vha tshiṅwe tsha tshivhumbeo tsha ndeme , hu fanela u sedzwa na u fhaṱwa sa fhethu ha nnyi na nnyi .
U langa mveledziso na u thoma u shumisa mbekanyamaitele na mulayo une wa ṱoḓa u khwaṱhisa Mveledziso ya Ikonomi Yapo .
3.3 . Mulayotibe u dovha wa ṋetshedza , ro tou topola kha zwinzhi , mbofholowo ya kushumele na ṱhoḓisiso ya zwiwo na khombo dza mabufho , khathihi na u khakhulula vhuṱudzeṱudze na zwi sa tshimbilelani .
Nelson Mandela Bay u vhonala sa mvelele ya ndeme fhethu ha u tou nanga ha vhupo u itela u thomiwa ha :
Tshumelo dza mafhungo a zwa maḓaka a dzingu dzi khwaṱhisedza u swikelela mafhungo a zwa maḓaka nga vhathu vha kwameaho vha sekhithara na u kuvhanganywa ha mafhungo nga madzingu .
Mupo wa mulayo na wa mbekanyamaitele kha ṅwaha kana mivhili yo fhiraho wo vha wo khwaṱhaho vhunga ho bveledzwa zwipiḓa zwo vhalaho .
Tsha vhuṱhogwa tshi ṱavhanyedzaho na tsho khetheaho ndi tshiimiswa tsha u langa giridi ya phiriso ya muvhuso yo ḓiimisaho yo ṱanganywa na muthu a langaho mishumo na pulane ya u ṱanganyisa muḓagasi , mishumo ya u wana na u renga zwithu .
Milayo i vhea mikano ya elementhe ya zwa mulayo ine mivhuso ya shuma na vhathu vha tshila .
Pharagirafu ya ( c ) ya ṱhalutshedzo ya " mbuelo ya guroso " kha khethekanyo ya 1 yo khwiṋiswa u itela u sia nnḓa pharagirafu dzi shumaho na magavhelo a vhuḓimvumvusi na khadzimiso u bva kha pharagirafu iyi .
Komiti ndi muṱoḓo wa Phalamennde .
Ri ḓo isa phanḓa na u vhulunga kha zwa u pfumbudza vhadededzi , nga maanḓa kha Mbalo na Saintsi .
Nga u angaredza , mushumo uyu u itwa zwavhuḓi nahone sekithara ya nnyi na nnyi ya Afrika Tshipembe ndi ya maimo a nṱha , naho u thetsheleseswa huhulwane hu tshi nga badelwa kha mugaganyo wa ndeme ya tshelede .
Vhana vhane vha vha na vhabebi vhane vha daha vha na tshikhala tsha 70% tsha u valelwa vhe na burokhainthisi na nyumonia vha sa athu u swika kha miṅwaha mivhili .
Zwino , ndi ngani vha songo imisa u shuma muthu we a vha ṋea ndaela yeneyo ?
nṋe vhone ene lwone tshone ḽone
U langa phambano na ndondolo ya ndaṱiso kha khethekanyo .
Ndi zwa ndeme u ḓivha uri mbuelo dzi ḓo vha dzo fhambana zwi tshi langwa nga maga o fhambanaho a vhushumisamupo .
Sa nḓila sa u ita izwi , u thomiwa ha Vhufarakani ha Fiḽimu Gauteng ho vha u swikela ha ndeme na uri ndi tama u livhuha miraḓo ya vhufarakani kha u shuma havho nga maanḓa .
Bono , mushumo na zwipikwa zwa mvelaphanḓa zwa lushaka zwo bulwa kha Thendelano ya Muvhuso na Vhathu vha Afrika Tshipembe .
Ni nga ḽa ṋama miroho vhurotho na aisikhirimu .
Arali mubebi wa ṅwana na ene o ṅwaliswa sa muunḓiwa , hu ṱoḓea afidevithi u bva kha muraḓo muhulwane ya muḓuhulu kana tshikwenda .
Kha nyambedzano na vhakhantselara vha masipala na vhaofisiri , hu tea u bulwa na u dzhielwa nṱha ndavhelelo dza vhupo havho .
Mulayo wa Muthelo wa Miholo wa 1962 u sumbedzisa nyimelo ya zwithu iya hune khumbelo ya ndaela ya mithelo ya nga itwa .
Nga nṱhani ha tshiitisi itshi tshiṅwe tshifhinga zwithu zwi a bva nnḓa ha tshanḓa / ndango ngomu kiḽasini ya vhutsila .
Tsha u fhedzisela , thendelano yo kunda uri zwiṱukusa zwo no itwa u ṅwala zwavhuḓi mafulo a vhudavhidzani , nga maanḓa u dzi rekhodiwa ngudo na u kovhekana idzi .
Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso
U khethiwa ha zwifanyiso zwa kale na zwinepe zwi bvaho kha aḽibamu dza miṱani na bugu
Kha vha topole zwithu zwo ḓoweleaho nga maanḓa , dzithaidzo dzine dza vha hone na muholo wo anganyelwaho mushumo wonoyo na uri ndi vhafumakadzi vhangana vha itaho mushumo wa lushaka lwonolwu .
Masipala u na tshiṱirathedzhi tsha khwaṱhisedzo ya mbuelo u itela u livhana na khuvhanganyo ya mbuelo .
Khumbelo dzi songo fhelelaho dzi ḓo humiselwa kha muiti wa khumbelo nahone a hu nga dzhiwi vhuḓifhinduleli kha zwine zwa nga ṱaha .
Zwivhangi zwa vhulwadze ha ningo
Ndi ngani , u ya nga kuhumbulele kwavho , mivhuso i tshi tikedza nga masheleni dzikhamphani dza ole khulwane na dziṅwe nḓowetshumo dzi kwameaho ?
Ri khwaṱhisedza vhuḓiimiseli kha u khwiṋisa maimo a Ndayotewa ya shango ḽashu misi yoṱhe
U rwiwa hawe nga muofisiri wa mutshena ane a shuma nae zwo mu sia o phamuwa mukoma wa nḓevhe .
Tshivhalo tsho rekhodwaho tshi lingana na ṱhanganyelo ya ndeme ya zwibviswa zwi si na mitshelo nahone zwi re ndozwo zwo bviswaho .
Muvhuso a u nga tendeli zwigevhenga zwi tshi tshinyadza zwifhaṱo na zwishumiswa fhethu hune ho iswa tshumelo .
Wanani maipfi afho tshiṱorini a no amba zwithihi na haya : muiti wa zwithu ṱavha mukosi tsha u fasha
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website nga u tou ṅwala zwavhu ḓi vha tshi khou shumisa maḽedere mahulwane fhedzi .
Nga nḓowelo , nga maanḓa kha mushumo wa tshiofisi , a hu na u shandukisea uhu .
Hezwi ndi mbonelo tsini nga maanḓa , ngauri vha vhuya vha wana tshelede , vha vha khamusi vha si tsha shuma .
Ndingedzo dzo itwa u wana mafhungo thwii kha tshitshavha tsha Mamosilemu na nga maanḓa vharangaphanḓa vha zwa vhureleli , fhedzi hezwi a zwo ngo wanala nga tshifhinga tshipfufhi tsha thandela tsho ṋewaho .
Ndima ya 7 ( Khethekanyo 152 ) ya Ndayotewa i sumbedzisa zwipikwa zwa muvhuso wapo .
Mulanguli wa CBP , a tshi thuswa nga Muḓivhimakone wa CBP u ḓo kuvhanganya mafhungotsivhudzi oṱhe o fanelaho a a tshimbidza kha komitini dza wadi , hu tshi shumiswa tshishumiswa tshi re nga ngei murahu .
Zwidodombedzwa zwa zwibveledzwa zwa muhasho na zwisumbi zwa nḓisedzo dza tshumelo zwi dzhia ḽiṅwe ḽiga ḽo livhiswaho kha u ta ' zwipikwa zwi kaleaho ' u ya nga Mulayo wa Ndangulo ya Kushumisele kwa Masheleni a Muvhuso .
Na uri tshi tou kwama mbilu thwii , zwavhuḓivhuḓi tshi vha mulimo kha mbilu .
U katelwa ha zwiimiswa zwa phuraivethe na zwiimiswa zwa tshitshavha zwi siho kha mutevhe ndi phambananadzo kha maitele a ḽifhasi , sa tshipikwa tsha zwikaṱudzi zwo dzinginywaho na khwiniso zwo livhiswa kha u tsireledza dzangalelo ḽa mubindudzi wa tshitshavha .
Tshihaḓu tsha u bvela phanḓa na tshipikwa itshi na u vhekanya zwiko zwo linganaho zwa tshimbila na nungo zwo ḓivhadzwa u mona na sisiṱeme yoṱhe musi hu na tshikhala tshiṅwe na tshiṅwe tsho teaho .
Musi ri tshi khou ya phanḓa , ri ḓo khwaṱhisedza uri ri fhaṱa khaphasithi ya ṱhoḓisiso , ine ya vha iṅwe ya vhuṱudzeṱudze ha zwino .
3.2 . Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Ṱhoduluso ya zwa Maḓi - Khwiniso i sedza kha zwi tshimbilelanaho na tshanduko khulwane dza zwiimiswa , mbekanyamaitele , saintsi ya zwa maḓi na zwa mulayo wa mupo khathihi na u engedza u shela mulenzhe ha Khomishini ya Tsedzuluso ya Maḓi kha ṱhoḓea dza tsedzuluso ya maḓi Afurika Tshipembe hu u itela u vhona uri shango ḽo ima zwavhuḓi kha u fhindula ṱhoḓea na khaedu dza shango ḽo omaho sa Afurika Tshipembe .
Ndaulo ya vundu a i khou shuma zwavhuḓi sa tshigwada , sa zwe ra zwi pfa kha muvhigo wo ṋetshedzwaho .
U ḓitika u tshi tshimbilela phanḓa na murahu
Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho :
Dzina ḽa pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuwomvumvusi
u engedza kavhili u gudiswa ha madokotela fhano hayani na kha mashango a nnḓa u swika kha tshivhalo tsha 2 000 nga ṅwaha .
Musi vho ṱanganedza u fhungudzea huhulwane kha vhuṅwe vhutshinyi , zwigwada zwo dovha zwa humbela muvhuso u sa nyeṱha kha u lwa na vhutshinyi .
Zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe havhuḓi , vhudavhidzani na u pfananya na zwone ndi zwa ndeme nga maanḓa .
Yunivesithi kale dzo ṋekedza sesheni dza vhukwamani sentharani , fhedzi a dzi tsha zwi ita .
Khoso dza mutheo dzo ṋetshedzwa kha thyerapisithi u bva kha zwiṱiriki zwa vhupo ha mahayani .
Tshifhinga tshine sele dza ṱoḓa u ita kavhili nga tshivhalo tshi ḓivhiwa sa tshifhinga tsha u ita kavhili kana tshifhinga tsha u bveledza , nahone ndi tshiṱaluli tsha lushaka luṅwe na luṅwe .
Komiti dza wadi dzo ḓidzudzanyaho lu sa vhudziswi kana zwiiswa zwiṅwe-vho zwo raloho zwi re kha 30% ya dziwadi ṅwahani wa 1 ;
Philisi dza vhulwadze ha swigiri dzi anzela u vha dza ndeme kha u langa guḽukhousu kha Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri ( ya vhaaluwa ) .
Maano aya o sedzesa tshoṱhe kha vhaswa na uri vhaswa vha lugele ḽifhasi ḽa u shuma na vhualuwa .
Komiti ya Wadi yo ḓivhadzwa
U andesa ha vhadzulapo vha re vha tshisadzini hu ḓivhonadza hu kha mirole yo fhambanaho .
Hezwi zwi itwa sa therisano ya tshigwada zwi dzhia awara mbili kana tharu .
U ḓadzisa kha zwenezwo , mbekanyamushumo dzashu dza mupo dzi ngaho u Shuma nga Malaṱwa , Dziṱhangani , zwa Maḓi , zwa Mulilo dzo sika zwikhala zwa mishumo zwi fhiraho 30 000 , ndivho khulwane ndi u sika mishumo i fhiraho 60 000 kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Mbambedzo dzo itwa tshifhingani tsho fhiraho vhukati ha khwaḽithi dza vharangaphanḓa na vhane vha si vhe vharangaphanḓa .
Izwi ndi musi gese ya miṱodzi yo no poswa .
Zwino lavhelesani uyu mutevhe mulapfu wa masalavhukuma ni a talele mafhungoni a re afho fhasi .
Vhufaragwama ha Lushaka ndi mutholi wa zwikhala zwi linganaho na u ṱuṱuwedza khumbelo u bva kha vhafumakadzi na vhathu vha re na vhuholefhali nga maanḓa .
Musi vha tshi founela Senthara ya Ṱhingo kha 0860 00 4367 , vha ḓo vha na khetho ya u dzhenelela kha ṱhoḓisiso ya u ela tshumelo dzashu mafheloni a luṱingo lwavho .
Arali tshiimo tsha iyi nyimele tsha nga ṱalutshedzwa , dzilafho ḽa HIV / AIDS ḽi nga wanala .
U ḽaisentsa zwi vhonala sa nyito ya ndemesa malugana na izwi .
Nḓowedzo ya digirii dza mbambedzo .
Izwi zwi nga itwa nga ṱhukhukanya zwimela na kilima lwo tsisesa fhasi ma masalela musi ho no kanwa , ngamaanḓa arali mavu a sa rotholi .
Nag kha Mbekanyamushumo ya u Vhala na Mbofholowo , mvelele ya u vhala na u ṅwala i funzwa kha senthara dza ndulamiso .
A hu na mbilo ya mitengo yo engedzwaho ya Mukonṱiraka i bvaho kha u sa londa kha sia ḽawe , kana ha mubveledzi , ine ya ḓo sedzwa .
Ngauralo u bva nga dzi 1 dza Phando 2022 tshiimiswa tshinwe na tshinwe tsha phuraivethe kana tsha tshitshavha tshi tea u vha tshi na bugupfarwa yatsho , sa zwe zwa randelwa nga phara 9.2.2.2 ire afho nṱha .
Rekhodo dza DHS dzi langulwa zwi tshi tevhedzela ṱhoḓea dza mbetshelo dza Mulayo wa Zwiko zwa Mbulungelo wa Afrika Tshipembe ( Mulayo wa vhu 43 wa 1996 ) .
Fhedziha , phanele ya u sedzulusa i ḓo mihumbulo ya maitele a zwitandadi na hone hezwi a zwi tei u vha nga vhuḓalo .
Tshiteṅwa tshi tevhelaho tshi sumbedzisa tshinwe tshiitisi tsha ndeme tsha uri ndi ngani tshisumbi tsha u salela murahu ha dziphera zwi tshi tea u shumiswa nga u ṱhogomela .
Arali hu khou vha na u sa tendelana kana dzithaidzo vhukati hashu , ri tea u zwi tandulula zwi sa a thu hulela .
Kha miṅwaha yoṱhe miṋa ya Vhuimo ha Mutheo hu tea u ṱhogomelwa na u dzhielwa nṱha zwikili zwa u thetshelesa na u amba .
Ndi muhanga u sa ṱingaṱingi nahone u wa tshiṱirathedzhi une wa tevhela ndaela dza u shuma ngadzo dza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Muhasho wo thola vhathu vhaswa u itela u bveledza zwishumiswa zwa mafhungo , zwa pfunzo na zwa vhudavhidzano kha thaidzo dzi fanaho dza vhaswa , dzine dza katela vhuimana kha vhaswa , HIV / AIDS na u shumiswa ha zwikambi ho kalulaho .
Odithi ya muteo ya zwithusedzi zwi re hone zwino zwikoloni ;
Kha nyimele iṅwe na iṅwe , maanḓa a voḽithi a fanela u engedzwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku u swika kha phimo yo bulwaho nahone a litshwa kha phimo yeneyo lwa minete ya 15 .
2 . Samithi ya tshigwada tsha vha Sumbe ( G7 )
Vhaimeleli u bva kha mihasho yoṱhe ya muvhuso , zwiimiswa zwa akhademiki zwo fhambanaho na dzi NGO , na u bva kha khomishini na madzangano o fhambanaho vha ḓo dzhenela wekishopho iyi .
Ndi na mueni o khetheaho ṋamusi , Rabulasi wa Mufumakadzi wa Ṅwaha wa 2016 , Vho Vanecia Janse u bva kha masipala wa Koukamma ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Thetshelesani mibvumo ni bule uri ndi nga mini mubvumo wa u fhedza kha rou iṅwe na iṅwe u tshi pfala wo fhambana na miṅwe .
Ri khou ṱoḓa u vhea vhathu vhashu na u khwinisa matshilo avho .
A tshi ṅwala nga ha shango ḽawe , ḽa UK , uri :
Kuitele kwa zwinozwino , u fhaṱa kha zwine zwa ḓivheswa na u shumisea ha founu dza tshizwinozwino , ndi u shumisa thekhinoḽodzhi ya founu dza tshizwinozwino u khwinisa kuvhusele , zwi vhidzwaho Muvhuso u shumisaho ṱhingothendeleki .
Nga u shumisa saithi iyi , vha dzhiwa vho vhala na u i pfesesa .
Zwifhirisafulufulu na zwidzheniswa zwoṱhe zwi ḓo dizainwa u itela u kona u konḓelela maanḓa mahulwanesa a vhutengu na maanḓa maṱuku a sekhethe a fhethu hu re na vhukhakhi ho tiwaho .
Sekhithara ya Pfunzo Phanḓa na Vhugudisi na khoḽedzhi dzayo dza 50 na khamphasi dza 160 dza shango ḽoṱhe nga u angaredza dzi ḓo vha kha masia a u thoma a vhugudisi ha mvelaphanḓa ya zwikili .
U wana vhuṱanzi na u dumekanya u ya nga ndeme muṱanganoni wa mavhuthu
Bannga ya Mbulungelo i ḓo shumisana na Barclays PLC na BAGL u vhona uri khonadzeo ya khombo iṅwe na iṅwe u bva kha thengiselano a dzi nga vhavhi nahone maga o teaho a ḓo dzhiwa u langa u tshimbidza masheleni u itela vhubindudzi zwine zwo vhangwa nga thengiselano .
Dzikhamphani dza ṋama tswuku khulwanesa dza Gauteng ndi dza vhane vha phuraivethe , zwi fhungudzaho mafhungo kha tshitshavha nga ha mashumele adzo na mbuelo , na u ita uri zwi konḓe u dzhia tsheo ya uri ndi ifhio ine ya vha na mashumele mahulwanesa Gauteng .
Zwipiḓa zwiṱuku zwa ḓaba ḽi bvaho ṅwedzini , zwo ṋetshedzwaho Afurika Tshipembe nga Muphuresidennde Vho Richard Nixon na zwone zwo ṱaniwa .
1.3. Khabinethe i dzhiela nzhele uri zwibveledzwa zwoṱhe zwa Afrika Tshipembe ( GDP ) zwo aluwa nga 0.2% kha kotara ya vhuraru .
Dziṅwe tshaka dza sabusidi ( zwihulu dzi re na vhushaka na thandela , sabusidi dza pfumbiso na dza muthu muthihi ) dzi ṱoḓa , sa ṱhoḓea ya thangelambadelo :
Vho Mkhupheka vho wina tshiphuga itshi nga kha u ḓikumedzela havho u shumela vhathu nga khuliso na musi vho no tshaisa mushumoni wavho na uri vho ṱhonifhiwa kha u shumela havho vhathu vha Scottsburg ngei KZN nga vhuḓikumedzeli .
Khabinethe i livhuwa MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vhe vha shela mulenzhe kha vhupfiwa ha nnyi na nnyi ha phalamennde ha khonadzeo ya u vusuludza Tshiteṅwa 25 tsha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 u itela u tendela u dzhiululwa ha mavu hu si na ndiliso .
A si misi yoṱhe hune zwa konadzea uri Tshikimu kana muṋetshedztshumelo ya ndondolo ya mutakalo wavho a ḓivhe ṱhaṱhuvho kana dzilafho ḽavho musi hu tshi wanala thendelo .
Ri khou dzudzanya zwiṱediamu zwoṱhe nga ngona kha u itela Tshiphuga tsha Khuvhangano , tshine tsha khou thoma nga dzi 14 dza Fulwi , mvelaphanḓa khulwane .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza zwauri zwileludzi zwa tshifhinga tshiḓaho a zwi ḓitiki tshoṱhe nga lupfumo na zwiko zwa zwiṅwe zwitshavha zwapo .
10.1 . Khabinethe yo tendela datumu ya thangelamviswa ine ya khou dzinginywa ya nga ha u anḓadzwa ha mbalombalo dza zwa vhugevhenga dza nga kotara kha ṅwaha wa muvhalelano wa 2021 / 22 .
U vhala na tholokanyonḓivho : Nganetshelo
Nga nnḓa ha izwo , a si mihasho yoṱhe ya muvhuso i ṋeaho ṱhanziela dza BEE , kana ya monithara nga nungo dzayo u tevhedzwa ha zwipiḓa zifhio na zwifhio nga nnḓa Ndinganelo ya Mushumo na u renga .
Ri a ḓisola kha u hanedza mbonalo ya tshilinganyo ya thevhekano ya saintsi ine u ya nga hayo saintsi ya vhonala sa tshiko tsha nḓivho tsho imaho nga tshoṱhe , tshine tshi sa ḓisendeke nga tshithu .
Volumu ya ṋama tswuku yo bveledzwaho u vhambadzelwa mashangoḓavha ndi nnzhi Gauteng u fhira kha maṅwe mavundu , zwi tshi bva kha vhutsini na mimaraga ya tsini na themamveledziso ya u vhambadzela mashangoḓavha zwi isaho kha vhuendedzi ha zwifuwo zwi tshi ya Gauteng u bva kha madzingu a tsini .
( c ) Mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka u a ṱoḓea kha -
Vho vha vho ḓikumedzela kha u vhona uri vhunzhi ha maipfi a wana vhuḓiambeli shangoni ḽashu .
Hu shumiswe mbekanyamushumo ya u tupula zwimela zwi songo ḓoweleaho ya tshiṱiriki tshoṱhe , ine ya vha na zwidodombedzwa zwavhuḓi zwa fhethu henefho khathihi na maitele a u ṱalusa vhupo ha ndeme .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vha re na mafhungo nga ha aya mabulayo a si na ṱhoho u bvela khagala nahone vha shumisane na mazhendedzi a vhatsireledza mulayo u vhona uri avho vha re na vhuḓifhinduleli vha a farwa nahone vha imela tshanḓa a mulayo .
U fhelisa , u ya nga hune zwa konadzea ngaho , u khethekanywa ha theo ya mulayo na u swikela ṱhanganelano , hu tshi khou khwaṱhisedzwa nga maanḓa u khethekanywa ha theo ya mulayo ya zwa vhupo .
Mawanwa a u ṱola thangeli a ṅwaha o livhaniwa nao vhukuma .
1.3 . Mveledziso yapo ya zwibveledzwa na zwipiḓa zwa gesemaḓi i ḓo shela mulenzhe kha tsiko ya mishumo na mveledziso ya zwikili , ya dovha hafhu ya khwaṱhisa tshanduko ya ikonomi ine ya ḓo vhuedza sekhithara ya tshitshavha ye tshfhinga tsho fhiraho ya vha yo thudzelwa thungo , nga maanḓesa tsha vhafumakadzi na vhaswa .
Musi vhatholi vho no wana tshipi ḓa tsha dokotela tsha fomo , vha nga rumela fomo yeneyo .
Vhunzhi ha vhashumisi vha khothe vho sumbedza uri , musi hu na milandu i sa athu sengiwa i si gathi , zwo leluwa zwino u swikela dzikhothe .
U leludza vhugudisi vhu elanaho na tshumelo dza mutakalo wa forentsikhi kha vhalwadze vhoṱhe .
Ri ḓisa zwo ikonomi yo fhambananaho na yo bvelelaho kha dzhango .
Ri nga ri maitele o itwa hu si na khombo khulwane u swika zwino .
Mushelamulenzhe muhulwane kha u fhungudzwa uhu ndi PT ; nga nṱhani ha mbuelo ya fhasi ine ya khou lavhelelwa u kuvhanganywa kha mithelo ya Khasino na Dzibere zwo itiswa nga u tsela fhasi ha mbuelo i sa shumisi hafhu zwo bveledzwa nga u tsela fhasi ha mushumo wa u betsha .
Heyi mbuelo yo ita uri muvhuso u kone u khwiṋifhadza matshilo a vhathu vha dzimiḽioni nga u vha ṋetshedza ndondolamutakalo , pfunzo , magavhelo a zwa matshilisano na dziṅwe tshumelo dza ndeme .
U ṱumanya mugaganyagwama na IDP zwi khwaṱhisedza uri vhakhantseḽara vha vhe na vhuḓifhinduleli kha zwitshavha zwavho na uri ṱhoḓea dza avho vhane vha vha imelela dzo dzhielwa nṱha na u itwa ngoho .
Ḽiga ḽa u thoma ndi u khwaṱhisedza uri hu na ṱhoḓea ya thundu na tshumelo dzine dza ḓo bveledzwa nga thandela .
U ṋetshedza u ṱolwa ha mulayo ha mbekanyamaitele na mulayo .
Khothe yo dovha hafhu ya livhuha vhuḓiimiseli nga muofisiri wa tsenguluso na nḓila ye a fara mulandu ngayo sa afha zwo ita uri vha lelutshelwe u kona u wana mulandu .
Nga tshiṅwe tshifhinga vhagudi vha nga ṱuwa na mishumo yavho hayani , u itela uri kiḽasirumu i songo tou ḓalesa .
Rannda dza 18 biḽioni dzo kumedzelwa u shuma zwitshavhani zwi siho kha vhuimo havhuḓi zwa vhupo ha migodini , vhunzhi ha iyi tshelede i bva kha muvhuso ngeno khamphani dza migodi dzo bvisa tshelede ine i nga eḓana tshararu tsha u lambedzwa uhu .
Vhado humbelwa u dadza fomo dza khumbelo dza u notha nga mulandu wa mutakalo u si wavhudi .
Tshipikara tsha DP a vho ngo amba tshithu nga ha madzangalelo a phuraivethe a re na maanḓa vhukuma ane a vha hone kha shango ḽashu .
CholesterolU langa khoḽesiṱiroḽo Ḽeveḽe dza khoḽesiṱiroḽo dzi nga langea zwavhuḓi nga kha nyonyoloso dza nga misi na kuḽele ku re na mutakalo .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a nga vhanga uri muanḓadzo u anḓadzwe hafhu kana u rathiselwa kha tshumelo ya tshirathisi zwi tshi ḓivhea uri hu na nzivhanyedziso kha muanḓadzo nahone u anḓadziwa hafhu kana u rathiswa uho hu vha u pfuka mulayo wa nzivhanyedziso , u ḓo vhonwa mulandu .
NDAMBAVHUḒIFHINDULELI NA MPIMO WA VHUḒIFHINDULELI
Kha vha wane maitele a u vhea iṱo thandela a zwino a dzangano , mishumo na vhuḓifhinduleli na dzisisiṱeme .
Ndi nga ita khumbelo ya sabusidi ya nnḓu nga kha NHFC ?
Khohakhombo i imela tshiimiswa tsha mulayo kana muṋetshedzi o kundelwa u badela tshikolodo musi tshi tshi tea u badelwa .
U anganyela uhu hu ṋetshedzwa nga zwipiḓa zwivhili , tsha u thoma ndi ṱhanganyelo ya mbuela na tsheledemviswa , hu tshi katelwa na tshiṱirathedzhi tsha mugaganyagwama na furemiweke ya zwa masheleni nga u angaredza .
Ṱhuṱhuwedzo ṱhukhu malugana na u bvelela
Phemithi ya tshifhinga nyana i shumiswa nga fhasi ha nyimele dzi tevhelaho :
Ndima i fhira kha luṱa luṅwe na luṅwe,zwo ḓisendeka kha Tsumbanḓila ya AICDD , na u ṋea muhumbulo siani ḽa uri luṱa luṅwe na luṅwe lu nga tshimbidzwa hani .
Tshibode zwino tsho vha tsho no vha tsinitsini na u pfuka mutalo !
Bazari tsha HS na ndambedzo ( zwi katela tshumiso ya mbekanyamaitele na u avhelwa na u lavhelesa na tsedzuluso ) .
Ndaulo ntswa i ḓo ṱoḓa zwitandadi zwa nṱhesa zwa vhukoni na zwikili zwa phurofeshinala u bva kha tshumelo ya tshitshavha na u tshumisano yo khwiniseaho na khonanyo u mona na masia o fhambanaho a muvhuso na zwiimiswa zwa muvhuso .
Naho zwo ralo , hu na madzina na madzina a zwibveledzwa ane a nga vhanga nḓaḓo na u sa pfesesea , sa zwine ra fulufhela uri ro zwi sumbedzisa afho nṱha .
Ni vhona u nga phukha dzi a thusana ?
Phanele i katela mashango a Vhubvaḓuvha ha Europe e a sumbedza nyaluwo ya mushumo i songo khwaṱhaho kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho .
Mishumo i re kha ndingo i sumbedza nyimele dza mashumele a vhukuma nga hune zwa konadzea ngaho .
Mbofho yo khwaṱhisedzwaho i hone kha vhuendi , mbambadzo , mishumo , fulufulu , na maḓi , vhulimi , saintsi na thekhinoḽodzhi , mutakalo , vhuendelamashango na mafhungo a zwa masheleni .
Khabinethe ya Lushaka yo dovha ya tendelana hafhu uri zwo vhulungwaho , kathihi na masheleni are hone kha mbulungo dza mbekanyamaitele dza lushaka , a livhiswe kha u alusa zwo sedzwaho zwa ndambedzo ho livhuwa kha mbekanyamushumo dza muvhuso dza ndeme .
Ri ḽiṅwe ḽa mavundu mavhili fhedzi kha ḽino shango u ṋetshedzwa gavhelo ili uri ri one u thoma thandela iyi ri tshi khou shumisa zwikili zwa vhuṱali .
Hezwi zwa u tshimbidzwa ha tshumelo iyi zwi siho mulayoni zwi tea u tandululwa hu tshi shumiswa maga a mulayo , ane muhasho wa ḓo a dzudzanya u tshi shumisana na Muhasho wa Tsireledzo ya Tshitshavha khathihi na maanḓalanga a zwa vhuendi a ha masipala .
Mulayotibe wo no ganḓiswa kha gazethe u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha na u ambedzana na vhathu vha kwameaho vho teaho .
Tshiimiswa itshi tsha pfunzo tsho shuma sa bagane nga tshifhinga tsha nndwa ya mbofholowo nahone tshi ḓivhiwa hafhu sa " nkhoni ya vhurangaphanḓa ha Afrika " hu tshi kha ḓi vha tshone tshine tsha vha yunivesithi ya vhathu vhe vha lwa nndwa ya ulwa na tshiṱalula u fana na Vho ZK Matthews , Vho Nelson Mandela , Vho Robert Sobukwe , Vho Oliver Tambo na Vho Govan Mbeki .
U nga farelwa nnḓa ha tshifhaṱo kana nga ngomu ha tshifhaṱo tsha mutholi .
Nyanḓadzo iyi ya Kushumele kwa Muvhuso , i sumbedzaho pulane dza muvhuso dza miṅwaha miṱanu i ḓaho , yo thewa kha MTSF ya 2014-2019 .
Kha ngano nnzhi dza sialala zwipuka zwi tshila sa vhathu . vhala .
Musi hu si na netiweke ya vhuendi yo khwaṱhaho ine ya ṱumanya ḓorobo khulwane , nḓila fhedzi ya u endedza zwiḽiwa nga vhunzhi ndi nga kha lwanzhe .
Nyimele ndi tshiṱuṱuwedzi tshi shandukisaho muhumbulo u ya kha nyolo .
Khwiṋiso , dzo ṱanganedzwaho hu si na khanedzano , zwenezwo dzi imela u khwiṋiswa .
Makone kha zwa mbeu , kana muthu ane a vha na nḓivho nga ha mafhungo a mbeu , u fanela u vha tshipiḓa tsha thimu u sedzulusa phurogiremu dzoṱhe khulwane .
Ho no fhela maḓuvha nyana , uyu mutukana a vhona phele ya vhukuma i tshi khou nukhedzanukhedza henefho sambini .
Tsha u fhedzisela , tshiṱirathedzhi tshi tea u davhidzanwa zwavhuḓi u itela u swikelela thikhedzo yo ṱanḓavhuwaho ya dzangano .
( 2 ) Arali Phalamennde i songo dzula musi tshiimo tsha vhupileli tshi tshi vhewa , Muphuresidennde u tea u vhidza Phalamennde kha dzulo ḽi songo ḓoweleaho hu saathu fhela maḓuvha a sumbe tsho vhewa .
Mbekanyamaitele dzo teaho dzi tea u vha hone u lwa na khaedu na u kona u shumisa mbuelo na zwikhala zwine zwa vha na vhushaka na tshibveledzi .
U renga zwa dzikhuhu kana makumba u bva nnḓa vha tea u ita hezwi :
Muphaḓaladzi u ḓo , nga u angaredza , fhiwa pfanelo dzo khetheaho dza u phaḓaladza musi wa tshifhinga tsha khonṱhiraka , naho zwo ralo u itela fhethu hune muphaḓaladzi a ita zwiga zwo imelaho mibvumo ya ipfi ine ya khou rengiswa .
Thendelo ya u gwa mugodi i vha mulayoni lwa tshifhinga tsho sumbedziswaho kha thendelo , isa fhiriho miṅwaha mivhili .
Mabindu a dovha hafhu a vha na mbilaelo malugana na tshanduko dza mbekanyamaitele na vhupo ha ndaulo zwine zwi nga gonyisa mbadelo kana mitengo .
Ngoho ndi ya uri , thikhedzo i no bva kha vha thanga nthihi i anzela u ṱanganedzwa u fhira ya vho gudaho .
Ri fanela u lugisela zwavhuḓi zwifhinga zwine zwiimo zwa shishi zwi nga bvelela .
Musidzana zwa Mutivhili O vha muthu wa tshipimbi .
1.2 . Zwa u ḓivhadzwa ha Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka na maga a thuso ya ṱhaḓulo kha zwa ikonomi na matshilisano zwe zwa itwa nga Phresidennde Vho Cyril Ramaphosa , zwo livhiswa kha u vhona uri hu khou vha na maga o khwaṱhaho nahone a tshimbidzwaho zwavhuḓi vhukati ha masia oṱhe a muvhuso hu tshi shumiswa Senthara ya Ndangulo ya Tshiwo ya Lushaka
Ndovhololo / u vhina ṱhoho na u linga- Awara dza 2
Fhethu ha bugu Zwitambiswa zwa vhili
U ṱuṱuwedza therisano nga murahu ha sinario iṅwe na iṅwe hune vhadzheneleli vha humbula nga ha nḓila dzau kunda nyimele na u khwaṱhisedza u dzhenelela ha tshitshavha .
Nḓowelo iyi i ima phanḓa ndavhelelo dzine masipala wa ḓo dzi fhungudza sa u ḓitika nga ndavhelelo dza lushaka na dza vundu .
Nyendedzi ya ḽiga nga ḽiga ya u wana zwitatamennde zwavho zwa mobi Maga a tevhelaho a ḓo vha endedza u ya kha u swikelela mbilo dza vhone vhaṋe na zwitatamennde zwa mbadelo nga u tou puṱedza fhedzi .
U vhambadza mbekanyamushumo na vhuitwa ha Muhasho .
U didzaina phosiṱara i no ḓo shuma na tshipitshi .
Zwo ralo vhuendi ha tshitshavha vhu ṱuṱuwedzeswa tshoṱhe nga u tholwa ha ndeme ha vhanzhi , fhedzi na nga u vha hone ha fhethu ha u paka ha mahala .
" Ndi ḓo ni sumbedza uri a thi itiwi tsilu ! " hu amba Vho Vhimbi .
Thusedzo iyi yo tea kha u fhungudza masiandoitwa a vhakolodi vha sa lifhi milandu kha kushumiselwe kwa masheleni , u aluwa ha matshelo na nḓisedzo ya tshumelo dza masipala i sa thithisei .
Hu na maṅwalo o salelaho sa zwo sumbedzwaho kha afho nṱha sa izwi zwi tshi dzulela u swikiswa nga madzingu vha ṋetshedzwaho tshifhinga tsha maḓuvha a rathi hune vha tea u a swikisa .
Thandela dza wadini dzi no ḓo shumiwa nga zwiko zwa tshiṱangani na zwi no bva nnḓa ( hut shi katelwa na zwiko zwa masipala ) ; na
Hu na maitele a zwa u dzudzanywa ya mugaganyagwama nga ṅwaha nga Tshimedzi .
Heetshi ndi tshikolo tshashu/ tsha riṋe .
Musi tshumiso ya masheleni nga u angaredza i tshi ḓo iswa phanḓa , muvhuso u khou shandukisa ndivhiswa nga huswa kha tshinyalelo dza tshifhinga tsha vhukati .
Vha tshiswole fhedziha , vho dzula vho ita ndango yo khwaṱhaho na u pwanyeledza mveledziso iṅwe na iṅwe lwa miṅwaha minzhi .
Nyambedzano na dzone dzo farwa na Muhasho wa Vhudavhidzani u itela u thusa u ṱavhanyedzisa vhuhone ha Gazethe ya Muvhuso nga nḓila ya eḽekiṱhironiki .
Abithiresheni ndi u dzhenela ha muthu wa vhuraru kha khanedzano u pfa masia o fhambanaho a vha hanedzanaho na u tshea fhungo ḽi vha vhofhaho vhoṱhe .
Kha u shumisa mbekanyamaitele iyi , na kha u fhindula u konḓelela khayo , vhunzhi ha vhathu vho vhulahwa , u shengedzwa , u dzhiwa nga khani na u sa farwa zwavhuḓi lwo kalulaho .
( a ) ya u vhumba na u dzhenela dzangano ḽa vhashumi ;
Afrika Tshipembe ḽi khou thoma mbekanyamushumo dzi bvaho kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) dzine dza ḓo vhona uri shango ḽi dzule ḽi fhethu hu takalelwaho ha vhubindudzi .
Ṱhalutshedzo yo tou ralo ya themo i ḓo katela khethekanyo dzi tevhela ya muhwelelwa :
( 5 ) Mulayo wa lushaka , u tea u thoma zwivhumbeo zwi no ḓo ta miholo , magavhelo na mbuelo dza Vhahaṱuli , Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi , Muoditha Dzhenerala , na Miraḓo ya khomishini ifhio na ifhio yo tiwaho kha Mulayotewa , zwi tshi katela na maanḓalanga a zwa khasho , o bulwaho kha khethekanyo ya 192 .
Ri fulufhela uri midia u ḓo wana tshifhinga tsha u ḓiṱolisisa wo khwaṱhisa na u dibeitha nga ha zwiteṅwa izwo nga ngomu , saizwi vha tshi ḓiimelela na u ita mbilo dza u pfukwa ha mbofholowo ya vhoramafhungo musi vha tshi sumbedziswa mafhungo aya .
Ezwi zwi anzela u vha nga tshivhumbeo tsha u ṋetshedza thekhinoḽodzhi ya u ṱhaḓula i fanaho na thuso dza tsudzuluwo .
U ḓadzisa kha zwenezwi , muhasho wo kona u fhungudza zwa u shandulwa ha zwishumiswa zwa ndeme zwa dzilafho , u langa tshivhalo tsha tshiṱoko kha zwiimiswa , na u kona u langa zwa u engedzwa ha tshumelo dza dzilafho ḽa phuluso ḽa shishi nga u shumisa masheleni ane a vha hone .
Zwine zwa ntakadzesa
U bviswa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo i langwaho
Zwiṅwe hafhu , Khethekanyo ya Ndangulo ya Khovhakhombo nga ngomu ha Ofisi ya Rambalelano Muhulwane i ṋetshedza nyendedzi dzi shumaho kha ndangulo ya khovhakhombo .
Mashumele a mushumo wa zwanḓa , mushumo wawe kana phurofesheni yawe zwi nga ḓi langulwa nga mulayo .
Vha dzhiele nzhele : Vhugudisi ha Phurofeshinaḽa na mphomali ya mveledziso u itela miṅwaha yoṱhe ya masheleni .
Khabinethe yo dzhiela nṱha uri Mulayotibe wa BMA wa 2016 u kha ḓi bva u ḓivhadziwa Phalamenndeni nga ḽa 25 Shundunthule 2016 na uri u amba nga Mulayotibe zwo itiwa Phalamenndeni nga ḽa 6 Thangule 2016 .
Zwiṅwe zwitumbu ho vha na nyambo ya uri mpfu dza hone dzo vhangwa nga vhaloi vhe vha tou
Luṱa lwa vhuvhili lwa khetho dza phuresidennde lu ḓo tshimbila khathihi na khetho dza vundu .
Miṋango ya dzhena kha ṱhumano dza vhaendangaṋayo fhedzi dzenedzo dzo dizainwa u thivhela u dzhena ha mimoḓoro .
U bveledza mbekanyamushumo dza u shumisa u amba nga ha mihasho ya mushumisi na ṱhoḓea dza mutsireledzi wa vhudzulo , ndangulo ya mbekanyamushumo .
A hu na u dzhiwa hafhu sa zwa ndeme he ha ḓo itwa fhedzi ho vha na u vhekanya hafhu ha zwipikwa zwa muhasho , mbekanyamushumo dza ndeme , dzine dza vha idzo dza mishumo ya tshitshavha na mbekanyamushumo dzo sedzaho tshitshavha .
Kushumele kwa zwiimiswa zwine zwa vha hone ku bva kha kwa maimo a nṱhesa kha ḽifhasi u ya kha kwa vhukati .
Hezwi ndi zwa ndeme vhukuma arali u nanga kana phurosese ya u khetha yo vha ya inifomala u kunga madzangalelo maṱuku a tshitshavha na vhakhethi vha si gathi vha swika .
Dziyunivesithi a dzi athu tou dzhenela tshoṱhe kha u dizaina mbekanyamaitele idzo nahone dzi na u timatima nga ha uri dzo khwaṱha zwi ngafhani .
A hu na muthu , mueletshedzi kana tshiimiswa tsha pfanavhanzhi tsho dzhenelaho kha komiti ya ṱhoḓea dza bidi , kana mulangi wa tshiimiswa tsha pfanavhanzhi itsho , a nga bidela dzikonṱiraka dzine dzi nga vha hone .
Nga nnḓa ha zwivhuya ezwi hu na zwikhukhuliso zwiṅwe zwi elanaho na u dzudzanywa ha buloko ya vhukati , yo itwaho nga hune ya wanala hone .
Mushumo wa Komiti ya Wadi ndi u engedza u shela mulenzhe ha demokhirasi kha muvhuso wapo .
Phosiṱara i ni vhudza mini ?
U thivhela ha u sa shumisa zwavhuḓi nga zwigwada zwa vhugevhenga ho dzudzanywaho ha kuitele kwa dzithendara ho itwaho nga maanḓalanga na ha mitikedzelo na ḽaisentsi dzo ṋewaho nga maanḓalanga muvhusoni u itela mushumo wa u vhambadza ;
Odithi dza Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo dzi itwa nga Yunithi dza Odithi dza nga Ngomu na Muoditha Dzhenerala .
Vha humbule uri muṱhaseli u hani,sa tsumbo,murafho , vhukale , vhulapfu , kuvhumbelwe , muvhala wa mavhudzi , tshifhaṱuwo , mavhadzi , thathuu , zwiambaro na dzhuweḽari , na zwine muṱhaseli a ambisa zwone , ipfi na zwiṅwe .
Sia ḽa nyaluwo ya ikonomi ḽine ḽa ḓivhiwa sa dzi thaiga dza Asia ḽi edza mbumbo yaḽo ya vhukoni ha vhashumi .
Khabinethe i khou fushwa nga mvelaphanḓa na mbuyedzedzo ya modele wa bindu ḽa PMTE , zwine zwa ḓo khwinisa ndeme ya zwifhaṱo zwa muvhuso .
" Muvhuso u ḓo isa phanḓa na dziṅwe thandela dza themamveledziso dzine dza ḓo shandukisa nyimele dza kutshilele kwa vhathu vhashu na u engedza nyaluwo ya ikonomi . " - Mulaedza wa Lushaka , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , 17 Fulwi 2014 .
U swika zwino , idzi mbekanyo dza zwiimiswa dza u langa vhupo ha mafhungo , vhudavhidzani na thekhinoḽodzhi ( ICT ) dzi tea u dzudzanywa zwavhuḓi u khwaṱhisedza uri Afurika Tshipembe a " ḽi khethululwi kha zwa vhudavhidzani nga khomphyutha " .
Zwenezwo maṱaka na zwiṱaka zwine zwa ṱoḓiwa nga ṱhulo dza mulamboni ho swika he a tshinyadzwa .
Hezwi zwi amba uri ni nga kona u tshimbidza zwanḓa na milenzhe ni sa pfi miraḓo yo hwetekana kana itshi vhavha .
6.3 U dzhia vhukando nga nḓila yo fanelaho , i sa shandukiho nahone i pfadzaho .
Naho zwo ralo , Mihasho heyi yo humbelwa uri i bvele phanḓa na u fhungudza tshivhalo , nga maanḓa kha tshumelo dza ndaulo .
Ndi ya nga ha nyito dza ndeme dzine ra dzi dzhia ṋaṅwaha u fhaṱa shango ḽi konaho na u vhea ikonomi yashu kha nḓila ya mbuedzedzo .
Arali hu na khombo i no khou ḓa , dza tsadzi na vhana vhadzo dzi kuvhangana vhukati ha sambi dzo tangiwa nga dza mboho dzi tshi dzi tsireledza .
Tshitatamennde tsha Phoḽisi tsha Kharikhuḽamu na u Linga tsha Lushaka a tshi nyefuli kana u dzhiela fhasi zwithu zwa phambano zwino nga sa vhushayi , u sa eḓana , murafho , mbeu , luambo , miṅwaha / vhukale , vhuholefhali na zwiṅwe ;
Zwa mimaini zwo sumbedza zwisumbi zwa u khwinisea , ngeno zwa vhubveledzi zwo gonyela nṱha vhukuma kha ṅwedzi wa vhurathi u swika nga Ṱhangule .
U bva musi wa dzikhetho , theo ya mulayo na vhutendelwamilayo na ofisi ya phuresidennde na mbambe , a hu ngo vhuya ha vha na vhuvhusi vhu bveledzaho .
3.3 Ho dovha ha dzhiiwa tsheo ya uri mihasho ya muvhuso ya lushaka na ya vundu yo teaho i tea u ṋetshedza thikhedzo kha masipala wa tshiṱiriki uri hu tshimbidzwe ndaela iyi ntswa .
Vha sumbedze zwi khagala kha khweshenee ya thekhiniki uri ndi dzifhio dziṅwe tshaka dza lushaka lwa tshimela luswa dzine tsha fanela u vhambedzwa nadzo u vhona phambano
Nṱhani ha izwo , ro ḓiimisela u wana ndambedzo ya u anḓadza mafhungo aya .
1 . Khabinethe yo ṱanganedza u rumelwa ha Mulayotibe wa Mveledziso ya u fuwa Zwipuka na u ṱavha Zwimela zwi ḽiwaho zwa lwanzheni ( Aquaculture Development Bill ) wa 2018 Phalamenndeni .
Vhupo vhune ha vha hone kha Boardwalk ho khwiniswa nga u engedzwa ha tshiimiswa tsha u farela khoniferentsi tshiswa , hodela ya maimo a maṱhakheni , na tshisima tsha maḓi tsha manakanaka u engedzedza kha zwifhaṱo zwa khasino zwihulwane .
Ndo ṱanganedza memorandumu u bva kha Dzangano ḽa Vhorabulasi vha Afrika Tshipembe u ambaho uri ṅwaha wa 2017 kha u vhe ṅwaha wa mbambadzo kha vhorabulasi vha vharema vha sa athu bvelelaho .
Kha vha ṋetshedze ndondolo ya mutakalo na u khuthadza kha zwipondwa zwa u tambudzwa lwa vhudzekani .
Afrika Tshipembe ḽo khwaṱhisedza thikhedzo yaḽo kha nkhetheni wa SADC kha poswo ya Murangaphanḓa wa Khomishini ya AU , Muṱhomphei Vho Dokotela Pelonomi Venson-Moitoi , Minisiṱa wa zwa Mafhungo a Dzitshaka na Tshumisano ya Riphabuḽiki ya Botswana .
Tshikwama tshi vhonela phanḓa uri tshanduko idzi kha ngona dza ngaganyo dzi ḓo vhuedza nahone dza ṱoḓa nzudzanyo ya tshivhalo tsha mbambadzo ya tshelede kha ṅwaha wo fhelaho na zwishumiswa zwa bondo .
Sia ḽa ndeme ḽa nḓila ine tshumelo dza matshilisano dza ḓisedzwa , ndi zwa uri zwi tea u itwa nga nḓila i bveledzeaho .
Maitele a mutengu naho zwo ralo ndi one ane a khou tevhelwa kha ngudo idzo .
Afrika Tshipembe ḽi tea u tenda uri vhukoni hashu ha u kunda ḓivhazwakale i vhavhaho , u thomolola hafhu na u dzhia u balelwa hashu musi zwo itea , zwi sa ngi sa zwikhala zwo fhelaho , fhedzi sa nyimele ya u thomolola nga huswa .
Mvusuludzo i tea u fhungudzwa u shaea huhulu ha ndinganelo vhukati ha tshigwada tsha vhathu vhanzhi vhane vha vha na maanḓa a u khetha ane zwino a zwanḓani zwa mashango o bvelaho phanḓa siani ḽa ikonomi na u shela mulenzhe hu sa fushi ha mashango ane a khou bvelela .
U fhaṱiwa ha vhuongelo vhuswa nga fhasi ha Mbekanyamushumo ya u Vusuludza u itela u ima vhuimoni ha themamveledziso yo no tshinyalaho zwi ḓo fhungudza vhukuma mutevhe wo salelaho murahu sa ndondolo ya vhuongelo .
u shumisa luambo u bveledza khontseputi kha thero dzoṱhe
Tshumelo ya Mveledziso ya Mabuḓo i na mushumo wa ndeme kha u thusa mimaraga ya mishumo na sisiṱeme ya pfunzo uri zwi swikelele zwipikwa .
Fhedziha , tshiimo tsho vha tshi khou khwinisea u bva tsha nyambedzano ya u ṋetshedza mavu dzo thoma .
Zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe zwo swika he zwa rengiselwa nnḓa na kha maṅwe mashango a Afrika , zwe zwa engedza nḓisedzo ya ndeme khathihi na u engedza mishumo kha vhaswa vha Afrika Tshipembe .
U vhala : Vhalani dayari ya vhege ya khonani yaṋu .
Khumbelo i nga rumelwa kha :
Ndi ḽora Afrika Tshipembe ḽine ḓorobo ntswa yoṱhe ya u tou thoma kha tshifhinga tsha dimokirasi ya takuwa , ina zwifhaṱo zwilapfu zwikolo , yunivesithi , zwibadela na mamaga .
U fhungudzea ha vhushai hu re nga luvhilo luhulu ngaurali zwi nga wana nyaluso ya ikonomi nga kha pfunzo ya khwine na vhashumi vha re na zwikili .
Nga luambo lwa ndindakhombo ya u kolodisa , thengiselano idzi dzi ḓivhea sa thengiselano dza tshifhinga tshipfufhi .
Dzangalelo ḽa NGO ḽi mona-monaho kha mafhungo a zwa mupo ḽo angalala , zwi tshi bva kha u vhulunga ha vhukuma , u ya kha u ita zwa mashika a re na mulimo khathihi na zwiṅwe zwa mupo zwi re khombo .
Itani nḓowenḓowe ya u tou ola tshifhaṱuwo ni sa athu ita mabesikitsi .
Arali miṅwaha yavho i nṱha ha 75 , vha ḓo wana R1 620 .
Zwino shumisani mavhili a maipfi aya kha u ṅwala mafhungo a re na raimi :
Mashudumavhi , mimasipala yo fhambanaho nga maanḓa mimasipala ya tshiṱiriki , zwazwino a i na masheleni .
Madzina maswa na mikaṋo zwi khou vhonala kha miṅwe ya mimapa yo shandukiswaho .
U ḓiṱola ho sedzwa mabammbiri a u shumela
( 4 ) Mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka une wa shumana na mafhungo o bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ( c ) na zwauri phambano i ḓiswe khothe uri i tandululwe , khothe i tea u dzhiela nṱha thendelo kana u haniwa ha mulayo nga Khoro ya Lushaka ya Vunḓu .
2.2 . Khetho dza Masipala dza 2021 dzi ḓo vha khetho dzo raliho dza vhuṱanu bva tshe dimokirasi ya swika .
Zwenezwo , a zwi farisi tshithu u ṱoḓa ngoho , sa afha nḓivho na u vhuṋe zwi zwivhumbwa zwa matshilisano .
Vhuvhambadzi ho vha vhu kungaho kha vundu u bva tsha tshilinganyisi tsha akhaunthu ya u vhambadza yo vha yavhuḓi kha miṅwaha miraru yo fhelaho .
O vha a sa ṋei muthu thoyi dzawe na dzone . Ḽiṅwe ḓuvha nga Mugivhela nga masiari , Adam , Ndavhe na Kate vha ya u tamba na Lulu .
Ṱhahelelo ya mafhungo a miri i so ngo ḓoweleho kha Vundu ḽa Eastern Cape ndi thaidzo khulwane .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo ya thungo kha tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha halwa tshine mufaro watsho , vhuvha , ḽeibu ḽu , dzina ḽa thengiso kana vhuhulu ha boḓelo vhu sa fane na maṅwe mahalwa ane a vha kha muhwalo .
Vha ḓo ḓo rumelwa kha tshiṱitshi tsha mapholisa uri vha wane ṱhanziela ya thendelo .
Vhuendelamashango a Tshitshavha a Barberton vho thoma u shumisa zwavhuḓi pulane ya u makete ya vhuendelamashango .
Ndivho ya Masipala khulwane yo vha ya u thoma u shumisa khonṱhiraka yo livhiswaho kha kushumele , zwine zwa ḓo ṱuṱuwedza vhuḓifulufheli kha vhatheli , ngauri i khwaṱhisedza uri khonṱhiraka iṅwe na iṅwe yo pfufhiwa u itela mbetshelwa ya thundu na tshumelo dzi vhuedza mvelelo dza ndeme dza tshelede yo shumiswaho .
Zwavhuḓi zwine ra lavhelela u zwi wana u bva kha u kovha masheleni a ḽotathari zwi katela , fhedzi naho zwi so ngo guma nga , ndambedzo .
U shumisa vumba ḽa u tambisa u edisela o vhofholowa : u fha tshivhumbeo , u somba , u vhumbulusa ,
Inwi na khonani yaṋu ni fanela u sielisana u pfuka hupu iyi , ni thoma nga u pfuka ni tshi tou tshimbila ha ḓa u pfuka ni tshi tshimbila nga zwanḓa .
U ṋekedza tshumelo da vhuṅwaleli kha phanele ya u ela mushumo .
( b ) yo lavhelelwaho huṅwe fhethu kha Ndima ya 13 nahone zwi tshi kwama lutamo Iwa tshelede Iwa sia ḽa muvhuso wa vunḓu
3.2 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Ṱhuṱhuwedzo na Tsireledzo ya Vhubindudzi wo sedzuluswaho , 2015 Phalamenndeni .
Muvhigo uyu u ḓa nga murahu ha ḽiṅwalo ḽa u Tshimbidza Afrika Tshipembe .
Mugudisi a shumise maitele a u modela na kiḽasi yoṱhe musi hu tshi haseledziwa kana kha danga ḽa ngudaluambo lu sa fhiri luvhili nga tshifhinga tsha ngudo dza u tou fombe kha luambo .
Zwiṅwe hafhu , Khabinethe yo dzhia tsheo ya u thoma u shumisa maga u fhelisa ndangulo i si yavhuḓi ya netiweke dziṅwe dza u kovhela muḓagasi .
Komiti ya u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi ya Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ya Miraḓo na Madzinginywa a Mulayo a Vunḓu i saukanya mvetamveto ya Milayotibe i bvaho kha Miraḓo ya NCOP yo ḓi imisaho nga yoṱhe na vhusimamilayo ha Mavunḓu .
Mbaledzo idzi dzoṱhe zwa zwino dzi na pulane ya mveledziso na ndangulo yo tendelwaho , nahone mushumo itwa u itela u khaṱhisa tsireledzo ya mbaledzo idzi , na u itela u vhona themamveledziso ya vhuendelamashango huswa na mveledziso ya tshibveledzwa kha mbaledzo idzi .
Vhatholi vha tea u badela ndiliso kha mushumi miṅwedzini miraru ya u thoma nga murahu ha khombo .
Ndi fhethu hufhio hune vha hu takalela Vunduni ḽa Gauteng na uri ndi ngani ?
Munna a humbula nga hazwo a vha vhudza uri u ḓo ita uri a iswe hayani nga tshikepe .
Nga u lingana , ri khou ṱoda u sedzesa kha mafhungo a kwamaho vhana , zwi tshi katela khwiṋiso ya ndugiselo dza zwikolo , vhupulani na ndambedzo dza ECD , tsireledzo malugana na vhulwadze vhu thivheleaho , tshanduko ya mbekanyamaitele u mona na mutakalo wa vhana na u fhungudza khakhathi dzi itelwaho vhana .
Masipala u ḓo dzhia vhuḓifhinduleli hoṱhe ha u ṱhogomela u ya nga hone wa nga kona u itela u vha na vhuṱanzi ha u fhungudza ndozwo kana tshinyalelo ya tshumelo miḓini ya vhashai .
Khumbulelo dzi re nga fhasi ha mveledziso ya nyendedzi dzi tea u dzhielwa nṱha nga maanḓa musi hu khou itwa khaṱhulo nga ha u tea ha maḓi ane a tea u shumiswa u itela tshifhinga tshipfufhi fhedzi .
Zwenezwo zwi khagala uri u ḓisa mbilo yavho nga nḓila isi yone zwi nga vha dzhiela tshifhinga - kha vha ḓifhungudzela mushumo nga u zwi ita nga nḓila yone lwa u thoma .
( e ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano , i tshi kundelwa u tenda hu saathu fhela maḓuvha a 30 a musi Mulayotibe wo fhiriselwa khayo , Mulayotibe u ḓo fhela nga woṱhe nga nnḓani ha musi Buthano ḽi tshi nga phasisa uyo Mulayotibe hafhu , fhedzi wo tikedzwa nga vouthu i si fhasi ha mbili tshararu tsha Miraḓo yaḽo .
Izwi zwi ṱoḓa ri tshi amba luambo luthihi roṱhe kha mabindu , vhashumi na muvhuso .
Musi hu tshi tou vha na u tou zwi ita , thendelo ya mugaganyagwama i bvelela kha miṅwedzi miraru kana miṋa nga murahu ha u thoma ha ṅwaha wa muvhalelano .
Tshiṱori tshi re vhukati ha masia mavhili ayo ndi tshihulwanesa .
Mafhungo aya ndivho yao ndi u ṋea mafhungo fhedzi nahone ha vhi tshipiḓa tsha zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha .
63Tshivenḓa Luambo lwa HayaniCAPS u Linga
Hu na mihumbulo iyi , ri nga thivhela u fhedza tshifhinga na zwiko kha thekhinoḽodzhi ngauri ri pfa ri tshi kombetshedzea mafulufulu u fhedza tshifhinga na tshelede kha thekinoḽodzhi .
Ezwi zwi kha u pembelela Ṅwedzi wa Mbofholowo .
Kha tshipiḓa tsha vhuraru tsha u konana , vhadzheneli vha ḓikumedzela u dzinginya thandululo ya lingedza u ṱuṱuwedza miraḓo ine a i tou dzhena tshoṱhe u ṱanganedza thendelano zwayo yo swikelelwaho tshifhingani tsha tshipiḓa tsha poḽitiki .
Hafhu , na zwenezwi zwa sa thuse .
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza khunyeledzo yavhuḓi ya madalo a mushumo nga Muthusa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa ngei Stockholm , kha ḽa Sweden u bva nga dzi 18 u ya kha dzi 20 Tshimedzi 2015 , he vha farisan na muṅwe kha u vha mudzulatshidulo kha dzulo ḽa vhuṱahe ḽa Khomishini ya Lushaka ya tshaka mbili vhukati ha Afrika Tshipembe na Sweden , he ha rwela ṱari mupo , fulufulu na komiti ya maḓi .
Ri ita khumbelo kha kereke na vha sia ḽa zwa vhurereli uri shumisane tshoṱhe na riṋe ri tshi thusa zwitshavha uri zwi fhodze na u unḓa tshanduko ya vhuḓifari hu u itela u kunda kutshilele kuvhi .
Vho thoma nga u wina medala wa silivhere kha muṱaṱisano wa breakstroke ya 100m .
Kha ṅwaha wa 2012 , ro vha ro sedza kha u vhulunga na u alusa vhufa ha mvelele ya shango ḽashu nga kha nyombedzelo ya mbofholowo ya vhufa hashu
U avhelwa ha vha no shuma na dzilafho vha tshumelo dza zwitshavha kha mavundu ndi tshipiḓa tsha maitele a lushaka .
Khwiniso i ḓo ita uri hu vhe na u vhewa ha mitengo ya mbadelo hune ha vha khagala kha khethekanyo dzo fhambanaho dza ndaka , u itela u khwinisa nḓivho ya vhaṋe vha ndaka malugana na u vhea mbadelo .
Komiti dza wadi dzi vhonala dzi tshi ḓivha IDP na phurosese ya u i bveledza .
Musi vha tshi humiswa , vhana vhaṱuku vha wana muthu muhulwane uri a vha rengele , kana vha ḓa na vhanna vhahulwane , zwine zwa ita uri zwi konḓe u vha ṱalusa kana u tou vha pandela zwaho .
( a ) mishumo yeneyo ya zwihumbudzo ya tevhedza milayo yo vhewaho nga ndangulo dza vhathu dzo teaho ;
Musi vhunzhi ha vhathu vha tshi kha ḓi ita vhukhakhi ha u dzhia ndingo dza zwipuka vha dzi fanyisa na nḓowetshumo ya zwiḓolo zwa lunako , kana ndingo dza dzilafho ; ngoho , ndingo dza zwipuka dzi kwama zwipiḓa zwa vhutshilo hashu hoṱhe .
Ndaela ya u laṱa i na ndeme ngauri i sumbedza uri hu tea u itwa mini kha faela nga murahu ha tshifhinga tsho imaho ngauri tsho no pfuka , tsumbo .
Kha mbambedzo na vhulingani vha dzitshaka , naho thusedzo ya muthelo nga u angaredza kha vhoṱhe vhathu na dzikhamphani , Afrika Tshipembe ḽo imedzana na Risesheni Khulwane zwavhuḓi nga u fhambana , u ṱhogomela ṱhahelelo ya mugaganyagwama wo khwaṱhaho wo thuswa nga khuvhanganyo ya muthelo yo khwaṱhelaho .
U shela mulenzhe miṱanganoni ya foramu dza u shelamulenzhe ha tshitshavha kha lushaka , vundu na kha ḽeveḽe ya vhupo .
Mulayo wo thusa kha u vhea gemo ḽa miholo ya fhasisa , awara dza u shuma , tshivhalo dza maḓuvha a ḽivi na milayo ya sekhithara iyi , i no kwama u litsha mushumo .
Vhathu vho dzhenaho kha mutevhe mupfufhi vha nga kha ḓi livhana na ndingo dza vhukoni .
Vhukati ha vhukonḓi kha maitele aya , vho vhona u kundelwa u dzhenisa ṱhoḓisiso ya mashumele sa vhuṅwe ha vhuvhekanyandeme ha u vusuludza sekhithara ya mutakalo .
Mvelelo dze nda dzi vhona dzi sumbedza masiandaitwa a takadzaho na a tshihaḓu kha mvelelo dza mutakalo .
Uri vhashumi vha nḓuni , vhashumi vha no shuma zwiṱitshini zwa u lugisela vhano hola miholo ya fhasisa ndi vhone vhano dzulela uvha zwipondwa zwa tshiṱalula na u rwiwa nga vhatholi vhavho ?
Ezwi zwi elana na u ḓiphiṋa ha maḓaka u itela u ḓimvumvusa na zwipikwa zwi elanaho na u kana mbuelo dza sekhithara ya zwa maḓaka a tsimuwa ya makwevho na nḓowetshumo ya zwibveledzwa zwa thanda .
Zwa u shandukisa dzikhadi zwi ḓo itwa nga nḓila yo leluwaho lune a zwi nga khakhisi u holela mindende .
Mbadelo dzo baḓekanywaho na u bviswa ha tshikafhadzo ha nyelelo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili nga u fhiswa hu tevhelwaho nga u laṱwa ha masalela kha tshigange , dzi nṱha .
Kha vha kwame khoro hu saathu fhela maḓuvha a 30 u bva nga ḓuvha ḽe vha ḓivhadzwa u haniwa nahone vha ḓo tsivhudzwa uri vha ite mini .
Musi tsengo itshi fhela murangaphanḓa wa sialala u bula tsheo ya khothe ya sialala .
Khaedu dzi dovha dza ṱanganwa nadzo nga u shayea ha u linganywa ha sisiṱeme dza IT .
Zwi nga ḓi kunda u swikelela zwipikwa zwoṱhe zwo tiwaho kha nyendedzi iyi .
Dolofini ya veka i tshi ḓa khavho vha kona u gavha mutshila wayo .
Makovho a dayi a fha ngona iṅwe -vho ya rekhoda phetheni dza kharenthe dza nṱha ha maḓi .
Arali izwo zwo vha zwo ralo , muthu o vha a tshi ḓo lavhelela uri ene muṋe u ḓo eletshedza ramulayo uri , nga mbono iyi , ḽisi yo vha i sa shumi .
Maitele ndi ane a lingedza u sumbedzisa mvelele ine ya vha hone kana ya tea u vha hone afho ha masipala .
Ndi zwifhio zwe a si zwi londe ?
U bvisela ishumo nnḓa ya u hadzima na u tshimbidza kha vhaṋetshedzi vha tshumelo vha maimo zwi nga ṋea maitele a bveledzaho zwibveledzwa zwavhuḓi , mavhusele , sisiṱeme na nḓivho ya vhaḓivhi nga u angaredza .
Khophi dza maṅwalo a tevhelaho dzi fanela u tshimbila na muredzo wo ṅwalwaho :
Ndangulo ya phurogireme dza themamveledziso ya masipala , tshumisano , u ṱoḓa thikhedzo na u ṱola
Zwishumiswa zwa vhulwadze ha swigiri nga nnḓa ha gulukhomitha , zwi tea u vhilwa u bva kha mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi
U ṅwala khephusheni ya nyolo kana tshifanyiso .
Zwenezwo , ndi tama u kwengweledza uri hu vhe na ṱhogomelo musi hu khou vouthiwa kha tshiteṅwa itshi .
Tsumbo dzi fanaho dza vhukombetshedzi vhu songo eḓanaho , naho muhanga wa ndaulo u konḓaho u hone , dzi a vhonala na Zambia , Ukraine na Mexico .
Sa tsumbo , referentsi kha mutsho na zwifuwo i nga bvisela khagala uri khamusi vho vha vha tshi lisa zwifuwo kha nyimele dza mutsho dzo fhambanaho .
Ṱhahelelo ya zwivhumbeo izwi dza ndeme kha mihasho ya muvhuso washu ndi tsumbo yauri mvelelo dza fhasi u ya nga nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi na vhurangaphanḓa .
Rerani nga mbuelo mbuya na mmbi dza mitambo kana zwivhuya na zwivhi kha vhatambi khathihi na vhaṱaleli .
Pulane i langwa nga wadi , yo imelwa nga Komiti ya Wadi .
Ndivho ya Khongirese ndi u shela mulenzhe kha u bvelela ha ṱhoḓisiso ya mutheo kha saintsi dza ḓivhashango .
U khwaṱhisedza ndangulo ya mbekanyamushumo na ya masheleni ; u thoma u itwa ha zwithu zwinzhi zwa maitele a bindu a dzingu .
Maṅwe a u ḓadzisa , ane a sa tou livhana na mbudziso yo vhudziswaho , a tea u sa dzhielwa nṱha .
A hu na vhuṱanzi ha u sumbedza uri ' ambadzifhele ' mulayo wo ḓoweleaho u ṱoḓa mveledziso nga nḓila yo dzinginywaho nga muhumbelakhaṱhululo .
Ezwi zwi katela mbonalo dzi elanaho na khwaḽithi ya vhudzulo na zwiimiswa zwa matshilisano zwo ṋetshedzelwaho u konisa vhathu u davhidzana na u bvelela .
Vhurifhi havho vhu fanela u ḓivhadza zwiitisi zwa uri ndi nga mini vha tshi khou ṱoḓa u ṱunḓa makumba na khuhu uri vha a ḓise Afrika Tshipembe .
Sistemiki : U pulana na u rekhoda ho itwa nga vhuronwane u itela u vhona uri ndingo ndi yavhuḓi .
U thola manese vha vhupo honoho kha kiḽiniki dzo vusuludzwaho .
SARS yo thoma maitele a tshumelo a ne a ḓo thoma u shuma nga zwiṱuku nga zwiṱuku kha miṅwaha mivhili .
Fhungo ḽa mveledziso ya themamveledziso kha u vusuludzwa ha zwibadela zwi re matumba ḽi ṱoḓa uri Muhasho u sedze zwa Tshumisano ya Muvhuso Na Vha Phuraivethe .
Arali vhashelamulenzhe vha na khophi ya IDP , kha vha vha ṋee minetse miṱanu uri vha bule zwidodombedzwa zwi no bva kha miraḓo na u zwi rekhoda na u topola tshithu tshithihi tsha ndeme kha IDP dzavho .
Zwi tea u dovha zwa bulwa uri u swika zwino ndi mavundu maṋa o thomaho vhukoni ha tsedzuluso dza nga ngomu , a re , Kapa Vhubvaḓuvha , Limpopo , Devhula Vhukovhelae na Gauteng .
U engedza kushumisele kwa masheleni na u khwinifhadza ndeme ya hone kha sisiṱeme ya zwa vhulamukanyi na zwone ndi zwithu zwa ndeme .
Arali tshiimiswa tshi khou ṋetshedza tshumelo vhunzhi ha vhathu vha songo wanaho pfunzo ya fomaḽa , hu ṱuṱuwedzwa uri bugupfarwa ya tshiimiswa tshenetsho itea u vha vho na nga luṅwe luambo lwa tshiofisi .
Khwiniso iyi kha kushumele i fanela u khoḓwa na u pembelelwa kha nyimele yo sisiṱeme i konḓaho yo khetheaho ya sisiṱeme ya pfunzo ya Gauteng .
U vhuedzedza kuvhusele kwa khamphani khulwane kwo teaho , bodo ntswa dzi fhulufhedzeaho , vhalanguli vha re na mikhwa na tshenzhemo vho fanelaho , vho tholiwaho kha Eskom , Denel , Transnet , SAFCOL , PRASA na SA Express .
3.4 Mufarisa Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo rangaphanḓa vhurumelwa ha muvhuso kha u ṱangana ho ḓowelelaho hune vha vha naho na
Arali ndivho kana tshipikwa tsho ṱukufhalesa tshitatamennde tshi nga thivhela zwikhala zwa nyaluwo zwa tshifhinga zwa tshi ḓaho .
Pfanelo ya u wana tsireledzo
25 . Afrika Tshipembe ḽi dzhena hani kha khasho ya shango nga vhuphara ?
( f ) Ndaulo ya Muvhuso i tea u vha na vhuḓifhinduleli
3.1 . Khabinethe i ṱanganedza mvelelo dza Madalo a Tshiofisi nga Mukhantseḽara wa Germany Vho Angela Merkel , zwine zwa khwaṱhisa vhushaka vhu re hone vhukati ha mashango mavhili .
Vhaimeli vha midia vho tendelwaho vha fanela u dzhia maimo avho nga 17:30
Nga u ralo , musi hu na zwithu zwi tshilaho zwa zwimela na zwipuka , zwi ita uri ri vhe na tshikhala tsha khwine tsha u lwa na malwadze , u ḓifusha na u shela mulenzhe kha nyaluwo ya ikonomi ya shango .
Nḓivhadzamulayotibe , une wo no ḓi iswa vhathuni uri vha ṋee vhupfiwa nga Luhuhi 2015 , u sedzesa kha maele o ṱanganelanaho a mveledziso a tsireledzo nṱha ha maitele a tshipholisa .
Thendelano ya Muholo wa Fhasisa wa Lushaka na maṅwe maga ndi u khwaṱhisedza vhudziki ha mishumo na nyambedzano yo katelaho zwine zwa vha ḽiga ḽa ndeme kha u fhaṱa lushaka lu linganaho nahone lune lwa khou bvelela sa zwe zwa vheiswa zwone kha NDP .
Sethe ya milayo ya u fhedzisela yo nambatedzwaho , i nga nḓila i tevhelaho :
- hu na fhethu ha u tshintsha , u omisa na u vhea zwiambaro ?
Tshumiso ya masheleni nga u sa londa i ṱaluswa sa tshinyalelo khaTshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele nahone hune a vha o wanala murahu , i a ṱaluswa sa mbuelo kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele .
Mutevhe ya wekishopho kanzhi i fhedza nga u ṋetshedza muvhigo wa tsedzuluso kha vhadzhiamikovhe na maṅwe madzhendedzi a thikhedzo .
Khoro dza sialala dzo itelwa u hana zwa khethululo nga zwitshavha , u bveledza mulalo na u bveledza vhuthihi ha zwa matshilisano .
Nga kha thikhedzo ya vhupo u fana na fhethu ha mabindu hune milayo ya hone ya fhambana na ya maṅwe mashango , u vusuludza dziphakha dza nḓowetshumo dzapo , senthara dza mabindu , senthara dza zwa didzhithaḽa na mabindu a mahayani na ḽokishini , ri ḓo ḓisa mveledziso ya ikonomi kha vhupo hapo .
1.5 Khabinethe yo tendela u bviswa ha muvhigo wa Mvetamveto ya Shango ya u Thoma nga ha Mbumbano ya Dzitshakha kha Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali , u itela vhupfiwa nga tshitshavha ha tshifhinga tsha maḓuvha a 20 .
Ṅwedzi wa Tsivhudzo ya zwa Mutakalo wa Muhumbulo Ṅwedzi wa Tsivhudzo ya zwa Mutakalo wa Muhumbulo , na wone u a dzhielwa nṱha na u tevhedzwa Afrika Tshipembe nga Tshimedzi , u simula tsivhudzo u mona na nyimele nnzhi dza zwa mutakalo wa muhumbulo na zwauri vhathu vhane vha vha na vhulwadze uvhu vha nga wana hani thuso .
Itelani kiḽasi ḽitambwa ḽa tshiṱori itshi .
( v ) u nambatela matshimbidzele o tendelaniwaho ; na
Nḓivho ya sisiṱeme ya u langula ḽaiburari ya eḽekiṱhironiki .
Thundu dzi sa lalami ndi zwiteṅwa zwa miṱa zwi sa fhedzi tshifhinga tshilapfu , sa tsumbo zwiḽiwa na zwiteṅwa zwa ndondolo ya vhuṋe .
U vhulunga tshelede hu hulwane hu kha u ṋetshedza vhuṱumani ha maraga wa vhubveledzi wa vhorabulasi vhaṱuku vhuponi ha tshitshavha na mbuedzedzo ya mavu .
U swikelela ndi nga ha u dzhiela nṱha zwa mugaganyagwama na nga ha u dzhiela nṱha u ṱanḓavhuwa ha zwa vhathu , matshilisano kana zwa vhupo .
Kha Sekhithara ya Themamveledziso , thandela dzo dzudzanyelwaho kana thandela dzi sa athu u thoma , dzo bviselwa kule kha muvhigo uyu wo dzudzanywaho .
Maitele a lushaka na maṅwe maitele a u tandulula khuḓano nga mulalo a ḓo vha hone nahone mvelele ya mulalo i ḓo ṱuṱuwedziwa kha vhana vha Afrika nga u engedza pfunzo ya mulalo kha kharikhuḽa ya tshikolo .
U amba nga nḓila dza u tandulula thaidzo hu tshi shumiswa kuhumbulele ku re nṱha , tsumbo , " arali khotsi aṋu vha sa ḓa vha ni dzhia ano masiari ni nga ... " nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 u thetshelesa na u amba ( orala kana nḓowenḓowe )
U ḓadziwa ha pulane ya ṅwaha nga ṅwaha ya odithi hu tshi tevhedzwa tshifhinga tsha mugaganyagwama na zwiko zwi no ṱoḓea .
Dzangano ḽa Vhashumisi vha Maḓi ḽo vhumbwa lwa tshiofisi nga Minista , nga kha khanḓiso ya nḓivhadzo kha Gurannḓa ya Muvhuso nga murahu ha u tendelwa ha ndayotewa yayo .
Fhethu ha tsireledzo hu re na ḽevele khulwane dza mbono yo dzikaho na mbonalo ya nnyi na nnyi zwi nga shuma sa zwikhala zwo tsireledzeaho u itela vhane vha nga zwipondwa .
Kha vhathu vhoṱhe , zwi ita khuwelelo kha lushaka uri lu vhe ṅanda nthihi na u pfa lu lwa fhano shangoni khathihi na u ḓikhoḓa - Vhuthihi naho ro fhambana .
Khethekanyo yo vhumbwa nga ofisi dza lushaka na dza vundu .
Kha vha vhale tshipiḓa tshi tevhelaho u bva kha nganea vha fhindule sete ya dzimbudziso .
Nḓivho ya zwibveledzwa zwa u kulumaga na kushumiselwe kwazwo .
Kha vha rekhode phindulo kha fiḽipitshati u mona na tshitendeledzi .
Iyo yo vha yone ndivho , u swikelela ndivho , vho dzhiela nṱha khetho ifhio ?
Ndambedzo yashu ya ḽitheretsha i konisa u ganḓisa ha mishumo mihulwane ya vhutsila ine ya kha ḽifhasi ḽa ḽitheretsha na mvelelo .
Ḽinweledzo ḽi a shumiswa kha u thoma ndayo dzone dza vhupulani na u dizaina kudzulele kwa vhathu .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Pfanelo ya u ṱola i ḓo ṋetshedzwa arali ho swikelelwa ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Zwi re ngomu ha nyanḓadzo iyi zwo itelwa fhedzi u vha mafhungomatsivhudzi a nnyi na nnyi a zwo ngo itelwa u vhuelwa nga tshelede kana kha u tsivhudzela masheleni .
Musi ni sa athu vhala Lavhelesani zwifanyiso na ṱhoho ni lingedze u humbulela uri maṅwalwa aya a amba nga mini .
Musi ho no fhedzwa u tandululwa khumbelo ya ngangomu , khumbelo i nga iswa khothe ( khethekanyo 78 - 82 ) .
Mbadelo dzoṱhe dza kale dzo salelaho dzo no itwa nga Muhasho wa zwa Mutakalo .
Kale , zwithu zwo vha zwi tshi itwa nga Phando , vha tea u vha vhudzisa nga hazwo nga Nyendavhusiku .
Ndi khwaṱhisedza uri mafhungo oṱhe o ṋetshedzwaho ndi ngoho
Ndivho ya miṱangano ya vhukwamani ndi uri hu vhe na u pfesesana vhukati ha vhadzhiamikovhe phanḓa ha mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe ya nyito .
Zwa migodi ndi tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
( b ) u fhungudzwa hufhio na hufhio kha iyi khethekanyo ; kana
U dzhia tsheo uri naa hu na vhuṱanzi ho linganaho malugana na u tshutshisa khathihi na u bvela phanḓa na u tshutshisa .
Hu si na zwiko zwo fhimiwaho , ri nga si kone u zwi langa ri roṱhe sa muvhuso , zwenezwo ndeme ya tshumisano .
Na u shumiswa ha vhaḓivhalea vha zwipotso na vhuḓimvumvusi ndi iṅwe ya nḓila dzi shumaho ya u ṱuṱuwedza maitele dza kutshilele na vhuḓifari zwavhuḓi zwitshavhani .
Mulanguli ane khumbelo yo itwa khae u tea u fhindula hu saathu u fhira maḓuvha a 90 ngamurahu ha musi o wana khumbelo , u tea u fha muthu onoyo zwivhangi zwi no pfadza zwa maga a vhulanguli nga u tou ṅwala .
Pfukiselo i katela mbetshelwa ya kiḽiniki nyangaredzi ya HIV na AIDS , vhuongelo ha tshiṱiriki , na tshumelo ya TB .
Kha nyendedzi ya ngudo , milayo , mihumbulo na kutshimbidzele hu ḓo sedzwa khazwo , hu si nga vhuḓalo .
Heyi ndi pfano yo dzudzanywaho u ṱavhanyisa u humela murahu ha vhana kha shango ḽa havho ḽa vhudzulo ha vhubvo , kha nyimele dzine vho bviswa zwi songo tea .
Tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe tshi na milayo u itela uri zwithu zwi tshimbile zwavhuḓi .
U fhaṱa vhukoni ha ndeme nga nyengedzedzo ya u swikelelea ha pfunzo dza phuraimari nga vhoṱhe , na u shumana na mafhungo a u litsha tshikolo na u khwinisa ndeme ya mafhungo ;
Kha miṅwaha miṱanu , u thetshelesa vhathu vhe vha vha na mashudu a u kona u davhidzana na Vho Chris Hani kha khaphasithi dzo fhambanaho , ndi a pfesesa vhudzivha ha maipfi a Vho Donne .
Tsha u thoma , u vhona uri zwiko zwo linganaho zwi hone uri muvhuso u kone u swikelela mbofho dza tshumelo dza tshitshavha , na u ṋetshedza thikhedzo kha ikonomi musi i tshi khou ya kha luṱa lu tevhelaho lwa nyaluwo .
Tshigwada tsha vhaḓivhi vha mulayo na zwa vhashumi tshi ḓo vha tshi na vhaofisiri vha Tshumelo ya Tshitshavha vha ḓivhaho zwinzhi kha sia iḽo , hu tshi katelwa vhasedzulusi , vhatshutshisi , na vhaofisiri kha u vhona uri zwoṱhe zwi kwamaho vhashumi zwi kha ngona yo teaho .
Tshikwama tshi dzudza vhuimo ha ndambedzo yo fhelelaho u fhungudza khohakhombo dza ndindakhombo .
Halwa hu no iswa musanda sa musumo .
Musi vha tshi pulana vha dzhiele nṱha : sekithara dzoṱhe - ndi ya ikonomi , kutshilele , zwiko zwa mupo , vhupo , mutakalo nz . mafhungo ane a kwama vhathu vhoṱhe ane a kwama mveledziso
2.15. Khabinethe yo tendela u bviswa ha Ḽiṅwalo ḽa Nyambedzano u itela uri ḽi ye kha tshitshavha zwine zwa ḓo ḓisa mveledziso ya " muvhuso woṱhe na maitele a matshilisano " Maano a Lushaka a Lwaho na Vhugevhenga .
Masheleni ayo a songo shumiswaho a dovha a avhelwa hafhu Muhasho wo teaho nga tshifhinga tsha u Shandukisa u Anganyela kha ṅwaha u tevhelaho .
Tsha u thoma ndi kuhumbulele kwa uri lushaka lu ḓo dzulela u ḓidzudzanya nga kha dziṅwe nzudzanyo ka u lwela u vha shango ḽavhuḓi nga maanḓa .
Mulayo u ṱoḓa uri masipala u :
Arali muthu a tshi dzhiela nṱha u swikelela pfunzo , vhathu avho vha songo ṱhaphudzaho pfunzo ya phuraimari na ya sekondari vha na vhuimeleli vhuhulwane kha vhushayamushumo u fhirisa mushumo .
Zwo ralo ri khwaṱhisa vhurangeli ho vhalaho vhu tikedzaho mveledziso ya bindu :
Modele wa vhuongelo u shumisa phimo ya u ṱanganedza vhalwadze yo fhambanyiswa na vhulapfu ha tshikati ha u dzula hu tshi itelwa vhathu vha re na ṱhahelelo nga maanḓa u itela u tandulula ndinganelo .
Kha ḽiṅwe sia musi tshitshavha tshi tshi fhungudzea na mbuelo i a fhungudzea nga kha muthelo .
Kha vha ṅwale u ya nga tshigwada , malugana na pulane dzoṱhe dza wadi , wadi dze mafhungo a wanwa khadzo , tshivhalo tsha vhathu nga wadi , lushaka lwa thaidzo ( hu tshi katelwa zwivhalo zwadzo hune zwa tenda ) khathihi na vhubvo ha mafhungo / kana nzulele nga vhuphara zwi no kwama tshigwada tshi no kwamiwa nga aya mafhungo .
( c ) Vhusimamilayo ha Vunḓu ( phalamennde ya vunḓu ) vhu tshi fara muṱangano wa u khetha Mulangavunḓu kana Mulangadzulo kana Muthusa Mulangadzulo .
Mvelelo idzi a dzi khunyeledzi fhedzi maitele a vhuḓifhinduleli fhedzi dzi ḓo ṋetshedza kupfesesele kwa ndeme u itela u sumba nḓila kha ndingedzo dza u khwinisa tshumelo tshifhingani tshiḓaho .
A khonela kha tsha monde a dovha kha tsha u ḽa lwe a vho sia vhaḽa vhatambamurahu vho ḓaḓa .
Puḽane yo sedzesa nga maanḓa kha vhukoni ha ndeme vhune ha ṱoḓea u shandukisa ikonomi na tshitshavha .
Fhasi ha tshiṱirathedzhi itshi , vhushaedzi na nungo dza vhuṋe vhu ḓo ṱanganedzwa , fhedzi , tsha ndeme nga maanḓa , thaidzo dza tshivhumbeo ( matshilisano , ikonomi , na poḽotiki ) tshi ḓo topolwa na u tandululwa .
Tshumelo ya u monithara khasho i ṋetshedza thikhedzo kha mishumo u mona na u rwelwa ṱari ha Phuresidennde muswa .
Hu na dziṅwe mbudziso kha Komiti ?
Naa izwi zwi nga thithiswa nga zwiko zwiṅwe na zwiṅwe zwa u tshikafhadzo ?
Hezwi zwi ḓo alusa maitele a mbambadzo i pfadzaho na tsireledzo ya vharengi .
PMB dzi nṱha ha gumofulu ḽa mbuelo dzoṱhe
Vhalwelaluambo kha zwiṅwe zwitshavha vha fanela u ḓivhadzwa nga ha ndeme ya u ṱoḓa thuso kha bodo dzo fhambanaho dzo thomiwaho nga PanSALB zwi tshi katela Bodo dza Luambo dza Lushaka , komiti dza luambo dza Vundu na Yunithi ya Lekizikogirafi ya Lushaka u bveledza kuṅwalele kwa luambo lwavho .
Vhunzhi ha ngano ndi dza kalekale hahone vhunzhi hadzo , sa Mutukukana wee " tshiendatshikhalani " , dzi tou vusuludza dza kale nga nḓila ya musalauno , fhedzi pfunzo i nthihi .
Masipala u ri tshiṅwe tsha zwiitisi ndi uri vhadzuli a vha khou badela rennde na mithelo yavho , izwi zwi kwama tshumelo , zwihulwane ngauri vhuṅwe vhupo ha ḓoroboni a vhu kolodi mbadelo dzaho , nahone masipla u vhona zwo tea u ṋea vhupo honoho tshumelo dzavhuḓi .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya SEZ ya Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Musi tshitediamu tshi tshi fara mitambo ya ragabii , thikhithi iṅwe na iṅwe i ṋetshedzwa vhudzulo hayo .
EPWP i ḓo ṋetshedza zwikhala zwa mishumo zwa miḽioni dza rathi nga 2019 na CWP i ḓo engedzwa uri ivhe na saithi nthihi kha masipala muṅwe na muṅwe magumoni a 2014 zwine zwa ḓo ḓisa zwikhala zwa mishumo ya miḽioni magumoni a 2019 .
Vho mu vhudza uri vho ḓa u ṱoḓisisa ndozwo ya tshiṱoko khulu vhengeleni ḽi re fhasi ha vhuḓifhinduleli havho .
Ho sedzwa thendelo u thoma na u ḓiṅwalisa kha mbeknaymushumo ya ndangulo ya vhulwadze
Mihumbulo i tevhelaho i nga thusa u khwaṱhisedza uri makumedzwa a ṱanganedzwe zwavhuḓi :
U isa phanḓa , mafulo a u ḓivhidza tshitshavha ndi a ndeme u fhungudza ṱhoḓea ya maṋanga fhano na seli ha malwanzhe , na u ombedzela vhuḓifari ha u vhulaha nḓou nga tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe .
U ya kha shango ḽothe , khoro dzo ṱangana u nanga dzimeyara , vhalangadzulo na zwimebi zwihulwane kha vouthu dzi pfadzaho u itela dimokirasi ine ya khou shuma .
Vhaswa , nga maanḓa avho vho itwa vha si vha ndeme nga muvhala wavho , vho vha vha songo tea u wana pfanelo kana tshirunzi ?
Netiweke ya zwibadela zwa muvhuso na zwa phuraivethe
Milayo ya PAIA i ṱalusa fomo ine ya tea u shumiswa , ine ya tea u rumelwa kha Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa .
Ro lambedza pulane ya khwiniso ya mutakalo wa ndeme ya lushaka u khwinisa kiḽiniki iṅwe na iṅwe na sibadela zwine zwa ḓo shumisa NHI .
Miraḓo yo ḓoweleaho kha vhupo hoṱhe i katela nyelelo ya fulufulu na u dovholoswa ha matheriaḽa , mashumele ane a ḓilanga one aṋe a re na u vhiga murahu zwavhuḓi na zwi si dzavhuḓi , zwi ṱumanywa sa sisiṱeme ṱhukhu .
Kha masia manzhi , mabindu , vhashumi na tshitshavha tshapo zwi nga sumbedza uri zwi nga sumbedza hani zwithu zwa ndeme zwa puḽlane .
Vho amba uri zwe zwa itea kha vho , zwo ṱoḓa u pwasha muṱa wavho ngauri vho vha wa u thoma muṱani wa havho , tshitshavhani na mushumoni u xetshelwa nga zwithu zwoṱhe nga nṱhani ha vhuholefhali .
Zwi amba uri hu tea u buletshedza na u livhuwa mvelelo dzi khetheaho u itela vhashumi nga muthihi muthihi na madzangano .
Pfunzo ya tshitshavha i ḓo itiwa hu u itela u maanḓafhadza zwitshavha uri zwi tshile vhutshilo hu re na mutakalo na tsireledzo , ri tshi thivhela u ṱhuphana , vhutshinyi , malwadze na u fhaṱa tshitshavha tshi no vhavhalelana .
Tshikalo tsha mashumele tsha IT tshi tea u ḓivhadza tsheo ya u dzhia themamveledziso fhethu hu shumiwaho hone kana vha wana vhukoni zwi tshi bva nnḓa .
Ni thome muṅwe na muṅwe ngauri :
ṅwalani dzina / ipfi kha nyolo kana tshifanyiso .
2.2 . Mulayotibe u dovha hafhu wa vhumba zwiimiswa kha sekhithara ya muvhuso na kha zwitshavha zwine zwa ḓo shuma zwoṱhe u itela u fhungudza khombo dza mililo ya ḓaka , khathihi na u ṱuṱuwedza zwa u tevhedzwa na u kombetshedzwa ha milayo nga nḓila yo fhelelaho .
Ndi ngani mashango o bvelaho phanḓa zwiṱuku a a ndeme kha musaukanyo wa poḽotiki ya u vhambedza ?
Zwi khagala uri hu na tshikoupu tshihulwane kha ḽevele dza nṱha dza u dzhena ha miṱa kha theḽevishini .
Madalo ashu nga ṅwedzi nga mumono u itela u vhona maitele a zwa vhuvhudzisi na a zwa u funza .
U fhola ha mulwadze zwi vhoniwa zwi zwanḓani zwa tshumelo dza u lafha na muthu ene muṋe .
Themendelo yashu i ḓo swikelela zwauri vhubebi ho tou livhaho vhu ḓo thomiwa hu tshi itelwa vhana vhoṱhe vho bebwaho nga sarogesi i songo fhelelaho na yo fhelaho , hu na phambano nthihi , sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone afho nṱha .
Ndivho ya nyito ndi u tsireledza vharangi kha u vha na zwikolodo nga maanḓa , zwenezwo ha vha u alusa mutakalo wa matshilisano na ikonomi .
Zwe zwa ambiwa kha muvhigo wa zwiwo zwa makhaulambilu a Marikana , North West , he ha lovha vhathu vha 44 , zwi khou dzhieleswa nṱha uri zwi itiwe .
Rakhonṱhiraka Muhulwane u tea u fha Khasiṱama , vhaṅwe Vhorakhonṱhiraka na vhaṅwe vhoṱhe vhane vha kwamea khophi dza tshanduko , tshandukiso na khwiniso dziṅwe na dziṅwe .
Kha ṅwaha wo fhelaho , ro dzhia maga o khwaṱhaho a u engedza vhubveledzi ha muḓagasi nga u ṱavhanya u ya nga hune zwa nga konadzea ngaho u itela u vula tshikhala itsho tsha ṱhahelelo .
A i ṱoḓi u sedzana na khaedu dza mveledziso fhedzi dzine ḓorobo ya khou livhana nadzo , fhedzi i dovha ya ombedzelwa kha Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Ḓorobo tsha mathomoni na Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ya Ḓorobo .
4 Vhuimo ha Khabinete kha Mafhungo a Zwino
Hune muhasho wa vha wo no vha na komiti ya vhulanguli na mbekanyamushumo dzawo dzi tshi sumbedza zwi khagala mbekanyamaitele ya muvhuso , u tou ṱoḓa u khwinisa maitele a re hone na u shumisa nḓila yo dzudzanyeaho vhukuma .
Nyavhelo ya themamveledziso dzi ṱoḓa u vhona uri vundu ḽi na themamveledziso i fulufhedzeaho na u vha yo ṱhogomelwa zwavhuḓi u itela uri i ise phanḓa ikonomi yaḽo , khathihi na iyo ya shango .
Tshaka dza tshikhafhadzo-maḓi , shango , muya , phosho
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 u tendela mimasipala u ḓirandela tshifhinga tsha u vha ofisini ha komiti dza wadi .
U monithara zwibviswa zwa mbadelo dza khemisi .
Madzangano a mivhuso ya dzingu , shango na muvhuso wapo a ḓo vhumbiwa hafhu nga ngona .
Musi Minisita wa zwa Masheleni vha tshi hadzima , vha zwi ita nga fhasi ha mutsiko wa mbonelaphanḓa ya zwa masheleni kha miṅwaha miraru zwi vheaho khagala zwipikwa zwa tshikolodo na u anḓadza kha u Sedzuluswa ha Mugaganyagwama tshine tsha vha tshiṅwe tsha maṅwalo a mugaganyagwama o swikiswaho kha Phalamennde .
Phasipoto kana khophi yo khwaṱhisedzwaho ya muendi o tendelwaho .
Nga u angaredza , tshiitisi tsho ṋewaho tshi elana na u shaya ha mvelaphanḓa ya phurosese ya u ṋea maanḓa .
Fhedziha , ro humiselwa murahu nga nḓisedzo ya muḓagasi ine ya si fulufhedzee , nḓowetshumo dza netiweke dzi sa shumiho zwavhuḓi khathihi na mbadelo dzi re nṱha dza musi u tshi ṱoḓa u ita zwa vhubindudzi .
5.10 Vha ḓo ṋetshedzwa vhaḓologi , nahone hune zwa vha zwo tea , vhathu vho holefhalaho vha ḓo ṋetshedzwa mafhungo ;
Maṱo anga a sedza nnḓu tharu dza hashu .
Ḽiga ḽa 4 : gerani kha mutalo nga murahu ha musi no siṱepuḽara bugu yaṋu .
2.13 Arali zwo tea , vha ḓo vha vhudzisa dzimbudziso , nahone arali zwo tea uri vha ṋetshedza vhuṱanzi malugana na mutakalo wavho , vha ite ndugiselo malugana na ndingo dza zwa mutakalo ; na
Muvhuso ure na vhukoni u tea hafhu u dzulela u shanduka na tshifhinga uri u ṋetshedza vhathu vhawo zwikhala zwa khwine uri vha kone u bvela phanda na vhutshilo .
U thoma , ndondolo na u vah hone lwa tshifhinga tshilapfu ha vhushaka na vhashelamulenzhe vhoṱhe vha Tshikwama zwo vha zwone zwi thomiwaho ngazwo .
Ndi ngoho kha zwa uri hu na milayo minzhi ine ya shumana na maitele ane a vhaisa , hu tshi katelwa milayo ya zwa vhugevhenga na miṅwe milayo sa Human Tissue Act .
Khabinethe i ita khuwelelo kha uri hu vhe na vhulamukanyi kha vhupfuka mulayo na miṅwe milandu yo vhigwaho .
Zwiiti zwi langwaho , u fana na u sheledza nga maḓi ane a vha na tshikha , u bveledza muḓagasi nga maḓi , u shandukisa zwine zwa vha muyani kana u bvusuludza tombo ḽine maḓi a disendeka khaḽo .
Nḓila dze dza tendiwa khadzo dza u shumisa masheleni ane a sokou ṋetshedzwa , hu tshi katelwa na uri vhaḓisedza tshumelo vhapo ( kanzhi hu vha vha inifomaḽa ) vha nga shumiswa nga nḓila-ḓe , tsumbo , kha zwiḽiwa
Muhanga wa kushumele wa u dzhenelela kha u dzhia tsheo u nga sumbedziswa nga nḓila i tevhelaho :
Web nahone a humbulela uri ṅwana u na khotsi awe musi a sa tsha mu vhona .
Vha nga vha na mihumbulo ya u ḓivhulaha .
U ya nga ḓivhazwakale , u bveledzwa ha fulufulu ḽa muḓagasi zwo shumela nga maanḓa ṱhoḓea dza nḓowetshumo ya zwa migodi .
Fhedzi ri nga si ḓi takadze nga tshanduko dza ḽisalavhunzi fhedzi .
Tshumelo dza dzithekhisi a si dza tshiofisi nahone a dzi khou langiwa zwavhuḓi .
Ḽaisentsi ya u reila i fanela u nambatedzwa arali zwo sumbedziswa sa ṱhoḓea .
- Vhugevhenga ha khakhathi vhu ḓo vha ho fhungudzea nga hafu , arali vhu songo fheliswa tshoṱhe .
1 . U thomiwa ha mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso
Nga u tou vhambedza , ri nga hana fhethu hufhio na hufhio ha vhurereli kha pfunzo , nga u amba uri u ṱanganedzana ha thendelano ha vhathu kate vhashu ndi yone thasululo i yoṱhe ya mvumelano ya zwa matshilisano .
Hu na khethekanyo tharu dza mimasipala u ya nga Ndayotewa .
Yunithi ya Ndangulo ya Nyelelo ya Thundu i vhea rekhodo ya kuitele kwa mbilaelo na thandululo .
Vha dzhiele nzhele u ri malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili zwi dzhiwa zwi malaṱwa a khombo kha ṱhalutshedzo iyi .
" mulayo wa muthelo " u na ṱhalutshedzo yo ṋewaho kha Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo ;
Ri ṱoda Afrika Tshipembe ḽine ḽa dzhiela nṱha u thoma zwa vhuendi ha raḽiwei , vhu khou bveledza zwidimela zwa luvhilo luhulu vhukuma dzi ṱumaho ḓorobo khulwane na vhupo ha mahani tshoṱhe ha shango ḽashu
Muvhigo wa dzilafho u tea u itiwa na u ṋetshedzwa , hune zwa vha zwo tea .
Mafhungo o faredzwaho na o swikelelwaho kha webusaithi iyi ndi tsivhudzo nyangaredzi na u itela u ṋetshedza mushumisi mafhungo nyangaredzi a dzangalelo .
Ndi vhu ḓifhinduleli ha muvhuso .
Vhalingiwa vho shumaho zwavhuḓi vha ḓo tholwa lwa tshifhinga tshipfufhi tsha ndingo tsha miṅwedzi ya fumimbili .
Zwa vhuimana ( madalo kha vhomakone phanḓa ha u vhofholowa na nga murahu )
Hezwi zwi vhuedza vhoṱhe , vhunga zwi tshi tikedza mveledziso kha mashango ayo , na u bveledza mbuelo ya muthelo , ḽikovhiwa na mishumo hoṱhe seli khathihi na Afrika Tshipembe .
Vha ḓo zwi humbula uri u thomiwa ha AU ho vha ho sedza kha u wana thandululo dza Afrika u itela thaidzo dza MaAfrika .
4.2 Khabinethe i khwaṱhisedza uri pfanelo na tsireledzo dza vhafumakadzi vhoṱhe kha tshitshavha tshashu dzi tea u tsireledzwa .
22.10.1 U ita khaṱhululo kha tsheo iṅwe na iṅwe ya sia ḽa muvhuso wa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo , muitakhumbelo u tea u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani nga u ḓadza Fomo 4 .
Khabinethe yo khoḓa mushumo wo itwaho nga Vhalauli fhasi ha vhurangaphanḓa ha IMTT , ine mudzulatshidulo wayo ndi Minisiṱa Vho Nkosazana Dlamini Zuma .
Hafhuhafhu , ro dovha ra sumbedzisa vhukoni hashu u kona u swikela magundo a ndeme musi ri tshi farisana u itela u lwela ndivho dzi fanaho .
Vhana vho vha vha tshi khou ya ngafhi nahone nga mini ?
Maipfi ayo a nga vha madzina kana masala .
Kha tshipiḓa tsha ndima iyi tshi tevhelaho ri ḓo sedza kha zwishumiswa zwa rathi zwo dizainelwaho u dzhenisa vhafumakadzi na zwiṅwe zwigwada zwiṱuku kha maga maṅwe tshifhingani tsha thandela .
- Zwine phukha ya vhonalisa zwone
Zwino ndi ḓo rembulutshela kha kuitele kwa ṱhanganelano .
10 . mushumo wa Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha
Muṅwe wa khonani dzaṋu upfi nnyi ?
Mulangi wa thandela wa u thoma u ṱalutshedza zwi khagala zwipikwa zwa thandela na u swikelela thendelano na vharengi kha tshipikwa itshi .
Kha vha rumele zwibveledzwa zwo fhelelaho u ṱanganyiswa kathihi na fomo dza khumbelo dzo ḓadzwaho.
8 ṋekedza tshibode khaphu , tsha ri :
Khethekanyo i tevhelaho i buletshedza vhuimo , mishumo na vhuḓifhinduleli ha zwino khathihi na ho dzinginywaho u itela vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ho ṱanganelaho ha tshifhinga tshiḓaho sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha Pulane ya Nyito .
U fhungudzwa uhu a ho ngo shumiswa nga nḓila i fanaho u mona na magavhelo oṱhe , naho u fhungudzwa hu tshi kwama nga nḓila ya u lingedza u tsireledzo mbekanyamushumo dza nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme .
Mishumo nga kha nḓila nkene ya u ita zwithu i na vhuṱumani na mashango ane a vha ṋemuḓi na dzifeme dzavho , khathihi na kha ṱhanganyelo ya mveledzo .
Tshifhinga tsho fhelaho musi ndi tshi amba navho nga ha tshiimo tsha lushaka lwashu , ro vha hu hone ri tshi tou vha vhukati ha vhuṱungu ho vhangwaho nga dwadze ḽi sa athu vhonwa kha tshifhinga tsha miṅwaha i fhiraho ḓana .
Muthu a nga kha ḓi ṱoḓa uri madzangalelo a mufarisi a bviselwe khagala , fhedzi hezwi zwi ḓo tou vha fhedzi u itela u vha khagala ho engedzeaho .
Zwishumiswa izwi zwi na masiandaitwa kha Afrika Tshipembe kha kutshimbidzele kwa mafhungo aḽo a fhano hayani ngauri ndi shango ḽo sainaho thendelano kha Mashango Mbumbano na maṅwe madzangano a dzitshaka .
Fomo yoṱhe ya khumbelo i tea u ḓadzwa nga vhuronwane nga tsha u ṅwala tshire na mushonga , na hone tshanḓa tshinwe na tshinwe tshi no ḓo ṅwala tshi vhe tshi vhaleaho .
Zwibogisi zwo itelwa u ṱuma twii kha theminala dza u bvisa muḓagasi kana mitha nahone u itea u a shumiswa fhethu ha u dzula kana u dzheniswa fhethu hu sa dzheni maḓi .
U shumiswa kha dzitshaka nga zwiimiswa zwi faniho na Tshikwama tsha Tshelede tsha Dzitshaka ( IMF ) na Bannga ya Ḽifhasi u itela mbambedzo .
U tholiwa ha vhashumi vha re na zwikili na miholo yavho hu , u tshi tou vhambedza , nga aluwa sa afha zwikili zwi tshi khou ṱahela .
Zwenezwi ndi khou tama u amba zwa uri ari tikedzi ḽikumedzwa iḽi .
Tshanduko khulwane kha mbekanyamaitele , tshiṱirathedzhi na mishumo ya matshelo
Zwisumbi zwa mvelelo zwi kala ' ndi zwifhio zwe thandela ya bveledza ' .
Miṅwedzini ya zwinozwino ikonomi ya ḽifhasi yo vhuelwa nga nyito ya mbekanyamaitele yo konanywaho malugana na tshiwo tsha ikonomi .
Ndi zwa ndeme uri vhana na thangana ya murole vha dzhenelele kha mitambo .
Ndingo ya sambulu dza mbeu dza tshiofisi
Vho vhiga nga ha khombo dza u shumisa maipfi a konḓaho u pfeseswa kha vhudavhidzani havho ha nnḓa .
Girafu na yone i sumbedza uri tshayandingano kha mbuelo na yone yo engedzea .
Dzikhakhathi dzi vhonala dzo swikisa kha tshinyadzo ya miḓi , mabulayo a humbulelwaho na u thomiwa ha fhethu ha tshavhi ha nga ngomu .
Tshivhalo tsha vhashumelwa vho ṱanganedzwaho kha dzisenthara dza mbueledzo dza u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone zwi tshimbidzwaho nga Muvhuso .
Ḽifhasi ḽa mupo ḽo ṱalutshedzwaho sa tshiitei na tshiwo kha fisikisi lwa mupo wa zwithu ḽo ṱanganana .
Ri ita khuwelelo kha vhashumeli vhoṱhe vha muvhuso u khwaṱhisa hafhu u ḓikumedzela uri ri swikelele ṱhoḓea dza maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Mushumo wa PSC wo vhekanywa u ya nga masia a ndeme a kushumele a rathi a tevhelaho :
DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi a nga vha ṋetshedza mushonga fhedzi o no wana mushonga wo randelwaho wa oridzhinaḽa .
Khiḽomitha dzi si gathi u bva afho , tshiṅwe tshikolo a tshi na tshithihi tsha ezwi .
Mbilo dza tshihaḓu dzi badelwa kha maḓuvha a 14 maṅwe na maṅwe .
Muthu ufhio na ufhio a kundelwaho u tevhedza mbetshelwa dza khethekanyo iyi , kana ane a shandula phurumithi ya u fafadzela , a lingedza u shandula phurumithi ya fafadzela kana a tendela dziphurumithi dza u fafadzela dzi tshi shandulwa , u na mulandu wa vhukhakhi .
Zwi a fhambana zwi tshi ya nga kheisi .
Musi i tshi shumisa maanḓa ayo a vhusimamilayo , Khoro ya Vunḓu ya Lushaka i nga -
Zwiṱori na tshenzhemo ya miṱa ya kale / vhaaluwa na miraḓo ya tshitshavha-ho katelwa na zwiḽiwa , zwiambaro na zwiendedzi
Khethekanyo ya u fhedzisela ( vhuṱanu ) i ṋetshedza manweledzo a mawanwa na mahumbulwa a u pendela .
Izwi zwi tshimbilelana na mishumo ya ndeme ya muvhuso i re na vhushaka na Operation Phakisa kha u alusa Ikonomi ya Maḓanzhe .
Zwivhangi zwa thaidzo dzi elanaho na miḓalo na vhudikumedzeli ha maga a konadzeaho a u fhungudza zwo sedzuluswa .
Vhushumisani - tshitshavha na khoro zwi shuma zwoṱhe vha dovha vha shela mulenzhe na u pulana na u dzhia tsheo vhoṱhe .
Ndi tama u livhuwa muthu muṅwe na muṅwe we a shela mulenzhe kha itshi Tshikwama tsha Thendelano khathihi na vhaṅwe vhanzhi vhe vha ṱanganyisa dziṱhoho na kha maṅwe maga manzhi o fhambanaho vha tshi itela u tikedza avho vhe vha kwamea nga dwadze iḽi .
Mbekanyamaitele dzashu dzi a tendela u sedzeswa ha zwa mbeu mishumoni kha muhasho muṅwe na muṅwe .
U bvafhi iwe tshisusu nyalunako , wa manakanaka , ndi sa u wani ?
Mbetshelwa dza milayo dzine dza thivhela kushumisele kwa phuraivethe kwa miraḓo ya Tshumelo dza Mapholisa a Afrika Tshipembe vhane vha sa vhe mushumoni uri vha shumiswe sa vhashumi vha zwa tsireledzo tshitediamu nga tshifhinga tsha mitambo .
Zwo ḓi sendeka kha musaukanyo u re afho nṱha , maga a tevhelaho a mbekanyamaitele a tea u vha hone u itela nyaluwo ya vhumagi na zwa nḓowetshumo Afrika khathihi na mveledziso ya sekhithara ya phuraivethe :
Koporasi yo bveledza mbekanyamaitele dza vhupulani ha tsielano na pulane dza mveledziso ya muthu ene muṋe .
Tsireledzo ya zwa saiba i ḓo dzheniswa kha muhanga wa tsireledzo Afrika , u itela uri vhukoni ha tsireledzo na vhupileli vhu vhe ho fhelela nahone vhu no angaredza .
Kha marangaphanḓa , zwenezwo , a vha thomi nga u amba nga ha thaidzo .
Kha Mudededzi / Mugudisi : Vhagudi vha tea u ita nḓowenḓowe ya mushumo wavho musi vha sa athu ita nyito dzi re buguni dza mishumo dzavho .
Hezwi zwo iledzwa kha khumbelo ya u ṱunḓa u bva nnḓa :
Tsinga dzine dza isa malofha mbiluni ( coronary arteries ) ndi dzone dzi re khomboni .
Khabinethe i ita khuwelelo kha muṅwe na muṅwe u dzhia maga a tsireledzo mahulwane vhukuma , u tevhedza mikhwa ire na vhuḓifhinduleli na u ita zwithu zwa vhukuma u itela uri ri tinye u gonya hafhu ha vha kavhiwaho nga vhulwadze .
Fokhasi i kwama maitele a u pulana na u dizaina , u fhaṱiwa , u shumisa na maitele a ndondolo , na u khwiniswa na u fhedzisela nga u bviswa ha sisiṱeme dza tshiimiswa , zwoṱhe kana kha miṱa .
3.3 Thusedzo dza shishi dzo thoma u itwa u itela u fhungudza masiandaitwa a gomelelo ḽi no dzulela u vha hone ngei Devhula ha Kapa .
Ndi u shela mulenzhe hu no vhonwa nga maṱo a vha re nnḓa ha luhura sa yone nḓila ine ha nga swikelwa zwipikwa zwa thandela , nga maanḓa zwi tshi ḓa kha u fhungudza tshinyalelo .
U bveledza pulane ya vundu kha u thomiwa ha tshumelo dza mutakalo wa muhumbulo zwo ḓisendeka nga tshitshavha .
Ṱanganedzani zwipiḓa zwa zwiga na fhethu ( zwo tou vhumbwaho , zwivhumbwa zwo itelwaho u humbudza na fhethu ha u humbudza ) zwi sumbaho u kovha na ndeme sa vhathu na mishumo nga tshitshavha .
Zwiko zwa fulufulu , mishumo yazwo , tshikafhadzo na u vusuludzwa zwi a ṱaluswa na u ṱolwa .
Tshumelo dza ambuḽese dza phuraivethe na dzone dzi ṋetshedza tshumelo kha tshitshavha , nga maanḓa nga nḓila ya phuraivethe .
Hu na phurogireme nngana dza dziholodei dzine dza itiwa nga ṅwaha ?
Nga muhumbulo wavho , vhahaṱuli a vho ngo gwevha vhahumbulelwa zwavhuḓi nga uri a vha athu ḓa kha khothe dza vhugevhenga .
Zwa Maṱo na Muḓivhi wa zwa maṱo wa u ṱanganyisa na u fha mishonga
Izwi zwi katela tshaka dza fhethu ho tsireledzwaho nga nnḓa ha vhugalaphukha na vhupo ha phanga zwine zwa ḓivhiwa kha mulayo wa dzitshaka kana tshumiso .
Tshiga tshihulwane tshi imela u vulea na u vha khagala hune mulayo wa hu ṱuṱuwedza .
Minista vho ṋewa maanḓa nyangaredzi a u bveledza mbekanyamaitele ya ndangulo i dzulaho i hone ya maḓaka oṱhe a shango .
Arali huna zwitshavha zwi sina maḓi o kunaho , madzulo a vhuḓi kana sanithesheni yo teaho ;
Nḓila dzi tevhelaho dza u badela a dzi nga dzhielwi nṱha u itela ndiliso :
Vhuḓidini ha u fhungudza mashumisele muvhusoni , u dzhiela nṱha tshomedzo nga nḓila i shumesaho , na u khwinisa vhukoni ha sisiṱeme yashu ya muthelo - fhedzi a zwo ngo lingana - zwi ṋetshedzwaho zwo livhiswa kha u dzikisa masheleni ashu a tshitshavha .
U wanululwa ha mbilo dza zwa mulayo nga vhakolodi hu tshi tevhedzwa Mulayo wa Ndindakhombo ya Vhushayamushumo .
Mazhendedzi a u tevhedza mulayo ndi tshishumiswa tshihulwane tshine tsha tea u ṱoḓisisa vhugevhenga na u fara zwigevhenga .
Mveledziso ya zwiimiswa zwa dzangano zwine zwa konisa nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme i bveledzaho .
U engedzea uho ndi nga nṱhani ha u gonya ha mukovho wa mugaganyagwama nga nṱhani ha u u dilugisela ha muhasho u itela u thoma thandela dzo lugiselwaho .
Thendelano yo vhekanywaho ya masheleni i re vhukati ha bannga khulwane na muhasho yo ḓisa pfulufhedziso na thikhedzo ya masheleni kha vhakonṱiraki vha si gathi vhe vha ṋewa konṱiraka nga Muhasho .
Khomishini i tenda uri arali maitele a vhaisaho a dzhiiwa hu vhugevhenga , hu fanela u sedzwa uri ndi maitele ane a itwa muthu a na ndivho ya u vhaisa muṅwe muthu ane a tea u lavheleswa .
1.1 . Khabinethe i fhululedza vhufarasani ha maṱhakheni ha Tshigwada tsha Afrika Tshipembe - tsho vhumbwaho nga muvhuso , mabindu , vhashumi na maAfrika Tshipembe vhoṱhe - u itela u shumisana uri ri tsireledze phimo ya vhubindudzi ha Afrika Tshipembe .
TISA a i dzhii vhuḓifhinduleli na vhuthihi ha u tshinyadzwa kana u tshinyala huṅwe na huṅwe hune ha nga itea .
Khabinethe i livhisa mulaedza wa u tamela mashudu kha :
Ri na ndivho ya u thoma nḓowetshumo ya vhuendelamashango ine ya katela zwithu zwinzhi ri tshi shumisa mveledziso i sa nyeṱhi na khungedzelo zwine zwa vha zwo rangwa phanḓa nga muvhuso , zwa tshimbidzwa sekhithara ya phuraivethe nahone zwa wanala zwitshavhani .
Heyi i fanela u katela tsumbanḓila na milayo yo teaho , na ṱhoḓea dza u vhiga na themphuḽeithi , sa tsumbo , mutevhe wa madzina a vho dzhenelaho muṱangano .
Zwifanyiso zwa vhathu vha tshi ita mishumo yo fhambanaho
Izwi ndi , ndivho iṅwe na iṅwe i tea u vha na zwisumbi zwi shumiseaho zwo sumbedzwaho hu tshi tevhedzwa zwifhinga zwa zwisumbi , zwisumbi zwa khwine ( vhuimo ) na vhuimo ha tshumelo .
A thi ngo ṱanganedza mbadelo na nthihi maelana na izwi u bva kha tshiṅwe tshiko .
Meyara Mulanguli wa masipala ( kana khoro ire na vhuḓifhinduleli ha zwa masheleni arali hu si na Meyara mulanguli ) u na vhuḓifhinduleli ha u lugisa mugaganyagwama wa masipala wawe .
Mulangadzulo na Mudzulatshidulo
Nyambedzano nga ha vhuṋe ha mavu ndi dza vhuṱhogwa Afrika Tshipembe na uri nga u shumisana ri nga vha na vhuṱanzi ha u vhona uri ri khou dovha u thusa kha u alusa ikonomi yashu , nga maanḓa kha sekithara ya zwa vhulimi na u dzudzanyulula fhungo ḽa u sa lingana kha vhuṋe ha mavu shangoni ḽashu .
Nga ṅwaha wa vhuṋa , luambo lwa ḓamuni lwo bviswa tshoṱhe kha mbekanyamushumo .
U dzulela u lusa u wana mafhungo maswa nga ha zwitumbudzi na u konḓelela malwadze kana u konḓelela hu re hone kha vhalimi .
Nga murahu ha u ṋekedzwa muvhuso wa vhone vhaṋe kha ORC , ḽihoro iḽi ḽo kunda kha dzikhetho nahone ḽa vha ḽihoro ḽivhusi .
U itela uri hu tevhele maitele a vhulanguli a sa konḓi nahone a sa ḓuri musi hu tshi khou itwa khumbelo ya u swikelela mafhungo , u ita mbilahelo kha Vhulanguli na khothe zwi tea u vha zwi tshi tou vhofha .
Ndi muṱoḓisisi ane a khou ṱoḓa u kuvhanganya zwiko zwa zwi tshilaho zwapo u itela ṱhoḓisiso ya saintifiki fhedzi hu si na muhumbulo wa vhuvhambadzi .
Tshipikwa tsha Tshumelo ya Ndangulo ya Malaṱwa ndi u ṋetshedza tshumelo ya ndangulo ya malaṱwa yo khwaṱhaho kha vhadzuli vha Nelson Mandela Bay , u itela u khwaṱhisedza mupo wa mutakalo wavhuḓi na wo kunaho nga :
Kha nyimele yeneyo nthihi ri dzhiela nṱha uri zwiitisi nyangaredzi zwa u takalela lushaka lwa vhuendedzi ndi mutengo , u swikelelea , luvhilo na tsireledzo nga u tevhekana hazwo .
Zwiito izwi zwo dzheniswa kha thulusi dza u avhiwa ha zwiko dze dza dizainiwa dzi dza tshumelo dza ndondolo dza phuraimari , vhunga vhunzhi ha zwiko hu tshi ḓo bva fhethu afha .
Yuniti ya ṱhalusamagudwa iyi i ḓo vha ya thuso kha u thoma maga a pfanelo dza u thoma pfanelo dza vhathu , na uri zwi ḓo shela mulenzhe kha u sika tsivhudzo dza matshilisano na u dzhenelela kha tshitshavha .
Zwi amba u vha na vhuimeli kha kutshimbidzele kwa u tshea mafhugo na ndaulo kha mukovhelano wa tshomedzo .
Nḓila ine komiti ya shuma ngayo i tendela Phalamennde uri i :
Fhethu huswa ha nyaluwo nahone ho vulwa kha ikonomi ya maḓanzhe , fulufulu ḽo bikululwaho , ikonomi i fhungudzaho tshutshedzo kha mupo na u bveledzwa ha zwivhaswa zwa mupo u bva kha lutombo .
Ri khou bindudza nga R1.4 biḽioni kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha hezwi zwiporo u itela u ṋetshedza tshumelo yo tsireledzeaho , i fulufheleaho na u swikelelea .
Ḽiṅwalo iḽi ḽi vhumba tshipiḓa tsha tshigwada tsha tsumbanḓila dzo bveledzwaho nga DEA u itela u sumbedza nḓila ya u thoma u shuma ha mulayo wa Zwitshilaho zwo Fhambanaho na ndaulo dza BABS .
Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe i na mbekanyamaitele i re khagala u itela u kombetshedza mbadelo zwi ṋetshedzaho zwithivheli zwo khwaṱhaho zwa mutheli u itela u pfuka ndayo .
Hu na muthu we a vha a tshi khou
Arali phindulo i ya uri u pandelwa ho vha hu songo tea na luthihi , tshi tevhelaho ndi tshine tsha tea u sedziwa ndi uri hu tea u vha na thuso ine ya ṋekedza mupoti wa mulandu .
Olani kana ni nambatedze tshifanyiso tshawe tshikhalani tshi re afho fhasi .
Nḓila ine u pfa ha ri tsireledza ngaho
Ro dzhia maga a u fhungudza zwikalo zwa mbadelo dza ṱhoḓea dza mutheo dza u tshila kha vhathu vha hashu , zwihulwane vhashai .
U lavhelesa zwibviswa zwi tshi vhambedzwa na mugaganyagwama .
Magumo Tshiṱori tsho fhala hani ?
Hezwi ndi zwa ndeme hafhu kha u wana khonṱhiraka kha vharengisi vhahulwane khathihi na muvhuso , nga kha u renga ha muvhuso .
Ro thoma Khomishini ya u Puḽana ha Lushaka yo bveledzisaho tshiga tsha shango tsha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka , mvetamveto ya ikonomi ya matshilisano na tswikelelo nthihi khulwane ya muvhuso uno wa vhuṋa .
ṱhanziela ya thevhedzelo ' clearence ' yo ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa u vhona uri dzina ḽavho na ḽa vhashumi a zwiho kha Tshipiḓa tsha B tsha Ridzhisiṱara ya Tsireledzo ya vhana ya Lushaka kana Ridzhisiṱara ya Vhatshinyi vha zwa Vhudzekani
65% ya vhagudiswa vha tea u vha vha tshi kha kiḽasi dzi elanaho na miṅwaha yavho .
Ri pfa vhuṱungu nga kha vhane vho kavhiwa nga HIV na u sa fhungudzea ha tshivhalo tsha u kavhiwa .
Arali vha na vhuholefhali ha u sakona u ḓi itela kana ha muhumbulo vhune ha ita uri vha sa kone u shuma , lwa tshikhala tsha vhulapfu hu paḓaho miṅwedzi ya rathi , zworalo vha nga ita khumbelo ya mundende wa vhuholefhali .
Hezwo ndi zwone zwithu zwiraru zwine ra ḓo tou livhana nazwo , kha uno ṅwaha ngaṅwaha u ḓaho .
Vha khwaṱhisedzwa uri hu na mbuelo i sa nyeṱhi u itela u ṋekedza tshumelo dza mutakalo dzi ṱoḓeaho u ya nga ṱhoḓea .
Afrika Tshipembe ḽo lugela u vha ṋemuṱa kha thonamennde khulwanesa ye ya vhuya ya vha hone na u ita uri lushaka na dzhango zwi ḓihudze .
U vhuedzedza tshifhaṱo nga u angaredza Tshikoloni tsha Phuraimari tsha Mandalay ndi thandela ine ya khou shuṅwa nga muvhuso .
Mulayo wa mushumo wa mushumi wa tsireledzo .
Amba nga ha ḓuvha , datumu , tshati ya mutsho , maḓuvha a mabebo a vhagudi kana u amba nga ha ḓuvha ḽa vhuṱhogwa na zwiitei zwaḽo .
8.2.2 u fhirisela mbilahelo kha Komiti ya Khwaṱhisedzo ya Vhutevhedzeli ye ya thomiwa u ya nga tshiteṅwa 50 wa POPIA ; kana
Kuitele kwa u tshimbidza ku khou sedza kha u swikelela zwipikwa na tshanduko tsha u fhedzisela .
U lulamiswa u thivha ṱhoḓea ya zwishumiswa zwa mapuḽasiṱiki na dzieḽesiṱoma .
U ṋetshedza ngeletshedzo na thikhedzo kha vhadzhiamukovhe na u sedzulusa hafhu mihumbulo ya mvetomveto ya u fhedzisela ya mugaganyagwama u itela u ṋetshedza maanḓalanga o teaho .
Habu iyi ina tshomedzo dzo fhambanaho dza u ṋetshedza mveledziso dzi angaredzaho kha vhaswa na tshitshavha nga vhuḓalo .
Vha songo shela pennde na miṅwe mishonga kha ḓireini .
Vhatshutshisi vho hwesa mulandu fhedza vha zwi thupha nge ha shaea vhuṱanzi .
Nyito dzi tevhelaho dzi nga ḓivhadziwa tshifhinga tsha musi ho itwa danga ḽa Gireidi ya Ṱ ( Gumba ) : U imba , u tshina , Santsi , luambo , mafhungo , u sumbedza na u bula , zwiṱori na miṅwe mitambo .
Maḓiṱhavhela o tzwonzwiwaho u bva luvhemba lwa nga fhasi lwa maḓi lu re na lutombo hu na ḽaimisitounu a na aḽikali ha nṱha , ngeno ayo are kha zwifaredzi zwo ḓisendekaho nga tombo ḽa iginiasi kanzhi a tshi vha e na aḽikali dza fhasi .
U ṅwala ha u ṱanganelana , ha tshigwada na ha mugudi a eṱhe
Mushumi a nga tenda u lozwa ḽivi i songo dzhiwaho nga vhuḓalo fhedzi ya zwitandadi zwa fhasisa izwi .
U pfiwa ha mugaganyagwama wa masipala hu tendela Komiti dza Wadi uri dzi dzhenelele kha mveledziso ya mugaganyagwama wa masipala .
Mushumo uyu wo ṋewa Vhafarisa Vhamaki Vhahulwane u bva ḓuvha ḽa vhuraru ḽa u maka , tenda vhukhakhi ho rekhodwaho ho vhu vhuṱuku .
Hezwi zwi katela tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya zwigwada zwa vhugevhenga .
Fhedzi , arali vha dzhia tsheo ya u sa ya kha Sibadela tsha Muṋetshedzatshumelo o Tiwaho vha nga tea u badela tshipiḓa tsha mutengo .
U sudzuluwa na u sa sudzuluwa hu na nyanḓano ya miraḓo ya muvhili ya zwanḓa nga tshifhinga tsha muzika
Khothe ya Ndayotewa yo zwi bvisela khagala uri vhushaka ha mbeu nthihi vhu tea u wana tshiṅwe tshivhumbeo tsha u ṱanganedzwa fhedzi a yo ngo ṱalutshedza uri zwi ḓo itiswa hani .
U bvisa muhumbulo kha mvelelo dza mushumo wa mafhungo aya a zwi dzuleli u ṋetshedzwa .
Mafhungo ane , nga muhumbulo wa khomishini , a tea u vha mafhungo a vhukuma a ṋetshedzwa kha midia na mbudziso dzi a fhindulwa nga vhuḓalo na nga u ṱavhanya .
Mbambadzo vhukati ha haya mashango yo aluwa u bva kha R29 biḽioni nga 2012 u ya kha R43 biḽioni nga 2016 .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u kona u wana zwa muvhili , zwa muhumbulo , zwa matshilisano , zwa vhurereli na zwa ikonomi , mazha na vhuḓifhinduleli ha muthu ha u pfumbisa zwe wa lavhelelwa muṱani , tshitshavhani , hune ha rabelwa hone , mishumoni na vhuponi huṅwe-vho .
Phambano ya mvelele ya Afrika i a dzhenelela kha mubulo wa vhunṋe ha lushaka na ha dzingu nahone nga maanḓa u bveledzwa ha Maitele a u bveledza vhuthihi ha vhongwaniwapo vha Afrika na u fhaṱa zwitshavha zwi katelaho vhathu vhoṱhe .
Mbilahelo i nga itwa nga muthu ene muṋe nga ṋama , nga luṱingo , nga luṋwalo kana e-mail ofisini ya tsini ya ICD .
Tshiṱirathedzhi tshi katela u ṱanganedzwa ha mbekanyamaitele dzine dza thusa nyaluwo ya nṱha na u sikwa ha mishumo ngeno hu tshi khou tikedzwa ikonominyangaredzi na vhudziki ha masheleni .
Khumbelo ya u swikelela rekhodo i dzhiwa yo haniwa ngamurahu ha musi maḓuvha a 30 o fhira kana tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tshi songo fhindula ngamurahu ha maḓuvha maṅwe na maṅwe a nyengedzedzo .
U fhungudzwa ha mihwalo ya vhulanguli ha mabindu maṱuku ( mithelo ya mbuelo ho sedzwa kuitele kwa muvhalelano wo leludzwaho , a hu na muvhalelano u ṱoḓeaho na khathihi kha mabindu maṱukusa ) .
Ṱhanziela ya muvhala wa ṱaḓa i itwa musi sambula yo bva lwa tshiofisi kha lushaka ( kha betshe ) fhedzi ndingo dzi itwa nga fhasi ha vhuḓifhinduleli ha ḽaborothari yo tendelwaho . Ṱhanziela i shuma kha lushaka lwa mbeu lwe sambula khalwo .
Izwi zwiita uri zwi sa leluwe u ita asesimennde ya vhukuma ya mashumele kha masia aya .
Mulayotibe u ṋetshedza uri Minista vha ite kha uri hu itiwe ṱhoḓisiso .
U vhala na u fhindula mbudziso nngede dzi no kwama lungano .
Kha vhuimo hu dzulelaho u shanduka , khwiniso dzo engedzwaho na u khwaṱhiswa zwi dzulela u ṱoḓea u itela u khwinisa ndangulo na ndisedzo ya tshumelo .
Arali u vhambadzela nnḓa u itela ṱhoḓisiso ya ḽiga ḽa u tumbula kana ḽa mbambadzo , Thendelo ya u vhambadzela nnḓa yo ṱanganelanaho na ya vhushumisamupo yo ṋetshedzwaho nga Minisṱa i a ṱoḓea .
Uri tshikepe tshi wane ḽaisentsi , vha fanela u vha vha tshi khou shumisana na vha re na pfanelo ya Afrika Tshipembe .
Tsumbo dzi tevhelaho dzo ḓo sumbedza uri Khoudu dzi shumisiswa hani nga vhadzhii vha tsho .
URI Khethekanyo ya Khomphyutha , i re na zwi tevhelaho :
Thebuḽa i tevhelaho i nweledza tshivhalo tsha mishumo ye ya senguluswa nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Ndo ita khumbelo ya nnḓu miṅwaha miṋa yo fhiraho .
Kha vha ḓadze fomo dzi tevhelaho :
U shumisa gwati ḽa bugu kha u humbulela zwine bugu ya ḓo fhelisa zwone .
Bono ḽa maano a vhathu vha Afrika kha izwi ḽi ḓo katela u shumiswa ha zwiko zwa fulufulu zwa dzingu , nga maanḓa ho sedzwa fulufulu ḽi no vusuludzwa u itela nyaluwo ya ikonomi na u fhedza vhushai ha fulufulu .
" tshivhumbeo tsha muvhuso " zwi amba -
U bveledziwa ha redzhisiṱara ya vhufa na odithi ndi tshiṅwe tsha zwishumiswa zwine Masipala wa Prince Albert wa ḓo zwi shumisa u itela u vhona uri zwiko zwawo zwa vhufa na mvelele zwi khou londolwa zwavhuḓi .
Vha songo mala / malwa , vha na miṅwaha i fhiraho 21 na u vha na vhane vha vha unḓa
Zwibveledzwa zwa mafhungo zwo livhiswaho kha nyambo dze kale dza vha dzo siwa nnḓa na zwiṅwe tshigwada tsha khethekanyo ya mbuelo .
Wadi yo vhumba hani pulane dzayo
Kha vha thaiphe khoudu yavho ya thero ine vha khou i sedza .
Sa zwe zwa ṱalutshedzwa mathomoni , hezwi zwi amba uri mavunḓu mahulwane ane a vha Western Cape na Gauteng , a thuswa nga fhungo ḽa uri vhavhambedzelaseli vho redzhisiṱariwaho vha wanala kha mavunḓu aya na uri a dovha a vha na nḓila dza u bva ngadzo dza mbambadzelaseli dza zwienge .
Kha miṅwaha ino , bugupfarwa dzi ambaho nga ha vhuḽedzani ha mashango a ḽifhasi dzo ḓiwana dzi si na nyambedzano nnzhi dzi ambaho nga u dzhiela nṱha milayo kana ndeme .
Kha nḓila yashu ya thikhedzo ya mvelele ya tshizwinozwino hu nga vha na khonadzeo ya phindulo tharu .
Musi ndingo dzo vha dzi hone kha tshivhumbeo tsha didzhithala , ndingo dzi ṅwalaho kha bambiri na dzone dzo lugiselwa .
Tshivhumbeo tshi tea u shumisa maitele a " mushumisi-mubadeli " nga afho hune zwa konadzea ngaho .
Hovho ndi vhugalatenga vhuhulwane ha nga devhula , uvho ha vha vhugalatenga vhuhulwane ha nga vhukovhela , ḓorobo i murahu haho .
I shuma kha muṅwe na muṅwe , na kha phuresidennde wa shango .
U swika zwino , ro no vhofholola mavu a muvhuso a hekithara dzi swikaho 44.000 u itela u lifha mbilo dza mbuedzedzo ya mavu , na uri ṋaṅwaha ri ḓo vhofholola mavu a muvhuso a hekithara dza 700.000 u itela zwibveledzwa zwa vhulimi .
Lu ḓo vha lwa u tou thoma vhuṱambo uvhu vhu tshi farelwa Afrika .
Khabinethe i livhisa ndiliso kha miṱa ya vhafuni vha bola vhavhili vhe vha xelelwa nga matshilo avho musi hu na u kwanyana ho kalulaho ngei FNB Stadium nga Mugivhela , wa la 29 Fulwana 2017 .
Tsha u thoma , zwi khou vhonala uri kha girafu iyi tshumiso ya gesedungi nga murahu ha tshifhinga tsha mutsitso ndi ṱhukhu kha tshikolodo tsha gesedungi yo wanwaho .
Fhedzisani mafhungo nga u ṅwala madzina a ngelekanyo . tshivhiti sinyuwa vhaisala ṱungufhala nyofho vhuṱungu
Zwivhuya zwa u thoma u shumiswa ha idzi pulane zwo wanala zwi fhasi ha ndavhelelo nga u angaredza .
Muvhuso zwazwino u khou ita zwa u vala dzibada wo sedzesa zwihulwane kha maṱiraka , na uri arali vhareili vha vhabvannḓa vha tshi nga wanala vha si na mabammbiri , vha ṱavhanyedza vha humiselwa murahu mashangoni a havho .
Metshe wa u fhedzisela wo tambiwa lini ?
Mbingano i tea u itwa kerekeni , kana tshifha ṱoni tshi shumiselwaho zwa vhurereli fhedzi , ofisini ya tshitshavha kana nḓuni .
Ro dzula ro ḓiimisela u fhaṱa shango ḽo ḓisendekaho kha u shuma .
Tshikolo tshi no ḓivhea tsha England , Eton College , tsho swika he tsha thoma milayo ya u fhungudza vhuhwarahwara mutamboni uyu .
Khabinethe i humbudza vhatholi vhoṱhe u kumedza mivhigo yavho kha Muhasho wa zwa Mishumo .
Thaidzo dza matshilisano dzo tiwaho dzo sumbedziswa nga ḽiṅwalo dzo no ḓi ambiwa .
Mugodi u lavhelelwa u ṋetshedza zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa Eskom fhethu afha nga malasha .
Lwanzhe lwo bvisa vhafu khalwo na lufu na ḽivhiḓa na zwone zwa bvisa vhafu khazwo .
Ndi vhuḓifhinduleli ha ndaulo ya masipala u tikedza maitele a u lugisela mugaganyagwama nga u vha ṋekedza mafhungo a zwa masheleni na zwa thekhinikhala ane a ṱoḓea .
Zwinwiwa a zwo ngo tendelwa u ṋewa mulwadze nga nnḓa ha musi o dzivhuluwa tshoṱhe .
Tshikwama tsho ita tshiṱatamennde tsha U-Faiḽi na muṋango wa mbadelo sa tshumelo yo fhelelaho ya kha inthanethe yo sedzaho kha u konisa vhukoni ha mbilo da kha khomphyutha .
Ri khou thoma mbekanyamushumo dzi fanaho na dzenedzi kha vhuṅwe fhethuvhupo ha sumbe kha shango ḽothe , zwi vhuedzaho wadi dza 21 .
U shandukisa vhuḓifari hashu a zwi ngo leluwa fhedzi mbekanyamushumo nnzhi dza u thivhela dzo shuma .
Dziakhaivi dza Lushaka ngei Pretoria dzi katela Dziakhaivi dza Fiḽimu , Vidio na Muungo zwa Lushaka .
Naho mishumo minzhi i tshi khou sikiwa nga sekhithara ya phuraivethe , muvhuso u shuma mushumo muhulwane wa u sudzulusa zwiko u ya kha sekhithara ya zwa vhashumi na u sika mishumo twii kha nḓisedzo ya tshumelo ya nnyi na nnyi .
Mushumo wapo wa wekishopho ya bayodaivesithi ndi luvhanḓe lwa u ambedzana .
13.3 Dzhenisani luswayo X tsini na tshibogisi tshi re na phindulo yone ..
Lwa miṅwaha ya maḓana miraru , ro vha vhapondwa vha tsikeledzo , u ṱangulwa na tshiṱalula .
He zwa tea , tsumbo dza maitele avhuḓi kana thandela dzi ḓowelaho dzo katelwa .
Fomo dza Ikhwithi dzo Ḓadzwaho na Ṱhanziela dza Muthelo wo Kunaho dzi fanela u nambatedzwa kha khothesheni .
Tsheo ya u shandukisa Khabinete , u ya nga mulangavunḓu , ndi tshipiḓa tsha ndingedzo dza u khwaṱhisa vhukoni afho hune zwa ṱoḓea .
Kha ḽiṅwe sia , vha ḓisendeka nga vhathu uri vha kone u shuma , vha nga tambula arali vhathu vha ndeme vha ṱuwa .
Muhumbulo wo vha u wavhuḓi vhukuma nahone ri khou dzhiela nṱha .
Musi ikonomi idzi dzi tshi sumbedza u nga dzo khwaṱha , dzi isa phanḓa na u sumbedza maitele a ikonomi dzine dza kha ḓi bvelela .
Ro sedzulusa tshifanyiso tshavho u bva kha luṱingothendeleki lwavho ra tshi phaḓaladza kha dzigurannḓa , u itela uri tshitshavha tshi ri thuse u vha fara .
U vula zwiko zwi konadzeaho ndi vhuḓifhinduleli vhune kanzhi ho avhelwa nḓowetshumo yo ḓisendekaho nga maḓi .
Kuḽoraidi ndi anoini i re hone maḓini .
Vha nga ita khumbelo ya u vhetshela Ndaela thungo tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Ndo vha na tshifhinga na vhaṅwe vha vhagudiswa vha Gireidi 12 vhe vha ṱahisa mihumbulo yavho kha zwine zwa tea u vha tshipiḓa tsha mulaedza .
Rakhonṱhiraka u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋekedza zwishumiswa na vhulavhelesi ha zwa u ita tshinwi nahone u ḓo langa maitele a u ita tshinwi a elanaho na zwa vhuingameli .
Ndi kona u pfesesa mafhungomatsivhudzi o ṅwalwaho kha khavara ya bugu .
Murahu , sekithara tharu dzo vha dzi tshi langulwa sa sekithara dzo ḓiimisaho dzine dza vha vhudavhidzani ha ṱhingo , khasho na tshumelo ya poswo .
( 1 ) I ḓo bveledza tshanele dza vhudavhidzani dzi sa dzhii sia na tshumisano dza u farisana vhukati ha masipala na tshitshavha kha wadi .
Vhupfiwa nga vhathu hu ḓo itiwa kha vundu u itela u wana mihumbulo ya vhathu malugana na Nḓivhadzamulayotibe ya Nyambo dza Vundu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha .
Lu walo lu tea u amba uri mu oli wa dzibugu ndi nnyi .
Kha ḽiṅwe sia , maṅwalwa manzhi o vhonala ane a vha na mihumbulo i sa sasaladzi ya thyiori ya tsatsaladzo .
Hezwi zwo vhewa u vha mbekanyamushumo ya ṅwaha nga ṅwaha u ya phanḓa .
Maṅwalo o fhungudzwaho kana o phirinthwaho nga khomphyutha .
Mapa wa Afrika Tshipembe
2.3 . I ḓo wanala nga murahu ha musi yo no anḓadzwa nga Muhasho wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu kha www.dmr.gov.za
" Ho vha hu shango ḽa mashika , tsiku , tshampungane tshi vuḓaho , ḽo sinaho , ḽa vhathu vhanzhi vho fhelelwaho nga maanḓa , ḽe ḽa vha ḽi na maḓagala o hasekanywaho hoṱhe , ḽa dovha ḽa vha shango ḽe ḽa dzhia buḓo ḽi itaho uri vhuṅwe vhupo vhuvhe ha zwiṱaraṱa zwo kunaho , dziḽeini dza vhuḓi , na maluvha a fhufhumaho a tshimbidzanaho na hatsi vhudala vhu lilaho zwiṋoni na zwiṅwe , nahone vhupo ha nnḓu dzo lugelaho mahosi na vhaṱanuni , nahone he ha vha huna nyimbo dza vhudi na lufuno .
Ndivho ya vhukando ho khetheaho a si ya u khethulula nga tshiḓivhano , fhedzi ndi ya u swikela mvelelo dzi eḓanaho kha vhathu vho ṱanganaho na vhuleme hu tshi vhambedzwa na avho vha songo ṱanganaho na vhuleme ..
Zwigwada izwi zwa vhugevhenga ho dzudzanywaho zwi shumisa mbuelo dza mishumo yavho u lambedza miṅwe mishumo ya vhutshinyi ho dzudzanywaho .
Tsha u thoma , ro tendelana muvhusoni uri zwikhala zwa mushumo zwine zwa ṱaha zwi tea u ḓadzwa hu saathu u fhela miṅwedzi ya rathi .
Ri khou vhilaedzwa nga ha zwine zwa khou bvelela kha dziṅwe Khemphasi vhege ino , nga maanḓa mivhigo ya khakhathi na tshutshedzo .
Mbalombalo dza milandu , dzo bviswaho kana dze muhwelelwa a vhofholowa , na dzone a dzi wanali .
Mbekanyamushumo dza Nnḓu ya Vhukati dzo thomiwa u itela u tshimbidza u bvelela ha u ṱanganywa ha vhafariwa vhe vha vhe na ḓiresi dzi sa tevhelelei .
Mugudisi wawe Marie Slabbert vho kona u vhona mpho yawe musi wa ngudo dza nḓowenḓowe e tshikoloni .
Miraḓo ya tshitshavha i nga ita vhuimeleli kha Phalamennde nga ha maṅwalo a Milayotibe kana phoḽisi zwine Phalamennde ya khou zwi dzeula .
Vha ri ri tea u vhona uri hu na u bvisela khagala na vhudziki kha muhanga wa mulayo u laulaho ole na gese zwi wanalaho lwanzhe , u vhona uri hu na mvelelo ya " u vhuelwa " nga muvhuso , nḓowetshumo , na tshitshavha .
Lavhelesani zwifanyiso ni vhudze muṅwe nga inwi uri ni vhona u nga tshiṱori itshi tshi amba nga mini .
Hezwi zwi katela na pfanelo ya u tsireledzwa kha u sa farwa zwavhuḓi , u litshedzelwa , u tambudzwa na u nyadzisiwa .
Vhahumbulelwa vho sumba he vha tsitsa hone thundu dziṅwe , nahone ndi henefha he dziṅwe saga dza fumisumbe dza wanala hone .
U shumisana na madzangano apo a ngaho madzangano asi a muvhuso , madzangano o ḓisendekaho nga lutendo a nga ṋetshedza pulatifomo ya mafhungo ane a tea u ṋetshedzwa na u bva kha tshitshavha .
Kha tshifhinga tshi no khou sedziwa dairekhithoreithi yo ita mishumo i tevhelaho :
U ṅwala zwiṅwaliwaho kha dayari hu tshi shumiswa madzina a ngelekanyo .
Vhagudisi vha tea u gudisa vho tou fombe kha u bveledzisa zwikili zwa u ḓivha kha masia maṋa oṱhe a u guda , na kha sia ḽa Nyambo na Mathemathikhi .
( b ) Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka a i nga iswi khothe malugana na zwa vhukhakhi , u farwa , u honelwa kana u pfi vha na vhuḓifhinduleli kha zwo tshinyadzwaho nga nṱhani ha -
U fhamanywa lwa u vhonana zwavhuḓivhuḓi ndi zwone zwi re tshiko tsha u vhilahela .
Lufhanga ( lu tshea / ḽi tshea ) nga hoṱhe .
Ni khou tshila na nga nṱha ha zwine na kona u itela uri ni vhonale ni wa khwine kha mashaka na dzikhonani ?
U vhofholowa hu a vusuludzwa nga ṅwaha .
Zwipiḓa zwe ndeme zwa khwiniso ndi mvulatswinga ya ndima yo sedznaho na u humiselwa ha vhafariwa khothoni sa khethekanyo ya vhafariwa nga vhone vhaṋe khathihi na mbetshelo ya dzilafho kha parola .
Zwi nga itwa nga kha u ita miṱangano ya vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Vhashumi vhane vha itwa ndingo vha wanala vhe phosethivi vha a tikedzwa nga kha Mbekanyamushumo ya Mutakalo na Ndondolo ya Vhashumi .
Kutshimbidzele hu fanela u tendelanwa khakwo nga vhadzhiamikhovhe vhoṱhe nahone rekhodo dzo tou ṅwaliwaho zwavhuḓi dza kutshimbidzele dzi fanela u swikelea nga tshitshavha .
9.1 . Khabinethe yo fushea nga uri milingo ya mafheloni a ṅwaha zwa zwino i kati zwikoloni na uri na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo i khou ya phanḓa hu si na u khakhisiwa .
Nzulele dzine dza nga kwama kutshimbilele kwa thandela khathihi na u bvelela hayo .
Vhunzhi ha vhathu vho ḓitika nga mphomali i wanalaho kha mugaganyagwama wa mundende na musi hu na u engedzea ha vhaṱoḓi vha mushumo vho laṱaho fulufhelo ri nga lavhelela vhunzi ha mutsiko .
Nḓivho ya fisika kha ḽeveḽe ya nṱha hu ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Mbekanyamaitele dzine dza thivhela u ṱanganelana dzi fanela u sedzuluswa .
Tshumelo dza Sibadela tsha Tshiṱiriki : Dzi sedzesa kha u khwinisa na u londola zwibadela zwa zwiṱiriki .
Kha ri sedze tshifanyiso ri ambe nga zwine ra khou vhona .
Ndi fanela u ya kha Khothe ifhio ?
Ri ḓo kuvhatedza tshanduko .
Zwiniwa izwi zwi anzela u ḓifha nahone vhana vha nga nwa u fhira mpimo vha tshi ri ndi ḓirinkhi .
Ndi kha nyimele iyi he Muhasho wa sika Tshiimiswa tsha u Vhambadza Maḓi kha vhulanguli hawo .
Ṅwalani dzina ( ndi inwi muṅwali ) ..
22.1.4.10 u fha kana u badela mbadelo dza u ita khumbelo ; u fha kana u badela dibosithi ; mbadelo dza u swikelela dzine dza tea u badelwa dza vha dzi khou ḓura vhukuma ; tshivhumbeo tsha u swikelela tsho fhiwaho ;
Ndangulo yo khwiniswaho ya tshifhinga tshoṱhe ya mbuelo kha u swikiswa thwii ha mbilo kha zwikimu zwa dzilafho na zwiimiswa zwa mulayo kha u swikela nḓila ya u tevhedza yo randelwaho .
5.2.4 U shuma vha na dzangalelo ḽa DHA , vhashumi vhayo na u ḓivhofha hayo kha u ṋetshedza tshumelo .
Naho zwo ralo , ṱhoḓea ya u hadzima kha maraga wa hayani i dzula i songo shanduka .
U vhala a tshi vho tou elela na mutsindo e nawo , a tshi bula maipfi zwavhuḓi nahone nga ngona .
U ṅwalisa na u londota sisiṱeme ya mbilaelo dza nnyi na nnyi .
Maitele a aphiḽi ha nga ḓo dzhena vhudzuloni ha dziṅwe nḓila dzo ṋetshedzwaho kha mulayo .
Khabinethe i ḓo sedzulusa u themendelwa kha ṅwaha wa muvhalelano muswa .
Hezwi zwi sika nyimele ya u davhidzana nga ha khaedu , u lavhelesa mvelaphanḓa yo itwaho khathihi na u kovhana zwivhuya zwo swikelelwaho nga u ṱavhanya .
Muaphiḽi u tea u badela tshelede yo randelwaho ya u ita aphiḽi ( arali i hone ) .
Vhaswa vhanzhi vha kholwa uri vho tsireledzea ngauri vha tshe vhaṱuku .
Vha sedze arali tshivhumbeo tsha muhasho tsha zwino tshi tshi ḓo tikedza sia ḽa tshiṱirathedzhiki ḽa tshifhinga tshi ḓaho .
Vhashumi vhane vha vha na mbilaelo na dziEA vho ṋetshedzwa zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa vhaṱoḓisisi
Nḓivhadzamulayotibe kha Tshandukiso ya Nḓisedzo ya ṱshumelo ya muvhuso , 1997 i ṋetshedza muhangawakushumele na mbekanyamaitele ya tshandukiso ya nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso , khathihi na tshiṱirathedzhi tsha u shuma zwi khagala .
Kunangele kwa zwishumiswa zwi no pima mbadelo dza u shuma ku na ndeme u itela u avhela zwibveledzwa nga nḓila kwayo mbadelo dzine zwa shumisa kana tshumelo hu u itela u wana mbadelo dzonedzone na mutengo wonewone wa tshithu .
Khothe ya vhana i ḓo ṋesthedza ndaela ya u adoptha na maṅwalo o fanelaho a ḓo rumelwa kha SACA u itela khwaṱhisedzo na u ṅwaliswa ha adopsheni .
3.3 . Pulane iyi ndi tshibveledzwa tsha vhukwamani ho angalalaho vhukati ha muvhuso , nḓowetshumo khathihi na vhaṅwe vhashumisani vha zwa matshilisano .
Arali khumbelo yavho i songo ṱanganedzwa , tshelede yo diphosithiwaho i ḓo diphosithwa kha akhaunthu yavho sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha fomo .
Ipfi ḽiswa ḽi vho amba mini ?
14 . U rumelwa ha milayo ya tshifhingani tsha kale kha mavunḓu
Zwi khou ni konḓela inwi , mutshudeni wa muswa ngei Yunivesithi ya Sol Plaatje i re Devhula ha Kapa , ane no ḓitika nga muholo muṱuku u bva kha vhabebi vhaṋu uri ni ḓirengela zwiḽiwa .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha u fhungudza mbadelo dza data , dzine dza vha mutheo kha mveledziso ya ikonomi na u vulela zwikhala zwa vhaswa .
Depo ya Mishonga ya Kapa yo thoma maitele a re na tshivhalo a u khwiṋisa kushumele .
Mushumo wa muongi : Muongi u na mushumo wa ndeme kha maga oṱhe a mbueledzo vhuongeloni na u vhona uri hu na ndondolo yo eḓanaho ya mulwadze na muṱa .
Zwigevhenga zwa pfanelo dza vhathu ndi vhadzulapo nga riṋe , vha dzulaho tsini na muṅwe na muṅwe , na uri vha nga vha na maanḓa na u vha khombo .
Bufho ḽine ḽa khou dzhena Afrika Tshipembe u bva kha vhupo vhune ha vha na dwadze ḽa dalindulu ḽi tea u thoma u kavha kha vhukavhamabufho ha vhuthathazwitzhili , hune vhaṋameli vhane vha khou bva kha vhupo uho vha tea u vha na ṱhanziela dzo teaho dza muhaelo wa dalindulu .
U sika vhupo vhune ha thusa kha u ṋetshedza ya tshumelo - kha 1.2 ro rera nga ha zwisumbi zwa demokirasi na pfanelo dza vhathu dza mutheo .
Dzema ḽa miholo ya khoro ndanguli ḽi a engedzea na zwone zwi a vhilaedza hafhu .
Musi ndi tshi khou lugisela heyi SoNA , ndo thuswa nga vhaswa vhavhili vha Afrika Tshipembe vhane vha khou shuma lwa tshifhinganyana vha tshi itela u wana tshenzhemo ya mushumo kha Ofisi ya Phresidennde vhane vha vha Vho Naledi Malatji na Vho Kearabetswe Mabatle .
Tshanduko ṱhukhu dzo itwa kha ṱhalutshedzo .
Ri shumisa zwipfi zwashu ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U ṅwala tsatsaladzo zwayo ya bugu .
Arali vho badela tshumelo , vha nambatedze vhuṱanzi ha mbadelo na u sumbedzisa zwi khagala .
Mavhele a ḓalesa fhethu hu re tsini na mavundu a bveledzaho mavhele manzhi shangoni .
Vhana vha ṱhulo vha vha vhe vha ngafhani musi vha tshi bebwa ?
Mbambadzo ya zwiṋoni na khuhu u bva Zimbabwe yo imiswa .
Nda ṱuwa na khokho dzanga tshikoloni .
Nga u ita ngauralo , vha vha vha tshi khou khwaṱhisa pfanelo dzavho u vha na u shela mulenzhe kha lushaka .
Nga khalaṅwaha ya tshilimo na ya tshimedzi , vharengi vha a kona u dzula na nnḓa .
Mafhungomatsivhudzi e a waniwa o ita na u sumbedza uri sia ḽa mabindu a u gembuḽa vunduni iḽi ḽi khou aluwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku nahone musi ho sedzwa nzulele iyi phimondangi i ḓo ṱoḓa uri hu vhe na ndivhanyiso tshifhingani tshi ḓaho musi sia ḽa mabindu a u gembuḽa ḽi tshi ṱoḓa zwo raloho .
107Tshivenḓa Luambo lwa HayaniCAPS u vhala na vhagudi ngudo dza kiḽasi yoṱhe luvhili u yak ha luraru nga vhege lwa minethe ya 15 , hut shi khou shumiswa tshibveledzwa ( bugu ) tshithihi nga vhege .
Mbadelo ya ḽifhasi ya R1 068 , ine ya katela mitengo yoṱhe i elanaho ya ndondolo nga murahu ha nyito hu sa athu fhela ṅwedzi ho itwa nyito
Vho isa phanḓa nga uri muṅwe na muṅwe u na shaka , khonani kana mushumisani ngae ane o no ṱangana na khakhathi , zwenezwo , vha tea u amba arali vha vhona vhuḓifari ho raliho .
U vhala zwirendo zwo fhambanaho zwi elanaho na ṱhoho ha reriwa nga hazwo ( tshivhumbeo na ṱhalutshedzo ) .
Vhugudisi na u maanḓafhadza ho teaho kha zwigwada zwoṱhe ndi ha ndeme .
Tshumisano yo raliho i ḓo tshimbidza pfunzo ya vhatikedzi vha bola ya milenzhe nga ha mafhungo manzhi a vhuṱhogwa .
Hu fanela u vhonwa uri zwitandadi zwa dzitshaka zwi re afho nṱha na nyendedzi zwi ṱalutshedza kha milayo yo dzheniswaho kha muhanga wa mulayo wa dzitshaka une wo ḓi ambiwa .
U pfuka Mulayo zwi ita uri muthu a mbo ḓi vhonwa mulandu na zwenezwo/ u laṱiswa na zwenezwo , hone arali ho pfukwa mulayo , mutholi u a ṋewa tshifhinga tsha u lulamisa zwo khakheaho hone kha tshifhinga tsho kaliwaho lune kanzhi zwa dzia makuvha a 60 .
EMS i ṋetshedza pfananyo na kulangulele kwa dzilafho ḽa mutakalo kha mishonga ya shishi nga kha Khethekanyo ya Mishonga ya Shishi .
Afrika Tshipembe ḽi bvela phanḓa na u livhana na zwikonḓisi zwa ikonomi ya ḽifhasi ḽothe .
Vho Bosch , vha muhumbeli , vho ṱutshela khanedzano ya uri mukhomishinari vho pfukisa maanḓa avho .
Khumbelo ya ḽinwalo ḽa thendelo maelana na goloi :
Nga Fulwana 1976 , vho farwa , khathihi na vhaṅwe vho ramafhungo vha tshifhinga tshenetshiḽa shangoni ḽashu , fhasi ha mulayo we wa vha u sa ḓivhelwi zwavhuḓi wa Vhufheṱashango .
Moses sa musimamilayo kha milayo ya matshilisano ya ipfi , o vha tendela u ṱala u itela u thivhela nyimele nnzhi dzi sa konḓelelei .
Mbekanyamushumo i ḓo bveledzisa dathabeisi ya vhukati u konisa pfananyo , u ṱumanya vhadzhiamukovhe , u sala murahu , u ṱola , na u dovha u ela mbekanyamushumo , vhuṱambo na vhurangeli .
Thebuḽu i dovha hafhu ya ṋetshedza dzimbalombalo kha tshivhalo tsha poswo dze dza khwiniswa kana u tsitselwa fhasi .
( * U isa mbilaelo dza u kundelwa ha Muvhuso u tsireledza vhasidzana )
Vha sedzese kha tshifhinga tshi ḓaho , vha tendelane kha mvelelo u itela u khwaṱhisedza u bvelela ha muhasho , vha rangise phanḓa na u dzhiela nzhele zwiṅwe zwine zwa nga itiwa .
( Fomo dzi a wanalea nga fomathi
4.4 . Vhege ya Senthara ya Tshumelo ya Thusong ya Ṅwaha ya Lushaka ine yo thoma nga dzi 13 u swika dzi 18 Khubvumedzi 2015 i ḓo phurofaiḽa tshumelo dza senthara na yuniti dza mimoḓoro kha u ḓisa tshumelo dza muvhuso tsini na maAfrika Tshipembe .
Tsaukanyo ya mbeu i katela , tsha u thoma , u kuvhanganya data ya mafhungo a zwa mbeu a songo fhelelaho na a mafhungo a ndeme nga ha tshitshavha tshi kwameaho .
Guḽukhousu ya muthu malofhani i a engedzea zwiṱuku nga murahu ha u ḽa .
Hu ḓo sedzeswa dzilafho ḽa TB na u fhungudza u phaḓalala na u bvelela ha mifuda i no hana u fhola , u itela u tsitsa u anda ha vhathu vha sa ḽi mishonga na u engedza tshivhalo tsha vha no fhola .
Ndi tou tama fhedzi arali khotsi anga vha tshi nga ḓa uri ri kone u ya roṱhe metsheni wa bola .
Komiti nnzhi dza wadi dzo kona u thoma u shuma zwavhuḓi mushumo wadzo ho no vha vhukati ha tshifhinga tsha u shuma tsho tetshelwaho vhakhantseḽara vho khethiwaho tshifhinga tsha 2000-2005 .
U xuxwa na u netulusa muvhili : vha tshi shumisa zwifanyiso zwa muhumbulo kana maipfi a no nga , ' hwetekanani nga u ongolowa ' na ' aluwani nga u ongolowa '
Khabinethe i livhuwa zwiimiswa zwa Thuso na vho ḓiṋetshedzaho vhane vha khou thusa nga mishumo ya u ṱhaḓula afho vhuponi .
Tshumelo ya Mishumo ya Vhaswa , khathihi na magudedzi a TVET na sekhithara ya phuraivethe , a ḓo khwaṱhisedza uri vhagudi vhanzhi vha wane tshenzhemo ya u tou shuma mishumoni sa tshipiḓa tsha vhupfumbudzi havho .
Tsedzuluso ya masheleni a mveledziso ya zwa dzinnḓu i khou itwa nga Muhasho wa Vhudzulo ha Vhathu u itela u swikelela u tea ha nzudzanyo dza zwiimiswa zwa masheleni a mveledziso dza zwino kha vhungomu ha vhudzulo ha vhathu .
Pfanelo ya u ṱola ndi phemithi i tendelaho vhone kana khamphani yavho uri vha sedzuluse vhupo kana mavu hu u itela u wana fhethu ho teaho ha minerala .
( GCIS ) vho mbo ḓi kwamana na vha Design South Africa - vhane vha vha tshiimiswa tsho imelelaho zwigwada zwa vhathu vha u ola Afurika Tshipembe nga vhuphara - uri vha ṱalutshedze vhathu vha fumi vhane vha vha vhone vhakoni u fhira vhoṱhe .
Thero ya naṅwaha ya Ṅwedzi wa Afrika i ri : " Ṅwaha wa Vho Nelson Mandela - U Fhaṱa Afrika ḽa Khwine na Ḽifhasi ḽa Khwine " .
U itela u shela mulenzhe hafhu ha vhunzhi ha nnyi na nnyi , nḓivhadzo dzo anḓadzwa kha gurannḓa dzapo vha tshi rambiwa uri vha shele mulenzhe kha madzulo apo , uri vha rumele mikumedzo , kana , arali vha tshi zwi takalela , vha ite mikumedzo nga mulomo .
Ndi tshi pendela , khomishini i tama u livhuha Minista na Mufarisa Minista vha Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa nge vha sumbedza dzangalelo kha na u tikedza mushumo wa khomishini .
Sisteme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga i nga si kone u hwala vhuleme na mbadelo hu tshi katelwa mbadelo dza u tsireledza vhashai .
Muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso kana ndaulo kha sia ḽa muvhuso ḽa lushaka kana ḽa vundu , masipala muṅwe na muṅwe kha sia ḽapo ḽa muvhuso kana tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha ita mushumo wa muvhuso u ya nga mulayo muṅwe na muṅwe sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha tshipiḓa tsha 1 tsha PAIA .
Khoro i tea u laedza uri hu itwe ngudo kha mveledziso ya pulane khulwane ya muelelo wa maḓi a mvula na u thoma u shumisa pulane iyi nga kha pulane ya bindu na maitele a mugaganyagwama .
U ṅwalulula maṅwalwa a tshi bva kha tshifhinga tshi ḓaho a tshi ya kha tsho fhiraho .
Nga u shumana na izwi , muthu anga swikelela mushumo u ṱoḓeaho u bva kha tshimela zwi tshi leluwa .
Zwipiḓa zwa mveledziso zwiswa zwi fanela u ṱanganyiswa na mveledziso i re hone u itela u swikelea ekonomi yo kuvhanganaho .
' ( 1 ) Hu tshi tevhelwa khethekanyo ya 218 ( 1 ) , Khomishinari wa Vunḓu u ḓo vha na vhuḓifhinduleli kha - ' .
Vhalangavunḓu vha Ṱhonifheaho na Vhalangadzulo vha Mavunḓu ashu ;
Kha ri ṅwale Dzhenisani sh kana sw kana kh maipfini aya u itela uri a fane na zwifanyiso zwo teaho .
Ṱhanziela ya u mala / malwa ( arali i hone )
Vhashelamulenzhe vha fhindula mbudziso dzi re afho fhasi nga zwigwada zwa vhararu vha kona u kovhana phindulo kha puḽenari .
Zwiṅwe hafhu , ro dovha hafhu ra bveledza mbonalo yashu u bva kha u ḓitana thwii u ya kha tshenzhemo ya nganea .
Kutshimbidzele : Phere na zwigwada zwiṱuku zwa vhathu vha 4
U ḓadza muvhigo wa manweledzo a u monithara
Maḓuvha a vhuawelo o engedzwaho a badelwa fhedzi musi wa u notha ho ḓoweleaho , u litsha mushumo nga ṅwambo wa vhulwadze kana lufu .
Zwenezwo ho vha hu si na u tendelana ha mihumbulo malugana na referentsi yo ḓoweleaho ya ḽiṅwalo iḽo .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo vha na mbalavhathu yaḽo ya vhuraru u bva tshe ha fhela zwa tshiṱalula nga Tshimedzi ṅwaha uno .
Ri na nyiledzo nga ha fhethu hune ra nga dzula hone zwi tshi bva kha zwezwo .
Muhumbeli u fanela u vha a tshi fusha ṱhoḓea dza konṱiraka lwa mulayo - a na miṅwaha i fhiraho 18 , kana o mala / malwa kana o ṱala , na uri muhumbulo wawe u vhe u tshi shuma zwavhuḓi .
1 . Ndi nnyi ane a nga isa khanedzano kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
Gethe dza u dzhena ngadzo dzo ṱhukhukanywa nahone tshivhalo tshihulwane tsha vhaṱaleli , tshine tsha humbulelwa u vha kha zwigidi na zwigidi , tsho dzhena tshitediamu tsha vhanga tshinyalelo na kha gethe idzo dza u mona .
Muvhuso wo fhindula zwililo zwa matshudeni nahone u ḓo ita mutikedzelo nga 2017 wa ndivhanyiso ya mbadelo u swika kha 8% , u badela u gonya ha mbadelo nga kha magavhelo a u lambedza vha kundelwaho hu tshi itela vhoṱhe vha shayaho , vha vhabebi vha shumaho na vhane vha vhidzwa " matshudeni vha vhukati " , zwine zwa amba uri matshudeni vhane vha bva miṱani ine mbuelo yayo i ṱoḓou swika kha R600 000 nga ṅwaha .
Ndingedzo khulwane i fanela u itwa , hoṱhe nga kha vhutevhedzeli ho khwaṱhaho na pfunzo ya vhashumisi vha bada ya khwine , u fhungudza zwiwo zwa vhudakwa na u shandukisa kuhumbulele kwa vhathu .
Nga nyito , vhuṱanzi ha ndiliso yo teaho kanzhi i rangwaphanḓa musi wa matshimbidzele a vhugevhenga .
Ndi khou livhuwa muraḓo muṅwe na muṅwe wa Komiti kha u lavhelesa na uri vho ita uri ri dzule ro ima nga zwikunwe .
U tsela fhasi ha mveledziso , u ṱaṱisana na vhuṱumani vhuno khou shaya khathihi na mveledziso na nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi ḽifhasini na zwone zwi khou khakhisa nyaluwo ya sekhithara ya vhumagi .
( b ) vha nga si iswe khothe malugana na zwa vhukhakhi , u fariwa , u honelwa kana u sa vha na vhuḓifhinduleli kha zwo tshinyadzwaho nga nṱhani ha -
Kha vha ṋee nḓila pfufhi na dzi re na ndunzhendunzhe dzo ḓitikaho nga zwidodombedzwa u bva kha ḽiṅwalwa .
Ndi fhethu huvhili hufhio Afrika Tshipembe hu no khou fhisesa ṋamusi ?
U shumisa zwiko zwa Bivhilini , vhurereli na zwiṅwe u tandula mbudziso dza lutendo na u bula lutendo lwa Vhukriste kha nyimele .
Muhasho wo , kha mveledziso yawo ya pulane ya tshiṱirathedzhi , vhekanya ndivho dzawo na zwo sedzwaho zwa ndeme na zwipikwa zwa muvhuso .
U ya nga ha pfunzothendwa iyi , maimo mararu o fhambanaho a maanḓalanga a muvhuso ha tei u dzhenelelana kha masia a vhuḓifhinduleli .
Vhunzhi havho vha wana zwi tshi vha konḓela u tshila siani ḽa zwa masheleni nga mulandu wa milayo i " konḓaho " ine vha tea u rengisa nga fhasi hayo .
U thusa u ḓadza fomo
Kha u lugisa khaedu idzi , ro pfulusela vhukonanyi ha vhurangeli ha vhuholefhali kha senthara ya muvhuso , kha ofisi ya Muphuresidennde .
Tshumelo heyi ndi ya u ḓivhadza Muhasho wa Vhuendi nga tshanduko ya ḓiresi ya muṋe wa dzina kana wa goloi .
( 2 ) U khethiwa ha Miraḓo ya Khoro ya Masipala sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( a ) zwi fanela u tevhedza mulayo wa lushaka u taho sisiṱeme ya -
Zwiito zwashu zwa vhuḓifhinduleli zwi ḓo khwaṱhisedza uri ri fhungudze tshivhalo tsha u kavhiwa zwenezwi musi ri tshi khou isa phanḓa na u fhaṱulula ikonomi .
Khwiṋiso dzo dzinginywaho dzi khwaṱhisa muhanga wa ndaulo u itela mveledzo ya vhulimi , mutakalo na tsireledzo ya zwiḽiwa zwa zwiṅwe zwibveledzwa zwa vhulimi .
DPME i nga khwaṱhisedza tsheo yauthoma ino khou itelwa khaṱhululo,kana vha ita iṅwe tsheo vhudzuloni ha ya kale .
Avho vha re na zwikili na nḓivho vhukati ha vhaswa vhashu vho ḓiimisela u swika ngafhi kha u itela u vhea mbetshelwa idzi dza ndeme kha tshumelo ya tshitshavha ?
Phesenthe i fhiraho 30% ya vhalanguli vha maimo a nṱha muvhusoni ndi vhafumakadzi , fhedzi sekhithara ya phuraivethe yo salela murahu kha heḽi sia .
Mbekayamaitele i ṋea nyendedzi dzine dza vhona uri hu na tsireledzo ya mikhwa ya sialala ya mirundu ṅwaha muṅwe na muṅwe kha vhatukana vhaṱuku hu si khou khakhelwa tsireledzo yavho .
U vhala maipfi a foniki nga ngomu kha mafhungo na kha tshibveledzwa .
Kha ḽevele ya fhasisa vhukuma ho vha hu na vhamaki .
Kha u fungelela u sedza mitengo ya u gaganya , Mulanguli Dzhenerala u ḓo ita uri hu ṋetshedzwe ndeme khulwanesa ya phensheni .
Ri khou humbela uri vha dzhiele nzhele uri nomboro ya luṱingothendeleki lwavho i tea u ṅwaiiswa kha GEMS uri vhone vha kone u shumisa tshumelo .
Kha vha ṱuṱuwedze vhugudi ha tshifhinga tshoṱhe u itela uri vhathu vha dzule vho rafhuwa zwi tshi itwa nga tshanduko ino khou dzulela u itea kha vhadzulapo vha na nḓivho ya mafhungo a no khou itea .
Mulovha roṱhe ( ri fhira / ro fhira ) nga ḽaiburari .
Zwi tshi ya nga maimele , tshipikiṱere u ṱoḓa u tiwa ha vhaimeleli vho vhalaho , na hune nomboro ya vhashumi ya vha fhasi ha 20 .
Zwa zwino ndi kotara fhedzi ya wadi dza masipala ine ya khou shuma nahone miraḓo i tou ḓibadelela zwiendedz na u rekhoda minetse nga murahu ha bammbiri ḽa baḽotho ḽa kale .
U shumisa nga ngona zwifhinga / makhathi a sa konḓi , tshifhinga tsha zwino , tsho fhiraho na tshi ḓaho ( ḽikhathi ḽa ' ndi ' , ḽa ' ndo ' , na ḽa ' ḓo ' ) .
Tsha u fhedzisela , ndi tama u pfukisa ndivhuho dzanga nga u fulufhedzea kha vhoṱhe vhane vha dzhenelela kha mveledziso ya nyendedzi idzi .
U pennda kana u ola zwiṋoni , khovhe , zwikhokhonono , zwikokovhi n.z. u shumisa khirayoni dza mapfura dza mivhala yo dzikaho , u haseledza nga ha mivhala , zwivhumbeo na mbonalo zwi tshi ya nga u kwama itsho tshithu , phetheni na u khwaṱhisedza , u sedza na u ita nyambedzano nga ha vhutsila ha tsiko ya ḽifhasi
Ri takalela u shela mulenzhe ha Miraḓo ya Khabinethe na vhalanguli vha tshumelo ya tshitshavha , kha khethekanyo dzoṱhe tharu dza muvhuso , kha u ranga phanḓa iyi mbekanyamushumo na u vhona mbekanyamushumo dza muvhuso dzi a itwa .
Tshiimiswa tsho ita uri ḽaiburari dzatsho dzi shumise dzikhomphyutha , ha ṱamiwa tshiṅwe na tshiṅwe nga phakhadzhi ya ofisi yo fhelelaho na inthanethe na zwiimiswa zwa imeiḽi .
Phanḓa ha madekwana a Ḽavhuṋa /Ḽavhuṱanu
4.2 . U farwa hu kha ḓi bvaho u itea ndi ṱhanzielavhufa ya uri a hu na a re nṱha ha mulayo , zwi dovha zwa sumbedza vhuḓiimiseli ha muvhuso ha u dzula wo gada avho vha bvelaho phanḓa na u vunḓa mulayo nga u tswela Maafrika Tshipembe vha shayaho vhane vha ṱoḓa thuso ya muvhuso .
Hezwi zwi ḓo katelwa nga murahu kha burotsha iyi .
U bva nga 1 Ṱhafamuhwe , Vhufaragwama ha Lushaka , hu tshi tikedzwa nga Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo ( DPSA ) , zwi ḓo ṱola u ṅwaliswa hoṱhe hu itwaho kha inthanethe kha Central Supplier Database ( CSD ) i tshi vhambedzwa na Sisiṱeme ya Persal .
Vharangaphanḓa vha madzangano a vhureleli ,
Fhedzi , miraḓo yo dzhenelelaho muṱangano ayo ngo ṱanganedza adzhenda ya muṱangano , nga ṅwambo wa zwenezwo muṱangano wa fheliswa .
U shumiswa ha mbekanyamushumo ya vhurangaphanḓa
Ri khou ita uri zwi lelutshele mabindu u bindula .
Lungano : A thiho kha khovhakhombo ya u lwala lwo kalulaho nga vhanga ḽa COVID-19 ngauralo a thi ṱoḓi khaelo .
Thero ya Ṅwedzi wa Afrika , " Ri Afrika " , ndi maipfi kana tshitatamennde tsha u pembela ha u ḓihudza tshi angedzaho vhukateli kha vhoṱhe vho dzhenelelaho na vhafaramikovhe .
Ndi dzifhio tshumelo dzi ṋetshedzwaho nga Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo ?
Memorandamu wa Thendelano dzi tevhelaho wo sainwa : nyanḓano ya mapholisa , u vhulunga bayodaivesithi na ndangulo khathihi na khorido ya Vhuendi ya Lamu-Port Southern Sudan-Ethiopia .
Komiti dza Wadi dzi sedzea sa zwiimiswa zwa u eletshedza zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe zwine zwa sa fanela u dzhia sia .
Muṱaṱisano - u bva nga 2003 , Khomishini ya Mbambe yo dzhia ḽiga ḽo khwaṱhaho u khwaṱhisedza uri huna mbambe na mbambadzo zwi pfalaho nga feme dzo andaho kha ikonomi yashu .
Nḓila dza u ita mishumoitwa i no tikedza vhuṱumani hu tshi sedzeswa mifuda ya thulusi dzine dza nga thusa kha kutshimbidzele ; na
Ri a zwi ḓivha uri Afurika Tshipembe ḽo kwamea zwiṱuku u fhirisa maṅwe mashango .
Vhukati ha kuitele kwa u pulana kwo ṋetshedzwaho kha ndima ṱhukhu iyi ndi khanedzano ya uri mbumbo ya pfanelo ya nḓila ya tshitshavha u ya kha netiweke dza masia manzhi , i konisa sisiṱeme dza nḓila yo fhambanaho nga ngomu ha netiweke ya sisiṱeme ya u enda kha u baḓekanya kana u tinya zwavhuḓi na zwi si zwavhuḓi zwo buliwaho afho nṱha .
A ri koni u ita izwo nga u shumisa maipfi o shumiseswaho , maipfi o bulwaho a si na zwine a amba na maipfi a si na tshithu khao .
Naho vho vha vha tshi khou shumisa zwa u fembedza lwa tshifhinga tshilapfu , vha humbelwa uri vha vhudzise kha dokotela wavho kana rakhemisi uri vha khou shumisa tshithu tshe vha randelwa tshone nga nḓila yo teaho .
Ho itelwa-vho uri hu ṱumekane na sisiteme ya u pulana yo dzivhelwaho mulayoni , kha IDP ya mivhuso yapo , musi hu tshi shumiswa nḓila ya u shela mulenzhe ho dzivhelwaho mulayoni , zwine zwa vha wadi na komiti ya wadi .
Vha ṱole zwishumiswa zwoṱhe na u lugisa zwo tshinyalaho zwoṱhe musi zwi sa athu u shumiswa
Mutevhe uyu u katela rekhodo dzine dza nga ṱoḓea uri dzi vhe hone nga miṅwe mulayo , kana dziṅwe rekhodo dzine tshiimiswa tsha khetha u dzi katela .
Hu na nyolo dzi shumaho mbambedzo , naho zwo ralo , i tea u itwa nga nḓila i shumaho .
26 . Vho Lindokuhle Cedric Mkhumane sa Tshanḓa tsha Mulanguli Guṱe : Mveledziso ya Mabindu na zwa Mabindu , kha Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku .
U tikedza tshipikwa na u bveledza tshifanyiso tsha khoḽidzhi .
Mbonalo dza nyolo ya saithi dzi itaho uri vhuendi ha tshitshavha vhu kungese dzi a ṱoḓea fhedzi , nga kha mutsiko ya kha sisiteme ya bada , ndi tshifhinga tsha u fhungudza khwaṱhisedzo ya nyolo ya u shumiswa ha mavu u itela uri vhashumisi vha goloi vha fareye zwavhuḓi , na u sedza hafhu kha musudzuluso wa vhaendangaṋayo na vhuendi ha tshitshavha .
Muhasho wo dzelelaho vho mushumo wa ṱhanganelano na Muhasho wa zwa Maḓi na Maḓaka kha u bveledzwa ha mbekanyamaitele ya u sheledza ine ya tea u katelwa kha Nḓivhadzamulayotibe ntswa ya vhulimi yo dzinginywaho .
Zwitshavha u mona na ḽifhasi , hu tshi katelwa zwitshavha zwa vhongwaniwapo
Tsha u thoma , mashango a khou vha na mvelaphanḓa kha u engedzedza tswikelelo ya zwa pfunzo kha pfunzo , mbadelo ṱhukhu ya u swikelela avho vha sa athu thusiwa i ya engedzea .
Zwifanyiso na zwithu nga ha vhuṱambo ha vhurereli
Afrika Tshipembe ḽi saathu u vha ḽa dimokirasi na u vha na pfanelo dza vhathu dzine dza vha dza khombekhombe , sisteme dza muvhuso Afrika Tshipembe ho katelwa na zwiṅwe , zwo ḓisa mvelele ya zwiphiri i si na ndavha kha zwiimiswa zwa tshitshavha na zwaphuraivethe zwe kanzhi zwa ḓisa u shumiswa maanḓa nga nḓila i si ya vhuḓi na u kandeledza pfanelo dza vhathu .
Ahuna tshumelo dza mahala dzi ṋekedzwaho nga Muhasho kha tshitshavha musi wa ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
4.5.1 Ikonomi yapo yo khwaṱhaho ndi mini ?
Mivhigo na themendelo dza Khomishini dza England zwi nga si , nga nḓila dzo fhambanaho , shumiswe lwa tshifhinganyana kha shango ḽi fanaho na Afrika Tshipembe .
U ita zwa u thaipha hoṱhe hu ṱoḓeaho ofisini ya minidzhere .
1.4 Komiti ya Wadi i vha na Phurigireme ya Muṱangano wa vhuraru ( muṱanganyo wa mbuedzanyo ) hune mivhigo ya tshitshavha na vhadzhiamikovhe ya itwa tshithu tshithihi na u vhuedzanywa na themendelo zwi sa athu iswa kha Yuniti ya u Dzhenelela ha Tshitshavha u itela u sedzuluswa .
U petea ha ṅanda iṅwe na iṅwe hu ḓo tea u itwa u ya nga thendeledza yo tiwaho nga mumagi .
Khoro i tikedzwa nga sisiṱeme ya komiti .
Vhunga zwi sa konadzei uri mudzulapo muṅwe na muṅwe kana muraḓo wa tshitshavha u dzhenela kha kuitele , zwi nga ṱoḓa tshigwada tsho khethwaho u shuma na zwo tiwaho .
Zwidodombedzwa zwa Muthu ane a khou ita Khumbelo ya u swikelela Rekhodo
U sedzulusa rekhode dza akhaunthu na sisiṱeme dzi elanaho .
Uyu manyuaḽa ndi wa Muhasho wa Madzulo a Vhathu wa Lushaka nahone a u kateli mafhungo / rekhodo dza mihasho ya vundu yo fhambanaho .
Mbetshelwa ya tshumelo dza thikhedzo ya zwa mulayo na ngeletshedzo nyangaredzi dza zwa mulayo .
U ṱalutshedza zwithu zwi tshi ya nga mivhala , muelo , tshivhumbeo na vhunzhi , hu tshi shumiswa ḓivhaipfi yo teaho .
Maambiwa a tea u sumbedza mbuno na u sa dzhia sia .
U anganyela uhu hu ṋetshedza khonadzeo ya Vhusimamilayo na vhadzulapo u fara Mihasho ya Muvhuso ya vundu na zwiimiswa zwa muvhuso uri zwi vhe na vhuḓifhinduleli ha masheleni a muvhuso e vha a shumisa .
Thasiki yavho ndi u sudzulusela khonani yavho u ya he vha ima hone uri vhone vha ime he a ima hone .
Vhadzheneli vha fhiwa mabammbiri a u nambatedza a si gathi a ṱaḓa kana zwipiḓa zwa mabammbiri hune vha ḓo ṅwala phindulo dzavho .
Mutholi ane a vha na vhashumi vha 20,vhane bindu ḽawe ḽa vha ḽi tshi khou shuma miṅwedzi ine ya vha fhasi ha miṋa , a vha tei u nanga kana u ta vhaimeleli .
Hu na u tholwa ha vhalanguli vhaṋa vhaswa nga fhasi ha phurogireme iyi , ho thomiwa thandela ntswa dzo vhalaho nga fhasi ha mbekanyamushumo iyi .
Khaedu , yo livhanaho ha riṋe roṱhe , ndi ya u fha vharengi khwaṱhisedzo ya u ḓo tsireledza mutakalo wa vhathu .
U konanya na u ṱanganelana kha muvhuso na zwiimiswa zwa muvhuso , khathihi na Phalamennde , zwi fanela u ṱhaṱhuvhiwa .
Tshi tea u , naho zwo ralo , olwa zwavhuḓi u tou bva mathomoni u itela u tshi shumisa sa tshikhala tsha nnyi na nnyi tshi re na mushumo .
U fhira kale , hu na ṱhoḓea khulwane nahone ine ya dina ya u khwaṱhisa nndwa na vhutshinyi kha vhafumakadzi na vhana .
ḓadza ṱhanziela ya tsho vhangaho lufu BI-1663
Vhane vha vha na dzangalelo kha thandela
U shaea ha vhugudisi na tshenzhemo , masheleni o fhimiwaho , nga maanḓa kha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo ya vundu , na u shaea ha vhukoni kha ḽevele dza vhulangi , zwo dzhenelela kha tshiimo tshi sa takadzi tsha ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo kha ḽa Afrika Tshipembe .
Kiḽiniki dzi khou fhaṱiwa kana u engedzwa kha shango ḽoṱhe .
Vha wane mutevhe wa miraḓo ya komiti nahone vha vhe na vhuṱanzi uri vha ḓivha uri nnyi ndi nnyi .
Khumbelo dzoṱhe dza u ḓiṅwalisa , hu tshi katelwa maṅwalo a thikhedzo , zwi tea u vha nga Tshiisimane .
Zwenezwo , vhabveledzi vha vhafumakadzi na vhoramabindu kha zwa vhulimi , vhureakhovhe na zwa maḓaka vha ḓo pfufhiwa .
Miraḓo yo huliswaho i nga vhudzisa uri ndi ngani ndi khou bula tshivhalo itshi .
Arali tshiimiswa tsha dzhiela nṱha uri u fhambana ha pulane ya tshiṱirathedzhi ho tea , Tshiimiswa tshi nga , nga thendelo ya Minisiṱa , fhambanya pulane ya tshiṱirathedzhi .
Saizwi zwo no ḓi sumbedziswa , hezwi ndi u anganyela ha fhasi , nahone hu sumbedza fhedzi zwine vhabebi vha badela , hu si ṱhoḓea dza tshikolo .
Gumofulu ḽituku ḽa R3 150 nga muunḓiwa ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe na gumofulu ḽa ṅwaha kana R6 300 nga muṱa
U vha hone na ngoho ya mafhungo ndi zwa ndeme kathihi na sisiṱeme dze dza vha dzi hone nga tshifhinga tshenetsho dza u vhulunga mafhungo dzo vha dzi sa shumi zwavhuḓi .
U vha kha tshiendedzi tshi songo khwiṋiwaho tsho vulea mafasiṱere .
Zwenezwo , ahuna thundu dzine dza ḓo ḓiswa , kana tshumelo ine ya ḓo ṋekedzwa phanḓa ha musi hu tshi vha na ndaela ya tshiofisi yo ḓiswaho ya ṱanganedzwa nga muhumbeli o bvelelaho .
Kha masipala wapo wa Mbhashe , sa tsumbo , vhunzhi ha miraḓo ya komiti ya wadi vho bula uri tshifhinga tshe vha pfa fhedzi nga ha mugaganyagwama wa masipala ndi kha muṱangano we mukhantseḽara a ṋekedza mveto mveto ya mugaganyagwama .
Malugana na themamveledziso dzine dza tikedza zwa vhudzulo ha vhathu ( dzinnḓu , maḓi , vhuthathatshili , dzinḓila , dziphakha na zwiṅwe ) zwi a konḓa u zwi pfesesa .
U shela mulenzhe na u ranga phanḓa nzudzanyo dza mafulo a u nḓivho na mishumo ya mbekanyamushumo dza kutshilele kwa mutakalo .
U swika ṋamusi , mashango aya mavhili o no saina Mimemorandamu ya u Pfesesana na Thendelano dzi fhiraho 38 , dzi kwamaho masia o ṱanḓavhuwaho o fhambanaho , ane a katela vhukati ha maṅwe , mbambadzo na vhubindudzi , mipfulutshelo na mafhungo a thuso ya dipuḽomatiki , vhupileli , vhulimi , mupo , mutakalo , khathihi na vhutsila na mvelele .
Luambo : Mafhambanyi
Mulayotibe u sedza kha u khwaṱhisa muhanga wa vhulanguli ha zwibveledzwa zwa vhulimi , mutakalo na tsireledzo dza zwiḽiwa zwa zwiṅwe zwibveledzwa zwa vhulimi .
U khunyeledzwa ha odithi dza tsireledzo i vhonalaho kha zwiimiswa .
Vhupo havhuḓi vhu sumbedza vhutepe kha zwivhumbeo zwaho zwa tshikhala .
Mishumo ya u linga i tea u vha tsini na hune mashumele a vhukuma a vha hone nga hu konadzeaho , na hune u edzisela kana u tamba mushumo wa muṅwe ha shumiswa , hu fanela u vha na vhuṱanzi vhu tikedzaho u sumbedza uri mulingiwa u a kona u shuma kha nyimele ya vhukuma .
U ṱana nga zwino tou vhonwa : Olani tshati na u tou khaḽara tshibuḽoko tshifhinga tshoṱhe musi vha shi bula uri " ee " .
Zwivhumbi zwi ṱuṱuwedzaho nyito ya vhaendangaṋayo i na masiandaitwa thwii kha vhukungi ha u ya vhuima bisi na uri u imela mabisi zwi katela nḓila dzi sina gondo , hu pfukaho vhaendangaṋayo , buroho na rempe .
Ri tshi ya phanḓa , hu kha ḓi vha na muya kha vhunzhi ha mimasipala kha zwauri dzinnḓu a si mushumo wa mimasipala hu tshi tevhedzwa Ndayotewa .
Minista vha ḓo kona u sedza kha uri ndi shango ḽifhio ḽine ra tea u shumana naḽo nga murahu .
4.2 Khabinethe i sasaladza ṱhaselo kha tshaka dza vhatsinda sa nyito dza vhugevhenga ya dovha ya ombedzela uri mazhendezi a tshumelo ya mulayo a sa timatime u dzhia vhukando kha muṅwe na muṅwe ane a ḓo wanala sa ene o vhangaho pfudzungule idzo .
Lwendo ulu lwa u sumbedzwa lwo sedza masia mararu a Phalamennde , ane a vha , Buthano ḽa Kale , Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
Vhuḓikumedzeli havho kha u ranga phanḓa muhasho wo livhiswa kha u tikedza mimasipala na tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala ndi zwiṅwe zwa zwine vha ḓivhelwa zwone .
Musi hu tshi rambiwa vhushumisani kha tshitshavha tshoṱhe , yo ta ndivho ya u fhungudza vhushai na u shayea ha mishumo nga 2014 .
Ri fhululedza vhone na u lavhelela thengiselano ya vhavhili yo engedzeaho , ine ya dzula i fhasi vhukuma musi hu na vhukoni ha ikonomi ha mashango aya ashu mavhili .
Dziṅwe tsheo dzine dza fanela u tevhedza PAJA dzi katela :
Vha dzhiele nzhele : A hu naa phoindi dza u engedzedza dzi ṋewaho kha u fhirisa tshipikwa .
Hu na milayo minzhisa kha ḽino shango ine ya konḓa zwi songo tea , ine ya ita uri zwithu zwi ḓure nahone ya konḓa u i tevhedza .
3.1.1. Mulayotibe wa Ndangulo ya Sekithara ya zwa Masheleni wa Mvetamveto ya Vhuvhili wa 2014 u tevhedza vhupfiwa ho ṱanganedzwaho u bva kha mvetamveto ya u thoma ye ya themendelwa nga Khabinethe nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku nga 2013 .
Hezwi zwi dzhiwa sa tshiimo tsha tshiwo tshihulu .
Ni tea u wana uri :
Migodi i thola vhathu vhalinganaho hafu ya miḽioni .
Ri khou ṱoḓa Afrika Tshipembe ḽine ḽa sa sokou u isa zwibveledzwa zwaḽo nnḓa kha maṅwe mashango , fhedzi ḽine ḽo no vha ḽimaga ḽihulwane ḽa zwipiḓa zwa ndeme zwi shumiswaho kha zwa eḽekiṱhironiki , zwa mimoḓoro na kha dzikhomphutha .
Nga maanḓa ngauri thimu idzi mbili dzi na vhatikedzi vhanzhisa Afrika Tshipembe nahone dzoṱhe dzi wanala Johannesburg .
Pfunzo - pfunzo ya khombekhombe ya vhana vha miṅwaha ya vhukati ha sumbe na 15 yo sia vhana vhanzhi vho kona u ya zwikoloni - vho ḓiṅwalisaho vho ṱoḓa u swika 100% .
Khomishini i dovha hafhu ya tama u ṱahisa ndivhuwo dzayo kha vharangaphanḓa vha thandela dzo fhambanaho ( vha bvaho ngomu na nnḓa ha khomishini ) kha u endedza vhaṱoḓisisi , kha ṱhoḓisiso yo itwaho ngavho , na kha maṅwalo na mivhigo yo itwaho nga fhasi ha vhuendedzi havho .
Vhahumbeli vha re kha mutevhe mupfufhi vha ḓo tea u pfuka kha khwaṱhisedzo ya vhutsireledzi .
Ndi khou amba fhungo iḽi u bva kha hoyu muhaga muhulu wa maṅwalwa a Afrika , u itela u angaredza khaedu dzi ḓiswaho nga nzulele ya ekonomi ya zwino .
Ndi zwa ndeme uri hetshi tshiko tshi tsireledzwe hu tshi itelwa ikonomi ya vhupo .
Sa maitele o khethekanaho muvhigo wa Mafhungo a zwa Masheleni o Ṱanganyiswaho kha zwitatamennde zwa masheleni zwa muhasho zwi dzudzanywa nga Gwama ḽa Lushaka nahone zwa swikiswa kha AG zwo ḓikhethekana kha miṅwedzi miṱanu u bva mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
Ndangulo ya tshikwama tsha u thusa kha gomelelo tshi itwa nga kha khetheknayo iyi .
Na kha zwifhinga zwine vhafumakadzi vha ambiwa sa zwigwada zwipikwa zwa ndeme vhukuma , tsedzuluso dzo fhelelaho a dzi anzeli u itiwa nga ha ṱhuṱhuwedzo ine thandela kana pholisi ya ḓo vha nayo kha vhutshilo ha vhafumakadzi .
- U khwaṱhisedza mindende nga kha tshumelo dza mutheo dzo khwaṱhaho na dzi fhulufhedzeaho ndi zwiṅwe zwa zwithu zwa ndeme zwi teaho u dzhielwa nṱha u thoma
Mushumo wa Mbalelano ya Ngomu u kha maitele a u thoma tshivhumbeo tsho themendelwaho nga Minisiṱa u itela u khwaṱhisa vhukoni na zwikili .
Zwa zwino hu na matshudeni ane a ṱoḓa u lingana miḽioni vho ṅwalisaho kha pfunzo ya nṱha , yo gonya u bva kha 500 000 nga 1994 .
Vha dzule vho fara tshithusedzi tshavho .
Ri ḓo engedza kushumele kwa phurogireme ya vhe vha ḓitela u lwa na vhutshinyi ine ya sumbedza i tshi khou shuma .
Hezwi zwi ḓo fhungudza vhuṱungu vhune vhathu vha re na albinism na miṱa yavho vha khou ṱangana naho .
Hezwi na muṅwe mulayo wa vundu wo teaho zwi fanela a u dzhiwa sa ṱhoḓea ṱhukhu .
HIV yo kwamesa vhafumakadzi vhaṱuku vho vhalaho .
Iṅwe ya khaedu dzine masipala wa ṱangana nadzo hu tshi tevhedzwa nḓisedzo ya maḓi ndi mulayo wa vhuḓifhinduleli .
u thoma sisiṱeme ya ḽifhasi u ṋetshedza vhorabulasi , vhaandisi vha miri na vhorasaitsi tswikelelo kha zwishumiswa zwa dzhenetiki ya zwimela ; na
Tshumelo ya tshitshavha yo engedzwa u ya kha madokotela vha maṋo na vha dzi khemisi .
Thevhekano ya u engedzea ha tshumelo hu ṋetshedza mutevhe wa ho wanalaho lwa tshiṱirathedzhi tsha tshumelo , zwishumiswa , mishumo na zwikhala kha tshiṱiriki , zwi katela :
Khwiniso kha vhukhwine ha pfunzo dza fhasi zwo ṱaluswa sa zwa ndemesa kha zwine zwa tea u thomiwa ngazwo nga Muvhuso wa Afurika Tshipembe hune Muhasho wa Pfunzo dza Fhasi wa tea u zwi ṋetshedza .
Roṱhe ri fanela u farana kha u lwa na tshitzhili na u khwaṱhisedza tsireledzo ya vhathu vhoṱhe kha dzhango .
( f ) u ya nga ha yone ine kana yo tou wana mbilaelo iṅwe-vho-
( 1 ) Kha muṱangano waḽo wa u thoma musi ḽi tshi khethiwa , na tshifhinga tshoṱhe musi zwi tshi ṱoḓea uri hu ḓadziwe tshidulo , Buthano ḽa Lushaka ḽi tea u khetha mufumakadzi kana munna u bva kha Miraḓo yaḽo uri a vhe Muphuresidennde .
U kopolola na u ṅwala maṅwalo o fhambanaho nga tshivhumbeo ( tsumbo , garaṱa pfufhi dza thambo , dza mabebo , milaedza , mutevhe wa zwithu na zwiṅwevho ) .
Phindulo idzi nangoho dzo vha dzi tshi pfadza na u pfesesea , musi hu na uri u xelelwa nga muthu ane wa mu funa a zwi leluwi na kathihi u zwi ṱanganedza , naho hu kha nyimele ifhio na ifhio kana maga afhio na afhio .
Anyuwithi , mbuelo ya u renndisa , na mbadelo zwi a theliswa .
( 1 ) Miraḓo ya Vhusimamilayo ha Vunḓu i nga ita khumbelo kha khothe ya zwa Mulayotewa uri hu itwe ndaela ya u sumba uri mulayo kana tshipiḓa tsha Mulayo wa vunḓu a tshi yelani na Mulayotewa .
8.2 Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ḓivhadza lwa tshiofisi na u ganḓisa ḓuvha ḽa 8 Shundunthule 2019 sa datumu ya khetho dza lushaka na mavundu .
Kha vha dzudznye mishumo u tinya u shumisa zwishumiswa zwi dzinginyeaho
U tinya ndovhololo ya khanḓiso ya nḓivhadzo yeneyo nthihi na u rumela tsumbamulandu mbili , vha humbelwa uri vha ṋetshedze nḓivhadzo yavho luthihi fhedzi .
U dzhenelela kha kutshimbidzele kwa u pulana na u tshea mafhungo zwi na mbuelo ya u engedza vhuḓiimiseli na vhuṋe kha ndivhotiwa dza pulane .
- Fhethu ho kuna nahone matheriala wo vhulungwa zwavhuḓi ?
Ṅwalani dzina ḽaṋu hafha ( ndi inwi muṅwali ) .
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho ane a pembelelwa nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi khou ḓi bvelela kha themo . ( Awara 3 nga themo dzo avhelwa zwenezwi )
Maḓi a nga bviswa muya nga u shumisa zwishumiswa zwi no fana na zwisima , mahovhohovho , kana nga mitshini ya u bviswa muya .
Ṱhumanyo iyi i tshimbidza mutevhe wa zwikhala zwa vhuḓimvumvusi vhu isaho phanḓa , hu na khonadzeo dza u tshimbidza musthimbilo wa vhazwali , na u balanganywa ha thanga u bva kha tshikhala tshiṅwe u ya kha tshiṅwe .
Muhasho u tshe wo ḓiimisela u fhelisa muhasaladzo na u langa tshikafhadzo kha mupo washu .
Izwi zwo dovha zwa ita uri vhathu vha ite zwa vhubindudzi ngauri vho vha vha tshi rengisela mavhuthu a vhaṱaleli dzipitsa na sipageti !
Ndinganyiselo i vha yo dzika nga murahu ha tshifhinga .
Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe uri avha vhana vha khou ita mini nauri zwine vha khou ita zwi itiwa Kha ri vhale nga masiari kana vhusiku .
Kupuḽanele kwa vhudzulo ha vhathu ku nga itwa nga nḓila ifhio uri sisiṱeme ya kutshimbilele kwa vhathu ku kone u swikelela vhuendedzi ha nnyi na nnyi tshoṱhe ?
U vhala mafhungomatsivhudzi a u tou vhonwa .
Naho zwo ralo , ro lemelwa nga u khwaṱha na vhuḓivhuedzi ha vhathu vhashu nga fhasi ha maga aya a konḓaho .
Ho sedzwa ngomu na nnḓa ha sibadela
Khovhelo ya maraga yo teaho , magavhelo a dziṅwe nḓila dza thusedzo , na uri tsheo ya uri mimemorandamu i ḓo i shumiswa kha u maka yo dzhiwa .
Tsha u fhedzisela , mitengo mihulwane yo bvaho kha zwikepe zwe zwa farwa na zwi sa khou shumaho .
Ṋamusi zwa vhuhokokolwanzhe kanzhi zwi khou itea nga maanḓa kha madzingu mavhili a Afrika : kha Luṋanga na kha Gombame ḽa Guinea .
Wa Lehulere , ane a tandula u vha kwao ha mbonalo ya vhutsila kha Afrika Tshipembe ḽa phanḓa ha Tshiṱalula , u ḓo kumedza ṱanoni ḽawe ḽa u thoma e eṱhe ngei Germany kha vha Deutsche Bank KunstHalle ngei kha ḽa Berlin ṅwakani .
U tshimbidza Mveledziso ya vhupo ha Mahayani , thimu yo tholwa na Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Vhupo ha Mahayani tsho Themendelwa nga Khabinethe .
Mutshutshisi a nga ṋetshedza tshitatamennde tsha zwe zwa bvelela kha mupondwa kana vhuṅwe vhuṱanzi vhune ha tikedza tshigwevho tsho teaho hune zwa vha zwo tea .
U vhulunga ha masipala na mbekanyamaitele dza u hadzima zwi ḓo bveledzwa .
Nga murahu , maga a nga dzhiwa u tandulula tshiimo itshi .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya mbuedzedzo na u khwaṱhisedza uri vhavhuelwa vha wana mbuelo dzo fhelelaho dza u vha vhaṋe vha nnḓu na u kona u swikelela makete wa ndaka wa fomaḽa .
Shumisani zwiḓevhe zwi tshi rangela na u tevhela maipfi a muambi kana muṅwali o tou ralo .
Tikedzani phindulo yaṋu .
Zwikhala na zwishumsiwa zwi tea kalwa u ya nga vhuhulwane na nungo dzavho .
Ndi nga nḓila i fhio ine zwiko izwi zwa ḓo ri thusa u vhea dzhango kha nḓila ya mvusuludzo , lupfumo na mulalo .
Zwi fanela u dzhielwa nṱha uri mavharivhari fhedzi a khovhakhombo khulwanesa a nga si ḓo ṱuṱuwedza khothe u hana u vhuela murahu ; zwi fanela u sumbedzwa uri khovhakhombo yo khwaṱhisedzwa kana uri u vhaisa hu no khou humbulelwa ndi vhuhulwane vhukuma .
Khomishini ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ndi tshiimiswa tsha zwa vhulavhelesi ho ḓiimisaho nga hoṱhe tshi vhigaho kha Buthano ḽa Lushaka na u dzhia saveyi dzi ṱuṱuwedzaho nga ṅwaha .
Mbekanyamushumo ya Afrika Tshipembe ya u gonyisa khaphasithi ya mveledzo ya muḓagasi i kati .
U khwaṱhisedza u fhulufhedzea ha sisiṱeme dza u rekhoda .
Fhedziha , i ṱoḓa mishumo ya u phuromota na khwaḽithi yo khwiniswaho .
Vhunzhi ha dzimakhurooganizimu dzi vhulawa nga thekhinoḽodzhi ya u shumisa makhuroweivi ine ya fhisa nga u ṱavhanyedza maḓi ane a vha a kha malaṱwa .
Lavhelesani ṅwedzi kha Misumbuluwo miṋa ya uno ṅwedzi .
5 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Tshiṱirathedzhi tsha Nyengedzedzo ya Vhupo ho Tsireledziwaho ha Lushaka ( NPAES ) u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Ro fara Samithi ya Mishumo ya Muphuresidennde ye ya tshimbila zwavhuḓi ya tendelana kha maga o ṱanḓavhuwaho ane - musi o thoma u shumiswa nga vhuḓalo - a ḓo ita kavhili tshivhalo tsha mishumo i no khou sikwa kha ikonomi yashu ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Phetheni dza mutsho dzi anzela u kwama mishumo ya vhulimi , nga maanḓa tshibviswa tsha u kana .
Nyengedzedzo ya vhashumi vhayo yo ṱanḓavhudzwa nga ṱhoḓea dza u ṋetshedza ḽaisentsi , na vhukoni ha vhuingameli uhu hu fhasi vhukuma .
Ndo vha ndi sa ḓivhi uri ndi fanela u ita mini ndo sokou , phongoo vhukati ha mudavhi .
Tshati ya dzangano i na vhukolikoli , vhupulani nga tshiṱafu ndi ha fhasisa kha masia ndeme , kana shedulu ya tshiṱafu a tevhetshedzani na kupulanele kwa zwibviswa zwa ndemesa .
Khumbelo i sedzwa nga Muhasho wa zwa Dzinn ḓu wa vunḓu .
- hune ya dzula hone
Ṱhogomelo yavhuḓi ya mamaga a masipala u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi kha tshitshavha .
U ranga phanḓa kha u pfumbudza vhatshimbidzi ; na
Themphuḽeithi yo rumelwa nga kotara iṅwe na iṅwe .
Mbekanyamushumo iyi , nga maṅwe maipfi , i na zwipikwa zwa mveledzo zwo ṱanḓavhuwaho .
Nga murahu ha musi vho no wana ṱhaziela ya u ṱola miri , vha tea u dauniḽoda fomo ya khumbelo u bva afho vha i ḓadze u itela u vusuludza u ḓiṅwalisela u vhulaha miri .
Minista vha ḓo a na u khwinisa , tshiṅwe tshifhinga , khiraitheria ya mulevho wa zwikolo zwi si na mutendelo .
Heyi ndi khaedu khulwanesa kha muhasho washu na pfunzo nga vhuphara .
Maitele a re khagala na nḓila ndi a ndeme arali vhabveledzi na vhashumisi vha sitatisitiki vha tshi ṱanganedza vho vhofholowa na u kuvhatedza u sedzuluswa ha tshiofisi ha data u itela ndeme .
A thi tsha ḓo dovha nda tshintsha mushumo wanga ndi tshi itela tshithu !
Hezwi zwo shela mulenzhe kha khonadzeo ya u khethekanya maitele a mveledzo u mona na vhupo ha ḓivhashango , mashango o ḓowelaho na madzhango .
Vho vhuya vha shuma sa Muofisiri Muhulwane wa Masheleni kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Zwi vhonala zwi tshi nga tsedzuluso ya mawanwa a odithi ya nga ngomu yo fhelela tshoṱhe nahone i a ṱuṱuwedza u fhira odithi ya nga nnḓa .
Pulane ya tshumiso yo dodombedzwaho i wanala nga khumbelo .
( a ) ya pfunzo ya ndeme , hu tshi katelwa pfunzo ya ndeme ya vhaaluwa ; na
Phindulo i tea u vha yauri u na maanḓa .
Nga tshifhinga tsha u ṱanganyisa masheleni kana zwiko zwa ṱhahelelo zwa tshitshavha , u fana na tshifhinga tsha zwino , ṱhoḓea ya u shumisa tsheo nga nḓila i vhuedzaho ndi zwa ndeme .
Deithi : Itani thoyi ya penisela
Ndingamushumo dza poso dza Phurofeshinaḽa Muhulwane na Muongi Muhulwane wa Phurofeshinaḽa dzo fhela , na uri ri tama u fhululedza miraḓo ya tshiṱafu vho bvelelaho kha u aluswa mushumoni .
U konanya ha na u fhindula kha khumbelo dza mafhungo u bva kha vhadzhiamukovhe vha pfunzo .
A vha , naho zwo ralo , kombetshedzwi u ita ngauralo .
U pulana nga vhuronwane ha mbadelo ya tshelede kha tshikwama hu khakhisea nga vhuleme kha u livhanyisa Miṅwaha ya Muvhalelano ya Dona kha Ṅwaha wa Muvhalelano wa Afrika Tshipembe .
Vho vha vha tshi tou vha , kha zwiṅwe zwinzhi , muraḓo wa tshigwada tsha vhaimeleli vha Rivonia .
Netiweke dza sisiṱeme ya u enda , u bva kha maimo a bada i shumaho ya tshigonṱiri u itela fhedzi u phaḓaladza vhuendi , a dzi dzhielwi nzhele - na uri kanzhi a dzi ṱanganedzwi - mishumo yoṱhe ine netiweke ya ṱoḓa u i ita .
Hune zwa nga konadzea , lushaka lwa miri yapo ya tshikale i re na tshivhumbeo itshi i tea u shumiswa kha mbonalo ya mavu .
tshi fanela u vha tshi sa shanduki , zwi ambaho uri , zwimela zwa lushaka lukene zwi fanela u vhonala dza zwe zwa thoma u ṱavhiwa , nga murahu ha u kaṋiwa lunzhi zwi vhonala sa zwenezwiḽa zwa u thoma
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wo fhiraho sa ofisi ya Muphuresidennde , ro sedzesa kha khakhathi na u tambudzwa hu itelwaho vhafumakadzi na vhana kha tshitshavha tsha hashu .
6.5 . U itela u khwinisa maga ane ra vha nao a zwa milandu ya zwa vhudzekani na khakhathi dzo ḓisendekaho nga mbeu , muvhuso u na Khothe dza Milandu ya zwa Vhudzekani dzi linganaho 106 nahone zwazwino u khou livha kha u thoma Khothe dza Milandu ya zwa Vhudzekani na Vhana Vhaṱuku .
Thaidzo dza zwiimiswa dzi bva kha thaidzo dza vhuvhusi , vhurangaphanḓa na ndangulo ya masheleni .
Maṅwalo oṱhe a tshiofisi a GCIS a ḓo vhulungwa sa rekhodo nga Luisimane , na uri hune zwa vha zwo tea , a ḓo faiḽiwa na vesheni yo pindulelwaho kana / na yo ṱanganedziwaho .
Khethekanyo ṱhukhu ya 3A Mulayo wa lushaka u tea u phasiswa une wa dodombedza nyimele musi khothe i tshi nga swika kha ndiliso ya pumu u itela mavu kana ndaka yo dzhiululwaho , sa tsumbo , Mulayotibe wa u Dzhiulula .
Mbilaelo nga ha ndeme ya tshelede ine ya khou shuma zwino ro dzi dzhiela nnṱha .
( b ) Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu ;
Khethekanyo ya 2 ya Fomo ya u nanga ndi ya Munangiwa ( Nkhetheni ) ine a tea u i ḓadza .
Tshumiso ya mavu i katela mavhengele , mabindu na nḓowetshumo ya nḓisedzo .
Kha dzidithoneitha dza tshilepa , u shandukisa maḓi a vha gese nga nḓila ya u thuthuba ha tshitshimbidzi tsha eḽektrikala tshine tsha thimbidza fuḽaya kana tshilepa u mona na gake , na masiandaitwa a tshilepa tshi re kha tshithuthubi tshi thoma u dithoneitha ha khemikhaḽa .
U bveledza pulane ya wadi zwi dzhia tshifhinga zwa dovha zwa ṱoḓa u pulana nga vhuronwane .
Ambani nga mafhungomaitei a vhoiwe a no bva hayani na tshikoloni .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa zwa maṋo sibadela ḽa R2 405 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Tshiṱirathedzhi na furemiweke ya kushumele u thoma na nḓisedzo ya Tshumelo dza Akhaivi Gauteng hu ḓo khunyeledzwa , na kuitele kwa u endedza mafhungo a zwa mulayo ku ḓo khunyeledzwa .
Dzangano ḽa dzitshaka ḽa u thoma sisiṱeme dza lushaka dza ndalukano ḽi khou i swa phanḓa nga u tshintshana kana u pfukisela tshenzhelo vhuvhili hazwo vhukati ha tshaka dziṅwe na miṅwe mishumo i re khagala ya zwiimiswa zwa dzingu na zwa dzitshaka .
Kha miṅwaha minzhi , ro tendela tshitzhili tshi tshi phaḓalala kha shango ḽashu , nahone nga tshiṅwe tsha tshikalo tsha luvhilo luhulwanesa ḽifhasini .
Tsheo ndi ya ndeme nga maanḓa kha Muhasho wa Vhupileli na Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya SA , u ri vhathu vha kone u pulana , vha wane khwaṱhisedzo na u ḓikumedzela nga vhone vhaṋe kha ndaela idzi dzine dza vha khagala dzine dza khou ṋetshedzwa ṋamusi nga u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Vhukando vhuṅwe na vhuṅwe ha u tsireledza mupo washu , hu uvhulunga muḓagasi na u fhungudza tshivhalo tsha malaṱwa ndi ha ndeme .
Ndingo ya ngoho ya dimokirasi ndi tshiimo tshine ngatsho Phalamennde ya vhona uri muvhuso u vha na vhuḓifhinduleli kha vhathu .
Smart ID ndi garaṱa isi na vhukwamani ine ya kona u vhulunga zwidodombedzwa zwi bvaho fhethu hunzhi zwazwino na kha ḽa matshelo .
Dzhimu iyi yo ḓi vha tshipiḓa tsha vhutshilo ha Edith u bva nga 2001 .
Zwikili zwavhuḓi zwa vhudavhidzani hu na vhukoni vhuhulwane ha u ṅwala .
Hezwi zwi tou sumbedza zwi khagala vhushaka vhune a vhu ngo fhaṱwa nga fhasi ha tshumisano ya vhavhili fhedzi nga fhasi ha vengo .
Vhashumisi vhoṱhe vha shumisaho mithara dza muḓagasi dzo ḓoweleaho vha badeliswa u shumisa havho muḓagasi nga mutengo u shumaho kha khethekanyo ine mushumisi o imaho ngauri a wela khayo .
U tsireledza vhuḓilangi ha bannga dza lushaka na u vhona uri u bannga ha lushaka na maṅwe mafhungo a elanaho na mbekanyamaitele a masheleni o shumiwa nao kha ḽeveḽe ya phurofeshinala , Minista vho sika Komiti ya Vhaluvhisi vha Bannga ya Lushaka ine ya shuma yo ḓiimisa nga yoṱhe kha vha ofisiri vha muvhuso .
Tsha u fhedzisela , kha tsedzuluso dzashu , zwo vha zwithu zwo ḓowelaho u vhona vhugudisi vha Pfukiselo vha tshi fhedza tshifhinga tshinzhi vha tshi khou amba .
Kha nyimele ya thandela ya masheleni na zwitakalelwaho :
Zwi hwesa mushumo muthu muṅwe na muṅwe uri u fanela u ita zwithu zwine zwa vhuedza ṅwana tshifhinga tshoṱhe .
Tshumiso ya inthanethe na u dzhena ha khompyutha ho gonya u bva nga 1993 ; fhedziha mbadelo dza vhudavhidzani na mitengo ya nṱha ya khompyutha zwo vha zwone zwithivheli .
Pulane iyi yo ṱanganya shango hu u itela uri phakhedzhi yo ṱanḓavhuwaho ya tshumelo dza khwaḽithi yavhuḓi dzi ṋetshedzwa nga nḓila i linganaho kha avho vha dzi ṱoḓaho ngeno i tshi khou khwaṱhisa sisteme ya mutakalo .
Kha vha fhungudze khonadzeo ya u kavhiwa nga u dzudza sambi ḽi na mutakalo .
Ṱuwani nayo hayani ni i vhalele no ya haya mashaka na dzikhonani .
1.6 . Ri khou tsivhudza zwihulwane vhathu kha u lingedza u ṱoḓa u kwamana nga muvhili kana u lingedza u dalela vhupo he vhathu vha valelwaho thungo hone .
U vhala zwi tea u ya phanḓa kha u vha tshipiḓa tsha vhutshilo ha ḓuvha na ḓuvha ha mugudiswa na pfanapheleledzo , dzinyimbo na zwiṱori zwi tea u vha tshipiḓa tsha tshenzhemo ya u vhala .
Ri khagala kha uri izwi zwi katela mini nahone ndi ḓo zwi dodombedza .
1.5. U rwelwa ṱari ha Senthara ya Fulufulu yo Ṱanganelanaho ya Ngwaabe nga ḽa 4 Lara 2016 nga Muhasho wa Fulufulu , u tshi shumisana na vhafarakani vha maano ndi tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya u thoma Senthara dza Fulufulu dzo Ṱanganelanaho vhuponi hu shayiwaho .
19.6.1 O sedza zwiitisi zwa u dzhia khetho , Muofisiri wa Zwamafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo a nga sedza arali a tshi nga tenda kana u hana khumbelo nga zwiitisi zwine zwa ṱumana na rekhodo yo humbelwaho .
Mveledzwa dza luṱa lwa vhuvhili u bva kha madzhenuwo a mbambedzamitengo dza miṅwaha i si gathi yo fhiraho dzi vhonala dzi nḓilani Afrika Tshipembe .
Senthara yo kunga vhunzhi ha vhathu vha re dzikhasiṱama kha tshigwada na u fhira izwo .
Mashango a tevhelaho o vha o imelwa nga muṱangano wa miraḓo yoṱhe na wekishopho : Botswana ; Kenya ; Lesotho ; Malawi ; Namibia ; Rwanda ; Afrika Tshipembe ; Swaziland ; Tanzania ; Uganda ; Zambia na Zimbabwe .
khophi ya ḽiṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe
Arali mulandu wa ya khothe vha nga lavhelela zwi tevhelaho -
Nga musi uyu , Muphuresidennde vha amba na lushaka sa Ṱhoho ya Shango , hu si ṱhoho ya Muvhuso .
" Arali ni tshi zwi takalela , " ndi Vho Dokotela vha no ralo , " Ndi nga khaḓi ni fhelekedza tshiṱediamu .
U bindudza kha mabindu maṱuku zwi ḓo thusa uri shango ḽi fhindule kha khaedu dza zwino dza ikonomi ya zwa matshilisano .
Dimokirasi i aluwaho yo khwinisa vhuswikeli ha vhafumakadzi kha maanḓa a poḽitiki na u dzhia tsheo .
Thempheretsha ya lwanzheni Muruhurela Luvhilo lwa muya
Muṱa u tea uvha ḽone dzhendedzi ḽihulusa kha u tsireledza pfanelo dza vhuthu dza miraḓo yawo , zwihulwanesa avho vha sa koni uḓi lwela .
Vhagudisa vha a kona u swikelela tshumelo ya thikhedzo ya ngudo ya vhuḓi .
Mashango oṱhe o kwameesa nga u wa ha makwevho a ḽifhasi na ṱhoḓea ṅwahani wo fhelaho .
Mihumbulo yo bviswaho kha " Ndulamiso Afrika Tshipembe Ṋamusi " ndi ya avho vhaṅwali nahone zwavhuḓivhuḓi a i imeleli uyo editha kana Tshumelo ya Muhasho wa Ndulamiso nga u angaredza .
Fhedzi , a vha wani thikhedzo yashu arali migwalabo i tshi vha i na dzikhakhathi .
Hoyu muthu u tea u wana haya ha tshiimiswa , nahone vhunzhi ha vhomasipala ho khetha Ofisi ya mulangadzulo sa hone haya , sa muthu ane a vha na vhuḓifhinduleli kha u shela mulenzhe .
Riṋe , sa Yuropa , ro thoma phalamennde ino u itela u amba nga ha zwiteṅwa zwa ndeme zwa vhudziki ha poḽotiki , vhuvhusi ha dimokirasi , u thivhela khuḓano na makumedzwa .
Hu tshi tevhedzwa tshiṱatamennde , khonṱhiraka ndi thendelano vhukati zwiimiswa zwivhili kana zwinzhi zwi re na masiandaitwa a re khagala kha zwa ikonomi na zwiimiswa zwa vha na zwiṱuku , arali hu na zwiṅwe , u shumisa muhumbulo kha u thivhela , ngauri thendelano i kombetshedzwa nga mulayo .
5.17. Khabinethe i fhethu huthihi na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u tamela mashudu Vho Winnie Madikizela-Mandela uri vha ṱavhanye vha fhole na uri i humbela uri hu ṱhonifhiwe zwine vhathu vha muṱa uyu vha ṱoḓa zwone nga tshifhinga itshi tshivhi .
Izwi zwi dovha hafhu u khwaṱhisa u thomiwa ha Adzhenda 20130 ya Mveledziso i Vhuedzaho , ine ya ḓo thusa vhukuma kha u tandulula khaedu tharu dza tshaeho ya mishumo , vhushai na u sa eḓana .
Khasiṱama i na pfanelo ya u ita odithi na ṱholo iṅwe ine ya vhonala yo tea .
Kha vha dzhiele nzhele yo tiwaho kha uri naa ndaulo ya zwa vhusimamilayo na maga a mutakalo a langaho zwi khou tevhedzwa .
Kha nyimele dzo raloho , maanḓalanga a vhuendi a tea u dzhiela nzhele vhukhethi ha nṱha ha nḓadzo ya vhuendi ha tshitshavha , hune vhuṅwe na vhuṅwe haho ha ḓo vha na masiandaitwa kha tsudzuluwo ya vhuendi kha khorido .
Tshikoloni tsha vhoiwe hu na gurannḓa ?
Tshivhalo tsha ndovhololo dzine dza kha ḓivha hone kha tshithu tshiṅwe na tshiṅwe ;
Muhasho wa zwa Mupo u na vhuḓifhinduleli ha u shumisa NEAP .
Hezwi zwi ḓo engedza phuḽu ya masheleni a re hone na uri zwi nga thusa kha u tsitsela fhasi mitengo ya thandela .
Senthara ya BOCA i ita tshumelo yo katelaho zwoṱhe u ya nga pulane ya bindu yo ṱanganedzwaho nga Muhasho wa Tshumelo dza Matshilisano .
Pulane ya u dzhenelela u tshi ya phanḓa u engedza tshivhalo tsha ṱhahelelo ya miaro ya maṋo na maitele a u vusuludza , na zwone zwi engedza zwibveledzwa .
U dzhiela nṱha ngudo thangeli zwi ḓo dzhielwa nṱha fhedzi musi ho no ṋetshedzwa vhuṱanzi nga vha humbeli .
Kha nyimele yo raliho ni ḓo ḓivhadzwa arali u swikelela hu tshi nga kona u ṋetshedzwa nga tshiṅwe tshivhumbeo .
Sa tsumbo nga u ṋetshedza komiti kana mudzulatshidulo wa dzikomiti o imelela tshitshavha kana u dzudzanya miṱangano na vhadzhiyi vha tsheo kana u vha ramba u ṱangana na miraḓo ya tshitshavha .
Isani phanḓa ṅwala tshiṱori tshaṋu inwi muṋe hafha .
Vha ṅwalele muṅwalisi vhurifhi ha nga nṱha vhu re na ṱhoho ya vhurifhi ya khamphani yavho vhune ha sumbedza uri vha khou ṱoḓa u ṱunḓa .
Mulayotibe wa iNeSI u tendela u thomiwa ha iNeSI sa tshiimiswa tsha lushaka tshine tsha vha na milayo yatsho , u itela u tandulula ṱhahelelo ya zwikili zwa eḽekiṱhironiki zwine zwi kundisa vhubindudzi , mveledziso ya ikonomi ya matshilisano na mveledziso ya vhukoni shangoni ḽashu .
Mmawe vha mbo vhidza Vho Dokotela , Vho Dokotela vha tshi swika vha ri , " A hu tshee na kuṱoho ku no ḓo thamukana nṱha ha mmbete ! "
Tshidzumbe Mafhungo oṱhe na mvelelo dza ndingo ndi tshidzumbe nahone a zwi nga ṋetshedzwi Muhasho wa Tshumelo ya Nnyi na Nnyi na muthihi na vhaofisiri vhawo .
Vhahiri vho ḓiimisela na uri vha a kona u badela rennde dza zwikimu zwa u fhaṱela vhathu vhudzulo na dza zwikimu zwa vha miholo ya vhukati ;
Khalaṅwaha ya Mithelo yo aluwa u vha vhuḽedzani ha ndeme vhukati ha muvhuso na vhabadeli vha mithelo vhane vha shela mulenzhe kha mbuelo ya shango ḽashu .
u ṱanganyisa kuelekanyele kwa mbeu kha kutshimbidzele kwoṱhe kwa u pulana
Vhupo na hone vhu dovha hafhu ha ṱoḓa ri tshi bindudza kha zwa u engedza vhukoni kha madzangano ashu , na uho ha kha sekhithara ya zwa vhufhaṱi .
Kha ri n . wale Zwino shumisani mepe wa mihumbulo kha u ṅwala tshiṱori .
U ' vhala ' maṅwalo o bveledzwaho kiḽasini ( tsumbo , mafhungo o ṅwalwaho nga mugudisi , kana nga tshigwada vhe na mugudisi )
3 . Ambani uri phathi i ḓo vha i ngafhi .
U leludza nyimele ya vhukuma ya thasululo ya khuḓano .
Lavhelesani phosiṱara khedzi ni ambe na khonani dzaṋu nga zwine dza ri vhudza .
I ḓo ṋetshedza tshifanyiso tsha vhukuma nga ha zwithu zwine zwa ḓo thusa kha u vhumba IDP .
Mushumo wa vhashumeli vha lushaka u fanela u dzhia muṅwe muelo na uri vhoṱhe vha tea u ana u shumela vhathu nga tshirunzi , ṱhonifho na vhudugambilu .
ṱavhanyisa u itwa ha maga a sekhithara u leludza vhubindudzi kha zwa Vhubindudzi ha Tshumelo , vhuendelamashango , zwivhaswa zwa mupo na khemikhaḽa , na u khunyeledza mbekanyamushumo dza vhusimamaḓaka na mabambiri , zwiambaro na zwibveledzwa zwa malabi , minirala na zwa vhuinzhiniere ;
U swikelela mbuelo dzavho dza vhuimana , miraḓo ya vhaimana na vhaunḓiwa vha tea u ḓiṅwalisa kha Mbekanyamushumo musi vhuimana havho vhu tshi tou khwaṱhisedzwa .
Zwikambi na nyamunaithi .
Ṱhanganyelo ya tshivhalo tsha sesheni dza vhuvhudzisi ha vhavhuelwa na vhashelamulenzhe vhoṱhe vho topolwaho .
Mushumi wa rakonṱiraka ane a vha na vhukwamani na mafhungo a tshiphiri na maṅwalo zwa Vhufaragwama ha Vundu a nga ṱoḓiwa uri a saine thendelano dza tshiphiri u itela u tsireledza mafhungo a Muhasho .
U itela khwaṱhiso ya demokirasi ya mahoro a fhambanaho , milayo ya vhusimamilayo ha lushaka i tea u ita uri hu vhe na thuso dza tshelede dzo itelwaho madzangano a poḽitiki a no khou dzhenelela kha zwa vhusimamilayo ha lushaka na ha vunḓu nga nḓila ya ndingano na u sendekwa kha u sielisana zwi tshi ya nga u linganelana .
Kubevha kwa pfa mukosi wa ḽidau kwa gidima kwa ri , " Ndi ḓo vha thusa Vho Ndau ! "
Naa tshifhinga a tshi ngo swika tsha u fhaṱa ḓorobo ntswa yavhuḓi yo tumbulwaho kha thekhinoḽodzhi dza Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa ?
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ranga phanḓa u dzhenelela ha tshivhalo hu shumaho nga kha vhuḽedzani , fhano hayani na mashangoni a nnḓa u khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
Vhakhantseḽara vha nga kha ḓi humbelwa uri vha shele mulenzhe kha muṱangano wa vhoraḓorobo kana muṱangano wa komiti ya khorotshitumbe wo ṱanganelaho
4.91 Maṅwe mawanwa a kwama u tevhedziswa ha mulayo u langaho vhuloi .
Lushaka lwa sisiṱeme dza ndangulo ya kushumele yo bulwa kha Milayo ya Nzudzanyo na Kushumele kwa Masipala , ya 2001 Ndima ya 3 Khethekanyo ya 7 .
Hu na phambuwi dzo angaredzwa ho sedzwa tsireledzo dza fiḽimu dzi re na vhutsila ha zwinepe .
Naho hu na Mulevho wa Paris , Adzhenda ya Accra ya Nyito na Tshumisano ya Busan u itela Vhuanḓani ha Mveledziso vhu Vhuedzaho , vhuanḓani ha mveledziso vhu bvelaphanḓa na u tshimbidzwa nga zwo sedzwaho nga mashango a lambedzwaho na madzangalelo .
Hetshi ndi tshiṅwe tsha zwigwevho zwa tshivhalo zwo ṋetshedzwaho nga khothe dzashu kha ṅwedzi wo fhiraho .
Vhagudi vha tea u phasa ndingo u itela u wana ṱhanziela ya vhukoni .
Fhedziha , zwi ḓo vha zwo khakhea u dzhenelela kha izwi uri phetheni dza matshilisano dzi shandukiswa u leluwa , na uri zwikolo zwenezwo zwi fanela u dzhia vhuḓifhinduleli ya u kona u bvelela kha tshiimo tshi konḓaho .
I topola vhakwamei vha na tshivhalo na nyito dza u alusa mvelele dza vhufa ha zwa mvelele ya zwa fhasi ha maḓi , na u sika tsivhudzo ya ndeme na vhufhaṱa vhukoni .
Mbilaelo i sa gumi : Zwitatamennde zwa masheleni zwo lugiswa kha mbilaelo i sa gumi na mbekanyamaitele dza muvhalelano dzo shumiswa zwavhuḓi kha tshifhinga itshi tshoṱhe .
Vhathu vhanzhi vha na HIV a vha na tsumbo dwadze lwa tshifhinga tshilapfu .
1.2 . Phresidennde vho ramba vharangaphanḓa vha muvhuso sa tshipiḓa tsha u ṱoḓa u ṱanganya khathihi na u dzudzanya zwavhuḓi zwine muvhuso wa tea u ita nga ha khaedu dzine shango ḽa khou ṱangana nadzo , nga maanḓa u lavhelesa nga nḓila ya tshihaḓu kha u tandulula khaedu tharu dzine dza vha vhushai , u shayea ha mishumo khathihi na u sa lingana .
Ṱhoḓea ya vhupulani havhuḓi , u nanga fhethu nga vhuronwane , u shela mulenzhe na tsivhudzo ya nnyi na nnyi , khathihi na mbekanyamaitele ya u fhulufhedzea na u vha khagala zwo sumbedzwa sa nḓila dzi bvelelaho dza u fhungudza u hanedzwa ha makumedzwa a ndangulo ya malaṱwa .
Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) nga kha u pulana ha khwiṋe nahone havhuḓi , u ṱola naulavhelesa na thikhedzo ya u swikelelwa ha zwipikwa izwo .
2 . Kha vha tende mugudi muṅwe na muṅwe a tshi anetshela khonani yawe tshiṱori tsha kiḽasi .
Edishini ya vhuvhili ya Bugutshumiswa iyi ya Komiti ya Wadi yo ḓisendeka nga edishini ya u thoma .
Ngauri maswole a muvhili o tshinyala , vhathu vhanzhi vha re na HIV vha vha kha khombo khulwane ya u farwa nga vhulwadze ha vhone u fhira vhone vha tshi farwa nga havho .
Kha ri ṅwale Ni vhona u nga uri " u ḓikukumusa sa phikhokho " zwi amba mini .
Zwi ḓa zwi nḓivhadzo i tshi bva kha vhalangi kana kha vhalanguli vha thandela hu songo vha na u thetshelesa mihumbulo ya tshitshavha .
U khwinisa ndeme ya pfunzo
Vhutshinyi vhune ha itelwa vhafumakadzi na vhana u lwa na vhutshinyi ha tshiimiswa vhu khou langea .
Gumofulu ḽituku ḽa R24 308 kha zwishumiswa zwa dzilafho na zwa muaro nga muṱa kha miṅwaha mivhili ( zwo fheliswa ) * nga muunḓiwa nga ṅwaha
Ri fulufhela uri u dzudzanya hafhu hu ḓo ita uri hu vhe vhubindudzi vhuswa , hu si kha zwa maḓaka fhedzi na kha vhubveledzi vhu ḓaho nga murahu .
Thandela yo fara khonadzeo ya u kona u bveledza hu u itela u ṱavhanyisa mveledziso ya SADC ; u fhungudza vhushai ha fulufulu , ṱhuṱhuwedzo ya nyaluwo ya ikonomi na u ṱavhanyisa mveledziso ya themamveledziso .
Mutengo ( nga tshelede ya mashango a nnḓa ) wa tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha khou tea u ṱanwa u tea u vha wo ṅwalwa .
I ṋetshedza ndiliso na huṅwe u thusa , vhupulani na madzulo na u tshimbidzwa ha thuso , khathihi na u shela mulenzhe ha mbadelo dza u dzudzanya zwitshavha .
Vhashumi vha dzifemeni na migodini vho thoma u vha tshipiḓa tsha kiḽasi khulwanesa kha tshitshavha .
Ndayotewa ndi yone mutheo wa Vhutshilo ha tshitshavha kha ḽa Afrika Tshipembe .
Zwiimiswa zwa 50 zwa mabulasi zwi ḓo topolwa sa thandela dza ndingedzo .
Hu tshi ḓadziswa kha izwo zwo ambiwaho afho nṱha , maṅwalo a tevhelaho na one a tea u rumelwa :
U ṅwala na vhagudi / tshigwada tshiṱuku / nga eṱhe luraru nga vhege lwa minethe ya 15 kha u vhala na vhagudi , nyambedzano na tshenzhemo yau
Kha vha ite rothini ya nyito dza u tamba vho vhofholowa dza nga ngomu na dza nga nnḓa sa zwe zwa dodombedzwa kha khethetanyo ya 2 .
KUITELE KWA U ITA KHUMBELO 9.1 Khumbelo dza u swikelela mafhungo Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u humbela u wana mafhungo o rekhodiwaho ane Muhasho wa vha nao , tenda khumbelo ya itwa nga nḓila yo randelwaho nahone ho badelwa mbadelo yo randelwaho .
Phetheni dza dzhometiri U kopa na u engedza phetheni dzo leluwaho dzo itwaho nga nyolo ya mitalo , zwivhumbeo na zwithu
U shela mulenzhe nga nḓila ya pfesesa kha zwitshavha zwa mvelele nnzhi na zwa lutendo lunzhi .
u khwinisa tsireledzo na vhudziki ha vhathu vhoṱhe na zwitshavha zwoṱhe ;
Mafhungo a u shumisa thandela a mutheo na zwisumbi
Ri takalela u shela mulenzhe hu si na vhukono ha vhafumakadzi , sa vhagudisi vha lushaka .
2.3 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza mvelaphanḓa ye ya swikelwa kha zwipikwa zwo tiwaho zwa tshifhinga tshine tsha vha nga fhasi ha tsenguluso .
Hoyu Muvhuso a u ṱhonifhi pfanelo dza ndayotewa dza vhashai vha Western Cape .
Mbamulovha , uyu ṅwana wa tshixele o vha a tshi khou lelwa nga kukaladzi kwawe kwa miṅwaha ya malo kwe kwa vho kungwa nga zwiṅwe ngeno tshixele tsho livha mulamboni .
Ri nga dzhiela nṱha uri mushumo uyu u nga kona hani u phaḓaladzwa vhukati ha vhathetshelesi vho ṱanḓavhuwaho .
Khamusi mbuno dza nga ha ngudo dzi nga vhewa khagala tshoṱhe .
Vhunzhi ha zwitzhili zwa maḓini zwi tshila zwo vhofholowa nahone zwi ita mushumo wa ndeme u fana na u sinisa zwithu zwitshilaho .
U vha muṋe zwi amba dzangalelo kha ikonomi ngeno ndaulo zwi tshi amba vhuraḓo ha bodo iṅwe na iṅwe kana tshiimiswa tsha u vhusa tshi fanaho na bodo ya vhubindudzi .
Zwo pfala uri haya maitele a ḓo ṱoḓea phanḓa ha musi hu tshi vha na phiriselo ya vhuṋe ha mavu u ya kha tshitshavha tsho itaho khumbelo hu tshi shumiswa Mulayo wa Pfanelo dza Mavu a Tshitshavha .
Mbekanyamushumo ya ṱharabulei i sumbedza ḽeveḽe ya nṱha ya vhalwadze vha re na dzhenuwo na vhalwadze vho dzheniswaho tshupu na muya .
- Ri tshi kuvha
Ri nga si kone u fhelisa zwo vhofhaho na zwi ṋengisaho nahone ra amba uri ri na dakalo ḽo ḓiswaho nga mbofholowo arali vhathu vhashu vhai tshi tshila vho tshuwa , vho ḓihahedza ngomu mbondoni ndapfu na ḓaraṱa dzi tavhaho , vha tshi dzula vho tshuwa miṱani yavho , zwiṱaraṱani na magondoni ashu , vha sa koni u ḓiphina hune vha vha hone .
Mishumo ine ya vha ya ndeme kha hoyu muhasho ndi ine kanzhi ya lambedzwa nga mbadelo dza ndangulo ya zwiko zwa maḓi .
U wana uri ndi ngafhi kha tshifanyiso tsha mapa he zwiwo zwa bvelela hone kha tshiṱori
Khothe yo hana mbilo hu na mbadelo , fhedzi yo ṋea De Villiers thendelo ya u ita aphiḽi fhedzi malugana na khuḓano ya vhuvhili i re afho nṱha .
Ṱhoḓea dza khethekanyo yeneyo hu ḓo vha uri naa vhuḓifari honoho vhu nga vhanga u thithisea , u ṱuṱuwedza mikhwa ya khakhathi , u vala nḓila dza u dzhena na phasedzhi , u thivhela kana u khakhisa vhashumi vha tsireledzo u ita mishumo yavho zwavhuḓi , kana u vhea khomboni nga u angaredza vhutsireledzi ha vhathu .
U tshimbila nga mulezhe wa mafanedza fhedzi a tshi bambela u veka nga mulenzhe muthihi .
Mveledziso yo teaho i nga dzhenelela kha nyaluwo nyangaredzi nga u vula zwikhala zwa mveledziso zwiswa , sa tsumbo , kha u bveledza fulufulu ḽi sa tshinyadzi mufhe na u tikedza mveledziso yapo na ya zwi tshilaho .
Athi khou vha kombetshedza u humisela murahu ḽikumedzwa , fhedzi arali vha sa ita nga u ralo , ndi ḓo tea u swikisa mbudziso iyi kha Nnḓu .
Vhadzulapo vha na vhuḓifhinduleli ha u ṱuṱuwedza vharangaphanḓa kha u sa dzhia vhuimo ha vhurangaphanḓa ha vhathu zwavho vhu si na mbonelaphanḓa .
Vhunzhi ha tsheledemviswa ya muvhuso hu katelwa thundu i sa rengiselei mashangoḓavha .
Khabinethe i fulufhedzisa vhabebi na vhaunḓi uri mishonga ine ya khou shumiswa nga Muhasho wa Mutakalo yo tsireledzea .
Zwenezwo , u langa u itela u lwa na thengiso ya vhathu hu na ndivho ya vhupombwe fhedzi , zwi ḓo sia nnḓa vhunzhi ha vhafumakadzi .
U vhewa ha miraḓo ya mapholisa na vhapfumbudzwa mimoḽoni yo fhambanaho shangoni ḽoṱhe ndi tshipiḓa tsha madzhenele a u Vhuelela kha zwa Ndeme a SAPS u khwinisa uri vha vhonale , u engedza mushumo wa u linda na u thivhela vhugevhenga ho fhambanaho vhune ha anzela u hulela nga khalaṅwaha iyi .
Arali Komiti ya wana mulandu MP , i nga mu ṋea khaidzo kana mulifho .
Ḽiṅwalo ḽa thendelonyangaredzi ya ṅwaha ḽi bviswa nga Minisita wa zwa Masheleni kha thendelo ya nahone u ya nga mulayotibe wa mukovho .
Ri nga swikela zwavhukuma ndinganelo ya mbeu nga u edzisela tsumbo ya vhaṱuṱuwedzi vhashu vha vhafumakadzi vha ḓivheaho vhe vha tenda kha vhone vhane , zwine vha khou lwela zwone na tshirunzi tshavho .
Huna zwithu zwinzhi zwa u fembedza zwo fhambanaho .
Kha vha ri ndi engedze nga uri mihasho ya muvhuso kha maimo oṱhe i tea u shumela tsini na zwitshavha na u vhona uri mbilaelo dzoṱhe dzo lavheleswa phanḓa ha musi dzi sa athu hulela . Vhuḓifhinduleli uho vhu dzula vhu hone .
Ri tshi khou shumisana lwa na dwadze na u shuma na masiandaitwa aḽo .
Vhashumi vho pfumbudzwaho vha hone fhaṱa nga huswa ḽaborathori dza dzi siho mulayoni idzi , u ṋewa muhumbulo nga ha mishumo yo no khou itwa henefho , na u ita mugaganyo wa zwibveledzwa .
Fhedziha , u khwaṱhisedza mveledziso i re na ndalamo , ndavheleso ya sudzulutshela kha thivhelo ya tshikafhadzo .
Muaro wa u tou funa u nga ṱoḓa muhumbulo wa vhuvhili na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho
123464 : U kuvhanganya mafhungo na u ṋea thuso kha u pulana thandela na u vhekanya mishumo ( 10 )
Figara dzi kwama fhedzi themamveledziso dzo ṋekedzwaho nahone a dzi sumbedzi ndeme ya nḓisedzo ya tshumelo i bvelaho phanḓa .
Tshitshavha tshi nga ṱoḓisisa uri miṱangano iyi ya nnyi na nnyi i farwa lini na u vhona uri vha a i dzhenela .
Nga zwine zwa khou humbulelwa , zwenezwo , u fhungudzwa ha vhushai na pfushi dzo teaho ndi zwone thikho ya ndeme kha fulo iḽi .
Zwavhuḓivhuḓi ndo bebelwa ngei Camden Town , sababu ya vhathu vha kiḽasi ya vhukati i wanalaho London , nda dzhena zwikolo zwavhuḓisa , zwi tou vha khagala .
Vhatshimbidzi vha ḓo tikedzwa nga vhomakone vha CBP .
Vhunzhi ha masalela a cadmium a wanala kha tshimela tshone tshiṋe na midzi zwine zwa nga kombetshedza vhalimi uri vha tupule zwimela zwoṱhe kha mavu avho .
Mbudziso ya vhupfumedzani ine ya tea u vha maga o sedzanaho na u humisa masiandoitwa a tshusaho a khethululo nga muvhala na vhupondi kha ḓivhazwakale i tea u ya phanḓa u fhira kupfesesele kuṱuku kwa vhupfumedzani sa masheleni a u badela vhapondwa .
Vhathu na zwigwada vha ḓo kona u vhulunga tshelede kha tshibveledzwa .
Ḽiṅwalo ḽa mbekanyamaitele ḽi ṋetshedza mutheo wa uri vhuendi vhu ite mushumo wa tshiṱirathedzhi munzhi kha mveledziso ya matshilisano na nyaluwo ya ikonomi .
Vhukoni vhu fanela u shuma sa mutheo wa tshiṱirathedzhi .
Vhurifhi ha thendelo vhu no bva kha muṋe wa pfanelo a shi khou vha ta uri vha ite khumbelo vho imela kiḽaenthe / muṋe wa pfanelo
Roṱhe na Mimasipala ya Tshiṱiriki khathihi na vha Vhufaragwama ha Vunḓu ro ḓikumedzela u ḓo shuma vhukuma uri ri ḓo shandukisa nyimele .
Tshiṋamana tshi thoma u ḓowela zwikhala zwilapfu , ngamaanḓa musi hu vhusiku .
Mbekanyamushumo ya vhuimana i rangwa phanḓa nga vho sisita vha vhaongi vho ḓiṅwalisaho vha re na ndalukanyo dza u bebisa .
Ndaka dzoṱhe dzi re hone dzo ṱhogomelwa zwavhuḓi .
Muvhuso u ita khuwelelo kha sekhithara dzoṱhe u farisana na muvhuso na u engedza vhuḓifhulufheli na u isa ikonomi kha nyaluwo yo katelaho nahone yo ḓiimisaho .
Matshudeni vha re a kupfesesele kwa nomboro vha a kona u anganyela phimo ya tshanduko .
Vhupulani hoṱhe na mveledziso vhu tea u dzhiela nṱha masiandaitwa kha mupo .
Afrika Tshipembe ḽo ḓala nga zwiko zwa zwithailaho zwapo , fhedzi zwiko izwi zwi dzula zwi kha khombo ya u fhungudzea arali zwi sa khou langulwa zwavhuḓi na u shumiswa nga nḓila ine zwa sa ḓo ṱhoṱhela .
Mbuelo yo vhetshelwaho Thungo i vhulungwa u itela zwiitisi zwo vhalaho , fhedza nga maanḓa u tsireledzo vundu kha masiandaitwa a mitsiko ya tsheledemviswa dzi songo lavhelelwaho musi a tshi vha hone .
Ndi tshi pendela , zwi ita uri nṋe , Mufarisa Minisiṱa na muhasho washu , ri ḓihudze u ṋetshedza kha ino Nnḓu mitshelo ya tshifhinga tshilapfu fhedza ndi kuitele ku vhuedzaho .
( Arali zwi tshi khou iswa nga tshanḓa )
Dziṅwe dza pfanelo dzavho dzo ṱalutshedzwa kha ndima ya vhu 10 ya Ndayotewa ine ya langa ndaulo ya muvhuso .
Ofisi dza Dimokirasi dza Phalamennde ( ODP ) dzi pika u engedza u swikelea , tshikhala na vhupo zwa Phalamennde uri zwi vhe na vhudavhidzani na u isa phanḓa na u amba na vhathu .
Muḓivhi wa zwa vhurereli , ane a pfi Mafico , u amba uri zwa u shaea ha lutendo lune lwa wanala hoṱhe ḽifhasini ndi zwone zwo itaho uri miṅwe milandu i tou sedzuluswa nga mapholisa , he zwimela zwe zwa humbulelwa uri zwo shumiswa u vhulaha vhathu zwa vha na tsumbo ya uri a huna zwo raloho ( a si zwone ) .
U engedza u swikelela kha pfunzo ya nṱha u ya nga he ra ḓivhadza ngaho ṅwaha wo fhiraho R200 miḽioni yo shumisiwa kha u thusa matshudeni vha 25 000 u vha badelela milandu kha zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha .
Uhu u thoma u shumiswa ha thendelano ya lushaka lwa tshumelo dzine dza khou ḓo ṋetshedzwa ye ya itwa na muhasho mushumisi ndi he ha livhiswa kha u tandulula vhuṅwe ha vhukonḓi ha nḓisedzo ya tshumelo .
U thetshelesa na u amba Kha vha ṱole Tshitatamennde Tsha Phoḽisi Ya Kharikhuḽamu Na U linga ( Tshivenḓa siaṱari ḽa 10 ) .
U shumisa zwishumiswa zwa u ṅwala nga zwanḓa nga ngona , tsumbo , penisela , raba , ruḽa .
Milandu ya 60 640 ya vha vhudzumbamo yo haṱulwa ya dovha ya valiwa kha zwa u Sedza Nyimele ya tshivhalo tsha Dziṱhunḓu vhukati ha Phando na Nyendavhusiku 2015 . Kha hei milandu yo haṱulwaho : 2 499 ya milandu ya vhuṱoḓavhudzumbamo yo tendeliwa , 4 093 ya milandu ya vhaṱoḓavhudzumbamo yo haniwa sa izwo hu songo wanala vhuṱanzi vhu fushaho ha u tambudziwa na vhugevhenga .
Muvhuso zwa zwino u limuwa vhuṱhogwa ha vhurangeli ha mbekanyamaitele vhune ha ombedzela zwihulwane nyaluwo na mveledziso , sa mvelaphanḓa ya ndeme ho itwa u humisela murahu u sa lingana ha sisiṱeme ya zwa poḽotiki ya tshifhinga tsho fhiraho .
Zwi fanaho na zwenezwo ndi ngoho i re khagala ya muthu a re kha vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe o livhanaho na khuḓano ya mikhwa .
U khwaṱhisa ndugiselo dza khombetshedzo dza dziṱholi khathihi na khovhakhombo dza tsireledzo ya madzulo kha vhashumi vha muyani .
Migaganyo ya mugaganyagwama a i ngo livhanywa na mutevheṱhandu wa mugaganyagwama wa SA .
Mulangi o swikisa kha muredzhisiṱara uri u bvela phanḓa na tshanduko nga tshifhinga tsha tshayavhudziki maragani zwi nga vhea khomboni khulwane kushumele nahone zwi nga vha zwi siho kha dzangalelo ḽa vhabindudzi .
Zwenezwo zwi tou nga vhubindudzi kha vhugudisi ndi ḽone fhungo ḽithihi ḽine muṅwe na muṅwe a khou tenda .
Vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na vhuḓifhinduleli ha u langa khonadzeo ya sekhithara ṱhukhu ya vhulimi haḽo kha fhethu yo fhelelaho hu u itela u wana mavu a vhuvhambadzi , ho tiwaho nga maanḓa , vhubulasi ha muthu muthihi u mona na shango .
Khoro i na maanḓa a u sa tenda thendara nthihi kana ya fhasisa kana ifhio na ifhio , kana u tenda dzoṱhe kana tshipiḓa tsha thendara ifhio na ifhio .
1.3 Komiti dza Wadi dzi ita Phurogireme ya Muṱangano wa vhuvhili ( muṱango wa vhukwamani ) na tshitshavha nga u angaredza kha zwitenwa zwa khoro na mafhungo maswa ane a kwama tshitshavha kha wadi .
Muhasho wo laula na u langa frikhwentsi spekiṱhiramu na u ṋetshedza mbekanyamaitele na thikhedzo ya zwa ndaulo kha Minista .
( e ) u nanga khomishini dza tsedzuluso , na
( 3 ) Milayo ya vhusimamilayo i tea u vhona uri vhalangi vha Vhatshutshisi -
U swikelelea - Nga yeneyo nḓila miṅwe miraḓo ya tshitshavha zwi a itea vha sa kone u swikelela zwiendedzi na musi fhethu hune muṱanganao wa khou ya u farelwa hone kana sesheni dza u vhiga murahu hu sa swikelelei a vha koni u dzhenela sa musi tshiendedzi tshi tshi nga ḓura na tshifhinga tshine vha nga tshi fhedza u swika hune muṱangano wa khou farelwa hone zwi nga vha thivhela kha u dzhenela muṱangano .
Ndi sisiṱeme ya ndeme i ṋeaho ngafhadzo u ṱavhanya musi hu tshi topolwa u sa shuma kana u shuma lu sa fushi , i ṋetshedza tshikhala uri hu vhe na u dzhenelela ho teaho u itela u khwiṋisa nga u ṱavhanya hu sa athu u lengwa .
Muṱa na khonani dza mushumi wa radioni na thelevishini Vho Hope Zinde vhe vha shuma sa ramafhungo SABC nga miṅwaha ya vho90 nahone vha dovha vha shuma sa muraḓo wa bodo ya SABC .
Khaelo dzi bva kha saintsi ya maimo a nṱha nahone a dzi na vhuṱumani na mafhungo a zwa tshimuya kana vhurereli vhufhio na vhufhio .
Kiḽiniki heyi i ṋetshedza tshumelo kha puḽatifomo dzoṱhe na u tendela mveledziso ya vhukoni , dzilafho ḽo teaho na vhukoni ha u ṋetshedza dziṅwe phirisedzo dza zwikili kha vhaṅwe vhaongi .
Hu na zwine zwa ṱoḓea kha u ita uri vhuṱumani ha u pulana he ha itwa vhukati ha pulane dza wadi na IDP hu khunyelele hu vhuṱumani ha u shuma , u monithara na u ela , khathihi na u vha vhuṱumani ha u thoma sisiteme ine ya shuma ya vhudavhidzani ( u davhidzana vhukati ha komiti dza dziwadi na masipala ) malugana na mvelaphanḓa , u tikedzana na uri u shumiswa ha pulane iyo hu ḓo kwama vhathu nga nḓila-ḓe ( u shumiwa ha thandela dza wadini kana dza ha masipala ) . Ṱhoḓea ndi hedzi :
U kanula kana u khethekanya zwiḓila zwa zwiendedzi na fhethu ha u shumela .
Mulayo wa ndambedzo ya masheleni nga gwamafulu u fanela u dzhiiwa kha ṋetshedzo ya masheleni a u vhumbwa ha hugaledzwa huswa .
Nga nṱha ha izwo , pfanelo dza tshirunzi dze dza pfukiselwa kha vhathu nga vhuvha havho ha vhuḓilisi i vha pfanelo i sa pfukhwi ine ya ḓo dzhielwa nṱha hoṱhe hune ya wanala hone .
MAITELE A U SWIKELELA REKHODO
I ḓo sumbedza nga ha vhubvo ha vhuloi kha kuvhonele kwa vhathu vha Europe na America , na u vhambedza uku kuhumbulele na kuhumbulele kwa vhubvo kha Afrika na Afrika Tshipepembe .
Hune u nangwa ha thekhinoḽodzhi ha nga kwama tshitshavha tshoṱhe , tsheo i vha i konḓaho zwihulu .
Nga maṅwe maipfi , mashango o pfumaho a ṋea ndango ya ikonomi dza lushaka na mbekanyamaitele dza ikonomi dzao u ya kha khamphani dzi katelaho mashango o fhambanaho na zwiimiswa zwi langaho zwa dzitshaka zwi shumaho kha dzangalelo ḽi fanaho .
Ḽiṅwalo iḽi ḽo sedzuluswaho ḽo bvelaphanḓa nyana sa u bvelaphanḓa lwa mvumbo u bva kha sumbanḓila dza kale fhedzi zwo ḓi dovha zwa khwiniswa zwihulu na u engedzwa u itela u ṋetshedza kudzhenele kwa zwithu kwo fhelelaho , nahone kwo ṱanganelaho hu u itela u dzudzanya vhupulani .
U ṱoḓa ngeletshedzo ya mulayo nga ha khonadzeo ya u dzhia maṅwe maga a mulayo nga Muvhuso , nga maanḓa kha u tandulula vhuḓifari vhu si ha vhuḓi nahone vhu si mulayoni hune zwa vha zwo tea ;
U davhidzana na miraḓo ya vhupo havho misi yoṱhe nga phimo dza khombo
Khoudu ya davhi ; na
Zwo sendeka kha vhuṱanzi honoho , muvhuso u ḓo dzhia maga ane ndivho ya hone ndi u engedza mishumo na u tsitsela fhasi kuḓurele kwa zwibveledzwa u itela u khwaṱhisa u swikelelea .
Sekhithara dzi rangaho phanḓa dzine dzo no sumbiwa ndi authomobaiḽi , dzi khemikhaḽa , fabiriki dza tsimbi , vhuedelamashango , zwiambaro na mamaga a zwiambaro khathihi na maḓaka .
Sa Muvhuso u re na vhulondo , Khabinethe yo themendela vhudzheneleli ha shishi ha u vhuedzedza ndaulo na vhudziki kha vhupo .
Mafhungo nga ha ndambedzo ya dona kha maṅwalo a mugaganyagwama a khou ṱahela .
Dzo engedza na u isa phanḓa na vhubveledzi kha puḽanti ntswa .
Khethekanyo ya 39 ya Ndayotewa , i amba nga ha Mulayotibe wa Pfanelo , mbetshelo dza hone dzi ri Afrika Tshipembe ḽi tea u lavhelesa kha mulayo wa mashango a dzitshakatshaka musi ḽi tshi ṱalutshedza Ndayotewa .
Ri a ḓivha u bva kha tshenzhelo yashu uri ri nga si ḓiphine tshoṱhe nga khuliso ya vhathu na vhulamukanyi , musi pfanelo idzo dzi tshi khou hanelwa kha khethekanyo iṅwe na iṅwe vhukati ha zwitshavha zwashu .
Hune ha vha na foramu dza mishumoni , dzi ḓo dzhia mushumo uyu .
Ro dovha hafhu ra vha na tshililo tsha ṱhahalelo ya zwiko zwine vha vha tshi khou ita mushumo uyo wa ndeme .
Vho vha vha tshi ḓivha zwavhuḓi vhuhulu ha ofisi yavho , fhedzi ngauri dzangalelo ḽavho ḽo vha ḽo khwaṱha u fhira khoudu ye vha vha vha tshi khou pfuka , vho isa phanḓa na u i pfuka .
U engedza tswikelelo kha tshumelo dzi re hone dza vhathu vha lwalaho vhufamuraḓo .
Phemithi a i tendeli mbambadzo ya nnḓa ya mananga a Tshugulu .
Ari humbuli uri hezwi zwi fanela u vha mushumo wa Khomishini .
Mbekanyamushumo ya Vhafumakadzi vha sa Shumi vha re na Vhana vha re nga fhasi ha miṅwaha Miṱanu i maanḓafhadza vhafumakadzi u bva kha zwitshavha zwapo nga kha vhugudisi ha zwikili zwa vhutshilo na vhugudisi ha zwikhala zwa mushumo u fana na mveledziso na u lima miroho , vhukati ha zwinzhi .
11.2 . Mbilaelo i tea u iswa kha GCIS nga nthihi ya nḓila dzi tevhelaho :
" Ndi a livhuha , " hu amba Sankambe , tsha vhofha iḽa thambo ya u khwaṱha kha musingo wa Muzhou .
Vhathu vhanzhi vha a tea u vha vhaunḓiwa kha GEMS u fhira u thomani .
Musi vha tshi ita khumbelo ya ndaela ya muthelo , kha vha vhone uri mafhungo avho a muthelo a ngonani - SARS a si kanzhi i tshi ṋekedza ndaela ya muthelo arali vha na mbuyelo ya muthelo i saathu humiswaho kana muthelo u saathu badelwaho .
Naho phimo ya u tsireledza ya miṅwaha mivhili yo khwinisea , hu na zwikhala zwo vhalaho zwine muhasho wa khou lingedza u amba nga hazwo .
Milayo ya kuḽele ku re na mutakalo ngomu
Vha na nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya kuitele na maitele zwi elanaho na vhuongi na pfunzo ya vhuongi .
Zwikombetshedzi zwa u maanḓafhadza vhadzulapo zwi amba uri maanḓa a muvhuso a fanela u temiwa phapha .
Naho zwo ralo hu na ṱhoḓea nnzhi dzo ḓoweleaho kha vhashumisi vhoṱhe :
U shumisa foniki , ludungela lwa nyimele ya ḽiṅwalo na maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo
Musi ro ima henengei vhathu vho vha vha tshi khou vhilaedzwa nga vhulapfu ha muduba .
Thangelamulayotibe i dovha hafhu ya bula nḓila tharu dzine dzi nga thusa masipala u swikela mvelelo dza mveledziso :
- U kunakisa maḓi uri a nwee .
Mikano ya lushaka a i faneli u fhungudza mishumo ya madzangano a phurofeshinala , vhoramabindu vhaṱuku na vhorasantsi vha ṱhoḓisiso .
Zwiito na nyito dzi bveledzaho dakalo na u ḓiphina zwi a ṱanganedzea .
Ndima dza murahu dzo ṱanganedza uri vhupo ha mbambadzo vhu ḓisedza vharengi thundu na tshumelo dzo teaho na ṱhoḓea idzo dza vharengi ngauralo dzi a fushwa .
Notsi dza u thusa u pfesesa mushumoitwa .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na mutevhe wa tshumelo dzo themendeliwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
U fhambanyiswa ha khetho dza dzinnḓu u itela vhavhuelwa vhashu zwi dzula zwi tshiṅwe tsha zwe ra sedza .
U davhidzana na mutshutshisi na mapholisa u ṅwala tshitatamende .
Vho vha vhe mulwelambofholowo wa kale wa Mozambique , na u dovha u vha rapolotiki na murendi vhe vha saina maṅwalo avho na madzina a khole khole a Lilinho Micaia and Kalungano.
Khaedu idzi , hafhu , dzi a elana nahone u amba nga dziṅwe dzadzo zwi nga , arali dzo shumaniwa nadzo nga nḓila yo teaho , shuma u amba na vhaṅwe .
Musi vha tshi khou ita khumbelo ya mafhungo u bva kha tshiimiswa tsha nnyi na nnyi , a vha kombetshedzwi u amba uri ndi mini vha tshi khou ṱoḓa u shumisa kana u tsireledza pfanelo yavho .
Hu tea u shumisana na Muhasho wa Nyambedzano kha mafhungo haya ngeno hu na u tshimbidza maitele a u bveledza mbekanyamaitele ya khasho na tshiendedzi u fhambanana ha khasho na mveledziso .
Kha dzimbilaelo dze dza da ofisini yavho , ndi nngana dze vha kona u shumana nadzo ?
Litshani ndi ni thuse u tshi doba !
Tsumbo dze ra dzi vhona kha hedzi vhege mbili dzo fhiraho dzo ntsia ndo akhamala .
Ho lambedzwa masheleni a eḓanaho R740 miḽioni kha thikhedzo ya u phaḓaladza uhu .
Khabinethe yo khwaṱhisedza uri hu na milayo ya mushumoni ine ya tsireledza pfanelo dza vhashumi ya lwa na avho vha na vhuḓifhinduleli ha khombo .
Mbadelo ya vhushai na u ṱahela ha zwiḽiwa vhukati ha vhadzuli vha dzibulasini i nṱha .
Muṅwe ṅwana o fhelelwa nga mushumoni nga mulandu wa zwiitisi zwe a sa zwi bvisele khagala .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhadzulapo uri vha shumise pfanelo yavho ya demokirasi ya u khetha kha Khetho dza Mivhuso Yapo dza 2016 nga dzi 3 Ṱhangule 2016 .
U gonyiswa ha tshiimo tsha mushumo hu ḓo vha na mbuelo dziṅwe nga nnḓa ha u ṋetshedza tshenzhemo ya mushumo .
Sa izwi ḽo no kunda kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi luṋa , Italy ndi ḽiṅwe ḽa mashango mahulwane kha bola ya milenzhe .
Tangedzelani maipfi oṱhe a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
U shuma sa mulindi maelana na khumbelo dza u ṱolwa i ḓuraho .
Miṅwe ya mihumbulo yo ṱaluswaho i tea u khwiniswa / u shandukiswa zwiṱuku uri i tshimbilelane na nyimele yeneyo ya masipala na wadi zwavho .
Musi tshiwo tsha tsinga dzi tshimbidzaho malofha tsho no itea , ndi zwa ndeme u topola na u ilafha zwivhangi zwoṱhe zwa ndeme na zwiitisi zwa khombo zwa tshiwo itsho .
Izwi ndi zwiṅwe zwa zwithu zwine ra ḓo tama u zwi guda malugana na u dzudzanya hafhu tshiimiswa Afrika Tshipembe .
Musi mukalaha Vho Sam vha tshi dia tshinwi vho vha vha tshi ambara zwiambaro zwa suthu i no tsireledza muvhili wavho .
Mulangadzulo a ṱhonifheaho , nga fhasi vhuṱhogwa ha u fhaṱa vhuthihi ha matshilisano ndi ḓo amba nga ndondolo ya ṅwana na mafhungo a tsireledzo nga vhuḓalo .
Tshipikwa tshihulwane tsha Phurogireme ya Zwa Vhudzulo ha Mahayani kha Mavu a Tshitshavha ndi u tshimbidza mveledziso ya u fhaṱa vhudzulo mavuni a zwitshavha ye ya ḓisendeka nga vhuitathandela .
u alusa ikonomi , sa nyalo khulwane ya u dzhenelela
Mveledziso ya Ikonomi Yapo
Vha dzhiele nzhele uri nga vhanga ḽa thempheretsha dza nṱha dze dza waniwa , vhuhone ha zwiṋokisi na malaṱwa a fanaho zwi nga vhanga muhasaladzo u fhelaho nga u ṱavhanya .
tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha nga shumiswa u wanulusa u bva kha zwifuwo , sa mushisho , mafhi , matoko , lukanda kana kupiḓa kwa muraḓo wa nga ngomu na zwiṅwevho
Gumofulu ḽituku ḽa R210 525 nga muṱa kha zwa bayoḽodzhikhala na mishonga yo khetheaho i elanaho nazwo
Kha vha ri zwino ndi ambe nga Zwa Ndeme zwe nda amba ngadzwo .
Madalo zwa vhukuma o takula vhushaka hashu u ya kha vhuṅwe vhuimo , ho sedzwa vhuvha hoṱhe ho tshimbilaho zwavhuḓi ha mbofho dzoṱhe dze ra vha nadzo na muthu a eṱhe kana tshigwada .
Ndi nnyi we a pandamedza mbudzi ?
Lushaka ulu lwa kudzudzanyele lwo itelwa u nyamisa u shumiswa ha vhuendi ha tshitshavha .
Ho tou topolwa nḓivho na zwikili zwa ndeme zwa mushumo une wa katela themo ya 1 , 2 na 3 ya ṅwaha wa tshikolo .
Tshifanyiso tshi sumbedza uri nḓila dza vhuḽedzani ha vhanameli dzi khunyelela hani kha madungo mahulwane .
Mikhwa ine ya khou hulela u vha ya vhuṱhogwa kha ḽifhasi ḽine ḽa dzulela u shanduka .
Masipala ndi mini ?
Avho vhane vha kona , vho ḓa vha ṱuwa u ṱavhanya , ngeno vhaṅwe vha sa koni u ḓa saizwi ho vha hu kulesa u itela zwitshavha na madzangano e a vha a khou ṋewa luafhulelo kana a no ṱoḓa u lambedzwa .
Kha zwiḽiwa zwi tshinyalaho , hezwi zwi amba uri hezwo zwiḽiwa zwi nga si tsha ḽea .
Tshiimiswa tshi ḓo ta kuitele kwa miṱangano yatsho na u vhona uri milayo ya u bvela khagala , u fulufhedzea na u dzhenelela ha tshitshavha hu a lavheleswa kha miṱangano yeneyo .
Opharesheni iyi , ine ya khwaṱhisedza u lwa na vhutshinyi , i dovha ya thusa , u khwinisa na u ita uri Afrika Tshipembe ḽivhe ḽo tsireledzeaho .
Nga ḽa 7 Ṱhangule Tshigwada tsha Vhoramabindu vha Shumisanaho tsho thomiwaho nga Muphuresidennde tsho hwedza mushumo muvhuso na Tshemba ya Migodi wa uri vha wane thandululo i pfadzaho nnḓa ha dzikhothe , nga u tenda uri " wa vhuya wa maanḓafhadzwa , wo dzula wo maanḓafhadzwa " u tenda hu re kha Thendelanomviswa ya Migodi .
Nazwino , naho ri khou shumana na khaedu dzashu dza miṱani , sa zwine ra tea u zwi ita , ri nga si hangwe vhuḓifhinduleli hashu ha mashangoḓavha .
1.3 . Maḓi a kha ḓi vha tshiṅwe tsha zwikonisi zwa ndeme zwa mveledziso ya matshilisano na ikonomi kha shango ḽashu nahone a shela mulenzhe zwihulwane kha mbekanyamushumo ya muvhuso ya mbuedzedzo ya ikonomi .
Tsha u thoma ho vha hu khanedzano , ye ya ṱoḓa uri hu pfi , ' hai ' kha zwe muvhuso wo fhiraho wa vha u khou ita , zwa u sasaladza na u ṱoḓa ṱhuṱhuwedzo kha mihumbulo ya tshitshavha .
Thendelo ya vhushumisamupo i ṱoḓea fhedzi kha ḽiga ḽa mbambadzo .
Mulangadzulo na Mudzulatshidulo ,
Nga maṅwe maipfi , tshumiso ya thengo ine ya nga fhira nga kha dzhendedzi , fhedzi i songo rekhodiwa sa tshinyalelo kha tshitatamende tsha masheleni a tshiimiswa fhedzi yo rekhodiwa kha tshitatamende tsha masheleni a mulifhelwa .
Gombame ḽa zwa ikonomi na zwa poḽitiki vhukati ha vhathu vha shumisaho ikonomi ya tshelede na vhashumi ḽi tou nga a ḽi konadzei u ḽi wela .
Tshiṱafu tsha tsireledzo ya matshilisano kha ofisi ya tshiṱiriki tsho sala kha ofisi dza tshiṱiriki dzo fhambanaho dza muhasho na uri vha ḓo dzula henefho u swikela vha tshi wanelwa thaḓulo ya vhudzulo .
2.6 . Khabinethe yo tendela Muvhigo wa Shango wa Mafhelelo wa Ḽiga 3 nga ha u Thomiwa ha Dzangano ḽa Nyanḓano ya Ikonomi na Mveledziso ḽa Afrika Tshipembe ( OECD ) ( Buthano la u lwa na Tshanḓanguvhoni ) .
Kha aya mashango hu na thutha dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe dze dza gudela ngudo dza nṱha ngei UK kana USA , naho hedzi ngudo dzo vha dzi tshi khou nyanyula , vho wana kanzhi vhe na thaidzo dzi re na tshivhalo dza u shumisa mihumbulo ye vha i gudela seli ha malwanzhe fhano hayani .
( a ) kovha tshelede ;
U tsela fhasi ha ikonomi a zwi tei u ri ita uri ri shandukise Mbekanyamaitele idzi .
Mushumo muhulwane wa vhakhantseḽara kha muvhuso wapo ndi u ṱalutshedza ṱhoḓea dza tshitshavha .
GCIS kana tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mulayo tshine mafhungo atsho a vha kha saithi iyi , kana vhashumi vha GCIS kana tshiimiswa itsho , a zwi nga ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha tshinyalelo yo khetheaho , i songo livha , ya tshiwo , ya masiandaitwa kana ya ndaṱiso kana tshinyalelo iṅwe na iṅwe yo imaho ngauri , i nga vha nga nyito ya khonṱhiraka , mulayo , mulandu ( hu tshi katelwa u sa londa , naho hu si zwone fhedzi ) , kana zwi elanaho na u shumiswa ha ḽiṅwalwa iḽi kana mafhungo .
U ṱalutshedzwa hu pfeseseaho ha mbetshelo ine i tshimbilelana na zwipikwa zwa Mulayo uyu i tea u dzhiwa kha u ṱalutshedzelwa huṅwe , hune a si hone .
MUTEVHE WA ZWIRENGWA MUTENGO
Hezwi zwi khethekanywa zwa bva zwigwada zwivhili , zwine zwa vha :
Maitele a mveledziso ya nḓowetshumo a fanela u tikedzwa nga tshanduko .
U tea u kona u shuma nga madiso .
U humisa muthelo nga tshifhinga na hone nga u fulufhedzea zwi ita uri vhatheli vha dzule vha khou tevhedzela ndaela khathihi na u thusa muvhuso uri u kone u ṋetshedza tshumelo kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhane vha khou i ṱoḓesa .
Vhuraru ha vhabveledzi avha vho thoma sa dzibulasi dza muṱa vha ṱanḓavhuwa nga zwiṱuku kha u phurosesa ho bvelelaho , u phaḓaladza na zwiimiswa zwa thengo nga zwiṱuku .
Mbadelo dza vhukoni dzi a elana na vhushaka vhukati ha mvelelo na mbadelo dza zwibveledzwa kana u zwi swikelela .
Miraḓo i ṱhonifheaho , phambano kha zwine zwa ḓivhea zwo ḓoweleaho , mushumo wa khamphani dza ole dza lushaka ḽifhasini u khou engedzea .
Mishumo yavho mihulwane ndi u ita nyambedzano nga ha zwithu zwa shango khathihi na u ita uri hu vhe na khanedzano na nyambedzano dza zwa poḽotiki .
Milayo ya ndondolo yavhuḓi ya ṋayo
Izwi zwi ḓo sumbedzwa nga ṱhoḓea dza vhusimamilayo , mbekanyamaitele dza muhasho na thendelano ya vhuimo ha tshumelo .
SARS i khou ṋea Mushumisi pfanelo ya u lavhelesa , u dawunuloda , na u ganḓisa matheriala na zwi re ngomu na u shumisa tshumelo yo ṋetshedzwaho kha na nga kha webusaithi ya SARS u ya nga Milayo na Milayo yo Tiwaho iyi , tenda matheriala aneo , zwi re ngomu , na tshumelo zwi tshi shumiswa u itela u vhuedza muthu ene muṋe , zwa pfunzo kana zwi si zwa mabindu fhedzi .
Vha humbule : Arali vha wana SMS ya u ḓivhadza mbilo ine vha sa i ḓivhe , vha humbelwa u vhiga kha Tshikimu nga u bonya ha iṱo .
Ro dovha ra bvisa kha milayo ya u vhusa tshumelo dza zwa ndulamiso , muhumbulo wa " u valelwa ha muthihi " hu baḓakanywaho na maitele a si na vhuthu a u dzudza vhathu vho hoṋelwa vha vhoṱhe lwa tshifhinga tshilapfu .
Ho vha na ṱhogomela ho engedzeaho nga miraḓo yoṱhe ya WTO , sa afha maitele a u tsireledza nḓowetshumo dzapo a tshi dzulela u vha mbonalo ya tshikhuna nga nṱhani ha ḽeveḽe dza nṱha dza u shaea ha mishumo mashangoni manzhi .
Vhathu vha ṱangana na khovhakhombo ntswa na mitsiko nga nṱhani ha tshutshedzo dzi elanaho na kilima kha tsireledzo ya zwiḽiwa na u wanala ha zwiko zwa maḓi .
Khamphani dza phuraivethe tharu , iṅwe na iṅwe yo hira vhashumi vhararu , dzo tholiwa u thusa nga u kunakisa na u gera mahatsi kha zwitentsi zwa phuraivethe zwo hulesaho .
Bugu dzo leluwaho dza zwiṱori zwipfufhi , dza dovha dza vha na nyolo dza mivhalavhala ya manakanaka ndi dzone dzo teaho mushumo hoyu .
Mvelelo yavhuḓi ho vha ya uri a hu na u sa fushea ho ṱahiswaho kha DG .
Ri wana mini kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwipuka izwi ?
Muṱhonifhei Muhaṱuli Muhulwane wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe na miraḓo yoṱhe ya Vhulamukanyi ,
Tshumelo ya nnyi na nnyi ndi mutholi a re eṱhe nahone muhulwane kha shango nahone zwi ṱoḓa u isa phanḓa na u vhumbekanya hafhu zwipiḓa zwa ndangulo ya tshiko tsha muthu o khwiniseaho kha dzisisiṱeme na matshimbidzelwe .
Kha sekhithara ya mushumo ya tshitshavha ro khwinisa zwithu nga maanḓa kha miholo na nyaluwo ya buḓo miṅwahani ya zwino .
U ṋetshedza vhaṅwe mishumo na zwone zwo phasiswa .
Muvhigo wa The HelpAge Report u sumbedza mawanwa a takadzaho nga ha tshiimo tsha milayo ya zwa vhuloi kha ayo mashango e ṱhoḓisiso ya itwa khao .
A muthu muthihi ane a muholo wawe nga ṅwaha , ngamurahu ha zwine zwa ṱuswa zwo tendelwaho u fana na PAYE na UIF u fhasi ha R14 712.00 nga ṅwaha , kana
Khetho ya u saukanya i fanela u ḓisendeka nga data ine ya elea .
6.7.5.4 Khothe dza sialala dzi tea u ṋewa maanḓa a u ṋea zwigwevho zwi pfaho kha tshitshavha nga maanḓa zwi leludzaho mbuelano ya vhulamukanyi , zwi tshi elana na mishumo ya siaalala ya Vharangaphanḓa vha Sialala .
Naho zwo ralo , nungo dza mashango a Afrika dza u lwela mveledziso na u khwiṋisa ndondolo ya vhathu vhao a dzo ngo tou vhuedza zwivhuya , hu tshi nga ṱalutshedzwa vhuimo ha dzhango sa ḽine ḽa vha ḽi songo tou bvelelaho zwihulwane kha ḽifhasi .
Nga ṅwedzi wa Fulwi 2021 , Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vho ḓivhadza khwiṋiso ya Nzudzanyo ya 2 ya Mulayo wa Ndaela ya Muḓagasi wa 2006 ( Mulayo 4 wa 2006 ) u itela u engedza tshikalo tsha muḓagasi une wa tea u bveledzwa tsho randelwaho nga tshiimiswa tsha Ndangulo ya Muḓagasi tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe u itela thandela dza mveledziso ṱhukhu ya muḓagasi uri dzi tendele mveledziso nnzhi ya muḓagasi ya phuraivethe .
Kha vha davhidzane nga ha mvelelo na Yunithi dza Bindu na Vhavhambadzazwiṱuku .
Tshiṱaluli tsha vhuṱanu tsha thimu dza vhukoni dzo bvelelaho ndi itsho tsha u shela mulenzhe .
Naho ho vha na mvelaphanḓa kha u khwinisa vhutshilo ha vhafumakadzi ; khethululo , muhumbulo wa uri vhanna ndi vhone vhane vha tea u langa kana u vhusa na tswikelelo i si yavhuḓi ya pfunzo zwi kha ḓi bvela phanḓa .
1.4 . Khabinethe yo bvisa vhupfiwa hayo kha u lwisana na zwiito zwi vhonalaho kha vidiyo ine ya khou phaḓalala i sumbedzaho musidzana a tshi khou ṱhaselwa nga mutshudeni wa mutukana tshikiloni tsha KwaZulu-Natal na uri i khou ṱanganedza u farwa ha muhumbulelwa .
Ndayotewa ya Afurika Tshipembe i amba uri hu tea u vha na u swikelea na u dzhenela nga tshitshavha kha Phalamennde na maitele ayo .
Ndi tshumelo yeneyo ine ya ṋetshedzwa nga vhaofisiri vha no nga havha ine ya tshinya tshirunzi na mvumbo ya zwiimiswa hezwi zwa tshumelo , sa vhunga vhathu vha tshi angaredza musi vha tshi amba nga tshenzhemo yavho isi yavhuḓi .
Vhana na vhafumakadzi vha phadzhiwa nga mashaka kana vhahura
Musi ho sedzwa maitele o ḓoweleaho , vhukule vhukati ha luvhemba lwa u nwelela kha fiḽithara ya mavu na ḽeveḽe ya maḓi a fhasi a fanela u vha mitha muthihi zwawo .
Ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ndi mini ?
Khaedu idzi dzo shumiwa nadzo nga u khwinisa sisiṱeme ya u vhiga ya zwanḓa .
Ro ima munangoni u itela u ṋea khaedu vhathu vha vhanna uri vha shanduke !
Vho dovha vha vha mukundi wa ḽifhasi na lushaka wa vhungoho kha zwa mupo ha pulanethe yo khwaṱhaho ine ya nga kovhelwa na u takadza vhathu vhoṱhe .
ndi mashaka ( lwa malofhani kana u unḓwa lwa mulayo ) nga mudzulapo wa Afurika Tshipembe kana muthu a re na phemithi ya vhudzulapo ha tshoṱhe .
Ndugiselo : u tshea mafhungo
U totela muṋo zwi amba mini ?
U fhaṱa masiki hu tshishumiswa zwithu zwo tou vusuludzwaho , u haseledza nga ha zwivhumbeo ; mbonalo , zwi tshi elana na u kwama , u bveledza zwikili zwa u vhaḓa
U ḓadzwa ha zwikhala zwi tea u katela u ya kha u swikelela tshipikwa .
Nḓisedzo i kalwa sa khumbulelo yone yone ya masheleni a ṱoḓeaho u itela u dzudzanya vhuḓifhinduleli nga datumu ya u vhiga .
Mutholi , kana muinzhiniara a shumaho o mu imela , u ḓo , zwi tshi bva kha ṱhoḓea dziṅwe na dziṅwe dzi re kha konṱiraka sa mutevhe une mishumo ya ḓo shumiwa ngawo , u ita zwitevhelaho :
Mihwalo i shumiwaho lwo tsireledzeaho yo swaiwa kha tshishumiswa tsha u gagamisa .
Hu fanela u vha na tsengo kwayo ya phambano .
7.3 . U sainiwa ha Memorandumu wa Thendelano ya u ṱumanya Robben Island ( he ha vha hu tshi shumiswa nga muvhuso wa tshiṱalula u valela vhafariwa vha vhalwelambofholowo ) na Gorée Islands ( nḓila ye vhathu vha Afrika vha vha vha tshi fhirwiswa ngaho nga zwikepe vha tshi yo vha dziphuli ) zwine zwi dovha zwa semendela mbofho dza kale na dza mvelele dza aya mashango mavhili musi hu tshi khou humbulwa Nyambedzano dza Dakar dza 1987.
Ndi tshiimiswa tshifhio tshine na tama u guda khatsho ?
Khothe ndi yone nḓila i yoṱhe ine ya vha hone ya u shuma na u sa tevhedza thendelano .
Ḽidzinginywa ḽo kunakiswa Khabinethe ya ḽi khwaṱhisedza nga Luhuhi ṅwaha uno musi i tshi tendela nḓivhadzamulayotibe .
Ndi ḓo shuma na vhashumi vha ṱhoḓisiso vha phalamenndeni kana Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe ya vhashumi vha ṱhoḓisiso vha Vhupileli .
Nga murahu ha khandululo , muṱambuluwo u nga shumiswa fhethu ho limiwaho .
Tshitatamennde tsha mbadelo tshi sumbedza mbadelo dzavho dza ṅwedzi nga ṅwedzi na tshelede iṅwe na iṅwe ine vha koloda GEMS .
U topola pfunzo dza lungano dzine dza nga wanala .
Tshivhalo tsha vhathu vhane vha ya kha wekhishopho tshi ḓo ya nga ṱhoho ya wekhishopho .
Vha ḓo wana ho dzheniswa khophi ya tshiḽipi tsha diphosithi ya banngani ya gemo ḽoṱhe ḽo fhelela .
Yunithi dza Odithi ya nga Ngomu na muvhigo wa Muoditha Dzhenerala vhane naho maga a u lulamisa a tshi khou dzhiwa nga Khorondangi , thasululo a dzi ngo tandululwa nga u tevhekana u mona na Mihasho yoṱhe .
Sisiṱeme i na zwoṱhe fhedzi yo sia vhufhura , zwe zwa livhisa kha dzangalelo ḽa vhupfiwa u bva kha maṅwe mavundu a tshivhalo .
U vhumba tshitendeledzi tsha u gidima khatsho ri tshi tevhela matshimbilele a watshi na u shanda matshimbilele ayo
Mivhigo ya sambula yo katelwa nga nḓila nnzhi dza nṱha dza ḽiga ḽa u ita musumo .
Mvelelo : vhuḓikumedzeli ha tshiofisi ha polotiki , u sumbedza tshiṱirathedzhi,maitele a mvelaphanḓa na maga a tevhelaho
Nga murahu ha u kwamana hunzhi , hu tshi katelwa na zwe zwa pfiwa kha vhathu malugana na sethe dza mvetomveto dza milayotibe khathihi na mikumedzo ye ya thetsheleswa nga nnyi na nnyi phaḽamenndeni , ro vho shandula vhunzhi ha madzinginywa a u rangani .
U shumisa kha masia oṱhe vhukati ha sekhithara dza tshitshavha / phuraivethe hu tea u ṱuṱuwedzwa .
Muṋe wa akhaundu ;
Khabinethe yo ombedzela uri muvhuso u ḓo bvela phanḓa u tikedza nyaluwo ya nḓowetshumo ya vhutsila kha u pembelela na u toolola mafhungo a Afrika Tshipembe nga kha muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo na Vhutsila na Mvelele .
Iran ḽo no ḓivhadza uri ḽi khou sudzulusa mbetshelwa u ya kha dziṅwe tshelede .
Mbuelo ya vhushai ngei Cape Agulhas i fhasisa musi i tshi vhambedzwa na tshikati tsha tshiṱiriki tsha Overberg .
Shango ḽi nga si kone u konḓelela khakhathi kha vhupo hovhu .
Nangani ni tangedzele maipfi uri ni ite uri fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi takadze .
Kha vha ite khumbelo ya u ṱunḓa zwimela na zwibveledzwa zwa zwimela
U topola zwiko - komiti dza Wadi dzi kha vhuimo havhuḓi ha u ḓivha zwiko zwi re hone na zwi re kha tshitshavha na u konḓelwa hazwo na uri khoro i nga shumisa hani zwiko izwi .
Nga fhasi ha tshipiḓa tsha 7 ( 2 ) tsha PAJA , muthu u fanela u thoma a shumisa thandululo dzoṱhe dza nga ngomu musi hu sa athu sedzuluswa lwa mulayo
Nga u pfufhifhadza , khaphasithi ya u bveledzulula na mvelelo dza vhuṱali zwi dzulela u vha zwiṱuku .
Mbekanyamushumo dza thikhedzo dzo dzudzanaho dzi ḓo thomiwa kha mihasho nga kha Tsedzuluso ya Vhuvhusi ha Pfanavhanzhi na Maitele a Kuvhonele .
Sa izwi tshumelo dzi ṋetshedzwaho hafha dzi dza tshivhumbeo tsho khetheaho , nḓila ine ya nga u fushea ha vhalwadze ndi ya ndeme .
f ) ṱoḓa uri mulanguli wa masipala a ḓivhadze IEC nga ha zwikhala zwi re hone zwa mishumo zwa wadi ;
Mbekanyamushumo dzine dza khou thoma u shuma dzi katela :
Hoi Mor Consortium i ḓo pulana , u bveledza , u langa na u maketa Phakha ya Nḓowetshumo ya Vhufhisatsimbi na Fulufulu ḽa Afrika Tshipembe ngomu ha zounu .
U topola phetheni dzi re na raimi .
Hu si kale fuḽamingo nthihi ya mbo ḓi ngomu mulomoni wa ngweṋa fhelele , ha tevhela iṅwe , iṅwe hafhu !
Ni vhona u nga atikili iyi i ḓo amba nga mini ?
Fhedziha , musi migwalabo itshi tshinyadza matshilo na ndaka na u tshinyadzwa ha themamveledziso ya ndeme yo itelwaho u shumela muvhuso , zwi sedzela fhasi demokirasi iyo ine ya tikedza pfanelo ya u gwalaba .
Ḽeveḽe dzi fhambanaho dza sisteme ya tshikolo , sa tsumbo zwikolo zwa phuraimari na zwikolo zwa sekondari , zwi ḓo shumiwa nazwo nga tshithihitshithihi .
( b ) u ita uri hu vhe na nḓila dzo teaho na maitele a u dzudzanya phambano vhukati ha mihasho ya muvhuso .
2.7 . Khabinethe yo themendela u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa Misi wa Afurika Tshipembe wa ṅwaha wa ( 2002-2013 ) kha Buthano ḽa Dzitshaka ḽaYuno ( UN ) ḽa u Lwisana na Mafarele a Tshiṱuhu a Tsitsaho tshirunzi kana Khaidzo kha Khoro ya UN ya Pfanelo dza Vhathu ..
Ḽa Afrika ṋamusi ḽi kha vhuimo ha tshanduko khulwane na nyito dzo dzhiiwaho zwino , nga shango nga ḽithihiḽithihi a musi ho ṱanganelwa dzi ḓo sumbedzisa vhuyo ha mirafho i ḓaho .
Hu na thusedzo ya vhulimi ho dzudzanyiwaho , mihasho yo lingulula u kwamea hune ha itwa nga zwine zwiwo zwa tshinyadzo zwa vha nayo kha vhulimi .
Tshiimo tsha Khamphani : Tshiimo tsha mulayo tsha muiti wa khumbelo ; Luambo ; Mbekanyamushumo dzine dza ḓo hashwa
2.6 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelelo u bva kha muṱangano wa Maimo a Nṱha wa Buthano ḽa Guṱe ḽa Samithi ya Ḽifhasi nga ha Zwitshavha zwa Mafhungo ye ya farwa u bva nga dzi 15 u swika dzi 16 Nyendavhusiku 2015 .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . mvula luṅwe mapfeṋe yashu khwiṋe mvumi muṅwe pfala muhashela mathukhwi muṱamvu ṅwando pfuvha shavhela khwikhwidza
Ndi maḓi mangafhani , ane a nga shumiswa hafhu , a khou lozwea nga u eletshela lwanzheni nga kha phaiphi dza malaṱwa ?
Mushumo wa khamphani iyi hu ḓo vha u dzhena kha vhushumisani ha thandela dza phaiphi dza u fhirisela gese .
( 1 ) Mulangavunḓu wa vunḓu u tea u tendela , na u saina ḽiṅwalo ḽa Mulayotewa wa vunḓu kana khwiniso ya Mulayotewa ḽe ḽa ṱanzielwa nga Khothe ya zwa Mulayotewa .
Vhasidzana u / vha ita tshikwekwe tsha u wana mubvanamafhungo .
Nzudzanyo ya Mashumele i na ndivho dza 27 .
U ṱoḓisisa na u tshimbidza zwa nḓisedzo ya tshumelo dza ambuḽese dzapo dzine dza wanala henefho Marble Hall .
U alusa mveledziso ya mbekanyamaitele ya mbulungo ya masheleni i pfalaho ya mashango ane a vha miraḓo hu u itela u thoma vhupo ha mbulungo ya masheleni vhukonisaho kha dzingu .
Mmbwa i a huvha .
Tsaino yavho ya u khwaṱhisedza uri akhundu ndi yone ; na
Ndivho ya tshikimu tsha Export Marketing and Investment Assistance ndi u lifhela vharengiselaho nnḓa iṅwe ya tshelede ye vha i shumisa musi vha tshi khou rengisela kha mimakethe ine ya khou bvela phanda nahone vha tshi khou rengisa zwibveledzwa na tshumelo dza Afrika Tshipembe , nahone vha tshi kunga vhubindudzi uri vhu ḓe Afrika Tshipembe .
Vhukunguwedzi vha ḓo hwala vhuḓifhinduleli ha ndiliso iṅwe na iṅwe na mitengo yo bveledzwaho nga zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwo itelwaho Vhaganḓisi vha Muvhuso zwo bveledzwa nga khanḓiso ya nḓivhadzo iṅwe na iṅwe .
Tshithu tshihulwane tshine tsha vhanga tshanduko kha mutengo wa tshithu ndi u pfukisela hune ha itwa nga zhendedzi sa ndambedzo ya gavhelo kha sekhithara ya mbambadzo ṱhukhu na ya nyanḓadzamafhungo ya tshitshavha .
Hu tea u vha na vhabvumbedzwa vha tevhelaho kha ḽitambwa ḽaṋu : maswole mararu , vhathu vha muḓanani vha rathi .
Tshumiso yazwo i fhaṱusa muvhali kha vhuḓipfi ha vhuṱungu na zwililo , nahone , zwenezwo , zwi dzhenelela zwo livha kha kupfesesele zwi khagala zwine zwiga zwa amba zwone .
vha muṋe wa vhufarani ha bindu ḽi langwawo nga muthu muthihi
Ndivhotiwa : U ṋetshedza vhugudisi na zwikhala zwa mveledziso kha vhashumi vha na vhane vha nga vha vhashumi vha muhasho .
U sika zwikhala zwa mishumo zwa vha si na mishumo uri vha wane zwikili vhe mushumoni u itela u alusa vhudzivha ha uri vha kone u hola malamba .
Bodo i ita zwa u ṱola na ndango dza ndeme , na u ṋekedza tshumelo dza thekhinikhala , vhusevhi ha maraga na dza mafhungo .
Muhumbulo u fanaho wa ṱhanganelo ya vhufaranani wo ambwa nga hawo kha mbumbo ya tshigwada tsha ndangulo tshi re na mutheo wo angalalaho wa vhadzudzanyi vha wadi na vha masipala , vhane tshifhinga tshoṱhe vha ḓo vha vho ranga phanḓa lwa ḓuvha na ḓuvha kha u thoma mushumo uyo .
Tshavhuvhili , ro humbela avha vhathu uri topolela zwidodombedzwa kha milayo yashu ya vhashumi ine yo tila .
Khovhekanyo yo sendamaho ya vhudzheneleli ha tshumelo na phaḓaladzo ya ḓivhavhupo ya tshumelo ndi dza zwivhumbi zwe zwa vha zwo tea zwo tandululwa .
21212 Nomboro dzi anetshela mafhungo a sa takadzi
U vhofhololwa ha Vho-Mandela ho ḓiswa nga tsheo ya u lwa ha vhathu vha Afurika Tshipembe .
Vhathu vhaṋa kha vhe ha ṱanganwa navho , vhe vha vha na vhupfumbudzi vhuṅwe , ndi muthihi fhedzi we a vha a tshi ḓivha nga ha khovhakhombo i tshimbilelanaho na malaṱwa a ndondolamutakalo na milayo ya ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo .
Mveledziso ya khaphasithi ya vhashumi kha masia a masheleni na mbulungo ya masheleni zwo vha zwi tshi kha ḓi ambiwa ngazwo nga vhathu vha kwameaho .
Vhasedzulusi vha nga ngomu na vha nnḓa vho shumisa tshishumiswa tsha tsedzuluso yo bveledzwaho kha mavundu u sedzulusa mabambiri a mbudziso a mulingo uyu .
U vhea iṱo kha u shela mulenzhe nga mulwadze kha pulane ya dzilafho .
Mulaedza Wa Muphuresidennde Kha Lushaka
Fhedzi , ri ṱangana na thaidzo khulwane dzi fanaho , dzine dza ita uri vhushumisani hashu ho khetheaho ha tshiṱirathedzhi tsha vhukuma vhu vhe ha ndeme nga maanḓa .
Zwivhangi zwinzhi zwi na mvelelo khumbulelwa dzi kanganyisaho .
Vhahumbeli vha ḓo ḓadza fomo ya u bvisela khagala zwa masheleni na u dovha vha tea u itwa khwaṱhisedzo dza vhutsireledzi .
Nga bono , mushumo na u ḓikumedzela zwavho vho ṋanisa nndwa yo livhiswaho kha muvhuso wa u tsikeledza , zwe mafheleloni zwa ḓisa dimokirasi .
Muvhigo wa mushumo wo dzudzanywaho nga mudzheneli nga tshifhinga tsha wekishopho
( h ) u vhofhiwa ha vunḓu na masipala u ya nga ha mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka ,
3.2 Muhanga u dzinginya sia ḽa fhethu ḽo teaho ḽo livha kha mveledziso ya ikonomi ya matshilo i na mvelaphanḓa ya shango , ya ṋetshedza ṱhanganyo ya zwa sekithara ya tshiimo tsha nṱha ya tshimbidza maitele a zwa madzulo .
Ho vha mililo ya ḓaka kha vhuṅwe vhupo .
KUSHUMISELE KWA WEBUSAITHI KU LANGIWA NGA MILAYO YA VHUDAVHIDZANI HA EḼEKHIṰIRONIKI HO RANDELWAHO NGA FHASI HA KHETHEKANYO YA 255 ( 1 ) YA MULAYO WA NDAULO YA MUTHELO , 201 .
3.13 Vha ḓo vha ḓivhadza nga ha mvelelo dza mulandu na uri naa hu na aphiḽi naa malugana na tshigwevho ;
Lushaka lwa mushumo wa ndayotewa kha muvhuso ndi lune lwa wanala kha pfanelo na milayo ya Ndayotewa yashu .
Zwiṱirathedzhi zwa seikhara zwi wanala kha mihasho yoṱhe .
Tshipiḓa tsha u thoma tsha u tevhelana ha vhaṱhomphei kha vhuṱambo ha tshiofisi u bva Slave Lodge u ya getheni dza Phalamennde hu katela Mufolo wa Khuliso wa Mmbi .
Manweledzo a ino thandela o vha a u pfufhifhadza zwidodombedzwa zwi bvaho kha vha National Land Cover Database kha atiḽasi ya eḽekhiṱhironiki zwine zwa ḓo shumiswa kha thandela ya Resource Directed Measures .
Ndalukanyo ya senthara ya dziṱhingo kana i fanaho nayo i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Izwi zwi ḓo engedza ṋetshedzo ya tshumelo dza ndeme kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe na u vha konisa uri vha swikelele tshumelo dza muvhuso .
Phuphu dzi tevhelaho dza pulane ya mbuno dza sumbe yo themendelwaho nga Khabinethe dzo sikwa u amba nga ha khaedu dzo ambiwaho nga hadzo tshifhingani tsho fhelaho :
Ḽevele dzo vha khulwanesa kafumi u fhira tshikalo tsha nṱhesa tsho tendelwaho nga mulayo .
Vhadzheneleli vha ṱalutshedza zwiṱuku iyi nḓivho kha wadi dzavho vha ṱalutshedza uri vhupo ha mbekanyamaitele na mulayo vhu na zwithu zwavhuḓi zwine ha ḓisa kha vhathu .
Mukonṱiraka o ṋetshedza mafhungo a si one kha Maṅwalo a Humiseleaho murahu a vhumbaho tshipiḓa tsha konṱiraka .
Humbelani khonani yaṋu a ni dzudzanyele mushumo waṋu .
Mabogisi a u langa muḓagasi a tea u dzula o tsireledzwa na u khiiwa zwavhuḓi
Hu na u khetha ha Zwiimiswa zwo Elwaho u itela u katela Vhubindudzi ho Tiwaho kha murekanyo wa zwikoro zwa vhuṋe .
Maṅwe maiti ha ambi arali a si na zwiitwa mafhungoni .
Naho zwo ralo , nga tshifhinga tsha kuitele kwa u dzhiela nṱha , tshikhala tsha muṱaṱisano , u vha khagala na ndinganyelo zwi ṋetshedzwa nga khungedzelo , u ṱanganedza mabula muhumbulo , khanedzano na muṱaṱisano .
( c ) murangaphanḓa wa muṱangano u tea u bula uri muthu o wanaho vouthu nnzhi ndi ene muthu o khethiwaho .
Naho zwo ralo , vhukoni ha kudzulele hu tshi itelwa u bveledza zwikhala a zwi bvi kha tshivhalo tsha vhathu fhedzi , zwi dovha zwa bva kha uri ayo madzulelele o vhekanywa hani nahone o itiswa hani .
U engedza sekithara ya pfunzo ya nṱha ine i nga thusa kha u gonyisa miholo , vhubveledzi na u ya kha ikonomi ine ya vha na nḓivho nnzhi
Vhunzhi ha haya maongelo ndi ane a vha fhasi ha vhuṋe na ndango ya zwigwada zwa madokotela a phuraivethe kana ha madzangano a mabindu mahulwane .
Ndivho ya muṱangano ndi u ḓivhadza vha re na dzangalelo nga ha zwidodombedzwa zwa u pulana na Mushumo une vha tea u u shuma , ha tevhela
Tsha u thoma ndi u khwinisa ikonomi yashu u itela u konisa nyaluwo khulu ya mishumo khathihi na nyaluwo i ṱavhanyedzaho .
Nyimele i si yavhuḓi
kwamanya vha muṱa na vha vhulungi vha shango ḽe mufu a lovhela khaḽo
Mulayo u langaho u tewa ha maraga ya vhushai ha tshikolo ndi i tevhelaho :
Ri hangwa uri hu na vha re vhukati havho vhane vha tenda fhedzi kha uri muvhuso wa tshiṱalula wo tou sa shumiswa zwavhuḓi , kana wo tou vha u sa konadzei kha nyito , nahone ngauralo vha vho tea u nanga iṅwe nḓila ya tshanduko .
Fhedziha , u khwaṱhiswa ha mbekanyamaitele ho bvelelaho kha nyimele idzo dze tshiimo tsha inflesheninyangaredzi tsha gonyisa u vha khomboni ha madzhenuwo ayo .
Vhukati ha vhuimbeleli vhu ḓivheaho vhukuma he ha buliwa kha khumbelo dza u vhuela murahu ndi ha uri ṅwana u hana u vhuela murahu .
Phaḓaladzo ya mihumbulo ya odithi i songo khunyeledzwaho a i athu khwiniswa zwihulwane kha miṅwaha yo fhiraho , zwihulwane kha mimasipala .
Khamphani ya Japan , Isuzu , na yone yo ḓivhadza vhubindudzi ha R1 , 2 biḽioni kha mveledzo yapo yayo ngei Port Elizabeth , ine ya ḓo engedza ikonomi ya Kapa Vhubvaḓuvha .
Nga murahu ha u anḓadzwa ha Muvhigo wa u Fhedzisela wa Khomishini , UN yo tendela hu tshi vha na dziṅwe ṱhoḓisiso nga ha fhungo ḽa ndifho .
U ṱola kusudzulutshele kwoṱhe kwa dzi faela .
Zwiimiswa zwa masipala , theo ya mulayo & phurosese
MTSF , ine ya vha Mbekanyamushumo ya Nyito ya muvhuso , yo ḓisendeka kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , ine ya vha pulane ya shango ya zwa matshilisano na ikonomi kha u lwa na tshiraru tsha khaedu tharu dza vhushai , u shaea ha mishumo na u sa edana nga nwaha wa2030.
Maitele a no tevhedzwa na Phalamennde
Ri nga kona u fhambana na u sa funesa zwithu , vhalangi vhane vhakolodisa ndi vhone vhane vha khou vhanga nyimele ine isi vhe ya vhuḓi .
U ḓa na sisiṱeme ya mbadelo ya magavhelo ya kha tshiimiswa yo fhelelaho .
Sisiṱeme idzo dzi londotwa nga Gwama ḽa Lushaka , hu na Gwama ḽa Vundu ḽi re na vhuḓifhinduleli u itela ndangulo ya akhaundu ya vhashumisi na tshumiso yavhuḓi ya sisiṱeme .
Mbudziso : Naa hu na nyimele dzine ngadzo muraḓo wa komiti ya wadi a nga sudzuluswa ?
Hu si na u fhima pfanelo nga fhasi ha nzivhanyedziselo , a huna tshipiḓa tsha webusaithi iyi tshine tsha nga bveledzwa hafhu , u vhulunga kana u ḓivhadzwa kha sisiṱeme ya u ḓo dzumbululwa hafhu , kana u pfukiswa nga tshivhumbeo tshiṅwe kana nga nḓila iṅwe na iṅwe ( eḽekiṱhironiki , mekhenikhaḽa , u fothokhopha , u rekhoda kana zwiṅwevho ) kana u itela iṅwe ndivho , hu si na thendelo yo tou ṅwalwaho ya muhulwane wa webusaithi .
Ri fanela u sumbedza tshoṱhe zwi konadzeaho nga ha ṋea ndavhelelo .
U papamala ha muthelo ho elwaho ho fhambana zwihulwane u bva nga ṅwaha nga ṅwaha nahone u a shumisea nga maanḓa kha u ela u papamala lwa tshifhinga tshi lapfu .
Kha u ita mushumo wa vhulavhelesi Phalamennde i sedzesa kha uri :
Ndeme i khwinifhadzwa nga u bindudza kha sisiṱeme ya ndangulo ya ṱhogomelo , vhugudisi ha vhashumi vhashu khathihi na u ṋetshedzwa ha khonṱhiraka ya mishumo ya ṱhogomelo ya dzibada ine ya nga kona u bvela phanḓa hu tshi itelwa u bveledza vhukoni kha sekhithara ya phuraivethe .
Mulayo wa mutheo wo vha u wa uri vhuḓifari vhu bveledzaho kha dziṅwe nyimele zwi nga itea ha sa bveledze kha dziṅwe .
U bviswa u ya nga mbuelo dza davhi ḽa nnḓa zwi na ṱhoḓea nnzhi .
Khabinethe i ṱuṱuwedza Maafrika Tshipembe vhoṱhe u tikedza fulo ḽa U renga zwibveledzwa zwa fhano Hayani na u ḓihudza nga u ambara zwiambaro zwo rungwaho fhano hayani .
A hu na vhupimathengo kana tshinyalelo ya ndaka ine ya ṱanganedzwa zwa zwino kha redzhisiṱara ya ndaka .
Ndangulo ya khombo yo sedza nga maanḓa kha u ṱalusa zwikhala hu u itela u thivhela kana u fhungudzisa ndozwo .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipemmbe vhoṱhe vho teaho vhe vha pfukiwa nga datumu ya u vala ya dzi 31 Nyendavhusiku 1998 vha balelwa u isa mbilo dza mavu dzavho vho engedzelwa tshikhala tsha u isa mbilo dzavho u swika dzi 30 Fulwi 2019 .
Zwine muvhili wanga wa ṱoḓa uri u dzule u na mutakalo
Ṱhalutshedzo yo dzinginywaho ya khamphani ya dzangalelo ḽa tshitshavha ndi nga referentsi ya khamphani ya phuraivethe .
U topola faela na rekhodo u itela akhaivi .
Zwiṅwe zwine zwa khou ṱahela ndi ṱhalutshedzo ya milandu yo ḓalesaho i kanganyisaho kha vhana na vhathu vhahulwane vhe vha vha vha na mutakalo wavhuḓi tshifhinga tsho fhiraho .
Ndima iyi yo ṋea miraḓo luvhonela kha ndivhotiwa , mushumo , tshivhumbeo , mishumo ya Dzikomiti dza Wadi na manweledzo zwao a uri ndi zwifhio zwi re kha ndangulo ya dzithandela . vhatshimbidzi
Haya maga oṱhe , u bva kha u shandukiswa ha milayo u ya kha thikhedzo ya dziSMME , vhubindudzi kha themamveledziso khathihi na u bvelela ha sekhithara ntswa , zwoṱhe zwi ḓo ṱuṱuwedza tshanduko kha nyaluwo ya ikonomi ine ya khou itiswa nga nyaluwo ya sekhithara ya phuraivethe kha miṅwaha i ḓaho .
Nḓisedzo nga mbeu kha vhathu vha Alfred Nzo ho ḓalesa vha tshifumakadzini .
Tshivhangi tsha u shumisa lwo kalulaho zwibviswa tshi nnḓa ha ndango ya Muvhuso wa Vundu .
Khunguwedzo dzo ṋetshedza mitengo ya u tshimbila i re fhasi musi i tshi vhambedzwa na mitengo ine khamphani dza mabufho dzapo na dza dzitshaka dza ṋetshedza dzone .
A hu na muthu ane a nga fhirisela thukuta ya khombo kha fuḽaimatshini nga nnḓa ha musi kana u swika fuḽaimatshini i tshi vha yo kwamiswa na mavu nga tshishumiswa tsha u fhirisela nga nḓila ya thambo ya muḓagasi ya u kwamiswa na mavu .
Tshumelo kana zwigwada zwi tshimbidzwaho nga masipala
Vhatheli vha ṋekedzwa tshikhala tsha u ṱanganedza , u ḓadza , u rumela na u badela mbuyelo dza muthelo nga nḓila yo fulufhedzeaho na mbadelo dzo vhulungeaho kha awara dza 24 dza ḓuvha .
U itela uri tshumelo i kone u shuma , migaganyagwama ya u shuma na tshiṱafu zwi ḓo mbo ḓo thomiwa .
Khumbelo ya u vha na tshumelo ya poswi vhuponi vhu songo ridzeviwaho .
Zwi tshi elana na milayo ire kha Ndayotewa na miṅwe milayo i elanaho na muvhuso wapo , masipala unga fhambanyisa vhukati ha khethekanyo dzo fhambanaho dza vhashumisi na vharengi maelana na mbadelo dzine wa badelisa .
Ro wana pulane khulwane , luvhanḓe na vhurangeli vhune nga khaho ri bvela phanḓa na u kunga vhathu vhaswa nga tshivhalo tsha nṱhesa kha mushumo wa zwa ikonomi u bveledzaho nga kha vhurangeli vhu fanaho na Employment Tax Incentive .
Zwi tshi elana na ngudo dza miṅwaha minzhi ya vhugudisi kha sia ḽa zwitshavha zwa nnyi na nnyi na zwapo , tshipikwa tsha bugu iyi ndi u ṱuṱula mihumbulo vhukati ha vhashumisi hu si u ṋetshedza mutevhe wa ndaela .
Ṱhanziela ya vhupfumbudzi ( arali i tshi ṱoḓea )
U pfesesa na nḓivho ya ndangulo ya thandela .
Bono ḽa matshelo ndi ḽa uri Muhasho wa Vhuendi na wa Tshumelo dza Vhathu ndi u vha zhendedzi ḽi no shuma ḽa u tshimbidza mishumo , ḽine ḽa ḓo fhedza ḽi tshi ḓisedza na u ṱuṱuwedza zwiimiswa zwa musalauno , zwo fhaṱiwaho zwavhuḓi na u londwa zwavhuḓi zwi re na tshomedzo dzoṱhe .
Muhasho u bveledza tshaka tharu dza mivhigo kotara iṅwe na iṅwe .
Hedzi tshumelo dzi ṋetshedzwa kha vhukavhamabufho ha vhuthathazwitzhili sa ha Johannesburg , Cape Town na Durban , khathihi na vhuṅwe vhukavhamabufho ho tendelwaho .
Tshikalo tshi tendwaho khatsho tsha ngona i humiswaho ngamaanḓa i shuma kha u sumbedza zwivhangi zwa u langa ndeme .
U wanala ha nḓila dza 2 400 MW dza u bveledzwa ha muḓagasi u bvaho kha u fhiswa ha zwivhaswa zwi ḓo thoma nga kotare ya ṅwaha muswa wa muvhalelano .
Ro tenda uri , kha u ṱhompha senthinari ya Vho Nelson Rolihlahla Mandela na Vho Albertina Nontsikelelo Sisulu , ri ḓo kumedza nyito yashu , ndingedzo dzashu dzoṱhe , nyambo yashu yoṱhe kha tswikelelo ya bono ḽavho ḽa tshitshavha tshi linganaho na tsho lugaho tsha dimokirasi .
Nnḓu iyo i tea u shumiswa sa ya vhudzulo fhedzi .
U ṱanganedza zwithu sa zwi re ngoho uhu hu elana na mbudziso dzi tevhelaho :
Nḓowenḓowe dza u khwaṱhisedza khwaḽithi , u itela u vhona uri u tevhedzela zwiṱandadi zwi itwa ṅwaha muṅwe na muṅwe , nga zwiimiswa zwo imaho nga zwoṱhe zwine zwa shuma zwa dziṱhaṱhuvho dza khwaṱhisedzo dza khwaḽithi luthihi kha miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe .
Muvhuso wo thoma mbekanyamaitele ya hanedzanaho na u gonya na u tsa ha ikonomi , nga u vhulunga tshelede nga zwifhinga zwavhuḓi u itela u lugisela zwifhinga zwi konḓaho tshifhinga tshiḓaho .
4.74 Tsha u fhedza ndi mbudziso i kwamaho uri naa u vhaiswa nga vhuloi zwo sendeka kha lutendo vhathu vhanzhi vha Afrika Tshipembe zwi nga ṱanganedzwa nga mulayo wa ndayotewa naa , hune iyi mihumbulo ya sa fane kha vhathu vha Afrika Tshipembe nahone a i na vhuṱanzi .
Nṱha ha ezwi , thuso ya vhaṋetshedzi kha mashango a khou bvelaho phanḓa a khou ḓa sa zwe ya vha i tshi itisa zwone .
Khoro yo khethwaho ndi yone foramu i dzhiaho tsheo kha IDP .
Thendelanomviswa iyi ndi mbekanyamaitele ya muhangarambo wa u bveledzisa dzimbalombalo Afrika , zwine zwa ḓo ta milayo ya phurofeshenala i langaho vhubveledzi na ndangulo ya dzimbalombalo dza lushaka , madzingu na kha vhuimo ha dzhango .
Ri khou sedzesa mimasipala iyi na u ṋekedza mimasipala iyi tshenzhemo yo dzhenelelaho na u fha thikhedzo hune zwa konadzea .
Phikhkho ya ḓi sedza maḓini ya vhona i songo naka zwone .
Vha humbelwa uri vha sumbedzise tshiimo tshavho tsha vhuholefhali u itela u tshimbidza maitele aya .
Arali phindulo hu ee , kha vha fhe zwidodombedzwa zwa mulandu kana vhukhakhi na tshigwevho / khaṱhulo :
Zwiteṅwa zwo ambedzaniwaho nga hazwo afha zwo tea kha puḽanti ya muḓagasi na u dzheniswa kha thekhinoḽodzhi ya fulufulu , na zwone .
Vhomakone kha sekithara na vhasaukanyi vha tshiṱirathedzhi vha a shumisana u lavhelesa zwipikwa zwo sedzwaho zwa u vhambadzela nnḓa .
Nḓivho yavhuḓi ndayo dza tshumelo ya nnyi na nnyi , ndangulo ya khombo na Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Nnyi na nnyi .
Ndi zwa ndeme u vha na thendelo yo tou ṅwalwaho ya muhweleli musi u tshi ḓisa khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela wo mu imela naa ?
Mbekanyamaitele i ḓo thoma u shumiswa kha masia oṱhe a muvhuso .
Arali vhaunḓiwa vhavho vhe HIV phosethivi vha dzhia tsheo ya u dzhoina mbekanyamushumo , hu itwa nga vhulondo uri zwi dzule zwi tshidzumbe .
U shumisa ngelekanyo ndi yone nḓila ya u ḓipilela ya khwiṋesa .
Ṱhalutshedzo ya Mbuelo
Zwitandadi zwo dovha zwa vha mbonalo khulwane ya mbambadzo ya ḽifhasi , hoṱhe u ya nga ndaulo kha ya mbambadzo yo hweswaho nga mivhuso khathihi na iyo yo bveledzwaho nga u khethulula huhulwane na vharengi vha ṱoḓaho u ḓivha zwinzhi nga ha khamphani ine vha khou renga zwibveledzwa zwayo .
Ridzhisiṱara dzi ḓo dovha dza konisa Muvhuso u vhona uri ndi kha ḽiga ḽifhio ḽine vhorakhonṱhiraka vho bvelelaho vha tea u bviswa kha mbekanyamushumo dza thikhedzo .
1.4 . Mushumo wa u dovha u fhaṱa hafhu nga huswa fhethu ho tshinyadzwaho nga miḓalo , u kati , ngeno vhathu vha shango ḽashu vha tshi khou farana vha vha ṅanda nthihi kha vhuḓiimiseli havho ha u thusa avho vho tshinyalelwaho nga mahaya na thundu dzavho .
U thoma u shumiswa ha Vhurangeli ha Musanda wa Ḓorobo ndi ha ndeme kha u swikelwa ha bono ḽa Tshwane ḽa u vha musanda wa ḓorobo ya Afrika i re phanḓa nga vhukoni .
Mbekanyamaitele dza na mutsiko wo tshenzhelwaho nga ofisi dza madzhisiṱiraṱa kha u dzi thoma dzo bulwa nyana afho fhasi .
Vhulwadze vhu kwama vhanna na vhafumakadzi vhu vhukale , mishumo na mirafho yoṱhe vha dzulaho mavunduni oṱhe .
( 3 ) Muthu a nga fhelelwa nga u vha Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka arali uyo muthu -
Yo leluwa u fhira ya tshifhinga tsho fhelaho ; ngeno hu uri ṱhandavhudzo ya mashumele yo sumbedzwa .
Nzwalelo i no waniwaho kha magavhelo a nyimele a songo shumisiwaho i kovhelwa thwii vhakolodisi .
Mutengo wa mukukuṱo wa khovhe wa zwenezwino wo vha u nṱha kararu , vhunga infḽesheni yo vha yo bvelela kha ṅwaha muthihi fhedzi .
GDP nga ṱhoho ndi muelo nga u angaredza wo leluwaho wa ndondolo , naho u sa hwali vhuḓifhinduleli ha nḓisedzo ya mbuelo , kana thundu na tshumelo zwi bviswaho nnḓa na makete wa ikonomi .
Ndi vhuḓifhinduleli hashu sa lushaka u lwela uri hu vhe na mveledziso ya zwa matshilisano na ikonomi ine ya katela vhathu vhoṱhe , ngeno nga thungo ri tshi khou vhona uri ri khou fhelisa zwiito zwa khethululo nga murafho , khethululo nga lukanda khathihi na zwiṅwe zwiito zwoṱhe zwi fanaho na zwenezwo zwine zwa sa konḓelelee .
U bebela hayani kana kha yunithi ya u bebela hu guma kha R7 755 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Kiḽaente i na mbetshelwa ya pfanelo ya u rumela makumedzwa o ṱanganyiswaho , khathihi na makumedzwa o fhambanaho , kha vhaeletshedzi vha mulifhelwa wa tsenguluso na ngeletshedzo .
Mbekanyamushumo yo vhekanywa kha ngona dza u ṱoḓa vhashumi vhanzhi na u ṱoḓa u fhaṱa na u londola themamveledziso , ngeno i tshi dovha hafhu ya kungela vhathu vha sa shumi kha zwikhala zwa mushumo zwi bveledzaho .
( a ) u sa vha na vhuḓifhinduleli nga muvhuso kana muthu muṅwe na muṅwe kha vhutshinyi vhuṅwe na vhuṅwe ;
Nda nwa dzhusi ine ya khathihi na u ḽa sangwetshi ye ya vha itshi .
Khaedu khulwanesa yo livhanaho na Lutavhi lwa Vhuendedzi ha Nnyi na Nnyi ndi u ṋekedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi vhu sa ḓuri , ngeno hu sa nyeṱhiswi khwaḽithi kana tsireledzo .
Ṱanganelanaho - ṱumanywa , hu na zwipiḓa zwo itwaho tshithihi
Zwishandukisi zwa frikhwentsi kana dzhenereitha dzine dza vha na elementhe dzoṱhe dzi tevhelaho :
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
Naho zwo ralo kha mafhungo haya , muhasho wo tandulula u sedza kha u khwinisa u vhiga nga u vhona zwauri vhukwamani hoṱhe ha mutakalo na vhana hu vhonwa sa zwikhala zwa u haela .
Thambudzo ya vhafumakadzi i kha ḓi vha kha tshiimo tshi sa ṱanganedzeiho .
Muhasho u khou tshimbidza Foramu ya Vhulamukanyi ha Vhana ha Vundu hu katelaho miṅwe mihasho , vhashelamulenzhe na dziNGO dzine dza khou shuma kha sia ḽa vhulamukanyi kha vhana vha kuḓanaho na mulayo .
Zwikili zwa u ṅwala mivhigo na zwa u ita mikumedzo ;
Khwiṋiso ya Mulayotibe i khwiṋisa Mulayo wa Nyengedzo ya Vhutsireledzi ha zwa Madzulo , 1997 ( Mulayo wa vhu 62 wa 1997 ) u itela u khwaṱhisedza , u bvisela khagala na u tsireledza pfanelo dza madzulo a vhadzuli ( vhadzuli vha mabulasini ) .
Ro vhidzwa u ita nga u ralo nga fhasi ha nyimele dzi konḓaho .
Vhungoho : Izwi zwi amba uri ri a kona u sedzulusa ( u vha hone ha data , phimatshifhinga na zwiṅwe-vho ) uri zwi a wanala nahone zwi a shumisea .
Kha u dizaina netiweke ya vhuendedzi , hu fanela u edziswa tshoṱhe uri nḓila na zwishumiswa zwi no yelana na nḓila iyi zwi vhonale zwi khagala nahone zwi swikelelee nga tshitshavha .
Rannda ya Afrika Tshipembe , ine ya wela kha dziṅwe dza tsheledze nnzhi dzine dza vhambadzwa kha mimaraga ine ya khou bvelela , yo tsesa nga maanḓesa vhegeni dzino .
zwiimiswa zwine zwa shuma sa ndangulo ya mundende ( tsumbo , dzangano ḽa matshilisano ) .
Vhathu vha Azande vha tenda uri vhaṅwe vhathu ndi vhaloi nahone vha kona u vhaisa vhaṅwe zwo itwa nga u mamela .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza avho vhane vho tewa nga u haelwa kha luṱa lwa u thoma uri vha tou ḓiṅwalisa nga vhone vhaṋe u itela u haelwa .
8 . Mufumakadzi Vho Rofhiwa Irene Singo sa Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni kha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa .
( 1 ) Nga ngomu kha ndaulo ya Muvhuso hu na tshumelo ya muvhuso ya Riphabuḽiki ine ya tea u shuma , na u vhumbiwa u ya nga ha vhusimamilayo ha lushaka , nahone ine ya tea u bveledza phoḽisi ya muvhuso wa tshenetsho tshifhinga nga nḓila i fulufhedzeaho .
Iṅwe thaidzo khulwane ndi ya u laṱiwa ha malaṱwa a khemikhala a re khombo maḓaleḓaleni kana fhethu ha u laṱa ho vuleaho ha malaṱwa zwao .
Kha vhunzhi ha nyimele , mbumbo dza luambo dzi a bvelela lwo vhalaho kana lu si gathi kha maṅwe maambele , na u bvelela na dziṅwe mbumbo nga nḓila dzo fhambanaho .
Kha miṅwaha ya fuiṋa , tsireledzo ya ḽifhasi , mveledziso na mulalo zwi tou vha khagala uri a zwi athu swikelelwa ngeno vhushai , u sa kona u vhala na ṅwala na malwadze zwi bvela phanḓa na u shuma sa thambudzo kha zwitshavha zwa , zwihulwane mashango ane a kha ḓi bvelela .
Kha vha litshe u daha .
12 . Khabinethe yo tendela u dzudzanywa na u tshimbidzwa ha khonfarentsi dzi tevhelaho :
Nyendedzi iyi ndi manweledzo a zwithu zwo fhambanaho zwa Mbuelo na Milayo ya Tshikimu .
Uyu u a
Kana thaidzo dzi elana na mabunga o itwaho nga nḓila i si yone kana vhulanguli vhu si hone zwi a konḓa u zwi amba .
Mihasho i ḓo tikedzwa kha u kunga na u bveledzisa zwikili zwine zwa khou ṱoḓea .
- U kuvhanganya tshelede ya holo ya tshikolo
Ngeno tshiṅwe tshifhinga u kovhekana ha mbuelo hu tshi swikelelwa vhukati ha miraḓo u fana na kha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa ( sa tsumbo musi hu tshi khou ṱoḓiwa tswikelelo kha nḓivho ya sialala fhedzi hu si kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo ) , thendelano ya u pfukisa zwishumiswa a i ṋetshedzwi i yoṱhe , nahone tshifhinga tshoṱhe i tshimbila na thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Nga murahu ha miṅwaha ya fuṱhanuthihi , ri fhano , ri khou fhaṱa kha mutheo wo khwaṱhaho .
Maga aya a ḓo thusa kha u ita uri zwa u wana thandululo ya tshoṱhe hu tshi itwelwa miṱa ya zwipondwa zwa mabulayo aya a tshifhinga tsha muvhuso wa khethululo zwi itwe nga tshihaḓu .
Ri na vhuṱanzi uri vhafumakadzi kha madzangano oṱhe vha na tshenzhemo ya u shushedzwa nga zwa vhudzekani kana u tambudzwa lwa vhudzekani ho yaho nga u fhambana nahone vhunzhi ha vhafumakadzi vha dzula na vhuṱungu ngomu havho .
Ṱhoḓea ṱhukhusa kha izwo zwileludzi zwa malaṱwa a dzo ngo tea , nahone ndi dza tshisialala tshi sa pfadzi kha maṅwe masia .
Mishumo ya vhulanguli i elanaho na ofisi i katelaho u faila ; u ḓadza maṅwalo a tshiofisi ; u khwinisa bugu ya luṱingo na u kuvhanganywa na u phaḓaladza akhaunthu dza luṱingo lwa ofisini kha mihasho yo teaho .
U dzhena kha sesheni dza u luka zwiṱirathedzhi nge ha lavheleswa madzangalelo a wadi a vhudzwa avho vhane vha khou luka zwiṱirathedzhi
Muhasho u tenda wo khwaṱha kha zwa u shela mulenzhe kha mvusuludzo na u takula vhuḓipfi ha vhafariwa avha na u vhuedzedza fulufhelo na vhuthu khavho .
Vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha mihasho ya pfunzo ya vhuongeloni ṋamusi ndi kha sia ḽa u ḓivhisa , hune ha vha , u thusa vhashumi vhaswa kana vhathu vhaswa vhane vha khou bva u ṱhaphudza pfunzo dzavho uri vha kone u ḓivha tshiimiswa .
Yo ṱanganyisa zwigidi zwa vhadzulapo vha ḽifhasi , vhalwelambofholowo , vharangaphanḓa vha ḽifhasi , vhoramuzika na vhathu vhane vha dzhielwa nṱha u itela u takula Ndivho dza Mveledziso ya Tshoṱhe dza Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) sa khuliso ya u elelwa Vho Mandela .
Mafhungo ane a ḓo sedziwa a katela u sa vha mudzulapo wa shango ḽikene , mipfuluwo , vhulanguli ha mikaṋo na mipfuluwo nga mushumo .
Izwi zwi itwa nga maanḓa nga kha zwi thomiwaho ngazwo zwa tshiṱirathedzhi zwo khetheaho u itela Mugaganyagwama na Muhasho wa Gwama kha puḽane ya mveledziso yo fhelelaho kha miṅwaha miṱanu :
Zwiṅwe ( kha vha sumbedze )
ZWINE ZWA DZULA ZWIHONE U ITELA U RENGWA HU TSHI TEVHEDZWA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) ( a ) ( ii ) :
Sa tshipiḓa tsha mushumo u yaho phanḓa , mishumo na vhuḓifhinduleli tshi tea u bviselwa khagala , maga a ndango o bulwaho , ngeno hu na uri ndi mugaganyagwama fhedzi une wa ḓo shuma sa vhuṱanzi ha uri vhulanguli ha masipala ho ḓiimisela u thoma u shumisa .
Tshipikwa tsho sumbedziwaho tsha reiḽi idzi tsho vha u khethekanya zwipiḓa zwa tshitediamu khathihi na u ṋetshedza thikhedzo sa reiḽi dza zwanḓa .
Hezwi zwi ṋetshedza mutheo wo khwaṱhaho kha vhuḓikumedzeli hashu ha u tikedza mathomo a 15 000 nga 2024 .
: khethekanyo dza/ zwiko zwa u dzhenethiki/ Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa .
Maga a u shumana na vhutshinyi vhune ha kwama tshiphiri , tshirunzi na u vha hone ha sisiṱeme dza khomphyutha na data ya khompyutha zwi tshi katela tswikelelo i siho mulayoni , u thithisa hu siho mulayoni , u dzhenelela kha sisiṱeme na data , u sa shumiswa zwavhuḓi ha zwishumiswa ;
Ri tshi ambedzana na Khoro ya dziSOE Ofisini ya Muphuresidennde , ri ḓo dzhena kha maitele a u dzudzanyulula dziSOE dzashu na u vhona uri dzi shumela ndivho dza vhuṱhogwa dza zwa ikonomi na mveledziso .
Ri a zwi ḓivha uri vhuthihi ndi ha ndeme arali Ḽihoro ḽashu ḽi tshi ḓo kwama zwiwo zwa ḽifhasi .
U itela u pfukela kha Ṅwaha wa 2 , zwibveledzwa zwa Ṅwaha wa 1 zwi tea u vha zwo khunyeledzwa , hu tshi katelwa na tshitendeledzi tsho fhelelaho tsha CBP , zwa ḓi dovha zwa ralo-vho na kha u pfukela ka Ṅwaha wa 3 hu tshi bviwa kha Ṅwaha wa 2 .
Manweledzo a re kha nḓivhadzo iyi ya vhuimo ha zwa mulayo havho aha ngo fhelela .
Maga o khwaṱhaho u thivhela mveledziso ya dzinnḓu dzine dza wanala fhethu hune ha vha nnḓa
U ita nyambedzano na kiḽasi vha tshi fhana mihumbulo uri vha kone u ṅwala .
8.3 Vouthu dza Mugaganyagwama wa Mihasho dza 2017 nga Shundunthule 2017 dzi ṋetshedza tshikhala mihasho wa u vhudza Phalamennde na tshitshavha nga u angaredza uri vha ḓo shumisa hani Mugaganyagwama wa 2017 we vha kovhelwa wone .
Tshenzhelo kha zwa vhubveledzi na khanḓiso ya mivhigo ya thekhinikhala zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Zwisumbi zwi tea u tshimbilelana na mushumo , zwi vhe zwi linganaho , zwo khetheaho , zwine zwa kalea , zwi sa ḓuresiho nahone zwi wanale .
U vhulaha zwitzhili na u laṱwa ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi kha malaṱwa a re khombo nga maitele o teaho .
Tshigwada tsha Dziphanele tsho vhumbiwa u itela u haseledza nga ha mbilaelo
Afurika Tshipembe , u vha shango ḽo omaho zwi ṱoḓa nyito dza shishi kha u khwinifhadza tshanduko dza vhupo dzi si dzavhuḓi na u khwaṱhisa uri hu vhe na nyimele dza nḓisedzo dza maḓi kha vhadzulapo .
Lwa dzitshaka hu na u engedzedzea ha u ṱanganedzwa ha ṱhoḓea yo engedzedzwaho ya vhuvhudzisi kha mafhungo a ndeme , naho hu kha demokirasi dzo bvelelaho .
Naa zwisitatisitiki zwi songo fheleho zwa zwa mbeu zwi hone u itela u saukanya uri tshiimo tsho shanduka hani ?
Hezwi zwi fanela u ṱhonifha mbekanyamaitele , zwiṱirathedzhi na mbekanyamushumo dza u khwinisa nga mashango , u ṱanganedza zwithu zwa ndeme zwa vhone vhaṋe kha zwa ndeme zwa shango .
Hedzi ndi mbilaelo dza vhuṱhogwa dzine madzhendedzi a muvhuso vha fanela u a lugisa nga kha tshanele dza zwa poḽotiki .
Ndi lini hune nda rumela mbadelo dza khumbelo ya thendelo kha DEA ?
Ndi nga dovha hafhu nda vhiga uri Muhasho wo dovha hafhu wa wina pfufho ya Dzinnḓu dza Matshilisano a Lushaka ya Govan Mbeki , Maitele a Dzinnḓu dza Vhathu na Thandela ya Mveledziso Yavhuḓisa vhukati ha pfufho dziṅwe dza lushaka dzo vhalaho .
U vhambadza vundu na zwone ndi vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli vhune ha itwa nga muhasho .
Kha vha ṋee zwigwada minete dza 15 uri vha ambe nga mafhungo a ngudo .
U shumisa tshumiswa dza u ṅwala nga vhukoni havhuḓi ( tsumbo , penisela , raba , ruḽa )
6 Tshipiḓa tsha Muvhuso Muhasho wa muvhuso/ kana ndaulo kha sia ḽa lushaka kana ḽa vunḓu ḽa muvhuso kana masipala munwe na muṅwe kha sia ḽapo ḽa muvhuso .
Phaṱhelavhathu i tea u ṱalukanyiwa sa i no katela dizaini dza mifudafuda dza vhudzulo u itela u fusha ṱhoḓea dza fhethu ha fhethu ha u dzula vhathu na u farea siani ḽa masheleni .
Tshiwo tsha zwa mishumo tshi na vhundeme ho ṱanḓavhuwaho kha ikonomi na zwithomiwa zwa mbekanyamaitele ya zwa matshilisano .
Naho zwo ralo , iḽi ndi sia ḽine ḽa ṱoḓa u lavheleswa na u bveledziswa lu sa khauwi .
Uno ṅwaha , ri ḓo thoma u kuvhanganya fulufulu u bva kha vhabveledzi vha fulufulu ḽi vusuludzwaho , zwine zwa ḓo sumbedza vhuḓiimiseli hashu kha fuluful ḽi vusuludzeaho .
Fulobo a i nga ḓo katela mabambiri ano yelana na iṅwe khumbelo nga nnda ha yo sumbedzwaho kha fulobo .
Mutengo wa nṱha wa u renga a si une zwa zwino wa vha wo vhewa nga u shumisa hafhu zwifanyiso hu bveledzaho na u ṱumana , kana ndangulo yaho i bveledzaho .
Muthu muṅwe na muṅwe a , tshigwada tsha vhathu tshi kana dzangano ḽi nga swikisa phethisheni kha Phalamennde .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri tsenguluso ya masheleni ndi hone u thoma ha tsenguluso ya zwa ikonomi sa izwi zwi tshi ṱalusa mihumbulo ya ndeme i shandukaho kha u shumiswa kha tsenguluso .
Vharengi vha vhanna vha anzela u ṱunga vhasidzana nga zwikambi uri vha lavhelese vhone fhedzi , ngeno vhaṅwe vha tshi lavhelela vhuelwa nga zwa vhudzekani .
4.92 Zwavhukuma ndi zwa uri musi muthu a tshi khou shumana na zwa vhuloi u vha a khou shumana na zwa u nyadzwa ha mulayo , ngamaanḓa mulayo wa vhugevhenga , zwine izwi zwa vha thaidzo vhukuma .
Khoso i funza mveledziso ya mathenga zwa muteo , hu tshi gudwa :
Nḓivhadzo : vhanga wana mundende wa vhana vha rathi vhane vha vha uri a si vhana vhavho vha malofhani kana vhane vha vha uri ndi vhana vhane vha vha uri ndi vha vho lwa mulayoni .
Vha khou ṱuwa mafheloni a ṅwedzi wa Fulwi u ya u tshimbidza tshikolo tshiswa tsha vhuongi .
U bveledza kana u kuvhanganya mafhungo nga ha vhaṅwe nga nḓila iṅwe na iṅwe , hu tshi katelwa na ḓiresi dza imeiḽi , hu si na thendelo dzavho .
U dzhenelela kha u khwiṋisa tsheo dza muvhuso kha zwa saintsi na thekhinoḽodzhi sa u vhulunga hu vhuedzaho nga u bveledza mivhigo 2 ya u ela nga ha ndambedzo ya nnyi na nnyi kha nyito dza zwa saintsi na thekhinoḽodzhi nga Nyendavhusiku 2009 .
U dzudza ridzhisiṱara ya ndaka ya matheriala wa ḽaiburari hu tshi katela na u laṱa .
Vhalani nomboro dzi re kha tsha monde na deithi dzi re nga fhasi .
Khabinethe i swikisa ndiliso dzayo kha miṱa yavho , khonani na vhashumisani .
Yo dizainelwa u ṱhaḓula vhaitanavho uri vha shumise vhuṱanzi u itela uri vha dzhie tsheo dzavhuḓi nga dzimbekanyamaitele , dzimbekanyamushumo , dzithandela na tshumelo na u khwinisa kushumele kwa muvhuso kha tshitshavha .
Kha vha sedze tsumbo i re afho fhasi .
7 . Mulanguli wa CBP u wana na u ramba vhathu siani ḽa mabepha ane a nga vha hone hune vhoramafhungo vha nga shela mulenzhe
2.1 . Khabinethe yo tendela Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo ( IPAP ) 2016 / 17 - 2018 / 19 , ine ya vha thikhedzo ya Pulane ya Mbuno dza Ṱahe ya Muphuresidennde nahone i shela mulenzhe kha u thomiwa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vhuṱumani ho khwaṱhaho na dzhango ḽa Afrika na dziṅwe ikonomi dzi no khou thoma u dzhenelela vhu khou ṱoḓea .
Ḽikumedzwa ndi ḽa uri " pfananyo na u phaḓaladza ndeme ya bindu isa vhonali ndi zwa ndeme kha u guda zwa nṱhesa " kha tshumelo dza tshitshavha .
U thomiwa nga kha mulayo kana matshimbidzele a tshiofisi maswa na a Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi nthihi yo dzudzanyululwa ya tshumisano na ndangulo ya tshiimiswa ;
KHUMBELO NA NDUNZHENDUNZHE DZA NDEME
Haya ndi maitele a no pfadza na u ṱuṱuwedza e a thoma kale nahone a ḓo iswa phanḓa tshifhingani tshi ḓaho .
A ri koni u humbula zwine gabelo iḽi ḽa vhulwadze na lufu ḽi takuwaho ḽa ḓo ita kha miṱa yashu , zwikolo zwashu na huṅwe fhethu ha u shuma , na zwitshavha zwashu .
Vhafumakadzi vhane vha vhona zwauri maḓi a u fhisa o luga , khaphu dzo kuna , na uri tie i khou ṋetshedzwa mishumoni yashu nga tshifhinga tsha miṱangano yashu .
Nḓila iyi i ṱoḓa u ḓiimisela ha masipala uri vhadzulapo vha zwi kone u shanduka vha si tsha vha vhashumisi vha tshumelo vha u tou itelwa , vha shanduke vha vhe vhadzulapo vha no kakarika , vha tshi shela mulenzhe kha u swikela zwa ndeme dza mveledziso dzavho .
Tshelede yo badelelwaho phanḓa kana hu sa athu itwa tshumelo i ṱanganedzwa kha tshitatamende tsha tshiimo tsha masheleni musi mbadelo dzi tshi itwa .
Vhupo vhu re na khonadzeo dza mukumbululo muhulu hu fanela u bveledziswa fhethu ho tsitsikanaho zwiṱuku , hu re na mabuli ane mavu a kona u nwelela .
Naho zwo ralo , ndi na fulufhelo uri nga ngoho tshedza tsha nzumbululo tshi ḓo vha khavho .
Muvhuso u khou tea u vhona uri kualutshele ukwu ku dzule kwo rali nga u isa phanḓa na u shumisa maga a 14 a u engedza fulufhelo ḽi fhaṱaho kha u khwinisa fulufhelo ḽa murengi na uri zwi nga vhuedzedza fulufhelo ḽa mabindu .
( b ) Khophi iṅwe na iṅwe yo ganḓiswaho ya bammbiri ḽa A4- kana tshipiḓa tshaḽo tsho farwaho nga khomphyutha kana i re kha tshivhumbeo tsha eḽekiṱhironiki kana kha tshivhumbeo tshi konaho u vhalwa nga mutshini
Tshivhalo tsha vhathu ndi tsha ndeme nga maanḓa kha u amba nga ha ṱhoḓea ya mveledziso kha tshitshavha .
Fhedziha , muvhuso kanzhi kha ndango dza u dzhia maga a mulayo ya dzitshakatshaka u dzhiela nzhele uri u gembuḽa kha inthanethe ndi nḓila ya u gembuḽa ire hone na u vha na vhumatshelo ha u ya hoya .
Tshumelo khulwane i ḓo ḓiswa nga mbekanyamushumo ya ndemesa ya muhasho wa Mavundu :
Thendeloṅwalwa dzoṱhe na ṱhanziela zwi tea u vha na mafhungo a vhulanguli o teaho oṱhe sa zwi re kha phara ya B : mafhungo a vhulanguli a tshiṱandadi kha maṅwalo .
Hezwi zwi tshimbilelana na zwihulwane zwa Muvhuso zwi re na vhushaka na Operation Phakisa kha u alusa Ikonomi ya Maḓanzhe na zwipikwa zwihulwane zwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ya 2030 khathihi na Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka kha u alusa nyaluwo ya ikonomi na u alusa zwa u sika mishumo .
Mulayo wa zwino u ṋetshedza u itela Bodo ya Nḓila ya u Haika ha Lushaka na Sisteme ya Nḓila ya u Haika ha Lushaka .
Minisiṱa , ndi ḓo vha ndi khou kundelwa u ita mushumo wanga arali nda sa bula mbekanyamushumo yashu khulwane ya u pfumisa zwikolo , ine ya vha mbekanyamushumo ya pfushi zwikoloni .
Zwiga zwa tshifhinga tsho fhiraho tsha muvhuso wa tshiṱalula tshi si tshavhuḓi tshashu zwi kha ḓi vhonala kha tshumelo dza mafhungo na ḽaiburari zwine u swika zwenezwino zwo vha zwi sa swikelei nga vhunzhi ha vhathu vhashu .
Tshiṱuṱuwedzi tshi ṋewa vhathu vhane vha ṋetshedza mafhungo a swikisaho kha u fariwa na u gwevhiwa ha vhatshinyi , nga uri khothe i nga ṋea ndaela ya uri vha badelwe tshipiḓa tsha faini .
Nga fhasi ha Mulayo , Vhufaragwama ha Lushaka vhu nga ta tshivhumbeo tsha Tshitatamennde tsha mbuelo na tshinyalelo .
Zwikhalani zwi re afho fhasi , ṅwalani zwidodombedzwa zwa muhali waṋu kana muthu ane na mu edzisa .
Maitele a u mamisa mikando lwa zwiṱuku zwi vha tshiṅwe tshiitisi tsha mpfu dzi swikaho 800 000 ( 13% ya mpfu dzoṱhe ) dza vhana vha fhasi ha miṅwaha miṱanu kha mashango a khou bveleleaho khathihi na u ḓala ha tshayapfushi , ine ya vha khaedu khulwane kha mutakalo wa lushaka Afrika .
Tsheledemviswa ya Tshitshavha ya Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni zwi ṋetshedza tshiimo tsha mutheo tshi tendelaho u ela nga murahu ha tshifhinga tsha tshanduko kha kushumele .
Edziselani kushumelwe kwa mishumo yo fhambananaho .
Vha tshe vho fariwa u bva tsha Fulwi ṅwaha uno ngeno hu na uri maitele a swikisaho kha uri vha humiselwe murahu he vha tshinya hone o vha a tshi khou tevhelwa .
Nṱha ha idzi mbuelo vha nga lingedza u vhona uri vhashumisani vhapo , vhathusi , tsumbanḓila na dzitsevhi vho katelwa sa vhadzheneleli vhane vha fanela u badelwa kha ṱhoḓisiso ; vhathu vhapo vho gudiswa zwavhuḓi kha mafhungo o fanelaho a sainthifiki , mulayo na ndaulo ; uri vha khou dzhielwa nṱha kha maitele a ṱhoḓisiso ; na uri vha khou ṱanganedza khophi dza zwifanyiso , zwiḽaidi na maṅwalo o fanelaho .
Khaedu dza u ṱanḓavhudza tshikhala tsha zwa poḽotiki zwihulwane kha mahoro mahanedzi a zwa poḽotiki , zwigwada zwiṱuku na zwigwada zwi re khomboni ;
Vha shumise fhedzi zwishumiswa zwo kunaho nahone vha songo nwisana zwinwiwa .
Musi hu tshi khou ṋetshedzwa mvelelo dzi re afho fhasi , ri ṱalutshedza uri muholo wo teaho wo swikelwa hani kha nyimele iṅwe na iṅwe .
Kha nyimele ine maraga dza lingana , thengophikhisano i ḓo avhelwa mudzheneli wa thengophikhisano o wanaho tshivhala tsha nṱhesa tsha maraga kha zwipikwa zwo tiwaho .
Yunithi ya Ndangulo ya u Nḓisedzo ya Zwishumisa ya Gwama ḽa Lushaka i anḓadza dzikhonṱhiraka dzo wanaho thendara kha lubuvhisia lwadzo .
Mulayotibe wo tendiwaho une wa ḓo rumelwa Phalamenndeni wo dzhiela nṱha mahumbulwa o waniwaho nga tshifhinga tsha vhukwamani na tshitshavha .
Dziwekishopho na mafulo a u ḓivhadza a tea u dzudzanywa uri a ḓo funza vhafumakadzi nga pfanelo dzavho .
Kha miṅwedzi miraru i ḓaho , ri ḓo rwela ṱari fulo ḽa khentsa ḽihulwane u fana na fulo ḽa u ita ndingo na khuthadzo ya HIV ḽe ra ḽi rwela ṱari .
Ri ḓo shumisa vhuimo hashu ha u vha muraḓo kha Khoro ya Tsireledzo ya UN u bveledzisa thandululo ya mulalo kha dziphambano , zwihulwane kha dzhango ḽashu .
Vhushaka ha Afrika Tshipembe na China vhu dzula vhu tshiko kha adzhenda ahoo ya mveledziso nga kha mbekanyamaitele ya mashangoḓavha zwi engedzaho vhuḓidini ha u thoma Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , u shumisana kha zwa vhulimi , zwa mupo , mbambadzo na nḓowetshumo na zwa gwama musi shango ḽi tshi khou isa phanḓa na adzhenda ya u bveledzisa Afrika Tshipembe .
Lwo ṅwaliwa nga ḓuvha ḽifhio ?
Nḓila ya u pulana he ha bveledzwa kha gaidi iyi ho ḓisendeka kha mirando ya u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi ( kha vha lavhelese Bogisi 1 ) .
Kha vha kwame SETA u ḓivha uri vha ita hani khumbelo .
Ngauralo u ḓo thola madzangano o vhalaho kana ndaulo dza u thusa kha mushumo uyu .
Miraḓo ya Komiti i nangwa nga nḓila yo fhambanaho kha vhupo ha ḓoroboni na ha mahayani .
Nga kha khoro , ri ḓo shuma na vhurangaphanḓa ha dziSOE u bveledzisa vhupo vhu langeaho na ha mulayo vhune ha bveledza vhutumbuli na vhu ṱavhanyaho na u engedzedza vhukoni hadzo .
Arali vha tshi shaya , vhanga wana mundende wa u alusa ṅwana ane vha mulondola .
Khothe a i nga vhudzisi arali yo vha i tshi ḓo vha yo dzhia tsheo i fananho na ya mudzhii wa tsheo .
Ṅwalani tshirendo tshaṋu inwi muṋwe tshi re na raimi hafha .
Zwipiḓa zwihulwane zwa masheleni a ndambedzo ane a sa vhe kha mugaganyagwama a a kundwa tshikhala tsha u thusa nga nḓila kwayo kha ndinganyiselo ya zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya mugaganyagwama .
Ṱhahelelo ya zwikili zwa ndeme zwi tevhelaho kha Khomishini zwo ṱaluswa :
Yo ṋewa mushumo wa u swikela pfanelo dza mulayo kha vhushumisi ha nyambo nnzhi nga u langa u fhambana ha nyambo nga thandela dza u pulana nyambo , thekhinoḽodzhi dza nyambo dza vhathu na tea ipfi .
Honeha , nḓila ya khwine hu ḓo vha u sa ṱanganedza phambano modala kha dizaini ya dzithege dza maiti , sa i zwi i nga si kone u ṋetshedzwa nga luthihi hu na vhuronwane vhuhulwane , fhedzi hu si kha ḽevele ya u thega .
Kupulanele kwa Mveledzisoṱhanganeli a si kuitele kwa u pulana fhedzi ha masipala ku vha dzulo ḽine ha vha na therisano khaḽo na nyambedzano dza vhashelamulenzhe vha ha masipala vho fhambanaho .
1 . Vhagidimi avha vho ḓisa khuliso kha shango ḽashu na u fara fulaga ya shango ḽashu nga ṋaledzi .
Zwi khagala u bva kha tsedzuluso ṱhukhu dzo itwaho kha vhuongelo na kha vhalanguli na vhalangi vha mathukhwi , hu na thaidzo khulwane dza ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo kha ḽa Afrika Tshipembe .
U wa ha ekonomi kha Mbumbano ya Europe hu na masiandoitwa kha mbambadzo ya vhuvhambadzelaseli ha Afrika Tshipembe .
Eskom i ḓo bvela phanḓa na u fhaṱa nyengedzedzo ya u ḓadzisa u bveledza muḓagasi khathihi na u khwinisa u londola zwiṱitshi zwayo zwa muḓagasi .
TSHIPHIRI Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo ha bviseli khagala vhudavhidzani hawe hoṱhe na vhatheli , nga nnḓa ha musi o tendelwa nga mutheli .
Muhasho wa Vhafumakadzi u khou tshimbidza na u vhekanya khaḽenda ya muvhuso ya mishumo ya Fulo ḽa Maḓuvha a 16 a u Lwa na u Tambudzwa ho sedzwa Mbeu ( GBV ) u bva nga ḽa 25 Lara u swika 10 Nyendavhusiku 2018 .
Tshikwama tsha NML tshi ḓo vha tsha lushaka , lune a si bindu ḽau ita mbuelo .
Vha songo vhuya humbela u vhofholola ṅwana hu sina thendelo yavho .
Mutheo wa mugaganyagwama u fha mbetshelwa dza u engedza gavhelo ḽa dzinnḓu na u engedzedza yunithi dzine dza tea u fhaṱiwa .
Zwi ḓo dzhiiwa u tou nga ICC a yo ngo ita thambo kha Afrika Tshipembe ya u kwamana nayo uya nga Athikili 97 nga muya wavhuḓi na nga vhuḓikumedzeli na nga nungo dzoṱhe u thusa Afrika Tshipembe .
Vhagudi vha thoma u ḓisedzulusa musi vha tshi khou vhala kha sia ḽa u ṱalusa ipfi na kupfesesele .
Mabindu maṱuku ndi mabindu mahulwane .
6 . U langa khuḓano dza mishumoni .
Kha mashango oṱhe , u simuwa ha phambano ho shavhisa vha sekhithara ya phuraivethe ya dzitshaka kule .
Nga nṱha ha zwezwo , kha ḽa United Kingdom , feme dza phuraivethe dzo rengisesa zwibveledzwa zwa vhubindudzi , zwino khou swikisa vhashumi uri vha ite tsheo dzi si dzavhuḓi .
Sumbani murahu ha kiḽasi .
Hu si na thendelo ṋewaho yo tou ṅwaliwaho u thoma ya SARS , a hu na muthu ane a nga -
Arali khumbelo i songo tendelwa , Mulangi wa Dzingu u ḓo vhuyisela khumbelo yavho hu saathu fhela maḓuvha a 14 .
Ri ḓo lingedza u vha na maitele a u langa ane a khou bvelaphanḓa na u tevhedza milayo yoṱhe .
Ḽaisentse dzo fhambanaho dzi ṋetshedzwa kha khethekanyo dzo fhambanaho dza zwiendisi :
Vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo avhelwa masheleni hu tshi tevhedzwa pulane , dzine dza dzhiela nṱha ṱhoḓea na maitele a u avhela masheleni u bva murahu .
Saizi dzo fhambanaho dza zwitendeledzi zwi imelaho ndeme ya vhaṋetshedzi vha tshumelo
Hezwi zwi dzinginya uri mishumo minzhi i a ṱoḓea kha u langula TB .
Maitele o fhambanaho a khou shumiswa u lingedza u tandulula fhungo nga pfano kha vhukwamani na vhathu vhoṱhe vha kwameaho vha re na mbilaelo .
Khwiniso ya mulayo i ḓo dovha ya khwaṱhisedza , kha zwiṅwe zwavho , uri zwa sialala , vhudzuloni ha vharangaphanḓa fhedzi , zwi ḓo vha zwa vhuṱhogwa .
Ṱalutshedza mushonga muswa ( masiandaitwa , ndaela dza u shumisa nz ) .
Arali vha songo fushea nga phindulo , vha nga kwama ṱhoho ya Ofisi ya Dzingu kana ya Vunḓu , khathihi na Ofisi ya Lushaka .
U konḓelela ha vhashumi vha sibadela vhe - ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , vhusiku vhuṅwe na vhuṅwe - vha ya mushumoni u phulusa matshilo , vha tshi zwi ḓivha uri , vhone vhaṋe , vha kha khovhakhombo ya u kavhiwa .
U wana vhuṱanzi vhunzhi ngaha PoA , kha vha dalele Muhasho wa u Pulana , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele kha webusaithi iyi : www.poa.gov.za
Khonani yaṋu u ni rumela thinganywa dza risipi .
U topola vhadzheneli vhatshimbidzi
Kha vha wane fomo TM1 nahone vha dzi ḓadze nga tharu .
Vhupo ha masipala wa Cape Agulhas vhu na ikonomi yavhuḓi yo fhambanaho , na u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu , fhedzi hu na nyaluwo ine ya khou ongolowa ya sekhithara ya vhubveledzi na vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe yo ḓalesa vhuponi ha shango , ngeno phendelashango vho i tshi ṋetshedza ndeme khulwane ya vhuendela mashango .
Ndivho ndi ya u konisa vhulangi vhuvhili kha u ṋeana mafhungo , na u tikedzana kha zwa thekhiniki na u ita vhusedzulusi , u dalelana na u shumisana kha u bveledza kushumele .
Minisiṱa na mufarisaminisiṱa vho katelwa , na muhasho vho na Mmbi ya Vhupileli , ndi khou tama u livhuwa vhoṱhe .
Izwi zwi fhambana u bva kha fhethu ha u pulana ho vuleaho nahone ho salaho hu so ngo fhelela u ya kha fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho .
Thonamennde yo fhela fhedzi ifa ḽi fanela u sala na riṋe na u ri ṱuṱuwedza na nga nḓila ine ra shuma ngayo .
Nga u thoma nnḓu ya u bvisela khagala ya u ela thandela , vhukoni vhu a khwiniswa , u dzhia tsheo hu a vha khagala , na mbuelo dza mbulungo ya masheleni dzi a vha nnzhi .
ZWO SWIKELWAHO KHA U SHUMA NGA PULANE YA MBUNO DZA ṰAHE .
Ndugiselo dzi khou itwa dza uri sisiṱeme ine ya shumiswa nga vha Maraga wa zwa Masheleni wa Mauritius dzi dzheniswe Botswana , Malawi , Zambia na Zimbabwe .
U linga ndi khombekhombe kha vhagudi vhoṱhe .
Tshipikwa tshi nga si swikelelwe arali hu si na u dzhenelela nga maanḓa ha muvhuso wapo , sekithara ya phuraivethe na zwitshavha hu na vhushumisani nga tshavho .
Kha vha ṱhogomele zwiwo zwine zwa nga khakhisa kana zwine zwa na khonadzeo ya u vhea tsireledzo ya Muhasho wa Pfunzo khomboni na u khwaṱhisedza uri maga o teaho nahone nga u ṱavhanya a kho dzhiwa .
U bveledziswa ha thandela dza phaṱhele dza malo dza GAP ho no thomiwa .
Maḓuvha a madalo kha maṅwe mavundu a malo a ḓo ḓivhadzwa hu si kale .
Hadzuli vha tea u ḓivhadzwa nga mihasho ya muvhuso , mashumele , migaganyagwama na zwiimiswa zwa ndangulo .
Zwo ralo mushumo wa u shandukisa unga ḓi bveledza mvelelo dzo fhambanaho na dzo lavhelelwaho , zwine zwavha , u ḓisa mbuelo yo teaho .
Mafhungo o ṋekedzwaho kha khethekanyo iyi a sumbedza tshivhumbeo tsha Muhasho tsha mbalombalo dza vhathu nga murafho , mbeu na vhuholefhali , sa zwine zwa ṱoḓea u ya nga Mulayo wa Ndinganyiso ya Kutholele na Muhasho wa Tshumelo ya Nnyi na nnyi na Ndaulo .
U sika petheni hu tshi shumiswa zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri ; u haseledza nga ha mutevhetsindo na u dovholola
Mikhwa ya matshilisano yo shanduka nga maanḓa , u fhira nga vhukale mihumbulo ya mathomoni ya mbingano sa tshone tshivhumbeo tshi tshoṱhe tsha vhushaka vhu ṱanganedzeaho .
Muhwelelwa u tea u khoḓiwavho kha u swikelela zwiṱuku kha maga .
Tshigwada tsha vhaḓivhi vha maṅwalo na vhaḓivhi vha zwiga zwa tshirema tsho laedzwa uri tshi sedzane na zwa ndeme zwine zwa katela ḓivhadzwakale na tshenzhemo ya vhathu vha Afrika nahone Afrika Tshipembe ḽi vhe mudzi wa zwoṱhe .
Heyi khethekanyo itea u ḓadziwa FHEDZI arali khumbelo ya mafhungo itshi khou itelwa muṅwe
Hezwi zwo konadzea nga thikhedzo ya mbekanyamaitele ya mupo , nga maanḓa Mbekanyamushumo ya Mveledziso na Vhumagi ha Dzigoloi he ha kokodza vhamagi vha zwa dzigoloi u ya ḽifhasi ḽothe nga vhuphara .
Maitele a u bveledza Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe ho vha u :
Mutevhe wa milayo u na khethekanyo dza u bvisela khagala dza 10 : mikovhe na mbuelo dza masheleni mushumo wa thungo vhulangi na vhufarakani vhueletshedzi mpho na mafunda vhulambedzi madalo o badelwaho nga zwiko zwa nnḓa mbuelo dzo ṱanganedzwaho mavu na ndaka mbuelo ya mundende .
Hedzwi zwi katela zwi kwamanaho na Ndayotewa , tsireledzo , milayo ya vhuanḓadzamafhungo na ya khetho , na zwiṅwe zwe ha vha hu sina thendelano khadzwo miṅwahani minzhi .
Khethekanyo ya vhuraru ndi nyimele , dokotirini na nyolo ya mmbi kha mishumo yo bulwaho afho nṱha , na u tshimbilelana na Ndayotewa na Nḓivhadzamulayotibe ya Vhupileli .
Schleswig-Holstein , Dzhemeni : U fana na Sweden na Denmark , vhubindudzi hu wanalaho kha hu ṱhogomelwaho soredzhi zwo fhungudza muhwalo wa zwiko zwa henefho .
U shumisa thandela dza lushaka lwa zwiḽiwa hu tshi itelwa zwikolo na vhana vha zwiṱaraṱani .
U ṱoḓisisa nga ha zwikhala kha mugodi wa Thini wa fhaḽa Gras Valley .
Vhashumi vhane vha kha ḓivha vhathu vhaswa , vhane vha wela kha khethekanyo ya vhaswa , na vhone vha topola uri vha khomboni khulwane .
Muhasho wo kona u fhedzisa thandela tharu dza themamveledziso ya bada nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho .
Mbuno ya uri zwigevhenga na zwone zwi khou ita zwa u ṱhasela mabulasini zwi vha thusa zwavhuḓivhuḓi kha tshipikwa tshavho tsha u pandela vhorabulasi kha mavu .
Hu ṱoḓea thikhedzo yo ṱanḓavhuwaho kha tshitshavha tshoṱhe uri puḽane i shume zwavhuḓi .
Arali vha sa shumi , Tshikwama Tshandindakhombo tsha Vhashayaho Mushumo ( UIF ) " bugu dala " kana ṱhanziela yavho ya u vhofholowa mushumoni ibvaho kha mutholi wavho kha mushomo wo fhelaho
MBUELO NDI DZIFHIO
Afha ho vha hu na , musi vho kundwa nzivhiso na vhuṱungu nahone hu si na u timatima kha izwo , ṋetshedzo ya tshikhala na fhethu ho teaho , na vhonevho vha ḓo bvelela .
Mbekanyamushumo dzo vhumbwa nga mbekanyamushumoṱhukhu dzi tevhelaho :
Zwe zwa swikelelwa zwa vhuṋa , ndi ndivhanyiso ya mbekanyamaitele .
Vha dovha vha lusa u ita aphiḽi kha ndaela ye vha bvisa mbadelo kha tshikalo vhukati ha ramilayo na khasiṱama .
Ri tshi khou dededzwa nga tsumbo yavho , ri ḓo shumisa ṅwaha uyu u khwaṱhisedza vhuḓiimiseli hashu kha vhuḓifari ha mikhwa yavhuḓi na vhurangaphanḓa ha mikhwa yavhuḓi .
Hu songo vha na makumedzwa kana muhumbulo wavhuḓi na muthihi une wa sa ṱahiswe .
Vhalambedzi vha masheleni a vho ngo khwaṱhisedzwa na u vha vhaṱuku nga maanḓa kha tshivhalo .
Kha tshiimo tsha mbeu kha poswo dza vhulangi ha nṱha , vhanna vha kha ḓi vha nṱha nga 67.6% ngeno vhafumakadzi vha kha 32.4% .
Masiandaitwa a nga murahu a u thengathenga ha phimo ya thengiselano ane a nga vha hone kha mbadelo dza zwishumiswa zwa dzilafho , na zwifhaṱo zwo khetheaho , khathihi na phimo ya infḽesheni nga u angaredza ;
Dzina ḽa muofisiri o ṋewaho vhuḓifhinduleli ha u nanga :
Kha masia manzhi ho novha na ḓivhazwakale ya u tshimbidza u thomiwa ha zwibveledzwa kana tshumelo nga Muvhuso , zwine kanzhi ndi nga uri hovha hu na ṱhoḓea na hone hu sina tshiimiswa tsha phuraivethe tshi no swikelela ṱhoḓea yeneyo .
Mashudumavhi , phurinthara yashu yo fhanduwa zwo ralo ro vha ri sa khou kona u bveledza thege lwa tshifhinga tshilapfu , fhedzi zwazwino yo lugiswa ro thoma hafhu .
Muvhigo u a wanala kha Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi ( DST ) , webusaithi : www.dst.gov.za.
Afrika Tshipembe ḽo ḓiimisela u ṱahisa fhungo iḽi muṱanganoni wa Buthano ḽa Madzangano a Muvhuso kha Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka .
10.2 . Afrika Tshipembe na Riphabuḽiki ya Angola a kovhelana ḓivhazwakale i fanaho ya nndwa ya u lwa na vhukoḽoni na tshiṱalula .
U khwinisea ha Afrika Tshipembe hu na vhuṱumani na ikonomi ya ḽifhasi , ine ya lavhelelwa u khwinisea nga zwiṱuku tshifhingani tshiḓaho .
Zwiḽiwa na zwihomolosi : Arali vhashelamulenzhe vha na mikovhe ḓuvha ḽoṱhe kha kutshimbidzele kwa u pulana , kana arali vha tshi tea u tshimbila lwendo lulapfu uri vha shele mulenzhe , vha nga tea uri vha ṋewe zwiḽiwa kana magwashu , kana vha badelwa aḽawentse ya u renga zwiḽiwa .
Tshumelo dza u phulusa ha dzilafho dzi katela vhurangaphanḓa ha dzilafho na ndango ya zwiwo zwa dzilafho ḽa shishi na ṋetshedzo ya u swikela , ndondolo ya mulwadze na u vhofhololwa ha vhalwadze vho fashwaho kha vhupo ha vhukuma havho .
Khabinethe i dovha hafhu ya tikedza mvetamveto ya Afrika Tshipembe ya vhuraru ya Pulani ya Nyito ya Lushaka ya OGP .
Vhurereli vhu shuma mushumo muhulwane kha vhutshilo ha mvelele ha zwitshavha zwa Afrika na zwigwada zwa vhurereli ndi tshipiḓa tshihulwane tsha tshitshavha tsha Afrika .
7. Itani tsumbo kha muṱa wa haṋu na khonani dzaṋu .
Na uri mbadelo dza u shumisa bada dzo tou nana u ṱumana kokotolo na u shumisa , naho hu na uri dzi a konḓa u dzi langula .
Gumofulu nyangaredzi ḽa ṅwaha nga ṅwaha
Nga maanḓa , ṱhoḓea ndi u topola zwiṱumi zwine zwa lavhelelwa , kha tshifhinga tshipfufhi , u ṱanganedza tshaka dzo ṱanḓavhuwaho dza mishumo na voḽumu dzi re nṱha dza ṱhirafiki .
3.3 . Khabinethe yo tendela Khwinisedzo ya Mulayotibe wa Vhufhufhi ha Mabufho wa 2017 uri u iswe Phalamenndeni .
( 1 ) Ho sedzwa Muengedzo wa 6A , Buthano ḽa Lushaka ḽo vhumbwa nga Miraḓo i re vhukati ha 350 na 400 ya vhafumakadzi na vhanna vho nangwaho sa Miraḓo hu tshi tevhedzwa sisiṱeme ya vhakhethi -
Arali vhuṱanzi vhune vha khou vhu ṱoḓa vhu sa wanali nga fhedzi , vha ḓo tea u ita mbadelo dzi ṱoḓeaho ( nga tshivhumbeo tsha zwiṱembe zwa Mbuelo ) .
2 . U shumiswa ha Mbekanyamushumo dza Muvhuso dza Ndeme
6.2.5 Vharangaphanḓa vha Sialala vho vha vha tshi khou langula vhulamukanyi kha zwitshavha zwa sialala lwa miṅwaha .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuraru ya Mulayotewa wa 1998
Muvhala muṅwe na muṅwe uri vhudza mini ?
Kha miṅwaha yo fhiraho , madzangano o ḓisendeka nga mihasho ya muvhuso u ḓisa thandela dzine dza tea u shumiswa .
Ndi afhio madzangano a tshitshavha kana mihasho ya masipala ine ra tea u i ramba u ita mukumedzo kha komiti ya wadi kana miṱangano ya vhukhethoni ?
Nga ngomu kha muṱa , hu na zwo ḓoweleaho , na nga huṅwe zwo ambedzaniwaho , sa khethekanyo ya vhuḓifhinduleli .
Tsha mathomo , u wana nḓila dzine sekhithara dza tshumelo na u bveledza dzi nga bveledza ḽevele dza nṱhesa da mushumo .
Nyaluwo kha mbuelo ya muthelo yo swikelwa nga nyaluwo kha mishumo ya zwa ikonomi i theliswaho khathihi na u engedza vhutevhedzeli hu tshi vhambedzwa na u gonyisa reithi dza muthelo .
U itela u swikelela tshipikwa tsha vhuraru itshi , ndo dzudzanya Tshigwada tsha Mushumo tsha u Sedzwa hafhu ha Vhupileli kha Komiti ṱhukhu yatsho , tsho vhumbwaho nga miraḓo ya phalamennde na vhasaukanyi vha vhupileli u bva kha tshitshavha , u ḓadzisa kha zwenezwo vhashumi vhahulwane vha Muhasho wa Vhupileli .
Ri shumisa maedzamuthu kha u fha tshithu tshi si muthu mvumbo dza vhathu dzi no nga u pfa , u phuphuledza kana u amba .
Pulane dzapo dzo ṱanganyiswaho na thandela khathihi na nyito , dza u tandulula thaidzo na ṱhoḓea ho sedzwa kha u fheliswa ha vhushai na mbeu , dzo pfufhifhadzwa nga fhasi .
Arali mbilaelo i songo thasululwa nga nḓila ine vha pfa vho fushea , vha nga rumela mbilaelo yavho kha ṱhoho kana mulanguli wa tshiimiswa tsha zwa mutakalo tsha nnyi na nnyi he vha lingiwa kana vha alafhiwa hone .
Ngona idzi dzi konisa muhasho u lavhelesa kha mvelelo vhudzuloni ha zwibveledzwa , zwenezwo zwa khwaṱhisedza uri mbekanyamushumo dza muvhuso dzi vhe na masiandaitwa kha vhutshilo ha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Hezwi zwi amba uri khothe i nga ṱanganedza
U tsivhudza muitakhumbelo nga ha mbuelo dza khumbelo yawe ya PAIA , tsivhudzo itea , tsivhudzo itea u itwa nga u ṱavhanya kha tshifhinga tshine tshi a pfadza fhedzi a hu ngo tea u fhira maḓuvha a 30 ngamurahu ha u ṱanganedza khumbelo .
Nyambedzano ya matshilisano na vhoṱhe vhakwameaho nga pfunzo ndi ya ndeme na uri ri ḓo dovha hafhu ra humela kha fhungo iḽi nga murahu .
U ṱola na u tikedza tshumelo dza tshitshavha
Nga u angaredza , maḓana a vhatshinyi a a vhuelwa u bva kha mabindu aya ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Vhafhaṱi vha dzinnḓu vhoṱhe vha fanela u ḓiṅwalisa na NHBRC na uri dzinnḓu dzoṱhe dzi fanela u ṅwaliswa maḓuvha a 15 hu sa athu u thoma u fhaṱiwa .
Khabinethe i fhululedza maAfrika Tshipembe vhe vha shela mulenzhe kha mbekanyamushumo dzi fhiraho 36 shangoni ḽoṱhe , zwe zwa ita uri muvhuso u fhindule ṱhoḓea dze dza topoliwa .
Zwipiḓa zwa ndeme zwa vhugudisi
Vhubvo vhu re hone i nga shumiswa tenda thoilethe yo vhewa na u tikedzwa nga nḓila yone , na mielo i ṱoḓeaho i yone .
1.17 vha ḓo humbela uri vha vhone khothe phanḓa ha musi mulandu u tshi thoma uri vha kone u ḓivha nga ha zwishumiswa zwa khothe , u itela uri vha vhe na nḓivho ya zwine vha tea u zwi lavhelela musi vha tshi ṋea vhuṱanzi ;
Zwi tshi khou itiswa nga nḓila ine vhulwadze ha phaḓalala ngayo sa zwe zwa sumbedzwa u thomani , hu khou themendelwa u kuna nga nḓila i tevhelaho :
Musi u fhambanyisa hu tshi bvelela , zwiimiswa zwine ha itea khazwo zwi vha vhomakone kha ndivho na mishumo yazwo .
Mulayotibe u lingedza u tandulula na u fhelisa dzitsheo dzine dza sokou ṋewa zwi songo tea , nga maanḓesa nga vhomabalane vha dzikhothe vha si na vhulavhelesi ha vhulamukanyi , tshifhinga tshinzhi nga mulandu wa u sa vha na tshenzhemo kana ndangano nga vhaṋei vha zwikolodo , vhoramilayo vhavho kana vhakuvhanganyi vha zwikolodo .
Mbambadzelannḓa na zwikimu zwa Thuso ya U vhulunga kotara iṅwe na iṅwe .
" U pfuluwa"zwi amba maitele a u vhea vhashumi u bva kha iṅwe poso ya tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha kale u ya kha tshivhumbeo tsha tshiimiswa tshiswa .
Vhufhufhi zwenezwo hu fhedzisela hu hone tshilwelwa tsha ndivho ya ḽifhasi ḽithihi na muḓi wa ḽifhasi muthihi une khawo zwikhala zwa ḓivhavhupo na zwa poḽitiki zwa ngalangala na mikano ya amba zwiṱuku vhukuma .
Zwenezwo vha nga vhudzisa mbudziso maelana na ndangulo fhedzi vha ri arali ri sa koni u vha afha ndo dzudzanya uri hu vhe na muṅwe muthu .
Ro zwi kona kha ṅwaha wo fhiraho u fhedzisa nyambedzano na European Union kha tshiṱirathedzhi tsha tshumisano ; nahone ri fulufhela uri murunzi une wa ḓo ri sumbedza vhuḓiimiseli u ḓo kunda musi ri tshi swika magumoni a pfano dza nyambedzano dza Thendelano dza Vhushumisani dza Ikonomi kha mashango ashu a dzingu .
Ndivhanelo : Langani masheleni , mbuelo na vhufarabugu , mbadelo , ndangulo ya nga ngomu na sisiṱeme , ndangulo ya zwikolodo .
Vha humbelwa uri vha sedze kha thebuṱu ya U ṱola siaṱari 18
Sa tshiṅwe tsha zwithu zwihulwane zwa Pulanetshumisi ya Muvhuso , thandela iyi yo konadzea nge ya lambedzwa lusa vhudziswi nga Muhasho wa Gwama ḽa Lushaka .
U tholiwa hoṱhe ho fhira nga fhasi ha khwaṱhisedzo ya ndalukanyo na u ṱanzwiwa dzina ho teaho .
Ri khou sendela tsini kha u bveledza tshipikwa tshashu tsha u fhungudza mabunga a bakhethe vhuponi ho dzudzanyeaho , ro lavhelesa uri nga 2014 vhathu vhoṱhe vha vhe vha si tsha shumisa bakhethe .
Sankambe : Vha a ḓivha Vhafuwi , phukha dzo vha dzo vha rumela mivhuḓa ya rathi , fhedzi miṱanu ya vho pondiwa nga inwe ndau nḓilani .
Musi ri tshi vhambedza vhadededzi vha tshifumakadzini vha si gathi vha dzula kha vhupo uvhu nga nṱhani ha thivhelo ya sialala kha pfunzo yavho .
NDI NGA VHIGA HANI MBILAELO ?
Ndivho u tshimbidza vhalwadze u bva kha zwibadela zwihulwane .
Mbekanyamushumo dza nḓowetshumo nnzhi dzi khou itwa nga nḓila i si yone , hu songo sedzwa kha zwigwada zwine zwa vha khomboni ya vhudakwa kana zwiṱukusa u vha na mushumo wa ndeme .
Tshibode tsho vha tshi tshi bambela ngafhi ?
U ṱalutshedza tshipikwa na ndivhotiwa ya maambiwa muṱanganoni .
Mustiko u re nṱha wa inifulesheni nga maanḓa-maanḓa u khou vhangwa nga u gonya ha mitengo ya zwiḽiwa , u gonya ha mitengo ya piṱirolo , na mukwanyeledzo wa nḓisedzo ya zwibveledzwa zwa hayani kha dziṅwe dza dzisekithara .
U ḓivha zwiamba u shumisa zwipfi u wana mafhungo nga ha fhethu , fhethuvhupo kana nyimele .
Tshiendedzi nga kha hune ṱhoḓea dza masipala dza ṱaluswa ngaho , khathihi na zwi thomiwaho ngazwo zwo vhewa , ndi Puḽane ya Mveledziso ya Ṱhanganelo .
Khabinethe yo isa phanḓa na u themendela pulane ya mbuno dza sumbe u tikedza na u shumisa nga nḓila yo ṱanganelaho u itela u swikela mihumbulo miswa na u konanya kha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi .
Hu khou lavhelewa uri thandela nnzhi dzine dza ḓo ḓisa tshanduko dza ndeme ya masheleni ane a lingana R21 biḽioni dzi ḓo thoma u fhaṱiwa kha uno ṅwaha .
Hune zwifhirisafulufulu zwa fhambana na ṱhanganyo dzo itwaho nga dzipfara , zwi tea u itwa hu tshi khou tevhedzwa maitele a zwino a tshikolobulasi tsho tiwaho .
Kha vha vhilahele nga u kundelwa ha mapholisa u thusa vhapondiwa vha nndwa dza muṱani halutshedzo
Zwitenwa zwa vhulamukanyi ha mbuelano , zwine zwa vhonala zwo thomiwa nga sisiṱeme ya fomaḽa ya vhulamukanyi , zwo vha zwi hone u bva nga ṅwaha wa mmbo na tsikidzi kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala .
Muhasho u dzulela u sedzulusa u shumiswa muḓagasi u itela u tsitsa kushumisele uri hu fhungudzee u bviswa ha khaboni kha dzingamufhe .
Kha vha sumbedze u navha ha mafhungo aya .
Akhwakhaḽitsha zwi amba vhufuwakhovhe dzi fanaho na vhufuwi ha trout , vhufuwi ha oysters na mveledziso ya zwiṅwe zwi tshilaho maḓini .
U shumisa mafhungomatsivhudzi a no bva maṅwalwani kha u ṅwala phara i re na
Bugupfarwa i tea u itwa mvetamveto nga Luisimane lwo khwiniseaho , lune u ya nga luambo lwa vha lu lwone nahone lu si na ho khakheaho , lwo swaiwa , hu si na vhukhakhi kha u thaipha .
2.1 . Khabinethe yo ṱolwa kha mivhigo ya mvelaphanḓa ya kushumele kwa kotare ya u thoma ya 2017 / 18 kha u thomiwa ha mawanwa a vhuvhekanyandeme ha vhukati ha Lambamai na Fulwi 2017 .
Kha ri ṱuṱuwedze vharathu na vhakomana vhashu khathihi na dzikhonani uri vha haelwe u itela u tsireledza riṋe vhaṋe na vhafunwa vhashu .
Nahone musi nyambo idzi dzi tshi ḓivhadzwa kha mutheo wa ḽiedza kana sa nyambo thikhedzi tshikoloni , a hu na u bvela phanḓa kha vhubveledzi ha matheriala wa pfunzo wo angalalaho na dziṅwe thikhedzo dzo phirinthiwaho dzi ṱoḓeaho u bveledza u vhala .
Nomboro ya fekisi :
Arali malaṱwa a bvaho kha iṅwe sekithara a nga shumiswa nga iṅwe sekithara , a fanela u shumiswa - u fhirisa u shumisa maḓi a ndeme ya nṱha kha kuitele kune kwa ṱoḓa ndeme ya fhasi ya maḓi .
Shede ya tshikolo i khou swa9
Ngauralo , kha ri tendele muṅwe na muṅwe washu fhano na nnḓa a tshi vha muimeleli na u phaḓaladza mulaedza nga ha vhuṱambo uvhu .
Luṅwalo lwa ṱhalutshedzo lu bvaho kha muṋe wa tshibveledzwa kana muimeli .
A vhumba tshipiḓa tsha sisiṱeme yo fhelelaho ya vhushaka ha zwa masheleni ha mivhuso na u khwinisa kha tshiṅwe tshipiḓa zwi ḓo kwama sisiṱeme yoṱhe .
U sedza tshiimo na u lafha vhalwadze u ya nga zwine ha shumiswa zwone na zwitandadi zwa vhuongi sa zwo tiwaho nga tshiimiswa tsha mutakalo tsho teaho .
Ndo vha ndi tshi ḓo thusa vhathu uri vha tende kha vhone vhaṋe ngauri vha vhuya vha ita ezwo , vha nga ḓiitela zwithu na vhaṅwe .
Kha vha vhekanye miri nga nḓila ine ya ṱoḓa maḓi ngayo na u i tsireledza u mona nayo .
Vhulangi Tshumelo dza Vhuingameli i ḓo vha rumela dzifomo musi vha tshi tou fhedza u vha kwama .
Vha khwaṱhisedze u vha na tswayo dza mulayo dzo linganaho u itela u ḓivha zwifuwo zwavho .
U shela mulenzhe ha vhafaramikovhe vhoṱhe ndi ha ndeme u itela u vhona uri hu khou vha na nyaluwo ya nḓowetshumo ya tshifhinga tshilapfu nahone ine ya nga bvela phanḓa .
( ii ) uri muthu ufhio na ufhio a setshiwe , kana u bviswa , arali zwo tea ;
Nga u ṱanḓavhudza u dzhenelela na zwikhala , ri ḓo dovha ra khwaṱhisa nyaluwo ndivhiswa ya zwone zwiṋe .
Nga fhasi ha NML a vha nga tei u badela tshelede sibadela kana ha dokotela .
Dzingu ḽa ndeme vhukuma Asia u ya nga mbambadzelaseli ya zwienge zwa Afrika Tshipembe ndi Vhukovhela ha Asia .
Kha milandu ye vhaofisiri vha muvhuso vha ita vhufhura na miṅwe milandu i elanaho na izwo ho vhuedzedzwa masheleni a linganaho R13 miḽioni mahoḽa .
Tshumiso ya maḓi a masipala wapo i ḓo badeliswa nga mutengo wa fhasisa u shumiswaho kha vhashumisi vha mahayani .
6.1 Ndeme dza mvelele dzi khwaṱhisaho vhuthihi ha lushaka , mulalo na vhudziki
Ndingedzo i nga dzumbwa sa thikhedzo ya mabindu maswa fhedzi zwa vhukuma ndi zwauri ndi u kokodza u bva nnḓa muhwalo wa u vha tshiimiswa tsha u vha mutholi .
Nga mulandu wa zwenezwo , mbambedzo ya akhaunthu ya bannga ya PMG yo fhambana vhukuma .
Arali vha tshi khou shumisa inisuḽini , vha tea u tou ḓiṱola tshifhinga tshoṱhe .
Kha vha sumbedze muelo nga hekithara wa vhupo ha u laṱela mashika , na tshivhalo tsha mashika o tevhulelwaho kha dziyuniti dza cubic metres kana thani nga ṅwaha .
Mulayotibe wa Pfanelo u khwaṱhisa u farwa ha vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe u fana .
Arali muthu a tambudzwaho a sa ṱo ḓi u bviswa fhethu ha thambudzo , u tea u saina afidavithi i ṱalutshedzaho uri o sumbedziswa uri u sa ṱuwa hawe afho fhethu zwi nga mu vhangela mini .
A hu na odithi dza kushumele dzo itwaho nga tshifhinga tsha ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
U bva kha ṱhoḓisiso dzo itwaho kha madzangano a ndondolo , zwi vhonala hu tshi nga a hu na muthihi wavho o pikaho Beirut u itela tshumelo dza vhushumelavhapo u swika zwino .
- Vho Nkosi Ngangomhlaba Matanzima ( 79 ) , vhe vha vha vhe muraḓomutumbuli wa Nnḓu ya Vharangaphanḓa vha Sialala ya fhaḽa Kapa Vhubvaḓuvha nahone vha dovha vha shuma sa mudzulatshidulo wayo lwa miṅwaha minzhi .
Khoro i badela ' tshumelo dzi si dza vhukuma ' kha mihumbulo na ngeletshedzo dza tshitshavha uri vha dzule vho takala fhedzi a i dzhii ḽiga kana u dzhiela nṱha iṅwe ya ngeletshedzo kana themendelo .
U ṱalutshedza , u itela u shumiswa ha maḓi huṅwe na huṅwe , thaidzo dzi elanaho na ndeme ya maḓi kana zwiteṅwa zwine zwa livhana vhukuma na ḽa Afrika Tshipembe .
U vhea zwiwo nga u tevhekana hune ha pfadza. nyito ya u linga ya fomaḽa ya 3 u thetshelesa na u amba ( orala/na nḓowenḓowe )
Mulayo u ṱalutshedza hafhu na vhuḓifhinduleli ha meyara dza masipala na vhaofisiri malugana na ndaulo ya masheleni na kutshimbidzele kwa mugaganyagwama wa masipala .
Hu na zwiga zwa tsumbo ya u khwiṋisea kha ikonomi ya ḽifhasi , naho mbonalelo itshi kha ḓivha khakhathini .
Ndi mini zwine vhuḓipfi havho ha bvisela khagala nga mvumbo yavho ?
Vhuthu vhu ṱalutshedza nyimele dza vhaṅwe sa dzashu , thaidzo sa yashu , thasululo sa yashu , ri tshi itela u vhuelwa roṱhe .
A zwi nga vhi zwo eḓana zwo tou ralo u amba nga ha bono ḽa nyaluwo na u kovhana u bvelela , fhedzi hu na u kona u ṋetshedza sa zwo fulufhedziswaho .
Vhupfumedzani ndi nḓila ya u tandulula phambano nga u ṱavhanya na nga nḓila yone .
Themendelo dzashu dza u bveledza vhupo havhuḓi ha vhudzulo ha dziḓoroboni na u vusuludza vhupo ha mahayani dzi katela :
U vhewa ha mitengo nga vhaṋe vha thekhisi ndi maṅwe a mafhungo .
U tshimbidzwa ha ya sisiṱeme ntswa ya khwiṋiswaho ya ndangulo ya fouḽda .
U ita mushumo wa ndangulo ya u shela mulenzhe nga u thusa kha madiso a mulavhelesi .
U tholwa hoṱhe ho fhira kha khwaṱhisedzo ya ndalukano na thendelo yo teaho .
Mafhungo a nga dzhiiwa kha tshitatamennde tshe vhone vha tshi ṋetshedza pholisa , kana muofisi ane a khou lingiwa a nga vha vhudzisa dzimbudziso kana vha nga vhidzwa uri vha ṋee vhuṱanzi nga tshifhinga tsha tshigwevho .
Kha vha wane ṱhanziela u bva kha Komiti yo Diimisaho ya Tshavhi i ambaho uri zwi nga itea uri vha dzule vha tshavhi uya nga hu sa fheli. kha vhe ṋekane nga afidaviti ya madzina avho oṱhe ane vha a shumisa kha vha ḓadze fomo dza khumbelo .
Thendelano ya mashango mavhili iyi i ḓo wana mutheo na mathomo a vhuhovheleli ha tshifhinga tshilapfu hashu .
Khunyeledzo ya tshishumiswa ndi ḽiga ḽa vhuṱhogwa ḽine ḽa tea u pembelelwa Afrika Tshipembe na Afrika ḽoṱhe .
Dzinwe nḓila dza u fhungudza phambano mishumoni dzi katela Mulayo wa Vhuḓifari kha migwalabo , u valeliwa nnḓa na Khomishini ya Vhupfumedzani , Vhukonanyi na Vhulamukanyi .
Masipala wa Ḓorobo khulwane ya Nelson Mandela Bay i ṱoḓa u tsireledza , u ṱhogomela na u khwaṱhisedza uri hu na tshumiso yo khwaṱhaho ya ndaka dza zwa mupo na bayodaivesithi ya vhuṱhogwa ḽifhasini zwa Nelson Mandela Bay nga nḓila ine ya vha vhuḓifhinduleli kha zwa vhusimamilayo na mbilaelo .
1 . Kha vha ḽoge thandela dzoṱhe dze dza ḓiswa nga dziwadi fhasi ha nomboro nngede ya thandela u itela u leludza u rekhoda na u sedzulusa .
Vhashumisi vha bada vha ḓo kona u shumisa nḓila ya nga thungo musi hu khou bvelwa phanḓa na u vusuludza mugodi .
Masikhi na zwifemisi zwi fanela u dzula zwo vhulungwa fhethu ho kunaho na u oma - vha songo zwi nembeledza kha zwikwetshedzi kana zwibigiri zwi re fhethu ho tshikhafhalaho kana buseni .
phungudzo ya masheleni ane a shumiswa u ita vhubindudzi ;
Itani thiki kha phindulo ine na vhona u nga ndi yone .
Luambo : Ṅwalani mafhungo a re kha tshifhinga tsho fhiraho ni tshi a thoma nga Mulovha .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi ina zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa zwino zwino kha rekhodo dzayo nga misi yoṱhe .
Mugaganyagwama u dzhia miṅwedzi ya 14 u dzudzanya .
Naho zwo ralo , nga ṅwambo wa khaedu dzi elanaho na tshumiso ya mbekanyamaitele ya mitengo ya ndaka , vhutsinga vhuswa ha u kuvhanganya mbuelo vha tea u topolwa na u bveledzwa .
Vhubindudzi vhuhulwane kha themamveledziso nga Muvhuso ho bveledza phimo ya nyaluwo ya nṱha kha sekhithara ya zwa vhufhaṱi u fhirisa dziṅwe sekhithara .
Vhulwadze ha swigiri ndi mini ?
Zwi tevhelaho ndi mutevhe wa zwi sedzwaho kha u tikedza maṅwalo :
Zwiito zwa vhugevhenga zwi bva kha milandu yo katelwaho nga Buthano iḽi kana ndaka ine ndeme ya tshimbilelana na zwiito zwenezwo ;
Tsenguluso ya Pharameṱiriki : Izwi zwi ṋea phimo u vha nga fhasi ha mitengo yo fhambanaho na mbuelo .
Themendelo : Diploma ya nṱha kana digirii ya mutakalo wa muhumbulo u vha nayo zwi ḓo thusa .
Khumbelo yo humbela uri mulamukanyi a ḓibvise phanḓa ha musi tsengo i tshi thoma .
U itela u vha na vhuṱanzi uri vhaofisiri vha no kombetshedza milayo i no kwama zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi vha pfumbudzwa zwavhuḓi , khomphonenthe iyi i ḓo ṱahisa mihumbulo yo teaho malugana na u pfumbudza hu no itwa nga Muhasho wa Tsireledzo ya Zwitshavha .
U vhumba maḽeḓeredanzi a shumiswaho tshifhinga tshoṱhe .
U ṅwalisa tshiṱitshi tsha ndingo dza goloi tsha phuraivethe , kha vha kwame ofisi ya tsini ya zwa badani u wana zwinzhi .
Vhuḓifhinduleli : Kha vha ṱalutshedze vhuḓifhinduleli vhu elanaho na mushumo wo ṋewaho .
Themamveledziso ya Vhukavhamabufho i tou vha muṱoḓo wa sisiṱeme ya vhuendi Afrika Tshipembe , na uri i a vhuedza kha mveledziso ya matshilisano na ikonomi ya shango nga u ṱuṱuwedza vhuendelamashango na mbambadzo yapo na ya nnḓa .
Hu dovha ha vha uri zwi a konadzea u wanedzwa kha tshikwekwe tsha u pima vhungoho ha u sedzuluswa ha mugaganyagwama nga maanḓa kha vhuhulwane ha ṱhanganyelo .
U hula hune ṱhoḓea dza vhagudi malugana na mbetshelwa na u khwiniswa ha zwishumiswa zwa kiḽasirumu hu khou swikelwa , hu fhambana u bva kha vundu u ya kha vundu .
Honeha , mathomo a ṱhanganedzo na maga a shandukisa zwi ṱoḓa u sedzeswa zwavhuḓi .
1 . Miraḓo ya tshitshavha vha dzhenela miṱangano ya khoro
Izwi zwi katela thandela dza 28 , fulufulu ḽa ḓuvha na thekhinoḽodzhi ya maḓi maṱuku , dzine dza khou ya u bveledziswa Kapa Vhubvaḓuvha , Kapa Vhukovhela , Kapa Devhula na Free State .
Ni vhudze khonani yaṋu uri tshi ḓidzumba nga nḓilaḓe .
Ndivho ya Phalamennde kha vhuimeli ha vhafumakadzi ndi 50% .
u vhala vhe vhavhili kana a eṱhe .
Hu na tshanduko yavhuḓi kha sekhithara ya tshumelo musi u shela mulenzhe ha sekhithara dza tshumelo ya masheleni na ya vhubindudzi zwo vhuelwa zwiṱuku ri tshi ḓadzisa kha mbuelo dzo itwaho nga holosele na mavhengele a mbambadzo , khetharingi na sekhithara ya vhudzulo .
Ndaulo ntswa i dzhiela nzhele uri naho hu na khaedu dze ra livhana nadzo , zwi kha ḓi konadzeesa uri ri swikelele muloro wa Ndayotewa yashu .
Nyito dza zwa mutakalo fhethu afha dzi wanalesa kha masia a nḓisedzo ine ya ḓisa dzivhelo ḽa phuraimari na ḽa sekondari .
( 2 ) Ndi Muphuresidennde fhedzi ane a vha Ṱhoho ya maanḓalanga a lushaka,ane a nga ḓivhadza u shumiswa ha mmbi -
Dziwekishopho dza ṱahe dzi ḓo amba nga mvetamveto ya mulayo i re kha bambiri ḽa therisano na tshitshavha dzo fara .
Mushumo na tshikalo tshi re phanḓa hashu ndi zwihulwane , fhedzi ri dzula ri na fulufhelo ḽa uri mvelaphanḓa yavhuḓi i vho vhonala .
U bva kha ḽa Angola u ya ḽa Namibia na ḽa Algeria u swika kha ḽa Guinea Bissau , ḽa Cuba ḽo shuma mushumo muhulu kha u dzhenelela kha mbofholowo ya mashango aya a Afrika u bva kha u thubwa nga vhukoloni .
Mulayotibe u khou ṱoḓa u khwinisa tsireledzo ya raliwei na u sika zwiṱirakitsha zwa vhuvhusi zwine zwa ḓo ingamela mushumo wa Tshiimiswa tsha Ndaulo ya Tsireledzo ya Raliwei tsha Afrika Tshipembe .
Ri bula uri avho vhe vha shuma navho u phulusa vhana vhane vha khou tshila sa vhahali vha Afrika Tshipembe ḽashu ḽiswa .
Aya masheleni a khou tou engedzwa kha R10 biḽioni ine NSFAS ya ḓo langa nga ṅwaha wa tshikolo wa 2016 .
Zwa u dzhiiwa ha maḓi u bva kha tshikimu zwi tea u redzhisiṱariwa , fhedzi zwi nga vha zwa ndeme u redzhisiṱara zwa u dzhiwa ha maḓi u bva kha gwedzho .
Phalamennde ya zwino ya 6 i khou khunyeledza khwiniso iyi yo themendelwaho .
Afrika Tshipembe ḽo vha ḽone ḽe ha farelwa khaḽo muṱangano uyu sa ḽone Mudzulatshidulo wa Tshigwa tsha SADC kha zwa Poḽotiki , Tshumisano kha zwa Vhupileli na Tsireledzo .
I dovha hafhu ya dzinginya u thomiwa ha Ridzhisiṱara ya NPO u itela u khwaṱhisa zwa mashumele , u vhewa iṱo na u ṱuṱuwedza zwa u vha khagala khathihi na vhuḓifhinduleli kha dziNPO .
Maḓi ndi tshiko tsha mupo tsha ndeme kha shango ḽashu .
I shumiswa hafhu sa fhethu ha miṱangano ya seminara , zwigwada na miṱangano ya tsivhudzo ya ANC na Vhupfiwa nga Vhathu .
Vhupfiwa nga vhathu ho khunyeledzwa hu na mihumbulo mivhili i hanedzanaho .
Ri ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha ise phanḓa na u tikedza thimu dzashu dza lushaka , khathihi na vhatambi vha vhanna na vhafumakadzi .
( 3 ) Arali vhomasipala vhavhili vhe na ndaulo ya gwama ine ya fana nga mushumo fhethu huthihi , hu fanela u vhekanywa nḓila ine ya ḓo ita uri hu fhandekanywe ndangulo , na mishumo hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka .
Zwipiḓa zwa vhubvaḓuvha ha Limpopo na zwone zwi nga kha ḓi tshenzhema mvula khulwane nga Ḽavhuṱanu , ine ya khou lavhelelwa u fhira nga 200mm kha tshifhinga tsha awara dza 24 .
Hezwi zwi katela u swikelela hedzi ṱhoḓea u bva kha zwiko zwa vhulimi hapo , zwiteṅwa zwa zwiḽiwa u bva mashangoni a nnḓa zwine zwi nga si bveledzwe nga ngona na vhurumelazwivhambadzwa ha zwivhambadzwa zwino vhambadzwa zwavhuḓi .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u languli kana u themendela zwi re ngomu , milaedza kana mafhungo maṅwe na maṅwe ane a wanala kha Tshumelo ya Vhudavhidzano iṅwe na iṅwe , nga zwenezwo Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u hana vhuḓifhinduleli vhuṅwe na vhuṅwe zwi tshi elana na Tshumelo dza Vhudavhidzani na zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwo bveledzwaho nga u shela mulenzhe havho kha Tshumelo ya Vhudavhidzani .
Mushonga wo randelwaho u shuma fhedzi maḓuvha a 30 u bva ḓuvha ḽe wa ṅwalwa ngaḽo ;
Arali vha nanga u shumisa vhuṱumani vhune ha bvelela kha saithi yashu u dalela dziṅwe webusaithi , vha eletshedzwa u vhala mbekanyamaitele dza tshidzumbe dzine dza bvelela kha saithi idzo .
Vha fanela u vha na ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Kha nyimele ya u fhedzisela , sisiṱeme ya zwa masheleni i itwa uri i thome u shuma u bva ndangulo dza kuitele kwa zwithu u itela u bveledza mbadelo kha vhaṋetshedzatshumelo vho teaho .
Mbuelo ya mushumo
Mutengo u ḓo langulwa nga lushaka lwa minerala ine vha khou ṱoḓa u bya .
Mbadelo dza miholo ya tshiṱafu tshihulwane vhane vha vha vhashumi vha vundu na vhane vha ingamela na u pfumbudza matshudeni o ndalukano .
Ndivho ya phurothokhoḽo ndi u alusa u iswa phanḓa na u shumiswa na ndango ya nnḓa ha mikano ya mupo , zwine zwa takadza miraḓo ya mashango a SADC .
Kha ri ṅwale tshifanyisoni itshi ?
Thandela iyi yo ṋewa vha Ndangakhombo dza Mutakalo vha Ḓorobofulu sa konṱiraka .
Mbuletshedzo ya zwine zwa vha zwa ndeme malugana na u tevhedzwa ha mbekanyamaitele dza Muhasho wo teaho nga zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso na vhathu .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe no takala ?
Nomboro ya u vhambadza i shumiswa nga vhabveledzi vho ḓiṅwalisaho , vha fhaṱi kana nga vhaṱunḓi , vhorakonṱiraka vha zwiendisi , vharengisi vha zwiendisi kana zwiimiswa zwa masheleni u shuma na tshiendisi tshi songo ṅwaliswaho kana tshi si na ḽaisentse kha bada ya nnyi na nnyi musi vhe mishumoni yavho .
Pulane ya u renga yo bveledzwa hu tshi tevhedzwa pulane ya bindu ya Muhasho .
5.10 . Mawanwa a Nyanganyelo dza Vhukati ha Ṅwaha dza Mbalo ya Lushaka nga Statistics SA o sumbedza uri mbalo ya lushaka yo aluwa u ya kha 55.9 miḽioni wa vhathu hune vhathu vha vho lavhelelwa u tshila u swika kha miṅwaha ya 62 ngeno mpfu dza vhana dzi tshi khou anganyelwa kha 33.7 kha vhana vha 1 000 vhe vha bebwa vha tshila .
Yo itelwa u vha nyendedzi ya tshihaḓu nahone a i imi vhudzuloni ha milayo ya Tshikimu .
NDima ya 3 muVhusO Wa TshumisaNO muvhuso wa Riphabuḽiki 40 . ( 1 ) Kha Riphabuḽiki , muvhuso wo vhumbwa nga muvhuso wa lushaka , mavunḓu na muvhuso wapo ine mivhuso heyi yo fhambana , I a shumisana nahone I na vhushaka .
U hulesa ha bayodaivesithi , hu ita uri mbono ya shango na yone i vhe i kungaho vhukuma zwine zwa ḓo dovha zwa ita uri vhaeni vhanzhi vha ḓe , nga maanḓa vhaeni vhane vha khou tou vhuya hafhu .
Milayo yo vhalaho ya mutheo i bvelela sa ya ndeme kha u ola nyolo dza u fhungudza vhugevhenga .
U shuma ha kuhumbulele hu katela khonadzeo ya uri vhahumbulelwa vha ḓo sengiswa kha u rengisa zwidzidzivhadzi zwi siho mulayoni naho hu na thimathimo ya vhukuma ya uri kana u rengisa zwidzidzivhadzi zwi siho mulayoni ho itea zwa vhukuma .
Minete ya fumi yo avhelwaho Vhutsila i nga shumiswa kha rothini ya u kunakisa ngauri ndi zwa ndeme kha zwikili zwa vhutshilo .
Mbekanyamaitele dza mulayo na ndaulo dzi ngaho sa vhulaedzwa ha maanḓa a dzo ngo vha hone .
U shumisa tsumbanḓila i re afho fhasi u itela u vha na nḓivho nga ha uri Tsumbamaitele idzi dzi amba nga ha mini .
Khethekanyo yo vhuronwane ya mutambo ndi ya vhuṱhogwa vhukuma .
Sa zwine zwa nga lavhelelwa , mathomoni vhadededzi vho vha vhe na ṱhoni nga ha u sumbedzisa zwine vha kona na vhuṱudzeṱudze havho .
Ndi zwifhio zwe vha vhuya vha zwi kona sa tshiimiswa ?
Mugaganyagwama uyu u sumbedza u konḓelela hashu , u ḓikumedzela na u kona zwenezwi ri khou lingedza u wana nḓila kha nyimele mmbi ya ikonomi kha ḓivhazwakale ya zwino .
Izwi a si zwa ndeme , nahone a hu na zwiko zwo pfukiselwaho u bva kha zwi rangelwaho kha u thoma ngazwo .
Sia , nḓalo na lushaka lwa nḓilamagodo ye ya ḓiswa na u kungwa nga mveledziso ye ya kumedzwa i ḓo ṱuṱuwedzwa nga zwishanduki zwi no nga saizi ya muṱa na kuvhumbelwe kwawo , masia a mishumo , mpimo wa vhuṋe ha mimoḓoro , na u shumiswa ha tshumelo dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Vhunzhi ha zwipikwa na milayo iyi zwo bviswa kha pfanelo dzo sumbedzwaho kha Ndayotewa .
Mushumo wa hone hu ḓo vha u ita ṱhoḓisiso kha u nyeṱha ha nḓisedzo dza tshumelo na u vha na vhuṱanzi uri hu itwa tsivhudzokhumela kha vhathu .
U swika afho , ro isa phanḓa na u bveledza na u thoma vhutevhe wa mbekanyamaitele na mulayo wo sedzaho kha u ita uri Muhasho u vhe tshiitisi tsha ndeme tsha tshanduko .
Ṱano : sofuthiwee na hadiwee i shumiswaho nga sisiṱeme dza ndangulo ya vhuendi ha muyani zwi tea u shandukiswa .
3 . Vhuimo ha Khabinethe kha Mafhungo a Zwino
Matshudeni vha ṱoḓa thuso nnzhi u ita khoso , sa tsumbo nga kha tshifhinga tsha u wela u shuma .
U dzhena kha mishumoitwa ya u sika thandela nge vha vha na vhuṱanzi uri ṱhoḓea dza wadi dzi sedzwa nga vhuronwane
Kha vha ṋetshedze madzina a vhathu vhararu vhane vha ḓivhana na muhumbeli .
Musi ho no itwa nga u ralo dziṅwe khoḽomo dzi ḓo tea u ḓadziwa-vho nga nḓila i tevhelaho :
Idzi ndi khaedu dzi konḓaho dzine ra tea u ṱangana nadzo vhutshiloni nga maanḓa musi ri tshi tenda uri vhushai vhu tea u fheliswa na mishumo ya sikiwa .
U a ' ṅwala ' na u humbela vhaṅwe uri vha mu fhe ṱhalutshedzo ino pfala kha zwe a ṅwala .
Tshikimu tsho pfukiselwa phanḓa ho sala uri hu fhedziswe tsedzuluso ya masheleni a mveledziso ya zwa dzinnḓu .
Mbekanyamaitele ya muhanga wa kushumele i ṱuṱuwedza zwitshavha zwine zwa vha na mafulufulu kha u langula mveledziso yazwo , u ita mbilo ya pfanelo dzazwo na u hwala vhuḓifhinduleli havho , u shela mulenzhe kha zwiimiswa zwa kuvhusele kha ḽeveḽe dzo fhambanaho , nga maanḓa kha ḽeveḽe ya wadi na ya masipala .
Nḓivhadzo dza u valelwa dzi a ṱoḓea hu sa athu fhela ḓuvha ḽithihi ḽa mushumo kana ha shuma mbadelonyengedzedzwa
Hafha kuswikele kwashu ku nga kha ḓi fhambana , ndivho ine ra ṱoḓa u i swikelela ndi ine ya vha khagala nahone i sa ḓaḓisi u setha ndayo tewa yashu : u vhumba tshithu tshithihi , husina khethululo nga lukanda , khethululano nga mbeu , demokhirasi na vhupo ho andaho vhune ha tshimbila nḓila nthihi ya u fhaṱa shango ḽakhwine .
Nyito dza vhuṱolamuvhalelano dzi a dzhiiwa u vhona na u sengulusa zwiwo zwine zwa nga pfuka kha maitele o bulwaho kana mbekanyamaitele .
Vha ḓo iswa kha Rumu ya Vhukonani ya Mupondwa ( VFR ) kana iṅwe rumu hune tshitatamennde tshavho tsha ḓo dzhiwa lwa phuraivethe u khwaṱhisedza u vha tshidzumbeni na u tsireledza tshirunzi tshavho .
Ṱhaṱhuvho ya ndeme a si nga ha muṅwe muthu fhedzi kana vhaṅwe vhathu vhane vha tsikeledza , fhedzi zwi dovha zwa vha zwine vha zwi tsikeledza na u ṱuṱuwedza .
U amba tshiṱori na u dovholola zwo ambiwaho nga vhaṅwe nga maipfi awe ene muṋe .
Mimasipala minzhi i khou lingedza u tinya zwo raliho nga u ṱuṱuwedza , kha zwiṅwe zwinzhi , vhudzulo ha vhukati ha ḓorobo hu no farea .
Tshiṱuṱuwedzi tshihulwane kha u nanga pharamitha dzo raloho ndi lushaka lwa mushululo wa maḓimalaṱwa we wa dzinginywa khathihi na mvelelo kha zwiṱalusi zwa khemikhaḽa dza zwa bayoḽodzhi , na nzulele vhuponi ha u shululela .
Mbambadzo , Vhudavhidzani , Vhushaka ha Nnyi na Nnyi kana ndalukano dzi elanaho nazwo .
I dovha ya dzhiela nzhele vhukoni ha u dzhenelela ha ikonomi kha u bveledza mishumo na mbuyelo dza mbambadzelannḓa .
U swikelela ṱhoḓea :
Muvhuso u kati na u shuma kha mveledziso na u thoma mbekanyamushumo ya mveledziso ya mishumo ya muvhuso , ine ya ḓo ta maitele na tshikalo tsha vhashumi vha muvhuso kha zwiimiswa zwoṱhe .
Zwino ṅwalani tshiṱori tshaṋu tshi re na mathomo , mutumbu na magumo .
Ndo humbela Vho Minisiṱa vha zwa Maḓi na Mupo u ita ṱoḓisiso kha iḽi fhungo ho sedziwa kha u ṱavhanya u wana thandululo nga u ṱavhanya .
Ndi tshiimiswa tsha ndayotewa yo ḓiimisaho , tshi re na vhuḓifhinduleli kha Buthano ḽa Lushaka .
9.1 . Khabinethe i ṱanganedza thusedzo nga Minista wa Mapholisa Vho Bheki Cele ngei Westbury , ine ya vha tshipiḓa tsha pulane ya vhuṱali yo ṱanḓavhuwaho ya u lwa na maḽisambilu a khakhathi dzi elanaho na zwigwada zwa vhugevhenga na zwidzidzivhadzi vhuponi .
Ni kone u tangedzela muthu kana tshithu tshine tsha khou ita nyito .
Mulayo u thoma pfukiselo dza ṅwaha kha mavundu na mimasipala hu tshi katelwa ndinganelo ya mukovhe na mukovhe wa mphomali yo livhaho .
Hafha ndi hune Komiti dza Wadi dza dzhena sa musi dzi na mushumo wa ndemesa kha maitele a u tshimbidza vhudzheneleli ha tshitshavha .
Sa masiandoitwa a nungo dzashu roṱhe , vundu ḽa North West ḽo kona u khwaṱhisedza vhuimo haḽo sa fhethu ha u dalela ha vhufa hu funeswaho .
Tsheo dzi tea u rekhodiwa nga vhuronwane .
Musi hu tshi khou itiwa izwi , vho dovha hafhu u wana nungo dza u hana mutsiko u bvaho kha thanga dzavho .
Kha maṅwe mashango mavhili , mveledziso ya khaphasithi i khou tandululwa zwihulwane malugana na mafhungo makene , u fana na vhupfumbudzi ha mudededzi .
MUVHIGO WA MUANO WA VHUKONI MALUGANA NA PHUROGIREMU YA ZWIKILI
Hezwi zwo itwa nga fhasi ha nyimele dzi konḓaho .
Vhalanguli-Dzhenerala na vhaṅwe vharangaphanḓa vha tshumelo ya muvhuso kha tshitshavha ;
U ṋetshedza vhukoni ha ngalafho na u rumela kha tshumelo ya mulwadze a lwalaho e hayani ya Dokotela wa Lukanda wa vhana kha Vhuongelo ha Vhana ha Red Cross na tshumelo dza mutakalo wa kwamea nga maanḓa kha vhuṅwe vhuongelo .
U dzhia vhuimo ha vhungana nahone o wana mendele ifhio ?
Zwiṱirathedzhi zwa u sala murahu zwa khwiṋiso na ndovhololo
Kereke na zwiṅwe zwiimiswa zwa zwitshavha zwi na mushumo muhulwane kha fulo iḽi .
Ro shuma vhukuma kha u khwaṱhisa thikhedzo ya Mbumbano ya Afurika , SADC na zwiimiswa zwoṱhe zwa kha dzhango zwine ndivho yazwo ha vha u swikelela kha u vha na mulalo na vhutsireledzi .
( iii ) u itela uri hu vhe na tsireledzo ya lushaka ; kana
Ndivho ya u shumisa uhu ho vha u sudzulusa tsedzuluso ya maitele a u gonya ha mitengo u swika kha ḽeveḽe ya tshitshavha tshapo , na u topola u gonya huhulwane ha mitengo .
" Ḽiṅwalwa ḽa English ndi ḽone ḽiṅwalwa ḽa tshiofisi ḽa Ndayotewa " .
Zwo ralo tsingahe dzi tea u litshwa dzo ralo arali zwi tshi konadzea .
Hu na izwo , mbofholowo i ḓa na vhuḓifhinduleli fhedzi i dovha ya ṋekedza zwikhala zwihulwane .
Mbambedzo ya tshelede ya vhukuma na yo itelwaho mugaganyagwama u ya nga khethekanyo khulwane ya tshinyalelo yo katelwa kha tshitatamende tsha mukovho .
Hezwi zwo ḓisa phindulo yo ṱangenelanaho ire na tshumisano u itela u vhulunga matshilo a vhathu .
Nyonyoloso i khwaṱhisa misipha
Koporasi ya Zwidimela zwa Vhuendi ya Afrika Tshipembe ndi yone maanḓalanga a re na vhuḓifhinduleli ha vhupulani na nḓisedzo ya themamveledziso kha sisiṱeme ya zwidimela , hune Metrorail ya vha yone yo tholwaho sa mutshimbidzi .
Buthano ḽa Nzivho ya Vhuaḓa ḽi nga vha na maga o khwaṱhaho a u livhana na tshiteṅwa itshi , u bveledza mafulufhedziso ashu u itela u khwiṋisa kuvhusele kha khonthinente yashu .
Pfanelo dza vhathu , vhuṱanganyi ha vhathu , fhethuvhupo na vhulamukanyi ha matshilisano a vhathu : u dzhenisa pfunzoni maitele na maga ane a tea u tevhedzelwa malugana na vhulamukanyi ha mupo na matshilisano na pfanelo dza vhathu sa zwe zwa dzudzanyiswa zwone kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Mafhungo o vhigwa fhedzi a ho ngo vha na phindulo .
3.1 . Mulayotibe wa Ndaulo ya Muingatengo wa Mukanoni , Mulayotibe wa Muingatengo wa Mukanoni wa 2013 na Mulayo wa Khwiṋiso ya Muthelo na Muingatengo wa Mukanoni wa 2013 - Milayotibe i ṋetshedza mutheo wa u tshimbidza zwa mbambadzo ya mashango a ḽifhasi na tsireledzo ya ikonomi na lushaka , zwine nga hezwo zwa ḓo ḓisa u lingana vhukati ha matshimbidzele a kulangele kwa zwa u fhirisa zwirengiswa mikananoni na mbambadzo .
Kha vha wane muthu mushumoni wavho ane a ḓo gudisa vhagudi na u vha thusa u tandulula thaidzo .
Tsho dzula tshiṱahani .
Tshishumiswa tsha u sumbedza nḓila i leluwaho ya u kunakisa maḓi
Izwi zwi tea u dovha hafhu u kalwa u swika kha tshivhalo nga ṅwaha .
U ṋetshedza ndaulo ya zwa masheleni yavhuḓi na yo teaho .
Khabinethe yo takalela muvhigo .
U ela khohakhombo hu fanela u vha vhumatshelo ha u langula milandu i yaho phanḓa ine ya tea u dzhielwa nṱha zwi tshi bva kha , vhukati ha zwinzhi , zwi tevhelaho :
Themamveledziso i ngaho yeneyo ndi khulwane nahone i a ḓura , na uri i ḓo ṱoḓa vhubindudzi vhu re na vhuṱumanyi u ya kha mihasho yoṱhe .
Ri kha ḓi tenda kha uri tshikonisi tshihulwane kha fulo ḽa u lwa na vhushai , ndi u sikwa ha mishumo yavhuḓi na zwa uri , uri hu sikwe mishumo iyo zwi khou ṱoḓa ikonomi i aluwaho nga u ṱavhanya .
Izwi zwi ḓo khwiṋisa u shela mulenzhe nga vhathu vhoṱhe kha maitele ane khamphani ya a shumisa u itela u engedza ndeme i khwinisaho mbuelo na u sika zwikhala zwa mishumo zwi dzulaho zwi hone kha maitele ane khamphani ya a shumisa u itela u engedza ndeme .
Zwisumbi zwa kushumele kwa ndeme ( dzi KPI ) zwi a farea , zwipikwa zwine zwa kalea zwe vhashumi vha tendelana kha u dzi swikelela nga tshifhinga tshenetsho .
U nanga u saukanya ndi tshipiḓa tsha thangela ngudo thangeli sa musi tshipikwa tshazwo hu u ela khetho ya dziṅwe nḓila na u nanga khetho ine ya ḓo ṋetshedza ndeme ya khwine ya masheleni .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe na Mulayotibe wa Pfanelondi ḽinwalo ḽa ndeme nahone ḽitea u sedzwa khaḽo nga miraḓo ya Komiti ya Wadi .
U fhaṱiwa , u vhewa na u shumiswa ha ṋanḓo idzi zwo itiwa u itela u shumana na ṱhoḓea ya tshihaḓu , fhedzi hu songo sedzeswa vhupulani ho ṱanganelaho .
Ezwi zwi ḓo thusa nga u leludza kuitele ku fanaho kwa u redzhisiṱara na ndangulo kha senthara idzo .
( 1 ) Mulayotibe ufhio na ufhio u nga ḓivhadzwa kha Buthano ḽa Lushaka .
Afrika Tshipembe na Uganda u swika zwino mashango aya o no saina thendelano dza vhavhili dza 20 , ngeno hu na khamphani dza Afrika Tshipembe dzine dzi nga anganyelwa henfha kha 70 dzine dza khou shuma ngei Uganda .
U gonyela nṱha kha vhuimo nyangaredzi ha mitengo .
U tamba mitambo sa zwimange zwi vhukati ha maivha fhethu ho tangelezwaho
U bveledzwa ha Mulayotibe wo Khwaṱhiswaho , wa 2014 zwi ḓo engedza tshikhala tsha mbadelo ya mbuelo kha vhaṋekedzi , ubva kha miṅwedzi ya malo u swika ya 12 , hezwi zwi i ta uri vha kone u sedzana na hunwe u tholwa na uri vha kone u wana mbuelo lwa tshifhinga tshilapfu .
( Mbuno ya nḓila iyi i thoma kha mbuno ya uri Ndayotewa ya Tshifhinganyana na Ndayotewa ya u fhedzisela dzo ita Netshedzo ya ndaulo ya mulayo uri i ṋewe vhuimo ho fhambanaho ha muvhuso .
Ndi humbela pfarelo malugana na phindulo ndapfu .
Mishumo nga u angaredza ya mutholi ndivhanyoni na vhashumi
He ha wanwa mulandu , zwi sa elani , zwo tendelwa tshoṱhe u dzia magunwe u itela arali muhumbulelwa a nga tshinya hafhu .
U elelwa na u vhala maipfi o ṅwaliwaho nga u tou pomba .
Kale kha vhubvo , tsemano ya u guda zwithu zwa ndeme zwiswa na maime naho zwo ralo ndi u wana vhuimo .
U engedza zwa u bindudza ha phuraivethe kha nḓowetshumo khulwane zwi tea u vha zwone zwa ndemesa kha tshipikwa tsha mvelaphanḓa ; ndi zwone zwa u thoma kha tshanduko ya zwa ikonomi zwiimiswani na kha vhusikamushumo kha sekhithara ya fomaḽa .
Yo dovha ya ṋea ndaela thimu ya Dziminisṱa yo rangwaho phanḓa nga Minisṱa wa Ofisi ya Muphuresidennde ya Vhafumakadzi , Vhaswa na Vhathu vha re na Vhuholefhali , Vho Maite Nkoana-Mashabane , uri vha engedze mushumo kha nzudzanyo ya zwa zwiimiswa zwa GBVF zwo dzinginywaho u ingamela mathomo a u shuma ha GBVF-NSP .
U shoniswa hashu ho ṋaṋa musi khuḓano idzi dzo sia vhadzulapo vha tshi vho luza matshilo avho - ri tshi katela na vhana , vhafumakadzi na vhathu vha vha aluwa - ngoho ngoho a zwi ṱalutshedzei .
5.23 arali zwo tea , vha ḓo ṋewa muḓologi nga tshifhinga tsha tsengo ya Bodo ya Parole ;
Nga maanḓa , zwa uri vhuvhekanyandeme ha u shumisa ha ndeme hashu ha nnyi na nnyi ndi pfunzo , mutakalo , themamveledziso , tshumelo dza hayani dza mutheo na u lwa na vhugevhenga , hu na u thendelano i no nga yo fhelela .
Zwi dovha zwa vhana milenzhe ya rathi na tshiphuphuledzi .
Nḓowetshumo na Vhubindudzi
Ikonomi dza mashango manzhi a Afurika dzo aluwa nga u ṱavhanya kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , dza fhungudza nga maanḓa vhushai ho hulesaho lwa u tou thoma nga hafu ya sentshari , nahone dzhango ḽo ita uri mihumbulo yaḽo i pfale na kha zwiimiswa zwa ḽifhasi .
Mugaganyagwama u themendelwa kha mutheo wa ziro nga u khethekanya tsheledemviswa u ya nga ndeme .
THEḼEVISHINI YA DIDZHITHALA YA THAMBO
Ofisi ya hu wanalaho thuso na senthara ya ha vhuvhudzisi nga tshifhinga tsha u ḓadza fomo dzi a wanala u itela u fhindula zwi ṱoḓwaho nga tshitshavha u itela mafhungo .
Wanani ni talele maiti mafhungoni aya , ni kone u tangadzela zwiitwa .
Fhungo ḽa vhuvhili ndi ṱhoḓea ya bveledzulula malaṱwa u ya nga hune zwa konadzea ngaho .
MaAfrika Tshipembe vha fanela u vula mbilu dzavho , nnḓu dzavho na randavhula dzavho kha vhaendelamashango vhashu .
FHETHU HA MVELELO DZA NDEME ( NGA THEVHEKANO YE DZA SEDZISWA ZWONE )
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Mveledzwa khulwane ya ngona iyi ya u ṱuwisa i kha sisteme ya maḓi a bvaho fhasi nga maanḓa .
Nga nnḓa ha u swikelela ṱhoḓea ya muthu ya ndeme , mulayo uyu u dovha wa ṱuṱuwedza u fhambana ha ekhoḽodzhi .
2.3 Khabinethe yo tendela Guvhangano ḽa Zwibadela zwa Ḽifhasi ḽa vhu 40 ḽa Mbumbano ya Zwibadela zwa Dzitshakha ine ya ḓo farelwa Durban mafheleloni a ṅwaha wa 2016 .
Arali muhumbeli a sa koni u ṅwala kana u vhala , kana a na vhuholefhali , khumbelo i nga itwa nga mulomo .
Mushumo wa Muvhuso wa Lushaka hu ḓo vha u tikedza , u lavhelesa mvelelo dza mbekanyamaitele na u langa vhubindudzi ha themamveledziso ya masipala .
Mushumo wa vhalangi , nga maanḓa vhane vha si vhe vha khorotshitumbe na komiti dza odithi zwipiḓa zwi re na ndeme zwa kuvhusele kwa vha mabinduṱhanganela zwi fanela u khwaṱhiswa .
Vhona uri egere dza 7,2 miḽioni dza mavu a iswe kha vhathu vhe vha tsikeledzwa tshifhingani tsho fhiraho , na u vhona uri a khou shumiswa nga nḓila i bveledzaho ( a tshi vhambedzwa na egere dza miḽioni nṋa dza 2013 ) .
Nga u haseledza , Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango a si manzhi o sedzuluswaho a si na vhukaṱudzi zwa mulayo malugana na u kunguwedzwa ha zwibveledzwa zwa zwikambi .
Ee , u swika zwa zwino i randela ṱhaluso ya khombekhombe ya zwibveledzwa zwapo na izwo zwine ra zwi rumela nnḓa , muthu a nga si tshi fhambanyise u bva kha u ṱaṱisana hashu sa ikonomi .
Khamphani iyi i vha i ya khoro nahone ina vhuḓifhinduleli ha kushumele kwayo .
Mugaganyagwama wa Vhuendi ha Vhagudi a uho kha nyavhelo ya pfunzo , fhedzi wone u kha Muhasho wa zwa Vhuendi .
U fhungudzwa ha khemikhaḽa na masalela kha soredzhi kana hu fhiselwaho mathukhwi .
A ri shumisi " sa " kana " u fana na " kha maambele .
Fhedzi , nḓila ya u vhiga mafhungo ya kale na kale a i nga ngalangali na u litsha u ita mishumo yo fhambananaho kha tshitshavha nga u angaredza .
U bveledza na u vhea Northern Cape nga vhukwamani hu itela u kunga vhubindudzi .
Kha vhunzhi ha fhethu ho swikelelaho zwa vhuendelamashango u mona na ḽifhasi , mbambadzo ya hayani i vhumba muṱoḓo wa nḓowetshumo ya vhuendelamashango .
Mveledziso , u tshimbidza na u ita vhugudisi vhu elanaho na zwa ndangulo ya zwa u renga ha fomaḽa , vhu si ha fomaḽa na ha e-learning ndi vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ha mushumo uyu .
U itela u bveledza ndivho iyi , ndi zwa ndeme u thoma tshivhumbeo tsha tshiimiswa tshine tsha ḓo ita uri zwi leluwe u alusa tshikwama u bva kha sekithara ya phuraivethe na ya nnyi na nnyi .
Zwi tshi bva kha tshenzhemo yashu Afrika Tshipembe , ri tenda uri thandululo ya tshoṱhe i nga swikelelwa u bva kha nyambedzano dza zwa poḽitiki yo katelaho ya nga ngomu i dzhenelwaho nga masia oṱhe o kwameaho kha shango iḽo .
Ndima iyi i ṋea ṱhalutshedzo pfufhi ya mutevhethandu wa thandela .
Tshipikara tsha Buthano ḽa Lushaka ;
1.4.4 ha nga ḓo hadzima kana a fha muthu tshelede sa khadzimo ;
Musi vho no ita nḓowe nḓowe ya ḽiga vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho :
3.1 . Khabinethe yo ṋetshedzwa muvhigo nga Thimu ya Mushumo ya dziMinista ( IMTT ) nga ha tshiimo tsha Devhula Vhukovhela .
Zwo ralo , Afrika Tshipembe , ḽi dzhiela nṱha u manḓafhadzwa lwa ikonomi ha vhafumakadzi vha Afrika lwa tshifhinga tsha musi ḽi tshi khou Rangaphanḓa AU , ḽi tshi khou shuma na mashango oṱhe ane a vha miraḓo kha maga a u alusa u katelwa kha thengiselano na nzudzanyo dza mbambadzo dzine dza vha dzi tshi khou sedza kha vhafumakadzi .
Tshumelo ya Tshipholisa yo thoma na kuitele kwa u vusuludza ndangulo yayo , ngona dza vhupulani na , nḓila na vhukoni , na u sedza hafhu tshiṱirathedzhi tsha mishumo na zwithu zwa ndeme .
Tshipiḓa tsha infḽesheni ya khohakhombo ya phimo ya nyingapfuma tshi fhungudzwa nga u ṱoḓisisa mutengo wa ndeme kha bondo dzi re na vhuṱumani na infḽesheni .
U bula vhushaka vhukati ha maḽeḓere na mibvumo na vhukati ha ḽeḓere na dzina kha mibvumo yoṱhe yo vhumbiwaho nga ḽeḓere ḽithihi .
Hezwi ndi zwiimo zwo teaho mbebuluwo hafhu ya Afrika na u bvelela kha vhuimo ha ḽifhasi .
Sa tsumbo , mbekanyamushumo dza u ṋetshedza themamveledziso ntswa dzi tea u dovha dza katela na vhubveledzi hapo , mishumo , vhubveledzi na mbambadzo ya dzingu na uri i tea u sedza kha u fhungudza u sa lingana ha madzulo .
Vha dovha hafhu vha ṋekedza tsivhudzo dza ndondolamutakalo dzi no kwama mafhungo o fhambanaho hu tshi katelwa na dzivhelo na ṱhuṱhuwedzo .
240. U sa yelana vhukati ha maṅwalo o fhambanaho
Madzina a mafanedza a ḓo shumiswa u topola vhane vha khou ita ndingamushumo .
Kha puḽatifomo iyi , ḽifhasi ḽi mushumoni ḽi vhewa kha sialala ( na vhukhakhi ) ha kale .
U vusulusa ( zwithu zwo no shumiswaho zwine zwa nga itwa zwa vha tshithu tshiswa )
Kha ri ambe Kha ri sedze tshifanyiso ri ambe nga zwine ra khou vhona .
Ndondolo ya thoiḽethe dza u shumisa mishonga kha vhupo ha mikhukhuni na yone i itwa nga zwifhinga zwo teaho .
Muvhuso u tikedza khuwelelo nga fulo ḽa u ita pulane dza nyito ya mushelamulenzhe nnzhi dza u fhelisa khakhathi dza mbeu .
d ) Komiti i tea u vha yo dzudzana , i na vhukoni na zwiko uri vha kone u shuma phurogireme dzavho dza muṱangano na mishumo yavho .
Ngeno vhunzhi ha zwiwo izwo zwi shushaho zwine khazwo ha itwa mabulayo nga vhathu vhane vha vha vho dzhenelela vhukuma kha zwa mafhafhaḓo u itela u dzhiela nṱha lushaka lwa nyito , hezwi a zwi kanzhi zwi tshi vha maitele o ḓoweleaho .
Tshiimiswa itshi tsha mavhaivhai tshi ḓo ṋetshedza fhethu ha u gudela na vhupo ha u funzela ho teaho kha vhagudi vha ṱoḓaho u swika 1 578 vha bvaho kha tshitshavha tsha Delft .
Mulayo wo khwaṱhaho wa ṱhanziela dza zwigidi wo khwinifhadza kulangele kwa zwigidi .
Musi wo no bveledzwa , mulayo u ḓo thusa vhafumakadzi na vhana , vhane vha vha zwipondwa zwa uvhu vhutshinyi ho vhifhaho .
U sa langea sa thaidzo ya Transnet nga ngoho ho no vha , na uri na nga u ḓisola , u thola hu ḓo itwa hu si kale .
Maḓuvhani a si gathi o fhelaho , ro ḓiwana ri tshi khou dovha hafhu ra humbudzwa nga ha u thengathenga ha sisiṱeme yashu ya muḓagasi .
Musi ndeme yo tsela fhasi ya zwiteṅwa izwi zwa ndaka , vhupo ha mveledziso na zwishumiswa , ṱhanganelo ya ndingano i ya sudzuluswa u bva kha Masheleni a Mbetshelwathungo u ya kha mufhalala wo kuvhanganywaho .
Ri ḓo sedzana na zwikhukhulisi u itela uri mbekanymushumo iyi i ṱavhanyiswe .
Ha dovha ha shumiswa iṅwe R350 000 kha nzudzanyo dza khetho dza miraḓo ya komiti ya wadi .
Fhethu afha ho valwaho hu tea u dzula vho mitha une wa Badelwa u thoma .
U sumbedzisa muhumbulo wavho nga u angaredza kha mutakalo na tsireledzo ya vhashumi vhavho
Ni kone u tangedzela madzina vhukuma .
I ḓo dovha ya ṋetshedza zwikhala zwa u fusha ndivho ya ikonomi , na u engedza mveledzwa ya tsedzuluso ya lushaka kha saintsi ya Tshikhalani na thekhinoḽodzhi .
U fhedzisa mafhungo hu tshi shumiswa maitimatikedzi .
Ni nga ḓithomela mutshino waṋu ni tshi shumisa dzihupu na riboni ?
Tsha vhuraru , tshi ḓo ri thivhela kha u ḓisa vhukoni na tshanduko dza vhusiki .
Tshipiḓa tsha u thoma tshi vhonala tshi tshi khou iledza muthu kha zwa u ita u nga u ḓivha nga ha vhuloi kana u shumiswa ha ṱhangu .
Nyambedzano i nga kha ḓi katela ngomu zwipikwa zwino nga sa foniki , tholokanyonḓivho kana tshiṅwe tshiteṅwa tsha girama .
1.14 . Tsedzuluso ya Vhapondwa vha Vhugevhenga ndi ya ndeme sa izwi i tshi sumbedzisa muvhuso kha u ḓa na mbekanyamaitele dza u lwa na vhugevhenga .
Ṱalutshedzani uri hani nahone ndi ngani redzhistara ya ndaka yo dzulaho i tshi nga thusa muṱolambalelano wa ngomu kha mushumo wawe .
43 . ( 1 ) Minisiṱa , nga murahu ha u kwamana na MEC wa muvhuso wapo na muvhso wapo wo dzudzanyeaho wo imelaho muvhuso wapo wa lushaka , a nga -
Khohakhombo ya vhuwatshiṱoko nga kha zwishumiswa zwa masheleni zwo nanguludzwaho na mbonelaphanḓa ya nyelelo ya kheshe .
22.1.4.2 u fha kana u badela dibosithi ;
Khaedu nga zwibadela hezwi ndi u khwinisa mveledziso ya pfunzo na thikhedzo ya khwiṋe na maitele mavhuya a zwa dzilafho .
U tshimbidza na u lavhelesa sisiṱeme dza vhutsireledzi ha thekhinikhala na zwiṱirathedzhi .
Ro ḓiimisela u fhelisa zwifhaṱo zwa tshampungane zwi songo teaho na u sa tsireledzea kha miṅwaha miraru i ḓaho .
5.1 Khabinethe i ṱanganedza themamveledziso yo khwiniswaho ya Thandela ya Maḓi a ngei Mzimvubu miḓanani ya Esiqhungqwini ngei Tsolo , une wa wanala ngei kha Masipala Wapo wa Mhontlo Kapa Vhubvaḓuvha , sa tsumbo ya uri muvhuso u khou isa phanḓa hani na u swikelela ṱhoḓea dza vhadzulapo naho Afrika Tshipembe ḽi shango ḽine ḽa vha na mutsiko wa maḓi .
Tshigwada tshihulwane tsha tshitshavha tshi ṱangana awara mbili , arali zwi tshi konadzea nga madekwana a mugivhela , kana musi zwo tea vhadheneleli .
Nahone arali zwo ralo , vha na khetho dzifhio , nga maanḓa musi vha khou lwela u linganyisa madzangalelo avho a zwa vhubindudzi na vhuḓifhinduleli ha zwa matshilisano .
Ndi zwa ndeme u ḓitsireledza na vhashumi vhavho .
Komiti dza Wadi dzo itelwa u vha nḓila dza tshiimiswa dza vhudavhidzani vhukati ha u davhidzana ha zwitshavha na mimasipala .
Izwi zwi ṱoda uri masipala u dzhiele ṱhoḓea dza vhadzulapo vha masipala vha shayaho na vhadzuli nṱha musi u tshi pulana .
U bvelela ha Phalamennde ho ḓitika kha u dzhenela ha nungo ha vhadzulapo vha Afurika Tshipembe u ṋea sia kha mushumo wa Miraḓo ya Phalamennde ( dzi MP ) ye vha i khetha na kha tshiimiswa .
Ndi tshi khunyeledza , ndi a vha livhuwa nga u ṋea pfanelo yo khetheaho u vha ṋemuḓi wa vhuṱambo uhu .
Vhashumi vha fanela u pfumbudzwa kha mveledziso ya vhathu , kha pfanelo dza vhathu kha maitele a sisiṱeme ya vhulamukanyi ya vhugevhenga , na dzhele yo tsireledzeaho na u vha na vhutsireledzi .
Kha vha kwame ofisi ya masipala vhuponi havho .
Vha maanḓalanga a Vhufukhovhe Afrika Tshipembe vha ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha u langula tshkepe
Operation Phakisa kha nḓowetshumo ya migodini yo oliwa u honolola vhubindudzi , u ḓadzisa vhukoni ha u bveledza na u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe kha zwihulwane zwa muduba wa mishumo ḽimagani .
Naho ri vhathu vho fhambanaho , ri lushaka luthihi .
( e ) U kona u ṋekedza khoro zwidodombedzwa na tshifanyiso vhukuma tsha wadi na ṱhoḓea dzayo na zwo sedzwaho musi ho pfi vha ite ngauralo nga khoro .
Vhagudi vha ḓo guda u tevhedza ( kana u shumisa ) pfanelo na vhuḓifhinduleli havho zwo tsireledzwaho kha Ndayotewa , u ṱhonifha pfanelo dza vhaṅwe na u sumbedza u ṱanganedza ( kana u konḓelela ) phambano ya vhurereli na mvelele u itela u shela mulenzhe kha dimokirasi ya tshitshavha .
Vhaṅwe vho vhorisa maḓi , vhaṅwe vha fhethu vha na miroho i si minzhi na mitshelo .
Tsumbanḓila ina zwidodombedzwa zwo fhelelaho i ḓo bveledzwa kha miṅwedzi mivhili ya Indaba , ha thomiwa nyambedzano nga Phando 2015 .
( c ) Khethekanyo ya C : Masipala ane a vha na maanḓa a u vhusa na a vhusimamilayo kha vhupo vhune ha katela vhomasipala vha no fhira vhavhili .
Uya nga tshenzhemo yavho , mufunwa wa muthu ane avha kha nyimele isi yavhuḓi ya masheleni u a badela a fhedza tshikolodo u ṱavhanya u fhirisa uyo mufunwa wawe ane tshiimo tshawe tsha masheleni tshavha tshavha tshavhuḓi ?
Arali nda dzula tsini na muthu ane a khou daha , fola ḽi nga vhaisa muvhili wanga .
Zwithu zwa ndeme zwine ra zwi kovhelana zwi tea u vha zwi tshi khou endedza izwo zwine zwa tea u vha mvelelo dza khetho idzi .
( a ) hu na tshikhala ofisini ya Mulangavunḓu ;
( 5 ) Riphabuḽiki i vhofhwa nga thendelano dza dzitshaka dze dza vha dzi tshi vhofha Riphabuḽiki musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma .
Mivhigo iyi i sumbedza nyimele ya zwino ya tsireledzo kha vhupo - na u kona u vumba hune thaidzo dza nga tutuwa hone tshifhingani tshiḓaho .
Vhaeletshedzi vha thero na vhomakone vha thero vha vundu vho tshimbidza wekishopho dza thero na vhagudisi vha zwikolo zwi sa khou shumaho zwavhuḓi vha tshi khou shumisa Modele wa Tshigwada wa U guda wa Phurofeshinala .
U maga , zwa u bveledza na mafhungo a fhaṱa o bveledzwaho nga kana musi ho imelwa mufhaṱi , zwo ḓisindeka nga mafhungo a u bveledza zwo ṋetshedzwaho u itela u pakwa zwi konisaho vha magi , vhabveledzi kana vhafhaṱi uri zwi thomiwe .
Mulayotibe u ḓo vhona uri zwigwada zwine zwi shaya tsireledzo sa vhana , na vhane vho no vha na dzema ḽa u gembuḽa vho tsireledzea na uri vha ḓo kona u wana thuso u bva kha zwiimiswa zwi no nga Maanḓa a Ndango ya zwa u Gembuḽa .
Mubindudzi a ṱo ḓaho u bindudza mashango ḓavha u tea u isa zwimela kha NPPO ya Afrika Tshipembe u itela tsedzuluso na ṱhanziela .
Vhashumi vha re hone vha masipala vha nga shumiswa u shuma mishumo ya ndangulo ya thandela ya masipala .
Nahone kha muṱangano uno vho vha vha khou imaime lu takadzaho vho sedza kha uri hu nga fhungudzwa hani mbadelo idzo .
Mbuedzanyo i pfadzaho ya zwa masheleni na zwikili zwa mbalo .
Afurika Tshipembe sa ikonomi ṱhukhu ine ya vhambadzelana na maṅwe mashango , ḽi nga kona u bveledza zwibveledzwa zwiṱuku .
U shumiswa ha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa theo ya mulayo musi hu tshi khou shumiwa na mabindu a vhupo ha Mpumalanga na Vundu ḽa Limpopo .
Khophi dza ndalukanyo , khophi ya ID zwe zwa sethifaiwa zwenezwino na CV zwi tea u dzheniswa .
Mvula ya fhasi ha yo ḓoweleaho yo wanala ngei Limpopo .
Tsenguluso yo sedzaho lushaka lwa thaidzo yo livhanaho na vhathu kha vhupo ha masipala .
Vha humbule uri arali vha bvisela khagala mafhungo a vhuṋe thwii kana data ya tshidzumbe nga ha vhone vhaṋe nga kha bodo dza mulaedza dza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , mafhungo aya a nga kuvhanganyiwa na u shumiswa nga vhaṅwe .
Ndi a tendelwa u ya kha khothe iṅwe na iṅwe ya shango ḽashu u isa mbilaelo ya tshelede ya vhuunḓi ?
U ṅwala tsenguluso nga fhasi ha ṱhohwana dze dza ṋewa .
Aphiḽi ya zwino i na ḽivi ya khothe iyi .
Pulane yo ṋetshedzwaho i re phanḓa hashu i bva kha miṅwedzi milapfu ya rathi ya vhukwamani , khanedzano na mushumo .
GCIS yo vhumbwa uri i swikelele mishumo yayo sa zwo sumbedzwaho afho nṱha .
Utopola thangi na u dzi shumisa kha u shandukisa zwine mafhungo a amba .
30 Muhasho wa Tshumelo dza Matshilisano na vhaṅwe vhaṋetshedzi vha tshumelo dza zwa matshilisano vha ḓo ṋetshedza tshumelo dza u khuthadza na dza nyito , arali dzi hone dzine dzi nga katela mbekanyamushumo dza ndugiselo dza khothe .
Vhaṅwe vha vhashumi kha khethekanyo iyi vho ṱutshela Tshikwama , ngeno hu uri vhaṅwe vho ya kha tshigwada tsha miṅwaha ya nṱha .
Vharema vho vha vho iledzwa u dalela vhugalaphukha ha lushaka nga milayo na maitele zwo itelwaho uri vha si dzhene .
Komiti dza Wadi ndi maṱo na nḓevhe dza tshitshavha na nḓila ya ndeme ya u ṱuṱuwedza u pfesesana vhukati ha tshitshavha na khoro .
CBP yo bveledzwa zwo itiswa nga khaedu mbili :
Hezwi zwi swikelwa nga u phasisa milayo , mushumo wa vhulavhelesi wa muvhuso na u dzhenisa tshitshavha kha maitele a Phalamennde .
Nga vhavhili , u bammbisa na u fara bola khulwane
Iṅwe ya khaedu khulwane ya tshidemokirasi ho vha u shandukisa vhuvha ha mushuso khathihi na tshumelo ya nnyi na nnyi uri zwi vhe zwi bveledzisaho na u vha zwo ḓitikaho nga tshumelo .
Planact,Kuvhusele Kwapo kwa u Dzhenelela , Bugwana ya Tshiko tsha Vhaofisiri vha Masipala , Vhakhantseḽara vha Wadi , Miraḓo ya Komiti ya Wadi na vhaṅwe Vharangaphanḓa vha Tshitshavha .
Muhumbulo wa tshigwada muswa u ḓo ṱalutshedzwa vhathu vhoṱhe vha shelaho mulenzhe musi milayo yo bulwaho afho nṱha yo no dzhielwa nzhele .
Kha miṅwedzi miraru yo fhiraho , vho vha vha khou ḓibula mbilaelo dzavho nga u gwalaba na u thivhela vhaṅwe vhadededzi na ṱhoho ya tshikolo u dzhena tshikoloni , zwine zwa thithisa u guda na u funza .
Vhahulisei , Dziambasada na Dzikhomishinari dza Nṱha na Vhahulisei vha dalelaho mashangoḓavha ;
Uvhu vhutshinyi vhu ita uri muthu a lifhe tshelede i sa fhiriho rannda dza maḓana maṱanu,109kana u valelwa dzhele miṅwaha miṱanu .
U vhekanya thandela dza khephithala uya nga zwo sedzwaho kha zwitshavha
He ha vhuya ha vha na u tsikeledzwa na u tambudzwa , zwa zwino hu na tshanduko , ri khou bva kha khuḓano u ya kha vhushumisani .
U shumisa khaḽenda ya kiḽasini u ita nyambedzano ya ḓuvha na ṅwedzi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ṅwaha woṱhe
1.4 . Khabinethe i vhidzelela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha dzhenelele kha u lwisa u alusa ikonomi .
Afha hu vha hu tshi khou haseledzwa vhathu vha tshi khou ṋeana mihumbulo na tshenzhemo vho vhofholowa nga ṱhoho ya mafhungo yo khetheaho .
Nga nnḓa ha Germany , vhunzhi ha mashango vha na sisiteme yo katelaho zwoṱhe ya mulayo wa mveledzo na the thengiso ya zwibveledzwa zwa zwikambi .
Hedzi ndi dzinetiweke dzine dza tendela vhaswa vhane vha nanga u ḓivhonadza hoṱhe hoṱhe , thikhedzo ya netiweke na zwikhala u sumbedzisa uri vho ḓiimisela u shuma na u ḓishuma vhone vhaṋe .
Mathomo Thomani nga u amba uri zwo itea lini ..
Vhaḓisedzi vha tshumelo vhoṱhe vho rumelwa vhuponi ha dziwadi , nahone dathabeisi yo odithwaho yo rumelwa .
Magavhelo a sedzaho nyimele ndi mukovho wo tou dzudzanywaho u bva kha Muhasho wa Vhufaragwama ha Lushaka u itela u lambedza zwipikwa zwo tiwaho .
Naho zwo ralo , vhunzhi ha mbekanyamushumo dza thikhedzo ya ikonomi dzi ṋetshedza thuso kha thandela dzi tshimbidzwaho nga dzikhamphani kana vhathu .
Mishumo ya bisimusi fhethu ha mahayani yo ḓibadekanya kha nḓisedzo ya mavhengele a mahayani na vharengisi vha zwoṱhe .
g ni ṅwale mafhungo sa mafhungo maambiwa ni shi shumsa zwiḓevhe .
U ṋetshedza tshikala tsho fanelaho tsha mveledziso
a tshi khou itela u vhuelwa a ita u nga u na maanḓa a vhuloi , manditi , kana u ita zwa u bvumba , kana u ita u nga ndi nḓivho kana vhukoni hawe ha u wanulula tshithu tsho xelaho .
Tshiṱirathedzhi tsha u Fhindula kha Tshanduko ya Kilima ya Afrika Tshipembe tshi katela fhethu ha gammba ṱhukhu ya vhupo ha mahayani hune ha swikelwa nga milenzhe fhedzi na dzi resiṱurente , vhutsila na mimaraga ya vhutsila , mavhengele na wekishopho .
Fomo i tea u rumelwa na mbadelo i ṱo ḓeaho i sa lifhelwi murahu .
( 5 ) Mulayo u no khou langula zwa muvhuso u nga ita phambano vhukati ha dzisekhithara dzo fhambanaho , dzindaulo kana zwiimiswa .
4.1.4 U ya nga ha ṱhoḓisiso ya Barbara Oomen kha vhupo ha Sekhukhune , miraḓo ya tshitshavha kha vhupo uho vha funa khothe dza sialala u fhirisa khothe dzi re hone kana dza madzhisiṱiraṱa .
Kuitele kwashu kwa ngomu kwa khonadzeo ya u imiswa kwo no thomiwa kale ku tshi hanedzana na miraḓo iyo .
Zwikili ezwi zwi tikedza dimokirasi yashu na uri mvelaphanḓa yavho kha sia iḽi ḽa u guda ndi ya ndeme .
13 . Tshitshavha tshi nga bula uri tshi na vhuṋe na ndango ya thandela ?
Vhalani tshiṱori .
Fhedzi a ri nga ḓo ḓiṋekedzela kha maanḓa a u vhona vhuvhi fhedzi na u laṱa thaula.
Lavhelesani nga vhuronwane zwifanyiso ni vhudze khonani yaṋu uri hu khou bvelela mini tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Ndingo dzi itwa nga themendelo ya dokotela .
Mulayotibe u ṋetshedza mbuyelo dzo khwiniswaho maelana na magavhelo a thikhedzo ya vhana vha si naho vhabebi na vha kundelwaho , hu tshi katelwa avho vhane vha dzula kha miṱa i ṱhogomelwaho nga vhana .
Tsha u thoma huna mbalo khulwane ya tshumelo na zwibveledzwa zwine zwa tea u ṋetshedzwa nga Muvhuso .
Zwishumiswa zwa u kuvhanganya data : Ngona dzi shumiswaho u vhona zwiko zwa mafhungo na u kuvhanganya mafhungo musi wa u ela .
Mbudziso i tevhelaho i amba nga tshikando tsho ḓoweleaho hu si tshiluḓibviswa tshi no khou dzulela u bva , sa tsumbo , zwi tshi bva kha vhulwadze kana vhupise .
Vhuṱambo ha Pan-African ndi ha ndeme kha u alusa zwibveledzwa zwashu zwa vhuendelamashango kha maraga wa dzitshaka .
Ro ḓiimisela uvha na vhuṱali ha zwa ikonomi ho sumbedzwaho kha Gear , ri tshi khou laedzwa nga nyaluwo ino khou engedzea ya zwa ikonomi .
Hedzi dzi katela vhugudisi ha vhashumi vha zwa mutakalo , u khwaṱhisa thikhedzo ya vhashumi , u lulamisa milaedza ya zwa mutakalo , u engedza kiḽiniki , na vhunzani ha ndondolo ho khwinifhadzwaho .
Muhangarambo uyu wa fhethu u ḓo ṱoḓa na u ṱavhanyisa ṱhanganelo ya mbekanyamushumo dza muvhuso na thandela u itela u swikelela ndivho ya muvhuso wapo i re na mushumo .
Muhasho wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu hu si kale u ḓo vha u tshi khou ḓivhadza bidi dzo bvelelaho dza 2 000 megawatts ( MG ) dza muḓagasi wa shishi .
Musi khamphani dzi tshi fhaṱa tshumisano u mona na mikano ya lushaka , muvhuso u ḓo wana zwi tshi konḓa zwihulwane u dzudza zwithivhela mbambadzo zwo kalulaho .
U khwaṱhisa ho sedzwaho kanzhi ndi yone thasululo ya u thoma ine ya itea kha vhadzulapo na vhaoli ngauri zwi fhungudza lu vhonalaho khonadzeo ya vhugevhenga .
Zwidodombedzwa zwa hei mishumo ine ya ḓo farwa zwi ḓo ḓivhadzwa zwenezwi zwifhinga zwi tshi khou ḓi ya .
Naho zwo ralo , phethishini i swikiswaho kha NCOP i fanela u vha kha tshivhumbeo tsho randelwaho nga Mudzulatshidulo wa Khoro .
Musi ho sedzwa tshiṱirathedzhi tsha u phalala ha mathomoni sa mekhenizimu wa u engedza nḓisedzo ya tshumelo .
u ṋea Mushumisi vhudzheno kha masiaṱari o iledzwaho kha webusaithi iyi ( tsumbo u itela Tshumelo ya Muthelo kha Inthanethe ) ; kana
U dzikisa maitele a bindu ḽa Tshikimu tsha Lushaka tsha Thusedzo ya Masheleni kha Vhagudi zwi ḓo vha zwa ndeme u thoma kha ṅwaha u ḓaho u itela uri tshi kone zwavhuḓi u ita mushumo watsho wa ndeme wa u tikedza matshudeni vho teaho .
Mulayo muswa une wa khou tou thomiwa une wa vhona uri khonṱhiraka khulwane dzi fhe mushumo u linganaho 30% kha mabindu a vharema wo khunyeledzwa wa gazetiwa nga ḽa 20 Phando .
Mulayo u na ndaulo dzi khwaṱhisedzaho uri zwiḽiwa zwi ṋekedzwaho kha zwiimiswa zwoṱhe zwa zwiḽiwa , hu tshi katelwa yunithi dza tshumelo dza zwiḽiwa , zwo tsireledzea kha u nga ḽiwa nga vhathu .
Vhathu vhane vha vha na zwitensi zwi songo fhaṱiwaho zwe zwa waniwa nga kha Mbekanyamushumo ya Mbuedzedzo ya Mavu
3.5 . Khabinethe i ṱahisa ndiliso dzayo kha muṱa na dzikhonani dza raikonomi wa zwa poḽotiki a ḓivheaho ḽifhasini ḽoṱhe a dovha a vha radzipfunzo wa MuAfrika Vho Samir Amin , vhe vha lovha nga ḽa 12 Ṱhangule vhe na miṅwaha ya 86 .
Vhafarisi vha sekhithara ya phuraivethe Muhasho wa Tshumelo dza Ndulamiso u thoma maitele a murengiselano wa ndaka na vhufarisani ha mashumele a u fhaṱa na u ṱhogomela dzhele nṋa ntswa .
Ṱhalutshedzo dza thangi na mitshila .
Mbekanyamushumo nyangaredzi dza mveledziso ya vhupo ha mahayani dzo livhiswa kha u alusa miholo ya mahayani , u engedzedza u bveledza ha zwiḽiwa , na u khwinisa vhuḓikoni ha vhalimi vhaṱuku na u dzhia zwiṅwe kha vhukoni ha ikonomi ya vhupo ha mahayani .
Pulane dza u bveledzisa dzo no dzudzanyiwa na uri dzi khou shumiswa kha shango ḽothe u itela u vha na vhuṱanzi ha nyaluwo ya zwibveledzwa kha zwipiḓa zwine zwa khou tikedza dziAgri-Parks .
Phambano vhukati ha mimodele ya ndaulo i ṋetshedza nyendedzi ya uri vhufhaṱi ha u shumisa ndaulo zwi nga dizainwa hani na u ṋetshedza luvhonela lwa vhuṱhogwa kha zwe zwa shuma kha maṅwe mashango na ngudo dzine Afrika Tshipembe dza nga dzi dzhia kha izwi .
Ro ḓiimisela u gonyisa tshivhalo itshi u ya kha 21 miḽioni nga 2030 , vhukati ha zwiṅwe , maraga ine ya khou aluwa nga u ṱavhanyedza mihulwanesa ya India na China , khathihi na maraga yo khwaṱhaho ya dzhango ḽashu .
Themamveledziso idzi dza mahayani na thandela dza mveledziso dzi kha mudzedze muthihi na ndivho ya muvhuso ya u fhaṱa zwitshavha zwa mahayani zwi na mutsindo , zwieḓanaho nahone zwi bvelelaho .
Naho hu na uri zwiitisi zwa ezwi zwi zwinzhi , phendelo nthihi ye ya swikelwa yo vha ya uri maitele a phedagogo o vha a songo tea .
Khuvhabvu dzo hwalwa nga ambuḽese na heḽikhophutha u ya vhuongeloni .
U vhumba na u londola vhushumisani ha ṱhoḓisiso na Zwiimiswa zwa Lushaka na zwa Dzitshaka .
U ḓivhadzwa maiti a no shuma na zwiitwa na ane a si shume na zwiitwa .
Nga u angaredza a tshi nga ḓo kona u gonya u fhira infuḽesheni , arali hu si na zwihulwanesa zwine zwa ḓo khou ḓo shanduka zwa 2009 .
Ngauri ṋeleṱe dza u ita thathu dzi a bvisa malofha , malwadze a nga ratha arali dziṋeleṱe dza shumiswa kha vhathu vhanzhi dzi songo vhulawa zwitshili .
Fhedzi hu na vhathu vhaṅwe vhanzhi i kana u phalala hu elanaho huṅwe u itela u fhungudza phimo ya vhulwadze na mpfu u bva kha HIV na AIDS .
Tshiṅwe tsifhinga , fhungo ḽine ḽa ḓisa phambano ḽi ḓo rerwa nga haḽo kha komiti dza wadi .
Thandela na dzone dzi fhungudza hafhu ṱhoḓea ya thangela phanḓa ya mubindudzo muhulwane u re na mbuelo dzine dza konḓa u dzi sumbedza hu tshi kha ḓi vha na tshifhinga .
Kha vha dzinginye nḓila dzine Komiti dza Wadi dza nga thusa ngadzo khoro u shumisa zwiko zwapo kha thandela .
Tshivhalo tsha zwiitei tshi fushaho tshi tea u shumiswa hu tshi tevhelelwa vhuhulu ha phurosesa .
Tshilinganywa tsha zwa mbalelano tsha muvhuso tshi ṱuṱuwedzaho u dzumbulula zwithu lwo fhelelaho zwi itwa u mona hoṱhe kha mihasho u fana nahone zwi katelwa kha mivhigo ya ṅwaha i ṋetshedzaho zwitatamennde zwa masheleni o odithiwaho a ṅwaha .
Ndeme na tshivhalo tsha ndaka kha vhuongelo ha vhukati zwi a swika hafu ya ndaka nga ngomu kha Muhasho wa zwa Mutakalo wa Kapa Vhukovhela .
Thendelano ya u kovhekana mbuelo yo ambiwa nga hayo vhukati ha khamphani yapo na Khoro ya Vhasan ya Afrika Tshipembe ( yo imelaho Vhasan kha ḽa Afrika Tshipembe ) , vhe vha nanga u dzhenisa zwitshavha zwa Paulshoek na Nourivier .
Tshanduko dzo raliho dza phoḽisi dzi na ndeme siani ḽa u ṱuṱuwedza vhuḓifari ha vha sekhithara ya phuraivethe malugana na vhulambedzi , mihumbulo miswa na u thola vhathu .
Nga murahu ha u vhulawa ha vhaofisiri vha mapholisa vha 55 u bva nga Phando ṋaṅwaha , Minisita vha Mapholisa Vho Nathi Nhleko vho humbelwa u dovha u sedzulusa maano a vhuṱali a tsireledzo ya mapholisa u itela uri mapholisa vha kone u ḓilwela musi vho tshoṱhelwa .
Kha masipala uyu fhethu hunzhi ho itesa mahayani hu na vhuhulwane ha mivhundu yo balanganaho u mona na tshiṱiriki .
dzi ita mutheo u pfadzesaho na u shuma ha vhuimeli ha vhadzulapo , kha sekhithara na kha vhupo
U skena nga murahu ha mabammbiri oṱhe na rekhodo dzoṱhe dza fiḽimu ya gurannḓa dzi ḓo thoma khathihi u itela uri rekhodo idzi dzi wanale kha didzhithaḽa .
Ndi dzisenthara dza zwa bisimusi dzo thomiwaho u itela u tshimbidza ndaulo ya mishumo yoṱhe ya zwa ḽaisentsi na maitele a zwa ndaulo u itela munameli ufhio na ufhio a shumisaho vhuendi ha badani .
Ri ḓo shuma na zwitshavha na vhafaramikovhe vha ndeme kha u lwa na u rengisa zwidzidzivhadzi na u shumisa zwidzidzivhadzi lwo kalulaho , zwine zwa khou ṱahadza zwinwe zwa zwitshavha zwashu .
Musi hu na maga a sa takadzi ane vhunzhi ha vhadzuli vha dzibulasini na vhashumi vha dzibulasini vha tshila khao , thuso kha vhashumi vha bulasini na vhadzuli vha bulasini hu na tshumisano na vhaṋe vha mavu i dzula i ya ndeme sa ṱhoḓea ya dzinnḓu ine ya ṱoḓa u lavheleswa nga u ṱavhanya .
Nyito vha tshi shumisa tshipiḓa tsha muvhili tshine vha si tshi shumise nga misi
Nyengedzedzo ya tshivhalo tsha ayoni i nga itea u bva kha malaṱwa u bva kha nḓowetshumo u fana na manyoro na nḓowetshumo dza zwivhulahatsheṋe , khathihi na dzi no shuma nga tsimbi na dza vhukunisa peṱiroliamu .
Puloto ndi ifhi o ?
Kha dziṅwe nyimele , nga vhanga ḽa ṱhahelelo na / kana u vha hone ha vhashumi kha ofisi dza mavundu , zwi a konḓa u vhidza muṱangano wa komiti dzo raliho .
U ṱalusa na u tumbula vhupo ha mvelele na vhufa khathihi na u vhona uri vhu khou vhulungwa .
Redzhisiṱara ya Lushaka i shumaho nga mutshini ya Zwiko zwa Orala ndi elementhe ya ndeme ya mbekanyamushumo .
Tshipikwa tsha davhi ndi u khwinisa adzhenda ya muvhuso yo dzudzanywaho nga kha mveledziso na tshumiso ya nḓila ya mvelelo , u lavhelesa na u vhiga mvelaphanḓa na mvelelo dza u ṱola :
Zwi fanela u ambiwa zwa pfala uri Khoro i hana u ṱanganedza vhuḓifhinduleli vhuṅwe na vhuṅwe ha u vhona uri dzithenda dzo rumelwaho nga poswo kana dzo ḓiswaho nga nḓila iṅwe na iṅwe kha Khoro , dzi kho dzheniswa kha Bogisi ḽa Thenda .
A dodoma a tshi humela kamarani yawe a ṱolela nnḓa nga buli ḽi re kha vothi .
Tshivhalo tsha zwipiḓa zwa saintsi , uri ndi sia ḽa ngudo , theori dzo thomiwaho , kana tshaka dza vhorasaintsi dzo ḓalesa .
komiti ya wadi a i shumi sa tshanele ya vhudavhidzani kha ḽihoro ḽi vhusaho kana ḽiṅwe ḽihoro , saizwi mukhantseḽara na tshiimiswa tsha polotiki tshi mu tikedzaho vha tshi khou ita uyu mushumo
Ikonomi ya Afrika Tshipembe i fanela u saukanywa kha nyimele ya ḽifhasi , ngauri mashumele a tshifhinga tshiḓaho a shango a nga si saukanywe hu sa khou dzhielwa nyimele dza tshifhinga tshiḓaho tsho lavhelelwaho tsha vhafarakani vhaḽo vha mbambadzo .
Ri ḓo shuma na madzangano a tshitshavha vhane ra shumisana u fhaṱa ekhosisiṱeme ya mabindu maṱuku ane a tikedza , a fusha na bveledza vhoramabindu .
6.1 . Khabinethe i livhisa ndiliso kha miṱa ya 25 ya vhaṋameli vhe vha vha lovha nga u wa ha bisi tsini na Centane ngei Kapa Vhubvaḓuvha mathomoni a ṅwedzi uno .
U nga si vuwe wo nthusa ! "
U ombedzelwa ha u ḓitika nga muvhuso hu na khombo , nahone , ho sedzwa kha u shayea ha khaphasithi .
Nga tshenetshi tshifhinga , ri ḓo ḓidzhenisa kha zwa vhukwamani ho angalalaho khathihi na mushumo wo dodombedzwaho wa zwa thekhiniki u itela u ṱalusa dziṅwe nḓila dza khwine dzine dza nga ima vhuimoni ha gavhelo iḽi .
Zwigwada zwa madzangalelo zwo bveledzwa zwavhuḓi uri zwi imele tshitshavha tsha wadi nga nḓila yone .
Arali vha tshi ṱoḓa mafhungo nga vhuḓalo kha zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa vha kha iḽi ḽiṅwalo , vha nga kwama Dairekhithoreithi ya Mbeu ya Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa kha nomboro dzi tevhelaho :
Khoro ya Tsireledzo na Mutakalo Migodi ndi tshiimiswa tsha mulayo tshine tsha lambedzwa nga mugaganyagwama wa Minerala na Fulufulu .
Na u ṱuṱuwedza nga nḓila ya vhuhali koporasi dzine dza dzulela u kunga tshivhalo tshihulwanesa tsha miraḓo sa maraga wo govhelwaho , zwine zwa ita uri dzi kone u shuma lwa tshifhinga tshilapfu vhukuma nahone dza vha na khonadzeo khulwane ya u shela mulenzhe zwihulwane kha ikonomi na matshilisano .
" OPP i tea u vha iṅwe ya nḓila kha ndaulo ya muvhuso ine ya ḓo ḓisa zwivhuya nga u tevhedzela zwine ya zwi amba zwa u ita uri demokirasi i swikelelwe nga vhadzulapo zwavho , " vho ralo .
U vhofholowela hayani / kha yunithi dza u bebela ho sedzwa gumofulu ḽiṱuku ḽa R7 755 nga tshiwo
Ri na mapholisa vhane vha shuma vho ṱanganelanaho mikanoni u lingedza u tsireledza vhathu avho .
Ṱhalutshedzo ya uri zwa u dzhielwa nṱha ha mbambadzo na khunguwedzo zwo ita uri u shumiswa ha pulane idzi hu sa vhe ha ndeme yo vhonala sa muhumbulo we wa ḓa nga murahu .
Na vhoramafhungo sa muvhuso vha tea u shumisa khaṱhulo nga ha vhungomu vhune vha tea u vhu ṋekedza nga kha tshanele dzine vha vha nadzo .
Sosaithi ya Dzitshakhatshakha ya Ngudo ya Tshumiso ya zwipuka na Zwimela ' Ethnobiology ' ina khoudu ya vhuḓifari ine vha nga i shumisa ya avho vhane vha khou shuma na vhafari vha nḓivho ya sialala .
1.1 Khabinethe yo tendela mulevho wa IRP2019 , une wa ṋetshedza ndaedzi ya muvango wa fulufulu i lavhelelwaho ya shango lwa tshifhinga u swika 2030 .
Ofisi iyi i ḓo vha ndaka ya ndeme kha tshiṱiriki tshoṱhe .
Zwithu zwine zwa nga vhanga u tshoṱelwa nga asima , sa tsumbo buse nḓuni , mitsi na u itesa nyonyoloso , ndi zwi vhangi .
Madzangalelo a kwameaho nga huṅwe a ṱalutshedzwa sa manzhisa , fhedzi a na masia manzhi .
Nḓivhadzo ya vhubindudzi i katela vhuimo ha ndaka i vhulungelwaho khayo , tshikalo tsho teaho na zwileme zwi farwaho kha vhuimo huṅwe na huṅwe ha ndaka .
Nangoho ri khou sudzulutshela kha u sedza kha vhukoni na vhubveledzi ha zwibviswa zwa tshitshavha .
Arali vhulapfu vhuhulwane ha vha hu khou ṱoḓea , izwi zwi ḓo dodombedzwa kha Zwidodombedzwa zwa Tekeniki zwo Dodombedzwaho .
Ro fulufhedzea nga ha u kundelwa nga kha ḽiṅwalo ḽashu riṋe vhaṋe ḽa u linga , muvhigo wa u sedza hafhu wa miṅwaha ya 15 wo kovhekanywaho kha tshitshavha nga ḽa 2 Shundunthule ṅwaha uyu .
Ni shumisa tshiendedzi tshifhio ni tshi ḓa tshikoloni ?
Kha vha ntendele , Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidula , nga hoyu mulaedza wo khetheaho ma Afurika Tshipembe vha kombetshedzea u ḓi ṅwalisa na u voutha kha khetho dza lushaka na dza mavunḓu , uri ri kone u vhumba vhuyo hashu .
Tshenzhelo u bva kha u mona na ḽifhasi dzi dzinginya uri u bvelela hu bva kha vhurangaphanḓa ha poḽitiki vhu re na bono na vhuḓikumedzeli kathihi a vhukoni ha u zwi shumisa .
Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango a 30 o omesaho ḽifhasini na uri u wana mvula ṱhukhu kha yo ḓowelaho zwi khou ṋaṋisa tshiimo .
Zwenezwo khalaṅwaha a si zwithu zwi no dina , kana zwibveledzwa zwine zwa si rengiwe ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Khumbelo ya pfanelo ya u medza zwimela halutshedzo
Madzulo a hu shumiwaho hone a dzilafho o thomiwa na u itwa uri a vhe hone kha vhashumi u itela tswikelelo na huṅwe u dzhenelela ho fhambanaho ho shumiswaho u itela uri hu vhe na tsivhudzo kha mbekanyamushumo .
Ri dovha hafhu ra elelwa Mme wa Afrika , Vho Miriam Makeba , vho itaho ḓivhazwakale musi vha tshi amba kha Yuno nga ṅwaha wa 1963 , vha tshi ita khumbelo ya u lwisana na muvhuso wa tshiṱalula .
Mashango aya oṱhe a na vhushaka ho khwaṱhaho ha ikonomi vhune ha sumbedzwa nga thendelano dza vhavhili dzi fhiraho 60 na memorandamu wa u pfesesana u katelaho sekithara dzo fhambanaho .
Hune havha na khanedzano malugana na mafhungo u dzula na vhana na u vha swikelela :
Mutandulo wa miṱalukanyo ya ndeme ya khuḓano , maanḓa , mbeu , u tsikeledza na vhutikedzi zwine zwa vha thikho dza muhanga wa thyori ya ndeme zwine zwa ḓo bveledza mafhungo na u swikesa kha phatheni dza matshilisano dza mihumbulo nga ha uri ndi phatheni dza matshilisano dzifhio dzine dza tea u shanduka .
Saizwi vhuphara ha zwiko zwa maḓi ane a nga shumiswa kha vhuḓimvumvusi zwi tshi katela zwiko zwa maḓi avhuḓi , masiandaitwa a tshumiso iyi o phaḓalala , u fana na mbuelo dzine dza nga vha hone
U fhaṱwa ha senthara ya ndulamiso .
Ya u thoma i elana na zwikhala zwa ikonomi zwine zwa ṱaha nga vhanga ḽa u fhaṱa kha mutheo wa nḓowetshumo une wa vha hone .
U ela mbekanyamaitele : U ela hu sedzaho kha u linga tshumiso ya u shuma zwavhuḓi ha mbekanyamaitele .
U tshimbidza zwa tshumiso ya tsireledzo ya mafhungo .
Minista a re na vhuḓifhinduleli ha muhasho wonoyo kana muthu o fhiwaho vhuḓifhinduleli nga u tou ṅwala .
ṱuṱuwedza vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho kha tshitshavha tshoṱhe u itela u shumisana u tandulula thaidzo .
U dzhenelela u tou bva fhasi kha nyolo ya thandela zwi nga khwaṱhisa zwihulu mashumele o sedzwaho khao .
Muvhuso wa vhukati wo vhea phimo kha vhukoni hawo u itela u ṋetshedza tshumelo dza mphomali na mutikedzo .
Lavhelesani u shela mulenzhe u bva kha madzingu .
Hu tshi dzhielwa izwi nṱha , Minista Vho Carlisle vho ita khumbelo kha vhashumisi vha bada uri vha dzhie vhuḓifhinduleli vhone vhaṋe ha u tsireledzo badani nga tshifhinga itshi .
Tshipiḓa tsha 4 tshi ṱalutshedza kuitele kune kwa tea u tevhedzelwa malugana na dzimbilaelo .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a nga ita khumbelo ya thendelo ya zwimela zwo fhambanaho .
Sa tsumbo , arali mukunakisi a tshi kona u shuma nga u ṱavhanya na u ṱhonifha vharengi , vha a kona u dovha vha shuma sa vharengisi musi vhashumi vha khou ṱahela .
Zwiṅwe hafhu , vhathu vha tsikeledzwa kha tshumelo dzavhuḓi ngauri dziṅwe dza yuniti dza tshiofisi dzi tea u humbela thuso .
2.2 Khabinethe yo tendela u gazethiwa ha Mvetomveto Thangeli ya Mbekanyamaitele ya Mafhungo o Ṱanganelanaho a Lushaka na Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani ( ICT ) u itela u thoma u kwamana na tshitshavha .
Ri pfa ro hulisea vhukuma nga tshumisano ya tshitshavha tsha saintsi na nḓowetshumo ya dzitshaka na u shela mulenzhe kha u ṱoḓa u wana tshenzhelo ntswa na thekhinoḽodzhi dzo khwiniswaho .
Izwi zwo ita uri hu sa vha na vhudziki kha mimaraga ya masheleni .
Thomani nga u amba uri zwo itea lini ..
Ri isa phanḓa na u dzhia mafhungo aya kha dzulo ḽo ṱanganaho ḽa phalamennde nahone ro ṱuṱuwedzwa nga vhuimo ha khanedzano na u shela mulenzhe hune Afrika ḽa ṱoḓa hone .
' ( 4 ) Hu tshi tevhelwa nahone zwi tshi yelana na mulayo muṅwe na muṅwe , ndaka , pfanelo , mishumo na dziḽaibilithi dza mmbi dzoṱhe dzo bulwaho kha khethekanyo ya 224 ( 2 ) dzi ḓo dzudzanywa ho sedzwa Mmbi ya Tsireledzo ya Lushaka u ya nga hune zwa tendelana na vhukando ha Minisiṱa wa Tsireledzo . ' .
Muhasho wa Mitambo na Vhuḓimvumvusi wo ita odithi ya tshomedzo dza zwa mitambo kha Masipala nahone mvelelo dza iyo odithi ya tshomedzo dza zwa mitambo dzi tea u senguluswa dza dovha dza shumiswa hu tshi itelwa vhupulani ha tshifhinga tshi ḓaho na mafhungo a zwa mugaganyagwama .
Sa izwi zwi tshi tshimbilelana na pfunzo kha pfanelo dza vhathu na mafhungo a mvelele dzo ṱanganelaho , vhupfumbudzi ha ndangulo ya pfanelo dza vhathu ho dzudzanyiwaho ha matshudeni oṱhe kha vhuimo ha vhurangaphanḓa na phothifolio dza tshanduko dzo thomiwaho kha komiti dza vhadzuli .
U lugisa na u kumedza tshipitshi tsho ḓisendeka nga atikili ya gurannḓa .
U thomiwa ha mbekanyamushumo ya u shuma ya Muvhuso :
Mahatsi kha vhupo vhu dudelaho a khou thoma u vuwa u aluwa fhedzi ha athu u tou ḓalesa .
Nḓila ine phukha dza kwamea ngayo
Ṅwalani ḽeḓere ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela maipfi nṱha .
Vhupfumbudzi honehone na thikhedzo ya ndugiselo dza thimu dza u lugisa , zwi na mushumo muhulwane nahone zwi tea u lumbiswa kha nyito dzine dza tea u itiwa .
2.19.2 Vho kaidza nga ha kushumisele kwa maipfi , zwihulwanesa ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi .
Maanea a mafhungo na mabambiri a therisano zwi ṋetshedzwa mahala kha zwiimiswa zwi zwi takalelaho na vhathu vha tamaho u ṋea mahumbulwa nga fhungo ḽikene .
4.Tshumelo ya Thikhedzo ya Sekhithara ya Vhuendelamashango
Tsha u thoma , pulanelani tsenguluso yaṋu .
Kha ḽevele yapo na ya vundu , vhaṱoli vha u engedzedza vha ḓo ṱoḓea kha Muhasho wa Mutakalo na Muhasho wa Dzingu wa Mupo .
Khoro ya Vhuambeleli / Vhuimeleli ha NGO u itela nethiweke dza tshitshavha tsha sivili .
Ṱhalutshedzo yo dodombedzwaho ya phindulo ya shango kha dwadze ḽa HIV na AIDS i fhira tshikoupu tsha pulane iyi .
Hu na nḓila mbili dza mutheo dza u ṱumanya kutshimbidzele kwa CBP na IDP .
Khabinethe yo dovha hafhu ya tendela u tholwa ha Bodo ya Vhatshimbidzi ya tshifhinganyana ya SEFA na SEDA .
U sala murahu na muvhigo : Vha ṱoḓe mivhigo ya misi yoṱhe kha thandela na tshumelo dza masipala u ya kha komiti dza wadi na miṱangano ya nnyi na nnyi ya wadi yavho uri vha dzudze vhadzulapo vha tshi ḓivha mvelaphanḓa na / kana thaidzo .
3.2 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza Maafrika Tshipembe uri vha tikedze mvelele ya zwa u vhala nahone ndi tshikili tsha mutheo tshine ngudo dziṅwe dzoṱhe dza fhaṱela na uri i sika tshikhala kha tswikelo ya zwikhala zwa mabuḓo.
( b ) tsireledzo kana mveledziso ya vhathu , kana zwigwada zwa vhathu , vhe vha si wane vhukhwine nga vhanga ḽa tshiṱalula tshi si kwatsho .
Zwo ralo ri khou shuma na masia oṱhe a muvhuso u vhona uri tshumelo idzi dzi ṋetshedzwe , nga mannḓa kha mimasipala ya 23 ine ya vha na tshivhalo tsha u salela murahu tshire nṱha .
Fiḽithara iyi yo vhumbiwa nga mbemba dzo fhambanaho dza matheriala , na uri maḓi a a kunakiswa musi a tshi khou pfuka kha fiḽithara .
U thomiwa ha uno mulayo muswa wa nga ha bege dza pulasitiki ndi khunyeledzo ya vhukwamani ho fhedzaho miṅwaha mivhili vhukati ha muvhuso , madzangano a zwa vhashumi na mabindu .
Arali mushumisi e na dziṅwe mbudziso kana mbilaelo mayelana na tshitatamende tsha tshidzumbe kana tshidzumbe tsha mushumisi musi hu khou shumiswa webusaithi iyi , vhuṱumani ha ' u vhigela murahu ' vhu nga shumiswa .
Izwi zwi ṋetshedza vhalanguli pulatifomo u davhidzana thwii na maAfurika Tshipembe , uri vha pfe mafhungo nga vhone vhaṋe na u ṱola mvelaphanḓa ya mbekanyamushumo dza muvhuso .
Ndangulo ya Mutevhethandu wa Thandela ndi modele une wa shumiseswa nahone wo ṱalutshedzwa afha fhasi .
Mishumo ya maḓi - hayani na tshikoloni
Zwihuluhulu , tshi sedza zwiṱuṱuwedzi zwihulwane zwine zwa tea u sedzwa musi hu tshi dizainiwa phurogireme dzo raloho dza u pima , khathihi na lushaka lwa zwibveledzwa zwine zwa ṱoḓea kha u ṋea zwitsivhudzi hu na u vhuṱanzi ho linganaho u itela tsheo dza vhalangi dzi no pfala .
Zwikhala zwa vhulimi ha dziḓoroboni zwi bveledzwa matungo a vhupo .
Kha ri ṅwale Zwino fhedzisani mafhungo aya .
Ndaela dza muhasho na ṱhoḓea dza vhathusiwa zwi fanela u bviselwa khagala musi hu tshi khou dzudzanywa pulane ya tshiṱirathedzhiki u itela u khwaṱhisedza uri mvelelo dzi shumana lwo linganaho na ṱhoḓea dza vhashumisi .
Mbadelo dza zwa Matshilisano ( dzi nga ho sa mbuelo dza dzilafho ) dzo itwaho nga muhasho u itela vhaṅwe vhashumi vhawo vha kale dzo vhekanywa sa pfukiselo kha miṱa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni .
5.2 . Ri ṱahisa ndiliso dzashu kha zwi tevhelaho :
Sa ḽiṅwe ḽa mashango a 95 a dzhenelelaho kha buthano ḽo thomiwaho nga Dzangano ḽa Tshumisano ya Ikonomi na Mveledziso ( OECD ) u fhungudza zwikhala zwa u thivhela muthelo na ndozwo ya mutheo kha khamphani dza dzitshaka , ḽa Afrka Tshipembe ḽo saina mulangano wa muthelo nga Fulwana 2017 .
Foramu yo tendela thandela tharu na u themendela u ri dzi sedziwe nga u ṱavhanya .
Muhumbulo , zwi tshi tou vha khagala , ndi wa uri izwi zwi ḓo sumbedza vhaṋetshedzi vhashu uri zwifhiwa zwavho ndi zwa vhuṱhogwa na ndeme hani nga tshifhinga itshi tsha ikonomi i konḓaho - na , vha songo zwi pulana , vha ṋea zwinzhi .
Mishumo ya Vhaḓivhi ndi Khethekanyo ya Gwama ḽa Lushaka zwi langaho na u lavhelesaho ngangulo ya u isa na u renga zwishumiswa kha sekithara ya nnyi na nnyi na u dzudzanya uri zwa sisiteme ya zwa masheleni zwi fane na muvhuso wa vundu na wa lushaka .
Nga murahu ha vhuleme vhu konḓaho ha nyaluwo ya ikonomi kha kotara ya u thoma , bannga ya mbulungelo zwa zwino i anganyela uri nyaluwo yeneyo ya 2019 i khou lavhelelwa u tsela fhasi u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa kha Mugaganyagwama wa Luhuhi.
U shumisa Dzikhukhi
Vhalanguli vha u maka u ya nga u fhambana vha nga khoḓiwa kha u ṋetshedza havho vhuṱanzi ha u khwaṱhisedza uri vho swikela tswikelo kha u bveledza maimo a nṱha na u pfulutshela kha ḽevele ya nṱha , sa zwe zwa tendelanwa kha sesheni dza vhupfumbudzi .
Muraḓo a ṱhonifheaho vho vhudzisa mbudziso mbili dza nga murahu ha mbudziso yavho ya u thoma ye ya vhudziswa nga 2005 .
Mufhalala une wa vha hone u bva kha vhukalandeme hafhu ha mavu na zwifhaṱo yo khiredithwa hafhu kha Mbetshelwathungo a Vhukalandeme hafhu .
Vha khou vhudzisa arali vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha tshi kha ḓi kona u sumbedza dzhango uri vha kona hani u fhenya khaedu khulwanesa dzo livhanaho na lushaka .
( f ) u ṱoḓa na u dzudzanya rekhodo uri i bviselwe khagala 15.00
Hetshi tshilengo tsho itisa uri hu vhe na nyambedzano dza tshitshavha dzine dza khou bvela phanḓa khathihi na tsatsaladzo nnzhi .
Ndi zwa ndeme u fhelisa izwi , nga u vha na vharangaphanḓa vho ḓiimiselaho na u vha na vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha u tandulula khaedu dza Afurika Tshipembe .
Sekhuḽa iyi i shuma sa ndededzo kha vhaiti vha khumbelo nahone i tea u vhalwa khathihi na Mulayo .
U laula mbekanyamushumo dza u swikela tshiimiswa , hu na ndivho ya mvelaphanḓa , u vhea iṱo na u pfananya mbekanyamushumo dza u swikela khamphasi dzoṱhe .
Hu si na u kalela vhuḓifhinduleli ha mukonṱiraka u ya nga konṱiraka , mukonṱiraka u ḓo hu sa athu thoma mishumo kana tshipiḓa tshifhio na tshifhio tsha hone , vha na pulane ya Mutakalo na Tsireledzo yo themendelwaho .
Ndi zwone , vhuḓikumedzeli na bono ḽavho kha thandela iyi zwi tea u khoḓiwa .
Mbetshelwa dza mbekanyamaitele iyi dzi ṋetshedza muhanga wa u shumisa tshelede nga muvhuso kha zwikolo zwine zwa livhisa zwiko zwa muvhuso zwinzhi kha zwikolo zwa si zwavhuḓi .
Phurofaiḽi dza khovhakhombo dza mimasipala yapo yo tiwaho dzi dovha dza ṋetshedzwa kha ndima iyi , zwine zwa khunyeledza nga mutevhe wa khovhakhombo dza ndemesa dza tshiṱiriki .
Dziyunivesithi na dzone dzi ita mushumo wa ndeme nga u wana mishumo ya vhutsila ya dzangalelo ḽa lushaka .
U vhona uri hu na u ita zwithu lwo fhelelaho vhukati ha thikho tharu na zwone zwi ḓo zwi ṋea ṱhuṱhuwedzo ya u ṱanganelana .
I dovha hafhu ya thusa kha u wana leveḽe ya vhuḓifhinduleli na vhuḓiṱalutshedzi ha vhalanguli vha thandela na vhaṅwe vhadzhiamikovhe .
Nga kuitele uku muhwalo wa radioekthivi wa vhathu wo vha wo dzudzwa u kha tshiimo tsha fhasi .
Tshifhinga tsho avhelwaho nga themo kha Zwikili zwa Vhutshilo ndi iri dza 60 nga themo kha Gireidi yaṰ u swika 2 , na iri dza 70 kha Gireidi ya 3 .
Vho shuma na vhabveledzi vha muzika vha dzitshakatshaka , vha dovha vha kona u nangiwa lwa 37 kha Zwiphuga zwa Primetime Emmy he vha wina lwa ṱahe .
CBP i katela u topola vhatshimbidzi vho gudelaho u shuma na zwitshavha u vha thusa na u vha tikedza kha u shela mulenzhe kha u pulana zwitshavhani zwavho .
4.1.2 hune ha wanala uri ndi zwa vhukuma vha khou shushedzwa , vha ḓo humbelwa uri vha ite thendelano na Yuniti ya Tsireledzo ya Dziṱhanzi phanḓa ha musi vha tshi iswa kha Mbekanyamushumo ya Tsireledzo ya Dziṱhanzi ;
Ho themendelwa uri masheleni a nga ṅwaha a tea u badelwa luvhili nga ṅwaha lwa tshifhinga tsha miṅwaha ya rathi nahone a langwe nga Tshikwama tsha Muphuresidennde , tshine tsha vha ngomu ha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha pulane ya vhuṱali kha tshumelo ya ndangulo ya nḓivho na vhadavhidzani .
I bvisela khagala mitheo miṋa ya u dzhenelela , i katelaho u tendela vhadzulapo , sa muthu nga muthihi kana zwigwada zwi re na dzangalelo , u ṋea mihumbulo kha zwa polotiki na uri vhashumisi vha tshumelo vha vhe na zwine vha amba nga ha nḓisedzo ya tshumelo .
U sedulusa uho u tshi nga tou amba ho sedza kha vhukhwine ha zwa maṅwalo , khathihi na u ṋetshedzea , u swikelelea na ndeme ya tshelede .
U saukanya uhu hu fanela u topola vhuḓi na vhuvhi ha khetho iṅwe na iṅwe na u ṱola nga vhuronwane khohakhombo na mbuelo kha muvhuso kha iṅwe na iṅwe yadzo .
Tshivhalo tsha miṱa yo ṱanganelaho na miṱa u bva kha mutsiko wa u pfuluwa u bva kha mutsiko u bvelaho phanḓa wa mikhukhu na miṅwe mikhukhu na vhupuli ha muthu kha Greenfield na vhuṅwe vhupuli kha vhudzulo .
101Tshivenḓa Luambo lwa HayaniCAPS u Linga
U ḓo ḓivhadzwa nga u tou ṅwala ha tsheo ya u mu isa shangoni ḽa hawe na nga pfanelo yawe ya u ita aphiḽi kha tsheo yeneyo u ya nga Mulayo ;
Nga u ralo , zwiitisi zwa vhupo ndi ṱhanganyo ya maanḓa a u kokodza na u sukumedza hayani na shango ḽine ḽa vha na mabindu kha ḽiṅwe shango .
U engedza kha izwi , maṅwe mafhungo na one a ḓo haseledzwa e a si ambiwe e a dzinginywa u vha dzithaidzo Afrika Tshipembe .
, " hu vhidzelela ḽiivha .
Ri khou tea u fhaṱa ḓorobo ntswa kha miṅwaha ya 25 ya dimokirasi yashu .
U tholwa ho itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dza vho tholwaho na u sedzwa arali vha si na milandu .
Tshumelo dza mutakalo dza masipala
Zwinzhi nga ha ndingo
1.10.4. Khabinethe i khwaṱhisedza zwo bulwaho nga Muphuresidennde zwa uri Afrika Tshipembe ḽo ḓi lugisela u thusedza Libya kha vhuḓidini ha Mvusuludzo ya Phanḓa na Mveledziso na u kovhelana na vho tshenzhemo ya shango ḽashu kha vupfumedzano , u dhata dayotewa na tshanduko ya demokirasi ya Shango .
U nangwa uhu hu ḓisa vhubindudzi vhu fhiraho R40 biḽioni vhune ha ḓo shumiswa u honolola themamveledziso kha sekithara ya fulufulu , zwi karusa thengo yapo na u sika mishumo ya 6 613 nga tshifhinga tsha u fhaṱwa na ya 13 524 hu tshi vho shumiwa .
Manese nga ḽiṅwe sia vha ri matshudeni a zwa dzilafho na madokotela vho vha vha sa ḓivhi tshithu nga ha ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo .
Vhathu vhane ra vha navho kha Muhasho washu vha bvela phanḓa na u ita mushumo wa maṱhakheni .
Miṱangano ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya malwadze na dzimpfu , naho zwo ralo , a yo ngo swikelela tshivhalo tsho tiwaho .
Thandela dzi tshimbidzwa nga zwitshavha zwapo zwine zwa topola maanḓa a ikonomi ya vhupo ha hazwo , nga ndambedzo dzo ṋetshedzwaho kha madzinginywa a khwinesa .
Kuhumbulele kune muthu a ku wana ndi kwauri hu na nndwa i re khagala vhukati ha vhatshutshisi na vhomadzhisiṱiraṱa u itela vhuhulwane na ndango ya dzikhothe .
Ndo neta fhedzi ndi tea u konḓelela .
U pulanela tshiṱori nga mepe wa mihumbulo .
U ṱola masiandaitwa : Kha sia ḽa mutakalo wa tshitshavha , u ṱola masiandaitwa kanzhi zwi ambiwa sa " vhulavhelesi ha vhulwadze " nahone zwi sedzana na zwa u ṱolwa ha u itea ha vhulwadze kana tshiwo .
Mbonalo dzayo dza skithara ya masheleni dzi langwa zwavhuḓi nahone lu pfadzaho hu na mutheo wa tshizwino-zwino nahone wo angalalaho wa zwa themamveledziso .
Dziṅwe dza khetho idzi dzi nga vha dzi konḓaho nahone dziṅwe dzi nga kha ḓi sa takalelwa nga muṅwe na muṅwe .
Ndifho dzo sedzuluswaho sa zwe zwa sumbedziswa nga DBE dzo shumiswa kha ḽiṅwalo .
Zwi re ngomu , hu si fomethe , ndi zwa ndeme kha maṅwalwa aya .
Musi ho sedzwa madzhenele o itwaho a mbonalo dza vhuṱali , milayo i khou khwiniswa na uri dziṅwe shedulu dzi elanaho na khomphonethe dza vhuṱali dzi khou humiswa .
URI mbilaelo ya Khothe Khulwane i DZHIELWE NṰHA .
Vha ḓo pfa vhe na tshirunzi , u sumbedzwa ṱhonifho , na mbavhalelo .
Mihasho ya kale a yo ngo swikelela rekhodo idzi zwavhuḓi nahone u dzi swikelela zwo fhimiwa .
U tsireledza rekhodo u swika tsheo ya u fhedzisela nga khumbelo itshi dzhiwa
Tshumiso ya dziṅwe thandululo dzi re mulayoni u fana na tshiimiswa tsha matshimbidzele a tsedzuluso ya vhulamukanyi zwi tshi ya nga Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Ndaulo ya Vhulamukanyi wa 2000 ( Mulayo wa vhu 3 wa 2000 ) .
Tshipiḓa tsha vhashumi tsha ikonomi ya vhashumi tshi fhasisa zwo ḓisendeka nga thyiori u fhirisa zwine tsha vha zwone kha vhutshilo ha vhukuma .
Bambiri ḽi khou ṱoḓa u ṱoḓisisa nyambedzano ine ya ḓo dzhia tshifhinga tshilapfu ya nga ha u kundelwa u aluwa ha ikonomi ya Afrika Tshipembe kha uri i kone u sika mishumo kha vhathu vhanzhi vhane mbalo yavho ya khou aluwa .
1.2 . Hoyu ndi muṱangano une wa khou vha hone nga murahu ha u rwelwa ṱari mathomoni a uno ṅwaha ha Netiweke ya Zwivhambadzwaseli zwa Vhoranḓowetshumo vha Vharema nga muvhuso , ine ya tikedza vhoranḓowetshumo vha vharema uri vha kone u dzhenelela kha maraga miswa khathihi na u swikela masheleni a zwivhambadzwaseli hu tshi katelwa na fhethu ha mimaraga .
Na nga u zwi ita nga nḓila yo fhambanaho , vha ḓo thoma u sika maitele maswa ane vhaṅwe vha kona u i edzisela na u a hudza tshifhingani tshiḓaho .
Thengiso ya Mavu na Thendelano ya Thikhedzo ya u Fhaṱa Nnḓu u ya nga ePHP ( arali i hone )
ITSO ndi dzangano ḽa muvhuso wa ngangomu ḽi vhonaho uri Intelsat Ltd , ḽi shumisaho setheḽaithi , i ṋetshedzaho tshumelo dza vhudavhidzani ha ṱhingo ha tshitshavha - hu tshikatelwa maipfi , datha na vidiyo - kha tshiimo tsha ḽifhasi na tshi sa ṱaluli .
Vhuṱanzi ha tshiimiswa tsha pfunzo ya nṱha tshi ṱanganedzwaho u sumbedza uri mutshudeni u khou dzhena full time
( 3 ) Pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo dzi na mikano i re kha kana ine ha khou ambiwa nga hayo kha khethekanyo ya 36 , kana huṅwe kha Mulayotibe .
U itela u tinya u dzhia mishumo na i si yawe khathihi na u ita uri hu vhe tshumisano na vhathu , mulanguli wa thendelano u tea u vha ene ane a ṅwalela Minisṱa memorandamu a tshi themendela uri Minisṱa vho tea naa u ṱanganedza thendelano dzi re hone .
Nga nnḓa ha u dzhielwa nzhele kana vhufaedzi ha mbuno ya muthu nga muthu , tshinepe tsho fodwaho muyani tshi nga ṱalutshedzwa nga u ḓisa zwibveleli zwo fhambanaho kha nyimele nthihi zwi zwoṱhe .
Ri dededzwa nga zwe Vho-Madiba vha amba vhe bogisini , uri nahone ndi tshi tou topola :
Ṱhoḓisiso i khwaṱhisedza mushumo wa ndeme wa maitele a vhushaka na tshumisano kha zwigwada zwa zwikolo , sa zwo no ḓi sumbedzwaho nga vhaṱoḓisisi vhane vha nga sa Vho Morrison .
Khothe idzi dzo thomiwa uri dzi shumane na milandu iyi na u fhungudzela muhwalo vhahweleli .
( a ) shonisa ; kana ( b ) vhaisa muvhili kana muhumbulo ;
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni kone u nambatedza tshiṱikara ni tshi sumbedza uri mushumo ndi wavhuḓi .
Dzieriasi dzi nga gonya musi hu na u dzhayela u shumisa tshelede mafheloni a ṅwaha .
Gumofulo ḽa zwa maṋo ḽa nga ngomu sibadela ḽa R2 153 nga muunḓiwa nga ṅwaha
U bvelela ha fulo heḽi ho tevhelwa nga dziṅwe thandela u vhulunga huṅwe fhethu ha vhufa ha ndeme yo khetheaho .
Vhalelani khovhekanyo ya musaukanyo wa u ya nṱha na fhasi na u ya ntha na fhasi ya phimotshikati ni tshi khou shumisa zwidodombedzwa zwo ṋetshedzwaho kha mbudziso yo fhiraho .
U dudedza muvhili : u monisa tshanḓa na mulenzhe , u ita zwivhumbeo nga muvhili sa , zwihulu na zwiṱuku , zwo ṱanḓavhuwaho na zwo sekenaho
Mulangi wa Dzinguu ḓo vha ḓivhadza hu saathu fhela maḓuvha a 14 arali khumbelo yavho yo ṱanganedzwa , zwi ambaho uri vho fusha ṱho ḓea dzoṱhe .
U shumisa zwifanyiso ( nyolo ) zwa khathuni na mapulo a maipfi kha u bveledza tshiṱori .
Thetshelesani mibvumo ni bule uri ndi nga mini mubvumo wa u fhedza kha rou iṅwe na iṅwe u tshi pfala wo Kha ri vhale fhambana na miṅwe .
Hu na zwine na zwi ḓivha nga khangaru ?
( 2 ) Mafhungo a re kha Khothe ya zwa Mulayotewa a tea u tshewa nga Vhahaṱuli vha linganaho kana u fhira malo .
U ṱalutshedza na u vhambedza u pfesesa Vhuṱanzi Vhuswa ha ndeme ho fhambanaho ha lufu lwa Yesu .
U tama ngavhe arali zwithu zwo vha zwi nga iṅwe nḓila a zwi nga ḓo ita uri hedzi thaidzo dzi ngalangale .
Zwiitisi zwi re na tshivhalo zwa u shaya nḓisedzo ya tshumelo zwo topolwa .
Tsheledzo i khou vha ya sainthifiki nga maanḓa , u fhungudza sisiṱeme dzi si na vhukoni .
O ya tshiṱangani .
Ri dovha ra ṋetshedza tshumelo ya mutakalo kha senthara dza vho nothaho dziḓoroboni .
Vha ṱalutshedze uri mugaganyagwama u katela ZWIBVISWA na MBUELO .
Musi ro no humbula nga mafhungo ayo , ḽivutshelwa ḽiḓaho nga murahu ḽi nga dzhiwa ḽi tshi pfesesea , sa musi ḽi tshi sumbedza ndeme yo teaho , ri tea u dzhenisa zwiṅwe , muṅwe muthu , mutambo kana nyito .
Ndi muimeli muthihi kha bindu ḽithihi ane u ḓo tendelwa .
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na luṱa lwa vhuṋa lwa mbekanyamushumo ya vhabveledzi vho ḓiimisaho vha muḓagasi wa fulufulu ḽi vusuledzeaho , uri vha dzhiele nzhele fulufulu ḽa muya , ḽa ḓuvha , biomass na dziṅwe thekhinoḽodzhi dzi engedzaho zwikhala kha vhupo ha mahayani .
Musi vhathu vha tshi shavha mvula vho shavhela ngafhi ?
Mupfuluwo wa para-funds kha vhupo vhune mulayo wa vha wo dzudzana na ndaela ya vhulavhelesi , a u nga ḓo fhelela .
Manyuwaḽa i nga wanala na kha webusaithi ya Muhasho wa zwa
Vhuthomi na nyolo vhu ita tshipiḓa tsha ndeme tsha zwiṱirathedzhi zwa u thivhela vhugevhenga kha mashango a ngaho sa ḽa Canada , ḽa United Kingdom , United States of America na Netherlands .
Maluvhi a na nḓowelo ya u kuvhanganya zwithu fhethu huthihi zwine zwa vha na tshivhumbeo tshithihi .
Khabinethe yo nyeṱulelwa uri u dzhenelela ha muvhuso nga kha Mutsireledzi wa Tshitshavha kha mafhungo aya zwo ṱaluswa kha vhutsireledzi ha Murangaphanḓa wa Shango .
Tshikhala : Vha tea u vha vho tholwa mafheloni a Phando 2003 .
Muṱangano wa thangelaupulana vhege nthihi phanḓa ha musi u pulana hu tshi thoma
U ṅwala -ho katela u ṅwala vhurifhi kana garaṱa na u dzi posa
Gumofulu ḽa R347 991 nga muṱa nga ṅwaha , ho sedzwa PMB
Ni tshi funa ni nga nnamela .
Madzangano oṱhe a tendelana kha thandululo ya khwiṋesa..
Muvhigo u khou dzinginya u dzhenelela ho vhalaho u itela u khwaṱhisa aya maitele .
Kanzhi maanḓalanga apo a nga vha a si na ndambedzo ya masheleni yo linganaho , kana vhashumi vho pfumbudzwaho lwo linganaho u pulana na u shuma mishumo yavho ya ndangulo ya malaṱwa zwavhuḓi .
Thendelano ya kushumele yo itwa na Land Bank yo lambedzaho vhunzhi ha bulasi na u kombetshedza u vha khagala vhorabulasi vhane vha khou shuma na u dzhia ndaka murahu .
Vhabveledzi vha zwiḽiwa na zwinwiwa
1.3 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ranga phanḓa uyu modele vha tshi khou thuswa nga Mufarisa Muphuresidennde Vho David Mabuza khathihi na khorondangi yoṱhe .
Vhuḓilangi ha Bodo ya Thrift ndi u tshenzhela hu yaho phanḓa ha mbekanyamaitele ine i nga dzulela u shandukiswa nga vhasimi vha milayo vha tamaho u kombetshedza mikhwa yavho .
Milayo yoṱhe iyi na nḓila ya kuitele zwi kwama nga nḓila i si yavhuḓi nḓisedzo ya tshumelo , mbadelo dza vhutevhedzeli , na mbadelo dza u sa tevhedzela na mbadelo dza vhukoni .
4.4 Khabinethe yo tendela u dovha u tholwa hafhu ha Vho Siyabulela Thomas Tsengiwe kha poswo ya Khomishina Muhulwane kha Khomishini ya Ndaulo ya Mbambadzo ya Dzitshaka .
Ndangulo ya kushumiselwe kwa kheshe : maitele a u langa kudzhenele na kubvele kwa kheshe binduni
Mushumo wa vhulavhelesi u katela vhulanguli vhu bveledzaho ha mihasho ya muvhuso u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u swikela vhutshilo ha khwine ha vhadzulapo vhoṱhe .
6.7.4 Khothe dza sialala dzi tea u vha na maanḓa a zwa siviḽi zwi bvaho kha mulayo wa sialala na miṅwe milandu ya vhugevhenga
Ni songo fumula ningo musi mikota yo no ima .
Naa zwiko zwa u daha na zwiṅwe zwa u funga mulilo zwo iledzwa fhethu hune gese dza u duga kana zwiluḓi zwa u duga zwa vhewa kana zwa shumiswa ?
U guma kha PMSA na Mbuelo ya buloko
Ṱhanganyo ya ṱhumano ya pfanelo ya nḓila a anzeli u amba mudzhenelano wa bada mbili .
Talelani maipfi a re kha tshifhinga tshi ḓaho .
Vhege iyi ndi tshiḓakaṅwe na Vhege ya Vhukhethoni ya Phalamennde na tshihumbudzo tsha Ṅwedzi wa Mbofholowo .
U bula sethe ya ṱhalutshedzo , mapfanisi na mishumo ya ḽifhasi ya kuitele kwa u ela ndeme ya vhuhulu .
Miraḓo vho ḓivhadzwa nga vhafariwa ngomu seleni .
Ngauralo zwi amba uri hu tea u itwa zwinzhi nga mbuelo yeneyi ṱhukhu , hu songo vha na u fhungudzwa ha mbekanyamushumo dza ndeme kana tshumelo .
Vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vha re kha netiweke ya GEMS vho tenda u ṋetshedza tshumelo ya ndeme ya ndondolo ya mutakalo kha miraḓo ya GEMS nga mutengo wa Tshikimu .
R6 000 - Khumbelo ya u vha na Fhethu ha u Bveledza Zwibveledzwa zwa Khovhe
Vhaeni na miraḓo ya Khabinethe vha thoma u swika .
U THOLIWA LWA TSHOṰHE HA MUTSHIMBIDZI WA GIREIDARA
Mveledziso ya zwikili zwa miraḓo yoṱhe na yo swaledzeaho ya u tsukunyea ya vhagudi na mveledziso ya kuvhonele ndi zwa ndeme kha Vhuimo ha Fhasi .
U rengwa ha zwo salaho zwa thekhinoḽodzhi ya zwa mutakalo hu kati .
Tshithu tshihulwanesa tsha ndeme hovha tshanduko ya poḽotiki na ndayotewa .
U bveledzwa ha Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Themamveledziso ya vundu ho thoma u bvisela khagala masia mahulwane a u dzudzana vhukati ha vhashelamulenzhe vho fhambanaho .
Dziṅwe ndaka dza masheleni : Dziṅwe ndaka dza masheleni dzi nga ngomu kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni u ya nga thengo .
Vha shumise khoudu yavho ya phuraivethe na ipfi ḽa hone u kona u swikelela mbuyelo yavho .
U itela u vha na vhuṱanzi ha tsireledzo yo ḓitikaho kha vhashai , ro fhirisela phanḓa u gonyiswa ha ndambedzo ya tshitshavha , na u engedza Ndambedza ya u Unḓa Ṅwana kha vhana vha miṅwaha ya nṱha ha 14 .
Mbumbululo ya u thoma i rekanyela u shela mulenzhe kha nyaluwo ya zwipiḓa zwa tshinyalelo ya GDP nahone i sumbedza phambano kha tshivhumbeo tsha ṱoḓea nga u angaredza .
17 . Maitele a Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma a tea u ṱuṱuwedza u fhola na mbuyedzedzo .
Semennde ya shambo u bva kha mbuelo ya nga ngomu sibadela
Ri kati na u shumana na luṱa lwa u thoma , lune lwa vha lwa ndugiselo , lwo thomaho nga 2012 .
Hafhu , huṅwe u dzhenelela ha nyito ho topolwa , nahone hu katela :
Khethekanyo ya maipfi .
Zwifhaṱuwo zwinzhi zwa u hanganea : ri khou ita tshanduko naa ?
U pheiva nga zwidina , zwi tshi vhambedzwa na mabuloko a khonkhirithi kana asifalithi , zwi tea u dzhiiwa sa zwi ṋetshedzaho mbonalo ya fhasi i takadzesaho na phatheni .
Vha humbela u khwaṱhisedza uri vha a ri kwama u itela u wana thendelo u thoma ya u valelwa sibadela awara dza 48 phanḓa ha dzilafho , nga nnḓani ha musi hu na zwa shishi .
Puḽanti ntswa ya malasha o fhiswaho ya Medupi i ḓo khwinisa ṋetshedzo ya muḓagasi nga 2015 , na uri hu ḓo iswa phanḓa na u sedza u vhulungwa ha muḓagasi lwa tshifhinga tshilapfu .
Hezwi zwo itea kha zwiimiswa zwivhili , hune ha vha sedzharini dza madokotela hoṱhe .
Ndi zwiendedzi-ḓe zwa nnyi na nnyi zwine vhafumakadzi vhanzhi vha zwi shumisa nahone dzithaidzo ndi dzifhio ?
Lutsinga lwa mushumo lwa vhuraru khamusi ndi lwone lwa ndeme na u ḓo livhana na u fhaṱa vhukoni , zwi re vhugudisi na tshanduko ya zwivhumbeo , zwi re mvelelo ya zwiimiswa .
ZWIDODOMBEDZWA ZWA REKHODO a ) Kha vha nwale zwidodombedzwa zwoṱhe zwa Rekhodo ine vha khou i ṱoḓa , ho katelwa nomboro ndaula arali vha tshi i ḓivha , u itela uri Rekhodo i kone u ḓivhiwa hune ya vha hone .
Tshumelo ya u hwala vhalwadze vha sa tshimbili
Arali mikota ya sa ima nga murahu ha minete ya 15 , iyani ha dokotela kana muongi ( nese ) .
Thendelano ya Vhufarani ha Ikonomi na EU yo vha hone nga Khubvumedzi 2016 , izwi zwi ḓisa zwikhala zwiswa zwa tswikelelo ya makete kha zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe .
Vhathu vha tamaho u shuma sa vho rasaintsi vha mupo vha tea u ḓi ṅwalisa na Khoro ya Afrika Tshipembe ya Mabuḓo a Saintsi ya Mupo .
Ndingo dzo khetheaho dza murundo dzi nga itwa u vhona arali tswio dzavho dzi khomboni .
Mbudziso ine ya vha ya ndeme ndi ya uri : Naa u aluwa ha ikonomi hu tea u vha hani ?
Vhanna / vhatukana ?
Nyengedzedzo dza heḽi gavhelo kanzhi dzi itiswa nga u ṋetshedzwa ha masheleni a u ḓadzisa , khathihi na infḽesheni .
Vhupo ha tshiṅwe na tshiṅwe ho pulaniwa zwavhuḓi u itela u wana zwikhala zwa vhoṱhe .
Ni vhona u nga murendi u khou amba mini a tshi ri luaviavi lu nga muri ?
Afha ndi musi Minisiṱa wa Gwama vha tshi swikisa kha Phalamennde zwine mugaganyagwama wa ṅwaha wa ḓo vha zwone na uri u ḓo avhelwa kha mihasho yo fhambanaho ya muvhuso na zwiimiswa .
Khamphani ya vhadzulapo ngei Australia i theliswa zwavhuḓi kha mbuelo ya u shuma hayo u mona na ḽifhasi .
Kha ri litshe u fhura vhana vhuhana havho
Maitele a tshigwada a dovha hafhu a sedza maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa a nḓowetshumo , fhedzi tshi sedzesa kha u kuvhangana hu bvaho kha vhupo ha dzikhamphani dzine dza vha na vhuṱumani na u tshintshana hadzo .
Phalamennde na Komiti dzayo dzi na maanḓa a u humbela muthu muṅwe na muṅwe uri a kana tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe uri tshi ṋee vhuṱazwi kana u bvisa maṅwalo , na u vhiga khadzo .
U swika zwino , shango ḽiṅwe na ḽiṅwe na ḓisi ḽiṅwe na ḽiṅwe kha ḽa Australia ḽi na mulayo ya halwa yo fhambanaho .
Muthu ufhio na ufhio ane , nga nḓila ifhio na ifhio , a vhanga kana a tendela tshishumiswa tsha u dzima mulilo na u dzheniswa ha tshumelo yo teaho uri i dzule zwo lugela u swikelea u na mulandu wa vhukhakhi .
Zwenezwo ndi zwa ndeme uri mveledziso iṅwe na iṅwe i dzhiele nṱha vhukoni ha vhupo ha u hwala vhune ha ṱalutshedzwa sa muhwalo u tikedzeaho misi yoṱhe wa gumofulu wa fhethu afho .
Arali vha khou tea u wana dzilafho ḽa shishi kana u valelwa sibadela mafheloni a vhege , nga holodei ya nnyi na nnyi kana vhusiku , vhone kana muraḓo wa muṱa u tea u founela u wana thendelo nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa mushumo nga murahu ha tshiwo .
Vha ḓo wana phasela ya zwiḽiwa , vautshara kana tshelede ya ṅwedzi wa u thoma naho vha songo ḓisa dokhumenthe dzoṱhe dzi ṱo ḓeaho .
Tshifhinga tsha vha kha Ofisi , U fheliswa ha Vhuraḓo na u Fhaladzwa ha Komiti dza Wadi
Ndi tama u dzhia tshino tshifhinga u livhuwa miraḓo ya Phaḽamennde , Dziminista na mihasho , madzangano a tshitshavha na tshitshavha tshoṱhe kha zwe vha ita kha uyu mushumo we wa vha u na khaedu khulwane kha dimokhirasi yashu .
Naa mme awe a vha khou mu vhudza ngoho nga ha lufu lwa khotsi awe ?
MBEKANYO YA ZWI RE NGOMU
Hu khou thomiwa na u pulaniwa thandela dzo vhalaho dza u ḓisa maḓi a u shumisa kha nḓowetshumo na miḓini u mona na shango .
17 . Milandu i saathu u fhela i re phanḓa ha khothe
5.17 Kha mulayo wa zwa milandu ho sumbedzwa uri vhathu vhane vha pomokwa vhuloi vha a tambudzwa nga vhapomoki nahone vha a tovholwa .
U engedzea ha u vha hone ha monitha kha mavundu oṱhe zwo ita uri zwikolo zwi vhige milandu yoṱhe ya zwiito zwi si zwavhuḓi khathihi na u fhungudza tshivhalo tsha zwiito zwi si zwavhuḓi nga u angaredza .
Nga murahu ha musi ngeletshedzo yo ṋetshedzwa , matshudeni vho vhudzisa mbudziso na ngeletshedzo dza haseledzwa .
Tsheo dza Khabinethe
Ho pulanelwa huṅwe huṱanu ha Sentharaṱhanganeli Dza Mveledziso ṅwakani .
Zwi takadzaho ndi zwa uri vhushumisani uvho ho no vha hone .
Muṋe wa goloi u tea u dalela ofisi ya tsini ya zwa badani .
U khunyeledzwa ha mvetomveto ya muvhigo wo khwinisiwaho nga ha tshiimiswa tsha thandululo ya khanedzo ya tshitshavha zwo khou dzhielwa nṱha .
Ṅwalani ḽeḓere nṱha maipfi . ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela bambela bannda bogisi bugu
Kha vha ise khumbelo kha :
8 . Gumofulu ḽa mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ḽanga ḽo swika ?
Khomishini i dzhia khoniferentsi yo haṱulwa sa yo bvelelaho nga muya wa vhuḓikumedzeli wa tshumisano vhukati ha vhurumiwa na themendelo dzi fareaho , dzine zwa zwino dza nga shandukiswa dza vha nyito .
Zwinga dzhia maḓuvha a swikaho maṱanu u bveledza khumbelo yavho .
Muraḓo o tendela murathu wawe a shumisa garaṱa yawe ya tshikimu tsha dzilafho uri a wane dzilafho ḽa vhuimana .
Khonferentsi ya ḽifhasi i ṱuṱuwedza zwiimiswa zwa masheleni a dzitshaka na mveledziso u dzhiela nṱha zwihulwane na u kovhela ndambedzo yo teaho ya mbekanyamushumo dzi sedzanaho na khaedu dza mveledziso dza mashango na zwitshavha zwo kwameaho .
Zwiimo zwa thandela dza mbuedzedzo vhuongeloni vhuṅwe na vhuṅwe ndi :
Vho vhudziswa nga Komiti ya Wadi uri vha ṱalutshedze Sisiṱeme ya Ndangulo ya Kushumele ( PMS ) kha tshitshavha - kha vha ṱalutshedze nga u pfufhifhadza : ndivho ya PMS ndi nnyi a elwaho ndi nnyi a taho PMS ndi Tsumbavhukoni dza Ndeme dzifhio dzi alusaho tsumbo ya uri KPI i swikelela hani ṱhoḓea dza mulayo .
Muṅwali uri : " Hu na fhethu hune ha pfi Ngobi tsini na Hammanskraal , fhasi ha Masipala Wapo wa Moretele , vhathu vhane vha dzula kha vhupo uvho zwa zwino vho no vha vhaaluwa , vho no vha vha kale na u vha vhahoṱa .
Gavhelo ḽa Ndondolo ya Dzibada dza Vundu ḽi konisa mavundu u engedza mishumo yao ya ndondolo , u vhuedzedza dzibada dzo tshinyadzwaho nga muḓalo na u vhuedzedza dzibada dze dza shumiswa nga maanḓa hu tshi khou tikedzwa mveledziso ya muḓagasi .
Ro ṱuṱuwedza vhalangi na vharangaphanḓa vha vhashumi vho dzudzanaho vho ḓikumedzela u ita nyambedzano sa nḓila ya u tandulula phambano dzavho .
Naa mavhili a zwikhafula zwa thawara a vha o khielwa musi tshi tshi khou shumiswa nahone fhethu hune ha khou shumelwa hone hu vha hu si na tshithu musi zwi tshi bvisiwa ?
Khungumuṱavha dza fhethu ho raliho dzi anzela u vha ya masephenene masekene .
U ita ḽitambwa ḽa tshirendo a tshi tambela tshigwada tshawe .
Maambiwa a tevhelela mvelaphanḓa ya komiti kana muṱangano lwa tshifhinga tshilapfu nahone hu nga humelwa murahu khao arali zwo tea u sedza uri tsheo yo dzhiiwa lini na mvelelo dza tsheo .
Iyi ndi khuwelelo ya mbilahelo .
Gumofulu ḽituku ḽa R1 760 nga muunḓiwa kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe na gumofulu ḽa ṅwaha ḽa R3 519 nga muṱa
Zwine zwa vha , iyi ndi nzulele ya u pfisa vhuṱungu naa , i si ya shango ḽoṱhe kha nyimele dzoṱhe dza u pfisa vhuṱungu ?
Kha vha rere nga ha nzudzanyo ya muṱangano wa ṅwaha nga ṅwaha , vha vhone arali vha tshi nga swikela thendelano nga ha uri ndi miṱangano ifhio ine i nga vha hone , nahone lini .
U tou bva kha muṱangano wayo wa u tou thoma nga ṅwaha wa 2018 , SAIC u swika zwino , yo kona u wana masheleni a fhiraho R770 biḽioni a pfulufhedziso dza zwa vhubindudzi kha sekithara dzo fhambanaho dza ikonomi .
U ṱanganedza kuitele uku kha tshumelo dza muvhuso zwi ḓo vha na masiandaitwa kha kulangulele kwa masheleni apo .
Zwiṱuṱuwedzi zwi tea u livhiswa kha iṅwe nḓila ya kushumele kwa dzifeme , u itela uri dza sa vhe tshishumiswa tsha u tikedza dzifeme dzine dza khou konḓelwa u shuma zwavhuḓi .
Maitele a vhukwamani a tea u shumiswa u bva mathomoni u khwaṱhisedza uri vhupulani ha mveledziso i shumanaho na ṱhoḓea dza ndeme nga nḓila yo teaho vhathu vha kwameaho .
Khanḓiso i ṱoḓa u ṋetshedza manweledzo na mbonalo zwa ikonomi ya ḽifhasi , ya lushaka na ya vundu .
U vhona uri hu na sisiṱeme ya Ndangulo ya Ndaka i bveledzaho i swikelelaho ṱhoḓea dzoṱhe dza Vhufaragwama , sisiṱeme dza Ndangulo ya Ndaka dzine dza vha hone dzi tea u sedzuluswa .
Vhupulani ha u ṱuṱuwedza mveledziso i sa nyeṱhi vhu na ndangulo ṱhukhu yo tou livhanaho thwii kha kushumisele kwa mavu : pulane dza kushumisele kwa mavu dzi nga thivhela miṅwe mishumo uri i sa itee kha vhupo ho tiwaho , fhedzi dzi nga ita uri i sa vhe hone , arali hu sina ṱhoḓea dza mbambadzo .
Mafhungo u bva kha ngudo o sumbedzisa uri maitele a zwino a na masiandaitwa kha nyaluwo na mveledziso ngei Nelson Mandela Bay .
Khethekanyo yo vhala mivhigo ya tsedzuluso dza forensiki na u kwamana na vha Muhasho wa Vundu wa zwa Dzinnḓu wa KwaZulu-Natal kha mafhungo haya .
Tanzania ḽo khou ita zwavhuḓi khakhululo ya zwiṱirakitsha na zwa ikonomi , zwe zwa khwinisa kushumele kwa ikonomi na u khwaṱhisedza nyaluwo .
Ri khou tea u swikelela kha vhaṱaleli vhashu nga kha fesithivala i fanaho na heyi , nga kha maṅwe maḓikita a luvhanḓeni , zwine muhasho wanga wa lingedza u zwi ita uya phanḓa , nga kha matambwa a radioni , nga kha maḓikita maṱuku na dzikilabu .
5.1. Khabinethe yo sathula vhukuma zwiito zwa dzikhakhathi nga tshiṱuhu zwe zwa itwa nga mmbi dzo ḓiṱamaho dza Israeli mikanoni ya Gaza , zwe zwa sia ho lovha tshivhalo tshinzhi tsha vhadzulapo zwavho .
Ndi nga ni ri na milayo mitamboni
Ngona dzoṱhe dzo buletshedzwaho dzi ṱoḓa vhukoni ha vhuṱoli , ndango nahone dzi bvisa mulambo wa malaṱwa manzhi hune zwa nga vhanga vhukonḓi kha u laṱa .
Na u ṱwa Anansi o vha
U shumiswa hafhu ( zwithu zwine zwa nga shumiswa hafhu )
Inthaviwu dzo itwa vhukati ha vhege ye tshipiḓa tshihulwane tsha Gauteng tsha vha tshi na mutsho u re na manyaḓi .
Tshiimiswa tshenetsho ( tshine tsha nga vha muthu ) tshi ita zwamakwevho , u vhubindudzi kana zwa phurofesheni .
Vhukati ha maga aya hu na phimo dza nzwalelo dzi fhungudzeaho , mithelo i fhungudzeaho na u engedzea ha mishumo .
U fhelisa ndingo idzo zwi ḓo thivhela u tshinyadzwa hafhu ha mupo .
Kha ḽiṅwe sia , magavhelo a muṱa a khwine kha u swikelela u fhungudza vhushai ha vhutengu u fhira ha nzimo nga muhumbulo uyu .
( 7 ) I ḓo shuma sa dzhendedzi ḽa u ṱuṱuwedza nyito ya tshitshavha .
Yo dovha ya ṋewa ndaela ya u bvela phanḓa na u ṱoḓisisa khonadzeo ya u ita uri nzudzanyo ya zwiimiswa ya zwino i vhe mulayo .
Vhubveledzi ha thekhinoḽodzhi ndi buḓo ḽa ndeme nahone ḽi takadzaho kha vhainzhiniara vhoṱhe vha nḓowenḓowe .
U pfulutshela dziḓoroboni na senthara dza dziḓoroboni zwi ḓo shela mulenzhe nga u khwinisa mveledziso , nḓowetshumo , vhumagi na u khwinisa mveledziso .
U pulana hu tea u tiwa na u dodombedzwa kha masipala muṅwe na muṅwe .
Ngaha u ita khumbelo ya u vhuiselwa murahu mbadelo dza muthelo
Kha phara 616 - 7 na 1017 - 18 khothe yo ri Vharangaphanḓa vha Sialala a vha ḓiphiṋi nga tsireledzo ya tshikhala yo themendelwaho kha vhaṅwe vhaofisiri vha vhulamukanyi kha khethekanyo 177 ya Ndayotewa ya u fhedzisela .
Kha vha thome nga u ola kutshimbidzele kha tshipiḓa tsha bammbiri vha tshi nambatedzwe luvhondoni .
Kha vha vhale tshikalo .
Hezwi zwi baḓekanywa na vhumagi vhuhulwane vhukovhela ha vhupo .
U ḓiṋetshedza a zwi ambi u tenda .
Khabinethe i livhisa u fhululedza hayo kha :
Khamphani dzi langwaho nga muvhuso dzi ḓo ṋetshedza zwikili kha vhugudiswa na u gudisa mishumo kha vhane vha khou ṱhaphudza pfunzo dzavho zwine ri khou ṱuṱuwedza uri zwi engedzwe. Ro humbela uri sekithara ya phuraivethe i ṱanganedze matshudeni vha 11 000 vha FET vho lindelaho u ṱanganedzwa .
Musi wa tshifhinga tsha vhuvhusi ha khosi vhukuma muvhusi nga huṅwe o wana phethishini dza vhathu vha phuraivethe kana vhaofisiri .
1.3 . Khabinethe yo ṱanganedza themendelo yo itwaho nga vha Maanḓalanga a Ndangulo ya Zwibveledzwa zwa Mishonga a Afrika Tshipembe ya uri hu fheliswe zwa u imiswa lwa tshifhinganyana ha Mbekanyamushumo ya Muhaelo ya J&J ya Sisonke .
Ho vha ho tea hu tshi khou vha na tshikhala tsha ṅwaha muthihi u itela uri heptachlor i kone u ṋoka phanḓa ha musi zwimela zwo fafadzelwaho zwi tshi nga shumiswa sa zwiḽiwa .
Vho vha vhe Ndumeliso o xedza mini vhugalaphukha ?
Arali hu na khanedzano , Milayo yo ṅwaliswaho iḓo shuma .
Phindulo dzi ṋewe hu na vhusedzi na vhuronwane , hu tshi katelwa u shumiswa ha nyanganyelo dza nomboro dza ndivhanele he zwa tea .
Tshiimiswa tsha vhurangaphanda ha sialala tshi na mushumo wa ndeme wa u alusa vhuthihi ha tshitshavha , nulalo na vhudziki .
6 . Murumelwa Muhulwane na Murumelwa wa nga Thungo wa kha Khomishini ya zwa Maḓi ya Lesotho Highlands :
Vhumbani mafanyisi mararu a inwi muṋe ni bule uri a amba mini .
Sa zwe zwa sumbedziswa kha Muvhigo wa u Fhedzisela wa Khomishini , madzheno a kha mulayo a sumbedza uri tshiṅwe tsha zwipikwa zwa Khomishini tsho vha tsha u ita uri :
Khabinethe i ṱanganedza vharangaphanḓa vhoṱhe vha polotiki na vha mabindu u mona na dzhango ḽa Afrika na zwiṅwe zwipiḓa zwa shango musi muṱangano uyo u tshi ḓo vha u tshi khou swaya miṅwaha ya 25 ya tshanduko kha ḽa Afrika .
Durban nga tshidimela ndi shuma ngadeni ndi thusa mme anga 7 ndi ya bolani humani nga maga
2.5 . Khabinethe yo tendela Muvhigo wa Vhuvhili wa Shango nga ha u thomiwa u shuma ha Thendelanomviswa ya Afrika nga ha Pfanelo na Ndondolo ya Vhana ( Thendelanomviswa ya Vhana ) u kumedzwa kha AU nga Phando 2017 .
Ndi zwa ndeme uri vhadzulapo vha ṋewe maanḓa a u dzhenelela kha maitele a pfadzaho .
Huṅwe vhupulani ho bveledzwa zwa nyavhelo hafhu ya tshipiḓa tsha mugaganyagwama wa zwishumiswa .
Naho Transnet tou ita mbetshelwa ya u thusa nḓowetshumo ya zwa thengiso , zwo ḓo ḓurela ikonomi uya nṱha .
Zwavhukuma , khakhululo nnzhi a dzo ngo kona u fhira kha tshiimo tsha u thoma , a dzo ngo tandulula mafhungo a ndeme a u funza na u guda , kana u kumedza tsumbo dza zwikolo zwe zwa lambiwa nga vhabebi .
Phendelo yo swikelwaho u bva kha ṱhoḓea idzi ndi ya uri , naho hu na uri sia ḽa akhaivi dza saintsi ḽo ṱalutshedzwa zwavhuḓi , ṱhoḓea ya ndalukanyo a yo ngo ṱalutshedzwa .
9.2 Khumbelo ya rekhodo ho imelwa muṅwe muthu
1 . Kha vha tevhekanye na u ṱalutshedza zwithu zwiraru zwine zwa fhaṱa ' muhumbulo muṱalusathandela ' wa thandela .
Vha nga wana aḓirese na zwidodombedzwa zwa luṱingo kha madzhisiṱaraṱa wa khothe wapo .
Ngaha na u ita khumbelo ya u fuwa ṋari bulasini yavho
Vhaṅwali vha gaidi iyi vha tou tenda tshoṱhe , uri mualedza hoyu u hone kha gaidi iṅwe na iṅwe ngauri vhaṅwe vhavho vha nga vha vha tshi khou guda moduḽu miṅwevho migede lune vha ḓo fhedza vha songo wana vhuṱanzi ho fhelelaho .
U isa phanḓa na u vha hone ha Mulayo wa Vhulanguli ha Vharema buguni ya milayo ya Afrika Tshipembe ndi zwa tshifhinga tshi si tshone .
Mvelelo dza vhuḓifari ho raloho ndi varebulu ya ndeme kha u shandula vhuḓifari kha u guda .
Muhasho u khou vhilaedzwa vhukuma nga ha mveledziso dza zwino na u hana u shumisana na matshudeni .
U ḓidudedza vha tshi shumisa nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe sa : ' u kunakisa zwienda zwanga ' , ' u adzela mmbete wanga '
Miraḓo ya tshitshavha vha nga vha na zwine vha dzhenisa zwa ndeme kha vhulavhelesi u vhona uri muvhuso u na vhuḓifhinduleli kha ṱhoḓea dza vhathu .
Kha vhuvha hayo ha mutheo , Nyendedzi ya PAIA ndi ya ndeme u itela u :
Musi ho no wanala uri hu tea u ṱanḓavhudzwa tshumelo dzifhio kana u khwinisa , hu tea u vha na muhanga wa tshifhinga na thagethe dzi re khagala dzi bveledzwaho uri masipala u kone u dzhia tsheo nga ha nḓila dza khwiṋe dza u swikelela zwipikwa .
MBEKANYAMUSHUMO YA 4 U ṰOLA SEKHITHARA DZA TSHITSHAVHA NA MVELEDZISO DZA VHUKONI
Hu nga vha hafhu na u vhonela tsini kha maṱo oṱhe na u vhona zwithu nga zwivhili madzuloni a tshithihi .
Fhedziha , muṱangano wo khwaṱhisedza uri tsheo iyo a yi ambi uri masipala muswa wa ( LIM 345 ) u khou imiswa .
Vhuimo ha ikonomi vhu dovha hafhu u thusa kha u fhungudza mbadelo dza nzwalelo na u tsireledza u shumiswa ha vhubindudzi nga sekithara dza phuraivethe na koporasi dza nnyi na nnyi zwine zwa vha ndeme kha u khwaṱhiswa ha vhukoni kha tshifhinga tshilapfu na phimo ya nyaluwo ya ikonomi yo fhelelaho .
Ri fhano u fhaṱulula idzi ḽaiburari , u sika mihumbulo ya zwithu zwi fareaho zwine zwa nga tshilwa khazwo , nga murahu ha musi ro no fhira , u itela u thusa mirafho i ḓaho u fhaṱa i tshi ya phanḓa u bva he ra guma hone .
Muvhuso wapo na milayo ya vhuendedzi zwi khou lugisiwa nahone zwi ḓo sima zwiimiswa na maitele a u pulana na nḓila dzine dza ḓo beba zwipikwa na mbekanyamaitele zwa Bammbiri Ḽitshena zwi no kwama vhudzulo ha vhathu ha ḓoroboni na vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
U thivhelwa ha u kungedzelwa kha dzibaisikopo na u bvisa ha zwinwiwa zwa aḽikhoholo kha dzifiḽimu zwi tendelwa fhedzi musi zwo khwaṱhisedzwa nga Muhasho wa zwa Vhuendelamashango .
Muṋe wa pfanelo ya u rea khovhe wa Afrika Tshipembe o tendelwa u hira tshikepe nga nyimele dzo fhambanaho musi a tshi rea khovhe kha Zounu ya Ikonomi yo Khetheaho ( Exclusive Economic Zone ( EEZ ) ) kana kha maḓi a dzitshakatshaka nga fhasi ha Fuḽaga ya Afrika Tshipembe .
1.7 U ḓivhadzwa nga Minisita wa zwa fulufulu , Vho Tina Joemat-Pettersson nga ha u bveledza Mbekanyamaitele ya Gese zwi endedza shango u ya kha ikonomi ya gese ya mupo i vhuedzaho .
Ḓivhazwakale ndapfu ya mashango a Yuropa na sialala , mannḓalanga a lushaka na vhuṋe ha lushaka zwavho zwi nga engedza mihumbulo ya tshikale na u iswa phanḓa ha thikhedzo ya lushaka lwa hau yo fhambanaho zwi nga vha zwikhukhulisi kha u khunyeledza ṱhanganelo ya Yuropa .
Nḓowetshumo na vhumagi ndi zwa ndeme kha tshanduko ya zwiimiswa Afrika .
Muvhuso ngauralo wo vhumba tshigwada tsho khetheaho tsha mishumo minzhi u itela u tandulula thaidzo dza u tshinyadzwa ha ikonomi , u homboka masheleni fhethu hune ha khou fhaṱiwa hone na zwiito zwa u tshinyadzwa ha themamveledziso .
U vhala maipfi a tshi bva kha ngudo dza foniki na maṅwe maṅwalo .
Kha miṅwaha yo fhiraho , muhasho a wo ngo shuma u ya nga pulane ya ṅwaha nga ṅwaha .
Ndi zwa nṱha u ḓivha uri u bva nga Ṱhafamuhwe 2005 u swika nga Ṱhafamuhwe 2006 ho sikwa mishumo ya 300 000 kha sekhithara ya mishumo ya vhukuma hu sa katelwi zwa vhulimi , nahone izwi zwi sumbedza nyaluwo ya 4% .
Dzhango nga vhuphara aḽi athu vhuya ḽa vhona u tambudzwa na u khethululwa huhulwane nga u rali ha zwitshavha ubva kha zwiimiswa zwine zwa langula vhutshilo havho .
Naho hu na u engedzea ha maitele a kushumisele kwa masheleni , masheleni o swika he a pfuluselwa kha maimo o teaho a tshumelo , ane a vha tshumelo dza mutakalo wa tshiṱiriki , u ya nga mbekanyamaitele ya muhasho yo buliwaho .
U engedza tswikelelo kha tshumelo
Ngauralo ndi zwa ndeme u bveledza nḓivho ya ndayotewa nga ha mushumo wa ndondolo musi ho sedzwa pfanelo dza vhuthu dza vhafumakadzi .
Vhuḓifari uvhu vhu a shonisa nahone vhu tea u sasaladzwa nga nḓila yo fhelelaho .
Ndi tenda uri vhathu vha re henefho , vhe vha ṱangana na hezwo zwithu , vha tea u ṋewa zwikhala , u fana na mushumo , bazari na zwiṅwe zwithu zwoṱhe .
2.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha muvhigo u bva kha ' Thandela ya u Phumulwa ha Vhuṱanzi vhu si Havhuḓi ha u Kolodiswa ' na u tendela themendelo nga Komithi ya Khethekanyo kha Mbambadzo na Vhushaka ha Dzitshaka .
u vhona uri mavothi a pfunzo na mvelele a a vulwa ;
Tshifanyiso tshi sumbedza uri , nga maanḓa kha nḓila yone khulwane ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi i no livha kha senthara ya mabindu ya tshifhinga tshi ḓaho , u vanganya u shumiswa ha mavu hu tshi itelwa vhudzulo ho tsitsikanaho zwi nga pulanwa hu u itela u tikedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi , nahone kha iṅwe dzulele , nyito dza u vhambadza dzi nga ṱuṱuwedzwa .
Nga vhuya madekwana ano ndi ḓo ...
Zwavhuḓivhuḓi , khetho ndi tshifhinga tshavhuḓi tshine ngatsho vhathu vha vha vha tshi lingana zwa vhukuma na nga ngoho .
Kalim a vha a tshi khou ṱoḓou ita mabisikitsi a zwifhaṱuwo zwi no seisa .
Kha vhuimo hapo ha hugaledzwa , hu anzelwa u khwaṱhisedzwa fhethu ha u bva na ha u dzhena , madzuloni a nḓila dza u swikelelea .
Hu khou lavhelelwa u fhaṱa na u khwaṱhisedza zwitshavha zwo ḓisendekaho nga ndangulo ya vhufa zwi ḓo tikedza mveledziso na ndangulo ya vhupo ha vhufa ha tshitshavha tshenetshi .
Nga u muhumbulo uyu , muthu a nga vhekanya milayo ya u tshintsha vhaambi kha nyambedzano ine ya khou bvela phanḓa nga u ṱanganedza vhaambi .
Mbadelo i tiwa nga haya ha vhalala .
Nḓivhadzamulayotibe i sendedzela shango tsini u vhona uri maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha kone u swikelela ndondolamutakalo , hu songo sedziwa tshiimo tshavho tsha ikonomi ya matshilisano .
Minisiṱa wa Vhudavhidzani ha ṱhingo na Tshumelo ya Poswo , Dr Cwele , vha ḓo vhidza vhanyanḓadzamafhungo u itela u ṱalutshedza nga vhuḓalo mbekanyamaitele iyi .
Thetshelesa kha khasho ya khanedzano dzo khethiwaho na zwitatamennde kha Buthano ḽa Lushaka kana Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Tshithihi tsha zwiitisi zwihulwane zwa u shaya tshumisano ndi uri thekhinoḽodzhi kanzhi kana nga maanḓa dzo tou ṱunḓiwa , kana ra kuvhanganya idzo thekhinoḽodzhi sa vhathu vha vhuvhili kana vha vhuraru .
Eskom i ḓo vha i tshi khou sedza kha u shumisana na vhabindudzi u itela u pikulula na u maanḓafhadza tshipiḓa tsha mushinzhi wa malasha ayo .
1.2 . Khabinethe i isa phanḓa na u ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe uri vha haelwe , sa i zwi i tshone tshishumiswa tshashu tshi shumaho vhukuma kha nndwa ya u lwa na COVID-19 .
Mveledzwa : Tshanduko ya vhuḓiimiseli kana i si na vhuḓiimiseli ine ya tea u vha hone nga nḓila yo livhaho kana i songo livha kha u dzhenelela .
Vhufhura ha zwithu zwi tshilaho ' Biophairesi - Ipfi ḽine ḽa shumiswa u ṱalusa nḓila ine zwiimiswa kana vhaṱoḓisisi vha dzhia nga vhufhura zwiko zwa zwi tshilaho kana nḓivho ya sialala nga sisiṱeme ya u tumbula / phathenthi .
Vhalingiwa vhoṱhe vhe vha inthaviwiwa vho themendelwaho vha tea u ḓadza kana u ṋea thendelo nga u ḓadza fomo ya thendelo yo teaho sa zwe ya ṋetshedzwa nga Vhuṅwaleli ha phanele .
Meyara vho thoma komiti ya mbuelo na tshelede yo shumiswaho ine ya ṱangana vhege iṅwe na iṅwe na u ṋetshedza muvhigo nga ha tshelede ino dzhena na i no bva kha masipala na masia a ndeme a u kundelwa u shuma ha masipala na nḓisedzo ya tshumelo .
Kha zwiṅwe zwiimo , hune , nṱhani ha uri khetho dzi shumiswe sa tshishumiswa tsho teaho nahone tsho fanelaho u ḓisa tshanduko ya muvhuso nga mulalo , dzo ṱuṱuwedza vilili na khuḓano dze dza sia zwitshavha zwo kwashekana .
Khabinethe na yone i khou farisana na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u livhisa ndivhuwo kha Miraḓo ya Mashango a SADC kha u fulufhela na u tenda u nanga Afrika Tshipembe sa ḽone ḽine ḽa ḓo vha Mudzulatshidulo wa SADC nga Ṱhangule 2017 .
KHAVARA Olani tshifanyiso hafha .
U pfa , u vhona , vhukoni ha mutsukunyeo muhulwane , tshileme , vhunṱha na mutakalo wa hanwani zwi ḓo lingiwa .
Ngoho ndi ya uri , Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo , we wa ita uri hu vhe na iyi Ofisi yanga , ndi ḽiga ḽa u bveledzisa ṱhoḓea dza ndayotewa kha ndaulo ya muthelo .
Vho ṱanganedzwa nga ngade dala i re na miroho yo fhambanaho na u dovha hafhu vha ḓiwana zwanḓa zwavho zwi na tshika nga u ṱavha dziṅwe egere hafhu dza zwiṅwe zwiraba .
U vhea mafhungomatsivhudzi e kha maambelwa / mafhungo a u vhigela hu tshi shumiswa zwiḓevhe zwo teaho .
U vhiga ndi maitele a u amba vhukoni ha mugudi kha vhagudi , vhabebi , zwikolo na vhaṅwe vhashumisani .
Mvelelo dzi ḓo ṋekedzwa musi dzo humbelwa :
Naho zwo ralo , vhuongelo ha phuraivethe na kiḽiniki khulwane dza phuraivethe dzi na mbekanyamaitele idzi , musi kiḽiniki ṱhukhu dza phuraivethe na sedzhari dza dziGP dzi si na .
Kanzhi thendara dzi ḓiswaho nga murahu ha datumu ya u vala a dzi nga tendelwi u dzhielwa nṱha .
pfesesa zwithu zwa ndeme zwa masipala woṱhe
U thoṅwa ha masipala ngei Malamulele zwi fanela u vha fhasi ha mulayo sa zwe zwa randwa nga Bodo ya Mikano .
Ṱhuṱhuwedzo ya mveledziso ya ikonomi yapo kha tshiṱiriki tshoṱhe nga u angaredza .
Hafhu Komiti ya Wadi i a ita ṱhoḓisiso yayo nga u dalela miḓi ya wana mafhungo .
Maanḓa a axennḓe fhedzi a fheliswa nga u sa vha na khaphasithi ha muthu o ṋetshedzaho maanḓa .
Mbofholowo a i ambi tshithu arali hu si na lupfumo lu wanalaho kha shango lu tshi ya kha vhathu nga u angaredza .
Mbekanyamushumo ya nḓisedzo ya maḓi ndi iṅwe ya Thandela dzo Rangwaho phanḓa nga Muphuresidennde ya Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo na Mveledziso .
ṱhanziela ya masheleni maṅwe na maṅwe a u unḓa ṅwana ane vha a wana
10.3 . U swika zwino , Khabinethe yo tendela u tholwa ha Mulangi , Vho Bongisizwe Mpondo , uri vha lange mafhungo a tshiimiswa lwa miṅwedzi ya 12 .
( 2 ) Ḽihoro ḽo tendelwa u avhelwa poso dzi fhiraho mbili dza vhathusa minisiṱa nga ndinganyo i fanaho na nga maitele ane phothifoḽio dza Khabinethe dza avhiwa ngao .
Khabinethe yo takalela uri vhaHCW vho salaho vha ḓo haelwa nga khaelo dza Pfizer u swikela zwenezwo .
Gumofulu ḽa R3 308 nga muunḓiwa nga R6 616 nga muṱa nga ṅwaha
Vha tshi khou shumisa notsi dza khoso dzi no bva kha masiaṱari 87 u swika 92 kha vha ḓadzise nga u ṋetshedza mafhungo a u ḓadzisa .
Ndi a takala u amba uri ro ita zwinzhi zwe ra fulufhedzisa u zwi ita nga 2004 .
Shumisani maipfimaṱalutshedzi na maipfi aya kha u ṱanganya mafhungo : wone musi nahone ene kana
Ndaka dzo ḓo pfukiselwa kha sisiṱeme iyi .
Nga maanḓa , mphomali dza themamveledziso dzo fhambanaho na mugaganyagwama wa pfuma u aluwaho zwo pikwaho u takula mveledziso ya ikonomi na vhupo ha mahayani ha mavundu na mimasipala .
Nga tshifhinga itshi ṅwaha wo fhelaho , ikonomi ya Afrika Tshipembe yo vha i kha nḓila ya u vha khwine ha fulufhelo .
Zwisumbi zwa ndeme dza u langa zwavhuḓi ndi tshumelo dza mbadelo dza zwikolodo .
Zwisumbi ndi ndivho dzine dza sumbedza uri zwipikwa zwo swikelwa naa kana hai .
Ṅwalani fhungo nga mushumo we na ita mulovha .
Ri kha ḓi vha tshitshavha tshi sa linganiho vhukuma , hune vhushai na lupfumo zwa kha ḓi ṱaluswa nga muvhala na mbeu .
Vhashumeli vha tshitshavha vha a ṱuṱuwedzwa u ṱanganedza mbilaelo sa tshikhala tsha u khwinisa tshumelo , na u shumana na mbilaelo u itela uri vhuṱudzeṱudze vhu nga tandululwa nga u ṱavhanya u itela u vhuedza mudzulapo .
Vhatshimbidzi , Komiti ya Wadi na na zwigwada zwa u shuma na vhashelamulenzhe vho khethelwaho uri vha tee kha tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe , hu tshi katelwa vhaṋetshedzi vha tshumelo
bKha ri ṅwale Wanani ni tangedzele zwifanyiso zwi no thoma nga mubvumo .
Nga mulandu wa tshanduko iyi , mbalo ya vhalavhelesi vha theḽevishini yo gonya u bva kha vhalavhelesi vha henefha kha miḽiyoni mbili u ya kha vhane vha nga swika miḽiyoni nṋa .
Shedulu nga vhuḓalo i ḓo ṱoḓea kha u khwaṱhisedza zwidodombedzwa zwa tshiitei tshiṅwe na tshiṅwe , hu tshi sumbedzwa tshivhalo tsha maḓuvha , ( tsho sumbedzwaho kha ṅwedzi wa 3 wa shedulu yoṱhe ) mushumo muṅwe na muṅwe une wa ṱoḓa u itwa kha tshiitei tshenetsho , ḽeveḽe ya ndeme ya mushumoitwa wonoyo , na uri vha fanela u ita mushumo wonoyo na vhonnyi .
Afrika Tshipembe ḽo wana vhuimo ha Mudzulatshidulo o Rangaho Phanḓa kha Vhufarisani kha Samithi ya Mexico nga Tshimedzi 2015 .
Ndi zwa ndeme vhukuma uri kharikhuḽamu ya kilasi yeneyo i katelwe nga vhuḓalo .
Arali u laṱwa ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili kha zwigange zwa malaṱwa a masalela a tendelwa nga mulayo , miṅwe mihumbulo miraru i ḓo tea u ṱalutshedzwa .
Hai , HIV i nga si pfukiselwe nga u kwamana fhedzi .
Zwo ralo , uho vhubindudzi vhu tevhedza thendelanomviswa ya nḓowetshumo , ine a i athu gazethiwa , i nga ṱoḓea uri i shandukise nḓila yayo ya u ela musi thendelanomviswa idzi dzo no gazethiwa .
1.2 . Khabinethe yo isa phanḓa u ṱanganedza mutsiko ure hone une shango ḽa vha khawo wa nḓisedzo ya fulufulu .
Masiandaitwa a shonisaho a khuḓano na shaea ha vhutsireledzi kha ḽa Afrika zwo kombetshedza u pfuluswa ha vhathu vha dzimiḽioni , nga maanḓa vhafumakadzi na vhana , zwo ṱangana na u shumiswa ha khakhathi dza zwa vhudzekani sa tshihali tsha nndwa na tshibveleli tsha maswole a vhana .
Khomishini ya Europe i si yoṱhe yo bveledzisa Mbekanyamushumo ya zwa Zwimela .
Kha sia ḽa ' nḓisedzo ' ya sisteme dza mutakalo , mveledzwa dza vhashumi kha HIV dzi huvhili : Tsha u thoma ndi masiandaitwa a mutsiko na vhuḓifulufheli ha u ṱavhanyaho u shanduka a phaḓaladzo ya mishonga ya ndango ya vhulwadze , ṱhoḓea na phurofaiḽi dza mpfu kha vhalwadze dzo vhangiwaho nga HIV na AIDS , na tsha vhuvhili ndi u kavhiwa nga HIV kha vhaṋetshedzi vhone vhane .
Musi vhathu vha tshi ṱanganedza muṱangano wa awara , vha lavhelela uri u vhe wo fhela nga awara .
Vhudzuloni na u hana uri wiḽi a si yone , naho zwo ralo , muhwelelwa a nga kha ḓi ita mbilo ya uri wiḽi iyi ndi yone .
Kushumele kwo fhiraho kwa vhurumelazwivhambadzwa na maga a vhupulani ha vhurumelazwivhambadzwa .
U engedzea ha ḽevheḽe dza zwikolodo miṱani na kha dzikhamphani zwi ḓo dzhia tshifhinga tshilapfu uri zwi fhele .
Zwiṅwe , kha nyimele ya vhuvhili , khwaṱhisedzo ya vhuṋe ya vhathu vhaṅwe na vhaṅwe vhane muhumbeli a khou vhonala o vha imela i nga ṱoḓea .
Zwi nga dovha hafhu zwa wanisa matheriaḽa a mbambadzo nga fhasi ha tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha muvhuso nga khumbelo ya tshiimiswa tsha muvhuso tshenetsho .
Vha ye kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe wa Kapa .
Muhasho wo ita nyolo ya pulane ya mashumele u itela u livhana na khaedu ṱhahelelo ya ndangulo ya nga ngomu yo ṱaluswaho nga vhaodithi vha nnḓa , fhedzi nga tshifhinga tsha odithi pulane iyi yo vha i saathu u thoma u shuma tshoṱhe .
20 . Vhana - Vhana vhare na miṅwaha ire fhasi ha fumi-malo vha na pfanelo dza tshipentshele , sa pfanelo ya u sa tambudzwa .
Vhunzhi ha phambano dzo vha dzo sendeka kha vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi .
Fhedzi a hu na tshe tsha kona u kaṱudza mutambo uyu .
Oho , na uri tshiṅwe tshifhinga ndi a saina ridzhisiṱara ya vha no ḓa u lenga .
Ngeno hu na uri zwiwo zwi songo lavhelelwaho zwi tshi nga shandukisa mabvumbele nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , zwa zwino , khonadzeo dza Afrika Tshipembe dzi vhonala dzi na fulufhelo .
Mbuelo dziṅwe dza mushumi dzi engedzaho vhuḓifhinduleli u fhaṱa kana zwa mulayo zwi bviselwa khagala kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni kha ndeme yayo nahone a zwi tendelwi kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni kana vhuimo .
Ndambedzo ya n'wana a si wau nga mbebo
Iyi Bugu ya Mishumo i dzhenisa na nḓowedzo nngede dza tshitendeledzi tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhege mbili .
Britain na France , sa tsumbo vha na thendelano dzo khetheaho na Canada kha mutheo uyu .
Arali khumbelo i songo itwa na u sainwa nga uyo ane yo ṅwaliswa nga madzina awe , maanḓa a ramilayo wa muṋe wayo a tea u katelwa kha khumbelo iyi .
Avho vha sa tevhedzi nahone vhane vha khou lavhelesa dziṅwe khetho vha nga eletshedzwa zwavhuḓi u bvelela kha mbekanyamushumo ya tshifhinganyana musi vha kha ḓi kona .
U bva tshe ha thomiwa , ho no sikwa mishumo i fhiraho 4500 kha sekithara dzo fhambanaho .
U shumisa zwifanyiso kha u humbulela zwine tshiṱori tsha amba zwone .
HU SHUMISWAHO NGA MUHASHO
Afurika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u tikedza maitele a dzingu na a dzhango zwine zwa vha phindulo ya u tandulula pfudzungule , u engedza mulalo na vhutsireledzi , u khwaṱhisa ṱhanganelo ya dzingu , u engedza mbambadzo ya ngomu Afurika na u vha na mveledziso i yaho phanḓa kha Afurika .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u ḓisikela maitele a ndaulo na mbekanyamaitele ya thekhinoḽodzhi i sa dzhii sia a katelaho , a si na tshidzumbe , a swikeleleaho ane a ṱuṱuwedza vhudziki na u thusa kha u vha na tshitshavha tshi re na nḓivho ; 2 .
U ḓiitela zwiṱori zwo ḓitikaho nga kholekhole kana tshenzhemo ya vhutshilo hu tshishumiswa ipfi ( u imba / u amba ) , u dzinginyisa muvhili , muzika , zwithu na thekiniki dza ḓirama
U dzula vhoṱhe kana hu si kale vho dzula vhoṱhe fhethu huthihi .
Muraḓo wa Khabinethe a nga kumedzwa mushumo muṅwe na muṅwe une wa tea u itwa hu tshi tevhedzwa mulayo wa Phalamennde kha Muraḓo wa Khorotshitumbe ya vunḓu kana khoro yapo .
( 1 ) Muhaṱuli kana Vhafarela-Muhaṱuli vhaṅwe na vhaṅwe , phanḓa ha Muhaṱuli Muhulwane wa Khothe Khulwane ya Aphiḽi kana muṅwe Muhaṱuli o rumelwaho nga Muhaṱuli Muhulwane u fanela u ana kana u khwaṱhisa sa zwi tevhelaho :
U pfulusiwa ha mishumo ya ikonomi u bva sentharani dza dziḓoroboni na zwone ndi tshipiḓa tsha u lwisa nga muvhuso kha u shandukisa ikonomi .
U tshimbila na u gidima vha tshi ya masia o fhambanaho hu si na u kuḓana
Sa tshipiḓa tsha uyu mushumo , Muhasho wa Vhutsila , Mvelele , Saintsi na Thekinoḽodzhi , nga tshumisano na GCIS , wo ṱoḓisisa zwiṅwe zwiga u itela uri zwiala zwiswa zwi katele vhuvha vhuswa na muya muswa wa shango ḽiswa .
Tshiimiswa tsho Elwaho tshi ḓo ḓiphiṋa nga ṱhanganedzo yo khwaṱhiswaho ya u shumisa thengo u bva kha khamphani iṅwe na iṅwe dzine dza dovha nga khathihi dza vha iṅwe ya vhavhuelwa vha mveledziso ya mabindu atsho .
Ḽiga ḽa vhuṱanu : Thendelo kana u haniwa ha khumbelo
Nga 2030 , Afurika Tshipembe ḽi ḓo ṱoḓa sisiṱeme ya pfunzo ine ya vha na zwiṱaluli zwi tevhelaho :
Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka yo vusuluswaho i ḓo thola tshigwada tsha u thoma tsha vhaswa vha linganaho 50 000 kha ṅwaha u tevhelaho , zwine ha ḓo vha u sikela vhaswa zwikhala zwauri vha kone u shela mulenzhe kha zwitshavha zwavho , u bveledza zwikili zwavho khathihi na u engedzea khonadzeo ya u nga tholwa .
Phambano i ngafhi ?
Nṋe ndi na miṅwaha miṱanu fhedzi nahone a thi koni u vhala . "
Ndingano ya mbeu i amba u lingana ha kufarelwe ku linganaho kune ku si fane fhedzi zwi tshi dzhiwa uri zwi a lingana u ya nga dzipfanelo , mbuelo , mishumo na khonadzeo dza zwikhala .
Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha uri tshi thetshelese nḓivhadzo na tsivhudzo nga ha nyimele dzo kalulaho dza mutsho .
Musi vho no i ḓadza , vhone na dokotela wavho , vha i fekisela kha nomboro i sa badelwi ya tshiphiri ya 08600 600 773 .
Arali vha tshi khou ṱoḓa u adoptha ṅwana kha ḽa Afrika Tshipembe , vha fanela u ya kha zhendedzi ḽa u adoptha ḽine ḽa ḓo vha sedzulusa na u vha thusa u wana ṅwana o lindelaho u adopthiwa .
Ro ṱangana na Muhasho wa Lushaka wa Mavhusele a Muṱanganelwa , ri ḓo vha ri tshi khou ḓivhadza nzudzanyo ya maga a u dzhenelela o dzudzanywaho a u dzikisa miṅwe ya mimasipala .
Ri murahu ha shedulu , ngauralo ndi khou ṱoḓa u ita zwi tevhelaho : Ri na miraḓo mivhili ya phanele ine ya ḓo ṱuṱula nyambedzano .
Hu phaḓaladzwe zwishumiswa zwa vhukunguwedzi kha vhupo ha zwa vhuendelamashango na zwikhala zwa LED .
Fhethu hu ṱoḓaho u thomiwa ndi u mona na ndangulo ya u fhambana kha murafho na mbeu , khathihi na u thomiwa ha themendelo dza Thandela ya u Runga .
6.4 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe uri vha dzule vho fhaṱuwa khathihi na uri vha bvele phanḓa na maitele a tsireledzo ya mutakalo ane a vha a u ambara masiki musi vhe fhethu ha nnyi na nnyi , u ṱamba zwanḓa misi yoṱhe nga maḓi na tshisibe kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa ine ya vha na aḽikhohoḽi ya 70% , u sia tshikhala tsha mithara dza 1,5 vhukati hau na vhaṅwe vhathu khathihi na u sa dzhenela maguvhangano a vhathu vhanzhi .
Ndi zwifhio zwiitei zwihulwane zwo bvelelaho kha tshitshavha tsha hashu miṅwahani ya 30-50 yo fhiraho ?
Mbekanyamushumo yo livhiswa kha u amba nga ha ṱhahelelo ya zwikili kha saintsi , metse na pfunzo ya thekhinoḽodzhi yo bveledziswa .
Mbekanyamushumo ya Mutakalo wa Vhomme yo livhiswa kha u thusa , u funza na u tikedza vhafumakadzi kha u thivhela khentsa ya mbumbelo , u fhiriswa ha tshitzhili u bva kha mme u ya kha ṅwana khathihi na u ḓihwala ha thangana ya murole .
Maitele a u lavhelesa pulane ya mbambadzo lwa tshifhinga tshilapfu na a u ita nyito ya ndulamiso arali ita tshi ṱoḓea .
U pulana ha vhuṱali kha mihasho ndi zwine azwo ngo tou dzudzana u fana .
Tshiṅwe hafhu na uri vhubindudzi kha idzi tshumelo a ho ngo khwaṱha nahone ndi ha tshifhinga tshilapfu nga maanḓa .
Ndivho ( target ) na zwisumbi zwi tea u vhekanywa u itela u pima kushumele khathihi na uri thandela i ḓo ḓisa tshanduko nngafhani .
Vha the Bar Human Rights Committee ( BHRC ) vha dzinginya uri a huna ṱhoḓea ya u vusuludza mulayo , sa izwi mulayo u tshi tevhedzela tshiṱandadi tsha mashango a dzitshakatshaka tsha pfanelo dza vhathu dzine dza tsireledza vhafumakadzi .
3.1 . Khabinethe yo tendela NPAC ya vhuṋa , i ṋetshedzaho Mulanga wa Mashangombumbano ( UN ) kha Pfanelo dza Ṅwana na Thendelonzwiwa dza Afrika kha Pfanelo na Ndondolo ya Vhana .
Vhaelelwe tshifhinga tshoṱhe uri tshutshedzo ya Muofisiri wa Zwamafhungo i ḓo thusa u ḓivha uri ndi zwidodombedzwa zwa nnyi zwino ṱoḓea u kona u ḓivha Muofisiri wa Zwamafhungo .
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kilinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Maitele o ṋewa kha thebulu ire afho fhasi .
Nga u angaredza , sisteme i tendela u vhufaedzi ho leluwaho na u ṱavhanya na u swikela dzifaela .
Tshete ! Thusani shede i khou swa Zwa mulilo zwo bvelela lini Mulilo u ngafhi Vho dzimisa hani mulilo
Vha na khetho ya uri vha dzhia hani nyimele iṅwe na iṅwe i si yavhuḓi ngauri khaedu dzi ḓo vha tshinyadza arali vha songo khwaṱha .
Miṱa ine ya vha kha Tshikimu tsha SABC tsha Phungudzelo ya ḽaisentsi ya TV .
Kha ḽiṅwe sia , muya wa vhuthihi ha mashangoḓavha wo vha zwiṱalusi zwa vhushaka hashu lwa miṅwaha minzhi hu u ita uri tshumisano yashu i dzhenelele u ya kha maṅwe masia a vhuthu .
Maitele ayo a dovha a vhonala kha vhuṱunḓi , hune China ḽa kha ḓi vha tshiko tshihulwane tsha vhuṱunḓi ha Afrika Tshipembe .
Ri ṱoḓa matshudeni ashu a tshi khwinisea hu si ngauri zwi isa kha pfufho dza nga nnḓa fhedzi ngauri matshudeni vha dzhiela nṱha ndeme na u ḓiphiṋa nga u aluwa ha vhukoni havho .
Ndivho ya u dzhia ḽiga iḽi ho vha hu u guda zwiwo zwo bulwaho kha ḓivhazwakale zwe zwa sumbedza vhuthu .
i ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha u shumiswa ha tshiṱirathedzhi tsha vhulangi ha vhashumi vha muhasho .
Lekgotla ḽa Khabinethe ḽo ḓi fha tshifhinga tsha u fhululedza Afrika Tshipembe kha Khetho Dzapo dza Muvhuso dze dza farwa nga mulalo , mbofholowo na u sa fhurela , nga ḽa 3 Ṱhangule 2016 .
Tshiimiswa , tshine muitakhumbelo a khou ṱoḓa u isa khumbelo ya u swikelela rekhodo , ho katelwa rekhodo dzi re na mafhungo awe a vhuṋe , tshi nga humbela uri a badele ( mbadelo dza u swikelela ) kana mbadelo dza diphosithi , fhedzi masheleni a tea u vha a si manzhi , ngauri mbadelo dzi tea u vha dzi no pfadzaho sedzwa vhona tshifhinga tsha u ṱoḓa na u dzudzanya rekhodo .
Ngona ye ya shumiswa kha tsumbanḓila iyi i ḓisima kha murango wa tshaka mbili dza mafhungo a vhuṱumani .
Zwino ṅwalani risipi ndi tshi sumbedza thinganywa dzine na tea u vha nadzo .
Ngeno hu na uri ho vha na u ṱhogomela nga maanḓa musi hu tshi khou ita mutevhe wa vhamaki , mbudziso i re hone ndi ya vhupfiwa havho - uri vha a shandukisa maitele , kana vha tou sumbedza maitele avhuḓisa a vhasweleli vha mbeu kha mazhendedzi a rangaho phanḓa .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u ṱuṱuwedza vhone u ita vha tshi sedzulusa Tshitatamennde itshi u itela u ḓivhadzwa nga ha uri Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u khou tsireledza hani mafhungo avho .
Phungudzo ya tsiku ya tshitshavha ndi thuso ya tshifhinganyana i ṋewaho vhathu vha shayaho lu kalulaho lune vha sa kone u tshelela miṱa yavho .
Mulayotibe wa pfanelo kha Ndima ya 2 ya Ndayotewa u na pfanelo dza ndeme dza vhuthu dzine ndivho ya hone ndi u ṱalutshedza pfanelo dza vhuthu , na u sumbedza uri pfanelo dzi kwama vhonnyi nahone dzi shuma hani , na u langula uri ndi lini nahone nga nḓila ḓe ine idzi pfanelo dza nga vha na phungudzelo .
Kha ndambedzo yashu ri khou ṱoḓa u ḓivhadza tshikalo tshi eḓanaho tsha ndambedzo ṱanganelwa kha zwiko zwa nnyi na nnyi na zwa phuraivethe .
3.2.2 Tshivhumbeo tsha Komiti ya Wadi
U bveledza zwikili zwa u alusa miraḓo miṱuku hu tshi khwaṱhiswa misipha ya zwanḓa ( sa , u vhumba maḽeḓere nga vumba , u lunzhedza magaraṱa kha muḓali , u lunzhedza vhulungu )
A10 zwi amba uri faela i tea u rumelwa kha Mbulungelo ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( National Archives of South Africa ( NASA ) ) nga murahu ha miṅwaha ya 10 nga murahu ha datumu ya u vala sa zwo sumbedzwaho nga nnḓa ha faela .
Phambano vhukati ha u vhudzisa uhu huvhili ndi ya uri kha lwa u thoma , hu lavheleswa kha kuṱalutshedzele kwa pfanelo , ngeno kha lwa vhuvhili hu tshi sedzwa kha uri u pfukwa ha pfanelo zwi a pfadza naa .
Vhu ya alafhea nga u shumisa anthibayothiki , arali ho ṱavhanya ha wanala .
Mbekanyamushumo idzo dzi nga thusa mimasipala kha u shumisa nḓila ya didzhithala kha u isa tshumelo , khwiniso kha tswikelelo ya mafhungo , na u ṋetshedza luvhanḓe lwa nyambedzano kha muvhuso na tshitshavha kha khaedu dzo fhambanaho dza ikonomi na matshilisano .
Ho no vha na maga o fhambanaho a u thivhela u dzhavhulwa ha mavu khathihi na u ṱuṱuwedza tsireledzo ya tshitshavha .
Khabinete i dovha hafhu ya fhululedza zwigwada zwa lushaka kha magundo azwo kha vhege dzo fhiraho na u ṱuṱuwedza vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe u tikedza zwigwada zwashu zwa lushaka .
THASIKI 3 Kha vha ambedzane nga nḓila dzine Komiti ya Wadi ya nga kona u vhiga mafhungo murahu kha tshitshavha .
U tshimbidza mveledzo idzi zwo vha nyandiso ya ḽifhasi ya milayo iyo ya mutheo na zwithu zwa ndeme zwine zwa dzulelwa u ambiwa nga vhadzheneleli vha miṱangano ya vharangaphanḓa vha mivhuso vha dimokirasi , ikonomi ya maraga , mvelaphanḓa ya matshilisano , mveledzopfareledzwa na ṱhonifho kha pfanelo dza vhathu .
U bveledza mafhungo mapfufhi a mufhindulano sa , nyambedzano vhukati ha ṋdou na mbevha
Miraḓo ya Khorotshitumbe i ḓo dzhenela kha Vhege ya Imbizo ya Lushaka ya vhuṱahe ya GCIS ya ndaulo ya dimokirasi ya vhuṱanu , ine ya ḓo vha hone nga ḽa 12 u swika nga 25 Lara 2018 .
Talani mutalo wa u livhanya ipfi ḽi re kha tsha monde na ṱhalutshedzo yaḽo i re kha tsha u ḽa .
Muvhigo hoyu u khou lavhelelwa u bveledza ' Adzhenda Ntswa ya Dziḓorobo ' ya ḓaṅwaha 21 ine ya ḓo shuma na dzikhaedu dzine dza vha phanḓa ha u bveledzisa na u bveledza mashango , ine ya tendela kana ya ṱanganedza ndeme ya dziḓorobo kha mafhungo a dzhango zwine zwa nga tshanduko ya kilima , tshinyalelo , mveledziso ya ikonomi na dzipfanelo dza vhathu . Nzudzanyo ya Habitat III yo ḓa tshifhinga tsha musi Afurika Tshipembe ḽi tshi khou bveledzisa mulayo wa Mahanga wa Ṱhanganyelo ya Dziḓorobo na u thomiwa ha nzudzanyo ya Mvetamvetothangeli nga ha Madzulele a Vhathu .
Mutevhe wa vhathu vhane vha nga tholiwa wo rumelwa kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo une wa tshimbidza maitele a khwaṱhisedzo ya khwaḽithi nga kha ndaulo ya Phambano ya Mbambedzo ya mpimo ya nṱha na mpimo ya fhasi .
Hu tshi dzhielwa nzhele mbidzo iyi , nga ḽa 2 Ṱhafamuhwe 2010 , mivhuso u mona na ḽifhasi yo dzhia tsheo ya ḓivhazwakale ya u engedza nyito ya u tandulula tsireledzo ya badani kha tshifhinga tsha miṅwaha ya fumi yo tevhelaho .
Maitele a swikisaho kha u fhedziswa ha muhanga wa mbekanyamaitele na vhusimamilayo u itela vhulamukanyi ha sialala ho teaho Ndayotewa , sa zwe zwa sumbedziswa kha Ndima 1 .
Mbekanyamaitele dzi re khagala dzapo dza u langa kushumele kwa sisiṱeme dza komiti dza wadi dzo thomiwaho hu si nḓila ya u ṱoḓa u langa mimasipala , hone u itela u ṋea zwidodombedzwa zwi re khagala zwa sisiṱeme na maga zwine zwa ḓo thusa komiti dza wadi u shuma nga nḓila yone i bveledzaho .
U vha ngoho kha muya wa ndeme ya demokirasi yashu , ndi zwa ndeme uri muhasho uyu u ṱanganedze ndaka dzashu dza vhuṱhogwa nga maanḓa , vhane ha vha vhathu vhashu , vha ngomu na vha nnḓa .
Vhadzheneli vho swika he vha vhumba zwigwada zwa miṱangano ya u ola puḽane dzo khwaṱhaho na dza mashumele dza khethekanyo dzavho dzo fhambanaho .
Ndi zwifhio zwine muthu a nga amba nga ha ' muthu wa ndeme ' wa muhasho wa Radiyogirafi na Onkhoḽodzhi kha Sibadela tsha Grey ?
Mbadelo ya ndingo ya u ṱanganedzwa ha tshimela : Khethekanyo A : R2 200 ndingo i ṅwe na iṅwe
Musi BRT itshi khou da u vula , zwoṱhe hezwo zwi tea u shandukiswa , sa vhunga zwa zwino hu tshi dovha vhuendi ha khwine nahone vhu fulufhedzeaho uya ḓoroboni , nga nnda ha u remiwa nga ṱhoho na u ḓurelwa nga u dzula kha mutshilinzhi wa vhuendi lwa tshifhinga tshilapfu ḓuvha na ḓuvha .
Tshitshavha tsha dona tsha dzitshaka tshi fanela u bvela phanda na u ṋetshedza thusedzo i sa nyeṱhi ya tshifhinga tshilapfu u tshimbidza mbekanyamushumo idzi .
Vhalani " A thi dzuli fhasi " ni kone u fhindula mbudziso dzoṱhe .
Thuthuthu i fhiraho 125cc - miṅwaha ya 18 .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha komiti dza wadi8
U vhala lungano ho sedzeswa vhaanewa , fhethuvhupo na puloto .
A ri tei u humbula uri vhuḓifhinduleli hashu a vhu ambi tshithu na uri a ri vha ndeme .
U daha hu nga vhanga khentsa .
Ndi zwa ndeme uri vhashumisi vhoṱhe vha tevhele nyiledzo dzoṱhe u itela uri ri kone u phaḓaladza nḓisedzo ya maḓi ane ra vha nao .
Vhupo uvhu vhu songo bveledzwaho zwavhuḓi na u shumiswa nga vhuḓalo hu nga konadzea u vha vhumba thikho ya nḓowetshumo ya vhuendelamashango , holodei na vhuḓimvumvusi .
Nga 2009 , indasiṱiri iyo yo ṱanganedzwaho yo vha i tshi khou shuma u khwinisa vhudzulo na tshimelo dzi tshimbilelanaho na izwo .
Muvhuso u dzudzanyulula na u khwinisa maitele a vhubveledzi ha mulayo , kha masia a fanaho na a ḽaisentsi dza u fhaṱa , ndingo ya u kwamea ha mupo , u ṅwaliswa ha khamphani , u tevhedzela muthelo , phemithi ya mushumo kha u shayea ha zwikili , ḽaisentsi dza migodi , ḽaisentsi dza maḓi na tswikelelo ya tshumelo dza themamveledziso ya masipala .
Muṱangano wa maḓuvha mararu wo ṋea vhurumelwa tshikhala tsha u ambedzana na u hanedzana nga ha zwipiḓa zwa muhanga wa mathomo wa mvetomveto une wa ḓo ṋea nyendedzi kha u thomiwa ha Dzangano .
3 . Kha vha bule zwe zwa ita uri vha dubekanye mishumo nga nḓila ye vha ita ngayo khathihi na u i ṅwala sa sheduḽu , tshati ya mabaphathi kana nga u tou fha tsumbo .
Mihasho yo fhambananaho yo no thoma u shumisa mulayo uyu nahone i khou ita mvelaphanḓa .
Maitele a u tandulula thaidzo U ola
Zwihulwanesa ndi zwa uri mugaganyagwama u tendelana nazwo uri nyaluwo i si na tshanduko i ḓo vha i tshi khou tou khwaṱhisedza maitele a u sa lingana ha tshifhinga tsho fhelaho .
Ri tshi ya panḓa , kha vhunzhi ha mashango vhafumakadzi a vha na mavu vha tou a lima .
Themendelo dzo khetheaho dzi fanela u ṋewa kha : ( a ) hu nga thomiwa kana u bveledzisa hani kuvhonele kwa zwa mbeu kha phurogiremu , ( b ) hu nga bveledzwa hani kudzhenelele kwa vhanna na vhafumakadzi , na ( c ) hu vhewa hani iṱo na u kala mvelaphanḓa yo itwaho kha sia iḽi .
2.3 . Khabinethe yo tendela uri Afurika Tshipembe ḽi fare Khuvhangano ya vhuraru ya ḽifhasi ya Vhulimi , Tsireledzo ya Zwiḽiwa na Tshanduko ya Kilima kha kotara ya vhuṋa ya 2013 , yo rangwaho phanḓa nga Muhasho wa zwa Vhulimi , Vhusima-maḓaka na Vhureakhovhe .
Pulane ya mveledziso ya ikonomi ya China i na tshikhala tsha miṅwaha 5 .
Nga u ralo zwi khagala uri ro tea u amba nga ha mbilaelo idzo musi ri tshi ya phanḓa .
Mbudziso khulwane ndi ya uri u pandelwa ha mupoti wa mulandu u hu ngo tea na luthihi na .
Dziṅwe dza khaedu dzo livhanaho na u thoma u shuma ha mbekanyamaitele ya luambo lwa pfunzo dzo dodombedzwa .
5. Rekhodo dzine Muhasho wa vha nadzo dzine dza dzula dzi dza u wanala
Khonani dzanga ndi .
Sa tsumbo , thendelo ya vhushumisamupo i a ṱoḓea kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo arali tshi tshi khou shumiswa sa tshiḓifhelelisi kha tshinwiwa ( sa tsumbo halwa ho shelwaho tshiḓifhelelisi tsha mafula ) kana tshinwiwa tshi re na khaboni , dzhusi ya mitshelo , siriḽi , kana mugayo wo shelwaho tshiḓifhelelisi tshine tsha bva kha rooibos .
Nge vha thoma vha fhaṱa zwiimiswa zwiswa zwi re hone kana ha khwiṋiswa themamveledziso i re madumba .
13 Munna we a renga murunzi
Hohu ndi u ḓigana hu si na vhukono , fhedzi-ha ho somela kha fiḽosofi ya demokirasi ya Afrika Tshipembe .
Mushumo wa muhasho u randelwa nga maanḓa a vhusimamulayo a tshivhalo a langaho u vha hone hawo na kushumele kwawo .
U fhungudza phosho hu bveledzaho hu nga swikelwa hune vhudzulo - u vha tsini na zwiko zwa phosho zwa nnḓa zwi fanaho na nḓila dza ndeme , zwiporo kana nḓowetshumo - zwi ṋetshedza sete dza zwithu zwi re na vhukoni ha u ṋea madzulo :
Izwi zwo khakhisa u bveledza ha Afrika na nḓivho yapo ya tsireledzo ya zwiḽiwa .
vhuṱanzi ha uri vho ṅwalisa bugundaula kana ṱhanziela ya mabebo kha Muhasaho vha Muno
Maṅwe maipfi a ndivhuwo a fanela u ya kha vhuṅwaleli ha khomishini .
10.3. U swika zwino , Khabinethe yo tendela u tholwa ha Mulangi , Vho Bongisizwe Mpondo , uri vha lange mafhungo a tshiimiswa lwa miṅwedzi ya 12 .
Khaedu dza nyangaredzo na u swikelela dzo tshenzhelwaho dzo livhanywa nadzo kha zwiṅwe zwikolo zwa mabulasini , kathihi na zwikolo zwa mahayanihayani .
Ni kavha ṅwedzini .
2.8 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa kha Khomithi ya Mbumbano ya Dzitshaka ya Pfanelo dza Vhana na Khomithi ya Vhomakone vha Dzangano ḽa Afurika , mivhigo miraru i tshimbilelanaho na zwo no swikelwaho zwa u vhulunga pfanelo na vhuvha ha vhana .
Vhuṱumani vhukati ha vhubindudzi , u vhulunga , na u vhubveledzi vhu nga vha ho ṋaṋisa tshikwekwe tsha nyaluwo i ongolowaho nga tshifhinga tsha miṅwaha ya fumi yo fhiraho .
Zwidodombedzwa zwi ḓo thusa kha vhupulani , nyolo na kha u thoma u shuma ha thandela dza u fhaṱa na u vusulusa bada .
Tshipiḓa tsha vhuraru tshi elana vhukuma na tsha nṱha na u ṱoḓa mahumbulwa a tshaka dzo fhambanaho dza vhomakone vho dzhenelaho kha maitele a u ita vhudzulo .
U vhuelwa kana ndozwo ndi phambano vhukati ha mbuelo dzo salelaho kha zwo bviswaho , arali zwi hone , na mbadelo ya u hwala .
Khoḽidzhi dza phuraivethe na dzone dzi ḓo tikedzwa arali ra dzudzanya zwipikwa zwashu zwa tshiṱirathedzhi .
U bveledziswa hafhu ha vhuimangalavha uvhu vhu swikisa kha u vhona khonadzeo ya ikonomi ya Tshiṱiriki .
Tshupu dzi khwaṱhisaho tshifanyiso tsho sedzaho vhutsini dzi re na fothokhathodi dzi bvisaho dzi eḽektroni dzo dzheniswaho kha luvhemba lu elanaho na phirisafulufulu u itela u fhungudza bammbiri ḽa khonḓela ya fothokhathodi ;
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vhaṱuku vhoṱhe u swikela mbekanyamushumo dzoṱhe dza pfunzo na dza thikhedzo dzine muvhuso wo dzi ḓisa u itela u khwinisa khonedzeo na u takulea kha u shela mulenzhe havho kha ikonomi .
Hezwi zwo tshimbila na u tumbukiswa hafhu nga zwiṱuku ha mashango a Afrika , zwe zwa swika hune zwa konḓelela u dzhenelela ha vhatambi kha nungo dza mveledziso dza dzhango , hu tshi katelwa tshitshavha tshapo na sekithara ya phuraivethe .
Zwithu zwa ndeme zwine ra zwi fara zwi vhonala kha mikhwa na nyito dzashu .
Arali Muḓisi wa mbilaelo e muimeleli wa dzangano :
Ho vha , na u imiswa , hu sa tinyeiho vhukati .
Mawanwa oṱhe a tea u ṋetshedzwa Phalamenndeni .
Ri na vhuṱanzi ha vhukuma ha uri phindulo dza sekithara ya phuraivethe kha theo ya mulayo ya zwa vhashumi yo ḓisendekaho nga pfanelo a yo ngo vha i takadzaho tshoṱhe .
Khomishini i fanela u langulwa nga mulayo wa lushaka .
Fhethu afha ha saintsi hu ṋetshedza vhuvhambedzanyi ho vhalaho nga mafhungo a ndeme u fana na :
U maanḓafhadza vhashumi nga kha mveledziso ya zwikili zwa phurofeshinala ina zwe ya sedza zwone nahone i yaho phanḓa .
Zwi vhonala hu na vhushaka vhukati ha mulayo na ndivho yawo , sa izwi tshipikwa hu u thivhela uho u pomoka nga kha u gwevha muthu zwi vhavhaho .
Fhedzi izwi a zwi nga nḓila iyo .
Tshithivheli tshi fhungudza ' mufhiso ' wa ' malasha ane a khou duga ' na u thusa u tsireledza kha u thathaba .
u shuma nga maipfi .
Khoro i fanela u ṱangana lu si fhasi ha luṋa kha ṅwaha .
7.1 Vhashumi vhoṱhe vha re kha khethekanyo ya vhu 12 u ya kha 9 kha tshivhumbeo tsha kale vha fanela u ita ndingo ya vhukoni i ṋetshedzwaho nga dzangano ḽo ḓiṅwalisaho na u dzhenela ndingo ya vhukoni ya u tou amba ( inthaviyu ) .
Hu tshi tou bva marangaphanḓa , ane a vhea luṱa lwa mbekanyamaitele , hu ḓa khethekanyo ya nga ha ndivho dza mbekanyamaitele .
Mutambo wa nyelelwa : Tshovani magaraṱa aya ni a pake nṱha ha ṱafula o sedza fhasi .
Muvhuso wo nanga vhubindudzi huṱuku sa zwa ndeme kha nndwa ya u sikwa ha mishumo na nyaluwo ya ikonomi .
Indasiṱiri ya ndemesa kha zwa mishumo i ḓivhea nga u vhambedza vhuhulwane ha zwibveledzwa nga mutshini hu na u shumiswa ha mushumo nga iṅwe ya dzi indasiṱiri .
Pfanelo dzavho dza vhudzheneleli a dzi khou dzhielwa fhasi nga vhaofisiri vha ha masipala na vharangaphanḓa
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele nyendedzi idzi musi vha tshi ḓadza fomo yavho .
Dzina ḽa mutambo Tshivhalo tsha vhatambi vhane vha ṱoḓea kha mutambo uyu Zwishumiswa zwi no ṱoḓea Tshikalo tsha u lemela : leluwa , lemela , lemelesa Mulayo muthihi wa mutambo uyu
U vhala khathihi na vhagudi : Ndi zwithihi na zwa bammbiri ḽa u shumela ḽa 1 .
Miṅwedzi ya tshilimo i a dudela ngeno miṅwedzi ya vhuria i tshi rothola ha vha na mahaḓa fhethu ho gonyelaho nṱha .
Mbadelo ya diphosithi i nga itwa nga tshekhe yo themendelwaho nga bannga kana garaṱa ya khiredithi fhethu hune dza wanalea .
Musi o humbelwa u ita nga u ralo , Mushumisi u ḓo mboḓi litsha u shumisa ḓiresi ya webusaithi nga u ṱavhanya a i fhirisela SARS nga mbadelo ya Mushumisi .
Vharengi vha nga dovha vha dalela yuniti ya muhasho wa Mafhungo a zwa Vharengi u itela u bviselwa khagala kana ngeletshedzo musi vha tshi ita thengiselano ya didzhithala .
22 Tshiteṅwa 25 ( 1 ) tsha PAIA 23 Tshiteṅwa 26 ( 1 ) tsha PAIA 24 Tshiteṅwa 26 ( 3 ) tsha PAIA - nḓivhadzo ya nyengedzedzo Itea u sumbedza uri muitakhumbelo a nga ita khumbeo ya khaṱhululo nga ngomu tshiimiswani kha Vhulanguli ha ZwaMafhungo kana a ita khumbelo khothe , u ya nga mulandu , a tshi hana nyengedzedzo , kana maitele ( ho katelwa tshikhala ) tsha u ita khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani kha Muofisiri wa Zwamafhungo kana khumbelo u ya nga mulandu .
Maluvha o vha a tshi phaḓalalesa mafheloni a Fulwana na mathomoni a Ṱhangule .
Musi zwi tshi tou tea u vhala tshivhalo tshihulwane tsha zwithu , maitele a u vhala o ḓo engedzedzwa nga u tou kuvhanganya zwithu .
Mavunḓu a na thaidzo dza zwa masheleni , nga maanḓa mihasho ya zwa mutalo .
U shuma a ho ngo tendelwa nga ngomu ha fhethu ho iledzwaho u swikela thendelo dzo fanelaho dzo ṋetshedzwa nahone muthu ṅwaha nga ṅwaha a dzhenaho fhethu ho iledzwaho o ṋewa mafhungo o teaho malugana na kuitele kune kwa tea u tevhedzwa .
Nga iṅwe nḓila zwi tea uri ṱuṱuwedza kha u zwi shuma nga luvhilo na vhuḓinekedzeli .
U ṱhaḓula kha izwi , hu nga vha na mitengo nyengedzedzwa zwo bveledzwa nga khwaṱhisedzo nyengedzedzwa ye ya ṱoḓea kha mitheo .
Naa hu na fhethu ho kanulwaho nahone vhashumi vha vhewa kule na fhethu ha nga fhasi ha mushumo wa ṱhanga ?
U ḓiitela zwiṱori zwo ḓitikaho nga kholekhole kana tshenzhemo ya vhutshilo hu tshi shumiswa ipfi ( u imba / u amba ) , u dzinginyisa muvhili , muzika , zwithu na thekiniki dza ḓirama
Hafhu ndi zwinzhi zwine zwa nga itwa vhunzhi ha mapholisa vha nga ṱanganedza nyito nga maḽeḓere na nga muya .
Masiandaitwa a magabelo aya a u fhungudza vhashumi mushumoni kha vhatholi ṱhaṅwe ndi mbilaelo yashu khulwane nga ṅwambo wa nḓila ine u thithiswa ha mushumo zwa kwama ngaho ṱhoḓea ya ṱhanganyiswa .
Nga murahu ha muaro wa khatharakhithi , mbuelo dza PMB dzi ṋekedzwa u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhaḽa u sa fhiri R842 kha ḽentsi mbili dzoṱhe na fureme , hu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 nga fureme
Vharangaphanḓa vha vhurereli ;
Ri a fulufhela uri mivhuso na vhathu vha ḽifhasi vha ḓo shumisana u vhona uri Khonferentsi ya Tsedzuluso i swikelela ndivho dzayo , nahone ri fulufhela uri vha ḓo dededzwa nga muya wa u sanda khethekanyo nga muvhala .
Sisiṱeme ya Zwidodombedzwa zwa Ḓorobo i khou bveledzwa u itela u ṋetshedza tshiko tsha zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa nga ha zwitshavha zwi songo bveledzwaho zwa fhaḽa Kapa Vhukovhela .
Vha ṋee tsumbo dzi vhonalaho dza uri vha nga kona u ita hani izwi kha wadi yavho .
Mupfulutshelo wo dovha hafhu wa shela mulenzhe nga iṅwe nḓila kha u engedza tshivhalo tsha vha si na mishumo .
Zwenezwo , nyimele ya bada i ḓo isa phanḓa na u sa vha yavhuḓi nga phimo i ṱavhanyaho .
Hu tshi khou dzhielwa nṱha mbuno mbili idzi , mvelelo ine ya nga itea i ḓo vha ya uri maṅwe mashango a ḓo kona u lugisa zwa hao , fhedzi kha maṅwe tshilengo na tshayamvelaphanḓa zwi ḓo bvela phanḓa .
Ho vhigwa uri u shumiswa ha maanḓa zwo vha zwa ndeme ngauri mufariwa o vha o fara lufhanga nahone o vha a tshi khou ya kha vhaofisiri nalwo .
Zwifhinga zwa kale-kale , vhuloi ho baḓekanywa na vhuvhi , nahone ho dzhiiwa hu kuitele ku lwaho na Mudzimu kana u sa ṱanganedza vhurereli ha Tshikhiresite .
Arali ha nga vha na ṱhahelelo ya tshikhala kha fomo ya khumbelo , CV i tea u nambatedzwa u itela nḓadziso ya mafhungo .
U ṱaluswa ha data ya saintsi u shumana na mafhungo a u pima a zwiho .
Huna zwigevho zwine arali vho zwi wana kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho zwinga vha kundisa u wana thendelo ya ḽaisentsi ya phurofeshena ḽa .
Nḓila ya kuitele a i shumi hune ṅwana a vha o iswa kha shango ḽi si ḽa buthano .
2 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Vhudavhidzani Phalamenndeni .
Kha ri ambe Shumani ni na khonani dzaṋu ni ḓisikele tshiṱori tsha muthu we a vha a sa funi vhathu fhedzi a fhedza a tshi vho funa vhathu .
u vha a na miṅwaha i re fhasi ha 18
3.3 . Khabinethe yo fhululedza mushumo wo itwaho nga vhorasaintsi na vhaṱoḓisisi vhe vha kona u phuletshedza kha fhungo ḽa kushumele kwa muhaelo uyu kha lushaka ulwu lwa 501Y.V2.
Ri tea u ṱalutshedza zwidodombedzwa zwifhio u itela u swikela zwiṱirathedzhi ?
Mbekanyamaitele i ṋetshedza muhanga wa vhuḓifhinduleli wa muvhuso kha u ṋetshedza tshomedzo dzo fhelelaho dza tshumelo ya ndeme ya Mveledziso ya Vhaswa ine ya ḓo wanala hoṱhe-hoṱhe nga zwithu zwo linganaho fhethu ha tsini u itela uri vhana vha ḓiphine nga zwikhala zwi eḓanaho zwa u zwi swikela .
Maṅwalo a tevhelaho , ho fanelaho , a fanela u fhelekedza fomo ya khumbelo :
O kopolola ndaela .
Vha nga shumisa vhuṱanzi vhufhio u khwaṱhisedza uri vho bvisela khagala zwidodombedzwa kha vhafaramikovhe ?
Tshifhinga a tshi nga ḓo ri tendela u ṱalutshedza maga aya oṱhe nga vhuḓalo .
Hezwi zwi katela sekhithara dzo fhambanaho u fana na zwiko zwa minerala , fulufulu , vhuendi , vhulimi na maḓaka , zwiko zwa maḓi , saintsi , thekhinoḽodzhi na pfunzo , vhulamukanyi na mutakalo .
Ro no ambedzana na vharangaphanḓa vha zwa poḽitiki vha vhukovhela nahone ri pfa ri na fulufhelo ḽine ḽa vha lufuno na vhuḓikumedzeli vhuhulwane kha mbekanyamushumo dzashu .
Kha vha kwame OSTS sa idzwo ḽaborathori yo themendelwaho ya ḽi ṅwe shango i tshi ḓo bvisa Ṱhanziela Dala .
Nga kha hei thendelano vhafarisi vha zwa matshilisano vha ṱoḓa ndivho i shumaho na u vhuedza ya dovha ya vha yo lugela Eskom kha u bveledza muḓagasi wa mitengo i swikeleleaho u itela zwitshavha na nḓowetshumo .
Dziṅwe tshanele dza mbadelo masia mavhili kha mbadelo kha dziofisi dza davhi dzo vha hone u itela vhatheli , dzine dza vha :
Vha khou humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri iyi Ofisi i nga kwamiwa fhedzi arali muthu a na mbilaelo dzine dza kwama vhulauli .
3.1 Dzhenisani luswayo X tsini na tshibogisi tshi re na phindulo yone .
Phalamennde yo ṋewa maanḓa a vhulavhelesi kha masia oṱhe a Muvhuso hu tshi katelwa na ayo a mavunḓu na a muvhuso wapo u itela uri :
U suka ḽa zwine zwa kombetshedza zwa u rangela mushumo khathihi na uri zwi nga shumiswa nga nḓila-ḓe
Nahone ndi zwavhukuma vhuṱanzi vhu sumbedza uri ndaka yo vha mutheo wa vhubindudzi ha zwidzidzivhadzi zwa nṱhesa .
Izwi zwi ḓo vha sia vha tshi vhofholowa kha u humbula , u pulana na u shuma nga nḓila yo teaho .
Khamphani ya u hadzimisa goloi a vha nga vha vhofhololeli goloi .
Vhafunzi vhoṱhe na vharangaphanḓa vha zwa vhurereli
Matheriala oṱhe kha saithi iyi a nga fhasi ha nzivhanyedziso .
Thagethe ya tshivhalo tsha vhalondoti vha miḓini zwitshavhani vhe vha gudiswa na inthene dzi re vhathusi vha vhatsila ATA vho ṱanganiwa navho , na inthene dzi re vhakuvhanganyi vha data dzo paḓa tshivhalo tsha thagethe nga nṱhani ha dzangalelo ḽinzhi na u vha hone ha masheleni .
Vhaswa vha ḓo vha vhone zwiko zwa nḓivho ntswa ya u isa phanḓa zwa u thomiwa ha mabindu nahone vha ḓo shela mulenzhe kha ikonomi kanzhi .
Vhafumakadzi vha vharema vha dzhenela kha ndaulo ya ḓuvha na ḓuvha na u dzhia tsheo kha zwa mabindu .
Zwino hezwi zwi tou sumbedza fhedzi uri themamveledziso ndi ya ndeme hani kha ikonomi yashu .
Vhuvhekanyandeme ha khwiṋe kha milandu i katelaho vhatshinyi vhaswa , vhatshinyi vha zwa vhudzekani na milandu ya ndeme nahone ho swikelelwa .
U vhea iṱo vhutevhedzeli zwi vhumba tshipiḓa tsha muvhigo wa khethekanyo wa ṅwedzi nga ṅwedzi .
Muhasho u ya nga khethekanyo ya vhu 15 ( 1 ) u tea u fha Minisṱa wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi mutevhe wa rekhodo dzine dza sokou dzula dzi khou wanala hu si na u ita khumbelo ya u anḓadza kha Gazete ya Muvhuso .
U badelwa murahu ho fhelelaho hu ḓo bviswa arali khoso ya nga khantselwa .
Mishumo ya Vhulangi i ndi ya u tikedza nga maanḓa ha ṱhoḓea dza mafhungo na vhudavhidzani dza Muvhuso na tshitshavha .
Nḓowetshumo ya mvelele na vhusiki ya Afrika Tshipembe ndi mubveledzi wa mbuelo yavhuḓi , na uri i tshe na khonadzeo ya u bveledza zwinzhi na u shela mulenzhe kha u sika mishumo .
Milayo miswa yo leludza dziṅwe nyiledzo dzo shumiswaho u bva nga Ṱhafamuhwe 2020 u thivhela u phaḓalala ha vairasi .
Tsha u fhedzisela , mbekanyamaitele ya tshitshavha yo ḓitika nga mulayo , i na maanḓa na u kombetshedzwa u shumiswa dzikhothe .
U shumisa thekheniki dzo nangiwaho , mvelaphanḓa ya thandela i vhewa iṱo tshifhinga tshoṱhe tsha mutevheṱhandu wa vhutshilo ha thandela ho sedzwa kha :
Muphuresidennde vho rumela muvhigo lwa tshiofisi wa Khomishini ya Ḽifhasi nga ha Vhumatshelo ha Mushumo , he vha vha vhe muṅwe wa vhadzulatshidulo na Minista Muhulwane wa Sweden , Vho Sweden , H.E.
U rengiswa ha thikhithi nga vhathu vha songo wanaho thendelo ya mulayo zwi fanela thivhelwa na u ita uri zwi vhe vhutshinyi , vhukati ha zwiṅwe , mbetshelwa i fanela u itwa ya u dzhiulula lwa mulayo thikhithi ine ya nga yo rengiwa nga maitele aneo .
Garaṱa dza u kora dzo sedza kha u vhona uri vhubindudzi ho elwaho vhu ḓo sedzulusa pfanelo dza vhuṋe ha vhashelamulenzhe vha vharema na vhuimo havho musi hu tshi dzudzanywa mbadelo u itela u thoma vhuṋe nga vharema kana musi hu tshi thomiwa vhubindudzi huswa na vhaṋe vha vharema .
Kha vha dise thanziela ya dokotela ya vhulwadze ya maduvha mararu u ya ntha NA hune vha nga vha vho shumisa maduvha a livi ya vhulwadze lu fhiraho luvhili kha tshifhinga tsha vhege dza malo , hu sa katelwi tshifhinga tsha u fhidza mushumoni .
Vhukoni ha mulayo ha vhuimo ha lushaka na ha vundu ha muvhuso zwo vhonala nga nḓila ire khagala . 32
DPME na Vhufaragwama ha Lushaka vho engedza tshomedzo nnzhi kha u lwisa u tandulula thaidzo dza mbadelo kha vhaṋetshedzi vha tshumelo na tshomedzo .
Olani tshifanyiso tsha u sumbedza ḽithihi ḽao .
U bveledza na u londola mbekanyamaitele dza zwa u ola pulane , zwiṱirathedzhi , pulane , matshimbidzelwe na kuitele kwa thandela dza themamveledziso .
Tshitatamennde tsha zwa masheleni tshi katela mbuelo , tshinyalelo , zwikolodo , eriasi dza tshinyalelo , ndaka dza zwa masheleni na eriasi dza muthelo .
Vhupo ha mbambadzo ya mahala ya dzitshaka hu ḓo ṱanganyisa mimaraga ya mashango a 26 ane a vha na vhathu vha ṱoḓaho u swika 625 wa dzimiḽioni .
Arali vha nga fara tshiṅwe tsha zwithu izwi nga phoswo , vha fhedza vha fara tshifhaṱuwo tshavho , u sikiṱedza maṱo avho kana tshifhaṱuwo tsha mufunwa wavho,vhoṱhe vha nga lwala .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhoramimoḓoro vhoṱhe vhane vha anzela u shumisa bada khulwane dza Gauteng uri vha ḓiṅwalise kha sisiṱeme na uri vha renge e-tag u itela uri vha ḓiphine nga mbadelo dza luafhulelo .
Ṅwalani uri hu bvelela mini magumoni a tshiṱori .
Muvhuso wa Tshifhinganyana zwino u katela vhaimeleli vha madzangano mararu , vhane vho saina thendelano dza u imisa mafumo na Muvhuso wa Tshifhinganyana .
2.3 . Nga 2016 na 2017 , Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo wo topola vhashumi vha muvhuso vho ḓiṅwalisaho sa vhaṋetshedzi vha tshumelo kha Dathabeisi ya Vhukati ya Muṋetshedzi , sa zwe ya ṋetshedzisiwa zwone nga Vhufaragwama ha Lushaka .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nzhele uri vhukoni ha ndangulo ya thandela ndi ha ndeme u itela uri masipala u kone u vha kha vhuimo ha u ita thandela khulwane nga nḓila yavhuḓi nahone ine ya shuma , hu tshi khou dzhielwa nzhele zwivhumbi zwa mitengo , tshifhinga na vhuvha .
Naho vhathihi vha songo pfumbudzwaho zwavhuḓi vha tshi fanela u vha avho vha wanaho thusedzo ya thekhinikhala u khwinisa zwikili zwavho , ḽevele dza mathomo dza vhathihi avho a dzi ngo ṱalutshedzwa zwavhuḓi .
U ṱanganyisa sisiṱeme ya u vhiga ya PPP .
Vha humbelwa uri vha vhale mulaedza wa u ṱanganedza sa i zwi u na mafhungo nga ha tshikoupu tsha sisiṱeme ya u ṱanganedzwa kha inthanethe .
Ndivhanele ya tshifumakadzi i re nṱha khamusi i sumbedza uri vhafumakadzi vha dalela tshumelo dza mutakalo u wana tshumelo dza zwa mbebo tshifhinga tshinzhi u fhira vhanna .
Muvhigo wa aesemennde yo fanelaho zwi elanaho ndeme ya mbambadzo i re hone zwino .
Ndivho dza Mulayotibe
Muhwalo wa dzilafho u ḓo phaḓaladzwa nga ṅdila i ṱoḓaho u lingana kha sekhithara ya muvhuso na ya phuraivete .
U ṅwala mafhungo mavhili a mafhungo a ene muṋe kana o ṅwaliwaho kha u ṅwala na vhagudi a tshi shumisa ḽikhathi ḽa ' ndo ' .
U kandekanya Khoudu ya Vhuḓifari kana dziṅwe nyendedzi dzine dza nga shumiselwa Tshumelo dza Vhudavhidzano dziṅwe na dziṅwe dzo tiwaho .
Tshiimiswa itshi tshi khou lavhelelwa u bveledza phaneḽe dza soḽa dza 1 300 nga ḓuvha , hu tshi khou lavhelelwa uri hu ḓo bveledzwa dza R600 miḽioni nga ṅwaha .
Mbudziso i nga si tsha vha ya uri mafhungo a nga wanala , fhedzi uri a fanela u wanala na , ndi ngafhi he a wanala hone , zwine a fanela u shumiswa zwone .
Tsha u thoma , kha vha litshe u shumisa khiredithi khadi nga u ṱavhanyedza .
Uri ndo no ḓi ṱalutshedza kha tshitatamennde tshanga he ra vhulaha hone miraḓo ya ANC .
Ri sumbedza u funana nga u kuvhatedzana khathihi na u thusana na u ṱhonifhana .
Vhaimeleli vha vhatheli vha tea u khwaṱhisedza thendelo yavho malugana na u imela kilaente dzavho .
Dzi anzela u thoma kha u shaya tshumelo dza ndeme u ya kha vhugevhenga na u shayea ha mishumo .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuṱanu ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1994
1.5 . Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo u bva kha Minisiṱa wa Muhasho wa zwa Mupo , Vho Edna Molewa ya uri Afrika Tshipembe ḽi khou penndela kha maṅwe mavundu mararu o salelaho , u khwaṱhisedza na muṱolamuvhalelano wa zwiṱoko zwa mananga a tshugulu ane a vha a vhathu vhone vhane ..
Dzomomulambo ḽo vuleaho ḽi nga dzhiwa sa maḓi manzhi ane a vha na ' nḓila ya kuitele kwa u bommba ' nga vhanga ḽa nyelelo dza nga nnḓa na nga ngomu dza maanḓa a u kokodzela fhasi ha magabelo , zwine nga theori zwi nga bveledza u ṱanzwa ha maḓi kha dzomomulambo .
Tshumiswa na matheriala a nyito dza u alusa u shumisa zwanḓa na maṱo khathihi ( sa , bola dzi sa lingani , huḽahupu , bege ya malabi , zwigero , mapuḽasiṱiki , vumba kana suko ya u tambisa , bodo ya phege , thambo , vhuḓali , garaṱa dza thambo , baudu , phekisi dza zwiambaro na ṱhirei dza muṱavha ) .
Ri amba mahumbulwa aya nga ndinganyiso hu u itela u dzudzanya therisano dzi tevhelaho .
Komiti ya Wadi i nga shumisa zwiimiswa izwi u ṋea mihumbulo kha tsheo dzi kwamaho tshitshavha .
Nga huṅwe nyito dzi dovha dza katela mutevhe wa anekitsha , sa tsumbo , madzina a nyito dzo dovhololwaho .
A putulula ḽiḽa bammbiri a thoma u bammbisa bola a tshi mona na kamara .
U shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa u pulana hu u itela u wana ṱhalukanyo yo dombelaho ya ndeme ya mafhungotsivhudzi a no bva kha CBP ya IDP
Madalo aya ndi tshipiḓa tsha vhuḓiimiseli ha Muphuresidennde he vha ḓivhadza nga tshifhinga tsha Mulaedza wavho wa Lushaka ( SoNA ) wa u tou thoma nga Luhuhi 2018 uri vha ḓo dalela muhasho wa muvhuso muṅwe na muṅwe .
Kha vha ṋekane nga afidaviti arali huna tshiitisi tshi vha thithisaho u bvisa vhuṱanzi uvho kana arali vho ṱala shangoni ḽa nnḓa nahone vha nga si kone u wana vhuṱanzi uvho .
Kha milandu iyi , zwiṅwe hafhu , khothe dzo tshintsha muhumbulo nga u konḓelwa u wana uri ndi mini zwi itaho tshigwevho tshi pfalaho .
U bvisa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo i langwaho Thuso ya shishi ( ya badani na muyani )
Ngei Kapa , sa tsumbo , mudavhi wa mahatsi wa u tambela u nga ṱanganedza mitambo ya rathi kana u ita nḓowenḓowe nga vhege , musi fhasi hu saathu thoma u vhaisala .
Thendelano ya Paris , ine ya ḓo thoma u shuma lwa tshoṱhe nga 2020 , yo ḓisendeka kha u shela mulenzhe ha mashango one ane kha zwipikwa guṱe zwo tendelwanaho ngazwo nga mashango .
Vhomakone vho sedza khonadzeo dzavho dza u ḓo ṱoḓea ha tshumelo dzavho , hu na vhanzhi vhane vha khou ṋetshedza maṅwalo avho a thikhedzo u sumbedzisa na u tatamudza nyangaredzo ye ya ṋetshedzwa kha mivhigo yavho .
U vulwa ha vhukavhamabufho vhuswa , hu re na fhethu ha u kavha mabufho thwii hu ḓo ṋetshedza tshikhala tsha nyaluwo .
Masipala u tea u , kha ṅwaha muṅwe na muṅwe wa muvhalelano , vhea zwipikwa zwa mashumele kha zwisumbi zwa ndeme zwo vhewaho ngawo .
Tsha u fhedzisela , zwidodmbedzwa zwa vhaṅwe Miraḓo Mihulwane vha fumiiṋa vha tikedzaho Munangiwa zwi tea u ḓadzwa nga vhuḓalo Khethekanyo ya 3 ya Fomo ya u nanga . 4 .
Ho itwa tsenguluso ya masipala u ya nga vhuḓiimiseli ho itwaho nga Muhasho wa Mivhuso Yapo u itela u tikedza masipala kha tshifhinga tsha tshanduko na u shayea ha vhudziki .
Zwo tiwaho nga ha tshibveledzwa tsha Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe , kha u ṱalutshedza ṱhoḓea dza mafhungo dza nyendedzi dzo ṋekedzwaho kha thimu dza thekhinikhala dzi re na vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya nyendedzi .
Nga murahu ha u shandukisa zwiimiswa zwa vhulamukanyi na vhutshinyi , ho mbo ḓi sedzeswa kha u zwibveledzisa zwavhuḓi u itela u fhungudza vhutshinyi .
Fhedzi , u pembela hashu hu fhasi ha u shushedzwa u bva kha tshigwada tsha mahwarahwara o ḓiimiselaho u vhona uri vhathu vhoṱhe a vha nga ḓiphiṋi nga mitshelo ya mbofholowo , nga maanḓa vhafumakadzi na vhathu vhane vha nga huvhala .
DID u shuma mushumo wa ndeme kha u thomiwa ha ṋetshedzo ya zwiko zwa themamveledziso zwa vundu .
Kha vha bvisele khagala uri ndi khethekanyo dzifhio dza Mulayo uyu dzi randelaho u badeliswa ha muthelo .
Zwiṅwe hafhu , kushumisele kwa zwa vhulimi kwa zwifhaṱo zwi re tsini na ṱhumo idzi dza vhudzulo hu fanela u ṱuṱuwedzwa u vusa mveledziso ya zwa ikonomi nga ngomu ha ṱhumo idzi .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u tikedza Dzhenala ya Ḽitheretsha ya Baobab hu na tshipikwa tsha u ṋetshedza puḽatifomo ya u gandisa ya misi yoṱhe ya vhaṅwali vha thomaho na u sumbedza u nga vha vhakoni uri vha bvelele na vhomakone .
Ndi mulayo , une wa vha wa ndeme , hu si tshivhumbeo tsha dzhomeṱiri .
Thandela ya PPP , fhedzi-ha , i kha ḓi ya phanḓa siani ḽa ndangulo ya tshiimiswa tshi re vhuongelo .
Nahone u fhumula , musi hu na mutsikeledzo wa sisiṱeme u bvelaho phanḓa we ra livhana nawo kha ḽevele dzoṱhe , zwi nga vha u kundelwa hashu hu hulwanesa .
Naa zwiendisi zwoṱhe zwo tendelwa u sa sendelesa tsini na dindi hune zwi nga vhanga u mbombomela kana u wela ?
A thi na vhuṱanzi uri Argentina ḽo shuma hani na iyi thaidzo ngauri ḽo amba nga ha vhubindudzi vhunzhi ho ḓaho nga u shumisa ḽimaga ḽa zwa vhudavhidzani nga mitshini .
Vhakhantseḽara vha masipala yapo zwa zwino vha khou lugisela mbulungo , zwine zwa ḓo khunyeledzwa ṋamusi .
U ḓivhadziwa ha vhaimeleli
Tsivhudzo kha Vhadzulapo vha Afurika Tshipembe vhane vha endela mashango a nnḓa
Muraḓo o wana mbuelo dza HIV nga vhufhura , hu tshikatelwa mafhi a ṅwana ( mbuelo dzo teaho miraḓo ire HIV phosethivi vho ḓiṅwalisaho kha DMP ya HIV / AIDS ) , na u ṋetshedza mafhi a ṅwana kha muthu a songo ṅwaliswa .
Uri hu kone u itwa zwo sumbedzwaho afho nṱha , muvhuso u fanela u kona zwi katelaho n zwi tevhelaho :
Ri zwi bvisela khagala kha tshitshavha tsha Madzhuta ; nyito idzi dza mulalo na dza vhuḓifari havhuḓi dzi livhiswa fhedzi kha muvhuso uyo .
Mbetshelo idzi dza ndeme dza mbekanyamaitele ya u dzhenela ha tshitshavha dzi ḓo konou pindulelwa u vha ngoho musi dzi tshi vho ḓivhea tshoṱhe nga vhadzulapo nahone hu na nzhele yo ṱanḓavhuwaho nga ha u vha hone na ndeme i vhonalaho ya komiti dza wadi .
Nga u angaredza , u shaea ha mishumo ha nṱha hu wanalesa nga maanḓa kha vhaswa .
Vhulambedzi na mveledziso ya themamveledziso zwi tea u tikedza vhupo vhune ha ḓo aluwa ha vha madungo mahulwane a nyaluwo Afrika Tshipembe na masakha a mveledziso ya dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika u itela u sima maḓambuwo a u wetshela kha ikonomi ya ḽifhasi .
Zwa khonṱhiraka kha sekhithara iyi , na u tsa hu vhonalaho kha tshumelo dza fhano hayani , ndi maitele a tshiṱirakhitsha ane ha nga ḓo humiselwa murahu nga nyaluwo fhedzi .
Khaphasithi ya munwelo wa thandela i a fhambana u ya nga nyanzelo ya ndondolo ya zwithu zwi tshi itwa tshifhinga tshoṱhe nahone zwi tshi ṋea vhathu tshikhala tsha u shela mulenzhe .
Zwipiḓa zwa ndifho na mbueledzo zwi tea u ombedzelwa lwa tshifhinga tshipfufhi , nga murahu hazwo idzo poswo dzi nga ḓi vha tshipiḓa tsha tshigwada tshoṱhe tsha mutakalo wa muhumbulo wa muvhuso .
Ri tshi hanedza , o salaho kha akhunthu ya muthu a yelana na zwe mushumi a posela khathihi na nzwalelo nahone a wanala fhedzi u badela mbuelo kha mushumi onoyo na vhaunḓiwa ngae .
Mbilaelo dzanga khulwane dzi kha zwipiḓa hezwi zwiraru zwine zwa ḽikumedzwa , hune ari mihasho ya Muvhusoni tea u tou vha senthara dza milayo fhedzi , uri vha , zwavhuḓivhuḓi , vha vhe fhedzi vhalanguli vha zwikhala , khonṱhiraka na zwiimiswa zwa phuraivethe na zwa tshitshavha .
Nzudzanyo dza u valwa ha Dzangano ḽa Dzinnḓu dza zwa Matshilisano dzo o khunyeledzwa .
Bitumen ndi tshibveledzwa tshi shumiswaho kha u fhaṱwa ha dzibada nahone tshi vho konḓa u wanala ngeno tshi tshi vho ḓura .
Mapholisa vha vhea vhutshilo havho khomboni u tsireledza zwitshavha zwashu .
U ita nyonyoloso zwi dovha zwa khwiṋisa ndango na u fhungudza khombo dza u vha na malwadze a mbilu .
Thambo , ndwevha , thovho / metse , magokoko a maḓi u itela nyito dza u a shumisa , zwishumiswa zwa u tamba khirikhethe zwiṱuku
11.2 U dzhia tsheo ya uri khumbelo ya mafhungo ndi ya mafhungo o farwaho nga tshiimiswa tsha phuraivethe kana tsha tshitshavha
U bveledza na u shumisa phaphethe ho livhiwa u haseledza vhukati ha dzi phaphethe
I livhanya shango na maitele maswa a zwa vhuendi ḽifhasini , kha dzingu na kha dzhango nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho .
Vhupo vhune ha vha na tshumelo ndi vhupo vhune ha ṋetshedza miṱa na tshitshavha :
Tshipikwa ndi u : pfesesa uri vhupo ha wadi ho dzula nga nḓila-ḓe , mafhungo a mveledziso kha wadi na uri a elana hani na vhupo .
Zwikhukhuliso zwa nga nnḓa zwi , sa tsumbo , vhupo ha mulayo vhu si havhuḓi na ha mbekanyamaitele na u dzhenela ha Muvhuso ho kalulaho .
Khumbulelo na dzone dzi khwaṱhisedza ' ndeme khulu ' ya vhathu vhoṱhe .
Lutendo lwa uri kuhumbulele , thevhekano , nomboro na zwipiḓa zwa nyito ndi zwavhuḓi , na uri vhuḓipfi , zwivhilingi na khaṱhulo dza ndeme a si zwone , ndi tshiṅwe tshithithisi .
Nga u ralo ri dzhia milayo i pfadzaho ine i nga shumiswa zwavhuḓi nga nḓila yeneyo .
U bvela phanḓa na u tshimbidza mafhungo a mafulo na wekishopho sentharani .
b ) Khoro i tea u dzhia sisiṱeme ya vhurumelwa sa zwe zwa bulwa kha Khethekanyo 53 ya Muvhuso Wapo : Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , 1998 u ṱavhanyedzisa u dzhia tsheo na tshumiso ya phurosese .
Musi vhuendi ha dzitshaka vhu tshi thoma u vhuelela u bva kha tshiwo tsha COVID-19 , ri ḓo ita ṋetshedzo yo fhelelaho ya dzieVisa ( visa dza eḽikiṱhironiki ) kha vhadali vha bvaho China , India , Kenya na maṅwe mashango a 10 .
Vhumatshelo na khetho zwa zwino zwi khou vhambadziwa nga fulufulu kha thengiselano nnzhi u ya kha ḽifhasi ḽoṱhe .
U shuma fhethu hu re na phosho
Vhuṱambo wa lushaka kha Vundu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha na u ṋekedzwa ha dzinnḓu .
Mbekanyamushumo iyi ya muvhuso ya ndeme i ḓo khwaṱhisedza uri tshirunzi tsha vhathu vhashu tshi a vhuedzedzwa na uri vha a ḓiphina nga mitshelo ya dimokrasi .
Tshiko tsha ndeme tsha muthelo wa mbuelo yapo ndi muthelo wa mbuelo wapo kha vhadzulapo vhoṱhe na mbuelo u bva kha izwi i khethekanywa vhukati ha masipala wapo na vhupo .
U amba nga ha mutevhe wa vhalwadze vho lindelaho zwishumiswa zwa orthothiki na phurothethiki .
( b ) miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka , vhurumiwa ha tshoṱhe kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu kana Miraḓo ya Khoro ya Masipala ;
Idzi ndi ndivho dzine dza shanduka dza vha mbekanyamushumo nnzhi na mbekanyamaitele , na pulane na mishumo zwa tshiimiswa zwi sa vhalei .
Komiti ya Wadi yo vhumbiwa nga vhaimeli vha tshitshavha kha wadi ya masipala kana ngomu ha masipala wapo kana wa ḓorobo khulwane .
Ni Kha ri ṅwale vhona u nga ndi nga mini o ita ngaurali ?
Hedzi ndi dziṅwe dza khaedu dzine miraḓo ya Komiti ya Wadi ya nga ṱangana nadzo kha u khwaṱhisedza uri ipfi ḽa tshitshavha ḽi a pfala .
Muṱangano wa thangelavhupulani , u rwela ṱari na muṱangano wa u dubekanya mafhungo nga ndeme zwi tea u itwa nga madekwana kana mafheloni a vhege hu i itela uri vhathu vhoṱhe vha kone u vha hone ; na
Nga Ḽara 2020 , Khabinethe yo tendela Maano a Lushaka a u Lwa na Vhutshinyi uri a thomiwe na u ita khuwelelo kha muṅwe na muṅwe uri ri farane ri vhe tshithu tshithihi kha u lwa na vhutshinyi .
vhupfumbudzi na u thusa u alusa vhoramabindu vha vhaswa na dzikoporasi ;
Fhedziha , khethekanyo ya hopa i a konḓa nga maanḓa u i dizaina .
Yo tikedza vhafumakadzi vhane vha kha ḓi vha vhaṱuku u fana na VhoTracy Nkosi vha bvaho fhaḽa Springs , vhe vha ḓo tholwa sa muthusi kha zwa pfunzo fhaḽa Tshikoloni tsha Phuraimari tsha Welgedag vhe vha amba uri hetshi tshikhala tsho vha ṱuṱuwedza uri vha bvele phanḓa na u guda kha sia ḽa zwa pfunzo .
4.7 . Khabinethe yo dzhiela nzhele u rwelwa ṱari ha Tshigwada tsha Vhudzulo ha Vhathu nga dzi 1 u swika nga dzi 2 dza Nyendavhusiku 2014 nga Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu , Mveledziso ya Mabindu Maṱuku , na Zhendedzi la Mveledziso ya Vhaswa kha Guvhangano ḽa Vhaswa ḽa Madzulo a Lushaka .
Ndaṱiso dza mithelo yoṱhe ya ndeme dzo pimelwa nṱha u itela vha sa tevhedzi mulayo zwi tshi kwama u ḓiṅwalisa na nḓivhadzo ya u ḓadza fomo .
U engedza kha izwo , hu na u phalala hu yaho phanḓa nga vhakwameaho na , vhukati ha vhaṅwe , vharangaphanḓa vha sialala , zwitshavha zwa lutendo , vhaswa , vhafumakadzi , mabindu , madzangano a vhashumi , vhathu vha re na vhuholefhali , na zwitshavha zwa vhorabulasi .
1.15 . Khabinethe yo dzhiela nṱha khaṱhulo nga Khothe Khaṱhuli Khulwane i ambaho uri Mbekanyamaitele ya Muratho wa Khasho wa Didzhithala nga 2015 a i ho mulayoni , a yo ngo tea nahone kha i imiswe .
Zwi fhambana ngafhi na zwiṅwe zwirendo zwe na vhuya na zwi vhala ?
Musi wa ḽiga iḽi hu itwa asesimennde dza u pima vhukoni na zwiko zwine zwa vha hone zwitshavhani zwone zwiṋe .
Hu na u khwinisea nyangaredzi hu tshi tevhedzwa nḓowelo kha sia ḽa vundu , nga nnḓa ha u ṱhuṱhuwedzo kha GDP ya lushaka .
Khabinethe yo khwaṱhisedza u ṱanḓavhuwa ha nyendedzi ya u tholwa ha vhaofisiri vha bodo na vhalangi , ine , Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo u ḓo ita maitele a vhukwamani na mavunḓu na mimasipala , phanḓa ha musi Khabinethe i tshi tenda .
( b ) u dzhenelela hu fanela u fheliswa arali-
Maanḓa a muimeleli
Dzangano ḽi pima dzikhamphani mafheloni a ṅwaha nga Luhuhi .
Masia aya a sedza kha vhuṱanzi ha tshipikwa tshashu tsha u tikedza nga maanḓa nga nḓila yo teaho nḓisedzo ya muvhuso wapo na uri u vhe na vhuḓifhinduleli ha kuvhusele kwavhuḓi .
Kha vha ḓe na zwinepe zwivhili zwa phasipoto .
4.79 Zwi khagala kha ndango ya muvhuso fhedzi kha vhathu a zwo ngo dzula zwavhuḓi uri muthu a tou langulwa na kha zwine a tea u renga .
Muthu a nga ṱaṱa uri zwi shumiswa lu bveledzaho hani , fhedzi ngoho zwi khou shumiswa nga fhasi ha ndaulo dzashu .
2.12. Khabinethe yo tendela nzudzanyululo ya 2.5% ya ya nḓurelo dza matshilo kha maimo a miholo ya miraḓo u bva kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe , u bva nga ḽa 1 Lambamai 2016 .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa uri hu rangiswe phanḓa zwa mafhungo a u wana mavu a vhudzulo ha vhufhaṱelavhathu na ha vhathu vha miholo ya vhukati .
Izwi zwi ḓo tikedzwa nga u ita uri ikonomi i vhe ya maḓuvhaano sa nḓila ya u khiulula vhukoni ha sekithara dza mveledziso yo pikwaho ya ndeme .
" Zwikhala zwa nḓowelo " zwi nga itwa zwiimiswa zwa zwigwada kana madzangano ( tsumbo : Foramu ya Khanedzavhuphuravethaiza kana madzangano a siviki ) , fhedzi kanzhi zwi vha zwi dzomo ḽa tshitshavha ḽa u sumbedza u sa fushea kana u kokodzela thungo
Khamphani dzi khou lavhelelwa u shandukisa kana u khwinifhadza dzihosiṱele uri dzi vhe yunithi dza miṱa , u swikelela phimo ya uri muthu muṅwe na muṅwe a wane rumu yawe na u vhona uri vhashumi vha migodini vha na miḓi yavho vhone vhaṋe .
Ro tendela buthano ḽa mashangoḓavha ḽihulwane hu tshi katelwa izwo zwi elanaho na mbofholowo ya vhuḓibaḓekanyi , pfanelo ya u dzudzanya na u tendelana sa guṱe , u fhedza u shuma nga u kombetshedzwa na khethululo .
Nḓivhadzo i tea u sumbedza uri hu ḓo vha na muṱangano , ndivho ya muṱangano na zwidodombedzwa zwa ndaulo zwi no fana na uri u ḓo vha hone lini nahone ngafhi .
Muṱala wa vhumatshelo ha phimo vhu ḓo ḓitika tshoṱhe nga u bvelela ha muvhuso kha u khwaṱhisedza ndavhelelo ya nyaluwo kha themo ya vhukati , u dzikisa tshikolodo na u vhuedzedza vhabindudzi .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha vhudavhidzani ha muvhuso
nṋe iwe / inwi riṋe ene tshone vhone
Ri eletshedza uri mugudiswa muṅwe na muṅwe , mudededzi na mushumi ane a vha na tsumbadwadze dzine dza sa tou dinesa kana dza u thoma vha dzule hayani .
Khunzikhunzi dzo hula vhukuma , nahone a ho ngo tsireledzea .
Mbekanyamaitele iyi i kumedza tsumbo iyaho kha u swikelela HIV sa fhungo ḽihulwane ḽa ndangulo hu tshi shumiswa maitele a mutakalo wa tshitshavha , khathihi na u katelwa ha lufhia sa vhuvhekanyandeme zwikoloni , vhukati ha zwiṅwe .
" Ndi ḓo ita mathuthuba a u rengisa " , hu amba Ndamulelo .
Vhane vha khou ṱoḓa u ita khumbelo vha tea u ṅwaliswa na tshiimiswa tsha phurofeshinala tsha mutakalo .
Pulane i khou engedzedzwa nga ngudo kha masiandaitwa a u gonya ha ḽevele ya lwanzhe , ine ya vha kha tshivhumbeo tsha mvetomveto na uri i kha maitele a u wana thendelo .
Makhomoreidi , ni nga humbula uri zwi konḓa nga maanḓa u thoma nndwa ya mbofholowo .
Kha u shumisa maanḓa ayo , Khethekanyo yo bveledza Mbekanyamaitele ya u Thivhela Vhufhura na nzudzanyo dzi re na milayo i tevhelaho :
Pfanelo dza u ṋewa tshikhala tsha u renga phanḓa ha vhaṅwe zwine zwa ḓo ṅwaliswa u vhuedza murathu na mukomana , dzi ḓo dzhielwa vhudzulo nga pfanelo dzo tiwaho kha wiḽi dza u ṋewa tshikhala tsha u renga phanḓa ha vhaṅwe dze vha ḓiphiṋa ngadzo kha tshifhaṱo dzi lwaho na De Villiers .
2.3 . Minisṱa wa Vhutholi na zwa Mishumo Vho Thulas Nxesi vha khou ranga phanḓa tshigwada tsha Dziminisṱa tshine tsha khou shumana na fhungo iḽi na uri vha khou lavhelelwa u ṋetshedza ḽikumedzwa ḽo dziaho kha Khabinethe ḽa u tandulula pfudzungule dzoṱhe dzi kwamaho nḓowetshumo .
Tshipiḓa tsha u fhedzisela nahone tsha ndeme tsha phurogireme ya u vhala ho linganelaho ( balanced reading programme ) ndi u vhalela nṱha ( nga tshifhinga tsha zwiṱori ) zwi tshi itwa nga mugudisi .
Yo dovha ya tenda uri musanda wayo wa Sub-Saharan u ḓo vha fhano Afrika Tshipembe .
I katela zwa lwendo malugana na thangelapulane
Tshiṅwe ndi tshauri tshivhalo tsha vhagudiswa vha Maṱiriki vha phasaho Mbalo kana Mathematics nga gireidi ya nṱha tsho gaduwa zwiṱuku kha tsha 1995 .
Kha nyimele ya zwino ya vhuleme ha zwiko , zwikhala zwa vhubveledzi ha khwanthamu ndi zwiṱuku .
Kha vha kwame Muhasho wa Zwa Mupo phanḓa ha u rea khovhe u itela u ḓivha uri tshumiso ya tshikwekwete tsha nnḓa i ḓo tendelwa naa kha sekhithara yeneyo ya vhureakhovhe na uri hu ṱo ḓea dokhumenthe dza hani uri hu tendelwe khumbelo .
U kuvhanganya maṅwalwa a pulane dza wadi
Hu na zwikhala zwi si zwinzhi zwi re hone kha phavilioni idzi , tshivhalo tsha vhaitanavho , tshine tsha nga katelwa .
Hezwi zwo kona u vhulungwa musi wa mugwalabo wa Vhashumeli vha muvhuso , na zwinozwino ho vha na ḽevele dza fhasi dza vhugevhenga nga ṅwambo wa tshumisano vhukati ha zwitshavha na vhalanguli vha zwa mulayo .
2.15 Arali khothe ( madzhisiṱaraṱa kana mutshutshisi ) itshi vha humbela uri vha ite ngauralo , vha ṋetshedze khothe rekhodo dzavho dza mutakalo wavho na maṅwe mafhungo o teaho a mulandu e vha vha ṋea one .
Luthihi kha simesiṱa iṅwe na iṅwe hu na u ṱolwa nga khomphyutha .
U shumisa garaṱa u ṅwala mulaedza , sa tsumbo : garaṱa ya u tamela mutakalo wavhuḓi .
Mbuelo dza zwibviswa lwa ṅwedzi nga ṅwedzi dzo fhelela , dzi tshimbilelana na khethekanyo ya mugaganyagwama na tshivhumbeo , na u tendela mbambedzo thwii ya u thomiwa ha mugaganyagwama kha mugaganyagwama wa kale na kale .
Sa tsumbo , saizwi nyaluwo nyingaḓorobo na mveledzo ya ikonomi zwi tshi sika mishumo minzhi miswa nnḓa ha ḓorobo , ṱhoḓea ya vhuendi ha nnyi na nnyi vhune ha konisa vhashumi u wana mishumo iyi i a engedzea .
Ndima ya 1 na Ndima ya 4 dzi ṋetshedza mafhungo nga ha lushaka lwa vhatshimbidzi vhane vha katelwa kha u bveledza Mapa wa nḓila wa CBP na vha re na dzangalelo vho fhambanaho vhane vha tea u kwamiwa .
Tshiṅwe tshine tsha vhanga u huvhala kha vhulimivhufuwi ndi maṱereṱere ane a dipa .
10.1 . Khabinethe i khoḓa u shuma nga u ṱavhanya nga Minisiṱa wa Mutakalo Vho Dokotela Aaron Motsoaledi , kha u lavhelesa kha mavharivhari a zwiḽiwa zwi si zwa vhukuma na zwo fhelelwaho nga tshifhinga Afrika Tshipembe .
1.2 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe ya uri vha shumise Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhuthu kha u ṱuṱuwedza vhuthihi ho fhelelaho , u fhaṱa lushaka khathihi na ṱhalusavhuṋe ya lushaka i fanaho kha vhathu vhoṱhe .
Mbilo dza mulayo wa zwa dzilafho dzo swikiswaho malugana na Muhasho dzi anzela u vha ṋaṋiswa .
U itela mbulungelo ya nga ngomu ha mulambo , kha hu kaliwe vhulapfu ha vhukati ha damu na matungo aḽo kha sia ḽo ṱandavhuwaho ḽa damu .
Nyanḓano ya miraḓo ya muvhili ya tshanḓa na ḽiṱo : u bammbisa bola khulwane ; ya vhukati na bola ṱhukhu
U ya nga ndeme ya ṱhoḓea dza mulayo dza u ita bugupfarwa ya PAIA , nga maanḓa khwiniso 13ya tshiteṅwa 51 tsha PAIA ( we wa thoma u shuma nga dzi 30 dza Fulwi 2021 ) ,hune ho engedzwa phimo ya mafhungo ane a tea u katelwaho kha bugupfarwa u itela u katela mafhungo a re na vhushaka na PAIA , zwiimiswa zwaphuraivethe a zwi tsha ḓo rulwa vhuḓifhinduleli ha u ita bugupfarwa ya PAIA .
Hoṱhe , vhonkhetheni na vhakhethi vho sumbedza u konḓelelani hu no vhonala vhukuma siani ḽa zwa poḽotiki .
Zwipikwa zwo fhambanaho - Miraḓo ya tshitshavha i nga vha na zwipikwa zwo fhambanaho zwi tshi bva kha vhuimo havho ha matshilisano , polotiki na / kana ikonomi .
Komiti ya Wadi na masipala vha tea u shuma vhoṱhe u khwaṱhisedza tshitshavha nga u ṱanḓavhuwa hatsho na u tshi ḓivhadza khathihi na u davhidzana natsho .
Hu na u sa anḓana vhukati ha pfunzo yo ṋetshedzwaho na zwikhala zwi no khou ṱoḓea kha maraga wa mishumo , zwine zwa ita uri hu vhe na u xelelwa ha zwiko zwa pfunzo zwi so ngo andaho na u shaea ha mishumo .
Izwi zwa sumbedza vhushayanungo kha u shuma nga nḓila ya vhuḓi kha dzudzanyo ya khothe , kha zwoṱhe u angaredza zwa thekhiniki , zwifhaṱo na ndangulo .
Mvelelo dzine itshi tshitshavha tshiswa tsha ḓo vha nadzo kha vhutshilo ha matshilisano dzi nga si kone u topolwa kana u elwa zwa zwino .
Sa zwe zwa ambiwa mathomoni , nga nnḓa ha tshivhalo tsho pimiwaho tsha ṱhumano dzi ṱanganedzaho ṱhoḓea dza netiweke ya sisiṱeme ya u enda nga mimoḓoro ya nyendo ndapfu , dzi ṱavhanyedzaho , vhu fanela u ṱanganedza tshaka dzo fhambanaho dza ṱhoḓea dza matshimbilele na mishumo ya ikonomi ya matshilisano .
Muhasho u ita tsedzuluso dza kotara iṅwe na iṅwe kha Pulane ya Mashumele ya Ṅwaha nga Ṅwaha nga ndangulo yo engedzwaho na mafhungo o kuvhanganywaho a a kuvhanganywa a vha muvhigo wa tsedzuluso ya kotara iṅwe na iṅwe .
Ndi tshifhinga tshiswa tshi ṱuṱuwedzwaho nga muhumbulo muthihi u elelwa Vho Nelson Mandela na tshanduko dzine dza khou bvelela .
Thagethe ya 9 i ṱalutshedza milayo yo ṱanganelaho ya u tikedza mveledziso u vha mbekanyamaitele dza shango na mbekanyamushumo na u humisela murahu ndozwo ya zwiko zwa mupo .
Tsenguluso ya mupo yo itwa , yo sedzesa kha kha hoṱhe vhupo ha nnḓa na ha ngomu .
Hedzi ndi khethekanyo dza Muofisiri wa Mafhungo u ya nga tshiimiswa -
O vha e ṅwana wa Afrika wa vhukuma , we a ṱhonifhiwa zwo tea nga u rina Ḓorobo khulwane dzina ḽawe .
NHI ndi sisiṱeme ya ndambedzo ya masheleni ine ya ḓo vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vha ṋetshedzwa ndondola mutakalo yo teaho , hu songo sedzwa uri vha shuma mini kana u sedza uri vha ya kona u badela tshumelo idzo naa .
U swika ha thekhinoḽodzhi na khwiniso dza mudzio , khonadzeo , mutengo na u kunga ha vhuendedzi ha lwanzheni zwo khwinisea zwinzhi .
Khunyeledzoni , ndi tea u sumbedzisa uri ri ḓo thoma nga vhaṋameli vhashu .
Musi maitele a khou bvelela zwo ambedzaniwa na u tendelaniwa nga vhathu vhoṱhe .
Lushaka lwa Mushumo
Muhasho u khou lindela mvelelo dza tshumiso yawo ya Tshikwama tsha Mukatelo tsha Tshanele tshi Bvelahophanḓa fhedzi u ḓo langa ndambedzo iyo ya mphomali nga nnḓa ha mugaganyagwama wawo .
( 3 ) Migaganyagwama kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa muvhuso i tea u vha na -
Muvhuso wa lushaka , nga milayo na nga maṅwe maitele-vho , u fanela u thusa vunḓu u bveledza maanḓa a ndaulo a ṱoḓeaho kha u ita mishumo nga vhukoni sa zwe zwa bulwa kha khethekanyo ṱhukhu ya 2 .
Ndangulo ya phothifolio ya ndaka dza vunḓu i itwa u ya nga Pulane ya Madzulo o Dzudzanyeaho a Vunḓu na Themamveledziso nahone i dovha hafhu ya amba nga ha u thomiwa na u lavheleswa ha mushumo wa u fhaṱa , wa u khwinifhadza , u vusulusa na ṱhogomelo yo tou dzudzanyelwaho ya thandela dzoṱhe dzi elanaho na themamveledziso .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Muvhigo wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa nga ha Tshiimo tsha Pfanelo dza Vhana wa Lushaka wa vhuvhili uri u anḓadzwe .
143 . Zwi re ngomu ha Milayotewa ya Vunḓu
Tsheo iyi ndi tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli ha muvhuso ha u wana thandululo yo katelaho .
Vhupo ha mahayani a ho ngo bveledzwa nahone ndi mavhale .
Muṱa u kha tshanduko u mona na ḽifhasi , nahone tshivhumbeo tsha muṱa wa mirafho mivhili ya nyukiḽia tshi khou thoma u sa ḓowelea , nga maanḓa kha miḓi i re na vhushai .
Zwenezwo , mvelaphanḓa i yoṱhe ire hone , ndi nga kha khakhululo ya ikonomi .
U ṱuwisa mulwadze u bva kha sibadela u ya kha tshiṅwe hune ha khou ṱoḓea u dzhenelela ha dzilafho .
PMSA : Akhaundu ya u vhulunga ya iwe muṋe .
BO vha a tshi vhona u nga hu na phele .
Tshitshavha tshi khou ṱuṱuwedzwa uri tshi bvele phanḓa na u tevhedza maga oṱhe a mutakalo khathihi na a nyiledzo dza COVID-19 u itela u thivhela u phaḓalala ha vairasi .
Bwindi ḽi tea u tendelwa uri ḽi ome nyana hu sa athu u thoma u fhedziswa .
Zwi a takadza u dzhiela nṱha uri mitengo ya ṋama ya nguluvhe na ya nngu yo tevhedza maitele a fanaho naho sisiṱeme ya mveledziso yavho yo fhambana .
Izwi yo vha phindulo kha ndingo ya ṱhoḓea dze dza wanala dza uri vhulimi kha vhupo uvhu vha khou ṱoḓa thusedzo ya masheleni uri vha kone u bvelela .
U tevhedza kutshimbilele kwa u ṅwala : u ṋekana mihumbulo , u pulana , mvetamveto , u dzudzanya na u ṋetshedza .
Nga kupfesesele uku , zwi ṋekedza vhudziki kha mikhwa , maelana na zwine vhathu vha nga ita nga zwifhinga zwo fhambanaho , fhedzi na zwine vhathu vho fhambanaho vha nga ita nga tshifhinga tshithihi .
Kha vha vhone aya maṅwe maṱari .
Shango ḽi ḓo vha na khetho dza vhuṋa dza muvhuso wapo hu saathu u fhela ṅwedzi wa Shundunthule .
Zwifanyiso zwo wanala kha zwifanyiso zwa Linton Stone , tsumbo i ḓivheaho ḽifhasini ya vhutsila ha matombo ha Afurika Tshipembe .
DPME i ḓo lingedza u ita uri muthu uyo a swikelele fomo i nga nḓila ye ya humbelwa ngayo .
5.4 . Mulayotibe wa Khwiniso wa Khakhathi dza Miṱani u tshimbidza u wanwa ha ndaela dza tsireledzo kha zwiito zwa khakhathi dza miṱani nga kha maitele a eḽekiṱhironiki .
Ofisi dza madzhisiṱiraṱa ndi zwiimiswa zwa nnyi na nnyi zwa ndeme kha tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe nahone musi hu na ṱhahelelo ya zwishumiswa , zwi ima phanḓa mulayo , u kunga na mbonalo ya vhuphrofeshinaḽa ha Muhasho .
U bveledzisa zwikili zwa u ḓivha kha vhagudi vhaṱuku ndi zwa ndeme kha u adza mutheo wa u ḓo bvelela na u guda .
U dzhenelela kha asesimennde dzi dzulelaho u ya phanḓa na pfunzo ya tsenguluso ya muhumbulo .
Nga vhana vhashu vhoṱhe , vhapfumi na vhashai , vha mahayani na vha ḓoroboni , vha lwalaho na vho takalaho , a ri ngo tea u sa dzhiela nṱha mutakalo wavho na vhumatshelo havho .
Ṱhoḓea dza u paka dzi fanela u ṱoḓulusa nga vhuḓalo u ela u shela mulenzhe kha zwine vhathu vha takalela u tshimbila nga goloi u fhirisa u shumisa dziṅwe nḓila dza vhuendi .
Fhedziha , ro a khou vha na mvelaphanḓa , maga maṱuku a vhuṱhogwa ane a fanela u ṱhonifhiwa .
Vha tea u kona u thetshelesa zwidodombedzwa .
9.2 . Muvhuso u dzula wo ḓikumedzela kha u ṋetshedza ndondolo kha vhapondwa na u ṱuṱuwedza vhapondwa vha GBV u shumisa tshumelo ya Senthara ya Ndaela GBV .
Mashango a Afrika a khomboni ya u nga siiwa nnḓa kha muṱaṱisano muhulwane wa ikonomi ya ḽifhasi nga ṅwambo wa u thengathenga ha pfunzo dza nṱha .
Ngeno hu na uri ḽeveḽe dza nṱha dza nyaluwo ya ikonomi dzi a ṱoḓea u vula nḓila ya u sika mishumo , ezwi nga zwoṱhe a zwo ngo eḓana .
U ṅwala muvhigo wa u khunyeledza zwo leludzwa nga softhiwee nyedziseli .
Vhudavhidzani ha ndeme ha tshitshavha na mvelele ya migwalabo ya mulalo zwi ḓo thusa kha u pfesesa khaedu dzine zwitshavha zwa vha zwo livhana nadzo na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli kha vhaofisiri vho khethiwaho .
Vhaofisiri vho vha vho ḓidzhenisa tshoṱhe nga tshifhinga tsha muṱangano na maṅwe mafhungo o humbelwaho o mbo ḓi swikiswa na zwenezwo .
Khondishinala ndi mafhungovho ano ri vhudza nga ha ḽiiti kha fhungodavhi ḽihulu kha ṋefhungo .
Vhalanguli vha muhasho muṅwe na muṅwe na vharangaphanḓa vha sekhithara vha vhadzulapo vha na vhuḓifhinduleli ha u vhea iṱo khwaḽithi ya tshumelo na u vhiga mveledzwa kha Khoro ya AIDS nga kha ofisi ya muṅwaleli u ya nga zwisumbi kha Pulane ya mavundu .
Vha ṋee tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe bammbiri ḽa fiḽipitshati na dzimakara dza u shumisa vha tshi ita mushumo .
Kha vha ambare zwiambaro zwa tsireledzo zwo fanelaho u fana na havurolo musi vha tshi fara zwipuka , nga maanḓa arali zwi tshi khou lwala , na magilavu na fasikoṱi i sa dzheni maḓi arali vha tshi khou fara zwishumiswa zwi re na khonadzeo ya u nga kavhiwa u fana na zwishumiswa zwa u bebisa
Bambiri ḽa therisano zwenezwo ḽi katela makumedzwa a u shandukisa mulayo hu konadzeaho u ṱanganedza na u laula zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa vhufarakani hapo .
Zwenezwo , vhuawelo vhu re hone hu tea u vha na tshedza tshinzhi nga madekwana nahone ha sa vhe na zwiṱaka zwine zwa nga ṋekedza vhudzumbamo .
U vhalela muṅwe ngae zwe a ṅwala .
Nḓivho ya vhushaka vhukati ha zwiko zwa maḓi na mutakalo wa ekhosisiteme yo engedzea zwa zwino nahone ho no vha na u gonya kha u sedzesa uri nyimele ya mulamboni , matzhavani kana kha zounu ya phendelashango i tikedza hani mveledziso ya ekonomi na u fhungudza vhushai .
Nyendedzi kha maitele a DPME a u nanga na u thola
U itela u wana mafhungo manzhi nga makumedzwa na vhupfiwa nga vhathu nga ha Mulayotibe , vha nga kwama Muṅwaleli wa Komiti ya Tshifhinga nyana nga ha Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa , Vho Vhonani Ramaano kha :
Mihasho i dovha hafhu ya ḓilugisela pulane dza mashumele dza ṅwaha .
U humbulela ha sekhithara ya vhulimi hu dzulela u vha kha nyimele i songo khwaṱhaho nga nṱhani ha nzulele dzi si dza ikonomi dzo vhalaho dzine dza kwama muvhilo na nḓisedzo ya tshibviswa .
Migwalabo ya tshitshavha yo vhonalaho mashangoḓavha ngei Gerika na huṅwe a i sumbedzi ṱhoḓea dzi fanaho , zwi re dza u ṱoḓa miholo ya nṱha .
Vhuḓifhinduleli ha mutholiwa hu ḓo katela ndango ya ṅanda , u khwaṱhisedza u linda na u ḓadza ṅanda nga ngomu sefoni , u dzumbulula maṅwalwa a zwa masheleni u itela vhashumisani vha nga nnḓa na vha nga ngomu na u vhea ridzhisiṱara ya ṅanda dzo humbelwaho .
Nga murahu ha huṅwe u sedzulusa ha sisteme ho dzhiwa tsheo ya u shumisa haḓiwee ya khomphyutha u itela sisteme ya didzhithala .
Kha vha humbele dokotela wa phukha uri a ṱole mavu na fentsi nahone a khwaṱhisedze mutakalo wa ṋari .
Nḓila ya vhuraru ya u engedza zwikhala ndi nga u tendela mveledziso ya vhubvelele ha hugaledzwa tserekano .
Nga vhanga ḽa izwi , Mulayotewa washu u ṋea ndaela Bannga ya Mbulungelo ya Afrika Tshipembe ya uri i tsireledze ndeme ya rannda yashu u itela nyaluwo yo khwaṱhaho i sa thengithengi.
Nga nḓowelo , vhatshinyi vhanzhi a vha gwevhiwi , fhedzi ngeno vhapondwa vha vhugevhenga havho vha tshi ṱoḓa ndiliso .
U tamba mutambo wa u vhanda zwanḓa na khonani vho sedza kha zwine zwa tea u bveledzwa na Nyanḓano ya miraḓo ya muvhili
ICC ḽo fanela u dzhiela aya mafhungo nṱha nahone masia oṱhe o vha a tshi kombetshedzea u ambedzana nga muya wavhuḓi .
Shumisani maṱaluli aṋu kha u ṅwala ngaganyamvumbo .
Khumbelo ine ya swika hu saathu u fhela maḓuvha a 90 nga murahu ha ḓuvha ḽa u fhedzisela i ḓo badeliswa mbadelo dza u swika u lenga .
11.1 Phanele ya u vhea vhashumi zwikhalani zwavho i ḓo thomiwa u itela u sedza u thoma u shuma ha maitele a u pfuluwa .
DziITR tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , zwihulusa kha u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na u katela huhulu nga kha mveledziso yo vhuṱumani ho khwaṱhaho ha burodobende na vhudavhidzani ha ṱhingo na mitengo ya fhasi .
Musi hu na uri ṱhanganelano ya nzimo a yo ngo thivhelwa lwa mulayo , netiweke ya u phaḓaladza kha ḽa Afrika Tshipembe yo khethekanywa ya bva zwipiḓa zwo fhambanaho zwa mutevhe wa ndeme ya halwa .
Vhalani maipfi ni thetshelese mibvumo maṱanu .
Nga zwenezwo , nḓivhadzo ya khombetshedzo ye ya ṋetshedzwa nga Vhulanguli i na masiandaitwa a mulayo , nahone i a vhofha u swika tshifhinga tshine khothe ya mulayo ya fha tsheo .
Mbekanyamaitele ya muṱa i khou bveledzwa zwazwino .
U leludza vhukwamani ho sedzwa vhusikambekanyamaitele , vhupulani , na tsheo dza zwileludzi zwa u laṱela malaṱwa ;
Nḓila yo ḓisendekaho nga maanḓa - afha ndi musi muṅwe a tshi shumisa vhuimo hawe ha maanḓa u kombetshedza a mu hanedzaho u fhindula nga iṅwe nḓila .
Mushumo wavho ndi u sika vhupo hune ha khwaṱhisedza u shela mulenzhe ha tshitshavha nga huhulu nga zwigwada kha maitele a u pulana .
Zwi funzaho vhathu nga ha milayo miswa na zwi endedzaho vhathu kha nḓila ya tshanduko na vhupfumedzani .
Mulandu wo sumbedzisa uri Khethekanyo ya 18 ya Mulayo wa Matshimbidzele a zwa Vhugevhenga wa 1977 a u tshimbilelani na Mulayotewa na uri a u tsha shuma lwe wa swika hune wa thivhela , kha nyimele dzoṱhe , pfanelo dza u hwedza mulandu u itela uri u ye tsengoni kha vhutshinyi hoṱhe ha zwa vhudzekani , nga nnḓani ha uvho ho ambiwaho kha khethekanyo ya 18 ( f ) , ( h ) na ( i ) ya hoyu Mulayo nga murahu ha musi miṅwaha ya 20 yo no fhira u bva tshe mulandu wa itiwa .
Softhiwee ya Ṱhanganyelo ya Buroho : Tshigwada tsha paka ya softhiwee dzine dza shumiswa u ita ṱhanganyelo dza nga ha dziboroho .
U pfukiselwa ha themamveledziso dzine dza kha ḓi ya phanḓa dza zwiimiswa zwa tshitshavha na dziṅwe khethekanyo dza muvhuso dzine dza ṱoḓa thikhedzo i yaho phanḓa zwi nga ṱuṱuwedzwa nga fhasi ha khethekanyo iyi .
2 . Muvhigo wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa nga ha Tshiimo tsha Pfanelo dza Vhana wa Lushaka
U khwiṋisa ndeme ya maimo u ya nga tshifhinga .
U pfukwa ha pfanelo dza vhathu nahone ho ḓibvelela musi vhashumi vha tshi iswa kha ndingo dza malofha nga vhatholi vhavho nahone hu si na thendelo nḓivhadzwa yo wanalaho .
Bennde ya Divinity yo ṋetshedza vhumvumvusi , musi vha tshi engedza mudi nga u tamba muzika u na muungo takadzaho muṅwe na muṅwe .
U livhanya zwipiḓa zwa fhungo : Musi vhe kha zwigwada , vhagudi vha livhanya zwipiḓa zwa mafhungo .
Miṱangano ya misi na vhalanguli vhavho u itela u nweledza muvhigo wa mushumo wo itwaho na u bvisela khagala zwiimo zwa mashumele na khiraitheria ya mashumele a mushumo .
Zwidodombedzwa zwauri u fhaṱwa ha thandela hu lavhelelwa u thoma , tshifhinga tsha u fhaṱa na ḓuvha ḽa u fhedza zwi tea u sumbedzwa .
U khwaṱhisedza ṱhoḓea ya u vha na mbekanyamaitele zwi tshielana na u fhaṱa tsini na milambo na maroroma na u thivhela tshinyalelo
U pfesesa maitele a mutakalo a ndeme , zwikili zwa u fara khemikhala , u shumisa mitshini ya u kulumaga .
U isa phanḓa na u fhaṱa ḓivhaipfi i bvaho kha mbekanyamushumo ya zwi vhonwaho zwa vhaliwa henefho ( kiḽasini ) , mutevhe wa bugu dzo randelwaho gireidi yeneyo na a bvaho kha mutevhe wa maipfi a ḓivheaho nga tshivhumbeo .
Ndi khou ṱoḓa u fhululedza vhorabulasi vha vhatshena kha khuwelelo ye nda i ita kha tshipitshi tshanga tsha u vula mahoḽa , u tikedza mveledziso ya vhorabulasi vha vharema vhane vha khou bvelela .
Nga murahu , Nḓila ya Nyaluwo Ntswa yo thomiwa u dededza mushumo wa muvhuso kha u swikela zwipikwa izwi .
Mishumo yo bulwaho ya komiti dza wadi ndi u :
U bva kha mielo mihulwane ya mutho zwo khunyeledzwa uri nyanyuwo :
Madzangano a vhashumi na madzangano a vhatholi a nga ita khumbelo u thoma khoro dza nyambedzano .
Kha nyimele dzine referentsi ya itwa kha masheleni a ḽounu ane a kha ḓi kolodwa tshikati tsha masheleni ane a khou kolodwa nga tshifhinga tsha muelo tshi fanela u shumiswa .
Zwi nga dzhia vhege dzi swikaho nṋa u shumana na khumbelo yavho .
Ṱhoḓisiso yo ṱana uri hune vundu ḽa vha u gembuḽa huhulwane na huṱuku , phimo i no tsitsa i nga vha nḓila i re na ndinganyiso ya u ta mithelo ya u gembuḽa .
Zwi a takadza u dzhiela nzhele uri a si vhakuyi vhoṱhe vhane vha vha na khaphasithi ya u kunakisa na uri a si vhakunakisi vhoṱhe vhane vha vha na khaphasithi ya u kuya .
Sa tsumbo : Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho i khou lugiswa .
Tsumbanḓila ya u linga ya MLṄṄ 2015 yo dzudzanywa ho sedzwa maga a kharikhuḽamu ane a khou shumiwa nao kha feisi .
Vhafhinduli , naho zwo ralo , vho sumbedza uri milandu iyo a yo ngo ḓala .
Naho hu na u dzhenelela uhu , mabindu maṱuku a vhupo o vha na u kundelwa huhulu nga mulandu wa maraga muṱuku wa zwibveledzwa , , miholo ya fhasi ya vhunzhi ha vhadzulapo , u shaya zwiendedzi zwa vhabveledzi zwa u ya u rengisa zwibveledzwa huṅwe na u shaea nga u angaredza ha vhugudisi .
Nḓila ine u pfa ha ri tsireledza ngaho
Ndeme ya mvusuludzo Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho - Awara 2
Kha vha founele GEMS kha 0860 00 4367 vha humbele fomo ya u ita khumbelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi kana vha i wane kha webusaithi ya www.gems.gov.za.
Ngeno vhulimi ha maḓini vhu tshi shela mulenzhe u ṱoḓou swika henefha kha hafu ya nḓisedzo ya khovhe dza ḽifhasi , vhu shela mulenzhe nga phesenthe dza fhasi ha nthihi kha nḓisedzo ya khovhe Afrika Tshipembe .
Uno muvhuso u dzhia maga o khwaṱhaho a u shumisa mbekanyandeme dzashu ṱhanu dza ndeme : mishumo , mutakalo , pfunzo , mveledziso ya mashangohaya , na u lwa na vhugevhenga na vhuaḓa .
Tshivhalo tsha ṱhulo dza milamboni tsho gonya vhukati ha 2005 na 2010 ?
Tswikelelo ya ṱhingothendeleki na yone yo engedzea vhukuma nga mulandu wa netiweke ine yo angaredza vhupo hoṱhe ha Masipala wa Prince Albert .
Mbadelo dza masheleni dza ḽisi dzi badeliswa musi dzi tshi vha hone .
Rakhonṱhiraka u fanela u ṋetshedza , u ṱhogomela na u bviswa mafhedziseloni u vhofhelelwa ha tshifhinga nyana ha tshikepe tshiṱuku tsha mushumo wa u fhaṱa , u ya nga milayo .
U shayea ha tshomedzo dza mitambo i swikeleleaho na vhuḓimvumvusi .
Hezwi zwo no ḓi vhonala nga masiandaitwa e a vha hone fhaḽa Perth , kha ḽa Australia .
Sia ḽa vhuraru ḽa vhuṱhogwa ndi iḽo ḽa tshiṱuṱuwedzi tsha mushumo u itela u sika mishumo na u tikedza vhuḓitshidzi .
Madzina vhukuma Vhonani
Vhutshimbidzi na u tandulula thaidzo
U khwiṋisa nḓisedzo dza tshumelo dza mutakalo wa vhafumakadzi kha vha re na thumbu dzi re na khombo na u khwaṱhisa mafulo na thikhedzo dza tshumelo dza u ṱhaṱhuvha miraḓotshisadzi kha Tshiṱiriki tsha Ḓorobofulu , zwihulu Sibadela tsha Victoria .
Fulufhelo iḽi ndi tshiṅwe tsha zwiṱalusi zwa tshitshavha tshine tsha khou langwa lwa dimokirasi hune ndayotewa ya dzhielwa nṱha vhukuma . "
Ṱhoḓisiso iyi i dovha ya dzhiela nṱha nyaluwo ya vhuhone ha maṅwe mahalwa ngei kha vhupo vhu si ha tshiofisi ha Western Cape , naho biya yo ḓidzula i tshinwiwa tsho ḓoweleesaho .
Vhaṱoḓisisi vha nga vha vhathu vhapo , vhane vha bva kha zwiiimiswa zwa tsedzuluso kana yunivesithi dza Afrika Tshipembe , kana vha nga vha vha tshi bva nnḓa ha shango ngeno Afrika Tshipembe ḽi vhuṅwe ha vhupo havho ha ṱhoḓisiso .
Vha nga si kone u dzhoina GEMS arali vha tshi shuma kha :
Manweledzo afho fhasi a sumbedzisa zwigazwiṱaluli zwa ndeme zwa muṱangano wa u rangela u pulana na Phurosese .
Hu na vhungomu hapo ha ndeme , hedzi thekhinoḽodzhi dzi nga dovha hafhu dza takula tshivhalo tsha mishumo ya sekithara ya u bveledza muḓagasi .
3.1 . Khabiethe yo tendela u thomiwa ha Mulayotibe wa Tshikimu tsha Mbuelo ya Khombo dza Dzibadani , wa 2017 Phalamenndeni .
Tsumbo dzo ḓoweleaho ya u kushumisele kwa maḓi aya dzi katela u bviswa ha maḓi kha mimaini , u bvisa maḓi a fhasi ha mavu kha vhupo ha u fhaṱa u tendela mishumo ya u fhaṱa , kana u bvisa maḓi nga fhasi ha zwifhaṱo zwine zwa khou ṱangana na u bvuḓa ha ṱhavhela i tshi dzhena kha mitheo yazwo .
Vha tea u vha vho fara bambiri ḽa vhuṋe musi vha tshi tevhela garaṱa .
Nda ya nda dzhia ḽeri .
Nga yeneyo nḓila , hezwi zwi ḓo sedzwa hafhu kha ṅwaha nga vhunzhi ha Mihasho .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo wo ḓalesa ngamaanḓa dzithavha fhethu hu ngaho sa vhubvaḓuvha na vhukati hawo hune kha vhuzhi ha fhethu hu na mahatsi mahulu kha tshipiḓa tsha devhula-vhukovhela .
Izwi zwi tshimbidza mashumele a u monithara a vhigaho na u ṱanganya akhaunthu ḓuvha na ḓuvha .
Zwa u redzhisiṱara a zwi tei u haniwa , zwo itelwa u shumiswa ha maḓi hu re mulayoni .
Nḓivho yavhuḓi ya Mutakalo wa Mushumoni na Tsireledzo .
U shumana na tshanduko ya kilima
Vhathetshelesi vha mivhigo vha ḓo fhambana tshoṱhe zwo itiswa nga mafhungo a hone .
U KHWINISA NDEME NA TSWIKELELO YA PFUNZO NA VHUGUDISI
Kha ṅwaha , Muvhuso wo vha u tshi isa phanḓa na u ḓivhadza mivhigo ya khasho yo teaho u dzhielwa nṱha nga u ṱavhanyedza na u ita nyito , hu na nungo dza u shela mulenzhe kha vhuḓifhinduleli hu hulwane na muvhuso wa vhukuma .
4.4 . Mushumo uyu u bvisela khagala witumbu zwa 11 zwa Vhadzulapo vha Afurika Tshipembe vhe vha lovha lwa tshiṱuhu u wani ha tshifhaṱo tsha Nigeria u bvelaho phanḓa na uri muvhuso u khou lwa nga nungo dzoṱhe u vhona uri zwitumbu zwavho zwi vhuiswe hayani hu si na u lengelelwa na huthihi .
Phukha dzi vha dzo livhana na khombo ifhio ?
Vhamaki Vhahulwane vho ṋewaho Thendelo na Vhasedzulusi vha nga Ngomu vho vha na vhuḓifhinduleli ha u kopela maitele a u ṋea thendelo na vhupfumbudzi na muraḓo muṅwe na muṅwe wa thimu ya u maka .
Hezwi zwo ralo nga maanḓa kha sia ḽa mitshelo na miroho mitete , sa izwi tswikelelo ine ya sa vhe yavhuḓi i tshi ḓo engedza ndozwo nga murahu ha khaṋo .
Mulayotibe u kha na u ṱalutshedzwa kha muvhigo u sumbedza u fhambana hu re khagala vhukati ha mbingano ya Tshiisilamu na mbingano ya vhafunani vha mbeu nthihi .
Tshipitshi tsha Mugaganyagwama
Ezwi zwi katela mbudziso dzi bvaho kha midia , dziphurofesheni , dziyunivesithi , dzi NGO na miraḓo ya tshitshavha .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS na mutevhe wa ndingo dzo themendelwaho
Zwi sumbedza uri vhathu , nga murahu ha tshifhinga , vho shuma hani u ita uri fhethu hu swikelele ṱhoḓea dzavho na u bveledza vhutshilo havho .
Phambano dzi tevhelaho dzi shumiswa kha zwoṱhe zwa mutengo na mbuelo .
Ni kone u tala mutalo ni tshi livhanya tshifhinga tsha zwino na tshifhinga tsho fhiraho .
Muvhuso wo vhumbwa nga wa lushaka , vundu na wapo i tshi shumisana u swikelela mveledziso i sa nyeṱhi na nḓisedzo ya tshumelo .
Bisi yo ri ḓurela hafu ya mutengo wa nga misi kha ḓuvha ḽoṱhe
Kha u kala mveledziso ya muthu , mawanwa a hone hana mutevhe u yaho phanḓa .
Maraga wa tshifhinga : Maraga wa tshifhinga wo ṱumana na u badelwa ha mundende ha ṅwedzi nga ṅwedzi ha muvhuso afho ḓoroboni , zwo ṱangana na mveledzo ya u thoma .
Fhethu ha nnyi na nnyi ho vhumbwa nga " phera " na " mbemba " dza vhuṱumekanyi .
Kha ri vhale
Sa maAfurika Tshipembe , ri tea u isa phanḓa kha u vha na tshipikwa tshithihi tshihulwane - uri shango ḽashu ḽi vhe lushaka lu bvelelaho .
Mbadelo kha vhashumi na miṱa yavho dzi katela u huvhala lu re na vhuholefhali ha tshoṱhe , vhulwadze vhu hoṱefhadzaho , u fhelelwa nga mushumo na u lozwa muunḓi .
Zwino ri khou ya u lavhelesa masala .
Tshipiḓa hetshi tsha vhuṱhogwa tsha Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo tshi ṱoḓa u bveledza nḓila dza u tikedza na u khwaṱhisa mveledziso dza vhupo ha ḓoroboni .
U dzhenelela ha mvelele kha mveledziso ya Afrika zwi kha ḓi vha fhasi vhukuma kha khonadzeo dzaḽo , naho hu na masia a mvelaphanḓa .
U tendela u swikela nga tshifhinga tsha mushumo kha zwifhaṱo u itela u ingamela , ndingo na u saukanya sa zwe zwa bulwa kha data ya thandela .
Muṋe wa akhaunthu - Muhasho wa zwa Vhulimi wa Lushaka
Themamveledziso yo no vha ṱhukhu , ngauri ikonomi yone iṋe yo no aluwa .
vho linga u wana masheleni a u unḓa vhana
Mutshimbidzi u dovha a vha mutandululi wa khuḓano .
U tholiwa ha vhaofisiri avha vhaswa zwi ḓo ṋea vha ofisiri vha u vhona uri mulayo u a tevhedzwa nungo nnzhi .
Kha masia oṱhe , vha tea u bveledza mabembela a midia na u kunga nungo dzi re dza ndeme kha tshipikwa tshashu .
Ndaulo yo dzulela u waniwa nga tshitshavha nahone yo ḓikumedzela u khwinisa vhutumbuli ha nḓisedzo ya tshumelo .
Zwi na mulandu uri tshiimiswa tshi shume nga fhasi ha u ḓiita u nga tsho ṅwaliswa na NPO .
Zwauri fakhaḽithi dzi ḓo sedzulusa mbekanyamushumo dzi songo vhigaho vhuḓifhinduleli sa zwe muvhigo wa sumbedza .
Thaidzo i dovha hafhu ya ṋaṋiswa nga mishumo ya maimo a fhasi , u shayea ha nḓivho ya zwa tekeniki na ṱhahelelo ya maḓi nga mulandu wa vhuṱumaphaiphi vhu siho mulayoni .
Fhethu ha u kunisa hu shuma kha u kunakisa zwibveledzwa zwa ṋama kana zwi si na muṱoḓo kana zwi re na muṱoḓo zwo topiwaho nga Minisṱa .
Kha vha tshi shumise zwiṱuku musi vho no kwamana na dokotela wavho .
U dizaina pulane ya akhaunthu ya muthu ya tsireledzo ya matshilisano zwi ḓa na khaedu dza vhulanguli dzo vhalaho .
Miraḓo miswa ya Khoro ya Lushaka ya Tshumelo dza Ndulamiso na yone yo tholiwa sa izwi tshifhinga tsha miraḓo yo fhiraho tsho fhela u ya mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
Vhaswa vha Afurika Tshipembe vha dovha hafhu vha ṱangana na khaedu dzi ḓiswaho nga malwadze a u fhirela nga vhudzekani , hu tshi katelwa na HIV / EIDZI .
Khabinethe yo dovha ya tendela u thomiwa ha Khoro ya u Lwa na u shumisiwa ha Zwidzidzivhadzi , ine yo vhekanywa nga nḓila i fanaho na ya Khoro ya Lushaka ya AIDS ya Afrika Tshipembe , u itela u ṱuṱuwedza u lwa na dzema ḽa u shumisa zwidzidzivhadzi .
U bveledza bammbiri ḽa ṱhalukanya kha thandela dzine dza ṱoḓa thikhedzo ya nnḓa
Koporasi i shuma kha nḓowetshumo i laulwaho vhukuma zwo ralo i vha yo livhana na mveledzazwiwo ya u xelelwa nga ṱhanziela ya u shuma kha nyimele ya u sa tevhedza hu vhonalaho .
Zwi nga dzhia maḓuvha a swikaho maṱanu u fhedza mushumo nga murahu ha musi maṅwalo oṱhe o no ṱanganedzwa .
Zwi badelwa u bva kha mbekanyamushumo yo ṅwaliswaho ya khombo , ho sedzwa phurothokholo
Shango ḽi dovha ḽa vha na ṱhoḓea ya madokotela , manese na vho gudelaho zwa mutakalo kha masia o fhambanaho uri hu vhe na ndondola mutakalo ya ndeme . " - MTSF 2014-2019
Akhaunthu ya Prepaid zwi amba uri vha renga unithi nga tshelede yavho , vha shumisa unithi dze vha dzi renga .
Lurumbu luthihi kana huvhili ha tshikwere vhu tea u vha ho thivhiwa nga zwifhaṱo .
U vhewa kha vhuimo zwi amba fhedzi u dovholola ha zwivhangi zwa lufu vhukati ha izwo zwivhangi zwo teaho u vhewa kha vhuimo na uri a hu sumbedzi zwivhangi zwa lufu nga nḓila ifhio na ifhio u ya nga ndeme yazwo u bva kha kuvhonele kwa mutakalo wa tshitshavha .
Ḽihoro ḽine ḽa wina tshivhalo tshihulwane tsha voutu ndi ḽihoro ḽihulwane nahone ḽi ḓo vhumba Muvhuso muswa .
" Nga tshifhinga tsha vhutshilo hanga ndo ḓiṋekedzela kha nndwa hei ya maAfurika .
U ṱuma mafhungo .
U vhona uri vhashumi vha re na vhukoni vha khou tholwa kha maimo a ndeme .
Vhathu vhararu vha ḓo baḓekanywa na tshiimiswa tshithihi lwa tshifhinga tsha maḓuvha mararu nga vhege .
Zwisumbi zwi shuma u kala na u vhea iṱo tswikelelo ya mvelelo i lavhelelwaho na u wana ' mvelelo ' dza mushumo washu .
Ṱhoḓisiso nga nnḓa ha ya vhushumisamupo i ṱoḓa fhedzi thendelo nga fhasi ha muteo wa BABS arali i tshi khou bviselwa nnḓa ha shango .
Muitakhumbelo muṅwe na muṅwe ane khumbelo yawe ya PAIA ya u swikelela rekhodo dza sia ḽa muvhuso wa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo , sa zwenezwo , a vha o hanelwa , nahone a tshi pfesesa uri zwiitisi zwa khaṱhululo zwire kha phara 22.2.4 zwire afho nṱha zwi na vhuṱumani na khumbelo yawe , u na pfanelo ya u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani .
U khwathisa uri vhagudi vha fhedza thero dzoṱhe dza ngudo na masia a zwikili zwine vha tea u zwi fhedza kha nwaha une vha vha khawo wa tshikolo .
1.2.2. InvestSA One Stop Shop i fhungudza mbadelo dza u ita bindu na u leludza u ita bindu kha shango nga u ṋetshedza ndededzo ya maano , u fhungudza milayo isongo linganaho na u tumula maitele a tshiofisi kha vhabindudzi .
U dzulela u oditha kha tshivhumbeo tsha nga murahu na miholo i badelwaho nga khamphani .
4 . Muvhigo wa lushaka nga ha u thoma u shumiswa ha Adzhena Ntswa ya Vhupo ha Dziḓoroboni
Nga nnḓa ha musi zwo tendelwa nga iṅwe nḓila , khonṱhiraka ya themo i sa shandukiho i nga si kone u fheliswa musi i tshi kha ḓi shuma , hu si na mbuno i pfalaho .
Vhabindudzi vho rambiwa uri vha dzula fhethu hu fanaho na u dalela zwitshavha zwapo u mona na vundu hune vhubindudzi havho ha nnḓa vhu livhanaho thwii ha ṱoḓea hone .
Tsenguluso ya vhuyaḓa kha Kapa Vhubvaḓuvha .
U khethekanywa ha fhethu hune ha vha khombo na u khethwa ha tshishumiswa tsha u shumisa hafhu henefho .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi tsha maongelo nyangaredzi ndi :
Ho vha hu riṋe fhedzi vhane ra nga tou kona u haṱula izwi zwenezwo ra tsireledza pfanelo .
Mashango aya o imela mimaraga i re na khonadzeo ya mbuelo dza vhuḓi kha vhabveledzi vha zwienge zwitete na zwo omiswaho Afrika Tshipembe .
Ri fanela u engedza u pfumbudza siani ḽa u badzheta na sisiṱeme dza u lambedza , u itela uri vhalanguli vha kone u ita uri pulane dzi vhe thandela dzi no shumea .
Ndivho yayo ndi u khwaṱhisedza demokirasi na kuvhusele kwa u dzhenela kha masipala ya Afurika Tshipembe .
Nḓila dza ṱhanganyelo ya muḓagasi na mufhiso dzi ḓo itwa nga bammbiri ḽa mivhalavhala ḽine ḽa pfi sugar paper na nḓowetshumo ine ya pfi pulp u itela u shumisa muḓagasi u tambiseaho u swikaho megawatsi dza 1000 .
Nga murahu ha dzulo ḽa tshiofisi , vhaofisiri vha ya u ṱavha miberegisi henefho fhethu .
U ṱangana ha mvelele dzapo na vhupfiwa ho fhambanaho zwi itwa fhethu huthihi ha vhusiki vhune a vhu shonisi .
- Zwiga zwa u ṱalutshedza tshiimo tsha mutsho kha tshati ya matshele
Vhagudi na vhagudisi vha na malwadzephirela , hu tshi katela tshifumbu , mawi , Rubeḽa , maruḓa na tshikwaikwai vha fanela u ya ha dokotela na u sa ya tshikoloni u swikela vha tshi pfa vho fhola kana vha khwine .
Mulangi wa Thandela u tea u rumela muvhigo ṅwedzi muṅwe na muṅwe kha Mufarisa Mulangi wa Tshumelo dza u Thusa malugana na u tevhedzwa ha milayo na zwidodombedzwa zwo tewaho kha ḽiṅwalo ḽa bidi .
Kha vha dzhenise kha zwi funeswaho
Kha vha khwaṱhisedze uri mimoḓoro yo wanaho thikhedzo ya masheleni i khou langiwa u ya nga manyuwaḽa wa zwiendedzi .
Vhathu vhane vha dzula kha vhupo ha tshitshavha na vhone vha ḓo ita mbilo yavho ya mukovhe wa maḓi vho .
U engedza u shuma ha vhudavhidzani zwi livha kha vhuthihi ho engedzedzeaho vhukati ha tshigwada , zwine zwa bveledza vhusiku vhuhulwane , vhubveledzi na u fushea u bva kha tshenzhelo ya tshitshavha .
1 . Mbofho dza Khoro ya Vhashumi na Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka ( NEDLAC )
U khethekanywa ha malaṱwa aya hu nga vha hu si havhuḓi , zwenezwo zwa thithisa u bveledzulula .
Zwino rembulusani magaraṱa nga mavhili nga mavhili a tshi sielisana .
U kunakisa phirela na helele dzi re na tsimbitswuku dzi tea u itwa fhasi ha tshiimo tshine tsha khou langiwa .
Vhalelani tshirendo itshi nṱha ni rwe mulenzhe fhasi ni tshi tevhedza mutsindo watsho .
Bembela ḽi fulufhela u shela mulenzhe kha tshipikwa tsha mveledziso tshihulwane tsha muvhuso tsha u vhuedzedza vhathu kha tshirunzi tshavho tsha vhuthu nga ngomu kha nyimele ya miṱa na tshitshavha tsho tsireledzeaho na u vha na vhutsireledzi vhukuma .
Zwi tea u sedziwa uri netiweke ya zwiṱaraṱa i no wanala kha khorido khulwane ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi ndi netiweke ya zwiṱaraṱa i re hone , ine ya nga vha i sa tshimbilelani na mulayo u no khou kombetshedzwa kha tsumbanḓila .
Ndaela yo ṱanḓavhuwa vhukuma ine ya ri , zwiimiswa zwoṱhe zwi ḓo wela kha Muvhuso .
Nzudzanyululo kha mbetshelwa dzi a rekhodwa kha tshitatamende tsha kushumele kwa masheleni nga datumu iṅwe na iṅwe ya u vhiga .
Hu na vhuṱumani ho khwaṱhaho vhukati ha u pulanela sekhitha henefho ha masipala na nnḓa ;
Vhunzhi ha maitele o ḓoweleaho a mvelele a nga edzwa u itela u fhungudza tshinyalelo ya zwitumbudzi .
Masiaṱari a murahu a ḓisa kuvhonele kwa u dzudzanya na u saukanya dzimbalo kha mihumbulo ya u dizaina pulane dzi fanaho na idzo dzi wanalaho kha makumedzwa a tshanduko ya tsireledzo ya matshilisano dza zwino .
( ii ) phasisa Mulayotibe fhedzi ho sedzwa khwiniso yo anganyiwaho ; kana
Musi wa zwa vhufhaṱi , vhadzia u ita tshinwi vha re na ndalukanyo vho ṋekedzwaho nga muinzhiniara vha tea u ita zwa vhuingameli ha nga misi ha nga fhasi ha maḓi maelana na ndaulo dzo teaho na maitele a rakhonṱhiraka .
Pfufho dza ṅwaha nga ṅwaha dza ACT dzi dzhiela nzhele u shela mulenzhe ha ndeme ho itwaho nga zwitshavha , vhatsila , vhalanguli , vhagudisi na vhoramafhungo kha mveledziso na u khwinisea ha vhutsila na mvelele Afrika Tshipembe .
Thaidzo khulwanesa dze dza kwamiwa dzo vha mbingano , vhushai na ṱhalano .
Tshiedziswa tsha Vhudavhidzani na u Dzhenela ha Komiti dza Wadi tsho ḓisendekaho nga phurogireme ya miṱangano ya kotara iṅwe na iṅwe
Mahoḽa nga Nyendavhusiku , tshivhalo tsha mbilo dza mavu ntswa dzine dzo no ṅwaliswa tsho vha tshi khou swika kha 120 000 .
Zwenezwo musi hu tshi thoma u pfala vhuṱanzi ha zwiito izwo zwa vhuaḓa , ro mbo ḓi dzhia vhukando .
Bugu ya khadzimiso i fanela u shandukiswa ndeme hafhu kha ṅwaha wa muvhalelano wa zwino u khwaṱhisedza uri , arali zwo fanela , u ṱolwa ndeme ha vhukuma hu katelwa kha mivhigo ya u ṱola maanḓalanga . a vheaho iṱo .
Kha vha ri ndi dzhie hetshi tshifhinga ndi vhige murahu nga ha mishumo yo no itwaho kha Mulaedza wa Lushaka wa ṅwaha wo fhiraho .
Nga fhasi ha zwitivhi zwo tsaho zwiṱuku kana nyimele dza mathannge o tsesaho a zwa vhufuwi , tsitsikano ya tshiṱoko i nṱha vhukuma , na khovhe dzi ḽiswa zwiḽiwa zwo tou itwaho , zwine zwa ita uri hu vhe na ndeme ya ndango na ndangulo ya ndeme ya maḓi .
Nyito dzo dzudzanyelwaho ndi pfunzo pfufhi dza u funza na u guda , dzine kanzhi dza rangiwa phanḓa nga mudededzi .
U bveledza shedulu yo ṱanḓavhuwaho ya u pulana na u dzudzanya vhutshimbidzamushumo - hu tshi katelwa vhuendedzi , zwiḽiwa , maṅwalwa , nz .
Fhedzi musi ṅwana o no lumulwa , tshitshavha tshi lavhelela vhafumakadzi u ḽisa vhana zwiḽiwa sa izwi u mushumo wavho .
Tholokanyonḓivho ye ya ḓisendeka nga maṅwalwa .
U itela thandela dzi konḓaho kana dza tshifhinga tshilapfu , ndi khwine u kombetshedza kha muvhigo wa misi yoṱhe nga zwikhala zwo tiwaho .
U londola zwa kiḽiniki , phurofeshinala na vhuḓifari havhuḓi .
Vha humbule : Kha nyimele iyi , vha badela mutengo wa mualuwa kha muunḓiwa uyu .
Kha tshiimo tsha shishi muvhigo wa dzilafho wo ṋekedzwaho nga mushumeli wa dzilafho o ḓiṅwaliselaho u vha wo katela ḽiṅwalo ḽa ndaela ya khothe ḽi sa athu ṋekedzwaho .
Khomishini yo wana maṅwalwa a Khothe Khaṱhululi o katelaho zwithu zwoṱhe nahone u ya nga kuhumbulele kwayo , ho itwa referentsi dzo khakheaho kha maanḓalanga a kale kha u tenda mulandu .
Vho Mariam Paul ( muimeleli wa Muhasho wa Themamveledziso ya Vhudavhidzani na Tshumelo dza Poswo ) ;
U engedzwa ha thikhedzo ya masheleni kha nyaluwo ya ikonomi
Kha hu dzhielwe nzhele phambano ya vhuvhili ha aya maipfi . hu na hunzhi hune a shumiswa nga nḓila yo khakheaho . huṅwe vhaṅwe vha a shumisa ḽiṅwe madzuloni a ḽiṅwe nga nḓila nthihi zwa nga a hu na tsho khakheaho .
U thivhelwa ha u kungedzelwa hu ṱumanaho , hu re na vhuṱumani kana u ṋekedza zwithu zwa ndeme zwi fanaho vhukati ha zwibveledzwa zwa zwiḽiwa na zwinwiwa zwa aḽikhoholo .
Vhathu vha tea u ṱhonifhana , vhoṱhe nga u fhambana na zwine vha tenda , mvelelo na luambo .
( 2 ) Bannga ya Mbetshelo ya Afurika Tshipembe , musi i tshi khou bveledza ndivho dzayo , i tea u ita mishumo yayo nga nḓila ya vhuḓilangi i sa ofhi tshithu , i sa shumeli vhathu vhane ya tama vhone fhedzi kana u khethulula vhaṅwe vhathu , fhedzi , hu tea u vha na u kwamana tshifhinga tshoṱhe vhukati ha bannga na Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli kha mafhungo a tshelede ya lushaka .
Pulane ya mashumele a ṅwaha nga ṅwaha a Muhasho i bva kha nḓivho ya mvelelo dza fumimbili dza muvhuso dzine ya dovha ya vhekanywa u ya ngadzo khathihi na zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi tsha muvhuso zwo ṱanḓavhuwaho .
Vhayuda vha re vhusavhase vho kona u tshila nga kutshilele kwa tshaka dzine vha khou tshila nadzo vha dovha vha vha na vhutshilo ho dzudzanyeaho siani ḽa zwa vhurereli .
Nomboro ya bugundaula :
1.3 . Khabinethe i ṱanganedza u bviswa ha Mvelelo dza Ndingo ya Lushaka dza Ṅwaha wa 2014 ( ANA ) vhege yo fhelaho zwi sumbedzaho u gonyela nṱha ha u shuma zwavhuḓi ha gireidi dzoṱhe nga nnḓa ha gireidi 9 .
Naa hu na vhupo ha maḓaka ha ndondolo yo tiwaho kana ndeme ya vhuḓimvumvusi , tsumbo , zwiko zwa mupo zwi re na zwigazwiṱaluli zwo khetheaho u fana na miri ya mirunzi ine ya kunga ?
U ḓadzisa kha zwenezwo mulayo we wa khethekanya vhafumakadzi sa vhana vhaṱuku vhane vha nga si kone u vha na ndaka u vha na khonṱiraka nga vhone vhaṋe , mulayo wa khasiṱamari kha nyimele nnzhi wo ṱangula vhafumakadzi pfanelo ya u vha na nnḓu .
Ri vhumba tshifhinga tsho fhiraho tsha tshi khou nga u shumisa mapfanisi a ṋefhungo a no fhela nga " -o " na tshi khou " .
Gwama ḽa Lushaka ḽi bvisa sekhuḽa dzo fhelelaho nahone dzi re khagala dza mugaganyagwama u itela maitele a no khou dovholola na mugaganyagwama wa masheleni .
Ri nga tsireledzea hani hayani
Sentsasi yo tea u vha na mafhungo nga tshiimo tsha zwa ikonomi ya vhathu vha vhupo ha havho .
U engedza kha feme dzi bvisaho mufhiso kha zwiluḓi , vhorabulasi vha ṱoḓa kholomo dzine dza vha na mafhi manzhi .
Tsireledzo ya vhafumakadzi kha vhupo ha khuḓano na tsireledzo kha u tambudzwa lwa vhudzekani zwi tea u khwaṱhisedzwa .
Ndi kona u topola maipfi tshirendoni .
Kha shango ḽine ḽa khou bvelela u fana na Afrika Tshipembe , vhulimi vhu ṋetshedza tshiko tsha khonadzeo hu si kha mbuelo ya tshelede ya nnḓa fhedzi , na kha tsireledzo ya zwiḽiwa zwine zwi nga fhelisa thaidzo dzi elanaho na vhushai .
Khumbelo kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano wa Lushaka yo itelwa thendelo ya u shumiswa ha gavhelo ḽi bvaho kha nyimele ḽa miṅwe mishumo .
Zwino ṅwalani maanea aṋu .
Imani nga mulenzhe muthihi .
Atikili i hanedza zwa uri vhuṱambo hoṱhe hu ṋetshedzwa u bva kha kuvhonele kuthihi , kune kwa vha kuvhonele kwa Yesu .
Maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki a fanela u thomiwa nga kha mveledziso ya mbekanyamaitele na matshimbidzele a tikedzaho , sisiṱeme dza u vhiga , mbekanyamushumo dza u pfufha , mbekanyamushumo dza vhugudisi na thekinoḽodzhi nga ngomu kha muhasho .
Mbekanyamushumo i ṱuṱuwedza maitele kana kushumele kwavhuḓi kha muvhuso nga kha tsedzuluso dza kushumele na thikhedzo , thikhedzo naulavhelesa nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme kana ho sedzeswaho khadzo na mveledziso ya vhukoni ya M&E na u guda .
Izwi zwi ḓo khwinisa tswikelelo ya tshumelo ya vhulamukanyi nga vhoṱhe ngeno hu na muhumbulo wa u ṱuṱuwedza mbumbano ya tshitshavha .
Ikonomi ino khou aluwa , tshiimo tsha u gonya ha u thola na miholo , u fhungudzea ha u sa lingana , sisiṱeme ya pfunzo ine ya khou khwinifhala , nyimele dzavhuḓi dza vhubindudzi na u tshintsha mabuḓo a mushumo zwi ḓo thusa nga maanḓa kha u ṱanganyisa kana u ita uri vhathu vha Afurika Tshipembe vha vhe tshithu tshithihi .
Khoro ya Phurofesheni dza Mutakalo ya Afrika Tshipembe f .
Afrika Tshipembe ḽono vha tshipiḓa tsha vhuthihi ha ḽifhasi , ḽi shumela ndavhelelo dza shango , Afrika na ḽifhasi ḽine ḽa khou bvelela .
Vhudzivha ha u shumisa zwiṱirathedzhi zwa u fhungudza mveledzazwiwo .
Hezwi zwi ḓa nga murahu ha tsheo ya khothe ya Swiss ye ya tikedza tsheo ya Dzangano ḽa Dzitshakatshaka ḽa Federesheni ya Vhagidimi ine ya ḓo ṱoḓa uri a dzhie mishonga ine ya ḓo fhungudza thesiṱorone .
2.2 Khabinethe i ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u tshila vhutshilo ha mutakalo u fhungudza u kavhiwa huswa .
Hu dovha hafhu ha vha na vhuṅwali ha u ambela vhu re hone kha ezwi fhedzi hu na tsatsaladzo i si nnzhi .
Vhorakhonṱhiraka vha nga si ise phanḓa na u shuma arali vha so ngo badelwa lune zwa u ita mushumo wa khwine a zwi dzhielwa nṱha .
Tshitshavha tshi rwela ṱari muṱangano ( u kumedzwa ha manweledzo a IDP a mafhungomatsivhudzi a vhubvo )
Nga muya uyu wa vhuthihi , ri ḓo shumisana na phaḽamennde kha u ṱavhanyisa kutshimbidzele kwa Mulayotibe wa Ndangulo ya u Shumisa Mavu .
Vhuṱanzi ha nyiledzo idzo vhu nga ṱoḓea .
Khoro dza AIDS dzi katela ṱhoho dza zwa poḽotiki dza mihasho yo rangaho phanḓa na vhuimeli ho ṋewaho ndaela ha sekhithara dza vhuṱhogwa dza nnḓa ha muvhuso hu tshi katelwa mabindu na zwa mishumo .
Kha ngudo yo tiwaho iyi vhathu vhahulwane vho pfufhiwa nga zwinzhi na u dovha vha vha na vhuimo ha khwine .
Tshiṱiriki tshi na sisiṱeme ya mupo , ine ya vhea ṱhoḓea khulwane ya vhupulani ha masia mararu vhu re na vhulondo .
Mashumele a bugu ya tshikolodo a ḓo fhaṱa rekhodo i tevheleaho tshifhinga tshoṱhe zwi tendelaho bugu ya tshikolodo uri i wane phimo ya tshikolodo zwine zwa vha zwa ndeme kha u ṋea tshelede lwa tshifhinga tshilapfu .
Tshifhinga tsho swika tsha uri muṅwe na muṅwe washu a ri ' Kha vha rume nṋe " ..
Vha nga si shumise Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka nga nḓila iṅwe na iṅwe ine ya nga tshinyadza , u sa konisa , kana u lemedza kana u hoṱefhadza kana u wisa tshirunzi tsha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka kana u dzhenelela kha u shumiswa nga vhaṅwe vhathu na u ḓifhelwa nga Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Hu khou bveledziswa hosiṱele dzine dza langulwa nga muvhuso u bveledza fhethu ha u dzula vhathu na u khwinisa u shela mulenzhe ha ndaka idzi u ṋetshedza fhethu ha vhudzulo vhuponi ha dziḓoroboni .
Bongi , we a vha a tshi khou ya hayani a tshi bva tshikoloni , a vhona uku kutukana ku tshi khou papamala damuni .
Ri nga thusa hani uri vhupo vhu dzule ho kuna ?
Kha vha vhone uri zwidodombedzwa zwavho zwo ṅwalwaho kha nḓivhadzo kana mbuyelo a zwo ngo khakhea vha saathu rumela kha SARS .
Tambani mutambo muṅwe na muṅwe u no ḓo sumbedza dzangalelo ḽa muṱa .
U thomani , ro kuvhanganya mawanwa u ya nga ṱhoho dzo ṱandavhuwaho - tshitshavha , miṱa na miḓini , nyimele ya matshilisano , pfunzo , mutakalo , mushumo , na mupfuluwo .
Samithi i ḓo amba nga ha khombo ya vhutherorisi ha nyuklia na u vhea khagala maga ane a nga dzhiwa nga tshitshavha tsha dzitshakha u fhungudza tshumiso ya matheriala wo ḓalesaho uranium , u wana matheriala dzi so ngo tsireledzeaho , u ṱoḓisisa na u khakhisa ndingo dza vhutherorisi ha nyuklia .
Vhorakonṱiraka vha tea u badelwa nga tshifhinga kha mishumo ye vha khunyeledza nga ngona vha tshi badelwa mbadelo dzo teaho dzi no ya nga maga a mushumo ;
Ndugiselo dza furemiweke ya mbekanyamaitele ya vhagudiswa vha re na ṱhoḓea dzo khetheaho .
Zwa ndeme , hugaledzwa hu ṋetshedza zwikhala zwine vhathu vha kona u tshila nga vhone vhaṋe fhedzi vha si vhoṱhe .
Ezwi zwi ḓo ṋea ngafhadzo ya zwine zwa vha hone na zwe zwa fhira - na u shumiswa zwiṱuku , nga u ṋetshedza ngafhadzo ya zwine zwa ṱoḓea kha vhupo ha u dzula vhuswa .
Musi ro swika kha hetshi tshifhinga , ri swikisa maipfi a u tamela mashudu nga lushaka kha Tata Madiba na muṱa wavho , na u vha tamela u ṱavhanya u dzivhuluwa .
1.1. Khabinethe yo ṱangana u amba nga ha nyimele ya ikonomi na mafhungo a re na vhushaka na mugaganyagwama .
Makumedzwa awo a katela u bvisela khagala maga a miraḓo ya Bodo na uri vha tea u shuma lu si lwa tshifhinga tshoṱhe , nga nnḓa ha musi hu Mudzulatshidulo ane a nga shuma lwa tshoṱhe .
Zwo thivhelwa tshoṱhe uri muthu muṅwe na muṅwe , bindu , tshiimiswa kana webusaithi i sike mafhungo a siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi re kha webusaithi iyi , hu tshi katelwa siaṱari ḽa haya , nga nḓila iṅwe na iṅwe , hu si na thendelo yo tou ṅwalwaho ya GCIS .
Datumu ya Ḽavhuṋa ḽa u fhedzisela ndi ...
Zwi dzhiiwa zwi zwa ndeme uri zwiṱandadi zwa u fhungudza , zwa mbuyedzedzamalaṱwa na kufarele kwa malaṱwa a re khombo zwi bveledziswe .
Kha vha humbule nga vhugudisi na mushumo une vha khou ṱo ḓa wone .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u na vhuḓifhinduleli ha u pfananya u pembelela Ṅwedzi wa Vhufa nga Khubvumedzi ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Tsha u thoma , kha ṋee ṱhaluso yavho ya zwenezwo sa zwine vha pfesesisa zwone mafhungo aya .
Hu ṱalutshedzwa nga nganetshelo i no amba nga kuvhonele kwo fhambanaho .
Muḓagasi une wa pfukiselwa kha nyimele dza u thivhela Afrika Tshipembe zwi khou vha mafhungo .
Zwi fhambana nga mini ?
Mbudziso ya ṱhoḓea i tsinisa na u hanedza , sa khonadzeo ya uri muṅwe na muṅwe u ṱoḓa u farwa nga nḓila nkene arali vha na vhulwadze vhukene .
Mutheo , Saintsi , Thekhinoḽodzhi na Vhubveledzi : Khethekanyo iyi i ḓo vha na saintsi , thekhinoḽodzhi na vhubveledzi zwoṱhe i sa kateli ezwo zwe zwa khavariwa kha Khethekanyo ya Ḽifhasi na Saintsi dza vhutshilo .
7.3. Khabinethe i khou ṱuṱuwedza miṱa na zwiimiswa uri zwi ṅwalise u itela u khwaṱhisedza uri vha khou vhaliwa .
Phindulo dzi fhiraho 23 dzo ṱanganedzwa u bva kha tshitshavha , nḓowetshumo na madzangano .
Phalamennde i ṱoḓa u engedza u dzhenela na u shela mulenzhe ha tshitshavha kha u tevhedza thero ya uno ṅwaha " U pembelela vhufa ha mbofholowo nga u khwaṱhisa u vhuṱumanyi vhukati ha Phalamennde na Vhathu " .
Fhedzi-ha , vha tea u shumisa tshiimiswa uri , kha zwivhili , vha vhe na vhuṋe kana ṱhanziela ya vhuṋe ha mavu ye ya ṅwaliswa i no kwama mavu oṱhe o fhelelaho ane vhavhuelwa vha dzula khao .
U monithara na u sengulusa u thomiwa ha mbekanyamaitele na u vhiga zwavhuḓi na u tikedza bodo dza u sedzulusa muhumbulo .
Heyi ndi ndingo ya ndeme .
( a ) ṱhoḓea dza u ṱanwa hu tshi avhelwa thendelano ; na
5.1 . Khabinethe yo fhululedza tshigwada tsha masia o fhambanaho tsha mazhendedzi a khombetshedzo ya zwa mulayo tshe tsha rangwa phanḓa nga vha Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe khathihi na vha Yunithi ya Vhusevhi ha zwa Vhugevhenga tshe tsha kona u fara gennge ya vhahumbulelwa vhe vha vha vho ḓiṱama vhukuma fhaḽa Rosettenville , kha ḽa Johannesburg nga Musumbuluwo , wa ḽa 21 Luhuhi 2022 .
Lushaka lwa mbuelo lwo khakhea .
Vha na pfanelo ya mutakalo , zwiḽiwa , maḓi na tsireledzo ya kutshilele zwo linganaho .
Khunyeledzo i nga dovha ya vha ine ya sa tou vhonalesa , naho kanzhi khethekanyo iyi i tshi sia muvhali a khou humbula na u humbulela .
U guda u ṱanganyisa musudzuluwo wa muvhili i bvaho kha mitshino ya Afurika Tshipembe tsumbo : mitshino ya India , mapantsula nga muzika wo teaho
Idzi pfanelo dzo tsireledzwa nga Ndayotewa nahone a dzi pfukiwi hu songo vha na zwine zwa pfala zwine zwa nga fusha zwine Ndayotewa ya ṱoḓa .
Madzangano a tamaho u ita khumbelo ya u sa thela a tea u wela fhasi ha khethekanyo dzi tevhelaho :
( a ) Hu tea u ṱuṱuwedziwa na u londolwa kushumele kwa tshiimo tsha nṱha tsha phurofeshinala .
Phaiphi dza zwitentsi dzo ṱanganelanaho dzo pulaniwa fhethu hu re kha vhupo ha vhudzulo u itela u fusha ḽevele dza tshumelo , dza fhasisa fhedzi dzi tea u wedzwa nga ṱhoḓea dza tshitshavha .
Garaṱa dzine maḓuvha a 120 a fhira vhaṋe vhadzo vha saathu u dzi tevhela , dzia ṱshinyadzwa .
Mushumo wa ṱhanganelano wo vha u sa ḓuri sa izwi wo fhungudza mbadelo dza u fara mushumo dze dza vha dzi tshi nga vha dzo hwalwa nga tshumelo iṅwe na iṅwe .
Fhedzi , vhathu vha no bva kha vhupo ha luṅwe lushaka vho vha vha tshi dzula henefho , na uri ho vhigiwa uri vho vha vha tshi khou badeliswa ( zwi siho mulayoni ) u dzula henefho .
Hezwi zwi nṱha nga 0.7% ye ya lavhelelwa nga tshifhinga tsha Tshiṱatamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Themo ya Vhukati .
Tshipembe ( SALGA ) vho vha vho rambiwa .
Ofisi ya Mveledziso ya Matshilisano kha tshiṱiriki tshiṅwe na tshiṅwe yo fara vhuṱambo hayo .
Maḓuvha a mbambadzo a ḓo katela vhaṱani vhaswa , hu tshi kateliwa USA na China , nahone vha lavhelelwa u ṱuṱuwedza vhubindudzi ha khamphani dzapo na dza dzitshaka dzo kwameaho kha vhufhufhi ha tshitshavha na ha maswole , tsireledzo , vhupileli ha shangoni na thekhinoḽodzhi dza lwanzheni .
U itela ṱhoḓisiso i re na vhudodombedzi , zwi re afho nṱha zwi tea u khwiṋiswa , nga u shumisa phambano kha khoifishiente ya u fa kha ḓuvha nga masiari na vhusiku zwi tshi paṱekanywa na na phambano dza phetheni dza nyelelo ya maḓimalaṱwa .
Kutukana kwo vha ku tshi khou lingedza u fhufhela maḓini ku kha davhi .
U ya nga Mulayo wa Mavu wa Vharema wa 1913 na miṅwe milayo , Vharema vho vha vho tendelwa u vha na mavu a 13% o fhelela kha ḽa Afrika .
Ndivho nthihi ya vhukwamani uhu ho ṱanḓavhuwaho na tshitshavha ho vha hu u wana mahumbulwa a tshitshavha nga Khwiniso ya Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa .
Nyingapfuma , mikovhe na rennde ya mavu zwo gonya miṅwahani ya sumbe yo fhiraho .
Zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwi ṋetshedza tswikelelo kha zwishumiswa zwa nnyi na nnyi na vhuendi , hu si na nga kha u tshimbila na nga u tshimbila thungo ha bada , fhedzi na fhethu ha u lindela na pfukiselo ya vhuendi ho fhambanaho kha zwitopo na zwiṱitshini .
U renda zwirendo na zwidade khathihi na u ita nyito ( zwi edzisela ) .
Ngudo dza / Maitele a u vhuinzhiniara hafhu bindu kana ndalukano dzi elanaho .
5.3 . Kha maṅwe mafhungo a no khu bvela phanḓa , Khabinethe yo dzhiela nṱha u thoma ha Mulayo wa Khwiniso wa Muṱaṱisano une wa ita uri zwi vhe mulandu wa vhugevhenga kha vhalangi na ndaulo u shumisana kha u vhea mitengo , thandela na mimaraga .
Dziatikili dzi itelwaho u shumiswa a dzi nga ḓo fhira tshivhalo tsho teaho kha tshumiso thwii nga vhathu vha kwameaho .
Vhana vha fumi vho dzheniswa kha mbekanyamushumo iyi ya vhufhambanyi kha saithi dzo fhambanaho dza ndingedzo .
Vha fanela u imisa kana u fhungudza ndozwo ya tsireledzo ya zwimela na bayodaivesithi ya tshimela kha tshikalo tsha tshiṱiriki .
Vhaṅwe vhanna na vhafumakadzi vha 32% na 42% u ya nga u ralo vho sumbedzisa uri a vha athu vhuya vha ita ndingo dza HIV naho muvhuso u tshi khou lwisa nga hune wa kona u tsivhudza nga ha ndingo dza HIV .
Musaukanyo wa Phambano une wa ṱalutshedzwa sa u pambuwa huṅwe na huṅwe ha mushumo wa thandela u bva kha zwe zwa pulanwa kha shedulu , mitengo , zwiḓiswa , khwaḽithi na mbuelo .
Zwi vhonala zwi tshi konadzea u badela mbuelo idzo ubva kha mbekanyamushumo ya DB yo itwaho nga murahu ha tsireledzo ya tshitshavha yo ḓoweleaho .
Phimo dza u gonya ha mitengo dzi fhungudzeaho dzi sumba feisi i shandukaho kha ndangulo ya ikonomi ya Afrika nga u angaredza , nga maanḓa vhuḓiimiseli ha u shandukisa ikonomi dzashu hu na tshipikwa tsha u fhedzisela tsha u vhona uri ikonomi dzashu dzi shumisanaho na ṱhoḓea dza ḽifhasi .
1.4 . Afrika Tshipembe ḽo vha ṋemuṱa wa khwine kha Samithi ya Ḽifhasi ya Ṅwaha ya Foramu ya Thundu dza Vharengi ya vhu60 ( CGF ) , ye ya ambiwa nayo nga Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa .
Vhudzulo a vhu ho tsini na vhuongelo zwine zwa sika thaidzo dza tsireledzo tshifhinga tshoṱhe vhomme vha tshi tea u ya u mamisa nga madekwana .
Musi ri tshi khou vha khwiṋe kha u topola na u tandulula thaidzo , ri dovha ra vha khwiṋe kha u sika mishumo na u engedza mbuelo .
Atikili iṅwe na iṅwe i amba nga zwiitei zwifhio ?
Zwine ra livhana nazwo ṋamusi zwi dovha zwa pfuka mikano ya vhuimo ha lushaka lwashu , fhedzi sa Maafurika ri na vhaṅwe Maafurika , vhane vha shuma kha dzingu ḽashu na u mona na dzhango ḽoṱhe ḽihuluhulu , ho livhuwa kha mveledziso ya ikonomi .
80 . Khumbelo nga Miraḓo kha Khothe ya zwa Mulayotewa
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo u lusa u swikelela zwi tevhelaho :
Fhulufhelo ḽavho ḽi ri ṱuṱuwedza u shumisa mafulufulu ashu oṱhe u swikela ndavhalelo dzavho .
Komiti ya Ndangulo ya Mihasho yo Ṱanganelanaho yo shela mulenzhe kha Tshigwada tsha Mushumo tsha Mbumbano ya Tshitshavha , Dzangano ḽa Mbuedzedzo ya Mikhwa na Ndangulo ya Zwidzidzivhadzi ya Vhukati .
Nyengedzedzo ya themamveledziso ya mafhungo na vhudavhidzani dzisekithara dzine dza vha na vhukoni ha u nga sika zwikhala zwa mishumo ine ya khou ṱoḓeyesa nga mannḓa sa zwa migodi , vhulimisi , na u alusa mbuyelo ya minerala .
Mafhungo , mihumbulo na vhupfiwa ho bviselwaho khagala kha saithi heyi a zwi tei u dzhiwa sa ngeletshedzo ya phurofeshinaḽa kana muhumbulo wa tshiofisi wa Muhasho wa zwa Muno kana tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mulayo zwi tshi elana na mafhungo , mihumbulo kana vhupfiwa ho bviselwaho khagala kha webusaithi heyi .
Inthaviu ya muthu kana zwigwada zwo sedzwaho khazwo .
Khwaṱhisedzo ya Khonadzeo ya Mbambadzo ya Ḽiṅwalo ḽa Dzangano kha mbuelo ya muṱa .
Masipala u tea u sedzesa kha uri ṱhoḓea dza tshumelo dzi nga fushwa hani nga nḓila yo linganaho .
) yo anḓadza mafhungo a vhunzhi ha mihasho na zwiimiswa zwe zwa tevhedza nga vhuḓalo .
2.5 Nḓowetshumo ya zwa maini ya malasha yo ṱanganyiswa nga fhasi thikhedzo ya Khoro ya Minerala ya Afrika Tshipembe ( MINCOSA ) , muṱangano wo ḓo ṱahisa thaidzo dzi elanaho na ṋetshedzo ya malasha , mbadelo na zwa mitengo , na khwaḽithi ya malasha a ṋetshedzwaho Eskom .
Mulaedza wa Lushaka ( SoNA ) nga ḽa 11 Luhuhi u ḓo dzhiela mushumo uyu nṱha .
U ḓivhadzwa maṱanganyi .
Tsedzuluso kanzhi dzi dzudzanywa nga maanḓa ho sedzwa tshitatasitiki tsha khombo , u vha hone ha zwithu zwine zwa vha khombo,zwine zwa nga sa benzini hune ha kuvhiwa hone , kana u shumisiwa ha mitshini ine ya vha khombo mishumoni .
Dzilafho ḽo raliho ḽi fanela u katela sisiṱeme dza vhudavhidzani ha tsemano kha nyimele hune muambo u pfeseseaho a u tou vha tshipikwa tshi pfalaho .
Musi wa maitele a data ya kushumele kha ḽeveḽe iṅwe na iṅwe , ho vha na u sedzuluswa ha data ho vhalaho ho itwaho u khwaṱhisedza ndeme yavhuḓi na data ya kushumele ine ya pfadza .
Zwine nda ḓo shumisa
Makoko ndi zwiḽiwa zwo salaho zwine zwa nga bva kha zwikepe , kha zwidimela na kha mabufho .
Nga zwenezwo , Mihasho i pfukisela masheleni kha mimasipala hu tshi itelwa ndivho dzo fhambanaho .
A huna tshifhinga tsho vhewaho tsha hei tshumelo .
Ndi ngazwo , heḽi fhungo ḽo pika u bvisela vhathu khagala kha mafhungo ane vha vhusimamilayo vha tea u shumana nao arali vha tshi khou ṱoḓa u thoma mbekanyamushumo ya akhaunthu ya muthu muṅwe na muṅwe , sa zwo sumbedzwaho .
Vhagudi vha ṅwala muṅwalo wa ḽedere nga ḽithihi nga ḽithihi vha tshi kopolola na u ṅwala maṅwalo o lapfaho vha tshi ṅwala zwavhuḓi nahone zwonezwone zwi tshi bva kha ḽiṅwalo .
Tevhedzelani mutalo u tshi bva kha tshifanyiso u tshi ya kha ḽikateli ḽone . konḓa
Vha tshimbila mudavhini vho livha tshiṱediamu .
Vhaṅwe vha nga fhindula nga nḓila i fanaho tshifhinga tshoṱhe , vhathu vha nga shumisa nḓila dzo fhambanaho zwi tshi bva kha nyimele .
I dovha hafhu ya ṋea tshifhinga tsha u vhea iṱo kha u pulana na u shumiswa ha IDP .
Fhedzi u ḓifhelwa nga mafhelo a vhege nga maanḓa .
Miṅwaha ya 25 yo fhiraho , ro ita zwinzhi u swikelela ṱhoḓea dza vhathu dza mutheo , u fhungudza vhushai na u shandukisa ikonomi yo makhaulambilu ye ya dzudzanywa u shumela madzangalelo a vha si vhanzhi .
Hune ndaela ya u dzhiulula ndaka ya ṱoḓea , khothe i ita tsenguluso dza zwiimo zwivhili .
U vhona zwauri ṱhoḓea dzi a swikelelwa tshifhinga tshoṱhe hu tshi tevhedzwa themendelo dzo teaho .
Khombo dzi ḓo fhungudzwa nga u shumiswa ; u londotwa na u tevhedzela tshoṱhe mirandelo yoṱhe ya masheleni uri hu kone u wanala mawanwa o kunaho a odithi .
Mushumo muhulwane wa Zwiimiswa zwa Maḓi zwa Dzingu hu ḓo vha u bveledza na u langa themamveledziso nnzhi dza dzingu ( nḓisedzo ya maḓi na tshomedzo dza maḓi ) ho katelwa u lambedza , u bveledza thandela na u dzula hu tshi khou shumiwa khathihi na u dzi ṱhogomela .
Nga murahu ha makumedzwa , CRC i ḓo tevhela maitele na mbekanyazwifhinga :
U amba nga thinganywa , kuitele na zwishumiswa .
U pfuka zwithithisi zwa zwi konḓaho hu tshi katelwa u sukumedza , u kokodza , u fhufha , u shandula masia
Nga u dzhenela kha tshumisano , vhafumakadzi vha nga swikelela nga zwigwada zwine vhathu nga vhoṱhe vha sa kone nga vhone vhaṋe .
2.11 Vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe ?
Ri khou thetshelesa zwitatamennde zwa mupondwa na zwa madzulo a u thetshelesa nahone ri na khumbelo dza khangwelo , fhedzi a dzi fani dzoṱhe .
Tshimbidzani maṱo ( u sikima ) kha siaṱari ni wane uri ni ḓo vha ni tshi khou vhala nga mini .
Pfanelo ya vhuḓiimiseli ha vhathu vha Vhukovhela ha Sahara i tea u dzhielwa nṱha .
4.7 . U tholwa hafhu na u tholwa ha vhalanguli vha si khorondanguli vha Bodo ya Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika lwa miṅwaha miraru ( u swika 31 Fulwana 2020 ) :
U vhea kuitele kwa na mveledzwa ya mulevho uyu .
U vhala hu re na u elela na nga u ṱavhanya hu engedzedzeaho .
Vhanna vha anzela u ḓivhona vho khwaṱhela na u vha na mutakalo nga murahu ha vhulwadze nga u ṱavhanya u fhira zwine vhafumakadzi vha ita , fhedzi kha ḽiṅwe sia , vhanna vha vhilahela zwihulwane nga ha nyimele yavho musi vha tshi lwala u fhira vhafumakadzi .
Kha mikano ya ndivho dzi re afho nṱha na maga ane a tea u tevhedzelwa a
Ri khou tea u dzhia maga a u fhungudza zwiito zwa u sa badela masipala na u lwa na mvelele ya u sa badela ine ya vha hone kha zwiṅwe zwitshavha .
Khothe Khulwane ya Mpumalanga ngei Mbombela na Khothe ya Madzhisiṱiraṱa ya kale ya Middleburg,ine yo vusuludzwa zwiṱuku he ha vha hu tshi khou shuma vhafariwa , hune i ḓo shuma sa dzulo ḽapo ḽa Khothe Khulwane .
Vhunzhi ha migaganyo ya mugaganyagwama ho ṋetshedzwaho nga dzidona a hu fhambanywi vhukati ha miano , tshifhinga tsha miṅwaha minzhi hu tshi vhambedzwa na vhuḓikumedzeli ha ṅwaha muthihi , na ndambedzo dzi re hone .
( 2 ) Khomishini ya Khetho i na maanḓa na mishumo ya nyengedzedzo yo bulwaho nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
A tevhelaho ndi manweledzo a tshumelo dza mutakalo wa orala dzine dza ḓo wela kha tshikoupu tsha tshiṱiriki tsha tshumelo dza mutakalo :
Mveledziso ntswa i ḓo ṱumana na idzi ḽaini dzi re hone , nahone u fhaṱiwa ha fhethu ha u kunakisa maḓi ndi zwa ndeme u itela u katela ḽaini nga kha Mandela na Luthuli .
Kha u ya phanḓa na nyaluwo , ri khwaṱhisedza mimakete ire hone ri tshi khou ya phanḓa na dziikonkonomi dzine dza khou thoma u bvelela .
U ṱavhanyedza tshanduko na u vhumbiwa ha Masipala .
ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUKWAMANI ZWA MUOFISIRI WA
Tshigwada itsho tshi khou lavhelelwa u ambedzana na u dzhenelela kha mbilaelo idzo , ndivho khulwane iya u wana nḓila dza u tandulula masiandoitwa o ḓiswaho nga u thomiwa ha ndango iyi .
Kale India ho vha hu tshi pfi musi Phikhokho i tshi lila , zwi amba uri hu ḓo vha na mithathabo , phenyo na mvula .
Sa tsumbo , pfunzo yo khwiniswaho , iḓo ita uri hu vhe na tshiimo tsha nṱha tsha mishumo na miholo ya khwine , hone nyaluwo ya ikonomi nga u ṱavhanya i tshi ḓo engedza zwikhala zwa vhoṱhe na u bveledza tshomedzo dzine dza ṱoḓea u khwinisa pfunzo .
Ṱhanganelano vhukati ha ṱhumano dza tshaka dzo vanganaho dzi ṱanganedzaho voḽomu khulwane ya vhuendi ndi masia a tswikelo khulwane nahone ngauralo a vha masia a ne zwikhala zwi anzela u vha zwihulwanesa .
Kha vha bveledze sisiṱeme ya dzioda u itela dzioda dza tshiṱoko dza nga ngomu .
Mushumoitwa wa u thoma u vhambedza mvelelo ṱhanu dza nṱhesa dza ndeme , u vhona zwauri mafhungo oṱhe a u pulana o dzheniswa oṱhe nga nḓila yone .
Musi hu tshi khou tevhedzwa Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho na Milayo ya GEMS , Bodo ya Dzithirasitii i na vhuḓifhinduleli ha ndaulo i pfadzaho ya Tshikimu .
Vha nange nga u puṱedza khayo .
Mushumo wa dziNGO nga zwenezwo ndi wa ndeme kha u ṋetshedza tshumelo na mbekanyamushumo ho teaho nga ngomu kha tshileludzi tsha u valela tshiṱokisini .
Ri khou dzhia hovhu vhuḓifhinduleli nga tshifhinga tsha ndeme kha dzhango ḽashu .
Ni dzula vunḓuni ḽifhio ?
Ri tea u khaula ḽivhaka vhukati ha muvhuso sa muṋetshedzi na vhadzulapo sa vhaṱanganedzi .
Ngauralo , musi ho no vha na mbilaelo nga ha u vha khomboni ha u ṱaniwa izwi zwo shandukiswa tshoṱhe nahone phindulo yo ḽiṅwe ḽa dakalo nga ha u dzhielwa nṱha .
Ndi ngani dzi tshi vhidzwa u pfi ndi ṱhulo dza milamboni ?
Vhuhulu ha Ndayotewa na muvhuso wa mulayo .
Heyi SoNA i khou vha hone nga tshifhinga tshine ra khou tea u tou ima roṱhe ri tshi itela u lwa na masiandoitwa a vhulwadze ho vhangwaho nga vairasi ya Khorona ( COVID-19 ) , u khwiṋisa matshilo a vhadzulapo vha Afrika Tshipembe khathihi na u alusa ikonomi yashu .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhatholi , vhabveledzi , vhaoli , vhaṱunḓi , vhaḓisedzi na vharengisi , u itela u vhona uri hu na mafhungo a zwa mutakalo na tsireledzo zwo sumbedzwa .
1.3 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho vula lwa tshiofisi Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) i re kha tshiimo kwao kiḽinikini ya mahayani ya Lusikisiki , ine ya ḓo tshimbidza ndondolamutakalo kha vhathu vhoṱhe . Kiḽiniki yo dzheniswa na zwishumiswa zwa maimo vhukuma , tshumelo dza shishi na wadi ya vhadzadze i shumaho awara dza 24 .
Kha nzulele iyi ndango i a vhaiswa musi vhashumi vha tshi thoma u vha na vhuḓifhinduleli ha mishumo ine ya fanela u vha fhasi ha ndango ya vhaofisiri vhahulwane .
Khoro heiḽa iḓo isa phanda na u tikedza u farwa ha vhuṱambo nga nḓila iṅwe na iṅwe ine vha nga kona u swikelela yone .
Pulane dza wadi na u dzhenelela ha tshitshavha
Kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , mukovhe wa u shela mulenzhe kha ikonomi wo itwaho nga sekhithara ṱhukhu ya vhulimi ho vha hu tshi khou fhungudzea nga zwiṱuku na uri zwi fanaho na zwenezwi zwi khou itea kha ḽeveḽe dza vhashumi vhayo .
Kha vhashumi , hezwi zwi ḓo ṋea vhuṱanzi ha uri vhuleludzi ha miholo zwi ḓo dzhenelela kha nyaluwo , u sika mishumo na mbuelo dza matshilisano .
Nyimele dza uri ho itea mini musi vha tshi lovha dzi kha ḓi kanganyisa , fhedziha , zwo dzhia miṅwe miṅwaha miraru phanḓa ha musi vha tshi dzhenela tsengo dza khangwelo dza vhaiti vha mabulayo aya .
Kha fhungo iḽi vha humbelwa u dzhiela nzhele mbekanyatshifhinga i re kha vothi ḽa ofisini yanga .
Kha ṅwaha u ḓaho , ri khou ya u isa phanḓa na vhuḓidini ha u ṋetshedza zwikhala zwihulwane kha vhathu vha re na vhuholefhali uri vha dzhenele kha zwa ikonomi na kha tshitshavha nga u angaredza .
I sedza kha uri nḓisedzo ya tshumelo i ṋetshedziswa hani , u fhirisa kha uri ndi ' dzifhio ' tshumelo dzine dza fanela u ṋetshedzwa nahone muhumbulo muhulwane ndi u khwinisa vhukoni na u tea ha nḓila ine tshumelo dza ṋetshedzwa ngayo .
Kathihi na dzikhetho phuresidennde vho ḓivhadza tshanduko kha muvhuso .
Nyudo ya kiḽasi 23 nga vhege lwa minethe ya 15 hu tshi shumiswa ḽiṅwalwa ḽithihi nga vhege ; mugudisi u a sumbedzela kiḽasi yoṱhe
Ndi tshi ḓadzisa , kha u ṱanganedza maṅwalo na dzi emeiḽi dzi bvaho kha tshitshavha , ri ḓo dovha ra sika ḽaini ya vhudavhidzani i swikeleleaho nga nḓila yo leluwaho .
Zwi tshi bva kha kuitele kwo dzhiwaho nga ngomu ha thandela , hu nga kha ḓi vha na ṱhoḓea ya u sala murahu mitengo yoṱhe ya tshibviswa tshiṅwe na tshiṅwe kana mitengo yo anganyelwaho u fhedza .
Masipala u ḓo fhaṱa kha u swikelela uhu nga u sedzesa huṅwe fhethu u itela mveledziso ya vhufarani .
Ndeme ya tshelede - Ya u thoma
Kha vha ṱaluse zwipiḓa zwine vhaṅwe vhavhili vha re na dzangalelo vha zwi shuma kha CBP .
Senthara dza lushaka dzi ḓo thusa fhedzi musi vundu ḽo no fhedza masheleni aḽo .
Mbadelo ya u tshimbidza ya ṅwedzi nga ṅwedzi : R10
U ṋetshedza thandela dzo nangwaho nga Muhasho wa Pfunzo zwo fanelaho phurogireme dzi fhiraho nthihi nahone dzi lambedzwaho nga mphomali yo sedzaho kha zwezwo fhedzi .
Milayo i shumiswaho
Mutambo wo khethekanywaho u vha na khovhakhombo khulwane a u nga ḓo vha hone hu si na miraḓo ya Yunithi ya Mapholisa a Ndaulo ya Tshitshavha , na dziṅwe yunithi u fana na mapholisa vha nga dzhia tsheo vhone vhaṋe .
Hedzi dzo vha khetho dza u fhululedza miṅwaha ya 21 u bva tshe ha vhumbwa sisṱeme ya demokirasi ya mivhuso yapo fhano Afrika Tshipembe .
( 5 ) Vhuṱanzi ho wanalaho nga nḓila ine ya thithisa pfanelo iṅwe na iṅwe ya Mulayotibe wa Pfanelo a ho ngo fanela u shumiswa arali vhu tshi ḓo ita uri tsengo i vhe yo teaho kana zwi tshi nyefula mushumo wa ndaulo ya vhulamukanyi .
Ngona na muhanga zwa u thoma Mulauli wa zwa Ikonomi u itela u laula zwa ikonomi nga nḓila i bveledzaho ya maitele a u engedza ndeme ya maḓi oṱhe i khou bveledzwa na uri i ḓo vha yo sedza kha u vhona uri hu na ndivhanyo ya mulayo .
Vha nga shumisa vhuimo havhuḓi vhungaho ha afho fhasi .
Maano aya a e-Strategy a sumbedzisa bono ḽa mveledziso ya tshitshavha tsha mafhungo a katelaho kha shango ḽo tewaho kha ṱhoḓea dza vhadzulapo , mabindu na sekithara ya tshitshavha .
Pulane dza nzudzanyo nthihi dza vhupo ha mveledziso ntswa dzi fanela u tevhedza ndaela dza ḽevele ya nṱha dza u pulana dzo topolwaho afho nṱha .
Pulane dza u Ṱola dza nga Ngomu , dzine dza elana na zwiṱirathedzhi zwa Masipala na khohakhombo dzo teaho , zwi tikedzwa nga ndangulo khulwane na u tendelwa nga Komiti ya u Ṱola yo ḓiimisaho .
Hezwi zwi nga khwaṱhisedzwa nga zwauri dziṅwe dza tshandwa idzi dzi khou lavheleswa nga vhabveledzi vha mbekanyamaitele hu na tshiawelo .
Bammbiri Ḽitshena ḽi dovha ḽa vha na zwitatamennnde zwa mbekanyamaitele dzine dza tea u sedziwa musi hu tshi pulanelwa vhudzulo ha vhathu .
Naho mbadelo idzi dzi so ngo ḓaho nga nḓila dzi sa itei ngomu ha ndaka , dzi dzhia tshipiḓa tsha mishumo i itwaho ho dzumbamwa nahone zwi nga si konadzee arali Vho Brooks a so ngo thoma u swikisa mutshimbidzi kha vharengi vho bulwaho .
Khaedu khulwane yo livhanaho na shango ndi ya u ita uri vhaswa vha ṱalukanye vhuvha havho , vha vhe na nzhele ya ḓivhazwakale yavho na u vha ṱuṱuwedza uri vha vhe na vhufunashango .
Vhuvhili hazwo ndi zwa mutshimbidzi na tshitshavha
Maitele o teaho o sumbedziswaho kha khethekanyo iyi , o ḓisendeka nga milayo , ine yo no vha hone kha ṱhoḓea dza gumoṱuku , na u ita mutheo wa Nyendedzi kha U laṱwa ha Mathukhwi a Ndondolo ya mutakalo .
Mbilaelo dzo ḓoweleesaho ndi zwifhinga zwa u lindela tshumelo ha tevhela kufarelwe kwa vhalwadze .
Fhedziha , muvhuso u khou tenda fhedzi u tshi khou ṱhogomela uri ikonomi i ḓo dovha ya aluwa nga huhulu nga murahu ha mbonalo ya khwiniso ya nḓisedzo ya muḓagasi na u lwisa huhulu nga muvhuso kha u alusa tshiimo tsha vhubindudzi .
Kha sesheni idzi dza khuvhangano ri dzulela u ṱoḓa hafhu u pfa u bva kha avho vhathu vhane ra vha vhidza vhapondwa , u wana kuvhonele kwa vhapondwa musi zwi tshi kwama khangwelano .
Zwi ḓo dzhia ṅwedzi muthihi u nwalisa
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe uri vha shumise ṅwedzi uyu kha u swikelelana sa shango , vhunga shango ḽi tshi khou isa phanḓa na u shumisana kha u fhaṱa lushaka lu bvelelaho .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelelo dza Samithi Zwayo ya Vhu37 ya Mveledziso ya Tshitshavha tsha Tshipembe ha Afrika ya Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso ye ya farelwa Afrika Tshipembe u bva nga ḽa 9 u swika nga ḽa 20 ḽa Ṱhangule 2017 fhasi ha thero : " Vhufarisani na Sekithara dza Phuraivethe u itela Mveledziso ya Nḓowetshumo na Mutevhe wa Mishumo kha Dzingu . "
Tshiedziswa tsha u tandulula thaidzo ndi tshishumiswa tsha ndeme tsha Komiti ya Wadi .
Muvhuso u khou isa phanḓa na u monithara na u vhona uri huna u tevhedzela kha Matshilisano a khamphani na Puḽane dza Vhashumi na magemo a Thendelonzwiwa dza Migodi .
Ho vha hu na vhubindudzi vhunzhi na u rengiswa ha tshumelo dza muvhuso nahone ndi nga nṱhani ha mihumbulo ya vhoradzipfunzo vha zwino uri muvhuso kana ANC mathomoni a vho 1990 i tshea ḽa u bva kha ikonomi , hune ya khou dovha u vhuyelela .
Tsumbo ya zwenezwi ndi ya sisiṱeme ya Mulambo wa Vaḽa hune vhunzhi ha madamu na dziphaiphi zwa shuma sa sisiṱeme nthihi yo ṱumekanaho .
Nga nnḓa ha ṱhuṱhuwedzo yavhuḓi ya thuso ya mphomali nga tshitshavha kha khovhanyo ya mbuelo na vhushai , mveledziso ya zwikili na u thomiwa ha mishumo zwi dzula zwi zwithu zwa ndeme zwi vhangaho kha u khwinisea ha matshilo a vhathu .
Mulangi Muhulwane kana muthu o mu farelaho
Ri ḓo fhindula nga nḓila yavhuḓi na u ṱavhanya kha tsatsaladzo na kha khumbudzo u itela u khwinisa tshumelo dzashu .
Mbuelo dza rinngi ya thekisi ntswa dzi katela khaphasithi yo linganaho ya u katela mashumele a re hone na iṅwe khonadzeo ya nyaluwo ya tshifhinga tshiḓaho .
Koporasi a i na khadzimiso na nthihi .
Muhasho wo bveledza muhanga wa mbekanyamaitele ya vhulangi ha ngalafho .
maga a tsireledzo ane a fanela u dzhiwa
Tshelede khulwane ya nnḓa ya Turkey i khou fha zwikolodo khathihi na u tsitsela fhasi zwiko zwa tshelede ya nnḓa zwine zwa khou ita shango uri ḽi kolodese na u vhulaha u tshimbila ha masheleni , musi mbekanyamaitele ya zwa masheleni i tshi khou thoma u dzudzanyea kha ikonomi dzi re phanḓa .
Ndavhelelo ṱhukhu ya u bvelela ha matshelo
Thendelonzwiwa i ḓo ḓivhadza vhashumi nga ha maitele aneo o fanelaho u vhona zwauri zwiito zwavho zwi khou elana na sisiṱeme ya nḓisedzo ya tshumelo .
Kana arali thandela ya zwa dzinnḓu i tshi khou ṱoḓa u itwa , vhupo vhune ya khou ya u itwa khahoa vhu ngo tea u tshikafhadzwa uri hu vhe khombo kha mutakalo wa vhadzulapo .
Mbekanyamaitele i dovha ya dzinginya nḓila dzine nnḓu dza migodi dzi nga dzi lavhelesa u itela u kona u langa maḓi nga nḓila dza khwine .
Nga tshifhinga tsha vhukati ha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho , ri ḓo thoma zhendedzi ḽa mvusuluso na mbuedzedzo ya mavu u itela u ṱavhanyisa tshandukiso ya mavu .
Miṅwahani ya fumi yo fhiraho , vhunzhi ha mashango a Afrika o vha na nyaluwo ya ikonomi i no vhonala .
Ri tea u vhaḓedzela vhulangi ha khamphani na u vhona uri hu ṱavhanye hu vhe na u dzhenelela kha hune vhalangi vha ṱudza hone .
Vha ḓadze fomo ya khumbelo ya mbilaelo vha i rumele kha ofisi ya dzingu ya DIS .
Kha vha ite khumbelo kha ofisi ya Mulangi wa Dzingu wa Muhasho wa Minerala na Fulufulu hune mavu a wanala hone .
Nahone Afrika Tshipembe a ḽi ḽoṱhe : Huna mutsiko kha nḓisedzo zwi tshi ḓa kha thandela dza khuliso mashangoni a Chile na Brazil .
Corobrik ndi ḽiṅwe ḽa mabindu a fhano hayani e a fhindula khuwelelo ya Phresidennde Vho Ramaphosa ye vha i ita kha mabindu a fhano Afrika Tshipembe na a dzitshaka uri a bindudze kha ikonomi ya ḽino shango .
Therisano dzo ṱanḓavhuwaho vhukati ha vhashela mulenzhe vhoṱhe kha heḽi sia dzi khou ṱoḓea nga u ṱavhanya .
Vhupo ha Phalamennde na vhathu vha shumaho hone
Naho tshivhoniswa tshavho tshi tshi vhonala tshi tshi konḓa , kha vha elelwe tshilidzi tshine ḓuvha iḽi ḽa ḓisa .
Mulaedza hoyu u tou vha khagala kha mihasho ya muvhuso i kwameaho .
Kha thyeori dza u sasaladza vhorasaintsi vha ṱuṱuwedzwa u shela mulenzhe , u ḓidzhenisa nga na u ita sa vhashelamulenzhe vho ḓidzhenisaho kha tshitshavha .
Kuvhonele ku bvelelaho ku ḓo ṱuṱuwedza u khwiṋiswa ha mbekanyamaitele ya maḓaka tshifhingani tshi ḓaho .
Hu nga ho ṱavhanya u linga nga nḓila yo fhelelaho masiandaitwa a muṋano wa Asia .
Nga u ralo , a zwi nga ḓo vha zwavhuḓi u badelisa mbadelo nṱhesa dza u dzhena .
Na ho u sa vha na mushumo na tshelede zwi tshi sumbedza vhusiwana zwavhuḓi , vhusiwana vhu dovha ha vhonala nga :
Ni vhona u nga zwo mu lelutshela kana u mu konḓela ?
U pendela , Khomishini ya Mbilo dza Mavu ya Dzingu yo ḓiimisela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha vhavhili na vhaṅwe vhakwameaho .
U vhulunga kha themamveledziso kha sia ḽa tsireledzo i vhonalaho zwi lavhelelwa u ranga phanḓa mashumele o khwiniseaho kha si aiḽi .
Kha vha ṱhogomele zwiga zwa ngafhadzo zwau tshoṱelwa ha asima .
Kha ri ṅwale Talelani mafanyisi na mamethafore fhungoni ḽiwe na ḽiṅwe .
Tshithu tshithihi nga vharangaphanḓa vha vhafumakadzi ndi uri vha vhuya vha ita tshanduko kha dzangano , vha ṱoḓa hezwo zwi tshi bvela phanḓa kana zwi khwiniswe u ya phanḓa na musi vha si tsheho .
Phambano vhukati ha Ndangulo Khulwane ya Nṱha na dziṅwe Ndangulo dza Nṱha :
Mafhungo o ambiwaho ngao ...
Musi ri tshi khou lugisela khetho , ri fanela u zwi humbula uri shango ḽashu ḽo ṱangana na tshinyalelo ya miḓalo kha vhege dzo fhiraho , na uri miṱa minzhi yo kwamea .
Muvhigo u bveledza mawanwa mawanwa nga ha tshiimo tsha zwino na u ita themendelo dzine dza ḓo thusa u ṱavhanyisa mushumo wa muvhuso kha u khakhulula u sa lingana kha khovhelo ya mavu ha tshifhinga tsha kale .
Iyi ndi milayo i endedzaho ine ya ḓivhadza theo ya mulayo ya vhupo yashu nangoho , i tea u vha milayo i endedzaho u itela nḓowetshumo ya gese ya pheṱhiroḽiamu ya tshiluḓi musi i tshi sika , u bveledza na u vhambadza zwibveledzwa zwavho .
Naho hu na tshanduko khulwane kha theo ya mulayo maelana na nḓila ine zwa shumiswa ngayo , nga maanḓa zwi tshi elana na zwa mitambo , vhuendelamashango na vhuḓimvumvusi , ho itwa tshanduko dzi si dza ndeme kha nḓowetshumo idzi u itela u sa nyeṱha .
( f ) Mufariwa a songo vulwaho zwi tshi ya nga tsedzuluso ya fhasi ha pharagirafu ya ( e ) , kana a songo vulwaho zwi tshi ya nga tsedzuluso ya fhasi ha ino pharagirafu , a nga humbela khothe uri i dovhe i sedzuluse hafhu u farwa nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga murahu ha maḓuvha a u bva kha a tsedzuluso yo no itwaho , nahone khothe i fanela u bvisa mufariwa nga nnḓani ha musi zwi tshi kha ḓi ṱoḓea uri hu bvelwe phanḓa na u farwa hu tshi itelwa mulalo na vhudziki .
VHA KWENGWELEDZE HU SI U KOMBETSHEDZA
U vala mbekanyamushumo dzine dza sa khou shuma zwavhuḓi dzine dza khou ḓisa mvelelo dzine dza khou takalelwa .
Thero ya uno ṅwaha ndi : " U Thoma Mvelele ya Nḓisedzo ya Tshumelo yo Sedzaho kha Vhadzulapo : U shumisana na Vhaswa u itela Tshanduko ya Afrika . "
Kha dziṅwe nyimele , vha nga renga mikovhe kha , kana vha dzhoina dzikhamphani dzo no vha ho na mushumo na muvhuso .
Miraḓo ya tshitshavha i ḓo ḓivhadzwa ngaha mbekanyamushumo dza nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso .
Ngauralo , ri dzhia zwa vhulimi sa u ṱavha ha ḓuvha kha ikonomi ya shango ḽashu .
Fhasi ha muhumbulo ndi mveledziso ya vhumuthu na vhuḓifari , na thyiori ya zwipiḓa zwivhili ya vhurangaphanḓa .
A vha tei u sumba nga minwe musi vha tshi vhala
Muhasho wa Madzulo a Vhathu wa Lushaka
Kha vha dzhie maga a u tsireledza nga u sa sia makhanḓela kana mulilo hu si na muthu .
5.3 . Mulandu u kha ḓi bvaho u itea wa vhasidzanyana vhavhili ( malwelavanḓa ) vha miṅwaha ya malo vha bvaho Mpumalanga , vhe ha humbulelwa uri vho tambudzwa nga khotsi avho , u a pfisa vhuṱungu na u vhilaedzisa . Muthihi wa vhananyana o vhiga tshiwo kha mugudisi wawe lune ri fanela u khoḓa tshikolo kha u ṱavhanyedza u vhiga zwiito izwi zwe zwa swikisa kha u farwa ha muhumbulelwa .
Mukovho muhulwanesa wa miholo u badelwa nga kha mivhuso ya vhuati ya lushaka .
CoR14.1 Muengedzo wa C arali nyimele dza tsireledzo dzi tshi khou shumiswa
Ni kone u ṅwala phara yoneyone kha tshikhala tshi re afho fhasi .
O vhiga mafhungo kha Mutsireledzi wa Tshitshavha kha ṅwaha wo fhelaho .
Nga 2005 , u thoma u ṱola mbalombalo dza vhugevhenga hu bveledzaho nga mazhendedzi a zwa tshipholisa kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Sisiṱeme ya vhuendi ndi thikho ya mishumo ya zwa ikonomi ya matshilisano ya Afrika Tshipembe nga u konisa u tshimbidza vhathu na thundu .
1.3 . Zwiito izwi zwa vhuhali zwa vhafumakadzi avha zwi ri ṱuṱuwedza uri ri fhaṱe lushaka lwashu hafhu nga huswa uri lu khwaṱhe nga murahu ha khakhathi dza tshitshavha dzine dza kha ḓi bva u bvelela ngei KwaZulu-Natal na Gauteng , khathihi na kha masiandaitwa a COVID-19 kha zwa matshilisano na ikonomi na mutakalo .
Zwo ralo , a thi humbuli uri Vho KG o bvelela kha u sumbedza uri u humela uhu hu ḓo ita uri T a ḓivhe nga khombo khulwane ya u vhaisala kha muvhili , kana muhumbulo , kana nga iṅwe nḓila ha mu vhea kha nyimele i sa konḓelelei .
Riṋe nga maanḓa , ro konḓelwa vhukuma nga u wana ramilayo a re na tshenzhemo .
Kha ḽiga iḽi mupfumedzanyi u a ḓi ḓivhadza na u vhea milayo i langaho .
Komiti dza Wadi dzi shuma mushumo wa ndeme kha u ita mugaganyagwama u itela nḓisedzo ya tshumelo .
Mithelo / lutho kha mbuelo
Mbekanyamushumo ya Lushaka zwi tshi elana na Ndondolo ya Tsireledzo ya Vhaswa i tikedza uri vhatshinyi vha vhaswa vhane vha khou humbulelwa milandu mihulwane vha songo valelwa kha zwileludzi zwo ḓoweleaho kana zwiṱokisini zwa mapholisa .
Nyavhelo dzine dza khou humbulelwa kha khoro mbili dza saintsi na dzone dzo katelwa kha mugaganyagwama hoyu .
KPI dzi tea u dzheniswa afha
BMI-T yo ita ṱhanganyelo ya uri nyaluwo ya CAPEX u bva nga 1993 yo vha R132,4 biḽioni kha vhudavhidzanithendeleki na R101.8bn kha netiweke dzi sa sudzuluwi .
Kuitele kwa Musaukanyo kwa Phambano - Musaukanyo wa phambano u topola phambano vhukati ha mvelaphanḓa yo pulaniwaho na mushumo wa vhukuma nahone u nga shumiswa u ṋetshedzwa mivhigo miṱuku na musaukanyo wa tshitaela .
U ḓadzisa kha mushumo wa u ṱoḓulusa , izwi zwi nga katela u ṱoḓa kha intanethe khathihi na tsedzuluso ya maṅwalo o vhulungwaho kana o anḓadziwaho .
Muvhuso u songo ṋetshedza tshumelo na nthihi kana tshibveledzwa tshine tsha nga kona u ṋetshedzwa kana u waniwa kha sekhithara ya phuraivethe .
Maṅwalo o raliho a tea , u ya nga kuhumbulele kwa Vundu , u tikedza mbilo ya Mukonṱiraka nga nḓila yo linganaho .
Kha nyimele iyi , Muhasho wo sedzesa nga nḓila i engedzaho kha mbekanyamushumo ya u imisa , mveledziso ya tshikolo yoṱhe ya khwiniso ya kushumele kwa mugudi kwo fhelelaho , ine khayo vhurangeli hoṱhe na mishumo zwi tea u fhindula .
Vhathusi vha Vhana u Pfuka dzibada vha thusa vhagudi kha tswayo dza u pfuka vhaendangaṋayo nga matsheloni na nga masiari .
U ṅwalulula maṅwalo are kha bodo , bugupfarwa na kha garaṱa dza mushumo ( workcards ) , na zwiṅwe , nga ngona ; a tshi sedzesa kuvhumbele kwa ḽeḓere na u thalanganya maipfi .
Arali luvhemba lwa u fhandekanya lwa shumiswa , izwi tea u fhiwa muvhala nga nḓila ine ya vhonala zwavhuḓi .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa vhu bveledzaho na vhuṱoli ha mishumo yoṱhe yo avhelwaho Bodo .
Mafuvhalo na khakhathi zwi baḓekanywa nga maanḓa na u shumisa luvhi zwikambi na zwidzidzivhadzi .
ZWA NDEME KHA MAITELE A U KUVHANGANYA ZWIKO 32
Vha humbelwa u dzhiela ntha hezwi : murengisi u tendelwa u renga zwibveledzwa zwa zwivhaswa u bva kha limaga li re na thanziela kana kha murengisedzi fhedzi .
Hezwi zwo tea sa izwi zwi tshi vha thusa u topola ṱhoḓea dza tshitshavha .
Vhunzhi ha mushumo wa themamveledziso dza zwiko zwa maḓi wo no ḓi itwa hune ha katelwa u fhaṱiwa ha themamveledziso ntswa hu tshi itelwa vhukoni ha u ṋetshedza maḓi na u wanala hao .
- Madzinginywa ane a tshimbilelana na zwi re afho nṱha
U topola ḽeḓere kana tshikhala vhukati ha maipfi o ṅwalwaho ( sa , madzina avho kana maipfi o ḓoweleaho kana nga ngomu buguni ) .
Pulane dza ndaulo ya malaṱwa dzi shumisa nḓila dzo fhambanaho dza u lingedza na u fhungudza levhele dza u sika malaṱwa na u engedza levhele dza mbuyedzedzamalaṱwa .
Ṱhoḓea ya vhuimeleli ha shango i fanela u dzhielwa nṱha u vhona zwauri kuitele ku fanela kuvhanganya tshitshavha .
Vhathu vhoṱhe vhane vha si vha vhadzulapo vha ḽa SA vha tea u nambatedza vhuṱanzi ha vhudzulapo ha tshoṱhe ho sethifaiwaho ha ḽa Afrika Tshipembe .
Zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya zwino zwi shumana hani na vhumatshelo ?
Masipala wo ḓivhudza u isa phanḓa na maitele awo a ndangulo ya khombo u itela u vhona uri u dzulela u ḓivha zwi teaho kha mveledziso kha sia ḽa ndangulo ya khombo na u vhona uri hu na mbonwasia ya nṱhesa nahone ya khwine ya khombo .
U pfumbudzwa ha tshiṱafu tsha ndondolo ya vha re na HIV na AIDS .
Naho zwo ralo , hu na u dzhenelela kha zwa mutakalo hu na mafulufhedziso o khwaṱhaho a u dzudzanya mpfu dza vhushie , a zwo ngo linga u fhungudza phimo ya mpfu dza vha fhasi ha miṅwaha miṱanu .
Mihasho ya sekhitha kha Masipala vha swika hune vha ṱalukanya khasitama dzavho nga nḓila ya khwiṋe ;
Kha vha vhale notsi dza khoso Ndima ya 1 u swika 1.2.5 .
Ndaka dza masheleni na khwalo dza masheleni dzine dza shandukisea kana dzine dza vha na magumo a tshifhinga tshipfufhi a re fhasi ha miṅwedzi miraru , hu anganyelwa uri mitengo ya ndaka sa zwe ya rekhodwa u nga lingana na mitengo wa maraga wa zwino .
Kha vha ṋekane nga muvhigo wa zwo itwaho .
Sa tshipiḓa tsha ndivho yashu ndi vhushumisani na Dzangano ḽa Vhuendelamashango u ṱuṱuwedza na u maketa vhupo hu kungaho vhaendelamashango nga kha Birou ya Mafhungo a Vhuendelamashango .
Tuynhuys , hune ha wanala ofisi dza Vhuphuresidennde , hu wela fhasi ha zwa Vhuphuresidennde nahone hu langwa nga Phalamennde i yoṱhe .
C Mutukana we a lila u phalalwa C Arali wa dzulela u zwifha , a hu na ane a ḓo u fulufhela na musi une wa vha u tshi khou amba ngoho .
Musi tsho no vha ḓakani , Sankambe tsha dzula fhasi tsha thoma u lidza ngoma yatsho .
Zwiimiswa zwa ṱahe zwa muhasho zwo ṱoliwa .
U linga arali u fhirisela ha tshikolodo ho tendelwaho ho khwiniswa kha sisiṱeme ya muvhalelano .
Ho tshewa uri ...
Tshitshavha tsho ṱoḓa u vhona uri vhukhethwa ha vhutshilo ho tsireledzwa na u ṱhonifhiwa , muhaṱuli o ḓadzisa .
7.2. Hezwi zwi katela Samithi ya Lushaka nga ha Thivhelo ya Dzikhakhathi na Vhugevhenga ye ya farwa nga fhasi ha thero " U fhaṱa zwitshavha zwo tsireledzeaho nga kha maitele a zwa mveledziso yo ṱanganelaho kha u lwa na vhugevhenga na thivhelo ya dzikhakhathi " , ine yo bveledza bono ḽo ṱanganelaho hune tsireledzo ya khou sedzwa sa vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe , khathihi na u ṋetshedza luvhanḓe lwa vhakwamei vhahulwane na vhaḓivhi uri vha ḓidzhenise kha u thoma u shumisa Nḓivhadzamulayotibe wa Tsireledzo na Vhutsireledzi wa 2016 nga nḓila i shumaho u mona na sekithara dzoṱhe .
Vha khomboni ya u tambudziwa , sa izwi vha si na vhaimeli na thendelano ya u vha tsireledza kha u sa farwa zwavhuḓi .
Zwidodombedzwa zwinzhi zwi wanala kha : www.dpsa.gov.za
Muvhuso Wapo u Bvelelaho ndi muvhuso wapo wo ḓikumedzelaho kha u shumisana na vhadzulapo na zwigwada ngomu kha tshitshavha .
Komiti dza Wadi ndi tshivhumbeo tshavhuḓi tsha u : wana u shela mulenzhe ha khwine kha tshitshavha u itela u ḓivhadza tsheo dzo dzhiiwaho nga khoro khwaṱhisedza uri hu na vhudavhidzani havhuḓi vhukati ha khoro na tshitshavha thusa mukhantselara wa wadi nga nyeletshedzo na u vhiga kha tshitshavha
Vha songo dzhena maḓini kha nyimele dza mutsho u rotholaho , sa tsumbo musi ḽi tshi kha ḓi bva u kovhela kana maḓautsha , sa afha nyimele idzi dzi tshi nga ita uri zwi konḓe uri vhaṅwe vha vhone uri vhone vha khomboni .
U fhaṱiwa ha Ḽaborathori ya Beaufort West ho khunyeledzwa uno ṅwaha .
Nndwa ya u lwa na zwidzidzivhadzi i khou tshimbilelana na NDP nahone Nyambedzano i ḓo ṋea luvhanḓe lwa u isa phanḓa u khwaṱhisa Pulani Khulwane ya Zwidzidzivhadzi ya Lushaka ya ( 2013-2017 ) .
Muthu a rwelaho luṱingo a nga dzhia tsheo ya u sa bula dzina ḽawe .
Kha vha wane zwinzhi ngaha u vhiga muthu o ngalangalaho
Mabalane wa Khothe u ḓo vha thusa u ḓadza fomo dzo teaho na u vha isa kha Madzhisiṱaraṱa .
Izwi ndi zwisumbi zwa ikonomi yapo yo khwaṱhaho :
Dokotela u tea u ṱola ṋayo naho lu luthihi nga ṅwaha .
U fhindula mbudziso dza tholokanyonḓivho dzo ḓisendekaho nga ḽiṅwalwa .
Mbekanyamushumo I dovha ya tikedza nḓila dza u thomiwa ha CMA mathomoni na u ṋea nungo kha zwiimiswa zwiḽedzani , zwihulusa kha zwigwada zwo pwanyeledzwaho na ndaulo yapo .
Ndangulo yoneyone ya masheleni khathihi na vhuḓifhinduleli : U sumbedza uri masheleni a khou shumiswa nga nḓila ya vhuḓifhinduleli .
24.4.1 Khothe ( i nga vha i ya Madzhisiṱiraṱa kana Khothe Khulwane ) i no khou pfa khumbelo i nga dzhia tsheo dzi tevhelaho -
Nṱhani ha izwo i tea u ṱuṱuwedza u dzhenela ha tshitshavha kha u ṱola , u ela na u sedzulusa kushumele kwa masipala .
Maitele ngauralo ha ngo tea kha malaṱwa a zwipiḓa zwa muvhili wa muthu na zwitumbu zwa zwipuka .
Zwikili zwa kuhumbulele u ya nga khovhelo ya vhukuma ya ḽevele dza kuhumbulele , ṋetshedzi ya zwikhala zwa u humbula , vhukwamani , mbambedzo na ṱhalutshedzo dza iwe muṋe zwo khwaṱhisedzwa .
Arali muiti wa khumbelo a songo saina khumbelo ene muṋe , luṅwalo lu tendelaho muṅwe muthu a fanaho na dzhendedzi uri a saine , lu tea i fhelekedza khumbelo .
Pulane dza hugaledzwa zwo ralo dzi fanela u kona u angaredza u timatima na tshanduko , madzuloni a u angaredza fhedzi mbekanyamushumo ya mveledziso ya mathomo ye ya kombetshedza pulane na mathomoni .
Ndi mafhungo afhio a sa yelani na aya ?
Ezwi ndi mbuelo dzine dza tea u ita uri roṱhe ri aluse mutambo uyu wa ndeme kha vhaswa vhashu .
Vha vha na vhukonani hu ṱhonifheaho na dzikhonani na vhagudisi vha fhulufheleaho .
Vhafhinduli vho tendelana na themendelo na u engedza themendelo nthihi , ine ya vha ya uri :
Kha muṱa wa ramabindu a ṱhonifheaho Vho Don Mkhwanazi vhe vha shela mulenzhe zwihulu kha u maanḓafhadza vharema lwa ikonomi na u langa tshanduko ya ikonomi ya shangoni ḽashu .
Zwenezwo u khwiṋisa hune ha khou ḓa hu ḓo bviseli khagala kha u shumana na uri mutholi u tea u vha nnyi u itela u bvisa zwavhuḓi vhukonḓi ha vhunṋe ha mutholi are ene kana wa vhukuma .
Khethekanyo i tevhelaho i ṋetshedza manweledzo a khanḓiso na mishumo ya vhushelamulenzhe nga tshitshavha .
Vhudavhidzani ha Muvhuso na Sisiṱeme ya Mafhungo
Vhuvhili ha mitengo ya vhurotho ha buraweni na vhutshena vhu tevhele maitele a fanaho , nga phambano fhedzi kha mutengo ine ya vha VAT kha vhurotho vhutshena .
Zwenezwo hu dovha hafhu ha vha na mutsiko une vhashumi vha vha nawo na u kundelwa havho u ita mushumo wa mbueledzo wo teaho kha nyimele dzo raliho .
U khwaṱhisa ndangulo ya vhashumi .
Afrika Tshipembe ḽi ima ḽo khwatha kha u hanedzana na u ṱhaselwa hu itelwaho vhadzulapo vha so ngo tshinyaho tshithu na u ombedzela u lwa hayo na fhungo ḽa vhuthororisi ḽi sa ṱanganedzei kha tshiimo tshiṅwe na tshiṅwe
Ri ḓo dzhiela nṱha u thoma sekithara dza zwa ikonomi dzine dza vha na khonadzeo khulwane ya nyaluwo .
Vhulanguli havhuḓi U khwinisa vhulanguli havhuḓi , muvhuso u na ndivho ya :
Mutevhe mulapfu wa vhathu vho nangiwaho wo phaḓaladzwa kha madzangano oṱhe are hone ngomu ha masipala .
( a ) muthu muṅwe na muṅwe o tholiwaho kana a no khou shumela muvhuso na u hola kha muvhuso , zwi sa kateli -
Zwibveledzwa zwi shumiswa u tinya u ṱanea kha mikovhe zwifhinga zwoṱhe nga zwenezwo zwi thusa u fhungudza khohakhombo ya u tsela fhasi .
( 2 ) Muphuresidennde vha nga vhidza dzulo ḽa Buthano ḽa Lushaka ḽi songo ḓoweleaho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe u itela u shumana na mishumo ya tshihaḓu
Vhathu vhane vha nga ita khumbelo dza u ṋewa thuso ndi -
Vhaeni na Miraḓo ya Phalamennde vha ṱutshela Nnḓu ya Buthano ḽa Lushaka .
Musi saithi dza ndeme na dzi re kha tshitshavha zwa zwino dzi tshi khou ṋekedza ndeme i elanaho , heyi ndeme nyangaredzi i kha ḓi vha fhasi vhukuma .
Fhedziha , hu na u tendelana huṱuku vhukati ha vhaṱoḓisisi malugana na tshanduko na kushumele kwa milaedza ya fulo i si yavhuḓi .
Hezwo zwi ḓo ita uri hu vhe na ndeme ya zwiṅwe zwa thekhinikhala kathihi na mishumo wa poḽotiki kha sia ḽashu .
Ndi fhulufhela uri Tshikwama , tsho pfumaho vhunzhi ha vhaḓivhi kha fhungo ḽa mbekanyamaitele ya muthelo , tshi nga thusa mivhuso ya Afrika kha u ola zwiṱuṱuwedzi zwa masheleni zwine zwa sa ḓure kha u bindudza ha phuraivethe , kana u ola miṅwe mifuda ya zwiṱuṱuwedzi zwi si zwa masheleni .
( a ) ta tsumbakushumele dza ndeme dzo teaho sa muelo wa u ela kushumele , hu tshi katelwa mvelelo na masiandaitwa a elanaho na zwo sedzwaho kha mveledziso ya masipala na zwipikwa zwo tiwaho kha vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelanaho ;
Khumbelo i tea u itwa nga u ṱavhanya mathomoni a ḽivi ya vhudzadze kana hu saathu u fhela miṅwedzi ya rathi nga murahu ha u bebwa ha ṅwana .
Kushumisele kwa mavu ku ḓo tshimbila nga nḓila yo ḓoweleaho na yo lavhelelwaho arali zwiṱirakitsha zwa vhudzulo zwi khagala na u leluwa u zwi vhala .
Vha na tshiimiswa tsha mveledziso ya vhana vhaṱuku na u ṱoḓa u ṋetshedza ngudo na thikhedzo ' i elanaho na mveledziso ya miṅwaha , tshiimo na ṱhoḓea zwo fanelaho vhana vhane vha khou vha ṱhogomela , zwi tshi katela vhana vha re na vhuholefhali , malwadze a sa fholi na dziṅwe ṱhoḓea dzo khetheaho ?
Zwenezwi musi ri khou dzhena kha khalaṅwaha ya holodei dza zwikolo , Muhasho wa Vhuendi u ḓo khwaṱhisa mafulo a tsireledzo magondoni .
Vhaitakhumbelo vha fanela u dzhiela nzhele uri huṅwe u ṱolwa hu ḓo itwa musi vho no nangiwa nahone u tholiwa havho hu ḓo bva kha mvelelo dzavhuḓi dza u ṱolwa uhu , hune ha katela khwaṱhisedzo ya thendelo ya tshiofisi , u ṱola vhufulufhedzei , khwaṱhisedzo ya ndalukano na rekhodo dza vhugevhenga .
Pfunzo ya ndeme ya nṱha , ya vhoṱhe ya miṅwaha ya u thoma ya vhana
Tshitengeledzi tsha nnṱha na tsha fhasi zwi a fhirana u vhumba tshithu tshithihi tshi si na magumo , na vhushaka ha vhuḓi vhukati ha zwiga zwoṱhe u vhumba tshivhumbiwa tsha nnṱha .
U ṱanganelana uhu vhukati ha muvhuso na dzangano ḽi si ḽa muvhuso zwi ḓo ya kule kha u lwa na samba ḽa u tambudza
U itela u nyanyulwa musi u tshi vhona lunako lu takadzaho lwa mipo .
A zwi na ndavha na aḽa mawanwa a mulamukanyi .
O vhuyisa bugu yanga ye
Tshiimo tsha bola ya milenzhe tsha Afrika Tshipembe tsho fhambana zwihulwane na tsha afho ho bulwaho afho nṱha na uri ngauralo tshi ṱoḓa thandululo dzo itwaho uri dzi tou livhana na nyimele dzapo khathihi na zwine zwa khou bvelela kha shango ḽine ḽa khou " bvela phanḓa " .
Nweledzani u tevhekana ha zwiitei tshiṱorini .
Muphuresidennde Vho Zuma vha ri hu na fulufhelo ḽa u engedzea ha uri mafhungo a kale a khuḓano na u sa vha na vhudziki kha Dzingu ḽa Great Lakes a ḓo tandululea .
Nga ngomu kha sekhithara ya zwa mutakalo , khwiṋiso khulwanesa kha vho mme dzo vha dza u vha tsini na u fhelisa tshifumbu .
Zwa u kona u swikelela maḓi a u nwa o kunaho ndi zwa ndeme u itela u dzula hu na matshilele a mutakalo wavhuḓi .
7.2.2 shuma sa ḽiṅwalo ḽa musi wa khaṱhulo ḽo lumbamaho Muhadzimi khothe iṅwe na iṅwe i no shuma hu u itela u khaṱhulotshihaḓu ya Muhadzimi .
Ri dovha ra khethekanya dziṅwe phothifolio , dzi fanaho na miminerala na fulufulu , u itela u khwaṱhisedza u sedza zwinzhi kha masia a ndeme .
Arali hu na ṱhahelelo kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mutakalo , muvhili u ḓo nyanyuwa nga nḓila ine wa ḓo ita uri vha ḓivhe thaidzo .
Afha ri ḓo sedza nga maanḓa zwikombetshedzwa zwa uri muthu a vhuye a dzhene kha CBP .
( 14 ) Miṱangano ya Khabinete i fanela u tshimbidzwa nga Muphuresidennde , kana arali Muphuresidennde o laedza ngauralo , nga Muthusa Muphuresidennde tenda ha vha na uri Vhathusa Muphuresidennde vha tshimbidza miṱangano ya Khabinethe nga u sielisana nga nnḓa ha musi ṱhoḓea dza shishi dza muvhuso na muya wo katelwaho kha kuhumbulele kwa muvhuso wa vhuthihi ha lushaka dzi tshi zwi ṱoḓa nga iṅwe nḓila .
i . Saintsi , Thekhinoḽodzhi na tshanduko ya mveledziso ii .
3 . I bula ndeme ya tshumelo ( u kuvhanganywa ha mathukhwi nga vhege u bva kha phevumennde nnḓa ha muḓi muṅwe na muṅwe )
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i nga ṱoḓa u dzhiela nṱha themendelo ya u dzheniswa ha mbekanyamushumo dza u swikelela vhathuni kha IDP kana miṅwe migaganyagwama .
U ola zwifanyiso u itela u pfukhisa mulaedza wa tshenzhemo ya ene muṋe na u shumisa izwo sa mathomo kha u ṅwala ( u longela ipfi na ḽifurase kana fhungo a tshi thuswa nga mugudisi ) .
Inthaviwu kha vhathu vha zwiko zwihulwane
U ṋetshedza muhanga wa mulayo kha mihasho ya muvhuso na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso kha zwiimo zwiraru zwa muvhuso uri u shumise maitele a u dzhiulula a fanaho kha mavu na dziṅwe themamveledziso .
Eskom yo ḓa na pulane ya u shandukisa nyimele i sedzaho kha masia a ṱahe ine ra i tikedza na u ṱoḓa u I vhona I tshi khou thoma u shuma .
Muhasho wa zwa Mupo na Masipala vho ṱanganela vho bveledzisa na vhulunga vhupo .
Hu dzinginywa uri kuitele kwa u thivhela ndi kwone kune kwa si ḓure .
Vhaṅwe vho vhorisa maḓi kha dzipiloto idzi , vhaṅwe vhavho vha na miroho i si minzhi na mitshelo .
Sa tshipiḓa tsha nzudzanyo dza u thoma u shuma , vhaambi vha nyambodavhi dzo fhambanaho vha fanela u pfesesa na u ṱuṱuwedzwa u ḓihudza nga u ḓivha uri u fhambana havho hu ita uri luambo lu pfume .
Thendelano ya vhukuma yo khwaṱhisedzwaho
U tenda hu hoṱhe ha uri kuhumbulele kwa vhuḓi ku dzhiwa sa maitele kwao ane vhathu vhavha nao , fhedziha , o tshinyadzwa zwinzhi .
Nḓowetshumo ya thekhisi dza zwibazana a yo ngo sabusidaiziwa .
( a ) zwiitisi zwa u shumiswa ha mmbi ,
1.2 Khabinethe i ṱanganedza u fhela ha tshiṱereke tsho fhedzaho miṅwedzi miṱanu kha Migodi ya Puḽatinamu .
U ḓo dovha hafhu wa vhona uri themamveledziso ya shishi ya vhutsireledzi ha lushaka ha shango ḽashu yo topolwa nahone tsireledzwa .
Maitele a tshanduko ya muhasho na one o shela mulenzhe kha u lengisa .
Zwi nga kha ḓi ṱoḓa uri vha vhidze vhathu vho vhalaho na u gaganya zwiṅwe zwine zwa konadzea .
tshiṱatamennde tshavho tsha banngani tsha miṅwedzi miraru
Ndangulo na ndaulo ya basari .
Ri a zwi ḓivha ṋamusi uri khantsele yashu yo vha yo tea yo no gwalabela mafhungo aya , fhedzi a zwo ngo ralo .
Khomishini ya EU yo vhea milayo ya zwishumiswa zwine zwa nga kwama zwiḽiwa nahone zwine zwa nga vhea mutakalo wa vhathu khomboni kana zwine zwa nga ḓisa tshanduko i sa ṱanganedzi kha mbumbo ya zwiḽiwa .
Nga ḽiṅwe sia , arali nyelelo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili a wana malaṱwa manzhi ane a si pfukisele malwadze na ane a nga si laṱwe na nyelelo ya malaṱwa a masalela , mbadelo ya u bvisa tshikafhadzo na u laṱa dzi gonya zwihulwane vhukuma .
Fhedziha , zwinzhi zwi ṱoḓa u fhedzwa u khwinisa tshumelo ya mvelele na pfumbudzo dza vhaṅwe vhashumeli vha tshitshavha , nga maanḓa havha vha zwifhaṱuwo-zwa lasha vhane vha dzhenelana na kha tshitshavha thwii .
Muvhuso wa dimokirasi wo vhea madzangano a fanaho na Zhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Vhaswa ḽa Lushaka ḽo ṋewaho maanḓa a u shuma na mafhungo oṱhe a vhaswa , u bva kha mbekanyamaitele u ya kha mveledziso .
U shayea ha maḓi nga vhunzhi hune ha vha hone zwazwino hu ita uri hu vhe na nyiledzo dza maḓi nga tshifhinga tsha tshilimo musi ho oma .
2 . Mufumakadzi Vho Danile Nyakale sa muimeli wa Koporasi ya Mveledziso ya zwa Nḓowetshumo kha Bodo ya Vhavhambadzi vha Daimane vha Muvhuso .
Minisṱa wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa u ḓo shuma sa Mudzulatshidulo wa Tshigwada tsha Tsedzuluso .
Pfufho dzi re na tshivhalo , hu tshi katelwa vhupo ha vhulangi ha khwinesa na vhupo ha vhulangi ho kunesaho vho dzulela u dzi wana lwa tshifhinga .
Ndi musi yo no rwa iri ya malo vhusiku ho no vha na swiswi .
Mutshutshisi vho kundelwa kha mushumo wavho kha heḽi fhungo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe na dzisekithara uri vha sumbedze u funa shango nga u shela mulenzhe kha mitambo yo fhambanaho ya u elelwa Ṅwedzi wa Mbofholowo .
Data ya u ṋea ḽaisentsi a i ṋekedzi ṱhuṱhuwedzo dza uri ḽevele ya muṱaṱisano kha sekithara kanzhi dzi vha dzi khou engedzea .
Zwa zwino , hu na fomo mbili dzine dza shumiswa u kuvhangana mafhungo nga mpfu na zwivhangi zwa lufu .
2 . U engedzea nga luvhilo ha zwiwo zwa u kavhiwa nga dwadze ḽa Khoronavairasi ( COVID-19 )
U tshilisana na zwiito zwa vhashumi malugana na vhalwadze ndi ha u vhavhalela na vhukoni ha u lafha .
U lavhelesa vhashumi vha re fhasi hawe , matshudeni na vhaṅwe vhashumi vha thikhedzo muhashoni .
Hai , muthu muṅwe na muṅwe a re na vhuḓifhinduleli ha u alusa ṅwana u fana na muunḓi a re mulayoni , vhabebi vhe vha tou ṋwanakisa na vhomakhulu wa ṅwana , arali vhabebi vha malofhani vha sa nga koni u badela tshelede ya vhuunḓi .
Khombo kha lushaka ulu lwa nzudzanyo ndi dzauri a zwi thusi vhashumi kha u khwinisa mushumo .
Vhutumbuli ha Afrika Tshipembe vhu katela u shela mulenzhe kha vhutumbuli ha dzitshakha nga kha makwevho a thekinoḽodzhi ngeno hu tshi khou dzhiiwa 25% ya maraga wa Haiḓirodzheni na Sele dza Zwivhaswa , zwine zwa eḓana na R1.37 biḽioni nga 2020 .
Hu re tsinitsini na muambi . Ḽiḓu iḽi ḽo naka vhukuma . iḽo ḼISALA Iḽo ndi ḽisalaḽisumbi ḽi no sumba he tshithu tsha dzina ḽa kiḽasi ya 5 tsha vha khaho .
U ya nga Khethekanyo ya 2 ya Mulayo wo bulwaho , mu / vhathu vha nga si fariwe na u hweswa mulandu arali vha wanwa vha na zwithu zwi re khombo kha nyimele dzi tevhelaho:-
U bveledza ndaela na matheriaḽa ane a bva kha mutevhe wa nyolo dzino sumbedza kuitelwe kwa tshikukwana tsha khathoni ya tshinwiwa .
Sa tsumbo , hezwi zwi nga itea kha nyimele ya maṱano a fiḽimu na vidio , mushumo wa nnḓa huṅwe u ḓibvisa .
Mivhigo ya u tevhedza yo ṋetshedzwa Komiti ya Ndangulo ya Tshikwama khathihi na zwiimiswa zwiṅwe zwa vhulavhelesi .
Khiredithi dza fumalomalo dzo avhelwa zwilinganyo kha khethekanyo khulwane dza ndalukanyo iyi .
Sa afha vhathu vhavhili vha na vhuḓifhinduleli hune vhuaḓa ha vha hone , tsedzuluso iyi a yo ngo fhambana .
Muhasho wa zwa Vhulavhelesi ha Mashumele u ḓo fha muvhigo hu saathu u fhela miṅwedzi ya rathi .
Fhasi ha mbekanyamushumo iyi pfufho dzi ṋewa dzisainthisti khulwane dza Afrika kha iṅwe na iṅwe ya sekhithara mbili dzi tevhelaho : Saintsi ya Vhutshilo na Ḽifhasi ; na Saintsi ya Mutheo , Thekhinoḽodzhi na Vhubveledzi kha ḽeveḽe dza lushaka , dzingu na dzhango .
Zwenezwo-ha , zwi re zwihulwane , kha u dizaina phurogireme ya u pima khemikhaḽa dza zwa bayoḽodzhi ndi ndugiselo ya modeḽe wa u ranga wa mihumbulo ya maitele mahulwane a khemikhaḽa dza zwa bayoḽodzhi a no langa vhushaka ha zwivhangi na mvelelo vhukati ha u shulula maḓimalaṱwa na vhupo ha u shululela .
Naa hu na maṅwe madamu /zwikimu zwa tsheledzo zwo bveledzwaho ?
Nga u hana u tendela Thorpe a tshi a dzudza vhukwamani uvhu nga u tikedza na u swikelela lwo fhelelaho ofisi yawe zwi ḓo tshinya vhushaka uvho , zwi ḓo tshinya vhumatshelo hawe na uri zwo vha zwi tshi khou tsitsela tshiimo tshawe fhasi .
Nangoho ḓuvha ḽa mbambe ḽa mbo swika .
3.3 . Mbekanyamaitele yo fhira nga fhasi ha maitele o khwaṱhaho a vhukwamani na vhashelamulenzhe vhoṱhe vha kwameaho nahone i elana zwavhuḓi na milayo yoṱhe yo teaho .
Vhuingameli ha mihwalo i rengiselwaho nnḓa nga murahu ha awara dza mushuno : R520 nga awara kana tshipi ḓa tsha zwenezwo .
- U thivha mulomo na ningo musi ri tshi atsamula kana u hoṱola
U SEDZULUSA PHIMO YA MBADELO DZA TSHUMISO YA NDAKA
Khabinethe i khou livhisa ndivhuwo dzayo kha sekithara idzo dzine dza khou farisana na muvhuso kha u vhona uri mveledziso ya themamveledziso khulwane i khou shuma na u vhidzelela vhaṅwe uri na vhone kha vha bvele phanḓa na u farisana na muvhuso kha u ṱavhanyisa vhuḓidini ha u sika mishumo na u shandukisa ikonomi khathihi na lushaka lwashu .
5.4 Khabinethe yo fhululedza vhulanguli hoṱhe ha Eskom kha u lwisa havho kha u ṋetshedza fulufulu nga u fulufhedzea hu si na u khauwa nahone hu na vhudziki , hu tshi khou ṋetshedzwa ikonomi na vhadzulapo nga fhasi ha nyimele dza mashumele a konḓaho vhukuma .
Ndaka , puḽanti na zwishumiswa zwo fariwaho u itela u shumiswa kha vhubveledzi kana nḓisedzo ya thundu na tshumelo kana ndivho dza zwa ndaulo zwo bulwa kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni nga mutengo ho bviswa u wa ho kuvhanganywaho na ndozwo dziṅwe na dziṅwe dza tshinyalelo .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ndi mini ?
Miraḓo i ḓo ita Muano wa Ofisi nga luambo lwe vha tou nanga .
Ri na muano wa u sa vha hone ha khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi vha re na riṋe hafha nahone ndi humbela muṅwe na muṅwe waṋu hafha uri a saine muano uyu na uri tsha ndeme nga maanḓa ri tevhedze muano uyu .
1.15. Khabinethe i hanedzana na zwiito zwa zwenezwino zwa khethululo nga muvhala nga vhaṅwe vhathu tshitshavhani tshashu .
Vhurumelazwivhambadzwa nnḓa na zwiṱunḓwavhambadzwa zwo tou ralo kha ole i songo kunakiswaho na tshibveledzwa tsho suḓululwaho hu na maga a uri ṱhoḓea yapo yo fushiwa .
Bono ḽa khoro yashu ntswa ndi u lwela vhulamukanyi ha matshilisano , nga kha u bveledza na u khwaṱhisa ndondolo ya matshilisano a mveledziso .
Ni ṅwale mihumbulo yaṋu kha mepe wa mihumbulo .
Maitele ane masipala , nga murahu ha u ela mashumele awo , u gaganya arali u tshi khou ita zwithu zwavhuḓi .
4 . Vho Nasele Nathan Mehlomakulu sa Tshanḓa tsha Mulangi Muhulu kha khethekanyo ya zwa u Kuvhanganywa ha Zwiḽiwa na Tshandukiso ya zwa Vhulimi kha Muhasho wa Vhulimi , Mbuedzedzo ya Mavu na Mveledziso ya Vhupo ha Mahayani .
Vhu&we vhu tevhela nḓila yeneyo nthihi vhu tshi ya zwiḽiwani .
Ri khou isa phanḓa na u khwinisa maanḓa na u kona u shuma ha tshipholisa , nga maanḓa tshumelo ya vhuṱoḓisisi , vhaṱoḓisisi vha zwa forensiki na vha vhusevhi ha vhugevhenga .
Mulangi Muhulu vha tea u ta maitele ane a tshimbilelana na vhuhulu ha thendelo dza vhutsireledzi dzo fhambanaho .
Kha vhuṅwe vhupo , Eskom ndi yone ine ya vha ḓisela muḓagasi muḓini wavho .
14 Mutshutshisi u ḓo lingedza uri vha vhidziwe u ṋea vhuṱanzi nga u ṱavhanya nga hune vha nga kona .
Mbonelaphanḓa dzadzo dza vhumatshelo dzi dovha dza fheliswa nga zwilinganyo zwa pfunzo zwine zwa khou wa .
Figara dzi re afho fhasi dzi ṱana Maitele a Ndangulo ya Mashumele yo ṱanganelaho .
Vhahumbeli vha tea u ita zwi tevhelaho :
Vhadzulapo na vhone vha ḓo dovha hafhu vha amba na vharangaphanḓa vhavho , vha tshi ṋetshedza mihumbulo yavho ya uri ri nga alusa hani Afrika Tshipembe roṱhe , hu si na tsaleli .
Vhukati ha zwiṅwe zwoṱhe , Zhendedzi ḽa Masheleni a Mabindu Maṱuku ḽo rwela ṱari tshikimu tsha u bveledzisa na u lambedza vhoramabindu vhaṱuku vha re na vhuholefhali tshine tsha vhidzwa u pfi Amavulandela Funding Scheme .
U wana vhalambedzi wadini vha u ḓo " unḓa " tshikolo tshine vha ḓo tshi tikedza nga masheleni a u tshi vusuludza na u tshi londa
U ṅwala na vhagudi , ha zwigwada na nga eṱhe
Vhubindudzi ha tshiimo tsha nṱha , vhu tshi tikedzwa nga themamveledziso dza khwine dza muvhuso na vhukoni , zwi ḓo ita uri ikonomi i aluwe nga u ṱavhanya na u vha na mbuelo .
Hezwi zwiteṅwa zwoṱhe zwo ṱangana , zwi nga engedza vhuḓipfi ha u vha na vhuṋe na vhutsireledzi kha vhashumisi .
Nga kha tshifhinga tsha vhukati na tshifhinga tshilapfu , vhubindudzi ha themamveledziso ha ndeme ha nnyi na nnyi khathihi na u vusuludzwa ha zwa vhudavhidzani na ṱhumanyo ya vhuendi , na sisiṱeme ya mveledziso ya fulufulu zwi ḓo gonyisa tshikalo tsha nyaluwo ya vhubindudzi , hu na u gonyisela nṱha vhuimo ha sekithara ya phuraivethe na vhubindudzi thwii ha nnḓa , na u gonyisa zwibveledzwa .
Fhethu ha u bambela hone hu bukelwa thungo nga hoṱhe .
U shandukisa vhulamukanyi - vhukati ha 2007 , 52% ya vhahaṱuli na madzhisiṱaraṱa vha vharema na 30% ya vhafumakadzi .
Mbuno dzi sedzwaho
Mutengo wa vharengi wa mafhi a luvhisi , naho zwo ralo , u gonya nga phimo i ṱavhanyaho u fhirisa wa mafhi a luvhanda .
Muṱani uyu , ndi nnyi ane a vha na vhuḓifhinduleli ha u nanga uri ndi tshisibe tsha u kuvha tshifhio tshine tsha tea u rengiwa ?
Khumbelo ya u swikelela itea u itwa kha fomo yo themendelwaho yo livhiswa kha muofisiri wa mafhungo wa tshiimiswa tsha nnyi na nnyi nga murahu ha musi mutengo wo themendelwaho wo no badelwa .
Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha tshi sumba nḓila ya u anganyela tshelede ya mbuelo , u shumisa na u hadzima kha ṅwaha wa muvhalelano uno .
Zwa vhudavhidzani zwi nga rumelwa kha ḓiresi i tevhelaho :
Zwiṅwe hafhu , 55 wa mishumo ya tshoṱhe na 171 wa mishumo ya tshifhinga nyana yo no ḓi sikiwa , ngeno vhagudela mushumo vha 54 vho pfumbudziwa .
( i ) Mulangavunḓu wa Vunḓu kana , arali Mulangavunḓu a siho , muraḓo muṅwe na muṅwe o rumiwaho nga Mulangavunḓu nga u angaredza kana lwa mushumo wo tiwaho phanḓa ha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka ; na
Mafhungo a zwa tsireledzo na mutakalo mushumoni .
Maanḓalanga a u ṅwalisa a ḓo thuswa nga masheleni musi vha tshi renga tshishumiswa tshiswa tsha khomphyutha tshi no ḓo shumiswa nga zhendedzi .
Phresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ṋetshedza maga a u tevhedza themendelo dza khomishini fhaḽa Phaḽamenndeni musi vha tshi ṋetshedza muvhigo wo fhelelaho nga ḽa 30 Fulwi 2022 .
Shumisa mutshini nga nnḓa ha musi vho tendelwa na u gudiswa u u shumisa
Nga ṅwambo ya ṱhahelelo ya tshumelo kha vhathu vha vhaholefhali vhuponi ha mahayani ha vundu , khwaṱhisedzo yo vhewa kha u ṱavhanyisa u thoma ha tshumelo kha zwitshavha zwa vhupo ha mahayani .
Ndayotewa i amba masia a tevhelaho a vhuḓifhinduleli kha mimasipala yapo :
Vhashumi vha phurofesheni vha nga dovha vha vhuelwa kha vhuimeli , musi vha tshi kuvhanganya na u ḓisa mafhungo a dimogirafi na ikonomi ya matshilisano na tshenzhema yavho u bva zwitshavhani , zwine zwi nga shumiswa u ḓivhadza maitele a u pulana na u khwaṱhisa fhungo ḽa tshitshavha nga tshifhinga tsha nyambedzano .
Ee , ndi khombekhombe u badela tshelede ya vhuunḓi .
Thimu yo fhelelaho i anzela u vhumbiwa nga madokotela , vhaongi , madokotela vha nyonyoloso ya miraḓo , vhashumi vho gudelaho u khuthadza vhashumi , muthu o gudelaho muambo na luambo na , hune zwiko zwa tenda , dziṅwe dziphurofeshinala .
Vhadzulapo vha Afurika Tshipembe vha khethela ḽihoro ḽine vha humbula uri ḽi nga imela madzangalelo avho zwavhuḓisa .
U ṅwala mafhungo a re na ṋefhungo , ḽiiti na tshiitwa .
A lingedza u tou fhufhela , a lingedza u ita tshinwi , zwoṱhe zwa kunda .
Vhana vha a kwamea vhukuma musi wa khuḓano nga zwihali .
Pulane ya tshikhala i fanela u vha khagala , i tshi khou sumbedza phatheni dza u shumisa mavu dzine dza khou takalelwa , masia a nyaluwo , meme dza ḓorobo , vhupo ha mveledziso yo khetheaho na vhupo ha ndondolo .
Kha vha khwaṱhisedze ndaulo ya maitele a u ita mugaganyagwama na tshinyalelo zwi tshi elana na zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi na mulayo wo teaho .
Ri tama u livhisa ndiliso dzashu zwi tshi bva vhuhoneni ha mbilu dzashu kha muṱa wavho na kha murangaphanḓa wa IFP , Shenge , khathihi na miraḓo ya IFP .
A si mashango oṱhe a bvelaho phanḓa na u bvelela a re na mbekanyamaitele dza ḽivi dza vhuimana na , hune dza vha hone , a dzi shumiswi lu fanaho kana dzi shuma fhedzi kha vhashumi vha re kha dziṅwe khethekanyo dza maraga wa zwa vhashumi .
Vho vha vhe mulwelambofholowo o ḓiimiselaho nahone vho shuma kha muvhuso nga nḓila ya maimo a nṱhesa .
Ofisi ya u tshimbidza zwa u kuvhanganywa na u ṱumanywa ha thandela .
Khumbelo ya thendelo ya u bveledzisa zwibveledzwa
MAITELE AYA A KWAMA MINI ?
Thimu ya musthimbidzi i fanela u katela :
Kha vha swaye tshibogisi tsho teaho nga X.
Vhonani u ḓo ita mini o no swika ha Tshamaano ?
Zwi konisaho Thekhinoḽodzhi ya Ndangulo ya Nḓisedzo ndi zwa ndeme u itela u tshimbidza zwa vhuvhusi .
Mashudumavhi , ṋamusi maṅwe a mashango a khou ita poḽitiki nga ha dimokirasi .
Khabinethe yo rumela maipfi a ndiliso kha vha muṱa na dzikhonani dza :
Ngoho yashu iṅwe ndi ya matshudeni vha 720 . 000 vho wanaho ndambedzo ya muvhuso kha Vhupfumbudzi na Pfunzo ya Mishumo ya Zwanḓa na Thekiniki ( TVET ) magudedzini na yunivesithi mahoḽa .
Muhaṱuli o shuma kha komiti lwa tshifhinga tsho engedzwaho na u dzula tshidulo kha khoro ya lushaka lwa zwikhala zwa ofisi zwivhili .
Mbuelo ine ya tou fana zwavhuḓi na tsheledemviswa yo fhelela kha nyanganyelo ya mugaganyagwama zwi na mathomo azwo kha u ṱanganedzwa ha mutheo wa gwama ḽa ṅwaha lwa miṅwaha miraru une a u dzhieli nzhele fhedzi ndavheleso dza ikonomi ya makhiro , fhedzi na zwithu zwa vhukuma nga ha ṱhoḓea na tshanduko dza poḽitiki .
Zwenezwo , u ombedzelwa ho vhewa nga maanḓa kha u vhona uri vhaofisiri vha muvhuso vha ṋewa mushumo wa u swikela zwipikwa zwine zwa tandulula mbilaelo dza lushaka nga nḓila ine ya ḓo ita uri mbuelo dza dzingu dzi vhe nnzhi .
U ṱanganyiswa uhu hu ṋetshedza nḓila nnzhi dzine shango ḽashu ḽa nga dzi shumisa kha vhukoni ha khasho na zwirathisi zwihulwane u itela u fusha ṱhoḓea dza vhadzulapo .
Khethekanyo ya D : Zwipikwa , zwiṱirathedzhi na thandela
Miraḓo ya CC i tea u ḓivhadza Muṅwalisi wa Dzikhamphani arali yo dzhia tsheo ya u balanganya CC .
MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha dzhenele kha mbekanyamushumo dza vhueletshedzi na tsivhudzo zwitshavhani zwa havho na kha dzisekhithara .
15.1 . Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku vha ḓo ramba Khonifarentsi ya Mveledziso ya Ikonomi Yapo nga ḽa 9 na ḽa 10 Lara 2017 ngei Gauteng .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , Pfunzo i wana mukovhe muhulwanesa wa Mukovhe wa Ndinganyiso wa Vundu .
Kilima ya vhupo uvhu ha masipala yo dzika vhukuma .
Ndi na fulufhelo ḽa uri ikonomi ya Gauteng i kha nḓila ya nyaluwo ya u swika mishumo i ḓo dzulaho i hone .
Tshivhalo tsha milandu yo itwaho kha khothe dza vhana u itela u vhea zwisiwana zwa AIDS kha ndondolo ya u unḓa nga Muvhuso .
Tsheo maelana na mutengo wo themendelwaho u ya nga kha khethekanyo 22 ya Mulayo .
Samithi i ḓo tendela vhadzheneleli vha tshi sumbedzisa nḓila dzine saintsi , thekhinoḽodzhi na tshanduko ( STI ) zwa nga shela ngayo mulenzhe kha lwendo lwashu lwa u ya kha ikonomi yo thewaho kha nḓivho na u limuwa Bono ḽa 2013 .
Uya phanḓa , kha zwiṅwe zwiwo zwine vhaṱhannga vhavhili vho ḓidzhenisa khazwo , havha vhavhili kha maṅwe masia vha nga pfeseswa khwiṋe musi vha tshi vhoniwa sa vhahanedzi u fhirisa uvha zwipondwa na phondi .
Ro zwi ḓivha nahone ri khou khoḓa u shela mulenzhe na mbilahelo dza sekithara ya vhubindudzi nga nḓila ine muvhuso wa ita zwa mbekanyamaitele dzawo dza vhuṱhogwa .
Mbuno dzi re afha fhasi dzi sumbedzisa uri izwi zwi itiswa hani zwavhuḓi kha zwiṱiriki zwiraru zwine ha khou lingedzwa khazwo .
3.6 Gerani magaraṱa aya ni livhanye nomboro na ipfi .
Hezwi zwi tendela khovhe u ḓowela nyengedzedzo ya tshivhalo tsha tsimbitswuku nga u bveledza thukhitha ine ya leludza mbulungo nga ngomu ya tsimbitswuku hu si na mveledzwa dza toksini .
Mimasipala i na maanḓalanga a mulayoni na zwishumiswa zwa u langa zwine zwa nga kombetshedza mveledziso ya vhupo ha ḓoroboni hu no tikedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Samithi yo sedzesa kha mutakalo wa mishumoni na tsireledzo muhumbulo u wa u bveledza sisiteme ya ndiliso yo ṱanganelanaho ya Afrika Tshipembe .
Mulayotibe u vhea vhuḓifhinduleli ha u leludza maitele kha muvhuso .
Tshitshavha tshi fanela u kona u shumisa vhunzhi ha zwiṱirathedzhi , u fhirisa zwiṱirathedzhi zwine zwa nga kona u swikelwa nga vhaṅwe .
U ita ṱhoḓisiso na u shumisa mafhungomatsivhudzi e a waniwa kha u ita tshatidungo .
16.1.5 U tsivhudza muitakhumbelo nga ha mbuelo dza khumbelo yawe ya PAIA , tsivhudzo i tea , tsivhudzo i tea u itwa nga u ṱavhanya kha tshifhinga tshine tshi a pfadza fhedzi a hu ngo tea u fhira maḓuvha a 30 nga murahu ha u ṱanganedza khumbelo .
Sa nga misi , vhalimi vha fanela u ḓiphiṋa nga mitengo ya nṱha nga vhuḓifhinduleli , sa i zwi hu si na khwaṱhisedzo ya vhukuma ya uri nyimele dza zwino dzi ḓo bvela phanḓa u ya ho ya .
Kha vha tevhedze ndaela nga vhuronwane mathomoni a khethekanyo iṅwe na iṅwe .
Vhavhilaeli vho ḓivhadzwa nga ha mvelelo dza mbilaelo dze dza shumanwa nadzo sa milandu ya thandululo ya u ṱavhanya hu saathu fhela maḓuvha a 10 u bva nga ḓuvha ḽe mulandu wa valiwa / khunyeledzwa .
49 U vhala ngano 104 Mafhungomatsivhudzi a no kwama ngano Nyito dza u rangela u vhala dzino yelana na zwifanyiso , ṱhoho na fureme dzo fhambananaho .
Nga maanḓa , manifesito yashu i sumbedza khaedu dza ndeme dzo livhanaho na tshitshavha tshashu dzi re u shaya mishumo hu hulwane , vhushai , u sa lingana hune ha khou dzhenelela na u sa dzhielwa nṱha ha vhupo ha mahayani .
Ḽiga ḽi tevhelaho , ḽo no ḓi thomiwaho , ḽi ḓo vha u ḓivhadza nnyi na nnyi zwikhala zwa u thoma khamphani dza tshumelo dza mashangoḓavha kha ḽa Botswana .
Maitele a u pulanela vhuendedzi ha nnyi na nnyi a katela tsenguluso ya vhupo na u tea ha uhu vhupo , u vhuya u swika kha zwidodombedzwa zwa kudzulele kwa zwiṱaraṱa na zwivhumbeo zwazwo , saizi dza puloto na zwivhumbeo zwadzo .
Vha ḓo ḓivhadzwa musi garaṱa yavho ya PrDP yo no luga uri vha ḓe vha i dzhie .
( i ) u laula u dzhena ha vhathu , zwi tshi katela vha nyanḓadzamafhungo , kha Khoro na kha komiti ; na
Vhunzhi ha zwiko , zwoṱhe zwi re kha shango na maḓini , zwi khou fhedzwa nga luvhilo luhulu sa izwi zwi tshi khou shumiswa nga nḓila ine zwa sa khou humbulelwa lwa tshifhinga tshi ḓaho .
Maṅwalwa avho o shuma zwihulwane kha u lwa na khethululo nga muvhala , vho ṅwala zwi vhavhaho zwe wa itwa nga muvhuso wa khethululo nga muvhala kha maAfurika Tshipembe zwavho .
Ndi ngadzwo ṋaṅwaha ri tshi ḓo vhidza Muṱangano wa Tshumelo dza Tshitshavha u sedzana na idzwi u itela uri muano wa Batho Pele u kone u ṱoka midzi nahone u shumiswe huṅwe na huṅwe hune tshumelo ya muvhuso ya ṋetshedzwa .
Kha madzangano aya mbekanyamaitele ndi u sumbedzisa ṱhonifho ya vhashumi nga kha sisiteme dza u pfumbudza , u ṋetshedza mafhungo a re khagala a vhonalaho na u amba nga ha vhurangeli vhuswa .
Nḓila zwi khagala ndi mushumo kana mishumo yo ṋewaho ndeme nga tshigwada tsha vhavhuelwa .
Tshandulo dzo salelaho murahu dzi ṱoḓa u vhewa ḽiṱo .
Vhuhone vhu bvelaho phanḓa ha ifa ḽashu ḽi sa farei ho ḓisendeka zwihulwane nga ndeme yo vheiwaho khazwo nga zwitshavha .
Vhaḓivhi vha zwa ikonomi vha tenda uri mbekanyamaitele ya zwa masheleni i shuma lwo khwaṱhaho u fhirisa mbekanyamaitele ya zwa u shumiswa ha masheleni a muthelo kha u fhelisa vhushayamushumo , ngeno muimeleli wa thiyori ya Keynes a tshi tenda zwo fhambanaho .
Muvhuso wo bveledza mbekanyamushumo ya Tshigwada tsha Tshumelo ya Vhaswa vha Mahayani tsha Lushaka u thusa vhaswa kha vhupo ha mahayani .
Vha nga xetshelwa nga tshiṅwe na tshiṅwe , fhedzi pfunzo na zwikili zwavho vha ḓo dzula vhe nazwo lwa tshoṱhe .
IDP i shuma miṅwaha miṱanu nahone i a sedzuluswa ṅwaha muṅwe na muṅwe ..
U bva kha tshenzhemo iyi ri khou wana ngudo dzine dza ḓo ri thusa tshifhingani tshi ḓaho .
Milayo iyi vhuvhili hayo i na mbetshelwa dza tshifhinga nyana dzi elanaho na tsireledzo ya data Afrika Tshipembe .
Muhasho u nga kona fhedzi u ita tshithu nga mbilaelo kana mivhigo ine ya itwa nga vhafariwa maelana na mbilo dziṅwe na dziṅwe dza u tambudzwa .
Mashango a nga wana zwivhalo zwihulwane zwa zwishumiswa zwa vhuswole zwa U.S. fhedzi a ḓi dzula a sa tikedzi kana a vha mahanedzi maelana na Iraq ?
Malugana na izwi , kha miṅwedzi mivhili i ḓaho ri ḓo vha ri tshi khou thoma na maitele a u kungedzela vhashumi vhaswa u itela u vusuludza Khethekanyo ya Tsedzuluso ya Forensiki Ofisini ya Mulangavundu .
TSHATI YA THEVHEKANO YA TSWIKELELO NA U KOVHEKANYA MBUELO 14
Lupfumo lu itelwa uri hu kone u bveledzwa vhutshilo ha vhathu ha vhuḓi kana ha ndeme .
Hezwi zwi leludza maitele a u rekhoda mafhungo nga ha vhone vhaṋe , sa ḓiresi ya mbilo , ḓiresi ya u rumela zwithu , na zwiṅwe .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa Tshumelo dza Mutakalo wa Tshiṱiriki ndi :
Khonṱhiraka ya ndangulo ndi thendelano vhukati ha masipala na muṋetshedzatshumelo ine ngayo muṋetshedzatshumelo u na vhuḓifhinduleli ha zwipiḓa zwoṱhe zwa tshumelo iyo .
Ndaka yo ḓisendekaho : Ndaka yo ḓisendekaho yo katelwa kha notsi dza u bvisela khagala kha zwitatamennde zwa masheleni musi hu na khonadzeo uri hu ḓo vha na nyelelo ya mbuelo dza ikonomi i dzhenaho kha tshiimiswa .
Tshitshavha tshi nga vhonala hani arali tshanduko dzi ṱoḓeaho dza nga kwamea ?
Thandela dza khephithala dzi tevhelaho nga u ralo dzi kha ḓi vha dzo imiswa :
Modulu 2 Nzudzanyo yo ḓisendekaho nga tshitshavha ; i sumbedza tsumbanḓila na mihumbulo nga ha u dzhenisa tshatshavha uri mihumbulo yavho i katelwe kha nzudzanyo ya masipala
Dzangalelo ḽa vhaswa zwa zwino ḽi khou tsireledzwa nga Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽine ḽa kha ḓi bva u vhumbiwa , ḽe ḽa dzhia tshiimo tsha Khomishini ya Vhaswa ya Lushaka na Tshikwama tsha Vhaswa tsha Umsobomvu , sa tshiimiswa tsha muvhuso tsha u tandulula mafhungo a vhaswa .
U avhela maraga hoṱhe nga u angaredza ho nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
Musi u gonya nṱha tharifi dza muḓagasi zwi sa khou takadza , ri fhulufhela uri zwivhuya zwa tsheo iyi zwi ḓo fhira zwivhi .
Muvhigo wo rumelwa , khathihi na u itwa ha mukumedzo zwa ndangulo .
Ndeme ya nyelelotshikati i tea u shumiswa u kha ṱhalutshedzo ya maga o ṋewaho .
Muofisiri u ḓo vha vhudzisa dzi mbudziso nahone u ḓo vha vhudza arali vha tshi tea u wana mundende .
Lavhelesani tshifanyiso tsha muvhali wa mafhungo ni ambe uri ni vhona u nga mafhungo ayo ndi mafhungoḓe .
Kha mashangoḓavha ho vha hu na nḓowelo ya uri , kha tsedzuluso iṅwe na iṅwe ya ndaulo ya tshifhinga tsha u shuma , u itela u ṱumanya na awara dza u shuma hu na u tenda u shanduka hu hulwane kha nzudzanyo dza tshifhinga tsha u shuma .
Nndwa ya u lwa na vhufhura itea u ombedzelwa , nga mannḓa ro sedza kha mivhigo yo ṋetshedzwaho ya uri dziṅwe tshumelo dzo imiswa kana u khakhiswa , uri dzi itwe nga vhaṅwe vhathu zwine zwa ḓo sia zwi tshi khou ḓurela muvhuso .
Nga nḓila ya hone , nyaluwo ya vhubindudzi i si yavhuḓi i nga vhangwa na nga thivhelo ya u rengisa kha bannga dzi lambedzaho sekhithara ya phuraivethe .
Olani zwiṅwe hafhu uri ni vhe na zwa 8 tshibuḽokoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Vha sumbedza uri hu tea u vha na phambano vhukati ha vhathu vha vhurereli ha Pagan , ṅanga dza sialala , na busakatsi .
Zwa ḽaisentsi ndi tshishumiswa tshine Muvhuso a shumisa u laula tsireledzo .
Senthara ya Mafhungo i na mishumo ya ndeme i tevhelaho : U ṋetshedza tshumelo ya tsedzuluso ya ngomu khathihi na khasiṱama dza nnḓa .
( 2 ) Khomishini i na vhuḓilangi nahone i tea fhedzi u tevhedzela Mulayotewa na mulayo , nahone i tea u sa dzhia masia .
( a ) vhidza muthu ufhio na ufhio u ḓa phanḓa haḽo , u ṋea vhuṱanzi o thoma a ana kana a ḓiana na u bvisa maṅwalo ;
Hune zwa vha zwo tea , kha vha thuse vhashumi vhaswa vha tshi tou thoma u shuma mushumo we vha fhiwa .
Ndi nga mini hu na phosiṱara khulwane kiḽasini ?
Vhurangeli vhuṅwe ha muvhuso , vhu no fana na u sedza nga huswa kha mveledziso ya vhupo ha mahayani na nyengedzedzo ya zwikhala zwa pfunzo ya vhana vhaṱuku , zwi ḓo thusa zwinzhi kha u sika mishumo .
Naho hu na tshanduko kha mushonga wavho wa vhulwadze vhu sa fholi , ri ḓo ṱoḓa fhedzi u randelwa hu swa ha mushonga , hu si fomo ntswa ya khumbelo .
Kuitele uku , ku konḓaho kwa ṱhumano tharu kha ndangulo na mveledziso ya zwiko zwa maḓi u itela ndivho dza vhuḓimvumvusi ku khwaṱhisedza uri ṱhoḓea na ndavhelelo dza zwitshavha zwapo na vhashumisi dzi a livhanwa nadzo , ngeno hu na u khwaṱhisedza uri zwipikwa zwo ṱanḓavhuwaho zwa lushaka na zwa vundu zi a swikelelwa .
Ngei India miḓali i na ndeme khulwane kha vharungi vha zwienda nahone yo vhuya ya shumiswa kha Celebes .
Kha vha khwaṱhisedze nyelelo ya mafhungo u na mulivhanyo na vhakwamei vhoṱhe u khwaṱhisedza nyambedzano dzi shumaho .
Vha nga zwi ṅwala kha fiḽipitshati , kana vha bvisa khophi ya mudzheneli i re na mbuno dza ndeme .
Zwi a tandulula khaedu dza mbekanyamaitele mbili dza ndemesa .
Zwipikwa zwa khanḓiso iyi ndi zwi tevhelaho :
Mbudziso i nga vhudziswa zwavhuḓi arali zwi tshi vhea Mmbi ya Vhupileli kha vhuimo vhune ha nga shuma mushumo wayo na u hwala vhuḓifhinduleli hayo , kana hai .
3.49 Nga ṅwaha wa 2013 ho vha na mivhigo yo vhalaho kha zwirathisi malugana na milandu ya zwa vhuloi ye khothe kha mavunḓu o vhalaho dza tea u shumana nayo .
Hu na , naho zwo ralo , a huna muhangarambo nga u angaredza u re hone u shumaho sa tshikalo tshi kalaho thendelanomviswa nga muthu nga tshifhinga tsha mveledziso nahone a huna ndededzo kha vhuimo na vhuhulwane ha u dzhenelela nga vhashelamulenzhe .
Zwo ṋaṋisaho thaidzo zwo vha zwauri vhunzhi ha vhathu vhe vha renga thikhithi dzavho hu tshe na tshifhinga vho swika u lenga afho tshitediamu , u fana na avho vhe vha vha vha si na thikhithi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vha vhambadzelannḓa vha shango uri vha dzhiele nṱha PTA vhunga zwibveledza zwapo zwi tshi vho kona u dzhenelela kha vhufarisani ha MERCOSUR nga phimo dza u shuma dzine wa ṱoḓa .
Ngona dza u lima dzo fhungudzwaho ndi dza ndeme vhukuma kha sia iḽi , sa dza u lima kha masambelo , u itela u kuvhanganya maḓi a mvula kha vhupo ho omaho .
tshiimiswa tshine tsha shuma sa ndaulo ya mundende .
Musi hu tshi shumiswa pulane dzo ṱanganelanaho dza mveledziso , zwi na ndeme uri khumbelo dza mveledziso dzi sedziwe nga huswa malugana na u vhangiwa ha ṱhirafiki , vhanameli vha phabuḽiki vhane vha nga vha hone , uri zwi leludzele vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
U ṱola tshifhinga tshoṱhe na ndondolo ya sisiṱeme idzi ndi zwa ndeme nga maanḓa .
Kha zwifhinga zwazwino , shango ḽo no vha fhethu hu sa fulufhelei kha mabindu , zwi vhangaho uri vhaṅwe vha fhaṱe fhethu ha u vhulunga masheleni u fhirisa u bindudza kha kushumele kuswa kana kune kwa khou ṱandavhuwa .
Vhaṋetshedzatshumelo vho tholwa kha zwiṱiriki vha ṋekedzaho ndingo dza HIV sa tshipiḓa tsha tsedzuluso dza mutakalo nnzhi dzine dza dovha dza katela ndingo dza mutsiko wa malofha , vhulwadze ha swigiri , khoḽesiṱirolo na mbalotshikati ya tshileme tsha muvhili .
Musi fhungo ḽa mukumedzo u takadzaho ḽi ḽa vhuṱhogwa nyana na u leluwa u khwinisea , fhungo ḽa u kona u konḓelela ndi ḽa vhuṱhogwa vhukuma .
Mulayo wa tshiimiswa u fanela u shumiswa u tandulula khuḓano dzine tshiṅwe tshifhinga dza vha hone vhukati ha milayo ya mikhwa na nḓowelo .
Miholo na nyimele dza tshumelo dzavhuḓi zwi ḓo shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u kunga , u ṱuṱuwedza na u vha na vhadededzi vha na zwikili .
Kha vha rere milayo iyi zwi tshi ya nga tsedzuluso dza sisiṱamathiki dza tsumbadwadze , vhukhakhi na tshivhangi na mveledzwa .
Zwiṱitshi zwa zwidzimamulilo ndi tshiimiswa tshi itaho mishumo minzhi - tshine a tsho ngo anzela u pulanelwa fhethu hune vhathu vha dzula hone tshi si tshine vhadzuli vha nga ṱoḓa u dzulela u tshi swikela .
U dzudzanya pulane dzavho dza u guda .
Vha ḓo vha vha tshi khou dzhenela vhuṱambo ha Tshigwada tsha Samithi ya vhu 20 ( G20 ) ngei St Petersburg nga dzi 5 na dzi 6 Khubvumedzi 2013 sa tshipiḓa tsha u alusa madzangalelo a zwa polotiki na ikonomi ya Afurika Tshipembe .
Itani khampheini dza tsivhudzo nga ha mutakalo wa muhumbulo na u shumiswa ha zwidzidzivhadzi .
Vha humbelwa u dzhiela nzhele uri , kha kheisi dzo raloho , khanedzano i ḓo pfukiselwa fhedzi uri i pfiwe kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS arali miraḓo ya Komiti yo fushea uri ( ho lavheleswa mafhungo o ṋetshedzwaho kha Fomo iyi ) Muḓisi wa mbilaelo a nga dzhiiwa sa ane a khou imelela madzangalelo a tshitshavha , nahone vho ṋea thendelo uri khanedzano i pfukiselwe kha Komiti uri hu itwe khaṱhulo .
O vha a tshi shumesa na kha zwa pfanelo dza vhatambi vha bola .
Sa muvhuso na lushaka nga vhuphara , ro fulufhedzisa zwauri Tshiphuga tsha Ḽifhasi tshi ḓo sia vhuṱala vhuhulwane vhune khaho vhana vhashu na zwitshavha zwashu zwa ḓo vhuelwa kha miṅwaha minzhi i ḓaho .
Vhasedzulusi vha nga Ngomu vho vha na vhuḓifhinduleli ha u rumela muvhigo wa maitele a u tevhedza zwitandadi zwa nyendedzi dza phanḓa ha u makwa dza vundu khathihi na muvhigo wa Musedzulusi wa nga Ngomu .
Kha dzangano iḽi , ri shumisa pulane dzashu dza Ndinganyiso ya Matholele nga nḓila i no fusha .
Tshiṅwe tshifhinga vha nga kha ḓi humbelwa uri vha ṅwale maambiwa a muṱangano .
Hezwi ndi u itela u khwaṱhisedza tswikelelo kha ḽaiburari dzavhuḓi , vhulondamafhungo na tshumelo dza muziamu .
Thendelo yo tou ṅwaliwaho ine ya bva kha muṋe , arali vha sa athu u ṱavha , lushaka lwo khethiwaho kana u bveledzwa
Musi lurere lwa u thoma lwo no khwaṱha , lubannda lu nga bvisiwa .
Zwiimiswa zwi shumiswaho nga vhanzhi zwo dzulela u ombedzela ndeme ya vhuvhusi havhuḓi kha shango ḽi khou bvelaho phanḓa .
Hu na khombo dzo pimiwaho kha u vha hone ha masheleni lwa tshifhinga tshilapfu tsha Tshikwama nga nṱhani ha u dzulela u vha hone ha nyelelo ya masheleni a bvaho na a dzhenaho kha tshikwama .
U engedza izwo , vhunzho ha thendelanomviswa dzo talatadzwaho phanḓa ha u bviswa ha Tshiṱirathedzhi na vhashelamulenzhe nga zwezwo zwi na phoindi ṱhukhu dza u vhambedza ngadzo hu tshi tevhedzwa zwipiḓa zwo a ngalalaho na magavhelo .
Musi ri tshi nga engedza zwe ra vhulunga riṋe vhaṋe nga mbulungo dza nnḓa , ḓivhazwakale na tshenzhemo huṅwe fhethu i ri vhudza uri ri nga si ḓisendeke nga pfuma ya nnḓa u itela ṱhoḓea dzashu dzoṱhe dza u vhulunga .
Hafhu , vhanna na vhafumakadzi , u khwiṋiswa ha thikhedzo ndi tshipiḓa tsha u tikedza mbekanyamushumo ya vundu .
Vhaṋetshedzi vha re hone khathihi na vhane vha ḓo zwi ita vha tea u ḓiṅwalisa kha databeizi ntswa ya muṋetshedzi musi vha saathu ita vhubindudzi na masipala .
Komiti dza wadi dzo itelwa u imela tshitshavha nga u angaredza , hu si ḽihoro ḽithihi ḽa zwa polotiki .
3.4 . Muvhuso wo ṋetshedza masheleni a thikhedzo ya tshifhinga tshipfufhi kha mavundu o kwameaho nga gomelelo .
1.2 . Muvhuso u a zwi ḓivha uri vhubindudzi kha pfunzo ya vhana vhashu vhu ḓo thusedza zwihulwane kha gondo ḽashu ḽa nyaluso ya ikonomi , zwine zwa khou ṱoḓea u itela u tandulula khaedu tharu dza tshaeo ya mishumo , vhushai na u sa eḓana .
Iyi ndi iṅwe nḓila ya u ḓisa ndinganyelo kha tshumelo ya mutakalo .
Naho zwo ralo , nnḓa ha sekhithara ya bannga , a hu na u ṱhoḓea nyangaredzi nga ha vhuḓifhinduleli ha zwiimiswa u dzudza rekhodo dza thengiselano dzo linganaho u itela u tendela mushumo wa u pfukisela bindu ḽa khamphani kha iṅwe khamphani .
Khumbelo ya thendelo ya u ṱunḓa khovhe u itela vhuḓimvumvusi
Kha ri thome u puḽanela u kunakisa ḓorobo dzashu , mivhundu , zwikolo na u kunakisa tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha shango ḽashu .
Zwenezwo , ndi a ṱuṱuwedza ngona dzine dza khou ṱanganedzwa nga tshikolo itshi .
Kha vha ḓo tou humbula , naho zwo ralo , uri tshitshavha tsha ṱhulo tsho fhungudzwa nga ṅwambo wa mutsho u sa takadzi nga tshifhinga tshadzo tsha u alamela .
Naho zwo ralo , mutsiko wa maḓi u kha ḓi vha fhasi nga maanḓa kha u vhona uri hu na mashumele avhuḓi a maḓi a u fhisa na sisiṱeme ya mabunga .
Nga nnḓa ha ṋetshedzo ya bazari kha vhane vha si vhe vhashumi , muhasho u khou pulana u badela mbadelo dzoṱhe dzo salelaho murahu dza giradzhuwithi ya maḓuvha a u awela kha ṅwaha uno wa muvhalelano zwi tshi tshimbilelana na masheleni o waniwaho nga tshifhinga tsha nyanganyelo dza ndivhanyiso .
Muhasho wa lushaka wa Vhulimi una vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza ndango kwayo ya mavu a ndimo a muvhuso o waniwaho nga thuso ya Agricultural Credit Board land .
U itela u engedza vhuhulu ha nḓisedzo ya muḓagasi , maga a tevhelaho a ḓo thoma u vha hone :
U fhufha hu na khadi kana hu si na khadi ; u fhufha wo ima fhethu ho tiwaho na u tshimbila tshikhala
Komiti yo humbula uri i nga si tendele izwi zwa fhira vha songo bula muhumbulo khazwo .
Tsha u thoma , hu na zwi shandukaho zwine zwa nga nṱha ha ndaulo ya thimu ya ṱhoḓisiso zwine zwa nga vha zwo tsira vhushaka .
Zwi nga dzhia miṅwedzi ino swika miraru u tshimbidza khumbelo yavho .
Ri tea u sedza zwa migodi sa nḓowetshumo ya ḓuvha ḽi tshi ṱavha vhudzuloni ha nḓowetshumo ya musi ḓuvha ḽi tshi tota tombo .
Nthihi ya vhubindudzi vhuhulu ha Afrika Tshipembe ngei Vhubvaduvha Vhukati ndi Sasol , ine ya mishumo wayo muhulu ndi wa u bveledza mbetshelwathungo dza gese ngei Qatar .
SAB i a fha vharengi tshiṱoko nga tshikolodo na hu na thendelano ya uri vha badele nga murahu ha tshifhinga tsho tiwaho hu na u ḓisela zwibveledzwa nga maḓuvha o tiwaho .
Tshanduko dzo humbelwaho dzo itiwa na u lingiwa .
Vhafhinduli vha ṱaṱisana nga ndivho dzo fhambanaho dzine ndi fanela u hana u ṋetshedza khumbelo .
Ngauri madzangalelo a tshitshavha a fhambana u bva kha vhupo u ya kha vhupo , mvumbo na vhuhulu ha pfanelo na vhuḓifhinduleli zwi fhambana u bva kha vhupo u ya kha vhupo .
U humbula zwiṱuku nga khotsi awe na nga u dzula United Kingdom .
Iyo nḓivhadzo , i re kha thengophikhisano ya oridzhinaḽa kana nga murahu , a i tei u rula muḓisedzi kha vhuḓifhinduleli kana mushumo nga fhasi ha konṱiraka .
Vhaofisiri vha muhasho kha ofisi dza madzingu vho swika he , tshifhingani tsho fhiraho , vha sedzesa kha mishumo ya u kombetshedza .
( a ) vhidza muthu ufhio na ufhio u ḓa phanḓa hawo , u ṋea vhuṱanzi o thoma a ana kana a ḓiana na u bvisa ḽiṅwalo ;
Hezwi zwi tea u dzhielwa nṱha kha sisiṱeme ifhio na ifhio ine ya vha hone .
Khabinete i dzhiela nṱha u ḓiita tshiṱhavhelo ha kiḽasi ya 1976 malugana na u shandukisa ḓivhazwakale ya shango na u lugisela Afurika Tshipembe kha u vha hone ha demokirasi .
Sedzesani daisi musi isi tsha kunguluwa .
Vha badele mutengo wo tiwaho .
ṱhanziela ya tshiofisi ya uri fhethu afho ho bvalelwa nga ngona . Ṱhanziela iyo i bviswa nga vhalangi vha tsireledzo ya mupo khophi ya mmapa u sumbedzaho mavu ane a khou itelwa khumbelo .
Ḽi ḓo dovha ḽa shumisana na maṅwe mavundu na muhasho wa lushaka sa maitele a nḓila mbili dza u guda nahone hu na u thusana .
2.2 . Mveledziso ya Phendelashango ya Vhubvaḓuvha ndi thandela ya maimo a nṱha ya DDM , ine yo livhiswa kha u bveledza ikonomi dzapo dzi katelaho vhoṱhe u itela u fhelisa maitele a kale a zwa vhupulani ha fhethu a tshifhinga tsha muvhuso wa tshiṱalula .
( c ) a si tshe na fulufhelo kha vhusimamilayo ha vunḓu nahone o vhidzwa nga ḽihoro ḽe ḽa mu rumela ;
13.2 . Khophi dzi nga wanala musi dzo humbelwa kha Muhasho wa zwa Vhuendelamashango nga mutengo wo randelwaho ;
Thendelo dza u ṱun ḓa khovhe dzine dza bviswa u itela vhuḓimvumvusi ha muthu ene mune kana u ḽiwa , dzi ḓo vha mulayoni lwa tshifhinga tsha lwendo lwa uya shangoni ḽa nnḓa na u vhuya .
Ro dzhiela nṱha khumbelo dzi bvaho kha vhe vha shela mulenzhe kha u tandulula hezwi , uri muvhuso u thivhe madindi badani .
Kha ḽifhasi ḽa zwino , vhurereli vhune vhathu vha hone vha vhu dzhielesa nṱha zwi kha ḓi vha hone .
Tshelede yo pfukaho ya bannga ndi ya akhaunthu ya bannga hune nga murahu ha mbadelo dza mbambadzo nga dziawara zwa vha zwo tshimbidzwa na u wanala nga datumu ya u bannga i tevhelaho , zwine ha vha nga murahu ha ḓuvha ḽa u vhiga .
Zwifhinga hezwi kha ḓivhazwakale yashu zwi sumbedza u kona hashu u ṱangana , naho zwi tshi khou tou konḓa hani , na u vhea dzangalelo ḽa shango phanḓa nṱha ha madzangalelo oṱhe .
Roṱhe ri na tshipiḓa tshine ra tea u tshi tamba sa Muafrika Tshipembe nga eṱhe , madzangano a vhureleli , madzangano a mitambo , madzangano a vhashumi , mabindu , matshudeni , vhorapfunzo na vhadzulapo .
U ḓitika nga mulenzhe muthihi wa tshamonde kana tshauḽa
Kha fhungo ḽa u badela , ro dzhenisa u bva mathomoni , Vhufaragwama .
Khumbelo ya u renga zwifuwo kana zwibveledzwa zwa zwifuwo u bva nnda dzi tshi vhuiswa fhano kha RSA ( dzine dza sa tee u ṱolwa malwadze ) .
Ndi dzine dza vhalwa nga vhathu vhanzhi .
U vhona uri tshitshavha tsho lugaho tshi ṱoḓa u fhungudzea ha u sa lingana , nga u swikelela zwikhala zwa ikonomi kha vhoṱhe na u bvelaphanḓa na u shumisa masheleni a muvhuso hu tshi itelwa vhashai .
Ndi nga kha zwiṱori izwi uri muthu u kona u fhaṱa nga huswa zwa kale zwa Afrika .
Ri takalela u dzhia hetshi tshifhinga u tamela mashudu miraḓo ya poḽotiki kha ḽa Zimbabwe u fhedzisa nyambedzano , u isa tshumelo ine yo dzula i lutamo lwa vhathu vha shango ḽeḽo na kha dzhango ḽoṱhe nga u angaredza : hezwi ndi , muvhuso wo dzikaho une wa ḓo kona u amba nga khaedu dzo livhanaho na vhadzulapo .
Maelana na u bvisa vhulanguli u khwaṱhisedza uri hu na phindulo ya tshihaḓu nahone yo linganaho , sisiṱeme ya vhudavhidzani nga u angaredza i tea u bveledza vhukoni ha u fhindula nganetshelo dzine dza nga vhanga tshinyalelo kana zwitewa zwa vhupo .
Ri ḓo khwaṱhisedza tshifhinga tshoṱhe uri maanḓa na masheleni a muvhuso o avhelwaho riṋe a shumiswa nga vhuḓifhinduleli .
ḽaisentsi ya u reila ya tshifhinganyana vho badela na iṅwe tshelede musi vha tshe vho lindela ḽaisentsi yavho ya u reila i tshi bviswa .
Ho sedzwa thendelo u thoma,mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho na tshumiso ya fhethu ha u arela ha masiari na zwibadela zwa DSP
Zwa uri mitengo ya tshiṱitshi tshiswa tsha muḓagasi ( tshine tsha bveledza muḓagasi wa 40 800 MW ) i lingana na ndeme ya tshiṱoko yoṱhe ine ya khou tsa ya zwiṱitshi zwa muḓagasi zwine zwa vha hone ( zwine zwa bveledza muḓagasi wa 4 800 MW ) zwi sumbedza khaedu .
Nyisedzo ya tshumelo kha muhasho i ya nga u vha na vhathu vho teaho fhethu ho teaho vha re na vhukoni vhune ha tshimbilelana na mushumo wavho .
1.7 . Khabinethe yo dovha ya thoma komiti ya dziminisṱa dza tshivhalo vhane vha ḓo shuma na vhadzulapo vha zwitshavha u itela u fhelisa GBV .
Zwi khagala , nyengedzedzo yo pulaniwaho kha vhubindudzi i tea u lambedzwa kha ṱhanganyelo u bva kha zwiko zwa fhano hayani , u fana na masheleni ane o no vha nṱha nga nḓila i vhavhaho .
Hu ṱoḓea maitele a tshifhinga tshilapfu u swikelela izwi , hu tshi katelwa na u tandulula zwikhukhulisi zwa vhukoni , u tendela u ita maedza o vhalaho kha zwivhumbeo zwa zwiimiswa na u shumisana na muvhuso wa vundu na wa lushaka .
U vhulungwa ha dzina zwi ḓo dzula lwa miṅwedzi ya rathi .
Zwi khagala , uri tshitshavha tsha ḽifhasi nga u lingana tshi ḓiphine nga lupfumo ri ṱoḓa modele muswa uyu wa nyambedzano dzi ṱoḓa u fhelisa u sa vha na mvelaphanḓa ho vhaho hone lwa tshifhinga tshilapfu - dzi kanganyisaho mveledziso ya zwa matshilisano na zwa ikonomi ya ḽifhasi na u fhelisa vhushai .
Ndivho ya tshiṱirathedzhi i elanaho na tshisumbi itshi i dovha hafhu ya vha u maanḓafhadza tshitshavha u itela mveledziso ine ya dzula i hone .
Muvhuso wapo une wa kona u sa nyeṱha kha zwa masheleni nga u kuvhanganya tshelede yo linganaho u katela zwibviswa zwawo .
PMS kha vhutevhedzeli ha mulayo wa Mivhigo ya Odithi ya Kotara nga kotara .
Hezwi zwi fhungudza zwihulwane masiandaitwa a vhushai kha vhathu vhane vha dzula vhuponi ha mahayani .
Maitele a u langula mbekanyanḓisedzo u khwaṱhisedza u kona , na u tea u wana thundu na tshumelo nga nḓila i sa ḓuri u khwaṱhisedza nḓisedzo ya mutakalo kha vhalwadze .
Ndaṱiso dzine miraḓo ya dzi wana na zwi teaho u badelwa vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo ngauri a vha ngo swika kha madalo o tiwaho .
Thasiki dzine dza tea u itwa :
Ho lavhelelwa uri mafhungo a bvaho kha khanedzano iyi a ḓo vhekanya kha sisteme uri a vhumbe khethekanyo ya ndeme ya phurotokholo ya Masheleni na Mbulungo ya masheleni yo kumedzwaho .
Hezwi zwi tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ine i ṱoḓa tshanduko kha madzulele a vhathu na tshikhala tsha lushaka tsha ikonomi tshine nga khatsho , ho topolwa kha zwinzhi , u vusuludzwa ha muhanga wa mulayo na mbekanyamaitele dza zwa dzinnḓu hu u itela u vhona pfanelo dzi tshi khou swikelwa u ya nga ndayotewa .
Khwaṱhisedzo ya Thendelano i tshimbilelana na u ḓivhofha ha Afurika Tshipembe hu dzhielaho nṱha pfanelo dza vhathu na mulayo wa vhuthu musi ho dzhenwa nndwani .
Vhukoni he ha itwa siani ḽa pfunzo , he nda amba ngaho u rangani , hu langwa nga u shela mulenzhe ha vhathu vhanzhi , hu tshi katelwa vhamaṱali vhaswikeli na vhagudisi vhaswikeli , vha no nga sa Muphurofesa Philip Tobias , vhane vha vha vhukati hashu madekwana ano .
3.4 . Musi zwi tshe zwo ralo , Khabinethe i khou ṱuṱuwedza zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha uri zwi ambedzane na madzangano a matshudeni u itela u wana thandululo dzine dza ḓo ita uri matshudeni vha kone u ḓiṅwalisa nga vhunzhi .
Masipala wo tendela kudzhenele kwa mafhungo nga muvhuso kha Tshiṱirathedzhi tsha u Shandukisa Zwithu tsha Masipala tsho sedzaho kha u dzhena mafhungo a u tambula ha mashumele a si avhuḓi na u sa shuma kha mimasipala .
Vhunzhi ha miṱa yo dzhia tsheo ya u ṱanganedza masheleni .
Vhunzhi ha ayo maga o dzudzanyea .
Nga u pfufhifhadza vhukwamani ha matshilisano ho amba uri , vhathu vho tenda u ṋea mbofholowo yavho nga u tou funa vho imela zwiimiswa zwa ndango nga muvhuso u itela u khwaṱhisedza vhudziki kha tshitshavha .
Ri khou takadzwa nga nyaluwo ya mbekanyamushumo ya pfunzo yo vhilulaho ya hana , hu tshi katelwa na Gireidi R.
2.2 . Hezwi ndi u vhalwa ha vhathu lwa vhuṋa nga murahu ha u wana dimokirasi nahone u vhalwa ha u fhedzisela ho itwa nga 2011 .
Musi hu tshi vhekanywa , nḓila dzo khwaṱhaho kha thevhekano , u fana na ṱhoḓea dzo tiwaho malugana na tshikhala tsha mafhande na tswikelelo dzi fanela u tinyiwa , sa izwi zwi tshi fhungudza u vhumbiwa ha hugaledzwa ha mupo .
Arali ha nga vha na zwiitei zwi songo lavhelelwaho , zwi ḓo vhanga tshumiso ya masheleni i re nṱha .
Bodo ya zwa u gembula yo bvela phanḓa na u ita ndingedzo khulwane dza u khwinisa u kuvhanganywa ha mbuelo .
Ri ḓo shumisa vhuimo uvhu u i sa phanḓa adzhenda ya mveledziso na tshitshavha tsha mafhungo o katelaho kha tshifhinga tsha didzhithala .
Zwino ngauri ndi a pfesesa nga huṅwe vha nga vha vho lavhelela na vhone kana u sedza huṅwe fhethu .
Vhuhulu ha vhudzivha ha demokirasi ho bulwa na kha Tshata ya Mbofholowo ( kha vha lavhelese Bogisi ḽa 2 ) na kha RDP .
Vhunzhi ha malwadze a vhomme na a vhana a dovha a thoma kha u bva kha vhupo vhu shayaho fhedzi mvelaphanḓa yo no itwa zwi tshi elana na izwi , kha phimo ya mpfu dza vhana na vho mme vhuvhili hadzo dzo tsela fhasi .
Phalamennde i ṱuṱuwedza tshumiso ya gulupu dzi vhulungaho muḓagasi u itela u fhungudza tshikafhadzo ya mupo , u vhulunga muḓagasi na mbadelo .
Sa masiandaitwa , khwaṱhisedzo khulwane yo vhewa kha u khwaṱhisa khaphasithi ya zwa u shuma kha ḽevele ya masipala na muvhuso wa mavundu .
Nṱhani ha izwo , Muhasho u khou ita uri zwa nyavhelo ya ndambedzo ya zwa ndondolo zwi vhe zwa ndeme u khwaṱhisedza uri ndaka i ḓuraho i khou londotwa lwa khwiṋe na u fara maga a ṱanganedzeaho u itela vhashumi vha muvhuso .
Fhedzi i kwama mafhungo ane a vha tshidzumbe tsha muthu .
Ni bule uri ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi amba mini .
U khwinisa vhukoni ha vhukovhi , vhubveledzisi na munyanyuwo wa mugaganyagwama kha ṱhoḓea dza ikonomi ya matshilisano , ndivho dza mbekanyamaitele ya mugaganyagwama na vhuvhekanyandeme ha lushaka na ha vundu .
Zwi na ndeme uri mimasipala i vhe na mbekanyamaitele dzo teaho dza kufarelwe kwa mathukhwi dzine dza ḽo leludzela vha zwiimiswa zwa vhudzulo ha zwitshavha na vhabveledzi vha sekhithara ya phuraivethe uri vha kone u swikela mavu o teaho a re zwanḓani zwa mimasipala u itela u fhaṱa vhudzulo ha zwitshavha na vhudzulo ha vhathu vha re vha miholo ya vhukati .
Arali khothe ya dzhia tsheo ya uri Mulanguli-Dzhenerala u tea u langula tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana , Mulanguli Dzhenerala u ḓo vha na maanḓa a u langula tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana nga fhasi ha zwidodombedzwa zwa Mulayo wa Dzikhamphani .
U sa vha hone ha sisiṱeme ya ndangulo ya mafhungo yo eḓanaho nahone yo fanelaho zwi dzulela u konḓisa kha u dzhia mushumo uyu .
Fanyisani maipfi a re tshibogisini tsha pinki na a re one a re tshibogisini tsha ṱaḓa uri ni vhumbe fhungo .
U thusa nga mishumo ya ndondolo nyangaredzi musi vha sa khou reila .
U bva kha thebulu , hu vhonala mutsiko u tshi khou gonya na vhudzivha .
Honeha , hu nga vha na nyimele dzine u kunakisa nga khemikhala kana arali zwi tshi konadzea na u sa bviswa ha tshikafhadzo zwa nga ṱanganedzea , phanḓa ha u laṱwa .
Hezwi ndi mathomo a maitele o ṱanḓavhuwaho a u fhelisa u tsela fhasi ha vhukoni ha Muvhuso na u shandukisa modele washu wa nḓisedzo ya tshumelo u itela uri u kone u shumela vhadzulapo vha shango ḽashu .
U ḓadzisa zwenezwo , vhuṱambo ho pika u sedza kha u dzhiela nṱha dzitshaka kha ṱhuṱhuwedzo ya u aluwa ha vhathu vha ḓoroboni nga luvhilo , vhubveledza nḓowetshumo na u timatima zwo vhangwaho nga tshanduko ya kilima , khuḓano na tshinyalelo ya mupo kha sisiṱeme dza maḓi dza ḓoroboni .
Muvhuso , une zwino wa laela zwiko , u ta luvhilo lwa mveledzo .
Ndima dza rathi dzo khwinifhadzwa u itela u khwinisa ndeme na tshikalo tsha mishumo ine ya ṋetshedzwa vhana vhane vha vha vha tshi khou lwa na mulayo .
Kha vha ite mvetomveto vha rumele mahumbulwa kha vhomakone .
Hu si hezwo , vha wana uri muhweleli u dzinginya ḽauri vha nga kana vhana vhavho vha nga dzhiiwa sa vha si na vhadzulo zwi tshi bva kha ndaela ya u dzhiululwa ha thundu .
Vhathu vhanzhi vha ṱoḓa u vha vhe na vhafunwa vhavho na u vha na tshifhinga tshavhuḓi .
Vhukati ha tshigaṱhalu ndi tshiṋoni tsha ḽimila ṋowa tshapo tshi re na maphapha o imiselwaho nṱha , tshi re na tshifanyiso tsha ḓuvha ḽi bvaho nṱha ha ṱhoho yatsho .
Ri ḓo lavhelela Khorotshitumbe na Mishumo ya Muvhuso u shuma i tshi tendelana na heḽi bono .
Vha ḓo bvisiwa vhukati hashu , ngauri vha vhonala vha tshi nga vho hangwa mikhwa ya ndeme ya u shumela mapholisa kha tshitshavha tsha dimokirasi .
u lilela nṱhesa u sa naka u ḓidzhiela nṱha nga zwine wa vha zwone u kona u livhana na u lwa na khombo
Mutakalo , tsumbo : dokotela / ṅanga , ṅanga ya maṋo , mureili wa ambuḽese
Malugana na izwi , ri ḓo dovha ra vha ri tshi khou khwaṱhisedza uri zwikolo zwoṱhe vunduni zwi ṋetshedzwa khomphyutha u itela u khwinisa ndangulo na ndaulo ya mafhungo .
Komiti dza Wadi dzi fanela u dzulela u ḓivhadza tshitshavha na ḓivha zwi bvelelaho nga mveledziso dzoṱhe .
Kheve dzi sa ṱhoṱheli dzi na ndeme kha u pulanela u fhaṱa na u ta tshifhinga , ngauri u langwa nga vhulapfu ha khalaṅwaha dza vhudziki kana dza maḓumbu zwi vhonala kha kheve idzi .
Zwiko zwa vhufa ndi fhethu kana zwithu zwa vhuṱhogwa kha zwa mvelele , hu tshi katelwa na zwithu kana fhethu ha ndeme havhuḓi , zwa vhufhaṱi , zwa ḓivhazwakale , zwa saintsi , matshilisano , zwa muya , zwa nyambo kana zwa thekhinoḽodzhi .
Vha sendeka mbuno ya uri vhathu vha pomokwaho zwa vhuloi a vha vhonali vhe vhaloi .
Itshi ndi siṱirathedzhi tsha khwiniso ya ndeme tsho shumiswaho u ṋetshedza tshumelo nga tshifhinga tsho teaho kha vhathu vhaswa u swikelela tshumelo dza mutakalo .
Tsumbo ya izwi ndi fomuḽa ya maini ya musuku , miṱuso kha vhufuwi na u gonya ha ndeme , na u ṱavhanyiswa u tsa ha ndaka ya khephithala kha sekhithara dzo teaho .
Mupfuluwo wa dzitshakatshaka u tea u ṱanganedzwa ngeno hu tshi khou lindwa manḓalanga , mulalo na vhutsireledzi .
Na afho hune zwo ralo vhugevhenga ha itwa kha vhubindudzi ha zwa vhugevhenga hu dzulelaho u itea vhu itwaho nga mutshinyi e eṱhe u bviswa ha ndaka ho fanelwa nga u vha ṱhaṱhisedzo i si yavhuḓi kha u isa phanḓa .
Vhutsila ha vhurangaphanḓa , saintsi ya mbidzo iyi , a si nga ha u sukumedzela vhathu phanḓa na murahu , hu si u dzumbama vhukati havho , kana u vha phanḓaphanḓa lune vha si tsha kwamana .
Zwino talelani maiti a ndaela ( maiti a no ni vhudza uri ni ite mini ) a re kha phara iyi .
Ahuna thendelo dza mulomo dzine dza ḓo ṋewa kha khumbelo .
Vhunzhi ha ḓorobo idzi dzo vhumbiwa nga milayo ya nzudzanyo dza muvhuso wa tshiṱalula , dzine dza dzhenelela kha thaidzo dza vhugevhenga .
" A si tsatsaladzo ine ya vha na mushumo , a si munna ane a sumba uri munna o khwaṱhaho u lepalepa hani , kana he muiti wa zwithu a vha o fanela o zwi ita khwine .
Izwi zwi ṱanganyisa vhaswa vha 1 000 vha mirafho , mbeu , kiḽasi na luambo vho fhambanaho u bva mavunduni oṱhe zwi tshi itelwa u ṱuṱuwedza vhune ha lushaka , u fhaṱa lushaka , u vhumbana ha tshitshavha , vhufunashango na vhadzulapo vha shelaho mulenzhe zwi tshi vhonala vhukati ha vhaswa vha Afrika Tshipembe .
Kuitele ukwu ndi kwa vhawani vha ndambedzo kune kwa shumiswa kha ndambedzo dza khwaṱhisedzo , dza madzangano na dza thandela .
Ndi nga mini ri na milayo mitamboni ?
U shumisa zwifanyiso u humbulela uri tshiṱori tshi khou amba nga ha mini ( tsumbo : u ' vhala ' zwifanyiso na khephusheni hu na u sumbedza u pfesesa uri zwifanyiso na maipfi zwi na vhushaka ngeno zwo fhambana .
Zwavhuḓivhuḓi , mashango a re kha mutevhe ndi mashango a kombetshedzaho mbambedzo ya muthelo kha mithelo ya Australia kha mbuelo iyo .
Musi no sala ni noṱhe hayani , ni nga ita zwithu zwi tevhelaho uri ni tsireledzee .
Khaedu khulwanesa ya NML ndi u sa vha na ndinganyelo kha vhashumeli vha mutakalo vha phuraivete na vha muvhuso , na vha mahayani na dziḓoroboni .
U pennda na u ola zwivhumbeo zwa vhukuma kana zwa khumbulelwa , u tuṱuwedza u limuwa mutalo na tshivhumbeo , na zwi dododmbedzwa zwo engedzedzwaho , u buletshedza / ṱalusa zwifanyiso zwa vhuṋe
Naho madzangano mahulwane a poḽitiki a tshi anzela u sumbedziswa e na vhuthihi nahone e zwiimiswa zwo dzudzanaho zwa kuhumbulele , zwa vhukuma hezwi zwi tou nga a zwo ngo ralo kanzhi .
Izwi zwi nga si leluwe u ṋetshedzwa kha mutikedzo wa dzinnḓu na u mona na mutikedzo u bva kha zwiṅwe zwiko zwi khou thoma u vha zwa ndeme , zwine a zwi leluwi u zwi swikelela u bva kha zwiko zwo angalalaho .
Vhunzhi ha mavu kha tshiṱiriki o ambarelwa nga madzulo maṱuku nahone o thalanganaho nga nḓila ya sialala , nga nnḓa ha huṅwe fhethu kha dehula na devhula-vhubvaduvha u mona na Mount Frere kha thungo ya vhukovhela .
Kha dibeithi nga ha muhanga wa mbekanyamaitele wa masheleni wa gumofulu , vhunzhi ha madzangalelo o sedza kha nḓila dza u pfukiswa ha mbekanyamaitele ya zwa masheleni na u shuma hu elanaho ha zwivhalo na mitengo ya mimaraga ya zwa masheleni ine ya ṱuṱuwedza ṱhoḓea dzo ṱanganaho .
Arali zwa sokou itea uri vhahulwane avha vha a dzhenela , themendelo ya tshiofisi u bva kha maanḓalanga a khorotshitumbe malugana na u shuma mushumo u holelaho nga nnḓa ha tshumelo ya tshitshavha i tea u katelwa kha u kumedzwa ha thandela .
Bannda ḽi no lemela uri muthu a lemele a si papamale .
Ndeme dza sambula nthihi dzi tea u shumiswa u vhambedza na maga o fhiwaho nahone dzi tea u ṱalutshedzwa sa ndeme dza nṱha- nṱha dzine a dzo ngo tea u fhiriswa .
Maitele aya a muthelo a vhidzwa u pfi " muthelo wa tshivhi " .
Mafheloni , musi muṅwe muthu a tshi vha fulufhedzisa tshiṅwe tshithu tshine ha koni u vha ṋea tshone , u khou vha fhura , u khou ḓifhura na uri u khou fhura na muya wa u ambedzana hu re khagala .
u shumisa maipfi maambelwa .
Zwivhumbeo zwa muhumbulo ndi senthara dza vhukuma dzi re kha vhuluvhi dzine u shumiwa na u vhulungwa ha itea hone .
Mushumo wa tsireledzo , we wa vha u tshi tholesa vhanna vhanzhi , u ṋetshedzwa kha ḽeveḽe ya lushaka .
Ṱhalutshedzo dza u angaredza dza milayo ya ndeme kha maitele a u redzhisiṱara dzi ṋetshedzwa afha u itela u thusa mushumisi wa maḓi kha u ḓadza fomo dza u redzhisiṱara .
Tsumbo ndi u xelelwa nga vhubveledzi , tshinyadzo kha u swela u ṱaṱisana na u dzhenelela kha mukovhe wa maraga u itela ndangulo .
Zwino ndi khou ... ya ḓuvha ḽa
Kanzhisa ndi zwa masipala na vhupo ha nḓowetshumo .
Vhathu vhe vha vha vhe tshipi da tsha zwigwada zwo sedzwaho vho ṱuṱuwedzwa u ya kha tshileludzi tsha tsini navho u humbela u haelwa .
Mbekanyamaitele i ṋetshedza mutheo wa ESAB wo dzinginywaho .
Hune ha vha na u hanedza u asesiwa kha thundu dzi ṱunḓwaho muṱunḓi a nga swikisa aphiḽi ya ndaulo ya nga ngomu kha vha Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe .
Tsheo ya minista ndi ndi yone ya u fhedzisela nahone ndi mbofho .
Fhedziha , zwe zwa vhudziswa ho vha muhanga une khawo tsheo dza zwiko dza itwa .
A si miṱa fhedzi i rangwaho phanḓa nga vhafumakadzi yo imaho , na miṱa i rangwaho phanḓa nga vhana .
Kushumele kwa vhalangi kha u swikela ndivhotiwa dzo bulwaho dza muhasho ku fanela u pimiwa .
Hezwi ri ḓo zwi ita nga u fhungudza muhwalo wa zwikhala zwilapfu zwine zwa tshimbilwa nga vhalwadze vha Thiibii vha tshi itela dzilafho .
Tsheo yawe yo ḓisendeka nga mulandu wa mulayo , theo ya mulayo na matshimbidzele a mulayo .
" Ho vha hu na phele ya vhukuma !
A hu na vhuḓipfi na vhuthihi ha u sa fushea nga zwifhio na zwifhio vhune ha tea u ita uri hu kandekanywe pfanelo dza vhaṅwe vhathu fhano shangoni .
Zwishumiswa izwi a zwi fushi naluthihi , zwi vhanga thaidzo nnzhi musi zwi tshi shumiswa nga vhafumakadzi .
Sa tshipiḓa tsha ṱhoḓisiso khulwane , maitele a bayokhemikhala na mbumbo i konḓaho zwi elanaho na u adziwa na u fhahea hafhu ha zwipiḓapiḓa zwa zwiomate zwo elwa zwavhuḓi hu tshi khou shumiswa mimodele ya mbalo yo khwaṱhisedzwaho na yo linganyiswaho zwavhuḓi .
Nyolo i tevhelaho i sumbedza zwifhinga zwihulwane zwa u shuma ha thandela :
U ṱola mushumi hu dovha ha ṋetshedza muhumbulo wa vhulavhelesi ha u alafha na , ngauralo , zwiteṅwa izwi zwi fanela u ṱanganywa lwo fhelelaho .
Vhunzhi ha thandela dzo itwaho nga sekhithara dzo lambedzwa nga vhushumisani na vhafarakani vha vhushumisani ha dzitshaka .
Fhedzi zwa zwino ri khou zwi vhona uri ndi mini ino khou shumisa maḓi manzhisa u fhirisa mabindu .
Nga kha Tshikolo tsha Lushaka tsha Muvhuso , ri isa phanḓa na u ṋetshedza ngudo na mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi kha vhashumeli vha muvhuso u bva kha ḽeveḽe ya u dzhena u ya kha vhalanguli vhahulwane na Khorondanguli .
Mvusuludzo ya ḽeve ḽe ya ya nṱha ndi tshumelo dza mulayo dzi katelaho vhudzulo hune ha londotwa vhana , mvusuludzo na tshumelo dza ndondolo nga murahu ha thuso iyo .
Izwi zwo khwaṱhisedzwa nga ṅanga , ye ya tenda uri mme a muhwelelwa ndi vhone vhe vha vhanga thaidzo kha mbingano yawe .
Phakhedzhi ya muholo uyu u katelaho zwoṱhe i ṋea mbuelo dzavhuḓisa , dzine dza katela bonasi ya tshumelo ya ṅwaha , gavhelo ḽa nyimele ya muṋe wa nnḓu , mitikedzelo ya phensheni na mutakalo .
" A hu na demokirasi ya zwa poḽitiki ine i nga bvelela arali vhunzhi ha vhathu vhashu vha tshi kha ḓi vha vhashai , vha si na mavu , na u sa vha hone ha ndavhelelo dza vhutshilo ha khwine .
Mutheo wa mbekanyamushumo dza mveledziso , nga u ralo , ndi kupfesesele na u ṱanganedza hashu uri zwitshavha zwa hashu zwi na ṱhoḓea .
U kona u tamba zwiṅwe zwipiḓa zwa tshiṱori , luimbo kana tshidade .
Bono ndi u ita uri Mpumalanga hu vhe fhethu ho tsireledzeaho , vhutsireledzi , vundu ḽi sina vhutshinyi na u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha kha u thivhela vhutshinyi .
He vhana vha kona u swika tshikoloni vho tsireledzea zwikolo zwi ṱuṱuwedzwa u dzhia tsheo ya u nga isa phanḓa na milingo ye ya vha yo dzudzanyelwa ṋamusi , arali zwo tsireledzea u ita nga u ralo .
Arali yo fheliswa , ndambedzo yo avhelwaho khavho nga Vhufaragwama ha Lushaka hu ḓo vha hone u ṋetshedza ndambedzo nyengedzedzwa kha muvhuso wapo woṱhe .
Mulanga Dzulo , ndi tshi khou fhedzisa ha vha ntendele hafhu ndi livhuhe Muhasho kha u isa phanda na u ḓikumedzela na u ḓifunga u ita uri tshumelo ya khwine ya mutakalo i wanale kha zwitshavha zwoṱhe kha ḽa Western Cape .
6.3 . Khabinethe yo dovha ya gaganyelwa nga ha muṱangano we Minisiṱa Vho Gigaba vha u fara na mazhendedzi a nnḓa a vhupima khadzimo kathihi na vhabindudzi u khwaṱhisedza mbekanyamaitele dza zwino dza Afrika Tshipembe na madzhenele kha sia ḽa kufarele kwa zwa masheleni .
Sa musi zwi tshi khou vhonala u bva kha u saukanya ha thaidzo kha ḽeveḽe yo angalalaho kha muvhigo wa u faedza , na u bva kha u saukanya ho dodombedzwaho afho nṱha , zwivhangi zwa u sa tsireledzea ha zwiḽiwa ndi zwinzhi , kha masia manzhi , nahone zwi na vhuṱumani vhunzhi hu so ngo leluwaho .
Vhudavhidzani na pfunzo ya vhashumi zwi ḓo vha zwa ndeme nga maanḓa .
Vharengisi vha zwibveledzwa zwa vhulimi na zwiḽiwa zwa lwanzheni zwo kwamea nga masiandaitwa asi avhuḓi a tshiṱereke nga nḓila dzo fhambanaho , hu tshi katelwa na ndozwo ya masheleni , masiandaitwa a thendelano dza khonṱhiraka , na u lifhiswa .
Transnet i ḓo thoma maitele a u ṋetshedza u swikela ha muthu wa vhuraru kha netiweke yayo ya zwiporo zwa zwidimela zwa u hwala thundu u bva nga ṅwedzi wa Lambamai 2022 nga u ita uri hu vhe na zwikhala kha nḓila ya dzikhontheina vhukati ha Durban na City Deep hu re fhaḽa Gauteng .
U hira ha zwa kushumele : U hira hune muhirisi u fara khohakhombo na pfufho dza vhuṋe ha ndaka dzi re hone dzi vhekanywa sa u hira ha kushumele .
Kha theme , masipala wo bveledza mivhigo ya ṅwaha mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano muṅwe na muṅwe .
Khwiniso na ndondolo ya Tshomedzo dza Eḽektroniki na Softhiwee .
Khabinethe yo tshea uri dziṅwe nyambedzano na vhukwamani zwi kha ḓi ṱoḓea phanḓa ha musi pulane yo ṱanganelaho ya u fhedzisela i tshi tendelwa uri i kovhelwe lushaka .
A vha nga tendelwi u bvisa zwikambi fhethu ha photho ya vhudzheno zwa ya huṋwe fhethu Afrika tshipembe arali vha sin a ṱhanziela ya u bvisa zwikambi .
Khuthadzo : Tshifhinga tshilapfu , tshifhinga tshipfufhi na khuthadzo ya tshiimo tsha shishi kha avho vhafumakadzi vho tambudzwaho na zwipondwa zwa vhudzekani vhane vha vha vhagudiswa kana vhashumi vha yunivesithi , luṱingo na u khuthadza no tou livhana zwifhaṱuwo .
Tshigwada tsha Miṋisiṱa dza Vhutsireledzi na Minisiṱa vha Muhasho wa zwa Mishumo vha ḓo amba na vhoramafhungo nga Ḽavhuvhili ḽa dzi 10 Nyendavhusiku 2013 .
Tshi teaho u dzhielwa nṱha ndi tsha uri a hu na mphomali dza nyimele dzo avhelwaho u bva kha muvhuso wa vhukati , nga nnḓa ha musi hu u itela gwama ḽo khetheaho , ḽo sedzaho kha mikovhe ire na ndinganyiso maelana na mishumo yo bulwaho .
Zwa ndeme , nḓivhadzo nga ha mvelelo dza khetho yo anḓadzwa kha lubuvhisia lwa tshiofisi lwa GEMS nga ḽa 30 Fulwi 2010 .
Muthelo wa muvhuso wa vhukati u a badelwa kha thundu ya muthu .
U ṱalusa mbuelo na milayo zwa CBP .
Hovhu vhu tevhelwa nga vhutshinyi ha zwa vhudzekani .
U sa ḓifara zwavhuḓi na zwiito zwa vhugevhenga kha maimo a SANDF zwo khou vhengiwa nahone a zwi nga ḓo konḓelelwa .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelelo u ṋetshedza thikhedzo nga tshivhumbeo tsha masheleni , khaphasithi ya ndangulo , ṱhuṱhuwedzo na u netiweka , na nga u bveledza vhufarakani ha tshitshavha na phuraivethe na vhuṅwe vhurangeli vhune ha shumisa mvelele sa tshishumiswa tsha u vusuludza vhupo ha ḓoroboni .
Masipala a eletshedza ofisini dza khoro , zwikoloni , zwiimiswa zwa vhurereli , kiḽiniki dzapo na huṅwe fhethu ha nnyi na nnyi uri komiti ya Wadi i ḓo tewa na uri mishumo yayo ndi ifhio .
Nzudzanyo ya Mashumele i dodombedza ndivho dzine sisiṱeme ya pfunzo ya lushaka ya ḓo shuma yo livha khadzo na nyito dza u swikelela ndivho idzi nga 2014 .
O vha a tshi ḓo ima henefhaḽa a tenda uri ndi ene o itaho vhugevhenga .
U tou bva mathomoni , tshikwama tsho thola vhathu vhararu , hu tshi katelwa na mulanguli .
Zwiṅwe hafhu kha vhutshutshisi ha vhugevhenga , muthu muṅwe na muṅwe o kundelwaho kana u pfuka mulayo wa tsireledzo , u ḓo hwedzwa tshinyadzo dzoṱhe dzo bvelelaho , ndozwo , kana vhuḓifhinduleli he ha vhangelwa SARS kana iṅwe na iṅwe ya thungo .
Ikonomi i katelaho zwoṱhe yo ṱanganyiswaho ya mahayani
King o vha vhudza uri vho vha songo khakha nga u neta nga khethululano na vhushayavhulamukanyi .
Vhorabulasi vhaṱuku vhanzhi vha a kundelwa u ya phanḓa kha mishumo i engedzaho ndeme .
Zwiṱuṱuwedzi zwa ndeme zwa matshilisano zwi na mushumo wa ndeme .
Khethekanyo dzo bulwaho dzi dovha dza ṋekedza maga aya na khumbulelo dzi tea u bulwa kha luṅwalo lu vhusaho .
Muvhuso wo kona u ṋetshedza tshumelo ya nḓisedzo ya zwiḽiwa , maḓi o kunaho na madzulo kha vhathu vho xelelwaho nga mahaya khathihi na u lugisa themamveledziso dzo vhaisalaho .
1 . U hwala vhuḓifhinduleli ha masipala nga u ṋetshedza tshumelo dzine dza :
Ndivho yatsho ndi u sika mupo u vhuedzaho nga u ṋetshedza fhethu hu re vhukati kha vhabindudzi uri vha wane tshumelo dzoṱhe u ṱavhanyisa thandela na u fhungudza zwithivheli musi hu tshi thomiwa bindu .
Muṱun ḓi u tea u vha na ṱhanziela ya u bvisa halwa vhune ha vha maboḓeloni ho ṱun ḓwaho u bva he ha swikela hone musi vhu tshi dzhena shangoni uvhu isa hune a ḓo vhu vhea hone musi a tshi vhu rengisa .
Kha maḓi a songo tshikafhadzwaho a re kha nyalo na a mvula , tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho kanzhi i tsini na , kana u , munwelelo .
U thetshelesa hu si na u dzhenelela hu tshi sumbedzwa u ṱhonifha muambi na u sielisana musi hu tshi ambiwa .
U khwaṱhisedza uri mbadelo dzoṱhe dzo shumiwaho dzi na maṅwalo a u dzi tikedza na u failiwa zwavhuḓi u itela u shuma tshifhingani tshi ḓaho .
Nga huṅwe vha nga wana vho tea u wana na mutikedzelo u bva kha mutholi wavho .
Naho vhaendelamashango vha dzitshaka vha tshi nga wana zwithu zwi kha ngona , vhaendelamashango vhapo vha nga vha vha tshi tshenzhela zwo fhambanaho .
Nḓila ine vhathu vho fhambanaho vha nthusa ngayo
U iṱa uri mavhiḓa a mahayani a vhe fomaḽa zwi kha ḓi ṱoḓa u itwa kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
A si tshifhinga tshoṱhe hune zwa konadzea u khethekanya vhupo kha nḓila ya phaiphi khulwane ine ya tsini na nḓila dza kutshimbilele tsini na vhuimazwikepe .
Mashango a nga thusa zwithomiwa zwapo nga u fha magavhelo a u thoma zwi kwamaho mbekanyamushumo dza phungudzo , nḓivhiso ya zwa pfunzo na thuso ya thekhinikhala .
Kha ri ite nyito
Vhukwamani na miṱa na dzikhonani zwi fanela u ṱuṱuwedzwa na uri arali tshileludzi tshi tshi langulwa , u langulwa hu fanela langea nga hune zwa nga konadzea ngaho .
Minisita o tendela sisiṱeme ya ndangulo yo shandukiswaho ya muhasho hu na muhumbulo wa u dzudzanyulula kushumele na thevhekano ya miṱangano , nahone hezwi zwo kona u londola maitele a fanaho o khwiniswaho a miṱangano .
Nṱha ni ha izwo , mashangohaya a kale na one a na mulayo wao , une wa isa phanḓa na u shuma nga murahu ha 27 Lambamai 1994 nahone u tea u langulwa kha vhuimo ho teaho ha muvhuso , hu si kha sia ḽe wa vha u tshi shuma khaḽo u thoma . )
O dovha hafhu a tendela uri ndaka i shumiswe sa nnḓu ya mbambadzo ya daimane yone i re mulayoni .
U ṅwala na u vhulunga
Ṅwalani mvetamveto yaṋu ya u tou thoma .
Nga kha thendelano ya tshumisano mashango a ya vhuvhili hao a tea u swikelela tshumisano khwinesa ya zwa thekhiniki , u pfumbudza vhadededzi , na tshintshana ha vhukoni kha sia ḽa pfunzo , nga maanḓa Mbalo , Saintsi na Thekhinolodzhi sa zwipiḓa zwa u fhaṱa nyaluwo ya ikonomi ya nḓivho .
U tamba mutambo wa zwifhinga , hu tshi itwa nḓowenḓowe ya tshifhinga tsha zwino , tshi ḓaho na tsho fhiraho .
18 . Mbofholowo ya u Vhumba vhukonani
Miṅwaha ya furaru yo fhiraho , United Democratic Front yo kona u vhuedzanya vha ita zwivhuya na vha re na mbonelaphanḓa fhethu huthihi ubva khuḓa dzoṱhe dza shango .
Ṅwaha wa 2015 u ḓo swaya u thomiwa ha luṱa lwa u thoma lwa u shumiswa ha burodibende .
O i ṅwala i kha tshifhinga tshi ḓaho .
Tsedzuluso iyo yo sumbedzisa lushaka lwa mbilaelo dzi ṋetshedzwaho nga vhadzulapo , thero dzine dza khou tutuwa na mafhungo a kwamaho sisiṱeme ya muvhuso .
Muvhuso u khou bvela phanḓa na u shumisa maṅwe maitele a ndeme a Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Vhulimi u itela thikhedzo ya nyaluwo na mishumo kha vhulimi na zwibveledza zwa zwiliṅwa .
Ṋamusi ri nga vhiga uri tshivhalo tshihulwane tsha mvelaphanḓa tsho bveledziswa .
U fheliswa ha mitsiko ya milayo isi ya ndeme Ofisi ya Muphuresidennde i ḓo sedzulusa milayo miswa na ya zwino , u vhona arali itshi yelana na NDP .
Ri khou isa phanḓa u khwiṋisa kushumele kwa Shango nga nḓila dzo fhambanaho , hu tshi katelwa na u lwa na vhuaḓa .
Tshivhaswa tshi bvaho kha ole tsho katelwa kha bakethe ḽa thundu tsho shumiswa u vhalela CPI , fhedzi ezwi a si tshone tshiitisi tsha uri mutengo wa ole u vhe wa ndeme kha CPI .
Kha ḽiṅwe sia ḽi si ḽavhuḓi , tsheo yo vha ya uri nḓila heyi na kuṋetshedzelwe kwayo zwi shaya mbonelaphanḓa , thevhekano , luvhilo na tshifanyiso tshavhuḓi .
Hu khou u humbulelwa uri u dzhia madzulo nga vhanameli hu ḓo vha nṱha nga matshelo na nga madekwana , fhedzi ha tsa vhukuma nga tshifhinga tsha musi vhathu vha sa athu tshaisa .
Minetse ya nyambedzano idzo i tea u vhewa u itela rekhode .
6.3 . Khabinethe yo ṱanganedza tshumisano vhukati ha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo apo na a dzitshaka e a livhisa kha u dzhiiwa ha zwidzidzivhadzi nga khani dzhangoni ḽa Afrika Vhubvaḓuvhakati .
Gumofulu ḽituku ḽa R1 760 nga muunḓiwa kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe na gumofulu ḽa ṅwaha ḽa R3 519 nga muṱa
4.4 . Themamveledziso ya didzhithaḽa ya maimo a nṱha ine ya vha hone fhano shangoni , vhashumi vha re na vhukoni , nḓivho kha tshumelo ya zwa thekhinoḽodzhi , nḓivho ya zwa masheleni khathihi na u kona u amba zwavhuḓi luambo lwa Luisimane , ndi zwone zwine zwa khou bvela phanḓa na u ita uri hu vhe fhethu hu kungaho kha zwa BPO .
I ita ndinganyelo vhukati ha mishumo ya zwa ikonomi henefho kha migodi na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza nḓila dza kushumisele kwa maḓi lwa tshifhinga tshilapfu fhano shangoni ḽashu .
Masheleni a muvhuso wapo kha muvhuso wa ḽeveḽe nnzhi a nga si sedzwe o khethekanywa .
Vha ḓo kona u wana ḽizi dza tshifhinga tshilapfu .
Maṅwe madzangano a vhadzulapo a itwa hu na tshipikwa tsho sedzwaho tsha u khwaṱhisedza kushumele kwa masipala na fhethu ha kushumele ha ndeme .
Mishonga ya zwimela i tea u shumiswa nga vhulondo , nahone zwezwo musi i tshi ṱoḓea .
Tshihali tshi re khombo ndi mini ?
Mitambo na khonani : tsudzuluwo dza u kokodza na u sukumedza nga tshamonde/ tshauḽa
Ngauralo , ee , zwa zwino ngauri ri pfesesa khwine dziṅwe dza khaedu dzavho , ro shandukisa maitele zwiṱuku nyana .
Vhaimeleli vha Khantsele ya vha Phurofesheni ya Mupo wa Zwifhaṱwa
4.71 Mbudziso ndi ya uri naa iyi mbetshelo i nga ṱalutshedzwa ya vha i pfadzaho u ya nga khethekanyo ya 36 ( 1 ) ya Ndayotewa .
Zwikili zwa u fhaṱa thimu , u ṱuṱuwedza na nyambedzano .
Madzhenele ndi u ṋetshedza mafhungo a ndeme a khwinisaho vhutshilo nga nḓila i takadzaho na ya pfunzo .
Vha ṱoḓa hafhu na khaphasithi ya u wana tshelede yo linganaho ya mubindudzo kha themamveledziso ya maḓi ya ndeme na u wana thasululo dza vhupo vhu re na ikonomi dzo bvelelaho zwiṱuku .
Tshumisano zwi tshi elana na u ṱuswa ha tsireledzo na u tenda u ḓiḓisa .
U tshimbidza na u thoma mbuedzedzo ya mikhwa na vhashelamulenzhe vhoṱhe .
2.2.8 Kha Ciskei ḽa kale , " Mahosi " na magota vho vha vhe na maanḓa a u sengisa milandu ya vhugevhenga na ya miṱani ine ya bva kha mulayo wa sialala na maitele nga kha u tiwa havho sa Vharangaphanḓa vha Sialala .
Zwi songo humbulwa u shumiswa ha tshikhala hu tou nga ho khethiwa nga vhasedzi sa hu elanaho na vhuimo , na u sika kuhumbulele kwa vhuḓifulufheli na vhurangaphanḓa .
( b ) u ṱuṱuwedza , u bveledza na u swikelela mulalo , vhukonani , vhuthu , u kondelela vhukati ha mvelele , vhurereli na zwa vha ambaho luambo luthihi hu tshi tevhedzwa ndinganyiso , u sa vha na tshiṱalula na u ṱangana ho vhofholowaho ; na
Thandela i ḓo ḓisa u engedzea ha zwiko zwa fulufulu kha giridi ya shango ḽashu na kha Dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika .
Khabinethe yo dovha hafhu ya fhululedza vhoramafhungo kha mushumo wavho wa ndeme wa u ṋetshedza vhakhethi mafhungo o teaho e a vha thusa uri vha kone u ita pfanelo dzavho dza demokirasi dza u nanga vharangaphanḓa vhavho vha mivhuso yapo vhane vha vha takalela .
Ṱhumetshedzo ndi nyimelo ya nyolo ya Sekhithara .
Khotsi anga vho mpfunza u vha na vhuhali .
Honeha , thukhitha dzi re na phoizeni dziṅwe u fana na haiḓorodzheni kloraidi , dzidiokisini na zwiṅwe zwibveledzwa zwi phiso i songo fhelelaho , dzitsimbi , mavu na zwiluḓi zwo papamalaho tshikhalani na masalela a zwiomate kha tshivhumbeo tsha mulora na zwone zwi a bveledzwa .
Naho hu uri tshelede yo kovhelwaho a i khou shumiswa nga madzangano u itela ndivho dzi no bvelela kha kushumele kwao sa madzangano a poḽitiki kha dimokirasi ya tshizwinozwino .
U ṱanganyiswa na ṱhoḓea dza zwitshavha zwine vha zwi shumela , nahone nga maanḓa mbono nga tshitshavha itsho a dzo ngo humbulwa zwavhuḓi .
Tshi nga thusa u fhaṱa thimu , na u ita uri vha pfesese zwinzhi nga ha wadi yavho .
Khaḽarani shango nga muvhala wa buraweni .
Hezwi zwi mbo ḓi kombetshedza vhunzhi havho uri vha ye kha shume mishumo ine ya sa elane na zwe vha zwi gudela .
Tsireledzo ya matshilisano zwi amba tshumelo dza ndondolavhathu dzi kwameaho nga tsireledzo ya matshilisano , kana tsireledzo kha nyimele dzi ḓivhiwaho nga vhathu , u fana na vhushai , vhualuwa , vhuholefhali , vhushayamushumo , na zwiṅwe .
Kha ḽifhasi ḽine ḽa vha na vhubvelele na mbonalo ya nḓowetshumo yo ḓalaho muṱaṱisano , hu na ṱhoḓea yau dzhia nḓila ya u rangela phanḓa nga maanḓa kha u ṱalusa magake maragani na u shumisa zwikhala zwa vhubindudzi nga luvhilo lwo teaho .
Naho zwo ralo , arali zwi tshi ḓura nga phesente dza 50 , zwi nga kha ḓi haniwa sa zwi sa lingani na zwi sa konadzei , naho zwa vha zwi khou khwaṱhisedza vhaswikeleli ha nṱha .
Mbekanyamaitele ya Luambo ya GCIS a nga vhiga mbilaelo nga u tou ṅwalela DG hu sa athu fhela miṅwedzi miraru tshe mbilaelo iyo ya vhonala .
Mavundu o bveledza tshumbanḓila dza u thoma Komiti dza Wadi .
Ṱhumano dza lushaka lwo vanganaho lwa maimo a vhukati dzi ḓo vha idzo dzo dizainwaho u kuvhanganya vhuendi kha vhakovheli vha mimoḓoro fhedzi .
Magatsireledzo o angaredzaho a vhidzwa izwi ngauri a shumiswa kha muthu muṅwe na muṅwe na zwiluḓi zwiṅwe na zwiṅwe zwa muvhilini .
Nnḓu nnzhi kha uvhu vhupo a i na muḓagasi na maḓi .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe nga themo ya 4 .
Vhonani arali ni tshi nga kona u wana nḓila ya u dadamala ine ya si fane na ya vhaṅwe afha kiḽasini .
Khadiamu a i konḓi , ndi khemikhala ya mutale ya lutombo tshena u ya kha zinki nahone i na toksini i re nṱha kha zwitshilaho .
Komiti I fanela u ita themendelo kha mutholi nga ha zwa mutakalo na tsireledzo ya vhashumi .
U ṱuṱuwedza u humiswa ha khondomo nga vhanna na vhafumakadzi ;
Nḓivho ya vhupo ha sekhithara ya muvhuso na furemiweke ya mulayo , nga maanḓa khethekanyo ya muvhuso wapo .
Pfufho idzi dzi ḓa musi shango ḽi tshi khou isa phanḓa na u pembelela nḓisedzo ya nnḓu dzi fhiraho 4.6 miḽioni na u dovha u dzi fhiwa nga mahala u bva nga 1994 .
Thandela iyi i kha ḓi vha kha tshiteṅwa tsha tsumbanḓila nahone i ḓo thoma u shumiswa kha tshiimiswa tshithihi kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Makumedzwa kha mbekanyamaitele a ṱoḓa u tandulula mutsitsikano u itaho uri hu vhe na u salela murahu , nga maanḓa kha vhane vha pfuka mikano na vhavhambadzi .
Mulangi Muhulwane wa Gwama u dzudzanya mugaganyagwama .
( renga ) khokho dza u tamba bola ?
U bvela phanḓa na u ṱalusa hafhu nyito guṱe nga ngomu kha nyimele ya vhushaka ha maanḓa a vhoṱhe ine khayo phambano ( nahone mafhedziseloni khuḓano ) dza bvelela maelana na nyavhelo ya zwithu zwa ndeme .
Ḽaisentsi ya u guda u ḓiraiva i wanala nga ḓuvha ḽene ḽo ḽe vha phasa ngaḽo .
Thebuḽu i re afho fhasi i ṱalusa mbuno khulwane dza u ri ndi ngani tshiṱafu tsho ṱutshela muhasho .
Ri khou dzhia maga a u khwaṱhisa vhukoni ha Eskom siani ḽa u londolwa ha zwishumiswa zwa mveledziso ya muḓagasi .
Naho Dziphisalema nnzhi dzi vha dzi dza kale nahone dzo pfukiswa u bva kha murafho u ya kha muṅwe , na u dzheniswa kha khuvhanganyo ṱhukhu u thomani , zwo ṱanganyiswa nga ngomu kha bugu .
U vhambedza maipfi na zwine a amba .
Zwishumiswa zwa u ela musudzuluwo wa sia ḽithihi kha ekizisi nthihi , sa zwi tevhelaho :
Kanzhi u shumiswa uhu hu katela u bommbiwa ha maḓi u bva damuni , mulamboni kana gwedzho .
A hu na tshitshavha tshi ne tshi nga vha na mbofholowo arali vhanna na vhafumakadzi vha so ngo vhofholowa , vha sa lingani , nahone kha iḽi ḽiga , vhanna na vhafumakadzi vha na vhuḓifhinduleli vhu ne ha fana .
Ndaela ya u fara kana u fara thundu ndi zwa vhuṱhogwa zwihulwane kha u wana ndaulo ya mulayo .
Ni kone u
Zwiṅwe zwipuka zwi eḓela muriha hoṱhe ( zwi a dzumbama ) .
Kha maṅwe masia , vhathu vha khou fana shango ḽoṱhe , ngeno kha maṅwe masia vhadzulapo vha tshi langa na u engedza zwipiḓa zwo khetheaho zwa mvelele yapo .
Tshienge ndi tsumbo ya mutshelo munzhi : munzhi , maluvha o dzudzanyea nga a tshi mona na eksisi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽao ḽi bveledza mutshelo u re na thindi dzine dza kwanyeledzea na mitshelo ya maluvha a re nga tsini , zwa vhumba zwine zwa vhonala sa mutshelo muthihi wa thindi .
Maitele aya o fanela nga fhasi ha tshiimo tsha u shumiswa hafhu ha maḓi , hu si kha tshiimo tsha mvelele ya madamu .
Samithi ye ya farwa fhasi ha thero : " Ho Livhiwa kha Ikonomi ya Ḽifhasi ya Inovesheni , i khou Vusuludzwaho , yo Ṱumanaho ya dovha ya Katela " , yo ambesa nga hezwi zwa vhuṱhogwa : i ) U Vula Nḓila Ntswa ya Nyaluwo , ii ) Zwa Ikonomi ya Ḽifhasi i Shumaho Zwavhuḓi nga Vhukoni na Mavhusele a Masheleni , iii ) Mbambadzo na Vhubindudzi ho Khwaṱhaho ha Dzitshaka , iv ) Mveledziso yo Farekanaho i Katelaho , na v ) maṅwe mafhungo ane a kwama Ḽifhasi sa Khundelo ya u Langa Tshitzhili ( AMR ) .
Hezwi zwi ḓo katela maga o khwaṱhaho a u thola vhashumeli vha muvhuso , u pfumbudzwa hune ha ha dzulela u bvela phanḓa nga vha Tshikolo tsha Muvhuso tsha Lushaka na vhashumisani vhukati ha madzangano a muvhuso , madzangano a zwa vhugudisi ha mishumo na dziyunivesithi .
Mulayo une wa langula u thoma u shuma ha thendelano dzi fanaho na khadzimiso dza banngani u ṱuṱuwedzwa zwihulwane nga u dzhielwa nṱha ha mbekanyamaitele .
Zwi khwaṱhisa ndango ya mavhusele a zwiimiswa na u alusa thikhedzo ya muvhuso khavho .
Mbuelo murahu ha lutho / muthelo wa mbuelo
Vhahashi vha fumimbili , vhane vhunzhi havho vha vha vha maanḓalanga apo , vha hanedzana na ḽikumedzwa iḽi , vhaṅwe vhavho , nga nḓila yo khwaṱhaho .
Khumbelo dza phiriselo ya tshikwekwete a dzi badelwi zwazwino
Nga nnḓa ha musi mutengo wa musuku wa nga gonya , zwi a kanganyisa arali mugodi utshi nga engedzwa u fhira datumu iyo .
Vhupulani - u sika na u lugisela vhumatshelo
Mvelelo dzoṱhe dza mikano dzi wanala thwii kha khomphyutha nahone dzi a kona uri tshelede i vhulungwe ḓuvha na ḓuvha kha davhi ḽa bannga .
Tshomedzo dza mitambo yapo .
Musi ho no redzhisiṱariwa , uho u shumiswa ha maḓi hu nga ḓi litshiwa arali mishumo ya hone i sa tsha itiwa .
Mafhungo o sumbedzwaho u bva 1925 a amba nga ha u thomiwa ha zwiimiswa zwa phuraivethe na koporasi dza nnyi na nnyi .
Na garanthii ya muvhuso i pfadzaho a i athu shandukisa ndingo ya khovhakhombo i si yavhuḓi .
Kha dziṅwe nyimele , fhedzi , u fhungudzea ha vhunzani ha maḓi a fhasi a hu tinyei .
Hezwi zwi nga vhekanywa nga zwigwada zwa khethekanyo ṱhanu .
Kha vha dzhiele nzhele tshithu tshithihi tshihulwane tsha uri mushumo wa mihasho ya sekhitha kha u shumiswa ha CBP na M&E wo dzula wo ṱaluswa .
( a ) Khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo , nga nnḓa ha rekhodo ine ya vha na zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwa nga ha vhone vhaṋe , I ḓo dzudzanywa nga murahu ha musi mbadelo ya khumbelo yo badelwa , mbadelo ya khumbelo ndi R35,00 .
Nga murahu ha musi Gardner o wana tshigwada tsha vhaloi ( Wiccans ) o mbo vha muraḓwa wa tshigwada itsho nahone a dovha hafhu a vha muloi .
Tshikwama tshi ḓo sedzesa kha thandela u itela u thoma sisiṱeme ya vhupulani ha tshiko tsha vhubindudzi u itela u katela , kha zwiṅwe , ndangulo ya masheleni , ndangulo ya ikonomi ya vhashumi , ndangulo ya vhushaka ha vhashumi na ndangulo ya mashumele a tshiimiswa .
Ndaulo dza fhethu hune ha laṱwa malaṱwa i tshimbila zwavhuḓi u fhira u kwama zwiko zwa maḓi a lushaka .
Thebuḽu i no thusa ye ya sumbedzwa kha gaidi ya EC PCM i nweledza nḓila dzine LFA ya nga shumiswa ngadzo tshifhingani tsha maga a saikili a u pulana , u shuma na u ela thandela :
I dovha hafhu ya sumbedza nḓila ine maitele a khangwelo a wanulusa ngayo zwipondwa zwe zwa vha zwi tshi nga ḓi vha zwi songo dzhenela maitele aya a Khomishini .
Mbuelo ṱhukhu nga rakhonṱhiraka zwo bva kha :
Fomo dzo teaho dza u gandisa minwe dzi ḓadzwa nga muofisiri wa tshipholisa .
Thandela ya miṅwaha i anganyelwaho kha mivhili i katela vhashumisani vha lushaka vha si gathi na vha ḽifhasi .
Sa tshitshavha , ri na vhuḓifhinduleli ha u lwa na zwiito zwa vhuaḓa nahone ri fanela u vhu bvisela khagala hu si na nyofho na u dzhia sia .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo ita nzudzanyo hu si kale ya u dzhena kha khaseledzo dza fomala na ICC kha mafhungo ane ya vha na mbilaelo nao .
Pfanelo dza vhathu dzi wela nga fhasi ha muṱa wa vhathu .
A hu na mudavhi wa khororo nahone hu na ṱhoḓea ya mudavhi uyu wa khororo , khathihi na dziṅwe themamveledziso dza miṅwe mitambo .
Tshivhalo tsha vhathu vhane vha tea u valelwa kha zwibadela zwashu na ṱhoḓea ya ndingo dza COVID-19 natsho tsho tsa .
Miṱangano ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya malwadze na mpfu u vhona zwauri hu na u ṱola zwiwo zwo fhambanaho , na tsireledzo na vhutsireledzi ha zwiwo .
Hedzi khathagori dzi ri thusa u fhambanyisa vhukati ha mbekanyamaitele dza nnyi na nnyi khathihi na u dzi angaredza .
- A hu na muthu Afrika Tshipembe ane a ḓo eḓela na nḓala .
Vhusunzi vhu shumisa feḓa kha u vhudzana uri zwiḽiwa zwi wanala ngafhi .
Nga u ralo kha ri shumisane u khwaṱhisedza uri vhugevhenga ha khakhathi vhu khou fhungudzea nga hafu kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
Tshenzhelo ya miṅwaha ya malo u ya kha ya fumi kha ḽeveḽe ya vhuimo vhuhulwane ndi ṱhoḓea .
Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Masipala , 2003 ( MFMA ) u sumbedza uri musi mugaganyagwama wo no vhekanywa kha khoro , wone na maṅwalwa oṱhe a elanaho nawo , zwi tea u wanala kha tshitshavha na zwenezwo .
U ḓura ha data hu na hu kwama ikonomi nga nḓila i si ya vhuḓi , lune zwi engedza u ḓura ha u tshimbidza bindu na uri zwi nga fhungudza vhukoni ha Afrika Tshipembe uri ḽi shumise mafhugo maswa a thekhinoḽodzhi nga vhukoni .
5.3 Sa muṱangano wa u fhedza wa Khabinethe wa 2015 , Khabinethe i rumela mulaedza wa u tamela mashudu maAfrika Tshipembe vhoṱhe kha khalaṅwaha ya khushumusi .
Kha u nanga nḓisedzo ya zwa dzilafho na u ṱalutshedza vhusumbedzi hadzo , muthu u fanela u lavhelela milayo ya mbulungelo .
U shumisa mafhungomatsivhudzi ano bva kha ḽiṅwalo ḽa girafiki , tsumbo , u tandula tshikolo a tshi shumisa mapa .
U engedza mbonalo ndi mutsiko wa ndeme na wa poḽotiki u elanaho na u tsela fhasi ha ikonomi ngauralo , naho hu na zwivhangi zwa u tsela fhasi , thandululo dzi ṱoḓa u amba nga ṱhoḓea dza u ṱavhanya na dza tshifhinga tshilapfu .
Sekithara heyi kha shango ḽashu i na ndeme i swikaho kha R7 ṱhiriḽioni , na sekithara yo to tikedzwaho i na ndeme ya R1.5 ṱhiriḽioni .
Kha mbudziso ya 1 ( b ) , ye ya vha , ndi zwifhio u ya nga muhumbulo wavho zwine zwa tea u bvelela phanḓa ha musi pfumedzano i tshi vha hone ?
3.8 U ita Nyambedzano na u Khunyeledza u ṋetshedzwa ha zwishumiswa na thendelano dza u kovhekana mbuelo 36
Afha vha ḓo wana milayo na ndaulo nga ha u thoṅwa ha komiti dza wadi .
U fhufhela nṱha na fhasi ; u fhufhela phanḓa , murahu na matungo
Tshifhinga tsha zwenezwino tsha vilivili ḽa zwa masheleni kha dzitshakatshaka tsho sumbedza uri tshanduko dza vhuleme ha ikonomi kha shango ḽithihi dzi nga phaḓalala u swika ngafhi .
Fulo ḽashu ḽa mvusuludzo ya mvumbo ḽi tea u katela muṅwe na muṅwe na uri ḽi tea u topola zwigwada zwine zwa nga huvhala zwine zwa tea u sedzeswa u itela ṱhogomelo ya vhuṱhogwa .
Vha khou rambiwa u dalela Thusong Service Centre vhukati ha vhege uri vha kone u wana mafhungo nga nḓila dzi tevhelaho ;
Ḽaisentsi ya u ḓiraiva ya shango ḽa nnda kana thendelo ya u ḓiraiva ya ḽifhasi i kona fhedzi u shandukiswa u vha ḽaisentse ya Afrika Tshipembe arali muthu a itaho khumbelo a mudzulapo wa Afrika tshipembe kana o wanaho vhudzulapo ha tshoṱhe .
Sa izwi ri tshi shuma na Vhufaragwama ha Vunḓu kha u tikedza mimasipala , ri ḓo bvela phanḓa na u humbela u thuswa nga nḓivho ine vha vha nayo .
Fhedziha , musi mushumo u tshi nga isa phanḓa ṱhanganelano ya matshilisano na vhuthihi ha matshilisano , zwi nga isa kha u siwa nnḓa nga u pima tswikelelo kha mishumo .
Thasiki 1 Ndivho ya ḽiga ḽine ḽa khou sedzwa nga tshigwada tshavho ndi ifhio ?
U thoma u shumisa mbekanyamushumo ya ndangulo ya vhukuma ya malaṱwa a ndondolamutakalo kha tshiimiswa a zwi ṱoḓi fhedzi vhuḓikumedzeli u bva kha thimu ya vhulanguli fhedzi na mushumo wa muthu a re na vhuḓifhinduleli .
Kha vha ṋee phindulo nga fhungo ḽithihi , vha kone u wana fhungo ḽi elanesaho na muhumbulo wavho .
( b ) Muraḓo wa khorotshitumbe o rumelwaho nga miṅwe Miraḓo ya Khoro .
Ri khou ṱangana na dzikhomishinara dza tshiṱitshi tsha mapholisa ṋamusi , vhane nda tama u vha vhidza sa vhalanga zwiṱitshi .
Pulane dza zwa masheleni , u fana na mithelo ya zwiṱunḓwa , u ṱuṱuwedza mutakalo , u thivhela malwadze na u engedza mbuelo , dzi khou shumiswa lunzhi hu tshi itelwa zwenezwi .
Hu badelwa R11 nga vhafumakadzi vha munna musi hu tshi itwa khumbelo ya u ṅwalisa mbingano ya tshirema yo itwaho na munna uyo .
Kha vhoṱhe ri khou ḓivhofha u sa ḓo dovha ra dzhiela mbofholowo iyi fhasi .
Ṋamusi , musi muvhuso u tshi khou shumisa tshipiḓa tshihulwanesa tsha mugaganyagwama wawo kha u renga dzisabumarini na zwiṅwe zwishumiswa zwa mmbi , a zwi pfali u amba uri a u na masheleni a u kona u swikelela heyi pfulufhedziso ṱhukhuṱhukhu .
U vhona kufarelwe kwa bayoḽodzhi ya malaṱwa ane a bva kha zwi tshilaho ;
Ndaela ya tshiofisi i ḓo ṋetshedzwa fhedzi nga murahu ha u ṱolwa ha mutshini nga maṱo hu tshi itelwa u vhona arali u tshi khou tevhedza ṱhoḓea khathihi na u themendelwa nga murengi .
Khabinethe yo tendela u tholwa ha vhathu vha tevhelaho :
Ndayo dza u nambatedza , u ṅwala ḓirese , u rumela , u vula na u pimiwa ha thendara dzo dzheniswa kha ḽiṅwalwa ḽa thendara .
U khwiṋiswa ha reshio dza tshiimo tsha ṱhahelelo na zwikolodo ho sumbedzwaho kha mbalo dza GDP , zwi ḓo zwi fha tshikhala tshiṅwe hafhu tsha u gonyisa u shumiswa ha masheleni kha sekhithara ya muvhuso .
Kha miṅwaha miṱanu yo fhelaho , u vhambadzelwa nnḓa ha Afurika Tshipembe ho fhungudzea hu tshi khou itiswa nga ṱhoḓea ya fhasi .
Musi zwi tshi ya kha ndeme , hu fanela u vhewa maimo o teaho a zwilinganyo zwi re hone kha vhupo zwine zwa tea u bveledzwa .
U wanwa ha ndango ya mbuelo nga mivhuso , zwiimiswa kana vhathu vha mabindu kha maṅwe mashango .
Kha vha lugise bunga ḽi bvuḓisaho maḓi , zwa sa ralo ḽi nga tambisa maḓi a linganaho ḽithara dza 100 000 nga ṅwaha muthihi .
Nga tshifhinga tsha u vhalwa ha tshipitshi tsha mugaganyagwama wanga , ndo amba nga ha ṱhuṱhuwedzo ya u endela fhethu , u lora na u wanulula zwithu .
Zwiko zwi a ṋetshedzwa-vho u itela u kona u katela u shumiseswa ha dzilafho ḽa mushonga wa anthirithrovairaḽa , kha u ṋetshedza dzibugu dza u shumela khadzo dza mirole ya u thoma ya tshikolo , na mbekanyamushumo ya zwa dzinnḓu .
Vhukati ha vhuṅwe vhurangeli , ezwi zwi ḓo vha nga u aluswa ha sekhithara ya ICT .
Maswole mararu o vha a tshi khou vhuya hayani a tshi bva nndwani .
Nga maanḓa , tshikhukhulisi tsha luambo itshi tsho ita uri lu sa dzhielwe nṱha .
Nga zwenezwo , tshikimu tshi linganyisa dzangalelo ḽa tshitshavha na dzangalelo ḽa phuraivethe zwi tshi tshimbilelana na furemiweke ya mbekanyamaitele na u tevhekana ha zwiitisi zwa fhethu hune ha takalelwa nga masipala .
Ndugiso na ndondolo zwo bulwa sa " thundu na tshumelo " dza zwino kha tshitatamennde tsha kushumele .
Mulayotibe uyu , vhukati ha zwiṅwe , u ṋetshedza mikhwa na zwiṱandadi wa ḽaiburari ya tshitshavha yo teaho .
Ro ḓo humbula uri nga kha vhurangeli vhuswa nndwa i nga imiswa .
U tandulula thaidzo na vhurangaphanḓa ha thasululo ya khuḓano na zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe .
Thandela yo sika zwikhala zwa mishumo kha vhadzuli vhapo .
Madalo o khwaṱhisedza kha zwa u khwaṱhisa vhushaka ha tshumisano yashu ha tshiṱirathedzhi na ha masia mavhili .
Kuḽoraidi ndi eḽementhe ya anoini dza kḽorini .
Vhukati ha mbuelo dzine dza nga ṋetshedzwa nga para-fund ndi idzo dzi elanaho na vhushayamushumo .
Mbuedzano ndi maitele a itwaho hu na muthu wa vhuraru a khou thusa , muvhuedzanyi .
Pfunzo ya nṱha ndi yavhuḓi kha muvhuso na phuraivethe , nga u ralo vhubvo vhuhulwane ha ndambedzo hu fanela u vha mindende ya muvhuso na mbadelo dza matshudeni .
U ṱahala ha ḓorobo na u wa hu bvelelaho zwi ita uri vhathu vha shumisaho vhupo uhu vha pfe vha songo tsireledzea .
Vharangaphanḓa vha sialala vha nga thusa u kunga tshitshavha kha u wana tshiṅwe tshiko tsha zwivhaswa na u wana nḓila dza u vusuludza mavu
U fhisa malaṱwa ndi maitele ane matheriaḽa a konaho u fara mulilo nga u ṱavhanya a fhiswa a tshi bvisa gese ya phiso , zwibveledzwa zwi swaho nga u bvisa phiso i songo fhelelaho na masalela a zwine zwa sa fare mulilo nga u ṱavhanya kana mulora .
Tshiendedzi tsha u swikela thaṅwa iyi ndi , fhedzi , mveledziso ya dzangano .
- Ṱhanganelo ya vhupo , vhudzulo ha vhathu na muvhuso wapo
Vhupo ha vhulanguli vhune ha langa tshumelo dza vhusevhi u nga tshumelo dzone dzine dzi tea u vha dzi tshi shuma , dzi tshi tshila na u tshimbilelana na maitele a vhulanguli ha mabindu mahulwane a musalauno .
Zwo iledzwaho : A hu tendelwi vhana , a hu tendelwi na vhathu vha re na tshitshili tsha HIV .
U ṋetshedzwa ha vhudzulo ha vhathu vhune ha nga vha ha tshifhinga tshilapfu dzi kha ḓi vha iṅwe ya khaedu khulwanesa dza muvhuso .
Masia e ra a kwama tshifhinga tsho fhiraho kha ndima iyi o vha milayo yo angaredzaho u fana na zwiambaro , zwiḽiwa na zwinwiwa khathihi na vhaeni na vhadavhidzani .
U sedza zwavhuḓi kha zwifanyiso na u amba nga tshenzhemo ino fana na yeneyo .
I topola mvelelo khulwane dzine tshitshavha tsha ṱoḓa dzi no bva kha kuitele , zwine zwa koniwaho na zwine zwa sa koniwe zwine zwa ḓo thusa kama u thivhela mvelelo na ngoho ya fhethu , tsumbo , fhethu ha pfulo hu re hone , fhethu hu re na tshikafhadzo na hune ha wanala hone .
I dovha a sedza mbofho dza shango kha SADC , AU na dziṅwe phurotokholo dza mupfuluwo nga zwa mushumo dza dzitshaka .
Muhasho wo kombetshedzea u wana nnḓa vhuṅwe ha vhukoni ha thekeniki .
Mbilaelo dzoṱhe dzo rekhodiwa na u fhindulwa nga tshifhinga tsho ṋetshedzwaho .
Fhedzi , mavu a re hone a vhulimi Gauteng ndi maṱuku na uri a dzulela u vha fhasi ha mutsiko u bva kha u ita ḓorobo hu yaho phanḓa na nyaluwo ya tshivhalo tsha vhathu , zwenezwo zwa ita uri vundu ḽi ḓitike nga maṅwe mavundu u itela ṱhoḓea dzaḽo dza zwiḽiwa .
U ṋekedza sisiteme ya vhuendi yo tsireledzeaho , ine ya fhulufhedzea nahone i ne ya swikelelea
U dzudzanya na u shumisana kha zwa akhirethesheni
Nyito dzo shumiswaho kha u ṅwala na vhagudi dzi nga shumiswa kha u modela kushumisele kwa ndongazwiga na u peleṱa .
U valiwa ha dzinḓila mashudumavhi ho ḓisendeka nga mutsho nahone hu nga si kone u dzula ho dzudzanyelwa fhedzi vhudzuloni ha izwo hu itwa lwa tshihaḓu .
Milayotibe ya Vhuḓifhinduleli ha Tshitshavha na Thendelano dza Zwikwama i shumana na thaidzo dza vhuḓifhinduleli na ndiliso dza u tshinyalelwa kana tshinyadzo zwo vhangiwaho nga tshikhafhadzo yo vhangiwaho nga u bvuḓa ha oiḽi kha mathannge .
KHUMBELO DZA KHOTHE
U vhumba maḽeḓere hu tshi shumiswa zwishumiswa zwo fhambanaho sa khirayoni , penisela na tshoko ) .
Shaka ḽa tsini ḽi tea u dzhia dokhumenthe ḽi dzi ise kha muvhulungi ane a ḓo vhulunga mufu .
Luambo lwa Zwiga lwa Afrika Tshipembe
Nga ha izwi vha amba uri zwi ḓo ita uri maitele avho a kone u lavheleswa nahone vha sa tendelwe u shumisa miṱuvha ya vhathu sa mushonga wa sialala .
Mishumo ya bulasini yo vha i tshi farwa zwi khagala nahone hu si na u lingedza u zwi dzumba .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri hu nga vha na u sa katelwa .
Ngoho ndi ya uri na ḽeveḽe dza ḽitheresi na nyumeresi zwa mutheo zwazwo zwi murahu nga maanḓa kha zwa mashango manzhi .
Komiti dzi sedzesesa mulayo , dza lavhesa mushumo wa muvhuso na u shumisana na tshitshavha .
Maṅwe mashango a na zwiimiswa zwine zwa langa zwibveledzwa zwoṱhe , u vha muraḓo ha khombekhombe , na u rengisela fhedzi kha tshivhalo tsho tiwaho tsha vhaṱunḓi vho nangiwaho .
Vha SAB Miller vho nanga u sedza kha mabindu avho a Tanzania ane a rengisela pfungavhuṋe yavho kha ḽa Kenya .
Kha vha dalele ofisi ya tsini ya zwa badani .
Zwi dovha zwa katela u sa dzhenisa vhana kha mishumo kana tshumelo " dzine dza nga vhea ṅwana kha khombo zwine zwa kwama vhuvha , pfunzo , mutakalo wa muvhili kana wa muhumbulo kana mveledziso ya matshilisano kana ya lwa muya " .
Fhethu huhulu ho khwiniseaho Afrika Tshipembe ndi vhuponi ha : pfunzo ya phuraimari na mutakalo ( u ya nṱha zwikhala zwa rathi ) , u ḓiimisela kha thekinoḽodzhi ( u ya nṱha zwikhala zwa 16 ) na vhutumbuli ( u ya nṱha zwikhala zwiṱanu 5 )
9 . O vhuya a ntsinyutshela nge nda xedza bugu yawe .
Masungo a dzithekhisi , naho o fhungudzea lu no vhonala , a kha ḓi nyengelela .
Tshavhi ndi muthu o ṋewaho tshiimo tsha u dzhiwa tshavhi na tsireledzo nga fhasi ha Mulayo wa Tshavhi wa 1998 .
Mishumo yoṱhe ya vhora ine ya itwa tshifhingani tshiḓaho i tea u itwa nga kuvhonele kwa u tsireledza zwiko .
Mandeithi ya Muhasho ndi u vhona uri mpho ya Afrika Tshipembe i dzhie vhuimo hayo ha vhukuma kha tshiteidzhi tsha ḽifhasi , na u shumisa vhutsila sa tshishumiswa tsha ikonomi ya u ḓi vhofholola .
Khabinethe i khwaṱhisedza uri u konḓelela ha ikonomi ya Afrika Tshipembe hu fhaṱwe kha mutheo wa ikonomi wo khwaṱhaho na mbekanyamaitele dza phurakithikhala .
ṱhanziela ya vhuṱanzi vhu bvaho kha vha Tshumelo ya Mapholisa
Vhupo uvhu ho dzula fhethu havhuḓi kha u vha fhethu ha u ima wa awela vhusiku musi u tshi bva Gauteng , Cape Town , Garden Route na Port Elizabeth .
1.6 . Sa phindulo ya mbilaelo ye ya sumbedziswa nga ha u gonyiswa ha Muthelo wa VAT we wa dzinginywa , Khabinethe i khou humbula u engedza mutevhe wa thundu dza ndeme dzine dzi sa vhe na muthelo wa VAT .
Ho vheiwa khwaṱhisedzo khulwane kha zwikimu zwa vhugudisi , zwine vhuṱanzi ha mashangoḓavha a vhu khou tou ṱuṱuwedza .
Tshiitisi tshi khou sumbedza : a ri tou guma nga u pfuka milayo ngauri muṅwe na muṅwe u khou pfuka milayo , nahone a ri koni u tikedza u vhona muṅwe muthu phoswo musi ri tshi pfuka milayo .
U thola na u dzudza vhashumi zwo dzula zwi khaedu na dziṅwe poswo khulwane , u fana na anaesithyethisithi , zwo tea u itelwa khungedzelo hafhu dza u ḓadza u kunga vhashumi vho teaho .
Afrika Tshipembe ndi shango ḽavhuḓi nga kha u shela mulenzhe na vhuḓidini ho itwaho nga vhafumakadzi vha ngaho avha .
Vhadzulapo vha kha vhuimo ha khwiṋe ha u topola tsumbo dza nzudzanyo dza vhugevhenga na u ela mamudi apo , mveledziso na kusedzele kwa zwithu .
U fhindula mbudziso nngede dzi no kwama tshiṱori .
Vha khou lavhelelwa u , kha zwiṅwe , u amba nga ha ṱhoḓisiso yo ṱanganelaho vhukati ha Mozambique na Afrika Tshipembe .
U leludza khuvhanganyo ya data ya Sisteme ya Tsivhudzo ya u Ṱavhanya na Muvhigo wa Ṅwaha , u leludza saveyi dza u khavara ho khetheaho dza u sengulusa nyelulo kana u shumisa vhuteamuṱa kha tshiṱiriki , khathihi na thuso ya u leludza saveyi ya vhuimana ya HIV nga ṅwaha kha tshiṱiriki .
Hovha hu na mbekanyamushumo ye ya lingedza u shumana na zwezwo : Nndwa kha u Bvuḓa .
U vhala bugu :
U fanela u vha na vhukoni ha khomphyutha na u kona u amba zwavhuḓi na zwikili zwa maṱhakheni zwa u ṅwala .
U ṅwala : Itani pulane ya u ṅwala tshiṱori tshaṋu ni tshi shumisa mepe wa muhumbulo .
U ḓitika nga vhunzhi ha maitele o fhambanaho a ndango , na u thivhela u dovholola u shumiswa ha materiala mathihi , zwi nga ongolowisa mveleziso ya u hanedzana na malwadze .
U shayea ha senthara dza ABET na zwikolo zwa vhaholefhali .
Afrika Tshipembe ḽi isa phanḓa na zwibveledzwa zwihulwane zwi bvaho mashangoni a nnḓa u fana na goroi , ole dza miroho na khuhu .
Ndivho ya milayo na thekiniki dza nyolo ya nzudzanyo , ndangulo ya maitele a bindu , mveledziso ya ṱhalutshedzo dza mushumo , u vhambedza na maitele a vhukwamani .
Ndi khonani ya mbiluni .
Sekithara ya zwa vhubveledzi a si iṅwe ya vhatholi vha re phanḓa kha dzingu .
Mulanguli wa masipala u shuma sa zhendedzi vhukati ha khoro ( vhasiki vha dzipholisi ) na vhaofisiri vha shumisaho pulane dza ṋetshedzo dzi vhumbwaho nga khantsela .
Vhafumakadzi vhe vha fheletshedza vhafarisi na vhanna vhavho afho zwifhaṱoni zwenezwo vho swika he vha ' pandelwa ' kana vha humiselwa murahu kha mashangohaya avho .
U thoma vhuthihi na vhuleludzi kha nḓila dza kurengele .
Mveledziso ya kudzulele i ṱoḓa u shumiswa ha vhunzhi ha zwiko , hu tshi katelwa mavu , tshelede , mztheriala a u fhaṱa , vhashumi , fulufulu na maṱi .
u ḓivha ḽeveḽe dzo fhambanaho dza vhukwamani na u dzhenela ha tshitshavha he zwa tea u vhea ḽeveḽe yo teaho ya u dzhenela u khwaṱhisedza uri hu na muvhuso u shumaho , na
U fhaṱa phaiphiledzi ya nga nnḓa ya u konisa u sa nyeṱha na u sikwa ha mishumo .
Mivhigo ya khomishini mivhili nga vhulamukanyi ha vhana na u gwevha i ne themendelo dza u fheliswa ha mbetshelwa dza Mulayo wa Kuitele kwa Vhugevhenga u shumaho na u gwevha .
Khoro yo thola komiti ya zwa vhulavhelesi u itela u sengulusa muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha na u ṋekedza mushumo wa vhulavhelesi .
Mikovho ya akhaunthu dza mivhuso yapo ya tshumiso nga vhunzhi kha voutu iyi .
Pulane ya u langula khohakhombo i ḓo tea u dzulela u shandukiswa zwenezwi zwithu zwi tshi khou shanduka nahone mulanguli wa thandela u tea u tsivhudza vhathu vhoṱhe vhane vha khou shela mulenzhe kha thandela .
Vhurangeli vhu bvaho kha mbekanyamushumo idzi dzo khetheaho ndi u thomiwa ha ngudamishumo dza vhaswa kha sekithara ya NGO .
Phungudzo ndi ndozwo ya tshinyalelo .
Hezwi zwi amba fhedzi uri a si zwa ndemesa , honeha , vhathu vhanzhi vha vhilahela uri ho vha hu si na tshifhinga tsho linganaho u ita ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo kha tshifhinga tshe tsha vha tsho vhewa tsha mushumo wavho wa ḓuvha na ḓuvha .
U wana vhungafhani ha u dzhenelela kha kutshimbidzele na zwiimiswa zwa demokirasi .
Kha vha thivhele zwa o sokou sumbedza kana dovholola nzudzanyo i re hone ya maanḓa a polotiki ya khoro yo nangiwaho .
Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu
Nḓivho ya khomphyutha ; na
U ṋetshedza thikhedzo ya ndaulo kha vhashumi vha zwa mulayo , zwi tshi elana na masheleni , ḽodzhisiṱiki na zwiko zwa vhashumi .
Vhadzulapo vha ita mushumo wa ndeme kha tsheo dzi kwamaho matshilo avho na u vhona uri vharangaphanḓa vhavho vho khethwaho vha ita mishumo yavho .
Muvhigo u ḓo thusa kha u sumbedzisa arali hu tshi nga ṱoḓea vhuṅwe vhudzheneleli .
Phambanyiso iyi ndi ya ndeme kha u vhona uri naa zwi a konadzea uri hu vhe na vhuloi vhune ha vhonala nga hone huṋe , nahone vhu sa khou dzhiiwa sa vhuloi vhune ha vhaisa ( vhuvhi ) .
Ri khou ita khuwelelo kha vhoṱhe vhathu vha Afrika u shuma nga hune vha kona u thusa u fhelisa zwithu idzwi .
Mushumo wa 1 : Vha dzhiele nṱha mbudziso dzi tevhelaho :
NḒILA YA KUITELE KWA KHUMBELO : Khumbelo dzi tea u ṋetshedzwa kha ḓiresi dzi tevhelaho :
U shumisa thangi kha u vhumba maipfi maswa .
3.4.3 u khwinisa na u bveledzisa vhukoni ha vhashumi vhavho vhoṱhe zwi tshi katela na vhashumi vha re kha vhulanguli .
Zwo alo , u mufafadzelo wa u shavhisa mbungu na zwiṅwe zwitumbudzi zwi tshinyaho mavu zwi konela mavu o iteaho muṱavha .
Kha vha ṋee muingameli khumbelo ya u bvisa muhwalo .
Ngeno hu na uri u fara hu tou vha tsini , muthu a nga lavhelesa phanḓa fhedzi kha u vhalela ha u fhedzisela ha Klerksdorp u ya mafheloni a Khalaṅwaha ya Madakalo .
Ndivho ya iyi tshumelo ndi u ita khumbelo ya u badelwa murahu tshelede ya mbadelo ya vhuṱundi kha zwibveledzwa zwe zwa ṱun ḓwa u itela u faṱwa , u bveledzwa , u fhedziselwa , kana u pakwa ha zwibveledzwa zwine zwa ḓo rengiselwa nnḓa .
Muvhuso u khou dovha wa sedzulusa vhutevhedzeli ha khamphani dza migodi zwi tshi ya nga magemo a Thendelonzwiwa ya Migodi ya 2014 .
Zwi dzhiiwa hu thaidzo uri hu nga huvhadzwa muṅwe muthu zwo sendeka kha zwithu zwi sa farei nahone zwi sa lingiwiho lwa sainthifiki .
( a ) vhu na mbofholowo ya u amba na u hanedzana kha vhusimamilayo na kha komiti dzaho , hu tshi tevhedzwa ndayo na ndaela dzaho ; na uri
Naho zwo ralo , mutevhe woṱhe wo fhelela , a hu na zwiko zwi re kha mutevhe zwo randelwaho mishumo .
Tsireledzo ya zwiḽiwa i wanala musi vhathu vhoṱhe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe vha tshi kona u swikelela mbumbo kana ikonomi zwo linganelaho , u tsireledzea na zwiḽiwa zwa pfushi u swikelela ṱhoḓea dza zwa kuḽele na zwiḽiwa zwine zwa takalelwa u itela vhutshilo ha mafulufulu na ha mutakalo .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze ha swigiri 3
Vhanna vha vhumba ndingandinganyo ya avho vha sikaho ṱhoḓea nga ngomu ha nḓowetshumo ya zwa vhudzekani .
Nga u dzheniswa ha Afrika Tshipembe , Afrika zwino ḽi na tshikhala tsha u khwinisa vhuimo haḽo kha maraga wa ḽifhasi .
Posani bola muyani ni i gavhe ni sa wi .
Ri do amba nga zwitatamennde zwa thaidzo i re hone na zwa ndangakutshilele zwine dza ṱuṱuwedza kiḽasini .
Zwipfi zwiṱanu na zwine zwa shuma zwone , u kwama , u nukhedza , u pfa , u vhona na u thetshela
Mbudziso dzi tevhelaho dzi nga vha dza ndeme
Hezwi zwi ṋea vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha vhudzulo ha mahayani Vunduni , nga maanḓa u ta uri ndi zwifhio zwo linganaho na zwi songo linganaho siani ḽa nzulele ya vhuponi ha mahayani .
Ndi fhethu hune zwithu zwinzhi zwa tshitshavha zwa bvelela hone , zwavhuḓivhuḓi , hu shuma sa nyengedzedzo ya fhethu ha u dzula ha phuraivethe .
12.7. Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Tshumelo dza Dziposwo kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
U ya kha ḽiga nga ḽiga la u tevhekana ha phurosese , tshitshavha tshi dzhia mafhungomatsivhudzi o ṱanganelaho tsha dzhiela nṱha mvelelo dza ndeme na u ṱanganyisa izwi zwa vha bono , tshitatamennde tsha tshipikwa , zwiṱirathedzhi , thandela na mishumo u khwiṋisa vhutshilo ha tshitshavha .
Mazhendedzi a khombetshedzo ya milayo o teaho a khou dzhia maga o teaho a u amba nga ha thaidzo dzi re khagala dza nga ha u tsireledzea ha tsevhi .
Vhapuḽani ha tshiṱirathedzhiki ndi maitele a tshumisano nahone puḽane i fanela u vha ḽiṅwalo ḽi " tshilaho " .
Dzina na mulwadze .
U anetshela zwiṱori ipfi ḽawe ḽi na khalo na muungo zwo fhambanaho . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 u thetshelesa na u amba ( orala na / kananḓowenḓowe )
Hezwi zwi tendela miraḓo u bveledza tshenzhelo na u pfesesa mafhungo a elanaho na phothifolio dzavho .
U siana ha mudzhenelano hu fanela u vha vhuhulwane u fhira kha ṱhumano yo faraho mihwalo ya vhuendi ya fhasi .
U tshimbidza Vhushaka ha Vhashumisani kha tshiṱiriki .
Talelani tshiitwa nga muvhala mudala .
Vha humbelwa uri vha dovhe vha rumele khumbelo yavho ina lushaka lwo teaho lwa mbuelo kana vha rwele luṱingo kha GEMS kha 0860 00 4367 u wana mafhungo nga vhuḓalo .
Honeha , phanḓa ha musi ndaela i tshi vhidzwa , u ta ha vhuvhili ho ṱanganedzwaho ho ḓo bviswa .
Mulayo u shumaho nga nḓila dzo fhambanaho kha vhathu vho fhambanaho u kombetshedza uri vhanna vha thome milayo ya ṱangana lwa vhudzekani fhedzi vhafumakadzi vha vhoṱhe vha tea u ṱanganedza uri vho khakha na vhuḓifhinduleli ha masiandaitwa a u ṱangana uhu .
Vhashumelavhapo vha tea u thusa miṱa u topola mikhwa i songo teaho na i sa shumi zwavhuḓi na u ita uri vha ḓivhe uri i nga kona u shandukiswa .
Prison SMART ndi mbekanyamushumo ya maḓuvha a malo ine ya shumisa thekeniki dza u fema u bva zwihulwanesa kha milayo na fiḽosofi zwa u elekanya zwa ngei Asia zwine zwa itelwa u wana mulalo na u dzudzanyea muhumbuloni wa muthu .
Mivhigo ya zwa mutakalo na radiology ya muiti muṅwe na muṅwe wa khumbelo .
GEMS a i nga badeli mbilo dza tshumelo dzo ṋetshedzwaho nga muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo a songo ḓiṅwalisa u ya nga mulayo wo teaho ( sa tsumbo , arali dokotela a songo ḓiṅwalisa u ita zwa dzilafho fhano Afrika Tshipembe ) .
Ri tea u dzhia dwadze sa tshiwo tsha shishi tsha lushaka ri ambe na madzangano oṱhe a tshitshavha kha nndwa ya u lwa naḽo .
Zwo rengiswaho kha khomphonenthe iyi ndi u ṋea thikhedzo yo teaho ofisi dza satheḽaithi ntswa dzine dza ḓo tewa kha dzingu ḽa Kapa Tshipembe na ḽa Phendelashango ya Vhukovhela .
Ḽiivha ḽa posa ṱari maḓini ngauri ḽo vha ḽi tshi tama u thusa lusunzi .
Tshifhinga tsha themo ya ofisini ndi tshingafhani
Vhunzhi hashu vhane vha vha vhaimeli vho khethiwaho afha ro fhedza miṅwedzi i si gathi ri tshi khou tshimbila u mona na shango ḽashu ḽoṱhe nga vhuphara ri tshi khou thetshelesa vhathu vha hashu .
dzi ṋea miraḓo ya tshitshavha tshikhala tsha u bula ṱhoḓea dzavho , mihumbulo kha zwithu zwi kwamaho matshilo avho na u ita uri i pfiwe kha vhuimo ha masipala nga kha mukhantseḽara wa wadi
U engedzea ha khakhathi dza zwa poḽitiki na vhuitwa ha vhutherorisi Nigeria na Kenya zwi ḓisa khaedu ntswa kha ekonomi khulwanesa Afrika Vhukovhela na Afrika Vhubvaḓuvha nga u fhambana .
Muvhigo u dzhiela nṱha , mishumo ya nṱha yo itwaho shangoni ḽashu u bva ṅwaha wa 1994 u khwinisa maimo a vhafumakadzi .
( b ) Arali tshikhala tsho ṋetshedzwaho tshi tshiṱuku , ni humbelwa uri ni shumise ḽiṅwe bammbiri ni ḽi nambatedze kha fomo iyi .
Afrika ḽi ḓo ṱhanzi ya mbofholowo khulwane kha zwa vhuendi ha muyani na u thoma u shuma ha tsheo ya Yamoussoukro nga u saina lwa tshiofisi na thendelano ya u thoma u shuma ha thendelano dzo sainwaho na maitele , u ita uri nḓowetshumo ya zwa vhufhufhi ya Afrika ivhe na maanḓa a vhuḓi kha ṱhanganyo ya dzingu , u sika mishumo na tshanduko kha ikonomi .
Lavhelesani zwifanyiso .
Ndi nga ha vhagudi vha linganaho 81% vhe vha phasa maṱiriki mahoḽa , hune tshivhalo tsho engedzeaho ndi tsha zwikolo zwa mahayani na kha zwikolobulasi .
Vhashumisani na muvhuso vhoṱhe vhe vha shela mulenzhe kha mveledziso ya Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi , sa tshipiḓa tsha thendelano ya tshitshavha , vho tendelana u shuma vhoṱhe u itela u fhungudza vhufulufheli hashu kha zwiṱunḓwa nga 20% kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Zwipikwa izwi zwi ḓo swikelelwa nga , u fhungudza tshiimo tsha vhutshinyi ha dzikhakhathi ; u vhona uri sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi yo khwaṱha nahone iya shuma , u tsireledza mikano ya Afurika Tshipembe ; u fhelisa vhutshinyi vhu no itwa nga kha inthanethe ; u vhona uri miṱani hu na vhudziki , u lwa na vhufhura .
Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori tsha khali .
Mishumo ya lushaka ndi u ṱalutshedza uri ndi tshumelo dzi fhio na uri ndi zwitandadi zwifhi zwi ṱoḓeaho .
Bammbirimviswa yo sumbedza nga mafhungo , a bvaho kha dzigurannḓa , nga ha zwiwo zwa vhuloi vhuvhi .
Idzi dzi kumedzelwa nga vhomakone kha nyimele i si ya tshiofisi na tshumisano ya mufhe .
4.2 . Pulane ya nyito ya u vhona uri masheleni manzhi a khou shumiselwa ndondolo ya zwifhaṱo kha masipala na u kombetshedza vhulangi ha vhuḓi ha zwiko zwa masheleni , i ḓo bveledziwa ya dovha ya shumiswa kha u engedza u lalama na tshileme tsha ndaka ya zwifhaṱo .
Naho zwo ralo , hu kha ḓi vha na nḓivho yo linganaho maelana na mathomo ane nga murahu hao u fhola a hu konadzei lwa ikonomi .
Senthara dza dziḓoroboni dzi ḓo shuma sa nzhini dza ndeme dza nyaluwo na tshanduko ya ikonomi Afrika kha miṅwaha ya fumi ino khou ḓa .
U ḓisa demokirasi kha vhurangaphanḓa - milayo miswa na zwiimiswa i ṋeya vhurangaphanḓa ha sialala tshikhala kha maitele ashu a demokirasi .
Izwi zwi kombetshedza u sedzesa tshoṱhe kha ndivho nyengedzedzwa , maitele , mvelelo na mvelelo dza ndaulo ya nnyi na nnyi .
Nga maanḓa , wo ṱanganedza maanḓalanga a mihumbulo miswa na u dzula khawo .
Vhugevhenga uhu vhu itwa nga sindikheithi dza nnḓa ha mikano ya lushaka , ndi ngazwo hu na khuwelelo ya mashango manzhi ya vhushumisani ha dzingu na ha dzitshaka na u sainwa ha thendelano dza zwishumiswa zwa dzitshaka .
Kha u fhindula phindulo dza zwa mabindu , Muvhuso wo shumisa ndingo dzi kwamaho mupo , khumbelo dza pfanelo ya maḓi na migodi na uri wo ta uri kha maḓuvha a 300 hu vhe ho bveledzwa ndango dzoṱhe .
Zwiitisi zwihulwane zwa u ṱanganedzwa vhuongeloni , zwi katela ndangulo ya mbueledzo ya vhathu vha re na vhuholefhali ha tshifhinga tshilapfu , ha tshoṱhe , u fana na :
2 . Thangelamulayotibe u topola foramu dzine dza tendela zwiimiswa zwo dzudzanyaho u thoma Mbekanyamaitele na/ kana u ṱuṱuwedza u sikwa ha mbekanyamaitele .
Thebuḽu i tevhelaho i ṋetshedza manweledzo a vhunzhi ha vhashumi vhane maimo avho a vha o khwiniswa nga nṱhani poswo yo khwiniswaho .
2.4 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vhudzheneleli uvhu vhu ḓo vhuedzedza dzina ḽavhuḓi ḽa vhufhufhi na u thivhela u wa haho hune ho vha hu tshi ḓo vha na zwi kwamaho avha nga nḓila i si ya vhuḓi , vhanameli , vhaṋetshedzi vha tshumelo na vhaṅwe vhafarisani kha sekithara ya vhufhufhi , nga maanḓesa vhashumi .
Mathomo a tevhelaho ndi ane zwa zwino a tevhedzwa u itela u tikedza vhuḓikumedzi ha tshiṱirathedzhi na mashumele a masipala :
Zwi tou amba uri vhu khou phaḓalala na shango ḽoṱhe .
Heyi foramu i ḓisa tshikhala kha vhane vha vha na mukovhe u imela madzangalelo a vhupo ha hune vha khetha hone .
Zwitshavha ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha phurosese ya u ṱola , u kala na u sedzulusa dzi re kha PMS , na u khwaṱhisedza uri vhakhantseḽara vhavho vha tevhedza themendelo dza milayo ya vhukwamani musi hu tshi shumiswa PMS dza masipala yavho .
Uyu ndi mutevhe wa u sedzulusa wa zwipiḓa zwa ndeme zwa mulayo zwine vha fanela u pfesesa uri vha kone u ḓivha zwine vha fanela u ita sa muraḓo wa komiti ya wadi .
4.4 . Khabinethe i dzhiela nṱha u shela mulenzhe ha khamphani dza Afrika Tshipembe kha vhudzudzanyi ha vhu53 ha Ṱano ḽa Mbambadzo ḽa Dzitshakatshaka ḽa Maputo , ḽine ḽa ḓivheeswa nga FACIM , ḽine ḽi ḓo farelwa Mozambique u bva nga ḽa 28 Ṱhangule u swika nga ḽa 3 Khubvumedzi 2017 .
Masiandaitwa oṱhe zwi amba masiandaitwa kha vhupo u bva kha masiandaitwa a nyengedzedzo ya nyito musi o engedzwa kha nyito dza kale , dza zwino na dzine dza nga bvelela hu si na ndavha uri zhendedzi kana muthu ndi ene o itaho idzo nyito .
Mashango o bvelaho phanḓa na tshitshavha tsha dzitshaka nga u angaredza a tea u ita uri hu vhe na thuso ya mveledziso nnzhi ya u lwa na nḓala .
Kha mirekanyo ya dizaini , ni fanela u sumbedzisa uri no ṱanganyisa hani tshifhinga tshiṱuku tsho lavhelelwaho na u xelelwa nga tshiimo tshi sa shandukiho kha dizaini .
Kha ḽiga ḽa thangela khonadzeo ya u ela mishumo thangeli yoṱhe yo teaho u dzhena nga khonadzeo ya ngudo yo ṱhaphudzwa .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi , nga thikhedzo ya mukhantselara wavho vha nga bveledza sisiteme ya ndaulo ya kushumele ine ya fusha ṱhoḓea dzavho .
3.2 . U ṋetshedzwa ha mavu kha vhadzulapo vha Covie ndi tshipiḓa tsha mushumo u khou bvelaho phanḓa wa IMC kha Mbuedzedzo ya Mavu u itela u engedza tswikelelo kha mavu sa tshipiḓa tsha u vhofhololwa kha maitele a kale a Muvhuso wa Tshiṱalula .
Mishumo ya Muvhuso yo tea u aravha kha mbidzo hei u itela uri kotara hei i vhe iṅwe ya dzi ṱavhanyesaho kha kushumele na u khwinisa mashumele a muvhuso .
Mihumbulo na kuvhonele ndi izwo zwa murumeli nga nnḓani ha musi zwo bulwa zwavhuḓi nga iṅwe nḓila nahone zwi si izwo zwa Masipala wa Stellenbosch nga nnḓani ha musi zwo bulwa zwi khagala ngauralo .
Vhunzhi ha zwithu zwi elana ngamaanḓa na ṱhanganyelo ya tshivhalo tsha fhethu kha kudzulele na tswikelelo ine vhashumisi vha vha nayo fhethu afho u fhirisa vhuhulwane na tshikoupu tsha mbonalo ya fhethu ha muthu ene muṋe .
Ndo vhudzwa ṋamusi uri maboḓelo a maḓi ane ra vhulunga musi ro no fhedza u nwa maḓi a tshisimani , a nga vhanga vhulwadze ha pfuko .
Vhashumi vha tea u wana vhugudisi nga ha maitele ane a tea u tevhedzelwa malugana na u tsireledzea mushumoni hu tshi katelwa maga a thusoṱhanzi .
Muhasho wo pfa uri u tea u leludza mafhungo , hu tshi tevhelwa u ḓala he ha vha hone bodarani , na u thusa nga u vhea iṱo kha musudzuluwo wa vhadzulapo .
Khalaṅwaha dzi ri kwama hani - zwiambaro , zwiḽiwa , nyito
Kha vhuimo uvhu muhumbulo wa " gondo " u fanela u imelwa nga muhumbulo wa u ṋetshedza zwikhala zwine vhathu vha vhofholowa u vha khazwo , nahone zwine musudzuluwo wa bvelela khazwo .
U ṋetshedza tshumelo ya vhu mabalane kha ofisi .
Ngona ya u fhungudza nga shumisa khomphyutha i nga vha na bveledzwa khulwane kha u anganyelwa ha masheleni na mbadelo dza tshifhinga tshilapfu tsha vhukuma .
Ṱhanziela ya zwa Mutakalo ya zwa Zwifuwo i tea u ḓadzwa nga Luisimane nga dokotela wa zwifuwo zwo tendelwa nga vha Thendelo ya zwa Zwifuwo kha shango ḽeneḽo ḽine ha khou rengiselwa khaḽo hu sa athu fhela maḓuvha a fumi a musi yo no takuwa .
Zwigwada zwa u shuma zwi shumaho na zwipikwa
Fhedziha zwenezwi Anasi a tshi kha ḓi ri u a hovhelela zwiḽiwa , Tshibodempembe tsha mu dzivhisa , tsha ri , " Anasi , ngohongoho ni nga si ḽe zwiḽiwa no ambara dzhasi !
Ri khou amba nga khaedu dzo no ḓi waniwaho kha maṅwe madzangano na dzingudo dzo fhambananaho .
Vho Ndlovu vha thoma nga u ya kha Mukhantseḽara wa wadi Vho Smith vha ri vha na mishumo minzhi .
Nga tshifhinga , vhathu vha ḓivha ndeme ya u vhulunga mupo na u shumisa milayo ya u vhulungwa ha mupo nga nnḓa ha phakha dza lushaka na hone .
Thebulu i re afho fhasi i sumbedza mutevhe wa milayo ya masipala ya gazetiwaho nga mimasipala .
1.14 . Khabinethe i livhuwa Muluvhisi wa kale wa Bannga ya Mbetshelathungo ya Afrika Tshipembe , Vho Tito Mboweni , kha u shuma lwa phurofeshinala na vhuḓikumedzeli kha miṅwaha mivhili ye vha shuma sa mulangi muhulwane asi wa ngomu kha BRICS NDB .
Vhukoni ho vhonalaho kha u thoma tshumisano dza vhubindudzi vhukati ha muvhuso na vhashumisani vha si vha muvhuso .
Nḓivhadzo dzoṱhe dzi mangadzaho dza gurannḓa ya muvhuso dza Lushaka na dza Vundu ndi nḓivhadzo dza vhuimo ha fhasi dzine dza kunga mitengo yo fhambanaho zwo ḓisendeka nga tshivhalo tsha masiaṱari tsho ṋetshedzwaho .
7 . Mulayo wa GEMS 19.38.6 u ṋetshedza uri Tshikimu tshi ḓo kombetshedzwa u ḓivhadza miraḓo nga ha mvelelo dza khetho hu songo fhela maḓuvha a 7 tsho wana mvelelo u bva kha Vhatolamuvhalelano .
Ndi zwifhio zwine ra ṱoḓa u swikelela ?
U kombetshedza Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano na Muhasho wa Mutakalo u ṋetshedza dziṅwe tshumelo kha zwipondwa zwa khakhathi dza miṱani na u livhanyisa mbetshelwa dza Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani , 1998 ( Mulayo wa 116 wa 1998 ) na mbetshelwa dza Tsireledzo u bva kha Mulayo wa Tshutshedzo , 2011 ( Mulayo wa 17 wa 2011 ) .
Ntha ha izwo , Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi khathihi na wa Vhufaragwama ha Lushaka i ḓo wana maṅwe masheleni a u vhona uri izwi zwi ye phanḓa na u alusa Tshikwama tsha Sekithara ya Inovesheni nga kha Phakhedzhi ya Thikhedzo ya zwa Muṱaṱisano wa Ikonomi .
Vha tea u rambiwa u itela u vha na vhuṱanzi ha uri u nangiwa ha thandela ya IDP hu vhe khagala na uri zwibuletshedzwa zwa thandela zwo dzula nga ngona .
159 . Tshifhinga tsha u shuma tsha Khoro dza Masipala
U langa mbekanyamushumo dza Muhasho dzi alusaho vhushaka ha mapholisa na tshitshavha .
Nambatedzani pheroti nthihi nga nṱha ha i re vhukati .
Zwiimiswa zwa muvhuso wapo zwi na mushumo muhulwane , nga nḓila ya sisiṱeme khulwane yo tou nangiwaho ( hu tshi katelwa meyara wa khoro tshitumbe na khorotshitumbe yo ṱangana ) , na mushumo wa mulayo nga kha khoro .
Dzangano ḽa nzwaliso ya phukha kana dzangalo ḽa u ṅwalisa u itela nzwaliso ya phukha nga fhasi ha Mulayo wa Khwinifhadzo ya Phukha wa 1998 , ḽi tea u ṅwaliswa na Muṅwalisi wa Khwinifhadzo ya Phukha .
Kha nyimele ine ha vha na muṋaṋo nahone zwi zwa shishi , nahone he zwa tea u thivhela tshinyalelo i sa lulamisei kha vhathu , Khothe i ḓo dzhia maga ayo a tshifhinganyana sa zwine ya vhona zwo tea .
Vha a ṱoḓa maṅwe mafhungo ?
Khwaṱhiso ya mulaedza i a ṱoḓea nga u ita mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi tshifhinga tshoṱhe na nga u shumisa sisiṱeme ya ndangulo ya tshifhinga tshoṱhe na dziodithi dza maanḓalanga .
Ri ḓo vha thusa u langula vhulwadze havho .
Naho hu na tshumiso khulwane ya ndondolo ya mutakalo , ine ya badelwa nga vhashumisi kana ndindakhombo ya mutakalo , a yo ngo tea u dzhia tshikhala tsha ndondolo ya mutakalo .
Ṱhoḓisiso yo sumbedzisa uri mbekanyaitele dzi bveledzaho dzapo dza sisiṱeme ya komiti ya wadi dzi tea u vha na zwi tevhelaho :
U shumisa muvhili sa tshilidzo na/ zwilidzo zwa u vhanda hu tshi tikedzwa mizika ya Afurika Tshipembe ( wo rekhodiwaho kana yo no khou imbiwa zwenezwo ) , ho sedzeswa kha phetheni ya mutevhetsindo wa tshitendeledzi
Thandela dza khathegori ya 3 : Thandela dza tshikalo tsha masipala dzi ne dza tea u shumiwa nga zwiko zwa nnḓa
Dzi puṱedzeni dzi tshi tevhekana nga ngona .
Masipala u a kona u fhelisa Komiti ya Wadi arali ya kundelwa u bveledza ndivhotiwa yayo .
Mashango manzhi a kovhelana khaedu ya mbekanyamaitele i fanaho - u wana baḽantsi ya vhukuma vhukati ha maga a dzhiwaho ho ṱanganelwa na dziṅwe tshaka na maga o livhiswaho kha u tsireledza madzangalelo a lushaka .
1.1 . Khabinethe yo ṱuṱuwedzwa nga dzimiḽioni dza vhathu vha fhano Afrika Tshipembe vhe vha nanga u haelwa hu tshi itelwa dwadze ḽa COVID-19 , zwe zwa ita uri hu kone u ṋetshedzwa phimamushonga dzi linganaho 17 miḽioni u swika zwino .
Zwikolo zwi fanela u vhonala sa zwiko zwi thusaho vhagudiswa na tshitshavha nga u angaredza .
Ikonomi ya ḽifhasi i no khou shanduka
Hezwi zwi katela vhunzhi ha zwiimiswa zwa pfunzo zwi tikedzaho nḓowetshumo .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho ,
Afrika Tshipembe ḽi na vhufa ho pfumaho , hoṱhe ha mupo na ho tou itwaho nga muthu , zwine zwa vha zwo khetheaho na u fanelwa nga ndondolo .
vhone na ṅwana vha tea u vha vha tshidzula Afurika Tshipembe
Tshelede iyi i ḓo badelwa nga ṱhiransifee ya bannga kana tsheke ya bannga ine ya badelwa kha muṱanganedzi , nga ḓuvha ḽa vhuṱambo ha u pfufha .
Arali tshiko tshi tshi khou ya u shumiswa kha u bveledza tshibveledzwa tshiswa zwi dzhiiwa sa vhushumisamupo nahone hu ṱoḓea thendelo ya u vhambadzela nnḓa ho ṱanganelananho na ya vhushumisamupo .
Minidzhere dzoṱhe dzi khunyeledza thendelano dza kushumele na vhalavhelesi vhavho na vhashumi vhavho dzine dzo ṱumana vhukuma na tshumiso ya zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi na thagethe dzo sumbedzwaho kha nzudzanyo dza tshiṱirathedzhi na dza pulane dza kushumele dza ṅwaha .
Tshenzhelo ya u ṱumanya taḽente ya vhaṋe vha mushumo kha ḽeveḽe dzoṱhe kha mimasipala u ṋetshedza mvelelo dza khwinesa dza zwikili zwa vhudavhidzani na vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho .
Mbilaelo dzine dza bva kha tshitshavha dzi rumelwa kha
A si zwa ndeme u humbela thendelo ya u ḽinka maṅwe masiaṱari kha saithi iyi .
U kopolola na u ṅwala maḽeḓere mavhili nga vhege nga u tou pomba ( a ṅwalwe nga u lingana na u fana ) . nyito ya u linga ha fomaḽa 2 muṅwalo
Fhedzi , maṅwalo a dzulela u vha o tsireledzwaho kha u swikelwa nga tshitshavha na uri ha nga ḓo ṱanganedzwa sa vhuṱanzi .
Tshenzhemo ya mushumo ; madzina a vhatholi vhe vha vhuya vha shumela vhone na zwe vha vha vha tshi shuma zwone
Ri tenda uri u shela mulenzhe havhuḓi nga u rali hu ḓo ḓisa tshanduko kha nyimele iyi mmbi ya zwidzidzivhadzi .
Vhaḓisi vha matheriala a vha na dzangalelo ḽa u engedza tshikolodo kana u isa phanḓa na u ṋetshedza matheriala u swika vha tshi badelwa ;
Ho vhuya ha vha na musadzi wa ṋaledzi We a ri a hu na muṱholedzi A no ḓo swika hune a vha Ha mbo swika muṱholedzi A mu thefula a wa .
Magumoni a tshifhinga tsha thendelo , ndaka dza ndeme i fanaho dzi ḓo humiselwa kha Muhasho .
Henefha , mushumisi wa u thoma hu ḓo vha mugudi ene muṋe .
Thangelambekanyamaitele ya Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelanaho ya Lushaka i ḓo shumiswa u wana mihumbulo nga ha mafhungo o fhambanaho a sekithara ya vhudavhidzani ane a ṱoḓa u sedzuluswa na nḓila dzi konadzeaho dzine dza nga shumiswa .
U shumisa nḓivho ya foniki na ya mupeleṱo musi a tshi ṅwala maipfi ea sia ḓowele .
U shumisa mepe wa mihumbulo kha u pulanela tshiṱori .
Maitele ashu a u ita mugaganyagwama na u vhiga ha zwa masheleni a tea u sedzuluswa vhukuma na u lulamiswa .
Thandela i na khonadzeo ya nḓisedzo ya muḓagasi wo kunaho une wa bveledzwa maḓini nahone u sa ḓuri wo ṱunḓiwa u bva nnḓa u itela u swikela ṱhoḓea dza DRC , Afurika Tshipembe na mashango a tsini .
Muṱaṱisano wa Khaphu ya Ḽifhasi wa u thoma wo itea nga 1930 .
( d ) muthu muṅwe na muṅwe o ḓivhadzwaho nga khothe ya Riphabuḽiki uri muhumbulo wawe a u shumi zwavhuḓi ; kana
Kha vhunzhi ha mveledziso ya ikonomi ine ya sa vhe yavhuḓi kha miṅwe mimaraga , sa tsumbo mimaraga ya masheleni , ine ya sa vhe hone .
Mafhungo a zwino a tshivhalo tsha amonia o ganḓiswa nga Dzangano ḽa Mutakalo wa Tshitshavha ḽa Amerika , Washington DC , USA .
12 Arali mbilaelo yavho itshi kwama muofisi wa Muhasho wa Mveledziso ya zwa Matshilisano , vha nga ṅwalela muhulwane wa ofisi yeneyo .
Data ya khwaḽithethivi i no ḓo tevhela thebuḽu idzi i ḓo amba , ho katelwa na zwiṅwe , nga ha u shengedzana ṋamani .
Nga u pfufhifhadza , ri themendela u khwinisa vhashumi , vhukoni ha u bveledza na themamveledziso u engedza zwivhambadzelwa nnḓa , zwine zwa ḓo engedza tshomedzo dza vhubindudzi na u fhungudza u ḓitika nga ndaka ine ya dzhena .
Ḓi gudiseni uri hai : Ni songo ita zwithu nga nṱhani ha u ḓi sola .
Vhathu vhanzhi vha na ṱhoni kana u tshuwiswa nga u vha HIV phosithivi .
4.5 . Sa ḽiga ḽa ndeme kha nndwa ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa ine shango ḽashu ḽa khou ḓidzhenisa khaḽo , Khabinethe yo ṱanganedza zwa u ṋetshedzwa ha tshipiḓa tsha vhuṋa tsha Muvhigo wa Khomishini ya Ṱhoḓisiso ya zwa Vhulamukanyi kha Zwiito zwa u Dzhenelela ha Vhathu vha Nnḓa kha Ndaulo ya Muvhuso .
U shumisa ḽaiburari na zwiṅwe zwiko nga nḓila i bveledzaho u fhedzisa mishumo .
Zwi tea u ḓivhea uri u bveledzwa tshumelo ya fhethu ha u gembuḽa hu si ho mulayoni zwi na masiandaitwa a khombo kha nyaluwo ya ikonomi ya Vundu , sa izwi avha vhathu vha sa badeli muthelo na muthihi kha muvhuso .
U bva kha tshigwada tsha u thoma , tshivhalo tsha vhalambedzi tsho engedzea .
Saizwi vhunzhi ha honndo dza vhuongelo dzi sa shumi zwavhuḓi , zwa zwino u fhisela nga ngomu kha vhuongelo a zwo ngo ḓala .
Ri tou vha na miṅwedzi miraru fhedzi uri ri thoma .
Naho ho vha na tshanduko nga 2009 , dzi tshimbilelanaho na u lingwa ha vhagudiswa na u tikedza mveledziso ya vhagudisi , hu kha ḓi vha na khaedu .
Khophi dzo ganḓiswaho dza Tshiimo tsha Mbingano ( ahuna tshithithisi ) kana Khwaṱhisedzo ya Vhudzulapo .
Kha vha ḓe na zwinepe zwivhili zwa phasipoto .
Nga vhanga ḽa nyaluwo ya ṱavhanyedza na khuvhanganyo ya ndingedzo dzo ṱanḓavhuwaho mbuelo ya muthelo dza nṱha dzo ita uri hu vhe na khwiniso kha ndinganyo ha muvhalelano , nahone tshipiḓa tsha mbuelo iyi tsho ya u lambedza masheleni a shumiswaho nga muvhuso .
Tshenzhelo dza u dzhenelela dzo vhonwaho dzo tea kha dziṅwe nzulele dzi nga kovhekanwa .
Kha ino nzulele ya masheleni i konḓaho , muvhuso u tea u sudzulusa zwiko u bva kha mbekanyandeme dza fhasi zwa ya kha mbekanyandeme dza nṱha : u vhusikamishumo , zwa pfunzo , mutakalo , mveledziso ya mashangohaya , na u lwa na vhugevhenga na vhuaḓa .
U ṋekana nga khophi yo sethifaiwaho ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽa Afrika Tshipembe kana phasipoto kana ṱhanziela ya mabebo ya Afrika Tshipembe .
Khethekanyo ya Ndangulo ya Mveledzazwiwo yo shuma mushumo wa vhukati nga ngomu kha Muhasho .
Gumofulu ḽa R2 888 nga muṱa kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe
Fhedzi ha , tshiimo tsha vhushai tsho engedzedzea kha mashango o vhalaho .
Kha vha wane khothesheni ya geḓela ntswa
Kha vha rumele fomo ya khumbelo kha ofisi ya Muhasho wa Fulufulu .
7 . Vha dzhiele nṱha uri Fomo dza u nanga dzi tevhelaho a dzi nga ṱanganedzwi :
U dovha wa avhela magavhelo a re na maga u itela Tshumelo dza Nṱha na miṅwe mitengo ya u ṋekedza vhudzulo madokotela ane a kha ḓi pfumbudzwa na vhaongi kha zwileludzi zwa muhasho , fhedzi muhasho u avhela muṅwe mukovhe wa gwama nga ṅwambo wa ndambedzo ya lushaka ya nyito idzi .
Zwiitisi zwa u hana khetho dzi re kha mutevhe zwi fanela u rekhodiwa sa tshipiḓa tsha kuitele kwa u ela , na zwiitisi zwa u isa khetho phanḓa .
Vhushayavhukoni kha tshumelo dza theshiari u thola mushumi o teaho u bva nnḓa ha shango .
Izwi zwo ita uri hu sikwe mishumo ngei Kapa Devhula na u fhambana ha ikonomi nga kha u sikwa ha mishumo ya vhatsila na u lugisa , na u khwisiwa ha saintsi sa buḓo ḽine wa tou ḓikhethela iwe muṋe .
Mimaraga miswa ino khou dzhena , zwihulwanesa China na India , a kha ḓi isa phanda na u ranga phanda nyaluwo ya ḽifhasi , naho hu nga luvhilo lwa fhasi u fhirisa na u thomani .
Vhunzhi ha vhashumi vha na vhukoni ;
( 2 ) Mulangavunḓu khathihi na miṅwe Miraḓo ya Khorotshitumbe ya Khoro vha nga shumisa maanḓa a zwa Khorotshitumbe nga -
1.5.1 Ndivho ya tshibugwana itshi ndi u ṱalusa mbumbo na mishumo ya Muhasho wa Dzibada na Vhuendi na u ṱalutshedza sisiteme ya dzirekhodo yawo u itela u bveledza ndivhotiwa dza PAIA .
U fhungudzea na hone ho vha hu linganelaho zwavhuḓi nga phimo ya tshikati ya henefha kha phoindi nthihi nga ṅwaha .
Gumofulu ḽa R13 580 nga muunḓiwa na R27 838 nga muṱa nga ṅwaha
Vhukhethoni uvho vhuthihi ha ndeme vhune nga maanḓa ha ṱoḓa u dzhielwa nṱha nga riṋe vhaṋe ha tea u ṋetshedzwa ndeme yo teaho ndi vhaswa .
Fhedzi , zwi tou , vha khagala uri zwidodombedzwa zwe zwa sumbedziswa kha Vunḓu ḽa Gauteng a si zwone , nahone hu ḓo itwa ndingedzo dzo khetheaho uri hu wanale zwiṅwe zwidodombedzwa zwi fulufhedzeaho u bva kha vunḓu ḽeneḽo .
" Mulayo wa Thiransikishini na Vhudavhidzani ha Eḽekiṱhironiki " zwi amba Mulayo wa Thiransikishini na Vhudavhidzani ha Eḽekiṱhironiki , 2002 ;
- Naa muṅwe na muṅwe u a kona u swika fhethu ha u shumela o tsireledzea - na u shuma henefho o tsireledzea
Vhupo ha dzithavha na phatheni dza maḓi nga vhubvaḓuvha ha vhupo ha masipala vhu nga dzhiiwa sa vhupo ha zwikonḓisi zwa mveledziso nahone vhu nga dovha ha ṱuṱuwedza u dizainiwa ha phatheni ya vhupo ya tshifhinga tshi ḓaho , ngauri vhuimo ha hone a vhu shanduki .
Khothe idzi dzo thomiwa uri dzi shumane na milandu iyi na u fhungudzela muhwalo vhahweleli .
Ndi tshiga tsha vhuimo vhuswa ha shango ḽashu na dzhango .
Hezwi zwi ḓo iswa nṱha kha muhasho wo teaho vha fhedza vha vhuiselwa phindulo .
Maḓadzisi a maitile a ri vhudza nga kuitelwe kwa zwithu : zwavhuḓi , nga u ṱavhanya , nga u ongolowa .
Ikonomi ya Estonia yo itwa nga 90% ya SMMEs , nahone vhufarisani na Afurika Tshipembe vhu ḓo khwaṱhisa vhuḓiimiseli ha muvhuso u sika mishumo na u bveledza mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane ( dziSMME ) .
24 Tshiteṅwa 26 ( 3 ) tsha PAIA - nḓivhadzo ya nyengedzedzo I tea u sumbedza uri muitakhumbelo a nga ita khumbeo ya khaṱhululo nga ngomu tshiimiswani kha Vhulanguli ha Zwa Mafhungo kana a ita khumbelo khothe , u ya nga mulandu , a tshi hana nyengedzedzo , kana maitele ( ho katelwa tshikhala ) tsha u ita khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani kha Muofisiri wa Zwamafhungo kana khumbelo u ya nga mulandu .
U ṋetshedza ndangulo ya masheleni yavhuḓi yo teaho .
U bva afho ni ...
Hu ḓo dovha hafhu ha rumelwa na zwigwada thendeleki zwa u thusa vhaaluwa , vhathu vha si na mahaya khathihi na vhathu vha dzulaho vhuponi ha mahayani .
Tshitatamennde tsha u fhedza tsha u nweledza muvhigo
Zwenezwi khalaṅwaha ya muthelo i tshi thoma , kha ri ise phanḓa na vhuḓipfi ha u ḓihudza sa lushaka , ha vhuṋe , ha u shela mulenzhe kha shango ḽashu nga u swikela pfanelo dzashu nga u fulufhedzea na nga tshifhinga .
Kha ri ṅwale Lavhelesani tshiṅwe na tshiṅwe tsha izwi zwifanyiso .
Ro vhudzwa nga vhone , na nga u kumedza havho mbekanyamaitele , zwivhumbeo , zwo swikelwaho na uri nndwa yo bulwa zwo ṱoḓaho u ita tangente zwino na zwenezwo .
A hu na ndaka ya zwiṅwe zwiimiswa yo farwaho nga fhasi ha vhuṋe ha Muhasho .
Izwi zwi topola lushaka lwa mafhungo na u nga thusa vhashumisi kha u wana mafhungo ane vha a ṱoḓa .
Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vho sia tshigwada tsha vhalanguli tsho khwaṱhaho tshine tsha ḓo isa phanḓa na u shuma hu tshi tevhedzelwa mudzedze wa Eskom na u shumisa maano a mveledziso iyo .
Themamveledziso dza bada na maḓi a mikumbela dzi tea u londea na lugisea .
muiti wa khumbelo a tevhedzela ṱhoḓea dzoṱhe dza maitele oṱhe a Mulayo a elanaho na khumbelo ya u swikelela yeneyo rekhodo .
Mulayotibe wa Vhuvhili wa Khwiṋiso wa Vhana , 2013 u sedza kha u vhona uri vhana vhoṱhe vha a ḓifhelwa nga tshumelo na mbuelo dzo sedzaho kha u swikela ṱhogomelo ya matshilisano na tsireledzo khathihi na u sika sisiṱeme i shumaho ya ndondolavhathu .
1.3 . Ho vha na mvelaphanḓa kha u vhuedzedza tshitshavha na mulalo kha vhashumi , ndango dza masheleni , ndangulo ya masiandaitwa na nḓisedzo ya tshumelo .
Maḓi a re kha nyalo a nga tshikafhadzwa nga mvula i re na zwithu zwi no tshimbidzwa nga muya , mufhe wo tshikafhadzwaho nga khadiamu i bvaho kha ekzozo zwi tshi khou vhangwa nga u fhisa zwiluḓifulufulu zwa masalela .
Na u dovha u ṱavhanyisa mafhungo ri , malugana na kutshimbidzele kwa Mulayo wa 43 , ri bva kha kutshimbidzele kwa izwo u vhulunga tshifhinga .
Musi Afrika ḽi tshi khou pembelela hafu ya ḓana ya vhuḓilangi , ndi tshifhinga tsha u thoma na maitele a ndeme a u sedza hafhu na u ṱola na u vhala tshiṱoko na u pulana nga vhuḓalo bono ḽa tshifhinga tshilapfu ḽa dzhango .
Iḽi sia ḽi ḓo senguluswa hafhu musi hu tshi itwa madalo zwitshavhani nga Khomishini nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso .
Izwi zwi ḓo konisa uri vha nange mabuḓo a khwine uri vha wane mishumo , vha shele mulenzhe kha tshitshavha na u fhaṱa ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Mafhuno o vhigwaho afho fhasi o pimelwa ṱhahelelo ya ndeme ya ndango ya nga ngomu zwo swikisaho kha mutheo wa kuhumbulele ku songo kunaho , mawanwa kha muvhigo wa mashumele wa ṅwaha na mawanwa kha u tevhedzwa ha mulayo na zwone zwo katelwa kha muvhigo uyu .
Zwikene zwa CT na zwa MRI : " Ekisirei " dzo khetheaho nahone dza lushaka lwo bvelaho phanḓa .
Bulani ipfi ḽi re na b .
BAT South Africa i khou ṱangana na khaedu dzi fanaho na dza dziṅwe dzikhamphani dzi rengisaho zwibveledzwa zwi ḓisaho phambano , hu na mbilaelo dzi khou ḓalaho dza mutakalo dzi livhisaho kha u fhungudzea ha volumu dza thengiso kha miṅwaha ya zwino .
Tshivhalo tsha nṱha tsha amonia nga ngomu tshi kwama nga ngomu ha dzi sele , pH ya malofha , na ndaulo ya osimo .
Khaedu khulwane afha ndi u tikedza u thomiwa khathihi na vhulondoti ha zwiimiswa zwa vhudzulo ha zwitshavha zwi sa nyeṱhi nahone zwi no khou shuma zwine zwa kona u bveledza na u langa vhudzulo ha zwivhumbeo zwo fhambanaho .
Eletshedza vhone kha u shumisa dziṅwe dzheneriki na u wana thendelo ya u vha ṋetshedza dzheneriki idzo .
Naa vhanna na vhafumakadzi vhoṱhe vha ḓo ita dzinthaviu na u wana data ?
Ri fulufhela uri maitele a o ḓoweleaho a u dzhia tsheo ya u sa khetha nga thendelano a a bvela phanḓa .
Maitele a u shandukisa tshiimo tsha zwiimiswa o vha a neaho khaedu khulwanesa nahone a ḓo ṱoḓa mushumo wa tshifhinga tshilapfu kha miṅwaha i ḓaho .
0860 00 4367 , vha ḓo vha na khetho ya u dzhenelela katela thiransekisheni dzi ngaho tshelede yo badelwaho kha ṱhoḓisiso ya u ela tshumelo dzashu mafheloni a zwino , tshelede yo salaho na ṱhanganyelo ya tshelede luṱingo lwavho . ine ya tea u badelwa .
U engedza kha feme dzi bvisaho mufhiso kha zwiluḓi vhorabulasi vha ṱoḓa kholomo dzine dza vha na mafhi manzhi .
MVELELO DZA KHAṰHULULO :
Ri dovha hafhu ra vha na Vho-Nkululeko Cele vhukati hashu , vhe vha thuswa u wana ḽiṅwalo ḽa vhuṋe , zwe zwa vha konisa u ḓiṅwalisa kha Yunivesithi ya Thekhinoḽodzhi ya Tshwane .
Gesepfuḓi yo ṋokaho i wanala maḓini oṱhe nahone i bva kha zwiko zwitshilaho na zwi sa tshili .
U khwinisa mushumo wa muvhuso na u thusa tshitshavha .
Nḓivhadzo i fanela u ṋetshedza zwidodombedzwa nga ha lushaka lwa tshithu na mishumo ine vha khou ṱoḓa u sedzulusa yone , fhedzi a vha faneli u bvisela khagala zwidodombedzwa zwoṱhe nga ha muhumbulo wa ṱhoḓisiso .
Vhunzhi ha tshikolodo tsha nṱha tsho kuvhanganywaho tshi ḓo dovha u tea u sedzuluswa kha tshiṱiratedzhi tsha u dzhia tsheo .
Bugu dza zwiṱori na bugu dza zwifanyiso dza ḽaiburari ya kiḽasi .
Kha vhupo hovhu , gese , malasha , khuni na pharafeni ndi zwone zwine zwa shumiseswa hu tshi itelwa vhududo nga tshifhinga tsha vhuriha .
Mbilaelo ine ra vha nayo ndi ya uri Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe a i na tshiko kana nḓila musi zwi tshi ḓa kha u bvisela khagala muhumbulo wo yone iṋe .
U sa badelwa ha akhaundu nahone hu kwama nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi tshiimo tsha zwa masheleni tsha tshiimiswa .
Kha ri ṅwale
U bvelela ha shango zwi langiwa nga u kona haḽo u langa nyimele yavhuḓi ya u vha na vhathu vhaswa vhanzhi vhane vha kona u shuma na u ḓiimisela u shuma .
( 2 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe u na pfanelo dza khetho dzo vhofholowaho , dzo teaho nahone dza tshifhinga tshoṱhe dza vhusimamulayo vhufhio na vhufhio ho thomiwaho u ya nga Mulayotewa .
Mishumo mivbhili I tevhelaho i ṱuṱuwedza u pfesesa zwiitei zwi iteaho nga tshifhinga na zwiitei zwa tshifhinga tshilapfu .
Ambani ngauri ndi ngafhi afha tshikoloni hu re na tshika .
Bvelani nnḓa Musi ni sa athu u ya nnḓa u ya u ita nḓowenḓowe , thomani ni onyolowe sa tshimange .
VHORABULASI VHANE VHA KHOU BVELELA NA VHORABULASI VHAṰUKU Ngei kha Masipala wa Tshiṱiriki wa Vhembe kha ḽa Musina , Muvhuso wa Vunḓu wa Limpopo wo ṋea thikhedzo kha Ṱshikimu tsha ṅwaneḓi ine ya vha na vhorabulasi vha 300 vhane vha lima miroho kha tshipiḓa tshi paḓaho 1 300 ( ha ) tsha vhulimi ha vhubindudzi .
Nga hei nḓila , therisano nga mafhungo mahulwane a no kwama phurogireme nngede dzi nga senguluswa na u saukanyiwa kha vhuimo ha nṱhesa .
U ḓadzisa kha zwenezwi , sa izwi vhugevhenga ha khakhathi vhu tshi kwama vhathu vha shayaho nga nḓila i sa lingani , zwa u khwinifhadzwa ha mishumo ya mapholisa , vhulamukanyi na dzidzhele hu tea u fhungudza u sa tsireledzea ha vhashai .
Itani tshifhambano tsini na ipfi ḽi no amba fhethu hu re na zwiṱaka na miri .
Sumbedza u pfesesa mbekanyamaitele na muhanga wa kushumele wa mulayo une wa tshimbidza sisiṱeme ya Komiti dza Wadi .
Iṅwe nḓila ya u vhona asima 3
U ya nga ha khomishini milandu ire Khothe ya Vhulamukanyi yo vha i sa konḓi sa izwi vha tshi shumana na milandu i leluwaho i nga ho sa pfukiselo ya mavu , mukano na khanedzano dza maḓi .
Ri ṱoḓa khophi ya vhuḓifhinduleli ha mulayo ha uri vha ṋetshedze thikhedzo ya dzilafho sa zwine ṱhanziela ya ṱhalano ya zwi bulisa zwone .
Muṅwaleli wa Dzangano khathihi na vhaṅwaleli vha dziofisi dza dzikhomishini dza vhafarisa muphuresidennde vhaṱanu vha ḓo shuma sa miraḓo yo tholiwaho ngauri vha shuma henefho vha Komiti ya Khorotshitumbe .
Kiḽoso iyi i ṱoḓa u langula zwa u voutha kha zwiṱitshi zwa vhukhethelothendeleki .
Musi ro dzudzanya matheriala na u ita mbekanyamushumo dza vhugudisi ha ndeme , ri fhedzisela ri khou guda nga nyito .
Khabinethe yo dovha ya zwi limuwa uri Khomishini ya Ṱhuṱhuwedzo na Tsireledzo ya Pfanelo dza Mvelele , Vhureleli na Zwitshavha zwa Luambo i khou ita ṱhoḓisiso nga ha maitele aya , dzine dza ḓo ṋetshedza thusedzo yo katelaho zwoṱhe ine ya ḓo vha litshisa u ita zwiito izwi .
Vha nga kha ḓi sa ṱanganedza vhuḓifhinduleli vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha nga ṱaha kha kana vhuṱumani na zwi re ngomu kha khanḓiso .
Wanani pfanywa ( maipfi a no amba zwithihi ) dza maipfi a re kha thebuḽu .
I lingedza u endedza vhubindudzi ha themamveledziso dza fulufulu ḽa matshelo na mveledziso ya mbekanyamaitele ine ya ḓo vhumba luvhanḓe lwa fulufulu ḽa matshelo ḽa Afrika Tshipembe .
Ri khou ṱoḓa u shumisa maga mahulwane o teaho a tendelwaho nga mulayo .
Mushumela vhapo u ḓo ita nzudzanyo dza u dalela muṱa wavho u itela tsedzuluso dza tshiimo tshine vha vha khatsho tsha kutshilele kwavho .
U khwinisa u swikelela ha vhana kha Mveledziso ya u Ranga ya Vhana ( ECD ) nga fhasi ha Gireidi 1 .
U ṱanganedzwa ha Mulevho muswa na Pulani dza Mashumele zwa ( 2016-2018 ) ngei kha FOCAC hu pfumbisa nyaluwo ya vhuḽedzani vhukati ha Afrika na China , vhune ha ḓo honolola mbambadzo ntswa na zwikhala zwa vhubindudzi u thusa u ṱuṱula nyaluwo ya ikonomi .
Mbetshelwa i dovha ya itwa ya uri arali ṱhoho a si dokotela ya malwadze a muhumbulo u fanela u thola dokotela wa malwadze a muhumbulo u ita ṱhoḓisiso na u ṋea muvhigo nga zwenezwo .
Ndi zwa vhukuma , vhabindudzi na vhone vha khou lavhelela uri izwi zwi nga bvelela .
Zwigwada zwi katela vhashumi- vha phurofeshinaḽa na vha si vha phurofeshinaḽa , vhane vha ḓishuma , vha sa shumi , vhafumakadzi vha songo malwaho vha re na vhana .
Milayo ya u ola : u ita wo ḓiimisela na u bula madzina a mbambedzo , u linganyisa , u fhambanya
Rekhodo i vhonalaho ya vhuṱolamuvhalelano hoṱhe ho itwaho i tea u ḓiswa .
Vhege yo fhiraho , ro ganḓisa Mulayotibe wa Mveledziso ya Themamveledziso u itela maambiwa nga lushaka .
Ndi zwa vhukuma uri ro ḓitika nga vhubindudzi ha kale he ha itiwa kale kha miṅwaha ya 20-30 fhedzi hune mvelaphanḓa ya vhukuma ha vha u shumisa thekhinolodzhi ya didzhitala tshifhingani tshi ḓaho na zwenezwo a zwi nga ḓo bvelela nga nnḓa ha musi ri tshi nga thasulula idzi thaidzo dza nga ha vhubindudzi na mbuelo dza vhubindudzi .
U sika phetheni ya mutevhetsindo wa tshitendeledzi zwo livhanywa na muzika wa Afurika Tshipembe .
Mbekanyamushumo iyi yo itelwa u shanduisa mbonalo ya ḓorobo u itela u ṋetshedza themamveledziso ya ndeme .
Vhubindudzi kha sekhithara ya nnyi na nnyi , ho sedza kha themamveledziso dza ndeme , sa wone mutheo wa maano a muvhuso a u tikedza nyaluwo ya ikonomi ya tshifhinga tshilapfu khulwane kha tshifhingani tshiḓaho .
Ṱhoḓea dza vhafumakadzi dza themamveledziso ya vhukone ya u fhungudza vhuleme ha tshifhinga tshavho , nga maanḓa sa afha i tshi elana na mbambadzo ya u pfuka mikano i si ya fomaḽa , i ṱoḓa u dzhielwa nzhele nga nḓila yo khetheaho .
Ndi funa u fhedza tshifhinga ndi na vha muṱa wanga , na u dovha nda funa zwa u shuma ngadeni na u bika .
Nga nnḓa ha zwenezwo , vhasasaladzi vha sa ḓivhi tshithu vho kundelwa u ṋea tshinwe tshishumiswa tsha mbekanyamaitele musi vho itelwa khaedu uri vha ite nga u ralo .
Vhukovhela ha Afrika yo shumiswa kha u rungelela dzidzheweḽe ya dovha ya ita vhupila na miṅadzi i ambarwaho nga mahosi a sialala .
Muvhuso u khou ita mushumo wawo u itela u dzimedza phambano dza mushumoni .
Muvhigo uyu u sumbedza Afrika Tshipembe sa fhethu hu hulwanesa ha ikonomi na uri ḽo vhewa kha vhuimo ha vhuvhili kha Indekisi ya Vhukungi ha Afrika ha 2017 .
Mawanwa a tikedza u dzudza Magavhelo a Mveledziso ya Vhudzulavhathu Dziḓoroboni sa magavhelo a u engedza ane a lambedza zwo ṱanḓavhuwaho zwi vhuedzaho na madzulo a vhathu a eḓanaho u itela mbuelo ya vhashayaho na miṱa ya mbuelo ya khwinenyana .
Vha dovhe hafhu vha dzhiele nzhele nga maanḓa maṅwe mathemo o ṅwalwaho nga muvhala wa lutombo kha ḽiṅwalo .
Hu na nnḓu dza khwaḽithi ya nṱha dzi re na muḓagasi , maḓi o kunaho na vhuthathatshili .
Tshiitei - nga fhasi ha heyi ṱhoho - kha vha ite mutevhe wa zwine zwa fanela u itwa .
Mbekanyamushumo yo teaho na zwibveledzwa zwi fanela u sumbedzwa , khathihi na mafhungo a tshinyalelo ya u shuma kana ya pfuma .
Zwidodombedzwa zwa Vhukwamani - Kha vha katele ḓiresi ya vhukwamani na nomboro dza luṱingo dza tshifhinga tsha mushumo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha madzangano oṱhe a re na dzangalelo ḽa u dzhenela vhupfiwa uvhu nga mulalo na u humbela tshitshavha uri vha konḓelelane zwi tshi ḓa kha mihumbulo yo fhambanaho ine ya nga ṱahiswa , u itela uri roṱhe ri vhe na tshikhala tshi eḓanaho tsha u dzhenela kha vhupfiwa .
Komiti i shumaho i nga dzhiwa sa khorotshitumbe ya khomishini .
Milayo i sumbedzisa uri KPI dzi tea u kalea , u elana , u vha na zwipikwa na u vha pfufhi .
He ra ima hone , naho zwo ralo , hu khagala na mulandu ndi muhulwane , mutholi a nga dovha a shumisa vhulayi .
6 . Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa
Zwinepe : Zwinepe zwo katelwaho kha webusaithi iyi a zwi tei u shumiswa u itela iṅwe ndivho hu si na thendelo ya vha Sisiṱeme ya Mafhungo na vhudavhidzani ya Muvhuso ( GCIS ) .
Maafurika vha ḓo vhofholowa kha nyofho na vhushai , zwileludzi zwoṱhe zwa tshumelo dza nnyi na nnyi zwi ḓo swikelelwa nga vhathu vhoṱhe , hu tshi katelwa avho vha re na vhuholefhali .
Mafhungo o ṋekedzwaho kha nyendedzi nga ha dzilafho ndi mafhungo nyangaredzi nahone a ṋekedzwa fhedzi u ṋekedza mushumisi nyendedzi kha tsumbo ya u thoma ya uri u dzhenelela ha ndangulo nga kha dzilafho hu khou konadzea .
Mbekanyamushumo ya themamveledziso i isa phanḓa na u engedza nethiweke ya vhuendi na u khwinisa dzibada zwine zwa vha zwavhuḓi kha nyaluwo ya ikonomi .
Mulayotibe wa Pfanelo u ombedzela uri maga a fanela u dzhiwa u bveledza vhuswikeli ha u eḓana kha masia oṱhe a tshitshavha .
Mafhungo haya a khou shumaniwa nao nga Senthara ya Vhukati ya Ndulamiso .
Zwiṱuṱuwedzi zwi na 150% ya u kokodzelwa muthelo kha tshumiso ya masheleni yo itwaho kha mishumo ya R&D yo tendelwaho nga Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Maḓi , ane a shumiswa kha vhubveledzi , u bveledza muḓagasi , vhuendi vhu no tshimbila shangoni , u fhaṱa kana iṅwe ndivho i elanaho .
U swika izwi zwi tshi itea , vha nga si kone u vha na nyambedzano yavhuḓi .
Ngauralo ṋamusi ri ṱanganyisa zwanḓa kha Vhushumisani , ri tshi limuwa tshoṱhe uri vhuthi hashu ndi maanḓa ashu .
Tsheo dzo vanganaho nahone dzi na vhutsila dzi a ṱoḓea , nahone a si zwa ndeme u ḓibadekanya na zwiṱirathedzhi zwa dzinnḓu nga nḓila ya lushaka lwa tshikale na thekinolodzhi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara ya vhuendi na mazhendedzi a mulayo uri vha shumisane kha u fhelisa khakhathi idzi dza thekhisini .
U valelwa ho sedzwa thendelo u thoma
Hezwi zwo vha u thoma ha tshipiḓa tshiswa .
I isa phanḓa na u langa na u topola khombo nge ya pulana nga nḓila kwayo khathihi na u shumisa zwilangi .
Senthara ya shishi i na gumoṱuku ḽa madokotela mararu ane a vha a khou shuma nahone mavhili vhusiku vhuthihi , u khwaṱhisedza uri hu dzula hu na dokotela u itela vhalwadze .
Thero " Vhusimamaḓaka na Vhathu : U vhulunga kha Vhumatshelo vhu Vhuedzaho " i bvisela khagala madaka o ḓitikaho nga vhathu , mushumo wa vhusima maḓaka kha mveledziso ya ikonomi ya zwitshavha , ṱhoḓea na zwikhala zwa u bindudza , na mushumo wa vhusimamaḓaka kha mveledziso ya ikonomi .
Vha nanga hani lushaka lwa mbuelo musi vha tshi khou rumela khumbelo ya SMS
Maitele aya a vhona uri Vhulanguli vhu dzhie tsheo dza vhukateli dzo tendelaniwaho na dzi katelaho .
Khabinethe i na fhulufhelo ḽa uri vhudzheneleli uvho vhure vhukati ha muvhuso , mabindu , vhashumi na tshitshavha vhu ḓo vhuedza kha nyaluwo khulwane ya ikonomi .
Ṱhanziela ya mapholisa ya mashango oṱhe he vhone na vhamu ṱani wavho vha dzula u tou bva musi vha na miṅwaha ya 18 , na ya vhana vhothe vhane vha vha na miṅwaha ya 18 kana u fhira vhane vha ḓo vha fhelekedza Afrika Tshipembe .
Netiweke dza sisiṱeme ya u enda dza u ita mishumo iyi na u vha na khwaḽithi idzi :
o Thikhedzo i no khou ṱoḓwa nga komiti ya wadi ;
u vhala vhe vhavhili kana a eṱhe hu tea u nangiwa maṅwalo ane a ḓivhea kana o yaho nga kupimelwe kwa kuvhalele kwa mugudi ( maṅwalo a tea u vha o leluwaho tshoṱhe a sa swikeleli kha o shumiswaho nga tshifhingatshau vhala na vhagudi ) mugudi u tea u ṱalukanya kana u elelwa maipfi a tshivhalo tsha 95% .
Mushumo wa mulayo u fanela u vhewa kha vhaṋe vha zwitediamu , u khwaṱhisedza uri zwi kha nyimele yo teaho u itela u farela mitambo ya khethekanyo nkene .
Tshifhinga tsha u awela tshi tshi swika , tshikhipha tsha Pele tsha nomboro ya vhufumi ya pfi tsho awedzwa ha dovha ha itwa zwipitshi zwiṅwe hafhu khathihi na u leleḓiswa ha dzifuḽaga musi metshe u tshi fhela hu u itela u khunyeledza vhuṱambo ha ḓuvha iḽo .
Tshiṅwe , masheleni a dzulaho o lindela shishi a vhetshelwa thungo u itela zwi songo lavhelelwaho nahone zwi sa thivhelei u tou fana na u fha thuso musi hu na zwiwo zwa mupo kana mbekanyamushumo dzo bulwaho kha mugaganyagwama fhedzi hu saathu vha na nyavhelo .
U vhala maṅwalo na kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) , a amba nga vhaanewa , puḽoto na zwivhuya zwa mvelele zwi re ngomu maṅwaloni .
Khasho thwii dza misi yoṱhe dzi itwa nga tshifhinga tsha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , Tshipitshi tsha Mugaganyagwama na Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha .
Mbekanyamushumo ya ṅwedzi woṱhe i ḓo vha i tshi khou ṱana thandela dza themamveledziso dza vhuendi , u alusa zwa u shumisiwa ha vhuendi ha nnyi na nnyi na u ambesa nga ha zwo thomiwaho zwa tsireledzo magodoni shangoni ḽashu .
U itela ndivho ya u tshimbidza khumbelo zwi tshi ya nga mulayo , ṱhalutshedzo ya madzina ane DPSA ya vha na rekhodo na khethekanyo dza rekhodo dzine dza vha hone kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya thero sa zwo sumbedzwaho kha ḽiṅwalo ḽa
Kha khaedu iyi , ri ḓo ya phanḓa na u khwinisa dzhango ḽa Afurika nga u khwaṱhisa Uniyoni ya maAfurika na zwivhumbeo zwayo , na u vha na vhusedzi ha deme kha kutshimbidzele kwa Vhushumisani Vhuswa ha Mvelaphanḓa ya Afurika .
Zwiṅwe zwikimu zwo pika u ṱuṱuwedza tshumisano vhukati ha dzifeme dza fhano hayani dza muelo wa muṱuku na wa vhukati , u vha thusa u ḓidzudzanya nga huswa kha u lwela makete wa fhano hayani wo tsireledzwaho vhukuma , u ya kha u shuma vho ṱanganela u ṱuṱuwedza madzangalelo a fanaho avho kha mimakete ya zwivhambadzwaseli .
Ṱhuṱhuwedzo ya u bveledzululwa ha malaṱwa sa tshipiḓa tsha ndeme tsha ndangulo ya malaṱwa na mveledziso ya zwilinganyo zwa u i shumisa na ndambedzo yayo ya masheleni .
2.1 . Khabinethe yo tendela khanḓiso ya Mulayotibe kha Government Gazette u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
Muhasho muṅwe na muṅwe une khawo maga a tshumelo a si vha tendele uri vha dzhoine GEMS .
Muthu a nga vha dizaina kana mubvumbafesheni kana murengi !
A Vhu tou sedzesesa ha lu tevhela .
Vha fanela u ita khumbelo nga kha komiti dzi re hone dza Ndangulo Yapo .
U tambudzwa ha vhana nga mudededzi ndi zwiito zwivhi vhukuma , ngauri zwi fheṱa fulufhelo ḽo ṋewaho kha vhadededzi nga vhabebi vha vhana .
Ndi kha nyambedzano na Minisṱa nga ha ṱhuṱhuwedzo nkene dza mithelo u itela u engedza vhurangeli uvhu .
Ngudo dza foniki na muṅwalo zwi tea u ṱumekanywa sa izwi kufunzele kwa mibvumo ya maḽeḓere na kuṅwalele kwa hone zwi tshi tshimbila zwoṱhe kana u itwa khathihi .
Muimeleli muthihi u bva kha mihasho kana madzangano a tevhelaho :
Mitambo ya thenisi na khirikhethe
Ro wana muhumbulo wa uri madzinginywa o itwaho miṱanganoni , o ambiwaho afho nṱha , ha ngo dzhielwa nṱha .
Minisiṱa u wana thendelo u bva kha zwiṅwe zwiimiswa , zwo ṋewaho maanḓa nga mulayo uyu , a u dzinginya tshanduko idzo .
Ri khou ya u thoma senthara dza u tikedza mabindu maswa maṱuku u ṋetshedza vhaswa vho ḓiimiselaho u ita zwithu zwine zwa ḓo vha thusa u thoma mabindu avho na ngeletshedzo dza zwa thekhinikhaḽa na zwa masheleni musi vha tshi thoma nyendo dzavho .
Nndwa ya vhadzulapo yo hulelaho Syria na mutsiko vhukati ha mashango a vhukovhela na Iran nga mulandu wa mbekanyamushumo yaḽo ya nukiḽia u bvela phanḓa u ṋaṋisa u sa vha na vhudziki ha zwa poḽitiki Vhubvaḓuvhakati .
Maṅwalo ane a vha tshipiḓa tsha konṱiraka a ḓo dzhiwa sa maṅwalo a konṱiraka a ṋewaho tshileme tshi linganaho oṱhe .
Khovhelo ya vundu nga u ralo ndi tsumbedzo ya vundu ine ofisi ya mutheli ya vha hone .
Kha dziṅwe nyimele , mulindi muṅwe wa u tsireledza kha zwithu zwiṱuku zwi waho o vha a tshi nga ṱoḓea .
Olani tshifanyiso tshi no sumbedza zwine bugu ya amba ngazwo .
U vha humbela u ṋetshedza mihumbulo phanḓa ha muṱangano zwi ḓo vha kombetshedza u ṱanganyisa mihumbulo yavho na u khwaṱhisa vhuimo havho phanḓa ha musi vha tshi dzhena lufherani lwa muṱangano .
Ndi khou tama u zwi bvisela khagala uri arali ra sedza kha izwi ra zwi themendela , zwino ri fanela u swikelela vhuḓifhinduleli hashu kha heḽi sia .
Lushaka lwa vhathu vha re na tshivhindi .
Komiti dzi na maanḓa a u vhudza muthu muṅwe na muṅwe uri a ḓe phanḓa hadzo , a ṋee vhuṱanzi na u bvisa maṅwalo .
Fhedziha , nḓila dza vhaenda nga ṋayo fhedzi , dzine zwiendedzi zwa sa kone u dzhena khadzo , dzi na fhethu hadzo kha hugaledzwa .
Vhuimo ha haya vhu sa tshinyadzi mupo ndi tshithu tshine vhatumbukisi na vhana vha dzulaho henefho vha ḓihudza ngazwo u lingana .
Zwenezwo hafha hu na vhana vhaṱuku vhe vha vha vhaunḓi ri tshi nga zwi amba ngauralo vha miḓi .
Switshi ya u dzima muḓagasi na tshikalo tsha muḓagasi wo shumiswaho ndi dziṅwe dza pulane dzine dza shumiswa kha u fhungudza mutsiko kha netiweke .
Ṱhanganyo ya maga a mbekanyamaitele ya zwa tshelede na mutevheṱhanḓukhanedzi wa zwa masheleni u itela u tikedza mishumo ya zwa ikonomi .
1.4.7 u ḓo vula akhaunthu ya bannganani a dephositha akhanthuni yeneyo ya banngani tshelede yoṱhe ine a i wana musi a tshi khou tshimbidza bindu khathihi na u ṱusa tshelede kha akhaunthu yeneyo ya banngani musi a tshi khou itela fhedzi mbadelo dzi no kwama bindu ḽawe , mbadelo idzi dzi tea u itiwa nga tsheke , phethikheshe a dzo ngo tendelwa ;
Kuitele ndi nḓila dzi shumiswaho u bveledza nyito hu tshi tevhedzwa mbekanyamaitele dzo randelwaho .
Ro ṱanganedza mivhigo ya uri vho humelisa hani nga ngomu dzirumuni vha tshi swa nga khavhu , vha tshi tshidza vhana nga u vha posa nga mafasiṱere u itela u vha tsireledza .
Mulayotibe uyu wa Tshanduko u ṱoḓa u khwinisa Mulayo wa Tshumelo dza Mutsho wa Afurika Tshipembe wa 2001 ( Mulayo wa vhumalo wa 2001 ) u ṋetshedzaho u thomiwa , ndivho , mannḓa na mushumo wa Tshumelo dza Mutsho wa Afurika Tshipembe .
Mbuyelo yo no ṱangandezwa kha ṅwaha une khumbelo ya khou itwa ngawo .
Maitele avhuḓi a kushumisele kwa luṱingo na u kona u pulana u fhirisa tshikalo na zwikili zwa u dzudzanya .
Ḽimaga ḽa pwaṱula ḽi nga vha vhupo ha u fhaṱa , u ṱutshela vhuedzisi ha dziphaiphi .
Vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko na u swikelela maḓuvha a u fhedzisela .
Therisano nga ha SC na mveledziso kanzhi dzo ḓisendeka nga ha uri SC i a tikedza na mveledziso kana mveledziso i a tikedza na u fhaṱiwa ha SC . U sedzulusa ṱhalutshedzo na tshaka dza SC muthu a nga khunyeledza uri zwoṱhe zwi a konadzea .
Zwino lavhelesani zwifanyiso zwi re afho fhasi .
Maitele a u tandulula thaidzo na one a khou themendelwa , hune vhagudi vha ṱuṱuwedzwa u ṋetshedza tsumbo dza ngudo dza thaidzo dza vhukuma dzine dza khou ṱanganiwa nadzo henefho fhethu .
Ri ḓo fhindula madzinginywa e a ṋea , zwavhuḓi u khwaṱhisedza uri mbilaelo dzenedzo sa idzo dzo buliwaho nga Muhulisei Vho Mulder dzi khou tandululwa .
Nga murahu roṱhe ro thusa kha u thivha tshivhana .
Muhasho u ḓo futelela ṅwakani kha u konisa vhuḓifhinduleli ha mushumo wa LIS kha mimasipala na u bveledza maitele kha u ṱola , u ela na u tikedza nḓisedzo ya Muvhuso wapo ya tshumelo dza ḽaiburari na mafhungo .
( 5 ) Buthano ḽa Lushaka , hu tshi tevhelwa milayo na nzudzanyo , ḽi nga nanga muṅwe murangaphanḓa ane a ḓo thusa Mulangadzulo na Muthusa Mulangadzulo .
Muḓisi wa mbilaelo a nga pfukisela khanedzano kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS uri i dzhie tsheo nga murahu ha musi o no tevhedza maitele o ṱalutshedzwaho kha Milayo ya GEMS 30.1-30.4 .
Mafhungo a re afha ngamaanḓa-maanḓa o ḓi imela sa manwe a re khagala kha muvhuso .
U dzhiela nṱha thivhelo ya vhaswa kha madungo a mahayani , mukhukhuni na mabulasini .
U ṋea thikhedzo ya tsedzuluso ya Mavu a Muvhuso na tshumelo dza Mbuedzedzo ya Mavu .
Maitele a u sedzulusa phurofesheni ya u oditha yo rangelwa u mona na ḽifhasi nahone ri ṱanganedza vhurangeli ha zwa ndaulo na dziminista nga ngomu Afrika Tshipembe , sa ḽiga ḽa vhuṱhogwa ḽa u vhulunga phurofesheni dza u oditha dza fhano hayani zwi tshi tshimbilelana na maitele a ḽifhasi .
Zwithu zwihulwane zwa u ḓisedza vhudzulo ha vhufhaṱelavhathu na ha vhathu vha miholo ya vhukati zwo buliwa afho fhasi nahone zwi ḓisendeka nga mihumbulo mihulwane .
IDP i dzudzanya zwithu u ya nga ndeme zwa vhupo .
Mbuletshedzo nambambedzo zwa u monithara na zwiṱirathedzhi zwa asesimennde kha dzingu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Musi vhuṱanzi ha mbadelo ho no waniwa , akhaunthu i ḓo vulwa nahone ya thoma u shuma na zwenezwo .
CBP i ḓo dovha hafhu ya thusa kha u pfumbudza vhashumi vhenevha vha re kha vhupo .
A U itela u ḓaḓisa vhusunzi .
Tshigwada itshi tshi ḓo thusa muvhuso kha fulo ḽa tshumiso kwayo ya muḓagasi na u ḓivhadza vhabindudzi na zwitshavha uri tshiimo ndi tshifhio na uri vha nga thusa hani u shumana na khaedu dza zwino .
4.7 . Nḓivhadzo nga SAPS ya uri mimoḽo i ḓo vha fhethu ha ndeme nga khalaṅwaha iyi i ya phanḓa kha u vhona uri maAfrika Tshipembe vho tsireledzea na u ḓipfa vho tsireledzea .
Tshithu tshine tsha khou nndina ndi uri naho ndi na tshenzhemo a tho ngo ṋewa tshifhinga tsho linganaho u sumbedza vhukoni hanga .
Huṅwe fhethu ha ndeme hune mushumo wo bveledzwa kha ṅwaha wo fhelaho ndi ndaela ya Khabinethe kha uri i thome Zhenedzi ḽa Mveledziso ya Khasho , zhendedzi ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe ḽine ḽa ḓo khwaṱhisa mveledziso ya khasho na u fhambanana ha zwithu Afrika Tshipembe .
Avho vhane vha i sa phanḓa na u lwela na u tsireledza vhuṱalu ha vhaṱuku nnḓuni ino hu si kale vha nga ḓi wana uri vha khou imelela vhathu vha havho .
Ri fanela u amba nga ha na u ṱoḓa dziṅwe thandululo u fhulufhedzisa nga huswa vhaṋe vha bulasi u bvela phanḓa na u bindudza na u fhungudza u timatima ho vhangwaho nga u lengiswa ha maitele a mbuedzedzo ya mavu .
Musudzuluwo : u sumbedza u laula na muṱana wo khwaṱhaho tsumbo , u tshimbila nga u ḓikukumusa , u matsha sa ḽiswole , n.z.
3.3 . Khabinethe yo tendela mvetamveto ya Mbekanyamaitele ngaha Maitele a Sialala a Mirundu Afrika Tshipembe na u tendela Muhasho wa zwa Mafhungo a Sialala u thoma u ita mvetamveto vhusimamilayo ha lushaka nga ha mirundu .
( 1 ) Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka i ta zwifhinga zwa madzulo ayo na u awela hayo .
Zwivhangi zwa tshilengo a zwi tou guma fhedzi kha uri ho vha na u thetsheleswa kha zwa vhulamuli luraru .
Vhuḓifhinduleli na u vha khagala
Mugaganyagwama u shuma nga nḓila ifhio ?
Zwenezwo , Muhasho wo nanga khetho ya vhuvhili , ine khayo ha livhanywa na thaidzo maelana na mitengo yo tiwaho .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa u pfumbudzwa ha vhaingameli vha zwifhaṱo zwa masipala na zwa muhasho na u thomiwa ha sisiṱeme musi hu tshi thomiwa thandela iṅwe na iṅwe nga rakhonṱhiraka na foromane wa khonṱhiraka ya u fhaṱa , khathihi na u monithara ho ḓiimisaho nga hoṱhe tshifhinga tshoṱhe .
Ho dovha ha dzhielwa nṱha ho sedzwa zwivhuya uri vhashumi vha tou nga vho ḓikumedzela na u ḓiṋekedzela kha zwa phurofesheni dzavho nahone vho tou fombe kha mushumo wavho .
Tsha u fhedzisela , ndi ḓo ri vha lavhelese thaidzo dza mupo .
U ola mbekanyamushumo ya u tikedza khuvhanganyo ya malaṱwa i re thungo ;
( 3 ) Dzulo ḽa Buthano ḽa Lushaka ḽo tendelwa u vha huṅwe na huṅwe tenda ha vha hu hu funwaho nga vhathu , tsireledzo , ndeluso nahone arali zwo tendelwa kha milayo na ndaela ya Buthano .
Afrika Tshipembe ḽo swikelela zwipikwa zwalo zwa u lafha nga anthiritrovairaḽa ( ARV ) nahone zwino ri na mbekanyamushumo khulusa ya ARV ḽifhasini , na uri hu na vhathu vha re kha dzilafho vha 3.4 miḽioni nga 2015 .
Ro vuledza ndima ye ra randelwa malugana na Zwitatamennde zwa Gwama zwa Ṅwaha nga ṅwaha , sa zwe zwa bulwa afho fhasi .
Kha vhushaka vhukati ha ngona na zwivhumbeo tshiṱirathedzhi tsha vhuḓi ha vhuimeli ha zwa ḓivhazwakale hu khou itea .
Vhatshimbidzi vha wadi - vha nga bva kha miraḓo ya Komiti ya Wadi yo khethwaho kana miraḓo ya tshitshavha ine ya ṱhonifhea .
( a ) tshumelo dza ndondolamutakalo , hu tshi katelwa ndondolamutakalo ya mbebo ;
Ndivho yashu ndi u vhona uri mafhedziseloni vhapfukamulayo vha fhedza vho sengiswa , na uri Maafrika Tshipembe vho tsireledzea .
Komiti iṅwe na iṅwe i na Mudzulatshidulo na Muṅwaleli wa Komiti .
Vhunzhi ha mihasho ya muvhuso vha dzhia thandela dza u fhaṱa hu si na u tevhedza mashimbidzelwe a mupo o teaho .
Vha fanela u vha na vhukoni ha u ambedzana na u shuma kha thimu .
Tsumbo : u takalela vhathu , u a thusa , ha na nyofho , u na lufuno .
Tshivhalo tsha mbuelo dzi wanalaho muraho zwi tendelwa sa mbuelo dzo wanalaho murahu musi mbadelo dzo itwa kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhelaho u bva kha mukolodi kha ṅwaha wa muvhalelano wa zwino .
Tshikalo kha vhukale ha ḓiraiva kha tshakha dza goloi dzo ima nga ṋdila i tevheleaho : goloi dza u hwala thundu - vha tea u vha na miṅwaha ya 18 na u fhirisa goloi dza vhaṋamedzwa - vha tea vha na miṅwaha ya 21 goloi dzi hwalaho thundu dzine dza vha na khombo - vha tea u vha na miṅwaha i fhiraho 25 .
Zwino no no lugela u tamba bola ya milenzhe !
Maafrika nga riṋe , vha tshi khou shumisana na vhathu vha ṱoḓaho u bvela phanḓa ḽifhasini , vho tikedza mahoro ashu a mbofholowo vho ḓiimisela musi ri tshi khou lwa na sisteme ya tshiṱalula yo vhifhaho shangoni ḽashu .
Zwo bviswa kha minetse ya dza muṱangano , rekhodo dza tshitshavha na notsi dza mutshimbidzi .
Ho thomiwa Komiti ya Ngangomu ya Mvusuludzo ya Zwitshavha zwo Tsikeledzeaho zwa Migodini fhasi ha vhurangaphanḓa ha Minisiṱa wa Ofisi ya Muphuresidennde Vho Jeff Radebe vha shumanaho na u Puḽana , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele .
Vha shumisa mitshini zwi tshi ya nga ndaela yo ḓiswaho nazwo
Mbekanyamaitele dza nḓisedzo ya tshumelo na milawana
U leludza na u pfananya maitele a khaphasithi ya u fhaṱa ya u ṱanganedziwa ha mimasipala ya u thoma u shumisa mbekanyamushumo dza dzinnḓu dza lushaka .
Tsha u thoma , zwi tshimbidza na u khwinisa u swikelela pfunzo , nga maanḓa , pfunzo dza nṱha , nga kha u bvisa zwithivheli zwivhili zwihulwane zwa u guda , zwine zwa vha , u shaea ha masheleni na fhethu .
Ri khou ṱoḓa u vhona nyaluwo kha maime , nyimele na dzimvelelo .
Maitele a matheriala a sedzulusa nḓila ine vhubvo ha vhathu na ṱhoḓea dza matheriala zwa kwama mvelele .
I ḓo ita zwezwo nga u ṱangana na ndaela ya u monithara na ngaganyo nga kha nḓisedzo ya tshiṱirathedzhi na tsivhudzo yone na thikhedzo kha zwa ndeme , zwo ḓisendeka nga ṱhoḓisiso khulwane nahone i pfadzaho na vhuvhudzisi .
Tshifhinga tshi ṱalutshedzaho tsha nyito na tsha u ṱuṱuwedza vhumatshelo ndi tsha zwino .
U humbulela uri lungano lu ḓo fhela nga ndilaḓe .
Khethekanyo ṱhukhu ya 3 I dodombedza milayo na nyimele zwine zwa tea u dzhielwa nzhele musi hu tshi dzhiwa tsheo nga khothe malugana na tshelede ya ndiliso .
Ubva kha zwi re afho nṱha , zwi khagala uri kushumele kwa mishumo fhano kha ḽa Afrika Tshipembe a ku ngo vha kwavhuḓi na luthihi .
Minisiṱa wa Mitambo na Vhuḓimvumvusi , Vho Thulas Nxesi , vha ḓo fara muṱangano na vhoramafhungo wo khetheaho u ṱalutshedza nga ha maitele a zwa u bida .
Hezwi zwi ḓo vha u temelela u bva nṱha kha mugaganyagwama , zwine zwa ḓo ṱoḓa uri ri ḓihunge thumbu nga luzwa na u dovha ra livhisa tshomedzo dzashu kha u tandulula vilili ḽa lushaka na u shaea ha mishumo kha vhaswa .
Hezwi zwi katela u sikwa ha vhupo ho tsireledzeaho , vhu re na vhuthu nahone havhuḓi kha vhukwamani ha mme na ṅwana .
Ndi tama u amba nga ha zwa ndeme zwine ra ḓo sedza khazwo ri tshi ya phanḓa na ṅwaha .
Madzangano a tshitshavha tshapo na u shela mulenzhe ha tshitshavha zwi a ṱoḓea u bveledza zwitshavha zwo tsireledzeaho .
U topola maipfi a re na raimi tshirendoni .
" Dzi a kona u pfa uri hu na khombo .
U langa vhudele nga u angaredza na tsiravhulwadze zwa muhasho khathihi na tshomedzo dzoṱhe na zwishumiswa .
Kha ri ṅwale Ni kone u ita zwi tevhelaho .
Vhuvha na tshivhumbeo tshavhuḓi tsha vhunzhi ha zwileludzi izwi vhu nga vhonala nga murahu ha tshifhinga nga tshitshavha tshone tshiṋe .
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano ya tsini na ha havho .
U vhona uri tshomedzo dza masheleni a muvhuso a dzi ngo tambisea , nyengedzo ya ndinganyo i ḓo lambedzwa nga ndango ya thundu ya muvhuso isi na siṱirathedzhi .
3 . Ḽeveḽe ya vhuraru ndi ya u vha na vhuṱanzi ha uri kutshimbidzele na zwibveledzwa zwa dza CBP na IDP zwi vhe na vhuṱumani ; na
Mbuelo dzavho dzo livhaho dzo vhofhana vhukuma na vhuraḓo nahone dzi wanala fhedzi nga miraḓo .
Kha vha humbele khophi dza milayo iyi arali vha tshi i ṱoḓa ngei ha masipala .
GEMS i ḓo badela ndingo idzi nahone dokotela wavho u ḓo ḓivhadzwa mvelelo dzadzo .
Maitele a u ṱhogomela na u khwinisa dzibada zwi khakhiswa kha tshiimo itshi nga nṱhani ha ṱhahelelo ya u bviselwa khagala zwi tshi kwama mishumo na vhuḓifhinduleli vhukati ha vhashelamulenzhe vho fhambanaho .
Kha nzulele iṅwe na iṅwe , rabulasi u tea u dzhia maga a ndondolo o teaho hune a ṱoḓea , khathihi na u ṋanga zwimela u ya nga zwo bulwaho afho nṱha .
Vha wana hani Rekhodo ya Mutakalo ya Mulwadze yavho ?
( a ) Khothe ya zwa Mulayotewa nga fhasi ha Mulayotewa wo fhiraho , zwi tea u dzhiiwa sa u sumba kha Khothe ya Mulayotewa nga fhasi ha Mulayotewa muswa ,
Fomo ya ndaela ya tshikolodo yo ḓadziwaho yoṱhe ya dovha ya vha na tshiganḓo tsha banngani .
Vhathu vha thoma u vha na tsumbo dza mufhiso , misipha i vhavhaho , u silingwa kana u tshuluwa vha tea u ya ha dokotela wavho kana kiḽiniki yapo nga u ṱavhanya .
Arali zwo tea mutshutshisi u ḓo vhudza muimeleli idzi mbuno phanḓa ha musi tsengo itshi thoma .
A hu na nyimele ine tshigwada itshi tsha vhahumbeli tsha nga dzhielwa nṱha , ngauri u hanwa kha tshiimo itshi ndi nga nṱhani ha u kundelwa u swikelela ṱhoḓea dza fhasisa kana u iledzwa nga nṱhani ha iṅwe mbetshelwa ya mbekanyamaitele .
Shango ḽashu , vhathu vhashu , vha tea u ḓa nga vhukale ho fhambanaho musi ri tshi vouthela ndayotewa iyi .
tshiimo tsha tshiṱitshi
( c ) Arali Khoro ya Lushaka i tshi landula Mulayotibe kana u u phasisa , fhedzi ho sedzwa khwiniso , Buthano ḽa Lushaka ḽi nga sedzulusisa Mulayotibe , ḽi tshi dzhiela nṱha khwiniso ifhio na ifhio yo gaganywaho nga Khoro , nahone i nga -
Sisiṱeme ya Tsumbedziso ya Mafhungo o Kuvhanganywaho a Vhuitatshoga ha Lushaka
Naho tshifhinga tshoṱhe vha tshi dzulela u humbela vhashumisi vha bommbi uri vha i vale zwavhuḓi , a vha i vali zwavhuḓi , zwenezwo zwi sia Vho Mme XYZ na muṱa wavho vha tshi luṅwa nga vhunyunyu tshifhinga tshoṱhe nahone dzharaṱa yavho i dzula i na tshika .
Ikonomi yashu yo ḓi tika nga maanḓa nga kha u rengiswa ha zwibvelezwa zwa maini na vhulimi .
Kha vha ṋekane nga ṱhanziela ya mapholisa .
Ngauri Ho bvelela mini kha Ndumeliso ?
Mbulungo ya masheleni kha themamveledziso ya tshiṱirathedzhi i vhumba mutheo wa nyaluwo ya ikonomi nga u leludza vhubveledzi na u tendela dzingu ḽi tshi kunga mbulungo ya masheleni nga sekhithara ya phuraivethe .
Theo dza milayo dziṅwe dzoṱhe dzi fanela u ḓitika nga milayo , vhuḓifari na mirando iyi .
U ṅwala atikili dza vhone vhaṋe dza gurannḓa : Kha vha ri vhagudi vha ṅwale atikili ya kiḽasi vha tevhedze nga atikili ya tshigwada dzi tshi rangela atikili dza vhone vhaṋe .
U khwiniswa ha dzibada dzashu , zwiporo na nḓila dza dzibasi zwi ḓo bveledza sisteme yo ṱanganelanaho ya vhuendi .
U fulufhedzea , u dzudzanya na u kona u shuma kha thimu kana u woṱhe .
Vharengi kha heḽi sia vha humbelwa u fara garaṱa dzavho u fana na tshelede na uri vha songo sokou dzi sia huṅwe na huṅwe .
Ho shumiswa mihumbulo ya vhaḓivhi vhafhio kha atikili ya Khwamba ( pheroto ) ?
U isa phanḓa na muungo wa zwikhala zwi tea u khwaṱhisa u vhalea na lutamo .
Kha u dzudzanyela tshikhala tsha vhuimiswa , ri kati na u shandukisa Nyukiḽiya ya Lushaka na Komiti ya Pfananyo ya Vhurangaphanḓa ha Fulufulu ha Khabinethe , uya kha Komiti ṱhukhu ya Khabinethe ya Tsireledzo ya Fulufulu .
Vhulwadze ha muhumbulo vha dzulela u vha na samba nga maanḓa tshitshavhani nga angaredza .
Muhasho u ḓo isa phanḓa na u tshimbidza zwa vhudzheneleli uhu u itela u bvisa miṱa ya vha shayaho vhukuma vhusiwanani .
Mbekanyamaitele ya zwa ekonomi na ya zwa masheleni dzi sedzaho ndayo dzo livha kha u linganyisa mutevheṱhanḓu wa ekonomi na u londota vhudziki .
Maitele a therisano na vhathu vha zwi takalelaho kana vhakwameaho o thoma , na uri bambiri ḽa therisano ḽo lugiswa .
U ṋea thendelo ndi maitele konḓaho vhukuma ane vhadzheneli vha fanela u sumbedza vhukoni havho ha u maka mabambiri e vha ṋetshedzwa nga vhuronwane , vha sa dzhii sia na nga u fulufhedzea .
Khohakhombo i langulwa nga u vhona zwauri ndi zwiedziswa fhedzi zwine zwa bva kha zwiko zwine zwa fulufhedzea zwine zwa shumiswa .
Ndavhelelo ya nyaluwo ya mbuelo yo ḓisendeka kha modele u tevhelelaho ṱhanganelo ya GDP na CPL .
Ya dzinginyea nga u ongolowa , zwi amba uri zwiḽiwa zwi tsini .
Tshivhalo tsha 2 600 MW tsha nungo dza muḓagasi u bvaho kha maḓi u ḓo wanala u bva kha Mveledziso ya Vhupo ha madzingu a Tshipembe ha Afurika .
Bammbiri ḽa u vhea mutengo ḽi tea u sainiwa na u ganḓiswa nga khamphani ine ya ḓo bvelela .
Bugu ya Mishumo iyi i na fureme dza u ṅwala ngadzo khathihi na nzunzanyo dzino ḓo ḓuḓumedza vhagudi vha tshi bveledza zwibveledzwa zwa u tou ṅwala , zwa u tou vhona na zwa midia minzhi .
Mbekanyamushumo ya ṅwedzi woṱhe ndi ya ndeme vhukuma kha Tshiṱirathedzhi tsha u Vusuludziwa ha Batho Pele tshine tsha sedza kha u vusuludza mashumele kwao , mafulufulu , u ḓihudza na u vha vhashumi vha muvhuso vho gudelaho musi vha tshi khou ṋetshedza thundu na tshumelo dza tshitshavha .
7.1 . U ṋetshedzwa ha Mugaganyagwama wa Lushaka wa 2021 ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha sisiṱeme ya demokirasi i re khagala nahone ya vhuḓifhinduleli ya Afrika Tshipembe .
No vha na vhapfumbudzi na vhatshimbidzi vhahulwane vha re na nḓivho ( vhe na tshifhinga na zwiko zwi no ita uri vha shume zwe zwa lavhelelwa )
2.4 . Khabinethe yo tendela makumedzwa a uri Afrika Tshipembe ḽi vhe ṋemuḓi wa Ṱano ḽa Ḽifhasi ḽa Vhuthihi ha Telecom ya Mbumbano ya Vhudavhidzani nga Khubvumedzi 2018 .
Sisiteme hedzi dza mutikedzelo a dzo ngo dzudzanyiwa u itela u wana hafhu vhubindudzi vhune ha khou itwa .
Vho amba uri ḽithihi ḽa maga aya ho vha u vhala tshiṱoko .
Hezwi zwi ḓo ṱuṱuwedza vhupulani ha ndangulo ya khohakhombo ya zwiwo na nyito dza u fhungudza khohakhombo ya zwiwo dzo itwaho nga zwiimiswa zwa muvhuso na vhaṅwe vhadzheneleli .
A ṋuṋedza fuḽauru fhasi tsini na mmbete .
Ni bule na uri vha fhambana nga mini .
Mushumo wo itiwaho nga Minisiṱa wa Vhashumi musi vha tshi ranga phanḓa u thusa u fhedza tshiṱereke kha sekhithara iyi ya ndeme kha ikonomi yashu ro hu vhona .
Tshumelo dzi nga dzudzanywa vhukati ha buloko kana dza wanala fhethu ho vhetshelwaho u itwa bada .
d ) mutevhe wa vhukwamani ha vhaofisiri vha mafhungo kha muvhuso .
Zwishumiswa zwa Masheleni zwa u Ela mathomoni elwa ho sedzwa mutengo .
Mbadelo i bvaho kha vhathu vhane zwa zwino ndi miraḓo ya zwikimu zwa dzilafho
Fomo i tea u katela zwitevhelaho :
Tshiimiswa tsha Mveledziso ya Indasiṱeri tsho vhetshela thungo R6 biḽiyoni u thusa dzikhamphani dzi khou lemelwaho .
Ri livhuwa madzangano a vhadededzi kha u tikedza iḽi fulo .
U sika nyaluwo na lupfumo
Komiti dza wadi malugana na kutshimbidzele ku re nḓilani , na uri mishumo yavho ndi ifhio ( tsumbo , wekishopho ya u rangela u pulana , dziphosiṱara ) ;
Musi muvhuso wa lushaka u tshi kona u ṋetshedza mihanga ya u ṱuṱuwedza na u tikedza thivhelo ya vhugevhenga , u thoma u shuma hu fanela u itwa kha ḽevele yapo .
Muṋo wa musanda wa madzhoro .
ḓiḓa dzi khou thoma u vhonala nahone dzi fanela u dzhielwa nṱha kha u bveledzwa ha mbekanyamaitele dzi shandukiseaho dzine dza tendela tshanduko dza thekhinoḽodzhi .
Vho ṱuṱuwedzwa nga muḽoro wa tshitshavha tsho faranaho , Afurika Tshipembe ḽine ḽavha ḽa vhoṱhe , lushaka lwo faranaho nga u fhambanana , vhathu vhane vha shuma vhoṱhe hu u itela zwivhuya zwa vhoṱhe .
Sedzani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona .
U khukhulisa hu no bva kha tshikafhadzo ya maḓi a lwanzhe na khwaḽithi ya khungumuṱavha zwi anzela u sedzwa sa mvelelo dza u shandukiswa ha khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi .
Sa mulayo wo angaredzaho , vhuhulu ha vhupo , vhu ita uri na zwi vhe mafhungo mahulu u nanga nyimele ya kutshilele .
U phakhela wadi pulane dza wadi
Phambano na , mbadelo ya mveledziso ya khoso i tshi gonya kha khetho iṅwe na iṅwe , musi khetho dzi tshi vha nnzhi , hu vha na tshivhalo tshiṱuku tsha matshudeni ane a dzhia nthihi ya iṅwe na iṅwe ya khetho .
8.2 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza muvhigo wa u farwa ha vhanna vhavhili u ri vha vhuye ngeno kha ḽa Afrika Tshipembe vha divhiwaho sa MaGupta , madzina avho ndi Rajesh na Atul .
Hu na tshaeo ya vhadededzi kha thero nngede zwine zwa anzela u kunga vhagudi uri vha tendeleke na zwikolo .
u dovha hafhu wa lavhelelwa u vha na nḓila dza vhudavhidzani havhuḓi na vhadzulapo na vhaimeleloi vhavho zwitshavhani .
Tshumelo idzi dza vundu dzi ṋetshedza , kha zwiṅwe , u rengwa na u phaḓaladzwa ha vhukati ha matheriala wa ḽaiburari wo shumiswa nga zwivhumbeo zwoṱhe u ya kha dziḽaiburari .
Nyito dza u ḓivhadzwa dzi no katela u humbulela , u humbulela maṅwalwa hu tshi shumiswa vhusevheḓi ha u tou vhonwa .
U tshimbila kha thambo kana kha mutalo wo talwaho fhasi .
Sa tsumbo , i nga si bveledze vhashumi vho gudiswaho zwavhuḓi , nahone vha re na vhuḓikumedzeli i yoṱhe vhane vha ḓo hwala vhuḓifhinduleli ha u shumisa mbetshelwa dza ndeme dza theo ya mulayo , nahone i yoṱhe ya kona u shandukisa matshilisano , vhurereli na kusedzele kwa mvelelo kha vhana .
Themendelo idzo ndi dzi tevhelaho :
Hu na u shaea ha khaphasithi kha ḽevele dzapo , dza mavundu na lushaka u thoma u shumisa na u vhea iṱo ndangulo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo .
Komiti i lavhelelwa u tikedzwa nga Khethekanyo ya Ndangulo Khohakhombo .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedzwa u anḓadzwa ha Mulayotibe wa SABC wa 2020 u itela uri vhathu vha kone u bvisa mihumbulo yavho nga hawo khathihi na u ambedzana nga hawo .
Mveledzwa dza ndeme ya maḓi yo imaho ngauri kha u tea ha zwa vhufuwi ha mutshatshame wa zwa maḓini i nga khwaṱhisedzwa vhukuma kana u fhungudzwa nga zwiṅwe zwivhumbi .
Nga u shuma roṱhe ri ḓo phulusa vhaswa vhashu kha zwidzidzivhadzi .
Ndango dzi fanaho dzi a shuma kha ndambedzo yo avhelwaho kha thandela dza themamveledziso na mbadelo dza ndangulo .
Kha ndaulo ya muthelo na khuvhanganyo ya mbuelo i vhea phanḓa izwi zwo iteaho tshifhinga tshoṱhe kha magombame o ṱanḓavhuwaho vhukati ha vha si gathi vho shelaho mulenzhe na vhanzhi vha ṱoḓaho thikhedzo na thuso u bva kha muvhuso u itela u pfesesa pfanelo dzavho dza vhathu .
Kanzhi , fhedziha , khetho ya nndwa ya thekhinoḽodzhi kha kushumisele uko kwa tshelede , zwihulwane musi muthu o tshi ṱoḓa u shumisa thekhinoḽodzhi dza u ḓura ( u fana na u hasha ) .
Vha ele hu na tsatsaladzo vhukonḓi kha u bveledza zwikolo zwi ṱuṱuwedzaho mutakalo na u ita madzinginywa u ya nga ha thandululo dzi konadzeaho na zwiṅwe khetho .
U phirinthiwa ha mabambiri a mbudziso zwo itwa zwi tshi elana na sethe yo bveledzwaho ya Mikhwa na Zwitandadi zwa U phirintha , U paka na Khovhelo ya Mabambiri a Mbudziso .
Thendelano ya Tsireledzo i Vhonalaho ya Zwishumiswa zwa Nyukiḽia ndi yone i yoṱhe tshishumiswa tsha dzitshaka tshi re mulayoni kha zwa tsireledzo i vhonalaho ya zwishumiswa zwa nyukiḽia .
Ri tea u shumisa gaganyangwama nga nḓila yo linganelaho .
( b ) u ḓivhadzwa nga u ṱavhanya -
Ri khou ṱuṱuwedzwa nga mvelelo dza ndingo dza u fhedzisela dza dzitshakatshaka .
Vho Grant vho amba uri a zwi athu u vhuya zwa itea uri tshikolo tsha nṱha tshi fhaṱiwe u bva fhasi , zwo katela tshumelo dzoṱhe dzi fanaho na soredzhi na muḓagasi , nga vhege dzi re fhasi ha ṱhanu na nthihi .
U ṱhaselwa ha zwinozwino kha Syria na huṅwe hune mikano ya lushaka ya mivhuso ya vhuḓivhusi tshoṱhe ya pfukekanywa nahone vhadzulapo vha si na mulandu vha vhulawa kha u pfukwa ha mulayo wa mashangoḓavha zwenezwo ndi tshiteṅwa tshi vhilaedzaho .
Dzitshanduko dza vhukonanyi na tshumisano vhukati ha vhasheli vha mulenzhe vho fhambanaho u itela u khwinisa vhukoni na u shumisea ha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na u itiwa ha modele wa u kuvhanganya datha ya u angaredza uri sisiteme yoṱhe ya vhulamukanyi ha vhutshinyi i vhonale zwihulu sa ya tshisaintsi na modele une wa angaredza zwoṱhe wo ṱanganyiswaho nahone wo teaho wa sisiteme dza mafhungo ;
3.15 Thusa u wana mulandu nga sisiteme arali ho itwa khumbelo ;
Kha vha shumise zwiṱitshi zwa radio dzapo u ita khungedzelo ya mishumo ya khoro na u vhiga murahu
Komiti dza Wadi na U dzhia Tsheo ha Khoro
Mulayo wa khwiniso ya zwimela wa 1976 ( Mulayo wa vhu 53 wa 1976 ) wo no khwiniswa lunzhi , lwa u fhedzisela ho vha nga 1996 , u tshi itelwa u langula khwinisedzo ya zwimela fhano Afurika Tshipembe .
( Izwi zwi katela zwinepe , zwisiḽaidi , u rekhoda vidiyo , zwinepe zwo bveledzwaho nga khomphyutha , dzimvetamveto , na zwi we vho . )
mbadelo dzo tiwaho dzi fanela u badelwa ;
Mannḓalanga a vhuimazwikepe a ḓo ḓiimisa nga oṱhe kha vhuimazwikepe ha tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha khou shuma .
U vha na mukovhe kha u wana wadi dza ṅwaha 1 u itela u vha na vhuṱanzi ha uri dzi na vhathu vho linganaho khathihi na u thusa kha u sumbedza nḓila ine IDP ya ḓo tea u fara musi une ha vha hu tshi khou sedzuluswa kushumele kwa IDP , na u ṱwa hu tshi khou pulanelwa tshivhalo tshiṱuku tsha wadi ṅwahani wa 1 .
Muvhuso u na ndugelo dza u renga kana u sa renga ṱhoḓea dzawo huṅwe fhethu nga nnḓa ha khonṱhiraka arali :
Zwipotso : mulenzhe wa u takuwa ngawo kha nzambo ya nṱha
Tshiṅwe hafhu , tshiimiswa tsha ikonomi a tshongo ṱola arali zwiteṅwa zwa ndaka , vhupo ha mveledziso na zwishumiswa zwi sa tsha shuma zwavhuḓi .
Ndi ngani u tamba mitambo zwi zwavhuḓi kha nṋe
Ri ḓo isa phanḓa na u shumisa radio , theḽevishini na gurannḓa u ḓivhadza lushaka nga NML .
Vha ṅwalele Muṅwalisi vhurifhi ha nga nṱha .
( b ) u ṋea muvhigo kha Phalamennde nga ndaulo yo fhelelaho nahone ya misi malugana na mafhungo a re fhasi ha ndangulo yayo .
Zwikwama zwo ḓidzhenisaho zwi ḓo bviselwa khagala sa khwalwa dzo ḓitikaho u swika thandela i tshi neta kana u khantselwa , nahone themamveledziso ya vhukuma i ḓo bviselwa khagala kha Mashumele a Tshiṱatamennde tsha Masheleni nga fhasi ha Zwikimu zwa u Fhelisa Vhushayamushumo sa zwe tsha ḓivhofha ngaho .
Akhauthu dza masipala wa Buffalo City dza Ndemenyingwa ya Muthelo nga maitele a mbadelo .
Vhupimathengo hu ḓo itwa ho sedzwa sisiṱeme ya phoindi .
Zwavhuḓivhuḓi hezwi zwi ḓisa mbudziso ya ndeme ya u vha mulayoni na dimokirasi .
Vhukandeledzi- u takalela u shumisa tshanḓa tshithihi kana lurumbu luthihi lwa muvhili , ndi uri , u shumisa tshanda tshi no shumiseswa tshamonde kana tshauḽa ;
Ri amba uri ngangoho vha muṅwe wa vhathu avho vha songo ḓoweleaho o vha wanaho henefha vhukati ha vhathu vhavho !
Kha lushaka lwa vhuvhili lwa muvhigo , khaedu dzo livhanwaho nadzo kha kotara dzi a ṋekedzwa u ya nga ha mbekanyamushumo na mbekanyamushumo ṱhukhu .
Naho zwo ralo , hu na vhukonḓi ho ḓiswaho nga kudzhenele kwa mafhungo zwine ha vha vhuṱanzi ho ḓisendekaho kha u fhaṱa mulandu u itela u ṋaṋisana kha ḽa uri a hu na vhuṱanzi ha mishumo ya mugaganyagwama nyengedzedzwa yo salelaho i so ngo vhigwa .
Mukhatselara wa Wadi Z o bvisa nyendedzi dza u khetha Komiti ya Wadi .
1 . Kha vha dubekanye mishumo ine thandela iyi ya ḓo tea u ita u itela uri i bvelele .
Zwino ṅwalani zwine vha khou amba sa maipfi maambelwa .
Uri hu vhe na u pfukekanywa ha iyi mbetshelo , vhuḓifari ha " dokotela wa muloi " i tea u vha yo vhanga fuvhalo sa lufu , vhulwadze , tshinyalelo kana u ngalangala ha muthu kana tshithu .
Hu na nyaluwo kha tshitshavha na nyaluwo kha nḓowetshumo , ṱhoḓea ya maanḓa yo engedzea lwo fhambanaho .
Vhunzhi ha zwishumiswa zwa mutakalo zwine zwa vha hone ndi maduba nahone a zwi fhi vhathu tshumelo dzo linganaho .
Gemo ḽe ḽa shumiswa
Thasiki 3 Ndivho ya ḽiga ḽine ḽa khou sedzwa nga tshigwada tshavho ndi ifhio ?
I khou ṱoḓa roṱhe ri tshi shumisana nga maanḓa u itela u khwiṋisa tsireledzo ya vhafumakadzi .
Mutholi ha nga ḓo vha na vhuḓifhinduleli vhufhio na vhufhio ha u sa ṱanganedzwa ha vhudavhidzani u bva kha kana nga rathandela .
6.3 . Khabinethe i khwaṱhisedza u ḓiimisela hayo kha u fhaṱa vhufarisani ho khwaṱhaho ha tshitshavha tsha phuraivethe zwenezwi ri khou tevhela zwipikwa zwa tshanduko ya fulufulu zwashu u itela vhumatshelo na vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe .
Vhushumisamupo i katela zwigwada zwinzhi zwo fhambanaho .
Ngona ya kumedza kathihi na ṱhoho zwo wanala zwi zwa ndeme khulwane kha tshifhinga tsha u vhofholowa na nga murahu ha mbebo u itela zwithu zwa ndeme .
Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa Mafhungo wa Muvhuso i na zwipiḓa zwi tevhelaho : thekinoḽodzhi ya vhudavhidzani ya muvhuso , Thekhinolodzhi ya Vhudavhidzani na Mafhungo , Vhuvhusi na Themamveledziso ya Thekhinolodzhi ya
Ndivhonyangaredzi ya luṱa ulwu lwa Mbekanyamushumo ya u shumisa ndi u bveledza Maṅwalo a u thoma a masia a vhuitwa ha ndeme vhukuma vhuṱanu vhu re afho nṱha .
Vha thoma u raha bola zwenezwi vha tshi tou kona u ima .
C U itela uri vhusunzi vhu phule nḓila .
6.3 . Khabinethe i sedza phanḓa kha u ṱavhanyisa tshumiso ya milayo iyi u itela u ṋetshedza tsireledzo khulwane kha zwipondwa zwa khakhathi na u tambudzwa .
Mishumo ya vhutsila , zwivhaḓwa na khuvhanganyo zwa vhufa ha Phalamennde zwo vhulungwa , zwa ṅwalwa fhasi na u londotwa nga ofisi ya mishumo ya vhutsila ya Phalamennde nahone zwi a swikelea nga tshitshavha .
Mbetshelo dza kha khethekanyo ṱhukhu dza ( d ) na ( f ) dza khethekanyo ya 1 dza Mulayo , dzine dza dzhia muthu ane a sumbedza u vha na ṋdivho nga ha vhuloi na ane , a tshi itela malamba / u bindula , a ita u nga u shumisa maanḓa a vhuloi ( maanḓa a sa ṱalutshedzei ) , dzi na thaidzo ngauri dzi tevhelela vhashumi vha zwa nḓivho ya fhano hayani ya zwa vhuloi .
( i ) Zwitatamennde zwa Thero / Sia ḽa u Guda , Tsumbamaitele ya Mbekanyamushumo dza u Guda na Tsumbamaitele a Mbekanyamushumo dza u Linga dza Gireidi ya Ṱ- 9 na Gireidi ya 10 -12 ;
Musi nnḓu yaṋu yo no fhela , ni nga i pennda .
U ṱanganedza na u khephutshara ndaka yoṱhe kha ridzhisiṱara ya ndaka .
Hanefha vhukati ha ṅwaha wo no uno , ri ḓo ita luswayo lwa miṅwaha ya ḓana ya u thomiwa ha dzangano ḽa Afurika Tshipembe , ḽe ḽa thomiwa nga 1910 .
221 . U vhewa ( tholwa ) ha Miraḓo na tshifhinga tsha ofisi
Mishumo miṅwe na miṅwe ye ya vha i songo pulanelwa fhedzi ya fhedza yo itiwa i tea u ṅwalwa ngei fhasi ha khoḽomo .
u khwinisa u sedzwa ha vhutshinyi na u khwinisa kushumele kwashu kha thivhelo na u lwisa vhutshinyi .
( b ) Mimasipala i fanela u dzhiela nṱha u shumiswa ha nyambo na zwine zwa funwa nga vhadzulapo vhavho .
Ngalavha ya ṱhoḓisiso i re na GPS i shumiswa kha u sala murahu mabaphathi malulamisi .
Afha , na hone , u shumisana na u konanya hu nga thusa u tandulula hafhu thaidzo dza vhuḓifhinduleli .
Thikhedzo ya muvhuso ine ya vha zwikhala zwa u renga yo ita uri hu vhe na nyengedzedzo dza u bvelela ha koporasi dza tshumelo na dza mishumominzhi .
U ḓadzisa izwo nyambedzano i ḓo dovha ya ḓisa nyaluwo kha tshanduko ya ikonomi ya zwa matshilisano , mveledziso na nyaluwo Afurika .
U shayea ha fhethu ha u laṱela mashika a tshiomate na u bviswa ha malaṱwa kha vhupo ho tsikeledzwaho .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala , ṱhoho dza Zwiimiswa zwa Ndima ya 9 ,
Hezwi zwi tshimbilelana na milayo ya pfanelo dza vhathu ya dzitshaka .
Musi muthu a tshi humbula nga mvusuludzo , zwine zwa ḓa muhumbuloni wawe ndi ndavhelelo ya mihumbulo miswa , ndeme na taḽente , mveledziso ya vhutsila na mvelele , u mvelaphanḓa ya saintsi na thekhinoḽodzhi , na vhubveledzi na mvelaphanḓa .
Mbonalo ya shango i nga shandukiswa u bva kha negethivi u ya kha u dzika arali muvhuso vha bveledza kha vhuḓikumedzeli vhu tikedzaho nyaluwo na u swikela zwipikwa zwa masheleni .
Muvhuso u ṋetshedza magavhelo a zwa matshilisano kha vhathu vhane vha dzhiiwa sa vha kundelwaho , kana vhane vha ṱoḓa thikhedzo ya zwa masheleni .
Tsumbanḓila idzi dzi katela :
2.1 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe uri vha yo shela mulenzhe kha Samithi ya vhu39 ya Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso ya SADC ine ya ḓo farwa Tanzania nga ḽa 17 na 18 Ṱhangule 2019 .
Ndeme ya maḓi , u wanala ha maḓi na nyimele dza kilima kanzhi zwivhumbi zwa vhukuma zwi vhonalaho zwine zwa sumbedza .
Masia a tshimbilelanaho mavhili a mushumo a ḓo ingamelwa na u konanywa nga ofisi ya Phuresidennde .
Mbudziso : Naa miraḓo ya komiti dza wadi I a badelwa tshumelo dzayo ?
U isa phanḓa ngaurali , ri tikedza vhurangeli vhu ngaho sa mitambo ya vhaholefhali na dziṅwe mbekanyamushumo dza mveledziso u ṱhogomela taḽente ntswa .
2.4 . Naho ho vha na u humela murahu ho vhangwaho nga dwadze ḽa COVID-19 ḽo thomaho nga 2020 , PoA nga u angaredza i kha ḓi tshimbila zwavhuḓi naho ho vha na u ongolowa .
Khomishini i tenda uri zwiito zwa vhathu avho vhoṱhe kha " iyi thevhekano ya vhubveledzi " ha mushonga zwi tea u iledzwa nahone vha kwameaho vha tea u pfiswa vhuṱungu , nahone Khomishini i na fhulufhelo ḽa uri izwi zwa u dzhiiwa hu vhugevhenga zwi ḓo fhungudza vhuviavhathu .
Arali yo ṱanganedzwa , senthara ya ndingo i ḓo vha fha thendelo / phemithi .
Phambano , dungo ḽa saithifiki ḽi kwamea nga maanḓa nga tsenguluso ya saithifiki na vhudavhidzani ha mvelelo kha dziphurofeshinala dziṅwe .
U khwinisa u fhirela phanda ha vhagudi kha Dzigireidi 1 u swika 9 tshikoloni .
Dzulo ḽi vhidzwa nga Muphuresidennde ngeno Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka vha na Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu vha tshi vha ṋemuṱa .
Zwino ngauri izwi zwo no bviselwa khagala , thimu dzoṱhe dzi tea u dzhena fhasi dza shumesa .
Mbekanyamushumo ya Mbuedzedzo yo tshenzhela u ḓala zwihulu ha tshiṱafu nga nṱhani ha mbonalo yayo yo serekanaho .
Mugaganyagwama ndi tshishumiswa tsha mbekanyamaitele tsha ndeme na kha vhulavhelesi , hune muvhuso wa vha na vhuḓifhinduleli kha uri tshelede i shumiswa nga nḓila-ḓe .
Mbekanyamaitele dzi re khagala maelana na tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi ndi dza ndeme kha u swikelela ndinganyiso ya mulalo .
6.7.2.1 Ahuna nḓila dza u khwaṱhisedza uri Vharangaphanḓa vha Sialala vha shuma mishumo ya ndangulo ya vhulamukanyi vha tshi khou tevhedzela mulayo .
Mukovhe wa mishumo wo itwaho nga sekhithara ya theshiari u khou aluwa .
Vha nga si kone u dzhoina GEMS arali vha tshi shuma kha :
1.12 . Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi , Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa ( NYDA ) na Ofisi ya Muphuresidende zwi ḓo fara dzulo ḽa Mafhungo a zwa vhaswa na Muphuresidennde kha zwa Mishumo na Vhukoni ngei Birchwood Conference Centre , Boksburg , ubva nga dzi 28 Luhuhi u swika nga dzi 3 Ṱhafamuhwe 2014 fhasi ha thero ine ya ri : " Tshumisano u itela u manḓafhadza na u ṋea fulufhelo kha vhaswa vha Afurika Tshipembe . "
Hezwi a zwo ngo itwa nga thimu ya u pilela nthihi fhedzi hu na thimu dzo fhambanaho dze dza shumisa tshiṱirathedzhi itshi .
U khwaṱhisa vhushaka na zwiimiswa zwa akademi , zwiimiswa zwa sekhithara dza muvhuso na dza phuraivethe , na zwiimiswa zwa tshitshavha .
Nahone ndi musi nangoho ri tshi zwi nambatedza zwoṱhe , musi khanganyisa i tshi ṱangana hune ra thoma u bula Musanda wa Matshilisano .
Mulambedzi a u nga ḓo bvisela khagala mafhungo a mutakalo wa muthu kha dzikhamphani dza ndindakhombo nga nnḓa ha musi mulayo u tshi ṱoḓa uri a ite nga u ralo , kana nga nnḓa ha musi vho ṋetshedza thendelo yo tou ṅwaliwaho ya thungo ya u ita nga u ralo .
Nzudzanyo i tendelana vhukuma na iyi ya muthu a tshifhinga tsha zwino na maga a fanela u vha na one o vha o tou ralo .
U rwelwa ṱari ha TFTA ndi tswikelelo ya ndeme kha dzhango ḽa Afrika na uri yo simulwa kha Pulane ya Kushumele ya Lagos ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) na Thendelano ya Abuja ine ndivho yayo ya vha ya u thoma Tshitshavha tsha Ikonomi ya Afrika .
Tshitshavha na vharengi vhashu vha khou rambiwa u ita uri ri vhe na vhuḓifhinduleli kha muano wa pfulufhedziso uyu .
1.11 Khabinethe yo bvisa vhuḓipfi hayo ha u vhilaedziswa nga u tshoṱhelwa nga saiba ḽifhasini ḽoṱhe ha zwinozwino , hune ho vhigwa sa u tshoṱelwa hu hulwanesa ha saiba u swika zwino .
Ḽidzinginywa iḽi ḽi dovha hafhu ḽa khwaṱhisedza ṱhoḓea ya u shumisa mushumi wa tsireledzo o pfumbudzwaho zwavhuḓi .
Ḽiga ḽa vhuraru ; muhasho u swikisa mivhigo yawo ya ṅwaha kha vhusimamilayo hu saathu fhela ṅwedzi .
Vha itaho khumbelo vha saathu ḓi ṅwalisa vha ḓadze fomo VAT101 u ri vha wane ṋomboro ya u ḓi ṅwalisela Vat phanḓa ha u ita khumbelo ya u ḓi ṅwalisa kha Diesel Refund System .
Tshiimo tsha zwino kha vhushai na vhukonḓi , na zwino tshimbilelana na vhana , zwi a kanukisa na u ita khaedu .
Wana fomo ya khumbelo nga fhasi vha i ḓadze .
U avhelwa ha phothifolio
U swikelela hezwi khamphani dzine dza langulwa nga muvhuso dzi fanela u kombetshedza vhubindudzi kha ṱhoḓisiso na mveledziso u thusa u tsireledza u sa nyeṱha ha tshifhinga tshilapfu .
a ) Nyendedzi dza vundu
Sa izwi vha tshi zwi ḓivha , khomishini yone iṋe i na mutheo wo ṱanḓavhuwaho vhukuma .
Nga kha zwenezwi , u Dzudzanyululwa ha Mugaganyagwama hoyu hu khou itelwa u vhona uri ri dzula ro vhea vhadzulapo vhashu phanda .
Vhathu vho vhewaho sitediamu u mona na mudavhi u vhea iṱo gogo ḽa vhathu vha fanela u furalelwa mudavhi .
Muvhuso u khou ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe uri vha shumisane nahone vho khwaṱhisa uri Afurika Tshipembe ḽi bvelele na uri vha ṱanganye nungo dzavho na nyambedzano dzavho kha mafhungo aya .
Kha nyimele ya musi hu nzudzanyo dza zwa famasi khathihi na thukhitha dzi iteaho lwa mupo , tshidzidzivhadzi ndi thukhitha i shumiswaho muhumbulo u wa u ḓisa tshanduko kha kuṅwe kuitele kana tshiimo tshine tsha vha tsha muhumbulo , fisioḽodzhikhaḽa kana bayoḽodzhi ya zwa mishonga .
Zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwi ṱalutshedza ndivho dzine mbekanyamaitele yo ṱaluswaho ya khou lingedza u dzi swikelela .
Mulayotibe wa NHI wo lindela u fhiriselwa kha muvhuso nahone u ḓo rumelwa Phalamenndeni vhege dzi si gathi dzi ḓaho .
Tshiṅwe hafhu , nga u ṋanga vhukale vhuṅwe , mupfuluwo u kwama vhukale ha zwivhumbeo zwa mashango o dzhenelaho .
Phambano kha izwi , musi shango ḽi tshi bvelela na miholo i tshi gonya , zwivhuya zwa mbambedzo zwaḽo zwi gonyisa zwikili na zwikalo zwa thekhinoḽodzhi .
Sisiṱeme i nga ṱanganedzwa u ya nga khonadzeo kha mudavhi , sa tsumbo , sisiṱeme ya u swaya nga mivhala yo fhambanaho i nga shumiswa u buka vhupo ha vhatikedzi vha kilaba nkene .
Ḓorobokhulwane dzi ṱaṱisana nga nḓila dzo fhambanaho dza dzitshaka , hu nga vha u kunga vhaendelamashango , khuvhangano khulwane kana u vha ṋemuṱa kha vhuṱambo ha mitambo mihulwane ya dzitshaka u fana na Mitambo ya Olympic .
Milayo i ri PMS ya masipala i tea u thoma ya elana na Mulayo u thoma .
Izwi hu nga vha tshiṅwe tshiimiswa tsha ṱhoḓisiso kana mubveledzisi wa tshibveledzwa .
Tshiṅwe tshifhinga muthu u a vhudzwa uri mashango a dzingu ḽigede a shaya nyaluso ya zwa mvelele na zwa poḽotiki zwi tshi itelwa dimokhiresi .
Musi atshi khou monamona muvhunduni , o wanulusa uri u thetshelesa nyambedzano , maragani , fhasi ha miri , gwedzhoni , a huna , na vhana zwavho , vhe vha vha vha tshi khou amba nga ha tshikolo .
U ṱhaṱhuvha ndi mushumo wa tshifhinga tsha vhukati hune ho olelwa u itela u kala uri naa , nahone vhungafhani , hune ndivho dza vhulangi ha malaṱwa dza ḓo swikelelwa nga kha u shumisa nḓila dza ndivho .
Zwi seisaho , hezwi zwi bvelela u bva kha nungo dzashu nahone hu si u kundelwa hashu .
A hu na muṅwe Mulayo , kana maanḓa a maṅwe a ndavheleso .
U londa na u khwinifhadza kiḽiniki ine ya vha hone zwazwino fhaḽa Marble Hall uri i vhe Senthara ya Mutakalo .
Hu tshi tevhedzwa dzidimokirasi dzo aluwaho , ho lavhelelwa uri khetho dzi khou ḓaho dzi ḓo ḓisa thevhekano yavhuḓi na mishumo ya muvhuso a i nga ḓo thithiswa nga nḓila ifhio na ifhio .
Naho zwo ralo , kha nyimele dzi songo ḓoweleaho na kathihi , ho vhigwa lufu .
Tswikelelo - Tswikelelo kha zwiko a yo ngo ṱalutshedzwa kha CBD , Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho kana Ndaulo dza BABS . Ṱhalutshedzo zwayo yayo kha u shumiswa kha nyimele ya phambano ya zwi tshilaho i amba u wana zwiimiswa zwa baiḽodzhikhaḽa zwapo kana nḓivho ya sialala hu na ndivho ya vhushumisamupo kana luṅwe lushaka lwa ṱhoḓisiso .
Zwi sumbedza u ya nga yeneyo nḓila miṅwe Mihasho yo anganyela fhasi migaganyagwama yayo kha nyengedzedzo heyi , hezwi zwi fanela u sedzwa hafhu nga ṅwaha .
Kha milandu yoṱhe , mbilaelo dzo wana phindulo nahone i nga vha yo valiwa , u fhiriselwa kha maanḓalanga a nṱha kana yo vha yo lindela phindulo u bva kha muvhilaeli .
Ino mbekanyamushumo ndivho yayo ndi u ṱuṱuwedza vhagudiswa uri vha ḓivhe nga ha khaedu dza tsireledzo badani zwitshavhani zwavho khathihi na u engedza vhukoni ha u amba ha vhagudiswa nga nḓila dza u amba kha miṱangano .
Vhukoni ha vhaswa vha Afrika vhu ḓo kona u ḓivhonadza tshoṱhe u itela u ṱuṱuwedza mveledziso ya poḽotiki ya dzhango , matshilisano , mvelele na ikonomi .
Maṅwe a mafhungo a re kha Rekhodo ya Mutakalo wa Mulwadze ( PHR ) a katela :
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani phosiṱara ni fhindule mbdziso dzi no bva khayo .
Tshikimu tsha bugu dza u vhala dzo itelwaho gireidi yeneyo .
) , nahone tshiṱatamennde tsho fhelelaho tshi sumbedzaho phindulo ya muvhuso kha masia a vhuṱudzeṱudze o sumbedzwaho kha tsenguluso na maga a u khwaṱhisa maga aḽo zwi ḓo sumbedzwa .
Kha dziṅwe nyimele , mivhigo ya zwa masheleni ya ṅwaha i a ṋetshedzwa .
Nḓivho , zwikili , vhugudisi na vhukoni zwi ṱoḓeaho : Nḓivho ya ngona dza ṱhoḓisiso .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine vhana vha khou ita .
Nga maṅwe maipfi , kuitele ku ḽa tshifhinga nga nḓila ya uri komiti ya u modareitha i fanela u vhona na u fha phindulo miraḓo yoṱhe .
U xuxwa na u netulusa muvhili : u lala fhasi nga muṱana , u femela ngomu na nnḓa , u sedza mivhala sa tshinyanyuli
Naa mivhuso , nga maanḓa muvhuso wapo , u fhindulisa hani mveledziso iyi ?
Mbadelo hedzi dzoṱhe dzi nga thivhelwa , zwa bveledza u engedzea ha mbuelo .
Muvhuso u ḓo vanganya milayo i no langa mveledziso i sa nyeṱhi zwa vha mbekanyamaitele na phurogireme dza shango u itela u kaṱudza tshinyalelo ya zwi no kwama zwiko zwa mupo .
Khumbelo dza thendara : U ṋekedzwa ha tshumelo ya khoria u itela SARS ya Kapa Vhukovhela .
Ri lushaka luthihi , ri fhambana nga nyambo , mvelele na ḓivhazwakale .
U bvisela khagala mushumo wa Vhusimamulayo zwi tshi ya kha Mihasho .
Masipala wa Buffalo City u kha ḓi vha wo vhofhiwa nga Mulayo nahone thendelo ya mbilo i ṋewa nga Khomishinari wa zwa Ndinganyiso .
6.1 Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho rangaphanḓa u dzhenela ha Afrika Tshipembe kha Muṱangano Zwawo wa vhu41 wa Vhahulwane vha Muvhuso na Muvhuso we wa farwa nga ḽa 17 na ḽa 18 Ṱhangule 2021 ngei Lilongwe , kha ḽa Malawi nga fhasi ha thero ine ya ri : " U khwaṱhisedza vhukoni vhu vhuedzaho nga tshifhinga tsha Dwadze ḽa COVID-19 u itela Tshandukiso ya Ikonomi na ya Nḓowetshumo i katelaho na i Bvelaho phanḓa " .
Minita vha nga dovha vha ṱan ḓavhudza maanḓa na mishumo ya Mulanguli-Dzhenerala , Muofisiri wa u Ṅwalisa , tshigwada tsha tshumisano , miraḓo na vhoṱhe vhane vha vha na dzangalelo .
Vho vha vha tshi tou vha vhone vhe vhoṱhe , vhe lwa tshifhinga tshilapfu Phaḽamenndeni , vha vha vha tshi khou vhidzelela uri hu vhe na tshanduko .
Ri dzula nga u vhudzisa mbudziso , ho vha hu kha dzangalelo ḽa nnyi ?
Ri tea u sedzulusa zwiteṅwa izwi zwa tshiṱirathedzhi hu na tshipikwa tsha u ḓivha uri hu na khonadzeo dzifhio , ndi zwifhio zwine zwa nga shuma , ngafhi , ngudo ndi dzifhio dzo gudwaho na khonadzeo ya ndovhololo .
Magudiswa a tevhelaho a tea u shumiwa a fhela kha themo ya 1 .
Khophi ya heyi fomo yo nambatedzwa kha heḽi ḽiṅwalwa kha Ṱhumetshedzo 3 .
U tshinyadziwa ha ndaka ndi vhugevhenga vhune vhu fhambana na mafhungo a vhukuma .
Nga tshifhinga tshithihi ni fhaṱe maipfi na nyito dza u konou thetshelesa .
Ṱhulo dza mulamboni dzi tshila milamboni ya Karoo .
Kha nyimele ya dziṅwe webusaithi , nga maanḓa webusaithi dza mafhungo , mafhungo a khwiṋiswa awara iṅwe na iṅwe .
Pulane dza thandela a dzi nga vhi dza vhukuma arali vhafumakadzi vha songo kwamiwa lwo fhelelaho musi hu tshi dizainiwa na kha kushumele kwa thandela .
I na masiandaitwa a ndeme a u ṱalutshedza muhanga wa u funza na u guda une khawo dzi ICT ya ḓo shumiswa .
Vhaṅwe vhana vha khou sumbedza uri vhana miṅwaha mingana .
Sa yunithi ya mutheo ya mitambo na vhuḓimvumvusi mushumo na kushumele kwa kiḽabu ku ḓo vha kwo fhimiwaho kha u :
Nga 2015 / 2016 , ho sikwa zwikhala zwa mishumo zwi fhiraho 61 000 nga kha mbekanyamushumo dza mupo sa u Shuma Maḓini , u Shuma Madzhesini , u Shuma Muliloni na u Shuma nga sisiṱeme ya vhushaka ha zwi tshilaho na zwi sa tshili .
U bveledza ha zwiliṅwa zwi no sheledzwa nga mvula zwi fhasi ngauri mvula a i ho lwa tshifhinga tshoṱhe .
Muhulwane wa domba wa mukegulu ndi mungozwa .
Vhurangeli uhu vhu ḓo ṋetshedza vundu tshikhala tsha u bvela phanda na nḓowelo dza thekhinoḽodzhi ya ḽifhasi .
Mbekanyamushumo dza u lwa na u shumisa nga nḓila i si yavhuḓi kha sekhithara dza phuraivethe dzo wanala uri a dzi nangiwa nga nḓila yo khakheaho na zwi bva kha vhuṱanzi vhu sa fushaho , na mulayo u ṋetshedza nyendedzi ṱhukhu kha sekhithara ya phuraivethe musi zwi tshi ḓa kha uri khwaḽithi ya tshinyalelo i nga khwiniswa hani ya sia iḽi .
huna u tswukuluwa kha mbondo dza nḓila ya muya
Maitele maṅwe na maṅwe a u tambudza ṅwana a tea u ambululwa na u vhigiwa nga u ṱavhanyedza .
Bulani ipfi ḽi re na mibvumo miraru .
Vho Socrates vho vha vha tshi tenda uri u vhudzisa hu sa gumi na u rerisana nga ha mikhwa ho vha zwi zwone zwithu zwa khwiṋesa zwine muthu ufhio na ufhio a nga ita .
Vhaanewa vhahulwane ndi vhonnyi tshiṱorini itshi ?
Bidi dzo ṱanganedzwaho musi tshifhinga tsho sumbedzwaho tsho no fhira a dzi nga ḓo dzhielwa nzhele .
U pindulela u ya kha nyambo dza tshiofisi zwa zwino zwi wanala nnḓa .
Vhupo vhune ha vha na tshumelo ndi mini ?
U tandulula na u bveledza zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani zwi tshi itelwa mbekanyamushumo dza vhushaka ha tshitshavha na mishumo .
Kwamane na ofisi ya tsini ya dzingu ya Muhasho wa Maḓi na Vhusimama ḓaka .
Ndi nga mini Mandu o dzumba dayari yawe ?
Sa izwo Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde vha tshi zwi ḓivha , ro dovha ra engedza tshivhalo tsha zwikolo zwi sa badeli mbadelo dza tshikolo .
Itani miungo i no itwa nga zwipuka zwa rathi kha zwe zwa buliwa tshirendoni itshi .
Phindulo : Hai , a hu na mbadelo ya tshumelo , fhedzi vha ṋetshedzwa mbadelo ya tshinyalelo dzine dza pfadza , sa tsumbo , tshelede ya vhuendi na zwiḽiwa i a badelwa .
U swika zwino , ndi zwa ndeme vhukuma uri ḽa Afrika Tshipembe ḽi bvelele kha u shandukisa phatheni ya u nwa vhukati ha vharengi .
Musi mukosi wa u vhomba ha ndau u tshi swika nḓevheni dza mbevha , mbevha i takuwa nga luvhilo ya ya u phulusa ndau nge ya tou shengekanya mapfundo a mambule ngeno mufashiwa o lavhelesa o hanganea .
Ri dovha hafhu ra ḓiimisela u bveledza Pulane dza u ita , dza Nyito ya vhukuma na u thoma u dzi shumisa nga mbekanyamushumo dza Local Action 21 u itela u swikela ndivho idzi .
NHI ndi tshipiḓa tshihulwane tsha muvhuso tsha khwiniso ya sekithara ya mutakalo .
Hezwi zwi katela u shayea ha zwishumiswa , zwine zwa khakhisa u shuma ho fhelelaho , vhuṱudzeṱudze ha ndango na ndangulo zwine zwa itisa uri hu vhe na vhufhura , u sa ita zwithu nga nḓila yone na vhukhakhi , menyu ine a i tevhedzi zwilinganyo , zwiḽiwa zwa maimo a fhasi na u shayea ha u ḓidzhenisa ha tshitshavha .
U tou amba ngoho , thaidzo ya nyambo ine ya khou lila u tandululwa i vhonala i khou aluwa tshifhinga tshoṱhe .
U ṱanganedzwa uho hu nga swikelelwa tshoṱhe nga u shumisa vhathu vhapo kha u hasha mulaedza .
" Tshimange tsho ri ndi mudala , tshiṋoni tsha ri muvhala wanga ndi muṱaḓa kholomo ya ri muvhala wanga ndi tshitopana .
7.2 Vhathu vha ya kha zwiimiswa zwa vhureleli u ya fusha mimuya yavho na u khwaṱhisedzwa mihumbuloni , nga musi vha kha nyimele dzi konḓaho vhukuma na u vha kha tshiimo tshine tsha vha vhea khomboni .
Vhanna vhone ?
U shumisana roṱhe nga nḓila yo teaho i re na pfano , vha nga ita nyambedzano dzine dza nga zwa ḓo vhulunga maḓana a dzimiḽioni a nḓowetshumo .
U topola thevhekano ya zwiwo na fhethuvhupo hune zwiwo zwa khou bvelele hone .
Ngauralo , ndi zwa ndeme , uri nḓowetshumo dza zwa vhulimi na dza tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi dzi ṱuṱuwedzwe sa lushaka lwa mushumo u konadzeaho nahone une wa kunga kha vhaswa , u itela u vhona uri hu khou bveledzwa na u vhulunga tshigwada tshapo tsha vha re na vhukoni kha sekhithara dzenedzi .
Maga a u ḓilugisela u thoma
Hu itea mini nga murahu ha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ?
Ngomu ha ḓorobo , sa mbiluni ya mashumele na tshiga tsha Musanda wa Ḓorobo , hu tea u shandukela kha fhethu ha vhukoni sa u farea ha Bono ḽa Ḓorobo ya Tshwane .
Kha vhukwamani na vhane vha nga kha ḓi vha miraḓo zwiito zwi sa ḓivhalei , vha tshenzhela uri zwivhumbi izwi zwo dzudzanyiwa .
Maga a ndaṱiso o konḓaho a ḓo dzhielwa mugudisi muṅwe na muṅwe ane a ita zwa vhudzekani na mugudi .
Nga kha u pindulela maṅwalwa , mupindulelo u fhedza u " wa vhukuma " nga wone uṋe , kha maitele a vhonaho ri hu na u lalama ha luambo .
U ya nga kuhumbulele kwanga , izwi zwi ḓo vhona uri muhweleli wa vhuvhili ane a vha muthu a re muṋe wa tshithu a sa ḓivhi tshithu ha khou laṱiswa lwo pfukaho nga ṱhahelelo ya lutamo lwawe hune ha sa vhe na ṱhalutshedzo ya zwa mulayo kana vhulamukanyi .
U dzhia u pomoka vhathu vhuloi hu vhugevhenga zwa zwino zwo fhelisa u lwa na vhaloi naa ?
Datumu dzine ngadzo masipala wa ḓo fara muṱangano wa vhukwamani une vha tama u shela mulenzhe khawo,u fana na idp na mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha .
Hezwi zwi tshewa nga ṅwaha nga ṅwaha .
Ho vhigwa uri mufu o vha tshi khou ṱanza malofha .
Ho thomiwa khoro ya sialala u itela tshitshavha tshiṅwe natshiṅwe tsha siala tshi re nga fhasi ha murangaphanḓa wa sialala .
Ho vha na phambano vhukati ha madzangano na Eskom musi vha tshi khou ambedzana nga ha miholo na nyimele dza kushumele .
Naho u ḓilanga ha maanḓalanga hu tshi ṱhonifhiwa , naho zwo ralo a ṱuṱuwedzwa u vha na tshumisano nga maanḓa , ndivho i ya u swikelela nḓila ya dzingu kha vhupulani ha malaṱwa .
Hu na nḓila dzo fhambanaho dzine hezwi zwi nga itwa ngadzo .
Naho zwi tshi shonisa uri mulayo uyu wo dzhia tshifhinga tshilapfu u vetwavetwa na u swikiswa ṱafulani , sa vhasimamilayo vha re na vhuḓifhinduleli , ri nga si ṱavhanyise u bveledza mulayo uyu .
3.2 . Pulane ya miṅwaha miṱanu i sumbedza zwiṱirathedzhi zwa ndemesa na u shumiswa ha nḓila dza tsireledzo kha u tsireledza na u langa pfanelo dza vhana .
Tshiimiswa tsha zwa poḽotiki tshi katela mvelele na milayo ine lushaka lu laulwa na u andanywa ngayo .
( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u amba kana u ita zwithu o vhofholowa , ine ya katela-
Musi hu tshi itwa nyambedzano dza mugaganyagwama , vhakhantseḽara nga kha komiti dza Wadi vha tea u eletshedza tshitshavha kha zwi kwamaho tsheo dza ndeme .
Maanḓalanga ha ṱhogomeli mbalombalo dzo katelaho zwoṱhe kha ndaṱiso ya vhugevhenga dzi shumaho kha vhathu vho gwevhelwa milandu ya dzumba vhubvo ha tshelede .
Tshumelo i re hone ngamaanḓa kha ofisi dza madzhisiṱiraṱa fhethu ha mahayani zwi sia hu na zwinzhi zwine wa nga ḓivhudzisa .
Midia i isa phanḓa na u ita mushumo wa ndeme kha u mvumvusa , u funza na u ḓivhadza tshitshavha khathihi na u ṱalutshedza masia oṱhe a matshilo ashu a zwa ikonomi na a zwa poḽotiki .
Tshisumbi itshi tshi kala masheleni o shumiswaho kha mbekanyamushumo ya u guda ine ya vhumba tshipiḓa tsha Muhanga wa Mbekanyamushumo ya U guda .
Muvhuso u bvela phanḓa na u ṋetshedza thikhedzo ya mveledziso ya tshumisano ngomu ha vhupo hu na migodi .
Vhahumbeli vha ṋetshedza khumbelo ya vhushumisamupo , nahone arali zwo fanela khumbelo ya u vhambadzela nnḓa i rumelwe kha DEA na BSA na / kana MTA
Tsha ndeme nga murahu ha izwi , tshikhala vhukati ha ndivho , tsho thomiwaho kha mulayo na nḓowenḓowe , ndi sia ḽi ṱoḓaho u dzhielwa nṱha ha tshifhinga tshoṱhe na u ṱhogomelwa .
U bveledzwa ha mivhigo ya vhulangi : U khwiṋiswa ha uri vhalangi vha kone u topola u sa tevhedza milayo hu re hone .
Khumbelo i nga itwa na musi muraḓo a tshi tama u sudzulusa tshelede dzawe u bva kha tshiṅwe tshikwama tsha phesheni u ya kha tshiṅwe .
Ngauralo ro ṋea ndaela ya uri vhathu vha fanela u wana fomo dzavho hu tshe na tshifhinga musi vha tshi ita khumbelo .
Vhatholi a vha kombetshedzei u thola vhathu vha sa shumi vhe vha vha gudisa .
8 . Mulanguli wa CBP u tea u vhigela murahu kha komiti ya wadi miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe kha Foramu ya CBP na Masipala a tshi tikedza nga maṅwalwa o teaho malugana na thikhedzo yo fanelaho ya masipala ya u tikedza thandela khathihi na vhathu vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha tshipolotiki na / kana ya tshithekiniki vhane vha nga thusa .
Ndi ṱuṱuwedzwa nga tshumelo ya khwaḽithi !
U shandukisa milayo nga ha amba nga vhudzekani a zwi ambi uri mvelele yashu i ḓo shushedzwa .
2.2 . Mulayotibe uyu u khou khwinisa Khethekanyo 6 ( 1 ) ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha wa 1996 , ine ya sumbedza uri nyambo dza 11 dza tshiofisi dza fhano Afrika Tshipembe , ndi Tshibeli , Tshisuthu , Tshitswana , Tshiswati , Tshivenḓa , Tshitsonga , Tshivhuru , Luisimane , Tshindevhele , Tshithoza na Tshizulu .
Tsimbi dzo ṱumanywaho nga u tou fhisedzela dzi anzela u ṱolwa nga radiogirafi ya X-ray .
Vhutshilo hashu na vhutsila hashu , musi ri kha nyimele ya khwinesa , kha vha ṱanganyise zwo iteaho nga tshifhinga tsha khwinesa na zwi sa kwamei nga u fhira ha tshifhinga , zwo ḓoweleaho na zwi sa fheli .
Fhethu ho tsitsikanaho nga maanḓa hu fanela u khwiniswa hu sina u vhanga tshinyalelo kha tsireledzo ya mulilo , naho hu na mbadelo dzine dza tea u itwa .
Tshitatamennde tsha ndivho kana tshipikwa tshi shuma sa nyendedzi ya nyito dza muhasho , tshi tshi khwaṱhisedza zwauri vhuitwa hoṱhe na u shumiswa ha zwishumiswa zwo livhiswa kha mvelelo dza magumoni dzi fanaho .
Vha ita lini khumbelo ya nomboro ya thendelo u thoma ?
1.5 nga Deithi ya Tsaino kana u i rangela ( kana nga murahu zwi tshi bva kha zwe Muhadzimisi na Muhadzimi vha pfana khazwo zwo tou ṅwaliwa ) Muhadzimi vha ḓo sida na u pfukisa pfanelo dzawe , vhuṋe ha ndaka na dzangalelo kha mbadelo dzi no itwa musi mushumo mugede wo khunyelela a zwi pfukisela kha Muhadzimisi kana a vula akhauntuṱanganeli ya Muhadzimisi na Muhadzimi , i no vhuyedza ( fevara ) Muhadzimi ;
3 . Vhuimo ha Khabinethe kha mafhungo a ndeme
Zwi dzhielwaho nṱha zwa vhuinzhiniara u itela nga ngomu ha ḓorobo na vhupo ha nga nnḓa na zwone zwo fhambana .
Tsha vhuraru , khothe a dzo ngo tea u ita mishumo ya vhusimamilayo na ya khorotshitumbe .
Musi ri tshi khou ita zwoṱhe hezwi , a ri nga ḓo tikedza maṅwe maga ane , nga tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe , a laṱa ndaka ya Muvhuso ine ya vha na mushumo wa vhuṱhogwa kha mutakalo wa ikonomi na vhathu .
Vha humbelwa u dzhiela nzhele : Arali vha khou imelela vho bulwaho kha pharagirafu 1 afho nṱha , vha tshi khou kundelwa u wana tsaino ya vhathu avho kana maṅwalo maṅwe na maṅwe ane a khou ṱoḓea o bulwaho kha Fomo , vha tea u saina Fomo vha longela tsaino na maṅwalo e vha kona u a wana na afidavithi ( tshitatamennde tsha muano ) vha tshi khou ṋetshedza zwiitisi zwo vha kundisaho u wana tsaino na maṅwalo .
Zwithu zwi tevhelaho zwi na muḓifhoḓe ?
Nḓisedzo ya mafhungo - o teaho kana a songo teaho - i fhedza tshifhinga na tshelede , na uri u ḓadzwa ha mafhungo zwi nga vhanga mutsiko na u fhungudza u shuma zwavhuḓi .
U laṱa uhu hu na masiandoitwa a si avhuḓi kha vhupo na u vhanga khombo dza mutakalo kha zwitshavha .
Ndaulo dzi dovha dza vhea nyimele na nḓila dzo ṱanḓavhuwaho dza pfusho na mbilo dza mutakalo kha zwiṅwe zwinambatedzwa zwa zwiḽiwa na khungedzelo yazwo .
Tshumelo dza mutakalo dzo ṱanganelanaho :
Mashumele o ṱanganywaho a vhukati ha sekhithara ya muvhuso na ya phuraivethe a nga shela mulenzhe wa ndeme kha u thomiwa ha puḽane ntswa na u bvela phanḓa na vhuimo ha nṱha kha mimaraga ya ḽifhasi , nga thungo hu tshi khou thivhelwa u itwa kavhili ha mishumo i fanaho .
Ndayotewa yashu , ine ya khwaṱhisedza ndaela ya demokhrasi , yo no zwi ita hezwo .
U thoma u shumisa zwikili zwa u kona u humbula na u pfesesa zwithu zwa ḽeneḽo sia ( meta-cognative ) u ḓiṱola musi a tshi vhala na kha masia a u ṱalusa ipfi na u pfesesa .
Ndi tsenguluso fhedzi dze dza itwa u ya nga ndaela dzine dza ḓo badelelwa .
Muṋe u tea u ṱhogomela zwithu zwine phaiphi dza vhotshidzimamulilo dza ṱomiwa khatsho tshiṱaraṱani na huṅwevho zwa mulilo zwi dzule zwi tshi khou shuma zwavhuḓi zwifhinga zwoṱhe .
Nga maanḓa , tshiimo tsha makete wa ole tsha vhathu vha Argentina tshi na masiandaitwa a vhuṱhogwa kha makete wapo u bva tshe makete wa ole wa vhathu vha Argentina u na tshifhinga tsha u makete tshi fanaho tsha mbeu ya mulivhaḓuvha na vhabveledzi vha SA .
Nṱhani ha izwo , sa nḓila ya kudzhenele kha mbekanyamushumo yo fhambanaho , u dzheniswa ha thekonoḽodzhi ya sialala na yapo zwi khou sedzelwa tshifhinga tshi ḓaho .
U engedza kha maitele aya , SCOPA i na milayo ya u khwaṱhisedza uri muhasho muṅwe na muṅwe u a vhidzwa luthihi fhedzi kha miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe .
Fhungo ḽa mbeu , zwazwino na ḽifhasi ḽoṱhe , zwi amba uri vhafumakadzi vha kha ḓi vha vho hwala muhwalo u lemelaho na uri vha kha ḓi tambudzwa nga vhushai .
Zwa mbalombalo zwi ita uri roṱhe ri vhone ṱhoḓea ya u engedzedza nyito .
Iyo nyito kana maitele o ita uri hu vhe na Muhumbulo wa Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma zwine zwi nga vha zwi songo ḓowelea kha Mulayo wa Madatshi wa Maroma fhedzi wo vha u tshipiḓa tsha sisṱeme ya vhulamukanyi yapo ya Afrika Tshipembe .
U SWIKEKELELEA - Ḽiga ḽa tshumelo ḽi a swikelelea nga vhashumi vha re hone kha muhasho na maga a kushumele a vhukuma a zwino na a kale ?
U shumisa maṱanganyi kha u ṱuma mafhungo a re kha phara khathihi na u shumisa masala one .
U vhona uri hu na u ita zwithu lwo fhelelaho vhukati zwipiḓa zwi re khagala zwi ṱoḓa u angalala ha u dzhenelela nga ḽifhasi u itela u katela mishumo ya u amba nga ha zwiṅwe zwipiḓa .
Fhedziha , muthu a nga shumisa a nga shumisa a u ṱhaṱhuvha nga vhuronwane hu re na nzhele .
Makumedzwa aya o thomiwa na uri themendelo idzi dzi na thendelo ya vhanzhi kha thimu ya mushumo ya thekhisi ya lushaka .
Arali muhumbulo wa ṱhoḓisiso yavho wa shanduka , vha ḓo fanela u wana thendelo .
Kuitele kwa tsedzuluso , khethekanyo ya ndima na dziṅwe ṱhalutshedzo dza ndeme dzi a ṱalutshedzwa na dzone .
Mbuelo dza maitele dzi khou pfiwa nga nḓila yauri tshumelo ya tshitshavha i shandukiswa u itela u swikelela ṱhoḓea dza Afrika Tshipembe ḽa demokirasi .
Musi IDP yo fhedzwa , i tea u iswa kha khoro ya masipala u itela u sedzuluswa na u themendelwa .
Ni ambara mini musi hu tshi rothola ?
Ndangulo ya thandela i ḓo engedza ndeme .
Ndi nnyi a no khou ṱalutshedza tshiṱori ?
Mvelaphanḓa yo no itwa nga Tshigwada tsha Dziminisiṱa tsho Hwedzwaho Mushumo tsho nangwaho nga Minisiṱa wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi , Vho Blade Nzimande uri vha bveledze modeḽe wa thikhedzo na ndambedzo u itela vhagudi vha Vhashai na vha " Miṱa ya Vhukati " .
Ezwi zwi nga itiswa nga fhungo ḽa uri vhaṅwe vhatambi vhahulwane vha anzela u phaḓaladza volumu khulwane kha Vundu , sa afha Gauteng hu tshi ḓivhelwa u vha mushela mulenzhe muhulwane kha GDP Afrika Tshipembe .
U swika hafha , vhulimi ndi mveledziso ya ndeme kha u ṱuṱuwedza ikonomi yapo , kha u vhona uri hu na tsireledzo ya zwiḽiwa na u sika mishumo .
Uri vha badela vhugai zwi bva kha vhuhulu ha muṱa wavho na uri vha khetha khetho ifhio kha idzi ṱhanu .
Tshivhalo tsha phurogireme dzi dza tshimbidzwa dzi dza vhathu vha re na vhuholefhali .
Hu tshi itelwa ndivho iyi , maanḓalanga a re na vhukoni a fanela u dzudza ridzhisiṱara dzine dza vha na zwidodombedzwa zwa phemithi zwo teaho dzo bviswaho u ya nga Thendelano iyi .
U vhala zwe ene muṋe na vhaṅwe vha ṅwala .
U vhona uri tshinyalelo ya masheleni ya ṅwedzi nga ṅwedzi , kotara iṅwe na iṅwe na ṅwaha muṅwe na muṅwe i fhedzwe .
Baḽantsi ya u vula ya ndaka yo rengelwaho u shumiswa kha tshifhinga tshilapfu a i athu u odithiwa ngauri tshifhinga tsha ngeletshedzo i bvaho kha Vhufaragwama ha Lushaka u ya kha mihasho i elanaho na ndondolo , u ela na u bvisela khagala ndaka yo rengelwaho u shumiswa kha tshifhinga tshilapfu .
Ndi vhuḓifhinduleli ha vharumelazwivhambadzwa nnḓa u langa nḓisedzo dza zwirothodzi , u ṱhogomela mitshelo nga nḓila ine ya ṱanganedzea nahone vha dzhia vhuḓifhinduleli ha ndeme ya mitshelo ine ya swika kha maraga une zwa khou ya khawo .
Ndo dzhiela nzhele u fhindula kha thaidzo ye ya vha i tshi khou hulela ya zwigwada zwa zwigevhenga vhe vha vha vha tshi tzwonzwa tshelede u bva kha zwigwada zwa vha u fhaṱa na maṅwe mabindu .
Nyendo ( luthihi nga ṅwedzi )
Mveledziso dzoṱhe dzo sumbedziswa kha IDP nahone ho sedzwa vhukwamani
Ṋamusi ro kuvhangana u ḓa u amba nga mvelelo dza vhege dza rathi dza sedzulusa zwivhuya zwa ikonomi ya malwanzhe a shango ḽashu .
Zwivhumbi izwi zwivhili - zwithu zwa ndeme na vhurereli - zwi tea u ṋekedzwa fhethu hazwo ho zwi taho kha tshiṱirathedzhi tshiṅwe na tshiṅwe na mbekanyamushumo ho sedzwa u vhuedzedza na u londota vhulayi ha mugudi nga ngomu tshikoloni .
Lushaka lwa mushumo wa u ya nga tshifhinga kha sekhithara ya vhulimi ndi tshiṅwe tsha zwiitisi zwihulwane tsha vhushayamushumo vhu re nṱha kha masipala .
Therisano ya tshigwada na thimu ya u pulana , Komiti ya Wadi kana zwigwada zwa u shuma zwo reraho nga ha mabammbiri a muhumbulo wa u bveledzisa thandela kha thandela dzine dza ṱoḓa thikhedzo ya nnḓa .
Zwi a konḓa vhukuma u humbulela mvelaphanḓa kha thandela dza u fhaṱa dza pfuma khulwane .
Miraḓo ya Khabinethe na Tshipikara tsha Mavunḓu na Vhusimamilayo ;
Masia o fhambanaho a muvhuso a fanela u shumisana u itela u tendela ndaulo yo ṱanḓavhuwaho u khwaṱhisa zwiko zwawo zwa fulufulu kha buḓo ḽi fanaho .
( i ) o themendelwa nga komiti ya Vhusimamilayo ha Lushaka yo vhumbwaho nga Miraḓo yo linganelaho ya mahoro oṱhe o imelwaho Buthanoni ; na uri
Ndivho dza Nzudzanyo ya Mashumele Nzudzanyo ya Mashumele i na ndivho dza 27 .
2.6 . Khabinete yo tendela Tsumbanḓila ya Tsedzuluso ya Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani ( ICT ) , Mveledziso na Vhusiki ( RDI ) sa vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu na nzudzanyo ya u shumisa ya ICT RDI Afurika Tshipembe u itela u tikedza mveledziso ya matshilisano na ikonomi .
Mavhone a zwiṱaraṱani a si avhuḓi ndi luraru musi vhashumi vha tshi khou vhuya mahayani huna swiswi vha tshi wela kana u ṱoḓau wela kha mulindi wa u dzhena hune ha tshimbidzwa tshika .
Pulane ya u bvisa i a ṱoḓea u thivhela kana u fhungudza masiandaitwa a si avhuḓi kha vhupo arali ho dzhiiwa tsheo ya u fhelisa maitele a u bvisa nga murahu ha vhutshilo ha thandela kana u itela tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe .
3.1 Khabinethe yo themendela khanḓiso ya mvetamveto ya vhuvhili ya Mulayotibe wa Ndangulo ya Sekhithara ya zwa Masheleni kha u ḓikumedzela hayo kha Phaḽamennde khathihi na u ḓivhadziwa ha Mutheo wa Mbekanyamaitele ya Mvetamveto ya Maragani u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
U laṱwa ḓaleḓaleni ha malaṱwa ane a bveledzululea na ane a fhisea zwo iledzwa .
Mbekanya i tea u vhekanya hedzi tshaka dza vhuḓifari vhu sa ṱanganedzei u ya nga vhuhulu ha mulandu muṅwe na muṅwe wa vhuḓifari vhu sa ṱanganedzei i vhidzwa u pfi mini u dovha u sumbedza uri ndi afhio maga a u lulamisa ane a ḓo dzhiwa kha mulandu muṅwe na muṅwe na maga o tevhelwaho .
U thusa mulangi wa kiḽiniki nga u sedza vhalwadze vho xelaho .
U wana uri madzina ndi a no vhalea kana ndi a sa vhalei .
( a ) Arali muhumbeli a sa koni u vhala na u ṅwala , kana arali muthu a na vhuhole vhune ha mu thivhela u ḓadza fomo yo randelwaho , zwenezwoha muthu a nga ita khumbelo nga mulomo .
Musi masheleni a tshi khwaṱhisedza uri vhaṱanganedzi vha kha ḓi tshila , mbadelo i a themendelwa .
U maanḓafhadzwa ha tshipiḓa tsha tshiimiswa tsha vhashumi ndi tshithu tsha ndeme kha zwi teaho u thomiwa ngazwo .
1.3.2 Ndima 7 i na magumo a ṋea ho luṱaledzi lwa maitele a vhukwamani ho itwaho musi hu tshi bveledzwa muhanga wa mbekanyamaitele .
Zwiṱoho zwiṱanu zwi khou thamukana nṱha ha mmbete .
Iyi Mbekanyamushumo ya Zwikili yo thewa kha Ṱhanziela ya Lushaka kha
Vha a zwi ḓivha uri vha a thetsheleswa nahone mbilaelo dzine vha nga vha nadzo dzi shumiwa nadzo nga maanḓalanga a pfunzo kha maimo oṱhe .
U guma kha 1 ndingo ya u ṱolwa nga muunḓiwa nga ṅwaha
Sankambe na tshibode51
u ima zwavhuḓi lwa masheleni ha masipala .
Ni nga vha muhali nga nḓilaḓe ?
Nḓisedzo ya radiotherapi dza nyedziselo dza didzhithala mbili nga mutengo wa bidi wo anganyelwaho .
vha tshi shuma muḓini
Kha vha ise phanḓa na mbudziso dzi ṱoḓaho mafhungo u swikela dzi tshi tandululwa vha ṋee na muvhigo .
Kha miṅwe milandu , Tshikwama tshi nga wana kana u nanga mbuelo nga nḓila ya mikovhe nyengedzedzwa u fhirisa tshelede .
Khomishini i tea u ṋea muvhigo tshifhinga tshoṱhe kha Phalamennde na kha vhusimamilayo ha vunḓu
Kha maṅwe mashango , naho zwo ralo , nyimele nga u angaredza ya kutshilele kwa vhana yo ṋaṋa .
Vhunzhi ha senthara dza vhutsila dzi khou shuma zwavhuḓi na uri dzo shela mulenzhe nga nḓila i takadzaho kha mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Ro takala , musi ri tsini na u ṱutshela vhutshilo ha tshitshavha , uri ri vhe fhethu huthihi u fana na afha na khonani ya kale i fulufhedzeaho .
Ndayotewa i tsireledza pfanelo dza mvelele na tshiiimiswa tsha Vhurangaphanḓa ha Sialala .
Zwitevhelaho ndi khetho ya tshivhalo tsha thandela dza themamveledziso khulwane dzine dza khou ya phanḓa :
Thandela i lavhelelwa u shela mulenzhe kha nyaluwo na u u dzula i hone ha nḓowetshumo ya dzifiḽimu dzapo nga u ḓisa zwibveledzwa zwa dzifiḽimu tsinisa na zwitshavha , zwenezwo ha vha u khwaṱhisa ndingo dzo livhiswaho kha mveledziso ya vhaṱaleli na u engedza ṱhoḓea , nga maanḓa kha zwibveledzwa zwa dzifiḽimu dzapo .
Nga ṅwambo wa vhukonḓi ha mugaganyagwama ndi nyito dzo fhimiwaho fhedzi dzo shumiswaho uno ṅwaha .
Tshukhwi , hu tou vha luṅwe lushaka lwa mutambo u tambwaho nnḓa , muthihi kha sia ḽiṅwe .
Vha khwaṱhisedze uri zwiṱirathedzhi zwa tshifhinga tshi ḓaho zwi nga kona u dzheniswa nga ngomu kha masheleni a re hone .
Izwi zwi khou itelwa u angaredza bono ḽa Afrika ḽa vhuthihi , ḽa mulalo na ḽi bvelelaho .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa Goldman Sachs , wa Fumbili ya Miṅwaha ya Mbofholowo , une wa sumbedzisa masia a fumi nga vhuḓalo ane nga khao Afurika Tshipembe ḽo vha na mvelaphanḓa u bva nga 1994 na masia a fumi ane nga khao shango ḽa khou tea u dzhia maga a tsheo .
Zwi dzhia themendelo dza malo u khwinifhadza tshiimo tsha saintsi ya tshanduko ya kilima na thekhinoḽodzhi Afrika Tshipembe na u vhea shango sa mudzheneleli wa kha dzhango na ḽifhasi kha saintsi ya u shanduka ha kilima na thekhinoḽodzhi .
Thikhedzo dza Posofisi na u pfukiselwa kha Muhasho wa kale wa Poswo na Vhudavhidzanikule wo vha wo katelwa kha voutu ya Muhasho wa Gwama .
Nangani ni ṅwale ḽiitiḽitikedzi ( ḽiiti ḽa thikho ) ḽi re ḽone fhungoni ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ngauralo , vhubindudzi ha sekhithara ya phuraivethe na tshumisano na sekhithara ya phuraivethe vhu tea u thomiwa nahone vhu nga katela feme dzazwo dza zwa makwevho na u vha muraḓo wa madzangano a nḓowetshumo .
Musi mulilo wo thoma , u phaḓalala hawo hu ṱuṱuwedzwa nga zwivhumbi zwa mupo zwi ngaho sa muya na mbumbo ya shango .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo : Khumbelo kha u renga / kana u vhambadzela nnḓa zwifuwo hu na zwe ha tou sedzwa khazwo ( maṱano ) .
Muhasho u dzhiela nṱha uri vhaswa , ndi sekithara tshitshavha ya vhathu vha mafulufulu , vha mangadzaho , vha re na maanḓa na u vha na mpho ( fhedzi kanzhi vha vha vhe khomboni ) , vha nga vha na mushumo u pfadzaho kha u livhana na khaedu dzo livhanaho na nḓisedzo ya dzinnḓu musi vho ṋekedzwa tshikhala .
Zwi na mushumo u ṱalutshedza zwipikwa zwa mveledziso dzi ambwaho nga hadzo hu na tshifhinga u itela tswikelelo yavhuḓi , naho zwi tshi nga itwa hu na khumela murahu .
Minista vho ombedzela uri u fhufhuma ha mbuelo nga vhanga ḽa zwiitisi zwi dovhololaho hu fanela u shumiswa kha zwithu zwine zwa gonyisa nyaluwo ya ikonomi lwa tshifhinga tshilapfu , u fana na themamveledziso , pfunzo na khaphasithi ya zwiimiswa .
Kha kuitele uku zwikili zwa u inthaviwa muthu nga nḓila yone , na vhukoni ha u foda , ndi zwa ndeme .
Vhuḓifari na maitele ayo a vhuhokoko a nyadzisa mutambo , zwa sedzisa shango nga nḓila i si ya vhuḓi na uri zwi ṱoḓa maga a ndaṱiso o kwaṱhaho u bva kha manḓalanga a zwa mitambo vhane vha ḓo shuma nga u ṱavhanya u vhona uri zwi songo tsha dovhiwa .
Zwivhuya zwa u dzhenisa vhafumakadzi kha Komiti ya Wadi ndi zwifhio ?
Ri ri sa muvhuso , a ri nga kundelwi kha mushumo washu wa u tsireledza , u londota na u funa vhaaluwa .
U ṱuṱuwedza mutingati vhukati ha zwitshavha na vhomasipala kha u shumiwa ha thandela ;
Ezwi zwi sumbedza u sa ṱhogomelwa ha tsiravhulwadze ya orala .
4.1 Muvhuso u kha ḓi vha wo sedzesa kha engedza nyaluwo ya ikonomi , u vhulunga mishumo i re hone na u sika mishumo minzhi ya tshifhinga tshilapfu nga kha u shumisana na mabindu na mishumo .
Hu na ṱhoḓea ya u mveledza mbekanyamushumo dza ikonomi ya vhuvhili dzine dza ri kwama zwihulwane .
Kha tshikalo tshapo , a zwi songo teaho u kona u wanala kha nnḓu iṅwe na iṅwe nga mimoḓoro ya shishi .
O wina pfufho kha zwa u ola a dovha hafhu a tamba kha bennde ya tshikolo tsha sekondari ya nṱha .
Ṱhanganyelo ya zwo bviswaho i anganyelwa nga u vhambedza ṱhanganyelo ya fhethu hu re na tsumbo .
Ṅwaha wa muvhalelano wa Mimasipala ya Afrika Tshipembe u thoma nga ḽa 1 Fulwana ṅwaha muṅwe na muṅwe u swika kha ḽa 30 Fulwi nga ṅwaha u tevhelaho .
Tshiṅwe tshivhumbi tsho dzhenelelaho kha zwa u shumisa masheleni a fhasi ndi u lenga u wana zwiṅwe zwifhaṱo , zwo bveledzaho uri masheleni o ṋekedzwaho u itela u hira , u vusuludzwa ha dziofisi , u pfuluswa ha vhashumi na u wanala ha fenitshara a sa shumiswe .
Kha masia oṱhe a muvhuso vhadzulapo vha tea u vhona uri vha shela mulenzhe kha therisano dzi elanaho na u sikwa ha milayo miswa nga u dzhenelela kha madzulo a u thetsheleswa kana mikumedzo .
u dzula tshiṱahani tsha vhusunzi .
Vha nga shumisa CD dza bannga , tsireledzo ya muthu ene muṋe , masheleni ano langwa nga zwiimiswa zwa masheleni , nga uralo nga uralo .
Edziselani mivhala i re kha tshifanyiso tshiṱuku .
Kha ndivho ine ra vha nayo zwino ya uri hu na vhuṱumani vhuhulwane vhukati ha tshumiso ya zwidzidzivhadzi , u rengisa zwidzidzivhadzi , vhugevhenga na vivho zwitshavhani - ri khou sedza kha u lwa na thaidzo iyi u bva vhubvoni hayo nga kha mbekanyamushumo dza thivhelo dzo pikaho vhathu vha re khomboni nga maanḓa vhaswa vhashu .
Khabinethe yo lindela mawanwa nga Dzulo ḽa Vhulamukanyi ha Muṱaṱisano ngeno i tshi khou dzhiela nṱha vhuṱanzi vhu sumbedzaho tshinyalelo kha dzangalelo ḽa lushaka musi ho vha na u gonyiswa ha mitengo he shango ḽa badelesa zwo vhangwa nga thendelano dzo vhaho hone dza mitengo ya vhukhuruku . "
Zwi nga dovha hafhu u vhona uri hu na thandela dza tsireledzo dza zwiḽiwa lwa tshifhinga tshilapfu .
Nga maṅwe maipfi , u pfuluwa zwi tshi kwama u bva kha vhunzhi u ya kha vhukhwine zwi a ṱoḓea .
Tshanduko iyi i ḓo ṱoḓa hu tshi shandukiswa tshivhumbeo nga nḓila ine mihasho ya muvhuso , khamphani dza muvhuso dzi kwameaho na nḓowetshumo nga u angaredza dza tandulula ngayo khaedu dza fulufulu .
Vha ṱuwe na vhufaedzi u fana na ID musi vha tshi ya u dzhia garaṱa yavho .
Sa musi mulayo wo ṱalutshedza tshirunzi tsha vhuḓivhusi ha Afurika Tshipembe sa musi ri tshi zwiḓivha ṋamusi , wovha wo tikiwa nga khethululo ya muvhala .
Zwi fanaho zwi ya kha mashaka na dzikhonani a vhabvatshiṱhavhelo vhe vha ḓivhonadza phanḓa ha khomishini .
Hedzi mbekanyamushumo dzi dzhiela nṱha zwa u bveledza mabindu maṱuku zwine ndi zwa ndeme kha u honolola zwikhala zwa ikonomi .
Nḓisedzo ya maḓi kha wadi dza mahayani ndi khaedu kha masipala sa izwi kanzhi miṱa yo thalangana , zwine zwa ita uri mveledziso ya themamveledziso ya maḓi i vhe mushumo u konḓaho une masipala wa khou shumana nawo .
Hu tshi engedzwa , vhasedzulusi kha Senthara ya Mbekanyamushumo ya AIDS ya u Sedzulusa kha Nyanḓano ya Afurika Tshipembe , vho wanulusa zwieluli zwihulwane zwi lwaho na HIV .
Ro ganḓisa zwiṱirathedzhi izwi uri hu bulwe muhumbulo , na uri muvhuso wo ṱanganedza khumelamurahu ya nṱhesa u bva kha madzangano a maḓana .
Na uri , zwivhumbi ndivhiswa zwi tendelaho muthu u swikelela ḽevele idzi dza vhukule ndi zwifhio ?
Na uri zwiimiswa na mvelele idzo kana vhathu avha vho ambedzana hani na zwiimiswa na mvelele idzo u itela u ya phanḓa .
Nḓivho na u pfesesa dzithandela na dzikonṱiraka zwi ḓo thusa nga maanḓa .
Miraḓo i Ṱhonifheaho ,
Vha khou tama u ḓivhadzwa nga ha tsheo maelana na khumbelo yavho ya u swikelela rekhodo nga nḓila ḓe ?
Afurika Tshipembe ḽo sumbedza mvelaphanḓa ya u ṱavhanya malugana na u ṱanḓavhudza pfunzo ya vhana vha sa athu thoma tshikolo nahone vhana vhane vha ṱoḓa u swika miḽioni dza 8 vha wana zwiḽiwa tshikoloni .
Khoro i nga , nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano , u rumela kha Minista u itela themendelo yavho ya migaganyagwama yo engedzwaho kana yo vusuludzwaho ya ṅwaha wonoyo .
Ngauralo , thandululo dza mbadelo dzi sa ḓuriho dzi konadzeaho dzi ṱoḓeaho dzine dza ḓo dovha dza fhungudza khonadzeo ya masiandaitwa adzo kha mupo .
U engedza kha ezwo , makumedzwa maṅwe a vha na masiandaitwa kha phurofesheni dza mutakalo , mulayo na saikhoḽodzhi dzine dza tea u kwamea nga u fheliswa ha thambulo ya u tambudzwa u bva kha shango iḽi .
Theḽesikoupu ya MeerKAT i ḓo shuma zwihulwane kha u engedza nḓivho ya uri Yunivese yo vhumbwa hani , i shuma hani na uri ndi zwifhio zwine zwa nga vhumba vhumatshelo hayo .
U haseledza nga ha mulandu
Nga maanḓa i katela :
U isa phanḓa na u ṱuṱuwedza tswikelelo nga tshitshavha , lubuvhisia lwa Gwama ḽa Lushaka lu ṋetshedza khonadzeo kha uri tshitshvha tshi kone u bvisa mihumbulo nga ha mvetamveto ya maṅwalo .
Mbekanyamushumo iyi i na mushumo wa ndeme kha u tsireledza matshilisano a vhaaluwa vha sa shumi vhane a vho ngo holefhala , nga u vha isa kha mishumo ya vhubveledzi na u wana muholo wa ṅwedzi une wa eḓana R1 517 . 69 .
U shumisa madzina one kha u ṅwala . ( zwo livhanywa na foniki sa : shavha .
Gumofulu ḽa ṅwaha ḽa sibadela
Mutevhe wa miraṋo ya rathi ya mafhungo i a konadzea u wanala kha tshitshavha nga kha webu na dziṅwe nḓila .
Nyangaredzo ya maitele ane a tea u tevhelwa
Nga ngoho , tshithu tsha ndeme tsha sekhithara ya pfunzo ndi itsho tsha u fhambana vhukati ha zwikolo zwi re fhasi ha muhasho muthihi .
Maitele a u vhambadzela nnḓa o livha u ya nga sekithara , na zwiṱirathedzhi zwa sekithara zwi ṋekedza muhanga une khawo zwi vhambadzelwaho nnḓa zwi a ṱuṱuwedzwa .
Khothe dza mveledziso ya mavu dzo thomiwaho kha mavundu a sumbe .
U ya nga UN , hu khou anganyelwa uri AfCFTA i ḓo alusa vhuvhambadzi ha nga ngomu ha Afrika nga 53% nga u fhelisa mbadelo dza zwiṱunḓwa na thivhelo dza ṱhoḓea dza makete dzine dza ita uri u vhambadza nnḓa na u ṱunḓa nnḓa zwi konḓe na u ḓura .
( j ) u sa kombetshedzwa u ṋea vhuṱanzi vhune ha ita uri a vhe na mulandu ;
Nyengedzedzo ya zwa maḓi yo imisiwa nyana kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango nga nṱhani ha u shaea ha themamveledziso .
Naho zwo ralo , muelo wa nyaluwo vhukati ha mashango u kha ḓi sumbedza u sa lingana hu hulwane .
Ro dovha hafhu ra vhalela vhuhulu ha u gonyisa mutengo .
Hezwi zwi ḓo fhelisa masiandoitwa a tshitalula zwi tshi ya nga dzitshaka na ikonomi , zwa bveledza dziḓorobo dzo ṱanganelanaho dzi kungaho .
Ṱhaṱhuvho idzi dza ṅwaha nga ṅwaha dzi ḓo kala mvelelo ya thuso .
U vha hone ha vhaḓivhi vha zwa mishonga u fana na madokotela a zwa mishonga , madokotela a maṋo , vhaḓivhi vha zwa dzilafho khathihi na vhaṅwe vhashumi vha zwa mutakalo na vhone vha tea u dzhielwa nṱha .
MABINDU MAṰUKU Muvhuso u ḓo vhetshela thungo 30% ya khethekanyo ya thengiso ya muvhuso zwo fanelaho kha u renga u bva kha dziSMME , zwiimiswa khathihi na ḓorobo ṱhukhu na zwiimiswa zwi re mahayani .
O i ṅwala i kha tshifhinga tshiḓaho .
Fulo iḽi ḽi ḓo engedza tsivhudzo na ndivhiso khandeme ya vhuthathatshili na u alusa maitele a khwine a vhuthathatshili .
( d ) u fhelisa u vhewa hufhio na hufhio fhasi ha phara ya ( b )
Vhaimeli vha komiti dza wadi dzi no kwamea vha tea u shela mulenzhe kha Thimu ya u Shuma ya Thandela I tshimbilelanaho na IDP
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu ,
U ṱangana ha sekithara hu dovha ha ita khuwelelo ya u thoma u shuma ha mbekanyamaitele na ndaulo dzine dza tevhedzela nyimele ntswa .
Ri kaidza zwa u shumisa ḽeibele dzine dza nga tsira tshumiso ya zwivhumbi zwo vhalaho .
Nga dzangalelo ḽo vusuludzwaho kha tshiṅwe na tshiṅwe tshe tsha vha tshi tsha kale , zwiko zwa kale zwa mulayo zwo vha dzangalelo .
Ri ṱoda vhukoni na u shumesa .
Vhatshinyi vha vho sumbedza u vha na dzangalelo kha thandela , vho dzhenela kha thimu ye ya vha i khou ya u vha shandukisa vha vha vhatambi .
U shanduka ha zwithu zwa ndeme , khathihi na tshilengo tsha ngomu zwi tshi ḓa kha maitele a khaṱhulo ya thendara , na zwone zwo kwama nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi u thomiwa ha thandela khathihi na u shumiswa ha mugaganyagwama nga nḓila i vhuedzaho .
Hu khou lavhelelwa uri arali iyo khetho ya tevhedzwa mushumisi u ḓo wana ngeletshedzo ya vhomakone kha zwa dzilafho ḽa maḓi .
Zwi dovha zwa ṱalutshedza uri Khomishini ya Pfanelo ya CRL yo shumana hani nṱha mbilaelo idzi .
Musi poswo yo vala nga ḽa 25 ḽa Ṱhafamuhwe , a ho ngo tsha ṱanganedzwa khumbelo .
Mukovho wo fhelelaho wa mugaganyagwama wa u renga khaelo dza COVID19 u ḓo ḓivhadzwa kha Mugaganyagwama wa Lushaka wa 2021 .
Afha hu khou ḓivhadzwa uri Phuresidennde o tenda kha Mulayo u tevhelaho , hune wo anḓadzwa u itela mafhungo nga u angaredza :
U posa bola u kha tshitendeledzi u tshi tevhedzela kutshimbilele kwa watshi na u shanda watshi
( a ) ta na u laula kha nzudzanyo dza nga ngomu , maitele na matshimbidzele ; na ( b ) u ita ndayo na ndaela malugana na mafhungo adzo , hu tshi dzhielwa nṱha demokirasi ya vhuimeleli na u shela mulenzhe , vhuḓifhinduleli , u vha khagala na u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi .
U kundelwa u rumelwa ṱhanziela ya BEE zwi ḓo swikisa kha ndozwo ya mbuno dzi takalelwaho .
Ṱhanziela ya u ṅwaliswa ha bindu yo ṋekedzwaho nga Muṅwalisi wa Dzikhamphani kana Muhulwane wa khothe Khulwane arali hu vhuimeli ha bindu ḽi si ḽa mbuyelo thendelano kana thendelano i ṅwevho i ṋekedzaho thendelo yo teaho thendelo i bvaho kha Muhasho wa Mbambadzo na ṋdowetshumo arali zwo tea ku ṱanganyisele arali vha tshi ita khumbelo fhasi ha mbuyelo ya fhasi ha tshite ṅwa tsha 607.04.10 , 607.04.10 , 607.04.10 and 607.04.10
Themamveledziso ya khwaḽithi ya nṱha i tendela dzifeme dzi tshi pikisana nga nḓila ya khwine maragani , sa afha mbadelo dza zwiengedzwa , tswikelelo na vhubveledzisi zwi tshi khou khwinisea .
Nda tshetshelela vhurotho .
Vhagudisi vha ṱoḓa u dzula vho ṱalifha nga ha khonadzeo ya khethululo zwikoloni , kha vha dzhie maga nga u ṱavhanya u tandulula zwiimo zwine zwa bvelela , na u dzhiela ho vhukando ho khwaṱhaho vhatshinyi .
U tholwa ha vhathu vha re na vhuholefhali ndi khaedu .
Ṱalutshedza nga vhuronwane uri tsiku shangoni lashu yo ima nga nḓila ḓe ;
Hu tshi tshintshaniwa u itela pfanelo dza mugidimo gireyihondo dzavho dzi re ḽainini , vhaṋe vha zwiḓu vha tea u saina khonṱhiraka dzine vha tenda u tevhedza milayo yoṱhe ya mugidimo , hu tshi katelwa zwi elanaho na ndondolo ya zwipuka .
Kale , ho vha hu na u dzhiela nṱha uri hu na ṋekedzwa fhethu ha vhudzulo ho vhalaho mabunga a no gwedzha .
Dziṱhirasithii zwenezwo vha tea u zwi humbula u ri kana vha khwinise ḽidzinginywa ḽavho naa , zwo ḓitika nga vhupfiwa he ha ṱanganedzwa , na uri vha kona u ṋetshedza lidzinginywa ḽavho ḽa u fhedza kha Muṅwaleli u itela thendelo .
Nga murahu vhagudi vha sumbedzwe masia a kuṅwalele , na nḓila ine ḽeḓere ḽa imisa zwone na u sielisana ( thalanganya ) vhukati ha mitalo .
1.2 . Khwiniso dzi khwinisa mbuelo dzine dza badelwa vhashumi na vhaunḓwa vhavho , na uri u sedza kha u thusa vhashumi vho vhaisalaho kana vha lwalaho uri vha kone u thusiwa u ḓo kona u vhuedzedzwa mushumoni na tshitshavhani .
Idzi khwiniso dza Mulayo a dzo ngo shumana na mafhungo mahulwane a re fhasi ha Mulayo , fhedzi ho vha u tou ṋaṋisa , na u engedza zwine zwa dzhiiwa hu vhutshinyi nga fhasi ha Mulayo .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho tshimbidza wekishopho ya Khoro ya Vhutsivhudzi ya u Manḓafhadzwa ha Ikonomi ya Vharema ( BEE ) nga Ḽavhuvhili , ḽa 20 Fulwi 2017 , yo sedzaho kha tshanduko ya ikonomi ya matshilisano nga vhuhali .
Ndi khou ita , na vhaṅwe Maafrika Tshipembe vha fulufhedzeaho , ndi tshi itela madzangalelo avhuḓisa a Maafrika Tshipembe vhoṱhe , uri vha ḓo vha na vhumatshelo ha khwine vhune ha bvelela nga maanḓa .
Hafhu , miṅwahani ya 15 ri kha demokhirasi , ri nga khwaṱhisa ngauri nyofho , u sa tsiredzea na u vhanga vengo kha miṅwaha yo fhiraho ya 100 wo ḓisa khethululo na mulalo u si wa vhukuma vhukati ha vha vhusi , ro vha ri sina thikho fhedzi ; fhedziha ro vha ri songo vheiwa fhethu hone zwa vhukuma .
Tswikelelo i fanela u sumbedza uri tshitshavha tshi na nḓivho yo fhelelaho ya thandela ya vhushumisamupo nahone tshi khou tendelana na thendelano ya u kovhekana mbuelo ( kha vha sedze kha ṰHUMETSHEDZO YA 4 ) .
Kha ṅwaha uno , ri khou ḓikumedzela u vhumba na u langa tswikelelo yo khwiniseaho ya mvelelo dza u guda nga kha mveledziso na vhupfumbudzi vhuṅwe ha vhagudisi , na u vhea tshipikwa na vhuḓifhinduleli u mona na sisiteme .
Khotsi anga vho pfa ndo vha kula nungo .
Mbilo dzi fhiraho 90% zwazwino dzi khou dzudzanywa nga kha ndifho ya masheleni , zwine a zwi thusi na luthihi kha maitele aya .
Fhedzi , zwi a takadza u ḓivha uri vhunzhi ha vhuṱoḓesi ho itwaho fhano ndi nga avho vhaḓuhulu vha dzitshavhi , mupfuluwo na vhudzulo he ha vha kutshilele kwa vhathu vha fanaho na vhashu .
Mbekanyamushumo ya tsireledzo ya zwiḽiwa ndi ntswa nga zwitevhelaho :
Tangedzelani maipfi a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
19.5.2 Khumbelo ya u swikelela rekhodo i dzhiwa yo haniwa nga murahu ha musi maḓuvha a 30 o fhira kana tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tshi so ngo fhindula nga murahu ha maḓuvha maṅwe na maṅwe a nyengedzedzo .
2.2 Muvhuso u khou wana sisiṱeme ya pfunzo dza nṱha na ndalukanyo dza vhukuma .
U kanakana ha dzitshaka ho shela mulenzhe kha u bva ha tshelede na u sa vha na maanḓa ha tshelede kha mimaraga minzhi ine kha khou bvelela kha miṅwaha ya zwino .
U khwaṱhisedza tshumisano ya tshiṱirathedzhi vhukati ha AU na UN u itela u khwaṱhisedza uri madzangano aya oṱhe o shomedza lwa khwiṋe u livhana na mulalo une wa khou vha hone na khaedu dza vhutsireledzi kha dzhango .
U ḓivhadza rathandela wa vhukhakhi hoṱhe kana zwo siedzwaho zwe zwa topolwa kha khunguwedzo ya thandela na u ramba rathandela uri a khwaṱhisedze thandela ya thenda sa yo thendariwaho kana a ṱanganedze ṱhanganyelo ya mitengo yo khakhululwaho .
U pfesesa na u shumisa luambo lwo teaho lwa masia a ngudo o fhambanaho ( luambo lu elanaho na Mathemathiki ) .
Khabinethe yo lavhelela u fhedzwa ha maga a khwiniso dza tshiṱangani , nga vhoṱhe , u itela uri hu kone u dzhenwa kha maitele a u thomiwa ha Thendelano ya Paris nga 2020 .
Khabinethe i rumela ndiliso kha :
Mbekanyamushumo dza muvhuso dzi nweledza zwipikwa zwa tshifhinga tshilapfu zwa muvhuso kha zwine zwa vha zwone .
Magudiswa / Zwi gudiswaho ( nḓivho , khontseputi na zwikili ) zwoṱhe zwine zwa wanala kha Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka , zwo dzudzanywa kha Tshitatamennde tsha Phoḽisi tsha Kharikhuḽamu na u Linga tsha Lushaka tshiswa , nga themo iṅwe na iṅwe hu tshi khou shumiswa ṱhoho idzi .
Nga u angaredza , a hu na tshanduko ya tshifhinga nyana kha sisiṱeme ya muthelo sa i zwi i tshi kwama para-funds dzine dza vha hone zwino dzo lavhelelwaho .
Ni kone u ola tshifanyiso tshi no sumbedza uri khonani yaṋu u ya nga mini tshikoloni .
Muthu u tea u zwi humbula uri mbadelotiwa dzo itelwa u tsireledza nḓowetshumo dzapo , nahone ngauralo dzi nga khethulula avho vhane vha khou ṱoḓa u vha mbambeni na vhabveledzi vhapo vha shango ḽeneḽo .
Uyu ndi muaro wa u thoma we wa itwa kha ṅwana a sa athu bebwa shangoni ḽashu nahone izwi zwo vhea Afrika Tshipembe kha vhugalatenga ha ḽifhasi .
A hu na tshithihi tsha ndeme tsho swikelwaho nga muthu a tshi khou shuma e eṱhe .
Zwenezwo ri a amba , ra ri ri humbula uri ndeme ya tshelede yo khwaṱhesa , fhedzi zwishumiswa zwa u livhana na izwo nga nyito zwo fhimiwa .
Saizwi vhathu vha tshi nga pfukiswa kha dzigireidi ṅwedzi nga ṅwedzi zwi tshi bva kha miṅwaha yavho ya tshumelo , vhuongelo vhu tea u bveledza sisiṱeme ya data u itela u khwaṱhisedza u tevhedza .
Milayo iyi yo kunakiswa u bva kha mbekanyamaitele i re hone , u bva kha milayo ya ndayotewa na ya theo ya mulayo , na u bva kha maitele a vhukwamani na vhadzheneleli .
Tshipiḓa tshi vhonalesaho tsha u funza ndi nyito ya u funza yone iṋe .
Tsireledzo ya pfanelo dza mulwadze .
Muraḓo wa komiti ya wadi a re na vhuḓifhinduleli u tea u vhiga tshiimo tsha thandela kha miṱangano ya komiti ya wadi .
Tsha u thoma ndi ndeme ya mutshimbilo wa vhaendangaṋayo .
2.6 Dziṅwe nyambedzano dzo farwa na vha zwa vhuinzhiniara , nga fhasi ha thikhedzo ya Khoro ya zwa Vhuinzhiniara ya Afrika Tshipembe ( ECSA ) .
Sa izwi tshiṱalula tsho vha tsho dzudzanyea tsha dovha tsha vha kha zwiimiswa tshi kwama sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhutshilo hashu ha phuraivethe na ha nnyi na nnyi .
Mudzimu kha vha fhaṱutshedze shango ḽashu ḽa u naka na u tsireledza vharwa na vhananyana vhaḽo .
Sa tsumbo , levi ya zwikili kha miholo , mishumo ya mbekanyamushumo dza u manḓafhadza , na reithi dza masipala na levi zwi dzulela u shanduka nṱha ha muhwalo wa muthelo wa dzifeme .
Vhashumisani vha nga nnḓa na vhone vho thoma vhukwamani vhu si ha tshiofisi u itela u khwiṋisa pfananyo kha nyito dzavho .
Muhanga u katela u vhetshela thungo masheleni a poso iṅwe na iṅwe i si na muthu kha mihasho hu u itela u thola matshudeni vho fhedzaho pfunzo dza nṱha kha mishumo i si na vhathu vhanzhi .
Sa vhunzhi ha dziwebusaithi , ri a vhea na u shumisa dzikhukhi u khwaṱhisedza tshenzhemo yavho sa mushumisi , sa u dzudza nzudzanyo dza kushumisele dza vhone vhaṋe dzo ralo .
Naho hu na uri u phurosesa a hu itei Gauteng , netiweke dza u phaḓaladza dza madzina dza dzikhamphani idzi dzi hone .
Ndi zwa ndeme u ḓivha uri vhunzhi ha khadzimiso dza SEFA a dzi ṱoḓi tshiga na khadzimiso .
Mashango o bvelaho phanḓa na mashango a bvelaho phanḓa a tea u ita nga nungo dzoṱhe uri a ya kha ikonomi dza vhubveledzi ha zwibveledzwa hu si na u tshikafhadza mupo na uri ezwi zwi tea u vhonala kha u ḓivhofha havho kha u fhungudza muhasaladzo .
Vhuloi ho dovha ha saukanywa u ya nga nḓila ye ha shumiswa ngayo na u ḓowelwa nga nḓila yeneyo nga vhathu vha Afrika kha ṱhoḓea na mitsiko ya nga murahu ha vhukoḽoni na musalauno .
Mulaedza u yaho kha mmbi dzashu dza vhutsireledzi u khagala : a hu na khakhathi dzine dza ḓo konḓelelwa .
Kha vha ḓe na ṱhanziela ya shango ḽa nnḓa ya mabebo .
Nga murahu ha u Ṱanganywa nga 1910 , nnḓu ya vhuvhili ya Phalamennde ya Cape ya kale yo shandukiswa ya vha lufhera lwa u ḽela lwa maimo a nṱha lwa miraḓo na vhaṱhomphei , zwine ya kha ḓi vha zwone na namusi .
Kha tshivhumbeo tsha u nwelela , mashika a nwelela nga luvhemba lwa muphaḓaladzo a ya kha matheriala a fhasi a mupo .
Ro dzhia tsheo , nga fhasi ha kushumele kwa Zwi sa Fani na Zwa nga Misi , u ta call centre ine vhabindudzi na muvhuso vha nga sedza mvelaphanḓa ya kushumele kwa muvhuso .
Toksini ya sayanaidi a yo ngo ḓowelea kha maitele a zwa vhulimi ha mveledziso khulwane fhedzi i nga vha thaidzo ya ṅwaha nga ṅwaha kha khovhe dzine dza fuiwa kha dzinethe madamuni mahulwane .
Senthara dza Vhana ntswa dzo thomiwa kha zwifhaṱo zwa dziṅwe dza dzhele u langa vhaswa dzidzhele nga nḓila ya vhuḓi nahone ya vhukoni .
Musi hezwi zwi tshi itea , vha vha vho tshoṱelwa nga asima -u hoṱola , u ita phosho vha tshi fema na u fhelelwa nga mufemo .
Komiti ya zwa kushumele I thusa Bodo ya dzithirasitii u khwaṱhisedza uri hu na kushumele kwone kwa Tshikimu , sa u kuvhanganya mbadelo , mbadelo dza mbilo na u langa rekhodo dza miraḓo .
Zwitshavha zwine zwa langulwa zwi tea u ṱuṱuwedzwa uri zwi tikedze mveledziso ya idzi tsumbamaitele .
Zwivhumbi zwa ḓivhazwakale zwo dzhenelela kha ḽevele dza nṱha dza zwi shelwaho zwa vhanga ḽevele dza nṱha dza muṱaṱisano kha vhunzhi ha masia a maraga wa halwa wa Afrika Tshipembe .
Gerani siaṱari kha mutalo wo ṱhukukanyiwaho ni nambatedze siaṱari kha gwati ḽa murahu uri ni ite tshikwama .
Nag kha kuhumbulele uku , maanḓa avho ndi one a re tshivhindi tsha vhurangaphanḓa ha zwa polotiki .
5.14 Muofisi mulanguli u ḓo khwaṱhisedza uri mbudziso dzoṱhe dze vha dzi vhudziswa dzi fhindulwe nga mukonanyi arali o tholiwa ;
Milila ya u tshimbila khayo i tea u dovha hafhu ya vha na mirunzi u shavhisa mutsho u si wavhuḓi .
U shumisa maḓi hafhu o no shumaho
17.3 . Khabinethe i ṱuṱuwedza miraḓo ya tshitshavha itsho uri vha shumisane na mapholisa u fara zwigevhenga na u thusa uri vha ite Afrika Tshipembe ḽi tsireledzeaho kha vhoṱhe .
U tshimbidzwa ha nyaluwo hafhu nga u ṱavhanya ya ikonomi zwi khou gonyela nṱha , u vhulunga na vhubindudzi sa mbadelo ya ikonomi zwo wa .
Ri khou zwi dzudzanya hezwi nahone musi ro no luga , ri ḓo thoma u isa vhathu gammbani .
Ḽiga 1 : Kha vha rwele luṱingo senthara ya ṱhingo ya GEMS , vha vhudze zhendedzi nga ha mbilaelo vha humbele uri mbilaelo i tandululwe .
3.11 . Vho Dokotela Sam Phillips , mutambi wa matambwa na muwini wa dzipfufho a ḓivheaho ḽifhasini , muṅwali , muṅwali wa muzika na mulanguli .
Eskom naho yo vha na khaedu , i kha ḓi kona u vhona uri ikonomi yashu i kha vhuimo ho teaho naho zwi tshi khou konḓa .
Sa musi tshitatamende tshi amba uri , ri humbula uri mbilo idzo a dzi na mutheo na uri a hu na vhuṱanzi he ha ṋetshedzwa u tikedza khumbulelo idzo .
Khothe yo wanulusa tsheo ya Khabinete u wana thendelano ya mmbi i shumaho na zwauri Minisṱa Vho Manuel vho shumisa muhumbulo wavho musi vha tshi sedza kha u ṋetshedza masheleni a ndangulo ya mmbi .
Dzikhakhathi na Khuḓano : Vhaswa vha na nzwimbo ya u vha hone ha zwiitisi zwinzhi zwa mbilaelo vhukati ha mashango ane a vha khomboni ya khuḓano dza vhadzulapo na ayo ane a vha na vhathu vhaswa vha engedzeaho .
Khuvhanganyo na u rumelwa ha pulane dza mabindu kha vhathu vha kwameaho vho teaho .
Zwiṅwe zwa ndeme hafhu , ndi nyimele ine khayo MaAfrika Tshipembe vha nga kona u tshila vhutshilo ha khwiṋe khathihi na u bvukulula mafulufulu a vhukoni vhune vha vha naho .
Madzadza a u ita ngao matambwa na u ita dziṅwe nyito dza orala .
Phaphethe dza minwe : Nangani tshipuka tshithihi ni ṅwale ḽeḓere ḽa u th1 oma ḽa dzina ḽaṋu kha tshikhipha tshatsho .
Komiti ya wadi i fanela u vhiga nga ha pulane dzi tevhelaho nga ṅwedzi .
Nyendedzi ire na zwidododmbedzwa zwo fhelelaho i a wanala ya ṱhoḓea dza u ṅwalisa dza Zwiimiswa zwa Phurofeshinala zwa 12 :
Zwenezwo , zwi ḓo vha zwo lingana uri ri tou bula uri vhulanguli vhu katela zwipiḓa zwihulwane zwiṋa zwine zwa shuma na kha kharikhuḽamu .
Hezwi zwi sumbedza uri shango ḽashu ḽi kha ḓi vha fhethu hu kungaho vhubindudzi kha dzoṱhe khamphani dzapo na dza mashango a dzitshaka .
Vho Jack vha vhudzisa mbudziso iyi ngauri vha khou kwamea nga vhaṅwe vhana .
Mihasho na mimasipala i kha ḓi vha na ṱhahelelo ya vhukoni u ya nga nḓadzo , maitele a bindu , zwiṅwevho kha u swikelela vhubindudzi ha nṱhesa kha themamveledziso na ndangulo yo dziaho ya thundu dzi sudzuluseaho .
U rubiswa ( u thusa u thivhela u kavhiwa nga HIV )
Ndi ngazwo hu na vhuimeli ho ṱanḓavhuwaho ka khoniferentsi iyi , u ṱanganya vhuimeli u bva kha vharangaphanḓa vhane vha ḓo ṱanganela kha u tshimbidza adzhenda ya vhuṱaṱisani .
Tshikalo tshihulwane tsha nyingapfuma tshi katela u ṅwala tshanduko dza mutengo kha data ya vharengi vha thundu na tshumelo .
Ṱhalutshedzo ya kutshimbidzele kwa u pulana
Hezwi zwi nga vha u vhifha muvhilini ha thangana ya murole , HIV na AIDS kana maṅwe mafhungo e tshitshavha tsha a topola sa a ndeme .
Muraḓo Khorotshitumbe ( MEC ) a re na vhuḓifhinduleli ha Muhasho wa Vunḓu kana muthu o fhiwaho vhuḓifhinduleli nga u tou ṅwala nga MEC
vhuṱanzi ha uri vho ṅwalisa bugundaula kana ṱhanziela ya mabebo kha Muhasaho vha Muno .
Kha logika milayo i a gudwa nga hune u humbula hu tea u shumiswa kha saintsi kana huṅwe fhethu uri i vhe logikala .
A tshi sedza a vhona ngweṋa na fuḽamingo zwi tshi khou humela buguni ya magazini .
Ro kona u bvelela nga dziṅwe nḓila u wana mafhungo e a vha o dzumbelwa lushaka lwashu lwa miṅwaha minzhi .
Mashango ane a vha miraḓo a sengulusana nga tshao hu tshi khou sedzwa u thoma u shumiswa ha thendelano idzi .
U thithiswa ha vhuṱambo ha u aniswa na miṅwe mishumo a zwi nga ḓo tandulula mafhungo .
Ri fanela u ita uri tshenzhemo dza vhathu dza muvhuso wapo dzi vhe dzi takadzaho , sa izwi zwi tshi kwama miṱa yavho na matshilo avho a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Tshipikwa tshihulwane tsha u pfumbudza ndi u bveledza vhukoni ha zwa mabindu ha vhashumi vha tshifhinganyana nga u bveledza vhukoni kha u ita khumbelo ya thenda na u ita khothesheni ya mushumo , vhulanguli kha zwa u fhaṱa na zwa mabindu nga u angaredza .
Ndango dza nga ngomu : Ndangulo dza Khomishini ya Fiḽimu ya Gauteng i bvelaphanḓa na u lwela u khwiṋisa hu sa nyeṱhi u ya kha ndango yayo .
Mafhungo a tevhelaho a tea u dzhielwa nṱha :
U ṱola kushumele : Maitele a sa gumi a u kuvhanganya na u saukanya data u itela u vhambedza uri mbekanyamushumo , thandela kana mbekanyamaitele i khou shumiswa hani ho sedzwa mvelelo dzo lavhelelwaho .
2.2 Sa tshipiḓa tsha u rwela ṱari , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo vula Mara Phone , ḽine ḽa vha ḽimaga ḽa smartphone ḽiswa ḽo ḓiswaho nga vha pan-African conglomerate Mara Group .
Idzi tshanduko kana khwiniso dzi ḓo dzhia tshifhinga , nahone dzi ṱoḓa tshumisano vhukati ha sekithara ya muvhuso na ya phuraivete , na u ṱoḓa tshomedzo dza ndeme .
Fomo dza khumbelo dzi rumelwe nga mbili , dzifomo dzi vhe dzo ḓadziwaho dza fhelela hu sina u dzhenisa khumbelo dza mulovha , masia ṱari kana zwin'we zwibveledzwa .
Ndeme na sisiṱeme dzo ḓiswaho nga ndaela ntswa ya demokirasi zwo vha zwi zwa mvelele ya kuitele kwa zwithu .
Vhashumisi vha maḓi vha tea u ḓivha nga ha milayo ya Thendelo dza Nyangaredzo , sa izwi hu na milayo yo khetheaho ine ya elana na dziṅwe tshaka dza u shumiswa ha maḓi .
Vhukoni ha Muhasho wa zwa Ḓivhavhufhufhi na wone a wo ngo shuma zwavhuḓi na wone wo vha wo dzhenela kha zwiito zwi si ho mulayoni .
Vhunzhi ha tsatsaladzo dzo livhiswa kha Khomishini sa izwi kuhumbulele kwa tshitshavha , kanzhi ku tshi ṱuṱuwedzwa nga nyanḓadzamafhungo , kwo ḓi bvela phanḓa na u dzhia zwa ndiliso sa vhuḓifhinduleli ha Khomishini madzuloni a muvhuso .
mbeu iṅwe na iṅwe i katela dziṅwe mbeu ;
Yo vhumbwa nga khethekanyo ṱhanu : Khumbulelo , Zwi re Zwiswa , Zwidodombedzwa na Thendelano , Khethekanyo ya Mashango na Thebuḽu dza Mbalombalo .
Arali vha tshi khou ṱoḓa u renga zwifuwo dzi tshilaho u bva nnḓa , zwibveledzwa zwa zwifuwo zwine zwi nga vha zwi na malwadze a pfukelaho kana zwiṅwe zwa phirela uri vha zwi vhuise fhano Afrika Tshipembe , mulayo u ṱoḓa vha tshi ita khumbelo ya u wana phemithi ya u renga zwifuwo nnḓa kha Mulangi wa zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
Nḓivho i elwaho a si tshithu tshi fhiraho kana tshiṱuku kha nḓivho ya zwivhi na zwivhuya , ine ya ḓadza na u sumbanḓila ya nḓivho yashu ya mafhungo .
Kha mashango ane a kha ḓi bvelela nga maanḓa , zwishumiswa zwi nga ho pfanelo dza u ita mushumo dzi nga gonyisa mitengo , u langula u edzisa nga rabulasi nga muthihi nga muthihi kana ṱhoḓisiso ya tshitshavha ngeno vha tshi dzhiela fhasi ndeme ya mishumo yapo ine ya khwinisa tsireledzo ya zwiḽiwa na ikonomi i sa nyeṱhi .
Zwiimiswa zwo khwiniswaho zwi fhambana u bva kha mabunga a dindi a o tou raloho u ya kha thoilethe dza u gwedzha , dzi shululelaho kha soredzhi .
Milayo ya u swikelela kha akhaunthu dza u vhulunga dzi sa badeli muthelo ya diphosithi yo tiwaho u linga vhaṋetshedzi vha tshibveledzwa u ṋea vhubindudzi ha akhaunthu ya u vhulunga i sa badeli muthelo hu na mbuelo ya nṱhesa .
Aḽitharesheni ndi musi maipfi ane a vha tsini na tsini a tshi shumisa mibvumo i no fana .
Zwine zwa khou iledzwa ndi nyimele ine muthu , musi o eletshedzwa nga dokotela wa muloi , musumbavhaloi kana muṅwe muthu , kana muthu a ita u nga u ḓivha nga ha vhuloi , a shumisa kana u vhanga zwa u shumisa nḓila ifhio na ifhio ine zwi tshi ya nga iyo ngeletshedzo kana lutendo lwa ene muṋe , zwa vhonala zwi tshi vhaisa muthu kana u tshinyekanya muthu kana tshithu .
Hafhu , a hu na muthihi kha avho we a vhuelwa nga thiransikishini idzi , na vhaṅwe kha mabindu a muvhuso maṅwe , ndi vha si gathi vhane vha na vhuṱumani ha zwa poḽotiki .
Khovhe dzo sumbedzwa dzi tshi khou ḓi ḓowedza nga zwiṱuku kha tshivhalo tsha fhasi tsha kḽorini , fhedzi hu kha , ḓi vha na dzimpfu .
Kha vhege dzi si gathi dza u thoma u shumisa maitele aya , ri na vhuṱanzi ha uri ro fara nḓila yone .
Nga nḓila yeneyo ya uri zwiwo zwi songo lavhelelwaho zwi nga vha thivhela u kona u fara zwifhingatetshelwa , zwi nga dovha zwa itea uri murangaphanḓa wavho wa ngudo a si kone u ṋetshedza mahumbulwa nga tshifhinga tsho lavhelelwaho .
Ro ṱanganyisa vha mabindu , mishumo na muvhuso fhethu huthihi u itela uri ri kone u ola pulane khulwane dza nḓowetshumo dzenedzo dzine dza vha na khonadzeo ya nyaluwo khulwane .
A zwi timatimisi uri hu na mutsiko muhulu u bvaho kha vhorapolotiki na sekhithara ya zwa mabindu zwi tshi kwama u tendelana kha zwa masheleni ; mutsiko une wa konḓa u u thivhela ngauri vhadzhiatsheo ho sedzwa nḓivho ya sainthifiki a vho ngo kona u fha dziṅwe mbekanyamaitele dzine dza tendisea dzine dza nga fhulufhedzisa mvelelo dza khwine .
Thengo ya muvhuso ngauralo i ṋea zwikhala zwinzhi zwa u ṋetshedza nahone i tea u shumiswa sa tshumiswa tsha ndeme tsha u tikedza mabindu ane a khou bvelela .
I dovha hafhu ya shuma sa tshiko tsha mbuelo kha vhanzhi .
Na musi hu na vhuleme , vhagudisi vhanzhi vho no wana nḓila dza vhusiki dza u ṱanganyisa ngudo ya vhureleli .
Lavhelesani zwifanyiso ni bule uri avha vhana vha fana nga mini .
Phalamennde yo vhumba Komiti ya Phothifoḽio na Komiti ya Vhulavhelesi , u Tola na u Vhiga u itela uri muvhuso u vhe na vhuḓif- hinduleli kha u thoma u shuma ha milayo iyi , ndi uri , Komiti ya Phothifoḽio nga ha Pfunzo ya Nṱha , Komiti ya Vhulavhelesi , u Tola na u Vhiga nga ha Mitambo na Vhumvumvusi na Pfunzo na Komiti ya Phothifoḽio nga ha Vhafumakadzi , Vhaswa na Vhathu vha re na Vhuholefhali .
Sa zwe zwa sumbedziswa mathomoni , dzangano ḽa AU ḽo ḓidzhenisa kha zwa vhushaka ha vhavhili ha ndeme na vhashumisani vho ḓoweleaho khathihi na avho vhane vha kha ḓi bvelela .
Mashango aya a kha zwiimo zwo fhambanaho zwa mveledziso ya vhuṋe .
Tsheo dzo khwaṱhaho dzo dzhiiwa dza pulane dza nyito dzo fhelelaho dzine dza ḓo takulela nṱha u shuma ha Muhanga wa Maano a Vhuṱali wa Themo ya Vhukati wa 2014-2019 na Pulane ya Mbuno dza Ṱahe .
2.5 . Khabinethe yo themendela u ḓiswa ṱafulani ha Phurothokhoḽo ya u Fhelisa Mbambadzo ya Zwibveledzwa zwa Tobacco zwi siho Mulayoni .
Muvhuso u khou shuma vhukuma u vhona uri huna ṋetshedzo ya maḓi manzhi kha vhupo ho fhambanaho ha shango ḽashu u tikedza nyaluwo ya ikonomi ngeno hu tshi khou engedzwa tswikelelo kha masipala i kundelwaho ya vhupo ha mahayani .
Muhasho wa Vhulimi u langa Mulayo wa 1997 wa Zwitshilaho zwe Vhuvha hazwo ha Shandukiswa .
O hana u ṋetshedza tshipiḓa tsha ngilasi kha muofisiri .
Vhuitwa vhune ha ṱoḓa thikhedzo ya nnyi na nnyi vhu anzela u kuvhangana fhethu hune ha swikelelea nga maanḓa .
Naho zwo ralo , vha elewe uri arali Khothe ya wana uri Waranthi ya u Fara yo shumiswa nga nḓila yo khakheaho ( uri vho farisa Muhwelelwa zwi songo tea ) , vha nga tshutshiswa u ya nga Mulayo .
Ṱandavhuwaho Phalamennde , kha mushumo wayo wa vhulavhelesi , i sedza u thoma u shuma ha milayo iyi u vhona uri nḓisedzo ya tshumelo i a ṱavhanyiswa na vhuḓifhinduleli .
Ṅaledzi na pulanete - zwine dza vha zwone
Mivhuso i nga sa tsumbo thoma thimu dza mushumo dzo khetheaho u shumana na mafhungo o khetheaho a ulu lushaka na u avhela ndambedzo yo vhetshelwaho thungo u amba nga ha mafhungo a ngaho tshanduko ya kilima na tsireledzo ya zwiḽiwa .
6.4 . Khabinethe yo ṱanganedza na u livhuwa thikhedzo i bvaho kha Shango ḽa Qatar zwine zwa vha zwiḽiwa , zwiambaro , dzidzhenereitha , zwikunakisi zwa maḓi , madennde khathihi na nḓisedzo ya mishonga ya u alafha .
4.1 . Khabinethe yo tendela muvhigo wa u ela we wa ṋewa thendelo kha tshumiso ya Mulayo wa Vhaaluwa wa 2006 ( Mulayo wa vhu 13 wa 2006 ) .
Hezwi zwi itwa u itela u wana khwaḽithi ya mushumo wa ndingo .
Khwiniso dzo dzinginywaho dzi amba nga ṱhoḓea ine " khamphani dzi re na dzangalelo ḽa tshitshavha " i nga kha ḓi thola muoditha nga nnḓa ha uyo o tiwaho nga komiti ya odithi .
Hedzwi zwi ita uri sisiteme yoṱhe i vhe nga fhasi ha mutsiko wo kalulaho nahone i kwamee nga zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa khakhisa u vha hone ha fmuḓagasi .
Vhunzhi ha miraḓo ya tshiṱafu tsha ndaulo vha na phimo kha u sa vhonadzwa kha zwipiḓa zwi fanaho na ndangulo ya zwa masheleni na ndangulo ya vhashumi - vhuḓifhinduleli ha kale ha madzhisiṱiraṱa .
Muhasho u ḓo topola ṱhoḓea dza kiḽinikhala ṅwaha muṅwe na muṅwe maelana na vhashumi vha vhaongi vhane vha vha vha ndeme u itela u shumiwa hu pfadzaho ha mishumo ya ndeme .
Ndango U langa asima ya mufumakadzi wa muimana a zwi ngo fhambana na ya uyo ane a sa vhe muimana .
Tshiimo tsha zwa masheleni tshe muhasho wa livhana natsho ndi tsha vhukuma nahone a tshi vhonali sa tshine tsha ḓo shanduka zwenezwino .
Thendelo i a vusuludzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe nahone u sa tevhela zwidodombedzwa zwa thendelo zwi nga ita uri thendelo i fhahehwe , u fheliswa kana u thuthwa .
Ri fulufhela uri luambo lwashu lu re kha ḽikumedzwa a lu nga ḓo dzhiiwa sa zwiito zwa matambavhana .
( 5 ) Muthusa Muphuresidennde u fanela u thusa Muphuresidennde kha u ita mishumo ya muvhuso .
Zwihulwane , vho zwi vhona uri vha no fana navho vha Sweden vha sumbedza u sedzesa mafhungo apo a zwa mbeu kha mimasipala , vhudzuloni ha zwa mbeu zwi no yelana na nḓisedzo .
Khumbelo dza idzi rekhodo a dzi itwi nga u ḓadza Fomo ya A yo randelwaho ine ya shumiswa kha u humbela mafhungo , nahone a huna khumbelo kana tshelede i badelwaho hu tshi wanwa idzi rekhodo .
Hu tea u ṱuṱuwedza mishumo yo fhambanaho nga nḓila ya kushumele kwo ṱanganelaho u itela u bveledza vhupo vhu tshilaho havhuḓi ha vhathu .
Naho zwo ralo , nyimele dziṅwe dzo khetheaho dzo randelwa kha Mulayo .
Milayo ya u dzhenela ha komiti dza wadi kha u ita mugaganyagwama dzi katela :
U ṋetshedza tshumelo dza zwa masheleni dzi pfadzaho nahone dzi shumaho zwavhuḓi dzine dza shela mulenzhe kha vhuḓifhulufheli ha nnyi na nnyi dzine dza shumisa maitele kwao a dzitshaka .
Mabulayo aya a tshiṱuhu ngaurali a tou vha tshihumbudzi tsha uri hu kha ḓi vha na zwinzhi zwine ra kha ḓi tea u ita sa vhadzulapo u itela u fhelisa zwiito zwa dzikhakhathi khathihi na khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu hu tshi katelwa na mabulayo a vhathu vha tshifumakadzi ( GBVF ) .
Maanḓalanga a U ita mushumo a ḓivhadzwa nga ha mvelaphanḓa ya mathomo a u shumisa mugaganyagwama .
Vha ṱanganya tshivhaswa u itela zwivhaswa zwa mineraḽa zwo ḓoweleaho uri vha fhungudze tshikafhadzo ya muya kha u shumiswa ha tshivhaswa tsha vhuendi .
6.7.10.1 Zwi nga konadzea u isa milandu u bva kha khothe dza sialala u ya kha dza madzhisiṱiraṱa dzi re na maanḓa a izwo , kha kusedzele kwa khothe dza sialala , mafhungo aya o sedzwaho ndi a ndeme lune arali zwo tea a iswa kha khothe dza fomaḽa .
Vhurangeli vhunzhi ha tshiṱirathedzhi tsha u thivhela vhutshinyi tsha lushaka vhu khou shumaniwa naho .
Malugana na ṱhanziela ya Dzitshakatshaka ya muvhala wa ṱanḓa :
Ndeme ya vhudiplomati ha ḽifhasi kha masia haya u itela nyambedzano dza lwa mulayo na dzi si dza lwa mulayo na vhukwamani nga tsha vhukoma zwi songo dzhielwa fhasi .
U bva tshe ra thoma , ro vha ro ḓikumedzela kha shango ḽithihi .
Nga mishumo ya matshimbilele , khaphasithi ya u hwala ya netiweke ya badani ya ḓoroboni i sumbedzwa nga khaphasithi ya mudzhenelano , hu si nga khaphasithi ya nḓila , na u vha , nga u ralo , kushumele kwa mudzhenelano kune kwa anzela u sumbedza vhukoni ha zwa mushumo wa netiweke ya badani nga vhuḓalo .
Nga tshifhinga tshine , zwenezwo , ra vha ri tshi kha ḓi vha ro dzumba ṱhamu iyi uri i si vhonale ndi hone ri tshi khou tou ṋaṋisa uri tshi ye phanḓa na u itea .
Ndinganyiso i tea u swikelwa vhukati ha u phaḓaladza mushumo wa zwa ḓivhashango na u khwaṱhisedza uri hu na ikonomi dzo linganaho dza khuvhanganyo imelela thikhedzo ya zwa ikonomi .
Mashumele a vhigwa tshifhinga tshoṱhe nahone a katela u asesa mashumele , u taluswa ha mashumele a si avhuḓi na maga a u khakhulula hu u itela u khwinisa mashumele .
Masipala u vhiga kha dziwadi
Rakhonṱhiraka Muhulwane u tea u sumbedza Khasiṱama uri u na Pulane ya Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni yo fanelaho nahone yo ṅwalwaho fhasi khathihi na vhukoni , tshenzhemo na zwiko zwo teaho u kona u shuma mushumo wau fhaṱa zwo tsireledzea .
Nga mulandu wa izwi , vhabveledzi vha zwiḽiwa vha shela dayi kha zwibveledzwa zwavho .
Mudzulapo muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe hu tshi katelwa na vhaswa u na tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe tsha u ḓikukumusa nga Ndayotewa yashu .
A huna fomo dzi teaho u ḓadzwa .
Vhalangavunḓu Vhaḓivhalea na vhalangadzulo vha mavunḓu ashu ;
Nangani nthihi ni i tangedzele . tshimedzi tshifhefho tshilomo
Ri ḓo dovha ra rumela khophi ya luṅwalo kha dokotela o vha randelaho mushonga .
U swikela ṱhoḓea dza tsireledzo na vhutsireledzi ndi zwa vhuṱhogwa na u ṱoḓa mveledziso i bvelaho phanḓa u amba nga zwiṱirathedzhi zwi dzulelaho u bveledziswa nga vhatshinyi ; nga u ralo , ṱhoḓea ya u dzulela u sedzulusa nḓila ya kuitele o ṱanganelaho u lingedza u thivhela vhugevhenga .
Zwiimiswa zwi nga humbelwa uri zwi nange vhathu vha vhumbaho tshigwada tsha komiti ya u shuma .
Mbekanyamushumo iyi yo itelwa u vha ṋea thikhedzo , pfunzo na ngeletshedzo kha maga avho a vhuimana oṱhe , u valelwa na nga murahu ha u vhofholowa ( vho no beba ) .
3.1 Khabinethe yo tendela nyengedzedzo ya LSP nga miṅwe miṅwaha miṋa .
Mimasapala miṱuku yone i nga shumisa vhathu vha no bva kha khethekanyo dziṅwe-vho ;
Komiti dza Wadi ndi tshiṅwe tsha zwishumiswa zwihulwane zwine zwa vha hone kha mimasipala na zwitshavha zwa u ṱuṱuwedza kana u leludza u shela mulenzhe ha tshitshavha .
Muhanga u ta kuitele kwa kutshimbidzele , vhukwamani na u elana vhukati ha masipala yapo na ya tshiṱiriki hune ngauralo ya i vhofhekanya vhuvhili hayo .
Sa tshipiḓa tsha u alusa tshumelo ya tshitshavha yo khwaṱhaho , vhashumeli vha tshitshavha na vhaimeleli vha tshitshavha a vha nga ḓo tendelwa u ita bindu na muvhuso .
U vha hone ha zwirathisi zwihulwane ( broadband ) kha miṅwaha ya 10 yo fhiraho , zwo shandukisa tshivhumbeo tsha ICT nga u ṱavhanya nahone inthanethe yo no vha nḓila khulwane ya vhudavhidzani .
Tshilinganyo tsha u ela tshi kwameaho afha ndi : Mveledziso ya u ḓivha mibvumo .
Tevhelani nḓila ya vhusunzi Musi lusunzi lwo wana zwiḽiwa lu phulela vhuṅwe vhusunzi nḓila uri vhu tevhela .
Kha vhaṅwe ro vhona vhuṱunḓi vhu tshi swikelela ṱhoḓea yo engedzeaho .
Wa vhuvhili ndi musudzuluwo wa moḓoro nga tshivhumbeo tsha vhuendi ha nnyi na nnyi na ha phuraivethe .
Vhalanguli vha na dzangalelo ḽihulwane kha u tsireledzo pfanelo dza Vhatholiwa na Vhatholi vho ṅwaliswaho na u ṱola Tshikwama nga maanḓa u vhona zwauri Ndangulo i khou langula mafhungo nga nḓila yo teaho u itela u vha vhuedza .
U pembelela Afrika hu sumbedza mushumo une Afrika ḽa khou ita na u shela mulenzhe kha adzhenda ya dzhango .
2.1.4 Zwa gwama , Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso
Khwiṋiso hedzi ndi tshipiḓa tsha 2013-2020 tsha u lwisa u fhungudza u tshikhafhadzwa ha mupo nga gese ḽifhasini ḽoṱhe zwine ndi u lingedza u khelusa tshanduko dza kilima dzire khombo ngeno hu tshi khou tsireledzwa zwihulwane zwa mveledziso ya mashango o bvelelaho .
Ni takalela u ita mini tshilimo ?
Nṱhani ha izwo , ṱhoḓisiso dzo wana uri kha u lwela hu fhisaho na nyimele dza shishi ( hune vhashumisani vha vha khakhathini ) tshumiso ya nungo ndi mulayo u fhira u vha phambuwi .
U wana nḓila u bva huṅwe fhethu u tshi ya huṅwe ( u shumisa maipfi a no nga sa : tshimbila nga , nga nṱha , nga fhasi , nṱha , fhasi )
Kha u bveledza pfulufhedziso ye ya itwa nga tshifhinga tsha Tshipitshi tsha Voutu ya Mugaganyagwama , u lavhelesa lwo khetheaho kha zwigwada zwi re khomboni sentharani dzashu dza zwa ndulamiso , u bva tshenetsho ro khunyeledza odithi ya nzulele dzine vhana valelwaho na vhomme avho vha vhewa khadzo .
Vhana vha tea u ḓa na mini ?
VHA NGA RI KWAMA HANI
Ni kone u tshi ṅwala nga vhuronwane na vhudele tshikhalani tshi re afho fhasi .
Zwivhumbeo zwi itaho zwithu zwo fhambanaho
Luṱa ulu lwa tsedzuluso lwo sedza kha mathomo a nḓila ya khwiniso yo dzinginywaho dzo ṋetshedzwaho zwikolo nga vhasedzulusi .
Mafhedziseloni , ndivhuwo dzanga dzi livha kha tshigwada tsha Vhufaragwama ha Lushaka na vhadzudzanyi vhe vha lavhelesana na tekiniki ya vhubveledzi ha khanḓiso .
Nga u ralo , nga nnḓa ha u lenga hune hu nga vha hone , khovhakhombo nga tshifhinga tsha u fhaṱa a dzi tou vha nnzhi , hu tshi vhambedzwi na maṅwe maitele .
Iyi ndi iṅwe ya tswikelelo khulwane ya u ḓiimisela ha muvhuso kha u fhaṱa themamveledziso ine ya ḓo ṱuṱula ikonomi na u tikedza vhuvhambadzi hapo .
U shaya tshifhinga - Miraḓo ya tshitshavha tshifhinga tshinzhi vha fanela u engedza tshifhinga na u lusa nga nungo dzoṱhe u wana zwa u tshila ngazwo na uri a vha dzuleli u wanala u itela u dzhenela miṱangano .
( b ) nga u tevhedza maanḓa a khomishinari dza lushaka a u vhusa na u langula Tshumelo ya Tshipholisa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 )
U ḓikumedzela kha mishumo hu tshi katelwa u fhulufhedzisa uri a hu nga fheliswi mishumo ya vhathu nga mulandu wa u ṱangana ha mabindu aya na u dzudza zwivhalo zwa vhashumi zwo ralo lwa miṅwaha miṱanu , ndi tshipiḓa tsha thendelano vhukati ha khamphani na muvhuso u tikedza nḓowetshumo , mveledziso ya mabindu maṱuku na u sika mishumo .
Arali vha vhilahela Ofisini ya Lushaka , mulandu u ḓo rumelwa kha Ofisi yo teaho ya Vunḓu uri i ṱo ḓisise .
Tshiimo tsha vhudzekani / mbingano
Vha tsetse vha ḓadze fomo ya khumbelo I re afho fhasi uri vha wane ṱhanziela ya vhuḓiṅwalisi .
Zwi khagala u tou fombe kha nyito hu fanela u itwa kha zwiṱiriki zwine khazwo vhulwadze ha vha ho andesa .
6.6. U shumiswa ha pulane , u monithara na u ela : Nḓila ya u ṱuma CBP na IDP musi hu tshi shumiswa pulane , u monithara na u ela
Minisiṱa wa Gwama vha ḓo dzhiela nṱha vhurangeli uvhu na uri vha ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwiṅwe musi vha tshi ṋetshedza Tshitatamende tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha u ya mafheloni a ṅwaha ṋaṅwaha .
Fhedzi , koporasi yo khetha u dzudza tshiimo tsho tou ralo , u rengisa ndaka na dzibulasi u itela u badela milandu ya muholo mihulwane i sa pfesesei na tshinyalelo kha muadzo wa mbekanyamushumo dza mveledziso .
Hafhu , zwi no khou ṋetshedzwa hafha zwi nga ḓi vha zwi zwa vhukuma , fhedzi hu tea u ṋetshedzwa ṱhalutshedzo .
Mveledziso yo phaḓalalaho na iyo yo kuvhanganaho i ita uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme i songo linganaho nahone i ḓuraho .
( tshipiḓa tsha vhu 5 ) . ( ii ) Muthu a nga humbela u swikelela kha rekhodo dza muhasho wa muvhuso kana tshiṅwe tshiimiswa tsha muvhuso zwi tshi ya nga
U gaganya vhunzani na u vha kwakwakwa ha muelo wa dzimbalombalo zwi ita uri hu vhe na ṱhoḓea ya u ṱola themamveledziso ine ya tikedza khuvhangano na u bveledza data .
Uri thendelano iyi ya u thoma i shume , miraḓo ya mivhuso i fanela u i khwaṱhisedza nga kha phalamennde dzayo dzo fhambanaho .
Vhaṅwe vha ri ndi puloto ya u lwa na vharema .
Ri khou ṱoḓa u rabela zwavhuḓi u fhira tshitshavha tshashu na u rabelela zwiṅwe zwitshavha zwi tambudzwaho nga khakhathi nnzhi na vhugevhenga vhunzhi sa zwine ra zwi ḓivhisa zwone u fana na tshitshavha tshashu .
Ri livhuwa vhaofisiri vhatshimbidzi u ri tendela tshikhala itshi .
Khonṱhiraka i ḓo ṋekedzwa fhedzi vhashumisi vhane vha shuma u ya nga milayo ya zwa vhubindudzi .
Masheleni a mbetshelwathungo hu si u kuvhanganya mufhalala .
Arali vha sa ṱoḓi u vha na thendelano i re na mikano na muṱoḓisisi vha fanela u ṱalifhela u katela mbetshelo iyo vhukati havho na muṱoḓisisi .
Thandululo idzi dzi ḓo ṱanḓavhudzwa nga vhuḓalo nga murahu ha yuniti dza ngudo .
Thendelo ya mithara kana zwinzhi zwi khou dzhiiwa u ya nga ndaka kha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U itela u ṋea vhungomu kha maitele ashu a zwino ri tea u pfesesa ḓivhazwakale yashu , nga maanḓa nganetshelo ine ya ri ṱanganyisa ṋamusi .
U shumana na tsinyuwo yavho
balavhukoko : u litsha ipfi wa vhala u tshi isa phanḓa wa swika magumoni a fhungo
Milaedza mihulwane u bva kha ṅwaha wa dzitshaka wa vhuthathazwitshili ndi :
Vho shumisa phaiphi ndenya , ndapfu vha kona u dzima mulilo .
Tsini na tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe , ṅwalani fhungo ḽithihi ḽi no amba uri ri tea u fara vhaṅwe vhathu nga nḓilaḓe .
U shumisa nḓivho ya foniki na ya milayo ya mupeleṱo musi a tshi ṅwala maipfi ea sia ḓowele .
Kha mpfu dzo vhigwaho ngei eThekwini , dza 36 dzo vhigwa ngei Phoenix ( mabulayo a 29 na ṱhoḓisiso dza sumbe dza zwivhangi zwa mpfu , nahone u swikela zwino , ho no farwa vhahumbulelwa vha 22 kha mabulayo aya a ngei Phoenix vhane vho fhedza nga u ḓivhonadza khothe .
U shumisa ndongazwiga nga ngona , tsumbo , maḽeḓere danzi , zwitopo , zwiga zwa mbudziso , khoma zwigagarukela na zwiḓevhe .
Ambani na khonani yaṋu malugana nauri ni vhona u nga tshiṱori tsho fhela hani .
Hu na nḓivho na u pfesesa , vhuimo ha tsheo na vhupulani na nyolo zwi nga thusa u thivhela thaidzo nga murahu .
Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa ane a hana u tevhedza nḓivhadzo ya khwaṱhisedzo ya vhutevhedzeli u vha o ita mulandu nahone musi a tshi wanwa mulandu a nga badela faini kana u dzula dzhele lwa miṅwaha isa fhiri miraru , a tea u badela faini khathihi na u dzula dzhele .
Zwi tshi ya phanḓa , masiandaitwa a zwiito zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu khathihi na tsikeledzo ya zwa poḽotiki zwi nga swika hune tshiṅwe tshifhinga zwa pfuka mikaṋo ya vhutshilo ha phuraivethe na ha tshitshavha .
Vharangaphanḓa vha muvhuso , mabindu , madzangano a vhashumi na a vhadzulapo vha ḓo kuvhanganya zwitshavha kha zwipiḓa zwoṱhe zwa shango vha tshi ita khuwelelo ya uri zwi shume zwo khwaṱha hu tshi itelwa tsireledzo ine ya ḓo vha hone nga murahu ha u haelwa .
Tshikalo tsha nṱha tsha alkali tshi nga vha na vhushaka na mveledzwa dza ndaulo ya osimo hune tshivhalo tsha ayene ndi tshinzhi .
1.2 . SoNA ndi vhuṱambo ha vhuṱhogwa kha khaḽenda ya muvhuso wa dimokirasi sa i zwi i tshi ṋetshedza Ṱhoho ya Khorondangi tshikhala tsha u sedza murahu kha vhuimo ha zwa poḽotiki na zwa ikonomi na matshilisano , na u dovha vha ṋetshedza pulane dza muvhuso dza ṅwaha u khou ḓaho na u fhira kha vhuimeli ha zwa poḽotiki ha vhathu na lushaka nga vhuphara .
Milayo iyi ya masipala i ḓo randela nyito dzo teaho na vhuḓifhinduleli ha vhuṋe ha ndaka vhuponi uhu .
Kha vha sedze kha Sinerio ya Luckytown vha sumbedzise mulayo u ne wa vha hone u swikelela khaedu dzo ambiwaho nga hadzo , u ombedzela zwauri CBP i kha Thangelamulayotibe wa Muvhusowapo wa , 1998 na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 .
Kanzhi , vhaṱoḓisisi avha vha dzhenelela kha ḽiga ḽa u ' tumbula ' zwiko zwa vhushumisamupo , zwine zwa amba uri vha kha ḓi sedzulusa khonadzeo ya u shumisa zwiko izwi zwa zwi tshilaho .
( ii ) tshi shandukisa mikano ya vunḓu , maanḓa , mishumo kana zwiimiswa ; kana
A zwi ḓivhei uri ndi vha ngana vho bvaho nḓilani kha vhupo honoho na uri ndi zwone zwa uri vha khou shuma zwi siho mulayoni .
Mbudziso a i khou ḓiswa sa i re na u ḓikanganyisa .
Ri ḓo isa phanḓa na u manḓafhadza vhafumakadzi kha mbekanyamushumo dzoṱhe dza muvhuso .
U khwaṱhisa mbuelo dzine dza nga vha hone kha dzikoporasi nga u engedza ndeme na tshiimo tsha koporasi kha ikonomi na u dzudzanya mbekanyamushumo dza thikhedzo dzo teaho kha zwenezwi ;
Ri fulufhedzisa vhaswa uri zwa u tsitsa mutengo wa datha ndi zwa ndeme kha mbekanyamaitele na pulane dzashu .
Mimasipala yoṱhe i kombetshedza zwitandadi zwa vhukoni ha nṱha kha vhalanguli na u thola vhathu vha re na zwikili zwi re na ndeme , vhukoni na ndalukano ;
3.6.3 u vhona uri a hu na muthu o tholwaho nga DHA ane a ḓo fhungudzwa mushumoni zwo itwa nga maitele tshandukiso .
Muvhigo wa u thoma u vhidzwa u pfi Muvhigo wa Kotara wa Vundu .
Ri fanela u vhulunga muḓagasi .
Sumbedzani tshanḓa tshaṋu tsha u ḽa ni tevhedze nga tsha monde .
U vha na vhurangaphanḓa , nyambedzano , u tandulula thaidzo na zwikili zwa ngudo dza khomphyutha ; na u kona shuma nga fhasi ha mutsiko , na u vha na vhuḓifulufheli , ndivho , mikhwa na u pfela vhuṱungu .
Hu na mbuno dzo vhalaho dza hezwi , fhedzi a si dzoṱhe dzi elanaho na muthelo , na u ri zwi nga uri vhanzhi vha ḓo bvela phanḓa u fana na mathomo musi zwivhuya zwa muthelo wavho zwi tshi bviswa .
Zwi tshi ḓa kha fhungo ḽo bulwaho murahu , mihasho na zwipiḓa zwi a rambiwa uri zwi sedze u thoma vhashumi vhe vha ambiwa u vha vho fhiraho ya u ḓadza zwikhala zwa mishumo , arali vha rumela khumbelo .
Themendelo dzo itwa kha vhuṱudzeṱudze ho vhonalaho na vha ndangulo vho ḓikumedzela kha u shumisa nzudzanyo dza nyito dzo tendelaniwaho .
zwiendedzi zwa u hwala thundu ya khombo - vha fanela u vha na miṅwaha ya 25 kana u fhira .
TSHIBOGISI tsha N hu na tshakha dzo fhambanaho dza vhashumisi vha zwiko zwa zwi tshilaho na nḓivho ya sialala .
Mbekanyamaitele dza muvhalelano na dza zwa tshelede dzo leludzwa zwinzhi u itela u tikedza ṱhoḓea .
4 . Miraḓo ya Khoro ya Dzifiḽimu na Bodo ya Nyanḓadzo :
Madalo awe o vha a ndeme ngauri o vhona khaedu dzi ṱanganwaho nadzo nga tshiimiswa tshashu .
Mavhengele ane a sa tevhedze uyu mulayo muswa wa nga ha kushumisele kwa bege dza pulasitiki a nga wana faini ya masheleni a swikaho Rannda dza zwigidi zwa ḓana .
Mushumo wa 2 Kha vha khethe zwithu zwivhili vha humbule nḓila dzine vha nga thusa Komiti ya Wadi ya havho ngadzo u zwi tandulula ..
Binduṱhanganelwa ḽo tshimbidza vhubindudzi vhu titimaho .
U sa katelwa uhu hu ḓivhadza kuitele kwa vhuimo ha u topola na u khwaṱhisedza vharengi vha khohakhombo khulwane , khohakhombo dza vhukati na khohakhombo ṱhukhu dza zwiimiswa zwine zwa kwamea .
Kha vha shumise PowerPoint arali vha na dataphurodzhekitha , u ṱhaḓula kha zwenezwo kha vha ṅwale ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe kha fiḽipitshathi vha livhise vhashelamulenzhe kha nyolo kha notsi dza khoso kha siaṱari ḽa 35 .
Hedzi ndavhelelo dzo shandukiselwa kha nyimele ya maraga ya vhashumi vha IMF .
Tshivhumbeo tsha tshiṱafu tsha vhashumi a tshi na mbetshelwa ya muhasho wa Tshumelo dza Vhufa na Mvelele .
Zwiṱatamennde zwa ṅwaha zwa masheleni a zwo ngo ṋetshedzwa kha Komiti ya Mbalelano uri zwi lavheleswe u fhelela hazwo , zwi tshi tevhelelana na mafhungo a ḓivhea kha miraḓo ya Komiti ya Mbalelano na u tevhedzwa ha mbekanyamaitele dza mbalelano na ndayo phanḓa ha maswikiswa avho kha Muṱolambalelano Muhulwane .
- Naa dzithulusi na zwishumiswa zwo sedzuluswa kana u ṱolwa nga vhashumisi , zwa sedziwa nga maṱo fhethu ha u fhaṱa na u ṱoliwa tshifhinga tshoṱhe na u thesitiwa nga muthu a re na vhukoni kana nḓivho ?
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho muvhuso wapo u ḓo sedzesa kha uri u shandukisa hani vhupo uri vhuvhe ḓorobo .
O vhea bugu nṱha vunḓu ḽa fhasi ha bada i ṱafula .
Ho sedzwa vhushaka ha masia manzhi , mafhungo kana thero zwi ṱaluseaho zwo no vhesa zwone zwa ndeme zwa zwino .
Khwiniso dzine dza khou dzinginywa dzi ḓo khwinisa tswikelelo ya zwa pfunzo nga vhagudi vhoṱhe u mona na shango .
Tshiimo tsha u tevhedzwa ha zwi teaho u itwa ngomu mihashoni , zwi tshi ḓa kha vhashumeli vha tshitshavha na milayo ya ndango ya zwa masheleni , zwo songana .
Musi vha tshi vala , vho khwaṱhisa ḽa vhuthihi kha zwa mitambo vhukati ha madzangano .
Sa tsumbo , maitele a u swaya nga mivhala yo fhambanaho i nga shumiswa .
Western Cape zwi tou vha khagala uri a ḽi ḽoṱhe malugana na u fhambana vhukati ha zwikolo zwi re kha vundu .
Masipala yashu yo fhaṱwa kha mutheo wo khwaṱhaho , kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho ya demokirasi .
Tshitatamennde itshi tshi buletshedza ṱhoḓea dzo khetheaho dza u ḓivhiwa ha vhuṋe zwi swikisaho kha u bviswa ha ndaka kana bisimusi kha Vhubindudzi ho Ṱanganelaho , khathihi na nḓila ine phoindi dza vhuṋe dza nga elwa ngayo na u ḓihwa .
Sa mudzulatshidulo , Afurika Tshipembe ḽi khou ṱoḓa u khwaṱhisa vhushaka ha makwevho a dzitshaka , nga u ṱoḓa u khwaṱhisa na u engedza vhuṱala ha Afurika kha KPCS na u shela mulenzhe kha mupo wo tsireledzeaho wa ḽifhasi .
Kha u ita vhḓifhinduleli hawo , muvhuso wapo u tea u tshimbidza na u dzudzanya pulane na zwiṱirathedzhi zwawo na izwo zwa vhuṅwe vhuimo ha muvhuso .
Muvhudziswa o amba zwi si zwa vhukuma nga ha muhwelelwa uri , kha vhuvhili ha miṱangano na muṱangano hafhu , o ḓivhonadza a si hanedze kha vhulamukanyi haho .
Ndondolo ya sisiṱeme ya faela .
Izwi zwi katela u vulwa hafhu ha Yunithi dza Khakhathi dza Miṱani , Tshireledzo ya Vhana na Milandu ya Vhudzekani khathihi na Khothe dza Milandu ya Vhudzekani .
Mimasipala yo itwa thendelano nayo u shumana na tshikafhadzo ya nḓowetshumo yo bveledzwaho nga dziḽonḓri na dziḽaborothari u itela u khwaṱhisedza u tshinyadzwa ha malaṱwa .
Muvhuso wo ita vhuḓikumedzeli ha u swikelela ṱhoḓea dza ndeme dza vhadzulapo vhoṱhe .
Mbekanyamaitele ya zwa masheleni yo khwinisea u fhungudzwa mbadelo dza masheleni .
U shumisa ndongazwiga nḓila yo teaho ( tshitopo , khoma , tshivhudzisi na tshigagarukela ) u itela uri vhaṅwe vha kone u vhala zwo ṅwaliwaho .
Ndi nnyi ane a nga dzhoina ?
Nga maṅwe maipfi , u dzhena haṋwani ṱhanzi iḽa phanḓa ha musi ri tshi thoma na ṱhanzi iyi .
Mithelo i tea u badelwa kha maṅwalo a zwa mulayo u fana na thendelano dza u hira na tsudzuluso khathihi na u phumulwa ha ndaka dza vhubindudzi dzine dza vhambadzea .
Maṅwalo a nyendedzi o anḓadzwa u itela u thusa vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa na u khwaṱhisedza u tevhedzwa ha theo ya mulayo yo teaho .
Ri tea u livhana na khaedu dzashu nga u fhulufhedzea .
Ndayotewa i amba uri Phalamennde i na vhuḓifhinduleli ha u ita milayo ine ya shuma kha Riphabuḽiki yoṱhe .
Mulayo wa Afrika Tshipembe u sumbedza maitele aya .
Ndi zwa vhukuma , kha vhuimo ha ṱhanganyelo u tevhedzwa ha u Gonya nga Ṱhafamuhwe zwo itwa nga pfukiselo yo lengaho kha mavundu na Mivhuso Yapo u fhirisa u shela mulenzhe ho itwaho kha u gonya ha Ṱhafamuhwe nga nṱhani ha u sa tevhedzwa ha maitele a u sa tshimbidza zwavhuḓi zwithu hu si aḽa a u renga zwithu .
Gauteng na Western Cape vho wana mbalo ya nṱhesa ya vhafhalali kha zwikhala zwa zwiraru .
Ofisi ya muraḓo kana muraḓo mueletshedzi i nga vha na tshikhala musi tshikhala tshawe tshi tshi swika magumoni .
Nga nṱhani ha zwezwo , zwitatamennde zwo odithwaho zwa masheleni zwo ṋetshedzwa vhusimamilayo hu saathu fhela miṅwedzi miraru u bva tshe ha ṱanganedzwa zwitatamennde zwa masheleni nga Muṱolambalelano Muhulwane .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa DSP na phurothokho dza ndondolo dzi langwaho na maitele .
Matshudeni a tea u bveledza na u ṋetshedza zwibveledzwa zwiṋa kha mushumo wavho .
5.5.1 Naho huna thikhedzo khulwane kha vhulamukanyi ha sialala , huna vhathu vha sa tou tikedza zwavhuḓi khothe dza sialala , vha ri a dzo ngo shuma nga nḓila yo lavhelelwaho , nga maanḓa kha tshifhiga tsha zwino .
U sedzuluswa ha vhusimamilayo kha zwa mugaganyagwama wa ṅwaha u dzhia miṅwedzi miṱanu hu tshi katelwa u sedzuluswa ha Bammbiri ḽa Mbekanyamaitele ya Vhukati ha Ṅwaha mathomoni a sekele ya mugaganyagwama .
Tshikwama tsho vhona uri muhanga wo ṱanḓavhuwesa , na khonadzeo ya u vha na ndivho dzi kuḓanaho dzi songo pulaniwaho na vhudzheneleli vhunzhi .
Tshivhumbeo itshi tshi lusa fhaṱa vhuimo ha nṱha ha vhudavhidzani vhukati ha mbekanyamushumo na mbekanyamaitele dza Muvhuso , khathihi na mishumo yadzo ya nyambedzano .
Itshi tshipiḓa tshi tea u ḓadziwa FHEDZI arali khumbelo itshi khou itelwa muṅwe muthu .
Khabinethe yo rumela ndiliso kha muṱa na khonani dza :
Mihumbulo u bva kha vhathu vho fhambanaho yo livhisa kha khanedzano dzo khwaṱhaho na u khwinisa tshibveledzwa tsha u fhedzisela tsha u sedzwa hafhu .
U ṱanganedza u tambula zwi nga thusa u leludza u tambula , naho arali mvelelo muvhilini dzaho dzo fhira kale .
U vhekanya maṱaluli nga tshaka dzao
4 . Tshiimo tsha Khabinethe kha mafhungo a zwino
U fhiriselwa ha milandu kha Khothe Khulwane zwi tea u rangelwa nga vhukonanyi ha sialala .
Mutambi muhulwane hu ḓo vha muvhuso u ne wa tea u thoma u ṋetshedza themamveledziso .
mbilaelo dza vhashumi tshifhinga tshoṱhe na fhethu ha u awela
Hu na milayo ya tshipeshala ya dzibannga na khamphani dza ndindakhombo .
Ri khou swikelela zwipiḓa izwo zwa tshitshavha zwine zwa si tsha kwamea , u sa vha na dzangalelo kana zwo thudzelwaho thungo nga kha maitele o fhambanaho a nyambedzano na miṱangano .
Phurotokholo yo vhea maga a re na khaedu a vhuḓifari ha tshiofisi , ane a vha a konḓaho vhukuma u fhira aḽa a khamphani dza sekhithara dza phuraivethe .
Thendelouthomazwiambaurivhateauwanathendelo ya Tshikimu u shumisa miṅwe mishonga kana u ita maṅwe maitele awara dza 48 vha saathu u zwi ita .
Ri isa phanḓa na u tikedza u vha hone ha Mulalo na thandululo ya dzinndwa .
Tshifhaṱo itshi tshi na vhuṱumani na Phalamennde vhu ne ha bva kule .
Ndaulo ntswa u tenda uri vhuḓifhinduleli ha Khorondangi ya muvhuso wa masipala na vundu , khathihi na vhuḓifhinduleli ha Dzikhantseḽara kha vhadzuli zwitshavhani , ndi ha vhuṱhogwa vhukuma .
Ahuna vhukonḓi ha ndeme ho livhaniwaho naho musi wa zwa u ṱola maelana na tshilengo kana u vha hone ha mafhungo o humbelwaho .
Vhupfiwa kha Phalamennde
Muvhuso u tea u dzudzanya nzudzanyo iyi u ita nyito sa mutikedzi sa muthu nga muthihi na tshitshavha kanzhi tshi bva na khohakhombo dza u kundelwa .
O vha o dzikaho matsheloni oṱhe .
Muhasho u ḓo ṱuṱuwedza zwa tshumelo dzo linganaho dza nḓisedzo ya ndondolamutakalo .
Migwalabo ine ya vhea matshilo khomboni , ndaka na u tshinyadza themamveledziso dzo vhetshelwaho u thusa tshitshavha , i dzhiela fhasi demokirasi ine ya tikedza pfanelo dza u gwalaba .
24.1 . Khabinethe i khou takalela uri ndugiselo dza u pembelela miṅwaha ya ḓana ya mabebo a Vho OR Tambo dzo no vha phanḓa vhukuma na uri i vhidzelela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u bvela phanḓa na u ḓivhesa nga ha zwivhuya zwe avha tshivhonelo tsha Mulwelambofholowo vha ri siela , u shela mulenzhe he vha hu ita kha u lwela mbofholowo yashu , na zwa ndeme zwe vha vha vha tshi tenda khazwo zwine zwi kha ḓi ri dededza ṋamusi .
U ṱalutshedza sisiṱeme iyi nga vhuḓalo vha tshi ita mutevhe wa maga na masia a kwameaho .
Mafhungo , o wanalaho nga nḓila hei , a tea u tshimbilelana u tou bva kha vhuimo ha fhasi , sa izwi a tshi ḓo vha a a vhuimo ha zwa thekeniki kha mihasho u ya nga u fhambana hayo .
9.2 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza tshigwevho tsha muvhulahi wa mufumakadzi Vho Tshegofatso Pule vhe vha vha vho ḓihwala khathihi na u farwa ha Vho Nthuthuzo Shoba , mufunwa na khotsi a ṅwana we a vha a sa athu bebwa , kha u humbulelwa u luka maano a u vhulawa havho .
Tshanduko kha kushandukele kwa mitengo kwo vha ku si na masiandaitwa a dinesaho arali mitengo yoṱhe yo vha i tshi shanduka hu na ndinganyo .
Ndangulo ya thandela , hu tshi katelwa u khwaṱhisedza uri thandela dzi swikela ndivhotiwa dza vhupulani .
Kale , makumedzwa o raliho o vha a tshi vhonala a tshi konḓa kha sisteme ya mbuelo yo ṱalutshedzwaho ya tsireledzo ya matshilisano u i langula , fhedzi i vhonala i tshi shumea zwiṱuku kha dziakhaunthu dza muthu .
Nga Fulwana , ri ḓo fara muṱangano wa vhurumelwa ha maimo a nṱha ha muṱangano wa mitambo ngei Durban , Luṱa lwa Guvhangano ḽa Komiti ya vhu 123 ya Komiti ya Oḽimpiki ya Dzitshakatshaka ( IOC ) .
Tshithu tsha vhuraru ndi uri Freedom Park i fanela u shela mulenzhe kha ṱhalukanyo yashu zwi tshi ya nga u lwela u vha lushaka luthihi .
Arali vho vha vho malana phanḓa ha ḓuvha iḽi , mbingano yavho i dzhiwa u vha i mulayoni nga uyu mulayo muswa .
Muṱangano wa tshitshavha wa u rwela ṱari
Kha mitaladzi yo ṋetshedzwaho kha vha fhe ṱhalutshedzo ya ramabindu u sumbedzisa u pfesesa hune vha vha naho .
Zwi katela u kuvhanganywa ha mafhungo , tsenguluso na asesimennde ya mushumo wo fhedzwaho .
Mutevheṱhanḓu wa Nḓisedzo ya Tshumelo u shuma kha vhuimo hoṱhe ha muvhuso nahone ndi kuitele kwa u shumisana kune khakwo mbekanyamaitele ya khwiniswa nga murahu ha tshifhinga musi hu khou gudiwa ngudo nga kha mutevheṱhandu na u vhiga murahu kha kuitele kwa u ita mbekanyamaitele .
Arali hu na mashumele a fhasi , maga a ndulamiso a vhewa u itela u khwinisa mashumele .
Maongelo a tshiṱiriki ndi thikho ya sisiṱeme ya mutakalo ya tshiṱiriki .
Izwo zwi ḓo ita uri hu vhe na tshikhala lwa tshifhinga tshilapfu tshine tsha nga shumiswa zwavhuḓi nga murafho u ḓaho .
Na henefha muthu wa hone u tea u tholwa lwa tshiofisi nga vhurifhi .
NDI NGA KWAMA NNYI ?
Mbadelonyengedzedzwa i ḓo vha phambano vhukati ha tsumbamutengo ya MPL ya Tshikimu na mutengo wa tshithu
23.4.3.2 u engedza tshifhinga tsha u shuma na khumbelo ; kana
1.2 . Mvelele idzi dzo khwaṱhisedza Madalo a Mushumo a Muphuresidennde kha la United Arab Emirates ( UAE ) hune mivhuso iyi mivhili yo vusuludza u ḓikumedzela hayo kha u pfumbisa na u vhea maimoni a nṱha vhushaka ha vhavhili , zwihulusa kha mbambadzo , vhubindudzi na masia a ikonomi uri a vhe kha maano a vhuḽedzani ho katelaho .
Zwi elanaho na mafhungo a vhunṋe na u ḓihudza ndi mvelele ṱhukhu dzo fhambanaho dza vhaswa dzo ṱoṱomowaho kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , nga maanḓa kha nḓowetshumo ya muzika , vhutsila na fesheni .
ṰHALUTSHEDZO YA KHETHEKANYO DZA TSWIKELELO YA DZIREKHODO DZI FARWAHO NGA MUHASHO WA DZIBADA NA VHUENDI ( KHETHEKANYO YA 14 ( 1 ) ( e )
Mukovhe muswa wa khadzimiso ya madzulo wo wa nga u ṱavhanya na uri zwazwino u fhasi kana u tsini na u lingana na tshikolodo tsha goloi ntswa na khadzimiso dza vhuṋe ntswa .
U itela u vhuelwa havho na ha tshitshavha , vha humbelwa u vhala tshibugwana itshi na u ita zwine tsha amba .
( b ) Minisiṱa o rumiwaho nga Muphuresidennde .
Saizwi dzikhifi na bara dzi si na ngilasi dza muelo muthihi , zwinwiwa zwo linganelaho u ya nga ngilasi zwi nga fhambana .
Kha lwa nḓisedzo ya muḓagasi lwa tshifhinga tsha vhukati u ya kha tshilapfu , pulane dza mbekanymushumo ya u fhaṱa nyukiḽia dzo no vhibva na uri zwa thengo ya tshumelo zwi ḓo penndelwa kha ṅwaha wa muvhalelano wa 2015 / 16 .
Mbadelo dzi katela mbadelo dzo dhumiswaho mathomoni kha u renga kana u fhaṱa tshipiḓa tsha ndaka , khamphani na tshishumiswa na mbadelo dzo bviswaho na zwezwo kha u engedza kana u imela tshipiḓa tshatsho .
Nga tshifhinga tsha tsenguluso iyi , vhuitwa vhune ha wela nga nnḓa ha ndaela ya muhasho kana vhune ha sa vhe na ndeme kha ndivhotiwa dza muvhuso , vhu fanela u ṱaluswa nahone ha fheliswa .
Hezwi zwi amba uri dzi thomiwa nga Mulayotewa kana nga Mulayo wa Phalamennde , na nga mbetshelo ya milayo ya Phalamennde .
Ri ḓo khwinifhadza tswikelelo ya pfunzo dza nṱha dza vhana vhane vha bva miṱani i shayaho na u khwaṱhisa khonadzeo ya thuso ya zwa masheli dziyunivesithi .
U vha na vhuṱanzi uri mimasipala i bveledza themamveledziso ntswa nga u ṱavhanya ngeno i tshi khou tevhedza zwitandadi zwo teaho , na u i thusa u khwiṋisa kushumele na u londola themamveledziso dzi re hone .
Khanedzano u mona na mathemo o buliwaho dzi a reriwa , kathihi na tshiedziswa tsha sialala tsha maraga ya vhashumi , tshine tsha dzinginyi uri muvhala wa lukanda , vhubvo ha mvelelo na murafho a zwi elani na u bvelela mushumoni .
U shela mulenzhe kha dzangano iḽi zwi ḓo tikedza mbekanyamushumo dza muvhuso dza u honolola khonadzeo ya shango kha mafhungo a maḓanzhe nga kha Blue Oceans Economy Strategy na Operation Phakisa , dzine ndivho yadzo ndi u sika mishumo i fhiraho miḽioni nthihi nga ṅwaha wa 2033 .
Mutsho wa ino vhege wo ima nga nḓilaḓe ?
Vha kwameaho vha zwa mabindu , vhaimeleli vha madzangano a vhashumi , mahoro a polotiki na madzangano a vhaimeleli vha vhadzulapo vha ḓo shela mulenzhe kha u dzudzanya khanḓiso ya vhuraru ya Afurika Tshipembe nga ha u maanḓafhadzwa ha vharema kha zwa ikonomi hu tshi khou shumiswa Mulayo wo Khwiṋiswaho wa BBBEE na Maitele a Kushumele Kwae o sedzuluswaho a BBBEE .
Ḽiṅwalwa ḽi topola zwo vhulungwaho kha masia a ndeme maṱanu a zwi vhonalaho na themamveledziso ya zwa matshilisano , zwi re fulufulu , vhuendi , vhudavhidzani , maḓi na nnḓu .
Arali sisiṱeme ya ṱanganedza khumbelo iyo , vha ḓo ḓivhadzwa uri vha ḓise mbekanyamushumo ya ndango ya mupo u itela thendelo .
Ndondolo i tea u itiwa u itela uri zwifhirisafulufulu zwa LV zwoṱhe zwi vhe zwo tsitselwa fhasi lu no fana kha nḓila iṅwe na iṅwe ine zwa khou shuma zwoṱhe .
U monithara na u sengulusa mbekanyanmushumo dza mutakalo wa muhumbulo kha tshiṱiriki tshiṱuku .
Mbekanyamaitele ya muvhalelano na ya zwa tshelede yo fha thikhedzo i no vhonala kha ikonomi nga tshifhinga tsha u tsela fhasi uhu .
Kha mashango a songo sainaho , mivhuso kana khamphani dzapo a zwi nga ḓo kwamea .
Thivhelo dzo vhewaho kha tshitshavha dzo vha dzo vhalaho na uri zwo vha zwo ḓowelea uri buthano ḽa tshitshavha ḽi fhira mbuno .
Ro zwi pfa u thomani nga ha vhathu vhane vha khou vhuedzedzwa mushumoni nga murahu ha musi vho no wanala mulandu wa vhugevhenga .
U shela mulenzhe ndi ha muhoyo , hu tshi shumiwa na vhaimeli " vha tshitshavha " kha dzibodo dza tshiofisi ngeno vha songo khethwa nga muthu nahone vha si na maanḓa .
U fhaṱa tshitshavha tshi re na tshumisano zwi ṱoḓa na u ṱuṱuwedzwa ha vhuthihi na lufuno kha Vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe u fhirisa zwiito zwa u sedza zwa iwe muṋe .
Maitele a tshitshavha - Hei ndi milayo kana maga o vheiwaho nga tshitshavha nahone a nga fhambana vhukati ha dziṅwe mvelelo .
Vhuvhili hadzo ndi dzikomiti dza tshoṱhe dza khoro .
4.11 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Tshikwama tsha Phensheni tsha Vhashumi vha Muvhuso sa Vhanangiwa vha u Imela Mutholi :
Khamphani ya ha Bavarian na vhaṅwe vhamagi vha dzigoloi vha ḓo lala vha songo lala .
Tshiṱiriki tsho livhana na khaedu dzine dza kwama masia oṱhe dzine dza wanala kha ḽa Vhukovhela ha Kapa .
Kha sia ḽavho , vho fha mavu hu u itela u wana tshumelo na vhuluvha .
Zwi tea u dzhielwe nzhele uri mavundu aya a si one vhabveledzi vha vhoṱhe vha zwibveledzwa zwo bulwaho afho nṱha na uri a dovha hafhu a bveledza zwiṅwe zwimela .
Ndi tsumbamafhungo fhedzi nahone a i imi vhudzuloni ha Milayo ya Tshikimu yo ṅwaliswaho .
Ngoho , ndi a tenda uri ḽiṅwalo ḽa vhubvo ḽi fara tshileme tshihulwane u fhira maṅwalo a ḓaho nga murahu , uri khamusi ḽo vha ḽo kunakiswa hafha na fhaḽa .
Riṋe vhaṅwe ri tea u mu thusa a tshi mona na tshikolo .
U ḓadzisa kha mbetshelwa , Tshikwama tsho shumisa muvhigo wa u saukanya khohakhombo kha mugaganyagwama u badela mbuelo .
Miraḓo ya 10 yo nagwa nga tshitshavha na uri I fanela u imela madzangalelo o fhambanaho a tshitshavha na u imela vhafumakadzi nga nḓila i linganaho .
U pulanela tshifhinga tshiḓaho
Ḽiga 3 Nga u shumisa luṱingothendeleki lwavho vha tshi sikiroḽa , musi vha tshi tsa na tshikirini vha ḓo vha vha khou vhona mafhungo avho a mbilo a mbadelo .
Fhethu ha vhulangi hu ḓo ṱaṱisana na maṅwe madzingu o kundaho kha iyi pfufho ya levhele ya Pfufho ya Khomishinari wa Lushuka nga Lambamai uno ṅwaha .
4 . Komitindauli kana komitindauli ya meyara i wana themendelo u bva kha komiti ya phothifolio na khoro ndauli zwine zwa ḓo kona u ṋetshedza Adzhenda ya Khoro .
Zwino humbulelani uri zwithu zwi re kha tshinepe itshi zwi ḓo itea nga matshelo . Ṅwalani mafhungo ayo e kha tshifhinga tshiḓaho tsha kha ḓi .
U kwamana na muhasho mushumisi nga nḓila yo dzudzanyeaho u itela u khwinisa vhushaka .
Afrika Tshipembe ḽo ḓivhadza zwiṱunḓwa na zwivhambadzwannḓa zwa data kha mulayo na mitheo ya ḓivhazwakale , i khou shuma zwavhuḓi .
Muhasho u tevhedza ndaelo nga kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa mulayo , mbekanyamaitele , na mbekanyamushumo .
Nga tshifhinga tsha vhuṱambo uvhu , nḓowetshumo ya ICT ya Afrika Tshipembe iḓo fhiwa tshikhala tsha u ṱana zwibveledzwa zwavho .
Nga mulayo , u ita nga u rali zwi sumbedza mitengo yo fhambanaho na phetheni dza u shumisa tshelede dzo wanalaho vhuponi ha ḓoroboni na mahayani .
Mulayo u fanela u topole vharangaphanḓa u hweswa vhuḓifhinduleli ha vhutsireledzi na tsireledzo ya vhaṱaleli .
Mafhungo a tevhelaho a sumbedza hune Masipala uyu wa vho hone u ya nga ndangulo ya ndaka :
Muhumbeli o fanela u vha e mudzulapo wa Afrika Tshipembe , kana a vhe a na thendelo ya vhudzulapo ha tshoṱhe .
Muhasho wa Muvhuso Wapo u humbela vhaṋetshedzatshumelo makone vho teaho nahone vha re na tshenzhemo uri vha swikise makumedzwa a u thendara .
Mishumo ya tshigidi tshithihi yo vhulungwa na miṅwe mishumo ya tshifhinga nyana ya 1000 yo sikiwa .
1.8 . NATJOINTS i ṱanganedza mivhigo u bva kha mihasho yo fhambanaho na u swikisedza makumedzwa kha Vhalanguli-Dzheneraḽa ( dziDG ) u itela u bveledza themendelo dzi ṋetshedzwaho kha Khoro ya Ndaela ya Lushaka ya Tshitzhili tsha Corona ( NCCC ) .
U daha guḽuu , nga maanḓa nga vhana , zwi a vhilaedza nahone a hu na zwine zwa khou itwa zwino nga hazwo .
( a ) mazwifhi a u ṱuṱuwedza nndwa ;
Khaedu ya u thoma ya ndangulo ya thandela ndi u khwaṱhisedza uri i khunyelela nga zwifhinga zwo tiwaho .
Thoro na vhulimi ha miri ya mitshelo ine ya mburisa maṱari ndi zwone zwine zwa tshimbidzesa sekithara ya zwa vhulimi .
Sankambe tsho vhofha thambo kha mini ?
Hu ṱoḓea thendelano ṱanganelanaho ya u vhambadzela nnḓa na ya vhushumisamupo i no bva kha Minisṱa
Zwithu zwi tshilaho mavuni zwavhuḓi u fana na vhusiḓu a zwi fanela u dzhiwa sa zwitumbudzi zwa zwiliṅwa , nga u ralo ndi zwa vhuṱhogwa uri riṋe ri gude phambano vhukati ha zwithu zwavhuḓi zwi tshilaho na zwithu zwi si zwavhuḓi zwi tshilaho kha mavu ashu .
U ṅwala pharagirafu mbili ( mafhungo ane a nga hovhelela malo ) nga tshenzhemo yawe kana mafhungomaitei a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U bva kha manweledzo a vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho , zwi tevhelaho zwi a itea ;
Mbalombalo thungo , muvhuso wo ḓidzulela uri lufu luthihi nga kha tshivhangi tshi thivheleaho lu vha lwo ḓalesa .
Izwi ndi zwine ṱhoḓisiso ya ḓo lavhelesesa khazwo .
Muthihi a vhe kutukana
Nyaluwo i si yavhuḓi , mveledziso ya u elana na kupfesesele na ya u angaredza , lutamo lwa zwiḽiwa a lwa yavhuḓi , u thithisea ha u eḓela , vhuḓifari ha tshikoloni vhu si havhuḓi hu katelaho na u sa ya tshikoloni , na vhuḓifulufheli vhu si yavhuḓi i nga si hu na malwadze a orala .
Mulangi wa Ḓorobo ndi ṱhoho ya Vhulanguli na Muofisiri o Hweswaho vhuḓifhinduleli , a tshi tikedzwa nga Muofisiri Mulangi Muhulwane , Muofisiri wa Masheleni Muhulwane , Muhulwane wa Vhashumi na vhalangi vhahulwane .
Thendelo ya zwishumiswa izwi zwa mulayo i sumbedza vhuluvha na vhuḓikumedzeli hashu kha u lwa na vhuaḓa .
Hu bvelela mini ḓuvha ḽine ha sa vhe na muphalali ?
Fomo ya mbilo i tea u ḓiswa , kha miṅwedzi miraru ya u fhedzisela , nga murahu ha datumu ya u vhuya kha mushumo .
Pfanelo dza u rea khovhe dzi ṋea tshirunzi vhareakhovhe vhapo , vhe vha vha vha tshi rea khovhe zwi siho mulayoni , ngauri zwa zwino vho tsireledzea lwa u tou thoma .
4.2 . UNSDCF i bvisela khagala zwiteṅwa zwiṋa zwihulwane zwa ndeme zwine zwa katela ( 1 ) u katela vhathu vhoṱhe , vhulamukanyi na nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu ; ( 2 ) vhashumi na tshandukiso ya matshilele ; ( 3 ) mavhusele o khwaṱhaho nahone ane a shuma zwavhuḓi ; khathihi na ( 4 ) u kona u konḓelela tshanduko ya kilima khathihi na zwiko zwa mupo zwi langwaho nga nḓila ine zwa nga dzhia tshifhinga tshilapfu ..
Vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha Masipala
Thandela idzi zwa zwino dzi kha maga o fhambanaho ngauri khungedzelo dzo lenga , zwi swikisaho kha u lenga u thendara , u ela na thendelo .
Puḽane ya Mveledziso ya Zwikili yo wanala sa zwi ṱoḓeaho .
Honeha , a hu na ṱhoḓea ya pulane ya thengo ine ya shuma sa ndaulo na ṱhumano kha mugaganyagwama nga kha shedulu dza u fhungudza .
Muhumbulo muhulwane wa u pindulela uyu mushumo wa vha mishumo yo ṱalutshedzwaho afho nṱha ndi u khwaṱhisedza uri ndangulo ya rekhodo dza zwino nga zwiimiswa zwa muvhuso zwa lushaka dzi bveledza ndaulo ya nnyi na nnyi ire na vhukoni , vhuḓifhinduleli nahone ire khagala .
Naho zwo ralo , zwo itaho uri thaidzo i ṋaṋe tshoṱhe ho vha uri , nga vhuimo hawe kha mbingano hu na tshanga ndi tshawe tshawe ndi tshanga kha muhweleli wa u thoma , ha ngo vha na lutamo lwe lwe vha lu tshi nga khethekanywa u bva kha ṱhanganelo ya ndaka .
Kha saintsi dza pfunzo ndaedzi yo tiwaho yo itwa kha vhuḓowedzi ha vhuḓifari sa vhuvhambedzi ha kuhumbulele kwa u guda .
Thendelo ya u ḓiraiva sa phurofeshena ḽa ndi ya vhatu vha ḓiraivaho tshakha dziṅwe dza dzigoloi .
Ri ḓo ḽa tshilalelo musi ro no pakulula bege dzashu nahone ri ḓo eḓela ḽo no swifhala .
U luḓifhala hu no ṱoḓea hu ṱaluswa sa u luḓifhala ho teaho u itela vhuṱanzi ha u yelana na ndivho ya khwaḽithi ya vhupo he ha themendelwa zwitsheṱi zwigede , ho sedzwa mabwindi a re hone zwino maḓini a maḓanzhe na kha mabwindi o dzinginywaho a re kha maḓimalaṱwa .
Hu dovha hafhu ha vha na vhuṱanzi ha uri vhaṅwe vhathu vho paka zwiendedzi zwavho huṅwe na huṅwe , zwa vala dzibada .
Phoindi ya u fhedzisela ine nda khou ṱoḓa u i amba malugana na vhukhwine ha vhulavhelesi hashu .
Zwa zwino , mamaga a zwa mafhi maṱuku maṅwe o fhambanaho o thoma u shuma na one .
U koloṅwa u bva kha vhalanguli na vhashumi uri hu vhe na u ḓidzhenisa tshoṱhe na zwone zwo tshenzhelwa .
U Sedzwa hafhu ha Vhupileli ho bvisela khagala , ṱhuṱhuwedzo yo fhelelaho i pfadzaho ya ṱhoḓea dza vhupileli dza tshifhinga tsha vhukati na tshilapfu .
Izwi zwi tevhelwa nga u lugiswa ha makumedzwa a u fhedzisela na matheriaḽa a bugutshumiswa .
U anḓana ha Afurika Tshipembe na dziṅwe dzitshaka zwi na vhuthihi ho khwaṱhaho khazwo .
U ṋetshedza manweledzo a maimo a nṱha a tshiṱirathedzhi tsha tshumelo ya nnyi na nnyi na u ita madzinginywa nga ha u zhenelela ho khetheaho u itela u tikedza khwiniso .
Thendelano idzi dzi ḓo sumbedzisa mishumo yo fhambanaho na vhuḓifhinduleli kha vhashumisani vho fhambanaho kha u tikedza nungo dza u fhungudza vhushai dzi sa nyeṱhi kha zwitshavha zwo topoliwaho .
( i ) u langula u swikelelea ha nnyi na nnyi zwi tshi katela na u swikelelea ha vhoramafhungo , kha Vhusimamilayo na komiti dzaho ;
U tholwa hoṱhe hu ḓo khunyeledzwa lwa tshoṱhe nga murahu ha u senguluswa ha ndalukano khathihi na u ṱanzwa madzina ho teaho .
Kha vha humbele tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe uri tshi humbule na u tou ṅwala vhuḓifhinduleli ha zwiṅwe na zwiṅwe zwi tevhelaho .
Zwa vhuṱhogwa vhukuma , ndi zwa uri musi magondo a maimo a nṱha a tshi dzhia tshivhumbeo tsha vhuṱumani ha moḓoro fhedzi , vhushaka ha u bva na u dzhena vhukati ha vhuṱumani ha moḓoro fhedzi na ho ṱanganelaho ha maimo a nṱha , ho ambiwaho tshifhinga tsho fhiraho , vhu tea u ṱanganedzwa .
Zwidodombedzwa zwi elanaho na shedulu ya manweledzo zwi ḓo bviselwa khagala kha vhaimeleli vha nḓowetshumo nga kathihi musi vha tshi bvisela khagala kha muhasho .
U kunakisa hu ya phanḓa u swika maḓi a tshi swika kha maḓi a fhasi .
Tsha u thoma , u konisa ngona dza vhubveledzi ha tshumiso ya vhashumi u itela u ṱaṱisana na ngona dza tshumiso ya mitshini .
O vha a sa ṱoḓi u fhedza a tshi vho ṱanzwiswa zwigoḓelo .
Musi ri khou dzhena kha khalaṅwaha ya madakalo , kha hu vhe na mulaedza wa mulalo na vhukonani kha vhathu vhashu vhane vha pfala shango ḽoṱhe .
( b ) Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo u ḓo vhona uri rekhodo dzi vhulungwa u swika hu tshi tshewa nga ha u wanwa ha mafhungo a iyo rekhodo .
u khwinisa tshumelo na vhupo ha muvhuso
Thikhedzo ya zwa masheleni : U ḓadzwa ha fomo dza u ita khumbelo dzo teaho , ha kuvhanganywa maṅwalo ane a ṱoḓea , zwa ṋetshedzwa vha Thikhedzo ya zwa Masheleni vha GEP kana CIS
Kha vha ṋee ṱhalutshedzo uri ndi ngani phurofaili dzi tshi fana , fhedzi khuḓa dza thendelo dzo fhambana .
6 . Vhuoli ha khoini nga Khamphani ya Vhubveledzi ha Tshelede ya Afrika Tshipembe
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga wana khopi ya IDP kha vhakhantselara vhavho kana ofisini ya Mulangadzulo .
Huna dziṅwe ngudo dzo iteaho Marikana na dziṅwe khombo dzine a ri nga tendi dzi tshi dovha dza bvelela kha shango ḽashu .
2.3 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza mapholisa uri vha fhungudze zwa u shumisa maanḓa musi vhe kati na u ita uri hu vhe na vhudziki tshitshavhani nga tshifhinga tsha musi hu na migwalabo , na uri vha songo vhuya vha shumisa zwiṱhavhane .
Vhuṱambo vhu ḓo katela u rwelwa ṱari ha Tshumelo ya Vhaswa ya Muphuresidennde na u bviswa ha Ḽiano ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽe ḽa Fulufhedziswa ( ḽa 2021-2023 ) , ḽine ḽa ṋetshedza Muhanga u konisaho wa nyaluwo na mveledziso ya vhaswa Afrika Tshipembe .
Zwi tshi ḓa kha khakhathi dzi re hone , hu na vhupambuwi ha muhumbulo .
Arali hezwi zwi sa konadzei , hu tea u wanala thendelo ya Khomishinari wa vhana , Muhaṱuli wa Khothe ya Nṱha kana Minisṱa wa Muhasho wa zwa Muno .
Pulane ya Nḓisedzo ya Tshumelo ya Masipala yo ḓivhadzwa nga ha nyaluwo khulwane vhukuma na ṱhogomelo ya mushumo wo salelaho murahu .
Ho no swikelwa zwi takadzaho kha u wana ndisedzo ya malasha na diziḽi yo linganaho , khathihi na zwiko zwa maḓi o bommbelwaho kha mbulungelo dza zwiṱitshini kha dzi puḽanthi dza shumisaho maḓi u bveledza muḓagasi .
Ndingedzo dza ndeme vhukuma kha luṱa lwa u thoma u shumisa ndi vhuvha ha u shumisana ha thimu .
Fhedzi , hu na nzhini dza u setsha na nzhini dza u setsha nnzhisa dza u amba nga dzone dzine dza fhira dze dza dodombedzwa hafha .
Mutengo wa tshikimu : Mutengo wo tendelwaho nga Tshikimu na vhaṋetshedzat shumelo ya ndondolo ya mutakalo u itela mbadelo ya tshumelo dza ndondolo dza mutakalo dzo ṋekedzwaho miraḓo ya Tshikimu .
Ṋamusi Sarah u ḓitika nga thuso ya vhaṅwe kha mishumo yawe yoṱhe , ngauri ha koni na u shumisa zwanḓa zwawe .
Shumisani mivhala miraru yo fhambananaho ni tshi thusa muṅwe na muṅwe wa avha vhana uri a swike hayani o tsireledzea .
Musi hu sa athu u sedzwa ndeme ya mbilo ya mupoti wa mulandu , a zwi elani u nga sedza zwiṅwe zwithu zwa u ranga .
Nga murahu ha tshifhinga itsho , mukovhe wa zwivhambadzwa seli wa vundu wo vha u nṱha .
Vhutsila ho livha kha u sika mutheo wa U linganyisa ya zwa vhusiki , muhumbulo , mveledziso ya vhuḓipfi na matshilisano .
Ndi mbonelaphanḓa ya u bveledza nzudzanyo ya tshumiso i tandululaho mafhungo a vhubveledzi , khonadzeo ya ikonomi na pfananyo ya vhuanḓani na ṱhanganyo kha vhaṋetshedzi vha tshumelo vha kha sekithara ya vhutsireledzi ha wekishopho .
Hu nga kha di badelwa nga tsheke yo livhiswa kha Mulangi Muhulwane : Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe .
Hezwi zwi khou swikelwa nga kha ndambedzo ya nḓowetshumo ine ya katela u ṋetshedza thikhedzo kha mabindu ane a nga kona u sika na u vhulunga mishumo .
Ho vha hu na nḓowelo i fhungudzeaho kha tshinyalelo ya masheleni a tshumiso ya miṱa kha thundu dzi sa lalami na u engedzea kha tshinyalelo ya masheleni kha tshumelo .
U thusa nga mihumbulo nga tshifhinga tsha maitele a u ṱola .
Mvelele iṅwe na iṅwe i na luambo lwa lwayo lwa muvhili , ngauralo vhatshimbidzi vha tea u humbula nga vhuronwane uri vha shumisa hani luambo lwa muvhili nga nḓila ine mulaedza walwo wa ri : ' Ndo ḓiimisela u vha pfesesa ' .
Mimasipala i tikedza mveledziso ya zwa matshilisano na ikonomi nga vhubindudzi kha themamveledziso na u thusa u fhedza vhushai nga u ṋetshedza tshumelo dza mutheo dza mahala kha miṱa i shayaho .
Naho ho vha na vhuronwane ha u vhona uri zwidodombedzwa ndi zwa vhukuma , tshigwada tsha vhadzudzanyi vha ino khanḓiso a vha nga ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha vhukhakhi vhufhio na vhufhio .
U ṋetshedza vhuvhusi vhu bveledzaho na tshumelo dza masheleni kha Bodo .
Ri khou ita puḽane dza u engedza nomboro ya mapholisa a vhanna na vhafumakadzi nga 10% kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Vundu Nnḓu Dzapo Nnḓu dza Vundu
Nga u ralo , vhaeni vhoṱhe vha tshifhinga nyana u fana na vhaendelamashango a vho ngo katelwa khothe .
Muvhuso u tea u ya phanḓa na zwe wa thoma , ri tea u shuma nga u ṱhogomela na nga nungo .
Huṅwe fhethu , Maraga wa Bondo wa Afrika Tshipembe u khou ṋekedza thuso ya thekhinikhala na ngeletshedzo kha thengiselano dza dzingu hu na dzangalelo ḽa u bveledza mimaraga ya bondo .
Hu na u khwaṱhisedzwa ha zwiimiswa zwa mbadelo dza tshumelo na ndaulo , hezwi zwoṱhe zwi ḓo wela kule .
Mbadelo yo fhelelaho ya nḓisedzo ya maḓi na soredzhi , sa tsumbo , i a engedzea zwi tshi bva kha vhutsitsikani , hune ha vha na ṱhoḓea dza u dzhenisa dziphaiphi khulwane dzine dza ḓura .
U lavhelesa na u bula mivhala yo fhambanaho
Arali ni na maṱo a buraweni , olani maṱo a buraweni .
Vho vha mufumakadzi wa vhurathi u wina Vhugweṋa ha Ḽifhasi kha miṅwaha ya 80 yo fhelaho ya muṱaṱisano uyu vha dovha hafhu vha vha muwini wa u thoma u bva fhano kha dzhango ḽa Afrika .
Mivhigo ya mbalelano ya ngomu i sumbedza ṱhahelelo dzo fhambanaho , hune vhunzhi ha ndangulo ya vha yo no thoma u ḓivhadzwa .
Arali hu na ṅwana ane a vha hone wa u adoptha , tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tshi ḓo dzudzanya muvhigo wa tsedzuluso ya ṅwana tsha u rumela kha SACA u wana thendelo ya u adoptha kha ḽiṅwe shango ( Athikili 17 ) .
Nḓivhadzamulayotibe i sumbedza dziṅwe dza ṱhangano dzi songo katelwa sa mbingano dza vhana na idzo dzine dza itwa hu si na vhaṅwe vhathu .
Nzulele ya inifuḽesheni yo shanduka zwa zwino , zwine zwa amba uri dziṅwe kotara dzi shanduka zwihulwane nga u ṱavhanya u fhirisa zwa kale .
Masipala u na madzangalelo o fhambanaho nahone vha nga wana uri vha a ṱaṱisana nga tshavho .
Fomo ya khumbelo a i wanali kha intahnethe , fhedzi vha nga i wana ofisini yavho ya tsinisa ya Dzhendedzi ḽa Mbulungeo na Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe (
Murendi u ṱanganedza Muphuresidennde .
Vha badele mbadelo i sa vhuyi yo randelwaho uri vha ḓivhadzwe kha gurannḓa ya muvhuso .
Mugaganyagwama wa tshikwama tshine tsha langwa nga nzulele
U funza phetheni na ganḓisa nyolo nga zwithu zwo waniwaho na zwishumiswa ( midia ) zwo fhambanaho zwa tshenzhemo ya zwipfi zwa muvhili
Mbadelo ya u ṱumiwa hafhu arali akhaunthu i tshi koloda kana yo imiswa lwa maḓuvha a 30 : R80
Muhumbulo wa nzudzanyo dzo ambedzaniwaho kha vhuimo ha wadi ndi wa ndeme , fhedzi mbuno iyi ya u fhedzisela i tea u humbulwa .
Tshipikwa tsha ndango idzi a hu faneli u vha u kundwa nga u fhiriselwa ha zwipiḓa zwa khomphonenthe .
Vho dovha hafhu vha humbela miraḓo yoṱhe ya SAPS uri vha shumele tshitshavha nga u ṱhogomela na u ḓiimisela , hu si nga maḓuvha a madakalo fhedzi , fhedzi kha ṅwaha woṱhe .
Ḽiga 3 - Heyi khethekanyo i vhudzisa mbudziso ndi zwifhio zwa ndeme nga ha nyimele kha tshitshavha tshashu ?
Pulane iyi i ḓo kumedzwa kha IMC nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku 2014 .
Nga ḽiṅwe sia , a ri tendeli senthara dzashu dzi tshi vha fhethu ha u ḓidzhiela na u vha ro dzuliseaho lune ra ṱuṱuwedza u dovhololwa ha vhutshinyi he ha ita uri vhafariwa vhanzhi vha vhuye dzhele .
Muvhuso wa Vundu wa Gauteng u nga tikedza mveledziso ya nḓowetshumo idzi nga u amba mbekanyamushumo dza zwiṱuṱuwedzi zwa nḓowetshumo ya mukumba ya DTI na mveledziso ya tshigwada , na u ambedzana na madzangano a nḓowetshumo , dzikhoro dza u vhambadzela mashangoḓavha na vhabveledzi u itela u topola na u tandulula zwikhukhuliso zwa mveledziso .
Kha themamveledziso ya bada , SANRAL yo thoma u pulana luṱa lwa thandela ya R4.5 biḽioni ya u khwinisa bada ya Moloto .
Zwo ḓi ralo na kha vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela , nga mulandu wa hune ḽa wanala hone , na ḽone ḽi nga swika hune ḽa kwamea nga tshanduko ya kilima - nahone tshanduko kha kilima ya vunḓu dzi ḓo kwama muṅwe na muṅwe kha zwitshavha zwashu .
Vhuṱambo ha ṋamusi ndi u pembelela zwine zwa itisa uri demokhrasi iyi i shume .
IUDF i tikedza bono ḽa u sika " fhethu hu tshileaho , ho tsireledzeaho , dziḓorobo dzi re na zwishumiswa na ḓorobo dzine dzo ṱanganelana nga matshilisano , ikonomi i katelaho na muṱaṱisano kha ḽifhasi , hune vhadzulapo vha shela mulenzhe kha matshilo a ḓoroboni .
Ya wanga mutshila ni tshimbila tshibuḽoko tshithihi fhedzi ni tshi ya ha Tshamano .
Vhusimamulayo vhu ṱanganedza nyavhelo nyengedzedzwa lwa miṅwaha miraru kha mugaganyagwama u sa shandukiswi .
Mufhinduli wa vhuraru o vha a tshi khou vhilahedzwa ngauri arali mushumo , wa sa vhewa kha mbumbo , u nga ngalangala matshelo .
Phetheni ya u shumisa mavu i bvelelaho i ḓo vha na u shumisana nga maanḓa , tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha sisiṱeme tshi tshi khou vhuelwa - na u vhuedzwa nga - zwiṅwe zwipiḓa .
Khabinethe i fhululedza khamphani dza Afurika Tshipembe dze dza fhiwa pfufho khulwane kha World Food Show ngei Moscow . Kha vhushumisani na Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , Vhubveledzi ha Zwiḽiwa zwapo Afurika Tshipembe ho ṱanganedzwa nga nḓila yavhuḓi nga vhaṱunḓi vha Zwiḽiwa ngei Russia .
Mbilaelo dzoṱhe dza u tsireledzea ha khaelo dzi swika hune dza tumbulwa nga vha zwiimiswa zwa vhulanguli musi vha tshi khou sedzulusa zwidodombedzwa .
U topola milayo i re kha khavara .
Ndi kha ḽiga ḽeneḽi hune zwithu zwo sedzwaho kha sekithara dza masipala zwa tea u dzheniswa kha IDP .
U ṱavhanya u topola ezwi , hu vha na khonadzeo ya khwine ya u vha khwine .
U ṱalusa , u ṱola na u nanga mabindu ane a khou bvelela hu tshi itelwa thikhedzo na u dzudzanya mveledziso ya vhukoni na pulane dza bindu dza u khunyeledza pfunzo kha mabindu o nangwaho .
Kha vha rumele khophi ya fomo kha ane vha khou vhangisana nae .
U tholwa hu ḓo itwa ho no sedzuluswa lwo fhelelaho , khwaṱhisedzo ya ndalukanyo na asainimenthe ya vhukoni .
3.1. Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Tshikwama tsha Khombo Dzibadani , 2016 Phalamenndeni .
Ra vha fha mpho ya phukha ya ḓaka .
Ndeme yo Litshwaho i sumbedza ndeme yo siiwaho nnḓa kha luṱa luṅwe na luṅwe lwa uho vhuṋe ha mutshilinzhi hutshi khou shumiswa Mulayo wa Litshwaho .
Ofisi ya Muṅwalisi i rumela marifhi a nga ha u vusuludza na fomo dza khumbelo kha vhoṱhe vho ḓiṅwalisaho hu sa athu fhela miṅwaha miraru .
Fhedzi , hu na dziwebusaithi dzine dza vha na matheriala ane a khakhisa na u vhaisa vhana .
Nga nṱha ha izwi , phimo ya u shaesa ha mishumo Afrika Tshipembe zwi ita khuwelelo ya u dzhenelela hu na nungo kha tshiwo tsha zwa mishumo .
Muthu a nga si kone u dzumbama kha mbuno ya uri vhaswa zwikoloni vha nga tshenzhela , u shumisa kana u ṱanea kha zwidzidzivhadzi zwi siho mulayoni .
Yuniti ya Vhufaragwama ha Tshikwama i na vhuḓifhinduleli ha u langula ndaka dza masheleni dza Tshikwama na khwalo na nzudzanyo dzoṱhe dza masheleni .
Indaba yo kona u ḓa na pulane dza u dzhenelela na u khwiṋisa dzine ne dza ḓo thusa zwikolo izwi .
U Khwiṋiswa hu bvela phanḓa nga u fhungudza zwithu zwi vhaisaho ikonomi na matshilisano a vhushayamushumo , nga u ḓi dzhenisa kha ndinganyelo ya Madzangano a Vhutholi a Dzitshaka , zwa u dzhenisa vhagudiswa kha vhugudisi na mazhendedzi a tshitshavha vhane zwazwino a vho ngo katelwa nga Mulayo .
Vha fanela u ḓisa khumbelo ya livi ya vhulwadze vhone vhaṋe kana nga shaka ,
Iṅwe nḓila mbuya ya u zwi ita zwavhuḓi ndi u vhulunga bugu ya u lavhalesa .
Nga nnḓa ha maga ane ndaela ya vha yo ṋewa khao , sa zwe nda amba afho nṱha , Nicholson J a nga si khakhe nga u ṋea ndaela ya u dzhiulula na uri aphiḽi a yo ngo livhiswa kha ndaela yawe nga nḓila iyo .
Hezwi zwi katela mushumo kha bada dza R81 na R71 ngei Limpopo , tshiṱitshi tsha tshidimela tsha Bridge City tshine tshi ḓo shumela vha Umlazi ngei Durban na vhuṱambo ha u fukula mavu he ha farelwa Mugodini wa De Beers wa Venetia ngei Vhembe , kha ḽa Limpopo .
Mafhungo a mbekanyamitele dzoṱhe dza hayani na dza dzitshaka a wanalesa fhano , hu tshi katelwa sa tsumbo na tshivhumbeo tsha ndangulo ya sekithara ya zwa vhudavhidzani na ṱhuṱhuwedzo yayo kha zwa mitengo , kana vhuhulu ha mbambadzo na mbekanyamaitele ya nḓowetshumo zwi ṱuṱuwedza dzifeme kha u ita vhubindudzi na zwa mbambadzo lwa tshifhinga tshihulwane .
Ahuna gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha
Tshikhipha tsha Pele tsha nomboro ya vhufumi ya pfi tsho awedzwa .
Vha fanela u ḓivhadza Minisṱa wa Zwa Mupo nga ha muhumbulo wavho wa u ita ṱhoḓisiso kha zwiko zwa zwitshila zwapo hu na ndivho ya mbambadzo .
Komiti dzo raliho , vhukati ha miṅwe mishumo , dzi tshimbidza risetshe na u vhekanya mivhigo .
Tshigwada tsha Afrika Tshipembe tshi tsinisa na u tea u vha kha mitambo ya tsini na ya mafhelelo ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi nga murahu ha u tamba mitambo i konḓaho vhukuma u swika zwino .
Naa vha ṱoḓa u tsireledzwa kha nnyi ?
A hu na phambano kana u khwiṋiswa ho ḓiswaho na u tendelaniwa khaho u swika zwino .
ArchView Network Analyst i ṋetshedza vhuṱanganelwa ho ḓiimisaho nga hoṱhe , ha mvelo , hune ha shumisaniwa , ho leluwaho u hu shumisa ha u ṱanganyela nḓila dzo tshimbilwaho , u wana tshileludzi tsha tsinisa , u vhiga mvelelo sa nḓila dza u sumbedza na u wana vhupo ha tshumelo .
Mivhigo ya radiology i nga si ṱo ḓee kha vhana vhane vha vha nga fhasi ha miṅwaha ya 12 na kha vhafumakadzi vha vhaimana .
Hu nga si vhe na mbudziso ya uri ndaka yo ita khomishini dza milandu uri dzi vhe hone kana dzo leluwa .
Thandela dza themamveledziso dza sekhithara ya tshitshavha dzoṱhe dzi ḓo itwa ndingo yo dzhenelelaho u wana u konadzea hadzo .
Vhaofisiri vha masipala na / kana vhakhantseḽara vhahulwane vha anzela u vha hone kha vhugudisi uri vha vhe Vhagudisi vha Vhagudisi kha mishumo ya u fhaṱa vhukoni i ḓaho .
Arali Muḓisi wa mbilaelo a muimeleli wa muraḓo wa GEMS
Khathihi fhedzi nda vhona munna o fara ḽitshaini ḽihulu .
Zwithu zwihulwane zwa u fhambanyisa ho raliho , ho sedzwa u funza , fiḽosofi , vhuvhusi na mishumo .
Nḓivho na vhukoni ha u ṱalutshedza Milayo ya Zwiko zwa Vhathu na Ndaulo na dziṅwe theo dza mulayo dzi elanaho .
Vhorabulasi vha no lima tsini na milambo vha tshinyadza zwilalo zwadzo .
Ḽidzinginywa ḽi ombedzela ṱhoḓea , hu si ya pfunzo ya mutheo fhedzi , fhedzi na kha khonadzeo na u ṱhanganedzo nga muvhuso ya vhupfumbudzi ha u tshimbidza vhudziki na nyaluwo zwa mushumi .
Vhulimi vhu dzhiwa sa zwithu zwi si zwavhuḓi na u lavhelelwa uri vhu vhe murahu kha nḓowetshumo .
Thendelano ya vhuimo ha tshumelo , Ndondolo , u lavhelesa , u ṱola na mivhigo ( tshumelo dza iḽekhiṱhirikhi , vhuthathatshili , u laula zwikhokhonono , mutakalo na dza u kunakisa )
Fhedzi , vhaṅwe vhabveledzi kha nḓowetshumo dza fhasi , vha pfa uri vha khou farwa nga nḓila ine ya sa sumbedze ṱhonifho nga zwigwada zwa mabindu mahulwane na holosele .
Kha vha dzhiele nṱha uri arali rekhodo isa wanali nga luambo lune vha lu takalela , vha nga kha ḓi i wana i nga luambo lwonolo lune lwa vha hone .
Tshikwama tshi khou bveledza u kuvhanganywa ha zwikolodo- na sisiṱeme ya masheleni yo ḓisendekaho nga zwiko zwo fhambanaho zwa mbuelo kha tsumbathengo dza lweṱolweṱo lu ne lwa tea u badelwa .
Nyimele dza dzilafho ḽo ṋaṋaho
Arali zwo rali , mushonga wa u haela u songo ṅwaliswaho u nga rengiswa lwa tshifhinga tsho kaliwaho u swika u ṅwaliswa ho no itwa .
Muofisiri wa Refugee Reception u ḓo vha vhudzisa mbudziso dza u thoma a dovhe a ḓadze fomo BI-1590 .
Maitele a apariṱeiṱi a kha ḓivha hone dziḓoroboni dzashu .
Izwi zwi nga vha na thuṱhuwedzo kha thandela dza u fhaṱa dza masipala sa izwi muhwalo wa u vhiga u tshi nga engedzea kha u ita idzi ndayo .
Mbuelo yo khethekanyiwa - Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho
1.4 . Khabinethe yo ṱanganedza u rwelwa ṱari ha tshiofisi ha Thandela ya Ndingedzo ya eChannel ya Muhasho wa zwa Muno nga Muphuresidennde Vho Zuma .
Vhutsila ha u Vhona vhu bveledza zwikili zwa zwipfi khathihi na nyanḓano vhukati ha miraḓo mitete na miraḓo ya guṱe nga u shumisa zwishumiswa ( matheriaḽa ) na u kona u shumisa thekhiniki dza vhutsila dzo fhambanaho .
Hu katelwa ndondolo ya zwa vhuongi hayani nga murahu ha muaro
Naho u shela mulenzhe kha maitele kana mbekanyamushumo ya Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma hu tshi nga dzhielwa nṱha musi hu tshi ṱoḓou vhofhololwa mukhakhi nga paroli , fhedzi a si zwone zwi zwoṱhe zwine zwa dzhielwa nṱha nga Bodo ya Paroli .
5.4 Tshumelo ya Mafhungo ya didzhithala ; tshumelo dza inthanethe na tsireledzo ya zwa inthanethe
U bva maluvha ha helele kha sisiṱeme dza muelelo hafhu hu nga thivhelwa nga u tibedza thannge nga pulasitiki ḽitswu kana nga kha u ṋetshedzwa ha murunzi wo linganelaho .
Kha mvelele dza khwaṱhaho , nḓila ine tsheo ya dzhiwa ngayo i nga laulwa nga maanḓa .
Milayo ine ya langa ndaulo i anzela u kanganyisa , ya ṱanganyisa mbekanyamaitele na ndaulo .
Zwi tshi khou itiswa nga u tsa ha ikonomi nga 2009 , sekithara ya phuraivete a i tshe na dzangalelo ḽa u bindudza mbuelo dzayo kha zwa u bveledza .
Tshanduko idzi dzo vha mvelelo dza mutheo dza u sudzuluwa ha sia ḽo sedzwaho ḽa mbekanyamushumo dza Muvhuso musi tshifhinga tshi khou ya .
Ndangulo i na vhuḓifhinduleli hoṱhe kha vhadzhiamukovhe u vhiga nyimele ya khamphani nga kha zwitatamennde zwa masheleni hu si tou vha fhedzi kha vhaṱolamuvhalelano .
Khetho ya tshishumiswa i ḓo bva kha tshipiḓa kha saizi na u konḓesa ya thandela na tshielo tsha maimo a nṱha a kushumele kwa tshishumiswa ku a ṱoḓea .
Khabinete yo dovha hafhu ya ita khuwelelo kha vhahulwane uri vha ṱavhanye vha fhindule malugana na zwililo nga nḓila ine ya tshimbilelana na Ndayotewa yashu .
Vhukoni hashu ha u fhindula a ho ngo ḓitika zwo leluwa kha u vha na vhukoni ha thekhinoḽodzhi vhu re hone .
Zwipikwa zwa tshivhalo tsha vhafariwa nga philisi dza anthiritrovairala na phesenthe ya vhafariwa vho bviswaho nga pharoulu na vhafariwa vho bviswaho dzhele zwi tshi bva kha vhuḓifari havhuḓi hu si na u pfuka mulayo nga ṅwaha zwo no fhirwa .
Ndangulo ya Vhashumi , Vhupfumbudzina Mveledziso na Nyambedzano dza Ngomu zwi wela nga fhasi ha Muhasho wa Vhashumi , ngeno hu uri zwa Masheleni na zwa Vhuendi zwi wanala kha Muhasho wa Ngangulo ya zwa Masheleni .
Sa zwe zwa sumbedzwa afho nṱha , vhuthihi ha poḽotiki na mbofholowo ya ikonomi zwo vha zwone zwipikwa zwa Afrika misi yoṱhe u bva mbofholowo i tshi thoma u swika zwino .
U ṱuṱuwedza kushumisele kwa vhuḓi kwa guḽuu na zwine zwa shumiswa kha u ḓodza guḽuu
U bveledzisa tshikhala tshi linganaho na u farwa zwavhuḓi kha mushumo nga kha u fhelisa u sa farwa zwavhuḓi .
Zwiteṅwa zwihulwane zwa mbekanyamaitele ya vhuendedzi zwi sumbedza , tsha u thoma , ṱhoḓea ya mushumo wa muvhuso u shanduke u bva kha u dzhenelela nga maanḓa kha mishumo u vha vha sedzaho kha tshiṱirathedzhi tsha mbekanyamaitele , vhupulani na gumoṱuku ḽi ne ḽa ṱoḓea kha ndaulo i re khagala ya u ṋetshedza sisiṱeme yo teaho ya vhuendedzi .
Mulayo wa Muhanga wa Mashumele a Vhushaka ha Mivhuso yo Ṱanganelanaho , wa 2005 u dzhiela nṱha ndeme ya u dzhenelela ho fhelelaho ha mivhuso yapo kha vhushaka ha mivhuso yo ṱanganelanaho , sa izwi muvhuso wapo u wone fhethu ha ndeme ha nḓisedzo ya tshumelo na mveledziso .
Buthano zwa zwino ḽi khou khwaṱhiswa nga phurotokholo mbili , ine ya ita zwa mbambadzo ya vhathu na ine ya ita zwa thengadzumbe ya vhathu .
Kḽorini kanzhi i vha hone lwa mupo fhedzi i wanala kanzhi sa kuḽoraidi .
Nṱhani ha izwo , hu tou nga hu na u sa ṱumana vhukati ha zwi itwaho kha vundu nga SAPS na vhuṅwe vhulangi ha vundu , kanzhi zwi bveledzaho u sa fheliswa ha ḽaisentsi naho SAPS dzi khou ḓivhadza vhulangi ha u pfukiwa hu re khagala ha ndaulo .
Hu dovha ha vha na u engedzea ha tshutshedzo dzine dza ḓiswa nga vhugevhenga vhukati ha dzitshaka zwi nga ho sa vhutherorisi na u ṋaṋa ha dzinndwa , u endedzwa ha zwidzidzivhadzi , u ganḓiswa mizika zwi siho mulayoni , u wanala ha vhubveledzi ha zwiṱhavhane , u tswiwa na u endedzwa ha vhathu zwi siho mulayoni , tshelede dzi siho mulayoni .
Ndi ngoho , ndi zwifhio zwine muthu anga lavhelela kha DP , zwihulusa zwi tshi yelana na zwithu zwi no bva kha mu Afrika ?
U ola zwi rathelaho , musudzuluwo wa muvhili , zwo sikwaho nga vhathu vha fhiraho vhavhili
Ngauri vhunzhi ha vhaswa vha khou dzhena kha makete wa mishumo ṅwaha na ṅwaha , ikonomi I fanela u sika mishumo minzhisa ya vhaswa u fhirisa zwine zwa vha zwone zwino , u itela uri tshikalo tsha vhushayamushumo ha vhaswa tshi dzike .
Nzimulo ya mathomo yo ḓiswa nga u bommbiwa ha maḓi a lwanzhe o ' kunaho ' o monaho a tshi dzhena kha maḓi a mashika musi a tshi bva kha vhuimazwikepe ha muanḓadzo na u bommba hu iteaho musi pulamu yo papamalaho i tshi gonya nṱha ha mavu .
Sedza na u ṱalukanya zwo teaho u itwa u thusa miṱa iyo ;
U dzudzanya mutevhe wa vhupo ha nḓisedzo ya maḓi ha ndeme hu tshi itelwa u lwa na mulilo khathihi na u tandulula thaidzo ya ṱhoḓea dza haiḓirenthi .
Kha vha ntendele ndi livhise zwiṱuku kha heḽi sia ḽa Vhuṅwaleli ha Vhupileli .
Ni talele nga fhasi mapfanisi a re kha vhunzhi .
Tshanduko iṅwe na iṅwe kha zwidodombedzwa zwa muṋe kana zwa muthu are na pfanelo ya u langa tshiendisi i fanela u davhidzanwa na vha mannḓalanga a u ḓiṅwalisa vho teaho hu sa athu u fhela maḓuvha a 21 nga murahu ha u shandukiswa honoho .
Mishonga i randelwa nga phurofeshinaḽa dza tshumelo dzo ṱanganelanaho
Lwendo ulu lu ḓo thoma nga ḓuvha ḽifhio nahone nga tshifhingaḓe ?
Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tshi themendela uri Minista wa Pfunzo dza Nṱha na Vhupfumbudzi vha thome maitele a u dzinginya zwi tevhelaho :
Tsumbo , luṱa luṅwe na luṅwe lu tea u khunyeledzwa phanḓa ha musi luṅwe lu tshi thoma .
( c ) Arali Buthano ḽa phasisa Mulayotibe wo khwiniswaho , Mulayotibe wo khwiniswaho u fanela u fhiriselwa kha Khoro , nahone arali Khoro i tshi nga phasisa Mulayotibe wo khwiniswaho , Mulayotibe u fanela u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
Vhashumi vha ḓo dzhia tsheo dzo humbulwaho zwavhuḓi na u vha dzavhuḓi naa ?
Murekanyo wo shandulwaho ndi wa tshisaintsi u fhira we wa shumiswa kale .
Sa tsumbo , kha mashango manzhi are na dimokirasi u bvelela zwi vho fanesa na nḓila ya u lingedza u sa saukanya zwi tshi yelana na lutendo kha zwa vhurereli na u tevhedzela mikhwa mivhuya .
Ro guda , zwihulusa nga kha thambulo na muombano , u fhenya tseḓa na tseḓa .
vha tea u ḓa na tshiṱatamennde tshire mulayoni tsho sainiwaho nga muthu wa muṱhomphei ( u fana na mukhantseḽara , khosi , mushumela vhapo , minisiṱa wa vhurereli kana ṱhoho ya tshikolo ) ane a nga ṱalusa madzina a vho na vhukale havho
U vhea iṱo kha u tevhedzwa ha u thivhela phirela na mbekanyamaitele dza ndango na phurotokholo .
Zwenezwo , ri tea u dzhiela nṱha kha riṋe vhaṋe uri a ri athu vhuya ra swikelela vhunṱha uho ha zwitshavha zwo dzudzanywaho nahone zwo lugaho .
Ri na vhuthihi vhuhulwane vhukati ha madzangano a vhashumi ashu na vhukati ha madzangano a vhatholi .
Yuniti ya Ṱhoḓisiso yo ṋewa mushumo nga tshiimiswa wa u fhindula migwalabo ya nḓisedzo ya tshumelo , nga zwezwo wa pfukisa tshivhalo tsha fhethu ha madalo o pulanwaho a ṅwaha .
Zwine zwa vha zwa ndeme ndi zwauri mishumo yoṱhe miswa i kha sekithara dza ikonomi ya fomaḽa , kha sekithara dzine dza nga dza migodi , vhuendi , tshumelo dza tshitshavha na zwa mbambadzo u tou amba zwi si zwinzhi .
Sa vhunga vhunzhi ha vhashumisani kha Khabinethe vho khwaṱhisedza kha vhege dzenedzi , ri kho ṱangana na u salela murahu kha u vusuludza themamveledziso ya tshitshavha .
Khabinethe i fhululedza Minisiṱa wa Mutakalo Vho Dokotela Aaron Motsoaledi kha u thola Ambadzifhele wa Mutakalo u ita ṱhoḓisiso dza vhukhakhi he ha itwa nga zwiimiswa zwa mutakalo na vhashumi vha mutakalo .
6.8.1.1 Nga ṅwambo wa mbetshelwa ya milayo ya mashangohaya a kale kha mavunundu nga1994 , milayo yo fhambanaho , nazwino , i kha ḽi shuma kha zwipiḽa zwo fhambanaho zwa Riphabuḽiki .
Zwi tshi ya kha u ṋea maanḓa zwigwada zwo livhiwaho , muhasho wo fara Khuvhangano ya Vhafumakadzi vha re kha zwa Mabindu Vunduni .
U ṋea miraḓo ya tshitshavha maanḓa a u sedza muvhuso wapo u tshi tshea mafhungo .
Hu dovha ha vha na zwikombetshedzwa zwine masipala a tea u tevhedza arali u shumiswa ha CBP vha tshi ṱoḓa hu tshi pfumba .
Muhumbeli wa mushumo o bvelelaho u ḓo dzhenela kuitele kwa dzina ḽavhuḓi kha tsireledzo .
Arali zwifuwo zwa bulasini zwa bvisa zwitzhili zwi konḓaho u langa nahone malaṱwa a shumiswa kha madamu a khovhe , zwitzhili zwi nga dzhena kha khovhe fhirela vho na kha vhathu nga murahu .
Nga nṱhani ha lushaka lwo fhambanaho lwa khetho dzo bulwaho murahu na u fhambana ho ṱanḓavhuwaho ha vhushaka vhune ha khou ambiwa ngaho , zwi ḓo konḓa u nanga fhedzi ḽiga ḽithihi ḽa u angaredza ḽa mulayo wa vhukuma u itela u laula vhushaka hoṱhe .
Tshanduko hedzi dzo ṱuṱuwedza vharangaphanḓa vha Tanzania u amba nga ha u tevhedzela ṱhoḓea dza khwiṋe dza ḽifhasi .
Uri vha wane mafhungo nga vhuḓalo , vha kwame vha Muhasho u tevhelaho :
U thoma na u londola sisiṱeme ya ndangulo ya ḽiṅwalwa kha maṅwalo oṱhe a zwa masheleni a tevhedzaho ṱhoḓea dza Muṱolambalelano Muhulwane .
Mushumo wa senthara ndi u alusa mvelele ya u vhala , u ṅwala na u gandisa nga nyambo dzoṱhe , khathihi na u swikela ho leluwaho kha dzibugu kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe .
Biovac ndi khamphani i ṋetshedzaho mishonga ya ndeme vhukuma , yo tsireledzeaho nahone i shumaho kha sekithara ya muvhuso , na uri ndi yone i rangaho phanḓa mishonga ya malwadze a vhana kha Mbekanyamushumo yo Engedzwaho ya Muvhuso ya u Hayela ( EPI ) .
Ndayo dzo salaho dzi langaho tshumelo ya nnyi na nnyi na ndaulo Afrika Tshipembe :
2.6 . Khabinethe yo themendela maga o yaho nga u fhambana a u vusuludza ndangulo ya ṋetshedzo ya tshumelo ( SCM ) .
Hezwi zwi katela :
Mufumakadzi wavho Vho Farieda ndi muṅwe wa vhaeni vhashu madekwana ano .
6.1 . Khabinethe yo tsivhudza vhathu vhoṱhe uri vha khombetshedzo ya milayo khathihi na maṅwe mazhendedzi o teaho vho ṋewa mushumo wa u lavhelesana na mafhungo a zwa vhupfuluwi khathihi na a vhadzulapo vha mashango a nnḓa vhane vha si vhe na maṅwalo o teaho .
Zwi a thusa arali vha nga dzhia vhuṱanzi uhu vha hu vhea kha tshifanyiso tsha u sedza zwithu muthu e muyani u itela u itela uri zwigazwigazwiṱaluli na mveledziso i no khou bvelela kha zounu iṅwe na iṅwe zwe vhe khagala hu tshi katelwa na u ṋetshedza nga u angaredza zwi re nga ngomu wadini u fana na zwine tsumbo i re nga afho fhasi ya ḓo vha sumbedza .
Zwine zwa vha uri , nangoho , zwi a sumbedza nga ha hezwi zwiṱori ndi zwauri zwi amba nga ha vhanna na vhafumakadzi zwavho vhe matshilo avho a shandukiswa lwa tshoṱhe nga u tambudzwa he vha ṱangana naho nga tshifhinga tsha khakhathi dza zwa poḽotiki .
Kha vha i ise Embasini kana Mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Vhasaini kha thendelano vha vhumba thimu ya ndeme ya vhashumisani vha nḓisedzo .
Vhashumisi vha si vhanzhi ( vhaaluwa na vhana ) vho ḓiṅwalisela dzilafho ḽa anthirithrovairaḽa u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Ndivho ya mbekanyamushumo ndi u pfumbudza muthu nga muthihi nga muthihi u swika kha ḽevele ya u vha phorofeshinala o ṅwaliswaho .
Kha vhathu vha dzimiḽioni vha Afrika Tshipembe , vhane vha sa kone u swikelela moḓoro , vhuendi ha nnyi na nnyi ndi ha ndeme u thusa kha musudzuluwo .
Musi vha tshi khou ita mishumo yavho sa mapholisa , u ṱhogomela ndi zwa ndeme nga maanḓa .
Vha nga si kone u dzhena Afrika Tshipembe phanḓa ha musi khumbelo i tshi tendelwa .
O amba uri ene na vhaṅwe vho swika he vha pfa munukho wa gese i bvisaho miṱodzi zwenezwo phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma .
Nga nṱhani ha zwiitisi izwo , vhathu vho ḓiṋekedzelaho , vhathu vhane vha ḓivha hune vha ya hone , vha ṱoḓa vhurangaphanḓa .
Hu tshi vhambedzwa na miṅwe miṅwaha vundu ḽo tshenzhema phungudzo kha tshivhalo tsha zwiwo zwa thaidzo dza ndaulo yo bvaho nnḓa ha nḓila dzo kalulaho .
1.4.10 u ḓo langa bindu ḽawe na vhashumi a tshi tevhedza kuitele ku no ṱanganedzwa nga vhubindudzi ;
Mbalambalo i tea u sedziwa ho dzhielwa nṱha nyaluwo ya lushaka na nyimele ya ikonomi .
Hu khou dzinginywa uri khanedzano dzi elanaho na mvelelo dzi tea u ḓiswa kha vha Khomishini ya Dzikhetho na uri vha Khomishini vha tea u dzi dzhiela nṱha na u dzhia tsheo hu sa athu u fhela maḓuvha mararu dzo ḓiswa .
Ri gidimela ha Tshamaano Ndi nnyi ane a ḓo thoma u swika ha Tshamaano ?
Nga u ita mazha thandela dzine dza vha kha rediasi nngede .
Thikhedzo ya tshitshavha musi hu tshi itwa mushumo wa u elelwa avho na u sumbedza u kwamea zwi tshi bva mbiluni zwo ri ṱanganya musi ri tshi elelwa vhahali vhashu kha zwa mitambo .
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u sedzana na maga maswa ane a ḓo khwinisa ndambedzo .
Mulayo u dovha hafhu wa ṱuṱuwedza u vha khagala musi hu tshi vhewa mitengo ya mishonga .
Vha ḓivhadze uri khovhe dzavho dzi ḓo ṱunḓiwadzi kha tshivhumbeo ḓe ( dzo xwatuswa / dzo rothodzwa dzi thethe / nz )
Hu na vhunzhi ha mbuno malugana na vhukhwine vhu si havhuḓi ngamaanḓa-maanḓa nga nṱhani ha ṱhangano ya zwi tevhelaho :
Vhukhakhi ha maraga muhulwane vhune ha vha hone kha vhuendi ha dzitshaka nga lwanzhe vhu bvelela u bva kha mbekanyamaitele dza tsireledzo dza maṅwe mashango .
U bveledza mbekanyamaitele dza sekhithara , mikhwa na zwitandadi
" Ndi zwiḽiwa zwifhio zwine zwa ḓo thoma u vhidzwa ?
Naho zwo ralo , kha vha sedze nga vhuronwane arali tshanduko dza lushaka ulu dzi tshi khou ya u rumela milaedza miṅwe na miṅwe yo fhambanaho kha vhathetshelesi vhavho .
U wana nḓila u bva huṅwe fhethu u tshi ya huṅwe ( u shumisa maipfi a no nga sa : tshimbila nga , nga nṱha , nga fhasi ,
Vhonani na Ann vho mangala vha tshi vhona vothi ḽo aṱama .
Ho sedzwa uri vhaasesi vha re na ndalukanyo nahone vho ṅwalisaho vho khwaṱhisedzwaho nga bodo ya u asesa yo teaho vha vhe vhone vha shumiswaho kha thandela .
Kuvhusele kwa Komiti dza Wadi dza NQF 2 zwihulu kha zwitandadi zwa yuniti :
3- Tshitshavha tshi re na mutakalo tshi ḽaho tsha fura tshi si na HIV
Ho dzhiiwa makumedzwa u bva kha data dzi fulufhedzeaho , mafhungo u bva kha mihasho yo teaho , zwiimiswa zwi tikedzaho demokirasi na ndayotewa ya shango khathihi na madzangano a vhadzulapo o teaho .
Mihumbulo yo nangwaho i tea u vha yone yo teaho nahone i tea u vha na ṱhuṱhuwedzo musi ho bviswa mbadelo .
Mbudziso : Ndi ngani zwi zwa ndeme u bveledza phurofaiḽi ya wadi ?
Khaedu i re hone kha riṋe ndi u ṱhonifha maitele a zwithu na u hwala vhuḓifhinduleli kha u ṋea vhumatshelo hashu tshivhumbeo .
Sisiṱeme ya mabadelele nga Ḓorobo ya Buffalo i sia hu na zwinzhi zwi si na phindulo .
Kushumisele kwa maḓi a kaliwaho nga mithara na muḓagasi zwi ita uri kushumisele ku kone u langea nga vhoramabindu vhaṱuku .
Musi zwo ralo , tshivhalo tsha u dzhenelela zwo vhewa nga tshifhinga tsha muvhalelano u itela u dzhena kha mafhungo aya a khaedu .
Vhege dzine dza khou ḓa dza vhuhali nga muvhuso dzi ḓo vha dza u swikelela Vhege ya Imbizo ya Muvhuso ya Vhu9 , ine ya khou tshimbidzwa nga Sisiteme ya Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani ha Muvhuso ( GCIS ) .
( 1 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe ane a vha na ndalukano dza u voutha kha Buthano ḽa Lushaka u a tewa u nanga vha Muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu nga nnḓa ha -
Vhuloi kanzhisa vhu shumiswa musi hu khou ṱalutshedzwa zwi kwamaho mashudumavhi ane miraḓo ya tshitshavha ya ṱangana nao .
Mbekanyamushumo ya vhuimana i rangwa phanḓa nga vho sisita vha vhaongi vho ḓiṅwalisaho vha re na ndalukanyo dza u bebisa .
- khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( i ) malugana na vhana vha miṅwaha ya 15 u ya fhasi .
Gurannḓa na muvhigo wa tshinyalelo kha theḽevishini
Fhedziha ri a zwi ḓivha u ḽifhasi ḽoṱhe , miṱa i khou engedzea u vha kha khovhakhombo na uri i khou fhandekana ngauri muhwalo wa vhuḓifhinduleli u khou tou lemela zwi hone .
Zwiko zwi songo eḓanaho zwa Yuniti ya Mbalelano ya Ngomu kha u ita mishumo yayo zwavhuḓi na u ita mbalelano dzavho zwi tshi elana na maimo a Tshiimiswa tsha Mbalelano dza Ngomu .
Musi tshishumiswa tsha u vhulunga muḓagasi tsho no dzhenisiwa tshi ḓo dzhiwa sa tshishumiswa tshi sa tsha humiswa .
Senthara nga vhuḓalo dzo dizainwa nga tshifhinga tshe pfanelo dza vhafariwa dza vha dzo pimiwa vhukuma hu na muhumbulo wa zwivhotshwa zwo gwevhiwaho vhudzuloni ha avho vho lindelaho tsengo .
( b ) Kha vha ṋee ḓiresi na / kana nomboro ya fekisi ya Riphabuḽiki ine mafhungo a fanela u rumelwa khayo .
Kha vha humbele CCMA uri i ite thendelano nga ha milayo ya mugwalabo nga tshifhinga tsha mugwalabo kana u siwa nnḓa
Dzirodo dzoṱhe dzi ḓo vha dza tshipiḓa tsha lushaka lwa tshitendeledzi tsha tshiomate tshi re na vhunavha sa zwe zwa tiwa kha Zwidodombedzwa zwa Tekeniki zwo Dodombedzwaho .
Arali vha tshi tenda u kovha zwiko zwavho zwa zwi tshilaho zwapo na u dzhena kha thendelano ya u kovhekana mbuelo vha ḓo fanela u ḓadza thendelano ya u pfukisa zwishumiswa ( kha vha sedze afho nṱha ) .
5.3 . Khabinethe i farana na lushaka kha u takalela mashumele a Tshigwada tsha Afrika Tshipembe vhane vho dzhenela mitambo ya Vhaholefhali Rio 2016 ngei Brazil u bva nga ḽa 7 u swika nga ḽa 18 Khubvumedzi .
11.8.1.1 Shuma mishumo ya muraḓo wa Phanele hu na u fulufhedzea , ngoho na vhuḓikumedzeli .
Hoyu u khwinisa Mulayo wa Mupo wa Lushaka wa 1998 ( Mulayo wa vhu 107 wa 1998 ) khathihi na tshivhalo tsha Milayo ya Vhulangi ha zwa Mupo .
Maitele a tsedzuluso ya mbekanyamaitele o sedza thaidzo na zwikhala zwine nḓowetshumo ya migodi ya khou ṱangana nazwo .
U fhedzwa ha u vhiga zwa masheleni nga tshifhinga , vhupfumbudzi na u fhaṱa vhukoni u bva kha u thusa vhaṋetshedzi vha tshumelo vhoṱhe .
Vhashumisi vha ḓo kona u swikelela phurofaiḽi , u i lulamisa na u khwinisa zwidodombedzwa zwavho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Zwi dovha hafhu zwa ṋea nḓivho ya mutheo na zwikili u itela uri vha kone u shela mulenzhe kha nyito dza vhutsila .
Tshumelo dzo teaho kha thangana ya murole na vhaswa na yone i ḓo ṋetshedzwa .
Muthelo wa mushumi wo salaho nga muraho ha u sumbedziswa ha tshipi ḓa tsha muthelo tshi yaho kha SITE , muthelo kha muholo wa mushumi a u kateliwi kha muholo une mushumi a u wana tshikwamani u sumbedzisaho PAYE .
Kuitele kwa tshiputelo ku na zwivhuya zwa u livhana na vhushai u bva kha kuvhonele kwo fhambanaho , na u fhungudza u ḓisendeka nga maga maṅwe na maṅwe mathihi .
Tshati ya u sumbedza zwipiḓa zwa muvhili
Fhedzi , nga thungo hu dovha ha vha na u shaea ha ṱhoḓea nga nṱhani ha u sa pfesesea ho linganaho ha nga uri tshumelo dzi nga kha ḓi itwa uri dzi vhuedze matshilo a vhathu .
Musi vha tshee vhaṱuku mukalaha Vho Sam vhe na khonani yavho John vho vha vha tshi anzela u dia zwinwi fhasifhasi maḓini a lwanzhe .
Saizwi muvhili u sa koni u shumisa guḽukhousu sa fulufulu , u pwashekanya mapfura .
U nwelela hu nga shumiswa musi mavu a mupo a vhubuli ho linganaho na maḓi a fhasi ndi tshiṱanganedzi tshi ṱanganedzaho tsha maḓi o kunakiswaho .
Vho engedza muunḓiwa nahone ha sa dzhielwe nṱha iyi tshanduko musi hu tshi itwa mbadelo i tevhelaho .
( b ) shela mulenzhe kha mbekanyamushumo dza mveledziso dza lushaka na dza vunḓu .
Madzangano a si a muvhuso na madzangano a tshitshavha .
Kha ṅwaha uno wa vhu23 wa mbofholowo , ri kha ḓi vha ro ima kha u vha Afrika Tshipembe ḽa vhuthihi , ḽa demokirasi , ḽi sa ṱaluli mbeu , ḽi sa ṱaluli nga muvhala nahone ḽi bvelelaho .
Thandela & mishumo zwi dzhena afha
Ndi ḓo ṋea Muphuresidennde Vho Nelson Mandela mafhungo nga vhuḓalo nga ha khwiniso dze nda dzi vhona kha shango ḽa u naka iḽi .
Sa muraḓo wa GEMS wa Sapphire kana Beryl , vha nga shumisa heyi tshumelo tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsha ḓuvha ( kana vhusiku ) u wanulusa nga ha masheleni avho kha tshaka dza 18 dzo fhambanaho .
Nga ṅwambo wa u shaya ndinganyiso ha kale , ndi zwa ndeme uri tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi i itwe nga nḓila ine ya sa nyeṱhe na nga nḓila ire na ndinganyiso u itela u lulamisa uhu u sa lingana .
U dzudzanya u nyeṱulela midia na khoniferentsi dza khanḓiso .
( a ) ita tsheo kha phambano vhukati ha mbumbo dza muvhuso kha sia ḽa lushaka na dza vunḓu malugana na tshiimo tsha mulayotewa , maanḓa kana mishumo ya iṅwe na iṅwe ya dzenedzo mbumbo dza muvhuso ;
Zwibveledzwa zwi khou kaṋiwa u itela u vhuelwa ha dzitsiwana na fhethu ha tsireledzo vhu wanalaho henefho vhuponi .
U ita vhugevhenga vhune ha bveledza khaṱhulo ine ya si vhe na khetho ya ndaṱiso .
No no vhuya na vhona ulu luswayo ?
Musi mulayotibe wo no phasiswa , Afrika Tshipembe ḽi ḓo kona u thivhela u ḓiswa ha khethela thungo ya nnḓa ya zwitumbudzi na malwadze ane a nga phaḓalaladza zwitumbudzi zwa khombo na malwadze a zwimela shangoni ḽashu .
Livhanyani maipfi a re kha tshiphuphuledzi tsha monde na zwine a tshiṱaha tsha vhusunzi amba zwi re kha tsha uḽa . ṱholi lusunzi lwo rumelwaho u ṱolela zwithu . mutshotshonono wa vhusunzi vhu no dzula hoṱhe . amba tshithu tshi no nga luṋanga kha ṱhoho ya lusunzi
Muhumbeli wa mushumo o bvelelaho u tea u takalela u saina muano wa tshiphiri na Muhasho .
U tevhekanya zwifanyiso nga nḓila ine ya vhumba tshiṱori a kona u ' vhala ' tshiṱori .
Naho hu na ṱhalutshedzo iyi ṱhukhu , a hu na vhuṱanzi ha uri zwiitisi zwo ṅwaliwaho zwi ḓo thusa mini .
Khonṱhiraka dzoṱhe dzi tea u Aseswa ho sedzwa khombo , hu tshi katelwa u ḓivhonadza hayo kana inthaviyu na Vhaṋetshedzi vha Tshumelo .
Ṱhoḓisiso yo itwaho nga dplg na GTZ nga 2004 yo sumbedza uri datumu ya u thomiwa ha mimasipala yo fhambana u bva kha vundu u ya kha ḽiṅwe na u bva kha masipala u ya kha muṅwe .
Musi Afrika Tshipembe ḽi khou dzhena kha miṅwe miṅwaha ya 25 ya dimokirasi , kha u lwela u swikelela ndivho dza NDP , kha ri ḓivhadze tshipikwa tsho khwaṱhaho , ndivho i ri baḓekanyaho , ine ra kumedzela zwiko na nungo dzashu dzoṱhe .
Zwa u ḓitika ha ikonomi yapo kha vhulimi , na u vha hone zwazwino ha mavu a zwa vhulimi a ndeme khulwane zwi tshi vhambedzwa na mveledziso dzine dza vha hone khathihi na netiweke dza tshumelo , zwi ita uri hetshi tshiteṅwa na tshone tshi ṱuṱuwedze mihumbulo ya mveledziso ya tshifhinga tshi ḓaho .
Vha ḓo ṱangana luthihi nga ṅwaha u amba nga ha mafhungo na madzinginywa .
Ndi nga ha vhathu , mbilaelo dzavho na ṱhoḓea dzavho .
Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ndi mini ?
Mazhendedzi ashu a shumaho na vhatevhedzi vha mulayo a ḓo dzula o sedza uri a tsireledze vhadzulapo na ndaka yavho .
Mbadelo dza u ita kutshimbidzele kwa u pulana kha 30% ya u thoma ya dziwadi , hu tshi katelwa zwiḽiwa , zwinamelwa , tshiṱeshenari , ṱhingo , ovathaimi ;
U shumiswa ha ipfi " vhuloi"nga u tou angaredza zwo khakhea , ngauri ipfi vhuloi a ḽi sumbedzi phambano .
Kuvhonele kwa Khabinethe ndi kwa uri u thivhela mashango kha u bveledza khaelo dzao one aṋe musi o livhana na tshivhalo tshi re nṱha tsha dzimpfu nga nṱhani ha tshitzhili tsha corona ndi vhuḓifari vhune ha sa ṱanganedzee na luthihi .
22.7.2 U ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani nga murahu ha maḓuvha ayo o buliwaho afho nṱha ( zwo lenga ) zwi nga si tendelwe nga nḓa ha musi ho ṋetshedzwa maanḓalanga a khaṱhululo zwiitisi zwi no pfadza zwa u lenga .
Mulayotibe u ṱoḓa u Khwinisa Mulayo wa Pfanelo ya Vhuṋe kha zwipiḓa zwa Tshifhaṱo , wa , 1986 ( Act 95 of 1986 ) , u itelaho mathomo a zwikimu zwa pfanelo ya vhuṋe kha zwipiḓa zwa Tshifhaṱo .
Ndivhanele kha mulayo u itaho maanḓa wo tiwaho kha khethekanyo iyi a i kateli mulayo u itaho maanḓa e a ṋewa ngawo .
Itani mutevhe wa tshaka dza zwiḽiwa zwine ra tea u zwi ḽa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Khaedu , ṅwaha muṅwe na muṅwe , ndi ya u engedza na u ṱanḓavhudza tshenzhemo nga u ḓisa vhashumisani vhaswa na vhukhethelo kha bembela .
Kuhumbulele kwa zwino ku dzinginya ḽa u bvisela nnḓa nḓisedzo ya zwishumiswa zwa pfunzo u bva fhethu hapo vha zwi kuvhanganya fhethu huthihi u mona na senthara ya zwishumisa zwo kovhanywaho zwa tshipentshela .
Khoria dza Phuraivethe dzi ḓo swikisa tshumelo yadzo na kha vhupo ha mahayani .
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano utea u khoḓiwa ngauri wa ṱhompha ndaela ya Khothe ya Ndayotewa ya u fhelisa tshumelo ya Cash Paymaster Services .
Sisiṱeme ya ndango ya mashumele i tendela sesheni dza tsedzuluso ya mashumele nga kotara u itela uri vhashumi vhane vha sa khou shuma lufushaho vha wane tshikhala tsho linganaho tsha u pfumbudzwa hafhu na u shandukisa buḓo .
Dzi ita mushumo muhulwane kha maitele a u sima milayo .
Samithi ya Mishumo yo pulanwaho nga muvhuso na vhashumi i ḓo tendela maAfrika Tshipembe u haseledza uri hu nga sikwa hani mishumo na u alusa ikonomi yashu kha kilima ya mutsiko wa ikonomi ya zwino .
Vho ri :
Dzikhamphani dza Cuba na vhashumi vha re na zwikili dzi nga sedzulusa zwikhala zwi re kha mbekanyamushumo iyi .
Kha vha wane zwinzhi ngaha maitele a u ita khumbelo ya u vha mudzulapo wa tshoṱhe
Kha dziṅwe nyimele , maḓi o kunaho a u nwa a u shumisa mahayani a a shumiswa kha u dovholola sisiṱeme ya muelelo .
Muhweleli u ḓo ṅwala Afidaviti yo fhambanaho kana a humbela tshifhinga tsha u ṅwala Afidaviti yo fhambanaho .
U vha kha tshikimu tsha dzilafho tshi fhiraho tshithihi nga lutihihi ndi u pfuka mulayo .
Nga maṅwe maipfi , a vha kombetshedzwi na kathihi u bvisela khagala izwi kha vhone .
Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha mbekanyamaitele ya dzibada Afrika Tshipembe ndi mvetamveto ya u pulana na mbetshelwa zwa mveledziso ya dzibada dza Afrika Tshipembe nga maanḓalanga a dzibada dzoṱhe .
Hu si kale muvhuso u ḓo bvisa liṅwalo ḽa mbekanyamaitele uri tshitshavha tshi ḽi vhone .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R11 732 nga muṱa nga ṅwaha kha zwishumiswa zwa dzilafho na muaro
Nyolo ya u tou humbulela kha uri ri nga ṱanganya hani zwipiḓa zwa tsheo idzi zwo ṋetshedzwa afho fhasi :
U kuvhanganya na u phaḓaladza tsumbamuholo kha yuniti na mivhigo ya mutevhe wa vhaholelwa yo sainiwaho ine ya humiselwa murahu na u humisela murahu tsumbamuholo dzi songo dzhiwaho kha Yuniti ya Mutevhe wa vhaholelwa .
NGO zwino yo ṋeiwa mushumo wa wa u tikedza thikhedzo / u sumbedza kushumele nga kotara hu na tshumisano na vhashumi vhaswa vha mveledziso ya vhashumi .
Vhavhambadzi vho badelwaho kheshe tshifhingani tsho fhiraho vha fanela u dzhia tshikhala itshi u wanulusa dziṅwe nḓila dza u badela VAT yavho .
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela .
U ṱana ḽitambwa hu tshi shumiswa vhatambi vho fhambananaho vha re vhagudi tshigwadani .
Tshipikwa tshihulu hafha ndi u bveledza u vhala nga u tou elela na u ṋea khonadzeo ( tshikhala ) dza kushumisele kwa ḽiṅwalo kana bugu u itela u fhaṱa kana u bveledza ḓivhaipfi , girama na tholokanyonḓivho yo dombelelaho ya ḽiṅwalo .
Tshumiso yazwo i ḓo dovha ya tendela zwifheṱashango zwa masia mavhili u ḓi tsireledza na u shavha phanḓa ha musi hu tshi wanala vhulwadze kha tshitshavha .
Lufhera lwa u vhulungela luṅwe na luṅwe lu tea u dizainiwa na u fhaṱiwa nga nḓila ine ya khwaṱhisedza uri khuvhanganyo ya mitsihambe ya thukuta dza khombo ndi ya mvulelamufhe i bveledzaho , i nga vha ya mupo ka ya mekhenikhala , kha zwipiḓa zwoṱhe zwa lufhera lwa u vhulungela .
( 1 ) Mulayo uyu u pfi Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , 1996 , nahone u ḓo thoma u shuma nga ḓuvha ḽo tiwaho nga Muphuresidennde u ya nga mulevho , fhedzi hu saathu u fhira ḽa 1 Fulwana 1997 .
Mafhungo a Vhukati ha Mikaṋo a vhanga thaidzo nnzhi .
Minisiṱa vha ḓo vhona ṱhanganyelo ine ya nga tendelwa u farwa , ṱhanganyelo ya nungo dzi shumiswaho , kana ṱhanganyelo ya zwoṱhe .
U tambudzwa ha vhaswa vhae vha lwala mihumbuloni hu fanela u shumiwa u fana na zwenezwo .
U sa vha hone ha tshixeledendele
Tshivhalo tshi re fhasi tsha vhugevhenga vhu tshimbilelanaho na zwidzidzivhadzi tshi nga vha tshi tsho ralo ngauri vhathu vha anzela u gwevhelwa zwiito zwa vhuvhava , u vhulaha na vhutshinyi ha zwa vhudzekani , zwo itwaho muthu a nga fhasi ha ndango yazwo vhudzuloni ha u vha nazwo kana u zwi shumisa .
Mbuno dzi afho fhasi .
Ndi nga mini hu songo vha na muthu we a ḓa u thusa mutukana uyu ?
Malume anga vho mpfunza u lidza kaṱara ndi tshee muṱuku , " ndi Nothembi a no ralo .
U bveledza khaṱhulo zwenezwo zwi a konadzea nga kha khothe ya kha EU .
Musi kushumele hu tshi vhambedza na maga a kushumele ku tshi ganḓiswa u khwaṱhisedza zwauri khasiṱama dzi na mafhungo o fhelelaho , vhaṋetshedzi vha tshumelo vha kombetshedzea u khwaṱhisedza na u amba nga ha ṱhahelelo iṅwe na iṅwe kha u ṋetshedza havho tshumelo .
Thandela iyi yo vhumbwa nga damu ḽa Ntabelanga na ḽa Lalini , themamveledziso dza tsheledzo na tshiimiswa tsha muḓagasi u bvaho kha maḓi , tshiimiswa tsha u kunakisa maḓi tsha Ntabelanga khathihi na themamveledziso ya u ṋetshedzwa ha maḓi nga vhunzhi a tshi ya kha zwitshavha zwa nga tsini .
Tshibode tsha tenda , Sankambe tsha tou fa nga zwiseo .
1.3 . Musi ri tshi khou pembelela mvelaphanḓa ye ra ita kha u vhofholola vhafumakadzi , Khabinethe i humbudza shango ngaha mufumakadzi we a vha atshi lwa na muvhuso wa tshiṱalula we a vhulawa nga ḽino ḓuvha ḽa 17 Ṱhangule 1982 .
Sankambe tsha ṱuwa nga luvhilo tsha phinyela .
" Poso dza khethekanyo A " ndi poso dzi re kha khethekanyo ya vhu 9 u ya kha 12 dza tshivhumbeo tshiswa .
1.8.2. Afrika Tshipembe ndi shango ḽi na mutsiko wa maḓi na uri magomelelo ane a vha hone kha zwipiḓa zwa shango tou vha tshihumbudzi kha vhathu vhoṱhe uri vha vhulunge shotha ḽiṅwe na ḽiṅwe nga u shumisa maḓi nga nḓila ya vhuṱali na u vhulunga .
Hezwi zwi ṋekedza zwiga zwa u thoma zwa tshanduko i konadzeaho kha ikonomi , hu tshi katelwa nyaluwo ya ikonomi .
Miṱangano yavho na vhorabulasi na vhashumi yo vha na mitshelo yavhuḓi .
Vha nga ṱoḓa uri wane thuso kha vhatsivhudzi vho imaho nga vhoṱhe uri vha vha thuse kha maitele aya .
11.2 Vouthu dza mugaganyagwama dzi ṋetshedza pulane dza mishumo dza ṅwaha nga vhuḓalo dza mihasho u ya nga u fhambana hayo , dzine dza ḓo shuma kha Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Themu ya Vhukati wa 2019 - 2024 .
Thandela ya Kouga ya R2 biḽioni ye ya thomiwa i ḓo ṋetshedza fulufulu ḽo bikululwaho ḽine ḽa nga kona u ṋetshedza muḓagasi kha miḓi i swikaho 50 000 , zwi tshi khou ḓadzisa nḓisedzo ya fulufulu ḽi ḓiswaho kha giridi ḽa masana a ḓuvha na ḽa muya .
U thomiwa ha sisiteme ya tsireledzo ho lengiswa nga u kuvhanganywa ha pulane dza zwifhaṱo dzo xelaho .
Vhushaka havhuḓi ho ṱhogomelwaho nga khomishini na madzangano na zwiimiswa zwa u shandukisa mulayo zwa mashangoni maṅwe vhu ita uri u ṋekana ha mabambiri a vhuvhudzisi , mivhigo na maṅwe mafhungo zwi konadzee .
U ṱanganedza na u ṋetshedza mutevhe wa zwikhala kha zwiimiswa na ndaulo ṱhukhu .
Mulayo a u tendeli vhagudi kana vhagudisi ( kana mushumi muṅwe na muṅwe ) u kombetshedzwa uri a ite ndingo dza HIV .
ICASA i ḓo phaḓaladza thambo ya khumbelo ya tshumelo ya khasho ya radio ya tshitshavha ya dovha ya ḓivhadza na zwirathisi zwine zwa vha hone .
Khoudu ya muunḓiwa yo khakhea .
Khekhe ya ole ya mulivhaḓuvha yo dovha ya ḓivhiwa sa tshiḽiwa - tshiṱungulwa tsha maitele a bvisa , i rengiswa u fusha vhabveledzi fhano hayani .
u shumisa thekhiniki dza mutheo dza u langa khuḓano u khwaṱhisedza thasululo i pfadzaho kha nyimele dza khuḓano dzine dza nga bvelela musi Komiti ya Wadi ikhou shuma .
Musi u dzheniswa ha u anganyela hu re khagala ha infḽesheni hu na ndeme ya u dzikisa nzudzanyo dza mveledziso , tshenzhemo ya mbilo dza mveledziso ya Tshikwama yo dzika nga maanḓa lwa tshifhinga tshe tsha dzhielwa nṱha .
U itela ndivho ya hei mbekanyamaitele , nga nnḓani ha hune zwi nga vha zwo sumbedziswa zwavhuḓi , maipfi na mitala yo vheiwaho afha fhasi a amba zwi tevhelaho :
Arali vha tshi khou tama u ḓivhadzwa nga inwe nḓila , vha humbelwa u bula nḓila ya hone vha ṋetshedze zwidodombedzwa zwo teaho u itela uri zwe vha humbela zwi itwe .
Hezwi zwi ita uri u senguluswa na u khwinifhadzwa ha mashumele a mbekanyamushumo zwi konḓe .
Pennde dzi shumisaho maḓi dzi rekhoda nyendo idzi .
Vho isa phanḓa , na uri phindulo yavho yo tevhelaho ho vha tshithu tshiṅwe tshe roṱhe ra vha ri tshi tshi ḓivha nga tshifhinga tsho fhiraho kana tshiṅwe .
Vharangaphanḓa vha ḽifhasi u bva mivhusoni , polotiki , dzikapuṱeni dza nḓowetshumo , madzangano a zwitshavha , vhaḽedzani vha mveledziso na zwiimiswa zwa pfunzo vha ḓo shela mulenzhe .
Vhugevhenga ho kalulaho vhu tevhelwa tsinitsini nga vhugevhenga ha zwa ekonomi .
U kunga vhathu nga vhanzhi u itela mutakalo wa khwiṋe hu u itela tshitshavha .
Tshi ḓo ita uri hu kone u fhaṱwa themamveledziso ine ya ḓo kona u fara , u ṋetshedza vhuvheo khathihi na u langa zwa u laṱwa lwa tshoṱhe ha mathukhwi ane a vha na muhasaladzo .
ANA i dzula i tshishumiswa tshi na maanḓa kha u thusedza vhuḓi ha sisiṱeme ya pfunzo yashu na hune thikhedzo ya ṱoḓea na zwenezwo sa he ya sumbedziswa kha vhagudiswa vha Gireidi 9 kha mbalo .
Kha vha ṋee tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe " tshitshavha " .
MaAfurika Tshipembe zwazwino vha khou tshila lwa tshifhinga tshilapfu .
Milayo yo fhambanaho ya vhudavhidzani vhu pfadzaho , u tandulula khuḓano , ndangulo ya kiḽasirumu na tshigwada , ndugiselo dza kiḽasi , vhulayi huvhuya na dziṅwe ngona dza vhulayi dzi themendeleaho na kuitele , zwi tea u dzhielwa nṱha .
Naho phindulo ya fomaḽa yo itwa nga u ṱavhanyedza tsho teaho , a hu na vhuṱanzi vhu tevhekanaho ha maga a u lulamisa o dzhiwaho nga Khorondangi .
Kuḽoraidi dzi re vhuponi ha tsini na phendelashango dzi bva kha maḓi a mvula ane a vha na miṋo yo ṋokaho u bva lwanzheni .
Mvelele dzi a shanduka musi tshifhinga tshi tshi ya , na mbeu na yone yo ralo-vho .
3.4 . Khabinethe i tamela mashudu vhagidimi vhashu vhane vha ḓo shela mulenzhe kha Mitambo ya Commonwealth , ine ya ḓo vha hone u bva nga dzi 23 Fulwana u swikela nga dzi 3 Ṱhangule 2014 ngei Glasgow , Scotland .
11.1 Kha uno ṅwedzi wa Fulwana , mihasho i khou ṋetshedza mugaganyagwama wavho , une wa ṋetshedza pulane ya zwa masheleni yo khwaṱhaho kha vhuḓikumedzeli ho sumbedziswaho nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha Mulaedza wa Lushaka wavho wa u thoma nga fhasi ha ndaulo ya dimokirasi ya vhurathi .
Madzina a vhanangiwa a phirinthiwa kha bammbiri ḽa baḽotho na avho vho dzhenelelaho muṱangano vha humbelwa uri vha khethe vha 10 .
U tholwa , u aluswa , u iswa huṅwe , u thathwa kana u dzhielwa maga a ndaṱiso kha vhaofisiri zwi tea u itwa hu si na khethululo .
Ndi ngazwo ri tshi dzula ro dzhiela nzhele mushumo uyu wa ndeme nga maanḓa wa u thoma Vhudzulo ha Vhathu ho Ṱanganelaho na u Fhaṱa Zwitshavha Zwithihi .
1.5 . Phanḓa ha Ṅwedzi wa Vhaswa , Khabinethe i vhidza masia oṱhe a tshitshavha uri vha aluse mbekanyamushumo dza u lwa na u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila isi yone .
Semennde , tsimbi , muḓagasi na vhabveledzi vha gese ya u endedza zwiendi , ngamaanḓa maanḓa , zwa zwino vha khou shuma kha kana hu na vhukoni ho fhelelaho .
Zwenezwo vhunzhi ha fhethu ha zwithu zwa mushumo zwo ṱanganelanaho hune zwa zwino hu khou sikwa ndi ha u khwiṋisa nyimele ya zwino .
Ngona ya vhutshimbidzi : u ḓihumbulela , phere , zwigwada zwihulwane
Thebulu nga ngomu ha Ḽikumedzwa ḽo Vhibvaho i sumbedza mulivhanyo wa Ḽikumedzwa ḽo Vhibvaho na mulayo wo teaho u fana na Mulayotewa .
U sala murahu tshifhinga tshoṱhe tshiimo tsha u vhaledza na u vhiga murahu tshifhinga tshoṱhe kha vhashumi nga ha tshiimo tsha u vhaledza ho bulwaho .
Ngudo nthihi yo gudwaho ndi yauri tshiṱafu tshi vhala magazine wa ngomu u fhirisa sekhuḽa dza tshiofisi .
4.4 Mbadelo ya khaṱhululo i badelwaho malugana na u ḓisa khaṱhululo ya nga ngomu nga muiti wa khumbelo a tshi khou lwa na u landulwa ha khumbelo yawe ya u swikelela yo sumbedzwaho kha Khethekanyo 75 ( 3 ) ( a ) ya mulayo 50.00
Ya vhuvhili , ine ya vha yone khulwane , ndi ya uri masheleni e a tetshelwa thandela a shumiswe nga ngona khathihi na zwiṅwe zwiko zwe zwa vhetshelwa u swikela zwipikwa zwa thandela .
Khwiniso iyi ya Mulayo wa Vhuendi ha Shangoni wa Lushaka wa 2009 i ḓo isa phanḓa maitele a u lugisa na u fhatulula sisiteme ya vhuendi ha shangoni ha lushaka .
Muhumbeli o bvelelaho u ḓo tea u saina thendelano ya kushumele ya ṅwaha nga ṅwaha nahone u ḓo tea u fhira kha khwaṱhisedzo ya vhutsireledzi .
b ) Nḓivhadzamulayotibe ya Muvhuso Wapo , 1998
Zwo ṱanganyiswa na vhudziki kha nyaluwo ya tshinyalelo , maṅwe maga a u engedza mbuelo dza mugaganyagwama a ḓo tea u sedzwa .
Muhasho wo vha wo didzhenisa tshoṱhe kha mveledziso ya ṱhaluso ya khamphani ntswa ya Muvhuso .
Mishumo ya vhathu vhaṱuku vha zwifhinga zwa vho 70 yo shela mulenzhe zwihulwane kha u vhumba vhumatshelo ha shango ḽashu .
U shumisa fulufulu zwavhuḓi na ndondolo ( Nzudzanyo , ndangulo , u ṱola na mivhigo ) .
Muthu ane a kundelwa u tevhedza mbetshelwa ya khethekanyo iyi , kana ane a i shandula kana a lingedza u shandula ṱhanziela ya u khwaṱhelela , kana a tshi zwi ḓivha a tendela ṱhanziela i tshi shandukiswa , u na mulandu wa vhukhakhi .
Tshifhinga tshi ṱukusa tsha ephisodo iyi uri i ye phanḓa ndi vhege mbili .
Izwi zwi ḓo vhea maimo a DziAgri-park u shuma sa maitele a ndeme u bveledza ḽidzinginywa ḽa NDP ḽa maano a vhuṱali a mveledziso ya vhupo ha mahayani u ya nga khonadzeo yaho ya u tikedza mveledziso ya vhulimi vhuṱuku na u ṱuṱula maphurosesele a zwiliṅwa vhuponi ha mahayani .
Vhunzhi ha milandu i sengiwa kha khothe dza madzhisiṱaraṱa , hone milandu mihulwanesa itshi iswa kha khothe dza dzingu kana khothe khulwane .
Muvhuso wapo u ṋetshedza zwileludzi zwa ndondolo ya vhana na u ṋea magavhelo u itela ndivho idzi kha madzangano a si a muvhuso .
U engedza mveledziso ya vhashumi nga maanḓa ho sedzeswa kha milayo ya koporasi , ndangulo ya mabindu na zwikili zwa tekiniki ;
Ndi mushumo wa vhadzulapo vhoṱhe , hu si muvhuso fhedzi , wa u ṱhogomela vhaaluwa vhashu na zwigwada zwi shayaho tsireledzo .
14.1 . Nga ḽa 24 Fulwana 2019 , Khabinethe yo ṱanganedza Muvhigo u bva kha Phaneḽe ya Vhutsivhudzi ha Muphuresidende kha Tshanduko ya Mavu na Vhulimi yo rangwa phanḓa nga Vho Dokotela Vuyokazi Mahlati,i re na themendelo dza 73 . Nga kha Komiti ya Minisiṱa dza Ngomu kha Tshanduko ya Mavu yo rangwaho phanḓa nga Mufarisa Muphuresidende Vho Mabuza , mihasho yoṱhe i kwameaho yo humbelwa u vhala themendelo dzi elanaho na phothifoḽio yadzo na uri i fhindule nga nḓila yo teaho .
Hei mbekanyamushumo i tou vha vhuṱanzi vhu tshilaho kha havha vhalwelambofholowo vhavhili vhahulwane .
Zwifhaṱo zwi linganaho 173 zwe zwa vha zwo no vha madumba zwo wiswa u bva 2011 .
U topola phambano vhukati ha tshiṱori tsha vhukuma na lunganovhubvo .
Ndi funa mushumo wanga u tshi vha wo dzudzanyeaho , ndi hone hune nda kona u shuma khwinesa .
Nga u ṋea pfanelo vhathu vha koloni uri vha ḓi vhuse vhone vhane , vha khou thithisa tshipikwa itsho .
Mueletshedzi , na avho vha sa swikeleli zwilinganyo zwashu vha ḓo humiswa u itela tsedzuluso .
U vhumba tshitendeledzi - mitambo i ngaho , ' Irwani bola '
Pulane iyi i ḓo dovha hafhu ya ṋetshedza thandululo dza zwenezwo kha nzudzanyo yayo ya kushumele u itela uri hu kone u itwa ṱhoḓisiso yo fhelelaho nga ha mavu a kwameaho hu tshi itelwa u khwinifhadza mafhungo a kwamaho zwa ngudo ya mavu a ḽino shango .
Zwa u laṱekanya mashika hu siho mulayoni ndi mafhungo ane a khou itea misi yoṱhe , nahone vhadzulapo vha vhona zwi tshi nga zwi khou ṋaṋa .
Fulo ḽi khou ya phanḓa na u ḓivhadza Maafrika Tshipembe nga khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana na miraḓo yoṱhe ya tshitshavha dzi shushaho na u dzulela u ya phanḓa .
Ro ḓiimisela u fhaṱa vhurangeli ho vhalaho hu khoḓeaho ha madzangano a tshivhambadzwa tshashu kha u khwiṋisa thikhedzo kha vhafari vhaṱuku na u vha ṱumanya na maraga .
Ku dzulele kwa e-Khophorethivi kha vundu , pfumbudzo khathihi na mushumo wa u dzhenisa senthara ya inthanethe ndi zwiṅwe zwa u dzhenelela hune mivhuso ya lushaka na ya vundu vhe vhoṱhe na mimasipala vha khou ita kha u khwaṱhisa sekithara ya ICT kha vundu .
Muvhuso wo ḓivhofha kha u shandukisa ikonomi nga u vhona uri izwo zwigwada zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa zwi shele mulenzhe nga nḓila i vhuedzaho kha ikonomi .
Ndi afhio mafhungo a ndeme ane pulane ya wadi ya fanela u a dzhenisa ?
U ṅwalulula muṅwalo are kha bodo , bugupfarwa na kha garaṱa dza mushumo , na zwiṅwe , nga ngona ; a tshi sedzesa kuvhumbele kwa ḽeḓere na u thalanganya maipfi kha u ṅwala ha u pomba . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 3 : muṅwalo
Afrika Tshipembe ndi shango ḽa manakanaka nahone roṱhe ri nga thusa kha u ita uri ḽi tshilee khaḽo .
Vhupo ha mahayani vhunga vha na wadi khulwanesa he vhathu vha phaḓalala u mona na miḓana na mabulasi .
U bveledzisa nḓila ya vhuḓivhisatshitshavha , nḓila ya vhudavhidzani na u dzhenela .
Tshivhumbeo tsha tshikhala , zwavhuḓivhuḓi , tshi nga vhonwa sa " tshikundisi " tshi konisaho tshine tsha sumbanḓila , na huṅwe u humbulelea , kha maitele a u vhumba hugaledzwa , hu si na u ṱalutshedza tshivhumbeo kana mvelelo dzadzo dza vhukuma .
1.3 . Nga nṱha ha zwenezwo , muvhuso wa lushaka wo rangwa phanḓa nga CoGTA , Muhasho wa Gwama khathihi na mihasho i sedzanaho na u ṋetshedzwa ha tshumelo I ḓo khwaṱhisa thikhedzo dzayo kha mimasipala zwi tshi yelana na Kuitele kwa Mveledziso yo ḓitikaho nga Tshiṱiriki ( DDM ) khathihi na vhuḓifhinduleli hayo sa zwo randelwaho kha Tshiteṅwa tsha 154 tsha Ndayotewa .
Kha mashango a dzitshaka , dimokirasi i itwa nga kha madzangano a mashango o fhambanaho , naho zwi tshi pfala zwo khakhea .
A hu katelwi osseo-integrated implants , maitele oṱhe a elanaho na u pfukisela muaro wa u lulamisa ṱhaha
6.3 . Vha Tshumelo ya Mutsho ya Afrika Tshipembe ( SAWS ) vha ḓo bvela phanḓa na u ṋetshedza mivhigo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe na vhege iṅwe na iṅwe nga ha mvumbo ya mutsho , khathihi na u tsivhudza vha Senthara ya Ndangulo ya Zwiwo ya Lushaka ( NDMC ) nga ha nyimele iṅwe na iṅwe ya mutsho wo kalulaho .
Wanani ... ( tsumbo , Wanani dzina ḽa bugu ye a vha a tshi khou vhala yone )
Ho vhudziswa mbudziso tharu kha phara ya vhuvhili ya tshiṱori .
Khathihi na dziṅwe themamveledziso maga o raliho a ḓo alusa khonadzeo nnzhi dza u eḓana kha u bvelela kha zwa pfunzo u mona na zwiṱiriki zwoṱhe .
Arali vha dzhia tsheo ya u shandukisa khetho yavho , vhuraḓo ha khetho yavho ntswa vhu ḓo thoma nga ḽa 1 Phando ṅwaha u tevhelaho .
Phimo ya u shaea ha mishumo i amba nga tshipiḓa tsha vhashumi vhane a vho ngo tholiwa .
Mafhungo aya ndi a ndeme kha u ḓivhadza mbekanyamaitele , tshumelo dza u pulana , khathihi na u thagetha u phalala na u vhea iṱo kha masiandaitwa a u phalala .
U shumiswa ha mabunga a madindi vhuponi hoṱhe ha masipala huṅwe zwi vha zwo ṱangana na mavhiḓa zwi khou tshikafhadza maḓi a fhasi - nga mannḓa fhethu hune vhathu vha vha vho dzula lwa u tou ḓibandutshedza .
Tshikhipha tsho itwaho fhano hayani tshi khou wanala kha mavhengele a zwiambaro mahulwane nahone mbuelo u bva kha u rengiswa hatsho dzi ḓo ya kha NMF u badela mishumo i tshimbilelanaho na bono na vhutshilo havho .
Hu na khaedu na zwithithisi zwi re na tshivhalo zwine zwa tea u tandululwa u itela uri zwa vhudzulo ha zwitshavha na vhudzulo ha vha re vha miholo ya vhukati zwi pfumbe .
Nga zwifhinga izwi zwa vhupfiwa , mbudziso dzi tevhelaho dzo vhudziswa u itela u nyanyula mahumbulwa a pfalaho u bva kha tshitshavha :
MBUDZISO 1 Mushumo wavho sa muraḓo wa Komiti ya Wadi kha maitele a mugaganyagwama ndi mini ?
U thoma mutevhe wone wa thandela dza zwa vhulimi .
5.3 . Mavu o avhelwaho na maga a zwiṱuṱuwedzi zwa mbekanyamaitele zwo livhana na thendelano yo swikelelwaho nga vhashumisani vha zwa matshilisano vha Operation Phakisa ya 2016 ya zwa Vhulimi , Tshandukiso ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani .
Khophi dza milayo yo teaho , tsumbanḓila dza lushaka na mbekanyamaitele ya khoro malugana na u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi na komiti dza wadi
Masipala dzi tea u ita mushumo muhulwane kha sia ḽa u fhaṱa nga u engedza tshumelo dza mutheo dza themamveledziso miḓini , u vhuedzedza kana u lugisa ndaka , na u fhindula nyaluwo ya ṱhoḓea ya themamveledziso .
U amba uri muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u swikelela mafhungo maṅwe na maṅwe ane muvhuso wa vha nao na mafhungo maṅwe na maṅwe ane a vha na muṅwe muthu ane a ṱoḓelwa u tsireledza pfanelo iṅwe na iṅwe .
Mveledziso ya vhathu : Hoṱhe hune ha vha na u vhingwa ha ṅwana , ṅwana u litshiswa tshikolo .
Nga fhasi ha tshipiḓa tsha 42 tsha NEMA Minisṱa o ṋea maanḓa a u ṋetshedza thendelo dza vhushumisamupo , na thendelo ya u vhambadzela nnḓa ho ṱanganelanaho kha Mulangidzhenerala .
Ri ḓo dovha ra khwaṱhisa uri muvhuso u renge zwishumisa na u shumisa tshumelo dzapo , hu sina u dziela fhasi vhudzheneleli hashu kha ḽifhasi kana u sukumedza mbadelo uri dzi ye kha ḽeveḽe i sa ṱanganedzei .
MISHUMO YA MUHASHO WA DZIBADA NA VHUENDI
Vhafumakadzi vho no ḓi swika kha vhuimo ha nṱhesa nga hei nḓila .
1 . Ndi zwifhio zwine Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga ita ?
Zwibveledzwa zwa malaṱwa kha vhupo a tshinyadza zwihulwane , a nga ho sa u tshinyadzwa ha nyalo na zwiko zwa maḓiṱhavhela na mavu .
Dathasethe dzi langelwa uri dzi shumiswe nga vhaofisiri vha Vhufaragwama ha Vundu , mihasho na zwiimiswa zwa tshitshavha na vhutevhedzeli vhu shumiseaho kha theo ya milayo .
Dipuḽoma ya Lushaka ya Vhuinzhiniara ha Sivili kana ndalukano i elanaho .
Muthu o vha e na mutevhe u sa gumi wa vhathu vho iledzwaho nahone arali vho bulwa kha gurannḓa idzi , zwavhuḓivhuḓi gurannḓa yo vha i tshi ḓo vha yo vha vha vhukhakhi na mulayo na vhaedithi vha sengiswa .
Ndi vhathu vha 20 fhedzi vhane vha ṱanganedzwa kha vhugudisi ha tsumbedzo ya maitele a tsedzuluso ya mbeu .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ṱuṱuwedza Tshigwada tsha Afrika Tshipembe uri sekithara dzo fhambanaho dzi shumisane u kwaṱhisa hafhu ikonomi yashu , u kunga vhubindudzi na u sika mishumo ya vhathu vhashu .
Mveledzwa nga u angaredza ndi uri hu ḓo vha na u sikiwa ha mishumo arali mavundu na mashango a pulana na u langa nga nḓila ya tshiṱirathedzhi mushumo muhulwane khathihi na u fhirela phanḓa ha mushumo .
Naho zwo ralo , izwi zwi dzula zwi zwithu zwa mvelele ine yo khethea lu fushaho nahone yo khwaṱha lune i a kona u tshila sa mvelele yo ḓiimisaho .
Heyi i tea u vha thendelano ntswa ine ya katela na vhuḓifhinduleli vhune ra tea u vha naho nga tshashu khathihi na u pfesesa uri ri tea u shumisana .
Tshati ya mutsho ya ḓuvha ḽiṅwe na liṅwe
6.3 . Afrika Tshipembe ḽi ṱanganedza vhubindudzi kha shango ḽashu nahone ḽo ḓiimisela u bveledza nyimele dzavhuḓi hu tshi itelwa nyaluwo i katelaho vhoṱhe khathihi na tshanduko ya ikonomi .
Tshiṱori itshi tshi sumbedza mini ?
Shumisani mepe wa muhumbulo kha u pulana .
U kunakisa ha mbeu dza mapfura a vha mapfura a miroho na zwiṅwe zwibveledzwa ndi maitele a maanḓa a tshelede na , zwo ralo , nḓowetshumo yo ḓala nga vhabveledzi vhahulwane .
Phambano kha izwo , Muhasho u ṱanganedza muṱaṱisano une wa bveledza vhubveledzi na u engedza khwaḽithi .
Vhuṱolamuvhalelano hu hone u itela u topola nungo , u kundelwa , na zwikhala kathihi na sengulusa vhukhakhi na vhuṱudzeṱudze na u ṋekedza mafhungo a u wana maitele kha dzangano .
Vho ita mushumo wavhuḓi kha u wanulusa vhuṱanzi vho imela khomishini .
Khoso iyi i na zwipiḓa zwi re na vhudzivha zwa phurathikhaḽa .
Ngangoho , zwine muendelahukhethwa uhu ha vha zwone ho pfeseswa nga nḓila yo fhambanaho nga zwifhinga zwo fhambanaho .
Vhalani mafhungomatsivhudzi a re kha thebuḽu dzi re afho fhasi ni fhindule mbudziso dzi no a tevhela .
Kha u ita izwo , milayo ya u monithara lwa mbambe nahone lwo fhelelaho na kha madzingu a kha khunzikhunzi hu vhonwa uri zwi itwe .
Ḽiṅwalwa ḽi kha mvetomveto nahone zwiṅwe zwidodombedzwa zwi tea u engedzwa .
Mulayo , madzangano a polotiki na zwa ikonomi zwa u monithara zwa maḓini na asesimennde kha madzingu .
Vhaṅwe vhathu vho shumisa masheleni ayo kha u ḓithomela mabindu avho .
Magake ndi amba , a hu na o no zwi vhonaho a tshi itwa kana u a pfa a tshi itwa , fhedzi nga tshifhinga tsha luṱavula ri a wana henefha .
MILAYO ha bugu .
Naho hu na mbuelo dzo khwaṱhaho , u kwanyeledzwa ha zwiko zwa muvhalelano ho fhungudza vhukoni ha Bannga ya Mbuelo u kona u wana mbuelo dza thengiselano dza nnḓa .
Ezwi zwi amba uri mavundu zwa zwino a na maanḓa a u ta reshio dzao o sedza migaganyagwama yao .
U khwaṱhisedza ndangulo ya tshumelo dza ofisi i shumaho Ofisini Khulwane .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa lu si lwa tshoṱhe ho sedzwa thendelo u thoma ( ho sedzwa fhedzi vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a vhuraru a kwameaho ) 100% ya mutengo wa Tshikimu
23.6.2 Hezwi zwi amba uri Vhulanguli a vhu nga ṱanganedzi mbilahelo nga luṱingo ; fhedzi Vhulanguli vhu lavhelelwa u ṋetshedza thuso i no pfadza kha muthu ane a khou tama u ita mbilahelo hezwi zwi katela thuso ya u ḓadza fomo ya mbilahelo .
Zwa u hwalwa ha mashika zwo swika he zwa fhiriselwa na kha vhupo he kale ha vha hu sa ṋetshedzwi tshumelo nga masipala .
Fhungo ḽa vhuṱhogwa vhukati ha madzangano malugana na ṱhalutshedzo ya nḓivhadzo i tevhelaho ye ya katelwa kha fomo ya ndingo :
Arali mushumisi a sa wana phindulo nga tshifhinga tshi pfadzaho , mushumisi u fanela u zwi sala murahu na Muhasho wa zwa Muno .
Ra ṱodzimela ri tshi ṱoḓa u vhona na u bvela nnḓa .
Yunithi ya tshipentshele yo thomiwa kha Muhasho wa Vhupulani , Tsedzuluso na Ndaulo u itela u ṱoḓulusa nga ha milandu ya u lenga kana u sa badela vharengisi , naho vho ṋetshedza inivoisi hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
Mbadelo murahu ya diziḽi i ḓo dzheniswa kha akhaunthu yavho ya bannga nga tshumiso ya mbadelo dza ḽeki ṱhironikhi .
Honeha ndavhelelo ndi ya uri khaphasithi ine ya khou shumiswa zwino u khakhulula vhukhakhi ha u rekanya na vhuṅwe vhukhakhi kha mbuelo dza muthelo vhu nga na u ḓo shumiseswa kha u thusa vhatheli vha ṱoḓaho vhulavhelesi .
Zwibveledzwa zwine vharengi vha nwa zwi tamba mushumo muhulwanesa kha vhuḓifari havho vhu songo ḓaho .
Phambano dzo vhigwa sa dzo ḓisendekaho kha mafhungo a vhuimeleli ha vhanzhi vhukati ha Mbumbano ya Lushaka ya Vhashumi vha Migodini ( NUM ) na Mbumbano ya Dzangano ḽa zwa Migodi na u Fhaṱa ( AMCU ) .
Zwo dovha zwa takadza vhukuma kha muṅwe na muṅwe ngauri ro kona u bvela phanḓa na u lwela khwiniso kha ndondolo ya khwaḽithi .
Kushumele kwa vhashumi
7.3. U sainiwa ha Memorandumu wa Thendelano ya u ṱumanya Robben Island ( he ha vha hu tshi shumiswa nga muvhuso wa tshiṱalula u valela vhafariwa vha vhalwelambofholowo ) na Gorée Islands ( nḓila ye vhathu vha Afrika vha vha vha tshi fhirwiswa ngaho nga zwikepe vha tshi yo vha dziphuli ) zwine zwi dovha zwa semendela mbofho dza kale na dza mvelele dza aya mashango mavhili musi hu tshi khou humbulwa Nyambedzano dza Dakar dza 1987.
5.6 Nzudzanyo ya kutshimbidzele kwa u pulana
Roṱhe ri ḓo sumbedzisa nyimele dza u tambudzwa na vhuhulwane hadzo .
Ṅwaha wo fhiraho , ikonomi yashu yo ṱangana na vhungoho ha u wa ha ikonomi .
Mashudumavhi , tshivhalo itshi a tshi fhulufhedzisi , nga zwiitisi zwiraru .
Mintsimithi wa ṋama ya kholomo u si na mapfura , na sosedzhi dza ṋama ya kholomo zwi tevhela maitele a fanaho na a ṋama ya kholomo ya sitiwu hune phambano khulwane ha vha uri mitengo i vha khwine nga miṅwedzi yo fhambanaho .
I nga dzhia tsheo fhedzi kha -
3.2 . Mbekanyamushumo ya magavhelo a muthelo yo thomelwa u itela u thusa shango uri ḽi kone u swikela phesenthe nthihi ( 1% ) ya tshipikwa tsha zwibveledzwa zwoṱhe zwa shango kha tsheledemviswa ya R&D nga ṅwaha wa 2024 .
Nḓowetshumo ya tshigayo tsha thoro na bekhara i kha ḓi vha yo ḓala nga vhatambi vhahulwane vha si gathi naho hu na uri hu na u engedzea hu hulwane kha tshivhalo tsha zwigayo na dzibekhara .
Zwa vhukuma vha ḓo elelwa uri mavhuthu a shango ḽino , nga zwivhumbeo zwo fhambanaho , vho aravha vho ḓiimisela kha mbidzo u itela uri shango ḽi so ngo vhusea na uri tshiṱalula nga muvhala tshi sa shume .
Nga nnḓa ha musi ri tshi kona u ita mvelaphanḓa ine ya fana , Afrika Tshipembe ḽi ḓo salela murahu .
Ṅwalani mafhungo mavhili a u ṱalutshedza itsho tshithu .
Vha vhale nga vhuronwane , vha pfesese , na u khwaṱhisedza ui vho fushea nga ṱhoḓea na maga .
1.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa mawanwa a tsenguluso ya Afrika Tshipembe nga ha maga aḽo a U lwa na maitele a U dzumbetshedza vhuṱala ha Masheleni o wanwaho nga vhufhura na U lwisa Ndambedzo ya zwiito zwa Vhutherorisi .
Sisiṱeme dzo teaho fhano hayani nahone dzine dza nga vha dza tshifhinga tshilapfu dze dza bveledzwa hu tshi itelwa ndondolo na thikhedzo ya tsiwana na vhana vha songo tsireledzeaho .
Zwi tshi kwama mafhungo a lutamo kha bulasi nga muhweleli wa vhuvhili , o swikisa uri a zwo ngo leluwa uri lutamo lwawe lwa bulasi lu nga ṱoḓea u bva kha ndaela ya u dzhiululwa ha ndaka .
Nzudzanyululo ya tshumelo dza zwa mutakalo i ḓo lila uri i ṱhogomele tshanduko dza khethekanyo ya sia ḽithihi khathihi na khando dzayo kha maṅwe masia a tshiimiswa .
Vhuendelamashango vhu khou vha iṅwe ya sekhithara dzine dza khou aluwa nga u ṱavhanya kha vhupo vhune ha vha fhasi ha masipala wa Prince Albert .
Thendelano ya ḽizi vhukati ha masipala na muṋetshedzatshumelo hune muṋetshedzatshumelo a vha na vhuḓifhinduleli ha ndangulonyangaredzi na nḓisedzo ya tshumelo dza masipala .
U shela hawe mulenzhe kha miṱangano yapo ya zwa mutakalo ho khakhisea nga mulandu wa mutakalo wawe .
KPI i tea u sedzuluswa ṅwaha nga ṅwaha nga masipala sa tshipiḓa tsha phurosese ya u sedzulusa kushumele nahone arali masipala wa shandukisa IDP yawo u tea u shandukisa na KPI .
Shango ḽi dovha hafhu ḽa vha na ikonomi na vhathu vhaṱuku u fhira miṅwe miraḓo ya BRICS , zwine zwa kwama nga nḓila i si yavhuḓi maanḓa aḽo kha tshigwada .
Mbudziso ya 4 Hu na vhuimeli vhu linganaho na kha u dzhenela ha vhafumakadzi na vhanna kha mishumo na dziphurogiremu ?
Hafhu , hu dovha ha vha na muṅwe mushumo kha mutshutshisi wa u ita khumbelo ya khaṱhululo kha tsheo ya khothe ya u ṋetshedza beiḽi ya mahala musi ho sedzwa lushaka lwa vhutshinyi , nahone mutshutshisi o kundelwa u tevhedza maitele aya .
Hu bviswa hani tshithivheli tsha u vhulunga hu tshi khou lavheleswa vhubindudzi na nyaluwo ?
U thoma na u londola zwavhuḓi , zwo dzudzanyeaho na sisiṱeme i re khagala na ndango ya ngomu .
Mihumbulo yo bviswaho kha vhuḓikumedzi ha tshikalo tsho ṋewaho zwi dzhenwa khazwo musi oda ya mbadelo i tshi nga bviswa nga kha BAS .
9.4.3 . GCIS i ḓo sedza khumbelo yo dzhiela nṱha mashumisele , khonadzeo , tshomedzo , nyimele dza vhupo honoho na ndinganyiso ya ṱhoḓea na zwine vhathu vhenevho vhane vha khou itelwa vha ṱoḓa zwone .
1 Mbadelo dza u ita khumbelo dzine dza tea u badelwa nga muitakhumbelo muṅwe na muṅwe
Mishumo ine ya itwa nga avho vhane vha kwamea vho yaho nga u fhambana i na ndeme .
Vhulavhelesi kha Senthara dza Ndondolo dzo Tsireledzeaho vhu ṋetshedzwa zwi tshi elana na khethekanyo dza Mulayo wa Vhana khathihi na Pulane yo dzudzanyiwaho ya Zwiimiswa zwa Ndondolo yo Tsireledzeaho nga Ṱhoho ya Vundu ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
U shandukisea huhulwane ( kana lufhera lwa kuṱalutshedzele na u kushumisele ) kha mulayo hu a konadzea nga nṱhani ha ṱhalutshedzo yo fhelelaho ya milayo nga nḓila ya ndaulo .
Vhagudi vha tea u dededzwa kha nḓila ya u shumisa nḓivho ine vha vha nayo ya mupo na u shumisa mihumbulo yavho , u shumisa na u shuma nga zwishumiswa , u dzinginyea na u ita muzika khathihi na u anetshela zwiṱori .
17.4 Khabinethe yo elelwa nga ṱhompho miraḓo ya Khorondangi ya Lushaka vhe vha ri sia kha ndaulo ya vhuṱanu , Minisiṱa Vho Collins Chabane na Vho Edna Molewa , khathihi na vharangaphanḓa kha maṅwe masia a muvhuso vhe vha shumela shango nga vhudele khathihi na u takulela madzangalelo a Afrika Tshipembe fhano hayani na nnḓa .
Vhathu vha tea u bvela phanḓa nga u ṋea vhuṱanzi mapholisa nga ha vhathu vhoṱhe vhane vho ḓidzhenisa kha zwiito zwa vhugevhenga u itela u fhaṱa zwitshavha zwashu .
Masipala wo swikelela kha u thoma zwiṱirathedzhi zwo sedzaho kha u tandulula thaidzo i re hone na ṱhahelelo ya nyito kha u lwa na tshiimo tsho tshinyalaho tsha tshifhaṱo tsha vhufa .
U tandulula ṱhahelelo ya vhukoni ha ndangulo na ha thekiniki , muvhuso u tea u ḓa na muhumbulo wa tshifhinga tshilapfu kha u bveledza vhukoni vhune wa vhu ṱoḓa nga kha mabuḓo a mushumo , vhueletshedzi na u shumisana na dziyunivesithi na vhalanguli vha zwikolo .
Mbuelo dzo phuroreithiwa u bva ḓuvha ḽa u dzhoina
Mashumele a tea u monithariwa u itela u vhona uri u thomiwa hazwo hu khou itwa u ya nga pulane .
Kha nyimele idzi dzoṱhe zwikhala zwa vhathu zwa vhutshilo na khetho zwi nga vha zwo fhimiwaho .
Vha humbela u sa rumela ṱhanziela na nthihi ya oridzhinaḽa , dipuḽoma kana thesitimoniaḽa .
Vhudzani khonani yaṋu uri uyu muthu o shanduka hani u bva a tshee tshixele u swika a tshi vha mulala . tshixele ṅwana ṅwana wa tshikolo khomba mualuwa mulala
Mutshimbidzi u thusa kha kushumele kwavhuḓi kwa muṱangano kana wekishopho nga nḓila dzo fhambanaho .
Kha u edzisa uhu , vhaofisiri vha muvhuso vha khou humbula nga nḓila na nḓila dzine dza ḓo vha na mvelelo dzi vhuedzaho kha u mveledzwa dzi shuluwaho dza maitele a u dzudzanya tshivhumbeo , na uri nga u angaredza , u alusa milayo ya ndangulo ya ikonomi ṱhukhu i pfalaho .
Fomo dza khumbelo dzoṱhe dzo teaho dzi wanala u bva kha vha Tshumelo na uri dzi tea u ḓadzwa dza fhelela na , he zwa tea , dza sainwa zwone .
Ṱhoḓea ya u ḓidzhenisa uho yo khwaṱhiswa nga vhungoho ha zwa matshilele na ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Maitele a u unḓa , ṱhoḓea dza mulayo na masia , u fana na u unḓa ha dzitshaka , a a rerwa ngao .
Vhuimo ha bindu zwi tshi kwama vhuaḓa vhu tea u pfala na u vha khagala , a ri ṋetshedzi kana a ri ṱanganedzi tshelede dza tshanḓanguvhoni kana u konisa dzimbadelo .
Nga u pfufhifhadza , masia o fhambanaho a tea u humbulwa zwavhuḓi u ya nga ha ṱhoḓea dza mudededzi , u langa zwiko na thero kana ṱhoḓea dzo khetheaho dza gireidi .
1.10 . Khabinethe i humbela uri hu vhe na vhuthihi kha u shumisana nga sekithara dzoṱhe dza tshitshavha kha u lwisana na swiṋa ḽithihi ḽire khombo , ḽa dwadze ḽa COVID-19 .
Tsumbo , u itela u lugisela khoniferentsi , hu tea u itwa ndugiselo dza u tshimbila dza vha ḓaho khoniferentsini .
Tshikolodo tsho ṋetshedzwaho sekithara ya phuraivethe nga ikonomi .
Ri ṱoḓa mini u dzudzanyululula na u ita uri zwi itee ?
Sa tshipiḓa tsha Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhathu , nyambedzano zwitshavhani dzi ḓo farwa mavunḓuni oṱhe u bveledza tshumisano vhukati ha zwitshavha zwo fhambanaho .
Na zwo swikelelwaho kha sia iḽi zwo itea nga maanḓa nga kha u fhaṱa vhukoni ha ṱhoḓisiso na themamveledziso zwe zwa ṱoḓa miṅwaha minzhi ya vhuḓikumedzeli na vhubindudzi .
NDI NGANI HU TSHI SEDZULUSWA HAFHU KHETHEKANYO 25 YA NDAYOTEWA ?
Tsha u thoma ni tea ...
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya zwa Maṋo GEMS yo ita mbuelo ya maṋo u khwaṱhisedza uri miraḓo i a kona u swikelela kha ndondolo ya mutakalo wa zwa maṱo u sa ḓuri nahone wa ndeme .
Ndi nga mini u tamba mitambo tshi tshithu tshavhuḓi kha riṋe ?
Thimu ya vhatshutshisi vho zwi gudelaho na khothe dzo khetheaho zwi tea u thomiwa .
U fara ngudo ya kilima u itela u langa nyimele kha dzangano na u shuma sa mutheo wa tshiṱirathedzhi tsha nyambedzano ya ngomu .
Khethekanyo yo dzhenelela kha mafulo a vundu o sedzaho kha nyambedzano dza zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi tsha dzangano na u ṋea mutsindo kha tshiṱatamennde tsha mushumo wa Tshikwama wa u ṋetshedza tshumelo yo dzudzanyeaho zwavhuḓi nahone i swikeleleaho kha vhashelamulenzhe vhoṱhe .
Fomo ya khumbelo yo ḓadziwaho yoṱhe
Kupfesesele kwashu naho zwo ralo ndi kwa uri nḓowelo u mona na izwi , nga itshi tshifhinga dzi nga si ite uri izwi zwi konadzeese .
Lufu lwavho lwo vha lwu tshuwisaho , ngeno vhutshilo havho ho vha vhu ṋaledzi yo ri isaho nḓilani ya mbofholowo ine ra ḓiphina ngayo ṋamusi .
u vhumba nḓila dza vhudavhidzani ha tshiofisi hu si na tshiṱalula na u fhaṱa vhushumisani vhukati ha tshitshavha na khoro .
Ḓorobo khulwane kha ḽifhasi ḽo bvelelaho dzi tshenzhela thaidzo dza vhupo dzi ngaho u tshikafhadza na u ḓalesa u fhungudzea u bva kha lupfumo na u shumisa lwo kalulaho , ngeno vhathu vha vhuponi ha dziḓoroboni kha ḽifhasi ḽine ḽa kha ḓi bvelela dzi ṱanea kha thaidzo dza vhupo dzi elanaho na vhushai vhuhulu na ṱhahelelo ya themamveledziso .
CBP ndi maitele ane a ita uri pulane dza masipala dzi vhe dzo teaho nyimele yapo .
Khomishini i ita mushumo wa ndeme kha vhuṱoḓesi ha maḓi nga u thoma ṱhoḓea na zwithu zwa ndeme , u karusa dzangalelo na u lambedza vhuṱoḓesi , u alusa u fhiriselwa ha mafhungo na thekhinoḽodzhi , na u khwinisa nḓivho na u fhaṱa khaphasithi kha sekhithara ya maḓi .
Lukanda lune lwa ṱanea kha malofha lu fanela u kunakiswa nga u ṱavhanya .
Muthu a nga , sa tsumbo , u sa bvisa bannda la tsireledzo kha mutshini wa shumisa mutshini kana wa tendela muṅwe muthu a tshi shumisa mutshini hu si na bannda .
Tshibveledzwa tsho pindulelwaho , naho zwo ralo , zwa vhukuma a tshi tou vha tsha vhukuma 100% zwa zwino , nahone tshi ṱoḓa u edithiwa nga mushumisi .
Ho dovha hafhu ha wanala hu si na u ṱanganywa havhuḓi ha mafhungo o wanwaho kha senthara nga vhaimeleli vha khamphani dzo fhambanaho kana mapholisa .
Tshakha dza mbuelo dzine dza nga itelwa nyambedzano na vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho kana nḓivho ya sialala i ḓo fhambanesa zwi tshi langwa nga nyimele dzapo na tshivhumbeo tsha khamphani kana tshiimiswa tshine tsha khou ṱoḓa u swikelela zwiko kana nḓivho .
Izwi ndi zwithu zwi konḓaho , zwine zwa ṱoḓa u humbula zwavhuḓi , u pulana nga vhuronwane na vhurangaphanḓa ha ndeme vhu re na vhukoni .
Kha vha ḓe na ID yavho .
U ṱuṱuwedza vha re kha wadi dzavho u badela mithelo na mbadelo .
No bebwa lini ?
Ri dovha ra sedza samithi iyi u tikedza mulayo na maṅwe maga u khwaṱhisedza uri muvhuso u ṋee thulo ya muthelo wa khamphani fhedzi kha khamphani idzo dzine dza ita maitele avhuḓi a kuvhusele kwa khamphani nga u sa katela khamphani dzi re na mulandu wa tshimbevha u bva kha mbuelo iyi .
Vha vha humbudze uri vhatambi a vha khou sumbedza mihumbulo yavho , fhedzi vha khou sumbedza mihumbulo ye vha vhudziwa uri vha i tambe .
Thaidzo ndi mveledziso i songo pulaniwaho ya mikhukhuni kha vhupo ha ndeme , kha vhupo vhu re na ṱhahelelo ya maḓi , kha vhupo vhu re na mukumbululo muhulwane .
Zwiimiswa zwo tiwaho zwi tea u swikelela ṱhoḓea dza fhasisa sa zwe dza themendelwa nga Minisṱa wa Mutakalo .
I kovhelaniwaho na zwa maṋo zwa nnḓa ha sibadela kana R6 615 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
Nḓowelo ndi ya uri vhupo hu re vhukati ha ḓorobo hu anzela u vha tshipiḓa tsha u vhuelwa siani ḽa ikonomi ya ḓoroboni , hune ha vha tshivhindini tsha vhuendi , vhuvhambadzi na vhupo ha mishumo .
Kha vha ḓe na khophi dza muhumbeli na ṱhanziela dza mbingano dza vhabebi
Ri khoḓa mushumo wa Khomishini wa u tsireledza na u takusa pfanelo dza vharengi , na zwitshavha zwashu .
U rekanya u shela mulenzhe ha tshandwa dzi ṱalutshedzaho u ya kha vhuimo ha vhukati ha u vhulunga ha phuraivethe Afrika Tshipembe na ha phanele na ha tshikhala vhukati hadzo tshi a lemela .
Fhedzi muthu u tea u dzhiela nṱha uri wadi dzi a fhambana kha masia oṱhe , u bva kha tshivhumbeo tsha tshivhalo tsha vhadzulapo , tshanduko dza mveledziso ya ikonomi , tshikalo tsha pfunzo na tshikalo tsha u shayea ha mishumo .
Naho hu na uri dzangano ḽa vhashumi ḽi tshi nga ṱhogomela , hu tea u vha na u humbula vhukuma sa afha mbuelo dzine dzi nga vha hone dzine ḽa dzi ṋetshedza ḽi tshi nga fhungudza mbuelo kha u vulela kha sekhithara dza sialala .
Yo vhuedza vhukuma kha nṋe na uri ndo guda zwinzhi khavho nga hetshiḽa tshifhinga .
Mimaraga ya ikonomi i no ḓi bveledzisa i re mbambeni , u langwa zwavhuḓi na masheleni a khou shumiswa zwavhuḓi i fhethu havhuḓi ha u wana u vhuelwa nga mbuelo dza vhubindudzi dzo vusuludzwaho .
Komiti iyi i khwaṱhisedza uri khombo kha bindu ḽa Tshikimu dzi topolwa na u langiwa nga nḓila yone na uri madzangalelo a vhafaramikovhe o tsireledzwa nga nḓila yone .
Mureili u khou ḓi badelwa muholo u linganaho na wa vhaṅwe vhareili naho a tshi ita 10% fhedzi ya mushumo .
Mbadelo dzi ḓo badelwa nga Dzirannda nga nnḓa ha musi ho bulwa nga iṅwe nḓila .
Kha milandu yoṱhe ho vha hu ṱhoḓisiso dzashu dze dza bvisela maitele a vhuaḓa khagala , a tevhelwa nga nyito dzo teaho dzi tshi itelwa vhapfuki vha mulayo .
Miṅwaha miṱanu ya nyaluwo yo ṱavhanyaho yo bvisela khagala u thengathenga ha ikonomi yashu zwine zwa i thivhela u aluwa nga u ṱavhanya sa zwine ra ṱoḓa zwone .
Kha vhupo ha mushumoni hezwi zwi katela u ḓivha uri mushumo u a pfadza .
Hezwo ndi ngauri a zwi koni u tshenzhelwa thwii nahone zwi a ḓivhea nga ngoho .
Miṱangano ya vhahulwane na ndangulo ya nṱha yo farwa murahu ha vhege mbili u itela u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha polotiki na vhulivhisi kha muhasho .
Bisi yo lenga u swika .
U shumisa zwithu zwi vusuludzeaho , u shumiswa na daka ḽa mabambiri u ita tshithu tshi shumiseaho : khapu ya makumba , midzio , zwifaredzi zwa zwimedzwa n.z. u nakisa hu tshishumiswa phetheni , u ita nyambedzano nga ha zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri , na mivhala yo dzikaho , u alusa zwikili zwa u vhaḓi
Mbadelo dzo tetshelwa zwi re khagala u itela zwiimo zwo fhambanaho zwa thundu , zwi tikedzwaho nga bugu dzi re hone zwitshavhani .
Hosiṱeḽe ya vhashumi ( Vhudzulo )
Hune zwiḽiwa zwo fhambanaho zwa bva hone : mitshelo ; miroho ; zwa mafhi ; ṋama
Muvhuso u ḓo vhona uri tsheo dzo no dzhiwaho malugana na u khwaṱhisa fulo ḽashu ḽa u lwisa vhutshinyi dzi a itwa .
3.5 . Khabinethe yo dovholola khuwelelo ye ya itwa nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa ya uri thikhedzo ya tshifhinganyana ya Ndaela dza Trips ya Dzangano ḽa Mbambadzo ya Ḽifhasi i fanela u tikedziwa nga vhoṱhe .
Hu tshi khou humbulwa nga mutengo wa tshivhaswa , ri nga lavhelela dzikhamphani dza zwivhaswa uri dzi nga ita vhuṱoḓesi vhunzhi u itela u khwaṱhisedza uri vhaṋe vha zwiendedzi vha tshimbila khiḽomitha nnzhi kha ḽitha iṅwe na iṅwe ya peṱirolo .
Vha ḓivhadze muvhilaeli nga ha kutshimbidzele kwa mbilaelo na zwifhinga zwo vhewaho
Ri khou ṱoḓa u dovha ra ṱanganya zwikalo zwa ndinganyiso ya mbeu kha Mbekanyamushumo ya Kushumele ya Muvhuso .
Ho sedzwa mbekanyamushuno ya ndondolo ya zwa maṱo
Ndi humbula uri musi ri tshi shanduka na uri ri vhea adzhenda ya ṱhoḓisiso na zwiteṅwa zwo fhambanaho zwi tshi nga vha kha vhorasaintsi vha lushaka kana vhorasaintsi vha vha matshilisano .
Nyambedzano na u netiweka na vhashumisani na mazhendedzi a dzitshaka u bveledza tshumisano ya dzitshaka .
2.3 Zwidimela zwiswa zwa musalauno zwa Metrorail ( zwa Vhathu ' ) zwi ṋetshedza maimo a u ḓigeḓa na tshumelo dza nṱhesa , na uri zwi ḓo shandukisa tshenzhemo ya vhuendi ha vhaṋameli .
Khabinethe yo livhisa maipfi a ndivhuwiso dzayo kha :
Mavundu o fhambanaho a muvhuso a a tikedzana nahone ri tea u wana nḓila dza u khwaṱhisedza uri a a shumisana zwavhuḓi .
22.7.3 Arali maanḓalanga a khaṱhululo a si ṱanganedze khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani yo itwaho u lenga , vha tea u fha zwiitisi zwa u hana khaṱhululo , na u sumbanḓila kha maṅwe mafhungo a nyengedzedzo , arali a hone , ane a ṱoḓea u itela ṱanganedza khaṱhululo .
Ngaha malugana na u ṅwalisa mushonga wa zwa vhulimi
Khamphani dzo vha dzo imela sekithara dzo fhambanaho ho katelwa dza dzikhemikhaḽa , zwibveledzwa zwa zwiliṅwa na zwifuwo , zwiambaro na malabi , vha vhuinzhiniara , migodi na zwishumiswa , na vha eḽekiṱhiro thekiniki khathihi na vha sekithara ya zwa u fhaṱa .
Ndangulo ya kushumele ndi phurosese ya sisiṱemetiki ine ya konisa vhaimeleli vho khethwaho vha masipala , vhashumi vha masipala , vhadzulapo , zwitshavha na vhashumi vhawo u khwinisa kushumele kwa dzangano
Manḓalanga a Trans Caledon Tunnel o fhaṱa madamu o fhambanaho nga mielo , zwine zwa konisa vhathu vhashu uri vha wane maḓi o tsireledzeaho a u nwa .
Komiti ya wadi ndi muratho wa u dzhenela ha vhadzulapo kha phurosese ya u dzhia tsheo .
U ṅwala : Ṅwalelani khonani dzaṋu mbili dza mbiluni posikaraṱa .
( b ) u humisela Mulayotibe murahu kha Buthano ḽa Lushaka uri u sedzuluswe hafhu malugana na u yelana hawo na Mulayotewa ;
3.1 . Mulayotibe wa Khwiniso wa Nzivhanyedziso na Mulayotibe wa Khwiniso wa Tsireledzo ya Vhabvumbedzwa u ḓo ḓivhadzwa Phalamenndeni .
Fhedzi i fanela u katela mbofho ya u ḓifara kha zwa vhudzekani na ṱhonifha pfanelo dza vhaṅwe , nga maanḓa vhafarisi vhashu kha zwa vhudzekani .
I kovhelaniwa na radioḽodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela R21 011 nga muṱa nga ṅwaha
Kha ḽiṅwe sia , naho zwo ralo , a hu na ane a ṱoḓa u sumbedzisa uri zwipuka zwi tea u tambula nga nyofho , khanganeo na vhuṱungu .
Hune ra vhona vhana vha khomboni , vhana vha kha khovhakhombo ri fanela u ṱoḓa nḓila dza u dzhia vhuḓifhinduleli na vhukando .
bvela phanḓa na mishumo ye ya vha yo no tendelwa
Vho Sinclair vha sumbedza uri tshanduko idzi dzi khou ya phanḓa nga phimo dzi shandukaho mashangoni o fhambanaho .
Ndivho khulwane kha ṅwaha uno hu ḓo vha u kovhela zwiko kha zwiṱitshi zwa mapholisa .
U sedzulusa tshaka dza maṅwalwa na milayo yadzo .
Muhasho wo dovha hafhu wa vha na u xelelwa huhulwane ha vhukoni nge wa ṱutshelwa nga vhaḓivhi vha zwa tekiniki zwe kanzhi zwa vhangwa nga mulandu wa miholo ya khwine ine ya khou ṋetshedzwa nga sekhithara ya phuraivethe .
Vhaṋetshedzi vha Engedzaho Ndeme vha khwinisa kana u engedza ndeme kha zwi re mavuni na u ṱoḓa u maga na u bveledza fhano hayani , vhudzuloni ha u ḓitika zwihulwane kha zwiṱunḓwa kha nyimele nnzhi .
Ri ḓi dzulela u bula , ro ṱangana na nga muthihimuthihi kha vhulanguli , uri mahothi ashu a dzula o vulea .
Kha zwiimiswa zwa vhuendi u fhandekana hu fanela u vha hone , u itela uri na kha zwiṱitshi zwa vhatshena u ṱanganyisa hu vhe hu songo ḓalaho .
Zwipiḓa zwa u fhululedza zwi katela u bwelulwa , matombo , zwihumbudzi kana zwieledzi , na u rinwa hafhu ha madzina a zwiṱaraṱa kana tshomedzo dza tshitshavha .
U ṱolwa u itela u vhona arali muthu a si khombo nga vha Tshumelo ya Tshipholisa vha Afrika Tshipembe kana maṅwe mazhendedzi a muvhuso o teaho hu ḓo itwa .
Uri arali vhone vho vha vha tshi dzula afho fhethu vho vha vha vha tshi ḓo vha murangaphanḓa wa ndwelatshanduko .
Hu tshi topolwa muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli ha masheleni kha muhasho , kha vha vhudzise mbudziso dzi tevhelaho :
Arali muthu ane vha mu thola , kana ane a shuma fhethu ha u fhaṱa havho , a wana khombo , vha khwaṱhisedze uri :
Thandela yo topolwa hani nga vhonnyi ?
Ahu nga ḓo vuwa ha vha na thandululo ya zwa mmbi vhukati ha phambano dza Isiraele na Phaḽesitina .
Nḓisedzo ya sisiṱeme ntswa ya huwelela vhaongi wadini dza vho khethululwaho .
Vhupo ha masipala wa Prince Albert ndi vhune kanzhi ha ḓivhiwa nga zwifhaṱo zwa hone , vhulimi na nḓowetshumo ya zwa vhuendelamashango .
Ṅwalani lunganovhubvo lwaṋu hafha : Phara ya u thoma :
Maṅwe masia a ṱoḓaho ndangulo nga kha mveledziso ya phurotokholo dzi ḓo waniwa na u ambiwa zwiṱirakitsha zwiṱuku zwo teaho zwa Komiti ya Mveledziso ya Lushaka .
Itshi ndi tshifhinga tsha shishi kha mbekanyamushumo dza akhademi vhunga milingo yo no vha tsini .
O tou tendelana nga ene muṋe nahone nga lutamo lwawe na phiriselo ya ngomu nahone o vha o vhofhea nga zwe ene muṋe a tou nanga .
Kha vha humbule nga ha uri thaidzo idzi dzi ṱalutshedza vhagudi vha siho tshikoloni .
Mulwadze u a tea u swikelela maga a mveledziso o teaho ?
Nga u ralo a zwi tou vha khagala uri thusedzo yo lavhelelwaho nga tshifhinga tsha u ita mvetomveto ya mbekanyamaitele i ḓo fhambana hani na idzo dzo thomaho u shumiswa nga Mulayo .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho na phurothokholo dza ndondolo dzo langiwaho na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
Khumbelo ya u adoptha kha shango ḽa vhudzulapo vha tshi dzula kha ḽiṅwe
15.2. Khabinethe i na fulufhelo ḽo fhelelaho kha Mufarisa Mulamukanyi Muhulwane wa Khothe ya Ndayotewa Vho Dikgang Moseneke vho no awelaho , vhane ndi vhone vhane vha khou langa iḽi fhungo na u tamela mashudu miraḓo ya miṱa zwi tshi bva mbiluni uri ngavhe vha tshi wana ṋungo zwenezwi vha tshi khou tevhelela zwi lemelaho vhukuma zwa hetshi tshiwo .
Naho mutengo wa u thoma wa mutevhe wa phaiphi dzo fukedzwaho u nṱha u fhira mutevhe wa phaiphi dzi re nga nnḓa , u bviswa u itela khethekanyo nnzhi dza fhethu hu re kulenyana na lwanzhe a zwi nga vhi zwa ndeme musi tshifhaṱo tsho no litshiwa .
Zwi dzhia tshifhinga tshi swikaho miṅwedzi miṋa
Masipala u tea u sedza kha u engedza u dzhenelela hawo kha u sika mishumo , nga u khwaṱhisedza uri nḓisedzo ya tshumelo na tshumiso ya thandela dza pfuma i shumisa ngona dzine dza ṱoḓa vhashumi vhanzhi he zwa tea .
Mushumo wa vhabebi kha u lambedza tshikolo i tou ṋaṋa u vha wa ndeme , nga maanḓa kha ṋetshedzo ya ICT , musi nḓowelo dza u phaḓaladza zwiteṅwa zwi si zwa muthu dzi tshi dzhielwa nzhele .
1.3 . Miṅwedzi i si gathi i khou ḓaho hu ḓo thomiwa u shumiswa maga ane a ḓo shandukisa tshoṱhe gondo ḽa mveledzo na thengo ya fulufulu shangoni .
Vhukoni ha u tevhedza maitele a re na vhubveledzi na a u thoma zwithu a u tandulula thaidzo .
Arali rekhodo i sa nga wanali kha tshivhumbeo tshe muhumbeli a ṱoḓa , fhedzi i tshi nga wanala i kha tshiṅwe tshivhumbeo , zwenezwo-ha mbadelo i ḓo vhalelwa u ya nga nḓila ye muhumbeli a humbelisa zwone rekhodo .
Hezwi zwi ḓo pfukiselwa kha vha Gwama ḽa Lushaka nga tshifhinga tshone .
Afho fhethu hu vhonala nga nḓilaḓe ?
U itwa ha mugaganyagwama hu thomiwa nga u tendelelwa nga Vhufaragwama ha Lushaka ha Shedulu ya Phungudzo zwi tshi bva kha u migaganyo wa nyelelo tshelede ya ṅwaha ya Muhasho .
Fhedziha , lwa tshifhinga tshilapfu , hu lavhelelwa uri nyengedzo ya muthelo i ḓo ṱoḓea .
Ri themba na u fulufhela uri avho vhane vha ḓo vha vha tshi khou ḓa u vhudzisa mbudziso vha ḓo dzi vhudzisa thwii .
Izwi zwi ḓo sumbedza uri thandela i a kona u ḓiimisa nga yoṱhe kha sia ḽa zwa masheleni nahone a i nga ṱoḓi masheleni a u engedzedza .
Ro ḓivhadza R10 biḽioni uri i vhetshelwe thungo nga IDC ya u sika mishumo .
Ḽaborathori idzi dzo shumiswa hunzhi kha maitele a fanaho a ṱhoḓisiso ya vhubindudzi na u shumesa , ri ḓo zwi vhidza nga u ralo .
Hezwi zwi katela zwiimiswa zwa nnyi na nnyi , mimasipala kana mabindu a phuraivethe .
Khoro ya tenda .
Vhukati ha zwiṅwe , ndaulo i bula uri tshumelo ya mushumo a i nga ḓo :
Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Milayotibe i tevhelaho Phalamenndeni :
Izwi zwo itea nga murahu ha musi ṱhoḓisiso nga Ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha yo sumbedza uri maitele o randelwaho nga Tshikwama tsha Phensheni tsha Vhashumi vha Muvhuso Government Employees Pension Fund ( GEPF ) kha Manyuala wawo wa u dzhiulula tshikolodo tsha muhasho u ya nga khethekanyo 21 ( 3 ) ya Mulayo wa Phensheni ya Vhashumi vha Muvhuso , wa 1996 ( Mulayo wa GEP ) wo vha u songo tevhedzelwa .
2 Maitele a vhukwamani na u sedzwa hafhu a IDP a vha hone nga Tshimedzi u swika Ḽara .
A hu nga vhi na mukoni wa mudzuli vhuongeloni ha tshiṱiriki .
Mavu a muvhuso ( mavu are fhasi ha ndango ya muvhuso wa lushaka kana wa vunḓu kana masipala ) na mavu are kha vhulangi ha phuraivethe a nga dzhiiwa zwi siho mulayoni .
Muvhuso u ḓo ita thendelano dzo livhiswaho kha vhubindudzi , mishumo , hu tshi katelwa na u dzhielwa nṱha ha miholo ya vhathu ya fhasisa .
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
4.2.1 uri Muhadzimi a ḓilambedzele u iswa phanḓa ha mushumo nga ene muṋe zwi tshi bva tshikwamani tshawe u swikela tshifhinga tshine Muhadzimisi a pfa o fushea uri u tshimbila ha mushumo ho vhuya ngonani sa zwe zwa vha zwo lavhelelwa ; kana
Ho tendelaniwa uri vhaṱhogomeli vha re mahayani na vhashumela mutakalo vha re zwitshavhani vha tea vhetshelwa zwikalo na u dzheniswa na u langiwa vhoṱhe khathihi u itela u tinya u dovholola zwithu na nzulele dza mishumoni dzi sa fani .
Kuitele kwo teaho kwa u wana arali mushumi a u sa fanelana kwo ṱalutshedzwa kha mulandu wa WRIGHT V. STATE .
1.19. Khabinethe yo dzhia zwinepe sa tshiga tsha khuwelelo ya nyito ine ya vhona uri sekithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi shumisaho NDP dzi fane .
U tea u vha na nḓivho ya khomphyutha , a takalele u guda na u tshintsha mishumo yoṱhe i re kha muhasho wa u wana tshumelo kana thundu .
2 . Arali Thivhu a nga khonela kha tsha monde a nga kona u swika veneni ya .
Mudziatshiṱalula na maanḓa a vhukoloni vho dzinginya nndwa khulwane , fhedzi vhathu vha dzhango a vho ngo kulea nungo ngauri vho vha tshi pfesesa uri tsireledzo na mveledziso yavho zwo ḓitika nga u kunda vhukoloni na tshiṱalula .
1.2. Tshandukiso ya Ikonomi i ṱoḓa tshanduko nga vhuhali kha mutheo wa u bveledza wa ikonomi ya Afrika Tshipembe ; na uri zwi dovha zwa ṱoḓa maitele o shandukaho a kudzhenelele nga avho vhe vha vha vho sielwa nnḓa kha ikonimi .
Vhonani uri hu na nyolo ya fhasi i re mafheleloni i takadzaho nahone i ṱanganyaho vhathu .
2.2 . Foramu i ṱanganyisa zwikwama zwa phensheni , zwikwama zwo faraho lupfumo lwa muvhuso , vhabindudzi vha phuraivethe , feme dza mikovhe dza phuraivethe na ṱhoho dza muvhuso .
U fhaṱa muhasho wa vha tshiiimiswa tshine tsha kona u fha tshumelo wo sedza zwithu zwa ndemesa na mbekanyamaitele sa zwe zwa tiwa nga Minisṱa na Khabinete .
Mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Muvhuso Wapo ḽa Afrika Tshipembe na dzimeyara khulwane ,
Vhagudiswa vho lugela u ḓimodela vhone vhane kha nyelulo dza vhadededzi vhavho , vha sa khou kona u saukanya zwavhuḓi zwe zwa ita uri ngona dzavho dzi bvelele .
Vhashelamulenzhe vhe vha vha vhe kha Modulu wa 1 vha ḓo vha na ludungela lwa IDP .
Livhisani kha Anekisitsha A afho .
3.2 . Mulayotibe u ḓo anḓadzwa wa dovha wa wanala kha webusaithi ya Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa ( www.justice.gov.za
1.3 . Muphuresidennde Vho Zuma vho saina Thendelano ya Mulanga wa u Thivhelwa ha Zwihali zwa Nyukiḽiya , u sumbedzisaho vhuḓikumedzeli vhu yaho phanḓa ha Afrika Tshipembe u ya kha u swikelela shango ḽo vhofholowaho kha tshutshedzo dza zwihali zwa nyukiḽiya na u vhona uri thekhinoḽodzhi ya nyukiḽiya i shumiselwa zwi ḓisaho mulalo fhedzi .
U imiswa lwa tshifhinganyana ho bulwaho ho livhiswa kha u thivhela u tholiwa ha tshiṱafu tshi si tsha ndeme tsho sedzaho kha u ḓadza mbalo kha muvhuso hu tshi khou shumiswa dziphurofeshinala dza zwa mutakalo na zwi tshimbilelanaho na zwezwo .
2.2 . Mulayotibe u dzinginya , vhukati ha dziṅwe tshanduko , u dzudzanyululwa ha Bodo ya SABC , ine ya ḓo khwaṱhisa vhuḓifhinduleli hayo .
Kha mbudziso ya nga zwine mutalobuḓo hu linganaho na ha ḓuvha , mutalobuḓo u tea u fhambana , fhedzi datumu i tea u vha yeneyo nthihi .
Kha vha tevhedze ndaela , nga maanḓa hedzo dzi re na vhushaka na PPE
Maidioma ndi kuambele kune kwa amba zwithu zwi no fhambana na zwa nga misi .
( b ) u vhewa hu ha ndeme kha u ita uri hu vhe na mulalo na vhudziki .
Vhabveledzi vha Zwivhaswakavhili vho nangiwa na uri vho no thoma mushumo .
Ri ḓo thoma nga izwo zwikolo zwe u bva kale zwa dzhielwa fhasi vhukuma nahone zwi wanalaho kha zwitshavha zwi shayaho vhukuma , hu tshi katelwa na zwikolo zwine mudededzi a funza gireidi dzi fhiraho nthihi , mabulasini na zwikolo zwa mahayani .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa , zwirendo , Bugu Khulwane , phosiṱara , maṅwalo a eḽekiṱhoroniki o ṅwalwaho nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi ( kha u vhala na vhagudi )
Pulane ya tshiṱirathedzhi tshashu na pulane dza kushumele kwa ṅwaha nga ṅwaha dzi ḓo buletshedza mandeithi ya muvhuso wa ḓuvha wa u thoma u shumisa nga muhasho woṱhe .
U ṱhonifhana na u fhulufhelana
Hu tshi lavheleswa vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe vhafhinduli vhaṱanu , mulamuli o dzhiela nṱha uri khaṱulo dzawe dzi ṋetshedzwe kha mafhungo ane a fana .
U dzhia maga na u ṱanganya Maafurika vhoṱhe na Khasekanyo u mona na bono ḽi fanaho ḽa mulalo , u ṱanganelana na mvelaphanḓa ya Afrika , vha tshi khou endedzwa nga vhadzulapo vhaḽo na u dzhia vhuimo haḽo ha vhukuma kha ḽifhasi ;
Vhagudi vha shumisa nḓila dza kuṅwalele ( u ita mvetomveto , u ṅwala , u khwinisa / editha ) .
Na uri zwa vhukuma u itea u khwinisa na u ṱuṱuwedza tshifanyiso tsha masipala , sa fhethu hu funeswaho ha u ḓala ha madzulo a vhathu na vhubindudzi .
Muhasho u ḓo bveledza khaphasithi ya ngomu uri i engedzee u itela u ḓo shumisa maitele a zwiṱirathedzhi zwa u dzudzanya hafhu u fana na ndangulo ya ḓitika u itela u swikela zwipikwa ezwi .
Telkom na yone i ḓo ta mbadelo dza fhasi dza international bandwidth kha senthara dza fumi dza thuso dzine muthu a rwela luṱingo khadzo , hune senthara iṅwe na iṅwe ya ḓo thola vhathu vha 1 000 sa tshipiḓa tsha u engedza sekhithara ya BPO .
Zwo wanala zwi zwa vhukuma na u tea , ro naho zwo ralo ro fhedzisa ngauri huṅwe u khwinisa ho tea .
Ni vhona u nga itshi tshiṱori ndi tshiṱori tsha vhukuma ?
Tshivhumbi tshihulwane tsha u sa londa ndi u sa tevhedza maitele a nyolo dza sisiṱeme o dzudzanywaho .
Nga miṅwaha ya Fumiṱhanu kha demokirasi , ho no itwa zwinzhi malugana na u fheliswa ha masiandoitwa a khethululo na u fhaṱa tshitshavha tshi re kwaho tshiswa .
Tshipiḓa tsha B tshi sedzana na mafhungo a u kaidza hu tshi katelwa na vhupfukamulayo , maitele , ndaṱiso .
Bia dzi pakwa kha khontheina dza tshivhumbeo tsha puḽasiṱiki khulwane , dzine volumu dza vha khulwane u swika kha ḽitha ṱhanu , na u kovhekanywa vhukati ha makete ya murengi a shayaho nga kha tshaneḽe dzi si dza fomaḽa .
Nga tshifhinga tshetsho tshithihi , naho zwo ralo , mashumele a mbambadzo a Afrika Tshipembe o vha a sa humbuleleiho kha miṅwaha ya fumi u ya kha ya fumi na miṱanu .
1.1 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vhushelamulenzhe ha Afrika Tshipembe kha Samithi ya Vharangaphanḓa vha G7 ngei United Kingdom u bva nga ḽa 11 u swika nga13 Fulwi 2021 , yo rangwa phanḓa nga Muhulisei Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa , ndi tshikhala tsha u amba nga ha thaidzo dza shango ḽashu na dza dzhango .
Tshinyalelo dzi sa Thivhelei na dzi songo Lavhelelwaho dzi lambedzwa u bva kha tshikwama tsha tshiimo tsha shishi .
Mutevhe wa ṱhoḓea dza madzulo u re hone , naho zwo ralo , a u athu u tendelwa .
Izwi zwi katela Komiti ya Minista nga ha Mugaganyagwama ine ya lavhelesa mbekanyamaitele ya ndeme na mafhungo a mugaganyagwama phanḓa ha musi mugaganyagwama u tshi swikiswa phanḓa ha khabinethe .
3.1.10 Vhashai zwi a vha konḓela u sengisa kana u imelelwa kha mulandu nga ṅwambo wa mitengo ire nṱha .
Vhunzhi ha vhavhuelwa vho ṱaluswaho a vha swikeleli u wana pfumbudzo hu tshi nga vha nga vhukale kana ṱhoḓea dza u dzhena kha zwa pfunzo .
Hezwi zwi ita uri hu vhe na thaidzo dza u swikelela tshumelo kha vhatshimbidzi vha tshumelo dza vhuendi ha nnyi na nnyi .
Ofisi hedzi dzi na nḓila yadzo ya u livhuwa muthu nga muthu kha mishumo na thikehdzo ya tshiṱafu u itela u vhona uri ndivho dza Khomishini dzi khou bveledzwa .
Masipala nga zwenezwo wo bvela phanḓa kha u fhungudza tshivhalo tsha miṱa tshi re na tshivhalo tsha fhasi tsha u swikelela maḓi a mutheo , fulufulu na u hwala malaṱwa nga maanḓa u fhirisa tshiṱiriki .
U vhea ṱhalutshedzo kha muṱalukanyo wo ṱanḓavhuwaho wa mavhala a nngwe a tshitshavha na vhukonḓi ha nyimele .
Tshipikwa tsha Mulayotibe ndi u khwiṋisa Mulayo wa Vhaimeleli vha zwa Mulayo vha Muvhuso , wa 1957 ( Mulayo wa vhu 56 wa 1957 ) .
Zwikoro zwa BEE kha vhubindudzi vhuraru kha tsumbo hei zwi amba uri vhubindudzi huṅwe na huṅwe vhu ḓifhelwa nga luṱa ha u ḓivhea kha u renga hu tshi tevhedzwa BEE .
Hu ḽo ṋewa konṱiraka vhaḓivhi vha re nnḓa uri vha ite phurogireme muthu ene muṋe dza u shandula vhuḓifari , vhuḓifhinduleli hu no edzana ho fhaṱelaho na vhudavhidzani tshivhilelani tsha nḓisedzo ya tshumelo , na u khwaṱhisa vhurangaphanḓa .
Nga nnḓa ha muhanga wo dzudzanyeaho wa nyambedzano we wa ḓiswa nga u ṱanganedzwa ha madzangano kha vhushaka ha mashumele , vhatholi vha tshifhinga tsha khethululo a vho ngo zwi dzhia sa zwithu zwine zwa amba uri vhashumi vhane vha khou gwalaba zwi mulayoni a vha tei u thathiwa .
Ndaka dzi songo dzudzanyeaho a dzo ngo nomboriwa , nahone nyingaḓorobo a dzi na madzina a zwiṱaraṱa .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze vhuṱanzi ha khumbelo dzavho na u haniwa hadzo .
Ṱhirantsekisheni dzo bvela phanḓa na PIC .
Kha vha lavhelese na u rekhoda tsumbadzwadze dzavho .
Khumbelo dzo ḓisendekaho kha ṱhoḓea dza kale a dzi nga dzhielwi nnḓa .
Vhuendi , zwiendisi na mitshini
Vhukwamani hunzhi ho vha hone zwi tshi kwama mafhungo aya .
IDP i fhedza miṅwaha 5 nahone i sedzuluswaho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
u vhuedza vhoramabindu vhane vha khou takuwa ;
U Wo dzumba ngafhi
Nḓivhadzo ya u sa katelwa Vundu ḽo fanelaho kana zhendedzi ḽa muvhuso ḽi re na maanḓa kana mavu ( sa tsumbo SANParks , SANBI , Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso
Phatheni dzi sa leluwiho na dzi kondaho a dzo ngo fanela uri dzi wanale fhethu hu re tsini kana ho ṱumanaho nga tshaho sa izwi mishumo yaho i tshi kanganyisa .
U engedza mbuedzedzamalaṱwa na tshumiso hafhu ya malaṱwa zwi pfalaho ho sedzwa mupo ;
Vhulimi , vhunzhi ha mamaga a nḓowetshumo , tshumelo , holosela yo ṱanḓavhuwaho na ṱhumanyo ya nḓisedzo ya mavhengele , na zwiṅwe zwipiḓa vhutshilo ha ikonomi ho bveledzwaho ha fhelelaho u mona na sisiṱeme ya ndeme ya mbambadzelaseli .
Naho ndingedzo dzi vhonalaho dza u tiwa ha yunifomo yo khetheaho ya khalaṅwaha dzo fhambanaho , yunifomo dzi anzela nga maanḓa u sa tea kilima ya vhuponi .
Fhedziha arali ra nga shela kherotsi , zwi nga ḓifha hani ngoho . "
Ho khwaṱhisedzwa uri o lovha zwenezwo musi a tshi tou swika .
U vha hone ha khadiamu kha vhupo ha maḓini zwi khou vhilahedza ngauri vhuhone hadzo vhu a kuvhangana .
Arali ho pfi ni ole tshifanyiso tsha tshirendo tsha Mphogohogoligi no vha ni tshi nga ola mini ?
Khumbelo i ḓo tshimbidzwa ḓuvha ḽeneḽo .
Ndi zwe ra ḓiimisela zwone uri vhubindudzi vhune ra vhu bveledza vhu fanela u phaḓalala kha thandela u mona na shango .
Mushumo wa muḓivhambalelano kana muḓivhambalelano-mulanguli na wone u ṱoḓa u tevhedzela milayo yo teaho ya vhuḓifari , nahone muḓivhambalelano-mulanguli u tea uvha na kuitele kukene .
U tshimbidza nḓisedzo dza vhadzulo ho teaho vhathu afho hune ha vha na zwililo zwihulwane
Vhalwadze vha na nyimele dzi konḓaho na vhuholefhali ha tshifhinga tshilapfu ( lwa tshoṱhe ) dzine dza ṱoḓa vhukoni ha ḽeveḽe ya nṱha , vhukoni ha ngalafho na tshenzhemo na thikhedzo ya vhakoni vha dzilafho i khou ṱoḓea .
6.1 Khabinethe i sasaladza mivhigo ya zwiwo zwa u tambudzwa , u tswelwa na khakhathi kha zwikoloni zwa shango .
4.1.3 arali vha iswa kha Mbekanyamushumo , vha tea u tevhedzela milayo yoṱhe sa zwe ya sumbedziswa zwone kha thendelano .
Vhunzhi ha izwi hu katela u shumana na vhufa ho tiwaho ha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
U ḓi wana u hune ha vha na guḽuu , pennde na dziṅwe dzi khemikhaḽa na zwone zwi nga vhanga asima .
Ro phasisa zwipiḓa zwo vhalaho zwa mulayo u tikedza mushumo uyu muswa wa Ofisi ya Muhulwane wa Vhulamukanyi .
Tshipikwa hu nga vha u , sa zwe zwa bulwa mathomoni , dzudza fhasi ha ndango vhutherorisi , u fhelisa vhuendedzi ha zwidzidzivhadzi , u khwaṱhisedza pfanelo dza vhathu , kana u sa ṱuṱuwedza phaḓaladzo ya zwiṱhavhane ( Brown , 2005 ) .
Vha dovha hafhu vha shuma sa zwiko zwa thuso tshifhingani tsha vhugudisi .
U ṋekedza thikhedzo ya ndaulo nyangaredzi kha khethekanyo .
Vha elelwe uri maambiwa ndi rekhodo ya mulayo ya muṱangano , ngauralo , ndi zwa ndeme uri a vhewe fhethu ho tsireledzeaho .
Ho shumiswa mbekanyamaitele , matshimbidzele , zwilinganyo na theo ya mulayo yo fanelaho ya mbuedzedzo tshitshavhani .
4.122 Tshitshavha tsho shanduka , ngamaanḓa fhano Afrika Tshipembe , hune Ndayotewa ya vha yone mulayo muhulwane .
U ṋea mihumbulo ya u pulaniwa ha menyu wa nndyo yo ḓoweleaho .
4 . Khabinethe yo ṱanganedza mawanwa a zwa pfunzo kha tsedzuluso yo itwaho kha vhavhuelwa vha mundende vha re kha Gireidi 12 .
u thusa vunḓu kha u khwinisa sisteme dzaḽo na khonadzeo ya u vhuedzedza tshiimo vhudzuloni ;
U ita dzithemendelo malugana na u khwiniswa ha vhukoni , kushumele , u tea na ikonomi ya zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi , u itela u bveledza zwibveledzwa zwoṱhe zwo buliwaho afho nṱha .
Mihumbulo yavho yo tikedzwa tshifhingani tsha nyambedzano kha khomishini na kha dziforamu dzo vuleaho .
Khumbelo ya ndambedzo ya haya ha vhana
Muoditha-Dzheneraḽa vhao topola mvelaphanḓa i no vhonala kha u tevhedza milayo fhethu he kale ha vha hu na tshumiso ya masheleni i songo teaho .
Izwi ndi u itela u isa phanḓa na u shumisa ndaulo dzine dza dzula dzi tshi tshimbilelana na u langa u phaḓalala ha u kavhiwa nga COVID-19 .
U tumbulwa ha miminerala zwinozwino kha mashango o vhalaho a Afrika zwi khou lavhelelwa u engedzedza tshikhala tsha masheleni khathihi na kushumisele kwa masheleni nga tshitshavha kha mashango o vhalaho a Afrika .
Tsha vhuvhili , hu ḓo vha na tshanduko khulwane dzi elanaho na tshanduko ṱhukhu dza mbuelo .
Ri tea u vhona uri a hu vhi na u khaulwa ha muḓagasi ho songo vhekanywaho , nahone nḓila nthihi fhedzi ya u ita idzwi ndi u fhungudza tshumiso ya muḓagasi uri ri kone u u vhulunga .
Vhukati ha hezwi zwoṱhe , u kha ḓi kona u ita mushumo wawe sa mufumakadzi na mme hayani .
U ya nga tshanduko ya zwa pfunzo , mawanwa a sumbedza uri mulingo wa u nwa u engedza u tsela fhasi ha ḽevheḽe ya pfunzo kha vhanna na vhafumakadzi .
Khohakhombo ndi ndozwo ya masheleni ya ndeme zwo bveledzwa nga nyimele i si yavhuḓi ya phimo dza nyingapfuma zwe zwa kwama ndeme ya bondo na zwishumiswa zwa vhubindudzi maragani .
Vhashumisani vho ḓa nga tshivhumbeo tsha mivhuso , khamphani dza phuraivethe , vhathu na dziNGO dze dza thoma u ḓisa zwiko zwadzo na zwibveledzwa kha mashumele aya .
Sedzesani kha mafhungo a re afho fhasi .
Kuitele kwa u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ku ṱoḓa u ṱhogomela na u pulana ha sisiṱemethiki u khwaṱhisedza nvelaphanḓa yaho .
Yo salaho vha ḓo tou ḓibadelela .
U engedzea ho lavhelelwaho kha ndiliso ya Koporasi ndi kale zwo gaganyelwa .
Kha vha dzhie phindulo kha tshigwada tshi re kha dzulo .
( b ) u sa yelana na Mulayotewa muswa .
Nzuleletsedzwa iyi i ṋea mavhala a nngwe dziṅwe dza nzudzanyo dza tshumisano dzi tshimbilelanaho na phurosese na tsedzuluso ya IDP ya masipala wa Tshiṱiriki tsha Nkangala .
U ṱoḓiwa ha mbuelo dza nṱha dza masheleni ayo zwo ita uri hu vhe na u ya ha masheleni kha mimaraga ine ya khou bvelela nga nḓila i saathu u vhonwa .
U shumisa ṱhalusamaipfi u wana maipfi maswa na zwine a amba zwone .
Zwibviswa zwa Nnyi na Nnyi Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni kha mutheli a nga swikisa u hanedza na u swikisa mulandu u itela u fhungudza ndaṱiso .
Vhuḓiimiseli nga Old Mutual ha u sika tshikwama tsha R500 miḽioni tsha u bveledzisa mveledziso ya ikonomi yapo , zwihulwane nga mabindu maṱuku a vharema , zwi ḓo alusa ndingedzo dza shango dza u fhaṱa ikonomi yo katelaho .
8.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa Phalamendeni ha thendelano ( AFRA ) yo sedzuluswaho lwa miṅwe miṅwaha miṱanu .
Kholomu ya mualuwa Kholomu hei i sumbedza uri vha tea u badela vhugai kha vhaunḓiwa vhavho vha vhaaluwa .
Heyi ndi milandu ya Vhuthubi nga Vhabebi .
Bodo yo ṱalusa mveledzazwiwo dza ndeme dzo fhambanaho dzine dza nga kwama Koporasi lu vhonalaho .
Maipfi a no nga zwinzhi , zwiṱuku na zwinzhizwinzhi a shuma na madzina a lushaka ulu .
Tshumelo a dzi tou thivhela fhedzi , fhedzi zwikwama ezwi zwo ṱoḓa u thoma u shumisa khwiniso dza nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme .
Vhathu nga ngomu ha West Bank na Gaza vho tou valelwa dzhele nga fhasi ha nyimele dzi konḓaho dza u tambula na maitele a u laula ane o kalulesa u fhira zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwine vhathu vhashu vha khou livhana nazwo nga tshifhinga tsha maḓuvha a konḓaho vhukuma a muvhuso wa tshiṱalula .
Miṱangano ya vhadzhiamukovhe na vhukwamani ho iteaho kha zwibveledzwa na tshumelo zwo fhambanaho zwo ṋetshedzwa kha khasiṱama .
Mulayo wa Miṱa : Musidzana kana mufumakadzi we a dzheniswa kha zwa Ukuthwala u na pfanelo ya u ita uri mbingano yawe i fheliswe na uri , hune zwa konadzea , a vhile u unḓiwa .
Hafhu , u gonya ho vhangwa nga nyaluwo kha gavhelo ḽa Ndondolo ya Dzibada dza Vundu .
5.3 . Fulo ḽa Maḓuvha a 16 a u Lwa na Khakhathi dzi Itelwaho Vhafumakadzi na Vhana ḽi khou swika , na uri Khabinethe yo tendela thero ya naṅwaha : " Kha vha Mmbale : Ri Roṱhe ri Takulela Afrika Tshipembe Ḽi Si Na Dzikhakhathi Phanḓa " .
Vhuṱudze ho topolwaho afho nṱha ho vha hu si vhuhulwane malugana na muhumbulo wa odithi wo ṱahiswaho afho nṱha .
Ri khou thoma nga u ṱavhanyedza u vhekanya tshigwada tsha thekhinikhaḽa tsha mivhuso ya tshivhalo tsha u fhindulaho nga u ṱavhanya , i tikedzwaho nga dziphurofeshinaḽa dza vhomakone , u dzhenela kha vhupo vhune ha khou ṱangana na thaidzo khulwane vhukuma ya maḓi .
Mvelaphanḓa ya tshikolo tshavho kha u shumisa nga nḓila i bveledzaho khomphyuthakhwalwa dzo ṋetshedzwaho sa tshifhiwa nga Siemens zwi ḓo shuma sa ṱhuṱhuwedzo kha zwiṅwe zwikolo na vhathu vhaṱuku .
Ri tea u zwi dzhiela nṱha uri arali ri khou tama u bvelela , ri tea uvha na maanḓa a u ṱoḓa na u tevhedzela vhukando ho khwaṱhaho .
U vhumba tshitendeledzi - mitambo i ngaho , ' Irwani bola '
3.3 . Ḽiṅwalo ḽi ḓo wanalea nga tshitshavha nga kha webusaithi ya muvhuso na iyo ya Muhasho wa Vhushaka ha Dzitshaka na Vhushumisani .
Afrika Tshipembe ḽi na mbadelo dzo phaḓaladzwaho na sisiteme ya mbalelano i shumaho nnḓa ha sethe ya akhaunthu i re yoṱhe ya Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka kha Bannga ya Mbulungeo ya Afrika Tshipembe .
Zwino hu khou humbulelwa uri hu vha ho ṱanganganyisa mukhushwane wa vhathu na wa zwiṋoni .
1.1. Khabinethe i dovholosa hafhu khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Jacob kha maAfrika Tshipembe ya uri vha farane kha u lwa na khakhathi dza u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana , na u ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha dzhie maga a tshihaḓu kha u fhelisa samba iḽi zwitshavhani zwashu .
U ya nga mutakalo wa mbebo muvhigo u sedza kha zwisumbi zwi elanaho na u beba vhana .
U tshipiwa nga pholisa
Kha vha ite khumbelo ya phiriselophan ḓa ya ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa ṋetshedzo ya mbuelo dza muthelo nga tshumiso ya website ya SARS website kana nga e-mail .
Ri themendela uri muthu o tholiwaho sa muodithi u saina muhumbulo wa odithi wa u fhedzisela u sielane nga murahu ha tshifhinga tsha miṅwaha ya sumbe hune miṅwaha mivhili ya u dzhia tsheo ya ṱanganedza mushumo kana u litsha .
Mukovhe wa mathomo we wa shumiswa nga tshifhinga tsha maitele a mugaganyagwama , une vhubvo ha wo ndi ngaganyo dza ṅwaha wo fhelaho dze dza vhaliwa .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri mbuelo nthihi fhedzi ine ya pfala kha uno muhasho ndi iyo ya mbadelo dzi itwaho nga vhalwadze .
Madalo na u vhonana na dokotela
( 2 ) Kha u ita tsumbakushumele dza ndeme , masipala u tea u khwaṱhisedza uri-
U itela uri vhulimi vhu vhe na mveledzwa i vhonalaho kha mveledziso ya ikonomi mashangoni ane a khou bvelela , maitele a vhubveledzi a tea u shumiswa nga maanḓa u itela u wana mbuelo khulwanesa u bva kha mishumo ya vhulimi .
Mutambo wo thoma musi tshivhalo tshihulwane tsha vhaṱaleli vha tshi kha ḓi renga thikhithi , zwe zwa itisa uri vhaṱaleli vhe vha vha vhe na dikitela vha ṋamele ḓaraṱa ya mikaṋo vha tshi itela u dzhena ngomu tshitediamu .
U shumisa mepe wa mihumbulo kha u pulanela tshiṱori .
Ndi miṅwedzi miṱanu u bva tshe miraḓo ya Komiti ya Wadi ya vha na muṱangano .
Thangelaulinga i anzela u langwa nga mafhungomatsivhudzi o anḓadzwaho kana data , zwi tshi bva vhuponi ha ṱhoḓisiso kana kha saithi dzi no vhambedzea na vhupo .
Khadzimiso ya zwa masheleni kha masia a tevhelaho :
Khuvhanganyo ya mbuelo nga nḓila ya vhukoni na yavhuḓi i fulufhedzisa maanḓalanga a zwa masheleni .
Miṋango hei a i tendeli fhedzi khombo uri dzi ṱavhanye u dzielwa nṱha , i dovha ya tshimbidza zwa mbalelano .
Muzwimi muvhuya a rea tshikwekwe tsha u fasha ndau mmbi .
Mbumbo ya zwino ya zwiimiswa zwa dzitshaka i kha ḓi bvela phanḓa na u funesa mashango o bvelelaho .
Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe i bvisela khagala uri Muphuresidennde u na vhuḓifhinduleli Phaḽamenndeni .
U ḓadzisa izwo , muvhuso u na maṅwe a maga a u lwa na vhushai ane a ṋetshedza tswikelo ya tshumelo dza ndeme nga fhedzi kha dzimiḽioni dza miṱa ya vha si na tshavho sa maḓi a phaiphini nga fhedzi , tshampungane , muḓagasi wa fhedzi na u hwalelwa thukhwi .
U alusa na u bveledza mvelele yo tewaho nga zwiṱandadi zwa nṱhesa zwa u fulufhedzea na vhuḓifhinduleli .
Fhedzi , ezwi zwi nga kona u swikelwa fhedzi arali miraḓo yashu vho ṱamiwa lwo linganaho nga zwishumiswa zwone .
Mbadelo dzo randelwaho dzine dza badelea kha vha Tshumelo u itela u tendelwa ha pulane dzi tiwa nga milayo ya masipala iyi , fhedzi mbadelo idzi a dzi kateli mbadelo dzi badeliswaho nga Ofisi ya Ndango ya Tshifhaṱo u itela u tendelwa ha pulane .
Ri na thaidzo ya miḓalo ; ri na thaidzo dza gomelelo ḽe ḽa ḓo tshinyadza madzingu ashu na uri zwifhinga zwinzhi ri vha ri songo ḓi lugisela u langa dzisisiteme .
Ri ita khuwelelo ya u langula na u humbela mahoro a Libya uri a tsireledze vhutshilo na ndaka .
U fana na zwiṅwe zwa tsimuni zwoṱhe , mitengo ya thoro khumbaole yo fhambana vhukuma u bva kha khalaṅwaha nthihi u ya kha iṅwe .
Zwi tou nga zwileludzi zwinzhi zwa phuraivethe zwi na zwilinganyo zwa khwiṋe zwa ndandulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , khamusi ngauri hu na mutheo wa zwiko muhulwane .
Muhasho a u ngo engedza tshivhalo tsha mbekanyamushumo ṱhukhu fhedzi wo pfulusa dziṅwe vhukati ha mbekanyamushumo .
Zwikepe zwoṱhe zwi fanela u vha na tshomedzo dzoṱhe tshifhinga tshoṱhe u ya nga vhutsireledzi ha zwenezwino , ṱhoḓea dza tshomedzo dza shishi na zwidzimamulilo sa zwe zwa sumbedziswa nga vha maanḓalanga a zwikepe vha shumaho nga ha saveyi na mushumo wau ita tshinwi , kana hune zwa nga shuma hone .
Mukonanyi wa wadi o tholiwaho nga muraḓo wa khoro ya wadi u fanela , sa tshipiḓa tsha tshumelo ya u tou ḓikumedzela kha tshitshavha , u kona na u ḓiimisela u thusa kha ndaulo ya wadi .
Ndi zwifhio zwino tshimbila muyani ?
Hedzi nzudzanyo dzo tea kha nyimele dzine mishumo kana mashumele a bindu kana nḓowetshumo a tou kwama nga nḓila yo livhaho tshitshavha kana a wanala kha tshitshavha kana a tshi nga vhuedza tshitshavha .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho na tshumiso ya DSP - Nyimele dzi re na vhuṱungu na sepusisi , u ḓadzwa , tshumelo dza zwa maṋo hu tshi katelwa u kula maṋo na nyito dza shishi kha mudzi wa liṋo , radiogirafi ya nga ngomu na mulomo
5.1 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho dzhenela kha Khanedzano ya UNGA nga vidio ya Sesheni ya vhu75 ya UNGA nga ḽa Vhuvhili , 22 Khubvumedzi 2020 nga fhasi ha thero : " Vhumatshelo vhune ra vhu Ṱoḓa , UN ine ra i Ṱhoga : U khwaṱhisedza nga huswa Vhuḓikumedzeli hashu Roṱhe kha tshumisano ya Mivhuso fhambanaho " .
Musi ikonomi i tshi aluwa nga u ṱavhanya i ita uri hu vhe na mishumo .
Kha ri shumisane kha u shandukisa nyimele iyi .
Mugaganyagwama u katela mafhungo o nweledzwaho u ya nga ṱhoho dzi rangaho phanḓa dza musaukanyo kha zwoṱhe hune ha vha zwibviswa na mbuelo .
Mashango aya mavhili a shumisana kha zwithu zwo vhalaho , hu tshi katelwa zwa vhuvhambadzi na vhubindudzi , saintsi na thekhinoḽodzhi , vhupileli , vhulimi , zwa mupo , fulufulu na zwa mutakalo .
Muhumbulo wavho ndi wa uri vhurereli na mvelele a zwi tei u shumiswa sa zwithu zwine zwa kalulisa kana u fhungudza milandu i kwamaho vhuloi .
Ho vha na khathutshelo khulwane kha sekhithara dzi pfelwaho vhuṱungu : zwiambaro , malabi , mimoḓoro na zwipiḓa .
Mawanwa a ngudo o bvukulula uri vhafumakadzi na vhone vha a fhedza mbuelo dzavho nga nḓila ya ndeme ngamaanḓa ine i vhuedza miṱa u fhira vhanna .
U londola tshumelo dza zwa inzhiniara na nḓila dza ndangulo .
Yunithi ya Vhusedzulusi ho Khetheaho , Tshigwada tshi Lwaho na Vhufhura , Yunithi ya Ndozwo ya Thundu na Hawks zwi ḓo lwa na vhutshinyi na vhufhura kha sekithara dzoṱhe dza tshitshavha .
Ho farwa miṱangano ya 10 ya khoro yo tendelwa u dzhenelelwa nga nnyi na nnyi
Mueni o rambiwaho u amba nga ha mishumo i takadzaho
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga fhiwa phothifoḽio dzi fhiraho nthihi ..
U ṱanganedzwa ha mualuwa kha tshiimiswa tsha vhudzulo
Zwazwino Black Sash yo lindela mbekanyo ya masheleni u bva kha muhasho uri i thome na mbekanyamushumo ya pfunzo .
Masia a tevhelaho o topolwa sa dzikhaedu :
Kutshimbidzelwe kwa miraḓo ya muvhili kwo vha ku na zwine kwa ni vhudza nga vhabvumbedzwa ?
ḓadza ndima dzo teaho dza BI-1663 bvisa ndaela ya mbulungo isa fomo yo ḓadzwaho ofisini ya Muhasho wa zwa Muno u ṅwalisa lufu na u wana ṱhanziela ya lufu rumela ṱhanziela ya lufu kha shaka ḽa tsini .
1.7 . Khabinete i khou ita khuwelelo kha vhabebi vhoṱhe vha Afurika Tshipembe na vhaunḓi vhane vha vha na vhana vha u bva kha miṅwedzi ya 9 u swika kha miṅwaha miṱanu ( 5 ) u tsireledza mutakalo wavho nga u shumisa fulo ḽa shango ḽoṱhe ḽa u hayela tshifumbu na phoḽio kha vhana .
Vhoraikonomi na vhomakone vha na dziawara nnzhi nga murahu ha izwi , na maḓuvha na miṅwaha minzhi u hanedzana nga vhuḓi ya muvhigo wavho .
Arali mbilaelo i songo tandululwa nga tshifhinga tsho ṋetshedzwaho , zwigwada zwine
U kavhiwa nga nyumonia i no bva kha venthiḽeitha ho fhungudzwa nge ha vha na u dzhena kha ya Mbavhalelo ya Khwiṋesa Lininalini .
U vhona uri hu na u shumisa nga nḓila yo teaho zwiko zwo avhelwaho kha yuniti .
U penndelwa ha u tholiwa hohu hu ita uri themendelo ye ya itwa nga Khomishini ya Vhuṱoḓisisi kha Ndaulo ya Muthelo na Mavhusele nga SARS i shume , ye Mudzulatshidulo wayo ha vha hu Muhaṱuli vho no awelaho Vho Robert Nugent .
Tshumelo ya nnyi na nnyi , sa izwi dzina ḽi tshi tou zwi amba , nga u angaredza i dzhiiwa sa vhuḓifhinduleli ha muvhuso , u nga vha wa vhukati , wa dzingu kana wapo , nahone hu na u dzulela u sa ṋetshedzwa nga zwiimiswa zwa muvhuso .
Naho hu uri ho vha na mvelaphanḓa kha muvhuso malugana na u ṋetshedzwa ha dzinnḓu dza mutengo wa fhasi kha vhashai kha miṅwaha yo fhiraho , hu kha ḓi vha na khaedu kha zwenezwo .
U tholwa hoṱhe ndi hune ha ḓo khunyeledzwa nga murahu ha tsenguluso ya ndalukano na u ṱanzwiwa dzina ho teaho .
Muvhigo wa tshifhinganyana kha hezwi wo no kumedzwa .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo wo kona u bveledza Pulane ya Ndangulo ya Ṱhanganelo ya Mathukhwi yo sedzaho kha u tandulula khaedu dzi elanaho na zwezwo .
U ṋetshedza na u dzula hu na vhuṱambo ha mashumele a Khoro .
Zwibadela zwo shuma zwavhuḓi u engedza u shuma zwavhuḓi u ri hu vhe na tshumelo yavhuḓi u ya nga ha zwine zwa konea .
Sa izwi tshikalo tsho engedzedzwaho tshi tshi kwamea , u shavha vhukhakhi dzilafho ḽi fanela u shumiswa kha vhalwadze vhoṱhe kha zwiṅwe zwileludzi .
1.1 Yuniti ya u Dzhenela ha Nnyi na Nnyi i re kha Ofisi ya Tshipikara i tevhedza adzhenda hu na Muvhigo wa Tshiofisi wa Komiti dza Wadi
Mafhungo a nyanyuwo a nga shela mulenzhe zwihulwane kha nḓila ine muthu a kona ngayo u guda kana u ḓitshidza ; ngeno , mvelaphanḓa kana u kundelwa u guda zwi sa tou kwama fhedzi maimo a muthu a zwa ikonomi , zwi dovha hafhu zwa kwama na nyanyuwo .
U ṱanganedza khaedu dzo khetheaho dzi elanaho na vhathu vho vulelwaho naho vha sa athu u wanwa mulandu wa vhugevhenga vhuṅwe na vhuṅwe .
Vhabveledzi nga u ralo a vha tei u tevhedza zwitandadi zwa khwaḽithi , u rumela zwibveledzwa zwavho kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe uri zwi lingiwe kana u tevhedza tshitandi tshi langiwaho tsha u paka musi tshi bveledza bia idzi .
4.1 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza muṋameli o lovhaho musi hu tshi kuḓana zwidimela zwivhili zwa Metrorail tsini na tshiṱitshi tsha Elandsfontein ngei Ekurhuleni na u tamela mashudu avho vho huvhalaho kha khombo iyo uri vha ṱavhanye u fhola .
Tswayo dza zwa vhuendi ha badani na dzone dzo khwinifhadzwa .
Shumisani mitambo i re kha tsha u ḽa .
Kha nḓila yoṱhe heyi , ri ḓo ima ri sa dzhii sia na u sedza masia oṱhe a thaidzo , u themendela nyito ya ndulamiso ya khwine na hone zwo tea .
Musi ndivho ya mathomo ya swikelelwa , ndingedzo dza u ṱuṱuwedza vhathu avha - u ita uri vha shandukise vhuḓifari havho nga nḓila i ṱoḓeaho - dzo rangelwa .
Zwine milayo nyangaredzi ya tsireledzo ya data i nga bveledziswa zwone na u katelwa kha milayo , zwi a ṱoḓisiswa .
Tshivhumbeo tshi tshimbilelana na sumbanḓila ya lushaka .
Ezwi kha nyimele khulwane zwo shumiswa sa khiraitheria dza u ela ḽeveḽe ya mveledziso ya u dzhena na u bva ha masheleni ane mashango a khou bvelaho phanḓa a wana .
Nḓivhadzo u ya nga nomboro ya u ḓiṅwalisa ya vhuendi ( ANR )
Ri isa phanḓa na u lavhelesa nyimele nga vhusedzi , hu tshi katelwa na zwine zwa nga itea Mabvaḓuvha Katina devhula ha Afurika .
Mawanwa a ita khuwelelo ya nungo khulwane dza u takula mukovhe wa maraga wa mabindu a re na vhukoni , na a shumaho zwavhuḓi , zwine zwa khwaṱhisedza vhubveledzi , na u engedza muṱaṱisano wa zwibveledzwa zwi vhambadzelwaho nnḓa u itela , nyaluwo ya ikonomi i sa nyeṱhi yo rangwaho phanḓa nga mishumo .
Hu na ṱhahelelo khulwane ya madokotela a ndeme yavhuḓi , vhainzhiniara , vhaḓivhi vha thekhinoḽodzhi ya mafhungo , mapholisa ane a ṱoḓisisa nga ha vhugevhenga , vhapuḽani , vhorambalelano ( dziakhaunthenthi ) , vhatshutshisi , vhaeletshedzi nga ha kharikhuḽamu na vhaṅwe .
U rwela ṱari ndi vhuṱambo vhuhulwane na thambo ngauralo dzo fhiriselwa na kha Ṱhoho dza Muvhuso .
Tshomedzo dzoṱhe dzi ḓo fhiwa ndeme ngauralo .
Tshifhinga - muṱangano u tea u vha nga tshifhinga tsho teaho .
U ḓivhadza zwigwada zwa vhathu vhane vha sa koni u ḓilwela nga ha pfanelo dzavho na u khwinisa ndeme ya tshumelo yo ṋetshedzwaho kha vhapondwa ndi zwa ndeme .
Zwine zwa nga itwa , zwi katela u poṱiela u kona nḓevhe dza tshetshe kha yuniti dza u bebisa vhana , khaelo , u khantseḽa zwiṱhavhelo zwa u didwa na masungo , u ṋea mishonga ya zwa ṱhohoni , na ndanyulo ya vhalwadze vha re na daibethisi i sa langei kana haiphathensheni .
Mbekanyamaitele ya aḽikhoholo ya ḽa Thailand u ya nga ha ḓivhazwakale yo sumbedza u khethekana hu hulwane vhukati ha madzangalelo a ikonomi na a zwa matshilisano .
U isa na u dzhia marifhi poswoni .
Vhana vhanzhisa a vha koni u vhala na u vhalela , vhafumakadzi vhanzhisa vha a lovha musi vha tshi khou beba , vhathu vhanzhisa vha ofhela tsireledzo yavho nahone vhadzulapo vhanzhisa vha Afrika Tshipembe vha tou ima kha miduba milapfu musi vha tshi itela u wana tshumelo dza tshitshavha .
( a ) a vha mudzulapo wa Afurika Tshipembe ;
Vhahumbeli vha re na ngudo thangeli , hu nga vha nga nḓila ya tshenzhelo kana dziṅwe khoso dza u ṱhaḓula dzi nga shuma .
Ri khou zwi vhona , na MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha khou zwi vhona uri ndingedzo dzashu khulwane dza u fhelisa vhushai , u shaya mushumo na u sa lingana dzi ḓo swikelela zwiṱuku nga nnḓa ha uri ri lwe na u hombokwa ha ndaulo ya muvhuso na zwiito zwa vhuaḓa hoṱhe hune zwa bvisa ṱhoho hone na kha vhupo hoṱhe ha matshilo a tshitshavha .
Ndi nga mulandu wa zwenezwo hune tshiteṅwa 32 ( 1 ) tsha Mulayotibe wa Pfanelo kha Ndayotewa tshi tshi fha thendelo ya u swikelela mafhungo a muvhuso ; na mafhungo maṅwe na maṅwe o farwaho nga muthu ane ṱoḓea u itela u shumisa kana u tsireledza pfanelo dziṅwe na dziṅwe .
Muthu u tea u ṱalutshedza uri rekhodo ine a khou i ṱoḓa nahone i khou ṱoḓea nga nḓila ḓe u itela uri a kone u tsireledza , kana u shumisa , iṅwe ya pfanelo .
Khumbelo dza miredzo ya mbekanyamushumo ya u ḓivhadza maitele a SARS a kha khomphyutha .
Hezwi zwo vha nga tshifhinga tsha musi mutsiko u tshi khou ṋaṋa .
Ya u fhedzisela heyi , u fhira dziṅwe , ndi tshiṱori tsho ḓadzaho mbilu dzashu nga u tambula na vhuṱungu vhuhulu .
Mvelelo ya sesheni dza vhupfumbudzi idzi dzo thusa u bveledza zwikili zwa miraḓo .
Maṅwalwa ayo o bveledzwa nga muthu , nahone nga muthu a re na ndivho na mihumbulo yashu na uri i nga vha yo khakhea huṅwe na musadzi .
Vhukati ha zwiṅwe zwithu , u ita ndi zwa ndeme vhukuma , u itela u tikedza ṱhoḓisiso .
Mbekanyamushumo yo shuma zwavhuḓi vhukuma kha u khwaṱhisedza uri mishumo ya sekhithara iyo i ya londotwa .
( 1 ) Maanḓalanga a zwa vhusimamilayo ha zwa vunḓu a zwanḓani zwa vhusimamilayo ha vunḓu nahone a ṋea vhusimamilayo ha vunḓu maanḓa a-
( 2 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u bvela nnḓa ha Riphabuḽiki .
Wadi dzi langula u shuma ha nyito ya u ḓidzhenisa i tikedzwaho nga masheleni enea , nahone i tea u bveledza zwikili zwa u monithara na u langula zwi no khou shumiwa nga vhone vhaṋe .
Zwiṱitshi zwa mapholisa zwa tshitshavha zwi fanela u vha vhukati ha zwitshavha zwoṱhe zwine zwa tea u zwi shumela na uri zwi fanela u wanala kha bada khulwane - u itela uri zwiendedzi zwa shishi zwi kone u rumelwa zwo leluwa kha zwitshavha zwa tsini .
U vha maṱhakheni ha khwaḽithi ya ndondolo ya u lafha na ṱhoḓea ya tshenzhelo ya vhalwadze ya maṱhakheni zwi tea u dededza ndingo dzoṱhe sekhithara ya zwa mutakalo wa nnyi na nnyi Kapa Vhukovhela .
Ndi khou ṱoḓa u vha fhululedza na uri ndi a livhuwa nga maanḓa kha mushumo woṱhe une vha khou ita wone .
Ri khou huwelela miṱa yoṱhe ine ya nga kona u vhulunga muḓagasi uri ri thome hu saathu u fhela tshifhinga .
5.7 Khomishini yo sedzulusa nga ha khuwelelo yo itwaho malugana na uri vhuloi vhu dzhiiwe vhu vhugevhenga , u tou fana na khuwelelo ya Khomishini ya Ralushai na zwiṅwe zwiimiswa .
U vhala nga eṱhe , tsumbo , bugu ya zwifanyiso na bugu ya zwiṱori zwi sa konḓi .
Shumisani maipfi aya uri a ni thuse . vhaḓa lamba veta hwenya shengela humbudza vhulenda mbava tambula tota dziḓa
2.1 . Khabinethe i ṱanganela na Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha u khoḓa Muhasho wa zwa Muno kha u vula zwavhuḓi ofisi yawo ya Kokstad ngei KwaZulu-Natal .
Na uri arali hu na mbudziso muṅwe muthu u ḓo vha kwama kha maḓuvha a 3 ( hu si u sokou ri ' kha tshifhinga tshi sa fhedzi mbilu ' saizwi vhathu vha tshi dzhia ' tshifhinga tshi sa fhedzi mbilu ' nga nḓila yo fhambanaho ) .
Pulane i katela u khwiniswa ha vhudzheneleli ha tshitshavha , zwine zwa vha zwa ndeme kha u konisa zwitshavha uri zwi ṋetshedze muvhigo ngaha tshenzhemo yavho ya muvhuso wapo .
Vhuḓifhinduleli vhu kha vhane vha akhaunthu u ita khumbelo-hafhu ya thikhedzo ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Hezwi ri ḓo zwi ita hu si na u lemedza tshikwama nga tshikolodo tshi sa langeiho .
Mushumo wa u fhaṱa wo thoma wa u dzhenisa zwishumiswa u ṱanganedza senthara ya ṱhingo na senthara ya mishumo ya vhuendedzi ha tshitshavha yo ṱanganelaho nga vhuḓalo kha South End Fire Station .
Vha tendelwa u wana PrDP arali :
Naho zwo ralo , vhupulani ho thoṅwaho hoṱhe hu a shandukashanduka nahone zwo ralo vhadzudzanyi vha pulane dza ndaulo ya malaṱwa vha tea u ita uri vha ḓivhe nyimele dza zwinozwino dzi kwamaho mavundu avho eneo kana maanḓalanga apo .
Mawanwa a khomishini iyi a ḓo kovhanywa na vha Yunioni ya Afrika ( AU ) nahone zwi ḓo ri thusa vhukuma kha u sedzana na u nga itea hafhu ha dziṱhaselo dza dzikhakhathi kha vhathu vhabvannḓa na vhadzulapo vhashu riṋe vhaṋe .
- vha na muthu ane vha nga ya khae arali vha tshi ṱoḓa ngeletshedzo ya zwa mutakalo na tsireledzo
Zwine zwa ḓo vha zwi tshi khou sedziwa nga vhuphara ndi u dovha u vhekanya hafhu mabindu a muvhuso ( dziSOE ) sa tshomedzo dza mveledziso ya ikonomi .
Mushumo wa vhashumi kha u tshimbidzwa ha zwiimiswa kha vhukoni ha u shuma .
Arali vha khou ṱoḓa u tandulula thaidzo yo vhangwaho nga tsinyuwo , vha shumana na tsinyuwo thungo vha konaha u shumana thaidzo i yothe..
Ri ḓo wana tshelede nnzhi nga maanḓa , " hu amba mukalaha Vho Sam .
Ri na muvhuso wo dzikaho na , lwo angalalaho , mvelele dza pfanelo dza vhuthu dzo ṱokaho midzi kha riṋe zwi ḓifhelaho muthu muṅwe na muṅwe .
Vhashumi vha Tshikwama vho ḓivhadzwa nga ha nomboro ya luṱingo i sa badelwi ya nnyi na nnyi i re hone kha u vhiga lwa tshiphiri mafhungo maṅwe na maṅwe ane a vha kwama .
Khumbelo ya u engedzelwa tshifhinga tsha u humisa mbuyelo dza muthelo i ḓo hanwa arali sa mutheli vha na rekhodo ya zwi tevhelaho :
Semennde ya rambo i badelwa u bva kha mbuelo ya nga ngomu sibadela
Buthano ḽa Lushaka ḽi ṱoḓa uri phethishini i vhe i ṋetshedzwaho nga nḓila ya tshiofisi nga Muraḓo wa Phalamennde ( MP ) , uri i dzhielwe nṱha .
Ro lingedza u zwi ṱalutshedza nga vhuḓalo na nga nḓila i pfalaho nga hune ra kona .
Nyanḓadzamafhungo wa elekiṱhironiki u lwela u vha wa u thoma nahone wa luvhilosa kha u swikisa mafhungo .
11.3 . SAPO i ḓo dovha ya dzhia maitele a u badela nga kheshe u itela u ḓo badela avho vhaholi vhe vha sa kone u bvisa tshelede kha dziATM kana mavhengeleni .
A hu na muthu ane a nga fara tshifaredzi tshifhio na tshifhio tshi re na thukhita dza khombo nga nḓila ine ya nga tshinyadza tshifaredzi kana ya tendela tshifaredzi tshi tshi tshinyadzwa .
Khomishini ya Yuropa na Vhufaragwama ha Lushaka zwi ḓo ṋetshedza thikhedzo kha vhomakone kha nzudzanyo ya dziwekishopho dza vhakwamei dziṅwe na dziṅwe .
Zwi tshi hanedzana , tshivhalo tsha vhukhakhi tshi tea u dzula tshi tshi fheliswa .
Zwenezwo , vhaḓivhambalelano na vhaoditha vha dzingu vho ṋewa mushumo u re na vhuḓifhinduleli ho fhambanaho .
Hezwi zwi katela bindu ḽine ofisi yaḽo khulwane ya nga vha i huṅwe fhethu fhedzi yo bveledza davhi ḽo fhelelaho kha vhupo ha masipala uyu .
Ndi tama u fhululedza thimu kha u shuma hadzo nga maanḓa , vhushumisani na vhuḓiimiseli nga tshifhinga tsha vhege dza rathi .
Ni vhona u nga a nga tendelana na ṱhalutshedzo ye na ṋea ?
Matshudeni ane a bva mashangoni a nnḓa o vuledzaho pfunzo dzao kha yunivesithi dza Afurika Tshipembe vha tea u tendelwa u wana thendelo ya u shuma ya miṅwaha ya sumbe u itela u vha ṱuṱuwedza u dzula na u shuma fhano .
U linda vhafariwa vho lindelaho tsengo zwi dzulela u vha vhuḓifhinduleli ha Muhasho nga fhasi ha avho vhane ndaulo ya vhafariwa vho lindelaho tsengo ya wela khavho .
Kha vha dzhenise mafhungo kha fomethe ya pulane musi tshiitei tshi kha ḓi tou bva u fhela .
Vhatikedzi vha ṱhalutshedzo iyi ya themo vha ombedzela ndeme ya u wana nḓila ya iwe muṋe kha tshiṅwe na tshiṅwe tshi re kha mudzimu , madzuloni a u tevhela izwo zwine vhaṅwe vha themendela .
Mbekanyamushumo dza Ndaulo dzi na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza thikhedzo ya tshiṱirathedzhi na zwa vhupulani ha tshiimiswa nga tshivhumbeo tsha tshumelo ya khamphani , khorotshitumbe .
U fhungudza u shumiswa ha masheleni kha tshumelo dza dziḽaborithari nga u shumisa sisiṱeme ya vhurumelavhalwadze na u shumisa masheleni huṅwe-vho hune ha vha na ṱhoḓea .
Zwenezwo , nga kha vhaimeleli vho khethiwaho zwavhuḓi , ri khou ṱanganedza ino Ndayotewa sa wone Mulayo Muhulusa wa Riphabuḽiki uri u-
U ṋetshedza vhulavhelesi kha u kuvhanganya zwavhuḓi dzhonala dza khemisi .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a shuma vhuponi ha mveledziso ya tshitshavha ane a ṱoḓa u khwiṋisa vhutshilo ha vhathu u fanela u kona u shumisa zwishumiswa izwi .
U hwala vhuḓifhinduleli ha ndondolo ya sibadela , vhuṱhogomeli ha muḓini .
Mapholisa o lingedza u bvisa goloi nḓilani fhedzi vha ṱangana na khaedzo ya zwiṱhavhane .
Sa tsumbo musi vha tshi ganḓisa mafhungo vha vhona zwauri mathemo o ṱoḓiwaho kha masiaṱari avho o tiwa na u tea .
6.4 . Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u lwa nga nḓila yo fhelelaho na muthu muṅwe na muṅwe ane a ḓidzhenisa kha zwiito zwi siho mulayoni zwine zwa fhedza zwi tshi nyadzisa milayo yashu ya zwa vhupfuluwi , hu si na nyofho kana u dzhia sia .
Vhana vha sa athu bebwa vha nga wana Eidzi u bva kha vhomme avho
Thandululo dzine dza vha hone maelana na nyito na u kundelwa
Nyendedzi heyi i ṋetshedza zwidodombedzwa nga ha uri khetho ya u saukanya i ḓo itiswa hani .
Khothe dzo thomiwa nga murahu ha thendelo ya vha Maanḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka .
Tshithu tshi tevhelaho ndi mveledziso ya vhathu , nahone afha ro doba mulayo i ṱuṱulaho dzangalelo .
Muvhuso , zwa mishumo nga kha COSATU , NACTU na FEDUSA , Vhuthihi ha Mabindu a Afurika Tshipembe , Khoro ya Mabindu a Vharema na sekithara ya tshitshavha zwo ṱangana nga Tshimedzi zwa swikelela thendelano i na mutheo wa u shuma kha nḓowetshumo ya migodini .
Vhuhulu ha u shela mulenzhe ha ' vhukuma nahone ha tshoṱhe ha vha Anglo American kha ndondolo ya vhathu vha tshipembe ha Afrika ' khathihi na zwa ' u dzhiwa ha ikonomi nga muvhuso ' zwi tea u haṱulwa u ya nga mishumo yaho .
Vhaṅwe vha dzhia u bvelela ha vhafumakadzi zwi si zwa vhukuma , vha tshi balelwa u laula zwiitisi
Ri dovha ra kaidza nga ha khombo na vhuḓipfi vhu si hone ha vhutsireledzi vhu wanalaho kha sisiṱeme dza nḓivhadzo na dza u ḓiṅwalisa .
Maanḓa a u shumisa zwibviswa a tshimbidzwa nga kha u talwa fhasi ha sheduḽu vhukati ha mihasho na Gwama ḽa Lushaka .
Muhasho u fanela u shumisa tshenzhemo ya tshifhinga tsho fhiraho u sedzulusa zwivhumbi zwa nga ngomu .
4.4.2 Pholisa ḽi ḓo mbo ḓi ṱavhanya ḽa fara muthu ane a khou aphiḽa malugana na u pfuka u iledzwa ho vhewaho nga khothe nga fhasi ha Khethekanyo ya 7 ya Mulayo wa Khakhathi dza Muṱani , wa vhu 116 wa 1998 .
Sa zwine ro no ḓi zwi rera uri hazwo vhunzani vhu kwama ṱhuṱhuwedzo , a ri nga ḓo rera nga ha vhunzani ri tshi ya phanḓa nga nnḓani ha u khwaṱhisedza uri u guda hu bveledzaho hu ḓisendeka nga vhagudi vha tshi ita vhunzani vhu khwaṱhisedzaho ṱhuṱhuwedzo .
Ro lavhelela u bvela phanḓa na vhushaka ha dipuḽomati , zwa poḽotiki , zwa ikonomi na matshilisano na Botswana .
I vha ṋea tshikhala tsha u dzudzanya sia ḽa mveledziso ya ha masipala .
I nga ṋewa na miraḓo ya tsini ya muṱa wa uyo muthu .
Kha sisiṱeme dza ḽeveḽe nnzhi dza ndayotewa ya muvhuso , vhurangeli ha mulayo kana ndaulo ho itelwa khanedzano na u shumiswa u itela u shumana na khaedu dza fhano hayani na dza dzitshaka .
4.5 . Khabinethe yo themendela u tholwa hu tevhelaho kha Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano Afurika Tshipembe ( SASSA ) :
1.2 . Zwibveledzwaguṱe zwapo kha kotara ya u thoma ya 2022 zwo engedzea nga 1.9% zwa isa muelo wa ikonomi yashu kha tshiimo tsha musi hu saathu vha na dwadze ḽa Corona .
U khwaṱhisedza tshenzhemo .
Kha vhupo ha mbambadzo ya dzitshaka kha zwibveledzwa zwa zwivhaswa zwa tshiluḓi , zwilinganyo zwa zwivhaswa na mbuletshedzo zwi ḓo vha khombekhombe .
U fhungudza mutengo wa ṱhoḓea dza vhutshilo kha miṱa ya mbuelo ṱhukhu na ine ya shuma .
MEC o fanelaho ndi ene mulanguli wa u ṋetshedza idzi thendelo dza u vhambadzela nnḓa ha shango .
Vhunṱha ha tshipiḓa tsha zwifhaṱo zwine zwa nga ṋea mutengo u bva kha tshiṅwe tsha zwikhala nga phanḓa hazwo :
Tshumisano ine ya ḓo swikisa kha vhukwamani na vhudavhidzani ho khwaṱhaho na u fhaṱa mbofho vhukati ha vhashumeli ndi tshikhala tshine khoniferentsi iyi ya ri ṋea tshone .
U vhekanya sethe tharu dza zwifanyiso nga nḓila ine ya sika tshiṱori nga u tevhekana ha zwiwo tshi tshi ambiwa .
( ii ) Khophi ya zwifanyiso zwa u tou vhona
Vhalanguli vha tea u lambedza nga vhukoni na nga nḓivho ine vha vha nayo ya thekhinikhaḽa musi hu tshi simiwa zwiṱirathedzhi na thandela dza masipala .
U sa sudzuluwa , u shumisa zwipfi , vhagudi vha gonya nga vhukati ha dzihuḽahupu vha tshi ita mivhili yavho uri i ' lapfe , i vhe vhukati , i dovhe i ṱukufhale '
Mbekanyamushumo dza matshilisano a zwa maḓaka na fulufulu ḽa khuni dzi tea u itwa nga nḓila ine dza vha dzi nga fhasi ha mutheo muhulwane wa pulane dza tshiṱiriki dza u ṋetshedza fulufulu .
U vha khagala ha u shaea ha mishumo kha vhaswa zwi ḓo vha zwo fhedzwa tshoṱhe nahone vha ḓo swikelela nga vhuḓalo zwikhala zwa u pfumbudzwa zwa pfunzo , tshumelo dza mutakalo , na mishumo ya vhuḓimvumvusi na mvelele , khathihi na zwiko zwa masheleni u itela u tendela muswa muṅwe na muṅwe u kone u swikelela vhukoni hawe nga vhuḓalo .
Zwiko na vhukoni zwi tea u shumisana na u shumiswa ha pulane ya u shuma ngayo , zwa vhumba muteo une mugaganyo wa ṅwaha wa ḓo ḓisendeka khawo .
Hezwi zwi vhonalesa kha maitele ane a fhima kana a thivhela pfanelo dza vhafumakadzi , u kona u wana u swikelela mavu na zwiṅwe zwiko zwa vhubveledzi , maitele a matshilisano a nga ho sa u ṱhukhulwa ha vhudzimu ha vhafumakadzi na u mala tshikunwe .
Muvhuso wo ṱuṱuwedza u lugiswa ha nyendedzi dza u leludza maitele aya , kathihi na ndaulo dzifhio na dzifhio dzi ṱoḓeaho .
Muvhuso wa sedza kha u thoma muhasho wa Pfunzo u re na vhuḓifhinduleli na u swikelelea nga vhoṱhe , u isa tshimelo ya tshifhinga tshilapfu nahone ya khwine , u ṱuṱuwedza zwikhala zwa u guda lwa tshifhinga tshilapfu khathihi na uri vhathu vha ḓifulufhele nga vhone vhaṋe ngeno vha tshi khou isa phanḓa na u shela mulenzhe ho sdezwa tshitshavha tsha demokirasi na nyaluwo ya ikonomi .
Tshiṅwe hafhu , tshumisano ya tshumelo ya mitambo ya u ḓiṱoḓela masheleni ya phuraivethe na madzhendedzi a tshitshavha i pfala sa yo dzhielaho fhasi vhulanguli ha muvhuso na nyito yawo zwe zwa fhedza zwo swikisa kha uri hu vhe na u shaea ha ndinganyelo vhukati ha maanḓalanga a poḽotiki na ikonomi , zwe zwa fhedza zwo ita uri ndango i vho fhedza yo dzhiiwa nga zwigwada zwi re na maanḓa siani ḽa ikonomi .
U itela u tandulula thaidzo ya khwalwa dzi sa vhonali , ni tea u khethekanya khwalwa idzo .
Hezwi ndi u dzhiela nṱha mafhungo a uri ḽa Afrika ndi dzhango ḽo angalalaho :
Vhashumi vha ṱuṱuwedzwa ḓuvha na ḓuvha u tshila nga mutakalo nga tshifhinga na nga murahu ha mushumo .
Musi vho farwa , vha na pfanelo ya u fhumula , u ḓiswa khothe hu sa athu u fhela awara dza fu-inamalo na pfanelo ya u imelelwa nga ramulayo .
O swikisa hani muṱaṱisanoni wa Tshiphuga tsha Bola tsha Ḽifhasi ?
Tsumbo , kha vhupo ha dziḓoroboni miṅwe miraḓo i nga tikedza muhumbulo wa u vhea bumugeithi vhuponi vhune vha dzula hone , ngeno vhaṅwe vha tshi pfa u nga izwi zwi ḓo pfuka pfanelo dza muthu dza u dzhena na u shumisa ndaka ya nnyi na nnyi .
Nyimele ine zwithu zwa itea ngayo yo dzinginywaho ya u khephutshariwa ha data ya ikonomi ndi i tevhelaho nga afho fhasi : Naa sekhithara dzo fhambanaho dzi nga ṱaṱisana hani musi dzi tshi dzhiwa sa vhashumisi vha shango , na maḓi o kuvhanganyiwaho , mavu na zwiko zwa maḓi ?
YA VHUKATI HA :
Tshanduko ya zwa Vhulimi na tsireledzo ya zwiḽiwa , u lwa na vhushai , u fhambana kha vhubveledzi na vhuendelamashango zwo sumbedzwa kha mveledziso ya ikonomi ya masipala wapo .
Maimo a tshumelo a tea u vha o fanela , sa maimo a nṱha a tshumelo i kundelwaho ( hu nga zwivhangi zwifhio ) a nga vha nga tshutshedzo ya nṱhesa kha mutakalo wa tshitshavha na mupo u fhirisa vhuimo ha fhasi vhu sa fushi ha tshumelo .
Tsumbo i fanaho i bvelela hafhu , musi dziofisi dza u koloda masheleni dzi tshi vulwa fhethu ha mayani , hune ha sumbedzwa uri vhanna na vhafumakadzi vha nga kona u wana khiredithi nga nḓila i linganaho .
Nga hetsho tshifhinga nṋe milayo ya bola ya milenzhe ndo vha ndi sa i ḓivhi , fhedzi nda guda nge nda edzisela vhaṅwe na u sokou vha ndi tshi khou gidima nayo ndi sa ḓivhi uri ndi khou ita mini .
U vhiga malugana na mvelaphanḓa
U hanedza zwi nga swikiswa thwii nga mutheli kha vha Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe .
U alusa kufarele , ndondolo na ndango zwavhuḓi zwa zwiendedzi .
Afurika Tshipembe ḽi tea u shumisa vhukoni haḽo u engedza zwivhambadzelwannḓa .
Arali vhashelamulenzhe vhoṱhe vha songo kwamiwa nahone zwililo zwavho zwi songo asesiwa / pimiwa u rangani ha thandela , thandela i nga kha ḓi pfuvha .
Ndi tshone tshivhangi tshithihi fhedzi tshe tsha ita uri ri humbele uri a humisele murahu ḽikumedzwa .
Maanḓalanga aya a ḓo engedzwa u katela madzangano o ṅwaliswaho a mitambo .
Mulayotibe u sedza kha u khwaṱhisa maga a vhulavhelesi na vhuṱhaṱhuvhi kha tshumelo dza vhaaluwa nga u vhea maga a shumaho zwavhuḓi a u lwisa zwa u sa tevhela mulayo , zwine zwa katela u fha ndaṱiso .
Maitele a nyambedzano vhukati ha vhadzheneleli musi wa nzudzanyo , ndingo , tshumiso na ndangulo ya makumedzwa kana nyito .
Nga tshikati vhalwadze vha nga ngomu vho valelwa maongeloni a TB vho dzula tshifhinga tshilapfu u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
AU ḽi na ofisi dzaḽo khulwane ngei Addis Ababa , Ethiopia fhedzi davhi ḽa vhusimamilayo haḽo , Phalamennde ya Afrika , ḽi Midrand , Afrika Tshipembe .
Zwiṱaluli hezwi zwi dovha zwa vha na mushumo wa ndeme kha u avhela lwo teaho zwiko kha khethekanyo dzoṱhe dza Muvhuso .
Mugaganyagwama u shumaho wo itwa nga zwibviswa zwa u shuma , zwine zwa vha zwe masipala a shumisa kha u tshimbidza ndangulo na mbuelo ya nḓisedzo na u shuma , zwi re mbuelo i wanalaho nga misi sa mbadelo dza tshumelo na nḓisedzo na pfukiselo dzi bvaho kha miṅwe mihasho .
Roṱhe ri na khonani dza mbiluni .
Na musi zwi tshi amba u mudzunguluwo , phiriselo kana u ya shuma huṅwe ha mushumi u bva kha tshiimiswa itsho .
Kha vha bvise kana vha nange tsielano ya mutengo wa thendara musi hu tshi wanala kiḽasi nthihi fhedzi ya mishumo ya konṱiraka .
A ri nga , na u sa , imisa nḓisedzo ya tshumelo kha vhathu vhashu .
Ṱhoḓea dza zwiko zwi lwedzanaho dzo linganyiswa ho sedzwa ṱhahelelo ya mugaganyagwama ye ya ṱaluswa nga nyimele ya ikonomi na nga mbekanyamaitele dza maraga .
Ndivho ya maga aya ndi u khwaṱhisedza na u tikedza ndangulo ya zwiko zwa vhathu nga ngomu kha Muhasho u itela u khwiṋisa kushumele .
U khwinisea kha ndinganelo ya zwa masheleni zwo dovha hafhu zwa vhuedza u bva kha mbadelo dza tshumelo ya tshikolodo tsha fhasi na u vha khagala kha nyaluwo .
U imelela madzangalelo a vhupo ha vhakhethi kha maitele a IDP
Khomishini i sedzulusa na u vhiga nga ha u tevhedza pfanelo dza vhathu ; u dzhia maga na u tsireledza u khakhulula ho teaho he pfanelo dza vhathu dza kandekanya ; u bvela phanḓa na ṱhoḓisiso ; na u ṋetshedza pfunzo nga ha pfanelo dza vhathu .
Nyimele ine ya khou ṱhoṱhela ya mamaga na tshomedzo kha dzingu zwi khou ita uri zwi konḓele muhasho u swikela ndivho dzawo dza u ṱhogomela themamveledziso dza bada dzashu .
Vhashumi vha OPSC vha tholiwa u ya nga Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso wa 1994 .
Kha mushumo uyu , ri ḓo isa phanḓa na u vha na vhukwamani na mahoro kha u thoma u shumisiwa ha Thendelano ya Poḽitiki ya Ḽifhasi ngei Zimbabwe na mveledziso ya nḓila ya dzikhetho .
( 6 ) Ndayo na ndaela dza Sinetha i no khou shuma musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma u tea u shumiswa malugana na mafhungo a Khoro ya Lushaka u swika afho hune ya nga shuma , hu tshi tevhedzwa khwiniso kana u vhulawa hufhio na hufhio .
1.1 . Phresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ranga phanḓa u shela mulenzhe ha Afrika Tshipembe kha Muṱangano wa Vharaphanḓa vha mashango a BRICS wa vhu14 une wa ḓo farwa nga vidio ye ya tshimbidzwa nga vha muvhuso wa vhathu wa Riphabuḽiki ya China u bva nga Ḽavhuṋa , ḽa 23 u swika nga Ḽavhuṱanu , ḽa 24 Fulwi 2022 .
Mbumbululo dzoṱhe dzi khou shumiswa nyaluwo ya Zwibveledzwazwapoguṱe ( GDP ) ( vhudzuloni ha nyaluwo ya GDP nga muthu nga muthu ) u itela u swikelela mvelelo dzi vhambedzeaho na ngudo dza tshifhinga tsho fhiraho .
Senthara yo ḓivhadzwa uri mufariwa we a humiselwa dzhele o lovha nga nṱhani ha lufu lwa mupo .
Tsedzuluso yo itwa u itela u wanulusa ṱhoḓea ya modele wa wekishopho ya vhutsireledzi ha vhuholefhali ha vhuanḓani maelana na tshumelo dza vhaholefhali .
U ṱola na u tikedza mivhuso yapo
Nḓivho ya sialala i no kwama tshiko tsha zwi tshilaho tshapo a i anzeli u wanala fhedzi kha tshigwada tshithihi tsha vhathu , naho nḓivho yo khetheaho kana i si na muṅwe i tshi nga wanala kha vhathu vho fhambanaho kana miṅwe miṱa .
Ri ṱanganedza webusaithi dza vhathu vha vhuraru u vha na vhuṱumani kha mafhungo are kha masiaṱari aya .
U dudedza muvhili : u fhaṱa musudzuluwo hu tshi shumiswa u amba na tsumba mibvumo sa ' xwatu ! ' , ' tshimbila ! ' , ' nṱha ! '
Hu ḓo vha ha vha u itwa hu hoṱhe ha u sedzuluswa ha mutsireledzi wa tshiimiswa tsha vhuṋe ha mafhungo .
Muthu ufhio na ufhio a phaḓaladzaho kana u ṱana fiḽimu ka mutambo wa khomphyutha wa vhudavhidzani na mutambo Afrika Tshipembe u tea u thoma a ḓiṅwalisa na bodo sa muphaḓaladzi kana muṱani wa dzifiḽimu kana mitambo ya vhudavhidzani na mutambo .
Vha ḓi dovha-vho vha dzinginya na ḽa thandela khulwane dzine dza nga sedzwa kha IDP , nahone pulane dza wadi dzi a shumiswa kha u sumbedza IDP nḓila .
Thandela iyi i ḓo engedza feme dza ikonomi ya Afurika Tshipembe na uri konisa u fhungudza mutsiko wa khaboni wa ikonomi yawo zwine zwa ḓo shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u sikwa ha mishumo .
Ndangulo ya mutakalo , tsireledzo na ndingo ya khonadzeo ya khombo
Hu na mbekanyamushumo ya vhugudisi ya shango ḽoṱhe ya vhalangi vha masipala , vhaofisiri vha zwa tekiniki , dzikhantseḽara na vhaḓivhi vha zwa vhupulani ine ya shumela vhane vha khou shela mulenzhe u bva kha mimasipala yoṱhe .
Ri tea , nga u ḓivhofholola , u ita ḓivhazwakale yashu .
U imba nyimbo dza mvelele hu tshishumiswa u tshimbidza muvhili nga nḓila yo teaho na nyedziselo
Vha dzhiele nzhele : Vha nga kha ḓi ṱoḓiwa uri vha rumele maṅwalo sa zwine zwa ṱoḓiswa zwone nga MEC .
Hune zwa konadzea , zwishumiswa zwazwo zwa vhulimi zwa u phaḓaladza manyoro zwi tea u shumiswa .
3.25 Arali vha humbelwa uri vha vhe hone kha tsengo ya Bodo ya Parole , Mudzulatshidulo u ḓo vha ḓivhadza nga luambo lune vha lu pfesesa nga ha kuitele / kutshimbidzele nga tshifhinga tsha tsengo na zwe zwa lavhelelwa kha vhone ; na
Vhurifhi a vhu na rekhodo ya maṅwe mafhungo o ambiwaho muṱanganoni .
Phambano idzi dzi sumbedza zwavhuḓi vhuṱhogwa ha u nanga zwiṱaluli zwa vhuendi na phaḓaladzo kha munango wa vhupo ha u shululela , hune izwi zwa dzhiwa kha madzomomulambo .
Mukovhe wo salaho wa zwo vhulungwaho wo vha u kha Sekhithara ya vhubveledzi , ngeno zwiṅwe zwo vha kha Mbambadzo ya Holosela na Vhubindudzi ha Thengiso . , na Sekhithara ya Hodela na Vhudzulo .
U shuma na nḓilamagodo hu no langwa nga zwililelwa , musi ho sedzwa mvumbo dza ḽoudu dza ṱhirafiki , zwi nga ṱangana na zwikhukhulisi zwi no nga u ṋaṋisa vhuṱudzeṱudze hu re hone na u shaya nyeḓano hu re hone , kana khumbelo dza itwa hu tshi shumiswa mvumbo dzo khakheaho dza phetheni dza tshifhinga tshiḓaho dza mveledziso .
U bveledza Sisiṱeme ya Tshitshavha ya u ṋetshedza Phethishini kha kuitele kwa u bveledza mulayo kha Vundu .
Arali vha na mbudziso , kha vha dalele fhethu hune ndingo dza itwa hone .
Muṱangano wa tendelana uri zwigwada zwi re na dzangalelo zwi tea u ṱangana zwa amba nga ha IDP na u vhuya vhege i ḓaho vha ṋea mivhigo yavho .
Khothe yo thudzela kule phethishini ya khwaṱhisedza ṱhoḓea ya u vha na tshiphiri .
Hezwi ndi tswikelelo i ṱanganedzaho sa izwi u ḓalesa i khaedu khulwanesa ya muhasho .
Sa zwe zwa sumbedziswa zwiḽa kale iṅwe ya dzitshanduko yo vha ya uri mushumo wa vhuthathazwitshili wo pfuluswa u bva kha Muhasho wa zwa Maḓi na Vhusimamaḓaka wa kale u ya kha Muhasho wa zwa Vhudzulo ha Vhathu .
Vhalani maipfini thetshelese mibvumo ..
Nungo dzashu sa lushaka , dzi vhonala misi mivhi " .
Zwino kha u thoma u shumisa tsheo iḽa , ndambedzo i ṋetshedzwa muvhuso wapo , fhedziha muvhuso wapo u ḓo shumisa madzhendedzi o fhambanaho u itela nḓisedzo ya vhukuma na u fhaṱiwa ha dzinnḓu zwitshavhani .
Naho zwo ralo , mafhungo a hone ndi zwa vhukuma miṅwe ya Mihasho , sa Muhasho wa Pfunzo , yo ṱanganywa kha mivhigo ya ndangulo ya ngomu .
( i ) Musi rekhodo i hone kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha ; ( ii ) Musi thero ya mafhungo a re kha rekhodo i tsinisa na mishumo ya tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha ; ( iii ) Musi rekhodo yo itelwa tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha , kana yo thoma u ṱanganedzwa nga tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha ; kana ( iv ) Musi rekhodo i na mafhungo a zwa vhubindudzi a kwamaho zwa ikonomi na masheleni a Riphabuḽiki , na mishumo ya vhubindudzi zwiimiswani zwa tshitshavha .
Achebe u khou lingedza u sa ḓivhadza ḽifhasi ḽa nga nnḓa fhedzi nga ha sialala ḽa mvelele ya Ibo , fhedzi na u humbudza vhathu vhaḽo nga ha siangane yavho na u ombedzela uri i na mikhwa minzhi nga ngomu hayo .
Maano a ṱhanganelo a mbekanyamushumo iyi a katela zwitevhelaho :
Vho ri fhulufhela nga vhumatshelo havho .
Sekhithara dzo fhambanaho dzi khou bveledzisa zwiṱirathedzhi zwo tiwaho zwa sekhithara zwa tshanduko ya kilima .
Tshikarusi tsha u thoma tsha u dzhenelela tsho ṋetshedzwa nga u shaya vhudziki ha poḽotiki hune ha khou ya phanḓa na u ṋaṋisa nyimele dza ikonomi kha ḽa Zimbabwe .
Mbuelo dzi wanwa u bva kha zwiko zwofhambananaho zwino katela phimo dza kosekose , magavhelo u bva kha masia maṅwe a muvhuso na mbuelo u bva kha zwa mbambadzo na dziṅwe tshumelo dzo ṋetshedzwaho .
Kha ḽiṅwe sia , vhugevhenga vhu na masiandaitwa a si avhuḓi kha tshikolo tshone tshiṋe , sa izwi zwigevhenga zwi tshi vho thoma u shumisa vhana na vhagudisi sa miraḓo ya dzigennge na zwigwada zwa vhugevhenga , kana sa zwipikwa zwi re khomboni .
Maanḓalanga o , kha maḓanzhe mavhili , humbela uri vhafari vha dziḽaisentsi vha rumele mafhungo a ṱoḓeaho u khunyeledza tshanduko dza ḽaisentsi dzavho .
Tshivhalo tshihulwane tsha miṱa tshi wana maḓi a phaiphi ane a ṋetshedzwa nga masipala .
Kha ḽiṅwe sia , kwama tshiṅwe tshithu u songo ita ṱhuṱhuwedzo ndi u sumbedza maanḓa .
Senthara ya Vhubveledzi kha Tshumelo ya Muvhuso : Senthara ya Vhubveledzi kha Tshumelo ya Muvhuso yo thomiwa sa tshipiḓa tsha vhu 21 tsha khamphani u shuma sa mukonisi , mutshimbidzi na muimeleli kha u bveledza mihumbulo miswa .
U tholiwa ha vhathusi vha zwa ndondolavhathu zwi ḓo leludza vhuleme ha ndaulo vhune vhashumi vha tshumelo dza ndondolavhathu vha khou ṱangana naho .
Thendelano ya u thoma BNC yo sainwa nga Lambamai 2015 ya rwelwa ṱari nga Tshimedzi 2016 ngei Harare , kha ḽa Zimbabwe .
Naho zwo ralo , mishumo i ḓo valwa kha khalaṅwaha dzi ḓaho .
Tsedzuluso dzo sengulusa hafhu nga ha uri maitele na u pfesesa nga ha u thivhela vhutshinyi zwo bveledziswa hani kha vhuimo ha shango ḽa Afurika Tshipembe ha ṅwaha wa1994 .
Izwi zwi tshimbilelana na bono ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) ya u sika mishumo , u alusa ikonomi na u ṱuṱuwedza mbambadzelaseli .
Tshipiḓa tsha u thoma tshi na tshivhalo tsha zwo rengwaho kha uno ṅwedzi .
Ndaulo ya khonadzeo ya khombo .
Mbekanyamushumo yo dovha ya vhona hu tshi dzhiwa mbalo iṅwe hafhu ya vhathu vha miḽioni mbili kha mbekanyamushumo ya u wana dzilafho ḽa dzianthirithorovairaḽa.
Ri dovha ra tenda uri mbofholowo ya vhukuma ya matshilisano na ikonomi ya vhathu vhashu i nga kona u wanala magumoni a gondo iḽi .
Mabindu a fanaho na ayo a nga thomiwa kha madzingu ane vhubveledzisi ho andesa khao , hune mabindu ayo a zwa vhuendi a vha a khou khunyeledza dziṅwe nḓila dza u ya u kuvhanganya zwibveledzwa .
Ri ḓo thoma miṱangano vhukati ha vhorabulasi vha bindudzaho , zwiimiswa zwa masheleni na muvhuso ya nga ha maga a u dzhenelela ane a ṱoḓea u phulusa Sekhithara ya zwa Vhulimi Vunduni .
A hu na kha muthihi washu ane a nga kona u kala khwaṱhisedzo iṅwe na iṅwe ya masiandaitwa ane miṅwaha ha maḓana ya u hanedza vhu muthu hashu na u nyadza muvhala mutswu nga vhanzhi u mona na ḽifhasi ho vha hone kha riṋe vhaṋe sa MaAfrika .
Phulufhedziso dza vhumatshelo ha nḓowetshumo ya swigiri dzi ḓo bva kha u bvelela ha nyambedzano dza thendelano ntswa dza swigiri nga Swaziland na madzangano a dzitshaka .
Muvhuso wo vula nḓila dza vhudavhidzani na vhathu vhoṱhe vhakwameaho kha pfunzo ya nṱha uri hu vhe na khaseledzo na nyambedzano .
Nga mulandu wawe , une wa khou thetsheleswa phanḓa ha Khothe ya Nyambedzano ya Mitambo , i fhira mafhungo a zwa mutambo .
U ṱuṱuwedza u sikwa ha mishumo minzhi , kushumele kwa vhashumi ku ḓo tea u khwiniswa .
U shumisa kupfesesele kuitelwe kwa zwithu khathihi na zwiimiswa zwi no anzela u wanala zwitshavhani
Miṱangano ya komiti i tendelwa u dzhena nnyi na nnyi , fhedzi i nga hanela nnyi na nnyi a tshi dzhena arali hu na ṱhaluso yavhuḓi ya u ita nga u ralo .
- Ikonomi yashu i ḓo aluwa nga u ṱavhanyedza u fhira tshitshavha tshashu .
Nyambedzano dzi fanela u vha hone vhukati ha miraḓo i re mulayoni .
Dzianyuwithi dzi fanela u tou vha nga u tou funa kana khombekhombe naa ?
Zwi tshi bva kha nyimele , u fheliswa ha vhufarakani ho redzhisiṱariwaho hu ḓo itea nga thendelano ya u pfesesana kana nga kuitele kwa khothe .
U wanala ha thekhinoḽodzhi thendeleki vhathuni vhafhio na vhafhio zwi ḓisa tshikhala tsha u shumisana na vhalwadze na tshitshavha nga nḓila ntswa .
Mbuelo dza ṅwaha dzi katela dzibalombalo dzi pfadzaho kha mishumo ya khothe zwi katelaho tshifhinga tsha miṅwaha miraru .
Hu na u ela kana tsedzuluso dza fomaḽa dza kushumele kwa thandela , mbekanyamushumo kana mbekanyamaitele kha muhasho ?
21.2 Vhubindudzi vhu fhiraho R21.8 biḽioni vhu fhaṱa kha vhuḓikumedzeli ho ṱanganedzwaho nga tshifhinga Khonferentsi ya Vhubindudzi ya u rwela ṱari ya shango ye farwa ṅwaha wo fhiraho , ye ya dzikusa gabelo ḽiswa ḽa mveledziso ya zwa ikonomi na zwa nḓowetshumo shangoni .
Ndi zwa vhuṱhogwa u fhambanyisa vhukati ha zwine ḽibulambeu ḽa amba na zwine mbeu ḽa amba sa izwi mathemu aya mavhili a tshi anzela u shumiswa fhethu huthihi fhedzi a tshi amba zwo fhambanaho .
Ni nga kona u elelwa dziṅwe tsumbo ?
Zwo ṱumana na zwithithisi zwa nga nnḓa zwi fanaho na kilima i kanganyisaho , u dzhia sia ha mbekanyamaitele ya ikonomi na u sa dzika kha mitengo ya zwibveledzwa zwa ḽifhasi , sisiṱeme idzi dzo thithisa nḓisedzo ya zwa vhulimi na mbuelo kha vhupo ha mahayani , zwi livhisaho kha vhushai .
MIGODI U thomiwa ha mbekanyamushumo dzo vhalaho nga fhasi ha thendelo ya mutheo wa Nḓowetshumo dza Migodi dza Ndeme zwo ḓisa vhudziki havhuḓi na fulufhelo sekitharani ya zwa migodi , zwine zwa vha thikho ya ikonomi .
Maṅwalo oṱhe a thendara a fanela u ṋetshedzwa na maṅwalo a tevhelaho :
3 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha zwo no swikelwaho nga ha Modeḽe wa Ndambedzo ya Muvhuso ya Tshikolo tsha Lushaka ( NSG ) .
Ndivho yo lugaho ya u swikela zwitandadi zwa vhukoni zwa nṱhesa zwa kushumele i ḓo bveledzwa nga kha mathomo na dzheniswa ha sethe ya milayo na zwitandadi zwo dzudzanywaho zwa kushumele mushumoni nga kha thoma u shuma havhuḓi ha mbekanyamaitele .
Arali a nga kona u ḓiimelela , tsheo ya uri fhungo ḽo ladzwa i ḓo mu ṋea tsireledzo .
Afrika Tshipembe ḽi khou isa phaḓa na u tikedzza mulalo na vhutsireledzi na ṱhanganyelo ya ikonomi ya dzingu nga kha u shela mulenzhe kha Mbumbano ya Afrika na vhurangeli ha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika .
u sumbedza u pfesesa na u ṱalutshedza ndangulo ya kushumele kwa masipapla na mushumo wa Komiti dza Wadi kha maitele
U ṱola na u vhona zwauri hu na ndondolo ya tshifhinga tshoṱhe ya ridzhisiṱara ya ndaka ya muhasho na ndangulo ya sisiṱeme na dathabeisi ya ndaka yo teaho .
Vho vha vha tshi khou mu tevhela nga tshiṅwe tshifhinga .
Mbambedzo nga phesenthe ya muṅwe masipala na muṅwe i a fhambana vhukuma , vhunga i tshi kwamiwa thwii nga u anda ha tshumelo dzi no bva nnḓa .
Tshipikwa tsha khethekanyo iyi ndi u tandula masiandaitwa a mutitilidzo wa muṱaṱisano nga nyaluwo ya vhubveledzi kha sekhithara ya u bveledza Afrika Tshipembe .
Mutheli ha na mbadelo dzo teaho u itwa kha ṅwaha wa muthelo .
Tsha u thoma , ikonomi ya rennde i fanela u avhelwa hani u bva kha nḓowetshumo ?
Ngeno dzi tshi khou ṋetshedza mimasipala nga maḓi manzhi o kunakiswaho , dzibodo dzi dovha hafhu dza ṋetshedza maḓi a u rengisa na tshumelo dza tshampungane dzo imela mimasipala musi hu tshi vha na ṱhoḓea .
Ambani uri no tou itisa hani .
U amba nga mivhala mitswuku na ya musuku , lumuya lu no rothola , thulwi dzo omaho na tshifhefho tshi ḓaho .
2 . Ṱhumetshedzo ya 4 : Tsumbo ya tswikelelo ya tshitshavha Ri na nḓivho yo fhelelaho ya thandela ḽa vhushumisamupo hune Tshiimiswa tsha Ṱhoḓisiso tsha Leipzig Botanic Research Institute tshi khou ṱoḓa u shumisa tshimela tsha Tapoca u itela nḓivho ya ṱhoḓisiso mishumo ya u vha mushonga ha tshimela tsha Tapoca fhedzi .
Khabinete i ombedzela uri zwazwino a hu na nzudzanyo dzo itwaho malugana na u tsimiwa ha mavhone hu tshi itelwa u vhulunga muḓagasi .
Hu na ṱhoḓea ya zwigwada zwo fhambanaho zwa vhashumi vha tshumelo ya zwa matshilisano ho katelwa vhashumi vha mveledziso ya zwitshavha , vhaṋea ndondolo , na vhashumi vha Mveledziso ya Vhana Vhaṱuku ; u fhindula kha tshanduko dza mulayo , ṱhoḓea dzine dza khou shanduka dza zwitshavha , khathihi na nyimele dza matshilisano na ikonomi kha sekithara ya tshumelo dza ndondolo ya matshilisano .
Dzithendara dza tshumelo ya zwiḽiwa , u kulumaga na zwa ngade dzi khou sedziwa nahone dzi ḓo avhelwa musi ṅwaha wa muvhalelano u tshi swika magumoni .
U fhungudzea ha dzikhombo
U shumisa tshikili tsha u vhekanya nga ndunzhendunzhe zwifanyiso zwiraru nga nḓila ya u sika tshiṱori na u amba ngatsho .
Ri tea u tikedzana kha vhuḓipfi nga tshifhinga itsho tshi konḓaho , na nga matheriala hune zwa konadzea .
Ndi khou khwaṱhisedza uri phanḓa ha u anisa muano , ndo vhudzisa muani mbudziso dzi tevhelaho nahone nda ṅwala fhasi phindulo dzavho vha hone .
Mugaganyagwama ndi mini ?
Hu si na pulane dza ndangulo dzo tendelaho dzi elanaho na zwiko zwa maḓi ane a shumiswa u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi , a zwi konadzei uri hu dzhiiwe tsheo ire na nḓivho , zwine zwa ḓisa ndeme ya kuitele ku re na vhulondo u itela u swikelela na u bveledzisa makumedzwa .
Kha vha nweledza mbuno dza ndeme magumoni a tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha adzhenda
U ḓiswa ha muofisiri a re na vhuḓifhinduleli wa lushaka o sedzaho zwa ndondolo ya pulane ya mabindu maelana na ṱhoḓea dza muhasho .
Ngauralo , ndi tenda uri ri vhahali vhane a vha dzhielwi nṱha .
Ni ḓo wana zwi tshi leluwa ngauri lwo ṅwalwa sa ḽitambwa .
Baḽantsi i bva kha mbuelo dza femeni dzi no bva kha nzwalelo na rennde , na mbuelo dza konṱiraka .
U Khwinisa Modala yo Engedzedzwaho zwi ambelwa kha vhurangeli ha zwino ha u shandukisa nḓisedzo ya tshumelo ya bisi , thekhisi na tshidimela kha tshifhinga tshipfufhi u ya kha tsha vhukati .
3.2 Maitele a tshiofisi a Cartagena a langa u tshimbidzwa ha khwinifhadzo ya zwitshilaho , zwi ḓivhea hafhu sa khwinifhadzo nga ṱhanganyo ya dzidzhini ya ( GMO ) , kha shango na kha mashango maṅwe .
Vhutumbuli vhuhulu , mvelaphanḓa ya thekhinoḽodzhi , na maitele a vhubveledzi a shumaho zwavhuḓisa zwi ṱoḓa u ṱanganyiswa na nyengedzedzo ya u bindudza , na mbumbululo ya sisiṱeme dzashu dza zwa pfunzo na mveledziso ya vhukoni .
Thandela iyi i ḓo vhona uri hu vhe na nḓisedzo ya maḓi ya tshoṱhe i konaho u swikela thoḓea dza matshilele na u tikedza nyaluwo ya ikonomi .
Ndi zwifhio zwine a vhona zwi zwone zwiitisi zwihulwane zwa u bvelaphanḓa hawe ?
Ndivho ndi ya u ṱola maimo a u sumbedza u tea ha Mmbi yo Dzulaho yo lindela ya Afrika na Vhukoni hayo ha uya Nndwani nga Tshihaḓu u itela u thusa kha mafulo a ḓisa mulalo na kha u swikelela Vhukoni ha Mashumele o Fhelelaho nga Nyendavhusiku 2015 .
Muthu uyo u ḓo dovha hafhu a ṱoḓea uri a lavhelese vhashumi , u vhea iṱo kha mugaganyagwama na masheleni oṱhe na zwiṅwe zwiko .
HIV i ṱahadza sisiṱeme ya tsireledzo ya muvhili na u fhungudza vhutili ha muvhili kha tshaka dzoṱhe dza malwadze , hu tshi katelwa na mukhushwane , u shuluwa , mudinyane , TB na dziṅwe pfuko .
Kha dzingu iḽi fhedzi shango ḽithihi ḽo ḓo dzheniswa ḽine ḽa vha Fiji .
U vhambedza ha mabambiri o laulwaho na u sikeniwa ha mabambiri a u rekhoda maraga zwo khunyeledzwa zwa bambiri ḽa mulingo ḽiṅwe na ḽiṅwe phanḓa ha musi Mumaki Muhulwane a tshi bviswa kha vhupo ha u maka .
Arali hu na khonadzeo ya u thula nga tshikepe kha vhupo ha mushululo ho teaho , tsireledzo yo teaho i fanela u shumiswa kha phaiphi khulwane .
Fhethu afha ho sedzwaho hu ḓo khwinisa vhukoni ha mashango a bvelaho phanḓa kha mafhungo a mbambadzo ya ḽifhasi , saintsi na thekinoḽodzhi na mupo na vhudzulo ha vhathu .
1.13.3. Khakhathi idzi dzo dzhiya matshilo a vhaswa vha mihaga , hu tshi katelwa Sindiso Magaqa wa Muṅwaleli Guṱe wa kale wa Ḽigi ya Vhaswa vha Khongiresi ya Lushaka ya Afrika ( ANCYL ) , we avha atshi kha ḓi vha na zwinzhi zwe a vha atshi nga shela mulenzhe ngazwo kha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi bvelelaho .
Zwoṱhe zwo shumiswaho zwine zwa nga vha zwo kavhiwa nga vhulwadze ha khwanḓa na mulomo , khathihi na maṅwe mazhendedzi a vhulwadze , zwi nga tou ya fhedzi Transboundary ya Malwadze a Zwifuwo ngei Onderstepoort.
Muthu muṅwe na muṅwe a re na mikovhe kha tshiimiswa sa muthu o nangiwaho ka kha ṱhirasithi o imela muṅwe muthu , u tea musi hu na khumbelo ya muingameli kana muredzhisiṱara , u amba dzina ḽa muthu uyo .
Tswikiso ya MSA i ombedzela zwauri muvhuso wapo a wongo tea fhedzi u ṋetshedza tshumelo kha vhadzulapo vhoṱhe fhedzi wo tea u vha ' mveleddziso ya mutheo kha vhupo ' .
Kha nyimele ya kusedzele ku leluwaho , zwinangwa zwa nyimele ya kutshilele , zwine zwa vha ndivho ya ndeme ya u vhumba hugaledzwa , i ṱuṱuwedzwa nga nḓila dzo fhambanaho , dzine dza nga sa :
Hezwi zwi ṱoḓa uri pulane ya mufhuri i fanela u wanala phanḓa ha musi tsireledzo iyi i tshi wanala .
Vha dzhiele nzhele : Arali mbilaelo yavho i sa ṱanganedzwi , mawanwa a ṱhoḓisiso yavho i ḓo wanala musi vho no badela .
Ndi ngazwo zwi mulayoni na u kombetshedza lutamo lwa nnyi na nnyi na ndaulo khulwane ya nḓowetshumo ya tsireledzo ya phuraivethe ine ya vha na maanḓa mahulu .
Kha vha ḓivhe hezwi : Vhana vha tamaho u vula akhaunthu vha tea u fhelekedzwa nga vhabebi kana vhalondoti .
9.2 . U swikelelwa ha Phurothokhoḽo ya Madrid zwi ḓo konisa u aluswa ha Mbekanyamaitele ya Ndaka ya zwa Maluvhi ( IP ) ya shango .
Maitele a u thola ṱhoho ntswa ya Muhasho wa zwa Vhulimivhufuwi o khunyeledzwa nahone murangaphanḓa uyu u lavhelelwa u thoma mushumo nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa Lambamai .
Malugana na vhupuli na vhushumeli
Tsumbamafhungo , kana mugaganyagwama wa u shumisa mavu , u topola tshumiso ya mavu nga nyeḓano .
Mvelelo dza mafheloni dza mielo yoṱhe dzi fanela u vha mvelelo kwao , fhedzi mielo yoṱhe i na khonadzeo ya u vha na vhukhakhi !
Ndaka ntswa dzoṱhe dzo vhigwa kha yunithi ya ndangulo ya ndaka .
Mulayotibe u ṋetshedza muhanga wo khwiniswaho wa vhusimamulayo u sedzanaho na vhutshinyi ha dzitshakatshaka ho itwaho Afrika Tshipembe na u mona na mikano yashu .
Ahuna gumofulu Nyimele dza dzilafho dza shishi kha DSP na u shumisa vha si vha DSP hu si nga u tou funa 100% ya mutengo wa Tshikimu
Nga iṅwe nḓila yone tshi dzula tsho tou ralo kha miṅwaha yo fhelaho zwi dzinginyaho ḽauri u kuvhanganywa ha zwino hu khou itwa , fhedzi u ya nga ḓivhazwakale ho ḓi vha na vhukhakhi kha zwa vhukonḓi ha u kuvhanganya muthelo .
Ri khwaṱhisedza hafhu uri tshanduko yo fhelelaho ya ikonomi i tea u amba u ya kha zwi fhirisaho zwikimu zwa mukovhe wa vhuṋe .
U wanalea -Tshumelo dza vhudavhidzani dzi fanela u ṋetshedzwa huṅwe na huṅwe nga nḓila iṅwe na iṅwe ine dza khou ṱoḓea ngayo , zwi tshi katela vhupo ha mahayani na ha kulesa ; na
Zwi sedzwaho zwa ndeme kha tsheo iṅwe na iṅwe ya u shandukisa nyimele ya poḽotiki ya zwino hu tea u vha :
Zwa zwino , a huna zwi pandelaho dzangalelo lavho ḽa u lifhedza kha zwa khakhathi na nndwa .
I kandeledza hafhu vhafumakadzi .
Vhathu vha re na HIV na TB vhaa bvela phanḓa na ndondolo ya mutakalo , vha dzula vha khou nwa mishonga ( vhutevhedzi ) na u dzula vha na mutakalo wavhuḓi vho takala .
Ndi zwi si gathi zwine zwa vha na mulayo wa kuambarele kwa u ṱwa kha vharengi na kwa hemmbe tshena na marukhu matswu kwa fomaḽa kha vhashumi .
Zwi tevhelaho ndi mbekanyamaitele dza ndededzo u itela khwiniso ya nḓisedzo ya dzinnḓu :
Iyi maraga yo ḓitika nga u vha hone ha nḓowetshumo dzo fhambanaho kha zwa ṱhingo , tshumelo dza khasho yo ṱumiwaho u bva kha vhupo vhuthihi u ya kha vhupo ho fhambanaho na vhudavhidzanithendeleki .
Nga 2004 a hu na we a vha o lavhelela uri mbekanyamaitele ya vhubindudzi ha themamveledziso i ḓo vha khulwane hani na zwikhala zwine ya ḓo zwi ḓisa kha mveledziso ya ikonomi kha vhubveledzi na thekhinoḽodzhi .
Kha nyengedzedzo dza tshitandadi ya zwishumiswa zwa tshitandadi zwa Zwikili zwa Vhutshilo hu ṱoḓea :
Vhukoni ha sisteme vhu ḓo elwa hafhu sa zwo ṱalutshedzwaho kha khethekanyo ya u vhea iṱo na u ela ya ḽiṅwalo iḽi .
Musi vhulanguli uvhu vhu tshi dzhena ofisini mahoḽa , ro ḓi vhudza u shumesa u itela u fhaṱa muvhuso u bvelelaho .
9.1 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Mbekanyamushumo ya Vhulavhelesi ha Vhuendelamashango ngei Soweto , nga Ḽavhuvhili , 17 Tshimedzi 2017 , ine ya sedza kha u engedza tshenzhemo ya vhadali khathihi na u khwinisa tsireledzo ya vhaendelamashango .
Zwithu zwi fanaho na vhuhulwane ha tshitshavha tshine mavu a khou ṱo ḓelwa tshone na mutengo wa mavu kha vhupo honoho zwi fanela u dzhielwa nzhele .
Nga ' vhuhulwane ' hu ambiwa uri khethekanyo ya u hwalwa ha mufhiso ya mupo i nga kana yo shanduka .
Nyengedzo ya Q3 ya zwi re Nḓilani i imela khonadzeo ya FDI ya R4.55 biḽioni , nga maanḓa kha sekithara ya fulufulu na dzikhemikhaḽa .
U ita zwa u shela mulenzhe ha ndeme nahone ho angalalaho lwa ndeme kha tshitshavha tshi shumisanaho na Muvhuso u itela vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe , nga u swikelela ṱhoḓea dza nyambedzano ya Muvhuso na ṱhoḓea ya mafhungo a nnyi na nnyi .
Ri khou ṱoḓa u vhona ndaka yoṱhe yo salaho itshi sudzuluswa nga Fulwi 2011 .
U dzhia tsheo ( u thoma u shumisa kana u ita nyito dze dza vhathu vha tendelana khadzo ) .
1.6 . Khabinethe i dzhiela nṱha mveledziso mbuya kha sekithara ya pfunzo , nga maanḓa zwa u khwaṱhisedzwa ha Zwiṱatamennde zwa Mbekanyamaitele ya Ndingo ya Kharikhuḽamu ( CAPS ) na thikhedzo i re hone nga vhagudisi ya u thoma u shumiswa hayo .
Vha songo tsireledza vhatshinyi vha u tzhipa na miṅwe milandu ya zwa vhudzekani .
Huna phambano ṱhukhu vhukati ha vhutshinyi vhu bvaho kha nyito dza mulayo wa sialala na idzo dzi bvaho kha mulayo wa vhahu zwavho .
Ambani na khonani yaṋu malugana na uri mmbwa iyi ndi mmbwaḓe .
Khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi ndi iṅwe ya khaedu dzo ṱanganelaho ḽa Afurika Tshipembe .
Sa zwe ra vha ro khethekanywa , vho ri funḓedza u matsha na uri ro dovha hafhu ra ṋewa na vhugudisi ha mutheo .
Themamveledziso i fanaho i nga shumiswa u ṋetshedza khasho ya ipfi , vidio na mafhungo .
Ndi muthu ane a ḓo ḓisa tshenzhemo khulu nga murahu ha musi vho shuma sa Minisiṱa Muhulwane wa Portugal u bva 1995 u ya 2002 na u shuma sa Mukhomishinari Muhulwane wa Tshavhi wa UN u bva Fulwi 2005 u ya Nyendavhusiku 2015 .
" Ri ḓo u thusa u ṱoḓa nngu dzau dzo xelaho musi ḽi tshi tsha , " vha ralo vho kapea tshanḓa tshavho kha shaḓa ḽawe .
Mbonelaphanḓa dza nyelelo ya kheshe dzi lugiswa na u hadzimisa ho linganelaho hu a lavheleswa .
B Nga thekhisi .
Mbuelo ya muhasho yoṱhe i badelwa kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Vundu musi i tshi ṱanganedzwa , nga nnḓa ha musi zwo bulwa zwiṅwe .
Ndi ifhio kha ṱhoho idzi ine yanga vha yone i no tea itshi tshiṱori ?
Nga u ṱavhanyedza nga murahu ha marangaphanḓa , vhorakhemisi vha fanela u ṱalusa zwavhuḓi , mathemo o lumbamaho mbuno ya luṱingo .
U bveledza vhupo ha u shumela ho tsireledzeaho hu re na mutakalo kha Miraḓo , Vhashumi na tshitshavha .
1.2 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha muvhigo wa mvelaphanḓa wa u bveledzisa modeḽe wa Tsedzuluso yo Tewaho kha Vhadzulapo .
Pulane ya tshiṱirathedzhi i bula zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa fumimbili zwine zwa ḓo ta buḓo ḽa mbekanyamaitele na vhudzheneleli huhulwane hune ha ṱoḓea u itela u swikela zwipikwa .
Dziṅwe tshelede dzi songo shumiswaho dzi katela Senthara ya Vhulamukanyi ha Tshitopo Tshithihi tsha Ṅwana ine muhasho wa khou lindela dziṅwe ndaela u bva kha Muhasho wa Vhulamukanyi .
Ndi rekhodo ya fomala ya nyambedzano .
Ri tshi shumisana na mashango ane a khou bvela phanḓa , muvhuso u ḓo sikela vhaswa mishumo yavhuḓi nahone i no vhuedza .
Naa hu ṋetshedzwa thusoṱhanzi yo linganaho ?
Kha vhathu na vhukati ha dzitshaka , u swikela ha thaṅwa nga muṅwe washu zwi bva kha u swikelwa ha thaṅwa idzo nga vhaṅwe .
7.3 . Muṱangano wo khwaṱhisedza ṱhoḓea ya ṱhanganedzo ya nyimele dza lushaka dzo fhambanaho dzashu na nḓadzo sa i zwi zwi sa konadzei u lavhelela Afrika u swikela zwifhinga zwo tiwaho zwi fanaho u nga mashango o bvelela u shandukisa ikonomi dzashu na u sa tsha bindudza kha fulufulu u bva kha mupo .
Vha ite khophi nthihi ya vhurifhi ha nga nṱha vha rumele marifhi nga mavhili ( ya u thoma nthihi na khophi nthihi )
Tshayandinganelo i khou hulela nga maanḓa sa mvelelo dza khaedu dza u shaea ha mishumo .
1.2 . Musi Ṅwedzi wa Vhaswa u tshi khou ya magumoni , Khabinethe i livhuwa sekithara dzoṱhe dzo shelaho mulenzhe kha zwoṱhe zwo itwaho u mona na shango .
Hu na ṱhoḓea dzine na dzone dza tea u ṱanganedzwa dzine muvhuso wapo wa vha na mushumo une wa tea u u ita hune kanzhi u dzulela u balelwa .
Hezwi zwo katela mathomo a mulayo muswa wa vhuṱhogwa , u fana na Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshitshavha na Mulayo wa Tshumelo ya Tshitshavha .
Afha , ḽiga ḽa u ita ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi livha kha mvelelo dza zwenezwo dzine dza nga kha ḓi shumiswa u itela ndivho ya ṱhoḓisiso .
Tshithu tshiswa kha kuitele ukwu kwa u pulana ndi uri ku sedzesa mvelelo , hu si thaidzo kwa dovha kwa sedza hafhu na mafhungo a u bveledza zwa ikonomi na kutshilele zwine zwa kwama zwitshavha .
Musi zwikili izwi kana u shaea hazwo zwo no ṱolwa , masipala u ḓo tea u livhana na zwiimiswa zwa muvhuso zwo teaho u itela u thusa izwi u livhana na vhupo vhu re na thaidzo .
U sumbedza mutevhe wa zwifhinga ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha PAIA , ngauri zwi khwaṱhisedza vhulanguli ha vhuḓi ha khumbelo dza u swikelela rekhodo .
Nga kha Maitele a Nḓisedzo ya Themamveledziso ya Zwikolo yo Engedzwaho ( ASIDI ) ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo , muvhuso wo thutha tshivhalo tsha zwikolo zwi so ngo fhaṱwaho zwavhuḓi nahone wa sika vhupo ha khwine ha u gudela .
Ho sedzwa ndeme ya poḽotiki khulwane nga maanḓa ya tsireledzo ya matshilisano , zwi ḓo vhonala u nga Congress i ḓo tea u humbula zwavhuḓi kha milayo nga vhuḓilangi ha ndangulo ya muvhuso ha dziakhaunthu dza muthu , hu tshi khou dzhielwa nzhele uri Congress ya vhumatshelo i nga ṅwalulula milayo yo raliho .
Ho tendelanwa uri mushumisi wa mavu u na vhuḓifhinduleli fhedzi ha langa nzie kha tshiimiswa tshawe .
( 4 ) Vhaṅwe Vhahaṱuli vha Khothe ya zwa Mulayotewa vha ḓo vheiwa nga Muphuresidennde sa ṱhoho ya Khorotshitumbe ya Lushaka nga murahu ha musi o kwamana na Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa , na vharangaphanḓa vha mahoro a re na vhaimeleli kha Buthano ḽa Lushaka , u ya nga maitele a tevhelaho :
2.2 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho dovha vha ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe u ya kha Samithi Zwayo ya Ṱhoho dza Mivhuso ya vhu39 ya Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) , he Muphuresidennde ngavho vha Tanzania , Vho John Pombe Magufuli , vha dzhia tshiimo tshavho tsha Mudzulatshidulo wa SADC .
Hu ḓo sedzeswa kha mveledziso ya muhanga wa ndingo ine ha ḓo lavheleswa ngayo mbadelo dza tshumelo dza masipala u ya nga mveledzaphanḓa , u vha khagala na u fhulufhelea .
U khethekanya vhagudi u ya nga zwigwada vha ita miṱaṱisano ya u gidima nga zwitanḓa zwi ngaho maboḓelo -kha hu
Afrika Tshipembe ḽi khou sedza phanḓa kha u dzhenelela kha nyambedzano dza u engedzwa ha nyaluwo ya ikonomi i katelaho na mveledzio kha ḽa Afrika .
Vhugudisi vhu dzula vhu tshi ṋekedza u itela u bveledza na u khwaṱhisedza u shuma zwavhuḓi ha sisiṱeme .
U sumbedza u pfesesa na u ṱalutshedza vhudavhidzani na mishumo yo ṋetshedzwaho Komiti dza Wadi .
Ri ḓo shumesa na vhashumisani na riṋe vha ḽifhasi kha thendelano ya mulayo i no tou vhofha .
I dovha hafhu ya lingedza u tikedza sekithara u itela u alusa ikonomi na u sika mishumo .
Havha ndi vharengi vhane vha nga vha vho no badela tshikolodo tshavho tsha fhela na uri vha kha tshiimo tshine vha nga swikela u kolodiswa fhedzi zwazwino vha imiwa phanḓa nga vhuṱanzi vhu si havhuḓi ha tshikolodo vhune vhu hone kha rekhodo dzavho .
Kha u endedzwa nga ambuḽentsi hoṱhe hu si ha shishi ( arali zwi zwa shishi zwa u endedzwa nga ambuḽentsi , thendelo itea u wanala ho fhela ḓuvha ḽithihi vho valelwa ) kha vha sedze siaṱari 19 u itela mafhungo nga vhuḓalo kha tshumelo dza shishi
Mishumo yo teaho u thoma u shuma zwavhuḓi vhurangeli ha tshiṱirathedzhi ha ndemesa , yo dodombedza Pulane ya Mushumo wa Kufarelwe na Kulaṱelwe kwa malaṱwa .
Shedulu yo ṱanḓavhuwaho ya u pulana
O LIVHAHO - ḽiga ḽa tshumelo ḽi tea u bula fhedzi zwine zwa khou elwa ?
Vhaṱolambalelano vho ṱalusa vhukhakhi kana zwo siiwaho nnḓa :
Vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe vhu yaho kha R350 000 ho iswa kha sekithara ya Zwibveledzwa zwa maḓini .
Nga nṱha ha izwo , zwi nga vhonala zwo tea uri hu farwe miṱangano na khokhasi khulwane dza mahoro , khokhasi dzi bvaho kha ḽihoroḽivhusi na kha ḽihoroḽihanedzi ḽihulwane uri zwi vhonale uri CBP a si mafhungo a ḽihoro ḽigede , khathihi na u tikedza kutshimbidzele .
Ro no bvisa vhakhantseḽara vhanzhi vho tou raloho ofisini kha vhuṅwe vhupo .
Sa zwe zwa sumbedzwa nga tshati , tshivhumbi tshine tsha kala u fhindula ha mbekanyamaitele kha madzhenuwo a mbambedzamitengo tsho fhungudzea na u dzika kha tshiimo tshavhuḓi tshi fanaho na tsha tshivhumbi tshi re kha inflesheni ya mutheo nga murahu ha u ṱanganedzwa ha u sedzesa inflesheni .
Ndi nnyi we a bebwa ṋamusi ?
U topola zwigwada zwa tshitshavha ( vharengi ) vhane vha pfa uri ndi vha khwiṋe kha u thusa .
U ṱhogomela musi vha kha webe ndi zwa ndeme !
Mutengu wa mbekanyamushumo dza u fhungudza tshikafhadzo ndi wa ndeme , nahone masiandaitwa a tshikafhadzo u ya nga ha mutengo wa ndondolo ya mutakalo , mpfu dza tshihaḓu , u tshinyalelwa , mitengo ya ndindakhombo ya mutakalo , mutengu wa ndindakhombo ya vhutshilo .
Ho vha na tshanduko kha ngona ya u rekanya milandu ya vhuḓifhinduleli .
Mivhuso yapo , sa wone muvhuso wa tsinisa na vhathu na zwitshavha zwapo , ndi one madzhendedzi a re na maanḓa khathihi na zwiḓisatshanduko khathihi na u pfumbisa zwithu .
Naho hu na uri hu na zwivhuya zwa fhethu afha havhuḓi , zwa zwino ri wana phesenthe nthihi fhedzi ya maraga wa ḽifhasi wa u lugisa magungwa na u fhaṱulula .
13 Vhupuli , u shuma nga u kombetshedzwa na
Ho ṱaluswa vhupo vhune ha khou ṱoḓa iṅwe thikhedzo nahone zwidodombedzwa izwi zwo iswa kha mavundu u itela uri hu dzhiwe vhukando nga kha mivhigo ya u ṱola .
U sengulusa tshanduko dza mutheo dza vhushaka ha vhathu .
Muṋetshedzi wa tshibveledzwa u ḓo fanela u ita khumbelo kha mulauli uri tshibveledzwa tshawe tsha u vhulunga tshelede ya u litsha mushumo nga nṱhani ha u aluwa tshi themendelwe a sa athu tshi rumela maragani .
Izwi zwi tshimbilelana na nyeḓaniso ya khwinifhadzo fhasi ha mbekanyamushumo ya muvhuso ya mbuyedzedzo ya mavu nahone zwa ndeme kha u khwinisa mbekanyamushumo ya shango .
Izwo zwo swikisa kha muhwalo muhulu wa ndaulo ya vhaofisiri vha masipala na vundu kha u monithara mushumo wa vhorakhonṱhiraka vha kha ḓi tou thomaho , u lenga u fhedza , vhashumi vha itaho mushumo u si wa vhukhwine na nnḓu dzi so ngo fhaṱwaho dza khwaṱhaho .
Mbekanyamushumo i khou ṱoḓa u wanulula tshanduko dzo imaho nga nḓila ifhio dza maanḓa na vhuḓiimisi vhu kwamaho vhushaka u ya nga mbeu na u bveledza zwiḽiwa , u renga na u lugisela tsheo , na u dzhiela izwi nṱha kha u ola u dzhenelela na u tikedza maga kha mbekanyamushumo .
Kha vha dzulele u amba nga ha mafhungo a mutakalo na dzilafho na dokotela wavho .
Zwi amba mini kha tshitshavha ?
Roṱhe ngauralo ri vhashumisani vha sa tinye kha u fhaṱa vhumatshelo hashu kha pfunzo .
Vhalimi vha eletshedzwa u vhulunga zwiko zwi nga ho sa maḓi na u fhungudza tshivhalo tsha zwifuwo zwi sa bveledzi tshithu .
Tshi thoma nga tsedzisiso ya mvelelo dza masheleni dza ṅwaha wo fhiraho , tsha ṋea tsedzisiso nyangaredzi ya mafhungo a ikonomi ya shango , na tsedzisiso ya ṅwaha wa muvhalelano u no khou ḓa .
15.1 . Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi Vho Mmamoloko Kubayi-Ngubane , vhe vha nangwa kha u shuma kha Khoro ya Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi kha Rivoḽushini ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa , ine yo vhumbwa nga muvhuso , vhadzulapo na vhoradzipfunzo .
U laula u thomiwa na kushumele kwa senthara dza zwipuka .
Zwi tshi ya nga tshipiḓa tsha vhu 25 tsha Mulayo , DHS hu sa athu u fhela maḓuvha a 30 yo ṱanganedza khumbelo , i ḓo dzhia tsheo arali itshi khou tendela kana u hanela
Zwine muṋe wa ndaka a vha na vhuḓifhinduleli khazwo ( sa tsumbo u londola nga nḓila yavhuḓi ) .
Awara dza funza dzo fhambana u bva kha u awara dza u shuma , zwine zwa katela tshifhinga tsho fhedzwaho kha mushumo nga nnḓa ha kiḽasirumu .
Izwi zwi sumbedzisa u shumiswa ha mbekanyamushumo nga nḓila i bveledzaho nga masia oṱhe a muvhuso , mimasipala na tshitshavha zwatsho .
Afho fhasi dzingamufhe wa haḽokiḽini wo , naho zwo ralo , ḽiwa nga u ṱavhanya nga tshilimo nahone haiḓiro saḽifaidi yo vha yo no kalwa kale mafheloni a Fulwana .
Tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo tsho fhandekanywa u tevhedza ndaela sa dze dza ṱanganedzwa u bva kha Vhufaragwama ha Lushaka .
Zwiṅwe hafhu , vhalwadze vha ḓo kona u vha na vhuḓifhinduleli kha u tevhedza dzilafho na u ḓihwesa vhuḓifhinduleli ha mutakalo wavho nga u tshila kutshilele ku re na mutakalo .
Naho zwo ralo , ngauri ndi ḓidzula ndi tshi fara izwi , zwithu zwa ndeme zwo ḓa kha nṋe .
Tshigwada tsha u shuma tsha dzi minista tsha u fhungudza mbadelo tshi khou sedzulusa mbekanyamushumo nnzhi , madzhendedzi na zwiimiswa zwa nnyi na nnyi sa tshipiḓa tsha u sedzulusa tshinyalelo ya muvhuso nga u angaredza .
Nḓowelo ine ya fanela u dzhielwa nzhele ndi ya uri kha kotara ya vhuṋa ya ṅwaha muṅwe na muṅwe kha tshifhinga tshi no khou sedzuluswa , ḽeveḽe dza u shaea ha mishumo dzo tsa , kha miṅwe miṅwaha nga maanḓa u fhira kha miṅwe .
Vhusimamilayo ha Vundu .
Bada ndi ya ndeme lwa tshiṱirathedzhi kha ṱhumanyo ya vundu sa izwi i tshi imela bada u itela vhuendi u bva Johannesburg u ya Pretoria .
Nga fhasi ha nyimele iyi , zwikolo zwo fhedzisela zwi khou livhisa tshifhinga tshazwo na nungo kha u swikelela mvelelo dza mulingo .
Kha Khoso ya Dzhinerikhi vho ḓivhadzwa nga ha fulo ḽa Muvhuso ḽa u ita uri dzinnḓu dzi wanale kha vhoṱhe .
U ita tsedzuluso ya maswikiswa u itela u tumbula mashumele a nḓisedzo ya tshumelo na u thoma zwa ngudo dzi konadzeaho .
Sa zwe ra amba , nga nnḓa ha uri ri shumise zwiko zwine zwa vha hone zwavhuḓi , a ri nga ḓo wina nnda iyi kha vhupo ha mahayani .
Ndi vhurangaphanḓa havho vhu sa fanyiswi na ha vhanzhi , u vhonela phanḓa na bono ḽe ḽa vha ḽi khagala ḽo livhisaho ANC kha u kombetshedza u sala murahu thendelano ye ha tou pfaniwa .
Arali vhuendi ha tshitshavha vhu tshi nga khwiniswa , zwileludzi zwi tea u ṋetshedzwa vhuimabisi .
Khethekanyo ṱhukhu iyi yo khethekanywa ya bva zwiteṅwa zwo itwaho nga vhathu na zwiteṅwa zwi songo itwaho nga vhathu .
Fomo dza u redzhisiṱara dzo ḓadziwaho dzi nga iswa nga tshanḓa , u posiwa kana u imeiḽelwa kha ḓiresi yo bulwaho afho nṱha nga u ṱavhanya nga hune vha kona .
Thimu ya zwa dzilafho u bva kha Muhasho wa Mutakalo na vha Tshumelo ya Mutakalo ya Vhuswole ha Afrika Tshipembe zwi vhumba tshipiḓa tsha thimu ya u vhuisa vhathu hayani .
U fhindula mbudzisoṱhalutshedzi hu , hu tshi khou vhaliwa , na musi ho no vhaliwa maṅwalo na vhagudi , tsumbo , Ni humbula uri hu ḓo bvelela mini ?
Hu na thendelano ine ya vha khagala ine ya sumbedza uri ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli ha u tsireledza luhura lwa mikaṋo uri lu si tshinyadzwe nga vhaṱaleli .
Vhana vha vhadzulapo vha Afurika Tshipembe kana avho vhare na phemithi ya vhudzulapo ha tshoṱhe vha nga ita khumbelo .
Data iyi i shumiswa u khwinisa zwi re ngomu na u kungedzela nga ngomu kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u ya kha vharengi vhane vhuḓifari havho ha sumbedza uri vha na dzangalelo kha iṅwe thero .
Minisiṱa idzo dzo dovha dza hweswa uri dzi shumane na nyimele dza ikonomi ya matshilisano ine ya sumbedzisa u vha tshone tshiko tsha u ṱhaselwa uhu , uri mafhungo aya a kone u tandululwa nga nḓila yo teaho .
Ro no ḓo thoma na ezwi na uri ri khou pulana u fhedza u khwinisa mafheloni a ṅwaha uno wa muvhalelano .
Kha vha vhudzise ofisi yavho ya muhasho yapo u itela u ḓivha arali nḓivhadzo nga ha u redzhisiṱara zwa u shumisa maḓi kha vhupo havho yo no bviswa .
Mveledziso ya tshitshavha / mukonanyi wa zwa AIDS
Kha vha pendele nga u nweledza maga a u tandulula thaidzo mahulwane .
Ri ita khuwelelo kha vha kwameaho u shuma na riṋe u shandukisa izwi uri zwi ite .
Muhasho wa Vhulimi u ḓo fha thikhedzo kha vhalimivhafuwi vhabindudzi vhahulwane na vhalimivhafuwi vha no khou ḓi bveledzisa na vhaṱuku .
Tsumbo ndi u shumiswa ha thekinoḽodzhi ine ya vha na mutengo wa nṱha wa u shuma na u londola .
Minista Vho Donald Grant vha ri zwikolo zwo fhindula zwavhuḓi kha mivhigo na kha mafulo na uri a khou thoma u shumisa nḓowedzo dza vhuḓisa nga fulufulu u tandulula thaidzo dzo tiwaho , kanzhi hu na mvelelo dza nṱhesa .
Kha vha ntendele uri ndi dzhie tshifhinga hetshi u fhululedza muṅwe mufunashango nga riṋe , Vho Wamkele Mene , vhe mafheloni a vhege hei yo fhiraho , vha nangiwa u vha Muṅwaleli Dzhenerala wa AfCFTA , na u vha fulufhedzisa thikhedzo yashu yoṱhe musi vha tshi yo dzhia hovhu vhuḓifhinduleli vhune ha vha khaedu na ḓivhazwakale .
Ṱhogomelo ya tshifhinga tshoṱhe yo itwa kha mavhone mahulwane a re nṱha .
Tshumisano u itela ṱhoḓisiso khathihi na thengiselano ya vhashumi na matshudeni ndi vhurangeli vhune ha nga thusa u fhungudza ḽivhaka ḽa mveledziso .
U aluwa ha zwithu zwiswa na dzitshanduko zwo ita uri hu vhe na u fhungudzea nga zwiṱuku kha u tenda kha zwa vhuloi , zwo itwa nga u vhona vhuloi zwi zwithu zwa vhathu vho salelaho murahu nahone zwine zwa khakhisa mvelaphanḓa .
U shumisa digirii dza mbambedzo kha u
Zwiṅwe hafhu , muvhilo wa ndeme wa zwivhambadzwa zwa vhulimi a wo ngo fhungudzea nga maanḓa .
Ndi musi ri tshi swikelela reithi dza nṱha tshifhinga tshoṱhe tsha nyaluwo hune ra ḓo kona u humisela murahu tshinyadzo ya ikonomi ya ḓivhazwakale ḽashu .
Nga kha u khwiṋisa zwikili zwo vhalaho zwa masipala u nga kona u ḓisa tshumelo dza khwiṋe dzi bveledzaho na u pfadza u bva nga ngomu khawo .
Tsha vhuraru , a hu na nzudzanyo vhukati ha ndambedzo ya zwa nḓowetshumo na vhurengi ha muvhuso .
Fhethu hune ha ṱoḓiwa hone dzithendara , khumbelo dza mushumo na dziṅwe nḓivhadzo .
Musi tshivhalo tsha vhafumakadzi tshi fhasi kha tshipiḓa tsha vha tshifumakadzini tsha vhathu vha re mahayani hune thandela dza shuma hone , nga ngoho tsho khwaṱhisedzwa u vha nṱha u fhirisa zwe zwa vha zwo tea u vha zwone hu si na u vha khagala ha tshivhalo tsho tiwaho .
Madzulo e a bulwa afho nṱha a ḓo shumiswa Ofisi ya Mugaganyagwama kha u tshikhala tsha uri vhashelamulenzhe vha henefho vha :
Tangedzelani maiti oṱhe a re kha tshifhinga tsha zwino .
U bveledza mbekanyamaitele , tshiṱirathedzhi , pulane dza nyito , nyendedzi na zwilinganyo zwa lushaka zwa ndangulo ya malaṱwa , kha nyimele ya Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Vhupo ya Lushaka ya Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , hezwi zwi fhambana nga senthara nga senthara uya nga ṱhoḓea dza tshitshavha .
Mbonelaphanḓa ya mutandululi wa mbilaelo dza zwa Muthelo ndi u khwaṱhisa fhulufhelo ḽa vhatheli kha ndaulo ya muthelo .
Maitele a u thola na munanguludzo zwo sedzesa ngamaannḓa kha u wana tshiṱafu tshi re na vhukoni ho fanelaho , izwo zwi konisa Koporasi kha u ita mushumo u ya nga tshiṱirathedzhi na mashumele a rangiswaho phanḓa .
Rekhodo iyi yo ṱanganelaho a i athu u bveledzwa .
U topola huṅwe fhethu hune hu nga shumiswa u itela Midavhi ya Mitambo ya Caledon .
Hu kha zwezwo , tshivhalo tsha vhaofisiri vho tenda u ṱangana na vhaḓivhi khathihi sa nḓila ya u ṱanganeza sheduḽu yo farekanaho tshoṱhe ya dzi inthaviyu .
( 2 ) Ndivho khulwane ya mmbi ya vhupileli ndi u pilela na u tsireledza Riphabuḽiki , tshirunzi tsha vhupo hayo na vhathu vhayo , u ya nga ha mulayotewa wa tshaka dzoṱhe u no langula u shumiswa ha dzimmbi .
Ni songo vuwa no fara malofha a muṅwe muthu .
Zwikhala zwi a tsireledzea arali vhathu vha kona u shumisa ndango khazwo .
Afrika Tshipembe ri na tshenzhemo ya demokirasi ya u dzudzanya nga huswa ya miṅwaha ine ya ṱoḓou swika 9 naho maitele a u dzudzanya nga huswa mabindu a muvhuso o thoma phanḓa ha 1994 .
Mawanwa a tsenguluso o kumedzwa kha Bodo ya Dzikhomishinari na uri a ḓo kumedzwa u itela tsheo ya u fhedzisela kha Foramu ya Ndangulo ya Lushaka hu si kale .
Khonṱhiraka na vhabveledzi dzi katela u kiḽoso dza u vhulungwa na dza ndaṱiso kha vhorakhonṱhiraka u khwaṱhisedza uri vha xelelwa nga tshelede nga ṅwambo wa mushumo u sa takadzi .
Khabinethe yo dovha hafhu ya isa khuwelelo kha Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe uri vha ite zwine vha kona kha uri vha fare vhaiti vha vhutshinyi uvhu .
Naho vhadzulapo vha tshi ḓo vha na kupfesesele kwa pfanelo kwa u mamela , ndi nga amba uri ndi pfunzo ya tshitshavha ṱhukhusa yo iteaho hu tshi itelwa u anḓadza nḓivho ya khuvhanganyo i mangadzaho ya pfanelo dzi re kha ḽiṅwalo ḽa ndayotewa yashu .
Tshavhuraru , ndi khou humbula u vhea zwipikwa zwa kushumele zwa zwikolo zwoṱhe .
Ezwi zwi vhea milayo i langulaho na milayo ya ndivhanele .
Nag nṱhani ha hezwo , a hu nga vhi na mbadelo dza tshifhinga tsho shumiswaho musi muthu a tshi khou tshimbila .
Vhathu ( zwihulu vha shayaho ) vha shela mulenzhe khathihi na u langa mveledziso i re yavho . ( vha tshi lilela pfanelo dzavho khathihi na u sumbedza vhuḓifhinduleli )
Ro dzhia tshifhinga tshilapfu tsha u shuma nga nḓila kwayo na zwililo zwa indasiṱeri .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa , nga Ḽavhuṱanu ḽa 26 Tshimedzi vha ḓo langa dzulo ḽa u rwela ṱari Khoniferentsi ya Vhubindudzi Afrika Tshipembe ngei Sandton Convention Centre ngei Johannesburg .
Nungo idzo dzi nga itwa hu songo fhungudzwa milayo ya ndeme ya vhuḓivhusi tshoṱhe ha lushaka , tshirunzi tsha ḓisi na vhuḓivhusi ha poḽotiki ha mivhuso .
Guḽuu na zwithu zwine zwa shumiswa u ḓodza guḽuu
Izwi zwi tandulula khaedu na zwivhana zwo vhonalaho nga Muhasho wa Vhuendi kha u shumisa maano a kale , hu tshi katelwa Maano a Tsireledzo ya Dzibadani dza Lushaka a 2006 .
Mulayotibe u dzinginya u tandulula vhukhakhi ho tiwaho nga Khothe ya Ndayotewa nga u sudzulusa mishumo ya u bviswa ha ḽaisentsi dza u langula zwipuka u bva khothe u ya kha Vhulanguli vhuhulwane .
Vundu kana masipala une wa khou ita tshumelo ya zhendedzi u nga badelisa mbadelo ya phesenthe mbili kana tshelede yo tendelaniwaho , u itela u katela mbadelo dza u shuma uyo mushumo .
( 2 ) ( a ) Khothe ya Mulayotewa yo thomiwaho nga Mulayotewa wo fhiraho i ḓo vha Khothe ya Mulayotewa yo thomiwaho nga fhasi ha Mulayotewa muswa .
Afrika Tshipembe ḽi nga vhumba hani milayo ine ya kona u shandukisea u itela u shuma nga u ṱavhanya kha nyimele ine ya shanduka nga u ṱavhanya ?
Zwiṅwe hafhu , vhalwadze vha anzela u ṱangana na vhuleme vhuṅwe hafhu ha masheleni hune ha ita uri vha konḓelwe nga u badelela ndondolamutakalo na mishonga .
Mbuelo dzo lavhelelwaho u bva kha thandela ya magondo ya vhuendi ha tshitshavha ndi dzi tevhelaho :
Ho vhigwa uri mufariwa o shushedza uri u ḓo pwashekanya ndaka ya muvhuso .
Muthihi kha vhongwaniwapo vha ḽa Netherlands vha ḓo wana vhulwadze ha khentsa musi vha khou tshila .
U engedzea ha mishumo kha sekhithara ṱhukhu iyi hu nga vha hu tshi elana na u engedzea kha tshinyalelo ya masheleni nga muvhuso u itela u lwa na risesheni .
Vhadzulapo vha khou ṱuṱuwedzwa u dalela getcounted.statssa.gov.za uri vha ḓiṅwalisele kha inthanethe .
Vhunzhi ha mishumo ye nda i ṱalutshedza yo itea kha zwiimiswa zwa muvhuso na uri ndi masia a tsireledzo na u vhona uri hu na u tevhedza milayo .
Ngauralo , ahuna data nga ha mveledzwa dza milimo ya helele kha mbebo ya khovhe .
Ri khou ṱoḓa u humbela , na hone ri khou itela khumbelo kha vhadzulapo , muṅwe na muṅwe are hayani ano khou vhona theḽevishini , ano khou thetshelesa radio , ṱuwani niye ni ite zwine vhari ni ite kha mabembela haya .
Veini dza tshaka dzo fhambanaho na zwiḽiwa zwiṅwe na zwiṅwe a si kanzhi dzi tshi lavheleswa nga nnḓani ha musi hu kha nyimele dzo khetheaho vhukuma .
Tshati ya dziakhaunthu i katela nahone i tou fana na nzudzanyo dza mugaganyagwama .
Honeha , hu na nyimele dzine senthara dza tshifhinga nyana dza ṋetshedzwa thendelo ya uri vhagudi vhadzo vha ite thero dza sumbe kana u fhira .
Naho zwo ralo , kha maṅwe masia , dzi badelwa nga muvhuso .
Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma ndi maitele o fhambanaho na u thutha .
U itela u tika mbuelo na u ṱanziela u sa nyeṱha ha zwa gwama na u pfumba zwo rangiswa phanḓa .
Muhasho u shuma kha vhupo ho vhu songo dzudzanyeaho ho vhumbiwaho nga zwivhumbi zwi re na tshivhalo zwine zwa ṱuṱuwedza vhukoni hawo ha u bveledza vhuḓifhinduleli hawo .
7.4 . Miraḓo ya vhalangi vha si na maanḓa kha Bodo ya Zhendedzi ḽa Vhuendi ha Nḓilani Vhupfukaho Mikano :
Vhashelamulenzhe kha kutshimbidzele kwa CBP hu ḓo katela tshivhalo tsha vhadzhiakhando sa vharangaphanḓa vha sialala , vha siviki na vhaṅwe-vho vharangaphanḓa , vhaḓisedzi vha tshumelo , miraḓo ya tshitshavha , vha mabindu , dziCBO na dziNGO .
U ṱana zwikili hu tshi tevhedzwa vhudavhidzani , u dzhia zwa ḓivhazwakale , u linga , asesimennde ya dzilafho , matshimbidzelwe a ndangulo na dzilafho .
Zwi wanalaho kha zwibviswa zwi si na ho mbuelo nahone zwi sa vhuedzi zwi kalwa nga tshivhalo tshi lavhelelwaho u ri zwi wanale murahu nahone a zwi ḓivhei musi zwo dzudzanywa , kana na zwezwo zwa mbo ḓi phumulwa sa zwi sa tsha ḓo wanala murahu .
Izwo zwa u dzhenelela ho ṱaluswaho ndi zwe zwa livhiswa kha u engedza ṱhoḓea khathihi na u ita uri hu vhe na u shumisana ho fhelelaho ha vhashelamulenzhe vhoṱhe vha zwa themamveledziso .
Ro takalela vhukuma uri nyambedzano idzi dzi fanela u ya phanḓa nga luvhilo uri ri swikelele thendelano hu si na u lenga ho songo teaho .
8.4 . Khabinethe yo sasaladza maitele mavhi a u nyadza ikonomi na shango ḽashu nga murahu ha zwiito zwa u tshinyadzwa ha thambo dza muḓagasi ngei kha Yunithi 1 ya Tshiṱitshi tsha Muḓagasi tsha Eskom vunḓuni ḽa Mpumalanga .
Muhumbulo woṱhe u tea u vha kha mashumele a vhukuma zwi tshi vhambedzwa na mashumele o pulanwaho na nyito dzine dza ḓo dzhiiwa u itela u tandulula thaidzo dzi re hone .
U tou bva musi vho vhiga vhugevhenga , mushumeli wa Call Centre u ḓo amba navho nga ha vhutshinyi ho vhigwaho arali khoudu yo ṋewaho i tshi tshimbidzana na ine ya vha kha rekhodo ya vhuṋe .
ARALI VHA SA TENDELANI NA MILAYO NA MILAYO YO TIWAHO IYI , VHA TEA U BVA KHA WEBUSAITHI ZWINO SA I ZWI U BVELA PHANḒA NA U I SHUMISA ZWI TSHI ḒO VHA VHOFHA .
Miraḓo ya tshitshavha i imela zwigwada zwa madzangalelo o fhambanaho zwo khethwaho muṱanganoni ( nga u imisa zwanḓa kana baḽotho ) uri zwi shume kha komiti ya wadi kana
Tshipiḓa tsha u ola u itela u nyamisa vhuendi kha fhethu , khathihi na u gidimesa .
Kha u dzhia ngudo dzo leluwaho , hu na mafhungo maṅwe a ndeme ane a tea u sedzuluswa .
Themendelo dza mbekanyamaitele dze dza ṋetshedzwa kha Muphuresidennde nga Khomishini dzo vhumbwa nga zwipiḓa zwiṱanu zwa ndeme :
Ndi zwa ndeme uri muvhuso wa demokirasi u tsireledze pfanelo dza vhathu dzo tsireledzwaho kha Ndayotewa .
Arali vha tshi ṱoḓa u ita ṱhoḓisiso dza u sa kuna huhulwane kana u sa mela ha lushaka lwa mbeu , kha vha kwamane na Vhutshimbidzi ha Tshumelo ya U linga ( DIS ) kha Muhasho wa Vhulimo , Maḓaka na Vhufuwakhovhe uri vha ite ndingo ya mbeu .
Nga maṅwe maipfi , vhorathiori vho sedzaho maitele , vha fanela u dzudzanya mihumbulo sa mveledziso ntswa , maitele na nḓivho zwi tea u ḓa phanḓa .
Kha vha vhalele vhadzhenelangudo arali hu na vhane vha si kone u vhala .
U pulana : Kha vha shumisane na mukhantseḽara wavho na maṅwe madzangano a tshitshavha , u wana ṱhoḓea dzine dza tea u dzhielwa nṱha na u vhona uri hedzi ṱhoḓea dzo katelwa kha makumedzwa na pulane zwa mugaganyagwama .
Khumbelo ya thendelo ya u bveledzisa zwibveledzwa zwa khovhe
Ikonomi ya zwa matshilisano , hu tshi katelwa na fhethu ha u alusa vhana vhaṱuku , vhunese , vhushumelavhapo na tshumelo dza zwitshavha , zwi na vhukoni vhuhulwane hu si ha u sika mishumo fhedzi , na ha u ṋetshedza tshumelo dza ndeme dzine zwitshavha zwa dzi ṱoḓa .
U wana thasululo ya ṱhoḓea dzo topoliwaho na zwithithisi na u shumisana na zwiimiswa zwa muvhuso wapo na wa vundu .
Musi zwo ralo , hu tea u vha na u sedzesa kha u ṱavhanyedzisa u shandukela kha zwo ḓisendekaho nga nḓivho na ikonomi yo takuwaho kha tshumelo , i tevhedzaho tshiṱirathedzhi tshone tsha mveledziso na u kunga vhabindudzi kha u fhaṱa themamveledziso na u nyanyula nyaluwo kha vundu .
Vha kone u shumisa tshikhau kha tshipiḓa tsho salaho tsha ḽiṅwalo .
Arali zwi tshi ṱoḓea , vhunzhi ha khumbelo dza vhaiti vha khumbelo dzi ḓo itelwa khunguwedzo .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo , fomuḽari na tshumiso ya DSP ya vhulwadze vhu sa fholi 100% ya mutengo wa Tshikimu
Nḓila ya kuitele yashu ho vha hu si u fhedza tshifhinga kha u wana nḓila ya u bva kha thaidzo dza zwa ikonomi yashu , fhedzi u vhea ikonomi kha nḓila ya u i vusa .
Ngauralo , hu tea u vha na tshumisano vhukati ha sia ḽiṅwe ḽa tshiṱaraṱa na ḽiḽa ḽiṅwe , hu na thavhithavhi ya vhaendangaṋayo vha no khou pfuka , zwino tshikeiḽi tsha tshiṱaraṱa tshi tea u sa kalula .
Kha mathomo a vhudzulo ha vhathu ho ṱanganelaho , masipala u ḓo sedza kha zwipikwa zwa u tikedza zwi tevhelaho :
Fhedzi , a si u sa ṱhonifha maga ane a tea u tevhedzwa , fhedzi zwi vhea maga ane a tea u tevhedzwa vhuponi ho angalalaho ha vhuḓifhinduleli .
Khabinethe fhululedza na u tamela mashudu kha :
Ro dovha hafhu ra dzhia tsheo ya u engedza mbuelo ya COVID-19 TERS u swikela nga ḽa 15 Ṱhafamuhwe , kha sekhithara dzine a dzi athu u kona u vula na u shuma fhedzi .
Phindulo ya Mutsireledzi wa Tshitshavha kha Ḽikumedzwa ; 3 .
Masipala u ḓo sedza kha u tshimbidza mbetshelwa u itela makete ya gake nga u ṱavhanyisa maitele a khumbelo na u ṋetshedza tshumelo .
Nṱha ha zwoṱhe , vhuḓikumedzeli vhu tea u vhonala ngei nṱha .
Arali izwo zwo vha zwo itea , vho vha vha tshi ḓo vha vhe na pfanelo ya u isa khaedu kha ṱhanganyelo ine ndaka dzine ha khou ṱolwa ndeme dzayo dzo dzhiululwa na nga u ralo u vhuedzedza ndiliso yo linganaho .
Dziṅwe elementhe kha vhutshilo ha tshitshavha dzi tou vha na tshifhinga , u fana na phetheni ya kulwalele , mishumo , mutevheṱhanḓu wa vhulimi , na pfushi .
1.2. Khabinethe i livhuwa vhabadeli vha mithelo vha fhiraho 4 , 5 miḽioni vhe vha kumedza mbadelo dza mithelo yavho nga Khalaṅwaha ya Mithelo ya 2016 na u humbudza vhoṱhe vhane a vha athu badela uri vha ite ngauralo vhunga ḓuvha ḽa u fhedzislea ḽo vhewaho ḽa 25 Lara 2016 ḽo no vha tsini .
Ṱhoḓisiso kha iḽi fhungo dzi khou ṱoḓea nahone izwi zwi tea u katela ṱhaṱhuvho ya uri naa ( nahone ndi ngani ) mbekanyamaitele dza nḓowetshumo dzo shuma zwavhuḓi naa kha u bveledzisa Asia nahone dzo vha dzo teaho hani kha u bveledzisa dziṅwe ikonomi dzine dza kha ḓi tou bvela phanḓa .
Tsuḓufhalo yo rekanywa i tshi lingana na tshipiḓa tsha u tshinyala ha ndaka tshi no ṱalusa mufuda wa mugaganyagwama , zwe kale zwa pfi ndi mbadeliso dza mbadelo dza themabindu .
Thandela yo tou ḓiimisaho ya mveledziso ya muḓagasi wa malasha i ḓo rwelwa ṱari mafheloni a ṅwedzi wa Phando 2015 na nḓisedzo ya voḽumu i linganaho megawatsi dza 2 500 .
Sisiṱeme i tea u kona u pulana , u dzhiela nṱha , na mvelaphanḓa ya u kona u sala murahu maga a vhupulani ho khwaṱhaho .
U kuvhanganya muvhigo wa odithi na phindulo zwi fanela u itwa misi yoṱhe .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Muvhigo wa Lushaka wa Tshiimo tsha Pfanelo dza Ṅwana wa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
ḽiṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe ( ID ) na maṅwalo a vhuḓiṅwalisi a khamphani yavho , khamphani ya vhushumisani kana pfano
Vhoramabindu vha nnḓa na mabindu apo vha tea u ṱuṱuwedziwa u thoma mabindu tshumisano kana vhufarakani vhoṱhe .
Ri tshi sedza murahu kha : Mashango o bvelaho phanḓa na ane a kha ḓi bvela phanḓa khathihi na zwikhala zwa vhudzivha mveledziso .
8 . Khabinethe yo dzhia tsheo ya u tevhedza ndaela ya khaṱhulo ya khothe ye ya ita khaṱhulo ya u vhuedzedzwa mushumoni ha miraḓo ya Bodo ya vhalangi vha Umgeni Water .
Mishumo yapo : Mishumo yapo i dzhenisela vhadzuli tshelede
Hu tea uvha na tsivhudzo ntswa kha mbilahelo dza muṱa na ṱhoḓea , na musi hu tshi khou dzhielwa nṱha uri miṱa i khou shanduka na uri ṱhoḓea ntswa na hone dzo fhambanaho dzi tea u sedziwa .
U dzhia vhuḓifhinduleli ha u vha na vhuṱanzi uri CBP yo tshimbidzwa ya fhelela kha wadi dza 6 u swika kha 8 ;
Naho zwo ralo , izwi zwi amba uri a hu na tshikhala tshi sikelwaho vhagudiswa u shumisana kha mishumo nga zwigwada .
Ndi ngani vhana vhe vha vha vha na khakhathi vha songo ṅwethuwa murahu kha muambi ?
Nga Ṱhafamuhwe 2015 , Khabinethe yo tendela khwiniso dza u fhedzisela dza Mbekanyamaitele a u Pfulutshela kha Khasho ya Didzhithaḽa , zwine zwo vulela uri thandela i thome u shuma .
Zwi ḓi fana-vho na uri vhuhulu ha dziwadi vhu nga ita uri miraḓo ya tshitshavha i kundelwe vhukuma u ḓa miṱanganoni i no farelwa fhethu hune ha pfi ndi vhukati .
Zwo ṱanganedzwa uri mbetshelwa i fanela u itelwa fhethu ha u paka goloi ha phuraivethe , na fhethu hune ha ṋetshedzwa tshumelo ya vhuendi ya nnyi na nnyi hune nyolo na vhupo ha vhubindudzi zwa ṱuṱuwedza vhaendangaṋayo .
Kha mutakalo , ri fanela u kala uri naa vhathu vha tshila tshifhinga tshilapfu , vhutshilo ha mutakalo .
Vhaṅwe vha sedza kha mawanwa a ṱhoḓisiso , ṱhoḓisiso dza khonṱhiraka na ngudo dza nga nṱha ha digiri ya u thoma , na dziḽaborithari , dziḽaiburari na thekhinoḽodzhi dzine dza ḓura u dzi ṱhogomela .
Tshitshavha tshi kona u sedza mvelaphanḓa ya masipala nga kha muvhigo
Ho , naho zwo ralo , wanala uri dzimbalombalo dza awara khothe , dza u ela mashumele a vhatshutshisi , dzi sumbedza uri vhunzhi ha mushumo wa vhatshutshisi wo khwinisea hu si na u vhulunga zwiko nyengedzedzwa .
Masia aya vhuvhili hao o tea thwii kha ndingedzo dza u engedza u shumiswa ha dzi ICT zwikoloni .
U pulana a si zwine makone a zwiita .
U bva lwa u thoma u shuma ha thandela ndi iṅwe ya ndivho dza ndeme kha vhumatshelo vhuḓaho .
U vhala ha musi a eṱhe kana vhe vhavhili
Musi nḓila dzoṱhe dza u thivhela , u langa , na u imisa nndwa dzo shumiswa , ndi hone hu tshi vhidzwa mapholisa .
Mushumo wa Komiti ya Wadi ndi u vhona uri vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u pulana thandela vha fanela u ita uri tshitshavha tshi shele mulenzhe na u vhona uri vha shela mulenzhe tshoṱhe kha thandela .
Fhedzi-ha zwipikwa zwi tea u sumbedza u khethea ha tshumelo dza vhashai , zwine vhalanguli vha nga zwi thivhela .
U tikedza mveledziso na kushumisele kwa sisiṱeme ya ndaulo ya vhukoni na u bveledza ya kuitele kwa thendelo .
Sa nga misi , ndi tea u swikisa ndivhuwo zwi tshi bva mbiluni kha miraḓo ya bodo sa nṋe kha u shela mulenzhe havho nga u ḓiimisela kha ṅwaha woṱhe .
Afrika Tshipembe , mativha a maḓi ndi one a re kha tshutshedzo khulwane kha ekhosisiṱeme dzoṱhe , hune 48% yao ya vha i tshi khou tshinyadziwa vhukuma .
( ii ) ndaela i no fhaheya nḓivhadzo ya uri a zwi shumi Iwa tshifhinga na nga maitele afhio na afhio , u itela uri maanḓalanga a vhusaho , a kone u khakhulula zwe zwa vha zwo khakhea .
1.15 Tshigwada tsha SAPC tshi khou ṱanganedza u phaḓalala ha vhuvha ha vhuloi kha zwitshavha zwa Afrika na tshinyalelo ye ya itea kha zwitshavha zwa Afrika .
Tshiimo tsha gomelelo ngei Kapa Vhukovhela , Kapa Vhubvaḓuvha na Devhula ha Kapa tsho swikiswa kha tshiimo tshinyalelo tsha lushaka .
Izwi zwi katela thendelonzwiwa ya vhusimamulayo , ndango , u ṋetshedza ḽaisentsi , mugaganyagwama na khethekanyo ya zwirengwa khathihi na u Manḓafhadza Ikonomi ya Vharema yo Tewaho kha Nyengedzedzo uri zwi ṱuṱuwedze vhuḓifari kha sekithara ya phuraivethe na uri hu vhe na tshanduko .
Zwiṅwe-vho zwi amba u fhufha luṋa nga R3000 u dzhenela u pfumbudzwa
Ri ḓo pfufha u bvelela , hu ḓo dovha ha vha na masiandaitwa a u kundelwa .
I dovha hafhu ya shuma sa yone nḓila nthihi ine ngayo mabindu a nga kona u vha na tswikelelo kha muvhuso u itela uri a ḓo kona u sumbedzisa vhuhulu ha ndozwo dze a ṱangana nadzo .
Thandululo dzi re hone ho sedzwa maga o dzhiwaho kana zwikundisaho kha u dzhiwa ha maga u ya nga PAJA , 2000 : Mannḓalanga a khumbelo ya ngangomu kha Mulayo uyu ndi Minisiṱa .
Naho zwo ralo , muvhigo u kha ḓi vha wa ndeme sa izwi u vhuṱanzi ha uri gese i bvisaho miṱodzi yo ambiwa nga hayo vhusiku honoho nahone a zwo ngo tou vha , sa zwine zwa khou sumbedziswa zwone , mazwifhi maswa .
Milayotibe ya Khethekanyo 76 - Milayotibe i sa kwami mavunḓu .
Murangaphanḓa u nangwa nga vhunzhi ha vouthu nahone murangaphanḓa o nangiwaho u tea u ṱanganedzwa na u ṱhonifhiwa nga vhoṱhe .
Vhaṅwe vha vhaswa vha vhanna vha ḓivhaho kana u humbulela uri vho kavhiwa , vho dzhia tsheo ya tshiṱuhu ya u shata vhaṅwe , nga u ita zwa vhudzekani na vhathu vho kambiwaho kana u tzhipiwa nga vhathu vhanzhi .
Nḓila yavhuḓi ya u langula dziWRULD
Ndivho ya dzhendedzi ndi u topola , u wana , u fara , u bveledzisa na u bvisa mavu a muvhuso - na are na vhuṋe ha phuraivethe u itela vhudzulo na ndivho ya tshitshavha na u itela u sikiwa ha vhudzulo ha vhathu vhu sa nyeṱhi .
Sisiṱeme ya Vhupimathengo ha Lushaka i bva kha Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Vhupimathengo ya Lushaka une wa vhona uri vhuṱanzi vhu fushaho vhu shumaho u bva kha vhupimathengo vhu khou katelwa kha maitele a vhupulani , u ita mugaganyagwama , u khwinisa madzangano a tsedzuluso ya mbekanyamaitele , khathihi na mbekanyamushumo dzine dza khou bvela phanḓa na ndaulo ya thandela u itela u khwinisa mashumele .
Khona ya zwithu zwa mupo / ṱafula ya zwitumbulwa i re na zwimela
8.4 . Khabinethe i fulufhedzisa lushaka uri mapholisa nga tshumisano na zwitshavha vha ḓo vhona uri havho vho shelaho mulenzhe kha zwiito zwa vhutshinyi vho fariwa nahone vha livhana na tshanḓa tshihulwane tsha mulayo .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka na mushumo wa vhulavhelesi wa Phalamennde
Khabinethe yo tendela u dovha u tholwa ha vhathu vha tevhelaho kha Khoro ya Mveledziso ya zwa Vhashumi vha Afurika Tshipembe u thoma nga Khubvumedzi 2013 u swika Ṱhangule 2018 , hu tshi ḓadziswa kha vha sumbe vho tholwaho vho ambiwaho afho nṱha .
Anthenae dzo fhelelaho dza 64 dzi ḓo pangiwa dza dovha dza vha dzi tshi khou shuma nga Ṱhafamuhwe 2018 , na uri i khou fhaṱiwa nga 75% ya zwibveledzwa zwapo u itela u lugisela nḓowetshumo yapo kha u dzhenelela hu hulwane .
CDWs dzi tshi tikedza komiti dza wadi u thusa u bveledzwa ha mivhigo , minetse , pulane
Muhasho wa Vhufaragwama ha Lushaka wo ḓiimisela u vhona uri masheleni a sa vhe yone thaidzo kha zwa u swikelela khaelo .
Dzi ṱhogomela mafhungo a Phalamennde a hayani .
Tshi thoma nga ndugiselo ya tshitatamennde tsha tshipikwa kha zwipikwa zwiṅwe na zwiṅwe zwa mushumo .
Hu na zwithu zwinzhi zwo no ṅwalwaho nga ha nzudzanyo dza mulayo na mbekanyamaitele mayelana na u dzhenela ha vhadzulapo mashangoni o fhambanaho u mona na ḽifhasi .
Naa ri nga ita idzi thandela na zwiṅwe zwiimiswa zwa tshitshavha ?
U sikwa ha mishumo zwi ḓo ongolowa , nahone miṱa minzhi i ḓo kombetshedzea u tshila nga miholo yo fhungudzeaho , naho ikonomi i tshi khou vuwa .
Fanitshara ya nnyi na nnyi i nga katela dzibannga na vhugalatenga ha vhaṱaleli .
Tshivhalo itshi tshi fhasi kha tsha ṅwaha wo fhiraho , ho sedzwa u konḓa huhulu ha vhupo ha ikonomi .
Bugu iyi ( i bva / tshi bva ) ha mmane .
Ndi khou ṱoḓa u ṱuṱuwedza muswa muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe uri a ṱanganele na vhaṅwe vhathu vha fhiraho 1,2 miḽioni vhane vho no dzula vhe nga ngomu ha nethiweke , a dzhie maga a u sendela tsini na vhumatshelo ha khwiṋe .
Kha masia hune sekhithara dzoṱhe dza dzhenela mveledziso ya mitambo , hu na vhuṱanzi ha u dzhenela ho engedzeaho kha u dzhenela nga vhunzhi mbekanyamushumo dza mitambo ya u ṱaṱisana .
Rerani nga zwe na guda kha themo mbili dzo fhiraho .
Kha vha sumbedze lushaka luṅwe na luṅwe lwa miri nga hekithara .
( c ) u dzhia vhukando ho teaho ha u khakhulula .
U ṋetshedza ṱhoḓea dza tshitshavha kha vha Poswo ya Afrika Tshipembe .
Zwibviswa zwi songo themendelwa zwo tendelwaho hu na ndambedzo a zwi tsha dzhielwa nṱha u bva kha tshitatamende tsha vhuimo ha zwa masheleni musi ho tendelwa zwibviswa zwi songo themendelwa , na u wanala ha masheleni a elanaho nazwo .
Mvelelo dza yunivesithi dza u bva 1986 u swika 2011 nga vhuḓalo ; zwidodombedzwa zwi songo fhelelaho zwa u bva 1965 u swika 1985 ; na zwidodombedzwa zwa u bva 1964 u ya murahu nga 1900. ( Zwidodombedzwa zwa murahu zwi kha ḓi dzheniswa , na uri zwi nga khwaṱhisedzwa zwi tshi khou vhambedzwa na dathasethe i songo odithwaho ine ya vha thungo kha NLRD . )
Arali vha na vhulwadze ha swigiri , vha na guḽukhousu nnzhi ( swigiri ) malofhani avho .
U ṱola na u khwaṱhisedza ṱhoḓea ya maṅwalo a tikedzaho masheleni a ṱoḓeaho maitele a u pulana tshiṱirathedzhi na kushumele kwa ṅwaha nga ṅwaha , u ela na mveledziso ya mugaganyagwama wa yuniti dza bindu .
Ri hanedzana na zwiito , nḓila na maitele oṱhe a vhutherorisi sa zwi si ho mulayoni hu sa sedzwi zwiito zwifhio na zwifhio zwe zwa takutshela u ima nazwo .
2.3 . Khwiniso iyi ndi ine ya ḓo ita uri hu vhe na u ṱanganedzwa ha Luambo lwa Tswayo dza Zwanḓa lwa Afrika Tshipembe ( SASL ) sa luambo lwa tshiofisi lwa vhufumimbili ( 12 ) nahone i ḓo dovha hafhu ya ṱuṱuwedza u ṱanganedzea ha mvelele ya luambo lwonolwo khathihi na u khwaṱhisa pfanelo dzi linganaho kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe , hu sa sedzwi uri vha na vhuholefhali .
6.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha miraḓo ya tshitshavha uri i vhige vhugevhenga , hu tshi katelwa na zwiito zwi elanaho na u shumiswa ha zwidzidzivhadzi , kha mapholisa na uri vha songo dzhia mulayo vha u vhea zwanḓani zwavho kana u ita zwa u ḓilwela nga tshitshavha .
Ro vhonavho thandela dza themamveladziso ya matshilisano dza ndeme .
Mbonalo ya vhuvha ha mushumo
Muṱolambalelano Muhulwane Afrika Tshipembe o vha tshipiḓa tsha komiti ya mbalelano na uri u dzulela u vha na miṱangano ya phuraivethe hu saathu vha na muṱangano na ndangulo , ha vha u tendela Muṱolambalelano Muhulwane Afrika Tsjipembe kha u swikisa mafhungo maṅwe na maṅwe a tshidzumbe .
Zwenezwo , nga vhaimeleli vhashu vhe ra vha khetha ro vhofholowa , ri ṱanganedza hoyu Mulayotewa sa wone mulayo muhulwane wa Riphabuḽiki u itela -
Vhathu vha mitambo vha a dzhenelelesa kha maitele asa anani na matshilisano sa khakhathi , tshanḓanguvhoni , vengo ḽi no itelwa vhabvannḓa ḽo kalulaho na u fhura .
Madzhisiṱaraṱa u dzula na muraḓo wa tshitshavha tsha vhongwaniwapo are na nḓivho yavhuḓi ya mvelele na u kona u eletshedza khothe kha zwiṅwe zwithu .
Thandela dza PPP ndi musi mbadelo nga u pfufha maanḓa khamphani ya thendara i tshi itwa nga tshiimiswa tsha sekhithara ya muvhuso vha tshi anganyela vhuḓifhinduleli ha zwa masheleni u badela sekhithara ya phuraivethe arali konṱiraka ya fheliswa hu sa athu swika datumu ya u fhedzisela .
Nga tshifhinga tsha vhuṱambo uvhu , Phresidennde khathihi na vharangaphanḓa vha bvaho kha masia oṱhe a muvhuso vhuraru hao , vha ḓo ṱangana na zwitshavha zwa fhaḽa vunḓuni ḽa North West .
U ṱhiraisela , u kopolola na u ṅwala dzina ḽawe u bva he ha sumbedziswa uri hu tea u thomiwa hone .
Mulayo uyu u ita mbetshelwa ya ṱhaluso ya maṅwe mavu , ndaulo ya khethekanyo ṱhukhu ya mavu eneyo na u dzudzwa ha vhathu nga u tou ralo .
Haya maitele o tou thoma u itwa fhedzi kha zwibadela zwa vhugudisi .
A pfufhifhadza mafhungo na u ita uri zwi leluwe u a vhala .
Tshanduko ya ikonomi : Zwipiḓa zwoṱhe zwa ikonomi ( mithelo , mitikedzo ) zwo vhetshelwa thungo ngeno hu uri mutengo wa mbambadzo u khou khwiniswa huṅwe na huṅwe hune zwa sumbedza tshanduko ya mbumbo ya zwa ikonomi , sa muthelo wa thundu , VAT na miṅwe mithelo ya nga thungo .
Ndaulo dzo fanelaho dzo khwiṋifhadzwa na ṱhoḓea dzo ṱalutshedzwaho dza mimasipala dza u renga muḓagasi kha vhabveledzi vha muḓagasi vho ḓiimisaho .
Izwi zwo ita uri vhuḓifhinduleli ha zwa masheleni hu vhe khagala na u ṋetshedza vhukoni kha u dzhia vhusedzulusi ha nga ngomu hu tevheleleaho .
Sisiṱeme ya Afrika Tshipembe ya u ta Ndeme ya mulwadze yo iswa kha maongelo oṱhe , na EMS , na maitele o vusuludzwaho , o iswa kha zwiimiswa zwoṱhe .
Ri humbula avho vho lovhaho nga tshifhinga tsha khakhathi dze dza vha dzo lambedzwa nga muvhuso dza 1980 na 1990 dziḓoroboni na mivhunduni yashu .
Ri kovhelana kuvhonele ku linganaho kana ku fanaho kha mafhungo manzhi mahulwane a dzitshaka .
Vhoṱhe Mapholisa na Tshumelo dza Ndulamisovha dzulela ya hangwa u isa vhahwelelwa kana mufariwa khothe .
Miṅwedzi ya vhuria i vha yo oma nga maanḓa na uri ri zwenezwo eletshedza vhadahi uri vha shumise dziṱhirei dza miora ya fola goloini dzavho , na uri vha songo laṱa segereṱe nga nnḓa ha goloi dzavho .
Hezwi zwi i Lwanzhehekurika Tshipembe uri i zwi i Lwanzhehekha u langa masheela dza u dzine dza khou itiswa nga vhathu nga nlanga masheela kha mupo wa lwanzhe , hu uri nga tshifhinga tshenetsho tshithihi hu khou aluswa khonadzeo ya mveledziso ya ikonomi ine i i mi ine i ṱa zwa zwino
Hezwi ndi u itela vhuṱanzi ha uri a hu vhi na tshinyalelo ya tshipiḓa tshifhio na tshifhio kha tshiimiswa tsha mushululo musi wa muelelo nga nṱhani ha zwikhakhisi zwa tshifhinganyana musi hu tshi khou shumiwa .
Sisiṱeme iyi yo thoma nḓila dza matshimbilele o ṱalutshedzwaho zwavhuḓi vhukati ha masia mavhili fhedzi a i ṋei vhuṅwe vhukule vhu linganaho .
HMS Property Valuations CC a i na vhuṱumani na Tshikwama zwenezwino vho tshenzhela kha vhupo na khethekanyo ya vhubindudzi ha ndaka vhu tshi dzhielwa nṱha .
Fhedzi-ha , vhushai , kha nzulele ya Kapa Vhubvaḓuvha , vhu ṱana kudzulele kwa vhathu ku sa fani .
Ndaulo ya mulayo ya pfanelo dza mufarisi nga tsheo ya vhuhaṱuli i nga hanedzwa nga u ḓidzhiela tsheo nga muthu a re kha vhuthihi na muṅwe fhedzi zwi na mbuelo ya u ṋetshedza tsireledzo kha mufarisi a re khomboni .
Ndi nnyi mutambi wa zwipotso ane na mu
Vha tshi tou wana nḓivhadzo yo raliho , muṋetshedzi u ḓo , kha tshifhinga tsho bulwaho na nga u ṱavhanya hu ṱanganedzeaho , u ḓo lugisa kana thivha thungo dzi sa shumi kana zwipiḓa zwa hone , hu si na mbadelo kha murengi .
Na nga fhasi ha ndaulo hu wela fhungo ḽa ṋetshedzo ya masheleni a tshumelo , madzangano a tshumelo na ndangulo ya tshumelo .
Vhadzudzanyi vha madzulo vha tea u vhona uri zwileludzi zwo teaho zwa mabisi na zwibisana zwo ṋetshedzwa u bva mathomoni .
Komiti dzo thomiwaho nga Bodo dzo nangwa u ya nga khethekanyo yo khekhwaho .
Vhurindilamushonga ha TB yo engedzea u bva kha phesenthe nthihi u ya kha phesenthe tharu kha vhalwadze vhaswa na u bva kha phesenthe nṋa u ya kha phesenthe dza sumbe kha vhalwadze vha wanaho dzilafho hafhu .
Havha vha katela :
Awara nyengedzedzwa dzi ḓo vha dza akhaunthu ya Muṋetshedzi wa Tshumelo .
Uḽa munna a sinyuwa nga maanḓa a mbo ḓi ṅala muḓi wawe a ṱuwa a si tsha vhuya vhathu vha kusi kwoṱhe vha ḓa vha tshi ḓou vhona nnḓu yawe khulukhulu na u ḓiphiṋa nga murunzi .
Vho Themba Stanley Kojana sa Mufarisa Mulangi Muhulwane : Vhadededzi , Mveledziso ya zwa Vhashumi na Tshiimiswa , kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo .
Muthu muṱuku a nga thusa muthu muhulwane ?
U vhala na vhagudi ( ho katelwa ngomu u ṅwala na vhagudi )
Musi zwi tshi itea ngaurali , minwe yaṋu i ḓo ni thusa u vhala .
Tshenzhemo ya dzitshaka i sumbedza uri vhuaḓa vhu nga fhungudzea zwihulwane na u ita uri tshitshavha tshi vhe na fhulufhelo nga vhuḓinekedzeli kha zwa poḽitiki na u bvela phanḓa na u shumisa maitele o teaho .
Zwiṅwe zwipiḓa zwi elanaho zwi katela u kuvhanganyiwa , u endedzwa na u laṱiwa ha mathukhwi .
Hei samithi i ḓo dzhenelwa nga vhalangi vhoṱhe vhahulwane u bva kha matavhi oṱhe a muvhuso vhuraru hao , tshihulwane hu u itela u alusa kupfesesele kwa mushumo wa Tshumelo ya Tshitshavha kha u swikela ṱhoḓea dza ndeme dza maAfurika Tshipembe na u ranga phanḓa mveledziso ya ikonomi yashu .
Tshiṅwe na tshiṅwe tshine ra ita sa muvhuso ri vha ri tshi khou tevhedzela Ndayotewa yashu na bono ḽayo ḽa tshitshavha tshine ra khou fhaṱa .
1.12 . Khabinethe i ṱanganedza u sainiwa ha Memorandamu wa u Pfesesana ( MoU ) na Muvhuso wa Flanders kha u alusa Ikonomi ya zwa Matshilisano Afrika Tshipembe .
Zwa ndeme , u siiwa ha vharema nnḓa kha Dzangano ho vha tshiṅwe tsha zwiitisi zwihulwane zwa u vhumba ḽihoro ḽa African National Congress nga 1912 .
Ngoho : Munna a nga hweswa mulandu wa u tzhipa arali a nga kombetshedza mufumakadzi wawe u ita zwa vhudzekani nae .
7.1. Khabinethe yo tendela u thomiwa hafhu ha Khoro ya Vhutsireledzi ha Lushaka u itela u leludza pfananyo ya mushumo woṱhe wa shango u elanaho na zwa vhutsireledzi .
U LWA NA VHUTSHINYI NA VHUFHURA
Muraḓo wa Bodo kana komiti dzadzo vhane vha si vhe tshoṱhe kha mushumo wa Muvhuso vha ḓo badelwa malamba na magavhelo zwo bulwaho nga Minisiṱa hu tshi tevhedzwa Ndaela dza Gwama dzo bviswaho nga Gwama ḽa Lushaka .
Ṱhoḓisiso nnzhi i a ṱoḓea kha homoni na masalela a zwa mishonga kha mirundo .
Ndi zwone , hu nga si vhe na u pulana zwavhuḓi hu si na nḓowenḓowe yo raliho , musi mianganyelo wa tshi vha wa vhukuma tshoṱhe , zwi ita uri pulane na dzone dzi shume zwavhuḓi vhukuma .
Komiti dzo imaho dzi elana na mihasho ya masipala nahone dzi nga thomiwa nga khoro he zwa tea .
Mushumo wa u thivhela ha vhuvhili ndi u thivhela kana u fhungudza khombo ya vhuṅwe vhufamuraḓo .
Nga nṱhani ha izwi , muhasho u khou ita ṱhoḓisiso nga ha matheriala ane a nga imela tshone kha u fhaṱwa ha dzibada .
Luambo : Shandulani mapulo a mafhungo a vhe mafhungo maambiwa .
Ri ḓo renga zwiṱoko zwine zwa vha hone kha vhabveledzi vho fhambanaho .
MaAfrika Tshipembe kha mitambo yo fhambanaho vho ri ṱuṱuwedza nga zwikili zwavho na vhukoni nahone vha wana miṅene ya lushaka na ya dzitshakha .
U ṱoḓisisa zwiito zwa migodi fhaḽa Gras Valley .
Ri nga si kone , sa tsumbo , u shandukisa mulayo wa mishumo i sa shandukiseiho ine ya thivhela tsiko ya mushumo .
I ya , naho zwo ralo , vha na vhuingameli vhune ha dovha ha shumiselwa zwa mushumo wa u lwa na vhuaḓa .
( 5 ) Mulangi wa Vhatshutshisi wa lushaka -
U shumiswa zwihulwane ha ndambedzo ya PPP zwi nga shela mulenzhe kha u dzhia tsheo dza khwine , u ḓilaula , vhuḓifhinduleli na ndondolo musi hu tshi pulaniwa na u asesa thandela dza themamveledziso .
Nḓila dza musudzuluwo dzo fhambanaho dzi na phetheni dza u ima dzo fhambanaho .
Zwiṱitshi zwa mapholisa zwi linganaho 98.9% zwo vhigwa u vha na Foramu dza Mapholisa a Tshitshavha dzine dza shela mulenzhe kha vhupo ho tsireledzeaho wa vhadzulapo vhawo .
Nyito i leluwaho fhedzi i iteaho ine ra i dzhia ṋamusi ndi ndindakhombo ya matshelo u itela lushaka lwashu .
Vha kona hani u pfesesa ndingo dza guḽukhousu dze vha ita hayani na u shandukisa tshikalo tsha inisuḽini arali hu na ṱhoḓea .
Tsaukanyo ya nḓowetshumo na mishumo ya u sedza zwa ndeme yo ombedzela zwivhambadzwa zwi tevhelaho sa thevhekano ya zwo sedzwaho zwa ndeme ya u thoma .
Ndeme ya nyelelotshikati ya tsumbonanguludzwa i tea u shumiswa u vhambedza maitele o fhiwaho .
Iṅwe ngudo ya ndeme ndi u ṋetshedza thikhedzo yo fanelaho ya mudzudzo kha vhaṋe vha mavu vhaswa uri mavu a ise phanḓa na u bveledzisa .
( a ) khabinethe , hu fanela u vhalwa sa vhulivhisi kha muraḓo wa Khorotshitumbe ; huno
Nyimele ya maḓaka yo no vha khwiṋe vhukuma saizwi vhalimi vha khou dzhia maitele a khwiṋe a kulimele .
Mimasipala mihulwane i re na mugaganyagwama muhulwane i nga kha ḓi ṱoḓa u shumisa yuniti dza u pfumbudza dze dza telwa mushumo wonoyo , hu tshi shumiwa na Vhaḓivhimakone vha CBP .
U thomiwa ha tshifhinga tsha u fhindulwa ha mulilo kha tsireledzo , vhuendi na zwa shishi :
Zwi fhambanaho na izwo , musi zwipiḓa zwa hugaledzwa zwo ṱanganyiswa , tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshi a vhuelwa u bva kha vhupo vhuhulwanesa .
( Enhanced ) Nyengedzedzo ya Maitele a dzinnḓu dza Vhathu :
Sitediamu a tshi nga ḓo shumisa muḓagasi munzhi , nahone u ḓo shuma lwa tshifhinga tsho pimiwaho fhedzi .
Musi vha tshi vhala shedulu ya mbuelo kha garaṱa ya Z yo ḓaho na nyendedzi iyi , vha ḓo vhona uri hu na gumofulu ḽa muṱa wavho , na gumofulu ḽiṱuku ḽa muunḓiwa muṅwe na muṅwe o ḓiṅwalisaho kha Tshikimu .
Belgium , sa tsumbo , ḽi lifhela fhedzi zwiito zwa khole zwa khakhathi dzi itelwaho vhathu .
Dr Wallace u bula uri Mulayo u na vhubvo hawo kha ndaulo ya kale ya vhukoḽoni na vhalangi vhenevho vha tshiṱalula , vhe vha vha vhe na thaidzo kha zwa lutendo na vhuloi .
U shumiswa ha mapfura a mapfura a bvaho kha mbeu ho ḓala luvhili u fhira zwibveledzwa zwa fhano hayani , na uri zwenezwo Afrika Tshipembe ḽo ḓitika nga maanḓa nga zwirengwa zwa mapfura zwi bvaho mashangoḓavha .
Pulane dzi ḓo sedza kha zwa nḓowetshumo ; zwa vhulimi zwa tshizwinozwino ; themamveledziso ; tshumelo dza zwa masheleni ; mveledziso ya vhupo ho kunaho ; u tshimbidza zwa vhubindudzi na mbambadzo ; u fhungudza vhushai na ndondolo ya tshitshavha ; mutakalo wa tshitshavha ; u rumelwa ha vhathu kha mashango aya mavhili , khathihi na tsireledzo na vhutsireledzi .
Ndaka dzoṱhe dzi re kha zwiṅwe zwiimiswa dzo ṅwalwa kha mutevhe kha ḽiṅwalo ḽa eḽekhiṱhironiki .
22.1.3 Tshipiḓa itshi tshi ṱalutshedza thandululo dza mulayo dzi re hone kha muitakhumbelo ane a khou ṱoḓa u itela khaedu tsheo idzo , dzine dza katela dzi khaṱhululo dza nga ngomu tshiimiswani , u isa mbilahelo kha Vhulanguli kana u ita dzikhumbelo khothe .
Ṱhalutshedzo a i shanduki nahone i shumisa Maitele a Tsirakhombo .
U shela mulenzhe kha nyambedzano ya u khetha ṱhoho ino ḓo ṅwaliwa ngayo .
Vho Carr vho dovha vha dzhiela nzhele uri mutevhe wa dzitshakha u nga si sendekamiswe kha maanḓa fhedzi , na uri hu nga vha fhedzi " tsha mufuda u si tshone wa tshi re tshone " une wa nga dzhiela fhasi tshipiḓa tsha mvumbo kha mutevhe kana u ufhio wa ḽifhasi .
Ndi kha muya wonoyo une zwazwino ri khou dzhena kha tshifhinga hetshi tsha zwino .
Hu ṱoḓea vhukoni vhuhulwane kha masia oṱhe a mbadelo dza muvhuso ngauri tshelede i no dzhena kana tshikwama hu na khonadzeo ya uri tshi aluwe nga u ongolowa nga tshifhinga tsha vhukati .
U shaya nungo kha u wana zwithu na ndangulo ya zwibviswa zwi khagala uri ndi thaidzo ine vhalambedzi vha tea u i sedzulusa na u ṋea thikhedzo - zwi sumba uri izwi zwi nga vha tshipiḓa tsha dzi mbekanyamushumo .
Ndi lini hune vha ḓo ita izwi ?
Ndi nnyi o teaho u farana a songo teaho u fara muvhili wanga
U ḓalesa na vhukule ndi mafhungo a no khou dina vhukuma . 95% ya vhadzulapo a i na tshumelo dza ndondola mutakalo .
Zwivhumbeo izwi zwi nga zwi dzulaho vhathu kana zwi sa dzuliho vhathu .
Thimu dza Hout Bay dzi ita nḓowenḓowe luvhili kana luraru nga vhege .
Thendelano ya konṱiraka zwi amba ḽiṅwalo ḽi vhidzwaho Fomo ya u Ṋetshedza na u Ṱanganedza .
Naho tshivhalo tsho vhalelwa nga vhulondo , tshi tea u sedzwa sa tsha khumbulelo fhedzi nahone Rakhonṱhiraka , musi a saathu u oda matheriala maṅwe na maṅwe , u tea u sedza tshivhalo tshine tsha khou ṱoḓea .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Thendelonzwiwa ya Tshumelo ya Tshitshavha na u fhululedza zwe madzangano a vhashumi vha tshitshavha na Muvhuso sa mutholi kha u ḓivhofha havho nga kha Thendelonzwiwa .
Vhukoni ha mveledziso ya muḓagasi vhuswa vhu ḓo engedza tsireledzo ya muḓagasi nga u fhungudza u ḓitika tshoṱhe nga giridi ya muḓagasi na u vulela vhubindudzi vhuhulwane ha sekhithara ya phuraivethe .
Vho Natalie vha ri Caleb u fana na vhaṅwe vhana vha vhukale ha miṅwaha ya sumbe na uri u takalela mishumo i elanaho na mbalo .
Zwazwino ri khou tikedza thandela dzi na tshivhalo dza zwa HIV kha zwiimo zwo fhambanaho zwa mveledziso nga kha mbekanyamushumo ine ya pfi Vhufarani ha Tshiṱirathezi ha Tshanduko ya Mutakalo , vhu katelaho SHARP kha Khantsele ya Tsedzuluso ya Mishonga ya Afrika Tshipembe .
23.4.2 nga tsheo ya maanḓalanga a khaṱhululo a u hanela u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswa yo lengaho
Ri hulisa na u dzhiela nṱha muṅwe wa vhe vha lwa vhukuma nga tshifhinga itsho , Mufarisa Muṅwaleli wa Phalamennde , Vho Baby Tyawa , vhane vha vha vhukati hashu .
Tsha u fhedzisela , ri na tshikolodo kha Vhalangi Vhapo nga ha mafhungo a zwibviswa zwa mutakalo zwe vha zwi lambedza .
Ngoho ndi yauri Afrika ḽoṱhe ḽo tikedza mbofholowo yashu na u vhofhololwa hashu .
Vhabvannḓa vha nga sengiswa khothe dza sialala .
Ndivho ya u ṱola zwa vhupo , maitele a tsedzuluso na kupfesesele kwavhuḓi kwa theo ya mulayo ya zwa vhupo .
u fhungudza u ḓihwala hu songo pulaniwaho , ho sedzeswa kha vhaswa vhaṱuku .
U ya nga Rekhodo dza u Pfesesana , vhaṅwaleli vha khomishini dzo fhambanaho vho ṱangana u dzudzanya Ḽiṅwalo ḽa Mathomo ḽa Dzangano na u ṱanganedza masiandaitwa ane a ḓiswa nga mathomo zwithu zwenezwo .
Muvhigo watsho u ḓo ri thusa u shumisa mbetshelwa dza mulayo zwi tshi ya kha u vhofhololwa nga u ṱavhanya ha zwivhotshwa zwi tshi ya nga data i fhulufhedzeaho .
Vhuṋe ha mugaganyagwama nga tshitshavha
Vha tea u kwamana na vhahura musi vha tshi vha na vhuṱambo .
GEMS i ita ṱhoḓisiso kha tshumelo dzo khetheaho misi yoṱhe .
U langula vhalwadze vhoṱhe kha ḽeveḽe dza ndondolo dzo teaho kha ndondolo ya phakhedzhi dzo teaho .
Ivhani na vhuṱanzi uri nomboro dza luṱingo dza vhabebi vhaṋu na dza vhahura vhaṋu ni a dzi ḓivha .
Halwa ho vha hu hone ho phaḓalesaho kha milandu i elanaho na zwiṱhavhane , u tzhipa na milandu ya khakhathi dza miṱani .
Tshikepe tshapo tsha u rea khovhe tshi katela gere dzoṱhe , tshomedzo , mbulungelo , mihwalo na zwivhaswa zwi re khatsho .
Maitele a vhukoni ho dzudzanyeaho na u vhekanya tshivhalo tsha zwiimiswa zwi vhigaho kha Minista u itela uri zwi vhe na tshikhala tsha ndango i bveledzaho .
Zwitentsi zwo ḓivhadzwaho zwoṱhe zwi wana muḓagasi .
U ṱaniwa ha ṱhanganyelo dzi re hone , ita girafu ya mvelelo .
Puḽane iyi ine ya khou dzinginywa i ṋetshedza nḓila dza uri i thome u shumiswa dzine dza vha dzone dzine dza ḓo ita uri i vhe yo dzudzanyeaho khathihi na u khwaṱhisa sekhithara sa yone muṋetshedzi wa mveledziso ya zwiḽiwa khathihi na u vha sekhithara ya nyaluwo ya ikonomi ine ya nga thusa kha u sika zwikhala zwa mishumo .
Arali na tamba nga mulilo mugudisi waṋu vha ḓo takala .
3.41 Ngei Mpumalanga nga 2007 , mufumakadzi wa vhukale ha miṅwaha ya furathi o pomokwa uri o lowa ṅwana we a ḓihaṱula vhutshilo .
Milayo i tevhelaho i tea u vhewa muhumbuloni :
U vhambadzelwa nnḓa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo hu fanela u itwa hu na ndivho ya dzangalelo ḽa tshitshavha .
Masheleni o kovhelwaho a tendelwa kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni u bva kha ḓuvha ḽe u kovhiwa ha thoma u shuma .
Muhwelelwa o pandelwa nga nṱhani ha zwiitisi zwi si zwavhukuma na u sa vha mulayoni .
Fhedzi ndi zwifhio zwiṅwe , ha ngo ṋetshedza zwidodombedzwa kana vhuṱanzi ha u tikedza ha ndingedzo idzi dzine dza khou humbulelwa .
Ṱhanganyelo ya figara dza mbuelo ya lushaka , naho zwo ralo , a i sumbedzi uri zwigwada zwoṱhe tshitshavhani zwo vhuelwa na nga nyaluwo ya ikonomi .
Ndi zwifhio zwa zwivhumbwa izwi zwine zwa kona u bambela nahone ndi zwifhio zwine zwa kona u fhufha ?
Nga fhasi ha sisiṱeme ya vhorakoloni ya vhuvhusi vhu songo livhana mivhuso ya khethululo , " Khoro " yo vha itshi shumiswa vhukuma nga muvhuso nga kha u shumisa maanḓa o ṱanḓavhuwa u ya nga ha milayo , mishumo ya " Mahosi " na " Khoro " ye ya vha itshi shumiswa u vhuedza na muvhuso .
Sa databeisi ya DNA ye ya dzinginywa , zwavhuḓivhuḓi hu na mashango a 50 ḽifhasi ḽoṱhe e na phasisa milayo ya databeisi dza DNA na ya databeisi ya DNA .
Zwenezwo , hune komiti dza wadi dza vha hone sa yone nḓila khulwane ya u dzhenela ha tshitshavha hu na ṱhoḓea ine ya tou vhofha kha masipala ya u dzhenisa komiti idzi kha u tea tsumbakushumele dza ndeme na thagethe na u lavhelesa idzi tsumbakushumele na thagethe .
1.10 Khabinethe i ṱanganedza u vhigelwa murahu kha Ndango yo Ṱanganelaho ya Tshiṱirathedzhi ya Tshugulu ine ya sumbedzisa uri Afrika Tshipembe ḽo ita mbofho ya u tswiwa ha tshugulu .
Ni a kona u zwi vhona uri roṱhe ro fhambana ?
Kha dzisentshari , nḓowelo i sa fani na iṅwe yo bveledzwa kha tshitaela tsha zwa vhufhaṱi ha Afrika Tshipembe , tshe tsha ambiwa sa mbingano ya vhurangeli na sialala .
U SHUMISWA HA TSHUMELO DZA VHUDAVHIDZANI
Nga maṅwe maipfi , mbuno dzi takalelwaho dzi ḓa nga murahu ha thendara dzi ḓuraho vhukuma dzo siwa nnḓa u thoma .
U vhea iṱo khwaḽithi ya maḓi na u vha hone hu katelaho u ṱola maḓi , u ita ndingo na u kuvhanganywa vhubvo ha maḓi malugana na tshikafhadzo na tshinyadzo na tsireledzo ya vhubvo ha maḓi .
U shaya mishumo ho kalulaho na vhushai ngeno hu na khonadzeo ya u thoma mishumo kha mveledziso ya zwa vhuendelashango
3.2 . Zwiṅwe zwa zwine mbekanyamaitele iyi ya ita , ndi u bvisela khagala mishumo na vhuḓifhinduleli vhukati ha masia mararu a muvhuso nga ha mafhungo a kwamaho maḓi a migodini .
Maitele o bulwaho kha Muengedzo wa 3 a ḓo shuma kha u khethiwa ha Muphuresidennde .
10.1 Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo ya uri tshiṱitshi tsha Muḓagasi tsha ACWA tsho kona u wana masheleni a linganaho R11.6 biḽioni u renga Muḓagasi u bva kha Mutshini wo Dziaho wa Masana a ḓuvha wa Redstone ngei vunḓuni ḽa Kapa Devhula .
U pfiwa ha mugaganyagwama hu khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dza MFMA , 2003 dzi a swikelelwa u ya nga ha u dzhenelela ha tshitshavha kha maitele a u ita mugaganyagwama .
Vhaṅwe vha sumbedzisa uri ṱhoḓea dzavho a si dza mavhengeletserekano maswa , naho zwi tshi nga sika mishumo ya tshifhinga nyana sa zwe zwa sumbedziswa kha IDP , fhedzi vha ṱoḓa kiḽiniki ntswa uri hu ḓo kona u ṋetshedzwa tshumelo tshitshavha tsha mikhukhuni tshine tsha khou engedzea , saizwi i re hone i sa koni u fusha ṱhoḓea iyi .
Sa vhunga ho ḓivha na zwiito zwi no fana na izwo kha vhupo uvhu , i tou vha tsumbu ya khagala uri masipala u vhona unga uvha na fhethu ṋetshedza vhulalo tsini na fhethu hune ha dzula vhathu azwi tou vha na masiandaitwa a si avhuḓi kha pfanelo dza nnḓu dzo no fhaṱwaho .
5.2 . Vhunzhi ha ṱhaḓulo iyi vhu khou ḓo livhiswa kha Ṱhaḓulo ya zwa Matshilisano ya Magavhelo a zwa Vhushai ya masheleni a linganaho R350 u itela u fhelisa vhushai na nḓala vhukati ha vhathu vho shayesaho kha tshitshavha khathihi na masheleni a thikhedzo dza vhashumi na mabindu .
Senthara dza ḽifhasi ntswa ya maanḓa a zwa ikonomi dzo shandula tshivhumbeo tsha ikonomi na u sika zwikhala zwa vhukuma kha nyambedzano kha mutheo wa mathemo maswa .
Vha nambatedze vhurifhi ha nga nṱha , ḽebuḽu ya tshibveledzwa , Ṱhanziela ya Koporasi na ṱhanziela ya ḽaborothari kha khumbelo yavho .
Zwithu zwo tshimbila nga u ṱavhanya musi ho no bva tshiphiri itshi .
Zwikhala zwa ikonomi zwo sikiwaho nga Muhasho wa Madzulo a Vhathu ( nga nyambo dza 11 dza tshiofisi ) .
Milayotibe ya thengiselano nga u angaredza yo tsireledzwa fhedzi musi hezwi zwi tshi humbelwa nga vha mashango a sili .
GEP ḽi ḓo dovha ḽa ṋetshedza thikhedzo ine i si vhe ya masheleni kha SMME dzi no kwama zwa vhulimivhufuwi u itela uri dzi tshimbidzwe lwa phrofeshinaḽa sa zwiimiswa zwine zwa vha na phurofiti .
Zwo ralo , ṱhoḓea ṱhukhusa dzi konadzeaho nahone dzo teaho dzi tea u bveledziswa u itela izwo zwileludzi .
Vhuḓifhinduleli ho fhiriselwa kha ḽevele ya fhasi kha mihasho i shumisaho tshelede kha u itela u khethe hune vha ḓo shumisa tshelede hone , kushumisele u guma he a kalelwaho hone na u lwa na vhuḓikumedzeli ha mbekanyamaitele .
U khwiṋisa u tswikelelo na u shuma ndivho ndi u avha nga ngona vho gudelaho zwa mutakalo vha tevhelaho kha luṱa lwa kiḽiniki :
I na mbetshelwa dza uri U pulanela Mveledziso yo Ṱanganelaho zwi na ndivho ya :
Kha vha ṋekane nga khophi yo sethifaiwaho ya ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe .
Nḓila nga u angaredza yo thewa kha themendelo dza ndeme dzi tevhelaho :
Mupo wa Europe : Vhuyo ndi vhufhio tshifhingani tshi ḓaho ?
Datumu ine tshiputelo tshi ḓaho tsha ḓo wanala ngayo kha u ḓiswa kana u dzhiiwa ;
Khethekanyo : Ndangulo ya Vhashumi khathihi na Khethekanyo : Zwa Vhuongi dzo ita odithi kha maitele a u thoma u shumisa kha zwiimiswa zwo fhambanaho .
U ya nga vhuhulu ha mavu aya a eḓana egere dza 18 000 .
Phurogireme ya u thoma bindu i ṋetshedza masheleni kha ṱhoḓea dza masheleni a u swika kha R2,5 miḽioni .
Zwikolo zwi na ṱhahelelo ya zwiko , zwileludzi na vhadededzi vha re na ndalukano .
Khamphani ine ya lambedza thandela yashu i bulwa musi ri tshi ṋetshedza tshifhiwa .
Yunitsi dzi tevhelaho zwa zwino dzi hone , hu tshi katelwa na Cape Town .
Khothe yo sumbedza uri idzo nyimele dzi tea u fhambanyiswa na nyimele dzine khadzo vhugevhenga ha vha ho itelwa u bindula .
U pfesesa tshanduko ya tshumelo ya nnyi na nnyi na nḓivho ya Mulayo wa Maḓi wa Lushaka , Mulayo wa Tshumelo dza Maḓi , na Mulayo wa Ndangulo ya Vhupo ya Lushaka .
Nga u ita zwenezwo , musi zwo no khwaṱhisedzwa , muungo wo bviswa fhedzi nga nnḓa ha theiphi .
Kha vha ḓe na ID , Phasipoto kana Nomboro ya Tshavhi .
Konṱiraka iṅwe na iṅwe ṋetshedzo i nga ṱolwa , ya lingwa kana u saukanywa musi ho no diḽivariwa , na uri i nga haniwa arali yo wanala i songo tevhedza ṱhoḓea dza konṱiraka .
Khungedzelo sentharani dza mavhengele hu tshi katelwa na muzika u re nṱha kana resiṱurenthe dzi tshi vala u lenga zwi nga vha zwivhangi zwa mbilaelo u bva fhethu ha vhudzulo ha tsini .
Zwa ndeme kha sia iḽi ndi khwaṱhisedzo yo khetheaho kha u bveledza zwiimiswa zwa vhugudisi zwine zwa nga bveledza vhorathekeniki vha re na vhukoni vhukuma na vhainzhiniara kha sekithara dzoṱhe dza themamveledziso .
U pfumbudzwa ha vhaongi , madokotela na vhaṅwe vhashumeli vha ndondolo ya mutakalo ho gonya .
Naho khothe dzo ṱanganedza uri vhugevhenga ho itwaho nga vhahwelelwa ndi vhuhulwane , khothe dzo vhonala dzo ḓilugisela u thetshelesa nyimele dzine dza nga ita uri tshigwevho tshi vhe tshiṱuku kha vhutshinyi ho itwaho .
U shaea ha u bvela khagala kha u vhusa ha vundu hu tshi vhambedzwa na theo ya mulayo ya halwa ya lushaka , nga maanḓa maelana na vhukonḓi kha u shumisa nyito , dzo vhalaho dzi songo dzudzanywa .
I nga bveledza hafhu nungo dza polotiki dzi re hone dzo no imelelwaho kha khoro zwa konḓa u ri khoro i pfe zwi zwiswa zwi bvaho kha tshitshavha tsha vhadzulapo saizwi mivhigo minzhi i tshi ḓo pfukiswa nga kha vhudavhidzani ha dzangano .
Mawanwa nga vhashumi vho ḓiimisaho nga vhoṱhe o kumedzwa ṋamusi na mvetomveto ya muvhigo yo bviswa u itela u bula muhumbulo .
Bannga khulwane dza Switzerland dzo vha dzi vhashumisani vha ndeme vha Pretoria nga tshifhinga tsha khethululo .
U thivhea kha tsha u thivha muṱambuluwo tsha phaiphi ndi thaidzo ine ya dzulela u itea .
Nga u tandulula thaidzo , vha khou linga na u ṱola zwe vha guda .
Muhanga wo ḓivhadzwa ngauri ho vhonala zwiṅwe zwivhuya zwi ngaho sa :
Deithi : Hu ḓo bvela mini tshilimo ?
U sa tsha bvela phanḓa hu nga dovha ha shumiswa u ṱanganya vhupo ha mupo na ha mahayani na zwivhumbi zwine zwa vha hone kha mbonalo ya dziḓoroboni .
Naho hu na uri tshivhalo tsha vhatambi vhaswa tsho dzhena kha maraga wa zwinwiwa zwi si zwa zwikambi , vhatambi vhahulwane vho dzulela u shuma zwavhuḓi kha nḓowetshumo .
Zwipiḓa zwa kilima u tou fana na mutshimbilo wa muya na thempheretsha dzo kalulaho na zwone zwi tea u sedzuluswa .
U lavhelesa na u ṱola mvelaphanḓa malugana na u fusha dzindivho .
Kha mafhungo a khetho dza Lesotho , vha khou amba zwone vhukuma .
Hezwi zwi katela na u vha na vhuṱanzi ha uri zwi no khou itea khathihi na mafhungotsivhudzi na tsheo zwi tshimbile nga ngona mafhungoni a kushumele kwa IGP .
Vhadzheneleli vha sedza tshipiḓa tshenetsho tsha mulayo tsho teaho vhudzheneleli ha tshitshavha vha tshi kumedza kha puḽenari vhatshimbidzi
( e ) Vha i swikeleleaho nga tshitshavha na u khwaṱhisedza uri vhadzheneli vha ḓivha phurosese na mafhungo a no khou shumiwa na u kona u ṋetshedza mihumbulo yavho kha phurosese ya komiti ;
Ndi nga mini o humbulela kukaladzi kwawe Thabo ?
Tshanduko kha ṱhoḓea dza ḽaisentsi dzo elana na u engedzea hu hulwane kha tshivhalo tsha vhaṱaṱisani kha maraga wa zwikambi , sa zwe zwa sumbedziswa nga kha nyaluwo kha nomboro ya ḽaisentsi kha thebulu ire afha fhasi .
Kha shango ḽi shayaho maḓi , ḽimaga iḽi ḽiswa ḽa u kunakisa maḓi ḽi ḓo sika nḓadzo ya tshitshavha na mabindu uri a kone u wana ḽithara dza 24 nga mithethe u bva kha ḽithara dza malo u ya kha 10 wa ḽithara , ane o eḓana u swikelela ṱhoḓea ya maḓi ngei Steytlerville lwa miṅwaha ya 15 .
Dziṅwe mbadelo khulwane dzi katela mbadelo nga muvhuso kha u phulusa zwikolodo zwihulwane , u renga mikovhe kha mabindu apo na a dzitshakha ano ṋetshedza khadzimiso kha vhathu vho fhambanaho .
Arali hu si na mafhungo a re hone , kha vha bveledze pulane ya u vhiga na tsumbazwifhinga .
Mbilo dzi songo fhelela dzi ḓo haniwa hu si na na nthihi ine ya ḓo sedzwa nga iṅwe nḓila .
Nahone ro ri , naho minista dza Zimbabwe dzo pfa uri izwi zwo vha zwo to u rali , ri tea u sokou engedza ḓuvha ḽa u fhedzisela u itela uri vhathu vhoṱhe vha dzhenisiwe .
Egere dzi linganaho miḽioni dza malo fhedzi dza mavu a limeaho dzo humiselwa kha vhathu vharema , ine ya vha 9.8% ya egere dza 82 miḽioni dza mavu a limeaho Afrika Tshipembe .
( b ) kha mafhungo oṱhe a yelanaho na ndangulo ya khabinethe na nga u shuma mafhungo a khabinethe ;
Nga kuhumbulele kwayo , u dzhenela ṱano ḽiṅwe , lwa miṅwaha ire na tshivhalo i tshi tevhekana , a zwo ngo bveledza mvelele dzine dza khou ṱoḓea , kana fhethu ha u vhambadzelwa mashangoni a seli ho eḓanaho a hu athu tumbuliwa .
U dzhielwa nṱha nga dzitshaka ha khonṱiraka yo dzudzanywaho zwavhuḓi na luvhilo lwa nḓisedzo .
Musi zwo ṱoka midzi kha vhushaka ha zwa matshilisano hu si havhuḓi , tshumelo ya nnyi na nnyi ya Afrika Tshipembe yo fhira nga kha tshanduko dza vhuṱhogwa u bva tsha u wana demokirasi .
Zwiitisi kana zwivhangi zwa mutakalo u si wavhuḓi mushumoni zwi nga konḓa u zwi wana kana u zwi vhona .
Hezwi zwi valela vhaswa , sa tsumbo , kha sekele ya mishumo ya vhukoni ha fhasi kha sekhithara dza vhubveledzi ha fhasi dzi re na mbadelo dza fhasi , zwa engedzedza vhushai .
Tshiedziswa tsha u ṱalutshedza
- Naa u shumisa HAV ho fhungudzea nga hune zwi nga konadzea nga u shumisa nḓila dzo teaho mushumo na zwishumiswa kana mutshini ?
MUTEVHE WA MUTENGO WA VHURUMELAZWIVHAMBADZWA : Mutevhe wa mutengo wa vhurumelazwivhambadzwa nga tshelede ya mashango a nnḓa ya maraga wo livhiwaho u tea u ṋetshedzwa .
malaṱwa manzhi a matheriala
Phambano u mona na mashango i sumbedza ndeme ya u avhela thuso ya nnḓa kha mashango ane a vha na tshikhala tshihulwanesa .
U thetshelesa -ho katela radio na zwiṱori
Gumofulo ḽo khethekanaho :
Mbilaelo dza u shuma nga nnḓa ha ndaela ya mikano ya tshiimiswa .
Afha fhasi hu tevhela mbuno dza uri ndi ngani adzhenda ya muṱangano i ya ndeme .
Hu na zwikhala zwi sumbedzisaho zwa nḓisedzo ya gese .
Kha ri ambe Ambani nga zwine zwa khou bvelela tshifanyisoni .
- Naa vhathu vhane vha sa khou ita mushumo wonoyo vha vhetshelwa kule na tshiko tsha phosho ?
Ndi tshi pendela mudzulatshidulo , muratho u bva kha u vhofholola u ya kha mbofholowo zwo vha zwi na uri nga ngoho ndi maitele a kha ḓi yaho phanḓa na u konḓa .
Zwino ṅwalani mafhungo aṋu inwi muṋe ni tshi ṱalula muthu kana tshithu .
Vhalani bugu iyi ni vhone arali vha tshi nga kunda vha gireidi ya vhuṱanu .
Vha davhidzana na tshitshavha tshifhinga tshoṱhe nga ha pulane dza khoro vha ṱanganedza dzimbudziso na dzimbilaelo u bva kha vhadzuli malugana na nḓisedzo ya tshumelo ya masipala , vha davhidzana na khoro na u ṋea tshitshavha phindulo dzi bvaho kha khoro .
8.3 Afrika Tshipembe , pfanelo ya u vouta ndi maṱhakhe a miṅwaha ya u lwela mbofholowo yashu .
Sethe yo fhelelaho ya khanḓiso ya Dzimbalombalo vha SA i wanala kha Ḽaiburari ya Dzimbalombalo vha SA na ḽaiburari dzi tevheleaho :
U ṅwala maṅwalo a mulayo o imela muhasho .
Nnḓu ya Buthano ḽa Kale yo shumiswa nga Phalamennde u bva hu tshi vhumbiwa muvhuso wa Yuniyoni nga 1910 , u swika musi muvhuso wa dimokirasi wa u thoma u tshi khethiwa nga 1994 .
Zwavhuḓivhuḓi , u kwamea nga maanḓa ha tshitshavha he ha ḓo pfala nga tshifhinga tsha vhupfiwa ho vha hu nga ha u thivhela na u tandulula mupfuluwo u si ho mulayoni .
Tshikalo tsha u dzudzanywa zwavhuḓi tsho ṱalutshedzwa afho fhasi :
Themendelo dzo dzinginywaho dza u khwiṋifhadza thevhedzo kha ndaela dza Mulayo wa Vhaaluwa wa 2006 dzo no kovhelwa muhasho wo teaho .
8 Gerani milenzhe , maṱo na mulomo zwi tshi bva kha siaṱari ḽa zwigeriwa ḽi re murahu ha bugu yaṋu .
Dzikhukhi
Mutholi u do rekhoda zwifhinga zwenezwo zwe vha zwi shumisa kana vha fhidza mushumoni u swikela zwi tshi ita duvha do fhelelaho .
Thikhedzo ya u ṋetshedzwa ha dziseva dzi re na tshaka dza softhiwee dzo fhambanaho nga vhunzhi i itisa uri u dzulela u wanala hadzo khathihi na u fhungudza kushumisele kwa masheleni zwi konḓe .
U maanḓafhadza vhafumakadzi ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha u fhaṱa lushaka na nyanḓano kha tshitshavha .
U shela mulenzhe kha u pulana tshiṱirathedzhi tsha vhuongelo .
Matheriala a u tou vhona o shuma sa kharusi ya mufhindulano , dzo dzhia tshivhumbeo tsha inthaviwu dzi si dza tshiofisi , dzine dza kona u thoma vhuṅwe vhuṱumani kha tshaini .
Nḓowetshumo ya tshigayo tsha thoro i na tshigayo tsha mavhele matshena na goroi .
U shumisa khondomu ndi tshikili u fana na tshiṅwe na tshiṅwe .
Nga maanḓa , maitele a u dzudzanya kanzhi a ṋekedza muhwalo wa u dzudzanya kha zwigwada zwa matshilisano zwi songo imelelwaho u swika kha gumofulu lwa poḽitiki , na u bvela phanḓa ha vhushai .
Ndi pfa ndi tshi diniwa nga vhathu vha no amba tshifhinga tshilapfu
Mbanzhe hu dzula hu dzone tshidzidzivhadzi tshine tsha shumiseswa nga nḓila i si yavhuḓi nga murahu ha zwikambi .
GDP ya Afrika yo ṱanganelana i ḓo lingana mukovhe waḽo wa vhathu vha ḽifhasi na mpho ya zwiko zwa mupo , na ikonomi dzo shandukiswaho nga kha saintsi , thekhinoḽodzhi , vhubveledzi , na vhubindudzi na u ṱaṱisana .
Khuliso ya vhubindudzi kanzhi i dzhiela nṱha masia a mbeu .
Hezwi zwo livhisa kha muhwalo u vhilaedzaho wa vhulwadze na maṅwe masiandaitwa a si avhuḓi kha tshitshavha tsha Thailand .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 1 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi mushumo wa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe / vhege wo livhiswa kha masia oṱhe a luambo na dziṅwe ngudo .
Miraḓo ya Komiti i fanela u vhona uri pulane yavho ndi ya vhukuma nahone i a konadzea u swikelea .
Musi miraḓo yoṱhe ya komiti ya wadi yo no khethwa , vha tea uri vhoṱhe vha dzhenele vhupfumbudzi ha u ṱanganedzwa lwa tshiofisi .
2.2 . Khabinethe yo tendela milayo miraru zwenezwino kha u khwaṱhisedza u lwa na GBV .
Vha humbule u dzudzanya idzi inthaviu nga tshifhinga tshavhuḓi .
Vhuhulu ha tshanduko ine ya khou lavhelelwa , hu ḓo ita uri hu ṱoḓiwe thero ṱhukhu .
Vha nga vhilahela kha Independent Complaints Directorate arali vha tshi pfa uri muraḓo wa Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika tshipembe o kundelwa u tevhela zwidodombedzwa zwa Mulayo wa Nndwa dza Muṱani wa 1998 .
2 . Tshi a bula tshikeili kana hune tshumelo ya tea u katela nga nḓila i pfadzaho hu re 80% ya miḓi ( vhadzhiele nzhele uri ndi zwa ndeme u ḓivha uri vho thoma ngafhi - hezwi zwi vhidzwa u pfi mutheo ) .
Vho vha vhe mushumeli wa muvhuso kha Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso na Themamveledziso .
I fanela u katela mbofho ya u funza vhaswa vhuṱhogwa ha u ita zwi fanaho .
A hu na vhaongi vha u shuma mushumo uyu
Tshipikwa tsha davhi ndi u tshimbidza u pulana huṱuku na u pulana u mona na muvhuso .
U ṱola u itela u tevhedza na akhiredithesheni zwo itea zwi tshi hanedzana na nḓila dzi fanaho .
Hu si kale ri ḓo kona u vhuedzanya maitele , u kovhekana zwiko na u khwiṋisa u pfesesana na vhoṱhe .
Phosho a i nga tendelwi nga ngomu .
Hezwi zwi ḓo fha mutsiko hafhu kha ḽevele ya zwino ya ndambedzo ya pfunzo na vhugudisi .
U tevhela vhuṱala ha u kovha ho khakheaho zwo wanalaho kha ofisi ṱhukhu .
Tsireledzo ya khombekhombe ya dziṅwe dza rekhodo dza Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ; Muofisiri wa Zwamafhungo wa SARS ha ngo tea u tendela muitakhumbelo u swikelela dzirekhodo dzo waniwaho , kana dzo farwaho , nga SARS u itela u kuvhanganya muthelo .
Nḓowetshumo ya mishonga ya vhulimi i katela mishonga ya sialala , ya zwi bvaho kha zwimela na miṅwe i bvaho kha matheriala a zwimela .
1.9 . Luṱa lwa vhuvhili lwa Foramu ya Saintsi Afrika Tshipembe lu khou farwa fhasi ha thero " U pfumbisa nyambedzano nga ha saintsi " u bva nga ḽa 8 u ya ḽa 9 Nyendavhusiku ngei Sentharani ya Miṱangano ya Dzitshakha ya CSIR .
Fomo i khou sainiwa nga u tou funa nga nṋe , u sumbedzisa thendelano yanga ya u dzhenela kha ngudo iyi , u swikela ndi tshi ita iṅwe tsheo .
Ofisi ya vhululamisi ya tshitshavha ya Johannesburg nga fhasi ha fhethu hune ya hu langa i na vhupo vhuhulusa vhune ha katela Soweto yoṱhe na u monolodza .
Ndi mbonalo ine ya imelwa kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Nga nṱhani ha zwenezwo , ṱhaṱhuvho ya mawanwa yo ḓi sendeka zwihulusa kha phindulo ṱhukhu dzi no bva kha vhenevho vhe vha kona u ḓadza bambiri iḽo ḽa mbudzisavhathu .
Ri khou vhidzelela khamphani dzoṱhe , ṱhukhu na khulwane , u dzhenela kha vhurangeli uhu na u shela mulenzhe hu si nga u fhaṱa mabindu avho fhedzi , fhedzi na nga u fhaṱa ikonomi na u ṱuṱuwedza mveledziso ya vhuthihi ha matshilisano .
Tshiṱuṱuwedzi tshihulwane tsha mbadelo kha Tshikwama nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano tshifhinga tshoṱhe .
Mavu , maḓi na mveledziso : sisiṱeme dza migero ya maḓi na ndangulo yayo i re na vhudziki .
Masheleni ane a vha kha muṱuso a sumbedza khumiso ya masheleni na u khethekanywa ha masheleni o rekhodiwaho tshifhingani tsho fhelaho .
1.3 . Khabinethe i lwa na khakhathi dza zwenezwino dza tshutshedzo kha vhaṋameli musi hu na mugwalabo wa vhoradzithekhisi .
5.1 . Ri fhululedza na u tamela mashudu mavhuya kha zwi tevhelaho :
Komiti dza wadi dzi nga shuma mushumo wa ndeme kha ndaulo ya kushumele nga maga mararu :
Vhashumi vha tshifhinganyana na vhashumi vha tshoṱhe vhane vha ḓo tholiwa nga tshifhinga tsha u fhaṱa , vha ḓo kona u pfumbudzwa lune zwi vha fha tshikhala tsha khwine tsha u tholea mishumoni .
Vhukoni ha u linga na u langa thaidzo dzo ḓoweleaho dza dzilafho hu tshi katelwa zwiimo zwa shishi .
Ri tea u khoḓa mushumo wavho kha bveledza tshipikwa tshashu tsha ḓivhazwakale tsha u lwela mulalo wa tshoṱhe na tshanduko ya matshilisano na u mona na ḽifhasi ḽoṱhe .
Tevhedzelani lutambo ni wane haya ha tshikhokhonono tshiṅwe na tshiṅwe .
Hu humbulelwa uri zwiṅwe zwa u via zwi ṱuṱuwedzwa nga dziṅanga , kha nyimele ya musi muthu o vhulawa ndivho i ya u wana miṱuvha ye ya dzhiiwa ya iswa kha ṅanga uri hu itwe mushonga .
Mbekanyamaitele ya 2014-2019 i sumbedza uri gavhelo ḽa vhaswa ḽo dzhielwa nzhele .
U ola na u pennda : u sedzulusa zwishumiswa zwa midia zwo fhamabanaho
Musi yo no pfukiswa , Muofisiri wa Zwamafhungo o teaho u tea u fha tsheo hu saathu u fhira maḓuvha a 30 .
Ndi na muhumbulo wa uri vha tshipiḓa tsha ndeme tsha nzhini .
Ndi khou tendelana na mawanwa a khothe ya tsengo , a uri ho vha hu si na muelo wa u ela maanḓa o ṋewaho a ndivho dzo fhambanaho nga murahu ha musi zwo no vha khagala uri thengiso ya tshifhaṱo a i nga ḓo dzheniswa .
Zwa zwino muvhuso wa Afrika Tshipembe a u na mafhungo a fhulufhedzeaho o ṱanḓavhuwaho nga ha ndeme yone ya vhukuma na tshivhumbeo tsha thuso ya dona .
4.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhabebi na vhadededzi ya uri vha vhee madzangalelo a vhagudi phanḓa u fhira zwiṅwe zwithu zwoṱhe khathihi na u shumisana kha zwa u fhaṱa tshitshavha tshi si na khethululo nga lukanda nahone tshi sa sedzi mbeu .
Idzi nyimele dzo tikedza nga u angaredza mveledziso ya mashango a shayaho na ane a vha na tshiimo tsha vhukati tsha ikonomi , na u a konisa u swikelela mimakete , thundu , tshumelo , ndaka kana tshelede ya u thoma bindu , thekhinoḽodzhi na vhukoni .
Ndi a zwi ḓivha uri ndi nga kona u tshila vhutshilo havhuḓi ndi sa dinalei nga tshiṅwe na tshiṅwe .
Hezwi zwi amba uri masipala u fanela u sika nyimele dza masipala wapo dzine dza ita uri tshitshavha tshi kone u shela mulenzhe kha mafhungo atsho .
4.4 Khabinethe i khou dzulela u vhilaedzwa nga ha miṱhaselo kha vhatsinda nahone i eletshedza uri mazhendedzi a zwa mulayo a ḓo isa phanḓa u ḓivhonadza fhethu hoṱhe hu kwameaho , na uri vhaiti vhazwo vha ḓo dzhielwa vhukando ho khwaṱhaho nga mulayo . Khakhathi kha vhatsinda i khou tandululwa nga kha zwivhumbeo zwa Muvhuso zwine zwa vha hone .
U ṱanganyisa ndangulo ya khohakhombo kha vhupulani , u ṱola na maitele a u vhiga .
Zwi re ngomu ha mabunga a khemikhala a zwi tei u bwelwa fhasi kana zwa laṱwa thwii kha mupo .
Zwavhuḓivhuḓi , hezwi zwo amba uri mihasho ya ndaulo yo vha i khou ṋaṋa u kombetshedzea u bveledza mbuelo u itela u tikedza mutikedzelo wa muvhuso une wa khou tsela fhasi .
Mapholisa vha ḓo vula dokhethe ya mulandu vha ṱo ḓidisa mulandu , vha fara vhahumbulelwa na u isa mulandu phanḓa ha khothe u wana khaṱulo .
Ho no swikelwa zwinzhi kha u vusuludza vhulimi , muduba wa zwibveledzwa zwa mitshelo na mbuedzedzo ya mavu .
Kha zwo raliho , muhaelo u songo ṅwaliswaho u nga rengiswa lwa tshifhinganyana u swikela musi wo no ṅwaliswa .
Ahu athu vha na u tumuwa ha muḓagasi ubva Ṱhangule mahoḽa zwine zwo thusa miṱa na nḓowetshumo .
3.19 Vha ṋee khophi ya rekhodo dza mutakalo wavho arali vho dzi humbela ; na
Zwa zwino ri khou sedza nḓila dzo fhambanaho dza u navhisa hedzi tshumelo u fhira vhubindudzi na mivhuso yo dzudzanywaho , fhedzi u dzhenisa dzangano ḽa vhadzulapo nga u ṱavhanya .
Ḽimethafore ndi mini ?
Izwi zwi ḓo sendekwa na mushumo wa Khomishini ya Vhuphuresidennde ya Pfananyo ya Themamveledziso .
Mushumo wa MDB ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha muvhuso kha maele awo a u Vhuelela Murahu kha zwa Ndeme ( Back to Basics ) u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo zwitshavhani .
Mulayotibe u ṱoḓa u khwaṱhisa vhutsireledzi kha raḽiwei dzashu na u khwaṱhisedza uri zwidimela zwi vha maitele a kungaho a vhuendi zwa dovha zwa kona u shela mulenzhe nga nḓila yavhuḓi kha ikonomi .
Ngauralo , ngauri zwithu izwi zwi songo khwaṱhisedzwaho ndi zwa vhukuma na nga nṱhani ha u tinya khohakhombo ya zwa masheleni , zwo dzinginywa uri ṱhanḓavhudzo i vhe nga zwiṱuku .
Ri dovha ra dzhiela nṱha tshipiḓa tshe tsha tambwa nga murangaphanḓa wa Inkatha Freedom Party , Khosi Vho-Mangosuthu Buthelezi , vhe na vhone vho vhidzelela u vhofhololwa ha Vho-Madiba , khathihi na ha vhaṅwe vhafariwa vha zwa poḽotiki na u vhuya ha vhe vha vha vho shavhela kha maṅwe mashango .
Komiti ya Vhupimathengo ha u Bida i ḓo linga tsumetshedzo na u tevhedza ngeletshedzo dza mutheo dzi tevhelaho musi i tshi ela :
Zwo humbelwa na u maanḓafhadzwa kha , vhukati ha zwinzhi , u sengulusa , u ṱola , na u sedza tshiimiswa na ndaulo ya tshumelo ya muvhuso .
Ndi ngazwo musi ri tshi ṱangana , ri ambe nga mivhigo ya kotara .
Musi ri tshi khou ṅwala Vhonani a ri ḽantshi yawe yo tswiwa , fhedzi ri si zwi tende ngauri ro vha ri songo vhona hu tshi dzhena muthu kiḽasini .
Thekinoḽodzhi ya zwa masheleni i dzulela u vha yo ri fombe tshoṱhe kha u engedza ndivho na u vha fombe tshoṱhe kha zwa masheleni , ngeno hu uri u bveledzwa ha bulasi ṱhukhu na muṋe wa muṱa zwi zwine kanzhi zwo ri fombe tshoṱhe kha mushumo .
Vhatshimbidzi vha tea u tshimbidza kutshimbidzele kwa CBP wadini iṅwe na iṅwe .
Muvhigo uyu u sumbedza tswikelo khathihi na khaedu dza ṅwaha u no khou sedzuluswa .
u wana na u ṱalutshedza mishumo ya u thusedza nga ngomu kha thimu ya thandela yo khethiwaho .
Yo tendela u sikwa ha muhanga wa ndangulo i shumaho ya zwa dzinnḓu kha vhaofisiri vhahulwane na vha vhuṅwe vhuimo .
U dzinginya thandululo ya thaidzo , nga maanḓa thaidzo dza maipfi kha Mathemathiki .
( 1 ) Miraḓo ya khorotshitumbe ya vunḓu , na vhurumiwa ha vunḓu ha tshoṱhe kha Khoro ya Vunḓu ya Lushaka -
Modeḽe wo dzinginywaho na themendelo dzi re ngomu ha muvhigo , dzi ḓo thusa vhukuma hu si kha u tandulula thaidzo dza ndambedzo dzine matshudeni vha shayaho na vha " miṱa ya vhukati " vha khou ṱangana nadzo fhedzi , fhedzi na kha u tandulula dziṅwe khaedu kha nnzhi dzine Afrika Tshipembe ḽa khou ṱangana nadzo , hu tshi katelwa :
Khumbelo dza phasipoto na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe dzi nga itwa nga tshifhinga tshithihi arali vha nga si kone u lindela .
Ho vha ho sedzeswa u engedza mushumo tshidele na u shumisa tshelede ye ya vhulungwa kha u khwaṱhisa tshumelo u itela u kona u thusa nga ngona musi hu na ṱhoḓea ya tshumelo .
Naho muvhuso u sa koni u iledza zwikambi , a u koni vho na u ṱuṱuwedza u shumiswa ha u nwiwa ha zwikambi nga u tendela lushaka , nga maanḓa vhaswa uri vha tende uri vhutshilo havho vhu ḓo khwiṋisea , ngeno zwa vhukuma hu uri hu ḓo itea zwo fhambanaho na hezwo .
Vhupfiwa vhu ḓo ṱanganedzwa u bva kha tshitshavha nahone vhu ḓo dzheniswa kha mugaganyagwama wa u fhedzisela , afho hune zwa nga konadzea .
Tshiimo tsha khombo tshi ṱoḓa uri vha ṱanganedza vhuḓifhinduleli na khunyeledza nga u ṱavhanyedza pulane ya u swikelela ndivho .
Mushumo wa u vhona uri mimasipala i a konḓelela wo sedzwa sa tshipiḓa tsha ndeme tsha maitele a mikano .
Ndi ifhio mishumo ya shishi kana ya ndeme ine ra fanela u thoma ngayo ?
Iṅwe ya tshanduko dzi re afho nṱha i shumisa tshithu tshi ḓisaho tshanduko nga nṱha .
Ngona i shumisa ndango yo khwaṱhaho kha zwa zwibviswa zwa vhashumi na kha thundu na tshumelo , musi tshivhalo tsha madokotela na manese tshi tshone mbadelo khulwane kha zwa Mutakalo .
Dzina na ḓiresi ya muthu ane a kwamiwa
U ita uri tshumelo ya mapholisa i vhe ya phurofeshinala .
Kha vha dzhiele nzhele uri vhahumbeli vha tea u thoma vha tendelwa nga kha maitele o nweledzwaho afho fhasi , nahone khumbelo dzoṱhe dza thikhedzo dza masheleni nga tshikimu tsha DTI dzi tea u tendelwa nga DTI .
U fhaṱa hu tshi itelwa tshikolo , kiḽiniki , tshiṱitshi tsha mapholisa , u shumiswa nga mmbi kana mushumo ufhio na ufhio wa lushaka kana wa vunḓu .
1.3.2 Sa tsumbanḓila ya shango ya u ya kha u bvelela , NDP ndi ya maAfrika Tshipembe vhoṱhe na uri i sumbedza fulufhelo na lutamo kha sekithara dzoṱhe dza tshitshavha , u itela Afrika Tshipembe ḽa khwine .
Poso dzi tevhelaho dzi hone zwa zwino ngei Pietermaritzburg Muhashoni wa zwa Dzilafho .
A i iti swiswimmbadise sa tshishumiswa tsha u ita tsenguluso , fhedzi hu na zwiṅwe zwiteṅwa zwa maitele a zwithu a maimo a fhasi a ḓisaho tshedza kha zwi vhonalaho kha maimo a nṱha nahone izwo ndi zwa ndeme .
Hezwi zwi fhelisa Mulayo wa vhu123 wa 1997 wa Rizotho dza Overvaal , une wa vha mutheo wa vha vhusimamulayo ha Aventura .
Musi hu tshi khou khethekanywa thundu kana ndaela ya u ṱunḓa , ndumbo ya khothe hu ḓo vha u vhona uri hu na mbadelo i linganaho ya phambano ya vhuṋe vhukati ha vhafarakani vha kale .
Nyengedzedzo ya mvelaphanḓa ya tsireledzo ya tshitshavha yo vha tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha tshiṱirathedzhi tsha u lwa na vhushai , zwo itwa uri zwi konadzee tshikhala tsha zwa masheleni tsho itwaho kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho .
U shumiswa ha Nepad ha tshihaḓu na kilima ya khwine zwi ḓo dzula zwi dzone khaedu khulwane .
Nzudzanyo dza tshifhingani tshi ḓaho dzo dzheniswa kha mafhungo a mutheo a ndeme sa tshiṱavhanyedzi tsha u ita uri nḓisedzo ya tshumelo i ṱavhanye .
Thasiki dzine dza fanela u fhedziswa
ArchView Network Analyst yo leluwa u i shumisa ngauri vhunzhi ha tshishumiswa tshine vhathu vha anzela u tshi shumisa tshi ṋetshedzwa kha vhuṱanganelwa ha zwifanyiso sa tshipiḓa tsha vhuṱanganelwa ha ArchView GIS vhune vhunzhi ha vhashumisi vha vha vha tshi vho vhu ḓivha .
Tshanduko ya kilima yo no ḓi thoma u vha na mvelelo dzi si dzavhuḓi kha Afurika Tshipembe , ḽine ḽa vha na thempharetsha na mvula dzo fhambanaho na ḽeveḽe dza malwanzhe dzine dza khou gonya .
Tshinyadzo kha tshitshavha yo vhangiwa nga khakhathi dza mahayani , u tambudzwa ha vhana na vhugevhenga zwi zwa bva kha kunwele kwa halwa fhedzi zwo vha na tshinyalelo i si ya masheleni na ya zwa masheleni .
Mbuelo dzo phuroreithiwa u bva ḓuvha ḽa u dzhoina .
Tshanduko i ṱoḓa u shuma na u fhungudzwa ha nyaluso ya muṱaṱisano , u swikelelwa ha themamveledziso ya vhudavhidzani ha eḽekitroniki , mbadelo dza vhudavhidzani khathihi na matshimbidzele a vhukwamani .
Vhurumiwa ha dzitshaka ha zwino ho thusa vhukuma kha u sudzulusa , u khwaṱhisedza na u engedza maanḓa a u pikisana ha vundu ḽashu kha ekonomi ya ḽifhasi .
Une wa gwevhelwa u swika kha miṅwaha ya 10 .
Mimasipala yoṱhe ya zwiṱiriki ya 44 yo katelwa kha mbekanyamushumo iyi .
Ndi mini zwine tshitatamende tsha kumedza nga maime a muvhuso kha vhathu ?
U fhungudza zwa u salela murahu ha kiḽasirumu na nḓisedzo ya zwikolo .
Vho tevhela maga afhio ?
1.2 . Vhathu vha Mpumalanga zwa zwino vha ḓo vha na Khothe khulwane yavho nahone a vha tsha ḓo tea u ṋamela vha tshi badela masheleni manzhi u ya Pretoria u wana tshumelo ya u khakhululwa lwa mulayo .
Ri tea u amba , nahone nga vhuḓifulufheli , nga mbofholwo .
Zwi hanedzana na vhubvo uhu uri bammbiri iyi i rera nga ha dziṅwe mveledziso dza tshitshavha dzine dza vha na masiandaitwa kha kulangulele kwa masheni apo .
U swikela kha maḓaka a phuraivethe na zwone zwo ambiwa ngazwo , fhedzi ho sedzwa magavhelo a u tou funa tshoṱhe a u swikela nga vhaṋe vha zwi funaho .
Fhedziha , arali Vho Phele vha ri " ndi tshiswiṱulo ! " vha ḓo mbo ḓi ni pandamedza .
U ḓivha khomphiyutha na nḓivho ya MS Excel , MS Word , inthanethe , imeiḽi .
Ṋetshedzo ya fulufulu i fanela linga kushumele kwa fulufulu kha ṱhanganyelo ya kholomo u itela uri akhaunthu dzi lingane .
Hune madzomomulambo ane mulomo wo vala , nzimulo yo pimiwa kha phaḓaladzo ya pulamu ya maḓi a mashika u ya kha maḓi a tsini tsini ane u dzia ha vha huṱuku .
U ṱolwa ha mbekanyamushumo dza vhana vhaṱuku na thandela ya ndingedzo ya lushaka ho no shumiswa .
Ri tea u vhona uri Tshikwama tsha Mutshikafhadzo wa Ole tsha Dzitshaka na Ndiliso tshi a shuma .
Muvhuso u ḓo dovha wa ṱuṱuwedza mabindu uri a vhe na mvelaphanḓa i ṱavhanyaho kha ndinganyo ya u thola , mveledziso ya zwikili na u Manḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vharema ( BBBEE ) .
( a ) tea mithelo , u ita kose-kose ya dziṅwe tshelede , na u kuvhanganya tshelede ya mbadelo dza tshumelo , zwi sa kateli mithelo ya mbuelo , mithelo ya VAT ( Value-added tax ) , mithelo ya thengiso , mithelo ya tshumelo khathihi na mithelo ya mbambadzo na mashango a nnḓa ; na u
Vhafumakadzi vha fanela u kona u swikela zwithu zwine zwa ḓo vha ṋea maanda , u fana na vhupfumbudzi , khadzimo ya tshelede , maanḓa a u saina malugana na rennda dzinnḓu na vhuimeli kha zwiimiswa zwa zwa polotiki . mishumo
Ndi murumelwa wa mu / vhadzimu ane a rabelela shango ; nga hei ndila , tshi tou vha luswayo lwa mutshidzi .
Vhubindudzi uhu ha thekiniki khulu vhu vhumba tshipiḓa tsha mulanga wo itwaho kha Samithi ya Vhubindudzi Afrika Tshipembe ya u aniswa lwa tshiofisi ṅwaha wo fhelaho .
U lugisa na u londola dzibada .
Ro ita maga maṱuku vhukuma kha zwiṱirakitsha zwa mitambo ya tshikolo u swika zwino .
1.9 Khabinethe yo dzhiela nṱha u kalula ha gomeleo Kapa Vhukovhela na Kapa vhubvaḓuvha .
U ḓivha uri tshikalo tsha ndindakhombo ine ya ḓo ṋetshedzwa nga mutholi ( arali i hone ) a i nga ḓo vha ya khava yo fhelelaho ine ya ṱoḓea u ya nga nyimele dza konṱiraka dzo topolwaho kha data ya konṱiraka .
Mbekanyamaitele dzi ḓivheaho dza maanḓalanga a lushaka dzi dzhiiwa sa dzine dza khou bvelwa phanḓa nadzo .
Arali vha tshi khou ita vhupfiwa vha vhoṱhe , kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani vha tshi ṱoḓa u ṱahisa mahumbulwa kha mvetamveto ya mulayo .
U vha khagala zwi ṱoḓa uri sisiteme dza ndangulo ya nnyi na nnyi dzi vhe dzi bvelelaho : dzi tea u ṋetshedza zwiimiswa zwoṱhe maimo o teaho a tswikelelo kha mafhungo .
15.3 Hezwi zwi ḓo lavheleswa nga Komithi ya Minisiṱa dza Tshivhalo ( IMC ) , zwi tshi khou tshimbidzwa u bva kha muvhuso , une wa ḓo vhona uri adzhenda dza mveledziso ( Adzhenda ya Mveledziso ya Tshoṱhe ya 2030 ya UN , Adzhenda ya AU ya 2063 na Pulane ya Mveledziso ya Siṱirathedzhi tsha Vhusumbedzisi ha Dzingu SADC ) dzine dzi khou vhonala zwavhuḓi kha pulane dza lushaka dza shango , khathihi na uri dzi ḓo ṋetshedza ndendedzi ya nga ha u swikelela ṱhoḓea dza mavhigele na tsedzuluso .
Mafhungo a tevhelaho a pfufhifhadza kushumele kwa Khethekanyo dza Ofisini Khulwane .
Kha dziṅwe ofisi u salelesa murahu ha mushumo zwi vhangwa nga tshiṱafu tsha vhomabalane vha si vhanzhi nahone vha si na tshenzhemo .
Ndaka dzo teaho u rulwa mushumo dzo no ḓi ṱaluswa nga mulandu wa uri a dzi tsha shumiswa .
Fhedzi mulaedza une tshenzhemo yashu roṱhe ya u rumela ndi wa uri ri roṱhe ri nga kona nahone ri ḓo kunda kha u swikelela zwipikwa zwa vhoṱhe zwe ra ḓivhetshela zwone sa lushaka - u fhaṱa vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe shangoni ḽine a ḽi tshe na zwo vhifhaho na zwi ṋengisaho .
Fhedzi , u ela ha u thoma ngaho ha mbekanyamushumo mbili ho ḓisa u timatima kha u shuma zwavhuḓi haho , nga maanḓa kha ḽeveḽe i vhonalaho zwayo - iyo ya thikhedzo ya mutshudeni na ndingo .
Khumbulelo dzo dzudzanywa u ya nga vhupo ha ḓireini , zwe zwa ita uri dzi ṱumanywe na tshikhala tsha vhupo ha ḓireini dza khwathenari nga u shumisa mushumo wa JOIN kha ArcView .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa u sedzesa kha mbekanyamaitele , u shuma zwavhuḓi ha mbekanyamaitele dza nḓowetshumo na mveledziso ya vhukoni .
Tshitatamennde tsha nyelelo kheshe tshi nga lugiswa fhedzi u ya nga ha ngona dzo livhaho .
Thendelano ya dzitshaka i vhofha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe fhedzi nga murahu ha musi yo tendelwa nga tsheo ya Nnḓu dza Phalamennde vhuvhili hadzo .
( c ) U fhodza muthu a dovha a kona u vhuelela kha nzulele ine a dovha a kona shuma hayani hawe na tshitshavhani ; kana
Khumbelo : U ṱumanywa kha inthanethe
Tsha vhuraru , thagethe dza u hadzima dzapo dzi ṋekedza tsumbo i songo fhelelaho ya vhuimo ha mbekanyamaitele ya ikonomi - masiandaitwa ayo kha ṱhoḓea yo ṱanganaho - zwiṋe zwa vha zwa ndeme u itela ndangulo ya ikonomi khulwane .
Khoro yapo i nga thusa u ita dzikhophi .
U ṱalutshedza mveledziso ya lutendo lwaho vhone muṋe .
Vhuimeleli kha miṱangano ya tshigwada tshapo na zwiimiswa zwiṱuku .
Izwi zwi shela mulenzhe kha ndangulo ya zwiwo yo ṱanganelanaho i shumaho zwavhuḓi na tshumelo ya mililo , nga u vhea tsireledzo ya mililo na u thivhela , zwihulusa u fhungudza khombo dza mililo zwitshavhani , zwine zwa vha ṅwongo wa nḓisedzo ya tshumelo ya mililo ine ya ḓo shela mulenzhe zwihulu kha u sikwa ha zwitshavha zwo tsireledzeaho sa zwe zwa sumbedziswa kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vha humbelwa u amba na mushumi wavho wa zwa HR u vhona arali vha tshi tea u wana mutikedzelo u bva kha mutholi .
Khabinethe i khou ombedzela uri mielo ya muthelo yo ḓivhadzwaho kha Mugaganyagwama wa Lushaka wa 2015 yo tea u tikedza zwa gwama kha ṅwaha u ḓaho .
Foramu i tea u imela vhoṱhe na u khwaṱhisedza u dzhenela ha tshitshavha kha Pulane yo Ṱanganelanaho ya Mveledziso ( IDP ) .
U putelwa huṅwe na huṅwe ho fhelaho hu tea u ṅwalwa zwone , u ḓadzwa zwone na u tshimbila na maṅwalo o teaho .
Tshinyadzo yeneyo i tswela vhashai tshumelo dzi ṱoḓeaho vhukuma .
U dzudzanya na u tshimbidza sisiṱeme ya pfukiselo ya tshiṱiriki ya nga ngomu na ya nnḓa .
Vhurangeli vhu ḓo aṋwa mitshelo musi ndangulo ya vhathu ntswa na muhanga wa ndaulo dzi tshi thoma u shumiswa nga murahu ṅwaha uno .
- A hu na muthu Afrika Tshipembe ane a ḓo eḓela na nḓala .
Mufhe wo kunaho , maḓi o kunaho a u nwa na tsheledzo , mavu a re na mutakalo a u lima , mafulo avhuḓi a u fula na dziṅwe tshumelo nnzhi dza mupo ndi dza ndeme kha u ṋea vhathu , vhutshilo ha tshifhinga tshilapfu hoṱhe kha vhupo ha ḓoroboni na mahani .
U dzhenisa hu tea u dizainwa nga nḓila ine ha lwa na mutsiko na maṅwe maanḓa ane a nga vhangwa nga mashumele o ḓoweleaho kana u fhambana zwi tshi ya nga kilima a zwi nga vhangi tshinyalelo kha dzipfara kana zwidzheniswa .
U wana zwithu zwa tshiṱoko na vhuimo u bva kha mihasho i shumisaho na u ita mbekanyamushumo dzoṱhe dzi tshimbilelanaho na sofuthiwee .
Ri ḓo vha na visa dzo itelwaho mitambo dzine dza ḓo tendela vha re na dzithikhithi vha tshi dzhena hu si na vhuleme .
Zwi tou amba fhedzi uri mukovhe wa Gauteng wa ṱhanganyelo ya zwivhambadzwa seli wo engedzea u fhira mukovhe waḽo wa ṱhanganyelo ya zwirengwa mashangoni a nnḓa .
Hu tshi sedzeswa ṱhoho dza mafhungo na phara .
Ndi ifhio mishumo mihulwane na thandela khulwane kha tshitshavha ?
Muvhuso na Bannga ya Vhukati zwo livhanyisa mbekanyamaitele dza zwa masheleni na tshelede u itela u tikedza ṱhoḓea dza fhano hayani , hu na uri kushumisele kwa masheleni a tshitshavha kha zwa ndemesa zwa matshilisano zwihulwane na u bindudza kha themamveledziso zwo tikedziwa .
Musi mulandu wo rumelwa kha mutshutshisi :
Vhugevhenga na dzikhakhathi zwi isa phanḓa na u dzhiela fhasi vhuḓipfi ha tsireledzo kha vhathu na vhutsireledzi .
Mvelele i ḓo dzula i fhethu ho sedzeswaho khayo musi minerala na zwibveledzwa zwa vhulimi zwi tshi ḓo ṱuṱuwedzwa zwihulu .
Dzi pembelela zwo swikelelwaho nga vhathu , vhathu vhe vha ḓikumedzela na ndingo dza vhathu dzine dza ita uri shango ḽashu ḽi vhe ḽa khwine .
Sisiteme ya matshilisano na zwa ikonomi zwa tshumelo dza fulufulu zwo livhiswa kha mveledziso i re vhukati u mona na vhubvo ho ḓoweleaho ha fulufulu , zwihulwane mveledziso ya muḓagasi , zwiḓisedzwa zwa gese na , mbetshelwa ole ya luḓi .
Kha miṅwe milandu nyimele , miraḓo ya bodo vho vhidzwa u ṋea vhuṱanzi sa dziṱhanzi kha matshimbidzele a mulayo hu tshi itelwa khasiṱama idzo .
Nga u angaredza , fhedziha , phimo ya mushumo na u shela mulenzhe i fhasi Afrika Tshipembe u fhira kha phanele .
Khethululo yo khethekanya shango ḽashu u ya kha zwipiḓa zwivhili zwi sa lingani .
1.1 . Thelesikoupu ya radio ya Afrika Tshipembe , MeerKAT , i ḓo ṱanganela na Breakthrough Listen , vhurangeli ha dzitshaka vhune ha ṱoḓa zwiga zwa vhutshilo ha vhuṱali kha ḽifhasi .
5.3 . Roṱhe khathihi ri fanela u fhelisa u tambudza hu dzhielaho fhasi pfanelo dza vhathu dza mutheo dza vhana na vhafumakadzi .
Marifhi o iswa kha vhakolodi vhoṱhe hu tshi khou ṱalutshedzwa vhuimo ha u dzhena na u bva ha tshelede kha masipala .
Ndondolo i bvelaho phanḓa ya zwiimiswa zwa ndondolo zwine zwa vha hone zwazwino khathihi na u ṋetshedzwa ha vhashumi vha re na zwikili .
Saini ḽa tshiofisi na ḽa mulayo nyambo idzi vhuvhili hadzo khathihi na mvelele dzadzo dzi a eḓana , fhedzi nzulele ya vhukuma vhutshiloni na kha vhudavhidzani yo fhambana .
Ndi iṅwe ya vhuṱambo ho fhambanaho nga maanḓa ḽifhasini .
9 . Ro wana ṱhungununu tshi khou kumedza . mulambo i
Mbalombalo dza dzimpfu dza zwenezwino SA dza Vundu dzo senguluswa na u anḓadzwa .
Mafhungo a ṋekedza mutheo wa ndeme une nga khawo ndeme ya vhutshilo kha masipala ya nga khwiṋiswa .
Vhu a swikelelea hu si na vhuleme nga goloi na tshidimela nahone vhu ṋetshedza zwiṅwe zwa zwishumiswa zwa maimo a nṱha zwa mitambo ḽifhasini .
Ndi tea u tengula maṱari , Nga mivhala mitswuku na ya musuku , Ndi khade zwiṋoni zwi pfuluwe Zwi sa athu oma vhusiku .
Maimo a vhutshilo a fhasi a ṱanganedzeaho a tea u ṱalutshedzwa , hu tshi katelwa zwine zwa ṱoḓea uri vhathu vha kone u bveledza vhukoni havho .
Ṅwaha wa 2012 ndi wo khetheaho ngauri u sumbedza u pembelela miṅwaha ya 16 ha Ndayotewa ya Riphabuḽiki , ine ya ṋea mbonalo yo fhelelaho kha maitele a demokirasi .
( iii ) U shumisa lutendo na maitele a kwamaho vhuloi vhu vhaisaho kha u dzhenisa mutsiko wa muhumbulo kana nyofho .
Khaṱhululo yo haniwa
Mutheo wa ngomu ha ḓorobo u sa fani na muṅwe une wa takadza ndi vhupo ha tshitshavha ho khetheaho vhune ha nga pikisana na ḓorobo dzavhuḓisa dzoṱhe ḽifhasini .
U bveledza na dzudza vhushaka havhuḓi ha u shumisana na mihasho i shumelwaho ndi zwa ndeme kha ezwi .
Kualutshele kwa joey ku a mangadza .
Vhomakone vha nḓowetshumo vha pfa uri tshifhinga tsho tiwaho kha ṅwaha mitengo yapo ya ole i songo kunaho i rengiswa nga mutengo wa fhasi ndi ḽevele dza uri mutengo wa tshiṱunḓwa u tea u gonya kana u sa shanduke .
Tshivhalo tsha amonia maḓini tshi bva kha ndinganyiso vhukati ha phimo ya mveledziso , phimo ya u tshintsha ha maḓi na oxidasi nga mishumo ya zwisinisa .
U pfiswa vhuṱungu muvhilini zwo wanala zwi tshi lwa na pfanelo ya tshirunzi tsha muthu kha Pfanelo dza Vhathu .
Musi hu sina masheleni a linganaho , masipala unga si kone u shuma .
Ahuna muthu kana tshigwada tshi vhofhiwaho nga Khoudu tshine tsha nga dzhenelela kana u kundelwa u tevhedza mbetshelwa dza Khoudu .
Naho miraḓo ya sekhithara dzenedzo dzi khou ṱangana na thaidzo tsha matshilisano / na zwa ikonomi dza uri kereke dzine dza vha hone a dzi khou vha thusa u dzi tandulula , a vha ṱalutshedzi thaidzo idzo u ya nga maitele a matshilisano .
u khunyeledza mbekanyamaitele dzo khwaṱhaho dza maga a u fhedzisa a mbekanyamushumo dzashu u itela u swikelela ndivho dzashu dza nḓisedzo ya maḓi nga 2008 , tshampungane nga 2010 na muḓagasi nga 2012 ;
U londota dathabeisi ya midia .
Kha vha ṱavhe miri na u ṱhogomela mahatsi sa i zwi midzi yazwo i tshi farelela kha mavu na u thusa u thivhela mukumbululo .
Muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha wo ṅwalwa zwavhuḓi nga luambo lu no pfala nahone wo ṋetshedza u tshi fusha maṱo na u vha khagala .
Zwo raloho zwi tou fana na kha zwiimiswa zwa zwikambi vho .
Nyito yo dzudzanyiwaho i tea u tendela u guda u itela uri hu vhe na vhukoni .
Kha ri ṅwale
Masipala u tea u khwaṱhisedza uri thandela dzi a elana na zwipikwa zwa masipala na zwiṱirathedzhi , na muhanga wa kushumele kwa zwiko , na u elana na ṱhoḓea dza mulayo .
U kuḓana uho ho dovha ha vhanga kilonova muthuthubo wa tshedza .
Tshifhinga tshoṱhe , zwikhala zwi a bvelela zwine vha nga zwi shumisa uri vha vhuelwe u itela uri vha pfukise mulaedza nga ḓivhambalo nga nḓila i takadzaho .
Kha ṱhoho i tevhelaho , u sa katela nga thendelano , ri ḓo lavhelesa kha ngona dzine ngadzo zwiko zwa mushumo zwo raliho zwi nga kovhiwa , fhedzi zwi nga si shumiswe nga tshifhinga tshithihi .
U bveledzisa ṱhoḓisiso kha zwishumiswa zwa vhashumi , ndaulo ya tshitshavha na maitele a ndangulo u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo .
191. Kuvhumbelwe kwa Khomishini ya Khetho
Yo thoma sa Thandela ya zwa Vhufunzi ha Senthara ya Tshiwo nahone zwazwino i vho pfi ndi Tshiimiswa tsha u Fholisa Mihumbulo .
1.8 Khabinete i khou humbela vhaswa uri vha ite khumbelo zwino kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha u ya nga fulo ḽa Itani Khumbelo Zwino ! ḽa Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi .
Dathabeisi ya Vhaṋetshedzi vha Tshumelo : Heyi sisiṱeme i ḓo vha na rekhodo ya vhaṋetshedzi vha tshumelo vhoṱhe vhane vha ṋetshedza tshumelo dza u fhaṱa bada .
" A thi khouri khothe dza tshitshavha dzi re kha vhupo ha mahayani , dzi rangwaho phanḓa nga Vharangaphanḓa vha Sialala na u shuma u ya nga maitele a inifomaḽa a mulayo wa sialala , dzi ṋewe maanḓa a u isa vhathu dzhele .
Miṅwedzini miṱuku u bva zwino vhathu vha shango ḽashu vha ḓo ṱalusa murangaphanḓa ane vha mu takalela ane a ḓo isa mushumo phanḓa wa u lwela mbofholowo hei ya vhuḓi na miṅwe mitheo ya demokhirasi .
Vhatambi ndi vhaponyi vha zwiito zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu , na uri ndi ngoho uri vha khou tamba izwi nga mulandu wa uri vha tshiteidzhini hune vha khou ita ḽitambwa nga ha zwe vha ṱangana nazwo .
Fhedzi ri tea u isa phanda na u ombedzela uri mimasipala , ngauri ndi ḽiṅwe davhi ḽa muvhuso , i tea u ḓivha hezwo , sa vhunga u mushumo washu , ri ḓo vha sedza , ra vha tikedza musi huna ṱhoḓea , ra dovha ra sasaladza musi ro tea u ita nga u ralo .
Muvhigo ndi tshiṅwe tshishumiswa tshine tsha thusa kha u khwiṋisa ndeme ya tshumelo dzi ḓiswaho nga mihasho .
Ni vhona u nga vha vha re tshiṱorini vhana miṅwaha mingana ?
Kudzhenele kwa zwithu kwo ḓisendekaho nga mupo ku tenda uri sisiṱeme dza mupo dzi na vhuṱumani kha nḓila ya nṱha ya zwi elanaho na fulufulu , zwine zwi tea u ṱhonifhiwa arali u kundelwa khazwo ha nga ṱoḓwa uri zwi thivhelwe .
Kha iṅwe na iṅwe ya mbekanyamushumo , ndivho dzi tea u vha dzo ṱalutshedzwa na u livhanywa na ndivho dzo angalalaho dza dzangano na mbekanyamaitele .
Ndi a mu fhululedza ngomu mbiluni yanga ngauri ndi zwavhuḓi musi tshumelo itshi ḓiswa vhathuni vhashu .
Vhaṋetshedzatshumelo dza ndondolo ya mutakalo vha vha alafhaho kha nyimele dza PMB musi vha sibadela vha ṱuṱuwedzwa u ḓisa nomboro ya thendelo u thoma ya sibadela na mbilo dzavho .
1 . Mushumo wa vhulaedzwa ha Dzikomiti dza Wadi
U kundelwa u tevhedza milayo iyi zwi nga ita uri ṋetshedzo yavho i sa ṱanganedzwe .
Vha humbelwa uri vha vhone zwauri vha a tevhedzela nyendedzi idzi musi vha tshi ḓadza na u ṋetshedza nḓivhadzo ine vha khou i ṋetshedza .
Pulane dza vhubindudzi kha BEE dzi katela mushumo wa zwitatamennde ndi u elethedza tshanduko nga zwiimiswa nga tshithihi tshithihi .
e Sedzesani nga maanḓa ḓirese na theshano .
Maitele a zwino a tendela mihasho i tshi bvela phanḓa na u fhaṱa khaphasithi na u khwinisa sisiṱeme dzavho dzo vhuedzedzwaho .
Ann a amba na vhaṅwe vha thimu yawe , a tshi lingedza zwi tshi konḓa uri a si vhonale uri u khou lila , a ri " Tshimbilani ni ye u tamba .
Sa izwi maambiwa a tshi ḓo shuma sa rekhodo ya tshiofisi ya zwe zwa bvelela muṱanganoni , vha tea u vhona uri vha ṅwala zwi re zwone .
Kha tshenzhelo ya ayo mashango izwi zwi vhonala sa u bvelela , zwoṱhe zwi sumbedza mitengo ya u faila ha eḽekiṱhironiki yo khwiṋiswaho kha miṅwaha ya zwino .
Masia ane khonadzeo yo khwaṱhaho ya vha hone u ṱuṱuwedza vhubindudzi , zwi vhonalaho kha sekhithara themamveledziso dza zwa dzihodela , khemisi , khemikhala na zwa mimoḓoro zwi ḓo vha nṱha kha adzhenda .
Iyi ndi thendelo ya dzitshaka i ṋetshedzaho thendelano ya dzimbekanyamaitele , u itela u khwinisa nyaluwo i yaho phanḓa na mveledziso kha African merchant fleets .
U ṅwala ngaganyamvumbo ya muanewa muhulwane .
U ṋetshedza ndeme ya nṱha ya Zwiko zwa Vhashumi na tshumelo dza IT kha Miraḓo na Vhashumi .
Miraḓo ya khomishini vha tholiwa nga Muphuresidennde .
Hu takalelwa ndalukanyo dza nṱha ha vhatelwadigirii .
Mihanga nga ngomu ha nyito dza mvumbo i elwa ya vha thendelanonzwiwa ya pfanelo dza vhathu , muhanga wa mulayo , muhanga wa fiḽosofi na muhanga wa mvumbo .
Vha fanela u ḓadza na u ṋetshedza fomo yo vha fanelaho fhedzi :
Ezwi zwi katela u vusuludzwa ha zwifhaṱo na u khwinisa zwishumiswa .
Nḓoweshumo ya zwa u fhaṱa i ḓivhelwa u vha mutshimbidzi wa zwikhala zwa mushumo .
Nga nṱha ha zwezwo , mutengo wa u thola , u imela na u pfumbudzwa ha vhashumi vhaswa vha muvhuso zwi khou holefhadza mugaganyagwama wa vhashumi une wo no vha kha tshiimo tshi si tshavhuḓi .
Ngafhadzo dza u vha khwine ha ikonomi u bva kha risesheni ya ḽifhasi ya zwenezwino zwi khou vha vhuṱanzi ha mabvumbele a nyaluwo ya ikonomi i dzulaho i yavhuḓi nga maanḓa , naho hu na uri i fhasi u fhira u mabvumbele ha kale , hu na khombo dziṅwe dzi si dzavhuḓi dzi dzulaho kha sisteme ya u vhona .
Vha fanela u shumisa thekhinoḽodzhi u shumisa maḓi maṱuku na u sa lindela u swikela hu si tshena maḓi .
Tshifhingani tsho fhiraho , tshinyalelo ya khephithala yo lambedzwa nga kha u hadzima - ndi ngazwo hu na khuvhanganyo ya tshikolodo .
U linganela ha ndivho ho ḓisendeka nga zwipikwa zwa lushaka , vhuvhekanyandeme na dzithagethe .
Khohakhombo dza bindu dzi ngaho tshanduko ya vhupo na thekhinoḽodzhi zwi ṱolwa kha kuitele kwa tshiṱirathedzhi tsha vhupulani tsha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo .
Khothe i ḓi sedza themendelo dziṅwe na dziṅwe dzo itwaho nga Mulanguli-Dzhenerala dza malugana na kukovhekanyele kwa thundu .
4.3 . Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe u dzhenela Senthara ya Vhueletshedzi nga ha Mulayo wa Dzangano ḽa Mbambadzo ḽa Ḽifhasi ( WTO ) ngei Geneva .
Murengi u fanela u ṋetshedza ṱhanziela ya u ḓiṅwalisa ya tshiendisi , arali tshiendisi tsho ṅwaliswa Afurika Tshipembe .
U ita musudzuluwo wa muvhili na vhabvumbedzwa hu tshi khou shumisa zwine wa vha nazwo na u shumisa ekiziala , musudzuluwo wa muvhili na vhuimo ha u ṱalutshedza tshiṱori sa Maṱodzi na Phele n.z.
Kha vha lingedze u kala ' peak flow reading ' nga masiari na nga madekwana nga tshifhinga tshithihi ḓuvha na ḓuvha .
Miṅwahani i ḓaho , vundu iḽi ḽashu na shango ḽashu kha zwi lidze lufhalafhala lwa u ḓivhadza vhuḓifungi havho .
Ndi ḓo tama u ita khumbelo kha vhathu vhashu vhoṱhe u ṱanganya zwanḓa sa zwine vha dzulela u ita , ri tshi shuma zwavhuḓi na khaedu tharu dza u shaea ha mishuno , vhushai na u sa lingana .
Mbekanyamaitele dza zwa ikonomi na mikhwa yadzo na zwone zwo vha zwa ndeme , naho khamusi ikonomi i tshi ṱanwa kha hu shaeaho vhudziki ha zwa masheleni ha dzitshaka nḓila ya u i vhea hone vhunzhi ha muhangarambo wa teaho wa zwa masheleni na yone yo aluwa .
Khuḓano vhukati ha muponyi i elana na ṱhoḓea dzo khetheaho dza vhushaka ha vhathu na u elana ha vhuṱudzeṱudze na ṱhoḓea iyo .
Tshipikwa tsha Mulayo ho vha u ṋekedza zwa ndaulo ya vhubveledzi , u bveledza , u rengisa , u ḽebeḽa , u kunguwedza , u lambedza na u nwiwa ha zwinwiwa zwa aḽikhoholo .
vhukando vhuswa ha u thusa vhashai uri vha dzhenelele kha ikonomi u itela uri vha bve kha vhushai
Khothe itea u ṋea muhumbeli tshikhala tsha u vhea vhuṱanzi phanḓa hayo nahone ya dovha ya fha muhwelelwa tshikhala tsha u itela khaedu vhuṱanzi uvhu na u vhea vhuṱanzi kha khanedzo phanḓa hayo .
U ta arali ho vha hu na ndingo ifhio na ifhio yo itwaho nga rathandela u vha na vhupfiwa kha maitele a khunguwedzo dza thandela , na u ita uri rathandela a vhe a songo tsha tea na zwenezwo ( na khunguwedzo ya thandela yawe ) arali zwa wanala uri o ḓidzhenisa kha vhuaḓa kana maitele a vhufhura .
Nga mulandu wa zwenezwo , u kona u vha na vhudziki ha fhethu hu londaho mupo zwi vha tshipiḓa tsha ndeme ha maitele a u vhumba hugaledzwa .
U ṅwala mafhungo hu tshi shumiswa maipfi are na mibvumo yo gudwaho .
Kha vha ḓe na zwinepe zwivhili zwa phasipoto .
Vhalelani tshirendo tsha Mishumo ya Tshifhefho nṱha ni na muṅwe nga inwi .
Zwi tea u dovha hafhu zwa dzhielwa nṱha uri lushaka lwa " mbadelo dza ndaka khulwane " a lu kateli phiriselo ya masheleni , ine zwazwino yo khethekanyelwa nga fhasi ha tshigwada tsha " phiriselo na sabusidi " .
4.2 U thomiwa ha dziSEZ u mona na shango hu khou humisela murahu u sedzesa ha mushumo wa ikonomi kha vhuṅwe vhupo ha shango zwi tshi bva kha pulane ya vhupo ya muvhuso wa tshiṱalula .
Ro no amba miṱanganoni yo vhalaho ri tshi ṱalusa u kwamea hashu nga khuḓano dza dzi phuresidennde mashangoni a vhubvaḓuvhakati nga u angaredza kha ḽa Israel na Palestina nga u ṱalusa .
Sisiṱeme yo ṱanganelaho i ḓo ṱavhanyisa kuitele kwa u khwaṱhisedza .
Ni ole zwivhumbeo zwawo tshifhinga tshoṱhe .
Sisiṱeme iyi ntswa yo ḓikumedzela kha u shuma na vhadzulapo , zwigwada na zwitshavha u ṋetshedza ndeme ya vhutshilo na u swikelela ṱhoḓea dza tshitshavha dza kutshilele , ikonomi , na matheriaḽa .
Fuḽaimatshini ya lufhafha lwo tewaho na lufhafha lwa ekizisi ( dziheḽikhophutha ) ndi zwipiḓa zwa ndeme .
A hu na tsumbanḓila dzi re hone dza u khethekanya malaṱwa a sa pfukisi malwadze na malaṱwa a khemikhala dzi re khombo u bva kha malaṱwa a zwa ngalafho , nahone vhashumi a vho ngo gudiswa lwo linganelaho kha izwi .
Tshiphuphuledzi tshi phuphuledza zwi re tsini , Zwi u phuphuledza , zwa pfa , zwa nukhedza .
Kholesitirolo ya nṱha kanzhi i ṱumanywa na zwine muthu a ḽa na kutshilele kwawe .
Masheleni o linganaho kha ezwi a ṱhaḓula nga tshiimo tshavhuḓi hu si tsha zwifhaṱo zwa muvhuso fhedzi na zwa vhudzulo ha Gauteng nga u angaredza .
Tshumelo dza zwa maṋo ( hu tshi katelwa mushonga )
Vhaofisiri vha ṱoḓea uri vha ḓivhadze nga ha khonadzeo ya khuḓano ya mbuelo kha miṱangano na u ḓiphulusa kha nyimele ya khonadzeo ya khuḓano .
Maitele ayo o vha a khoul avheleswa nga komiti ya u dzudzanya yo vhumbwaho nga vhaimeleli vha mihasho yo fhambanaho , vhane mishumo yavho ho vha u sumbanḓila ho fhelelaho , tsivhudzo ya zwa mbekanyamaitele na ndango ya zwa masheleni .
Khabinethe i ṱanganedza u bviswa ha Ndingo dza Lushaka dza Ṅwaha nga Ṅwaha dza 2013 ṋamusi nga dzi 4 Nyendavhusiku 2013 , zwine i tou vha thulusi yo teaho kha u thusa Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u vhona kushumele kwa mvelele dza magudele na u ḓo kona u khwiṋisa ndeme ya pfunzo .
Sa tsumbo , ndi nnyi ane a badela tshikafhadzo : muvhuso , vhatshikafhadzi kana tshitshavha ?
Mulayo wa Khwiniso ya Vhurathi ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1994
U khwiṋisa nḓisedzo ya muḓagasi : nḓisedzo na u ḓiswa na u dzheniswa ha ekhondishina .
Naho thekhinoḽodzhi dza tshikhala dzi tshi ṋekedza zwikhala zwi sa fani na zwiṅwe u itela dzhango uri ḽi livhane hu na ṱhanganelano na zwiteṅwa zwa mveledziso ya ikonomi na matshilisano , kanzhi zwi a konḓa , zwi a ḓura vhukuma nahone zwi na khohakhombo ya masheleni khulwane .
Nga tshifhinga tsha tsedzuluso , vhathu vhe vha vha vha tshi ri vha na vhukonḓi kha sia ḽa mushumo muthihi kana mivhili kana vha na vhunzhi ha vhukonḓi , kana vho vha vha sa koni u ita zwawo na mutambo muthihi , vho vha vha tshi dzhiiwa sa vhaholefhali .
Hu ḓo vha na tshidzulapo na phasipoto zwa Afrika , na luimbo na fulaha zwa Mbumbano zwine zwa ḓo ṱhonifhiwa nga vhuphara .
Kha u tou ita , zwi vhonala sa zwi sa tinyei uri nga murahu ha tshifhinga tshilapfu tshitshavha tshi ḓo kombetshedza u vha na khalaṅwaha dzo vuleaho dzine khadzo tsha ḓo shandukisa khetho dzatsho .
Nyito dza u khethulula mubvumo vhukati ha miṅwe .
Mafhungo ayo a shuma sa vhuṱanzi ha mveledziso ya mbekanyamaitele na mbekanyamushumo , hu tshi katelwa na u pulana kha masia oṱhe a muvhuso vhuraru hao .
Tsha vhuraru , ho rengwa mavu a u bveledzisa vhuimazwikepe ho tou gwelulwaho huswa ngei vhuimangalavha ha kale ha Durban .
U ita mutevhe wa mvelelo dzi no bva kha zwigwada zwo fhambanaho zwa kutshilele na zwithithisi zwa /khohakhombo dza ndeme dzi fanela u thivhelwa .
Uru vha wane Ṱhanziela ya Dzitshakatshaka ya lutombo :
6.8 . Khabinethe yo rumela ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza muwini wa pfufho nnzhi dza muimbi wa Nyimbo dza kereke Vho Sifiso Ncwane , vhe vha vha vhe muimbi wa khwine wa nyimbo dza kereke we shango ḽashu ḽa bveledza .
Western Cape ndi ḽone vundu fhedzi ḽine vhushaka uhu ha vha hone u vhuedza vhathu vha songo tsireledzwaho .
U shumisa hu langulwa nga zwivhumbi zwi ngaho sa vhulapfu , vhupo na reshio ya fuloro ine ya shuma kha vhupo honovhu .
Arali vhathu vha si na pfunzo yo eḓanaho na ndondolo ya mutakalo , themamveledziso , u wana mavu , khephithala , masheleni na zwiimiswa zwa makete , vha nga si vhuye vha shumisa tshikhala tsha nyaluwo .
RI SHUMA HANI : U KHWAṰHISEDZA URI A RI DZHII SIA
Fomo dzoṱhe dzi a wanala kha ofisi ya
Sa tshipiḓa tsha ḽiga ḽa vhulangi , SAQA i ḓo ṅwala madzina a vhathu vhoṱhe vha re na ṱhanziela dzi si dza vhukuma kha webusaithi yayo .
Nga 2030 , Afurika Tshipembe ḽi tea u vha na sisiṱeme i katelaho zwoṱhe ya tsireledzo ya zwa matshilisano ine ya katela magavhelo a zwa matshilisano kana mindende , u vhulunga masheleni a u notha hune ha kombetshedzwa , mbuelo dza ndindakhombo ( u fana na vhushayamushumo , lufu na mbuelo dza vhuholefhali ) na u vhulunga masheleni a u notha nga u tou funa .
Komiti ya Khetho i fanela u ṋetshedza nḓivhadzo ya nnyi na nnyi ya tshifhinga , fhethu na nḓila ine u nangiwa ha miraḓo ya komiti ya wadi ya ḓo ṱanganedzwa ngayo .
Vhunzhi ha vhadzulapo dzu dzula vhuponi ha mahayani .
Vha fanela u vha vhe na miṅwaha ya 18 kana u fhira musi vha tshi ita khumbelo .
Mushumo wavho sa mutsila u khou bvela phanḓa na u ṱuṱuwedza vhunzhi ha vhathu kha nḓowetshumo ya zwa vhutsila .
U rumela mbilahelo yaṋu na mabambiri a u tikedza kha SARS .
U humela murahu wa ya wa livhana na zwipuku zwa fhethu afho , zwi shuma mushumo wa ndeme wa u nthusa u zwi awedza .
u vhala nga muthihi nga muthihi na nga vhavhilivhavhili
Muvhuso u fulufhela uri nyambedzano dza u tandulula mbilaelo dza matshudeni dzi nga farwa zwenezwi mbekanyamushumo ya akhademi i khou bvela phanḓa .
MBEKANYAMUSHUMO YA 5 : MBEKANYAMUSHUMO YA MVELEDZISO YA VHASWA YA LUSHAKA
U kundelwa u thusa zwi nga katela :
U lidza zwilidzo zwi ngaho murumba hu tshi shumisiwa muvhili nga tshifhinga tsha muzika / u imba ha kiḽasini .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na mbekanyamushumo ya u gudisa na u engedza vhuimo ha zwikili zwa vhabebi vhane vha khou shuma kha Khorombusi dza Zwikolo .
Ndangulo ya tshiko na khonadzeo ya khombo kha tshimela zwi shumaniwa nazwo nga ha Nzudzanyo dza Ndangulo ya Phambano ya Zwitshilaho ( BMP ) .
Khethekanyo iyo ya zwikimu zwo fhambanaho i a konadzea , ngauralo a zwi faneli u dovha zwa lavhelelwa .
Nḓila dzo fhambanaho hune nzudzanyo dzi nga ṋetshedza na u sikiwa dzo ṱalutshedza .
Kha u shulula kha mavu , u vanganya nahone hu ḓo itea nga maitele a nzimo , ngauri vhanga ḽa u khauwa ha velosithi vhukati ha mbemba dza nzimo dzo fhambanaho .
Vhupo ha ḓoroboni ha Nelson Mandela Bay ho khethekanywa ha bva yunithi dza u pulana dzo vhalaho kana zwiimiswa , zwine zwa ḓivhiwa sa Yunithi dza Tshitshavha dzo Khwaṱhaho .
Komiti dza wadi dzi tikedzwaho nga masipala dzi lavhelelwa u linga ṅwaha nga ṅwaha kufhaṱele kwa vhukoni ha ṱhoḓea dza vhugudisi u bveledza phurogireme ya muraḓo muṅwe na muṅwe wa komiti hu na mugaganyagwama wone .
Dini u khou vhilaela , sa musi mbueloguṱe yo tsela u bva mahoḽa .
Phurotokholo ya uri u shumisa netiweke zwi nga dovha zwa ḓisa huṅwe u lenga kha netiweke .
9.1. Khabinethe i ṱanganedza thusedzo nga Minista wa Mapholisa Vho Bheki Cele ngei Westbury , ine ya vha tshipiḓa tsha pulane ya vhuṱali yo ṱanḓavhuwaho ya u lwa na maḽisambilu a khakhathi dzi elanaho na zwigwada zwa vhugevhenga na zwidzidzivhadzi vhuponi .
Ndi ngoho , ri kha nndwa ya u tsireledza heḽi shango .
U engedza sekithara hu sa khou sedzeswa kha ndeme zwi ita uri zwi ḓure na u sa ṱuṱuwedza kha vhaswa , na u bvela phanḓa na u fha sisiṱeme samba ḽivhi .
Hezwi zwo itea lwa miṅwaha kha zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa ṱhanganelano ya ḽifhasi .
Vha nambatedze zwi tevhelaho kha fomo ya khumbelo :
Khwiniso yo humbulwaho i nga livhiswa kha tshanduko kha zwa mushonga , mukhwa kana zwiimo zwa kuhumbulele nahone kha nthihi ya ndivho dza pholiso kana ndivho dzi si dza zwa mushonga .
Thekhinoḽodzhi ya dizili na thekhinoḽodzhi ya thubo , naho zwo ralo , kha miṅwaha yo fumi yo fhelaho dzo bvela phanḓa zwihulwanesa na ṱhanganyo ya ( dizili ya thubo ) i khou shumiswa nga huhulu kha zwiendedzi zwa vhanameli na zwiendedzi zwa vhuvhambadzi zwi sa lemeli u mona na ḽifhasi .
Tshitshavha tsha Afurika Tshipembe tshi nga lavhelela u fhungudzwa hafhu ha mitengo ya tsumbatshiga , ṱhingothendeleki , ṱhingo dza nḓuni na dza tshitshavha .
Tshiṱafu tshi bvaho phanḓa tshi tea u vha na nḓivho ya ndeme ya ndayo dza zwa mulayo .
Muhanga wa zwilangi zwi re kha mbambe u a thusa sa modele wa vhulangi , vhunga yo itelwa u alusa vhukoni ha vhalanguli na vhailafhi uri vha kone u ranga phanḓa na u zwavhuḓi .
( l ) ya u sa vhonwa mulandu wa zwiito kana u khakha nga fhasi ha mulayo kana mulayo wa lushaka kana dzitshaka kha vhukhakhi ho iteaho mulayo u sa athu u vha hone ;
Kha maitele aya , tshipiḓa tsha tshikolodo tsha tshikwama tsha mutshudeni tshi ḓo thoma u dzhenisa nzwalelo na mbadelo musi mutshudeni o fhedza pfunzo dzawe na u wana mushumo kana a thoma u wana mbuelo .
U bveledzisa u ḓivha vhuimo : mitambo ya u firiza , u wana vhuimo vha sa kuḓi
Muhasho wa Muatakalo wo ḓikumedzela u ṋetshedza ndondolo ya mutakalo yavhuḓi kha vhoṱhe vha Afrika Tshipembe , u itela u swikelela Sisiṱeme ya Mutakalo ya Lushaka i re na vhuthihi , na u thoma mbekanyamaitele dzi sumbedzaho mushumo wadzo , zwipikwa na ndivho .
Bongokuhle Miya o ṅwala kha siaṱari ḽa zwa Ofisini Ya Phuresidennde ḽa
Thendelo ya u ṱun ḓa u bva kha Muṅwalisi wa Khwinifhadzo ya Phukha i a ṱo ḓea phanḓa ha musi muthu a tshi nga ṱun ḓa phukha kana tsinga dzi fanaho na tshisikwa tshi saathu u bebwa , makumba kana luḓi lwa vhunna zwi ḓiswaho Afrika Tshipembe .
Khabinethe i ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u shumisa luvhanḓe ulwu na u shela mulenzhe kha mishumo ya muvhuso i re tsinisa na ha havho .
Khomishini ya Kuvhusele kwa Ṱhanganelaḽifhasi i ṱalutshedza kuvhusele sa : Ṱhanganyelo ya nḓila dzo fhambanaho dza vhathu na zwiimiswa , zwa phabuḽiki na zwa phuraivethe , kha u langa mafhungo avho .
Hu na ndivhotiwa nṋa dzo fhambanaho dzo ḓowelwaho dza u sumbedza uri ndi ngani u pulana ha u shela mulenzhe hu tshi fanela u tikedzwa :
2.5 . Khabinethe yo tendela tshumiso ya vhashumi vha muvhuso vho ḓirulaho mishumo na vhane vha kha ḓi shuma sa dziḽekitshara kha Tshikolo tsha Lushaka tsha Muvhuso ( NSG ) .
Ri tea uri , ri tshi swika dzimiḽiyoni , ri ṱanganedze vhaswa vha Dzhango musi vha tshi sumbedza uri na riṋe ri Vhaoḽimpiki , khathihi na u tikedza thimu dzashu dza ragibii na khirikhethe !
Tshiedza tshine tsha khou khunyeledzwa tshi ḓo khwaṱhisedza uri tshumelo dza zwa mulayo dza matshimbidzele a muvhuso , mushumo u kovhekanywa u itela u katela tshumelo dza vhoramilayo vha vharema nga maanḓa vhafumakadzi , vha vharema na vha vhatshena vhuvhili havho , vho ralo .
Khomishini ya zwa Dzikhetho yo ita mugaganyagwama u itela Mulayotibe wa tshumiso .
U bva 2001 ho vha na u dzhenela hunzhi na phurogireme dzo sedzaho kha u thoma komiti dza wadi na u fhaṱa vhukoni ha u shuma zwavhuḓi .
Miṱangano ya komiti ya wadi miṅwedzini miṅwe na miṅwe mivhili hu u iitela u sedzulusa u bvela phanḓa ha mushumo na u shandula pulanetshumisi nga komiti ya wadi ;
Ndi kha Gireidi ya .
Vhuḓifhinduleli ha mulayo ha muhasho vhu bva kha ndayotewa na zwipiḓa zwa mulayo zwi re na tshivhalo zwo phasiswaho phalamenndeni .
nṋe riṋe vhone ene avha yaṋu vhoiwe iwe inwi zwanga yawe zwavho ene yaṋu
Luambo lwa musanda lu shumisa maipfi a no wanala luamboni fhedzi a tshi shumiswa nga nḓila i songo ḓowelwaho .
I dovha ya shuma kha u khwaṱhisedza uri PMS i sedzwe sa tshithu tsha ndeme nga tshitshavha .
9.3 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha muthu muṅwe na muṅwe ane a nga thusa kha u farwa na u sengiswa ha vhaiti vha vhugevhenga uvhu uri a kwame mapholisa kha nomboro ya luṱingo ya mahala ine ya vha 10111 kana a dalele tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsinisa .
Ro amba na mulanguli wa tshifhaṱo .
1.2 . Khabinethe i khou livhuwa vhabadeli vha mithelo vhoṱhe vhe vha ita vhufarakani na muvhuso nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2015 / 16 vhe vha ita uri hu kone u kuvhanganywa mbuelo yashu ya swika R1 ṱhirilioni lwa u tou thoma .
Sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga na mazhendedzi a ndondolo ya zwa mutakalo vha shuma sa " mazhendedzi a poḽitiki " ane a langa vhathu vha shushedzaho sisiṱeme ya vhukhephithaḽisi .
Minisiṱa na Muthusa Minisiṱa , muṅwe na muṅwe phanḓa ha Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa kana Muhaṱuli o rumelwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa , u fanela u ana / khwaṱhisa sa zwi tevhelaho :
Tshipikwa tshihulwane tsha u pindula pulane dza tshiṱirathedzhi dza vha tshumiswa ndi u khwiṋisa nḓisedzo ya tshumelo nga u swikelela zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa dzangano .
Khamera dza tshiṱaraṱani dzi tea u langwa u bva kha zwifhaṱo zwa nṱhanṱha .
A songo katelwaho kha thebulu yo ṋetshedzwaho ndi magudedzi a tekeniki na zwikolo hune lushaka a lu ḓivhei .
U khwaṱhiswa mbambadzo ya nga ngomu Afrika , ri fanela u shumana na u kundelwa hu re hone nga kha mveledziso ya themamveledziso , ndangulo yavhuḓi ya mikano na ndaulo ya khwine .
Ndi zwihulwane uri poswo dzoṱhe dzo no vha na vhathu hu tshi tevhedzwa thagethe dza ndinganyiso mishumoni .
Na uri musi ri na zwipfi izwo kha riṋe vhane , zwi pwashekana u ḓi ṱhonifho hashu .
Khomishini i ṱanganedza puḽane ya mbuno dza sumbe ye ya ḓivhadzwa nga sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga , ye ha ambiwa nga hayo nga vhuḓalo kha ndima ya vhu 12 .
U alusa nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha maelana na milayo ya ndaulo ya tshitshavha i tikedzwaho nga Mulayotibe na Mbekanyamaitele ya Batho Pele .
Ṱhoho : Nṋe na vhaṅwe - Awara 4
Vha wana uri tshivhangi tsha khuḓano ndi uri Vho Nkosi vha khou dinwa nga phaiphi i sa valwi ya khwaṱha na uri musi vhana na vhathu vhahulwane vha tshi i shumisa i a vha konḓela u vala , i sala i tshi khou rotha .
4.Tshumelo ya Thikhedzo ya Sekhithara ya Vhuendelamashango kwavhuḓi kha vhadzulapo .
" Yoṱhe itea u dzheniswa kha ndeme dza Ndayotewa .
Miraḓo i shuma kha komiti lwa tshifhinga tshi vusuludzwaho tsha miṅwaha miraru .
Lavhelesani tshati iḽa hafhu ni fhindule mbudziso dzi tevhelaho .
U ḓiimisela u tshintshana na vhaṅwe musi a mushumoni na u thusa kha mishumo ya muthu a hwalaho milaedza .
Itani zwino fana na zwa u thoma nga nnḓa hauri phomphom iyi a i ṱoḓi milenzhe .
U ṋea tshifanyiso tsha girafiki tsha gondo ḽa lwendo lwa vhuṱumani ho dzinginywaho vhukati ha kutshimbidzele kwa CBP na IDP zwi tshi vhonwa nga maṱo a kutshimbidzele kwa CBP ( khethekanyo ya 6.2 )
khophi yo sethifaiwaho ya thendelano na mufari wa thendelo ya u rea ( fhedzi arali vhone vha si muṋe wayo )
Vhuṱanzi vhu bula vhubvo ha mafhungomatsivhudzi ane a ḓo shumiswa kha u pima tshisumbi ; ndi nnyi a no ḓo tshi kuvhanganya , hani nahone lini .
Wanani ni tangeledze phindulo yo teaho .
Bono ḽashu ndi u fhaṱa Phalamennde ya vhathu i bveledzaho ine ya vha na vhulondo kha ṱhoḓea dza vhathu nahone i tshimbidzwaho nga muhumbulo wa u swikela ndeme ya vhutshilo ha khwine ha vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe .
( 1 ) Masipala u na maanḓalanga malugana na , nahone u na pfanelo ya u langa -
2 . Tshiṱirathedzhi tsha Zwikili zwa Tshifhinga tshi ḓaho na Didzhithala tsha Lushaka
" PSA"zwi amba Dzangano ḽa Tshumelo ya Tshitshavha , dzangano ḽo ḓiṅwalisaho ḽa vhashumi .
Muthu muṅwe na muṅwe , a teaho u ḓi ṅwalisa sa mutheli na South African Revenue Service , u tea u rumela khumbelo ya u ḓi ṅwalisa ofisini ya tsinisa ya SARS hu saathu fhela maḓuvha a 60 musi o tea u ḓi ṅwalisa .
Vhukoni ha mihasho ha u bveledza dzimbalombalo dzine dza nga pfi ndi dza tshiofisi vhu ḓo khwinisa vhuḓi ya data ya muhasho na u engedza u katelwa ha dzimbalombalo dza tshiofisi .
Zwivhangi zwihulwane zwa lufu zwo vha zwo vhewa kha vhuimo ha nṱha ha zwivhangi zwihulwane zwa fumi .
Sa tshipiḓa tsha vhuimo uhu ha u ṱanganya , mihangarambo i re hone ya mbekanyamaitele kha sekithara tshoṱhe i tea u tsireledzwa nahone tshanduko dza ndeme dzi thivhelwe nga nnḓa ha musi dzo fanela tshoṱhe .
u vhala ha tshigwada hu na u sumbiwa nḓila :
U khwaṱhisa vhushaka ha Tshipembe-Devhula zwi dzula zwi zwa ndeme kha adzhenda ya mbekanyamaitele ya mashangoḓavha .
Tshitshavha nga u angaredza tshi ḓo ḓivha nga ha mvelaphanḓa na kushumele kwa pulane ya wadi .
Zwenezwo khaedu yashu ndi iṅwe ya tshipiḓa tshi khwinisaho sisteme dza pfunzo na mbekanyamushumo dza matshilisano dzi elanaho dzine dza ṱhaḓula matshudeni uri vha gude .
Maḽori mahulwane : Zwiṅwe zwipiḓa zwo tewa nga u badela muingamutengo wa mukaṋoni na masalela o tendelwaho nga fhasi ha luafhulelo lwo fhelelaho lwa muingamutengo wa mukaṋoni .
Ri dovha ra dzhenelela kha nyaluwo ya ikonomi nga kha u vhulunga na u dzhenelela kha mabembela a mvelelo na zwiwo zwa mitambo zwa ndeme .
Mavu-tshuvumba a ṱoḓa ndangulo ya maḓi , na mveledziso ya midzi i nga kwamea kha masimu a re na magandwa a songo tsaho , nṱha dzo kwanyanaho , kana maḓi a fhasi a re manzhi .
Vha dzhiele nzhele uri maitele a u laṱa a fanela u tendelwa fhedzi hune zwiimiswa zwa u bvisa tshikafhadzo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malovha na zwiluḓi zwa muvhili zwi si vhe hone na hune mihumbulo i konadzeaho ya ṱoḓa fhethu ha u laṱa malaṱwa a masalela hune ha ḓo tendelwa , ha tshifhinga nyana kana ha tshoṱhe , u ṱanganedza malaṱwa aneo .
Bveledzani nḓila dza vhudavhidzani nga ngomu ni ite uri mihasho yoṱhe I ḓivhe nga tshumelo iyi I ṋetshedzwaho nga tshipiḓa itshi .
Ṅwaha wo fhiraho , tshivhalo tsha vhathu vha kwameaho tsho sumbedzisa mbilaelo nga ha u sa khwaṱhisedzwa na u sa tshimbilelana ha mbekanyamaitele .
A ri khou hanedzana na izwo fhedzi ri ri zwiṅwe zwihali zwo fhambanaho zwo dovha zwa shumiswa .
Masipala a u na ḽaisentsi ya muḓagasi u itela u phaḓaladza muḓagasi .
Mathukhwi o khethekanywaho o vha o vhulungwa musi o lindela u bviswa u bva vhuongeloni u ya u laṱiwa ?
Arali vha tshi wana masheleni a vho nga kha bannga , tshiimiswa kana muimeli , vha ḓo tea u ḓadza ṱhanziela ya vhutshilo ofisini dza SASSA ṅwaha muṅwe na muṅwe .
( c ) ṱhoḓea ya u lulamisa milayo na nyito dza tshiṱalula dza tshifhinga tsho fhelaho .
Vhalangavunḓu na Vhalangadzulo vha Vhusimamulayo ha kha Vundu , Mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ( Salga ) , Ṱhoho dza Zwiimiswa zwi tikedzaho demokirasi , Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala ,
Khoro i ṱanganedza IDP na mugaganyagwama hu tshi katelwa na u makumedzwa a thandela dzo teaho dza CBP
U ḓo dovha hafhu a dzhenisa ṱhanganyelo yo teaho kha kholomu ya Tshelede ya tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsho vhewaho kha shedulu , nga u tewa kha mutalo wa tshiteṅwa wo teaho tshibveledzwa tsha tshivhalo na phimo ya yuniti .
( d ) muṅwe na muṅwe a no khou itela tshitshavha ; na
Naho zwo ralo , kha nyimele iyi dokotela u tea u ela arali hu na dzilafho ḽi ṱoḓeaho .
Kha luṅwe lurumbu , hugaledzwa hune ha shuma zwavhuḓi dzi ṋetshedza zwikhala zwauri hu vhe na vhukwamani na u shumisana ha vhathu .
Tshidulo tsho vha tshi tshi shumiswa nga Vhalangadzulo vha Phalamennde ya Kapa , nga murahu nga Buthano
Zwiṅwe zwitshavha zwo vhiga nga ha khuḓano vhukati ha zwa u thivhela malaṱwa na mbuyedzedzamalaṱwa , saizwi izwi zwivhili zwi tshi nga ṱaṱisana kha zwa thikhedzo ya mbekanyamushumo , vhashumi na mugaganyagwama wa zwiko .
Zwino ṅwalani risipi yaṋu inwi muṋe ya zwiḽiwa zwine na zwi funesa .
Hu na sisiṱeme dza tsukanyo ( u nyora nga manyoro o ṋukalaho na gese i dugaho ya zwibveledzamaanḓa ) dzi re hone , fhedzi dzi vhulunga tshelede fhedzi arali tshivhalo tshihulwane tsha miṱa tsho ṱumiwa .
U sa ita nyonyoloso zwi na khombo ya vhulwadze ha mbilu .
u pfesesa na u fhambanyisa vhukati ha :
, i navha u fhira sekhithara ya vhutsila na mvelele kha u kuvhatedza shelamulenzhe nga Muvhuso wa Afurika Tshipembe nga kha zwi kwamaho ikonomi , poḽotiki na zwa matshilisano kha mveledziso ya shango .
Thekhinoḽodzhi iyi i shela mulenzhe u ya kha u swikelela zwipikwa zwa NDP nga u engedza u kona ha muvhuso u wana thandululo dza vhutumbuli kha khaedu dzo ṱanḓekanaho .
Tshisambureni tsha mivhalavhala
' 23A Zwiṅwe zwi bveledzaho u fhelelwa nga u vha muraḓo wa vhusimamilayo
Mveledziso ya Makumedzwa o Vhibvaho na Mulayotewa zwi bvela phanḓa sa maitele o tou vhambelanaho ; honeha , Mulayotibe wo vha wone u dzhielwa nṱha .
2.3 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri arali MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha nga ṱanganela na muvhuso kha u thoma u shumisa vhuḓikumedzeli ho dodombedzwaho kha MTBPS tsha 2019 , ri nga thusa u alusa Afrika Tshipembe roṱhe , u engedza nyaluwo ya ikonomi yashu na tshivhalo tsha mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma shangoni .
Kharenthe dzi re kha vhupo ha khavhamagabelo dzi langwa nga magabelo , nahone muvanganyo wa u ranga u na luvhilo ngauri hu vha hu na mbilimbiḓano ine khayo nyendedzi dza u ya khunzikhunzini na u pfuka govha dza vha nnzhi .
( a ) mithelo ya zwifhaṱo na mbadelo ya tshumelo dza masipala kana dzi itwaho ho imelwa masipala ; na musi
Zwino ro vha ri khou fhirela phanḓa kha zwivhumbeo zwa tshizwinozwino zwa tshumisano ya mveledzo , zwishumiswa zwa tshizwinozwino zwa tshumisano .
Vhurereli ha musalauno ha vhathu a vhu topolwi nga u ḓibula ha zwa vhurereli ha lutendo , fhedzi nga milayo ya vhuthu ine ya sumba vhuya kha nyito ya vhathu na zwiimiswa zwa tshitshavha zwa ḽifhasi ḽa musalauno .
Tshiṱirathedzhi tsha u Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi tsha Gauteng tshi fhaṱa kha izwo zwo sedzwaho u thoma zwa nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi dzine dza vha na vhukoni ha u swikela mbuelo dza mveledziso khulwane nga maanḓa na u nga kona u nyanyula nyaluwo ya sekhithara ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Mafhungo a yelanaho na nyanḓadzamafhungo .
11.3 . Khothe Khulwane yo ṋea ndaela Minista wa Mveledziso na Matshilisano kha , vhukati ha zwiṅwe , u dzudzanya na u ḓisa phanḓa ha Phalamennde khwiniso yo teaho kha Mulayo wa Vhana , wa 2005 ( Mulayo wa 38 wa 2005 ) na / kana Mulayo wa Thusedzo ya Matshilisano , wa 2004 ( Mulayo wa 13 wa 2004 ) u ṋetshedza thandululo ya mulayo yo katelaho zwoṱhe u sedzana na khaedu dza ndondolo ya u unḓa .
Mufumakadzi wa mufariwa u khou ṱoḓa tevhela mafhungo zwi tshi kwama mafhungo .
Mbuelo dza thengiso dza khefini na barani
Kha nyimele iyi thaidzo ya u phaḓaladza a i fani na ya u wana tshipiḓa tsha mavu tshi re tshau kana tshine wa tshi hira .
Thendelano i na mbetshelwa ya u thoma thengiselano yo vhofholowaho ya masia mavhili vhukati ha EU na Afrika Tshipembe u ya nga milayo ya Dzangano ḽa Mbambadzo ḽa Ḽifhasi ( WTO ) na u khwaṱhisedza thuso ya mveledziso ya Yuropa Afrika Tshipembe .
Sa musi vhunzhi ha mapholisa vha tshi tea u vha na bondo u itela uri vha kone u renga thundu , u gonya na u tsa ha ikonomi na mafulo a u vhambadza nga dzibannga dzi fulufhedzisaho phimo dza khwine zwi nga ita uri hu vhe na u sa vha na vhuṱanzi nga ha uri muthu a nga tshintsha dzibannga kana hai .
Ndi nga mini vhaṅwe vhathu kana mashango o pfuma u fhira vhathu vhaṅwe kana maṅwe mashango ?
Nahone , zwi re zwa ndeme vhukuma , vha nga dzudza hani maitele e khagala , a sa dzhii sia na u katela ?
1.13 . Zwiito zwa vhuaḓa ndi vhugevhenga vhuhulwane vhukuma vhune ha ṱangula vhashai na u hanela u wana tshumelo dza mutheo .
Kha miṅwaha ya vhuraru na ya vhuṋa , vha a thoma u sedza kha masia o imaho ngauri a khonadzeo dza u dzhenelela na u ita zwa vhugudamishumo nga tshifhinga tshenetsho - miṅwedzi i swikaho ya ṱahe kha miṅwaha mivhili .
U vhea iṱo hu fanela u bvela phanḓa nga ngomu tshitediamu nga tshifhinga tshoṱhe tsha mutambo .
Hu ḓo ṱoḓwa vhaḓivhi vha zwamutakalo vho zwi gudelaho u bva kha maṅwe mashango i ya fhungudza mikano ine ya lengisa a n ṅwaliswa havho .
8.5 . Vharangaphanḓa vha Afrika vha ḓo ṱangana ngei Brussels , Belgium kha Samithi ya vhurathi ya European Union-AU nga ḽa 17 na 18 Luhuhi 2022 , ine ya ḓo sedzesa kha thaidzo dzine ḽifhasi ḽa khou livhana nadzo u fana na tshanduko ya kilima , na mvusuludzo ya mulalo na tsireledzo .
Zwauri mahumbulelwa aya ndi u ṱangana ṱhoho uri a vho ngo vhona tshiwo .
TB i ḓo bvela phanḓa na u ḓisa thaidzo tshifhingani tshiḓaho , ngeno vhathu vho kavhiwaho nga HIV kha vundu vha khou dzikiswa nga ART .
Vho vha vhe na ntswu .
Vhurangeli ha khakhululo ya masheleni a muvhuso wapo Afrika Tshipembe vhu nga itwa fhedzi u ya nga mulayo na maanḓa a ndayotewa .
Dziṅwe tshumelo dza mahala dzi ṋekedzwa kha zwiimiswa zwine zwa wela nga fhasi ha ndango ya Muhasho uyu .
Tshivhumbeo tsha Mbuelo ya Tshinyalelo ya Ṅwedzi nga ṅwedzi tshi sumbedzaho tshinyalelo fhedzi nga tshifhinga tsha mbadelo nahone a tshi sumbedzi vhuḓikumedzeli .
Muthu wa vhuraru u na maḓuvha a 21 a u ṅwala makumedzwa a uri ndi ngani u swikelela ha rekhodo hu tshi tea u tendelwa .
Muhwalo wa Muraḓo o dzhenelaho Thendelano u nga si hwale thundu vhukati ha ḓisi ḽa Muraḓo o dzhenelaho Thendelano ḽa muṅwe Muraḓo o dzhenelaho Thendelano na shango ḽa vhuraru nga nnḓani ha musi tshiendisi tshi tshi khou endisela shango ḽe tsha ṅwaliswa khatsho .
Kha vha thole zhendedzi ḽa u renga zwi tshimbilelanaho na zwa dzidzhini u bva nnḓa uri a kuvhanganye , vha ḽebeḽe na u vhea luswayo kha zwi tshimbilelanaho na zwa dzidzhini zwine vha ṱoḓa u renga u bva nnḓa .
DTT i shumisa zwirathisi zwi re fhasi ha mavu u hasha siginala ine vha i ṱanganedza nga u shumisa eriala ya TV na tshibogisi tsha u funga ( STB ) .
Naho vhuongelo vhu siho kha mbekanyamaitele iyi , ndeme yo ṱolwa sa tshipiḓa tsha puḽatifomo ya tshumelo dza vhalwadze vha muhumbulo .
Thendara dzi wanalaho u lenga , a dzi nga dzhielwi nṱha .
Vhathu vho kavhiwaho nga vhulwadze uvhu vha khou khethelwa thungo na vhaṅwe vhathu henefho mahayani avho nahone hu khou dovha hafhu ha ṱoḓuluswa na avho vhe vha vha na vhukwamani navho u itela u wanulusa vhaṅwe vhane na vhone vha nga vha vho swika he vha pfukelwa nga vhulwadze uvhu .
Ni kone u ṅwala muṱoḓo mupfufhi wa tshiṱori itshi .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha mutheo ha muhasho ho livhanywaho na zwa ndeme zwa lushaka na zwa vundu vhu katela :
Sa tshipiḓa tsha u pembelela ṅwedzi wa vhafumakadzi , muvhuso u ḓo vha na vhuṱambo ho vhalaho ha u hulisa vhafumakadzi kha sekithara dzo fhambanaho na u sumbedza zwe ra swikelela sa shango .
Hezwi zwi thusa uri lukanda lu rothodzwe .
Dziṅwe dza khaedu dzenedzi , ho vha ṅwaha wa u guda wo engedzwaho khathihi na tshivhalo tsha matshudeni vhane vha swikela ṱhoḓea dza u wana thuso u bva kha tshikimu itshi nga mulandu wa u fhelelwa nga mishumo ha vhabebi vhavho .
Thangi ndi mini ?
Toksini ya tsimbitswuku nnzhi kha khovhe i ita u thivhana huhulu ha maduda kha makwiṱi na tshinyalelo khulu kha makwiṱi , khathihi na u sa tsha shuma zwavhuḓi ha tshivhindi na tswio .
Zwiṱaṱamennde izwi ndi wone mutheo une ra dzhia khawo na u bveledza zwishumiswa zwiswa zwa mveledziso ya mvelele .
Kushumisele kwo fanelaho kwa nyolo na mbekanya ku ḓo khwinisa ṱhoḓisiso .
1.7. Nyambedzano dza Lekgotla ḽa Khabinethe ndi dzine dzo livhiswa kha u ḓivhadza zwipikwa zwa muvhuso kha ṅwaha u tevhelaho , zwine Phresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo zwi bvisela khagala nga tshifhinga tsha musi vha tshi khou ṋetshedza tshipitshi tshavho tsha Nyambo ya nga ha Tshiimo tsha Lushaka nga Ḽavhuṋa , ḽa 10 Luhuhi 2022 .
Tsumbo , vha fhungudze tshileme tsha dzisaga kana mabogisi tshi vhe 25kg kana u ya fhasi , vha khwinise dizaini dza ikonomi dza fhethu ha u shumela , u sielisana mushumo , vhugudisi , u ṱola mutakalo na u iswa kha muṅwe mushumo .
Arali ndi tshi nga thoma nga u ni lumelisa nothe miraḓo , ndi matsheloni , vhaeni vha re kha gaḽari .
Ho thomiwa Komiti ya Ndangulo ya Khombo .
Vhorabulasi vha ṱuṱuwedzwa u thusa u fhaṱa themamveledziso ya tshikimu tshavho u bveledzisa nḓowelo na vhuṋe u itela uri vha kone u shuma , u ṱhogomela na u vhuedzedza themamveledziso dzavho tshifhingani tshi ḓaho .
Iṅwe khaedu yo ḓoweleaho kha mimasipala ya mahayani ndi u sa kona ha masipala u dzhenisa mbuelo zwo bva kha u ḓitika nga tshelede ya mphomali yo livhaho nga nthani ha siangane ya vhushai fhethu hune ra dzula hone .
Phurotokholo nkene i ḓo laulwa nga nyimele dzine dza ḓo bvelela , na , ngauralo , dzi nga si buliwe kana dza randelwa ;
Kha vha haseledze vha tendelane kha zwipikwa zwa dzilafho zwe vha ḓitetshela na dokotela wavho nga u ḓadza siaṱari . 13 .
Thendelo na nyavhelo ya mutikedzelo wa Dzinnḓu kha Mihasho ya Dzinnḓu ya Vundu .
Khonṱhiraka ya tshumelo : Ahuna Mulanguli a re na khonṱhiraka ya tshumelo na khomishini .
Muvhigo u dovha hafhu wa isa phanḓa u bvisela khagala vhurangeli ho dzhiwaho u dzivhulusa vhathu nga ha vhugevhenga uvhu .
U topola ṱhoho ya mafhungo , muṅwali , mbuno khulwane na vhaambi kha atikili .
Vhuhali havho sa maswole a vhu bvi fhedzi kha dzangalelo ḽavho ḽa u nga lozwa vhutshilo havho vha tshi itela vhaṅwe , fhedzi na u ḓilugisela havho u vhulaha vha tshi itela zwiitisi zwi pfalaho na u vha zwa ndeme u itela u khwinisa tshitshavha .
( b ) milayo ya vhusimamilayo ha lushaka i nga thoma khoro dza vharangaphanḓa vha sialala .
Hu dovha hafhu ha vha na mbetshelwa dza u vhona uri vhushumisani vhuhulwane na maṅwe mazhendedzi a muvhuso ho katelwaho kha vhupo ha lushaka ho tsireledzwaho na vhulanguli hao .
Dzi tea u thusa mamaga a Afrika Tshipembe uri a kone u bvelela kha ḽifhasi ḽoṱhe na uri zwibveledzwa zwavho zwi swike vhathuni .
Mutshutshisi u na mushumo wa mikhwa wa u bviseli khagala uri vhuṱanzi ha ṱhanzi yawe vhu lwa na tshitatamende .
Kha vha ṱalutshedze kha fomo ya khumbelo uri vha ḓo ḓa vha dzhia thendelo nga vhone vhaṋe naa kana i tea u rumelwa nga poswo .
Hu tea u vhewa maga a mushumo muṅwe na muṅwe .
Arali zwi zwa vhukuma uri a vha iti khumbelo dza zwikhala zwo kungedzeliwaho , ri tea u vha vhudzisa uri ndi ngani .
TSIANGANE Fulwi 16 hu pembelelwa mvutshelano dza 1976 dze dza thoma ngei Soweto dza phaḓalala na shango ḽothe zwe zwa shandukisa tshiimo tsha poḽotiki na matshilisano Afrika Tshipembe .
U shumisa tshikhala tshone vhukati ha maipfi kha fhungo .
Ri livhuwa Vho Steve kha kupfesesele kwe vha ri fha kwone kha mafhungo aya a ndeme na u ri ṱuṱuwedza nga maipfi avho .
Kha vha ṱalutshedze tsumbanḓila ya milayo ya mbekanyamaitele ine ya dzhiela nzhele mutheo wa mbekanyamaitele une puḽane Sya khou bveledziswa khawo , sisiṱeme ya ndaulo ya malaṱwa i re hone , madzangalelo a vhafaramikovhe vhahulwane , na nyimele ya ikonomi na mupo .
Khabinethe i swikisa ndiliso kha muṱa na khonani dza :
Ngoho ndi ya uri , modele wa vhushumisani u ṱanganedzwa hunzhi nahone u khoḓiwa sa une wa vha na ndeme kha u bvelela .
u shandukisa na u vusuludza Tshikimu tsha Lushaka tsha Thusedzo ya Masheleni kha Vhagudi ; ;
Mitha dza tsinga dzo dzibaho maḓini dzi shumisa mifudafuda ya ngona kha u ṱalukanya luvhilo na buḓo nahone zwi na ndeme u pfesesa mikano na kushumele kwa lushaka luṅwe na luṅwe lwa mitha idzi musi hu tshi dizainiwa kharenthe hu tshi tevhedzwa phurogireme .
Nyaluwo ya u thivhela vhuḓifari zwi a vhonala kha khovhe dzoṱhe .
Kupfesesele ku fanaho kwa vhutshilo hashu ku khwaṱhisa maitele ashu a u phaḓaladza .
Kha hezwi , ndi takalela u engedza nga Mufumakadzi vho-Helen Suzman , mu Afurika Tshipembe wa vhukuma , ane a imela vhuleme ha Phaḽamennde ntswa kha lufhera lwa vhakale .
Luswayo lwa Shango ndi luswayo lwo vhumbiwaho sa zwithu zwo dzudzanywaho nga ngomu ha zwidanga zwa zwivhumbeo zwa kumba , tshiṅwe tshi nga nnṱha ha tshiṅwe .
Tshikwama tshi dzulela u ita ṱhoḓisiso dza khetho u khwinisa kuitele kwatsho kwa vhubindudzi zwi tshi ya kha u kuvhanganya na u dzudza mbuletshedzo ya data .
Hezwi zwi amba uri vha badela zwiṱuku kha khetho nthihi ya mbuelo kha muthu a holaho tshelede nnzhi .
Nga u khwaṱhisedza dzivelu na lutendo zwa vhaitanavho , zwiedziso zwa mvelele zwi khwaṱhisedza ndaulo ya zwa vhuthu hu si zwa zwiimo zwavho .
Mutholi u ḓo vhona uri vhasaini vhoṱhe vho tendelwaho vha re na vhuḓifhinduleli o imela rathandela .
Mbekanyamushumo i khou thoma u shuma kha ḽeveḽe ya lushaka ya vhaṱoḓisisi vhaswa , ḽeveḽe ya dzingu ya vhafumakadzi vha dzisainthisti na ḽeveḽe ya dzhango yo vuleaho kha dzisainthisti dzoṱhe .
Mulayo wa phuraivethe u ṋetshedza uri vhathu vha na ndango ya pfanelo dzo fhambanaho kana vhuḓifhinduleli nahone hezwi zwi tea u itw nahone zwi tea u ṱhomphiwa nga vhoṱhe .
Nga u fhambana hashu u ya nga mvelele , ri nga kona u khwaṱhisa vhuthihi hashu khathihi na u fhaṱa tshitshavha tsho faranaho .
Modele une zwa zwino u khou sedza kha zwiṱiriki zwa fuiṋa iṋa ( 44 ) na ḓorobo khulwane dza malo , u ḓo vhona uri kupulanele hu na u vhofhana na u ṱanganelana , mugaganyagwama na mashumele a thandela dza nḓisedzo ya tshumelo zwiṱirikini zwoṱhe nga matavhi oṱhe a muvhuso wa - vhukati , wa vundu na wapo .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini i ṅ we na i ṅ we ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishini wa Afrika Tshipembe arali vha nn ḓ a ha shango .
Bugu ya Mishumo ya vhuimo ha vhukati ha ngudo ya Luambo lwa Hayani
Arali luswayo lwavho lwa ṱanganedzwa vha tea u lu kungedzela kha Patent ine ya phaḓaladzwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe nga Government Printer .
U shumisa mitshini lwo tsireledzeaho
Ri khou ṱoḓa u ḓivha uri vhana avha vho vhulungelwa ngafhi ngauri a ro ngo vhuya ra vhudzwa ngoho nga ha he vha vhulungelwa hone .
Masiandaitwa o livhanaho a pfiwa nga mabindu ayo ane o tholelwa u ita mushumo , sa afha a tshi a ṋetshedza mbuelo .
Malaṱwa a muḓagasi Mavhone oṱhe ane a si tsha shuma a tea u kuvhanganyiwa a poswa fhethu hune a ḓo gaiwa hone nga nḓila yo tsireledzeaho
Masipala wavho u khou lugisa pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho .
Khwiniso yo dzinginywaho ya mathomo a komiti ya odithi i ḓilangaho ya tshiimiswa tsha phuraivethe nga nḓowelo a i ṱoḓea ngauri vhaṋe vha khamphani vha anzela u dzhenelela vhukuma kha mafhungo a bindu .
A si mashango manzhi , arali a hone , o no ṱanganaho na maimo a nṱhesa a ngaho ayo a u sa thola hu yaho phanḓa .
Mutambo wa u rwa bola ya thenisi nga tshanḓa , u rwa baḽoni , nz .
Khabinethe i dovha ya humbela sekhithara dza phuraivethe u farisana na muvhuso u itela u vhuedza Maafrika Tshipembe vhoṱhe vho kwameaho , zwihulwane vhashai .
Fhedzi u ita izwo , ri tea u vha na zwishumiswa zwavhuḓi zwa u fhirisa nḓivhadzo ngauri izwo zwishumiswa zwa nḓivhadzo zwine zwa vha hone a zwi tou vha zwavhuḓi .
U sima dizaini dza tshitandadi dza zwifhaṱo zwa vhudzulo dzi re na zwidodombedzwa zwa ṱhoḓea zwi no kwama lushaka lwa thandela iṅwe na iṅwe i no wela kha phurogireme iṅwe na iṅwe u ya nga hune zwa konadzea ngaho .
Mbuelo dza ikonomi dzi elanaho na vhabveledzi vhahulwane avha ndi khulwane , nga maanḓa u sikiwa ha mishumo na mbuelo ya zwivhambadzelwa mashangoḓavha .
Phindulo nga luṱingo kana emei ḽi malugana na vhuimo ha tshumelo yo ṱanganedzwa .
Milayo ya zwiṱandadi zwa mushumo zwi laula mbadelo dza miholo hu u itela u thivhela u tambudza .
U khwaṱhisedza uri masheleni o kovhelwaho themamveledziso ya vhuendedzi a shumiswa zwavhuḓi .
Ri livhisa ndivhuwo dzashu kha OAU kha u lwa hayo i sa neti i tshi itela ndungululo ya vhukoḽoni ha dzhango ḽashu , hu tshi katelwa u shela mulenzhe kha mbofholowo yashu .
Vha nga wana mundende wa u ḓi ṱhogomela kha vhukale havho .
Vhudzulo ha vhathu ho ṱanganelaho vhu ḓo bveledzwa .
U khwinisa u dzudza tshifhingani marangaphanḓa , na u khwinisa ṱhoḓea kha zwishumiswa na matheriala , na kuitele .
4.126 Mulayo wo fheliswaho u tea u imelwa nga muṅwe mulayo muswa wa tshizwinozwino une wa ḓo iledza maitele ane a vhaisa tshitshavha .
Fomo dzi tea u ḓadziwa dza ḓiswa kha DPME hu sa athu fhela tshifhinga tsho themendelwaho afho fhasi :
Mbingano dzoṱhe dza tshirema dze dza itwa nga murahu ha u thoma u shuma ha mulayo ndi mbingano dza tshau ndi tshanga , tshanga ndi tshau .
Ri fanela u shumisana uri ri swikelele demokirasi yo vhumbanaho , i sa khethululi nga muvhala na nga mbeu .
Nyaluwo ya u sa vha hone ha mishumo i itea musi u shaea ha mishumo u tshi dzulela u vha nṱha naho musi ikonomi i tshi khou sumbedza tswayo dza u aluwa .
Tshanduko idzi dzo swikisa kha nyaluwo ya u kwamea u si lwavhuḓi hu tshi tevhedzwa mugaganyagwama wa vhashumi .
Pulane dzo vha na vhuhovheleli ho kalulaho zwi tshi ḓa kha ndangulo na zwiko zwa masheleni .
U vhambedza ngano mbili .
Nzudzanyo dza lushaka ( Nzudzanyo dza mveledziso ya nnḓu dza lushaka dza miṅwaha minzhi , nzudzanyo dza Madzulo a Vhathu dzo ṱanganelanaho na Nzudzanyo dza Bindu dza Gavhelo ḽi re na Mikano ) .
Khethekanyo idzi dzi na vhunzhi ha mafhungo a thikhedzo ane a ṱoḓea u ita khaṱhulo nga ha u tea ha maḓi u itela u shumiswa .
Mvelelo dzo vha dza uri a hu na muthu we a tou vhonala a tshi khou shuma o khwaṱha u thivhela uri luhura lwa mikaṋo lu sa tshinyadzwe .
Vha nambetedze ṱhanziela ya DNA ( arali vho kona u wana ṱhanziela ) .
Ro dzhia vhuimo hune ra vha naho , hu si u itela u hanedza kana u tikedza ḽiṅwe shango , kana u ṱoḓa vhugala .
Hu itea mini kha mathukhwi ashu
Mbekanyamushumo iyo i kha ḓi ya phanḓa .
Dzina ḽa uvhu vhulwadze ḽa tshisaintsi ndi : Dwadze ḽa Mukhushwane wa A ( N1H1 ) 2009 .
Dzina ḽa tshileludzi tsha ndondolo ya mutakalo ḽo kumedzwa nga vhafariwa na uri ḽo mbo ḓi ṱanganedzwa na zwenezwo nga ndangulo .
Mihwalo ya ṋama i khou rengwaho u bva seli ha mashango ya endedzwa nga lwanzheni i nga rengwa fhedzi nga dzikhontheiṋa dzi rothodzaho .
Nga u shumisana na khamphani dza migodini ri nga vhona uri matshilo o tsireledzea tshifhinga tshoṱhe .
Ndi mini tshine tsha ṱoḓiwa kha muthu a ḓisaho khumbelo a tshi itela muhweleli ?
Vhurumelwa ha tshiofisi zwavhuḓivhuḓi vhu itwa kha nyimele ya tshutshedzo kha vhushaka vhukati ha vhashumi na Muhasho .
Tshumisano ya dzitshaka na muelo wa tshitandadi tsha dzitshaka u ṋetshedza luvhanḓe lwa vhuṱhogwa lwa u pfesesa na u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha yunivesithi dza mveledziso ya zwa ikonomi .
Thebulu i tevhelaho i sumbedza zwiimo zwo fhambanaho zwa tshumelo .
Vhalani zwithu zwi re tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe .
Vundu ḽa Free State , mubveledzi muhulwane wa mavhele shangoni , ḽi ṋekana mukano na Gauteng nga tshipembe , tsini na masipala wa dzingu wa Sedibeng .
U sa tevhedza mulayo nga zwiimiswa zwa muvhuso kha u thoma sisiteme ya ndangulo na rekhodo na u tiwa ha Vhalanguli vha Dzirekhodo ndi zwone zwi itaho uri phimo idzi dzi sa swikelelee .
Tshifhinga : Ṅwaha muthihi hu na khonadzeo ya u u engedza nga miṅwe miṅwedzi ya fumimbili .
Hezwi zwi nga fhaṱiwa sa tshipiḓa tsha tshiimiswa tshithihi , fhedzi hu na miṋango yo fhambanaho u bva , kha zwiṅwe zwifhaṱo zwa nnyi na nnyi , u itela u kovhekana na vhashumi vha lavhelesaho .
Ndaela dza vundu dza kale dze dza ḽanga kushumele kwa muvhuso wapo nga fhasi ha muvhuso wa tshiṱalula dzi kha ḓi shuma .
Langalanga o ḓuḓumela bugu a zwi pfa ngauri ndi mupfufhi .
Hu ḓo vhana mutendelo wo engedzwaho yo fhaṱwaho kha pharamithasi dza u pulana ya mahayani u itela u tendela tshikhala na u phaḓaladzwa ha vhathu .
A Vhu tou sedzesesa ha lu tevhela .
U katela u vhona na nyito dza u ola .
Tshumelo yavho a i ngo ḓisa vhuimo ha vhuḓifhinduleli , nnḓa ha fhano hayani .
Zwikhala zwihulwane zwi dovha hafhu zwa vha hone kha dzibannga uri dzi dzhenele kha tshanduko ya sekhithara ya vhulimi ya shango nga u ṋetshedza masheleni kha vhorabulasi vhaṱuku na vhashumi vha bulasini .
Hune ha sumbedza hu sa khou shumiwa , i tshimbidza u dzhenelela hu ṱoḓeaho .
Mutshimbili wa ṱhirantsekiti u bveledza mbonalo ya zwinozwino ya tshitshavha .
Komiti ya Wadi ndi tshishumiswa tsha u bveledza u dzhenelela ha tshitshavha .
Fhedziha , u swikela hune zwiito zwa kuvhanganya zwikolodo zwa vho vha vhugevhenga zwi tea u sedziwa .
Miṱa ya kale na miraḓo ya vhadzulapo
Izwi zwi vhumba tshipiḓa tsha maga ane muvhuso u khou a dzhia u khwaṱhisa mikhwa yo teaho yo tendelwaho .
U ṱola vhukoni na u tea ha tshumelo dza tsireledzo dzo ṋetshedzwaho nga khamphani dza phuraivethe .
U ṅwala nga u thalanganya maipfi vhukati ha fhungo zwavhuḓi .
Khoro ya musipala i nga ḓisikela milayo miṱuku yayo ine ya ḓo i thusa kha u shumisa maanḓa ayo uri i kone u shuma zwavhuḓi
Zwenezwo , nḓila dza khwiṋe dza vhudavhidzani na u dzhenelela nga madokotela a dzingu ndi dza ndeme .
Hezwi zwi vhidzwa upfi ndi mufhindulano .
U itela ndivho iyi , masia oṱhe o tendelana u ḓo vha na vhukwamani , hu si kale kha masia a dzangalelo o dzinginywaho .
3.5 . Khabinethe yo takadzwa nga uri matshudeni manzhi vha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha u mona na shango vho sumbedza u vha kha tshiimo tsha vhuḓi kha khuwelelo ya u vhulunga mbekanyamushumo ya akhademi ya 2016 .
Mvelaphanḓa i khou ya phanḓa na u itwa kha u engedza tswikelelo ya dzinnḓu , muḓagasi , maḓi , tshampungane na tshumelo dza u bvisa malaṱwa .
Pulane iyi i sumbedza zwine muvhuso na sekhithara ya vhuendelamashango wa ḓo ita nga u angaredza nga ha tshinyalelo ye ya vhangwa nga dwadze ḽa COVID-19 .
Hu na mbekanyamushumo nnzhi , dzi no nga sa The Learning Channel , dzine dza funza vhaṱaleli ngudo dzi re na ndeme .
NyDA yo vhumba vhushaka na Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo na Zhendedzi ḽa Masheleni kha Zwiimiswa Zwiṱuku kha u sika tshikwama tshi linganaho R2 , 7 biḽioni tsha vhaswa .
Ri ḓo ṱanganedza maitele a livhanaho na tshiṱiriki - ho sedzesdwa kha zwiṱiriki zwa 44 na ḓorobo khulwane dza malo - u ṱavhanyisa nḓisedzo ya tshumelo , u khwaṱhisedza uri mimasipala i khou tikedzwa nga nḓila yone na u vha zwiko zwo linganaho .
Kha vha tshimbidze nyambedzano u itela ndivho ya theo ya mulayo
Ndi zwifhio zwine zwa koneswa kha vhupo , zwine zwa si konwe , zwi no konadzea na zwithithisi ( zwo sumbedzwaho kha bammbiri ḽa data ya vhupo ) ?
U ṋetshedza puḽatifomo i fanaho ya dzikhomishini u bveledza na u kovhelana maitele a khwinisa .
Ndaka , vhupo na tshishumiswa zwine zwa vha na vhuṱumani na thendelano ya ḽisi hu wanwa mbuelo khazwo nga ndinganyiselo yazwo ya masheleni na u anḓana ha zwikolodo he ha sumbedzwa .
Arali a zwi kona , mugudi u a avhelwa Ṱhanziela ya Vhubindudzi ya Lushaka nahone a dzhiiwa a tshi tewa nga u vha mutsila .
Kha muhanga wo dzinginywaho , ndiliso dza vhashumi vha muvhuso dzi wana mukovhe muhulwane wa zwiko u fhira miṅwaha yo fhiraho .
Mishonga i vhekanyanwa nga zwigwada u ya nga u elana na thimbwanywa , nungo na tshivhumbeo .
Madzangano maṱuku na o khetheaho a nga ṋekedza zwibveledzwa zwavho kha zwigwada zwihulwane na u kona u ṱaṱisana na ḽifhasi .
3.2 . Mbekanyamushumo i ḓo sedza kha uri tshanduko ya ṱhoḓea dza muhanga wa miolo ya dzingu i ḓo takulwa hani ine i tshimbilelana na zwiimiswa zwavhuḓi , vhubindudzi , ṱhanganyelo , nḓowetshumo na vhuthomazwiswa u itela u takula Tshanduko ya Vhuṋa ya Vhubveledzi kha zwa Nḓowetshumo .
I tea u fha zwidodombedzwa nga ha zwileludzi zwa ndaulo ya malaṱwa kha masipala na mitengo ya ndaulo ya malaṱwa .
Shelani maḓi a re na khungumuṱavha ngomu .
Mafhungo oṱhe o teaho o ḓo dzhielwa nṱha kha mbudzisombekanywa .
Vhathu vha nga shela mulenzhe nga u vhumba zwigwada u swikelela zwipikwa zwo tiwaho u thomani zwine zwa elana na thandela .
Vhulimi vhu ḓisa mveledziso na u vha hone ha zwiḽiwa .
Fhasi ha vhurangaphanḓa ha Minisita Molewa Afrika Tshipembe ḽi khou isa phanḓa u vhea mbekanyo dzine dza tsireledza mupo wa shango na nndwa dzi lwaho na u zwima lu siho mulayoni .
Yuniti ya Ndangulo kha Gwama ḽa Lushaka ḽi ṋea tshifanyiso tsha uri hu na vhupulani ha u wana zwithu ho pimiwaho vhu no khou itwa .
Izwi zwi nga itiswa nga eriaḽa ya TV isa khou shumaho zwavhuḓi kana kuṱumele kwa dzithambo dza TV kana thaidzo dza u sa fara zwavhuḓi u fana na u ṱanganelana ha siginala .
Uvha na ndivho khulwane ya muvhuso wapo , ndi khou ṱoḓa u sedza kha mafhungo a muvhuso wapo kha tshipitshi tshanga tsha u thoma kha ino Phalamennde .
Vho dovha vha amba zwa uri Transnet i tea u humbula nga maanḓa uri vharengi vhayo ndi vho nnyi madzuloni a u sedza fhedzi kha nḓila dza u endedza maḓini .
Thero ya ṋaṅwaha ndi Thivhelo ya Vhuḓivhulahi .
Zwifhinga zwi tevhelaho zwa mvusuludzo zwi ya nga maḓuvha a mabebo :
Hu na ṱhahelelo ya u sa kona u swikelela mafhungo nga kha vhadali na vhadzuli kha vhutsila , mvelele na vhuṱambo ha vhufa na maṱano na zwiimiswa .
Vhaanewa ndi vhonnyi ?
Nḓila ya dziwadi kha ṅwaha wa 1
Phalamennde i dovha hafhu ya dzudzanya mishumo yo livhiswaho kha sekithara dza tshitshavha dzo tiwaho kha mafhungo o tiwaho uri vhathu vha rere nga mafhungo a ndeme .
Kha mathemo a siararu , tsireledzo ya tshikhala tsho vuleaho u itela mimatsho na fhethu ha u fara maḓi ha mahayani ndi zwa ndeme .
Ndi ḓo ramba muṱangano wa themamveledziso ya Muphuresidennde u amba nga ha u thomiwa ha pulane hu na khonadzeo ya vhabindudzi na tshumisano ya zwa matshilisano .
Zwi tshi elana na milayo ya ndinganelo , nga maanḓa kha zwitshavha zwi re na vhuṋe ha dzigoloi vhu re fhasi , vhuendi ha nnyi na nnyi vhu vha ṱhoḓea nga murahu ha musi tshikalo tsha vhaendangaṋayo tsho no pfuka .
U renga ndaka hu ḓo engedzea mutengo wa mutheo wa mbuelo dza pfuma na u fhungudza muthelo wa mbuelo dza pfuma tshifhingani tshi ḓaho .
Zwikhala zwa mbekanyamaitele zwi re hone zwino kha muvhuso zwi engedza mishumo zwi na zwivhumbi zwo fhambanaho .
Kha Giredi ya 1-3 , thesite dzi ḓo katela mushumo wo randelwaho kotara tharu dza u thoma dza ṅwaha wa tshikolo .
U bveledzisa kana u khwinisa pulane dza nyito ya shango kana mbekanyamushumo yo katelaho , u khwaṱhisedza tswikelelo ya u sa vha na khethululano yo katelaho zwoṱhe kha tshumelo ya mutakalo ya mutheo , hu tshi katelwa na tshampungane na maḓi a u nwa o kunaho , u tsireledza mutakalo , na u ṱuṱuwedza pfunzo ya mufusho na mbekanyamushumo dza mutakalo .
Mushumo uyu u khou tshimbidzwa nga kha Operation Vulindlela , ine ya katela tshigwada u bva kha Vhufaragwama ha Lushaka na Ofisini ya Muphuresidennde .
2.4 . Khabinethe yo tendela u farwa ha Khonfarentse ya Vhuvhili ya Ḽifhasi ya u Mamisa Mikando nga Muhasho wa zwa Mutakalo na Ṱhumano ya Dzitshakatshaka ya Maitele a Zwiḽiwa zwa Ṅwana , u bva nga ḽa 11 u swika kha ḽa 14 Nyendavhusiku 2016 , fhasi ha thero " Kha ri bindudze kha u sika vhupo vhu konisaho ha vhomme na vhana " .
Nga murahu ha u tshoṱheliwa ha vhabvannḓa ṋaṅwaha nga nga Lambamai , IMC yo sedzaho kha Vhapfuluwi yo ḓiimisela u ita zwiṅwe na zwiṅwe u itela u tinya u dovholola ha zwiwo hezwo .
Ri a kona zwino u topola mutheo wa dzhenetiki ya malwadze manzhi na u bveledza tshidzidzivhadzi tsha u lwa na nyito ya zwiṅwe zwitzhili zwi vhangaho malwadze zwinzhi .
Musi miṅwaha miṱanu u ya kha ya malo ya rekhodo yo wanala ya tshitatamennde tsha masheleni tsho sumbedzwa , hu ḓo ṱoḓea zwiimiswa zwa vhabindudzi vha phuraivethe .
Mulayo u maanḓafhadza Phalamennde uri i ite tshanduko kha mugaganyagwama woṱhe , khathihi na migaganyagwama miṅwe ya mihasho ya muvhuso wa lushaka .
Ṱhumano yo ḓowelaho vhukati ha vhudakwa na malwadze a phirela ndi vhupuli ha dzema huswa vhukuma kha vhuimo ha ṱhoḓisiso .
Ri fanela u vhala na u amba nga ha kupfesesele kwo humbulwaho zwavhuḓi khavho , u bva kha masia a mihumbulo oṱhe .
) kana kha MobiApp ya vha Tshumelo dza Mbuelo dza Afrika Tshipembe ( SARS .
Ndi zwa ndeme u khwaṱhisedza uri muraḓo muṅwe na muṅwe wa thimu ya thandela u na kupfesesele kwavhuḓi malugana na zwine a tea u ita na uri zwi na vhushaka-ḓe na mishumo ya vhaṅwe ngae .
Zwitatamennde ezwi zwiraru zwi sumbedza vhushaka ha vhathu na mavu ha mutheo : matshilisano , ikonomi na zwa mupo .
Ho sedzwa tshumiso ya DSP wa tshumelo dza shishi
Vhanna vha tea u ita khumbulelo dzo tiwaho nga ha mishumo u ya nga mbeu ; vha tea u tatamudza tshikoupu tsha vhulamukanyi muṱani ; vha tea u bveledza khaṱulo yavhuḓi nga ha vhathu ; na u dovha hafhu vha davhidzana nga mufhindulano wa vhukuma .
Muṱalukanyo wa ' tshitshavha ' u ita uri hu vhe u khethekana hafhu , zwine zwa fhambanyisa tshitshavha tshapo , tshitshavha tshi kwameaho na tshitshavha tshi re ṋemuṱa , hune :
Kha mashango a vhubvo na a vha ṱanganedzaho , u shela mulenzhe nga vhafumakadzi vho pfulutshelaho hu nga shandukisa vhunzani ha vhutshilo nga maanḓa .
Maano aya ndi a u kumedza vhudzheneleli vhune ha ḓo fhungudza muhasaladzo wa GHG kha milayo ya mveledziso iyaho phanḓa .
U bva nga mbofholowo nga 1994 muṅwe na muṅwe a re na 18 na u fhira u na pfanelo ya dimokirasi ya u khetha .
Zwa nga vhonala zwo tea u hira tshiendedzi , mazhendedzi a Muhahso a funeswaho a tea u sumiswa , nahone khethekanyo ya tshiendedzi i tea u tevhedza zwo randelwaho nga Muhasho .
Thendelo ya u ṱun ḓa u bva kha Muṅwalisi wa Khwinifhadzo ya Phukha i a ṱo ḓea phanḓa ha musi muthu a tshi nga ṱun ḓa phukha kana tsinga dzi fanaho na tshibebwa tshi saathu u bebwa , makumba kana luḓi lwa vhunna .
Nga vhuya vhusiku , a tshi khou ya bafurumu a pfa muungo u no hwasa u tshi ri , sssss , hhissssss u tshi bva thungo ya shelefu ya bugu .
Tangedzelani ni talele tshiitwa fhungoni ḽiṅwe Tangedzelani ḽiiti ḽi re fhungoni ḽiṅwe na ḽiṅwe . na ḽiṅwe .
5.5.1 Naho hu na thikhedzo khulwane kha vhulamukanyi ha sialala , hu na vhathu vha sa tou tikedza zwavhuḓi khothe dza sialala , vha ri a dzo ngo shuma nga nḓila yo lavhelelwaho , nga maanḓa kha tshifhiga tsha zwino .
Mushumo u dovha hafhu wa sa vhe wavhuḓi nga u sa ṱanganedza u shela mulenzhe ho itwaho nga theori ya ndangulo yo ḓoweleaho ine ya lingedza u ṱahisa mihumbulo i fanaho na ye ya kumedzwa kha bugu iyi .
Zwi tea u sedziwa uri gemo ḽe maḓi a badelelwa ḽone , ḽi langwa nga phesenthe ya o shumiswaho .
Hu na zwivhumbi zwo vhalaho zwine zwa sumbedza u shuma ha ḽaimi .
U rwelwa ṱari ha SEZ ho ita uri tshivhalo tsha Zounu dzo Khetheaho dza Ikonomi kha shango dzi vhe malo .
Mveledziso ya dziḓorobo na zwa mahayani .
U a vhala .
Ho sedzwa kha u vusuludzwa ha themamveledziso i vhonalaho ya zwikolo zwo khetheaho , u rengiwa ha zwishumiswa na zwishumiswa zwa u thusedza na u livhana na ṱhoḓea dza vhuendi ha vhagudi .
Vhabindudzi vhapo na vha dzitshakhatshakha vho tsireledzwa nga milayo yo teaho .
U shumisa nga nḓila i bveledzaho ha Zwivhumbeo zwa Zwigwada u itela u ḓo shumiswa tshifhinga tshiḓaho zwo itwa nga vha Mveledziso ya Dzangano .
Mvulatswinga yayo i a tenda , mvelele ya " zwiphiri na ya u sa pfela vhuṱungu " ya musi husaathu u swika dimokirasi , nahone i sumbedza uri tshipikwa tshithihi tsha PAIA ndi " u ṱuluwedza mvelele ya u bvisela khagala na vhuḓifhinduleli nga zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe . "
1.7. Khabinethe yo dovha ya dzhiela nṱha mvelelo dza ṱhoḓuluso dza Khomishini ya Vhuṱaṱisani kha mavharivhari a nyanḓano ya tshanḓanguvhoni tsha mitengo ya thengiselano ya nnḓa na uri yo lindela u pendelwa ha ṱhoḓuluso nga Competition Tribunal , ho katelwa mawanwa na tsheo ya ndaṱiso yo teaho .
Ṅwalani tshiṅwalwa tsha dayari tsha maipfi a no hovhelela 40 nga zwe na ita mafheloni a vhego yo fhiraho .
Ndi maṱano a sa fhiri maṋa nga ṅwaha , nga kuanganyele kwa TISA , o tendelwaho .
U vhonala a sa sei .
U kona u shumisa foniki sa tshikili tsha u vhala na dziṅwe nḓila dzi ngaho ludungela na u sengulusa tshivhumbeo .
Ri a ḓivha zwauri , mashudu mavhi , hetshi ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha vhumatshelo hashu kha dzhango heḽi vho .
U isedza thundu na mushumo wa dzitshumelo zwi ḓo itwa nga muḓisedzi u ya nga shedulu ya tshifhinga tsho randelwaho nga murengi kha konṱiraka .
Muhumbulo wa u thoma u nga dovholola na mveledziso ya ṱhumano zwa vhanga tshanduko kha dizaini .
Vha fanela u vusulusa muthelo wavho kha ofisi dza vha maanḓalanga dzo ṅwaliswaho kana poswo dzo nanguludzwaho dzi re kha vhupo vhune vha wela khaho .
U rathela kha u shumisa muṅwalo wa u pomba
Ri bvela phanḓa na u wana magundo a ndeme kha u lwa na vhugevhenga a zwigevhenga nga ṅwambo wa vhuḓikumedzeli ha vhunzhi ha vhaofisiri vha mapholisa na tshumiso ya mulayo yo ṱanganelanaho yo khwiniswaho .
Tshiṅwe tsha zwithu zwo ḓisumbedzaho u vha tshithu tsha nṱha siani ḽa u lugisa zwi sa tshimbiliho zwavhuḓi ndi ngudo dzi itwaho nga vhashumeli vha tshitshavha magudedzini o fhambanaho na mushumo wa SA Management Development Institute ( SAMDI ) ine ya tea u vha muisedzi muhulwane wa tshumelo zwi tshi ḓa kha u gudisa vhashumeli vha tshitshavha na u vha ita uri vha ḓivhe uri hu lavhelelwa mini khavho .
7.1. Khabinethe i rwela ṱari thusedzo nga Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi ya u dzhenela nga u ṱavhanya kha fhungo ḽa tshiṱirathedzhi tsho fhelelaho tsha u sedzana na mafhungo o fhambanaho o simuwaho u bva kha mbalombalo dza vhugevhenga dzine dza kha ḓi bva u bviswa .
18.3.1 ita khaṱhululo na maanḓalanga o teaho
Muhasho wa muvhuso wa Vunḓu na maanḓalanga a mivhuso yapo ndi zwone zwine zwa vha phanḓa kha u tikedza maga a tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi kha ḽa Gauteng nahone u tea uri , ngauralo , u shomedzwe lwo teaho u itela uri u kone u ṋetshedza thikhedzo yo raloho .
Zwitshavha zwi dovha zwa vha na Mushumo une zwa tea u u ita kha u monithara Sisiteme ya Ndangulo ya Kushumele kwa masipala wavho na u vhea tshivhalo tsho tiwaho tsha kushumele kwa ndeme tshone .
Zwenezwo-ha ho vho ḓo vhonala uri vhafumakadzi vhe vha farwa vho vha vha songo khakha na luthihi .
Ri ṱuṱuwedza na vhaswa vhane vha khou fara miṅwaha ya 18 ṋaṅwaha , uri vha ṅwalise lwa u tou thoma uri vha kone u voutha .
Ndondolo ya mutakalo ndi pfanelo ya vhathu ine muṅwe na muṅwe yo mu tea .
Muvhuso wa vundu u ṱanganedza uri muvhuso wapo ndi wone u ḓisaho tshumelo kha tshitshavha thwii na u dzula u muḓisatshanduko wa mbetshelwa ya tshiko tsha tshumelo dza mutheo , hu tshi katelwa na themamveledziso dza ikonomi na matshilisano , dzibada , maḓi , tshampungane , muḓagasi na dziphakha .
Ndi zwa ndeme u humbula uri vhathu vha Makhoi-San ndi vhone vhe vha tambudzwa lwa tshiṱuhu nga vhakoḽoni vhe vha edzisa u vha fhelisa lwa tshoṱhe , na u nyadza luambo lwavho na vhuṋe .
3.1.5. Mushumo wa ndeme une luambo lwa ita kha u ṱuṱuwedza vhudavhidzani vhukati ha muvhuso na vhathu .
Ḽiṅwalo ḽa thendelo ḽa khophi kana ḽa vhukuma ḽine ḽa vha na nomboro ndaedzi yo teaho .
Muhasho wa Vhafumakadzi , Vhaswa na Vhathu vha re na Vhuholefhali u ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwa mbekanyamushumo ya vhuṱambo uvhu ngavhuya .
Nedlac i ḓo fara khomishini na muṅwaleli wayo lwa miṅwaha mivhili kana tshifhinga tshipfufhi u itela melvho wa Mulayo wa Tshanduko ya Kilima .
( 2 ) Mulayotibe wa tshelede u nga si ambe nga ha maṅwe mafhungo nga nnḓa ha -
U ya nga tshiteṅwa 26 ( 7 ) ( b ) tsha Mulayo wa Dzikhamphani ( Mulayo 2 wa 2000 ) , " pfanelo dza u swikelela mafhungo dzine dza sumbedzwa kha tshiteṅwa itshi ndi nyengedzedzo kha , hu si u tshintsha , pfanelo iṅwe na iṅwe ine muthu a nga vha e nayo ya u swikelela mafhungo u ya nga Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , 2000 ( Mulayo 2 wa 2000 )
Mbekanyamushumo dzo fhambanaho dza themamveledziso yo pulanwaho khulwane dzi ḓo dovha hafhu dza shela mulenzhe kha u thomiwa ha zwikhala zwa mishumo zwinzhi .
Ndangulo ya kushumele i tea u vha tshipiḓa tsha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho .
Nḓila ya u lambedza nga tshelede i re hone zwino vhudzulo ha zwitshavha i vhonala i songo linganela u tikedza nḓisedzo idzi nga mulandu wa , kha zwiṅwe zwinzhi , u ḓurelwa nga masheleni a u fhaṱa yuniti dza mutsitsikano wa vhukati khathihi na mitengo i no tsa itshi gonya i no langwa nga fhethuvhupo na nga lushaka lwa thandela .
Muhanga wa u ḽanga kushumele wo bveledzwa nahone zwa zwino mushumo u khou itwa u khwinisa Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha U pulana .
Tholokanyonḓivho ya zwi re ngomu .
Mathomo avhuḓi ndi u limuwa uri vhupfiwa ha zwa vhudzekani vhu khwaṱhisa vhutshilo arali vhu tshi khou tshimbidzwa nga nḓila kwao .
U kona u shumisa u langula vhupfiwa kha nyimele ya vhurangaphanḓa .
U ṅwala tshirendo tsha raimi .
Muhumbeli u fanela u vha o phasa akhauthingi sa nthihi ya thero khulwane dzawe .
A huna fomo dzine dza ḓadzwa .
Khophi ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe : R16
U dzhenelela kha pulane ya mveledziso yo ṱanganelanaho , zwenezwo hu tea u vha na milayo i re khagala na maitele ane a bula uyo o teaho u dzhenelela kana u kwamiwa , o imela nnyi , kha mafhungo afhio , nga kha dzangano ḽifhio , u swika ngafhi .
Zwa zwino a huna sisiṱeme i tevhelaho u imiswa ha khonṱhiraka ya PwC .
Maḓumbu a re na maanḓa a pfi ndi maḓumbumazikule .
Zwiṱaluli zwi tevhelaho ndi zwa ndeme : Zwikili zwa u Dzudzanya Ofisi , u dzhia minetse , zwikili zwa u faila hu tshi katelwa u faila lwa eḽekiṱhironiki .
U ḓadzisa kha zwenezwo , khethekanyo heyi i engedza kha DOE zwo itiswa nga nyiledzo ya ṅwaha kha dziṅwe thandela dza ṅwaha wo fhiraho .
Mashango a tea u bva kha maipfi a ḓa kha nyito maelana na mukatelo wa mbeu kha mbekanyamaitele dzine vha dzi ṱanganedza .
Uri muhasho wo thoma maga a u tsireledza vhashumi vha re na HIV kana avho vhane vha dzhiiwa sa vha re na HIV hu u vha ṱalula ?
Gauteng ḽi na khaedu dza ikonomi dzo vhalaho dzi bvaho kha u salela murahu ha themamveledziso , sekhithara ya vhubveledzi i fhungudzeaho , dziitholo , na ṱhahelelo ya zwikili , vhukati ha zwiṅwe .
Khethekanyo iyi i rera nga ha zwisumbi zwo teaho zwa vhuimo ha ikonomi na matshilisano ha miḓi kha ḽa Overberg .
Khabinethe i tama vharumelwa vha tshi vha na nyambedzano dzi vhuedzaho vhunga mvusuludzo iya ndeme kha sekithara ya tshitshavha kha uri thusa uri ri swikelele Bono ḽa 2030 sa zwo sumbedzwaho kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Muhasho u ḓo dovha wa sedza nḓila dza uri hu nga khwiniswa hani zwileludzi zwa mitambo na mvelele kha vhupo .
U konḓelwa hu songo teaho hu nga vha hone kha muhweleli arali ndaela ya tsireledzo ya u thivhela i songo bviswa nga u ṱavhanya .
U renga nga zwinzhi ndi nḓila ine ya sa ḓure na u tendela u linganyisa zwibveledzwa .
Tshiṱirathedzhi ndi uri senthara dzi tea u vha dzisathelaithi dza zwikolo zwa phuraimari zwi re hone nga zwiṱuku .
26 Kha mulandu muṅwe na muṅwe hune muhwelelwa a vha o vhofhololwa nga parole , Bodo ya parole i ḓo vhea milayo malugana na u vhofhololwa ha muhwelelwa , arali hu zwine vha funa zwone .
( 2 ) Musi i tshi khou ṱalutshedza mulayo muṅwe na muṅwe , na musi i tshi khou bveledza mulayo wo ḓoweleaho nahone u songo ṅwalwaho u si wa sialala ( common law ) kana mulayo wa zwa sialala ( customary law ) , khothe iṅwe na iṅwe i ḓo ṱuṱuwedza muya , ṱhalutshedzo na nḓivho dza Mulayotibe wa Pfanelo .
Kha tshipitshi tshavho , vho khwaṱhisedza uri vhuaḓa na u sa shumiswa zwavhuḓi ha mithelo a zwi nga ḓo konḓelelwa .
Fhedzi a hu na mvelelo ine ya fhira mulayo .
U hadzima huhulwane , fhedzi , ndi thandululo ya tshifhinganyana .
Nga thungo , Mulayotibe u dovha wa ṋetshedza u langulwa ha zwiko zwa peṱiroḽiamu .
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kilinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Makumedzwa aya a ḓo sedzwa kha fhethu ha themamveledziso ya ndeme vhu kwamaho migodi hu tshi katelwa tshiporo , maḓi , vhuimangalavha na muḓagasi .
Nga ngomu kha ikonomi ya zwino i re kha mutsiko na nyimele ya masheleni a nnyi na nnyi , kuitele kwa mugaganyagwama uno ṅwaha ku ḓo sedzesa nga maanḓa kha u dzudzanya zwiko zwi re hone ho livhiwa fhethu ha ndeme .
Musi vhushai ho anda ngaurali a hu nga vuwi ho vha na tsireledzo ya vhashai na ya avho vha re vhapfumi .
6 . Miṱangano ya ṅwaha nga ṅwaha ya Tshikwama tsha Masheleni Dzitshaka ( IMF ) na Bannga ya Ḽifhasi
U fhaṱwa ha vhukoni vhunzhi ha ndaulo hu khou itea fhedzi a ho ngo lingana .
Yo dovha hafhu ya dzhiela nṱha nzudzanyo dza mivhusopfarakanywa dzine dza kha ḓi tou bva u ḓivhadzwa kha mimasipala iyo ye ya vha yo fhahewa tshikhalani nga mulandu wa uri a hu ngo tou vha na mufhenyi a re khagala nga murahu ha khetho .
Dzhenisani madzina avho ni ṅwale mutambo une vha u funesa nga fhasi ha dzina .
MAAMBIWA A MUṰANGANO WA TSHIGWADA TSHA MUSHUMO WO FARIWAHO NGA ḼA 16 KHUBVUMEDZI 2004 PHERANI YA KHONIFERENTSI YA NDANGULO
Zwiendedzi zwine vhashumisi vhazwo vha tea u ḓiṅwalisa na izwo zwine vha tea u vha na phumethe ya u reila ya phurofeshinaḽa , zwo khethekanywa u ya nga zwigwada zwo fhambanaho zwa zwiendedzi .
Muhasho wo thoma na u fhedzisa khonṱhiraka mbili u itela u sia vhukati u renga khasho kha zwa khanḓiso na khasho ya eḽekiṱhironiki na khasho ya elekiṱhironiki nga u fhambana hadzo , hu na u vhona uri hu na u vhulunga huhulwane nga mihasho ya muvhuso .
Sa zwo ambiwaho nga Minista a ṱalukanywaho wa Gambia , a hu na vhuḓiimiseli ha poḽotiki .
Nga u ralo ro dzhenela vhukuma nga kha dzimishini dza fhambanaho dzashu , nga kha ofisi ya phuresidennde yone iṋe .
Zwikhala zwi hone kha mashango oṱhe vhukati ha zwine zwa tamiwa u swikelelwa zwa mbekanyamaitele na u shumiswa hadzo ho fhelelaho .
Mafhungo a nyendavhutshilo a ḓo sedziwa .
Zwithu zwe zwa itea iḽo ḓuvha zwo tou vha ndugiselo ya u thoma u shuma na bono ḽashu ḽa Afurika Tshipembe ḽo vhofholowaho , ḽi si na khethululo nga muvhala , ḽa demokirasi , ḽo faranaho nahone ḽi khou bvelelaho .
Ḽidau ḽo humbula zwifhio musi kubevha ku tshi bvelela ?
Musi muthu a tshi khou ṱalutshedza uri ndi pfanelo ine ifhio ine a khou lavhelela u I tsireledza musi a tshi ita khumbelo kha tshiimiswa tsha phuraivethe , muthu ha livhisi kha pfanelo ya u swikelea mafhungo .
Mbekanyamushumo ṱhanganyiswa ya themamveledziso ya masipala i fha tshumelo ya themamveledziso ntswa kana dzo vusuludzwaho .
Hezwi zwi katela zwikaṱudzi kha tshifhinga tsha u kunguwedza ha midia i sumbedzwaho kha theḽevishini , khathihi na vhukaṱudzi kha lushaka lwa matheriala a u kunguwedza .
Mbudziso ya mbingano dza vhurereli na mulayo wa vhuṋe wa vhurereli na yone yo elekanywa ngayo .
Nga u angaredza , thikhedzo i nga ṋetshedzwa hafhu kha komiti dza wadi nga u khwaṱhisedza vhushaka vhukati ha ndangulo ya masipala na komiti .
Kha vha i ṱalutshedze .
Ri ḓo thusa Masipala Wapo wa Moqhaka ngei Free State kha u fhelisa khaedu ya u shumisa mabakete sa mabunga na mabunga o vuleaho .
Nṱhani ha vhakanakani , nga maanḓa kha nyanḓadzamafhungo na vhahanedzi vha poḽotiki , vhaiti vha milandu miṱuku ya tshanḓanguvhoni vha ḓiswa mulayoni na uri vha anzela u gwevhiwa na u laṱiswa nga nḓila yone .
Ni songo lakatedza phanga dzi no fhira .
U ṋetshedzwa ha mafhungo manzhi a khwiṋe
Nnḓa ha zounu nzudzanyo nga huswa dzo tendelwaho , ndambedzo ya tshiimiswa ( mundende wa vundu ) i nga shumiswa kha rennde kana dziṅwe nḓila dza mveledziso ya zwo lambedzwaho .
U ṱhogomela - Zwi tshi itiswa nga tshenzhemo dzo fhiraho kha tshitshavha tshine tsha vha hone tsha senthara dza ṱhingo na ḽaborathori dza inthanethe , zwo no tou vha zwa ndeme vhukuma u dzhiela nṱha mvelaphanḓa nga thikhedzo na u ṱhogomela vhupo ha tswikelelo vhu fanaho vhu re nṱha kha ḽiga ḽa nyaluwo .
U swikelela u kombetshedzea ha u vha hone ha tshumelo i fanaho hu ḓo ita uri vhadzulapo vhoṱhe vha vhe na tswikelelo ya tshumelo dza ndeme dza poswo .
Ri dzula ro ḓilugisela u ita sekithara ya migodi ine ya tamisa na vhuṱaṱisani kha ḽifhasi , na u alusa nḓowetshumo kha u kunga vhabindudzi na u swikelela zwoṱhe nyaluwo ya nḓowetshumo na tshanduko ine ya khou ṱoḓeesa .
Vhashumi vho fhiraho mbalo vha ḓo dzhielwa nzhele u thoma , arali vha tshi swikela ṱhoḓea dza poswo .
Zwithivheli zwa u swikelela , u fana vhukule , nḓivho ya khomphyutha , vhushai na zwiṅwevho , zwi fanela u topolwa na zwiṱirathedzhi zwa u bvisa zwithivheli izwi dzo topolwaho .
Khothe yo ombedzela nga vhuṱungu vhu pfiwaho nga vhathu vhane vha pomokwa vhuloi , zwine zwa katela " u shoniswa , u huvhadzwa na u vhulawa nga zwitshavha . "
Vhakumedzi vho ṋea phindulo dzi re khagala kha mbudziso dzo vhudziswaho .
Kha vha ṋekane nga vhuṱanzi ha nḓivhadzo dza tshitshavha .
Zwi tshi bva kha Mulaedza , Mbekanyamushumo ya Nyito i ḓo bveledziswa na u shumiswa hayo nga Nnḓu na Muhasho wa zwa Sialala .
Muṱangano uyu u ḓo topola : ṱhoḓisiso ya dzitshakhatshakha na zwipikwa zwa vhutumbuli khathihi na ṱhoḓea kha sisiṱeme ya vhutumbuli ha lushaka u itela u swikelela zwipikwa zwa mveledziso zwa matshelo , nga maanḓa hu tshi itelwa miṱa ya vhalimi na zwitshavha zwi tambulaho .
Naho hu si na vhathu vhaswa vhane vha khou kavhiwa , hu ḓo ḓi dzula hu na vhathu vhanzhi vhane vha vha na HIV vhane vha ṱoḓa dzilafho , zwine zwa ita uri hu vhe na u kavhiwa nga lufhia na khonadzeo ya u sa shuma ha mishonga .
Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo , Sisiteme ya Mafhungo
Ri hulisa u ḓiṋekedzela havho nahone ri a vha livhuwa kha u ima vho khwaṱha kha zwe vha tendelana khazwo zwa u tikedza zwe ra sedza zwone .
Mbekanyamushumo ya vhu 6 : Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Kushumele
Muhasho wo badela masheleni u ya kha madzangano a tevhelaho :
Mbulungo ya masheleni ya Angola yo sumbedza phambano khulwanesa kha tshifhinga tsha u sedzulusa .
- Ṱhanganelo ya vhupo , vhudzulo ha vhathu na muvhuso wapo
U guda nga ha u pfesesa a si mafhungo a u guda phindulo ' dzone ' , hone ndi u guda u vha hone kha vhaṅwe kana u ḓibadekanya navho lwa ngoho .
Zwo bulwa hafha mulovha , nga vhaṅwe vhaluvhisi vha si vhazhi , uri tshifhinga tsho fhela , hu tea u vha na ndaela ya u fhedza , muhumbulo wa ufhedza , tshikhala tsha u fhedza kha u penndela , pakani ni ṱuwe .
A thi timatimi uri ri ḓo ita nga he ra fulufhedzisa FIFA na ḽifhasi ḽoṱhe ngaho u vhona uri zwoṱhe zwo teaho zwa u farwa ha mitambo ya FIFA Soccer World Cup zwi a itwa .
Uyu modulu wa Komiti dza Wadi ndi tshipiḓa tsha pulane ya dplg na SETA ya Muvhuso Wapo ya u ṋetshedza miraḓo ya Komiti ya wadi ṱhanziela .
Mbudziso dza nyambedzano
vhuṱanzi ha ya ndaka , ho katelawa na ndaka dza vho dzine dza wela kha masipala
Tshitshavha tsha vhahura tshine ha tendwa upfi tsho badeliwaho nahone tshi tea u pfuluwa .
Khabinethe i lilisana na vhathu vha Saharawi kha u lwela mbofholowo havho na u ita khuwelelo kha zwitshavha zwoṱhe zwa dzitshaka uri zwi ṋekedze thikhedzo yoṱhe yo teaho kha vhathu vha Saharawi .
Elekanyani nga muṅwali na deithi ye bugu ya anḓadzwa ngayo .
2005 - i sumbedza ṅwaha wa muthelo .
U swika kha thagethe iyi zwi ḓo kwama vhutshilo ha vhashai na vho thudzelwaho thungo nga nḓila mbuya na tsireledzo ya vhashumisi vha magondo vunduni ḽa Kapa Vhukovhela .
Muhasho muṅwe na muṅwe une khawo maga a tshumelo a si vha tendele uri vha dzhoine GEMS .
Nga maanḓa , DDM ndi yone ine ya tshimbidza zwa vhupulani ho ṱanganelaho khathihi na migaganyagwama vhukati ha masia a muvhuso ya dovha ya khwinisa zwa u ṱanganela ha thandela dza lushaka kha vhuimo ha tshiṱiriki .
Ezwi zwi nga ṱalutshedzwa nga tshivhalo tshihulwane tsha mamaga e a hwetekana kana u litsha u shuma ṅwaha wonouḽa , khamusi nga nṱhani ha u engedzea kha zwirengwa mashangoḓavha zwa mamagani , khathihi na muvhilo yo fhungudzeaho ya zwivhambadzwa seli zwa mamagani nga nṱhani ha muṋano wa masheleni a ḽifhasi .
A hu ḓivhei zwinzhi nga ha dzipfamo na zwiṅwe zwifhaṱo zwi si zwa vhurereli zwa tshifhinga itsho .
Nangani nyito yo teaho ṋefhungo wa fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe itshi bva zwitangeni .
Ḽiṅwe ḽa mabambiri kha serisi dza ṱhoḓisiso ya khomishini ndi ngudo ya zwo sedzwaho zwa maitele a u gwevha Afrika Tshipembe .
U shumisa dayagiramu na nyolo kha tshibveledzwa u itela u engedzedza kupfesesele .
Thimu dzi si nnzhi kha vhuimo ha nṱha dzi ḓo leludza tsitsikano ya mitambo na u fhungudza thaidzo dzi fanaho na u ita shedulu nga huswa tsinitsini na mitambo mihulwane .
Kha ri tendelane , sa lushaka na vhathu vho baḓekanaho kha ṱhuṱhuwedzo yashu , uri kha miṅwaha ya fumi i khou ḓaho ri ḓo vha ro ita mvelaphanḓa kha u lwa na vhushai , u sa lingana na vhushayamushumo , hune :
Ndi zwifhio zwine na ita musi ni siho hayani , ni tshi khou tamba , zwine zwa vhana khombo ?
Mushumi u wana mbuelo dzoṱhe dzo ingaho dzine dza ḓa na ḽeveḽe iyi .
Mmbi ya Vhupileli ha Lushaka ya Afrika Tshipembe i khou imelela shango zwavhuḓi kha mushumo wa u ḓisa mulalo .
Ndivhanelo : U thusa nga u thoma tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya khombo kha zwa vhubindudzi .
Nyimele ya ikonomi ya ḽifhasi i na ṱhuṱhuwedzo ya vhukuma kha u kuvhanganywa ha mbadelo .
I dovha ya ṱuṱuwedza mbambadzo ya ngomu Afrika uri i tshimbidze ṱhanganelano ya ikonomi na ikonomi ya matshilisano kha dzhango .
Ri themendela uri mulayo u fanela u thoma maitele o ḓitikaho nga mulayo o khwaṱhaho a shumiswaho nga komiti yo ḓiimisaho ine ya sedzana na mafhungo a vhuḓiimisi musi a tshi vha hone u itela u tevhedza maitele a ḽifhasi .
Tshenzhelo ya mushumo kha zwa ndangulo na ndaulo ya khonṱhiraka dzi hiriswaho na akhaunthu dza ndeme .
Shaka khulukhulu ya maṋo a tshireza ya ri sedza .
Dzi CV na maṅwalo a tikedzaho a zwi nga humisiwi .
Tsha ndeme tsho ambiwaho nga vha SAPRA tshi kwama zwa uri vhaṅwe vhathu zwa zwino vha ita vhuloi " havhuḓi " , hune vhathu vhone vhaṋe vha sumbedza uri vha vhaloi .
Ri ḓo ḓivhadza u tholiwa ha Muofisiri Muhulwane , nga murahu ha u rula mushumo ha Vho Phakamani Hadebe .
3.1.16 Nga nnḓa hau dzhielwa nṱha ha vhuhosi , khothe dza sialala dzo fheliswa nga murahu ha vhuḓilangi .
Sanral yo fhaṱa dziṅwe dza bada dza nṱhesa ngei Gauteng na kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango .
( 1 ) Nyambo dza Tshiofisi dza Riphabuḽiki ndi Tshibeli , Tshisuthu , Tshitswana , Tshiswazi , Tshivenḓa , Tshitsonga , Tshivhuru , Tshiisimane , Tshindevhele , Tshithoza na Tshizulu .
Mihasho ya muvhuso wa vundu na wa lushaka , zwiimiswa zwa mulayo na muvhuso wapo i nga vha na sethe dza milayo yavho ine ya nga shumiswa nga dziinzhiniara na vhapulani .
Vhorabulasi vhanzhi na vhathu vho no dzula mabulasini vho rera nga ha u hanganea havho na Muvhuso .
matheriala o kuvhanganywaho kha memori na zwi re ngomu zwi a bvisiwa kana zwa khwiniswa musi zwi tshi ṱoḓiwa nga u ralo nga SARS .
Kuitele ku tevhelaho ku tea u dzhiwa u itela u vhona uri ndi zwiimiswa zwifhio zwi ṱoḓeaho .
Kha Gireidi ya 3 vhagudi vha rathela kana u pfukela kha u ṅwala kha bugu ya mitalo ya 8.5mm .
U dzhenisa vhupfa ha vhuḓifhinduleli kha vhothe , nga maanḓa vhaswa , u khwinisa ndeme ya vhutshilo ha vhathu vhoṱhe vha kwameaho kha vhupo ha matshilisano , u katela :
Nḓowetshumo dza u maga dzo nangiwaho na dzone dzo shuma zwavhuḓi , nga maanḓa zwibveledzwa zwa zwiḽiwa na zwinwiwa , mimoḓoro na zwa muḓagasi na zwa eḽekiṱhironiki .
Kha ri farane hafhu uri ri lwisane na khethululo ya muvhala kha tshitshavha tshashu .
I dovha hafhu ya ṋewa tshivhumbeo nga nḓila dzine muvhuso wa langa ngayo na u vhea phetheni dza muṱuṱuwedzi zwo sedzaho kha sekithara ya phuraivethe kha u bindudza , u bveledza , u thola , na u dzhia khombo .
Mahumbulwa o ṱanganedzwa u bva kha maitele aya o ṱanganyiswa kha khanḓiso ya zwino zwino , ine na yone ya ḓo sedzuluswa vhukuma u ya nga maitele a Phalamenndeni
Tshitshavha tsho vhumbiwa nga vhathu vha shumaho vhoṱhe u itela u swikela ndivho dzavho .
Haya mabindutshumisano o saina thendelano na Pick n Pay uri vha ḓo vha rengisela miroho khathihi na Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano uri vha ḓo renga malabi khavho a u runga yunifomo dza tshikolo .
90 % ya zwine vha amba musi vha tshi khou zwi ita
A ri tsha ḓo ima nga thungo ha nḓila ra luvhelela mulalo - muthu muṅwe na muṅwe nga eṱhe , muṱa muṅwe na muṅwe , tshiṱaraṱa tshiṅwe na tshiṅwe , tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe , vha ḓo ima tsini na riṋe u khwaṱhisa nndwa ya u lwa na vhugevhenga .
Kha vhugudisi hashu ri fanela u sedzesa kha mihumbulo mihulwane ya mbalo
Data dza France , Netherlands , Norway , Sweden na United Kingdom ndi dza madzangano a mashango a seli a shumisanaho fhedzi .
Furakisheni / zwipiḓa U ḓivha furakishini / zwipiḓa zwi kha nḓila ya kha tshivhumbeo
e ) Milayo ya Ndaulo ya Kupulanele na Kushumele kwa Masipala , 2001
6.5.3.2.4 u tshinyadza kana u thutha rekhodo ya mafhungo a vhuṋe a muṋe wa data dzine mudzhiavhudifhinduleli ha tshe na maanḓa a u vhea
Ri a zwi limuwa roṱhe uri zwinzhi zwi kha ḓi tea u itwa na uri vharangaphanḓa vho ḓikumedzelaho vha fanela u shuma sa tshigwada vha tshi ya phanḓa nga vhuḓiimiseli vhuhulwane .
Zhendedzi ḽi ḓo lingedza u dzudza masiandaitwa maṅwe na maṅwe fhasisa ane a sa vhe a vhuḓi nga ha nḓisedzo ya tshumelo .
Ndi tshi fumula .
Matshudeni vho dovha vha wana tshikhala tsha u fha dziḽekitsha nga ha ṱhoho dzavho dza ṱhoḓisiso dzo imaho ngauri .
Mvelelo dza izwi ndi mbuelo yo kuvhanganywaho ine yo fhira mugaganyagwama wo anganywaho kha miṅwaha yoṱhe miraru ya muvhalelano yo lavheleswaho .
Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri ḓivhazwakale ya pfanelo dza vhathu vhashu dzo vhulungea na u khwaṱhiswa u itela mirafho iḓaho .
Muteo ndi wa ndeme kha kupulanele , u itela u tsireledza tshitshavha ( sa vharengi vha ndondolo ya zwa mutakalo ) kha tshumiso mmbi na u itela u konanya musi hu na khuḓano ya dzangalelo .
Muṱangano wo dzudzanywaho wo farwa nga datumu dza dzudzanywaho .
Ni kone u talela mudzi wa ipfi .
Musi maitele a vhukwamani hoṱhe o no khunyeledzwa , thendelanomviswa i ḓo ṋetshedzwa Khabinethe uri i ṱanganedzwe lwa u fhedzisela .
( 3 ) Ḽiṅwalo ḽo sainiwaho ḽa Mulayotewa kana khwiniso ya Mulayotewa ndi vhuṱanzi ho fhelelaho ha mbetshelo dzaḽo na uri , nga murahu ha musi wo anḓadzwa , u fanela u fhiwa Khothe ya zwa Mulayotewa uri i u vhee nga nḓila ya tsireledzo .
EPA i ṋetshedza tshwikelo ya maraga muswa wa veine , maluvha , zwibveledzwa zwa mafhi na zwa mitshelo .
U ta uri ndi ifhio mishumo ine ya ṱoḓa zwiko zwa nnḓa kana ine ya nga shumiswa lwa khwine kha tshikalo tsha masipala .
Nga mulayo , mbekanyamaitele ya muvhuso a i tei u dzhenelela kha u nanga ha khonani dza tsinisa na tsheo dza nga ha u fhelisa kana u thoma vhushaka ha iwe muṋe hune hu sa vhe na khakhathi kana u tambudzana .
Musi buloko i tshi nana u lapfa , vhulapfu ha netiweke u ya nga yuniti ya vhudzulo i vha ṱhukhu , vhulapfu ha bada tshikati vhu vha vhuṱuku , zwa ita uri mbadelo dza mveledziso ya bada na giridi ya tshumelo i vha ya fhasi .
Tsumbo ndi musi ri tshi tenda uri tshidzidzivhadzi kana nyito ndi thekhinolodzhi ntswa nahone mvelelo dza tshifhinga tshilapfu na mvelelo dzavhuḓi a dzi athu u sumbedziswa nga ṱhoḓisiso .
Ri khou ṱoḓa u vhuedzedza vhuḓifari havhuḓi kha miṱa zwine zwa ṱuṱuwedza u kovhelana , ṱhonifho na u kona u thusana .
2.4 . Khabinethe yo tendela u khwiniswa ha mbekanyamaitele ya u tholwa ha ' Vhashumi vha u Langula Zwikolodo ' ine ya ḓo anḓadzwa nga nḓivhadzo kha Gazette ya Muvhuso .
Ngauralo tshiimiswa tsha sa kone u bveledza mbuelo yo linganaho ine ya ḓo shumiswa u badela mvusuluso , khwinifhadzo ya ndaka dza themamveledziso khathihi na huṅwe u bveledziswa nga vhuswa ha ndaka dza themamveledziso .
( c ) Ndaulo ya Muvhuso i tea u vha yo livhanywa na mveledziso
Nga nḓila iyi , mbadelo dza zwino na dzi ḓaho dzi nga vhambedzwa hu sina tshikhetho kha inflesheni nga mbadelo dza tshifhinga tshi ḓaho kana mbuelo dzi vhonalaho dzi tshi nga ndi khulwane .
" Hovhu ndi hone vhuṱala hune ra ḓo tevhela . "
Vha humbule u dzhenisa nomboro ya inivoisi sa referentsi .
Ri tea u shuma na mabindu , vhashumi,na vhupo ha vhukhethelo ha zwitshavha .
Therisano ya tshigwada hu tshi humbulelwa uri tshiṱori tshi ḓo fhela nga nḓilaḓe .
Yunivesithi mbili dzo ḓikumedzela u bvela phanḓa na u tandulula na u ambedzana nga mafhungo a tevhelaho :
U thomiwa ha tshikwama tsha mabindu maṱuku nga kha Vhurangeli ha CEO - tshine zwa zwino tshi na R1,5 biḽioni - ndi tsumbo ya maṱhakheni ya mushumo une sekhithara dza phuraivethe dzi nga u ita .
U topolwa ha lushaka luhulwane lwa zwitshilaho , lushaka lwa zwitshilaho lu re na ndeme ya u vhulungwa na lushaka lwa zwitshilaho lu no ḓo shumiswa , hu tshi anganyelwa tshoṱhe vhushandukwa ha vhupo na ha tshifhinganyana .
Tshigwada tshi vhala tshiṱori .
Zwa zwino hu na mashango a fhiraho furaru e a phasisa milayo ya u tsireledza data kha ḽeveḽe ya lushaka kana federaḽa , na uri na tshivhalo tsha mashango ayo tshi khou aluwa nga zwiṱuku .
Dwadze ḽa ndambedzo ṱhukhu ya sekhithara u bva kha miṅwaha i ṱoḓaho u swika fumbili ḽo bveledza muhwalo u lemelaho wa mvelelo dzi kwamaho zwinzhi u fhira tshiimo tsha zwa masheleni kha dziyunivesithi dzashu .
U ṱanḓavhuwa ha ikonomi yashu zwa zwino hu na midzi yaho hoṱhe kha mbekanyamaitele khulwane dza ikonomi na mbekanyamaitele dza zwa ikonomi khathihi na nyimele dza ḽifhasi dzo ugelaho .
Vhathu vha wanaho maḓi u bva kha zwisima , mathannge a maḓi a mvula , zwilambwana , milambo , madamu , kana u bva kha vha rengisaho maḓi zwi dzhiiwa sa vha sa wani tshumelo .
Idzi ndi nḓila dza ndeme nga maanḓa kha u dzi dzhiela nṱha musi vha tshi khou ṱoḓa u wana arali mufaramukovhe hu ' tshitshavha ' nahone arali tshitshavha tsho vhuya tsha shumisa u wana mbuelo ya tshiko tsho fanelaho " zwi tshi yelana na milayo yo ṅwaliwaho na i songo ṅwaliwaho , u shumisa , mikhwa na maitele ane a thonifhiwa , a ṱanganedzwa na u dzhielwa nṱha ngavho " .
U ṋetshedza muṋango wa u vha mutambi muhulwane kha nḓowetshumo na u konisa vhaimbi u kha u tshimbidza ikonomi u bva kha tshiimo tsha fhasi u ya u vha vhashelamulenzhe vha sekithara kha GDP ya Nelson Mandela Bay .
Zwithu zwo fhambanaho zwa u thetshela , u kwamana u nukhedza
Kha fhungo ḽeneḽi , tshumisano khathihi na nyambedzano dzo khwaṱhaho zwi tea u dzudzanywa vhukati ha mahoro oṱhe u itela u bveledza vhushaka ha zwa mushumo na zwikhala zwa tshumisano .
Tshanduko kha u swikelela pfulo / tshipiḓa tsha pfulo tshi re hone ?
U ṱola na u ela u tevhedza mbekanyamaitele na u shumiswa ha zwiko nga SAPS .
Ho sedzwa gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa sibadela na gumofulu ḽa zwa maṋo nnḓa ha sibadela
Maitele a mivhuso ya vundu na mivhuso ya vhukati a ṱuṱuwedzwa nga Komiti dza Wadi na IDP kha vhuimo hapo .
Khabinethe i hulisa na u dovha u elelwa miraḓo ya South African Native Labour Corps vhe vha xelelwa nga matshilo avho nga tshifhinga tsha khombo ya maḓini ye ya vha i sa athu vhuya ha vha na i no nga yone kha ḓivhazwakale ya zwa mmbi Afrika Tshipembe .
Hei ndi mbekanyamushumo ya muvhuso ine ya vha na mugaganyagwama wa R5.5 biḽioni une wa vhona uri vhana vha miḽioni dza ṱahe vhane vha bva kha zwitshavha zwi shayaho vha wane zwiḽiwa zwa pfushi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe zwikoloni .
Vhuimo vhu ṱoḓa muthu a fulufhedzeaho na are na mikhwa , u vha a takalelaho vhaṅwe na u sumbedza mvelo yavhuḓi , na tshumisano .
Hune khungedzelo ya bula uri ḽaisentsi ya u reila ya vhukuma i a ṱoḓea , vha humbelwa u rumela khophi yo sethifaiwaho ya ḽaisentsi yavho .
Ofisi ya Ṱhoho ya Vhuofisiri i ṋetshedza thikhedzo ya vhuṅwaleli na ya vhulanguli kha Muhasho na u ṋetshedza kha vhudavhidzani ha muhasho , ndangulo ya vhuṱambo na tshumelo dza luambo .
Vhathu vhane nda tshila navho vha tshipentshela
Vhana na vhaswa vha nga vha vha sa ṱuṱuwedzi zwa u nwiwa ha aḽikhoholo .
Kha vha sedze Table 1 ya Mulayo wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela , u itela u ḓivha uri tshakha ya tshimela tshine vha khou tshi ṱo ḓela tsireledzo tsho no ḓivhadzwa .
Hafhu , ro fara Alexander Hamilton nga maipfi awe malugana na ḽiṅwe fhungo .
Musi hu vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha maanḓalanga a vhuendi u khwaṱhisedza uri kutshimbilele kwavhuḓi kwa vhuendi , vhadzudzanyi vha mutambo vha fanela u ṋetshedza fhethu ha u paka mimoḓoro ho lingaho , hoṱhe u ya nga khaphasithi na u swikelea .
Ndivhotiwa dza mbekanyamushumo dzo livhanywa na dza Thendelano ya Mbumbano ya Dzitshaka ya Pfanelo dza Ṅwana .
22 . Bodo ya Vhuendelamashango ya Afrika Tshipembe :
Khethekanyo iyi i amba nga phimo ya nṱha ya u shaea ha mishumo kha vundu .
Ri khou bvela phanḓa na u shumisana na khamphani dzo fhambanaho dza zwa mishonga u itela u khwaṱhisedza uri ro kona u haela vhathu vha linganaho 67 phesenthe ya vhadzulapo mafheloni a ṅwaha wa 2021 .
Zwiṅwe hafhu , zwi tea u konadzea u u fhungudza zwibviswa izwo nga u ṱavhanya musi ho no fhungudzea ṱhoḓea ya tshinyanyuli tsha ikonomi , u itela uri zwibviswa zwi re nṱha kha tshithu itshi zwi sa vhe zwa mbonalo ya tshoṱhe ya mugaganyagwama .
Hu nga vha nga ifhio nḓila , ' u sa dzhia sia na u lingana ' zwi amba u sa dzhia sia kha nyimele dzoṱhe .
Mbekanyamushumo ya u gudisa tshigwada tsha thanga nthihi yo thomiwa , na uri ndingedzo yo khunyeledzwa kha kotare ya vhuraru .
Kha u wana uri muaphiḽi ha ngo kona u sumbedza na u khwaṱhisedza mulandu , khothe yo ṱoḓa tshilinganyo tsha mulandu wa zwa vhugevhenga malugana na vhuṱanzi vhune ha ḓo shumiswa hu tshi thetsheleswa zwa vhulamuli nahone ho mbo vha na u sa pfesesa zwavhuḓi vhuvha ha mafhungo .
Khanedzano dza dzulo ḽihulwane ndi dziṅwe nḓila dza u swikisa mafhungo a ndeme kha muvhuso nga ha mbekanyamushumo dziṅwe dza muvhuso kana mulayo u ṱoḓeaho u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
U bveledzwa ha mabindu maṱuku uri a dzhie hezwi zwikhala , ngauralo , hu tea uri hu ṱuṱuwedzwe .
Luvhilo lwa muya na sia ḽa u vhudzula zwi pimiwa nga zwirikhodi zwa muya zwa othomethikhi zwo ṱumiwaho kha data dza vhaḽoga .
Ndi nga ha 6.8 miḽioni wa maAfrika Tshipembe vhane vha ḓivha tshiimo tshavho tsha HIV , nga ha vhathu vha miḽioni ṱhanu vhane vho dzheniswa kha dzilafho ḽa anthirithrovairala na 4,2 miḽioni wa vhathu vhane muhwalo wa tshitshili tsha HIV a u vhonali , nga nṱhani ha zwenezwo .
Ri ḓo ḓivhadza mbekanyamushumo khulwane kha u fhaṱa tshomedzo dza ikonomi na matshilisano .
Nḓowetshumo ya ndindakhombo ya vhutshilo ha phuraivethe yo vha i songo katelwa , na zwikimu zwa vhuholefhali zwazwo , hu tshi katelwa zwikimu zwa vhuholefhali zwa masheleni o sedzuluswaho .
Vho vha vha tshi khou tshimbila nga goloi musi vha tshi mu vhona .
Vho shela mulenzhe zwihulwane kha mveledziso ya vhutsila ha matambwa a kha theḽevisheni na ayo ane a si vhe a theḽevisheni .
Haya ndi madzina a zwithu zwine ra sa kone u zwi vhona , u dakalo zwi kwama , u zwi nukhedza na u tsinyuwo zwi phuphuledza . nyofho
Kha vha ṱuṱuwedze vhaṅwe vhagudiswa u fhindula arali vha tshi humbula uri tshiṅwe tshithu tsho siwa nga nnḓa .
Muthu ane a vha na miṅwaha ine ya vha fhasi ha 18 ;
Tshelede dzi nadelwaho sa faini dzi tea u vha ttshipiḓa tsha mithelo ya muvhuso nahone dzi tea u farwa nga nḓila yo tiwaho .
Vhaluvhisi vho ṱanganedza thandela vho sedza kha ngudo ya muhumbulo nga ikonomi ṱhukhu na muhanga u laulaho une wa fanela u tevhela u bvisa nyiledzo ya ndango dza mbambadzo .
Zwauri a si kanzhi he vha ṋewa tshikhala tshi linganaho tsha nyanḓadzo sa izwi Khomishini yone iṋe i sa dzhieli fhasi ndeme yavho .
Vhuongelo vhuhulwane kanzhi vhu na honndo nga ngomu .
IMC i ḓo isa phanḓa na u monithara nḓowetshumo iyi .
Musi Dziminisiṱa na Vhathusa Dziminisiṱa vha saathu u thoma u ita mishumo yavho , vha tea u ana kana u sumbedza u ḓiana kha u fulufhedzea kha Riphabuḽiki na u ḓo tevhela Mulayotewa , nga muano u ya nga ha Muengedzo wa 2 .
Dzangano ḽavhuḓi ḽa ṱhoḓisiso na ndangulo ḽo ḓiimisaho ḽi sa dzhii sia nahone ḽo ḓiimiselaho kha mulalo nahone ḽi tshi itela tshitshavhaḽi tshi khou tevhedzela vhuḓifari na vhukoni zwa maimo a nṱha .
Khabinethe i ṱuṱuwedza mahoro oṱhe uri a ṱutshele phambano dzao dza tshifhinga tsho fhiraho a shumisane na muvhuso kha u phaḓaladza u pfulutshela kha didzhithaḽa nga u ṱavhanya hu u itela madzangalelo a shango .
Mishonga i randelwa nga phurofeshinaḽa dza tshumelo dzo ṱanganelanaho
Arali khumbelo ya zwa PAIA yo itwa , ya livhiswa kha Muhasho wa Dzibada na Vhuendi , muhasho u a kombetshedzea u bvisa mafhungo , nga nnḓa ha hune Mulayo wa vha wo zwi sumbedza uri mafhungo ayo a nga si kone kana ha ngo fanela u bvisiwa .
Mushumo wa vhufhaṱi wa u ela muvhigo wa mvelaphanḓa zwiṱitshi musi wa u vhiga wo ima nga nḓila hei :
Muvhuso wo nanga saithi dza 16 hune ha ḓo fhaṱwa hone khamphasi dza 12 dza Magudedzi a Vhugudisi ha Thekhinikhaḽa na Pfunzo ya Vokheshinaḽa na u vusuluswa ha khamphasi mbili dzine dzo no vha hone .
Naho Muvhuso u tshi ṱhonifha pfanelo dza vhathu dza u gwalaba , uku kugwalabele a si kwavhuḓi nahone zwi khombo kha mutakalo wa tshitshavha na kha vhone vhaṋe vhagwalabi .
Arali vha tshi khou badela mbadelo dzavho nga tshumelo ya bannga i vhidzwaho Electronic Transfer Account , vha fanela u badela kha akhaunthu i tevhelaho :
Zwino fhedzisani mafhungo a tevhelaho .
Zwi tou vha khagala uri vhaṋe vha thikhithi idzi dzo raloho vha ḓo vha thaidzo afho tshitediamu .
Muvhuso wo nanga saithi dza 16 hune ha ḓo fhaṱwa hone khamphasi dza 12 dza Magudedzi a Vhugudisi ha Thekhinikhaḽa na Pfunzo ya Vokheshinaḽa na u vusuludzwa ha khamphasi mbili dzi re hone .
Tshumelo ya khasho ya radio
Phambano kha tshibveledzwa na maitele vhukati ha fhethu ha mahayani na ha dziḓoroboni u itela uri zwi pfesesee zwavhuḓi , ngamaanḓa-maanḓa nga vhorapolitiki u itela uri phuluphedziso dzi si dza vhukuma a dzi khou itwa zwi swikisaho kha u takula ndavhelelo dzi sa humbulelei ;
Fomuḽari : Mutevhe wa mishonga yo themendelwaho , ndingo na tshumelo .
3 . U engedzedzwa ha Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka
Zwiṱatamennde zwa ṅwaha zwo itelwa mbalelano nga Muṱolambalelano Muhulwane wa Afrika Tshipembe , we a eletshedzwa tswikelelo i si na mikano kha rekhodo dzoṱhe dza masheleni na mafhungo a elanaho na zwezwo , hu tshi katelwa maambiwa a miṱangano yoṱhe ya Bodo ya Ndindakhombo ya vhathu vha sa Shumi na komiti dza Bodo .
Mubebi / vhabebi vha malofhani na ṅwana vha fanela u dzhenelela kha maitele oṱhe .
Vha gude mafhungo a re hone vha sedzuluse na ndivhotiwa dza zwino na mafhungo a mbekanyamushumo o anḓadzwaho kha Nyanganyelo dza Tshinyalelo ya Lushaka .
Ndivho ndi ya u vhona uri hu na vhukoni ha ndangulo ha zwiko zwa masheleni kha vundu na kha masipala na u ṋetshedza thikhedzo ya ndangulo na vhulanguli kha mbekanyamushumo .
Zwo ralo , u monithara u tevhedzwa ha milayo iyi na ndayo zwo vha zwi saathu u lingana .
Thaidzo i khou lugiswa nga maitele a tshundululo ya ndangulo khathihi na nga tsedzuluso ya mbekanyamaitele na kuitele kwa zwithu .
4 ) Ndi zwifhio zwiṅwe zwine zw a khou bvelela kha tshitshavha ?
Zwo gudwaho zwo saukanywa khathihi na uri phuregiremu malugana na uri zwiimiswa zwi vhe vharangaphanḓa vha mveledziso yo no bveledzwa , hu tshi katelwa na thikhedzo ine ya ḓo ṱoḓea
U ḓadzisa kha izwo , Vhufaragwama ha Lushaka vhu tshi khou shumisana na zwiimiswa zwa mveledziso ya masheleni zwapo na zwa dzitshaka u wanulusa mvelaphanḓa ya nḓila ya u ṱhaḓula ya u lambedza themamveledziso ngeno vha tshi khou engedza zwiko zwa ndambedzo u ṱuṱuwedza u dzhenelela nga sekhithara ya phuraivethe .
U fhaṱa vhukoni a si kanzhi he zwa katela zwiṱirathedzhi zwa nyito na u sedza na u guda , nga huṅwe zwi vhidzwaho praxis .
Kuhumbulele kwa Zwi sa Fani na zwa nga Misi ku tea u dzhielwa nṱha nga vhashumi vhoṱhe vha muvhuso .
Zwino ṅwalani mufhindulano wa vhukati ha inwi na mudededzi waṋu . Ṅwalani dzina ḽaṋu kha mitaladzi mitswuku .
Tshiṅwe tshifhinga vhathu vha a vhewa kha mutevhe wa u lindela miṅwedzi ya rathi .
Komiti idzi dzi nga dovha hafhu dza ṱoḓisisa sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa kushumele kwa muhasho wa muvhuso na uri dzi nga vhidza muofisiri wa muvhuso kana Minisiṱa wa Khabinethe muṅwe na muṅwe uri a ḓe phanḓa hadzo a ṋetshedze mafhungo .
U ḓiṅwalisa sa dzangano ḽine ḽa ṱhogomela tshitshavha na uṋetshedza tshumelo ya thuso ya thikhedzo ya vhaaluwa
Aya a fanela u vha mafhungo aṱanganedzwaho kha vhadzulapo vha no nga Portia Busisiwe Mrwetyana we a ṅwalela kha siaṱari ḽa Facebook nga ha u sa lingana ha vhathu Bekkersdal , hune ha vha mishashani , hu si na tshumelo , hu tsini na sababu henefho seli ha bada ine ya vha na zwoṱhe .
Khoro i tama u katela ṱhalutshedzo ya vhuḓinyanyuli uvhu u thivhela ṱhalutshedzo dzi si dzone .
Nyambedzano dza zwenezwino dzo sumbedzisa izwi na dzone , dzi katela nyambedzano na kha sekhithara ya dzigoloi ( Ford ) , nyengedzedzo ya ndeme ya khemikhala ( BFG Rail ) na zwipiḓa zwa nḓowetshumo ya zwa eḽekiṱhirikhaḽa ( Aberdare ) khathihi na khonadzeo ya vhubindudzi vhu fanaho na ha zwa vhulimi ( PepsiCo ) hezwi zwa u fhedzisela zwi ḓo bva kha vhathu vha kwameaho na maitele a ndaulo .
Mbekanyamushumo Yashu ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzedzwaho/ Expanded Public Works Programme ( EPWP ) yo ḓiimisela u sika zwikhala zwa mishumo ya 4,5 miḽioni , ho no ḓi sikwa zwikhala zwi fhiraho miḽioni u bva tshe ha thoma Luṱa lwa 2 .
Mithelo ya u gembuḽa ine ya tea u badelwa hu tshi tevhedzwa khethekanyo iyi i tea u kuvhanganywa nga Bodo nahone mithelo yo raloho i tea u badelwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vundu ṅwedzi nga ṅwedzi nga murahu ha u ṱhanzielo ya u tea hazwo .
Vhurangeli uvhu vhu ḓo sika mishumo ya zwigidi i yaho phanḓa na zwikhala zwa mishumo , na ḽimaga ḽa vhubveledzi ha zwidimela zwiswa ḽi re kati ngei Nigel , kha ḽa Ekurhuleni .
Vhashumisi vha nga ṱaluswa nga vhuimo ha u dzhenelela havho kha mishumo ya ndeme kana nga u tou funa , i tshi nga vha i tshimbilaho kana i re fhethu huthihi .
Zwenezwo , vha khou vhea masheleni kha zwa u pfumbudzwa .
3.2 . Tshikwama tsha IBSA tsho thomiwa nga 2004 u itela u ṱuṱuwedza u lwisa hoṱhe ho sedzaho kha u vhuedza vhathu na u wana mbuelo u itela u alusa Vhufarisani ha Tshipembe - Tshipembe .
Mushumo u kati wa u vhumba vhuṱanganyi ha ndindakhombo ya mbambadzo na mveledziso .
Vha khethekanye vhadzheneleli vha bve zwigwada zwa rathi , vha ṋee tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe ḽiga ḽa IDP uri tshi ambedzane ngalo , hu tshi katelwa ḽiga ḽa ndugiselo .
U takuwa ha mashango a BRIC sa maanḓa a nḓowetshumo zwa zwino zwi khou ṋea khaedu dza muṱaṱisano kha maanḓa a nḓowetshumo o no ṱokaho midzi kha sekithara nnzhi dza nḓowetshumo , nahone hezwi zwo kwama vhukuma vhuimo ha nyambedzano dza thengiso dza masia manzhi .
Kha nyimele hedzi , ndondolo ya tshitshavha i dovha ya vha yo ḓowelea sa iṅwe nḓila ya u ṱhaḓula ya u vhulunga masheleni kha nyaluso .
Khomishini ya Ṱhuṱhuwedzo na Tsireledzo ya Pfanelo dza Zwitshavha zwa Mvelele , Vhurereli na Luambo ndivho dzayo ndi u ṱuṱuwedza na u bveledzisa Mulalo , vhuṱama , vhuthu , u konḓelela na vhuthihi ha lushaka vhukati ha zwiimiswa zwa mvelele , vhurereli na luambo .
Mvelelo dza ' Peak flow ' dzi fha vhone na dokotela wavho tshikalo tshone tsha vhuhali ha asima yavho tshifhinga tshoṱhe , zwa thusa kha tsheo dza dzilafho .
U ya nga khethekanyo 139 ( 4 ) ( a ) ya Mulayo wa Ndangulo ya Zwigidi , ya 2000 ( Mulayo wa nomboro 60 wa 2000 ) muthu ane a ṋetshedza tshigidi a tshi khou tevhedza nḓivhadzo ye ya ganḓiswa u ya nga khethekanyoṱhukhu ( 1 ) , a nga ita khumbelo ya ḽaisentse zwi tshi elana na tshigidi tshenetsho u ya nga Mulayo uyu .
Ezwi zwi ita uri hu vhe na u fhambana kha nzulele ya dziḓoroboni na u engedza dzangalelo na u fhambana kha vhudzulo .
Tshikwama tshi isa phanḓa na u tikedza mishumo ya muvhuso kha u sika mishumo ya khwine kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Mimasipala i nga si kone nga yoṱhe u lwa na heyi khaedu .
Miḓi tshayanzudzanywa miswa i khou vhuelwa u bva kha nyito dza u ita mugaganyagwama nga u wana thandela dzi nga ho sa phaḓaladzo ya maḓi , ngeno zwi re hone zwa kale zwi sa londotwi na uri izwi zwi tea u lulamiswa .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha tea u ṋetshedza mafhungo kha tshitshavha nga ha milayo yo phasiswaho .
Nga muya wa u katela , zwikolo zwine ha ḓo thomiwa ngazwo a zwo ngo khetha u hana u ṱanganedza hazwo fhedzi zwo lingedza u wana dziṅwe nḓila dza pfunzo yazwo .
Mafhungo a zwa masheleni a tea u kuvhanganywa u itela u konisa muvhigo wa masheleni uri u itwe nga u sielisana ho ḓoweleaho .
Ya u thoma , ndaela i ṋeaho vhuunḓi i nga shumiswa sa vhuṱanzi ha pfanelo ya vhabebi nga mubebi a ṱoḓaho u vhuisa ṅwana o thubiwaho .
Murengisi u tea u vha fha ṱhanziela ya u khwaṱhisedza tshiimo tsha murafho wa zwa dzikhuhu na makumba eneo.
Nga murahu , kuitele kwa sedzana na tshithithisi tshiṅwe na tshiṅwe kwo ṋetshedzwa kune kwa ḓo vhumba mutheo wa sedzana na zwiwo zwihulwane zwoṱhe na tshinyalelo .
Khamusi " hai " , fhedzi ri nga vumba vhuḓifari havho kha nyimele nthihi iṅwe na iṅwe na ngauralo u langula vhathu hu tshi khou shumiswa maitele na zwivhumbeo .
Maitele aya a kha ḓi ya phanḓa , nahone muvhigo u ḓo rumelwa kha khantseḽe musi wo no khunyelela , u na themendelo dza nḓila dziṅwe-vho dza nḓisedzo ya tshumelo .
Ri khou tea u shandukisa vhuendedzi ha kutshimbidzele kwa malasha ha badani u ya kha ha reiḽi ngei Mpumalanga , ri tshi itela u tsireledza bada dza vunḓu .
Zwithu zwa 3-D U ṱalusa na u ṋea madzina zwithu zwa 3-D zwi kha zwifanyiso
Fhelise khethululo ya tshifhinga tsho fhelaho na u thoma tshitshavha tshine tsho ḓisendeka kha ndeme dza demokirasi , vhulamukanyi ha matshilisano na pfanelo dza vhuthu ;
Zwo iteaho ṅwaha wo fhelaho zwi sumbedza milingo ya ikonomi i sa dzhenelelwi nga muvhuso , hune sisiṱeme dza zwa masheleni dza tendelwa u shuma dzi sa lavheleswi na u langulwa .
Mutevhe wa u sedzulusa maṅwalwa a ndeme o teaho kuvhusele kwapo kwa u dzhenela na sisiṱeme ya komiti ya wadi
Tshipikwa tsha odithi ya u ṅwaliswa ha mavu a muvhuso ndi u itela u vhona uri ndi mavu mangafha hani ane a vha a muvhuso , a shumiswa mini na uri vhadzuli kana vhashumisi vhao ndi vho nnyi .
Zhendedzi ḽa Madzheremani malugana na Tshumisano ya Tshitekiniki
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa nnḓa ha sibadela ḽa R1 173 nga muṱa nga ṅwaha
Bindu ḽi fanela u vha ḽi tshi khou shuma nga ngomu ha mikano ya Vunḓu ḽa Gauteng ;
Bulani uri zwifanyiso izwi ndi zwa mini ni thetshelese na mubvumo .
Ndivho na zwipikwa zwa Khoro zwi nga swikelelwa arali tshumelo dza ndaulo dza ṋekedza tshumelo dza vhuṅwaleli ha thikhedzo khayo .
Ndi zwa deme vhukuma zwa zwino uri ri shume nga tshumisano kha mbekanyamushumo nthihi kha u lwa na tshiwo .
Kha zwitshavha zwa Vhukovhela mulayo u ombedzela madzangalelo , pfanelo na mbofholowo zwa vhathu .
Phaiphi dza zwitentsi dza maḓi na zwiimiswa zwi tea u dzudzanywa u itela u elana na ṱhoḓea dza tshitshavha .
Kha ri ṅwale mavhili ni vhumbe mafhungotserekana .
U shela mulenzhe ho raloho hu anzela u vha hone fhedzi nga murahu ha uri vha re nnḓa ha luhura vha vha vho no tshea mafhungo mahulwane .
Ndi kha u ḓivha havho fhethu zwo itaho uri u vhuya havho kha phendelashango hu vhuedze , zwa zwino vha khou funwa vhukuma sa dzidolphini nnzhi dza kha maḓi a phendelashango dzashu .
Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde :
Kha mbudziso iyi ṱhoḓea dzi nga ha khethekanyo ya fomaḽa na zwiṱirakitsha .
Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuyedzedzo ya Mavu u ḓo vhona uri zwifuwo zwa kha vhupo vhu na gomelelo zwi pfuluswe zwi iswe kha mavu a muvhuso hune ha kha ḓivha na pfulo yavhuḓi .
Arali mulayo wa nga pfukwa , tshipikiṱere u a ṋekedza nḓivhadzo ya u pfuka mulayo kha vhashumi kana mutholi .
A kundwa u swika hune zwiḽiwa zwa vha hone .
22.5 Maanḓalanga o teaho ndi vho nnyi ?
Vhupo ha ndaulo ya thekinoḽodzhi nahone vhu khou aluwa kha vhukoni ha u shumisa phurogireme nthihi kha khomphyutha dzo fhambanaho .
Metere i kha tshifhinga na u swikelelea nga avho vhane vha konesa u i shumisa .
U fhungudza tshivhalo tsha vhathu vhaswa vhane vha khou kavhiwa zwi ḓo fhungudza ṱhoḓea ya sisiṱeme ya mutakalo ya muvhuso .
Modulu 1 : Bugupfarwa ya Vhupfumbdzi ha Komiti dza Wadi , Ndalukanyo dza Lushaka kha Kuvhusele kwa Komiti dza Wadi , 2007 .
Kushumele kwa Khoro ku elwa nga u vhambedzwa na masia a kushumele kwa ndeme ko vhewaho nga u angaredza sa zwe zwa ṱalutshedzwa nga masia a kushumele kwa ndeme ko vhewaho kwa Lushaka .
Maḓuvha a Vhurereli na maṅwe o khetheaho ane a pembelelwaho nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi bvelela kha themo ( Awara mbili nga themo dzo avhelwa zwenezwi )
U shumisa tshifhinga tsha zwino tsho fhiraho ( tsha u vhuyisa mihumbulo )
Vhubindudzi uvhu a vhu tou vha ha Afrika Tshipembe fhedzi lini .
Nḓila ya Vhafumakadzi kha Mveledziso i sedza kha uri vhafumakadzi vha nga ṱanganyiswa hani lwa khwiṋe kha ḽifhasi ḽa ' vhanna / tshinna ' na u ita vha tshi ḓidzhenisa kha mveledziso .
Talelani maipfi ane a tea u thoma nga maḽeḓeredanzi .
U kavhiwa nga HIV , AIDS na maṅwe malwadze a elanaho nao
Ṋamusi vha Mbumbano ya Afrika vho no dzudzanyea lwa khwiṋe sa tshiimiswa na u bveledza maga a vhonalaho u itela mulalo na vhutsireledzi ha dzhango .
Kha tshitshavha tshine vhunzhi ha vhadzulapo vha vha dziphurofeshinala kana vhoramabindu zwi nga konḓa u wana u shela mulenzhe hu no bva kha tshitshavha zwi tshiitiswa nga mutsiko wa mushumo .
Ri nga dovha hafhu ra humbulela mbuno dza nyaluwo khulwane kana ṱhukhu kha sisiteme ya kiḽaente .
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo nga maanḓalanga o teaho .
Dzikomiti dza khomishini dzi shuma mishumo ye dza ṋetshedzwa nga khomishini na uri fhasi ha ndango ya vhulaedzwa ha khomishini .
Mutakalo u si wavhuḓi u vhangwaho nga fola u kwama vhubveledzi kha nḓowetshumo iṅwe na iṅwe kha shango ḽashu .
Sele idzi dza u thusa dzo khetheaho dzi tou nga dzhenerala kana vharangaphanḓa vha vhaṅwe .
Zwiṅwe hafhu , vhurangeli uvhu vhu ḓo vhona uri huvhe na ndango yo teaho ya u dzhiya vhukando nga u shumisa miṅwedzi miraru ( maḓuvha a 90 ) arali yo ḓalesa , kha u khunyeledza milandu iyo .
Nga tshifhinga tshau thoma u shumisa , fhedzi , huṅwe u fhambana hu a topolwa :
U kundelwa u swikisa ṱhanziela ya thendelo ya muthelo ine ya khou shuma zwi ḓo livhiswa kha u iledzwa .
Zwenezwi ri tshi khou isa phanḓa na u shuma kha u engedza nḓisedzo ya fulufulu kha giridi ya lushaka , khabinethe i khou ita khuwelelo kha tshitshavha u isa phanḓa na u tevhedza maga a u vhulunga muḓagasi .
Vha zwiḓivha hani arali vha tshi swikelela ṱhoḓea ?
Vha tea u vha na ḽaisentse ya u reila uri vha kone u reila lwa mulayo badani dza Afurika Tshipembe .
Zwiṅwe hafhu , Muhasho wa zwa Vhashumi u kati na maṱano a zwitshavhani u itela u funza tshitshavha ngaha ndinganyo ya u thola na zwine ya ita .
Ri ḓo dovha ra tshimbili hoṱhe na vha na u shuma hu konḓaho nga maanḓa .
Nga maṅwe maipfi , mivhuso yapo i fanela u eletshedza u pulana zwavhuḓi mbekanyamaitele , zwi tshi bva kha nyimele dzapo , dzo teaho vhukuma u fusha ṱhoḓea dzapo .
Nga nṱhani ha mbumbo yo balanganaho nahone yo angalalaho ya thandela dza dzinnḓu mahayani , u thomiwa ha u fhaṱwa ha ofisi dza hu shumelwaho hone zwo ṋea khaedzu khathihi na zwiendedzi kha u hwala matheriala , rakhonṱhiraka muṱuku na ṱhumanyo ya vhashumi , vhulavhelesi , ndango ya vhukhwine , na zwiṅwe-vho .
Maga na maitele
Manyuwaḽa i amba nga rekhodo dzo vhulungwaho nga tshiimiswa tsha tshitshavha .
U tsireledza na u bveledza ndaka yashu ya mupo na zwiko zwa mupo
U amba izwi , a thi khou luvhelela vhupfelavhuṱungu , ndi u itela u pfesesa fhedzi maanḓa na tshanduko dzine dza hanedza mihumbulo ya vhoṱhe .
5.2 . Sibadela itshi tsha maimo a nṱha ndi vhubindudzi kha u limuwa bono ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na dziSDG dza UN dza ndondolamutakalo ya ḽifhasi .
Musi hu tshi sheledzwa nga u tou fafadela , nga maanḓa kha zwi no khou mela , ni songo zwi ita nga u ṱavhanyedzesa u fhirisa u ḓo dzhena hao ngomu mavuni .
Nga iḽo ḓuvha ro amba ra ri :
Mutengo une wa ḓo badelwa wa maḓi u tea u swikela ṱhoḓea dza mutheo dzine dza tea u vha na mufhirano wa tshenzhemo yeneyo .
Kuitele hoku kwo bulwaho tshifhinga tshinzhi ku vhidzwa ḽokhaḽaisesheni ine ya shela mulenzhe kha u khwinisa nyimele dza ikonomi na dza matshilisano kha zwitshavha zwapo .
Nga nyimele dza vhuṱhogwa dzi ḓivhiwaho nyimele u bva mathomoni zwa zwino dzi nga wanala .
Sa tsumbo , KFC i shumisa risipi , ho katelwa na thimbanywa dzine dza bveledzwa nga muthu wa vhuraru nahone u dzi bvisela khagala zwi nga itela mishushedzo madzangalelo a zwa vhubindudzi ha muthu wa vhuraru .
Khaedu khulwane kha vhadzia mikhwa ndi u dzhiela nṱha phambano khulwane sa zwiimiswa zwa matshilisano zwine ha itea makumedzwa khazwo .
Nambatedzani tshiṱikara tsini na muṅwe na muṅwe wavho u sumbedza uri vha shumisa mini .
Dzi feme na khamphani dzi no kwamea kha mushumo wa zwa tsireledzo dzi a fhambana vhukuma nga muelo .
Muṱangano wa u tsivhudza / eletshedza
U ṋea tshirendo ṱhoho .
U thetshelesa vhashumi
U renda zwirendo na zwidade na u longela nyito khazwo hu na vhuḓifhulufheli .
U aluwa ha ndangulo ya khombo zwi khethekanywa u ya nga zwigwada zwi thomaho u bva kha zwi si na maitele a fomaḽa kha u langa khombo u ya hune ndangulo ya khombo ya vha yo ṱumanywa tshoṱhe kha zwipiḓa zwoṱhe zwa Masipala wa Nelson Mandela Bay .
Haya ndi maṅwe maitele a Luisimane , ane ra a takalela nga mbilu dzashu dzoṱhe .
Ṱhoḓea ya fhethu ha u tambela ha tshikolo hu ha fomaḽa hu nga engedzwa nga tshikhala tsha nnyi na nnyi tsho vhandekanaho na hune tshikolo tsha vha hone .
Nga murahu ha Fulo ḽa Maḓuvha a 16 , hu ḓo vha na mbekanyamushumo ya ṅwaha woṱhe ine ya ḓo sedzulusa nḓila ine matshilo ono khwinifhala ngayo ngakha u shumiswa ha milayo na mbekanyamushumo dzo itelwaho u fhelisa khakhathi dzo livhanaho na vhafumakadzi na vhana .
Vha humbule , vha nga si vhe muraḓo wa tshikimu tsha dzilafho tshi fhiraho tshithihi nga luthihi .
Ri tenda uri nḓila ya bveledzisa shango ḽashu mashudumavhi yo khurwa u ḓiṋekedzela na vhukando ho khwaṱhaho vhune ra tea u vhu dzhia u kona u ṋetshedza thandululo dza khwine kha dziṅwe thaidzo khulwane dze ra livhana nadzo .
Zwine vha fanela u ita u fhungudza khonadzeo ya khombo
mafhungotsivhudzi malugana na mavhaka kha tshumelo na zwiko zwi re hone zwa muvhundu woṱhe wa masipala - Khethekanyo ya C
( d ) Muthu muṅwe na muṅwe kana tshivhumbeo tsha muvhuso tshi re na lutamo lu vhonalaho tshi nga ita khaṱhululo , kana u ita khumbelo kha Khothe ya zwa Mulayotewa u itela u khwaṱhisa kana u shandukisa mawanwa a u sa yelana na Mulayotewa malugana na hei khethekanyo ṱhukhu .
Vho wana u swikela u imisa oda dza 326 dza ndeme ya R779 miḽioni .
Netiweke ya sisiṱeme ya u enda i fanela u dzhiela nṱha nga maanḓa ṱhoḓea dza tshaka dza zwiendedzi zwine zwi sa vhe moḓoro zwa luvhilo luṱuku , khathihi na ṱhoḓea ya tshumelo dza vhuendi ha tshitshavha ho ḓitika nga sekhithara dzenedzo dza tshitshavha tshi sa kone u swikela mimoḓoro ya phuraivethe .
U thoma tshikalo tsha nṱha tsha ndeme ya mpho dzine dzi MP dzi nga ṱanganedza .
Vho Bishopho Zipho Siwa , vhane vha vha Mubishopho wa Kereke ya Methodist ya Tshipembe ha Afrika na Phuresidennde wa Khantsele ya Afrika Tshipembe ya Dzikereke .
Ndivho ya PAIA , ndi u ṱuṱuwedza mvelele ya u ita zwithu zwikhagala na u dzhia vhuḓifhinduleli nga zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe .
U isa pulane wadini dzo salaho ( miṅwedzi ya 12 )
Miṱa ya zwigwada zwa mvelela zwi fanaho i nga kuvhangana na u pulana ṱano .
Themendelo ya 1 : Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa i tea u khwiniswa na uri iv he khagala nga u dzhiululwa ha mavu na ndaka hu si na ndiliso .
Sisiṱeme dzi fanaho na Sisiṱeme ya Ndangulo ya Phevimennde na Sisiṱeme ya Ndangulo ya Bada dza Giravhulo dzi ḓo kona u swikelela ino dathabeisi u itela u ṱalusa tshinyalelo ya masheleni ya mishumo yo fhambanaho ya ndondolo na ya mishumo ya u fhaṱa , hu tshi itelwa u khwinifhadza khumbulelo dza tshinyalelo ya masheleni kha thandela dza ndondolo ya dzibada .
Hu na musidzana kana mutukuna ane a bva vhashaini ; muthu uyu ndi muateletikimakone ; u swika hune a wina mbambe ya mashango a ḽifhasi nahone u vho fhedza o pfuma na u ḓivhea .
Zwazwino ndi tama u vha kovhela puḽane yashu ya kushumele ya u vusuludza muvhuso wapo .
Ngauralo mafheleloni tshine tsha vha tsha ndeme ndi pfanelo dza u langa , hu si pfanelo dza ndaka - ndi ya nnyi kana i langulwa nga nnyi .
Komiti ya zwa u ṱola muvhalelano i tea u ṱangana na vhaṱolamuvhalelano vha nga nnḓa na vha nga ngomu kha ṅwaha muṅwe na muṅwe vha ndangulo vha siho .
Mbekanyamushumo iyi i ḓo isa phanḓa na u swikisa muvhuso tsini ha vhathu na u u konisa u fhindula ṱhoḓea dza vhathu .
Mugaganyagwama wa mahoḽa
Ṱhahelelo ya Senthara ya Didzhithala ya Tshitshavha kha vundu ndi khuwelelo i no dina .
U huliswa ha EU hu ḓo khwinisa Afrika Tshipembe u kona u swikelela mimakete ya EU , zwine zwa ḓo swikisa kha u sika zwikhala zwa mishumo , u engedza nyaluwo ya ikonomi , na u khwinisa vhuḓinangeli nga vharengi .
A huna mbadelo dzine dza itwa musi vha tshi dzhenisa tshelede kha akhaunthu poswoni .
Muvhuso u ḓo isa phanḓa na mbekanyamushumo yashu ya nḓowetshumo na u sika zwikhala zwa nyaluwo na tsiko ya mishumo .
Bugu iyi i dovha ya dzhiela nṱha na u shumisa phurogireme dza vhugudisi na u fhaṱa vhukoni na ngudo na ṱhoḓisiso .
Arali muṅwe wa vha malaho a vha o vhaisala nga maanḓa kana a tshi khou lwalesa , mbingano i nga itwa vhuongeloni .
Khwamba ( pheroto ) i no pfi Willie yo zwi ḓivha uri Hana u khakhathini ya ita uri Maria a thuse .
Ndi vhulwadze vhuswa he ha vha hu siho musi mikhwa ya kale i tshi sikwa .
Zwibadela zwoṱhe na dzikiḽiniki zwi khou shumiswa thwii nga mavundu .
Vho vha vhe
Vha ḓivhofha u pfumbudza muraḓo muthihi wa komiti kha wadi iṅwe na iṅwe sa mutshimbidzi wa wadi , khathihi na u vha thusa nga mbadelo dza zwinamelwa na zwiḽiwa musi pulane i tshi thoma u shuma .
Ezwi zwi ḓo shumiswa sa tshikalo tshihulwane ya u kala uri muhasho wo shumisa hani kha u swikela ndavhelelo dza vhalwadze , malugana na u sedza kha mulwadze .
Ṱhalutshedzo ya mishumo : U leludza u thoma u shumisa na u konanya Mulayo wa PAIA nga Muhasho wa zwa Vhuendelamashango na u ṋetshedza ngudiso nga ha PAIA ngomu kha Muhasho . 4 .
( a ) ḽi nga ita tsedzuluso , kana ḽa nanga khomishini ya ṱhoḓisiso kha mbilaelo ifhio na ifhio ya u sa ita mishumo ya mapholisa kana u kwashea ha vhushaka vhukati ha mapholisa na tshiṅwe tshitshavha ; na u
Ri khou fulufhela uri tshigwada tsha vhaeletshedzi tshi ḓo vha tshi tshi khou shuma nga Khubvumedzi 2011 .
Vhahulisei , Dziambasada na Dzikhomishinari dza Nṱha ;
2.4 . Zwi tshi tevhela Khetho dza Muvhuso Wapo , u shela mulenzhe ha tshitshavha kha vhulangi ha zwitshavha zwi dzula zwi zwa ndeme kha u ṱuṱuwedza kupulanele kwa masipala , nga nḓila ine ya tandulula ṱhoḓea dza vhadzulapo .
Vhugudisi ha maimo a nṱha ha vhashumi vho gudelaho vha ndondolamutakalo hu tshi itelwa u langa ya milandu i konḓaho ya khakhathi vhu khou itwa kha senthara dza Vhuimo ha Vhukati ha Nyanḓafhadzo ya Zwipondwa , dze dza fhaṱwa nga Muhasho kha maṅwe mavunḓu .
A hu ngo tea u vha na zwipiḓa zwi no xela .
U phalala u itela u fhungudza tshinyalelo , u khwinisa mvelelo na tshenzhemo ya mulwadze zwi ḓo vhewa iṱo nga nḓila ya sisteme na u ela na thagethe dza u engedzea dzi ḓo vhewa u itela u vhona u khwinisea hu yaho phanḓa .
4 . Arali rekhodo i kha khomphyutha kana i tshi kha tshivhumbeo tsha e ekhi hironiki kana i tshi vhalea nga mutshini
Arali vha tshi khou badela nga tsheke , kha vha i livhise kha Mulangi Muhulwane : Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe , ine i nga rumelwa na fomo dza khumbelo zwa livhiswa kha ḓiresi yo ṋetshedzwaho .
7.5 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo fhenya dwadze ḽi re hone zwino ḽo ṱahaho na u ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe u dzhiela nṱha milayo miṱanu ya tsireledzo ya zwiḽiwa nga zwifhinga hezwi :
Davhi iḽi ḽi ṱoḓa u amba nga ha mveledziso ya Afrika nga u ṱuṱuwedza dimokirasi , pfanelo dza vhuthu , vhuḓifhinduleli , u vha khagala na vhuvhusi ha vhushela mulenzhe .
Mbuyelo ya IRP 6 ya tshikhala tsha u thoma yo no vha na tshipi ḓa tsha u tikedza khumbelo yavho .
Musi bembela ḽa khetho ḽo fhiritshela , vhunzhi ha vhathu vhe ra ṱangana navho vho ri vhudza uri zwithu zwa ndeme zwi tea u vha mini .
Mbekanyamushumo ya Pfufho dza Sainthifiki dza Vho Kwame Nkrumah dza Mbumbano ya Afrika dzi thoma u shumiswa hu tshi khou shumiswa milayo ya kuitele i tevhelaho :
Zwibveledzwa zwe zwa itwa ṅwahani wa u thoma ndi zwone zwine zwa kombetshedza u pfukisela mushumo kha ṅwaha wa vhuvhili , zwa ṅwaha wa vhuvhili zwa kombetshedza u pfukisela kha ṅwaha wa vhuraru .
Madekwana ano , ro kuvhangana fhano nga ṱhompho ya avho vhanna na vhafumakadzi vhe vha ṋetshedza matshilo avho u itela mbofholowo yashu , ri tshi khou ḓivha tshoṱhe vhuhulu ha vhuḓifhinduleli ro vhu hwalaho u itela u swikela miḽoro yavho .
Tshikalamutengo wa vhubveledzi tsho ḓisendeka nga mutengo wa vhubveledzi wo kuvhanganywaho u bva kha vhabveledzi , vhavhambedzi na vhaṱunḓi musi wa vhubveledzi .
Zwa u shayea ha mishumo zwi nṱha vhukuma nga mulandu wa u sa vha hone ha zwikhala zwa mishumo .
Fomo i wanala kha vha maanḓalanga vha vhuṅwalisi .
4.1 . Khabinethe i khou lavhelesa masiandaitwa a khuḓano dza zwino vhukati ha Russia na Ukraine kha ikonomi ya shango , saizwi zwibveledzwa zwazwo zwi tshi khou pfala kha mimaraga ya zwa masheleni na mitengo u mona na ḽifhasi .
Kha iyi ndima , vhadzheneli vha tea u dzhiela nṱha u ṅwala maambiwa , u wana zwine zwa tea u katelwa kha maambiwa na u lavhelesa ngona dza u ṅwala maambiwa .
U phalala o shumiswaho u swika zwino hune ha bva kha maitele aya ho sumbedza u khwinisea nga maanḓa ho sedzwa khwaḽithi , fhedzi u ṱhogomela hone ine a i khou tevhedza na tshitandadi tsha lushaka u swika zwino .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 u ri :
U bva kha zwi re afho nṱha , tshivhalo tshihulwane tsha tshifhinga nyana na fhethu zwa zwipiḓa zwa bayokhemikhala kha vhupo hau shululela zwo humbulelwaho .
Zwo ralo , mveledziso ya mitambo kha Nelson Mandela Bay a i athu swika tshoṱhe kha vhukoni hayo .
Nḓila ine ya shuma vhukuma ya u fhungudza tshutshedzo dzo raloho ndi nga u kovhelana mafhungo o dzheniswaho kha ḽiṅwalo iḽi na vhashumi u itela uri vha pfesese mbuno dza zwa dzilafho nga ha HIV na uri i pfukela hani na u ḓivha uri vha nga ḓitsireledza hani .
Zwi katelwa kha gumofulu ḽa mbuelo ya tshumelo dza mutakalo dzi elanaho
Vhupulani ya mveledziso yo tanganelanaho ndi mvelelo dza maitele a u pulana mveledziso yo ṱanganelanaho .
Sekithara idzi dzi katela tshumelo dza u tshimbidza bindu dza ḽifhasi , kutshimbidzele kwa zwibveledzwa zwa vhulimi , u dzheniswa ha zwithu zwa thekhinikhala , u lugisa na u ṱhogomela na zwikhala zwiswa zwo ṋetshedzwaho nga kha ikonomi ya didzhithala na Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa .
Muvhuso , une wa vha wone une wa bveledza mbekanyamaitele ya lushaka na u ṋetshedza milayotibe phalamenndeni , ndi wone une wa tshimbidza zwa u vhumbiwa ha ndivho ya mbekanyamaitele .
Kha mushumo uyu , Afrika Tshipembe ḽo ranga phanḓa Vhurumiwa ha Vhulavhelesi ha Dzikhetho dza rathi dza SADC , he ha ṱanziela uri khetho dzoṱhe dzo vha dza mulalo nahone dzo tshimbila zwavhuḓi .
Mishumo ine yo ṱuṱuwedzwa kana yo vhaho zwithithisi kha nyambedzano i nga katelwa .
Maitele a khou ongolowa na u netisa na uri hu na u tendelena nga u angaredza uri maitele a murengi o tou ḓiimiselaho na murengisi o tou ḓiimiselaho a yo ngo vha yone nḓila ya vhuḓi ya u fhindula hei mbudziso .
Mulayo u langa pfanelo vhukati ha vhashumisani , khathihi na pfanelo na vhuḓifhinduleli vhu kwamaho masia a vhuraru .
Ro engedza tshivhalo tsha vhashumi vha thikhedzo kha muhasho washu wa tshumelo dza matshimbidzele , nga maanḓa dzi komiti .
Ndi tama u livhisa ndiliso kha u ri sia ha munna wa vhaṋe Muṱhomphei Vho Ben Skhosana , muṅwe wavho shumesaho lwa tshifhinga tshilapfu vha dovha vha vha muraḓo muhulwane wa nnḓu ino ya khuliso vha dovha vha vha Minisiṱa wa kale wa Tshumelo dza Ndulamiso .
Ndi nga zwenezwi zwine ri khou ṱanganedza u dzudzanyululwa ha mugaganyagwama kha ḽa Western Cape u itela Madzulo a Vhathu .
Tshumisano na sekhithara ya phuraivethe yo tea u itela uri vhalwadze vha wane ndondolo ya vhalwadze i re na khwaḽithi .
Zwine izwi zwa ita , hu tshi itelwa vhone , mafhungo na zwithu zwine ra tea u zwi sedzesa ndi uri vha vha hani na tshiimiswa tshi fhulufhedzeaho tshine tsha ḓo kombetshedza vhabindudzi u ḓisa vhubindudzi vhu ṱoḓeaho nahone vha ita hani uri vhashumisi vha tende uri avha vhaṋetshedzi vha nga si vha fhure ?
ITA i phaḓaladzwa kha Gazete ya Muvhuso .
Maṅwalo a sumbedzaho maraga dzo wanwaho dzi ḓadzwa nga mumaki wa u fhedzisela na mabambiri o langwaho zwi rumelwa kha tsedzuluso .
A ho ngo vha na maswikiswa o itwaho ho imelwa muhweleli wa u thoma .
U ṅwalisa manyoro zwi nga dzhia miṅwedzi miraru u swika kha miṋa .
Zwi khagala uri sisiteme ya ndangulo ine ya vha hone i a teka-teka .
Fhethu afha zwa zwino ho vhumbwa nga u fhungudzea ha muya muhulwane wa dzingamufhe .
Nyambedzano dzi no kho itwa dzi vhukati ha Muvhuso wa Tshifhinganyana na mahoro mararu , ane a vha :
Mishumo ya tshitshavha i katela mishumo i fanaho na u tamba , mitambo na vhuḓimvumvusi .
U vhala maipfi a bvaho kha ngudo dza foniki na zwiṅwe zwibveledzwa . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 :
Siaṱari ḽa u ṱana ḽa mulayotibe we vha khetha a ḽi tsheho .
Tshiṅwe tshithu tsha ndeme vhukuma kha tshifhinga tsha zwino , ndi tsha uri vhadzulatsini vha tea u thusana .
Ri tendelana uri mushumo uyu ndi vhushelamulenzhe ha ndeme u bva kha komiti ya odithi na uri u ya nga maitele a dzitshaka , komiti ya odithi i fanela u sedzulusa zwitatamennde zwa masheleni na u zwi dzudzanya phanḓa ha musi zwi tshi ṱanganedzwa nga bodo ya vhalangi .
Kha ri ambe Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe uri avha vhana vha khou ita zwithu zwifhio zwi re na khombo ngomu .
Hezwi zwi nga khwiṋisa mbuelo nge ha khwiṋiswa kuvhalelwe kwa mimitha na mbilo .
Thirasiti ndi ya mbuelo ya tshitshavha tshoṱhe tsha Riphabuḽiki .
Rerani nga u saukanya vhuṱhogwa ha u sedza nyanyulo fhedzi dza matshilisano a thekhinoḽodzhi dza nyanḓadzamafhungo dzone dziṋe hu si u sedza fhedzi kha zwi re ngomu kha nyanḓadzamafhungo .
Koporasi i khou wana muṋetshedzi wa tshumelo ane a ḓo thusa Koporasi kha u thoma mbekanyamushumo dza nga ha mutakalo na u vha o takalaho .
Muthu muhulwane wa shaka kana khonani ya muthu o valelwaho u tea u kwamiwa nga u ṱavhanya u ya nga hune zwa nga konadzea ngaho , a ḓivhadzwa nga ha u valelwa ha uyo muthu .
Maḓuvha a thendelo a nga engedzwa uya kha maṅwe a 30 na kha miṅwedzi miraru nga murahu .
Zwenezwo ri khou humbela uri hu vhe na u sa dzhia sia , u vha khagala na u vha nga nḓila i linganaho u bva kha vhahaṱuli .
Zwikambi ndi tshithithisi tshihulwane kha u swikela mawanwa a muvhuso a vhutshilo vhulapfu nahone ha mutakalo kha vhoṱhe .
Musadzi a isa vhurifhi uvhu kha murangaphanḓa wa sialala muhulwane , zwa tendelaniwa uri miṱa iyi i ḓo tevhedza maitele a u ḓisa mulandu musanda ha murangaphanḓa wa sialala muhulwane .
Ro ṱangana , sa muvhuso na vhadzulapo , zwitshavha na zwigwada zwa lutendo , uri ri imedzane na khakhathi dzine dza itelwa vhafumakadzi nga vhanna .
Khorotshitumbe i na vhuḓifhinduleli ha mishumo yayo na mbekanyamaitele dza Phalamennde .
Hu na tshaka mbili khulwane dza zwienge zwine zwa ṱavhelwa u rengisa fhano Afrika Tshipembe , tsha ṱari ḽisekene tshi vhidzwaho Cayenne na Queen .
Nga murahu ha u vhofholowa ho eḓanaho ḽiga ḽi tevhelaho ndi , nga hune zwa konadzea ngaho , u khethekanya minerala dza ndeme u bva kha matheriaḽa a si na ndeme , kana matombo a si na ndeme .
U tshimbidza Miṱangano : : Phurogiremu ya u fhaṱa tshitshavha - Yo Bveledzwa nga EISA ya lambedzwa nga InWEnt
Amerika ḽo dzula ḽi sa dzinginyiswi kha datumu yaḽo ye ḽa i ḓivhadza lwa tshifhinga tshilapfu naho hu na dziaphiḽi nga vhunzhi ha vhaluvhisi , hu tshi katelwa vhaṅwe vha vhalambedzi navho , uri vha dzi litshe .
Kha vha dzi ṅwale nga fhasi :
Tshimbidzani thotshi nṱha na fhasi .
Kusedzele ukwu ku bva kha : milaedza ya vhuhana yo wanalaho nga ha khuḓano vhuḓifari ho fhaṱaho nga vhabebi , vhagudisi na dzikhonani kusedzele kwo ḓiswaho nga midia tshenzhelo dzau .
5.3 . Phanele yo vha yo ṋewa mushumo wa u ṱola maga oṱhe a vhutsireledzi o dzhiwaho kha u tandulula khakhathi dze dza vha hone zwihulwane ngei KwaZulu-Natal na Gauteng na u ṋea themendelo dza uri vhukoni ha vhutsireledzi vhu nga khwaṱhiswa hani .
b . khophi iṅwe na iṅwe ya siaṱari ḽa muelo wa A4 kana tshipiḓa tshayo zwi re kha khomphiyutha kana kha eḽekiṱhironiki kana tshivhumbeo tsha zwi vhaleaho nga mutshini
Fhedziha , i shuma nga vhuleme , vhu konḓesaho u i tevhela na u i shumisa .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u tshimbidza khumbelo yavho zwavhuḓi .
Hezwi zwi sumbedza uri vharengisi vha halwa vha si na ḽaisentsi ndi vhanzhi kha fhethu hu rengisaho halwa hu re na ḽaisentsi nga phambano khulwane .
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kiḽinikhala dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Vhathu vhanzhi vha takalela mutoli une ṋotshi dza shuma nga nungo dzoṱhe dzi tshi u ita .
Ri khou engedzedza nndwa ya u lwa na zwigwada zwa zwidzidzivhadzi nga kha mathomo a Tshiṱirathedzhi tsha U lwa na Zwigwada zwa Vhugevhenga tsha Lushaka na u sedzulusa Pulane Khulwane ya Zwidzidzivhadzi ya Lushaka .
Zwenezwo , tshiteṅwa , ndugiselo u mona na tshiteṅwa tsha ndaṱiso dzo vha ndugiselo sa zwine muvhuso wa zwi vheisa zwone .
U tshimbidza u dzhenelela ha nnyi na nnyi kha mveledziso , tsedzuluso na u shumiswa ha IDP
Milenzhe yo sumbaho masiani oṱhe i sika tshifanyiso tsha uri tshifuwo tsho fa nga khuleanungo .
Maine uri iṅwe asesimennde nga ha tshiimo tsha matshilele kha vhana vha zwisiwana i ḓo itwa nahone vhagudiswa vho swikelelaho ṱhoḓea vha ḓo thoma u vhuelwa u bva kha mbekanyamushumo iyi u bva mathomoni a ṅwaha muswa wa muvhalelano nga Lambamai .
Nga u ita zwenezwo , ri wana ṱuṱuwedzo kha Muphuresidennde Vho Mandela vhane ra vha funa kha zwe vha amba musi vha tshi khou anisiwa nga 1994 , vha tshi ri humbudza ṱhoḓea ya u shumisana .
Wadi iṅwe na iṅwe mukhantseḽa wayo u a vhiga kha miṱangano ya WC
Fomo dzenedzo dzi wanala kha ndaulo ya u redzhisiṱara kana kha webusaithi ya eNaTIS
I rangela phanḓa khonadzeo na u dodombedza ḽiga ḽa thandela kha mutevheṱhandu wa thandela .
Fhedziha , hedzi tshutshedzo na khaedu , i nga fhungudzwa ya dovha ya shandulwa ya vha zwikhala nga u engedza pulane dzi katelaho na u shumiswa ha mbekanyamaitele dza muvhuso nga nḓila yo fhelelaho khathihi na zwiito zwa u thivhela tshanduko dzi tshinyadzaho ikonomi , matshilele na mupo dze Afrika ḽa livhana nadzo .
Musi zwo ṱumanywa na thikho ya tshanduko , ndi zwa ndeme uri vhuhulwane na vhukoni ha mabindu maṱuku vhu khou bveledzwa , hu u itela u vhona uri hu khou vha na mvelaphanḓa , nyaluwo na u shuma lwa tshifhinga tshilapfu .
Kha vha rumele fomo dzo ḓadzwaho kha :
Ndima iyi i tea u vhalwa khathihi na ndima yo fhiraho .
Zwi a pfesesea uri a si mishumo yoṱhe yo ḓisendekaho nga sekithara kana madzangalelo a vhathu ine ya nga livhanyiswa na mushumo wa masipala .
U dzhenelela ha tshihaḓu ha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika ( SADC ) ho vha hu tshi khou ṱoḓea kha Muvhuso , zwi tshi tevhela khuḓano dze dza vha tshi khou aluwa na u tsela fhasi ha nyimele ya polotiki na vhutsireledzi nga Ṱhangule 2014 .
Musi mbekanyamaitele idzi dzi tshi khou bveledziswa nga kha maitele o katelaho , kuvhonele kwa u sa lingana u khou bvela phanḓa .
Ndi kale vhukuma , zwibviswa zwa nnyi na nnyi kha themamveledziso ya nḓisedzo ya muḓagasi zwo pfuka vhukuma thekhinoḽodzhi dza muḓagasi wo vusuludzwaho .
Zwa zwino ri khou ṱoḓa uvha na mbekanyamushumo , Muvhuso u tea uvha tsinisa na mimasipala .
Mafhungo a mbilahelo o swikiswaho nga ofisi ndi zwibviswa zwi si na mitshelo zwi tshi kwama mbadelo dza ṱhanzi .
Pfunzo ya vhashumi vha tshigangeni malugana na khombo i tshimbilelanaho na u laṱwa ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili , khathihi na ndivho i pfadzaho ya ṱhoḓea ya maitele a kushumele .
Kha zwa methabolizimu , aseniki i shumisana na zwiga zwinzhi , kha zwiga izwo hu na seḽeniamu na ayodini .
Ro vhona maanḓa a zwa mitambo sa tshishumiswa tsha u konanya na u fhaṱa lushaka kha shango ḽashu .
U ṋula mafhungomatsivhudzi a tshi bva kha tshati ya mutsho hu tshi vhambedzwa mutsho wa fhethu ho fhambananaho .
Zwimange zwi pandamedza mbevha .
Kha tshifhinga tsha nga murahu ha izwo tshine khatsho ho vha hu na mbekanyamushumo dza u ṱanganya , ho vha hu tshi humbulelwa uri vhuṱudzeṱudze kha tshivhumbeo a vhu athu shanduka .
Tshikhokhonono tshaṋu tshi a huvhadza ?
Tshipikwa tsha tshanduko tshi nga si litshelwe zwanḓani zwa maraga fhedzi .
Phambano ifhio na ifhio vhukati ha tsheo ya Phimo na Dzitshadzhi nga tshifhinga tsha bidi na idzo dzo badelwaho nga Mukonṱiraka dzi ḓo vha dza akhaunthu ya Vundu .
Kha sia iḽi , ri kona u ṱanganedza ndeme dza mikhwa zwi tshi leluwa dzo bveledzwaho u thoma nga zwiimiswa zwa vhurereli na madzangano one aṋe .
Mme atsho u vhana luvhuli vhege dza ṱahe dzoṱhe .
Izwi zwi kwama lu si lwavhuḓi hu si ofisi fhedzi na dziṅwe nzudzanyo , fhedzi na mafulufulu a miraḓo ya tshiṱafu sa izwi vha tshi dzulela u sa vha na vhuṱanzi nga ha u fhedziswa ha nzudzanyo dza ḽivi dzavho .
Tshumelo ya tshitshavha yavhuḓi ndi ṱhoḓea ya ndeme ya u ḓisa NDP nahone khabinethe i ita khuwelelo kha vhashumelavhapo uri vha ḓikumedzele hafhu kha milayo ya Batho Pele nga u ḓisa tshumelo ya maimo a nṱha i vhuedzaho nahone yavhuḓi kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Tshumelo dza ḽaiburari ndi vhukoni ha vundu zwine zwi dzulela u itwa nga tshifhinga tsha shishi nga mimasipala yapo .
Muano wo thewaho kha marangaphanḓa a Ndayotewa u tea u bveledzwa na u shumiswa kha maguvhangano a tshikolo .
U ṱhiraisela zwifanyiso zwi sa konḓi , phatheni na madzina a vhone vhagudi ( hune ha vha na mathomo a vhukuma na u sumbedza sia ḽa u tevhedzela kha maḽeḓere ) .
27.2 Bodo ya Tshiimiswa tsha Bayodaivesithi tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe ( SANBI )
Na tsumbo dzo wanalaho dza fhethu ha zwithu zwa mushumo wo ṱanganelanaho nga ngomu kha vhupo ha vhudzulo a dzo ngo lingana ngauri ahuna tsho sikelwaho zwigwada zwa mishumo yo vhalaho .
Tshiimiswa tshi re na vhuḓifhinduleli ha muvhuso wapo kha vhupo hapo .
U fhungudza khombo magondoni mahulwane .
U dzhia mawanwa o nanguludzwaho zwi tshi bva kha ṱhalutshedzo .
Kha athikili ya vhu 9 , vhathu vha nga , tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , kha vha shumise tshanele iyi u pfukisa maṅwalwa a vhulamukanyi na a vhulamukanyi ho khwaṱhaho .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa zwirendo , Bugu Khulwane dza zwiṱori , matambwa , phosiṱara na maṅwalo a iḽekiṱhoroniki nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha Themo 1 .
Arali zwi tshi konadzea , ri ṱoḓa u vhona pholisa ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa tshinna kana tshisadzi ḽi tshi khou shuma kha nyimele dza vhuḓisa .
Mulangadzulo , ṋetshedzo ya pfunzo ya maimo a nṱha i vhukati ha mushumo wa u fhaṱa Vundu ḽi re na maimo a nṱha a vhutshilo ha vhadzulapo vhaḽo .
Uho ho vha vhubindudzi ho fanelaho nahone vhu sa imiwi phanḓa , ngauri Minista ha ngo vhila uri u sa tshimbidzwa zwavhuḓi ha zwithu ho tshinyadza mphomali ya mbuelo dza vhukuma .
Muhasho u na u shaea ha zwiko zwa ndeme zwa vhathu ngei ofisini khulwane na kha ḽeveḽe ya tshiṱiriki .
Nga u angaredza ho vha na miṱangano ya INDABA ya 14 000 ya vhubindudzi kha maḓuvha mararu , zwi sumbedzisaho mbuelo ya ndeme ya ikonomi .
Mushumo wa opharesheni ho vha u khwaṱhisedza ndaka dzoṱhe u itela u ṱalusa dziphambano na u itela u zwi khakhulula nga u ṱavhanya .
Mitambo ya musudzuluwo - Khontseputi ya saizi , vhukule , tshikhala na vhunzhi ho katelwaho
Zwidodombedzwa zwa tshipiḓa tsha muvhuso
1.6 . Khabinethe i isa maipfi a ndiliso kha miṱa na dzikhonani dza vho lovhaho musi saithi ya phaṱho i tshi wa ngei Tongaat , kha ḽa KwaZulu-Natal ; na u tamela mashudu vho huvhalaho uri vha ṱavhanye u fhola .
Thandela yo dovha yo ita mushumo kha kupulanele kwa mveledziso , kune kwa vha kwa ndeme kha mbekanyamushumo ya mveledziso iṅwe na iṅwe .
Vha tea u ḓiṅwalisa hu songo fhela maḓuvha a 60 tshe vha holelwa .
Tshanduko ya u katela yo ḓisa dziṅwe thaidzo na huṅwe u hana .
Tsha mathomo , naa hu na sia ḽine ḽa nga amba uri mushumo wavho u khou ḓo vha wa ngoho ?
U bva ṋamusi u ya phanḓa , vha ḓo hola muholo wavho nge vha thoma vha u shumela .
Ndi khou ni ṱuṱuwedza uri ni i vhale , ambani nga hayo nahone ni ite khanedzano nga ha sumbanḓila dzine ya vha nadzo .
Musi yo no thoma u shuma , mulayo u ḓo ima kha mafhungo a uyo ane A takalela u Renga-Uyo ane A takalela u Rengisa zwi si na ndavha uri mavu a fhasi ha Muvhuso .
7.2 . Hedzi nyambedzano dzo ita uri Phresidennde vha kone u khwaṱhisa vhushaka ha mashango mavhili khathihi na tshumisano vhukati ha shango ḽa Afrika Tshipembe na maṅwe mashango a vhashumisani nga ha mafhungo a ndeme a dzitshaka na a dzingu , hu tshi katelwa na u wana thandululo ya mulalo kha nndwa ya fhaḽa Ukraine .
Kha vha lavhelese manweledzo are afho fhasi hune maṅwe a mafhungo a ndeme a khwaṱhisedzwa .
Milayo i lavhelelwa yo no thoma u vhona kha ṱhoḓea dza fhasisa nahone i katela :
Kha vha thome u shumisa muhanga wa u vhiga wa ṅwaha , hu tshi katelwa muvhigo wa zwa masheleni a zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwa muvhuso .
Kha vha dzhenise khophi ya tshithihi tsha zwi tevhelaho sa zwe zwa tea na tshanduko ya dzina yo itaho zwinozwino , arali i hone :
U gidima ni sa ḓinetisi .
U ḓadzisa zwenezwo , ngangoho , dzilafho ḽa tsumbadwadze ḽa vhathu vha re na AIDS vha kwameaho nga nyimele dzi fhedzaho maanḓa ḽi khou khwinisea tshifhinga tshoṱhe .
Ro no shumisa masheleni a fhiraho R57 wa biḽioni kha thundu dzi bveledzwaho fhano hayani dzine dzi nga vha zwo ṱunḓwa u bva kha maṅwe mashango .
Muvhigo u na mafhungo nga mishumo ya khomishini , maswamaswa nga thandela dza zwino na zwiteṅwa nga tsenguluso ntswa na dzo fhelaho .
Na zwiṅwe zwa vhuṱhogwa , ipfi ḽashu ḽo pimiwa nga uri ikonomi dzashu dzo ṱhukhukana hani .
Vhunzhi ha milandu i shumaniwa nayo u ya nga mulayo une wa pfi the Penal Code , hune ha wanala milandu ya u vhulaya muthu .
U ḓiṅwalisela havho VAT zwi ḓo phumulwa fhedzi arali Mukhomishinari vho fushea uri zwine vha khou bindudza zwine zwa tea u badelelwa muthelo a zwi fhiri miḽioni nthihi kana bindu ḽavho a ḽi tsha shuma .
A hu nga ḓo vha na vhomalogwane na uri u sa pfana hufhio na hufhio vhukati ha dzithimu hu ḓo tandululwa nga u ambedzana .
U ita tshikhavhisi nga zwikhokhonono .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u khwinisa phaḓaladzo ya ḓivhavhupo ya vhuendelamashango u fhira senthara khulwane na u phaḓaladza lupfumo lwo bveledzwaho nga mbekanyamushumo idzi nga nḓila i linganaho .
Nga u pfufhifhadza , muhasho wanga u na vhuḓifhinduleli ha vhupileli ha Afrika Tshipembe na u ṱhogomela vhanna na vhafumakadzi vhane vha khou ṋetshedza tshumelo ya tshiswole .
Shango ḽine ra ṱoḓa u ḽi fhaṱa nga 2030 ḽi tea u sa dzhia sia , u vha ḽine ḽa khou bvela phanḓa nahone ḽine ḽa fara vhathu vhoṱhe nga u lingana .
MuAfrika Tshipembe muṅwe na muṅwe u na vhukoni ha u engedza kha tshifhiwa tshe munna wa vhane Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela vha ri ṋea nga u ita tshanduko matshiloni a vhaṅwe vhathu .
U pfesesa ndangulo ya mashumele na sisteme ya mveledziso .
Ṱhanziela ya Thendelo ya Muthelo ya vhukuma i tea u rumelwa na bidi hu sa athu swika ḓuvha na tshifhinga zwa u vala bidi .
Muhwelelwa o ḓo gwevhiwa ṅwaha muthihi dzhele , nahone muhwelelwa a ita aphiḽi .
Vha ri vha dzheneleli vha sedze 3.3 . kha notsi dza khoso sa tsumbo .
( 5 ) Khomishini i na vhuḓifhinduleli kha Buthano ḽa Lushaka .
Lavhelesani tshifanyisoni ambe uri ni vhona u nga tshiṱori tshi khou amba nga mini .
Khaedu khulwane yo vha u fhungudzwa ha tshifhinga tsha u vhuela murahu zwi tshi ḓa kha u tholiwa musi hu tshi ḓadzwa poswo .
1.2 . Kha yeneyo vhege , hu ḓo lavheleswa nga maanḓa kha mafhungo a kwamaho shango ḽoṱhe , ane a vha u vhifha muvhilini ha vhaswa , lwe ha wanala hu tshi vha na u engedzea vhukuma ha tshivhalo tsha vhaswa vhe vha vha na vhana nga tshifhinga tshenetsho tsha musi dwadze ḽa COVID-19 ḽo ḓiṋea maanḓa nga ṅwaha wa 2020 .
U andesa ha kholomo na u shumiseswa ha pfulo hune ha ḓo vha hone nga murahu , nga maanḓa kha vhupo ha vhudzulo .
Muofisiri wa zwa vhulamikanyi a nga ṱuṱuwedzwa uri a ḓivhadze nga ha ndambedzo kha zwipondwa sa izwi zwipondwa zwi tshi dzulela u i ṱoḓa .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website nahone vha i ḓadze yoṱhe kavhili .
Kha muṱangano wa Swondaha , komiti ine ya pfi Soweto Action Committee ( SAC ) yo ḓo vhumbiwa , i na miraḓo mivhili mivhili i bvaho kha tshikolo tsha sekondari tshiṅwe na tshiṅwe tsha Soweto .
Ri tenda uri vha ḓo ri vulela muṋango wavho , na u ri ṱanganedza sa mufarisi wavho vha mu takalelaho u itela nyaluwo na mveledziso .
Khabinethe i dovha ya ṱahisa mbilaelo yayo kha mimasipala ine ya kha ḓi isa phanḓa na u thola vhathu vha songo fanelaho kana vha si na ṱhoḓea dzo teaho nga u ita izwo vha vha vha tshi khou sedzela fhasi maitele a kuvhesele kwavhuḓi .
Afha nyito ( ḽiiti ) ḽo shanduka ngauri iḽi fhungo ḽi kha tshifhinga tsho fhiraho .
Tshifhinga tshoṱhe , ro kona u ḓiphulusa , ra ḓibvisa kha nyimele ya u shaya fulufhelo ra ṱuṱuwedza fulufhelo , mvusuluso na mvelaphanḓa .
Ri tshi ya phanḓa , vhorakhonṱhiraka vhane vha kha ḓo tou thoma nga u angaredza a vha na u pfumbudzwa lwo linganelaho kana tshenzhemo ha ndangulo ya vhubindudzi , zwo ṱangana na mbuelo ṱhukhu zwo swikisa kha nyengedzedzo ya mutsiko kha rakhonṱhiraka u itela u fhunguza mbadelo , nga nṱhani ha u sa shuma zwavhuḓi ha bisimusi .
Tshivhumbeo tshi sa fani na tshiṅwe tsha vhupo ha ndaulo ha zwikambi ya ḽa Sweden tsho ḓo fhungudzwa nga ṱhoḓea dza ndaulo dza European Union , nga maanḓa dzi elanaho na tshivhumbeo tsha muṱaṱisano tsha maraga .
Fhedziha , tshenzhemo yo ri gudisa uri nga vhanga ḽa khuḓano , vhashumeli vha tshitshavha na ramilayo vha anzela u thusedza .
Khalaṅwaha dzi ri kwama hani - zwiambaro , zwiḽiwa , nyito
Khumbelo ya u sa badela muthelo
Khethekanyo ya 28 ya Ndayotewa i ri vhudza nga ha ndeme ya u tsireledza pfanelo dza vhana .
Ro ḓiimisela uri , hu si uri ri fanela u langa tshomedzo dzoṱhe dzine ra vha nadzo zwavhuḓi , fhedzi uri tshifhinga tshoṱhe hezwi zwi fanela u ṱumanywa vho na u tevhedza kushumele .
Mathomo a u kheluwa ndi vhupo ha nyelelo u bva kha tshisima , ngeno magumo e vhupo ha nyelelo yo furalelaho tshisima .
Hu si kale vhukonḓi uvhu vhu ḓo tanduluwa , sa zwe zwa itea zwifhinga zwinzhi zwa u ranga , musi hu na midzinginyo ya shango ya nungo khulwane dza u thuthekanya .
Muvhuso wo zwi pfa zwililo zwe vhagudi vha ḓa nazwo , zwine zwoṱhe zwi khou lavhelesiwa .
Vhege ya Lushaka ya u Ṱavha Miri i ḓo pembelelwa u bva nga dzi 1 u swika nga dzi 7 Khubvumedzi fhasi ha thero : " Maḓaka na vhathu : U bindudzela kha vhumatshelo ha tshoṱhe " .
( 1 ) Nyambedzano na u sainwa ha thendelano dzoṱhe dza dzitshaka ndi vhuḓifhinduleli ha khorotshitumbe ya lushaka .
Hezwi zwi amba uri tshitshavha a tshi ḓiambadzi fhedzi vhuḓifhinduleli ha ndondolamutakalo yatsho tshi tshoṱhe , sa tshitshavha , tshi a shela mulenzhe kha tsheo na kuvhusele kwa tshumelo dza zwa mutakalo .
Fhedzi , vhunzhi ha mavu a na khaḽisiamu yo linganaho kha u sielisana na zwimela u itela nyaluwo yavhuḓi ya midzi , nahone vhunzhi ha " u kundelwa " ha khaḽisiamu hu vhangwa nga ḽevele dza nṱha dza zwiṅwe zwipiḓa zwi nga ho sa aḽuminiamu , photheziamu , amoniamu kana sodiamu .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo bvela phanḓa na u vha murangi kha u dzhenelela kha nungo dza u khwaṱhisedza Dzangano ḽa Afurika na zwipiḓa zwaḽo , na u shumela vhuthihi .
U sumbedza vhuimo ha mashumele ho khetheaho hune tshiimiswa , mbekanyamushumo kana muthu zwawe o puḽana u zwi swikelela nga tshifhinga tsho ṋetshedzwaho .
ARALI mishumo ya itwa
Nga maṅwe maipfi , a vha faneli u vha na thendelano ya u pfukisa zwishumiswa vha si na thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Vho Palme vho vha vhe tshilikadzi ya Phuraimi Minista wa Swedish Vho Olof Palme vhe vha vhulawa nga 1986 vhe Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha vha ṱalusa sa " Khonani ya Afrika Tshipembe .
U vhala na tholokanyonḓivho : ( zwiṅwalwa zwa dayari )
Sa tshipiḓa tsha u tandulula khaedu tharu ya vhushai , u sa lingana na u shaea ha mishumo , muvhuso wo bveledza maano a mbuelo , zwine zwa ṱoḓa u ṋetshedza zwikhala kha u fhungudza tshipiḓa tsha sekithara ya zwa migodi .
Arali phambano ya langwa zwavhuḓi , i nga bveledza mvelelo dzavhuḓi na tshiimo tshiswa tsha tshumisano na u pfesesana vhukati ha madzangano a kwameaho .
Vhadededzi vha humbulela uri Mary u khou shumisa zwidzidzivhadzi , fhedzi hezwi zwi nga si khwaṱhisedzwe .
2.3 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedzwa nga dziṅwe dza sekhithara dzi fanaho na dza zwa u fhaṱa , mbambadzo na vhuendedzi dze dza sika mishumo miswa nga tshifhinga tsha u ṱolisisa .
Ngeletshedzo malugana na vhatshimbidzi kha mishumo i re mafhedziseloni a ndima iṅwe na iṅwe ndi nyeletshedzo dzine vhatshimbidzi vha nga shumisa .
Mushumo wa u tshenzhela kana wa muhumbulo wo itwaho nga maanḓa hu tshi khou itelwa u wana nḓivho ntswa ya milayo ya ndeme ya mbuno dza zwibveleli na zwi sedzeaho , zwi songo tou livhiswaho thwii kha ndivho kana tshipikwa tsha u ita .
A O vha e na vhumvumvu a tshi khou ṱoḓou ri vhathu vha mu mvumvuse .
Ndi a fanela na u vha na tshidzimamulilo nḓuni yanga ?
Zwine zwa fanela u vha khagala ndi zwauri vhalanguli a vha lavhelelwi uri vha vhe vhaḓivhi vha mveledziso ya zwipiḓa zwa tshibveledzwa tsha mupo .
Zwo ḓisendeka nga u ṱola khohakhombo , tshipiḓa tsha nete yo salaho tshi avhelwa kha Tshelede yo itelwaho u badela Mbilo ṅwaha nga ṅwaha .
3.4 . Maḓi a muḓalo a elelaho nga luvhilo a a vhulaha na uri vhareili na vhaendangaṋayo vha humbelwa uri vha ṱhogomele vhukuma na u ṱutshela tshoṱhe u shumisa nḓila dze dza vha na miḓalo .
Ndivho ya Sekhuḽa a si u kovhela khunguwedzo dza poswo fhedzi kha mihasho na vhashumi kha Tshumelo ya Tshitshavha , fhedzi na u tshimbidza u pfuluswa ha vhashumi vho fhiraho tshivhalo .
Thaidzo idzi dza ikonomi dza mutheo a dzi nga ḓo vha thaidzo arali zwiko zwo pimea .
4.1 Nga maitele a Vhufaragwama ha Lushaka , mugaganyagwama wo avhelwa kha ṅwaha wa muvhalelano uno na miṅwaha ya phanḓa .
Vhathu vha re na AIDS vha anzela u vha na malwadze manzhi o fhambanaho nga tshifhinga tshithihi .
Thandela i tea u thoma u shumiswa kha ṅwedzi wa 1 nga murahu ha thendelo ya thandela .
Vha Gwama vha na u kona u swikelela baḽantsi ya kha akhaunthu ya Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka na u ṱanganyisa baḽantsi khathihi na bugu ya masheleni luvhili nga ḓuvha u itela u tshimbidza mbadelo dzayo dzoṱhe dze vha ḓivhudza u dzi ita , khathihi na u tikedza mishumo ya tshelede dzayo kha zwa mbambadzo ya vhubindudzi .
U shumiswa ha pulane ya wadi nga wadi hu tikedzwa nga nḓila-ḓe ?
Tshigwada tsha zwa Mishumo tsha Mazhendedzi Manzhi kha zwa thengo ya tshumelo , tsho rangwaho phanḓa nga Vhufaragwama ha Lushaka , Sars na Senthara ya Tshumelo ya tshiphiri ya zwa Masheleni , i khou sedzulusa sisiṱeme ya thengo ya tshumelo ya shango yoṱhe u khwaṱhisedza ndeme ya vhuḓi ya masheleni u bva kha u shumisa ha shango .
Zwipikwa zwa mveledziso ndi zwiṱaṱamennde zwa zwine masipala wa tama u zwi bveledza kha tshifhinga tsha vhukati hu tshi itelwa u tandulula thaidzo khathihi na u shela mulenzhe kha u swikelelwa ha bono .
I na khonadzeo ya u tikedza ikonomi yo katelaho na u sika miṅwe mishumo hafhu ya zwigidi na zwigidi .
Vhunzhi ha thandela idzo dzi kha zwa migodi , nḓowetshumo ya themamveledziso , u bveledzwa ha thumbukwa na vhuendelamashango .
Ni vhe na vhuṱanzi uri ni a kunda ! "
Komiti ya Wadi i nga ḓivhadza meyara arali vha sa ṱanganedzi mivhigo ya tshifhinga tshoṱhe .
O ṱoḓa ipfi ḽa phodzo mbiluni yawe .
Ri fulufhedzisa vhuthihi ha ndivho , u vha khagala , vhuḓifhinduleli , u fulufhedzea na vhuḓikumedzeli .
Zwa vhukuma khuḓano idzo kanzhi dzi tandululwa nga nyanḓano vhukati ha vhakwameaho .
Tsedzuluso dzo vha dzo sedza kha zwa u ṋekedza thuso ya vhukuma kha vharengi vha re khomboni , hu tshi katelwa avho vha re zwikolodoni , na u khwaṱhisa vhukoni ha vharengi ha u wana ndiliso hune zwithu zwa sa tshimbile zwavhuḓi .
U khwinisa vhudavhidzani ha nga ngomu na ha nga nnḓa .
Vho dovha vha tendela zwa u thomiwa ha sisiṱeme ya u fhindula lwa shishi nahone lu pfadzaho u itela u lwa na u ṋaṋa ha COVID-19 .
Mbilo dza mavu dzi linganaho 36 000 dzo itwa shango ḽoṱhe u bva tshe muvhuso wa vula luṱa lwawo lwa vhuvhili lwa tshikhala tsha u ita mbilo dza mavu nga ṅwaha wa 2014 .
u khwinisa u sedzwa ha vhutshinyi na u khwinisa kushumele kwashu kha thivhelo na u lwisa vhutshinyi .
Kha hovhu vhuṱambo , ndi hune vhuimo ha Mudzulatshidulo o Rangaho Phanḓa OGP ha ḓo ṋekedzwa lwa tshiofisi nga Afrika Tshipembe .
Sa musi ro kuvhanganywa nga ngomu ha mbondo idzi nṋa na ipfi ḽa muhumbulo wa thikhedzo , ipfi ḽa u ṋetshedza tshitshavha tshashu vhudzulo ha khwiṋe ri sa sedzi phetheni ya kiḽasi na ya muvhala , zwavhuḓivhuḓi ipfi ḽa vhuthu .
Zwitshumiswa zwo shumiswaho miṱani ya vha kale na miraḓo ya vhadzulapo- sa thulusi , zwitambiswa , zwishumiswa zwa u bika ngazwo
Zwiwo , zwi nga ho sa vhutshilo na lufu , u bebiwa na u fa , zwi na ṱhalutshedzo ya ndeme .
a nga swika hune a ima u fema ri fanela u ṱavhanya ra mu thusa .
Vhukati ha ṅwaha uyu phurogireme dzoṱhe dzo thomiwa , dza tshimbidzwa na u shuma tshoṱhe hu tshi tevhedzwa pulane ya bindu .
Ḽiṅwalo ḽa mafhungo iḽi ḽi shuma u vhiga nga ha zwa vhuṱhogwa zwa khaseledzo dzine zwa zwino dzo vhumba ḽiṅwalo ḽa mathomo ḽa ndavhelelo ya Dzangano ḽa Khomishini dza Tshumelo ya Tshitshavha tsha Afrika .
Ngaha malugana ya ṱanziela ya u ṱunḓa zwikambi
1.12 . Afrika Tshipembe ndi muraḓo wa mashango a BRICS ane a khou shumisa Pulane ya Nyito ya Mbuno dza Sumbe o sedza kha u engedza tshumisano ya nḓowetshumo , kha muṱangano wa Minisita dza Nḓowetshumo ya BRICS wo farelwaho ngei Hangzhou , kha ḽa China .
Muhanga washu wa U ela na U vhea iṱo Kushumele u khwaṱhisedza khuvhanganyo ya mafhungo a kushumele u bva , vhakati ha zwiṅwe , mihumbulo ya vhadzulapo nga ha uri vha tshenzhema hani muvhuso , nga maanḓa kha masia a nḓisedzo ya tshumelo dza vhuṱhogwa .
Zwiṅwe zwiimiswa zwi ṱunḓaho veini ubva mashangoḓavha avho ngo kona u bveledza pfulufhedziso dzavho , ngeno dziṅwe khamphani na vhalimi vho lozwa khonṱhiraka dzavho dza u ṋetshedza lwa tshoṱhe nga nṱhani ha uri zwibveledzwa zwavho a zwo ngo kona u swika hune zwa tea uya hone .
vha tea u ḓisa tshiṱatamennde tshiremulayoni tsho sainiwaho nga muthu wa muṱhomphei ( u fana na mukhantseḽara , khosi , mushumela vhapo , minisiṱa wa vhurereli kana ṱhoho ya tshikolo ) ane a nga ṱalusa madzina a vho na vhukale ha vho
Muṱangano wo dovha wa ṱalutshedza vhuṱanzi na nḓila ya maitele a u fhungudza , na Minista vha tshi khou vhidza vhurangaphanḓa nga mashango ane a kha ḓi bvelela kha vhuḓikumedzeli vhuhulwane ha u fhungudza mushuluwo wa gese u itela u swikelela zwi ṱoḓeaho nga ḽevele dza saintsi dza pfutelelo ya gesepfuḓi .
I na vhuḓipfi nga ngomu sa tsumbo arali ndi tshi nga vhala pharagirafu iyi nthihi :
U rekhoda , u dzudzanya , u vhulunga , u khephutshara na wana murahu vhudavhidzani na data .
Kha vha humbule nga ha muthu ane vha mu ḓivha ane vha kona u amba nae zwavhuḓi
Izwi zwi ita uri ri vhe na lutamo lwa izwo kha zwipiḓa zwinzhi u mona na lifhasi .
Ro no bvela phanḓa vhukuma kha u sedzulusa Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) , pulane yo dodombedzwaho u thoma u shuma , hu tshi katelwa na u ṱavhanyisa ndeme ya vhurangeli ha ndondolo kha zwiimiswa zwa tshitshavha , u fhaṱa tshiko tsha vhashumi vha re na vhukoni , mathomo a tshiimiswa tsha Tshikwama tsha NHI , na u anganyela mbadelo dza ndaulo ya Tshikwama tsha NHI .
Ri ṱuṱuwedza sekithara ya phuraivethe uri i farisane na muvhuso kha u thoma , na u dzhia kana u lambedza akhademi dza mbalo na saintsi kana Zwikolo zwa mugivhela .
Musi no no fhedza , ambani nga mivhala yo dzikaho na i rindidzaho ye na i shumisa tshifanyisoni tshaṋu .
Kha nyimele idzi vhadzuli vha nga ṱoḓiwa uri vha vhee mashika avho badani ine ha swikelea vhudzhenoni ha bada ine ya guma .
Maitele a tevhelaho a nga thusa u swikelela hezwi :
Hune ho sumbedziswa vhuḓifhinduleli , u fhiriselwa ha ṱhanziela ya u ṱusa kha mushumo i tea u ṋetshedzwa hu si na u lenga .
Vhahaṱuli vho ḓishumisela kupfesesele kwavho nga ha vhuloi , nahone tshiṅwe tshifhinga muthu ane a khou humbulelwa uri u a lowa a vhonwa mulandu ho shumiswa vhuṱanzi ha ṅanga ya sialala .
Fhethu ha ndeme ndi tshikhala tsha nga nnḓa , tshi re tsha ndeme vhukuma kha zwa ikonomi , vhutsireledzi na matshilisano kha ḽa Afrika .
Zwiṅwe hafhu , hezwi zwiṅwe zwipikwa nyengedzedzwa , zwisumbi na thagethe a zwo ngo tendelwa zwi tshi elana na maitele a nzudzanyo dza tshiṱirathedzhi .
Vha Vhudavhidzani ha muvhuso ( GCIS ) vha khou pfananya u vhigela murahu nga kha u amba na vhanyanḓadzamafhungo u itela uri lushaka lu ḓivhe zwi no khou itea .
Vha kokodza vho kokodza u swikela itshi ṱomowa .
Vhuhulu ha vhupo ha u tevhulela zwi amba vhupo ha vhudzulo vhune zwa u laṱela mashika henefho zwa vha yone nḓila yo ḓoweleaho ya vhuthathazwitzhili .
Arali vha sa tendeleni na na tsheo , vha nga ṅwalela mbilahelo dzavho kha Minisiṱa wa Mveledziso ya Matshilisano kha Muhaso wa Mveledziso ya Matshilisano ya lushaka .
( b ) Khethekanyo ya 184 A na 184 B ( 1 ) ( a ) ( b ) na ( d ) ya Mulayotewa wo fhiraho dzi ḓo isa phanḓa na u shuma u swikela dzi tshi vhulawa nga Mulayo wa Phalamennde wo phasiswaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 75 ya Mulayotewa muswa .
Ho vha na mvelaphanḓa i vhonalaho kha u shumisa pulane idzi .
Muhanga uyu ndi une wa khou lingedza u eletshedza sekhithara dzoṱhe ya muvhuso na ya phuraivethe kha u vhona uri pfanelo dza vhathu vha re na vhuholefhali dzi khou tsireledzwa , sa zwe zwa sumbedziswa kha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 .
Muphuresidennde Ramaphosa ṋamusi vha ḓo vha ḓivhadza Phalamennde na lushaka nga ha ndingedzo dza u fhelisa GBV na Mabulayo a vha tshisadzini musi vha tshi fhindula mbudziso kha Buthano ḽa Lushaka .
Fhethu ha nnyi na nnyi ( hu konḓaho na hu sa konḓi ) hu re vhukati ha zwifhaṱo ndi tshivhindini tsha vhupo ha u fhaṱa na u vha tshiṅwe tsha zwipiḓa zwa ndeme zwi ṋeaho madzulo tshivhumbeo .
U thoma u shumiswa ha Pulane ya Thivhelo ya Vhufhura milandu yo ṱoliwaho yo vuliwa zwa zwino ( i kha ḓi ṱoḓisiswa ) ṱhanganyelo i katela milandu ye ya ṱanganedzwa u lenga kha ṅwaha wa muvhalelano nahone ya fanela u fhiriselwa kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Naho nga u tou angaredza u ṱanganedzwa ha dzithathu kha tshitshavha hu tshi khou aluwa , dzi kha ḓi vha dzo hwala zwa u sa ṱanganedzwa zwine zwa baḓekanywa na vhugevhenga .
Khonadzeo ya gabelo kha phendelashango ya Kapa i anganyelwa sa ya vhuṱhogwa , fhedzi ahuna tshinyadzo ine ya khou itea u swika zwino .
Hu na tshaya ndango kha vhupo ha tshitshavha .
" Tshipikwa tsha komiti ya wadi ndi u khwaṱhisa demokirasi ya u dzhenelela kha muvhuso wapo . "
Vhunzhi ha zwiṱuṱuwedzi zwa mbekanyamaitele zwa zwino ndi zwa tshifhinganyana , nahone zwi sala zwi tshi vhonwa uri naa zwo linganaho zwo itwa u itela u leludza mvusuludzo ya tshifhinga tshilapfu .
Nyambedzano dzo thusa kha u topola maga a u alusa tshikalo tsha vhubindudzi na uri ndi maga a vhuṱhogwa kha u ya kha Khoniferentsi ya Vhubindudzi ine ya ḓo vhidzwa nga Muphuresidennde musi ṅwaha uno u tshi ya mafheloni
Nyito dzo teaho dza ndaṱiso na dzone dzo itwa kha vhaofisiri avho .
Vhatevheleli vha dovha vha humbudzwa uri kha kutakalele kwavho , vha songo ima kha zwidulo , u dzhena luvhanḓeni kana vhupo ha u mona na luvhanḓe lwa bola ya milenzhe .
Nga hetshi tshifhinga , zwiṱirathedzhi zwi fanela u bveledzwa u itela u shumana na thaidzo hedzi dza tshiṱirathedzhiki .
U edzisela ḓirama ya nzulele i no tendiseaho livhiswa kha sa , tshirendo , luimbo kana tshiṱori zwa Afurika Tshipembe vha tshi thusiwa nga mudededzi
3.6 . Khabinethe i ṱahisa ndiliso dzayo kha muvhuso na vhathu vha India kha u xelelwa nga matshilo nga tshifhinga tsha miḓalo ya zwenezwino na u sikuwa ha dzithavha kha vhupo ha Kerala .
u ṋetshedza muvhigo wa nga ha phurosese ya u dzhenela na tsheo ya u fhedzisela ine ya ḓo bvelela
Vhorabulasi vha nga phurosesa ole , mugayo na zwiḽiwa zwa zwifuwo khathihi na u putela na u rengisa zwibveledzwa kha maraga nga mitengo ya ndeme .
Kha vha ri ndi dovhe ndi humbudze khamphani dza migodi uri 2014 ndi ṅwaha wavho wa u fhedza kha u khunyeledza u khwiniswa ha dzinnḓu na nyimele dza kutshilele kwa vhashumi vha migodini na u swikelela magemo o vhalaho .
Mashudu mavhuya , ho ṋewa maitele a pfadzaho hune furemiweke yashu ya zwa masheleni yo langulwa lwa miṅwaha , na yo ṱanganyiswaho na mbuedzedzo ya mbekanyamaitele ya muthelo i pfalaho na ndaulo ya muthelo , ri nga ṱhonifha vhuḓikumedzeli hashu ha u shumisa ho ḓivhadzwaho nga Luhuhi 2009 .
Kha ri ite uri Afrika Tshipembe ḽi vhe ḽa khwiṋe
Naho hu na kufarelwe kwa khwiṋe kwe kiḽabu dza wana zwiḽa kale , kiḽabu dzi ḓo farwa sa vhatshimbidzi nahone ho sedzwa maitele a fanaho a thendelo na vhushaka ha zwiimiswa sa vhaṅwe vhatshimbidzi vhanzhi .
Ndeme na u tea ha dzikhoso zwi ṱoḓa u dzhielwa nṱha nga u ṱavhanya .
3.7 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe fhano Afrika Tshipembe uri vha bvele phanḓa na u tevhedza maga a tsireledzo u itela u thivhela u phaḓalala ha u kavhiwa nga COVID-19 nga u sa dzhenela kha maguvhangano a vhathu vhanzhi , u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe kana nga sanithaiza ine ya vha na aḽikhohoḽo ya 70% , u ambara masiki musi u fhethu ha nnyi na nnyi khathihi na u sia tshikhala vhukati hau na muṅwe muthu tsha mithara dzi linganaho 1.5 .
Vho zwi vhona uri hu na mbuyelo dze dza waniwa kha CBP / IDP vha pulanela zwine zwa ḓo ṱoḓea kha u isa CBP / IDP wadini idzo dzo salaho .
Naho zwo ralo , vhunzhi ha vhashumi a vhana nḓivho nga ha Tsireledzo ya Tshitshavha , hune vha lindela u swika musi vha tshi vhoya tsini na u guma u shuma uri vha ḓivhe nga ha mbuelo dzavho .
I sumbedza lushaka lwa sekhithara sa zwe ya vha i zwone nga tshifhinga tshi ḽa .
Phurofaiḽi yo khetheaho ya ngudamirafho na zwa ikonomi na matshilisano ya tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe i tea u shumiswa u pulana na u ṋekedza zwishumiswa zwatsho zwa nnyi na nnyi , sa izwi nangoho i tshi tea u shumiswa u itela zwileludzi zwa nnyi a nnyi , nga maanḓa izwo zwi shumaho kha vhupo ha vhudzulo vhathu .
Mugwalabo a wo ngo tea u wanwa u na vhuḓifhinduleli kha tsheke kha mulayo wa Afrika Tshipembe nahone nga u angaredza wo fhelelwa nga mushumo .
8.1.1 tsireledza pfanelo ya u swikelela mafhungo na u thusa tshitshavha kha u shumisa PAIA nga nḓila ine zwi a konadzea u ita nga u ralo .
Faela dza Basari : Faela dza nga ngomu
Mulangadzulo , ndi ndeme ya vhashumi vha muvhuso i langaho ṱhuṱhuwedzo na mvelephanḓa ya nungo dza muvhuso .
Lwa tshifhinga tsha mushumo wa u fhaṱa kha zwifhaṱo pulane dzine ha khou ambiwa ngadzo dzi tea u vha hone uri dzi ḓo ṱolwa nga vha Tshumelo .
U tshimbidza u shumiswa kwaho ha pulane ya tshiṱirathedzhiki , vhaofisiri vha muvhalelano vha fanela u khwaṱhisedza uri pulane dza mashumele dzi a bveledzwa dza khethekanyo dza mihasho yavho .
Ri khou tenda uri maitele ha fani ḽifhasi ḽoṱhe ; fhedziha , zwi ḓo vha u shaya vhuṱali uri Afrika Tshipembe sa maraga une wa khou bvela phanḓa , u ṱanganedze maitele ane a tou vhonala o bva tshoṱhe kha maitele o ḓoweleaho ḽifhasini .
3.9. Khabinethe i dovha ya ṱahisa hafhu uri vha mutakalo na manḓalanga a vhuimangalavha vho dzula vho vula maṱo kha u topola na u thivhela Ebola .
Zwi khagala uri nyito iyo ya u ' nanguludza ' dzi CSO na u linga uri ndi dzifhio dza ' vhadzulapo ' na dzifhio dza ' dza polotiki ' ndi tshikoupu tshi teaho u sedzwa na u ṱalutshedzwa .
Kha miṅwaha miraru i ḓaho , hu ḓo ḓadziswa vhana vha miḽiyoni mbili u bva miṱani i shayaho na miḓini , miṅwaha ya 15 u ya kha 18 , vha ḓo vhuelwa u bva kha Ndambedzo ya u Unḓa Ṅwana .
Hekithara ya mavu
Hezwi zwi amba uri zwiimiswa zwa muvhuso khathihi na mabindu a muvhuso ( SOEs ) zwo vha zwo dzhenelwa nga netiweke ya zwigevhenga zwe zwa vha zwo ḓiimisela u tswa tshelede ya muvhuso zwi tshi itela u ḓivhuedza .
U fanela u vha na vhukoni ha u kona u shandukisa shedulu ya mushumo u ya nga ṱhoḓea dza kushumele .
Phele i khou pandamedza nngu dzanga !
Murekanyo u fhela musi velosithi ya vethikhala i tshi swika kha ziro kana musi fhasi ha maḓi ho swikelelwa .
A vha nga ḓo vhuya vha bva vho hangwiwa , ngauri vho lovha musi vhe kati na mushumo wavho .
Masole a kale a Nndwa ya mbofholowo ,
Tshivhalo tshihulwane tsha miṱa ya mahayani yo shayaho ndi ine ya rangwa phanḓa nga vhafumakadzi .
ṱhalutshedzo dzi no sumbedza maga nga maga dza ' kuṱwalele ' nga ngomu ha khavara ya nga phanḓa ya iyi Bugu ya Mishumo .
Muhumbulo uyu u tikedzwa nga Khethekanyo ya ( 2 ) ( a ) , ine ya bula uri ndaka i nga ḓi dzhiwa fhedzi u ya nga mulayo une wa shumiswa nga nḓila i linganaho u itela ndivho dza tshitshavha .
Mbilaelo i thoma kha vhuimo ha muṱani nahone arali ya sa tandululwa afho i iswa kha gota uri i tandululwe .
U bva kha maḓi u ya kha dzibada , fulufulu u ya kha vhuimangalavha , vhupileli u ya kha zwa vhufhufhi ha muyani , hedzi ndaka dza ndeme ndi dza vhuṱhogwa kha u ita uri shango ḽashu ḽi bvele phanḓa .
( 3 ) Milayo ya lushaka i nga laula maitele o thomiwaho kha iyi khethekanyo .
Zwino hu khou humbulelwa uri hu vha ho ṱanganganyisa mukhushwane wa vhathu na dza zwinoni .
U ṋewa madzina zwiṱaraṱa izwi nga nḓila yone na u ṋea nomboro ndaka zwi ḓo fhungudza nḓaḓo na u ṋekedza mutsukunyeo wo leluwaho afho fhethu .
Ri khou dovha hafhu ra ṱavhanyisa u thomiwa na vhukoni ha Zhendedzi ḽa Ndangulo ya Mikano u itela u thivhela mupfuluwo u siho mulayoni na vhugevhenga ha u pfuka mikano .
Ṅwaha wa u thoma kha pulane ya tshiṱirathedzhi u dzulela u vha wa pulane ya mashumele u dodombedzaho mishumo ya ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho .
Zwivhumbwa zwo sedzana nahone zwi khou lumelisana u sumbedza vhuthihi .
Kha vha ṱaluse mbuno dza mutevheṱhandu ya bindu na u ṱalutshedza na u sumbedza nzudzanyo yadzo , u bula ṱhuṱhuwedzo kha u vha khomboni ha ikonomi .
Dzibannga dzi dzhia uri dzitsheke dza vhashumisi dza vhuṱhogwa dzi ḓo tsitselwa fhasi tshiruzwi tshadzo nga u sa badelwa .
Zwa zwino a hu na muhasho wa muvhuso na muthihi u ne wa vha na vhuḓifhinduleli ha vhulanguli ha Mulayo wa Vhulanguli ha Vharema .
Kha vha saine thendelano ya mbadelo ya tshelede iteaho u badelwa hu saathu ṅwaliwa fhasi thendelano kha rekhodo yavho ya muthelo .
Vho shavhaho dzhele , nga nnḓa ha u pfukisa tshipikwa tsho vhewaho - zwi vhonwa kha tshitshavha mbonwasia ya vhafariwa - zwi ṋea vhuṱanzi kha u swikelala mbekanyamaitele dza tsireledzo i re hone zwino , matshimbidzelwe na sisiteme .
Ndi muṱoḓisisi ane a khou ṱoḓa u wanulusa nga ha nḓivho ya sialala i yelanaho na zwiko zwa zwi tshilaho zwapo hu na khonadzeo ya mbambadzo .
Mafhande na u buḓa ha bada zwi tea u olwa lwo tsireledzeaho u itela vhaendangaṋayo na zwiendedzi .
Buka lwendo lwa Phalamenndeni .
Ndivhanyiso ya khwine ya mbekanyamaitele , u pulana na u ita mugaganyagwama .
Izwi ndi ngauri u iledza zwi fhelisa khakhathi na uri vhenga vhane vha pfi ndi vhaloi .
U ṋetshedza tshumelo dzo khwaṱhaho dza shishi kha vhupo hoṱhe .
Zwidodombedzwa zwa muthu ane khumbelo ya khou itelwa ene
U ḓivha nga ha u aluwa ha masheleni nga miṅwedzi ya zwinozwino , Gwama ḽa Lushaka na Bannga ya Vhukati zwi ḓo khwaṱhisa mbekanyamaitele ya zwa khonanyo ya masheleni na tshelede u itela u tikedza infḽesheni i re fhasi na phimo ya thengiselano i sa ḓuri nahone yo dzikesaho .
Khabinethe vhege ino yo tendela Milayotibe miraru uri i rumelwe Phalamenndeni , ine ya ḓo khwaṱhisa sisiṱeme ya vhulamukanyi yashu u tikedza na u tsireledza zwipondwa zwa GBVF .
Zwi a vhuedza uri tshigwada tshihulwane tshi rumele mushumo watsho kha zwigwada zwiṱuku u fhirisa u edzisa u u ita kha tshigwada tshithihi .
Shumisani zwiga zwa u vhala zwonezwone magumoni a mafhungo :
Mbudziso : Hu bvelelani arali mukhantseḽara wa wadi a sa vhudzi ofisi ya Tshipikara zwine komiti ya wadi ya ṱoḓa Tshipkara tshi tshi zwi ḓivha ?
Nyito nga u shumisa lurumbu lune a si lu shumisese
Ḽevele ya vhuraru ya mbetshelwa ya muvhuso ndi gavhelo ḽa muthu nga muthihimuthihi u itela ndondolo ya u dzula kha tshiimiswa .
Zwibveledzwa zwi rotholaho
Vhurangeli uvhu ha tshanduko vhu ḓo shuma u swika hu tshi thomiwa Zhendedzi ḽa Ndango ya Mikano nga 2017 sa zwe zwa tiswa zwone .
Gavhelo ḽi tea u khavara thandela dzo fhambanaho na ṱhoḓea dza vhashumi dze dza ambiwa nga dzo kha themendelo dzo itwaho kha muvhigo uyu .
Burantshi yo isa phanḓa na mveledziso ya modeḽe we wa pulanelwa wa badzhethe ine ya vha ya ndambedzo dza themamveledziso .
Mbalotshikati ya fuṱahe ya zwienge zwitete zwine zwa rengiswa fhano Afrika Tshipembe ndi zwa muvango wa Queen .
Ndelekanywa yo vha ya uri zwo vha zwavhuḓi u ṱanganedza masheleni u bva kha tshitshavha tsha Vharema , fhedzi zwo vha zwi na khohakhombo khulwane u a bindudza kana u vha hadzimisa .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha tea u vha na nḓivho ya ndangulo ya mutevhethandu wa thandela une wa vha wone modele u shumiseswaho .
Bambiri ḽo fodiwaho ḽo khwaṱhisedzwaho ḽa Ndayotewa ya tshiimiswa tshenetsho li tea u dzheniswa na ḽone kha khumbelo yeneyo , khathihi na ḽikumedzwa nga miraḓo yatsho , hune vha khou ṋea maanḓa muraḓo kana muṅwe muofisiri wa tshiimiswa tshenetsho ane a ḓo saina mabambiri ayo a khumbelo ya mushumo o imela vhone .
Vhagudi vho sedzwaho vha ṋewaho ezwi vha sumbedza u takalela havho u guda .
Tshishumiswa tsha 4 A tsha IDP : Bammbiri ḽa data ya masipala nga huswi u ya nga tshigwada yo waniwaho kha tsenguluso ya SWOT ya zwigwada nga kutshilele na ya zwiṅwe-vho zwigwada nga vhushai / mbeu ( Tshiwo tsha 14 )
Kha zwiṅwe zwa ndeme kha sia iḽi ndi vhathu vhaswa vhane vha si kone u fhandekanya vhukati a sialala na musalauno .
Ni tangedzele maiti oṱhe a re kha tshifhinga tshiḓaho .
Maambiwa a miṱangano ya komiti ya thendara
1.13.2 U bva tshe ṅwaha wa thoma , ho no vha na mpfu dzo vhalaho ngei KwaZulu-Natal , zwa zwino , ho dovha ha vhigwa dziṅwe mpfu dza Kapa Vhukovhela .
Zwidodombedzwa zwi nga shumiswa kha u bveledzwa ha mbekanyamaitele na pulane , khathihi na kha u thivhela vhugevhenga na mbekanyamushumo dza pfunzo ya tshitshavha .
6.5 . Mushumo u ḓo thoma wa u vhumba Khantsele ya Ofisi ya Phuresidennde ya Vhufarasani ha dziSOC dzine dza ḓo ṋetshedza Muphuresidennde Vho Zuma luvhonela lwa tsheo dza maano a vhuṱali na u kona u dzhenelela u itela u vhumba dziSOC dzine dza khou shela mulenzhe kha tshanduko ya shango ḽine ḽa kona u bveledzisa .
Mushumo u konadzeaho wa vharangaphanḓa vha sialala , zwigwada zwa madzangalelo kha komiti ya wadi , u ḓisendeka nga mvelelo dza nyambedzano vhukati ha muvhuso na vha dzangano ḽa vharangaphanḓa vha sialala .
Thikhedzo iyi i ḓo katela thikhedzo ya u tevhedza dzilafho , thikhedzo ya miṱa , khathihi na u dzhenela kha thikhedzo ya mbueledzo ya matshilisano na muhumbulo yo teaho sa i ṱoḓeaho .
U vha vhatambi kha ikonomi ya ḽifhasi kha ḓaṅwaha i ḓaho , mashango a Tshipembe ha Afrika a ḓo tea u vha vhukoni nga maanḓa , na u bveledza iṅwe nḓila ya u ḓiimisa nga vhoṱhe kha u lwa na maanḓa a thakhula .
Musi phetheni i no khou obitha i tshi khophea , zwipileli zwi a vhumbiwa .
Bugu ya u shumisa iyi na Tsumbanḓila zwo ṅwaliwa nga Tshiisimane nahone vhatshimbidzi vha nga pindulela zwiṅwe zwi re ngomu u ya kha luambo lwo nangiwaho nga vha no shela mulenzhe . Ḽiṅwalwa ḽi ṱoda u tshimbidzwa nga ṋdila yo teaho na u shela mulenzhe .
Mazhendedzi a u thola a thusa vhatholi kha u wana vhathu vho teaho kha u swikelela ṱhoḓea dzavho dza u tholwa .
Kha vha rere ngaha milayo nyangaredzwa miṱanu ine ya tevhedzelwa lwa ndayotheo kha ndavheleso ya milayo ya vhungona .
Nahone zwi nga livhisa kha mvelelo dzo khwaṱhaho dza u khwaṱhisa ndondolo yo ḓisendekaho nga tshitshavha kana u ṱuṱuwedza mutakalo hu si uri hu itee zwa u tevhedza .
1.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shumisane u shandukisa mutheo wa kuhumbulele , maitele na zwiimiswa u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi .
" Ndi vha ṱuṱuwedza uri vha ṱavhanyise zwa u humiselwa ha mavu murahu kha vhathu vha Afurika vha si naho mavu .
Sa kha kuvhonele kwa u dzeula mafhungo , a hu na thyori na nthihi ya vhufhaṱanḓivho .
Ri nga shandukisa na mutengo une vha badela kha muunḓiwa uyu u bva kha wa vhana u ya kha wa vhaaluwa .
Khabinethe i khou humbudza muthu muṅwe na muṅwe uri madzangalelo ashu a lushaka o ṱumana tshoṱhe na vhudziki ha Afrika , vhuthihi na mvelaphanḓa
Vha humbule : Fhethu ha ndeme ha kushumele kha wadi ndi afho ho topolwaho nga kha IDP na Phurosese ya u shumisa , zwenezwo ndi zwa ndeme uri Komiti dza Wadi dzidzhenelele kha phurosese idzo .
Komiti dza Wadi dzi tea u :
Muṱangano wo khunyeledzwa nga u sainiwa ha Mulevho wa Johannesburg nga ha Muhanga wa Thendelano dza zwa Mafola nga Mashango a Miraḓo .
Hezwi zwo khwinisa zwibveledzwa zwa thyeetha na u ambiwa zwiṱuku nga ha nyengedzedzo ya vhulwadze ha phatholodzhi ya mutakalo wa maṋo .
U hoya ndi vhuḓifari ha u ita u nga ri muthu u khou hudza muṅwe ngeno u tshi khou mu tsitsela fhasi , vhuḓifari na vhushaka ho ḓisendekaho kha uri murangaphanḓa kana muṱuṱuwedzi u dzulela u ita na u ḓivha zwithu zwoṱhe u fhira vha re fhasi hawe .
Hu na ṱhonifho , kha nṋe zwi sumba uri muhaṱuli o funzeaho o kundelwa u swikelela kha thandululo .
Ndi khou tama u vha itela dziatikili dza u vhea iṱo hu si na mbadelo .
( 3 ) ( a ) Khophi ya mulevho muṅwe na muṅwe yo bviswaho hu tshi tevhedzwa tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 1 ) kana ( 2 ) i fanela u ṋetshedzwa Buthano ḽa lushaka na Khoro ya lushaka ya Vunḓu hu saathu u fhela maḓuvha a 10 mulevho uyo wo anḓadziwa .
Muvhigo u khwaṱhisedza zwiṱirathedzhi zwashu zwa thusedzo kha HIV na AIDS zwi fhungudzaho u kavhiwa huswa na u langa vhalwadze vhane vha khou tshila na vhulwadze zwi khou bveledza mvelelo dzavhuḓi .
Ho ima hu hoṱhe , vhubveledzi vhu na ndeme ṱhukhu kana u hu na tshithu .
U pulanela u ṅwala tshiṱori tshaṋu .
3 ) Mufumakadzi Vho Susan Mafanedza Masapu sa Mutsivhudzi kha Mulayo Muhulwane kha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa .
Zwiṅwe hafhu , dzingona kanzhisa dzi a kundelwa u dzhia akhaunthu dza vhaṋetshedzi vha si na mikhwa vha wanaho mbuelo na u sedzesa tshoṱhe kha vhavhuelwaho kha zwo bulwaho .
Vhakhiresite vha ḓifhambanya na avho vha si vha Vhakhiresite , vha songo tshidzwa , nga maanḓa kha u hu u lwela u fana .
Vha a kulumaga , u pennda na u ita mushumo muṱuku wa u vusuludza .
Phanele ya vhaḓivhi yo dovha hafhu ya wana uri Khabinethe i tea u dzhia vhuḓifhinduleli hoṱhe ha tshiwo tsha Fulwana 2021 .
Fhedziha , sekhithara a phuraivethe i khou vala magake nga zwiṱuku hu tshi vhambedzwa na Muvhuso .
Ndi tshivhalo tsho pimiwaho vhukuma fhedzi dza zwisumbi zwa u engedzedza zwine zwa ḓo ṱanganedzwa .
Naho zwo ralo , a si zwa vhukuma u lavhelela uri khanedzano na vhugevhenga vhuṅwe na vhuṅwe vhu fheliswe kha khothe yo vuleaho .
Ri ḓo ita izwi fhedzi arali komiti dza milayo ya vhuḓifari dzine dza tsireledzaho madzangalelo a vhathu dzi tshi vha tshipiḓa kha ngudo dzashu ya u thoma yo tendela dziṅwe ngudo dza ṱhoḓisiso .
Nangani ipfi u bva kha nganea ḽine ḽa ri vhudza zwinzhi nga ha Rendani .
Mathemo a ndeme a teaho u ṱalutshedzwa
Ḽibulamuhumbulo ḽi omelela kha mivhigo iyi ndi thuso ya ndeme kha kutshimbidzele kwa mulayo ku katelaho vhana vhaṱuku .
Musi muthu a tshi u kuvhatedza nga nḓila i no takadza u vha na vhuḓipfi ha uri " ee " mbiluni .
Zwi tshi ya phanḓa , maitele a u angaredza ane a khou shumiswa zwazwino u itela u kwashekanya na u laṱa malaṱwa a zwa mishonga ndi zwine zwa sa ṱanganedzee na luthihi nga nḓila dzo fhambanaho .
Zwileludzi zwa mitambo zwi vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha sisiṱeme ya zwa vhuḓimvumvusi i londaho mupo .
Maitele a zwa Phalamennde ane a khou itea a ḓo bvisela khagala fhungo iḽi na u tendela uri ri ye phanḓa sa lushaka .
Fomo dzi teaho u ḓadzwa
Sabusidi ( thikhedzo ya masheleni ) ya nnḓu ndi mini ?
Milangano yo vula kha mashango avho ya u rengiselana na Vhukovhela .
Kha vha ambe nga ha milandu ya zwa vhudzekani .
" Kubevha kuṱukuṱuku ku no nga iwe ku nga thusa hani ḽidau ḽa maanḓa sa ṋe ?
Tshifhaṱo itshi tshi dovha hafhu tsha vha Ofisi khulwane dza Ndondola mutakalo ya GE , tshine tsha sumbedza thekinoḽodzhi dza fhambanaho dza ndondola mutakalo .
Vha tendelana kha tshine tsha khou tea u tandululwa na u sika nyimele yo lugelaho u tandulula thaidzo .
U ḓo dovha wa fha mutsindo kha mishumo ya Afrika Tshipembe malugana na zwishumiswa zwa pfanelo dza vhathu dza dzitshakatshaka .
Ṱhoḓea iyi i nga bveledza uri muṱolamuvhalelano a thole makone wa zwa mulayo musi hu tshi ṱolwa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , zwine nga murahu zwa bveledza ndeme ya nṱha ya mbadelo dza nṱha dza muṱolamuvhalelano .
Kha ri ambe
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvetamveto ya Muvhigo wa Ndangulo ya Mavu na Mbuyedzedzo ya Vhuṋe ha Mavu kha Vhupo ha Tshitshavha u itela uri hu thomiwe maitele a vhukwamani na vhafaramikovhe vho teaho .
Ṱhalutshedzo pfufhi ya mirekanyo na mvelelo zwi ḓo ṱalutshedzwa zwi zwa ḽaborothari iṅwe na iṅwe ye ya imelwa .
Huna fhedzi mashango manzhi e a humbela KwaZulu-Natal u vha ṋetshedza zwibveledzwa zwitete zwa vhulimi .
Nga tshifhinga tsha masheleni muhasho wo thoma nzudzanyo u ya kha Mitambo ya Golden ya Vhathu Vhahulwane ndivho i ya u engedza ṱhanganyo ya tsinde ya vhathu vhahulwane , u khwaṱhisedza muṱalukanyo wa mirafho yo ṱanganelaho , na u dzhiela nzhele u aluwa sa luṱa lwo ḓoweleaho lwa vhutshilo .
Kha mvetomveto ya vhuvhili , muthu u fanela u sedzesa kha u sika na u ita mutevhe wa dzimbudziso .
Munna na ene a nga kona u ita mushumo uyu sa izwi tshivhumbeo tshawe tshi sa mu kundisi u ya mavhengeleni , u bika zwiḽiwa na u ḽisa ṅwana .
Hu itea mini arali hu na zwa shishi nahone vha sa koni u ita khumbelo ya nomboro ya thendelo u thoma ?
Maitele haya a livhisa kha khombo dzi sa ṱanganedzei dza mutakalo na tsireledzo kha vha dobeli , khathihi na thaidzo dza u shuma kha mulangi wa ḓaleḓale .
U vhala mutevhe wo fhelelaho wa zwi sa katelwi na zwo piṅwaho , vha humbelwa u ya kha Mulayo 16 na Anekidzha E ya Milayo ya Tshikimu .
Phambuwi ndi sekhithara ya thengiso ya ḽevele ya fhasi , hune phimo dza u vhiga dzo vha dzi nṱha , naho ho vha na u katelwa ha ndindakhombo ha ḽevele ya fhasi vhukuma .
Vhupfumbudzi kha Blooms Taxonomy vhu a ṱoḓea u khwaṱhisa ḽevele dza u vhudzisa .
Oda dzi ḓo bula nomborokhethwa ya murengisi ye ya fhiwa vhone .
Tshiṅwe tsha zwisumbedzi ndi theo ya mulayo , zwi ambaho uri muvhuso wa zwino wa mimasipala wo thoma u shuma nga 2000 na Muvhuso Wapo : Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , 2000 na khetho dza u thoma dza muvhuso wapo dzo itwa nga Nyendavhusiku 2000 .
U vhala maambiwa - vha sedzulusa uri ndi zwone zwo ambiwaho kha muṱangano wo fhiraho .
Mishumo miṱuku i nga lingiwa musi mugudiswa a kha nḓila yawe ya u ita mushumo wo fhelelaho , kana u lingiwa hu nga fhiriselwa phanḓa u swikela mushumo woṱhe wo no khunyeledzwa .
Tshikwama tsha Matshilisano , tshine tsha thusedza mveledziso ya vhashumi na zwikimu zwa tshikhala dzi eḓanaho , u itela u fhedza vhushayamushumo nga , vhukati ha zwinzhi , u gudiswa ha vhashumi kha zwikili zwine zwa elana na mishumo ine ya vha hone ;
Ezwi zwi nga kona u bukiwa zwoṱhe khathihi fhedzi na holo hu si zwi thungo .
Ndi ḓo ḓa nda ni dalelavho tshi tshi vala .
U ṅwala na vhagudi , ha tshigwada na ha mugudi a eṱhe
URI vhakhantseḽara vhoṱhe vha rambiwe kha wekishopho yo bulwaho afho nṱha .
Nga zwiṅwe zwipiḓa , ho katelwa na nyimele dza mupo , zwi tshi ṱumana na GDP zwi khagala zwiṱuku .
Zwiṱirathedzhi izwi zwi a sedzuluswa , u khwiniswa na u dzudzanywa nga huswa nga ṅwaha , arali zwo tea .
Ro ṱanganedza zwitendwa izwi zwi ngoho nahone ro zwi ita zwashu .
( b ) ndaka a si mavu fhedzi . ( 5 ) Muvhuso u fanela u dzhia maga a mulayosiṅwa na maṅwe maga a pfalaho , kha zwiko zwine zwa vha hone , u itela uri hu vhe na nyimele dzi konisaho vhadzulapo u swikelela mavu nga nḓila i linganaho .
Phimo dzashu dzo khwinifhadzwaho nga vha zhendedzi ḽa u fhima ḽa mashangoḓavha dzi vhumba u dzhielwa nṱha ha izwi zwoṱhe .
I fanela u sika vhupo vhune hu na vhuimeli , vhutevhedzeli mulayo , vhuḓifhinduleli na vhubvelakhagala .
Yunithi yo Khetheaho ya Tsenguluso i a vhiga ṅwedzi muṅwe na muṅwe kha mihasho ya lushaka na ya vundu kha tshivhalo tsha faila dza milandu dzo vulwaho .
20.2 . Vhuṱambo vhu tshimbilelana na NDP na uri vhu topola u kuvhanganywa ha zwiḽiwa sa nḓila iṅwe ya u sedza kha khaedu tshiraru ya tshayamishumo , vhushai na tshayandinganyo .
Nga huṅwe muṅwali ha tou kona tshoṱhe u ḓisa mvumelano kha matheriaḽa wa tshiko nga kha nganetshelo nahone ha vhonalesa tshiko kha musaukanyi .
App - ine nethiweke thendeleki a dzi ngo i pima sa tshithu i nga dauniḽodiwa hu so ngo vha na mbadelo na nthihi ya data - i ḓo ita uri hu vhe na u engedzea kha u wana vho kavhiwaho nga u ḓivhadza vhashumisi vhayo arali vho vhuya vha vha tsini na muṅwe mushumisi wayo o wanalaho a na COVID-19 kha maḓuvha a 14 o fhiraho .
Ngeno hu na uri mabvumbele a ikonomi ya ḽifhasi zwi tou vha na vhuṱanzi uri dzi fhasi kha zwe zwa vha zwo anganyelwa tshifhinga tsho fhelaho , dzi dzulela u vha dzavhuḓi zwiṱuku nyana nga u angaredza .
Kuitele hokwu ku tendela mishumo ya tshifhinga tsha nndwa na tshifhinga tsha mulalo u livhisa Tshiṱirathedzhi tsha Tshifhinga tsha Mulalo kha u Lugisela , na u sumba nḓila ho ṱanganelaho , mihasho yo ṱanganelaho , ndugiselo dza mmbi ya mashango o ṱanganelaho na mishumo ya mmbi nga tshifhinga tsha nndwa .
Muḓisedzi u tea u ḓivhadza murengi vhakonṱiraka vhaṱuku vha re fhasi ha konṱiraka yawe nga u tou ṅwala arali vha sa athu buliwa kha bidi .
Zwishumiswa zwa u dzhenelela zwo vha vhukoni ha muvhuso ha u laula , mugaganyagwama , u thusa , na u bveledza vhuimo ha vhashumi .
Zwikhakhisi zwo fhambanaho kha ndaulo yavhuḓi zwo shumaniwa nazwo kha mulayo wa Tshumelo dza Tshitshavha we wa khwaṱhisedzwa nga ino Nnḓu mulovha .
Zwitshimbidzi zwa ikonomi ya Gauteng zwi ḓo ṱolwa nga masipala hu u itela u sumbedza u ḓala ha sekhithara ṱhukhu .
( b ) tshivhalo tshi linganaho nthihi tshararu tsha miraḓo tshi tea u vha tshi hone musi hu tshi vha na vouthu kha mafhungo maṅwe na maṅwe ;
ridzhisiṱara ya mutevhe wa vha vhuelwa wa u ṅwalisa madzina a miraḓo ya vhashumi vha ṋetshedzaho tshumelo .
A si zwavhuḓi
U swika afho mitikedzo nga muthu ya dzinnḓu yo avhelwa vhorakhonṱhiraka vhane vha kha ḓi tou thoma uri vha fhaṱe dzinnḓu u itela vhavhuelwa , u itela vhorakhonṱhiraka vhapo uri vha aluse vhukoni havho kha ndangulo ya u fhaṱa .
Izwi zwi ḓo vha thusa uri vha ḓivhe arali vho swikela zwe vha vha vha vha tshi khou ṱoda kha pulane yavho .
Vhubindudzi ha themamveledziso ndi mutheo wa ndingedzo dzashu dza u alusa ikonomi , u sika mishumo , u manḓafhadza mabindu maṱuku na u ṋetshedza tshumelo kha vhathu vha hashu .
Hezwi zwi tea u tshimbilelana na maimo ane nga nzulele a farwa nga vhashumi , nahone hu si na u thithiswa ha nḓila ya pfukiselo nga vhashumi nga nnḓa ha musi zwo ḓivhadzwa nga maimo avho a mushumo o ḓoweleaho .
A huna mafhungo a re kha phurofaiḽi kana dzimbalombalo ane a ḓo kona u ṱumanywa na mushumisi na muthihi .
Zwenezwo , pfunzo ya zwa poḽitiki ya phalamenndeni na mbekanyamushumo dza vhuswikeleli , sa u fana na zwiṅwe , zwi tshi tea u khwiṋiswa .
Hu na nyambedzano dzi no khou bvela phanḓa u itela u fhungudza izwi .
Vhumatshelo hashu : kha ri ite uri vhu vhe havhuḓi
Nyendo dzi re na vhaṱalutshedzi dzi a ṋetshedzwa fhethu ha ḓivhazwakale tshiṱangadzimeni , hu tshi katelwa na sele ye Muphuresidennde wa kale Vho Mandela vha vha vho valelwa khayo .
U thusa nga u ita tsedzuluso dza u laula u tevhedzwa na u thoma u shumiswa ha themendelo dza vhaoditha dza nnḓa na dza ngomu .
( ii ) tshea u sa bvela phanḓa na Mulayotibe
Kana , muiti wa khumbelo a nga ita mutevhe wa u pambuwa uho kana ndalukano kha luṅwalo lwa nga nnḓa lwo nambatedzwaho kha makumedzwa na u ita ndaedzi ya luṅwalo ulo kha Shedulu iyi .
Kha Mulevho wa Miḽiniamu , mivhuso yo ḓikumedzela hu si kha u ṱhonifha pfanelo dza vhathu fhedzi nga u ṱhonifha pfanelo dzi linganaho zwi khagala , hu si na phambano .
( a ) ita miṅwe mishumo i badelaho ;
Ndi thevhekano ya zwiwo ifhio ine ya khou bvelela tshifhingani tsha kutshimbidzele kwa u pulana kwa wadi ?
Rennge ya Thekhisi ya Moḽo wa Derini : Foramu ya mveledziso yo thomiwa u itela u tshimbidza u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi .
Honeha , musi hu na zwipiḓa zwa ndaulo zwine zwi nga leludzwa , fhungo ḽi lemelaho vhukuma ndi ḽa uri zwiko zwinzhi zwi khou ṱoḓea , nga maanḓa malugana na vhukoni kha zwa u vhea iṱo na vhukombetshedzi , itela uri sisiteme dza u ela na u vhea iṱo dzi vhe mulayoni .
5.1 Khabinethe i khou ombedzela khuwelelo nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma uri mahoro oṱhe ngei Lesotho a ḓifare nga nḓila ine ya sika nyimele yavhuḓi ya u fara dzikhetho nga mulalo , zwi khagala , zwi tshi ṱhonifhea , nahone dzo vhofholowa , zwi ṱanaho lutamo lwa vhathu .
75 % ya miṱangano i a tendelwa nnyi na nnyi
Mugudi o teaho u kona u :
U kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu na u dzulela u rwiwa mashudu mavhi zwi itea kha vhunzhi ha mabulasi ashu .
Vha ḓo fanela u ita khumbelo ya ṱhanziela ya u reila ya tshifhinganyana nga mbadelo dzo engedzwaho musi vha tshe vho imela ṱhanziela ya u reila yavho i tshi ṋtshedzwa .
Mafhungo a zwino kha Shango
o Ndi zwigwada zwifhio zwo rekhodaho mvelelo iṅwe na iṅwe , nga nḓila ye mvelelo ya topolwa na uri tshigwada tshi bva ngafhi .
U langa vhafumakadzi vhe vha ḓihwala vha re na HIV na vhana vhavho .
Mivhigo ya Mvelaphanḓa ya Mvelele i ṋetshedza vhuṱanzi ha uri muvhuso wo ita mvelaphanḓa kha u swikelela zwipikwa zwe zwa buliwa kha Muhanga wa Maano wa Tshifhinga tsha Vhukati 2014-2019 .
Hu tshi engedzwa , kha u bveledza tshanduko , ro thoma mbekanyamushumo ya u wana na u bveledzisa vhoradzifeme vha vharema kha miṅwaha miraru .
Vha nga ḓi baḓekanya na ane vha funa .
( 8 ) I nga wana na u rekhoda mbilaelo u bva kha tshitshavha ngomu kha wadi na u ṋetshedza muvhigo kha phindulo dza khoro .
11.6.1 Mudzulatshidulo wa Phanele u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya Phanele u itela miṱangano .
Nga u bveledza vhudzheneleli ho engedzwaho kha bennde dza vhaswa , ri khou shela mulenzhe kha u shumiswa ha tshifhinga zwatsho nga vhaswa vhashu lwa vhuḓi na lu vhuedzaho .
Phanḓa ha muṱangano
Ndi nnyi o fanelaho u dzhenela kha thandela idzi ?
Masiandoitwa a zwa matshilisano na zwa ikonomi ha u thomiwa ha zwa Vhulangi ha Vhulanguli ha Mikano , zwi ṱoḓa uri zwi isiwe na kha NEDLAC , zwe zwa itwa nga ḽa 13 Tshimedzi 2015 .
Kha vha ṋekane nga ṱhanziela ya mabebo ya ṅwana .
Mashangoni a nnḓa ( nnḓa ha Afrika Tshipembe )
Phungudzo i ita uri masheleni a bviswe kha Ngaganyo dzo Badelwaho u ya nga nzudzanyo dza nḓisedzo dzi shumeaho dzi re khagala .
Hu si kale ri ḓo ḓivhadza tshanduko dza vhurangaphanḓa kha vhunzhi ha mazhendedzi a zwa vhutsireledzi u itela u khwaṱhisa zwiimiswa zwashu zwa tsireledzo .
U itela uri izwi zwi shume , zwipiḓa zwiraru zwa ndeme zwa theo ya milayo zwo ḓivhadzwa Phalamenndeni ṅwaha wo fhelaho u itela uri sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga i shume zwa vhukuma kha u lwa na GBV .
Mbekanyamaitele ya IKS i sumbedza nḓila dzo fhambanaho dza u tsireledza nḓivho ya sialala kha ḽa Afrika Tshipembe .
Sa minista a re na mashudu a u rangaphanḓa vhurumelwa uvhu ndi tama u rekhoda u ḓihudza hanga hu hulwane nga vhukoni , u futelela na mushumo wa u ḓifunga wa vhurumelwa hashu .
Midzio , ine vha ḓo i shumisa kha u ṱunḓa , i fanela u swaiwa na u ḽeibeḽiwa ṱhaludzhedzo ya tshibveledzwa tshine vha khou tshi ṱunḓa .
U ṋetshedza vhudzulo fhethu hu sa dzuleswi hu re tsini na fhethu hu dzulwaho , u itela u ṱuṱuwedza vhathu uri vha ite vha tshi sedza matungo oṱhe .
A zwi konadzei u bveledza minerala dza shango ḽoṱhe nahone a zwo ngo tea malugana na u bveledza sekithara khulwane ya u bveledza .
Mulamuli u fanela u fhulufhelwa nga madzangano oṱhe ane a khou lwa nahone a vha fhulufhedzise uri mushumo wavho ndi wa u wana thandululo ine vhoṱhe vha ḓo tendelana nayo ..
2.6 Vha ḓo humbelwa uri vha dzule vha tshi khou ḓivhadza muofisi wa u ṱoḓisisa nga ha aḓirese , zwidodombedzwa zwa vhukwamani na hune vha ya hone u swikela ṱhoḓisiso na tsengo zwi tshi khunyeledzwa ; na
U ṱuswa ha maḽeḓere o swifhadzwaho zwi sia zwi khou fhambanyisa zwine maipfi ayo a amba zwone .
Naho zwo ralo , ndi ḓo lingedza u ḓi kaidza ndi sedze fhedzi zwiteṅwa zwiṱuku zwiraru nga tshifhinga tshanga tshenetshi tshiṱuku .
U shumisa maitele a u lavhelesa na u langula mutshatshame wa zwi tshilaho zwo topolwaho kha nzudzanyo dza ndangulo ya zwa u vhulunga mupo , ndangulo ya vhufa , themamveledziso na ndangulo ya tshaka dzi tshoṱelaho dzi sili .
Izwi zwi tevhela muvhigo wa u phaḓalala ha tshitzhili tsha mukhushwane wa zwiṋoni na khuhu u vhidzwaho H5N8 .
( 8 ) Komiti yo vhumbwaho nga Miraḓo ya Khabinethe na Miraḓo ya Khorotshitumbe dza DziKhoro yo sedzanaho na zwa vhupholisa i fanela u vhumbiwa u itela tshumisano yo khwaṱhaho ya vhupholisa na pfano yo khwaṱhaho vhukati ha masia a muvhuso
Themamveledziso ya vhubindudzi ha R1 biḽioni i ḓo tikedza mveledziso ya ikonomi yapo kha zwikolobulasi .
Mashango ane ha athu ṱanganedza mulayo wa zwa ndulamiso wa one ane a shumisa mulayo wa federaḽa sa nyendedzi yao .
U kunakiswa kanzhi zwi katela u engedza alkali kha maḓi nga u shela ḽaimi .
u fhungudzwa ha mbadelo dza ndondola mutakalo .
Mulayotibe wa Thengiselano u ḓo iswa Phalamenndeni hu si kale sa tshipiḓa tsha vhuḓidini hashu ha u manḓafhadza vharema na mabindu a khou bvelelaho khathihi na u alusa tshandukiso ya zwa ikonomi nga huhulu .
Zwiṅwe hafhu , sia ḽa mbekanyamaitele ya ikonomi nga u angaredza ndi u ya kha u vha khagala na muṱaṱisano muhulwane .
Nyengedzedzo ine ya itea misi yoṱhe ya vhupo ha vhudzulo vhu songo dzudzanyeaho vhune ha vha na phatheni ya vhudzulo yo kombamaho a si yavhuḓi nahone i a ḓura .
Vhubindudzi kha bada na raḽiwei zwi a ṱoḓea , u itela u tshimbidza nyaluwo nga ngomu ha sekhithara idzi .
Mikano mihulwane yavho yo vha yo ḓiimisela , arali ndivho khulwane hu u fhelisa vhushai na mveledziso i dzulaho i hone .
Riṋe , kha muṱa wa zwa vhuendi , ri a ḓihudza uri ṋamusi ri khou ḓisa kiḽoso i vulaho maṱo ya vha ngoho .
Heyi ndi yone puḽane yo itaho uri hu vhe na Mbekanyamaitele ya Vhaswa ya Lushaka ya miṅwaha ya vhukati ha 2020 u swika 2030 .
Zwa zwino , hu na matshudeni vha fhiraho 5 000 vhe vha ṅwalisa kha vhupfumbudzi ha mutheo kha magudedzi a mapholisa ashu nahone ri khou lavhelela uri tshivhalo itshi tshi ḓo gonya u swika kha 7 000 kha saikili iṅwe na iṅwe kha zwigwada zwivhili zwa vhupfumbudzi zwi tevhelaho .
Sa tsumbo pfanelo dza vhupo zwi amba uri thandela iṅwe na iṅwe yo pulaniwaho kha IDP i tea u vhona uri vhupo a vhu ngo tshinyadzea .
Ṱhoḓisiso kha khonadzeo dza u engedzwa ha tshikoupu tsha u monithara hoṱhe fhano hayani na kha dzitshaka zwi kati .
Muhwalo une thaidzo dza mutakalo wa muhumbulo dza u ḓisa kha shango malugana na u tambula ha muthu na lufu tshiṅwe tshifhinga , wo khakhisa miṱa na zwitshavha na mveledziso yo lozweaho zwi ita uri u vhe muṅwe wa mihwalo mihulwane nga maanḓa ya thaidzo dzoṱhe dza mutakalo .
Ri nga bula nga u ḓihudza uri ḽevele ya tshenzhemo i nṱha .
Ndi zwa vhuṱhogwa uri vhashumisi vhoṱhe vha vhale manyuwaḽa vha na ndivho ya u shumisa maga o themendelwaho sa muthu nga eṱhe na zwitshavha , na u khephutshara ngudo dzo gudiwaho , na tshanduko dze dza vhoniwa .
Mudzulatshidulo a ṱhonifheaho ,
Zwino , humbelani khonani dzaṋu mbili uri vha dzungudze thambo uri ni i fhufhe .
U ṋetshedza milayo ine vhathu vhane vha si vhe vha Afrika Tshipembe vha nga kona u vha kana u shumisa pfanelo kha mavu a langiwaho a Afrika Tshipembe na kha ndaka dzi re mavuni .
Dza vhathu : Izwi zwi konisa vhathu u shumisa zwiko zwavho zwiṅwe .
Hedzi mbuelo kanzhi dzi isa kha vhatsivhudzi na vhafaramikovhe vho no vhaho hone , u fhira vhafaramikovhe vhaswa vhe vha ḓivhadzwa sa vhavhuelwa vha vhonalaho sa vha vhukuma vha murengelano .
U tsivhudza vhaalafhi nga ha ṱhiḓisiso dzo teaho dza radioḽodzhi .
Zwo dovhaho zwa dzheniswa kha vhuḓivhofhi uvhu ndi vhurangeli ha zwipikwa thwii zwa sekithara u itela u alusa ikonomi .
Ni ṱambe zwanḓa ni tshi bva thoiḽethe .
U ṋetshedza mbekanyamushumo dza ndondolo i sedzaho ṱhoḓea na tshumelo dzo livhiswaho kha u londola mutakalo wa vhathu vho valelwaho vhane vha vha kha ndondolo ya muhasho .
Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Tshanduko ya Mavu ndi wone u tshimbidzaho Davhi ḽa Lushaka ḽa Tshumelo dza Vhaswa vha Mahayani , ḽine ḽo ṅwalisa vhaswa vha linganaho 11 740 kha mbekanyamushumo dza u gudisa dzo fhambanaho .
Zwa vhoiwe ndi thambulo ya matshilele a vhathu vha shango iḽi .
Zwi sumbedza vhukhakhi , ṱhahedzo , na maphinde kha mbalombalo dza ndinganyiselo ya mbadelo kha akhaundu dza zwino , khathihi na u sielwa nnḓa ha zwidodombedzwa zwa madzangano a ḽifhasi hu tshi katelwa na tshivhalo tshiṱuku tsha mashango .
Mulanguli wa ndangulo ya kushumele wa u ḓo thusa kha u phaḓaladza mafhungotsivhudzi a M&E a no kwama u shumiwa ha thandela dza CBP dze dza dzheniswa kha IDP ; na
Vhuṱanzi ha ndavhelelo dza zwirengwa ha khetho iṅwe na iṅwe kha nḓila dza u vhea mugaganyagwama nga zwipikwa ho ḓivhadzwa nga nḓila mbili , dzine dzavha :
Sa tsumbo , zwikolo zwi tea u vha zwiimiswa zwa vhufunzi , zwo ralo na kha yunivesithi , vhutsila na zwiṅwe zwiimiswa zwoṱhe .
Mishumo miswa i linganaho 415 000 i ḓo swikwa nga u fara hoyu muṱaṱisano .
Kha vha lavhelese izwi na u rera zwine zwa dzumbululwa nga ha vhabvumbedzwa vhaṅwe na vhaṅwe .
Masipala i nga shela mulenzhe kha gwama ḽo sedzaho u wana ndaka yo khetheaho sa mavu a mveledziso , sa tsumbo nnḓu dza mutengo wa fhasi .
Musi hu tshi ingiwa kha tshiṱirathedzhi tsha vhuendi ha dziḓoroboni , Vho Minista vho rwela ṱari Tshiṱirathedzhi tsha Vhuendi ha George .
Ṅwaha nga ṅwaha Koporasi i khunyeledza thendelano ya vhafaramikovhe na Vhulaedzwa ha Khorondangi na Mufaramikovhe u itela u rekhoda thendelano ya Vhulaedzwa ha Khorondangi na tshiṱirathedzhi tsho dzinginywaho tsha Koporasi tsha tshifhinga tsha vhukati .
Khumbelo u bva kha ofisi dza madzhisiṱiraṱa u ya kha Ofisi ya Dzingu dza u dzhenela kha khumbelo a dzi khou fhindulwa .
Vhashumi vhavho vho gudiswa lwo fanelaho u ita mushumo
Vhanna vhane vha rwa vhafunwa vhavho vha nga , nga nḓila dzoṱhe , vha vhonala sa vhatevhedzi vha mulayo .
U ṋetshedza tshumelo dza u khuthadza dza khwaḽithi ya nṱha kha vhashumi , hu tshi katelwa na u davhidzana na zwiimiswa zwa thikhedzo ya u khuthadza .
Naho zwo ralo , vhushayamushumo na vhushai zwi kha ḓi vha nṱha , nga maanḓa vhuponi ha mahayani na kha zwikolobulasi .
Pulane ya mashumele i ḓo bveledzwa ya dovha ya anḓadzwa musi Mulayotibe u tshi phasiswa u vha mulayo .
Naho zwo ralo , tshumiso ya mbekanyamaitele iyo i vhaiswa nga vhuḓifari ha vhaofisiri na vhaṱanganedzi , vhane vhoṱhe vha si tendelane misi yoṱhe na ṱhuṱhuwedzo i bveledzaho ya muvhuso .
U ṱavha maṱamaṱisi vhuriha zwi ḓo , fhedzi , ṱoḓa dzithanele , hu medzwaho mbwanana ho fhaṱelwa nga ngilasi , u dudedza na tshedza tshi saphuḽimenthaho u itela u linganyisa kha maḓuvha mapfufhi na vhusiku vhulapfu .
Ndi zwone , hezwi a zwo ngo tea u ri pambusa godoni ḽashu la u isa phanḓa na u vhudzisa vhundeme ha hei mishumo , na ndugelo na magavhelo ane vhashumi vha tea u ḓi phina ngao .
Hu dovha hafhu ha vha hayani kha musanda wa dzibannga nnzhi na zwiṅwe zwiimiswa zwa masheleni .
Mufhinduli wa vhuraru o vhudza Vho Montana uri vhuimo ha mutsivhudzi wa sipeshala vhu tea u vha na ṱhalusa mushumo , u gireidiwe , na u sumbedzwa kha mbumbo ya khamphani .
Zwivhumbi zwihulwane zwi langaho infḽesheni ṅwaha u ḓaho ndi mitengo ya muḓagasi i re nṱha na ndingedzo nga vhabveledzi kha u wana mbuelo zwenezwi ṱhoḓea i tshi vuwa .
Tshikolo tshithihi tshi na zwiko zwinzhi , tswikelo yavhuḓi kha muhasho wa Pfunzo wa vundu , na ndangulo ya tshenzhemo nnzhi na zwikili zwa u funza zwine zwa tendela u isa phanḓa na u ṱoḓa thikhedzo ya masheleni na u thoma u shumisa kharikhuḽamu ntswa .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa vhulavhelesi ha mashumele wa nga ṅwaha nga ha u maanḓafhadzwa ha vhafumakadzi , vhaswa na vhathu vha re na vhuholefhali .
u ḓo rumela Muhadzimisi zwitatamennde zwo odithiwaho zwa masheleni hu sa athu fhela maḓuvha a fumiiṋa ( 14 ) u bva tshee zwitatamennde izwo zwa kuvhanganywa na u dzudzunywa kha ṅwaha muṅwe na muṅwe wa Tshikhala tsha Ḽounu , nahone zwi songo vhuya zwa lenga nga miṅwedzi miṋa ( 4 ) u bva tshe ṅwaha wonoyo wa muvhalelano wa fhela .
Vhuḽedzani vhu ngaho u vhu ndi ha ndeme kha nyaluwo ya ikonomi , zwi sikaho mishumo kha ikonomi ya u vhuedzedza zwo no shumaho zwine zwa lingana R50 biḽioni .
Nnḓu ya vhaeni iḓo dzula vhaeni vha no funa na u vha na mulalo na vhudziki ha vhupo ha nga tsini .
Ahuna vhukoni kha khanedzano idzi .
( 2 ) Vhathu vhane vha khou ḓadza zwikhala kha Buthano ḽa Lushaka , vhurumiwa ha tshoṱhe kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , kana Vhusimamilayo ha Vunḓu vha nga ana kana u khwaṱhisa vha tshi tevhedza tshiteṅwa tsha ( 1 ) phanḓa ha Mudzulatshidulo wa Buthano , Khoro kana Vhusimamilayo sa zwine zwa vha zwone .
Musi hu na u shumisana na maanḓalanga a zwa vhuendedzi u itela u wana vhuṱanzi ha khumbulo dza tshifhinga tshi ḓaho malugana na themamveledziso dza bada na zwidimela , khathihi na zwa tshumelo dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi , mupulani u tea u londa uri a sedzese uri , kha maṅwe masia , vhudzulo ha vhathu hu tea u ṱuṱuwedza na u shandula zwishumiswa zwa vhuendedzi zwe zwa pulaniwa .
Wanani zwifhaṱo zwi hulusa nahone zwa ndeme khathihi na zwikwere zwi hulusa nahone zwa ndeme .
Afurika Tshipembe ḽi nga swikelela idzi ndivho nga u shumisa vhathu vhaḽo , u alusa ikonomi i katelaho zwoṱhe , u fhaṱa vhukoni , u khwinisa vhukoni ha muvhuso , na u ṱuṱuwedza vhurangaphanḓa na tshumisano kha tshitshavha tshoṱhe .
Kha vha ise fomo ya khumbelo na khophi dza 16 dzo sethifaiwaho kha ICASA na mbadelo ya khumbelo .
Khonani yanga u dzula seli ha bada .
U ita zwa nzudzanyo na u tsedzuluso dza u thoma poswo .
Nyambedzano i ṋea luvhanḓe Ṱhoho dza Mashango , vharangaphanḓa vha mabindu , vhoradzisaintsi , vhoradzipfunzo na vharangaphanḓa vha matshudeni uri vha kovhelane mihumbulo na tshenzhemo kha zwi tshimbilelanaho na STI .
Tsha ndemesa kha Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo ndi u dzhiela nṱha vhathu vhane vha khou ṱangana na thaidzo , sa vhafumakadzi na vhana zwitshavhani .
3.1 . Khabinethe yo khoḓa Maafrika Tshipembe kha u isa phanḓa havho na vhuḓikumedzeli ha u lwa na COVID-19 , zwe zwa thusa uri tshivhalo tsha u kavhiwa tshi vhe fhasi vhukuma naho ho vha na tshutshedzo ya gabelo ḽa vhuṋa .
Tshitshavha tshi ḓo ṋewa tshikhala tsha u kona u swikelela mafhungo , nga nnda ha mafhungo asa tendelwi u bviswa nga mulayo .
( 7 ) Arali khothe i tshi nga vhofholola Mufariwa , uyo muthu a nga si tsha valelwa hafhu nga nṱhani ha zwithu zwithihi , nga nnḓa ha musi muvhuso u tshi nga thoma wa sumbedza khothe uri ndi zwa vhuṱhogwa uri uyo muthu a valelwe hafhu .
Zwi khagala , hu na khonadzeo khulwane kha vhushaka uvhu vhuswa vhune ha khou aluwa .
No no aluwa .
Nga zwenezwo , Mvelelo dza Ḽeveḽe ya u Bva na Nḓila dza u Ela dzi elanaho dzi ombedzela vhukoni vhune ha elana na u swikelela mveledziso ya vhukoni i ne ya vha ya ndeme na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha muvhuso na nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso .
Egipita nga zwifhinga zwa kale vhanna vho vha tshi sala mahayani vha tshi luka .
Vha nga ita khumbelo ya tsireledzo ya tshifhinganyana ya tshimela .
Zwipikwa - muthu / vhathu vhane vha khou vhidza muṱangano vha tea u vha vhe na zwipikwa zwi re khagala .
4.5. Khabinethe i ṱanganedza tsedzuluso ya Khomishini ya Muṱaṱisano kha u pomokedzwa ha vhuḓifari ha upfana mitengo kha sekithara ya zwibveledzwa zwitete na u lindela u khunyelela hayo nga u ṱavhanya .
Mveledziso i sa nyeṱhi i vhilaedzwa nga mveledziso - ine ya vha , u ṱangana ha ṱhoḓea dza vhathu dza ndeme na u khwiṋiswa kha ndeme ya vhutshilo .
Kha vha ṅwale vhuḓifhinduleli ha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwi tevhelaho .
U bva tshitshetsho , muṱaṱisano uyu u vha hone miṅwahani miṅwe na miṅwe miṋa , zwine zwa sumbedza u takalelwa ha uyu mutambo ḽifhasini ḽoṱhe .
Fhindulani mbudziso nga tshiṅwe tsha zwirendo zwivhili zwo randelwaho .
Ho sala hu na mbudziso ya nga ha mbadelo .
u binyiwa kana u tshipiwa nga pholisa , ḽi nga vha ḽi mushumoni kana ḽi si mushumoni ;
Mutakalo na tsiradwadze- hu katelwe na u sa fara malofha a vhaṅwe Ṱhoho : U dzula muvhili wanga wo tsireledzea - Awara dza 6
Maitimapfukeli a ri vhudza zwine muthu a ita kana zwine vhathu vha no fhira muthihi vha khou ita .
U kala , u vhambedza na u rekhoda vhungomu ha zwithu nga u kala nga ḽitha hu tshi shumiswa
Mishumo yoṱhe , kha khunzikhunzi na maḓini , i fanela u itwa u ya nga milayo ine ya vha hone na ndaela , kana zwenezwo zwi nga ṋetshedzwa tshifhinga tshoṱhe .
Naho zwo ralo , phindulo ine ya wanala nga tshiwo vhukati ha vhavhali na dziṅwe khanḓiso , yo sumbedza thikhedzo i mangadzaho kha mutsila hu si kha ramafhungo .
Ri tea u vha na vhukoni ha u ita zwavhuḓi ndingo u bva kha muṱaṱisano .
Hezwi zwi nga itwa , sa tsumbo , nga u vhudzisa mbudziso dzine dza ṱuṱula muhumbulo dzine dza engedza na ḓivhaipfi .
Mashumele a si avhuḓi nga khonṱhiraka kha u swikisa mbilo dza mbadelo nga tshifhinga na u themba vhalanguli vha thandela kha u lugisela mbilo dza mbadelo vho imela vhone ;
U wana iṅwe nḓila ntswa ya u ita zwithu
Izwi zwi katela vhukhagala ha vhuḓifhinduleli na zwi vhofhaho mubadelamuthelo , vhukonḓi ha mulayo kha tsheo ya muofisiri zwi tshi ḓa kha khumbelo ya u fhelisa ndaṱiso na mbadelo , u khwaṱhisa mbekanyamushumo nga ha pfunzo na u ḓivha nga ha muthelo , mutheo wa u ṋanga , vhupulani na kushumisele kwa ṱholo dza zwa muthelo .
Zwitshikafhadzi zwi tevhelaho zwe zwa dubiselwa kha mufhe , zwi no pfi gesepfuḓi , ndi zwone zwiitisi zwihulwane zwi ḓisaho tshanduko ya kilima .
Muṱoḓi wa nnḓu muṅwe na muṅwe u bva kha muṱa une wa vha na mbuelo ya vhukati ha R1 500 na R7 500 a nga ita khumbelo ya masheleni kha mukolodisi o tendelwaho nga NHFC .
1 . Vhukwamani na Lushaka nga ha Maga ane a nga Dzhiwa kha Ulwa na Zwiito zwi si ho Mulayoni zwa u Rengisa Tsimbi dza Kale
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza uri Masipala u nga bvela phanḓa na u shumisa ndaela dzawo nga nḓila yone hu si na u tshinyadza mutheo wayo wa khephithala .
Izwi zwi bveledza u ima ha maḓi na u sera nga fhasi ha mabuli musi mvula i tshi na kathihi na u vha ana luvhemba lwa nga nnḓa na u vhumbana ha mavu musi mavu a tshi oma .
Vhalangi vha sedzaho kha ndivho vha eḓanywa nga u vhila thekhinoḽodzhi ya vhuḓisa i re hone u itela mabindu avho .
Miraḓo ya tshigwada i nga dzhenela nga maanḓa musi tshigwada tshi tshiṱuku .
Maipfi kana o imbiwa nga luambo lwa u thoma kana a sa ambi :
Kanzhi thikhedzo i ḓo ṋetshedzwa hune ha vha na miraḓo yo ḓiṅwalisaho i no fhira malo kha tshigwada .
Kha vha ḓiphiṋe nga bola ya maimo a nṱha nga u badela R70 fhedzi - kha vha bukele vhudzulo kha ḓivhazwakale vha vhe tshiphiḓa kha Vhugwena ha Dzingweṋa .
Vhashumisi vhoṱhe vha maḓaleḓale vha ḓo fanela u swikisa pulane dza u laṱa malaṱwa hu nga vha kha maanḓalanga apo kana a vundu .
Ro ḓiimisela u i shumisa sa mutheo wo khwaṱhaho u thusa u bveledzisa vhulimi kha shango ḽashu u itela mbuelo ya vhoṱhe .
Ezwi vhukati ha zwiṅwe zwipiḓa zwi nga itiswa nga mbadelo ya nṱha ya vhuendedzi ha vhurotho na zwiṅwe zwiteṅwa zwa zwiḽiwa vhuponi ha mahayani .
Mivhigo i rumelwa hafhu kha madokotela arali yo tou humbelwa nga vhone vhaṋe .
7.3 . Khabinethe i tenda uri hei thandela i ḓo khwinisa nyimele ya kuendele na tsireledzo kha vhashumisi vhoṱhe vha dzibada afho vhuponi .
Ngauralo hu ḓo vha mihumbulo iyo yoṱhe fhedzi vha humbule uri khothe yo amba mbekanyamaitele oṱhe o vha a ndayotewa ngauralo ri khou tevhedza tsheo yeneyo .
Maḓuvha anga ngei Qunu o vha a madakalo .
Ndi ngazwo , naho ho sedzwa data ine ya vha hone , phetheni idzi dzi ṋetshedza khaedu dza tshiṱirathedzhi tsha ndeme kha vhathu vha shelaho mulenzhe kha u shumisa hu aluwaho ha dzi ICT zwikoloni zwa Afrika Tshipembe .
Ho vha hu tshi nga vha ho katela vhuvhambedzanyi vhunzhi ho fhambanaho u thusa kha u tandululi thaidzo kha masia oṱhe .
3.9 Khabinethe i fhululedza Senthara ya Ndaela ya Khakhathi dzo Livhanaho na Mbeu ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano ( GBVCC ) kha u wina Pfufho ya u vha Senthara ya Nṱhesa kha Ḽifhasi ya u Shuma Thwii ngei Las Vegas , hune ha vha USA , yo ḓikumedzela u ṋetshedza thikhedzo na ngeletshedzo kha vhapondwa vha khakhathi dzo livhanaho na mbeu .
U wa ha tshivhungu tsha Fall Army zwenezwino ngei Limpopo zwi ḓisa tshutshedzo ntswa kha zwiliṅwa .
Vhunzhi ha vhadzulapo vha dzula kha nnḓu dza zwiforogisi kana mikhukhuni ya murahu ha nnḓu .
Masheleni haya o itelwa u shumiselwa maga a u khwinisa ndangulo ya masheleni .
Vhadzulapo vha nga ḓaḓa vha sinyuwa nga ṅwambo wa zwithu zwi ngaho u shaea kana u vha na nḓisedzo ya tshumelo i si ya vhuḓi kana u ima kha muduba wa u ita mbilo kana u wana ḽiṅwalwa .
U khou ṱoḓa vhaṱolambaelano vha tshi ri zwitatamennde zwa masheleni zwo ' luga kha masia oṱhe ' .
Thendelo ya u thoma ya u Ṱunda Phukha
Kha vha vhudzise mutholi wavho nomboro yavho ya Phesala arali vha sa i ḓivhi .
Arali ndeme yavhuḓi i si nga si elwe lu thembeaho , zwishumiswa izwi zwa masheleni zwi elwa hu na mbadelo , ine ya nga vha yavhuḓi ya mbadelo yo sedzuluswaho kha u wanwa ha vhubindudzi kana tshivhalo tsho wanalaho kha u bviswa ha khwalwa dza zwa masheleni .
Muongi wa ngudo u ḓo sedzulusa maitele oṱhe a ngudo na vhone nga u dodombedza .
Tsha u fhedzisela , ndo ṋea khwaṱhisedzo nga ha u dzudza na u khwinisa ndinganelo ya zwa masheleni .
Ri khou bvela phanḓa na u shumisana na vhashumisani na riṋe vha dzitshaka kha nndwa ya u fhelisa zwa u phaḓaladzwa ha masheleni nga nḓila ine ya si vhe mulayoni .
Ri pembelela u bvelela havho , zwe zwa swikelelwa nga u kunda vhushai na u dzimiwa .
I ṋetshedza vhuimo ha fhasisa ha mushumo ho ḓoweleaho kha vhane vha vhu ṱoḓa , nahone i tshi dovha hafhu ya khwiṋifhadza vhutshilo tshitshavhani .
Mushumisi u ṋewa ḽaisentsi ya u vula na u vhala webusaithi na / kana zwo dzheniswaho fhedzi - dziṅwe ndugelo dzo farwa nga nnḓani ha musi zwo sumbedziswa nga vha GEMS .
U ri u dzhavhulwa ha muvhuso zwo kalula vhungafhani , tshanḓanguvhoni na vhulanguli vhu si ha vhuḓi ha dziSOE zwi vhonalesa zwavhuḓi kha South African Airways , ye ya vheiwa kha phulusa mabindu mafheloni a ṅwaha mahoḽa .
Modulu wa Ndangulo ya Vhakolodi na wone wo bveledzwa u thusa Vhuendedzi ha Goloi ha Muvhuso kha u monithara na u fhungudza tshikolodo tshine ya vha natsho .
Fomethe ya mugaganyagwama wo ḓoweleaho yo thomiwa nahone i shumiswa fhethu hunzhi .
1.2.6 Miṅwe mitheo ya u dzhenelela ha tshitshavha
Masiandaitwa a vhukuma na u hula ha mawanwa aya zwo vha zwi songo vhuya zwa ṅwalwa .
Vho ri , " Hezwi ndi zwone zwine nda dzulela u imelela nga ha vhalimi kha Vundu , vha tshi shumisana u itela u khwinisa matshilo a vhathu vha vhupo uvhu . "
Tshumiso kwayo ya muḓagasi i bvula zwikhala .
Ngauri ri khou nanga na u livhana na khaedu , mushumo washu nga u ṱavhanya , wa ndeme nahone wo ri dzulaho ndi u vhea ikonomi yashu kha nḓila ya nyaluwo i katelaho .
Nḓowetshumo zwazwino yo sedza kha nyaluwo , vhubveledzi vhuhulwane na vhuṅwe vhubindudzi .
Tshanduko ya nḓowetshumo yo nyanyula dzangalelo kha u thoma wekishopho dzi huzwisaho mikumba ṱhukhu , nga maanḓa wekishopho dzi huzwisaho miroho dza mbadelo ya fhasi , na vhubveledzi ha tshelede i engedzwaho kha mutengo wa nḓowetshumo ya zwienda , zwiambaro na masila .
Ho teaho , vhuṱumani uvho ha nnḓa ho ṋetshedzwa u itela u leludzela mushumisi .
Imbizo Focus Week i ḓo bvisela khagala u thomiwa ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe ine ndivho yayo ndi u khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea nga maanḓa .
Maanḓa o teaho a maṅwalo a ramulayo , kana thandululo i ṋeaho maanḓa a u saina ha nḓivhadzo , arali vhalanguli vhoṱhe vha sa athu u saina nḓivhadzo .
U rwela ṱari u ḓivhadza tshitshavha nga nḓila yo navhaho
( 1 ) Hu na khomishini ya gwama na nzudzanyo ya tshelede ya Riphabuḽiki ine ya ita themendeio dzo lavhelelwaho kha iyi ndima , kana kha mulayo wa vhusimamilayo kha Phalamennde , vhusimamilayo ha vunḓu na maanḓalanga afhio na afhio o itwaho nga Mulayo wa lushaka .
U isa phanḓa , mulayo na u tevhedza mulayo a zwi nga fhungudzi ṱhoḓea ya zwibveledzwa zwa u mutakalo , na dziṅwe phindulo dzi a ṱoḓea u fhungudza mutsiko kha tshivhalo tsha zwa ḓakani .
Nḓila dza u tshimbila dzi tea u fhaṱwa dza vha kha ḽeveḽe yone-yone , thivhelani tshanduko dzi so ngo fanelaho kha vhunṱha vhueni ha nga vhanga khombo .
u khwaṱhisa Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho ye , nga u fhira hayo zwe zwa vha zwo anganywa , yo sumbedzisa uri i nga kona u dzhia vhathu vhanzhi : hedzwi zwi ḓo katela u dzhiwa ha vhaswa vhanzhi kha mbekanyamushumo u itela ndondolo ya tshomedzo dza tshitshavha , u engedza tshivhalo tsha vhana vha ṅwaliswaho kha Early Childhood Development uri tshi fhire 600 000 nga u vha hone ha kiḽasirumu dza 1 000 ntswa dzine dza ḓo vha na vhadededzi vha 3 500 vho gudiswaho , na u engedza tshivhalo tsha zwixele .
tshikhala tsha u vha ofisini
Muhumbeli u ḓo ḓivhadzwa nga ha tsheo yo dzhiwaho hu saathu u fhela miṅwedzi miraru phanḓa ha ḓuvha ḽa tsedzuluso kana ḓuvha ḽine ṱhanziela ya bviswa .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo ofisini ya zwa badani .
Vhadzulapo vha mashango o bvelaho phanḓa vha khou aluwa , zwine zwa vulela nḓila mashango ane a khou bvela phanḓa , nga maanḓa Afrika , hune vhadzulapo vhaḽo vhane vha kha ḓi vha vhaswa vha ḓo ḓadza tshikhala itshi .
Vhuṅwe halwa vhu ḓivheaho nga maanḓa , vhu sikaho zwikhukhuliso zwihulwane zwa u dzhena ha vhabveledzi vhaṱuku ngei Gauteng dzi katela Heineken , ine ya vha muṋe wa vhabveledzi .
Ro vha na miṱangano yo vhalaho na Minisiṱa wa Nḓowetshumo ya Mbambadzo na Minisiṱa wa zwa Gwama , na Muthusa Phuresidennde o no ḓi dzheniswa khazwo .
U lugisa nga u angaredza na u vusuludza , hu tshi katelwa na u fhaṱiwa ha ofisi u ṱanganedza vhaeni ya muṱanganedzavhaeni .
Tshitshavha tsha saintsi , tshine tsha tea u vha na nḓivho yavhuḓi nga vhubvo , a tshi humbulelei tshi fana na tshitshavha tsha poḽotiki .
Masia o topolwaho ane ha nga dzhenelelwa nga mbekanyamaitele , sa zwe zwa sumbedzwa kha Ndima 6 .
21.1. Kha u shela mulenzhe kha u bvisa zwithivheli zwa mbambadzo , Khabinethe yo nyeṱulelwa nga zwa Vhudzulatshidulo ha Afrika Tshipembe ha Tshigwada tsha Mbambadzo ya Veini tsha Ḽifhasi u bva nga Lambamai 2017 u swika nga Shundunthule 2018 .
Arali thendelo ya hanelwa , mulanguli wa thendelo u fanela u ṋea zwiitisi zwa tsheo yeneyo nga u tou ṅwala .
Muvhuso u tea u ḓa na nḓila dza u thoma zwithu hune nḓisedzo ya tshumelo ya nga khwiniswa .
Hezwi zwiwo zwi khou ri sumbedza khombo dza u eba mugodini zwi siho mulayoni sa zwiito zwi siho mulayoni zwine zwa vhea matshilo a tshitshavha kha tshutshedzo .
Ri tshi sedza murahu , ri tea u linga uri ro zwi itisa hani u ṱalutshedza maipfi aya a vha mbuno ngei fhasi .
Nga mulandu wa zwenezwo , thandela dziṅwe ntswa dza u bveledza muḓagasi dzi ḓo thoma u shuma kha miṅwaha i si gathi i ḓaho .
12 . Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo ya Mulayotibe wa Khwiniso ya Tshumelo ya Poswo Phalamenndeni .
U fhira shangoni ha muakhademi a dzhielwaho nṱha , muṅwali na murangaphanḓa wa mihumbulo , Muphurofesa Vho Adam Small .
Heyi ndi tshumisano yo rwangwaho phanḓa nga maAfrika yo sedzaho kha u bveledza thandululo dzo teaho na u kovhela zwiko zwa u tandulula khaedu dza mveledziso dzo livhanaho na dzhango .
Fhedzi-ha , hezwo zwithu a zwo ngo eḓana musi wa khalaṅwaha ya holodei i re maṱhakheni .
vha Muofisiri wa Tshitumbe wa maanḓalanga apo
Tsha vhuraru , China , a ḽi nga ḓo redzhisiṱara nyaluwo yo khwaṱhaho sa zwine ḽa ḓivhelwa zwone .
Vhafhinduli vha re fhasi ha hafu kha ṱhoḓisiso vho kona u khwaṱhisedza uri komiti dza wadi dzi a ṱuṱuwedza tsheo ya khoro .
Muvhuso u nga dovha hafhu wa tikedza mveledziso ya nḓowetshumo magumoni a maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa nga mveledziso na u ṱanganedzwa ha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo .
Faila dzo katela tshaka dzoṱhe dza yunithi kha ḽa dzingu ḽa Gauteng , na maimo oṱhe a miraḓo ya tshipholisa .
Mulayotewa u khwaṱhisedza pfanelo ya mbofholowo ya u wana mafhungo , khathihi na mbofholowo ya luvalo , ngelekanyo , vhureleli , lutendo na muhumbulo .
Vha gidima vha tshi ya .
Mveledziso dza vhudavhidzani nga dziṱhingo ha tshizwinozwino dzo ita uri hu vhe na khonadzeo ya ndaulo , na u dzhia tsheo ya zwa masheleni , uri zwi itwe fhethuvhupo ha thungo .
Dzi katela zwa mano , zwa maṱo , radiolodzhi ya mutheo na Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ahuna tshifhinga tsho tiwaho tsha iyi tshumelo .
Ṅwalani nomboro ya mbudziso fhedzi na ḽeḓere ḽi imelaho phindulo yone .
3.2 Zwivhuya zwa u ṱanganya mirando ya zwa mbeu na ndingano kha thandela dza mveledziso
MaAfrika Tshipembe vha fanela u bvela phanḓa u shumisa maḓi nga vhulondi na u thoma vhurangeli ha u vhulunga maḓi .
Ḽiṅwalo iḽi ndi manweledzo a muvhuso a Tsedzuluso ya Miṅwaha ya Fumiṱhanu .
( c ) mugaganyagwama kha masia oṱhe a muvhuso u tea u sumbedza hune mbuelo ya bva hone na nḓila ine zwibviswa zwo dzinginywaho zwa ḓo tevhedza mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka .
Mulayotibe u ḓo dovha wa vhona uri vhavhuelwa vho tsireledzea khwine na u dovha u alusa tswikelo ya khwine kha ndambedzo ya mutakalo ya phuraivethe .
Kha vhupo ho itelwaho vhaendangaṋayo fhethu ha vhupo ha nnyi na nnyi vhu tea u vhonala sa fhethu ha nṱhesa ha themamveledziso ya tshitshavha .
U bva zwenezwo , vundu ḽo vha ḽi tshi khou konḓelwa nga u fhungudza phimo ya u shaea ha mishumo khulwane yaḽo .
Hezwi zwi ḓo ita uri ri kone u ṋetshedza tshikhala tsha vhuvhili tsha pfunzo kha avho vha so ngo swikelaho u ṱanganedziwa yunivesithi .
Vhupulani ha tshiṱirathedzhiki a si thekiniki , fhedzi ndi nḓila ya u tshimbidza muhasho .
Masipala wo , naho zwo ralo , sedzesa kha mushumo wa u vhulunga zwiko zwawo zwa ndeme , hu tshi katelwa :
Mbuelo nga muthu zwenezwo i vha i fhasi vhukati ha vha shaesaho .
Mulaedza wa Lushaka nga Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe Vho Cyril Ramaphosa
Nga tshenetsho tshifhinga ngweṋa ya dzungudza mutshila wa ya wa thudza vasi ya mme awe ine vha i funesa zwipeḓukwa zwayo zwa hasekana hoṱhehoṱhe .
Mmbi dzashu dza muyani , dzimmbi , mmbi ya mapholisa , vha zwa mithelo ya thundu na mipfuluwo , muhasho wa vhureakhovhe na mannḓalanga a vhuimazwikepe , nazwo zwi na mushumo wa ndeme une zwa tea u u ita .
6.3 . Ri vha ri tshi khou kundelwa sa lushaka musi tshililo tsha avho vha sa koni u ditsireledza kha zwitshavha zwashu tshi tshi khou dzulela u sa thetsheleswa kana u sa dzhielwa nṱha .
Zwilinganyo zwa Ndeme zwoṱhe ndi khombekhombe .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha Ṅwedzi wa Tshumelo dza Tshitshavha na u alusa Mbekanyamushumo ya Thusong nga u ṱana mbekanyamushumo thendeleki yo ṱanganelaho ya tshitshavhani na u bvelela hayo kha u fhindula ṱhoḓea dza vhadzulapo .
Afidevithi u bva kha muraḓo muhulwane i khwaṱhisedzaho u ḓisendeka lwa masheleni na uri ṅwana haho kha tshiimiswa tsha muvhuso .
Thendelano iyi , ine ya ḓo khwinisa mafunzele na pfunzo ya vhadededzi , i ḓo vha ya vhofha yunivesithi dza BRICS u tikedza thandela dza ṱhoḓisiso dza vhanzhi , u ṱuṱuwedza tshumisano ya mbekanyamushumo kha pfunzo dza phanḓa ha digirii , dza vhudokotela na dza phanḓa ha vhudokotela na tshumisano ya u ganḓisa mvelelo dza sainthifiki .
Shango ḽo shumaho zwavhuḓi vhukuma kha tshikalamutengo ho vha Vhukati ha Asia , hoṱhe kha tshikoro tsha tshikalamutengo na u gonya hatsho kha tshifhinga tsho fhiraho ; u gonya nga u ṱavhanyedza kha tshikalamutengo waḽo hu sumbedza vhubindudzi ha mashango a sili ho ḓitikaho nga zwiko vhu sa linganiho kha mashango a si manzhi .
- ḓivhadza Muhasho wa zwa Mishumo sa zwine zwa ṱoḓiwa nga Mulayo wa Tsireledzo na Mutakalo Mushumoni ?
Sekithara dzoṱhe dza muvhuso na dza phuraivete dzi nga shela mulenzhe kha u fhaṱa themamveledziso , hu tshi katelwa themamveledziso dzine dza ṋetshedzwa kana u rengwa nga nnzhi .
5.11. Khabinethe yo fhululedza Muhasho wa Vhuendelamashango kha u wina hawo pfufho ya Mbekanyamaitele / Thikhedzo ya Tshitshavha ya Khwine kha Pfufho dza 2016 dza Vhuendelamashango ha Afrika ha Vhuḓifhinduleli .
Tshivhalo tshihulwane tsha vhana vha Afrika Tshipembe vha tshila na HIV na AIDS .
Mulayotibe u khwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe kha ḓi ṱoḓa u ṱanganedza vhubindudzi ha nnḓa , u ṋea vhutsireledzi ho teaho na tsireledzo kha vhabindudzi vhoṱhe , na ndondolo ya pfanelo ya vhuḓivhusi ha Muvhuso wa Afrika Tshipembe u sala murahu mveledziso na tshandukiso ya zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya tshitshavha .
Milandu yo ambiwaho nga hayo afho nṱha ndi tsumbo ya u sa tseka kha tsheo yashu ya u tevhela na u laṱisa avho vhane vho dzhena kha zwiito naho zwi zwifhio zwa vhugevhenga ho katelwa vhuaḓa na vhufhura .
Mishumo ya tshumelo ya vhuendi ha tshitshavha vhu tshimbilaho muyani na mavuni vhu a ṱavhanyedza , tshifhinga tshinzhi na u lavhelelwa .
Ofisi ya Muṅwalisi i rulela marifhi a u vusulusa na fomo dza khumbelo kha vhoṱhe vho ṅwaliswaho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Arali mupulani a na zwikili zwo engedzwaho zwo teaho , u fana na thandululo ya khuḓano na nyambedzano , mushumo wawe u nga ṱanḓavhudzwa .
Khabinethe i handedzana na u tambudzwa uhu hu sa ṱanganedzeiho kha vhana vha kundelwaho .
Kushumisele kwa gwama ḽa tshitshavha ḽi re mbadelo dza vhadzulapo zwo bviswa kha Vharangaphanḓa vha Sialala zwa ḓiswa ndambedzo ibvaho kha muvhuso .
Pulane ya u wana murahu yo sedzwaho khayo i ḓo thusa masipala u amba nga ha mafhungo a konḓaho a ngaho sa u salela murahu kha dzinnḓu , u fhelisa sisiṱeme ya mabakete na u sala murahu kha ndondolo ya themamveledziso u khwinisa ndeme ya vhutshilo ha tshitshavha .
Nyito dza vhutsila na madanga a muzika ndi zwone zwine zwa ṋea tshikhala tsha u bveledza nyaluwo ya zwikili zwa miraḓo miṱuku .
Ndi a vha livhuwa u ḓidina havho uri vha ḓe vha vhe na riṋe nahone ndi a fulufhela uri a ri nga vha shonisi .
Vhukwakwani vhu re nṱha vhu livhisa kha thikhedzo yo engedzedzeaho ya sisiṱeme ya vhuendi ha nnyi na nnyi , zwi khwinisaho u shumisea haho .
Tshenzhemo ya u shuma kha ofisi ya khoro khulwane zwi ḓo thusa .
Nga vhanga ḽa tshifhinga tshilapfu vhukati ha u kavhiwa nga HIV na mathomo a vhulwadze , vhunzhi ha vhathu vha re na HIV tshikoloni a vha nga ḓo zwi ḓivha uri vho kavhiwa .
56. Vhuṱanzi kana mafhungo a re phanḓa ha Buthano ḽa Lushaka
Uno ṅwaha muvhuso u ḓo rwela ṱari mbekanyamushumo nnzhi u itela u shandukisa u phaḓalala ha vhulwadze ha lufhiha , nga mbonela phanḓa yo khetheaho kha vhupo vhuraru , vhatshinyi
2.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Ndiliso ya Khuvhalo dza mushumoni na Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Malwadze wa 2019 Phalamenndeni .
15.1. Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku vha ḓo ramba Khonifarentsi ya Mveledziso ya Ikonomi Yapo nga ḽa 9 na ḽa 10 Lara 2017 ngei Gauteng .
Maano aya o itelwa u tandulula vhugevhenga , hoṱhe kha sekithara ya tshitshavha na ya phuraivethe sa zwo sumbedzwaho kha NDP .
Sisteme dza vhuendi dzo vhumba thikho ya mishumo a ikonomi ya matshilisano Afrika Tshipembe nga u kona u swikela u tshimbidzwa ha vhathu na thundu .
Makumedzwa a mulayo a nga nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
He maga , maimo kana pfanelo zwa sa tevhedzwe khwalo i a ḓivhiwa .
Tshumelo dza vhuṅwaleli .
Mutevhe wa mitengo wo gannḓiswaho u tea u ṋetshedzwa u kha bambiri ḽa tsumba khamphani ya muhumbeli .
Fhedziha , vho zwi dzhia uri vhuḓifhinduleli havho vhu tou vha fhedzi u vhona uri vhaṱaleli a vha khou dzhena ngomu luvhanḓeni nga tshifhinga tsha mutambo .
Hafha ndi Fhethu ha Vhufa ha Ḽifhasi ha Vhufumi kha ḽa Afrika Tshipembe .
4.3 Khabinethe yo tendela u swikiswa ṱafulani ngei Phalamenndeni u itela u thendelo ha , Mulanga wo Bveledzaho Nzudzanyo dza Kuvhulungele kwa BRICS kha Bannga Ntswa ya Mveledziso .
Muṋe wa bindu u ḓo ta awara dza u vhambadza na vhuḓifhinduleli ha mushumi lwa ḓuvha ḽo tiwaho zwi tshi ya nga nḓalo ya mushumo na u wanalea ha vhashumi .
Zwikili zwa u ṱalutshedza na u shumisa mbekanyamaitele .
U bvela phanḓa hashu kha sia iḽi zwi ḓo bva kha u ṋea ndaela havhuḓi na ndango .
Tshumelo dza Vhuhogwa dza Masipala dzi sa Badelwi
Ri ḓo vha ri tshi khou dzhia maga a tshanduko ya ikonomi o ṱandavhuwaho a ne ra ḓo a katela kha ayo ane a vha kha bammbiri ḽine ḽo bveledzwa nga Vhufaragwama ha Lushaka , vhune ha pfi , Tshanduko ya Ikonomi , Nyaluwo i Katelaho na Vhuṱaṱisani .
Kiḽoso i dovha ya ṋekedza zwa shedulu ya mbadelo zwo ḓisendeka nga mbadelo vhege nga vhege u ya kha vundu u itela u thoma zwa vhudziki na u humbulelea ha pfukiselo .
Thendelano dza ḽevele ya tshumelo dzoṱhe dzo khunyeledzwa na u sainiwa nga vhaṋetshedzi vha tshumelo vhararu .
Ṱhoḓisiso dza Khonani ya Khwinesa ya Muthu dzo wana uri vhaṋe vha zwifuwomvumvusi vha nga vhuelwa nga vhushaka havho nga nḓila nthihi kana nnzhi .
Muano wa u vula vhuḓifhinduleli kana Indemnity Declaration u tea u ḓadzwa wa dzheniswa kha fomo ya khumbelo .
Fomo ya khumbelo i fanela u fhelekedzwa nga vhuṱanzi ha mbadelo ya mutengo wa khumbelo .
Kushumele kwa vhukuma ku tea u elwa ho sedzwa maga o thomiwaho .
Kanzhisa u wana tshikwamani hu tshi dzulela u bviswa nga nḓila ya notsi dza nṱha kana zwikolodo zwihulwane zwi bvaho phanḓa kha zwiṅwe zwi songo tsireledzeaho kana nga iṅwe nḓila vhunzhi ha tshikolodo " tshiṱuku " tshi langwaho nga mubvisa watsho .
Mushumo washu ndi , sa zwe nda ḓidzulela u zwi khwaṱhisedza , a si nyambedzano fhedzi ndi u leludza miṱangano vhukati ha masia oṱhe .
Afurika Tshipembe ḽi a shumisana tshoṱhe na Thendelano ine khayo i na masiandaitwa a si avhuḓi a vhutshinyi , na uri dzikhothe zwa zwino dzi nga suwa vhutshinyi honoho u ya nga ha mulayo nahone u songo ḓoweleaho .
I katela muvhuso , Madzangano a si a muvhuso , Madzangano o Thewaho kha Tshitshavha , Madzangano o Thewaho kha zwa Lutendo , akhademia , zwiimiswa zwa tsedzuluso , zwigwada zwa vhanna , vhuimeleli ha vhafumakadzi , vhana na vhathu vho holefhalaho .
Hune ra wana phukha dza ḓaka
Vha dovha hafhu vha vha na vhuḓifhinduleli ha u vha na vhuṱanzi ha uri pulane ya wadi yo vhekanywa nga ngona u itela uri i ṱumiwe kha IDP nahone vha tea u vha hone vha tshi shuma sa vhaimeli ngei kha zwiimiswa zwa IDP na kha kutshimbidzele kwayo .
U fhelisa vhushai na u sa lingana kana khethululo , ikonomi i tea u aluwa nga u ṱavhanya nahone nga nḓila dzine dza ḓo vhuedza vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe .
Ro ṋetshedza vhupfiwa hashu , sa tsumbo , kha mafhungo a zwenezwino o ṱahiswaho nga Dr Mary Rayner kha u khwaṱhiswa ha milayo ya beiḽi na tshigwevho tsha khombekhombe na zwiṅwe zwithu .
Mutheo wa u langa wa ndeme
Hezwi zwi ḓo katela u avhelwa ha masheleni a langwaho nga nzulele ane a vha hone , nyito dzhine tshitshavha tsha fanela u dzhi dzhia u ita uri dziṅwe thandela dzhi ye phanḓa , na mishumo yapo i ngaho u dzudzanya vhuṱambo , zwiitei zwa u dobela mashika nz .
Pfunzo heyi ya nga ha masheleni ino ṱoḓea musi hu tshi khethwa i ṋea mafhungo malugana na " makumedzwa " ane a khou lavhelelwa o teaho u tshimbidza zwipikwa zwo ḓivhadzwaho .
Vharangaphanḓa vha bvaho kha sekithara dzoṱhe ,
1.2 . Ḽevele ya Vhuvhili ya Tsivhudzo i ḓo ita uri Dziminista dzi kone u ḓa kha nnḓu mbili dza Phalamennde , ya Buthano ḽa Lushaka na ya Khoro ya Lushaka ya Mavundu , hune vhukati ha zwiṅwe , vha ḓo fhindula mbudziso u bva kha Miraḓo ya Phalamennde .
Gumofulu ḽa R1 613 nga muunḓiwa nga ṅwaha na R3 233 nga muṱa nga ṅwaha i kovhelaniwaho na phathoḽodzhi na thekinoḽodzhi dza dzilafho
Ho no thomiwa ndugiselo dza u fhaṱa hune ha ḓo thomiwa ṅwaha u ḓaho .
Tshumelo ya IT yo ṋetshedzwaho nga vhufarani ha PPP lwa tshifhinga tsha khonṱhiraka .
Sa mvelelo dza ṱhoḓea dza mulayosiṅwa wa puḽane dza ndaulo ya malaṱwa kha ḽa USA , tshivhalo tshihulu tsha puḽane tsho bveledziswa kha ḽeveḽe dzapo , dzingu na shango .
Vhubindudzi kha sekhithara ya mushumo vhu ḓo ya kule kha u fhungudza vhushayamushumo ngei Cape Agulhas .
U dalela bulasi luthihi fhedzi nga ṅwedzi kana luthihi kha miṅwedzi mivhili .
Zwa ndemesa zwa Muhasho ndi u :
u tshea , u bvisa maramboni , na u paṱulukanya zwinungo ,
Sisṱeme ya mugaganyagwama wa gesepfuḓi i ḓo kombetshedza khamphani dzine dza vha na muhasaladzo wa nṱha uri dzi ṱanganedze tshivhalo tsho tiiwaho tsha muhasaladzo wa gesepfuḓi sa mukovho wa vhuḓiimiseli ha miṅwaha miṱanu .
Ifa ḽa tshiṱalula u ita zwithu lwa u dzhia sia zwi ṱoḓa u humiselwa murahu , fhedzi vhungoho ha maitele ayo vhu ṱoḓa u dzulela u sedzuluswa .
Mivhigo ya mveledzazwiwo i katela vho na maga a u fhungudza mveledzazwiwo dzo tiwaho na vhashumi vha re na vhuḓifhinduleli ha u tandulula vhukwamani ha mveledzazwiwo vhuhulwane .
Ho dovha hafhu ha vha tshifhinga tsha u humbula nga mushumo u thusaho kha matshilisano sa afha vhushaka ha matshilisano na ikonomi vhukati ha mushumi na mutholi vhu ha tshifhinga tshipfufhi .
U tshila kha mikano ya u vha hone , pfuma ya matshilisano ya vhashai ndi iṅwe ya ndaka dzine dza na dzhiiwa khadzo u itela u thusa u wana nḓila kha ḽifhasi ḽi sa humbulelei nahone ḽi sa hangweli .
Vhukoni , u tea na tshanduko ya zwenezwo - u swikela ndivho
Ri a ḓihudza sa vhathu vha Afrika Tshipembe kha u shela mulenzhe ha vhathu vha shango ḽashu u ḓisa mulalo dzinguni iḽi - u bva kha vhavhera na vhabvana vha Mmbi ya Lushaka ya Vhupileli , uya kha vhashumi vha zwivhumbiwa zwa tshitshavha na zwa phuraivete vhe vha shuma u vhona uri muloro wa Afrika u a bvelela shangoni la Vho-Patrice Lumumba .
Kha u asesa tshanduko , tsenguluso i shumisa zwitatisiṱika zwa nṱhesa zwi re hone .
Mulangavunḓu wa vunḓu a nga ṋea maanḓa na mishumo ya muṅwe Muraḓo a siho ofisini yawe kana a sa koni u shumisa na u ita mushumo wawe , kha muṅwe Muraḓo wa Khabinethe .
Thi nga koni u tendelana na phambano dzi re hone ndo imela Maanḓalanga .
U ḓadzisa izwo , ndingedzo nga ḽifhasi dza " u vhofhokanyulula " ṱhoḓisiso ya madzangano o ṱumanaho a dzo ngo anwa mitshelo .
Miṱangano yavhuḓi yo tshimbidzwaho zwavhuḓi i ṱoḓa nzudzanyo yavhuḓi .
Thomani tswikelelo yo leluwaho kha u bva na u dzhena tshiṱaraṱani .
Muhasho wo vhea nyombedzelo i vhonalaho kha vhugudisi ha tshigidi ha vhaofisiri .
Zwine zwoṱhe zwi shela mulenzhe kha u thomiwa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Odithi ya dziḽaborithari dza zwikolo zwi ṋeaho Thekhinoḽodzhi ya Tshumiso ya Khomphyutha na Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo yo khunyeledzwa .
Dzhenisani mihumbulo yaṋu kha hoyu mepe wa mihumbulo .
Fhedzi zwi nga si tsha konadzea uri munna a malane na muṅwe mufumakadzi nga fhasi ha mulayo wa mbingano dza tshirema .
Kha mushumo uyu tshikhala tshi tikedzaho mupo ndi tshiko tsha dza u engedza tsha ndeme na mbuelo kha vhathu vha vhashai .
Ngoho ndi yauri bola ya milenzhe ndi wone mutambo u no funeswa ḽifhasini .
Kuṱanganyisele kwoṱhe kwu itiwa nga system u fhungudza khonadzeo ya u rumela vhuṱanzi ho khakheaho .
Mulangi Muhulu vha tea u ta vhuhulu ha thendelo ine muthu muṅwe na muṅwe na muraḓo a tea u i wana phanḓa ha musi a tshi nga tholwa kana a tendelwa u ita mushumo muṅwe na muṅwe a tshi itela vha Tshumelo ya zwa Vhusevhi na Akhademi .
Dzangano ḽi ri masipala u nga nanga u litsha idzi thendelano arali dzi sa swikelelei .
U avhelwa ha mbekanyamushumo dza konṱiraka ṱhukhu dzi wanaho mushumo kha konṱiraka khulwane zwo fhungudzea .
U ṱalutshedza mveledzwa kha ndinganyiso ya u tshimbidza tshanduko nga thempheretsha ya nṱha .
khophi kana ḽiṅwalo ḽa vhukuma ḽa thendelo ya Muhulwane wa dzangano ḽo ṅwalelwaho muimeleli uri a pfukisele mbilaelo kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS o imela dzangano .
U pulana nga tshihaḓu zwi nga ita uri zwipiḓa zwa vhuṱhogwa zwi sale nnḓa kana zwi litshedzelwe .
Zwi tea u katelwa kha mveledziso ya ngomu u itela fhedzi mafulo o ṱaluswaho nga Vhuṅwaleli , ngeno hu na u eletshedza nga ha wana zwithu nnḓa kha vhoṱhe .
Musi u swikelela zwiko zwa zwi tshilaho kana nḓivho ya sialala hu sa athu thoma , hu fanela u thoma ha ḓivhadzwa hu sa athu wanala thendelo i no bva kha vhaṋe vha zwiko zwa zwi tshilaho kana nḓivho ya sialala .
u lingiwa ha fomaḽa 2 muṅwalo
Zwenezwo , vhupimathengo ho fhambanaho ha GDP hu nga fhambana nahone vha tea u dzulela u vha na vhuṱanzi uri ndi mitengo ifhio ine ya khou ṱalusa GDP .
Vho ṅwala uri :
Khabinethe i tama u fhulufhedzisa maAfurika Tshipembe uri hu khou itwa zwoṱhe u vhona uri thaidzo iyi yo tanduluwa .
Maitele maswa a zwa poḽotiki ane a elana na zwa " zwiṱaraṱani " a nga vha na masiandaitwa a vhaisaho arali a songo langwa zwavhuḓi .
Madzangalelo a mabindu a dzitshaka na mabindu apo o sumbedzisa masiandaitwa a vhugevhenga kha vhuendelamashango na zwo vhulungwaho mashangoni a nnḓa .
Phurogireme iyi ya Vhukoni i tshimbilelana na Muhanga wa Kushumele wa Ndalukano dza Lushaka kha NQF 2
Nyimelengudwa - sekhithara tharu na vhupo vhu elanaho na sekhithara .
Hu songo vha u sokou tendelela hu vhe u shandula
Ri nga ḓiṅaledzela kha vhunzhi ha thaidzo dzi konḓaho dzine dzi khou itea nahone ro livhanaho nadzo , kana ri nga imedzana nadzo , ra dzi tandulula na u ḓiimisela nga nyito .
Khomishini ya Ndaulo ya Mbambadzo ya Dzitshaka a i badelisi mbadelo na nthihi dza tshumelo fhedzi vha ḓo tea u badela muthelo wa zwi ṱunḓwa kha Tshumelo ya Mbuelo ya Afurika Tshipembe ( Sars ) .
Bugutshumiswa ya KOMITI YA WADI
Muhumbulo wa vhuvhili ndi wa uri Mulayotewa wo no ḓi tendela u dzhiwa hu si na ndiliso .
Ṱhaluso ya tshiṱoko yo vha maipfi a asibesitosi na mutevhe wa ndaka u bva tsha u fhungudza mahatsi , khomphyutha dza kale , zwidulo na zwiṅwe-vho .
Ni vhona u nga phukha dzi a amba dzoṱhe ?
Khoso iyi i katela na manyuwaḽa wa phurathikhaḽa .
15.2 . Vhupo ha Waterberg ndi vhupo ha mveledzo ya puḽatinamu vhuhulwanesa kha vundu , nahone u gwiwa ha malasha kha mimaini na mveledziso ya peṱiroḽiamu zwo gonyisa ṱhoḓea ya tshivhambadzwa tsha mveledzo ya muḓagasi .
Zwiṅwe zwi vhonalesaho zwa ṋaṅwaha zwo vha u thomiwa ha Dzangano ḽa zwa Veini ḽa Northern Cape na u tshimbidzwa ha thendelano dza u vhambadzela seli veini dzi vhuedzaho rannda dzi re miḽioni dza tshivhalo na sekhithara ya vhubindudzi ya Malaysia na China .
A ri ṱuṱuwedzi khuḓano kha tshiimiswa na tshithihi , fhedzi ri dzhiela nṱha zwa uri lwa mvelo kha zwiṅwe zwiteṅwa vhathu vha ḓo dzulela u fhambana .
U shela mulenzhe kha nyambedzano ya tshigwada na ya kiḽasi , a tshi dzinginya-vho ṱhoho dza mafhungo khathihi na u bva na mihumbulo .
Asesemennde ya mukovho ndi i re mulayoni , zwi ḓitika nga phimathengo ya zwivhangi zwoṱhe zwi elanaho na zwezwo kha vhupo ha vhukuma ha mafhungo ayo .
Arali sambula dzi tshi nga kundelwa u tevhedza milayo , mbadelo dza SABS dza u ita ndingo dzi ḓo bva kha akhaunthu ya rakhonṱhiraka .
U bva zwino u swika nga dzi 31 dza Nyendavhusiku 2021 , minista vho rula zwiimiswa12 zwoṱhe zwa phuraivethe nga nnḓa ha khamphani iṅwe na iṅwe ine -
Ri khou dovha hafhu ra shuma na milayo ya u thoma u ṅwala madzina a zwidongo zwa zwibveledzwa zwa zwikambi zwi na ngeletshedzo dza mutakalo .
Zwenezwo ri shumisa ndingo ya h madzuloni ayo .
Musi u hadzima nga tshitshavha hu tshi ḓo ṱoḓea hu tshi vhambedzwa na miṅwaha yo fhiraho , u gonya nga u angaredza ha zwikolodo ndi huṱuku .
U itela ḓisa u vha hone ha tshumelo dzavhuḓi , netiweke ya nḓilamagondo dzi tea u vhumbiwa nga nḓila i tevhelaho :
tevhedza ṱhoḓea dza ndangulo dza fhethu ha u kunakisa
Hu itea mini musi ndaela ya tsireledzo ya u thivhela ya tshifhinga nyana yo ṋetshedzwa ?
Zwo ḓi ralo , ri khou tenda uri tshumelo ya khwine i nga ṋetshedzwa nga vhathu vhe kale vha vha vha tshi dzhielwa fhasi , nga nnḓa ha musi thikhedzo yo linganaho i tshi nga swikelelea ngavho .
Ndo shumisa nḓivho ya sialala sa muteo wa muhumbulo une wa livhisa kha kushumisele kwa mbambadzo .
Muvhuso u isa phanḓa na u ḓikumedzela tshoṱhe kha u fhelisa u salela murahu ha sisiṱeme ya mabakete kha zwitshavha zwashu .
Ndi tou ḓiitela zwiḽiwa nga nṋe muṋe musi ndi hayani .
U longela zwiga zwa u vhala fhungoni hu tshi shumiswa maḽeḓeredanzi , zwiga zwa u awela , khoma , zwigambudziso na zwiḓevhe .
Tshivhalo tsha vhadzulapo vha vhupo ho bvelelaho , sa tsumbo , vha na ndinganyo ya vhaaluwa vhanzhi u fhira vhupo vhu songo bvelelaho , vhune ha vha na ndinganyo ya vhana vhanzhi .
2 . U pulana ho ḓisendekaho nga ṱshitshavha na pulane yo ṱanganelanaho ya masipala
Zwi ḓo dovha zwa vhuedza kha u tikedza mimasipala yo tiwaho hu tshi khou shumiswa zwo ḓoweleaho na vhutevhedzeli ha tshilinganyo ho bviswaho kha miṅwaha yo fhiraho .
Tshifhinga tshinzhi khumelo i swika fhedzi kha mukolodi nga murahu .
Thikhithi ya u dzhena sietha matambwani i badelwa maḓana a dzirannda kha sietha dzi thembeaho maḓuvha ano .
Khotsi anga muṋango wa tshikolo vho vho vha vha sa u ḓivha Sa vhaṅwe vhatukana vha Qunu , ndo vha ndi tshi fuka nguvho fhedzi yo pombedzwa kha shaḓa ya hakedzwa kha khundu .
Ṱola maitele a u tsivhudza na u tshimbidza
Zwenezwo , zwi tou nga ndi tshivhangi tsha u thoma tsha khombo badani , zwine zwa si vhe ngoho .
Ambani ... , ( tsumbo , Ambani dzina ḽa mmbwa ṱhukhu ntswu yo shavhaho. )
Mme avho u vha lela vhegeni dzi si gathi dza u thoma vhutshiloni havho .
U edzisela nyimele dzi tendiseaho kana tshenzhemo ya ene muṋe kha vhutshilo a tshi tou tshimbidza muvhili na luimbo .
Khamphani i na ndaka ṱhukhu nahone ndi mbekanyamaitele u phaḓaladza vhunzhi ha mbuelo dzavho nga nḓila ya mikovhe ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Kha vha sedze tshiimo tsha zwipuka / zwimela zwine zwa vha kha Ndaulo dza Zwipuka / zwimela zwi re Khomboni kana zwo Tsireledzwaho vha tevhedzele ṱhoḓea idzi .
Zwikepe zwoṱhe zwa mashango a nnḓa zwi ṱoḓea uri zwi vhe na INMARSAT C VMS ine ya vhiga kha Davhi : Vhulanguli ha Vhufuwakhovhe Kapa .
Ri a khwaṱhisa uri hu na vhuthihi na nungo guṱe ri nga kona u sudzulusa dzithavha .
Fhedzi , muhasho wo ita khuwelelo kha vhathu vha ṱoḓaho u bida uri vha songo rumela mabammbiri avho arali a sa athu u fhelela .
Zwikhala zwi hone u itela mishumo minzhi , nga maanḓa zwi tshi ya nga zwifhinga zwo fhambanaho zwa masiari na vhusiku khathihi na maḓuvha o fhambanaho a vhege .
Mulayotibe u ḓo dovha wa sedza kha u sa tevhekana ha zwino kha Mulayo wa Mbambadzo ya Methirioḽodzhi ( 1973 ) .
Musi muḓuhulu wa muraḓo o valelwa sibadela o muṋetshedza khoudu ya vhuunḓiwa ya ṅwana wawe .
Muphuresidende Vho-Jacob Zuma vho vha muambi muhulwane kha dzulo iḽo , ḽe ḽa dzhenelelwa nga vhaswa vha 500 ubva kha mavunḓu oṱhe .
Mushumo muhulwane u katela : u pulana na u dizaina themamveledziso ya dzibada , u khuriwa ha themamveledziso ntswa na u khwiniswa ha i re hone , na ndondolo ya misi yoṱhe , ya u thivhela na zwifhinga zwiṅwe khathihi na mbueledzo ya dzibada .
Nḓila ine vhathu vha kwamea ngayo - tsumbo zwine ra ḽa , ambara , ita , mitambo ine ra tamba
Zwiṅwe zwivhangi zwivhili zwa khombo na zwone zwo sedzuluswa na u aseswa .
Mbekanyo ... ( tsumbo , Vhekanyani zwipuka zwi re kha tshiṱori . )
Zwenezwo , sisteme i fanela u lugela u sa tsireledzea kha vhathu ṱhukhu nga hune ha konadzea .
10 . Khabinethe yo tendela Muhanga wa Lushaka wa Mbekanyamaitele wa nga Vhufa ha zwa Mvelele ya zwa Fhasi ha Maḓi , une u ṱanganyisa u shuma ha Mulayo wa zwa Pfunzo ya Mbumbano ya Dzitshaka , Thendelano ya Tshiimiswa tsha zwa Mvelele na zwa Saintsi , Zwiko zwa Vhufa zwa Lushaka , 1999 ( Mulayo 25 wa 1999 ) na miṅwe milayo ya lushaka yo teaho .
Tshithu tshavhuḓi nga ha iyi sisiteme ndi uri i na nḓila dzavhuḓi dzi sa dzhii sia , dzo ḓiimisaho dzine vhatheli vha nga dzi shumisa arali vha na mbilaelo i songo tandululwaho nga kha nḓila dzo ḓoweleaho .
Gauteng ḽi dzulela u vha mushela mulenzhe muhulwane ḽi ḽoṱhe kha ikonomi ya shango na uri ḽo no tou ṋaṋa u vha ḽa ndeme .
Mihasho ya vhubveledzi i ṋetshedzwa mawanwa , ane a i tendela u ta maga a u lulamisa u itela u khwinisa zwikhala kha kubveledzele .
Ro dzula ro ni itela ḽa u thoma .
U shumisa luambo - Kha vha shumise luambo lu ṱhonifhaho .
Pulane ya Mbuno dza Ṱahe i khou shuma sa phindulo ya khaedu ya nyaluwo ya ikonomi i kaleaho ya Afrika Tshipembe .
Kha nzulele iyi , tshumisano i ḓo tikedza phoḽisi , maitele na kushumele ku re na ndivho ya u :
Tsha u thoma , vha tea u khwaṱhisedza uri mulayo wa tshigwevho tsha gumoṱuku tsha vhafariwa vha u tambudza u a thoma u shuma .
Thempuḽeithi i si na tshithu ya u pulanela wadi
Mbudziso dzi sedzwaho :
Khethekanyo i Elanaho na zwa Tshishumiswa tsha zwa Mulayo kha vhupfumbudzi ha tshitshavha ; mveledziso ya zwikili kha vhathu vha sa shumi khathihi na pfunzo yo ḓitikaho nga vhaaluwa na vhupfumbudzi ; kana mutikedzo wa vhutsila , mvelele kana mbekanyamushumo dza zwa mveledziso ya mitambo .
Mulayotibe uyu u do konisa phaḓaladzo ya Vhuṱumani ha Vhuendi ha Tshitshavha ho Ṱanganelanaho nahone u vha tshipiḓa tsha Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka na Thandela 7 ya Maano o Ṱanganelanaho , ane a sedza kha u shumisa mveledziso yo pfananywaho ya dziḓoroboni na vhuṱumani ha vhuendi ho ṱanganelanaho u fhaṱa ḓorobo sa nzhini dza nyaluwo .
Mulanguli u kha ḓi vha kha maitele a u thoma muvhuso wa ndaulo ya mbadelo dza phaḓaladzo ya siginala .
Mishumo ya aya madzangano yo ambiwa nga hayo kha Thangelambekanyamaitele ya Mbekanyamaitele ya Ṱhanganelano ya ICT ya Lushaka .
Thandela dzine dza khou dzudzanyiwa tshi kha ḽiga u ṱolwa , khonadzeo kana thengo , fhedzi a zwa masheleni a zwi athu khunyelela .
Musi pulane yo no vha hone , phurosese ya u monithara , u ela na u sedza hafhu pulane ndi ya ndeme .
Tshumiso mmbi ya maanḓa ine ya kwama tshitshavha zwi tshi ya nga mafuvhalo o vhangwaho ; tshivhalo tsha vhathu vha kwameaho ; tshelede yo shumiswaho ; tshifhinga tshe zwa itea .
Mvelelo dzo itwa vhukati nga fhasi ha vhuṱoli ha DBE .
Pulane ya u vusuludza ikonomi i ḓo ṱoḓa u ṱuṱuwedza mveledziso ya lupfumo na u ṱavhanyisa tshanduko kha zwa didzhithala na kha ikonomi ya i sa tshinyadzi mupo zwi tshi elana na Zwipikwa zwa Mveledziso ya i sa Nyeṱhi na Thendelano ya Paris nga ha Tshanduko ya Kilima .
3.28 Zwo ambiwaho nga hazwo afho zwi sumbedza uri lutendo na maitele a kwamanaho na zwa manditi na vhuloi ndi kale zwi tshipiḓa tsha mvelele dza zwitshavha zwa Vhukovhela na zwa Afrikla .
Khomishini i khou gudiwa u itela u thusa kha mveledziso ya tshiṱirathedzhi tsha u shumana na gake iḽi ḽa maraga .
Fhedzi , dzirekhodo dzo waniwaho kana dzo farwaho nga SARS dzi nga si hanelwe arali khumbelo itshi khou itwa nga muhumbeli ene muṋe kana muthu ane khou itela khumbelo a no khou itela onoyo muthu .
Fhedzi , ha vhathu vha tevhelaho vha re na tsumbadwadze dza u thoma kana dzi si khombo na vhone vha tea u vhona dokotela nga u ṱavhanya : vhathu vha re na vhulwadze ha mbilu kana vhulwadze ha mafhafhu vhafumakadzi vha vhaimana vhathu vhane vha tshila na HIV na AIDS vhathu vha re na vhulwadze ha swigiri .
Vhaṋetshedzi vha sumbedzisa uri mabindu a si kanzhi a tshi fara zwavhuḓi zwishumiswa zwa u pakela khazwo zwa vhaṋetshedzi , nahone kha nḓowetshumo dzine zwishumiswa zwa u pakela khazwo zwa vhaṋetshedzi zwa vha tshipiḓa tshihulwane vhukuma tsha tsheledemviswa , ndondolo ine ya sa vhe yavhuḓi ya zwishumiswa zwa u pakela khazwo i nga ita uri hu vhe na u shumiswa ha masheleni manzhi vhukuma .
Maano a ndango ya malaṱwa a ita uri themo dza Ndango ya Mupo wa Lushaka dzi thome u shuma : Mulayo wa Malaṱwa , wa 2008 ( Mulayo 59 wa 2008 ) .
U tsela fhasi ha ikonomi zwo ri funza uri ri dzule ro fhaṱuwa siani ḽa u sedza hune na bindudza hone na uri ri shumisa hani zwishumiswa zwashu .
Nṱha ha izwo , Muhasho wa Vhulamukanyi na Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo na dzone dzo kwamiwa .
Zwi tevhelaho ndi zwo ambwaho nga Muvhigo wa UNDP wa Mvelaphanḓa ya Vhathu nga 2006 :
U fhindula kha zwiwo zwa dzitshaka tshifhinga tshinzhi hu katelwa thasululo dzapo , sa tsumbo maga apo u fhelisa u phaḓalala ha Ebola Vhukovhela ha Afrika , ho vha tshipiḓa tsha phindulo ya dzitshaka kha tshiwo .
Kha muya onoyu muthihi wa uri Roṱhe ri isa Afurika Tshipembe Phanḓa , Khabinethe i vhidza sekithara dzoṱhe dza tshitshavha uri dzi shumisane na Muvhuso kha Mbekanyamushumo ntswa ya Kushumele , i engedzaho kha zwo swikelelwaho miṅwahani yo fhiraho ya 20 ya Mbofholowo na Demokirasi .
U ṱuṱuwedza vhubveledzi nga kha u nanga hune ha shandukisea na u thengiselano ya mbeu .
Thundu dzi lalamaho nyana dzi fhambana na thundu dzi lalamaho nga uri tshifhinga tshadzo tsha u shumisa ho lavhelelwaho , naho tshi tshi fhira ṅwaha muthihi , tshi anzela u vha tshipfufhi nga maanḓa na ndeme ya vharengi vhadzo i ṱhukhu nga maanḓa .
Arali maga a sa dzhiwa u vhona uri hu vhe na kutshilele kwa mahayani kwo khwinisea , ḓorobo dzi ḓo ḓi dzula dzo ḓala vhashai vhe dza si ḓi si lugisele vhane vha khou ṱoḓa nḓila ya khwine ya kutshilele .
3.3 . A zwi pfasesei zwavhuḓi uri ndi ngani fhethu afho ho vha ho tendelwa na vhana vhaṱuku vhukuma vhane vha vha na miṅwaha ya 13 uri vha dzhene vha nwe mahalwa .
Tshenzhelo yo vhonalaho kha zwi tevhelaho : Mutevheṱhanḓu wa Vhutshilo ha Mveledziso ya Sisiṱeme yo Fhelelaho ya tshumiso ya tshikeili tsha Vhubindudzi ; u langa tshenzhelo ya vhukuma ; tshenzhelo ya nyito kha thekhinoḽodzhi dza Oracle na u langa nḓisedzo ya thekhinoḽodzhi iyi .
Tshipiḓa tsha mbadelo dzavho dza ṅwedzi nga ṅwedzi tshine tsha avhelwa kha akhaundu ya u vhulunga i farwaho nga dzina ḽavho .
Vha ḓo khwaṱhisedza uri vhone vha wana mushonga wa vhulwadze vhu sa vholi ṅwedzi muṅwe na muṅwe kha ḓiresi ya nḓisedzo .
Arali nomboro dza vhukuma dzi tshi ḓivhea , muthu a nga vhalela o sedza zwitevhelaho :
Vha ita nyonyoloso musi vha tshi khou tamba mudavhini kana luvhanḓeni lwa u tambela kana vha tshi khou raha bola tshikoloni kana vha tshi gidimela bisi .
Tshenzhemo kha ḽifhasi ḽoṱhe yo sumbedza uri u valiwa ha zwikolo na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha , mavhengele a u rengisa na fhethu ha mushumo a zwo ngo thusa kha u imisa u phaḓalala ha vhulwadze .
Migaganyagwama i bveledzeleaho phanḓa , ya kushumele kwa vhukoni , i re na ndivho na uri i shumiswa sa zwe ya dzudzanywa ngaho .
Ho ṅwala fhungo ḽithihi ḽi
U isa phanḓa na u khwiṋisa tsireledzo , Muhasho wa zwa Muno wo saina Memorandamu wa u Pfesesana na nḓowetshumo ya dzibannga , u thoma Sisiṱeme ya Khwaṱhisedzo ya Magunwe kha Khomphiyutha kha bannga dzo dzhenelaho , u thusa kha u thivhela vhufhura na u wanulusa .
Ho themendelwa uri matshudeni vha shayaho zwihulu vha ḓo wana mutikedzo wa tshikwama wo fhelelaho u itela mbadelo dzoṱhe dza ngudo kha u ṱhaphudza digirii dzavho .
U sala murahu mivhigo na u ṋetshedza .
Mulayo wa Muhasho wa Madzulo a Vhathu ( Milayotibe/ Milayo / Ndaulo na Vhuḓinekedzeli ) .
U ṱunḓa tshumelo kha mulanguli wa nnḓa zwo ḓowelea .
Zwe zwa itea kha zwimela zwe zwa shelwa haya manyoro zwo vha mitshelo yo tshikafhalaho ye ya tshinyadza dzina ḽa mitshelo ya Afrika Tshipembe ḽifhasini .
U bva afho kha sia ḽa tshiṱiriki , sia ḽa muhasho ḽi vha ḽo swikelelea .
Hezwi zwi khwiniswa ṅwedzi muṅwe na muṅwe zwo ḓisendeka nga pulane yo khwiniswaho nga u bva ha tshelede .
Nga u ralo , Komiti i ḓo dzhiela nṱha zwoṱhe zwine tshitshavha tsha ḓo swikisa , ya amba nga hazwo na u tshea arali zwo tea u khwiṋisa khethekanyo 25 ya Ndayotewa , uri i ḓo ṋea mbetshelwa ya u dzhia ndaka , u katela na mavu hu si na mbadelo .
PMS ya masipala i tea u katela zwithu zwo topolwaho nga khoro zwi elanaho tshoṱhe na KPA dza masipala .
Vhushai ndi muombano u re na vhafumakadzi vhanzhi vha Afurika Tshipembe , nga maanḓa vhafumakadzi vha mahayani .
Nḓila dza thikhedzo ya u shuma , u monithara , u ela na u shuma nga lushaka lwa thandela ya CBP
Komiti i ṱanga luṋa nga ṅwaha , fhedzi miṱangano yo khetheaho i a dzudzanywa musi hu na milandu ya shishi ine ya tea u pfiwa .
Mikhukhu i anganyelwaho u swika 133 yo sedzuluswa na u dzudzanyelwa u khwinisiwa nga kha Mbekanyamushumo ya Lushaka ya Thikhedzo ya Khwinifhadzo .
2.9 . Khabinethe yo themendela uri mvetamveto ya Mbekanyamaitele ya Vhaswa ya ṅwaha wa 2014-2019 i wanale kha vhupfiwa ha tshitshavha .
Marifhi oṱhe a elanaho na bidi iyi a tea u rumelwa kana u iswa nga tshanḓa kha :
U tholwa hoṱhe hu fhira nga fhasi ha ndingo na u ṱanzwiwa dzina ho fanelaho .
U vhona uri Muhasho u ḓivhadzwa nga mveledziso dza zwinozwino nga u topola zwikhala zwa na u leludza kuitele kwa ṱhoḓisiso nga mafhungo a iteaho zwino o teaho .
Ndingo dzi tevhelaho dza u tou funa dzi itwa nga zwifhinga zwa u ṱhaṱhuvha :
Muvhuso u ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo dzo yaho nga u fhambana , u awedzwa u thela na tshumelo dza tsivhudzo u thusa sekhithara ya phuraivethe u sika mishumo , u engedzedza kha thikhedzo ine ya ṋetshedzwa nga zwiimiswa zwa mveledziso ya masheleni .
Kha mbekanyamushumo ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe yo pfumaho nyito dza luambo dzo linganelaho nahone dzine dza itwa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , hu tea u itwa nzudzanyo ya khonadzeo dza u guda u ṅwala na u vhala ḓuvha loṱhe .
Vhuḓifhinduleli ha nyaluwo ya iwe muṋe , u topola ṱhoḓea dza u guda na u wana thuso yo teaho malugana na zwenezwi .
Muṅwaleli wa SADC u ḓo vhidza muṱangano wa Dziminisiṱa dza Ndangulo ya Zwiwo na Gwama uri vha tendelane nga u ḓilugisela ho dzinginywaho ha zwiwo na tshikwama tshine tsha ḓo shuma .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha ḓo dzhenelela Samithi ya Asia-Africa vhukati ha dzi 22 u swika dzi 23 Lambamai ngei Jakarta , ine ya ḓo khwaṱhisedza vhushumisani ha South-South zwi tshi ya kha nyaluwo ya ikonomi ya matshilisano kha madzingu oṱhe vhuvhili hao .
U ita mubulo wa aḽifabethe dzoṱhe dza Ṱshivenḓa .
Lufu lwa muthu muthihi mugodini ndi lwa vhanzhi
Ri ḓo shuma u engedza luvhilo lwa tsumbatshiga,na u khwaṱhisedza vhuimo ha nṱha ha tshumelo ya inthanethe , zwi tshi tshimbilelana na maitele a ḽifhasi ḽothe .
Fhedziha , kha nyimele nnzhi , vhashumi vha mutakalo na vhaofisiri vha mapholisa vhaswa vha a ṱoḓea , ngeno zwikili na tshivhumbeo tsha miṅwaha ya vhashumi vha fhiraho mpimo tshi songo lugela mishumo i ṱoḓeaho .
Kha vha ṱalutshedze uri iyi khethekanyo ya pulane ya wadi i rekhoda zwine vhatshimbidzi vha ita u bveledza pulane na uri ndi vhonnyi vhane vha dzheniswa .
U vhulunga kha zwa nḓowetshumo yo ḓisendekaho nga maḓi ya vhuḓimvumvusi ; kushumiselwe na ndangulo ya vhukoni ha vhuḓimvumvusi na u bindula ; u kunguwedza na u bveledza tshumelo nga nthihinthihi ; u bvela phanḓa a u khwiṋisa zwikili zwa vhashumi nga kha u dzulela u ṋekedza vhugudisi na u vha gudisa hafhu ; u dzulela u vusuludza zwiimiswa na zwishumiswa ;
Phambano dzi tandululwa nga u kuvhanganya mbadelo dzo lingwaho kana nga u badela murahu mbadelo .
U phuletshedza uhu kha CSIR zwi khou imela kuhumbulele kuswa nga ha ḽeiza ya thekhinoḽodzhi na uri lu nga vha luvhanḓe lune thekhinoḽodzhi dza matshelo dza fhaṱiwa u bva khalwo .
Thero iṅwe na iṅwe i tea u ṅwalelwa thungo i na ṱhoho ine ya tshimbilelana na tshiteṅwa tsha adzhenda .
Sa mulayo wo ḓoweleaho , ndi zwa ndeme uri zwiko zwi shumiswe lu vhuedzaho nga u kona havho .
Mutsiko na fhethu hune vha khou shuma hone zwi avha zwi sa takadzi tshinwe tshifhinga , fhedzi ḓuvha , na ḓuvha , vha bva vhe na mushumo muthihi une vha khou ya u ita wone , u ṋetshedza tshumelo kha vhoṱhe vunḓuni ḽa Western Cape .
Zwenezwo , ri tea u ya phanḓa na uri ri ḓo ya phanḓa .
Nga nnḓa ha uri vhafumakadzi vha ita tshivhalo tshinzhi tsha vhathu vha Afurika Tshipembe , vhafumakadzi vha tshe vhaṱuku kha u dzhia tsheo .
Thandela iyi yo thomiwa u itela u thivhela u kundelwa ha sofuthiwee na hadiwee i kolodwaho u pundulela ho khakheaho ha masia a didzhithi mbili dza ṅwaha .
Mashika oṱhe ane a khou tevhulelwa kha tshiko tsha maḓi a tea u redzhisiṱariwa hu sa sedzwi vhunzhi .
Vhukoni : Vhukoni ha phurofeshinala kha na nḓivho ya kuitele kwa tshumelo dza dzilafho .
Ṅwalani fhungo ḽa tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe
Khwiniso idzi dzine dza khou dzinginywa , dzine dza elana na Nḓivhadzamulayotibe ya Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelaho ya Lushaka ya ṅwaha wa 2006 , dzi dovha hafhu dza ita khwinifhadzo kha mbetshelwa dza kulangelwe kwa SAPO .
Ri dovha hufhu ra posa iṱo lwa shishi kha mafhungo a miholo ya vhashumeli vha mutakalo u fhelisa u timatima kha tshumelo ya zwa mutakalo yashu .
Ho sedzwa thendelo u thoma
Zwipiḓa zwa muvhili : Hu tshi shumiswa bege dza ṋawa , vhagudi vha edzisela mudededzi u vhea bege ya ṋawa hune vha fanela u i vhea hone , tsumbo : musi vha tshi khou tshimbila vha hwala bege ya ṋawa kha ṱhoho , u vhea bege ya ṋawa kha magona ( tshauḽa / tshamonde ) vha tshi khou ḓitika nga mulenzhe muthihi ; vha vhea bege ya ṋawa kha shaḓa ( ḽa tshauḽa/ tshamonde ) vha tshi khou tshimbila , nz .
U avhelwa uhu a hu kateli vhagudi vhane vha vho lambedzwa kha zwoṱhe kha luṱa lwo vusuludzwaho lwa muholo wa fhasisa wo ṱanganyiswaho wa vhabebi .
Hu na kuhumbulele kwa uri Muhasho na Ofisi dza Dzingu zwi a langa na uri vha dzulela u sa ḓivha ṱhuṱhuwedzo dza tsheo dzavho kha ofisi dza madzhisiṱiraṱa .
U ṱalutshedza tshigwada nga muthu ane a mu ḓivha , hu tshi shumiswa maipfi a u ṱalutshedza .
Sa izwi Khomishini yo zwi amba , mulayo u nga dzhenelela kha u iledza u shumiswa ha vhuloi vhune ha vhaisa vhaṅwe mihumbuloni .
Mbekanyamushumo dzo Ṱanganelaho dza vhuhulu ha mveledziso ho fhambanaho u itela uri hu vhe na u tevhekana khathihi na mvelaphanḓa .
Zwi tshi ḓisendeka nga mvelelo na tsenguluso ya Ṱhoḓisiso dza Pfusheo ya Vhashumi , Muhasho u a ṱanganedza uri hu sedzeswe nga maanḓa u shela mulenzhe ha muthu kha nḓisedzo ya tshumelo .
Tshelede i badelwa fhedzi arali hu tshi ḓo itwa khophi , zwi tshi bva kha tshivhumbeo tshine rekhodo dza ṱodwa dzi khatsho , sa khophi ya bammbiri , disiki , disiki ya tshiṱifi , khasete , na zwiṅwe zwivhumbeo .
Vhashumisi vhoṱhe vha fanela u vha na vhuṱanzi uri :
Musi wa ḽiga iḽi ḽa vhutshilo muthu o linganelaho kanzhi u a bvelela vhukuma kha vhuimo ha zwa matshilisano .
U ṱola na u ela vhashumi vha senthara ya ṱhingo vha FRAP .
zwifanyiso zwivhili zwa basa zwa muvhala mutswu na mutshena
Ni takalela u ambara zwiamboro zwifhio ?
MBEKANYO YA MBEU ZWI AMBA URI NYITO IṄWE NA IṄWE KANA DZITHANDELA KANA DZIPHUROGIREMU DZI PULANIWAHO NGA KOMITI DZA WADI , NDINGEDZO YO KHWAṰHAHO I A ITWA U KHWAṰHISEDZA URI ZWA MBEU ZWI A DZHENISWA KHA DZIPULANE IDZI .
A huna are nṱha ha mulayo na uri milayo ya shango i shuma kha vhadzulapo vhoṱhe .
Vhulimi ho ḓi dzhielwa nzhele sa ha ndeme kha u fhelisa vhushai na u shaea ha mvelaphanḓa mahayani .
Ndivho ya AU ndi u tsireledza pfanelo dza vhathu na pfareledzo ya ikonomi dza Afurika , nga maanḓa u fhelisa khuḓano na u sika maraga muthihi u bveledzaho .
Mmbi yashu ya vhupileli yo engedza kha mushumo , sa i zwi i na vhuḓifhinduleli na yone .
2.6 . Mbofho vhukati ha Afurika Tshipembe na Oman ya u khwaṱhisa vhushaka ha mbambadzo , ye ya swikelelwa kha foramu ya zwa mabindu nga ḽa 27 Ṱhafamuhwe 2017 vhukati ha Minisiṱa wa Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo Vho Rod Davies na Vho Dokotela Ali Bin Masoud Al-Sunaidy vha Omani , i ḓo ita uri vhoramabindu vha Afurika Tshipembe vha kone u dzhia zwikhala zwine zwa khou ṋetshedzwa nga Oman , nga maanḓa zwa vhulumi na nḓowetshumo dza zwibveledzwa zwa vhulimi .
A huna u kundelwa ha sisiṱeme ho tshenzhelwaho nga tshifhinga tsha u shanduka ha sentshari .
Zwe vha ṱangana nazwo zwa u vhona muḓuhulu wavho a tshi vhulahwa henefho phanḓa havho zwi tou vha iṅwe ya tsumbo dza makhaulambilu manzhi .
U edzisela hu na mathomo , vhukati , mafhedziselo hu tshi shumiswa zwinyanyuli sa tsumbo , zwirendo , zwiṱori , nyimbo kana zwifanyiso zwa Afurika Tshipembe ,
Muhumbeli o bveleaho u ḓo ṱoḓea uri a saine thendelano ya kushumele miṅwedzini miraru ya u tholwa .
4.1 . Khabinethe yo khwaṱhisedza uri vhashumi vha dzula vha thikho ya ikonomi ya tshitshavha vha dovha hafhu vha vha vha ndeme kha u fhaṱa matshelo ḽa khwiṋe ḽa vhathu vhoṱhe .
1.3 . Imbizo ya Phresidennde nga ha DDM ndi tshikhala tsha ndeme tsha uri vhadzulapo vha shele mulenzhe sa izwi i tshi ṋea vhadzulapo tshikhala tsha u ṱahisa vhupfiwa havho khathihi na uri Phresidennde na vhone vha vha na tshikhala tsha u thetshelesa zwililo zwa vhathu uri vha kone u vha fhindula .
U ita nyito vha tshi shumisa zwipiḓa zwa muvhili zwi sa shumiseswi , sa u rembulutshela kha tsha monde / tshauḽa , vha shumisa tshanḓa tshamonde / tshauḽa , nz .
Vha ḓo wana vhugai ?
Tshiṱuṱuwedzi tshihulwane ho vha hu u bvisela khagala ndaela na u khwinisa vhubveledzi na vhushumisani .
Dziṅwe dza khaedu dze dza wanala ho vha ṱhahelelo ya maḓi na muḓagasi lwa miṅwedzi minzhi ; ṱhahelelo ya vhadededzi ; u buḽoka ha dzithoiḽethe zwe zwa kombetshedza uri vhadededzi na vhagudi vha ḓithusele maḓakani a ofhisaho , khathihi na u shayea ha vhuendi ha vhagudi khathihi na themamveledziso .
Khabinethe yo dzhiela nṱha miṅwe ya milayo i konḓaho kha thendelano idzo ine ya sa elane na mbetshelwa dza Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Muvhuso wa1999 ( Mulayo 1 wa 1999 ) ya dovha hafhu ya dzhiela nṱha zwa u pfuka iyo milayo zwine zwo no ḓi tendelwa nga vha Vhufaragwama ha Lushaka hu tshi itelwa u tsireledza matshilo a Maafrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , musi fulufulu ḽi bvaho kha zwi tshilaho ḽi tshi bveledza miṅwe maraga kha vhorabulasi na mishumo kha vhupo ha mahayani , hu si na mbekanyamaitele dzavhuḓi dza u langa vhubveledzi hazwo , zwi nga dovha zwa shushedza nḓisedzo ya zwiḽiwa na u engedza u shaya vhutsireledzi ha zwiḽiwa .
Thandela dza muvhuso wapo u itela u khunyeledza mveledziso i sa nyeṱhi nga fhasi ha Adzhenda ya 21 .
Ha ḓivhi khombo ya zwine vhuḓifari hawe ha sumbedza .
Tshiṱirathedzhi tshi khou sedza kha u tikedza mabindu ane a khou tou thoma a ICT , u khwaṱhisa mabindu a re hone khathihi na u navhisa thikhedzo kha dziSMME dzi no vhonala dzi tshi nga kona .
Naho zwo ralo , zwi a ṱuṱuwedza u guda uri ho no itwa muṅwe mushumo wa u thoma maelana na nyimele iyi .
Ṱhanziela dzi ḓo ṱoḓea nga ḓuvha ḽa ṱholo henefho vhuponi .
Mushumo muhulwane , fhedzi wa ndemesa , wo vha u tshi konḓesa .
Ngauralo , nga u ṱuṱuwedza u ṱanganela mushumoni na tshitshavha a ri tsireledzi fhedzi vhashumisani na riṋe vhashu fhedzi na riṋe hafhu .
Vhathu vhoṱhe vha tea u bvela phanḓa na u farisana na muvhuso kha u vhulunga maḓi u itela u vhona uri roṱhe ri wana maḓi o linganaho .
MAITELE A NDANGULO YA THANDELA
Tshanduko dzi tevhelaho dzo itiswa nga tshanduko kha pulane ya kushumele ya ṅwaha .
U hwesa vhuḓifhinduleli ha u ṅwala khethekanyo dzo tiwaho .
Sa tshiṱiriki tshi re kha phendelashango , ndi khombekhombe uri tshiṱiriki tshi lugisele na u ḓidzudzanyela ḽifhasi ḽi shandukaho .
Ho vha ho tendelanwa uri Muhasho na Ndindakhombo ya vha sa Shumi na Zwikwama zwa Ndiliso zwi ḓo vhuelwa lwo linganelaho kha ṱhanganelo ya u konadzea ha Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo uri zwi ṋetshedzwa nga Siemens IT Solutions na Servirces ( Pty ) Ltd .
U lambedza kha tshumelo dzi re tshitshavhani , na uri vhashumi vha ndondolamutakalo vha tshitshavhani vha kona u kwama miṱa musi i miḓini yavho , vha ita uri vhathu vha kone u pfesesa nga vhuḓalo zwiṱuṱuwedzi zwi no yelana zwi no kwama mutakalo .
U bva kha kuvhonele kwa u khwaṱhisa khonadzeo ya sekithara u itela u shela mulenzhe kha u sika mishumo na u bveledza mbuelo , hezwi ndi tshikhala zwi mbilaelo khulwane ya mbekanyamaitele kha sekithara dza muvhuso .
Zwa zwino lu khou vha thaidzo yo ḓalesaho kha vhaaluwa na u vhanga zwiwo zwa vhulwadze ha swigiri zwa 90% .
U ḓisa nzudzanyo dza ṅwedzi nga ṅwedzi kathihi na mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi , ya kotara iṅwe na iṅwe na ya ṅwaha muṅwe na muṅwe Ofisini Khulwane .
Mbilo dza vhamaki dzi sainwa nga Mumaki Muhulwane , musi maitele oṱhe o no khunyeledzwa zwavhuḓi .
Kha nyimele dzo fhambanaho mafhungo vhekanywa nga zwanḓa .
Arali hu na vhathu vha si vhanzhi vhane vho wanaho tsha u lwa na muhumbulo hoyu , ndi ngauri wo bveledza lwo fhelelaho ndaela dza Nḓivhadzamulayotibe u vha nyito i re khagala .
Mbuelo ya vhudzulo
Khamphani dza mimoḓoro u fana na Mercedes Benz ine ya ṋetshedza mimakete ya dzitshaka dzi a zwi ḓivha zwavhuḓi uri ri tshipiḓa tsha ndeme tsha ḽifhasi na vhuṱumani ha vhuendi roṱhe .
Milayo iyi , sa zwe ya sumbedziswa afho nṱha , i tea u dzudzanyululwa lwa tshihaḓu , saizwi yo ḓisendeka nga mirafho musi zwi tshi elana na vhubvo hayo , zwi re ngomu na kushumiselwe kwayo kwa zwino .
Manweledzo a vhulanguli fhethu hoṱhe ha mimasipala yapo hu nga nḓila i tevhelaho :
Ndi ngani Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u wa ndeme ?
Zwibuḽoko ezwi zwa u fhaṱa fhethu na mupo ndi thandela dza tshiṱirathedzhi dze dza vhewa fhethu ha u mvumvusa ngomu ha ḓorobo nga vhuronwane u ya nga vhukoni ha mveledziso , zwivhuya zwa mbambedzo na kushumele kwa fhethu .
Nahone kha zwezwo , hu tshi iwa kha u ṱuṱuwedza u engedzea lwa tshifhinga tshilapfu kha vhubveledzi ha mishumo hu ṱoḓaho u tendela u gonya ha miholo hu fanaho , mbuelo dza miṱa na maimo .
Ndayotewa yashu ya poḽitiki i londota mbofholowo kha maṅwalo , fhedzi I sa khou shumiswa kha nyito .
A hu na u ḓivhea nga tshivhumbeo tsha mbuno kha Garaṱa ya u kora yo Ḓoweleaho ha nga ṋewa mbilo i songo khwaṱhisedzwaho nga vhuṱanzi .
Ri fhululedza ngweṋa dza Afurika zwi tshi bva mbiluni , Rephabuḽiki ya Federal ya Nigeria na thimu dzoṱhe dzo dzhenelelaho kha u shela mulenzhe hu u sumbedzisa tshiimo tsha bola ya milenzhe ya Afurika .
U tea u dzhiela nṱha thaidzo nga u ṱavhanya na zwezwo , kana i saathu , bvelela .
Yuniti 6 yo ṱumanywa na giridi ya lushaka nga ḽa 2 Ṱhafamuhwe lwa u thoma ṋaṅwaha nahone i khou ḓisa muḓagasi kha giridi ya lushaka nga zwiṱuku nga zwiṱuku ngeno hu tshi kha ḓi itwa ndingo khatsho tshifhinga tshoṱhe .
2.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa ngaha mvelaphanḓa yo itwaho kha zwa Redzhisiṱara ya Ndaka isa Sudzulusei ya Muvhuso wa Vhukati .
Bugu dza zwiṱori na bugu dzisi dza fikishini na bugu dza zwifanyiso dza ḽaiburari ya kiḽasi .
Muvhuso Wapo Afrika Tshipembe zwa zwino u kha ḓi vha kha tshanduko .
Thebuḽu ya 13 : U shela mulenzhe ha vhakhantseḽara vha wadi kha Foramu ya Vhuimeli ha IDP
ṱhanziela ya tsireledzo i re mulayoni ya shango ḽine tsha shumisa fuḽaga yaḽo
Kha ikonomi dzi bvelelaho , ndi kha dzifeme dzenedzi hune vhunzhi ha vhusikamishumo ha itea hone .
Musi vhanna vha tshi ima , muṅwe wa vhaofisiri vha mapholisa o vhona muṅwe wa vhahumbulelwa uvha o laṱela tshiṅwe tshithu kule .
Aya ndi mafhungo o fanelaho , zwi tshi bva kha lushaka lwa zwiko kana mashika a no khou ambwa nga hao , khathihi na u fhambana-fhambana ha zwi dzulaho sa zwipuka na maḓaka a tshikale .
Ngona ya u rekanya nḓila dza muṱa zwo lavhelelwa uri zwi tshimbidzwe nga nḓila i tevhelaho :
U shumisa na u sedza hafhu maitele a khwine a sisiṱeme dza u langula thandela .
Zwibviswa zwa mithelo ya zwiṱunḓwa , kana miṅwe mithelo kana mbadelo dzi bvaho kha u endedzwa ha zwiendedzi dza phuraivethe nga kha mikano ya dzitshaka .
U shumisa nḓivho ya foniki na ya milayo ya mupeleṱo musi a tshi ṅwala maipfi ea sia ḓowele . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 3 : u ṅwala
Luvhilo lwa u dzika ha zwipiḓapiḓa zwo papamalaho lu bva kha giravithi nkene , saizi na tshivhumbeo tsha zwipiḓapiḓa khathihi na giravithi nkene na bwindi ḽa maḓi a shululelwaho .
Muoditha Dzhenerala o dovha a sumbedzisa uri u khou ṱoḓa u engedza u vha na mushumo ha mivhigo yawe u tikedza vhulanguli kha u dzhia maga a vhululamisi .
Zwenezwo ndi zwa ndeme uri mafhungo a re kha saithi na u khwiṋiswa ho sedzaho nyimele ha nyendedzi dzi elanaho na nyimele musi hu tshi itwa khaṱhulo nga ha u tea ha maḓi u itela u shumiswa .
Vha humbule , vhanna navho vha nga tambudzwa nga pfuko ya ḓamu , zwino vhuṱungu vhuṅwe na vhuṅwe , mbofhololo kana tshanduko dzi tea u sedzuluswa .
Zwa ndemesa thwii kha aphiḽi iyi , zwo ralo , ndi Tshipida III .
Mitevhe ya miholo yoṱhe i tea u khwaṱhisedzwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe nga mulavhelesi wa vhashumi .
Ngudo dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha masia oṱhe a luambo na dziṅwe thero
Kha vha livhise khumbelo yavho ya mushumo vho ita muredzo wa nomboro ya ndivhanele yo teaho i re afho nṱha .
Zwi a fana kana u nga ṱanganyea ?
Kha vha dzhenise mitshelo , miroho , faiba nnzhi kha zwiḽiwa zwavho uri vha songo vhurelwa .
Muṋe u tea u ita mapa na milayo uri zwi vhe hone kha muthu muṅwe na muṅwe a itaho pfanelo ya u swikela maḓaka .
Fhaṱa mbumbano na demokirasi zwa Afrika Tshipembe uri ḽi kone u vha fhethu ho teaho sa muvhuso wo ḓiimisaho kha muṱa wa tshaka .
19 Arali muhwelelwa o gwevhiwa ( o vhonwa mulandu ) , vhutshutshisi na vhaimeli vha nga ṋea vhuṱanzi na u amba na khothe malugana na tshigwevho tshine tsha ḓo ṋetshedzwa .
Tshiedza tshashu tshi sumbedza uri , mathomoni , hu ṱoḓea muthu muthihi nga egere , na uri , musi zwo no itwa , muthu muthihi kha egere mbili dziṅwe na dziṅwe zwi a ṱoḓea u londola tsimwa .
Bodo ya Vhueletshedzi ya Muṅwaleli Guṱe ( UNSG ) wa Mbumbano ya Dzitshakha nga ha Maḓi na Vhuthathatshili yo themendela u thomiwa ha Phanele ya Maimo a Nṱha ya Vhurangaphanḓa ha Mivhuso yo tou nangwaho nga ha Maḓi u ranga phanḓa vhurangeli nga ha maḓi na u khwinisa , nga murahu ha u ṱanganedzwa ha Adzhenda ya Mveledziso ya 2030 nga UNSG nga Khubvumedzi 2015 .
Khoro ya tsireledzo ya muvhuso yo vha iṅwe ya komiti dza khabinethe nṋa , vha nga kha ḓi vha vho no zwi ḓivha hezwo .
U ḓo isa phanḓa nga u engedza Vhuḽedzani ho Fhelelaho ha Tshiṱirathedzhiki hune mashango aya mavhili a kovhelana .
Maitele a katela tsedzuluso dza ndeme ya data , zwi tshi elana na maga a ndeme ya data o bulwaho afho nṱha , ane a tea u itwa na u sedzuluswa musi data i sa athu u khunyeledzwa .
Ndi a kona u mbudziso dza tholokanyonḓivho dzo ḓisendekaho nga zwe nda vhala .
Miraḓo i ṱhonifheaho , fhedziha ndi fanela u engedza uri zwiṅwe zwiṱiriki ri kha ḓi ṱangana na dziṅwe thaidzo zwihulwane ngei Lejweleputswa he ra vha na vhudzheneleli vhuhulwane vhuvhili kha ṅwaha wo fhiraho .
Tshumisano vhukati ha Bannga ya Vhukati na maanḓalanga a zwa masheleni ndi zwa ndeme kha u shumana na masiandaitwa a u gonya ha mitengo ya ndaka , na u kuvhanganya mbulungelo u itela u fhungudza tshandukommbi ya phimo ya thengiselano .
Ndi zwa ndeme uri vhudavhidzani nga maṅwalo vhu ḓo itwa na vhahumbeli vha mushumo vho vhewaho kha mutevhe fhedzi .
Hu katelwa zwikene zwa aḽiṱirasaundu zwa 2x2D nga vhuimana
Ndivhisi dzo imela kudzhenele kwa zwithu ku re ṱhanganelo nahone kwo eḓanelaho kha vhupulani ha kudzulele na , naho khamusi zwi si nga si fushe muthu muṅwe na muṅwe , i imela magumo a miṅwaha miṋa ya vhupulani ha nṱhesa , ṱhoḓisiso , u ṅwala , khanedzano , u vhudzisa , u sasaladza na u ṅwalulula .
Kha u thetsheleswa ha aphiḽi , mueletshedzi wa maanḓalanga o vha , zwo ralo , o kombetshedzwa u tenda , zwavhuḓi kha kuhumbulele kwanga , uri a vha na ndeme .
9.2.2. Miraḓo ya vhashumi vha GCIS vhone vhaṋe nga tshavho vha nga kha ḓi amba , u ṅwala , kana u rumela vhudavhidzani nga kha eḽekiṱhironiki nga luambo lune vha funa , fhedzi ho sedzwa uri vhoṱhe vhane vha vha tshipiḓa tsha vhudavhidzani uvho vha a pfa luambo kana nyambo dzine dza khou shumisiwa .
5.20. Na u vha fhethu huthihi na Afrika Tshipembe kha u tamela mashudu Vho Mama Winnie Mandela kha u swikelela miṅwaha ya mabebo ya 80 .
IDP ndi tshishumiswa tsha ndeme tshi khwaṱhisedzaho uri thandela dzo topolwaho na u itwa nga masipala dzi a elana na ṱhoḓea dza tshitshavha .
Honeha , vhunzhi ha tshumelo dza vhuṱhogwa a dzi na mikhwa na zwitandadi zwine zwa tea u ḓivhadza zwavhuḓi vhadzulapo malugana na zwo vha teaho .
Tshikhala kha khomishini tshi ḓo ḓadzwa u ya nga khethekanyoṱhukhu kha tshipiḓa tshi sa fhelelwi nga tshifhinga tsha muraḓo a siaho ofisi yawe .
Khoḽomu ya muholo : Hei i sumbedza tshelede ya muholo hu sa athu bviswa muthelo na dziṅwe mbuelo .
Nyambo nga ha khadzimiso dza tshayanzwalelo kha idzi phara ndi ine ya dovha hafhu ya katela na khadzimiso dza tshikalo tsha nzwalelo dza fhasi .
Hune ha vha na sisiṱeme dzo fhambanaho dzine dza tea u vanganywa , ndinganyiso ya faiḽi dza data i a ṱoḓea .
U ya fhethu he ha itea vhugevhenga
Vhanwe vha vhashumi vha na vhukoni ;
Ngauralo ri ṱanganedza ndivho yo sumbedziswaho ngei Copenhagen ya u engedza zwiko , hu tshi katela na nḓowelo na u fhungudza u haḓa miri .
Ndi khou lima ngade ya miroho .
Madzudzanyele o dzudzaneaho , vhupulani na vhukoni ha u dzhia tsheo .
Hafhu , u shayea ha tshishumiswa tsha masipala tsha u tshimbidza mveledziso zwi ḓo ita uri maṅwe masia a muvhuso a kombetshedze uri hu shumiswe mbekanyamushumo dzao dza mveledziso , dzine dza nga vha dzi si zwone zwipikwa zwa vhupo uho ha masipala .
U swika zwino ho no vhilwa R2 biḽioni nga vhatholi vha linganaho 29 000 , vha tshi khou itela vhaswa vha 270 000 .
Ni khou vhona khonani yaṋu e seli ha bada .
Ni nga engedza maṅwe mafhungo kha phosiṱara a no amba nga ha u sa lakatedza .
Ro pfa maipfi a vhaswa vhe vha matsha u ya Union Buildings vhege yo fhiraho , vha tshi khou ri kulumedza uri ri dzhie maga a u tsireledza pulanethe yashu .
Izwi zwo ita uri hu vhe na mutakalo na vhutshilo ha tshifhinga tshilapfu kha avho vho kavhiwaho .
Dzirasithi dzoṱhe dzi itwa thwii u bva kha Tshikwama tha Mbuelo tsha Lushaka tsho farwa nga Bannga ya Mbulungeo ya Afurika Tshipembe .
( 6 ) Muthu kana tshitshavha tshine vhuṋe hatsho ha mavu ha vha hu songo tsireledzea lwa mulayo nga mulandu wa milayo na zwiito zwa kale zwa tshiṱalula , u / tshi na pfanelo , u ya nga zwo bulwaho kha Mulayo wa Phalamennde , ya u wana vhuṋe vhu re mulayoni kana thandululo i linganaho .
Naho zwo ralo , tshivhalo tsha mutale u lemelaho kha muṱambuluwo ndi tshiṱuku kha manyoro a zwa vhubindudzi .
Sa i zwi vhunzhi ha vhupo vhu si na ḽaisentsi vhu sa anzeli u shumiswa zwavhuḓi , malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili a anzela u ṱanea , hune zwa vhanga tshutshedzo ya mutakalo khulwane , nga maanḓa kha nyimele dzine vhana vha wana hu fhethu hu kungaho ha u tambela .
( b ) tshifhinga tshine mugaganyagwama wa lushaka kana wa vunḓu wa ḓo vhewa ṱafulani ; nahone
A hu na tshiimiswa tshi re na khamphani ya vhukuma , tshibveledzwa , muthu , kana tshiwo nga u ḓiimisela kana nga kubulele .
) vhu ḓo salwa murahu nga mihasho yo teaho .
U zwimba kha meme dzavho dza mulomo ho vha hu khou tou bva u thoma nahone hu khou vhavha , nahone u dzula a tshi zwi ḓivha .
Ngona ya kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku
U shumisa zwikolo sa zwiendedzi zwa u tutuwedza tswikelelo ya vhagudi kha tshumelo dza nnyi na nnyi dzo fhambanaho dzi ngaho sa mutakalo , u fhungudzea ha vhushai , thikhedzo dza zwa muhumbulo na matshilisano , mitambo na mvelele .
Thomani zwa vhulimi na ṱhuṱhuwedzo ya mashumele .
Zwi katela :
( b ) Muthu ane a khou ita aphiḽi u tea u ṋetshedza mbuno dza u ita iyi aphiḽi ya ngomu , na uri u khou tama u fhindulwa nga nḓila ḓe nga ha aphiḽi na u badela tshelede yo randelwaho ya aphiḽi ( arali hu na mbadelo ) .
Ndi zwa ndeme zwauri vhathu vha bvise vhupfiwa havho na u shela mulenzhe , zwi sin a ndavha uri ndi zwa ndeme u swika ngafhi , sa izwi zwi tshi ḓo khwiṋisa kupfesesele na vhuṋe .
Naho zwo ralo , ndi thandela yo teaho kana ya ndeme hu tshi khou sedzwa mitengo mihulwane ya zwa matshilisano , vhupo na mbadelo dza masheleni zwo vhangiwaho nga u khethekanywa ha zwikhala kana fhethu hune ha vha hone .
4.3 . Khabinethe yo ṱanganedza maga a tsheo a SADC nga ha Vhutsireledzo na Mulalo kha khaedu ya mafhungo a zwino a poḽotiki ya ngei Lesotho , he ya vusulusa vhuimo ha thikhedzo yavho kha SADC vhune ha hanedzana na ndingedzo dzoṱhe dza u shandula muvhuso zwi lwaho na ndayotewa .
Ro thoma tshikwama tshi aluwaho tsha 800 miḽioni ya dzi rannda mahoḽa . U swika zwino , vhubindudzi ha masheleni a fhiraho 400 miḽioni ya dzirannda kha thandela dza ikonomi i aluwaho ho themendelwa kha mimasipala , zwiṅwe zwipiḓa zwa muvhuso , madzangano a tshitshavha na sekithara dza phuraivethe kha mavunḓu oṱhe .
U dovha wa alusa dzangalelo ḽa lushaka lwa Afrika Tshipembe na u ṱuṱuwedza zwa nyaluso ya mbambadzo na vhuendelamashango .
Zwa vhuṱoli ha zwa matshilele na zwone zwi vho thoma u shumiswa kha Tshumelo dzoṱhe dza Muvhuso .
Muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli a nga vusuludza mugaganyagwama nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Ndi zwa ndeme u vhona uri muthu o tiwaho u na vhuḓifhinduleli ha u dzudzanya pulane iyi u thivhela nyimele ine hu si vhe na muthu a ne a hwala vhuḓifhinduleli ha u dzudzanya pulane .
Khakhathi dzo dzhiela tshoṱhe fhasi nyaluwo ya Afrika na u salelisa murahu ndingedzo dza u fhungudza vhushai .
7.9 . Miraḓo ya khorondangi ya Bodo ya Zhendedzi ḽa Mafhungo a Thekinoḽodzhi a Muvhuso :
Vhubindudzi ndi ha ndeme kha u alusa ikonomi yashu na u sika mishumo nga tshikalo tshine tshi ḓo fhungudza zwihulwane tshikalo tsha vhushayamushumo kha tshiimo tsha zwino .
Hu na u kandekanya khethekanyo ya 9 ya Ndayotewa , sa izwi mbetshelo i tshi dzhiiwa sa i re na tshiṱalula- hu na vhuṱanzi -ho sendekaho kha luvalo , lutendo na mvelele .
Ndaela ya phesenthe yo tiwaho i ḓo ṋekedzwa lwa miṅwedzi i sa fhiri ya 12 , vha ḓo tea u vusuludza ndaela u bva afho .
Muhasho u na sisiṱeme dza u ṱavhanya kha u ṋea tsivhudzo u ya nga khonṱiraka dzi fhelelwaho nga tshifhinga kha tshifhinga tsha miṅwedzi miraru u itela u thivhela u engedzedzwa u songo fanelaho .
Iḽi fhungo ḽa u laṱwa ha malaṱwa ḽo vhonwa kha miṅwaha ya zwinozwino fhedzi musi vhuḓifhinduleli ha zwa ndaulo ya malaṱwa ho pfukiselwa kha Muhasho wa zwa Mupo .
Izwi zwi nga nḓila iyi nga maanḓa kha vhunzhi na tshenzhemo dza zwa vhorapfunzo vha vharema kha sia iḽo .
Sa tshipiḓa tsha mushumo washu wa vhulavhelesi , Ministri u sedza tsinisa kha vhugevhenga vhu kwamaho vhafumakadzi na vhana nga nḓila i livhanaho .
Zwa mveledziso ya nḓowetshumo ndi vhuḓifhinduleli ha sekhithara ya phuraivethe , hune muvhuso wa tea u vhona uri hu khou vha na nyimele yo teaho na u vha hone ha tsumbo dza tshumisano u itela u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi .
A si uri muṅwe na muṅwe u dinwa nga zwithu zwi no fana .
Kha nyimele iyi u linganyiswa ha pfanelo dza vhathu vha re na tshitzhili na pfanelo dza vhathu nga u angaredza na fhungo ḽa uri hu nga vha hu na pfanelo dzo khetheaho kana mishumo i bvaho kha tshiimo tsha u vha na tshitzhili , zwi a ṱolwa .
Ndi nga wana hani khophi ya IDP ?
Nga phambano , musi vhana vha tshi ṱuṱuwedzwa u hana luambo lwa ḓamuni lwa havho , mveledziso ya luambo lwonolwo i a ima na mutheo wa muhumbulo na vhuṋe zwa ngudo zwi dzhielwa fhasi .
U vhona uri hu na ipfi ḽa vhukuma ḽa vhashai vhane ngangoho vha shaya vhukoni na zwikili na zwone zwi a konḓa u fhirisa modele wa u ṱanganedzwa .
Kha miṅwaha miraru iḓaho , thendelo ya mbadelo dza u pfukisa Thikhedzo ya masheleni ya tshiofisi a dzi nga ḓo lingana u vhambela na vhuḓikumedzeli vhu re hone nahone zwi ḓo thivhela lwo kalulaho nḓila ya nyaluwo yo lavhelelwaho yo bulwaho kha Pulane heyi ya Tshiṱirathedzhiki arali dza sa tshimbidzwa zwavhuḓi .
A hu na mbambadzo ine ya tea u itwa kha bada ya nnyi na nnyi .
Ndingedzo dzi khou itwa u linge dza u wana zwiko zwa ndambedzo u tandulula khaedu sa zwe zwa sumbedziswa afho nṱha .
Nzudzanyo ya zwino i ita uri muofisiri wa zwa muvhalelano wa Mutakalo a vhe na vhuḓifhinduleli a zwibviswa zwoṱhe na kushumele kwa mbekanyamushumo , hu si na mukano wo livhaho kha nyito dze dza livhisa kha zwibviswa izwo .
Tshipiḓa tsha tshivhumbeo tsho ṱanḓavhuwaho u ya matungo kanzhi tshi wanala fhasi mathomoni .
Vhahumbeli vha mushumo vho litshaho mushumo nga nṱhani ha u aluwa u bva kha Tshumelo ya Tshitshavha vha na u ḓivha uri vha nga si tsha tholiwa kana vho vhudzwa uri mutakalo a u tsha tenda uri vha shume a vha nga ḓo sedziwa .
U ita uri zwi leluwe u swikela Phalamennde , hu na mbekanyamushumo ine ya pfi " Mem-ber's Interface " ine khayo vhathu vhaswa vha nga ṱangana na miraḓo ya Phalamennde nga muthihi muthihi nga ha mafhungo a vha kwamaho .
U vhona zwauri hu a swikelelwa tshumelo nyangaredzi dza vhomakone vhuongeloni .
1.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya fhululedza vhaofisiri vhoṱhe khathihi na vha ndangulo ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo vhe - nga nnḓa ha u thoma u shumisa maga a mutakalo na tsireledzo zwikoloni nga ṅwaha wa 2020 u itela u tsireledza vhagudisi na vhagudi kha Dwadze ḽa Vairasi ya corona ( COVID-19 ) - vho shuma vha sa neti u itela u swikela mvelelo idzi dza maṱiriki dzi takadzaho .
Dzhenisani ṱhoho dza mafhungo kha pulane yaṋu tshikhalani tshi re afho fhasi .
2 . Vha ṋetshedze dzina na nomboro dzavho dza luṱingo dzine vha khou founela ngadzo .
AsgiSA yo ṱalula thaidzo , fhedzi zwinzhi zwi tea u itwa u itela u dzi fhelisa .
U tou bva mathomoni ro vha ri na tshumisano na Masipala wa Laingsburg , na uri ro vha ri tshi khou dzula ri tshi vha vhudza uri ṱhoḓisiso dzi khou tshimbila hani .
U shumisa maṱanganyi kha u vhumba mafhungotserekano .
Tshikolo tshi bva nga vhuya .
Zwo thusa feḓeresheni dzo fhambanaho kha u dzudzanya mitambo yapo ya dzitshaka , na kha u dzhenelela havho kha mitambo ya seli ha malwanzhe .
Vhukati ha mbekanyamaitele dzo tendelwaho , ro bveledza Muvhigo wa Madzinginywa kha Mbilo ya u Farwa u itela u khwinisa ndangulo ya vhafariwa vho humiselwaho ngomu tshiṱokisini kha tshumelo ya Muhasho wa Tshumelo ya Ndulamiso .
Kha ḽa Afurika Tsipembe u pfuka muthelo , zwi tshi nga vha nga u ṋea tshiṱatamennde tsha vhufhura kana u sa ḓiṅwalisela muthelo ndi mulandu wa vhugevhenga hu na ndaṱiso dzi katelaho faini na tshikhala tsha u dzula dzhele .
Ngei London , vho pikisana na mashango maṅwe a malo , vha wina tshiphuga tsha u thoma .
Zwitatamennde zwa masheleni zwo tou anganyelwaho kana zwa kale
Nga nṱhani ha hezwo , ri dzula ro fara kha tshikalo tsha A.
Ngau tou katela , ri ḓi hudza nga mvelaphanḓa kha mbekanyamushumo ya vhushaka .
Tshiṱaṱamennde tsha Muṱangano wa Khabinethe nga Vidio wa Ḽavhuraru , 11 Shundunthule 2022
Ndo ri Mulayo wa Minerala na Mveledziso ya Zwishumiswa zwa Phurotheḽiamu u ḓiswe hafhu Phalamenndeni uri hu khakhuluswe zwiṅwe zwo ṱahelaho zwa mulayotewa na maṅwe mafhungo .
Nyolo na ndangulo ya zwikhala kha ḓorobo zwoṱhe ndi zwa ndeme arali fhethu hu sa khou ya u vha fhethu ha vhukuma ho sedzwaho kana hu humbulelwaho u itela vhugevhenga .
5.1 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Mulayotibe wa Tshumelo ya Zwannḓa , wa 2015 Phalamenndeni .
Kha matshudeni , ri ḓo ṋetshedza bugu dza u shumela khadzo dzo leluwaho u shumisa nga nyambo dzoṱhe dza 11 .
Tshivhalo tshe ra tshi ṋea tshi katela vhaṅwe vha vhe vha ita khumbelo ya mufarelo kha vhoṱhe .
Ṱhalutshedzo dzo shanduliswa u itela u vhea mafhungo khagala .
Vhatholi vha anzela u lingedza u thusa vhashumi uri vha pfesese pulane na u dzhia tsheo dzavhuḓi , tshiṅwe tshifhinga vha tshi khou shumisa vhaeletshedzi vha no bva nnḓa .
Nga muhumbulo wanga , ri tea u swikelela tshithihi hu si na ndavha uri zwi ri ḓurela hani .
Tshiṱori tshi bvelela ngafhi ?
Tshiṅwe hafhu , mashango a fanaho na Mozambique , Zambia na Tanzania a na vhukoni vhuhulwane vhu songo shumiswaho u ya nga zwiko zwa lushaka fhedzi ṱhahelelo ya vhathu vho teaho na khephithala ya masheleni zwa u shumisa zwiko ezwi nga nḓila yo fhelelaho .
Vhushaka vhukati ha vhamagi na mabindu khathihi na dziholosele ho vha , tshifhingani tsha kale , ho ḓalesa nyambedzano dzi konḓaho hune muṅwe na muṅwe wavho a vha o sedza madzangalelo awe .
Musi no no fhedza mufhindulano , u shumiseni kha u ita ḽitambwa henefho kiḽasini .
Themphuḽeithi i si na tshithu ( yo ḓadziwa )
U swikelela mafhungo a vhuṋe
Mushumo uyu u sedzana na thekheniki na kuitele kune kwa ḓo shumiswa u vhea iṱo thandela tshifhinga tshoṱhe tsha mutevheṱhandu wayo na u sala murahu varebulu dza thandela khulwane ṱhanu - shedulu , mitengo , zwiḓiswa , khwaḽithi na mbuelo .
Kha siaṱari ḽiṅwe , muthu a nga sumbedzisa zwiteṅwa zwa PAIA sa mutheo wa khaṱhululo
Mvetomveto ya mugaganyagwama i tea u lugiswa hu tshe na tshifhinga u itela u tendela vhukwamani ho teaho na Komiti dza Wadi na zwiṅwe zwigwada zwa vhadzhiamikovhe kha vhupo , zwi katelaho zwitshavha kha phurosese ya u pulana .
Nyendedzi dza ndango nga iwe muṋe mitha , kha vha dzudze minwe yavho i kule na sikeiḽi .
Vhonetshelani ni kha masia o fhambananaho ni vhone musi muvhala wa maḓi a re na mafhi u tshi shanduka zwiṱuku .
Ngei Mauritania na Ghana , sa tsumbo , ndango khulwane yo ṋewa ṱhoho dza vhadededzi kha u akhireditha na u ṋekedza ṱhanziela , zwi fhungudzaho mushumo wa vhalavhelesi kha zwa u ṋekedza ṱhanziela .
U tamba matambwa a zwiṱori , nyimbo na zwidade .
URI oganogiramu ya Vhulanguli ha zwa Gwama i khwiniswe nga nḓila yo teaho na u ṰANGANEDZWA .
A i khou amba nga ha kushumisele kwa ṱhavhela u itela dziṅwe ndivho u fana na maḓi a u nwa , a u sheledza na a mishumo ya zwa nḓowetshumo .
Khabinethe i bvela phanḓa na u livhuwa vhudzheneli hashu kha nyambedzano dzi manḓafhadzaho nga u rali .
Nga nḓila yeneyo , mabindu o vha na ndozwo kha miṅwedzi ya u thoma ya thengiso nga ṅwambo wa mbadelo dza u thoma bindu dzi re nṱha .
Zwi a takadza vhukuma uri ri khou lingedza u rengisa tshumelo dza muvhuso na u fhelisa mikano ya muvhuso kha vhudavhidzani nga mitshini , hafhu , vhunga Vho Bill vho sumbedza zwavhuḓi , hu na ṱhoḓea ya u dzhenelela ha muvhuso nga maanḓa kha thikhedzo ya vhugudisi kha vhuimo hoṱhe ha ikonomi ya mafhungo na ṱhoḓisiso na mveledziso kha ikonomi ya mafhugo arali ri sa khou ṱoḓa u dzula ro ḓisendeka kha thekhinoḽodzhi ya vhaṅwe kha sekithara ya thekhinoḽodzhi ya mafhungo .
Zwikili zwa mutheo zwi teaho u gudiwa u itela tsireledzo ya maḓini ya mutheo ndi u vhudzula , vhudzula maḓini , u bonyolowa maḓini na u rembulusa ṱhoho nga ngomu maḓini .
Nga nḓila iyi zwitshavha zwi nga kona u hana vhushaka vhune khaho vho vha vha tshi tambudziwa .
U thivhela uhu hu ḓo kungedzelwa hoṱhehoṱhe na u vhewa kha tsumbanḓila , nahone hu ḓo vha na nḓila dza u pambuwa dzi re hone .
Vha humbule nga ha uri vha muambi ḓe .
Ṱhoho : U tsireledza muvhili wanga - Awara 4
Zwenezwo , u sekena ha zwiṱaraṱa zwa phanḓa ha zwitentsi , yunitsi nnzhi dza vhudzulo dzi a kovhana kha mbadelo ya tshumelo na uri mbadelo ya themamveledziso nga yuniti ya vhudzulo i vha fhasi .
8.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa u fariwa ha vhathu vha tshivhalo vha khou ṱumanywaho na zwa u tswa , u wanala na masheleni o hombokiwaho khathihi na maitele a tshanḓanguvhoni .
Zwikili zwa maitele a zwa saintsi ; maitele a u ita ṱhoḓisiso hune ha katela vhusedzi , u vhambedza , u khethekanya , u kala / ela , tshenzhemo , na vhudavhidzani .
Nṱha dzo dzinginywaho ndi :
( d ) u ṱuṱuwedza vhupo ho tsireledzeaho na mutakalo wavhuḓi ;
Ri dovha ra elelwa na u hulisa Vho-Harry Schwarz , vhe nga mbilu vhuṱungu vha lovha vhege yo fhiraho .
Maga a mbetshelwa dza ndeme arali i nga ṱaha o no dzudzanyiwa shangoni ḽashu ho katelwa zwibadela zwo no topolwaho kha mavundu oṱhe uri a shumane na Ebola .
Hu na khonadzeo ya khombo ya malwadze a bvaho kha thukhitha dzi vhangaho khombo na kha tshikha na zwiṅwe zwibveledzwa zwa zwifuwo zwi hwalaho zwitzhili zwivhangaho khombo .
Hu re na tshivhalo tsha nṱha , kuḽoraidi i ṱangana na mutale u engedza u tshinyadza nga u engedzedza okisidasi .
Vunḓu na ḽone ḽi khou vha na ṱhoḓea khulwane ya maḓi ine , u ya nga mulangavunḓu , ya fhira zwihulwane maḓi ane a vha hone khathihi na ṱhahelelo ya vhubindudzi kha themamveledziso khulwane .
Rekhodo dza eḽekiṱhironiki dzi itwa nga nḓila ya eḽekiṱhironiki na u vhewa nga nḓila ya thekinolodzhi nga khompyutha .
Nazwo zwo ralo , munanguludzo wa tshifhinga tsha u ṱavha u tea u vha nga nḓila ine i tendelaho tshiliṅwa uri tshi bvelele nga tshifhinga tsha nyimele ya kilima yo lugelaho tshiliṅwa .
Mushonga a u tou ṱoḓea nga u tou ralo fhedzi u anzela u randelwa wo ṱanganyiswa na ayoni .
Nga nnḓa ha nyimele yo raloho , ayo maga a nga ita uri hu vhe na u sa anḓana huhulwane kha vhathu .
1.25 Nga murahu ha muṱangano wo bulwaho afho nṱha ( kha vha lavhelese kha phara ya 1.6 ) hu re na vha zwiimiswa izwi : SAPRA , SAPC ( zwo imelwa nga LHR ) na Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala ; na nga murahu ha u ṱanganedzwa ha ḽikumedzwa ḽo khwiṋiswaho ḽi tshi bva kha izwi zwiimiswa , Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo ( SALRC ) yo ita ṱhoḓisiso ya mathomo ya u lavhelesa khonadzeo ya u katela ṱhoḓisisi iyi kha mbekanyamushumo dzayo ( Khomishini ) .
Phesenthe dza fumi dza vhathu vha shumisa tshumelo dza ambuḽentsi nga ṅwaha sa dzo vhalelwaho u bva kha kushumele kwa kale .
1.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhaṋetshedzi vha Zwibveledzwa kha zwa Vhulimi wa 2018 Phalamenndeni .
Ri nga si kone u xelelwa nga vhuṱumani na zwitshavha ; kana ra tendela khaedu idzo dza dzhiela fhasi maitele a vhuḓifhinduleli na vhukwamani a re nga ngomu kha kuvhusele kwavhuḓi kha ḽevele iyi .
Ni a kona u topola nzulele ya mufhindulano ?
Naa ri shumisa hani tshiṱirathedzhi tshashu ?
Ni nga si dzule hafha ni noṱhe , Mandu , " ndi Anna tshi fhindula .
Musi KwaZulu-Natala ḽi tshi ḓo vha ḽi ṋemuṱa wa mushumo wa Lushaka , Muhasho wa Mutakalo u khou vha ṋemuṱa wa u mushumo wa u nyeṱulelana vho sedzana zwifhaṱuwo ya Vhakwameaho u ḓivhadza na u nyeṱulela vhakwameaho nga ndugiselo khathihi na bula pulane dza tshihumbudzo tsha Ḓuvha ḽa Aids ḽa Ḽifhasi .
Maṅwe mafhungo a ndeme ane a ṱoḓa u dzhielwa nzhele
Zwenezwino , Phalamennde yo vha na vhupfiwa ha vhathu ha u thoma Phalamenndeni , mvelelo dza vhupfiwa ha vhathu uho dzo vha mini ?
Data iyi a i ṱoḓi u kuvhanganywa tshifhinga tshoṱhe fhedzi i tea u khwaṱhisedzwa nga ṅwaha .
Mitambo yo livhanywa kha nyumeresi na ḽitheresi sa , nyimbo na zwidade , na zwiṱori zwa u dzhenelela , u ita tshivhumbeo tsha ḽeḓere nga musudzuluwo , u ṅwala dzina nga zwikunwe , u amba zwo fhamabanaho ( u kokodza , u somba , u tatamuwa , u kwatama , u mona nga u ṱavhanya ) .
Ri ḓo khwiṋisa nḓisedzo ya madzulo a u tou hira sa izwi vhaṅwe vhathu vha tshi ḓa dziḓoroboni vha vha vha songo ḓa lwa tshoṱhe .
U tshimbidza maitele aya zwavhuḓi , hu tea u sumbedziswa murafho , mbeu na vhuimo ha vhuholefhali .
U tshimbila kha thambo zwanḓa zwi nṱha ha ṱhoho , zwanḓa zwi muṱanani , zwanḓa zwi khunduni
Dzingamufhe ya vhupo i elana na zwishumiswa zwo kunaho zwi katelaho mabunga , u wanalea ha vhudzulo ho eḓanaho fhethu ha u lindela , u wanalea ha maḓi a u nwa , na vhupo vhune ho tsireledzea na u fhungudza phiriso ya malwadze .
U ṱana hu takadzaho nga Yuniti i shumaho nga Bere ya Tshwane yo khwaṱhisedza vhukoni hayo ha u thivhela vhugevhenga na u fariwa ha vhahumbulelwa .
Mupeleto na vhukhakhi ha girama zwi songo dzhielwa nṱha
Mbadelo khulwane dza u fhirisela dzi katela na mbadelo dza u phulusa zwikolodo zwo itwaho nga vhaṅwe tenda muvhuso usa ṱanganedze tshikolodo kana u wana mbilo malugana na mukolodi .
3 Ho bvelela mini nga marahu
Kha ri ambe :
Muṅwe wa mishumo ya ndeme wa mudededzi wa Gireidi ya Ṱ ndi u sika vhupo ho tsireledzeaho , ho kunaho nah u vhavhalelaho , hune vhagudi vha fhiwa tshikhala ( tshifhinga ) tsho linganaho tsha u tamba na u wanulula ḽifhasi nga u dededzwa ho tsireledzwaho nga mudededzi wavho .
Muzika , ipfi na u dzinginyisa muvhili , hu tshi tevhelwa tshikalo tsha muungo ( phitshi ) : nṱha na fhasi
Tshipeisa Dokotela wavho a nga dzinginya uri vha shumise tshipeisa na tsha u fembedza khathihi .
U vhuya hayani ha vhunzhi ha vhakonesi avha ndi ngoho ya ndeme ya mvelele na ikonomi ine ra sa khou i londa kha khombo yashu .
Vhadzheneli vha thengisophikhisano vha lavhelelwa uri vha sumbedzise mutengo wa nṱhesa vho ḓitika nga u khunyeledzwa ha vhupo hoṱhe u ya nga zwine zwa khou tea u sedzwa khazwo hu tshi katelwa na mbadelo dzoṱhe , dzo katelaho na VAT , kha thandela .
Ro tende uri ri ḓo kombetshedza uri mulayo u shume kha zwiitisi zwa khovhakhombo khulwane hu tshi katelwa na :
Nga u ita nga u ralo , muṅwe na muṅwe u a vhuyelwa , hu katelwa zwigwada zwa mveledziso ya tshitshavha , tshitshavha tshone tshiṋe na bindu .
Sisiṱeme ya Ndangulo ya Ndeme ya Phevimennde : Ndivho ya Dathabeisi ya Sisiṱeme ya Ndangulo ya Ndeme ya Phevimennde ine ya khou lavhelelwa na ya masheleni o badelwaho phanḓa musi mushumo u tshi thoma i ḓo vha ya u ṋetshedza zwidodombedzwa kha zwivhumbeo zwa dzibada na zwivhumbeo zwa semende zwi langwaho nga davhi .
Olani tshifanyiso kha khavara .
Zwikalo zwa ikonomi zwi hone arali zwi tshi konadzea u engedza muelo tshikati na u kovhekanya mitengo tshayatshanduko u mona na vhagudiswa vhanzhi .
Nomboro ya luṱingo ya mushumoni : Nḓila ine ya takalelwa ya vhudavhidzani :
Muṱa na dzikhonani dza muhashi na murangaphanḓa makone , Vho Xolani Gwala .
Finland ḽo rwela ṱari mushumo nga ha zwishumiswa zwiswa zwo vhalaho zwine zwa khou ḓo thoma u shuma kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
( b ) Vhusimamilayo vhu tshi nga kundelwa u khetha Mulangavunḓu hu saathu fhela maḓuvha a 30 u bva musi hu tshi vha na tshikhala tshi si na muthu .
U ṅwala na u ṱalutshedza mafhungo ( mafhungo a 6 kana a 8 ) kha ṱhoho , a tshi itela u shela mulenzhe kha bugu ya ḽaiburari ya kiḽasi .
A na khonadzeo khulwane ya mbuyedzedzo , ndiliso na u fha vhapondwa tshifhinga tsha u fha mihumbulo yavho .
U ḓo valelwa hu tshi khou tevhedzwa zwitandadi zwo randelwaho zwa fhasisa zwo tiwaho u tsireledza tshirunzi tshawe na pfanelo dza vhathu dzo teaho .
Vhatshimbidzi vha CBP vha tea u shuma na vha re na dzangalelo vhoṱhe u ita uri phurosese i shume . mishumoitwa
Tshumiso ya masheleni i songo tendelwaho i ṱaluswa sa tshinyalelo kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele nahone hune a vha o wanala murahu , zworalo a ya ṱaluswa sa mbuelo kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele .
U lingwa ha mbeu u itela mbilahelo na khanedzano
Hu dzhiiwa uri muhumbulo u rengwa nga ṅwedzi une wa ḓo shumiswa ngawo .
Tshipikwa tsha Muhasho wa Gauteng wa Mveledziso ya Themamveledziso ( DID ) ndi u bveledza na u londola nyimele dza themamveledziso ya ikonomi ya matshilisano dzine dza tendela vhathu vhoṱhe vha vundu vha tshi shela mulenzhe nga mafulufulu kha nyaluwo ya ikonomi yawo .
Mveledziso dzoṱhe dza themamveledziso na dza mashumele dzi ḓo dzhiela nṱha ṱhoḓea ya u sikwa ha mishumo na mveledziso ya vhukoni .
Dzhielani nzhele : A hu tou vha na ṱhoḓea dza u katela na mutevheṱhaḓu wa maḓi nga hetshi tshifhinga
Mushumo wavho ndi u ṱola na u sedzulusa thandela iyo ( sa tsumbo : u ṱhogomela phakha ) zwi itwaho nga misi nga kha u dalela fhethu honoho na u ḓisa kha Komiti ya Wadi arali tshumelo iyo i sa khou itwa .
Masipala u dovha wa ṱalulwa nga zwikhala zwa mishumo zwo fhimiwaho na ḽevele dza nṱha dza u shaya mushumo na u sa kona u vhala na u ṅwala .
Gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa R1 560 nga muunḓiwa na R2 346 nga muṱa
Mulayo wa Ndinganelo ya Mushumo ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha mulayo kha heḽi sia .
U khetekanya maipfi a madungo manzhi a tshi ya kha dungo ḽithihi , ( tsumbo , mbulumaḓi )
U vhala tshiṱori tsha musalauno .
Musi yo imiswa nga nḓila ya horizonthala , thambo ya u imisela nṱha i fanela u vha kha tsha monde tsha mulavhelesi na bennde tswuku i nga nṱha .
Kha u ṱalusa thaidzo , masipala u dzhiela nṱha mihumbulo ya vhathu nga ha thaidzo na ṱhoḓea dzavho , mbuno khathihi na mbalombalo .
Ri tea u kwengweledzwa u ambedzana nga ha itshi tshikhala na vhahumbeli vha phanḓa ha vha ṱalukanywaho .
Ndi tshipikwa tshashu tsha mathomo u vhuedza tshifhinga tsho tambiseaho kha uno ṅwaha u itela u khwiṋisa mvelelo dza zwa pfunzo , u bva kha miṅwaha ya mathomo u ya kha zwikolo zwihulwane na zwikolo zwa pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi .
U shumisa thandela - u ita uri thandela kana pulane ya mushumo i shume .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muṋe wa goloi u vhona uri ḽaisentsi i a vusuludzwa .
Sa zwe nda vha ndi tshi khou sumbedza kha atikiḽi iḽa , miombano ya vhafumakadzi i a fana .
Uri mbetshelo i sa bve nnḓa ha Ndayotewa , hu na ṱhoḓea ya uri mbetshelo i vhe na phungudzelo .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha themo ya 1 .
Tshinyalelo i khethekanywa sa tshelede arali thundu na tshumelo zwo shumiswa kha tshelede ya u thoma thandela .
Kha vha davhidzane nga ha tshifhinga na fhethu ha muṱangano hu tshe na tshifhinga .
U dzhiwa hafhu sa zwa ndeme ho dovha hafhu ha itwa u itela uri hu vhe na masheleni a thandela dza themamveledziso .
Arali vha tshi wana masheleni a ndambedzo zwi songo tea , vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u a badela murahu , nga nnḓa ha musi Muhasho wa Mveledzisophanda ya Tshitshavha u tshi nga fushea uri vho vha vha sa zwi ḓivhi uri a vho ngo tea u wana masheleni ayo .
Naho zwi khagala uri ndangulo ya mavu na mveledziso vhuponi ha ḓoroboni na vhuponi ha mahayani zwi ḓo kwama mimasipala malugana na nḓisedzo ya vhudzulo nga vhunzhi khathihi na tshumelo dziṅwe-vho dza matshilisano na uri , hezwi zwi ṱoḓa tshumisano ya mivhuso ya u tsitsa na u tou buḓa .
Hezwi zwi katela u tamba musi muthu e mushumoni .
Fhedziha , naho hu na thaidzo idzi dzi sa timatimisi , vhupo ha lushaka na hone vhu vhonala vhu tshi fhulufhedzisa .
Ndondolo ḓambuwo i ita uri hu vhe na u ratha u bva kha ndondolo ya zwo goḓombelaho u ya kha vhupo dzivhuluwa ; zwihulwane arali hu uri u ḓilondota ha muthu a hu konadzei , u tshatshiwa hu na muthusi zwo tea u itela u fhola ha mulwadze .
Tshiṱori tshi tea u vha na mathomo , mutumbu na magumo .
Hu ḓo dzhielwa nṱha zwigwada zwa vhathu vhe vha vha vha vha sa dzhielwi nṱha kale .
Hu ṱoḓea tshanduko u tsireledza vhupo hu tshi khou tendelwa shango u wana mbuelo kha mbulungelo dza minerala .
4.1 . Khabinethe yo themendela u tholiwa hafhu ha miraḓo ya 15 na mudzulatshidulo wa Bodo ya Zhendedzi ḽa Tshikhalani ya Lushaka lwa Afurika Tshipembe .
Mbekanyamushumo ya pfushi yo sedza zwigwada zwi re khomboni u khwaṱhisedza mvelelo dza mutakalo dzo khwiṋiswaho kha mutakalo wa ṅwana na wa vhafumakadzi , HIV , AIDS , TB , ART na tshumelo dzo ḓisendekaho nga zwitshavha .
IDP i vhumba mutheo wa ndangulo ya mugaganyagwama na kushumele .
Mathukhwi a khemikhala na a mishonga kanzhi o vha a a tshi gwedzhiwa nga ḓireini kana a katelwa na mathukhwi a re khombo .
Ṱhoḓisiso i ḓo katela masia oṱhe a thekhinoḽodzhi ya mafhungo i shumiswaho zwikoloni , hu tshi katelwa sisiṱeme dza inthanethe dza zwino .
U nanga ( Rekhodo dza u thola )
Zwo fhambana na mashango manzhi , Afrika Tshipembe ḽo dzhena kha vilili ḽi na mufhalala wa muvhalelano na tshikolodo tsha muvhuso tshi re fhasi ho sedzwa ḓivha zwa kale .
Khwiṋiso dzo engedzedza kushumele kwa zwa mushumo kwa NYDA kha u ṱanḓavhudza hune ḽa tea u swika hone na u engedza kufhindulele kwaḽo kha ṱhoḓea dza vhaswa .
( 1 ) Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka i nga ita khumbelo kha Khothe ya zwa Mulayotewa uri hu itwe ndaela ya u sumba uri Mulayotibe wo no phasiswaho nga Phalamennde kana tshipiḓa tsha Mulayo a zwi elani na Mulayotewa .
Muhanga wa zwa mulayo wa SARS wo sedzuluswaho une wa ṱoḓa vhukati ha zwiṅwe u ḓivha mbekanyamitele zwino dzi shumiswaho u pima maanḓa a songo ṋetshedzwaho izwi a zwiimiswa zwa muvhuso zwo dzhenelaho kha tshumiso ya ndaṱiso na thendelo kha mbadelo ya dzieriasi dza muthelo .
Thikhedzo i ḓo fhiwa muimeli muthihi kha vharumelazwivhambadzwa vho ḓi ṅwalisaho kha lwendo lwa mashangoni a nnḓa ho sedzwa zwitevhelaho :
3 . Pulane ya ( yo ḓisendekaho nga ) Ndugelo ya Lushaka ya Khalaṅwaha nga khalaṅwaha ya Khalaṅwaha ya Tshilimo ya 2020-21
6.2 . Muhasho wa Vhuendelamashango wo vha nemuṱa wa Samithi ya u Shandukisa Vhuendelamashango ha Lushaka nga ḽa 30 u swika ḽa 31 Tshimedzi 2017 fhasi ha thero : " Vhuendelamashango ha Vhoṱhe : u Shanduka , u Aluwa na u vha ha Tshoṱhe " , zwe zwa swikisa kha u bviswa ha Muvhigo wa u Shandukisa Sekithara ya Shango na u rwelwa ṱari ha Tourism Broad-Based Black Economic Empowerment ( B-BBEE ) Portal na Tshikwama tsha u Shandukisa Vhuendelamashango .
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano wo renga zwibveledzwa u bva kha miṱanganelano yapo ya 43 nga R1 684 238.21 , zwi tshi tshimbilelana na madzinginywa a u renga zwapo .
Vhaeni vha vhuṱhogwa vha ḽifhasi , nga maanḓa Mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Khomishini ya Afurika , Vho-Jean Ping ;
Mbekanyamushumo ya u galatsha vho bveledzaho pfunzo dzavho dza digirii na maitele a mveledziso ya vhukoni a muvhuso wapo i tea u thomiwa u itela u kunga vhathu vhane vha khou ṱoḓa mushumo vha khwine .
Vhunzhi ha nḓivhadzo na mbuyelo dza SARS dzi na tshikhala tsha u ṅwala zwidodombedzwa zwiswa zwa aḓirese .
Zwitatisiṱika zwa mbambadzo na China zwi isa phanḓa na u sumbedza khonadzeo ine ya kha ḓi vha hone ya u ṱanḓavhudza vhushaka ha mbambadzo .
Yo vha yo vhewa fhethu kha vundu u itela u langa kushumele kwa tshigwada tsha zwiṱitshi zwa mapholisa .
Vhathu vho badelaho nga matshilo avho , vho bva kha tshaka dzo fhambanaho .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha tea u ḓivha milayo iyi .
khothe nga u ṱavhanya u wana ndaela ya u shakulisa uya nga Mulayo wa Thivhelo ya u Shakuliswa zwi siho Mulayoni na Mulayo wa Mavu wa u Dzula zwi siho Mulayoni , 1998 .
Vhuḓifari havhuḓi na tshumisano zwi nga ṱuṱuwedzwa nga kha u shumisa sisiṱeme ya u topola yo teaho kha u vhekanya khethekanyo dzo fhambanaho dza vhafariwa .
Kha vha rumele khophi ya u ṅwaliswa nga fhasi ha Mulayo 36 wa 1947 na khumbelo yavho .
Tshigwada tsha zwa mitambo tsho xelelwa nga muṅwe wa vharwa vha funwaho vhukuma mathomoni a vhege , Vho Joost van der Westhuizen .
Zwi tshi engedzea : Mvelelo dza tshanduko dzi vha khulwane musi tshifhinga tshi tshi fhira .
Nḓisedzo i bvelelaho ya themamveledziso i sa nyeṱhi i ṱoḓa u fhaṱa tshumisano na vhadzhiamikovhe vhane vha katela miraḓo ya tshitshavha , vhaofisiri vha masipala , vhakhantseḽara , vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha , vharangaphanḓa vha sialala na vhaṋetshedzatshumelo .
U londola nḓevhe
Mepe wa nḓila yo phulwaho nga vhathu mathomoni yo vha i na dzibennde dzi imelaho nyelelo ya mutshimbili mihulwane vhukati ha dzizounu dzo kaliwaho zwavhuḓi vhu na mikano i bvaho kha giridi i leluwaho kana u bva kha kiḽasiṱa dza mushumo wa kushumele kwa mavu .
U sa lenga u khunyeledza na u paḓaladza zwitatamennde zwa ṅwaha nga ṅwaha zwa gwama , u vhiga malugana na nyimele ya gwama na phaḓaladzo ya mafhungomatsivhudzi a zwa gwama .
Izwi zwo ḓa u ṋetshedza nga vhuḓalo nga ha u thoma na u tshimbidza dzikomiti dza wadi .
U sa katelwa hu ḓo , naho zwo ralo , shuma musi hu tshi itwa mishumo ya tshiofisi .
Muthu ufhio na ufhio a pfukaho kana u kundelwa u tevhedza khethekanyo iyi u na mulandu wa vhukhakhi .
12.2 . I ḓo tikedza dziSMME nga kha tshumelo dza mveledziso ya mabindu , u a thusa kha u swikelela mimaragani , u khwinisa tswikelelo yavho kha u wana masheleni na u thusa kha u leludza muhwalo wa zwa ndaulo na milayo kha mabindu maṱuku .
Mbuletshedzo ya mbekanyamaitele , pulane na mbekanyamushumo dza Muhasho wo teaho dzo itelwaho u khwaṱhisedza u tevhedzwa ha mbekanyamaitele dzawo nga zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso na vhathu .
Ṱhanganedzo ya ndayotewa dza tshitandadi na dzikhoudu dza vhuḓifari zwa zwino zwi khou khunyeledzwa sa nḓila ya redzhisiṱiresheni yo fhelelaho , hune ha ḓo vhewa mutheo wa vhuḓifhinduleli ha vharangaphanḓa vha dzangano kha miraḓo yavho .
Vhafumakadzi vha ri vho tzhipiwa hu u ḓilifhedzela kha munna .
Mapholisa vha ḓo ṱoḓisisa mulandu na u tama u ithaviwa vhaṅwe vhathu vha re tsini navho sa tshipiḓa tsha ṱhoḓisiso , sa tsumbo , muthu wa u thoma we vha mu vhudza nga ha u tzhipiwa ndi ṱhanzi khulwane kha mulandu .
Mbalombalo dza zwa vhugevhenga dza kotara ya vhuraru na ya vhuṋa dzi ḓo bviswa nga ṅwedzi wa Luhuhi na wa Shundunthule 2022 nga u sielisana.
U vhala nga vhavhili vhavhili / e eṱhe ( kha tshifhinga tsho tiwaho tsha luambo )
2.19 Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i ṋetshedza mutevhe wa themendelo dzine ya ṱoḓa Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo i tshi dzi lavhelesa musi i tshi ita tsedzuluso .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha themo 1 .
Ndi mvelele dza phoḽisi u khwinifhadza mutsho wa u vhulungela sekhithara dza phuraivethe ; na u sumbedza nḓila siani ḽa zwa masheleni na u ṱola phoḽisi nga nḓila ine ya ḓo engedza twsikelelo kha tshumelo na u fhungudza muhwalo wa inifulesheni ngeno ri tshi ḓo khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi uri i ime fhethu huthihi nahone i dzule lwa tshifhinga tshilapfu .
Luṱa lwa 0 u ṋetshedza mafhungo manzhi nga ha zwigwada zwa kutshilele .
Kha ḽiṅwalo iḽi nyolo dzi shumisa nzulele ya dzhomeṱiri , ine ya nga sa giridi na phiniwiḽi , u itela u bvisela khagala vhushaka ha ndeme .
Hezwi zwi katela kha nyimele nnzhi zwiṱukusa nga nḓila ya fhethu ha ṱhoḓisiso .
Foramu ya CBP na Masipala i shumiswa sa pulatifomo ya u rerisana nga mafhungotsivhudzi a u monithara na u ela khathihi na u davhidzana vhukati ha vhashelamulenzhe vha ha masipala na vhaimeli vha komiti ya wadi vha re ngomu ha CBP .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe u shumisa maḓi nga nḓila ya u a vhavhalela na u a vhulunga .
Naho zwo ralo , nḓowelo u mona na ḽifhasi , ndi ya u sika theo ya mulayo yo khetheaho zwi ḓisendeka nga zwishumiswa zwa mashangoḓavha zwi elanaho na vhufheṱashango .
Mbadelo dzo lavhelelwaho u itela khetho dzo fhambanaho , hu u dzhiela nṱha vhashumi , zwishumiswa na ṱhoḓea dziṅwe na dziṅwe dza zwiko .
Maitele a u thola o vha o livhiswa kha zwitandadi zwe zwa randelwa nga mbekanyamaitele sa zwe zwa buliwa kha ḽiṅwalo ḽa Maga a Ndaulo ya Vhashumi .
U sainela hu no itwa tshifhinga tshoṱhe ha madalo e vha hone hu tshi tevhedzwa Sheduḽu Ya Kushumele kwa Rakonṱiraka kana mutevhe wa zwi no tea u itiwa .
Kha vha fare matshudeni oṱhe u eḓana , hu nga vha matshudeni a dzitshaka kana vhapo .
Muhulwane wa tshumelo dza vhuongi ha phukha wa vuṋdu u tea u ṱanzilela uri huna zwiko zwo linganaho zwa u vhea iṱo kha tshiimo tsha bulasi tshifhinga tshoṱhe , na uri kutshimbilele kwa ṋari nga ngomu ha bulasi na nga nnḓa ku nga langea na na uri zwi ḓo konadzea u shumana na zwo khakheaho nga u ṱavhanya .
- u engedza vhunzhi ha muḓagasi une khamphani dza tea u ḓibveledzela hu si na ṱhoḓea ya u tea u vha na ḽaisentsi u swika kha 100 megawathi ( MW ) ;
Ho vhumbiwa zwigwada zwa Phanele u itela u haseledza nga ha mbilaelo .
Mutsho wa tshifhefho
Miṅwe milayo i thusaho u fhindula mbudziso dzi bvaho kha miraḓo ya tshitshavha .
Kuhumbulele , maitele na kupfesesele kwo shumiswaho u ṱalutshedza mawanwa zwi tea u ṱalutshedzwa zwavhuḓi u itela uri mutheo wa khaṱhulo ya ndeme u khagala .
Ni kone u vhekanga zwivhumbwa u bva kha tshiṱukusa u ya kha tshihulwanesa .
Nga heḽi ḓuvha ri ḓo pembelela mvelaphanḓa ya demokhrasi kha shango ḽashu na pfanelo na tshifhinga tshine ra ḓi phina nga tsho kha demokhrasi , u sa khethulula nga lukanda na nga mbeu kha ḽa Afurika Tshipembe .
U ela uri komiti dza wadi dzo kala hani makumedzwa ayo na zwone ndi zwa ndeme .
Kushumiselwe na nzivhanyedziselo
Miraḓo ya tshitshavha ine ya thusa vhathu
Mutumbu Ambani uri ho itea mini kha mutumbu .
Vharangaphanḓa vha zwigwada zwa thimu vha nga ṱola uri miraḓo ya thimu itisa hani na uri arali zwithu zwoṱhe zwi ngonani .
Zwikhala zwi ḓo vha hone zwa u ṱuṱuwedza mitakalo na uri tshitshavha tshi ṱoliwe u itela u vhona malwadze a khuroniki nga u ṱavhanya .
2.4 . Musi Afrika Tshipembe na dzhango ḽoṱhe ḽa Afrika vha tshi khou bvela phanḓa na u ya kha gondo ḽa maṱhakheni ḽi livhaho kha u alusa ikonomi ya dzhango , Khabinethe i dovha ya ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Foramu ya Vhubindudzi ya Afrika , ine ya khou bvelela zwa zwino u swikela nga ḽa 9 Lara , ngei Johannesburg . Foramu ya Vhubindudzi ha Afrika yo vhidzwaho nga Bannga ya Mveledziso ya Afrika .
Vhukoni ha u kona u sumbedza u pfesesa Mulayo wa Zwiko zwi Tshilaho Lwanzheni kana Mulayo wa Matshimbidzele a zwa Vhugevhenga khathihi na u shumiswa zwi khagala ha iyi milayo mivhili , zwi ḓo shuma sa themendelo kha idzo khumbelo .
3.3 . Mbuelo dza mutakalo dza u vha muthu o haelwaho dzi katela u sa ḓiwana wo valelwa vhuongeloni nga murahu ha u kavhiwa nga COVID-19 .
Khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe u itela bindu
Zwishumiswa na ndaela dzo linganaho dzi a ṋetshedzwa u itela ndondolo , ndivhanyiso , u kunakisa , na u thivhululwa ha mitshini
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo BI-947 na BI-29 .
Ho sedzwa gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa sibadela na gumofulu ḽituku la R156 492 nga muṱa nga ṅwaha
4.7 . Zhendedzi ḽa Thekinoḽodzhi na Mafhungo ḽa Muvhuso ( SITA ) naṅwaha ḽi ḓo vha ṋemuḓi wa Muṱangano wa Thekhinoḽodzhi wa Muvhuso wa Vhufumi , une wa sedzesa kha sekithara ya nnyi na nnyi kha nḓisedzo ya tshumelo ya ICT .
Thebulu iyi i na zwiṱaluli zwa mbumbo fhedzi u fana na vhupo , ḓiresi ya vhudzulo na khoudu ya masipala une ya bva hone .
Ngeno hu na uri hu na u ḓivhiwa ha vhuleme vhu re hone kha u langa vhuongelo vhuhulwane nga maanḓa , a hu vhonali hu tshi nga hu na thendelano nga vhuongelo ha saizi ya vhuḓisa .
Thero dzi sumbedzisa Vhufa ha Afrika Tshipembe ( ha kale na ha zwino ) , phukha dza muno na zwe zwa swikelela zwitshavhani nahone a wela kha zwivhumbeo zwa mangwende zwa musalauno zwa ḽifhasi .
Rakhonṱhiraka u tea u ita nzudzanyo dzo teaho dza u dzula lwa tshifhinganyana ha dzipala na u vhofhiwa ha tshifhirisafulufulu arali zwo tea .
Furemiweke ya thandela , kana fureme ya ḽogo i tea u katela : tshipikwa tsha thandela nga u angaredza ndivho ya thandela mvelelo .
Kha ṅwaha uyo maanḓalanga o rwelaṱari vhurangeli nga maanḓa ho khwiniswaho u itela nḓila dzavho dza kutshilele .
Ngauralo , ri ḓo tea u sedza fhungo iḽi nga u swikisa ṱafulani Mulayotibe wa Mukovho wo Khetheaho nga u ṱavhanyedza u itela u kovhela tshipiḓa tshihulwane thikhedzo ya masheleni a R230 biḽioni ine Eskom ya ḓo i ṱoḓa kha miṅwaha i fhiraho 10 i ḓaho .
Kha pH i re hone nahone ri tshi humbulela uri bwindi ḽa masephenene a zwo omaho zwo kalula zwi tshi vhambedzwa na Cd .
Mbadelo ya ḽifhasi ya R1 068 , ine ya katela mitengo yoṱhe i elanaho ya ndondolo nga murahu ha nyito hu sa athu fhela ṅwedzi ho itwa nyito
U rumelwa ha thandela ine zwiitisi zwi ṱanganedzeaho zwa u i humisela murahu zwo no rumelwa a dzi nga vulwi .
Vhuraḓo ha UNSC ho dovha hafhu ha ṋetshedza Afurika Tshipembe tshikhala tsha u khwaṱhisedza vhushaka na mashango mahulwane a vhaḽedzani ane a khou bvelela a no nga sa - Brazil , India , Nigeria na China - e a vha a na vhuraḓo ha Khoro na Afurika Tshipembe .
Ho sedzwa phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho , maitele na u ṅwaliswa kha zwiimiswa zwo teaho zwa mulayo 100% ya mutengo wa Tshikimu - arali zwo imela u valelwa sibadela hu ḓo shuma mbuelo ya u valelwa sibadela - Vhuteamiṱa
I fanela u vha nga fhasi ha muhanga wa kushumele wa mbekanyamaitele dza lushaka dzo bveledzwaho nga mihasho yo teaho ya muvhuso .
4.2 . Maitele a Thengiso na Thengo zwa zwino o no khunyeledzwa nahone a dovha a sainelwa nga vha Muhasho wa Mabindu a Muvhuso na vha Takatso Consortium .
Hezwi ndi ha musi mme awevha tshi vha dzudzanyela zwithu zwi nyanyulaho zwa u ita .
- Vhadzimi vha mililo khathihi na vhalanguli vhavho vha 109 vhe vha rumelwa nga Muhasho wa zwa Maḓaka , Vhureakhovhe na Mupo une wa khou shuma kha Mbekanyamushumo ya zwa Mulilo uri vha thuse kha ndingedzo dza u lwa na u dzima mililo vunḓuni ḽa Manitoba ngei Canada .
( a ) Tsireledzo ya lushaka i tea u sumbedza vhuḓikumedzeli ha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe , sa vhathu nga vhoṱhe na lushaka , ha u tshila nga nḓila ya ndinganyiso , u tshila nga Iwa mulalo na pfano , u vhofholowa kha nyofho na u ṱoḓa , khathihi na u ṱoḓa u tshila vhutshilo ha khwine .
Matshilo a re na mushumo a ndaka nga muthu kha khethekanyo a mbo ḓi sedzuluswa na u dzudzanywa arali o fanela kha datumu iṅwe na iṅwe ya u vhiga .
Hu na zwikhukhulisi zwi si gathi zwine zwa nga khakhisa u thoma u shumiswa ha pulane dza vhupo ho lavheleswaho khaho .
Ri a ḓivhudzisa uri ro ita mini nga nḓila yone kha miṅwaha ya u thoma ya fumi nahone ro kundelwa ngafhi .
Ri nga si bvelele kha tshipikwa tshashu tsha u lulamisa vhuḓifari ha vhutshinyi arali hu si na thikhedzo ya nnḓa na u dzhenelela .
( i ) Zwitatamennde zwa Thero / Sia ḽa u Guda , Tsumbamaitele ya Mbekanyamushumo dza u Guda na Tsumbamaitele a Mbekanyamushumo dza u Linga dza Gireidi ya Ṱ- 9 na Gireidi ya 10 -12 ;
U vhulunga nga sekithara dza phuraivethe hu nṱha nga maanḓa u fhirisa zwe zwavha zwi zwone .
ndededzi ya kuavhele kwa tshifhinga
U leludza u amba nga therifi dza khethekanyo khulwane , hu shuma zwi tevhelaho :
Zwikolo dza sekondari zwi shela mulenzhe muhulwane kha u engedza tshikhala tsha muthu tsha u nga kona u tholwa .
Nḓila ine tshikirini tsha luṱingothendeleki lwavho tsha ḓo vha tshi ngayo arali vha tshi khou rumela SMS u itela u vhona masheleni avho ane a vha hone kha mbuelo dza ḓuvha na ḓuvha ndi heyi .
Kha vha dzhiele nzhele : Vhalingiwa vho nangiwaho vha nga tea u ita ndingo dza vhukoni .
Vha na nzudzanyo dza u vhiga ?
( 2 ) Mulayo wa lushaka u bula tshaka dza vhomasipala vhane vha fanela u vhumbiwa kha khethekanyo iṅwe na iṅwe .
Ṱhahelelo ya vhukoni ho teaho vhure hone ndi iṅwe thaidzo khulwane kha dzingu .
Bugupfarwa yo itelwa u ṋetshedza vhakhantseḽara na miraḓo ya komiti dza wadi mutevhe wa maga ane vha tea u a shumisa musi vha tshi khou shuma kha komiti dza wadi dzavho .
U itela u kwengweledza vhadededzi vhane ndi kale vha kha sisteme uri vha ṱutshela u ya u awela kana u litsha mushumo nga u ḓigana u shuma navho u itela u khwinisa nyimele dza tshumelo .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha une wa khou sedzuluswa zwigwada zwinzhi zwi tshimbilelanaho zwo ṋetshedza tshumelo kha Muhasho .
Kereke i nga shela mulenzhe kha mishumo minzhi i elanaho na u ṱhogomela mufunzi , i katelaho :
Ṱhalutshedzo - Yuniti ya vhufamuraḓo musi yo ṱanḓavhudzwa nga maanḓa i nga ṱalutshedzwa sa yuniti ine khayo thimu yo fhelelaho i na nḓivho nga ndondolo ya mulwadze wa vhufamuraḓo na u ṋetshedza ndondolo kha mulwadze uyo .
Khoudu ya 2 : Hei ndi ya thuthuthu , ya dovha ya katela tshibisana , bisi kana goloi ya u hwala thundu , zwi re na tshileme tshi sa fhiri 3 500kg .
Talani mutalo u no ṱanganya fhungo ḽi re kha bogisi ḽa muvhala wa lutombo na fhungo ḽi re kha bogisi ḽa ṱaḓa .
Khombo ndi ya u vha na ndangulo ya khombo i sa shumiho , yunithi dza ngangomu dza odithi na komiti dza odithi dzi shumaho ngomu ha mimasipala .
Tshikwama itshi tshi ḓo langwa nga nga fhasi ha Tshiimiswa tsha u Laṱa Mathukhwi a re na Muhasaladzo tsha Lushaka .
Iṱo , sa tsumbo , ḽi lavhelesa tshithu , fhedzi vhuluvhi hu a tshi ṱalukanya ha ṱalusa tshithu itsho .
Musudzuluwo wo dzhia ḽiga ḽihulu nahone ḽi konḓaho ḽa u ṱahisa mulevho wauri swina ḽine ḽa vha hone kha shango ḽashu ndi maitele a u tsikeledza na tshiṱalula , hu si vhathu vha vhatshena .
Phambano dza saizi ya bammbiri na tshivhumbeo , ṱuṱuwedzani u shuma kha zwikalo zwo fhambanaho
Afrika Tshipembe ḽo ita mvelephanḓa kha khwiniso ya matshilisano na ikonomi na u tandululula zwikhukhulisi zwa nyaluwo ya ikonomi .
Ri ṱoḓa u khwaṱhisedza mulayo uyu na vhuimo hashu zwenezwo ri nanga u voutha ra lwa na ḽikumedzwa .
Arali maitele a mulalo a si konadzee , masiandoitwa a vhathu vha ayo mashango na dzhango ḽa Afrika a ḓo vha makhaulambilu .
Dokotela ane a khou vha alafha u ḓo ḓadza fomo nga nḓila ye zwa sumbedziswa zwone .
Nga hetshi tshifhinga , muthu a nga ṱoḓa u dzhia tshifhinga , nga kha vhone , Mufarisa Mulangadzulo , u livhuwa minisiṱa kha zwoṱhe zwo swikelelwaho u swika zwino .
Phimo ya u mbuelo yo ḓisendeka nga u fhelisa na u pfukisela ha Muhasho , hu tshi kovhiwa nga ṱhanganyelo ya vhashumi .
Sisteme ya zwiḽiwa ya ḽifhasi ye ya bvelela kha dzidikheidi dza zwino a yo ngo swikela zwavhuḓi tsireledzo ya zwiḽiwa , mutakalo wavhuḓi , na pfushi dzi pfalaho dza vhashai na vha re na nḓala .
Mveledziso ya Tshiporo ya Moloto i ḓo vha sisiṱeme ya vhuendi ho ṱanganelanaho vhune ha ḓo vha na tshiporo tsha tshidimela sa mutheo na dziṅwe nḓila dza vhuendi - nga mannḓa dzibasi na dzithekhisi - dzine dza ḓo ṋetshedza tshumelo dza thusedzo .
U ḓadzisa kha zwenezwi , ri na vhukoni ho fhelelaho ha u bveledza zwithusamufemo fhano hayani , sanithaiza dza zwanḓa , maski ya tshifhaṱuwo ya maimo a nṱha kha zwa mishonga khathihi na magiḽafu hu tshi katelwa na mishonga ya phodzo na ya u dzidzivhadza .
Zwidodombedzwa zwa zwa mihasho i kungedzelaho zwi a ṅwalwa kha Sikhu ḽa .
Fhethu afho hu nga vha silaha ine ya vha mulayoni , senthara ya mbebiso dza phukha ine ya vha mulayoni , senthara ya khuvhanganyo ine ya vha mulayoni , bulasi ine ya vha mulayoni , pfulo ine ya vha mulayoni , ḽimaga ḽa zwiḽiwa ḽine ḽa vha mulayoni , ḓulu ḽa zwiḽiwa ḽine ḽa vha mulayoni , etc .
Tshumelo iyi i thusa vhathu u vhiga muthu o xelaho .
Hu tshi tendelwa u ṱaṱisana uho , muhaṱuli o funzeaho , e na u koloṅwa , o hana u ṋe ndaela ya mushumo .
Tshipikwa tsha u thivhela u pfukisela u bva kha mme u ya kha ṅwana tsho swikelelwa , nga tshivhalo tshi sumbedzaho u tsa u bva kha u fhira 3.5% nga 2010 u ya kha 1.8% nga 2014 .
U vhala maipfi a foniki a kha fhungo na zwiṅwe zwibveledzwa . nyito dza fomaḽa 1 :
Hezwi zwi ḓo vhona uri nḓisedzo ya dzinnḓu i khou shumiswa u fhaṱulula dziḓorobo ṱhukhu na khulwane , khathihi na u khwaṱhisa u bvelela miṱani .
Kha ri ṅwale Tangedzelani zwifanyiso zwi no sumbedza zwine na takalela tshilimo .
Naho zwo ralo , hune vha ṱoḓa u bvisa rennde ya ikonomi i sa bveledzi zwinzhi nga vhuḓifari vhu si ha muṱaṱisano ri ḓo ḓisa maanḓa oṱhe a mulayo wa muṱaṱisano uri a tevhedzwe .
Mulayo wa dzitshaka , mulayo wa ndayotewa na mulayo wa vhutshinyi yo ṱuṱuwedzwa .
Mawanwa u bva kha zwigwada a sumbedza uri vhashumi vha halwa vha si vha tshiofisi tsireledzo ṱhukhu ya mishumoni , hu si na khonṱhiraka kana tsireledzo u bva kha maitele a si avhuḓi , nahone vho tholelwa u shuma mishumo yo vhalaho , hu si na ṱhalutshedzo ya mushumo yo khwaṱhaho .
Kha vha humise fomo na ṱhanziela ya u ḓi ṅwalisa ya NPO na tshitatamennde muhashoni .
Phambano dza ndeme idzi dzo sumbedziswa kha mishumo ya mbeu yo thomiwaho nga mvelele yashu , u fana na :
Mufariwa u tenda uri a ho ngo vha na thaidzo ye ya vha i hone .
Kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho , ho vha na tswikelelo khulwane dzo itwaho kha u engedzwa u wanala ha tshumelo dzi ngaho dza maḓi , tshampungane na muḓagasi .
( b ) fhethu huṅwe na huṅwe hune mmbi ya khou shumiswa ;
Vho ita khuwelelo kha vharangaphanḓa uri vha lingedze uri hu vhe na tshanduko khulwane vhukuma kha u vusulusa nyaluwo ya ikonomi khathihi na u sika mishumo ine ra i ṱoḓa nga vhunzhi .
Mivhigo ya masheleni a maanḓalanga apo i ṱanganyiswa i kha muvhigo wa thungo wa ṅwaha nga ṅwaha une wa fana na kuvhigele kwa masheleni a muvhuso wa vhukati .
Vho Ndau vho vha vhe na nḓala nga maanḓa .
Vharangaphanḓa avha vho vhea madzangalelo a lushaka , madzangalelo a vhoṱhe , nṱha ha madzangalelo a muthu nga muthihi nahone kha maṅwe masia , nṱha ha vhuponyi havho vhone vhaṋe .
Mushumi muthihi o ḓo imiswa na malamba awe ho lindelwa mvelelo dza tsenguluso .
U londota kana u ita uri hu vhe na ndalamo kha muṅwalo wa u ganḓisa
Naho zwi sa tou konadzea tshoṱhe u dzudza thempheretsha dzi fhethu huthihi madamuni a khovhe , fhedzi hune dza thothonyela hone ndi zwa ndeme u dzudza thempheretsha yo linganelaho nahone phambano ine ya vha hone i tea u vha i ṱhukhusa .
Muvhigo wa khonadzeo u sumbedzaho mafhungo a fushaho u itela u langa arali kana zwi songo ralo uri thandela i tea u itwa .
U shumisa zwiga zwa u vhala nga ngona , tsumbo , maḽeḓere danzi , zwitopo , zwiga zwa mbudziso , khoma , zwigagarukela na zwiḓevhe .
Hezwi zwi sika zwikhala kha vhubveledzi na kha vhupo ha makwevho a dzitshaka na dzingu na u engedzea ha zwimbeledzwa Masipalani wa Maluti-A-Phofung .
2.13 . Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha mvelelo dza vhulanguli ha odithi kha tshanduko ngomu ha ndingedzo dza Madzangano a Mitambo a Lushaka .
Ḽihori ḽi dzhia vhuimo ha vhurangaphanḓa kha dzangano ka sia ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mafhungo a uri Eskom i nga ya kha maraga ya zwa masheleni na u kuvhanganya masheleni a phuraivethe kha phimo dza nzwalelo dza nṱha ndi a ndeme vhukuma kha ikonomi khulwane .
ZWINE ZWA DZULA ZWI HONE U ITELA U RENGWA HU TSHI TEVHEDZWA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) ( a ) ( ii ) :
Hezwi zwiamba uri vhagudi kha Vhuimo ha Fhasi , vhagudi vha lingwa nga nḓila ya nyambedzano , ḓirama ya u edzisela ( role play ) na u sumbembedza maitele nga maanḓa kha Vhutsila na Pfunzo ya Nyonyoloso , hu uri u vhiga ha u tou ṅwala hu tshi itea zwavhuḓi kha Nḓivho Thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha .
Naho u Sedzwa hafhu ha Vhupileli ho livhiswa kha u ṋetshedza kuitele kwo fhelelaho kwa tsireledzo , khwaṱhisedzo ya mishumo yayo i ḓo vha ṱhukhu nga mvelo , ngeno mushumo wayo wa vhuswole u tshi tea u vha tshone tshithu tshihulwane tshe wa sedza khatsho na masia a kushumele .
Ndango ya u dzhena i tea u katela mulayo ya uri vha si vha shumi a vho ngo tendelwa kha vhupo hu si na ane vha khou tshimbila nae .
U lugisela mbekanyamushumo ya u fhaṱa Rakhonṱhiraka u tea u shumisana na Muinzhiniara nahone mbekanyamushumo i tea u dzhiela nṱha pfananyo ya mishumo yoṱhe .
Zwitshavha zwashu zwi tea u ṋewa maanḓa a u guda pfanelo dzavho dzo themendelwaho nga ndayotewa , dzine dza ḓo ṋekedza zwikhala zwi linganaho kha vhoṱhe zwa u ita zwa mvelele yashu na u ḓiphiṋa nga mbofholowo ya vhathu .
Hezwi zwi thusa kha u ita uri vhuendi ha tshitshavha vhu kungese .
Mishumo ya kiḽasini na milayo
Ṱhaṅwe muṅwe muthu u fanela u ri thusa u sedza phanḓa kha u dzhena hashu kha ḓana ḽa miṅwaha na miṅwaha ya tshigidi miswa na khaedu na zwikhala zwoṱhe zwawo zwi iteaho nga nṱhani ha izwi .
2 . Mudzulatshidulo na Mufarisamudzulatshidulo wa Bodo ya Vhalanguli vha Tshikwama tsha Khombo dza Badani :
U rwelwa ṱari ha Tshikimu tsha Nḓisedzo ya Maḓi ya Vaal Gamagara tsha R18 biḽioni ine ya vha thandela ya mvusuludzo na khwiniso ngei Kapa Devhula nga Minisita wa Maḓi na Vhuthathatshili , Vho Nomvula Mokonyane i ḓo thusa vhathu vhane vha nga eḓana 150 000 kha ḓorobo tharu na mivhundu ya 23 musi yo fhela .
CBP ndi tshumisano vhukati ha tshitshavha , masipala na vhakhantseḽara .
Arali mivhigo ine ya shumiswa sa tshipiḓa tsha u vhiga na u vhea iṱo thandela i sa athu u nangiwa sa tshipiḓa tsha u dzudzanya Ofisi ya Thandela , i fanela u nangiwa zwino .
Ndivho ya SSS ho vha u ela kilima ya dzangano vhukati ha vhashumi u ya nga mihumbulo na ngelekanyo dzavho dza Muhasho kathihi na vhupo havho ha mushumo na ha kushumele .
u sedzana na khaedu dza Ikonomi ya Vhuvhili ;
Nga maṅwe maipfi , tshivhumbeo tshavho a tshi nga vhi na ndinganyiso yo lavhelelwaho ya muṅwalo wavhuḓi .
Hezwi zwi katela u sedzulusa nḓila ine muvhuso wa tshimbidza mushumo ngayo u tandulula khaedu dzo livhanaho na vhabindudzi na u khwinisa ṱhuṱhuwedzo dza mbekanyamaitele a vhubindudzi hashu na pulane dza u fhaṱa dzashu .
Ho vha hu ḓuvha ḽanga ḽa mabebo .
Maḓi a lwanzhe
U lumelisa vhathu vhane ra vha ḓivha na vhane ra si vha ḓivhe
Nahone ro zwi ḓivha nga tshifhinga itsho uri izwo zwe ra vha ri tshi khou zwi lwela zwo konadzea nga maanḓa , nga tshifhinga itsho .
Dzingu ḽa Musina-Makhado ndi tshipiḓa hafhu tsha Vhurangeli ha Mveledziso ya Tshikhala ya Trans-Limpopo nahone ḽo dzula zwavhuḓi u itela u ṱanganelana ha dzingu na vhuṱumani na Mozambique , Zimbabwe na Botswana .
Hedzi dokhumenthe dzi a wanalea nga fomathi
Zwigwada zwi rerisana na u fhindula mbudziso zwi kha zwigwada zwiṱuku .
arali vha sa shumi , Tshikwama Tshandindakhombo tsha Vhashayaho Mushumo ( UIF ) " bugu dala " kana ṱhanziela yavho ya u vhofholowa mushumoni ibvaho kha mutholi wavho kha mushomo wo fhelaho
Kwamana na muṅwalisi o tendelwaho wa shango ḽine vha khou ṱunḓa khaḽo .
Tswayo na rekhodo zwi tea u vusuluswa .
Mulayotibe u ṱoḓa u khwiṋisa tsireledzo kha zwi kwamaho u pfuluswa ha zwibveledzwa zwa zwimela u itela zwa u rengiselwa nnḓa khathihi na zwa u ṱunḓa .
Ndo ḓo kona u zwi vhona uri vhathu zwa a zwi takalela hezwi ngauri Komiti yashu yo dzhia minetse ya fhasi ha ya fumi , na hone ro vha ro no fhedza ro no ṱuwa , ngauri a hu na o hanedzaho .
a lwone , vha nga i wana nga luambo lwo shumiswaho kha rekhodo tshetsho tshifhinga .
Muraḓo ha tsha vha muraḓo ( muraḓo o ḓibvisaho , a sa athu ṅwaliswa ) Khoudu ya muunḓiwa yo khakhea :
Zwiṅwe hafhu , mbuelo dzine ya dzi bveledza ndi dza ndeme vhutshiloni na kha khonadzeo ya mbadelo dza miḽioni dza vhashumi u fhira na vhavhambadzi vha muvhili vhone vhane .
Kha dziṅwe kheisi , vhathu vha a balelwa u tshimbila zwikhala zwilapfu .
Tshanduko yo navhaho siani ḽa mvelephanḓa ine ya ḓo i ḓiswa nga thandela iyi
Vhorabulasi vha eletshedzwa u bvelaphanḓa na u khwaṱhisedza uri zwifuwo zwi dzula zwi kha ndinganyiso na vhukoni ha ndondolo na u ṋekedza iṅwe pfulo zwi katelwaho matombo a u ṋanzwa u itela u fha zwifuwo pfushi dzo linganaho .
U ṱanganyiswa ha inthanethe na nyanḓadzamafhungo zwo dovha zwa tou dzhenelela kha sekhithara nga huhulu hu tshi tevhedzwa ṱhoḓea dza ITU kha mashango u itela u pfukhela kha didzhithala .
Humbelani khonani yaṋu a dzudzanye mvetamveto yaṋu ni kone u ṅwala zwe na shandukisa afho tshikhalani tshe na ṋewa .
Tshiṱuṱuwedzi tshihulwane tsha ndango ya miṅwaha i ḓaho ya tswikelelo musi hu tshi fhaṱiwa ḓorobo ntswa Afrika Tshipembe tshi ḓo vha u litsha zwa kuitele kwa uri u khwiniswa ha themamveledziso hu khomishiniwa hu tshi itelwa u fhungudza tsitsikano , hu sa sedziwi vhupo .
Kha vhupo ha ḓoroboni zwi a vhonala vhukuma ngeno khaedu ya u livhana na vhushai vhune ha khou ṋaṋa kha vhupo ha mahayani i kha ḓi vha hone .
Vhambedzani vhuṱanzi hawe na zwine na humbula zwone nga tshiwo itsho .
Kha zwiteṅwa zwa tshivhumbeo , mazhendedzi a u ela o dzhiela nṱha uri muvhuso u nga ṱoḓa u sumbedzisa vhuḓikumedzeli vhu hulwane kha u shumisa mbekanyamaitele dzi fanaho u lwa na khaedu dza zwa matshilisano dzi sa gumi dzi nga ho sa u shaya mushumo .
U shumana na vhathu
Ndivho ndi u shumisa sisiṱeme ya pfukiselo muṱavha u ḓadza , nga maga , vhukovhela ha zounu ya phendelashango ya Vhuimangalavha nga muṱavha na u vula vhupo ho wanwaho murahu uvhu u itela mveledziso .
Vhunzhi ha vhathu vha bvaho kha ḽṅwe shango vhane luambo na mvelele yavho zwa fhambana kana vha bva kha ḽiṅwe vundu kana ḓorobo , zwi nga vhanga khuḓano .
Ndi khou hana zwoṱhe nṋe kana vhana vho vha vhe zwipiḓa tsha mbadelo dzifhio na dzifhio dzi humbulelwaho kana vho vha na nḓivho yazwo musi zwo ralo .
Lavhelesani thebuḽu i re afho ni vhone tsumbo dza masala a lushaka ulu .
Kha vha fare tsha u fembedza tshavho tshi tou ima vha vale mulomo wavho u mona na tsha u fembedza .
Olani tshifanyisoni tshi sumbedza zwine na ita vhusiku .
U vhala zwe a ṅwala , a tshi thoma na u khakhulula vhukhakhi .
Muhumbulo wa sia ḽithihi wa uri vhanna vha na vhukoni
Tshifanyiso tsha zwithu zwi tshilaho zwo fhambanaho zwa Afrika Tshipembe zwa tshakha dzoṱhe dza zwimela na zwipuka , zwishumiswa zwazwo zwa dzhenetiki , na ikhosisisiṱeme ine zwa wanala khayo Tshifanyiso nga : Meg Jordi
Naho zwo ralo , mashudu mavhuya ndi uri vhunzhi ha vhathu vhane vha kavhiwa nga tshitzhili vha ḓo vha na tsumbadwadze dzine dza sa tou dinesa .
Mulayo wa zwi tshilaho zwo fhambanaho na ndaulo dza BABS zwi sumbedza ṱhoḓea dza ndeme kha avho vhane vha khou shumisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
Poswo na dzone dzi nga si ḓadzwe nga ṅwambo wa u timatima ha nyelelo ya ndambedzo .
Muhumbeli wa mushumo wa vhukuma hu ḓo vha muthu ane zwikili zwawe zwa vhudavhidzani na vhushaka na vhaṅwe zwa tikedzwa nga nḓivho ya sekhithara ya dzinnḓu na u pfesesa mbekanyamaitele dza mafhungo a dzinnḓu na muvhuso zwa zwino .
Ndi vhuḓifhinduleli ha komiti ya wadi , khathihi na muraḓo wa khoro ya wadi , u ḓadza zwikhala zwa mushumo kha komiti ya wadi .
Arali masipala u si na vhukoni kana masheleni a u kona u ita izwi , hu tea u shumiswa iṅwe nḓila u khwinifhadza dziṅwe tshumelo .
Rekhodo dza thempheretsha , u tsela fhasi na u vhofha tshipiḓa tsha mutsiko tshiṅwe na tshiṅwe zwi ḓo vheiwa , nahone khophi tharu dza rekhodo idzi dzi tea u ṋetshedzwa musi hu tshi fhedzwa .
Hu dovha ha vha fhethu hune ha kona u ṱanganedza zwithu zwine zwa vha zwiga , zwine zwa nga sa zwithu zwa tshihumbudzo .
Ambani nga phindulo dza mbudziso dzi tevhelaho .
Vhudzuloni ha mbofholowo , mulalo na u bvelela , mashango manzhi a nga murahu ha vhukoloni o tshenzhela zwo fhambanaho na izwo .
U kona u saukanya mafhungo a tshi bva kha tshifanyiso , tshinepe tshi re kha magazini , phosiṱara , khungedzelo na zwiṅwevho .
Ṱhoḓea ya ndeme ya u langula kutshimbidzele kwoṱhe ndi u lugisa pulane ya kukutshimbidzele na mugaganyagwama , hu tshi katelwa na ndugiselo dza ndangulo dza u shumisa CBP .
Khabinethe i ita khuwelelo kha mahoro oṱhe a polotiki u ḓi bvisa kha u nyadza mushumo wa tshiimiswa itshi tsha ndeme tsho ḓiimisaho tshine tsha tikedza demokirasi yashu .
Mbekanyamaitele dzashu dza thendara dzi a dzhia sia kha vhoramabindu vha vhafumakadzi na vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Tshikalo tsha u ela nga tshivhalo tsha ṱhahelelo ya vhuvhiludzi kha zwikalo zwa tshifhinga tsho fhambanaho nga u ralo zwa vhanga u hulela ha gomelelo .
Vhupo ha u laṱa zwithu hu siho mulayoni ho topoliwaho hoṱhe hu fanela u kunakiswa u ya nga ndaela ya muhasho .
Nga nnḓa ha zwiko zwinzhi zwa zwi tshilaho zwo fhambanaho , zwitshavha na vhathu vha Afrika Tshipembe zwi dovha zwa vha na lupfumo lwa nḓivho ya sialala nga ha tshumiso ya zwiko zwa zwi tshilaho zwapo ya zwa mishonga , pfushi na nḓivho dza u ḓilondota .
Komiti dza Wadi dzi nga ita mishumo yo fhambanaho u dzhenisa tshitshavha .
Khithi kana mabogisi a thusothanzi a londolwaho zwavhuḓi a fanela u dzula o luga vhuponi ha u shumela na u tsireledzwa kha u kavhiwa nga murongwe kana matshakatshaka
Muhasho u ḓo bindudza masheleni a swikaho R100 miḽioni ṋaṅwaha kha mbekanyamushumo dza ndeme dza u vusuludza na u nakisa vhuima zwikepe .
Thendelano idzi , dzine zwa zwino dza khou thoma u shuma nga vhashumisani vha matshilisano , dzine tshipikwa ha vha u sika mishumo ya tshoṱhe yo engedzwaho ya 275,000 ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Hezwi ndi u itela u vhona uri Mulayo wa U Kolodisa wa Lushaka ( Mulayo wa vhu 34 wa 2005 ) u khou shuma sa zwe wa vha wo vheiswa u shumisa zwone ho sedzwa uri vharengi vhane vha swikela u kolodiswa vha kone u zwi swikela .
Mushumo kha hezwi hu na thandela dzo fhambananaho dzo ṱanganelanaho dzine dza katela bada na zwiporo , vhupfuka mikano , fulufulu na mafhungo na thekhinoḽodzhi dza vhudavhidzani .
Mveledziso ya vhathu kha sia ḽa u tambudzwa na u vhaiswa a si zwithu zwine zwa lulamisea tshoṱhe , nahone tshipiḓa tsha mushumo ṱwa u fhola fhano Afrika Tshipembe tshi wanala kha u ṱanganedza zwine zwa nga si kone u itwa .
A hu na muthu o valelwaho tshiṱokisini ane a ḓo ḓivhonadza kha dzulo ḽa khothe ḽiṅwe na ḽiṅwe o ambara yunifomo yo randelwaho .
Musi ni tshi ḓivha theori khwine , ni ḓo bvelela zwihulwane kha u tandulula thaidzo .
Hune nyimele ya maraga ya fhima muṱaṱisano , mihasho i vhona mbuno ya iyo na u shumisa ngona dza thengiso dzine dza zwi dzhiela nṱha ;
Databeizi i khoudiwa nahone i nga si swikelelee thwii nga nnḓa ha khumbelo .
Hu si kale Vhonani a pfa baisigiri i si tsha kokodza .
U itela mbuno yeneyi i fanaho , ri khou bvisa manyuwaḽa nga nyambo ṱhanu .
Tsha u fhedzisela , nḓisedzo ya zwikhala kha vhatsila vhapo na nḓowetshumo dza mvelele nga dzithumo dza mbambadzo dza dzitshaka dza Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
5.1 . Khabinethe yo sumbedza u kwamea zwihulwane nga ha u tsireledzea ha vhana nga murahu ha zwiwo zwa zwenezwo zwa u dzhiiwa ha vhana nga khani zwe zwa bvelela kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa shango .
Mugaganyagwama wa khephithala u shumiswa u badela zwibviswa zwi tevhelaho :
Tshivhalo tsha vhashelamulenzhe tsho dzhenwa khatsho u mona na mafhungo aya khathihi na uri ṱhoḓisiso dzo vhewa u itela u ṱoḓisisa khonadzeo ya modele wa u ṋea masheleni .
Zwenezwino , zwitshavha zwi kha ḓi bva u humbela uri hu fhaṱiwe maṅwe maga a u fhungudza luvhilo kha vhupo uho .
Musi tsho no fhela , tshi ḓo vha tshiṱitshi tshihulwanesa tsha vhuṋa tsha fulufulu ya malasha nahone tshihulwanesa tshine tsha shumisa maḓi a rothodzwaho nga phaiphi a sa ḓimuwi kha ḽifhasi .
Vhunzhi ha ndaulo dzapo dzo no ḓi shumisa mbekanyamaitele iyi , nga kha maitele a mutikedzelo kana nga kha mbadelo dza tshumiso ya maḓi kha avho vha shumisaho maḓi manzhi u fhira a mutheo kana , kha ndaulo dzapo dza vhashai , nga u shumisa mphomali u bva kha Muvhuso wa vhukati .
Zwidodombedzwa zwa Mu ( Vha ) farisa Muofisiri wa Zwamafhungo zwi nga wanala kha bugupfarwa ya PAIA ya tshiimiswa tshenetsho kana kha Vhulanguli .
Maga a u ela u khwaṱhisedza , tshidzumbe , u vha hone na vhungoho ya sisiteme dza zwa mushumo na mafhungo .
Zwi pfisa vhuṱungu kha muvhuso u ḓivha uri vhushai vhu kha ḓi ya phanḓa na u vha hone kha tshitshavha tshashu , na u sa vha hone ha ndinganyelo ya zwithu ndi ho fhiraho mpimo .
Zwi khaulaho mbilu vhukuma ndi ḽikumedzwa ḽa tshumelo ya tshitshavha ka vhaswa , ḽine ḽa nga ṱanḓavhudzwa u itela u katela vhunzhi ha zwitshavha : hu nga vha kha u thusa u kunakisa zwiṱaraṱa , u tshumelo dza u ḓithauba zwikoloni na zwiṅwe .
Izwi zwilaeli zwivhili a zwi tou vha kha khanedzano , fhedzi u khwaṱhisedza kha vhuḓivhusi ho thudzelwa thungo zwipikwa zwa mveledziso yashu zwi shuma fhedzi u thoma madzangalelo ane a sa elane na ndivho dzashu dza tshanduko ya pfunzo .
Muvhuso na Mazhendedzi a nnyi na nnyi vho bindudza nga tshelede i fhiraho R1 ṱhiriḽioni kha themamveledziso vhukati ha 2009 na 2014 ..
Foramu ine ya ḓo vha hone i ḓo ṋetshedza Afurika Tshipembe tshikhala tsha u davhidzana na u ṱuṱuwedza vharangaphanḓa vha Afurika na mabindu a dzitshaka na a dzingu nga ha u dzhenelela hu konadzeaho malugana na u konanya na u khwinisa nyaluwo Afurika Tshipembe na kha dzingu .
Muvhuso u ḓo thoma na fulo u itela u vhona uri hu fungwa mavhone nga nḓila kwayo , u vhiliswa ha maḓi nga tshumiso ya maanḓa a ḓuvha na ndangulo ya dzigidza miṱani , hu tshi katelwa na zwitandadi zwa dzinnḓu kha nnḓu ntswa dzi fhaṱwaho .
Saizi dza vhuongelo u ya nga Milayo yo kandiswaho u ya nga Mulayo wa Mutakalo wa Lushaka ndi :
Mufariwa uri o rwelwa lufhanga lwo xelaho khishini .
Zwikili zwa u ṱalutshedza ndi zwavhuḓi , fhedzi mihumbulo zwi nga itea ya si pfeseswe naho vhavhali vha tshi kona u bula maipfi .
U kundelwa u tevhedza maga a phemithi zwi nga ita uri i fheliswe , u phumulwa kana u imiswa u shuma .
Hu na ṱhoḓea ya u bveledza zwiṱirathedzhi zwa vhubveledzi zwinzhi u itela u khwinisa tswikelo ya vhana .
Arali tshikepe tshi si tshikepe tsho tiwaho u ya nga kuavhelwe kwa pfanelo zwi amba uri muhumbeli u fanela u ḓadza fomo ya phiriso ya tshikepe .
Mukuvhanganyi wa phuraivethe o tholiwa a badelwaho nga khomishini .
Bugu dzi tea u vha dzi leluwaho hu na ndovhololo ya zwivhumbeo na ḓivhaipfi na zwifanyiso zwa u tikedza zwi re ngomu .
Vhalanguli vha vhukhwine ha zwithu vha tea u pfumbudzwa kha Sisiṱeme ya Ndangulo ya Vhukhwine .
Maitele a swikisaho kha u fhedziswa ha muhanga wa mbekanyamaitele na vhusimamilayo u itela vhulamukanyi ha sialala ho teaho Ndayotewa , sa zwe zwa sumbedziswa kha Ndima 1 .
Hezwi zwi amba uri furemiweke ya ndayotewa ndi tshifanyiso tshine nga khatsho tshifanyiso tsha khakhululo tsha fanela u penndwa .
Thandela ya tsumbanḓila ya lushaka kha tshiimo tsha vhukati hu tshi itelwa zwipondwa zwa khakhathi na zwiṅwe zwiwo zwa muhumbulo i khou bvela phanḓa fhaḽa Mpumalanga , KwaZulu-Natal na Eastern Cape .
Zwidodombedzwa hezwi zwi ḓo shumiswa nga vha muvhuso wapo na vhashumisani kha zwa mabindu henefho kha dzingu u itela u lavhelesa kha zwikili zwine zwa vha hone zwino na zwine zwa nga vha hone nga murahu .
Nyimele dza zwimela dzo vha dzi dzo ḓoweleaho u ya kha dza nṱha ha dzo ḓoweleaho tshifhinga tshoṱhe kha shango .
Ene bugu yawe o vha o i vhea begeni yawe .
Tshivhumbeo tsha matshilisano tshi ḓo thusa nga u ṋea tshivhumbeo tsha ṱhoḓea ya zwiimiswa zwa tshitshavha , tsha fhelisa ṱhoḓea ya zwiṅwe , na u ombedzela kha ṱhoḓea ya zwiṅwe .
U bveledza mabammbiri a mihumbulo ya thandela
2.6 tshigwada tsha vhaswa vha Afrika Tshipembe vhe vha ita ḓivhazwakale kha zwa mabupo nga u fhaṱa fuḽaimatshini yavho i dzulaho vhathu vhaṋa .
Dzangano ḽa Phukha dza ḓaka ḽa Afrika Tshipembe ḽi khou lingedza u phulusa ṱhulo dza mulamboni .
Fanitshara ya nnyi nannyi kha phakha khulwane i nga katela dzibannga na magokoko a u fara mashika a re tsini na ha u dzhena ngaho na fhethu ha u tambela u itela uri vhaaluwa vha sa fare mushumo muhulwane wa u tshimbila khathihi na vhaho vhabebi vha ṱhogomelaho vhana , tshishumiswa tsha u tambiswa nga vhana tshi re kule na tsini na dzibada , khathihi na zwifhaṱo zwa mabunga zwi a ṱoḓea .
1.8 . Khabinethe i dzhiela nṱha uri vha Vhufaragwama ha Lushaka vha khou lavhelesa ṱhoḓisiso dza forensiki kha mavharivhari a u sa shumisa nga nḓila yone kha mbekanyamushumo ya Sisiṱeme ya Vhulanguli ho Ṱanganelanaho ha Masheleni ( IFMS ) .
Khethekanyo ya u fhedzisela ine ya vha yone khulwane ndi ine ya vha na thebuḽu ya mbalombalo .
U khwiniswa ha mikhukhu hu ḓo engedzwa uri hu swikelelwe miḓi ya 750 000 , hu tshi vhonwa uri huvhe na tshumelo dza mutheo na themamveledziso kha mikhukhu ya 2 200 .
Muhumbulo wa muṱaṱisano wa Bee wa u peleṱa wa SA wo vha hone sa ndingo ya u thusa u khwinisa ḽeveḽe dza ḽitheresi .
U khwiṋifhadza khasho ya ṱhingo , radio , theḽevishini na gurannḓa u itela u vhona uri hu khou vha na tswikelelo kha vhadzulapo vhoṱhe .
Mutengo wa zwa masheleni wa u shumiswa ha nyambo nnzhi kanzhi u ṋeiwa sa khanedzano dza u lwa na u shumiswa ha nyambo nnzhi .
Komiti dza Wadi dzi tea u pfesesa phurosese dza mveledziso ya SDIP na nḓisedzo ya tshumelo , na u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwi a ḓivhadzwa nga hzwo , hu tshi katelwa na thendelonzwiwa dza nḓisedzo ya tshumelo dzo teaho .
1.1 . Khabinethe i fhululedza Minisṱa wa Mveledziso ya Matshilisano Vho Lindiwe Zulu kha u tholwa havho sa Mudzulatshidulo wa Vhashumisani kha Vhadzulapo na Mveledziso ( PPD ) , u bva nga 2021 u swika nga 2023 .
3.2 . Khabinethe yo themendela Mulayotibe wa Khwiṋisedzo wa Khomishini ya Tshumelo dza Tshitshavha uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa na u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Tshanduko Phalamenndeni .
Ro fhaṱa buroho , madamu na zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa maimo a nṱha .
Ngei Western Cape , SAPS yo shuma zwavhuḓi u swikelela vhuḓifhinduleli uhu vhune kanzhi ha katela u endedza vhathu vha re na malwadze a ndeme a muhumbulo u bva kha tshitshavha u ya kha zwileludzi zwa tsinisa zwo teaho zwa ndondolo ya mutakalo na u sudzulusa vhashumisi vho shavhaho .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe no ṱungufhala ?
U ita mvetomveto ya vhudavhidzani , memorandamu na mivhigo musi zwi tshi ṱoḓea .
Mvelephanḓa khulwane ine ya khou itwa i sumbedza uri ndingedzo dzashu dza u lwa na khaedu dza zwa fulufulu dzi khou thoma u vha na mbuelo .
Mvetamveto ya mulayotibe i ḓo sika muangarambo u fanaho wa mulayo kha ndangulo ya vhashumi na maṅwe mafhungo a madzangano na a muvhuso kha lushaka , kha vunḓu na kha vhuvhusi ha masipala .
Zwi dovha hafhu zwa fha miraḓo ya tshitshavha tshikhala tsha u guda ngaha mushumo na vhuḓifhinduleli ha SANDF .
Kha Phurogireme ya Vhukoni
U engedza nomboro ya vhafumakadzi zwi ḓo konisa maiti vha mbekanyamaitele u ḓa na mavhonele maswa .
musi vho ita vhukwila kana vho ḓi sumbedzisa nga nḓila i si ya vhukuma
Kha ri ṅwale Tangedzelani maipfi ane a amba zwi no fana . sea vhidzelela tshimbila dzula huwelela enda sika unda thoma lila imba vhovhola sedza lavhelesa thethenyea
5 . Maimo a Khabinethe kha mafhungo a zwino
Ndingedzo dzo ṱanganelaho dzashu dza maraga Afrika sa hone fhethu huhulwane hu dalelwaho nga vhaendelamashango zwo bveledza mvelelo dzavhuḓi , na nyaluwo ya ṅwaha ya vhuṱhogwa kha tshivhalo tsha vhadali vha mashango a sili .
Webusaithi na yone i na maṅwe mafhungo a takadzaho nga maanḓa na u vha na mushumo na dzimbalombalo dza ikonomi .
Vhukati ha izwi ho vha na Tshigwada tsha Bannga ya Standard , tshe tsha pfumbisa vhuimo hatsho na vhubindudzi u ya phanḓa .
ZWISUMBI ZWA U SWIKELA
Haya ha vhana ho ṅwaliswaho .
Mazhendedzi a u rengisa a sia bannga
Mishumo ine ya ḓo itiwa
( b ) shuma nga nḓila iṅwe na iṅwe ine ya si yelane na mushumo wa ofisini dzavho , khathihi na u ḓidzhenisa kha maitele maṅwe na maṅwe ane a nga vha dzhenisa khomboni ya phambano vhukati ha mishumo yavho ya tshiofisi na lutamo Iwavho vhone vhane , kana
U ṅwalisa vhathu vha langaho malaṱwa a langwaho ;
Ndi ngani vhuṱumani hune ha nga vha hone hu na ndeme ;
( iv ) dokotela we a tou nangiwaho .
Ndi khou tea u vhidza vhaṱoḓisisi vha forensiki kha mashumisele na u vhetshela thandela dza ndeme phanda na mbekanyamushumo kha Muhasho uyu .
Edziselani mivhala i re kha tshifanyiso tshiṱuku .
Nga vhanga ḽa phambano kha maitele a mbumbo a u shuma kha vhupo ha kulekule na khunzikhunzi , zounu ya vhugabelo na madzomomulambo , thekheniki khumbulelo dzo fhambanaho dza nzimulo ya sekondari na muanḓadzo dzi fanela u shumiswa kha vhuṅwe na vhuṅwe ha vhupo uhu .
Ndima iyi i ḓo vha thusa nga u ṱanḓavhudza uri muvhuso wapo ndi mini na uri ndivhotiwa dzawo ndi dzifhio .
Ro bindudza ṱhiriḽioni ya dzirannda kha themamveledziso ya tshitshavha kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Murena na Khothe , kha u sedzulusa hufhio na hufhio kana ṱhoḓisiso yo livhiswaho khae .
Khaedu idzi dzi katela zwithu zwi tevhelaho :
Muofisiri wa Mafhungo a sumbedza uri mbetshelwa ya Mulayo itea u tevhedzwa .
Vhukoni ha u shuma na khasitama dzine dza konḓa na u tandulula u vhudzisesa ndi khombekhombe .
Zwibadela zwiraru zwo wanwa zwi khou rumela malaṱwa a ntho dza muvhili wa vhathu u fana na puḽasentha kha vhupo ha u laṱa malaṱwa a masalela na zwivhili zwo vha na " mugodi wa pulasentha " midavhini ya sibadela .
Masipala u tea u sedza kha nḓila nnzhi dza sa zwiko zwa tshelede u itela u livhana ma khaedu iyi .
Mbadelo dza nyengedzedzo dzi tea u badelwa nga muṱani o tendelwaho kha muhwali wa ndaka o tholwaho .
Mishumo miṅwe na miṅwe ine ya ḓo sainelwa nnḓa u itela nyisedzo nga zwiṅwe zwiimiswa kana mabindu i fanela u ṱaluswa ha bveledzwa na zwiṱirathedzhi zwine zwa ṱoḓea .
Masipala wo shuma nga nungo dzoṱhe u itela u bveledza vhuhulwane hawo nga kha u thomiwa ha vhufarakani ha tshiṱirathedzhi na vhushaka nahone wo dzhia tsheo ya vhufarakani na zwi tevhelaho :
Nga ṅwambo wa izwi , vhashumi vha ngudo vha ḓo lavhelesa mutsiko wavho wa malofha nga murahu ha dzilafho na u dzudzanya mushonga wavho sa zwe zwa sumbedziswa .
Mulingo wa u shumisa ṱhaselo i songo humbulwaho zwavhuḓi wo vha u hone tshifhinga tshoṱhe : fhedzi tshifhinga tshoṱhe , nḓila yo ḓitikaho nga milayo ya tshiimiswa i ḓo dzhia shumiswa .
Ṱhoho dza Tshumelo dzashu dza Tshumelo dza Tsireledzo ;
O vha a tshi dzula nḓuni khulu fhethu ha u naka .
Thendelanomviswa ya Vhana yo tendelwa nga Mbumbano ya Afrika nga 1990 nahone ndi tshishumiswa tsho ṱanḓavhuwaho tshine tsha bula pfanelo na u ṱalutshedza milayo ya vhoṱhe na nḓowelo ya maimo a vhana .
Zwipikwa zwo vhewa lu re khagala lune u monithara zwa nga itwa .
6.2 . Khabinethe yo sasaladza mabulayo a zwenezwino a sa pfaliho ngei vhuponi ha Khayelitsha kha ḽa Kapa Vhukovhela na Zandspruit kha ḽa Gauteng e a dzhia matshilo a vhathu vha 21 .
Lubannda ludala lo itelwa meme tshena nga nṱha na nga fhasi ngeno hu uri u ṱutshela magumoni kha pala ya fulaga , hu nga musuku .
Kha vha nange ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo u itela u ṋekedza nyimele dza ngudo dza Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona
Mihasho ya vhukati ( na zwipiḓa zwayo zwa dzingu na zwa vundu ) zwine zwa shela mulenzhe kha phurogireme dza themamveledziso dza masipala u khwaṱhisedza uri tshumelo dza masipala dzi ḓiswa nga nḓila i pfadzaho :
Ndi fanela u lingedza nga nḓila dzoṱhe .
Zwine zwa ṋaṋisa zwithu zwi tshi ya phanḓa ndi fhungo ḽa uri masiandaitwa a mutsiko a vhonala a tshi pfiwa nga mirafho i ḓaho .
Vhugudisi ha tshumelo nga ngomu mushumoni hu tea u farwa misi yoṱhe kha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo .
Pulane dza tshivhumbeo tsha zwifhaṱo na nḓila dza u bva ngadzo dzi tea u vhewa lwa tshoṱhe fhethu ha u bva hoṱhe na fhethu ha tshiṱirathedzhi kha zwifhaṱo .
Ndi phetheni ya vhuḓifari ha u tsitsa tshirunzi kana u shonisa , i katela :
U gavhela madzinginywa a mbekanyamaitele dza ndeme na vhuḓinangeli vhune ha vhumba mutheo wa tsedzuluso ya theo ya milayo wa tshumelo ya mililo une wa ḓo dzhena madzuloni a wa kale une wa vha Mulayo wa Tshumelo ya Tshigwada tsha Mulilo , 1987 ( Mulayo 99 wa 1987 ) .
Ḽiṅwe sia ḽa vhubindudzi ḽo angalalaho ndi u mveledza hafhu u vusuludzwa ha sekithara yo kuvhatedzwaho nga tshumisano yashu ya nnyi na nnyi .
Arali vha ṋekana nga vhuṱanzi ha mazwifhi kana vha shumisa tshiṅwe tsha zwikimu zwa EMIA nga nḓila yo bvaho , vha nga khethululwa uri vha si tsha wana thuso nga fhasi ha tshikimu tsha TISA tsha EMIA .
3.11 Vhukonḓi nga hune vhuloi ha bva hone vhu wanala kha nyimele dzo sumbedzwaho afho nṱha .
Arali hu tshi khou humbela mafhungo u bva kha tshiimiswa tsha phuraivethe , muitakhumbelo u tea u ṱalusa " zwidodombedzwa zwa pfanelo ine a khou i shumisa kana u i tsireledza " .
U sika u pfesesa ha khwine malugana na zwipikwa na zwiṱirathedzhi zwa muvhuso zwa themamveledziso .
Ndi lunzhi he vha vha vha tshi dzhiiwa kha nyimele yo holefhadzwaho nga vhubva na u sa shuma zwavhuḓi he zwa ita uri vha si kone u bvisela vhukoni havho na u ḓi funga havho u engedza kushumele kwa muvhuso .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-529 .
Muraḓo muthihi wa komiti u fanela u ḓivhadza na u thoma nyambedzano .
Khethekanyo hedzi dzi elana na nḓila dza mutikedzelo madzuloni a tshaka dza tshumelo dzo fhambanaho .
Holodei ya Lushaka ya Afrika Tshipembe :
3.1 Khabinethe i tikedza nḓivhadzo nga Minista wa Fulufulu Vho Jeff Radebe , dzine dza khwaṱhisedza mbuno dza mutheo dzi tikedzaho fulufulu ḽi bvaho kha zwiko zwi vusuludzwaho kha u thivhela masiandaitwa a sia avhuḓi mahulwane a vhubvo ha zwivhaswa zwa mvelo zwa fulufulu u fana na ole na malasha .
Hu na milayo ine na i ḓivha ya mitambo iyi ?
Matshudeni vhane vha khou tevhela mbekanyamushumo vha nga kona u bvela phanḓa na pfunzo ya nṱha , mishumo , kana u vha vhabindudzi .
U KHWINISA TSHIBUGWANA ( Khethekanyo ya 14 ( 2 )
Ndinganyisedzo ya nḓila ine halwa ha ṱalutshedzwa i ḓo khwaṱhisedza vhulavhelesi ha ndaulo vhu leluwaho na u fhungudza khonadzeo iṅwe na iṅwe ya mabuli a mveledzo ya zwikambi zwi re khombo na zwiho mulayo .
Vha ṱoḓaho u fhira 500 000 vho vha vha vhakhethi vhane vha khou tou ḓiṅwalisa lwa u tou thoma ;
Hezwi zwi na vhushaka na ḓuvha ḽa u iswa ha mbilo dza mbuisedzo , u konisa miraḓo iyo vhe vha si kone u dzhenisa dzimbilo nga datumu ya u vala ya dzi 31 Nyendavhusiku 1998 kana vhe vha vha vho siiwa nnḓa ha matshimbidzele , uri vha dzi ṋetshedze .
Riṋe , u itela tshipiḓa tshashu , ri ḓo voutha ri sa imi na khwiṋiso .
Zwino nangani ipfi ḽithihi kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwibogisi zwi re na mivhala ni vhumbe mafhungo aṋu inwi muṋe .
Hune mulayo wa guma : ndaulo ya zwa matshilisano ya vhuḓifari ha pfanavhanzhi .
Mathemo o ḓoweleaho manzhisa a shumiswaho kha vhuṱoḓesi ha mufusho , a ḓo ṱalutshedzwa nga murahu u itela u leludza kuṱalutshedzele kwa data .
Tshumelo ya vhuinzhiniara i nga ṋetshedzwa nga kha thekhinoḽodzhi nnzhi dzo fhambanaho ; zwoṱhe hezwi zwi na mvelelo dza mbadelo dzo fhambanaho .
22.7.1 Khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani tea u itwa -
U bveledza sisiṱeme dza u vhea iṱo ha u thoma u shumisa na u tevhedza mbekanyamaitele , dziSOP na nyendedzi , kuitele , mikhwa na zwitandadi zwi elanaho na ndondolo ya vhuongi .
Mbadelo ya khumbelo ine ya badelwa ndi R35-00 sa zwo randelwaho nga Ndaulo kha PAIA .
Tshanduko ya kilima i kwama ḽifhasi ḽoṱhe nahone hu tea u waniwa thandululo nga u angaredza , hu tshi khou dzhielwa nṱha nyimele dza dzingu na dza lushaka .
Dzudzanyani nga u ṱola mupeleṱo na ndongazwiga .
Uyu ndi modelewa dzitshakatshaka wo bveledzwaho nga Dzangano ḽa Maitele a Ḽifhasi .
Inwi muṱhannga idaṋu ṱuwa , ndi murunzi wanga hoyu !
Ndi nga tshiitisi itshi zwenezwo uri Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Ṱhoho dza zwikolo ya thomiwa u itela u vhuedza ṱhoho dza zwikolo u bva kha khwinthili ya u thoma kha zwikolo zwiraru .
Vhupo ha zwa vhulimi nahone ho topolwa sa sekithara ine ya vha na zwikhala zwo angalalaho u itela masipala wapo na u nga thusa dzingu kha vhubveledzi ha zwiḽiwa .
Hu uri i ṱanganedza uri mihasho ya malo ya lushaka na mavundu maṱanu zwo thoma nomboro ya mahala ya nnyi na nnyi ya u lwa na vhuyaḓa , izwi zwi fhambanela kule nga vhukhwine .
CAPS i lila vhagudi vha tshi ita nḓowenḓowe dza u ṅwala musi na musi dza mafhungo
Khoro yo dovha ya wana uri Komiti i Tshimbidzaho Mveledzo ya zwithu ine ya tshimbidzwa nga Meyara wa Tshiṱiriki na u dzhenelelwa nga Minidzhere wa Masipala , Vhalanguli vha zwa Masheleni , vha Vhuvhusi ha Pfanavhunzhi , Tshumelo dza Pfanavhunzhi na Yunithi dza Bindu dza Thekhinikhala .
Rerani ngazwo ni kha tshigwada tshaṋu .
Ngudo ya u thoma kha riṋe yo vha ya uri tsheo dzavhuḓi dzi ḓo wana vhashumisani vhanzhi vha re na zwiko na thandululo dza u thusa .
Vhuṅwaleli vhu na tshipiḓa tsha vhulanguli na tshipiḓa tsha phurofeshinala .
Khumbelo ine zwikhagala uri ndi ya u tamba kana u vhanga mifhirifhiri : Muofisiri wa Zwamafhungo a nga hana khumbelo ya u swikelela mafhungo arali u ya nga kuhumbulele kwavho vha tshi pfesesa uri u shumana na khumbelo zwi ḓo dzhia tshifhinga zwi so ngo tea zwa dovha zwa tambisa zwiko .
Arali vhashelamulenzhe vha tshi ḓivha nga ha IDP kha vha vha vhudzise uri IDP i na mini .
Maga haya a nḓisedzo a ḓo thusa kha u fhungudza vhubveledzi , tshanduko ya nyolo na thekhinikhala i ṱavhanyaho na vhugudisi ha zwikili zwa nṱha zwa zwiko zwa vhashumi .
Mahumbulwa kana zwiṅwe zwi ṱoḓeaho :
Ndi ḓo lendela ndi henefha u swika metshe u tshi tshaya. "
Mbadelo dzo tiwaho dzi tshadzhiwa kha tshumelo yo lavhelelwaho ho dzhielwa nzhele ḓivhazwakale ya mbilo ya akhauthu , ndeme yo tsireledzwaho ya ndaka , vhupo ha mveledziso na zwishumiswa na tshivhalo tsha zwigwada zwa goloi .
Afha hu khou tendelwa dzindivhuwo dzashu kha vhatikedzi vha fulufhedzeaho na thuso ya ndeme nga vhashelamulenzhe .
U sa vha na tshidzumbe na u bvisela khagala
A hu na ṱhoḓea ya uri vha ḓadze FOMO Ayo themendelwaho musi vha tshi ṱoḓa u swikelela Rekhodo dzenedzo .
Vha dalela vhadzuli vha vhaaluwa na u dzudzanya miṱangano Musumbuluwo muṅwe na muṅwe wa vhuvhili kha ṅwedzi .
Tshumelo ya ṅwaha nga ṅwaha ya u elelwa avho vhahali vha vhaofisiri vha mapholisa i ḓo farwa nga ḽa rathi Khubvumbedzi ngei Union Buildings Pretoria .
Naho izwi zwi tshi ḽa tshifhinga mathomoni , zwi ḓo vha vhuedza nga murahu ha tshifhinga tshilapfu nahone zwi ḓo thusa u thivhela thaidzo dzi ḓaho .
Mbilo dzi badelwa kha mbuelo iyi musi ho swikwa kha gumofulu ḽa PMSA
u vhala na vhagudi , ha tshigwada na ha musi mugudi a eṱhe
13.1 . Khabinethe yo sasaladza bulayo ḽa tshiṱuhu ḽine ḽa kha ḓi bva u itea ḽa murathu na mukomana vhane vha vha Zenzele na Amos Coka kha iṅwe ya dzibulasi ngei Mpumalanga .
U bvisiwa mbalombalo zwi thusa kha mvelele ya maano a vhuṱali a ' Vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vho , na uri vha ḓipfa vho tsireledzea ' .
Thikhedzo ya ndaulo i ṱoḓeaho kha u thoma na u langa thandela ndi zwa ndeme kha u bvelela ha thandela nahone zwi tea u ṱaluswa hu si u humbulelwa nga murahu .
Vhahumbeli vha mushumo vho khethwaho vha ḓo fanela u dzhenela ndingo ya vhukoni .
Ṅwaha wo fhiraho , ro vhekanya nḓila ya nyaluwo na mvusuludzo .
Khethekanyo ya 5 ( 1 ) ya Mulayo yo vhea pfanelo na mishumo ya miraḓo ya tshitshavha tshapo .
Hezwi zwi katela u bveledzwa ha thumbukwa , ḓivhavhufhufhi , zwa u bannga na gwama , vhupileli na nḓowetshumo ya zwa vhufhufhi na tshikhala , fulufulu , vhuinzhiniara , mafhungo na thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani , vhufhaṱi , vhudzudzanyi , tshumelo ya zwa mishonga na mutakalo na vhuendelamashango .
muthu u katela muthu zwawe kana muthutshimulayo ; na
Ngeno hu na uri nomboro ya phesenthe dza fumi i khou shumiswa kha ḽeveḽe ṱhukhu u vhalela zwiko zwi ṱoḓeaho kha EMS , u avhelwa ha zwiko kha fhethu hu re na ṱhoḓea khulwanesa , hu ḓo itea kha ḽeveḽe ya mashumele a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Musi Mbekanyamaitele iyi ya Tshidzumbe i tshi bula maga ashu a u londota Data nahone ri ḓo lwa nga nungo u a swikelela , a ri ho kha vhuimo ha u nga themendela maga aya .
Hune vha vha vha tshi khou itela khumbelo muṅwe , vha humbelwa uri vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha khou badela nga dzina ḽa onoyo muthu kana dzina ḽa khamphani .
Ri guda nga ha vhaṅwe nga u ḓi ḓivha nahone ri ḓiṱalutshedza ri tshi ḓivhambedza na vhaṅwe .
Ri lavhelela uri mishumo yavho ya nyanḓano i ḓo vha engedzea lwa khwine nga ḽiga iḽi .
Rakhonṱhiraka Muhulwane u tea u thoma milayo yau dzhena kha vhupo a dovha a i shumisa na u i londola tshifhinga tshoṱhe musi hu tshi khou fhaṱiwa .
Thoma tshiimiswa tsha u ṱola tshine tsha pfi ' The Office of Heath Standard compliance ' ine ya ḓo ṱola na u vhona uri zwiimiswa zwa mutakalo zwi a swikelela ṱhoḓea naa ?
Ho sedzwa phambano kha kudzhenele kwa ndaulo , modele wa phurofeshinala u dzinginya ḽauri vhashumi vha re na zwikili a vha tei u fhiwa milayo yo dodombedzwaho tshoṱhe , ngauri pfumbudzo dzavho , matshilisano avho kha zwa phurofeshinala na vhashumisani zwi ḓo vhona uri hu na nḓisedzo ya tshumelo .
Kha vha lavhelese kha siaṱari ḽa 33 ḽa notsi dza khoso kha vha tshimbidze vhashelamulenzhe kha mbuno iṅwe na iṅwe .
Zwiṱalusi zwihulwane kwa u tshimbidza tshipikwa itshi ndi Muvhuso une i si vhe vhukati , u fhaṱa vhudzivha kha mivhusowapo na u lambedza ho teaho ha Mivhusoyapo nga Muvhuso wa vhukati .
Zwavhuḓi-vhuḓi , u bveledzwa ha themamveledziso dza ndeme , nḓowetshumo na tshikhala tsha sainthifiki na mbekanyamushumo dza u bindudza dzi yaho phanḓa zwi sumbedza khaedu ntswa kha ikonomi iṅwe na iṅwe .
Kha vha vhudzise matambi ane a khou tamba tshipiḓa tsha munna : Vho ḓipfa hani musi vha tshi khou tamba vhuimo uvhu ?
Muhasho u ḓo sedza dziṅwe nḓila dza u bveledza mbuelo u itela u tikedza ndambedzo nga nḓila dzi nga ho sa muthelo wa vhudzulo , ndambedzo na u swikisa vhubveledzi ha mbuelo ha zwino na u kuvhanganya ha hone kha gumofulu .
Musi hu na vhupimathengo ho khwaṱhaho ha nyito idzi , zwiko zwi avhelwaho kha mbekanyamushumo idzi zwi nga engedzwa .
Vho maliwa / mala kana vha songo malwa / mala kana vha tshi khou dzula na mufarisi wavho wa tshifhinga tshilapfu
Nga yeneyo nḓila , ri fanela u livhuwa na u ṱuṱuwedza avho vho itaho zwivhuya , nga zwenezwo ndi nḓila ine ra fhaṱa lushaka lwashu .
Zwo leluwa ngauri vhaofisiri vhahulwane vhanzhi kha Mmbi ya Vhupileli vho zwi sumbedzisa miṅwedzi i si mingana yo fhiraho uri vha khou tama u ya u awela vha ṱutshela mmbi .
Zwiṅwe zwivhulahatsheṋe zwi shuma nga nḓila yo angalalaho nahone zwi dovha hafhu zwa vha toksini kha zwipuka na zwitshili .
( e ) ( i ) kha unwalwa ha rekhodo ino tou thetsheleswa , kha siaṱari ḽa saizi ya A4 kana tshipiḓa tsha hone 12.00
Phendelashango yayo i alusa vhuendelamashango ha fhethu ha mupo , hune ha nga vuliwa .
Nṱhani ha izwo , mbekanyamaitele i ḓo dovha ya dzhenelela kha nyaluwo ya ikonomi nga u hulisa tshumelo ntswa hune dza ṱoḓea hone .
Ndi ṱhoḓea dza fhasisa uri malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili a ya fhiswa na uri masalela u fana na mulora zwi fanela u elwa u ya nga ṱhoḓea dza fhasisa a ṋewa muelo wa khombo .
U ita ngauralo zwi nga humbulelwa ngamaanḓa .
Kha vha ambe nga vhadzheneli , mimaraga , na tshelede na u dzhena ha thundu na tshumelo .
U konḓelela hashu ho lingiwa ha guma na uri zwitshavha zwo neta nga u dzula nga nyofho tshifhinga tshoṱhe .
Kha vha dzhiele nzhele uri mafhungo a re afho nṱha a ḓo shumiswa kha vhudavhidzani na khethekanyo dzoṱhe dzi no elana na u dzhenela .
Tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Kale
Nga nḓowelo ri ṱoḓa u vhona thendelano dzine dza dzhia nyimele dzo fhambanaho dzine mabindu maṱuku o livhana nadzo , madzingu o fhambanaho , na sekhithara - ṱhukhu dzo fhambanaho .
Hafhuhafhu , modulu u guda nga ha zwivhumbi zwi fareaho zwi si gathi , sa zwi ngaho vhuṋe , khathihi na vhufhaṱi ha tshiṱirakhitsha .
Inthaviwu dza vhaṋetshedzi vha tshumelo
Thivhelani u shuma mavu o ṋukalesaho sa izwi zwi tshi nga vhanga u balangana kana u nambatelana .
5.1 Khabinethe i livhisa ndivhuwo dzayo kha maAfurika Tshipembe vhoṱhe vhe vha ḓa nga vhunzhi kha u shela mulenzhe kha vhudzheneleli na vhaimeleli vha tshitshavha nga tshifhinga tsha Vhege ya u sedza kha Imbizo ya Lushaka ine thero yayo ya vha " Roṱhe ri isa Afurika Tshipembe Phanḓa " .
Hu ṱoḓea mafhungosivhudzi afhio a u tikedza u pulana ?
Naho ndambedzo ya feḓeraḽa ya tshoṱhe a si yone vhubvo ha masheleni a tshitshavha kha sekhithara ya maḓilonga ( ndambedzo ya vunḓuni , ḓisi na muvhuso wapo ndi khulwane vhukuma ) , fhedziha ndi ya ndeme .
Vha ri ndi hone vho nwela khothe .
Ho no itwa mushumo munzhi kha ṅwaha wo fhiraho kha u shumana na Pulane ya Nḓila dza Ṱahe na mbekanyamushumo dzashu dzoṱhe .
Kha gethe ya u dzhena Phalamenndeni nga Roeland Street , tshifanyiso tsha tshiṱaniswa tsha Vho Dzhenerala Louis Botha tshifhinga tshinzhi tshi ḓisa mbudziso : Hu ḓo itwa mini nga vhahali vhaswa vha lushaka ?
Afrika Tshipembe ḽi nga si tou ḓitika nga nyaluwo ya ḽifhasi fhedzi u itela u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi yapo .
TSP zwa zwino i na konṱiraka na muṋei wa ndindakhombo uri a ḓo ṋea dzianyuwithi kha vhathu vha si gathi vho litshaho mushumo vhane vha dzi ṱoḓa , a tshi khou shumisa phimo dzi fanaho na dza vhanna na vhafumakadzi .
Hune mabindu a khou ṱoḓa u kovhekana mbadelo dza fhethu ha u ṱanela , mabindu ane a khou dzhenela a tea u ṋekedza khumbelo ya ṱanganelwaho .
Kha vha rekhode mihumbulo i no ḓo ṱahiswa .
Naho zwo ralo , vha a ṱoḓa u vula masia o khetheaho a matshilo a phuraivethe hune vhanna vha kandeledza na u tsikeledza vhafumakadzi u itela u bvisela khagala mafhungo aya , uri a ḓivhiwe nga tshitshavha , na u ri a kone u vha tsheo ya guṱe .
Ndingo dza u engedzedza tswikelelo kha zwikhala zwa kha nḓowetshumo ya vhuendelamashango zwo tea u khoḓiwa .
Uho u monithara a hu tei fhedzi u sedza kha mashumele a masheleni fhedzi hu tea u katela mashumele a sa sedzi masheleni .
Muṋetshedzi wa ndindakhombo u fanela u ṅwalisa nga fhasi ha Mulayo wa Ndindakhombo , khathihi sa tshikimu tsha zwa dzilafho ( nga nnḓa ha musi o wana khathutshelo ) nga fhasi ha Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Ri khwaṱhisedza ndeme ya nyaluwopfaredzwa u itela u fhaṱulula na mveledzo .
Muṅwaleli a nga ṋewa mushumo wa u dzudzanya adzhenda a tshi khou kwamana na mudzulatshidulo ( mukhantseḽara wa wadi ) .
Hezwi zwi a mangadza musi wo sedzwa fhungo ḽa uri Eastern Cape ndi ḽone vunḓu ḽi re phanḓa kha vhubveledzi ha zwienge .
Ndinganelo i tea u vhewa vhukati ha mulambedzi na mulambedzi wa mvelelo u itela u ṋetshedza mbuelo dza u kunga muṋetshedzi .
Zwi nga dzhia ḓuvha lithihi kana maḓuvha mavhili u bvisa CC kha mutevhe .
19.1 . Khabinethe i tendela Muhanga wa Mbekanymushumo ya NYS wo vusuludzwaho sa tshipiḓa tsha u bveledza vhathu vhaṱuku sa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha shelaho mulenzhe zwi tshi vhonala .
Kanzhi vhatshimbidzi vha wana uri vhagudi a vha na tshenzhelo yo livhaho ya zwithu zwo dzhielwaho fhasi .
Ngona dzo shumiswa u engedza maimo a ndiliso dzo wanwaho murahu u bva kha vhatshinyi dzi a fhambana vhukati ha maanḓalanga , nga idzi tshifhinga tshinzhi zwi vha zwi konḓaho kha mulayo zwawo u fhirisa maanḓalanga a mulayo wa tshitshavha .
Ri swikisa ndiliso dzashu kha vhafunwa vha zwipondwa , vha katelaho vhafumakadzi vha rathi vha miṅwaha ya vhukati ha 18 na 26 .
Ri a zwi ḓivha uri vhaṅwe vhashumisani vha mveledziso ya ikonomi na mashango a lambedzaho vho vhea zwikalandeme zwine zwa tea u swikelwa vha sa athu u ṋea thuso ya masheleni , na uri zwino vha khou ṋetshedza thuso ya ndondolo ya vhathu .
Vha nange nthih ya nyolo vha vhidze tshigwada tshi ṱalutshedze kha pulenari .
24.1.4 Arali muthu a vha a tshi khou itela khaedu tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha phuraivethe , muthu u tea u ṋea vhuṱanzi ho linganaho ha u sumbedza uri rekhodo yo humbelwaho i khou ṱoḓea u itela u shumisa kana u tsireledza pfanelo dziṅwe na dziṅwe .
Vha nga limusa vhakhantselara nga ha thaidzo dzine miraḓo ya tshitshavha ie ya ṱoḓa u thoma mabindu maṱuku ya ṱangana nadzo .
Mulayotibe uyu u langa kushumisele na u kufarele kwa mbanzhe na u ṱavhiwa ha miri ya mbanzhe nga mualuwa u itela u i shumisela ene muṋe .
KPI i shuma kha yuniti dza ndaulo ya masipala na vhashumi , hu tshi katelwa na tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha masipala na vhaṋetshedzatshumelo vhane masipala a vha na thendelano ya nḓisedzo ya tshumelo navho .
Hezwi zwo vhona uri theḽesikopu ya MeerKAT yo ḓuraho R2 biḽioni i fhaṱwe ho shumiswa zwishumiswa zwapo zwi linganaho 75% .
Musi mashango a 125 o dzheniswa , mpimo ya data i amba uri vhunzhi ha mashango vho si wa nnḓa .
Musi ri tshi swika Maseru , ro vha ro no lenga .
Vha humbelwa u raithisa maṅwalwa o ḓiswaho kha kholomu ya u fhedzisela .
Izwi zwi nga amba mini kha madzangano na mabindu fhaḽa Kapa Vhukovhela ?
ho vha na tshiwo tsho iteaho , u fana na u swa ha nnḓu
U vha na vhuḓifhinduleli ha tshumelo na zwa vhuendi kha thikhedzo ya ndaulo .
Miraḓo yoṱhe ya Vhusimamilayo
Khohakhombo ya kushumele ya ndozwo yo livhaho na i songo livha i bvaho kha maitele a nga ngomu o kundelwaho kana a songo lingana , vhathu na sisiṱeme .
U shela mulenzhe ha vhukwamani
Ro vha , lwa miṅwaha minzhi , ro thivhelwa u sumbedzisa ndeme ya lushaka lwashu .
Kha thebuḽu i re afho fhasi ṅwalani phambano ṱhanu dzi re hone vhukati ha mivhuḓahaya na mivhuḓaḓaka .
Kha ḽiṅwe , i fanela u sedzana nga maanḓa na mbudziso dza nyaluso ya ikonomi na ṱhoḓea dza vhubindudzi dzi elanaho , dzangano ḽo ralo .
Ṅwalani marangaphanḓa a no takadza mathomoni .
6.2 . Madzinginywa a mbekanyamaitele a PSA a katela u ṱalusa ṱhoho dza muhasho kha Ofisi ya Mulangavunḓu na Ofisi ya Muphuresidennde , na u dovha u lulamisa maṅwe Mafhungo o vhangwaho nga khaṱhulo dza khothe .
Honeha , vhushayamushumo kha vhaswa vhashu hu kha ḓi vha nṱha kha 52.4% , ho tou tholwa vha tshivhalo tsha 12.2% fhedzi .
U alusa tshikwama tshi fushaho u bva kha sekithara dza nnyi na nnyi na dza phuraivethe - U itela u wana thikhedzo ya masheleni , tshiimiswa tshiswa tshi tea u kalwa , tshi na sisiṱeme ya " u lugela mushumo " na mashumele a pfadzaho , vhuṱanzi ha zwikolodo zwi wanaleaho murahu , na tshibveledzwa tshi ṱuṱuwedzaho .
Vho vha vhone vhe vhaṱuṱuwedza nyambedzano nga ha khonadzeo ya u vhofholola vhafariwa vha zwa poḽotiki .
U ṱola na u ela zwi nga khwaṱhisedza , naho hu kha tshifhinga tsho linganelaho kana tshifhinga tshilapfu , uri nzudzanyo dza ndeme dzi nga itwa hu si na tshilengo .
Khanelo ya vhukale kha tshaka dza zwiendedzi ndi dzi tevhelaho :
Ndi ngazwo ro ita zwoṱhe zwire zwanḓani zwashu u tsireledza avho vhane ra vha shumela .
Muhasho a u na vhuḓifhinduleli kha tshiimiswa tshifhio na tshifhio tsha muvhuso .
Ndivho ya khoso yo vha ya u fha vhukoni vhadzheneli u itela u bveledza vhatambi vha konaho kha dzhango .
Nga zwiṱuku ri khou fhelisa u salela murahu hune a ro ngo tou hu nanga .
Tshumelo yoṱhe ya muvhuso i ḓo rembuluswa u itela u ṱuṱuwedza kuvhonele kuswa kwa vhulondo u itela u khwaṱhisedza uri ri khou swikela kavhili nga zwishumiswa zwi fanaho u fhira tshifhinga tsho fhiraho .
Khamphani dzapo na dzone dzi khou ṋetshedza zwiimiswa zwa mveledziso zwo fanelaho u itela thandululo ya thekhinoḽodzhi i ḓuraho .
Vhashumi vha siho mulayoni vha hanedzana na zwine vhatholi vha amba zwone nga ha tshivhalo tsha khuḓano tshi re fhasi .
Hone , musi hu na khetho-guṱe , hu vha na milaedza mivhili , muthihi u vha u tshi sumbedza dzulo ḽa u fhedzisa ḽa Phalamennde ine ya khou bva , ngeno muṅwe u tshi vha hone nga murahu ha khetho , musi Muphuresidennnde muswa na Phalamennde zwi tshi ṱanganedzwa .
Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tsho themendela uri ṱhuṱhuwedzo i no khou ya u vha hone kha vhunzhi ha madzangano a sa shumeli malamba o ḓisendekaho lwo khetheaho nahone lu vhonalaho kha u shumiswa ha Mveledziso ya Ikonomi ya Tshitshavha ya BEE zwi tea u sedzuluswa , ngauri ndalamo yazwo i nga vha khomboni .
Tswayo dzine dza ri tsivhudza kha khombo
Fhungoṱho ḽi nweledza muhumbulo muhulwane u kha fhungo ḽithihi fhedzi .
Phanḓa ha musi miraḓo ya Foramu i tshi tholiwa , Minisiṱa vha ḓo ramba zwa muto nga avho vha re na dzangalelo kha Gurannḓa ya Muvhuso , tenda Minisiṱa vha sa ḓo vhoxwa nga muto na muthihi wo itwaho .
Ri fulufhela uri kudzhenele ukwu kha mafhungo ku ḓo fhedza sekele i si yavhuḓi ya vhushai na u shaea ha mishumo zwo ambarelaho mahayani .
Sa tsumbo , zwiila kha zwiṅwe zwigwada kha uḽa zwiṅwe zwa zwiḽiwa .
Zwipikwa zwa dzilafho zwe nda ḓitetshela zwine zwa tea u ṱoredzwa nga dokotela wanga :
Ndima ya rathi ( 6 ) ya Mulayo wa Bayodaivesithi i langula u tumbulwa na mbambadzo ya zwibveledzwa zwa zwi tshilaho ine ya katela zwiko zwa zwi tshilaho zwapo , sa zwenezwo u vhambadzelwa nnḓa u itela vhushumisamupo kana luṅwe lushaka lwa ṱhoḓisiso , na u sumbedza nga ha u kovhekana hu pfeseseaho hu linganaho ha mbuelo dzine dza bva kha vhushumisamupo i katelaho zwiko zwa baiḽodzhikhaḽa nga vhafaramikovhe na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo .
Fulufhelo ḽa bindu vhukati ha dzikhamphani dza Afrika Tshipembe ḽo khwinisea na vhabindudzi vha mashango a sili vha khou ṱoḓa zwikhala zwiswa kha shango ḽashu .
Konṱiraka i tea u ṱalutshedzwa u ya nga milayo ya Afrika Tshipembe , nga nnḓa ha musi zwo ṱaluswa nga iṅwe nḓila .
Tshiṱirathedzhi tshi khwiṋiswa ṅwaha muṅwe na muṅwe u khwaṱhisedza uri tshi dzula tsho tea na u sumbedzisa zwithu zwa ndeme zwa vhudavhidzani zwine zwa nga vha zwo bvelela vhukati ha ṅwaha .
Khwiṋe , zwi ḓo vha zwa ndeme kha mashango a re kha dzingu u londota tshanḓa tsho khwaṱhaho na u ṋekedza vhupo vhune kanzhi ha konisa zwa nyaluwo ya ikonomi na vhuṅwe vhubindudzi ha mashangoḓavha .
Tshumelo dza Mulayo dzi fanela u konisa khwiniso ya zwa mulayo na khanḓiso ya Milayo ya Masipala musi ho itwa khumbelo nga Mimasipala .
U na mulandu wa u pfuka mulayo uyu wapo .
U thoma u shumiswa ha mulayo wa zwa mupo zwenezwino hu ṱoḓa zwihulwanesa ṱhaluso ya muthu a kwameaho na vhudzheneli .
U oma ṱhoho ha muvhuso wa tshiṱalula na zwone zwo ita uri hu vhe na ndeme ya vhuthihi na nyito ya mashangoḓavha .
U vha nga fhasi ha iṱo ḽa zwa dzilafho ( zwa mulayo na maanḓalanga ) ha vhashumi na dzikhantseḽara dzi shumaho ndi ha tshifhinga tshoṱhe ;
Zwiṅwe zwiimiswa zwa mitambo na zwiṅwe zwiimiswa zwo ri tikedza nga maanḓa kha vhukando hovhu .
Kha vha dalele vhupo ha tshumelo ya mutakalo kana kiḽiniki u sedzuluswa vha kona u rumelwa vhuongeloni kana kha ramakone kha Mvusuludzo i tevhelaho ya u thoma kana ya ḽeve ḽe ya nṱha .
Ri ḓo ṱhogomela nga vhuronwane u fhelisa vhukwila na tshanḓanguvhoni kha u renga na matshimbidzele a dzithendara , khumbelo ya ḽaisentsi dza u ḓiraiva , tshelende ya mundende , dzibugu ndaula , na vhukwila ha dzi dokhethe dza milandu ya mapholisa .
Kha vha nange ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo
Kha vha ṱole mafhungo na u ṋanga zwo teaho , zwa ndeme na zwi re na mushumo ;
1.9 . Khabinethe i livhisa ndiliso khulwane kha vhadzulapo vha Bangladesh na mashaka na dzikhonani a vhashumi vha feme ya nguvho vha fhiraho 1 000 vho lovhaho musi hu tshi wa tshifhaṱo .
Vha fare mabambiri a tevhelaho : mabammbiri a vhuṋe a ndango ya senthara ya ndingo ḽaisentsi ya u ḓiraiva
Zwiṱuṱuwedzi zwihulwane zwa nḓowelo idzi nga u angaredza zwo vha u dzhenelela na pfanelo dza vhathu , kathihi na mveledziso ya vhathu .
Tshiṱaraṱa tsha Wilson na Tshiṱaraṱa tsha Fraser ndi hayani ha zwifhaṱo zwa vhueḓelo ha vhusiku , hu tshi katela tshumelo dza zwiḽiwa zwa u ḓi itela iwe muṋe , vhulalo na vhuragane , na tshumelo ya nnḓu ya vhaeni .
u a ambesa kana o bvuḓa
Muraḓo a bvaho shangoni ḽa nnḓa a nga ita khumbelo , fhedzi kumbelo iyo i fanela u itwa ho ṱanganelanwa na muthu wa Afrika Tshipembe .
Fomo dza khumbelo dza vhaisedzi lwa tshiofisi na dokhumenthe dzi yelanaho nga wanala kha
Yo vha khaedu i konḓaho u i ṱanganedza kha nṋe na muṱa wanga , fhedzi nda dzhia tsheo ya u imisana nayo .
Nga mulandu wa zwenezwo , zwiitisi zwa khouthu dzi re fhasi ha tharu a zwongo rekhodiwa .
Khethekanyo nga u ralo yo khwiniswa .
Itani pulane ya u ṅwala ṱhalutshedzo ya moloro kana tshikandeledzi tshe na vhuya na vha natsho .
Khumbelo ya phasipoto ya tshiofisi
Vhubveledzi ha fulufulu ḽi vusuluseaho vhu ḓo ita muḓagasi u sa ḓure nahone u vhe nga nḓila in era nga ḓitika ngawo , nahone hezwi zwi ḓo ita uri nḓowetshumo dzashu dzi vhe dza maimo a nṱha ḽifhasini .
4.3 . Khuvhangano iyi i khou isa phanḓa kha mvelelo dza khuvhangano mbili dzo fhiraho dze dza vha hone nga 2018 na 2019 , dzo dzhenisaho R664 biḽioni , hu u vhea mutheo kha vhabindudzi na nyaluwo ya ikonomi yo engedzwaho .
Zwo ralo , zwa zwino hu nga wanala zwiṱukunyana nga ha nḓila na tsumbazwifhinga zwa tshumelo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
1.5 . Khomishini ya Ndinganyiso ya Mbeu - sa tshiimiswa tshi tikedzaho dimokirasi i na mushumo wa ndayotewa wa u ṱuṱuwedza ṱhonifho ya ndinganyiso ya mbeu na tsireledzo , mveledziso na tswikelo ya ndinganyiso ya mbeu - nayo i ḓo lavhelelwa u bvela phanḓa na u ṱola tshifhinga tshoṱhe na u vhea iṱo mvelaphanḓa ine ya khou itwa kha u thoma u shuma ha GBVF-NSP .
4.2 Khabinethe i ita khuwelelo kha miraḓo yoṱhe ya tshitshavha uri vha vule maṱo na u shumisana na mazhendedzi a zwa vhutevhedzeli ha mulayo u itela uri avho vha kwameaho vha fariwe .
1.2 . Nṱha tharu dza mbekanyamushumo ya u ṋetshedzwa ha Muhaelo ya Afrika Tshipembe ndi dzi tevhelaho :
Zwi tshi anda zwi thi ya , hu vho sedzeswa zwa u shumisana na u tikedzana vhukuma ndingedzo dza u ḓisa mulalo dzinguni ḽa Afrika .
U fhaṱulula nga vhuswa ḓorobo dza Afurika Tshipembe , zwiḓorobwana na vhudzulo ha mahayani ndi thandela i konḓaho ya tshifhinga tshilapfu , ine ya ṱoḓa tshanduko kana u khwiniswa ha ndeme na vhuḓinekedzeli kha zwa poḽitiki .
Vhuṱanzi ho ṋetshedzwa u itela uri vhu hanedzane na mavharivhari ane a khou itelwa Vho Kruger , khathihi na u shumiswa ha gese i bvisaho miṱodzi .
Ri na vhushaka ha khwine kha ḓorobo heyi na tshitshavha tsha mabindu u fhira kha dziṅwe ḓorobo .
Mawanwa a vhurangeli ha Accra o vha e a uri " Mashango o bvelelaho , naho zwo ralo , ha ngo vhofholowa kha thaidzo dza mutakalo . "
Kha ri ṅwale
Zwimela zwi dovha zwa thusa nga u vha zwimela zwa tsireledzo na tshithivheli tsha muya .
Wo vha u tshi khou ḓo vha mutambo wa ndeme vhukuma ( nahone une wa ḓo ḓisa tsheo ) .
Mupo wa kha maraga wa zwa vhashumi nawo u khou sumbedza zwiga zwa vhudziki , zwi tshi khou vhangwa nga tshumisano ya vhafarisani .
Zwidodombedzwa zwi shumiseaho zwi kwamanywa na khoudu ine vha ṋewa yone .
Kha East London gemo ḽa zwahayani ḽo ḓisendeka nga vhuhulu ha mavu a ndaka ngeno gemo ḽa makwevho ḽo ḓisendeka nga mudzi wa tshikwea tsha vhuhulu ha mavu na tshivhalo tsha mabunga a re kha ndaka .
Amnesty International yo amba uri khwine u ita uri ḽifhasi ḽi vhe ḽo tsireledzeaho kha vhufheṱashango , nndwa kha nyofho khulu yo fheliswa kha tsireledzo yo katelaho nga u ita ḽifhasi ḽi vhe khombo khulwane .
Mutengo wa thundu u rekanywa ho sedzwa mbalotshikati ntswa ya mutengo misi yoṱhe .
Vhunzhi ha vhashumi havha vho vha vho ḓi funga na vhuthu .
Kha muhumbulo washu hezwi zwi na mvelelo khulwane maelana na ṱhanganelo ya dzhango na masiandaitwa kha mashango a bvelelaho .
Muhasho wa Zwa Mutakalo wo ṋewa ndaela nga Mulayo wa Lushaka wa Zwa Mutakalo uri u ṋekedze tshumelo dza zwa mutakalo dza khwaḽithi dzine dza thusa kha thangiso ya mafhungo e a livhana na muthu muthihi .
HIV na AIDS zwi kwama nḓisedzo na ṱhoḓea zwa sisteme dza ndondolo ya mutakalo .
Saizwi ri khou zwi vhona zwipiḓa izwi zwa theo ya mulayo zwi khwaṱhisedza pfanelo dza vhadzulapo mayelana na mishumo ya masipala .
Vhupo uvhu a vhu na themamveledziso ya maḓi a elelaho na hone maitele aya a ḓo khwaṱhisedza uri zwitshavha kha vhupo uvhu zwi wana maḓi o kunaho .
Tshumelo ya nnyi na nnyi i ṱalutshedzwa sa tshumelo iyo ya ndeme ine i nga si ṋetshedzwe thwii kha yunithi ya muthu ya u dzula ngeno musi zwo ralo nga shumiselwa kule na yunithi ya mudzudzo wa hu dzulwaho hone kha vhupo ha nnyi na nnyi .
( 1 ) Tshifhinga tsha ofisi tsha Mulangavunḓu tshi thoma musi a tshi dzhia tshidzulo tshawe , tsha fhela musi a tshi ṱutshela kana musi muṅwe muthu o khethiwaho sa Mulangavunḓu a tevhelaho a tshi dzhia tshidzulo tshawe .
U laṱwa ha thishu , zwikhokhonono na maṅwe malaṱwa zwi laṱwe ḓaleḓaleni u fhirisa bungani .
Khabinete yo ombedzela uri vhathu vhane vha lovhesa kha bada dzashu dza Afurika Tshipembe ndi vhaendangaṋayo .
Vha tea u ita khumbelo ya ṱhanziela ya zwa zwifuwo u bva kha Mulangi wa zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
Phesenthe ya mbekanyamushumo dza ndulamiso dzo khwaṱhisedzwaho dzo ṋetshedzwaho nga vhaṋetshedzatshumelo vha nnḓa dzi tshi vhaliwa na mbambedzo ya tshivhaloguṱe tsha mbekanyamushumo dza ndulamiso dzo khwaṱhisedzwaho nga ṅwaha .
Ḓuvha ḽa u fhedzisela u ṱanganedza khumbelo nga ofisi ya lushaka ine ya khou tshimbidza ezwi i ḓo tiwa u ya nga ḓuvha ḽi re kha fomo ya khumbelo .
Zwigwada zwo amba nga khaedu dzo ṱanganaho nadzo na mupfulutshelo u si ho mulayoni na u shumisa nga nḓila i si yavhuḓi sisteme dza vhathu vha pfulutshelaho vha songo ṅwaliselwa .
Afha fhethu , arali ha nga bveledzwa , hu nga shumisa khorido khulwane dzi re hone zwino .
Tshiṱirathedzhi tshi bveledzaho tshi nga khwaṱhisa uri u vhulunga malugana na mbadelo dza mutakalo dza wa vhathu vha re na vhuholefhali .
Maḓi na zwiko zwi elanaho nao zwo tsireledzwa , u vhulungwa , u bveledziswa , u langiwa , u langulwa na u shumiswa nga nḓila ene ya pfadza kha vhupo na nga nḓila ine ya lingana zwo ḓisendeka nga pulane dza ndangulo ya zwiko dzo ṱanganelanaho , dzo bveledzwaho zwi tshi elana na vhashumisani vhoṱhe .
Tshivhumbeo tsho fhambana kha iṅwe na iṅwe ya hedzi nyimele , fhedzi u shumiswa ha milayo hu fanela u fana .
Zwikili zwa vhudavhedzani havhuḓi zwi ṱoḓa levhele ya nṱha ya u ḓiṱalukanya .
Hupfi luṅwe luṋanga lwo tou tswiwa nga vhathu .
U fhirisela maanḓa na vhuḓilangi hu hulwanesa ha vhulanguli zwi nga ṋetshedzwa fhedzi kha nyimele ine mavundu kana vhalanguli vho sumbedzisa uri vha na nungo dza u langa zwishumiswa zwa lushaka .
Muofisiri wa Zwamafhungo a nga dzia tsheo ya u lengisa u ṋetshedzwa rekhodo kha muitakhumbelo arali rekhodo itshi ḓo anḓadzwa husaathu u fhira maḓuvha a 90 kana arali rekhodo itshi fanela u anḓadzwa lwa mulayo fhedzi ya vha i saathu u anḓadzwa .
Nga u pfufhifhadza , sekithara ya vhubveledzi a yo ngo ṱanḓavhudzwa zwavhuḓi na uri yo ḓitika nga maanḓa nga sekithara ya vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe .
Arali tshinyadzo ya matshilisano i ṱumanaho na kunwele kwonoko zwi tshi nga tandululwa nga nḓila ya khwine , zwine zwa ṱoḓea ndi " u ṱanḓavhudza mambule " u katela mavhengele a si a fomaḽa kha sia ḽa ndangulo .
U fha ndaela dzi re khagala .
Tshiṱirathedzhi tsha u shandukisa zwithu : Tshiṱirathedzhi itshi tshi thomiwa u itela u khwinisa sekele ya nḓisedzo ya tshifhinga tshipfufhi tsha nḓisedzo , nḓisedzo i re kha tshikalo u ya kha vhukhwine ha zwithu hu vhonalaho .
Musi ndi tshi vha na miṅwaha ya malo ṅwedzi u ḓaho , ndi tama arali ndi tshi nga wana tshifhiwa tsha ḓuvha ḽa mabebo tsha tshipentshela .
Hu na sisiṱeme ya u langa yo ḓiimiselaho yo fhaṱwaho kha BAS ine ya shuma kha u swikelelwa ha tsheledemviswa yoṱhe ine ya lingana na ndivho ya mugaganyagwama .
Mafhungo o ṋetshedzwaho kha uku kubugwana o vha a a vhukuma nga tshifhinga tsha u anḓadza fhedzi a nga vha o shanduka .
U khwiniswa ha themamveledziso zwi tea u thoma nga u itelwa u thusa kutshilele kwa vhathu vha re zwitshavhani zwe zwa topolwa ha kona u tevhela phurogireme ya ndondolo ya zwithu .
Shumisani maipfi a tevhelaho uri a ni thuse . dzavho yawe yashu zwawe
B Thuso a i bvi kha muthu muhulwane fhedzi .
Kha vha kovhane phothifoḽio , sa tsumbo , zwa dzinnḓu , zwa mutakalo na ndondolavhathu , zwa mveledziso ya ikonomi yapo . ' Phothifoḽio ' zwi amba vhuḓifhinduleli , ho kovhelwaho muthu muthihi , malugana na u vhiga , u pfesesa , u davhidzana na u shuma kha sia ḽine wa ḽi takalela .
Mutakalo u vhonwa sa ṱhoḓea i re na ndeme ya mveledziso vunduni nahone ndi ngazwo i tshi lambedzwa lu fhushaho .
U sumbedza u konḓelela phambano na mihumbulo ya vhaṅwe .
Nyimele dza orala ndi mbilaelo dza mutakalo wa tshitshavha dza ndeme nga u anda hadzo , u kalula hadzo , masiandaitwa adzo kha khwaḽithi ya vhutshilo na muvhilo wa tshumelo nga tshitshavha .
Muṱangano u ḓo farwa nga nḓila i tevhelaho :
Muofisiri muṅwe na muṅwe u tea u lwisa uri a shumele lushaka nga hune a kona ngaho .
Tsha u fhedzisela , vhabveledzi vha khoso vhone vhaṋe vha fanela u thoma u shumisana zwihulwane u itela uri u tambiswa ha ndingedzo dza u dovholola hu fhungudzwe ee na zwiko zwo pimiwaho zwi shumiswe nga nḓila yo teaho .
3 . U thusa u kunga ḽiṅwe gwama
Kha vhaṱoli na vhaṱoliwa vhoṱhe u fana zwi fanela u pfala sa Tshimedzi , musi vha tshi ṱoḓa u shumisa modele muswa wa ndangulo ya mashumele , zwa nga ho vha mulovha .
Hu na u zwi ita nga nungo ndi zwa ndeme u humbula nga ha nḓowelo ya vhukoni kha zwa mashumele .
Muiti wa khumbelo a sa khou ita zwo dzivhiswaho nga Mulayo wa Mvelaphan ḓa ya Zwiko zwa Minirala na Zwivhaswa ) .
Ndi kona u kona u humbulela kufhelele kwa tshiṱori .
Dzi khou odithiwa , na dziṅwe dzi ḓo tevhela .
Inthaviwu na vhaḓisedzi vha tshumelo
Naho , izwi zwi tshi anzela u elana na mbadelo dza zwiimiswa zwa tshizwino zwino na u shaya khaphasithi na zwiko kha ḽevele ya ndangulo u shumisa zwavhuḓi zwitandadi zwine zwa vha hone zwa zwino .
Ndi rekhodo ya zwithu zwo tendelaniwaho khazwo na uri vhoṱhe vha re na dzangalelo vha nga monithara mvelaphanḓa .
Ni ḓo vhona mini akhwariamu ?
Muhanga wa Mveledziso ya Tshikhala tshi re na vhathu tsha Ḓorobo khulwane ngeno tshi tshi ita uri hu ḓivhiwe Mihanga ya Mveledziso ya Tshikhala tshi re na vhathu Tshapo , zwine zwa vha zwo tiwaho nga maanḓa , na u vha zwo ḓitika nga fhethu .
Vho dovha hafhu vha ita tsenguluso ya mbadelo dzi si ho mulayoni kha afidafiti ya Vho Erasmus na u amba uri a si mbadelo dzoṱhe dzo iteaho ngomu kha ndaka , zwine zwo vha kha ndaela ya milandu nga khakhe .
U dovha wa vhekanywa na Mbekanyamaitele ya Reiḽi ya Lushaka malugana na u khwaṱhiswa ha u vhea iṱo kha tsireledzo , u bveledzwa na u tevhedzwa ha tsireledzo kha raliwei dzashu .
Vha hola tshipiḓa tsha masheleni ane a khou holwa nga vhathu vhashu , na hone havho vhathu ndi vhashumelavhapo vhare na tshenzhemo .
Zwenezwo , naho hu na uri ṱhalutshedzo dza ndunzhendunzhe na u fulufhedzea dzi a wanalea , zwifanyiso a si zwavhuḓi lini .
Lavhelesani tsumbo .
Khabinethe yo khwaṱhisedza uri milayo ya Thendelanomviswa ya migodi ndivho yayo ndi u khwinisa nḓowetshumo ya migodi na u khakhulula ḓivhazwakale ya u sa eḓana yo vhangwaho nga muvhuso wa tshiṱalula u itela uri nḓowetshumo i tshimbile huthihi na tshanduko dza Afrika Tshipembe nga ha u khwiniswa ho fhelelaho ha matshilisano , polotiki na ikonomi .
Muthelo wo lingwaho sa phesenthe ya muholo u thelaho wo dzika na mbuno dza u sumbedza u shuma zwavhuḓi ha mbekanyamaitele a muthelo kha muhulo ya u gonyisela nṱha brakhethe ya muthelo u itela u lwa zwavhuḓi na inifuḽesheni .
Nzengamo ya thempheretsha kha tshithu , nga u ralo , i khou furalelwa vhukuma musi maitele aya a tshi shumiswa .
Mashudumavhi , masiandaitwa a nga vha zwiṅwe na zwiṅwe vhukati ha lufu na u farwa .
4.1 . Khabinethe yo tendela u i swa Phalamenndeni ha Muvhigo wa 2017 / 18 kha Mbekanyamushumo ya Tshiṱuṱuwedzi tsha Muthelo kha R&D .
Miraḓo i khou humbelwa u rwela luṱingo kha 0860 00 4367 uri vha wane gumofulu kana mbuelo dzine vha vha nadzo kha u alafha maṋo avho .
Tshifhinga tsha nnḓa ha awara dza mushumo tshi katela u ya nga konṱiraka ya nga vhuya , Vhulavhelesi ha Vharedzhisiṱara kha vhugudisi , u shela mulenzhe kha ICU , madzilafho a vhuṱungu na miṅwe mishumo ya muhasho .
Muvhuso u dzula wo ḓikumedzela u ṋetshedza tshumelo dza mutheo dza ḓuvha na ḓuvha kha vhadzulapo vhoṱhe , nga maanḓa vhashai .
Vhugudisi ha dziminista ha u amba na midia ho vha hone , vhupulani ha khwine ha vhudavhidzani ho ombedzelwa na uri na mutevheṱhandu wa vhudavhidzani wo sedzuluswa na u thoma u shumiswa .
MUVHUSO U RE KHAGALA
Muṋe wa data Ndi muthu ane mafhungo a vhuṋe a mukwama .
4.1. Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza muṋameli o lovhaho musi hu tshi kuḓana zwidimela zwivhili zwa Metrorail tsini na tshiṱitshi tsha Elandsfontein ngei Ekurhuleni na u tamela mashudu avho vho huvhalaho kha khombo iyo uri vha ṱavhanye u fhola .
Musi vha tshi pfa ḽifurase Sisiṱeme ya Ndangulo ya Kushumele ḽi amba mini kha vhone ?
Ndi nga kha heneyo milayo na u ḓiimisela kha tshumelo ya vhathu uri ri dzule ri tshi ṱuṱuwedzea kha u vha lushaka lu bvelelaho nahone lwo faranaho .
Phemithi ya tshiendisi tsho khetheaho i shuma nga fhasi ha nyimele dzi tevhelaho :
Matshimbidzea khwaṱhisedzo zwi tshi elana na " U Ṅwaliswa ha vha sa Badeli Thendara " zwi dzula zwi songo shanduka .
U katelwa ha mafhungotsivhudzi o teaho zwi ḓo vha zwithu zwihulwane musi wa Tshiwo tsha 17 tshine tsha kwama u ṱanganya mafhungotsivhudzi a u pulana kha mvelelo iṅwe na iṅwe i re na ndeme .
Khamphani dza Afrika Tshipembe dzi vhambadzelaho nnḓa .
Ri ḓo ita izwi nga u wana madzangano a tshitshavha ane ra shumisana navho shangoni ḽashu uri ri shumisane kha u fhaṱa tshitshavha tsho nambatelanaho hune ra ḓo sika vhaendedzi vha u vusuludza ikonomi .
U kwamana na vharengi na vhaṅwe vhomakone kha u kuvhanganya , u saukanya , na u ṱalutshedza data .
Muhasho wa zwa Maḓi na Maḓaka ( DWARF )
Hu nga tea u vha na u ambedzana ha tshipanḓamalivha .
Zwileludzi zwa nnyi na nnyi zwi ḓitika nga thikhedzo ya nnyi na nnyi nahone zwi na mushumo wa u ṱanganya muhulwane zwine wa ita zwone kha na vhukati ha zwitshavha .
Ho sedzwa u dzhenela ha nungo ha vundu kha ikonomi ya ḽifhasi , masiandaitwa a ikonomi ya ḽifhasi kha vundu hu ḓo dovha hafhu ha sedza kha u saukanya .
U khwinisa tshiimo tsha vhafumakadzi zwi ḓi dzula zwi zwi dzhielwaho nṱha nga muvhuso uno .
Tshumisano i fanela u fhaṱa tshumisano , netiweke ya zwiimiswa na maitele u itela u wana mafhungo manzhi , nḓivho na vhukoni ha u tandulula mafhungo a kwama vhoṱhe .
9.2 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u dzhenelela nga tshihaḓu ha mazhendedzi a zwa khombetshedzo ya mulayo , zwe zwa ita uri hu vhe na u vhuedzedzwa ha vhudziki kha vhupo uho khathihi na u farwa ha vhathu vhanzhi vhane vha khou humbulelwa u vha vhaiiti vha zwiito izwo zwa dzikhakhathi tshitshavhani .
ṋetshedzo khulwane ya themamveledziso u mona na shango ḽoṱhe ,
Kha maṅwe madzingu ho vha na u tenda uri u musi u gwevhelwa dzhele ho shumiseswa , hu a thusa kha u langa na u fhungudza vhutshinyi .
U dovha hafhu wa vha ṅwaha wa u ḓiṋekedzela hafhu kha u fhelisa khethululo nga muvhala na zwiṅwe zwiito zwi si zwavhuḓi zwi ṱutshelanaho na izwo kha shango .
Mihumbulo yo bvisiwaho kha ḽiṅwalo iḽi ndi iyo ya Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe nga ha nḓowetshumo ya vhulimi , nga nnḓa ha musi zwo sumbedziwa .
U itela u ṅwalisa ṱhanziela ya vhuṋe na maṅwe maṅwalwa .
Zwi dovha zwa elana na zwipikwa zwihulwane zwa u engedza nyaluwo ya ikonomi na u engedza u sikwa ha mishumo , sa zwo sumbedzwaho kha NDP na Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka .
Zwi ḓo thusa vhathu uri vha bindudze kha pfunzo ya vhana vhavho , u khwinisa miḓi yavho na u langa khombo dza vhutshilo .
Ya wa nga ṱhoho ni pfuka zwibuḽoko zwivhili ni tshi ya phanḓa .
Zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwa vhukwamani .
U wana vhuṱudzeṱudze na thaidzo dzine dza tshimbilelana na mugaganyagwama , vhashumi na dziṅwe tshomedzo kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
Kha masipala woṱhe hu na senthara mbili fhedzi dza zwa mutakalo .
Hezwi zwi thusa uri hu vhe na ikonomi dza khwine dza zwikalo na u swikelelwa ha ṱhoḓea dza vharengisi .
Ri ṱoḓa vhashumi vha muvhuso vho ḓiṋekedzaho , vha konaho nahone vha re na ndavha na thoḓea dza vhadzulapo .
Vhuimabisi vhu re tsini na zwiṱitshi dza tshiporo zwi tea u dzudzanywa u itela u ṋetshedza tshikhala tsha u tshimbila tsha fhasisa kha u pfukisa vhaṋameli .
NGO dzapo dzi nga dovha dza kona u vha thusa kha u wana vhafari vha nḓivho ya sialala .
2.5 . Khabinethe yo takalela thikhedzo ine ya vha hone ya Vho Dokotela Soon-Shiong na vhaṅwe vhane vha shuma zwenezwo kha mafhungo a kwamaho u kovhiwa hu linganaho ha khaelo dza COVID-19 , tsedzuluso ya vhulwadze khathihi na dzilafho ḽa malwadze .
Mutholi u na vhuḓifhinduleli ha u wana arali hu na zwikhala zwiṱuku fhethu ha u shumela .
Kharentsi ya mimaraga ine ya khou tutuwa ai tshena mannḓa na uri i tsela fhasi nga huhulu .
Ngoho ndi ya uri ni a kona u vhona hune masheleni a khou ṱoḓea hone , hune na kona u i isa henefho .
Arali vha tshi ṱoḓa u vhambadzela zwishumiswa nnḓa ha shango vha ḓo fanela u wana thendelo ya u vhambadzela nnḓa yo ṱanganelanaho na ya vhushumisamupo kha Minisṱa .
U badela tshinyalelo dza u dzivhela ( mbadelo dza SAQA na milingo ) arali zwi tshi takalelwa .
Kha ri ṅwale Ṅwalani risipi ya zwiḽiwa zwine na zwi funesa .
Mbudzi yo dzhena nga tshivhana ḓaraṱani .
Milayo i tevhelaho i tikedza mveledziso na demokirasi kha masia apo a muvhuso .
Ni vhona u nga ḽimeriki i no amba nga bemu i a seisa .
Nga u angaredza , Buthano ḽi ṱoḓa uri mashango a dzhie maga hu si na u lenga kha milandu ya vhuthubi ha ṅwana ane a wela nga fhasi ha muhanga waḽo .
Hezwi a zwi kateli mabindu ane a di ivara zwibveledzwa zwao , u fana na mabindu a maluvha , butshara kana shopho ya girodzara .
Lingedzani u kaṱudza u bva ha malofha nga u ndondomedza banditshi i si na tshika kha mbonzhe .
Tshifanyiso tshi re kha siaṱari ḽi tevhelaho tshi sumbedza zwiṅwe zwa zwithu zwihulwane zwine zwa tea u dzhielwa nṱha .
13.1 . Muphuresidennde Vho Zuma vho dzudzanyelwa u dalela Tshibadela tsha Akhademi tsha Steve Biko ngei Tshwane nga Ḽavhuṱanu , 3 Lara 2017 u ṱola nḓisedzo ya tshumelo dza ndondolamutakalo sa tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Vhuvheaiṱo ya Siyahlola ya Ofisi ya Muphuresidennde .
Khumbelo ya ḽaisentse ya tshigidi i ḓo ṱanganedzwa fhedzi nga Muofisiri wa Khangwelo o Nangwaho kha nyimele ine ya vha itshi khou tevhedza mbetshelwa dza Mulayo wa Ndangulo ya Zwigidi .
Vhunzhi ha vhana vha shango zwa zwino vha khou dzhena tshikolo , na uri vhana vhanzhi vha khou ya phanḓa kha sisteme ya tshikolo kha ḽeveḽe ya sekondari zwino u fhira miṅwaha yo fhelaho .
Zwipiḓa zwa henefha kha 167 zwa mavu a langwaho nga muvhuso a hekithara dzi eḓanaho 14 105 zwo farwaho nga Muhasho wa zwa Mishumo na Themamveledziso zwo tendelwa uri zwi ḓo ṋetshedzwa u itela mveledziso ya madzulo a vhathu nga nzudzanyo ya Maanḓa a Ramilayo kha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhudzulo ( HAD ) .
5.2 . Nga 2018 , Tshiimiswa tsha Mutshatshame wa Zwitshilaho tsha Lushaka tsho ita ndingonyangaredzi dza tshiimo tsha mutshatshame wa zwitshilaho na sisiṱeme ya zwiv tshilaho kha mupo Afrika Tshipembe .
U tamba ḽitambwa ḽi no amba nga tshiṱori .
Hezwi ndi zwikhala zwa mishumo zwo sikelwaho u ṋetshedza vhathu vha sa shumi muholo , tshenzhemo ya u shuma na zwikhala zwa vhugudisi .
Ri a vha livhuha na dzhiela nṱha thikhedzo yavho na vhuḓidini he vha ita nga dzhia mushumo uyu sa wa ndeme musi vha na mishumo minzhi nga u rali .
Muimeleli wa tshitshavha tsha ...
Zwitshavha zwo itwa nga zwigwada zwo fhambanaho hu tshi katelwa zwigwada zwa vhurereli , vhanna na vhafumakadzi , vhahulwane na vhaṱuku , luambo , tshiimo tsha ikonomi na mveledziso ya zwa vhudzekani .
Arali vho kundelwa , hu na tshikhala tsha u nga humbela khaṱhululo ya tsheo .
Phindulo kha khuḓano i swikisa kha masiandaitwa kana mvelelo dzo imaho ngauri .
Mugaganyagwama ( Nyanganyelo ya u avhelwa ha Madzulo a Vhathu ) .
U isa phanḓa nga u ralo , EMS yo tshimbidza wekishopho dza u langula kutshimbidzele kha maongelo a vhupo ha ḓoroboni khulwane u khwinisa mushumo wa senthara ya shishi .
Khothe i tea u vhona uri ṱho ḓea dza mufumakadzi siani ḽa thundu dzo tsireledzwa .
Vhaofisiri vha re na vhuḓifhinduleli vho wana khuthadzo ya u lulamisa na khaidzo yo tou ṅwaliwaho .
Ho vhewa ḽito kha mafhungo o ṱaluswaho kha mawanwa a re hone zwezwo , na u ṱanganya ndayo dza sumbanḓila , maga a tevhelaho mapfufhi , a vhukati- na theme ya tshifhinga tshilapfu o ḓo dzinginywa .
Ngauri Nomboro dza luṱingo lwa vha zwidzimamulilo ndi ifhio ?
Tswikelelo ya mathomo a shuma i dovha ya ḓitika nga zwoṱhe kha uri naa ndaulo yo dizainwa uri i leluwe tshoṱhe uri u thome u shumiswa , na uri naa mulangi u na vhukoni ho eḓanaho u dzhia vhuḓifhinduleli ya ndaulo yawo .
IDP dzi tea u elana na IDP dza miṅwe masipala kha vhupo , pulane dza nyaluwo dza vhuimo ha vundu na ha lushaka ha muvhuso .
( 2 ) Masipala u fanela u lwisa u bveledza mishumo yo sumbedzwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) zwi tshi ya nga gwama na ndangulo zwine a vha nazwo .
Vhathu vha re na nḓivho ya sialala a vha kombetshedzwi u kovhekana nḓivho yavho na vhathu vhasili .
Mbekanyamaitele dza tsheo ya Phambano dzi ḓo itwa nahone dzi tea u langwa nga fhethu ha ndaulo .
Khonfarentse iyo yo tshimbidzwa nga Minisiṱa wa Muhasho wa Themamveledziso ya Vhudavhidzani na Tshumelo dza Poswo Vho Dokotela Siyabonga Cwele na uri yo vha na zwiambi zwi fhiraho 350 .
Khamphani i dovha ya vha na vhuḓifhinduleli ha u kunga na u alusa ndambedzo ya sekithara ya phuraivethe u itela ndivho dza zwa dzinnḓu .
Na uri , muhumbulo une vhathu vha bvaho nnḓa ha vundu iḽi vha ṱuwa nawo musi vho fhedza u dalele kana u ita vhubindudzi .
Mbadelo dza Mvulatswinga dze dza dzo katelwa nga tshifhinga tsha u thoma tsha BEE nga vho gidi ṱahe fuṱahe dzo thoma u bvisela khagala zwauri tshanduko ya mbumbo ya BEE i shumana navho , yo ḓo ṱoḓea .
( f ) U kona u ṋetshedza khoro mivhigo i pfadzaho nga ha kushumele kwa masia a mishumo o fhambanaho a khoro na zwine ya ita kha wadi .
Zwiteṅwa izwi zwi ḓo dzhia tshifhinga tshinzhi na nungo nnzhi dza u lwa na , saizwi dzo bva kha sisiṱeme dza vhukoloni na dza tshiṱalula dzi tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha ḓana dzo itelwaho u ḓaḓisa u ṋekedza ḽaisentsi ha tshiofisi fhethu ha u rengisa halwa kha vhunzhi ha shango .
Mulayo wa ndeme wa kale na kale wa musudzuluso wo vha wa uvhona uri tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha muvhuso nga tshine tshiṋe tshi langwa nga vhaofisiri vha re na vhuḓifhinduleli u ya nga milayo hu songo randelwa matshimbidzelwe o khwaṱhaho a fanaho .
Ndivho ndi u fhungudza mafuvhalo e a vhangwa nga u nwa halwa .
Ri khou kumedza nyengedzedzo kha mpimo uyu nahone ri ḓo vhalela nga nḓila i leluwaho murekanyo .
Bannga ya Ḽifhasi yo bula u ṱanganelana ha zwiṱaluli zwa nnḓa na zwa fhano hayani sa vhuḓifhinduleli ha u tsela fhasi .
Vhupo vhu songo londotwaho zwavhuḓi na u vha na tshika vhu engedza nyofho dza vhugevhenga .
U khwaṱhisedza pfananyo ya kiḽiniki dzo vhalaho na tshumelo dza thikhedzo u itela uri mishumo i shumiwe nga nḓila yo fhelelaho u itela uri hu vhe na ndondolo ya mulwadze yo fhelelaho .
I sumbedza , u tikedza na u ḓisa vhuḓifari ha u sedza sia ḽithihi na luvhengelambiluni kha tshigwada
U bva kha maipfi aya o ṱanganelaho , ha mbo ḓi bveledzwa ṱhuṱhuwedzo dzi kovhekanywaho dzine dza fana :
Muvhigo u pendela nga ḽa uri nḓila ye muvhuso wa tshimbidza ngayo zwithu mathomoni nga ha zwiwo zwa Fulwana 2021 , yo vha i tshi sumbedza u sa kona mushumo , mashumele a mapholisa o vha a songo eḓana , ho vha hu si na tshumisano yavhuḓi vhukati ha vha vhutsireledzi ha shango na vha tshumelo dza vhusevhi , na uri maphiolisa a si kanzhi vha tshi ḓidzhenisa ngomu ha zwitshavha zwine vha zwi shumela .
Ṅwalani ṱhoho ino takadza ya itshi tshiṱori .
Izwi zwi amba uri dzi fanela u tevhedza muteo wa mulayo , uri maitele a vhukuma a tevhedzelwe nahone tsheo ine ya dzhiiwa i fanela u vha i pfadzaho .
U dzudzanya foramu dza vhudavhidzani dzine dza shuma nga kotara .
Ri tikedza u sima milayo ya mushumo wa komiti ya odithi .
Honeha , musi ri tshi khou ṱanganedza izwi , nganea yo dovha ya kwama kha khonadzeo ya u lwa nga nḓila yavhuḓi na tshitzhili .
Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe a i ṱanganedzi vhuḓifhinduleli malugana na dziṅwe Webusaithi dziṅwe na dziṅwe dzine dza bula u vha Webusaithi dza tshiofisi kana dzi si dza tshiofisi dza Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe .
Nnḓu nnzhi dzo tshinywadzwa nga maanḓa ,
Vhudzheneleli vhu katela mushumo wa ṱhanganelo u yaho phanḓa na mashango a ndeme a vhahura , khuvhangano yo khwiniswaho ya vhufogisi khathihi na u engedza tsireledzo dziphakhani na dzirezeve dza kha vunḓu hune ha vha na tshugulu .
tshi doda tshifhinga tsha u ya u vhona dokotela , therapisiti , nz , malugana na mutakalo wavho ; kana
Musi hu tshi bveledzwa PMS masipala u tea u ta KPI dzawo , dzi katelaho : zwisumbi zwa u shela mulenzhe zwisumbi zwa mitshelo na zwisumbi zwa mvelelo dzi elanaho na mveledziso dzo sedzwaho na zwipikwa .
Muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso u tea u bveledza Pulane ya u Khwiṋisa Nḓisedzo ya Tshumelo ( SDIP ) .
Khumbelo i shumiwa nga ḓuvha ḽene ḽo .
Kanzhi kiḽabu dzi tenda uri mushumo wadzo na maanḓa adzo a a pfuka na mishumo iyi , u ya hune a katela ndangulo ya zwiko , mveledziso , u langa zwa u sa katela vhudzuloni ha mukatelo , na mveledziso ya ndaka vhudzuloni ha mveledziso ya zwa mitambo na vhuḓimvumvusi .
Nga maanḓa , mbekanyamaitele i ṱoḓa u itwa kha vhupo hune vhasiki vha mbekanyamaitele vho ḓikumedzela kha vhukwamani na tshitshavha na u ṱanganedza ṱhoḓea ya u ṋetshedza mutheo wa vhuṱanzi u tikedza vhuimo havho .
Ṱhoḓea ya u engedza ḽevele yo ṱanganedzeaho ya tshumelo dza ndangulo ya malaṱwa kha zwitshavha zwoṱhe .
Arali hu si na muṅwe muthu ane a vha na pfanelo ya u ṱola , pfanelo ya mugodi , phemithi ya mugodi kana phemithi ya minerala kana mavu ayo .
Ndi vhuḓifhinduleli ha lushaka lwa vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe , hu tshi katelwa Miraḓo na vhashumi vha Phalamenndeni vhoṱhe u vhulunga mupo washu u itela mirafho i ḓaho na u ṱuṱuwedza mvelele ya mveledziso yo khwaṱhaho .
Kha ri fhaṱe vhumatshelo ha khwine roṱhe .
U tiwa ha thandela , ṱhoḓisiso dza khonadzeo , tsaukanyo ya thaidzo na vhadzhiamikovhe ndi zwone zwiṱalusi zwa ḽiga ḽino .
U dzhena tshikolo zwi tshimbilelana na sia ḽa fomaḽa ḽa zwa pfunzo .
Kha vha ite Ṱhoḓisiso nga ha Tshumiso ya Mbekanyamaitele na u ṋetshedza ngeletshedzo nga ha mafhungo a zwa mulayo o fhambanaho nga ngomu kha dzangano .
Mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na one a tea u lavheleswa zwa zwino sa maitele a u sala murahu u vhona zwilinganyo zwa yunithi iṅwe na iṅwe .
Vha ṋekedze zwi tevhelaho kha fomo ya khumbelo yavho ya ndaela : nomboro yavho ya vhuṋe na ṋomboro ya referentsi ya muthelo nomboro ya referentsi ya PAYE ya mutholi wavho .
Mivhigo ya misi - Komiti dza Wadi dzi tea u dzulela u wana muvhigo nga ha mvelaphanḓa ya khoro .
Nga murahu , Masipala wa ṋetshedza thikhedzo malugana na khaedu dza muḓagasi na fulufulu .
U amba : Olani tswayo ni ṱalutshedze khonani yaṋu .
Afrika ḽi re na maanḓa , ḽo ṱanganelanaho , ḽo khwaṱhaho mushumisani na mutambi wa ṱhuṱhuwedzo ya ḽifhasi .
Arali mufhinduli wa vhuvhili o swikelela uri Mukhomishinari a no shuma zwavhuḓi nga si swikelela ;
Ndi nga kona u ita khumbelo ya nnḓu ?
U dalela mashaka19
Thikhedzo ya Mashumele na Ndangulo i shela mulenzhe kha tsedzuluso dza CIS .
Hoyu u ḓo tou vha mushumo wa u bvela phanḓa kha mutheo wo alwaho fhasi nga Pulane ya Phaṱhululo na Mbuedzedzo ya Ikonomi ( ERRP ) , ine ya kha ḓi vha mbekanyamushumo yashu roṱhe ya u fhaṱulula ikonomi yashu .
Nga u angaredza , vhafumakadzi vha ṱoḓa vhutsireledzi na vhuimo ha mbingano ngeno vhanna vha tshi funa mbofholowo ya vhafarisi vha muṱani .
Arali miṅwaha yavho i nṱha ha 75 , vha ḓo wana R1 520 .
( ii ) nanga vhaimeleli vhane vha ḓo dzhenela kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu ; na
Miṱangano ya tshitshavha u tendela pulane
Ndi do humbela muṅwaleli uri a vhale bammbiri ḽa mushumo wa ḓuvha .
Ṱhanganelo ya u ḽaisa kha mushululo i ḓo katela tshivhalo tsha mvelelo dza tshiṱirakhitsha nahone hu fanela u dzhielwa nṱha khonadzeo ya mvelelo dzo ṱanganaho dza zwipiḓa zwa mutsiko wo ṱhophiwaho .
6.7.7.2 Vaimeleleli vha mulayo a vho ngo tea u tendelwa ngauri khothe dza sialala a dzo ngo tea u shumana na mbudziso dza mulayo dzi ṱoḓaho u ṱalutshedzwa nga maxennḓe .
U pulanela vhuendedzi ha nnyi na nnyi kha vundu ḽoṱhe ho tshimbila zwavhuḓi , nge zwa khunyelela nga u sikiwa ha Pulane dza Vhuendedzi ha Nnyi na Nnyi dza mimasipala yoṱhe ya zwiṱiriki na ya Ḓorobo ya Cape Town .
Mvelelo dzo sedzwaho ndi u bveledza vhuimo ha vhashumi vha vhudzulo ha vhathu vha re vhukoni vhuhulwane na dziphurofeshinala vhane vha ḓo ṋekedza tshumelo kha muvhuso na kha shango .
U ṱamba tshifhinga tshoṱhe .
4.1 . Khabinethe yo sasaladza zwiwo zwi vhaisaho zwa khethululo nga lukanda zwine zwa kha ḓi bva u itea kha zwiṅwe zwa zwikolo fhano shangoni zwine a zwi tshimbilelani na mikhwa ya vhuḓifari ine ya vha hone kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha wa 1996 ine ya ḓivhea vhukuma ḽifhasini .
Ni ṱoḓa mafhi mangafhani ?
( 1 ) Tshivhalo tsha Miraḓo ya Khomishini ya Ṱhuṱhuwedzo na Tsireledzo ya mvelele , zwigwada zwa vhurereli na zwi ambaho luambo luthihi , na u vhewa hayo na tshifhinga tsha ofisi tshayo , zwi fanela u tiwa nga vhusimamilayo ha lushaka .
Kha ḽikumedzwa ḽashu ro sumbedzisa , sa tsumbo , uri phensheni yo ṱanḓavhuwaho ya nḓowetshumo na tshikwama tsha khwaṱhisedzo ya vhutshilo tsha vhashumi vha Vharema tsho thomiwa u bva 1966 kha nḓowetshumo .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Thendelano dza Dzitshaka dza nga ha u Thivhelwa na Ndaṱiso ya Vhugevhenga ha zwiito zwa Tshiṱalula kha Phalamennde uri hu vhe na u tendelana .
Kha vha ḓivhe tshiimo tsha vhuḓipfi havho nga maanḓa luswayo lwa u dovholola ha vhuḓipfi .
4.1 Ndivho ya nyendedzi iyi ndi u ṋetshedza mafhungo ane a ṱoḓea nga muthu muṅwe na muṅwe ane a khou tama u shumisa pfanelo iṅwe na iṅwe ine yo anganyelwaho kha Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , wa 2 wa 2000 ( PAIA ) na Mulayo wa Tsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe wa 2013 ( " POPIA " ) .
Zwine zwa khou vhangula itshi tshiimo , ndi u shaea ha vhugudisi na nḓivho , zwiko zwa masheleni zwine zwa vha zwiṱuku , zwihulwanesa kha maongelo a mavundu , na u shaea ha vhukoni kha levhele ya maanḓalanga .
U sedziwa ha dziṅwe ndila dzo fhambanaho dza u bveledza muḓagasi dzi nḓilani , hu tshi katelwa na thandela dza nga nnḓa ha mikano kha dzingu ḽa Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC ) , kha haiḓiro , gese na malasha .
Ri ṱoḓa u ḓivhona ri ngafhi ?
A hu ṱoḓei tshenzhemo kha vhashumi vha fhano Afrika Tshipembe vha re na ndalukano .
Lavhelesani maipfi o talelwaho nga fhasi .
U shumisa ha fomaḽa ha zwiteṅwa zwa vhutsila zwi tea u dzheniswa kha ngudo ya Vhutsila ha u Vhona .
Fhethu ha nnyi na nnyi hu tea u shuma sa tshithu tsha u fasha tshi kungaho vhathu u ya kha vhone vhaṋe kana u ya kha ṱhumano ya zwishumiswa zwa nnyi na nnyi .
( b ) a nga ita vouthu ya tsheo musi fhungo ḽi tshi tea u tshewa nga tshivhalo tshi si fhasi ha mbili tshararu tsha Miraḓo ya vhusimamilayo .
Muhasho kana nḓowetshumo i nga ita khumbelo ya muthu wa vhuraru u itela u sala murahu kha mafhungo maṅwe na maṅwe .
Vharengisi uya mashangoḓavha vha mutshelo a vho ngo kona u endedza zwibveledzwa zwavho uya kha vharengisi vha mashangoḓavha , mavhengele na vhaṱunḓi nahone vha fhedza vha tshi huvhadza thendelano yavho ya thengiselano .
Vhunzhi ha khuḓano dza vho ḓiṱamaho kha miṅwahani ya u ranga nga murahu ha vhuḓivhusi yo ṋaṋiswa nga madzangalelo a nga ngomu na u vha na midzi yadzo kha zwiitisi dza ikonomi .
6.1 . Khabinethe i ṱanganedza thendelano yo swikelelwaho ya u vula hafhu zwiṱitshi zwa radio zwa tshitshavha zwa 15 zwe zwa vha zwo imiswa nga Sentech nga mulandu wa u sa badela mbadelo dza o kovhiwa ha siginala , musi hu tshi khou ṱoḓiwa thandulo dzo khwaṱhaho .
Mbekanyamaitele ya zwa tshelede i tea u khwaṱhiswa na u tikedzwa nga mbekanyamaitele ya masheleni u itela u vhulunga phimo i re fhasi ya nyingapfuma lwa tshifhinga tshilapfu .
Tshipiḓa itshi tsha ṱhoḓisio tshi tou vha tsha zwa akademi / pfunzo fhedzi thendelano ya u lambedza tshiimiswa tsha ṱhoḓisiso tsha dzitshakhatshakha i ṱoḓa uri zwishumiswa zwa dzhenentiki zwa ṱhoḓisiso ya thero yeneyo zwi dzule zwi hone u itela vhaṱoḓisisi .
Ndaulo ya malaṱwa : U shandukisa nḓila dzashu zwi ṱuṱuwedza u dzhenela na vhukwamani zwa tshitshavha kha mveledziso ya pulane dza ndaulo ya malaṱwa .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa kha Mbekanyamushumo ya Vhuimana na u rumelwa nga GP wa Netiweke
Tshiwo tsha muḓagasi tsha 2008 na zwiṅwe zwiwo zwi songo bvelelaho kale zwo bvisela khagala u kundelwa ha zwiimiswa zwine zwa tshimbilelana na khamphani dza muvhuso zwine zwa vha na vhuḓifhinduleli malugana na themamveledziso dza netiweke .
Hu vhonala hu tshi nga mutheo wa kushumisele kwa ngona dziṅwe na ṱhoḓea dza u imelela a zwo ngo eḓanaho u fhelisa maitele o livhiswaho kha u wana nḓila ya ngona dza vhuṱaṱisani .
U thomiwa ha DOA hu na khonadzeo ya u vhea Afrika Tshipembe kha maimo a vhuḓi nga u khwaṱhisa muṱaṱisano wa ICT nga u lugela u shela mulenzhe kha Mumono wa Nḓowetshumo wa Vhuṋa .
Ṅwaha wo fhiraho ro thoma Dzhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Vhaswa ḽa Lushaka .
Ḽikumedzwa ḽi ṱoḓa uri mashango oṱhe a thivhele u rengwa na u rengiselwa nnḓa ha masheleni kana thundu dzine dza nga ṱuṱuwedza mbekanyamushumo dza misaili kana zwiṱhavhane zwi tshinyadzaho nga vhunzhi .
ṰHALUTSHEDZO DZA KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE DZA WANALEA NA ZWENEZWO U ITELA U RENGA U YA NGA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( ii )
Mbadelo ya khombekhombe kha muholo wo fhelelaho wo badelwaho nga vhatholi , vhetshelwaho thungo u itela u lambedza mveledziso ya vhukoni .
- U shumana na u ḓala ha zwivhotshwa dzidzhele , ndingo dzi fanaho na u fhaṱa dhzele ntswa ; u valela ho teyaho ; u tsivhudza ha vhululamisi , thandela ya musi ho lindelwa tsengo ; na paruḽa ( parole ) zwo mbo ḓi thomiwa - fhedzi thaidzo yo engedzea .
Nga matsheloni hu na vhuendi ho tsitsikanaho vhukuma fhethu hu re na mishumo hune vhuendi vhu bvaho kha vhupo ha vhudzulo ha ṱangana hone .
Ndivho ya izwi ndi u engedza ṋetshedzo ya tshumelo nga kha sisiṱeme i fanaho ya vhuvhusi ha tshitshavha , u khwiniswa kha u shumiswa ha tshiṱafu na u sikwa ha muṋango muthihi wa tshumelo dza muvhuso kha vhadzulapo .
Itani miraru .
Mbetshelwa ya mbekanyamushumo i ḓo dededzwa nga uri vhafariwa vho lindelaho tsengo vha na pfanelo dza u dzhiwa vha si na mulandu nahone a vha nga ḓo ṋetshedza mbekanyamushumo zwi tshi bva kha milandu khunyeledzwaho nga nnḓa ha musi yo randelwa nga dzikhothe .
Arali vha tshi ḓivha uri vha na nḓivho , vha nga ḓisa muhumbulo une wa nga thusa u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo yashu .
Mbuelo i nga katela muholo , rennde ( arali vha tshi rennda rumu hayani kana vha na nnḓu yavho ) , muṅwe mushumo une vha u ita une wa dzhenisa mbuelo hayani ) .
Sa izwi vha tshi zwi ḓivha , mashango ashu a kovhelana mveledziso dza ndayotewa dzi fanaho , khaedu , mbofho dza ḓivhazwakale na nḓila ya kuvhonele kha zwiteṅwa zwa masia manzhi .
Tsumbo dza zwiṱandadi zwa yunitsi dzi sumba uri nḓila ya u ita zwithu i a fana , na phambano ine Zwiṱandadi zwa Yuniti zwa Afrika Tshipembe zwi anzela u vha zwo katelwa kha zwi re ngomu .
U sa lingana hu gonyisa mitengo kana mbadelo dza u tshimbidza bindu , ha shandukisa tshivhumbeo tsha makete na u fhungudza zwikhala zwa nyaluwo .
Vha Poswo ya Afurika Tshipembe a si vhaṋe kana vha khwaṱhisedzi vha mafhungo maṅwe na maṅwe ane a sa elane na vhubindudzi havho ha tshiofisi .
Nṱhani ha izwo , kha vhuimo ha thevhekano ya vhathu mushumoni zwa mbuno dzo ṱanganelanaho dzine dza sikwa zwi tea u humbulwa .
( k ) u ṋea vhathu zwiimo zwa khuliso .
Mundende u ḓo khathiwa musi vho :
Vhashumi vhoṱhe vha Rakhonṱhiraka muhulwane na vhaṅwe Vhorakhonṱhiraka vha tea u vha vhe na ṱhanziela ya Pfumbudzwa Nyangaredzi ha Thangeli fhethu hu re huswa .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhala kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi 100% ya mutengo wa Tshikimu
Zwavhuḓivhuḓi , ndangulo ya tshipholisa yo fushea vhukuma nga tsedzuluso dza phurofeshinala dzo itwaho nga vhaṱoḓisisi .
Ndi zwa ndeme u vhona zwauri hu na u shela mulenzhe nga vhathu vha re na ndemena zwigwada zwoṱhe zwi sa koni u ḓipilela kha iyi phurosese u itela u ṱuṱuwedza vhuṋe na ndangulo kha tshitshavha .
Ri khou u ya u rwela ṱari fulo ḽihulwane ḽa u fhaṱa themamveledziso kha shango ḽoṱhe .
Izwi zwi itwa nga u dzulela u vha na vhulavhelelesi ( u vhea iṱo ) vhu sa fhidzi ha mishumo ya muvhuso .
Hu na tshivhalo tsha zwiṱirathedzhi , hu tshi katelwa na u khwiniswa ha vhuendedzi ha nnyi na nnyi , u khwiniswa kha u kuvhanganya mbuelo , na u khwiniswa ha ndangulo na u ṱhogomelwa ha netiweke dza dzibada , zwi khou itiwa .
Mutheo ndi wa sitatisitiki , nahone u nga shuma zwavhuḓi hu tshi khou shumiswa softhiwee ya sipredeshithi .
Zwibviswa zwa Nnyi na nnyi na mveledziso ya Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni zwi pfukiselwa kha mavundu khathihi na mimasipala .
Hetshi ndi tshiṱiriki tsha ha madzhisiṱaraṱa tshine tshifhaṱo tsha vha khatsho .
Nga u ṋekedza vhorabulasi maṅwe mafhungo nga ha vharengi vhavho , muvhigo wo sedza kha u ita uri maraga u shume zwavhuḓi kha vhorabulasi vha livhanaho na mitengo ya vhabveledzi vha mafhi i si na vhudziki .
A si mushumo wa mapholisa u sedzulusa uri mvelele na kana thendelo ndi zwone zwiitisi zwa muṅwe wa milandu .
Mbekanyamaitele idzi dzi endedzwa nga milayo ya mveledziso i vhuedzaho ya tshifhinga tshilapfu , ine ya vha ṅwongo wa Bono 2030 sa zwine ḽa vha zwone ngomu ha NDP .
Mbudziso dzi tea u shumiswa u leludza nyambedzano yo vuleaho na u thusa muvhudzisi u itela u katela zwiteṅwa zwoṱhe zwa ndeme .
Hu na maitele a tevhelwaho a u renga zwifuwo kana zwibveledzwa zwa zwifuwo u bva nnḓa . Ṱhoḓea dza zwa mutakalo dzi dzulela u shanduka , vha humbelwa u kwama Yunithi ya Mbekanyamaitele a u Vhambadzela / Renga Nnḓa ya Tshiimiswa tsha zwa Mutakalo wa Zwifuwo kha fakisi ya 012 329 6892 u itela u wana ṱhoḓea dza zwino .
Fhethu hune pH i fhasi nahone yo linganela , amonia i wanala kanzhi i amoniamu ayene .
Sa shango ro bvelela kha zwinzhi .
Tshumelo i dzhia maḓuvha a sa fhiri 30 .
Ndangulo dzo dzudzanywaho dza zwisiṱirimu zwa malaṱwa aya ndi zwine zwa zwi vhilaedzaho vhukuma nahone zwi ḓo ṱoḓa u dzhielwa nṱha ho ḓalaho , nga maanḓa zwi tshi elana na zwithu zwa zwiimiswa .
Phalamennde i na vhuḓifhinduleli ha u bveledza nzhele kha vhashumi vhayo vhoṱhe nga ha ndeme ya uvhulunga mupo na mushumo khathihi na vhuḓifhinduleli hu elanaho nawo .
Kha vha bveledze sisiṱeme dza dzioda vha dzi rumele u ri dzi tendiwe .
Mbilaelo dza vhalwadze na u fhululedzwa dzo langulwa nga maanḓa u vhona zwauri phimo ya thandululo ya thaidzo yo swikelelwa .
Luṅwe hafhu , dzi Hawks , na avho vha vha ṋeaho ndaela , a vha na mushumo na ikonomi na ndondolo ya matshilisano ya dzimiḽioni .
EPWP ndi vhurangeli ha ndeme ha muvhuso , vhu shelaho mulenzhe kha mishumo ya vhuḓi na matshilo a u kona u ḓitshidza , pfunzo , mutakalo , mveledziso ya mahayani , u vha hone ha zwiḽiwa na tshanduko ya mavu , hu tshi katelwa u lwa na vhugevhenga na vhuaḓa .
Nḓila dza u thetshelesa hu re na u pfesesa
Musi lushaka lwa mbeu lwo no lugela u itwa ndingo , vha ḓivhadze ( muṱusi wa sambula ) uri a ḓe a bvise dzisambula .
b ) tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya zwa Vhashumi .
Hezwi ndi u itela u tendela u ṱanganedzwa ha khamphani dzine dze mathomo dza vha dza u thoma , dze dza shela mulenzhe kha vhurangeli ha mveledziso dza bindu phanḓa ha mathomo a khoudu .
Tshiṱirathedzhi tsho tewa kha sekhithara dza ikonomi dza rathi dzine khadzo vundu ḽi na zwivhuya zwavhuḓi , zwine ha vha mveledziso ya vhulimi , ikonomi ya zwa lwanzhe , vhuendelamashango , fulufulu vusuluseaho , mamaga maṱuku na nḓowetshumo ya zwiendedzi .
Khothe ya Madzhisiṱiraṱa ya Plettenberg Bay ngei Kapa Vhukovhela i ḓo vha i na phera dza ṱahe , ine iṅwe khadzo i ḓo vha i Khothe ya Milandu ya u Tzhipa .
U fhungudzea uhu kha ḽeveḽe dza mbulungo ya masheleni ho vha hu u fhindula kha muṋano wa masheleni a ḽifhasi , na uri zwenezwo a zwi mangadzi uri ḽeveḽe ya u vhulunga masheleni ya USA yo tsa lwa u thoma u bva tshe muṋano wa thoma henengei .
Ho sedzwa tshikalo tsho avhelwaho kha khiraitheria iṅwe na iṅwe , maraga ya u fhedzisela yo vhalelwa kha nḓowetshumo iṅwe na iṅwe , ho sedzwa zwine nḓowetshumo dza u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi dzo vha dzo vhewa sa nḓowetshumo dzo sedzwaho u thoma dza nṱha , vhukati na fhasi .
Bono iḽi ḽi fanaho ḽi shela mulenzhe kha u shuma ho teaho ha sisiṱeme ya zwa masheleni na vhushaka na mivhuso .
Zwikili zwa vhudavhidzani , u dzudzanya na zwa vhushaka na vhaṅwe zwavhuḓisa .
Tsumbo , u pomokwa vhuloi zwine zwa sia muthu a na phungommbi , a khethululwa , a rwiwa na u vhulahwa .
U tholiwa ha dziṱhirasithii dza Tshikwama tsha Mulalo tsha AU ndi ḽiga kha u shuma ha u lambedza adzhenda ya AU nga masheleni,zwine zwa vha tshipiḓa tsha maitele a khou yaho phanḓa a mbuedzedzo ya tshiimiswa .
U limuwa uri u kundelwa u tevhedza mbekanyamaitele zwi nga si khwaṱhisedze mvelelo dza dziinthaviwu .
Fhedzi , kha muṋano wa zwino , mbeu ya nḓila ntswa dza u humbula nga u wana ṱhoḓea dza vhutshilo na u guda yo vha i tshi khou ṱavhiwa .
Muhasho u na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri vhoramabindu vha re hone na vhane vha khou bvelela u mona na vundu ḽoṱhe vha na tswikelelo ya tshumelo dza thikhedzo ya mabindu dzi si dza masheleni dzavhuḓi dzine dza ṋetshedzwa nga kha u konanywa ha nethiweke ya vundu ya vhaṋetshedzatshumelo .
Vha vhomba nga ipfi ḽihulu vha mbo ḓi fhufhela maḓini vha tshi lwa na zwe vha humbula uri ndi ḽiḽa ḽiṅwe ḽidau .
Mmbi dza vhupileli dza tshizwinozwino a dzi a tou vha fhedzi na maswole na zwishumiswa zwavhuḓi .
U thusa mushumi ane a vha na mbilaelo u ḓadza Fomo ya Mbilaelo
U thomiwa ha hezwi zwi ḓo ita uri rikone u takuwa na maṅwe mashango u khwaṱhisa nzulele ya vhathu .
URI mbekanyamaite ya tshelede ine ya fhungudzelwa vhaaluwa kha mbadelo i katela zwi tevhelaho " uri mualuwa a wane phungudzo ya tshelede kha mbadelo , mbadelo dza ndaka dzi tea u vha dzi fhasi ha R100.00 nga ṅwedzi " .
Heyi mbekanyamaitele ndi ine ya khou ṋea phindulo kha Khaṱhulo ya Khothe ya 2012 ye ya haṱula i tshi hanedzana na Muhasho wa Pfunzo dza Mutheo nga ha zwiṅwe zwiteṅwa zwe zwa vha zwi tshi khou kombetshedza vhagudi uri vha dzhie maḓuvha a u awela vha si ye tshikoloni lwa miṅwaha mivhili nga murahu ha u beba .
Khophi vha nga i wana kha www.doc.gov.za
U ṱalutshedza ndayo dza mbekanyamaitele dza tsumbanḓila na tshikoupu tsha pulane ;
Kha dzhango,Agenda 2063 i ṱuṱuwedza , vhukati ha zwiṅwe , mvelaphanḓa i tshimbidzwaho nga vhathu kha ḽa Afrika hune vhukoni ha vhaswa ha dzhielwa nṱha .
U thomiwa ha Tshiṱirathedzhi tsha Thivhelo ya Vhugevhenga tsha Vhaswa tshi ḓo manḓafhadza na u tikedza vhathu vhaswa uri vha kone u ḓiṱhogomela na u dzhenela kha fulo ḽa u lwa na vhugevhenga .
Nyolo i re afho fhasi i ri vhudza uri vhana vha takalela mitambo ifhio .
Vhanna vha tea u ṱuṱuwedza vhaṅwe vhanna uri vha shandukise kuvhonele , na u uri vha ṱhonifhe vhafumakadzi .
Ndi ṱoḓa u ḓivha zwino zwine muvhuso uyu , zwine mapholisa vha khou ya u ita ngazwo .
Nḓivhadzo ya tsheo khaṱhululo rumelwa a tea u sainiwa .
Vha fhasisa vha fanela u vha miraḓo ya Komiti ya Wadi miraru vhane vha fanela u vha hone tshifhinga tshoṱhe kha vhege yoṱhe ya u pulana , na vhaṅwe vhashelamulenzhe nga hune vha nga kona .
U vhumba tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya ikonomi na mbekanyamushumo i ṱuṱuwedzaho ya u leludza mveledziso ya ngomu ha ḓorobo .
Ro dovha ra fara Samithi ya Mutakalo ya Muphuresidennde nga Tshimedzi ṅwaha wo fhiraho , ye ya ṱanganya vhathu vha kwameaho vhahulwane u bva kha masia o ṱanḓavhuwaho a vhukhetheloni kha sekithara ya mutakalo .
Izwi ndi tshipiḓa tsha mutheo wa tshelede i kungaho ya Afrika Tshipembe na ndangulo ya tshikolodo .
Lekgotla ḽo farwa kha tshifhinga tsha musi hu na mbonelo ya ikonomi i sa takadziho ine i khou vhangwa nga zwiitisi zwo fhambanaho zwa nga ngomu fhano hayani na nnḓa , khathihi na tshutshedzo i khou dzulelaho u vha hone ya tshikalo tsha ḽifhasi tsha tshikolodo .
Nṋe a thi na tshifuwohaya tsha mmbwa Mukomana wanga na nṋe a ri eḓeli nga awara ya 8 ( malo ) .
Buletshedza na u ṱalutshedza kutshimbidzele kwa u nanga na u khetha miraḓo ya Komiti ya Wadi .
Arali vho malana phanḓa ha 15 Lara 2000 , mbingano yavho i tea u ṅwaliswa na Muhasho wa Zwa Muno .
Muḓivhalea vha ḓo humbulwa sa khosi ye ya vha i na mbonelaphanḓa , ye ya kona u ṱanganya lushaka lwa Mazulu , vharangaphanḓa vha sialala khathihi na u shela mulenzhe kha mvelaphanḓa ya lushaka lwa Mazulu .
U pfesesa na u kona u shumisa luambo lwo teaho kha masia maṅwe a ngudo . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : u thetshelesa na u amba ( orala / kana nḓowenḓowe )
Khethekanyo i shuma kha vhupo ha nyanḓadzamafhungo vhu shandukaho vhu re khagala , vhune ha ḓisa khaedu ntswa dzine dza ṱoḓa u dzhenelela hune ha ṱavhanya nahone havhuḓi .
Zwino bammbisani bola ni tshi khou tshimbila nga tshaphanḓa . nangani tshifanyiso ni ite ḽitambwa ngatsho .
Ndi khaedu ine mbekanyamaitele ya zwa masheleni ya vha yone ya khwinesa kha u i tandulula , ngauri vhunzhi ha ṱhoḓea dza mbekanyamaitele dza zwiimiswani nga vhuvha hadzo nahone dzi kwama mbuelo kana masia a tsheledemviswa ya mugaganyagwama .
Khaelo dzo khwaṱhisedzwa uri ndi yone philelo ya khwiṋesa ine ra vha nayo kha malwadze na mpfu zwi vhangwaho nga COVID-19 .
Hu thomiwe nḓisedzo ya ABET kha vhupo ho ṱaluswaho .
Ḽaini ya dziinsuḽeitha dzi ḓo dzhenisiwa na dzibuḽeidi u livhana na ṅanda .
Vhudavhidzani ha Muvhuso ( GCIS ) vhu na vhuḓifhinduleli ha u pfananya fulo iḽi nahone vhu ḓo phaḓaladza zwishumiswa zwo fhelelaho , hu tshi katelwa na mulaedza wa ndeme na pulani ya nyanḓadzamafhungo .
Mbadelo dza matshilisano dzi ṱanganedzwa sa tshinyalelo kha tshitatamende tsha kushumele kwa masheleni musi thendelo ya u fhedzisela ya mbadelo i tshi kwamea kha sisiṱeme .
U engedzwa ha nete ya tsireledzo ya matshilisano ya shango na hone a hu nga vhulunga nga nḓila i ṱuṱuwedzaho .
Vhuimo ho bulwaho afho nṱha vhu a fusha saizwi vhu tshi ṋekedza maanḓa Khomishini a u vhea theo ya mulayo kha khetho dza masipala fhedzi nṱha na ndangulo yadzo .
No ombedzela na u phakhela mishumo na vhuḓifhinduleli kha Vhalanguli vha CBP , Vhaḓivhimakone vha CBP , vhatshimbidzi , vhakhantseḽara vha dziwadi , komiti dza dziwadi , nz5 ;
Ndi u lwisa ha lushaka ho livhaho kha zwo katelaho nyaluwo ya ikonomi .
Vhahulisei vhaḓivhalea vhoṱhe vho bulwaho , vhane vha vha tsumbo ya ḓivhadzwakale na fulufhelo , vha ri humbudza uri washu mushumo ndi une wa vha kha mbambe ya mvusuludzo tshifhinga tshoṱhe u itela uri ndivho yashu ya vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe i bvelele .
Muvhigo u khou shuma sa mutheo wa u manḓafhadza vhafumakadzi kha zwa matshilisano a ikonomi na ndinganyiso ya mbeu , khathihi na nyaluso ya pfanelo dza vhathu .
Tshugulu a dzi koni u vhona zwavhuḓi , fhedzi dzi kona nga maanḓa u nukhedza .
Nga tshenetsho tshifhinga , dzhango ḽi na maanḓa manzhi kha zwi kwamaho nyaluwo khulwane dzo fhambanaho khathihi na zwilavhelelwa zwa nyaluwo .
Tsha u thoma , u ela hu nga sumbedza uri thusedzo yo shuma na uri zwipikwa zwo swikelelwa .
Ndima i tevhelaho i ḓo saukanya zwipiḓa zwa ndangulo ya tshiṱirathedzhi tsha vhuṱambo ho khetheaho .
Mbuelo dza matshilisano dzi katela mbadelo dza masheleni a mbuelo ya tsireledzo ya matshilisano , mbuelo dza thikhedzo ya matshilisano na mbuelo dza matshilisano dza mutholi .
Kha mbambadzo iyi zwi khou vhonala uri vhudavhidzani ha kha inthanethe tshiṅwe tshifhinga vhu nga dzhiiwa sa u konana ha vhathu nga mvelo , fhedzi kanzhi zwi sumbedza u yelana hunzhi hu kha vhudavhidzani ha guṱe ha sialala .
Kha u tandulula nyaluwo ya thaidzo dza malaṱwa ngei Estonia , muvhuso wo bveledzisa mulayosiṅwa wa zwa mupo wa u langula ndaulo ya malaṱwa .
Thempharetsha dza gumofulu dzo lavhelelwa u vha nṱha ha dzo ḓoweleaho .
Ni vhona u nga hu ḓo bvelela mini arali maḓanzhe a nga tshikafhadzwa nga malaṱwa na milimo ?
Dzhendedzi ḽa zwa Vhusevhi ḽa Lushaka ;
Zwipiḓa zwiṅwe zwa ndeme zwa u konisa mulayo ndi :
Muhumbulo wanga a wo ngo dzudzanyululwa u ya nga hayo mafhungo .
Ho vha hu na ṱhulo nngana dza milamboni nga 1995 ?
U bveledza rekhodo dza dzhenala kha phimo ya thengiselano yo fhambanaho i elanaho na mbuelo dza bannga dza mashangoḓavha .
Afha vho guda , uri thevhekano ya zwiḽiwa i thoma nga zwimela ngauri zwimela zwi na fulufulu ḽa khemikhaḽa ḽa khonadzeo nga kha tshivhumbeo tsha tshiṱatshi , na zwiṅwe .
Miraḓo ya u ḓadzisa :
2.3 . Khabinethe yo khwaṱhisedza maitele a tshumisano e a dzhiiwa ho livhiwa kha u ita uri zwa u khunyeledzwa ha mupfuluwo wa shango ḽoṱhe u bva kha anaḽogo u ya kha didzhithaḽa zwi itwe nga u ṱavhanya .
Arali ri tshi ṱoḓa u vhona mvelaphanḓa kha zwa u fheliswa ha tshilengo tshi vhangwaho nga milayo i songo teaho kha zwa mabindu , ri tea u vha na vhathu vha re na vhukoni vhane vha ḓo tou shuma na fhungo ḽeneḽo vha dovha hafhu vha vha na nḓila dza u kona u ḓisa tshanduko .
Maṅwalwa a tshiṱangani na a nnḓa- tsumbo , mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha , mivhigo ya vhaeletshedzi vha no bva nnḓa
Ndi phurosese ine khayo muthu , ane a vha MURUMELI , a rumela mulaedza kha muṅwe ane a ḓo ṱanganedza mulaedza , a re MUṰANGANEDZI .
Zwo teaho u buliwa kha ḽikumedzwa ho vha vhutshutshisi ha tshitshavha tsha mabindu tsha vharema inga zwivhumbeo zwo fhambanaho .
Tsha u thoma ṱhoḓea ya u fhedzisela ndi ya vhuṱhogwa kha u thivhela zwiito zwa khakhathi .
Tshivhalo tsho fhimiwaho tsha veini tshi bveledzwa kha tsimu dza nḓirivhe dzapo .
Zwino , ri tea hafhu u shumisa vhukoni uhu hu re kha lushaka u shumana na thaidzo dza mishumo , nyaluwo na vhushai nga nungo nahone nga u ṱavhanya .
U shumisa masheleni oṱhe zwi nga livhanywa na tshilengo kha u wana fenitshara na zwishumiswa nga ṅwambo wa u sa wana u sa wana tshiṅwe tshifhaṱo tsha ofisi .
Zwi tevhelaho zwi nga thivhela khombo kha iḽi ḽimaga :
Mbekanyamushumo ya Basari ya Funza Lushaka i khou pulana u ṋetshedza basari dza 39 500 dza ngudo ya Pfunzo ya Vhagudisi vha no khou Thoma kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Nga u ralo , ri ita ndingedzo , u swikelela mveledziso yo ḓitikaho nga vhathu i sa nyeṱhi , ine a i konadzei nga nnḓa ha musi ri tshi lwa nga maanḓa na khaedu ya uri ri dzhenela nga nḓila i bveledzaho kha muṱaṱisano wa ḽifhasi wa vhubindudzi na mimaraga .
Kha nyimele ine muvhuso a u fhungudzi u isiwa ha mafhi zwikoloni , mulayo u nga ima na mbekanyamushumo .
Vhuṱoli ha maitele a u pfukisa ndaka kha vhuponi hu theliswaho zwiṱunḓwa na dzioditha hu nangiwa thungo hu hoṱhe nga Vhusevhi ha Bindu .
Dziṅwe tsumbo kha Tshivenḓa dzi wanala kha maipfi o pambiwaho , sa kha khomphyutha , Afrika , phrofesa na maṅwe .
Lu re lwa ndeme , ndi " Ndangulo ya Nṱha " i tea u elwa nga fhasi ha Ndaulo ya Ndangulo , fhedzi hu na u katela ndangulo ya nṱha nga fhasi ha Ndaulo ya Ndangulo zwi tendelwa kha maṅwe a mafhungo , sa zwo bulwaho afho fhasi :
Phemithi a i nga ḓo pfukiselwa u bva kha muṅwe muhwalo u ya kha muṅwe .
Miṱangano vhukati ha muhasho na zwigwada zwo dzudzanywaho u imelela zwigwada izwi uri zwi vhumbe vhukonani vhu yaho phanḓa .
Nga kha maitele aya nethiweke dza tshivhalo na vhafarani vha muvhuso , sekithara ya phuraivethe na tshitshavha tsha NGO zwo shumiswa nga zwiṱiriki zwoṱhe zwa fumi rathi .
Luṱa u lu lwa tshizwino zwino kha tsireledzo ya zwiḽiwa lu amba uri khetho na mishumo ya thandela yo tiwaho zwi nga kona u itwa fhedzi , musi mutheo wa ikonomi ya zwamatshilisano wo itiwa nga mafhungo a zwa vhulimi na matshilisano a madzangano a matshilisano a re khagala kha , vhupo nahone o no kalea .
U kunguwedza kana u rengisa kana u renga thundu dziṅwe na dziṅwe kana tshumelo hu tshi itelwa ndivho iṅwe na iṅwe ya vhubindudzi , nga nnḓani ha musi Tshumelo dza Vhudavhidzani dzi tshi tendela milaedza iyo .
Tshigwada tshithihi tshi shuma na mugudisi luvhili nga vhege .
Mithenga ri tou phuphuledza .
Miraḓo ya tshitshavha ine ya imela zwigwada zwa madzangalelo o fhambanaho vha khethwa muṱanganoni wa tshitshavha ( hu imisa zwanḓa kana bammbiri ḽa baloto ) uri vha shume kha Komiti ya Wadi .
Phukha dzoṱhe dza afho ḓakani dza ḓa u tikedza Sankambe .
Izwi ndi zwa ndeme kha u swikelela vhubindudzi ha tshiimo tsha nṱha na u kona u pikisana na mabindu kha maṅwe mashango , na u engedza mveledziso na zwivhambadzelwannḓa .
6 . Bodo , nga murahu ha u lavhelelsa muvhigo u bva kha Elexions Agency na KPMG , yo wana yo fushea uri khetho dzo bvelela u ya nga ha maitele o tiwaho nga Bodo mayelana na Milayo ya GEMS na uri khetho dzo vha dzo vhofholowaho na u sa dzhia sia .
Vhuendi ha maḓini vhu katela zwivhumbeo zwoṱhe zwa vhuendi ha lwanzheni , ṱhumano ya tshaka dzo fhambanaho dza vhuendi vhu hwalaho thundu na vhuimazwikepe kha mavu fhedzi hu na phambano dza mutheo u bva kha dziṅwe tshaka dza vhuendi .
- Naa fhethu hune ha tea u ambariwa zwithu zwa u tsireledza nḓevhe ho sumbedzwa nga luswayo ?
Ngauri vhafumakdzi vha ita mushumo wa u londola , ndi vhone vhashumisi vhahulwane vha tshumelo dzapo .
Musi ni tshi ṅwala maanea ni tea u tevhela maga maṱanu .
Hezwi zwi nga vha zwa ndeme kha madzulo maswa ane a khou aluwa nga u ṱavhanya hu fanaho na Diepsloot hune Planact ya sedzulusa khonadzeo ya dzangano ḽiswa ḽa vhadzulapo u itela nyaluwo musi vhudzulo vhu tshi hula nga ha u swika ha vhadzulapo vhaswa na u dzula .
U dudedza muvhili : ho sedzwa kha kuimele , u livhanya kha magona na zwikunwe zwa vhukati musi hu tshi kwatamiwa na u sumba milenzhe
Kha khethekanyo iṅwe na iṅwe , na makumedzwa anga ndi a saintsi ya forensiki nga u angaredza , hu tshi katelwa nḓivho ya zwa dzilafho ḽa forensiki , sisiṱeme yo kundelwa u swikisa tshumelo kwayo kha tshitshavha .
3 Olani tshifanyiso tsha u sumbedza
3.2 . Khabinethe i ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u vhona uri pfanelo u ya nga he dza vhekanywa ngaho kha Mulayotewa wa Afrika Tshipembe wa 1996 na Mulayotibe wa Pfanelo dzi khou shuma , nga u vhulunga na u alusa nyambo dzapo .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u khou vhona zwi ṱoḓa thendelo u thoma nahone husedzwa milayo ya ndondolo i langwaho ( zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re nga fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re kha vhuṱungu vhuhulu na madzeu a vhuraru a kwameaho )
Tsireledzo yo teaho i tea u dzudzanywa u itela khovhakhombo idzo dzo topolwaho , nahone vha fanela u vhona uri tshifhinga tshoṱhe uri tsireledzo idzo dzi khou shumiswa nga nḓila yo fanelaho na u khwiniswa musi hu na khovhakhombo ntswa dzo topoliwaho kana u khakhisea ho topolwaho kha tsireledzo ine khou shumiswa .
Hezwi zwo tou ralo hu nga vha kha khoro ya ḓorobo khulwane , khoro yapo ya ḓorobo khulwane , khoro ya tshiṱiriki , khoro yapo , khoro ya mahayani kana khoro ya vhaimeli .
Tshipiḓa tshihulwane tsha vhathu vha sa shumi shangoni tshi na vhaswa .
U kundelwa u ḓisa mivhigo ya ṅwaha a hu ngo khethekanywa sa mulandu nga fhasi ha Mulayo .
U vhea iṱo na u ela kha davhi iḽi zwi itwa nga kha nḓila na kuitele zwo vhalaho .
Fhethu hudala hu amba uri asima yavho i khou langiwa zwavhuḓi nahone zwi sumba uri mushonga wavho wa zwino u khou shuma zwavhuḓi .
Tangedzelani zwifanyiso nga muvhala wo teaho .
Mufuo o ḓo iswa kiḽiniki sa izwi o vha a kha ḓi fema .
Hu bveledzwe magavhelo a u thusa vhashundikisi vha mabindu maṱuku uri vha kone u tevhedza milayo , maimo a mutakalo , ṱhanziela ; kana vhashelamulenzhe vha mabindu maṱuku kha u kona u swikelela thekinoḽodzhi na tshomedzo na maimo a zwa mutakalo kana ṱhanziela dzine dza ṱoḓea .
( 1 ) Arali hu si na nkhetheni o wanaho vouthu nnzhi kha vouthu dza Muengedzo wa 3 wo itwaho , dzina ḽa nkhetheni o wanaho vouthu ṱhukhusa ḽi tea u bvisiwa ha dovha ha vouthiwa kha vho nkhetheni vho salaho u ya nga ha tshiteṅwa tsha 6 .
Tshikhala tsha u vha ofisini tsha Miraḓo miraru ya zwino ya Thirasitii ya Bodo ya GEMS vho nangiwaho nga 2011 tshi fhela nga ḽa 27 Fulwana 2014 :
Sa zwe zwa vha zwi zwone , kha miṅwaha yoṱhe , u fana , ro ṱaṱela nyambedzano , u humbula , na tshumisano .
Tshiteṅwa tshiṅwe tsha deme kha lwendo lwashu lwa u sika zwikhala zwa mishumo ndi Mbekanyamushumo ya Mishumo yo Engedzeaho ya Muvhuso .
A si ṱhalutshedzo yavho ya vhathu vha kwameaho , fhedzi vesheni yavho ya theori ya vhathu vha kwameaho yo ḓo vhanga khanedzano khulwane .
5.1. Khabinethe i khou fushea nga zwine zwa khou swikelelwa kha mupfuluwo wa shango ḽi tshi bva kha anaḽogo u ya kha didzhithaḽa .
5.2 . Mazhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo vha humbelwa uri vha khwaṱhisedze uri vhoṱhe vho kwameaho kha zwiito izwi zwa khakhathi na vhuvemu kha mutambo uyu vha hweswa vhuḓifhinduleli ha zwiito zwavho .
U ṋea mihumbulo uri hu bveledzwe tshiṱori tsha kiḽasini ( u ṅwala na vhagudi ) .
Maitele a u ḓadza fureme dza ḽogo a nga vha a konḓaho , fhedzi-ha , a fha vhathu mafhungomatsivhudzi a ndeme nahone ane a ṱalukanyea .
Arali zwi tshi konadzea lu no pfadza , Muofisiri wa Zwamafhungo a nga ṋetshedza muitakhumbelo na maṅwe mafhungo ane anga vha a na vhuṱumani , naho a si ayo o humbelwaho .
U dzhena wekishopho dze dza bulwa ndi khombekhombe nahone hu ḓo vha na vhuṱanzi ha uri vhashumi vho vha vha tshi ḓivha nga zwitandadi zwa vhuḓifari zwe zwa lavhelelwa zwi tshi ṱanzielwa nga rekhodo dza u dzhena havho .
Themamveledziso ya ESKOM i ṱoḓa uri i khwiniswe u itela u dzhena kha khaedu dza u salela murahu ha muḓagasi .
Zwa vhukuma , nga murahu ha tshifhinga thaidzo dza u ranga dzo vha dzi kha ḓi shumaniwa nadzo .
Tshithu tsha ndeme a si u ta tshivhumbeo tsha zwileludzi , fhedzi ndi u vhewa ho teaho ha tshiimiswa tsha nnyi na nnyi tshine tsha vha tsha ndeme kha tshitshavha .
Kha ndingedzo dza u kunda zwithivheli izwi , muvhuso wo dzhena kha thendelano dzo fhambanaho na zwa mishumo .
Ezwi ndi zwiwo zwe zwa sedzuluswa nga maanḓa na uri zwi nga kona u kunda ndingo ya u lavheleswa nga vhuhaṱuli .
Khabinethe i ita khuwelelo kha madzangano oṱhe ngei DRC u shela mulenzhe kha Nyambedzano dza Lushaka dzo Katelaho , dzine dza khou tshimbidzwa nga Vho Edem Kodjo vho imela AU , nahone vha khou tikedzwa nga zwiimiswa zwa dzitshakha na madzingu .
Tsha u thoma , matshudeni vho ṱahisa mbilaelo ya uri masheleni a ṋetshedzwaho nga NSFAS a linganaho R122 000 ndi maṱukusa .
Roṱhe kha ri ise muvhuso wapo phanḓa !
Bono na tshipikwa wa muhasho zwi ḓivhadza sia ḽa maano .
Vhuḓifhinduleli - tshanduko kha muvhuso wapo i nga si swikelee nga nnḓa ha musi vhaimeli vha muvhuso wapo vha tshi pfa vho ṱutuwedzea u ita ngauralo . Ṱhuṱhuwedzo ya tshanduko i ṱoḓa u tuṱuwedziwa .
Ndi nga mini vha tshi khou ya u dalela Tshamaano ?
Nga nnḓani ha musi thendelano ya vhulamukanyi i na mbetshelo nga iṅwe nḓila , khoro ya vhulamukanyi i nga ṋea ndaela kushumele kwo tiwaho kwa konṱiraka iṅwe na iṅwe kha nyimele iṅwe na iṅwe ine khothe ya nga vha na maanḓa a u ita nga u ralo .
Vha tea u vha vhe na miṅwaha miṱanu vha tshavhi fhano uri vha kone u ita khumbelo iyi .
Heḽi ndi ṱano ḽa ṅwaha nga ṅwaha na foramu ya muvhuso na vharangaphanḓa vha nḓowetshumo uri vha vhone khaedu , vhufarani na thandululo , na u topola zwikhala zwa vhubindudzi na maitele a nṱhesa a mveledziso ya ikonomi ya matshilisano nga kha Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo na Vhudavhidzani ( ICT ) .
Hoyu muvhuso u ḓo khwaṱhisedza uri ndaka yashu ya vhuponi na tshomedzo dza mupo zwo tsireledzea , na u dzula zwi tshi ṱhogomelwa .
Komiti ya Wadi yo shuma mushumo kha maitele a u dzhia tsheo ya khoro ?
Paḓulani maipfi aya a bve madungo .
ZWI RE NGOMU
Izwi zwi ṋetshedza vhathu fhethu afha tshikhala tsha u livhisa mbudziso tshoṱhe kha Vho Mbeki nga ha Mbekanyamaitele dza Muvhuso na lubuvhisia .
Mugaganyagwama na Ofisi ya Gwama zwi na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya masheleni a masipala nag kha u kuvhanganywa ha mugaganyagwama , u vhigwa ha mafhungo a masheleni , ndangulo ya tshelede , u vhiga na u kuvhanganywa ha zwitatamennde zwa masheleni a ṅwaha zwi katelaho mishumo i tevhelaho :
Bambiri ḽo ṅwaliwaho ḽi ḓo vha ḽi na mbudziso tharu dzi na tshi leme tshi linganaho , zwi tshi bva kha maṅwalo o dzinginywaho mararu na vhonkhetheni vha ḓo tea u fhindula mbudziso tharu dzoṱhe .
Milandu ya khothe ya avho vha kwameaho yo no ḓi tetshelwa tsengo .
( i ) kha Phalamennde nga fhasi ha Mulayotewa muswa arali ndaulo ya uyo mulayo yo ṋewa kha muvhuso wa shango u ya nga Mulayotewa wo fhiraho kana uyu Muengedzo kha khorotshitumbe ya lushaka ;
8.1 Vhulanguli vhu na mushumo wa ndeme u ya nga PAIA .
Dokhumenthe ya u enda i ṋewa vhathu vhane vha vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe fhedzi vha sa koni u wana phasipoto u bva mashangoni avho , vhathu vhane vha sa vhe na shango ḽavho kana tshavhi .
Kha nyimele dzoṱhe , mulanguli o faraho o themendela tshaka dzoṱhe dza maḓuvha a vhuawelo na u hiriwa ha dzigoloi .
Afrika Tshipembe ḽi ita khaseledzo na Sudan na Tshipembe ha Sudan misi yoṱhe nahone ḽo no wana pfulufhedziso u bva kha ayo mashango mavhili nga ha zwi elanaho na maitele a mulalo .
Malugana na khetho ya u tshimbidza masheleni , dziṅwe dona na mihasho dzo sumba kha u kona u shanduka ho ṋetshedzwaho nga shumisa masheleni a songo katelwaho kha mugaganyagwama na mbilo ya uri kushumele kwa thuso u ḓo vha nga kha nzudzanyo dza masheleni a songo katelwaho kha mugaganyagwama .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza zwikolo zwoṱhe uri zwi bvele phanḓa na u shuma zwi tshi tevhedza maitele a mutakalo o tiwaho a COVID-19 .
Naho zwiimiswa zwa muvhuso nga tshithihi tshithihi zwi tshi nga vha na sisiṱeme dzo raloho , a dzo ngo ṱumana kana u ṱanganywa u itela u ṋetshedza tshifanyiso tsha muvhuso woṱhe hu tshi tevhedzwa u bvelela zwavhuḓi ha nḓisedzo ya tshumelo u mona na masia a muvhuso na mikano ya zwa ḓivhashango .
Arali ha shumiseswa tshelede nnzhi ngeno hu sa khou itwa tshelede yo linganaho masipala u ḓo wa .
' Mutsiko ' wa mufusho u nṱhesa kha Odense Fjord , naho u ṱhogomelwa ha maḓi a lozweaho zwi zwa khwine .
Musi khumbelo yavho i tshi ṱanganedzwa , Muhasho wa Vhuendi wa Vuṋdu u ḓo rumela muingameli u ṱola tshiṱitshi tsha ndingo na u wanulusa arali tshiṱitshi tshi tshi tevhedza ṱho ḓea dza vhukoni ha tekhinikha ḽa ha u ḓi ṅwalisa ho tiwaho nga Khoudu ya Mashumele ya Khoro ya Afrika Tshipembe ya Zwiṱandadi .
Ri khou lingedza lwa tshihaḓu u thoma u shumisa maga maswa a zwa milayo na nzudzanyululo ya ikonomi u itela u shandukisa nḓowetshumo idzi khathihi na u ita uri dzi vhe dza musalauno , u vulela vhubindudzi , u fhungudza mbadelo khathihi na u ṱuṱuwedza mashumele a maimo a nṱha na nyaluwo .
Tshigwada tsha SAMIM tsho rumelwa u itela u tikedza shango ḽa Mozambique kha u lwa na zwiito zwa vhutherorisi khathihi na zwa u tambudzwa ha vhadzulapo nga nḓila ya tshiṱuhu .
Vhukati ha vhuḓifhinduleli haṋu ndi u dovha na sumbedza mikhwa ya dimokirasi na u khwaṱhisedza maitele a dimokirasi u mona na dzhango ḽoṱhe .
Mulayotibe wa Mveledziso ya Themamveledziso u ṋetshedza mutheo wa zwa mulayo u itela mbekanyamushumo ya zwa u fhaṱa na u thusa u khwiṋisa mvelele dza mvelelo na kushumele kwa nṱha .
23.12.1 Vhulanguli vhu lavhelelwa u thoma Komiti ya Khwaṱhisedzo ya Vhutevhedzeli i re na maanḓa a38-
Ndi nga nṱhani ha hezwo , uri ṱhahelelo ya maṅwalo e na tsumbo dza zwi vhumbaho mveledziso ya vhubindudzi zwa ita uri mveledziso ya vhubindudzi i vhe iṅwe ya zwipiḓa zwo itwaho kha garaṱa ya zwikoro .
Kha vha ḓadze fomo BI BI-63 na BI-757 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
Nga nnḓa ha ndeme ya zwa masheleni i re hone livhisani vhubindudzi hu eḓanelaho kha mahoro o teaho .
Muṅwe wa mishumo ya mapholisa a sialala ho vha hu u isa nḓivhadzo , dzi ṋea ho vha kwameaho ndaela na miraḓo ya tshitshavha uri vha ḓe khoroni na u lavhelelsa u itwa ha tsheo dza khoro .
Kubadelele kwa muthelo wa phentsheni , gwama ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa u vhulungela u notha na u notha ku ḓo leludzwa na u vhuedzanywa .
Vhugudisi ha vhaṋetshedzi vha mutakalo kha zwa ndangulo ya u maanḓafhadzwa ha zwipondwa na makhaulambilu vhu khou bvela phanḓa .
Kha minete ya fuṱhanu ( 90 ) ine vha i fhedza vhe kha zwenezwi , nṋe ndi nga vha ndo no vhala bugu i no takadza nda i fhedza !
U fhindula mbudziso dza tholokanyonḓivho .
Nga nṱhani ha tshelede nyengedzedzwa yo bindudzwaho kha vhulimi mvelelo kha mushumo dzi ḓo vha dzi fanaho .
( 2 ) Khethekanyo ya 245 ( 4 ) ya Mulayotewa wo fhiraho i ḓo isa phanḓa na u shuma u swikela u shuma ha iyi khethekanyo hu tshi fhela nga hoṱhe .
U ita zwiṅwe nga ha vilili iḽi , ro ḓivhadzwa nga ha ṱhoḓea ya u fhungudza muhwalo wa ikonomi i si yavhuḓi kha vharengi na vhatheli .
Musi vhaṅwe vhabebi vho pfumaho navho funzeaho vha tshi khou ṋetshedza mishumo yoṱhe , ingaho sa u vhalela vhana vhavho na u vha ḓivhadza zwa ḽaiburari vha tshe vhaṱuku , vhana vha bvaho kha tshitshavha tshi sa ḓi koni a vha na mashudu ayo .
Fhedzi-ha , thathiselo dzo raloho dzi tea u sedzwa dzi tea u shandulwa lu sa vhudziswi nga zwiṱuṱuwedzi zwa tshiimiswa na zwa vhupo .
Tshiṱiriki tsha Vhembe ndi tshone maanḓalanga a tshumelo dza zwa maḓi kha masipala .
U wana na u khwaṱhisedza vhafaramikovhe vhavhukuma
Zwino tangedzelani mapfanisi a re kha vhuthihi .
Kha ri ṅwale Kale ho vha na mutuka wa ṋambi
Mihwalo ya siangane ya lushaka i anganyelwa ho sedzwa mielo kha " mupo " ( a sa khakhiswi ) mativhi .
Pfudzungule na u shushedza a zwo ngo tendelwa .
Khothe dzashu dzi khou bvelaphanda na u shuma zwavhudi , na mbekanyamushumo dza u fhungudza u salela murahu ha milandu kha khothe dza vhuimo a tshiṱiriki na dza dzingu hu khou bvelphanḓa zwavhuḓi .
Muofisiri Muhulwane wa Premier Soccer League , naho vha tshi shumisa ḽaini ya VIP , vho dzhia tshifhinga tshi fhiraho awara yoṱhe uri vha kone u swika tshitediamu , tshikhala tshine nga nḓowelo tsha vha tsho tea u vha dzhiela fhedzi mithethe ya fumiṱhanu .
Ri ḓo fhaṱa zwitshavha zwo khwaṱhaho , zwi ṱhogomeleaho nahone zwine zwa langea .
Ho shumiswa yuniti dza vhubindudzi vhune ha shuma , ha tholwa vhalanguli vha vhubindudzi vhune ha shuma .
Musi ri tsho khou matsha kha iyi Phaka , Ndo vhona na u pfa nga ha tshililo tsha U sa swikelea na U sa wanalea ha Khondomu dza vhafumakadzi .
Dziṅwe dza mvelele khulwane dza thikedzo ye ya ṋekedziwa dzi katela u wana ṱhanziela dza vhukuma dza u ḓiṅwalisa , akhaundu dza banngani , ṱhanziela dza u sumbedza uri muthelo wo kuna na vhukwamanyi ha mimakete yapo na ya nnḓa .
Dziioni dzi kungwaho nga tshadzhi ya negethivi dzi a kona u tshintshana na dziṅwe dziioni , fhedzi hu na u nyanyuwa hu funiwaho na ndinganahuvhili na dziṅwe ṱhoḓea dzine dza tea u swikelelwa .
Tshumelo yo shuma nga nḓila ye nzudzo ya bisimusi ya tendelaniwa ngayo nga :
Vhupo vhune mushumo wa katela khonadzeo ya khombo ya u kambiwa nga khemikhala kana vhutsi , ṋowa , zwikhokhonono kana u luṅwa nga buvhi kha zwenezwo zwivhangakhombo , ngudo ya thusothanzi i fanela u ṱanḓavhudzwa nga nḓila yone hu na vhukwamani na dzangano kana muthu a re na ndalukano
VHUGUDI NA MVELEDZISO
Phindulo dzo linganaho kha malwadze maswa na kha zwivhumbeo zwa kale zwa malwadze maswa , kana malwadze aya a kwama vhathu kana zwipuka , dzi tea u wana mafhungo one nga mbekanyamushumo dza vhuṱoḓesi hapo .
1.11 . Khabinethe i livhuwa maAfrika Tshipembe vhoṱhe kha u ḓidzima vha tshi ya phanḓa na u pfesesa nga tshifhinga tsha nyiledzo ya u tshimbila hu na ndivho .
Zwo rali Muvhuso u ḓo lavhelesa maitele a vhuṱaṱisani kha mihumbulo ya vhulimi na nḓowetshumo dza phaḓaladzo na , hune zwa tea , u sedzulusa ḽevele dza muthelo kana u vhona uri Mulayo wa Muṱaṱisano u a shuma .
Naa Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa i khou thithisa u dzhiululwa ha mavu hu si na ndiliso ?
Nga u nga engedza fulo ḽashu ḽa u ita ndingo na ndondolo , ri ḓo dzhenisa vhaṅwe vhathu vha miḽioni mbili kha ndondolo nga Nyendavhusiku 2020 .
Khethekanyo fhedzi dza mulayo uyu dzi saathu u thoma u shuma ndi idzo dzi elanaho tshanduko dza vhuṋe ha dzikhemisi , khathihi na khethekanyo dzi elanaho u shumea ha tshiimo tsha mulayo .
Milayo miswa ya fola ya u tsireledza vhana
Ri ḓo vha ri na dzangalelo vhukuma ḽa uri tshitshavha tsha vhathu tshi tea u mona na nyimele ine ṱhanganelano ya ḽifhasi ya langwa nga vhathu zwa vhukuma .
Mbilo ya u ṱo ḓa u itwa ha zwithu nga u ṱavhanya nga fhasi ha ndima 8 ya Mulayo wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela : R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
U ṱhogomela mupo , zwine zwa ṱuṱuwedza mikhwa yavhuḓi na pfelovhuṱungu kha u fushea ha vhakwamei vha nga ngomu na vha nnḓa .
Izwi zwithu zwoṱhe zwi tea u dzhielwa nṱha kha u pulana ha lushaka .
Vhunzhi hadzo hu na milaedza ya tshipentshela .
Yo vha i tshi enda i tshi lila na u kunguluwa .
Sekithara ya phaḓaladzo ya mutevhe wa ndeme nga huṅwe i a laedzwa nga ṱhanganelano yo ḓalaho ya nzimo vhukati ha vhabveledzi na vhaphaḓaladzi , kathihi na ṱhanganelano ya nzimo vhukati ha vhaphaḓaladzi na vharengisi .
Senthara ya dzimbudziso ya Tshikwama ndi iṅwe ya phuphu dza mashumele ane a bveledza .
U tholwa hoṱhe hu ḓo itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dza vho tholwaho na u sedzwa arali vha si na milandu .
Luvhili kha vhege ho sedzwa kha u thetshelesa na u amba vhege 15
Honeha , vhadzuli vho vhona vhuṱanzi vhuṱuku vhukuma ha tshelede yo ṋetshedzwaho kana mveledziso iṅwevho .
U thoma u fhaṱa maipfi o ḓoweleaho zwi tshi bva kha mbekanyomushumo ya u vhala , bugu dza mutevhe dza u randela .
U ṱavha miri na mbonalo ya miri zwi tea u thivhela u thomiwa ha fhethu ho dzumbamaho ha tshavhi , u itela u fhungudza zwikhala zwa u ita vhugevhenga kha tshikhala itsho .
Vho-Slot vho ri vho tenda uri thengiso ya ndaka ya nnḓa a i nga ḓo thivhelwa kha mvelaphanḓa ntswa fhedzi i ḓo katela ndaka dza ndeme dzi re hone .
1.11 . Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha thanyele mafhungo a si a vhukuma , nga maanḓa u engedzea ha u hashwa ha mafhungo a si a vhukuma a vhana na vhafumakadzi vho xelaho , u hombokwa na vho hahedzwaho kha nyanḓadzamafhungo ya matshilisano .
Dziriḽei ndi divaisi dzine dza dzheniswa nga ngomu ha tshivalo tsha sekethe , ndivho khulwane ine ya vha u tsireledza tshomedzo khulwane kha tshiṱitshi tshiṱuku kha u tshinyadzwa nga tshifhinga tsha nyimele dzo khakheaho .
1.1 Olani tshifanyiso tshi no sumbedza uri ni yanga mini tshikoloni .
Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ( IDP ) i topola ndivho kana zwipikwa zwa masipala khathihi na u bula thandela dzine dza shumiwa dzi kha pulane iyi .
Mbekanyamaitele dza zwino dzo ḓitika kha zwivhumbeo zwa tshikale zwo ḓitikaho nga khasho , vhudavhidzani ha ṱhingo , na mimaraga ya IT yo fhambanaho .
Vha ḓo ṋetshedzwa aya maṅwalo .
Kha vha dzhie phindulo u bva kha zwigwada .
Phimo ya nṱha ya u ḓiṅwalisa ya vhaswa kha zwikoloni , i ṋetshedza fhethu ha u swikelela ha ndeme u itela u dzhenelela kha mutakalo wa zwa vhudzekani na mbebo .
Mvelelo ya u swikelela ṱhoḓea iyi i ḓo vha u vhuedzedzwa ngonani ha senthara dza ḓoroboni idzi dza vha fhethu hu re na mutakalo na hu bveledzaho hune ha ḓo vhewa zwavhuḓi kha u ṱaṱisana kha zwa ikonomi .
U bveledza vhupo uhu zwi ḓo ita uri ndeme ya shango I vhe nṱha .
Nga u tou ṱavhanya bannga i tea u ṋewa ngeletshedzo nga u tou ṅwala malugana na u ḓibvisa kha u saina nga tshiimiswa tshi songo katelwaho kha nḓivhadzo yo bulwaho kha ( ii ) afho nṱha .
Khamusi mvumbo ya ndeme ine ya nga ṱalukanyiwa siani ḽa nṱha dza thandela hu nga vha uri a hu tevhedzwi phetheni ya mutalo wa tswititi , hune luṱa lwa tevhelwa nga luṅwe hu sa humelwi kha maga a murahu .
U swika henefho hune zwa konadzea , u shumisa nḓivhiso yo dzulaho i ya u swikelelea , uhu u ṱola ha mbambedzo hu ṋetshedza nḓivhiso nga ha mafhungo a tevhelaho kha mashango na madzingu maṅwe na maṅwe o topolwaho :
Zwi ita uri mushumo wa u dzhilula u sa ye phanḓa .
Vhathu vha songo vhaledzaho vha ḓo humiswa .
Mulangi wa Data , Mudzhenisi wa data kha khomphyutha , Muvhali wa Mitha Muhulwane na Vhavhali vha Mitha Vhaṱanu na muthihi vha i iswe kha Khethekanyo ya zwa Mbuelo ya Vhulanguli ha zwa Gwama u bva nga ḽa 1 Fulwana 2004 .
Mitshini na zwishumiswa
Wang o sumbedzisa uri vhuendi ha khwine vhu nga ḓisa mveledziso kha dzingu , u ṱanganyisa madavhi oṱhe a lushaka a shango a zwa ikonomi khathihi na u khwinisa vhukoni ha zwa ikonomi .
2.2.3 i na maanḓa a khamphani na maanḓalanga a u ita thendelano iyi khathihi na u shuma mishumo yayo ye ya ḓiganela yone hu tshi tevhelwa Thendelano iyi , nga maanḓa uri -
u wana nḓila dza u pulana uri vha nga amba hani nga hazwo ..
U vhona uri izwi zwi khou itwa nga nḓila i vhuedzaho , NSFAS i kuvhanganya u badela murahu ha khadzimiso dza matshudeni .
Nga kha maitele a nganetshelo tshibveledzwa misi yoṱhe , tshi dzula tshi tshihulwane kha iṅwe ṱhalutshedzo .
Luambo u bva tshetsho ndi lwa nndwa khulu ya u lwela u vha na vhutshilo vhuṱukuṱuku kha ḽifhasi ḽa khakhathi .
( b ) ane a vha tsini kha u tea nahone a wanalaho kha mutevhe .
Mishumo kha vhufhaṱi i khou ya phanḓa na u fhungudzea .
Mugaganyagwama u tea u tevhedza milayo ya u vha khagala na u vha na vhuḓifhinduleli .
Ṱhoḓea dza fhasisa dza u dzhena kha ndalukano iyi ndi dzifhio ?
Thetshelesani ni kone u edzisela mudivhitho wawo nga minwe kha desike .
Fomo dzi teaho u
U itela u amba nga iḽi fhungo , zwi na ndeme uri hu ṱhaṱhuvhiwe vhugevhenga ho ambiwaho nga Mulayo wone uṋe .
U kundelwa u ṋetshedza akhaundu nga tshifhinga nahone dza vhukuma .
Nomborani maga a u bva kha 1 u swika kha 4 ni a shumise kha vhili ḽaṋu
Vha humbelwa u vhona uri nomboro yavho vha khou i dzhenisa nga nḓila yo teaho .
U fhungudza tshileme tsha muvhili wavho nga u ita nyonyoloso na uḽa zwiḽiwa zwa pfushi .
Maitele aya o lugela mishululo ya lwanzhe mipfufhi .
Ndangulo ya Mafhungo na Thekhinoḽodzhi
Ri tama u tsisa mithelo ya mbuelo , fhedzi zwi nga si itee hu si na u khakhulula nahone hezwo zwi engedza mutheo wa muthelo na u lwa na nzudzanyo dza u tinya muthelo dza tshaka dzo fhambanaho .
Ri khou ṱoḓa u bula mafhungo a ndeme a sindikheithi dza vhugevhenga dzo dzudzanywaho vhukuma dzine dza khou shuma .
Migaganyagwama iyi yo humbelwaho zwenezwo i ḓo vha tshipiḓa tsha u wana zwiko zwa pulane dza tshiṱirathedzhi , dza bindu na dza kushumele u itela ṅwaha wa zwa muvhalelano u tevhelaho .
Ri tamela mashudu tshigwada itsho kha mushumo wavho wa lushaka .
Maṅwalo a vhudavhidzani a ḓo ṋetshedzwa fhedzi vhonkhetheni vho nangiwaho fhedzi .
U dzhenisa davhi ḽa fhungo ḽiswa ḽi tevhelaho : Konṱiraka i ḓo dzhiwa sa yo ṱalutshedzelwa nga Luisimane .
3.4 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Tshumelo dza Mulayo , wa 2017 Phalamenndeni .
Vha khou tea u ṋetshedza maanḓa kha mihasho yavho u thoma , phanda ha musi vha tshi nga humbela maṅwe maanḓa manzhi .
Naho zwo ralo , Minisṱa wa Gwama o ṋetshedza Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo thendelo ya u tandulula mbilaelo dzo vhaho hone phanḓa ha iyi datumu .
Fhedzi , a zwi nga ḓo vha lu lwa u thoma uri ḽa Botswana ḽi zwi kone u sika nḓowetshumo ntswa , ine vha si vhe na tshenzhelo khayo .
Vha Tshumelo a vha nga tendi pulane ifhio na ifhio nga nnḓa ha pulane i dzhiwaho sa iyo ya " mushumo wa u fhaṱa muṱuku " nga Ofisi ya Ndango ya Tshifhaṱo , nga nnḓa ha musi ṱhanziela ya tshiofisi ya u rumelwa ha Muofisiri wa Ndango ya Tshifhaṱo a vha hone khayo .
Thikhedzo kha mimasipala
Komiti ya zwa Vhuṱolamuvhalelano yo dovha ya vhiga uri yo dzhia maga a ndaedzi a tshiofisi o teaho sa thendelanonzwiwa yayo ya komiti ya zwa u vhuṱolamuvhalelano , yo langa mafhungo ayo hu na u tevhedza thendelanonzwiwa na u shuma mishumo yayo zwa zwe zwa sumbedziswa nga ngomu khayo .
Mbetshelwa ya u konisa mupo une vhaswa vhane vha khou ṱoḓa mushumo vha nga wana zwikili zwa vhutshilo na u manḓafhadzwa kha u wana mushumo .
U vhuedzanya akhaunthu dzoṱhe dza ndeme ṅwedzi nga ṅwedzi .
U ṋetshedza vhulavhelesi na u khwaṱhisedza uri mekhenizimu i hone u itela u vhea iṱo kha u dzheniswa ha mvelele ya ndangulo ya u langa zwi isaho khomboni .
Zwiṱoho zwiṋa zwi khou thamukana nṱha ha mmbete .
Kha shango ḽoṱhe nga vhuphara na kha mavundu o tiwaho , vhulwadze ha nyuro vhu kha vhuimo ha vhuraru kha u shela haho mulenzhe kha muhwalo woṱhe wa vhulwadze Afrika Tshipembe , vhu tevhela HIV na AIDS na maṅwe malwadze a phirela .
Vhunga vhunzhi ha vhathu hu tshi vho dzula dziḓoroboni , nzulele na zwiṱuṱuwedzi tsheo dza zwa mutakalo zwi vha dzone thaidzo khulwane dzine dza tea u tandululwa .
Zwenezwo , vho kwasha khoro dza afho he havha hu sina vhalindi vha tsireledzo .
Masipala u badela fhedzi ndindakhombo ya tshiimiswa .
2.12 Nga tshifhinga tsha nyambedzano kana tsha u eletshedzana , u ḓo vha humbela uri vha ḓadzise zwithu zwe vha siedza kha tshitatamennde tshavho .
Vhadzulapo vho bvisa nḓaḓo dzavho musi vhaofisiri vha muvhuso vho swika kha vho u yo vha ṋea pfuluphedziso u bva afho vha ngalangala vha so ngo tandulula thaidzo .
Musi ḓorobo dzi tshi khou bveledza na u kuvhanganya lupfumo , na u vha na senthara dza pfunzo , zwikhala zwa ikonomi . Mishumo , vhutumbuli na mvelele , dzi dovha dza vha vharengi vhahulwane vha zwiko zwa mupo .
Ri na fulufhelo ḽa uri ndavha dzoṱhe dzine a dzi a thu u tandululwa dzi ḓo shumaniwa na dzo nga nḓila ine ya ḓo fusha madzangano oṱhe .
Zwenezwo ndi zwa ndeme u khwaṱhisedza uri zwiṱaraṱa zwi songo fhela na thandela dza maḓi a mvula zwi tea u fhedziswa phanḓa ha u thomiwa ha thandela ntswa .
Komiti dza wadi dzi nga vha na miraḓo ya 10 .
U dzhenelela kha wa u sa nyeṱhe na khonadzeo nga nḓila iyi i nga khunyeledzwa hu si na u sa dzhiela nṱha mbuelo dza muṱaṱisano wa sekithara dza phuraivethe .
Zwiwo zwi si zwa musi na musi , sa maḓumbu , zwi a kona u vha na ṱhuṱhuwedzo i no ṱoḓa u sedziwa he zwa tea .
Rekhodo ya mutakalo na ya tsireledzo ya vhatholiwa vhashu i sumbedza masheleni hu si na vhukhakhi ha u fhungudzea .
U dzhenelela ha vhadzheneleli hu fhira vhuimo ha nzudzanyo na tshumiso ya thandela kha thandela nahone hu engedza nḓila ine ra ela ngayo zwibveledzwa zwa thandela na masiandaitwa ayo .
Ngoho : Vhatshinyi vha shumisa u tamba nga zwipfi , zwihali kana u shushedza kha u kunda mufumakadzi .
Vhafumakadzi u mona na Vundu vho ṱuṱuwedzwa uri vha swikelele kiḽiniki iṅwe na iṅwe ya mutakalo wa nnyi na nnyi kha Vundu u itela u nanga zwa vhuthivhelambebo , ndangulo ya vhuimana vhu sa ṱoḓei , vhuteamiṱa na u ṱavhanya u buka , u ṱolwa kha khentsa ya gulokulo , ndondolo ya vhuimana , a malwadze a sa fholi .
Mapholisa na vhone vho lingedza u mu kwengweledza uri a songo bvela phanḓa na mulandu , vha mu vhudza uri a hu na tshine a ḓo wana kha u sala hawe murahu mulandu uyu nga nnḓa ha lufu ene muṋe .
Zwipikwa nyangaredzi zwa tshiṱirathedzhi tsha Tshumelo ya zwa Mutakalo ya Tshiṱiriki ndi u swikelela tshumelo ya mutakalo ine ya vha yo teaho na u ṱanganedzea kha mulwadze .
Nangoho ri bva kule , nahone ri kha ḓi ya kule .
Rakonṱiraka u themendela uri thundu dzo ṋetshedzwaho fhasi ha konṱiraka ndi ntswa , a dzo ngo shumiswa , dza modele ya zwinozwino kana ya maḓuvhano , na uri dzi katela khwiniso dzoṱhe dza zwinozwino kha dizaini na matheriala , nga nnḓa ha musi zwo bulwa nga iṅwe nḓila kha konṱiraka .
Khamphani dza u shuma dzi ḓo lugisa vhuvhili hazwo nḓila ṱhukhu na khulwane dza sisiṱeme ntswa .
11.8.3.1 U bvisela khagala dzangalelo ḽavho ḽa vhuṋe na ḽa phuraivethe ḽine muraḓo kana mulavhelesi , mufarisi , mushumisani , khonani ya tsini ya muṱa , khonani kana mushumisani kha zwa mabindu a nga vha naḽo kha mafhungo maṅwe na maṅwe a elanaho na mushumi ane a khou sedzuluswa nga Phanele kana mushumi o itaho themendelo ya u pfuluwa .
Afrika Tshipembe ḽo ḓalesa Vharema vha re kha nzulele ya vhupo vhu si ha dziḓoroboni .
U swika na ṋamusi uḽa mukumba mutshenatshena wa Mbiḓi u na mavhala afho he wa fhiswa nga khuni dzi a no khou nyenga .
Thandela dza mathomo a mushumo dzi vhonalaho ndi u thomiwa ha Sisiṱeme ya Vhuendedzi ha Tshitshavha , khathihi na nḓila dza baisigira na vhaendangaṋayo thungo ha dzibada khulwane .
U nwelela ho leluwaho kha mugero u re na maḓaka u nga vha wo lingana , fhedzi kanzhi kha sisteme ya dizaini ya tekeniki i fanaho na muṱuḓo wa vethikhala kha mavu i a themendelwa .
U ṅwala pharagirafu dzi no swika mbili ( mafhungo a 10 ) nga tshenzhemo dzawe , tsumbo , mafhungo/ mafhungomaitei a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
1.9 . Sa tshipiḓa tsha u thoma u shuma nga zwa ' u vhetshela thungo'30% ya ṱhanganyelo ya u ḓurelwa ha zwirengwa zwa dziSMME , Vhufaragwama ha Lushaka ho vusuludza Vhulanguli ha Mulayo wa Muhanga wa Mbekanyamaitele ya zwa Zwirengwa zwa Vhokhetheaho na u gazethiwa ha khwiniso nga Phando 2017 .
1.2 Muhadzimi , musi hu si na phoḽisi dza ndindakhombo kana dzi sa fushi Muhadzimisi , u tea u dzhia phoḽisi , u dzi londota , u ḓiimisela u dzi kumedza Muhadzimi khathihi na u dzi badelela nga tshifhinga .
Arali u vhidza miṱangano miraru mihulwane zwi tshi sumbedza u konḓa , kha hu shumiswe muthihi une khawo ha ḓo itwa mafhungo a u wana vhuṱanzi na u dubekanya zwithu nga ndeme yazwo .
Kha ri vhe murafho une wa vha na vhuḓifhinduleli , une wa dzhia vhumatshelo wa vhu vhea zwanḓani zwashu roṱhe nga u ḓibvisa kha zwiito zwa u tambisa maḓi .
Shumisani mepe wa mihumbulo uri u ni thuse u pulanela u n . wala
Honeha , musi phambano yo raloho i tamisa arali i tshi tendela nḓila ya ndaulo ya vhutumbuli , kana u tendela nyimele dza mavundu dzo khetheaho uri hu ambiwe nga hadzo , a zwi anzela u konḓisa vhupo ha vhukombetshedzi , nga u ralo a zwi tamisi kha zwone zwiṋe na zwone zwiṋe .
U fara miṱangano tshifhinga tshoṱhe,u lusa nga nungo dzoṱhe u ṱangana na vhaimeleli vha tshitshavha na u amba na miraḓo ya tshitshavha u pfa nga ha ṱhoḓea dzavho na mafhungo zwi a dzhia tshifhinga .
Kha vha ole tshitendeledzi tshi tshi mona na thaidzo dzine dza tea u lwiwa nadzo kha thandela iyi ( sa zwe zwa sumbedzwa kha tsumbo afho nṱha ) .
Khakhululo dza masheleni apo idzo dzo tea u konisa mimasipala u shuma nga nḓila yo teaho mushumo wayo wa ndayotewa na u kona u ṱaṱisana na zwiimiswa zwi sa nyeṱhi zwa muvhuso kha ḽifhasi ḽine ḽa khou bvelela nga u ṱavhanya .
5.20 vha vha thusa nga u ita uri tshumelo dza vhaṋetshedzi vha zwa matshilisano dzi vhe hone kana vhaofisi vhane vha kha ḓi lingiwa ; na
Kha vha ambe na dokotela wavho vha khwaṱhisedze uri mbilo dzavho dzi swikelela ṱhoḓea dzone musi vha saathu u dzi rumela kha Tshikimu .
Muṋetshedzatshumelo u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza tshumelo kha tshitshavha tshoṱhe kana tshipiḓa tsha tshitshavha .
Ngauralo u itela u swikela tshikalo tsha tshifhinga tshilapfu na tsha ikonomi ri fanela u bveledza vhukoni ha u vhambadzela nnḓa kha zwipiḓa zwinzhi zwa thevhekano ya vhubveledzi nga hune zwa konadzea .
Mafhungo a vhuṋe a nga pfukiswa hu na u ḓiimisela nga kha GCIS kana vhathu vha vhuraru u itela ndivho yo bulwaho afho nṱha .
Germany ndi mubindudzi wa ndeme Afrika Tshipembe , zwi itaho uri ri sedze phanḓa kha vhushaka vhu yaho phanḓa , tshumisano na vhufarani .
Tshifanyiso tshi re afha fhasi tshi sumbedza tshaka mbili dza dzi dzheniswaho , tshithihi tshi na tshikhala nga fhasi na tshiṅwe tshi si na tshikhala .
Shedulu dza matheriala - hu shumiswa vhunzhi ha zwibveledzwa zwa maimo ngamaanḓa , zwine rakhonṱhiraka a nga tshi shumisa u itela u oda matheriala o khetheaho nga nnḓu nga nnḓu u bva kha vhaṋetshadzi vha matheriala .
Mbetshelwa i fanela u itwa ya khethekanyo ya mitambo , nga madzangano a langaho bola ya milenzhe , na vhaṅwe vharangaphanḓa , u ya nga ḽevele ya khovhakhombo .
U sedzulusa mushumo wa vhukati ha ṅwaha zwo itwa nahone mukumedzo wo ḓo itwa kha vhaofisi vha muvhuso na vhuanḓani ha vhufarakani .
Nda rembuluwa nda sedza murahu hayani nda elelwa na dakalo ḽine nda khou ḽi furalela .
( 1 ) Hu na Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vunḓu tshine tshelede dzoṱhe dzo waniwaho nga muvhuso wa vunḓu dza ḓo tea u badelwa khatsho , nga nnḓa ha tshelede dzo siwaho nnḓa u ya nga Mulayo wa Phalamennde .
U phurosesiwa ha zwikambi nga u angaredza hu itea tsinisa na fhethu ha u bveledza zwiengedzwa zwa phuraimari .
Thangelamulayotibe i dovha ya ṋetshedza ngeletshedzo ya uri Mimasipala i fanela u bveledza nḓila ya u khwaṱhisedza u dzhenelela ha vhadzulapo kha ḽiga ḽa u thoma na u sika mbekanyamaitele , na M&E ya u dzhia tsheo na kushumele .
Vhalani tshipiḓa tsha u Kha ri vhale fhedza tsha atikili i no amba nga Nothembi .
ṋekedza nyimele ya Vhutsila ha u Ita na ngudo dza Vhutsila ha u Vhona
Zwazwino , u khwiniswa ha Ridzhisiṱara ya Tsireledzo ya ṅwana khathihi na u ḓivhadzwa ha sisiṱeme ya vhulavhelesi ho ṱanganelaho ine ya ḓo kuvhanganywa milandu yoṱhe ya u tambudzwa ha vhana kha vundu i khou sedzuluswa .
Fhethu ha ndondolo na vhugalaphukha vhu hone sa fhethu ho vuleaho u itela luṅwe lushaka lwa ndondolo nga tshilidzi tsha vhathu , kanzhi nga kha zwiimiswa zwa muvhuso .
Mvelelo ndi dza uri Muhasho u tikedza tshumelo idzi nga ndambedzo ya mukovhe wo linganelaho .
Muṋetshedzi wa tshumelo u fanela u katela kha bidi iyi , manyuwaḽa wa nḓila ya kuitele nga vhuḓalo na Khoudu ya vhuḓifari ha mishumo yoṱhe ya tsireledzo ine ya vha hone kha vhupo tshifhinga tshoṱhe .
Vhukati ha 2007 na 2015 , Afurika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u ṱanganedza vhaendela mashango vha miḽiyoni mbili vha bvaho mashangoḓavha nga mulandu wa u fara muṱaṱisano .
Vhunzhi ha vhadzulapo kha uvhu vhupo vha rengisa lusiho mulayoni vhunzhi ha vhathu vho shuma mabulasini u swikela vha tshi vhudzwa uri vha ṱutshele .
Itshi tshi nga vha tshiṅwe tsha zwa u thoma tshine komiti ya wadi ya nga ita yo ṱangana .
Kha mithethe ya 40 miṅwe na miṅwe muthu u lozwa vhutshilo hawe nga u ḓivhulaha , vhaṅwe vhathu vha khou xelelwa nga vhutshilo havho nga mulandu wa vhuḓivhulahi .
Ndi nnyi ane a ḓo thoma u swika ha Tshamaano ?
Vharangaphanḓa vha Afrika Tshipembe vho dzhoina vhafaramikovhe , hu tshi katelwa dzimeyara na vhaofisiri vha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Sedibeng , kha u pennda nnḓu dzo fhelaho u fhaṱiwa na u ita dzingade musi dzi khou vuliwa .
( b ) u vhea malugana na yeneyo ofisi iṅwe na iṅwe muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka ane a vha muraḓo wa ḽihoro ḽe iyo ofisi ya avhelwa ḽone fhasi na phara ya ( a ) ya Minisiṱa a re na vhuḓifhinduleli na yeneyo ofisi ;
1.8 Kha zwe vha ḓisa , vha SAPC vha bula uri kha khuvhangano yavho ya lushaka ( yo vhaho hone nga 2007 ) vho voutha uri hu fheliswe Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi wa 1957 , na uri vha SAPC a vha tendelani na zwe zwa sumbedzwa kha Mulayo .
4.3 . Siani ḽa tshinyalelo ya zwa masheleni , tshinyalelo yoṱhe ya u fhedzisela ya masheleni o shumiswaho kha zwirengwa zwine zwa shumiswa ngomu miṱani yo engedzea nga tshikalo tshine tsha lingana 7.5% , he sekhithara ṱhukhu dzine dza vha dzone dzo rangaho phanḓa , ha vha dziresitorenthi na dzihodela , zwiḽiwa na zwinwiwa zwi si na aḽikhohoḽi ; hu tshi katelwa na sekhithara ṱhukhu dza vhuḓimvumvusi na dza zwa mvelele .
Dza vhudzelela nga phosho khulu ye ya pfiwa na nga dziṅwe phuka dzi re ḓakani ḽiṅwevho ḽi re dzikiḽomitha dzi re na tshivhalo u bva afha .
Hu na digirii khulwane i vhambedzeaho ya thikhedzo ya vhabveledzi vha mishonga ngei Gauteng , nga nḓila yo tiwaho kha sia ḽa ṱhoḓisiso na mveledziso .
Hoyu mulayotibe u khwinisa Mulayo wa Khwiniso wa Tshumelo dza Dziposwo Mulayo No . 124 wa 1998 .
Fomuḽari i dzulelwa u sedzuluswa misi yoṱhe nga vhomakone kha zwa mishonga u itela u khwaṱhisedza uri hu na u elana na nyendedzi dza dzilafho dza tshizwinozwino .
Samithi yo khwaṱhisedza tshihaḓu tsha u swikelela thendelano nga ha sedzana na zwiwo zwa khakhathi dzo ḓisendekaho nga mbeu , khethululo kha vhafumakadzi na phambano khulwane vhukati ha mbeu .
Ndangulo ya u bvisa : Komiti ya u bvisa i tea u dzhia tsheo kha uri zwi nga vha zwa khwine hani kha u ita zwa zwa u bvisa zwi tshi elana na u thuthwa kana u kwasha themamveledziso kana tshipiḓa tshayo , na u bviswa ha zwi sa ṱoḓei , zwo sokou dzulaho kana matheriala o engedzwaho , fhethu ha mushumo na zwishumiswa .
Khabinethe yo tendela zwoṱhe zwo kumedzwaho hu tshi itela muṱaṱisano hoyu une wa tou vha bidi ya ikonomi ine ya ḓo fhungudza ṱhoḓea ya zwa masheleni zwi tshi katela na u ṱuṱuwedza u maanḓafhadzwa na mushumo u kwamaho zwa ikonomi .
U khwaṱhisedza u ṋetshedzwa ha Tshumelo dza Ngeletshedzo ya Mulayo dzo angalalaho kha Muhasho .
Mufariwa o wanala e na HIV , khentsa ya dundela na u balelwa ha tswio .
Naho zwo ralo , zwi khou vhonala uri tshiṱiriki tshi na mishumo ya migodi miṱuku .
Nga dzi 18 Fulwana , zwigidi zwa vhathu u mona na Afurika Tshipembe ḽoṱhe na ḽifhasi vho ḓifha tshifhinga tsha u finya vha thusa vhathu vha ṱoḓaho thuso .
I dovha ya ṋetshedza tshumelo dza ndango ya thandela dza phurofesheni u alusa kushumele kha nḓisedzo ya mishumo ya GCIS .
Tshipikiṱere a nga sedzulusa nyimele iṅwe na iṅwe kana athikili na u dzhia dzisampulu dza hone , na u dzhia athikili iṅwe na iṅwe ine ya nga shuma sa vhuṱanzi .
Kharikhuḽamu yo dzudzanyelwa vhege dza 40 nga ṅwaha .
Muvhigo wo vhumbwa nga voḽumu I , hune ṱhanganelo ya tsenguluso , vhupimathego na mvelelo dza themendelo zwo ṋewa .
U vhekanya zwithu u ya nga ha ene muṋe na u shumisa maitele a konḓaho sa u sedza nḓila ye tsha itwa ngayo
Kufarelwe kwa u shumisa muya u fhisaho , kanzhi nga u fhisa , zwine zwa shumiswa nga dzitshaka u itela u tshinyadza khemikhala dzi re khombo hu tshi katelwa mishonga .
Hu katelwa mishonga i randelwa nga phurofeshinaḽa dza tshumelo dzo ṱanganelanaho
Madzangano mavhili a nga shumisa tshumiso ya nzudzanyo ya webusaithi nthihi , fhedzi vha sa khou shumisa nzudzanyo nthihi ha tshumiso yeneyo .
Mafhungo o ombedzelwaho , sa zwe ambiwa kha muvhigo wa Muoditha Dzheneraḽa , zwoṱhe ndi maga oṱhe a u khakhulula a tshifhinga tshipfufhi ane a tea u thoma u shuma nahone a tea u shumiwa nao nga hei nḓila :
Sa themendelo , dziwekishopho dza tshitshavha dza mathomo dzi ḓo itwa nga nungo dzo khwaṱhaho phanḓa mushumo wa Vhusimamulayo .
Luambo : Ṱanganyani zwipiḓa zwivhili zwa mafhungo uri ni vhumbe mafhungotserekana ni tsi shumisa ḽiṱanganyi " ngauri " ( ni tshi sumbedza zwiitisi na mvelelo ) .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa zwirendo , Bugu Khulwane , phosiṱara maṅwalo a iḽekiṱhoroniki nga kiḽasi yoṱhe vhagudi mugudisi .
2.2 . G7 ndi foramu ya mashango a sumbe ane a vha na nḓowetshumo khulwanesa na ikonomi dzi khou bvelelaho - France , Germany , Italy , Japan , United States , United Kingdom na Canada - ane vharangaphanḓa vhao vha muvhuso vha ṱangana ṅwaha nga ṅwaha u amba nga mafhungo a zwa ndeme a ḽifhasi ane a vha a zwa ikonomi , poḽotiki , matshilisano na tsireledzo .
SCOPA i ṋetshedza muvhigo wayo kha puḽenari ine ya phasisa thasululo .
Maitele a mvetomveto ya mugaganyagwama a ḓo thoma hu si kale nahone ro dzhia tsheo ya uri a ri nga ḓivaleli kha vhuṱali ho wanalaho kale .
U topola ṱhoho dza u ṅwala mafhungo ngadzo .
Tshumelo dza ngeletshedzo ya mulayo dzi katela tshumelo dza theo ya mulayo , tshumelo dza mvetomveto ya thendelano na tshumelo dza ngeletshedzo ya mulayo dza zwenezwo nga u angaredza .
18 . Khabinethe yo dovha ya tendela Mulayotibe wa Vhashumi vha Tshumelo dza Matshilisano wa 2019 uri u gazethiwe uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Sa zwine zwa nga lavhelelwa , ndumbo ya ndeme na milayo iyi ya lushaka na zwitandadi zwi kha thasululo ya u sa lingana pfunzoni kha sisteme .
Muhasho u na pfanelo ya uri tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tshine wa funa u ṱole zwifhaṱo zwa hune ha bikelwa hone nga nḓila ine wa funa .
Zwiṅwe hafhu , u shumiswa ha maḓi kha mveledzo ya muḓagasi hu fhungudzea arali ṱhoḓea dza muḓagasi u teaho u bveledzwa dzi fhasi .
Ro ṱuṱuwedzwa ngangoho nga vhuḓiimiseli havho vhu yaho phanḓa vhu ri thusaho u tshila bono , ḽine ḽo bebwa kha vhupo ha nndwa idzo .
Nyolo na nzudzanyo zwa vhudzulo a zwi nga vhi na mushumo muhulwane kha u fhungudza zwiwo zwa mulilo u fhirisa sa mafhungo kha kuitele kha u shela mulenzhe .
Ndi zwifhio zwithu zwine na zwi ḓivha nga muṱaṱisano wa 2010 wa bola ya milenzhe ?
Makombikombi o wanala a tshi engedza tshivhalo tsha ṱhanganyoni kha bada dzine dziṅwe dza bva khadzo .
Ndovhololo ya zwinozwino yo itwa kha kotara yo fhiraho u livhanyisa mbalombalo dza zwa vhashumi na ngaganyo ntswa ya tshitshavha .
Vhu katela zwiito zwa ndangulo na themamveledziso i vhonalaho nahone zwi nga , kha maḓi a fhasi , katela u kunakiswa kana u bviswa ha mavu o tshikafhadzwaho .
Zwa khwine hu ḓo vha u bveledzisa mahumbulele a u haṱula khonadzeo ntswa .
Ro ṋekedza vhuṱanzi ho linganaho kha vhone u itela u vha sumbedza uri hu na mbudziso dzo salaho dzi songo fhindulwa .
U ya nga ṱhoḓisiso , Mutsireledzi wa Tshitshavha Vho Lawrence Mushwana vho themendela uri Tshiambi tshi dzhie maga o teaho u khwaṱhisedza uri hu shumaniwa na u kundelwa ha Vho Gigaba u shumisana zwi a thasululwa .
Puḽane dzi katela tshaka dzo fhambanaho dza ṱholo , hu tshi katelwa u tevhedzela , ṱholo dza masheleni , ṱholo dza mutevhe wa vhaholelwa , dzisisiṱeme hu katelwa ṱholo dza thekhinoḽodzhi ya zwa nḓivhiso , ṱholo dza mashumele na forensiki .
1.1 . Khabinethe i fhululedza Muphuresidennde Vho Ramaphosa , vhe vha rambiwa nga Dzangano Ḽivhusi ḽa Khoniferentsi ya Mishumo ya Dzitshaka ( ILO ) u vha muṅwe wa mudzulatshidulo kha Khomishini ya Ḽifhasi nga ha Vhumatshelo ha Mushumo .
Ngudo ya nyimele yo vhigiwaho afha i sumbedza uri mashudumavhi ndi nyimele ya uri vhatukana vha shumisa mbeu yavho sa tshishumiswa tsha maanḓa , vha kombetshedza vhudzekani vhu songo tsireledzeaho na vhasidzana .
U sainiwa ha heyi thendelano zwi ḓo vha zwa ndeme kha u ṋetshedza vhufarisani ḽifhasini vhune ha vha na nḓila dza mavhusele dzo teaho , dzine dza ḓo vhona uri thandela i a ṋetshedzwa zwavhuḓi .
I a ṱanganedzwa hoṱhe hoṱhe uri dokotirini ya ṱhanganedzo ya ndeme a i vhumbi tshipiḓa tsha mulayo wa Afrika Tshipembe .
1.1 . Sa muvhuso ro ḓikumedzela tshoṱhe kha u khwinisa vhathu vhashu , ndi ngazwo pfunzo i tshi dzula i tshiṅwe tsha zwa vhuṱhogwesa kha riṋe .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , sekhithara ya zwa vhulimi a i vhonali sa munango wavhuḓi wa mushumo kha vhaswa , hune thikhedzo ine ya si vhe yavhuḓi ya vhorabulasi vhaswa ya ita uri hu vhe na tshivhalo tsha fhasi tsha vhane vha khou dzhena kha zwa vhulimi kana vhukoni ha u ita zwa vhulimi .
U thoma u shumiswa ha mbekanyamaitele , kuitele na zwitandadi zwi elanaho na dziseva .
Muungo u re fhasi sa ndau itshi vhomba .
Zwo dzhia tshifhinga tshilapfu phanḓa ha musi vhorapolotiki na zwiimiswa nga u ṱanḓavhuwa vha tshi elelwa uri , ane a nga lingedza u ṱuṱuwedza kha tshitshavha tsha demokirasi o hanedza nga nḓila i fushaho uri dzitshanduko dzo ṱanganedziwaho zwino kha maṅwe mashango dzo ṱanganedziwa .
Vha na pfanelo dza u tandulula phambano dza mulayo khothe kana ḽiṅwe dzulo ḽa mulayo ḽi sa dzhiyi sia .
U shumisa phurogiremu ya u shandula mafhungo a mavu sa tshishumiswa tsha u tandulula phambano dza u lwela mavu khathihi na u sima zwikhala zwa u shumela vha shayaho
Nga nnḓa ha ngona , hu na mafhungo a ndeme a re na tshivhalo ane a fanela u pfukiswa nahone a ṅwalwa khwine kha khethekanyo dzi sa vhonalesi .
NCCC i khou lavhelela u ṱanganedza mukumedzelo wo fhelelaho mathomoni a vhege ḓaho .
Ri ombedzela u ḓikumedzela hashu kha , na uri ri fanela u sudzuluwa nga u ṱavhanya kha , u wana zwithu zwa ndeme zwo bviselwaho khagala kha Mbekanyamushumo ya Nyito ya muvhuso ntswa .
Ṱhalutshedzo na ndeme ya maitele a mvelele na vhurereli zwine zwa shumiswa nga zwitshavha zwo fhambanaho maelana na u fumba .
Mbekanyamushumo iyi i lambedza nḓisedzo khulwane yo khetheaho ya theshiari na tshumelo dza mveledziso , na khethekanyo ya tshumelo nyangaredzi dza vhomakone kha maongelo mahulwane mararu nga nḓila i tevhelaho :
Maga a u ita khaṱhululo o sumbedzwa kha bugupfarwa ya PAIA ya tshiimiswa tshenetsho nahone nḓila ya u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani yo ṱalutshedzwa henefha fhasi .
Izwi zwi ḓo ṱanganya nyaluso ya khunguwedzo ya Afurika Tshipembe i ḓi hudzaho na vhukando ho khwaṱhaho u lwisa nḓisedzo i so ngoḓaho nga mulayo ubva mashangoḓavha .
U ḓivhofha kha tshumiso ya masheleni i sa imi ya tshiṱafu tsha u pfumbudza na u funza hu khou ṋaṋisa u sa shanduka ha mutsiko kha zwa u lambedza .
Zwiḽiwa zwa swigiri na tshiṱatshi zwi pwashekanywa zwa vha guḽukhousu , ine ya dzhena malofhani uri muvhili wavho u i shumise sa maanḓa .
Thambo na u ṋetshedzwa ha thendara zwi nga fhasi ha Mbekanyanmaitele ya u Wana nga Khoro kha zwa Dzithendara .
Hezwi zwo ita u itela u kunga fulufhelo ḽa vhafhinduli u itela uri vha vhofholowe u itela uri ri kone vhona uri nangoho zwo swikelela maga a ṱhoḓisiso .
Dzhangili dzhimu - u kona u tshimbila u sa wi fhethu ho linganelaho fhasi
Vhufarani vhukati ha masipala , zwiimiswa zwo fhambanaho zwa mitambo na zwitshavha ndi zwa ndeme kha mafhungo haya .
Muṅwe wa tshaka dzo ḓoweleaho nga maanḓa dza muziamu Afrika tshipembe ndi muziamu wa " nnḓu " .
Khanedzano dzavho dzo vha dzi tshi fhaṱa , a sa dzhii sia nahone a na thuso khulwane vhukuma kha khomishini .
Ri ḓo phositha tshanduko idzo afha u itela uri vha ḓivhe tshifhinga tshoṱhe uri ndi mafhungo afhio ane ra a kuvhanganya , ri nga shumisa hani mafhungo ayo , na uri kana ri ḓo bvisela khagala mafhungo ayo kha muṅwe na muṅwe .
Vha ndaulo vha ḓo dzudza tshiteṅwa itshi kha adzhenda vha vhuya vha tou tshi bvisa nga zwiṱuku .
Muhasho u ḓo isa phanḓa na u ambela ndambedzo ya masheleni o linganaho nga magavhelo a nyimele a vhuongelo uhu .
Musi ikonomi i tshi khou khwinisea , mbadelo dza mbuelo kha ḽifhasi ḽoṱhe dzi ḓo aluwa nga zwiṱuku musi ndaulo dza zwannḓa dza ndaka dza Afrika Tshipembe dzi tshi khou auwa na u khwaṱhisedza nyaluwo ya mbuelo .
Kha maṅwe masia , ho vha na u sa tendelana kana nḓaḓo zwi tshi ḓa kha mafhungo a vhuḓifhinduleli .
Dziṅwe nḓila dza u tandulula vhukhakhi dzi ḓo sedzuluswa hafhu .
Zwiṅwe hafhu , Khabinethe i tama u livhuwa mazhendedzi oṱhe a muvhuso , tshitshavha na vhafarani vha tshitshavha vhane vha khou shuma vha sa neti na u fhira kha CPW kha u tsivhudza zwitshavha uri zwi tsireledze vhana vhashu .
Garaṱa dzi shumiswa nga vhone na vhaunḓiwa vho ṅwaliswaho fhedzi .
Dzhangili dzhimu - U linganyisa a tshi tshimbila kha vhuimo ha fhasi
III . Vhuḓifhinduleli ha mutholi na mushumi muṅwe na muṅwe ha u bvisela khagala vhutshinyi na vhuṅwe vhuḓilangi vhu songo teaho mushumoni vhu tikedza Mulayo wo Tsireledzwaho wa u Bvisela Khagala , wa 2000 ( Marangaphanḓa )
4.9 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Bodo ya Poswo ya Afurika Tshipembe sa Vhalangi sa Shumiho hone :
Vho Ndau vha thetshelesa zwe zwa vha zwi tshi khou ambiwa .
Tshipikwa Tshipikwa tsha heyi mbekanyamushumo ndi u tshimbidza mvelaphanḓa na u vhona uri zwiṱirathedzhi na mbekannyamaitele zwi khou shuma .
Mvelelo idzi dzi songo lavhelelwaho dzi ḓo vha na phambano ya ṱhoḓea dza u sielisana dza muṱolamuvhalelano o dzinginywaho .
Hu tshi dzhielwa nzhele tshifhinga tsha vhundeme ha khumbelo dza ḽaisentsi ntswa ETA i ḓo ṋea ndondolo yo teaho kha :
Hovhu vhugevhenga vhu shushaho ngaurali khathihi na zwiito zwa u tambudza a zwi na vhudzulo kha demokirasi yashu nahone zwi tea u sasaladzwa nga nḓila yo fhelelaho nga riṋe roṱhe .
Zwo ralo tshi tea u vhewa tsini na , fhedzi hu sa tou vha kha , gondo ḽa vhuendi ha tshitshavha .
U sudzuluwa ha zwiendisi , nga maanḓa zwiendedzi zwine zwa hwala thundu dzine dza lemela nga murahu ha tshifhinga tsha mushumo , zwi nga vhanga phosho ine ya thithisa .
Vhathu vhanzhi vho pomokwaho kha mulandu muthihi kana u pomokwa hu ṱumanywaho na miṅwe milandu ine ya vha nga fhasi ha tsedzuluso ;
I ḓo dovha hafhu ya gudisa vhadzulapo nga ha mbuelo dza u shumisa LPG sa luṅwe lushaka lwa fulufulu .
U ṱanḓavhuwesa a zwi ambi uri mbetshelo i nga si anane na Ndayotewa .
Mukhanselara ndi ene mudzulatshidulo wa Wadi ya Komiti .
Mbadelo dzoṱhe dze dza anganyelwa dza thandela ( dzo khethekanywa u ya nga vhubvo hadzo arali hu tshi lavhelelwa ndambedzodzo ṱanganelwaho ) .
Kha vha vhudzisanane , vha vhambedze notsi vha humbule ngaha mbudziso dzi konadzeaho .
Tshelede ine ya ṋekedzwa nga muvhuso wa vhukati u itela u ṋetshedza tshumelo dza ndeme .
Mbilo dzine ra dzi wana dza dzilafho ḽa nga murahu ha musi muraḓo o ḓirula mushumo kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
U ṱuṱuwedza nḓila dzi no ḓisendeka nga vhathu dza nḓisedzo dza tshumelo ;
Zwino , sa tsumbo , pfanelo yo no kaṱudzwaho nga ndayo i i koni u vusuludzwa nge ha ḓiswa tshandukiso nga murahu .
Izwi zwi ṱoḓa u dzhenelela ha shishi :
Zwidodombedzwa zwa moḓoro zwi nga si ṋetshedzwe fhedzi mafhungo maṅwe na maṅwe ane vha vha nao a nga khwaṱhisedzwa .
Masheleni ane vhaḓo a wana ndi R890 nga ṅwedzi nga ṅwana .
Ezwi zwo vha u engedza kha muṱangano na vhahulwane vhoṱhe vha mapholisa a Afrika , zwe zwa ṋaṋisa u khwaṱhisedza vhuimo ha shango maṱoni a vhupholisa ha ḽifhasi .
Ṅwedzi muṅwe na muṅwe mindende ya 17.5 miḽioni i ṋetshedzwa MaAfrika Tshipembe .
Afrika Tshipembe na Indonesia ndi maṅwe a mashango a ikonomi khulwane kha madzingu ao , na uri a koniswa nga lupfumo lwa zwiko zwao zwa mupo na zwa maḓini .
Vha ḓo tea u badela muḓagasi u fhirahi tshikalo mafheloni a ṅwedzi .
Tshishumiswa tsha zwishumiswa zwa ṱhiraithiamu kana zwimela , sa zwi tevhelaho :
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe nga themo ya 2 .
6.1.1 Mushumo wa tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi a wo ngo fhelela kha u tandulula khanedzano fhedzi .
Vhutsireledzi
Nga u ralo VAT yo badelwaho kha ṋetshedzo ya thundu kana tshumelo Afrika Tshipembe , khathihi na kha u ṱunḓwa ha thundu dzi ḓaho Afrika Tshipembe .
Ṅwalani dzina ( ndi inwi muṅwali ) .
Roṱhe ri tea u dzhena tshikolo .
Ni a u funa ?
Zwihulwane , vha fulufhela u kaṋa dziṅwe mbuelo dzi livhisaho kha u bindula uhu engedzeaho na vhutsireledzi ha mbuelo .
Khabinethe yo dovha hafhu ya dzhiela nṱha na afho hune ha kha ḓi vha na ṱhoḓea ya u dzhenelela hu tshi itelwa u tandulula thaidzo ya tshilengo tshe tsha vha hone nga mulandu wa u ṱaha ha dwadze ḽa COVID-19 .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website , nahone vha i ḓadze kararu .
- Afrika na ḽifhasi ḽa khwine .
Vhudavhidzani vhu pfadzaho ndi ha ndeme u itela u shumiwa zwavhuḓi ha khumbelo na mbilo .
Ri wana maanḓa na ṱhuṱhuwedzo na vhuḓifulufheli nga tshenzhemo iṅwe na iṅwe ine nga ngoho ra litsha u sedzana zwifhaṱuwo na nyofho .
Ndi nnyi ane a tea u wana sabusidi ya PHP ?
Tshumelo dzi itwaho sibadela kana dzo imela u valelwa sibadela dzi ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya nga ngomu sibadela
4.83 Bammbiri-mviswa yo ṱhaṱhuvha zwiṱuku nga ha vhuloi kha mashango mavhili a Afrika , zwihulwane ho sedzwa uri ayo mashango o shumana hani na mafhungo a vhuloi .
Masipala wa Mtilini u na mugaganyagwama wa R65 000 u itela u shuma wadi dza 18 .
Nga kha mishumo iyi , vhathu vha Limpopo vho amba nga ipfi ḽithihi ḽihulu , uri , ri MaAfrika musi ri saathu u vha MaAfrika Tshipembe .
Mandu u / vha sinyutshela uri dayari yawe yo vhaliwa .
Nḓila ine ra tea u i tshimbila i nga shanduka ; zwa sa ralo ri ḓo vha ri tshe ro ima kana ra sala ro sokou dzi nahone ri sa tshimbili nga nḓila .
- Zwine ya ḽa zwone
Sa tshipiḓa tsha u thoma tshitshavha tsha vhafariwa vha shandukaho , vhafariwa vha tea u shuma , u guda na u ṱutshela senthara dza ndulamiso vhe na zwikili ngeno kha tshiṅwe tshanḓa vho fara ṱhanziela .
Vhuḓipfi uvhu vhu si havhuḓi vhu nga kha ḓi ṱuṱuwedza vhathu u pfuka milayo u itela uri vha sa xelelwe kana i pfuka nga ṅwambo wa mbiti .
Mubebi wa Afrika Tshipembe u tea u adza fomo ya khumbelo BI-529 .
U shandukiswa ha milayo yoṱhe i elanaho na vhuendi
Digirii kha Ngudo dza Mveledziso i ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Dizaini ya netiweke dza tshikhala tsho vuleaho tsha tshitshavha dzi fanela u ṱanganyiswa na dizaini ya netiweke dza themamveledziso ya tshiimiswa .
Hafhu : Vhunzhi ha khombo dza badani dzi shushaho dzi itea vhusiku hu na dzhenelela ha halwa huhulwane hu sa ṱanganedzei , tsha u thoma tshi tshone tshi vhilaedzaho nga maanḓa .
Vhakhethi vha vhathu vhaswa vha na khonadzeo ya u nga shuma mishumo ya ndeme sa vhakhethi na kha mbono dza dzikhetho na vhulavhelesi .
O dovha a sumbedzisa zwiitisi zwa u dzinginya u pfuluwa , zwi katelaho uri mavu ane vhunzhi ha vhadzuli vha mishashani vha khou dzula khao ha ngo tea u itwa khao tshampungane , zwenezwo vhupo uho hu nga si bveledzwe sa vhudzulo ha tshoṱhe .
Mashumele a mbuelo a tshifhinga tshiḓaho na ndavhelelo dza tshinyalelo ya masheleni zwi bvaho kha khumbulelo na ṱhoḓea ;
Zwithithisi hu tshi katelwa u swenda , u fhufha , na u thamuwa u tshi bva nṱha , nyonyoloso ya ṱhavhanyedzo , luvhilo , n.z
U fhungudzwa ha khakhathi a hu nga do swikelwa nga u kombetshedza u tevhedza mulayo fhedzi na nga u thoma u shumisa hafhu i pulana , milayo na u kombetshedza u tevhedza mulayo kha vhufarakani na nḓowetshumo u itela u ḓisa mveledziso na u maanḓafhadza .
Mbumbo dzi ḓo vha dzo khwaṱha lwo teaho , uri ndinganyiselo i si thithisee , na dzithendelo kha tshanduko u bva kha dzo tiwaho nga tshiimo tshi so ngo ḓoweleaho .
Zwi ḓo badelwa u bva kha Mbuelo ya Buḽoko ya ḓuvha na ḓuvha arali hu songo wanala themendelo
Arali zwi zwa ndeme , vha bveledze ndivho ya muhasho ine ya sedzesa kha zwine zwa vha zwa ndeme kha u swikela mvelaphanḓa .
Muofisiri wa tsedzuluso na mabalane wa khothe vha fanela u ḓivhadzwa nga nḓila yo teaho arali mufariwa o lindelaho u senga o shavha na uri maitele ane a shumiswa u langula u shavha a fanela u tevhedzwa .
U fhungudzwa na u fheliswa ha Zwiko zwa Mupo zwa themamveledziso ya ikhoḽodzhi zwi ḓo tandululwa .
Maga o vhalaho a mbekanyamaitele a tea u vheiwa :
A hu na thundu dzi no ḓo ṱanganedzwa nga Mugivhela , Swondaha na nga holodeni ya nnyi na nnyi .
Tshiṅwe hafhu , dzi nga ita uri hu vhe na vhupo vhu shandukaho nahone vhune ha si vhe havhuḓi vhune vhathu vhaswa vha si kone u wana mishumo , vhune ha ṱuṱuwedza dzikhakhathi , vhugevhenga na tshumiso mmbi ya zwikambi na zwiṅwe zwithu zwi si zwavhuḓi kha vhathu .
Nzudzanyo Ndavhelelwa dza Mugaganyagwama hoyu adzi dzhieli nṱha khaedu na mushumo une wa tea u shumiwa nga Muhasho hoyu .
Mulwadze u ḓo ḓisa bammbiri ḽa mushonga wo randelwaho nga dokotela nga murahu ha awara dza u shuma , ngauri khemisi dzoṱhe dzi ḓo vha dzo vala nga hetsho tshifhinga .
Kha vha sumbedzise uri ndi lini hune muṱangano u tevhelaho wa nnyi na nnyi wa ḓo farwa .
Vhupfiwa ha nnyi na nnyi vhu ḓo fariwa kha mavundu oṱhe a ṱahe u swika nga Ṱhangule 2018 .
Saizwi uyu wo vha u ṅwaha wa u thoma wa muvhalelano , a hu na mbambedzo i pfadzaho ire hone .
Muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli a nga shumisa sisiṱeme ya komiti kha miredzo ya mutengo wa tshiofisi wo tou ṅwalwaho .
Mushumo uyu u ḓo ya phanḓa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Heyi tsenguluso yo livhiswa kha u ṱola nḓila ine zwigwada zwa vhadzulapo vha kwameaho vha dzheniswa ngayo kha mafhungo a zwa nḓisedzo ya tshumelo , khathihi na vhupo vhune u wanala ha izwo zwiko ha ṱuṱuwedza ngayo matshilele avho nga nḓila yavhuḓi .
Tshibveledzwa tsha mihasho tsho tambudzwa nga sisiteme ye ya vha i sa shumi zwavhuḓi , zwe zwa ita uri hu sa vhe na u shumisa masheleni zwavhuḓi o lambedzwaho khathihi na zwiṅwe zwiko .
Kuitele kwa u tsa uku ku kha ḓi bvela phanḓa na zwino .
A huna nyengedzedzo yo itwaho u bva kha tshivhalo tsho wanalaho u bva datumu ya u fhedza u ya magumoni a tshifhinga tsha u vhiga .
Tshivhalo tsha vhana vha dzhenelelaho kha mishumo ire khombo tshi nṱha vhukuma kha zwe tsha vha tsho humbulelwa u nga vha zwone .
Khomishini idzi dzi fanela u kona u ita mushumo wadzo hu si na zwithithisi , nahone ri khou ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe vhane vha vha kha vhuimo u dzi thusa kha ṱhodisiso dzadzo uri vha ḓibvisele khagala .
Nga u ralo ri fanela u tandulula khuḓano dzi songo teaho idzi nga u fhulufhedzisa nga u rali :
Zwiṱaluli izwi zwi ḓo ṋetshedza tsumbo zwi tshi ya kha tshivhalo tsha vhathu tshine tsha khou anganyelwa vho ḓitikaho nga Muvhuso kha u fhirisela , na tshivhalo tsha vhathu vhane vha khou shuma zwa zwino .
Sisiṱeme ya Ndangulo ya Kushumele ( PMS ) ndi muhanga wa kushumele u ṱalutshedzaho mutevheṱhanḓu wa masipala na phurosese ya nzudzanyo , u ṱola , u ela , u sedzulusa , u vhiga na u khwinisa masipala zwi ḓo itwa ' .
I ita uri mushumo wa vhafumakadzi kha zwa ikonomi u vhonale .
Kha mbekanyamushumo ya fhaṱa fhethu ho teaho ha vhudzulo ha vhathu , ro no swika kha tshiimo tshine ra kona u fhaṱa nnḓu dza 260 000 nga ṅwaha , nahone ho no swikelwa thendelano na SALGA ya u imisa u rengiswa ha mavu ane a nga shumiswa kha mbekanyamushumo ya zwa dzinnḓu .
Muvhuso u khwaṱhisedza ndangulo ya khovhakhombo yavhuḓi na ndaulo dza nga ngomu dzo linganaho u itela ndangulo ya masheleni .
U ya kha Vhulanguli ha Zwamafhungo
Khonadzeo ndi dza uri vhaṅwe vha vhaṱaleli vhe vha dzhena tshitediamu nga khani vho ita ngauralo musi vha tshi zwi limuwa uri khonadzeo dza u wana thikhithi dza vhukuma dzi khou thengathenga .
Kha vha ṋee mushumo muthihi kha phere ( Zwi tshi ya kha tshivhalo tsha dziphere , vha nga kha ḓi ṋea dziṅwe dziphere mushumo u fanaho )
Arali muhumbeli wa mushumo a tshi tama u humisa khumbelo ya mushumo , zwi tea u itwa nga u tou ṅwala .
Samithi i sumbedzisa vhuṱhogwa ha adzhenda yo ṱanganelaho ya dzingu ine ya bveledzisa ṱhanganelo ya ikonomi , nḓowetshumo na ikonomi dzo fhambananaho dza ikonomi dza SACU .
d ) u bvisa phara ya ( k ) ya khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ya imelwa nga phara i tevhelaho
A huna na muthihi kha hedzi nyambedzano we a sedza kha mbudziso dza ndeme dza u bvelela kana usa bvelela ha akhauthu dza vhathu .
Khabinethe i ṱanganedza mafhungo a uri Koporasi ya Khasho ya Afrika Tshipembe ( SABC ) i ḓo sumbedza mitambo ya English Premiership League .
Zwitshavha zwapo zwi tenda kha ḽa uri hu tea u sedzwa na kha zwiṅwe zwiko zwa fulufulu , nga maanḓa zwa fulufulu ḽa muya na ḽa masana a ḓuvha .
Hezwi zwi fanela u itwa ngauri Eskom ndi ya vhuṱhogwa vhukuma kha ikonomi yashu kha uri i nga tendelwa u kundelwa .
U sa vha na mafhungo o teaho a mutholwa nga tshifhinga zwi bveledza uri hu sa vhe na ndangulo ya u thivhela vhatholiwa u ita mbilo musi vha tshi kha ḓi shuma .
Tshifhinga tsho swika tsha uri hu thomiwe fulo ḽa zwa mutakalo woṱhe nga kha Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka ( NHI ) .
Arali zwo ralo , kha vha sumbedze tshivhalo tsha vhashumi vhane vha dzhenelela kha mushumo uyu na mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha une wa vha hone u itela ndivho iyi .
Nḓivhadzamulayotibe i ṋetshedza tshumelo ya mapholisa ine yo sedzesa kha u dzhenelela ha vhadzulapo na u fhindula luvhanḓe lure hone lwa tshipholisa .
6.3 . Muvhuso wo ṱuṱuwedza vhalanguli na vhashumi vha ESKOM uri vha bvele phanḓa vho khwaṱha kha u bveledza zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa maimo a nṱha khathihi na zwiko zwa fulufulu ḽi vusuluseaho .
Naho zwo pfalo , kha tshifhinga tshipfufhi u ya kha tshifhinga tsha vhukati , thasululo ya tshifhinganyana i a ṱoḓea u itela u laṱa malaṱwa ane a nga pfukisa vhulwadze u swikela thasululo i tshi shumiswa ine ya sumbedza kuitele kwa khwinesa .
I livhisa ndivhuwo dzaḽo kha vhoṱhe vhakwamei vha Mveledziso ya ikonomi ya Lushaka na Khoro ya Vhashumi kha u shela mulenzhe havho u swika hu tshi swikelwa thendelano .
Zwi tshi hanedzana na u salela murahu uhu , ndi a zwi ḓivha uri arali mbekanyamaitele dzashu dza zwa masheleni dzo vha dzi songo khwaṱha , u gonya ha phimo ya nyingapfuma vhuvhili hazwo ho vha hu tshi ḓovha hu nṱha na u pfeseswa zwiṱuku .
Bindu ḽi nga ḓiṅwalisa nga u tou funa arali ḽo vha ḽi tshi khou wana mbuelo i fhiraho R50 000 kha tshifhinga tsha miṅwedzi yo fhiraho ya 12 .
Mbalo dzi re afho fhasi dzi sumbedza u shumisea ha u Dzhenelela ha Thikho na Puḽane kha zwipikwa zwa nḓowetshumo dza tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi fhano Gauteng .
Zwi nga kha ḓi vha zwithihi musi vha ha masipala vha tshi ta ḽa u badela vhatshimbidzi malamba , kana vha ṋewa livi ya TOIL ;
Zwimela zwi engedzeaho u bva kha masimu a kale zwi nga bveledzwa sa siḽedzhi ya u londola kholomo musi zwiṅwe zwiḽiwa zwi tshi khou ṱahela .
Muhasho wa zwa Mavu u na vhuḓifhinduleli ha u sika na u shumisa mbekanyamushumo ya mvusuludzo ya mavu na u langula ṱhoḓisiso ya mavu , u pulana na mishumo ya sisiṱeme ya u ḓiṅwalisa .
Tshitatamende , itshi tshi re afha tshine vha ri vho tshi ṱalutshedza .
Vhunga yo thomiwa zwino , zwi ḓisa mbudziso nnzhi u fhira phindulo dzine dza ṋetshedza .
U langa mushinzhi wa zwiendedzi kha muhasho hu tea u itwa misi yoṱhe .
MaAfrika Tshipembe vho fhindula kha heyi mishushedzo i ofhisaho nga vhuhali na u ḓikhwaṱhisa , nga mbavhalelo na u ḓikaidza .
I dovha hafhu ya bula zwi khagala ṱhoḓea ya uri hu vhe na u kwamana kha vhuimo ha dziwadi khathihi na u bula pfanelo ya uri vhathu vha vhe na zwine vha ṱahisa malugana pulane , khathihi na u kona u bva mulomo siani ḽa kushumele kwa masipala .
Musi a tshi tou dzhena u fanela u khonela kha tsha monde a dzhena nga vothi ḽi re kha tsha u ḽa .
1.14. Khabinethe i sathula khakhathi , u pwashekanya na u fhisa themamveledziso dza tshitshavha sa zwine zwa kha ḓi bva u itea zwenezwino zwa tshiṱitshi tsha bisi tsha Rea Vaya ngei Gauteng . Themamveledziso ya vhuendi ya nnyi na nnyi ndi tshiko tsha lushaka tshine tsho itelwa u shumela tshitshavha .
Kha vha vhone uri nangoho vhagudi vha dzule nga nḓila yo teaho musi vha tshi ṅwala .
U siana ha midzhenelano kha bada khulwane dza mimoḓoro fhedzi hu fanela sumbedza ṱhoḓea ya u thivhela nyelelo dza vhuendi dzo ṱumanaho na u fhungudza luvhilo lwa vhuendi , zwi vhangaho nyimele dza kushumele ku songo tsireledzeaho .
Mulayo u dovha wa lingedza u lwa na masiandaitwa a si avhuḓi kha mutakalo , matshilisano na ikonomi a u nwa aḽikhoholo lwo kalulaho .
Labi ḽa pina ḽe ḽa itwa kha tshiṱangadzime tsha Panay ngei Phillipines na Taiwan ḽi dzhielwa nṱha vhukuma .
Vhuṱali havho ho sumbedzwa na kha Harare Declaration , ye vha i ṅwala na u i tikedza .
Pfanelo na vhuḓifhinduleli ha vhaṅwe
Kha vha dzumbulule u ri khoudu i na zwipiḓa zwa maitele a ndaṱiso a tshimbilelanaho na vhukhakhi ha u pfuka khoudu .
Bugu ya Jack i khou rengiwa ḽifhasini ḽoṱhe , nahone u ita kosekose ya tshelede i no bva kha thengiso ya bugu a i fha vhana vha vhashai uri i vha thuse musi vha tshi lwala .
ṅwana u tea u vha ana miṅwaha ya fhasi ha 18 .
Arali ha nga lozwiwa muṱaṱisano , mushumo wo teaho wa tshumelo u tea u ṋetshedzwa kha nḓowetshumo ya phuraivethe , kha zwitshavha zwashu hune vha kona u imela zwavhuḓi u fana sa Muvhuso .
Vhubindudzi ha masheleni vhu ḓo ṱangana na u engedzea ha ṱhoḓea ya thundu i lavhelelwaho kha nḓila khulwane dza zwiporo .
Wo vha u si mulandu wa khamphani uri vhashumi vha fanela u rekhoda tshiswiṱulo na zwifhinga zwavho zwa tie .
Bada dza u kuvhanganya dzi ṱuma sisiṱeme khulwane dza bada dza ḓoroboni ( tsinga ) na masakhamaḽedzani .
Komiti iṅwe ya tshoṱhe ndi Komiti nga Tswikelo ya Maḓaka .
U dzivhuluwa zwo ṱuṱuwedza kuhumbulele kwa u khwaṱhisa uyu mulayosiṅwa , sa izwi ho pfi lutendo lwa Afrika ( Vharema ) a si lwavhuḓi .
Muvhuso wo ḓivhadza Nyaluwo , Mishumo na u Kovhekanya hafhu nga 1996 u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi .
Ri khou shuma kha u wana nḓila na maitele a u fhungudza tshinyadzo iyi badani dzashu , zwihulwane badani dza mavundu ashu .
Mvelelo dzi ḓo vha nḓadzo ya nyito dzi lwaho na muhumbelakhaṱhululo a na zwi elanaho na hanela dzilafho kha muitambilo .
Kha vha ite khumbelo ya ṱhanziela
Khetho ya u shumisa maraga wa tshiofisi kha maḓuvha a maraga kana muvoni u a wanalea kha muthu muṅwe na muṅwe ane a tama u shela mulenzhe .
Data zwenezwo a i khou vhambedzea u ya nga miṅwaha yo fhambanaho , saizwi u swikelelea hu ha khwiṋe kha miṅwe miṅwaha i tshi vhambedzwa na miṅwe .
Ndivho kana tshipikwa tshi nga vha tshiṱuku kana tsha ṱanḓavhuwa kha hune tsha shuma hone .
U na zwikili zwa vhudavhidzani zwi bveledzaho a dovha a zwi sumbedza musi a tshi shuma na vhalwadze , vhalavhelesi na miṅwe miraḓo ya thimu ya fhelelaho .
U kombetshedza vhana u ṱalela vhutshinyi ha zwa vhudzekani kana zwiito zwa vhudzekani na u ṱana kana u sumbedza vhudzimu , zwivhunu kana maḓamu a mufumakadzi ( zwi vhidzwaho u pfi u ḓiṱana lwa vhudzekani ) .
( d ) i ) U ṅwalululwa ha zwifanyiso zwi vhonalaho , kha bammbiri ḽa A4- kana tshipiḓa tshaḽo ii ) Khophi dza zwifanyiso zwi vhonalaho
Ngauralo , ndi fhungo ḽi ṱoḓaho u sedzwa nga u ṱavhanya uri ri dzhenise vhathu vhaswa vhanzhi kha mushumo wa mveledzo ya ikonomi kha shango ḽashu .
Hai , a ni koni .
Tsaukanyo ya ndayotewa kha iyi ndima yo sumbedza uri zwiṅwe zwipiḓa zwa Mulayo une wa vha hone zwino zwi nga khwiṋiswa hani zwa sala zwi tshi fusha ṱhoḓea dza ndayotewa .
Mindende i fhiraho miḽioni dza 17 i badelwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe , u vhuedza vhathu vha linganaho tshararu tsha vhathu shangoni .
Ḽiṅwe dzina ḽa VhaSan ndi ḽifhio ?
U khwaṱhisedza ṋetshedzo ya pfunzo ya vhupo na tshenzhelo .
Milayo ya Mbilaelo I nga ṋetshedzwa vhafaramikovhe arali ho itwa khumbelo
u khwaṱhisa sekhithara ya tshitshavha na fulo ḽi lwisaho tshanḓanguvhoni na u khwinisa kushumele kwa vhukando hashu ha u lwisa tshanḓanguvhoni ;
Hu na thendelano na Minisiṱa wa zwa Gwama , tshipiḓa tsho bulwaho tsha tshelede tshi a badelwa maelana na pfanelo ya u hirisiwa nga Muvhuso tshi ḓo badelelwa kha Tshikwama , ngeno zwo salaho zwi tshi ḓo badelelwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka .
3.11 . Khabinethe yo sumbedzisa uri muvhuso wo vha wo ranga phanḓae kha u lwisa vhugevhenga vhu kwamaho mupo , izwi zwi katela mushumo wo itwaho kha tshumelo dza vhutsireledzi sa tshipiḓa tsha u lwisa ha muvhuso ha u fhelisa vhugevhenga ho pulanwaho na u vhona uri hu na vhulamukanyi vhu khou shumiselwaho avho vhoḓidzhenisaho kha hezwi zwigwada .
Ngona ya vhutshimbidzi : U ḓihumbulela , therisano ya dzulo
Mushumo wa u thoma wa khomphonenthe iyi ho vha u vha na vhuṱanzi uri vhatshimbidzi vha vhuendedzi kha sekhithara dza dzikhumbi , bisi na thekhisi dza mitha vha vha na madzangano o no vha imela ane a kona u davhidzana na muvhuso malugana na mafhungo o fhambanaho a no kwama vhuendedzi .
Vhashumi vha khamphani vha fanela u ambara apuroni dzo kunaho , khephe ṱhohoni dzavho , na magiḽafu zwifhinga zwoṱhe .
U itela u londota bayodaivesithi , ri fanela u ṱhogomela zwipiḓa zwayo zwoṱhe .
U swika zwino a hu na tshitshavha , naho zwo ralo vhathu vha tshi nga shaya , a tshi na zwiko zwo fhelelaho .
Ndugiselo ya dzidzhenala dza muhasho na dza mihasho miḽedzani .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi na yone inga shuma sa miraḓo ya komiti .
Kha vha bveledze mveledziso ya vhubindudzi yo dziaho nga u bveledza vhorakhonṱhiraka vhaswa u itela u wana vhukoni ha zwa vhubindudzi na u kona u swikela vhushaka ha zwa vhubindudzi na ha masheleni ho teaho u itela nyaluwo yavhuḓi kha maraga wa nnyi na nnyi .
Vhagudi vha tea u ita nḓowenḓowe ya u vhumba maḽeḓere mavhili kha vhege .
Nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya mbekanyamaitele dza vhulanguli na maitele , u ita mugaganyagwama na mishumo ya ndaulo .
Khophi dziṅwe dza khunguwedzo ya thandela a dzi nga ṱoḓei .
1.4 . Khabinethe i tama u swikisa ndivhuwo dzayo kha vhagudisi vhoṱhe , vhalanguli vha zwikolo , vhaofisiri vha kha sisiṱeme dza pfunzo ya mutheo , mbumbano dza vhagudisi , madzangano a vhagudi , vhagudi na vhabebi vhavho kha mushumo wavho wavhuḓi na vhuḓikumedzeli havho vhoṱhe vha tshi itela u khwaṱhisedza uri ri kone u swikela lushaka lwa mvelelo dzine ra nga ḓihudza ngadzo naho ho vha na vhukonḓi he ra vhu tshenzhema nga ṅwaha wa 2020 .
8 . A hu na ṅwana o teaho u bebwa o kavhiwa nga HIV .
Hedzi Tshumelo dzi vha vhulungela tshifhinga na u vha thusa uri vha lange mbuelo dzavho zwavhuḓi .
2 . Khuḓano iṅwe na iṅwe vhukati ha Madzangano a Muvhuso mavhili kana manzhi a elanaho na kupindulele kana kushumisele kwa Mulayo uyu une a u tandululwi nga nymbedzano vhukati ha miṅwedzi miraru ha musi yo thoma u ḓo rumelwa kha Buthano ḽa Madzangano a Muvhuso .
Muhasho wa tshiṱoko wo khwaṱhisedza uri tshiṱoko tshoṱhe tsho rumelwaho mavhengeleni tsho rekhodiswa zwone kha sisiṱeme .
Muhwelelwa o ṱuwa afho fhethu fhedzi nga murahu a farwa o no tou londwa nga mapholisa .
Ndima ya vhutshilo ya u thoma yo vhona u tevhedzwa kha vhupo ha sumbe vhuhulu ha ndangulo , zwine zwa vhuedza nthihi tsha raru tsha vhathu vha vhafariwa .
Nyanḓadzo na ngavhela
Vha nga kha ḓi amba nga ha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ( IDP ) , mugaganyagwama wa masipala kana zwiṅwe-vho zwo teaho .
Zwiṅwe zwine vha nga ita ndi u ita ndingo kha dokotela wa maṱo vha isa fomo kha senthara kha senthara ya u linga ( DLTC ) .
Zwigwada zwi ṋewa mutevhe wa milayo ya Batho Pele vha fhedzisa thasiki ire nga fhasi
Maanḓalanga wa ofisi u ya nga Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso .
Zwine ra ḓo sedzesa uno ṅwaha ndi u tea muteo wa u tikedza vharangaphanḓa vha zwitshavha uri vha tikedze Khorombusi dza Zwikolo , vhadededzi na vhagudi u itela khwiniso ya vhuḓi ha pfunzo na mvelelo .
Ri tea u vha na nḓowenḓowe dza u fhindula kha nyimele ya shishi roṱhe sa nḓowetshumo na muvhuso u thoma u sikwa ha khaphasithi ya u fhindula kha u shuluwa ha ole ya kiḽasi ya ḽifhasi Afrika Tshipembe .
Hei miṱangano i khou sedza kha u kwaṱhisa vhushaka vhukati ha United States na Afurika , nga maanḓa kha mbambadzo na vhubindudzi .
Nṱhani ha izwo , masendelele aya a kutela mulayo wa u bva vhubvoni u ya vhiḓani , mulayo wa tsirakhombo na mulayo wa u thivhela .
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha izwi tshi nga khethekanywa tsha vha bva khethekanyo ṱhukhu nga nḓila dzo vhalaho .
U aluswa ha dziṅwe nḓila khulwane , vhuimangalavha na vhukavhamabufho kha dzingu zwi ḓo swikisa kha iṅwe nyaluwo ya nyito dza ikonomi .
America ndi kale ḽo ḓitika nga u kunga dziphurofeshinala na vhadziavhuṱali vha maimo a nṱha vha bvaho Europe na uri zwa zwinozwino vha bvaho Asia , fhedzi ndango kha mupfulutshelo dzi khou thoma u thithisa zwiko ezwi zwa nyaluwo .
Kana , vha humbela fomo nga :
Yo shumisa vhuṱanzi ha ṱhanzi mbili dze vhuṱanzi hadzo ha vha hu sa khou timatimisa fhedzi ha dovha ha hanedzwa nga muhwelelwa .
Ngaha u ita khumbelo ya u ṱunḓa khovhe dza vhuḓimvumvusi
Fhasi ha nyimele idzi , ri nga tenda u kundwa nga mutsiko kana ra isa phanḓa na mushumo une ra tea u ita zwino .
U rulwa ha khamphani dza phuraivethe kha vhuḓifhinduleli ha u ita bugupfarwa ya PAIA a zwi ruli khamphani dza phuraivethe dzenedzo kha u tevhedza PAIA .
DSP ya vhulwadze vhu sa fholi i ṋetshedza miraḓo mbuelo dzo fhambanaho , sa mitengo i fareaho , nḓisedzo yavhuḓi kha ḓiresi ya hayani , mushumoni kana holodeini ngeletshedzo ya kilinikhala nga ha tshumiso ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Masipala u ḓo vha kha vhuimo ha u kala ṱhuṱhuwedzo mvelelo kha vhuimo ha tshitshavha tshapo na u dovha hafhu wa eletshedza mihasho kana vhaṋe vha mvelelo idzo .
Ndi nga u ambedzana uhu hune ḽifhasi ḽi nga swikela bono ḽa ḽifhasi ḽa mveledziso i dzulaho i hone , i katelaho u tevhedzwa ha pfanelo dza vhathu , u ṱhonifhana na u fheliswa ha vhushai .
Zwino zwe zwa itea malugana na u bviswa ha maṅwalo hu si na thendelo na nyambedzano ya tshitshavha nga izwo , ndi a timatima arali zwi tshi thusa vhasedzulusi kana onoyo ane a khou sedzuluswa .
Vhadzulapo vha tea u vhudzwa nga ha ndeme na ḽeveḽe ya tshumelo ya nnyi na nyi ine vha ḓo ṋewa nau lavhelela u i ṱanganedza
u khwinisa vha sedzanaho na vhashumi vha mutakalo , u vusuludzwa ha magudedzi a manese na u engedza vhugudisi ha vha gudelaho zwa mutakalo .
Tshipiḓa tshihulwane tsha phurofaiḽi ya dzitshaka ya Tshwane na ndeme ya lushaka zwo dzheniswa kha mushumo wayo sa musanda wa lushaka .
U itela u khwiṋisa nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme , u vhulunga kha sisiṱeme dza mafhungo a muvhuso na pfananyo yo khwiṋiswaho vhukati ha mihasho i khou ḓa .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa vhuṋe na watshitshavha
MFMA yo itwa ngauri hu na thaidzo dzi elanaho na kushumiselwe kwa masheleni a masipala .
Kha madzingu ashu o fhambanaho , vhuvhili hashu ri na mushumo wa ndeme wa poḽotiki na wa ikhonomiki une ra tea u shuma .
Vhalwadze vha muhumbulo ndi vhaṅwe vha vhathu vha ṱhogaho vhukuma kha tshitshavha , vha ṱoḓaho tsireledzo kha Muvhuso wone uṋe na tshitshavha nga u angaredza .
Ezwi zwi katela avho vha vhuelwaho u bva kha mishumo ya vhuthu , vhaṋetshedzi vha masheleni na vhabadeli vha muthelo , Muvhuso , avho vha ṋeaho ndaela na u lambedza mushumo nga madzangano a thuso , na ayo madzangano ane a ṋetshedza tshumelo a tshi pikisana na madzangano a thuso .
U fhaṱa lushaka lu sa khethululi nga muvhala na mbeu
Ndi khoḓa hafhu Minisiṱa vho Singh na vhaofisiri vhavho kha u tumbula mushumo muswa , na u khoḓa vhoiwe noṱhe kha u vha hone hafha .
Kha miṅwaha ya mahumi mavhili na miṋa yo fhelaho , Iran ḽo vha ḽi tshi baḓekanywa na vhunzhi ha thevhekano ya ulayo wa nyiledzo khathihi na nyiledzo dza u ṱoḓa u ṋetshedza ndaka mashangoni a nnḓa na thekhinoḽodzhi u itela thekhinoḽodzhi ya zwa nyukiḽia ya mulalo .
Tshivhumbeo tsha ndangulo na zwa mulayo na nḓowetshumo zwi ṋeaho tshanduko kha vhunzhi ha ndeme ya mulayo zwo dzulela u khakhiswa na u vha zwo lugelaho u dzhena kha muvhuso wa demokirasi na mbofholowa ya u tshila vhutshilo ha zwa ikonomi .
Fhedzi , badzhethe dzi re hone zwino a dzi tendi u ḓiṅwalisa ha guṱe kha tshumelo dza khwaḽithi nga 2010 .
Ṱhanganyelo ya voḽumu ya khubiki nthihi i anzela u vha yo lingana kha muṱa muthihi .
Vha ḓo ḓivhadzwa nga u tou ṅwala arali khumbelo yavho yo tendelwa / hanelwa .
Pulane dza vhudavhidzani dzi vhea mushumo wa khampheini ya tsivhudzo u itela u vhona zwa vhufhura kha pfunzo yo ḓoweleaho u itela u ṱalusa vhashelamulenzhe , hu tshi katelwa vhashumi vha kale na vha re hone .
Fomo dzi songo ḓadzwaho dza fhelela dzi nga ḓi humiselwa murahu kha mushumisi wa maḓi , nahone u redzhisiṱara uho ha imiswa u vhuya u swikela hu tshi ṋetshedzwa zwidodombedzwa zwo fhelelaho .
Kha vha kwame Muhasho wa Vuṋdu wa Vhuendi .
U thoma u shumisa mbekanyamushumo ya u vhona u tevhedzwa ha milayo yo fhelelaho ngomu ha ḓorobo .
Vhonani phosiṱara ye Vhonani na Kanakana vha ita .
Ndi dovha nda vha na vhuḓifhinduleli ha u vhea nga nḓila ya pulane ya vhuṱali muhasho nga ngomu ha vundu khathihi na lushaka .
Mulayo uyu u na mbetshelwa dza khombekhombe dzi no kwama ndangulo ya zwa masheleni na ya kushumele .
Nga kha maitele a Mbidzo yo Vuleaho ya Maano a Ikonomi i Penyaho ya Mzansi , Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u khou dovha hafhu wa thoma Tshikwama u itela vhatsila vha vhaswa .
Tsumbo dza thaidzo dzo sumbedzwaho dzi katela vhuaḓa ha mapholisa , u kundelwa u fhindula khumbelo dza thuso , na u shumisa goloi dza muvhuso nga nḓila i si yone .
4.1 . Musi ri tshi khou dzhiela nṱha mushumo wo no itiwaho u swika zwino kha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe , ho dovha ha dzhielwa nṱha zwa uri u ṱavhanyiswa ha u zwi shumisa ndi zwa ndeme kha u alusa nyaluwo ya ikonomi .
Hu tea u bveledzwa tshivhalo tshi ngafhani u itela u shumiswa hu vhuedzwaho siani ḽa ikonomi ?
Nḓivho heyi itea u bveledzwa kha vhagudi musi vha kha ḓivha vhaṱuku kha Gireidi ya 1 .
Ṱhoho ya Muhasho kana muthu o ṋetshedzwaho maanḓa a u tendela u tholiwa .
U imela wadi kha mafhungo a CBP kha zwiimiswa na kutshimbidzele kwa IDP ha masipala
Kha mashango a si gathi mvelele dza zwamatshilisano ( mutakalo na pfunzo ) dzi khou khwinisea nga u ṱavhanyedza u fhira u khwinisea ha miholo .
Mbekanyamushumo ya Lushaka ya Vhugudisi ha Maguga a Vhaswa , yo rangelwaho nga Muhasho ya Vhuendelamashango , u ṋetshedza zwikili , nḓivho na tshenzhemo kha vhathu vhaswa uri vha kone u wana mishumo yo fareledzwaho kha nḓowetshumo ya mafunda na vhuendelamashango
Khomishini yo dovha hafhu ya dzinginya uri mbadelamurahu dza ' tshikolodo tshivhi ' tsha muvhuso wa kale dzi tea u dzhielwa nṱha na uri masheleni o bviswaho kha zwenezwi a nga kona u shumiswa kha u badela ndifho na mbekanyamushumo dza phaṱululo na mveledziso .
Arali rathandela a tama u rumela khunguwedzo ya thandela iṅwe , khiraitheria nthihi yo tendelwaho ya khunguwedzo dza thandela dziṅwe dzo raliho ndi uri i fusha nga nḓila i sumbedzaho zwitandadi na ṱhoḓea zwa mutholi , zwidodombedzwa zwine zwi nga wanala u bva kha zhendedzi ḽa mutholi .
Ni nga si wane tshifhinga tshinzhi na dovha hafhu na ita izwi maitele .
Muvhuso u fulufhela uri khwiṋe phanḓa ha musi theo ya mulayo ntswa ya tshoṱhe i lwaho na zwa vhufheṱashango i tshi thoma u shuma , tshutshedzo u bva kha zwifheṱashango zwa Irish dzi tea u bvelaphanḓa u itela u fhungudza vhukule vhune ha tea u kutelwa mbetshelwa idzi uri dzi ḓo vha dzo fhungudzea .
Phemithi ya mugodi i shuma lwa tshikhala tsho sumbedzwaho kha phemithi , fhedzi a i ngo tea u pfuka miṅwaha mivhili .
Vho vha vho fheletshedzwa nga vhurumelwa ha nṱha ha dziminisiṱa na vhoramabindu u ṱuṱuwedza Afrika Tshipembe sa hone hune vhathu vha fanela u takalela u bindudza hone .
1.6 . Senthara ya vhukonanyi yo khetheaho yo thomiwaho zwenezwino yo itelwa u khwaṱhisa ndingedzo dzo vhoṱhe vhukati ha madzhendedzi a vhukombetshedzi ha mulayo u thivhela , u topola , u ṱoḓisisa na u tshutshisa zwiito zwa vhuaḓa zwi elanaho na COVID-19 .
Uri izwi zwoṱhe zwi itee , u ṱanḓavhudza na u ṱumekanya themamveledziso ya Afrika ndi zwa ndeme .
Izwi zwi ṋetshedza ndinganelo ine zwiimiswa zwo bvelelaho zwa i ṱoḓa kha u kala kushumele :
Vha khou humbelwa uri vha hwedze mafhungo kha Muphuresidennde uri a kone u ambiwa ngao hu tshi tevhedzwa milayo .
Mafhungo , mihumbulo na mabulwa o bulwaho kha saithi iyi a zwo ngo tea u dzhiiwa sa ngeletshedzo ya phurofeshinaḽa kana muhumbulo wa tshiofisi wa GCIS kana tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mulayo zwi tshi ya nga uri mihumbulo , mafhungo , mabulwa kha webusaithi iyi ndi afhio .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa muthelo ndi muofisiri o ḓiimisaho nahone a sa dzhii sia ane a shumana na mbilaelo dza vhatheli malugana na Tshumelo ya zwa Muthelo ya Afrika Tshipembe .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u rengisi , u hirisa , kana u hadzimisa mutevhe wa vharengi vhawo kha vhathu vha vhuraru .
Kha vhoṱhe vho lovhelwaho nga vhafunwa vhavho na vhashumisani ngavho uno ṅwaha , vha dzhie tshifhinga itshi sa tshikhala tsha u vha na miṱa na dzikhonani uri vha fhaṱe mihumbulo miswa ine vha ḓo i takalela lwa tshoṱhe .
Nḓila yashu ya kudzhenele kwa zwithu zwi ḓo ṱanganya ndingedzo dza nṱhesa dza u engedza u swikelela kha mimakete ya ndeme hu na tshikalo tsha u tsireledza mimakete yapo u bva kha zwa maitele a mbambadzo i si yavhuḓi .
Mutshini u ḓo ṱamiwa nga zwiṅwe na zwiṅwe zwa nḓowenḓowe , eḽektroniki , kana ndiliso ya software ine ya ḓo vhambadzelwa mashangoḓavha na mutshini ;
Muvhuso u ḓo renga , wa phaḓaladza na u langa kuṋetshedzelwe kwa khaelo .
Tsivhudzo ya u linga : hu si ha fomaḽa orala / kana nḓowenḓowe
Sisiṱeme ya mutshimbili , zwenezwoha , ndi vhuṱumanyi ha fhethu hune nga khayo vhathu vha a tshimbila nga nḓila dzo fhambanaho , u bva kha nḓila ya vhaendangaṋayo u ya kha nḓila dzine dzo itelwa u ṱavhanyisa mutshimbili .
Mikhwa yo shumiswaho kha tsumbo i re afho nṱha dzi dzhiwa dzi ndeme dzo ḓoweleaho , zwi tshi bva kha mielo yo dzhiwaho kha vhupo ho fhambanaho u mona na ḽifhasi .
Dzi dovha dza ṋetshedza vhathu zwinangwa malugana na vhuhulu vhune vha tama u dzhenela vhuitwa ha tshitshavha .
( c ) u sa kombetshedzwa u ḓibula kana u tenda mulandu une wa ḓo shumiswa sa vhuṱanzi vhu lwaho nae ;
Thendelano ya u kovhekana mbuelo i fanela u sumbedza zwifhinga zwine muṱoḓisisi a ḓo vhiga khavho sa muṋetshedzi wa tshiko tsha zwi tshilaho tshapo kana nḓivho ya sialala nga ha tshiimo tsha thandela ya vhushumisamupo na mbuelo dzi yelanaho na zwenezwo .
Zwifanyiso na bugu dza mafhungo
Nga u ṱukuvhafhadza , maga ayo a katela u dzhenelela ha muvhuso ha nyengedzedzo ya ndinganyo kha Eskom , kha u thusa uri tshumelo i khwaṱhise ndivhanyisedzo yayo , zwine zwa i konisa uri i hadzime kha mimakete ya masheleni .
Khabinethe iya zwi ḓivha uri nyimele ya Eldorado Park i hone na kha zwiṅwe zwitshavha zwinzhi u mona na shango na uri i khou tsivhudza zwitshavha zwoṱhe u mona na shango uri zwi range phanḓa kha u lwa na uri Afurika Tshipembe ḽi sa vhe na zwidzidzivhadzi kha vhupo hoṱhe .
Arali vhulanguli ha dzhia tsheo ya u ita ṱhoḓisiso nga mbilahelo , muitakhumbelo u ḓo wana luṅwalo lwa u muḓivhadza uri Vhulanguli ho dzhia tsheo ya ita ṱhoḓuluso .
Hedzo ndi khaedu dzine ra dzi ḓivha na uri ri khou dzi lulamisa .
Mulangi Muhulwane : Mutakalo wa zwa Zwifuwo
Kha nyimele nnzhi izwi a zwi vhuyi zwa vhudziswa .
3.2 Muṱangano wo ṱanganedza ḽikumedzwa nga Khosikhulu ḽa uri Masipala wa Tshiṱiriki tsha Vhembe u tea u ṋetshedza tshumelo kha vhathu vha Vuwani ngeno hu tshi kha ḓi tandululwa fhungo ḽa mikano .
1.2 . Uyu Mulayombisi u dzinginya makumedzwa nga ha u malana ha vhathu vha welaho kha tshaka dzoṱhe dza mbeu dzine vha tama u wela khadzo khathihi na kha ṱhuṱhuwedzo dza zwa vhurereli na mvelele nga u fhambanaho hadzo .
Ndangulo ya Malatwa " Malaṱwa " zwi amba zwithu zwiṅwe na zwiṅwe u fana na zwithu zwi re na gese , tshiluḓi kana zwo omaho kana zwiṅwe na zwiṅwe zwo ṱanganyelaho izwi , zwine nga tshiṅwe tshifhinga zwa tiwa nga Minisiṱa wa zwa Mupo na Vhuendelamashango nga nḓivhadzo kha Gazete ya Muvhuso .
Khiraitheria ya u ela ya u nwelela kana fiḽithara ya mavu yo fhaṱwaho dzi a fana .
Mugudi u shumisa zwikili zwa foniki a dovha a saukanya nyimele na tshivhumbeo tsha ḽiṅwalo uri a kone u wana zwine ipfi ḽa amba zwone a tshi ḽi bulela nṱha na ngomu
Tshiitisi tsha mutheo tsha tshanduko ya mbekanyamaitele iyi ndi tsha uri zwitshavha zwone zwiṋe tshifhinga tshinzhi zwi a kona u ṋetshedza tshumelo dza matshilisano nnzhi u fhirisa zwiimiswa .
WISA i ḓo vha hone fhasi ha thero : " U manḓafhadzwa ha ikonomi ya vhafumakadzi kha shango ḽine ḽa khou shanduka ḽa mushumo " , zwine zwa elana na Khomishini ya Vhuthihi ha Dzitshaka kha Tshiimo tsha thero ya 2017 ya vhuvhekanyandeme ha vhafumakadzi .
Nga kha thendelano ya mashango mavhili nga ha tshikoḽashipi tsha mutshudeni , ro saina na maṅwe mashango , na uri ri khou fhaṱa tshigwada nga zwiṱuku tsha vhaswa vhane vha ya mashangoni a nnḓa ṅwaha muṅwe na muṅwe u yo pfumbudzwa kha zwikili zwa ndeme .
A ṅwaleni kha bugu yaṋu ya nḓowedzo . mu / ḓi / ni
Bulani uri tsho fhela nga nḓila ifhio .
Mvelelo ndi ya uri bere hedzi dzi khou gadiwa nga phanḓa zwavhuḓi nahone a dzi athu valelwa nnḓa kha vhupo hadzo .
" ' Khomishini ' zwi amba Khomishini ya Khetho yo bulwaho kha khethekanyo ya 190 ya Mulayotewa muswa;na
Vhathu vha re mudubani vha gungula fhedzi vho vhudzwa uri vhashumi vho ' tea u wana bureiki ' .
Vhupuḽani hu re hoṱhe , ha tshiṱirathedzhi tshi katelaho zwi sedzaho kha tshanduko ya ngomu na mveledziso ya ndemesa ya masipala .
U ṱoḓa u shela mulenzhe kha ḽifhasi ḽa khwine .
Kha Komiti dza Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka , vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe kha a ṱahe ḽo imelwa .
U topola uri ndi ifhio themamveledziso ine ya vha hone zwino , nahone ndi ifhio iṅwe themamveledziso ine ya ḓo ṱoḓea malugana na u shumana na volumu dza malaṱwa dzo lavhelelwaho tshifhingani tshi ḓaho ;
Mafhungo mavhili ndi a ndeme kha u swikelela ndondolo ya vhupo .
U shumiswa ha ḓaraṱa ya tshireza na zwo a zwo ngo itwa nga u ṱavhanya .
Tshivhalo tsha vhashumi vho pfumbudzwaho softhiwee ya COTS .
2.2 Muṱangano uyu ndi tshikhala kha G20 na vharangaphanḓa vho rambiwaho , vharangaphanḓa vha madzangano a dzitshaka na vha madzingu , na vhaimeli vha madzangano a zwa mutakalo wa ḽifhasi , tsha u kovhelana zwe zwa gudwa u bva kha dwadze ḽa COVID-19 , na u bveledzisa khathihi na u khwaṱhisedzo ya ' Nḓivhadzo ya Rome ' ya milayo .
Vhaḓivhi vha ḓo vha na phurofaiḽi dzi tevhelaho :
Vhafumakadzi vha nga thivhela u tzhipiwa arali vha tshi ḓilwela .
Toksini ya tsimbitswuku i engedzedzwa kanzhi nga u fhungudzea ha tshivhalo tsha khemikhala maḓini , ḽeveḽe dza fhasi dza u ṋoka dza okosidzheni na thempheretsha dza fhasi .
8.1 Khabinethe yo dzhiela nzhele na u dovha ya vhilaedzwa nga u engedzea ha mpfu dza badani dzo bvelelaho nga mafhelo a vhege a Phaseka , he ha vha na khombo dza badani dzi linganaho 208 dze dza sia ho lovha vhathu vha 287 , musi dzi tshi vhambedzwa na tshivhalo tsha mpfu dza mahoḽa , tshe tsha vha tsho ima kha mpfu dza 193 kha khombo dza 148 .
Naho zwo ralo , ho vha na u ṋetshedzwa ha mishumo i fanaho ndi zwa ndeme nga maanḓa uri mushumo yoṱhe yo ambwaho nga hayo na vhuḓifhinduleli zwi swikelelwe .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari yawe ene muṋe .
Gumofulu ḽa R2 581 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Nga nnḓa ha hezwi , ho vhumbiwa madzangano o fhambanaho a dzingu u itela u ṱuṱuwedza na u tsireledza pfanelo dza vhuthu .
UNICEF yo khoḓa ndingedzo dza Afrika Tshipembe dza u sika zwikhala zwa vhaswa u dzhenela nga nḓila yo khwaṱhaho kha ikonomi . , na u sumbedza lutamo lwa u thusa zwikolo zwa shango ḽashu nga ṋetshedzo ya maḓi na vhuthathatshili .
242891 : U shumisa mirando ya vhudavhidzani , ndangulo ya u tshilisana na dziphambano kha mishumo , kutshimbidzele kwa Komiti ya Wadi ( 10 )
U ya nga ha vhukoni , masipala a u na vhukoni ho linganaho na zwishumiswa zwa thekhinikhala zwo teaho zwa u ita nyito dza ndangulo ya zwiwo dzi nga ho sa : ndingo dza khohakhombo , mabembela a tshenzhemo ya nnyi na nnyi , phindulo , na u thoma sisiṱeme ya ndangulo ya mafhungo .
Kha vha dzhiele nṱha uri arali dzina ḽo dzinginywaho ḽa haniwa , khamphani i ḓo ḓivha yo ṅwaliswa nahone nomboro ya u ḓiṅwalisa i mbo ḓivha dzina ḽa khampani ine ya khou thomiwa , u swika tshifhinga tshine ha ḓo vha hu na dzina ḽa vhukuma ḽo vheiwaho / tendelwaho .
Mupo wo vhonala sa une wa vha hone nga maanḓa u itela nḓisedzo ya ḽaini i sa gumi ya thundu idzo na u nwelela ha zwibveledzwa zwa thungo zwa malaṱwa na tshikafhadzo .
Ndi tshaka dzifhio dza vhuholefhali dzine na kona u dzi vhona ?
Vha SIU vho rumela vhaofisiri vha muvhuso vha linganaho 224 uri vha dzhielwe vhukando ha ndaṱiso vha dovha vha fhirisela milandu ya 386 kha vha NPA u itela uri i sengiswe .
Vhukhakhi vhuṅwe na vhuṅwe vhu tea u salwa murahu na uri hu tea u dzhiiwa maga o teaho .
Zwa zwino hu dzhiiwa matshudeni mavhili vho no ambaraho kha ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Ri ḓo vha ro kundelwa kha ndingo dzashu dza u ṱoḓa u vhofholola vhafumakadzi arali ra kundelwa u ḓivha khaedu idzi na u lwa na vhapfuki vha mulayo vhane vha vha vhanna .
Hupfi Jim o vha a tshi khou ita mini mathomoni a tshiṱori ?
1.3 . U bva tshe ḽa rwelwa ṱari nga ṅwaha wa 2019 , Dzangano ḽa u Vhala ḽa Lushaka ḽo no tikedza Fulo ḽa u Vhalela u vha Murangaphanḓa khathihi na khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa ya u khwiṋifhadza zwa u vhala shango ḽoṱhe - u bva kiḽasini u ya pherani dza u awela .
U fhungudza mbadelo dza masheleni na dza lodzhisitiki kha mimasipala nga u khwaṱhisedza uri hu na tshifhinga tshavhuḓi vhukati ha khetho dza komiti dza wadi .
Muvhigo wa PWC wo sumbedza uri mbilo ya u fhedzisela yo khakhea na u xedza , na uri Vho Dr Cooper vho themendela mbadelo ya dziakhaunthu dza u thoma dza mushumo uyu nga vhone vhane .
Zwiteṅwa zwa u haseledzwa :
Nzudzanyo ya khonṱhiraka hune ḽihoro ḽa phuraivethe ḽa dzhia tshipiḓa tsha mushumo wa muvhuso na u humbulela khombo dzo kuvhanganaho .
Khabinethe i kwengeledza vhathu vhoṱhe vhane vha khou unḓa vhana uri vha vhe na vhusedzesi ha vhareili vhane vha khou endedza vhana vhavho na vhanameli .
Kha maitele a u nanga vhe vha a guda , ndi a fhio ane vha ḓo nanga u a shumisa ha hedzi zwivhumbamvumbo zwoṱhe na uri ndi ngani ?
Ndivho ya Mulayo ndi u ṋekedza mafhungo a zwa mutakalo na tsireledzo zwa vhathu vhane vha vha mushumoni kana malugana na u shumiswa ha mamaga na mitshini .
Murumelwa wa SALGA u nangiwa nga komiti khulwane u bva kha tshigwada tsha vhaimeli vha Madzangano a Muvhuso Wapo kha mavunḓu a ṱahe .
Vhagudiswa nga tshifhinga tsha kuitele uku vha ḓo vhuelwa u bva kha ngudo dza zwa u ita mugaganyagwama , u vhulunga , vhubindudzi na pfanelo dza vharengi .
Naho ho no vha na vhaṱoḓisisi vha fhiraho 60 vho vhuelwaho kha thengiselano na tshumisano dza ṱhoḓisiso na ḽa Russia kha tshikhala tsha vhupo ha ṱhoḓisiso .
Thendelano nyangaredzi kha tshigwada tsha vhadzhiatsheo
Musi vho no ḓi ṅwalisa , vha wana mafhungo na zwenezwo .
Mukalaha Vho Sam vha i wana tshaini fhedzi zwa konḓa u i kwatula .
Vhana vha songo tsireledzwaho kha u kavhiwa nga HIV nga u tambudzwa lwa vhudzekani .
O vhona Ndi musi itsho tshithu tshi tshi khou ita mini ?
Dzi na luvhilo vhukuma lune dza nga gidima khiḽomitha dza furathi nga awara ( luvhilo lu no fhira lwa bere kaṱukuṱuku ) .
Musaukanyo wa Nḓila ya Ndeme u shumiswa u bula tshifhinga tsha thandela nga u saukanywa uri ndi mutevhe u fhio wa mishumo une wa vha na tshivhalo tshiṱuku tsha u leludza u ita shedulu .
Ri khou huwelela uri hu iswe phanḓa muḽoro uyu wa u ṱuṱuwedza vhuthihi ha ṱhanganyelano na u alusa sisteme ya vhuvha hu kovheaho , ho ḓitikaho nga vhuthihi ha tshitshavha tsho khwaṱhaho nahone tshi ṱhongomelaho .
Nga u ralo maḓuvha ane vha a fhedza vha afha , nga nnḓa ha u ḓa fhedzi u itela ṋetshedzo ya vhone vhaṋe , zwo bveledza mitshelo na u dovha zwa ri alusa .
Ezwi zwi ombedzela hairakhi ya lushaka lwa ṱhoḓea ya zwiimiswa na ṱhoḓea ya u ṋetshedza hairakhi ya fhethu ha tshiimiswa tshoṱhe .
Nga nnḓa ha dzirekhodo , dzine dza vhidzwa hafhu sa faela , bugupfarwa i dovha hafhu ya vha na zwidodombedzwa zwa vhukwamani ha Muofisiri wa Mafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo wa GCIS .
U ḓiṅwalisa sa mulondoli wa vhaaluwa
Ṱhoḓisiso dzo itwaho nga u tou funa kana musi ho ṱanganedzwa mbilaelo ifhio kana ifhio yo vhigwaho nahone ho itwa khumbelo
U swikelela zwipikwa zwa nyaluwo zwashu , ri ḓo fhaṱa nga huswa mitheo ya ikonomi yashu nga u vusuludza na u ṱanḓavhudza sekithara dzi bveledzisaho .
Mishumo ya u pulana nga tshiṱirathedzhi na mveledziso i tshimbidza mathomo a mbekanyamushumo , musi i tshi khou tevhedza milayo ya mveledziso yo khwaṱhaho kha nḓisedzo ya zwipikwa zwa nḓisedzo ya tshumelo zwa ndeme .
U itela tshipikwa tsha Mulayo , " mushumo " , nga nnḓa ha muanḓadzo kana mbekanyamushumo yo hwalaho siginaḽa , u ḓo dzhiwa sa wo itwaho u bva nga tshifhinga tshe ha vha na vhuṱanzi ha u thoma u ṅwalwa , u rekhodwa kana u vha nga tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe .
Zwa zwino zwo ḓitika nga phimo ya nyaluwo ya ikonomi nga nṱhani ha vhunzhi ha bulasi ndi dza vhulimi ha u itela u ḓitshidza kha zwa bulasi .
No no vhuya na vha na tshikandeledzi ( muloro u no ofhisa ) ?
Hezwi zwi nga kona u swikelelwa fhedzi arali zwiimiswa zwa muvhuso zwo khwaṱhaho nahone zwi shumaho zwavhuḓi zwa vha zwone zwi bvaho phanḓa kha u ṱuṱuwedza mveledziso yapo .
Tshaka dzo fhambanaho dza miṱaṱisano ( u tambudza na u dzhenelela ) dzo tandululwa , khathihi na muṱaṱisano wo sendamelaho lurumbu luthihi .
Tshinyalelo ire na vhushaka na mbetshelwa i tshadzhiwa kha akhaunthu ya mashumele i tshi vha hone .
Naho mbalombalo idzi dzi tshi lepalepa , a hu na u awela kha ḽifhasi .
Mbekanyamushumo ndi ya vhukuma , ndi ya ndeme nahone ndi tshithu tshavhuḓi tshi tikedzaho vhutumbuli vhune ha ḓisa ndeme ya tshelede kha mveledziso ya thekinoḽodzhi na vhashumi na zwikili zwi re na vhushaka na nḓowetshumo .
U ḓivhadza sisiṱeme kha Nnḓu hu ne Vhathusi vha Ṱafulani , Miraḓo na Vhatshimbidzi vha ḓo kona u davhidzana nga kha sisiṱeme ya IT .
Zwenezwo , ri tea u maanḓafhadzana roṱhe uri ri kone u tshila kha ḽifhasi ḽi shandukaho nga u ṱavhanya iḽi .
Fomo iyi ndi redzhisiṱeresheni ya u bvisa maḓi a re fhasi mavuni , u fana na maḓi ane a bvuḓa zwiṱuku kha mishumo ya maini kana kha vhupo fhaṱa .
Khabinethe i ombedzela mulaedza wa Minisita wa Tsireledzo ya Lushaka , Minisita David Mahlobo , uri vhuḓipfari ho raloho vhu nyadza mashumele a khwine a mushumo wa u tsireledza shango na mikano yaḽo .
Mbekanyamushumo i ḓo shumiswa kha u eletshedza nga ha vhupulani na nḓisedzo ya themamveledziso nga mazhendedzi a sekhithara ya phuraivethe u itela u tikedza nyaluwo ya ikonomi , u shela mulenzhe kha maraga wa zwa vhashumi khathihi na ndondolo ya Vunḓu nga u angaredza .
Hezwi zwi ḓo ṋea vhudzivha zwibuledzwa zwa uri masipala u dubekanya hani mafhungo nga vhuhulu hao zwa thusa kutshimbidzele kwa IDP kha u bveledza zwiṱirathedzhi na thandela dzine dza vha dzo tea nzulele ya henefho fhethu .
Sa zwe Minista vha bula , ro dovha hafhu ra khavara adzhenda ya mashango mavhili yo ṱanḓavhuwaho .
Tshishumiswa tsha u ṱhaḓula muthu muṅwe na muṅwe huṅwe na huṅwe ḽifhasini uri a shumise tshiṱarafu nga nḓila yone ndi maitele a zwa mulayo a vhidzwaho : milayo ya maitele one .
Hezwi zwo ḓitika kha tshikalo tsha zwino tsha u kuvhanganya , khathihi na fhungo ḽa uri nyaluwo ya ikonomi ine ya khou lavhelelwa a i sumbedzi tshanduko khulwane kha tshikalo tsha u kuvhanganya .
Kha zwenezwo , vha fanela u davhidzana nga nḓila yo teaho nga ngomu kha kiḽasiṱa na u pfesesa nga vhuḓalo milayo i re hone na u i shumisa .
( b ) a tshi vha muraḓo wa Khabinethe ;
Tsha vhuvhili , ro khwaṱhisedza vhudavhidzani ha matshilisano na vhufarisani vhukati ha muvhuso , mabindu na sekithara ya tshitshavha .
Mutevhe wa u sedzulusa tshomedzo dza u ṅwala maambiwa vhatshimbidzi
U khwaṱhiswa ha thimu dza ndango ya zwa mutakalo dza tshiṱiriki hu tshi shumiswa u rengwa ha khomphyutha na tshomedzo dzi no yelana na zwenezwi u itela kushumele kwo khwiṋisiwaho ngei zwiṱirikini .
5.4 . Khabinethe i dzhiela nṱha mukumedzo wa u ṱangana ha mashumele a u panga maboḓeloni mararu a Khamphani ya Coca Cola Afrika Tshipembe .
Mulangavunḓu , nga mulevho , a nga fhirisela kha Muraḓo wa Khorotshitumbe -
Mushumoitwa wa IDP wa vhuṱumani wa vhufumi ndi wa u kuvhanganya na u tshimbidza manweledzo a ḓirafuthi dzikomitini dza dziwadi u itela u ṱuṱuwedza uri vha vhe na mbigelamurahu dzine vha ṋea vha tshi shumisa u shela mulenzhe ha vhaimeli vha wadi dzavho kha Foramu ya IDP nga u ṱavhanya hu sa athu ṱanganedzwa IDP nga masipala .
Zwiimiswa zwi no shuma , milayo , dzisisiṱeme na maitele zwi ḓo vha hone u langula vhulanguli na u sa shumiswa nga nḓila ya vhuḓi zwiko zwa mupo zwi no kovhiwa mashangoni o fhambanaho , ho katelwa maḓi , maḓaka , vhureakhovhe , zwipuka na miri nga u fhambanana , zwiko zwi re na vhubvo , fulufulu na zwiko zwine zwa vusuludzea na zwi sa vusuludzei .
Kha vha ḓadze fomo .
- sedzulusa mushumoni nga murahu hu ḓivhadza mutholi nga ha tsedzuluso
Nga u kunda uho , vho mboḓi lugela u dzhenela mitambo ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi ya Vhafumakadzi ya FIFA ngei France ṅwaha u ḓaho .
Phemithi nthihi i bviselwa vhuṋe ha tshiendisi tshithihi .
Nga murahu dzi ḓo magiwa dza rengiswa nga maitele o ḓoweleaho .
Senthara yeneyo i ṋetshedza vhupo , siangane na mbekanyamushumo dzi itwaho kha ndondolo , vhutsireledzi na mveledziso havhuḓi ha muswa muṅwe na muṅwe nga tshifhinga tshenetsho hu tshi khou khwaṱhisedzwa tsireledzo dza zwitshavha .
Ri ḓo ri , zwenezwi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya , naho hu tshi khou vhonala zwikundisi zwa mugaganyagwama kha u alusa vhupfumbudzi na dziṅwe mbekanyamushumo dza vhukoni .
Zwenezwo , u ita zwigwada zwa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ho kumedzwaho hu tea u dzhia tshivhumbeo tshithihi tsha zwivhili .
Muhumbeli wa mushumo o bvelelaho u tea u ḓifulufhela , u ita zwavhukuma musi a tshi shuma mishumo , u kona u ḓowela nga u ṱavhanya na u ḓiimisa nga eṱhe .
Mvelelo dza nyimele dza mashumele ane a fana na a vhupuli migodini , vhafumakadzi vho vha vha tshi lavhelelwa u alusa vhana na u lima masimu vha tshi itela vhaṋe vha migodi .
Garaṱa dza vhuraḓo na ṱhanziela dza vhuraḓo
Odithi dza kushumele dzo itwaho nga ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho kha u lugela ha muvhuso u vhiga kushumele kwawo zwa zwino dzi kha luṱa lwa u vhiga nahone mawanwa a ḓo vhigelwa thungo .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha iyi tshumelo .
Zwikili izwi na ndivho zwo livhiswa kha u konisa vhakhantseḽara , vharangaphanḓa na vhalanguli vha mimasipala u shuma nga nḓila yo teaho na u bvelela kha vhupo vhu re na ṱhoḓea .
Naa tshedzuluso kha thandela i katela tsedzuluso ya mulayo , vhuimo ha vhafumakadzi kha zwa u tshilisana na ikonomi ?
Hu na khaedu nnzhi dzi thivhelaho vhafumakadzi u ita mushumo wa ndeme , khaedu khulwanesa ndi vhushai .
Zwenezwo , nga fhasi ha dimokirasi yo ḓoweleaho , dzangalelo ḽa lushaka na dzangalelo ḽa tshitshavha zwi a kona nahone zwi a tendelana ; zwavhuḓivhuḓi dzi tea u vha dzi thusanaho .
Ri humbula na u wana zwa vhuṱhogwa khayo nga nḓila yo fhambanaho kha tshiimo tshiswa tshiṅwe na tshiṅwe , na uri ri dovha ra hangwa zwipiḓa zwenezwo zwayo uri tshiimo tshi ṋetshedza zwi songo teaho .
Nga kha muhumbulo uyo , ndo laela Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Vhuthivhela Vhutshinyi na Vhutsireledzi uri tshi shume nga u ṱavhanya , u vhona uri khombo iṅwe na iṅwe ya mugwalabo wa khakhathi yo shumiwa , u sedzuluswa na u tshutshiswa .
Tshiimo tsha zwa vhashumi tshi katela vhoṱhe vho tholwaho na tshitshavha tsha vha songo tholwaho kha dzingu .
Mbilo dzi tea u tikedzwa u itela u dzhielwa nṱha .
Mulangavundu , mvelelo dza maṱiriki dzine nda khou vha ṋetshedza ṋamusi dzi sumbedza uri ri nga pfuka mukano wa u ya lupfumoni .
( b ) zwo redzhisiṱariwaho , na
Heyi Pulane Khulwane ya Dzisisiṱeme i ḓo ita uri hu vhe na u ṋetshedzwa ha zwishumiswa zwa ndangulo ya thandela kha Muhasho nga u angaredza ( zwa tekiniki , masheleni , ekonomeṱiriki , ndangulo ya ndaka yoṱhe na mukovho wa mugaganyagwama ) hu tshi itelwa u khwinifhadza maitele a u dzhia tsheo kha zwa ndangulo ya bindu ḽashu .
Komiti dza wadi dzi imela madzangalelo a vhadzulapo vhoṱhe na vhadzhiamikovhe .
Kha phimotshikati , nga thevhekano milandu mivhili yo lavheleswaho yo vhigwa nga luṱingo luṅwe na luṅwe .
Zwi tea u vha khagala uri ndi lini hune mahoroane a vha nnḓa ha muvhuso a vha na vhuḓifhinduleli ha u shumisa zwipiḓa zwa puḽane .
Fhedzi , vhuimo hashu kha muvhalelano wo ṱhogomelwa kha miṅwaha yo fhiraho ho ri ṋea tshikhala tsha u engedza tshikolodo tshine tsha ḓo tandulula ṱhahelelo iyi , na u khwaṱhisedza uri pulane dza u shumisa tshelede u itela u dzudza mushumo wa ikonomi wo ralo dzi nga ya phanḓa .
Masheleni avho a ḓo ṱanganyelwa nga tshithihi tsha fumimbili tsha mbadelo dza muthelo wa ya goloi yavho yo badelwaho zwi tshi ya nga goloi yavho nga ṅwedzi muṅwe na muṅwe we muthelo wa goloi yavho wa vha u tshi kha ḓi shuma .
Maḓaka kha mashangohaya a kale , ane vhulanguli hao ho dzhiwa nga Muhasho wa Zwa Maḓi na Maḓaka wa Lushaka , a khou ṱoḓa tshanduko nga u ṱavhanya .
Khwiniso dzi ḓo ṱalutshedza uri zwavhuḓi vhuḓi khathutshelo dzi iteaho nga dzone dziṋe dzi ṱalutshedzwa hani .
Hu na tshivhalo tsha nḓila dzine izwi zwa nga itea ngatsho , sa tsumbo nga mbadelo kana thandela dza u bveledzisa lushaka ( kha vha sedze kha ṰHUMEDZTSHEDZO ya 3 u wana zwidodombedzwa nga vhuḓalo ) .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhabebi na vhaunḓi u tikedza vhana vhavho na u vhona uri mvelelo dzi shumiswa u thasulula masia a u bvelela maṅwe na maṅwe .
Athi tsha ḓo vha tshipiḓa tsha Muhasho wa Tshumelo dza Matshilisano wa Vundu na Phungudzo ya Vhushai .
U bvela phanḓa ha u shumiwa ha thandela dza wadini hu tshi shumiwa zwiko zwi no bva nnḓa khathihi na ṱhoḓea dza thikhedzo ya thandela ( kha vha lavhelese Khethekanyo ya B )
U itela u wana dziṅwe khophi dza ḽiṅwalwa ḽino , vha humbelwa uri vha kwame vhathu vha tevhelaho :
Nyambedzano dza Thendelano ya Mbambadzo dza Mahala ya Dzhango dzi khou bvela phanḓa nga luvhilo luhulu , na uri hu khou lavhelelwa uri thendelano ya Muhanga i nga khunyeledzwa hu si kale .
Mabindu a langiwaho nga muvhuso a fanela u vha na mushumo wa u rangela phanḓa u sikwa ha zwikhala zwa mishumo kwayo nga kha u renga na u shumisa masheleni kha themamveledziso .
Kha tshifhinga tsho fhelaho , zwo tou vha zwa u thoma u bva tshe ra vha na demokhirasi musi hu tshi sikwa mishumo minzhi u fhirisa u vha na vhathu vhaswa vhanzhi vhane vha khou ṱoḓa mishumo , hezwi zwo kona u fhungudza tshivhalo tsha vhathu vha songo tholwaho u bva kha 31% u yakha 23% nga 2007 .
Muvhigo uyu u sumbedza Afrika Tshipembe sa fhethu hu hulwanesa ha ikonomi na uri ḽo vhewa kha vhuimo ha vhuvhili kha Indekisi ya Vhukungi ha Afrika ha 2017 .
Khumbelo ya u vhiga khombo mushumoni kha Tshikwama tsha Ndiliso halutshedzo
5 . Mulanguli wa CBP u tea u vhudza vhathu kha Foramu ya CBP na Masipala lushaka lwa thuso ya tshipolotiki na / kana ya tshithekiniki i no khou ṱoḓea na u tikedzwa nga maṅwalwa o teaho .
Mavhusele a pfalaho nahone avhuḓi , hu tshi katelwa na mveledziso ya mavu , vhupulani ha fhethu na ndangulo ya kushumisele kwa mavu , zwi tea u itwa nga nḓila ya demokhrasi , i re mulayoni nahone ya u shela mulenzhe ha vhoṱhe .
Honeha , zwinzhi nga ngoho zwi nga kha ḓi itwa kha ḽevele ya lushaka u khwaṱhisedza uri mavundu a ṱoḓiwa uri a takule ḽevele ya khanedzano ya mbekanyamaitele , na u imelela maitele a sa faniho maṅwe a maṅwe .
Pfanelo dza zwa ndayotewa ya uri " ha na mulandu u swika a tshi vhonwa mulandu " zwo katela Muvhigo wa Madzinginywa .
Khumbelo ya ḽaisentsi i nga dzhia maḓuvha mararu kana u fhira , zwi tshi ya nga uri khumbelo yo itwa nga ngona naa .
U dzhena kha nyambedzano na mimasipala ya sumbe ya u fhirisela ndaka khayo .
- Mbuelo ya Nyengedzedzo ya Netiweke ya GP
Muvhuso u ḓo dovha hafhu wa ranga phanḓa tshanduko ya ikonomi u itela u ṋetshedza zwikhala zwinzhi zwa ikonomi kha zwigwada zwa vhathu vhe kale vha vha vho kandeledzwa .
Akhaundu ya u vhulunga ya 25% ya ḓuvha na ḓuvha
Musi vho no fhedza mushumo uyu , kha vha vhidze zwigwada zwi vhuye kha phuḽenari .
Ho ṅwalwa ipfi / maipfi a si na vhushaka na tshifanyiso .
Ndingo dzo itwa u mona na shango .
Ndi zwifhinga zwifhio zwa maambiwa zwine zwa ṅwaliwa ?
Ni sedzese ndaela dzi no amba nga kushumiselwe kwa tshinwiwa tsha mafulufulu .
Minisṱa wa Gwama vha ḓo ḓivhadza zwidodombedzwa zwa tshanduko idzi kha mugaganyagwama wavho .
Mashango a tea u ḓiela kha ikonomi ya poḽotiki , vhuvhusi ha tshiimiswa na mveledzo .
( 3 ) U bva afho Khomishini i ḓo anḓadza mutevhe wa madzina a vhaimeleli vhusimamilayoni ' .
Ndayotewa i ṋea pfanelo muvhuso wapo u ita mushumo wa u bveledzisa nga u avhela miṅwe mishumo ya mveledziso kha muvhuso wapo .
Tsheo iṅwe na iṅwe ine ya elana na mishumo yo tiwaho i tea u vha i tshi elana na maano aya .
Vhege ya Imbizo i ḓo ṋetshedza luvhanḓe miraḓo ya Khorotshitumbe ya Lushaka khathihi na vharangaphanḓa vha muvhuso wapo na mavundu u ḓiṋetshedzela kha u dzhenela miṱangano ya tshitshavha na Izimbizo u mona na shango , kha tshifhinga itshi , u sumbedzisa mathomo a mushumo nga muvhuso a Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Themo ya Vhuvhili wa 2014-2019 na u fhindula mafhungo ane a ḓo ṱahiswa nga vhadzulapo , ane a kwama vhutsireledzi , nyaluwo na mveledziso ya zwitshavha zwashu .
ndaeLa ya ndeme : Hu na mibvumo minzhi yo randelwaho Gireidi ya 1 .
U fhaṱa luhura na khura .
U thoma u ' vhala ' maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo are kha vhupo ha kiḽasini na ngomu tshikoloni ( sa , vothi , khabodo )
Kufarele na kuṱavhele kwa zwimela zwi shumisaho khemikhala
Ni songo ṱuṱuwedza mazwifhi na vengo .
5.3 . Khabinethe i ṱanganedza u tholiwa ha Minisiṱa Vho Jeff Radebe , sa muambasada wa Afrika Tshipembe wa Vhadzulapo vha Ḽifhasi , zwine zwa ḓo vha tshipiḓa tsha dzangano ḽa Vhadzulapo vha Ḽifhasi vha miḽioni dza malo u ya kha shango ḽoṱhe .
A si saizi ya zwiṱentsi fhedzi , na tshivhumbeo tsha hone tshi na u kwama nzudzanyo na mutengo wa tshumelo .
Ho vha na mvelaphanḓa yo itwaho kha sekithara idzi .
Wo livhiswa kha u sika sisiṱeme ya mutakalo yo vhofholowaho nahone i re khagala nga nḓila dzo fhambanaho khathihi na u thivhela zwa u pandelwa ha vhaiti vha khumbelo ho sedzwa miṅwaha , mbeu kana tshiimo tsha kale kana tsha zwino tsha mutakalo .
Bulani uri yo itisa hani , i ḓipfa hani khathihi na zwine ya lilisa zwone .
1.4.5. U dzhiiwa ha Mulevho wa Pulane ya Nyito wa BRICS Xiamen zwi sumbedzisa mutheo wo khwaṱhaho wo itwaho nga BRICS kha u thoma maitele a u thoma zwiimiswa zwa tshumisano i vhonalaho .
Khakhathi dzi no itelwa vhafumakadzi na vhana dzi bva kha ḓivhazwakale ya mvelele ya u vhea vhanna nṱha hune vhanna vha itwa uri vha pfesese zwa uri vha khwiṋe na uri vha na pfanelo u fhira vhafumakadzi .
Mifhindulano iyi i ṱanganyisa mveledziso ya zwikili na u manḓafhadza zwitshavha , nga maanḓa kha vhafumakadzi khathihi na khwinisedzo ya nḓisedzo ya tshumelo zwi tshi ḓa kha u swikelela vhulamukanyi na tsivhudzo na tshumelo dza mutakalo .
Sa tsumbo , arali ra dzhia mushumo u elanaho na u thola vhashumi vha u paka dzigoloi , maga a tea u vha :
I khou pfumbudza Vhuṱoli ha Tsireledzo ya Vhuendelamashango na uri i ḓo thoma vhukoni ha mapholisa ane a vha o lindela uri vha sedze kha u pholisa fhethu hu kungaho vhaendelamashango .
Masia aya - ndangulo ya zwiko , mbuelo ya zwitshavha , u dzhenelela ha nḓowetshumo , na mbekanyamaitele yo bviselwaho khagala - i vhumba zwo sedzwaho nga mbekanyamaitele iyi ya kushumele kha tshumiso ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi .
Dizaini ya haiḓiroḽiki yo khwaṱhaho ya sisiṱeme ya mushululo wa maḓimalaṱwa i katela zwipiḓa zwihulwane zwi tevhelaho zwi no shumiswa .
Vhathu vhane vha vha na vhudzulo ha tshoṱhe vha nga ṋekedza vhuṱanzi vhu bvaho kha vhatholi vhavho vha kale , u itela u tikedza khumbelo .
Sa zwe vha pfa mushumo wanga , thero yanga ine nda shuma ngayo ndi ḓivhazwakale , u funza nga ḓivhazwakale .
SARS i ḓo rumela fomo dzo teaho kha vhatheli vha tshifhinganyana vho ṅwaliswaho .
davhidzana nga nḓila i pfadzaho musi hu tshi khou shumiswa zwikili zwa u tou vhona , zwiga na luambo nga nḓila dzo fhambanaho ;
Kha vha ri ndi dzhie tshifhinga itshi ndi fhululedze Komiti ya Dziminisiṱa dzo ṱanganelaho nga ha COP17 kha u ita uri muṱangano u tshimbile zwavhuḓi .
3.26 Vha ḓivhadza nga ha mbekanyamushumo dza mveledziso dze muhwelelwa a dzi dzhenela kana a khou dzi dzhenela u itela u khwinisa vhuḓifari havho arali vho zwi humbela na u wana thendelo kha muhwelelwa .
Nḓila i pfukekanyaho nga kha mbambedzo ya mvelele yo sendeka kha u sumbedza na u ṱalutshedza kufanele na phambano malugana na lutendo na maitele a vhuloi vhukati ha zwitshavha zwo fhambanaho na mvelele dzo fhambanaho .
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo na u sedzwa arali vhathu a vho vha si na milandu .
Tshipitshi tshi anzela u tevhela mutevhe wo tewaho .
Musi ho no tendelaniwa , mbetshelwa dza Buthano dzi ḓo shumiswa fhano na u livhanyiswa na Mulayo wa zwa Vhashumi , 1995 ( Mulayo 66 wa 1995 ) .
Nyaluwo ya muvhuso wa vhukati na u gonya ha tshikolodo tshihulwane na nḓowetshumo dza ndindakhombo dzine dza langa dzidatabeisi dza khomphyutha khulwane dzo shandukisa rekhodo dzo ṱukufhadzwaho dza tshitshavha tshi sa takaleli u ḓivha nga mvelele ya vhaṅwe tsha vha bazara ya data dzi wanalaho kha muṅwe na muṅwe nga mutengo .
Izwi zwo kokodzwa vhunzhi ha nungo dzi vhonalaho na zwiko nahone zwo kokodza vhathu u bva kha tshumelo ya nnyi na nnyi kule u bva kha fhethu ha u itela mishumo .
U fhedzisa ḓirafuthi nga murahu , u thaipha na u ṋekedza Muḓivhimakone wa CBP
U tshea mafhungo siani ḽa modeḽe wa u pfumbudza vhatshimbidzi une wa ḓo tshimbilelana na uri vhathu vha u pfumbudzwa vha hone naa , ndi vhonnyi vha no ḓo pfumbudzwa ṅwahani wa1 na kha wa 2 nahone nga nnyi .
Muvhuso wa lushaka u shumisa vhunzhi ha masheleni kha themamveledziso dzi no kwama zwa 2010 .
Kha sentshari ya u fhedzisela ḽifhasi ḽo ḓo thoma u vha ḽiṱuku , u sa konḓelwa kha u pfa dzipfudzungule na mibvumo ya dzinndwa zwi iteaho kha maṅwe mashango .
Hezwi ndi u ya nga maga o dzhiwaho a u engedza vhuṱoli na vhulivhisi kha ndangulo ya mbekanyanḓisedzo na ndangulo ya sisiṱeme ya masheleni .
Arali vha sa ḓivhi hoyu mulayo , vha nga fhedzisela vha tshi khou ita zwithu zwi siho mulayoni ; vha ḓo wanulusa nga ha milayondango na ndaela zwine zwa ḓo vha thusa uri vha ḓivhe zwinzhi nga ha kushumele kwa komiti ya wadi ; vha ḓo wanulusa nga ha uri khoro i shumisa hani ; vha ḓo wanulusa nga ha matshimbidzele a muṱangano , zwine zwi ṱodea kha u shela mulenzhe lu vhonalaho muṱanganoni ;
Kha vha vha ṋee zwikhala zwinzhi nga hune zwa konadzea uri vha dovholole mushumo .
U nanguludza vhatshimbidzi vha wadi hu tshi shumiswa nḓila iṅwe-vho na na inthaviwu ;
Hu na u sa fushea ha tshitshavha zwi tshi ḓa kha nḓisedzo ya tshumelo ya maimo a ndeme ya fhasi , na ḽevheḽe dza u tambisa masheleni na u sa shuma zwavhuḓi ha muvhuso .
Kanzhi , nḓivho i ḓo vha i tshi ḓivhiwa nga zwitshavha zwenezwo ( sa tsumbo Vhasan ) vhane vha kovhekana mvelele ngeno vha tshi dzula kha madzingu o fhambanaho .
Mvetamveto iyi i pika vhundeme ha vhuḓikumedzi hashu na khoso i re hone zwino ya koporasi iṅwe na iṅwe i dzulelaho u engedza luvhilo .
Mafhungo ndi zwine vhathu vha amba ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Arali rekhodo isa nga wanale i kha tshivhumbeo tshe muhumbeli a ṱoḓa , fhedzi i tshi nga wanala i kha tshiṅwe tshivhumbeo , zwenezwo-ha mbadelo i ḓo vhalelwa u ya nga nḓila ye muhumbeli a humbelisa zwone rekhodo .
Mihasho yoṱhe ya muvhuso i ḓo sendeka mbekanyamishumo dzayo na maitele a u sika mishumo ya ndeme .
5.3 . Vhupo ho tsireledzwaho ha Afrika Tshipembe hu katela vhupo ha vhufa , dziphakha dza lushaka , tsiredzo dza mupo , tsiredzo dza mupo dzo khetheaho , vhupo ho tsireledzwaho , vhupo ha maḓaka o tsireledzwaho a tshipentshele , vhupo ha u vhulunga maḓi dzithavhani , nga maanḓa vhuponi ha maḓaka o tsireledzwaho , khathihi na tsiredzo dza mupo dza maḓaka .
Arali vha sa badela nga ḓuvha iḽo , vha ḓo tea u badela nzwalelo na ndaṱiso .
Magavhelo na one a a ṱumanywa kha dziposwo dzi shumaho sa nḓila ya u langa ine ya shuma .
Maṱodzi o wina mutambo .
Vha ḓo kona u humbelwa u dzhenisa ḓiresi ya imeiḽi arali vha tshi tama u imeiḽelwa lwa eḽekiṱhironiki kana vha kiḽika kha " cancel " u vhona vesheni i phirintheaho .
Hune komiti dza wadi dza vha dzo no fheliswa kanzhi hu vha hu nga ṅwambo wa u sa shuma zwavhuḓi , u kundelwa u swikelela vhuḓifhinduleli na mishumo yayo , nga huṅwe na u dzhenelela ha mahoro kha zwiimiswa zwa komiti dza wadi .
Mbuno dza nyambedzano :
Ri ḓo tikedza uri themendelo dzi katele nḓila ntswa dza tshiṱuṱuwedzi tsha zwa masheleni u itela u kuvhanganya vhubindudzi ha muvhuso na ha phuraivethe vhuvhili haho kha u vhulunga vhutshilo ha zwimela na zwipuka na mbuedzedzo zwi tikedzwe .
C Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou itelwa khumbelo
Thendelano ya mutengo i ita uri mushonga wa Dolutegravir , une wo themendelwa nga Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi , u sa ḓurele mivhuso kha mashango a mbuelo dza fhasi na dza vhukati .
Hezwi zwi dovha zwa ita uri u tholwa hu vhe khagala hu si na tshidzumbe .
Zwi a takadza vhukuma .
4.4 Nyendedzi iyi i ḓo thusa vhathu u pfesesa uri vha nga ita hani khaedu kha zwa u ṋea thendelo ya u swikelela rekhodo dzavho kana nḓila ya u dzhenela kha maitele a u swikelela rekhodo dzavho .
Ho humbelwa makumedzwa u itela u khwinisa zwileludzi zwa vhuḓimvumvusi nahone ho ṋetshedzwa thendara malugana na hezwi .
Maitele a wanalaho kha Web a ḓo vha sumbedza zwidodombedzwa zwa mbuyelo zwi fanaho na mbuyelo ya bammbiri .
Vhafumakadzi vha ari hai ngeno vha tshi khou ri ee .
Kha ri ite nyito Musi no no vhala tshiṱori , shumisani ṱhalutshedzo iyi kha u ola mudavhi we Sankambe na tshibode vha ita mbambe khawo .
Nḓila ntswa dza u vha thusa u engedza mbuelo dzavho
U ḓisa tshumelo dza mutakalo wa khwaḽithi ndi zwo sedzwaho zwa lushaka na ya mavundu .
Nga muya wa zwe Vho Madiba vha ri sia nazwo , kha ri shume roṱhe ri tshi swikelela Ṅwedzi wa Vhuthihi ha Tshitshavha nga Fulwana u bveledza tshitshavha tsho vhumbanaho nga u ṱuṱuwedza u konadzea ha u sa khethulula nga muvhala , nga mbeu , vhulamukanyi na u eḓana ha vhoṱhe sa bono nahone ḽo tikedzwa nga Ndayotewa .
Zwikhala zwo vuleaho zwi si na mushumo wo bulwaho , zwine zwa ḓisumbedza sa zwi si na tshithu kana mavu a sa londiwi , zwi na khonadzeo ya u vha saithi ya vhugevhenga .
2.3 . " Khabinethe yo tendela muhanga wa mbekanyamaitele ya ṱholo i sedzaho kha mudzulapo i vhidzwaho " Muhanga wa u Manḓafhadza vhushumisani ha Muvhuso kha Vhadzulapo ha u Ṱola Nḓisedzo ya Tshumelo ya Nṱhesa . "
Hu dovha ha vha na thendelano ire hone ine ya vhofha lwa mulayo ya dzitshakatshaka vhukati ha mulanga nga maanḓa kha vhathu vha re na vhuholefhali zwa zwino .
Nḓivhadzo ya thendelo i ḓo rumelwa kha murengi .
Milayo ire afho nṱha i nga nweledzwa sa milayo ya ndangamaitele na milayo i yelanaho na mafhungo a vhukuma i langaho vhushaka .
Arali ha sa vha na thendelano hu vha na dzullo ḽa fomaḽa phanḓa ha khothe ya sialala .
Tshivhumbeo tsha khorotshitumbe ya muvhuso kha sia ḽifhio na ḽifhio ḽa muvhuso tshi nga -
Gaidi iyi yo itelwa u shumiswa nga vhane vha khou langa kutshimbidzelwe kwa CBP ha masipala , kha u ḓilugisela u ḓa ha CBP , u langa u thomiwa ha u pulana , u tikedza tshumiso ya dzipulane tshitshavhani , u shumisa mafhungo e a wanala nga nḓila i fushaho kha IDP , khathihi na u monithara kushumiselwe kwa pulane idzi .
5 . Tshiimo tsha zwino tsha sekithara ya ICT na mafhungo a mbekanyamaitele ane a khou bvelela
1.6 . Mishumo ya Ndondolo ya Maḓi o Tshikafhalaho a Welgedacht tsini ha Springs , Gauteng , yo engedzwa u itela uri i kone konḓelela ṱhoḓea yo engedzeaho ya ndondolo ya maḓi a tshikha .
Ṱhoḓisiso ya nzulele ya saizi ya khasho ya masephenene , nga maanḓa khaboni na naithrodzheni ya oganiki , na phetheni dza khasho ya masephenene a tsimbi kha khungumuṱavha vhuponi ha ṱhoḓisiso .
Khomishini i ḓo sengulusa mbuelo ha vhubindudzi .
Arali ni sina vhabebi , mulondoti waṋu u tea u tendela mbingano .
Webusaithi ya SARS na thekhinoḽodzhi , matheriala , zwi re ngomu , na tshumelo i re hone kha na nga khayo i ḓisedzwa kha nyimele ine " i hone nga tshifhinga tshetshi " , nahone a i athu vhekanywa u swikelela ṱhoḓea dza Mushumisi nga eṱhe .
Khampheini dza zwa u kombetshedza na dzone dzo itelwa u sedzesa kha sekithara dzo khetheaho .
( d ) Pfanelo dza u khetha dza vhaaluwa dzi linganaho , mutevhe wa vhakhethi wa lushaka une wa fana , khetho dza tshifhinga tshoṱhe na sisiṱeme ya muvhuso wa demokirasi wa madzangano manzhi , u itela uri hu vhe na vhuḓifhinduleli , u sa vha na tshidzumbe na u bvela khagala .
Bitshini ya henefho tsini ni nga kona u vhona khovhevhimbi na shakha tshena !
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri naho Tshitatamennde tsha " Zwa ndemesa zwi re maṱhakheni " a si maitele o imaho SA , tshi ṱalutshedza maitele a ṅwaha wa muvhulelano uno .
U kwaṱhisedza ṱhonifho
Ndangulo ya Thandela ya Komiti ya Wadi
PIC i dzhiela nṱha uri khohakhombo nnzhi dza masheleni kha ndaka dzo bindudzwaho ndi khohakhombo ya maraga kana khohakhombo ya mutengo na khohakhombo ya phimo ya nyingapfuma , khohakhombo ya khiredithi na khohakhombo ya u rengisea .
Vhukando vhu nga dzhielwa mushumi ane a ḓivha kana u fanela u ḓivha nga ha u tambudzwa a kundelwa u dzhia vhukando ha u thivhela ho teaho .
16.1.4 u kwamana na muitakhumbelo ( sa tsumbo vha nga ṱoḓa u vhudzisa muitakhumbelo zwiṅwe zwa zwidodombedzwa kana vha nga ṱoḓa u humbela nyengedzedzo ya tshifhinga tsha u shuma na khumbelo etc . )
Nzulele iyi i fanaho i shumiswa nga dzoṱhe savei dza zwa matshilisano kha u kuvhanganya rekhodo .
Ndivho ya khoniferentsi ndi u bvisela khagala mushumo wa ndeme wa ṱhoḓisiso ya themamveledziso ya ḽifhasi u itela u tandulula khaedu nahone sa fhethu ha vhutumbuli , u bvisela khagala ṱhoḓea , mveledziso na ṱhoḓisiso ya themamveledziso ya dzingu / ḽifhasi ya tshifhinga tshilapfu , na u haseledza khonadzeo dza u sudzuluwa hu tshi elwa kha maano a dzitshakha .
Yunithi ya Tsedzuluso dza Khakhathi dza Miṱani , Tsireledzo ya Vhana na Milandu ya zwa vhudzekani ya Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe ( SAPS ) yo kona u wana zwigwevho zwa vhutshilo hoṱhe zwa 659 kha vhatshinyi vha milandu i kwamaho vhafumakadzi na vhana .
Naho hu na uri zwiṅwe zwivhuya zwo topolwa , huṅwe u sa shuma ho dzhielwa nzhele na u tandululwa , hu u itela u khwinisa muhumbulo wa tshigwada .
Arali vha sa wana bugundaulu , mundende wa vho u ḓo imiswa
( ii ) u yelana hayo na Mulayotewa muswa .
4.3 . Khabinethe yo thoma maitele a lushaka kha zwa thendelano ya zwa Thendelano ya zwa Matshilisano vhukati ha vhashumi , mabindu na muvhuso u itela u ṱutuwedza nyaluwo ya ikonomi na u fhungudza zwa u xelelwa nga mishumo .
Masipala a u tei u tou humbulela uri ndi zwifhio zwine zwa nga vha zwi thaidzo kha vhupo hawo .
Vhufamuraḓo ha tshihaḓu ndi tshiwo tsha vhuluvhi na tsinga dza malofha tshi re na tshinyalelo ya nyuroni - ya tshifhinga nyana kana ya tshoṱhe .
Vhathu vhane vha dzhiwa sa vha songo tholiwaho kha tshifhinga tshilapfu ndi avho vhe vha vha vha songo tholiwa lwa ṅwaha muthihi kana u fhira .
Hu ḓo tea hafhu u dzhielwa nṱha vhupfumbudzi vhu bvelaho phanḓa ha vhashumi vha re hone na u ṋetshedza mabuḓo a mushumo a vhathu vhoṱhe .
Vhudzekani ha khwinesa ndi musi vha si na mbilaelo ya uri vha nga wana vhulwadze vhu vhulayaho .
U avhelwa maraga na maṅwalo zwo dzula zwo ralo zwi so ngo shanduka .
U wana zwigwada zwa u tshilisana , zwigwada zwi lilaho na vhaḓisedzi vha tshumelo
Kha vha dzhiela nṱha : U kona u swikelela ndambedzo ya ECD , vha fanela u tevhedza na mikhwa na zwilinganyo zwa lushaka zwo fanelaho .
Muhwelelwa u ḓo vha na tshifhinga tsho eḓanaho tsha u humbula , na mbuelo ya ngeletshedzo ya zwa mulayo , phanḓa ha musi matheriaḽa o bviselwaho khagala nga u vhatshutshisi hu sa athu nangwa mafhungo ane a sengiswa kha tsengo .
Ri khou tea u khwaṱhisa uri mbekanyamushumo ya vhugudisi na mvelaphanḓa ya zwikili kha shango i fhindula ṱhoḓea dza ikonomi .
Arali na nga ima kha tshidulo kiḽasini yaṋu na sedza fhasi , ni vhona mini ?
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe u humbula uri phambano vhukati hashu ndi yone i ri khwaṱhisaho .
Ṱhanganyelo ya masheleni o shumaho u swika zwino
5 . Ṱhoḓea dza mafhungo a ndeme o ṅwaliwa kha pulane dza wadi dzi fanaho na dzenedzo hu fanela u wanwa guṱe ḽa hone .
Kha vha sedze u mona na mushumoni wavho na u vhona uri vhathu vha shuma hani .
Tshipiḓa tsha mbadelo na tshone ndi tsha ndeme ; hune dzikhemikhala mbili dzo ṅwalisaho na dzone dzi shuma u eḓana u itela ndango yo khetheaho , zwo dzula u shumisa zwi sa ḓuresiho khazwo .
Ri ṋea phurofaiḽi pfufhi ya zwiṅwe zwa zwitediamu u sumbedzisa mbuno .
U ṅwala nga nḓila yone kha bugu dza mitalo ya 17mm .
Hohu ndi u thoma ha kuitele kwa miṅwaha miraru kwa u fhaṱa Khanivaḽa ya Gauteng u vha vhuendelamashango vhune ha kunga nga maanḓa kha vundu , vhune ha ḓo sumbedza u fhambana ha mvelele na vhufa muhanyahoṱhe wa tshitshavha .
Mahoḽa ndo amba nga pulane dzashu dza u ṋetshedza khomphyutha dza dzithebuḽethe kha vhana vha tshikolo .
Komiti yo sengulusa mivhigo ya ndangulo ya khombo nga kha vhuimo ha kotara nahone i a fushea nga u itwa ha maitele a ndangulo ya khombo kha Tshikwama , naho zwo ralo , hu kha ḓi vha na tshikhala tsha u khwinisa zwithu .
Ho sedzwa Mulayo uyo na mulayo muṅwe na muṅwe , muofisiri muṅwe na muṅwe wa zwa khetho , a shumaho o imela Khomishini , a nga thoma mulandu wa siviḽi wa ya phanḓa ha khothe , hu tshi katelwa Khothe ya Dzikhetho , u khwaṱhisedza mbetshelwa dza Mulayo kana Khoudu .
Ndi mini zwine mafanyisi mavhili a re kha mitalo i tevhelaho a amba nga vhutshilo afha fhethu ?
Vhushaka na dziyunivesithi hu ḓo shumiswa kha u ela vhukoni ha zwa thekhinikhi na nḓivho u itela u khwiṋisa kushumele kwa muhasho nga nḓila i sa imi .
U redzhisiṱara ndi mahala arali vha tshi nga ṋetshedza khumbelo yavho ya u redzhisiṱara nga tshifhinga tsho sumbedziswaho kha nḓivhadzo .
Naho mivoni yo redzhisiṱariwaho i tevhedzaho milayo na zwileludzi zwa u vhulahela khazwo zwi tshi ita nga u ralo nga mbadelo yo engedzwaho ine ya kwama u bindula na u sa nyeṱha hazwo , zwi swikelaho na ṱhoḓea dza ndaulo dza tsireledzo ya ṋama dzine dza khwaṱhisedza uri mutakalo wa vharengi u si ho khomboni .
Muṅwe mufumakadzi o amba nga nḓila ye a kandekanywa ngayo u vhuya u swikela a tshi dzidzivhala nga mulandu wa zwenezwo .
DZIKHAMPHANI , KHAMPHANI DZINE DZA LANGWA NGA VHATHU VHA NO FHIRA
Fhedzi hu kha ḓi vha lwendo lulapfu hu sa athu vha na muhaelo u bveledzaho une wa nga shumiswa .
Kha vha sumbedzise kha tshivhudzisi tsha zwa thekinini uri ndi zwifhio zwiṅwe zwimela zwi ḓivhiwaho Afrika Tshipembe zwine ha nga vhambedzwa nazwo u itela u ḓivha arali huna phambano .
IDP i thusa masipala uri u sedze zwithu zwa ndeme zwi ṱoḓeaho zwitshavhani zwa vhupo .
Tshumelo iyi ndi ine ya sedza uri mudzulapo ndi muthu wa Afrika Tshipembe naa , phanḓa ha musi ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽi tshi nga bviswa .
Ngauralo , u vha hone hashu roṱhe kha Memorial Acre ya Fulwi 16 , matsheloni ano , hu u ṱhonifha vhuḓikumedzeli uvhu .
Zwino musi ri tshi humela kha mushumo wa ḓuvha , kha vha ri ndi thome nga u amba uri ro fushea nag fhungo ḽauri Ofisi ya Mulangavundu i isa phanḓa na u ḓivhekanya kha uri i vhe iṅwe ya ofisi dzi tshimbidzaho zwithu kha shango .
Dzikomiti dza Wadi dzi fanela u lingedza nga nungo dzoṱhe u vhona uri zwigwada zwoṱhe zwo dzheniswa kha kutshimbidzele kwa u tshea mafhungo ane a kwama tshitshavha na uri vha dzheniswa kha miṱangano ya u vhiga na uri mihumbulo yavho i katelwe , hu nga vha tshigwada tsha vhafumakadzi , tshitshavha tsha vhabvannḓa , zwigwada zwa vha vhurereli na zwiṅwe-vho .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi zwi tshi elana na ndaulo ya masheleni na tshumelo dza u tevhedza .
- Muvhuso wo engedzedza na u vhekanya ṱhuṱhuwedzo kha mabindu maṱuku .
Mbonalo nga huhulu ya vhaofisiri vha mapholisa vho ambaraho yunifomo vhane vha tshimbila nga milenzhe kana nga zwiendi - vha tshi khou tikedzwa nga mabufho a SAPS , u bvela phanḓa na u vala fhethu na mishumo ya u setsha , u thivha dzibadani na u dzulela u ṱoḓana na vhahumbulelwa - zwi ḓo shuma vhukuma u vhona uri vhathu vha shango ḽashu vha pfe vho tsireledzea .
Khaedu ndi ya hune maṅwalo a vha a songo dzudzanyea kana hune ha vha hu na vhane vha khou vhila vha fhiraho muthihi kha ndaka .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Arali vha phasa u lingwa u reila , vha ḓo dzhiwa magunwe nahone vha ḓo itwa na ndingo dza maṱo henefho DLTC .
Ṱanganyani zwikhala zwa nga ngomu khathihi na zwa nga nnḓa u itela uri zwi vhe na mushumo nga maanḓa .
U bula mihumbulo .
U peleṱa maipfi o ḓowelwaho nga ngona . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : u ṅwala
Mutevhe u tevhelaho u ṱanḓavhudza vhuḓifhinduleli vhu tshimbilelanaho na malaṱwa ha miṅwe ya Mihasho ya Muvhuso ya lushaka yo fhambanaho , sa zwe zwa buliswa zwone kha theo ya mulayo ya zwino .
U hula ha uvhu vhushaka ndi tsumbo ya uri Tshumisano ya China-South Africa u itela Nyaluwo na Mvelaphanḓa ndi vhushaka vhune ha bindulela mashango aya mavhili , nahone vhushaka uvhu vhu ḓo hula vhu tshi ya .
Phimo yoṱhe i elwa sa tshikati tsha phimo idzi .
Tshiimiswa tshi Lwisaho Vhufhura tsha Komiti ya Ṱhanganelo ya Dziminisiṱa tshi bvela phanḓa na u khwaṱhisa nndwa ya u lwa na vhufhura .
Deithi : Olani tshifanyiso .
United States ḽo kombetshedza uri khoniferentsi i fanela u sedza kha uri hu nga fhungudza khethululano na u dalela hafhu mafhungo a fanaho na khakhululo ya zwa vhupuli na uri naa zwa Vhuzioni zwi nga linganyiswa na khethululo nga muvhala .
Vhashumi havha vho nangiwa nga zwigwada zwavho zwine vha shuma khazwo zwo fhambanaho kha zwithu zwo angalalaho - vhukoni ha u ita mushumo zwawo nga nḓila i akhamadzaho .
Nga Ṱhangule 2015 , Muphuresidennde Vho Zuma vho ṱanganedza Muvhigo wa Tshiimo tsha Vhafumakadzi kha Ikonomi ya Afrika Tshipembe .
2 . U khwaṱhisedza uri mafhungo aya a a davhidzaniwa nga nḓila yone kha tshitshavha nga nḓila i tendelaho vhudavhidzani vhu vhuedzaho na phindulo dzi pfadzaho .
Ḽi thoma nga nyambedzano ya luṱa lwa u thoma na lwa vhuvhili lwa mveledzwa dza " dzhenuwo ḽa nḓisedzo " na ndingedzo dza u ela mveledzwa dza luṱa lwa vhuvhili Afrika Tshipembe .
Fhedzi hu na dziṅwe khanedzano dzo khethiwaho dzine dza hashiwa thwii .
Mbekanyamushumo dza muvhuso dza u ṱavhanyisa u thomiwa ha tshanduko dza zwiimiswa dzo sedzaho kha u alusa nyaluwo ya ikonomi sa zwe zwa vheiswa zwone kha Pulane ya Nḓila dza Ṱahe dzi kha ḓi vha dzo tea kha u tandulula dziṅwe dza thaidzo dzo ṱahiswaho nga vhabindudzi .
3 . Muhasho Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu .
Vhanna na vhafumakadzi
U ela na u eletshedza mbetshelwa ya themamveledziso ya tsireledzo kha khasitama ya mishasha .
Zwidzidzivhadzi zwi tevhelaho ndi zwone zwine zwa shumiseswa Afrika Tshipembe :
U ita ṱhoḓisiso dza u fushea ha vhalwadze na tshifhinga tsha u lindela kiḽiniki .
Thero ya ṅwaha uno . : " Roṱhe ri fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi katelaho vhoṱhe ḽi na Pfanelo dza Vhuholefhali " .
2 x 2D zwikene nga vhuimana zwo ṋetshedzwaho nga mbuelo ya vhuimana 100% ya mutengo wa Tshikimu
( i ) muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha mafhungo a mivhuso yapo ; na
Hu fanela u khwaṱhisedzwa uri vhudzivha ha u gwela hu fhasi ha ḽevele ya fhasisa ha lwanzhe , nga maanḓa kha vhupo hune fhasi ha lwanzhe ha vha hu songo dzika .
( b ) arali zwo tendelwa nga mulayo -
Komiti yo sedzesa kha mafhungo a kwamaho vhana , mveledziso ya mbekanyamushumo yo ṱanganaho , nzudzanyo dza maano o ṱanganaho na u tikedza yo imela vhana kha vundu .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa zwa maṋo sibadela ḽa R2 405 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Levi , ṅwana washu muṱuku wa mutukana we a tshila uri a kone u ṱalutshedza tshiṱori , o kwamea nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi .
Vhathu vha eḓanaho miḽioni tharu vho dalela zwiṱitshi zwa u khethela shango ḽoṱhe nahone 544 552 wa vho ḓiṅwaliselaho vhaswa ( 78.6% ) vho vha vha re fhasi ha miṅwaha ya 30 , zwine zwa sumbedza u ḓiimisela nga maAfrika Tshipembe u shela mulenzhe kha u fhaṱa demokirasi .
Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho ;
Phanḓa ha musi vha tshi saina thendelano idzi , vharengi vha ḓo tea u ṋetshedzwa maṅwalo a milayo a khoro musi vho a humbela .
Na khonṱiraka ya Annex na tsumbanḓila dza kushumele dzi sumbedza vhuḓimiseli ha mbeu sa zwe zwa tendelanwa ?
Khethakanyo ya zwa Ṱhoḓisiso ya NPA zwazwino yo ḓiimisela u ita mushumo wayo , nahone ho vhumbiwa tshigwada tsho tou livhanaho na zwenezwo zwa u sala murahu milandu iyi .
Zwiko zwa vhathu zwo khwaṱhisedzwaho na ndangulo ya masheleni u itela u khwiṋisa kushumele .
Vharangaphanḓa vha Sialala vha shuma mishumo i elanaho na ndangulo ya vhulamukanyi .
6.8.1.2 Musi hu tshi fheliswa milayo yo fhambanaho i ṋetshedzaho mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi , zwi ḓo zwi zwa ndeme u tendela khothe dza sialala uri dzi fhedzise milandu yo salaho u yana nga ha milayo ye ya vha i hone musi milandu iyi ui tshi thoma .
Tshaeo ya zwikili na khaphasithi kha masia a thekhinikhala , nga maanḓa kha Vhathu vhe kale vha vha vha sa londiwi ;
Mishumo mihulwane i katela zwibveledzwa zwa zwiḽiwa zwa zwifuwo , zwibveledzwa na thengiso ya zwikukwana zwa vhukale ha ḓuvha ḽithihi na u thothonya makumba , u bveledza mufuwi na tshikukwana , muvoni na maṅwe mashumele a u phurosesa , na thengiso na u phaḓaladza .
3 Tshifhinga tsho teaho mushumo muṅwe na muṅwe tshi a anganyelwa tsha sumbedzwa kha tshipiḓa tsha mutalotshifhinga tshi re kha thebuḽu ya tshati ya Gantt , hu tshi sumbedzwa maḓuvha a u thoma na u vuledza mushumo .
Hezwi ndi vhudzheneleli thwii kha sekithara u itela u tandulula khaedu dzine dziSMME dzo livhana nadzo dzi tshi khou shuma kha sekithara ya ICT .
( 4 ) Zwipiḓa zwa muvhuso , nga maitele a mulayo na vhuṅwe vhukando , zwi tea u thusa na u tsireledza dzikhothe , u itela vhuḓilangi , u sa dzhia masia , tshirunzi , u kona u shumiswa nga vhathu na u bveledza mishumo yadzo nga nḓila yone .
Khumbelo ya u tunda thundu dza muthu
Zwi tshi tshimbilelana na hedzi adzhenda dza mveledziso , TICAD-VI yo amba nga mafhungo a tshimbilelanaho na thaidzo dze Afrika ya vha i tshi khou livhana nadzo u bva tshe TICAD-VI ya farwa Yokohama , ngei Japan nga 2013 .
12 . Ndifho-ndifho hune khothe ya fha ndaela ya tsireledzo ya tshifhinganyana kana ya u fhedzisela , khwaṱhisedzo ya u fara muhwelelwa I ḓo fhiwaho , fhedzi u shumisa khwaṱhisedzo hu ḓo vha ho imiswa musi hu tshi khou tevhedzwa zwo iledzwaho , mulayo , mbofho kana ndaela ine khothe ya nga I vhea I tshi itela u iledza u tambudzwa ha muhweleli kana muthu a kwameaho .
Vhagudi vha tea u kona u kopolola maṅwalwa o tou gannḓisiwaho ( tsumbo , maṅwalwa a no bva buguni ) vha tshi shumisa muṅwalo wa u ṱumekanya kana wa u pomba .
I katela nga mannḓa miholo ya Miraḓo ya Phalamennde , vhahaṱuli na madzhisiṱiraṱa .
Vunḓu ḽi ḓo fhaṱa u bva kha mbonalo iyi yavhuḓi nga u engedza zwa mbambadzo na u burenda Kapa Vhubvaḓuvha khathihi na nga kha u pakiwa hafhu ha nḓila dza zwa vhuendelamashango kha mavunḓu a ṱahe .
Vhomadzhisiṱiraṱa vho swikisa mbilahelo dzavho nga ha mikhwa ya vhatshutshisi ya u sa vha na ndavha kha matshimbidzelwe a khothe na mikhwa yone u bva tsha u thomiwa ha sisiṱeme ya vhulamukanyi hu sa dzhii sia .
Zwenezwo zwi amba uri ri na zwinyagwa zwinzhi fhedzi zwiko zwone ndi zwiṱuku kha uri ri wane zwoṱhe zwine ra ṱoḓa .
Ndi nga ha u shandukisa vhutshilo ha vhathu vha mahayani na u vha konisa u dzhia ndango ya vhuyo havho na u ḓiphina nga mbofholowo na tshirunzi tsho fhulufhedziswaho nga Ndayotewa yashu .
Khaedu dza Vhashumi dza zwino hune tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha sumbedzwa kha Ṱhumetshedzo B ya Pulane ya Pfananyo ya Tshiṱirathedzhi .
U shela mulenzhe hafhu kha u engedza mitengo ya vhashumi ndi u gonya ha tshivhalo tsha vhashumi vha vhashumelavhapo , tshiṱirathedzhi tsha u dzudza vhashumelavhapo na u khwinisa muholo wa ṅwaha nga ṅwaha .
Komitinyendedzi ya Mihasho yo ṱanganelaho , yo vhumbwa nga Mihasho yoṱhe yo teaho na u rangwa phanḓa nga Muhasho wa zwa Mafhungo a Nnḓa , wo dzhenelela nga maanḓa ṅwaha wo fhiraho kha u lugisela u shela mulenzhe ha Afrika Tshipembe .
Redzhisiṱara ya ndaka naho zwo ralo i ḓo kona u dzudzanya nga murahu ha u khunyeledzwa ha tsedzuluso .
Tsho dovha tsha dzhiela nṱha thaidzo dza ndeme kha sisiṱeme ya zwino ya u tholwa kha zwikhala kha sekithara ya pfunzo ya mutheo ; nahone tsha ṋetshedza themendelo dza u thusa Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo na sekithara ya pfunzo ya mutheo nga u angaredza u tandulula khaedu dzo topolwaho .
U fheliswa ha mitsiko ya milayo isi ya ndeme
He vha engedza maanḓa avho , ho vha hu u itela u khwaṱhisedza maanḓa a madzingu a re hone kana u tsireledza madzingu avho .
Kanzhi zwi vha hone hu na nyanḓano na khothe dza madzhisiṱiraṱa , kiḽiniki , fhethu ha u badela phensheni , zwa mutakalo na ofisi ya ndondolo ya mutakalo , pfunzo , kana tshumelo ya muvhuso i elanaho na idzo .
I ḓo vha yo sedza kha u shumiswa ha tsheo dzo dzhiwaho kha samithi ya Phando 2015 , dzi katelaho Adzhenda ya 2063 na Pulane yayo ya u Thoma u Shuma ya Miṅwaha ya Fumi ; Tshiimo tsha Mulalo na Tsireledzo kha Dzhango , hu tshi katelwa Vhutherorisi ; u Mannḓafhadzwa na u Bveledziswa ha Vhafumakadzi ; Zwiko zwi Elanaho zwa Tshikwama tsha AU ; Ṱhanganelano ya Dzhango na u shumisa Senthara ya Afrika ya Ndango na Thivhelo ya Malwadze nga 2015 .
Uri vhurumelwa vhu fanela u ṱangana , arali zwi tshi konadzea , phanḓa ha u ṋetshedza vhuimo ha thendelano kha Minista .
4.8 dzhia maga u khwaṱhisedza uri vhone na muṱa wavho vha a tsireledzwa khomboni .
U ṱangana ha ikonomi dza mashango ho dovha hafhu ha ita uri hu vhe na khombo nnzhi na vhukonḓi kha mafhungo a ḽifhasi - u bva kha tshanduko dza makete wa zwa masheleni , u ya kha u pfuluwa ha vhathu vha re na vhukoni vha tshi ya kha mashango ane a khou bvelela , u ya kha u shanduka ha vhushaka vhukati ha mivhuso na vhapfumi .
U ṱalusa vhushaka ha mibvumo ya maḽeḓere mavhili na u fhira .
Naho vho vhiga zwiwo zwa vhutshinyi kha tshipholisa tshapo , nyimele i isa phanḓa na u bvelela .
Kha mushumo muṅwe na muṅwe , naho zwo ralo , zwiṱalusi zwi nga vha zwo fhambana tshoṱhe na izwo zwa muṅwe .
Ṅwaha wa muthelo u tshimbila u bva nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa Ṱhafamuhwe u swika nga ḓuvha ḽa u fhedzisa ḽa Luhuhi .
Kha vha ntendele ndi nweledze muhanga u ne mbekanyo idzi dza itwa khawo .
U anza ha u dzudzanywa ha phindulo dza mbudziso dza phalamennde u itela Minista u ri vha fhindule phalamenndeni , ndi vhege .
U tholwa hoṱhe hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa nga ndalukanyo dzavho na u sedzwa arali vhe si na milandu
Maitele a u ṱanganywa ha akhaunthu dza mihasho dza u fhedzisa a katea ṱhanganyelo ya maitele a u ṱanganya ane a ḓo bvisela khagala mavhaka oṱhe kha zwiko na u shumiswa ha tshelede .
Khothe i no shumana na milandu ya u unḓa i fhiraho 647 na 1949 ya dzikhakhathi dza miṱani , nga nṱha ha miṅwe .
Mulayotibe u khethekanya u tambudza sa vhutshinyi ha vhugevhenga nahone muthu muṅwe na muṅwe ane a ita , u lingedza u ita kana u ṱuṱuwedza , u thoma , u kombetshedza kana u renga muthu muṅwe na muṅwe uri a ite zwa u tambudza u ḓo dzhiwa a na mulandu wa u tambudza .
Mahoḽa ndo ri kha heyi Nnḓu ri ḓo isa phanḓa na ndingedzo dza vhuḓidini ha u engedza ndeme ine muvhuso wa ṱanganedza ngayo tshelede ine wa shumisa .
Hu na zwpiḓa zwa muvhili zwine na si kone u zwi vhona .
Honeha , zwo , dzinginywa uri mahaya a mvelo avho a kha vhupo ha tshikwama tsha nyawelo .
Thandela idzi dze dza itwa henefho kha mimasipala dzo vha dzi tshi ṱoḓa thendelano yo raliho u itela u ṱhogomela ndaka ha tshifhinga tshoṱhe .
Vhunzhi ha zwine zwa bveledzwa Afrika zwi shumiswa nnḓa ha dzhango .
Hu na milayo yo vhalaho nga nnḓa ha Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho na Ndaulo dza BABS ine yo fanela kha nḓila ine tsheo dza dziiwa ngayo nahone tshitshavha tshi a dzhenelela .
Vhaṋetshedzi vha zwiendedzi vha na mushumo wa u ita zwoṱhe zwine vha nga kona u khwaṱhisedza vhutsireledzi ha vhaṋameli vhavho .
Vhadzheneleli vha fhindula mbudziso dzi re afho fhasi dze vha ṋewa .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza tshigwevho tsha u valelwa dzhele vhutshilo hoṱhe kararu tshe tsha ṋetshedzwa kha muiti wa zwiito zwa u tshipa na muvhulahi Vho Mfanasibili Cornelius Mnisi ( 29 ) nga Khethekanyo ya Khothe Khulwane ya Mpumalanga ngei Mbombela zwenezwino .
( 3 ) Khoro ya Masipala , iṅwe i si yo phaḓaladzwaho nga murahu ha u phaḓaladzwa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 139 , i dzula i tshi khou shuma u bva tshifhinga tshayo tshi tshi fhela kana i tshi phaḓaladzwa , u swikela Khoro ntswa yo khethiwaho i tshi ḓivhadzwa uri yo khethiwa .
Mutsukunyeo wa zwa masheleni a ḽa Bodogisi kha ḽa Mozambique u sumbedza phatheni dzi fanaho nga u ṱanḓavhuwa , hu na vhabindudzi vha zwa masheleni vha humelaho kha mimaraga ya kale hu na u kokodzwa na vhaṅwe vha mabindu a Bodogisi .
Muṱangano u ḓo dovha hafhu wa lugisela muṱangano wa Dziminista dza Asia-Africa u tevhelaho wo dzudzanyelwaho u farwa nga 2007 .
( i ) u sa shumiswa kha zwa phambano dzi re na zwiṱhavhane , na u tsireledzwa musi wa phambano dza zwiṱhavhane .
7.2 . Ṱhanganyelo ya u ṱoḓa u swika khamphani dza 26 dza Afrika Tshipembe dzi khou bindudza China , hu na khephithala ya thundu ya R88 biḽioni vhukati ha Phando 2003 na Ṱhangule 2019 .
Vha dovhe hafhu vha elelwe uri a si mushumo wa mapholisa u vha thusa kha u bvisa fanitshara , dzikhomphiyutha , zwigoḓelo , nz .
Vhaṅwe vha vhalimi vha shayaho vha 15 vho tikedzwa uri vha kone u wana maḓi a zwiliṅwa .
Masheleni ane a shumiswa kha u bveledza themamveledziso dza muvhuso na one o tsa u ya nga zwilinganyo zwa ḓivhazwakale .
Khethekanyo i a shumiswa vhukuma kha saintsi ngauri ndi tshishumiswa tsha vhuṱali tshi shumaho kha u fhungudza vhukonḓi vhuhulu vhune vhorasaintsi vha vhu wana kha mupo .
U vha na ḽaisentsi na ndangulo ya u rengisela zwiḽiwa ha nnyi na nnyi .
Nga maanḓa , muthu a nga lavhelela mihumbulo nga ha ndeme ya sekhithara , na uri i shumisisa hani maḓi nga vhukoni u shumisela zwavhuḓi tshitshavha .
Lushaka lwa muṱangano
Kha vha dzudzanye sambula tshaka dza mbeu malugana na u itwa ndingo .
4.3 . Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo nga Eskom uri ho ṱumanywa yuniti nṋa ngei ḽimagani ḽiswa ḽa fulufulu ya maḓi ya Ingula kha giridi ya lushaka phanḓa ha tshifhinga tshe tsha vha tsho tewa .
Dzi katela tshumelo dza GP , vhomakone , radioḽodzhi ya mutheo , phathoḽodzhi , Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho , Fisiotherapi , theraphi ya okhupheshinala na ya u amba , mutakalo wa muhumbulo , vhuimana na vhuteamiṱa 100% ya mutengo wa Tshikimu
Fhedzi khothe ino i tea u sedza kuṱalutshedzele kwa ṱhanḓavhudzo ye ya shuma phanḓa ha mulamukanyi kale i saathu u khwiniswa .
Kha zwitshavha zwa kale ho vha hu na zwiimiswa zwi sa fani - zwenezwo vhuimo ha vhafumakadzi na vhuḓipfi kha zwa matshilisano khavho o vha o fhambana i re khagala .
Sankambe , tshe tsha vha tshi songo takala zwone , tsha humela kha dziṅwe phukha uri tshi vha vhudze mafhungomaḓifha .
R250.00 nga awara
U ṱuṱuwedza mihasho ya muvhuso na mimasipala u shumisa masheleni kha migaganyagwama yavho ya mutheo u itela thandela dza vhashumi , maitele a ṱhuṱhuwedzo o ḓi sendekaho kha miholo a khou thoma u shuma kha sekhithara ya themamveledziso , na kha madzangano a si a muvhuso na a tshitshavha u ṋetshedza tshumelo o imela muvhuso .
U bvelaphanḓa na u asesa thandela , u ta vhupimathengo na u dzi ṋea masheleni u bva mathomoni kana phanḓa ha musi dzo no thoma zwi ḓo monithariwa u fhambana nga tshifhinga tsha kotara kha fomethe yo randelwaho nga Gwama ḽa Lushaka .
Kha maḓuvha mavhili o fhiraho , Tshumelo ya Tshitatistiki ya Afrika Tshipembe yo bvisa figara dza kotare yo fhiraho ya 2014 .
Ndi zwa ndeme uri vhuḓifari ha muhumbeli hu fanela u vha havhuḓi tshifhinga tshoṱhe .
Vha humbule u ṋea muofisiri dokhumenthe dzoṱhe dzo teaho phanḓa ha musi mbadelo dza ṅwedzi wa vhuvhili dzi tshi itwa .
Fhedziha , kha miṅwaha ya mahumi yo fhiraho ho vha na nyengedzedzeo kha tshumiso ya zwibveledzwa zwa mupo kha dziṅwe nḓowetshumo u fana na zwiḓolo , mishonga ya miri na zwiḽiwa , khathihi na nyengedzedzeo ya u ita phathenthi kha sekithara idzi .
Bugupfarwa i tea u vha i ire yone lwa mulayo na u sumbedza vhuimo ha tshizwino siani ḽa mulayo sa zwi wanalaho kha bugu ya mulayo , nyimele ya mulayo , mulayo wa kale na kale na mbekanyamaitele dza Muhasho .
Ndi vha ndi tshi khou ita nyonyoloso nga bola .
Naho mbuno dza vengo ḽa vhabvannḓa , zwihulwane khakhathi dza zwenezwino dzi tshi konḓa , zwi khagala uri vengo ḽa vhabvannḓa ḽi tshinyadza tshitshavha tsha mupondwa na tshitshavha tsha mutshinyi , sa i zwi tshirunzi tsha vhoṱhe tsho kwamea .
Phuresidennde Vho Nelson Mandela vho kumedzela vhutshilo havho kha nndwa ya vhathu vha Afrika na kha mafhungo a u sa sedza murafho , u sa sedza mbeu na Afrika Tshipembe ḽi bvelelaho .
Ndi khou amba nga ha teo dzi funeaho dza khiredithi .
U shayea ha vhukoni ho linganaho kha Zwiimiswa u tshimbidza sisiṱeme ya vhathu- , masheleni- na u renga zwi khou vha na masiandaitwa kha maitele a vhupulani na nyisedzo ya tshumelo .
Vhuyo ha tshiwo ho fhambana , ngauralo na mvelele na lutendo lwa zwitshavha na zwone zwo fhambana .
Kha tshumelo dza nḓisedzo dza masipala hu na dzithandela dzi no khou bvela phanḓa , u fana na ndugiso ya dzibada , kha vhuimo ho raliho ngona yo ṱalutshedzwaho afho nṱha i nga si shume ..
Sisiṱeme hedzi dzi ḓo ṱanganyiswa kha nyolo dza sisiṱeme dza muḓagasi dzine dza shumiselwa u dudedza maḓi kha zwiimiswa zwoṱhe zwa mutakalo .
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP GP , u thoma u wana thendelo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ndaka yo vha mutheo wa zwa vhubindudzi ha ndeme , ho dzudzanyeaho nahone hu lambedzwaho kha zwa u rengiswa ha daimane .
1.5 Khabinethe yo imela vhathu vha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , i livhisa ndiliso dzayo kha miṱa na khonani dza vhapondwa vha bufho ḽa Vhuendi ha Muyani ha Malaysia ḽe ḽa kwashekana Ukraine nga dzi 17 Fulwana 2014 .
Vhukonḓi vhu khou wanala vhukati ha mafhungo mavhili , a ne ha vha u bveledzaho na vhukoni .
Zwenezwo , ndi humbula , tsumbo iyi i sumbedza zwavhuḓi masiandaitwa a vhonalaho a tshiṱirathedzhi tsha vhushumisani .
Ezwi ndi u itela uri ri kone u isa phanḓa na u hadzima tshelede ine ra sa vhe nayo ya u shumisa kha themamveledziso na dziṅwe thandela .
Muiti wa khumbelo u tea hafhu u dovha a sumbedzisa arali a tshi ḓo ṱoḓa khophi ya rekhodo , kana arali a tshi tama u vhona rekhodo ofisini dza GCIS ' .
Dwadze ḽi kwama nḓisedzo na ṱhoḓea zwa u ya zwikoloni zwa phuraimari na sekondari .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u khwaṱhisa dziṅwe dza dzimbekanyamushumo dza vhutsireledzi ha zwa matshilisano dzine dzo olwa nga nḓila ine dzi ḓo kuvhatedza zwitshavha tshayatsireledzo na zwi shayaho .
repoto ya tshikoloni arali i hone .
Ro ṱangana sa matavhi o fhambanaho a muvhuso , sa mabindu o fhambanaho a muvhuso , sa vhashumisani vha mabindu na zwigwada zwa zwitshavha fhasi ha Modele wa Mveledziso wa Tshiṱiriki ( DDM ) une zwa zwino u khou shandula mashumele ashu kha mveledziso yapo .
Fhethu honehone hune vhathu vha ḓo swikela ngaho vhuendedzi ha nnyi na nnyi afha kha vhudzulo ha vhathu ndi hufhio ?
16.3. Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Rugby ya Ḽifhasi ye ya ita themendelo ya uri Afrika Tshipembe ḽi khou takalelwa u vha ṋemuṱa wa thonamennde ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Rugby nga 2023 .
Tshipikwa tsha Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo ndi u sumba nḓila nga u angaredza sa ngeletshedzo kha u dzhia tsheo na nyito dzine dza tea u dzhiiwa kha tshifhinga tsha miṅwaha minzhi , khathihi na u bveledza muhanga wa ndeme wa u bveledzwa ha sisiṱeme yo teaho ya ndangulo ya kushumisele kwa mavu .
Ri tshi khou lugisela Mugaganyagwama , ro kwamana na vharangaphanḓa vha mabindu vho fhambanaho nga ha khaedu dza vhubindudzi na mveledziso dzine ra khou ṱangana nadzo .
Ngauralo , vhuṱanzi vhu ḓo vha vhu tshi elana na ha dziṱhanzi kha zwine zwo itea nga tshifhinga tsha pfiripfiri .
Vhutsila ha u Ita Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho hu sedzwe zwishumiswa zwa tshitandadi zwa Zwikili zwa
U isa phanḓa , kha khothe dza Athens ho vha hu na milayo ya matshimbidzele i si gathi na tsheo dza zwa mulayo dze dza dzi vha tshi tea u tevhedzwa , nahone izwi zwo amba uri milandu ya khothe ya Athens yo vha I tshi shumiswa tshifhinga tshinzhi nga tshitshavha u sumbedza phambano dza phuraivethe .
Nzivhanyedziso ṋetshedzwaho nga khethekanyo iyi kha maṅwalwa kana mushumo wa muzika kana mushumo wa vhutsila , hu songo katelwa zwinepe , i ḓo vha fhasi ha mulayo lwa miṅwaha ya fuṱhanu u bva mafheloni a ṅwaha we mushumo wa ganḓiswa lwa u thoma .
Kha muvhigo wa u faedza musaukanyo wa thaidzo wo sedza kha ḽeveḽe khulwane na zwa poḽotiki , ikonomi na zwivhangi zwa ḓivhazwakale zwi no vhanga u sa tsireledzea ha zwiḽiwa .
Nga zwigwada , kha vha ṱalutshedze uri ndi zwifhio zwi ṋetshedzwaho zwine vha ḓo zwi ṱanganedza , na uri ndi ngani .
Mulayo wa Dzibannga wa 1990 , u itela u tendela khamphani dza muvhuso dzo lugelaho uri dzi ite khumbelo dza ḽaisentse dza zwa bannga , zwi tshi bva kha thendelo ya Khorondangi ;
U bvelela na u kundelwa kha u fhindula khombo ndi zwone zwine zwi dzulela u vha mvelelo dza vhukoni ha dzangano kha khumbelo dza ndayo dza ndangulo ya khombo na u ṱalifha haḽo kha u ḓidzudzanyela vhupo hu shandukaho .
Musi khetho dza Vhusimamilayo ha Vunḓu dzi tshi fariwa , khorotshitumbe na Miraḓo yayo vha ḓo sala vha tshi ita mishumo u swikela musi muthu o khethiwaho sa Mulangavunḓu nga Vhusimamilayo vhu tevhelaho a tshi thoma u shuma ofisini yawe .
Thekhinoḽodzhi i nga vha mutheo wa u bveledza vhupo ha mushumoni havhuḓi vhu kungaho .
Hezwi ndi masiandaitwa a u khakhiswa ha kushumele kwa migodini na u fhungudzwa kha mihasho ya u rengisela zwibveledzwa mashangoḓavha nga nṱhani ha ṱhoḓea ṱhukhu .
Thengiselano dza didzhithala kana lubuvhisia dzi leludza u ita vhubindudzi , fhedzi nga tshenetsho tshifhinga tshithihi hezwi zwi na masiandaitwa a si avhuḓi .
Vhusimamilayo vhu tea u ṋetshedza maitele ane a tea u tevhelwa nga khothe dza sialala .
Thero ya Zwikili zwa Vhutshilo ndi yone mutheo wa u bveledza mugudi uri a vhe muthu o fhelelaho lwa tshoṱhe .
Ho sedzwa u shumiswa ha DSP
Thagethe dzo sendekwa kha u ḓiṅwalisa .
Zwiṅwe hafhu , pulane dza ndangulo dza vhupo ha zwipiḓa zwiṅwe zwa sumbe zwa Phakha zwi khou dzudzanyiwa .
Muhasho wo wana magavhelo a no tevhedza thendelano a zwi tevhelaho :
Vhashumisi vha nga wana kushumele kwa khuki nga vhone vhaṋe nga kha zwiteṅwa zwa dza brausa dzavho .
Vhubveledzi ha mbalelano ya mbuelo
Musi vha tshi dizaina na u shumisa thandela dza mveledziso , Komiti dza Wadi dzi fanela u shumisa zwishumiswa izwi u vhona uri dzi :
Masheni ane vha ḓo a wana ndi R1 600 nga ṅwedzi .
Kha sia ḽa mbekanyamaitele ya ikonomi , ngoho na u bvisela khagala zwi tevhelaho u bva kha u maitele a u topola zwi a konḓa vhukuma u swikelelwa .
Dzina ḽa sibadela na nomboro dza luṱingo na nomboro dza fhethu ha u shumela , arali zwi hone .
Vhugudisi na u Fhaṱa Vhukoni ha Komiti dza Wadi
Mitale / methala ya tshigwada tsha pulatinamu
U ita uri hu vhe na nyito dza vhagudi vha vhaholefhali .
9 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Thendelano ya Madrid kha u Ṅwaliswa ha Zwiga zwa Dzitshakatshaka ( 1989 ) Phalamenndeni u itela u sainwa uri thendelano i vhe ya tshiofisi .
Mvusuludzo i vhukati ya maitele kha mushinzhi wa zwiendedzi nge ha kuvhanganywa zwikolodo zwoṱhe , ha bveledzwa na u shumisa maitele a u tshimbidza mabindu na u khwinisa sisiṱeme .
Ndi tshi fhedzisa , Mulanga Dzulo , kha vha ntendele ndi dzhie tshino tshikhala ndi livhuhe Muhasho wa Madzulo a Vhathu kha ḽa Western Cape .
Kha vha humbule u tevhedzela nzudzanyo dza dzilafho !
Komiti ya zwa vhuṱoli i na miraḓo ine ya sa shume kha muhasho .
Nahone , vha tea u ita uri khophi dza Bugupfarwa ya PAIA dzi vhe hone nahone nga mahala , nga nnda ha musi ho humbelwa khophi yo tou ganḓiswaho
Ri fulufhela u shandukisa vhatambi vhane vha vha na tseḓa na u funesa tshelede khathihi na vhalanguli vha vhathu vhare na tshirunzi tsha nṱhesa .
Uya nga Mulayo wa Dzikhamphani wa 1973 , khamphani ya phuraivete i tea u vha na vhafaramikovhe vhane vha si vhe fhasi ha 50 .
Fhedziha , vhathu vhanzhi vha tenda uri maga ayo o lingana kha u fhelisa u sa kovhekana zwavhuḓi zwiko na nḓivho .
Vhuḓifhinduleli ha masheleni a vhu athu u ṱhaphudzwa u pfukiselwa kha vhalangi vha yuniti ya mushumo .
Ri khou dovholosa khuwelelo kha muvhuso , mabindu na tshitshavha u ṱanganyisa mbuelo dzi vhuedzaho dza matshilisano kha u vhona uri Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , i khou shuma nga kha Pulane dza Mbuno dza Ṱahe u itela u isa phanḓa na u lwa na nyimele dza zwino dza ikonomi na u ṱutuwedza nyaluwo u itela u tikedza ikonomi na u thusa u vhulunga mishumo .
Zwivhumbi zwi tevhelaho zwa masheleni zwo vhalwa kha miṅwaha mivhili yo fhelaho :
Ri foramu i no khou ranga phanda kha nyambedzano dza mafhungo a ndeme vunḓuni .
Dziphurofeshinala dzoṱhe dza mutakalo dzi tea u kona u topola saini na tsumbadwadze zwa vhufamuraḓo vhuṱuku .
U kunakisa ha thekhinoḽodzhi ya nṱha ha tshomedzo ya IT na u londota dziṅwe tshomedzo dzi tshinyalaho nga u ṱavhanya .
Masiandaitwa a songo elwaho zwihulwane na u pfeseswa a AIDS a ita uri data ine ya vha hone zwino i sa tou fhulufhedzea tshoṱhe , zwihulwane musi zwi tshi ḓa kha mugaganyo wa nḓisedzo na ṱhoḓea ya vhadededzi .
Vhadzheneli vha ḓa na mihumbulo yo vhalaho nga ha thero kana mbudziso dziṅwe-vho .
Tswikelelo ya mafhungo a nga ha tsumbamaitele dza vhubveledzi na tshumelo dza ikonomi ya mimaraga .
Hune muiti wa khumbelo a humbelwa u ṋekedza maṅwe mafhungo kana u bvisela khagala mafhungo nga ha zwe a ḓisa , izwi a hu nga vhi tshikhala tsha uri muiti wa khumbelo a khwiṋise zwe ḓisa nga nḓila iṅwe na iṅwe , zwine zwa bveledza zwivhuya zwa muṱaṱisano zwi si zwi dzhiaho sia
Muofisiri wa tshipholisa u ḓo vha ṋetshedza nomboro ya mulandu , vha fanela u shumisa nomboro ya mulandu iyi sa nomboro ndaula musi vha tshi ṱoḓa mafhungo nga ha mulandu .
Pulane ya vhupo ha mahayani i fanela u ṱoḓa u bveledza vhupo ha hugaledzwa vhune ha kona u dzulea vhukuma , nahone vhune ha vha na vhukoni ha nga ngomu vhune ha ṱuṱuwedza maitele a bvelaho phanḓa a u konanya na u khwinisa nga murahu ha tshifhinga .
Vha ḓo humbuliwa kha u shela havho mulenzhe nga nḓila khulwane kha mvelele ya mbonalelo ya shango ḽashu .
Ndi lwa u tou thoma Afrika ḽi tshi vha ṋehaya wa khoniferentsi iyi .
Mushumo wa u pulana u kha vhuimo hapo , hone wa zwa dzinnḓu u kha vhuimo ha vundu , hu uri vhuḓifhinduleli ha zwa ṋetshedzo ya maḓi na muḓagasi hu kovhekanywa vhukati ha vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza tshumelo nga nnzhi na u dzhenisa phaiphi .
( c ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 tsho ḓitika nga milayo i tevhelaho :
3.3 Zwivhi zwa u sa dzhenisa mirando ya mbeu na ndingano kha thandela dza mveledziso
Vhufa hovhu vhu tea u dzhielwa nṱha , u huliswa na ṱhomphiwa nga vhaṅwe .
Mvelelo ya zwa ikonomi na matshilisano
Muṋetshedzatshumelo u tea u swikelela ṱhoḓea dza Ndangulo ya Nḓisedzo ya Tshumelo sa zwe dza vheiswa zwone nga vha Masipala Muhulwane wa Buffalo City .
Hu na tshivhalo tsha nḓila dzo ḓiimisaho dzine dza thivhela nzudzanyo ya netiweke na tshumelo kha muvhuso dza mitengo yo fhambanaho zwine zwa ita uri mbadelo dza u phaḓaladzwa ha thekhinoḽodzhi dzi dovholole .
Hu tea u ṱoḓiwa thuso ya zwa masheleni yo engedzeaho u itela u tandulula thaidzo ya ndondolo ya ndeme yo salelaho murahu .
Dzirekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi ndi rekhodo dzine tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tsha ḓo dzi ṋetshedza hu si na ṱhoḓea ya uri muitakhumbelo a rumele khumbelo ya PAIA ( nga maṅwe maipfi , muthu a nga dzi humbela a songo thoma a ḓadza Fomo 2 )
Yuniti ya u Dzhenelela ha Tshitshavha i thusa Komiti ya Wadi kha u tshimbidza kana u ḓivhadza miṱanganno iyi .
Zwigwada izwi , nga u sielisana , zwi nga bulwa sa vhathu vha re na ndondolo ya fhasi ya matheriaḽa , vhathu vha re na ndondolo yo linganelaho ya matheriaḽa na vhathu vha re na ndondolo ya nṱha ya matheriaḽa .
Vhunzhi ha mamaga a u kuya apo o thomiwa vhukati ha miṅwaha ya vhufumalo nahone ha athu vusuludzwa u bva tshetsho .
Muhasho wa Mavunḓu na Muvhusoyapo u ḓo dzudzanya itshi tshiteṅwa nahone u ḓo tikedzwa nga vhulanguli ha Muhasho wa Minirala na Fulufulu na Muhasho wa Mabindu a Tshitshavha .
Dzangano ḽa Zwiḽiwa na Vhulimi ḽa Yuno ḽo sedza vho na kha fhungo iḽi ḽa ndeme .
Hu shumiswa maitele o khwaṱhaho misi yoṱhe musi komiti itshi ṱangana ṅwedzi nga ṅwedzi u dzhiela nṱha khumbelo dza mbadelo dza Ex Gratia .
Zwidodombedzwa zwa bannga :
Thukhitha dza mupo -asima ya mushumoni u bva kha mungu kana zwikhokhonono zwi shumiswaho u ḽa zwitumbudzi , pfudzethukhwi ya ngowa dza rabulasi ; kana thethanasi
Dzina ḽa tshiṱitshi tsha mapholisa
U ṱavhanya ha vhukatelaḽifhasi nga u rengisa zwidzidzivhadzi kha tshifhinga tsha miṅwaha ya fumi yo fhiraho zwo amba uri a hu na shango ḽi sa kwamei u bva kha khombo iyi .
Arali vha tshi khou ṱunḓela khovhe u ḽa kana u shumisa vhone vhaṋe , phemithi i ḓo shuma lwa tshifhinga tsha lwendo lwa u ya na u vhuya kha shango ḽine vha khou ṱunḓa khaḽo .
Zwa zwino ri khou dzhia mbuedzedzo ya mugaganyagwama u ya phanḓa malugana na u khwinisa tshumelo .
3 . maṅwe mafhungo a iswaho kha komiti ya phothifolio ya khoro ndi u itela nyambedzano na themendelo dziṅwe .
Izwi zwi konisa muhasho kha u vhona uri tshumelo ya ndulamiso i na vhuphoroseshinala , u dzudzanyea na u shumisea .
Nzudzanyo ya Maitele a PSC ya Ṅwaha wa Muvhalelano wa 2020 / 21 - 2024 / 25 i sumbedza nḓila dza kushumele dzo livhiswaho kha ndivho na ndivhotiwa dzine PSC ya ḓo lingedza u dzi swikelela nga tshifhinga tsha Nzudzanyo ya Nḓila ya Kushumele ya Tshifhinga tsha Vhukati .
Tsheo ya vhuhulu ha tshitentsi na nzudzanyo , na vhushaka vhukati ha vhuhulu ha tshitentsi , tsireledzo na lushaka lwa nnḓu zwi fanela u dzhiela nṱha gumoṱuku ḽa nyendedzi dza tshikhala tsha tsireledzo .
PFANELO DZA VHATHU DZA MUTHEO Vhathu vhoṱhe vha a lingana na u vha na pfanelo dza mutheo dzi fanaho ngauri ndi vhathu
Tshiteṅwa tsha mvelelo - tshi na u khwiṋisa matshilo a vhashai zwihulwane ?
Wa swika wa ku posa nṱha ha thavha khulu .
Sa zwo bulwaho afho fhasi , Ukuthwala a si zwithu zwine zwa tsireledza ṅwana .
Arali nzudzanyo dza murahu dza sa tevhedzelwa , masipala uḓo rengisa muḓagasi une wa badelwa u thoma kha murengi arali murengi uyo o badela akhaunthu ya zwino khathihi na masheleni o tendelaniwaho ano khou kolodwa .
Gauteng ḽo sumbedza zwiga zwa u vha na nyaluwo ya u shaya mishumo u bva tshe ikonomi ya aluwa nga u ṱavhanya u fhira mishumo , zwe zwa sia hu na u isa phanḓa na u shaea ha mishumo ha nṱha .
Musi mutsiko u tshi gonya u ya kha ndeme ya nṱha nahone nga maanḓa tsini na fhethu ha ndeme , fulufulu ḽa ngomu ḽi nyanyuwesa kha mutsiko .
Mudededzi a nga bvisela khagala , sa tsumbo , phambano vhukati ha muelotenga na vhupo arali zwo tea .
Mihumbulo mivhili dzo dzingiywaho afho fhasi dzo fhambana hu tshi tevhedzwa matshimbidzelwe a ṱhoḓea dza ndaela .
TISA i na vhuḓifhinduleli ha u takula zwi vhulungwaho thwii u bva nnḓa na u rengiselwa ha thundu dza Afrika Tshipembe na tshumelo u ya mimaraga ya dzitshaka .
U ya nga ha ndaela ya Bodo ya Dzithirasitii
Ngei Malawi zwikhala zwa vhashumi vha holaho ndi zwiṱuku , na uri u ṱoḓou swika vhathu vhoṱhe vho fhindulaho vho humbula uri vha ḓo vha vha tshi khou funza kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu , naho hu na uri 10% vho sumbedza uri vha ḓo takalela zwiṅwe zwithu zwa thungo .
Ni a kona u sa thengathenga ?
Thulo ya muthelo i yaho phanḓa kha mabindu maṱuku , hu tshi katelwa nyengedzo kha gumofulu ḽa muthelo wa masheleni dzi shumiseaho kha koporasi dza mabindu maṱuku , i khou shuma .
Ho vha na dziṅwe mvelaphanḓa dzo swikelelwaho kha u thoma u shumiswa ha maitele a u renga tshumelo na thundu kha vhathu vhane vha tea u maanḓafhadzwa khathihi na u ṱuṱuwedzwa ha mbekanyamushumo ya u Maanḓafhadza Vharema yo Angalalaho kha zwa Ikonomi , nga maanḓa kha Mishumo ya Muvhuso .
Hezwi zwi ḓo itwa ṅwedzi nga ṅwedzi , arali zwi tshi konadzea zwi fanela u ṋetshedzwa nga Ḽavhuṱanu ḽa u fhedzisela ḽa ṅwedzi .
Uyu Mulayombisi ndi une wa khou ṱoḓa u shuma wo livha kha u bveledzwa ha Mulayotibe muswa wa Mbingano ya vha songo vhingaho .
Themamveledziso i ṱoliwa miṅwaha mivhili miṅwe na miṅwe na mivhigo ya vhulanguli i a khwiniswa .
Naho zwo ralo , kha maṅwe madzingu , phambano ndi hafu ya awara fhedzi .
Phalamennde i lwela u vha muimeli kha u vhonisa vhutsila vhune ha imela Maafurika Tshipembe vhoṱhe .
Ndalukanyo dzo livhiswa kha vhakhantseḽara , vharangaphanḓa na vhalanguli vha mimasipala kha muvhuso wapo .
U shumisana na vhaofisiri vha vhuṅwe vhuongelo nga u haniwa ha thuso ya mutakalo .
Kha vhunzhi ha ṱhumano dzo salaho kha netiweke , zwo fanela u swikela ndinganyiso vhukati ha mishumo yo fhambanaho ya matshilisano , vhumvumvusi , zwa ikonomi ine ṱhumano ya i ita .
Pulane i ḓo ṋetshedzwa tshitshavha na vhaṅwe vhafaramikovhe .
U FHINDULA / A NGOHO
Tshigwadandauli tsho imelaho mihasho yoṱhe tsho thomiwa u itela u shuma kha thendelano dza kushumele dza vhathusa vhominidzhere .
U swikelela mulingi wa tshiendisi kana tshishumiswa tsha u ela tshileme ; kana
Khethekanyo ya 21 na ya 22 ya Mulayo u muthihi dzi tendela SAPS u sika maga a ndaulo ya kushumisele kwa betsho ḽavho ḽa tshiofisi .
Vha humbule : Arali vha songo pfa tshithu kha riṋe ha fhela miṅwedzi mivhili u bva nga datumu ya u vala , vha humbelwa u ṱanganedza uri khumbelo yavho a yo ngo bvelela .
- Naa meme dzine vhathu vha nga wa nga khadzo dzi na tsimbi kana reili dza u tsireledza kana zwiṅwe zwithu zwo teaho zwa u tsireledza meme
Tshiimo tshi ṱanganedzeaho nga dzitshakatshaka kha u ṋetshedza vhalwadze mishonga yo tsireledzeaho , nahone i shumaho zwi ḓo ambwa nga hazwo .
Zwenezwo , ndi na luvhonela lwa mishumo yavho sa vhaimeleli vha bvaho nnḓa kha shango ḽanga .
Mushumo wa mupulani u vha muṅwe wa u vhea iṱo , khathihi na vhaṅwe vhakwamei .
U bveledza maitele a tsedzuluso a re khagala kha zwivhumbi zwoṱhe zwa ndangulo ya vhupo .
Therisano nga tshiṱori : mulaedza , vhaanewa na fhethuvhupo .
Hu tea u iswa u mona hoṱhe fhethu ha mudzudzo , hune arali zwi tshi konadzea , ha tumanywa nga fhethu ha u paka .
Kha vha rumele pulane ya bindu iṅwe kha ofisi ya COO .
U tshoṱhela vhaofisiri vha mapholisa ndi u tshoṱhela mulayo wa Shango na lushaka .
Kha vha wane khethekanyo ṱhukhu dza zwipiḓa vha dzi ṱalutshedze dzi tshi tou tevhekana .
Ḽiga ḽa 5 : Kha vha pfesese mushumo wa miraḓo ya komiti ya wadi
9.3 . Mbekanyamushumo na vhuṅwe vhurangeli ha Muhasho wa pfunzo ya Mutheo ho thusa vhagudi vhe vha thithisea nga migwalabo vhukati ha ṅwaha , na uri hu khou lavhelelwa mvelelo dza vhuḓi .
Uyu muhanga wa kushumele u dovha wa ṱoḓa u khwiṋisa vhuḓifhinduleli ha zwiimiswa zwa wadi na masipala nga zwatsho na zwitshavha zwine zwa zwi shumela , na u khwiṋisa vhuṱumani vhukati ha mihasho ya vundu na ya lushaka kha khasiṱama dzavho , na kha nḓisedzo ya tshumelo na mbekanyamaitele .
Kha ri shumisane roṱhe u vhona uri matshelo ḽi khwine kha ṋamusi .
Munna wavho ha vha fhi tshelede tshanḓa , u renga zwiḽiwa na zwiṅwe zwinyagwa zwa hayani .
PFANELO ) KHA NDAYOTEWA
Ahuna mbalombalo dza tshiofisi dzi ṋekedzaho luvhonela kha u tholwa ha nḓowetshumo ya zwa mahalwa , fhedzi vhunzhi ha ngudo dza zwinozwino dzi ṋekedza ngaganyo dza masiandaitwa o livhaho na a songo livha a nḓowetshumo ya halwa na ikonomi ha Afrika Tshipembe nga u angaredza .
U khwaṱhisedza vhupulani vhu bvelelaho na tshumiso ya mbekanyamushumo ya themamveledziso ya zwinzhi ya dzingu .
Mihasho ya tshivhalo yo thusedza , ya tikedza na u dededza kha u vha na u londota mbekanyanḓisedzo na sisiṱeme ya ndangulo ya ndaka yo tewaho kha milayo ya ndangulo ya masheleni yo dziaho na zwilinganyo .
Nga tshifhinga tsha Simphoziamu iyi , Afrika Tshipembe ḽi ḓo kona u ṱuṱuwedza zwibveledzwa zwa thekhinoḽodzhi yo bveledzwaho fhano hayani khathihi na u khwaṱhisa vhukoni ha nḓowetshumo ya vhupileli ha fhano hayani .
A dzungudza ṱhoho a mbo lavhelesa iḽa bola i re nṱha ha ṱafula .
Nga Nyendavhusiku 2015 , matshudeni vha yunivesithi vho ṱahisa mbilaelo dzavho nga ha mbadelo dza pfunzo ya nṱha .
Phanḓa ha musi vha tshi kwama Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo , vhatheli vha tea u vhona uri vho shumisa nḓila dzoṱhe dza mbilaelo dza SARS nga nnḓa ha musi hu na nyimele dzine dza vha kombetshedza uri vha songo ita ngauralo .
Ri a vha livhuha kha mushumo we vha ita nahone ri lavhelela iṅwe tshumisano hafhu navho .
Zwitopo zwa senthara dza bindu zwi tea u vha hone uri bisi i tsitse vhaṋameli miṋangoni muhulwane ya dzisenthara .
Mbuelo dzoṱhe dzi itwaho thwii nga mihasho dzi pfukiselwa kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Lushaka .
Muhasho a u nga ṋetshedzi phemithi arali masheleni a R302 a songo badelwa a fhelela .
Fhedzi , tshipikwa itshi tsho sasaladzwa nga maanḓa sa tshi sa konḓi na uri nga u angaredza a tshi shumisei .
Samithi ya Mishumo ya Phuresidennde ṅwaha wo fhiraho yo bveledza thendelano yo khwaṱhaho vhukati ha madzangano a vhashumi , bindu , tshitshavha na muvhuso .
U dzudzanya na u gudisa miraḓo ya vhupo havho u dzima , u langula na u thivhela mililo
Kha Tshivhumbeo , tsumbo ire hone i ṋekedza kha sia ḽithihi fhethu hu fanaho ha vhudavhidzani vhukati ha vhafareli vha tsumbo iyo i fanaho .
U ḓirula havho mushumo hu khou ḓa hu tshi lwedzana na u sasaladziwa nga murahu ha u bvelela havhuḓi ha Khetho Guṱe dza 2014 dze vha vha vha khou dzi langa .
Fureme , ḽentsi na ḽentsi dza khonthakithi ( dza tshoṱhe na dzi laṱiwaho )
Tshine tsha fana kha muṅwe na muṅwe tshithihi tshi bva kha mivhigo yoṱhe iyi na ngeletshedzo ndi , u hana ha vhathu u dzhenela kha nyambedzano idzi , kana u sa tendelana havho na muhumbulo woṱhe , na uri hezwi zwo vha zwa mbuno dzo pulaniwaho .
Mushuma wa ikonomi u khou gonya Afurika Tshipembe , nahone ri khou lavhelela nyaluwo u ya phanḓa .
Mawanwa a sumbedza uri kufarelwe kwa milandu ku dzulela vha maitele a dziaho tshifhinga tshilapfu na uri hu na u fara huṱuku kha ho lavhelelwaho , fhedzi hu re kha vhuimo ha tshiofisi hu na vhuḓikumedzeli kha u amba nga ha mafhungo ayo .
2.6 . Khabinethe yo dzhiela nṱha u shumiswa ha Themendelo kha Mutheo wa Tsireledzo ya Tshitshavha nga Dzangano ḽa Mishumo ya Dzitshaka na u tendela u i swa ha Themendelo Phalamenndeni u itela thendelo .
Lavhelesani maipfi a re mamudi .
U dzudzanya na u thoma u shumisa Pulane ya Mveledziso ya Zwikili kha vhaofisiri na Dzikhantseḽara .
Thendelanonzwiwa ya vhapondwa ( Victim's Charter ) : Thendelanonzwiwa ya Vhapondwa i tendela vhashumi vha zwa tsireledzo vhane vhan shuma u swika kha maimo o tiwaho , hu tshi katelwa na u dzhenelela ha vhapondwa na vhuḓifhinduleli ha vhapondwa .
Phakhedzhi ya ndwisavhushai i re ṱhukhuṱhukhu i khwaṱhisedza vhuḓiimiseli ha masipala kha u lwa na vhushai nge wa holela miholo ya u tshila ngayo vhadzulapo vhane vha khou balelwa tshoṱhe u badelela tshumelo nga mulandu wa nzulele yavho i si yavhuḓi ya zwa matshilisano na ya ikonomi .
Musi ri tshi ḓivha uri vharengi vha ṱoḓa mini na u zwi ṋetshedza nga u ṱavhanya , khwine nahone zwi fhasi kha mupikisani navho , ndi zwa ndeme kha mvelelo ya bindu .
1.3 Khabinethe na yone yo ṱanganelana na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma na tshitshavha tsha Afurika Tshipembe kha u lwa na u tambudzwa , khakhathi na u sa farwa zwavhuḓi ha vhana .
Ndi ngani ri tshi kha ḓi isa phanḓa na uri ṱalutshedza sa tshibveleli tsha muthu muthihi musi u ri tshi sedza kha khakhathi ya zwa poḽotiki ya vhushaka ha vhukati vhathu , fhedzi a ri dzhieli nṱha fhungo ḽa uri mitshini ya Muvhuso i khou bvela phanḓa na u imelela khakhathi dza zwivhumbeo zwo fhambanaho .
Ro thoma maitele aya nga Luhuhi nahone o rwelwaṱari nga muphuresidennde nga Ṱhafamuhwe ṋaṅwaha .
Vhathu vha vhuṱhogwa kha hezwi ndi vhaṱoḓisisi kana vhatshimbidzi vha muvhuso na vhadzulapo vhane vha khou fhindula .
Na kha nyimele idzi , nyambedzano dzi ḓo kwama theori dza vhuṋe na tshenzhelo , u fhira theori yo gudwaho khoḽidzhini .
Zwino ngauri mavhulungele a vho riṋe a vha e fhasi , ri ḓitika nga tshelede ine ya vha i tshi khou dzhena zwezwo , ra vha ri tshi khou i bvisa u ri iye u badela zwikolodo na u i dzhenisa kha tsumbavhuyo dza zwavhubveledzi .
Mbetshelo dza mulayo dzi shumaho UK dzo leluwa na hone dzi khagala hu tshi vhambedzwa na milayo ya Australia .
Tsha u thoma tshi kwama fhungo ḽine ḽa anzela u vhanga muṅaṅisano wa zwiṱuṱuwedzi nga masheleni kha vhabindudzi vha phuraivethe .
Tsumbo dza u shandukisa khunzikhunzi ndi dzine dza nga thoma kha u shandukisa mbonalo ya khunzikhunzi u ya kha zwiito zwa u bwa migero , hune ha sa vhe na u kheluswa ha nyelelo , na u fhaṱwa ha nḓila dza ṋayo , bada , buroho na dziṅwe mveledziso dza khunzikhunzi dza mulambo .
Khwaṱhisedzo ya ndeme ya maitele a ndangulo ya ndaka .
Kha vhuṅwe vhupo vhune ha vha ngomu ha masipala , magwedzho a khou oma nahone tshikalo tsha u shumiswa ha maḓi kha gammba ya mmbi ya muyani tshi nṱhesa vhukuma .
Fhedziha Jack , we a fhedza miṅwaha minzhi tshee a bebwa a tshi khou lwa na vhuhoṱa , u khaḓi tou bva u anḓadza bugu yawe ya u bika ya u tou thoma i no pfi " Twist it up " .
Mishumo ya ndeme ya u shandukisa zwithu ine ya vha hone zwazwino yo ombedzela ṱhoḓea ya u khwaṱhisa vhupulani ha ndeme na zwiimiswa zwa vhuḓifhinduleli khathihi na maitele a muhasho .
Tshumelo dza nga murahu i no itwa nga vhalangi vha vhushaka na vhakhuthadzi vhane vha ḓo dalela mabindu u itela u ṋetshedza ngeletshedzo kana u shuma sa bodo ya nyambedzano
Kha vha ḓivhadze maṅwalo mavhili u itela ndovhololo nga zwigwada zwiṱuku ḓuvha na ḓuvha .
- Zwine ṅwedzi wa vhonalisa zwone
Izwi , sa wo sumbedzwaho afho nṱha , zwi sumbedzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe kha Migaganyagwama ya Vundu khathihi na u Sedzuluswa ha Zwibviswa .
Mutholi u ḓo vha na pfanelo , hu si na ndivhanele kha riṋe , ya u bvisa themendelo ifhio na ifhio yo fariwaho ngayo , na u ṋea tshifhinga kha kana mbumbano kana u ita dziṅwe nzudzanyo na mukonṱiraka .
Muvhuso u khou shuma wo sedza nḓisedzo ya muḓagasi ine wa nga ḓitika ngayo u itela u vha na vhuṱanzi ha uri muḓagasi u hone zwino na kha tshifhinga tshiḓaho ; khonadziso ya nyaluwo ya ikonomi .
U kona u fhambanyisa zwifanyiso na zwo ṅwalwaho . ( tsumbo , u sumba ipfi a humbela uri ḽi vhaliwe )
Ṱhanganelano ya vhupo ha mishumoni na huno dzula vhathu ndi mulayo wa vhuṱali wa u pulana ḓorobo une wa ṱuluwedza mveledziso .
Nga ṅwambo wa izwo a hu na shango ḽine ḽa nga ḓibvisa kha u livhanwa na mafhungo aya .
Maanḓalanga a u ṅwalisa a tiwa sa mazhendedzi a u ṅwalisa na u wanela zwiendedzi ḽaisentse o imela Muhasho .
Kha zwenezwi , kha vha ṋetshedze khumbulelo ya tshivhalo tsha hekithara dzine dzo ḓadzwa nga miri yeneyi .
Minista wa Muhasho wa Nnḓa vha nga fhedzi , ita milayo kha fomo , zwi re ngomu , tshifhinga tsha na fhethu ha dzikhungedzelo .
Mihumbulo miraru i katelaho milayo ya ndayotewa i a elana , u shumisana nahone i a tshila .
Ngona ya tshilinganyo tsha u vhiga u thomiwa ha malaṱwa ndi u ya nga tshileme - ezwi zwo tea u itela u khethe tshiendisi tsho teaho .
Zwi nga dzhia maḓuvha mararu u shumana na khumbelo yavho .
U shela mulenzhe zwihulusa nga nḓowetshumo ya vhubveledzi zwi nga si dzhielwe fhasi nga nṱhani ha zwenezwo .
Kha nyimele iyi , u a lingea u dzhia kuvhonele kusekene , u itela u ṱhogomela riṋe vhaṋe fhedzi .
U vhulunga wavhuḓi rekhodo dzoṱhe dza sekithara ya nnyi na nnyi kha sia ḽa u hadzima .
Khonadzeo ya u ḓivhadza zwavhuḓi dziṅwe ṱhuṱhuwedzo hafhu dza zwa ikonomi i ḓo lavheleswa hafhu .
Muhaṱuli kana madzhisiṱaraṱa o nangiwaho nga Muhaṱuli Muhulwane nga murahu ho vha na eletshedzana na Minisṱa wa Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa ;
3.2 . Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Tshumelo ya Laborothari ya zwa Mutakalo ya Lushaka , wa 2015 kha gurannḓa ya lushaka , u itela vhupfiwa ha vhathu .
Ṱhahelelo ya ndeme ya vhatsila vha re na ndalukanyo dzavhuḓi na tshenzhelo na dzithekinishieni ndi tshivhangi tsha mbilaelo .
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Mavu ndi u bveledza na u thoma u shumisa maitele o ṱanganelaho kha ndangulo ya zwiko zwa mupo Afrika Tshipembe .
Musi mbudziso dzoṱhe dzo no fhindulwa kha vha dzhie phindulo u bva kha vhavhili vhavhili .
Ṱhoḓea dza uri dzikhamphani dzi shume u ya nga zwiṅwe zwitandadi zwa mikhwa dzi bva ngafhi ?
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo .
U vhona uri Zwipikwa zwa Tshiṱirathedzhi , Zwipikwa zwi Kaleaho na thagethe dzo dodombedzwaho kha mivhigo ya kushumele zwi a elana na izwo zwo sumbedzwaho kha nzudzanyo dza Kushumele na dza Tshiṱirathedzhi dza Muhasho .
Foramu iyi i tea u ṱalutshedzwa vhuvha hayo nga vha ha masipala uri zwi tee nzulele yapo ya zwithu .
Nḓisedzo ya tshumelo ya khwiṋe ndi ya ndeme u itela u bvelaphanḓa ha ikonomi matshelo na mveledziso ya matshilisano kha shango .
O thoma kiḽabu yawe ya bola ya milenzhe , The Shoeless Ones , e na miṅwaha ya 10 .
Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Vhurengi Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Vhurengi kha Gwama ḽa Lushaka i ḓo khwaṱhisa ndango kha maitele a vhurengi na u vhea mitengo , u vhona uri zwo rengwaho zwi lingana na mbadelo na u vha khagala , ndeme ya khwine ya tshelede , u tevhedzelwa ha maitele na vhungoho .
Nga u angaredza , sekithara dzi si dza fomala dza zwikolobulasi zwi sumbedza nungo dza vhubindudzi , nahone zwo fanelwa nga u wana thikhedzo ya khwine .
Sa tsumbo , kha vha humbule tshiimo tsha fhasisa tsha hairakhi .
Ndi kuitele kune a ku athu u shanduka .
Ṋetshedzo ya tshumelo dza dzi ḓo khwaṱhiswa nga maanḓa nga u khwaṱhiswa ha tshumelo dza vhuongelo ha tshiṱiriki .
Tshaini ndapfu ya mbumbano dza haiḓrodzheni na khaboni dzo vunḓiwa nga u fhiswa ha ole dzi songo kunakiswaho musi hu si na mufhe na dzimolekhuli dza mbumbano ya haiḓrodzheni na khaboni pfufhi dzi a bveledzwa .
Muvhigo wa mvetomveto wo ṅwalwa wa rumelwa kha vha ndangulo uri vha ṱahise mihumbulo .
1 . Khethekanyo ya 132 ya Mulayotewa muswa i lavhelelwa u vhalea sa hezwi :
Ndi zwa ndeme uri miraḓo ya Komiti ya Wadi i ḓivhe milayo,na muhumbulo wa Thangelamulayotibe wa Batho Pele saizwi zwi tshi vhumba mutheo wa tshiṱirathedzhi tsha muvhuso wa nḓisedzo ya tshumelo yo teaho na u dzhiela nṱha milayo ya ' Vhathu Phanḓa ! ' .
U dzhenela ha zwirengwa mashangoḓavha zwi a rekanywa kha nḓowetshumo , shango , ṅwaha zwiṅwe na zwiṅwe zwo sedzwaho sa ṱhanganyelo ya zwirengwa mashangoḓavha kha tshibveledzwa .
Mbekanyamushumo iyi i langiwa nga tshigwada tsha phurofeshinaladzandondoloyamutakaloisongokwamana na mbekanyamushumo dza Tshikimu na mutholi .
U ṱalukanya maipfi ( maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo na foniki )
Vhupo ha musanda ho itwa nga zwiṱaraṱa zwi re na miri nga thungo muvhuso , vhupo ha muvhuso na ngimisi dza musanda .
226 . Zwikwama zwa Mbuelo dza Vunḓu
Muhasho wa Mishumo ya Lushaka u ḓo shuma sa ḽone zhendedzi ḽa u tshimbidza zwithu vhukati ha mihasho iyi mivhili nahone thendelano ya tshumelo dzine dza ḓo ṋetshedzwa i ḓo vha yone i langaho mishumo i iteaho vhukati ha mihasho iyi mivhili .
Sankambe tsha thoma mbambe .
Savei a yo ngo katela data ya zwa vhulimi na mishumo zwayo kha ikonomi .
vha dzhendedzi ḽo khwaṱhaho ḽa u kunga nyito ya tshitshavha , na
Hu bvelela mini arali ṅwana a swika miṅwaha ya 18 fhedzi a vha a sa koni u ḓiunḓa/ u ḓishumela ?
Khumbelo khothe nga muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru ane o balelwa kha khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani na maanḓalanga a khaṱhululo a sia ḽa muvhuso ḽi kwameaho kana a vha a songo fushea nga tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa zwe zwa sumbedzwa kha ( 22.2.4 , 23.4 ka 23.5 afho nṱha ) kana khumbelo na Vhulanguli itea u itwa husaathu fhira maḓuvha a 180 u bva ḓuvha ḽe a wana tsheo .
Kushumele ku eliwa nga tshivhalo tsha zwiendedzi zwa shishi zwine zwa khou shuma khathihi na phimo ya kufhindulele kha vhupo ha dziḓoroboni na ha mahayani .
Hune mbadelo ya itwa nga u posa banngani kana kha ATM , kha vha ite ngauralo vho vhalela maḓuvha o vhalaho vho sedza tshifhinga tsha u kutshimbelele kwa poso kana u shumiwa .
U khwinisa nyimele ya matshilo a tshitshavha nga u ṋetshedza muḓagasi zwi tshi elana na zwipikwa zwa Lushaka .
Ri ḓo tendela maitele oṱhe a muvhuso na a ndayotewa ngei Haiti uri zwi fhedziswe a sa athu u vhuya .
Fhulufhelo ḽinzhi a ḽo ngo fhiwa nḓila dze dza vha dzi tshi khou ṱoḓea u fana na u maanḓafhadza Vharema kha saikhoḽodzhi na u vhurangaphanḓa ha Vharema .
Kha vha ise fomo kha Vhulanguli : Ndangulo ya Vhuṱundi na Thengiselonn ḓa .
Nga fhasi ha NEAP , mishumo ya tshifhinga tshipfufhi na tshifhinga tsha vhukati i tevhelaho i tea u shumiwa :
Nga zwiṱuku nga zwiṱuku , ho vha na u engedzea hu sa tumuwi ha Mbekanyamushumo ya Ndaulo ya Malaṱwa ya Miṅwaha ya Fumi .
Kha miṅwaha i si gathi i ḓaho , dziikonomi dza maraga i thunyuluwaho ine ya shuma zwavhuḓisa dzi ḓo khwaṱhisa ndingedzo dzayo u itela u engedza vhubveledzi na u swikelelea , nahone Afrika Tshipembe ḽi tea u ita ngauralo kana mulingo u salele murahu .
Kiḽoso iyi i livhana na zwa matheriaḽa wa u khetha na u ṱoḓa u shandukisa Khomishini nga nyolo ya bammbiri ḽa u vouthela , mabogisi a u vouthela na phera dza u vouthela .
Ṱhoḓisiso na mihumbulo ( u wana mihumbulo nga ha vhuḓipfi ha vhathu kha tshiteṅwa itsho ) ndi zwa ndeme kha ḽiga iḽi .
Nga u angaredza zwoṱhe , musi pfunzo ya mutheo ya vhoṱhe ( ho ṱanganyiswa pfunzo ya phuraimari na ya sekondari ya fhasi ) i tshi khou engedzea u vha tshipikwa kha mashango manzhi , vhudzheneli nga vhoṱhe hu kha ḓi vha kule .
Fomo ya Munango - Khetho dza Komiti ya Wadi
U engedzea ha esidi zwi ḓisa tshanduko kha mbumbo ya khemikhala kha mavu ane a khou bvisa minerale sa aḽumini u ya maḓini , ane a nga ya lwanzheni na bulasini dza khovhe .
Khethekanyo ya tshumelo dza Vhuṱoli na u Tevhedza Milayo ya Muhasho wa Mishumo na Vhashumi yo thoma ṱhoḓisiso nga ha khombo iyi .
Milayo iyo i vha thivhela u rengisa nnḓu lwa tshifhinga tsho tiwaho .
U sa ṱanea thwii nga kha mikovhe ho engedzedzwa zwavhuḓi na u langulwa nga u shumisa zwikalo zwa khohakhombo ya mikovhe .
Mbekanyamushumo iyi i katela zwipiḓa zwo bulwaho afho nṱha .
A hu na maṅwalo ane a fanela u ḓiswa thwii ofisini ya vhashumi .
Vhaimeli vha midia vhoṱhe vha khou vhidzelelwa uri vha dzhie maimo avho zwino .
Thekhinoḽodzhi ya zwa mutakalo , mveledziso ya dzangano na khwaṱhisedzo ya khwaḽithi zwo vhigwa sa tshipiḓa tsha mvusuludzo , tshandukiso na phaṱululo .
Ndi vho nnyi vhane vha ḓo dzheniswa ?
U ṅwala ṱhalutshedzo dzao na u ola zwine a amba .
Izwo zwo ḓo takadza Masindi vhukuma , vhunga a si tsha ḓo tou lindela khaladzi awe Dakalo a tshi mu gabulela hemmbe .
Musi khuhu i kha oveni , ni thome u dzudzanya muthotho .
Hezwi a zwi na tshikhala kha lushaka lwa demokirasi yashu .
Vha tamba bola nga ḓuvha ḽifhio ?
Ndivho ya yunithi idzi ndi u tshimbidza zwa u phaḓaladzwa ha u dzhia tsheo , ndangulo na vhuḓifhinduleli .
Nga u engedzea ha tshenzhemo ndavhelelo ya murengi i a shanduka na uri maano maṋa o kumedzwa uri a shumane na izwi .
Zwa u fheliswa ha zwimela zwi songo ḓoweleaho , nga maanḓa tsini na sisiṱeme dza madamu a maḓi , zwo swika he zwa ṱaluswa sa iṅwe ya thaidzo dza mupo .
Mulwadze o pfuluwa u bva tshe a ḓa lwo fhiraho ?
Ṱanganedzani vhashumisi vho fhambanaho zwitoponi na kha zwiṱitshini .
Ṱhanziela ya tshikhau ya lufu : R11
Ni kone u tevhedzela nomboro i re yone tsini na tshifanyiso .
Hu fanela u ṋetshedzwa ngafhadzo khulwane kha khombo iyi ine ya khou bvela phanḓa , nga u wanulusa u ṱavhanya na nyimele ya u valela vhalwadze vha TB sa zwithu zwa ndeme .
Pulane dza nḓisedzo dzi ḓo ita na u ḓivhadzwa tshitshavha musi vho no fhedza luṱa lwa u sedzulusa .
Khabinethe i khou takadzwa nga mvelaphanḓa yo vhaho hone nga kha Operation Fiela , ine ubva tshe ya tou vha hone yo ita uri hu farwe vhanzhi kha tshumelo dzo fhambanaho dza fhethu hure khombo u mona na shango .
Zwi tevhelaho zwi ṋetshedza mbonalo ya tshiimo tsha mishumo kha vhuimo ha tshiṱiriki :
Ha khou ḽa kana u nwa .
No dzula ni noṱhe vhuimabisi .
Ezwi zwi ḓo tsireledza mushumi ane a khou ḓilugisela u litsha mushumo kha tshanduko dzi sokou bvelelaho kha mimaraga ya mbulungo ya masheleni ine i nga fhungudza nga maanḓa tshelede ya mbuelo ya anyuwithi i re hone .
Hune ha vha na u fhambana vhukati ha tshelede nga dzinomboro na tshelede nga maipfi , tshelede nga maipfi hu ḓo vha yone i laulaho .
Hune izwi zwa shanduka nga ṅwambo wa nḓowenḓowe dza mbalombalo , u khwiṋiswa ha ndeme , tshanduko kha ngona ya vhukhethatsumbonanguludzwa kana u engedzwa ha zwiteṅwa zwiswa zwa data , hezwi zwi tea u rekhodiwa kha ṱhalutshedzadata ine ya ṱandavhudza data .
Ni ṅwale mihumbulo yaṋu kha
Zwivhulahatsheṋe na zwivhulahaphori zwi na mutevhe wo angalalaho wa zwithu zwitshilaho na zwi sa tshili ngauralo , zwi sumbedza mutevhe wo fhambanaho wa toksini , ḽeveḽe ya u sina na u konḓelela mavuni .
Ndivho ya idzi tshaka dza miṱangano ndi u ṱanganya vhadzhimikovhe vho teaho uri vha kovhelane mihumbulo na u wana thasululo dza thaidzo dzi re hone .
Vho Montana vho fhindula vha ri vho vha vha mashangoḓavha nga itsho tshifhinga nahone vho vha vha tshi ḓo dzudzanya muṱangano vha tshi vhuya u itela u fhedzisa khonṱhiraka .
Zwi tshi fhambanywa na mushumo we vhupulani ha ita tshifhingani tsho fhiraho , vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelaho zwazwino vhu dzhiiwa sa mushumo wa ndangulo ya ha masipala nahone sa tshipiḓa tsha sisiṱeme yo ṱanganelaho ya vhupulani na nḓisedzo .
Vha dzhiele nṱha mbudziso dzi tevhelaho
Muhasho wa Lushaka wa Zwiendedzi mashudu mavhi u na thivhelo ya tshifhinga nyana ya u ṱumiwa wa dzifaini na mvusuludzo ya ḽaisentsi dza moḓoro .
Nga Tshimedzi hu ḓo dovha ha khethwa vhaṅwe vhathu vha 30 000 miṱani ya 8 000 uri vha shele mulenzhe kha ṱhoḓisiso ya Lushaka siani ḽa Miholo na Matshilisano , ine ya vha ya u thoma ya Afrika Tshipembe .
Nga 2010 Afrika Tshipembe ḽo swielela muṱaṱisano wa bola ya milenzhe wa Khaphu ya Ḽifhasi wa FIFA .
Fhedzi ha , maga a thikhedzo a ya kanzhi ha khagala , nahone a zwo ngo leluwa u a swikelela na u a ṱola .
Themamveledziso i songo linganaho na mutikedzelo muṱuku zwi dovha hafhu zwa thivhela u dzhena na nyaluwo zwa vhabveledzi vhaṱuku maragani .
Khoudu dzi ṋetshedza muhangarambo wa ndayo dza u khwaṱhisedza mazhendedzi a BEE .
R8 miḽiyoni i khou shumiswa kha u khwinisa senthara dza shishi
Kha tshanduko khulwane ya ikonomi , hu khou khunyeledzwa mvusuludzo ya Mulayo wa u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vhathu Vharema na khoudu . Hu ḓo dzhielwa nṱha mveledziso ya mabindu a langwaho nga vharema na vho ranḓowetshumo vha vharema .
CDWs dzi shuma sa muratho vhukati ha muvhuso na vhadzulapo nahone vha fanela u shumisana na vhakhantselara na Komiti dza Wadi .
( b ) ḓivhofhekanya na Khoro i ḓaho ya kha u shuma kha vhusimamilayo hayo na Khorotshitumbe kha u wana khadzimiso na vhubindudzi i tshi itela masipala .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u kuvhanganya na u shumisa mafhungo nga ha vhone vhaṋe u itela u tshimbidza Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka na u ṋekedza tshumelo dze vha dzi humbela .
U itela u leludza u rekanya thandululo ya sambula nthihi fhedzi nṱhani ha mbili hu a shumiswa .
U vhumba maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi nga nḓila yoneyone na nga u ṱavhanya nahone hu si na vhukhakhi .
Mbekanyamushumo i ḓo fhedzisa thandela dzoṱhe dzine dza kha ḓi tea u itiwa mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Mivhuḓa yo fhambananaho i na vhukuse vhu no yela kha buraweni , fhedzi mivhuḓahaya yone i na vhukuse vhupfufhi na muvhala mutshena , mutswu kana museṱha .
Tshifhinga tsha vhupfumbudzi ha khoso ndi miṅwaha mivhili .
Naa u pulana malugana na Vhudzulo ha Vhathu hu ṱoḓa u khwinisa vhuḓi ha vhutshilo ha vhathu nga ṱhonifho yo fhelelaho ya ṱhoḓea dza zwapo , matshilisano na zwa mvelele ?
Zwa zwino Muhasho khou ṱoḓisisa milayo ya u guda ya mutheo ine ya vha ya ndeme vhuponi vhuṅwe na vhuṅwe ha u gudela , nga maanḓa u ya nga nyimele dza zwi fareaho na zwiko , u londa kushumele kwa sisiṱeme .
Arali hu sina tshanduko kha tshiimo tshavho nga murahu ha u wana ndambedzo lwa miṅwedzi miraru , vha nga ita khumbelo ya u engedza ndambedzo lwa miṅwedzi miṅwe miraru .
Kha vha gandise minwe yavho yoṱhe , yo dzhiiwaho tshiṱitshini tsha mapholisa tsha tsini , vha rumele khandiso kha Senthara ya SAPS ya Rekhodo dza Vhugegevhenga .
Ndi nnyi ane a khou amba tshirendoni itshi ?
Ho vha hu na reiḽi kha khona iṅwe na iṅwe ya vhuḓila ha tshitediamu .
Ri ḓo shumisana roṱhe u itela u tikedza zwiimiswa zwa dzilafho uri zwi kone u ita ṱhoḓisiso ya nga ha khaelo na phodzo .
Maḓi a tea u fhedza awara dza 28 a sa athu nwiwa .
Mutholi kana muṅwe mulambedzi wa pulane u na vhuḓifhinduleli .
U ṱuṱuwedza u shumiswa ha vhugalatenga , fhethu ha u ṱana ha nnyi na nnyi , tshikhala tsha ha u ḽela hu re nnḓa , zwienda zwa malinga na zwiṅwe zwishumiswa zwi kungaho vhathu nga vhuḓalo .
Izwi zwi na ṱhuṱhuwedzo ya u vhona uri vhafumakadzi vha vharema vha vhumba u swika kha hafu ya tshivhalo ṱhanganelo ya vharema vha re kha maimo a mushumo o imaho ngauri .
Olani nḓila ye kuṱari kwa tshimbila ngayo u bva murini u swika kha kholomo .
Kha vha i ise embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha tshi khou ita khumbelo vhe nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Thoḓea dza u dala ha vhana : vha mashango a nnḓa .
Hune zwipiḓa zwa mushumo wa odithi ya nga ngomu zwa itwa zwo imela mushumo wa odithi ya nga ngomu na fhasi ha ndavheleso ya vhulanguli ha mushumo wa odithi ya nga ngomu ya kiḽaente , khonadzeo ya khuḓano iyi zwi khagala uri a si thaidzo .
5.1 Nga u vha rumela kha vhaṋetshedzi vha tshumelo uri vha kone u wana thuso yo teaho na thuso hune vha vha hone , tsumbo , thusoṱhanzi ;
Khekhe yo vha yo tou fhome nga makhanḓela .
Ridzhisiṱara dza ndaka dzi londotwaho dzi a tevhedzwa ṱhoḓea dza fhasisa sa zwe dza topolwa nga Gwama ḽa Lushaka .
6 . U SWIKELELA REKHODO U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 14 ( 1 ) ( e )
Vhuṱudzeṱudze nyangaredzi kha kuvhigele kwa tshumelo ya nnyi na nnyi zwi dzhiiwa sa zwo kundelwaho musi zwi tshi livhiswa murahu kha pulane sa muhangarambo wa u gaganya mashumele .
Hezwi zwi katela u wana khephithala , mutakalo , pfunzo , ndaka ya tshitshavha , tshumelo dza matshilisano , mushumo na dziṅwe mveledziso dza themamveledziso dza khwiniso ya vhutshilo .
Kha vha fhindule mbudziso dzii re afho fhasi kha zwigwada zwiṱuku zwavho .
Nga datumu ya ndingo ine vha ḓo fhiwa yone , vha ḓo ṅwala ndingo .
U sumbedza vhuluvha hu hulwane hu bulwa nga kha u ḓihudza nga u leleḓisa fuḽaga na u imba Luimbo lwa Lushaka nga nḓila yone a nga vhuḓipfi hone .
Tsumbamasheleni ya u fhedzi i ḓo khunyeledzwa nga mulandu wa vhuṱudzeṱudze ha kufhaṱele .
Nḓila idzi dza u shaya mishumo na u sa tholwa i a fhambana u mona na masipala kha dzingu , fhedzi hu na thaidzo dzi kwamaho masia oṱhe dza u shayea ha mishumo kha vhaswa .
Vhulapfu ha netiweke : reshio ya yuniti ya vhudzulo i ela vhulapfu ha netiweke ya bada u elana na tshivhalo tsha vhudzulo vhupo ho bulwaho .
Haya mabulasi a ḓo rengwa nga Muvhuso nga mutengo wa tshikolodo tshi sa athu u badelwa , u ṋetshedzwa masheleni manzhi , na u topolwa ha vhavhuelwa vhaswa .
12.2 . Khabinethe yo dovha ya tendela u ṋetshedziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Mutheo wa Nyimele dza Mushumo wa 2017 Phalamenndeni .
Mafhungo ane a ṱoḓea kha tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe a tea u vhewa nga tshivhumbeo tsha thebulu tshi re na ṱhoho dzo sumbedzwaho .
1.3 Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadza mafhungo nga ha muṱangano wa G20 we wa farwa ngei Ankara , kha ḽa Turkey u bva nga dzi 3 uswika dzi 5 Khubvumedzi 2015 . Muṱangano wo vha wo dzhenelwa nga Dziminisiṱa dza zwa Masheleni na zwa Mishumo na Mulanguli wa Bannga ya Mbulungelo ya Afrika Tshipembe . Muṱangano wa vhoṱhe wa Dziminisiṱa dza zwa Masheleni na dza Mishumo wo haseledza maano ane a nga ḓisa mishumo minzhi ya khwine , u fhungudza u sa eḓana na thikhedzo ya nyaluwo i katelaho .
Matshimbidzelwe a u renga ane a vhuedza zwi tshi ya nga mutengo wao na one kha hetshi tshiimo a a sedzwa .
U ita ngudo zwi tshi ya kha u wana phemithi dza fhethu ha u laṱa mathukhwi .
11.2 . Tshipikwa tsha fesithivaḽa ndi u ṱanganyisa vhaswa vha tshitshavha tsha ḽifhasi kha muhumbulo wa vhulamukanyi , na vhushaka ha mveledziso ya mirafho na mvelele dzo ṱanganelanaho .
SDIP ndi dza ndeme kha IDP saizwi dzi tshi sedza kha u ḓisa nḓisedzo ya tshumelo i pfadzaho na u shuma uri i vhe i ' bvelelaho ' vhukuma na u ita uri mitheo ya Batho Pele i tshile .
Nga tshifhinga tsha u sengulusa , nga maanḓa khomishini yo dzhiela nzhele u vha mulayoni ha ḽikumedzwa .
Phindulo ya vhoramilayo na vhoraakademi vha mulayo kha mveledziso idzi dza theo ya mulayo yo vha i kha i shonisaho nga angaredza .
Mbilo dzi tea u swika kha Tshikimu vhukati ha miṅwedzi miṋa ( zwi re maḓuvha a 120 ) a musi vho wana dzilafho .
Mulayo u fanela ṱuṱuwedza thendelano ya tshiṱangani ya lushaka ulu nahone ṱhoḓea na dzine dza lemela dzi fanela u thivhelwa .
27 . Ndondolamutakalo , zwiḽiwa , maḓi na tsireledzo ya vhathu
Afurika Tshipembe a ḽi bvisi gese dza greenhouse fhedzi , ḽi dovha hafhu ḽa vha khomboni ya mvelelo dza tshanduko ya kilima kha mutakalo , mishumo , maḓi na zwiḽiwa , zwine zwa kwamesa nga maanḓa vhashai , nga maanḓesa vhana na vhafumakadzi .
A hu na mbetshelwa ya u fhungudzea yo itwaho kha Tshikwama tsha Vhubindudzi hafhu tsha e PPP sa musi masheleni tshi fariwa kha tshikwama tsha akhauthu ya u diphositha ya bannga .
Hoyu muṱangano u vhidzwa u pfi ' muṱangano wa vhukhethoni ' .
Ho vha hu na maṋanga malapfulapfu .
Tsuḓufhalo ya Rannda miṅwahani i si gathi yo fhiraho i ri ṋea khonadzeo dza khwine dza nyaluwo ya mbambadzelaseli nahone , zwo ṱangana na mutengo wa fhasi wa ole wa ḽifhasi , zwo thusa u bvisa mutsiko kha ṱhanganyelo ya ndinganyiso ya mbambadzo .
Zwi nga itea ra si vhe ri khou rengisa tshithu fhedzi ri tea u tou ḓivhambadzela .
Mishonga ya dzheneriki yo tsireledzea nahone i shuma u fana na tshibveledzwa tsha dzina , fhedzi kanzhi yo tshipa .
Mulayotibe u khou thoma kha mulayo wa Khomishini ya Vhutshimbidzi ha Themamveledziso ya zwa Muphuresidennde ( PICC ) na Puḽane ya Themamveledziso ya Lushaka , sa khoṋo ya maitele a u tshimbidza na matshimbidzele a mveledziso ya Afurika Tshipembe .
U FHELISWA HA MIKHUKHU
Iyo mimasipala yo thomaho komiti dza wadi phanḓa ha datumu iyi i tea u dzhielwa nṱha sa i vhonelaho phanḓa na u vha na vhubveledzi .
Hu na u ḓisendeka nga mawanwa zwauri zwo vha zwi nga si konadzee nga lwa mulayo arali zwi si nga si itee uri a ite lutamo lwawe u bva kha ṱhanganelo ya ndaka , o ralo a sa ḓivhi tshithu , muhaṱuli o funzeaho o ḓivhadza mbuelo dza u dzhiululwa ha bulasi i tshi humela kha muvhuso .
Mutheo wa mvetamveto u ḓo ita uri tshivhavha tshi ḓivhadzwe nga nḓila yavhuḓi musi hu tshi bviswa vhupfiwa kha Mulayotibe .
Tsudzuluso idzi dzi khou itelwa mutikedzelo wa tshumelo kha vhupo he ha vha vhu tshi shaya kale .
1.5 . Ndingedzo dza u fhungudza u shayea ha mishumo na vhushai dzi ḓo katela u ṱanganyiswa ha mishumo ya kha sekhithara ya phuraivethe yo engedzwaho , mishumo ya muvhuso khathihi na magavhelo a zwa matshilisano o itelwaho u tsireledza vhathu vhane vha sa shume .
Naho hu sina zwo sedzwaho khazwo kha u lulamisa vhuḓifari ha vhutshinyi kha vhathu vho valelwaho tshiṱokisini , ṱhoḓea dza tsireledzo , tsireledzo na tshirunzi tsha muthu kha vhupo ho dzudzanyaho zwi dzula zwi zwa ndeme .
Kha vha vhone uri a vha ṅwali thundu dzoṱhe kana tshumelo dzine dza vha kha tshakha dzo fhambanaho kha fomo nthihi ya khumbelo .
thendelano dzi fanela u sumbedza uri masheleni maṅwe na maṅwe ane a ḓo ṱanganedzwa zwi tshi bva kha thendelano a ḓo badelwa kha tshikwama tsha Vhushumisamupo ; na uri
Khaedu idzi dzoṱhe dzi na vhushaka .
Tshenzhelo ine ya swika ṅwaha muthihi kha zwa Ndangulo ya Vhuendi .
Nyito nga ndangulo ya nga ngomu yo katelaho zwoṱhe u mona na zwiimiswa zwa muvhuso wa vhukati nahone yo ṱuṱuwedza nga phindulo u bva kha mawanwa a odithi ya nga ngomu u fana na
4.2 . Tsireledzo ya badani ndi vhuḓifhinduleli ha Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhoṱhe na uri vhoṱhe vha shumisaho zwiendedzi vha ṱuṱuwedzwa uri vha tevhedzele tshaedzo dza luvhilo , vha songo nwa vha reila , na uri vha songo reila nga nḓila ya u sa londa na u sa vha na ndavha .
Ndi tenda uri vhuṱanzi ha odithi he nda vhu wana vhu a fusha nahone ho fanela kha u ṋetshedza mutheo wa tsheo ya zwa odithi .
Misipha i remaho kana mufhiso vho no fhedza u shuma na pfuloṱhuswa yo undaho
A huna mbuyelo u amba uri , nga hohu u kala , bvelaphanḓa yo sikwaho u bva 1994 yo vha i tshi takadza .
( b ) Mbudziso dzoṱhe dzi elanaho na mafhungo o bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) dzi langiwa nga tsheo yo dzhiwaho nga Khoro ya Masipaia i tshi tikedzwa kha voutu dza tshivhalo tshihulwane tsha Miraḓo .
U ḓitika nga mulenzhe muthihi wa tshamonde kana tshauḽa
Ri ḓo tikedza mushumo wa Khomishini ya Vhupfumedzani u Konanya na u Lamukanya kha u thusa vhatholi na vhashumi kha u wana nḓila kwayo ya u sudzulusa nga kha maitele o teaho a mulayoni .
Maṅwalo a tevhelaho ha ṱanganedzwi :
Nahone ri tea u vhona uri ri khwaṱhisa kushumele ukwu .
Une vhukati ha miṅwe , wa ḓo sedza kha ṱhoḓea ya uri hu vhe na ikonomi i katelaho na u fhungudza ḽevele dza nṱha dza vhuṋe na ndango zwine ra vhona kha sekithara nnzhi .
Pfanelo ya u bula mihumbulo na zwine wa tenda hu si na u thivhelwa hu songo tea nga muvhuso .
I dzula i tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha fulo ḽashu ḽa u alusa ikonomi na u sika mishumo i khou ṱoḓeaho vhukuma .
Marizeve vha tikedza SAPS sa mmbi ine ya thusa u swikelela zwinzhi , na u vha tshipiḓa tsha tshipholisa na tshumisano na tshitshavha kha u lwa na vhutshinyi .
Zwipiḓa zwiṅwe na zwiṅwe zwa mutale zwi tea u vhofhiwa nga dzibaudu na dzimuru dze dza tendelwa .
Vhahumbeli vhane vha sa kone u vhala kana u ṅwala vha nga ita khumbelo nga u tou amba na Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa , ane u ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha u ḓadza fomo 2 o imela muitakhumbelo .
Vhalani mvetamveto nga ḽiṱo ḽa u sasaladza ni Vhalani mvetamveto nga ḽiṱo ḽa u sasaladza ni
Gammba i wana maḓi ayo u bva kha zwiko zwa fhasi ha mavu nahone ngauralo hezwi zwi vhea mutsiko muhulwane kha zwiko zwa maḓi .
SoNA ya 2019 yo dzudzanya nḓila ya mathomo a ndaela u bva kha khetho ye ya ṱanganedzwa nga ḽihoro ḽi vhusaho u bva kha vhathu vhashu
Vhaṅwe vha ri kha tou rwiwa ngeno vhaṅwe vha tshi ri a tou badeliswa ndifhiso. 40
Vhashumisi vha magondo vha khou humbelwa u tevhedza u iledzwa ha luvhilo na u ṱhogomela musi hu tshi khou shumiwa bada .
Kha miṅwedzi ya gathi yo fhelaho nṋe na miṅwe Miraḓo ya nnḓu ino ro wana biḽi dzi mangadzaho nahone dzi re nṱha ngeno dziṅwe dzi fhasi .
Izwi zwi ṱavhanyisa vhubindudzi ha Afrika Tshipembe ha zwenezwino kha sekitara ya vhanameli na zwiporo , zwo itaho uri shango ḽi vhe ḽi kungaho kha vhubindudzi .
Maitele a Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Baiphoḽa Ri khou ṱoḓa u vhumba tshumisano na vhone , dokotela wavho na vhaṅwe vhaṋetshedzatshumelo ya mutakalo vhane vha khou dzhenelela kha dzilafho ḽavho .
Nyambedzano dzo sumbedzisa khaedu , mavhaka na maitele a vhuthomi a ṱoḓeaho u bveledza na u isa phanda dibeithi ya nga ha u shuma ha thuso .
Zwa u shayea ha mishumo zwo vhangwa nga nyaluwo ya fhasi ya ikonomi , ye yone ya itiswa nga u tsela fhasi ha zwa vhubindudzi he ha itea lwa tshifhinga tshilapfu .
Ndi ngoho , rovha ri khou pfelwa vhuṱungu sa lushaka nga upfa vhuṱungu , mathada na u kwata musi ri tshi khou sasaladza u bviswa hashu kha mutevhe kha mashango ane a ḓo dzhenelela kha Tshiphuga Tsha Bola Tsha Ḽifhasi kha ḽa Germany .
Khovhe dza musengavhadzimu kanzhi dzi fuiwa kha mathannge kana milonga ya maḓi , naho tshipiḓa tshihulwane na tshone tshi tshi bveledzwa nga kha vhubindudzi ha zwifaredzi ngomu madamuni kana maisha .
I khou thoma u na .
Ezwi a si u tholwa lwa tshoṱhe .
Thendelano ya nga ha Pfanelo dza Ṅwana i khwaṱhisedza uri vhana , nga nṱhani ha u shaya nungo , vha ṱoḓa ṱhogomelo ya tshipentshela na tsireledzo , nahone i vhea khwaṱhisedzo kha ndondolo thangeli na vhuḓifhinduleli ha tsireledzo ya muṱa .
Zwithithisi ; ndwevha , bola dzo fhambanaho , bethe yo itwaho nga gurannḓa , nz .
Naho nyolo itshi nga vha yo leluwa , vhushandwa kha labi ḽo shumiswaho , u ṱangana ha mivhala yo fhambanaho na u fhambana ha zwimela zwi tetefhadza mveledzwa .
Naho hu na khaidzo ya u shumisa idzi mbalo nga ṱhogomelo , nomboro a dzo ngo livhanywa na vhungomu kha vhanyanḓadzamafhungo .
Vha na mitengo ya nṱhesa kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Tshutshedzo khulwane kha nyaluwo yo sedzwaho ndi mitengo ya ole , i dzulelaho u vha nṱha na hone a i dzuli fhethu huthihi , zwi tshi vhangwa kanzhi nga mbilaelo nga ha nḓisedzo yayo kha tshifhinga tshiḓaho u fhirisa u ṱoḓwa hayo , he nga 2005 yo vha i fhasi u fhirisa kha ṅwaha wo fhelaho .
Hune vhuṱudzeṱudze kha ndangulo dzo khetheaho ha vha ho ṱaluswa , ndangulo yo dzhia tsheo ya u thoma nyito ya u khakhulula yo teaho u itela u fhungudza vhuṱudzeṱudze ho ṱaluswaho .
Vhurumelwa na thendelo dza maanḓa dzo teaho nga muofisiri wa muvhalelano dzi ḓo khwaṱhisedza uri muṅwe na muṅwe u ita vhuḓifhinduleli hawe ha u swikela ndivhotiwa dza muhasho .
U ima nga zwikunwe , u tshimbila sa tshiḓula , u tshimbila nga zwikunwe , u tshimbila nga zwirethe nga u ongolowa .
Vhagudi vha tea u rekhoda maraga dza vhukuma dzo livhana na mushumo nga u shumisa bambiri ḽa u vhigela ; na u vhiga phesenthedzhi dza thero kha garaṱa dza ripoto dza vhagudi .
Mugudi u shumisa zwikili zwa foniki a dovha a saukanya nyimele na tshivhumbeo tsha ḽiṅwalo uri a kone u wana zwine ipfi ḽa amba zwone a tshi ḽi bulela nṱha na ngomu .
Tshumelo dza madokotela zwao
Ri ḓo sedza kha khwiniso kha mugaganyagwama washu na sisiṱeme dza u vhea iṱo , u khwinisa ṱhanganyelo ya dzithandela na u fhaṱa tsitsikano yo ṱanḓavhuwaho kha themamveledziso na mabindu na mishumo yo dzudzanyiwaho .
Mukumedzo na murerisano wa u thoma wa ḓirafuthi ya makumedzwa ya thandela ngomu ha Foramu ya Vhuimela ha IDP
Naho hu na uri havho vhathu vho fulufhedzisa uri vha ḓo dzhiela nṱha khumbelo yanga , naho ndo ḓi lindela u vhuya u swika zwino , a hu na tsho iteaho .
Mpfu dza fumi malo dzo vhangawaho hu si nga mupo , dza ḓana na fuṱhanu mbili dzo vha dza mupo na tharu dzi songo bviselwaho khagala dzo vhigwa kha Khoro khulwane .
Naho zwo ralo , hu na ṱhahelelo khulwane ya mvelelo ya tshumiso ya zwishumiswa izwi na tsheo .
" Mutshini wa u vunḓekanya dzhekiseni dzo shumaho " u nga vha na mushumo mukene kha dziphera dza dokotela na kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo zwa mahayani hune dziṋeleṱe dza vha thaidzo kha u laṱwa ha zwishumiswa zwa vhuhali kha ndondolamutakalo .
( 3 ) Phalamennde i nga phasisa mulayo wo sumbedzwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) fhedzi , nga murahu ha musi yo sedzulusa thendelo ya khomishini yo thomiwaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) .
Maitele aya a sumbedza ndeme ya mugaganyagwama u re hone .
Mafhungo a uri zwiṅwe zwa zwiimiswa izwi zwi na zwithu zwe zwa sedza , sa tsumbo , komiti ya tshumelo dza maḓi i dzinginya uri i tea u vha tshipiḓa tshiṱuku tshi sedzaho zwenezwo kha komiti ya wadi .
3.29 Tshithu tshithihi tshine tsha fana vhukati ha zwitshavha zwa Vhukovhela na zwitshavha zwa Afrika ndi tsha uri naa musalauno lutendo na maitele a vhuloi zwi kha ḓi vha hone naa .
Henefha hu ḓo shumiswa zwibveledzwa zwa shango ḽino zwa 65% .
Mavu o fhambanaho - mivhala na mahwasele
Vhunga aya a magumo a modulu uyu , kha vha sedze zwiteṅwa zwihulwane kha ndima iyi vha nweledze nga u dzhia mafhungomatsivhudzi a no bva kha ndima dzoṱhe dzo ṱangana u itela uri vhashelamulenzhe vha kone u pfesesa maitele oṱhe .
Tsenguluso ya Mveledziso sa mutheo , wa u sumbedzisa phatheni dza vhudzulo kha vhupo ha Greater Marble Hall .
Mutevhe wa mishonga i sa katelwi ( MEL ) : Mutevhe wa mishonga ine GEMS ya si i katele nga ṅwambo ya mbuno dzo fhambanaho .
Ṅwaha wo fhelaho wo vha muṅwe wa khaedu khulwanesa , we sia ḽe ḽa sedzwa ḽa kona u tshimbidza zwavhuḓi .
Kha dzitshaka , hu na khanedzano nnzhi nga ha zwi vhumbaho ndeme ya nṱha ya pfunzo .
Khethekanyo iyi i dovha ya vha na mafhungo a no amba nga tshumelo dzi no ḓiswa nga Muhasho .
Nahone itshi tsha u fhedzisela tshi ḓo shuma sa muhanga wa ndaedzi kha mugaganyagwama uyu .
SAPS yo sumbedza kha muvhigo uri zwiṅwe zwa zwiitisi zwe zwa ita uri hu vhe na khakhathi zwo vha zwi tevhelaho :
Kha mafhungo haya , maitele a u kona u swikela na u sedzesa kha mushumo a zwi vhi kha ngona tshoṱhe kana zwi nga vhanga na u sa vha na ndavha na khasiṱama , saizwi mafhungo a vhuḓipfi a tshi ḓo dzhia ndango .
Nga u ralo phethishini i fanela u tikedzwa nga MP .
Heyi milayo iḓo haseledzwa ngayo nga lushaka na vhathu zwavho na madzangano o ḓi dzhenisaho kha ndondolamutakalo i saathu u ya u khwaṱhisedzwa na u phasisiwa phalamenndeni .
Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango a re na ṱhahelelo khulwane ya maḓi ḽifhasini .
Samithi , musi vha tshi zwi humbula , yo vha yo livhiswa kha u ḓisa serisi ya ndivho dzo sedzwaho dzo kaleaho .
Ri ḓo vha ṋetshedza zwidodombedzwa na zwishumiswa zwa u vha funza nga ha BMD .
Ri khou shandula Zhendedzi ḽa Tshiporoni ḽa Muendi ḽa Afrika Tshipembe u vha ḽa tshizwinozwino u itela vhuṱumanyi ha tshiporo .
Ndivho nyangaredzi kanzhi a dzi fani na zwipikwa zwo dodombedzwaho zwa livhaho zwine zwa endedza nḓila ya tshipiḓa .
Ndivho kana tshipikwa ndi fhungo nyangaredzi ḽine ḽa ṱalutshedza zwine muhasho wa ita zwone , vhane wa vha thusa na nḓila ine izwi zwa fanela u itwa ngayo .
U tshinyala na u vha soga ha shango zwo vha zwi tshi nga vha zwo imiswa kana u humiselwa murahu .
Feme dzine dza vha na vhukonesi dza sekhithara ya phuraivethe dzi nga vha na mushumo muṱuku kha sisteme ya u sa vhea fhethu huthihi , dza shuma sa vhaṋetshedzi vha tshumelo na thundu u bva kha konṱiraka u fhira mazhendedzi vha mbulungo ya masheleni vha tshumelo yo fhelelaho kana vhalangi vha tshelede .
Miṱaṱisano yo vha i tshi fhedza ḓuvha ḽoṱhe .
U amba : Ni ḓiite muvhali wa mafhungo a TV , ni vhudze vhathu mafhungo e a bvelela .
U vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe ;
Mashango a si mangana o kona u bveledza sisiṱeme dza pfunzo ya ndeme ya nṱha dzine dza shumela vhana vhoṱhe .
Nga nṱha ha izwi , sa zwe zwa itea nga milandu ya bomotshifu , ro zwi vhona uri mvelelo dze ra dzi tama a dzo ngo bvelela .
Ṅwedzi wa Tshimedzi 2017 u swaya Ṅwedzi wa Vhuendi fhasi ha thero : " Roṱhe ri Isa Afrika Tshipembe Phanḓa " .
Arali muiti wa khumbelo a songo ḓivhadzwa nga ha mvelelo dza khumbelo dzavho kha maḓuvha a mahumi mavhili na maḓuvha maṱanu na mararu a datumu ya u vala , vha nga ḓi dzhia sa vha songo konaho u swikelela .
Vhadzulapo fhethu ha mahayani vha tshe vho ḓisendeka kha zwiko zwa maḓi zwa sialala nahone izwo zwi ita uri hu dzule hu na khaedu ya u swikelela ṱhoḓea ya maḓi , nga nṱhani ha thaluso ya tshiko .
U ṋekedza tshumelo dza thikhedzo na ngeletshedzo kha minidzhere na zwiṱiriki maelana na mbuelo dza tshumelo .
Sa izwo vhunzhi ha vhathu vha sa shumi vhe vhaswa , ri tea u shumesa siani ḽa vhukando vhu fanaho na Tshumelo ya Lushaka ya Vhaswa na mvelaphanḓa ya vhabindudzi vhane vha vha vhaswa .
U FHAṰA TSHITSHAVHA TSHO BVELELAHO
Dzifeme dzo vhiga uri R183 biḽioni ya vhubindudzi uvhu yo no ralo u ṋetshedzwa kha thandela dzine dza vhuedza ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Maimo aya a nṱha a u tevhela mulayo a ita uri muvhuso u kone u ḓisa tshumelo dzine dza khwinisa matshilo a vhadzulapo vhawo .
Arali muṅwalisi a hana u tendela khumbelo , muiti wa khumbelo u ḓo ḓivhadzwa nga ha tsheo na uri ndi ngani khumbelo i songo tendelwa .
Fomo dzo nambatedzwaho dzi tea u ḓadzwa zwidodombedzwa zwoṱhe na uri dzi humiswe na bidi yaṋu .
4.8 Zwi tou vhofha uri musi hu tshi itwa nḓila dza u tandulula thaidzo dza khakhathi dzi kwamaho vhuloi , ri tea u lavhelesa thandululo dzo itwaho nga UN dzine dza shumana na mafhungo a zwa u lowa .
" Madalo a GP a sa fheli kha muṋetshedzi are kha netiweke fhedzi " i sumbedza uri vha nga shumisa tshumelo dza GP musi hu na ṱhoḓea tenda vha ya kha dokotela wavho o nangiwaho are kha netiweke .
U bveledza na u vhona u thoma u shumiswa ha pulane dza ndondolo ya vhuongi .
Mulanguli wa vhuṱoḓesi a re na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya data ya vhubveledzi ha ṅwedzi nga ṅwedzi na ha kotara nga kotara .
Vhaimeleli vha vhafumakadzi kha mivhuso yapo na ya mavunḓu vho engedzea .
Nga mulayo , vhe vha vhuya vha mala nahone mbingano ya fhela nga lufu kana ṱhalano , a vha tsha vha thanga ya murole .
Tshigwada itshi tsha vhathu tshi anzela dzula tsho sumbedzisa uri tshi tikedza nkhetheni mukene nga u ralo muthu afha u shumisa nga maanḓa vhudavhidzani ha ṱhogomelo .
1.6 vha ḓo rumelwa ṅangani kana kha vhaeletshedzi arali zwo tea ;
- Naa vha khou shumisa maanḓa maṱuku a muḓagasi kha dzithulusi na tshishumiswa , tsumbo , zwishumiswa zwine zwa shuma nga beṱiri kana nga sisṱeme dza maanḓa maṱuku ?
U itwa ha pulane yo Mveledziso yo Ṱanganelanaho ndi vhukoni ha muvhuso wapo .
1.2 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Komithi ya Dziminisiṱa dza Tshivhalo ( IMC ) u langula na u ṋetshedza maano a matshimbidzele a u dzudzanya na u fara Samithi ya Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso ya vhu 37 ya Mveledziso ya Zwitshavha Zwazwo zwa Tshipembe ha Afurika ( SADC ) ine ya ḓo farwa nga Ṱhangule 2017 .
Sa zwe zwa ombedzelwa : tsumbo kwao dza khamphasi ya yunivesithi dzi khou wana tshutshedzo .
ṱhanziela ya ndovhedzo arali i hone
Arali ri si na maḓi o linganaho mivhilini yashu , malaṱwa a mivhilini a nga si bve .
Ro fhedza miṅwaha minzhi ri tshi khou dzudzanyela Tshiphuga tsha Ḽifhasi .
Vhalani zwithu zwi re tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe .
Musi wa u shumiwa ha thandela idzi , vhadzulapo vha re hone zwino vha vhupo uhu vha anzela u siwa nnḓa nga nṱhani ha uri yuniti dza vhudzulo dze dza fhaṱiwa dzi a ḓura .
Arali vha tshi khou kuvhanganya TK fhedzi - thendelo a si ya ndeme , fhedzi PIC i no bva kha mufari wa nḓivho i a ṱoḓea
U shumisa girama kwayo u itela uri vhaṅwe vha tshi vhala vha pfesese zwe zwa ṅwalwa .
Bambiri ḽa therisano ḽi dzhiela nzhele khonadzeo ya u thoma tshikimu tsha ndiliso ya mupondwa Afrika Tshipembe na mandeithi wo ṱanḓavhuwaho wa khomishini wa u sedza hafhu u konḓelwa ha vhapondwa vha vhugevhenga kha sisteme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga nga u angaredza .
Mivhigo wa tshifhinganyana wa vhuraru nga ha masia a mulayo a elanaho na AIDS : khethululano zwikoloni .
Vhupfiwa ho fhiraho a ho ngo tou vha ha u humbulela kana ha mvumbo ya zwa pfunzo .
Luṱa lwa 1 Ḽi ṋetshedza munangudzo wa mafhungo ane a swikelelea ane a shumisea sa mbuno ya u thoma phurosese ya u pulana .
Ni dzhiele nṱha nḓila dza u paka , u fara na u tshimbidza thundu u thivhela u wa ha zwithu
Muaro wa u vhofholowa wa u tou funa u nga tea u thoma wa wana muhumbulo wa vhuvhili
Sambula dza vhege nga vhege dzi ḓo sumbedza uri u nga ri hu na vhushandukwa hu no sokou itea ya u khuvhangano i re fhasi na i re nṱha ya oksidzheni .
Ndi muthihi wa vhararu vha kha ḓi tshilaho kha Vhasengiswa vha Rivonia , na u ṱuṱuwedza lushaka u vha elelwa na u vha vhea dzithabeloni khathihi na muṱa wavho nga zwifhinga hezwi .
Tshi no mangadza kha zwoṱhe ndi uri Muhasho wo tsinya iṱo madzuloni a u dzhia vhuḓifhinduleli .
Nga nṱha ha u sa vha na tswikelelo ya bada , ri na khaedu malugana na u salela murahu ha ndondolo ya dzibada .
Sa tsumbo , vha nga ṱalutshedza nga muthihi uri ndi ngani vha afho .
U lugisela , u vhudzisa na u thoma u shumisa maitele a mukovho wo dzudzanywaho .
Vhuḓinekedzeli kha zwa poḽitiki vhu eliwa nga u sedzulusa tshelede yo shumiswaho malugana na u lwisa vhuaḓa , zwishumiswa kana maanḓa a mulayo ane zwiimiswa zwa u lwisa vhuaḓa zwa vha nao , vhathu vhane vha vha na maanḓa vho ḓiimisaho vha u lwisa vhuaḓa u bva kha u dzhenelela kha zwa poḽitiki na u shumisa mulayo nga nḓila i fanaho .
Arali i khou ṋekedzwa hu yone yo imelaho sibadela , hu ḓo shuma mbuelo ya sibadela
Naho zwo ralo , u sa gonyesa ha miholo , na u gonyisa mitengo ya muḓagasi zwi ḓo gonyisela nṱha mutsiko kha infḽesheni .
Mishumo iyi i khou tshimbidzwa nga vhathu vha vhuimo vhukene kana vhubvamurahu ha mirafho ?
4.3 . Khabinethe yo sumbedzisa u vhilaela hayo nga ha masiandaitwa a kwamaho murengi zwae , ho katelwa , ro topola kha zwinzhi , zwine zwa kwamana na u gonya ha mitengo lune vhabveledzi vha fhirisela u gonya kha sekithara ya vharengisi .
I lavhelesa ndango yavho ya guḽukhousu malofhani kha tshifhinga tsha miṅwedzi i fhiraho miraru .
U engedza kha ezwo , u kundelwa u wana vhavhuelwa avha zwi ita uri hu vhe na u timatima kha ndondolo ya dzifaela na u tevhela ha misi ha vhaṱanganedzi .
8.3 . U farwa ha avho vhanna zwi sumbedza u ri nḓila dza kutshimbidzele kwa zwithu dzi khou shuma zwavhuḓi kha u vhona u ri vhakandekanyaho mulayo vha khou livhanyiswa na wo nahone a huna muthu a re nṱha ha mulayo .
Ndi tshipuka tshifhio tshine na tshi funesa ?
Maḓadzisi a fhethu a ri vhudza uri ngafhi : nṱha , fhasi , fhano , fhaḽa , ngomu .
Mutukana u raha bola . Ṱari ḽa wa .
Thangiswaphanḓa idzi dzi ḓo vha murango wa u sima tshiṱirathedzhi na u topola thandela .
Muvhuso u ḓo dzudza mbekanyamaitele , ndaulo na ndangulo ya zwa masheleni kha mazhendedzi oṱhe maṋa .
Tsha vhuvhili , huna khwinisedzo dzo kumedzwaho kha Mulayo wa Mbuedzedzo ya Pfanelo dza Mavu wa 1994 , u itela u vulwa hafhu kha u ḓiswa ha mbilo dza mbuedzedzo , nga vhathu vho balelwaho u isa nga ḓuvha ḽa u vala ḽa dzi 31 Nyandavhusiku 1998 .
U dzhiiwa ha tshiṱoko zwo itwa u itela u ṱalusa mavhaka kha u kuvhanganya , na uri thesarasi yo dzudzanywa na u itwa .
Vhunzhi ha vhana vha bva miṱani ya vhashai lune vha si vhe na bugu dzavhuḓi ngaurali miḓini yavho .
Ngaha u ita khumbelo ya u renga mishonga nnḓa ya u haela zwifuwo
Ri dovha ra lambedza senthara dza mveledziso kha zwiimiswa zwashu zwa akhademiki .
Komiti dza Wadi ndi komiti dza ngelotshedzo dzine dzi nga ṋea themendelo kha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho wadi .
Izwi zwi amba uri zwiitisi zwa tsheo dza Minisṱa zwa u tendela kana u sa tendela thendelano na zwiitisi zwa tsheo nga vhalanguli vha u ṋetshedza kana u sa ṋetshedza thendelo zwi fanela u sumbedzwa nga nḓila ine ya sumbedza uri zwidodombedzwa zwo fanelaho zwoṱhe zwo dzhielwa nṱha .
Dzangano ḽa vhadzulapo na zwiṅwe na maṅwe madzangano a Vhafumakadzi ṱuṱuwedzwa uri vha swae maḓuvha aya a mishumo kha khaḽenda dzavho .
4.1 Khabinethe i ṱanganedza maCuba Maṱanu vhe vha vha vho farwa ngei US nga 1998 vha valelelwa vhutshinyi vhu fanaho na u vha tsevhi u itela u vhulaha .
A hu tou vha mbudziso kana mbudziso ya uri naa ri na tshiimo tsha mveledziso , ndi mbudziso ya uri tshiimo tsha mveledziso ndi tshifhio nahone arali iyi wekishopho i tshi nga kona u humela murahu ya humbula nga ha zwenezwo khamusi ya ita uri hu vhe na dziṅwe nyambedzano , khamusi i tshi khou tikedzwa nga TIPS kana kha iṅwe foramu ndi vhona u nga ri ḓo vha ri tshi khou tandulula thaidzo dzine dza vha dza ndeme dza mbilaelo dza Muvhuso ṋamusi .
9 . Vhathu vha shayesaho nahone vha re khomboni kha tshitshavha vha ḓo vhuelwa nga thandela ?
Fhedzi musi mafhungo a zwa ndayotewa a tshi katela mveledziso ya mulayo wa kale na kale , vhuimo hu a fhambana .
Ndi tama u vha fhulufhedzisa uri zwithu zwoṱhe zwi khou itwa nga vhorasaintsi kha ḽifhasi ḽoṱhe vha tshi khou shumisana na WHO i lingedza u bveledza khaelo .
Ri ḓo vhupfiwa ho wanaho nga kha matshimbidzelwe a vhudavhidzano uhu u maanḓafhadza tshiṱirathedzhi tsha kuhumbulele kwashu .
Muvhigo na mihumbulo zwe ya ṋetshedza nga ha mushumo na khaedu dze tshumelo dza vhutsireledzi , mazhendedzi a vhukombetshedzi ha mulayo na madavhi a muvhuso o teaho zwa ṱangana nadzo dzi ḓo thusa kha phindulo ya muvhuso .
Vha fanela u vha vha na zwikili zwa vhudavhidzani ha u amba na u ṅwala na u vha na vhusiki , vhubveledzi , u kona u ḓiḓowedza na u ṱuṱuwedzea nga maanḓa .
M & E dza pulane dza nyito dza wadi
Ri tea u vha na tshifhinga tsha u dzhia madalo kha fhethu na u vhambeda zwe ra wana kha mivhigo nga kotara .
U ṅwalisa na u ḽaisentsa vhahwali vha malaṱwa , fhethu ha u laṱela malaṱwa na zwileludzi zwa u langa malaṱwa ;
A si ṱhanzi dzoṱhe dzi lwalaho vhulwadze ha muhumbulo dzi si na vhukoni ha u ṱanziela - zwi bva kha tshikalo tsha vhulwadze .
Tshinyalelo yoṱhe kha muvhuso wa shango na vundu , tshikwama tsha tsireledzo ya matshilisano na zwiimiswa zwa tshitshavha zwo khethiwaho , zwi tshi katela tsudzuluso na thusedzo u ya kha mimasipala , mabindu kana zwiṅwe zwimiswa .
Madzhisiṱiraṱa na Vhahaṱuli vha vhidzwaho sa Vhadzulatshidulo , vha dzhia tsheo arali vhathu vho pomokwaho vha tshi nga valelwa kana u vhofhololwa musi vho lindela tsengo .
Vho sedza kha maraga ufhio ?
U ṅwala pharagirafu nthihi ( ya mitala miṱanu ) nga ha tshenzhemo yawe kana zwiitei , tsumbo , mafhungo a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Avha vhasidzana vho vha vho takala vhukuma musi thimu yavho i tshi
Khethekanyo ya Vunḓu ḽa Mpumalanga ya Khoro ya Dzikereke ya Afrika Tshipembe yo ita mushumo wa ndeme kha u ṋetshedza thikhedzo ya nyanyuwo na muyani , nga maanḓa nga tshifhinga tsha tsengo .
Vhukoni ha u kwengweledza na u ṱuṱuwedza .
Arali muvhigi asi mushumeli wa tshitshavha , ndi vhuḓifhinduleli ha Chief Social Worker wa Muhasho wa Mveledzisophan ḓa ya Tshitshavha u vhona uri mulandu u shuṅwa nga nḓila yone na u lavhelela muvhigo hu saathu u fhela vhege nṋa .
B U thivha nḓila ya vhusunzi .
Tshigwada tshiṱuku tsha tshitshavha
Muṱangano u ḓo sedzesa kha ṱhahelelo ya maḓi na tshanduko ya kilima .
Ro ni fha fhungoṱhoho ( muhumbulo muhulwane ) ḽine na nga thoma ngaḽo phara iyi .
A ro ngo tsireledzea kha muṅwe na muṅwe
Senthara ya vhugudisi zwazwino i vho ḓo vha yone fhethu huswa ha vhugudisi ha khomphiyutha hu tshi itelwa vhashumi vha re ngomu ha tshiṱiriki tshenetshi .
Muthu muṅwe na muṅwe u a ṋewa tshikhala tsha u sa ṱalusa dzina arali a tshi ṱoḓa u pota zwiito zwa vhufhuratshelede , vhuvhava na tshanḓanguvhoni , nahone arali vha pota nga ṋama , u ḓivhea kha we vha pota khae hu ḓo vha ha tshiphirini .
Fhedzi arali vhalanguli vha zwishumiswa hezwi na nyimele zwi songo dzudzanyea , zwi nga si kone u tou bvelela zwavhuḓi .
Nomboro ya Akhaunthu : R1 - 137 13SP1 na dzina ḽa fhethu ,
Ṋetshedzo ya maanḓa o ṋewaho kha vhashumi kha muhasho na ṱhalutshedzo ya mipimo na ndavhelelo dza vhatholi .
Ṱhoḓisiso ya u tea ha bindu : u linga u konadzea ha bindu ḽi re muhumbuloni wavho na / kana u shumisa zwitatamennde zwa masheleni zwa kale u itela u thusa kha u humbulela uri maitele a tshifhinga tshiḓaho a ḓo vha e a fhio hu u itela uri vhone vha kone u dzhia tsheo yo khwaṱhaho
Khabinethe i tamela mashudu muṱa uri vha wane ṋungo nga hetshi tshifhinga tshi konḓaho tsha zwililo .
U fara bugu nga nḓila yone na u fhenḓa masiaṱari nga nḓila yone .
Ndingo ya u sa lepalepa i tea u itiwa u itela u vhona u sa lepalepa ha mvelelo dza modeḽe uyu kha zwi no timatimisa kha pharimitha dza mvelelo na khumbulelwa dza modeḽe .
Wo vha u muhumbulo wa Afrika Tshipembe wa uri DDT i tea u shumiselwa kha zwa mutakalo fhedzi .
Naho vhunzhi ha mishumo isa sikwi thwii kha feme dza u ṱunḓela nnḓa , sekithara dzine dza vhambadzela ḽifhasi ḽoṱhe dzi na khonadzeo nnzhi ya u ṱuṱuwedza khamphani dzayo ṱhukhu dza hayani .
Kha vha ṋekedze ṋomboro ya vhuṋe kana nḓila iṅwe ya u ḓi ḓivhisa ya muraḓo .
Vhabveledzi Vha na vhuḓifhuleli ha u bveledza dziSTB na u vhona uri zwibogisi zwi khou fusha ṱhoḓea dzo vhewaho .
Kha ḽiga iḽi mupfumedzanyi u ramba zwigwada zwi re na dzangalelo uri zwi ambe nafhungo azwo .
Vhunzhi ha zwiimiswa zwa u fhisa malaṱwa a zwi swikeleli zwiṱandadi zwa dzitshaka kana zwi khou shumiswa nga nḓila i si yavhuḓi .
Ri tea u vha na tshumiso ya ṱhoḓisiso ya khwiṋe nahone yo ṱanḓavhuwaho u ya kha ṱhoḓea dza mafhungo a nnyi na nnyi .
Vhukhakhi ho fhedza ho ita uri vhakwameaho vhoṱhe vha sale vho dzhenisiwa kha dathabeisi ya eḽekhiṱhironiki ya nyanḓadzamafhungo .
Tshigwada itshi tshine mudzulatshidulo watsho ha vha Mufarisa Minisiṱa wa Ofisi ya Muphuresidennde tshi ṋetshedza luvhanḓe lwa maano kha vhadzhii vha tsheo muvhusoni , kha tshitshavha zwatsho na sekithara ya phuraivethe u ambedzana nga ha nyito yo ṱanganelaho ine ya ḓo ṱavhanyisa tshanduko kha nḓowetshumo iyi .
Mulayo u dovha wa thoma tshikwama tsha Vhushumisamupo , tshine masheleni oṱhe ane a bva kha thendelano dza u kovhekana mbuelo a fanela u badelwa khatsho , nahone tshine mbadelo dzoṱhe dza vhafaramikovhe dza ḓo itwa dzi tshi bva khatsho .
3.4 . Khabinethe yo tendela Mulayombisi wa Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Mafhungo o Ṱanganelanaho a Thekinoḽodzhi ya Vhudavhidzani ( ICT ) , une wa khou dzhena kha Mulayombisi u re thungo nga ha Vhudavhidzani ha ṱhingo ( 1996 ) na Tshumelo ya Poswo ( 1998 ) .
U ṱavhanyedzisa nḓisedzo ya dzinnḓu , hu khou khwiniswa pfananyo vhukati ha mavunḓu na mimasipala zwine zwi ṋetshedza vhunzhi ha themamveledziso .
U fhaṱa shango ḽine ḽa bveledza
( a ) phanḓa ha dzulo ḽa u tou thoma ḽa vhusimamilayo ha vunḓu nga murahu ha khetho dzi tevhelaho ; kana
Tshipikwa : U vhona uri hu na nḓisedzo i fulufhedzeaho ya maḓi u bva kha themamveledziso ya zwiko zwa maḓi a sa athu shumiswaho manzhi , kha nyimele dza khombo dzi ṱanganedzeaho , u swikela zwipikwa zwa ṱhoḓea dzi dzulaho dzi hone zwa Afrika Tshipembe .
I katela , ro topola kha zwinzhi , tsireledzo i vhonalaho ya zwishumiswa zwa nyukiḽia zwi tshi khou shumiswa hayani , u vhulunga na u endedza , na u tsireledzwa ha zwishumiswa na zwiimiswa zwa nyukiḽia u itela uri zwi songo tshinyadzwa .
Sa afha vha tshi zwi ḓivha uri Iraq yo bva nndwani , u bva kha vhuimawoga he ha ṱoḓa u tshinyadza themamveledziso na tshiṅwe na tshiṅwe zwenezwo ri khou fhaṱa tshiṅwe na tshiṅwe nga huswa .
U thetshelesa hu si na u dzhenelela hu tshi sumbedzwa u ṱhonifha muambi na u amba nga u sielisana .
Ri ḓo shumisana na vhashumisani u vhona uri hu ṱanganedzwa Mbekanyamushumo ya vhuvhili ya u Lwisa Tshanḓanguvhoni , na uri mbekanyamaitela ya kuitele ye ya tendelaniwa na mabindu i a itwa .
Vhubindudzi vhune ha khou tshila ha ndaka vhu fhiriselwa kha vhalangi vha tshikwama u ya nga nḓivho na vhukoni havho kha kiḽasi dziṅwe dza ndaka dzo laelwaho .
Zwo ḓi ralo , ḽeveḽe dza fhasi dza tshikili nga u angaredza khamusi zwi amba uri hu na ḽeveḽe ya tshikili ya fhasisa kha sia ḽa dzi ICT .
Khanedzano khulwane afha , zwenezwo , ndi ya uri zwigwada , sa tsumbo , zwine zwa bvelela kha zwitshavha , zwa tshizwinozwino zwi re na vhubindudzi zwi na sisiṱeme dzo bveledzwaho zwavhuḓi dza vhudavhidzani , ndi :
Zwo katelwa kha Gumofulu ḽa mbuelo ḽa Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho
Mulanguli wa IDP u ita mishumo yo fhambanaho nahone u na sethe dza mishumo na vhuḓifhinduleli kha IDP , zwine zwa vha khagala .
U eletshedza zwiimiswa zwa tshitshavha nga ha tshaka dzo fhambanaho dza thendelano dzine zwitshavha na mazhendedzi a mveledziso zwa nga pfana khadzo , kha ḽeveḽe yapo .
Netiweke na Tshumelo dza Vhutsireledzi ha Sisiṱeme ya Kushumele .
Kha vha elekanye nga vhubvo ha tshaka dzo fhambanaho dza data yavho .
Dziwe sisiṱeme dza u vhulunga dzine dza shumiswa kha zwa ndivho ya vhulimi dzi nga shuma kha zwa u vhulunga muṱambuluwo .
Maswikiswa a amba zwauri u ṋewa masheleni hu tea u ḓikumedzela kha u sedza u pfumbudzwa ha vhukoni ho fhambanaho .
Kha maṅwe masia , zwiimiswa zwa dzingu zwi nga ṋetshedza tshumelo zwo imela mimasipala i si na tshomedzo dzo linganaho , fhedzi izwi zwi tea u vha zwo rangwa phanḓa nga masipala u thivhela u nyadza vhuḓifhinduleli ha demokirasi ha nḓisedzo ya tshumelo .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa u thetshelesa na u amba ( orala na / kananḓowenḓowe )
1.3 . U thoma u shuma ha khwiṋiso hu ḓo ḓisa vhudziki vhuhulwane kha sekhithara na u bveledza tshikhala tsha zwa ikonomi nga kha tsiko ya zwikhala zwa mishumo nga mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa .
Mbuyelo yavho i nga rumelwa yo fhambana na mbadelo .
Vhaholi vha mindende vha tea u dzhiela nṱha maḓuvha ane vha hola ngao , ane a vha o ṅwalwa kha zwiḽipi zwa mundende wa datumu yo fhiraho , ya Ṱhafamuhwe 2017 .
Mbekanyamaitele iyi yo ṱanganelanaho ya ICT i toolola uri muvhuso u ḓo vhona uri sekithara i khou ita zwine ya kona u tshimbidza u khwinisa ikonomi na matshilisano o katelaho Afrika Tshipembe .
Musi zwi sa faneli u lengisa mathomo a mbekanyamushumo ya muhaelo nga u tou ralo , zwi ḓo kwama khetho ya khaelo na nḓila ya maṋetshedzele adzo .
Izwo zwa vhuya zwa itwa zwiṱandadi zwi nga vhewa na nyimele dza khovhakhombo kana khonadzeo ya hone i nga kalwa .
Zwikolo u fanela ḓivhadza vhabebi nga ha mbekanyamitele iyi na u themendela zwihulwane uri vhana vhoṱhe vha khou haelwa nga vhuḓalo .
Ndi ngani u tamba mitambo zwi zwavhuḓi kha nṋe Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho - awara 2 U khwaṱhisa ṱhoho na u linga - awara 4
1.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mugaganyagwama wa Tsireledzo ya Vharengi vha Dzinnḓu wa 2019 , kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Vha katele na mabammbiri a vhukuma kana khophi yo sethifaiwaho ya zwi tevhelaho :
U khwaṱhisa tsireledzo na vhutsireledzi ha zwamatshilisano mashango a Afrika a tea u dzhia maano o khethekanywaho a vha zwipiḓa zwivhili :
U dovha hafhu a si pfane nga maanḓa na u dzhena tshikolo .
Lutsingaḓanzhe lwa magabelo lu ḓo ṋea phaḓaladzo ya pfukiselo ya mufhiso ya vhulapfu vhuṅwe .
Muvhuso wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe , u tshi shumisana na muvhuso wa Riphabuḽiki ya Mozambique , i ḓo vha ṋemuṱa wa bembela ḽa tshihumbudzo ḽa anivesari ya vhu30 afho he bufho ḽa wela hone ngei Mbuzini , Mpumalanga nga ḽa 17 Tshimedzi 2016 .
Nḓivhadzo ya tshiofisi yo ṱanganedzwaho mafheloni a guvhangano yo sumbedzisa , vhukati ha maṅwe mafhungo , thikhedzo ya Adzhenda ya 2063 ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) na ndingedzo kha u engedzedza ṱhanganelo na mveledziso kha dzhango , hu tshi katelwa u thoma u shumiswa ha Thendelano kha Vhupo ha Mbambadzelano ha Mahala ha Dzhango ḽa Afrika .
Pulane iyi i ḓo iswa kha vhadzulapo nga nḓila i no fana na zwa pulane yo tendelwaho kha muhasho wo fhiraho nahone ho tou dzhiwa zwipiḓa zwiṅwe fhedzi u ita pulane ntswa .
U guda zwoṱhe zwine vha nga kona nga ha vhulwadze ha swigiri , ho katelwa na zwipikwa zwa dzilafho na uri vha nga vhona na u thivhela thaidzo hani .
Veḽosithi ya lutsingaḓanzhe ine ya ḓo vha na mvelelo kha nzimulo ya mathomo i swikeleaho .
Muvhuso wa demokirasi u tikedza pfanelo ya vhadzulapo ya u bvisela vhupfiwa havho khagala .
Wo randelwaho nga vhomakone u katelwa fhedzi arali wo rumelwa nga GP wa DSP nahone madalo o themendelwa u - Nyimele dza mishonga ya vhuṱungu
Vhakhantselara vha fanela u vhambedza themendelo dzi bvaho kha vhaofisiri dza ṱhoḓea na dzangalelo ḽa tshitshavha .
Fhethu ho raloho , kuitele ku no tshimbidza u phaḓaladzwa ha mimineraḽa na u bveledzwa ha zwithu zwa oganiki hune ha fhedza ho fhungudzwa , hu tea u khethekanyiwa .
A ri tsha tenda uri ndi mivhuso fhedzi ine ya nga bveledza ndondolo ya mutakalo ya maṱhakheni .
Vha ḓo tea u itwa ndigo ya maṱo tshiṱitshini tsha ndingo .
U ṱanganedza thandela ya rathandela , arali kha kuhumbulele kwa mutholi , i sa ṋetshedzi khombo iṅwe na iṅwe ya makwevho i sa ṱanganedzei , na uri fhedzi arali rathandela :
Afrika Tshipembe ḽo vhea phanḓa u vha khagala ha vhusimamilayo , data yo vuleaho , na u ṱanḓavhudza u shela mulenzhe ha tshitshavha uri hu katele madzangano a bvaho fhasi vhathuni na zwigwada tshayatsireledzo kha OGP .
Mulwadze u ḓo bva kha tshiimiswa itshi o fushea nga tshumelo ye a i wana na nga nḓila ye a lafhiwa ngayo .
Hu nga swikelelwa zwinzhi arali ha itwa mulayo muthihi une wa ḓo shumana na maitele ane a vhaisa a kwamaho vhuloi .
Mishumo minzhi vhukuma i ḓo sikwa kha sekhithara ya phuraivethe kha nḓowetshumo nnzhi musi ikonomi i tshi vhuelela .
1.3 . Mushumo u kati wa u fhaṱa vhudzulo ha tshifhinganyana hu tshi itelwa miṱa yo kwameaho kha mavu ane a vha a muvhuso e a ḓo wanala fhaḽa kha ḽa KwaZulu-Natal ane vhathu avho vha ḓo pfulutshela khao .
Saizwi komiti dza wadi dzi tshi shuma mushumo wa ndeme sa vhuṱumani vhukati ha zwitshavha na vhakhantseḽara , khetho kana u sikwa ha komiti dza wadi hu tea u itwa nga nḓila ya khwiṋesa yo teaho kha khoro iyo , tenda vhathu vhoṱhe vha dzhenelaho vha tendelana kha nḓila ine dza thomiwa ngayo .
tshimbidza nyambedzano vhukati ha muhumbeli wa thendelo , zwine zwa vha muṱoḓisisi na muṋetshedzi ;
Ndi a pfesesa uri ndi tea u ḓa na khamera ya didzhithaḽa i re na disiki yayo na zwi no tshimbila nayo .
Mbekanyamaitele i vhea maitele na zwikalo zwa vhashumi vha vhudavhidzani ha muvhuso .
Dziṅwe dza sisiṱeme dza eḽekiṱhironiki dzi shumiswaho nga Muhasho u bveledza mafhungo a kushumele dzo ṅwalwa afha fhasi :
I tea u vha i na maṅwalwa oṱhe o ṋetshedzwaho nga Rakhonṱhiraka Muhulwane khathihi na rekhodo dza nyolo , dizaini , matheriala o shumiswaho na maṅwe mafhungo a no fana nao a no elana na thandela yo fhelaho .
Zwiṅwe hafhu , mbekanyamushumo dza nzudzanyo ya tshivhumbeo tsha ikonomi dzo wisa ndangulo kha nyimele nnzhi , vhukoni ha zwa mulayo na zwa masheleni ha u livhana na malwadze mahulwane a zwipuka .
A i ṱanganedzi thundu na tshumelo twii dzine dza khou humiswa , sa zwine zwa nga lavhelelwa musi hu tshi rengwa kana kha zwathengiselano ;
Tshiṱirathedzhi tshiswa tsho ṱalusa zwi khagala zwipikwa zwo sedzesaho kha themamveledziso , tshumelo dza mutheo , vhuendi ha tshitshavha na ndangulo ya mupo .
Khoro i ḓo thusa nga u tikedza khamphani kha u sa dzudzanyea na u amba nḓila ya u wana murahu ikonomi .
Mveledziso ya mitengo ya thundu na ṱhuṱhuwedzo ya hone kha infḽesheni zwi ḓo lavheleswa kha mushumo wa tsenguluso tshifhingani tshi ḓaho .
Dziṅwe komiti kana miṱangano i ṱoḓa fhedzi tsheo dzo rekhodiwaho , miṅwe i nga ṱoḓa rekhodo yo dodombedzwaho ya nyambedzano .
Ndo ambesa nga ha mushumo wa ndeme une wa itwa nga Eskom kha ikonomi ya shango ḽashu khathihi na kha vhutshilo ha muAfrika Tshipembe muṅwe na muṅwe .
U ṋekedzwa kana u haniwa ha thendelo zwi kha tsheo ya muṋe wa webusaithi fhedzi , nahone hu nga vha na maga a lavheleswaho .
Arali i tshi ṋekedzwa sibadela kana yo imela u valelwa sibadela i ḓo badelwa u bva kha mbuelo dza sibadela
Kha tswikelelo ṱhukhu iṅwe na iṅwe , ri khou thoma u lwa na khaedu kha zwitshavha zwikene .
1.4 . Thandela dza dzinnḓu dza matshilisano na dzo fhungudzwaho mbadelo zwa zwino dzi wela fhasi ha wonoyu Mulayotibe , u itela u vhona uri vharengi vho tsireledziwa kha tshipiḓa hetshi tsha maraga wa zwa dzinnḓu .
Ndi ngoho , ri hulisa zwihulwane vhathomi na vhabveledzi vha Handspring hu si ri bono ḽavho fhedzi na u konḓelela fhedzi u shela mulenzhe ha nṱhesa kha vhubveledzi ha mvelele yapo he ha kunga mihumbulo ya ḽifhasi .
Ndivho dza mveledziso i dzulaho i hone i katela vhathu vha re na vhuholefhali .
Muhasho wo tevhedza ndaelo nga u thoma Komiti ya Tshayandaulo kha Mulingo ya Vundu u konanya ndangulo ya ndaulo yo bvaho nnḓa ha nḓila ya mulingo kha ḽevele ya tshikolo na tshiṱiriki .
23.8.2 Arali vhulanguli ha dzhia tsheo ya u ita ṱhoḓisiso nga mbilahelo , muitakhumbelo u ḓo wana luṅwalo lwa u muḓivhadza uri Vhulanguli ho dzhia tsheo ya ita ṱhoḓuluso .
4.5 Khabinethe i fhululedza tshigwada tsha Khirikhethe tsha Lushaka kha kutambele kwavho kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Khirikhethe na u vha tamela mashudu vhunga shango ḽoṱhe ḽi tshi ḓo vha ḽi khou vha tikedza zwenezwi thonamennde i khou tshimbila ngei Australia na New Zealand .
Zwa ndeme , Muraḓo Muhulwane a nga ḓi nanga sa nkhetheni kha khetho idzi .
U ḓadzisa kha zwenezwo , mapa iyo i dzulela u vha miṱukusa na mafhungo o pimea zwihulwane .
A hu na u sa fushea na huthihi hune ha nga swikisa kha tshinyadzo ya ndaka ya tshitshavha .
Mbekanyamushumo dza u thivhelwa zwiko zwa malaṱwa nga u ṱhaṱhekanya vhulaṱelamathukhwi kha ndingedzo dza mbuyedzedzamalaṱwa dzo no bvelelaho ndi nḓila yavhuḓi .
Nyambedzano dzo vha dzo lumbama , vhukati ha zwinzhi , kha Zwipikwa zwa Mveledziso i Yaho Phanḓa ( dziSDG ) ; tshanduko ya kilima ; zwa mulalo na vhutsireledzi na tshanduko dza UN , nga maanḓa tshanduko ya Khoro ya Vhutsireledzi ya UN .
Vha humbelwa u dzhiela nzhele uri vha tea u nambatedza thendelo yo tou ṅwalwaho ya muraḓo wa GEMS ya vhukuma kana khophi ine ya khou ṋewa Muḓisi wa mulandu , uri a ḓise khanedzano vhuimoni hawe kha heyi fomo .
2.3 . U haelwa ha vhashumi vha tsireledzo zwone zwi ḓo thoma nga Musumbuluwo , wa ḽa 5 Fulwana 2021 hune ha ḓo thomiwa nga miraḓo ya SAPS , nga Ḽavhuna , ḽa 8 Fulwana 2021 hu ḓo tevhela miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli ya ḽa Afrika Tshipembe .
Tshikhala tsha vhulimi ha dziḓoroboni tshi fanela u ṋetshedzwa nga u angaredza nga matungo a hugaledzwa , u itela uri zwi si thithise u bvela phanḓa ha faburiki ya dziḓoroboni .
Sa zwe zwa ḓivhadzwa kha SoNA yo fhiraho , muvhuso wo vhetshela thungo R100 biḽioni u i shumisa kha Tshikwama tsha Themamveledziso .
Arali vha vha tshi ṱoḓa thuso kana vha na dziṅwe mbudziso dza uri vha swikela hani mafhungo a wanalaho kha muṅwe muhasho kana tshiṅwe tshiimiswa tsha nnyi na nnyi , vha humbelwa u kwama mufarisa muofisiri wa mafhungo kana muofisiri wa mafhungo kha muhasho kana tshiimiswa tsha nnyi na nnyi tshi kwameaho .
Sa zwine muvhigo wa khomishini wa u thoma wa khou themendela ngaho , ri ḓo khwaṱhisa sisṱeme dza u tsireledza tsevhi , sa vhathu vhane vha vha vha ndeme kha nndwa ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa nahone vhane vha vhea matshilo avho khomboni khulwane nga u vhiga zwiito zwo khakheaho .
Modulu uyu wo ṅwalwa nga EISA
Bidi dzo lengaho dzi ḓo poswa murahu kha mubidi dzi songo vulwa .
U thoma u shumiswa ha Pulane dza Themamveledziso dzo Dzudzanyeaho khathihi na dziṅwe mbekanyamushumo dza lushaka zwi ḓo ṱoḓa uri Muhasho u ḓilugisele u vhona uri wo dzudzanyea zwavhuḓi , nahone u na vhukoni ho teaho ha u thoma u shuma .
Nomboro dzine dza tevhela dzi fanela , ngauralo , u vhaliwa sa khunyeledzo ya zwa masheleni ṱhukhu ine ya vha mikano ya mbekanyamitele yo fhambanaho ya ḓo i pfesesa .
Muhasho wa zwa Muno kana tshiṅwe tsha zwiimiswa zwa mulayo zwi elanaho na mafhungo a re nga ngomu kha saithi iyi , kana vhashumi vha Muhasho wa zwa Muno kana zwiimiswa izwo , a vha nga ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha tshinyalelo yo khetheaho , yo livhaho , ya tshiwo , ya masiandaitwa , kana ya ndaṱiso kana dziṅwe tshinyalelo dzifhio na dzifhio , hu nga vha nga nyito ya khonṱhiraka , mulayo , mulandu ( hu tshi katelwa u sa londa , ngeno hu si zwone fhedzi ) , kana zwi tshi elana na u shumiswa ha ḽiṅwalwa iḽi kana mafhungo .
Kanzhi mvelo ya mushumo wa vhueletshedzi i isa kha u bveledza pulane ya nyito .
Izwi ndi zwiteṅwa zwo ḓoweleaho zwine zwa wanala kha adzhenda
Tshiṅwe hafhu , nḓila ine fhethu ha tshiimiswa tshoṱhe ha nga wanala u itela u khwaṱhisa nyimele dza vhubindudzi idzi na u alusa u swikelea hadzo kha vhashumisi yo bulwa sa u shela mulenzhe huhulwane hune ndimana iyi ya nga ita u itela u pulana fhethu ha vhudzulo nga nḓila i bvelelaho .
Nga maṅwe maipfi , vhagudi kha vha ṋewe tshikhala tsha u ita zwithu nga vhone vhane , vha tendelwe vha tshi khakha , uri vhone vhane vha ḓikhakhulule nga vhone vhane murahu ha musi mugudisi a tshi nga dzhenelela .
Thikhedzo ya ndangulo i tea uri i vhonale nahone ndi zwa ndeme uri milandu yo ṱaluswaho i khou langwa nga u ṱavhanya nahone hu na u bvelela .
Vhulanguli hu ṋetshedza tsumbanḓila dza tshiṱirathedzhi dza nḓisedzo ya tshumelo dza mutakalo dzi sa nyeṱhi hu tshi shuma nḓisedzo dza tshumelo dza sibadela tsha senthraḽa ya mishumo tshidele .
Tshiṱori itshi tshi ṱoḓou fana kokotolo na tsha u thoma .
2.3 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Khonferentsi ya Vhudavhidzani ha Radio ha Ḽifhasi ( WRC-15 ) Milayo yo Fhelaho , Phalamenndeni u itela u khwaṱhisedzwa , u ya nga Tshiteṅwa 231 ( 2 ) tsha Ndayotewa .
Matshudeni a khou tea u fhindula dziṅwe dza mbudziso pfufhi dza ṱhoḓisiso ya ngudo nga ha ndangulo ya kushumele kwa vhone vhaṋe .
Ndi zwone , ṱhalutshedzo i nga nahone i lusa u ṱandavhudza zwidodombedzwa zwa nyimele zwine zwa nga swikisa kha u dzhia sia uho .
8.2 Khabinethe i humbela vhorabulasi vhoṱhe kha vhupo ho kwameaho uri vha ṱhogomele tshifhinga tshoṱhe na u vhiga tsumbadzwadze dziṅwe na dziṅwe dza vhulwadze kha zwifuwo zwavho .
Madalo a shishi a nnḓa ha Netiweke o fhimiwa u swika kha tshiwo tsha 1 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Musi Muphuresidennde vho rambiwa u dzhenela dzulo ḽihulwane ḽa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu , vha dzula kha rou ya phanḓa u ya kha tshanḓa tsha u ḽa tsha Mudzulatshidulo , kha tshidulo tsha Vhuphuresidennde tsho korwaho tshiphugaṱhalu khatsho .
Mugaganyagwama wa mashelelni ane a langwa nga nzulele
Vha na pfanelo dza u kuvhangana , u ita misumbedzo na u gwalaba nga mulalo .
Ndi zwa vhuṱhogwa uri tshivhumbeo na saizi ya muvhuso zwo lugela u swikelela ṱhoḓea dza vhathu na u khwaṱhisedza ṋetshedzo yo dzudzanywaho ya zwiko zwa tshitshavha .
U lavhelesa ndangulo ya vhufa kha zwo vhetshelwaho thungo .
Kḽorini i nga ṱaluswa sa yo linganelaho , i re hone , i shumaho kana yo salelaho .
Kha vha ḓivha hedzi : Arali vho tutshela mushumo : Arali vho ṱutshela mushumo wavho wa vhusaintsi tshifhingani tsha miṅwaha ya fumi , vha nga si tendelwe u ṅwalisa nga fhasi ha idzwi .
Sa dzema ḽo ḓoweleaho , vhadededzi ngei Northern Province , Eastern Cape na North West vha sielisana dzikiḽasirumu , vha funzela nnḓa , kana u shumisa fhethu hu si ha u funzela .
U swikelela izwi , yo ta yone iṋe kha masia aya a ndeme :
U dzudza zwitatisiṱika na rekhodo dza mishumo ya ḽaiburari .
U hwesa maanḓanḓivho , na u alusa u shumela khagala na vhuḓifhinduleli ha muvhuso wapo kha vhadzulapo vha henefho .
U vusuludzwa ha ḓorobo zwi ṋetshedza tshikhala tsha masia mararu a muvhuso kha u shumisana u itela u fhelisa vhushai na tshayo ya mushumo .
Mabulasi aya a wanala Kapa Vhubvaḓuvha , KwaZulu-Natal , Kapa Vhukovhela na Kapa Devhula .
mafhungo maṅwe na maṅwe kana maṅwalo ane a ṱoḓea malugana na ṱhoḓisiso .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho thola Phanele ya Vhueletshedzi uri i topole na u tshimbidza inthaviwu dza vhathu vho teaho u ṱanganedzwa vhane vha ḓo dzhia vhuimo ha u vha Ṱhoho ya Ndaulo ya Vhutshutshisi ha Lushaka .
Ndingo ya masiandaitwa a zwa mvelele na thusedzo dzi elanaho na nyito dza dziṅwe thandululo .
A hu na u dzudza maḓi na u nwelela zwiṱuku .
Nga mulandu wa u tou sedza u ya nga dzingu ḽa Gauteng , u shela mulenzhe lu pfeseseaho ha maṅwe mavundu hu nga vha ho pfukwa .
Zwi nga dzhia maḓuvha a sa fhiri 30 u shumana na khumbelo yavho .
Hedzi a si mvelelo dza u fhedzisela fhedzi hu tea u thomiwa therisano dza u swikelela thendelano kha mvelelo dzi kaleaho .
Vha ḓo lavhelelwa u bveledza maṅwalwa a khoso khathihi na bugu dza vhugudisi .
Arali vha na miṅwaha ya 12 kana u fhira , vha songo tsha dovha vha lindela !
Ṋamusi , ri khou ṋea zwifhiwa zwa manakanaka zwa vhabiki vhashu .
U fhaṱa thimu na zwikili zwa vhushaka zwo khwaṱhaho .
Vha dzhiele nzhele uri u sedzulusa mbilaelo hu a vhetshelwa tshifhinga .
Mbetshelwa i ḓo itwa ya u kovhiwa nga nḓila i linganaho ha thundu yo kuvhanganywaho musi ho no fheliswa vhushaka , na pfanelo ya u wana mukovhe wa ṅwana u bva kha mufarakani we a lovha a si na wiḽi .
Tsheo yo dzhiwaho nga vharangaphanḓa vhashu yo vha i yone na hone nga tshifhinga sa afha sa mivhuso miṱuku i songo khwaṱhaho fulufhelo ḽithihi ḽashu ḽa u tshila ḽi kha vhushela mulenzhe nga mashango manzhi .
Zwi a konadzea uri muthu a vhe na vhulwadze ha muṱana kana mutsiko zwi tshi khou itiswa nga zwithu zwi si na vhushaka na mushumo , fhedzi arali vha tshi shuma kha mushumo une wa kwama u hwala zwithu zwi lemelaho kana zwine zwa netisa , hu na khonadzeo khulwane ya uri mushumo wavho u nga nanisa nyimele yavho wa ita uri vha lwale nga maanḓa .
Musi muhwelelwa a tshi vhofhololwa , Muhasho wa Tshumelo ya zwa Vhululamisi u ḓo ṱhogomela uri muhwelelwa a re kha parole u a lavheleswa .
U sika mishumo , zwihulusa kha dzimiḽioni dza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha songo gudelaho , ndi khaedu khulusa ya ikonomi kha shango .
Tsha u thoma , zwe dzhele ya ṋamusi ya dizainiwa zwone zwo shanduka , u shandukela tshoṱhe .
Uri sekhithara ya u rumela zwivhambadzwa nnḓa i khou konḓelwa , migodi nga maanḓa , i tou vha khagala kha vhoṱhe .
Nyimele yo dovha ya ṱanganana mafhungo a uri tshiimiswa tsha muvhuso tsho vha tshi songo lambedzwa tshoṱhe , zwo bveledzaho uri hu vhe ha zwikhala zwinzhi .
Itsho tsho vha tshifhinga tshe ngatsho thekhinoḽodzhi yo bvelelaho , ine ṋamusi ya tou ḓibula , yo vha i sa ḓivhei .
A ri nga ḓo vhuya ra vha themendela na kathihi kha muhasho ufhio na ufhio , nahone muvhuso u tea u ṱutshela kule na u shuma na khamphani dzo raloho .
Zwi katela khethekanyo dzo vhalaho dza madzulo a u rennda , na u rennda dzirumu dzi re miḓini .
U sa dzika na mufhe maḓini zwi kwama u fhungudzea ha gesepfuḓi ya mvelo .
Ho sedzwa Milayo ya Tshikimu na u thivhelwa ha fomuḽari .
Khabinethe yo rumela milaedza ya u fhululedza na u tamela mashudu kha :
Mvelelo ndi dza uri ri fanela u ṱavhanya u wana u aluwa muyani he Kristo a ri hu anzela u ḓa na nyaluwo nga zwiṱuku nga zwiṱuku .
Thendelo i tea u wanala u bva kha vha u Vhulunga Zwiphugadupo zwa Muvhuso .
Thebuḽu i re afho fhasi u vha fha mutevhe wa thandela dza u londota ha u tsireledza dzi re kati .
10.1 Khabinethe i fhululedza vhoṱhe vho wanaho Oda dza Lushaka dza 2017 .
Tshigwada ho livhiswaho khatsho / tshishumelwa na ndivho ya Phurogireme ya Zwikili
Visitor's Centre i wanala kha Poswo ya kale ine zwino ya vha tshipiḓa tsha vhupo ha Phalamennde .
Ndi u sumbedza u humbulela iwe muṋe nga u sa ṱhonifha pfanelo na tshirunzi zwa vhafumakadzi na vhasidzanyana .
Migwalabo ya dzikhakhathi yo vha hone hafhu kha shango ḽashu kha vhege dzi si gathi dzo fhiraho .
Mukonṱiraka a nga ṱoḓiwa uri a ṋetshedze iṅwe ya kana tshumelo dzoṱhe dzi tevhelaho , hu tshi katelwa na tshumelo dzo engedzwaho , arali dzi hone , dzo bulwaho kha Nyimele dzo Khetheaho dza Bidi :
Naho zwo ralo , dziṅwe nḓila dza ndiliso dzine dza lwa na masiandaitwa o ṋaṋaho nahone a vhangaho lufu .
U khwinisa tshibugwana ( khethekanyo ya 14 ( 2 )
Muhasho wa Vhulimi u fara mutevhe wa zwimela zwo fhambanaho zwa ndeme zwa vhulimi , miroho na mitshelo .
Kha u ṱhavhiwa kana u vulea ha lukanda hu na malofha o kavhiwa nga HIV , kha vha fhe thusothanzi nga u ṱavhanyedza .
Arali vha sa koni , kana vha sa ṱoḓi , u shumisa tshidzidzivhadzi tshi re kha fomuḽari , vha nga tea u badela mbadelonyengedzedzwa kha tshithu ( tshine tsha ḓo vha tshi phesenthe ya mutengo wa tshidzidzivhadzi tshi siho kha fomuḽari ) kana u badela itshi tshithu u bva tshikwamani tshavho .
Vheani tshiḽai tsha vhurotho nṱha ha tshiṅwe .
U ṋetshedza na nḓisedzo dza tshomedzo dzoṱhe dzine dza khou ṱoḓea kha hei thandela ndi vhuḓifhinduleli ha Rakhonṱhiraka .
16.6. Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza Vho Ian McLeod , vhe u lovha havho ha vha ndozwo khulu kha bola ya milenzhe ya Afrika Tshipembe .
Ri nga bveledza zwiko zwashu zwa vhathu , u kovhekana thekhinoḽodzhi , u vhulunga na thengiso vhukati hashu .
Zwiṱaraṱa zwa vhuendedzi zwi vha zwo lugela vhuendi ha nnyi na nnyi ha bada dza henefho .
Muhasho u khou ṱuṱuwedza pfanelo dza vhalwadze khathihi na vhuḓifhinduleli havho ha mutakalo wavho vhone vhaṋe .
4.3 Mvelelo dzi khwaṱhisa mveledzwa kwao dza thusedzo ya muvhuso , nga maanḓa kha u khwinisa matshilo a vhana vha sa koni u ḓitsireledza na vha shayaho .
Vhalambedzwa vho sedza kha ngudo dzi elanaho na pfunzo , mutakalo , mupfuluwo , vhaswa na mishumo , zwiteṅwa zwa mveledzo dza matshilisano , vhana , ndondolo , mveledzo ya zwa vhulimi , na vhugevhenga na zwa mbeu .
Vhatholiwa vhoṱhe vha re kha Tshumelo ya Muvhuso vhane zwa zwino vha vha vha kha tshikalo tsha muholo tshi fanaho , fhedzi kha phakhedzhi ire nṱha ha iyo poswo yo itelwaho khungedzelo , vho vhofholowa u ita khumbelo .
Muṅwe mululamisi a nga si vhe na vhutevheleli ngeno miṅwe a tshi nga vha na vhutevheli .
Nga u shaya thasululo i re khagala i bvaho kha khoro , vhakhantseḽara vha wadi vho shumisa vhubveledzi havho , zwe zwa ḓisa zwiedziswa zwo fhambanaho zwine zwa si dzulele u tikedzwa nga tshitshavha tshapo .
DZHIELANI NṰHA : A huna na tshithihi tshi thivhelaho mutheli uri a dzhenise mbilahelo kha Mutsireledzi wa Tshitshavha ubva na mathomoni .
3.2.6 Mishumo na maanḓa a Komiti ya Wadi
5.1 Muphuresidennde Vho Jacob Zuma o ḓo amba kha u vulwa ha Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala ngei Phalamenndeni , Kapa nga ḽa 5 Ṱhafamuhwe 2015 ( ṋamusi ) .
Wa u thoma ndi mushumo wa u engedzedza na Microsoft na miṅwe kha nḓowetshumo ya softhiwee ye ya dzhia maitele a fanaho a u langa ndakatsikwa .
Khaedu ya kharikhuḽamu yo katela nahone i ṱoḓa ṱhoḓisiso dza tshifhinga tshoṱhe na mveledziso .
U bveledzisa vhuthihi vhukati ha Khomishini dza Afrika nga u ṱuṱuwedza vhushaka ha u ya kha bono ḽi fanaho nga ha ndaulo ya tshitshavha na ndangulo kha dzhango .
Lwa tshifhinga tshilapfu vhukuma nyambedzano nga ha , u itela na musi ho imelwa vhashumi vha bulasini yo vha hone .
Nga murahu ha ndingo na thendelo , Rakhonṱhiraka u ḓo linga sekhethe dzoṱhe Muinzhiniara a hone .
4.4 . Khabinethe i humbudza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe uri vha shumise maḓi nga nḓila yavhuḓi u itela uri ri kone u a shumisa na tshifhinga tshi ḓaho , vhunga hu tshi kha di vha na vhupo kha shango ḽashu hune ha vha na gomelelo .
Kha dimokirasi ya tshifhinga tshoṱhe , vhaimeleli vho khethwaho vha anzela u shumisa maanḓa .
Mashango a Afrika a ḓo wana tshifhinga tsha u shela mulenzhe na u sumbedza zwibveledzwa zwao zwine zwa ḓo vha na masiandoitwa avhudi kha mveledziso ya ikonomi ya sekithara ya aquaculture kha dzingu ḽa Afrika na Afrika Tshipembe .
Ndi mini tshi no vha kunga mutamboni uyu ?
Khabinethe i ta khuwelelo kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe uri vha tikedze fulo iḽi na u shumisa tshifhinga itshi kha u ḓivhisa zwitshavha na u ḽedzana na muvhuso kha u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhana na vhafumakadzi -
Ndi matsheloni na uri vho ṱanganedzwa kha mushumo wa nyeṱulo ya Nyanḓadzamafhungo ya Tshigwada tsha Sekithara dza Ikonomi , Mveledziso ya Mishumo na Themamveledziso ( ESEID ) .
Fhedziha , u ḓiṅwalisela hu khou ḓibvela phanḓa ngei ofisini dza IEC dzapo nga tshifhinga tsha awara dza mushumo u bva Musumbuluwo u swika Ḽavhuṱanu , u swikela rolo ya vhakhethi ya 2016 ya Khetho dza Masipala i tshi vala nga ḓuvha ḽiṅwe ha ḓo ḓivhadzwa ḓuvha ḽa u khetha .
Tshumisano ya Phuraivethe ya Tshitshavha i langiwa nga Milayo ya Vhufaragwama ha Lushaka sa ngona ya thengo nahone i nga fhasi ha thevhekano dzi konḓaho dza ndaulo na thendelo .
2 . U isa phanḓa na u shuma ha milayo i no shuma zwino
Zwiimiswa zwo vha zwi kha maga o fhambanaho zwi tshi ḓa kha risetshe .
U dzhenelela hune ha nga amba nga ha masia a mveledziso idzi hu ḓo dzhielwa nṱha nga maanḓa miṅwahani miraru i ḓaho .
Mbekanyamushumo yo livhiswa kha u dzhenisa , u tikedza na u ṱuṱuwedza vhathu vhaswa vhane vha vha kha buḓo ḽa vhutsila .
Hune havha na tshigwada tshithihi kana zwinzhi zwa muṱa zwa dzula zwoṱhe sa vhathu vhathihi vho dzudzanyeaho , avha vha vhidzwa u pfi wadi .
Tshenzhelo yo khetheaho yo ṋekedzwa kha u londa na u londota zwalo wa nndwa , tsireledzo ya zwithu zwa kale na maṅwalo ( u thivhela uri a zwi songo vhambadzelwa nnḓa ) , tsireledzo ya vhupo ha ngudo dza u tumbuka ha vhathu na mvelelo na vhupo ha ḓivhavhupo .
Mishumo ya tshitshavha , u fana na Phalamennde ya Vhafumakadzi na Phalamennde ya Vhaswa na yone i farelwa henefha .
Kha vha dalele ofisi ya tsini ya zwa badani
Ṱhanziela ya Thendel ya Muthelo ya SARS ya u thoma i re mulayoni
Atikili iyi i na mafhungo maambiwa ?
U itela vhungoho na u tsela fhasi uho , hu tea u vha na vhushaka ha vhukuma vhukati ha zwithu , vhukati ha u ḓiita tshiṱhavhelo hune muthu a khou humbelwa u hu ita na ndivho ya nnyi na nnyi zwine zwo sedza kha u zwi swikelela .
Khathihi fhedzi a mbo ṱavha mukosi nge awela ngomu dindini .
U shumisa u pomba kha rekhodo dzoṱhe dzo to ṅwaliwaho .
U bviswa ha vhathu vha welaho vhukati zwi re nṱha a zwo ngo buletshedzwa lwa tshiofisi .
Ndi ḓo sedza kha zwithu zwiṱanu zwa ndeme - pfunzo , mutakalo , u lwa na vhutshinyi , u sika mishumo yavhuḓi khathihi na mveledziso ya mahayani na tshanduko ya mavu .
Faela dza vhushaka ha muvhuso wo ṱanganelanaho
U engedza kha tshumiso ya zwishumiswa zwa mitambo na vhuḓimvumvusi nga ṅwaha .
Komiti ya zwa mutakalo na tsireledzo i nga kwamana na vhomakone vha tshi ṱoḓa tsivhudzo ?
U ḓikumedzela ho dovha ha pfaniwa na Singapore uri vha thuse Afrika Tshipembe nga mveledziso ya zwikili na u engedza tshivhalo tsha khoso dza vhupfumbudzi dza matshudeni vha Afrika Tshipembe dzine dza ṋetshedzwa fhasi ha Mbekanyamushumo ya Nyanḓano na Singapore .
Zwi tevhelaho zwi ḓo shuma sa themendelo dzo khwaṱhaho .
Saizwi nyendedzi dzo thomiwaho kha Khoudu dzi tshi dzheniswa kha nyito dza ḓuvha na ḓuvha kana dza vhege iṅwe na iṅwe , sekithara vha vhuḓithaubi na vhaimeleli vha muvhusi wa vhukati musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya , vha ḓo :
Kha tshumisano dza vhugudisi dzo dodombedzeaho , miraḓo ya komiti ya wadi yo sumbedzisa uri vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha vha dovholola mishumo .
Khumbelo ya u anganedzwa hayani ha vhalala
Thendelano iyi yo vhea mutheo wa Tshumelo ya Ndangulo ya Nṱha .
U bva tshe Afrika Tshipembe ḽa wina bidi ya u fara theḽesikoupu ya Square Kilometre Array ( SKA ) , ḽo tikwa nga vhafarani naḽo vha mashango a malo , ho no vha na mvelaphanḓa i vhonalaho kha u fhaṱa thandela khulwane dza saintsi na u kaṋa mbuelo dzayo .
Zwine milayo ya itiswa zwone
Khumbelo ya manweledzo a malwadze a phukha o vhigwaho Afrika Tshipembe halutshedzo
Khetho dzi nga vhuimeleli ha ndingano kha mashango oṱhe , nga nnḓani ha Chile .
Themamveledziso ntswa i khou ṋetshedzwa nga u angaredza hune mveledziso ntswa dza khou itwa kana hune nyaluwo ya muḓagasi wa vharengi vha re hone ya fhira khaphasithi ya netiweke ine ya vha hone .
Ho tendelanwa uri a hu na nḓila nthihi ine ya vha yone ya u sika maitele a u pulana vhushumisani , fhedzi ndingedzo na vhukhakhi na sedzulusa zwiṱori zwo bvelelaho zwi ṋeaho dziṅwe nyendedzi dzi shumaho .
Fhasi ha nyimele , mbekanyamushumo idzi dza vhufarakani dzo vha nungo dza u fulufhedzea dza u tandulula mafhungo mahulwane o sedzanaho na shango ḽashu .
Zwikili zwo raloho zwi tea u bveledza na u itwa zwa tshiofisi .
Hezwi zwi katela zwifhinga zwine muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo a vha dalela vho valelwa sibadela .
Ngeno , kha zwoṱhe , hu na dziṅwe tsumbo dza u tsela fhasi kha inifuḽesheni ya mitengo ya zwiḽiwa , na nga phimo ine zwiḽiwa zwa khou gonya ngayo .
Kha mashango manzhi ane a khou bvelela , heḽi ndi sia ḽo ḓadzwaho nga maraga wa tshitshavhani kha khethekanyo ya maraga wa khondomu .
Kha idzi nyimele , mabindu a Afurika Tshipembe a tea u humbula zwavhuḓi nga ha zwine a tea u bveledza , kha mimakete ifhio , nahone a tshi khou shumisa vhukoni vhufhio .
Dziṅwe tsumbo dza sisṱeme ndi idzo dza ndaulo ya milandu ya mapholisa , u ṅwaliswa ha dzigoloi , miholo ya ndondolo , ndindakhombo ya u sa shuma na sabusidi ya sekithara ya zwa dzinnḓu .
Vha nga wana mafhungo manzhi kha vhashumi vhone vhane .
Mbuletshedzo : U tiwa ha muṋetshedzi wa tshumelo u itela u ṋetshedza tshumelo ya ndangulo ya khombo na u ṋetshedza tshirathisi lwa tshifhinga tsha ṅwaha muthihi zwi vusuludzwaho nga ṅwaha u swika kha gumofulu ḽa miṅwaha miraru .
Vha ṱuṱuwedze u vha khagala - vha songo haṱula musi vhathu vha tshi bula mihumbulo yavho .
Muṅwe wa mishumo ya ndeme kha u ṋea tshanduko kha nzudzanyo ya mavu nga u angaredza na mbuedzedzo ya vhuṋe ha mavu nga tshivhumbeo tsha u vhulunga mavu , nga maanḓesa , ndi u vhona uri lutamo lwa muṅwe na muṅwe wa vhaiti vha mbilo lwo imelelwa na u tsireledzwa .
Mishumo wa komiti dza wadi kha ndaulo ya kushumele kwa masipala yo ṱanḓavhudzwa kha ndima i tevhelaho .
Zwiṱori zwoṱhezwoṱhe zwi na phara nahone phara iṅwe na iṅwe i amba nga ṱhoho yeneyo nthihi .
Khwaṱhisedzo ya Thandela na Thendelanonzwiwa ya Thandela zwo khunyeledzwa nahone zwa rumelwa u wana thendelo .
Hu tshi tevhela dzulo ḽa ndaṱiso , zwileludzi zwi nga langulwa fhedzi lwa tshifhinga tsho randelwaho nga tshiimiswa tsha u valela tshiṱokisini .
Ho dovha hafhu ha vha na nyaluwo khulwane yo vhonalaho kha tshivhalo tsha mabindu o redzhisiṱariwaho vhuponi uho .
Kha nyimele ya u bveledza hugaledzwa mulayo wa u sa tsha bvela phanḓa zwi amba ṱhuṱhuwedzo ya u tumuwa kha zwiṅwe zwipiḓa zwa sisiṱeme ya dziḓoroboni , u itela u swikelela dziṅwe mveledzwa .
Thandela ndi tshipiḓa tsha ndingo dza Muhasho dza u nyanyula u ṱanganedzwa ha zwibveledzwa zwa dzifiḽimu na u alusa mvelele ya u ya u vhona mimuvi kha tshitshavha .
U ya fhasi ha ikonomi ya ḽifhasi zwi ḓisa khombo khulwane kha ikonomi yashu ro lavhelesa u fhelelwa nga mishumo na vhuleme ha vhutshilo ha vhathu vhashu .
Phanele i ḓo engedza luvhilo lwa u thomiwa ha Tshipikwa tsha vhurathi tsha Mveledziso i Vhuedzaho ( maḓi o kunaho na vhuthathatshili ) , tshine tsho sedza nga huswa masiandoitwa a tshanduko ya kilima kha mutevheṱhanḓu wa maḓi .
Tshiimiswa tsha Mbambadzo ya Maḓi tshi ḓo bvela phanḓa na u thoma thandela dzi tevhelaho dza themamveledziso :
Vhuṅwaleli vhu tea u bvisa nḓivhadzo ya u fara muṱangano kha maḓuvha a sumbe u bva ḓuvha ḽe ha ṱanganedzwa khumbelo ya muṱangano .
Mmbi dza u ḓiṱama dzi songo dzhenelela kha mushumo wa vhutsireledzi wa mapholisa wo ḓoweleaho .
Mugaganyagwama u dovha wa katela ndiliso ya miraḓo , fhethu ha miraḓo , khathihi na mbadelo dzo fhiriselwaho kha mahoro a poḽitiki .
Vhafarisi Vhahulwane na Vhamaki Vhahulwane vho vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza dzibetshe dza mabambiri kha vhamaki .
Izwi zwo ita uri zwi konadzee u fhindula nyimele ya ikonomi ye ya vha i tshi khou tsela fhasi .
Kha vha zwi dzhiele nzhele : Vhathu vhane vha fusha ṱhoḓea zwavhuḓi dza zwa u eḓana kha zwa mushumo vha ṱuṱuwedzwa uri vha ite khumbelo ya mushumo saizwi Masipala u tshi khou ṱoḓa u swikelela zwipikwa zwa u eḓana mushumoni .
Vharumelazwivhambadzwa nnḓa vha Afrika Tshipembe vha tea u vhambedza na zwine Chile , muṋetshedzi wa ndeme wa mitshelo USA ḽine ḽa vha ḽone ḽine ḽa pikisana na Afrika Tshipembe , ḽa tea u badela ho sedza mbadelotiwa dza mithelo dza u rumela mitshelo USA .
U ya phanḓa , ri ḓo khwaṱhisedza u thoma u shumiswa ha pulane ya tshanduko ya pfunzo ya miṅwaha miraru .
Musi nndyo i si na ṱhuṱhuwedzo kha maṅwe malwadze , i na vhuṱumani ha tsini na maṅwe .
Ro ṱangana London , ra ambedzana nga ha mbudziso dza ndeme dza tshiṱirathedzhi na u tendelana kha mbudziso idzi dzoṱhe dza ndeme , zwavhuḓivhuḓi ra tendelana kha thendelano , kha muombano wa zwiṱhavhane , kha zwithu zwoṱhe .
Ndi ngani Mulayo wa Dzikhamphani u tshi zwi ita sa ṱhoḓea uri khamphani dza nnyi na nnyi dzi odithiwe ?
6.2. Muvhuso wo kona zwavhuḓi u pfukisela mbadelo dza mindende u bva kha Cash Paymaster Services ( CPS ) u ya nga ndaela ya Khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa .
U vhona uri hu na ndangulo ya zwiko ya vhukoni na u bveledza .
Ndi zwone , phindulo nthihi fhedzi u bva kha muvhuso u swika zwino yo tou vha ya u itela khaedu tshipiḓa tsha ndifho ya ndiliso nga muthu tshi re kha themendelo dza Khomishini .
Vhuaḓa , mugaganyagwama wa mbuedzedzo ya mavu u songo eḓanaho , khathihi na u ṱhahelelo ya vhukoni muvhusoni zwo bulwa sa zwi thivhelaho maitele a mbuedzedzo ya mavu .
Haya mafhungo haho hafha kha hetshi tshipiḓa .
Olani lu dzheneleleaho na tswikelelo uri i itee fhethu ha u dzhena hu vhonalaho .
Zwo leluwa kha muvhuso u laula vhathu vha sa humbuli
Kha ri ṅwale Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou zwi vhona .
U bukiwa ha Zwiimiswa zwa Khoro u itela madzangano a poḽotiki zwi bva kha thendelo nga Ṋeḓorobo .
U langa na u lavhelesa sisiṱeme na kuitele
Tshinwe tshitatamennde tshithihi tsho dzhiwaho kha ḽiṅwalwa ḽa nga ha khoniferentsi ya ḽifhasi ya saintsi malugana na u vula u dzhenela .
U khwaṱhisedza tshumelo nyangaredzi dzo khetheaho zwi bvela phanḓa kha maongelo a dzingu .
Mashango manzhi fhedzi hu si oṱhe o sedzulusa uri miṅwaha ya mulayo ine muthu a nga renga halwa ndi ya fumimalo .
U langa mbadelo na u dzudza hu na ndango yo khwaṱhaho ya zwishumiswa na mugaganyagwama kha muhasho .
U vhea iṱo ho teaho ha mbadelo dza thandela hu nga shumiswa u :
Vha vhudzise tshiimiswa tshone tshiṋe ( vha sedze zwidodombedzwa zwine vha vha kwama khazwo ) .
Mahoḽa ro ita zwo tshewaho nga SADC u thusa vhurangaphanḓa ha Zimbabwe u wana thandululo ya khaedu dza zwa poḽitiki dzine dza vha hone .
Mbetshelwa dza milayo iyi ya masipala dzi vha dzi tshi khou engedza kha na uri a dzi khou bvisa miṅwe milayo ine a khou kuḓana kana u fhambana na milayo iyi ya masipala .
Mbuelo dzi tou nga dzi khagala nahone dza ndeme kha u shandukisa mbonalo ya shango ḽa ikonomi dzashu .
Ndi zwifhio zwi konadzeaho nga u ṱavhanya ?
Vhadzheneli vha thengophikhisano vhane vha tama u ita mbilo zwi tshi elana na tshipikwa tsho tiwaho vha fanela u ḓadza tshipiḓa tsha fomo iyi .
Khonadzeo idzi dza mveledzwa dzi si dzavhuḓi dzi khou sedzuluswa fhedzi a dzi athu sumbedza nga nḓila yavhuḓi u swika zwino .
Mvelele dzine dza ḓo ḓadzisa , dzi katela u pfukisela zwikili u bva kha vhatambi , vhalanguli vha bola ya milenzhe , vhashumi vha vhomakone na vhaṅwe vha shelamulenzhe vho ḓidzhenisaho kha mveledziso ya bola ya mulenzhe kha vundu heḽi .
Thangelamulayotibe wa Muvhusowapo wa , 1998 ndi ḽiṅwalwa ḽa mbekanyamaitele ḽine ḽa thoma mutheo kha mveledziso ntswa ya sisiṱeme ya masipala .
Therisano dza tshigwada na Komiti ya Wadi kana zwigwada zwa u shuma lwa awara dzine dza fhira mbili .
Zwihuluhulu , vhuaḓa kha sisiṱeme yashu ya u renga ndi zwithu zwi ri vhilaedzaho vhukuma .
1.2 . Khwiniso dzo livhiswa kha u vhulunga pfanelo dza mivhuso dza u langa u ya nga lutambo lwa tshitshavha , na u linganyisa pfanelo na mishumo ya vhabindudzi na mivhuso .
Tsha ndeme , madzuloni a uri hu vhe boda dza malo dzi ṋeaho ngeletshedzo mveledziso ya tshiimiswa , hu ḓo vha na mbili fhedzi .
Tshivhalo tsha vhanameli vha ṱoḓaho vhuendi ha tshitshavha ndi khulwane kha maitele mathihi a u ṱoḓa pfanelo dza thungo .
Vha re na nḓivho ya sialala vha na pfanelo dza u kovhelwa dziṅwe dza mbuelo dzine dza nga wanala dzi tshi bva kha nḓivho iyi ( kha vha sedze kha ṰHUMETSHEDZO YA 3 ) .
Kha vha vhone uri tshigwada itsho tshi ita zwi tevhelaho : tshi kuvhanganya tsaino dza thikhedzo tshitshavhani tshi ṅwala mbekanyamaitele ya bindu tshi vhona uri hu vha na khetho dza dimokirasi dza miraḓo ya Bodo tshi dzhia tsheo ya uri tshirathisi tshi do vha ngafhi .
Kha mushumoitwa u tevhelaho hu shumiswa inthaviu dza vhathu vha re na ndeme kha u wana mihumbulo yavho siani ḽa thasululo dzine dza nga vha hone .
Zwishumiswa dza tsudzuluwo dzo fhambanaho na zwiengedzwa ( saizi na tshaka zwo fhambanaho ) zwi tea u vha tsini hu u itela u lingedza mulwadze .
Zwenezwo , kiḽoso iyi i dzinginya uri ndi mahoro o ḓiṅwalisaho fhedzi ane a ḓo tendelwa u dzhenelela kha dzikhetho dza masipala .
A huna mafhungo a re hone nga ha mbuelo ya tsireledzo kana ṱhanziela ya u vhora magwedzho mararu .
Tsho vha tshi tshi khou shuma sa tshipiḓa tsha ndeme tsha Muhasho hu na u khethekanywa huṱuku nga maanḓa ha mishumo u bva kha Tshikwama Tshihulwane tsha Muhasho .
Kha fhungo ḽa tshenzhemo ya mushumoni , Minista vho humbela vhatholi uri vha ṋetshedze zwikhala zwa vhugudisi zwa mushumoni .
Khwiniso idzi dzi ḓo dovha khwaṱhisedza uri malwadze a muhumbulo a topolwa nga u ṱavhanya na u lafhiwa .
I nga dovha ya ṱuṱuwedza vhashumi uri vha vhulunge tshelede nga u ḓiimisela nga hune vha kona , vha tshi ḓivha uri a vha nga ḓo xetshelwa nga tshelede arali mbulungo ya tshelede vha sa vhe yavhuḓi , nga nnḓa ha musi khetho dza mbulungo ya tshelede dza vha dzo elwa nga maanḓa .
Komiti ya Mazhakanḓila a Tshilaho i khou rangwa phanḓa nga Vho Welcome Msomi vha tshi khou shumisana na ḽizhakanḓila ḽa muzika Vho Letta Mbulu , sa Mufarisa Mudzulatshidulo .
Maitele aya a fanela u tendelwa uri a itee .
Pfanelo dziṅwe na dziṅwe dzi songo bviselwaho khagala hafha dzo vhulungwa
Ri songo tendela nyofho dzi tshi ri ima phanḓa .
Ho vhumbiwa zwigwada zwa Phanele u itela u haseledza nga ha mbilaelo .
U bveledzwa ha mushumo uyu hu tea u katela magudiswa a thero yeneyo na u katela mishumo yo fhambanaho i thusedzaho u wana nḓivho ya yeneyo thero .
Mbadelo dza mbilo dzo ṱanganedzwaho u bva kha vhaṋetshedzi vha ndindakhombo vha nga nnḓa dzi shumiswa ho ṱanganyelwa nyengedzedzo kana ndozwo kha u laṱwa ha ndaka yo tshinyalaho nahone zwi ṅwalwa kha Tshiṱatamennde tsha Masheleni tsha Nḓivhamashumele .
Zwihulwane , tshiṱhavhane tshihulwanesa tshine lushaka kana dzingu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi nga vha nazwo kha u lwela u mveledziso ndi mulalo .
Naho zwo ralo , ho ṋewa uri demokhrasi yashu i kha ḓi vha ntswa hani , tshifhinga itshi ndi tsha ndeme .
Maini u ḓo thola vhathu vha 3000 kha mushumo wa u fhaṱa na vhathu vha 700 kha mushumo wa tshoṱhe .
A zwi tou vha khagala uri tshanduko dzo vhonalaho kha phatheni dza kunwele kha ḽa Sweden dzo vha mvelelo dzo livhaho dza huṅwe u dzhenelela ha u lwa na u shumiswa lwo kalulaho .
u na misipha kana ndi musekene
Makumedzwa nga Muhasho kha zwi tevhelaho :
Kha vha ḓadze fomo iyo .
Ndi tshi khunyeledza , arali roṱhe ri tshi nga elekanya nga u vhulunga muḓagasi , ri nga kona u fhungudza u shumiseswa ha zwivhaswa .
Sa tshipiḓa tsha heḽi fulo , Muhasho wa Muvhuso wa Tshumisano na zwa Sialala ( Cogta ) wo vhofholola vhaofisiri vha Thekhiniki vha Masipala vha 150 u ya kha mimasipala nga vhuphara uri vha vhe tshipiḓa tsha fulo heḽi ḽa u kulumaga khathihi na u tikedza mimasipala kha ṅwaha woṱhe .
Buraketse dza tsimbi dzo gaḽivenaiziwa a dzo ngo tendelwa .
1.3 Mulayotibe wa NHI u ṋetshedza mathomo a Tshikwama tsha NHI sa tshiimiswa tsha muvhuso tshi vhigaho kha Minista wa Mutakalo .
Nnḓu ya vhathu vhane vha hola miholo ya fhasi kana nnḓu dzine dza tou hirisiwa dzi ḓo thoṅwa u itela ndivho iyi .
Hezwi ndi ndingedzo dza u ṱuṱula dzangalelo kha vhagudi uri vha gude vha tshi ya phanḓa nga vhone vhane .
Hezwi ngamaanḓa-maanḓa ndi zwibveledzwa zwe ra ḓifhelwa nga u dzhia zwivhuya khazwo ri tshi khou vhambedza kana u ṱaṱisana na vha khaedu vhashu u bva kha mashango ayo .
Mbuelo dza vhuimana ( zwibadela zwa nnyi na nnyi na zwa phuraivethe zwo tiwaho )
Ndayotewa i vhea ṱhoḓea mbili dza ndeme dza u ita milayo ya masipala .
thengiselano ya tshiendisi ,
6.7.5.1 Khothe dza sialala a dzo ngo tea u ṋea tshigwevho tsha u dzula tshiṱokisini kana tsho fhahewaho .
nomboro ya khoudu u bva kha
Khoro , fhedzi , i tea milayo ya u khetha miraḓo ya Komiti dza Wadi .
Phalamennde i na komiti dzi fanaho na Komiti ya u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi ya Vhafumakadzi , Vhaswa , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali ya Buthano ḽa Lushaka na Komiti ya u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi ya Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali ya Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu , dzine dza lusa u shuma na mafhungo a vhaswa .
Muvhuso wo humbelwaho u khou tendelana na thiransifee , tenda ha tevhedzwa themendelo dzine Muvhuso na Khothe zwa tendelana .
Muthu a nga lavhelela uri mashango are na ṱhoḓea dza fhasi a ḓo vha na tshivhalo tshihulwane tsha vhadededzi vha fushaho ṱhoḓea dzao , ngeno zwi songo ralo .
Kunwele kwa zwipiriṱi zwo vhona na maitele o vanganaho , hu na khonadzeo ya tshiimeli vhukati tshaka dzo fhambanaho dza zwipiriṱi zwo vhanga u wa ha kunwele nga muthu kwa burendi musi kunwele kwa wisiki na zwiṅwe zwipiriṱi zwo gonya .
Nḓila i'nwe ine tshitshavha tshi nga i shumisa uri tshi pfiwe ndi u ' netshedza vhupfiwa kha Komiti dza Buthano ḽa Lushaka , Komiti dza Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu kana kha Komitiṱhanganelo .
3.2 . Khabinethe i takadzwa hafhu nga mvelaphanḓa yo itwaho nga Komiti ya Dziminista ine Minista wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi Vho Ronald Lamula vha vha mudzulatshidulo wayo .
Masia a ndavhelelo o fhambanaho a a fhambana , na ngoho , hu si nga kha u ṱalukanya zwinzhi kana zwiṱuku , fhedzi na nga kha vhungomu hao .
4 . Fomo dzo ḓadzwaho na zwidodombedzwa zwa u tikedza zwi tea u rumelwa ngafhi ?
Thendelano ya pulane ya matshilisano yo ṱhaphudzwaho i fanela u fhira zwa migodi na u langula u tsa ha sekhithara .
Vhadzuli vha vhupo ha mahayani vha ḓo ḓifhelwa nga tshumelo dza matshilisano na themamveledziso dzi fanaho na dza vhuponi ha dziḓoroboni .
Ri tshi kha ḓi zwi humbula roṱhe , Pfano iyi i ṋetshedza maga a u thoma u shuma a rathi .
Vhavhuelwa vha zwino vhoṱhe vha tshikimu a vha tei u ita khumbelo .
Muvhigo u ḓo swikiswa kha Tshigwada tsha Mushumo nga ha Tshanḓanguvhoni tsha OECD .
Khoudu iyi i ḓo dovha hafhu ya ita uri hu vhe na mveledziso ya tshiimiswa tshine tsha ḓo bveledza vhaṋetshedzi vha tshumelo dza zwa mulayo vho pfumbudzwaho nga nḓila yavhuḓi nahone vha re na vhukoni .
U ṱalusa na u swikelela ṱhoḓea dza Mafhungo a Nnyi na nnyi na Mafhungo a Muvhuso .
Vhashumi vha tea u pfumbudzwa kha zwitevhelaho :
Girafu i re kha bammbiri ḽa u shumela ḽa 11 i na mafhungomatsivhudzi ane a ḓo ni thusa u ṅwala phara yaṋu .
4.63 Tshi tevhelaho u vhudzisa uhu hu ṱoḓa uri muthu a humbule nga u lingana ha vhushaka vhukati ha phungudzelo na ndivho .
Ngauralo hezwi zwi amba uri u tiwa ha mithelo zwi tea u sedza zwiṱuṱuwedzi zwiṅwe na zwiṅwe zwi si zwavhuḓi zwine zwa nga vhaisa vha vhugembuḽi huṱuku .
Ndi nḓila yo teaho ya u shumisa maḓi , na u sa vha khombo zwiṱuku kha vhupo .
Ndi tshishumiswa tsha u pulana Afrika Tshipembe tshine tsha ṱhaḓula nga u ṋetshedza nḓila kha madzhenele a shango kha mveledziso ya vhaswa .
Minista vha tea u ṋea ḽaisentsi kha mishumo ine tshitshavha kana zwitshavha zwi nga isa phanḓa nayo fhasi ha thendelano ya zwa maḓaka a tshitshavha .
Hu ḓo vha na Tsengo ?
5.8. Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe u nanga vhathu vhane vha ḓo pfufhiwa nga Pfufho dza Lushaka dza 2016 , dzine dza vha pfufho dza nṱhesa dzine Afrika Tshipembe ḽa ṋea vhadzulapo vhaḽo na vhabvannḓa vha dzitshakhatshakha vha ndeme vho shelaho mulenzhe kha u ṱuṱuwedza demokirasi na vho itaho zwivhuya zwa ndeme kha u khwinisa matshilo a maAfrika Tshipembe .
Minisiṱa wa Gwama vha ḓo ṱangana na Bodo i kha ḓi bvaho u tholwa uri vha vha ṋetshedze sia ḽa kushumile nga nḓila ine vhafaramikovhe vha zwi vhonisa zwone .
Ngauralo , ndi khou ri , hu nga si vhuye ha vha na vhupfumedzani arali hu sa khou katelwa na avho vhe vha vha zwipondwa .
U elelwa na u vhala maipfi o ṅwaliwaho nga u tou pomba .
Tsumbadwadze na khombo ya swigiri ya fhasi malofhani
Nga u ralo , musi ri tshi dzudzanya nga huswa Muhasho , u vhekanya mbekanyamaitele ; u sedzulusa kushumele kwashu , ro ita nga u ralo ri tshi tevhela tshipikwa itshi .
Zwa u dzhenelelwa ha muvhuso nga vhathu vha nnḓa zwo vha na masiandaitwa a re khagala nahone a vhavhaho kha matshilo a vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe , fhedzi nga maanḓa kha avho vho shaesaho khathihi na miraḓo ya zwitshavha zwashu i songo tsireledzeaho .
Kha ndugiselo dza ḽikumedzwa iḽi lweṱoḽweṱo lwa tshikimu tsha dzilafho lu ḓo litsha u tendelwa sa lwa mbuelo nyengedzedzwa dzi sa theliswi .
Ndalukanyo ya nṱha ha vhatelwadigirii i ḓo engedza ndeme .
Hu na zwiṅwe zwine vha nga ita nga hazwo ?
Tsumbamaitele dzo Khwaṱhaho dza Mupo dzo lavhelesa kha zwithu zwiraru zwa ndeme zwi tevhelaho khathihi na masiandaitwa kha mupo :
Ndi zwithu zwiṱukuṱuku lune ra si kone u zwi vhona .
U shumisa maitele a u ṅwala ( u ita mvetamveto , u ṅwala , u vhalulula ( editha ) na u anḓadza ) .
Vha na pfanelo ya u dzhena na u tutshela Riphabuliki nga lutamo lwavho .
Madzangano o fhambanaho o ḓiimisaho nga oṱhe , hune vhanzhi hao a vha a u tou ḓiṋetshedzela , na one a ṋetshedza tshumelo dza ndeme dza zwa mutakalo .
Arali muthu a re na ndango ya tshiendedzi kana tshipuka a hana u tshi isa fhethu , muofisiri wa maḓaka a nga ita nga u ralo .
Hezwi zwi ḓo konisa vhadzhiatsheo u pfesesa u khetha ho fhambanaho hune vha nga hu ita na u dzhia tsheo yo ḓivhadzwaho nga ha uri vha nga themendela kana vha hana ḽikumedzwa .
Khabinethe i ombedzela uri masheleni na zwiko zwe zwa shumiswa u vhuedzedza zwikolo zwo tshinyadzwaho o vha o telwa dzhiṅwe mbekanyamushumo .
Phikhokho ya tshisadzi i pfi mini ?
3.2 . Khabinethe i ṱangana na Muphuresidennde Vho Zuma kha u isa ndiliso kha miṱa , khonani na vhatambi vhoṱhe vha bola ya milenzhe kha u lovha ha mutambi wa kale wa Bafana Bafana ane a vha ḽizhakanḓila John " Shoes " Moshoeu we a vhulungwa nga Musumbuluwo wa dzi 27 Lambamai 2015 .
U vhea maipfi are na mibvumo ino elana fhethu huthihi ( kha muṱa muthihi ) .
Hu na nyimele dzine masipala a nga pfa uri madzuloni a u ṋetshedza tshumelo nga nḓila yo fhambanaho vha nga tou hira muthu ( muṋetshedza tshumelo ) uri a zwi ite .
Ambani nga zwipiḓa zwo fhambananaho zwa zwikhokhonono .
Fhedzi , mulayo u ṋeaho u ṱanganedzwa tshoṱhe kha mbingano idzo a u ho , hu na mvelelo ya uri u sa lingana hu hulwane na vhukonḓi zwi bvaho kha u sa ṱanganedzwa ha mbingano dza Tshiisilamu zwi kha ḓi vha hone .
Mupondiwa u tea u kwama mapholisa nga u rwela lutingo kha 10111 kana nga u ya tshiṱitshini tsha mapholisa tsha tsini u vhiga mulandu .
Nungo dza Afrika Tshipembe dza u bveledza muhaelo dzo ṱangana na u khoḓa ha dzitshaka .
U dzhenelela nga tshitshavha kha maitele a munanguludzo wa thandela zwi tendela vhadzheneleli kha mbekanyamushumo uri vha vhe na lutamo na u dzhia vhuṋe ha thandela dza tsireledzo ya zwiḽiwa .
U tevhelwa ha mbekanyamaitele iyi nthihi yo sedzaho sia ḽithihi kha maṅwe mashango a dzingu zwo ita uri hu vhe na dzangano ḽi hanedzaho .
Foramu ya Ikonomi ya Afurika ndi dzangano ḽi ḓilangaho ḽa dzitshakhatshakha ḽo ḓiimiselaho u khwinisa tshiimo tsha ḽifhasi nga u shumisa vharangaphanḓa vha mabindu , poḽitiki , akhademi na vhaṅwe vha tshitshavha u nea tshivhumbeo tshiswa tsha mbekanyamushumo dza ḽifhasi , dzingu na nḓowetshumo .
1.14 muṅwe wa vhashumi vha khothe u ḓo vha ḓivhadza uri vha tea u badelwa tshelede ya u tshimbila vha tshi ya khothe na dziṅwe tshinyalelo dza tshifhinga tshe vha tshi fhedza khothe vha tshi khou ṋea vhuṱanzi ; nahone vha ḓo vha ṋea mafhungo malugana na u ita mbilo dza tshinyalelo dzenedzo kana u vha thusa malugana na zwenezwo .
U thivhelwa ha u fela hao na u fhelela ndi ha ndeme nga maanḓa .
Honeha , mvelo ya mobaiḽi ya mushumo wa u fhaṱa zwi i amba uri vhashumi vha dzulela u pfuluswa mahayani na miṱani yavho na u ita uri vha vhe khomboni kha mutsiko wa matshilisano .
Kha topola mavhaka na u ita ṱhoḓisiso u itela u khwaṱhisedza maitele a Vhupulani a Tshiṱirathedzhi a Muhasho .
Sa zwe zwa vhonala u thomani , vhashumi zwavho kanzhi vho shulula mathukhwi a ndondolo ya mutakalo u bva kha bege tswuku u ya kha bege ntswu dza masipala musi vha khou ḓiita zwa u kulumaga .
Kha Physical Sciences vhatshisadzini vho shuma khwine u fhira vhatshinnani , honeha kushumele kwa vhatshinnani ku dzulela u sa tou shanduka lu vhonalaho ngeno kwa vhatshisadzini kwo khwinisea .
Vha ye kha senthara ya ndingo ya u reila na fomo yavho ya ṱhanziela ya Mutakalo ( MC ) vha vhaledze datumu .
Miṱangano ya nnyi na nnyi : muvhigo ya madziginywa a mugaganyagwama
Vhurangeli ha u bveledza na u engedza khwiniso ya kushumele zwikoloni vhu katela zwi tevhelaho :
Hu na zwiitisi zwinzhi zwa khombekhombe u fhira zwi si zwa khombekhombe .
Gumofulu ḽa R7 350 nga muundiwa kha miṅwaha mivhili ( zwo fheliswa ) *
Ndo guda zwithu zwinzhi kha Zwikili zwa Vhutshilo .
Sa zwe zwa vhisa zwone kha zwiwo zwo fhambanaho , nnḓu yo ḓo tswelwa khevhele dzoṱhe dza muḓagasi , zwa u vulela maḓi kha bommbi dza maḓi khathihi na zwiṅwe zwinzhi zwine zwa rengisea sa tsimbi .
Mvelelo dza vhulavhelesi kha mbuno dzi re afho nṱha u swika zwino dzo sumbedza vhuhone ha tshikafhadzo ya malaṱwa kha maḓi musi mvelelo dza u saukanya khemikhala dzi kha ḽevele i ṱanganedzeaho .
Hafhu , u sumbedzisa uri ndi ndeme ifhio ine ya vha nayo zwa vhukuma , arali i hone .
Wo randelwaho nga vhomakone u katelwa fhedzi arali wo rumelwa nga GP wa DSP nahone madalo o themendelwa u - Nyimele dza mishonga ya vhuṱungu
U bveledza vhuḓifhinduleli sa zhendedzi ḽi re phanḓa u ya nga Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Vhupo ya Afrika Tshipembe .
U bveledza mbekanyamaitele ya ndangulo a zwiko zwa Vhathu , ndayo , na milayo ya muvhuso wa lushaka na wa vundu khathihi na themamveledziso yone ya ICT hu na ndivho ya u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Ndaka ya u shuma ya khoro i hiriwa nga rakhonṱhiraka u itela u kona u shuma mushumo .
Muya wa vhudzula wo vhudzula lwe na miri ya nga i sa phaḓuwa .
Vha ṱangana musi zwo tea , hone luthihi kha miṅwedzi miraru .
" Mulayo " zwi amba Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Tswikelelo ya Mafhungo wa 2000 ( Mulayo wa vhu 2 2000 ) .
Makole fhaḽa na fhaḽa Mvula
1.3 . Mugaganyagwama uyu wo sumbedzisa vhuḓiimiseli ha muvhuso kha zwa kushumisele kwavhuḓi kwa masheleni khathihi na zwa u bvela phanḓa na ndangulo yavhuḓi ya ikonomi , hu tshi katelwa na ndivho khulwane ya u ṋetshedza masheleni kha mbekanyamushumo dza ndeme dzine dza ṋea thikhedzo ya zwa matshilisano na ikonomi kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhane a vha shaya .
Kha vha ṱalutshedze khethekanyo tharu dza masipala , vha humbele vha shelaho mulenzhe uri vha wane khethekanyo ine masipala wavho wa wela khayo .
Gerani zwikhokhonono zwi re kha siaṱari ḽa zwigeriwa nga murahu ha bugu .
Thasiki 1 Komiti dza Wadi dzi nga ṱuṱuwedza hani Vhupulani ha Mveledziso ya Tshifhinganyana ya Lushaka ?
I kuvhanganya mafhungo nga nḓila ya u tou amba hune ha katelwa miraḓo mihulwane ya tshitshavha kha phurosese ya u pulana , ngeno miraḓo miṱuku ya tshitshavha I tshi nga guda khazwo .
Nnḓu ya Vhurangaphanḓa ha Sialala i ḓo vha vhashumisani vha ndeme kha u bvelela ha tshiṱirathedzhi tshashu tsha mveledziso ya mahayani .
Maitele a zwine zwa khou bvelela kha IRP a linganya tshivhalo tsha zwipikwa u itela tsireledzo ya nḓisedzo u itela u fhungudza mbadelo dza muḓagasi , u ṱuṱuwedza u sika mishumo , u fhungudza masiandoitwa mavhi kha mupo , u fhungudza tshumiso ya maḓi na u fhambanya zwiko zwa nḓisedzo .
Zwazwino , Masipala u na Tshikimu tsha Tshumiso ya Mavu u itela u langa mveledziso ya mavu na tshumiso ya mavu kha vhupo ha masipala hoṱhe .
U sasaladzwa ha vharangaphanḓa na vhaofisiri hu nga ḓisa u engedzea ha mutsiko na khuḓano kha masia oṱhe na u ita uri u vhupfumedzanyi vhu konḓe .
Ṅwalani dzina ḽa bugu ye na i takalela .
Kha ḽa Sweden zwi a ṱanganedzea uri u humisa bammbiri dza muthelo zwi nga ṱolwa nga nnyi na nnyi ane a funa .
Vha badele mbadelo yo randelwaho kha akhaunthu i tevhelaho :
Nḓila iyi a i shanduki na mulayo wa u khwaṱhisedza .
Yo fhira kha vhukwamani na tshitshavha nga Luhuhi 2015 .
U gonya ha zwikolodo zwi hulwanesa zwi bveledza mitengo ya nṱha ya u badela zwikolodo , ine ya dzulela u livhisa zwiko kha u badela muingapfuma , zwine zwa sia tshikhala tshiṱuku tsha u ṋetshedza tshumelo dza mutheo .
Musi nzudzanyo idzo dzi sa athu u vha ngoho , ri sedza uri tshumiso i ḓo kwama mavundu a shayaho na o pfumaho nga nḓila dzo fhambanaho .
U vha hone ha thendelano yo raliho zwi nga konadzea uri zwi sa tou vha khagala tshoṱhe , nga maanḓa musi zhendedzi ḽi tshi ṱanganedza maanḓa hu si na zwe ḽa amba .
Khomishini dza rathi mulovha nga masiari na ṋamusi dzo sedza kha masia a vhuṱhogwa vhukuma ane a ḓo vhuedza shango ḽashu .
Tshikhala tsha mbambadzo zwi amba avho vho tholwaho vha sa tei u wana mutikedzelo wa muvhuso ngeno kha khethekanyo ya vhuimo ha fhasi ha muholo , zwine zwa ita uri vha sa hadzimiwe masheleni nga bannga .
Sa vhunga zwiwo hezwi zwi tshi kwama themamveledziso ino fana na nnḓu na bada dza vhuendi , ndi zwa ndeme uri miraḓo ya tshitshavha i pfesese masiandaitwa ane a nga vhangiwa nga zwiwo hezwi khavho musi zwi tshi ḓo itea .
Vhupo hu na mafhungo a tshikafhadzo ya mufhe u bva tsha kale hu ḓo shumiwa u khwinisa khwaḽithi ya mufhe .
Arali mubebi a hana u ṋea thendelo , khothe i tea u dzhia tsheo kha iḽo fhungo .
Hezwi zwo ambiwa hu si u itela uri vhathu vha ḓiimelele fhedzi uri ri ri ambe , ro davhidzana zwavhuḓi nga ha tshumelo ine ra i ṋekedza ?
U shela mulenzhe kha u ṋea mafhungo ane a ḓo shumiswa u ṅwala maṅwalwa a kiḽasini , ( tsumbo : mugudi u amba fhungo mugudisi a ṅwala ) .
Zwenezwo zwo vha zwi songo lavhelelwa kha tshaka dzoṱhe idzi dza , zwine vha ri ndi zwi songo ḓoweleaho kana vhukhakhi , zwi ḓo dzulela u itea .
Ri dovha ra ṱoḓa , nga maanḓa u bva kha tshitshavha , mihumbulo na zwi ṋetshedzwaho zwa thuso u swikelela lwa nṱhesa pfanelo dzashu dza ndayotewa , nga maanḓa malugana na u swikelela vhathu na zwitshavha zwoṱhe .
Tshumiso ya masheleni hu si na mbuelo na nga u sa londa i ṱaluswa sa tshinyalelo kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele nahone hune a vha o wanala murahu , i a ṱaluswa sa mbuelo kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele .
Tuynhuys na zwino hu kha ḓi vha na nomboro ya puloto nthihi na Phalamennde , nahone zwoṱhe zwo ḓivhadzwa sa zwieledzi zwa lushaka nga 1984 .
u ḽa kwo eḓela ro amba vha ṅwala tsho nwa tshi pfa o ḽa lu fara tsho fara vho ṅwala rinwa zwo lwazwi lwa ndi dzhia o funza ndo ḓivha ndi ḓivha ku eḓela ri amba ndo dzhiau funza no humbula tshi humbula
Zwisumbi zwa tshivhalo zwi amba zwivhalo kana phesenthe dza vhafumakadzi na vhanna kana madzangano o dzhenelaho kana ane a kwamea nga tshiṅwe tshigwada kana mushumo .
( 3 ) Khothe dzi tea u shumisa mulayo wa sialala musi uyo mulayo u tshi khou shuma , dzi tshi tevhela Mulayotewa na mulayo muṅwe na muṅwe une wa shuma wo livhana fhedzi na zwa mulayo wa zwa sialala .
Vha nga dovha vha shuma sa nḓila ya khumbelo kha miraḓo ya mmbi dzo ḓiṱamaho vhane vha sa koni u wana phindulo ine ya fusha nga kha nḓila dzo ḓoweleaho .
Maṅwalwa a u thoma mavhili nga ha Ndaulo ya Malaṱwa a Ndondola-Mutakalo o bveledzwa ; ḽiṅwalwa ḽa siangane na ḽiṅwalwa ḽa mutheo ane a sumbedza nḓilathangeli kha mveledziso ya tsumbanḓila na ndangulo dza ndaulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo .
Dzina ḽa muṋe wa akhaunthu : Tshumelo dza Ndingo dza NDA
6 . U ita ndingo na mufarisi waṋu zwi fhaṱa u fulufhedzana na u ṱhomphana .
U lugiswa na u vusuludzwa ha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano Kroonstad ndi iṅwe tsumbo .
Nga 1975 , Khoro dza Zwikolo dza zwikolo zwa sumbe dzo laedza vhagudisi uri vha so ngo funza nga Tshivhuru , zwe zwa ita uri vhadzulatshidulo vhaṱanu vha Khoro vha pandelwe nga Muhasho wa Pfunzo ya Vharema .
Hezwi ndi ngauri nyelelo ya nga ngomu na nyelelo ya nga nnḓa a dzi lingani , naho dzi tshi fanela u ita nga u ralo u ya nga mulayo .
U engedzedza kha ṋetshedzo ya maḓi , ṋetshedzo ya tshumelo ya tshampungane ndi sia ḽo sedzwaho ḽa vhuṱhogwa ḽa masipalala .
Hu tou vha hu si na masheleni a linganaho na u vha hone ha zwiko zwine zwa ṋetshedza nga u ṱavhanya muthu muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓa nnḓu na zwenezwo .
Vhatshinyi vho humaho vha tshi bva hu si havhuḓi nahone vha ḓiwana vho no vha zwivhuyani .
( 6 ) Arali khorotshitumbe ya vunḓu ya dzhenelela kha masipala u ya nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 4 ) kana ( 5 ) , i fanela u ṋetshedza nḓivhadzo ya u dzhenelela kha-
Mbekanyamaitele dza mutheo dzo dzudzana , zwiṱirakitsha zwa vhulanguli vhuhulwane zwo dzudzana .
Kha nyimele iyi ngeno hu na uri phambano yo ḓadzwa nga bvisa nyiledzo hu na tswikelo ya uri zwikhukhuliso zwi si zwa mbadelotiwa zwi kwama mbambadzo , u bveledza na mbulungo ya masheleni .
Kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Umzinyathi , ngei KwaZulu-Natal , hu ḓo ṋetshedzwa masheleni a u bveledza thandela dza themamveledziso dzi tshi khou katela nga mannḓa u pangwa ha muḓagasi miḓini .
Khaedu dza nzudzanyo a si nnzhi kha nyimele yo raliho , fhedzi ndi vhaṋe vha haya vha si vhanzhi vhane vha tama u langa masia oṱhe a maḓi a malaṱwa avho .
Tshumelo ya zwa u renga yo ḓo khakhisea zwihulu nahone huṅwe khonṱhiraka dza u rengisela zwibveledzwa mashangoḓavha dzo ḓo lozwea lwa tshoṱhe nga nṱhani ha zwezwo .
U sa lingana u ya nga mbeu zwi nga tandululwa fhedzi nga nyito dza vhafumakadzi na vhanna nga u ita khaedu kha vhuḓipfi,nyingo na mishumo .
Naho kha mavunḓu na kha dziṅwe nyimele dza kutshimbidzele kwa zwithu zwapo kwo shumiswa u sumbanḓila maga o fhambanaho , hedzi ndi thendelano ndi si dza mulayo dzine a dzi na thikhedzo dza mulayo na dza masheleni .
Vhaṅwe vha vhe zwipuka na tshiṋoni
Vhathu vha shumisaho muḓagasi wa nḓowelo kana wa u badela mafheloni a ṅwedzi zwi ' do vha konḓela u vhona musi vho fhedza unithi dza muḓagasi u sina mbadelo .
Mutheo wa vhukuma na u funza hone zwi tea u itea kha miṅwaha iyo miraru yoṱhe .
Sumbedzani nyambedzano yavhuḓi na vhalwadze , vhalavhelesi , vhaṅwe dziphurofeshinala kha zwa pfunzo na vhashumisani vha re fhasi nga maimo .
Zwi dovha zwa katela u kovhelana maitele a vhuḓisa nga ha pfanelo dza vhathu u ya kha ḽifhasi ḽothe.
Mundende wo fhungudzwaho u ḓo dovha hafhu wa engedzwa ḓuvha ḽine muvhuyelwa a ḓo vhofholowa ngalo kha tshiimiswa .
Milayo i si gathi i nga thusa u endedza mimasipala na zwitshavha zwapo zwa vhadzulapo :
Maṅwe maga a u lwa na vhutshinyi kha lushaka a ḓo katela u thomiwa ha yunithi dzo khetheaho , ho sedzwa kha vhutshinyi vhu kwamaho zwa zwidzidzivhadzi , khakhathi dza dzithekhisini na zwigidi , khathihi na u engedza zwishumiswa zwi thusaho kha u ita tsedzuluso sa mvelelo dza tsedzuluso dzi itwaho nga maitele a saintsi .
Vho dovha hafhu vha ranga phanḓa nyambedzano nga ha sisṱeme dza zwa mutakalo na mveledziso ya mishonga .
Nga u angaredza , tshipholisa tshi re na mbonelaphanḓa na u tevhedza maga a ndaṱiso nga huhulu zwi a ṱuṱuwedzwa .
Khabinethe yo ombedzela ndeme ya vhuḽedzani vhukati ha zwitshavha zwa mirafho yo fhambanaho zwine zwa shela mulenzhe kha u vhuthihi ha zwitshavha .
Tshiṱirathedzhi tsha tshifhinga nyana itshi tshi ḓo thoma maitele a u dzudzanya tshiṱirakhitsha tsha zwa mulayo tsho ḓiimisaho tshi katelaho masia oṱhe tshine tsha ḓo vhiga thwii kha Phalamennde .
Ri khou shuma u khwinisa vhupo vhu songo dzudzanyeaho na u ṋetshedza tshumelo yo teaho na mavu kha miṱa i linganaho 500 000 nga 2014 .
Zwino thimu i zwi kona hani uri musi yo ralo u tambudzwa nga maswina ayo a kale na kale , ṋamusi i vho fhedza yo a ṱhuvha nga zwikoro zwa 4-0 ?
Muofisiri wa tshipholisa u ḓo ya tshiṱitshini tsha mapholisa a ṅwalisa mulandu kha Sisteme ya SAPS ya Ndango ya Vhugevhenga , a bvisa ṋomboro ya referentsi i vhidzwaho ṋomboro ya CAS .
Thikhedzo iyo i tea u langwa nga u ṱavhanya u itela u ṱhaḓula vhathu uri vha swike magumoni ayo .
Nga nṱha ha izwo , u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha kushumele kwa mbambadzo , u vhea mitengo na mbekanyamushumo dza u dungofhadza .
Afurika Tshipembe ḽi tea u fhelisa iyi nyaluwo ṱhukhu na vhubindudzi vhuṱuku .
Ndi vhana vhangana vha no takalela zwikhipha zwa seli u fhira zwikhipha zwapo ?
U bveledza vhupo vhu konisaho u tshimbidza zwiṱirathedzhi zwa u lambedza masheleni hu tshi itelwa mveledziso ya ekonomi na u ṱuṱuwedza mbambadzo na vhubindudzi ha vundu .
Foniki ndi tshishumiswa tsha ndeme kha u vhala na u ṅwala .
Ahuna muofisiri wa nyito na nthihi ya u renga ane a ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha ndozwo ya tshikhala tshine tsha nga vha hone kha thendara nga ṅwambo wa u khethekanya hu si hone hune ha nga itea kha ṱhoḓea .
3.59 Nganetshelo dzi kha ḓi vha hone dzine dza ṱalutshedza uri sekithara ya vhurereli i farisa hani mafhungo a vhuloi .
Nzudzanyo ya zwileludzi zwa tshumelo ya zwiḽiwa ndi i konḓesaho u fhira dziṅwe tshaka dza thandela dza vhupulani .
U bveledza Nyendedzi dza u lugisela pulane dza ndangulo ya malaṱwa dzo ṱanganelaho u itela malaṱwa zwao , a re khombo na a nḓowetshumo ( hu tshi katelwa a zwa migodi , u fhiswa ha malasha na ane a fhisa ) .
2.2 . Khabinethe i tenda uri ndi zwa ndeme uri maitele a vhe ane a thembea , a re khagala a dovha hafhu a sedza kha u shandula nḓowetshumo yoṱhe nga u angaredza .
4.55 Ndingo ya phungudzelo kha khethekanyo ya 36 i ṱoda mulayo une wa pfukekanya pfanelo uri hu fushwe ndivho ine ya ṱanganedzea , na uri zwi ṱoḓa u linganyiswa vhukati ha tshinyalelo ine ya nga vha hone musi ho pfukwa pfanelo na mbuyelo ine ya nga wanala musi ho pfukwa pfanelo .
Ho swikelelwa zwinzhi kha ṅwaha wo fhiraho .
Kha shango ḽashu na demokirasi yashu , na kha zwikolo zwashu , khethululo nga lushaka a yo ngo tendelwa , hune mikhwa ya Ndayotewa yashu ya tea u ṱuṱuwedzwa na u tsireledzwa .
1 . Minidzhere dza khoro vha ambedzana nga mafhungo vha ḓa na ' Thasululo ' vha kona u ḓivhadza vhaofisiri mvelelo dza muṱangano wa khoro kha Yuniti ya u Dzhenela ha Nnyi ha Nnyi i re kha Ofisi ya Tshipikara .
Ṱhanganelo na vhuṱumani : Mabindu apo a tikedza ṱhoḓea kha vhupo vhuhulwane ..
A ho ngo vha na bammbiri ḽa vhuṋe kha u pfuka ha vhana vhaṱuku .
Kha ri Vhalani hafhu nganetshelo ya " Vhusiku vhu no mangadza " , ṅwale ni kone u fhindula mbudziso .
Nga nṱha ha izwo , tshenzhemo ya u fhola na tshenzhelo dzo fhambanaho dza u fhola dzi tea u bveledzwa .
Vhafumakadzi vha vhaimana kana vha no mamisa , ngauralo , a vha faneli u shela mulenzhe kha ngudo iyi , kana vhafumakadzi vha no pulana u ḓihwala nga tshifhinga tsha ngudo .
1.4 . U relwa ṱari ha mbekanyamaitele ya 50 / 50 nga Minisiṱa wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu , zwo kona u swikisa kha u wana bulasi ya u thoma ye ya ḓidzhenisa kha luṱa kwa u edzisa lwa Muhanga wa Mbekanyamaitele ya u Khwaṱhisa Pfanelo dzo Teaho dza Vhathu vha khou Shumaho Mavuni eneo , ngei KwaZulu-Natal .
U bvelela hu a vhonalesa
Arali vha tshi khou ṱoḓa u sedza zwidodombedzwa zwavho vhone vhaṋe , vha ḓo wana rekhodo yo fhelelaho ya zwe NLRD ya vha farela zwone .
Zwi fanela u dzhielwa nṱha uri tshiimiswa tsho elwaho tshi ḓo kona u vhila phoindi dza mveledziso ya bindu lwa tshifhinga tshine tshivhalo tsha masheleni tshenetsho tsha dza u dzula tshi khou kolodwa .
Zwiedziswa zwo dzudzanyeaho zwi re kha zwiimiswa zwa u dzhenela kanzhi zwi shuma musi vhadzulapo vha tshi zwi vhona zwi mulayoni na u shumisea hune ha vha na vhuḓikumedzeli ha zwa polotiki kha tshumiso na vhuimo hazwo ha mulayo .
Izwi zwi katela u shanduka u bva kha thekhinoḽodzhi yo ḓitikaho nga Maitele a inthanethe ' Internet Protocol ' ( IP ) e a kwama mutengo wa netiweke a dovha a ṋetshedza tshikhala tsha mihumbulo miswa : u phaḓaladzwa ha thekhinoḽodzi ya dzithambo ' fibre optic technologies ' dze dza engedza luvhilo na saizi ya data ine ya nga rathiswa nahone tsha u fhedzisela , u shumiswa ha thekhinoḽodzhi i sa shumisi dzithambo .
Khethekanyo 1 : Mishumo na Vhuḓifhinduleli ha Komiti dza Wadi
Mivhigo i ḓo khwaṱhisedzwa , uri , i vhe na maṅwalo a u tikedza ane a ṱanzilela mushumo we wa itwa .
Nyimele ya polotiki ya tshifhinga tshenetsho ya Tshipentshela ya u ranga ya vhathu vha Zimbabwe yo tendelwa nga Lambamai 2009 u itela u rekhoda vhathu vha Zimbabwe vho ḓaho Afrika Tshipembe nga nnḓa ha mulayo .
Nyolo dza vhupo uvhu ha u paka dzi nga khwiniswa , nga maanḓa zwi tshi ya nga tshikafhadzo ya muelelo na maḓi .
Musi ri tshi khou dzhiela nṱha vhathu kha mishumo mivhuya ye ya ri swikisa kha mvelele dzavhuḓi vha nga ngoho ri tshi khou dzhiela nṱha tshumisano .
Nyendo dza Phalamenndeni ndi mahala nahone dzi farwa vhukati ha vhege u bva nga 9.00 u swika nga 12.00 , nga nnḓani ha holodei dza nnyi na nnyi .
Mihasho ya kha vunḓu kha tshifhinga tshenetsho tshithihi yo sumbezisanyaluwo yavhuḓi ya 5% kha mbalo tshikati ya tsumbathengo dzo badelwaho hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
Naho zwo ralo , sa zwine Earls Court a zwi dzinginya , vhaofisiri vha tshikolo vha nga si vhonwe mulandu wa u dzhia maga ane vha vhona u nga a ḓo thusa u fhelisa u shumiswa ha zwidzidzivhadzi tshikoloni .
Tshumelo dza ndondolo ya u thivhela
Khoro i dovha ya vha pfanelo ya u ita nyambedzano nga ha maṅwe maga na ṱhoḓea na muṋe wa thendara ane a ḓo bvelela .
U sa swikiswa ha ṱhoḓea dzi ṱoḓeaho dza maṅwalwa zwi nga balelisa muhumbeli .
Naho hu na uri a hu na vhuṱanzi vhu ṱoḓeaho u sumbedza mbuno dzine dza humbulelwa , nga maanḓa u humbulela hu itwa ho sedza vhungoho ha vhuṱanzi hune ha ḓisa u humbulela kha mashumele ( mbuno ya mutheo ) .
Tshikimu tsha tshitshavha , tshiimiswa tsha muṱanganelano , vhaṋe vha yunithi ya tshikimu tsha tshitshavha na vhahiri .
Ri khou ṱoḓa u khwinisa vhukoni ha mashumele ha zwipikiṱere zwashu uri huvhe na u tevhedzelwa zwavhuḓi ha milayo yashu .
U wana vhuṱanzi vhunzhi ngaha mbekanyamushumo na tshumelo dza muvhuso , kha vha dalele www.gov.za kana vha rumele imeiḽi kha : information@gcis.gov.za
Mbadelo ya khumbelo i sa lifhelwi murahu ya R500
Vho shela mulenzhe nga zwihulu kha zwa mafhungo o swikisaho kha zwa u vhofhololwa ha Vho-Madiba .
Kha vha ite iyi khethekanyo nga nṱha tharu u itela u vha na vhuṱanzi uri luṱa luṅwe na luṅwe lwo katelwa .
Afrika Tshipembe ḽo shela mulenzhe nga nḓila yo fhelelaho kha pulane dza u ḓisa mulalo dza AU fhaḽa South Sudan na Ethiopia .
Kha mashango oṱhe , tshivhalo tshi vhonalaho tsha vhasidzana zwa zwino vha a kona u fhedza pfunzo dzavho dza phuraimari .
Muhwelelwa o tshipa ṅwananyana wawe na khonani yawe ṱhukhu , zwine zwa sia zwiito izwi zwine ra khou amba nga hazwo zwi tshi ṋaṋa u vha zwi shushaho .
Muvhuso u na mbetshelo yo khetheaho ya vhathu vhane vha khou tshila na HIV na AIDS .
Mbekanyamushumo ya Mushonga wa Vhulwadze vhu sa fholi
Sekhithara ya vhuendi i ḓo dzhenela na dziṅwe sekhithara kha u sika milayo ho ṱanḓavhuwaho na tsheo dzi kwamaho the ṱhoḓea ya vhuendi .
( c ) Khothe ya Nṱha ( High Courts ) , zwi tshi katela na khothe khulwane dza khaṱhululo dzine dza nga thomiwa u ya nga ha Mulayo wa Phalamennde u itela u thetshelesa dzikhaṱhululo dzi bvaho kha Dzikhothe Khulwane ;
Luṱa 4 , lwo thomaho nga 2016 , lu sedza kha mafhungo a tshimbilelanaho na zwihulwane zwa zwigwada zwo ṱanḓavhuwaho u ya nga vhuphara u itela u kombetshedza u shuma na tshandukiso kha mulayo wapo kana muhanga wa tshiimiswa tsha Mahoro .
2.3 . I ṱanganedza u humela nga u tou dedengela ha matshudeni a gudedzi ḽa Vhupfumbudzi na Pfunzo ya Mishumo ya zwanḓa na Thekhinikhala , u vulwa hafhu ha senthara dza Pfunzo ya Tshitshavha na Vhupfumbudzi na u humela mushumoni ha vhashumi .
158. Miraḓo ya Khoro ya Masipala
2.3 . Muhasho wa Vhuendi u ḓo ḓivhadza vhadzulapo nga ha vhuṱambo ha nga ṅwedzi nahone zwidodombedzwa zwinzhi zwi khou wanala kha www.transport.gov.za
Zwo ralo zwi ḓo vha zwo khakhea , khanedzano ya bvela phanda , kha u mu tendela uri a wane ndiliso zwino ya zwe a xelelwa ngazwo musi a tshi kundelwa u ḓivhonadza kha tshikhala tsha tshifhinga tsho fhiraho .
Vhafhinduli vho tea u khwaṱha vha tshimbila mvulani vha tshimbila kha zwikolobulasi hu na matope u itela u dzhenelela kha zwigwada zwo sedzwaho .
Zwino , sa tsumbo , ri khou engedza vhukoni hashu ha tsedzuluso ya forensiki u fara vhaofisi vha vhuaḓa nahone ri khou thivhela vhashumeli vha muvhuso kha u ita bindu na muvhuso .
( a ) u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha nnyi na nnyi kha zwa vhusimamilayo na maṅwe maitele a zwa Buthano na komiti dzaḽo ; na
Phambano dzifhio na dzifhio dzi elanaho na mbadelo dzo lengaho kana u lengiswa dzi tea u livhiswa kha muhasho na uri arali thaidzo ya dzulela u vha hone , Ofisi ya Ndangulo ya Thundu na Tshumelo i nga humbelwa u sedzulusa u lenga .
Khabinethe i swikisa ndiliso kha :
Muraḓo wa Khorotshitumbe
Naho hetshi tshi tshiṅwe tsha zwiṱaluli zwa mashango manzhi , Afrika Tshipembe zwo ṋaṋiswa nga u langulwa ha u dzhena , milayo ya u tshimbila na basa , u pfuluswa nga khani na sisiṱeme ya mupfuluwo wa vhashumi .
Inman et al. i ṱalutshedza masiandaitwa a lutsingaḓanzhe lwa maanḓa sa :
Malwadze ane a fhirela nga zwa vhudzekani ndi one tshivhangi tsho ḓowelaho tshayambebo .
Nyimele iyi i khou ṱoḓa tshanduko yo khwaṱhaho ya sekithara ya fulufulu , uri hu bveledzwe fulufulu ḽo ṱanganelaho ḽi yaho phanḓa ḽi katelaho malasha , fulufulu ḽa ḓuvha , ḽa muya , ḽa maḓi , gese na nyukiḽiya .
Maipfi aya a vha e kha zwiḓevhe .
U kombetshedza u tevhedzwa ha mulayo na Tsireledzo Badani
U thusa kha tshumiso na ndangulo ya ridzhisiṱara ya ndaka yo hiriswaho .
Zwo ralo , musi zwiswa zwi tshi tea u bva kha zwa kale , nḓila ye vha fara ya kha vhumatshelo ho ḓoweleaho i nga na hone i tea u dzulela u ṱuṱuwedzwa zwavhuḓi nga riṋe .
Nga murahu ha u fhela ha tshifhinga itshi tsha miṅwedzi ya 12 , avho vhe khumbelo dzavho dzi si ṱanganedzwe , vha ḓo tea u ṱuwa fhano Afrika Tshipembe kana vha tou humiselwa murahu shangoni ḽavho .
Kha vha thome u shumisa sisiṱeme ya mveledziso ya u linga ndangulo ya kushumele ya vhashumi vhoṱhe kha muhasho .
Roṱhe ri tea u shela mulenzhe kha u vusuludza ikonomi yashu nga u shumisa Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi khathihi na u bveledza mabindu manzhi uri a kone u sika mishumo .
musi vha nnḓa ha shango .
Nga kha u thomiwa ha Pulane Khulwane ya Vhufuwakhuhu , nḓowetshumo yo bindudza R800 miḽioni u itela u khwiṋisa mveledziso .
Khabinethe i ṱuṱuwedza zwitshavha zwoṱhe nga muya wa " Thuma Mina " u dzhenela izimbizo na vhaofisiri vha muvhuso na u shumisa tshikhala itshi u amba nga khaedu dza nḓisedzo ya tshumelo .
Dziṅwe khaedu dzi elanaho na mugaganyagwama wa masipala dzi elana na vhukonḓi kha u pfesesa ḽiṅwalwa ḽo ṅwalwaho nga luambo lwa thekhinikhala , nga maanḓa vhathu vha sa koni u vhala masheleni .
Ho no vha na u khwinisea ha nḓisedzo dza tshumelo dza ndeme , ho katelwa vhuṱumanyi ha muḓagasi wa giridi na u si wa giridi , maḓi nga ngomu miḓini , vhuthathatshili na vhulangi ha malaṱwa .
Ndi maḓi mangafhani ane sekhithara dzo fhambanaho dza a shumisa ?
Vhu khou tikedzwa nga kha Maano a Ikonomi i Penyaho ya Mzansi , ane a khou vhuedzedza nḓowetshumo ya mvelele Afrika Tshipembe kha u shela mulenzhe lwa khwine kha u alusa ikonomi na u sika mishumo .
Fhano ha hashu a hu na vhusunzi .
11.1 . Khabinethe yo tendela makumedzwa a Khwiniso ya Mulayotibe wa Vhana wa 2019 Phalamenndeni u khwaṱhisa mushumo wa lushaka kha u tsireledza pfanelo dza vhana .
U thetshelesa ndaela dzine dza konḓa ( dzi no swika 5 ) a dzi fhindula zwavhuḓi .
U swikelela mimaraga , vhaṱunḓi a vho ngo tea u tevhedza fhedzi mbetshelwa dza mulayo dzo vhewaho afho nṱha fhedzi vha tea hafhu u tevhedza vho na zwo lavhelelwaho na ṱhoḓea dza maraga .
U vha na aḽikali zwi a kwama nga nḓila i songo livha mumono wa tsimbi na u vhumbiwa ha mveledziso dza tsimbi zwine zwenezwo , ha vha na u vha hone khethekanyo ṱhukhu ya u tzwonzwiwa ha tsimbi .
Khamusi , zwi tshi nga timatimisa kana hai , hu na vhuṱanzi ha ndeme vhu sumbaho nyimele iyi .
Hafhu ndi zwa ndeme uri kha heḽi ḽiga hu waniwe uri ndi nnyi a no ḓo kuvhanganya mafhungomatsivhudzi na uri zwisumbi zwi ḓo pimiwa nga nḓila-ḓe .
Muvhuso Washu wo sika vhupo vhu khwaṱhisedzaho mbonelaphanḓa dzashu dza vhaswa dza u sa shumisa zwavhuḓi zwikhala zwo ḓiswaho nga mbofholowo yashu .
3 . Muvhigo wa Ṱhoḓisiso dza Khonadzeo dza nga ha Thandela ya Fuḽaha dza Tshihumbudzi tsha Lushaka
Naho u fhungudzea uhu hu sa athu vha na ndeme malugana na sitatisitiki , Muhasho u na fulufhelo musi ndwisathaidzo dza HIV dzi tshi phaḓaladzwa , u anda ha HIV kha murole uyu hu ḓo fhungudzea .
3 . Nyimele ndi ifhio kha tshitshavha tshashu ( vhubvo , vhutshilo ha zwigwada zwo fhambanaho , tshumelo , tshiimo tsha vhupo ) ?
Vhashumi na mbumbano dzavho vha ḓo vhudziswa nga kha mbumbo dza vhukwamani dzine dza vha hone .
Thikhedzo ya muholo , tshumelo , zwa dzinnḓu , na ṱhanganelo ndi zwa vhuṱhogwa .
Ndi kona u ṅwala tsenguluso ya bugu .
Ri ḓo isa phanḓa na u alusa nḓowetshumo iyi , ine mushumo wayo wa vha wa u sika mishumo .
2.10 . Khabinethe yo vhudziwa nga ha mawanwa na themendelo u bva kha ṱhoḓisiso dzo itwaho nga Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo ( DPSA ) nga ha u swikelelea ha Senthara ya Tshumelo ya Thusong , senthara ya tshumelo ya muvhuso ine wa wana tshumelo dzoṱhe ine ya ṋea mafhungo na tshumelo kha zwitshavha .
U fhaṱa kha data yo kuvhanganyiswaho kha luṱa lwa u thoma , luṱa lwa vhuvhili lu katela u saukanya nga vhuḓalo na u ṱanganyisa data .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga yoṱhe ( tshifhinga tsho avhelwaho tshi a zwi tendela )
Ho vha na mbilaelo u bva kha vhaṋe vha mavhengele ya uri vha rengisi vha zwiṱaraṱani a a vha badeli rennde nga zwenezwo vha rengisa thundu dzavho nga mutengo wa fhasi na uri vha sia tshika kha phevimennde musi vha tshi paka ḓuvha ḽi tshi kovhela .
Hu bvelela mini kha mafhungo ?
Zwa gwama , Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso
Dziṅwe thusedzo dzoṱhe - u bva kha mushumo une wa khou itwa u khwinisa pfunzo ya mutheo u ya kha mbetshelwa ya pfunzo ya nṱha ya mahala ya vhashai , u bva kha vhubindudzi kha magudedzi a Vhupfumbudzi ha Pfunzo ya Thekhinikhala na Mishumo ya Zwanḓa u ṱanḓavhudza ngudo ya mushumoni - a zwi nga ḓo bveledza mvelelo dzine ra dzi takalela nga nnḓa ha musi ri tshi nga khwaṱhisedza u thoma uri ṅwana u a kona u vhala .
Masheleni o kovhiwaho kha mugaganyagwama muhulwane o sudzuluswa a iswa kha mihasho miswa yo thomiwaho .
Mafhungo a vhuṋe ane muitakhumbelo a nga a humbela u bva kha mudzhiavhudifhinduleli a nga katela mafhungo a vhuṋe a vhathu vha vhuraru vhoṱhe , kana khethekanyo dza vhathu vha vhuraru , vhane vha vha , vhe vha vha vha , tshi kona u swikelela mafhungo .
Nḓivho ya Pfungavhuṋe na u bveledza Kushumele na u dzudza ṱhoḓisiso yo ṱanganelaho na tshiṱirathedzhi tsha vhukoni ha u langula muhumbulo u mona na ḽifhasi na fhano hayani u ḓivhadza vhupulani , mbekanyamushumo na mveledziso ya maṅwalwa .
Izwi zwi tikedza nndwa ya u khwinisa matshilo a vhathu fhano Afrika Tshipembe , zwine zwo ṱumana na u khwinisa Afrika kha Ḽifhasi ḽa khwine .
Musi sa shango ro vha ri tshi khou tambula nga tshinyalelo ya dwadze ḽa COVID-19 , khamphani na vhathu vho vha vha tshi khou songa mutumba na vhashumeli vha muvhuso uri vha kone u fhura muvhuso dzibiḽioni dza dzirannda kha dzikhonṱhiraka dzi elanaho na zwa COVID-19 .
Ro khwinisa tshiedziso u ya nga nzulele ya Afrika Tshipembe .
Arali vha tshi khou rengisa tshiendisi :
Ri lushaka luthihi , lwo ḓiimiselaho u shumisana kha u wana mishumo ya vhaswa vhashu ; u fhaṱa mamaga na dzibada , dzinnḓu , kiḽiniki , u lugisela vhana vhashu ḽifhasi ḽa tshanduko na mvelaphanḓa ; u fhaṱa dziḓorobo khulwane na ṱhukhu hune miṱa yashu vha nga tsireledzea , vha kona u bveledzisa vha dovha vha fushea .
Minista wa zwa Mupo na Muvhuso Wapo u ṋetshedza thikhedzo ya masheleni na dziṅwe thikhedzo kha zwa vhupulani ha ndaulo ya malaṱwa na ṋetshedzo ya themamveledziso ya zwa malaṱwa i ṱoḓeaho .
Mashango ane khao Afrika Tshipembe ḽa si vhe na ofisi , Muhasho wa zwa Muno u ḓo ṱanganedza khumbelo dzo rumelwaho nga poswo .
Ndi fanela u ita khumbelo ya thendelo ?
Mudzulatshidulo wa SALGA , na vhurangaphanḓa hoṱhe ha muvhuso wapo ;
Ndi zwa ndeme uri miraḓo ya Komiti ya Wadi i vhe i ḓivhaho Mulayo uri i kone u ṱalutshedza tshitshavha nga ha tsheo dzine dza elana na mikano ya masipala .
Fhedzi , zwi nga itea vho na kha maḓi a re kha tshiimo tshi re na esidi .
U itela u langa u ḓura kha ḽevele dza mushumo dzo fhambanaho , migaganyagwama ine ya tepa yo ḓivhadzwa .
( e ) ita tsheo nga ha u kundelwa ha Phalamennde kana Muphuresidennde kha u tevhela mbofho dza mulayotewa ; kana u
Mulayo u itela u thoma u shumiswa ha tshiṱirathedzhi tsho ṱanganelaho tsha u itela u fhaṱiwa hafhu , nyaluwo na mveledziso zwa nḓowetshumo ya u fhaṱa .
Thendelo ya u vha muraḓo wa vha tshimbidzaho tshikepe i ṋewa muthu wa nnḓa ane a vha muraḓo wa tshigwada tshi tshimbidzaho tshikepe .
Kha ri ite nyito Olani tshifanyiso ni tshi sumbedza uri ni ḓa tshikoloni nga mini .
Tshivhalo tsha miṱa yo anganyelwaho u vhuelwa hafha , tsho sumbedzwa .
Sa shango ri khou khwaṱhisedza uri tshiwo tshi fanaho na itsho a tshi tsha ḓo dovha hafhu tsha itea .
Vhaimeli vha Komiti ya wadi vha nga vha kha Foramu ya Vhuimeli ha IDP .
Thandululo ya heḽi vilili ndi u shumisa maitele mavhili u wana tshipikwa tshithihi - ri tea u sika zwikhala zwine vhaswa vha ḓo tholiwa na u ḓithola .
Musi khonadzeo dza u vha na tshikhala tshavhuḓi kha zwa u ṱaṱisana ho dzhiwa tsheo ngayo , dzangano ḽi fanela u nanga ṱhanganyelo ya u maketa yo teaho .
Ndivho ya mbekanyamushumo heyi ndi u ṋetshedza ngeletshedzo dza mbekanyamaitele kha masheleni a muvhuso na u langula mbekanyamaitele ya masheleni na tshiimo tshoṱhe tsha ikonomi .
Maraga ya masheleni i ḓisa zwa uri bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi dzulela u shuma kha muthihi kana miṅwe ya maraga iyi .
Nga u pfufhifhadza , vhana vha nga ri ṱoḓesa , nahone zwa zwino , vha nga ḓivha vha sa khou wana tshumelo ya khwiṋesa .
Aḽikhoholo i siho mulayoni i nga ṱalutshedzwa nga nḓila dzo vhalaho .
4.4. Muhasho wa Mitambo na Vhuḓimvumvusi wa Afrika Tshipembe na vha Tshumelo dza Mbuelo ya Afrika Tshipembe vho avhelwa Tshiphuga tsha u Shumisa Nyambo dzo Vhalaho nga Bodonyangaredzi ya Dzinyambo ya Afrika Tshipembe vho ṱanganyiswa kha khethekanyo ya Sekithara ya Muvhuso / Tshitshavha .
Kha mafhungo a vhutshinyi ha zwa vhudzekani , vhabvatshiṱhavhelo vha hwala muhwalo woṱhe wa u bvela phanḓa na nyofho na u tsireledza vhone vhaṋe , vhafarisi , na vha muṱa .
Zwigayo zwi hulwane zwi anzela u ambedzana nga mitengo ya nṱha na dzibekhara ṱhukhu dzine dza renga zwiengedzwa u bva khazwo , zwine tshiṅwe tshifhinga zwa kombetshedza dzibekhara idzi ṱhukhu u shuma kha lukombo lwa mbuelo i sa konadzei u dzula i hone na u dzula i na vhukoni vhuṱuku .
Ngauralo , ro dzhia vhukando u dzikisa na u vhuedzedza ṱhompho ya zwiimiswa u fana na Maanḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka ( NPA ) , Tshiimiswa tsha Tshumelo dza Mbuelo ya Muthelo tsha Afrika Tshipembe ( SARS ) , Dzhendedzi ḽa Tsireledzo ya Muvhuso na Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe ( SAPS ) .
Izwi zwi ḓo ri konisa u sa tsha shumisa bada ra shumisa tshiporo kha zwa endedza malasha , zwine zwo no tshinyadza dzibada ngei Mpumalanga .
Mmbwa i pfana na u bambela mulamboni .
Ndingo a dzi sumbedzi tshitzhili tsha vairasi tshone tshine , fhedzi a i sumbedza u vha hone ha " maswole a muvhili " kha malofha .
Thanda dza u sumba hu tshi vhaliwa maṅwalo o hudzwaho , zwiṱori zwa luvhondoni na zwiṱanwa .
Naho zwo ralo miṅwe mimasipala i khou wana thikhedzo ya ndangulo nyangaredzi u bva kha Muhasho nahone ho swikelelwa mvelelo dza maṱhakheni .
U tea ha ṋama ya khovhe kha u ḽiwa nga vhathu .
u vha vha sa koni u ḓi uḓa nga nṱhani ha vhuholefhali ha muvhilini kana ha muhumbulo vhune vha vha naho , ngauralo vha tshi ṱoḓa ṱhogomelo ya tshifhinga tshoṱhe kha muṅwe muthu
Vhunzhi ha khumbelo dzo wanala u bva kha Muhasho wa Vhashumi na Muhasho wa Mutakalo .
Fhedzi hu na vhudzheneleli ha tshihaḓu vhune ra khou vhu ita zwazwino u itela u khwinisa ndeme na u tshimbilelana ha mvelelo dzashu dza pfunzo .
Kha vha ṋetshedze zwi tevhelaho :
Nga u angaredza , mashango ane a vha na tshivhalo tsha nṱha tsha u ṱaṱisana kha ḽeveḽe dza phuraimari kanzhi a vha na tshivhalo tsha nṱha tsha u kona u vhala kha vhaswa .
Ri tea u ṱanganeda zwa vhukuma uri Muphuresidennde Vho Mandela , vhane vha funwa nga riṋe roṱhe , vhaswa na vhahulwane , vharema na vhatshena , a vha tsha vha muswa .
Muhasho wa Muvhuso wa Mavunḓu na Muvhuso Wapo
Ndi zwavhuḓi u dzhiela nzhele hezwi musi ri tshi amba nga ha mugaganyagwama washu .
Vhuṱambo ha ṋamusi zwenezwo vhu shuma sa vhuṱanzi kha u ḓigana uhu sa afha vhu tshi sumbedza uri ndi vhonnyi vhukati vhunzhi ha zwigidi zwa vhadededzi vhane vho ṋewa vhukoni kha masia a u guda o fhambanaho .
ḓigeḓa ri vha na vhuḓipfi ha " hai " mbiluni dzashu , ra tama itsho tshithu tshi tshi ima .
1.5 . Vhudzheneli ha Afrika Tshipembe ḽi khou dededzwa nga thikho khulwane dzi tevhelavho : U bveledzisa dzangalelo ḽa lushaka u swikelela zwipikwa zwa fhano hayani ; U bveledzisa Adzhenda ya Afrika na u ṱuṱuwedza mveledziso yo khwaṱhaho ya Afrika , U ṱuṱuwedza pulane dza thendelano dza madzangano manzhi ; na U bveledzise adzhenda ya Tshipembe nga kha u khwaṱhisa Tshumisano ya Tshipembe -Tshipembe na Nyambedzano dza Tshipembe- Devhula .
Vhaimbi , vhatambi , vhaiti vha mishumo ya zwanḓa na madzangano o ṱumanaho ndi vhathu vhane dza dzulela u shuma navho .
U ṱhukukanya mutaladzi u ya nga maipfi , ( tsumbo , nga u vhanda zwanḓa musi ipfi ḽithihi ḽi tshi vhaliwa arali a mararu ri vhanda luraru ) .
Ee , vha a tendelwa u ya kha khothe ya madzhisiṱaraṱa yapo ya hune vhone na / kana ṅwana vha dzula hone .
U itela u laṱa , u vhulaha zwitzhili ndi khonadzeo ine ya fanela u swikelwa , arali zwi tshi konadzea .
Vhukati ha vha imaimaho lwa ikonomi , phimo ya u shaya mushumo yo vha ho hulela kha vha songo malwa na vhafumakadzi u fhira kha vhanna vho malaho na vhafumakadzi .
Vho ita khuwelelo kha mimasipala yoṱhe uri i ḓigudise maitele avhuḓi ane a ḓo bveledza mivhigo ya muvhalelano yo kunaho .
Thandela iyo yo ḓura masheleni a swikaho R 171 000 000 na uri yo vhuedza maanḓalanga apo na tshitshavha nga u ṋetshedza tshenzhemo na vhupfumbudzi kha zwa u fhaṱa ; u tholiwa ha vhathu vhapo ; na u wana zwishumiswa u bva kha vhaṋetshedzi na vhabveledzi vhapo .
2.1 . Khabinethe yo humbudza vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe u dzula vho fhaṱuwa saizwi COVID-19 i saathu u kundwa , na u ita khuwelelo kha avho vha miṅwaha ya 12 u ya nṱha uri vha haelwe .
Vhathu vha ḓi sala vha vhukati ha mveledziso nahone , zwo ralo , mbekanyamushumo i vhea khwaṱhisedzo yo khwaṱhaho kha u maanḓafhadza zwitshavha zwa mahayani uri zwi dzhie ndango ya vhuyo hazwo .
Kḽorini ya eḽementhaḽa kanzhi i a dzumbama nahone a i dzhielwi nṱha kanzhi .
Vha nga ḓisa fomo nga u :
U valelwa hu sedzwa thendelo u thoma
Minista vha nga ḓivhadza : muri mukene , tshigwada tshikene tsha miri , ḓaka ḽikene ; kana miri i welaho kha lushaka lukene , i vhe miri yo tsireledzwaho , tshigwada tsha miri , ḓaka kana lushaka .
Khothe dzo ṋewa maanḓa a u kombetshedza dzifaini dza ndiliso .
U kovhekana ha mbuyelo dza nyaluwo zwi dovha zwa amba u dzudzanyea na ndinganyelo kha muvhuso u khau phaḓalazwa na u kovhekanywa ha muhwalo wa nḓisedzo ya zwithu kha tshitshavha .
Ri ḓo thetshelesa ṱhanzi na u dzhiela nṱha mabula muhumbulo vho na u thetshelesa ṱhanzi arali zwo fanela nga Musumbuluwo .
Lushaka lwa vhungolo ha mafhungo ane a ṱoḓea kha u ela lu ḓo ḓi tika nga vhuhulu na lushaka lwa thandela ine ya khou dzhielwa nṱha .
( a ) zwi tea u wana mukovhe wa ndinganyiso ya mbuelo yo kuvhanganywaho nga lushaka u itela u kona u ita tshumelo dza mitheo ya mishumo ye dza i ṋewa ; na uri
U vha miraḓo ya polotiki havho a zwi nga ṱuṱuwedzi u nangwa havho .
Vha nga kha ḓi wana zwinzhi nga ha mbuelo dzavho kha nyendedzi ya mbuelo ya 2013 .
Ṱhanḓavhudzo ya " bisimusi ya bannga " i katela u tenda u bva kha nnyi na nnyi nga u angaredza kha dzi diphosithi sa tshipiḓa tsho ḓoweleaho tsha vhubindudzi hu no khou ambwa nga hayo .
Kha tsumbo i tevhelaho , fhedziha , ḽiṱaluli ḽi na mushumo wa ḽiṱaluli ḽa khumbulelo .
Musi mushumeli wa tshitshavha a tshi ṱanganedza vhukhakhi ho swikiswaho khae u bva huṅwe henefho kha tshiimiswa tshenetsho , a vhu nga ḓo fhiriselwa kha vhaṅwe .
Ṱhuṱhuwedzo ya sekithara ya dzigoloi yo kunga vhubindudzi hu fhiraho R25 biḽioni kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Vha lindele u swika ndi tshi lidza ngoma yanga vha kone u thoma u kokodza . " tsha ralo tsha ṱuwa nga dzinzambo .
U pfesesa tshanduko na zwithu zwa khombekhombe zwa muvhuso wa vhukati .
Shelani mutoli wa u ḓifhisa .
Munna musekene / mudenya o pandamedza nguluvhe ṱhukhu / khulwane .
Avho vhane vha pomokwa vhuloi vha huvhadzwa na u pandelwa tshitshavhani .
Pulane dzine dza pfadza dzine dza vha na zwifhinga zwo vheaho zwine zwa swikelelea
6.7 . Khabinethe yo toololelwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho kha u vha ṋemuḓi wa Muṱangano wa Ḽifhasi wa Vhusimaḓaka wa XIV wa Zwiḽiwa na Madzangano a Vhulimi une wa ḓo farwa nga dzi 7 u ya kha dzi 11 Khubvumedzi 2015 ngei Sentharani ya Miṱangano ya Khosi Albert Luthuli , kha ḽa KwaZulu Natal .
Naho zwi sa gumi nga thundu idzi , u renga kha inthanethe zwo ṋetshedza vharengi tshenzhemo ya u renga ya u shumisana yo koniswa nga u khwinisea ha thekhinoḽodzhi ya bindu ḽa eḽektroniki kha miṅwaha i si gathi yo fhelaho .
Ngudo ya mulayo u kwamanaho na mafhungo a tshitshavha kana dzangalelo ḽa guṱe , hu tshi katelwa mulayo wa ndaulo , mulayo wa vhugevhenga , ṱhalutshedzo ya milayo , nḓivho ya mulayo wa u alafha na mulayo wa vhudavhidzani .
Vha vhuraru vha ri kha hu engedzwe tshumelo ya mathukhwi i vhe luvhili nga vhege ngauri ḓoroboni hu khou ḓala mathukhwi zwiṱaraṱani .
Zwi na maanḓa musi , sa izwi mushumoitwa u tevhelaho , u tshi ḓisendeka nga u sedzwa hafhu ha ndaka na tshumelo .
Musi muṱaṱisano kha sekhithara ya mavhengele u sa tou vhilaedza , u dzulela u vha thaidzo u bva kha kuhumbulele kwa u thivhela u shumisa mahalwa nga nḓila i si yavhuḓi .
Zwitshavha ezwi zwa ikonomi ya dzingu zwiraru zwi khou ḓidzhenisa kha mbekanyamushumo dza u vhuedzanya nzudzanyo dzavho dza vhuvhambadzi , u vhofholowa ha musudzuluwo wa vhathu vha re na mabindu , na u thoma u shumisa ho ṱanganelaho ha mbekanyamushumo dza themamveledziso ya mikaṋoni ya dzingu .
Nga nṱhani ha izwo ofisi a dzi koni u vhulunga dzimbalombalo dzo teaho kana u tshimbidza tshumelo zwavhuḓi .
Ri ḓo tikedza vhubveledzi ha dzingu uri vhu fhedze vhubveledzi ha zwidzidzivhadzi na thengiso .
Mushumo wa Mumaki Muhulwane sa mulanguli wa sia ḽiṅwe na ḽiṅwe i kwamaho u makwa ha bambiri ḽa mbudziso zwo ombedzelwa .
Mashudumavhi , mbudziso iyi a i a thu u tou tandululwa zwavhuḓi kha Tshitshavha tsha Amerika .
Nḓila ine ya khou sumbedza phindulo ya SMS kha khumbelo yo tshimbilaho zwavhuḓi ndi heyi .
Nga ngoho , hu nga si vhe na phindulo idzo , sa musi pfunzo , u funza na pfunzo ya mudededzi zwi tshi fanela , nga mulayo , u tea tshanduko dza tshitshavha .
Ambani na khonani yaṋu nga phosiṱara i re kha siaṱari ḽo fhiraho .
Mbekanyamushumo ya u vusuludza nga ngomu ḓoroboni kha Nzudzanyo Nyangaredzi na u lingedza u lugisa thaidzo dzo tshikhala dzo ḓiswaho nga maitele a kale a kudzudzanyele .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo - mutengo wo tiwaho
Masheleni haya ovha atshi nga shumiswa u khwiniswa vhutshilo ha vhagudiswa hanengei .
Khwalwa dza ndindakhombo ya vhushayamushumo , o dzi ḓihwa musi vhashumi vho ṅwaliswa kha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo sa vhashelamulenzhe .
O dovha a thoma mihumbulo ya nḓila ntswa dza u swikelela zwo sedzwaho .
Izwi zwi balanganywa fhasi kha thebuḽu i re afho fhasi .
shuma zwavhuḓi u woṱhe na musi u na vhaṅwe sa muraḓo wa tshigwada ;
Zwiko zwa maḓaka Afrika Tshipembe zwi katela maḓaka a mupo na apo , ḓaka , na dzitsimuwa .
Iḓani ni thuse u kunakisa u tsa na mulambo .
Vha ri vhalele Vhalani izwi zwithu ni tovhedzele nomboro i re yone .
Kuitele kwo thomiwaho kha iyi milandu , sa zwe zwa ambiwa nga hazwo kha phara i tevhelaho , ndi kwa uri khothe dzo fhambanyisa vhukati ha milandu ine u vhulaya zwa vha zwi sa khou itelwa u ḓitsireledza kha vhuloi , fhedzi u vhulaya zwa vha zwi khou itelwa u bindula , na iyo milandu ye ya itwa nge muhwelelwa a vha a khou tenda kha zwa vhuloi .
Sete ya tsumbanḓila yo anḓadzwa nga ḽa 24 Fulwi 2005 ( Gazete ya Muvhuso numboro ya 27699 ) u thusa mimasipala nga u ṋetshedza mafhungo nga vhuḓalo uri hu shumiwa hani .
Vha thuse muvhilaeli u ḓadza Fomo ya Mbilaelo
Muḽekhitshara muthihi vho amba uri phurogireme yo sumbedza uri vhathu vhurangaphanḓa huṅwe na u sumbedza uri zwi na ndeme uri ṱhohodzazwiikolo vha vhe na zwikili zwa vhurangaphanḓa .
Tshikwama tsho khetheaho tsha thandela dza ṱhoḓisiso na thekhinoḽodzhi tshi re na vhushaka na u thivhela vhugevhenga ;
Tshumelo dza Sibadela Tshihulwane tsha Vundu : Dzi ṋetshedza tshumelo dza dzilafho ḽa mutakalo dzo khetheaho dza nṱha na dza vhagudeleli dza nṱhesa kha vhuimo ha lushaka na tshikhala tsha u gudiswa ha vhashumi vha zwa mutakalo na ṱhoḓisiso .
Wo dovha wa sumbedza uri mufu o vha o vhewa seleni yawe e eṱhe nga murahu ha musi ho vha na lusevheḓi lwauri o ita vhuṱudzi na muṅwe mufariwa ngae .
U pfesesa na u tandulula zwipilipiti zwa mulwadze zwi thusa u kona u langa vhulwadze hawe nga ngona zwi tshi fusha .
( 4 ) Mulayo wa lushaka we wa sumbedzwa kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) u fanela u dzhiela nzhele ṱhoḓea dza uri tshumelo dza masipala dzo tea nahone dzo fanela .
Dzithulusi na mitshini
3 . Kha vha ite mutevhe tshivhalo tshine tsha tea u vhewa kha masipala u vhona zwa uri huna u engedzedzea ha u swikelela kha tshumelo kha avho vhe tshifhingani tsho fhelaho vha vha vha sa koni u i swikelela .
11.8.4 A hu na muraḓo wa tshigwada ane a fanela u shumisa vhuimo hawe , u kona u swikelela kana mafhungo a tshidzumbe e a a ḓivha musi a muraḓo u itela u ḓiwanela zwawe kana u takadza muṅwe muthu .
I ita izwo nga u ita uri pfanelo ya u swikelela mafhungo i thome u shumana u ṱuṱuwedza tshitshavha tshine vhathu vha Afrika Tshipembe vha a kona u swikelela mafhungo u itela uri vha kone u shumisa na u tsireledza pfanelo dzavho nga vhuḓalo na u kona u swikelela zwipikwa zwa Afrika Tshipembe zwa dimokirasi zwa u vha khagala na u dzhenela .
Data ya u vhea mitengo dzi tea u sumbedza khumbulelo dzoṱhe kha mveledziso ya makumedzwa a u vhea mitengo .
Milayo ya Nyangaredzo ya Khonṱhiraka iyi i ḓo vha tshipiḓa tsha maṅwalwa oṱhe a bidi nahone a yo ngo tea u shandulwa .
Vhakhantseḽara vhapo kana Miraḓo ya Komiti ya wadi na vhashumi vha zwa thekiniki vha nga thusa thimu ya u tshimbidza kha zwifhinga zwo fhambanaho kha phurosese ya u pulana .
Tshiimiswa tshi fhambanyisa vhukati ha vhorakhonṱhiraka vho no ḓiimisaho na vhane vha khou bvelela .
U khwaṱhisedza uri lushaka lwa ṱhoḓea dza sia ḽo imaho ngauri lwo davhidzaniwa na masipala .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , tshanduko dza pfunzo dzo katela u phaḓaladzwa kha mbetshelwa , vhulanguli , na u avhela masheleni .
Hu na nḓila dza tshivhalo dzine dzi khou sedzwa u itela u tikedza tshiimiswa tsha muḓagasi .
Tshifanyiso tsha tshikhala tshi nga khwaṱhisedzwa nga u khwaṱhisedza tshikalo tsha vhathu kha nyolo , nga u shumisa mivhala i kungaho kana matheriala , zwi ṋekedzwaho tshedza tsho linganaho , na u ola ḽevele dza nṱha dza nyito .
Nga tshenetsho tshifhinga vha vha vho vhea luswayo lwa ngafhadzo kha vhadzulapo uri vha ṱhogomele .
Gauteng yo ḓi kumedzela u vhona zwauri Mbekanyamushumo ya Khaphu ya Ḽifhasi yo dzudzanywaho zwavhuḓi , u swika zwino , thimu ya mushumo ya Poḽotiki na thekhinikhala yo thoṅwa u lavhelesa vhupulani na ndugiselo dza Mbekanyamushumo ya Khaphu ya Ḽifhasi .
Arali vha tshi ṱoḓa u ṅwalisa zwambadelo , muofisiri wa SASSA u ḓo vha ṋea ḓuvha ḽine vha tea u vhuya nga ḽo murahu na zwine vha tea u ḓa na zwo .
Minista Vho-Moller , ndi livhuwa tshumisano ya tshifhinga tsho fhiraho ye ra vha nayo na muvhuso wa Danish .
U nangiwa ha bada dzi no shuma dzi dzoṱhe zwi nga kona fhedzi u thudzela thaidzo kha nḓila dziṅwe dzo vhambelaho nadzo , nahone u thomiwa nga thundu dza u thivhela luvhilo zwi kwama tshumelo dza vhuendi ha nnyi na nnyi na zwiendedzi zwa tshumelo ya shishi nga nḓila i si yavhuḓi .
Khovhakhombo khulwane ndi matshilisano , zwa mupo na zwa poḽitiki , vhudzuloni ha zwa masheleni .
Tswikelelo yo engedzwaho kha ndeme ya themamveledziso ya mutheo na tshumelo , nga mannḓa kha pfunzo , ndondola mutakalo na zwiendedzi zwa tshitshavha kha vhupo ha mahayani .
Khumbelo u wana iṅwe garaṱa yavho ya ṱhanziela ya u reila yo tshinyadzwaho
Kha fhungo iḽi hu na ṱhoḓea ya mbekanyamitele dzine dza fanela u ṋea tsireledzo ya ikonomi na matshilisano ya vhasidzana na miṱa yavho , u ita nga u ralo ha vha u ṱuṱuwedza muṱa u itela u dzudza vhasidzana tshikoloni , nga maanḓa avho vha songo tsireledzeaho .
U dubekanya mafhungo a tshi vhumba phara i no amba .
Fhedzi , ndi ḽa u ṱanganyisa zwileludzi zwa nnyi na nnyi na mishumo na sisiṱeme ya musudzuluwo , u itela uri tswikelelo i linganyiswe .
Vhuḓifhinduleli nga ṱhoho dza tshikolo ho vha hu a ndeme nga ḽevele iyi .
Fhedzi , mbetshelwa idzi dzo bviswa tshoṱhe na u vusuludzwa kha Mulayotibe u itela u ḓisa maitele uri a elane na mveledziso kha mulayo wa dzitshaka na tshumiso .
Maṱereṱere avho a / zwi tshinyadza vhupo .
vha na masheleni na vhukoni ha u nga tshimbidza kushumele kwa mugodi zwavhuḓi
Swigiri i ṋetshedza thuso kha vhathu vha vhupo ha mahayani na u fhungudza mutsiko kha vhathu vha vhupo ha dziḓoroboni .
Mbuno ya uri vha sa londe tshilonda tsha u thoma kha muthu muṅwe i tou vha khagala vhukuma kuma .
Zwiimiswa zwi re kha vhudzulo zwi tou vha zwithu zwi si zwa ndeme fhedzi zwi re na mushumo .
" U fhungudza vhuḓidini hashu zwazwino zwi nga vha vhukhakhi vhune murafho u ḓaho u sa ḓo kona u vhu hangwa . "
Ndi na nḓala nga maanḓa , nahone idzou vhona uri wo onda hani na u ṱukufhala !
Mushumo woṱhe wo ṅwalwaho u khagala na hone u a pfesesea .
Vhukwakwani vhu re nṱha , nga u fhungudza mitengo ya zwipiḓa , vhu nga dovha ha shela mulenzhe kha u shumiswa havhuḓi ha themamveledziso .
Hu khou lavhelelwa uri nḓila ya nga thungo i ḓo vha i khou shuma lwa miṅwedzi ya malo musi hu khou fhaṱiwa .
c . Mbadelo dzi badelwaho kha u ita khumbelo na nḓivhadzo ya tsheo kha tswikelelo :
- Vithamini - mitshelo na miroho
Khabinete i humbela vhoṱhe vha kwameaho uri vha wane thandululo kha pfudzungule idzi zwi sa kwami miṱa yo zhakiwaho .
U kunakisa Khothe ya Madzhisiṱiraṱa ya Cape Town ndi mushumo wa ndondolo ya nṱha .
Ṅwalani ṱhalutshedzo ya mvumbo ya muthihi wa vhaanewa vha re tshiṱorini .
Bazari : Ṋetshedzo ya bazari dza mbekanyamushumo ya vhugudisi ha saintsi ya zwa mutakalo kha vhuimo ha nga fhasi ha u giraduweitha na ha nga nṱha .
6.7.7.2 Vaimeleleli vha mulayo avho ngo tea u tendelwa ngauri khothe dza sialala a dzo ngo tea u shumana na mbudziso dza mulayo dzi ṱoḓaho u ṱalutshedzwa nga maxennḓe .
Izwi ndi zwa ndeme kha vhuḓi vhuthihi ha shango ḽashu .
Vhatukana na vhasidzana vha a fana ?
Hu ḓo dzhielwa nṱha u ṱavhanyiswa ha mutandulo wa zwiṅwe zwiko zwa fulufulu kha shale na gese ya lwanzheni , zwoṱhe zwi tshi khou itelwa ṋetshedzo ya fulufulu na u alusa ikonomi nga u angaredza .
Khomishini i ḓo pfananya u shanduka havhuḓi ha shango ḽashu u ya kha kilima ya khaboni ya fhasi na ikonomi na tshitshavha zwi dziḓaho nga 2050 .
Milayo yapo ya phurotokholo na u luga zwi a shumiswa kha nyambedzano .
Ḽiṅwalo ḽa vhuṋe , ṱhanziela ya mabebo ya ṅwana , zwitatamennde zwa bannga zwa vhabebi vhuvhili havho , mutevhe wa zwine vha badela wa vhabebi vhuvhili havho,nz .
Na uri zwa zwino ri kati na tshanduko khulwane dza u thivhela u dovholola hafhu ha zwiito zwo raliho zwi songo ḓaho .
Zwenezwi u bindudza ha sekhithara ya tshitshavha hu tshi ḓo vha ho khwaṱhaho , mashumisele a masheleni na dzitshumelo muṱani , tshipiḓa tshihulusa tsha zwibveledzwaguṱe zwapo , tshi nga dzula tshi kha vhuimo vhu si havhuḓi saizwi miṱa i tshi fhungudza zwikolodo zwayo zwihulwane .
A hu na nḓila i takalelwaho na ine ya tou vhonala na u vha khagala ya Mount Frere .
Vhuṅwe ha vhuṱambo ho pulaniwaho hu katelwa Zwiphuga zwa Vhafumakadzi kha Vhufhaṱi ( 14 Ṱhangule ) , Zwiphuga zwa Vhafumakadzi vha shumanaho na zwa Saintsi ( 15 Ṱhangule ) , Zwiphuga zwa Rabulasi wa Mufumakadzi wa Ṅwaha ( 22 Ṱhangule ) na Zwiphuga zwa Vhafumakadzi vha shumanaho na zwa Maḓi ( 29 Ṱhangule ) .
Mavundu na mihasho vha tea u sumbedzisa nungo dza u thoma u shuma na u ṱanganedza vhuḓifhinduleli phanda ha musi u fhiriselwa ha maanḓa na u kuvhanganywa ha zwithu fhethu huthihi zwi tshi nga itea .
Ndi tshi ḓadzisa , Vho-Madiba vho ri funza zwavhuḓi zwa uri shango iḽi ḽi wela zwanḓani zwa vhoṱhe , vharema na vhatshena .
Kha vha ṋetshedze ṱhanziela ya tshileme tsha u ela arali tshileme tsho shandukiswa .
Ho vha na u fhungudzea ha mihumbulo na maitele a si avhuḓi , zwe zwa tsa u bva kha 30% nga 2010 / 11 u ya kha 11% ya mimasipala kha tshifhinga tsha zwino .
Nangoho ro ḓo fhaṱa luvhilo kha zwa ifa ḽa vhudavhidzani ha Khaphu ya Ḽifhasi .
Mugudi u tea u ita mabuḓo o tiwaho u ya nga ha Mbetshelwa dza Mulayo wa Vhugudisi ;
Mbuelo yo salaho ino khou lavhelelwa ( mbuelo ) i imela ndiliso kha vhubindudzi nge vha dzhia ḽiga ḽi shushaho .
Uri hu ḓivhee uri murengi ndi nnyi kha vha sumbedzise nga u ṅwala dzina na tshifani tshavho .
Tshitatamende tshi tevhelaho ndi ngoho kana a si ngoho naa ?
Vhubindudzi na nyaluwo zwi ṱoḓa vhupo ho tsireledzeaho , ho dzikaho nahone vhu si na vhugevhenga .
U khwaṱhisedza uri vharangaphanḓa vha zwa polotiki vha dzula vha na vhuḓifhinduleli na u shuma kha maanḓa avho ;
U ṅwalisa Mushonga wa u ilafha Zwifuwo
Muthu u tea u pfesesa miṱalukanyo ya ndeme ya vhumatshelo na ndeme ya zwino na u rekana miṱalukanyo iyi .
Zwino ṅwalululani mafhungo ayo e kha tshifhinga tsho fhiraho .
Ḽiga ḽa vhuvhili ḽi kwama u topola zwithu zwine zwa tea u shumiswa kha phendelo ya risetshe yo ṅwalwaho na u ita mukumedzo wazwo hu tshi tevhedzwa ṱhoḓea dzi no bva kha dzhenaḽa i no kwamea nga mafhungo ayo .
Musi ndivho i tshi nga vha i khagala , mathomo a u shuma a ḓo ṱoḓa vhuḓikumedzeli na ndingedzo u mona na muvhuso .
Muhasho wa Pfunzo dza Nṱha na Vhugudisi u ḓo thola matshudeni vha magudedzi a TVET vhane vha kha ḓi tou bva u khunyeledza pfunzo dzavho dza nṱha vhane a vha athu wana mishumo vha linganaho 10,000 u bva nga ṅwedzi wa Lambamai 2022 .
Ri khou huwelela mashango a funaho mulalo kha ḽifhasi u ṱuṱuwedza u farana ha muvhuso kha u bveledza mvusuludzo ya ikonomi .
Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidulo , vhukando uvhu vhu tea u tshimbidzana na fulo ḽa u khwinisa tsireledzo ya tshitshavha na vhudziki .
Ri na fulufhelo ḽa uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo ḓihudza ngae sa kapuṱeni washu , na uri u ḓo ṱuṱuwedza vhaṅwe nga mishumo yawe na vhurangaphanḓa hawe a tshi khou tamba kana e nnḓa .
Ṅwalani maipfi o teaho fhethu ho teaho .
o laṱiwa kana u lovhelwa a si na inwe thikhedzo i vhonalaho
Sisiṱeme ya u dzudzanya ndi iṅwe ya buḽoko dza u fhaṱa .
Vha shumise mutaladzi wa u thoma sa tsumbo zwigwada zwi kone u fhedzisa thebuḽu .
U ḓidzhenisa havho na thikedzo ndi zwa nṱhesa uya nga tshenzhemo yanga nahone muṱangano muṅwe na muṅwe na dzulo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine ḽa fhira ndivho yavho ḽi a aluwa , zwine zwi engedza ndeme kha mafhungo oṱhe ane ra a ḓisa phanḓa havho .
Tshiṱirathedzhi tshashu tsha u swikelela zwipikwa zwashu zwa u ita uri vhulimi vhu bvelele zwihulwane , u sika mishumo na zwikhala na u shumisa zwiko nga nḓila i bvelelaho , tsho ḓitika nga nḓila i sedzaho nga nnḓa .
Musi ri tshi khou piringedzana na khaedu dza tshifhinga tsho fhiraho , na musi ri tshi khou khwaṱhisa ndingedzo dzashu dza u kunda vhushayavhulamukanyi ka miṅwaha ya maḓana , ndi zwa vhuṱhogwa u ita izwo ro sedza kha vhumatshelo .
Arali bannga yo vha na u sa londa kha u badela tsheke , sa tsumbo , musi bannga i yo vha yo fanela u topola uri tsaino ya muṅwali wa tsheke yo kopelwaho , bannga i ḓo fanela u ṱanganedza ndozwo .
Ndi lini hune vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo vha fanela u tiwa/ nangiwa ?
U dovholola na u shumisa tshifhinga tshilapfu zwishumisa zwi fanaho na saha ya ngeḓane , zwitumulazwiṱaka kana giraindara zwi nga livhisa kha vhulwadze ha mutetemelo wa zwanḓa - tshigwada tsha malwadze ane a katela u tetemela ha minwe yo tshenuluwaho , u vhaisala ha lutsinga , misipha kana zwiendanungo .
7.1 . Khabinethe i khou fhululedza vhushumisani vhukati ha Muhasho wa Nḓowetshumo na Mbambadzo ( dti ) na Aspen Pharmacare , he ha ḓo swikisa kha nḓivhadzo ya vhubindudzi ha R1 biḽioni kha maga ḽa u bveledza mishonga Port Elizabeth ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Ri ṱoḓa kuitele kwo fhelelaho uri ri vhe na thimbanywa dzoṱhe dza u ḓilugisela u tea u lwa , na u fusha thuso ya vhathu musi na fhethu musi vha tshi i ṱoḓa .
Muofisiri wa zwa u vhalela u tea u langa , u tshimbidza na u lavhelesa u vhalwa ha vouthu dzo itwaho kha tshiṱitshi tsha vhukhethelo tsho imaho ngauri .
u kuvhanganya mafhungo a zwa mbalombalo a sa elani na muthu nga ha dzema ḽa u brausa , phetheni dza u kiḽika na vhudzheno kha webusaithi ya SARS , ane a kuvhanganywa nga eḽekiṱhironiki hu tshi khou shumiswa kukhi kana a ṋetshedzwa nga Mushumisi nga u tou funa .
Kha ri vhale Wanani ni tangedzele mubvumo sh .
Luambo : U shandula mafhungo a tshi bva kha tshifhinga tsha zwino a tshi ya kha tshifhinga tshiḓaho ni tshi thoma nga Mulovha .
Miṅwani i tevhelaho hune ha vha hu khou tou sedzuluswa pulane , maḓuvha a 2 u swika kha 3 o lingana , ha engedzwa na ḽithihi u swika kha mavhili a u ṅwala pulane .
Nahone vhunzhi ha avho vhane nyimele dzavho dza vha dzi songo tsireledzea nga maanḓa ndi vhaswa na u vha vho tsikeledzwaho .
7.2.3 Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala yo vha i hone kha wekishopho dzoṱhe dza vhukwamani nga miraḓo ya Komiti ya Mveledziso ya Ndayotewa ya Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala .
Ri ṱoḓa u vhona bada dzashu dzi tshi khou shumiswa lwo tsireledzeaho na nga nḓila yo teaho u itela u engedza vhubindudzi vhuhulwane he ra vhu dzhenisa kha themamveledziso ya zwa vhuendi .
Vhunzhi hashu ri a zwi ḓivha uri riṋe vhaṋe ri na HIV .
Fomo ya RI , Khumbelo ya u ḓinwalisa sa mugudisi wa u reila
( a ) vhunzhi ha miraḓo ya vhusimamilayo ha Vunḓu vhu fanela u vha hone musi hu tshi vouthelwa Mulayotibe kana musi hu tshi khwiniswa Mulayotibe ;
18 Mutshutshisi u ḓo vhidza ṱhanzi dza muvhuso dzine dza tikedza mulandu dzine dza hanedza muhwelelwa kha milandu yo teaho .
Itelani tshigwada tsha vhoiwe tshiphitshi tshi no amba nga uri Ndi nga mini mitambo i tshithu tshihulwane .
Vhashumi vha a ṱuṱuwedzwa nahone vha a shumisa thuso iyi .
Ndi ni tamela mashudu !
Mulayo u dovha wa vha na mbetshelwa dza vhaṱoli na vhuṱoli ha fhethu ha mushumo , nyimele dza kushumele na u vhigwa u tholiwa ha vhana mishumoni , khathihi na vhutevhedzeli ha vhugevhenga .
Tshaka dza zwa dzinnḓu
Nḓivhadzamulayotibe i khwaṱhisedza nyaluwo ya vhukateli na u thola zwine zwa vha zwa ndeme kha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka .
Ndi livhuha hafhu na vhashumi vha khishini kha zwiḽiwa zwavho zwi ḓifhaho na tshumelo .
Izwi zwi tseireledza maele a mbekanyamaitele nthihi kha lushaka na maimo a dzitshakha u bva kha muvhuso .
Thendelano dzi ḓo sainiwa nga vha GEP , muṋetshedzi wa tshumelo na vha Bindunyanḓano
Ndi baḽoni ḽifhio ḽi re na lutambo lulapfulapfu ?
2 . U fheliswa ha Tshiimo tsha Shishi tsha Lushaka
Naho hu na uri yunithi ya mapholisa ya vhudziki ha tshitshavha yo vhea ḓaraṱa ya mipfa vhukati ha ḓaraṱa ya luvhondo yo waho na tshitediamu nga mulandu wa zwenezwi , izwo kha ḽiṅwe sia zwo vhonala zwo no vha tshilengo sa izwi zwigidi zwa vhathu zwo vha zwo no ḓi dzhena ngomu tshitediamu nga khani .
Vhathu vha fhiraho 80% vhe vha shela mulenzhe vho vha vhathu vhaswa , ngeno vha fhiraho 60% ho vha vhafumakadzi .
Ngoho ndi uri mugaganyagwama uyu , sa zwe nda sumbedzisa , wo isa tshelede nnzhi kha mveledziso ya themamveledziso u fhirisa mbadelo dza fulufulu dzi lavhelelwaho u gonya .
Ndayotewa i a tendela u isa phanḓa na u vha hone na u shuma ha idzi khothe , zwo ḓisendeka nga Ndayotewa na tshandukiso ya mulayo nga ndaulo ire na nḓivho .
Naa vha nga ṱoḓa u ḓivhadziwa hani nga ha tsheo zwi tshi ya kha khumbelo ya u swikelela rekhodo ?
Vusuludzani : Ri tea u wana nḓila dza u shumisa hafhu mabammbiri , maboḓelo na zwikoṱikoṱi .
U dzudzanya mafhungo kha tshati kana thebulu .
Eskom i na miṅwaha i fhiraho 30 ya mashumele o tsireledzeaho a Ḽimaga ḽa Muḓagasi wa Nyukulia wa Koeberg , une ndi wone u woṱhe wa Ḽimaga ḽa Muḓagasi wa Nyukuḽia Afrika , nahone i khou ḓi bveledza Asesimennde ya Masiandoitwa kha Mupo na Mivhigo ya Tsireledzo ya Fhethu ha nyukuḽia u itela khonadzeo ya mamaga a muḓagasi wa nyukuḽia u bva 2007 .
U ita nga u ralo , ri khou fhaṱa luvhanḓe lwa tswikelelo ya zwa saintsi i mangadzaho vhukuma .
Naho hu na ndingedzo dzi bvelaho phanḓa dza u livhana na u sa lingana ha ndeme vhu re hone , hu kha ḓi vha na phambano dza ndeme khulwane dzi re hone .
Ni vhona u nga tshirendo itshi tshi amba nga mini ?
WCTOH i ita khuwelelo ya mushumo wa u ḓiimisela na u ṋetshedza luvhanḓe lwa mivhuso , madzangano a tshitshavha , mazhendedzi a Mashangombumbano , madzangano a dzitshaka , vhashumeli vha mutakalo na vhaṅwe vhathu vha kwameaho u ṋetshedzana nḓivho na tshenzhemo , zwihulwane malugana na vhaswa na vhafumakadzi vhane vho dzheniswa kha zwa u daha mafola .
Mutevhe wa zwo bveledzwaho zwa ndeme ya mikhwa kha masipala zwa zwino zwi hone .
Ri khou lwisa vhuvemu , vhufhura kha dzithendara na tshanḓanguvhoni kha u tetshelana mitengo kha mbekanyamushumo dza themamveledziso .
Kha vha ye sentharani ya u lingela ḽaisentsi ya u reila ( DLTC ) ya tsini uri vha dadze fomo ya Khumbelo ya phemithi ya u reila ya phurofeshenala ( PD1 ) .
U dovha wa ḓivhadza kana u ḓisa tshikimu tsha ndindakhombo ya diphosithi khulwane tsha u tou thoma Afrika Tshipembe tshine tsha ḓo vhona uri vha dzhenisaho tshelede vha wana tshelede yavho murahu musi bannga itshi kundelwa .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhe vha fhedza vha si tsha vha vhudzulapo nga murahu ha u wana vhudzulapo ha ḽi ṅwe shango vho no vha vhahulwane , nahone vha songo ita khumbelo ya u dzula vhe vhadzulapo vha Afrika Tshipembe phanḓa ha musi vha tshi wana vhudzulapo ha shango ḽiswa , vha nga nga ita khumbelo vhudzulapo ha mashango mavhili .
Tsumbo dza zwishumiswa / matheriala ane a nga vusuludzwa
Hu na zwa tshipentshela zwa vhana vha Gireidi 6 .
( 1 ) Muraḓo wa Khabinethe u tea u vha na vhuḓifhinduleli kha zwa mapholisa , na uri u tea u ta mutheo wa lushaka wa zwa vhupholisa , nga u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza vunḓu na vhuḓifhinduleli ha poḽitiki sa zwe zwa tiwa nga khorotshitumbe dza mavunḓu .
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tsho ṱ he - vhaaluwa
Yunivesithi dzi tea u vha senthara dza vhukoni kha ḽiga ḽo bvelaho phanḓa ḽa thekhinoḽodzhi .
Heḽi ḽikhaulambilu ḽo thoma u bvelela phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma .
Muhasho wo no ḓikumedzela kha u shela mulenzhe hawo kha vharangaphanḓa kana pfananyo ya mihasho .
Vha tea u badelela phemithi ya u renga u bva nnḓa ya zwi tshimbilelanaho na zwa u renga zwifuwo u bva nnḓa ( Zwi vusuludzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe na uri i zwi anḓadzwa kha Gazethe ya Muvhuso )
Muhumbulo wa ndeme kha mafhungo a nyaluwo u tea hafhu u vha wa vhuimo ha nṱha kha mishumo na tshivhalo tsha vhashumi vha re na zwikili na vhubveledzi .
Muvhigo u dovha hafhu u dzhiela nṱha khaedu dzi sa fheli na zwikhukhulisi kha u kunda u sa eḓana na khethululo shangoni ḽashu .
Khethekanyo idzo dzi amba nga ha vhuḓifari ho iledzwaho , nahone vhune ha nga ita uri muthu a vhe na mulandu wa vhutshinyi .
MAITELE A U ITA KHUMBELO YA MAFHUNGO 12 .
Vhagudi vhaṱuku vha konḓelwa u kopa zwi tshi bva kha bodo sa izwi maṱo avho a tshi ṱoḓa tshifhinga tshilapfu uri vha kone u bva buguni u ya kha bodo na u bva kha bodo u humela buguni sa izwi maṱo a tshi ṱoḓa tshifhingatshau dovha hafhu a vhuyelela kha siaṱari ḽi re phanḓa havho .
Davhi ḽi na vhulanguli vhuhulwane vhu tevhelaho
Olani tshifanyiso hafha :
Mulayo wo ḓoweleaho u ḓo tea u bveledziswa nga pheliso ya mulayo wa ' ambadzifhele ' hu si tshandulo yawo fhedzi , hune tshinyadzo dza khou vhilwa malugana na tshinyalelo dza dzilafho dza tshifhinga tshi ḓaho .
U shumisa nḓila dza u ṅwala .
Mbadelo dza u lugisa na u thivhatshidzulo dzi sumbedzwa sa tshinyalelo kha masheleni a mbetshelwathungo ya ndindakhombo .
u isa phanda na mbekanyamushumo dza phungudzo ya tsiku na u vhona uri a huna thambulo ;
Nga u fhungudza u shumiswa ha zwigidi kha vhugevhenga , u bva kha mabulayo uya kha khakhathi dza miṱani u ya kha u ṱangula , khonadzeo dza mpfu na khuvhabvu dzi tatisaho tshi nga fhungudzea zwihulusa .
Tshivhalo tsha zwi teaho u kovhelwa kha mphomali idzi zwi laulwa nga Minisiṱa .
Ho vhetshelwa thungo R2,3 billion ya phoḽisi ya nḓowetshumo na R5 billion ya zwa mithelo ine ya ḓo thusa kha thikhedzo ya phoḽisi ya nḓowetshumo miṅwahani miraru i ḓaho .
Tsha vhuraru , zwi ṱoḓa uri zwiimiswa zwi sumbedzise uri zwo swikela hani zwipikwa zwa mbekanyamaitele dza lushaka na zwithu zwa ndeme .
Mushumo vhukuma u nḓilani u khwaṱhisedza uri hoyu mushumo u tshimbile nga tshifhinga .
Sabusidi ya Dzinnḓu ya Zwiimiswa ndi nḓila ya u lambedza yo sedzesaho kha u thusa vhathu vhane vha fusha ṱhoḓea zwi tshi ya nga tshigwada tsha nḓila ya u wana tsireledzo kha muṋe wa nnḓu nga kha mbekanyamushumo dza ndaulo ya dzinnḓu nga fhasi ha thikhedzo ya Zwiimiswa zwa Dzinnḓu .
Mihasho ya muvhuso na vhabindudzi vho ḓiimisela u vhulunga kha masipala musi vha tshi tendelana na pulane ya mveledziso .
Kha ri ṅwale monde , na maipfi o teaho a re kha khoḽomu ya tsha u ḽa , uri ni vhumbe fhungo .
U shaea ha mafhungo nga ha mililo yo vuleaho nga vhadzuli vha miḓini zwi tea u vha zwithu zwa ndeme vhukuma .
Khethekanyo i lavhelesa khothe dza ndinganelo nahone i shela mulenzhe kha mveledziso na tshandukiso dza theo ya mulayo .
Ndi zwa ndeme u pembelela u bvelela ho swikelelwaho kha u wana tshumelo ya nnyi na nnyi zwine zwi imelelwa ngamaanḓa zwi tshi yaho nga dzinomboro .
Mitengo i sa anganyeleiho i shumiswa kha u kala ndeme ya u shela mulenzhe na zwibveledzwa .
Mbalombalo dza dzhele kha mathomo na vhubvo ha vhatshinyi dzi nga shumiswa sa tsumbo dza kushumisele kwa masheleni kwa Muvhuso .
Modele wo ṱanganedza maitele o ṱuṱuwedzwaho nga makete / vhengele nga kha tshumisano na vhushumisani na sekhithara ya phuraivethe na nḓowetshumo .
Nḓivhadzamulayotibe i topola mihasho yoṱhe i kwameaho na madzangano a zwitshavhani ane a shela mulenzhe kha tsireledzo ya zwitshavha .
Nyengedzedzo ya tshivhalo tsha khaḽisiamu maḓini tshine tsha nga fhungudza tshinyalelo kha makwiṱi ngauri khaḽisiamu i a lwedzana na aḽumini fhethu ho teaho kha makwiṱi .
Naho hu na uri hu na ṱhahalelo ya data ho ambiwaho afho nṱha , ngudo dzo kona u sumbedza dzema kha tshivhalo tsha mupfulutshelo na mupfuluwo , dzema kha tshivhalo tsha mupfulutshelo na mupfuluwo vhukati ha dziphurofeshinala na dziphurofeshinala dzi sa athu fhelelaho .
Vhasidzana avha vhavhili vho humbula u ita mini ?
- vha a lavheleswa nga nḓila yo teaho na u ṋewa ndaela dzi pfeseseaho na u ḓivha zwine vha fanela u ita
Vhana vho vha vho ya ngafhi vhusiku he Vho Bob Ewell vha lovha ?
4 . Arali zwi tshi nga itea uri nyitothangeli idzi dzi vhe dzi songo fushiwa kana u swikelelwa kana dzi songo litshiwa , thendelano iyi , nga nnḓa ha musi zwi tshi kwama -
Ngamurahu mangwende aḓo bveledzwa a rengiswa nga kha maitele o teaho .
4.2 Arali zwa nga itea uri Muhadzimisi a fare masheleni hu tshi tevhedzwa milayo i re kha 4.1 , Muhadzimisi u ḓo mbo ḓi ṱavhanya a ḓivhadza Muhadzimi nahone vhuvhili havho vha tea u mbo ḓi ṱangana vha pfana -
Phuresidennde dzoṱhe na vhaṅwaleli-nyangaredzi na vhashumi vho imelelwaho nga dzangano ḽa vhashumi
Tshanduko ya ikonomi na u sika mishumo : nyaluwo ya ikonomi , mveledziso ya sekhithara ya phuraivethe , nḓowetshumo , vhumagi , mbambadzo na vhubindudzi ;
Ndivho khulwane ya mushumo wa ṱhoḓisiso ndi u ṋetshedza Khomishini ya Mbilo dza Mavu ya Dzingu mafhungo o teaho a ṱoḓeaho kha thuso kha u ṱuṱuwedza u wana nyengedzedzo ya masheleni a thandela kha Minista wa Vhulimi na Mafhungo a Mavu .
Dzina ḽa gurannḓa
Muvhuso wo zwi humbula wa fhedza uri u khwaṱhise zwa nḓisedzo dza tshumelo na u khwinisa khwaḽithi ya tshumelo khathihi na u pima u fushea ha vhashumelwa .
Ri tikedza ndingedzo da u sika zounu dzi si na zwiṱhavhane zwa nyukiḽia , zwi shumisaho tshifhinga tshoṱhe nga mahala nga mashango a kwameaho .
Mbekanya dza nḓisedzo na tshumiso
( d ) i nga thola vhashumeli vhane vha khou ṱoḓea kha u bveledza mishumo yayo
Muṅwe wa vhakalaha vha henefha muḓanani a lingedza u kwengweledza kutukana uku musi vha tshi khou humela hayani .
Hu ḓo sedzeswa zwa u alama na u khwaṱhisa tshumelo dza tshitshavhani ( CBS ) , na nḓila ine ra ḓisedza ngayo tshumelo .
Nga u ḓivhea ha izwi , Khoro yo tendela vhupo sa tshithu tsha ndeme tsha u thoma nahone yo no ḓi bindudza lu vhonalaho kha miṅwaha ya zwino .
( 1 ) Musi zwivhumbeo zwa muvhuso zwi tshi ita thendelano ya ndaka kana tshumelo , zwi fanela u ita ngauralo hu tshi khou tevhedzwa mulayo wa vhusimamilayo ha vunḓu kana ha lushaka we wa thoma sisiṱeme ine ya vha kwayo , nga ndinganyiso , u vha khagala , i konaho u pikisana na u sa ḓura .
Kha sesheni iṅwe na iṅwe thevhekano iṅwe na iṅwe nga nthihi i tea u engedzwa nga vhuḓalo .
Ri lwela u tandulula mbilaelo nga maḓuvha a 15 a mushumo u bva tshee ra dzi ṱanganedza , nahone ri ḓo vha ḓivhadza arali ri nga si kone u tandulula mbilaelo nga tshifhinga tshenetsho .
B Mutheo wa mulayo
Vhabidi vha tea u swikela khiraitheria dza ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Zwiko zwa gwama
2.5 . Muvhigo wa phindulo nga mafhungo o ṱanganedzwaho u bva kha komiti ya UN nga ha Pfanelo dza Vhana , wo tendelwa .
Mundende wa vhaaluwa u badelwa vhafumakadzi vhane vha vha na na miṅwaha ya 60 kana u fhira na vhanna vhane vha vha na miṅwaha ya 60 kana u fhira .
Nahone ro no ḓi zwi bula kale uri mashudumavhi a si kha vhupo hoṱhe hune dzangano ḽashu ḽa vha phanḓa nga mafulufulu .
Ndayotewa na Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala zwi vhea muhanga wa kushumele kune ngakwo khoro ya masipala ya tea u phasisa milayo .
Hune havha na ndaka ino fhira nthihi kha khumbelo , hetshi tshipiḓa tshi tea u ḓadzelwa thungo kha ndaka iṅwe na iṅwe .
U kundelwa u wana dzigiranthi ( mphomali )
Vhakhantselara vha Wadi na Dzikomiti dza Wadi
Hune data ya mutheo ya vha hone kha tshenzhemo na kuhumbulele , zwipikwa zwa tshanduko ya tshivhalo zwi nga vhewa .
- Khontseputi ya maṅwalwa - ipfi , maipfi a fanaho , ḽeḓere , madzina a maḽeḓere , zwi tshi ya nga ḽithihi nga ḽithihi .
Tshifhiwa u hwala zwidina ngauri u shuma kha mufhaṱi .
U langa na u maanḓafhadza u dzhena kha makete wa halwa .
U sedzulusa hafhu zwivhuya ezwi , ro ṱanganyisa thimu dzi bvaho muvhusoni , kha vhashumi , mabindu , akademi na dziṅwe sekhithara uri vha shume vhoṱhe kha ḽaborathori dza u sedzulusa , u sedzulusa khonadzeo dzoṱhe na u khiulula vhukoni ha phendelashango khulwane ya shango ḽashu .
Kana vho wana shango nga u kovha hafhu , mbuedzedzo kana tshanduko ya ndaka , vhalimi vhane vha kho ḓi bveledza vha ṱoḓa u swikelela ha themamveledziso na tshumelo dza thikhedzo dza khwine uri vha bvelele .
Luambo luṅwe na luṅwe kha dza 11 dza tshiofisi sa zwe zwa randiwa kha Tshiteṅwa 6 ( 1 ) tsha
Vhupo ha dzinnḓu dzi si dza fomaḽa , vhune vhu si vhe na muḓagasi , mbetshelwa dzi fanela u itwa , sa tshipiḓa tsha themamveledziso ya tshitshavha ya mutheo , ha tshikhala tshine mulilo u nga itwa , sa i zwi u bika tshifhinga tshoṱhe kha vhupo uhu .
Tshipikwa tsha ndeme ndi u khwaṱhisa maitele a vhukwamani kha u vhumbiwa ha mbekanyamaitele ya IP ya Afrika Tshipembe u itela uri hu angaredzwe muvhuso na mihumbulo ya vha kwameaho tshitshavhani nga u angaredza .
Kuṱari ku amba na zwipuka zwingana ?
Netiweke iyi ya pfanelo ya nḓila ya tshitshavha nga ngomu kha mveledziso ya kushumisele kwa mavu o vanganyiwaho i na mishumo minzhi i katelaho tshimbidzo ya matshimbilele nga tshaka dzo fhambanaho , u ṱanganedza tshumelo ya tshishumiswa , u ṋetshedza mishumo ya zwa mabindu hu na u ṱana kha vharengi vhane vha vha na dzangalelo , na u ya nga u ralo .
Ho sedzwa u randelwa nga GP wa DSP , thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Rerani nga zwe zwa thusa u dzhena ha vhuṱumanyi ha zwa matshilisano kha mishumo ya zwa matshilisano .
Kha vha ḓivhe uri : Madzangano oṱhe ṱhogomelo ya tshitshavha na thikhedzo ya tshumelo dzi langulwa na u sedzuluswa nga ṅwaha na ṅwaha u itela uri huvhe na u swikelela maitele na nyimela dza lushaka .
Ho sedzwa kha na u ombedzela kha pfunzo zwi vhonala musi Pfunzo ya Mutheo na Pfunzo ya Nṱha dzi na Minisiṱa dzo fhambanaho , u vhona uri mihasho yavho i a ṱhogomelwa .
U itela u khwaṱhisa , u phaḓaladza na u pfumbisa u tevhelwa , u lafha na u tshimbidza phurogireme ya ndondolo zwi no kwama HIV na AIDS Kapa Vhukovhela , hu tshi shumiswa phurogireme dzo vhalaho dza u lambedza .
ḽiga ḽa u tumbula ḽa thandela ya vhushumisamupo ine ya khou itwa Afrika Tshipembe ( kha vha sedze kha ṱhalutshedzao ya ' u tumbula ' na ' mbambadzo ' kha tshipiḓa tsha 2 tsha mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho na Ndaulo 1 ya BABS ) ; kana
Kha haya masheleni , R200 biḽioni yo vhetshelwa thandela dza tshiporo na uri vhunzhi ha yo salaho , i ḓo ya kha thandela dza zwa mitambo .
Khabinethe yo fulufhedzisa zwitshavha zwo kwameaho uri kha u shuma na mapholisa , maga a thusedzo a ḓo khwaṱhiswa u itela khwaṱhisedza tsireledzo na vhutsireledzi zwa vhafumakadzi na vhana .
Tshigwada tshi fanela u ṱalusa tshigwada tshatsho , u dzhiela nṱha tshivhalo tsha vhathu vha re kha tshigwada tshatsho , arali vha tshi shuma , vha shuma mini , arali vha sa shumi ndi vhangana vha sa shumi , mifuda ya vhathu yo vhumbaho tshigwada .
Vhashayaho vha vhafumakadzi , vha kha ḓi dzhiwa sa vhabebi vha vhana , mashango a dovha hafhu a vha a shayaho .
Mushumisi u khou badela na u sa vhona SARS mulandu kha mbilo dzoṱhe , ndozwo na tshinyadzo dzo vhangwaho nga u kundelwa kana u pfuka ndaela , hu si na ndavha uri zwo itwa nga khole kana nga u sa londa , nga Mushumisi .
U ya nga vhashumi zwifhinga zwine mushumo wa tea u vha wo fhela zwo tevhedzwa kha miṅwaha miraru yo sedzuluswaho nga fhasi ha ndingo iyi .
Tshipikwa tsha maanea a fhungo ndi u ḓivhadza tsenguluso , u bvisela khagala ndivho na vhuhulu ha tsenguluso , na u humbudza khetho dzine dza vha hone dza u tandulula thaidzo dzo topolwaho .
Ho eletshedzwa Minisiṱa nga ha tshanduko dza madzina a ḓorobo dzo dzinginywaho na zwiṅwe zwiimiswa , nga maanḓa u bva Limpopo .
Nahone ri ṱoḓa u engedza masiandaitwa na vhukoni nga kha vhashumisani vho ṱalifhaho nahone vha re na tshiṱirathedzhi .
Mushumoitwa uyu u tea u itwa nga Mulanguli wa CBP ( a tshi tikedzwa nga Vhaḓivhimakone vha CBP ) khathihi na u rerisana na vhaofisiri vhahulwane vho teaho vha mishumo mihulwane ya ha masipala khathihi na vhakhantseḽara vha phothifoḽio vha no shuma na mafhungo a ndeme a IDP nga ḽithihi nga ḽithihi .
Kha thendelano , vharengi vha ḓo tea u tenda u ṱanganedza vhuḓifhinduleli ha mbadelo dza u kuvhanganywa , na mbadelo nyengedzedzwa khathihi na dza ndaṱiso , musi vho lenga u badela .
2.3.2 Maga a vhupulani ha wadi
Ndi tea u vhalela thesite .
3.1 Muvhuso wa Afrika Tshipembe wo ḓiimisela u ṋea maanḓa vhathu vhawo u bva maḓuvha avho a u thoma u swika kha a u fhedza nga u vha ṋea maṅwalwa a vhukuma , na u tikedza nyaluwo na mveledziso nga u vhona uri vhathu vha re na vhukoni , vhaendelamashango , na vhabindudzi u itela u ḓidzhenisa kha zwa ikonomi .
Sa tsumbo , mushumi wa u kunakisa a nga humbelwa u goda na u seva vharengi ngauri muthu ane anzela u shuma mishumo yeneyo a siho .
Mulayo wa Mbuyedzedzo wa 1975 wo ḓa phanḓa ha Ndayotewa ya 1996 , wa ita uri zwi vhe zwa ndeme u linganya mulayo une wa shumiswa u langa u vhuyedzedzwa ha ndaka kha ndeme na mbetshelwa ya Ndayotewa .
Kha tshigwada tshavho vha dzhiele nṱha zwiteṅwa zwiraru zwi tevhelaho .
Ṱhoḓisiso yo itiwa haya , hu na thuso ya vhashumi vhapo vha zwitshavhani vho ḓiswaho nga zhendedzi ḽa vhashumi .
Ṱoḓa zwikhala zwa mveledziso , u guda , tshenzhemo na zwikhala zwa mushumo .
Maga a u fhelisa vhushai ndi one a re vhukati kha tshiṱirathedzhi tsha u lwa na vhushai tshine muvhuso wa khou tshi bveledza .
Ayoni ya vhukuma i na muvhala wa siḽiva fhedzi kanzhi i na mbonalo ya ntswutseṱha kana buraweni zwi tshi khou vhangwa nga okisidasi .
Zwiṱalusi zwa ndeme zwa lushaka lwa muthelo u songo lumbamaho u fana na VAT zwi nga nḓila i tevhelaho :
Fureme dzi songo pfuka R1 575
Khabinethe i ṱuṱuwedza zwitshavha uri zwi shumisane na mapholisa uri hu kone u wanwa vharengisi vha zwidzidzivhadzi vhane vha ṋaṋisa zwiito zwa vhutshinyi .
Vha dovhe vha kwamane na zwiṅwe zwithu zwivhili zwa kale u itela u wana zwidodombedzwa zwa thambo dzoṱhe dza zwino .
Vhusunzi vhu sa ḓadzi tshanḓa a vhu dini muthu .
Ṋamusi vundu heḽi ḽi na mafhungo o fhambanaho ane ḽa nga a mba , ndi ngoho ndi mafhungo avhuḓi ane ḽa nga a amba .
Hune mbudziso iṅwe na iṅwe i nga ho iyo yelana na khaṱhulo ya muthu , muhaṱuli ha nga ḓo dzhenelela kha tsheo .
Zwo randelwaho nga muthu o teaho lwa mulayo u randela
Kha vha shumise hafhu na zwi tevhelaho :
Masipala u kombetshedza vhushaka na maṅwe masia a muvhuso na u dzhenelela kha mishumo yo fhambanaho ya dzitshakatshaka u itela u ṱuṱuwedza vhushaka ha tsinisa ha u shuma vhukati ha masia a muvhuso .
Tshiṱuṱuwedzi kha u ṱuṱuwedza tshiimo tsha mbambe ndi mveledziso ya tshibveledzwa tshine tsha vha na vhukoni tshi tshi vhambedzwa na zwo longiwaho zwo tiwaho zwa zwiko zwa vhathu , masheleni na zwa mupo .
Vha dzhiele nṱha mbudziso dzi re afho fhasi .
Zwiitisi zwine zwa pfadza na khonadzeo ya u vala zwiimiswa zwi siho mulayoni .
Dzhielani nzhele : Tshifanyiso tsha mapa ndi nyolo ya u sumbedza hune zwithu zwa vha hone . mapa ya zwifanyiso i bveledzisa zwikili zwa ḓivhashango kha u wana fhethu , vhukule na tshikhala .
Musi hu na u ṱangana hone ha mushumo wa mavu u mona na henefho fhethu afho fhethu hu nga vha ha u kunga na hu swikelaho vhaeni .
Hezwi zwi ṱanganyisa zwivhumbeo zwa vhutsila kana u sedza kha mafhungo a zwa mupo kana a matshilisano na mvelele .
Mulayotibe u khwaṱhisedza tsireledzo ya murengi nga u vhekanya mulayo muthihi wo fhelelaho wa vhuḓifari ha mimaraga .
Zwivhangi zwihulwane zwa vhuholefhali ndi vhulwadze , khombo na dzikhakhathi .
Athikili 119 i shuma na nyimele mbili :
Ni vhona u nga Muzhou na Vho Vhimbi vha a amba vhoṱhe ano maḓuvha ?
Musi vha tshi vhuya , vha ḓo valelwa thungo lwa tshifhinga tsha u bva kha maḓuvha a 14 u swika kha maḓuvha a 21 .
Zwiimiswa zwihulwane zwi re na vhuḓifhinduleli ha u shuma
Tsenguluso yo dodombedzwaho vhukuma ya vhuḓifhinduleli ho fhambanaho ha Muhasho i ḓo itiwa sa tshipiḓa tsha tsedzuluso ya mulayo kha Maitele a Khwiniso ya Mulayo .
Ndi tama u livhuwa Miraḓo i Ṱhompheaho na vhathu vha Afrika Tshipembe kha u konḓelela na vhuḓifari havho .
U topola phetheni dza ndeme dzine dza nga shumiswa kha zwithu zwi ngaho mushumo , malwadze , ḽeveḽe ya mufusho nz . u rekhoda miṅwedzi ya ṅwaha kha fiḽipitshati na u vhudzisa miraḓo ya tshigwada musi tshiitei tsho bvelela na hu na tshinyalelo nngafhani .
Tsireledzo nga vhathu - u vha vhudziki vhuhulwane zwitshavha na u sa vha khomboni ha vhathu , hu si zwinzhi .
Kha ri ṅwale nga muvhala wa lutombo ; ni talele mafhungomatikedzi nga muvhala mutswuku .
Tsha vhuraru , Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i khou hanedza zwa
U wana vhuṱudzeṱudze na thaidzo dzine dza yelana na kutshimbidzele kwa mulandu kha maitele a sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na zwine zwa kwama u kuvhanganya datha kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
Hezwi zwi bva kha vhuṱanzi ha zwa kale ha zwenezwino vhune sisiṱeme ya pima zwavhuḓi tshaka dza zwishumiswa zwo shumiswaho nga ane zwino a vha mashango o bvelelaho , ngeno vho vha vha kha maitele a mveledziso .
Arali ṅwana o bebwa nnḓa ha Afrika Tshipembe nahone muṅwe wa vhabebi a mudzulapo wa Afrika Tshipembe , nḓivhadzo i nga itwa embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe kana ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno Afrika Tshipembe .
U bva kha nyambedzano dzi re afho nṱha nga ha wadi dza kiḽasiṱara ya mahayani , zwo sumbedziswa uri hu na tswikelelo ya fhasisa ya tshumelo dza ndeme kha miṱa ya vhupo ha mahayani .
Mushumo wa mudzulatshidulo ndi u sumba nḓila miraḓo kha adzhenda u itela u swikela ndivho dza komiti .
Makumedzwa o dzinginywaho o tevhedza masendelele a fanaho na a vha Amerika nahone o tikedzwa .
U thivhelwa a si hone hu hoṱhe na uri Mulayotibe u ṋetshedza u itela ḽaisentsi ya u remiwa ha miri iyo kha nyimele dzo khetheaho .
( c ) u fhungudzwa hufhio na hufhio , u bva kha khethekanyo yo bulwaho kha Muingekano wa 1 kha Mutevhe wa Pfanelo dzi sa Fhungudzeiho , u ya nga he zwa sumbedziswa ngaho kha phambano ya khethekanyo iyo i re kha kha Muingekano .
I ṱuṱuwedza u bvelela kha lushaka lwo linganaho na nḓila ya nyaluwo yo ṱanganelanaho .
Phanḓa ha izwi , zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa izwi zwo vha zwi nga fhasi ha ndaulo ya maanḓalanga apo .
Ndivho khulwane ya Muhasho wa Ikonomi Yapo nga kha mishumo i fanaho senthara dza vhukwamani nga khasiṱama dzi ḓivhelwaho u wanala fhethu ha mahayani ndi u ṱuṱuwedza vhathu vhane lwa tshifhinga tshilapfu vha vha vha si na nḓila ya u dzhenisa tshelede kha uri vha wane mishumo i holelaho .
Musaukanyo wa vhudavhidzani ha imeiḽi u sumbedza uri zwi re ngomu a zwi konadzei uri zwi nga dzhiiwa sa tshithu tshi shushedzaho .
( iv ) u ṱumekanya nyito ya milayo ya vhusimamilayo nga tshayo ;
Maga a vhugudisi o khwiṋiswaho , u swikelela vhugudisi na vhugudamishumo kha vhathu vha vhafumakadzi ndi zwa ndeme .
U vhea Mukhantseḽara wa Wadi vhukati ha madzangalelo a tshitshavha ndi ḽiga ḽa u thoma kha u vusuludza muvhuso wapo .
8.2 . Thendelano ya Buthano iḽi i tshimbilelana na Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Ṱhoḓea yo swikelwa musi vhathu vha vhuṱhogwa avha vha tshi shuma na kiḽaente dza nga nnḓa na nga ngomu ḓuvha na ḓuvha .
Ri ḓo dzula ri tshi livhuwa zwine vha ita kha u livhanya mbekanyamushumo dzavho na u avhelwa ha zwiko zwavho kha nzhielwanṱha yashu .
Muoli wa dzipulane o nangwaho u tea u vhona uri sisiṱeme dzi a kona to gonyela nṱha hu na u khakhisea huṱuku arali hu na vhunzhi ha ndaela dzo wanalaho na u engedzea ha zwo tshimbidzwaho .
Khwine , zwoṱhe zwa muvhuso zwi tea u shela mulenzhe kha u swikelela mvelelo na u khwaṱhisedza ndinganyiselo vhukati ha nyito u mona na mbekanyamushumo .
Tshumelo ya ndondolo i langiwaho
Arali zwi tshi konadzea vhubindudzi vhu fanela u vha na vhashumi vhanzhi u itela u sika zwikhala zwo engedzwaho kha zwitshavha zwa mahayani .
Zwi tshi kwama mafhungo a tshitshavha nga ha u wana , hu na Ndivhadzo nga ha Thendara i anḓadzwaho vhege iṅwe na iṅwe sa hune ha itelwa uri dzibidi musi vhathu vha tshi dzi ṱoḓa vha dzi wane hone .
I kombetshedza mihasho yoṱhe ya muvhuso u ṋetshedza mugaganyagwama wa vhudavhidzani na ndambedzo yo fhelelaho ya vhashumi .
Ri ḓo tshimbila lwendo lwa awara tharu ri tshi ya .
Ri ḓo khwaṱhisa maga aya a u dzhenelela kha miṅwaha i ḓaho .
Muthelo wa masipala u badelwa kha ndeme ya mavu na khwiniso dza u badela mutengo wa tshumelo dza masipala .
1.6 . Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu wo vha ṋemuṱa wa muṱangano we wa tshimbila zwavhuḓi wa Mbumbano ya Dzitshakha ( UN ) hu tshi ambiwa nga ha madzulo a so ngo dzudzanaho , hu tshi ombedzelwa mipfuluwo ya vhathu u ya dziḓoroboni na nyaluwo ya matshakaṱini .
U ita maedza hu tshi shumiswa bolopheni u ṅwala .
Pulane dza Bulasi dzo tendelwaho dzo shumisiwa kha vhupondaulwa hoṱhe ho fanelaho .
U dovha wa vha wo sedza kha u alusa u dzudzanywa ha vhuṅwe vhurangeli vhu ngaho ha pulane dza mveledziso dzo ṱanganelanaho hu na u sedza zwihulwane kha u vhona uri pulane nthihi i khou shuma kha tshiṱiriki tshiṅwe na tshiṅwe u ya kha matavhi oṱhe a muvhuso .
Afrika Tshipembe ndi ḽone ḽi bveledzesaho mbanzhe , nahone , naho vhunzhi hayo i tshi shumiswa fhano hayani , hu na nnzhi ine ya rumelwa seli .
Tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhudavhidzani tshi fanela u dzhielwa nṱha nga komiti sa izwi tshi tshi rumelwa tsho imela vhone .
Mepe wo raliho u sumbedza sia ḽa u katela zwoṱhe na u dzinginya hune magondo a tshumelo a u engedzedza na zwiṱitshi zwi nga vhewa hone .
U wana zwo dzumbiwaho kiḽasini vhukati ha zwiṅwe na u sumbedza vhaṅwe hune zwa nga vha zwi tshi khou wanala hone hu tshi shumiswa nḓila dzi sa konḓi .
Mulangavundu na vhashumisani vha khabinethe yanga vho sumbedzisa mbuno iyi kha zwipitshi zwavho .
U londota na u vhiga tshumiso ya mbekanyamushumo ya zwithu zwinzhi ya dzingu .
Arali dokhumenthe na zwṅwe zwi tshimbilelanaho na kiḽeimi zwa vha zwi saathu u ḓiswa nga murahu ha miṅwedzi miraru , kiḽeimi i ḓo haniwa .
Nzudzanyo dza ndeme yavhuḓi na mbuelo na ndozwo zwo ḓihwa kha tshiṱatamennde tsha mashumele a muvhuso .
Pfukiselo ya zwishumiswa na zwiendedzi a i ngo khunyelela .
Idzi ndi ṱhalutshedzo dzo ṱanḓavhuwaho dza mvelelo dza nyito dza vhumone nga vhuphalali .
Zwi a konḓa u tsima ' malasha ' lwa tshoṱhe .
Mihasho iyi yoṱhe i tea u bveledza ' pulane dza sekhithara ' , zwiṱirathedzhi zwa kushumele zwi khwaṱhisedzaho nḓisedzo ya themamveledziso ya masipala yo teaho na tshumelo dza masipala dza tshifhinga tshilapfu ngomu kha sekhithara .
Nga u angaredza , zwi tou nga hu na vhupo vhu si gathi hune CDWs dzo iswa , ha thoma u bvelela vhushaka havhuḓi ha tshumisano .
Izwi ndi u itela u thivhela tshikolodo tsho kalulaho mathomoni a mushumo wavho .
A wanala mafhungoni - kanzhi mathomoni a mafhungo - a tshi sumbedza u mangala , u nengwa , u takala , u nyanyulea kana
Kha ri ambe
Vhathu vha si naho mavu a vhulimi vha nga ya kha Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Tshanduko ya Mavu u wana thuso ya uri vha wane mavu o teaho a vhulimi .
Dzhelani nṱha ha u ḓalesa ha khumbelo dzo ṋetshedzwaho , khumbelo dza dzi nga ḓivahdzwi , zwo ralo , ndi khumbelo fhedzi dzo dzhenaho kha mutevhe wa u yo lingwa dzine dza ḓo ḓivhadzwa nga ha mvelelo .
Mulayo wa zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni , wa 1993 , u ṱoḓa mutholi a tshi ita uri vhuponi hune ha shumelwa hone huvhe ho tsireledzeaho nahone hune ha si vhe khombo kha mutakalo wa vhashumi .
Izwi , nga u tevhekana , zwi ḓo engedza miholo kha vhashumi vha mashango manzhi , na u engedzea ha khephithala kha mashango a re na ṱhahelelo ya vhashumi .
Lubuvhisia lu na sethe ya ndayo dzi re na mushumo , maṅwalo , gaidi na zwishumiswa .
Ndingo dza muvhuso dza u ita uri pfunzo ya nṱha i swikelelee dzo fhiriswa nga vha muvhigo wa 2015 wa Zwiimiswa zwa Pfunzo ya Nṱha zwa Dzimbalombalo dza Masheleni nga vha Dzimbalombalo vha Afrika Tshipembe .
Mushumo woṱhe une ra u ita muvhusoni , zwazwino ndi tshipiḓa tsha NDP yo fhelelaho , hu tshi katelwa pulane dzoṱhe dza kushumele , dzi nga vha dza matshilisano , ikonomi na polotiki . "
Phalamennde yo bveledza pulane yo dzudzanyiwaho zwavhuḓi u langa vhupo ha u shuma ho tsireledzeaho nahone ho teaho hu tshi katelwa na mveledziso ya Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Malaṱwa .
Furarumbili ho vha milandu ine ṱhanganyelo ya masheleni i kwameaho ndi R5 miḽioni nga mulandu zwine yo ṱangana yoṱhe i henefha kha R3.8 biḽioni .
Komiti dzi na maanḓa a u vhidza muthu muṅwe na muṅwe uri a ḓe phanḓa hadzo , a fhe vhuṱanzi kana a ḓise maṅwalo .
U limuwa uri musi u phaḓaladzwa ha vhulaedzwa ha vha hu tshi wanalesa kha muvhuso wapo wone une , hu si uri muvhuso wapo hu shumela vhadzulapo vhawo , uri zwine zwa ḓo bveledzwa kha vhadzulapo zwi ḓo vha zwiṱuku .
U fana na kha vhuongelo ha ḓoroboni ha vhuṱuku ha phuraivethe , kiḽiniki khulwane ya phuraivethe ( ye ya vha i khulwane u fhira vhuongelo ) na yone i na zwipiḓa zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na u shumisa vhorakhonṱhiraka vha phuraivethe u kuvhanganya mathukhwi .
U itela uri mvusuludzo i khwaṱhe zwi ṱoḓa u gonya ha miholo , u gonya ha mitengo ya mikovhe , zwikolodo zwi sa ḓuri na mitengo ya dzinnḓu yo dzikaho nga maanḓa zwine zwa fhira ḽeveḽe dzi re nṱha dza u vha zwikolodoni na mimaraga ya zwa mishumo yo ḓinetelaho .
Maitele a u lavhelesa ndangulo ya khohakhombo kha mavundu a ṋetshedzwa nga Komiti yo Ṱanganelaho ya Ndangulo ya Khohakhombo ya Vundu nga fhasi ha ndangulo ya Mulanguli wa Khorotshitumbe ya Vundu .
Vhadzulapo vha u bva Netherlands vha vhona vhuyo havho sa fhethu hune ha konḓela vhukuma kha vhuyo hoṱhe ngei Europe .
Nga zwezwo , vha nga fhungudza tshumelo kha zwitshavha zwa vhashai , zwine zwa nga si kone u vha badela .
Ndi zwa ndeme nga maanḓa uri muvhuso u ṋetshedze zwikolo zwavhuḓi zwa zwitshavha hune zwitshavha izwo zwa dzula hone .
U nga farelwa nnḓa ha tshifhaṱo kana nga ngomu ha tshifhaṱo tsha mutholi .
2 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo vha ṋemuḓi wa Sesheni ya vhuvhili ya Khomishini ya Mashango mavhili ya Afrika Tshipembe-Zimbabwe ( BNC )
Dzikhwinthaili dzi shayaho nyana dzi na thagethe dza nṱha u fhira dzikhwinthaili dzine a dzi tou shaya nga maanḓa .
Maipfi o raliho a pfi ndi mamudi .
Nyimele ya vhufa ho fhaṱiwaho ngei Nelson Mandela Bay i a vhilaedza .
Zwo dzhia dziṅwe dzikonomi khulwane u fana na India na Nigeria , na mashango o pfumaho nga zwiko u fana na Venezuela , ḽine , nga mbuno dzo vhalaho , ḽa khou shuma nga fhasi ha vhukoni ha zwa ikonomi yao .
Hezwi zwi nga nyanyula Mulanguli wa CBP , a tshi thuswa nga muḓivhimakone wa CBP , uri a ite ṱhoḓisiso malugana na u shaea ha zwi no khou itwa khathihi na u kuvhanganya dzilafho ḽa zwidzheneleli zwi no kkhou ṱoḓea zwi tshi bva kha Khoro ya ha masipala .
Fulufulu ndi ḽa ndeme kha vhutshilo ha vhathu ; mishumo yaḽo ine ya vha yone i ḓivheaho ndi ine ya katela u bika , vhududo na mavhone .
Ṅwedzi muṅwe na muṅwe u vhala tshiṱoko luvhili lwo fhelelaho zwi a itwavho nga miraḓo ya tshiṱafu ya vhengele .
Zwikalo zwa u vhambedza zwa kale na kale zwa u pima mbadelo dza vhashumi sa phesenthe ya mugaganyagwama wa u shuma ngawo .
Vhunzhi ha vhashumi vha muvhuso vha a fulufhedzea na uri vha khou ḓi bvela phanḓa na u ḓisa tshumelo khathihi na u ita mushumo wavho .
U ṱuṱuwedza vhushaka na nḓowetshumo ya zwikambi hu tshi itelwa vhubveledzisi ha fhasi ho engedzwaho ha vhupo honovhu ha zwirengiswa zwibveledzi , nga maanḓa vhubveledzisi hapo ha harasi na mufhoho .
Hezwi zwiito zwo vhifhaho ngaurali zwi lwa na mikhwa ine ya vha hone kha ndayotewa ye shango ḽashu ḽa dimokirasi ḽa ḓitika khayo ine ya katela tshirunzi tsha vhuthu , u sa vha na khethululo nga lukanda , u sa khethulula nga mbeu , vhulamukanyi kha zwa matshilisano , ndinganelo na ṱhonifho .
Ri fanela u dovha ra humbula uri vhunzhi havho vha ḓo furalelwa kana vha sa kone u tevhedza ngeletshedzo iyi .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Mutakalo wa Zwimela wa 2020 u itela u rumelwa Phalamenndeni .
Zwitshavha zwo tsireledzeaho zwi sikiwa zwi mbiluni nahone zwo ringiswa phanḓa , vhugevhenga hu a fhungudzwa , vhuaḓa hu a kundiwa , na uri sisiṱeme yashu ya vhulamukanyi ha vhugevhenga i a shandulwa tshoṱhe .
Ro dovha ra dzhiela nṱha u aluswa ha ṱhanganelano ya ikonomi ya dzingu , mveledziso ya themamveledziso , mbambadzo ya ngangomu ha Afurika na mveledziso iyaho phanḓa kha dzhango .
Faela dza zwa u huvhala u mushumoni
Masipala a u na themamveledziso ya bada kana sisiteme ya ndangulo ya maḓi dzibadani , nahone u ṱhogomelwa hu itwa fhedzi musi zwi tshi ṱoḓea .
Ofisi dza tshiṱiriki nṋa dzi katelaho vhupo ho fhambanaho kha ofisi ya tshiṱiriki iṅwe na iṅwe .
Khakhululo yo sedza kha khwiniso ya zwa ikonomi khulwane na khwiniso ya zwa tshiṱirakhitsha .
Kha vha londole zwishumiswa zwavhuḓi , sa zwinambatedzi zwi thivhelaho u dzinginyea kha saha dza ngeḓane .
Kha dziṅwe nyimele , tshumelo dzi ṋetshedzwaho a dzo ngo tea , a dzo ngo linganela , kana u sa swikelelea kha tshitshavha tshi wanaho tshumelo .
Tshelede ire kha akhaundu iyi i shumiswa u badela zwibviswa zwavho zwa dzilafho zwa nnḓa ha sibadela .
Dzi nga vha na tsumbadwadze dzi tevhelaho :
Pulane ya u shandukisa : Musi tshutshedzo na vhukoni zwo andesa , vhukoni vhu fanela u langiwa u itela uri vhu fhungudze masiandaitwa a tshutshedzo nga u tevhela zwikhala zwoṱhe zwine zwa konadzea .
IMC , yo rangwa phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa , i ḓo ṱola na u tandulula khonadzeo na masiandoitwa a so ngo lavhelelwaho a milayo miswa ya ṱhundu kha sekhithara dzo fhambanaho , hu tshi katelwa na vhuendelamashango na vhubindudzi .
Vhathu vha hashu vho tambula lu isaho lufuni na u konḓelela vhuleme vhu songo ambiwaho zwi tshi bva kha u thoma u shuma ha Mulayo wa Mavu a Vharema .
Milayo iyi a i vhonali na zwenezwo misi yoṱhe nahone i nga vha hone nga murahu .
Vhukwamani havhuḓi na Komiti dza Wadi vhu khwaṱhisedza vhuṋe nga tshitshavha ha mugaganyagwama vhu khwaṱhisedzaho uri vhadzulapo vhu vhudzwa na u pfesesa khethekanyo dzoṱhe dza mugaganyagwama , nahone vha a ḓivha tshoṱhe nga ha masandaitwa a nḓisedzo ya tshumelo kha vhupo ha havho .
Ya fhedzisela nga u vhudzulela maḓi ngomu mulomoni .
Ho sedzwa thuso ya tshihaḓu ya tshifhinganyana , khanedzano dzoṱhe na / kana u sa tendelana na / kana tshinyalelo na / kana vhuḓifhinduleli , nga nḓila iṅwe na iṅwe i elanaho na :
Komiti ya Dziminista yo rangwaho phanḓa nga Minista u bva kha Ofisi ya Muphuresidennde ya zwa Vhafumakadzi , Vhaswa na Vhathu vha re na Vhuholefhali , Vho Maite Nkoana-Mashabane , i bvela phanḓa na u tshimbidza thusedzo ya muvhuso ya masia manzhi a muvhuso .
Milayo miswa ine ya elana na Bodo ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya zwa Vhufhaṱi na yone i khou kwama nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi nḓila ine zwa mabindu zwa khou itwa ngayo zwazwino nahone zwi ṱoḓa uri hu vhe na tshanduko kha maṅwalo a khonṱhiraka .
Kha sisiṱeme ya khetho yashu ya zwino , vhakhethi a vha khethi Miraḓo ya Phalamennde ( dzi MP ) thwii .
U kundelwa u tevhedza iyi milayo zwi ḓo ita uri thendara i iledzwe .
Mushumo wa3 Nga murahu ha musi vho fhedza u ḓadza thebulu , vha fanela u ṱanganyisa tshivhalo tsha dziawara dze muthu muṅwe na muṅwe a dzi shuma , muholo wo fhelelaho we vha u wana nga ḓuvha .
Naho ho vha na u fhungudzea nga u angaredza kha zwiimo zwa u ḓalesa nga tshifhinga tsha ṅwaha une wa khou sedzuluswa , ri kha ḓi vhilahedzwa nga uri hezwi zwi kha ḓi sala zwi kha zwiimo zwi re nṱhesa lune zwa nga konisa u shumiswa ha mbekanyamushumo dza mbuedzedzo .
TSUMBAKUSHUMELE YA MUTSHIMBIDZI ya Phurogireme ya Vhukoni
U shumiswa ha tshilinganyo tsha vundu u lugisa mugaganyagwama wa muhasho .
Masipala a u ṱuṱuwedzi u avhelwa ha khonuwedzi u avhelwa ha khonṱhiraka kha miraḓo ya muṱa i re tsini na tsini kana khonani nga vhashumi kha vhimo ha u dzhia tsheo .
Lushaka lwa rekhodo
Muvhuso u khou gidima nga u ṱavhanya kha nḓisedzo ya Nzudzanyo ya Mveledziso ya Lushaka u thasulula dzikhaedu dzashu , u engedzwa lwa tshothe khonadzeo ya nyaluwo na vhusikamishumo kha vhathu vhashu .
( 2 ) Tsheo yo ṅwaliwaho ya Mulangavunḓu wa vunḓu i tea u sainiwa hafhu nga muṅwe Muraḓo wa Khorotshitumbe arali tsheo iyo i tshi kwama mushumo une wa itwa nga uyo Muraḓo .
Mushumo une ra u ita na u bvelela hune ra hu swikelela kha masia aya a ndeme zwi ḓo vhea nḓowetshumo yashu ya vhufhufhatshikhalani , kathihi na yunivesithi dzapo na khoro dza saintsi , vhukuma kha vhuimo ha mveledziso ya thekhinoḽodzhi ya vhufhufhatshikhalani .
Ndi dovha nda lavhelela u dzhenelela hu bvelaho phanḓa kha u londota nthihi ya thikho khulwane dza sisiṱeme ya ndeme ya ndangulo ya maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe .
U ta zwipikwa zwi thusa masipala kha u avhela zwiko zwi sa wanali kha zwithu izwo zwo ombedzelwaho sa zwine zwa vha zwa ndeme vhukuma kana zwo dzhayaho .
Vha vhee tshumelo / tshiimiswa tshine tsha swikelelea zwiṱuku kha tshitendeledzi tsha nga nnḓa .
U engedza tswikelelo ya vhagudi kha nyanḓadzamafhungo nnzhi , hu tshi katelwa na dzikhomphyutha , zwine zwa do ita uri pfunzo yavho i godombele .
Muhumbulo ndi wa u vuselela vhupo ha ḓoroboni na u fhaṱa zwitshavha zwi funeaho zwa vhoṱhe .
Zwikili : Ḽitheresi , zwikili zwa u langula zwikolodo , vhukoni ha zwikili zwa mbuelo , zwikili zwavhuḓi zwa u amba na u ṅwala , vhukoni ha vhudavhidzani kha ḽeveḽe dzoṱhe .
Ngauralo milayo yo vha i siho afho , ro dzhena ngomu ra tshimbidza nahone ha vha na mulayo wo tendelaniwaho nawo na u thoma u shumiswa .
Zwikundisi zwi re hone zwino ndi zwa uri sekhithara ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi yo serekana , nahone hu vha khaedu dzine muvhuso wa ṱangana nadzo musi u tshi shumisa mbekanyamaitele dzawo .
Vhunga ndo amba , tshanduko i dzulela u vha khaedu ya ndeme .
U vhofholowa ha vhafumakadzi ndi tshiṅwe tshipikwa tsha tshiṱirathedzhi tshine muvhuso washu wa dimokirasi wa khou shuma nga maanḓa wo sedza khatsho .
Saizwi tsedzuluso yavho ya iyi khonadzeo yo dzumbulula uri muhanga wa silini a wo ngo khwaṱha lune wa nga kona u hwala tshileme tsha muthu , iyo khonadzeo yo mbo bviswa .
U dzhenelela ha vhathu na kudzhenele kwa u bva fhasi hu tshi iwa nṱha , u fhirisa kudzhenele kwa u bva nṱha hu tshi tselwa fhasi ku a tevhelwa .
3.2. Tshigwada tsha u thoma tsha vhavhuelwa tshi katela vhabadeli vha UIF vha 50 u bva Vhukavhamabufho ha Virginia Durban , vha 50 u bva kha thandela ya bindu ḽa u tala maḓini ya Scottsburg , KwaZulu-Natal , na uri vhafumakadzi vha 100 vha mahayani u bva Emadungeni vha ḓo pfumbudziwa u itela uri vha vhumbe bindutshumisano hune vha ḓo lima mitshelo , miroho na luguli zwi sa limiwi nga manyoro a tshikhuwa , hu tshi katelwa na maitele a engedzaho ndeme ya zwibveledzwa .
U hanganea kha maṅwe masia ho bveledza migwalabo , zwe zwa sumbedza thaidzo dzi re hone kha iḽi sia .
Luswayo lwa Tshiṱangu tsha Lushaka
Kha mbekanyamushumo iyi , vhashumi vha mabulasini vha ṱangana vha vha tshithu tshithihi kha tshiimiswa tsha mulayo khathihi na muṋe wa bulasi , ha thomiwa khamphani ntswa hune vhashumi na muṋe wa bulasi vha vha vhaṋe vha khaphani iyo .
7.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelelo dza WTO MC12 ye ya farelwa fhaḽa Geneva , kha ḽa Switzerland u bva nga ḽa 12 u swika ḽa 17 Fulwi 2022 , nga maanḓa tsheo ya uri mashango o teaho a nga fhelisa ṱhanziela dza khaelo ya Covid-19 u swika nga ṅwaha 2027 .
Kha Lavoisier hezwi zwi amba uri nga murahu ha u swa , milora i fanela u lemela u fhira danda , fhedzi sia ḽa thungo ḽeneḽi ḽo sumbedza u vha ḽone .
u ṱanganelana ha tshenzhelo na vhukoni - u bveledzisa phindulo dzi pfadzaho zwi ṱoḓa zwoṱhe ndivho ine ya vha khagala na thiori na vhukoni .
Zwi nga dzhia miṅwedzi miraru u sedzana na khumbelo yavho .
Khabinethe yo ṋetshedza maipfi a ndiliso dzayo kha miṱa na vhashumisani vha vhareili vho xelelwaho nga matshilo avho na u tamela mashudu avho vho huvhalaho uri vha ṱavhanye u fhola .
Fisiotherapi zwi itwaho ngomu sibadela kana madzuloni a u valelwa sibadela dzi ḓo badelwa kha mbuelo ya ngomu ha sibadela 100% ya mutengo wa Tshikimu
Dziphurofeshinala vha khou vhilaela nga vhuimo havho , nahone zwa sia vha tshi ṱuṱuwedzea ngazwo .
Mishumo i tea u katela vhabebi na vhaṋetshedzi vha ndondolo kha mveledziso ya vhuḓifari ha matshilisano avhuḓi kha vhana .
MBUDZISO 2 Ndi zwithu zwifhio zwine zwa nga dzheniswa kha adzhenda ya u pfiwa ha mugaganyagwama ?
Khetho ya dzithempḽeithi na zwishumiswa i ḓo bva kha tshipiḓa tsha saizi na u konḓesa ha thandela .
Tshikolo tshi tea u vha gondoni ḽa vhuendi vhuhulwane hu na hu no ima vhuendi ha tshitshavha .
Afidaviti i tea u ombedzela dzina ḽa mufu na ḓuvha ḽa lufu .
Mbilaelo dzi nga vhigwa kha Ofisi ya Lushaka kana ya Vundu iṅwe na iṅwe
Vha humbule , vha nga si vhe muraḓo wa tshikimu tsha dzilafho tshi fhiraho tshithihi nga luthihi .
U thusa kha u shumisa pulane ya tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani .
Vho Victoria Ndlovu vha wana uri komiti ya wadi a i khou ṱangana u amba nga ha vhukonḓi ha tshumelo ha ndeme afho fhethu :
5.9 Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelaphanḓa nga Komiti ya dzimisiṱa yo ṱanganelanaho nga ha Milayo ya Thundu ye ya vha yo rangwa phanḓa nga Muthusa Muphuresidennde .
Kha vha vhudze vhadzheneli vha vhale nzulelegudwa vha kone u ita nḓowe nḓowe ya maga o fhambanaho kha tshiedziswa tsha vhupfumedzani , vha ambedzane nga ha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe nga kha khethekanyo 5.6 . kha notsi .
U ṋetshedza tshikhala tsha ofisi tsho linganaho na zwifhaṱo zwa masipala .
Zwiimiswa zwa mulayo zwi songo khwaṱhaho na vhulanguli vhu si havhuḓi kha dziṅwe nyimele zwi engedza khonadzeo ya ndozwo kha vhubindudzi .
Wo dzumba ngafhi ḽo tsha ḽo tou kelengende ?
1.2 . Mvelelo dzi katela ṱhanganedzo ya Tshiṱirathedzhi tsho sedzuluswaho tsha Vhufarisani ha zwa Ikonomi ha BRICS ( 2020-2025 ) na ṱhanganedzo ya Tshiṱirathedzhi tsha U lwa na zwa Vhutherorisi tsha BRICS .
U thoma , hune a si vhe hone , madzhendedzi a khonanyo a dzingu na lushaka kana themamveledziso ya zwa zwiimiswa na muhanga ngeletshedzo , ṱhoḓisiso na u vhea iṱo .
Zwo tea uri milayo yo teaho na mbekanyamaitele dzi no langa u pulanela mveledziso yo ṱanganelaho dzi saukanyiwe zwi ngomu u itela vhuṱanzi ha uri maitele aya na mvelelo dzao zwi tevhela milayo ye ya buliwa kha muhanga wa milayo .
Hezwo zwi katela u fara nga nḓila i si ya vhuthu na i wisaho tshirunzi , hu tshi katelwa u tambudzwa , ha vhapfuluwi avho .
Nḓila dzo fhambanaho dza ndinganyiso ya zwa masheleni i nga shumiswa u ḓadza tshikhala na u thusa mivhuso miṱuku ya lushaka u shuma vhuḓifhinduleli hayo ha ndayotewa .
U guma kha R10 962 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
Phuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela vho ri funza uri muthu muṅwe na muṅwe a nga ḓisa tshanduko tshitshavhani tsha hawe .
Mulayo uyu zwazwino u khou tshimbidzwa nga Muhasho wa Madzulo a Vhathu na uri u ḓo iswa kha Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Tshanduko ya Mavu ( DRDLR ) nga tshifhinga tsho teaho .
U edzisela hu na mathomo , vhukati , mafhedziselo hu tshishumiswa zwinyanyuli sa tsumbo , zwirendo , zwiṱori , nyimbo kana zwifanyiso zwa Afurika Tshipembe ,
Luambo lu shumaho kha asainimennde iyi ndi Luisimane .
1.4 . Ridzhisiṱara ya lushaka ya Milandu ya zwa Vhudzekani i ḓo iswa Phalamenndeni uri i kone u sedzwa u itela khwiniso ya Mulayo wa Milandu ya zwa Vhudzekani .
U itela u vha na vhuṱanzi ha uri mabisi na thekhisi dzo lindelaho a zwi khokhani kha dziphointhi , hu tea u vha na fhethu hune dza lindela dzi hone henefho vhudzuloni ha vhathu .
Ri khou ṱoḓa sekithara ya migodi ino shuma .
Luṱa lwa vhuvhili lwa maitele aya , lune lwa ḓo dovha lwa thomiwa ṅwaha uno , ndi u lwa u khwaṱhisedza vhuṋe ha akhaunthu ya bannga ya vhashumi na u khwaṱhisedza uri miholo i khou badelwa kha akhaunthu dzi no khou shuma u itela u thivhela vhufhura .
Ḓuvha ḽa Ḽifhasi ḽa TB zwo itelwa nyolo ya u fhaṱa tsivhudzo ya nnyi na nnyi yauri lufhiha lu dzulela u paḓalala kha vhunzhi ha fhethu kha ḽifhasi namusi , zwi vhangaho mpfu dza zwigidi na zwigidi zwa vhathu nga ṅwaha .
Vhaṋetshedzi vho khethekanywa ha bva avho vhane vha ṋetshedza tswikelelo kha zwishumiswa zwa zwi tshilaho zwapo na vhane vha pfukisa zwishumiswa zwone zwiṋe na vhane vha ṋetshedza zwidodombedzwa nga kushumisele kwa sialala kana nḓivho ine ya yelana na zwiko zwa zwi tshilaho zwapo - kana ṱhanganelano ya izwi zwithu zwiraru .
Muvhigo , une zwa ḓo itwa uri u wanale nga vhuḓalo , u ṋetshedza ndingo ya ndeme na tsumbedziso ya vhuvhambedzi ya tsedzuluso ya saintsi ya u shanduka ha kilima na zwi elanaho na khwinisedzo ya thekhinoḽodzhi .
Ri dzula ri na mbilaelo ya ḽeveḽe ya nṱha ya vhathu vha sa shumi , vhushai , u sa vha na ndondolo ya ndeme kha mutakalo , nga maanḓa vhuponi ha mahayani na madzulo a songo dzudzanyeaho .
Mbetshelwa i dovha ya ṱoḓa u itwa u itela zwirekhodi zwa maḓumbu na mimuya uri zwi dzheniswe tsini na saithi , arali zwi sa athu u vha hone .
Tsumbo idzi dza mveledziso ya emphaya dzo ṱuṱuwedza mivhuso ya Britain na France .
Mahoḽa ndo saina uri zwi vhe mulayo , ṋetshedzo i khwaṱhisedzaho uri zwa dzigennge na zwiito zwa zwidzumbe zwine vha pfana mitengo , ndi vhutshinyi , une wo thoma u shuma nga ḽa 1 Shundunthule .
Nyombedzelo kha i vhe kha zwiteṅwa zwa nyito , hu si nyambedzano .
Ridzhisiṱara ya Tsireledzo ya Ṅwana yo thomiwa kha zwiṱiriki zwoṱhe zwa fumirathi .
Sa tsumbo , zwi vha uri iyi mbetshelo i nga bveledziswa ya sumbedza uri u pomoka muṅwe uri u a lowa zwi tea u vha " ndivho ya u vhaisa muṅwe , hu nga vha u mu vhaisa muhumbuloni kana muvhilini " .
Ngona ya vhutshimbidzi : Phere
3 . Khabinethe i khou dovha hafhu ya ramba MaAfrika Tshipembe u ṱanganela kha vhuṱambo ha u pembela ṅwaha woṱhe Senthinari ya Vho Tata Nelson Mandela na Vho Mama Albertina Sisulu , vhe vha thusa kha u fhaṱa thikho ya dimokirasi ya Afrika Tshipembe ine ra khou ḓiphiṋa ngayo ṋamusi .
- U fhaṱa Muvhuso u konaho , ha mikhwa yavhuḓi na mveledziso ,
U thusa nga u ḽaisa na u ḽaisulula thundu .
U ya ngavho , khanedzano dzoṱhe idzi dzi dzhia sia ḽithihi nahone dzi livhiswa kha u vhuedza avho vhane vha nga vhuelwa nga tsireledzo kha muṱaṱisano wa dzitshaka .
Sisiteme yoṱhe ya vhulamukanyi ha vhugevhenga yo vha i si khagala hu si na vhuḓifhinduleli kha vhadzulapo .
U vhekanya u mona na masia oṱhe a muvhuso ndi zwa ndeme u itela u vhona u thoma u shumisa hu bvelelaho na thikhedzo yo linganaho .
Mulayo wa zwa vhugevhenga u shuma fhedzi nga murahu ha musi khakhathi yo no itea , na u gwevhiwa hu nga itwa fhedzi arali hu na vhuṱanzi ha u sumbedza tshoṱhe hu si na u timatima uri vhutshinyi ho itwa .
Kha vha ṱalutshedze uri tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi fanela u khetha muvhigi uri a vhige murahu .
Izwo zwi amba u dzhiela nṱha masiandaitwa a tshifhinga tshilapfu a tshiwo tshine tsha khou thoma , ṱhoḓea ya vhashumi vhanzhi uri vha kone u wana mabuḓo , vhundeme ha u khwinisa tshumelo dza tshitshavha na ṱhoḓea ya u ita zwinzhi nga masheleni maṱuku a tshitshavha .
Maga a u tholwa a nga katela ndiliso na magavhelo maṅwe na maṅwe ane a tea u badelwa nga Bodo .
Tshiimo tsho raliho tshi ḓo ita uri zwi konḓele tshoṱhe khamphani dza fhano hayani u kunga vhubindudzi ha sili na u thivhela vhurangeli ha Afrika Tshipembe uri hu vhe na pfano ya tshumisano .
Nga mulandu wa uri zwiṱitshi zwashu zwa muḓagasi ndi zwa kale , u sa vha hone ha ndondolo yavhuḓi , thaidzo kha mbekanyamaitele khathihi na masiandaitwa a u kwashekanya e a vha hone nga mulandu wa u tendelwa ha vhathu vha nnḓa vha tshi dzhenelela kha kutshimbidzelwe kwa muvhuso , shango ḽashu zwazwino ḽi na ṱhahelelo ya muḓagasi u linganaho 4000 MW .
Zwa migodi ndi tshipiḓa tshine tsha vha na vhukoni vhu sa athu limuiwaho vhuhulwanesa ha nyaluwo na vhusikamishumo .
Leludza vhutshilo ha vhafumakadzi .
( b ) Arali Khoro ya Lushaka i tshi landula Mulayotibe i songo gaganya khwiniso , Mulayotibe u fanela u ṋetshedzwa Muphuresidennde u itela thendelo
Masipala i nga vhofholola kana u ṋetshedza vhukalandeme ho fhungudzwaho kha dziṅwe khethekanyo dzo tiwaho dza vhaṋe nga u shumisa , vhupo , kana vhuṋe , fhedzi hu si kha vhaṋe vha ndaka vhenevho .
ya sa ṱanganedze khumbelo , vha ḓo ḓivhadzwa nga u ṱavhanya nga kha inthanethe .
1.3 . U thomiwa ha Mulayotibe hu haseledza tshutshedzo kha tsireledzo ya zwiḽiwa zwa lushaka na zwa muṱani .
U sedzana u ola tshikhokhonono
Ho vha hu si na tshi pfadzaho kana mutheo u pfadzaho une khothe yo vha i tshi nga tea u hana vhuṱanzi havho tsendeko i kha muvhigo ' u sa kungi ' nahone ngauri wo vhumbwa nga mavharivhari .
U lingedza u endedza ngaha maga a tsireledzo ya zwitshavha .
Kha ri ite nyito Edziselani tshaka dzo fhambananaho dza mutsho .
- Mmbwa - mmbwa ya u dededza , mmbwa ya u linda , mmbwa ya u fembedza
Phambano ya thengiselano ine ya vha hone musi hu tshi khou badelwa vhane vha kolodwa kana nga u vhiga vhane vha kolodiwa kha phambano ya phimo u bva kha ye ya vha yo ṅwalwa mathomoni nga tshifhinga zwi ḓivhiwa sa mbuelo kana tshinyalelo nga tshifhinga tshine zwa bvelela ngazwo .
Khantsele yo tendelana uri SACU i tea u fhirisa u kovhelana mbuyelo uya kha vhurangeli vhu bveledzeaho vhune ha ḓo tikedza ṱhanganelo kha dzingu .
Ndi vhuḓifhinduleli ha nnyi u funza vhatikedzi , na uri izwi zwi nga itiswa hani ?
Muhanga wa u amba nga dziṅwe dza mbuno dzi dovhololaho wo haseledzwa u ṋetshedza nyendedzi nahone thandela iṅwe na iṅwe i ḓo vha na ṱhoḓea dza tiwaho dza yone iṋe .
Zwa u kovhekanywa ha maḓi u ya kha vhupo vhu kwameaho nga magoloi a mathannga a maḓi sa maṅwe a maga a shishi .
Vhashumi vha a tea u vhudziwa uri mbekanyamushumo ye vha nanga i ḓo ṱangana na tshanduko dzi songo bulwaho naa ?
Tsha ndeme ndi vhuḓifhinduleli vhu tshimbilaho na ndambedzo iyo .
Madzangano a vhurumelazwivhambadzwa nnḓa a ḓo ṱanzwa , u nangudza na u paka zwibveledzwa .
Zwitshavha zwi nga vhekanya zwine zwa vha zwa ndeme khazwo .
MMBWA YO XELAHO
U ya nga Ndayotewa ya 1983 Nnḓu iyi yo thomelwa vhaimeli vha tshigwada tsha vhathu vha Vhaindiya .
A thi pfani na u nwa maḓi , ndi funesa ḓirinkhi .
Daiḽasisi yo ṋaṋaho zwo katelwa kha mbuelo ya ngomu ha sibadela
Afho fhasi hu na tsumbo yo sumbedziswaho ya pulane ya wadi yo teaho IDP .
U ya nga ha u dzhiela nṱha mbuelo , a ho swikelwa nyaluwo .
Izwi zwi katela u shumiswa ha ndangulo ya tshinyalelo kha vhupo ha masipala .
Ngeno vhaṅwe vha tshi ri u ya havho miṱanganoni zwi vusa khakhathi hayani nga vhanna vhavho vhane vha kwatela uri vhafumakadzi a dzuli mahayani .
Muvhuso u khou bveledza vhurangeli ha One Stop Shop / Invest SA ha u sumbedzisa uri ngangoho Afrika Tshipembe ḽo ḓiimisela zwa mabindu .
Kha masia oṱhe zwiḽiwa zwi a ṱuṱuwedza nzulele .
Muraḓo u sumbedzisa uri tshikwama tshi shumiswe hani ;
Maitele o vha e a uri vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi nga tshimbidza vhugudisi kha tshiṱiriki na ḽevele yapo .
Fhedzi-ha , nyimele ya u sa lingana ( u sa vha na miholo kana ndaka i re kha dzina ḽavho ) zwi ita uri zwi si konadzee na luthihi uri vhafumakadzi vha vhuelwe nga phurogiremu dzo raliho .
Ngudo dzo fhelelaho dza vhulwadze ha vhathu dzo wana uri u kwamana thwii na zwiṋoni zwi lwalaho ndi zwone zwo itaho uri vha kavhiwe .
Iṅwe nḓila ya u lambedza dziṅwe nḓila dzo tandulwaho u khwaṱhisedza uri nḓila dziṅwe dzoṱhe dzi khou ṱanganedzwa .
Kha u alusa thero : " Phalamennde ya vhulondo ine ya isa phanḓa mveledziso ya vhaswa u swikela mbofholowo ya ikonomi " , Phalamennde yo vhumba pulatifomo dzo fhambananaho dza u shuma na mafhungo a kwamaho vhaswa .
Mulangadzulo ndi Mudzulatshidulo wa Khoro .
Vhashumi vha ṱuṱuwedzwa u dzhia vhuḓifhindulei ha mishumo yavho khathihi na u ṱalusa fhethu ha mveledziso na vhalanguli vhavho , u ḓilivhanyisa na ṱhoḓea dza vhubindudzi ha Koporasi .
Tsha vhuvhili , mbekanyamaitele yo sedzesa kha u thoma u shumisa muhanga wa u laula na mekhenizimu wa u phaḓaladza dzi ICT Afrika Tshipembe nga u thomiwa ha Maanḓalanga a u Laula Vhudavhidzani nga ṱhingo a Afrika Tshipembe .
Phaiphi dza tsimbi dzo shumiswa zwihulwane vhukuma nga nḓowetshumo ya gese na ole kha mushumo wa fhasi ha maḓi ngauri u tendela tshivhalo tshihulwane tsha o kona u shanduka kha thekheniki dza u fhaṱa .
Malugana na u lingiwa ha sambula dza mbeu dza tshiofisi
Hezwi zwi bvisela khagala bono ḽa Muvhuso ḽa u konisa tshiṱirathedzhi tsho livhiswaho kha u khwinisa nḓisedzo , vhudziki vhuhulwane , u khwinisa kushumele kwa nḓowetshumo , ndeme ya masheleni na nyaluwo ya sekhithara i ne ya khou bvelela .
Afrika Tshipembe zwa zwino ḽi na tshivhalo tshihulwanesa tsha vhathu vho dzheniswaho kha dzilafho ḽa anthiritrovairala ḽifhasini .
u thusa Komiti ya Vhueletshedzi nga fhasi ha Ndima 11 ( 2 ) ya Mulayo wa Zwitshilaho zwe Vhuvha ha Shandukiswaho ( Mulayo wa 15 wa 1997 )
Nga ngomu ha ndaela ya matshilisano , zwiimiswa zwoṱhe zwa matshilisano zwi a dzhenelela kha u fhambana ho ṋewaho nga Mudzimu ha vhulondavhathu nga nḓila yavho , kha ḽevele ya ḓivhazwakale yavho .
I sika vhukoni ha kha khomphyutha kha u wana na u tshimbidza mbilo dzo ṋetshedzwaho kha khomphyutha kha khasiṱama dzi tamaho u swikisa khumbelo dzavho kha khomhyutha nga kha nḓila ya Ofisi ya u Vhona ya U-Faiḽi .
Vhalani tshirendo itshi ni tangedzele tsumbo dzoṱhe dza aḽitharesheni .
PPD ndi nyanḓano ya mashango a kha ḓi bvelelaho a 27 ane a shumisana u bveledza tshumisano ya Tshipembe-Tshipembe kha vhadzulapo na mveledziso , mutakalo wa zwa mbebo na ndinganyiso ya mbeu .
Nga ngomu ha tshigwada tshavho , vhadzheneli vha kovhelana phindulo u itela u bveledzisa phindulo nthihi ya vhukuma ya tshigwada .
Hoyu ṅwaha u swaya miṅwaha ya 40 u bva tshe muvhuso wa tshiṱalula wa iledza gurannḓa dze dza vha dzi tshi khou bvelela dzi ngaho the World , the Weekend World na the Voice.
Mudzulatshidulo wa u sedzulusa anga vhidza ṱhanzi uri i ṋetshedze vhuṱanzi na u vha bvisela khagala kha zwithu zwi kanukisaho .
Gwama ḽa Lushaka vha na maanḓalanga a u vheya zwikalo zwa nyaluwo zwine zwa langa nyengedzo dzi re nṱhesa dzi no itwa nga mimasipala dza therifi kana mbadelotiwa na mbadeliso .
Musidzana o nakaho o ṱoḓa u thusa .
- dzhenelela kha nyambedzano na zwipikiṱere mushumoni vha ṱuwa na zwipikiṱere u ita tsedzuluso
1.4 Komiti ya wadi i vha na Phurogireme ya Miṱangano ya vhuraru ( miṱangano ya vhukwamani ) hune mivhigo u bva kha miṱangano ya tshitshavha kana vhadzhiamikovhe hune themendelo dza ḓo kuvhanganywa dza vhuedzanywa hu sa athu u iswa kha Yuniti ya u Dzhenela ha Tshitshavha u itela tsenguluso .
4.3 . Nga kha Muhasho wa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Muṱaṱisano , muvhuso u khou bvela phanḓa na u tikedza vhubveledzi hapo , hu tshi katelwa na u vusuluswa ha nḓowetshumo ya zwa vhumagi ya Afrika Tshipembe .
3 . u thomiwa ha kushumele kwa komiti dza wadi
( b ) U avhelwa ha vhurumiwa ha tshoṱhe na ha tshipentshela kha madzangano o imelelwaho kha vhusimamailayo ha Vunḓu , ndi vhu tevhelaho :
Vhagudi na vhagudisi vha fanela u guda u dzudza mbonzhe , zwilonda , u khuvhuwa kana ḽesheni ( hune lukanda lwa vha fhanduwa ) zwo pombiwa tshifhinga tshoṱhe .
I wanala lwa mupo kha nyalo dzi so ngo tshikafhadzwaho na kha maḓi a re mavuni nga tshivhalo tsha fhasi tsha khemikhaḽa dzi re kha shango zwi tshi khou vhangwa nga u bvuḓa u bva kha matombo .
Bindu ḽi nga isa phanḓa nga tshiṅwe tshivhumbeo , tshi fanaho na bindu la muthu muthihi , nga murahu ha u bviswa ha CC kha mutevhe .
Miṱangano ya malo yo farwa kha ṅwaha wa muvhalelano .
Itani thiki tsini na ipfi ḽi no amba u luvhelela tshoṱhe
Tshipikara na Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho ,
U langa tshumelo dza ndangulo ya vhukhwiṋe ha ndangulo ya zwa masheleni .
A huna tshifhinga tsho tiwaho kha u shumana na khumbelo .
Naho zwo ralo , mbulungelo ya mupo i khou salela murahu ha kuitele kwa tsheo , nga nṱhani ha u fhindula hu ongolowaho ha tshanduko ya sisiṱeme ya mupo , vhukati ha zwinzhi .
Tsumbo ya maṱirikisi wa pulane ya nyito
1.7 . Zwiṅwe hafhu , Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha u gonyela nṱha huṱuku ha u kavhiwa nga COVID-19 kha shango khathihi na tshumiso ya maga ane a khou itwa o fanelaho u itela u fhungudza u phaḓalala ha tshitzhili .
Khaedu dzo topolwaho miṅwahani miṱanu yo fhiraho zwihulwane dzo ḓisumbedzisa u vha dzo dzhenelelaho u fhira zwe zwa vhoniswa zwone .
Kha vha rumele pulane ya bindu iṅwe kha ofisi ya Muhasho wa Thusedzo ya Kushumisele kwa Muvhuso .
Ro vha ro ḓiimisela kha u fhaṱulula zwiimiswa na u bvisa zwikhakhisi zwa vhubindudzi .
Zwikimu zwa dzilafho zwi ḓo shumisana na NML .
Zwiṱuku zwo dizainwaho sa zwiendedzi zwa badela u thoma tshinyalelo dza zwa dzilafho nga murahu ha nyawelo zwi nga vhona zwi zwavhuḓi u ṅwalisa sa zwikwama zwa phensheni .
Vha wane fhethu ho tsireledzea ha u bvisa tsinyuwo .
Komiti ya wadi yavho i nga vha na mushumo wa ndeme kha ndaulo ya kushumele nga maga mararu :
Khaelo ya COVID-19 i ṋetshedza muvhili ndaela ya uri u lwe na u kavhiwa nahone a u shandukisi sele dza muthu .
Naho zwo ralo , ndangulo i khou pfiwa u bva kha mugaganyagwama wo pimiwaho na mvelelo dza u tsa ha ndeme ya tshelede kha vhuvhambadzi ha dzitshaka .
Mbadelo idzi dzi pfi ndi dza muthelo u badelwaho musi hu tshi pfuluselwa lupfumo kha maṅwe mashango na nḓila ine ndeme ya masheleni ya tsela ngayo fhasi .
Fethu hoṱhe ha u vhulaha malwadze ane a vha kha marambo a phukha dza Afrika Tshipembe dzi tea u ṅwaliswa na Muṅwalisi : Mulayo 36 wa 1947 .
Thendelo dzine dza ḓo thomiwa henefha miṅwedzini miraru iḓaho u ya kha ṅwaha muthihi .
Ro zwi amba uri hezwi zwo luga vhathu kha vha litshwe vha ḓe na fomo dzavho naho vho vha vha sa athu ganḓisa magunwe avho .
Mugaganyagwama na tsheledemviswa zwa vhareili vha dzibisi zwo gonya zwiṱuku nga tshifhinga tsha u sedzwa hafhu .
Vhaofisiri vha 140 vho lifhiswa lwa miṅwedzi miraru u bva kha miholo yavho .
Ndi themo ya thendelano iyi nga murahu uri mukolodisi a dzhia uri khovhandozwo ya ṱhahelelo iṅwe na iṅwe kha ngona yo nangiwaho ngae .
Maitele a u pulana wadi o sumbedzwaho Mangaung ndi yone tsumbo ya kuitele ukwu .
Muvhigo u ṱalutshedza ḽeveḽe ya nṱha zwiṱuku ya Mauritius na ya Botswana ya vhukoni u ya nga vhudziki ha poḽotiki na ha ikonomi ha mashango , khathihi na ikonomi dzo langwaho zwavhuḓi na mbekanyamaitele dza ikonomi ṱhukhu dzi pfalaho dzine dza vha dzi hone u pfa kale .
Kha u ita zwa ndangulo ya mvelaphanḓa , masipala u kha ḓi shumisa milayoyapo yo fhirelwaho nga tshifhinga nahone a u na mbekanyamaitele dzi ṱuṱuwedzwaho nga ṱhoḓea .
Tsumbo , ngei Canada , a tshi khou amba na khomishini ya masheleni a phalamennde , NGO yo sumbedzisa ku fhambanele kwa mutsiko wa sisiteme ya zwino kha mbuelo ya muthelo kha masheleni a mbulungo a u notha a phuraivethe kha vhanna na vhafumakadzi , ya phuromota fulo ḽa vusuludza tshikimu tsha u notha tsha mmuvhuso .
Mafhungo a tevhelaho a ri vhudza nga ha zwiwo zwi re kha nganea .
Rakhonṱhiraka , a tshi khou shumisana na muinzhiniara , vha fanela u tevhedza maitele a zwa mupo zwi tshi elana na mbekanyamaitele dza lushaka na dza dzitshaka u ya nga hune zwa konadzea .
U dzhiela nzhele lwa Tekeniki : U shumisa lwa kule hu ṋetshedza u shandukisa nyito dza muthu a shumisaho dza vha mukono wa mashumisele a kule na kuitele kwa tshishumiswa tsha magumoni .
Maṅwe masia a elanaho na vhudziki tshoṱhe ha phaiphi khulwane ane a tea u ṱoḓisiswa ndi vhudziki ha mugero muhulwane , vhudziki ha fhasi ha lwanzhe , vhuendedzi ha zwidziki na tshitsireledzi tsha matombo tshi ṱoḓeaho u itela tsireledzo ya phaiphi khulwane .
Kha nyimele yashu , izwi zwi amba u wana nḓila ntswa dza u fhaṱa mahaya a khwine a vhathu vha re kha nyingaḓorobo , mivhunduni na dziḓoroboni
Mvelelo dza hone ndi dzifhio ?
Ṱhohopfareli ya muhasho yo ya phanḓa ya ri zwi ṱuṱuwedza uri vhagudiswa vha kone u ḓivha thaidzo dza tsireledzo badani na zwikoloni zwavho na zwitshavhani zwavho na thasululo dzi re hone nga u ṱavhanya .
Hafhu , i ḓo shuma sa maitele a tsirakhombo u thusa mashango a BRICS u thivhela mutsiko wa thengiselano ya tshifhinga nyana , u ṋea thikhedzo na u khwaṱhisa ngona ya mukatelo ya tsireledzo ya masheleni .
U vhala nga eṱhe , tsumbo , garaṱa ya ndumeliso , khomiki na bugu zwadzo dza nganeakhumbulelwa . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 u vhala ( u vhala na nḓowenḓowe ) u vhala na vhagudi
Kha vha bveledzise mvelele yo khwaṱhaho ha kushumele kwa nṱha , vhukoni ha phurofeshinala na tshirunzi u tikedza khwaḽithi yo katelaho zwoṱhe .
Mbadelo dza u wa ha ndeme kha tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe zwi ḓivhea nga kha mbuelo na ṱhahelelo .
Vhukonḓi ha u humbulela mvumbo ya muthu hu iswa phanḓa nga u shaya mafhungo uhu .
Mveledziso dza zwino dzo , arali hu na tshiṅwe tshithu , engedzedza mbilaelo nga ha khwaḽithi na vhukoni .
Ṱhonifho kha pfanelo dza vhathu na zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwa mbofholowo zwi nga ho sa mbofholowo ya u amba na vhuḓibaḓekanyi zwo no vha khwiṋe .
Hune vhuḓifhinduleli ha mubebi ha fanela u shumiswa nga vhabebi vha vhalaho , mubebi muṅwe na muṅwe a nga shuma a eṱhe hu si na thendelo ya muṅwe mubebi kha u dzhia vhuḓifhinduleli honoho .
Muhasho u ḓo thusa muvhuso wa lushaka kha u isa vhathuni phurogireme ya u lambedza-nga-huswa .
U KALEA ( nga kha vhunzhi kana ndeme )
U tshimbidza na u dzhenelela kha mveledziso , u pfumbudza na vhugudisi kha dziphurofeshinala dza zwa mutakalo kha zwishumiswa zwoṱhe kha vundu .
SAHRC : Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe
Ṱhogomelo ya tshomedzo ine ya vha hone ndi tshiteṅwa tsha vhuṱhogwa tsha nḓisedzo ya tshumelo na ṋetshedzo ya muḓagasi ya khwaḽithi .
Ro tendelana na khwiniso yo dzinginywaho ine ya tendela komiti ya odithi u pima tshumelo dzine muoditha wa khamphani ya dzangalelo ḽa tshitshavha a nga i ita .
U shumiswa ha webusaithi yi ndi nga kha khonadzeo ya khombo kha mushumisi
Kha tshifhinga tsha zwino tsha thekhinoḽodzhi na vhabebi vhane vhoṱhe vha khou shuma , vhana a vha ṋewi tshikhala tsho linganaho kha mishumo ya nyonyoloso .
U shumisa nḓivho ya maipfi yo fhambanaho kha u ita uri zwe a ṅwala zwi takadze .
" Ro swika mmawe , " hu amba Vhonani o takala .
Ri zwi ḓivha nga mini uri u a kona u luka maano ?
Ndayotewa i sumbedza maanḓa a Muvhuso-khathihi na phungudzelo dza ayo maanḓa-na u khwaṱhisa maanḓa a pfanelo dza vhathu .
Tshikolo tshi khou lavhelesa kha pfunzo ṋetshedzwa ya sikoḽashipu na thikhedzo kha vhoramabindu vha kha ḓi aluwaho na vhaṱuku nga u vha thusa uri vhaaluwe lune vha kona u ḓiimisa u itela uri vha kone u sika mishumo zwenezwi zwifhinga zwi tshi khou ḓi ya .
Mishumo yoṱhe ya zwa u fhaṱa i tea u pfuka kha maitele a ndingo na vhulavhelesi ho khwaṱhaho hu tshi tevhedzwa maitele a lushaka o tendelwaho .
Mahoḽa Absa yo renga kha Bannga ya Thengiso ya Zimbabwe nga kha tshumisano ya u bvisa zwithu kha muvhuso u ya kha phuraivethe , zwi i itaho ya u fhedza kha bannga khulwane dza Afrika Tshipembe u dzhena kha dzingu .
Kha vha thuse kha u thivhela thaidzo
Musi ri tshi livhana na izwi na miṅwe mishumo i shushedzaho , ri nga sedza murahu kha miṅwaha ya fumi ya tshanduko ya u ṱavhanya i sa nyeṱhi na u dzhia nungo u bva kha ifa ḽashu ḽine ḽa kona u shandukisea na vhusiki .
Tsumbanḓila ya ASALGP i eletshedza uri mimasipala i fanela u bveledza pulane ya u dzhenelela ha tshitshavha ya ṅwaha uri masipala na tshitshavha vha kone u ḓivha mitambo ine ya khou ya u tambiwa na zwine zwa khou lavhelelwa kha muṅwe na muṅwe .
Eglin u tenda uri mathomoni vhathu vha ḓo , hu na khonadzeo dzoṱhe , fhaṱa mikhukhu fhedzi idzi ndi nnḓu dza tshifhinganyana musi vhadzulapo vho lindela nnḓu dza vhukuma uri dzi fhaṱiwe .
muhanga wa maanḓa na mishumo ya komiti ya wadi
Kha miṅwaha ya zwinozwino , khakhululo dza muthelo dzashu dzo ḓisa mbuelo u bva kha dzikhamphani vhukuma , zwine zwa dzhenelela kha tshikhala tsha thulo ya muthelo wa mbuelo ya iwe muṋe .
Vhuṅwe vhuṱanzi ha u pfuka u bva kha madzhenuwo a mbambedzamitengo u ya kha inflesheninyangaredzi ho wanala kha ndingo dza vhuṱumani .
A huna tshifhinga tsho vhewaho tsha hei tshumelo Zwi a fhambana u ya nga vundu .
Arali vha sedza kha sekithara ya dzinnḓu , sa tsumbo , vhuḓifhinduleli ha muvhuso kha zwa dzinnḓu Afrika Tshipembe ho shanduka nga maanḓa nga u shumisa zwivhumbeo zwa dzisabusidi na thikhedzo ine ya ṋetshedzwa zwa dzinnḓu zwapo na u thomiwa ha khamphani ntswa dza muvhuso u tikedza vhubindudzi kha sekithara dzenedzo .
Muvhuso khathihi na vhashumi na mabindu vho rwela ṱari Thendelano ya Lushaka ya u Tholiwa ha Vhaswa nga Lambamai 2013 .
Sa zwe vhathu vha amba uri , nyimele iyi ndi i shavhisaho .
Mivhigo ya Odithi ya Rekhodo
U guda u dzudza ' malasha ' fhasi ha ndango , na u thivhela u thathaba , ndi zwa ndeme kha u langa asima yavho .
Thandela i khavara u fhambana ha ikonomi na themamveledziso ya matshilisano u mona na mavundu oṱhe a Afrika Tshipembe , hu na madzingu o shayaho a tshi sedzeswa nga maanḓa .
Naa vhone kana muṅwe wa vhalangi , dzithirasithii , vhalanguli , vhafaramikovhe vhahulwane , kana vhakwamei vha khamphani iyi vha na dzangalelo ḽiṅwe na ḽiṅwe kha iṅwe na iṅwe ya khamphani dzi re na vhushaka kana bindu ḽine ḽi nga kana ḽa sa bidele khonṱhiraka iyi ?
Ṱhoho ya tshikolo i tholiwa sa Muvheaiṱo Muhulwane wa vhagudi musi vha tshi khou ṅwala mulingo .
Kha vha ḓo ṱuwa !
Vha dovhe vha ṅwale afha uri zwiṱuṱuwedzathandela zwo shanduka ngafhi .
Tshivhalo tshihulwane tsha thandela dzi elanaho na LED tsho ṱaluswa nga tshitshavha .
Bambiri ḽa therisano ho vha hu ndingedzo ya vhuvhili nga khomishini u tandulula fhungo ḽa u ḓisa milayo ya mulayo wa sialala wa vhuḽaifa ha Afrika uri u tshimbilelane na pfanelo ya ndinganelo i re kha Mulayotibe wa Pfanelo .
Hezwi ndi u dzhiela nṱha ndingedzo nga Minisiṱa vha sa neti kha u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha mashango aya mavhili , Brazil na Afrika Tshipembe .
Kha ri ite nyito
ZWIDODOMBEDZWA ZWA MUSHUMO WA PHUROFESHENI / KHAMPHANI
Zwiteṅwa zwitevhelaho zwinga vha na masiandaitwa kha u imiswa ha mundende :
Maḓi a wanalaho u bva kha gwedzho a nga shumiswa fhedzi kha u sheledza miri nahone ha tei u ṱumanywa na ṱhumanyo ya maḓi a masipala kana u tendela uri maḓi afhio na afhio a dzhenaho kha soredzhi ya masipala .
Khonadzeo ya tsiko ya zwiluḓi kana gese fhasi ha lwanzhe nga nyito ya magabelo na zwone zwi fanela u waniwa .
Gumoṱhuku ḽa mbekanyamaitele dza tsireledzo , ṱhoḓea na maitele a sisiṱeme ya thekhinoḽodzhi ya mafhungo a i nga fhungudzwi nga nnḓa ha musi zwi tshi nga vha zwo tea u itela u tikedza lwa tshifhinganyana ṱhoḓea ya matshimbidzele ya shishi ine ya fhira nga kule khombo ya tsireledzo ine ya nga bvelela .
Khumbelo ya ndaela ya u kokodza muthelo - phensheni na tshikwama tsha provident halutshedzo
U davhidzana na ofisi khulwane zwi tshi elana na mafhungo oṱhe ane a elana na kushumele kwa ofisi .
Mavu na one o rengwa ngei Lebombo , kha ḽa Mpumalanga nga 2015 uri hu thomiwe senthara dza u tshimbidza zwa vhudzumbamo tsini ha mukano .
Yunivesithi ya tshifhinga tshi ḓaho i nga si vhumbiwa kha mutheo wa fiḽosofi ya tshifhinga tsho fhiraho .
Zwi thomiwaho ngazwo kha Fhethu ha Mashumele a Ndeme zwo ṱaluswaho sa zwa ndeme kha nḓisedzo , hu na vhukwamani na vha wanaho tshumelo yo teaho , ndi :
Afho fhasi hu na maitele a u vhiga mbilaelo .
Tshibugwana tshi ḓo khwiniswa hu sa athu fhela ṅwaha we tsha anḓadzwa ngawo lwa u thoma kana musi hu na tshanduko khulwane kha mbekanyamaitele ine ya kombetshedza uri tshibugwana tshi khwiniswe .
Mihanga ya vhusimamulayo ha lushaka i tevhelaho yo sumbedziswa vhunga tshumiso yayo i tshi ḓo vha na masiandaitwa kha sia ḽa masheleni a vundu ḽino .
Vhuṱanzi vhu khwaṱhisedza uri nnḓu ndi dza ndeme kha muhwalo wa muholo wa zwa matshilisano na tsireledzo ya miṱa .
Zwiteṅwa zwe zwa vhigiwa zwo katela vhukoni ha u shumisa na u konisa vhonkhetheni u ita nyambedzano na vhagudi .
Nḓila dza nyengedzedzo iyi na sekhithara dzine dza khou katela zwi ḓo ḓivhadzwa nga murahu ha nyambedzano na vhashumisani na muvhuso kha Khoro ya Mveledziso ya Ikonomi na Mishumo ya Lushaka .
Nḓila ine ra davhidzana ngayo i nga tshinya kana ya khwiṋisa nyimele .
Ndangulo ya masheleni yo khwinisea kha khethekanyo ṱhukhu na uri maṅwe maongelo o wana ṱhanziela dza u dzhiela nṱha kha u khwinisa huhulwane zwi tshi ḓa kha masheleni na u tevhedza mbekanyanḓisedzo .
Ndi a ṱoḓa u ita miṱangano ya misi yoṱhe na zwigwada zwa madzangalelo nga tshithihi ?
2 . U fheliswa ha Bodo ya Khoro ya u Ṅwaliswa ha Vhafhaṱi vha Mahaya ya Lushaka ( NHBRC )
Musi hu sina sia ḽa u sa shuma zwavhuḓi ḽe ḽa topolwa , EMS yo ṱanganedza zwiṱirathedzhi zwo fhambanaho u khwinisa kushumele nga u khwaṱhisedza tshumelo dza thikhedzo dzi tevhelaho :
U sa tshimbila zwavhuḓi ha vhudavhidzani na tshigwada zwo ita uri u tshi langa zwi konḓe .
Tshumisano ya tshiṱirathedzhi ya Afrika ndi tshumisano dzo dzudzanywaho dzo bulwaho , nga maitele a " u vhuelwa fhedzi " na u farisana kha mveledziso , ho sedzwa u livhana na khaedu dzi re hone kha dzhango na u vhona mveledziso dza ikonomi na matshilisano u itela Afrika na vhathu vhaḽo .
Vhunzhi ha vhashumi vha tshitshavha vho sumbedzisa uri vho ḓiimisela u shumela lushaka lune vha sala vha sa koni u fhedza tshifhinga tshinzhi na miṱa yavho .
Vhuḓiimiseli vhu tea u vhewa kha thendelano ya vhakwameaho na tshitshavha tshi ṋetshedzaho malugana na ḽeveḽe dza mvelelo dza u guda dzi ṱoḓeaho kha zwigwada zwa ndalukanyo dzenedzo .
Zwiṅwe hafhu , u kuvhanganywa ha ndaulo ya ikonomi khulwane a zwi nga ḓo thusa fhedzi u fhungudza u gonya ha mitengo kha tshifhinga tshiṱuku , fhedzi hu ḓo ṱuṱuwedza vhubindudzi ha phuraivethe na u khwaṱhisa nyaluwo .
Malugana na izwi , Khabinethe yo Kupfesesele kwa zwa Poḽitiki , kune kwa ṋetshedza muhanga wa mbekanyamaitele na vhusimamilayo u tikedza vhuthihi ha matshilisano vhuhulwane na u fhaṱa lushaka hu yaho phanḓa .
Arali nga tshifhinga tshiṅwe Vundu ḽa wana uri , nga nṱhani ha u sa londa ha Mukonṱiraka kana nga zwiṅwe zwiitisi zwine ha koni u zwi laula :
Mufolo wa Khuliso wa Mmbi u dovha hafhu wa dzhenela kha vhuṱambo na bennde ya mmbi i tamba luimbo lwa lushaka lwa Afurika Tshipembe .
Mbueledzo i thoma musi nyimele ya mulwadze i tshi tenda na u isa phanḓa u swikela muthu a swika kha vhukoni hawe ha nṱhesa ha u shuma kha muṱa na kha tshitshavha .
Arali vha dzhia tsheo ya u ṋetshedza muṱoḓisisi tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na / kana nḓivho ya sialala vha ḓo fanela u dovha vha ṋetshedza zwidodombedzwa zwine a ḓo zwi ṱoḓa u itela u ḓadza khumbelo ya thendelo .
Nzudzanyo yo ṱanganedza zwivhambadzwaseli kha vhane vha si vhe miraḓo fhedzi nahone a i ngo livhiswa kha u lwana na muvhuso muṅwe na muṅwe wa tshigwada tsha mivhuso .
Thebulu i re afho nṱha i sumbedzisa " matshudeni vhane vha shayaho fhedzi vha swikeleli ṱhoḓea dza u lambedzwa nga muvhuso " zwi tshi bva kha tshivhalo tsha khumbelo dza thusedzo ya zwa masheleni dzo ṱanganedzwaho nga SU .
Mbadelo dza nzwalelo dzi itwaho dzo ḓivhofha kha mbadelo dza Mulayo wa Ndangulo ya Gwama ḽa Masheleni a Tshitshavha .
Hezwi zwo livhiswa kha u vha na vhuṱanzi ha uri kushumele kune kwa vha kwone kwo khethiwaho ku ṱanganedziwe sa kune kwa ḓo thusa kha u ita uri mvelelo mbuya dzine dza nga bva kha IDP dzi shumiswe kha u bveledza zwiṱirathedzhi zwi no ḓo ṱhaḓula zwiṱirathedzhi zwa CBP zwine zwa yelana , zwi no ḓo shumiswa wadini dzi re na tshivhalo .
Tshitatamennde tshi ṋetshedza khadi ya tshikoro na nyendedzi dza muelo da mabindu o maṱuku o teaho malugana na vhuṋe .
Ndivho ndi ya u fhungudza tshifhinga tsha u fhaṱa uri tshi vhe kha tshiimo tshi ṱanganedzeaho tshine tsha ḓo ita uri hu vhe na nḓisedzo ya tshomedzo nga tshifhinga tshi pfalaho .
Kha vhuimo ha vhuvhili mudzia u dzhia zwa ndeme u ita mbilo ya uri zwithu zwi na ṱhalutshedzo yo fhelelaho nahone zwiṱaluli zwi tea u haniwa na zwone .
Tsumbamaitele dza mashumele dzi a ṱoḓea u itela u thusa vhaofisiri vha muhasho kha u ita mushumo wavho nga nḓila i pfalaho nahone i tevhekanaho .
Manweledzo a ṱhoḓea khulwane dza IDP a ṋewa wadi iṅwe na iṅwe hu tshi katelwa na :
A fha vhapondwa , vhakhakhi , miraḓo ya muṱa na zwitshavha tshifhinga tsha u ṱahisa mihumbulo yavho na vhuḓifhinduleli kha u wana thandululo dzine dza fhaṱa kana dzavhuḓi , u tandulula , na u fhaṱa vhushaka kha tshitshavha u ya nga mikhwa ine vhathu kana tshitshavha tsha i tevhela .
Musi ho no dzhielwa nzhele nga vhuronwane na vhuvhudzisi kha vhatambi vho teaho , khomishini yo pendela uri kuitele kwo kumedzwaho a ku nga ḓo vha ku si ho mulayoni .
Hezwi ndi u ḓivhadzwa kushumisele kwa khamera ya didzhithaḽa .
Khabinethe i dovha ya tikedza u khethekanyiwa ho angalalaho ha sethe dza datha ya muvhuso u ya nga mbeu , vhuholefhali na miṅwaha .
Muoli ho vha hu Muhulisei vho Herbert Baker vha ḓivheaho nga maanḓa .
Ṱhoḓisiso ya muhumbulo kha ṱhuṱhuwedzo ya vha si vhanzhi i sumbedzisa uri u ima fhethu huthihi ndi zwa ndeme tshoṱhe kha vha si vhanzhi .
Tshi na phepho a tshi sumbedzwi mulilo .
muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha
Vha vhuya vha lingedza u sendela kana vha sendela vhoṱhe u mona mbambe i a i khaula , yo ḓo vha , i nga si tsha konadzea .
CBP i nga bveledza u pfesesana kha vhashelamulenzhe .
Murafho muṅwe na muṅwe u na vhuḓifhinduleli ha u shuma sa mulauli wa ndaka ya vhufa ha mupo na mvelele zwa mirafho i kha ḓi ḓaho .
Nyaluwo kha zwa migodi na u khwinifhala ha vhubveledzi kha zwa vhumagi yo khwinifhala kha miṅwedzi miraru u ya kha Ṱhangule , zwa sumbedza mbuelo u bva kha mvelaphanḓa mbuya ya ḽifhasi , zwihulusa mitengo ya zwirengiswa .
U sika maipfi a tshi khou shumisa zwikili zwa foniki zwo funzwaho uno ṅwaha .
Tshikolodo tshi wanwa u thoma nga u vhudzisa arali ri tshi khou shumana na tshinyalelo kana ndindakhombo ya ndaka .
Zwitatamennde zwa masheleni zwa muhasho a zwo ngo kuna , mugaganyagwama a u ngo shumiswa lwo kalulaho .
U thetshelesa zwiṱori zwino khou vhaliwa nga mugudisi , kana zwi re kha radio , tshifhinga tshilapfu e na dzangalelo .
Khanedzano , yo ḓitikaho nga kuhumbulele kwa ndunzhendunzhe , u vha yo tea kana ya vhukuma - kuhumbulele ku fanela u dovha kwa vha kwa vhukuma .
Pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha ndi nḓila ya pulane ya u shela mulenzhe yo itelwaho u ṱuṱuwedza u shuma ha tshitshavha na u ṱumana na Pulane ya Mveledzisoṱhanganeli ( IDP ) .
Dzi shuma na mukhentseḽara , vha tshi konanya na u langula kupulanele wadini khathihi na u shumiswa ha pulane wadini .
Kha vha ḓe na luṅwalo lu bvaho kha mutholi wavho lune lwa ṱalutshedza uri ndi ngani vha tshi tea u ṋewa phasipoto ya tshiofisi .
Lavhelesani tshifanyiso ni kone u ṅwala maipfi a no khou ṱahela .
Tshiimo : Kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe hu ḓo vha na vhathu vhane vha ḓidzhia vhe na tshiimo tsha matshilisano tsha nṱha .
1.3 . Milayo ya tshiimo tsha lushaka tsha shishi i itaho uri nḓivhadzo dza Muphuresidennde dzi shume , yo anḓadzwa nga Ḽavhuṱanu , 18 Khubvumedzi 2020 .
Vhoṱhe vhane vha kwamea nga dziimeiḽi vha khou tsivhudzwa uri vha shumisane na mazhendedzi a mulayo .
Mu / vhatshumbidzi vha ranga phanḓa mutandulo uyu vhe na tsevhi dza rathi dzi no bva tshitshavhani .
Zwivhangi zwi tevhelaho zwi vhigwa nga kotara nga kotara .
Hezwi zwi ḓisa mbilaelo dza muhumbulo na muvhilini , u bva kha mutsiko kha misipha na u sa dzudzanyea zwa ḓisa u neta nga u ṱavhanya na u dinalea , u tshithu na vhushayakhofhe. v
Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo yo thomiwa u itela u vha nḓila yo ḓiimisaho nahone i sa dzhii sia ya vhatheli vhe vha kundelwa u tandulula mbilaelo dza tshumelo , maitele kana dza ndaulo nga kha nḓila dza ndangulo ya mbilaelo dzo ḓoweleaho dza SARS .
1.13 . Khabinethe i dzhoina tshitshavha tsha dzitshaka kha u livhuwa zwi tshi bva mbiluni Madzangano a si a Muvhuso o shelaho mulenzhe kha thulo ya thuso ya shishi ya dzitshaka kha avho vhe vha kwamiwa nga Typhoon Haiyan ngei Philippines .
Sa tsumbo : mathukhwi a dzhiiwa lungana ?
Zwino ṅwalani zwine muthu muṅwe na muṅwe a ambani kone u shumisa zwiga zwa u vhala .
Vhadzimamulilo vha tholwa u bva kha zwitshavha zwo tsikeledzwaho nahone vha pfumbudzwa nga ha u dzhiela nṱha mililo na pfunzo , u thivhela na zwikili zwa u fhelisa mililo .
Zwikolo zwi nga nanga u ṋea tshifhinga tshinzhi kana tshiṱuku kha Luambo lwa Hayani kana Luambo lwa u Engedzedza lwa uThoma , vhuhulu tenda ha vha ho sedzwa ṱhoḓea dza vhagudi .
Mashango aya vhuvhili hao o tendelana kha u sedza kha u khwinisa na u konisa mupo uri u leludze nḓila ya kuitele kwa bindu kha mashango ashu .
U saukanya zwibviswa zwi re kha ndingedzo kha zwo salaho .
Mulayotibe wa Khwiniso u ṋetshedza vouthu dzo khetheaho kha khetho dza Buthano ḽa Lushaka , khathihi na u ḓiṅwalisa ha vhakhethi vhane vha vha vhadzulapo vha fhano vha re nnḓa ha Riphabuḽki uri vha kone u khetha nga nḓila yo khetheaho .
Fhedzi hu swika tshifhinga tshine mugaganyagwama wa vhupileli wa sa tsha sedzwa sa akhauthu ya mbulungelo ya shango hune khayo ha bviswa tshelede .
Zwo ḓisendeka nga mafhungo a mutholwa ane a vha hone u vhalela hu nga vha fhasi kana ha fhira mbilo , zwine zwa bveledza khonadzeo ya khwalo kana zwikolodo kha Tshikwama . U topola kha u badela fhasi kana mbadelo dzo fhiraho , ho ḓivhadzwa u shumiswa ha mbadelo dza eḽekiṱhironiki nga Tshikwama .
Nga nnḓa ha ṋama ya kholomo ya Kiḽasi ya C ye ya fhedza khwaṱha zwiṱuku ; mitengo yo lavhelelwa u vhuya kha tshifhinga tsho linganelaho kha ṱhoḓea ya khwiṋe ya khalaṅwaha .
Sa izwi zwikolobulasi zwa vharema zwo vha zwi na muḓagasi , ho vha hu si na vhashumisi vha mamaga u itela u linganyisa muhwalo u re nṱhesa , zwe zwa ita uri vharengi vha zwikolobulasi zwa vharema vha badele mbadelo dza ṱhoḓea dzi re nṱhesa nga thungo vha tshi khou shumisa muḓagasi muṱukusa .
Bannga ya Ḽifhasi i humbudza uri sa thasululo kha phimo ya mbulungo dza masheleni ya fhasi shangoni ndi uri phimo ya u shaea ha mishumo ya nṱha i fanela u tandululwa .
Zwo bulwaho afho nṱha zwi swikelwa nga khumbelo ya zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa mulayo u fana na Milayo ya Vundu , Mulayo wa u Ṅwalisa Vhuṋe ha Ndaka , Mulayo wa u Saveya Mavu , na zwa zwinozwino Mulayo wa u Leludza Mveledziso .
Zwenezwo ho khunyeledzwa ngauri , nga u angaredza , ho vha hu na vhugudisi vhu sa fushi nahone ndi ngazwo tshenzhemo kha ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo kha zwiimiswa yo ṱuṱuwedzwa .
Mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe u fanela u dzula ene muṋe , zwiambaro , malagane na tshiṱokisini zwi dzule zwo kuna zwi sina tshika .
Kha ri ambe bvelela kha inwi .
Naho ra thivhela u wana HIV , vha si vhanzhi vhashu a vha ḓo kwamiwa ngayo .
Theo ya mulayo i tevhelaho ya ndeme i tshimbidza ndaela ya Gwama ḽa Vundu :
Maitele a mvula a ṱoḓa u ṱolwa nga vhuronwane u itela uri u mvisa hu khunyelele .
Nga zwezwo , u ngari , arali saintsi na ngona dzayo dzi sa dzhiyi sia , dza nga kona u bveledza bono ḽi katelaho kha ngoho , fiḽosofi nyangaredzi a inga vhi ya ndeme .
Vha khwaṱhisedze u vha hone ha vhashumi vho teaho u itela u shumisa zwiko izwi nga nḓila yone na u londota maga a nṱha a vhugudisi ha phurofeshinaḽa na ṱhoḓisiso .
Izwi zwo ḓisendeka nga kha tsenguluso i ṱaṱisanaho nga ha uri , musi ho ṋewa zwiko zwo kumedzelwaho kha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo , mvelelo dzi tea u vha khwine .
U shuma mishumo nyangaredzi ya ndaulo kha khethekanyo ya ndaulo ya mafhungo .
Hedzi ndi bugu dza khonani yanga .
Ṱhoḓea dzine dza vha hone kha vhupo honovhu na dza pulane dza u ṋetshedza khonṱhiraka kha zwigwada zwa vhathu vho khetheaho ndi dzine kanzhi dza vha dza maitele a vhulangi nahone dzi ḓo kona u langea zwavhuḓi .
Vhukati ha zwiṅwe zwinzhi , o khwaṱhisedza nga ha tshiwo .
Kha vha ṅwale leḓere fhedzi ḽine ḽa amba nga tshanduko dzi tevhelaho :
Saveyi i tea u katela nḓivhiso nga u sikwa ha malaṱwa , tsaukanyo yo itwa u ya nga tshiko , mufuda wa malaṱwa , ngona ya kufarelwe kwa malaṱwa na mufuda wa matheriala .
Arali ni sa koni u pfesesa zwine maṅwe a maipfi a amba shumisani dikishinari ( ṱhalusamaipfi ) .
Hune vhagudisi vha vha na tswikelo ya dzikhomphyutha , dzi itwa u ri dzi vhe hone hu tshi khou itelwa zwiraru :
Vhafhinduli vho ita khumbelo ngei khothe uri i lavhelese tsheo ya mulamuli .
Vhuhulu ha u fhelisa
Nyimele dza vhathu vha humelaho kha u shumisa zwidzidzivhadzi nga murahu ha musi vho dzhenela kha mbekanyamushumo dzo bulwa .
MAIMO A FHASISA A TSHUMELO DZA VHAPONDWA VHA VHUTSHINYI
Ndalukanyo dza vho no ṱhaphudzaho digirii ya u thoma dzo teaho sia ḽa vhusika maṋo a si a vhukuma na ndondolo ya u leludza maitele a u vhudzedza maṋo vhudzuloni hao zwi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Ḽaini ya u tshimbidza i ḓo dizainwa u itela u hwala zwifhirisafulufulu zwoṱhe , dziinsuḽeitha , thambo dza u ḓimula vhuhali na dziṅwe tshomedzo nga fhasi ha tshiimo tsho tiwaho tsha mashumele .
Foramu dza nga ha mbeu dzo vhumbwa nga vhafumakadzi na vhanna uri vha ambe nga ha mafhungo a matshilisano , u fana na khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi .
Mbekanyamushumo yo ḓitikaho nga muthelo wa mukaṋoni , ine u ya nga hayo ndeme ya zwipiḓa zwo ṱunḓwaho hu tshi itelwa u maga mimoḓoro , yo tewa nga u badela muingamutengo wa mukaṋoni .
Kha hu shumiswe mabambiri a so ngo ṅwalelwaho tshithu kana a A4 a si na mitalo / a mitalo ya 17mm a u ṅwalela zwine zwa nga rekhodiwa .
Sa zwine vhadzudzanyi vha khoniferentsi iyi vha lavhelela kha riṋe , mbudziso dza vhuṱhogwa dzine dza vha fanela u dzi fhindula kha maḓuvha mararu aya dzi fanela u katela :
Tshifhinga tshinzhi na nungo zwo fhedzwa kha u dzeula na u phasisa milayo miswa yo livhiswaho kha u bveledza Ndayotewa na milayo ya dimokirasi yashu ntswa , sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha Mulayo wa Pfanelo dza Vhathu .
U shumiswa ha webusaithi iyi ho ḓisendeka nga Maga na Milayo i tevhelaho
Vha nga sedza mafhungo nga ha vhuraḓo havho nga u puṱedza kha menyu ure kha tshamonde tsha tshikirini .
Tshivhalo tsho lavhelelwaho tsha zwipisisi ( zwine zwa vha izwo zwi songo ṱalutshedzwaho ) zwi fhirela kule nomboro idzi .
u vha vha tshi dzula Afurika Tshipembe
U topola mavhaka na khaedu dzi livhanaho na zwigwada zwo tiwaho na u ita themendelo .
U fhindula thai na miswaswo .
Ri themendela uri ṱhoḓea iyi i khwinise u ṱoḓa muṱolamuvhalelano u fhelisa dzangalelo ḽa zwa masheleni phanḓa ha kana musi vha tshi tholwa sa muṱolamuvhalelano .
Zwipikwa zwi sumbedza ṱhoḓea na ndivho zwa muvhuso wa mavundu nahone zwi ḓo shumiswa kha u tshimbidza kushumele kwo ṱanganelaho nahone kwo khwiniswa kha sekhithara ya zwa vhonnyi na nnyi ngei Kapa Vhukovhela .
Komiti zwa wadi dzo thomiwa miṅwaha i swikaho miṋa yo fhiraho ndi zwa ndeme u sedza kha tshenzhelo ya miraḓo ya komiti dza wadi ine ndi kale i tshi khou shuma yo dzheniswa kha zwiṱirathedzhi zwa u fhaṱa vhukoni .
Tshumelo dza mvusuludzo ya mathomo
Vho nyeṱulelwa nga ngona dzi shumaho dza khomishini na u shumisana na vhaṱoḓisisi nga thandela dza ṱhoḓisiso dzo fhambanaho .
Zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓisa , zwikili zwa ndangulo ya thandela na ḽitheresi ya khomphyutha na zwone ndi dziṅwe dza ṱhoḓea .
Vhuendelamashango ha Afrika Tshipembe vhu ḓo bindudza R100 miḽioni nga ṅwaha hu u itela u alusa vhuendelamashango ha fhano hayani , u ṱuṱuwedza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe uri vha ende na shango ḽavho .
Magumoni , khoro i dovha hafhu ya ṋea mbadelo dza muthelo kha vhadzulapo vho nothaho na vhaholefhali .
Mbilaelo dzi nga rumelwa nga poswo , emeiḽi , tshumelo ya mulaedza mupfufhi , fekisi , luṱingo kana nga tsha vhukoma
Moḓoro wavho / wa vhone khoyu .
Vha vhona uri nyiledzo i re kha Mulayo , musi zwi tshi kwama vhathu vha Pagans , i khou kandekanya " pfanelo dza mbofholowo kha vhurereli dzi re kha ndayotewa , u ḓibvukulula , ndinganelo , mbofholowo , tshirunzi , tsireledzo na pfanelo yavho ya u nanga na u ya u ita mushumo wavho kha ḽa Afrika Tshipembe . "
Ṱhoḓisiso dzo sumbedza uri hu na vhushaka vhuhulwane vhukati ha u shumiswa ha zwikambi lwo kalulaho , vhugevhenga na mafuvhalo .
U thoma u shumisa ndango u itela u tevhedza ṱhoḓea dza konṱiraka .
A hu na nungo dza u hanedza uri khasho thwii ya mutambo fhaḽa North Park Lane yo vha i tshi nga vha yo bveledza mvelelo dzi songo lavhelelwaho .
Maafrika Tshipembe a ṱuṱuwedzwa u shumisa luvhanḓe ulu u ambedzana na vhalanguli nga ha mafhungo a nḓisedzo ya tshumelo u khwaṱhisedza uri ri shumisana roṱhe kha u bveledzise zwitshavha zwashu .
Ndi zwone , tshivhalo tsha u engedzea ha vhutshinyi , tsho waniwaho nga 2002 , tsho fhungudzea nga maanḓa .
Muvhuso u ḓo dzula u tshi ṋetshedza zwiko zwa u khwinisa ndeme na u ḓi ṅwalisa huhulwane .
Zwi a pfesesea .
Ndi tshifhio tshi no ongolowesa ?
Mashudumavhuya , ri nga swikelela hafhu vhabebi nga nḓila yo livhaho nga kha sisiṱeme ya zwikolo .
Khaedu khulwane dzine dzi anzela u wanala kha vhafuwi vhanzhi vha zwifuwo vha zwitshavha ndi :
114. Maanḓa a Vhusimamilayo ha Vunḓu
Kha vha ṋetshedze fomo idzo kha Vhalangi : Ndaulo ya u Vhambadela Nnḓa na u Ṱunḓa kha ITAC .
Nga kha nyolo ya ngona heyi , muhasho u shuma kha u khwinisa khonadzeo yauri u ṱanganelana ha nungo nga miraḓo zwi ḓo livhanywa nahone zwa bvelela .
Ezwo ndi phambano vhukati ha ndeme ya thundu na tshumelo zwo bveledzwaho na mbadelo ya matheriala a songo phurosesiwa na zwiṅwe zwiengedzwa , zwine zwa shumiswa hu tshi bveledzwa .
Kha u ṱalutshedza na u ambedzana na dzangano , fhungo iḽo ḽi nga kha ḓi ṱahiswa kana ḽi sa ṱahe .
U ita uri mabindu ane a nga vha hone a ḓivhe nga ha masheleni .
A vha tsha vhuya vha tea u lindela na SMS i vha vhudzaho uri vha nga ya ngafhi nahone lini .
Kha miṅwaha i ḓaho , mbetshelo ya u ṋea masheleni a ndondolo ya zwifhaṱo i lavhelelwa u ḓo engedzea , sa afha vhunzhi ha zwifhaṱo zwa muvhuso zwi tshi ṱoḓa u vusuludzwa tshoṱhe .
Ndayotewa i na mbetshelwa dzo vhalaho dza u bveledza ndinganyiso ya mbeu .
U vhona zwauri vhuḓifari ha vhashumi tshifhinga tshoṱhe hu vha ha vhuḓi na u vha ha phurofeshinaḽa .
1.2 Khabinethe I kovhelana vhuṱungu ho welaho lushaka na muṱa , khonani na vhafuni vha muimbi we a wina pfufho na muṅwali wa dzinyimbo Vho Jonathan ' Johnny ' Clegg , vhe vha shumisa muzika u ṱuṱuwedza tshitshavha tshi sa khethululano nga muvhala .
u ḓisa rekhodo na muvhigo wa zwa mutakalo zwa tshifhinga tshofhelaho , musi vha tshi ita khumbelo na musi hu tshi itwa ndingo .
Naho zwo ralo , phambano iyi ya kushumele vhukati ha vhunṋe na ṱhalutshedzo ndi , kha nyito , a i tou vha khagala .
Mutevhe wo fhelelaho wa ipfi ḽa ndeme ḽa tshaka dzo fhambanaho dza mbuelo u kha tshanḓa tsha monde tsha khoḽomu kha thebuḽu .
Mbekanyamaitele ya mashangoḓavha ya Afurika Tshipembe ya demokirasi yo lugiswa lwa miṅwaha ya fumi minzhi yo fhiraho nga tshifhinga tsha fulo ḽa khakhathi ya dzitshaka hu tshi itelwa u khethekanya muvhuso wa khethululo .
Naho vha tshi dzhia mbofholowo ya vhuimawoga sa thaidzo , vha a tendelana sa vhavhofhololi kha ndeme ya pfanelo dza vhathu .
Khabinethe i livhuwa Tshigwada tsha Afrika kha dzangano ḽivhusi ḽa ILO nga u ranga phanda nyambedzano ngei Geneva na u takalela nyambedzano dze dza ḓo farwa nga dzangano ḽivhusi ḽa shango vhuponi ha vhukhethelo ha havho .
Kufhelele kwa muloro .
Musi ni sa athu u ya nnḓa u ya u ita nḓowenḓowe , thomani ni onyolowe sa tshimange .
Nga tshenetshi tshifhinga tshithihi , vhalanguli vha dovha vha vha na dzangalelo na u vhona uri Tshikwama tshi bvela phanḓa na vhuimo ha u kona u badela zwikolodo zwa tsho u swikelela khwalo dzo bveledzwaho nga vhushayamushumo .
Naho data i songo lingana , zwi khagala uri u rengisa zwipiḓa zwa muvhili zwo hulela nahone hu tea u vha na maga o khwaṱhaho a u lwa nazwo - nga maanḓa u tsireledza vhalwadze vho hanganeaho na vhaṋetshedzi vha fhuriwaho .
Rakhonṱhiraka o tholiwaho U lugiswa ha phaiphi dza kale dza AC yo fheliswa nga vhanga ḽa u kundelwa hawe u swikelela u ita mishumo ye a vha o ṋewa yone , ngauralo maitele o ḓo tea u thoma u bva fhasi kha u wana muṋetshedzi wa tshumelo muswa .
Zwi sa yi ngauri maitele o tou dzhenelela u swika ngafhi kha tshiimo tsha tshiofisi , arali tswikelelo dza maitele ayo dzi songo sumbedzwa nga nḓila dzine dza konisa uri hu dzhiiwe tsheo yo kwaṱhaho , tsedzuluso ya mulayo i nga fhedza yo swikelela ndivho yayo .
Mbonwasia ya mushumo yo sendamiselwa thongo lwa vhashumi vha na zwikili nyana na vha si na zwikili na luthihi kha miṅwaha yoṱhe .
Ri nga kona u zwi ṅwala nahone ri nga bula zwavhuḓi ṱhoḓea dza ndangulo fhedzi uri ri ite uri tshiimiswa tshi bvelele , arali vha tshi ḓo ita uri kha madzangano ane a vha hone hu vhe na u ṋea maanḓa aya mazhendedzi u ita mishumo yao , ndi vhona u nga ndi khaedu khulwanesa ye ra livhana nayo nahone ndi ḓo ṱoḓa phindulo malugana na zwenezwo .
Vhunzhi ha miṱa ine ya sa kone u swikelela muḓagasi i humbulelwa uri i dzula kha vhupo ha mikhukhuni , vhune a vhu athu u rwelwa ṱari sa tshikolobulasi .
Zwa Khaṱhululo ya Afrika Tshipembe ndi davhi ḽo ḓiimisaho ḽa muvhuso .
Zwo ralo , Nṋe ( Muḓisi wa mbilaelo ) , ndi khou humbela uri khanedzano i pfiwe na u haṱulwa nga Komiti ya Khanedzano ya GEMS .
Nga zwiṅwe zwifhinga , vhubindudzi vhu nga tama u pfukisela u ṅwaliswa vhu tshi ya kha muṅwe muthu kana vhubindudzi .
Ri ṱuṱuwedza dziyunioni u ṱanganedza ṋetshedzo ya muholo yo sedzuluswaho ya muvhuso yo ṋetshedzwaho .
Zwi nga dzhia mi wedzi miraru u sedzana na khumbelo yavho .
Zwi vhea Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo na Vhudavhidzani vhukati ha adzhenda ya mveledziso ya 2063 ya mashango a Afrika .
Ri tea u ṋekedza zwitshavha vhuṅwe vhuḓifhinduleli na zwikhoḓo kha u tshimbidza maitele avho vha sa vha nyadzi .
4.4 . Khabinethe i kha ḓi vha yo diimisela u shumisana na sekithara dzoṱhe u itela u tandulula idzi khaedu tharu dzine dza vha u shayea ha mishumo , vhushai na tshayandingano .
Vhukoni ha u tevhela maitele a u dzhia maga a u thivhela khombo i sa athu itea na maitele a u tandulula thaidzo .
Tshumelo dza u swikelela vhathuni dza orthothiki na phurothethiki dzine dza wanala kha vhupo , nnḓa ha vhupo dzo ṋetshedzwa kha zwiṱiriki zwoṱhe .
Hezwi a zwi vha kwami arali vh tshi khou isa nga tshanḓa vha badela mbadelo yo randelwaho nga kheshe kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe ( DAFF ) .
Ndivhanele i elanaho ya ndambedzo ya nnyi na nnyi ine ya shumiswa u tikedza vha konaho lwa akademi fhedzi vha re matshudeni a si na tshithu , i tea u engedzwa .
Nga ha u ita khumbelo ya ḽinwalo ḽa thendelo maelana na goloi
O vha a tshi khou kala khonani ya tsha u ḽa ya mapala a raha shotho khulu .
Ndaela dzi no bva kha vhathu vhashu ndi u sika Afrika Tshipembe ḽi sa khethi nga murafho , ḽi sa khethi nga mbeu , ḽi re na mvelaphanḓa .
Mulayotibe u ṋea mveledziso ntswa kha sekithara ya vhuendi ya tshitshavha .
Tshitatamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha ( MTBPS ) tshi ṋea tshikhala tshitshavha , vhashumi na mabindu u shumisana na muvhuso u itela u swikelela zwipikwa zwa ikonomi ya shango ḽashu .
Musi Investec yo shanduka ya dovha ya aluwa vhukuma sa bannga ya vhomakone ya mashangoḓavha i tshi shumisa zwikhala zwiswa , na vhupo ha zwa masheleni hapo hashu ho bvelela na u khwaṱhiswa .
U tenda u badela yo itwa kha vhavhili na uri phindulo yavho yo lindelwa .
Zwi a ṱuṱuwedza uri 98% ya thikhedzo yo livhiswa kha mabindu zwao .
Mutevheṱhandu ndi mini
Kha u vhuelwa , ḽihoro ḽa phuraivethe ḽi wana mbadelo u ya nga maitele a mashumele o buletshedzwaho u thomani .
Naho zwo ralo , shango ḽi tea u vha na ṱhalutshedzo nthihi na u pfesesa uri khethululo nga murafho ndi mini na nyito dza u khethulula nga murafho phanḓa ha musi ḽi tshi lingedza u zwi ita vhugevhenga .
4.2 . Hetshi tshikwama tshi khwaṱhisedza iṅwe ya tsheo dzi bvaho kha Mulevho wa Muṱangano wa nga ha GBVF we wa farwa nga ṅwaha wa 2018 , une wa ita khuwelelo kha vhashumisani vhoṱhe vha zwa matshilisano shangoni nga u angaredza - hu tshi katelwa muvhuso , vhadzulapo khathihi na vhaṅwe vhashelamulenzhe - uri vha shumisane u itela u wana thandululo dza tshifhinga tshilapfu dza u fhelisa zwiito zwa GBV .
Tshivhalo tsha manyeṱu na nyanḓadzamafhungo na wekishopho nga ṅwaha .
Ndi pfa ndi tshi kwatiswa nga zwe a amba .
Musi ho no itwa mulevho uyu , mukoreki a nga tendelwa koreka , fhedzi ha tendelwi u koreka bambiri ḽa phindulo dza mulingo ḽa shaka ḽa tsini .
Nga ḽeneḽo ḓuvha ḽithihi , vhana vhawe vho bva vha ya u ṱoḓa munna wawe , ane vha khou mu tshuwela uri a nga vha o ṱaselwa nga vhadzuli vha hosiṱele .
Zwidodombedzwa zwa tshipiḓa tsha muvhuso :
U engedzedza , pulane ya thandela nga ha u shumisa tshishumiswa yo dzudzanywa .
Hu na ṱhahelelo khulwane ya vhashumi vha ḓivhaho mushumo .
Tsha u thoma , matshudeni vho ṱahisa mbilaelo ya uri masheleni a ṋetshedzwaho nga NSFAS a linganaho R122 000 ndi maṱukusa .
Sa tsumbo , phurofeshinala dza ndondolo ya mutakalo vha a tendelana u itela mulwadze zwine mulwadze a nga ita , arali vha tshi kona .
Naho tshanduko i tshi ita uri hu vhe na u timatima , na mbilaelo , i dovha hafhu ya ṋetshedza zwikhala zwihulwane zwa mvusuludzo na mvelaphanḓa .
O vha a tshi anzela u ṱalela mbekanyamushumo kha theḽevishini ya henengei sibadela , ha vha hone he a ṱangana hone na tshaneḽe ya Food Network .
U thoma maanḓalanga a thengo u itela u langa na u ṱuṱuwedza Khethekanyo ya 217 ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 u mona na muvhuso .
Zwimela zwiṱanu zwo fhambanaho zwi ḓo bveledziwa nga 2020 u itela u tikedza zwibveledzwa na u kuvhanganyiwa ha zwiḽiwa .
Kha hetshi tshirendo , murendi u vhidzelela pulanete nga nthihi nga nthihi dzi tshi fhindula .
3.1 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa zwa Mulayo wa Methirioḽodzhi kha Phalamennde .
Vhambedzani ipfi ḽa ṅwana ni sedze uri kana notsi dzi nṱha na kana fhasi kana dzo dzula fhethu huthihi na .
U kuvhanganya mafhungo a vhubvo na u a dzudzanya nga fomethe ya manweledzo a tshi sumbedza mafhungo .
Zwitshavha zwine zwo dzudzanyiwa zwi nga kha ḓi vhuelwa u bva kha mitengo ine ya khou gonyiswa nga zwibveledzwa zwi khou engedzeaho .
Zwa tshifhinganyana zwo ḓoweleaho zwi no kwama phuresha kana zwi no kwa sisiṱeme ya u bommba ndi u dzimiwa ha bommbo kana u shaea ha muḓagasi hu sa langei .
Nzivhanyedziso , ine ya vha nga fhasi ha shango , i ḓo , u itela vhulanguli , i ḓo hwedzwa muofisiri uyo wa tshumelo ya tshitshavha ane a ḓo vha o ṋewa vhuḓifhinduleli nga Muphiresindende wa Shango nga u anḓadzwa kha Gazete .
U shela mulenzhe ha miraḓo ya komiti dza wadi na vhaofisiri vha ha masipala zwi ombedzela uri CBP ndi mutingati vhukati ha vha ha masipala na wadi .
Miṋango i ṋetshedza nḓila dza u dededza davhi ḽa muvhuso u ya kha zwo lavhelelwaho kana u ṱoḓwa na u khwaṱhisedza u tevhedzela ṱhoḓea .
Ṱhoḓea dzo khetheaho dza vhugudisi
Khohakhombo ndi u phaḓaladza u dzhena na u bva ha tshelede u mona na mvelelo dzo lavhelelwaho .
Zwo ralo u khwinifhadzea ha zwithu ho khetheaho vhu itwa nga ṱhoho dza khethekanyo hu na ṱhoḓea dzi re gathi u itela u ṱanganywa na dziṅwe khethekanyo sa izwi khwiniso kha tshiimo itshi dzo tsela fhasi .
2.1 . Samba ḽa GBV ḽi khou ya phanḓa na u ṱhasela shango ḽashu nga kha khakhathi dza u rwa na u vhulawa ha vhafumakadzi dzi sa ḓadzi mudzio .
5.4.4 Vhunzhi ha milayo yo bulwaho afho nṱha i langaho mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi , ine zwino ya khou langulwa nga mavundu o fhambanaho , ine vhubvo hayo ha vha kha zwo thoṅwaho nga khethekanyo 12 na 20 ya Mulayo wa
Yo sedza kha u thoma zwa mushumo wa mveledziso ya tshitshavha Motherwell na fhethu ha u mona naho .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wo dzula wo lugisela mbekanyamushumo ya ṅwedzi woṱhe ine ya katela mutevhe wa nyambedzano nga ha u shumisana u fhaṱa tshitshavha tshi sa ṱaluli nga muvhala , mbeu , tshi eḓanaho nahone tsha dimokirasi .
Ṱho ḓisiso dzi nga dzhia maḓuvha a 30 kana u fhira , zwi tshi ya nga vhuvha ha mulandu .
Ndi mushumo wa muṱolambalelano wa u sedza vhungoho ha mafhungo ayo .
Zwi a langiwa uri bodo ya ndingo i fanela u khwaṱhisedza tsireledzo yo konḓaho malugana na mabambiri a mbudziso a mulingo tshifhinga tshoṱhe .
A hu na vhugudisi ha ndondolavhathu ha miḓini
Kuitele uku ku thaidzo , saizwi vhadobeli vha tshi vha vho livhanaho na khombo dza tsireledzo na dza mutakalo , nahone kushumele kwavhuḓi kwa kha maḓaleḓale ku vha kwo thithisea .
Vhathu , zwitshavha , sekithara na zwigwada vho fhambana na madzangalelo na zwine vha zwi sedza zwo fhambana .
2.2 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Maafurika Tshipembe u nanga vhathu vho teaho u shuma kha Khomishini ya Vhupulani ya Lushaka phanḓa ha musi i tshi vala nga ḽa 10 Lambamai 2015 .
Ndo amba ndi tshi pfala nahone ipfi ḽi nṱha .
Ṅwalani mvetamveto yaṋu ya u tou thoma .
U topola na u bula miraḓo ya muvhili -hu katelwa uri ndi mingana nga muthihi nga muthihi
Ni songo hangwa u amba uri tshikoro tsho vha vhugai .
Tshithu tshine tsha ṱoḓa u dzhielwa nzhele kha fhungo iḽi ndi tsha netiweke dza matshilisano .
Ndi zwo tendelanwaho uri vhafhinduli na vhaimeleli vhavho vha dzangano ḽa vhashumi vha ḓivhonadze kha zwa u ṱoḓisisa fhedzi vho mbo bva phanḓa ha musi i tshi thoma nahone vhafhinduli vho mbo pandelwa vha tshi ḓi vha vha si ho .
( iii ) Tshumelo ya Vhashumeli vha Muvhuso
Ro dzula ro ni itela zwiṅwe uri zwi ni thuse fhedzi vhoiwe ni tea u paka izwo zwo salaho . bogisi ḽa thoyi khabodo
Tshiimiswa tsha ndondolo tshine tsha khou ṱoḓa u shuma tshine ndondolo ya vhana vha re na vhuholefhali kana malwadze a sa fholi tshi tea :
Ri tea u humbula arali madzulo a zwitshavha nga dzikomiti a sa dzuleli u farelwa huṅwe nga nnḓa ha Ḓoroboni ya Kapa .
Mafhungo o no bvelaho phanḓa a thekhinoḽodzhi ha tou ita uri vhubindudzi vhu vhe vhu bveledzaho nga maanḓa a ita uri vhu shume zwavhuḓi ; zwi dovha zwa engedza maraga dza hone .
Matope , o pfumaho tsimbitswuku a itiwa kha maitele nahone a nga vhanga vhukonḓi kha u laṱa .
Muhasho wa masipala u re na vhuḓifhinduleli ha u tikedza u shuma
Fhasi ha mbekanyamushumo iyi vhoramabindu na vhashumi na vhone vha a ṋewa khoso nga ha ndangulo ya bindu .
Mulandu u kha ḓi vha wonouḽa wa u sa elana na tsumbo dza u shaya vhuḓifari ndi tsumbo dza hone .
Fhethu ha muṱangano- u khetha fhethu hune muṱangano kana wekishopho ya ḓo farelwa hone ndi zwa ndeme .
7.1 Khabinethe i khoḓa vhasedzulusi vha Yuniti ya Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani , Tsireledzo ya Vhana , Khakhathi dza Muṱani ya Tshumelo dza Tshipholisa tsha Afrika Tshipembe ngei KwaZulu-Natal , vhe vha shuma nga maanḓa vha ita uri hu vhe na tshivhalo tsha 35 tsha zwigwevho zwa vhutshilo hoṱhe u dzhele na miṅwaha ya 621 ya u valelwa dzhele kha vhatshinyi vha zwa vhudzekani nga Khubvumedzi fhedzi .
Naho mvelelo zwi tshi nga dzi dzhia tshifhinga tshilapfu , dzo tea u lindelwa na thikhedzo i bvelaho phanḓa ya khoro dzashu .
3.2 . Khabinethe yo tendela u phaḓaladzwa ha ḽiṅwalwa u itela vhupfiwa ha tshitshavha ḽa " Maano a Mveledziso ya Zwikili a Lushaka na Maanḓalanga a Vhupfumbudzi na Sekithara ya Pfunzo u fhira 2016 ngomu ha nyimele yo ṱanganelanaho , i fhambanyaho pfunzo ya nga murahu ha tshikolo na sisiṱeme ya vhupfumbudzi " .
fomo ya khumbelo yo ḓadzwaho
Kha tshitshavha tsha hashu , na kha maṅwe mashango manzhi , vhaswa vha vhaswa vha khou thoma u ita zwa vhudzekani vha tshe vhaṱuku vhukuma hu si na ndavha uri ri a zwi funa kana a ri zwi funi .
Nga mulandu wa u sendedzela tsini , hu nga ḓi vha na u pfuka milayo zwiṱuku .
Mukumedzo na murerisano wa vhuvhili wa ḓirafuthi ya ḽikumedzwa ḽa thandela ngomu ha Foramu ya Vhuimeli ha IDP
U itela u ita ndingo nga inwi muṋe , ni tea u tevhedza zwiṱepe zwi tevhelaho :
O vusuludzwa ha oganogireme Ofisini ya Muphirimia yo khunyeledzwa .
Khombo i ḓo fhungudzwa nga u tshimbidzwa ho pfananywaho hu yaho phanḓa nga Ndangulo ya Masheleni u itela u wana levele dza nṱha dza vhuḓifhinduleli ha ṱhumano kha Muhasho .
Fhedziha , nyaluwo i so ngo khwaṱhaho kha vhafarakani vha mbambadzo vhahulwane vha Afrika Tshipembe yo amba mutsiko kha ṱhoḓea dza zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe ngei nnḓa .
Nyengedzedzo yo vha yo itiswa nga tshinyalelo kha mveledziso ya themamveledziso ya maḓi manzhi , hu tshi katelwa na u fhaṱiwa ha Damu ḽa De Hoop na themamveledziso ṱhukhu , i fanaho na dziphaiphi dza u phaḓaladza , na u vhuedzedza kha tshiimo tsha kale na u lugiswa ha themamveledziso nnzhi dzi re hone .
Mashudu mavhi , kha zwimela ya kale , tsheledzo nga u fafadzela i nga engedza thaidzo dza malwadze manzhi nahone zwi nga ṱuṱuwedza u mela ha tsheṋe .
Vhunzhi ha mabindu a muvhuso ( SOE ) a khou ṱangana na khaedu khulwane vhukuma ya zwa masheleni , kushumele na vhuvhusi , zwe zwa kwama kushumele kwa ikonomi nga nḓila i si yavhuḓi na u vhea mutsiko kha vhufaragwama .
Vho vhona mbila fhasi ha matombo .
Indaba ya madzangano a vhashumi na ikonomi i ḓo vha yone mathomo a ṱhanganelo nga kha thimu dza vhushumisani dzine dza ḓo topola nḓila dza u tandulula khaedu khulwane dzo ambiwho nga hadzo kha Indaba .
K. Tshumisano Yapo na Vunḓu
Vhabveledzi vha mbamba vha siho mulayoni a vha na vharengi vha miṅwaha ya fhasi ha yo tendelwaho .
Zwimela zwa nga ṅwaha ndi zwine kanzhi zwa vha mbeu dza miroho hune mbeu dza nyala dza vha dzone dzo ḓalesaho .
Ri ṱoḓa na u tea na u sedza kha vheiwe vhanna na vhafumakadzi u itela u vusuludza ha vhukuma na ha tshiofisi .
Vhashumisi vha re Mulayoni vha Zwino vha ḓo lavhelelwa u redzhisiṱara kushumisele kwavho u ya nga nḓivhadzo ye ya ṋetshedzwa nga fhasi ha Milayo ya u Redzhisiṱara .
Kanzhi , fhungo ḽa u thoma ndi yone ṱhoho ya fhungo . Ḽi ri vhudza uri phara yoṱhe i khou amba nga mini .
Ri tshi inga kha thaidzo dza u lambedza , hu na tshaeo ya pulane ya lushaka i re khagala ya nḓisedzo ya tshumelo dza zwa theshiari , na pulane ya zwiko zwa vhashumi i no tshimbilelana .
Khethekanyo 29 ( b ) ya Mulayo i rera nga ha maitele ane a fanela u tevhelwa kha u bveledza IDP u bula uri tshitshavha tshapo tshi fanela u kwamiwa kha ṱhoḓea dza mveledziso na zwithu zwa ndeme zwa IDP na u shela mulenzhe kha mvetamveto yayo .
2.4 . Khabinethe yo tendela Mvetomveto ya Nḓivhadzamulayotibe kha Miṱa na Puḽane ya u Thoma u zwi Shumisa .
Tsho sumbedzwa kha musuku hune tsha vha tshiga tsha u sumba u baḓekana hatsho na ḓuvha khathihi na maanḓa a nnṱhesa .
Naho hu na nyendedzi na mbekanyamaitele dzi re hone kha u dzhenisa mubvatshiṱhavhelo , hu na tshivhalo tshi re fhasi .
U kuvhanganya ha fhethu ha tshiimiswa hu ṋetshedza zwiimiswa zwo teaho mashumele a mabindu maṱuku , na u kunga vharengi vhane vha nga vha hone huṅwe fhethu ho tiwaho kha tshikhala .
Muṅwali uri :
ICASA Ndi mulanguli ane a vha na vhuḓifhinduleli ha u langula sekithara dza vhudavhidzani ha ṱhingo na khasho .
Phurogireme ifhio na ifhio ya masipala ya u hadzima tshelede i tea u sedzesa zwa u langa mbadelo dza themabindu u shumisa dzi no dededzwa nga mugaganyagwama .
Naa muvhuso u nga vha hani na tshiṱuṱuwedzi tsha u bveledza , nga maanḓa kha vhudavhidzani nga mitshini , mulangi o ḓiimisaho ngauri a zwi sumbedzi u na tshiṱuṱuwedzi tsha u bveledza mulangi o ḓiimisaho arali u tshi khou ita uri mukovhe wawo kha Telkom u vhe nga fhasi ha ndangulo ya khamphani dzi si dza muvhuso zwo thewa kha uri ndi yone khamphani ine ya vha khulwanesa hafhu nahone mitengo ya zwino yo haniwa .
Mbekanyamaitele , maitele , zwivhumbeo na mihanga ya thendelo zwi ṋekedza tsumbavhuyo , vhuḓifhinduleli na khethekanyo ya vhuḓifhinduleli .
Vhushandukwa he ha lavhelelwa , ha tshifhinganyana na ha vhuponi , vhu tea u sedziwa .
Mishumo ya tshigwada tsha ramabindu i katela zwa mimaini , hu bikwaho minerala na u kunakiswaho matombo a penyelelaho kha mavundu a Limpopo na Devhula Vhukovhela .
1.2 . Vha ḓo dovha vha rwela ṱari Khothe ya Madzhisiṱiraṱa ya Plettenberg Bay ngei Kapa Vhukovhela ine ya ḓo ṋetshedza Tshumelo dza Khothe ya Miṱa , milandu ya Vhutshinyi ha u Tzhipa , khothe dza dzingu na khothe dza zwiṱiriki .
Tshumelo dza u phulusa dza Dzilafho dza Shishi : Dzi sedzesa kha u khwinisa themamveledziso ya tshumelo dza u phulusa dza dzilafho dza shishi .
Naho zwo ralo , sa zwe zwithu zwa imisa zwone , zwi dzula zwi si khagala uri maitele a pfananyo na ṱhanganelano a ḓo langwa hani kha madzingu .
Nete ya vhupfuluwi ya Vharema vha Afrika i khou lavhelelwa u tsa nga u ṱavhanya u fhirisa zwiṅwe zwigwada zwa murafho .
Vhuimo uhu ha vhukati ha ngudo dza Luambo lwa Hayani ho itelwa u alusa vhukoni ha luambo kha vhagudi uri vha kone u alusa zwikili zwavho zwa u davhidzana hu no itwa vhutshiloni , khathihi na u alusa zwikili zwa u guda funzoni ri tshi buḓa na kharikhuḽamu .
Ndi sia ḽifhio ḽe ofisi yavho ya ḽi katela kha u ṋetshedza tshumelo ?
Sa tshipiḓa tsha u ṱuṱuwedza zwa u ṱanganela kha zwa matshilisano , ṋaṅwaha ri ḓo thoma na u isa phanḓa na thandela nnzhi dza vhufa .
Hu ṱuṱuwedzwa uri nyambedzano dzoṱhe vhukati ha muitakhumbelo na Muofisiri wa Zwamafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo dzi tea u tou ṅwala u itela ndaedzi tshifhingani tshiḓaho .
Kha vha tshimbidze vhashelamulenzhe nga ḽiga nga ḽiga vha vha ṱalutshedze uri tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha ḽiga tshi katela mini .
U swika zwino vhunzhi ha zwitshavha zwa mahayani , a vha na tswikelelo kha zwishumiswa zwa ICT u tou fana na inthanethe hu uri izwi zwi swikisa kha kudzhenele kha zwithu kwo ṱanganelaho nahone hu na u katela zwithu u ya kha u dzhenelela thwii nga mihasho yoṱhe wa vundu na wa lushaka .
Ndalamo ya muṅwalo wa u ganḓisa
Vha mufumakadzi .
U dzhenela nga u tou funa ha muthu a dzhenelaho na tshitshavha tshi re hone vhuvhili hazwo zwo vha zwa ndeme .
Mutevheṱhanḓu uyu u nga vha wavhuḓi kana u si wavhuḓi .
Musi ho ḓalesa vhalambedzi na sisiteme nnzhi zwi nga konḓa u vha na u ita zwithu nga nḓila i fanaho .
Kha tshiwo tshiṅwe na tshiṅwe na tshiṅwe , musi ho vha na thendelano ya zwa poḽitiki u mona na mahoro oṱhe , vhashumisani vha matshilisano vho kona u kuvhanganya tshipiḓa tshihulwane tsha miraḓo phalamenndeni , na kha khwiniso ya ndayotewa .
Vhulimi ha ndimo ṱhukhu kana vhu si na ndimo : kha lushaka ulu lwa vhulimi zwiliṅwa zwi limiwa hu si na ndimo i dzhenelela kha mavu nga maanḓa .
Ri nga khwaṱhisedza hafhu u ḓilugisela hashu u amba na u ḓiimisela u thoma u bvisa zwithithisi nḓilani yashu .
Vhuvhi naho zwo ralo vhu vhonala u mutsiko wa u dzhenisa tshivhumbeo tsha ndaulo ntswa hu na u thomiwa ha mbekanyamushumo ntswa , na khaedu dza tshipetshela dzine tshiṅwe tshifhinga dza swikiswa kha u ṱalusa mihumbulo yo bviswaho i paḓalaho na zwisumbi zwa mvelelo .
Vha ṱole vhashumi kha mishumo ine ya vhanga mafuvhalo kana mishumo ine ya nanisa vha tshi kha ḓi bva u thoma mushumo muswa , tsumbo , nga murahu ha vhege nna , u khwaṱhisedza uri a hu na zwine zwa hanedzana na tshiimo tsha mushumo .
Ri themendela uri u vhaledza madzulo kha vhuvhili ha wekishopho hu fanela u itwa zwavhuḓi hu kha ḓivha na tshifhinga , u itela u thivhela u kundelwa
Shandulani vhuthihi ha madzina vhu vhe kha vhunzhi .
Kha zwiko zwa maḓi o khwiniswaho na zwiimiswa zwa tshampungane zwo khwiniswaho , Brazil na Afrika Tshipembe o vha a kha ḽeveḽe i ṱoḓou linganaho .
Mbalo ya phera / rumu dza vhulalo
NDP i dzhiela nṱha uri vhaswa vha na mushumo wa ndeme kha mveledziso ya shango na u ṱanganedza uri Afrika Tshipembe ḽi na tshivhalo tshi re nṱha tsha vhaswa na vhathu vhanzhi vha re kha vhukale ha u nga shuma , vhane vha vha vhakwameaho vha ndeme kha u sika mveledziso na shango ḽo pfumaho .
( a ) i fanela u tikedzwa nga tshivhalo tshi linganaho thihi tshararu tsha Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka ; na uri
Vhagudi vha ḓikanda nga saladi yavho nahone vha tea u thusa u kulumaga nga murahu ha nyito .
Kha tshienge tsha Afrika Tshipembe , tsho dzudzanywaho kana u thivhelwa u sina , tshi re na swigiri , tshi re na zwiḓifhisi , tsho fuliwa kana tshi so ngo fuliwaho , vhurumelazwivhambadzwa nnḓa zwo tsela fhasi zwi tshi vhambedzwa na zwiṱunḓwa zwa ḽifhasi kha mimaraga ya Mozambique .
Ro dzula ro ni itela ḽa u thoma .
ri ḓo khwaṱhisa u ṱolwa ha kushumele kha khethekanyoo dzoṱhe dza muvhuso , hu tshi katelwa u gudiswa ha vhalanguli vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u itwa ha sisiteme iyi ;
Nga nnḓa ha musi zwo sumbedzwa nga iṅwe nḓila maṅwalwa a u dzhenela ngao thengophikhisano , murengi ha tei u vha na vhuḓifhinduleli ha masheleni o badelwaho kha u dzudzanya na u ṋetshedza thengophikhisano .
Vhuṱambo ha Dzitshaka ha Vhutsila Vhu tshilaho , ho farelwaho Johannesburg , ndi vhuṱambo ha ṅwaha nga ṅwaha ha muzika , mitshino , sietha na vhutsila ha u vhona .
Ri na tswayo nahone vhathu vha ḓo thusa u sumbedzisa vharengi fhedzi thuso yavho kha zwa khungedzelo ya mulaedza uyu i ḓo ṱanganedzwa vhukuma na u livhuwiwa .
Tsumbanḓila dza Milingo dza gireidi hedzi dzo dzudzanywa kha khoḽumu na dzirou tharu .
Fhedziha , kha baḽantsi , phindulo dzi sumbedza ṱhuṱhuwedzo yavhuḓi khulwane .
9 Sankambe tshi tshi fhura Muzhou na Khovhe ya Vhimbi
Ri livhuwa u ḓikumedza na vhushelamulenzhe ha vhakale vhe nga mashudu mavhuya vha kha ḓi tshimbila vhukati hashu ṋamusi na u bvela phanḓa na u sika vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe .
Zwi tou vha khagala riṋe , vhaimeleli vha poḽotiki ri ḓo dzhielwa maanḓa , arali vhakhethi vha si tsha vha na fulufhelo kha u fulufhedzea hashu na u vha vha ndeme .
Zwitshimbidzi zwa tshaya ndinganelo zwine zwa fanela u pfeseswa zwi katela dzinndwa na ṱhahelelo ya zwiḽiwa .
Khwine , kereke yo dzulela u ḓidzhenisa kha khanedzano dza vhukuma na pfanelo ya u hana ndaulo .
Mveledziso ya themamveledziso yo vha ḽivhili ḽi ḓisaho maanḓa kha nzhini ya ikonomi yashu nahone yo bveledza mbuelo khulwanesa dza shango lashu .
U pimiwa ndi ha mugaganyagwama wa masheleni a u sokou ṋetshedza hu si ha pulane yone iṋe , ine zwi re nga ngomu hayo zwa ḓo tiwa nga wadi yone iṋe , hu si masipala ;
Tsha vhuvhili , vhushaka ha maanḓa a matshilisano na a ikonomi a vhupombwe a nga fhungudza vhukoni ha dziphombwe ha u ita na u omelela kha vhudzekani ho tsireledzeaho .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha ṱo ḓaho u ita khumbelo ya u vha vhadzulapo vha ḽi ṅwe shango ḽine ḽi sa tendele vhudzulapo ha mashango mavhili , vha tea u ita khumbelo ya u ḓibvula u vha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe .
U ita nga u ralo zwi vhea vhaṅwe vhathu kha khovhakhombo .
Mashudumavhi , u thoma nga u ongolowa na mbuno dza u fhedzisa dza thimu dzo fhambanaho , hu tshi katelwa na dzo fhambanaho , kathihi na u sa londa hu elanaho ha dziṅwe thimu kha zwiteṅwa mbeu uri mawanwa a sa avho a sa dzheniswe kha muvhigo uyu .
" Matombo o raliho a anzela u ita swobo ya nṱha .
Phanḓa ha khonthinenthe , ri khou thoma u vhona masana a fulufhelo maelana na u tandulula khuḓano nnzhi dzine khonthinenthe yashu yo ṱaniwa khazwo .
U engedzea uhu ho itiswa nga u rengiwa ha themamveledziso , i fanaho na tshishumiswa tsha khomphyutha na fanitshara zwa vhashumi vhaswa na vhashumi si na tshomedzo musi ho vha na u fhandekanywa .
Zwine vha fanela u zwi ḓivha !
Kha fhungo heḽi , SADC ḽi khou sedza zwihulwane kha u fhedza mbekanyamaitele ya nḓowetshumo ya dzingu .
4.2 . GCIS i ḓo vha yone ine ya ḓo vha i tshi khou tshimbidza miṱangano ya tshigwada tsha u nyeṱulela vha nyanḓadzamafhungo na u ganḓisa sheduḽu kha www.gov.za musi tshifhinga tshi tshi swika .
Tshivhumbeo tshi na phaiphi ya u phaḓaladza na phaiphi ya u kuvhanganya .
Kha sekithara iṅwe na iṅwe kha vha wane masia a ndeme a 5 ane zwigwada izwi zwa ḓo a shuma sa miraḓo ya masipala wavho .
Izwi a si lwa u thoma he Muphuresidennde Vho Zuma vha tholwa nga dzangano ḽa ḽifhasi u ita mushumo kha vhugalatenga ha ḽifhasi .
Thusedzo yanga yo vha hu u lingedza fhedzi u thivhela zwiṅwe zwitatamennde zwi fanaho na izwi - zwenezwo fhedzi .
Ri ṱuṱuwedza tshitshavha uri tshi shumisane na mapholisa u vhona uri vhadzulapo vho tsireledzea .
Dzhangili dzhimu , u kokovha vha tshi shumisa nyito ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe vha tshi farana fureme vha tshi shumisa zwipiḓa zwa muvhili zwo fhambanaho
Pfanelo dza u ṋea muhumbulo kha theo ya mulayo nau ṋekedza
Ezwi zwi fanela u engedzwa nga vhufarakani na zwitshavha zwapo na vhakwameaho vha ndeme .
1.10 . Khabinethe yo ṱanganedza u aniswa ha Ramilayo vho Lawrence Mushwana sa Mudzulatshidulo muswa wa Komiti ya Vhukonanyi ya Dzitshaka ( ICC ) ya Zwiimiswa zwa lushaka zwa u Aluswa na Tsireledzo ya Pfanelo dza Vhathu .
Dzi dovha hafhu dza vha na vhuḓifhinduleli ha u sengulusa na dizaina ya zwikimu zwoṱhe zwa maḓi na ṱhumetshedzo .
( ii ) o ṋetshedzwaho nga Khothe iṅwe i re na maimo a fanaho na a Khothe Khulwane ; na
Netiweke ya tshikhala tsho vuleaho tshi sa konḓi i tea u ṱumanywa u itela u thoma zwikhala zwa u dzulela u tshimbila , u dzhodzha , na zwikhala zwa u tshova baisigira , zwi sa konadzei fhethu hu re kha zwikhala zwi re thungo .
Iṅwe khaedu hafhu ndi ya u bvela phanḓa na u wana thandululo ntswa dzine dza nga ita uri hu vhe na mbuelo dza nṱhesa dza ikonomi kha phothifolio ya ndaka dza vunḓu , ngeno nga thungo hu tshi khou swikelelwa zwipikwa zwa Muhasho zwa matshilele na mveledziso .
Netiweke ya bada dzo shuṅwaho zwavhuḓi
Voḽumu i vhalelwa ho sedzwa khetho ya thoilethe , zwifhinga zwa u i shulula , tshivhalo tsha vhashumisi , na awara dza ḓuvha dze vha lavhelelwa u i shumisa .
U tendela vhadzulapo uri vha vhe na mihumbulo ine vha ṋetshedza tshifhinga tshoṱhe nga ha polotiki yapo ;
Zwenezwo , u gonya ha mitengo ya ole na zwiḽiwa zwo vhonala sa zwine zwa khou ṱoḓa phindulo yo khwaṱhaho , sa izwi ndavhelelo , inflesheni ya mutheo , na u fhulufhedzea zwo vha zwi khomboni .
Ho themendelwa u ti nyendedzi dzi bveledzwe u itela u shumiswa kha maitele a u vhalaha zwitzhili o khethiwaho sa thekhinoḽodzhi yo teaho a Afrika Tshipembe .
Fhedziha , naho mbilo yo haniwa , ramishonga o swikelela tshipikwa tshihulwane .
Hu ḓo dzheniswa fhedzi hithara dza u dudedza maḓi dzine dza ṱavhanya dzi fanela u dzheniswa bommbi dza maḓi a u fhisa .
Miṱa ya vhashumi nga ngoho i tshenzhela vhupfiwa ha tsireledzo khulwane .
Phurogiremu yo swikela hani zwithu zwa ndeme zwa zwigwada zwo tiwaho vhukati ha zwitshavha zwa vhanna na vhafumakadzi zwi kwameaho ?
Ndivho khulwane ya izwi ho vha hu u itela u wana thandela dza ndeme dzi si gathi hune ra nga vula nyaluwo kha u thomiwa ha NDP .
Saintsi , Thekhinoḽodzhi na tshanduko ya mveledziso
Vhathu vhanzhi vha humbula uri phambano ya vhathu hu vha hu khou ambiwa phambano dzine dza vha hone vhukati ha vhathu vha mvelele dzo fhambanaho .
Musi hu tshi khou dzhielwa nṱha zwihulwane zwo swikelwaho nga bannga dza mbambadzo kha u ṋetshedza tshumelo dza u bannga kha zwigwada zwa zwitshavha zwashu zwe kale zwa vha zwo siwa nnḓa , zwi tea u tandulula bannga dza mbambadzo fhedzi .
Zwiimiswa zwo dzhenelaho zwi tea u vha zwo konanywa zwavhuḓi na nḓowetshumo i langwe nga nḓila i pfadzaho .
Nḓivho na u pfesesa mbekanyamaitele ndangulo ya zwiko zwa vhashumi , maitele , ndaulo , milayo ya zwino yo fhambanaho na ya pfunzo na tshumelo ya muvhuso .
Asesimennde nga vhuḓalo ya zwiṱalusi zwa khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi na kuitele , thulusi dza nyedziselo dza mbalo sa mimodeḽe ya khwaḽithi ya maḓi zwi tshi shumisana na mimodeḽe ya mvumbo dza zwi no tshila maḓini zwi tea u shumiswa .
Foramu i tea u vha na vhuṱanzi ha uri mafhungotsivhudzi o wanalaho kha M&E a a reriwa ngao nahone mafhungo e a tandululwa siani ḽa maga oṱhe e CBP ya ṱumiwa na IDP khao .
Musi muṱangano wo no lapfesa u fhira tshifhinga tshe wa tetshelwa tshone , vhathu vha thoma u sa dzulisea .
Vhuingameli ho fara tshifhinga kha maitele a u vusuludza senthara .
Muteo wo thoma zwithu zwa ndeme zwa vundu , zwiṱirathedzhi na mbekanyamushumo dza u amba nga u fhaṱulula , nyaluwo na mveledziso .
Tshiṅwe tshiteṅwa tsho vha tsha khanedzano ya vhagudiswa ye ya vha yo sedza kha tswikelelo dzo swikelelwaho nga kha Mbofholowo na Demokirasi .
Ngoho ndi ya uri musi u ṋetshedza vhupo hu konisaho .
U inga nga nṱha ha izwi zwire a fha nṱha , muthu a tamaho u ṅwaliswa kha buḓo ḽa saintsi ya mupo u tea u vha a tshi kona u bveledza vhuṱanzi kha ndango ya Mupo .
Kha vha sedze phambano kha ṱhoḓea dza mulayo na vha vhulangi hapo .
Kha vha khethekanye vhadzheneli vha ite miduba mivhili ( muduba muṅwe na muṅwe a u ngo tea u vha na vhathu vha no fhira vha 10 , arali tshigwada tshavho tshi tshihulwane , kha vha ite miduba ya 3 ) .
Madalo aya a ḓo khwaṱhisa mushumo wa ndeme une SACU ya khou ita kha u ṱuṱuwedza u ṱangana ha dzingu na mveledziso ya ikonomi ya miraḓo yoṱhe yayo .
Mulayotewa u sumbedza uri Muphuresidennde u tea u laula mbuelo nga nḓila ifhio .
Dzhiani vhutanda vhuraru kana zwipiḓa zwiraru zwa thambo .
Khomishini i ita themendelo dzine dza ḓo kwama vhathu vhanzhi dza zwiimiswa dza u lulamisa u sa lingana na u sa shuma zwavhuḓi ha tshumelo dza muvhuso na muvhuso wapo .
Mushumo washu uri kombetshedza , u tsireledza na u ṱhonifha Ndayotewa sa mulayo muhulwanesa wa Rephabuḽiki .
Afrika Vhukati ndi nahone ḽi ḓo dzula ḽi ḽone dzingu ḽine ḽa vha na vhathu vhaṱuku kha dzhango .
Vhupfiwa havho vhu ḓo vha na tshileme arali vhu na thikhedzo ya vhathu vhanzhi .
Maitele a tsedzuluso ya madzingu na lushaka a ṱuṱuwedzwa nga maitele a tsedzuluso a ḽifhasi .
8.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Muhanga wa dziSET hu tshi tevhelwa zwa u thoma u shumiswa ha Thendelano dza Paris nga shango ḽa Afrika Tshipembe dze dza sainiwa nga Muṱangano wa Mashango ane a vha miraḓo kha Muhanga wa Thendelano dza UN dza nga ha Tshanduko ya Kilima dza ṅwaha wa 2015 .
U ṱuṱuwedza mveledziso ya ikonomi ya tshifhinga tshilapfu kha Mabindu nyanḓano ane a ḓo shela mulenzhe lu vhonalaho kha nyaluwo ya ikonomi ya vundu ;
Nga nnḓa ha mbonalo na tshikalo tsha khaedu , hu na mbuno dza u vha na fulufhelo : musudzuluwo wa ndeme wo itea kha tshumelo ya nnyi na nnyi ye ya vhona u fhaṱululwa hayo sa ṱhumanyo ya vhaṋetshedzi vho ḓisendekaho nga nḓisedzo ya tshumelo .
I tsivhudza kha maitele a khwinesa kha miṱangano ya tshiimo tsha milayo na u ṱhuṱhuwedzo ya pfananyo vhukati ha mashango a miraḓo .
Ndi zwa ndeme uri muleludzi a bveledze vhushaka ha u fulufhedzea na muraḓo muṅwe na muṅwe na u leludza hu si na u khakhisa .
Zwipikwa zwi tea u pindulwa zwa vha
Hu tshi tevhela izwi , magavhelo o fhambanaho o itelwaho ndivho dzenedzo o ḓivhadzwa hu na ndivho dzo fhambanaho , nyimele na mvelelo .
Tsha vhuraru , u shumiswa ha luambo lwa hayani , nga hune zwa konadzea ngaho , na nga u vha hone ha masheleni na zwi kwamaho luambo , zwi tea u vha luvhanḓe lune nga kha lwo ra fhaṱa vhagudiswa vha na vhukoni , vha ḓi fulufhelaho , vha konaho nyambo dzo fhambanaho lwa vhutshilo havho hoṱhe .
Lavhelesani phara hafhu .
Vhuleludzi , vhuanḓani , vhudavhidzani , ṱhumanyo na zwikili zwa u dzhia tsheo .
U bva kha phara ya u fhedza zwi ḓo vhonala uri mulayo wa sialala wa vhuṋe ha muthu na muthu wo shaedzwa .
Matshimbidzele o Engedzwaho a zwithu a dzhiela nṱha u swikela ha Riphabuliki ya Croatia kha Mbumbano ya Yuropa ( EU ) ine ya dzhena kha Matshimbidzele ayo nga Murahu .
Ri ḓo vha rumela izwi nga Ḽara ṅwaha muṅwe na muṅwe uri vha kone u dzhia tsheo hu na tshifhinga u itela ṅwaha u ḓaho .
Vhusunzi vhu mushumoni No no vhuya na pwaṱula lusunzi ?
Vhaofisiri vha vhuhulwane vha tshiṱirathedzhi na ṱhoho dza mihasho ya masipala u ya nga u fhambana na mishumo vha vhiga thwii kha mulanguli wa masipala .
Tshiimiswa tshi ḓo dovha tsha shumisana na tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho tsha Afrika Tshipembe u vha thusa u ṱoḓa ṅwana ane a vha hone wa u adoptha .
( b ) vhusimamilayo ha vunḓu vhu kwameaho na Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka , hu saathu u fhela maḓuvha a sumbe u dzhenelela ho thoma .
Ni shumise muṅwalo wa u naka .
Mugudi u tea u ḓivha na u ṱavhanya u tandulula maipfi a 90% - 95% .
Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha wo tiwa uri u vhone uri zwifhaṱo zwoṱhe zwi langwaho nga muvhuso zwi shumise muḓagasi nga nḓila yone .
O kona u kwamana na Vho Montana uri hu khakhululwe mbonalelo mmbi .
Ni tea u ḽi ṅwala kha dikishinari ( ṱhalusamaipfi ) yaṋu u itela uri ni si ḽi hangwe .
Zwivhumbeo a si zwa vhukuma - fhedzi vhathu vha shumana na zwivhumbeo .
Muhasho wa zwa Kuḽele wo dzhia tsheo ya u pembela vhege iyi nga u ita mishumo yo fhambanaho , kha vhalwadze na vhashumi , u ita tsivhudzo ya vhuṱhogwa ha pfushi .
Fhedzi , muthu u a mangala arali maitele aya o vha o thoma u shumiswa nga nḓila yone na u langiwa , arali o vha o ṋewa tshifhinga tsho linganaho na uri vhathu vho vha vha songo lavhelela mvelelo nga u ṱavhanya na maḓembe .
Fhethu ha vhudzulo ho dzudzanywa u itela vhoramafhungo vhane vha khou ḓa u bva nnḓa ha vhupo ha Greater Mafikeng .
Bodo ya Vhalangi i shuma zwi tshi ya nga milayo ya vhuvhusi ine ya ṱanganedzwa na nzudzanyo dza vhuḓifhinduleli ha Mulayo wa Ndaulo ya Masheleni a Muvhuso wa 1999 ( Mulayo wa 1 wa 1999 ) .
4.9 Khabinethe i khoḓa mushumo wa Komiti ya Dziminisita dzo Ṱanganelanaho yo rangwaho phanḓa nga Minisita wa Tshumisano ya Vhuvhusi na Mafhungo a Sialala Vho Des van Rooyen na tshigwada tsha mushumo tsha vundu u vhuedzedza tshiimo fhethu ho teaho ngei Vuwani , ngeno hu tshi dzhielwa nṱha uri khaedu dzi khou ḓi bvela phanḓa kha zwiṅwe zwipiḓa .
Hetshi ndi tshikimu tsha magavhelo a zwa masheleni tsho imaho nga tshoṱhe .
musi vha songo vha na tshumisano ya vhuḓi musi mundende wa ṅwana u tshi sedzuluswa .
Vha vhiga hani muthu o xelaho
Olani ndunduma dzi sa kondi na u ṱavha miri i khethekanyaho ha u tshimbila nga ṋayo na zwifhaṱo u bva badani .
Fhungo ḽi vha ḽo ṅwalwa ḽi kha maambwaitwa musi ṋefhungo wa fhungo a tshi khou itwa nyito nga muṅwe muthu kana tshiṅwe tshithu fhungoni , tsumbo , mmbwa yo vha i tshi khou ṱanzwiwa nga musidzana .
Vha ḓo zwi humbula uri muvhuso wa vhatshena tshinyadza hani sababu na u i dzhia kha riṋe .
Luvhilo : u tshimbila nga u ṱavhanya , u tshimbila nga u ṱavhanyesa , u gidima nga u ṱavhanya nga kha mutalo wo tou tswititi , mutalo wo kombamaho na wa zikizaka
Hu kha ḓi ḓo vhonwa arali shango ḽi tshi nga kona u rembulusa nga nḓila yo bvelelaho zwivhuya ezwi zwa vha mbuelo dza vhukuma .
Khetho dzoṱhe dza khonadzeo ya thasululo dzi tea u topolwa na mitengo na mbuelo kha muvhuso na tshitshavha tsho vhalwaho .
nDI ZWIFHIO ZWIVHUMBIWA ZWIHULWANE ZWINE VHAFUMAKADZI VHA NGA DZHENELA U SIKA MILAYO ?
Kha vha ṱalutshedze uri Komiti ya Wadi i fanela u ḓidzudzanya hani u vhona uri i shuma zwavhuḓi
Dzibaḽantsi dzi tevhelaho dzo bvelela , kha zwiṅwe , kha muvhigo wa mathomoni a ṅwaha na mafhelo a ṅwaha wa muvhalelano :
U lavhelesa hu sedzesa kha ndivho dza tshifhinga tshipfufhi dza kuitele kwo ṱanganelanaho kwa vhupulani ha vhulangi ha malaṱwa kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mbekanyo ya malaṱwa .
Tshibodempembe tsho vha tsho ḓi ganamela zwatsho nṱha ha tombo , tshi tshi khou ṱavhela masana , vhunga zwibodempembe zwi tshi tou ralo .
Zwikene zwa aḽiṱirasaundu zwa 2x2D nga vhuimana zwi a ṋekedzwa nga mbuelo ya vhuimana
Khwiniso khulwane ya vhupo ha tsini na mulambo kha vhupo honoho hu khou pulaniwa .
Tshitshavha tsha mitambo tshi ḓiphiṋa nga u kona u ṱalela mitambo iyi yavhuḓi nga u rali iyi na nga mutambo uyu hafhu sa tshikhala tsha u shandukisa tshitshavha uri tshi vhe khwine nga nṱhani ha u dzhenela ha masheleni a Akademi .
Nga nḓila i songo livha , vhuṱumani uvhu vhu dzinginyi uri mumono kha pfunzo u tea u tshimbila na masia a ikonomi , matshilisano na nḓowetshumo .
Ndi u pembela hufhio hune ha itwa nga vhaṅwe vhana vha re kiḽasini yaṋu .
Tshiṱirathedzhi tsha u vhea mitengo na u vhulunga vhupo a zwi dzhieli nṱha tshoṱhe mvelelo dza ikonomi dza makumedzwa a re nga ngomu .
Ni nga sefa maḓi a muhulu .
Rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi
Fhungo ḽa ndiliso nga ha u ṋetshedzwa zwiṱatamennde kana dzikhophi ḽi na thaidzo .
5 . Mafhungo : Vhadzulapo vha tea u ṋewa nga vhuḓalo , mafhungo o teaho nga ha tshumelo dza muvhuso dzi ne vha tea u dzi wana .
Tshumelo dza mvusuludzo ya mathomo
Saizwi i nḓowelo ya dzitshakha uri mashango a kovhane mihumbulo nga ha tsireledzo , u fana na mafhungo a kwamaho mashango oṱhe a tshimbilelanaho na zwikhala zwa ikonomi na mafhungo a tsireledzo , u bvukululwa ha maṅwalo a dodombedzaho mashumele a Zhendedzi ḽa Tsireledzo ḽa Lushaka a zwi mulayoni .
Vha sa dzhenisa zwidodombedzwa zwone , mbadelo a i nga ḓo badelwa kha mutheli o teaho .
Kha vha vhambedze tshaka dza zwiḽiwa u ya nga zwipiḓa zwa mufusho na ndeme .
Tsumbanḓila tharu dzo bveledzwa na u vhumba tshipiḓa tsha iḽi ḽiṅwalo :
Tshikhala tsho ṋetshedzwa u itela uri muitakhumbelo a ṱaluse nḓila ine a takalela u ḓivhadzwa ngayo tsheo ya u tendela kana u hana khumbelo .
Dziṅwe mmbwa dzi ṱana zwipfi zwadzo zwavhuḓi zwa u fembedza nga u wana zwidzidzivhadzi na tshelede zwo dzumbiwaho .
Kha SoNA ya ṅwaha wo fhelaho , phindulo malugana na khaedu khulwane ine shango ḽashu ḽa khou ṱangana nayo ya vhushayamishumo ha vhaswa , ndo ḓivhadza zwa uri Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽa Lushaka na Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku zwi ḓo ṋetshedza ndambedzo ya masheleni na thikhedzo ya mabindu ka vhoramabindu vha vhaswa vha 1 000 kha maḓuvha a 100 .
U swika zwino , vhashumi havha vha tshe kha konṱiraka , fhedzi dziposo dzo kunguwedzwa na dziinthaviwu dzi khou itwa .
Zwipiḓa zwa mveledziso ya muvhuso wapo nga tshivhumbeo tsha mugaganyagwama na maitele a milayo yapo , ndangulo yo ḓisendekaho nga vhupo , ndangulo ya kushumele kwa vhashumi vha masipala na pulane ya mveledziso yo ṱanganelaho ( IDP ) tshiṅwe na tshiṅwe tsho ṋetshedzwa tshikhala tsha vhudzheneleli ha tshitshavha kha maitele a masipala .
hune ha dzheniswa muṋetshedza tshumelo o ḓiimisaho nga eṱhe .
( 4 ) Khethekanyo ya 47 ( 4 ) ya Mulayotewa muswa i khou fhahewa u swikela khetho dza vhuvhili dza Buthano ḽa lushaka fhasi ha Mulayotewa muswa .
Mbilo kana mabammbiri a khothe o ṋekedzwa kha ṅwaha uyo wa muthelo .
U ya nga ḓivhazwakale , phatheni dza ḽa Sweden dza u nwa aḽikhoholo dzo vha na vhuḓifari vhune ha sa takadze ha u nwa luthihi mafheloni a vhege , ngeno hu sa nwiwi vhukati ha vhege .
Mushumi a nga si ṋewe mbuelo dza fhasi kha dzi no ṋetshedzwa nga Mulayo .
Muhasho u tea u ṋekedzwa mafhungo a ndeme a tevhelaho nga ha zwiko zwa vhathu .
Ndi lemela vhugai ?
U wana zwidodombedzwa zwinzhi , kha vha dalele website
Tshikoupu tsha tsenguluso iyi tshi ḓo fhungudzea kha zwifhinga zwa u fhela ha tshifhinga tsha mulandu .
Davhi ḽi na vhulanguli vhuhulwane vhu tevhelaho :
( 1 ) Khothe Khulwane ya Khaṱhululo yo vhumbwa nga Muhaṱuli Muhulwane , Muthusa Muhaṱuli Muhulwane khathihi na tshivhalo tsha vhahaṱuli vha zwa dzikhaṱhululo tsho tiwaho nga Mulayo wa Phalamennde .
Yunitiṱhanganeli ya Odithi Yapo i kha ḓi ṱangana na zwikhukhulisi siani ḽa khaphasithi .
U fhisiwa ha malaṱwa zwao a hu itiwi nga vhunzhi , fhedzi hu na ṋanḓo nnzhi dzine dza shuma dza malaṱwa a zwa dzilafho , na ṋanḓo ṱhukhu dza vhuimo ha fhasi dza malaṱwa zwao dzi re na tshivhalo , dzine dza wanala kanzhi ḓoroboni ṱhukhu .
U vha na vhuṱanzi ha uri pulane dza wadi dzi khunyeledzwa nga nḓila i no fusha ; na
Ndumbo i ḓo vha kha u langula vhuṋe ha thundu yo kuvhanganywaho nga vhafarakani nga tshifhinga tsha na musi ho no fheliswa vhushaka .
7 . Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu
Musi vha na mafhungo aya , vhagudi vha a kona u tshea tsheo dzo khwaṱhaho nahone vha dzhia ḽiga nga vhoṱhe kana vho ṱangana zwi tshi bva kha u vha hone ha data .
Vha pfunzo dza nṱha vho ḓidzhenisa kha u fungelela vhugudi ha akhademi na ṱhoḓisiso ya vhuṱali kha masia oṱhe a mapfesesele a muthu nga u shumisa ṱhoḓisiso , vhugudi na u funza .
Vhadzudzanyi vho khwaṱhisedza zwa uri vhurumelwa vhu fhiraho 1000 ho dzhenela mushumo uyo , tshivhalo tshine a tsho ngo ḓowelela musi hu tshi vhambedzwa na WEF dzo fhiraho dza nga ha Afrika .
Ṱhoho dza zwikolo vha na maanḓalanga nga nṱhani ha maimo avho a u vha vharangaphanḓa vho tholiwaho vha zwiimiswa zwavho .
Zwikili zwa vhurangaphanḓa na vhukoni ha u shuma kha thimu .
Ni kone u ola tshifanyiso tshi no sumbedza uri khonani yaṋu u yanga mini tshikoloni .
Sa zwe zwa bulwa mathomoni , ndi zwa vhuṱhogwa u fhambanyisa vhukati ha malwadze he halwa ha vha tshipiḓa tsha tshivhangi na malwadze hune halwa ndi tshone tshivhangi .
1.8.4.Tshigwada tsha Mushmo wa Minisṱa dza Ngomu kha Gomelelo , tsho rangwa phanḓa nga Muhasho wa Tshumisano ya Muvhuso na Zwa Sialala , tshi khou isa phanḓa na u sedza nyimelo dza gomelelo na u ṋetshedza thikhedzo i ṱoḓeaho nga kha sekithara dza mihasho yo teaho kha u fhungudza nyimelo iyi .
Tshiṅwe tshifhinga mivhigo ya Vhusimamilayo uhu a i tshimbidzwi hoṱhe .
4.8 Khabinethe yo ṱahisa mbilaelo kha u khakhiswa ha Phalamennde , hune hu khou hulela .
ZWIIMISWA ZWINE ZWA NGA KWAMIWA 27 MALUGANA NA PFANELO DZAVHO DZA VHUTHU
Hune ra nga wana fhethu ho fhambanaho tshikoloni hu tshi angaredzwa mabunga , ofisi na fhethu ha u tambela
U sumbedzisa uri dimokirasi yo ṱanḓavhuwaho yo phaḓalala hani u mona na shango hu na u ṱoḓa khonadzeo dza vhurumelazwivhambadzwa nnḓa u itela nḓowetshumo na u wana zwiko zwiswa u itela thumbukwa .
U wa ha zwiko zwa maḓi , kathihi na u fhungudzwa ha ndeme ya maḓi kana vhunzhi ha maḓi zwi ḓo bveledza tshanduko kha phetheni da vhashumisi hu si na u dzhenelela kha u swikelela zwipikwa zwa NWA .
U shumisa thekiniki dza ḓirama u sedzulusa mihumbulo na vhuḓipfi ha mubvumbedzwa , tsumbo : ḽitambwa ḽo ima , mutambi muṅwe na muṅwe u paliwa kha shaḓa , a humbelwa u amba vhuḓipfi hawe nga itsho tshifhinga n.z.
Vhalani mitaladzi i re afho fhasi .
Zwi tshi khou bva kha uri hu na tshelede , matshudeni vha bvaho kha miṱa i dzhiiwaho sa i shayaho na iyo i vhidzwaho " ya vhukati yo siiwaho nnḓa " vha te au wana mphomali khathihi na tshikolodo zwo ṱangana hu uri mphomali i tshi khou dzulela u fhungudzwa ngeno mbuelo ya muṱani i tshi khou gonya .
Ṱalutshedzani thevhekano ya zwiwo zwe zwa it uri Jim a fhedze o ya kiḽiniki .
Kha tshifhinga tsha u fhedzisela tsha IDPs vha ṋetshedza fhedzi ndambedzo kha kuitele .
Kanzhi vha sumbedza u sa vha na ṱhonifho kha tshirunzi tsha vhaṱaleli .
Mishumo yoṱhe i tea u itwa nga tshumisano ya tsinisa na maanḓalanga a vunḓu na a lushaka u itela u dzula ngomu ha milayo ine ya vha hone zwazwino .
Puḽane iyi ya Vhuitwa ya Vhana ya Lushaka ya 2012-2017 i ḓo ambiwa nga hayo kha muṅwe muṱangano ya nyanḓadzamafhungo
Zwiṱirakitsha izwi zwo thusa kha phungudzo ya ndaulo yo bvaho nnḓa ha nḓila ya mulingo .
Kha muṱangano uyu , thandela ya vhushumisamupo i yelanaho na u ṋetshedza tshimela tsha Tapoca na tshumiso i yelanaho na nḓivho ya sialala zwo rerwa nga hazwo .
Tshanduko ya vhuḓifari i no bvelela kha vhalwadze vha no tshilela dzimamuḓi i ḓo vhewa iṱo kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Vhafunzi Vho Stofile vho vha vhe muhali mulwela mbofholowo wa polotiki vhe vha shela mulenzhe kha thikho dzoṱhe dza u lwa Afrika Tshipembe , u tou thoma kha u lwa vho dzumbama na zwa u kuvhanganya mavhuthu , na u lilisana na zwitshavha zwa ḽifhasi na mulayotewa wa tshiofisi wa zwiimiswa zwa muvhuso .
Vhuṱumanyi uvhu ha zwa vhuendi ho lavhelelwaho ho tou sala na ṅwedzi muthihi , hune vhuima bisi vhunzhi ho no vha hone .
Zwenezwo , khaedu khulwane ndi u swikelela ḓorobo dzo tsireledzeaho na ḓorobo ṱhukhu u itela vhadzulapo vhadzo na , u ita uri dzi kone u shuma , na u vha na zwitshavha zwi sa nyeṱhi .
Vhalangi na vhulanguli vha zwiimiswa zwiraru , zwi siho mulayo , vho fariwa .
Shelani mafhi o linganaho khaphuni .
6.5 . MaAfrika Tshipembe vha ṱuṱuwedzwa u shumisa Ṅwedzi wa Tshimedzi u elelwa mushumo na u ḓi ita tshiṱhavhelo huhulwane ho itwaho nga vhaaluwa kha u wana mbofholowo ya shango .
Vhuendelamashango hu tshi itelwa u ingamelwa nga mahala ;
Mbuelo dza u vha kha mbekanyamushumo ya ndaulo ya vhulwadze dzi katela :
Huṅwe u vhulunga ho vhonala nga u fhungudzwa ha tshinyalelo u bva kha mbekanyamushumo dza ndivhiswa dza fhasi .
Ino thebulu i sumbedza u shela mulenzhe ha sekhithara kha vhupo ha masipala wa Prince Albert .
anḓadze mivhigo wa ṅwaha nga ṅwaha nga ha kushumele kwa vhakhantseḽara , tshiṱafu , tshitshavha na vhuṅwe vhuimo ha muvhuso
Miredzo i tea u dzheniswa kha tshibogisi tsha thandela fhethu ho sumbedzwaho afho fhasi .
PMS na IDP dzi a shumisana sa masipala saizwi dzi tshi elana na kushumele kwavhuḓi kwa masipala na nḓisedzo ya IDP , saizwi IDP u mutheo wa nḓisedzo ya tshumelo na nyaluwo ya tshitshavha .
Ngoho yashu i dovha ya vha iṅwe ya khonadzeo i songo valelwaho .
Thimu yavho i khou shuma na Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo , Saintsi na Thekhinoḽodzhi , na Vhupulani , u Vhea Iṱo na u Ela , khathihi na Ministri wa Muvhuso Wapo ngei Malawi .
Vhu tou nukhedza zwiḽiwa zwi re kha bammbiri .
Izwi zwi ḓo khwaṱhisa vhushaka vhune ha vha hone vhukati ha mashango mavhili .
Idzi thaidzo dzi nga vha dzi nga ha tshumelo ya SARS kana mbetshelo dza maitele kana dza ndaulo ya Mulayo wa Muthelo .
Musi ṅwaha u tshi fhela , Mihasho ye ya si sedze nga vhuronwane kha mbonwasia dza vhuḓiimiseli ha mbadelo na puḽane dza kuwanele kwa zwithu i ḓi wana i kha mutsiko wa u shumisa , zwa sa ralo hu na khombo dza u lozwa mbadelo dza mugaganyagwama .
Ndavhelelo dza zwibviswa zwa masheleni a khumbelo dzavho dzo itwa .
Nyofho khulwanesa ndi dza u kundelwa na uri hu na u dovholola ho linganaho hu nga thivhelwa .
Vhunzhi ha zwikolo zwa nṱha zwo kwameaho zwo vha na u kwamea kha tsumbatshifhinga ya mulingo yavho .
U shumisa maṱaluli kha u ṅwala ngaganyamvumbo ya Sankambe .
Nyimele ya Brazil i ṋetshedza zwikhala zwinzhi zwa u guda kha nḓowetshumo ya khuhu ya Afrika Tshipembe .
Zwa khuwelelo ya u kulumaga zwi nakisa madzuloni ashu na u vhona uri mupo washu wo vhulungea .
Vhulanguli vhunga ita ṱhaṱhuvho u vhona arali tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tshi tshi khou tevhedzela ngauangaredza mbetshelwa dza PAIA iyi .
Ndi fhethu ha vhuṱhogwa nga maanḓa hune ḓorobo i nga na uri i fanela u bindudza kha tshifanyiso tsha musanda wa ḓorobo .
Vhukoni ha ekhosisteme ngomu ha vhupo ha Alfred Nzo ha u bvela phanḓa na u londola tshivhalo tsha vhadzulapo tshine tsha khou aluwa vhu khou fhungudzea , nahone ndozwo dzenedzo kanzhi dzi kwamesa zwishai .
Naho hu na nyimele iyi ho ḓi vha na zwiga na tsumbo dza u vha wa maṱhakheni nga vhaṅwe vhagidimi vha maimo a nṱha kha khoudu dzavho dzo fhambanaho kha Miṱaṱisano ya lushaka na ya mashangoḓavha na vhugweṋa .
u shumisa luambo u ṱoḓulusa na u wanulusa
Malugana na muḓagasi u bvaho maḓini , thandela i vhidzwaho Grand Inga Hydro-electrical i re na vhushaka na shango ḽa Demokirasi ya Riphabuḽiki ya Congo i ḓo bveledza megawatsi dzi fhiraho 48 000 dza muḓagasi wo kunaho u bveledzwaho maḓini .
Zwi teaho u dzhieleswa nṱha nga miraḓo ya komiti dza wadi na vhashumi vha masipala kha u dzhia tsheo ya vhurumelwa kha komiti dza wadi hu tea u tsireledza vhuḓilvhusi ha komiti dza wadi .
Ri pendela khethekanyo iyi nga u lingedza u dzinginya muhumbulo wa ndeme kha kufunzele kwo teaho :
U itela u khwaṱhisedza uri vhurumelwa hu vhe na tshenzhemo ya u Vhuḓihudzi nga zwa Afrika Tshipembe , vho iswa u dalela vhupo ha ḓivhazwakale ha Soweto .
Sa gota ḽavho vha thoma u ṋetshedza zwitenttsi kha ḽa Mokwete , he ha vha huna gota ḓo vheiwaho nga khosi .
Zwipiḓa zwinzhi zwa Afurika zwe zwa si vhuye zwa vha na ṱhingo zwi khou shumisa netiweke dza ṱhingo dza sele dzine dza ṋetshedza tshumelo dzo vhalaho .
Kutshimbidzele kwa CBP kha vhupo ha masipala hoṱhe ku tea u itea ku tshi rangela maga a u thoma kha IDP na kutshimbidzele kwa u sedzulusa na u pulana .
- Naa u ṱumiwa hoṱhe kha sisṱeme ho itwa nga nḓila yo teaho nahone ho shumiswa puḽaka dzo teaho ?
Nyaluwo ya kushumisele kwa masheleni ine ya khou engedzea kanzhi i khou itiswa nga u ṱanganyiswa ha masheleni oṱhe ane a shumiswa kha zwa vhugudisi nga fhasi ha mbekanyamushumo nthihi , hu tshi katelwa na u ṋetshedzwa ha vhagudiswa vha zwa mishonga , vhugudisi ha vhupulani ha muṱa na tshipiḓa tsha vhugudisi kha ofisi khulwane .
Mulayotibe wa Pfanelo u lavhelesana fhedzi na pfanelo dza zwa polotiki
A si nḓila fhedzi ya u ṋetshedza nyamedzano dza thekinoḽodzhi fhedzi ndi u ṋetshedza luvhanḓe hune ra nga kona u kala na u tevhela vhuṱala ha ṱhuṱhuwedzo ya mushumo washu wa nḓisedzo ya tshumelo .
Khasino dzi no kwamea dzi ḓi ambiwa nadzo malugana na zwi re ngomu ha Mulayotibe zwenezwo wo no tendiwa nga Khorondanguli .
Musi wa tshifhinga tsha nndwa yo fhiraho zwenezwo zwo vha zwi zwa ndeme u tandulula kuvhonele maelana na vhumatshelo ya tshitshavha , na u lingedza u vhona zwiṅwe zwipikwa nga kha vhuinzhiniara ha tshitshavha .
Mushonga uyu u a vhavha .
Zwenezwo ndo takala u vhona mvelaphanḓa ya ndeme i tshi khou itwa nga Khomishini ya Fiḽimu u itela u engedza mushumo wa vhubveledzi khathihi na u nyanyula ṱhoḓea yapo na u alusa mpho yapo .
Ya vhu ya shuma i fanela u fhungudza mahumbulwa a ndangulo ya rabulasi , hu si u a engedza .
Mafhungo zwa zwino o no dzudzanywa .
5 . Kha rowu ya vhuṱṱanu , hu rekodiwa na u ṱanganywa mvelaphanḓa malugana na kushumisele kwa masheleni a u sokou ṋetshedza nga wadi , e a kovhelwa hu tshi tikedzwa thandela dza khathegori ya 2 , hoṱhe u mona na wadi dzoṱhe , kha rowu ya vhurathu hu sedzwa mvelaphanḓa ya mushumo wa CBP ha masipala nga huswi .
U davhidzana na vhadzhiamukovhe vha nga ngomu na vha nnḓa nga ha mafhungo a mulayo ane a elana na FRAP .
Dzirekhodo 5.1 Ṱhalutshedzo ya thero dzine DPSA ya vha na rekhodo yadzo na khethekanyo ya thero iṅwe na iṅwe 5.2 Rekhodo dzine dza dzula dzi hone 5.3 Maitele a khumbelo 6 .
Kha ndugiselo dza mugaganyagwama , vha dzhia tsheo ya uri vha tikedza mbekanyamushumo dza nnyi na nnyi dzifhio .
Zwi tea u ḓivhea uri murengisi a nga pfukisela mbuelo dza u ḓivhea huṅwe na huṅwe ho wanalaho nga fhasi ha tshitatamennde itshi u ya kha vhubindudzi huṅwe hune ha vha tshipiḓa tsha tshivhumbeo tsha tshigwada tshithihi sa murengisi .
Nga u angaredza , DHA i na mushumo wa ndeme kha u ṋetshedza tswikelelo ya tshumelo ya tshitshavha na u tikedza nyaluwo ya ikonomi ya shango ḽino .
Tshitshavha tshi khou swela mbilu uri muṅwe wa vhana a nga wela mulindini zwine zwa nga ḓisa lufu .
Fanitshara ya nnyi na nnyi i tea u tikedza mbumbo i odeaho ya tshikhala .
U vha ṱhanzi dza vhukhakhi , fhedzi ni si vhashelamulenzhe kha vhukhakhi uvhu .
Vhabveledzi vha malaṱwa a re khombo vha ḓo thusa u lambedza u ya nga ha mulayo wa uri mutshikafhadzi u a badela .
Tshiwo , naho zwo ralo , tsho ṱana thaidzo idzo mbili dze dza vha dzo dzumbama zwo leluwa nga zwifhinga zwa nyaluwo ya ikhonomiki .
Ṱhalutshedzo dzi tevhelaho dzi nga ita uri fhungo ḽi vhe khagala nga maanḓa :
U hanedza ho ḓi isa phanḓa kha aphiḽi .
Mveledziso na u pulanela Vhashumi
U sengisa zwi katelaho u ṋetshedza maṅwalo a u hwelela .
Mashango aya o imela mimaraga i re na khonadzeo ya mbuelo kha vhabveledzi vha tshienge vha Afrika Tshipembe .
U anda ha tshumiso ya tshelede nga vharengi ndi tsumbo ya nyaluwo ya vhuḓi ya vhathu vhoṱhe ; nahone thandela dza tshomedzo dzine ra khou shumana nadzo dzi ṱoḓa nḓisedzo khulusa ya zwishumiswa na mitshini .
Khaedu na zwikhala zwa sekhithara ṱhukhu zwi a ambiwa ngazwo .
Mulayo ndi wa ndeme nahone u fanela u tevhelwa tshifhinga tshoṱhe .
Hezwi zwo ḓivhadzwa nga murahu ha musi Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza mvelelo dzavhuḓi vhukuma dza odithi u bva kha ICAO .
Khethekanyo ya vhuraru ya ngudo i dzhenisa u khwiniso ya ṱhalutshedzo i pfalaho ya mukano wa ḓorobo .
Vhukoni ho vhibvaho ha u davhidzana na vhathu na u shumisana navho , nga muthihi nga muthihi kana nga zwigwada , na u kona u livhana na khuḓano ;
Khabinethe i ṱanganedza mvelaphanḓa yo itwaho kha u tandulula mafhungo a matshudeni , ane o vha a so ngo fanela u vhanga u tshinyadza ndaka .
Mivhigo yo khetheaho i ṋetshedzwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe ine ya ṱalusa phambano na tshanduko khulwanesa u bva kha tshifhinga tsha muholo u ya kha tshiṅwe .
Vhaiti vha khou tsivhudzwa uri vhuḓifhinduleli vhu kha vhone vhaṋe ha u sumbedza uri vha swikelela ṱhoḓea dza fhasi dzo randelwaho kha poswo iyo .
Vhagudisi vha nga ṋea vhagudi tshifhinga tsha u ḓinangela miṅwe mishumo ine vha ḓo i vhulunga , ine ya sumbedza vhukoni kha tshiṅwe tshifhinga .
No vha ni tshi zwi ḓivha uri maṅwe maḓi o kuna ngeno maṅwe e na tshika .
U kona u vhona phambano vhukati ha zwivhumbeo zwa maḽeḓere na maipfi ( sa , u nanguludza zwithu zwa u fana , u lavhelesa mutevhe wa zwifanyiso zwino elana , u fara tshi sa fani na zwiṅwe na u ṱalutshedza uri ndi ngani tshi sa fani .
Dziholo dza tshitshavha dzoṱhe dzo shumiswa zwavhuḓi nga tshitshavha .
Vhuḓikumedzeli uvhu hu katela phungudzo ya ndifho , sabusidi ya masheleni a tshivhambadzwaseli na thusedzo ya fhano hayani yo ṋewaho zwa vhulimi .
Milayo iyi , ya vhu ya thomiwa tshoṱhe , i ḓo tendela tshiṅwe tshipiḓa tsha mbonelaphanḓa , nga u ralo i langa mishumo ya tshifhinga tshi ḓaho .
Vhutshiloni havho hoṱhe vho vha vhe muambeli a sa neti wa mbofholowo ya Ḽifhasi ḽa Vhuraru , na uri kuhumbulele kwavho kwo shandula kupfesesele kwashu kwa khephithaḽizimu na impheriaḽizimu .
3 . NYANGAREDZO NA NDIVHO YA THENDELANO
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha fanela u vhona uri vha ita mishumo na vhudifhinduleli havho nga ṋdila yavhuḓi nahone i pfadzaho .
Nyaluwo ya mukovhe wa ḽifhasi wa zwivhambadzwaseli zwo bveledzwaho yo livhiseswa zwihulwane vhukuma vhukati ha zwigwada zwiṱuku zwine vhunzhi hazwo zwa bva kha mashango a kha ḓi bvelela .
Tshivhalo tsha vouthu dzo imaho na u vhumbiwa ha mbumbano
Mushumo muhulwane wa Komiti ya Wadi ndi u thusa vhakhantseḽara vha wadi vho khethiwaho lwa demokirasi u shuma mushumo wavho nga nḓila yo teaho na u imelela vhathu vha wadi .
Vhakunakisi vho livhana na khombo dza zwa mutakalo .
Arali zwo tea , kha vha ṅwale zwidodombedzwa kha siaṱari ḽa thungo vha ḽi dzhenise kha fomo iyi .
Vha maanḓalanga a zwa mutakalo a vha themendeli nḓowelo ya ita ndingo ya HIV , ngauri mvelelo dza negethivi a dzi anzeli u amba uri a hu na vhulwadze .
Sa miraḓo ya Yuno ri khou ṱoḓa u vhona mulalo na vhudziki kha shango ḽa Libya , komithi yo tendelana uri sa Afrika ri tea u amba na vhoṱhe vha kwameaho vha kha ḽa Libya uri hu wanale thandululo ya Afrika kha thaidzo dzo livhanaho na shango .
U ḓisedzulusa vhone vhane musi vha tshi vhala siani ḽa u ṱalukanya ipfi na u ḽi pfesesa .
Zwiṅwe hafhu ho dodombedzwa uri izwi ndi ndivhisi , hu si ndayo .
Kha vha ṱalutshedze maitele ane vha nga a shumisa u eletshedza khoro na u ri vha nga dzhenisa hani tshitshavha kha maitele a mveledziso ?
U vhetshela zwiimiswa zwa masheleni mikano hu u itela u thivhela khohakhombo .
Mafhungo oṱhe o bulwaho nga fhasi ha kuitele a vhewa luvhondoni uri miraḓo yoṱhe ya tshigwada i a sedze .
Tshilkhala tsha mbadelo tshi isa kha tshikhala tshihulu kha maimo a ndondolamutakalo ane avha hone kha vhapfumi na vhashai .
Tshumelo ya Muvhuso i shumaho , i konaho ire na ndivho ya u bvelela
Shumisani maipfi a re kha zwitange .
4 . Vhalangi vha sa shumiho hone vha Bodo Khamphani ya Vhukavhamabufho ya Afrika Tshipembe :
Vhalangi vha khou bvela phanḓa na u engedza mutsiko u vha na vhuḓifhinduleli vhunzhi , u vha khagala na u vha khagala kha vhadzhiamukovhe na madzangalelo a tshitshavha .
U ṅwala muvhigo , zwikili zwavhuḓi zwa u amba na vhudavhidzani ha u tou ṅwala .
Naho mishumo i tshi khou ḓi sikiwa , phimo ya u shaea ha mishumo i khou hulela .
Vha rengiselaho mashangoḓavha na vhaṱunḓi vha zwibveledzwa zwa vhulimi na zwiḽiwa zwa lwanzheni vho sumbedzisa uri Afrika Tshipembe ḽi nga si kone uvha na tshinwe tshiṱereke tshino fana na hetshi vhuimazwikepe sa vhunga hezwi zwi na masiandaitwa asi avhuḓi kha thengiselano na ḽa Afrika Tshipembe na ikonomi nga vhuphara .
Kha vha humbele tshigwada tshithihi uri tshi kumedze phindulo dzatsho kha tshigwada tshihulwane vha kone u humbela miṅwe mihumbulo i no bva kha tshigwada nga huswi ( puḽenari ) .
Zwenezwo , Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe wo ḓo dzhenelela nga u bvisa tshitatamende kha vhoramafhungo vha tshi khou ita khuwelelo ya uri hu waniwe thandululo ya tshihaḓu ya tshiṱereke .
Fhedziha , tshanduko dzine dza i ḓisa kha mveledziso a i ngo ṱanḓavhuwa na mbekanyamushumo dzadzo dza vhubindudzi a dzi tshimbidzwi zwavhuḓi .
Ndi nnyi ane a nga ḓiṅwalisa kha GEMS ?
Vha humbelwa u dovha u rumela vha tshi khou shumisa ipfi ḽa ndeme ḽo teaho .
Zwivhalo zwo fhambananaho hezwo zwo ḓisa khwinifhadzo kha vhukoni ha tshumelo ya tshitshavha , ri tshi katela ndangulo ya masheleni , Senthara ya Tshumelo ya Thusong na dziṅwe nḓisedzo dza tshumelo ntswa , izimbizo na , ya zwino kha Muhasho wa zwa Muno , vharangaphanḓa vha dzifeme .
Nga u angaredza , muvhigo u ombedzela ndeme ya muvhuso wavhuḓi na vhurangaphanḓa havhuḓi sa iṅwe ya thangela ṱhoḓea dza ikonomi i bvelelaho .
U londota mvelaphanḓa ya u dzhenisa mushumoni nga kha khoḽidzhi .
Khethekanyo ṱhukhu ya vhurathi na ya u fhedza i ita mbetshelwa ya mulayo wa lushaka u itela u dzhiela nṱha thendelano dzo itwaho kha nyambedzano guṱe .
Pulane yo fhelelaho ya zwishumiswa , hu tshi katelwa zinki , khabodo , khenopi , na zwiṅwe hu ḓo vha vhuḓifhinduleli ha Khethekanyo ya Eḽekiṱhirikhaḽa na Mekhenikhaḽa na Muoli wa pulane u ḓo tsivhudzwa kha ḽiga ḽa nyolo ya mushumo ḽa tshumelo na ṱhoḓea dza vhupuḽambara .
1.2 . Kha tshifhinga tshino tsha u lingedza , ri ḓitika nga muya wa lushaka wa vhuthihi na vhuthu sa zwo sumbedzwaho nga Vho Madiba u vhona uri ri kone u thusana nga tshashu .
Mutshipiselo u a ṋekedziwa kha dziṅwe khethekanyo dza vhatheli .
Nga murahu Vho Ali ho swika he vha zwi ṱangandza uri " ṋamusi hu na vhatambi vhavhili vhane vha vha vhone vhomakone vha vhukumakuma " , ndi musi vha tshi khou ombedzela vhuhulu ha vhone vhaṋe na Pele sa vhone vhatambimakone vha no ḓivheswa kha pulanete yoṱhe .
Fhedzi , zwi a konadzea uri data ine ya anzela u vha na mafhungo a sa ṱaluli iwe muṋe , u fana na mbudziso dza u ṱoḓa kana dziḓiresi dza siaṱari , u vhea mafhungo o raliho kha dziṅwe nyimele .
Yunithi ya Tshumelo dza Luambo i ḓo dzulela u ṱola na u ṱhaṱhuvha zwo no swikelwaho zwi tshi tshimbilelana na u shumisiwa ha mbekanyamaitele iyi , ya ṋetshedza muvhigo wa ṅwaha kha Minisiṱa wa Vhutsila na Mvelele na kha PanSALB wa nga ha u shumisa nyambo dza tshiofisi fhethu ho teaho sa zwe zwa vheiswa zwone kha Tshiteṅwa 9 tsha Mulayo .
Kha vha dzudzanye mugaganyagwama une wa fanela u katela zwidodombedzwa nga ha :
U bvelela kana u kona ha sisiṱeme u langa dwadze kha miṅwaha miṱanu yo fhelaho zwi a khoḓisea .
57. Nzudzanyelo dza nga ngomu , maitele na matshimbidzele a Buthano ḽa Lushaka
Mitengo yo itelwaho khothesheni yoṱhe i tea u katela VAT .
Zwifhaṱo ezwi zwiswa zwi ḓo leludza nga maanḓa u shumiwa ha mushumo .
Thikhedzo yashu sa vhabebi , muvhuso , na vhadededzi ndi ya ndeme u vhona uri ri bvela phanḓa na u bveledza vhagudiswa vha re na zwikili na ndivho yo teaho .
Zwavhuḓivhuḓi , vhukavhamabufho hoṱhe hu tea u livhana na ndaulo dza vhutsireledzi ha vhufhufhi , nga maanḓa vhukavhamabufho vhu ṋekedzaho tshumelo kha vhuendi ha mashangoḓavha .
U kopolola mafhungo mapfufhi na maipfi o ṅwaliwaho nga mugudisi .
Mushumo we wa itwa nga tshifhinga itsho wo ḓisa Muhanga wa Maano a Themo ya Vhukati ya 2019-2024 .
Afrika Tshipembe ḽi khou ṱangana na phungudzo i vhonalaho kha muelo wa mveledzo ya lushaka .
21.1. Kha u shela mulenzhe kha u bvisa zwithivheli zwa mbambadzo , Khabinethe yo nyeṱulelwa nga zwa Vhudzulatshidulo ha Afrika Tshipembe ha Tshigwada tsha Mbambadzo ya Veini tsha Ḽifhasi u bva nga Lambamai 2017 u swika nga Shundunthule 2018 .
Nga Musumbuluwo ndi ḓo
u ṱalutshedza u rwela ṱari ha tshitshavha , u bvisela khagala zwine zwa ṱoḓwa zwi tshi itwa kha u u rwela ṱari zwi katela : tshipikwa tsha u rwela ṱari ndi vho nnyi vhane vha fanela u rambwiwa ndi lini hune u rwelwa ṱari ha fanela u itwa vhulapfu ha tshifhinga na phurosese zwi re ngomu kha u rwela ṱari , i.e. zwine zwa khou lavhelelwa kha muṱangano ,
Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo a tshi ngo dzivhelwa kha u sa vha na zwiimo zwa shishi na tshinyalelo nahone ṅwaha nga ṅwaha tshi ṱangana na zwithithisi zwa mupo na zwine zwa vha zwo vhangiwa nga vhathu zwine zwa vha na vhukoni ha u vhulaha , u huvhadza , u tshinyadza na u thithisa .
5.5 U lugisela kutshimbidzele kwa u pulanela wadi
3.25 Reynolds ene zwine a khou vhona ndi thaidzo ya tshoṱhe malugana na u shumiswa ha mapfi " vhuloi"kana " muloi"musi a tshi vhambedza ṱhalutshedzo dza maipfi a
Nyengedzedzo dzi si dza ndeme kana mbekanyamushumo ntswa dzine dza nga litshwa kana dza fhiriselwa phanḓa hu si na u vhaisa madzangalelo a tshitshavha .
U ṱoredzwa ha ṱhalutshedzo ya " vhamagi vha nomboro phulethi " na hone hu khou dzinginywa .
Khabinethe yo tendela u bviswa hu na zwikhukhulisi ha Tshiteṅwa 100 ( 1 ) ( a ) kha Pfunzo u itela u khurela nḓila uri Tshikwama tsha Vunḓu tshi kone u thoma zwavhuḓi Tshiteṅwa 18 tsha Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshitshavha , 1999 ( Mulayo 1 wa 1999 ) Muhashoni wa Pfunzo wa Limpopo , hu na thikhedzo i bvaho muvhusoni wa vhukati .
Tshipiḓa tsha kalesa tsha zwifhaṱo zwa Phalamennde , tshine namusi tsha shumiswa nga Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka , tsho fhedzwa nga 1885 .
Luṱa lwa u thoma lwa mbekanyamushumo yashu ya muhaelo , lwo livhanywaho kha vhashumeli vha mutakalo na vhaṅwe vhashumi vha ndeme , zwazwino lwu ḓo shumisa khaelo ya Johnson & Johnson , ine yo sumbedzwa sa ine ya shuma u lwa na lushaka luswa lwa tshitzhili tsha corona ya 501Y.V2.
U tevhela maitele a u sika milayo ane a tendela Muvhuso u tshi dzhia mavu nga nnḓa ha mbadelo .
Vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ha komiti dza wadi ndi u thusa u khwaṱhisedza uri pfukiselo dza masheleni u bva kha muvhuso wa vhukati dzi shumiswa kha zwe dza ḓiselwa zwone , sa u khwaṱhisedza uri vhashai vha wana tshumelo dza ndeme .
Ku itele kwa vhukwamani ho ṱanḓavhuwaho ku fanelwa u itwa u ṱavhanya na vhadzhiamukovhe vho teaho , sa musi izwi tshifhinga tshinzhi i nḓila ya khwine ya u bveledza khetho dzine dza pfadza .
Nṱhani ha izwo , u tholwa ha tshitshavha ho engedzea nga u ṱavhanya , nga maanḓa kha mutakalo , tshipholisa na pfunzo .
Zwitshavha zwi fanela uri zwi ṱhonifhe na u shumisa mahumbulwa u bva kha dziNGO .
Ezwi a si tshipiḓa tsha nyavhelo ya tshikolo .
Ri ḓo lwisa u swikelela maitele a ndaulo avhuḓi u itela u swikelela ndeme ya tshelede , vhukoni na mvelaphanḓa .
Bulani uri ni ṱoḓa u vha mini ni tshi aluwa .
SAIC i ṱuṱuwedza mutevheṱhanḓu wa nyito ya ikonomi , mishumo na ṱhoḓea ya vharengi zwine zwa nga tikedza nḓila ya nyaluwo ya shango .
Nga ha u ita khumbelo ya thendelo ya u ṱuṋda moḓoro yo no shumiswaho
Tshiṱirathedzhi tshi dzinginya vhudzheneleli u itela u ṱavhanyiswa ha mveledziso na nyaluwo ya mabindu maṱuku kha sekithara ya ICT , ngeno tshi tshi khou tshimbidza u aluswa ha tshikalo tsha vha dzhiiwaho na vha shumisaho dziICT nga sekithara ya mabindu maṱuku zwao .
Zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe zwavhuḓi na mikhwa ya u shumisa luṱingo .
5.3 U lugisela kutshimbidzele kwa masipala nga u angaredza
Mulovha o Vhusunzi vhu ḽa zwiḽiwa zwi no ṋambiṱela .
A ṱalutshedza madzina .
Meyara Khulwane dzi imela Khoro dza AIDS dza Tshiṱiriki na Ḓorobo khulwane kha Khoro ya AIDS ya Gauteng .
Vhahumbeli vha mushumo , vhane a vho ngo kwamiwa , kha miṅwedzi miṋa u itela inthaviwu , vha nga zwi dzhia uri a vho ngo swikela khiraitheria dza u vhewa kha mutevhe na uri zwenezwo vha khou livhuhiwa uri vho rumela khumbelo .
Zwezwino mbadelo dza muvhuso wapo dza zwa zwibviswa zwa masheleni dzo itwa nga kotara nga nṱhani ha phambano i re nṱhesa ya khumbelo ya masheleni naho ho vha na pulane dzo swikiswaho dza zwa mabindu na thandela dzi no khou ṱoḓa u ḓo itwa .
Vhuimo ha tshiofisi ndi ha uri ' Zwi a konḓa u topola uri ndi mishumo ifhio ine komiti ya wadi ya nga ṋewa yone ' .
Vhathu vha bidaho vha humbelwa u rumela ḽikumedzwa ḽavho kha fulobo dzo fhambanaho , hune ḽikumedzwa ḽa tekeniki a vha o fhambanyiswa na makumedzwa a mutengo .
U nanga maipfi a u fhedzisa mafhungo : Kha vha fhe zwigwada vhubammbiri ha u ṅwalela khaho hu re na mafhungo a re gake vha vha fhe na garaṱa dza maipfi .
U lavhelesa thandela na u fhela ha konṱiraka hu tshi katelwa u fana ha akhaunthu musi dzi tshi vhambedzwa .
D yo shandukiselwa kha B.
Zwenezwo ndi zwa ndeme uri DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi a ḓivhe zwidodombedzwa zwavho zwa vhukuma .
Nga nḓila i fanaho , vhaṋe vha dzibulasi vha tshila fhasi ha nyofho dzi sa fheli na u tshuwa u ṱaselwa .
Fhedziha , tshiṅwe tshifhinga , u vanganya hu a kalula , zwa vho vhanga mutsiko .
U ta mutengo uhu hu dzinginya uri vha bveledzi vha bia vha khou kona u tinya mbadelo dza muthelo , zwi tshi bva kha volumu ya halwa vhu re kha zwibveledzwa izwi , naho ngoho i ya uri waini yo rengwaho kha u mveledziso ya bia yo no badela muthelo .
Khumbelo dzi fanela u iswa nga tshifhinga kha muhasho we wa kunguwedza sa afha khumbelo dza ṱanganedzwaho musi ḓuvha ḽa u vala ḽo no fhira ḽo sumbedzwaho afho fhasi a dzi nga ṱanganedzwi .
Muhasho u dzula kha zwifhaṱo zwi langiwaho nga Muhasho wa Vhuendi na Zwifhaṱo zwa Hulumeni nga mahala .
Vho thomaho na iyi ṱhoḓisiso vho amba uri Mulayo u khou vha thivhela u ḓiphiṋa nga pfanelo dzavho dzo tsireledzwaho kha Ndayotewa - kha iyi nyimele , pfanelo dzavho ndi dza mbofholowo kha vhurereli , mbofholowo ya vhuḓibvukululi , ya u eḓana , tshirunzi , tsirereledzo,na pfanelo yavho ya u nanga na u ita zwine vha funa Afrika Tshipembe .
U khwaṱhisedza ndangulo ya mbudziso dza odithi i bveledzaho na ya vhukoni .
Tshipikwa tsha miṱangano iyi ndi u dzhena kha vhudzivha ha dimokirasi nga kha u dzhenelela ha tshitshavha .
Ḽihoro ḽivhusi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi ḓo tea u vhona uri kha sisiṱeme yaḽo ya zwa mulayo tshipondwa tsha zwiito zwa u tambudzwa tshi khou wana ndiliso nahone tshi na pfanelo i tevheleaho ya u wana ndiliso i pfalaho nahone yo linganaho , hu tshi katelwa na maitele a mbueledzo yo fhelelaho afho hune zwa konadzea .
U vhulawa na u ṱhaselwa ha vhaofisiri vha tshipholisa ndi u ṱhasela ho livhanaho thwii na mulayo wa vhulangi na Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Khabinethe yo ṱanganedza Mulayotibe une wa vha hone zwazwino u itela vhukwamani na tshitshavha nga ṅwedzi wa Ṱhangule 2018 nahone mawanwa o fhedzisela o livhisa kha u ṅwalululwa ha khwiṋiso .
Hune na dzula hone
Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a i nga ḓo ṱanganedza fomo i songo sainwaho .
Ezwi ho vha maitele a dzhiaho tshifhinga tshilapfu e a ṱangana na zwilindedzi zwinzhi .
Ndinganyiso ya u swikelela kha tshumelo yo khwaṱhisedzwa nga u shumisa tshiedziswa tsha tshumelo ya vhupo na u vhona zwauri hu na tshumisano kha tshumelo dzoṱhe kha vhupo .
Ndi kale ndi sa athu ṱalela metshe wa bola ya milenzhe . "
Murengi wa mushai tshiṅwe tshifhinga a nga humbela u ḓi-bvisa kha u ṅwaliswa .
Ri khoḓa Muphuresidennde washu wa kale Vho Thabo Mbeki na miṅwe miraḓo ya Phaneḽe ya Vhuimo ha Nṱha ya AU nga nḓila ye vha ḓi kumedzela ngayo musi vha tshi khou shuma thungo mbili .
Mbeu - vhafumakadzi kanzhi vha na ḽeveḽe dza HDL dza nṱha kha vhanna nahone a si kanzhi vha tshi vha na vhulwadze ha mbilu , fhedzi vha si tsha ya maḓuvhani ḽeveḽe dza LDL dzi a gonya dza lingana na dza vhanna .
Vhudzuloni ha u founela nomboro dzo fhambanaho , heyi i ḓo vha mbuno ya u thoma u dzhena .
Khamphani ya u phaḓaladza a i nga ḓo ḓivha vhuṋe kana tshiimo tsha muthelo tsha ḽihoro iḽi .
Zwiimo zwa mpfu zwi dzhielwa nṱha nga dzitshaka sa zwisumbi zwavhuḓi nga maanḓa ndeme ya vhutshilo nga u angaredza .
Maitele a u thoma Ofisi ya Dzheneraḽa wa Vhukala Ndeme a kati , ine ya bveledzwa uya nga Mulayo wa u kala Ndeme ya Thundu .
Khwaṱhisani tsireledzo na u leluwa nga kha nḓisedzo ya tswikelelo yone-yone ya vhaendangaṋayo thwii kha u dzhena na u bva u bva kha zwishumiswa zwa vhuendi ha nnyi na nnyi .
Ndeme ya hezwi i ha thevhekano ya musudzuluwo , fhethu ha nnyi na nnyi , zwiimiswa zwa nnyi na nnyi , na nyolo ya vhupo ha u dzula .
Na phanḓa ha izwo , Vho Hippocrates vho ṱalutshedza malwadze o sudzuluswaho kha nyimele dza dzimpfu .
Zwenezwo , maipfi ndangulo ya zwi re ngomu ndi a tameaho u fhira ndangulo ya mafhungo , nḓivho na ya dzirekhodo .
Tshiolwa tsha mbalombalo ya nḓowetshumo tsho bveledzwaho nga Bannga ya Mbulungelo ya Afrika Tshipembe , Vhufaragwama ha Lushaka , SARS na Stats SA tshi ḓo topola na u fara u dzhena na u bva ha masheleni hu siho mulayoni .
Ndi u ela na u tshintshana ha mafhungo na mihumbulo u bva kha muthu u ya kha muṅwe .
Naa Vho Margaret vha nga fulufhelwa uri vha ḓo ṋea Vho Nebo muhumbulo wa vhukuma nga tshiṅwe tshithu ?
Vhudavhidzani na miraḓo ha nga misi
Zwigwada zwa tshandukiso ya zwibveledzwa zwi bvaho kha vhulimi , vhutshimbidzi na mveledzo ya zwa tsimbi zwo ḓi tika kha vhutshimbidzi ha zwa vhuṱaṱisani sa zwikonisi zwa nyaluwo .
Ro vha ri tshi khou lavhelela musudzuluwo kha vhuṱala , vhukati ha uho vhuṱala ho fhambanaho kha dzingu iḽo , ḽa mafhungo a khuḓano dzine dza ṱoḓa thasululo .
Zwiṅwe zwipiḓa zwo itesa zwa nnyi na nnyi , zwiṅwe zwo itesa zwa phuraivethe , ngeno zwiṅwe zwi tshi tou vha vhukati , zwi tshi khou shumela zwigwada zwa vhadzulapo zwo angalalaho , zwo fhambanaho vhukuma na vhuitwa ha dziḓoroboni .
Ṱhoḓea dzi fana na idzo dza u vhulaha zwitzhili nga mufhiso sa i zwi malaṱwa a tshi ṱhukukanywa na u engedza murongwe phanḓa ha musi a tshi bviswa tshikafhadzo na malaṱwa a zwipiḓa zwa muvhili wa muthu na maṅwe malaṱwa a khemikhala a zwi faneli u dzheniswa kha nyelelo ya malaṱwa .
Arali vha sa pfa u bva kha riṋe kha ṅwedzi u tevhelaho , vha humbelwa uri vha zwi dzhie uri khumbelo yavho yo kundelwa .
6.2 . Khabinethe i ṱanganedza vhuḓikumedzeli ha nzumbululo ya sekhithara kha nḓowetshumo ya thekhisi , vhu khwaṱhisedzaho u tevhedzwa ha milayo ya vhashumi ya shango na u khwaṱhisedza tshiedza tsha ndango ya nḓowetshumo .
Vhupfiwa ho vulela tshitshavha na midia .
Vhagudi a vha tei u ṅwaliswa kana u vha kha nyimele ine ha vha na u ṅwala thesite .
Gavhelo ḽa vhufarisani ha mveledziso ya vhupo ḽi ḓo wana zwiko zwa nyengedzedzo lwa miṅwaha miraru u itela thandela dzine dza sedza kha u vusuludza zwikolobulasi nga mveledziso ya themamveledziso dza matshilisano na ikonomi .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho ,
Kha nzulele ye ya sumbedzwa kha tshifanyiso , mbonalo yoṱhe ya pulane ya vhudzulo ha vhathu i ḓo ṱuṱuwedzwa nga tshivhalo na lushaka lwa ṱhumekano dza kutshimbilele dzine vha maanḓalanga a bada vha nga tama u ṋekedza .
Vhege yeneyi , ro fhelisa vhufhura ha 32 687 ha mbadelo ya tshelede ya mundende , ya ndeme ya R180 miḽiyoni .
Ndaela na dzone a dzi pfali zwavhuḓi kha ḽa uri kana thendelo dze ha ambiwa ngadzo ndi idzo dzine dza khou shuma zwino , kana dzi dovha hafhu dza amba thendelo ntswa dzine vhalangagomane vha mmbi vha nga dzi shumisa tshifhinga tshiḓaho .
Ho sedzwa maimo a nṱha a ṱhahelelo ya mishumo , Khabinethe i ita khuwelelo kha dzikhamphani uri dzi vhone uri mishumo a i lozwea nahone maimo a ṱhanganyelo ya mishumo ha khou kwamea .
Zwikhala zwi shumiseswaho zwi tea u vha zwo pheiviwa kana zwo shelwa giravhulo , ngeno hu uri zwikhala zwi sa shumiseswi zwi tshi nga vha na fhasi hu sa konḓi .
Zwazwino Muhasho wa Fulufulu u khou dzhia mbekanyamushumo ya u isa gese kha fulufulu , ine ya ḓo ḓisa 3,726MW wa muḓagasi khathihi na u thusa kha u ṱavhanyisa mveledziso ya nḓowetshumo ya gese yapo ine ya ḓo ṱuṱuwedza u tandula kha mupo u konisa vhabindudzi .
Zwipikwa zwa NWA na mbekanyamaitele na mbekanyamushumo ya tshumiso maelana na Tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi zwi ḓo davhidzanwa .
Naho ḽiga ḽa u tumbula ḽa vhushumisamupo ḽi tshi ṱoḓa tshivhalo tshiṱuku tsha dzisambula , ḽiga ḽa mbambadzo ḽi ṱoḓa tshivhalo tshi vhonalaho tsha zwishumiswa uri zwi vhe hone .
Pulane dza u tikedza vhuḓifulufheli na ṱhuṱhuwedzo ya vhashumi .
Kusedzele kwa u kovhelana kha u pulana na u dzudzanya dzi PGDS , IDP na NSDP ndi kwa ndeme u yak ha kusedzele kwa tshumisano na ṱhanganelano na dzangalelo nyangaredzi ḽa u khwinisa masiandaitwa a phurogireme dza muvhuso .
Uri vha tendelwe u ṱunḓa khovhe , sa khovhe ya marine dza vhuḓimvumvusi , vha fanela u ita khumbelo kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe .
U dzhenela ha tshitshavha kha u sika milayo , vhulavhelesi na maṅwe maitele a Phalamennde ndi ṋetshedzo ya ndeme ya ndayotewa ya dimokirasi yashu .
U lugisela Masipala uri a tshee mafhungo malugana na CBP
Olani tswayo dzo imelaho tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwithu zwi tevhelaho ni ṱalutshedze khonani yaṋu zwine luswayo lwa amba .
Phesenthedzhi i ḓo sumbedzisa vhukone ha kudzudzanyele .
Sa vhuṱanzi ha zwe ra ḓiimisela , hu si kale ri ḓo ḓivhadza maga a u khwaṱhisedza 100% ya zwibviswa zwa pfuma yashu .
UK ndi ḽiṅwe ḽa vhabindudzi vhahulwane vha nnḓa kha Afrika Tshipembe , hune ha vha na feme dza Mabirithishi dzi fhiraho 650 zwa zwino kha mimaraga yashu .
Phetheni dzi ṱoḓiwaho dza tshumiso ya mavu dzo sumbedzwa , naho hu na uri hu na tshikhala tsha u ṱalutshedzelela na u lugisa hafhu .
Tshipikwa tsha u thoma tsha u bveledzisa zwimela tsho ḓitika nga matheriala a genetiki dzi si dza vhukuma ho vha hu u khwinisa tsireledzo ya zwimela .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa lu si lwa tshoṱhe ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
Vha songo vhuya vha tendela u dzhia nungo ha komiti dza wadi hu tshi kunda tshumelo kha vhadzulapo , nga maanḓa mayelana na mishumo ya ndeme i ngaho u ṱanganedza na u isa mbilaelo na phethisheni .
A hu na nyimele na nthihi ine ya ḓo ita uri khumbelo dza mushumo dzo tou fekisiwaho kana u imeiḽiwa dzi ṱanganedzwe .
Zwiṱori zwine nda zwi takalela
Arali kana musi vha tshi thoma u lwala kana vha vha khombo khulwane ya mutakalo kha vhaṅwe vhagudi vha tea u tendelwa uri vha gude vhe mahayani nahone mushumo wa tshikolo u tea u ita u ṋetshedzwa hu tshi itelwa zwenezwo .
Khaedu idzi , ri a tenda , dzi sumbedza khaedu dzine dza vha , dzo fhambana , dzo livhanaho na ikonomi kha mashango a vhaḽedzani vhashu .
( d ) Mulayotibe wo phasiswaho nga Buthano ḽa Lushaka hu tshi tevhedzwa phara ya ( c ) u fanela u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo
21.2 Nḓivhadzo kha muthu wa vhuraru hune dzirekhodo kana mafhungo awe a khou humbeliwa i tea ramba muthu wa vhuraru u -
Tsha u thoma ndi nga u sa funza miṱalukanyo i fanaho na i ḓaḓisaho nga tshifhinga tsha tsini na tsini .
Sa izwi vha tshi zwi ḓivha , thambo dza u vha nga dzangalelo ḽa u renga dzi kha ḓi bva u bviswa .
Ro thola Mulanguli wa Lushaka wa Vhutshutshisi ya Muvhuso ( NDPP ) , Mueletshedzi Vho Shamila Batohi , u ranga phanḓa mvuseledzo ya NPA na u khwaṱhisa nndwa yashu kha u lwa na vhugevhenga na zwiito zwa vhuaḓa .
U vha na mutevhe wa sedzulusa rekhodo u sumbedzaho mbudziso dzo tandululwaho na dzo salaho dzo ralo zwi ḓo thusa komiti ya wadi na mukhantseḽara u ḓivha mafhungo ane a tea u shumiwa na o no tandululwaho .
Sa mushumeli wa vhathu wa vhukuma , vho shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u bvelela ha shango ḽashu vha tshi khou shuma sa Muraḓo wa Phalamennde , Muambasada wa Afrika Tshipembe ngei Switzerland u bva nga 1996 u swika 2000 vha dovha vha vha Meyara wa Vryburg ( Naledi ) ngei Devhula Vhukovhela .
Sisiṱeme dza zwidodombedzwa dzi tevhelaho dzi khou shumiswa kana dzi kati na u bveledzwa nga Davhi ḽa Vhuendi ha Nnyi na Nnyi :
Zwiṅwe zwa zwivhumbi izwi zwi katela nyisedzo ya tshumelo i si yavhuḓi , tshiimo tsha vhushayamishumo tshi re nṱha nga maanḓa kha vhupo ha mahayani , nyaluwo ya ekonomi i ongolowaho na u fhandekanywa kha zwa matshilisano kha vhupo ha mahayani .
Vha tea u wana luṅwalo kha tshakha dza dzigoloi dzi tevhelaho : goloi , basi na dzithuthuthu goli dza au halwa thundu dzigariki goli dzo khetheaho sa mobile cranes , maṱere ṱere na maṱere ṱere a khaṋo .
Na uri vho humbudza uri kha lushaka lwa zwitshilaho luṅwe na luṅwe lu ḓivheaho , hu na tshaka dziṅwe nṋa dzi sa ḓivhei .
Bannga i dzulela u vhiga nga nzulele ya ikonomi na mikhwa ya ikonomi ya ḽifhasi ḽoṱhe .
Kha luṱa lwa u fhedzisa khovhakhombo ya malwadze i vha khulwanesa .
Hezwi zwi nga dovha zwa vha u engedzea ha masiandaitwa a u haela a rotavairasi miṅwahani i si mingana yo fhelaho , zwe zwa shuma u fhungudza masiandaitwa a vairasi kha mutakalo .
Ndivho ya khethekanyo iyi ndi u wana nzimulo i swikeleaho ya pulamu ya maḓi a mashika kha u dzhena kha vhupo ha ḓanzhe vhu ṱanganedzaho .
Mivhigo i vhumba tshipiḓa tsha Muhanga wa Tshiṱirathedzhi wa Vhukati ha Ṅwaha wa 2019-2024 .
Tshipiḓa tshi songo khwaṱhaho kha mitambo ya zwikoloni ndi u dzudzanywa ha mitambo ya zwikoloni yone ine .
e ) U iledza vhuloi
4.1 . Khabinethe yo tendela Muhanga wa Mveledziso ya Mbekanyamaitele ya Lushaka une wa ḓo dededza mihasho yoṱhe ya muvhuso kha u ita mvetamveto dzavho dza mbekanyamaitele ya tshitshavha .
Hezwi zwi katela Dziminisṱa , Vhafarisaminisṱa , Vhalangamavunḓu , Vhalangi Vhahulu khathihi na vhurangaphanḓa ha Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ḽa Afrika Tshipembe .
Vha " ḓivhonadza " fhedzi musi vhuendedzi ha u ya khothe ho no ṱuwa .
siṱifikheithi tsha mutakalo u bva kha masipala wapo .
Gogo ḽi re na nḓivho a ḽi nga ḓo dinalea nga maanḓa kana u vhilahela .
U itela uri mutsukunyeo u itee kathihi na thakhuso ya u lwa na u tsikeledzwa .
: Ndiḽa ya khetho i songo ḓoweleaho :
Nyimele ya zwino ya masheleni i na khonadzeo ya u nga dzhenelela kha u engedza nyito dza vhubindudzi dzi sa ḓivhaleli sa izwi vharengisi na vharengi vhe vhone vha vhaisalaho .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga tshoṱhe . ( Tshifhinga tsho avhiwaho tshi a zwi tendela . )
1.1 . Khabinethe yo tendela nyengedzedzo ya Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka tsha tsha COVID-19 u swikela ḽa 15 Fulwana 2021 .
Kha ri ṅwale Mandu ha na nḓevhe .
Dzhenisani maipfi a no bva milomoni ya muthu muthihi kana vhavhili vhe na amba navho .
Dzibondo idzi dzi ṋetshedza ikonomi kha u lambedza nḓowetshumo dzi no khou tou thoma na u alusa nḓowetshumo dzi re hone .
Mune wa murunzi ndi nṋe zwino .
Pheleledza yauri muhweleli wa u thoma o vha a sa khou ḓidzhenisa kha mishumo yo iledzwaho kana uri o zwi vhona a fhumula zwi a kona u imelelea ngavho .
Fomo ya khumbelo ho ḓadzwa khethekanyo ya muunḓiwa . 2 .
Tevhedzelani lutambo u vhuya u swika kha khaithi .
Zwi kha ḓivha zwo ralo , kha hu dzulele u itwa nḓowenḓowe ya u fhaṱa na u fhaṱulula ( pwashekanya ) maipfi .
Vhafumakadzi vhashu , vhana na vhaaluwa vha khou tambudzwa tshifhinga tshoṱhe .
Nahone ri ḓo ḓisa tshenzhelo dzavho na tshenzhelo yashu dzo ṱangana nahone ro tumbula uri dzi a fanesa .
Na khonani dzashu ri ḓo dzi fhavho zwifhiwa .
Arali ya vha phethishini ya nga ha mafhungo a u angaredza , i ḓo livhiswa kha Komiti dza u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi dza Buthano ḽa Lushaka kana Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu dzi shumaho na ma / fhungo ḽo ḓiswaho kha phethishini yavho .
Vhushaka uhu vhukati ha mvelelo na zwibveledzwa ndi zwine ha khou ambwa nga hazwo sa zwi re na mushumo .
Arali vha tshi khou ṱoḓa u renga u bva nnḓa kana u endedza zwibveledzwa zwo no bveledzwaho ( sa u bikiwa , u vhiliswa , u omiswa ) u zwi ḓisa kha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe , kana u zwi fhirisa nga Afrika Tshipembe , vha tea u ita khumbelo uri vha fhiwe phemithi ya u renga zwibveledzwa zwa ṋama nnḓa kana vha fhiwe phemithi ya u endedza nga Mulangi wa zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
Ri fanela u humbula uri tshifhinga tshoṱhe musi muthu a tshi ṱanganedza mvalamulomo hu vha hu na muthu ane o ḓiimisela u badela .
Tsho sedzwaho ndi u fhedziwa ha mbekanyamaitele nga vhudipulomati ha mvelele hu na vhufarakani na Muhasho wa Vhushaka Dzitshaka na Vhushumisani .
Mitambo ya mutsindo yo livhaho kha zwikili zwa u thetshelesa na u humbula zwo livhanywa na phetheni dza mutsindo .
A si tshelede fhedzi , fhedzi na thikhedzo nnzhi dza dziṅwe nḓila na dzone .
Hu na mbuno tharu dza uri vha Moody vha khwaṱhisedze phimo :
Hezwi zwi ṱoḓa maga a shishi a u fhungudza u sa vha na tsireledzo ya zwiḽiwa na vhushayapfushi , ho katelwa , ṱhoḓea ya u thoma u shuma ha mbekanyamaitele dzi re khagala nahone dzi re na ndinganyiso u itela tsireledzo ya zwiḽiwa ya tshifhinga tshilapfu .
Izwi zwi ḓo thusa kha u vhona uri vhathu a vha dzheniswi mishumoni ine ya ḓo nanisa nyimele dzo no ḓi vha ho hone kana malwadze e vha vha vha nao a misipha ya mutshilitshili na maṅwe malwadze .
Tshikafhadzo u bva kha mavu ndi yone tshi tshikifhadzi tshihulwane tshi tshinyadzaho tsha mupo wa maḓini .
Arali vha mushumi vhe na phambano na mutholi wavho , kana vaisa vesa , kha mafhungo a ngaho :
U pfufhiwa uhu ndi vhuṱanzi ha mvelaphanḓa ine shango ḽashu ḽa khou dzulela u ḓiphina ngayo kha mimaraga ya masheleni ya ḽifhasi na nḓila ya khwine ine ikonomi ya khou laulwa ngayo .
U ṱanganya mafhungotsivhudzi a u pulana
Ndivho ya PAIA , ndi u ṱuṱuwedza mvelele ya u ita zwithu zwi khagala na u dzhia vhuḓifhinduleli nga zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe .
Tshipiḓa tsha 6 tsha PAJA tshi sumbedza uri khothe i nga sedzulusa lwa mulayo tsheo arali maitele a mulayo na zwishumiswa kana mikano yo vheiwaho kha mbetshelo dza u ṋea maanḓa yo vha i songo ṅwaliwa na kana arali nyito yo vha yo itiwa nga vhukhakhi ha mulayo .
Zwigwada zwa madokotela na vha dzilafho ḽa shishi vho mbo ḓi thoma u shuma .
Ri tshi ya phanḓa , HIV / EIDZi i khou fara vhafumakadzi vhanzhi , nga maanḓa vhafumakadzi vhaṱuku vha re kha vhukale ha u beba .
Mavutshivumba o ḓalaho kana miṱavha i balanganaho i anzela u ṱoḓa thasululo dza mutheo dzi ḓuraho .
Phambano ya veḽosithi ya kharenthe na ya muelelo kha vhupo vhuraru zwi sumbedza zwikhagala ndeme ya kunangele kwa fhethu ha u fhaṱa mushululo malugana na u vanganya na u tshimbidzwa ha bonze ḽa maḓimalaṱwa .
Kha luṱa ulu munna u swika maṱhakheni a mveledziso ya muvhili na ya mutakalo wawe .
Mavu na u vha hone ha tshiṱirathedzhi tsha u shumisa mavu u itela vhudzulo ndi tshithivheli tsha u thomiwa ha ndaka shangoni ḽashu .
Kha dziṅwe nyimele zwi nga konḓa nga maanḓa u wana tshitshavha tshe tsha ṋetshedza kana tsha vha na nḓivho iyi .
Nzudzanyo na u pulana
Talelani no kana vhuya a tshi rangela maiiti .
Vhudzisani uri maitimatikedzi a re na tshivhumbeo ( ṱhireke ya ṱaḓa ) o vhumbwa a tshi bva ngafhi .
Vhathu vha ḓo vha vha tshi khou lavhelela tshumelo nnzhi u bva kha vhone .
Thendelano ya Mulanga i konisa mveledziso ya Luṱa lwa u thoma lwa Thandela ine ya ḓo ṋetshedza Megawatsi dza 2 500 dza muḓagasi Afurika Tshipembe na u thusa kha ṱhanganelano ya dzingu , vhutsireledzi ha fulufulu , tswikelo ya fulufulu na nyaluwo ya ikonomi nga nḓila ine ya ḓo londola mupo lwa tshoṱhe .
U luga ha vharengi vhashu , maphirisipaḽa , vhashumi , vhaanḓanyi , na vhaṅwe vha kwameaho vha re tsini navho , zwo vha zwa ndeme kha mvelelo dzashu dzo fhiraho nahone zwi ḓo dzula zwo ralo kha ndingedzo dza tshifhinga tshi ḓa ho .
Zwa zwino , senthara dza khothe ndi mimodele yo vhulamukanyi ho ṱanganelaho kha nyito .
Hu ḓo khwiniswa tshikhala tsha vhaiti vha ndingo dza saintsi na vhasedzulusi vha vhutshinyi , hu tshi katelwa u thivhela vhutshinyi vhu itwaho kha vhana na vhafumakadzi .
Shango ḽi na vhathu vhane vha tshi vhambedzwa ndi vhaṱuku na u wanala dziḓoroboni , na uri ndi zwine zwa inamele zwiṱuku kha u phulusa u fhira uho ha mashango manzhi o ḽi fhiraho kha nyaluwo ya ikonomi .
Naho vhulwadze ho vhangwaho nga zwisinisa zwiḽiwa zwi tshi vhonala zwi fhasi ha ndango zwa zwino , vhuḓipfi ha muṱangano nga u angaredza ho vha ha uri u rea khovhe madamuni zwi swikisa kha u vhaiswa ha zwiṋoni hu songo teaho .
Ndo livhuwesa , Mulanga Dzulo ; Vho Mme Mulangavundu ; Murangaphanḓa wa Mahoro Mahanedzi ; vhashumisani vhashu vha Khabinethe na miraḓo ya Nnḓu .
Zwiimiswa zwa muvhuso nga murahu zwi vha mazhendedzi ane a ṋetshedza tshumelo dza tshitshavha kha vhadzulapo .
( 5 ) Arali muraḓo wa Khorotshitumbe a kundelwa u laula ofisi hu tshi tevhedzwa phoḽisi ya Khantsele , Mulangavunḓu a nga ṱoḓa uri muraḓo wonoyo a ite uri ndaulo ya ofisi yawe na yeneyo phoḽisi zwi anane .
Tshiimiswa tsha phuraivethe ndi muthu , khamphani kana tshiimiswa tshinwe na tshinwe tshi re na maanḓa lwa mulayo tshine tsha ita zwamakwevho , u vhubindudzi kana zwa phurofesheni , ho katelwa madzangano a poḽotiki .
A ima henefho he a vha e hone o oma .
Zwi seisaho , heyi yo vha i yone ndaela khulwane ine vha sa vhe na ndavha nayo .
Nga tshifhinga tshithihi , zwiimiswa na maitele a mulalo wa lushaka zwine zwa vha na vhukoni ha u thivhela khuḓano na nyambedzano , khathihi na khwiniso ya vhukoni ha Mbumbano ya Afrika ya u ita mulalo , mishumo ya murahu ha khuḓano na u fhaṱa mulalo zwi ḓo vha hone .
Hezwi hu tou vha linga li no khou dzunguluwa nga nḓila ya tshiṱuhu , sa vhunga ndaulo yapo i sina masheleni ya anzela u tou tsela fhasi , zwine zwivha na masiandaitwa a si avhuḓi kha mveledziso ya ikonomi yapo .
Muvhuso u khou lwa nga nḓila dzoṱhe u ya nga hune wa nga kona ngaho kha u tandulula khaedu ya muḓagasi na u shuma na thaidzo ya muḓagasi kha shango .
Kha mukumedzo wavho , vho itela khaedu muvhuso u bindudza , u bveledza na u tikedza sekhithara .
Ri wana muholo washu hanefhala , fhedzi u fulufhedzea hashu hu huṅwevho .
Tshumelo dzi hone kha vhashumi vhoṱhe na miraḓo ya muṱa wavho ya tsini , na thikhedzo kha minidzhere na yone i hone nga kha u shumisa tshumelo dza vhurumelwa na vhukwamani ha zwa ndangulo .
Zwavhuḓivhuḓi , vha nga kha ḓi zwi humisela murahu , vha bveledza kuvhonele kwo ṱuṱuwedzeswaho nga zwa u fhedzisela hu si nga matheriaḽa wa u ranga .
Hezwi zwi dovha zwa katela arali muthu ane a khou ita khumbelo atshi kha ḓivha mugwalani wa u wana tshipiḓa tsha mavu .
Hezwi zwi amba uri vhupo ha dziḓoroboni vhu re kha Masipala wa Prince Albert vhu khou ṋetshedzwa muḓagasi nga nḓila yo eḓanaho .
17.1 . Khabinethe i sathula u tshoṱelwa ha miraḓo ya Tshumelo dza Mapholisa a Afrika Tshipembe vha rathi ngei Vanderbijlpark Gauteng nga ḽa 10 Tshimedzi 2017 nga miraḓo ya tshitshavha .
Ndivho dza fulo ndi u ḓisa tsivhudzo nga ha vhathu vha re na albinism vhane vho tsireledzwa tshoṱhe nga Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 .
Hune na dzula hone
Thanga ya murole i nga ita khumbelo ya thendelo kha Khomishinari wa Ndondolo arali mubebi kana vhabebi vha sa wanalei kana vha sa ḓivhi uri vha nga tendela hani mbingano .
Khonfarentsi yo vha yo farwa fhasi ha thero : " U bveledza nyaluwo yo katelaho : vhurangaphanḓa vhu fhindulaho ha dovha ha vha na vhuḓifhinduleli " .
U bveledza na u shumisa nḓila u ṱuṱuwedza u ṱanganyisa mvelelo dza ṱhoḓisiso .
Nṱhani ha izwo , masheleni o pfukiselwaho kha Tshikwama tsha zwa Dzinnḓu tsha Afrika Tshipembe o tea u ḓo phaḓaladzwa u ya kha mavundu sa mphomali dzi re na maga .
Kha khavara , ṅwalani dzina ḽa bugu . Ṅwalani dzina ḽaṋu fhasi ha dzina ḽa bugu , ngauri ni muṅwali .
Vhudziswa ho thoma ha sedzwa zwiko zwoṱhe zwa ikonomi , zwandeme ndi zwa uri , u kovhekanywa ha vhuḓi ha nyaluwo zwi tea u kwama .
Nngu dzo swika hune dza khou ya hone nga dzone dzine , fhedzi mmbwa i a ḓivha uri zwo vha zwi sa ḓo leluwa uri dzi swike afho yone i siho !
Muvhuso u tea u thoma nga hune wa ḓivhofha kha u pima mitikedzo u itela u swikelela ṱhuṱhuwedzo ya ndemesa sa izwi ḽivhaka kha ṱhoḓea ya dzinnḓu dzi khou hu na nyaluwo ya dziḓoroboni .
U vhona uri Tshumelo dza Midia dzi a langwa nga maanḓa nga u thoma na u londola vhushaka ha u shuma ho takalaho na midia , u fhindula mbudziso dza midia , u phaḓaladza mafhungo a Muhasho nga zwitatamennde zwa khanḓiso na dziatikili na u leludza khoniferentsi na mishumo ya midia .
1 . U thomiwa ha Mbekanyamushumo dza Ndeme dza Muvhuso
Nga iṅwe nḓila , tshi katela vhathu vhoṱhe vha sa shumi u ya nga ṱhalutshedzo ya tshiofisi , khathihi na tshipiḓa tsha tshithavha tshi sa shumi ( u ya nga ṱhanḓavhudzo ya tshiofisi ) i sumbedzaho uri vho vha vha hone , zwi sa sedzi mbuno dzi ṋewaho uri ndi ngani vha sa ṱoḓi mushumo .
Naho zwo rali , matshudeni , vho dzhena zwiṱaraṱani zwa Soweto he mapholisa o ḓiṱamaho vhukuma a thuntsha gese i bvisaho miṱodzi na hone nga murahu vha matshudeni nga gulu .
2.3 Zwidimela zwiswa zwa musalauno zwa Metrorail ( zwa Vhathu ' ) zwi ṋetshedza maimo a u ḓigeḓa na tshumelo dza nṱhesa , na uri zwi ḓo shandukisa tshenzhemo ya vhuendi ha vhaṋameli .
U humbulela u dzulela u vha havhuḓi nga maanḓa u angaredza , naho hu na uri hu fhasi kha mabvumbele a kale .
Sia ḽa tshiṱirathedzhiki ḽa muhasho ḽa tshifhinga tsha vhukati ḽi thuswa na u ḓivhadzwa nga mbekanyamaitele dzi re na tshivhalo , hu tshi katelwa :
Ndo takalela uri nyambedzano dzo khunyeledzwa na uri ho swikelelwa thendelano dza ndeme .
Lutevhedzi lupfufhi lwo khwiniswaho dzi tea u konadzea kha ndovhololo dza tshifhinga tshiḓaho , sa afha nḓowedzo dzi tshi thomiwa dzi nnzhi .
Phosiṱara dzi tea u dzula dzi tshi leluwa nga hune zwa konadzea .
Phurogireme ya Thikhedzo ya zwa Masheleni
Na musi tshanduko dza zwa ikonomi dzoṱhe dzi tshi khwinisiwa u itela u gonya ha mitengo .
Muvhuso wo thoma vhubindudzi vhu eḓanaho R17 biḽioni kha ikonomi ya maḓanzhe .
Tsumbamaitele dza ndinganyiselo ya kutholele dzi vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha vhupulani ha vhugudisi sa zwe zwa sumbedziswa kha Mulayo wa Mveledziso ya Zwikili .
Izwi zwi engedza u shela mulenzhe ha sekithara ya vhuendelamashango kha u fhaṱa ikonomi i katelaho .
Kha vhupo ha dzinnḓu hune mafulufulu ya na mpho zwa londotwa na u khwathelwa u itela u pfumisa zwitshavha zwashu , vhaswa vha nga shuma mushumo wa u vha mazhendedzi a tshanduko na vhadzia u lwela nḓisedzo ya dzinnḓu .
Kiḽiniki dzi tea u swikelea nga tshivhalo tshihulwane tsha vhathu na uri zwo ralo dzi tea u vha fhethu hu re tsini na vhuima vhuendi ha tshitshavha .
Vhaeni vho khetheaho ,
Zwipotso na mitambo
Khoro yo nanga vhakhantseḽara vha shumaho ofisini vho vhetshelwaho u tikedza mushumo wa Mudzudzanyi wa Vhukhethelo nga kha u dzudzanya hu re tsini na Ṱhoho ya Yuniti ya Mbekanyamushumo dzo khetheaho .
Arali ha vha hu si na zwiimiswa zwa u sedzisisa CT , mulwadze u fanela u dzulela u wana ndingo yo teaho ya nṱhesa ya u sedzesesa na ndondolo ya vhuongi .
Ri pembelela hei mimasipala ngauri zwe vha swikela u swika zwino , zwi khwaṱhisedza u fulufhedzea ha u ṱavhanyisa mvelaphanḓa ine vhathu vhashu vha i lavhelela u bva kha muvhuso .
Yo sedzesa kha u vhona uri zwibveledzwa zwa vhudavhidzano na tshumelo zwi khou tendelwa nga ṱoḓea dza tshitshavha .
Naa mubidi u ḓo kona u ita mushumo wa konṱiraka nga nḓila yo bvelelaho ?
ṱhanziela dziṅwe na dziṅwe kana dokhumenthe dzine dza nga thikedza khumbelo
Thero iyi i ḓisa tshikhala tsha u lavhelesa uri Tshumelo dza Tshitshavha dzi ṱalutshedzisa hani na u fhindula kha mvelele ya nḓisedzo ya tshumelo dzo sedzaho kha vhadzulapo zwine zwa ṱaluswa nga nḓila ine zwithu zwa khou itwa ngayo zwazwino .
Zwi ya nga tshivhalo tsha vhathu vhane vha vha kha mutevhe wa vho lindelaho u ṱanganedzwa .
Zwi katela Mutheo wa Tsheledemviswa ya Vhukati ha Ṅwaha une wa thusa kha ṱhoḓea dza kuitele kwa mugaganyagwama u pfadzaho khathihi na u sumba nḓila na u langa kushumisele kwa mugaganyagwama zwavhuḓi .
Mbekanyamushumo dzo sumbedzwaho nga Muphuresidennde dzi tshimbilelanaho na Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) dzi ḓo thomiwa kha vhege dzi tevhelaho nga zwigwada zwa Minisiṱiri dzo fhambanaho .
Mbumbo ya ikonomi i fhambana u bva kha ikonomi ya Afrika Tshipembe nga u angaredza nga uri sekhithara ya mimaini i fhasi kha u dzhia tshikhala .
Ndi ngani ṋotshi yo thetshela nyamunaithi ya kusidzanyana ?
Tshimbidzo u ṅwalisa matshudeni ngei TUT .
Thusedzo ya themamveledziso i dzula i tshiḓisatshanduko kha phakhedzhi ya u vusuludza ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Kha vha zwinzhi nga mushumo wavho vha ite na u vhala zwipitshi zwavho zwa zwinozwino na zwitatamennde zwo ṋetshedzwaho dzigurannḓa .
Phindulo i bvaho kha zwiimiswa zwa Muhasho nga nnḓa ha zwibadela zwa vhukati yo sumbedza uri a hu na ḽaiburari dza nga ngomu dza u langa na u londota matheriala wa ḽaiburari .
Ro lavhelela u engedzwa ha zwivhalo sa musi zwo ḓivhadzwa nga Muphuresidennde .
Khethekanyo ya Ndangulo ya Khwalo na Ndaka i monithara zwikolodo zwoṱhe tshapo na tsha nnḓa .
Mavundu oṱhe o tshenzhela , kha digirii ṱhukhu kana khulwane , vhukonḓi kha kharikhuḽamu ntswa .
Kanzhi , rekhodo ya data ya tshifhinga tshilapfu i re hone saithini ya ṱhoḓisiso ndi ya muya fhedzi .
Vhalangi vha thandela vha isa phanḓa na u vhea iṱo kha u tevhedzela nga vhavhuelwa kha mbofho dza khonṱhiraka .
Vhurangeli uhu hu ḓo vhumba tshipiḓa tsha nḓila dza vhutumbuli dza u tikedza vhoramabindu vha vhaswa na vhuḓishumi .
Tsho sumbedzwa kha musuku hune tsha vha tshiga tsha u sumba u baḓekana hatsho na ḓuvha khathihi na maanḓa a nnṱhesa .
190 . Mishumo ya Khomishini ya zwa Khetho
Ri fanela u khwinisa kuitele kwashu kha vhadzulapo , sa vhashumeli vha muvhuso .
Arali Muḓisi wa mbilaelo a muthu muṅwe na muṅwe sa zwe zwa ṱalutshedzwa kha pharagirafu 1.e u swika 1.i kha siaṱari 1 ḽa nyendedzi iyi , Muḓisi wa mbilaelo na ene u ḓo ḓivhadzwa arali Komiti ya Khanedzano ya GEMS i tshi tenda uri Muḓisi wa mbilaelo ha ngo ṋewa thendelo uri a pfukisele khanedzano kha Komiti na / kana arali Komiti i songo fushea nga mafhungo o ḓiswaho .
Khoso iyi yo itelwa fhedzi vhathu vhane vha vha na zwikili zwa metse na ḽitheresi zwi no FHIRA zwa muteo .
Vha nga si tendelwe u ita ndingo ya embriyo Afrika Tshipembe .
Mishumo iyi i kha fhethu hu no nga kha zwa u fhaṱa , ndondolo hayani kana tshitshavhani , na thandela dza mupo .
Muzika une nda u takalela
Mvelaphanḓa ya tshifhinga tshoṱhe i dovha hafhu ya ṱanzielwa ngauri muphuresidennde wa kale Vho- Kgalema Motlanthe zwa zwino ndi Muthusa Muphuresidende wa Riphabuḽiki , nga murahu ha vhuimo havho ha tshifhinga nyana , zwo ri itaho uri ri vhe shango ḽo fhambanaho na maṅwe nga zwivhuya zwinzhi .
Maitimapfukeli ndi maiti ane a sumbedza vhushaka vhukati ha ṋefhungo na nyito .
Hu dovha ha vha na mishumo ya tshihaḓu ine ra khou ḓidzhenisa khayo , kha themo pfufhi .
Izwi zwi amba u davhidzana nga u fhulufhedzea na tshitshavha , u vhona tshitshavha mulandu malugana na nyito dzatsho dzo khakheaho .
Milayo ya ndangulo ya mutheo ndi vhupulani , vhugudisi , ṱhuṱhuwedzo , dzinnḓu na ndaṱiso , zwine zwa lavheleswa kha kuṱari uku .
Ngauralo , vhudzulo ha vhathu hu tea u dizainiwa hu na vhutepe u itela u shumiswa ha thekhinoḽodzhi dzo fhambanaho musi zwililelwa zwi tshi anda kha madungo o fhambanaho na kha khorido .
U paka , u swaya , na maṅwalwa ngomu na nga nnḓa ha zwipakiwa zwi tea u tevhedza idzo ṱhoḓea dza tshipentshela u ya nga hune dza nga tea u bulwa kha mbetshelwa dza konṱiraka , hu tshi katelwa ṱhoḓea-nyengedzedzwa , arali dzi hone , na ndaela dzi tevhelaho dzo laelwaho nga murengi .
Mihumbulo na kuvhonele zwo bulwaho kha webusaithi iyi , masiaṱari a re na vhuṱumani kana zwo dzheniswaho a zwi sumbedzi mihumbulo na / kana kuvhonele kwa vha GEMS .
Musi vha tshi tou swika kha zwiṱepisi zwa u thoma zwa u tsela fhasi , ho mbo ḓi vha na u kharamedzana nga tshihaḓu nga tshigwada tshihulwane tsha vhaṱaleli tshe tsha vha sukumedzela phanḓa .
" Mulayo "
Vhaiti vha vha kona u vha na nḓivho i re khagala ya zwine zwa fanela u itwa vha ita uri zwi konadzee .
Nga nḓila ye Mulayo wa tikedza na u khwaṱhisedza zwo leluwa pfanelo dzi re hone dzi songo khwaṱhaho na u sa tsireledzea i a fulufhedzisa kha ndivho dza zwino , fhedzi musi ho sedzwa lushaka lwa tshifhinga nyana lwa tsireledzo Mulayo u xedza ndeme yawo kha tsenguluso iyi .
Vha ri :
Vhoṱhe vhawini vha Pfufho vha ḓo rambiwa u ya fhethu ha hone nga Khomishini ya Mbumbano ya Afrika .
Zwo ralo ro dzhia tsheo ya u engedza tshifhinga tsha mundende wa Tshipentshela wa COVID-19 nga miṅwedzi miraru .
Ndi ngafhi hune ha vha na thempheretsha ya fhasifhasi , nahone ndi vhugai ?
Khetho ine ya funiwa ya u thivhela zwiṋwisi zwa klorini .
Vha pose khumbelo yavho kha : Muṅwalisi wa Khwiniso ya Phukha , Phuraivethe Bege X138 , Pretoria , 0001
Ndo vha ndi tshi dzulela u ṱhogomela uri ndi si luṅwe nga ṋotshi .
Zwiimiswa zwa vhurereli zwi ḓo fanela u dzhia tsheo arali u shudufhadza hazwo ha vhurereli vhu tshi ḓo vha hone kha vhafunani vha mbeu nthihi kana hai .
Zwikhala izwi , naho zwo ralo , zwo no ḓi litshedzwa nga ṅwambo wa zwiitisi zwo vhalaho , hu tshi katelwa :
Muvhigo wa vhaṅwali u bula uri , musi hu na maga a u sa tambisa mabammbiri na zwilinganyo zwa mupo zwine zwa nga fhungudza masiandaitwa , zwi nga tou kwama fhedzi zwipiḓa zwiṱuku zwazwo .
Kha vha ambe nga phambano vhukati ha phindulo dza u fhaṱa na dza u thutha musi vha tshi fhindula mbudziso .
22.1. Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe uri ḽi vhe ṋemuṱa wa Muṱangano wa vhu5 wa wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa Dzangano ḽa ID4AFRICA nga 2019 .
Sa zwe nda amba , Gwama zwa zwino ḽi khou sedzulusa mulayo na ndaulo dzi vhusaho phurofesheni .
Ndi zwa ndeme uri ri dzhenise hedzi tshaka dza vhuendi kha shedulu , nahone hune zwa ṱoḓea , hu vhe na sisiṱeme yo sabusidaiziwaho .
Kha SoNA ya mahoḽa ro vha ro fhulufhedzisa u vusuludza ḓorobo dzo tsikwaho nga u vha na migodi , kha zwezwo ho no vha na mvelaphanḓa i vhonalaho .
Topola madzangano o fhambanaho a tshitshavha na u a vhekanya u ya nga ndeme na u swikelelea ha tshumelo .
Ṱhoho i na zwipiḓa zwa mulomo zwe zwa vhumbwa zwavhuḓi , Ha dovha ha vhana maṱombumbano .
Tshiimiswa tsho no sika mishumo i fhiraho 2 500 , vhunga vhulimi ha miroho vhu tshi ṱoḓa vhashumi vhanzhi .
U pfesesa u tandulula khuḓano : nndwa , mulalo na sisteme ya ḽifhasi .
Nungo dza poḽotiki dze dza vha dzo farana kha u bvisa vhatsikeledzi kha shango ḽashu dzi ḓo bveledza zwibveledzwa zwi linganaho kha mushumo wa u fhaṱulula na mveledzo .
Mveledziso ya thekhinoḽodzhi kha sisiṱeme ya maḓi i a ṱoḓea .
Mushumisani wavho kha nḓisedzo ya tshumelo na mveledziso
Ṱhanganelo ya zwigwada zwo sedzaho na inthaviwu dza muthu nga muthu zwo itwa kha vhashumi na vhaṋe vha fhethu kha dzingu ḽa Gauteng .
Komiti dza Wadi dzi nga lingedza nga nḓila dzoṱhe u khwaṱhisedza uri vhafumakadzi vho imelwa kha muṱangano wa u vhiga na uri mihumbulo yavho yo dzhiwa na u dzheniswa kha mivhugo vhukati ha tshitshavha na khoro na mukhantselara wa wadi .
Khadiamu saḽifaidi , khaboneithi na miṋo ya haiḓrosaidi a dzi ṋoki maḓini , ngeno kuḽoraidi ya khadiamu , naithereithi na miṋo ya saḽifeithi i ṋoka nga u ṱavhanya maḓini .
Musi ri tshi khou lwa na u tandulula khaedu dza muḓagasi , ri khou dovha hafhu ra tea u lwa na u tswiwa ha koporo na methaḽa .
U ita muolo wa vhone vhaṋe na miraḓo ya muṱavha tshi shelamulenzhe kha nyito , u haseledza nga ha mutaladzi na tshivhumbeo
U vha na pfanelo ya vhuṋe zwi ṋea vhuṋe ha uyo mushumo na ndangulo ya kushumisele kwawo siani ḽa zwa masheleni .
Mihasho iyi mivhili i nga kona u dovha-vho ya tshimbidza zwithu nga u sedzulusa theo ya milayo na milayo i re hone vha tshi lugisa zwa tsiredzo na vhutshinyi zwi no kwama vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
R50 ya u vhulunga dzina kha khomphyutha .
Vhulimi na mveledziso ya mahayani
( 5 ) Hu tshi itelwa tshipiḓa tsha vhu 54 ( 2 ) tsha Mulayo hu shuma zwi tevhelaho :
Mutheo wa Ṱhoḓisiso wa Lushaka sa tshipiḓa tsha mushumo wayo wa tshanduko zwa zwino u hwala vhuḓifhinduleli ha u tikedza matshudeni vha shayaho na avho vha shumaho uri vha ise phanda na ngudo dzavho dza nṱha ha digirii .
Mbekanyamushumo dza u fhaṱa dzi ḓo sumbedza zwi khagala vhashumi vhapo na vha mashango a nnḓa vhane vha shumiswa nga tshifhinga tsha Khonṱhiraka .
Muinzhiniara kana muimeleli wawe u ḓo dzhia na u rekhoda nomboro dza mvula dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
R475 - Memorandamu wa Khunyeledzo ya Khamphani ( Hu tshi tevhedzwa u fhungudzwa ho tendelwaho ) u itela khamphani i si ya mbuelo yo khetheaho i re na miraḓo ( CoR 15.1D ) kana hu si na miraḓo ( CoR 15.1E ) .
Khabinethe yo khwaṱhisedza tsheo ye ya dzhiwa nga Minisiṱa wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , Vho Dokotela Rob Davies , kha u nanga SEZ na u ṋetshedza Ḽaisentse ya SEZ kha Muhasho wa Muvhuso wa Vundu wa Mpumalanga wa Vhuendelamashango na Mveledziso ya Ikonomi .
Mushumo u khou bvelaphanḓa nahone ro davhidzana na vhorakhonṱhiraka vhoṱhe .
1.1.Khabinethe i khou humbudza vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe uri vha hulise na u humbula Muphuresidennde washu wa kale a funeaho Vho Nelson Mandela kha Ṅwedzi uno wa Mandela nga u shela mulenzhe vho khwaṱhisa kha Fulo ḽa " Kunakisani Afurika Tshipembe " .
Huṅwe u sa vha na vhuṱanzi hu hone malugana na u vha khwine ha ḽifhasi u bva kha risesheni sa zwo vhonalaho nga u bvumbela ha fhasi u fhira ha kale , hu dzulaho hu vhukati zwavhuḓi nga u angaredza .
Mushumo wa u vhona uri hu na ndeme ya tshelede u tea u dzhia muvhuso wa vundu sa tshigwada tsha zwipikwa zwi teaho u thomiwa ngazwo khathihi na u shuma navho nga nḓila ya u fhaṱa nahone i tikedzaho .
Fhedziha , muhumbulo wa mualuwa a si , une wa ṱumana na vhukale , fhedzi u elana na zwine zwa bvelela musi ri tshi khou vha vhakale .
Ri tenda uri sunlight ndi gandululo ḽa khwiṋesa zwenezwo ri ḓo tshi tendela tshi tshi shelwa kha izwi zwine zwa khou itwa .
Rakhonṱhiraka Muhulwane u na vhuḓifhinduleli ha u ita ṱhoḓisiso ya khombo dzoṱhe dza badani na u vhulunga rekhodo dza mvelelo dza ṱhoḓisiso idzo , ho katelwa na maga o dzhiwaho u tsireledza khombo dzi no fana na idzo tshifhingani tshiḓaho .
Arali dzilafho ḽa vhulimi ḽine vha khou ṱoḓa u ḽi vusuludza ḽa vha ḽo no vusuludzwa nga muṅwe muthu , vha tea u wana thendelo kha onoyo muthu vha sa athu ḽi vusuludza .
Musi tshikolo tshi tshi bva ndi takalela u .
Vhukoni he ra vhu mveledza a vhu vhewi khaho fulufhelo hayani fhedzi vhu dovha ha sedza na kha maṅwe mashango a ḽifhasi .
U ya nga ha ṱhalutshedzo dza mihumbulo nga ha muvhuso na tshitshavha , ndi ngafhi kha tshaka dza thyeori hune thyeori iyo ya fanela u khethekanywa hone ?
5.7 . Khabinethe i fhirisela tshanḓa tsha vhuthihi kha vhathu vha Nigeria na kha miṱa ya vhasidzana vhane vha tshe vho thubwa , nga murahu ha mafhungo a uri 21 wa vhasidzana vha 2019 vha tshikolo vho thubwaho nga maswole a Boko Haram vho vhofhololwa .
Kha nyimele iṅwe na iṅwe , ri dzhiela nṱha na u tenda tshoṱhe uri zwoṱhe zwe ra ita zwo vha zwi zwiṱuku vhukuma nahone ro lengesa .
U dzhenelela uhu hu ḓo shela mulenzhe kha ndondolo na u takula ikonomi ya zwitshavha ngeno hu tshi khou sikwa zwikhala zwa mishumo , mveledziso ya zwikili na u engedza matshilisano .
U davhidzana na tshumelo dzo ṱanganelaho na mafhungo oṱhe a elanaho na kushumele kwa ndaulo ya ofisi .
U ṱolwa ha ṱhanziela dza zwikambi ho itwa u mona na vundu na thuso ya vhashelamulenzhe vho teaho .
7 . Khabinethe yo tendela maga a u khwaṱhisa ndango ya ndaṱiso ya vhashumi vha muvhusoni maelana na vhaofisiri vhane vha ita zwa mabindu na zwiimiswa zwa muvhuso .
I ḓo shuma sa tshiko tsha ndaka dzi sa sudzulusei dza Muvhuso , na u lavhelesa , tshiimiswa tsha ndango na vhulavhelesi ha Redzhisiṱara ya Ndaka isa Sedzulusei ya Muvhuso .
Bannga i na vhuḓifhinduleli , musi yo imela Minista wa zwa Masheleni , kha ndaulo ya ḓuvha na ḓuvha ya u shandukisa ndango Afrika Tshipembe .
Ndovhololo ya Mulayo wa Vhupileli i fanela u vha na mvelelo dzo teaho musi u tshi fhedzwa u sedzwa hafhu kha sisiṱeme ya mbilaelo nga ngomu kha Mmbi ya Vhupileli , uri i khwaṱhisedzwe na u vha mulayoni .
Fhedziha , vhushaka ha tsinisa na tshifuwomvumvusi vhu nga khakhisa ndondolo yo teaho ya zwa mutakalo .
Naho hu uri kale mbekanyamushumo dza UAS dzo vha dzo livhiswa kha u ṋetshedza ṱhingo dzi sa sudzuluwi , zwa zwino zwo no vha kha ṱhingothendeleki , tshumelo dza inthanethe na sisiṱeme ya zwirathisi zwihulwane ( dzi sa sudzuluwi na dzi si na thambo ) .
Muvhuso u ḓo dovha wa isa phanḓa na u bveledza mbekanyamaitele dzi ḓisaho nyengedzedzo kha u shela mulenzhe ha vhathu vharema na dziSMME , hu tshi katelwa dzi langwaho nga vhafumakadzi na vhaswa , kha sekithara ya thekhinoḽodzhi ya mafhungo na vhudavhidzani .
Khwiniso idzi dzi dovha dza konisa u thomiwa ha komiti kushumisele kwa khaṱhulo , dzine dza ḓo thusa kha u tandulula pfudzungule .
Kha vha davhidzane na muisedzi nga ha tshiimo tsha khumbulelo yavho .
Ḽeveḽe idzi dzi ḓo tikedzwa nga vhuongelo ha tshiṱiriki vhu re kha tshiṱiriki tshiṱuku tshiṅwe na tshiṅwe .
Muhasho wa Tshumelo dza Ndulamiso u khou isa phanḓa na u shuma wo ḓifunga kha u shandukisa dzhele uri dzi vhe senthara dza ndulamiso nga kha ṋetshedzo ya tshumelo dzo fhambanaho .
( a ) Muoditha Dzhenerala u tea u ṋewa muvhigo kha Phalamennde ; na uri
Vhabvumbi vho sumbedzisa uri mvula i ḓo nesa mathomoni a ṅwedzi wa Phando nga 2018 .
Mushumo wo tsela fhasi ngeno ḽeveḽe dza pfunzo dzo gonya , kha avho vha songo ṱhaphudzaho pfunzo ya sekondari vha na tshivhalo tsha nṱha tsha ḽeveḽe ya vhushayamushumo .
U vhekanya zwithu u ya nga maitele .
Vhuḓifari vhu si ha u amba ndi ' nḓila ' ine vha ḓifara ngayo kha muthu ane vha khou mu thetshelesa .
Vha humbelwa u amba na mushumi wavho wa zwa HR u vhona arali vha tshi tea u wana mutikedzelo u bva kha mutholi .
U ḓivha luambo lwapo na Tshiisimane
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u kwama maanḓalanga a zwa vhuendedzi sa tshipiḓa tshihulwane tsha maitele a u pulana .
U ya nga Muhasho wa Dzinnḓu , hu na ndovhololo dzi ḓivheaho na u sa fana zwavhuḓi kha mutevhe wa vho lindelaho .
Ngoho , naho zwo ralo , ndi ya uri zwitshavha zwoṱhe zwi thoma vhupambuwi , hu si na ndavha uri sisiṱeme dzavho dza poḽotiki na dza ikonomi ndi dzifhio .
Kha dzitshaka , nḓowelo kha u shumisa vhuongelo dzi khou shanduka zwi tshi itiswa nga :
dzina ḽa thandela ;
Zwivhangi zwihulwane zwa mutakalo u si wavhuḓi mishumoni kha mamaga a zwiḽiwa na zwinwiwa ndi :
Nomboro dzanga dza founu ndi .
( 1 ) Khomishini ya zwa Ndinganyiso ya mbeu i tea u ṱuṱuwedza ṱhonifho ya ndinganyiso ya mbeu khathihi na u bveledzisa , u tsireledza na u waniwa ha ndinganyiso ya mbeu .
Hezwi zwikundisi zwi katela thaidzo dza u guda , dzine dza vha dza matshilisano nga mvelo , hu na vhushai vhu tshi tou vha hone vhu re vhuhulwanesa .
Tsenguluso yo dzhiiwa nga tshifhinga tshifhinga tsho vhewaho u itela u langa vhuhulwane ha ndivho dzo bulwaho dza vha dzo swikelelwa u itela u dzhia tsheo .
U asesa mugaganyagwama wa tshikwama tsha masheleni a no sokou ṋetshedzwa
Hedzi ndi thebulu dzi ḓadzwaho nga avho vhane vha khou langula thandela na u ṋea manweledzo a dzipulane dza thandela .
Hezwi zwienda zwa mukumba wa vhukuma zwe nda ambara , zwo itwa nga miraḓo ya dzangano ḽa Mbumbano ya Vhashumi vha Mikumba na zwi Elanaho u bva fhaḽa Bolton Footwear hune ha vha ḓoroboni ya Cape Town na ngei Dick Whittington Shoes hune ha vha fhaḽa Pietermaritzburg .
U paka , zwileme zwa vhuhulu ha mudzio zwi tea u dzhielwa nzhele , he zwa tea , vhukule ha fhethu hune thundu dza khou iswa hone na u sa vha hone ha tshomedzo dza u gagula thundu dzi lemelaho dzine dza khou endedzwa .
Tshipiḓa tsha maitele aya tshi katela u vhuedza muhwelelwa na luvalo lwawe nga kha ngeletshedzo nga vhahulwane kana vhaṅwe miraḓo ya tshitshavha .
Na , u shuma na vhathu na u tikedzwa nga vhashumeli vha tshitshavha , ri ḓo fhaṱa muvhuso u bvelaho phanḓa , u khwiṋisa mishumo ya muvhuso kha tshitshavha na u khwaṱhisa zwiimiswa zwa demokhrasi .
Nne , A.B. , ndi a ana / khwaṱhisedza uri ndi ḓo fhulufhedzea kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , nahone ndi ḓo thetshelesa , ṱhonifha na u tikedza Mulayotewa na miṅwe milayo ya Riphabuḽiki , nahone ndi fhulufhedzisa u fara ofisi yanga sa Minisiṱa/ Muthusa Minisiṱa nga khuliso na tshirunzi , u vha mueletshedzi wa ngoho nahone a fulufhedzeaho ; u sa ambulula zwi tshi tou vha khagala mafhungo a tshiphiri e nda a fhiwa ; na u ita mishumo ya ofisi yanga nga nḓila ine luvalo Iwanga Iwa mmbudza zwone nahone nga vhukoni hanga hoṱhe .
Avho vha hanedzaho u khwiniswa ha Khethekanyo ya 25 vha isa phanḓa na u themendela uri Phalamennde i fhelise Mulayo wa u Dzhiulula ( 63 wa 1975 ) , na u ita mvetamveto ya Mulayotibe wa u Dzhiulula u itela u dzudzanya na Khethekanyo ya 25 .
U ya nga Mulayo wa Tsikila dza muvhili wa Muthu , tsikila dza muthu dzi fanela u fhiswa na nga vhanga ḽa uri dzi ita hu vhe na u sa farea zwavhuḓi , dzithekhinoḽodzhi fanaho na u vhulaha zwitzhili nga mufhiso na shumisa makhuroweivi nga u angaredza a dzi ngo tou tea .
Mulayo wa Ndaulo ya zwa Masheleni a Masipala u ṱalutshedza vhuḓifhinduleli ha meyara na vhaofisiri vha masipala malugana na ndaulo ya zwa masheleni na kutshimbidzele kwa u gaganya gwama zwa masipala
Izwi zwi kwama ndingedzo dza ṱhanganelano na tshumisano vhukati ha maanḓalanga a lushaka , a vundu na apo na vha kwameaho vho fhambanaho vha re nga nnḓa .
U engedza kha zwi re hone , Matshimbidzelwe a Komiti yo Ṱanganelaho yo fhelelaho zwo ḓo thomiwa .
Hezwi zwi ḓo katela zwithu zwa ndeme , zwa khwinisa hafhu nzudzanyo ya fhethu ha u ṱanela , ho katelwa fanitshara dza mutheo dza thikho .
U vhavhalela tsiwana khathihi na u nanguludza miṱa hu tshi itelwa zwa tshumelo ya ndondolavhathu zwi ḓo vanganywa kha phurogireme ya thuso ya zwitshavha yo ṱanganelaho u itela u swikelela vhathu vhanzhi .
Ukuthwala na tshiṱuhu tshine zwa vha nawo kha ṅwana wa musidzana nga u mu dzivhisa pfanelo ya u vha ṅwana , zwi lwa na Muya wavhuḓi wa TshiAfrika wa vhuthu " ubuntu " .
Vhuhulu ha vhuḓifhinduleli , vhuḓilangi na tshikhala zwine muthu ene muṋe a ḓiphiṋa kha bindu .
Hune zwa si konadzee u shumisa mitshini , hu shumiswe maga a u thivhela u huvhala .
Ezwi zwi tea u itea ngauri Afrika Tshipembe ndi ḽashu roṱhe .
Maḓi a bviswa nnḓa ha zounu ya vhugabelo nga lutsingaḓanzhe lwa maanḓa lune lwa bveledza muanḓadzo wa maḓi fhethu hune magabelo a guma nnḓa mavuni kha maḓi a kule na vhugabelo .
Muungo u re nṱha sa wa tshiṋoni tshi tshi lila .
Arali muṅwe wa vhamalanaho o mala / malwa nga nḓila dza tshizwino-zwino , mbingano ya tshirema i nga si konadzee musi a tshe o mala / malwa .
Ndi kona u fhindula mbudziso dza tholokanyanḓivho dzino yelana na maṅwalwa .
Hu na nyaluwo naho sekhithara i tshi khou tshenzhela u tsa nga u angaredza .
Ṱhulo dza milamboni dzi fana na miṅwe mivhuḓa ?
Mafhungo aya a fanela u langiwa nga kha thendelano ya vhuimo ha tshumelo vhukati ha mimasipala .
Themendelo iyi i bva kha sisiteme ya Luisimane , hu na vhuḓowedzi nyana .
Zwi nga dzhia vhege dza rathi .
Minetse dza muṱangano wa khoro dzo phaḓaladzwaho kha tshitshavha .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u vha na sekithara ya vhudavhidzani ine ya vhea phanḓa na u ṱuṱuwedza dzangalelo ḽa tshitshavha , ndaulo yo ḓiimisaho , u farwa nga nḓila i sa dzhii sia nahone i linganaho kha vhadzheneleli vhoṱhe , na inthanethe i linganaho ; 3 .
Mafhungo e a kwama muhasho wanga zwihulwane o vha mafhungo malugana na tshiimo tsha shishi tshine ndi a tshi humbula .
Kha vha ṱuṱuwedze mulwadze uri a ḓiimise nga eṱhe u ya nga hune a kona .
Kutshimbidzele kwa u pulana ndi kwavhuḓi nahone ndi ku no ṋea vhathu maanḓa na nḓivho , nahone ku tshimbidzwa nga vhatshimbidzi vha bvaho kha komiti ya wadi vho pfumbudzwaho , khathihi na vhatshimbidzi vha ha masipala na vhaṅwe-vho .
Zwi tshi langwa nga tshenzhelo yavho vhone vhaṋe na ya vhaṅwe , matshudeni na vhaṅwe vha miraḓo ya tshiṱafu vho vhiga uri vhunzhi ha vhudzekani hu si na vhusha ngomu hu nga si bvelele arali hu si na halwa .
U sumbedzisa uri vhuḓifhinduleli hoṱhe ha mutakalo na tsireledzo vhu kha vhone sa mutholi
Madzhenele a kushumele kwa nḓila hei nga sekithara nnzhi a ḓo thusa hune thuso ya ḓo ṱoḓea u itela uri zwitshavha zwi tsireledzee na u fhungudza tshinyalelo ine ya nga vha hone .
Dzina iḽi ḽi bva kha zwitale zwa bere dza Muluvhisi .
Lushaka ulwo lwa kupfesesele a lu koni u wanwa lwo fhelela nga u shumisa ngona dza tshivhalo .
Ri ḓo khwiṋisa nyimelo ya mutakalo wa vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe .
Tshishumisi tshi re afho fhasi tshi sumbedzwa hu na tsumbo dzo ṅwalwaho nga ithaḽiki .
Mafhungo a u gembuḽa ndi mishumo ya ḓimvumvusa , zwine zwa tea u nyanyula u thomiwa ha zwikhala zwa mushumo na u ṱuṱuwedza khwiniso ya vhukhwine na maimo a vhutshilo kha vhathu vha vundu .
Tshiwo tsha vhuvhili tshine ra tshi dzhiela nṱha nga ha u lila sa tshigwada ndi lufu lwa muthihi wa zwidzimamulilo zwashu a mushumoni vhege yo fhelaho .
Ṋeani tshiitisi tsha phindulo yaṋu .
Nga fhasi ha vhurangaphanḓa havho , vha SARB vho dzhia tsheo nga nḓila yavhuḓi kha u lwa na masiandaitwa a COVID-19 kha ikonomi .
Vhadzulapo vha tea u itwa uri vha ḓivhe nga ha zwine vha tea u zwi lavhelela musi ho sedzwa tshiimo na vhuḓi ha tshumelo dzine dza ḓo ṋetshedzwa .
I tea u swikelelwa nga vhoṱhe .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha
Maelana na themamveledziso dza tshitshavha , mafheleloni a Ṱhafamuhwe hu ḓo vha ho fhaṱwa zwikolo zwiswa zwi linganaho 98 , zwine khazwo zwi linganaho 40 zwi Kapa Vhubvaḓuvha zwine zwa khou dzhena vhudzuloni ha zwe zwa vha zwo fhaṱwa nga mavu .
Bambiri iḽi ḽi wanala nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dza Afurika Tshipembe
Kushumele kwa khwiṋe nga zwishumiswa zwi si zwinzhi
Mbekanyamaitele i fanela hafhu u tshireledza Komiti ya Wadi kha vhudzheneleli ha zwa poḽotiki .
Eid-ul-Fitr ha u khunyeledza Ramadaan , na u pembelela Eid-ul-fitr ine i ṋetshedza maMuslim tshikhala tsho khetheaho tsha u khwaṱhisa vhukonani na u farana ha miṱa kha vhone vhaṋe na maAfrika Tshipembe ngavho .
Tshiṅwe hafhu , ḽeveḽe dza nṱha dza u neta dzo topolwa kha vhashumi zwo itiswa nga mushumo munzhi na vhupo ha mushumo vhu ṋeaho mutsiko .
Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha i dovha hafhu ya tshimbidzwa nga u fhiriselwa ha masheleni a mutikedzelo .
Ri ḓo isa phanḓa na u vhea phanḓa vhugevhenga vhune ha itelwa vhana na vhafumakadzi , na u ṋea thikhedzo nga kha senthara ya zwa ndondolo ya Thuthuzela .
Mbekanyamushumo yo kunga tshumisano nga nḓila ya vhalambedzi vhapo na vha masheleni vha seli ha malwanzhe , Tshumisano na dzi NGO dzapo na thuso u bva mihasho ya muvhuso yo fhambanaho na maanḓalanga apo .
Muvhuso wapo wo livhana na khaedu dzo vhalaho dzine dza tshimbilelana , hu tshi katelwa vhukoni ha fhasi , sisiṱeme dza ndaulo dzi songo khwaṱhaho , u dzhenelela kha zwa poḽitiki hu songo teaho kha zwa u dzhia tsheo kha zwa thekhinikhaḽa na zwa ndaulo , na vhukoni vhu sa lingani ha u bveledza mbuelo kana mithelo .
mutakalo na vhukuna nahone ho ṋekedzwaho na mabunga
Ri khou isa phanḓa na u khwiṋisa milayo u itela u leludza u ṅwaliswa ha mabindu na u khwaṱhisedza Mulayo wa Vhuṱaṱisani u itela u vulela makete vhadzheneleli vhaswa .
Mbuelo na mbadelo dza migaganyagwama zwi itwa sa thusedzo ya vhupuḽani ha tshifhinga tshipfufhi .
3.2 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadziwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Milayo ya Saintsi na Thekhinoḽodzhi , ya 2013 kha Phalamennde .
Nga tshifhinga tsha SoNA ṅwaha wo fhiraho , ro amba nga vhuḓalo nga ha khonadzeo khulwane vhukuma ine ya vha hone ya u ṱanḓavhudza sekithara ya vhuendelamashango .
Kha vha khwaṱhisedze uri thandela dzi khou langiwa hu tshi khou tevhedzwa pulane dza ndangulo ya mbekanyamushumo ya vhuponi ha u fhaṱa na pulane dza u tshumiso dza thandela .
A nga vha hafhu na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza tshumelo yoṱhe kana tshipiḓa tshayo .
Zwiṱaṱamennde zwa zwamasheleni zwo odithwaho u fhedzisela zwi tea u lugiswa na u sainwa nga muṅwali wa dziakhaunthu o ḓi ṅwalisaho .
Nga Khubvumedzi mahoḽa mimasipala ya 27% yo vha i sina vhalanguli vha masipala ; Vunḓuni ḽa Northwest tshivhalo tsha zwikhala zwa mishumo kha vhulanguli ha nṱha tsho vha tshi nṱha ha 50% ; ngeno Mpumalanga ho vha hu 1% fhedzi ya vhalanguli vha ntha vho sainaho Thendelano dza u Ṱola Kushumele .
Hu nga shumiswa Bugu Khulwane , phosiṱara , zwifanyiso kana maṅwalo ane a shumiselwa mutshini wa u vhonetshela uri zwi vhonadze kana ha shumiswa bugu dza vhabvumbedzwa vha kholekhole ( fikishini ) na bugu dza vhukuma ( dzi si dza fikishini ) u itela mugudi muṅwe na muṅwe .
Tsudzuluwo : Makumedzwa a milayo ya Tsireledzo ya tshitshavha i dzulela u ṱoḓa u ṋetshedza mbekanyamusho ya tshifhinga tshoṱhe yo ṱaluswaho .
Musi vha tshi vhala nga ha milayo ya mvelele yo fhambanaho ine ya ita uri tshiimiswa tshi vhe tsho khetheaho , zwi nga vha zwo vha ḓela uri mvelele ndi maanḓa a sa vhonaliho , fhedzi ane a vha na masiandaitwa a swikaho kule vhukuma .
Ri livhuha mushumo wavho nahone ndi humbula uri vha nga , vha tshi khou shuma na zwitshavha , ita zwinzhi .
Vhu ḓo ngauralo vhigwa kha SAPS u itela tsedzuluso na arali zwi tshi konadzea u tshutshiswa lwa tshiofisi .
Ṱhonifho ya muthu , u swikelela ndinganyiso na u bvelela ha pfanelo dza vhathu na mbofholowo
Kha vha fhindulani mbudziso dzi tevhelaho :
Nyavhelo ya zwa u londota ndaka ha u thivhela i na ndivho thwii kha zwiimiswa zwiswa zwo fhelaho zwenezwino hu tshi tevhedzwa zwitandadi zwo teaho zwa u londota .
Nyambedzano idzi dza masia mavhili dzi ḓo shuma kha u bveledza na u edzisela vhukwamani ha masia oṱhe u ya phanḓa .
U swikelela u sa nyeṱha maelana na tshumiso iyi ya maḓi nga nḓila ine ya lingana zwi ḓo ṱoḓa u bviselwa khagala maelana ana mbekanyamaitele dzo imaho ngauri dzi elanaho na masia a ndeme a kushumele o ṱanḓavhuwaho .
U khwaṱhisedza uri zwipikwa na mvelelo zwa muhasho zwi a swikelelwa .
Tshumelo i lavhelesaho kha ṱhoḓea dza vidio ya mafhungo ine ya ṋetshedzwa nga gurannḓa i ḓo khethekanywa hani nahone dzi ḓo langulwa hani ?
Muofisiri wa tshipholisa u ḓo vha ṋetshedza mivhigo nga ha ṱhoḓisiso kha tshiwo tshiṅwe na tshiṅwe tshifhinga tshoṱhe .
Kanzhi hu ṱoḓea nḓila dzo tiwaho dza phungudzo kana u bveledzulula malaṱwa , tsumbo u khethekanywa ha matheriala une wa bveledzululea kha tshiko , kana u iledza ḓaleḓale ḽa zwibveledzwa zwine zwa nga bveledzululwa .
Zwivhumbeo zwivhili zwa tswikelelo ndi zwa ndeme kha u ṱuṱuwedza u shumisea .
U vhona uri themendelo dzo teaho na u phalala hu ṱoḓeaho ha u tandulula nyimele , hu a topolwa .
Sa murangaphanḓa wa Vhurangeli ha Vhugweṋa ha Thememveledziso dza Vhuphuresidennde ha NEPAD , Afurika Tshipembe ḽi isa phanḓa kha u shuma na dziṅwe ngweṋa u bveledza tshanduko khulwane kha themamveledziso ya dzithandela kha dzhango .
Zwo fhambanaho kha phakhethe dza mbuelo , u ya nga dzifeme na ngomu dzifemeni , dzi konḓisa nga maanḓa u vhambedza miholo nga ndivho ya mutheo .
Zwi a vhonala uri hu ṱhoḓea ya nyendedzi dzavhuḓi dzine dza katela mutevheṱhandu wa ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo une wa nga shumisa sa mathomo , a u thoma u shuma ha mbekanyamushumo yo konanywaho ya ndangulo yo langwaho ya nyelelo ya malaṱwa re khombo .
6.9 Khabinethe yo tendela phaḓaladzo ya Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo kha Ṱhahelo ya Thivhelatshitzhili kha Muthu ( HIV ) , Malwadze a Pfukelaho nga Vhudzekani ( dziSTI ) na Lufhia ( TB ) .
Zwiṱirathedzhi a zwi ḓo sedza kha vhuṋeamaanḓa ha vhafumakadzi , sa mveledziso ya tshumelo ya zwa u tshilisana , sisitemu ya u ṱhogomela vhana , senthara dza vhafumakadzi na huṅwe fhethu ho tsireledzeaho .
Vhunzani uvhu ndi u sa ḓura , u dzula kha tshiimo tshavhuḓi , vhukone , u swikelela na vhunzani .
Naa hu na nḓila dza u bva kana u shavha dzo linganaho nahone dzi khagala kana dzi a vhonala ?
Kha masia oṱhe a tshitshavha tshashu hu na u sa lingana huhulwane - zwa tshikolo , mutakalo , ndondolo , vhuendi , zwa dzinnḓu na mushumo .
Sub-Saharan Africa i khou ṋaṋa u vha mufarisani muhulwane wa shango ḽashu kha mbambadzo .
U bveledza nḓila dza u khwaṱhisedza u dzumbulula mafhungo ane a ṱoḓea u itela u tsireledza pfanelo dza vhupo dza vhathu .
Mualusi kana mutshimbidzi wa tshigwada ha faneli u ranga phanḓa tshigwada ene muṋe - tshigwada tshi fanela u dzhia vhuḓifhinduleli ha izwo tshone tshiṋe .
Zwa zwino , ho no ḓi itwa miṱangano i re na tshivhalo ye ya thusa u bvisela khagala mafhungo a ndeme na u khwaṱhisedza vhudavhidzani vhukati ha Muphuresidennde na nyanḓadzamafhungo .
Ri tea u tinya u litshedzela maswole vho gudelaho hu si na iṅwe nḓila ya uri mbuelo uri vha kone u tshila .
Mbadelo dza yunithi dzi thusa vhusimamilayo kha u tendela migaganyagwama ngauri u bva afho dzi a ḓivha uri tshikwama tsha nnyi na nnyi tshi tea u shumiswa .
Musi vha tshi ḓiṅwalisa u vha muraḓo wa GEMS vha dzhena kha tshikimu tsha dzilafho tsho dziaho lwa masheleni nahone tshi re na miraḓo i dzulelaho u aluwa .
I katela mafhungo a ndeme a u bva kha mutakalo u ya kha mbalo na thekinoḽodzhi , mavhusele , asṱironomi , na fiḽosofi .
Vhashelamulenzhe vha ṅwala fhasi phindulo dzavho dza mbudziso kha bammbiri .
Ri nga si kone u shandukisa lupfumo lwashu hu si na u sedza kha nyaluwo ya zwa ikonomi tshifhinga tshoṱhe .
Shumisani tshifhinga tsha zwino tsha a .
U ṅwalisa ha matshudeni kha dziyunivesithi ho engedzea nga 12% ngeno u ṅwalisa kha magudedzi a Pfunzo ya Phanḓa na vhugudisi zwo engedzea nga 90% .
Ndangulo ya Rekhodo na Maṅwalo ḽo vha ḽi ḽone sia ḽo sedzeswaho ḽa ndeme ḽe ḽa fhedza nga u ṱanganywa ha ridzhisiṱiri Nyangaredzi na ya Vhashumi .
Fhedzi arali muthu we mbeu ya dzhiwa khae a humbela uri mvelelo dza ndingo dzi vhe nga tshivhumbeo tsha Muvhigo wa Vhuṱoli ha Mbeu , muthu uyo u ḓo tea u badela mbadelo dzo tendelwaho nga muhasho wa gwama .
Kha izwi , hu na iṅwe mbudziso hafhu ine khayo khonthinenthe yo zwi kona , naho zwo vha zwi khou konḓisa hani , ri na vhuṱanzi uri gundo ḽi ḓo wanala .
Milayo iyi i kona u thoma u shuma u itela u khwaṱhisedza uri musi zwipikwa zwa mveledziso zwo swikelwa ho vha hu si na elementhe ya u kombetshedza ine i nga khakhela vhuḓivhusi tshoṱhe .
Ho sedzwa izwi na nḓivho ya mutshimbidzi ya khaedu dzo ṱanḓavhuwaho dzine kanzhi dza livhana na komiti dza wadi mutevhe wa zwo sedzwaho kha vhugudisi wa kona u itwa .
Nga murahu , ngauri ndi khou amba , tshitatamende tshe a ṋetshedza nga u ṱavhanyedza nga murahu ha mutambo uḽa khamusi ho vha hu tshi nga vha hu mutambo .
U vusuluswa ha Mulayo wa Nyaluwo ya Afurika na Tshikhala phanḓa ha Khubvumedzi 2015 na vhuḓikumedzeli ha u tikedza vhurangeli ha mulalo ho rangwaho phanḓa nga maAfurika ndi vhuṅwe ha mawanwa a ndeme a Guvhangano ḽa Vharangaphanḓa vha United States-Afurika farelwaho United States nga 2014 .
Hu na Nnḓu mbili dza Phalamennde - Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Dziṅwe ngeletshedzo dza ndeme dza u thusa u thetshelesa nga u vhavhalela :
Musi hu sina mbuelo dzi vhonalaho dzi no khou tuswa , mbekanyamushumo i khou lavhelelwa u ṱoḓa masheleni manzhi uri i ise phanḓa na u badela mbuelo dzo dzudzanywaho .
Sa tsumbo , nḓowetshumo ya zwa vhuendelamashango ya Kenya yo kwamea zwihulwane nga zwiito zwa mahokokolwanzhe lwe muvhuso wa kombetshedzea u tou dzhia maga o kalulaho .
Vha a ṱalukanya kushumele kwa masipala lune vha nga kona u shuma mushumo wa ndeme wa u ṱumekanya .
Zwipiḓa nyangaredzi , zwine vhathu vhoṱhe vha tendelana , ndi zwi tevhelaho :
U vhumbiwa ha Komiti ya Muhasho ya Ṱhoḓisiso na Mikhwa .
Vhukhethwa ndi u ṱanganelana ha vhuṱali na u pfela vhuṱungu ho shumiswaho kha kutshilele kwa ḓuvha na ḓuvha .
Mvelele ya sialala ya zwigwada zwa mirafho yo fhambanaho zwi ṋetshedzwa kha vhaendelamashango kha vhupo uvhu .
Ndozwo i vhonalaho ya vhashumi kana u thithiswa kha vhupo hayo ha u shumela zwi nga vhanga ndozwo ya mbuelo na tshinyalelo ya zwikhala .
ḓiresi vhupo na ḓiresi ya poswo
Kha ino thandela ndi vhatshinyi vha khethekanyo ya nṱhesa vhane vha nga kona u dzhenela saizwi hu tshi ṱoḓea u sa shandukashanduka hune ha ṋetshedzwa nga vhatshinyi vhane vho vha vha sa khou ya u pfukiswa kana u vulwa nga tshifhinga tsha vhubveledzi .
Hu na zwishumisa zwi si gathi zwa vhaholefhali .
5.2 . Khabinethe i dovha ya ombedzela uri ndi vhuḓifhinduleli ha maAfrika Tshipembe vhoṱhe u lwisa nga hune vha kona kha u vhulunga maḓi na u a shumisa zwavhuḓi , hezwi zwi tshi katela u lugisa phaiphi dzi khou bvuḓaho na u ṱhogomela themveledziso dza nnyi na nnyi zwitshavhani zwashu .
Vho dovha vha hanedza uri vha na phetsho ya ḽiṱo tshena .
Hoyu ndi muvhigo wa khomishini wa u khunyeledza .
Zwi na ndeme uri modeḽe wa nḓisedzo a u siwa murahu nga zwililo zwo fhambanaho zwa vhalwadze musi vha tshi enda kha a lwendo lwa vhutshilo .
A hu na tshikhala tsho linganaho tshine muthu a tea u vhea dziphoindi kana mahumbulwa .
Thempheretsha : toksini ya khadiamu i a engedzedzea kha maḓi a thempheretsha i re nṱha .
U khwiniswa ha ndaulo ya mithelo na khuvhanganyo yayo ndi ḽiga ḽa ndeme kha u swikela khwiniso dza vhukuma dza muthelo .
Thikhedzo i no khou ṱoḓea ya masipala kana vhaṅwe vhaḓisedzi vha tshumelo kha komiti ya wadi
Khabinethe yo vhiledziswa nga u aluwa ha tshikalo tsha HIV u bva kha phesenthe ya 11.2 mahoḽa u ya kha phesenthe ya 12.7 nga 2016 vhane nga mbalo ndi 7.03 wa miḽioni ya vhathu vhane vha khou tshila na HIV .
Vhukumakuma , ri khou guda uri mivhuso i dzudzanya , u kovha na u ngalangala na uri mashango / mivhuso i vhonala hani .
Ṱholo yo ḓiimisaho nga yoṱhe i fanela u dzhielwa nṱha hu tshi dzhielwa nṱha madzangalelo a vhuvhili ha khorotshitumbe na ṱhoho dza ndaulo sa nḓila ya u ṱola ndeme ya kutshilele na tsireledzo hu tshi itelwa u pomokwa kana u vhiga hu singo teaho .
3.3 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Vhaimeleli vha zwa Mulayo , wa 2013 kha Phalamennde .
Nḓivho na u pfesesa muhanga wa theo ya mulayo wa tshumelo ya nnyi na nnyi .
( a ) Vha ṋetshedze zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa rekhodo ine vha khou ṱoḓa u i swikelela , hu tshi katelwa nomboro ya referentsi arali vha tshi i ḓivha , uri rekhodo i kone u waniwa .
Hu na zwiṅwe zwinzhi zwi re khagala zwe nda sa zwi bule .
Ndi ngadzwo ro tea u ana hafhu uri a ro ngo pambuwa kha nḓila yashu ya u fhaṱa lushaka lu kundaho .
Hezwi zwi vhewa kha garaṱa ine ya sumbedza ṅwaha .
U itela uri vha dzulele u wana gurannḓana , vha humbelwa uri vha ise khumbelo kha :
Dzhenisani madzina a miraḓo ya tshigwada tshaṋu .
Pulane ya muhumbulo , ine ya vha tshishumiswa tshi humbulelwaho , tshi na ndivho dzi tevhelaho :
Thandela dza themamveledziso na dza mupo dzo no vha na migaganyagwama mihulwane na mbekanyamushumo dzo dzheniswaho , nahone dzo vha dzo lugela u thomiwa .
Ndayotewa i katela mbofholowo ya poḽotiki ine ya vha mutheo wa mbofholowo yashu .
Naho alkali i si na mveledzwa , ndi nḓila ya vhuṱhogwa ya u wana mveledzwa na tshivhalo tsha zwiṅwe zwipiḓa zwa ndeme ya maḓi na u tea ha tshiko tsha maḓi nga u angaredza u itela mvelele ya khovhe .
Phambano vhukati ha thengo dza zwa matshilisano na mbuelo na mbuelo dza phuraivethe .
Ngauralo ngauralo .
Pheleledzo ya riṋe roṱhe yo ḓi tika nga vhuḓifari ha muṅwe na muṅwe washu .
Tshiṅwe tsha vhuḓidini uhu ndi mbekanyamushumo ya vhukoni ha khumbulelo na ndondolo ya maḓi i yaho phanḓa ine zwa zwino i khou ya phanḓa .
Tsha ndeme kha rine ndi vhuḓiimiseli kha u tevhedzela mihumblo iyi .
Khumbelo dzoṱhe dza u swikelela mafhungo ( nga nnḓa ha mafhungo ane a wana nga fhedzi kha lushaka ) dzi fanela u livhiswa kha Muofisiri wa Mafhungo kana Vhafarisa Muofisiri vha Mafhungo sa zwe zwa ṋekedziswa zwone kha Khethekanyo 3 ya tshibugwana itshi .
Heino mbekanyamushumo yo khethekanywa ya bva mbekanyamushumo ṱhukhu mbili , dzine dza vha zwibadela zwa vhukati na zwibadela zwihulwane .
Ri ḓo isa phanḓa na u shuma ri sa neti nahone hu si na u ima u itela u sika ikonomi ya tshizwino , i shumaho na i ṱaṱisanaho nahone ya khagala kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Mavhiḓa o welaho a khou ḓadziwa nga mavu na mushumo wa u lugiswa zwiṱuku u a itwa kha matombo sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya ṱhogomelo mavhiḓani .
Nothembi uri vhathu vho vha vha tshi mangala vha tshi vhona a tshi khou lidza kaṱara ya muḓagasi ngauri u mufumakadzi .
Bono ḽi tevhelaho ḽo dzinginywa u itela ṱhanganelo ya vhukavhamabufho nga ngomu kha vhupo havho :
Ndi une wa tendela hu tshi thomiwa Khamphani ya Ndangulo ya Bannga ya Poswo ya Afrika Tshipembe u ya nga Mulayo wa Dziposwo wa 1990 .
Sa mulayo nyangaredzi , musudzuluwo u fanela u vha vhuitwa vhune ha bvelela nga tshifhinga .
Ngudo yo vala zwino , ṱhingo dziṅwe a dzi tsha konadzea .
U fhungudza mbuelo ya vhashai
Vha badele mbadelo yo tiwaho .
A THENDELANO YA U SA BVISELA KHAGALA
Mapa wa luvhondoni wa Afrika Tshipembe wo khethekanywaho nga mavunḓu
Arali mugaganyagwama wo phasiswa , muhasho wonoyo u nga ṋewa thendelo ya u ita mbekanyamushumo ya masheleni awo .
Themamveledziso i ṱumanya na u konisa vhathu kha dzangano , itshi shumisa thekhinoḽodzhi na kuitele kwa mushumo , u bveledza mafhungo na u ṋetshedza tshumelo .
Tshikalo tsha ṱhoḓisiso tsha maraga .
Sa musi ndo no vha ṱalutshedza , ho vha na vhuṅwe vhukhakhi ha mbekanyamaitele dza mashangohaya , ee , kha ri vhu ṱanganedze , fhedzi zwoṱhe zwo vha zwi songo vhifha nga ha mbekanyamaitele idzo .
O vha a tshi ḓifhelwa nga u tamba mitambo ?
U thulana kana u kuḓana na tshiendedzi tsha nga ngomu tshi no nga sa fokḽift na zwithu zwa u fara
Mudededzi u sumbedzela kuvhalele kwone kha u vhala ha mudededzi na vhagudi a dovha a vha thusedza musi vha tshi vhala nga zwigwada .
Dziṅwe dzidona dzo sumbedzisa uri muvhigo wa masheleni u humbelwa phanḓa ha mishumo yo raliho u fana na khoniferentsi ya dzitshaka .
11.4.5 U vhona uri hu khou itwa maitele a mupfuluwo a sa soliseiho nahone a sa shandukiho o sumbedzwaho kha iyi thendelano .
Zwiṅwe hafhu , kha u shuma , kha u shandukisa ḽifhasi , vha vha vha tshi khou engedzedza maitele a mbofholowo .
Vho vha vhe hone vhoṱhe nga tshifhinga tsha nyambedzano ye vha i pfa henefho ?
Masia oṱhe a ḓo tendelwa u vhidza dziṱhanzi u ṋetshedza vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe ha u ṱanziela milandu yavho , sa tsumbo , ṱhanziela dza dzilafho , rekhodo dza sibadela , zwinepe , maṅwalo nz .
Kha kotara , sekhithara ya zwa mveledziso yo vha i yone i no khou shuma zwavhuḓi kha ikonomi nga u gonyelanṱha ha zwibveledzwa zwa pheṱhiroḽiamu na dzikhemikhaḽa , zwiḽiwa na zwinwiwa , khathihi na metaḽa zwa mitshini .
Nahone ṱhalutshedzo yanga ya thesite a si iyi u itela saintsi , ine ya vha ṱhoḓisiso yo dzudzanyiwaho kha mivhuso ya zwipuka na ya zwimela na vhushaka vhukati hazwo .
Ṱhuṱhuwedzo ye ya vha i tshi khou shuma u bva tsha ṅwedzi wa Ḽara nga 2006 yo vhona khamphani dza 810 dzi tshi khou dzhenelela , u bva tsha ṅwedzi wa Luhuhi wa uno ṅwaha wa 2014 .
Vhasidzana na vhafumakadzi vhane vha fhira 52% ya tshivhalo tsha vhadzulapo ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha muṱa wa vhathu tshine mia na zwitshavha zwa tshi shaya uri zwi kone u bvela phanḓa .
U guma kha PMSA na Mbuelo ya buloko
Ndi hafha hune vhathu vha nga wana mafhungo nga ha u fhaṱa nnḓu na u wana vhupfumbudzi ha zwikili , u shumisa tshomedzo u foroma zwidina , na hune vha nga hadzima tshomedzo dza u fhaṱa .
Nga vhungoho zwirengwa zwo odiwaho a zwi athu ṱanganedzwa zwiṅwe na zwiṅwe zwi bviswa kha thendelano vhege mbili phanḓa ha musi ṅwaha wa muvhalelano u tshi vala .
Tshiga tsho ḓoweleesaho ndi tsha uri phukha dzi nga dzi khou tambisela kule .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela na gumofulu ḽituku ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa R23 475 nga muṱa nga ṅwaha
22.6 Ndi nnyi ane a nga ita khaṱhululo ya nga ngomu ?
Zwa uri vhuloi ( maanḓa a sa ṱalutshedzei ) ndi havhuḓi kana vhuvhi zwi bva kha mvelele dza vhathu .
Ḽevele ya nṱhesa , ndi vhona u nga i ḓo vha , u ḓisendeka nga tsheo dzo khetheaho dzine dza tea u dzhiiwa , muthu a nga zwi ṱalutshedza thwii .
Ṱhalutshedzo dza u kundelwa ha khaelo dzi tea u ḓivhadza muṅwe mushumo hafhu kha sia iḽi .
Izwi zwi so shela mulenzhe kha u tsireledzea , u swikelelea , vhukhwine na vhuḓi ha tshumelo ya vhuendi ha tshitshavha .
Zwigwada zwo sedzwaho na ndivho ya Phurogireme ya vhukoni
Ndi thaidzo dzifhio dzine ra nga ṱangana nadzo nḓilani ?
Tshipikwa ndi u fhelisa zwa u salela murahu ha khumbelo nga ṅwedzi wa Fulwi 2022 khathihi na u khunyeledza 80% ya khumbelo dzoṱhe hu sa athu fhela maḓuvha a 90 kha ṅwaha u ḓaho wa muvhalelano .
Mivhigo i tea u sumbedza u vusuluswa ha mbekanyamaitele khathihi na maga o dzhiiwaho a zwa u tsireledzwa na u bveledziswa ha u fhambana ha mvelele nga ngomu kha mashango eneo .
Miraḓo vha tshiṱafu vho ṋea donesheni ya dzithoyisi kah zwitshetshe na vhana sibadela .
Ṱhirantsekisheni dzo bvela phanḓa na Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe .
Nga kha ṅwaha u re nga fhasi ha muvhalelano Ṱhoho ya Vhugudisi ha Muingameli ho dzhenela mbekanyamushumo ya vhugudisi .
Naho nga tshifhinga itsho , u dzula dzhele vhutshilo hoṱhe ho kombetshedzwa fhedzi kha milandu mihulwanesa hune tsireledzo ya tshitshavha yo vha ya ndemesa .
5 . Vhuimo ha khabinethe ha ndeme kha mafhungo a mupo
Muvhigo wo sumbedzisa hafhu uri mushumo u ḓo shuma thungo u bva kha mishumo ya vhuphalalavhathu .
23.9.1.6 u ita inthaviwu ya tshiphiri na muthu muṅwe na muṅwe zwifhaṱoni zwiṅwe na zwiṅwe zwine vha dzhena kha zwo ;
Vha dzhiele nṱha tshifhinga tshine vha ḓo tshi ṱoḓa u sedzulusa matheriala , u bveledza maṅwalo , u ḓa na mihumbulo na u ita ṱhoḓisiso uri vha kone u ḓilugisela nga vhuḓalo malugana na muṱangano .
Ṱharamudzani zwanḓa zwi nṱha ha ṱhoho yaṋu zwi nge gole ḽihuluhulu ḽa kholekhole .
Tshomedzo dzire hone kha habu iyi ya vhaswa dzi ḓo ṋetshedza vhaswa vha bvaho kha vhupo vhu shayaho zwikhala zwa uri vha shele mulenzhe nga nḓila ya khwine kha zwitshavha zwavho na shango ḽa havho .
Nga nnḓa ha vhuḓinekedzeli kha zwa poḽitiki , vhuaḓa vhu tea u lwiswa u bva kha masia mararu : tshithivheli , u thivhela na pfunzo .
Hune u khauwa ha muḓagasi ha sa tinyee , zwi tea u itiwa nga nḓila ine zwa humbulelea nahone hu na u khakhisa na u ḓurelwa hu ṱuku kha dzifeme na miṱa ..
A zwiho khagala uri ndivho ya iyi mbetshelo ndi ifhio ine ya kwama u pfadza hayo .
Maitele a u khonṱhiraka a nga ndi one o thusaho u ri hu vhe ḽevele dza mishumo kha nḓowetshumo .
Vhaṅwe vhathu vhane vha vha kha muduba a vho ngo fanela u pfa mulaedza ..
Khabinethe i sathula zwihulu migwalabo ya dzikhakhathi u mona na shango ḽoṱhe , na uri i vhilaedziswa nga zwiito zwa dzikhakhathi na tshutshedzo ya vhalwadze na vhashumi vha zwa dzilafho ngei Tshibadela tsha Akhademi tsha Charlotte Maxeke Johannesburg .
Muhasho u ḓisa mivhigo wa mvelaphanḓa kha Phalamennde kha vhuimo ha tshumiso ya ndaela u bva kha Minisṱa .
Ndivhanelo : U bveledzwa ha pulane ya tshiṱirathedzhi na mashumele zwa tshumelo ya khemisi .
Vha nga ita khumbelo ya mbadelo murahu ya masheleni a ḽaisentsi ya goloi arali yo tswiwa , u tshinyala lwa tshoṱhe kana vho thuthisa u ṅwaliswa hayo .
Magumo , hune na tandulula hone thaidzo ya tshiṱori .
Uri u shumisa tshishumiswa zwi vha zwiito zwa u shumisa lwo kalulaho zwi bva kha uri zwishumiswa zwi mulayoni naa kana a zwiho mulayoni na kha mikhwa ya muthu ene muṋe na mvelele .
Mbambadzo i tea aluswa u itela u khwinisa tsivhudzo na tswikelelo ya mafhungo .
Fhedzi , mahosi vhatshena maanḓa mahulu , ṱhonifho na ṱhuṱhuwedzo kha vhuimo hapo , nahone vha shuma mishumo i thengathengaho ya vhulamukanyi .
Zwi tameaho ndi uri miraḓo ya thimu iyo i fanela u vha vhaḓivhi vha ndangulo ya vhufamuraḓo .
2.3 . Bannga ya Vhukati ya Afrika Tshipembe yo ḓiimisaho nga yoṱhe , yo khwaṱhaho nahone i no khou shuma zwavhuḓi i khou thusa nga u pilela lushaka kha tshanduko ya mitengo i si yavhuḓi nga u ita uri i vhe kha tshiimo tsho tendelwaho ; ho sedzwa zwine maṅwe mashango a khou ṱangana nazwo .
Kha thandela khulwane , hu nga vha na komitinyendedzi ya thandela kha ḽevele ya khorondangi khathihi na komitinyendedzi dza vhaṅwe vhomakone u fana na komitinyendedzi ya IT , nga u ralo miṱangano i nga kha ḓi vha hone ṅwedzi muṅwe na muṅwe kana kotara iṅwe na iṅwe .
Ofisi ya Tshiṱiriki yo ri ṋetshedza pfufho dzine dza katela dziharika , phaiphi , zwibakete zwa u sheledza na maovarolo .
Mbadelo guṱe ya madzulo a Masinenge ndi R7 , 100,608.00 ine ya ḓo vhuedza miṱa ya 64 vhe zwa khwaṱhisedzwa sa phondi dza u dzhielwa mavu .
Tshikalo tsha nyaluwo ine ra ṱoḓa yone u wana mbuelo dzi vhonalaho kha u sika mishumo dzi nga si konadzee hu si na vhubindudzi vhuswa vhunzhi vhukuma .
Pulane ya u dzhenelela ha tshitshavha
( a ) Tshipiḓa tsha madzulo tshi bvaho kha mutevhe wo iswaho nga mahoro nga ndivhanele hu na madzulo o tiwaho o vhetshelwaho thungo a tshi itelwa dzingu ḽiṅwe na ḽiṅwe nga Khomishini i tshi itela khetho dza Buthano ḽi tevhelaho , hu tshi dzhielwa nṱha data ya tsedzuluso ya vhakhethi na vhuimeleli nga mahoro a re na dzangalelo .
Vharangaphanḓa vha zwiimiswa zwa pfunzo na zwa vhuṱoḓisisi ,
DSD , khathihi na Zhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Lushaka ( NDA ) na Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe , vha ḓo vhudza zwitshavha nga ha mbekanyamushumo dzo fhambanaho dza tsireledzo ya matshilisano dzi re hone na uri dzi nga swikelelwa hani .
Hezwi zwi angaredza u ṋekedzwa ha ḽaisentsi na dzithendelo .
Maitele ane a khou engedzea ndi ane a khou itiswa zwiṱuku nga mitsiko ya infḽesheni , khathihi na ṱhoḓea ya u vha hone ha zwikolo zwinzhi zwine zwa tea u katelwa kha mbekanyamaitele .
Hezwi ndi zwone zwi re u vhidzelela ndulamiso na mvelaphanḓa ya tshikumedzwa .
U bvela phanḓa na u engedza vhubindudzi ngauralo ndi zwa ndeme kha u ṱavhanyedzisa nyaluwo .
Tshipiḓa tsha vhuvhili tsha puḽane , tshi katela khakhululo ya ndangulo ya sekithara ya phuraivethe , i ḓo ṱoḓa mulayo na khwiniso dza ndayo musi dzi saathu thoma u shuma .
4 . Arali rekhodo dzi kha khomphutha kana kha tshivhumbeo tsha eḽekiṱhironiki kana tsho no vhalea nga mutshini :
Mbekanyamushumo yashu ya Mveledziso ya Themamveledziso i ri konisa u ṱanḓavhudza u swikela kha tshumelo dza ndeme na u khwiṋisa ndeme ya vhutshilo .
Muvhuso wapo ndi mini ?
Mbekanyamaitele ya pfunzo ya vharema yo vha u livhisa vhunzhi ha vhana vha vharema u ya kha maraga wa vhashumi vha si na vhukoni .
Kha nyimele idzi , mielo ya sete ya zwithu na mveledziso zwi fanela u dizainiwa u itela u leludza u khwaṱhisedza vhumatshelo .
Mbekanyamushumo i do ḓovha hafhu ya vha fhethu ha u ṱuṱuwedza nyambedzano na u shumisana vhukati ha zwiimiswa zwo teaho na mbekanyamushumo , nahone zwoṱhe zwo livha kha fhungo ḽa thikho ya zwiḽiwa zwo fanelaho sa zwo thomiwaho nga Muhasho u no khou ranga .
Ṱhanziela iyi i tea u ḓadzwa , nga English , nga dokotela wa phukha o ṋewaho maanḓa nga Vhulanguli ha Phukha ha shango ḽi ṱun ḓaho , nahone yo gandiswa kha bambiri ḽa tshiofisi ḽine la vha na luswayo , nahone hu saathu u fhela maḓuvha a fumi phanḓa ha u endedzwa ha zwibveledzwa .
Theori ya vhukuma ya nga ha mulayo wa u dzhiululwa ha ndaka ndi yauri , nga u dzhiulula kana u imisa mbuelo kana zwiito zwa vhugevhenga , mbuelo ya u ita vhugevhenga ho khetheaho i a fhungudzea .
Ri ita pfanelo dza mutheo dza vhathu na vhukoni uri zwi vhe zwo tsireledzea kha vhulevhu ha maraga na khumela murahu dza poḽitiki .
Tambani ḽitambwa ḽa tshiṱori tsha mbudzi i tshi dzhena tshikoloni
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri khonṱhiraka i ḓo fheliswa nga u ṱavhanya arali zwa wanala uri vhalindi a vha khou badelwa u ya nga ha reithi dzo tiwaho na uri maga a sa badela o teaho a ḓo tevhelwa .
Bammbiri ḽa mulandu a ḽo ngo bula zwa mbetshelwa dza tshigwevho tsha fhasisa dzo bulwaho afho nṱha .
Ndima ya 1 Muvhuso wapo ndi mini ?
Zwiṅwe hafhu , vha nga fhuredzela zwikhala zwa pfunzo ya kule hune zwa zwo tea .
Ndingedzo dza dzitshaka dza u ṱanganya shango nga kha thendelano ya u kovhelana maanḓa dzo bveledza mitshelo .
Arali vha sa koni , kana vha sa ṱoḓi , u shumisa mushonga wa dzheneriki hune wa vha hone , vha nga tea u badela mbadelonyengedzedzwa ya itsho tshithu .
Tshumelo dza mutheo / ndeme - u rumela tshumelo dza ndeme kha vhashai zwi amba uri vhafumakadzi na vhana vhanzhi vha a wana mbuelo khazwo .
Madalo a Muvhuso a ḓo khwaṱhisedza vhushaka hashu nga huvhili kha zwa polotiki na ikonomi na shango ḽa France ; u khwaṱhisedza vhushumisani ha Devhula-Tshipembe khathihi na u thudzela phanḓa Adzhenda ya Afurika .
Ndaulo ya Vhurathisi ha Feḓerala , Muhasho wa ya Vhuendedzi .
Fhethu ha vhufa ndi fhethu hu thomaho tshanduko ya tshifanyiso na u nyanyula nyaluwo ya ikonomi ya matshilisano ya Afrika .
Musi vhe na vhege mbili , vha a ṱuwa tshilaloni .
U thoma maga o teaho a u kuvhanganya zwikolodo na u langa khiredithi .
Ndaulo dza kushumisele kwa mavu dzi fanela u shumiswa nga vhuronwane , sa i zwi nga mvelo dzi tshi lemela .
Tshine tsha vha tsha ndeme ndi ḽiga ḽine khaḽo ha thoma u shumiswa Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma .
Mbadelo dzi tshimbidzwa zwo khethekanywa kha u ḓadza fomo fhedzi ṱhumanyo nga Ḽiṅwalo ḽa Vhuṋe nga mutheli na zwidodombedzwa zwa bannga .
U vhala na u dzudzanya ( edit ) zwe a tou ṅwala ene muṋe a tshi lulamisa mupeleṱo , zwiga , n.z.
Khetho dzi nga si vhetshelwe thungo ngauri hu na khakho kha kutshimbidzelwe kwa dzikhetho kana u kundelwa u tevhedza Mulayo uyu , nga nnḓani ha musi vhukhakhi kana u kundelwa ho kwama tshoṱhe dzikhetho .
wana phemithi u bva kha Muhasho wa Mutakalo ya u hwala tshitumbu
Themo " khoudu ya kushumele " ḽi fanela u vhulungwa u itela mbekanyamaitele dzo dzudzanywaho nga khoudu dzine hu si vhe vhuḓikumedzeli ha muvhuso kha ḽifhasi ḽa nnḓa fhedzi , fhedzi dza dovha dza vhofhelela vhashumi kha vhuḓifhinduleli uvhu .
Zwishumiswa zwa dzilafho na zwa muaro na phurothesisi ya nga ngomu
Nomboro ya Thuso ya vhana
Ri na vhafumakadzi vhanzhi kha maimo a vhurangaphanḓa na uri zwiimiswa zwa muvhuso zwi kati na u khwinisa tshiimo tsha vhafumakadzi .
U swika hafha , masipala wo sika mbanḓe dzo teaho , u tou fana Dzangano ḽa Mvusuludzo ya Mikhwa , Yuniti ya zwa Vhurereli , Dzulo ḽa Vhathu , u Vulwa nga Ṅwaha ha Khoro , khathihi na nnyi na nnyi na zwiimiswa zwa nnḓa .
Muvhuso u ḓo engedza vhukoni hawo u itela u lavhelesa na u sedzulusa mveledzwa kana masiandaitwa kha zwa matshilisano a tshinyalelo nga mabindu a langiwaho nga muvhuso .
Gabelo ḽa vhuraru ḽi khou swika nahone ri na maanḓa a u langa u kavhiwa .
Tshanduko idzi kha ḓuvha ḽa dzulo ḽa nzudzanyo dzi ḓo swikisa kha tshanduko dza ngona ya ngaganyo na uri na zwezwo dza vha kha tshivhalo tsha ndeme i pfadzaho ya mbambadzo ya tshelede na zwishumiswa zwa bondo .
Mimasipala yapo i na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganywa ha mathukhwi fhethu hune wa dzula hone .
Thandela i sedza kha u topola maitele a ndeme ane a ṱavhanyisa a dovha a tendela kusimele kwae .
Kha ri ite nyito Ṅwalani mulaedza wa tshipentshela nga phanḓa ha garaṱa .
Webusaithi dza tshizwinozwino dzine dza shumisea , dzo fhelelaho , dzo teaho , dzi tevhedzaho maitele a khwinesa a webusaithi dza muvhuso .
A Tshi ṋea tsivhudzo ya nḓila dza vhuṱala .
Modeḽe uyu wo khwaṱhisedzwa nga Khabinethe , zwiimiswa zwapo zwa muvhuso , vhavhusi vha zwa sialala na Khoro ya Vhukonanyi ya Muphuresidennde ( PCC ) .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya thengiso ya zwivhaswa :
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u na pfanelo dza u shandukisa maga , milayo , na nḓivhadzo nga fhasi ha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka ya khou ṋetshedza , hu tshi katelwa ndaṱiso dzi elanaho na u shumiswa ha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , naho hu si zwone fhedzi .
Kha vha sike vhupo ha tsumbo nga vhupo ha vhushaka kha fhethu ha ḓivhavhupo .
Ri livhuwa khomishini kha u ramba kereke yashu uri i kovhelane zwi khagala nga ha tshenzhelo na u ṱhuphea ha miṅwaha ya swiswi ḽa khethululo .
Nga u ralo ndi zwa vhuṱhogwa uri mafhungo a tshanduko ya kilima dzheniswa kha u pulana na u ta mugaganyagwama zwihulwane nga muhumbulo wo fhelelaho wa muvhuso u bva kha ḽevele ya lushaka u ya kha yapo .
Muṅwe na muṅwe u na vhuṱudzeṱudze hawe nahone zwine zwa ṱoḓea ndi u kona u leḓa na u vha khagala kha u shanduka , zwo ombedzelwa nga vhuḓikumedzi kha mavhusele avhuḓi .
Bugu ya ṅwaha ndi tshone tshiko tsha tshiofisi tsho sedzwaho khatsho Afrika Tshipembe .
Ri ḓo isa phanḓa na u ṱuṱuwedza kutshilele kwa mutakalo na uri ri tsivhudza vhadzulapo uri vha litshe u daha fola na u shumisa zwikambi na zwidzidzivhadzi nga nḓila isi yone .
Mishumo ya DPSA , sa zwe zwa sumbedziwa kha phara ya 1 , i nga nḓila ine vhathusiwa vhayo ha vha miṅwe mihasho ya muvhuso na uri a i ṋetshedzi tshumelo ifhio kana ifhio dzine dza vha hone kha tshitshavha .
Ro vhona nḓou nnzhi nga maanḓa .
Maṅwalwa a khaidzo o phirinthiwaho o fhelela kha Minetse ( Minetse dza 17 Khubvumedzi ) .
Kanzhi vhupfiwa vhu vha ho tou ' nwaliwa .
Vhunzhi ha miraḓo ya tshiṱafu vho dzhenela wekishopho yo farwaho nga Muhasho wa Tshumelo ya Ndulamiso .
Mbono ya vhaendangaṋayo i a shumesa u fhira mbono ya goloi dzi fhiraho .
Ho sedzwa phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho , maitele na u ṅwaliswa kha zwiimiswa zwo teaho zwa mulayo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Masiandaitwa a malwadze a phirela na malwadze a tshoṱhe i pfala kha ḽevele dzo fhambanaho nga sekhithara dzo fhambanaho .
Masheni ane vha ḓo a wana ndi R1 510 nga ṅwedzi .
Idzi ndi mbadelo dzo tewaho kha ndaka dzoṱhe hune tshumelo yo teaho ya wanala , naho hu na uri tshumelo i nga vha i hone kana i siho .
U ṋetshedza ṱhoḓea dzo tiwaho kha u fhaṱa , u linga na u ita tshishumiswa tsha muḓagasi , zwipiḓa zwa tshishumiswa tsha muḓagasi na zwipiḓa zwi sa shumiswi zwi zwoṱhe na lushaka lwa tshiputeli tsha u tsireledzo " m " tsho itelwaho u shumiswa kha dzingamufhe ḽa gese thuthubi kana dzingamufhe ḽa buse ḽa muthuthubo .
Ri ḓo bvela phanḓa na u ṱanganyisa mahumbulwa ashu kha sia iḽi u engedza vhukuma kushumisele kwa zwiko izwi kha u khwinisa mvelelo dza u guda .
Mbuelo iṅwe na iṅwe ine shango ḽa i wana i dzheniswa kha Akhaunthu ya Muvhuso .
Mulayotibe u iledza u galatshiwa , u rengiswa , u kumedzwa , nḓisedzo , thengiso , u endedzwa , u pfukiselwa , u dzumba , u laṱwa kana u ṱanganedzwa ha vhathu nga nḓila ya u shushedza , u kombetshedza kana dziṅwe nḓila dza u ṱhupha ; kana nga u tambudza u sa kona u ḓiitela , hu u itela shumisa .
Arali uyo muṋe o ṅwaliswaho hu khamphani kana tshiimiswa tshi fanaho na tshetsho , thendelano yo khwaṱhisedzwaho ya vhukuma i tea u katelwa kha khumbelo iyi .
Shango ḽi ḓo vha na tshikhala tsha u shela mulenzhe kha u tiwa ha mbekanyamaitele dza zwidzidzivhadzi zwa ḽifhasi dzine dzi nga tou vhofha kha mashango ane a vha miraḓo ya WHO .
Vha nga sedza arali dzina ḽavho ḽi kha mutevhe wa vho lindelaho kha senthara ya vhathusedzi vha vhashumelwa kana vha ya kha ofisi dza ndaulo yapo kha dzingu ḽa havho .
Vhuḓifhinduleli hu ṱoḓa muhangarambo wa ndango yo bvelaho zwavhuḓi une wa kha ḓi vha kha maitele a u itwa Afrika Tshipembe .
Masiandaitwa a ikonomi na matshilele a muthelo wa tshifhinga tshiṱuku wa miholo ya Maafrika Tshipembe vho pfumesaho na one a tea u sedziwa .
Vha nambatedze vhurifhi ha tshiofisi ha shango ḽa fuḽaga ya Vhulanguli ha Vhufuwakhovhe , ha u khwaṱhisedza uri :
Ri ḓo swika hani ?
Tshanduko ya u thoma ho vha hu ofisi dza Tshiṱiriki dze dza vhiga kha ofisi dza Dzingu .
Ndingano ya vhuṱhogwa , na u vhatsini na hayani , ndi khwaṱhisedzo ya ṱanganelano ya dzingu yo ombedzelwaho kha u khwinisa u dzhenelela ha poḽotiki na ikonomi ya SADC , nga kha tshipikwa tsha AU tsha Uniyoni ya muvhuso .
Vhutumbukisi ha zwibveledzwa vhu katela thundu dzoṱhe dzine kha khou ṱoḓa u rengiswa , hu si na ndavha uri dzi ngafhi .
Musi maitele aya a tshi fhela , a si ngo na vhupfumedzani fhedzi zwo fhelaho .
U ṱhaḓula mavundu na mimasipala u bveledza pulane na zwiṱirathedzhi zwa u fhaṱa khaphasithi ya dzinnḓu .
Bloemfontein ho vha hu sa dzhenei lwa maḓuvha mararu
Nyaluwo , muṱaṱisano na vhuṋe ha phuraivethe ndi tshiṱaluli tsha tshitshavha tsha Vhukovhela tsha musalauno na uri hedzi ndi dzone nungo dzi shushedzaho na u vhaisa zwifanaho .
Kha ṱhoḓisiso ine ya katela vhafariwa , vhaṱoḓisisi vha tea u khwaṱhisedza uri u a ṋekedza thendelo nḓivhadzwa ya u tou ḓithauba .
U shumiswa tsheledzo ya u fafadzela yo khwaṱhaho ndi zwavhuḓi u itela u mela ha zwimela , ngauri thanga dzoṱhe ngomu tsimuni dzi ṋukala tshifhinga tshithihi , izwo zwi ita uri u mela na u vhibva zwi fane .
Hetshi tshi sia nnḓa nyimele dze vhuimo ho imiswa , kana ndaka na ḓiresi a zwi ḓivhiwi .
Vhathu vha fhambana u ya nga zwithu zwinzhi , hu tshi katelwa vhukale,vhureleli , mvelele , vhubvamurahu ha pfunzo , tshenzhemo , mutakalo , hune vha dzula hone , miholo na tshiimo tsha vhabebi , tshiimo tsha HIV , nungo na zwiṅwe-vho .
U phasisa milayo ya khwine nahone i re na mvelaphanḓa yo imelaho madzangalelo a Kapa Devhula kha vhusimamilayo ha lushaka , na u ita uri hu vhe na vhuvhusi ha vhuḓifhinduleli na vhulanguli ha khwine .
Nyito dza Muvhuso dzo dalesa mihumbulo ine tshinwe tshifhinga vhuḓiimiseli ha kuvhusele kwo teaho zwa fhedza zwi khou ṱahela .
Ḽaisentsi i nga ṋetshedzwa fhedzi fhethu ho tsireledzwaho arali mushumo wo ṋewaho ḽaisentsi u sa thivheli u swikelwa ha zwipikwa zwine fhethu ho tsireledzwaho ha vha ho thomiwa .
Zwa zwino , tshelede dzoṱhe dzi ḓo vha dzo farwa nga Vhufaragwama ha Lushaka nahone nzwalelo dziṅwe na dziṅwe dzine dza ḓo wanala kha zwikwama zwenezwo dzi ḓo farwa nga , nahone hu u itela u vhuedza Vhufaragwama ha Lushaka .
Ri ḓo dzhenelela kha u langa nyimele na u vusuludza mabindu a muvhuso
Tshelede yo salelaho kha i teaho u wanala murahu mafheloni a ṅwaha i pfukiselwa kha vhuimo ha tshitatamennde tsha masheleni nga mbadelo dzo engedzwaho kha mbuelo ya zwiṅwe na zwiṅwe zwo shumiswaho .
Mashudu mavhi , zwoṱhe zwi anzela u tsikeledza mugaganyagwama zwine zwa ita uri hu vhe na phungudzo kha tshinyalelo ya khephithala .
Kha tshigwada tsha khombo na thusoṱhanzi , tshiphiri tsha vhalwadze tsho pfukiwa .
Edzi na dziṅwe dzo no ḓi sumbedza uri ndi dzone senthara dza mveledziso ya nḓivho khulwane .
Ho vha ho dzula tshimange henefho hatsini .
U vhumba tshisiku ( bannga ) tsha maipfi tshawe ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe a tshi shumisa maḽeḓere a u ranga a maipfi ( tsumbo : bika , amba , tika ) .
Modulu o khwaṱhisedza u dzhielwa nṱha he tshiḽa tshigwada tsha vhathu , nga maanḓa vhafumakadzi , vha vha kale na kale vha sa dzhielwi nṱha kha u tholwa nga ṅwambo wa nyito dza khethululo , khethekanyo na kusedzele .
Afrika Tshipembe ḽo vha muraḓo wa FATF u bva nga ṅwaha wa 2003 .
Khanḓiso dzi tevhelaho dzi elanaho na u bveledzwa nga Khoro ya zwiimiswa zwa ndaulo .
Ho sedzwa tsheo yanga zwi tshi ya kha vhukoni , khonadzeo ya u bvelela Ya mushumi yo vha i fhasisa .
Sankambe na tshibode
Arali masipala , kha vhuimo hawo sa vhulangi ha tshumelo dza maḓi , wa vha wo vhea maga ane nga khao tshumelo dza maḓi dza nga ṋekedzwa , maga ayo a tea u vha a swikeleleaho kha vhashumisi na vhane vha nga vha vhashumisi .
U fhindula mbudziso nngede dzi no kwama tshirendo .
Sia ḽa kuelekanyele , u bva kha vhane kuelekanyele kwavho tshiṱori tsha ambiwa , ndi zwa vhuṱhogwa .
Lesotho , Swaziland , Tanzania na Zambia na one o rekhoda nḓalo dza muvhuso , ngeno Malawi , Mozambique , Namibia , Afrika Tshipembe na Zimbabwe o sumbedza ṱhahelelo dza muvhuso .
U tshimbidza maitele a u laṱa ṅwedzi nga ṅwedzi .
Naa tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha tshumelo , tshi a shuma kana thundu dzo ṋetshedzwaho dzi na zwe zwa ṱunḓwa nga ngomu hazwo ?
Tshenzhelo ye ya waniwa nga vhorapolotiki na vhaofisiri vha mimasipala vhahulwane kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , hafu ine yo vha nga ngomu kha mikano ya masipala muswa na zwipiḓa zwawo , a i wanali .
Muhumbeli u fanela u dovha a sumbedza arali a tshi khou humbela khophi ya rekhodo kana arali muhumbeli a tshi khou ṱoḓou ḓa a vhona rekhodo Ofisini dza Muhasho .
Muvhuso u livhisa ndiliso kha miṱa , dzikhonani , vhagudiswa ngavho na vhadededzi vha zwipondwa . Zwi a vhavha musi Afurika Tshipembe ḽi tshi lozwa vharangaphanḓa vha matshelo .
U itela uri hu kone u ṋetshedzwa sisiṱeme yo ṱanganelanaho , ndi zwa ndeme uri tshumelo dza zwino dza vhuendi ha nnyi na nnyi dzi vusuluswe uri dzi kone u katela tshaka dzoṱhe , nga maanḓa nḓowetshumo ya thekhisi dza zwibazana .
Gomelelo ḽine ḽa vha hone kha vhunzhi ha mavunḓu ashu a ḽi khou ri fara zwavhuḓi .
Arali vho imela dzangano nahone vha tshi ṱoḓa uri vha'nwe vha vhe hone navho phanḓa ha komiti , sa thikhedzo kana u amba , kha vha katele madzina na mishumo yavho .
Muhasho na masipala vha tea hu humela murahu vha sedza hafhu kha sisiṱeme na u vhona uri avho vho wanaho dzinnḓu ndi vhavhuelwa vho teaho naa .
Musi dwadze ḽa COVID-19 ḽo kombetshedza u valwa ha mishumo ya mabindu ya ndeme u mona na ḽifhasi , ro kona u ṱavhanyisa vhurangeli uvhu sa musi maitele a fhano hayani oṱhe a u bveledza na u rengisa o vulela zwibveledzwa zwapo .
Vhugalatenga vhuswa ha muvi hapo hu nga livhana na u aluwa ha muṱaṱisano u bva kha tshanele idzi dziṅwe dza nḓisedzo dza zwi re ngomu , nga maanḓa arali mitengo ya thikhithi i tshi nga bvelaphanḓa na u gonya .
Nḓivho ya kana ndalukanyo ya vhulanguli ha ofisi zwi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Kha vha ḓadze fomo nga maḽe ḓere mahulwane fhedzi nahone vha ṅwale na luṅwalo arali zwo tea .
u konḓelwa u fema meme dza mulomo dala , lulimi kana zwiṅwe zwipiḓa zwa muvhili dzungu ḽihulwane na u dzidzivhala .
U vhumba tshisiku tshawe tsha maipfi ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe .
Zwa ndeme zwi rangiswaho phanḓa kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho kha dziṅwe mbekanyamushumo dzo fhambanaho zwo ima nga nḓila i tevhelaho :
Khumbelo ya u shandukisa ḽaisentsi ya u ḓiraiva yo waniwaho mashangoni a nnḓa halutshedzo
Hu na mbuno dzo fhambanaho kha tshivhalo tsha u ḓalesa ha vha litshaho tshikolo .
Madzina a miraḓo ya komiti vha si ho muṱanganoni .
Petani kha mitalo yo fhelelaho ni gere kha mitalo yo ṱhukhukanywaho. mbili raru mmbwa tshimange khovhe
Ambani na khonani yaṋu nga zwithu zwo fhambanaho zwine zwa shumiswa nga vhadiatshinwi musi vhe fhasi lwanzheni .
**Zwikalo : 1 - I nga swikelea 2 - I nga swikelea zwihulwane 3 - Zwi nga itea ya swikelea zwiṱuku 4 - Zwi nga itea ya swikelea zwiṱuku ṱuku5 - Hu na khonadzeo ya u sa swikelea x - A zwi athu swika u ṋea khaṱhulo
Vha nga ḓi tshila vhutshilo vhu vhuedzaho lwa miṅwaha minzhi .
Zwo vha nga kha thikhedzo ya Mulayo uri Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo tsho thoma Yuniti ya Mbekanyamushumo ya u Ṱuṱula Vhashumi .
U topola vhatshimbidzi :
Ri pfa ro takadzwa nga vhuḓikumedzi ho sumbedzwaho nga vharangaphanḓa mabindu na vhurereli , ha u khwaṱhisa tshumisano na u ṋea tshifhinga tshavho na zwiko u itela u khwaṱhisa nndwa ya u lwisa vhutshinyi .
Phambano idzi zwa zwino dzi ṋaṋisa mushumo u kwamaho vhuḓifari , ngauri a hu na vhuthihi ha bono ḽa muthu , ḓivhazwakale , ṱhalutshedzo ya thekhinoḽodzhi , mvelele kana vhumatshelo .
( 2 ) Khethekanyo ya 198 ( b ) ya Mulayotewa muswa i nga si kone u shumiswa u swikela mulayo wo lavhelelwaho kha iyo khethekanyo u tshi phasiswa .
Fomo iyi i nga shumiswa fhedzi arali vha tshi khou ṱoḓa u isa khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani kha tsheo dzedza dzhiwa nga Vhaofisiri vha Zwamafhungo kana Vhafarisa vhaofisiri vha Zwamafhungo vha Lushaka , Vunḓu na Sia ḽa Muvhuso Wapo vhane ndi vhone vhane vha ita khaṱhululo ya tshiimiswani .
Sisiṱeme ya u ḓibula khomphyuthani i khou vhekanyiwa u itela uri zwiṅwe zwigwada zwa vhashumi vha kone u ḓibula nga ha madzangalelo avho a zwa masheleni khomphyuthani na u itela uri maitele a u sedza arali zwi zwone a kone u itwa kha muhasho .
( b ) u yelana na Mulayotewa muswa na uyu Muengedzo
Vhurumelwa uvhu ha tshoṱhe ha 54 vhu aniswa nga dzulo ḽa u thoma ḽa Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka nga murahu ha khethoguṱe .
U swikelela u sa nyeṱha nga nḓila , ndivho na vhuphara vhune maḓi a nga shumiswa u itela vhuḓimvumvusi , zwenezwo ndi zwa ndeme kha mbekanyamaitele iyi .
A hu na ṱhoḓisiso dza fomaḽa dzo itwaho .
u ṱavhanyisa luvhilo lwashu kha tswikelelo ya ndivho ya mutakalo wa vhoṱhe ;
Naho zwo ralo zwiṅwe zwiteṅwa zwo tiwaho zwa mvelele ya tshiimiswa a zwi athu topolwa .
Kha tshiwo tshiṅwe na tshiṅwe , milandu iyi yo sedzana na u vhuedzedzwa mushumoni ha vhashumi vhe vha vha vho thathiwa zwi songo fanela .
Kuvhonele kha vhoramavhengele vha vhabvannḓa ndi kwa uri mazhendedzi a zwa mulayo a a kundelwa u vha tsireledza .
Ṱhoḓea dza u tea dza ndambedzo ya muvhuso nga fhasi ha mulayo uyu dzi ṱalutshedzwa nga vhuḓalo .
Ngauri ayoni a i koni u tzwonzwea nga zwipiḓa zwa nga ngomu thumbuni zwi no tshimbidza zwiḽiwa muvhilini zwa zwitshilaho zwa tsha muṱoḓo , kanzhi a i na vhuṱumani na toksini i no vhangwa nga khovhe dzo tshikafhadzwaho .
Miraḓo ya tshitshavha ine ya fulufhela uri dzi MP a dzo ngo bvisela khagala zwavhuḓi mbuelo dza masheleni dzavho vha nga rumela mbilaelo kha Ofisi ya Mulanguli wa Mbuelo dza Miraḓo .
Zwiṱaluli zwa nnḓa zwi katela u tsela fhasi ha mitengo ya zwibveledzwa , u tsela fhasi kha tshumisano ya mbambadzo khulwane , na u khwaṱhisa nyimele dza u hadzimisa .
Vho topola zwibveledzwa zwa 42 - u bva kha ole zwayo u ya kha fenitshara , nyingapfusho ya mitshelo , tshishumiswa tsha u ḓitsireledza , zwibveledzwa zwa tsimbi na mahumbulwa nga ha ikonomi ya zwi sa tshikifhadzi mupo - zwine zwa nga bveledzwa fhano hayani .
Vha katele ergonomics kha dizaini ya dzithulusi kana zwishumiswa , mitshini na fhethu ha u shumela na nḓila dza u shuma .
Sia ḽi hanedzanaho ḽo sumbedzisa mbilaelo dza vhukuma dzavho nga ha izwo na vha kha ḓi humbula uri phindulo yavho i ḓo vha ifhio .
Zwifhinga zwiswa zwo vhewaho zwi ḓo konisa uri DEFF i kone u swikela ndangulo ya ṱhoḓea dzayo dzoṱhe dza maitele a FRAP , ho katelwa u tholiwa ha vhueletshedzi ha zwiimiswa zwa saintsi , zwine zwa khou ita vhuṱoḓisisi ha zwitoko zwa dzikhovhe na u vhona uri ngudo dza ikonomi ya matshilisano dzi khou thoma u shuma kha vhureakhovhe vhuṅwe na vhuṅwe . u vhona uri lwa tshoṱhe .
Yuniti ya u Dzhenela ha Tshitshavha i thusa komiti ya wadi kha u tshimbidza kana u anḓadza miṱangano iyi .
Muvhuso u tenda uri nyavhelo dza tshikolo , nga maanḓa kha mavundu a shayaho , dzi kha ḓi vha fhasi nga maanḓa .
Mulayotibe wa Khwaṱhisedzo ya Mveledziso ya Zwiko zwa Mineraḽa na Peṱiroḽiamu wo rumelwa murahu Phalamenndeni uri mafhungo a elanaho na maitele a u davhidzana na tshitshavha ane a khou tshimbidzwa nga vhusimamulayo ha mavundu a tandululwe .
Muṱangano muthihi u nga ṱanganya miṱangano mivhili kana u fhira ya tshakha dza miṱangano i tevhelaho .
Kale mindende ye ya vha itshi wanwa yo vha itshi dzhiiwa kha mbuelo nga ṅwaha ye ya ṱanganedzwa ngayo .
Vha tea u ṋetshedza tshishumiswa tsha u saukanya vhunzhi na u saukanya vhuvha u itela u pima mvelelo dza thandela nngede dza u maanḓafhadza .
Zwino ṅwalani tshiṱori tsha inwi muṋe tsha maipfi a no swika 120 tshi no amba nga musidzana kana mutukana we a lila thuso .
Vhudzulo ha vhathu ha tshifhinga tshiḓaho na zwikhala zwa mveledziso ya ikonomi zwi tea u sedzesa khorido dza mishumo na madungo a re tsini kana o ṱumanaho na senthara khulwane dza nyaluwo ;
Mme atsho u vha na luvhuli vhege dza ṱahe dzoṱhe .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha zwine muvhuso wa khou dzhenelela kha u lwa na khakhathi dza u tzhipa dzine dza itelwa vhafumakadzi , vhana na zwigwada zwa vhathu vha sa koni u ḓilwela .
Ho sedzwa gumofulu ḽa mushonga wa vhuṱungu
Vhufaragwama ha Lushaka ho bveledza ḽidzinginywa ḽa maanḓa a u ta na u sedza mitengo ya mveledziso ya mabindu a muvhuso , u ḓivhadzwa ha madzhenele a mashumele aya zwi ḓo thusa u dzudzanya makwevho na nyito dzi si dza makwevho dza dziSOC .
Mbekanyamaitele dzo sedzaho thaidzo sa tsumbo , mbekanyamushumo dza zwidzidzivhadzi na zwikambi na mbekanyamushumo ya AIDS .
Ngoho ndi ya uri a zwi nga ḓo vha khwine u fhira hafha !
Ndo aluwa kha tshipiḓa tsha mahayani vhukuma tsha KwaZulu-Natal na uri ndo vha ndi tshi ṱoḓa u vha mulimi tshifhinga tshoṱhe .
Muhasho u ḓo thoma zwiimiswa zwine zwa ḓo tea u vhiga kha WIS .
Kha mavumba o ṱanganyiswaho ṱhuluwo dza mugero muhulwane dzi ḓo khwaṱhela zwavhuḓi .
Nyambedzano dza PMS na u shumiswa na tsedzuluso ya hone
Dzi ' peak flow readings ' dzi tea u rekhodiwa uri vha dzule vha tshi khou tevhela vhuṱala ha asima .
2.2 . Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho na vha thandela ya MeerKAT , mbuyelo yo themendeliwaho ine yo engedzea kha zwitshavha zwapo na Afurika Tshipembe , na vhudavhidzani ha dzitshakatshaka vhune ha vha kati kha u konanya u itwa ha thandela ya Square Kilometre Array ( SKA ) .
Mulayo u ita mbetshelwa ya tsireledzo ya thendelo ya u dzula ya vhadzuli vha no shuma na vhathu avho vhane vha dzula kana vhane vha khou shumisa mavu nga mulandu wa u baḓekana havho na vhadzuli vha no shuma .
Phalamennde yashu ya dimokirasi i na ḓivhazwakale ya u ḓihudza ya vhuimeli ha vhafumakadzi .
1.2 Masiandoitwa a khakhathi idzi a nga ḓisa zwi si zwavhuḓi kha ikonomi , matshilisano na vhushaka hashu kha dzhango na shango .
Ṱhoho dza mafhungo dze dza ḓo bvelela dzo vha mbiti , fulufhelo , vengo , dakalo , khethululo , u konḓelela na u tumbulwa ha vhudzivha ha vhuthu vhu fanaho vhu kovhekanwaho .
Muhasho wo tea u sedza hafhu kha tshiṱirathedzhi tsha muhasho woṱhe u itela u vhona uri zwipikwa zwoṱhe zwo tandululwa na uri zwo vhekanywa u ya nga maanḓa awo .
GEP ḽi ḓo ṋea sabusidi ya gumofulu ḽa 90% ḽa maga a u dzhenelela , Bindunyanḓano ḽi ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha 10% dzo salaho kana masheleni ane a lingana na phesenthe dzenedzo .
Ngano , na Mbekanyamushumo ya Mitambo ya Zwikolo , zwi ḓo engedza tshileme tshi hulwane tsha Mbekanyamushumo dza u Shela mulenzhe nga Huhulu .
Mbuelo ya buḽoko ya ḓuvha na ḓuvha
Ni na khonani nngana ?
Ḽibviswa iḽi ḽo dzudzanywa ḽa bva khethekanyo ṱhanu : Marangaphanḓa , data na ngona , mpfu dzo redzhisiṱariwaho , zwivhangi zwa lufu , na manweledzo na mahumbulwa a u pendela .
Mbilo dzi ḓo vha dzi na vhuṱanzi ha ḽiṅwalo na , arali u tshi ṱoḓea , muvhigo wa muoditha u khwaṱhisedzaho mbilo u ḓo ṋetshedzwa .
Vha ḓo zwi itisa hani ?
THASIKI 2 Ndi nḓila dzifhio dza u ita uri vhadzheneleli vha nga nnḓa vha dzhenele .
U khwaṱhisedza khwaḽithi ya nṱha na u rekhoda ha tekeniki havhuḓi ha ndingo dzo itwaho .
Thikhedzo ya zwibveledzwa na thekhinikhaḽa yapo i khou wanala kha mashango aya .
Ahuna zwibviswa maelana na khaphu ya bola ya milenzhe ya ḽifhasi zwe zwa vha hone .
Tshitshavha tshi tea u pfa uri tshi khou tshila na tshitshavha tshi ṱhogomelaho .
Ngauralo , vho pfa uri i a vha thusa musi vha tshi khou thuntsha vhahumbulelwa .
Ndi khou ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe nga kha zwiimiswa zwavho zwo fhambanaho ya uri vha shele mulenzhe kha u bveledzwa ha Maga a Vhutsireledzi a Lushaka .
Musi tshigwada tsho no swikela tshifhinga tsha u ṱanganedzana nga pfano , miraḓo i thoma u davhidzana zwavhuḓi nga tshavho .
U ḓivhadza muhasho wo teaho nga ha mbilaelo
U dzudzanya sisiṱeme ya vhakolodi / vhakolodisi : vhuṱanzi ha vhukuma vhu no kwama vharengi vhane vha koloda bindu na zwine bindu ḽa koloda zwone
Kupfesesele kwa khwiṋe kwa izwi ku ṱoḓa hafhu pfananyo , tshumisano na vhudavhidzani .
U dzhenelela kha u imba nyimbo , zwiṱori na raimi .
Nyengedzedzo kha tshiṱoko tsha ikonomi tsho dzudzwaho tsho ralo lwa tshifhinga tsho imaho ngauri , hu saathu vha na nḓisedzo ya u tsa ha ndeme ya thelede .
U engedza vhutshilo na u themendela kushumele kwa vhukoni kwa zwiimiswa zwa mutakalo na u khwinisa u swikelea hazwo , muhasho u khou isa phanḓa na u ṋetshedza ndondolo ya misi ya zwa mulayo , yo ḓiimisaho nga nyimele , kha zwiimiswa ezwi .
musi vha nnḓa ha shango
Mirafho yo fhambananaho i nga zwi ṱanziela hezwi .
Zwimela zwi swikaho 290 zwi hone kha mutevhe nahone muthu a medzaho zwimela a nga ṋewa pfanelo dza zwimela izwo .
Tshivhumbeo tsha tshikhala tsha hugaledzwa tshi bva kha u dzhenelana vhukati ha masia o pulaniwaho lwa fomaḽa ( kana hu na mbekanyamushumo ) na a mupo ( kana hu si na mbekanyamushumo ) a u vhumba hugaledzwa .
Ri zwi vhidza uri ndi u dzumbama .
Ro ṱanganedza muvhigo wa Phaneḽe ya Vhueletshedzi ya Muphuresidennde nga ha Khakhululo ya Mavu na Vhulimi , ye ya rangiwa phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde , ine zwa zwino i ḓo ṋetshedzwa Khabinethe uri i ṱanganedzwe .
Ndi kona u humbulela tshiṱori ndi tshi shumisa mutevhe wa zwifanyiso .
Bodo ya Vhufhufhi ha Afrika Tshipembe :
Khabinethe i dovha ya livhisa ndiliso dzayo kha miṱa ya miraḓo ya Mmbi ya Lushaka ya Afrika Tshipembe vhe vha xelelwa nga matshilo avho kha khombo ya bisi Clarens ngei Free State .
Nga murahu ha vhukwamani vhuhulwane , Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) i ḓo lugela u rumela Makumedzwa Phalamenndeni .
Ṅwalani madzina a ngelekanyo ane a bula vhuḓipfi haṋu kha mitaladzi ya lutombo .
A hu na we a lu pfa lu tshi khou vhidzelela .
Arali fomo dzo fhedzwaho ḓadzwa dza sa wanala nga ḓuvha ḽo bulwaho , khethekanyo ya vhakolodisi a i nga shandukisi mbadelo dzaṋu .
Nga 2017 , ro rekhoda nyelelo ya vhubindudzi vhu dzhenaho u bva kha mashango a sili vhu linganaho R17 biḽioni .
2.5 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho nga ha u tumbulwa na u thomiwa ha Lufhera lwa Vhupulani ha Maano a Burodobende .
Afrika Tshipembe u swika zwino ho no kavhiwa vhathu vhane vha lingana 2 844 nahone ho no lovha vha 6 .
U khwaṱhisedza mveledziso na u pulana ha mbekanyamushumo dza u ḓisa u phalala ho themendelwaho nga nḓila ya vhukoni , i bveledzaho na u shumisa tshelede ṱhukhu .
Zwibveledzwa izwi zwi dzula zwi kha ṱhoho iyi naho musi zwo ṱanganyiswa vhukati hazwo hu si na u engedzwa ha maṅwe matheriaḽa , kana musi , sa zwine zwa anzela u vha zwone , zwi vhewa sa bindu ḽa u bveledza phefumu kana sa mushonga wa dzilafho .
U ṱavhanya u fhindula zwithu zwa shishi vhuongeloni .
Milayo i fhambana kha ndangulo ya nṱha , phurofesheni khulwane ( vhadededzi , vhashumi vha mutakalo na mapholisa ) na kha vhashumi vha si na zwikili .
U pfumbudzwa ha Vhamaki Vhahulwane ho itwa kha maḓuvha mavhili phanḓa ha mathomo a sesheni ya u maka , nahone hezwi zwa tevhelwa nga vhupfumbudzi vhuhulwane vhukuma ha Vhamaki .
Ṅwalani mafhungo mararu nga hune zwithu zwa vha hone kha mepe uyu .
Nṱhani ha izwo , tshanele idzi dzi si dza tshiofisi dza thengiso dzi ṋekedza mishumo na zwikhala zwa vhubindudzi kha zwikhala zwine zwa nga vha zwi sa dzhielwi nṱha .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Khoudu ya Mvetamveto ya Sekhithara ya zwa Mulayo ( Draft LSC ) hu tshi itelwa uri hu kone u vha na vhupfiwa ha tshitshavha .
Tshiteṅwa tshi tevhelaho ndi tshine tsha katela zwa u ṱanganedzwa ha thengiso iyi nga zwiimiswa zwo fhambanaho zwa milayo .
Ṅwalani vese ( ndima ) yaṋu inwi muṋe ni tshi shumisa maipfi e na tou ḓisikela .
Vhadzheneli vha khethekanywa vha bva zwigwada zwa vhathu vhaṋa vha sedza mbudziso .
Talelani nyito fhungoni ḽiṅwe na ḽiṅwe .
1.9. Khabinethe i ṱangedza u vhumbiwa ha Foramu ya Mveledziso ya Vhaswa vha Muvhuso Wapo .
Senthara ya Tsivhudzo ya Thekenikhaḽa ya Muvhuso ndi zhendedzi ḽa Gwama ḽa Lushaka , ḽo thomiwa u itela u tikedza ndangulo ya masheleni a nnyi na nnyi nga kha tshumelo dza tsivhudzo ya phurofeshinala , mbekanyamushumo na ndangulo ya thandela , na thikhedzo ya mbadelo .
Nga u ralo ro dzudzanya u fhirisela phanḓa milandu heyo yoṱhe , zwo ḓo swika he zwa ḓivhiwa , nahone zwa itwa nga nḓila yeneyo .
U itela u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli vhu shumaho , muthusa muofisiri vhoṱhe , hu sa katelwa muthusi wa thekhinikhala , u tea u vha kha mugaganyagwama .
londola mutakalo na tsireledzo yawe , khathihi na zwa vhaṅwe vhathu vhane vha nga kwamea nga nyito dzawe kana nga u sa vha na ndavha hawe .
( 2 ) Vhusimamilayo ha vunḓu sa zwe ha dzudzanyiswa zwone u ya nga ha tshiteṅwa tshiṱuku tsha kha maitele oṱhe , vhu ḓo dzhiiwa sa ho khethiwaho nga fhasi ha Mulayotewa muswa kha tshifhinga tshine tsha ḓo fhela nga ḽa 30 Lambamai 1999 .
Luṅwalo ulwo lu tea u sumbedzisa uri : tshikwekwete tsho tendelwa u rea khovhe kha maḓi a Afrika tshipembe tshikwekwete a tshi athu u shumiswa kha vhureakhovhe vhune vhu sa vhe mulayoni , vhu sa langulwi nahone vhu songi vhigwaho
Ri dovha ra ṱuṱuwedza vhagudi vhashu u bvela phanḓa na u guda na u lwela u shuma nga vhukoni .
Khwiniso yo dzinginywaho a yo ngo livhisa kha kuitele kwa ḽifhasi kwa zwiimiswa zwine zwa ṱoḓwa uri zwi ṱanganedze nḓila ine ya ṱanganedzea ya maga a nga ngomu a u langula kha u vhiga masheleni na vhuḓifhinduleli ha muṱolamuvhalelano u sedza hashu na u vhiga nga ha nḓila iyi .
Afrika Tshipembe , SABMiller ndi mubveledzi na muphaḓaladzi muhulwane wa zwinwiwa zwa aḽikhohoḽiki .
Nyammbeula a no rabela u itela vhathu vha Vharwa zwivhuya zwifhio ?
2.4 Tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho
Ri vha livhuha nga maanḓa kha khuliso ye vha ri ṋetshedza yone nga u ḓalela shango ḽashu , vha tshi ralo u khwaṱhisedza vhuḓiimiseli havho ha u fhaṱa vhukonani ho khwaṱhaho na vhuthihi na vhathu vhashu .
Hezwi ndi zwikili na vhukoni ho ḓisendekaho nga thimu zwine zwa ṱoḓiwa nga phurofeshinaḽa dza zwa mutakalo u itela u livhana na muhwalo na kaṋa wa vhulwadze .
Zwi katela zwikili , nḓivho , u kona u shuma na mutakalo wavhuḓi .
Hezwi zwi ḓo amba uri musi izwi zwi kha tshivhumbeo tsha phindulo zwi khwaṱhisedza uri Muvhuso u wana vhuimo ha u ranga vhukati ha maipfi manzhi ane a dzhenelela kha adzhenda ya midia .
Nga u pfufhifhadza , ṱhoḓea ya u dzhena kha mafhungo a tevhelaho u ya nga mbadelo dza dziṅwe dza dzi BEE , dzo bvukululwa .
Nyengedzedzo i yaho phanḓa ya Nḓowetshumo Khulwane i ḓo engedza ṱhoḓea ya zwiko zwa maḓi .
Vho vha vha tshi khou sea , vha tshi khou imba , vho eḓela , vho tumba , kana vho ima mahatsini , vho fara zwiḽiwa nga zwanḓa zwavho .
Kha sekithara ya fulufulu , ro vhea 675 ya dzikhiḽomitha dza u tshimbidza muḓagasi uri hu vhe na ṱhumano ya senthara dza ikonomi dzi aluwaho nga u ṱavhanya na u isa muḓagasi kha vhupo ha mahayani .
Zwiimiswa zwa tshitshavha zwi tea u vhewa kha vhuimo vhune ha vha tsini nga maanḓa na bada dza vhuendi vhuhulwane .
Vhupo ha Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ḽa Afrika vhu ḓo khwinisa u tshimbidzwa ha thundu na tshumelo , khephithala na nḓila dza u bveledzise u mona na dzhango .
Poswo ya u thoma Batho , ofisi dza zwithu zwo fhambanaho hu tshi katelwa ndaulo administration
Khabinete i khou ita khuwelelo kha vhadzulapo vhoṱhe u ṱahisa mbilaelo dzavho nga nḓila yo teaho na u ṱhonifha zwiimiswa zwa muvhuso .
Uri vha tendelwe u reila tshiendedzi kha bada ya nnyi na nnyi vha tshi khou endedza thundu , thundu ya khombo kana vhaṋameli Afrika Tshipembe , vha fanela u vha vha na phemithi ya u reila ya purofeshinala ( PrDP ) .
Zwidodombedzwa zwi ṋekedza tsumbo dzo khwaṱhaho dzine muhali wavho a ḓo dzi shumisa u ela u tea ha fhungo ḽa ṱhoho yavho .
thendelano dza u kovhekana mbuelo na u pfukisa zwishumiswa dzo itwa nga vhafaramikovhe avho ; na
U pfumbudzwa ha tshifhinga tshoṱhe hu a ṋetshedzwa kha zwiimiswa zwa malaṱwa na muvhuso u vhona uri hu bveledzwe vhukoni tshifhinga tshoṱhe .
Naa mugaganyagwama u shumiswa hani kha muvhuso musi vha tshi ṱoḓa u shumisa thekhinoḽodzhi ine ya sudzulusea u vha na vhukwamani na vhadzulapo ?
Sa tshipiḓa tsha u ṱavhanyisa mbuedzedzo ya mavu , ro topola zwiputu zwa mavu zwine zwa vha zwa Muvhuso u itela khovhelo hafhu .
( b ) ṋekedza , zwi tshi elana na milayo na ndaela dza Buthano , zwidodombedzwa izwo kha vhusimamilayo ha vunḓu uri vhu ṋee mihumbulo yaho ; na u
Tshikimu tsha Thuso ya zwa Masheleni Matshudeni tsha Lushaka tshi ṱaluswa sa tshiṅwe tshi na ndivho .
Mbekanyamushumo ya khwaṱhisedzo ya ḽeveḽe i ne ya ṱoḓea yo bveledzwa u konisa mbetshelwa ya pfunzo ya ndeme ya nṱha na u konanya na u ṱola zwilinganyo zwa kushumele kwa pfunzo na mvelelo .
Zwino kha vha ole mitalo ya u ela phanḓa ha ipfi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽe ḽa ombedzelwa .
Hu tea u vha na u shela mulenzhe hune ha ḓo itwa nga muvhuso wa vunḓu na wa lushaka u itela u thusa vhupulani ha masipala .
Renga thannge ya mafhi na u ṱhireina
Lavhelesani girafu .
U vhulunga hu re fhasi hu nga ṱalutshedza u shayea ha mafulufulu a re na vhushaka na vhubindudzi Afrika Tshipembe hu tshi vhambedzwa na phanele :
Ndi zwifhio zwine zwa tea u katelwa kha adzhenda ?
Ro tenda vhukhakhi ha nḓila dzashu ; ro humbela pfarelo ra tshigwada na nga muthihimuthihi ra dovha ra humbelana pfarelo .
Zwenezwo ri khou fhaṱa vhupo vhu shumaho vhune ha tendelana na u ita bindu .
Ndango : Ri na maga a u langa nga ngomu kha mishumo ya ndango ya thengiselano ane a shumiswa kha ulwo lushaka lwa ndango .
Mathenga na mutshila zwi buraweni na u vha na tshika .
U iswa ha fomo dza muthelo zwi tshimbidzwa lwo fhambanaho nahone i dzhiiwa sa debithi , u swika hu tshi dzudzanywa ha mbadelo .
Minwe i nga gandiswa kha fomo ya tshiofisi ya minwe i shumiswaho shangoni ḽi ne vha vha khaḽo .
Vhupfiwa ndi ḽikumedzwa ḽa kuvhonele kana mihumbulo nga ha mafhungo kana tshipiḓa tsha mulayo tshine tsha khou sedzuluswa nga komiti dza Phalamennde .
Mveledziso ine ya dzula i hone yo bvelelaho i ṱoḓa sisteme dzo khwaṱhaho dza u vhea iṱo na u linga , zwine na zwone zwa ṱoḓa vhukoni ha dzimbalombalo dzi re na tshirunzi .
Ndi kale ri tshi khou amba nga ha Damu ḽa Umzimvubu ngei Kapa Vhubvaḓuvha lwa miṅwaha i toḓaho u swika ya fumi , hu sa tou vha na zwinzhi zwine ra nga sumba zwo no itwaho .
Fhasi ha sisteme ya ikonomi , tsheo dzi elanaho na hani , mini , na uri ri bveledzela nnyi dzo dzhiwa nga vhathu vha bvaho tshitshavhani .
5.13. Muṱa na khonani dza muimbi wa opera vhane vha ḓivhea ḽifhasini ḽoṱhe vhe vha bebwa Afrika Tshipembe , Vho Johan Botha .
Zwikepe zwine zwa ḓo shumiswa kha puḽatifomo dza u ita tshinwi dzi fanela u tevhedza milayo yoṱhe ya u ita tshinwi yapo na ya lushaka khathihi na mbetshelwa dzo itelwaho shishi malugana na bupo ḽa u dzula wo vhamba .
Kha iṅwe ya ndingo dzashu dza u vha fara , vho shavha fhedzi vha vha vho sia luṱingothendeleki lwavho .
U itela u fhungudza tshivhalo tsha ṱhanganyoni ine dziḽupu dzi nga ita nga bada ine dziṅwe dza bva khayo , tshivhumbeo tsha ḽupu tshi nga thithiswa kha dizaini ya " P-loop " ine ya fhungudza nga nḓila i bveledzaho tshivhalo tsha ṱhanganyoni nga hafu .
A tshi tsha vha tshone tshifhinga hune khasiṱama dza ita vhubindudzi hadzo hoṱhe kha davhi .
Ngeletshedzo dzi tevhelaho dzi nga vha thusa musi vha tshi ita vhupfiwa havho :
Hune zwa tea , hezwi zwi fanela u shumiwa nazwo kha pulane ya ndangulo ya malaṱwa yo ṱanganelaho ya mubveledzi ene muṋe .
O ṋewa tshigwevho tsha u dzula dzhele miṅwaha ya 35 kha milandu ya ndingedzo ya u vhulaha mutukana wawe , u tambudza ṅwana na u litshedzela , khathihi na u shumisa na u rengisa zwidzidzivhadzi .
Milayo i konḓaho kha ḓorobo ṱhukhu kana mivhundu i nga , thivhela mveledziso ya mutambo .
Madavhi a fhungo kha tshidodombedzwa tshine khatsho maṅwe mafhungo a elanaho na tshiteṅwa tsha shedulu a nga wanala nga fhasi ha " Davhi ḽa fhungo ḽa ndivhanele " kha biḽi .
U topola maṱaluli U shumisa maṱaluli kha u vhumba mafhungo .
Ndi zwa ndeme u dzhela nzhele , na kha fhethu hu saathu kwamiwa nnzho dzi ngaho sa niṱirodzheni na fosiforasi zwi a dzhenelela kha sekele ya mupo vhutshilo .
Mulayo wa PAIA u dzhiela nṱha uri pfanelo ya u swikelela mafhungo i tevhedza phungudzelo dzine dza pfala .
1.2 . Khabinethe yo ṱanganedza ṱhoḓisiso dza tshihaḓu dza mapholisa dze dza livhisa kha u farwa ha muhumbulelwa kha u vhulahwa ha vhaofisiri vhavhili vha mapholisa vha ngei Kapa Vhukovhela nga Swondaha , ya ḽa 28 Luhuhi 2021 , vhe vha dovha hafhu vha ṱangulwa na zwiṱhavhane zwavho .
Vha ṋekedze zwinepe zwivhili zwa muihala mutsu na mitshena zwa musi muthu a tshi ita khumbelo ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe .
Tshiedziswa tsha tevhekano : Nyolo ya mbekanyamushumo , ndangulo , na tshishumiswa tsha u ela tshi ṱalutshedzaho zwipiḓa zwa ndeme zwa mbekanyamushumo na u uri zwiteṅwa izwi zwi shumisana hani u swikelela ndivho yo imaho ngauri , zwi nga ho sa u thivhelwa ha HIV kha tshitshavha tsho imaho ngauri .
( b ) vhona uri idzo khetho ndi khetho kwadzo dzo vhofholowaho ; na u
U thoma u shumisa tshanduko dza tshiimiswa dzi katelaho zwa milayo , ndangulo na pulane dza tshiimiswa dzo dzudzanyelwaho u thivhela u bvelela hafhu ha zwiito zwa u kandekanya pfanelo dza vhuthu .
Mbidzo ya u ḓiimisa lwa ikonomi , vhulamukanyi ha matshilisano , vhuthihi ha lushaka , na ṱhanganelano ya dzhango khulwane zwo tea zwino ngauri mveledziso ya ikonomi i sa nyeṱhi ine ya vha na masiandaitwa kha riṋe hu na mveledziso dza ikonomi dzo khetheaho a zwi athu u kona u swikelelea .
Nga nnḓa ha khaedu dza thekeniki dze vha ṱangana nadzo kha dziburoho nga nṱhani ha mbonwasia ya matombo a wanalaho mavuni henefho nga tshifhinga tsha mushumo wa u vhora matombo u itea dzithulwi , thandela yo vha i si na dziṅwe khaedu .
Muvhigi No ḓiimisela zwifhio zwa vhumatshelo haṋu ?
Vhathu vhaṱuku vha imela fokhasi khulwane ya u shandukisa nḓila ya dwadze iḽi .
Naho hu na uri ri khou tenda uri vhunzhi ha vhaṱaleli vha mutambo wa bola ya milenzhe vha bva kha tshigwada tsha vhathu vhane vha hola miholo ya fhasi , hu na vhuṱanzi ha uri thikhithi dzo ḓi rengiswa phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma na kha tshifhinga tsho fhelaho .
Fhedzi arali rekhodo i si ho nga luambo lune vha lu takalela , u swikelela hu nga tendelwa nga luambo lune rekhodo ya vha ngalwo .
Ikonomi yashu i kwamea hafhu nga zwiitisi zwa miṱani zwi ngaho u shayea ha muḓagasi na vhushaka ha nḓowetshumo zwine tshiṅwe tshifhinga zwa sa dzudzanyee .
Thendelano ṱhanganelwa vhukati ha vhalimi vha zwivhambadzwa zwo fhambanaho zwi re na zwifhinga zwo fhambanaho zwa khaṋo i vha ya ndeme arali mbadelo dza vhuendedzi ha muyani dzi tshi langwa khwine .
Kha vha bvise khaphethe fhethu ha u eḓetshela hone arali zwi tshi konadzea , kana vha kulumage nga vakhumu ḓuvha na ḓuvha .
Mushumo washu wo ḓitika nga mbuno fhedzi , milayo ya shango na Ndayotewa
a nga fhasi ha miṅwaha ya 18 na / kana
Ho lavheleswa kha vhubindudzi u itela u swikelela tshanduko .
Ndi zwa ndeme u ṱuṱuwedza vhaswa u farelela na u ḓidzhenisa kha muzika wa khoraḽa .
Phemithi ya u ṱunḓela vhuḓimvumvusi a i kateli khovhe dza maḓini avhuḓi . Vha fanela u ita khumbelo ntswa nga murahu ha miṅwedzi ya 6 .
Ngudo dze nda rumela ndi khou sedza sia ḽa nndwa fhedzi dzi ima nga nḓila i tevhelaho :
Hu vhonala hu tshi nga a hu tou vha na mbuno i kombetshedzaho ya uri ndi ngani tshiimiswa tshithihi tshi tshi fanela u vha tshone tshi funeswaho u fhira zwiṅwe .
PanSALB , kha ḽiṅwe sia , i na vhuḓifhinduleli ha u bveledza na u ṱuṱuwedza nyambo zwo livha kha tswikelelo ya pfanelo dza luambo .
Ndi tshipiḓa tsha thimu i winaho ye ya shumela nga vhuronwani tshitshavha tsha Limpopo nga u ṋetshedza vhudzulo ha vhathu ho khwaṱhaho ho ṱanganelaho hu ḓisaho tshanduko kha matshilo avho .
Hu tshi vhambedzwa na miṅwe miraḓo ya BRICS , Brazil , Russia , India na China , themamveledziso ya Afrika Tshipembe i bva kha vhuimo ha vhuraru .
Pulane ya vhubindudzi vhu sa nyeṱhi mitambo i ḓo khunyeledzwa na u shumiswa , ine ya ḓo katela mbuedzedzo ya themamveledziso .
A ri nga ḓo konḓelela vhuaḓa na luthihi na zwiṅwe zwivhumbeo zwihulwane zwa u shumisa masheleni nga nḓila i si yone , na uri ri ḓo dzhia maga a bveledzaho u itela uri vhathu vha re na vhuḓifhinduleli vha dzhie vhuḓifhinduleli .
Khabinethe yo rumela maipfi a ndiliso kha miṱa na dzikhonani dza :
Musi nḓivhadzo iyi itshi tou itwa , vhafumakadzi vho thamuwa nga u ṱavhanya a ḓidzudzanya .
Ri tea u ambelela u ṱhonifhana na u dzhenelela nga mashango oṱhe , u bveledza zwigwada zwa mashango a dzhenelelaho na dimokirasi kha vhushaka ha mashangoḓavha na u shumela ndinganyiso , dimokirasi na vhulamukanyi kha tshitshavha tsha mashangoḓavha .
1.1 . Khabinethe i rumela ndiliso dza pfelovhuṱungu kha miṱa ya vhalidzi vhoṱhe na dzikhonani vhe vha xelelwa vhafunwa vhavho kha maḽisambilu a khombo ya badani .
Naho Afrika u swika zwino yo vha mutambi a sa dzhielwi nṱha kha zwa vhuvhusi ha zwiimiswa zwa ḽifhasi .
Nṱhani ha vhukoni uvhu ha phuraivethe hu re hone hu na sanzwo ḽa mabindu maṱuku ane u sa nyeṱha hao ha sa tou fulufhedzisa .
Muṱhonifhei Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka ,
Ndi ṅwaha wa u engedza lwendo kha u fhaṱa AfurikaTshipembe ḽi bvelaho phanḓa ḽi re na vhuthihi , ḽi re na demokirasi , ḽi si na khethululo nga muvhala , ḽi si na khethululo nga mbeu .
Mushumo wa nyambedzano u itwa hu na vhudavhidzani na sisiteme ya u tikedza .
Fhedzisani mafhungo ni tshi ṱalutshedza maga e Thami Kha ri ṅwale a tevhela one kha u ita ḓiriki ya smoothies .
Zwidodombedzwa zwa tshiimiswa tsha muvhuso
Masia a 11 o katelwaho o vha mbuelo na khovhekano , vhutshilo ha u shuma , vhuendi na vhudavhidzano , mutakalo , pfunzo , dzinnḓu , vhupo , vhutshilo ha muṱa , u dzhenelela ha matshilisano , tsireledzo ya nnyi na nnyi , na mvelele na vhuḓigeḓi .
Kha ri ṅwale am i re yone .
Zwine mitshila yo ḓowelwaho ya amba .
Muvhuso wapo u zwanḓani zwavho !
U thoma u shumisa na ndondolo ya sisiṱeme ya saveiḽentsi ya phirela ya vhukoni vhuongeloni .
Mbuelo dzi phuroreithiwa u bva ḓuvha ḽe wa dzhoina
2 . Vha ite miungo i ṱuṱuwedzaho na u sumbedza u pfesesa - ' ee ' , ' yaa ' , ' ndi a vhona '
1 . Bodo ya Vhalangi vha Tshikwama tsha Ndindakhombo tsha vha sa Shumi :
Musi ho no itwa zwa tsenguluso , mutevhe wa u fhedzisela wa Vhonkhetheni u ḓo anḓadzwa kha webusaithi ya GEMS u itela u wana mafhungo .
Ndi ḓo amba nga ha mafhungo aya kha tshipiḓa tsha u thoma tsha tshipitshi tshanga .
Mukonṱiraka u ḓo shumisa vhashumi vhapo u ya nga ṱhoḓea dzi re kha Tshikoupu tsha Mushumo .
Nga nnda ha zwifhinga zwi konḓaho zwa ikonomi Muhasho wo dzhia maga a konḓaho u itela u thivhela u balelwa u ṋetshedza tshumelo dza vhukuma .
Muvhuso u tshe wo ḓiimisela u tandulula zwithivheli zwa tswikelelo kha pfunzo ya nṱha , na u sedza phanḓa kha u khunyeledza thandululo iyaho phanḓa kha ndambedzo ya pfunzo ya nṱha .
Vouthu dza mugaganyagwama dzi khwaṱhisedza uri masheleni a tshitshavha a tshitshavha a khou shumiswa u ya nga mbekanyandeme dza muvhuso na nga nḓila dzine dza ḓo vhuedza zwihulwane MaAfrika Tshipembe .
Ṅwana u tea u vha :
Matheriaḽa a muthu wa vhuraru : Thendelo ya u bveledza hafhu matheriaḽa a re na nzivhanyedziselo a i kateli matheriaḽa o topolwaho sa nzivhanyedziselo a muthu wa vhuraru .
Ndi a pfesesa uri zwiṅwe zwipiḓa zwa Mulayo wa Vhupileli a zwiho mulayoni zwa dovha zwa hanedzana na Ndayotewa .
U ita khumbelo ya u swikelela mafhungo o farwaho nga zwiimiswa zwa tshitshavha kana phuraivethe ( Ndaulo 6 )
Kha vha ṱanganyise nganetshelo dza vhukuma kha zwibogisi uri dzivhe dzi tshilaho .
9.2 . Khothe yo ṋetshedza avha mutshipi na muvhulahi zwigevho zwivhili zwa u dzula vhutshilo havho hoṱhe ngomu dzhele khathihi na miṅwe miṅwaha miraru vhe ngomu dzhele kha mulandu wa u tswa zwine zwa ḓo tshimbila khathihi .
Mbekanyamushumo iyi ṱhukhu i ita uri hu vhe na mphomali kha mbuedzedzo ya mavu na u ṋetshedza maṅwe mavu kha vhavhuelwa vha mbuedzedzo .
Arali pfulo y bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuwomvumvusi zwine vha khou ṱoḓa u zwi ṅwalisa zwo no ṅwaliswa nga muṅwe muthu , vha fanela u wana thendelo yo ṅwalwaho ya muthu onoyo vhasa athu u ḓiṅwalisa .
Zwikolo zwi nga ḓinangela mbekanyamushumo ( phurogireme ) dzine dza dodombedza kufunzele kwa foniki nga nḓila ine ya anana na nyimele ya tshikolo tshavho .
U itela u sedzulusa kha na humbula zwavhuḓi , ri ṱoḓa mulalo na vhudziki .
Khomishini i ḓo angaredza ḽiṅwalwa mutheo ḽa dimokirasi yashu u ya nga kuvhonele kwayo .
U khwaṱhisedza u sikiwa ha vhuthihi na tshumisano u mona na masia a mushumo .
Ndivho ya mbekanyamaitele ndi u vhona uri hu vhe na u laṱwa ha malaṱwa ho tsireledzeaho u fhungudza tshikafhadzo ya mupo , na u engedza u bikululwa ha malaṱwa khathihi na u vhona uri malaṱwa a bveledzwaho Phalamenndeni a shumaniwa nao u ya nga ha tsumbedzelo dzi re khayo .
Muvhuso u ḓo dzhia maga a ndulamiso kha masia o sumbedzaho u sa shuma nga nḓila yone kha odithi .
Fomo i nga rumelwa nga nḓila iṅwe na iṅwe ya dzi tevhelaho :
Tshumelo iyi ndi tshumelo ya awara dza 24 ḓuvha ḽi ṅew na ḽi ṅwe nahone ndi ya muthu muṅwe na muṅwe a ṱo ḓaho u vhiga vhugevhenga na zwiito zwa vhugevhenga nga luṱingo nga u ṋea mapholisa vhuṱanzi vhune ha nga thusa u thivhela vhugevhenga , kana ha thusa kha ṱho ḓisiso ya vhugevhenga .
Miri yo melaho nga yoṱhe ndi lushaka lwa zwimela zwine zwa vha hone zwazwino zwine zwa nga ḓi phaḓaladzwa na vhupo ha shango .
Mitambo i katelaho u kokodza , u gidima , u fhufha na zwitendeledzi zwo itwaho nga ḓaraṱa , zwitanda zwi ngaho maboḓelo na zwiṅwe , tsumbo : ' tsimbe '
Nga mulandu wa zwenezwi , milandu ya 45 , ine ya vha na ndeme ya masheleni a linganaho R2.1 biḽioni , yo swika he ya redzhisiṱariwa na vha Khothe yo Khetheaho .
Muphuresidennde Vho Zuma vha khou shuma na fhungo ḽa Minisita wa Masheleni na Khomishinari wa Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe nga nḓila dzo teaho vha tshi khou shumisa maga o teaho a mulayoni .
Hei mivhigo i ḓo ṱhaṱhamulwa kha zwifhinga zwo puḽaniwaho zwa u nyeṱulela vho ramafhungo nga ha ndavhelelo iṅwe na iṅwe ya dza 12 dzine dza fanelwa u swikelelwa .
Bindu ḽashu ndi ḽa vhumagi , thengiso na mbambadzo ya zwibveledzwa zwo fhambanaho zwa peṱiroliamu zwa u rengisa , makwevho , vhulimi na maraga dza nḓowetshumo .
U tshimbila nga tsha murahu nga zwirethe ; u tshimbila nga tsha murahu nga zwikhunwe
Vhanzhi vha ḓo kavhiwa nga murahu ha u fhedza tshikalo , nga nnḓa ha musi vho gudiswa u nanga u shumisa mikhwa ya zwa vhudzekani ho tsireledzeaho .
Ni khou ya u vhala lungano lune makhulu wa Ntakadzeni vha pfana na ulu anetshela .
Madzangalelo a u thithisa a zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya lushaka na ṱhoḓea dzapo kha sisiṱeme dza ḽeveḽe nnzhi dza muvhuso na u ḓadzisa kha vhukonḓi ha u wana thasululo kha mbudziso dza khakhululo ya zwa masheleni .
Vhukhakhi ha u kwashiwa dzinnḓu na mabindu ho no engedzea ; na vhutshinyi ha ulwa na vhafumakadzi na vhana a zwi athu u swika kha nḓila ine ya khou ṱoḓea , ndi vhanga ḽa u pfa vhuṱungu .
Musi nzulele yavhuḓi i tshi fhela , u sa tsireledzea huhulu ha sisiṱemeya zwa masheleni kha tshikolodo tshi si tshavhuḓi zwo livhisa kha u wa ha mimaraga ya zwikolodo ḽifhasini .
Vhashumisani na dzikhonani ;
Muhumbeli wa mushumo u tea u fhindula nga u fulufhedzea na nga nḓila yo fhelelaho kha mbudziso idzi .
Komiti dza Wadi dzo thomiwa nga ḽikumedzwa ḽa khoro .
Ri khou tea u khwathisedza uri tshelede ya tshitshavha yo tswiwaho i a vhuiselwa murahu ya shumiswa u ḓisa tshumelo na themamveledziso dzo no khou ṱoḓea vhukuma kha zwitshavha tsha zwi shayaho vhukuma .
5 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelelo dza Tsedzuluso dza Mbekanyamushumo ya Nzudzanyululo ya Dzithekhisi dzo itwaho u bva nga Lara 2015 u swika Khubvumedzi 2016 .
Ndi nga ṅwedzi ufhio he muruhurela wa vha wo andesa ?
Vhakonanyi vha zwa mupo vha tea u vha vhathu vha na vhugidisi ha saintsi dza mupo kha zwigwada zwavho .
Ndi pfesesa uri ri tea u ita zwinzhi kha muṅwe na muṅwe .
Zwa u kundelwa u ṋetshedza masheleni kha thandela dza u fhaṱa , zwi khou kombetshedza vhorakhonṱhiraka vhahulwane uri vha ṱutshele vunḓu nahone tsha vhuvhili zwi khou ita uri hu vhe na u fhungudzea ha vhukoni kha sia ḽa zwa vhuvhudzisi .
Yo ṋetshedza tshikhala tsho khetheaho tsha u sedza na u amba nga ha khaedu dzo tiwaho dzi elanaho na u lwa na zwiito zwa vhuaḓa Afrika .
Hezwi zwi thusa kha u sika kupulanele kwo vuleaho nahone ku re na vhusiki .
Mulayo wa vunḓu u tshi angaredzwa nga mulayo wa lushaka u nga ṋea vhuṱalu na dzinyiledzo dza Khoro dza Masipala na Miraḓo yadzo .
Nga vhanga ḽa izwo , Khomishini yo themendela uri Mulayo u re hone zwino , une wo kundelwa u ita phambano vhukati ha vhuloi havhuḓi na vhuloi vhuvhi , u tea u fheliswa ( u tea u sa tsha shumiswa ) .
Ndi nga mini ni tshi tea u londa musi ni tshi khou ita mathuthuba ?
Vhabebi vhoṱhe vhane vha vha na vhana vhaṱuku vha o khou ṱoḓa u ṱalana vha dzhenelele mbekanyamushumo ya pfunzo ya vhabebi ya khobekhombe , vha wane na ṱhanziela ya u sumbedza uri vho lingedza u dzhenelela mbekanyamushumo heyi , phanḓa ha musi ṱhalano yavho itshi ṋetshedziwa ?
Musi mutengo wa dizili u nṱha , Eskom i ḓo bva kha u shumisa dizili ya ya kha gese sa tshone tshiko tsha fulufulu kha tshumiso ya dzidzhenereitha .
Nḓila dza mafhungo a nṱha dzi tshenzhelwa sa dzi re pfufhi ngeno dzi tshi humbulwa sa dzi re ndapfu .
Vha ḓo fanela u ita khumbelo ya ṱhanziela ya u reila ya tshifhinganyana nga mbadelo dzo engedzwaho musi vha tshe vho imela ṱhanziela ya u reila yavho i tshi ṋtshedzwa .
Vhunzhi ha khanedzano dzi elanaho na ṋetshedzo ya mimakete dzi dovha dza shuma kha mbetshelwa ya senthara dza mveledzo dza feme ṱhukhu .
Kha vha ṱalutshedze phambano vhukati ha u monithara , u sedzulusa na u ela thandela kha ndangulo ya thandela na uri ndi ngani zwi na mushumo mungafha .
Ri khou ita mvelaphanḓa kha livhanyisa mbuelo na sisiṱeme dza zwiṱuṱuwedzi na tsiko ya ndeme .
Ndi kovhekana zwithu na khonani yanga .
Ḽeveḽe ya muthu muthihi ya u saukanya ine ya kwama kupfesesele , khetho na nyito zwa vhathu nga muthihimuthihi .
Muhasho muṅwe na muṅwe u ḓo vhona zwauri u na vhukoni ha nḓisedzo zwi tshi elana na mbekanyamushumo na tshumelo dzine dza ṱoḓea .
Pfanelo dza vhathu ndi dza vhathu vhoṱhe , vhagudi khathihi na vhagudisi .
Maitele a ya zwino a tshiimo tsha mupo a si yavhuḓi na nyimele i ḓo tou ṋaṋa arali hu si na thusedzo yo vhumbanaho nga vhurangaphanḓa ho ḓiimiselaho .
Hu ḓo thomiwa nga u vusuludza khethekanyo dza kale dza zwikolobulasi dzine nnzhi dza nga vha dzi tshe na zwiga zwa khethululo nga kha madzina na themamveledziso dzaho .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma o ṋea ndaela ya uri Fuḽaga dza Lushaka dzi fhefheḓiswe dzo tsitselwa vhukati u bva nga ḽa 9 Ṱhafamuhwe u swikela vhusiku ha 22 Ṱhafamuhwe 2015 .
Thekhisi yo swika nga tshifhingaḓe ha Tshamaano ?
Shedulu ya vhunzhi - kha zwoṱhe zwipiḓa zwa u fhaṱa nga nḓila yo leluwaho zwo livhiswa kha pulane dza dzinnḓu na zwidodombedzwa zwa u fhaṱa .
Vhupfumbudzi na mveledziso kha Koporasi zwi dzula zwi zwine zwa tea u thomiwa ngazwo .
Khoso yo vha yo dzhenelwa nga vhathu vhanzhi , nga maanḓa khoso dza miraḓo miswa , na uri zwe zwa vhigiwa murahu zwo ṱanganedzwa zwavhuḓi .
( b ) u dzhenelela kha nyito kana u kunga miraḓo ya dzangano ḽa poḽotiki , na
Nzivhanyedziso ya fiḽimu dzi re na vhutsila ha zwinepe i ṋea pfanelo dzo livhaho dza u ita kana u tendela u itwa ha zwiṅwe zwa zwiitei zwi tevhelaho kha Riphabuḽiki :
Mbofholowo ya u guda uri mbekanyamushumo i shuma hani , vha i ṱanganedza u ya nga ṱhoḓea dzavho .
( 1 ) Zwiimiswa , tshiimo na mushumo wa mahosi zwi ḓo tendiwa , u ya nga mulayo wa sialala , hu tshi tevhedzwa Mulayotewa .
Muvhuso wo ṱoka madennde mavhili u itela u tshimbidza zwa u ḓiṅwalisa kha avho vhe vha lozwa maṅwalo a vhutsireledzi na uri holo nṋa dzo vulelwa u dzula avho vha si na madzulo , hune zwithu zwa ndeme zwi ngaho maḓi na zwiputo zwa zwiḽiwa zwi khou ṋetshedziwa .
Ḽaisentsi ya u reila ya vhukuma na dzangalelo ḽa u tshimbila .
b . thihi tsha raru ya mbadelo ya tswikelelo i badelwa nga muiti wa khumbelo sa tshelede ya u fhungudza mbadelo .
Sa mbekanyamushumo ya tshiko tshi vuleaho , softhiwee iyo i wanala mahala na dziyunivesithi u mona na ḽifhasi vha khou nanga nḓila iyi u itela u vhulunga masheleni .
Ndi tou funa fhedzi muzika na u lidza kaṱara .
Mutengo wa vhabveledzi
Ndangulo ya Dathabeisi : Kha vha apulode khumbelo dza muvhambadzazwiṱuku u wana thendelo .
Fhedzi , tshibveledzwa tsha vhuvhili , tshine ha vha aisoma ya tshivhumbeo tsha u thoma , i ḓo vhumbea hafhu .
Kha vha gude zwinzhi nga nḓila dza u swikela mutakalo wa mushumoni .
( ii ) Mulangavunḓu wa Vunḓu nga fhasi ha Mulayotewa muswa , arali ndaulo ya uyo mulayo yo vhewa zwanḓani zwa muvhuso wa Vunḓu hu tshi tevhedzwa Mulayotewa wo fhiraho kana uyu Muengedzo .
Mafhungo aya a ḓo dovha a ya phanḓa ha khothe kha maḓuvha a 20 na muvhuso u ḓo ṋekedza khanedzano dzawo khazwo .
Zwo ralo nga 2015 Afrika Tshipembe ḽo tendela u shumiswa ha mavhele ane a kona u konḓelela gomelelo kha u tandulula thaidzo ya u vha hone ha zwiḽiwa .
Kha muhumbulo wavho tshivhangi tshihulwane tsha u sa lingana ḽifhasini ho vha hu ikonomi .
I thusa masipala u sedza ṱhoḓea dzo fhambanaho kha sekithara dzo fhambanaho - sa zwa mutakalo , maḓi , vhuendi , tsireledzo ya tshitshavha , vhubindudzi - na uri u nga fhindula hani nga nḓila yo dzudzanyeaho .
Ri ḓo dovha ra sedzulusa zwi kwamaho mbeu u itela khwiniso ya zwoṱhe zwi kwamaho ṋetshedzo maanḓa ya vhafumakadzi .
Hu dovha ha katelwa na u wana vha shayaho vhukhudo khathihi na u asesa vhushai vhu re wadini yeneyo na uri mafhungo a mbeu a kwama hani zwigwada izwi zwe zwa bulwa .
Sa izwi zwo ḓowelea uri vhashumi vha vhulimivhufuwi na vhusimamaḓaka vha shuma nga zwigwada kha vhupo ho fhambanaho , mushumi muṅwe na muṅwe u fanela u gudiswa mutheo wa thusothanzi .
U ṅwala mutevhe wa maipfi a tshi tevhela ndaela ( sa : mutevhe wa vhurendi ) .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe sa : u amba mafhungo nga u tou tevhekanya zwavhuḓi .
Khaedu khulwane ya Mafhungo a zwa Mvelele ndi ṱhoḓea ya data ya mutheo u thusa Muhasho u topola zwikhala na zwiṱirathedzhi zwa mveledziso .
Ri ḓo ṱuṱuwedza vhathu uri vha si sedze magavhelo a mahayani sa muimawoga .
Hedzi bada ndi dzine kanzhi dza vha giravhulo nga mulandu wa ṱhahelelo ya masheleni hu tshi itelwa mveledziso ya tshifhinga tshi ḓaho .
Mvusuledzo ya mathomo ndi tshumelo ya u thivhela na u fhaṱa u ḓiimisa na u kona u ḓiitela kha muthusiwa .
Mbuelo na khaedu : Maitele a khetho
Pfananyo na thivhelo ya mbekanyamushumo yo itwa kha ḽevele ya ofisi ya tshiṱiriki .
Tsumbo ; Ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli ha sisiṱeme ya komiti ya wadi yavho ?
Nṱha ha hezwo zwoṱhe , a hu tei u vha na u gidimela kha thandululo kana u fhufha murumba u saathu lila .
Mbekanyamushumo ya radio ine ya hasha vharangaphanḓa vha poḽotiki na vhalanguli vha mbekanyamushumo .
Ri ni tamela mashudu noṱhe a vhumatshelo havhuḓi kha mishumo yaṋu na kha vhutshilo .
Naho ro kulea nungo , a ri athu hangwa uri ri vhonnyi , na zwine ra imela zwone .
Tsumbo : dzina ḽanga ndi pfi Ndifelani , ḽi thoma nga ḽeḓere ' N ' , ḽi thoma nga mubvumo nd .
Zwikili zwine vhafunani vha zwi guda kha theraphi zwi ḓo shumiswa nga u ṱavhanyedza hayani .
Hu tshi dzhielwa nṱha pfanelo dza luambo , Khomishini ya Pfanelo ya CRL i vhona mushumo wayo u wa u ṱuṱuwedza na u tsireledza pfanelo dza zwitshavha kha luambo kana nyambo dzazwo - pfanelo kha luambo .
Ndi ṱhoho dza khethekanyo dzifhio dzi si na ndeme ?
Senthara ya shishi ntswa ya Sibadela tsha Karl Bremer nga mulandu wa kushumele ku ongolowaho na zwikonḓisi vhuponi .
Tshitshavha malugana na u rwela ṱari miṱangano , maḓuvha ayo , tshifhinga na ndivho ( tsumbo , nga u shumisa radio dza tshitshavha , gurannḓa dza tshitshavha , dziphositara ) ;
Mbekanyamushumo dza vhugudisi nga ha mbekanyamaitele na tshumisano ) .
Tsha u fhedza ni tea ...
Ṱhoho ya vhudzisa Vho Ndau ya ri Ndi nga amba navho ?
Hekithara dza mavu dzi fhiraho gidifuṱhanu iṋa na ḓambili fumalo ( 54 280 ) , dzine dza katela vhugalaphukha , dzi khou vusuludzwa .
Mitambo ya u tamba i tshi tevhela phetheni nga nḓila ine wa humbula ngayo uri zwithu zwi vhekanywa hani-u vhea zwithu nga mutevhe u re wone , sa , u gidima na u vhea dzitswayo fhethu ho dzulaho ho humbuliwa , hu tshi shumiswa mutevhe wone
Vhunzhi havho vha ḓo dzhiiwa ṋaṅwaha uri vha swike kha tshivhalo tsha 15 000 .
U shuma zwavhuḓi , honeha , ya muingamutengo wa zwikambi i a timatimisa .
6.4 . Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe :
Operation Phakisa kha ikonomi ya lwanzhe yo sedza kha u vula zwikhala kha u tshimbidza zwithu nga zwikepe , vhureakhovhe , vhufuwi ha zwi tshilaho maḓini , migodi , ole na gese , thekhinoḽodzhi ya tshaka mbili na sekithara dza vhuendelamashango .
2.5 . Khabinethe i tamela mashudu vhoṱhe vha shelaho mulenzhe uri vha vhe na nyambedzano dzi vhuedzaho musi vha tshi khou wana tshenzhemo ya mafarelwe a vhathu a Ubuntu shangoni ḽashu .
U lenga uhu a hu vhonali vhu tshi kwama mushumo wa Komiti ya Tshoṱhe nga ha Akhaunthu dza Tshitshavha .
Ezwi ndi khonadzeo ya sia ḽi si ḽavhuḓi ḽa vhuimo ha shango sa khoro ya u ya Afrika .
Thendelano dzine dzo vhumbwa dzi tshi bva kha nḓila ya u pfesesa khaedu dzine dza ḓiswa nga nyimele ine ra vha nayo zwa zwino nga nḓila i fanaho khathihi na u pfesesa ṱhoḓea ya u tandulula khaedu dza u shayea ha mishumo , vhushai na tshayandingano .
SARS , i tandulula mbilaelo dza vhatheli nga yoṱhe .
Vha na pfanelo dza u amba , u vhala na u guda zwine vha ṱoḓa , fhedzi luambo lwa vengo a lwo ngo tendelwa .
Kutshimbidzele : zwigwada zwiṱuku vhatshimbidzi
U sumbedza vhukoni ha u sedzulusa matheriala o teaho vha tshi shumisa zwiko zwo fhambanaho .
Vhorathandela vha ḓo eletshedzwa musi vha tsini na u rumela thandela dza vhuḓi nga maanḓa na dza u fhedzisela dzavho .
U lugisa zwa nga ngomu na zwa nga nnḓa mvusuludzo hu tshi katelwa na vanḓa .
Kha dziṅwe nyimele , vhana vho hanelwa pfanelo dza u wana pfunzo .
Arali vha si na vhuṱanzi , vha humbele muṱangano u vha ṱalutshedze .
Nḓowetshumo ya halwa ha u vhavha yo ḓadzwa nga tshivhalo tshiṱuku tsha dzikhamphani dza zwikambi zwa pfungavhuṋe nnzhi a dzitshaka , ine ya tshimbidza zwiimiswa Afrika Tshipembe .
U vha hone zwi amba u kumedzela tshenzhelo yau yoṱhe kha vhaṅwe vhathu na kuhumbulele kwavho , u vhetshela thungo mihumbulo yau , phindulo na tshenzhelo dzau .
Zwitatamennde zwoṱhe zwa masheleni zwi bvisela khagala mbekanyamaitele dza muvhalelano dze dza shumiswa .
Mepe u sumbedza uri Ḓorobo ya Tshwane ndi iṅwe ya mimasipala yo pfukwaho mukano Afrika Tshipembe ine ya wela nga fhasi ha mavundu mavhili , ane a vha Gauteng na North West .
Zwenezwo , zwa vhukuma u ya nga theori kha phimo iṅwe na iṅwe ine muthu muṅwe na muṅwe a tea u shuma mushumo huṅwe fhethu kha dzangano iḽi a nga humbela vhusevhi na uri nga nḓila iyo ḽi nga itelwa khumbelo .
Mafhungo o vhigwaho afho fhasi o fhimiwa ho sedzwa vhukonḓi musi wa zwa vhuṱoli .
Mushumisi wa maḓi muṅwe na muṅwe muswa ane a sa tevhedze milayo ya Thendelo dza Nyangaredzo u tea u kwamana na vha Muhasho u itela ḽaisentsi .
U thoma u shuma ha nḓila dza kushumele dzo fhambanaho dza thekhinoḽodzhi u phaḓaladza u wanalea ha idzi tekhinoḽodzhi zwo shandukisa mashango , zwitshavha na mishumo ya vhathu vhone vhaṋe .
Ndi nga mini vho vha vho tea u ambara badzhi ndenya na miṅadzi ya vhududo ?
Tshipiḓa tsha vhuraru tsha marangaphanḓa tshi na u kaidza kha Vhakhiresite vhane vha tovholwa u khwaṱhisedza u tshidzwa havho .
Vhashumi vha re na ndalukanyo vhashu , nga thusedzo ya zwa thekhinoḽodzhi ya vhubveledzi , vha vha itela zwoṱhe .
Kha ri ṅwale
Masindi u fhira vhana vhoṱhe vha kiḽasi yawe kha u vhala na mbalo .
Zwi ṋetshedza muṱa wa tshoṱhe kha ṅwana ane muṱa wo mu teaho a u khou wanala kha shango ḽe a bebwa khaḽo .
Matshudeni nga u ralo a tea u shumisa ngudo iyi nga tshifhinga tsha u ita mushumo wa thandela dza u fhedzisela .
U sa shumisa masheleni nga nḓila yone .
( 6 ) Musi Mulayotibe u khwinisaho Mulayotewa u tshi ḓivhadzwa , muthu kana komiti i ḓivhadzaho Mulayotibe i tea u ṋekedza mahumbulwa maṅwe na maṅwe o tou ṅwaliwaho a bvaho kha vhathu na kha vhusimamilayo ha vunḓu-
Izwi zwi katela u dzhenela kha maguvhangano a vhusimamilayo a mashango hune Muvhuso wa Afurika Tshipembe wa vha u hone kha ndingo dza u fhaṱa mulalo
Vhuongelo hashu ho ḓo alafha mbonzhe dza u swa nnzhi , vhunzhi hadzo dzo vha dzi kha vhana .
Vhathu vha khou humela mishumoni , vha khou bvelela , siani ḽa ikonomi na kha matshilisano . Tshivhumbeo tsha muṱa tshi khou ya phanḓa kha u vha kha tshiimo tshithihi na uri vhabebi vha tshila lwa tshifhinga tshilapfu zwi itaho uri vha kone u ṱhogomela vhana vhavho .
Muhasho u dovha hafhu wa ita saveyi ya phurofaiḽi ya zwikili i elanaho na vhainzhiniara , vhaoli vha dzipulane , vhalangi vha thandela na vhasaveyi vha tshivhalo u itela u vhona uri zwivhalo zwo linganaho zwa vhathu kha masia a phurofeshinala a elanaho na themamveledziso .
Zwishumiswa zwi vhulungaho tshadzha ya eḽektriki zwi bvisaho phalsi zwi re na iṅwe ya sete dza elementhe dzi tevhelaho :
Tshitshavha itshi kanzhi ndi vhorabulasi vha re nga ngomu ha vhupo ha masipala .
Zwi a konadzea u vusuludza thendelo luraru u itela tshifhinga tshi sa fhiriho ṅwaha kha tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Madzangano a Yuropa na a Vhukati ha mashango a Amerika vhukati ha maṅwe o swika he a bveledzwa u sedza kha fhungo ḽa pfanelo dza vhathu vha ḽifhasi na mulayo wa zwa vhuthu nga u angaredza , khathihi na kha zwiṅwe zwithu zwi re khagala u fana na ndifho .
I tea u fhelekedzwa nga ṱhuṱhuwedzo nga thungo i katelaho hezwi :
Zwenezwino , zwitshavha zwo humbela uri hu fhaṱwe maṅwe maga a u fhungudza luvhilo kha vhupo uho u itela u tandulula thaidzo ya u engedzea nga nḓila i shushaho ha u pfukwa ha milayoyapo nga nḓila ya u reila nga luvhilo na u sa dzhiela nṱha tswayo dza vhuendi .
Nḓila dza vhudavhidzani vhukati ha Transnet na nḓowetshumo ya mutshelo inga khwinisea zwa nṱhesa .
Phaṱhekanyo ya vhukati ha vhukoni na ndondolo vhathu na hone ho dzhielwa nzhele , u humbudza uri vhukoni vhu nga shela mulenzhe kha ḽeveḽe dza nṱha dza mveledziso ya vhathu , na kha ḽiṅwe sia .
Nga kha Yunithi yashu ya Ṱhoḓisiso , ri ḓo dzulela u linga kuvhonele kwa vhathi shangoni maelana na kushumele kwa Muvhuso , nga u topola ṱhoḓea na zwine vha funa uri vhudavhidzani vhu itiswe zwone , u ranga u linga milaedza ya vhudavhidzani , zwibveledzwa na vhurangeli kathihi na u linga masiandaitwa a hone .
Ṱhoḓea dza muthu nga eṱhe ndi dzi tevhelaho :
Musudzuluwo : u thamuwa / u gadela phanḓa na murahu , matungo na u khuya / khona kha zwiḓilana zwo fhambanaho ( mitalo ya u buḓa , zwitendeledzi , tshivhumbeo tsha S , n.z )
12.2 . Mulayotibe wo tendelwa lwa u tou thoma nga Luhuhi 2018 wa iswa kha vhukwamani na tshitshavhani kha mavundu oṱhe nga Ṱhafamuhwe 2018 .
Musi hu tshi tiwa ndiliso , Tshigwada tsha u Shuma tsho wana uri hu tea u dzhielwa nṱha zwi tevhelaho : mafuvhalo a muvhilini na a muhumbulo ; u fhirwa nga zwikhala ; tshinyalelo dza thundu ; na u sa wana muholo .
Hezwi zwi ḓo dovha zwa ṱuṱuwedza u kovhelana ha zwa ikonomi , nahone zwa vhuṱhogwa vhukuma , u ṱuṱuwedza vhubindudzi .
Tshiimiswa ( mbalavhathu )
U khwaṱhisa zwi ḓo thusa nga u kombetshedzwa ha vhatholi vha sa tevhedzi mulayo .
Tshiimiswa tshi tea u ḓivhadza vhathu vha swikelelaho ṱhoḓea kha poswo iyi ire kha khanḓiso iyi naho vha siho afho hune vha shumela hone .
Zwigwada zwoṱhe zwi vhala tshiṱori tshithihi .
( 2 ) tsumbakushumele dza ndeme dzo tiwaho nga masipala dzi tea u dzhenisa tsumbakushumele dza ndeme dzoṱhe dzo tiwaho u ya nga khethekhanyo ṱhukhu ( 1 ) , u swika hune tsumbakushumele idzi dza kona u shumisea kha masipala u kwameaho .
( 1 ) Khethekanyo iyi i shuma kha phambano vhukati ha milayo ya vhusimamilayo ha lushaka na ha vunḓu , i welaho fhasi ha mishumo yo bulwaho kha Muengedzo wa 4
Thandela dze dza lambedzwa nga Tshikwama itshi dzo phaḓalala na sekhithara nzhi u bva kha sekhithara ya vhulimi u ya kha mishumo ya lushaka luthihi na vhuendelamashango , sa senthara dza vhutsila na zwivhaḓwa na zwiimiswa na tshumelo dza zwa mafunda .
Ndalukano ya zwa Ndangulo ya Mutakalo , i ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Tshinyalelo ya u shuma ndi tshinyalelo ya thundu na tshumelo , zwine zwa ḓo shumiswa nga tshifhinga tshi re fhasi ha ṅwaha muthihi .
U bveledza na u londota thekhinoḽodzhi dzo teaho na themamveledziso .
Zwi ḓo dzhia maḓuvha a mishumo a 30 u ṱola khumbelo yavho na u ṅwalisa dzangano arali zwidodombedzwa zwoṱhe zwi ṱo ḓeaho zwo ṋekedzwa .
Sa tsumbo , India na Phillippines a shumisa fhethu ha mbulungelo ha muvhuso , vhurengi na u phaḓaladza khathihi na phungudzo ya mbambadzo na mashango a dzitshaka .
U shaea ha ndangulo ya kushumiselwe kwa mavu na u pulana zwo vhanga uri hu vhe na u shumisa mavu nga nḓila ya ad hoc na u ḓibandutshedza ha vhadzuli .
Zwiṅwe hafhu , ṱhoḓea dzi konḓaho malugana na vhuṋe , u ṱola hu fanela u thomiwa .
u vhala nga vhavhili / u vhala ha mugudi e eṱhe
Muhasho wo rwelwaṱari thandela ya ṱhoḓisiso u ṱola mveledzwa dza u thoṅwa ha mbekanyamushumo dza vhuḓimvumvusi kha zwitshavha zwa vhupo ha mahayani .
Zwi tshi ya nga Sisiṱeme ya Mulambo wa Vaal yo Ṱanganelanaho ine ya vha na madamu a 14 ane a isa maḓi Gauteng , sisiṱeme zwazwino i kha 49.1% hu tshi vhambedzwa na 67.9% nga tshifhinga tshenetshi tshithihi mahoḽa .
Mulayo wa mutengo wa maraga ndi muelo une kanzhi wa shumisea u itela u rekanya tshinyalelo kha milandu ya u pfuka khonṱhiraka .
Vhukwamani uvhu vhu fanela u vha hone phanḓa ha vhudavhidzani ha tsheo iṅwe na iṅwe kha muhumbeli .
Modele wa nzudzanyo wo sedza hafhu ndeme ya Kruger National Park na u khwaṱhisedza ndiliso ya khwine ya masheleni vhunga vhavhili vha nga si kone u wana mavu avho .
Hu tea u fhambanywa nḓila ine zwa itwa ngayo , sa tsumbo , u vhala zwipiḓa zwa mubvumbedzwa kana u sielisana u vhala pharagirafu kana siaṱari .
Muhasho u dovha hafhu u lusa , nga kha maitele a nyolo ya dzangano yo ḓisendekaho nga maitele ayo , uri i fanelane na vhathu na maitele a nḓivho , bono , na tshiṱirathedzhi tsha dzangano .
Kha vha shumise mutshini wo fanelaho mushumo
Komiti ya Wadi i nga nanga muṅwaleli na muthusa muṅwaleli u bva kha miraḓo , kana masipala kana mukhantseḽara a nga nanga muṅwaleli .
Huna nnḓu ino dzula muthu muthihi kha ndaka ino katela phera nṋa dza malalo na phera , ya u ḽela , ya u awela , u vhala na ya u tambala ire na muṱa .
Pulane ya Kushumele kwa Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo ( IPAP ) Nga kha IPAP , zwitshimbidzi zwa vhurengi hapo na dziṅwe mbekanyamushumo , hu ḓo khwinisa kushumele kwa dzisekithara dzine dza vha na vhukoni ha u nga sika zwikhala zwa mishumo ine ya khou ṱoḓeyesa nga mannḓa sa zwa migodi , vhulimisi , na u alusa mbuyelo ya minerala .
Zwipiḓa zwa ndeme zwi ṱoḓeaho kha sisiṱeme iyo zwo ṱaluswa .
Ngafhadzo ya muvhili na tshifhaṱuwo u itela u amba nga u nyanyuwa sa kha u ṱungufhala na u takala
KHUMBELO I ISWA KHA NNYI ?
Mveledzwa dza u tsa uhu dzi vhonala kha mvelelo dza odithi ya muhasho .
Ngudo ya ndeme ya Afrika ndi ya uri dzhango ḽashu ḽi fanela u ḓi lwela .
Tsumbamaitele dza tekiniki dzi tevhelaho dzi khou ṱanganedzwa :
Muhanga wa mugaganyagwama wo kumedzwaho u ḓo khwinisa tshumelo na u thusa u dzudzanya kha masia o vhalaho a vhuḓifhinduleli ha lushaka :
Ni songo bvula tshiambaro arali tsho nambatela lukanda .
Ro dzhia tshifhinga tshilapfu tsha u shuma nga nḓila kwayo na zwililo zwa indasiṱeri .
Ndambedzo dzi ṋetshedzwaho dzi a fhambana nahone dzi avhalelwa ho sedzwa tshelede i shumiswaho kha u tshimbidza haya na vhana vha dzulaho henefho .
5.2. Khabinethe yo vhudzwa nga ha masiandoitwa a gomelelo kha nḓisedzo ya maḓi Afrika Tshipembe ho sedzeswa Gauteng ḽine ḽi ḓisedzwa maḓi u bva kha sisiṱeme ya Mulambo wa Vaal yo ṱanganelanaho .
Hezwi zwi katela vhutevhedzeli ha mulayo , mulayo , vhupfumbudzi , pfunzo ya vhuendi ha badani na vhudavhidzani na ṱhoḓisiso , mveledziso na mafhungo .
Saizwi ro swikelela dimokirasi yashu , India ḽo sumbedza vhuthihi haḽo na ḽone nga nḓila dza nyito .
U thusa nga ndaulo i shumaho na i pfadzaho ya Muhasho wa Radioḽodzhi .
4.3 . Hedzi thikho dza ndeme dzi na vhuṱumani na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka : Bono ḽa 2030 khathihi na Mutheo wa Pulane Vhukati ha Ṅwaha , khathihi na Zwipikwa zwa Mveledziso ya Tshifhinga Tshilapfu ya UN zwine zwa ḓo tshimbidzwa nga ofisi ya UN fhano kha ḽa Afrika Tshipembe .
Phalamennde ya vhuṋa yo vhumba Komiti dzi tevhelaho dzine dza shuma thwii na mafhungo a kwamaho vhafumakadzi :
Vhakhantseḽara vha wadi vha tea u kwamana na Komiti dza Wadi phanḓa ha musi vha tshi themendela mugaganyagwama .
Mavhudzisi ndi mbudziso .
8.1 Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vho lugela u vouta , nga maanḓa vhaswa vhane vha khou ḓo vouta lwa u tou thoma vha zwigidi na zwigidi vho ḓiṅwaliselaho vouta , u shumisa pfanelo dzavho dza u vouta kha Khetho dza Lushaka na Mavundu dzi no khou ḓo vha hone nga Ḽavhuraru ḽa 8 Shundunthule 2019 , vha vha na vhupfiwa nga ha vhumatshelo ha shango .
U bebwa ha wana hu tea u vha ho waliswa hu tshi tevhelwa Mulayo wa Mbebo na Dzimpfu wa
Khumbelo ya thendelo sa ḓiraiva wa phurofeshena ḽa
Hezwi zwi ita uri modele wa nḓisedzo ya tshumelo yoṱhe wo angaredzaho u shume une wa kutela pulane nthihi yo tikedzwaho nga madavhi mararu oṱhe a muvhuso .
Vharengi vhoṱhe vhane vha ḓivha nga ha tshiimo tshavho vha humbelwa u pfi vha kwamane na zwiimiswa zwo teaho zwine zwa kwamea nga u ṱavhanya , na u dzhia maga a shishi a u tevhedza ṱhoḓea dza datumu ya u fhedzisela .
U fhedza u khethekanywa ha tshifhinga tsho fhelaho , phambano na u thoma tshitshavha tsho ḓitikaho nga maitele a demokirasi , vhulamukanyi ha tshitshavha na pfanelo dza vhuthu dza mutheo ;
U ' vhala ' zwe a ṅwala ( sa , mafhungo o ṅwaliwaho nga mugudisi )
Hezwi zwi amba uri vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u pfesesa na u thomani uri mikano ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi ndi ifhio nahone vha tea u wana vhuṱanzi kha vha maanḓalanga a zwa vhuendedzi malugana na zwitandadi zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi vhuponi uhu .
Ni nyanyulwa nga mini ?
( b ) Mimasipala i fanela u dzhiela nṱha u shumiswa ha nyambo na zwine zwa funeswa nga vhadzulapo .
U topola vhoṋefhungo na maiti mafhungoni .
U ḓalesa ha zwidzidzivhadzi zwi rumelwaho nga kha Afrika Tshipembe hu khou wana nḓila yaho kha maraga wapo .
Ṱhoḓea ya nnḓu dza sabusidi ndi ine ya vhonala musi ho sedzwa tshivhalo tsha avho vha re kha mutevhe wa ha masipala wa u lindela dzinnḓu .
Gumofulu nyangaredzi ḽa ṅwaha nga ṅwaha
Rerani na tshigwada tshaṋu uri ni Rerani na tshigwada tshaṋu uri ni
Ri fhululedza Kiḽasi ya 2012 , vhadededzi vhavho , vhabebi na zwitshavha kha u khwiniswa hune ha kha ḓi ya phanḓa .
Vhadzheneli vha thengisophikhisano vha lavhelelwa u sumbedzisa mutengo wa nṱhesa wo ḓitikaho kha tshifhinga tshine tsha khou humbulelwa nga u angaredza tsha u khunyeledzwa ha zwipiḓa zwoṱhe nahone hu tshi katelwa na mbadelo dzoṱhe dzi katelaho muthelo wa VAT dza thandela yeneyo .
2Tshitshavha Hedzi ndi thandela dzi bveledzaho tshitshavha . dzi katela : phakha na ngade midavhi ya mitambo holo dza tshitshavha
Ndi ṅwana ufhio a no vhonala o tshuwa ?
Kha mafhungo aya , vha khou tenda u dzhenisa khophi ya vhukuma kana yo khwaṱhisedzwaho ya maanḓa a ndangulo o teaho kha khumbelo yavho .
Thagethe dza muvhuso dza nyavhelo ya tshikolo dzo ṋetshedzwa .
Vhukoni ha u shuma na tshitshavha .
Tshanduko dza mbekanyamaitele ya masipala dzi ḓo tshimbidzwa nga kha u dzudzanya na u bveledza vhushaka ha khwine na mimasipala .
Khabinethe i dovha ya ṱanganedza ndugiselo nga Muhasho wa Mutakalo ya u ḓivhadza maitele o vhalaho a u ṱhaḓula kha zwiimiswa zwine zwa vha hone zwine zwa katela u engedzwa ha u tsivhudza kha zwa HIV na AIDS , na maga a u fhungudza zwiwo zwa u pfukela ha HIV .
Ri na thendelano yo ḓalaho na muvhuso ya uri ro tea , nga nnḓa ha risesheni i re hone zwino , u shumisa tshelede kha themamveledziso ngauri vhubindudzi uhu hu ḓo bveledza nyaluwo musi ṱhoḓea ya ikonomi ya hayani na ya ḽifhasi i tshi aluwa nga yoṱhe .
U lwela u swikelela maimo o vhewaho zwi amba uri mbadelo dzi tea u engedzwa lwa tshifhinga tshiṱuku u ya kha tsha vhukati u itela uri tshumelo dzi kone u bveledza mbuelo .
Lu ṅwalo lu tea u rumelwa kha khoro nahone lu fhelekedzwe mbadelo .
Vha a kungiwa , vha thubiwa , na u tambudzwa lwa vhudzekani musi wa khuḓano .
U ṱalukanya na u shumisa madzina , maṱaluli , maiti na maḓadzisi nga ngona .
1 . U Shumiswa ha Mbekanyamushumo dza Ndeme dza Muvhuso
Maanḓalanga a Tshumelo dza zwa Maḓi a ṱoḓa u fhaṱa vhukoni u hwala vhuḓifhinduleli , fhedzi ho bvelelani u swika zwino ?
Muofisiri wa Zwamafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa u lavhelelwa wa tshiimiswa kana maanḓalanga a khaṱhululo a Muvhuso , vhane vha nga vha vha songo fushea nga tsheo ya Vhulanguli vha nga ita khumbelo khothe u wana thandululo I fushaho u ya nga tshiteṅwa 82 , husaathu u fhira maḓuvha a 18039 .
vhupfiwa ha mugaganyagwama u ya nga mivhigo yo livhaho ya wadi kha makumedzwa a wadi
Muvhuso u ḓo isa phanḓa na u hulisa Vho Nelson Mandela na vharangaphanḓa vha murafho wavho kha zwihulwane zwe vha ita kha mbofholowo yashu .
U shayea ha mvusuluso ya bada dza giravhulo kha mavhiḓa o dzudzanyeaho .
Zwoṱhe zwi amba nga madzina .
i tevhedza ṱhoḓea dza mutakalo
Kha vha dzhie izwi zwithu sa thandela dza mveledziso ya ikonomi yapo , vhugudisi ha vhalondoti vha mahayani ?
U vhiga kha ndangulo nga ha vhutevhedzeli kha pfanelo dza CSC na muhasho nga u fhandekana na u davhidzana na CSC nga ha u sa tevhedzelwa ha tshumelo dzo ṋetshedzwaho .
Nḓivho : Mulayo wa ndangulo ya masheleni a muvhuso ; ndaulo dza gwama , ndaulo ya zwa masheleni ; ndaela na maitele a zwa masheleni ; vhubindudzi ; sisiṱeme ya mbalelano na masheleni ; furemiweke ya mulayo ya u wana murahu tshelede na nḓivho ya thendelano ya ḽeveḽe ya tshumelo .
U guda hu na masia oṱhe a fomaḽa na a si a fomaḽa .
U ṅwala tshiṱori tsho ḓisendekaho nga mihumbulo .
i ea muisedzi ndugelo ya u ita tshumelo ya poswo yo ridzeviwaho nahone ya dovha ya ita uri a tevhedze zwo bulwaho kha ndima 6 ya Mulayo wa
3.3 Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Mulayo wa Dzikhothe wa 2015 .
Muṱalukanyo wa dzikhakhathi dzo dzudzanywaho nga zwiṱuku wo vha u khou ṱoka midzi vhukati ha phurofesheni na masia ane a shuma na khombo dza zwa mutakalo kana dzikhakhathi dzo dzudzanywaho na vhadzia u pfuka pfanelo da vhathu .
5.2 . Khabinethe i dovha ya tamela ḽizhakanḓila mulwa na tshiṱalula Vho Winnie Madikizela-Mandela u fhola musi vho valelwa vhuongeloni , na u ṱuṱuwedza lushaka u vha elelwa na u vha vhea dzithabeloni khathihi na muṱa wavho nga zwifhinga hezwi .
U ḓivha muvhili nga u tandula tshikhala na sia sa , fhasi , murahu , nṱha , u shumisa mivhili kana zwikhakhisi
Zwino ṅwalani madzinazwao ane na kona u a humbula . bola pene
Bugu Khulwane - dziṅwe dzo bveledzwaho nga tshifhingatshau ṅwala ha vhagudi na mudededzi .
Thengo nthihi yo ṱanganelanaho i nga leluwa u i langa u fhira u sokou dzula hu khou rengiwa , zwi tshi bva kha vhukoni ha vhashumi na u vha hone ha mafhungo .
Ri ḓo vhona uri tshumisano dzo tiwaho miṅwahani minzhi dzi a khwaṱhiswa , na u vhona uri kushumele kwashu kwa lushaka kwo khwinifhadzwaho kwa u lwisa AIDS na maṅwe malwadze a thusula ku a khunyeledzwa nga u ṱavhanya .
Kha ri dzhie tshino tshifhinga u ṱoka midzi ya tshumiso kwayo ya muḓagasi .
U khwaṱhisedza kha phetheni na u nakisa zwithu zwo tou vhaḓwaho ( lukwaho )
Kha u khwaṱhisa mashumele maswa sa khoṋo khulwane ya nyaluwo kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe na ikonomi ya ḽifhasi , G20 yo ṱemmbedzela Pulane kha Nyaluwo ya Inovesheni sa adzhenda ntswa i katelaho mbekanyamaitele na mielo nga ngomu na u ya hoṱhe kha zwa mashumele a vhuṱali , mvutsheledzo ntswa ya nḓowetshumo na ikonomi ya didzhithaḽa .
Ndima iyi i ṋetshedza vhashelamulenzhe mutheo une ngawo vha nga vhea vhudzuloni .
Ndi zwiṱuku zwine zwa ḓivhiwa nga u ḓala ha HIV kha tshumelo dza vhululamisi dza Afrika Tshipembe , kana vhushaka vhukati ha nzulele dza khombo dzi ḓivheaho na u waniwa ha HIV Afrika Tshipembe .
Lweṱolweṱo dzo teaho ndi themo ḽo katelaho zwinzhi ḽa masia o fhambanaho .
( c ) tshivhalo tsha vhathu vho dzhenelelaho ; na
Thendara ya fhasisa kana thendara iṅwe na iṅwe a i nga ḓo sokou ṱanganedzwa , nahone khoro i na pfanelo ya u ṱanganedza thendara yo fhelela kana tshipiḓa .
Muthu a nga dovha a ṱaṱa uri dimokirasi ya tshizwinozwino a i konadzei hu si na mahoro a poḽotiki .
Mahoḽa nga Luhuhi , muvhuso , mabindu , vhaimeleli vha vhashumi na zwitshavha vho tendelana kha maga o katelaho u itela u fhungudza tshikalo na masiandoitwa tshiwo itshi .
Luṱa lwa u thoma lwa nyengedzedzo - u engedza tshikhala tsha vhuimazwikepe ha tsimbitseṱha ngei Saldanha u swika kha thani dza 60 miḽioni nga ṅwaha - zwo khunyeledzwa lwa tshiofisi mahoḽa nga Khubvumedzi .
GEMS i ḓo sumbedza uri yo luṱanganedza nga u tou ṅwalela Muḓisi wa mbilaelo hu sa athu fhela awara dza 24 luṅwalo lwo wanala .
Arali vha phasa u lingwa u reila , vha fanela u badela mbadelo ya uri i bviswe uri vha kone u ṱanganedza ḽaisentsi ya u reila ya tshifhinganyana , ine vha ḓo i shumisa musi vha tshi kha ḓi vha vho lindela ḽaisentsi ya u reila ya garaṱa yo odiwaho .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u khwaṱhisa u shuma u tshi ya kha u wana fulufulu ḽo ṱanganelaho ḽine ḽa fulufhedzisa u itela u kuvhanganya fulufulu zwino na tshifhinga tshiḓaho .
U engedza kha ezwo , nga tshifhinga tsha u musaukanyo , tshenzhemo yo livhiswa kha u topola idzo mbekanyamushumo dze dza vhonala dzo metshiwa zwavhuḓi kha ṱhoḓea na nyimele zwi re hone .
Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ;
Thimu dza bola ya milenzhe dzi no bva hoṱhe ḽifhasini dzo vha dzi fhano dzo ḓa u ṱaṱisanelana Khaphu .
Hu sa sedzwi kuitele kwa tsedzuluso kwo shumiswaho kha muvhigo wa odithi wo ṋewaho , SCOPA i vhidza Muhasho muṅwe na muṅwe lu swikaho luthihi kha miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe .
Arali vha tshi ṱoḓa u vhambadzela nnḓa ha shango tshishumiswa vha ḓo ṱoḓa thendelo ya u vhambadzela nnḓa yo ṱanganelanaho na ya vhushumisamupo .
Vhandelelani zwanḓa tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshine na tshi vhona .
Hezwi zwi tea u ṱumanywa na sisiṱeme dza ndangulo ya mugaganyagwama na thandela hu tshi itelwa u sengulusa mvelaphanḓa na ndangulo ya mashumele .
Masia na nḓila : u tshimbila kha mutalo wo tou tswititi , mutalo wo kombamaho na zikizaka
Zwo ḓisendeka nga ṱhoḓea dza u vhiga , zwishumiswa zwa u kuvhanganya data , maitele na sisiṱeme zwo bveledzwa , zwa ṅwalwa fhasi na u shumiswa nga nḓila yo dzudzanywaho nga hune zwa konadzea u mona na Muhasho nga u shumisa ngona dza Vhurangeli ha Ndangulo ya Mafhungo ho Ṱanganelanaho .
U fhungudza tshivhalo tsha u kundelwa ha vhaṋetshedzi vha tshumelo nga u vha ṋea vhugudisi na tswikelelo ya mafhungo .
2 . U ela vhaṋetshedzatshumelo nga u dzulela u lavhelesa maga na mvelaphanḓa ya dzithandela na masiandaitwa adzo .
Ubva 1994 shango ḽo ita zwinzhi vhukuma kha u vhea vhafumakadzi kha maimo a vhulangi ha nṱha kha Tshumelo dza Muvhuso zwe zwa vha zwo ima kha 39.8% nga Ṱhafamuhwe 2014 .
4.1 . Khabinethe i dzhiela nzhele phindulo kha mafhungo a zwino a mukumedzo wa mikaṋo na u ṱanganedza uri khaseledzo nga hazwo ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha dimokirasi yashu .
Musi u tshi khou ita mushumo wawo , muhasho u langwa nga milayo i tevhelaho , maitele na milayo ya matshimbidzele :
U fana na , uri miholo iyo i badelwa nga u ṱavhanyedza na uri muthu a nga hola ḓuvha na ḓuvha .
Vha sedze mbudziso dzi tevhelaho :
U ṋetshedzwa ha mafhungo ane a nga vha tshiitisi tsha nyito ine ya nga pfuka vhuḓifhinduleli ha u fara tshiphiri kana mafhungo a ṱhoḓisiso ane a nga vhea muṅwe muthu kana mafhungo khomboni khulwane .
1.6 Khabinethe yo khoḓa Muhasho wa Mvelele na Vhutsila na Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa kha u ranga phanḓa mbekanyamushumo dzo itwaho nga Ṅwedzi wa Vhaswa fhasi ha thero " Vhaswa vha Isa Afurika Tshipembe Phanḓa " .
Mbuelo i bvaho kha mithelo kha mushumo wa ikonomi , u fana na muthelo wa mbuelo na muthelo wo dzheniswaho kha zwirengwa , tshelede yo fhungudzeaho na ṱhukhu yo engedzwa kha zwikwama zwa muvhuso .
Wekishopho yo fariwa u wana zwi dzhielwaho nṱha u thoma - a hu na maṅwe masheleni a u thoma thandela ntswa .
Ndi zwivhumbwa zwifhio zwi re na
Iyi ndi nzulele ya matshilisano na ya vhukuma ine ya vhonala nga ngomu kha vhaoli na vhadzia u dzhia tsheo vhane vha khou shuma , na mvusuludzo ya ndeme ndi ya vhuṱhogwa arali hu khou ṱoḓa u swikelelwa ḓorobo dzi linganaho nahone dzo tsireledzeaho .
Kha nzulele yo fulufhelo ḽo fhelelaho hune ndambedzo i sa vhe na masiandaitwa , zwi khagala uri ndi yone thandululo .
Ndivho ya zwiedza izwi hu ḓo vha u ḓisa kupfesesele kwa mihumbulo ya ndeme , milayo na milayo kha saintsi .
U vhudzisa mbudziso uri a pfesese , a ṱahisa muhumbulo malugana na zwe a pfa , tsumbo , Izwo zwo itea zwa vhukuma ?
U ya nga zwa maḓi , vhupo uvhu vhu si na tshithu a vhu athu u shandukiswa zwihulwane u ya nga khonadzeo , maḓaka , na u fhungudza phaṱho ya mavu , na mukumbululo u bva fhethu afha hu nga ṱanganedzwa nga milambwana re hone na govha .
Gumofulu ḽiṱuku ḽi kovhelwaho na zwa maṋo sibadela R6 615 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khalenda
Ṱhoḓea ya uri hu itwe zwa ndifho ndi ine ya vha hone kha mulayo wa Afrika Tshipembe wone uṋe .
Ndivho ya Ḽiga iḽi ndi uri vhadzhaimikovhe kha Masipala vha pfesese mishumo ine vha tea u ita nahone mafhungo a ndeme o no tshewa ane a vhumba furemiweke ya CBP
Khumbelo i nga kha ḓi dzhia maḓuvha mararu kana u fhira u bva ḓuvha ḽe vha khwaṱhisedza mbadelo , fhedzi vha tea u vha vho ḓisa khumbelo nga nḓila yone .
Kha vha ḓe na CV yavho na vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe ha zwikili zwi songo ḓoweleaho na / kana ha pfunzo .
Ndi ngani mutengo wa itshi tshibveledzwa u tshi khou bvela phanḓa na u tsa naho tshivhalo tsho rengiswaho tsho engedzea zwiṱuku ?
Maga a u ṱavhanya o livhiswaho kha u lwa na vhushai
Gumofulo ḽa zwa maṋo ḽa nga ngomu sibadela ḽa R2 153 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Nangani maipfi mararu e a talelwa nga fhasi a no bva kha nyito yo fhiraho ni a shumise mafhungoni mararu .
Luhura lwavho lu fanela u vha mithara miṱhanu u bva hune ha dzula nḓou , arali hu si fhethu hu re na Vhulwadze ha Khwaṱha na Mulomo .
Matshudni vha ḓo ita khumbelo u ya nga lutamo lwavho kha zwiimiswa khathihi na khoso .
U ṱola ho ḓiimisaho nga hoṱhe hovha hu sa anzeli u itiwa uya nga kushumele kwa muvhalelano na ndango .
Vhudavhidzani ha Muvhuso ( GCIS ) i ḓo tshimbidza zwa nḓivhadza mafhungo kha vha nyanḓadzamafhungo u itela u ṋea mafhungo nga ha u thomiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso .
Ndeme khulwane ya vhuendelamashango North West i nga vhonala zwavhuḓi u bva kha tshivhalo tsha mishumo yo sikwaho tshi aluwaho kha nḓowetshumo ya vhuendelamashango na mbuelo ine ya i ita kha vundu .
U vhewa tshiduloni hu ḓovha hone lini ?
Ndi vhadededzi fhedzi vhe vha siiwa nnḓa kha sisiṱeme , nga nṱhani ha uri ndangulo ya vhadededzi na ya madzangano a vhashumi vha vha vha sa khou dzulisea nga sisiṱeme yo dzinginywaho ya nyaluso .
U ṱanganyisa zwithu zwo fhambanaho na maḓi u itela u shandukisa mbonalo yazwo
Hune Masipala wa Buffalo City a u tsha kona u ita ṱhuṱhuwedzo khulwane kha tshiimiswa tsha nyanḓano , maitele a muvhalelano wa ndinganyiso a ḓo fhelisiwa .
I guma kha R7 825 nga muṱa
U bva kha mutakalo wa ṅwana a sa athu bebwa u swika vhukomba-vhuvhera , na kha u vha mualuwa u ya khunyeleloni ya vhutshilo .
Ndondolo na u thivhulula
U dzhenelela kha uri hu tandululwe mafhungo nga vhabebi vhoṱhe zwi tea uvha khombekhombe ;
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe u shela mulenzhe vho ḓiimisela kha vhuṱambo uhu na u amba na vharangaphanḓa vha polotiki , vhunga u vha na vhadzulapo vha re na nḓivho zwi zwa ndeme kha u vuledza Bono 2030 , ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Kha vha vhudzise vhathu vho dzhenelaho uri vhuimo havho kha tshigwada vhu vhushaka-ḓe na vhuṅwe vhuimo vhu sa fani naho .
Nḓila ya thevhekano kha ndangulo ya malaṱwa , hu na u sudzuluwa kha zwo sedzwaho u bva kha u laṱwa u ya kha phungudzo na u dovha u shumisa malaṱwa ha kona u thivhelwa , yo shumisiwa .
Mbuno dzine dza khou rerwa nga hadzo :
Fhedziha , mbuno ya uri iyi nḓivho ya sialala ndi ' ya nnyi na nnyi ' a zwi ambi uri tshitshavha tshapo tshe tsha bveledza na u tumbula a tshi tsha vha na pfanelo khayo .
Mivhigo yo fhelelaho ya dzimbalombalo i ṋetshedza mafhungo nga ha tshiṱoko tsha tshikolodo , tshumelo ya tshikolodo na mashumele a ndangulo ya tshikolodo zwi dzudzanywa nga kotara nga kotara na u anḓadzwa nga Bannga ya Mbulungeo ya Afurika Tshipembe .
4.4 Khabinethe yo dzhiela nṱha u tholwa ha vha tevhelaho kha Khoro ya Afurika Tshipembe ya Mbalombalo :
Zwithu zwine zwa sedza kha vhutsila ha Afrika na mitshino , vhurendi , muzika na fesheni .
Phalamennde i na komiti dzi fanaho na Komiti ya u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi ya Vhafumakadzi , Vhaswa , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali ya Buthano ḽa Lushaka na Komiti ya u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi ya Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali ya Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu , dzine dza lusa u shuma na mafhungo a vhaswa .
Muhwalo wa halwa u tea u vhetshelwa thungo kha maṅwe mahalwa .
Ri khoḓa zwihulu vhorabulasi na vhashumi vha bulasini kha vhurangeli uvhu .
Tshitediamu tshi na gethe dza u mona dza eḽekhiṱhironiki dza u bva nga shishi , dzine dza nga langwa khathihi kana nga nthihi nga switshi ya eḽekhiṱhironiki kana nga zwanḓa .
Afrika Tshipembe ḽi nga si kone u khakhisa tshikhala hetshi tsha mushumo .
4.12 Mbetshelo dza khethekanyo 1 na 2 dzi na vhushaka na iyi ṱhoḓisiso , sa izwi dzi na khethekanyo dzi ambaho nga vhuḓifari ho iledzwaho u ya nga Mulayo .
Maḓuvha a u thoma na a u fhedza mushumo
1.4 . Khabinethe i ṱanganedza nyambedzano dzo vhaho hone vhukati ha Muhasho wa Pfunzo na Mbumbano ya Demokirasi ya Vhadedezi ya Afurika Tshipembe ( SADTU ) dze dza ita uri hu vhe ho imiswa zwiito zwa migwalabo .
Ndi ngani nḓila iyo yo khetheaho ya u thithisa yo shumiswa nahone dziṅwe nḓila dza u thithisa dze dza vha dzi tshi nga shumisa ndi dzifhio ?
28 . U kumedza na u ṱanganedzwa ha mugaganyagwama
Mushumo wa ndeme wa vhakantseḽara ndi wa u ṱola kushumele kwa masipala u ya nga ha zwibveledzwa zwa ndeme .
Mugudi u tea u vha a tshi kona Luisimane na Metse .
U fhungudza uhu ho engedzea nga iṅwe nḓila ho vha u fhungudza hu elanaho na u fhungudzwa ha mugaganyagwama , tshipiḓa tshazwo Muhasho wo kwamea nga ha pfukisela kha tshiimiswa itshi .
Maṅwe a masheleni aya a nga ṋetshedzwa sa dzibasari kha matshudeni vha ngudo dza nṱha ha digiri ya u thoma , fhedzi SU i ṱoḓa mbadelo dza mutshudeni uri ri kone u badela dzibasari dza matshudeni vha shayaho vhane vha khou ita digiri ya mathomo .
U fhambana - zwitshavha zwi fhambana nga madzangalelo o fhambanaho , ngelekanyo na kuhumbulele .
Zwikili zwa vhudavhidzani ha nṱhesa ( u amba na u ṅwala ) na zwa vhushaka .
Naho ḓivhazwakale na vhufa zwi tshi fhambana nahone nga huṅwe zwi na vhushaka vhu sa takadzi , naho zwo ralo zwi na vhushaka nahone zwi dovha zwa tikana zwi zwoṱhe .
Kha iyi nyimele vha dzinginya uri musi ho itwa vhugevhenga , sa vhugevhenga vhu kwamaho ( kha vhunzhi ha vhugevhenga ) homboka tshelede , vhufhura , u tshipa , u vhulaya , kana u rengisa miṱuvha ya muthu , avho vhaiti vhazwo vha tea u sengiswa u ya nga mulayo u re hone .
Muhasho wo ṱanganedza mbekanyamaitele ya ndangulo ya ndaka , ine tshipikwa tshayo ha vha u langa ndaka dzawo dzi sa sudzulusei nga nḓila yavhuḓi ine ya ṱuṱuwedza zwipikwa zwa muvhuso .
Mbekanyamaitele dza zwa masheleni fhano hayani na zwa tshelede dzo khwinifhadzwa zwihulwane ṅwahani wo fhelaho u itela u tikedza zwitshavha na u khwaṱhisa ṱhoḓea .
Yunithi iyi yo sedzesa nga maanḓa kha na vhuḓifhinduleli ha mbetshelwa ya tshumelo dza thikedzo ya Khoro na zwa ndaulo , u langa mugaganyagwama wa Tshumelo ya Bindu , ndangulo na ṱhogomelo ya Dziḽaiburari , na mbetshelwa ya tshumelo dza thikhedzo ya matshimbidzele a bindu na zwa ndaulo kha dziṅwe Bodo dza vhalanguli .
NHI i ḓo thoma u shuma kha miṅwaha ya 14 nga kha zwipiḓa zwiraru .
3.10 Khabinethe i fhululedza Eskom kha u fhedza maḓuvha a 100 hu songo vha na u tumuwa ha muḓagasi .
Gavhelo ḽiswa ḽa nyimele ḽo thomiwa ṋaṅwaha u konisa Muhasho wa Mutakalo wa lushaka uri u shume mushumo muhulwane kha u konanya hedzi tshandukiso .
U tinya u vhaisala ha nyelelo , tsinga , misipha na marambo kha zwanḓa nga u dzinginyea ha zwanḓa :
Tshiteṅwa tsha tshenzhelo ya mushumo tshi amba zwinzhi nga muthu zwine kanzhi a ri zwi dzhieli nzhele .
Zounu yo khetheaho i ḓo ṱuṱuwedza mveledziso ya nḓowetshumo afha kha dzingu ho sedzeswa mbuelo ya minerala , agro-processing , petro-chemicals , na dziṅwe nḓowetshumo dzi sa lemeli sa zwe zwa ambiwa nga Pulane ya Mbuno dza Ṱahe .
Kushumele kwa IDP kwo ḓisendeka kha nḓila ya tshiṱirathedzhi u ḓisa mvelaphanḓa vhuponi ha masipala .
Tshiimo tsha vhugevhenga tshi re nṱha nahone tshi sa ṱanganedzei , ngamaanḓa-maanḓa vhugevhenga ha vhukuma naho vhifhesaho , vhu swikisa kha uri vhathu vha Afurika Tshipembe vha dzule vho tshuwa nahone vha tshi pfa vha so ngo tsireledzea .
Mivhigo i tevhelaho ya zwiimiswa i ṋetshedzwa kha Minisṱa wa Masheleni , Mveledziso ya Ikonomi na Vhuendelamashango :
Thangelamulayotibe ya Muvhuso Wapo , wa 1998 na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 u dzhiela nṱha uri u shela mulenzhe ndi thikho ya demokhirasi na uri hu na mbuelo dzi lingana kha vhoṱhe vha shelaho mulenzhe kha ḽeveḽe ya masipala , zwi amba , tshitshavha tshapo , vhorapolotiki na vhaofisiri .
Vhaḓivhi vha mihumbulo ya zwa matshilisano vha ndeme vha vhona ḽifhasi ḽa matshilisano sa ḽi itwaho nga vhathu na uri a ḽo ngo fhambana navho .
Nga vhanga ḽa mupfuluwo wa mishumo ya zwa mabindu u ya kha dzisababu , vhukati ha ḓorobo ha kale ha Port Elizabeth na uri zwino vhupo ha ḓorobo khulwane ho vha nga fhasi ha tshutshedzo lwa miṅwaha yo vhalaho .
Tshumiso ya zwiko zwa zwi tshilaho zwapo i langulwa nga nḓila i tevhelaho :
Muhumbeli u dzula e muthu a khou humbela u dzhiwa sa tshavhi musi khumbelo yawe i tshi kha ḓi shumiwa nayo .
Fhedziha , nḓila yo sumbedzwaho afho fhasi yo dzhiiwa hu tshi itelwa sekhithara ya muvhuso nahone i nga shumiswa sa nyendedzi .
I vhalelwa nga vha maanḓalanga a vhulanguli u ri i shumiswe khathihi na mbadelotiwa na mikovhe u thusa zwi no khou itwa nga EU u tsireledza sisiṱeme yayo ya vhulimi .
Zwenezwo zwi amba uri nyiledzo i songo ṱanḓavhuwaho i nga kona u pfala u ya nga mutheo wa ndayotewa .
7.1.2. NDIVHO : U tshimbidza zwa u sikwa ha madzulo a vhathu a re na tshirunzi nan deme yo khwiniswaho ya matshilo a miṱa .
U vhala Bugu Khulwane na maṅwe maṅwalwa o hudzwaho nga kiḽasi yoṱhe vhe na mugudisi .
Kha tshumelo ya nnyi na nnyi nga maanḓa , vhorakhemisi tshifhinga tshoṱhe vha itelwa mutsiko wa u ita tshivhalo tsha mishumo tsho engedzeaho nga nṱhani ha phimo dza vhashumi .
Vha tshipholisa na vhone vho dzulela u pfulusa fhethu ha u sedzulusa lwo vhalaho , zwenezwo hu u khwaṱhisedza uri mafhungo zwimangadzo na one avhe hone .
Luambo : U livhanya maiti a re kha tshifhinga tsho fhiraho na a re kha tshifhinga tsha zwino .
Mufuda , tshivhalo na vhubvo ha malaṱwa ane a khou ya u wanwa kana u laṱwa , ndi zwi tevhelaho :
U ṱola na u alafha malwadze na vhukonḓi vhune vha nga vha naho .
Tsedzuluso ya kushumele ya ṅwaha nga ṅwaha : Khoro dzi tea u vhiga tshifhinga tshoṱhe kha Komiti dza Wadi na zwitshavha nga ha migaganyagwama yavho na tsedzuluso dza kushumele , sa tshipiḓa tsha miṱangano ya tshitshavha .
Nzulele hei i tea u ṱaluswa nga reshio dza khemikhaḽa dza zwa shangoni dzi no fana kwakwakwa na dza khungumuṱavha dzi songo tshikafhadzwaho dza vhuponi uhu .
Ndi pfesesa uri ndi ḽiṅwe ḽa mafhungo e nda a ṱahisa murahu uri ri tea u vhona uri tshiṱoko tshashu tsha khadzimiso tshi ḓi-tshimbidze tshone tshine uri vhathu vha kone u badela , uri ri kone u isa phanda na u londa madzulo haya a u hirisa .
Vhorapolotiki na miraḓo ya komoti vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u khuruṱanya miraḓo ya wadi na u imela mivhundu yavho ya khetho henefha kha kutshimbidzele kwa CBP na IDP .
Vha na mihumbulo yauri hu si kale kana nga murahu vha ḓo vha tshipiḓa tsha mushumo wa ndaulo ya vhashumi kha nyimele ifhio na ifhio .
Nga itshi tshifhinga , vhathu vha Afrika vha ḓo anda nga u ṱavhanya u fhira vhathu vhoṱhe ḽifhasini .
Aḽamu i tshi lila ri i pfa nga nḓevhe .
Dzina ḽa pfungavhuṋe ya dzitshakatshaka ḽine ḽa vhonalesa ndi ḽa Horlicks , ḽo sedzaho kha u vhana , vhomme vha mamisaho na vharengi vha vhaaluwa .
Khoudu ya mutengo ;
( 9 ) Ofisi ya Khabinethe i fanela u avhelwa mahoro nga ndivhanele a shelaho mulenzhe hu tshi tevhedzwa maitele a tevhelaho :
Muhumbulo washu ndi wa uri sa afha mbekanyamaitele dzi tshi konanya zwiitisi zwa vhuraḓo vhunzhi hu ḓo fhela sa afha ndeme ya ikonomi i tshi khou ya u ṱangana .
Maitele ayo a ḓo lingedzwa Kapa Vhukovhela na uri a ḓo kona u thomiwa kha maṅwe Mavundu .
Kha ḽiṅwe sia , vhabveledzi vhaṱuku vha re vha hone zwazwino vha tea u thuswa kha u ṱanganyela zwibveledzwa zwavho nga u zwi ṋetshedza kha zwifhaṱo zwa u pakela khazwo zwine zwa vha hone zwazwino zwi re na tshikhala tsho salaho , u rengisa na u kunguwedza zwiliṅwa zwoṱhe zwo ṱanganyiswaho kha vharengisi vhahulwane , nahone arali hu na khonadzeo nga fhasi ha dzinakhwevho ḽithihi .
Kha zwa ḓivhavhufhufhi yapo , nyambedzano dza zwino dza u leḓisa tshumelo dza muyani dzi ḓo vhona hu na nyengedzedzo na u vulea ha nḓila ntswa vhukati ha mashango mavhili .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u vhulunga pfanelo ya u fhelisa u swikelela havho kha tshumelo iṅwe na iṅwe kana Tshumelo dza Vhudavhidzani dzoṱhe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe hu si na nḓivhadzo nga tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe .
Kha dzitshaka ho no vha na maga mahulwane a u ya phanḓa kha u pfeseswa ha masiandaitwa a ndangulo ya tshiko tshi dzulaho tshi hone tsha maḓaka .
Ndi dzangalelo ḽa vhatambi fhedzi vhe vha vhea vhuḓikumedzeli vhunzhi na taḽente kha tshibveledzwa tshine ndi khou tendela ḽitambwa uri ḽi ṱambiwe madekwana .
Kushumele kwa mulangi wa vhubindudzi ku sedzuluswa nga kotara nga Komiti ya Masheleni na Vhubindudzi u itela u khwaṱhisedza uri vhalangi vha tshikwama vha a kona u shuma na sethe dza zwilinganyo .
Mulanguli wa Muhasho wa Muvhuso o lindela nga maṱo matswuku u vulwa ha nḓila ya Bus Rapid Transit , ine ya ḓo ṱumanya ḓoroboni nga ngomu na vhupo ha Table View .
Muṱangano wa naṅwaha u ḓo ṱola na u vusuludza mashumele a vhuṱali ha zwino ha kona u itwa tsheo ya uri hu ḓo shumiswa hani tshifhinga tshi ḓaho u itela u alusa u shumisa burodobende kha mveledziso ya tshoṱhe .
Mitambo ya voḽibola : nyanḓano ya tshanḓa -ḽiṱo , u ( shumisana ha ) tshanḓa na liṱo , u seva u bwa na nyito ya sethe
Ndi tama u ita na u ombedzela uri naho ri tshi lingedza u ita zwa mveledziso kha kushumele kwashu , nga tshino tshifhinga ri kha ḓi vha Masipala Ndangwangatshumelo .
Zwivhudziswa zwa maraga nga ha tshumelo dza data , maraga wa vhengele ḽa gurosari na ndondolo ya mutakalo zwi ṋetshedza mutheo u itela maga a u fhungudza u ḓurelwa kha vharengi na uri zwi ita uri hedzi sekhithara dzi vhe na muṱaṱisano muhulwane .
Zwikili zwa vhudavhidzani havhuḓi ( ha u ṅwala na ha u amba ) .
Ro pfa mbilaelo dzi bvaho kha dzikhamphani ngaha u lenga u wana visa kha vhashumi vha na vhukoni vha bvaho mashangoni a seli .
U pambuwa u bva kha phambano ya mbambedzo vhukati ha mpimo wa nṱha na mpimo wa fhasisa ho tandululwa nga u ṱavhanyedza .
Hezwi zwi ḓo thusa uri hu sedzeswe khathihi na u pika masia ane a vha na tshililo nahone a tshi tea u vha one a no rangiswa phanḓa .
Vho lovhela ngei vhuongeloni ha Cairo nga Ḽavhuvhili vhe na miṅwaha ya 93 .
Dziṅwe ndi khwine dzo litshwa dzi kha tshiimo tshadzo tsha mupo .
Naho hu na uri hu na ndeme ya ḓivhazwakale ya Mulayo , maitele o tevhelwaho i tshi bveledzwa o vha e na u konḓa hu hulwane , kha mbetshelwa dzi fanaho na mutendelo wa tshikolo na u vhumbiwa na maanḓa a khorombusi .
Muhasho wa Vhudzulo ha Vhathu ndi mutholi ane a ṋetshedza zwikhala zwi linganaho , na u dzhiela nṱha vhe kale vho vha vho siwa nnḓa .
U laṱa malaṱwa zwao khathihi na a re khombo kha maḓaleḓaleni o itelwaho zwenezwo zwo ḓoweleaho u itiwa .
Fhedziha , nyimele i khou fhulufhedzisa kha zwa mishumo .
Ho vha hu na vhuḓipfi ha vhufheṱi hu re hone .
A hu na mpfu dzi elanaho na khaelo dzo no vhigwaho kana u wanala .
Zwi anzela u vha zwi konḓaho u vha na vhuṱanzi vhu sumbaho na u khwaṱhisedza uri u lozwea ha tshiṱoko ho vhangwa nga mushumi mukene .
Nyaluwokati ya tshivhalo tsha vhadzulapo yo engedzea nga tshikalo tsha u fhungudzea .
Vhulapfu ha bada ine ya guma vhu nga vhonala vhu na u kwama zwiṱuku vhukone ha mbadelo , sa afha vhulapfu hoṱhe ha bada vhu tshi shumiswa hoṱhe .
( c ) u fhelisa kana u fhungudza , kana gavhelo kana u ṋea thendelo dza mithelo , miṅwe mithelo-vho , mishumo na muingathengo muṅwe na muṅwe wa mavunḓu ; kana
Naho zwo ralo , ri nga tendelana ṋamusi , nga kha phambuwi .
3.52 Mivhigo ya zwirathisi yo bulwaho afho nṱha i sumbedza nga ha maitele na kupfesesele kwa vhuloi kha zwitshavha zwa fhano hayani kha ḽa Afrika Tshipembe .
Vha nga tea u femela ngomu lu no fhira luthihi uri mushonga woṱhe u dzhene mafhafhuni avho .
Nyendedzi yo ṱanganelaho i katelaho maitele oṱhe a ndangulo ya tshaka dzoṱhe dza malaṱwa a ndondolamutakalo dzi fanela u bveledziswa .
Naho tshanduko i sa faneli u sa shuma nga nḓila yo teaho sisiṱeme dza vhongwaniwapo a dzi tei u dzhielwa fhasi , vho ralo .
U langa khwaḽithi : U monithara mvelelo dza thandela hu u itela u vhona arali dzi khou tevhedza zwikalo zwo teaho zwa khwaḽithi khathihi na u wana na u shumisa nḓila dza u fhelisa zwivhangi zwa kushumele ku sa fushi .
Tshenzhelo kha CCTV i ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
U thivhela ndi zwavhuḓi u fhirisa u alafha .
Bodo yo vha i na vhoramabindu vhaṱanu na vhathu vha bvaho kha ḓorobo vhaṋa khayo .
Tenda ha vha uri silinda dza gese dzifhio na dzifhio dzine dza vha ngomu ha muhanga wo dzheniswaho kha tshiendedzi tsha thundu khulwane , na hone dzo pulanelwa u dudedza tshibveledzwa tshine tsha khou endedzwa , dzi a vhofhololwa kha mbetshelwa idzi .
Muphuresidennde wa Dzangano ḽa Muvhuso Wapo Afrika Tshipembe ( SALGA ) na Dzimeyara Khulwane ,
U vha khagala ha dziofisi dza zwa khaṱhulo kha u guda nga mvelele na nyimele dzi re nnḓa ha tshenzhemo yavho na lutamo lwavho lwa u ṱola maime a matshilisano na luvhengelambiluni zwavho .
U lulamisa tsheo zwi tshi kwama tshivhalo tsha tsheledzo dzi itwaho ndi zwa ndeme .
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
Maṋo maswa a sendela phanḓa fhaḽa he ha vha hu na a kale .
Nga 1994 , ro nanga nḓila ya nyambedzano , u tendelana na u swikela thendelano ya mulalo , madzuloni a vengo na u lifhedza .
Thimu yo thuswa nga miṅwe mihasho mihulwane i nga ho sa wa Mishumo ya Tshitshavha , dziNGO na sekhithara ya phuraivethe .
Nga muhumbulo wanga , masia oṱhe na one a ḓo kundelwa ṱhoḓea dza vhulinganyi .
Sa tsumbo , vhushai na vhushayamushumo a zwi fhambanyisi vhukati ha masipala , vundu na mikano ya muvhuso ya lushaka .
Khoro i ḓo hwala vhuḓifhinduleli ha u tendela Tshiṱirathedzhi tsha Vhutsireledzi ha Lushaka , Vhuvhekanyandeme ha Vhusevhi ha Lushaka na Ngaganyo dza Vhusevhi ha Lushaka .
Naho mulayo wa u renga u sa vhei khagala nyimele ya mbambe yo vuleaho sa nḓila yo ḓoweleaho ya u renga , u thoma ha zwa masheleni hu itea zwavhuḓi kha mbambe yo vuleaho sa nḓila ya u renga yo vuleaho ya u pulana u renga nṱha ha mathomo a izwo .
Ezwi zwi ṋea tshikhala tsha uri shango ḽi tandulule khonadzeo dza u bveledza nḓowetshumo ya u bveledza yapo u ita mushumo muhulwane nga maanḓa , u ya nga u shela mulenzhe ha ikonomi yaḽo khathihi na ndinganelo na u katelwa ha vhathu vhe vha vha vho siwa nnḓa .
Vhudavhidzani - aya ndi maṅwalwa ane a rumelwa kha komiti kana maṅwalwa ane a rumelwa nga komiti .
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya u Fhelisa Mabakete ndi u amba nga ha thandululo ya zwe ra sielwa zwa mabunga a mabakete sa nḓila ya sisiṱeme ya vhuthathatshili kha mavundu maṋa , ane a vha Kapa Vhubvaḓuvha , Free State , Devhula Vhukovhela na Kapa Devhula .
Mulayo wa Ndangulo ya Zwiwo wa 2002 , u ṋetshedza mbekanyamaitele ya ndangulo ya zwiwo yo ṱanganelanaho na u tshimbidzo yavhuḓi ine ya ḓo sedza kha u fhungudza khohakhombo dza zwiwo , na u sedza nḓila dza u fhungudza u ṋaṋa ha zwiwo , u ḓilugisela zwa shishi na u fhindula nga u ṱavhanya nahone lu vhuedzaho kha zwiwo na u vuwa musi tshiwo tsho no fhira .
Khabinethe i dovha ya khoḓa vhagudi vhane vha ḓo vha vha tshi khou dzulela milingo ya maṱiriki ya u khwinisa u bva nga ḽa 11 Luhuhi 2017 na 18 Ṱhafamuhwe 2017 kha u konḓelela havho .
Fhedziha , zwithu zwa ndeme zwe volumu yawe ya livhiswa khazwo ndi uri vhathu vha tshi ita nga khole vho kundelwa u vhona izwi , na uri u kundelwa uhu hu vha vhea kha khuḓano na mupo .
Dziphesenthe dzi vhona uri maṅwe mashango ane a lingana na Afrika Tshipembe kha ane a kha ḓi tou bvela phanḓa a lavhelelwa u khwaṱhisa ndavheleso yao kha nyaluwo ya ikonomi , u khwinisa vhukoni na u kunga zwa u bindudza .
Mavunḓu oṱhe a na pulane dzao dza u ṋetshedza dzi re hone dzine dza ḓo shuma musi khaelo dzi tshi swika .
Nga tshifhinga tsha musi ndi tshi khou ṅwala uvhu vhurifhi , tshitzhili tsho vha tsho no kavha vhathu vhane vha lingana 177 457 ( zwo khwaṱhisedzwa nga ḽaborathori ) kha ḽifhasi ḽoṱhe ) na mpfu dza 1,457 dzo khwaṱhisedzwa .
Vhubindudzi uvhu hu na khohakhombo , fhedzi mbuelo i fhasisa , tshifhinga tshoṱhe i vha yo eḓana u katela inifuḽesheni fhedzi .
Thendelano i katela pfunzo ya nnyi na nnyi , maano a mbekanyamaitele ya pfunzo , magudedzi na pfunzo ya nṱha ya Vhupfumbudzi na Pfunzo ya Mishumo ya Zwanḓa na ya Thekhinikhala ( TVET ) .
Khaladzi ashu o ri vhuela na malegere .
Ino mbuno na vhundeme hayo a zwo ngo kona u ponyoka mulamuli .
Miziamu mihulwane , kereke na dziḽaiburari dza ḽifhasi dzi dovha dza sedza kha ḓorobo idzi khulwane .
Muvhigo nga ha ndangulo ya vhashumi , vhurangaphanḓa na vhuphurofeshinala zwi a ḓi ambela nahone zwi vhumba ḽiṅwe ḽa sia ḽa ndeme ḽine ofisi yaṋu ya ṱoḓa kha u khwaṱhisa mihasho ya vundu .
Pulanelani u ṅwala tshiṱori tshaṋu inwi muṋe .
13 . Mbofholowo ya u Tshimbila na Vhudzulo - Vha nga ya vha dzula hoṱhe kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe .
Ni kone u khaḽara zwithoma ni tevhedzele nomboro .
Tshifanyiso tsho raliho tshi vhidzwa upfi ndi tshatidungo .
U shela mulenzhe hu nga engedzwa nga : thangelaupulana yo teaho , vhukwamani na u tshimbidza mafhungo vhudavhidzani ha tshifhinga tshoṱhe ha sheduḽu ya u pulana zwifhinga zwo vhewaho na vhaṋetshedi vha tshumele vha ndeme vhaṋetshedzi vha tshumelo vha ṋetshedza thimu ya u pulana pulane dzavho dzi elanaho na tshifhinga tsha u pulana nyambedzano dzo teaho vhukati ha vhaṋetshedzi vha tshumelo na thimu ya u pulana .
Hu na nyaluwo , nḓowetshumo dzi tikedzaho dzi ḓo vhuelwa u bva kha zwiṅwe zwibveledzwa zwo salaho na mveledziso ya zwibveledzwa .
Zwi anzela uri vhone vha ṱume tshithu itsho , vha tshi rithe , vhakone u femela ngomu nga maanḓa vhukuma .
I sumbedza kokotolo thagethe dza mashumele ane Muhasho wa ḓo lusa u swikela ho sedzwa zwiko zwi re hone kha mugaganyagwama wa miṅwaha ya mugaganyagwama .
Na uri ndi nga si kone u imelela dokotela kana a ufhio kha mulandu kana u ufhio wa u shuma nga u sa londa , arali u hone .
Nga ṅwambo wa tshenetsho tshiitisi tshi fanaho , nyito dzine vha ḓidzhenisa khadzo musi vha khou lingedza u thivhela zwikundisi zwo vheiwaho nḓilani nga dziṅwe mvumbo dzo fhambanaho zwi ḓo vha zwa ndeme .
Zhendedzi ḽa u adoptha ḽa Afrika Tshipembe ḽi ḓo vha ḓivhadza uri vha dalele Afrika Tshipembe u itela u khunyeledza adopsheni na khothe ya vhana .
Ri ḓo tikedza nḓowetshumo ya zwa mimaini nga u bveledzisa mimakete ya mineraḽa ya Afrika Tshipembe nga kha u sedzesa kha vhavhuelwa vho teaho , u fhungudza mbadelo dza zwishumiswa zwa u bveledza , na nyengedzedzo ya ṱhoḓisiso na mveledziso .
U fhungudza zwiwo zwa makhaulambilu u bva kha khombo dza badani na khakhathi nga u khwinifhadza nḓisedzo ya tshumelo dza makhaulambilu .
Zwikonḓisi zwa vhukoni ha mashumele kha Mimasipala ya Zwiṱiriki , mazhendedzi ashu kha zwa ṱhogomelo ya dzibada dza giravhulo , na zwone zwi khou tandululwa kha tshenetshi tshifhinga tshiṱuku nga u shumiswa hune ha khou engedzedzea ha sekhithara ya phuraivethe .
Kha tshiimo itshi , vhuthu vhu nga si kone u ḓitshidza nga hoṱhe , fhedzi a vhu nga ḓo kona u tshidzwa .
Tshikafhadzo ya muya khulwanesa u bva kha zwiendedzi i vha hone nga matsheloni musi vhathu vha tshi khou dzhahela uya mishumoni , zwo vhangwa nga u tsitsikana hu hulwanesa , u engedzea ha tshikafhadzo hu vhangwa nga nzhini dzi rotholaho na muya munzhi u sa fhefheḓi wa nga matsheloni .
4 . Maimo a Khabinethe a ndeme kha mafhungo a mupo
Gauteng Enterprise Propeller ( GEP ) ndi Zhendedzi ḽe ḽa thomiwa nga Muvhuso wa Vunḓu wa Gauteng hu na thikhedzo ya Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi , ḽi na maanḓa o tewaho a u ṋetshedza thikhedzo na mveledziso ya SMME Vunduni ḽa Gauteng hu tshi shumiswa thikhedzo ya zwa masheleni na ine i si vhe ya masheleni .
Zwivhuya zwa phaiphi dza tsimbi zwi katela u kona u konḓelela hadzo kha bveledzwa nga u ṱavhanya na u dzheniswa , u vhofhelelwa ha ṱhanganyo ho khwaṱhaho ha dzo , u fulufhedzea kha tshivhumbeo tshadzo tsha vhukuma , na u vha na khaphasithi ya mufhiso ya nṱha .
Ri kha ḓi vha na vhuḓifhinduleli kha senthe iṅwe na iṅwe nahone baḽantsi i re banngani i kha ngona .
Zwa ndemesa kha uno mutheo zwo khunyeledzwa nga fhasi ha thikhedzo dza Khoro ya zwa Mishumo na Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka .
U ḓiela ha tshumelo ya thikhedzo hu bveledza data iṅwe na mvelelo , u fana na kha nyimele ya mbekanyamushumo dza zwa akhademi .
Khetho dza masipala dzi dzulela u vha thikho ya u ṱuṱula demokirasi yashu kha ḽeveḽe dza tshiṱiriki na dza masipala .
Zwiṅwe zwiimiswa zwa masheleni zwo topola Afrika Tshipembe sa ḽiṅwe ḽa mimaraga i no khou thoma u khwaṱha kha ṅwaha wa 2018 .
U dovha hafhu wa vha na mbetshelwa dza u bviswa ha vhaaluwa vha re na vhuholefhali kha vhupo vhune ha si vhe havhuḓi kana vhu si na mutakalo wavhuḓi hu songo ranga u wanwa Ndaela ya Khothe .
U tevhedza maga o teaho ndi , zwenezwo , sa tsumbo a ṱoḓeaho kha masia a ngaho sa a zwa vhureakhovhe kana ndangulo ya maḓaka ; vhukoni ha zwa fulufulu ; mutakalo wa vhathu na tsireledzo ; ndangulo ya malaṱwa a re khombo ; kana maga a zwa vhashumi .
Fhedziha , hu kha ḓi vha na u salela kha vhuṅwe vhupo .
4.21 Vhugevhenga vhune ha gwevhisesa nahone vhu dzhiiwaho sa vhuhulusa nga Mulayo ndi vhu re kha mutevhe wa khethekanyo ṱhukhu dza ( a ) na ( b ) .
Vhabveledzi vha malaṱwa vha na vhuḓifhinduleli ha u langa malaṱwa avho nga nḓila ine ya sa vhaise vhupo na mutakalo wa tshitshavha .
Arali vhuaḓa vhu tshi ṱanganedzea kha muvhuso , zwi ḓo kwama vhuḓifari ha tshitshavha .
U thetshelesa na u fhindula nḓivhadzo na ndaela dzi re kha radio kana inthakhomo .
Vhunzhi ha vhathu kha ḽifhasi nga vhuphara vha na tsumbadwadze dza u thoma dzine dza si tou vha khombo nahone a vha nga ḓo ṱoḓa ṱhogomelo ya dzilafho .
Odithi ya nga ngomu , sa tshipiḓa tsha u bveledza pulane ya tshiṱirathedzhi tsha odithi ya nga ngomu tsha miṅwaha miraru , yo itiwa .
Khoudu kana sekhithara ya vhurangeli ho khetheaho hu si tshipiḓa tsha Khoudu dza Dzhinerikhi .
U vhala Vhalani dayari ya Sam ni vhudze khonani yaṋu nga lutamo lwa Sam lu re tshiphirini nga ḓuvha ḽawe mafhungo maambiwa .
Izwi zwi sendedza nḓowetshumo ya mutakalo tsini ha vhutsireledzi ha dzilafho vhu konadzeaho lwa ikonomi .
Miṱa ya havha vhaswa yo fhedza miṅwaha ya fumi i sa ḓivhi zwo bvelelaho kha vhana vhayo .
Ṱho ḓisiso dzi ḓo itwa u vhona arali huna madzina a songo teaho , kana ane a fana na ḽavho , kana o iledzwaho .
Thendelo ya u ṱun ḓa ndi ya tshifhinganyana nahone ndi ya muhwalo muthihi fhedzi .
Vhadzulapo vhoṱhe vha tea u farwa nga vhulondo na u dzhielwa nṱha .
Milingo ya ṅwaha wa 2020 ye khayo ha vha na u engedzea ha tshivhalo tsha vhagudi vhe vha ṅwala milingo yavho ya u fhedzisela musi i tshi vhambedzwa na ya 2019 , ndi he ya dovha hafhu ya vha na u engedzea ha tshivhalo tsha vhagudi vhe vha phasa nga Bachelor.
Mbuelo dzi bveledzwaho nga Koporasi dzi a bindudzwa hafhu kha bindu nahone mutheo wa pfuma ya Koporasi u shumiswa u tikedza maṅwe mabindu .
Khoso i kwama milayo ya muteo ya u fusha na u langa kholomo dza mafhi .
Mbekanyamushumo yashu ya thikhedzo dza matshilisano ine zwazwino yo no swikelela vhathu vha 16 miḽioni , i ṋetshedza tsireledzo kha vha dzimiḽioni , nga mannḓa vhana vha si na vhathusi .
Hezwi zwi amba uri mushonga ( arali wo themendelwa ) u ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya vhulwadze vhu sa fholi hu si ya vhulwadze zwaho .
Ndivho ya vhurangeli uvhu ndi u shandukisa dziṅwe dza dziofisi uri dzi vhe ' ofisi dza tshimodeni ' sa fhethu ha maitele a nṱhesa .
Ndi zwa ndeme uri vhakwamei vhoṱhe vha shumisane u itela u vha na vhupo vhu shumeaho zwine zwi ḓo thusa vhagudi vha konaho uri vha fungelele kha zwa u guda na milingo yavho .
Kushumiselwe kwa masheleni a u sokou ṋetshedza a ku tei u kombetshedzwa vhathu nga masipala , ku nangiwa na u ṱanganedzwa nga tshitshavha zwo bva kha kuitele kwe kwa thomiwa musi wa kutshimbidzele kwa u pulanela wadi .
Kiḽiniki thendeleki tharu dzi vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha mabembela a zwikoloni .
u kuvhanganya na u vhekanya ṱhoḓea dza zwiko zwa mishumo
U vha khomboni luthihi na tshivhalo tsha nṱha tsha aseniki zwi nga vha na mveledzwa dza tshifhinga tshilapfu .
Dzhielani nzhele : Vhagudi vha nga ḓi nanga kha u ita mishumo yo fhambanaho ngomu kiḽasini , fhedzi mudededzi u tea u vha na vhuṱanzi ha uri mugudi muṅwe na muṅwe u wana tshikhala tsha mushumo une a ḓo u ita kha themo .
Milayo yo vhalaho yo sala i kha ndanduglo ya Minisiṱa wa zwa vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa .
Ri tshi swika magumoni , ndeme ya tshivhumbeo kha vhupulani ha kudzulele kwa vhathu na kwone kwo ṱalutshedzwa .
Dzianyuwithi dza khombekhombe dzi ita uri u vhewa ha mitengo ya mbeu nthihi hu konadzee .
U dzudza tshifhingani tshifhinga tshoṱhe mutevhe wa nyanḓadzamafhungo u vhona zwauri nyanḓadzamafhungo i khou ḓivhadzwa lwa khwine .
Vhalwadze vha si vhangana vho vhonwa kha mihasho ya vhalwadze vha nnḓa ya vhuongelo ha vhulwadze ha muhumbulo .
Pfanelo ya vhuṋe ndi pfanelo ya u tsireledza mishumo ya muthu , ine ya nga vha yo tou ṅwalwa , mbekanyamushumo dza computer , mbekanyamushumo dza khasho , mudzika , fiḽimu kana vidio .
Izwi zwi ḓo livhiswa kha uri vhathu vha dzhiele nṱha khaedu mmbi na mafhungo a si ngoho nga ha vhaaluwa vhashu .
Vhahumbeli vha mushumo vha phasaho feisi ya inthaviwu vha ḓo ita ndingo dza mutakalo u vhona arali vha tshi swikela tshiimo tsha mutakalo nga nṱhani ha ṱhoḓea dza mushumo dza ndeme .
Kha riṋe vhupo na vhutshilo ha vhathu zwi ṱumana nga u ṱavhanyedza .
Musi ro kuvhangana u sedza kha tshiimo tsha lushaka lwashu , ro dalelwa nga muṱa wa Vho Basil February , mulwelambofholowo muṱuku wa tshivhindi we a xelelwa nga vhutshilo hawe Zimbabwe kha Fulo ḽa Wankie ḽa 1967 .
Sa tsumbo , mbuelo yanga i nga vha i nṱha kana i fhasi kha ye ya vha yo humbulelwa u rangani kana tshivhalo tsha zwishumiswa zwe nda kuvhanganya tshi nga vha tsho fhambana na tshe tsha sumbedzwa kha thendelo ?
Zwo ṋaṋaho , vhaṅwe vhahulwane vho vhiga uri a vha tshe na ndavha na ndondolo ya zwa mutakalo na luthihi , vha khou vhilaela uri dzilafho ḽine ḽa ṱoḓa vha tshi tou valelwa vhuongeloni tshifhinga tshilapfu kana u tou rumelwa fhethu ha ndondolo zwi ḓo amba uri vha tea u ṱutshela zwifuwomvumvusi zwavho zwine vha zwi funesa .
Pfanelo ya u ṱavha zwimela zwiswa ndi lushaka lwa pfanelo ya ndaka ine ya fhiwa vhaṱavhi vh zwimela zwiswa zwo fhambanaho .
Milayo miswa ya fola ya Afrika Tshipembe ndi ya u thivhela uri vhathu vha dahe tsini na vhana .
Muthelo wa zwinwiwa zwa zwikambi u engedzwa zwi tshi ya nga mbonelaphanḓa ya nyingapfumo .
U dovha hafhu wa kombetshedza mbadelo ya khombekhombe ya dephosithi ya ndindakhombo kha miraḓo ya koporasi yo ḓiṅwalisaho u itela uri hu vhe na u tsireledzea ha masheleni a vhadiphosithi arali bannga i tshi nga wa .
Muvhigo u sumbedzisa uri hu na tshiitisi tsha u vhilaela na uri mimasipala i fanela u khwinisa u tevhedza milayo yayo , ndeme ya zwitatamennde zwa masheleni na ndangulo ya masheleni nga u angaredza .
Sa tsumbo , vhunzhi ha vhathu vha anganyela mbuelo ( muholo ) yavho na u pulana zwibviswa zwavho zwa zwiḽiwa , zwiambaro , nnḓu , na zwiṅwe .
Mbekanyamushumo i ṋetshedza u gandisa zwikhala kha vhaṅwali vha bvelelaho na u tikedza vhagandisi vhaṱuku vho ḓiimisaho nga vhoṱhe .
Hu tea u vha na nḓila ya u zwi dzudzanya hu na zwo ḓisendeka ngazwo , kha zwiṅwe zwa hone , tshenzhemo , vhugudisi , zwikili , vhukoni kana nḓivho .
Hezwi zwi itwa nga magethe a u thivha vhukati kana a tshitendeledzi zwo vhewaho fhethu ha tshiṱirathedzhi henefho kha tshishumiwa .
Muvhigo wa Khomishini we wa ṱanganedzwa nga Buthano ḽa Guṱe , u ita themendelo kha miraḓo ya mashango , u bva kha ṱhoḓea dza vhupfumbudzi , u isa phanḓa pfunzo na ṱhoḓea ya u sedza kha ndondola mutakalo .
Kha nyimele dzo bulwaho , honeha , hezwi zwi kha khonadzeo dzoṱhe zwi ḓo vha hone kha malaṱwa , hu si na ndavha uri malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili o laṱwa kana ha ngo laṱwa henefho .
U ṱanganyisa SWOT hu tshi itelwa mvelelo
U sengulusa data
Muṱaṱisano wo fhelaho zwinozwino u na , arali hu si na zwiṅwe , wo ri sumbedza uri ri fhela mbilu hani nga maimo a fhasi .
Kha madalo anga o fhiraho ho vha na thaidzo dza shishi dze nda humbela uri dzi tea u ambiwa nga hadzo .
Nga nnḓa ha nḓila ya u adza , kutshimbidzelwe ku dzula ku tshi fana .
( a ) ita uri hu vhe na u dzudzanyululwa ha nyito dza ndangulo ya khothe kana , hune zwa vha zwo tea , zwi iswe kha khothe dziṅwe dzine dza sa dzhie sia ;
Ni vhona u nga tshiṱori itshi tsho bvelela nga ṅwedzi ufhio ?
14.2 . Khabinethe i dovha hafhu ya isa ndivhuwo dzayo kha vhoṱhe vhe vha ḓiṋetshedzela , madzangano a vhadzulapo , zwitshavha , vhashumi vha u ṱhaḓula hu na zwiwo na zwigwada zwa Vhulanguli ha Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho kha u thusa avho vho kwameaho .
Mbuelo i ṱanganedzwaho fhedzi i sa athu u dzhiwa i a katelwa kha rekhode dza akhaunthu .
Vhoṱhe vho dzhenelaho vho tendelana kha u bvisa vhupfiwa ha u hanedzana na u ṱhaselwa uhu na u ḓikumedzela na u shumisana na muvhuso kha u wana thandululo ya tshifhinga tshilapfu .
2.3 . Uyu muvhigo u ḓo vha tshipiḓa tsha Muvhigo wa Ḽifhasi wa UNESCO une wa anḓadzwa nga murahu ha miṅwaha miṅwe na miṅwe miṋa .
Ndi tshi fhedzisa , Mulanga Dzulo , ri khou tea u ṱanganedza uri ḽino shango ḽashu ḽi khou ṱangana na thaidzo ya vhurangaphanḓa ha lushaka fhasi ha Muvhuso wa ANC na hone hezwi zwi kwamesa vhashai kha zwitshavha zwashu na lushaka nga u angaredza .
" Mufhiso u bvaho kha mulilo , maḽi a u fhisa kana u swa nga muḽagasi zwi ḽo bvela phanḽa na u fhisa tsikila lwa tshifhinga tshilapfu nga murahu ha u fhandekana na tsho vha fhisaho .
Vhagudi vha dovha vha humbudzwa nga ha Tshikimu tsha Lushaka tsha Thuso ya Masheleni ya Matshudeni ( NSFAS ) tshine tsha ṋetshedza thuso ya masheleni kha vhagudi vho teaho kha zwa pfunzo na matshudeni vha na ṱhoḓea ya masheleni .
Kha demokirasi ya Ndayotewa u tou fana na yashu , Ndayotewa ndi yone khulwane kha Phalamennde nahone ndi yone tshikalo tsha khaṱulo ya milayo yoṱhe .
Mashanago a ḓo thoma u kovhelana mafhungo nga 2017 , zwine zwa ḓo tikedzwa nga vhusimamulayo zwenezwino phalamenndeni .
U linga tshumelo ya vhueletshedzi kha ndango na u shumisa zwiko .
Zwithu zwashu zwa maḓanzheni ndi zwone zwiko zwa tsireledzo ya zwiḽiwa nahone zwi na mishumo muhulu kha uri ri swikelele zwipikwa zwashu kha Operation Phakisa zwenezwo zwi fanela u tsireledzwa .
Idzi tshumelo na mafhungo zwi ḓo khwinisa matshilo !
Vhakhantselera ndi vhathu vho khethiwaho nga vhakhethi nahone vha imela vhakhethi avha kha khansele ya masipala .
u vha na vhuṱanzi uri fhungoni hu na pfano vhukati ha ṋefhungo na ḽiiti .
Tshelede ya u mala a si ṱho ḓea khulwane kha u tendelwa ha mbingano .
Muhumbeli u tea u shuma o ḓiimisa nga eṱhe na nga nḓila yo teaho nga fhasi ha mutsiko .
Ṱholo ya tshinyalelo na ya u endedza thundu yo leluwa u i ita .
Mbekanyamaitele ya zwa masheleni i shuma kha muhanga u sedzesaho inflesheni , i tshi khou thuswa nga ndayo yaho nga u bvumba inflesheni hune phimo ya nzwalelo dza mbekanyamaitele dza fhindula nga zwiṱuku kha u kheluswa ha inflesheni yo lavhelelwaho u bva kha tshipikwa .
Thomani nga u ṅwala tshiṱori tshaṋu sa mvetamveto .
Kha vha dzhenise ndivho , mishumo na maitele a u sedzulusa na u khwinisa mbekanyamaitele .
Sa musi vha vhahaṱuli na vhalangulamitambo vha khothe , ri tenda uri u vha hone havho afha hu ḓo ṱuṱuwedza thimu nnzhi dzine dza ḓo vha dzi tshi khou dzhenela kha vhuṱambo uvhu u tevhedza na u ṱanganedza tsheo dza vhalangamitambo .
Dzikhakhathi dza poḽotiki dzi khou livhisa kha u pandelwa na u pfulutshela vhuponi ha dziḓoroboni .
Avha vhahali vhe vha sa pfale vha khou vhuiswa hayani zwine zwi ṋea maAfrika Tshipembe tshikhala tsha u guda nga nndwa yavho sa muthu ene mune , nyimele dze dza itisa uri vha pfuke mukano vha yo fhalala nnḓa na zwe vha shuma zwa vhuedza kha mbofholowo ya shango .
U themendelwa ha mugaganyagwama ndi tshiṅwe tsha thasiki dza zwithu zwa ndeme zwine zwa itwa nga vhakhantseḽara .
U livhanga maipfi na zwine a amba .
Phambanyiso dza zwa mishumo dzo dodombedzwaho nga vhuḓalo dzi fanela u bvelela kha mutheo mafhungo o tiwaho .
U ṱaniwa kha zwiṱuṱuwedzi zwa khohakhombo ( zwa vhuḓifari , zwa matshilisano na zwa vhupo ) zwi na vhushaka tshoṱhe na nḓowelo dza zwa matshilisano na ikonomi na mvelelo dza nḓowelo idzi .
Tshikolo tshi alusaho mutakalo tshi vhonala tshi tshi ṋetshedza madzhenele ane a engedza khaphasithi ya u guda ya matshudeni .
Vhathu vha fhindula khuḓano nga nḓila dzo fhambanaho .
Muvhigo wa 1996 nga maanḓa u ṋea themendelo dzo dodombedzwaho zwi tshi kwama mafhungo a tshiimiswa zwi tshi elana na vhulimi na masheleni a mahayani na madzinginywa o dodombedzwaho zwi tshi elana na zwishumiswa zwa mbekanyamaitele ya zwa masheleni .
( d ) a nga sedzulusa tsheo ya u sengisa kana u sa sengisa , nga murahu ha musi o kwamana na Mulanguli wa Vhatshutshisi o teaho nahone nga murahu ha musi o thetshelesa mafhungo a vhathu vha kwameaho zwi tshi wela kha tshifhinga tsho tiwaho nga Mulanguli wa Vhatshutshisi wa lushaka , u bva kha vha tevhelaho ;
A ri nga konḓeleli masiandaitwa a tshumelo dza ndeme ya fhasi dzine dza si vhange fhedzi u khakhisea ha tshumelo ya vharengi , fhedzi dzi dovha dza vhanga mbadelo dza nṱha kha mimasipala na miṱa .
1 . muthu ane vha nga vhavho malana nae , hu nga vha nga lwa mulayo kana nga lwa sialala ;
Vharangaphanḓa vha shumisa nyito u sumbedza bono ḽavho na u kunga dzangalelo kha mikhwa na mihumbulo .
Mihasho i ṋetshedzwa shedulu dzi sumbaho u Gonya na u tsela fhasi kha ṅwaha ha shedulu dzi sumbaho Pulane dza Mugaganyagwama u yaho Phanḓa wa ṅwaha .
Shumisani tshanḓa tshi sa konesi kha u posela bola murahu .
U ya nga ha Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho , GEMS itea u ṋetshedza mbuelo dza u ṱhaṱhuvha , dzilafho na ndondolo ya :
Khumbelo ya thendelo ya u ṱunḓa khovhe u itela vhubindudzi
1.6. Khabinethe yo tendela uri Muhasho wa zwa Muno u nga vula hafhu maitele a u ita khumbelo hafhu kha vhathu vha re na Thendelo ya Tshipentshela vha Zimbabwe , nga fhasi ha nyimele dziṅwe .
Muḓivhalea Muhaṱuli Muhulwane na miraḓo ya zwa Vhulamukanyi ;
Nga nnḓa ha vhuleme , maṅwe maga a zwa mbalombalo a tshiimo tsha zwa mupo a hone na u bvela phanḓa na u kunakisa .
U pulana hu nga vha hone fhedzi arali vhathu vha wadi vha tshi ḓivha uri u pulana hu khou itea na uri mihumbulo na kuvhonele kwavho zwi khou ḓadzisa ndeme ya u bveledziswa ha pulane ya wadi .
Kha vha ite khumbelo ya tshibogisi tshiswa
Khabinethe i khou takalela uri dzilafho ḽi sumbedza ḽi tshi khou vha thusa na u ombedzela khumbelo kha nyanḓadzamafhungo na tshitshavha u ṱhonifha Muphuresidennde wa kale na muṱa wavho nga u vha fha tshifhinga tsha u vha vha vhoṱhe na muṱa wavho nga itshi tshifhinga .
Mbudziso dzi rumelwa mihasho ya zwa thekiniki
U dzinginya u thomiwa ha tshiimiswa tsha vhukalandeme tshine tsha ḓo linganya vhukalandeme ha mavu kha shango .
( b ) Mulayotewa wa vunḓu , arali Mulayotewa wo phasiselwa Vunḓu .
Tsheo vhukati ha vhaswa vhone vhaṋe , yo tshimbidzwa nga muthu ane a vha muswa a re na nḓivho , khamusi muṅwe muthu ane a khou tshila na HIV , ndi maitele a shumaho a pfunzo nga ha vhulwadze .
Thandela iyi zwino i khou khunyeledza u kuvhanganywa na u rekhodiwa ha ndaka iṅwe yoṱhe , nga maanḓa ine ya vha ya themamveledziso .
10.3 Muvhigo u khou sumbedza vhatshena vho fara poswo khulwane kha sekithara dza tshitshavha na dza phuraivethe dza shango nga 68% , lwa rathi u fhira tshigwada tsha vhunzhi ha vhathu kha ikonomi .
Heyi sisiṱeme i ḓo ṱumanywa na dathabeisi ya lushaka nahone i shumiswa nga mavunḓu oṱhe .
4.3 . Zwa u rumela fomo dza muthelo wa mbuelo nga tshifhinga nahone dzo dzudzanyea nga nḓila yo teaho , a zwi tou ita fhedzi uri mutheli a wanale a tshi khou tevhedza milayo yo teaho ya zwa muthelo , zwi dovha hafhu zwa thusa muvhuso kha u ṋetshedza tshumelo kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhane vha dzi ṱoḓesa .
Lavhelesani tshifanyiso , ni ambe na khonani yaṋu nga dziṅwe dza khombo idzi .
- Khabinethe yo khwaṱhisedza muhanga wa nḓisedzo ya themamveledziso wa U Shela Mulenzhe ha Sekithara ya Phuraivethe une wa ḓo endedza tshumisano vhukati ha dziSOC na sekithara ya phuraivethe .
Dziṱhoho dza mashango na muvhuso na vhaimeleli vha muvhuso vha bvaho kha maṅwe mashango vho dzhenelela hovhu vhuṱambo ha vhuṱhogwa .
Nga nḓila yeneyi tsumbo dza nga nnḓa dzo ṱanḓavhuwaho na ṱhoḓea zwi ita nyendedzi dza u akhiredithiwa huṅwe na u ṱola nga vhaṋetshedzatshumelo vho akhiredithiwaho .
Afrika Tshipembe ḽi dzhiwa nga dzitshakatshaka sa ḽi fulufhedzeaho nahone ḽine ḽi nga fulufhelwa kha u ḓisa mulalo nga maswole aḽo a 3000 ane a khou shela mulenzhe kha vhurumelwa ha u ḓisa mulalo fhasi ha themendelo ya AU na UN .
Khothe dza Madzhisiṱiraṱa dza Dimbaza na Bitji dzi ḓo rwelwa ṱari ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Mbuno dzi sumbedza uri ndaka yo vha mutheo wa vhubindudzi vhu dzulelaho u itea , ho dzudzanywaho nahone vhu lambedzwaho zwi tshi kwama daimane , vhunzhi ha tshelede nahone zwi sa thivheleiho , e mafhungo a u dzhenisa tshelede nga nḓila ya vhufhura .
3.4 . Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhuthu u dovha wa katela Vhege ya u Lwa na Khethululo nga Muvhala u bva nga ḽa 14 u swika ḽa 21 Ṱhafamuhwe 2019 , na uri u ḓo dovha wa shumiswa u amba nga masiandaitwa a khethululo nga muvhala a kwashekanyaho kha lushaka .
Musi vha tshi wana phemithi ya u renga mishonga u bva nnḓa kha Mulayo wa Muṅwalisi wa 36 wa 1947 , kana u tendelwa u ya nga Tshiteṅwa 21 tsha Mulayo 101 wa 1965,kha vha rumele khophi yayo na khumbelo u itela phemithi ya u renga zwa zwifuwo u bva nnḓa kha Tshiimiswa tsha Mutakalo wa Zwifuwo .
Mabulamihumbulo o dzudzanywa na maṅwalwa a sedzuluswa u ya nga ha themendelo .
Muhasho wo thoma na zwigwada zwa u fafadzela zwikhokhonono , zwine zwi ṱangana tshifhinga tshoṱhe u lavhelesa zwo no swikelwaho na mvelelo dza mihasho yoṱhe ya vhulimi ya mavundu , miraḓo ya nḓowetshumo na zwiimiswa zwa vhuṱoḓisisi .
Tshifhinga tsha vhugudisi tshi a fhambana fhedzi a si kanzhi tshi tshi vha fhasi ha ṅwaha .
Hu tshi engedzwa izwo , kha mashangohaya a kale , phurofesheni khulwane dzo vha dzi na ṱhahelelo ya tshiṱafu na vhathu vha na ndalukano dza fhasi .
Khothesheni i tea u itwa kha themphuleithi ya khothesheni ya maṅwalo a tshiofisi , hu tshi katelwa anekitsha dzoṱhe dzi ṱoḓeaho nahone zwi tea u iswa nga tshanḓa hu saathu swika ḓuvha ḽa u vala ḽa tshiofisi na tshifhinga tsho tiwaho :
U swikelela u maanḓafhadza ha vhukuma , ri fanela u vhumba zwiimiswa zwa tshumelo dza zwa masheleni dza vhoramabindu vhaṱuku zwine zwa ḓo langulwa nga vharengisi vhapo na vhoramabindu vhaṱuku .
Muvhuso u khou ita nga hune u nga kona u fhungudza nyimele ya zwino nahone u khou shumisana na vha kwameaho vhoṱhe kha vhupo ho welwaho nga gomelelo .
Rakhonṱhiraka u do bula tshenzhemo yawe ya zwifhirisafulufulu zwa Ṅanda ya Eriaḽa , arali a tshi khou balelwa u ḓo thola mudzhenisi a re na vhukoni uri a pfukisele vhukoni ho teaho tshigwada tshawe .
1.9 Khabinethe yo dzhiela nṱha u rwelwa ṱari ha pulanti ya boḓelo nga boḓelo ya R350 miḽioni ya Mpact Polymers i tshi khou ḽedzana na Coca-Cola .
Vhadzeneleli vha shuma nga vhavhili , vha dzhiele nṱha mbudziso dzi re afho fhasi .
U ṱhogomela na u langa tshomedzo .
Tshikwama tshi khoḓa khamphani idzi kha u bindudza kha zwikili zwa mveledziso zwine zwa ḓo vha na mbuelo nga murahu kha vhubindudzi na u bveledza vhashumi vha re na zwikili .
Mishumo ya u fhaṱa vhukoni : Muhasho wo thoma mishumo yo fhambanaho na vhafaranani vho fhambanaho vha zwiṱirathedzhi u itela u maanḓafhadza vhaofisiri vha vundu na vha masipala .
Kuhumbulele kwa ngoho a ku kwami muhwalo wa vhuṱanzi , fhedzi ku vhea muhwalo wa vhuṱanzi kha sia ḽi hanedzanaho na hune kuhumbulele kwa shuma hone .
Hu dovha hafhu ha vha na ṱhoḓea ine ya khou bvela phanḓa ya u khwinisa na u londola themamveledziso ya mutakalo kha nyimele yo tsireledzeaho nahone ine ya ṱanganedzea , hu tshi shumiswa masheleni aya maṱukuṱuku e a ṋetshedzwa .
Thandela dzi dovha dza tendela mveledziso ya vhana vhaṱuku .
Ho vha na mvelaphanḓa yavhuḓi kha mbekanyamushumo ya tshanduko ya mavu .
Tshelede ya vhuunḓi ndi vhuḓifhinduleli ha vhabebi vha malofhani fhedzi ?
Mihumbulo ya ḽevele dza fulufulu na tshivhalo tsha khwanthamu na zwone ho ambiwa ngazwo .
Zwidodombedzwa hezwi zwa tekiniki zwi nga zwi khou fhenya mbilaelo dzavho , nṱhani ha u topola tshipiḓa tshine vha khou tama u tshi lavhelesa .
Vho dovha vha ḓivhadzwa nga ha u hira , u koloda nga kha u renga kana u fhaṱa na nnḓu vhathu dza mitengo ya fhasi sa nḓila dza u vhudzulo .
Vouthu ya mugaganyagwama i dovha ya sumbedzisa uri muvhuso , vhashumi na mabindu vha khou shumisana , zwi sa athu vhuya zwa vha hone , kha u wana nḓila dza u vhuisa nyaluwo na u fhaṱa matshilo a khwine kha vhoṱhe .
Khwiniso dzo dzinginywaho dzo ambiwa nga hadzo na vhakwamei vho teaho .
Tshithivheli tshi thusa vhathu u pfesesa uri vha nga fariwa na u pfiswa vhuṱungu .
U ola zwifanyiso zwi tshi fhirisa mulaedza , sa nga ha tshenzhemo ya ene muṋe a tshi engedza nga u ṅwala khepusheni .
Tsheo ya khaṱhululo ya nga ngomu i nga kha ḓi lengiswa u swikela mutengo wa khaṱhululo u tshi badelwa .
U ṱola mivhigo ya nḓisedzo ya tshumelo - MFMA i ṱoḓa uri masipala i bveledze mivhigo kha mvelaphanḓa ya nḓisedzo ya tshumelo kha vhupo havho .
dzo itiwa u vha tshanele i re kha tshiimiswa ya vhudavhidzani na tshumisano vhukati ha zwitshavha na masipala
Khabinethe i vhidza maAfurika Tshipembe vhoṱhe u dzhia tshifhinga itshi sa tsha u vusuludza vhuḓikumedzeli hashu , kha u fhelisa vhuvha ha tshiṱuvhu vhu tsitsaho tshirunzi kha vhaṅwe vhashu tshitshavhani na u ḓikumedzela hafhu ha shango ḽashu kha pfanelo dza vhana na vhafumakadzi .
Mulayotibe u ṋetshedza ngeletshedzo kha , vhukati ha zwiṅwe , vhuendi ha nyito dza vhathu ; tshumelo ya zwiendedzi zwi vhidzwaho nga sisiteme ya zwishumiswa zwa eḽekiṱhironiki na ṅwalwa ha vhuendi ha tshitshavha .
a ) U ṋetshedza vhupfiwa
Vhathu vhane vha pidza vha a konḓa u vha langula na uri vha ṱoḓa vhuṱumani ho khwaṱhaho ha u swikelela tshitshavhani na vhukoni ha u sala murahu .
I ita voḽumu khulwanesa ya mashika fhedzi i na tshivhalo tshiṱuku nga maanḓa tsha pfushi .
U tamba khadi u woṱhe a khou gidima
A hu na tshanduko , phungudzo kana nyengedzedzo ine ya ḓo itwa kha zwo ṅwalwaho kha Ḽiṅwalo ḽa Mbadelo nyangaredzi .
Pfananyo ya tshumiso ya Mbekanyamushumo ya U guda u itela u wana Tshenzhelo na U gudiswa mushumo .
Khoro ya masipala i fanela u sedzulusa uri i nga swikela hani ndivhotiwa dzayo .
Tshumelo ya Dzilafho ya Shishi ya awara dza 24 ine ya katela vhupo ho ṱanḓavhuwaho ha Afrika Tshipembe
Nga nḓila yeneyo , vha talele uri tshitshavha tsha mashangoḓavha tshi tea u ḓibvisa kha u shumisa maga a vhatsireledzi .
5.8 . Khabinethe i khou vhaisala nga u lozwea ha matshilo lu vhavhaho lwa vhaeba mugodi zwi siho mulayoni vhe vha lovhela kha mugodi we wa vha u si tsha shuma wa Langlaagte .
Mutengo a wo ngo katela Muthelo wa Mbadelo dza Ṱhoḓisiso ya Maḓi .
U ḓilugisela ha masia a vhuṱhogwa a tevhelaho ho vhewa iṱo : u vha hone na saizi ya kiḽasi , tshomedzo dza IT , tsireledzo , u vha hone na tshitandadi tsha vhengele ḽa zwiḽiwa , mavhone na fhethu ha u paka goloi zwo dzudzana phanḓa ha nḓisedzo ya mabambiri .
Nga murahu ha mbadelo , vha ḓo rumelwa tshiṱitshini tsha mapholisa tsha tsini u yo humbela muvhigo u sumbedzaho uri a vha athu farwa .
Mahumbulwa e a itwa nga afha a tou ngeletshedzo yo angaredzaho malugana na thaidzo dzo ḓoweleaho .
Mushonga wo randelwaho u tea u ṅwalwa nga dokotela kha ḽethahede ya dokotela kana phede ya u ṅwalela mushonga wo randelwaho ;
rekhodo dza zwa mushumo wa zwa mulayo wa khothe
Edith o ita na u swika kha tshiimo tsha u vha Muhaṱuli wa National Tumbling khathihi na u vha Muhaṱuli wa Dzhiminasitiki ya Vhafumakadzi ya vunḓu ḽa Limpopo .
Kha tsha u thoma , thandela dza u thoma dzo vha dzo bveledzwa na u thoma u shumiswa
Mafhungo a theḽevishini na mbekanyamushumo dza zwa ngoho zwo vha zwi zwiko zwa ndeme vhukuma zwa mafhungo a poḽitiki kha vhana .
Komiti ya Tshoṱhe ya Tsireledzo na Vhutsireledzi ho rwela ṱari wekishopho malugana na mathomo a Foramu ya Vhutsireledzi ha Tshitshavha .
Muthu ane a khou pomokwa vhuloi u vha a sa ḓivhi nga ha vhugevhenga vhune a khou pomokwa hone .
Ḽisumbasia ḽo khwiniswaho ḽi ṱuṱuwedza u topolwa ha magake a mveledziso ya muraḓo wa SMS ho imaho nga hoṱhe , u thomiwa ha u shumiswa ha nḓowenḓowe ya thekiniki na u ṋetshedza ngeletshedzo nga ha uri mihasho i nga shumisa hani mvelelo dza muṱhaṱhuvho wa vhukoni khathihi na maṅwe maitele a u thola na u nanga .
2.3 . Khabinethe i dovha ya vhilaedziswa zwihulu nga u fhisiwa ha maṱiraka ngei Kwazulu-Natal zwo simaho kha mavharivhari a uri vhabvannḓa ndi vhone vhane vha khou dzhielwa nṱha kha mishumo ya vhareili vha maṱiraka u fhirisa MaAfrika Tshipembe kha nḓowetshumo ya zwa u endedza dzithundu .
U tswonzwa zwo tevhuwaho nṱhani ha u swiela vha tshi shumisa tshitswonzwi tshi re na vhukoni vhuhulwane ha u tswonzwa
5.5 . Zwiwo zwa khethululo nga lukanda zwine zwa khou ambelwa Tshikolo tsha Nṱha tsha Vhasidzana tsha Pretoria zwi a vhiledzisa .
Nga murahu ha u dzhiela nṱha khumbelo na themendelo nga hazwo , tshigwada tshi ambiwaho nga hatsho tshone tshiṋe tshi ḓo ita nyambedzano na zwiimiswa zwo teaho .
Khanḓiso yo bveledzwa u bva kha tshifhinga tsha miṅwaha miraru nga kha maitele a u dzhenelela hune vhashelamulenzhe na vhaḓivhi u bva kha masia o fhambananaho vha vha vho katelwa .
Vharumeli vha ṱanganedza ṱhingo u bva kha sisteme ya u rumela yo ṱhaḓulwaho nga khomphyutha ( CAD ) na u langa u swika henefha kha zwiko zwa fumi ( ambuḽentsi na zwiendedzi zwa u phulusa ) nga u rumela fhethu ho ṱalutshedzwaho , ine ya elelisa u ya kha vhuongelo vhukati ha fhethu .
Hafhu , u ḓadziwa ha poswo dzi si na vhathu dza mulanguligota zwo sumbedza tshanduko nnzhi siani ḽa u fhedza zwa u sa lingana ha mbeu kha poswo khulwane dza vhulanguli .
Vha dzhiele nṱha muthu kana tshigwada tshine vha khou amba natsho na zwine vha khou amba nga hazwo .
U engedzea hu hulwane kha vhuimana na u kavhiwa nga HIV zwi elana na u litsha tshikolo .
Ro vha ri khou shuma lu bveledzaho u itela u khwinifhadza ṱhoḍea dza muthelo kha mabindu maṱuku .
Musi hu tshi wa nḓowetshumo ya khovhe dza khethe , vhorabulasi vho wana maraga wo dzula wo luga wa maḓambatshekwa na tilapia kha zwitshavha zwa mahayani kha ḽa Afrika Tshipembe , nahone nga ṅwambo wa izwo vha khou sedzesa kha tshaka idzi .
Ri khoḓa khomishini kha mushumo une dza khou ita , kanzhi nga fhasi ha nyimele dzi konḓaho , u wana ngoho .
Muhasho wo dovha wa tshimbidza mbekanyamushumo dza tsivhudzo nga vhulimi hu na ndivho ya u bveledza zwiḽiwa nga vhuḓalo zwa vhoṱhe na vhufuwi .
U lugisa na ndondolo ya goloi dza muvhuso
Mabindu manzhi na madzangano o pfuluwa kana a khou sedza kha u pfuluwa kha vhupo ha vhukati , nahone u bvela phanḓa ha maitele aya zwi nga vhanga tshiwo zwi tshi ḓa kha u xelelwa nga zwikhala .
Khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana dzo no tou vha dwadze ḽo fhiraho mpimo .
Khothesheni idzi ndi dza nṱha kana dzi nga si wanale nga nṱhani ha tshikhala tshine vhorakhonṱiraka vha tea u tshimbila , mbadelo dza u tshimbila dzine fhiraho mushumo na mbadelo dza u lugisa , zwine a zwi na mbuelo ya tshelede .
Tshishumiswa tsha IDP tsha 1 : U wana na u bula zwidodombedzwa zwa mvelelo dza ndeme dza CBP dza masipala nga huswi hu tea u shumiswa nga nḓila i tevhelaho :
Zwivhangi zwihulwane zwa u imiswa ha ndambedzo :
Naho muvhuso wa vhukati / kana wa vundu u sa ḓo ṋea themendelo ya uri arali ra badela zwikolodo zwa masipala kana ' mvisazwikolodoni " , muvhuso u na vhuḓifhinduleli ha u katela maga o fhambanaho kha Mulayo na u tendelwa u ita tshikolodo ha mimasipala hu ḓo gonya .
Kha ri ite nyito Elekanyani nga tshithu tshine na nga ita u itela uri khonani yaṋu a pfe e wa tshipentshela .
Ḽebuḽu dza magaraṱa , zwishumiswa zwa kiḽasini , zwiṱanwa na dza maipfi a ḓivheaho nga tshivhumbeo , garaṱa dza madzina , nz .
Vhuitwa havho na mitambo yavho zwi na mushumo muhulwane kha u vhumba vhuḓiṱalusi ha hugaledzwa .
Ṱhoḓea na maitele zwi vhewa kha sia ḽa ngudo ḽiṅwe na ḽiṅwe nga komiti ya sia ḽa ngudo ḽo teaho nahone zwi rwelwa ṱari nga komiti ya ndangulo .
Vhathu vha ṱoḓaho thandela vhane vha dzhenela vha si na ḽiṅwalo ḽa u ṱoḓa thandela a vha nga ḓo tendelwa u dzhena fhethu hu no khou nyeṱulelwa hone .
Mvelelo dzi nga vha dzauri zwikhala zwiṱuku zwa u tambela zwi shumiselwa sa ha u laṱa mashika , u paka , na zwiṅwe-vho .
Heyi ndi tshumisano yo rwangwaho phanḓa nga maAfrika yo sedzaho kha u bveledza thandululo dzo teaho na u kovhela zwiko zwa u tandulula khaedu dza mveledziso dzo livhanaho na dzhango .
Zwiga / tshivhumbeo
Vhaṋetshedzi vha livhanya hedzi ndozwo khulwane na fhungo ḽa uri hu khou vha na u ombedzela huṱuku kha u farwa zwavhuḓi ha thundu nga mulandu wa uri mabindu ha na vhuḓifhinduleli ha ndozwo ifhio na ifhio ine ya nga vha hone nga mulandu wa u sa londa havho .
U vetaveta madzinginywa a thandela dza khephithala
U thoma u vhala ha ṅwana a tshe muṱuku ndi mutheo une wa sumbedzisa mvelaphanḓa kha zwa pfunzo , nga kha tshikolo , nga kha pfunzo ya nṱha na mushumoni .
Ndi zwa ndeme kha mvusuludzo ya ikonomi , u ṋea ṱhalutshedzo na mvelelo kha mathomo maswa ashu .
Ndi zwa ndeme uri sa lushaka ri pembelele Lupfumo lwa Vhathu lu Tshilaho masiani oṱhe a lushaka lwashu .
Vhuṅwe vhukando vhu ḓo dzhiwa zwi tshi bva kha mvelelo dza dziṱhoḓisiso .
Vhabvannḓa / dziṱhunḓu dzi nga ita khumbelo dza thendelo vho ṱanganelana na mushumisani wa Afrika Tshipembe .
23.7.1.3 Hune zwo tea vha tea u konanya kana u shumisa nga nungo dzoṱhe u swikelela thandululo kana u thusa kha uri phambano dzi dzudzanywe ;
Tshikwama a tshi na IT na khathihi .
10.1.3 Ndavhelelo , mbilaelo kana maṅwe mafhungo-vho a kwamaho vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala zwi fanela u laulwa nga nḓila yavhuḓi , tshifhinga tshoṱhe na nga vhudavhidzani vhu si na tshidzumbe .
Ndi ndivho ya muhasho u bveledza ekonomi ya vundu i aluwaho , i bveledzeaho nga kha u sika mishumo .
Yunithi nyengedzedzwa ubva kha tshiṱitshi tsha muḓagasi tsha Ingula dzi ḓo shuma nga 2017 , naho dziṅwe dzadzo dzi tshi ḓo thoma ṋaṅwaha .
Vhatshimbidzi vha nga ṱoḓa u pulana lwa vhusiku vhuthihi kana mavhili u kuvhanganya vhadzulapo na u ita dziṅwe nzudzanyo nga masiari .
Ri a takala uri zwigwada zwashu zwa thuso zwo ya u thusa .
I tevhelaho i ḓo , arali zwo tea , ita khumbelo uri ndulamiso na nzudzanyo zwi itwe .
Musi ndugiselo idzi dzi tshi katela sethe dzoṱhe dza ṱhumanyo thwii dzo fhelelaho , a dzi ngo ṱumanywa kha sethe nthihi ya faela ya gaidi ya ndango nahone dzi dzula dzo vhilingana .
Musi ndi tshi ḓisedza kha tshivhoni tsha moḓoro , ndo wana ndi tshi khou bva malofha nahone ndo huvhala .
Ndivho yashu ndi ya u shandukisa ikonomi yashu ya vha iyo ine ya aluwa nga u ṱavhanya , ya vha na mitengo yo dzikaho , na hune zwikhala zwa ikonomi zwa vha zwi phaḓaladzwaho nga nḓila i linganaho .
U ṋetshedza tshumelo yo kalwaho sa Mukhomishinari wa Muano .
Dzhielani nzhele : Vhagudi vha bva miṱani minzhi yo fhambanaho .
Musi vho no pfumbudzwa , vhahashi vha ḓo lavhelelwa u shuma vho farana na zwiṱitshi zwa radio dza zwitshavha dzine dza ḓo fusha tshoṱhe ṱhoḓea dza Dairekhithoreithi .
KHA RI URI RI KONE U DALELA HAELWE U ITELA U LWA NA COVID-19 VHUPO VHUNE RA VHU FUNA NA U VHONA VHATHU VHANE RA VHA FUNA .
Arali ṱho ḓea dza u bindudza mashango ḓavha dzo tevhedzwa , ramabindu uyo a nga ita khumbelo ya ṱhanziela ya phytosanitary i bvaho kha NNPO ya Afrika Tshipembe .
Kiḽabu dzi nga nahone dzi tea u vhumba pfano dza tshiṱirathedzhi na vhashumisi vha sekithara dza phuraivethe kana vhashumisani , zwenezwo ha fhungudzwa ndondolo na ndangulo ya thengo zwa kiḽabu na u engedza khonadzeo ya zwikhala zwa vhubindudzi .
Musi maṅwe a mashango aya a mashango a rumelaho ( vhaṋetshedzi vha vhana vha rengiswaho ) , vhaṅwe vhe vha ṱanganedzi , na maṅwe e mashango a endedzaho .
Komiti ya Odithi yo vhumbwa nga miraḓo miṋa na uri i ṱangana nga kotara iṅwe na iṅwe u eletshedza khoro nga mafhungo a ndango ya ngomu , ndangulo ya masheleni na u tevhedza .
Zwiṅwe hafhu , ofisi ya nga ha pfanelo dza ṅwana i ḓo tshimbidza u itwa ha ṱhoḓisiso yo sedzaho kha ṅwana .
Tsho vha tshi tshifhinga tshi konḓa na u vhanga u sa ḓivha na mutsiko vhukati ha vhashumi .
Nga ḽa 30 Ṱhangule 2015 , Muphuresidennde Vho Zuma vho vula lwa tshi ofisi nthihi ya yunithi dza rathi dza u bveledza muḓagasi ngei Tshiṱitshini tsha Muḓagasi tsha Medupi , hune ha vha Lephalale kha ḽa Limpopo , tshine tshi ṋetshedza megawathi ( MW ) dzi ṱoḓaho u lingana 800 kha giridi .
Naho hu na uri hu na ezwi na dziṅwe khaedu nnzhi , vhadededzi vhashu vho dzulela u vha vho ḓiimiselaho na u sumbedza vhufuteleli u fhira tshifhinga tsho fhiraho .
Kha vha vhe na nzhele ya uri bidi dzo lenga arali dza nga swika kha ḓirese ye ya ṋewa kha ḽiṅwalwa ḽa bidi nga murahu ha musi ḓuvha na tshifhinga zwa bidi zwo no vala .
musi dzi nyimelo dza vho dzi tshi shanduka
Nḓisedzo ya bugu dza u shumela yo bvukulula uri nangoho hu na khaedu kha data yashu .
Zwitatamennde zwa masheleni zwo vha zwi songo ḓisendeka nga khwiṋiso dzi pfadzaho dzi bvaho kha zwa u ṱola .
Vha ṋee tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe iṅwe ya thasiki dzi tevhelaho .
Tshi tevhelaho tshi funwaho ndi miṅwaha miṱanu .
Lwa ḓuvha na ḓuvha u badela huṅwe na huṅwe kha bugu ya masheleni zwi ṋetshedzwa nga elekiṱhironiki u ya kha sisiteme ya vhukati nahone mbadelo dzi itwa nga tshelede yo wanalaho .
Ri tshi inga kha zwenezwi , hu na zwibadela zwine zwa vha na tshumelo dza tshipentshela sa TB , ndondolo , ndondolo ya malwadze a ṱhohoni na mbuedzedzo na ndondolamaṋo .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze nyimele ya mbuno dzavho nga u tevhekana .
Sisteme i fanela u tevhela maitele a u ṱavhanya u kundelwa , hune thandela dzine dzi nga konadzea dza elwa kha zwiimo zwo fhambanaho zwa mveledziso , na thandela dzo elwaho nga khiraitheria ṱhukhu ya u khwinisela kha tshiimo tshi tevhelaho .
Tshifhefho tsho lindela fhaḽa , Tshi khou luṅwaluṅwa tshi ṱoḓou sendela , Mishumo ndi minzhi yo lindela , Gambogo i sa athu swika .
Vhulanguli ha nṱha vhu fanela u tshimbidza na u ranga phanḓa zwi khagala maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki ha muhasho .
Ofisi dza Phalamennde ya Demokirasi dzi khou thomiwa hu na ndivho ya u sika vhuhone ha tshihaḓu ha Phalamennde vhu sa nyeṱhi , zwihulwane kha vhupo ha mahayani tshoṱhe , zwitshavha zwapo zwa vhushayazwiko na vhushayatshumelo kha mavunḓu oṱhe a ṱahe , zwine nga vhanga ḽa zwiitisi zwo fhambanaho zwa wela nga nnḓa ha therisano dza lushuka tshitshavhani na kha mishumo yo ḓoweleaho ya vhushelamulenzhe nga tshitshavha .
Zwenezwo musi hu tshi tou vha na u tshinyadzwa , zwigidi na zwigidi zwa vhathu zwo mbo ḓi dzhena nga ngomu ha mbo ḓi vha hone u xelelwa nga ndango .
Thendelo ya muvhigo wa u fhedzisela wo ṱanganyiswaho nga dona yo rangaho phanḓa .
Tshifhinga tsha vhugudisi ha mushumo wa zwanḓa tshi tea u ṋea dziphurofeshinala dzashu uri vha livhane lwa khwine na khaedu dza nḓowenḓowe dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe .
Ndaṱiso i anzela u sendedza thungo madzangano na u ita uri thandululo ya nndwa i konḓe vhukuma u i swikelela .
Komiti iṅwe na iṅwe i rangiwa phanḓa nga Mudzulatshidulo .
Tsha u fhedza , dziEA / dziHoD vho ṋetshedza mivhigo ya u fhedza ine ya vha na mawanawa , ngeletshedzo , themendelo na / kana ndaela
Vhekanyani mafhungo aya a tshi tevhekana nga ngona u itela uri phara yaṋu i pfale .
Vhaṱoḓisisi vho shumisana na vhavhilaeli nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso , hune zwa vha zwo tea , sa tsumbo , hune ha vha hu tshi khou ṱoḓea maṅwe mafhungo .
Tshiimiswa tsho Elwaho tshi ḓo ḓiphiṋa nga ṱhanganedzo ya u shumiswa thengo u bva kha khamphani iṅwe na iṅwe ine ya dovha ya vha Muṋetshedzi a Engedzaho Ndeme .
Vhuṱanzi ha u tou lavhelesa hu ṋetshedzwa nga sisiṱeme dza kuvhusele kwa khamphani khulwane ya vhadzhiamukovhe vhoṱhe kha mashango o bvelelaho a re na ikonomi yo khwaṱhaho u fana na Germany , France na Japan .
Tshomedzo idzo dzo itelwa u khwaṱhisa tshikhala tsha mazhendedzi a zwa mulayo kha u lwa hashu na vhufhura .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi ṱhonifha ane a khou amba .
Tshumisano yo khwaṱhaho ya ṱhoḓisiso , thekhinoḽodzhi , vhathu , zwibveledzwa na tshumisano na vhaḓisedzi na khasiṱama vhashu yo ita uri vhurangaphanḓa ha maraga vhu swikelele nahone ri vha u thoma tshifhinga tshoṱhe u vhambadza zwibveledzwa zwiswa zwi nyanyulaho na khwiniso ya tshibveledzwa .
U ḓivhadza mitambo hu tshi shumiswa miraḓo ya muvhili i so ngo ḓowelaho u shumiswa zwanḓa na milenzhe
Kha vhanzhi izwi zwi katela vhubindudzi kha themamveledziso , vhutumbuli na u khwinisa vhupo ha milayo , kha zwiṅwe zwazwo .
Muṱhomphei Muhaṱuli Muhulwane wa zwa Vhulamukanyi wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe na vhoṱhe vhaḓivhalea vha miraḓo ya zwa Vhulamukanyi ;
Khethekanyo ya u Pfukisela Themamveledziso zwi amba u pfukiselwa ha masheleni kha mimasipala na zwiimiswa zwa muvhuso kha thendela dza themamveledziso .
Riekitha iyi yo dovha hafhu ya shela mulenzhe kha ṱhoḓisiso ya nyukiḽia , mveledziso na pfunzo nahone ya vhea Afurika Tshipembe phanḓa kha u bvelaphanḓa ha saintifiki .
Dzina ḽavho na ḓuvha ḽa mabebo
Ri fhululedza mazhendedzi ashu a khombetshedzo ya mulayo kha u farwa na u sengiswa he ha tshimbila zwavhuḓi ha avho vhane vha kwamea kha milandu ya u tswiwaha khebuḽu dza tsimbitswuku .
Talelani phere dza maipfi a re na raimi .
Fomo iyi ya khumbelo i tea u ḓiswa hu sa athu u fhela ṅwedzi muthihi kana u ṱavhanya phanḓa ha datumu ya u thoma ya mushumo .
( b ) u dzhenelela hu tea u tendiwa nga Khoro hu saathu fhela maḓuvha a 30 a Dzulo ḽa u thoma u bva tshe u dzhenelela ha thoma , na uri
Muphuresidennde na Muraḓo ufhio na ufhio wa Khabinethe a nga ḓi dzhenelela na u amba kha miṱangano ya Buthano ḽa Lushaka , fhedzi , a nga si vouthe kha iyo miṱangano .
U bveledzwa ha tshiṱirathedzhi zwa kuthusele zwi ḓo topolwa nga ṱhoḓisiso yo raloho .
Zwibviswa zwa Nnyi na Nnyi na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni a nnyi na nnyi a zwibviswa zwa vhubindudzi zwo sumbedzwa kha u pfumbiswa ha muhangarambo wa mavhigele a zwa masheleni a pfumbiswaho .
Sa izwi ho vha na u ṱaṱisana zwihulu kha aya mafhungo , ndi zwa ndeme u nweledza vhuṱanzi zwiṱuku nga murahu ha kona u sumbedzwa zwiitisi zwa uri ndi ngani hu na khonadzeo ya uri mavharivhari aya a nga vha e ngoho .
Lwa miṅwaha minzhi masisita manzhi vho vha na vhuṱalu ha pfunzo na vhukoni havho .
Mapfanisi a tshifhinga tsho fhiraho a vhonala nga pfalaṱhaphuwi o .
Zwikhala zwa mushumo zwoṱhe zwi teaho u ḓadzwa zwi topolwa hu tshe na tshifhinga kha " Mutevhe wa Poswo dzo Tendelwaho " u khwaṱhisedza uri poswo dzine dza tea u ḓadziwa dzi lambedzwe kha mugaganyagwama .
Tshipikwa tshihulwane tsha Tshiimiswa tsha Afrika Tshipembe tsha Nḓowetshumo ya Vhupileli , Ḓanzhe Tshiendatshikhalani ndi u imela nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe kha mafhungo a dzangalelo ḽo ṱanganelaho kha u isa phanḓa mbuelo , u sa nyeṱha na vhuḓifhinduleli ha matshilisano kha bindu .
Ho vha hu na tshiṅwe tshithu tsho khakheaho hafho fhethu .
Zwi fanaho na izwi , muhasho wo thoma ndingedzo yo sedzaho kha ṱhanganyo ya vhathu vhahulwane kha mbekanyamushumo ya ndondolo ya masiari kha zwiimiswa zwa vhudzulo , hune vhaaluwa vho ṱanganywa kha senthara dza ndondolo dzavhuḓi kha vhupo ha Bellville .
Hu sa khou dzhielwa uri Eskom , kana vhadzheneli vhaswa vha khou ḓo fhaṱa puḽanti iyi , mitengo ya tshiṱitshi tsha mveledziso tshiswa tsha muḓagasi i ḓo tea u gonya u swika kha ḽevele dza ikonomi u itela uri vhubindudzi vhuswa vhu lambedzwe .
Nyito dza zwiṱori zwa nyambedzano : u thetshelesa na u fhindula nga ngona kha khonani , sa u vhudzana zwiṱori ni nga vhavhili-vhavhili nga ha ' zwiḽiwa zwine nda zwi funa ' , zwiṱori zwo tou kuvhanganywaho , tshiṱori zwa muungo , n.z
GEMSi dzulela u ṱoḓa u khwiṋisa nḓisedzo ya tshumelo kha miraḓo yashu .
Fhedziha , ngauri vhaṱoḓi vha mushumo vhe vha vha vho no fhela nungo vha 131 000 vho dzheniswa kha makete wa mishumo kha kotara , reithi ya vhushayamushumo yo gonya , nga 0.3 phesenthe ya vha 27.50 .
Arali zwibveledzwa zwi tshi khou pfukha Afrika Tshipembe zwi tshi khou ya kha ḽi ṅwe shango , kha vha ṋekane nga khophi ya thendelo ya u ṱun ḓa zwibveledzwa zwa phukha i bvaho kha shango ḽine zwibveledzwa zwa khou ya khaḽo , nahone khophi iyo i fhelekedzwe nga khumbelo ya thendelo ya u pfukhisa zwibveledzwa zwa phukha Afrika Tshipembe .
Ndi khou livhuwa nga maanḓa tshikhala itshi .
Thikedzo i ṋetshedzwa kha sekhithara dza nḓowetshumo dzo tiwaho hu na tshipikwa tsha :
Ndangulo yo vha i sa tsha swikelela ndavhelelo fhedzi yo vho vha yone i tshimbidzaho muvhuso .
Musi lushaka lu tshi khou pembelela vhafumakadzi , Khabinethe na yone i vhidza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha lwe na maitele maṅwe na maṅwe a u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana sa zwe zwa sumbedziswa kha Mulayotewa .
Muphuresidennde vho ṱangana na Muhulisei Khosikhulu ya Vhavenḓa Vho Toni Mphephu Ramabulana , na vhakwameaho tshitshavhani kha u wana thandululo dza thaidzo dzo ṱahiswaho .
Maṅwalo a u fhedzisela a ḓiswa hu tshi shumiswa nḓowelo na zwivhumbeo zwi ṱoḓeaho nga zwi re ngomu .
Tshiphuga tsha Feḓerasi tshi ṋetshedza tshikhala tsha u vula miṋango ya ḽifhasi , u sumbedza zwine vundu na shango ḽashu zwa nga ṋetshedza zwone .
U engedza kha zwenezwo , Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo tewaho kha muvhuso wapo i ḓo engedzwa u itela u ṋetshedza zwikhala zwa mishumo ya miḽioni mafheloni a 2019 .
Thaidzo khulwane hu kusedzele kwo fhambanaho vhukuma kwa sisiṱeme dza mulayo kha vhutsireledzi na u galedza ṱhoho , thimathimo i bveledzwaho vhukati ha vho ḓiimiselaho u lambedza kha sia ḽa kushumele kwa pfanelo dzavho .
Ri tea u vhona uri hu khou vha na fhethu huthihi ho sedzeswaho khaho ha mashumele kha vhuimo ha dzhango hune zwoṱhe zwi kwameaho zwa vha na vhuimeleli .
Nga u laṱiwa ha ndaka yo salaho u badela u fhaṱiwa nga huswa ha zwibadela .
Mutheo wa Mushumo wa GCIS ndi u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha vhudavhidzani ha muvhuso na u vhona uri sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso i ḓivhadze tshitshavha ngaha mbekanyamaitele dza muvhuso , puḽane na mbekanyamushumo .
Mathomoni a vhege ino , ro ḓivhadzwa uri lushaka luthihi lwa khaelo dze ra renga , khaelo dza AstraZeneca , dzi ṋetshedza tsireledzo ṱhukhusa kha vhane vha sa khou tou lwalesa na vhane vha nga tea u ṱanganedzwa sibadela nga vhanga ḽa lushaka lwu swa lwa tshitzhili tsha corona lwu ḓivheaho sa 501Y.v2.
U thomiwa ha Mipfuluwo ya Dzitshakha zwi ḓo ri swikisa tsini ha u swikelela ndinganyiso vhukati ha u swikelela ṱhoḓea dza Afrika Tshipembe dza mveledziso ngeno hu tshi tsireledzwa tshirunzi tsha Afrika Tshipembe na tsireledzo ya lushaka .
U tholiwa ha vhaholefhali kha sekithara ya nnyi na nnyi na ya phuraivethe hu fhasi kha zwine ha fanela u vha zwone .
Nga tshifhinga tshi no fana , tshiimo tshashu sa shango ḽa miholo-kati tshi sumba u fhungudzwa ha mbadelotiwa kha zwibveledzwa zwa nḓowetshumo dza Afrika Tshipembe dzine ra tenda uri ndi khulwanesa nahone dzi nga vha na masiandaitwa a si a vhuḓi kha matholele kha nḓowetshumo dzi no ṱoḓa vhashumi vhanzhi .
5.55.55.55.55.5 Vhalani tshivhalo ( nomboro ) tsha zwithu zwi re tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe .
Kuolelwe kwa bola kwo itwa hu tshi tevhedzwa vhutsila ha Mandevhele .
Ndi khamphani ya Afrika Tshipembe yo ṅwaliswaho , mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana dzangano ḽine ḽa vha mulayoni ḽo ṅwaliswaho Afrika Tshipembe ḽine ḽa nga ita khumbelo ya u ṅwalisa zwiḽiwa zwa bulasini na manyoro .
Hafhu , ri fhululedza kha u swikelela vhuimo ha ndeme ha miṅwaha ya fumi ya u vha hone .
Vho sumbedzisa mbuno ya uri vhunzhi ha zwipondwa vho vha vhe vhalwelambofholowo vhe , nga nḓila dzo fhambanaho , vha dzhia tsheo dzi pfalaho dza u ḓidzhenisa kha nndwa ya zwa poḽotiki ya u lwa na zwa khethululo .
Nga nḓila i fanaho , u gaya zwiomate zwa vha shanduka zwa vha luḓi , zwi katela u kombetshedzaho maḓi manzhi kha mavu o monaho na phaiphi khulwane , zwi nga shumiswa .
Masipala u bveledza tshigwada tsha vhathu vho gudelaho vha vhatshimbidzi vhane vha ḓo themenndelwa lwa tshiofisi .
Zwazwino ro kunda khaedu ya u tshimbidza mihasho nga ṱhoho dza mihasho pfareli kana hu si na Ṱhoho dza Mihasho .
Naho mbekanyamaitele idzi tshi tshi ṱuṱuwedza u bvelela ha thekhinikhala na u gonya ha mveledzo , dzo dovha dza vha na mbadelo dza zwa mupo , zwa ikonomi na zwa matshilisano dza nṱha .
Musi hu tshee matsheloni u khwaṱhisedza zwiitisi zwa u wa uhu , zwi nga livhanywa na u wa hu hulwane kha tshivhalo tsha vhubveledzi ha TV saizwi vhubveledzi ha TV kanzhi vhu tshi itea lwa tshifhinga tshilapfu .
Vha ḓo ṱoḓa u ita hezwi nga nḓila ine i sa vhee phensheni ya vhashumi kha khohakhombo nahone ine i sa khakhise vhuvha ha sisiṱeme ya zwa masheleni .
Tsielano idzi dzo topolwa nga u humbulelwa ha tshumiso i sa gumi ya tshifhinga tshilapfu na u ṱanganyisa na phimo ya tsireledzo .
Tshenzhemo sa ramafhungo na kana u pfesesa havhuḓi ha midia wa u gandisa na wa eḽektroniki zwo themendelwa nga maanḓa .
Tshitshavha tsho hana thekhinoḽodzhi ya mabunga a VIP , sa zwe ya tendelwa nga Muhasho wa Vhudzulo ha Vhathu , sa tshumelo ya mutheo ya vhuthathazwitshili vha nanga sisiṱeme ya tshampungane ya maḓi .
U khwaṱhisedza uri miraḓo ya tshitshavha vha a pfesesa manweledzo mugaganyagwama na zwidodombedzwa zwi elanaho na wadi .
Vho vhudza lushaka lwavho na vhaeni nga ha ndeme ya u shumisana hu tshi itelwa mvelaphanḓa khathihi na nndwa ya u lwa na zwiito zwi si zwavhuḓi tshitshavhani .
( a ) u thomiwa , kuvhumbelwe , maanḓa , mishumo na tshifhinga tshi no dzhiiwa nga komiti dzayo ; na
Nga iṅwe nḓila , dzianyuwithi dza khombekhombe dzi ḓo khavara khethekanyo khulwane ya vhashumi vhane vha tshila tshifhinga tsho teaho , zwa ita uri dzianyuwithi dzi sa ḓure .
Ndi khou ṱoḓa u swikisa maipfi a ndiliso kha miṱa ya vhalidzi .
Nzivhanyedziso kha mbekanyamushumo ya khomphyutha i ṋea pfanelo dzo livhaho dza u ita kana u tendela u itwa ha zwiṅwe zwa zwiitei zwi tevhelaho kha Riphabuḽiki :
u fhungudza khonadzeo dza u thuphelwa STB dza mutengo wa fhasi nahone dzi sa shumi zwavhuḓi kha makete wa Afurika Tshipembe ;
Thagethe ya tshisumbi itsho zwenezwo i nga vha nga nḓila iyi : " Nga Nyendavhusiku 2006 80% ya miṱa i ḓo vha i khou wana tshumelo ya u kuvhanganyiwa ha malaṱwa luthihi nga vhege nahone malaṱwa a ḓo vha a tshi khou kuvhanganyiwa nga nnḓa dziphevumenndeni ha mudi muṅwe na muṅwe "
Tshithithisi ndi kudzudzanyele kwo khwaṱhaho na khohakhombo ya u dzhiela nṱha tshivhumbeo u fhira tshithu .
U ya nga Muoditha Dzhenerala vhuhulu ha thaidzo ya Mihasho ya Lushaka hu vhonala hu sa tou vha vhuhulwane u fhira uvho ha kha ḽevele ya mavundu .
Mvusuludzo i ḓo tea u kungedzelwa kha gurann ḓa yapo u vhona dzangalelo ḽa tshitshavha kha CC ine ya khou bvusuludzwa .
1.4 . Khabinethe i dzula yo ḓikumedzela kha u swikisa shango kha Bono ḽa 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , pulane ya u fhelisa vhushai na u fhungudza u sa lingana na vhushayamishumo shangoni nga 2030 .
( b ) ita tsheo kha u yelana na Mulayotewa nga Mulayotibe ufhio na ufhio wa Phalamennde kana ya vunḓu , fhedzi i nga ita hezwi kha nzudzanyelo yo humbulelwaho ( lavhelelwaho ) kha khethekanyo ya 79 kana ya 121 ;
Zwa zwino vha ḓo vha kha vhuimo vhune ha thivhela khombo dza mulilo dzi songo teaho dzi vhangwaho nga u sa londa na vhathu vha sa dzhieli zwithu nṱha hayani na mushumoni .
Vhurumelazwivhambadzwa nnḓa ha tshienge tshitete na tsho omiswaho tsha Afrika Tshipembe zwi khou aluwa ngeno zwiṱundwa zwa ḽifhasi zwi tshi khou tsela fhasi kha mimaraga ya Mozambique , Netherlands na Australia .
Musi ni tshi khou vhala Vhambedzani zwe na humbulela na zwe na vhala .
Ṱhanziela ya Muthelo wo Kunaho ya mathomo i fanela u rumelwa khathihi na bidi .
Ḽiga 5 Kha vha thaiphe khoudu ya muunḓiwa - vha nga i wana nga murahu ha garaṱa ya vhuraḓo nga fhasi ha " Dzina " ( sa tsumbo 00 , 01 nz ) .
Mvulatswinga kha tshumelo dza siangane i ḓo ṋetshedzwa u bva kha puḽatifomo ya sedzaho kha tshitshavha .
Phimo ya vhushayamushumo i kha ḓi vha nṱha .
Ri ita khuwelelo kha vhadzuli ya u humbela uri vha songo fhela mbilu sa i zwi mushumo u tshi dzhia tshifhinga .
Tshanduko ya sisiteme ya Vhuendi ya vundu
Kufarele ku linganaho ku amba u vha na pfanelo kha maimo a fanaho a zwa u tshilisana , muholo , na nyimele ya mushumo kha vhoṱhe vhafumakadzi na vhanna .
U kona u ḓivha uri mafhungo o sikwa nga maipfi o khethekanaho .
Vharangaphanḓa avho vhavhili vho dovha vha ṋekana mafhungo na vhuvhambedzanyi kha dzingu , thendelano ya vhanzhi na zwine zwa kwama madzangalelo a fanaho .
Mutholi u do vha tendela u fhidza malugana na zwenezwo .
Mitengo i re nṱha ya zwiḽiwa yo fhiriselwa kha mimaraga yapo kha vhunzhi ha mashango , fhedzi kufhindulele kwa nyengedzedzo ya mitengo ya zwivhaswa kwo vha kwo fhambana ( tshikalo tsha nyengedzedzo ya mitengo kha vha vhambadzeli vha oiḽi kha mashango a nnḓa tsho vha tshikatinyangaredzi nga hafu kha vhaḓisi vha oiḽi shangoni ) .
Kha vha ṱalutshedze uri ndi thikho dza muvhalelano dzifhio dzine dza nga shumisiwa na u ṱalutshedza uri ndi dzifhio thikho dzo teaho .
Kha ḓivhazwakale , vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya na u phaḓaladza sisiṱeme ya Afrika Tshipembe ya akhaundu dza lushaka ho vha ha uri Stats SA ndi yone ire na vhuḓifhinduleli ha nyanganyelo yo ḓisendekaho kha vhubveledzi ha kotara na ha ṅwaha ha GDP ngeno Bannga ya Mbulungelo ya Afrika Tshipembe yone i tshi ganḓisa nyanganyelo yo ḓisendekaho kha tshumiso ya masheleni ya kotara ya GDP .
Fhedzi ndi zwavhuḓi nahone zwo tea u kovhelana mafhungo aya na muthu muṅwe na muṅwe we vha ita zwa vhudzekani nae .
Uya nga vharengisi vha ṋama , masiandaitwa a tshiṱereke ha thu fhela sa vhunga khamphani dza u ṱunḓa ṋama dzi tshi kha ḓi badela masheleni a u dalesa ha zwibveledzwa .
Maitele a ndaṱiso a tikedza vhupo ho tsireledzeaho na vhutsireledzi nga ngomu ha senthara ya u valela iṅwe na iṅwe .
Nga nḓila yo tewaho nga u khoḓwa , ho vha na zwiṱori zwavhuḓi he zwikolo zwo shumisa maga a tsireledzo .
Maipfi ane a a ṅwala u tea u a ṅwala u fana huṅwe na huṅwe - saizi ya maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi kha maipfi .
Dziṅwe mbadelo dzi katela tshelede ine ya sa vhe ya muholo na mbadelo dza khombekhombe kha vhutsireledzi ha zwa matshilisano .
U sika kha 3D ( u fhaṱa na vhuedzisi )
Fomo dzi songo fhelelaho dzi ḓo humiselwa kha muiti wa khumbelo .
Khabinethe yo laela Tshigwada tsha Tsireledzo ya zwa Matshilisano , Mveledziso ya Vhathu na Tshitshavha uri tshi vhekanye mbekanyamushumo ya nyito ine ya ḓo endedza shango kha nndwa ya u imisa u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana .
Tshifhirisafulufulu tsha ḓiramu tsha vhulapfu ho fhelelaho tshi ḓo shumiswa nga nḓila ine ya konadzea hu si na u khauwa u itela u fhungudza tshivhalo tsha ṱhumano .
Kha dziṅwe nyimele , muvhuso u nga dzhenelela u itela u tshimbidza nyambedzano dza thendelano na u ṋetshedza thikhedzo kha vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo .
U fhelisa konṱiraka na u vhila tshinyalelo ifhio na ifhio ine Vundu ḽa nga ṱangana nayo nga u tea u ita nzudzanyo dzi si dzavhuḓi musi ho no fheliswa konṱiraka .
Tshitshavha tsha demokirasi ndi tshitshavha tshine vhadzulapo vha vha na tshikhala tsha u dzhia vhuḓifhinduleli ha u ḓisa tshanduko .
Muofisiri wa zwa mafhungo a nga ṋaṋisa lu pfadzaho zwipiḓa zwa rekhodo iḽa na u fara izwo zwine zwa nga kana zwa tea u hanedzwa u ya nga ha mavhaka a u hana a re kha Mulayo .
A huna nyimele yo nambatedzwaho kha mbuelo nahone a huna phimo ya tshifhinga ya khombekhombe .
Wa ṱanganedzwa , Mulayotibe u ḓo khwaṱhisedza tsireledzo khulwane ya vhashumi malugana na khuvhalo na malwadze mushumoni .
U itela u alusa tshikwama , vhabindudzi kha tshiimiswa vho ḓo ṱoḓa uri vha ḓivhe nga ha tshikhala :
Arali mbetshelo ya litshwa i henefho kha mulayo , i tea u khwiṋiswa uri i bule uri ngeletshedzo ya uri vhaṅwe vha vhaiswa hani i a ṱoḓea kha mbetshelo , u itela u sia nnḓa vhuloi havhuḓi ( vhuloi vhu sa vhaisiho vhathu ) .
U ṱumanywa ha pulane dza zwiṱiratedzhi na migaganyangwama zwo itwa u tela u maimo o fhambanaho u mona na muvhuso .
Nga tshifhinga tsha Muṱangano wa zwa Vhubindudzi ha Afrika Tshipembe nga ṅwedzi wa Ḽara 2020 , ro vha ro no swikela masheleni a linganaho R776 biḽioni nga pfulufhedziso dza zwa vhubindudzi .
Tsha vhuvhili , u dzhenelela ha sekhithara dzo fhambanaho dza zwa vhulimi , tsha vhuraru , u aluswa ha mabindu maṱuku .
Kha ḽa Kapa Vhukovhela tshifhango tsho vhanga tshinyalelo kha zwimela kha vhuṅwe vhupo .
Kha vha ḓivhe uri vha ṱola hani guḽukhousu yavho nahone lini .
U sudzuluselwa phanḓa ha madzulo u ya kha Mugivhela zwi nga thusa u fhelisa mutsiko kha milandu ine khothe ya vha nayo na u thivhela uri khothe i dzule na vhusiku zwine zwi ḓisa nyofho dza tsireledzo kha avho vha no dzula kule .
Fhedzi ndi kha vhuthihi ha phambano iyi hune ra wana hone nungo dzashu .
5.2 . Muhanga u dzinginya thikho ṱhanu dza ndeme dza u khwiṋiswa vhukoni na vhupfumbudzi ha vhashumi dze dza rangwa phanḓa nga Tshikolo tsha Vhupfumbudzi ha Lushaka tsha Muvhuso ( NSG ) , tshi tshi khou shumisana na zwiimiswa zwo fhambanaho zwa ngudo .
Vhashumi vha ha masipala malugana na ndeme ya CBP ( tsumbo , hu tshi shumiswa nyusiḽetha ya tshiṱangani na mukumedzo wa Raḓorobo , vha tshi sumbedza u ḓiimisela hu si na vhukono )
Vha rekhode izwi zwithu kha fiḽipitshati nga fhasi ha khoḽomu mbili dzi re ZWIBVISWA na MBUELO .
Nḓila iyi ya kuhumbulele i livhisa kha phendelo ya uri u engedza tswikelelo ndi zwa ndeme u tou fana na u engedza tsudzuluwo .
Sa musi fulufhelo na vhuḓifulufheli kha khonadzeo ya nyito dzo ṱanganelanaho na kuvhusele kwa dimokirasi u itela u fhelisa vhushai zwi dovha zwa vha zwa ndeme kha u fhaṱa tshumisano dza tshanduko , u davhidzana zwo swikelelwaho na u lulamisa kuvhonele kwo khakheaho zwi dovha zwa vha zwithu zwa ndeme .
Tsha u thoma , vharengisi vha goloi vha a koniswa u redzhisiṱara lwa eḽekiṱhironiki .
Kha vha khethekanye tshigwada tshi bve zwivhili vha ite tsudzuluso dzo fhambanaho kha zwishumiswa zwo fhambanaho .
Nndyo ine ya takalelwa na kudzudzanyele kwa zwiḽiwa .
Kha vha kwame Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha kha a ḓ irese ine ya vha afho fhasi kana vha dalele website ya Muhasho wa Vhulimi .
Kha vhege dzine dza khou ḓa , khungedzelo dza radio dzi ḓo hashiwa kha zwiṱitshi zwa radio zwo fhambanaho na kha zwiṱitshi zwa raliwei .
Musi zwi tshi ḓa kha Gavhelo ḽa Ḽifhasi ḽi re Kapa Vhukovhela , KPMG yo ṋewa konṱiraka ya u monitha kushumele kwa magavhelo musi zwo tea .
5.20 Mulayo wa zwa milandu wo bvukulula milandu i ofhisaho ine ya kwama u huvhadza vho pomokwaho vhuloi .
U vhona uri hu na ndaulo i shumiseaho nahone yo dzudzanyeaho ya vhalwadze .
U bveledzisa na u thoma u shumisa zwiṱirathedzhi zwa u fhaṱa khaphasithi zwi fanaho na mbekanyamushumo u itela u kunga na u vhulunga vhashumi vha re na zwikili vho pfumbudzwaho zwavhuḓi , vha tshumelo ya tshitshavha kha ḽa Afrika .
Mutsho u na masana nahone hu a dudela na u fhisa .
Ee : u dzhenelela kha NML hu ḓo tou vha u nanga kha madokotela,na a maṋo , vho makone na vhaṅwe vhanekedzi vha ndondolamutakalo .
( 3 ) Khetho dza u ḓadza tshikhala ofisini ya Muphuresidennde dzi tea u farwa nga tshifhinga na ḓuvha ḽo tiwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa , fhedzi hu saathu u fhela maḓuvha a 30 u bva nga ḓuvha ḽe tshikhala itsho tsha ṱutshelwa .
U fhaṱa Tshikolo tsha Nṱha kha Ḓorobo ya Marble Hall .
Dzi dovha dza ombedzela vhushaka vhunzhi vhukati ha maimo a thandela .
Ri na u shela mulenzhe hunzhi nga maanḓa ha vhabindudzi , ho elwa nga nyaluwo kha mubindudzo wa yuniti thirasiti kha thengiselano .
Khethekanyo 2.2 i rera nga ha tshaka dza vhudzheneleli .
Shango ḽo dzhia buḓo ḽine ḽa khwaṱhisedza vhuthu hashu .
Nga maanḓa , ṱhoḓea i nga ha u wana na u kovhelana nḓivho ntswa .
Kha khorondauli nnzhi , hezwi zwi imela mbuelo i songo ḓoweleaho kha vhulangi na ṱhuṱhuwedzo .
Sa tsumbo , u ya na ha ṱhoḓisiso kha tshifhinga tsha 1976 u swika nga 1984 , khanedzano vhukati ha zwibviswa zwa mutakalo nga murafho nga muthihi nga ṅwana nga muthihi u ya nga doḽa dza Amerika i nga nḓila i tevhelaho .
Ndi u engedza hufhio hune ha tea u itwa kha zwishumiswa musi tshishumiswa tsha u kala kharenthe dza muḓagasi tshi sa athu sumbedza u dzhena ha tshadzhi ?
Sa tsumbo , ri amba nga ndaulo dza vundu na dza masipala , zwine dza nga vha , dzine nga kushumele , dzi dovha dza amba ndangulo ya vundu na masipala .
Tsheo i amba uri a hu tsha ḓo vha na dziṅwe mbilo ntswa dzine dza ḓo dovha dza dzhenisiwa u swika Mulayo Muswa u tshi ḓo phasisiwa wa ḓo kona u vulela mbilo ntswa .
" Ṱhahelelo ya mafhungo a mbadelo dza mutholwa " ndi ya ndeme arali mbuelo i tshi dzhielwa nṱha kha vhuimo vhu re hone ha mafhungo a zwa masheleni a Tshikwama a vhu nga ḓo imelelwa zwavhuḓi .
Humbulelani ni na lutamo lwa u vha muṅwe muthuvho .
Mulaedza wa Lushaka u ṋetshedza kuvhonele kwo ṱanḓavhuwaho kwa mbekanyamaitele yashu .
Kha mashango o bvelelaho , i phaḓalala zwihulwane nga kha zwiḽiwa zwe zwa tshikafhadzwa nga vhashumi .
( b ) He zwa tea , ndangulo ya milayo ire hone i ḓo ṋetshedzwa ndaulo yo teaho kha vhuimo ho teaho ha muvhuso , sa zwine zwa vhonala zwo tea nga ndayotewa dzoṱhe . 31
Muvhuso ngauralo u nga si shumise maanḓa u itela u tevhela dzangalelo ḽa maanḓa kana zwithu zwa wone uṋe .
Minisṱa wa Ofisi ya Muphuresidennde Vho Jeff Radebe , vha ḓo fara muṱangano na vhoramafhungo nga murahu .
" Yoo , " ndi maswole a no ralo a tshi khou ralo u rithelela ṋama na maḓabula , " ngavhe ri vhe ri na goroi nyana na khaphu ya mafhi mani !
Hu tshi vhambedzwa na mbingano na vhufarakani ho redzhisiṱariwaho pfanelo na vhuḓifhinduleli zwo ṋetshedzwaho vhufarakani vhu songo redzhisiṱariwaho zwi ḓo fhungudzea .
Kha milandu iyo , Tshikwama tshi ḓivha u kovhanywa ha mbuelo ya tshivhalo tsha tshelede yo kovhanywa yo imelwaho nga debithi yo tendelwaho sa vhubindu yo tendelwa u dzhiiwa sa vhubindudzi nyengedzedzwa .
U kuvhangana ha mbulungelo ya mashangoḓavha zwi fhungudza u aluwa ha phimo ya thengiselano .
4.4 . Sa vhadzulapo vhane vha tevhedza milayo na u funa mulalo , roṱhe kha ri sumbedze u vha na vengo kha zwiito zwa u vhulahwa ha mapholisa nga u vhiga vhaiti vhazwo vhoṱhe khathihi na tshavhi dza zwa mulayo kha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
Ho sedzwa mbilaelo dza ndayotewa kha u dovholola ha maanḓa a mulayo vhukati ha muvhuso wa vundu na wa lushaka , mulayotibe wa zwikambi wo fhiriselwa kha Khothe ya Ndayotewa nga vhe vha vha vhe Muphuresidennde wa Afrika Tshipembe .
Netherlands , United Kingdom ( UK ) na Mexico ndi fhethu hu hulwane ha u vhambadzela zwiliṅwa zwa vhulimi zwa shango .
Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza thambo nga ICC ya u ita vhukwamani nayo u ya nga Athikili 97 .
Nga 1994 , musi ro amba na vhathetshelesi mashangoni manzhi , avho vhe ra ṱangana navho vho ri dzhoina u pembelela mbofholowo yashu .
1 . U engedzwa ha khonṱhiraka ya Vho Hubert Mathanzima Mweli sa Mulangi Muhulwane kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
U ḓiimisela u ita ngudo ya tshisedzisisi tsha tshiimiswa kha khaedu dza tshiimiswa tsho tikedzwaho nga fhasi nga Tshiṱirathedzhi tsha Rembulusa .
Ho sedzwa tshiimo tsha fhasi tsha u vhulunga tsha Afurika Tshipembe na ṱhoḓea ya u bindudza kha tshiimo tsha nṱha , ndi zwa ndeme u engedza zwirumelwannḓa na u engedza zwibveledzwa kha sekithara dzenedzo .
Tshithu tsha ndeme kha mathomo a mushumo a bvelelaho hu ḓo vha u topola na u bveledzisa vharangaphanḓa vhapo vho khwaṱhaho .
Ro vha kuvhanganya hafha ṋamusi u sumbedza mushumo une vhone sa vhatholiwa vha muhasho wanga vha bvela phanḓa na u shuma , na u dovha u alusa na u ṱhogomela miṱa yavho .
Thagethe idzi dzi ḓo wanala kha IDP na u sumbedza mishumo vhukuma ya masipala na vhuḓifhinduleli vhu re kha theo ya mulayo na ṱhoḓea dzi elanaho na IDP .
Na riṋe ri khou lingedza zwikhala zwa vhubveledzi zwa u phaḓaladza vhukoni hashu ha thekhinoḽodzhi , nahone kha maitele aya , ra engedza vhubveledzi ha mbuelo .
Tsenguluso ya Lushaka ya Ṅwaha nga Ṅwaha zwikoloni zwashu , yo no vha tshishumiswa tsha mannḓa tsha u ṱola mutakalo wa sisiṱeme ya pfunzo yashu .
Thandela ine ya vha hone i tikedzaho bono ḽa ḓorobo ndi mbuedzedzo ya North End Beachfront , he ha tshinyadzwa nga murahu ha mveledziso ya Vhuimangalavha ha PE .
Kha nzulele dza khwine , ndeme ya fhethu afha i ḓivhea ngauri hu vha fhethu hu sedzeswaho hu tshi itelwa vhubindudzi ha nnyi na nnyi , hu na muhumbulo wa u ita uri hu kunge , hu shumisee , na tshenzhelo yavhuḓi .
Kha nyimele nnzhi mitengo ya u renga i sumbedza tshinyalelo khulwanesa kha bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U gidimela kha masia o fhambanaho vha sa kuḓani vha tshi shumisa zwikhala zwoṱhe zwi re hone
Mulangi-Dzhenerala wa Muhasho wa Madzulo a Vhathu sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha tshipiḓa tsha 1 tsha PAIA .
Naho zwo ralo , u bvelela ha dwadze ḽa COVID-19 kha ḽifhasi ho lengisa u thomiwa ha uyo mushumo .
Acacia Park , fhedzi , a si fhethu hu hoṱhe ha vhudzulo ha miraḓo ya phalamennde na vhaofisiri vha dzulo .
Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Sialala nga fhasi ha Ndayotewa
Vhashumi vhane vha vha na mbilaelo vha nga rumela mbilaelo dzavho nga poswo , emeiḽi , fekisi kana vha isa nga tsha
Zwenezwo u bva tshiṅwe tshifhinga zwino , ḽa Indonesia na maṅwe mashango vho kumedza masendelele o fhambanaho vhukuma .
Muvhuso u khou engedza ndingedzo na ndivho kha nyaluwo ya ikonomi yo katelaho , tsiko ya mushumo na u khwinisa fulufhelo ḽa mubindudzi nga kha u sedzana na vhuleme ha zwa zwiṱirakitsha .
Ndi tenda uri tshithu tsha ndeme kha u ela tshikoupu , vhungolo na maanḓa o fhelelaho a kuitele kwa demokhrasi Afrika Tshipembe ndi sia ḽine ra bvelela kha u shandukisa mbekanyamaitele ya vhupileli hashu na Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya SA .
Ndi lini hune zwa tendelwa uri khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela i nga ḓiswa musi awara dza mushumo dza khothe dzo no fhira kana ḓuvha ḽine khothe a i shumi ngaḽo ?
Tshi takadzaho , mivhigo yoṱhe i sumbedza uri khuvhangano iyi ya ndeme i ḓo kunga vhabindudzi vhanzhi .
Naho fhungo ḽi tshi nweledza pharagirafu , ḽi kha ḓi amba uri pharagirafu i amba nga ha mini .
( 6 ) U dzhenelela ha vhathu zwavho , kha u themendela zwi nga itwa sa zwe zwa lavhelelwa kha khethekanyo ya 59 ( 1 ) ( a ) .
Ngeno miṅwe mivhigo yo ṋaṋiswa lwo kalulaho na u lukwa nga mazwifhi , kha dziṅwe nyimele ri a ṱanganedza sa muvhuso uri arali maga a u dzhenelela a tshihaḓu a sa shumiswa , masipala ine ya nga sa yeneyo i nga wa .
Mushumi u tea uri tshifhingani tsha vhudzadze a vhe vha a tshi wana malamba ane a vha fhasi ha malamba ane a a nzela u a wana nga ṅwedzi .
1.3 . Hezwi zwi tshimbilelana na NDP , i dzhielaho nzhele u dzhenelela tshoṱhe ha ṱhanganelo ya dzingu ḽa SADC khathihi na u vhona uri mupo na tshanduko i linganaho ya ikonomi ya khaboni -re fhasi zwi khou ya phanḓa .
Khaṱhululo a i imisi tsheo nga nnḓa ha musi Minisṱa kana MEC kana phaneḽe vho ṋea ndaela ya u ita ngauralo .
U vhiga nga zwe vha amba .
Zwiṱuṱuwedzathandela ndi zwithu zwi no bva nnḓa zwine zwa nga kwama zwipikwa zwa thandela .
Khwalo dzine dza nga vha hone dzi bviselwa khagala kha zwitatamennde zwa masheleni zwa Gwama ḽa Mbuelo ḽa Lushaka nahone hu si kha zwitatamennde zwa masheleni zwa muhasho ure mutholi .
Kanzhi hezwi zwi a vhulaha , nga uri zwi dzimula dzi ayene dza puḽasima dza malofha , zwine zwa swikisa kha thaidzo nnzhi dza osimothiki kha tsikila na zwiluḓi kha dzi sele .
Hezwi zwi tea u katelwa na kha khoudu ya vhuḓifari ya komiti dza wadi .
Vhunzhi ha mbilaelo dzo no tandululwa .
Vhakundi vha nga ḓihudza ngauri vhusiki havho na vhubveledzi ho shuma sa tsumbo ine ya nga tevhelwa nga vhaṅwe , zwine zwa bveledza nyito dza khwiṋesa kha vhudavhidzani muvhusoni .
Ndi nga miṅwedzi ifhio he mvula ya nesa ?
U bveledza zwikili zwa u alusa miraḓo miṱuku ya zwanḓa .
Kha ṅwaha wo fhiraho , mushumo wo ḓi bvela phanḓa wa pulane ya u thoma mbekanyamaitele ya Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka .
vhe na miṅwaha ya 18 na u vha fhasi ha 70
Thami u ṱanganyisa mitshelo . shumisa maipfi a no nga sa ngauri , nga
Rekhodo dzine dza nga swikelelwa nga kha maitele a PAIA a tevhelaho sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha tshipiḓa tsha vhu 11 na tsha vhu 18 ; tswikelelo kha idzi rekhodo i nga hanelwa zwi tshi ya nga tshipiḓa tsha vhu 33 u swika kha tsha vhu 45 tsha Mulayo .
Zwine mbekanyamushumo na mbekanyamaitele dza ita
6.7.1.3 Gota kana muraḓo wa muḽa wa vhuhosini a nga vheiwa sa musengisi kana u shuma mishumo ya murangaphanḓa wa sialala muhulwane hune a vha a si nga si kone .
Muhumbeli u fanela u ṋekedza zwidodombedzwa zwo linganaho kha fomo ya u humbela u itela uri Muhasho u kone u ṋekedza mafhungo a re one .
Vhorapolotiki vha dzulela u vha kha zwa polotiki .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha na gumofulu ḽiṱuku ḽa R7 109 nga muṱa nga ṅwaha
Mivhigo ya tshigwada tsha mihasho i sedza kha zwithu zwa ndeme zwa sumbe zwa muvhuso na thusedzo dzo teaho dza ndaulo ya vhurathi .
2 . Vhahumbeli vha fanela u badela mbadelo dza khumbelo ya thendelo na u ṋea DEA vhuṱanzi ha mbadelo .
Ri dovha hafhu , ra dzhiela nṱha muvhuso wapo kha u dzhenelela havho nga mafulufulu kha nyambedzano musi wa samithi iyi .
Nga kuvhonele kwashu , mafhungo o raliho a tandululwa khwine nga khanedzano ya vhakwameaho kha zwitandadi zwa maitele a nzulele u fhira nga kutshimbidzele kwa vhukati .
Mufariwa o huvhala kha ṱhoho .
Vha nga kona u vhona zwi bvaho kha maambiwa a muṱangano wo fhiraho nga u sedza zwe vhathu vha vha vho fanela vho ita .
Kha vha rere nga mishumo minzhi ya dzibannga na tshumelo ya masheleni ine vhaṱaṱisani vhadzo vha ita kha ikonomi ṋamusi ;
Vha ḓo ni vhudza fhedzi nga ha u ita vhupo vhuno fana na ha dziḓoroboni .
Migwalabo iyi i khakhisa matshudeni kha tshifhinga tshavho tsha u isa pfunzo dzavho phanḓa nahone i na masiandoitwa kha pfanelo dzavho dza pfunzo ya nṱha .
Mbuelo ya tshumisano ndi ya uri i ḓo konisa Muvhuso wa Kapa Vhukovhela wa zwa Mutakalo u rumela vhalwadze mavhengeleni a Clicks .
4.2 . IMC yo vhumbwa hu tshi itelwa u tandulula thaidzo dza u thivhiwa ha dzibada khathihi na migwalabo ya vhareili vha maṱiraka vha Afrika Tshipembe .
Hezwi zwi nga swikelelwa nga u vha na vhupo ha mushumo ho sedzaho kha madungo thungo ha khorido khulwane dza basi .
Khathihi fhedzi , ha mbo tsa munna asili mudala a ri kha Thabo , " Ndi khou humbela thuso ya piṱirolo na zwiḽiwa zwa u fha vha muṱa wanga .
Ḽi ḓo dovha hafhu ḽa ṱana zwibveledzwa na tshumelo kha mimakete ya Russia na Afurika Tshipembe .
Ri a i shumisa kha u fhaṱa marambo o khwaṱhaho .
U engedza kana u ananya masia a re hone zwino a ḓoroboni kha masipala uyu nga u shumisa mveledziso dza mvalamavhaka na u phaḓaladza ;
Tshipikwa tsha kushumisele kwa masheleni tshi kha ḓi vha kha zwa ṱhogomelo ya netiweke ya dzibada ine ya vha hone zwazwino ine ya itwa misi yoṱhe kana nga murahu ha tshifhinga .
Kha vha wanuluse uri ndi zwifhio zwigwada zwine zwa si khou shela mulenzhe , zwi sin a ndavha uri a zwi na ndeme u zwika ngafhi .
U vha na bithi ine ya fana : mitambo i re na mutsindo sa u vhanda zwanḓa , u ginḓa , u vhanda hu tshishumiswa mutsindo na luvhilo
95% vha tea u tshimbila lwendo lwa awara dza 5 nga milenzhe uri vha swike hune ha vha na tshumelo dza mutakalo
I tshimbidza u vhiga nga ha mvelephanḓa yo itwaho kha u shumisa masheleni na khumbelo ya zwiko zwi re hone .
Tshifhinga tshine tsha ṱoḓea uri ṱhoḓisiso dzi thome nga murahu ha u ṱanganedzwa ha thengisophikhisano .
Ḽaisentsi ya Khasho ya Tshitshavha i fusha ṱho ḓea dza tshitshavha lwa miṅwaha miṋa . Ḽaisentsi iyi i a bvusuludzwa nahone khumbelo ya mvusuludzo i tea u itwa miṅwedzi miraru phanḓa ha musi ḽaisentsi i tshi guma u vha mulayoni . Ḽaisentsi i nga bvusuludzwa nga ICASA arali tshumelo yo tevhela milayo yoṱhe tshifhingani tsha miṅwaha miṋa yo fhiraho . Ḽiasentsi i ṋewa zwitshavha zwe zwa vhumba khamphani ya Section 21 , Trust , voluntary association kana tshivhumbiwa tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha vha mulayoni .
Khothe yo fha Phalamennde miṅwaha mivhili uri i dovhe i vuse mulayo kana u phasisa mulayo muswa .
Vhunzhi ha vhupo hu re vhukati ha miḓana hu shumiswa kha u ita zwa vhulimivhufuwi lune vhupo uhu ha vha khomboni ya u tshinyadzwa .
Mimakete ya dzitshakatshaka i khou engedzea , vhudziki ha zwa poḽotiki hu khou u fhungudzea , mutsiko wa vharengi u khou engedzea , u dzhenelela nga mivhuso hu khou engedzea .
Nga Lara mahoḽa ro ganḓisa mvetomveto ya nḓivhadzamulayotibe kha Dzangano ḽa tshikolo , na ḽiṅwe gabelo ḽa mabulamihumbulo a nnyi na nnyi na ngeletshedzo ḽa tevhelwa .
Mishumo ya vhulimi kha vundu na yone yo hwetekana .
Pheriodo dza luambo dzi tea u ita nzudzanyo dza khonadzeo u itela u tikedza vhagudi vhane vha vha na zwithithisi zwa u guda khathihi na u inga mushumo wa nyaluso kha avho vhane vha konesa .
( b ) vho tendiwaho nga Buthano nga ḽikumedzwa ḽo ṱanganedzwaho nga thikhedzo ya vouthu -
Zwiṅwe hafhu , fhungo ḽa u swikela dzikhothe nga murahu ha awara dza mushumo ḽo vha ḽiṅwe fhungo ḽa ndeme ḽi ṱoḓaho u sedziwa .
Khethekanyo Khulwane i dovha ya tshimbidza mveledziso na u langa tshiṱirathedzhi na muhanga wa nzudzanyo dza kushumele u itela u ṋekedza ṱhuṱhuwedzo kha vhuḓiimiseli ha tshiṱirathedzhi ha Muhasho .
Ro topola sekithara idzo dza ndeme dzine dza ṋekedza khonadzeo ya ndeme u ya nga ha nyaluwo i kovhekanywaho na i ṱavhanyedziswaho .
U ṅwala magumo a tshiṱori .
Arali vha nga vah thetshelesa , vha na tshikhala tsha u dzika arali u bvelaphanḓa ho vha hu tshi khou ongolowa zwo livhisaho kha phesheni yavhuḓi .
Nga vhunzhi havho , MaAfrika Tshipembe a vho ngo vhudzisa uri ndi zwifhio zwine vha nga itelwa zwone , fhedzi zwine vha nga itela shango ḽavho .
U khwaṱhisedza ṱhuṱhuwedzo ya IT sa tshiko tsha vhudavhidzani hu tshi khou tikedzwa nyisedzo ya tshumelo .
Dzoṱhe dzo dzudzanya muangarambo wo fhelelaho wa u shumana na mafhungo mahulwane a tsireledzo na vhutsireledzi u swika 2004 .
Zwino ṅwalani tshiṱori tshaṋu tshi na mathomo , mutumbu na magumo .
Luṅwalo lu tea u dzheniswa kha vhudavhidzani hoṱhe vhu tevhelaho vhu itwaho na EMIA .
' ( 2 ) Mmbi ya Vhupileli ha Lushaka i ḓo shumisa maanḓa ayo na u ita mishumo yayo fhedzi i tshi tevhela dzangalelo ḽa lushaka u ya nga ha Ndima ya 11 ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1996 . '
Hu na uri vhuḓifhinduleli ha ṋetshedzo ya pfunzo ho no ya kha mavundu , mafhungo a elanaho na ṱhahalelo ya kiḽasirumu na uri reshio ya mudededzi nga mugudi yo no vha vhuḓifhinduleli ha muhasho wa vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
3 . Mbeu na ndingano malugana na thandela dza mveledziso
Nyimele , khaphasithi , na thaidzo dza bada , tshiporo na dziṅwe netiweke dza vhuendedzi .
Vhaswa vha Afrika ndi vhone vhatshimbidzi vha mutheo kha u swikelela mikovho ya mirafho nahone vha dovha vha vha vha ndeme kha u ṱuṱuwedza mveledziso kha masia oṱhe .
U ya ngavho , Vharema vhe vha vha si na muṱa , vha si na mvelele kana vhutshilotshedza , ngauralo u dzhenelela havho ho khwaṱhisedzwa .
U limiwa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo kana u vhambadza zwibveledzwa zwivhisi .
Maṅwalo a thenda a fanela u rengiwa phanḓa ha tshifhinga tsha u thoma tsha muṱangano wa u ṋea mafhungo phanḓa ha musi thenda i tshi thoma .
Ho shumiswa mbalotshikati , IEC i nga thola vhashumi vha tshoṱhe vha swikaho 30 , vha ḓadziswa nga vhashumi vha tshifhinganyana .
Kha vha tendele tshikhala tsha u vha na vhubveledzi na u shuma nga maanḓa ngomu ha mihanga yo dizainelwa muṱoḓisisi ;
Ro no ḓi amba , nahone ro a dovholola , uri u fhela mbilu na u sa fushea ha vhathu zwavho kha tshiteṅwa itshi hu a pfesesea .
Sisiṱeme na nḓila ya kuitele zwi a khwiniswa ṅwaha muṅwe na muṅwe na tshifhinga tshe tshenetsho .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . maḓanzhe badzhi thuswa bande mulenzhe dzhamu swela luvhondo nzhinga dzhege vhuswa ndishi
14.1 Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Phurotokholo Iṅwe kha Buthano ḽa u lwa na U Tambudza na tshiṅwe Tshiṱuhu , U pfisa vhuṱungu kana Maitele a Shonisa muthu kana Ndaṱiso Phalamenndeni u itela u thendelano u ya nga Khethekanyo ya 231 ( 2 ) ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika wa 1996 .
Izwi zwi ḓo engedza u ṱaṱisana ha ikonomi ya Afrika Tshipembe nga u vusuludza nḓowetshumo ya khasho , u khwaṱhisa nḓowetshumo ya vhubveledzi ha zwithu zwa eḽekithironiki , u sika mishumo , na u bveledza khasho ya mafhungo a hayani na o fhambanaho .
Tsha u thoma , kha vha fhaṱe vhukonani , vha vhone uri mufhindulano wa zwa polotiki na tshumisano na u engedza u pfesesana hu eḓanaho na fulufhelo zwi khou ya phanḓa .
Dzina : Tshifani : Nomboro ya ID ya SA :
Tshanduko dza mulangano uyu , dzo thomaho u shuma nga 2006 , dzo itwa na u sainiwa nga 2021 .
U ' shaya u fana ' , hohu ndi zwithu zwe zwa ḓi vha zwi khou lavhelelwa u bvelela vhunga masipala muṅwe na muṅwe u sa fani na muṅwe nahone u tshi tea u shandukisa mbetshelo dza mulayo dzo sumbedzwaho kha Milayo uri dzi elane na nyimele na maitele apo .
Khaedu idzi a dzo ngo lavhelelwa nahone muvhuso wo dzhia maga o teaho u ṱavhanya u itela u shumana nadzo .
Mugaganyagwama wa masheleni ane a langwa nga nzulele na pulane ya nyito zwi kumedzwa kha tshigwada tsha tshitshavha muṱanganoni .
I sumbedzisa khwiniso ya vhundeme , u ṱanganya zwipiḓa zwo fhambanaho kha sisiṱeme ya zwikolo zwa phanḓa , na u sumbedza nḓila ine vhashumi vha sekithara ya muvhuso na ya phuraivethe vha nga shela ngayo mulenzhe kha u sika mushumo u na zwikili .
Phara nthihi pfufhi i ṱalatshedzaho zwavhuḓi manweledzo a mvelelo ya thandela .
Ri songo fushwa nga u ḓiṅwalisela u guda na nḓila dza kuphasele kha pfunzo ya fhasi yo angaredzaho ine ya fhambana zwihulu u ya nga zwiṱiriki .
U ṋekedza muhumbulo wa u shumisa kha u sika tshiṱori tsha kiḽasini .
Muhasho wo thoma maitele saveyi ya u fushea ha mulwadze ha ṅwaha nga ṅwaha na uri u ḓo thoma u shumisa saveyi dza u ṱavhanya dza misi yoṱhe u pfa ipfi ḽa mulwadze :
Riṋe , vhathu vha Afrika Tshipembe , ro no tshenzhema vhukonḓi vhu shushaho kha miṅwaha yo fhiraho .
u wani ?
Vhupo ho dzinginywaho ha akhaunthu dza satheḽaithi hu katela vhuendelamashango , ndambedzo ya masheleni a ndondolo ya mutakalo , mupo na mishumo i sa badeliho .
Kha iṅwe nḓila , vha vha dzhenela nga maanḓa sa vhathu vha kwameaho vha mutheo vhane vha langa na u laula .
Zwiḽiwa zwa ḓuvha zwi dovhololwa lunzhi nahone kanzhi ndi zwiḽiwa zwi na tshiṱatshi tshinzhi zwa vha na tshivhalo tshiṱuku tsha vithamini na minerala .
Muhasho u ḓo , huṅwe na huṅwe hune zwa konadzea , u ṱanganyisa mafhungo a fulufulu kha dziṅwe mbekanyamushumo dza vhudavhidzani dza muvhuso .
Manweledzo a mugaganyagwama wa masipala malugana na nḓila dza u vhiga
1.5 . Muvhuso u bva kha miṅwaha yo fhira wo thoma thusedzo dzo fhambanaho dza u lwa na u hulela ha zwiito zwa vhuaḓa , zwe zwa kwama nga nḓila i si yavhuḓi nḓisedzo ya tshumelo kha vhashai na vha sa kone u ḓilwela .
Kha vha ḓise mbilo dzavho nga nḓila yone Nga poswo :
Nyito khulwane dza ndaulo na dza ikonomi dzi ngei kha ḽa Caledon .
Nangani ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimele ya ngudo ya Vhutsila ha u Aita na Vhutsila ha u Vhona .
Kushumele kwa yunithi dzo fhambanaho ku khou lingiwa .
Shango ḽa Tanzania ḽo ṱutshelwa nga khotsi na murathu kana mukomana , Afrika ḽo xelelwa nga murangaphanḓa ane a vha na luvhonela , ngeno Afrika Tshipembe ḽo xelelwa nga khonani vhukuma " .
Miṅwahani ya ḓana na furaru ( 130 ) , ri ḓo vha ri tshi khou tou kanuka fulufhelo na u konḓelela hu dzhenisaho dzimbilu maanḓa .
Ndiliso ya vhashumi na magavhelo
Ngei Ciskei ḽa mulovha , mahosi na magota vha na maanḓa a u sengisa milandu ya vhugevhenga na ya siviḽi ibvaho kha mulayo wa sialala na u vha ya maitele u ya nga ha u vhewa havho sa Vharangaphanḓa vha Sialala .
Zwiimiswa zwa vhudzulo ha zwitshavha zwi ḓo ṱoḓa thikhedzo arali zwi tshi tea u sa nyeṱha ;
Arali mulanguli wa u ṋetshedza a sa khou fushea nga vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho , vha fanela u shumisa pfanelo yavho ya u humbela zwiṅwe zwidodombedzwa kana vhuṱanzi nga fhasi ha zwipiḓa izwi musi vha sa athu dzhia tsheo .
Muhasho Madzulo a Vhathu Western Cape nga fhasi ha Muvhuso wa DA wo ḓiimisela u engedza nḓisedzo ya tshumelo , ngeno u tshi khou ṱuṱuwedza ṱhanganelano ya matshilisano nga u bveledzisa madzulele a vhathu o ṱanganelanaho na hone ane a ḓo tendela zwitshavha uri zwi wane zwikhala zwa matshilele na ikonomi .
2.2 . Ndingedzo dzoṱhe dzi khou itwa u itela u tandulula khaedu dza zwa fulufulu dzine dza vha hone zwazwino khathihi na u ḓisa vhuṅwe vhukoni vhuswa ha u bveledza muḓagasi kha tshifhinga tshiṱuku u ya nga hune zwa nga konadzea ngaho , zwine zwa vha zwa ndeme vhukuma kha mvusuludzo ya ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Iṅwe wadi i nga vha na vhukavhamabufho ya vhilaela nga phosho na tshikafhadzo .
' Khamusi u vha humbudza nga ha mme avho vhe ... '
KHWINISO YA KHETHEKANYO YA 25 YA MULAYOTEWA
( 4 ) Milayo ya Vhusimamilayo ha lushaka yo lavhelelwaho kha khethekanyo ya 217 ( 3 ) ya Mulayotewa muswa i tea u phasiswa hu saathu u fhela miṅwaha miraru u bva ḓuvha ḽe Mulayotewa muswa wa thoma u shuma fhedzi na u sa vha hone ha iyo milayo kha tshino tshifhinga a zwi thivheli u shumiswa ha Phoḽisi dzo bulwaho kha khethekanyo ya 217 ( 2 ) .
Fomo dzi wanala kha nethiweke ya khomphyutha , kha vha kwame Dokotela wa Zwifuwo wa Muvhuso wa Vunḓu , kana Muhasho wa zwa Vhulimi wa Lushaka .
Mathomoni muvhuso wo fulufhedzisa u ḓo ri ṋea ndifho , fhedzi zwazwino muvhuso u khou lingedza u dzumbama .
Hone-ha , a hu lavhelelwi uri mutholi hu vhe ene ane a hwala vhuḓifhinduleli hoṱhe kha mafhungo a zwa mutakalo na tsireledzo .
Ṱhanganelano ya khamphani dzo fhambanaho , dzine dza fhambana u bva kha khulwane dza mashango a nnḓa dza dzitshakhatshakha dzo ṱanganelanaho u ya kha dzapo , mamaga ane a langulwa nga muthu muthihi , nahone dzo fhambana nga nḓila i mangadzaho - u bva kha nḓowetshumo dza zwa dzikhemisi na thekhinoḽodzi ya zwi tshilaho u swika kha nḓowetshumo ya zwiḓolo , zwiḽiwa , zwa pfushi na dzilafho na zwa mishonga ya zwimela .
Vhathusedzi vha Mulingo vho tholiwa u itela khwaṱhisedzo ya khwaḽithi ya mabambiri kha vhupo ha u maka vhuṅwe na vhuṅwe .
U phasiswa nga Tshigwada tsha Vhafuwi tshi shumaho nazwo tsha Afrika Tshipembe .
Miraḓo i ṱhompheaho ya Buthano ḽa Lushaka ,
Ṱhoḓea ya vhuendelamashango a i gumi saizwi vhathu vha tshi dzuleli u enda kha vhukale ho fhambanaho musi wa vhutshilo havho .
Ngweṋa dza Afrika Tshipembe dza bola ya milenzhe , ateḽetiki , u bambela na zwiṅwevho ?
Ndi lwa u thoma mabindu a vhuendelamashango a tshi ḓo ṱanganedza thuso i fanaho kha vhavhambadzelannḓa vha nḓowetshumo .
Mishumo ya yunioni nga fhasi ha thendelano iyi yo ṱanganedzwa nga miraḓo musi yunioni i tshi shuma sa dzhendedzi ḽavho .
Khabinethe i livhuwa maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha farana hafhu kha u tikedza thimu dzashu dza lushaka nga u ṱalela mitambo yo fhambanaho vho ambara mivhala ya fuḽaga yashu kana zwikipa zwa thimu ine vha i funesa .
Mishumo iyi yo itwa kha ṅwaha wa muvhalelano nahone Khanḓiso ya magazini yo shumiswa kha u swikelela vhashelamulenzhe vhashu .
Zwo sedzwaho kha wadi yapo zwi a sumbedziswa kha nzudzanyo na tshumiso ya thandela
Ri a livhuwa , zwigidi zwa vhana zwo no ḓi vhuelwa u bva kha zwo vhulungwaho tshifhingani tsho fhiraho kha pfunzo yo khetheaho , ya zwikolo zwa ndelazwixele na ya vhaaluwa , na khomphiyutha dzo lambedzwaho .
Sa kha webusaithi nnzhi , ri nga kha ḓi wana mafhungo nyangaredzi lwa othomethiki ane a vha kha faila dza rekhodo dza seva dzashu sa ḓiresi yavho ya IP na mafhungo a khukhi .
U bva kha kuhumbulele zwa muvhalelano wa u kuvhanganya , hu na u vhulunga ha vhukuma kha u fhungudza migaganyagwama ya ṱhogomelo , ngauri phungudzo yo bvelelaho kha ndeme dza ndaka ndi khulwanesa u fhira u vhulunga kha ṱhogomelo .
Ri fanela u fara miṱangano iyi tshifhinga tshoṱhe u itela uri ri tshimbile roṱhe kha nḓila iyi .
Naho zwo ralo , mbudziso ndi ya uri , vhadzulapo vha ḓo dzi wana na .
Ndi zwitatamennde hezwi zwine zwa vhidzwa u pfi u swiela ho angalalaho zwe zwa swikisa kha zwiteṅwa zwiṱuku zwiraru zwine zwa vha , kana zwa tea uvha , ḽikumedzwa .
10 Hu dzhielwa nṱha Jaap de Visser wa Thandela ya Muvhuso Wapo ya Senthara ya Mulayo wa Tshitshavha kha khethekanyo ya u fheliswa ha komiti dza wadi .
Ezwi , zwenezwo , zwi humbudza uri nomboro dzi fhungudzeaho dza vhubveledzi dzi ḓo sumbedzwa kha sete ya data idzo lwa tshifhinga tshipfufhi tshifhinga tshiḓaho , musi ho no khwiniswa lwa tshifhinga tshipfufhi nga maanḓa .
Khaedu yo vha i hone naho zwo vha zwi nga fhasi ha vundu , vhuḓifhinduleli ha zwa tshipholisa hovha hu kha ḓivha nga fhasi ha vundu ḽa Limpopo .
Mazhendedzi a mulayo a nga si konḓelele nyito dzoṱhe dzi khakhisaho dzo livhiswaho kha u kundisa vhaṅwe pfanelo yavho ya u khetha .
Kha zwiṅwe zwiteṅwa zwa saintsi na thekhinoḽodzhi zwa tshumisano , mashango mavhili o tendelana kha u katela vhubveledzi , saintsi ya tshikhala , mafhungo na thekhinoḽodzhi ya mafhungo , thekhinoḽodzhi ya vhuphara , fulufulu ḽi vusuludzeaho , thekhinoḽodzhi ya zwi tshilaho , na mishonga ya ṱiropika .
Khabinethe yo tendela modele wa nḓisedzo wo sedzuluswaho kha u thoma u shuma ha Thandela ya Mupfuluwo wa Didzhithala ya Khasho .
Magumo Mugudisi wanga vha nyisa ha dokotela .
( b ) Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha u langula vhuhaṱuli , a tshi khou shuma o thoma a kwamana na Khomishini ya zwa Vhuhaṱuli , u fanela u langula ndinganyiso yo bulwaho kha phara ya ( a ) .
1.6 . Khabinethe yo mbo ḓi tiba lwa tshifhinga nyana ya vhofholola vhurumelwa ha Dziminisiṱa u bva kha dzulo zwaḽo ḽa Khabinethe uri vha ye vha ṱangane na maḓana a vhagwalabi vhe vha vha vho kuvhangana nnḓa ha Phalamennde u gwalabela GBV .
Muhumbulo wa khanedzano u khagala , fhedzi u bviselwa khagala ha vhupfiwa hu ṱoḓa huṅwe u dzhielwa nṱha .
4.7 Maga a u wana kha maitele a u ranga u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo
Hezwi zwi khou lwiwa nazwo - kha vha sedze afho nṱha .
Khumbelo ya u vhiga khombo mushumoni kha Tshikwama tsha Ndiliso
ṋomboro dza ID , madzina na maḓuvha a mabebo a munna na mufumakadzi madzina a vhabebi vha munna na mufumakadzi na dzina ḽa vhamusanda zwidodombedzwa zwa tshelede ya mbingano , na vhathu vhavhili vhe vha vha ṱhanzi dza mbingano lu ṅwalo lwa vhamusanda kana afidaviti .
U ṋea maanḓa vhuḓifhinduleli ha Ndayotewa na u shandukisa mbekanyamaitele dzo dzhiiwaho u ya kha theo ya mulayo yo teaho .
Sa thimu ya nḓisedzi Masipala wa Prince Albert u ḓo vha na vhuṱanzi uri pulane dzawo a dzi ḓuri nahone dzi a langea .
Khophi mbili ndi dza ofisini ngeno ya vhuraru i tshi ḓo farwa nga vhone sa vhuṱanzi ha khumbelo .
Muhasho , wo ṱangana na Muhasho wa Tsireledzo ya Tshitshavha , wo simula komiti dzapo dza vhutsivhudzi ha zwidzidzivhadzi kha vhupo ha fumi ho katelwaho nga fulo ḽa muḓi nga muḓi ḽa tshigwada tsha matshilisano .
Ṱhulo dza Milamboni mutukana we a guda u ḓiphiṋa nga
U bvela phanḓa zwi tshi kwama u amba nga ha mavhaka kha mveledziso zwi tevhelwa nga murahu nga tshifhinga tsha sedzuluso ya mashumele .
Mvulatswinga , Mbetshelo dza u thoma na Mulayotibe wa Pfanelo
Tshiimiswa tsho Khetheaho tsha u Lwa na Vhuaḓa tsho thomiwa kha Muhasho wa zwa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo u shuma na zwa vhuaḓa na milandu ya u kaidza hu kwamaho vhashumeli vha tshitshavha .
U pulana na u dzudzanya , hu tshi katelwa na ndangulo ya thandela , u konesa kha sia ḽa mveledziso ya mahayani na Vhuinzhiniere na dzikonṱiraka dzi Bvelelaho .
Tsha vhuvhili , vha sumbedza khaedu dzi kwamaho u gwevha kha uvho vhugevhenga ha zwiito zwa vhuloi .
U sedza kha u khwinisa fhulufhelo ḽa mubindudzi na murengi nga u ṱavhanyisa u thomiwa ha tshanduko dza vhuvhumbi u itela nyaluwo ya ikonomi .
Arali idzo rekhodo dza vha dzo no iswa kha Mbulungelo ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( National Archives of South Africa ) , rekhodo dzi ḓo wanala hu tshi khou tevhedzwa milayo i tevhelaho yo teaho kha u vhalwa ha idzo rekhodo :
Khabinethe i ita khumbelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha dzule vho tsireledzea nga dziholodei dza Nyendavhusiku .
9.3.4 Ṱhalutshedzo ya khethekanyo ya rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi i tea u vha hone
Ṱhoho dza madzangano a muvhuso a tikedzaho dimokhirasi ;
Ri ḓo shumisa themo iyi u ṱavhanyisa u thoma u shuma ha Maano a Nḓowetshumo ya SADC .
Mutambo wa u firiza ho sedza kha ndaulo,u livha ha maṱo na u shumisa tshikhala
Musi vhuongelo vhu tshi khou fhungudza zwibviswa kha vhashumi , hu ḓo vha na zwibviswa zwi vhofhololwaho u itela u lambedza tshumelo dza zwa vhuongelo .
U vhala a tshi vho tou elela , e na luvhilo nahone a tshi shumisa kubulele kwa mibvumo nga ngona .
Bodo ya vhalangi ndi wone muraḓo muhulwane u itaho mbekanyamaitele ya IAEA .
Mbilaelo i nga vhigiwa nga luambo luṅwe na luṅwe lwa tshiofisi
Masia aya a ṱhoḓiseso a ṱoḓa date dzo fhambanaho nga maanḓa na u shumisa ngona dza tsenguluso dzo fhambanaho nga maanḓa .
Muhweleli u tea u ḓadza fomo ya u ṅwalisa mbilaelo ( Fomo 1 ) , ine i nga waniwa kha ofisi iṅwe na iṅwe ya IPID .
U badelwa murahu ha Muthelonyengedzedzwa hu ya nga tsheke kha databeizi ya muthu wa vhuraru .
Phindulo : Komiti ya wadi i nga a shumisa kha mveledziso yavho ya pulane ya ṅwaha nga ṅwaha .
Vhaimeleli vha fanela u dzhenela miṱangano ya komiti dza zwa mutakalo na tsireledzo .
Ndi zwine ra vha zwone zwa vhukuma .
Muṋetshedza tshumelo o tiwaho ane a ḓo khwaṱhisedza uri vha wana mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ṅwedzi nga ṅwedzi .
Khwiṋe , muthu nga eṱhe u vha hone fhedzi , ngauralo , hune ho no ḓivha na maṅwe maanḓa a vhumbaho tshitshavha .
mbekanyamushumo dza u thola nnyi na nnyi na u alusa zwa ndeme kha u bveledza vhadzulapo vho teaho .
Thikhedzo i sa gumi kha tshumelo i ṋekedzwa nga khethekanyo ṱhukhu ya Nḓowenḓowe dza Vhuongi .
Tambani mitambo : Tambani mitambo ya kha bodo kana ni ḓiphine nga mitambo ya nnda .
Mbadelo dzoṱhe dzi itwa thwii kha akhaunthu dza bannga .
Hu na mavu ane a nga vulelwa mveledziso ya ikonomi kha masipala .
Mulayotibe u ḓo dovha wa pfuka nga fhasi ha maṅwe maitele a zwa vhukwamani ha phalamennde phanḓa ha musi u tshi nga phasiswa wa vha mulayo .
Uri vha a hwala zwiḽiwa zwavho kana vho renga zwiḽiwa kha ngomu ha tshi ṋamelwa .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo .
Tshanduko ya ikonomi ya mutheo , u aluwa ha ikonomi nga u ṱavhanya na u sika mishumo Mbekanyamushumo ya muvhuso ya tshanduko ya ikonomi ya mutheo ndi ya u ṱavhanyisa nyaluwo i bvelelaho , vhubindudzi ha nṱha , mishumo minzhi , u fhungudzea ha vhushaya ndinganyo na u tsa ha ikonomi .
Nḓivho yashu nga ha nyimele dza ndeme na dzo linganaho dza nyendedzi ya zwa buḓo ya mvelelo nnzhi i bvelelaho , naho zwo ralo , i kha ḓi vha yo fhimiwa .
Vhudzheneleli vhu ṱoḓaho phindulo vhu khou livhiswa kha mihasho ya muvhuso uri hu dzhiiwe maga .
Mupwanyeledzo wa vhuvhili u bveledza " dzhusi ya lukanda " ine ya nga ita viniga kana ya ṱanganywa na sirapu hu tshi itelwa mbiliso na thothiso ya zwikambi .
Tsumbedziso nga vhonkhetheni malugana na izwi i ḓo tshimbidza u phurosesiwa ha khumbelo .
Gondo ḽa lwendo U pulanela Mveledziso ho Ṱanganelaho ( IDP )
Kha vha ri vha fhindule dzimbudziso dzi re kha Mushumo wa 2 .
Ndivho hu ḓo vha u sedza mishumo yo engedzwaho miṅwe kha vharangaphanḓa u ya nga khethekanyo kana dzikhethekanyo dza ḽevele ya nṱha ya khovhakhombo .
Musi ri tshi ṅwala tshirendo ri shumisa maipfi nga nḓila ya tshipentshela .
Oveni dza rothari dzi , honeha , dzi a ḓura nga u fhambana .
U ela hu ḓo itwa nga nḓila ya u engedzea u bva kha u enda ha tshikalo tshithihi tsha ekizisi u ya kha tshiṅwe hu si na u humela murahu kha vhuimo ha u thoma ha u sudzuluwa huṅwe na huṅwe u ya kha vhuimo ho livhiwaho khaho ;
Zwazwino a zwi tou vha khagala nga ha vhuhulu ha Tsireledzo ya Maḓi ya Tshifhinga Tshilapfu ya ha Masipala sa izwi ṱhoḓisiso hu hone dzi tshe kati .
Nga vhoṱhe , miṱa a i tsha kona u ṋetshedza zwoṱhe izwo zwine vhana vha ṱoḓa uri vha kone u aluwa zwavhuḓi .
Zwino wanani maiti one a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Kha ndingedzo ya u lwa na u laṱa zwithu hu siho mulayoni na u posekanya zwithu , Masipala wo ṋetshedza dzifaini khathihi na mafulo a kunakisa a tshifhinga tshoṱhe na u swaya vhupo vhu re na thaidzo nga luswayo lwa " a hu na u laṱekanya zwithu " .
Kutshimbidzele kwa kushumele- ku katela u mushumo wa u bveledza pulane nga u ita mishumo yo fhambanaho i re kha pulane .
123462 : U sumbedza nḓivho na u pfesesa sia ḽa tshumelo dza u thusedza dza thandela ( 4 )
2.2.3.1 vhadziamikovhe vhayo vho ṋea bindu iḽi thendelo khathihi na u ṱanganedza tsaino i re afha nahone vho tenda nga u tou ṅwala uri vha ḓo vhoxwa nga mbetshelo ( milayo ) dza thendelano iyi ; na
Vhutshimbidzi vhu katela u tshimbidza miṱangano na miraḓo ya tshitshavha .
URI maitele o nweledzwaho afho nṱha a vhe o sedzuluswa nga Shundunthule 2005
Kha miṅwaha yo vhalaho i ḓaho phimo ya nyaluwo kha kushumisele kwa masheleni a tshitshavha ku tea u to linganela .
U bveledza ḓorobo nga u ṱavhanya hu songo langwaho hu khou vhanga khonadzeo ya khombo ya tshinyalelo yo engedzwaho kha mashango manzhi a bvelaho phanḓa .
Senthara i dovha hafhu ya ṋetshedza u swikela na thikhedzo kha ḽeveḽe dziṅwe dza puḽatifomo ya tshumelo .
Zimbabwe ḽi na sekhithara ya mbuyedzedzamalaṱwa ya fomaḽa yo bveledzwaho zwavhuḓi .
Kha vha putele mbanga na mikhuvhulane yoṱhe nga banditshi dzi sa dzheni maḓi .
Thebulu ya 15 i sumbedza manweledzo a mishumoitwa yoṱhe ya vhuṱumani ha CBP na zwishumiswa zwao , zwe zwa bulwa kha khetekanyo ino .
Khethekanyo ya u fhedzisela ya khaedu dzine nda tama dzi sumbedzisa ndi zwine kanzhi zwa vhidzwa u pfi zwivhi zwa tshikhala tsha mushumo , nahone nga maanḓa mbilaelo dza zwa vhuvhusi .
Nḓivhadzamulayotibe i ṋetshedza ndeme dza mutheo , milayo , zwipikwa na zwiṱirathedzhi zwa u shandukisa mbekanyamaitele ya vhupileli kha demokhrasi yashu ntswa .
Mbekanya i re afho fhasi i sumbedza u dzheniswa kha khomphyutha ha u kuvhanganywa ha muthelo wo fhelelaho u ya kha tshiṱoko tsha tshikolodo mathomoni a ṅwaha .
Vhonani uri mutakalo u yaho phanḓa na mbekanyamushumo dza mutakalo zwi khou itwa .
Sumbedzani akhaunthu yo dzhiaho , akhunthu i no khou koloda na akhunthu yo ngalangalaho .
Maimo aya mararu ndi a dzhango , dzingu na a lushaka .
Zwikhala zwa u dzhenelela ha Komiti ya Wadi kha u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha notsi dza khoso
Lavhelesani fhungo ḽa u fhedza ḽa tshiṱori tsha swobo .
Zwipiḓa zwoṱhe zwa tshomedzo dzine dza tea u vhofhiwa kha pala dza matanda zwi tea u vhofhiwa u mona na matanda ane hu si u vhofhelelwa khao .
Ndima i fhedzisela nga therisano ya khaedu dzo livhanaho na Afrika Tshipembe arali kuhumbulele kwa nga ha mbeu ku sa khou ṱuṱuwedziwa nga vhuḓalo .
Vha dovha vha humbelwa uri vha dzinginye mbuno ntswa dziṅwe na dziṅwe dzine dza nga vha dzi songo shumaniwa nadzo nga tshifhinga tsha muṱangano dzine vha vhona uri dzi ḓo vha dza ndeme kha kuitele kwa SEA musi zwi tshi ḓivhadzwa .
2.2 Nga tshifhinga tsha madalo aya , Muphuresidennde vho ṱanganedza maswa maswa nga ha mvelaphanḓa ya maitele a mbuedzedzo kha Kingdom of Lesotho .
Ri ḓo shumisa tshifhinga itshi u humbula tshiimo tshi konḓaho na thambulo zwe mirafho ya vhathu vhashu vha konḓelela - thambulo yavho , u ḓikumedzela havho na vhuḓiimiseli havho hu sa fheli ha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽine ḽa vha ḽa vhathu vhoṱhe vha dzulaho khaḽo .
Khomiti ya Odithi i khou humbela tshihaḓu uri i ṋewe khaphasithi , na u shumiswa ha milayo yo ṱanganelanaho ya u engedza tsireledzo nga odithi malugana na masia a re na khohakhombo khulwane .
Tshelede ṱhukhu khathihi na vhashumi zwi shushedza tshumelo i re hone na mveledziso yazwo .
( a ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 tshi bvisela khagala zwine zwa dzhiwa sa nḓivho , vhukoni na zwa ndeme zwine zwa tea u gudiwa .
Naho hu na uri vhunzhi ha u bveledza ngei Gauteng hu itea dzibulasini dza vhuvhambadzi vhuhulwane , hu na tshivhalo tshi aluwaho tsha vhorabulasi vhaṱuku vha vharema vhane vha khou dzhena kha nḓowetshumo ya fomaḽa .
Vho ambavho na uri vha khou pulana u ṋetshedza mbekanyamushumo kha vhaofisiri vhane vha ṱangana na mitsiko na u dinalea zwihulu .
Ho no ḓi vha na mvelaphanḓa dzo no itwaho kha u lwa na vhutshinyi vhu itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Musaukanyo woṱhe wo sedzesa kha sekithara dzo imaho ngauri , ḓivhazwakale khathihi na mumonolodzo .
Naho zwo ralo , naho u ṱanganedza uhu hu re khagala ha ndeme ya ndinganyiso , ḽifhasi na vhuthihi hu sa itei zwavhukuma nga maanḓa .
Arali kushumisele kwa tshelede kwa muvhuso ku tshi khou dzula ko anganyelwa u lingana na saizi ya ikonomi , reshio ya u papamala ha mbuelo ya muthelo i ita tsheo ya uri naa hu na masheleni o linganaho u lambedza tshumiso hu si na ṱhoḓea ya u gonyisa reithi dza muthelo kana u thoma zwibveledzwa zwa muthelo zwiswa .
Mulaedza u katela mafhungo a poḽitiki , a ikonomi na mafhungo a matshilisano na u dzhiela nṱha tshiimo tsha muvhuso wa Afurika Tshipembe nga u angaredza .
tshiṱatamennde tshavho tsha banngani tsha miṅwedzi miraru
U fana na nga 1998 , muhanga wa mugaganyagwama u katela na nḓisedzo i engedzeaho yo vhetshelwaho thungo u itela zwiwo zwi songo lavhelelwaho .
GCIS i nga kha ḓi humbela muvhigi wa mbilaelo u ṋetshedza vhuṱadzi ha u ḓadzisa kana u dzhenela muṱangano u itela uri a ṋetshedze vhuṱanzi ha u ḓadzisa kana u tou vhudzisa mbilaelo nga mulomo .
Vhudavhidzani vhu vhuedzaho vhu katela u kona u shumana na tsinyuwo na u shushedzwa .
Vhege yo fhelaho , ro rwela ṱari mathomo a Tshikwama tsha Thusedzo tsho rangwaho phanḓa nga sekhithara ya phuraivethe i lwaho na GBVF .
1.13 Khabinethe i ṱanganedza u ḓivhadzwa nga Minisita wa zwa Mitambo na Vhuḓimvumvusi Vho Fikile Mbalula uri mutambo wa mavili wapo u khou ḓo vhoniswa hafhu kha SABC .
U bva tshe COVID-19 ya swika fhano shangoni ḽashu , ro no konḓelela nṱha dza u kavhiwa nga u ṱanḓulukana hadzo , u bvelela ha dziṅwe tshaka ntswa dzo fhambanaho khathihi na tshinyalelo i vhavhaho ya mpfu dzo rekhodiwaho dze dza vhangwa nga COVID-19 dzi swikaho 100 000 .
Vhomme vho anzela u tikedzwa nga miṱa ya mashaka avho uri vha ise phanḓa na u wana thuso hayani .
Bambiri heḽi ḽa dzimaraga ḽi ḓo shumiswa u ṱhaṱhuvha mushumo wa tshikolo wa tshigwada .
Ndi zwa ndeme uri vha pfe vha sa ofhi u amba nga ha mutakalo wavho na dzilafho na dokotela wavho .
Mulayo u amba uri : khoro ya masipala i fanela u ṱangana kotara iṅwe na iṅwe kha ṅwaha khoro i fanela u shuma mishumo yadzo khagala nahone nga ṋdila i vhonalaho .
Hafha mugudisi u tea u ṱuṱuwedza vhagudi uri naho ho no ṋewa phindulo ine ya vha yone , vha tea u ṋea dziṅwe phindulo dzine a dzi athu ambiwa .
U itela u swikelela izwi , ṱhalutshedzo dza kushumele dzi tea u ṋekedzwa u itela muraḓo wa thimu muṅwe na muṅwe na zwipikwa zwa tiwa .
Zwiṅwe hafhu , nga vhanga ḽa kilima ya ṱiropika , mashango aya a Asia a nga kona u bveledza tshiliṅwa tsha tshienge nga ṅwaha muthihi ngeno Afrika Tshipembe zwi tshi dzhia miṅwaha mivhili u bveledza tshiliṅwa .
Maitele a sedza zwikhukhulisi zwoṱhe - sa fhethu ho aṱamaho , thophogirafi na zwi no tsira vhupo - hu tshi katelwa tsenguluso ya tshiimiswa tsha dzingu na masakhamaḽedzani vhuponi ha henefho tsini .
9.3 . Musi zwi i tshi vho tou shuma tshoṱhe na theo ya mulayo yo teaho nga khwiṋisa ya themamveledziso , ri lavhelela uri u shumiwa ha thundu , dzigoloi na vhathu zwi ḓo vha nga nḓila nthihi yo ṱanganelanaho ine ya ṱavhanya .
Muvhuso u dzulela u livhuwa u sa fhedzi vhukonḓeleli , vhuḓiṋekedzeli na u vha na tshivhindi ha vhaongi vha Afrika Tshipembe kha nndwa ya u lwa na COVID-19 .
Mafuvhalo manzhi a vha o bveledzwa nga khakhathi dza vhushaka ha vhuṋe nga fhasi ha ṱhuṱhuwedzo ya zwikambi na zwidzidzivhadzi kana khombo dza vhuendi ha badani nga fhasi ha ṱhuṱhuwedzo ya zwi fanaho .
Mbekanyamaitele ya makwevho ndi tshiṅwe tshishumiswa tshine tsha nga shumiswa kha u khwaṱhisa u swikelelea na u ṱuṱuwedza thengiselamashangoḓavha .
Arali Mukonṱiraka a kundelwa u tevhedza milayo ifhio na ifhio i re kha konṱiraka , Vundu ḽi ḓo vha na ndugelo , hu si na u khakhisa iṅwe ya pfanelo dziṅwe dza ḽo , dza u fhelisa konṱiraka .
Ndivho dza Nzudzanyo ya Mashumele
Tshiṅwe tsha zwine ya ḓo sedza khatsho ndi u khwaṱhisa muhanga wa dziSOE na u vha na vhuṱanzi ha uri vhuṱhaḓuli ho teaho vhu khou shumiswa u itela u dzikisa hezwi zwiimiswa .
Zwo fhiraho ndi nḓila i vhavhaho i sa shumiho na luthihi kha u tandulula vilili sa i zwi i tshi sia hu si na ndaulo kha vharengi u langa tshiimo tshavho .
Bulani uri zwi vhonala nga nḓilaḓe , mivhala yazwo nauri ni a tama u ambara ngauralo naa .
U rwelwa ṱari hu ḓo dzhenelwa nga vhaḓivhalea vha vhahashi vha radio , vhatambi vha bola ya milenzhe khathihi na vhaambasada vha tsireledzo ya badani , na uri vha ḓo vha vha tshi khou ombedzela milaedza ya tsireledzo ya badani .
Zhendedzi iḽi ḽi fanela u topola na u u vhulunga masheleni kha mveledziso ya dzithandela hu u tikedza mveledziso ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi vunduni .
Shango iḽi ḽo thoma foramu dza vhulamukanyi ha sialala dzine dza swika 24 000 , kha mivhundu .
Kha mashango aya lu French ndi luambo lwa tshiofisi lwo khetheaho lwa ndaulo na pfunzo .
Vhuḓiimiseli ha Ḽifhasi kha Ndingano na Ndinganyiso u ya nga Mbeu , www.unesco.org
Ro dzudzanya miṅwe mimbete hafhu na u engedza tshumelo dza kha ndulamiso hu u itela u lingedza u langa u ḓala ha vhafariwa na u thoma vhupo ho tsireledzeaho hune ndulamiso na u vhuedzedza zwa nga itea .
Izwi zwi katela u ḓikumedzela ho tendelanwaho nga khamphani uri i ḓo shumisa R1 biḽioni miṅwahani miṱanu i ḓaho u ṱuṱuwedza vhulimi ha vhorabulasi vhaṱuku na mveledziso ya vhabveledzi vhapo , mabindu maswa , fulufulu na thekinoḽodzhi ya tshumiso ya maḓi yavhuḓi na mveledziso ya vhaswa .
Musi hu tshi bveledzwa maitele na ngona zwa u ta ṱhoḓea dza mbete wa mukoni , maitele a fanaho a ḓo tevhelwa u fana na mveledziso dza milayo ya vhuongelo ha vhulwadze ha tshihaḓu ha ṱhoḓea dza vhathu .
U humbula nga u dzhenisa thandela kha IDP
Vhuṱanzi ho sumbedza uri rekhodo dzenedzo dzi a shuma kha u pulana ha tshifhinga tshi ḓaho .
Lavhelesani tshifanyisoni wane vhathu vhoṱhe vhane vha ri thusa .
Shumisani zwifanyiso na zwi no tou vhonwa kha u ita uri khungedzelo i kunge maṱo nahone i dzule i mihumbuloni ya vhathu .
Muhasho wa Tshumelo ya zwa Matshilisano ;
Zwi tshi langwa nga mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho , muvhuso u fanela u thoma Tshikwama tsha Vhushumisamupo tshine masheleni oṱhe ane a bva kha thendelano ya u kovhekana mbuelo a ḓo badelwa khatsho .
Komiti ya Wadi yo vhumbwa nga vhathu vha sa fhiri 10 .
Arali hu na zwine vha si vhe na vhuṱanzi nazwo vha vhudzise mukhantseḽara wa wadi kana muofisiri wa masipala a vha ṱalutshedze hu tshe a tshifhinga .
Thasiki 3 Kha vha ambedzane nga ha nḓila dzine pulane dza sekhithara dza nga ṱanganyiswa ngomu ha IDP ya masipala wavho .
Dzina ḽa khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa
Vundu ḽi ḓivhelwa mishumo ya ikonomi yaḽo yo ḓalaho mafulufulu , nga maanḓa iyo ya sekhithara ya theshiari .
U vhala na tholokanyonḓivho : Ndi zwithihi na zwa bammbiri ḽa u shumela ḽa 1 .
U shumiswa ha siṱirathedzhi tsha Mbalo , Saintsi na Thekhinoḽodzhi zwi ḓo khwaṱhisedzwa kha zwikolo zwoṱhe .
Kha mihasho yo vhalaho , ḽounu dzi songo badelwaho malugana na vhashumi vha muvhuso dzi badelwa murahu thwii u bva kha miholo yavho .
Hezwi zwi ḓa phanḓa ha dziṅwe nḓila dza u lambedza mveledziso dzi nga ho sa maraga wa zwa masheleni wapo , wo ḓalelwa nga sekithara ya dzibannga a ndingedzo dzi re na nyofho dza u vusuludza sisiṱeme ya u vhulunga ya khonṱhiraka ya lushaka ( ndindakhombo na sekithara ya vho nothaho ) ho sedzwa sisiṱeme yo khwaṱhaho vhukuma ya ndangulo .
U pulana na u laula vhuendi ha mihwalo zwi katela u pulana fhethu ha themamveledziso ya ndango ya u hwala mihwalo yo fhiraho tshikalo fhedzi ho katelwa kha mbekanyamushumo iyi .
Ndi ṱhompho khulwane u ima phanḓa havho ṋamusi u ṋetshedza Mulaedza wa Lushaka ( SONA ) wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa vhu25 kha Afrika Tshipembe ḽa dimokirasi na ḽo vhofholowaho .
Musi ni tshi ita nyonyoloso , muvhili waṋu u vhulunga mapfura a tshikalo tsho linganelaho .
5.8 . Khabinethe yo ṱahisa u ṱanganedza hayo u shela mulenzhe ho itwaho nga Vho William Smith , vhe vha shuma sa Muṅwaleli wa Khabinethe .
Zwa uri vha a ṱoḓa kana a vha ṱoḓi eriaḽa ya TV kana u dzudzanywa ha eriaḽa ya TV ire hone zwi ḓo bva kha uri siginala ya DTT ya vhupo ha havho i fara hani .
Mbekanyamaitele i ṋekedza mbetshelwa dzo imaho ngauri kha u dzhenelela kha mitambo ya u kwamana na u tamba nga u kwamana .
Nahone khunyeledzoni , ndi humbela uri vha ṱanganedze ndivhuho dzanga u bva kha vhudzivha ha mbilu yanga kha thambo ya mushumo uyu .
Khwaira yo vha i tshi khou hudza dzhango na lushaka kha muṱaṱisano u bva tshe wa thoma .
U bvela phanḓa na u ita uri hu vhe na mvelaphanḓa kha u gonyisa miholo na maimo a vhutshilo , vhubveledzi nahone vhu tea u engedzea .
Vhushaka hu si havhuḓi vhukati ha madzhini wa mumagi na murengi na ḽevele ya zwiṱunḓwa zwa ṋawa dza soya vhu nga topolwa kha figara i re afho nṱha .
6.1 . Khabinethe i vhidzelela vhakwamei vhoṱhe u tikedza vhurangeli ha u shandukisa sekithara ya vhuendelamashango sa izwi i tshi vhuedza ikonomi nga huhulu nga u manḓafhadza zwitshavha zwa mahayani khathihi na u ṱuṱuwedza nyaluwo ya mishumo .
I khou lavhelela uri mafhungo nga ha zwiko zwo ṱanganedzwaho nga yunithi ya nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha thwii dzi ḓo vha hone .
Fomo dza khumbelo dzo ḓadzwaho nga ngona dzi tea u ḓiswa nga tshifhinga tsho tiwaho kha tshumelo iṅwe na iṅwe ya EMIA .
U shuma na u eletshedza Komiti ya Luambo ya muhasho .
U ṱuwiswa nga bada kana u tou fhufhiswa muyani u ya kha tshileludzi tsha zwa dzilafho tsha tsinisa ;
Hu tshi tevhedzwa Mulayo wa Tshumelo ya Ndulamiso , Minisita ndi ene a na tsheo ya u fhedzisela kha a fhiwaho parola kha vhafariwa vho gwevhiwaho vhutshilo havho hoṱhe .
I dovha hafhu ya kombetshedza dzi MP uri vha wane thendelo ya mushumo wa nnḓa kha mahoro a vho a polotiki .
Kha zwikolobulasi muthu u ḓo vhona uri ndi vhuṱudzeṱudze vhufhio ho shumiswaho kale na uri vhathu vho hana hani na u zwi dzhia .
Vha lingedza na u nngwanela bola i yo ṅwalwaho dzina ḽa Pele musi wa u fhululedza ḓuvha ḽanga ḽa mabebo .
Naa ri tandulula hani thaidzo ya u dzudzanya milayo na u ṱalutshedza mafhungo malugana na zwenezwo , naa ndi masia afhio a u dzhenelela ha muvhuso ho teaho na uri ndi masia afhio a muvhuso a u litsha kana u ḓibvisa ho teaho na uri ndi masia afhio a zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa iyi tshumisano na uri hu na zwivhumbeo zwa tshumisano zwo fhambanaho zwine zwi nga thomiwa ?
Sa izwi vha tshi zwi ḓivha , ro thoma Luṱingo lwa Muphuresidennde u itela uri muvhuso na Ofisi ya Muphuresidennde vha kone u swikelea nga zwitshavha na u thusa u vula afho ho valeaho kha zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Ṱhoḓea i ḓo vha vhuhulu vhune vhukhakhi honoho ha ḓisa khonadzeo ya khombo .
U itela u sumbedza nḓila mishumoitwa ya u puḽana nga u sumbedza nzulele yo ṱanḓavhuwaho ya gondo ḽo farwaho nga zwiṱirathedzhi zwa masipala
Miṅwaha ya sumbe yo fhiraho MCC o humbela vhamagi vha mishonga miṅwe ya u thusedza uri vha ṋetshedze mafhungo nga ha zwibveledzwa zwavho u itela odithi hu sa athu fhela miṅwedzi ya rathi .
Ndi zwa ndeme vhukuma uri vha shumise tshithu tshavho tsha u fembedza nga nḓila yo teaho .
Kha vha ḓadze fomo dzo teaho vha dzi ise kha Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango , nahone dzi fhelekedzwe nga zwidodombedzwa zwi tevhelaho : maḓuvha a u ṱwa na u vhuya Afrika Tshipembe dzina ḽa shango ḽine ḽa ḓo dalelwa fhethu hune vha ḓo swikela hone musi vha tshi vhuya Afrika Tshipembe
Tsha u thoma ro vha ri vhukati ha vharangaphanḓa vha ḽifhasi kha u fhelisa na u thuthekanya migodi i si na vhashumi .
Mbudziso dzoṱhe malugana na dzino fomo na kuitele kwa u ṅwalisa dzi nga livhiswa kha :
2.1 Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha milayo ine ya engedza tshikalo tsha muḓagasi tshine tsha tea u bveledzwa tsho randelwaho kha mveledziso ṱhukhu dza muḓagasi u bva kha megawatt ( MW ) nthihi ine ya vha hone u ya kha 100 MW .
Na uri nga fhasi ha nyimele idzi , hune pfanelo dza muthu dzo tsireledzwa , vhathu vha lutendo ho fhambanaho vha pfa vho tsireledzea nahone vha na fulufhelo ḽo linganaho ḽa u sedza kha zwine zwa ṱanganya maitele avho a vhutshilo o fhambanaho , u fhirisa zwine zwa vha fhambanya .
Ri fanela u thoma u shumisa vhuḓikumedzeli u itela tshumisano na u tikana zwine zwo ṱalutshedza Thendelano ya Monterrey ya Ṱhafamuhwe 2002 .
A si u khwinisea ngauri kha fomethe ya kale no vha ni tshi tea fhedzi u ṅwala zwiwo ; ngeno hu uri khiyi ntswa ni tea u ṱalutshedza zwithu zwinzhi .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari yawe .
Therisano ya u fhedzisela yo vha nga ha uri tshiṱalula nga murafho tshi itwe vhutshinyi ha mulayo kana hai .
Mimaraga i nga ḓi dzula i ṱhoḓea , arali vhupo vhu tshi bveledza mbuelo u itela vhavhuelwa .
Sisteme ya Mafhungo a Mutakalo wa Lushaka ya Afrika Tshipembe na yone yo ṱanganedza a ṱanganedza sa tshitandadi .
Zwi khagala , zwo sedzwaho nga u ṋea maanḓa zwi tea u tsukunyea zwa pfuka muelo wa tshivhalo u itela u khwiṋisa kha muelo wa ndeme .
Mbekanyamushumo ya Sabusidi ya Dzinnḓu ya Lushaka ndi mini ?
Maraga wa mashangoḓavha u khou thoma u titima hafhu fhedzi nyaluwo zwa zwino a i tou takadza .
Maṱano , tshumelo dza phukha na nzwaliso ya tshifhinganyana : R230
i nga ṱoḓisisa milandu ya vhuaḓa kha mapholisa yo thomiwaho nga Mulangi Muhulwane , kana nga murahu ha u ṱanganedza mbilaelo u bva kha muraḓo wa tshitshavha , yo rumelwa kha Dairekhithoreithi nga Minisṱa , MEC kana Muṅwaleli wa Mapholisa , arali zwi tshi konadzea ; na
U kwamana na vhakhantseḽara vha wadi vha tshi shumisa manweledzo a IDP ( kana IDP yo vusuludzwaho ) vha vhudze vhakhantseḽara mihumbulo ye vhathu vha ṱahisa
Itani ḽitambwa ḽa musi Vhonani a tshi humbela baisigiri kha Anza .
Musi zwigwada zwo no fhedza thasiki vha dzhie mihumbulo ya tshigwada tshithihi , vha i sedze nga vhuḓalo vha rambe na zwiṅwe zwigwada zwi ḓadzise khayo .
muuḓi wa ṅwana , thendelo i re mulayoni ine ya vhea ṅwana madzinani avho .
U bva tshe demokirasi ya vha hone , Afrika Tshipembe ḽo no ita zwinzhi kha u isa phanḓa na u dzhiela nṱha pfanelo dza ikonomi ya matshilisano a vhathu .
Vhatholi , madzangano a zwa vhashumi , dziNGO na Mbekanyamushumo dza AIDS dza Muvhuso vhoṱhe vha na vhuḓifhinduleli kha sia iḽi .
U rumela ndi tshikili tsha mutheo kha u bvelela ha Batho Pele tshine vhalanguli vhoṱhe na vhashumi vha tea u zwi pfesesa .
Zwiimiswa zwa muvhuso na sekithaa dza phuraivethe vho ṱuṱuwedzwa u badela zwikolodo zwavho u itela uri mimasipala i kone u shuma nga vhukoni .
Nambatedzani zwiṱikara fhethu ho teaho . hu khou fhisa
Ṱuṱuwedza u shuma ha ndaulo .
3.1.18 Vharangaphanḓa vha Sialala vho fara maanḓa a vhulamukanyi lu si lwa fomaḽa nahone vha isa phanḓa na u a shumisa naho ho fheliswa khothe dza sialala kha miṅwaha ya u thoma ya mbofholowo .
Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽi kha nyambedzano na zwiimiswa zwa muvhuso na sekithara dza phuraivethe u itela u vhuyedzedza mbekanyamushumo dza u bveledza vhaswa kha sekithara ya tshitshavha na u ṱuṱuwedza zwa vhubindudzi kha vhaswa na zwa vhufarisani .
Mbekanyamushumo ya vhana na u pfananya mbekanyamaitele dza AIDS kha vhupo uvhu vhuvhili u ya kha masia a mihasho ya muvhuso o fhambanaho .
Miṱangano ya tshitshavha kana u thetsheleswa i a vhidziwa malugana na u thasulula zwithu zwi no nga vhushai kana vengo kha vhathu vha nnḓa .
Ḽiṅwalo ḽa Nzudzanyo ' Framing Paper ' sa zwe ḽa anḓadziswa zwone kha gazethe kha Lambamai 2013 ( Gazethe ya vhu 36408 ) , ḽo ṋetshedza tshitshavha tshivhalo tsha milayo ine ya ḓo tikedza maitele a Tsedzuluso ya Mbekanyamaitele .
b ) muvhigo wo ṱanganyiswaho wa vhuvhili , wa vhuraru na wa vhuṋa wa Thendelo ya Mbumbano ya Dzitshaka kha Pfanelo dza Vhana .
Uri hu thuswe mihasho ine ya kha ḓikundelwa , Khabinethe yo themendela u thomiwa ha yunithi yo khetheaho kha Muhasho wa u Pulana , Tsedzuluso na Ndaulo , uri i sedzane na mihasho ine ya khou kundelwa itshi ya phanḓa .
U tevhedza ndaela hu tshi shumiswa murumba ( ngoma ) u shandula mutsindo
11.4 Khabinethe i ṱahisa ndivhuwo dzayo kha Muhaṱuli Vho Nugent , miraḓo ya phaneḽe na thikhedzo ya tshigwada tsha Khomishini , kha muvhigo wavho wa ndeme vhukuma , khathihi na vhukoni na luvhilo lwe vha u bveledza ngalwo . Muvhigo wo no anḓadziwaho u bva tshe wa bvisiwa , na uri u a wanala kha webusaithi ya Ofisi ya Muphuresidennde : www.thepresidency.gov.za
Zwibviswa zwoṱhe zwi tea u rangelwa phanḓa nga thendelo ya u wana zwibviswa nga kha u bviswa ha Ḽiṅwalo ḽa Thendelo nga u Angaredza musi hu na thendelo ya mulayotibe wa mukovho .
Zwiṱuṱuwedzi zwa ikonomi kha u fhungudza ku shumisele kwa maḓi kwo dzhielwa nṱha .
I. Mushumi wa tshumelo dza muvhuso , nga ṅwambo wa ndugelo dzawe dza ofisini , u ya ngaha Khoudu ya Vhuḓilangi u tea u vhiga kha mannḓalanga o teaho , vhufhura , vhutshinyi , u tholana nga tshiḓivhano , u balelwa nga vhulangi na maṅwe maitele ane a nga vha tshipiḓa tsha vhukhakhi kana khombo kha dzangalelo ḽa muvhuso .
Murekanyo kha khethekanyo iyi u ṋetshedza mafhungo a mutheo a ṱhoḓea dzi khetheaho dza vhukuma na pulane dzo dodombedzwaho dza u anganyela mbadelo , u ṋetshedza na u bveledzwa ha phaiphi khulwane .
U tamela mashudu kha muvhuso na vhathu vha Cuba kha u fhedza miṅwaha ya 50th kha vhuḓilangi na , mbofholowo ya u khetha nḓila ya mvelaphanḓa .
Hoyu muvhigo u tou sedza fhedzi kha tsumbo dzi tevhelaho dze khadzo ha vhonala ho vha na u litshedza mushumo :
Ho ṋetshedzwa notsi dzo pfufhifhadzwaho afho fhasi .
Mafhungo o ṋetshedzwaho kha muvhigo uyu ndi a tshimbilelanaho na vhashumi kha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo ofisini khulwane .
Uri vhuhulwane vhu re nga fhasi ha tsedzuluso ya mbilo kha u vhuedzedzwa ha vhuṋe kha Tshiimiswa tsho Elwaho ?
Zwa zwino ri ḓo ṱanganyisa thendelano iyi kha muhanga wa mbekanyamaitele u dededza mathomo a mushumo .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelaphanḓa ye ya itwa kha u sainiwa ha khonṱhiraka na vha ha J&J ya u rengwa ha khaelo dza J&J hu tshi itelwa mbekanyamushumo yo fhelelaho ya u ṋetshedzwa ha khaelo , ya dovha hafhu ya fhululedza Minisṱa wa Mutakalo , Dokotela Vho Zweli Mkhize khathihi na Minisṱa wa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Muṱaṱisano , Vho Ebrahim Patel , nge vha kona u tandulula dziṅwe thaidzo dze dza vha dzi tshe dzo sala dza nga ha u rengwa ha khaelo , fhedzi hu si na u dzhiela fhasi vhuimo ha Afrika Tshipembe .
Ri ḓo shumisa fhethu hu re tsini na tshikolo uri ...
Phindulo : Ṱhalutshedo yo khwiniswa u itela itela u dzhiela nṱha vhuṱanzi nyengedzedzwa ho ṋetshedzwaho .
Thendelano idzi , vhukati ha zwiṅwe , dzi dzhia tshiṱalula sa vhugevhenga vhu kwamanaho na zwa vhuthu na uri tshi ṋetshedza ḓisa tshutshedzo khulwane kha mulalo wa dzitshaka na tsireledzo .
Tambani ḽitambwa ḽa tshiṱori tsha mbudzi i tshi dzhena tshikoloni .
Phimo ya zwino ya thengiselano vhukati ha rannda na tshelede dza mashango a nnḓa .
Ngudo dza u bva kha tshikhala itshi a dzo ngo tea u sa dzhielwa nṱha .
vha muṋe wa mavu
5.24 arali ho itwa khumbelo , vha ḓo tshimbidza vhukonanyi vhukati havho na muhwelelwa musi zwi tshi ṱoḓea ; na
Thimu ya tsedzuluso i livhuwa zwihulwane vhukoni ha mbekanyamaitele kha u swikelela ndinganyiso kha ndambedzo , fhedzi i fhulufhela tshoṱhe uri , na ndambedzo ya vhashumi na vhonevho , ndivho ya u fhedzisela i fanela u vha ndinganyiso .
Nyambedzano vhukati ha mazhendezi a mihasho a mulayo vhukati ha shango ḽa UAE na ḽa Afrika Tshipembe dzi khou bvelaphanḓa .
Vha vhonala na u ḓipfa u fana na nṋe na vhone .
Luambo : Ḽipfanisi na masala ( tangedzelani maipfi ane a amba nga vhathu vha no fhira muthihi ) .
U shandukisa mbetshelwa ya tshumelo kha fhethu huṋa ha muhasho ha ṋetshedzo ya tsireledzo kha vhaswa vho lindelaho tsengo .
Khetho ya u ndifhedzo yo ḓitika kha muvhuso wo sainaho thendelano wo fhiriselwa kha buthano .
Dzina na ṋomboro ya u ṅwalisa ya tshibveledzwa zwi tea u shumiswa sa zwe zwa bulwa kha ṱhanziela ya u ṅwalisa .
Ngudo dza zwinozwino dza vhugevhenga dzo topola uri hu na fhethu huraru hu hulwane ha u dzhenelela u ya nga ha u thivhela vhugevhenga nahone izwi zwi elana na maga a ḓoroboni mararu are hone ane a ṱoḓa u lavheleswa .
Maḓi a ṋetshedzwa nga vhunzhi a tshi ya kha zwigwada zwa vhashumisi vha maḓi zwo fhambanaho , hune sekhithara ya zwa vhulimi ya vha yone i shumisesaho maḓi .
Ro shandukisa ikonomi yashu u vhuelela nga kha u bvela phanḓa na u shumisa themamveledziso dzi pfadzaho .
Ro fhaṱa zwikolo na zwibadela .
Kha maṅwalwa maṅwe a zwino ipfi ḽa ' vhuḓifari vhu sa ṱanganedzei ' ḽo shumiswa nga nṱhani ha u vhuṱumanyi ha ipfi ḽa u guda zwivhangi na lushaka lwa malwadze na malwadze .
Pulane idzi dzi ḓo ṋetshedza nyendedzi dza mveledziso dzo dodombedzwaho u sedzana na thaidzo dzo tiwaho zwihulwane kha ḽevele yapo .
Naho ri tshi ḓo lusa u dzudza mafhungo kha webusaithi ya Muhasho wa Vhutsila na Mvelele o tea , u tea ha mafhungo o ṋetshedzwaho a hu nga ḓo khwaṱhisedzwa .
Nyambedzano iyo i re afho nṱha i dzhia uri kha zwoṱhe fhedzi hu na mbadelo dza kuitele kwa tshikhala , hu na muholo u no vha hone .
Tshiimiswa , tshine muitakhumbelo a khou ṱoḓa u isa khumbelo ya u swikelela rekhodo , ho katelwa rekhodo dzi re na mafhungo awe a vhuṋe , tshi nga humbela uri a badele ( mbadelo dza u swikelela ) kana mbadelo dza diphosithi , fhedzi masheleni a tea u vha a si manzhi , ngauri mbadelo dzi tea u vha dzi no pfadza ho sedzwa vho na tshifhinga tsha u ṱoḓa na u dzudzanya rekhodo .
Tshenzhelo yo vhonalaho kha zwa tshiṱirathedzhi na vhupulani ha bindu .
2.3 . Kha vhuimo havho sa Mutshimbidzi wa SADC ngei Musanda muhulu wa Lesotho , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ṋetshedza muvhigo wa zwo no swikelwaho kha zwa u tshimbidza havho mafhungo aya tshifhingani tsha Samithi ya SADC ngei Troika nga ha Tshiimiswa tsha nga zwa Poḽotiki , Vhupileli na Tshumisano ya Vhutsireledzi nga Ḽavhuṱanu ḽa 16 Ṱhangule 2019 .
Mutevheṱhandu ndi mini
Khumbelo ya thendelo ya u guda halutshedzo
Kha masipala muhulwane kana tshikalo tsha ḓorobo tsho ṱandavhuwaho , ndi zwa ndeme uri midzudzo i ye phanḓa ; izwo ndi , i songo tendelwa u " pfukisela " mavu a vhulimi kana a phakha , sa zwe zwa vha zwi tshi itiswa zwone kha mudzudzo ya zwifhaṱo zwihulwane zwa vha holaho miholo ya fhasi Afrika Tshipembe .
Thikho ya mbekanyamaitele dzoṱhe i fanela u sumbedza mikhwa ya u vhuedzedza na pfumedzano sa zwe zwa ambiwa kha Ndayotewa .
Kha ṋwedzi wa Khubvumedzi , hu u tikedza vhuḓidini ha vhuendela mashango ha fhano hayani , Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfurika tshipembe uri vha dalele fhethu ha vhufa u itela u ḓihumbudza nga ha lwendo lwashu lwa mbofholowo .
Ri khou ita khuwelelo kha khamphani dzoṱhe ya uri dzi tikedze aya maga , dzi dzhie magavhelo aya u itela uri dzi kone u ṋetshedza vhathu vhaswa tshikhala kha ḽifhasi ḽa zwa mishumo .
13.3.Manyuwaḽa i nga wanala na kha webusaithi ya Muhasho wa zwa
Nḓivho na tshenzhemo zwa u faela na vhulanguli ha ofisi nga u angaredza zwo pulanwa nga u tou ralo .
U dovha wa ṋetshedza mbetshelo ya vhathu vha u thusa kha ndangulo ya tshinyalelo na zwiṅwe zwithu zwi si gathi zwa u ḓadzisa .
Ho bveledzwa dathabeisi ya vhashelamulenzhe vha mveledziso ya zwikili na vhaṋetshedzatshumelo .
U vhona uri u phalala ho themendelwaho hu a thoma u shumiswa nga vhalavhelesi nga u ṋetshedza thikhedzo i sa gumi , u khuthadza , nyeletshedzo na u tsivhudza kha vhalavhelesi .
7.4 . Uhu u tiwa hu ṋetshedza Afrika Tshipembe tshikhala tsha u aluwa kha sia ḽa zwa saintsi na thekhinoḽodzhi ya vhuinzhiniara na sekhithara ya vhutumbuli , khathihi na u vhea shango kha mapa sa mushelamulenzhe ḽifhasini nga vhuphara kha zwa saintsi ya tshikhalani .
Fhethu ha u bveledza zwibveledzwa zwa khovhe , kana fish processing establishment ndi goloi , tshikwekwete , kana fhethu hune tshibveledzwa tsha bveledzwa u bva ha khovhe .
U ṱhoṱhela ha miholo miḓini Vhathu a vha ṱalukanyi uri vha tea u thoma lini u ḽa dziARV
NAHONE vhathu vha a ṱanganedza milaedza ya u vha gudisa
Themendelo : nyendedzi iyi i nweledza zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa mbuelo na mbadelo .
Muhumbeli a tshi tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe dza maitele a re kha Mulayo ane a elana na khumbelo ya tswikelelo kha rekhodo dzenedzo ; na
Khetho dzine zwino dza ḓo vha nga fhasi ha u sedzuluswa u itela u shumiswa dzi katela u shumiswa ha tshadzhi dza muhasaladzo na thendelo dzi rengiseaho , ṱhuṱhuwedzo dza muthelo u itela thekhinoḽodzhi dza vhubveledzi na khakhululo ya mithelo ya goloi i re hone u itela u ṱuṱuwedza kushumele kwavhuḓi kwa zwivhaswa .
Nga tshifhinga tshenetsho , mivhuso ya muraḓo na mashango o tshimbidza vhupfumbudzi ha u ḓisa mulalo nga vhone vhaṋe .
Zwi tshi tshimbilelana na nḓivhadzo dze ra ita nga tshifhinga tsha Muṱangano wa tshanduko ya kilima ya Tshaka dzo Ṱanganelaho COP17 , masheleni a R248 miḽioni a ḓo shumisiwa kha miṅwaha mivhili i ḓaho u shuma na zwa u kunakisa maḓi a esidi a bvaho migodini ngei Witwatersrand .
Heyi i tou vha bomo yo lindelaho u thuthuba na hone Muhasho hoyu unga si kone u sokou ima wa lavhelesa sa zwine vha khou ita zwone zwino .
Mutevhe wa u lindela dzinnḓu u aluwa nga zwiṱuku nga mulandu wa u pandelwa ha vhadzuli vha dzibulasini na avho vha dzulaho kha phera dza nga murahu ha nnḓu .
U itiwa ha bada ho no thoma fhethu afha , na uri hu si kale ndi ḓo vha ndi tshi khou dalela vhupo uvhu u vhona uri ri dzhie mushumo uyu u ye phanḓa .
Mimasipala i fanela u bveledza mbekanyamaitele ya Wadi ya Komiti dzavho ine ya tea u themendelwa nga Khoro ya Masipala .
Hezwi zwi katela mbekanyamaitele dza u thivhela dza vhoṱhe dzine dza itwa nga kha nyito dza u tou ḓithauba kha zwikolo zwa sekondari ngei kha ḽa Ukraine .
Kha u thivhela vhugevhenga na u ṱuṱuwedza vhuvhusi ho teaho , nga Nyendavhusiku ndo saina kha mulayo , Mulayo wa Vhulangi ha Tshitshavha na Ndangulo une vhukati ha miṅwe wa thivhela vhashumi vha muvhuso u ita zwa bindu na Muvhuso .
Muano wa afidafithi u fanela u fheletshedza khumbelo u sumbedza tshivhalo tsha vhathu vhane vha dzula kha tshileludzi .
U ḓadzisa kha zwenezwo , ri ṱoḓa u khwaṱhisa ndingedzo dza zwino , nga kha u vhudzisesa mushumo une vhaṋetshedzi vha ndondolo ya zwa mutakalo vha u ita kha u shumisa mbekanyamushumo dza zwa mutakalo u mona na vundu .
Zwi tshi bva kha ofisi ye mutheli a ṅwaliswa khayo hu si kha vundu fhedzi ḽine mutheli a dzula khaḽo kana u shuma .
Zwithu zwa ndeme kha riṋe zwi tea u dzula hu u fhelisa vhushai , u kunda malwadze nahone ri lwela u swikelela zwipikwa zwa mveledzo ya miḽeniamu ya Afrika .
Minetse i sumbedza uri muṱangano wo amba nga ha zwithu zwi fanaho na tshivhalo tsha vhashumi vha tsireledzo vhane vha ṱoḓea khathihi na zwishumiswa zwine zwa tea u rumelwa .
Nga nṱha ha izwi , nga tshumisano no SAPS , kheisi dziṅwe hafhu dzi khou rumelwa kha zwa u fhaṱulula zwifhaṱuwo na midia zwa ita uri mvelelo dzi shumiswe nga u ṱavhanya .
Dzi ṅwaleni kha nyolo ya fuḽou dzi tshi tevhekana nga ngona .
Vhurangaphanḓa vhu a zwi ṱanganedza , na dzangano ḽashu ḽi a vhu ṋetshedza tshikhala .
Fhasi ha u tambela hone hu so ngo omaho hu thivhela u huvhala musi muthu o wa kana a khou ita tsimbe e fhasi .
Ofisi dza dzingu dzo vha dzi tshi badela vhathu nga tshanḓa , zwe zwa vha zwi khombo vhukuma .
Tshivhalo tsha vhaaluwa tshi sumbedza u sa lingana ha mbekanyamaitele dza pfunzo hu sa athu vha na dimokirasi .
8.1 . Khabinethe i ṱanganedza u gwevhiwa ha munna a tambudzaho , ane a ḓivhiwa nga u pfi Springs Monster .
Sisiṱeme i ḓo dzheniswa kha senthara dzoṱhe u mona na shango hu tshi khou sedzeswa zwihulwane kha vhuṱumanyi ha mafhungo na vhudavhidzani ha thekhinoḽodzhi ( ICT ) , vhune ha vha tshikonisi kha nḓisedzo ya tshumelo .
Komiti ya u Sedzulusa Mulayotewa yo Ṱanganelaho yo dzudzanya muvhigo na u u swikisa ṱafulani kha Buthano ḽa Lushaka ( NA ) .
Ni nga kona u wana mpho nngana ?
Kha vhuimo ya vhuraru tshiṱirakhitsha tsho ḓiimisaho tsha khothe tshi a ṱoḓea .
Ri tea u fhelisa maitele oṱhe a vhugevhenga na dzikhakhathi nga zwifhinga zwa zwiṱereke na migwalabo .
Hezwi nga maanḓa ndi zwa vhuṱhogwa kha Alfred Nzo sa i zwi Tshiṱiriki tshi kha ḓi vha tsho fara zwiṅwe zwa zwiko zwa thavha zwayo zwa vhukuma .
Data ya dzitsumbamafhungo idzo yo wanala u bva kha mbudziso dza " ndaela ya tshanduko " kha saveyi .
Foramu idzi , dzi shumaho nga fhasi ha senthara dza khothe dza 217 dzi rangwaho phanḓa nga madzhisiṱiraṱa , dzi pfi dzi sengisa milandu i swikaho 80 u ya kha 90% .
U shumana na maṅwe mafhungo ane a nga ita uri hu vhe na , kana a bvaho kha , u shaya vhudziki ha matshilisano ha tshivhumbeo tshifhio na tshifhio .
Tshigwada itshi tshi lavhelelwa u fhedza mushumo watsho na u vhiga nga u ṱavhanya musi tsho fhedza .
Ezwi zwi tevhelwa nga manweledzo a khamphani iṅwe na iṅwe , hu tshi katelwa na ḓivhazwakale yayo , zwibveledzwa na zwishumiswa zwa vunduni .
Zwiḽiwa zwi re na khoḽesiṱiroḽo ya nṱha zwi tea u vha zwiṱuku kana zwa si ḽiwe , sa tshivhindi , zwa ṱaḓa kha makumba na zwibveledzwa zwa mafhi zwi re na mapfura manzhi .
12.1 . Khabinethe i tamela mashudu vhanameli vhe vha huvhala musi zwidimela zwivhili zwa Metrorail zwi tshi kuḓana Eloff Extension ngei Selby , tshipembe ha Johannesburg , uri vha fhole nga u ṱavhanya na u ita khuwelelo ya uri hu vhe na ṱhoḓisiso ya tshiitisi tsha khombo uri tshi ṱavhanye u wanuluswa u itela u thivhela khombo dzi ngaho idzi uri dzi si tsha itea .
Ndi zwa ndeme uri thengo ya zwishumiswa zwiswa na nyolo ya themamveledziso ntswa yo khwiṋiswaho zwi sedza ṱhoḓea dza zwine zwa ṱoḓea kha ndondolo ya fhasi .
5.2.1 U thoma ha tshifhinga tsha ndayotewa ntswa , zwiṅwe zwe ya fhelisa , ndi maitele a vhuhulu ha phalamennde .
Vha songo vhea vhutshilo havho khomboni nga u bammbela kha madamu na milambo nga musi wa mvula khulu .
Khaedu khulwane zwino ndi ya uri sekhithara dzi pfananya na u vhea iṱo kha mishumo yadzo nga nḓila i bveledzaho nga maanḓa .
Tshilimo vhalimi vha fula mitshelo .
Tshifhiwa tshine tsha ḓa tshi songo putelwa nga mapfundo na nga dziriboni , ngauri ndi tshifhiwa tshine tsha dzula tshi na riṋe .
Memorandamu u tea u khwaṱhisa uri mulangi wa thendelano o fushea uri ho vha na u bvisela khagala zwishumiswa khathihi na uri ho vha na u ranga u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo , nahone Minisṱa vha tea fhedzi u ṱanganedza thendelano arali mulanguli wa thendelano o zwi ṱanziela .
Ndi afho fhedzi hune foramu dzapo dza shaya nungo hune nga nnḓani ha musi dzi sa shumi komiti dza wadi dza dzhiela nṱha u shuma mishumo iyi .
Komiti ya Wadi i nga si tetshele mukhantselara uri a khethise hani kha miṱangano ya khoro ..
6.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha ZEP iyi ine ya khou ambeswa nga hayo khathihi na mafhungo a mazwifhi ane a khou phaḓaladzwa nga ha phumethe dzenedzi .
Izwi zwi shela mulenzhe kha u tsireledza na u alusa zwishumiswa zwashu zwa mupo na zwa mvelo .
Muhanga uyu u dzinginya thusedzo dzi ḓisaho tshanduko kha masia a mveledziso a songo ṱumanaho a dzitshaka , ane a ya phanḓa a bveledza tshayandinganyo kha fhethu ha u dzula shangoni .
U langa na u tikedza vhashumi vha vhulanguli ha Ndangulo ya Zwiwo zwa vhuongeloni .
ṱavha na u shumisa dziGMO u wana tshelede
Khwiniso i khou fhindula Khaṱhulo ya Khothe Khulwane ya Devhula ha Gauteng ya Lara 2017 , he Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano wa ṋewa ndaela ya u lugisela na u ḓivhadza khwiniso kha Mulayo wa Vhana , 2005 ( Mulayo 38 wa 2005 ) malugana na thandululo ya mulayo yo livhiswaho kha sisteme ya u londa na u unḓa .
- Vhuthihi ha matshilisano na zwitshavha zwo tsireledzeaho ndi zwiṅwe zwa ndeme zwi teaho u dzhielwa nṱha u thoma
11.6 . DG vha nga ri hu sa athu fhela miṅwedzi miraru kana hu sa athu fhela tshifhinga sa izwi zwi zwa ndeme uri vha wane tshifhinga tsha u lavhelesa mbilaelo zwavhuḓi , vha dzhia tsheo malugana na mbilaelo vha dovha vha davhidzana na muvhigi wa mbilaelo ngaha tsheo ye vha dzhia .
A. Mafhungo a zwino kha Shango
( 6 ) Khomishini i tea u ṋea muvhigo luthihi nga ṅwaha u ya nga ha Khethekanyo ṱhukhu ya ( 4 ) ( e ) -
Zwa zwino ro fara ṱhiransekisheni dzoṱhe dza tshaka dzoṱhe dza vhubindudzi nga u shumisa ngona dzone dza muvhalelano nga u lugisa bugu dzi ṱoḓeaho na zwitatamennde .
Nyito i anzela u katela ḽipfanisi na ḽiiti fhungoni .
Muhasho wa Minerala na Fulufulu
Zwi tshi ḓa kha vhana vhaṱuku , zwi nga fhedzi zwi sa konadzei kana zwi sa vhuedzi u ita ndingo khavho vhabebi vhavho vhasiho .
Thandela dze dza lambedzwa hu tshi shumiswa Gavhelo ḽa Mvusuludzo ya Zwibadela , Gavhelo ḽa Themamveledziso ya zwa Mutakalo na Gavhelo ḽa Zwikolo na Magudedzi a Vhaongi .
Tsenguluso ya mashumele kha mushumo wa tsireledo dzi sumba uri mbuno dza ndeme kha mashumele a si avhuḓi zwo vha u itwa zwipikwa zwo ḓisendeka nga mafhungo a ḓivhawakale a si one nahone a songo fhelelaho .
Zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa zwiteṅwa dza tsireledzo dza webusaithi ya Tshumelo ya Muthelo kha Inthanethe ya SARS zwi a wanala hafha .
Arali Afurika Tshipembe ḽa ita uri hu vhe na mvelaphanḓa kha u fhelisa u khethulula nga lushaka malugana na vhuṋe na ndaulo ya ikonomi hu sa khou fhungudzwa vhushai na u sa lingana , tshanduko iḓo vha i si ya vhukuma .
Muhangarambo wa mbekanyamaitele ya zwa ikonomi wo sedza kha u swikelela vhudziki ha mutengo lwa tshifhinga tsho imaho ngauri .
Mbekanyamushumo yo thoma u bveledza mishumo kha vhaswa kha zwitshavha he mbekanyamushumo dza mveledziso ya themamveledziso dza shumiswa .
Zwavhuḓivhuḓi , musi hu tshi dzulela u kulumagiwa , izwi zwi a leluwa u zwi londota .
4.2 Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha uri zwi ṱahise mbilaelo dzazwo nga nḓila ine vha ḓo wana thandululo hu songo vha na u tshinyadzwa ha ndaka kana u tsikeledza pfanelo dza miraḓo ya tshitshavha .
Miṅwe ya heyi milayo i khou shumiswa ṋamusi .
U shaea ha vhupulani ho dzudzanyeaho u itela mveledziso .
U bviswa ha mugaganyagwama u ya kha zwiimiswa zwa muvhuso wa lushaka muṱuku zwi ḓivhea lwo ḓalaho nahone nga tshifhinga .
Vhunzhi ha nḓivho ire kha zwibveledzwa na kha tshumelo ho katelwa tshumelo dza tshitshavha , ndi zwa ndeme vhukuma nahone hei " nḓivho khulwane " i khou ḓisa nyaluwo ya vhuḓisa kha ikonomi dzavho dzo fhambanaho .
Ezwi zwo sia hu na nyavhelo khulwane ya dziphurofeshinala dza mutakalo uri vha shume nga maanḓa kha zwitshavha zwi re na ṱhahelelo .
Ṅwalani milayo miṱanu ya u ḓitsireledza .
Izwi zwo katela mbekanyamushumo ya u fhaṱa vhukoni ho sedzeswa vhagudisi na zwikolo .
Nzulele ya mirole kha masipala uyu i sumbedza u anda ho phaḓalela kha vhadzulapo vha re vhaswa .
Dzikhomishinari vha ḓiphiṋa nga u ṱhonifhiwa nga vhathu vhoṱhe vha Zimbabwe u mona na vhupo ha poḽotiki .
U pulanela tshiṱori nga mepe wa mihumbulo .
U ṱaha hu nga kha ḓi bvelela kha avho vhe vha vha vha songo haelwa kana kha avho vhe mushonga wa u haela wa si shume .
U tea ha thasululo - u shumisa nḓivho na tshenzhelo henefho tshitshavhani kha u wana nḓila dzo teaho nahone dzi sa nyeṱhi dza u thusa ;
Bammbiri ḽa Muvhigo wa Madzinginywa kha wa Ndulamiso ḽi sumbedza ndeme ya u khakhulula vhafariwa .
Mazhendedzi a Mulayo a ḓo vha o ḓala nga vhunzhi u lwa na vha khakhelaho mulayo .
Miraḓo i na mushumo wa u tsivhudza Phalamennde kha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo wanalaho nga tshifhinga tsha musi vhe kha mushumo wa vhulavhelesi .
Mukokodzano wa vhubveledzi vhukati ha bono iḽi na nḓivho ya zwino zwi dzudza vhaṱoḓisisi u mona na ḽifhasi vha tshi khou ṱhukhukanela kule kha mikano ya nḓivho .
Ndivho ya vhuḓiimiseli ndi u vala magake oṱhe o sikwaho nga milayo ya tshifhinga tsha tshiṱalula nahone u ḓo tsireledza vhashumi vhoṱhe kha sekhithara na u khwaṱhisedza ku farelwe u fanaho phanḓa ha mulayo .
Nḓila ine muvhuso wa laula ṋetshedzo ya tshelede shangoni ndi tshipiḓa tsha mbekanyamaitele ya vhulangatshelede .
Nḓivho yo linganaho malugana na muhanga wa mulayo u laulaho tshumelo ya phathoḽodzhi ya forentsikhi i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Izwi zwi katela u tevhedzwa ha ndededzo ya Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili maelana na u thomiwa ha u ṱuwiswa ha maḓi na maṅwe maga a u anga nyimele iyi ; u ṱola u tevhedzelwa ha u ṱuwisa maḓi na khumbelo dza ndifhiso ho teaho ; u dzhiela nṱha u luguswa ha phaiphi dzi no bvuḓa , na u engedza thekhinoḽodzhi ya usa tambiswa ha maḓi u fana na u gwedzhwa ha maḓi nga maṱuku , u vhulunga maḓi a mvula na u shumisa maḓi ono shumaho kha u sheledza .
U ḓidzhenisa kha u wana tshithu fhethu vhukatini ha zwiṅwe na u zwi khethulula nga ngona ( sa , u wana tshivhumbeo hu re na vilinga kana tshifanyiso tsho dodombedzwaho .
Vhunzhi ha nyito dzo thivhelwaho i elana na vhufhura ha dzikhetho .
Mbadelo dzi katela u shumiswa zwishumiswa zwa khonferentsi na zwishumiswa zwa musi ho bviwa , khathihi na matheriala wa khoso na zwiswiṱulo .
Hezwi zwi ḓo langwa nga thendelano ya lushaka lwa nḓisedzo vhukati ha muhasho na vhaṋe vha saithi idzi .
Miraḓo ine i nga eḓana 5 400 u bva kha maswole , mapholisa na miraḓo ya tshitshavha yo imelaho Zwitshavha zwiṱanu zwa Madzingu a Ikonomi a Mbumbano ya Afrika ( AU ) a ḓo shela mulenzhe kha nḓowedzo iyi .
U thomiwa ha khoro yapo ya AIDS kha mimasipala yapo yoṱhe ya ṱahe .
Ri dovha ra ṱanganedza Khephutheni wa Springbok Siya Kolisi , we a ranga phanḓa tshigwada tsha maAfrika Tshipembe tshe tsha vha tsho ḓiimisela nahone tshi tshithihi u itela u vha Dzingweṋa dza Rugby dza Ḽifhasi dza 2019 .
Musi hu tshi sedzwa zwa evangeli , Luther u dzinginya ḽa mbofholowo na ndinganyiso ya vhathu vhoṱhe .
( a ) a i nga imisi u dzheniswa ha tshelede kha tshifhinga tshi fhiraho maḓuvha a 120 ; na uri
U fhira miri milapfu .
2 . Kha vha nweledze mafhungotsivhudzi kha tshipiḓa tsha B tsha thebulu ( Mafhungo a no buḓa masia ) a tsaukanyo ya masipala nga huswi ya zwa ikonomi , vhupo , zwiimiswa , tsaukanyo tshikhala na tsaukanyo ya ikonomi na kutshilele
Mbuelo idzo dzi nga vha nga u tou livhuwa vhathu , u fana na u thoma mishumo yapo na thikhedzo ya dziṅwe themamveledziso .
5.2 U ṱanganedza ndeme dza ndayotewa ntswa
4.87 Tsha vhuvhili , ngauri mashango oṱhe e ṱhoḓisiso ya itwa khao o vha a fhasi ha vhukoḽoni , vhunzhi hao a na milayo ine ya lwa na vhuloi na/ kana khakhathi dzi kwamaho vhuloi .
Vhuthomi ha u livhana na tshivhalo tsha tshumelo kathihi na ḽeveḽe dza vhashumi dzo teaho na u ṱangana ha zwikili zwa vhashumi zwi ḓo livhisa kha vhuḓifulufheli ha vhashumi ho engedzeaho .
United States ḽi dzulela u vha kha vhuimo ha fhasi musi vhu tshi vhambedzwa na GDP yaḽo .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , ro ḓiimisela u tinya khombo ya u ḓirenda na u ḓikukumusa ha vhonkhetheni kha vhathu vhane ra sa kovhekane kuvhonele ku fanaho .
U engedza mbambadzo kha dzhango na u ṱuṱuwedza vhufarisani na vhafarisi vha Afurika zwi nga fhungudza vhushayi , zwa engedza nḓisedzo ya makwevho , mveledziso ya nḓowetshumo na u sika mishumo minzhi , ine yavha ya ndeme kha mveledziso ya ikonomi Afurika .
Nga mbuno iyi , Khoniferentsi ya Hague nga ha Mulayo wa Dzitshaka wa Phuraivethe i khou dzhia maga a u ṱuṱuwedza maṅwe mashango uri a dzhene kha khonṱhiraka nga fhasi ha Buthano iḽi .
Pulanelani tshiṱori tsha muthu a no nga Lulu ane a shandula kutshilele kwawe musi tshiṱori tshi tshi aluwa .
Tshumelo iyi ndi ya muthu a dzhiwaho sa tshavhi Afrika Tshipembe .
CBP i ṋea mihasho ya sekhitha dza ha masipala na mazhendedzi a nnḓa tshikhala tsha u vha na u pfesesa ho dombelaho ha nzulele vhuponi ha masipala wa havho , ndi u pfesesa hune ha ḓo vha thusa kha u pulana na u shumisa phurogiremu dzavho nga ngona .
Khumbelo ya u renga ṋama thethe kana u i endedza Afrika Tshipembe
Vha bveledza u fulufhela maga a fanaho na u khwaṱhisa nga iyo nḓila kha netiweke dzavho .
U khwaṱhisa u fhaṱa mvelele ya vhutevhedzi miṅwahani ya fumi yo fhiraho ndi zwa ndeme uri muvhuso u swikelele zwipikwa zwawo zwa mveledziso , na u vhona uri vhathu vhoṱhe vha tende uri sisiṱeme ya muthelo i kwao .
Tshiṅwe tshifhinga khakhathi dzi nga seisa , nga maanḓa musi dzo itwa kha vhabvumbedzwa vhavhi .
Ḽiṅwe ḽa maga a ndeme , ḽo no vhaho hone , ndi u kuvhanganya zwirengwa kha Ofisi ya Muofisiri Mulanguli wa Zwirengwa kha Muhasho wa Gwama ḽa Lushaka .
Fhungo ḽa vhuraru ḽine mbekanyamaitele yo sedza khaḽo ndi mbuedzedzo , hu sa kateli fhedzi mbuedzedzo ya avho vhane vha vha phuli dza halwa , fhedzi hafhu na vhapondwa vha vhudakwa honoho .
1.2 . Ri tea u zwi humbula uri vairasi iyi a i athu fhela nahone muhaelo u a ri tsireledza kha u lwalesa , u valelwa vhuongeloni kana u lovha .
Mushumo wa 2 : Kha vha ḓadze thebulu u ya nga nyambedzano yavho .
U shumiswa ha nyiledzo dza maḓi , u itela u thivhela u tambisea ha maḓi nga u shumisa phaiphi musi hu tshi ṱanzwiwa zwiendedzi na u sheledza dzingade .
DOT yo ita khumbelo ya u engedzelwa masheleni u fhungudza u salela murahu ha u fhaṱwa ha sisiṱeme ya dzibada .
Nḓila Ntswa ya Nyaluwo ( NGP ) Muvhuso u ḓo shumisa NGP kha u alusa sekithara dza ikonomi zwine zwa ḓo konisa uri hu tholwe vhathu vhazhi , u fana na ikonomi i bvelelaho , u vhambadzelwa nnḓa ha thundu na tshumelo kha mimakete ya Afurika , shale , oiḽi ya lwanzheni na gese .
Sa vhunga toksini ya khadiamu yo ḓi sendeka nga tshivhalo tsha khemikhala maḓini khathihi na pH , ndi zwa ndeme uri variebuḽu dzoṱhe dzi kaliwe musi hu tshi khou lingwa mveledzwa dza khadiamu kha lushaka lwa khovhe .
Tshigwada tsha Tsedzuluso ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi ( Tshigwada tsha Tsedzuluso ) ; na
Zwimela zwi a thoma hafhu u aluwa miri i tshi pupumisa maluvha .
Zwidzidzivhadzi zwi kwamaho kuhumbulele kwa muthu zwi shela mulenzhe kha vhugevhenga , nga maanḓa vhugevhenga ha khakhathi ; u tambudzwa ha ṅwana na u litshedzela , khakhathi dza muṱani na thaidzo dza mutakalo muvhilini na muhumbuloni - hu si kha mushumisi fhedzi , fhedzi na miraḓo ya muṱa na yone .
Ndi vhone muitisi wa phambano .
Minista vha dovha hafhu vha tama u livhuwa bodo ine ya khou bva kha vhuḓikumedzeli havho na u khwiṋisa kushumele kwa phufhela .
Vho vha vha hani vhafumakadzi vho dzhenelaho kha u pulana kana kha ḽiga ḽa u vhumba ?
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza muṅwe na muṅwe uri ri shumisane u itela uri izwo zwithivheli zwine zwa thivhela tswikelo zwi bvisiwe na uri maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha ṋetshedzwe tshikhala , khathihi na uri vha ṱuṱule dzangalelo ḽa u endela fhethu hashu ha manakanaka shangoni ḽashu .
Khaelo i tshilaho i haelwa luthihi , nahone i ṋea tsireledzo yo lapfaho na ya khwine , ngeno khaelo yo faho i tshi ṱoḓa u haelwa luvhili u itela uri i shume .
Ri ḓo dzulela u ḓivhadza tshitshavha ngaha mawanwa a tsedzuluso .
Muvhuso wo rwela ṱari dziṅwe dza mbekanyamushumo ntswa dza u ḓisa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
U khakhulula kha nyimele iyi , ICT i ḓo ita uri i ḓivheswe kha maitele o ḓoweleaho a vhupulani , mugaganyagwama , ndangulo ya khohakhombo , u shumisa , u ṱola na ela .
Zwe zwa sumbedzwa nga vha Pagans ndi zwa uri vhone khavho vhuloi ndi vhurereli nahone vhu si vhuvhi .
U ita mbetshelwa ya u langa u fhandekanywa na u khethekanywa ha mavu u itela ndivho dza nḓowetshumo na u vhetshelwa thungo ha mavu u itela u shumiselwa dziṅwe ndivho .
Mudededzi u a vha thetshelesa musi vha tshi khou amba na u haseledza na vhaṅwe .
Pulane ya tshifhinga tshilapfu i dovha ya livhiswa kha u khwinisa ndangulo ya zwa masheleni nyangaredzi nga kha u dzhenelela ha u khwinifhadza ndangulo ya zwa masheleni yo tiwaho .
Mihasho yo ṱalusa mishumo ya ndeme i ṱoḓaho uri i monithariwe .
Phanele ya dzitshaka yo vhumbwa nga vhathu vha bvaho Yunivesithi ya Havard , Yunivesithi ya London , Tshiimiswa tsha Thekinoḽodzhi tsha Massachusetts , Tshikolo tsha Ikonomi tsha London , na Yunivesthi ya Michigan .
Hei ofisi i ḓo ṋetshedza tshumelo ya u vhea ndeme ya zwifhaṱo ye ya topolwa ho sedzwa zwipikwa zwa u vhuedzedzwa na u khwiṋiswa ha mavu , khathihi na tshumelo ya zwa u vhea ndeme kha tshifhaṱo nga u tou funa kha mihasho ine ya ḓo ita khumbelo kha ofisi uri i ite zwenezwo zwa u vhea ndeme ya zwifhaṱo .
Ho sedzwa tshumiso ya tshumelo ya shishi ya DSP na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Hezwi zwi ita uri zwi konḓe u ita ndinganyelo kha vhutshilo ha mushumoni .
Vha tea u badelela phemithi .
Vhugudisi kha zwa khunguwedzo , zwikili na ndangulo .
Zwiṅwe zwiitisi zwa maitele a u tsireledza nḓowetshumo dzapo a katela u sa lingana ha ḽifhasi hu dzulelaho u ya phanḓa , mbilaelo dza ikonomi ṱhukhu , u engedzea na u fhungudzea ha mutengo wa tshivhambadzwa , thaidzo dza tshikolodo tsha shango ḽi kundelwaho u badela tshikolodo tsha ḽo na nḓaḓo ya poḽotiki ya vhushaka ha dzitshaka .
5.2.2 Ndangulo ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi na Tshigwada tsha
Vha mishumo ya khanḓiso ya muvhuso a vha dzhii vhuḓifhinduleli ha khumbelo dza nḓivhadzo dzo swikiswaho nga kha nḓila dzi si tsha shuma khathihi na vhuvha na vhungoho ha mafhungo , kana mafhungo a songo dzheniswa zwavhuḓi nahone a vha nga ḓo shandukisa mafhungo o ṋetshedzwaho .
Musi ndi tshi khou gidimedza lutshele , nda suvha nda wela dindini .
U eletshedza Mulangi Muhulu kha kushumisele kwa Nzudzanyo dza Kushumele na dza Tshiṱirathedzhi dza Muhasho .
Ro shumisana - sa muvhuso , mishumo , bindu , vhadzulapo na zwitshavha - u bvisa vhuleme u ya kha nyaluwo yo katelaho na u ṱuṱuwedza tshiimo tshihulwane tsha vhubindudzi .
U kona u vhona phambano u ya nga mirafho kha Komiti ya Wadi ya muthu .
vha tshi shuma lwa tshoṱhe sa ramafhungo kana muimeleli wa vhoramafhungo
Mivhigo ya zwikolo i sumbedza zwi khagala uri musi zwikolo zwone zwiṋe zwi tshi imaime na u swikelela kha zwitshavha , zwi a kona u sika netiweke dza thikhedzo dzi pfadzaho .
Ndi ṱhoḓea ya Mulayo .
Arali vha sa wana nomboro ya thendelo u thoma kha tshiwo tsho pulaniwaho kana thendelo nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa mushumo kha tshiwo tsha shishi , vha ḓo tea u badela ndaṱiso ya R1 000.00 .
U dzhenisa Miraḓo , u dzudzanya na u ita ṱhoḓisiso .
Ḽevele ya nṱha ya vhukoni ha khomphiyutha na zwikili zwa Microsoft Excel zwa nṱhesa ndi zwa ndeme .
( iii ) Muthu ufhio na ufhio ane Mulanguli wa Lushaka a vhona a tshi kwamea .
7.5. Bodo ya Thusedzo ya Mulayo Afrika Tshipembe :
Muholo uyu u ḓo engedzwa hafhu miṅwe miṅwaha ya 10 .
Musi zwa u sika mishumo zwo khwaṱhesa kha miṅwaha yeneyi , zwitshavha zwi shayaho zwi re na zwikili zwa fhasi a si zwone vhavhuelwa vhahulwane vha nyaluwo ya mishumo .
Nga ṅwambo wa izwo , ri ḓo voutha ri sa imi na makumedzwa aya .
Zwifanyiso na rekhodo dza ṱhoḓisiso zwi tea u ṋetshedzwa kha Vhupo ha Vhulanguli vhuṅwe na vhuṅwe na kha khethekanyo ṱhukhu .
Zwigidi na zwigidi zwa vhafumakadzi zwo kuvhangana ngei tshiṱediamu tsha Harry Gwala ngei Sasolburg u dzhiela nṱha mushumo wa ndeme wa u shela mulenzhe kha polotiki nga vhafumakadzi wo iteaho nga tshifhinga tsha nndwa ya mbofholowo u bva kha u vhuswa na muvhuso wa tshiṱalula .
Maga a fhungudza , a nga ho sa makhetheni a re na zwidziki , a tea u vha hone .
Kudzhenele kwa mafhungo nga masipala kwo sedza kha u shandukisa zwithu hu tshi tevhedzwa muhumbulo wa u oditha u si wavhuḓi .
Hezwi zwi ḓo katela sekhithara ya phuraivethe , sa i zwi ri tshi fanela u dzudzanya zwiko zwoṱhe u lwa na dwadze iḽi .
Mbetshelo dza Mulayo dzi ṋetshedza muhwelelwa wa vhuvhili thaidzo i engedzeaho .
12.2 . Khabinethe i vhidzelela zwitshavha zwoṱhe Afrika Tshipembe u shuma vhoṱhe u itela u tsireledza vhana kha khombo na u tambudzwa huṅwe na huṅwe , kathihi na u shumisana na mapholisa vhapo u itela u dzudza zwitshavha zwashu zwo tsireledzea .
Vhulapfu ha luvhondo ha nṱhesa ndi phambano ya vhuphara vhukati ha u gonyela nṱha ha fhasi kha mulambo nga nnḓa ha luvhondo lwa damu na vhuimo ha nga nṱha vhu sa shululi maḓi kana vhuimo ha nga nṱha ha damu nga u angaredza .
Mashango a Devhula o bvelelaho a dzula a na vhushaka ha ndeme ha u pulana kha shango ḽa Afurika Tshipembe nga zwine shango ḽa kona u engedza mbekanyamaitele yaḽo ya muvhuso na ya mashango a nnḓa .
Zwishumiswa zwa mutakalo zwi ḓo tea u vhamba maano nga ha uri zwi ḓo tandulula hani thaidzo dzo topolwaho kana vhushaedzi , na u kumedza ezwi kha Muhasho .
Hezwi zwi ṱoḓa : ndangulo ya mbonalo dzo fhambanaho - U dzhenelela ha tshitshavha hu ṱoḓa uri muṅwe na muṅwe a vhe na zwine a zwi amba kha u dzhia tsheo ya mafhungo a ne a vha kwama .
Engedza Vhukoni , Vhugudisi na thikhedzo ya zwa masheleni u itela u bveledza vhalimi .
Muhaṱuli na zwezwo o wana zwi songo tea u dzhia tsheo nga ha khumbelo .
Kha vha fhe fhedzi ṱhoho khulwane kha tshamonde , hu na nomboro dza masiaṱari kha tsha uḽa , zwo kuna tshiṅwe tshi nga fhasi ha tshiṅwe .
RI SHUMA HANI : U KHWAṰHISEDZA URI A RI DZHII SIA Sa nḓila ya u lulamisa isa dzhii sia , muano washu ndi " U khwaṱhisedza uri a ri dzhii sia " .
Mvelelo khulwane ndi ya uri mbilaelo dza vhafumakadzi dzi vhoniwa sa tshithu tshithihi tshi re thungo , zwe zwa bveledza uri vha dzhielwe fhasi kha sisitemu ya muvhuso na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa lushaka .
Mufhinduli wa vhuraru o vhudza Vho Montana uri mufhinduli wa vhuraru a si ene a re na vhuḓifhinduleli ha u renga ndaka .
Sa masiandaitwa , a hone , vhukoni ha muhasho ha u sika zwikhala zwa mishumo zwihulwane zwa vhorakhonṱhiraka vhe kale vha vha vha kha vhuimo vhu si havhuḓi zwo kalwa .
Tsumbo dza masia a zwikhala u itela ngudo kana mushumo , naho a songo fhelela , dzi katela :
( d ) Arali Khoro ya landula u phasisa Mulayotibe kana arali Buthano ḽa hana u phasisa Mulayotibe wo khwiniswaho wo fhiriselwaho khaḽo hu tshi tevhedzwa phara ya ( c ) , ya Mulayotibe , nahone arali zwi tshi konadzea , kana Mulayotibe wo khwiniswaho , u fanela u fhiriselwa kha komiti ya u fhelisa phambano ( mediation committee ) ine ya nga tenda kha -
Mivhigo iyi itea u itwa uri i wanale na kha tshitshavha .
Kha sia iḽi ri a tendelana u vha na vhuṅwe vhukwamani kha ḽevele ya nṱha ya tshiofisi .
Naho zwo ralo , nga u ṱoḓa u ombedzela u kwamea zwi tshi hanedzana na zwithu zwo ḓoweleaho fhedzi na u kwamea nga zwithu zwi fanaho zwa ḓivhazwakale , nyanḓadzamafhungo yo livhana na khombo ya u xeletshelwa nga zwithu zwa ndeme .
Naho zwo ralo , a si mashango manzhi a khwaṱhisedzaho u tsireledzwa ha vhapondwa musi wa mupfuluso .
3.17 Vha ṋea thikhedzo na ngeletshedzo kana vha vha rumela kha mueletshedzi wa phurofeshinala na tshumelo dza thikhedzo ;
Mudzula tshidulo wa Salga , na vhurangaphanḓa hoṱhe ha muvhuso wapo ,
Vhalangi vhahulwane na dzibodo dza mazhendedzi a tshitshavha na khamphani dzi langwaho nga muvhuso dzi tea u tevhedzela maga ayo .
Maitele a kushumele o tiwaho a u kuvhanganya data na u i shuma kha tshileludzi , tshiṱiriki tshiṱuku na kha ḽeveḽe ya tshiṱiriki .
Hu nga si vhe na mbudziso yauri o vha a tshi nga ḓi vha hweswa maanḓa a kha ndaela iyo ngauri ho vha hu si na vhuimo ha hune a nga vha o sedza khaho .
Phetheni ya khethekanyo ṱhukhu ya giridi a i tou fanela u tea kha giridi ya phetheni ya mitalo tswititi , fhedzi i nga tevhela hafhu nzudzanyo ya mitalo ya dzikheve .
Madzina a zwi no vhalea na a zwi sa vhalei .
Masiaṱari o engedziwaho anea a ḓo
Sa tshipiḓa tsha maga a u ṱuṱuwedza ikonomi kha vhulimi , ro bindudza zwihulwane kha thikhedzo ya mveledziso ya mulimi o fhelelaho u khwaṱhisedza uri mavu a vhoṱhe o vhuedzedzwaho a khou shumiswa nga nḓila i bveledzaho .
Na kha Mihasho ine yo no vhaho na mbekanyamushumo dza ndangulo ya nḓivho , a hu na u bviselwa khagala kha maimo o fhambanaho a vhaofisiri na vhukoni vhu ṱoḓeaho kha sia ḽa ndangulo ya nḓivho na u ṱola zwi vha thaidzo .
Ri ṱoḓa mimodele iyi u itela vhutshilo ho ha tshifhinga tshilapfu na u kovhelana nyaluwo ya zwa ikonomi .
2.4 . Khabinethe i ita khuwelelo kha sekhithara dzoṱhe uri dzi dzhie zwo ambiwa nga Muphuresidennde na u ambedzana na vhaswa nga ha tshumisano ya u wana thandululo i vhonalaho kha khaedu dzine vha khou livhana nadzo .
Kha vha bvelaphanḓa na u ṅwalisa zwiimiswa zwa phuraivethe u ya nga ha ndaulo na u shumisa ndaulo dzo sedzuluswaho musi vha khou lavhelesa na u kala ṱhoḓea ya huṅwe u khwiṋisa .
Izwi zwo no ṱanganedzwa kale u ya nga mbekanyamaitele .
Fhethu na zwishumiswa
Gumofulu ḽo phuroreithiwa u bva datumu ya u dzhoina
Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo tsho vhumbwa nga nyimele i re na vhushai ha zwa masheleni na vhuimo ha mveleziso vhu re fhasi , zwine zwa sa vhe zwithu zwi so ngo ḓoweleaho kha dzingu .
Rathendara u tea u ṋekedza ṱhalutshedzo yo dodombedzwaho ya ngona ine ya ḓo shumiswa u itela u fhedza ndaela ya mushumo zwavhuḓi , kathihi na mbekanyamushumo yo dodombedzwaho .
Mutheli a nga swikelela idzi tshumelo dza Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo nga kha nḓila dzi tevhelaho dza vhukwamani :
i tamela mashudu Vho Justice Edwin Cameron nga murahu ha musi vho ya u awela murahu ha musi vho shuma sa muhaṱuli lwa miṅwaha ya 25 .
Vhaanewa vhahulwane ndi vhafhio tshiṱorini itshi ?
Dziṅwe tshaka dza miri ndi dzine dza katela miri miṅwe na miṅwe i songo ḓoweleaho nahone i sa ṱoḓei yo bulwaho ine ya wanala henefho kha tshifhaṱo .
Hezwi zwi vhumba tshipiḓa tsha ndingedzo dzo ṱanḓavhuwaho dza u khwaṱhisa sisiteme ya pfunzo ya mutheo nga u manḓafhadza thimu dza vhurangaphanḓa ha zwikolo , u khwinisa vhukoni ha vhagudisi na u khwaṱhisedza muelo wa mvelaphanḓa tshifhinga tshoṱhe kha mirole ya vhuraru , rathi na ṱahe .
Uya nga he na vhona ngaho , hovha huna muthu we aya maswole avha atshi nga iswa uri vha shumane nae kana hai ?
Maanḓa a u renga o khwaṱhaho : Miraḓo ya tshitshavha i nga kona u swikela u tshila zwavhuḓi tshitshavhani , miholo yavho i nṱha lwo teaho na tshinyalelo dzavho dzi fhasi lwo teaho .
4.3 Zwitshavha zwo davhukaho fhano zwo vha zwi tshi , na uri zwi kha ḓi , langulwa nga mulayo wa sialala , sa mulayo-zwawo- a u na khoudu .
Khaedu ndi u vhona uri phaḓaladzo ya ndinganelo ya mveledziso iyi .
Masipala i nga ta nḓila dza zwikhala zwa mushumo kha Komiti ya Wadi ( Mulayo wa Zwiimiswa wa Masipala wa 1998 ) .
Ho ṅwalwa tshipiḓa tsha fhungo .
Shango ḽo khethekana vhukuma zwine zwa nga shusha vhuhone ha muvhuso wa dimokirasi wo vhofholowaho .
Muvhigo u tshimbidzwa kha Khoro na kha nga rapolotiki a re na vhuḓifhinduleli na vhathu vha zwa tshithekhiniki miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe ;
Kha zwitshavha zwa Afrika , hu na tshivhalo tshi elanaho na u tikedza mbumbano dza mbingano .
Muṅwali uḓo vhala Ndaela ya vhuvhili ya Ḓuvha .
Ri ḓo ṱanganedza vhaeni vhashu vhoṱhe na u vha tamela madalo avhuḓi vhukuma kha shango ḽashu .
Muthu a bidaho u tea u ṋetshedza zwidodombedzwa zwitevhelaho zwa konṱiraka dza zwino dzoṱhe :
Maitele o ḓisendekaho nga maanḓa a ṱuwa kha u pulana ho ḓisendekaho nga thaidzo , o sedzaho kha thaidzo , u ya kha maitele a maanzhi a bono u sedza kha hune tshitshavha tsha takalela u ya hone na uri vha swikisa hani ngei .
Kha vha ḓadze fomo yavho online .
Khabinethe i ṱanganedza u ṋetshedzwa ha zwishumiswa zwa mishonga ( zwe zwa ṋetshedzwa SA ) u bva kha muvhuso wa China , sa tshipiḓa tsha thendelano ya tshumisano kha zwa mutakalo vhukati ha Afurika na China , nahone zwi ḓo shela mulenzhe kha u kha u khwinisa tshiimo tsha tshumelo dzine dza ṋetshedzwa zwibadela zwa muvhuso .
Vhakonanyi vha mupo vho ṱhapudzaho khoso dziṅwe dza ndango ya mupo vha sinaho vhugudisi ho teaho ha saintsi ya mupo , u fana na vhapulani vha dziḓorobo , dzisociologists , vhoraikonomi , vhabveledzi vha zwifha ṱo na vhabveledzi vha fhethu vhane vha vha na digirii dza B.A/ vha nga si ḓi ṅwalise sa vho rasaintsi vha mupo vho tou gudelaho .
Mitambo ya ḓirama : u bveledza u ṱanganelana zwiitisi na masiandoitwa sa mitambo ya u vhalela , mitambo ya madzina , n.z
Tsireledzo musi u woṱhe hayani
Phara ya u thoma : Kha fhungo ḽaṋu ḽa u thoma kana mafhungo mavhili a u thoma ni tea u ṱalutshedza muvhali zwauri ndi nnyi , ndi mini , lini , ngafhi na ndi ngani .
Tshiṱoko a tshi khou rengiwa zwavhuḓi ngauri modele miswa i kha makete .
Fhungo ndi ḽa uri mbudziso dzi nga ho dzenedzo dzi ita zwoṱhe muelo u si wa vhuronwane na phedagodzhi i lepalepaho .
Thalutshedzo ya vhulwadze , tenda mulwadze a vha o netshedza thendelo ya u bvisela khagala mafhungo eneo .
Masipala u hwedza khoro na komiti maanḓa na nḓivho kha u tshimbidza kuitele kwa u pulana kune kwa ḓo ita uri komiti iṅwe na iṅwe i kone u bveledza mbidzelwa dzayo dza tshifhinga tshayo mushumoni .
Musi vharengi vha tshi dzhenisa mafhungo a tsireledzo avho kha webusaithi heyi ine ya sa vhe ya vhukuma , i shumiswa nga mufhuri u bvisa tshelede kha akhaunthu ya murengi .
U fhandekanya uhu hu nga itiwa musi ho no dzhielwa nzhele zwi tevhelaho :
Vha na muhumbulo wa uri mulayo wo ḓoweleaho u tea u shumiswa kha u shumana na vhugevhenga he vhathu vha wanwa mulandu khaho .
Zwo ralo , muelo wa zwa mbeu kha muteo wa mbekanyamaitele ya ndinganelo ya mushumoni u ḓisa mbuelo dzo angalalaho .
Nyimele mashudumavhi yo ḓiswa lwa tshihaḓu nga fhasi ha ndango , hu na ndozwo ya gumoṱuku ya vhutshilo ha zwipuka .
Mutheo wa pfunzo ya mutheo , zwine u dzia na vhunzani hazwo zwi dzumbulula vhukoni u itela u wana zwikili , ndi zwithu zwine zwi nga si litshiwe zwi songo itiwa .
Ndaela ya yuniti iyi i nyanyula u bva kha ndivho ya tshiṱirathedzhi tsha Tshikwama , tshe tsha vha tshi tsha u badetshela zwikimu zwa u fhedza vhushai .
Ndambedzo ya tshumisano ya thekhinikhala kana thuso - nḓisedzo ya vhomakone kha mbekanyamushumo dza mveledziso - zwi shumiswa nga maanḓa kha mashango a vhalambedzi a OECD .
1 . U shumiswa ha Mbekanyamushumo Khulwane dza Muvhuso
Arali na nga a shumisa zwavhuḓi , kuṅwalele kwaṋu ku ḓo leluwa u pfesesa . samusi naho
Tshileludzi tshi hone u konisa vhaofisiri vhane vha imela zwiimiswa zwa vhulavhelesi u shuma mishumo yavho nga nḓila yavhuḓi yo teaho ;
Nga u khwinisa mashumele kha masia aya o topolwaho , vhagudi vha ḓo vhuelwa u bva kha pfunzo ya maimo a nṱha .
Tshivhumbeo tshi na zwiimiswa zwi ngaho sa kereke , zwikolo na vhuongelo zwine zwa nga fha mutsiko kha vhubindudzi nga fhasi ha dziṅwe nyimele .
Ni sa tshimbidzi ṱhoho yaṋu , tshimbidzani maṱo aṋu uri ni sedze he mutukana a lavhelesa hone .
Musi zwi zwone zwa vhukuma , zwi a vhilahedza uri vho swikelela nyanḓadzamafhungo nga kha u punḓa ha luṅwalo na uri muhumbulo u nga itwa uri vhathu vhuvhili havho vho farwa nga nḓila i fanaho .
U shela mulendzhe ha vhakhethi ndi zwa ndeme kha dimokirasi i khou shumaho zwavhuḓi na uri nga kha kheto dza nga misi , vhadzulapo vha nga kona u ḓikhethela vhaimeleli vhavho vhane vha ḓo vhona uri vha na vhuḓifhinduleli .
Pulane i khou dzinginya maitele mararu a ndeme a u vhiga mashumele :
U bva afho Muhaṱuli Muhulwane u ita thambo ya u ta vho nkhetheni kha vhuimo ha Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka .
Ri khou dovha ra farisana na vha DBSA na Tshumisano ya Mveledziso ya zwa Indasiṱeri , kha mbekanyamushumo ya u shumisana ha phuraivethe na tshitshavha , hu u itela u khwinisa zwibadela na u ṋetshedza masheleni kha thandela .
Kanzhi ro takalela sia ḽine vhushaka hashu ha thengiselano ha khou dzhia ḽone .
Mbekanyamushumo khulwane dza Eskom dza u fhaṱa thandela ntswa dza mveledziso ya muḓagasi , nḓisedzo na phaḓaladzo dzi ḓo iswa phanḓa ; nahone dziṅwe thandela dzi ḓo ṱavhanyiswa .
Ndi khou ṱoḓa u bvisa nyofho nga nṋe muṋe dza u khakhisa huṅwe na huṅwe ha nḓisedzo yo teaho ya tshumelo iyi ya vhuṱhogwa , ndi ḓo dzhia vhukando u khwaṱhisedza uri a huna muthu kha muvhuso ane a khou dzhiela fhasi ḓuvha ḽa u fhedzisa ḽo tiwaho nga khothe .
Zwenezwoha vhuno vhupulani ho thoṅwa ho sedzesa kha u fha tsumbanḓila dza u dzudzanywa ha pulane dza ndaulo ya malaṱwa yo ṱanganelanaho na mutheo wa u tikedza mulayosiṅwa .
Ḽikumedzwa li tshimbilelana na milayo ya pulane ya madzulele nga zwivhangi zwi tevhelaho :
Ri ṱanganedza mathomo a ḽifhasi maanḓa manzhi , zwi khwaṱhisa vhudzheneli ha mahoro manzhi .
Dzikhamphani dzo tendelwa u nanga mafhelo a ṅwaha wa muvhalelano wao .
Sethe ya vhuvhili ya zwigwada zwa vha madzangalelo ndi madzangano a sedzaho kha zwiṅwe zwithu .
Mafhungo a vhulondoli a ngaho sa nyaluwo ya vhathu na maṅwe mafhungo a elanaho na zwezwo , o swikisa vhorasaintsi kha u ṱoḓisisa ' milayo yapo ' .
U thivhela mafhungo manzhi manzhi kha izwi zwa pfanelo , khethekanyo ya 36 , mbudziso i ya saukanywa na uri izwi zwi katela mafhungo manzhi a bvaho kha phungudzelo ya pfanelo ya ngomu .
Vha feme nga vhulondo nga ningo yavho lu si gathi .
Hune data ya mukano i sa vhe hone , ndi zwa ndeme u shumisa mivhigo ya mbvelephanḓa :
Khwiniso dzi ḓo engedza zwiko zwa masheleni ane a vha hone kha zwibadela zwa mavundu na tshumelo dza ndondolamutakalo .
Vhashumeli vha muvhuso vha 31 vho wanwa milandu kha kotare ya u thoma ya 2014 / 15 na u imiswa ha dzi oda dza masheleni a swikaho R430 miḽioni o wanala .
U funza zwi kha ḓi vha yone nyito khulwane , fhedzi risetshe i khou ṋaṋa u vha tshone tshithu tshihulwane .
Tshifhaṱo tsha Marks tshi wanala u livhana na tshifhaṱo tsha Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu kha Parliament Street .
Tshumelo dza vhathu vha bvaho mashangoni a nnda
Vhunga thandela dzo fhambana nahone dzi tshi ḓisa zwithu zwiswa kha vhane vha khou dzi shuma , zwo tea uri hu vhe na pulane ine ya ita uri vhathu vhoṱhe vhane vha khou shela mulenzhe khayo vha ḓivhe zwine zwa khou lavhelelwa khavho . , na uri vha zwi shuma hani , lini na uri vha ita mini .
Tshikwama tshi bvela phanḓa na u shumisa Ofisi ya Ramulayo wa Muvhuso kha mavundu o fhambanaho hu na muhumbulo wa u tevhedza maga a mulayo hu tshi itelwa avho vha sa badeli zwikolodo .
Ndi ngadzwo hu tshi ḓo itwa ṱhoḓisiso mbili khulwane ṋaṅwaha nga 2007 .
Nḓivho na u pfesesa thekiniki dza ngudo dza mushumo , musaukanyo wa mbekanyamaitele , mveledziso na ṱhalutshedzo , nḓivho na u pfesesa u ela mushumo kathihi na u londota zwa u ela .
Miṅwe milayo sa , mulayo wa Lushaka wa Mavu na Tshanduko ya Vhuendi u kombetshedza miṅwe mihasho ya sekithara u ṱanganyisa phurogireme na thandela dzavho kha IDP , ngeno miṅwe milayo ya sekithara i sa shumani thwii na mafhungo aya .
Vhatholi na vhashumi vha fanela u tevhedza masia , saphina , khumbelo kana ndaela dza tshipikiṱere .
Vha tea u vhona uri vha fha mukumedzi muṅwe na muṅwe tshifhinga tsho linganaho .
U ya nga ha thyori , khanedzano i hone vhukati ha mihumbulo mivhili ine ya sa elane nga tshayo .
Musi nga zwifhinga zwoṱhe , ri tshi ṱhonifha u fulufhedzea ha vhagudiswa vhone vhaṋe .
8.5 Hune poso dza vha ṱhukhu kha tshivhumbeo tshiswa zwi tshi vhambedzwa na tshivhumbeo tsha kale , ndingo dza vhukoni khathihi na nḓila ine ya ḓo sumbedzwa nga DHA yo kwamana na madzangano zwi ḓo shumiswa sa nḓila ya u ṋanguludza u sumbedza nḓila ya u vhea vhathu zwikhalani zwavho .
Fhungodavhi iḽi ḽiṱuku a ḽi nga shumi kha dzikonṱiraka ṱhukhu dzo ṋetshedzwaho vhaḓisedzi vho ḓoweleaho vha Rakonṱiraka wa matheriala na zwipiḓa zwiṱuku zwi elanaho na thundu kana tshumelo dzo ṋetshedzwaho .
Mafhungotsivhudzi aya a tea u tshimbidzwa nga sisiteme dza IDP dza u monithara na u ela khathihi na Foramu ya CPB na Masipala .
Nga u ralo ndi zwa vhuṱhogwa uri pulane ya zwa masheleni i livhiswa kha nḓila ya kuitele i linganelaho u khwaṱhisedza uri tshinyalelo a i fhiri zwiko zwine zwa vha hone .
Tshumisano na komiti dza wadi i sumbedza uri avho vha ṋeiwaho dziphothifolio hu songo sedza madzangano ane vha vha khao tshitshavhani , a vha dzhenelelesi kha mishumo ya masipala .
Hezwi zwi itwa na tshigwada tsho ṱanganelaho tsha tshitshavha na uri ndi luṅwe lushaka lwa thekhiniki .
Thendelano ya u kovhekana mbuelo i fanela u tshimbila na tswikelelo ine ya khwaṱhisedza maanḓa a muimeli wa tshitshavha na u sumbedza uri tshitshavha tshi na nḓivho yo fhelelaho nga ha thendela ya vhushumisamupo na u tenda u dzhenelela kha thandela .
U itela u wana ḽevele ya maano na thikhedzo ya ndangulo ya kushumele yo ṋetshedzwaho .
Ri khou ḓi vhofholola riṋe vhaṋe u itela mvelaphanḓa na mvelelo yashu .
Ri a takala u ḓivhadza nḓila ntswa ya u ita zwithu muvhusoni .
Mulayo mbisi muswa wa khumiselo ya mavu we wa gandiswa vhege yo fhelaho u ṋetshedza nḓila ṱhukhu ya mbekanyamaitele ya mushumo wa khumiselo ya mavu wa ndeme fhedzi u vhangaho phambano .
( 1 ) Mishumo ya ndeme ya Khomishini ya ṱhuṱhuwedzo na tsireledzo ya pfanelo dza mvelele , vhurereli na zwigwada zwi ambaho luambo luthihi ndi i tevhelaho -
Nga nṱhani ha mutsiko wa masheleni ro balelwa u ita zwi tevhelaho :
U xelelwa nga maḓaka zwi nga kalwa nga phesenthe ya tshaka dza miri i re khakhathihi .
Nga u ita izwi , muvhuso wo vha u tshi khou khwaṱhisedza uri arali zwiṅwe na zwiṅwe zwa kwama nga nḓila i si yavhuḓi kha tshitshavha tshithihi , hu ḓo vha na zwiṅwe zwitshavha zwa vhuṱhogwa zwo salaho sa zwitshavha zwo tumbulaho u itela vhumatshelo .
Vhanna na vhafumakadzi , kha ndi dovhe ndi livhuhe vhadzudzanyi vha khoniferentsi iyi kha u ri ṱanganyisa roṱhe vhege ino .
Musi ri tshi khou lugisela khetho dza muvhuso wapo , dzine dza khou tea u farwa uno ṅwaha , ri ḓo fanela u lugela zwiimo zwe ra kombetshedzwa nga COVID-19 u itela u khwaṱhisedza uri vhathu vha ḽino shango vha nga kona u vhona we a vha imelela kha ḽeveḽe iyi ya ndeme ya muvhuso .
Vhubulasi hapo ndi tshipiḓa tsha vhuvhili tsha ikonomi yashu , zworalo vhugevhenga mabulasini vhu ḓisa nyofho hu si kha tsireledzo ya vhorabulasi na vhashumi vha mabulasini fhedzi , na kha tsireledzo ya zwiḽiwa zwa shango .
Hu na u angalala hu hulwane , muvhuso u isa phanḓa na u khwaṱhisa ndeme ya u wana zwikili na mveledziso vhashumi kha nḓisedzo ya fhasi ya vhashumi , u khwinisa mveledziso na u engedza ndavhelelo dza mishumo .
Mutambo wa u gidima - nyito dza u lugisela nzambo ya nṱha
Mufumakadzi Vho Lize Baron ( Muraḓo muhulwane a bvaho kha Muhasho wa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Muṱaṱisano ( dtic ) ) ;
Ndi ngani zwo vha zwi tshi konḓa nga maanḓa u kunga vhafumakadzi kha mabuḓo o khetheaho ?
Maitele a vhuseṋaṋi ha ngo tea u dovholosa maitele a ndingo fhedzi a tea u khwaṱhisedza uri maitele a a fusha ṱhoḓea dzi sa dzhii sia , u thembea , u vha one na u vha khagala .
Magavhelo - Nga vhathu vha miḽioni dza 12 million vhe vha wana magavhelo nga 2007 , vha miḽioni dza malo vho wana Gavhelo ḽ u Unḓa Vhana ( Child Support Grant ) . 53% ya luafhulelo lwa dzinnḓu yo wanwa nga miṱa yo rangwaho phanḓa nga vhafumakadzi .
U ela he nda hu ita ndi ha uri thekhinoḽodzhi yo ḓiswa kha vhathu vha songo lugiselwa uri vha kone u i shumisa .
Ndi vhuḓiimiseli ha muhasho u bveledza ndinganyiso nga kha u ḓadza thagethe dzoṱhe dza nomboro sa zwe dza katelwa kha Pulane ya Ndinganyiso ya Mushumo .
47 Maiti hafhu 98 Mapfanisi sa tshipiḓa tsha nyito U shandula maiti a re mafhungoni a tshi bva kha tshifhinga tsha zwino a tshi ya kha tshifhinga tsho fhiraho .
Ndaka ya ofisi khulwane yo vha yo rekhodiwa u ya nga ṱhoḓea dzo randelwaho dza redzhisiṱa ya ndaka , ngeno hu na uri ndaka dza dziofisini dza tshiṱiriki na zwishumiswa zwo vha zwo rekhodiwa kha ḽiṅwalo ḽa eḽekhiṱhironiki .
Tsho dinaho ho vha uri musi metshe u tshi vho fhela
Zwipiḓa zwa vhutsila : u bula na u shumisa zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri na zwivhumbeo zwa zwi tshilaho
Kuitele kwa CBP kwo itelwa u tshimbidza u shela mulenzhe ha tshitshavha kha ḽeveḽe ya masipala .
Madokotela na vhaongi vho redzhisiṱariwaho vha tea u ṱanziela uri vhashumi vha na mutakalo wavhuḓi .
5.2 . Khabinethe i vhilaedziswa nga u hulela ha zwiwo zwa u tshinyadza ndaka ya muvhuso zwine zwi itwa musi hu na migwalabo na zwiṱereke shangoni ḽashu .
Vhathu vha kha tshipiḓa itshi vhanga sumbedza kutshilele kwa khombo .
Ri ḓo shandukisa zwitshavha uri zwi vhe khanani dzashu arali mapholisa vhashu vha fhindula nga tshifhinga kha mivhigo ya vhadzulapo , ya vhugevhenga vhune vhu khou ṱoḓa u itea kana vhune ha khou itwa .
Zwi tou vha khagala uri u swikela vhaendi ha tshitshavha vha sa ḓuri ndi zwa ndeme kha vhathu vhanzhi vunduni u itela uri vha kone u swikela vhukoni havho ha matshilisano na ha ikonomi .
Ṱhoḓea dzo fhambanaho dza vhathu dzo ṱoḓa u farwa nga nḓila dzo fhambanaho , sa tshumelo vhukati ha miṱa , kufarelwe kha zwiimiswa kana nyito ya mulayo hune zwiteṅwa zwa theo ya mulayo zwo bulwaho zwa kwamea .
Mveledziso ya ṱhanganelo ndi tshishumiswa tsha ndeme tsha masipala u itela u sikwa ha mishumo na u fhungudza vhushai .
U dzhiela nṱha kana u ṋea ndeme sisiṱeme ya nḓivho yapo : u ṱanganedza lupfumo lwa ḓivhazwakale na ifa zwa shango ḽino sa zwithu zwa ndeme siani ḽa u fhaṱa mikhwa sa zwe zwa dzudzanyiswa zwone kha Ndayotewa ; na
Vhukoni ha u shumela kule na fhethu ha ndele na u londota zwishumiswa kule na themamveledziso ya thikhedzo ndi ha ndeme .
Khetho ya Ruby , Emerald na Onyx a dzi na tshikalo kha tshivhalo tsha madalo ane vha nga a ya kha dokotela wavho wa maṋo fhedzi , vha tea u a ita arali vha tshe na mbuelo , hu tshi khou tevhedzwa milayo ya ndondolo i langwaho nahone i ḓo khavariwa nga mutengo wa Tshikimu fhedzi .
Khwine ndi u shumisa mashumele a tshiimo tsha u ṱhomphea fhedzi vha tshi khou ṋetshedza figara na mbuno dzo teaho musi vho humbelwa .
Izwi zwo swikelelwaho ndi zwihulu vhukuma vhunga fiḽimu yo vha i khou ṱaṱisana na dziṅwe fiḽimu dza 51 u bva mashangoni a 33 .
Zwiṅwe hafhu kha miholo , hu na phambano khulwanesa kha mbuelo vhukati ha vhafumakadzi vho tholiwaho na vhanna .
( 2 ) U vhewa ha tshiimo tsha shishi , na mulayo muṅwe na muṅwe wo itwaho kana iṅwe nyito yo itwaho nga mulandu wa u vhewa honoho , hu nga shuma fhedzi-
Pfukiselo dzi dzhia vhunzhi ha zwibviswa zwa mbekanyamushumo , na mitsukunyeo nga ngomu ha pfukiselo idzi i tshimbidza ṱhanganyelo ya zwibviswa .
U thusa kha ndangulo na u ṱola mbekanyamushumo na thandela nga u dzhiela nṱha zwihulwane mafhungo a zwa mbeu na u maanḓafhadza vhafumakadzi .
Mulayo wa ḽifhasi wo vha u tshi konḓa kha zwa khangwelonyangaredzi khathihi na mbetshelwa dza khangwelo dzine dza dzhiela zwipondwa pfanelo dzavho dza mulayo .
Khoro yo dzhia tsheo ya u ṋea avho vhathu tshikhala tsha u ita khumbelo ya u ṅwalisa sa Vhorasaintsi Vha Mupo vha Phurofeshenala , nga fhasi ha ṱho ḓea dzo bulwaho .
Hezwi ndi ngauri mafhungo u bva kha he data ya kuvhanganywa ha kateli mishumo ya u ita frantshaisi .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na dzikhonani dza Vho Sonwabo Eddie Funde vhe vha vha vhe Muambasada wa kale wa Afrika Tshipembe ngei Germany vha dovha vha vha Mudzulatshidulo wa Bodo ya Khasho ya Koporasi ya Afrika Tshipembe ( SABC ) .
4.8 . Khabinethe i ita khumbelo kha vhagudi vha Gireidi 12 u thoma u wana dzifomo kha inthanethe dza u ita khumbelo kana u ita khumbelo kha inthanethe kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha sa tshipiḓa tsha fulo ḽa Apply Now/ Khetha Career Guidance .
Tshavhuraru , na u vha tsha vhuṱhogwa vhukuma , u dzhena kha dathabeisi iyi a hu na garanthii ya reithi dza u farwa nga mapholisa dzo khwiniswaho , musi hu si na khaphasithi kha mapholisa a forentsikhi .
Zwiṅwe hafhu , khethekanyo iyi i na u saukanya ha tshikhala tsha u itea ha lufu na fhethu ha vhudzulo ha misi ha mufu .
Faela ya Ofisi ya Muthelo wa Mbuelo yo ṱumanywa na databeizi ya Mulanguli wa Khamphani .
Vhukoni hashu hu livhisa kha nḓivho , ine ya nga phaḓaladzwa nga kha :
THASIKI 2 Kha vha ambedzane vha tendelane kha nyendedzi dza u topola , u sengulusa na u ela KPI kha PMS .
Ho vha hu na muri ngadeni .
Mveledziso ya ndondolo ya u thivhela na themamveledziso ya zwifhaṱo yo ambiwa nga hayo zwi tshi elana na zwithu zwa ndeme zwo pulaniwaho na kha masia o fhambanaho a mugaganyagwama hu tshi katelwa na mugaganyagwama wa vhuṋe wa vhuongelo , ndambedzo u bva kha tshumelo dza inzhiniariṅi , thandela dza u vusuludza maongelo na zwiṅwe zwiko zwa ndambedzo .
MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u sedzulusa vhufa hashu ha mupo nga u dalela phaka dza lushaka dzine dzi ḓo vha dzi sa badelisi u bva nga dzi 14 u ya kha dzi 18 Khubvumedzi 2015 , sa tshipiḓa tsha Vhege ya Dziphakha dza Lushaka dza Afrika Tshipembe ya vhufumi ya ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Muthu o tshinyaho e na muṅwe we a badela muthu o huvhalaho tshinyalelo yo fhelelaho a nga wana tshelede yawe nga murahu u bva kha uyo muṅwe a tshinyaho nae tshelede ye uyo a vha na vhuḓifhinduleli hayo .
Shango ḽiṅwe na ḽiṅwe musi ḽi tshi khou ṱuṱuwedzwa nga zwipikwa zwi fanaho na zwine zwa tea u swikelelwa ḽi ḓo bveledzisa mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi zwo khwiniswaho u itela nyimele dzaḽo .
Miraḓo ya tshitshavha vha rambiwa u dzhenela vhuṱambo sa vhaeni vho rambiwaho vha Phalamennde .
Hu nga vha na mbadelo u ya nga mbekanyamaitele ya mitengo , ine ya nga vhonala kha webusaithi .
Khabinethe yo tendela u vha hone ha Khonfarentsi ya Dziminisiṱa ya Vhufarani ha u itela u dzhia Ḽiga kha Ikonomi ya Mvelaphanḓa nga Khubvumedzi 2018 .
Avho vhane vha sa vhe na tswikelelo ya thekhinoḽodzhi , vha nga kona u ḓiṅwalisela fhethu ha muhaelo ha tsinisa navho kana kha vhashumi vha mutakalo vha tshitshavha vhane vha ḓo dalela vhupo ho fhambanaho .
Fhedzi , mbadelo dza mishumo ya dzangano minzhi - vhunzhi hayo i dzhiwa sa mishumo ya u guda - i badelwa nga migaganyagwama ya vhugudisi ha muhasho .
Vhaeni vha ṱhonifheaho , sa tshipiḓa tsha maitele a vhuṱhogwa ri ḓo ya phanḓa na mbekanyamushumo yashu ya u fhaṱa ikonomi na tshomedzo dzapo .
Tshivhumbeo tsha govha ḽa damu tshi tea u vha tshone ṱhalutshedzo yo teaho ya tshivhumbeo .
Phetheni ya khethekanyo ṱhukhu ya ḽupu i anzela u elana na u thomiwa ha zwibuloko zwi hulwane , zwine zwa nga kombetshedza musudzuluwo wa vhaendangaṋayo .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo shumisa vhuimo haḽo ha u vha mudzulatshidulo u khwaṱhisedza mvelaphanḓa ya BRICS na u ḓisa sia ḽo tiwaho kha zwikhala zwa Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa .
Hu na mushumoitwa muthihi muhulwane wa vhuṱumani na CBP une wa tea u itwa nga Mulanguli wa IDP .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho rwela ṱari thandela dzi na tshivhalo dzo khunyeledzwaho sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Themamveledziso .
U fana na zwe ra ita kha Vaal River , he Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ya dzhenelela kha u thusa kha vilili ḽa tshampungane , ri ḓo vhidza vhakoni vhoṱhe vha Muvhuso na sekithara ya phuraivethe u tandulula khaedu dza themamveledziso .
Komiti ya Wadi yo humbelwa u thusa musi avha vhathu vha tshi dzula vha ambedzana nga ha mafhungo aya .
U vhea iṱo kha u fulufhedzea na tsireledzo zwa sisteme ya netiweke .
U thomiwa tshoṱhe ha u itwa ho swikelelaho ha mbekanyamushumo iyi zwi ḓo katela vhukoni ha tshumelo ya tshifhinga tshilapfu , u engedza ndisedzo ya tshumelo , vhashumi vho ṱuṱuwedzeaho tshoṱhe , nyengedzedzo ya ndivho yo kovhanywaho na ndangulo , na pfukiselo yavhuḓi ya zwikili zwi ṱhogeaho zwa ndeme na tshenzhemo i ṱoḓeaho nga dzangano .
Ho itwa madalo a ofisi ya Minisṱa a tevhelaho :
Khaedu khulwane ya tshilengo tsha mbadelo ndi nga ṅwambo wa inivoisi dzi si dzone dza vha kolodiwaho dzo ḓiswaho kha masipala .
Ndi zwivhumbwa zwifhio zwi re na makwanda ?
Vhuluvha : Ri ḓikumedzela u dzula ri na vhuluvha kha zwithu zwa ndeme kha dzangano ḽashu na vhashumisani na riṋe nga ngomu kha vhupo ha mikhwa .
U sedzuluswa ha Mivhigo ya Ṅwaha nga mihasho zwi itwa kha miṅwedzi mivhili u bva phanḓa ha musi i tshi swikiswa kha u thoma ha u thetsheleswa lwa vhudzikini ha fomaḽa .
Nga huṅwe , ṱhoḓea dza mafhungo a tsheo dza mashumele dzo fhambana nga maanḓa .
( a ) muṅwe na muṅwe ane a khou ita zwi kha dzangalelo ḽa ene muṋe ;
Ri tenda uri vhuthihi na u shumisana kha tshumisano ndi zwa ndeme tshoṱhe kha vundu u bva kha u vhilaedzwa nga u wa ha ikonomi .
Kha vha ḓadze Fomo ya u Sumbedzisa Thendelo ( ho sedzwa zwifuwo kana zwiṋoni zwi khou rengwaho u bva nnḓa zwine zwa tea u ṱolwa malwadze ) vha dzhenise fomo ya u sumbedzisa thendelo yo ḓadzwaho na fomo ya khumbelo .
Nga maṅwe maipfi , Ndo vha ndo thivhelwa u ya ḽokhesheni iṅwe na iṅwe kana vhupo ha Makhaladi .
Ndi pfa ndo takala u vhiga uri kha hoṱhe vhuḓikumedzi ho bulwaho , muvhuso u tshe kati na u vhona uri zwipikwa zwa lushaka zwi a fushwa .
Mulayo uyu u ita mbetshelwa dza ndaulo ya nyimele na nzulele dzine sisiṱeme ya u ṅwaliswa ha mavu na u ṅwaliswa ha pfanelo dza vhathu dza u dzula kha mavu , dza nga fheliswa .
Miraḓo ya muvhuso i na pfanelo ya u shumisa maga aya .
Ri ḓo tikedza mushumo wa Komiti ya Tsedzuluso ya Ndayotewa we ya ṋewa u sedzulusa Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa u bvisela khagala mbetshelwa dza u humisela mavu murahu hu si na ndiliso .
Mathomo , hune na thoma hone tshiṱori .
A i nga ḓo tou vha ya manakanaka na u lugela 5G fhedzi , fhedzi i ḓo vha yone ine ha ḓo kopiwa khayo zwa themamveledziso dzo kunaho kha dzhango na kha dzitshaka .
Vhahumbeli vha mushumo vha tea hafhu u dzhiela nzhele uri arali ha sa vha na nḓivhadzo ya u thola i wanalaho kha miṅwedzi miraru ya musi ho valwa , vha tea u ṱanganedza uri khumbelo dzavho dza mushumo a dzo ngo bvelela na uri vha khou livhuhiwa uri vho rumela khumbelo ya mushumo .
Ri pfa ro huliswa vhukuma u vha na mufumakadzi wavho , Vho Mme Rebecca Kotane , sa mueni washu o khetheaho madekwana ano .
Kha vha ḓadze fomo yoṱhe hu sina u ṅwala nga khumbelo dza kale , ṋomboro dza masia ṱari kana zwiṅwe zwibveledzwa .
Hu uri miraḓo ya Komiti ya Mbalelano i tenda uri sisiṱeme ya ndangulo ya ngomu i katela lwo angalalaho dzangano , khombo dza mashumele na zwa masheleni , ndangulo ya vhuṱudzeṱudze vhu ita vhu tshi ṱaluswa nga tshifhinga tsha maitele a mbalelano ya ngomu na ya nnḓa .
Zwenezwo , vhashumisi vha nyendedzi vha tea u dzhiela nṱha mafhungo a nga ha tshifhinga tshine u vha maḓini ha nga vha tshone a ndeme yo imaho ngauri musi vha tshi haṱula u tea ha maḓi u itela vhufuwakhovhe .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Mbadelo dza Ndaka ya Masipala wo thoma u shuma nga dzi 2 Fulwana 2005 .
U hana nga muhumbeli u ita ndingo dza phoḽigirafi a si zwine , zwo tou ralo , zwa nga dzhiiwa sa tshiitisi tsha u hanelwa u ṋetshedzwa ṱhanziela ya u kuna kha zwa vhutsireledzi , madzuloni ṱhoḓisiso dzi tea u itwa u ya phanḓa .
Ro ḓiimisela u shuma na vhone u itela u khwaṱhisedza demokirasi ya ndayotewa yashu .
Kha sia iḽi , i themendela uri tshumelo dzi sa khethululi dza ndondolo dzi thomiwe ;
Arali ha vha na tshiimo tsha shishi tshine ha nga vha na vhulwadze ho waho ha vha hu si na mushonga wa u haela wo ṅwaliswaho , zwi nga ḓi vha zwo luga u shumisa u songo ṅwaliswaho .
Ri fanela u fhelisa u sa vha na ndinganyelo na u phambano kha u pulana ri tshi ya phanḓa kha themamveledziso u vhona uri zwiko zwi shumiswa nga nḓila i eḓanaho u itela swikelela ṱhoḓea dza ndeme u thoma .
Ri ḓo ḽa khekhe na maḽegere manzhimanzhi .
Khamphani dza fumbili dzo lambedzwa nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ( the dti ) ngeno a fumi o tikedzwa nga Zhendedzi ya Nyaluwo ya Ikonomi ḽa Mpumalanga .
Uno ndi ṅwaha vhu 50 musi vhathu vha Palestine vho dzhielwa tshipiḓa tsha shango ḽavho .
Tshiṱirathedzhi itshi tsho swikisa kha mukovho muhulwane wa khonṱhiraka dza dzinnḓu dzo ṋetshedzwaho vhaṋe vhadzo vha vharema vhane vha kha ḓi tou thoma vhorakhonṱhiraka , ngamaanḓa vha re mahayani .
Kha tshipiḓa tsha Luṱa lwa 4 CBP vhashelamulenzhe vha ṋetshedzwa ngeletshedzo dzi re khagala nga u ṋetshedza mikumedzo kha IDP na ha mabammbiri a ṱhalukanyo ya thandela ine ya ṱoḓa thikhedzo ya nga nnḓa .
Vha fanela u ṋetshedza zwi tevhelaho :
Vhurangeli uvhu na vhuṅwe vhurangeli ha tshanduko , musi ho thoma na musweleli muhulwane na mutitilidzo , a zwo ngo ṱanganyiswa zwavhuḓi .
Phambano ya vhathu kha dzangano kana tshitshavhani hu ṱanganedzwa phambano vhukati ha vhanna na vhafumakadzi , mvelele na mirafho u itela u ṱuṱuwedza u konḓelela dziphambano , uri phambano ya vhathu i ṱanganedze dziphambano dzenedzi .
Khophi ya ṱhanziela ya u ṅwalisa i tea u dzheniswa kha khumbelo dzoṱhe .
Nga ngomu ha mpimo wa khaphasithi yashu ri lingedza u khwaṱhisedza uri zwa u matsha zwi bvela phanḓa nga nḓila ya mulalo tshoṱhe , u dzudzanya dzimashaḽa u bva kha zwiṱirakhitsha zwashu u thusa kha ndaulo ya gogo .
Muṱanganoni ha bva mihumbulo yo vhalaho ya u lingedza u khwinisa nyimele na u fhungudza vhutshinyi .
Huṅwe hune ha vha na khohakhombo ndi kha nḓisedzo ya thandela na vhashumisani vha kwameaho .
Bunga ḽi tea a ḽi tei u fhaṱiwa nga ngomu ha nnḓu .
Hei mishumo ya zwa matshilisano - ikonomi zwi ṱuṱuwedza u shumiswa ha maḓi na u engedza u ṱoḓea huhulwane ha maḓi na u tshikafhadzwa ha zwiko zwi re hone .
Mvusuludzo ya ndaka dzi re hone zwino zwi anzela u langwa nga tshifhinga ngauri , arali zwa nga lengelelwa , u lenga u zwi lugisa kana u zwi vusuludza zwi nga fhedza zwo ṋaṋisa u ḓurelwa .
Vha humbela u khwaṱhisedza uri vha ari kwama u itela u wanathendelouthomayauvalelwasibadelaawaradza48 phanḓa ha dzilafho , nga nnḓani ha musi hu na zwa shishi .
Tshipiḓa tsha C nga ha u valelwa ho tsireledzeaho na tsireledzo , tshi shuma nga u setsha , u topole , khethekanyo ya tsireledzo , khethekanyo nga zwigwada , zwikaṱudzi zwa mekhinikhaḽa , kushumisele kwa maanḓa , dzidivaisi dza u hoṱefhadza dzi sa vhulahi na zwigidi .
Mihanga ya zwa vhupulani u vhe kanya sisiṱeme ya u vhea iṱo na u ela .
U amba miswaswo na thai hu tshi shumiswa khalo na muungo wo teaho .
Izwi zwo itwa kha mbekanyamushumo ine ya vha na modulu mihulwane ya rathi yo dzudzanywaho na thoma u shumiswa u ya nga ṱhoḓea dza vundu na zwo sedzwaho :
MBADELO DZA MULAYO NA NḒIVHADZO
Phemithi dza zwibveledzwa zwo bulwaho kha mbekanyo ya zwi re ngomu dzi ḓo kovhelwa u ya nga sisiṱeme ya u kovhelwa ha phemithi dza tswikelelo ya maraga yo khetheaho ine ya dzhiela nzhele zwivhumbi zwi tevhelaho :
Hetshi tshipiḓa tshi ṋea masia ane a khou lwa tshifhinga tsha u wana zwiṱoḓwa zwi fanaho vhukati havho na u wana tshivhangi tsha thaidzo nga huswi .
Mihasho yo fhambanaho i ḓo nyeṱula nga vhudalo kha masia o dzhielwaho nzhele na a songo tendelwaho .
Kha sia ḽavhuḓi , ho vha hu na dziṅwe tsumbo dza vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho na tshipikwa , dza vhuṱoḓesi ho khwaṱhaho na vhusevhi , ha vhukoni ha u galatsha nga nḓila i bveledzaho na ha mbekanyamushumo ya nḓisedzo i bveledzaho .
Vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolavhathu ya hayani vha thoma u endela miḓi
Bodo dzi livhisa u isa phanḓa na u khwinisa tshanduko ya phurofesheni dza tshumelo ya matshilisano nga u dzi ita uri dzi katele zwiṅwe na zwiṅwe zwihulwane na u khwaṱhisedza tshumelo dza maimo a fanaho kha ṅwaha nga ṅwaha na muṅwe .
U vhea iṱo thandela dzoṱhe dzo lambedzwaho dza Khoro na u khwaṱhisedza u vhiga murahu kha vhalambedzi .
3.1.8 Foramu dza vhulamukanyi ha sialala dzi sengisa milandu kha vhuimo ya muvhundu dza u fhirisela kha khothe dzo teaho arali dzi sa koni u u tandulula . 15
U vhekanya zwifanyiso zwa tshiṱori nga u tevhekana .
Naho zwo ralo , ri dovha ra vha funza uri mbofholowo ya mubulo i ṱoḓa vhuḓifhinduleli .
Kha vha dzhie phindulo .
Vhuvhudzisi ha zwa dzilafho vhu nga vha na vhukwamani na u shumiswa ha tshushumiswa tsha vidio kha khoniferentse .
Mmawe vha mbo vhidza Vho Dokotela , Vho Dokotela vha tshi swika vha ri ,
Mveledziso ya fhethu tsini na milambo na milambwana ya ḓoroboni , kana u ṱanganyiswa ha milambwana iyi fhethu ha mbono ya shango ho dzinginywaho , ndi tshiṅwe tshivhangi tshi vhilaedzaho tshi tshi ya phanḓa .
Hu na Komiti dza 52 dzo ṱangana dzoṱhe Phalamenndeni - dza 34 dzi kha Buthano ḽa Lushaka , dza 12 dzi kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka ngeno dza rathi hu Komitiṱhanganelo dzine dza vha na Miraḓo ya Nnḓu vhuvhili hadzo .
Zwenezwo , ndi zwi dzhia uri Nnḓu i khou tendelana na fhungo ḽe ḽa ṱahiswa nga Tshimebi Tshihulwane ?
Zwi tshi elana na vhuḓikumedzeli ha muvhuso kha pfanelo dza u wana pfunzo ya nṱha ya vhashai , ṅwaha wo fhiraho ro thoma pfunzo ya nṱha ya mahala ya matshudeni vho teaho vhane vha khou ita ṅwaha wa u thoma .
4.3 . U swika zwino , vhahumbulelwa vha rathi vho farwa vha dovha vha ḓivhonadza khothe dzo fhambanaho kha milandu ya u ṱuṱuwedza dzikhakhathi tshitshavhani nahone mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo khathihi na vha Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka vhe kati na u vhona hu khou vha u sengiswa nga nḓila yo fhelelaho .
Sisiṱeme dza u kuvhanganya , dzine dza nga u kuvhanganywa ha thungo ha bada , dzi a konadzea nahone dzi a shumisea zwikolobulasi zwa dziḓoroboni zwo dzudzanyeaho zwine zwa vha na themamveledziso fhedzi a dzo ngo fanela kha hugaledzwa ha mahayani .
Tshifhinga hetshi tsho vhonala nga adzhenda ya Bretton Woods nga ha Mbekanyamaitele ya Ikonomi , ye ya vhona u fhungudzea ha ikonomi dza Afrika dzine dza khou swikelela nga maanḓa masiandaitwa mahulwane kha sekhithara dza ndeme dza matshilisano .
Ezwi ndi zwiga zwine ra tea u dzulela u zwi funa zwine ra tea u zwi takalela zwikoloni zwashu , kerekeni dzashu , ofisini dzashu na miḓini yashu .
Ndi ngani vha sa shumisi itshi tshifhinga tshine vhunzhi ha vhathu vha vha hone kha muṱangano uyu u dzudzanya muṱangano u ḓaho ?
Ḽa Turkey kale ḽo vha ḽi na u thivhelwa huṱuku ha u nwa zwikambi fhethu ha nnyi na nnyi , hu na u thivhelwa ha u nwa halwa kha zwifhaṱo zwa ofisi dza mutakalo , pfunzo na muvhuso .
- vha ḓivhadza Senthara ya zwa Mishumo nga u ṱavhanya i re tsini navho arali khombo i tshi nga vha ine ya nga vhanga lufu kana yo vhanga mafuvhalo mahulwane , u fana na u vunḓea , u tumuwa ha muraḓo kana u si tsha vhona .
Nḓisedzo ya zwibveledzwa i itwa nga mbadelo dza muṋe wa fhethu na tshiendedzi tshawe , ngeno ṱhiroḽi dzi tshi shumiswa u renga zwibveledzwa zwa halwa u bva kha zwipoto zwa tsini musi vhu khou ṱahela .
U khwiṋisa nyaluwo na vhusikamishumo zwi ṱoḓa tserekano ya mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzine dza dzhiela nṱha vhuḓisendeki .
Vha zwi humbule uri rekhodo i ḓo vha ina mafhungo a mutakalo na mbilo fhedzi o rekhodiwaho nga GEMS .
( 3 ) Miholo na magavhelo na mbuelo zwi fhiwaho Miraḓo ya tshoṱhe ya Khoro ya Lushaka ya Vunḓu zwi bva kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka .
Tshipikwa ndi u rangaphanḓa vhudavhidzani ha tshiṱirathedzhi ha muvhuso , u khwaṱhisedza uri hu na u fana ha mulaedza na nḓila dzo vuleaho na u engedza nḓila dza vhudavhidzani vhukati ha Muvhuso na vhathu , ho sedzwa bono ḽithihi .
Dzhenisani zwiga zwa u vhala mafhungoni aya . tshikolo tshi tshi bva vhasidzani avha vha namela bisi vha tshimbila u bva vhuimabisi u swika hayani ha mandu nḓilani vha ima vhengeleni vha renga yogati miomva na mafhi vha ya tshiṱaraṱani tsha mandela street vha khonela kha tsha monde he vha dzhena kha fifth avenue
Vhupo ha Ḓorobo ya Cape Town , sa tsumbo , zwa zwino vhu na poswo ya zwa fulufulu kha ogenogireme yaho nahone ho ḓiimisela u langula na u shumisa zwiko zwa fulufulu nga nḓila kwayo na u ḓivhadza fulufulu ḽo vusuludzwaho kha tshumelo dzaho .
Hu khou shumiswa zwikimu zwa vhugudeli ha vhashumi vha zwa mulayo .
U vhalela zwi re buguni yawe nṱha e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi , zwi amba uri , tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Shumisani mepe waṋu wa mihumbulo kha u ni thusa u ṅwala tshiṱori tshaṋu kha siaṱari iḽi .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela na gumofulu ḽituku ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa R17 878 nga muṱa nga ṅwaha
tswikelelo ya yeneyo rekhodo i sa hanelwi na luthihi sa zwo bulwa kha Mulayo .
Fhethu Tshivhalo tsha vhashumi
Phara ya u thoma i tea u amba ngauri tshipuka itshi tshi dzula ngafhi nauri tshi dzula tshi tshoṱhe na kana kha tshigwada .
Ṱhoḓea ya tshiṱirathedzhi tsha tshizwino tshi re khagala , Mafhungo o fhelelaho na Vhudavhidzani ha Thekinoḽodzhi ( ITC ) zwa masipala ndi vhuṱanzi nga hone huṋe .
Mawanwa a kona u shumiswa u vhiga kha vhashumisani , kha vha ite themendelo u itela u khwiniswa ha mbekanyamushumo , na u itela u kovhekana ngudo na maṅwe mashango .
Ri ṱoḓa nyito yo ṱanganelanaho u thivhela kana u itela uri hu sa vhe na u paḓukana kha muvhuso .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke
Naho , hu na u vha hone ha theo ya mulayo na mbekanyamaitele dzo dzhiiwaho u itela u tsireledza vhana , pfanelo dza vhana vha zwigidi na zwigidi dzi khou pfukiwa .
Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi wo wanalaho khemisini yapo kana kha a si wa DSP
U bvisa datumu dza u fhedzisela kha ndaela dza kubadelele nga murahu ha u khwaṱhisedza risithi dza maṅwalo oṱhe a u khwaṱhisedza ane a ṱoḓea .
Zwikhala izwi zwi ḓisa khonadzeo ya u engedza vhubveledzi na u vhambadza zwibveledzwa zwa mafhi vhukatini havho .
Tsumbo : fana , fura , fara . ( U thoma kha maṱanu ) u shumisa luambo u bveledza khontseputi
Nga nnḓa ha hedzi khaedu , maano avhuḓi , khathihi na nungo dzo ṱanganelanaho dza Khoro na vhashumi , zwi ita uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo ine ya khou bvela phanḓa .
Mmbi dza tshizwinozwino dzi fanela u vha kha vhuimo ha u ḓilugisela .
Milaedza yo fhambanaho ngaha u shandukiswa ha zwiko u ya kha muvhuso a i khou ri ḓisela zwivhuya naluthihi , vhunga itshi khou vhanga uri hu sa vhe na vhudziki maragani .
Arali khumbelo i songo ṱanganedzwa , Mulangi wa Dzingu u ḓo vhuyisela khumbelo yavho hu saathu fhela maḓuvha a 14 .
Ḽifhasi ḽa thekinoḽodzhi , mitshini , themamveledziso na madzangano zwine ra zwi thithisa ṋamusi ndi mvelelo tshoṱhe dza mvutshelano iyi .
Zwi ḓo ṱoḓa mbuelo nnzhi nga nyengedzedzo ya mbadelo dzi swikeleleaho .
Kha tshiṱirathedzhi itshi hu na tsukumedzo yo ṱanḓavhuwa malugana na mbekanyamaitele ya maraga mushumo .
Naho hu na uri SARS yo tshinyadzwa vhukwama nga mulandu wa zwiito zwa u tendela vhathu vha nnḓa vha tshi dzhenelela kh muvhuso , u swika zwino yo no ita mvelaphanḓa khulwanesa kha u vhuedzedza tshirunzi tshayo , u fulufhedzea na mashumele .
Ikhwesheni i tevhelaho yo bviswa nga murahu maedza a nzimulo ya phurothothaiphi maṅwe hafhu :
Muvhuso u khou bindudza kha sekithara ya vhuendi vhune vhu tshipiḓa tsha Pulane dza Mbuno dza Ṱahe u itela u ṱuṱuwedza mveledziso na u sika mishumo .
Vhafhaṱi vhoṱhe vha dzinnḓu vha fanela u ḓinwalisa na NHBRC na uri nnḓu dzoṱhe dzi fanela u ṅwaliswa maḓuvha a 15 hu sa athu u thoma u fhaṱiwa .
6.1 . Khabinethe i khou ṱanganela na Khomishini ya Ndingano ya Mbeu kha u ṱanganedza themo dza rathi dza vhutshilo hoṱhe vhe dzhele dze dza ṋetshedzwa Vho Nowa Makula ( 32 ) malugana na bulayo ḽa khomba yavho , Vho Nomzamo Mhlanti , na vhana vhaṱanu .
Ri khou shuma vhukuma u khwaṱhisedza uri muṅwe na muṅwe Afurika Tshipembe a pfe o vhulungea nahone o tsiredzea .
Ndi khou ṱoḓa u gonya thavha .
Arali vha nga fhasi ha miṅwaha ya 18 , nahone muofisi mulanguli ( ndi uri madzhisiṱaraṱa kana muhaṱuli ) a tshi vhona u nga u ṋea vhuṱanzi tsengoni hu ḓo vha vhangela mutsiko u songo teaho , vha nga ṋewa mukonanyi musi vha tshi khou u ṋea vhuṱanzi nga u shumisa thelevishini i re fhethu ho dzumbamaho .
Vhashelamulenzhe vhe vha kwamea vho vha na zwiṱori zwo fhambanaho , nga maanḓa nga ha tsho vhangaho khakhathi .
Tambani mutambo wathenisi ni tshi ita Bvelani nnḓa nḓowenḓowe ya u rwa nga tshaphanḓa na nga tshamurahu .
Ṱalutshedzani tshigwada tshaṋu uri ndi nyito dzifhio dzine na takalelesa u ita .
Nga yeneyi nḓila muya wa muhulwane Vho Mahatma u ḓo dzula u kha riṋe .
U dzhenela ha vhafumakadzi na vhaswa hu fhasi ha tshikalo ndinganyiselo ; mishumo ino khou sikwa na yone ndi ya maimo a fhasi nahone i na miholo ya fhasi ine ya vha na zwikhala zwi si zwinzhi zwa vhashumi u bva kha muṅwe mushumo u ya kha muṅwe .
U engedzwa ha sisiteme ya ndangulo ya Vhuendi
U kona u tshintshana na vhaṅwe musi zwi tshi ṱoḓea .
Sa tsumbo , hu na khonadzeo ya uri ndivhanele khulwane ya zwo vhulungwaho i nga ṱoḓea u itela zwileludzi zwa zwikolo zwa ndelazwixele kha miṅwaha miṱanu ya fhethu ha vhudzulo huswa u fhirisa kha pfunzo ya sekondari ya pfunzo dza nṱha .
Ri ḓo lingedza nga nungo dzoṱhe uri ri sa kundelwe u shumela vhathu vho ri khethaho na vhathu vhashu .
Muhasho u ḓo kovhela zwiko kha u khwinisa nḓadzo ya zwa mutambo wa vhadededzi nga kha u khwinisa tshumisano vhukati ha feḓeresheni dza mutambo na zwiimiswa zwa pfunzo zwine zwa ḓo tikedzwa nga zwiimiswa zwa theshiari .
4.6 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza zwitshavha zwa ngei KZN uri zwi shumisane khathihi na u tikedza vhuḓidini ha muvhuso kha u tandulula thaidzo dza khuḓano nga muvhala khathihi na mahevhehevhe ane a ḓisa mishushedzo ine ya nyadza mikhwa ye vhokhotsi vhe vha tumbula Afrika Tshipembe ḽa demokirasi , ḽi si na tshiṱalula nga muvhala nahone ḽine khaḽo vhathu vhoṱhe vha lingana , vha ṱutshela mbofholowo yavho na matshilo avho vha tshi itela ḽone .
Kha ri ṅwaleKha ri ṅwale Lavhelesani zwipuka zwi re kha tshidimela .
Izwi ndi zwifhinga zwa u ramba vhaofisiri vha masipala kana vharangaphanḓa vha zwa polotiki uri vha ambe na vhakhethi nga ha mafhungo a tshitshavha , kana u ṋetshedza mafhungo nga ha uri masipala u shuma hani .
Vhashumisi vha phaiphi a vha i vali zwavhuḓi zwine zwa sia maḓi a tshi rotha .
1.1 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha khou ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe - ho vhumbwaho nga Minista wa Vhushaka ha Dzitshaka na Tshumisano , Vho Dokotela Naledi Pandor ; Minista wa Gwama , Vho Tito Mboweni , na Minista wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , Vho Ebrahim Patel - vhane vha ḓo dzhenela kha Samithi ya Vharangaphanḓa vha G20 ya 2019 .
U ḓivhofha / muano / u ḓivhadza nga vhakhantsheḽara vhoṱhe vha wadi dza Ḽiga ḽa 1 ( na vhuṱambo ha u saina )
Arali mushumeli wa zwa mutakalo a tshi kwamea kha mulandu vha nga lavhelela uri a -
Nṱhani ha izwo , vhathu vha swikaho biḽioni nthihi kha mashango a fhiraho ḓana vha kha khohakhombo .
Khanedzano dzi itwa khagala midia wa dzi vhiga .
U galatsha hu tea u kunga vhashumi vha phurofeshinala vha re na vhukoni nga kha sisiṱeme ya nḓila mbili ; nthihi ya vhaofisiri vhane vha wana khomishini ; na nthihi ya vhaofisiri vhane vha si wane khomishini .
Theḽevishini dzoṱhe dzi a kona u shumisa STB .
U thomiwa ha bodo ya vhukati kha Senthara Thikhedzo ya zwa Mabindu .
Nḓila dza u fhelisa dza vhana vhahulwane dzo bveledzwa vhukuma u itela u kona u livhana na zwidzidzivhadzi zwinzhi .
Vhushaka na Komiti ya Wadi
Riṋe ro vhone ro vha fha zwe ra vha ro fara .
Naho zwo ralo , vhukoni ha tshikhala ha Afrika hu khou bvelaphanḓa na u khwiṋisea .
Nga kha Mulayotibe uyu vhuitwa na tshumelo nga mihasho yo fhambanaho kha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhutshinyi na Tshigwada tsha Vhutsireledzi khathihi na Tshigwada tsha Matshilisano zwi ḓo konanywa khwine sa tshipiḓa tsha mutevhe wa ndeme nthihi .
Hezwi zwi katela masheleni o vhetshelwaho thungo u amba nga thaidzo dza vhudzulo ha vhabvannḓa vho lindelaho u humiselwa murahu .
Davhi ḽiṅwe a ḽiṅwe ḽi rangiwa phanḓa nga mufarisa mulangi muhulu .
U shumisa nḓila dza mbilaelo dzi re hone , mutheli u tea u vhiga mbilaelo kha Ofisi ya Ndangulo ya Mbilaelo ya SARS .
Ndi na vhuṱanzi ha uri roṱhe ri ḓo pembelela miṅwaha ya dimokrasi nga vhuḓikukumusi musi ri tshi sedza murahu hune ra bva hone na zwe muvhuso wa swikela zwone .
Izwi zwi ḓo vhona uri zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwi a swikelelea nga skithara dzoṱhe dza tshitshavha .
Khwinisa ndeme ya pfunzo kha zwikolo zwine zwa si shume zwavhuḓi na kha pfunzo ya nṱha na magudedzia vhugudisi .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo shuma u vhona uri mbekanyamaitele dzi khou tevhedzelwa nga kha nyito .
Vhukoni - vhukoni ha vhashumisi u shumisa tshumelo dza didzhithala kha matshilo na mabindu avho .
1.17 Tshigwada tsha SAPC tshi sumba u kundelwa ha mulayosiṅwa une wa fhelisa vhuloi u tshi itela u fhelisa u tenda kha zwa vhuloi na u fhelisa khakhathi dzi livhanywaho na vhuloi kha zwitshavha zwa mashango a Afrika nga murahu ha vhukoḽoni .
Ngona ya CBP i ṋea vhomasipala tshomedzo dza u khwaṱhisa masia a u shela mulenzhe a IDP , zwa vha thusa kha u ita uri ṱhoḓea dza White Paper na Mulayo wa Sisiteme zwi kone u phethwa .
Miraḓo ya muṱa wa hashu - mashaka a tsini na a kule .
Ri ḓo bvela phanḓa na u bveledzisa mbekanyamushumo u khwaṱhisedza uri vhaswa vho siwaho nnḓa kha sia ḽa zwa ikonomi vho ḓiimisela u shuma na u dzheniswa kha dzisekithara hune ' ṱhoḓea ya vhashumi ' ya khou aluwa .
U fhambanyisa mibvumo yo fhambanaho nga maanḓa ya mathomoni a madzina a vhone vhaṅe .
Tshavhuvhili ndi madzina a fhethu , ane a ṱoḓa tshumisano mavunḓuni oṱhe uri ri kone u vha na mudzi wa tshanduko dzine ra dzi dzinginya .
( Wa 25 wa 1999 ) Ndivho ya u ṱuṱuwedza ndangulo yavhuḓi na ndaka ya lushaka , u konisa na u ṱuṱuwedza zwitshavha u ṱhogomela na u alusa vhufa havho u itela uri vhu fhiriselwe kha murafho u ḓaho .
Vhuthathazwitshili hu dzula vhu khaedu khulwane u mona na Tshiṱiriki nga maanḓa kha miḓi tshayanzudzanywa kha mimasipala ya Mbuedzanyo ya Thandela .
Tsha vhuvhili ndi vhutsitsikani ha vhathu , hune ha ṱahiswa sa tshivhalo tsha vhathu vho kovhiwa nga fhethu .
Miela ya vhushumisani zwi ḓo thusedza zwihulu u vhona uri ndango ya masalela nahone zwa tshimbidza zwikhala zwa mbambadzo .
Khumbelo ya tshandukiso ya madzina na zwifani zwa
Mbadelothangeli na u badelelwa phanḓa ho salaho musi ṅwaha u tshi fhela zwi a pfukiselwa kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni u ya nga mutengo .
Zwiṅwe hafhu , sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya vhumusalauno ha muvhuso wa vundu na ṱhanganelo u mona masia o fhambanaho a muvhuso , u ḓo thoma u shumisa " U topole Thandulo dza Khwaṱhisedzo " - sisiṱeme bayomeṱiriki yo livhiswaho kha u tupula vhufhura na zwiito zwa vhuaḓa .
Vha ḓivhadze mukano wa u bva une vha ḓo u shumisa vha tshi vhuya Afrika Tshipembe
HSRM i fhaṱa kha zwe zwa swikelwa kha miṅwaha ya 10 yo fhiraho zwa u lugisela Afrika Tshipembe uri ḽi bve kha ṱhoḓisiso na mveledziso ḽi ye kha u bveledzisa na kha maitele a ndangulo .
U shela havho mulenzhe kha u lwela mbofholowo na demokirasi ari nga ḓo zwi hangwa na luthihi .
Mutevhe wa vhaṱaleli .
Zwi khagala uri Tshiṱiriki tsha iLembe tsho salela murahu vhukuma kha zwa ṋetshedzo ya themamveledziso .
5.4 Khabinethe i fhululedza vhuḓikumedzi na u ḓiimisela ha vhadededzi vhashu , vhane nga nnḓa havho ro vha ri sa ḓo kona u swikelela zwipikwa zwashu zwinzhi zwa lushaka .
U itela u ola tshifanyiso , u tou ombedzela fhedzi khonadzeo ya u dzhia sia iyi kha vhone ndo ṱoḓa u fanyisedza .
U vha na ndango nga u angaredza kha u dzudzanya na ṱholo ya tshumelo dza ndondolo ya mutakalo , u topola ṱhoḓea , u sika mbekanyamushumo dza ndondolo ya mutakalo na u thoma u dzi shumisa .
U ṅwala pharagirafu dzine dza nga swika 2 ( mafhungo a swikaho 10 ) nga ha tshenzhemo ya ene muṋe khathihi na zwiwo , tsumbo , u pembela muṱani .
Ṅwalani mafhungo mararu nga mutambo une na u funesa .
Tshifhinga tshoṱhe tshiṅwe tshifhinga na luthihi
Musi ndalukanyo yo no wanwa , vhaongi vha phurofeshinaḽa vha re na tshenzhemo ya miṅwaha ine ya ṱoḓea vha ḓo vhewa kha poswo dza vhugudeli ho khetheaho .
Mulayo wa vhakwameaho ndi wa ndeme u itela u vha mulayoni , vhuḓifhinduleli na vhunzani .
U ṅwala : Dzhenisani zwiga zwa u vhala mafhungoni .
U shumiswa ha masheleni kha vhunzhi ha mbekanyamushumo fhedzi hu si dzoṱhe ho sedzesa kha thusedzo ya vhuendi ha tshiporoni na bisi .
Nyaluwo ya Afrika Tshipembe a i ṱuṱuwedzwi nga maanḓa nga vhurumelazwivhambadzelwa nnḓa u fhira phanele .
Musi vhaswa vha tshi aluwa nahone vhe na vhana vha si vhanzhi hu tshi khou vhambedzwa na vhathu vha kale , nyengedzedzo ya vhathu vha re kha miṅwaha ya u shuma i ḓo vha hone kha vhunzhi ha mashango .
Ro vha ri navho muyani hezwiḽa na u kovhelana na u lila na vhuṱungu .
Fomo ya Phurofoma ya u vhiga
Tshumelo dza Ndulamiso zwikoloni zwi isaho phanḓa na u ṅwala milingo ya kharikhuḽamu ya kale ndi zwo ḓiṅwalisaho na Muhasho wa Pfunzo ( DoE ) sa zwikolo zwi dzhenaho hu si tshifhinga tshoṱhe .
Kha riṋe , ngauralo , i katela tshaka dzo fhelelaho dza thekhinoḽodzhi ya u hasha , nga maanḓa musi thekhinoḽodzhi idzi dzi tshi khou sika zwikhala zwa ḽifhasi zwa u pfukiswa nga luvhilo ho engedzwa ha data ya didzhithala .
Nga nṱha , mafhungo a u engedzedza a ṋetshedzwa kha notsi dza u dzumbulula kha zwitatamennde zwa masheleni hune zwa dzhiwa zwi na mushumo kha vhashumisi vha zwitatamennde zwa masheleni .
1.8.5. Muvhuso wo avhela R74 miḽioni kha tshikwama tsha thulo ya u fhindula gomelelo ḽi sa imiho ngei Kapa Vhukovhela .
Vharangaphanḓa vha shango ḽa vhukuma vha khethekanywa ha bva vha no takalela vhathu na vha sa takaleli vhathu .
Vha ndaulo ya muṱaṱisano zwazwino vha khou shuma kha u wana thandululo na vhashumisi vhahulwane vha ṱhingothendeleki u itela u wana u fhungudzelwa huhulwane ha mitengo ya data kha dzoṱhe mbunda dzi badelelwaho phanḓa , luafhulelo luṅwe kha miṱa ya miholo ya fhasi , na u ṋetshedziwa data ya mahala ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe khathihi na tswikelo ya fhedzi kha webusaithi dza zwa pfunzo na dziṅwe dza zwi takadzaho vhathu .
Arali ṅwana u bviswa zwi songo tea lwa fhasi ha ṅwaha muthihi , u bviswa ha ṅwana hu ḓo ṋewa ndaela nga u ṱavhanyedza nga fhasi ha Buthano .
Muano washu ndi " U khwaṱhisedza uri a ri dzhii sia " .
1.7. Khabinethe yo tendela nyolo dza Khamphani ya Minthi ya Afrika Tshipembe kha nzudzanyo ya khoini dza mivhala ya tshihumbudzi dza 2017 : Zwiṋoni na Maluvha a Reseve ya Biosfia ya Phendelashango Kapa Vhukovhela .
Ḽifhasi ḽa zwino ḽi ṱoḓa vhagudiswa vha vhaaluwa vhane vha sala murahu thekhinoḽodzhi ya tshizwinozwino na dziṅwe mveledziso .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo vha na mbalavhathu yaḽo ya vhuraru u bva tshe ha fhela zwa tshiṱalula nga Tshimedzi ṅwaha uno .
U shaya khethululo nga murafho na nga mbeu .
Fomo dza khumbelo dziḓo vha tshipi ḓa tsha Gazete ya Muvhuso .
Shandulea na u sa ima fhethu huthihi
" Vhuvha"na ḽone ipfi iḽi a ḽi ambi zwi re khagala na uri zwi ita uri u pomoka na u sa langea ha tshitshavha zwa ṋanisa vhutshinyi .
Ndi amba nga Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA tsha 2010 na Tshiphuga tsha Khuvhangano miṅwedzi isi gathi ri tshi vhala u bva zwino .
Vhathu vha ndeme Phalamenndeni ndi Miraḓo ya Phalamennde ( dzi MP ) .
Naa muhweleli a nga imelwa nga ramilayo musi a tshi khou ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela ?
Dzangano ḽi nga dzhia tshivhumbeo tsha vhubindudzi ha u shumisana kana bindu ḽine mukoni a vha tshipiḓa tshaḽo .
Zwigwada zwi avhelwa thasiki .
3 . Mushonga wanga u ḓo ḓiswa hani ?
Nga nḓivho ya kushumele , zwikili na lutamo , ri tshimbila kha muṱoḓo wa nyaluwo u yaho nṱha nahone ro nga phuletshedza ra swika kha ḽevele ntswa dza vhubveledzi ha iwe muṋe na ha phurofeshinaḽa .
Tshumelo dza khasiṱama a dzo ngo londiwa .
pfuka bada ya nnyi na nnyi tshi tshi bva ha muṋe watsho tshi tshi ya kha mushumelwa na u vhuya lwa tshikhala tshi sa fhiri kiḽomitha nthihi , kana
Zwa zwino ri kha tshiimo tshine ndaela yanga ya vha ya uri mueledzwa wanga ha tsha ḓo fhindula dzimbudziso , nga nnḓa ha musi a tshi nga shandukisa muhumbulo a ri u na mbudziso .
A ri ngo ḓowela u amba khagala nga ha vhudzekani , u pfa nga ha vhudzekani kana u amba ipfi ḽi fanaho na tshitungulu , vumbu kana vhudzekani .
Vhashumelavhapo vha dzi NGO vhane na khou amba nga havho vha hola masheleni a fhasisa kha vhashumelavhapo vhashu .
Mudededzi u khetha bugu dzi ḓivheaho kana dzine mugudi a nga kona u vhala nga eṱhe e kha tshiimo tshawe ( dzi fanela u vha bugu dzi sa konḓi u fana na bugu dzo vhalwaho kha u vhala ha u ṱanganela , are kha 95% hune mugudi a kona u ḓivha maipfi musi a tshi a vhala )
Zwipikwa , vha tsa na khoḽomo ya manweledzo .
Tshiimiswa a tsho ngo ṋekedza vhashumi vho gudiswaho u itela u ṋetshedza thikhedzo hu tshi pfukelwa kha muvhuso wa demokirasi .
Khabinethe i takalela mushumo we wa itwa nga Komithi ya Dziminisiṱa dza Tshivhalo , ye ya vha yo rangiwa phanḓa nga Minisiṱa wa Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na zwa Sialala Vho Des Van Rooyen na madalo nga Misiṱa wa Tsireledzo na Vhutsireledzi , Vho Fikile Mbalula , u kwaṱhisedza uri zwiito zwa vhugevhenga zwo katela na u tshinya na u kwasha zwifhaṱo a zwi nga tendelanwi nazwo na luthihi .
Mafhungo nga ha u khwiniswa o ṋekedzwaho kha nyendedzi ndi mafhungo nyangaredzi nahone a ṋekedzwa fhedzi u ṋekedza mushumisi wa nyendedzi tsumbo ya u thoma ya nga ha uri maitele a thimbanywa a nga , kana a tea , khwiniswa na kha dziṅwe nyimele .
Tsireledzo ya zwa matshilisano i ita uri hu vhe na vhuthihi ha vhathu vhutshiloni na u khwaṱhisedza maimo avhuḓi kana a ndeme a vhutshilo .
Vhadzulapo vha ḓivha lwa khwinesa zwine vha zwi ṱoḓa na uri ndi zwa ndeme uri vha dzhenelele kha u ḓisa thasululo kha hedzi ṱhoḓea .
Hune zwa konadzea , ri fanela u ṋea vhadzuli khetho ya u renga nnḓu dzine vha dzi rennda .
Ndi muhumbulo wavhuḓi wa u pulana muṱangano wo khetheaho nga u ṱavhanya u bveledza pulane ya nyito ya ṅwaha nga ṅwaha yavho .
Kha vha sedze pulane dza wadi dzi no hovhelela 5-10 u itela u wana mifuda yo fhambananaho ya zwigwada zwi no kwamiwa nga mafhungo a vhushai na a mbeu vha zwi ṅwale kha khoḽomu ya zwigwada .
Muvhigo a wo ngo sumba nga muṅwe mufhinduli wa vhuraru .
Gomelelo ḽi khou vhanga vhukonḓi vhuhulu mavunḓuni a si gathi .
Dziminisiṱa dzi re na vhuḓifhinduleli kha iyo mvelele , vha ḓo saina thendelano yo ṱanḓavhudzwaho na muphuresidennde .
Ndavhelelo dza mihumbulo dza vhoṱhe nahone dzo khetheaho dza haya maga dzi ita uri i dzhiwe sa ḽiṅwe ḽa dzilafho ḽo khwaṱhaho ḽa khaedu dza phodzo .
Vhana a vha pfani na maapula .
Tsha vhuvhili , malugana na zwigwada zwine zwa ṱuṱuwedza aya maitele , ndo amba na tshigwada tsha bindu vhege yo fhiraho .
Ro thoma u humbula vhafu saizwi ri tshi tea u vha humbula sa khonani , muṱa , vhokhotsi , vhomme na vhana .
Mbadelo dzi re nga fhasi ha ṱhoḓisiso dzo thoma dza ḓihwa nga mbadelo musi hu na vhuṱanzi ha ndivho zwi ṱoḓaho ṱhoḓisiso nga Ndangulo ya Khombo .
Hedzi KPI dzi nga shumiswa u ela uri masipala na khoro vho kona hani u ḓisa tshumelo u ya nga ha pulane dzo sumbedzwaho kha IDP na u vha ṋea vhuḓifhinduleli .
Vhurangeli vhu anzela u ṱoḓa u tandulula mafhungo a muthu a eṱhe , fhedzi mafhungo aya a a kwamana na u tshimbilelana .
U shumisa pulane ya wadi
Ndi nga mini Pele o bvela phanḓa ?
U tsa na u gonya ha giravithi , hu no yelana na tshanduko dza tshivutshela dza phuresha na tshanduko dza tshikhaphikhaphi dza mushululo lwanzheni , zwi tea u sedziwa nga vhuronwane kha sisiṱeme dza bommbo na dza muelelo wa giravithi .
Nyelekanyo dza khumbelo idzo dzi tea u itwa nga kha muhanga wa ndayotewa .
Miṱangano i anzela u fariwa vhukati ha vhege nga awara ya 6 nga madekwana .
Ro pfa uri vho lovhisa hani vha tshi lingedza u pilela vhaṅwe vhana nga muvhili wavho , he fhedzi vha fhedzisela vha tshi ṋetshedza navho sa izwi vho vha no kundwa nga vhutsi na khavhu musi vha tshi vha tsireledza nga muvhili wavho .
21.3 Luṱa lwa u thoma lwa maini lu ḓo wana vhubindudzi ha R5.5 biḽioni na u anganyelwa u ḓo shuma lwa miṅwaha ya 30 .
Fhungo ḽa vhululamisi ḽi tea u ṱahiswa ho tevhedzwa milayo na hone ri nga si kone zwa zwino u xedzwa nga mafhungo a vhululamisi a u tamba kana mafhungo a vhululamisi a mazwifhi .
DEA i nga thusa vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala nga u :
Nga 2016 / 17 hu tshi itwa vhukwamani na zwitshavha zwo kwameaho , u fhaṱwa ha ḽaborothari nṋa dza saintsi ngei Tshikoloni tsha Nṱha tsha Mbuyane ; Tshikolo tsha
Pfesese uri ndi zwifhio zwine zwa ṱoḓiwa u itela u lugisela CBP kha vhuimo ha wadi khathihi na ha masipala , na u zwi ṱumanya na kutshimbidzele kwa IDP ;
Komiti dza Wadi dzi nga thusa u topola muṋetshedzatshumelo o teaho ane a nga swikelela zwipikwa zwa nḓisedzo zwa masipala nga mutengo u sa fhedzi mbilu na nga kurengele kwa afemethivi .
U ṱanganyisa thikhedzo ya avho vha tendelanaho na adzhenda yavho na u bvela phanḓa u kwengweledza avho vha sa khou ḓiimisela tshoṱhe .
Maga a u enda ha zwi tshilaho zwa maḓini ndi a katelaho ḽeri dza khovhe dza u pfuluwa ha khovhe u ya kha miṅwe milambo .
Mbekanyamaitele ya vhulamuli na yone i ṋetshedza maṅwe maga a nga thungo kha milandu ine ya nga kona u tandululwa nga tshinyalelo ya masheleni a u ḓivhonadza khothe a re fhasi .
Fhedzi , naho zwo ralo , ndi kwazwo u humbulela uri a zwi na mutakalo , nahone ndeme ya mutengo wa maraga wa khovhe yeneyo u ḓo kwamea zwinzhi .
Ni vhona ṱhoho ya atikiḽi iyi i yavhuḓi ?
Khwiniso dzo dzinginywaho dzi ṋetshedza vhupfadzi na u tsireledza vhahiri kha zwifhaṱo nga fhasi ha nzudzanyo ya khethekanyo ya zwifhaṱo .
Kha vha ṱalutshedze uri soshioḽodzhi ndi mini na uri zwivhuya ndi zwifhio zwa u guda thero iyi ;
Tshelede i khou shumiswa nga kha Nyanḓano ya Masheleni a Phaṱhele ya Lushaka , ine mushumo wayo wa vha u ṋetshedza nnḓu nga kha thandela dza fumimbili dzo ṅwaliswaho kha vhathu vha holaho masheleni manzhi kha uri vha swikelele nnḓu dza RDP ane a vha maṱuku kha uri vha swikelele bondo ya banngani .
Ho sedzwa gumofulu ḽa R21 011 nga muṱa nga ṅwaha na gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha
Kha ri ambe No guda nga zwithu zwine zwa nga ni huvhadza hayani kana u mona na muḓi wa haṋu .
Afrika Tshipembe ḽi a kombetshedzea u dzhia vhukando ha tsheo yo dzhiwaho nga AU ngei Sirte kha ḽa Libya nga dzi 3 Fulwana 2009 uri miraḓo ya AU i so ngo shumisana na ICC , uya nga zwine Athikili 98 ya Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka u swikela Khoro ya Vhutsireledzi yo no tendelana na khumbelo nga AU .
Tshifhinga na tshikhala zwi a nthivhela u dzhena kha zwidodombedzwa nga ha thandela iyi .
Mushumo wa Zwiimiswa zwa Pfunzo dza Nṱha na Khoḽidzhi dza Pfunzo na Vhupfumbudzi ha Phanḓa kha u bveledza zwikili zwi no ṱoḓea zwa khwaḽithi zwi no ḓo shuma kha mveledziso ya vhudzulo i sa nyeṱhi na yo ṱanganelaho i no kwama nzulele ya vhuponi ha mahayani i ḓi dzula i khaedu .
Nga murahu ha hezwi , mbadelo dza u shumiswa dzi ḓo dzula dzi fhethu huthihi .
Kha tshigwada , kha vha dzhie tsheo ya uri ndi ngudo ya nnyi ine ya nga shumiswa lwa khwiṋe afho nṱha .
Izwi zwi khwinisa maimo a dziSOC uri dzi shele mulenzhe kha u bveledza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka : u fhaṱa themamveledziso , u alusa ikonomi , u ṱanḓavhudza nḓowetshumo , u thusa u bveledza zwikili zwa nṱhesa , u sika mishumo na u isa phanḓa zwiṅwe zwipikwa zwa u khwinisa .
Ndi zwa ndeme u pfesesa ḓivhazwakale musi vha tshi bveledzisa pulane
Thekhinoḽodzhi idzi dzo vha na masiandaitwa a masia manzhi kha mushumo wa zwa ikonomi .
Hezwi ndi u thoma nga u amba ndivhuwo nga vhuḓalo ya mbonalo na vhuhulu ha tshanduko dze dza itea .
Makumedzwa maṅwe maṋa , hu tshi katelwa mavhili a bvaho kha bannga dza mashangoḓavha , o lavhelelwa u vha o tendelwa nga 2002 .
Vha khwaṱhisedze ndangulo na u vhea iṱo kha vhutevhedzi ha mulayo wa ndangulo ya tsireledzo .
2.7 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe uri vha tikedze maga a u khwaṱhisa kushumele kwa Eskom nga u vhiga zwiito zwa u ṱuma muḓagasi zwi siho mulayoni , u farafara mithara khathihi na thengiso i siho mulayoni ya voutshara dza muḓagasi wa mbadelaphanḓa kha vha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
Tsumbanḓila dzo bveledzwa ngauri masipala minzhi yo vha i tshi khou ṱoḓa tsumbanḓila nga vhuḓalo nga ha uri Komiti dza Wadi dzi nga thomiwa hani .
Ri ḓo sedzesa u dzhenelela kha magudedzi a FET , dziSETA , u shomedzwa ha zwikolo zwi shayaho uri zwi sa badelise mbadelo dza tshikolo , na u ṱavhanyisa vhugudisi mishumoni ha matshudeni vho phasaho .
Khomishini i vhona uri hu na nyimele dzine khadzo vhathu vha tenda nahone vha ṱanziela uri vho lowa vhaṅwe , zwenezwo-ha iḽi sia na ḽone ḽi tea u lavheleswa .
Vhuṱanzi vhu sumbedza uri ho vha na u litshedza mushumo kha vhaṅwe vha vhaofisiri vha tsireledzo .
Ṋetshedzo ya ṱhanziela ya zwitediamu uri zwo lugela u farela miṅwe mitambo ya khalaṅwaha i fanela u dovha ya sumbedzwa kha na langiwa kha mulayo wo dzinginywaho .
Ri ṱuṱuwedza vhabebi uri vha shume na riṋe u ita uri hezwi zwi bvelele .
Tshumisano i ḓo fhambana u ya nga kha zwipikwa zwavho , zwiko na mvelelo , u bveledza milayo ya thandululo dzapo kha thaidzo dzapo .
U bva 2014 ro vhona uri u gwevhiwa ha vhathu vhane ṱhanganyelo yavho ya vha Fuṱahe ( 90 ) na zwiimiswa zwa mulayo nga milandu ya tshanḓanguvhoni na mafhungo a re na vhushaka na tshanḓanguvhoni .
Khoro ya Lushaka ya Vunḓu kana komiti ifhio na ifhio yayo i nga -
U wana thasululo ya tshifhinga tshilapfu maelana na ndambedzo dzi sa nyeṱhi dza tshumelo dzi rangwaho phanḓa nga AU , nga maanḓa idzo dzo itwaho hu na thendelano na Khoro ya Vhutsireledzi ya UN .
Mulayo wa Phensheni na Thuso ya Dzilafho .
Vhorapolotiki vha na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza na u shumiswa ha pulane na ḓikumedzela havho kha kuitele ndi zwa ndeme .
Zwi ḓo dovha zwa khwaṱhisa vhufarani vhukati ha muvhuso , mabindu na tshitshavha zwatsho kha u bveledza vharangaphanḓa vha vhaswa fhethu hapo .
U wana mushonga wavho wa vhulwadze vhu sa fholi , vha founele GEMS kha
Nyimele dza u kushumele kha sekhithara iyi dzi ḓisa khohakhombo nnzhi , hu tshi katelwa khakhathi nga khasiṱama .
Mushumo wa u thoma davhi ḽi shumaho na Ndangulo ya u valelwa Khothoni hu itela u tevhela ndaela ya Khabinethe u kati .
Komiti idzi dzi itwa nga vhakhantseḽara vha re kha phothifolio dzo khethwaho .
Zwiga zwa lushaka :
Mugaganyo wa ṱhanganyelo ya mbadelo ya vhudzulo ndi vhugai ?
Sa musi vhunzhi ha fulufulu ḽi tshi khou shumiswa ḓoroboni khulwane , mimasipala i tea u ranga phanḓa kha u fhungudziwa u phaḓaladzwa ha khaboni .
Nyaluwo ya ekonomi i bvelaho phanḓa ya Afrika Tshipembe nga murahu ha tshifhinga tshilapfu yo ṱumana na mveledziso ya Afrika .
Kha vha dzhiele nzhele : Vhashelamulenzhe vha ḓo fhedzisa fhedzi mutevhe wa tsenguluso ya u ḓiṱunḓela kha tshigwada tshithihi tsha zwigwada zwa kutshilele .
Nyambedzano i fhaṱaho i dovha hafhu ya fhaṱa lushaka nga u konisa vhathu vha Afurika Tshipembe u pfesesa khwine na u vha vhaṋe vha zwithu zwavho zwoṱhe zwa ndeme .
Ndi lini hune mundende wa ṅwana wa nga sedzuluswa ?
Vhadzia u dzhenelela kha thendara vha tea u ṱangana fhethu ha u dzhena hu hulwane .
U fhindula hashu hu tea u vha u ḓitsireledza kha mbambe ya ḽifhasi ngeno hu na u nyanyula nyengedzedzo ya zwibveledzwa .
Tshikalo tsha ṱhoḓisiso ya maraga kha vhukoni ha mimaraga ya vharumelazwivhambadzwa .
Dziṅwe dza masiandaitwa a ḓivheaho vhukuma dzi katela :
Migodi ndi yone zwo imelwaho nga maanḓa nga Muziamu wa De Beers kha Big Hole ngei Kimberly , hune vhaeni vha nga vhona mulindi muhulwanesa we wa vhuya wa itwa nga muthu nga piki na fosholo .
10.3 . Mikaṋo ya fhethu hune ha wela nga fhasi ha khothe dzo fhungudzwaho dzine dza khou dzinginywa i ita uri hu vhe na tswikelelo i linganaho kha sisṱeme ya vhulamukanyi nga vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Hezwi zwo ḓisa ṱhoḓea ya u shandukisa vhusimamilayo ha lushaka u itela u langa mishumo ya vharangaphanḓa vha sialala kha ndangulo ya vhutshinyi .
Vhabidi vha ḓo aseswa kha mutengo , mashumele na u maanḓafhadzwa kha zwa ikonomi u ya nga Mbekanyamaitele dza Gwama ḽa Lushaka :
Sa tsumbo , naho mbekanyamaitele dzi khou bveledza mishumo miswa , tshivhalo a tshi a thu swika kha tshine ra khou ṱoḓa tshone .
Tshikwama tsha phentsheni tsha muvhuso tshi ḓo kona u vhea tshelede kha zwiṅwe zwine zwa vhidzwa upfi khomishini ya vhubindudzi ya nnyi na nnyi .
WEF-Africa ndi foramu ya dzingu yo sedzesaho kha ikonomi ine ya ṋetshedza mabindu na vhabindudzi vhapo na vha dzingu na vhane vha vha na dzangalelo kha dzingu tshikhala tsha u rengiselana na u shumisana na mivhuso .
Hu nga vha fhethu ha vhufa , sa haya ha kale ha muthumuḓivhalea , siṱediamu , tshifhaṱo tsha kale kana tshi no kunga , musiamu , zuu ya lushaka kana ngade ya lushaka , ḓaka ( matondoni ) , kana Table Mountain .
U itela mbudziso ya nga ha vhulapfu ha ḓuvha , a ri tei u ita ḽiedza ḽi vhonalaho .
Zwenezwo , muanganyelo wa mukumbululo dzo sumbedzwaho afha fhasi ndi muanganyelo wa gumofulu ḽa nṱha , u bva kha kuvhonele uku .
Mushumo wo sedzanaho na mashango a bvelaho phanḓa ndi wa u shandukisa maitele a giḽobaḽaizesheni na a u konḓelela tshanduko uri a sumbedze nyimelo dzao na malaeli a mveledziso .
U engedzea ha u shela mulenzhe na tshivhalo tsha vho vuledzaho pfunzo dzavho , hu na khetho ya digirii ya yunivesithi ya miṅwaha miṋa , i na khoso dzo itelwaho vha songo fushaho ṱhoḓea dza yunivesithi na thikhedzo nnzhi ya dziyunivesithi u itela u thusa matshudeni a vharema vhane vha bva kha miṱa i shayaho , zwi ḓo ita uri hu vhe na mbuelo dzavhuḓi .
Zwi ḓo dovha zwa kona u kunga maṅwe mashango nga nḓila yavhuḓi kha dzingu uri vha takalele u vhuedza ha ID ya khadi .
I wana mutikedzelo wa ṅwaha nga ṅwaha u bva kha Muhasho , fhedzi i shuma nga yoṱhe yo ḓiimisa .
Khumbelo ya u ita khaṱhululo u itela u lwa na u wanala mulandu na tshigwevho zwo haniwa .
Lwa mvelo , therisano dza ndangulo ya kushumele na zwone zwi ḓo vhanga u khwiniswa kha kuitele kwa mushumo na maitele a hone .
Bada dza vhuḽedzani ha vhaendangaṋayo , ha vhuendedzi ha vhukanyakanya na ha vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzi tea u ṱangana kha phointhi dza ṱhirantsifee , dzine dza tea u dizainiwa dzi tshi shumisea nga vhaendangaṋayo .
Nḓivhadza Mulayotibe ya Muvhuso Wapo , Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , Mulayo wa Ndaulo ya Masheleni a Masipala , Mulayo wa Mitengo ya Masipala , mbekanyamaitele na milayo zwi rambaho vhadzulapo kha u dzhenela ha vhathu kha zwiimiswa zwi langiwaho sa foramu dza vhuimeli ha IDO na komiti dza wadi .
Kha vhubvanyelelo uhu , madzhenele hu ḓo vha u vhekanyandeme , kana tshigwada , khumbelo dzo ḓisendekaho nga u nangiwa ha u thoma ha dzikhumbelo .
Kha tshikepe tshiṅwe na tshiṅwe tsho vhofhiwaho lwo tsireledzeaho kana tsho tikwaho nga nḓila yo ḓoweleaho ngei vhuimangalavha , muhulwane vha ḓo dzudzanya vhulavhelesi vhu shumaho nahone ho teaho vhune ha tea u londotwa u itela ndivho ya tsireledzo .
Ho sedzwa thendelo u thoma na ndondolo i langiwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
2.3 . Khabinethe yo takalela uri luṱingo lwa muvhuso lune lushaka lwa vhiga zwa u lwa na vhuaḓa ngalwo lu khou thusa u vukulula milandu ya vhuaḓa .
Komiti i dovha ya thusa Bodo ya Dzithirasitii kha zwa mbambadzo na vhudavhidzani .
Mawanwa mahulwane na khunyeledzo dza saveyi ho vha :
Vha tea u khwinisa khwaḽithi yo khwiniswaho ya tshumelo dzi no itelwa mihasho ya vhashumisi .
Vhathu vha fhiraho 45 000 vha ḓivhea sa vho no lovhaho nga vhanga ḽa vhulwadze uvhu .
U kona u swikela zwiimiswa zwa mutakalo na zwa pfunzo ho khwinifhadziwa .
Kha vunḓu ḽa Gauteng , ngei Mamelodi ( hune ha vha nnḓa ha ḓorobo ya Pretoria ) , munna o vhulaya mufumakadzi wawe ngauri o vha a khou humbulela uri mufumakadzi wawe o shanduka a vha dada ḽine ḽa nga ṋowa ine yo ḓiimisela u mu zhongondedza .
Mushumo u re hone na zwezwo wa muvhuso wa vhukati khathihi na mivhuso ya vunḓu : Muvhuso wa vhukati u na vhuḓifhinduleli ha ndayo , mbekanyamaitele na vhupuḽani , ndaulo ya mbuelo , tshelede na ndangulo ya tshikolodo , u ṱanganya mavhigele a zwa masheleni na u lavhelesa na vhupimathengo .
Hu shumiswe maipfithangeli u gudisa vhagudi u ḓisikela mafhungo avho vhone vhane .
Heyi ṱhalutshedzo ' u ḓitika nga khandekanyo ' a i fushi kha Khomishini nga mulandu wa uri i ṱuṱuwedza zwa u vhumba tshigwada tshi fanaho tsha avho vhe vha kwama Khomishini nahone i na khonadzeo dza u nga khakhisa maitele avhuḓi a fhungo ḽa u dzhenelela ha zwa ndifho .
Ndi mini zwine mitalo iyi ya ni vhudza zwone nga vhuḓipfi ha muambi malugana na lushie lwo laṱwaho ?
DziCV dzi tea u sumbedza digirii ya muthu ya u tevhedza ṱhoḓea dzo bulwaho afho nṱha na vhuḓifhinduleli .
Hune muthu a vha o vhulawa zwo itwa nga vhugevhenga , tshifhinga tsha u dzula dzhele tshi engedzwa nga miṅwaha ya 20 .
U dzheniswa ha muḓagasi ndi tshipiḓa tsha thandela khulwane dza themamveledziso khulwane dza Afrika Tshipembe na vhubindudzi ha fulufulu ḽi vusuludzeaho ḽihulwane kha shango ḽashu .
Mulayotibe u dzhiwa sa wo haniwaho arali wa dovha hafhu wa kundelwa u wana tshivhalo tsha vhathu vhanzhi tshi ṱoḓeaho .
Tshelede ine zwe vhukuma i nga wanala murahu yo katelwa kha notsi .
Ni elelwe uri ni tea u shumisa ḓo khathihi na ḽiiti ḽanu .
Kha Tshipitshi tsha u Vula tsha Lushaka , Phuresidennde vho sumbedzisa uri iṅwe mveledziso ine ya tea u khwaṱhisa Khaphu ya Ḽifhasi ndi u thomiwa ha themamveledziso ya khasho ya didzhithala na nḓisedzo ya siginala ya zwirathisi .
Mugaganyagwama wo vhetshelwa thungo u ṱhogomela tswikelelo iyi nga zwitshavha sa na musi hu tshi vha na ṱhoḓea .
Vhathu vho tetshewaho hu tshi tevhedzwa milayo ya vhukuma sa Maafurika Tsipembe vhe kha Ḓivhazwakale vha vha vho Kandeledzwa khathihi na vhathu vha re na vhuholefhali vha khou ṱuṱuwdzwa u ita khumbelo .
Naho hu na dziṅwe tsumbo dzi kuḓanaho dza ndondolo maelana na vhushayapfushi , phimo dza mpfu na nyimele ya u fhedzisela ya ndondolo nga u angaredza .
Ho sedzwa gumofulu ḽa R16 002 nga muṱa nga ṅwaha na gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha
Sa zwe zwa lingedzwa sa phindulo fhedzi hu na vhuṱanzi vhuṱuku kha ṱhalutshedzo yo ḓiimisaho .
Masipala u dovha hafhu wa pfesesa mushumo wawo sa u thoma vhupo havhuḓi ha u bindudza kha vhubinudzi hapo na tshitshavha tshapo na u takula nyaluwo ya ikonomi kha tshiṱiriki .
Hune zwa konadzea , zwiimiswa zwiṱuku zwi shumisa vhorakhonṱhiraka vha phuraivethe u kuvhanganya mathukhwi a ndondolo a ya mutakalo a sa athu u laṱiwa .
Ḽeveḽe dza ndondolo dzi songo eḓanaho tshifhinga tsho fhelaho ndi zwiitisi zwa uri masipala uyu zwa zwino u vhe na u salela murahu hu hulwane kha ndondolo .
( k ) nga tshifhinga tsha musi hu tshi khou shumaniwa na mafhungo ane a kwama tshipiḓa tsha vunḓu kana tshapo tsha Khothe Khulwane fhedzi , Muhaṱuli Phuresidennde wa tshipiḓa tshenetsho na Mulangavunḓu wa henefho ; kana Mufareli , o rumelwaho nga Mulangavunḓu a kwameaho .
Mihasho yo fhambanaho i a dzhenela kha nyanganyelo ya mugaganyagwama .
Musi ro bvela phanḓa na vhathu vho ṱangana na khomphyutha na inthanethe , vho kungea zwihulu nga u ṱavhanya ha tshenzhelo .
U londota rekhodo ya sisiṱeme dza ndangulo na ḽaiburari ya zwa vhufhaṱi .
Mbekanyamushumo dza zwa mvelele adzi ho na luthihi kana adzi khou langwa zwavhuḓi .
Mimasipala yapo yo fhambana i tea u vha na vhukoni ha u sika zwithu u wana thasululo ya thaidzo dzavho dzine vha nga ṱangana nadzo kha zwitshavha zwavho .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Kha vha diphosithe mbadelo ya thendelo kha akhaunthu ya bannga ya Muhasho :
Kha nyimele ya muvhuso , hezwi zwo lengiswa na u vha na thaidzo ya khonanyo kha u thoma u shuma ha Pulane Khulwane ya Zwidzidzivhadzi ya Lushaka , na hoṱhe kha ḽevele ya Maanḓalanga a Tshidzidzivhadzi a Vhukati na ḽevele ya u thoma u shuma ha Mihasho .
Poḽotiki ya khethululo nga murafho na khethululo yo kandeledza pfanelo dza vhuthu na ṱhoḓea dza vharengi dza vhathu vha vharema vha Afrika Tshipembe lwa miṅwaha ya mahumi a re na tshivhalo .
( b ) kha Phalamennde , Buthano ḽa lushaka kana Sinethe , zwi tea u pfesesiwa sa zwi ambaho Phalamennde , Buthano ḽa lushaka kana Sinethe nga fhasi ha Mulayotewa muswa ,
Vhudzani khonani yaṋu uri avha vhana vha khou pfuka milayo ifhio .
Ni ḓo ita na u bambela damuni ḽihulu .
A vha nga ṱwi vha tshi zwima .
Ro ḓiimisela u sia luswayo lu sa thuthei kha masia aya maṱanu .
k . Muimeleli u bva kha Dzangano ḽa Muvhuso Wapo .
1.6 Khabinethe yo ṱanganedza u vulwa ha Senthara ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Bio-Manufacturing ( BIDC ) ya u thoma shangoni ḽashu ngei Pretoria nga Muhasho wa Saintsi na Thekinoḽodzhi .
Ri tea u ita uri hu vhe na tshumisano vhukati ha uno muhasho na miṅwe mihasho ya mishumo i fanaho khathihi na vhoṱhe vha shelaho mulenzhe .
Thaidzo dzo vhonwaho ndi u sa pfesesana nga ngomu mushumoni , zwihulwane musi zwibveledzwa zwi tshi rwelwa ṱari .
Ṱhandavhudzo ya zwikili zwi shothaho kana mishumo i re kha ṱhoḓea i ḓo vha yo ḓisendeka kha zwipikwa zwo vhewaho nga Khoro ya Mveledziso ya Vhashumi .
Hezwi naho zwo ralo zwi khou shumaniwa nazwo .
Tshikwama tshi gaganya kha datumu iṅwe na iṅwe ya u vhiga kana arali hu na tsumbedzo yauri ndaka i nga tshinyadzwa .
Kha ri ṅwale Ndi mitambo ifhio ine na kona u i vhona zwifanyisoni izwi ?
Sisteme dza fhethu ho tewaho dzo leluwesa u dzi langa , ngauri aitheme iṅwe na iṅwe i re kha tshiṱoko i vhulungwa fhethu huthihi .
Nḓila ine vhabebi vha davhidzana ngayo nga ha mihumbulo na therisano dza nga ha tshiteṅwa itshi tshi ṱoḓaho vhulondo zwi nga ṱuṱuwedza mutakalo wa zwa vhudzekani wa tshifhingani tshi ḓaho .
6.8 U ṋetshedza maitele ane DHA ya ḓo dzhia tsheo ya u vhea muthu huṅwe na huṅwe kha muhasho ho kwamiwa muthu onoyo kana dzangano ḽawe ḽa vhashumi ḽine ḽa vha kha ṱhoḓea dza kushumele kwa DHA .
Mahatsi ndi afhio na miṋawa na uri zwi limiwa hani ?
U ṋetshedza ndangulo ya maṱhakheni , tshumelo dza thikhedzo ya ndaulo na thikhedzo ndi zwa ndeme kha muhasho .
Vha humbulwa uri vha khwaṱhisedze uri vha khou ṱanganedza u tholiwa uhu nga u ḓadza zwi tevhelaho :
Khaedu yashu ndi u pfukisela vhuḓiimiseli kha mbekanyamushumo na u thoma thandela dzo khwaṱhaho .
Nṱha ha izwo , zwi anzela u kundelwa u swikela zwipikwa na u swika kha vhathetshelesi .
Malugana na dzivisa , sa tsumbo , ri khou ita thoma khoniferentsi ya maḓuvha maṱuku ya 2010 .
Hune zwa konadzea , makumedzwa na maambiwa o ṱanganedzwaho nga tshifhinga tsha mishumo ya vhukwamani na vhadzulapo khathihi na maṅwe mafhungo a elanaho na mbuelo na masheleni o shumiswaho zwi ḓo ambiwa nga hazwo phanḓa ha u ṋetshedzwa ha mugaganyagwama wa u fhedzisela .
135. Muano wa Ofisi kana Khwaṱhisedzo
kuṱalutshedzele , u tea , u swikelela na u shumiswa ha nḓivhadzi ya mulayo ya webusaithi iyi .
Khabinethe i khou humbudza muṅwe na muṅwe a khou dalelaho fhethu ha muhaelo uri a tevhedze maga a tsireledzo ya mutakalo a u ambara masiki , u sanithaiza na u sia tshikhala vhukati hau na vha kule na muṅwe muthu u itela u ḓitsireledza khathihi na u tsireledza vhaṅwe .
Khanedzano yo vha khulwane vhukuma , yo khwaṱhaho , ya phurofeshinaḽa na i vhuedzaho .
Muhasho washu wa zwa Vhulavhelesi ha zwa Mashumele u ḓo konanya na u ṱola mushumo wa mihasho ya muvhuso nga vhuronwane , musi vho ḓisendeka nga u sika mishumo .
Vhuloi vhu tou vha muhumbuloni .
Reithi ya tshiendedzi i nga rekanywa nga u shumisa musaukanyi wa nyimele dza magabelo dzi ḓivhiwaho .
U shandukisa zwidodombedzwa zwa vhuṋe kana zwa muthu are na pfanelo ya u langa tshiendisi
Maṅwalwa a tea u ṋetshedzwa hu saathu fhela ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Vhurangeli ha vhuṱumani ha lushaka ulu na mveledziso ya zwikili vhu ḓo konisa u swikelwa ha zwikhala zwa mishumo yavhuḓi .
U ita khuwelelo ya thandela dza nḓisedzo ya zwiḽiwa zwikoloni na kha vhana vha dzulaho zwiṱaraṱani .
Zwithithisi kha u guda
7.12. Ndaulo ya Fulufulu ya Lushaka ya Afrika Tshipembe :
Maga a ndaulo ya thandela
U langiwa ha nḓowetshumo ya zwa thekhisi
Arali vha tenda uri rakhemisi wavho a phaḓaladze dzheneriki yo tshipaho kha mushonga wavho , a vha nga badeli mbadelonyengedzedzwa ya MPL , tenda dzheneriki iyo ya vha i kha Tsumbamutengo ya Tshikimu .
Nga nṱhani ha zwezwo , mbekanyamaitele dzo ṱaluswaho kha u dzhena kha mavhaka dzo vha nga nḓila i tevhelaho :
Ho vhudziswa mbudziso nga ha uri naa uhu u ḓiimelela hu tea u ḓivhadzwa sa vhuḓiimeleli huswa , kana hu tea u vha tshipiḓa tsha vhuḓimeleli ha kale .
Ri a ḓihudza uri nga nnḓa ha zwoṱhe zwe na ṱoḓa u ita kha ṅwaha uyu woṱhe , no rangisa phanḓa mbekanyamushumo iyi , ndi ngazwo hu na u pembela uhu .
Mushumo uyu u fanela u livhanywa tsinitsini na Ndangulo ya Masheleni ya masipala woṱhe .
Dzirodo dzi ḓo tou susuvhedzwa mavuni a so ngo khwaṱhaho .
U vha na vhuṱanzi ha uri Mulanguli wa Masipala na Raḓorobo ( khathihi na Komititshimbidzi ya IDP ) vho tsivhudzwa siani ḽa mafhungo o simuwaho kha mafhungo / thandela dzo ṱumekanaho dza CBP na IDP
Honeha ri khou ṱanganyisa pulane ya phindulo ya u tandulula thaidzo dzoṱhe dzo ambiwaho kha luṅwalo lwa Muoditha Dzhenerala .
Tshifhinga tsha vhukuma tsha u isa tshi tea u sumbedzwa .
Ndi zwa ndeme uri ri humisele murahu u wa hazwo , ri dovhe ri kone u zwi vhea kha vhuimo vhune zwa kona u shela mulenzhe nga nḓila yavhuḓi .
MEL : Mutevhe u sa katelwi wa mishonga .
Vhukoni ha tekeniki - nḓivho na vhukoni vhu re khagala u itela u bveledza mbekanyamaitele dzi re khagala .
9.2 . Pfufho dza Nḓowetshumo dzi khwiṋisa zwipikwa zwa SADC kha u swikelela mveledziso ya ikonomi , mulalo na tsireledzo , na nyaluwo , u fhungudza vhushai , khathihi na u khwaṱhisa tshiimo na ndeme ya vhutshilo ha vhathu vha Tshipembe ha Afrika .
Khabinethe i ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe u kuvhatedza mafulufulu , matshilele o kunaho a mutakalo u itela u lwa na zwiwo zwinzhi zwa malwadze na mivhili mihulu .
Vhukhwine hu si havhuḓi ha mushumo nga rakhonṱhiraka hune mulanguli wa thandela a vha a songo khwaṱhisedza mbadelo nga nṱhani ha u sa swikelela zwo khetheaho kha zwi ṱoḓeaho , hune mbadelo dza vha dzo khwaṱhisedzwa musi vhukhwine hu si havhuḓi ha vha ho khakhululwa .
Ngadeni Vha dzulele u sheledza zwimela zwavho nga zwifhinga zwa musi hu tshe nga matsheloni kana nga tshikovhelelo , musi mufhiso wo dzika .
Komiti dza wadi dzi na mushumo-ḓe kha ndangulo ya thandela ?
I vhaleleni nṱha .
Khabinethe yo rumela dzindiliso kha vha :
20 . Vho Luvuyo Keyise sa Muṱhogomeli Muhulwane na Maanḓalanga a Muvhalelano a Dzhendedzi ḽa Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo a Muvhuso .
U ṋetshedzwa mavu nga vhuswa ho tshimbilaho zwavhuḓi , u sikwa ha mishumo na u engedzea ha zwibveledzwa zwa vhulimi zwi ḓo thusa kha mveledziso ya ikonomi ya mahayani i katelaho zwoṱhe .
Khotsi anga vha kona u dzhia thambo vha vhofha vhurukhu kha khundu .
( 1 ) Muphuresidennde a nga ri , nga murahu ha u kwamana na Vhathusa Muphuresidennde vha Khorotshitumbe na vharangaphanḓa vha mahoro , vhane vha dzhenelela kha khabinethe vha vhumba poso dza vhathusa dziminisiṱa .
Zwi no khou ambwa zwi nga vha zwi zwa vhukuma , fhedzi vhaḓivhi vha tea u ṱalutshedza zwivhangi , zwine kanzhi zwa vha ngauri muvhuso a u swikeleli nyimele ya mbadelo nga tshifhinga .
4.2 . Tshiṱirathedzhi tsho ḓisendeka nga vhubindudzi ha ndeme ha shango na sekithara ya mveledziso ya ikonomi sa ( i ) zwa masheleni , ndindakhombo , bindu ḽa thengiso ya dzinnḓu ; ( ii ) vhuendedzi ha vhathu na ha thundu , ( iii ) vhubveledzi ; ( iv ) migodi na vhubwamigodi , ( v ) muḓagasi , gese na maḓi , nap ( vi ) zwa vhulimi na mveledziso ya zwiliṅwa .
Mvelelo dza tshikhala tsha u kuvhanganya malengelenge a Muthelonyengedzedzwa zwi lengiswa na u tendelwa , kha ṅwaha wo ṋetshedzwaho , tshikhala tshipfufhi tsha u kuvhanganya malengelenge a muthelo wo vhaledzwaho .
Hu na tshaka kana khethekanyo tharu dza masipala .
Ngeno hu na uri maṅwe mashango a fhethu ha zwiṱangadzime , ndi mashango a si gathi ane a nga kona dzhiwa zwavhukuma sa zwiṱangadzime zwa ikonomi .
NPPO ya Afrika Tshipembe i nga vha ṋea zwidodombedzwa zwo teaho .
4.77 Nga nṱha ha pfanelo dzo bulwaho afho murahu , na khonadzeo dza u pfuka dziṅwe dza pfanelo , iyi mbetshelo i bva kha khethekanyo ya 22 ya Ndayotewa , ine ya amba uri " Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u nanga nḓila ya u ita zwa makwevho , mushumo kana phrofesheni o vhofholowa .
Ndi khou tama-vho u vulela muṅadzi mahoro a polotiki nge a tshea ḽa tshumisano , zwe zwa ita uri u ṱaṱisana hu takadze na therisano dzi no vhuedza .
Mvelelo idzi kha vhukoni ho kalwaho u ita zwa u kuvhanganya tshikolodo havhuḓi kha mbuelo i re hone nga vhatholi vha songo ḓiṅwalisaho na vha SARS .
Mushumi ane a vha na mbilaelo kana EA u ḓo ḓivhadzwa nga u tou ṅwala arali hu tshi ḓo itwa ṱhoḓisiso ya fomaḽa
Vhorabulasi vha dovha vha eletshedzwa u dzhielwa nṱha khalaṅwaha pfufhi , zwiliṅwa zwo no ḓowedzwaho vhupo hapo sa maga a ndondolo .
Madalo a Muvhuso a ḓo khwaṱhisa nyambedzano dza vhavhili dzi re hone na u isa phanḓa mbambadzo vhukati ha dzingu .
Muvhuso wo ima wo khwaṱha kha mbekanyamushumo ya u lugisa u sa lingana ha vhathu nga maanḓa zwi tshi ya kha vhupo ha mushumoni .
hKha ri ṅwale Wanani ni tangedzele zwifanyiso zwi no thoma nga mubvumo .
Zwi tshi kwama ndeme , muhwelelwa a hanedzaho hoṱhe khothe i re afho fhasi nahone kha khothe ine hu ṋetshedzwa mbuelo , i pfukiselaho pfanelo kha vhahwelelwa , zwi swikisa kha nyito ya ndaulo .
Mulandu kha gurannḓa ya khanedzi u ḓo vhonwa sa u dzhiaho sia musi wo sedzwa nga ḽiṱo ḽa ṱanḓavhuwaho , fhedzi u tshi sedzwa kha sia ḽa lutamo lwa poḽotiki , a zwi tou vha kule vhukuma .
Ri a ḓihudza nga u vha kha vhuimo ha vha fumi vha nṱhesa kha muvhigo wa vhuṱaṱisani ha Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi zwi tshi elana na tshumelo dza masheleni .
Hezwi zwi nga khwaṱhisedza u vha na vhuḓifhinduleli na u bvela khagala kha u shumisa zwiko zwa masipala na u ita komiti dza wadi na vhadzulapo nga u angaredza uri vha ḓivhe vhukonḓi ha thekhiniki na zwikhala zwine zwa tea u vha endedza kha tsheo ya dziminidzhere na dziphurofeshinala .
Ri khou vhona uri hu na vhukoni kha vhupulani na kha nḓisedzo ya muvhuso .
Ṅwaha wo fhelaho , Khabinethe yo ṱanganedza mbekanyamaitele ya uri 40% ya thengo ya tshitshavha i fanela u ya kha mabindu na zwiimiswa zwi langwaho nga vhafumakadzi .
Vhana vha livhana na khakhathi dza tshaka dzo fhambanaho dzine kanzhi dza itwa nga miraḓo ya muṱa , vhadededzi na mapholisa ;
Mveledziso ya themamveledziso i ḓo ya phanḓa na u vha ya ndeme sa afha i tshi vhumba muṱoḓo wa mveledziso iṅwe na iṅwe ya ikonomi .
Vhuṱhongwa havho na tsumbo ya vhuḓiṋekedzeli kha tshumelo ya vhuthu ndi tsumbo i penyaho kha shango ḽa ṋamusi ḽo ḓalaho mathada .
Iyi Mbekanyamushumo ya Vhukoni yo ḓisendeka nga Ṱhanziela ya Lushaka kha
Vhagudi vha ela kuvhigele kwavho khathihi na kuvhigele kwa vhaṅwe ngavho kiḽasini .
U ita zwa u vhuedzanya zwikolodo zwoṱhe zwo salaho u itela u vhona mutsukunyeo kana vhuimo ha tshikolodo .
U rwela ṱari ha tshitshavha zwi ṋea vhathu tshikhala tsha u u humbula nga ha zwine vha ṱoḓa kha kha vhege ya u pulana
Musi vha tshi khou vhala mushumo , kha vha humbule nga zwiṅwe zwiitisi zwine zwi nga bulwa vha ite notsi dzi si gathi ngazwo .
Mbekanyamaitele dza vhudzulo ha zwitshavha na vhudzulo ha vhathu vha re vha miholo ya vhukati dzi tea u ṱalutshedzwa lune dza bvela khagala kha vhashelamulenzhe vhoṱhe .
Tshiitisi tsha muhwelelwa ndi tsha uri muhweleli ha na thulo , a hu na makumedzwa o itwaho malugana na lutamo kana zwiṅwe zwa u vhuedzedzwa mushumoni ha muhweleli .
Khabinethe i tama u humbela maAfrika Tshipembe u vhona uri hu na mulalo na vhudziki phanḓa na nga murahu ha tshifhinga tsha khetho dza muvhuso wapo dza 2016 .
Mihasho na zwiimiswa zwa muvhuso vha fanela u bveledza khaḽenda ya ṅwaha nga ṅwaha yo ṱanganelaho u itela uri miṱangano na dziwekishopho zwi pfanaywa nga nḓila yo teaho u itela u fhungudza mitengo ya u tshimbila .
CoR14.1 Muengedzo wa A
Kha dziṅwe nyimele , tsheo dzo kombetshedza u khwiṋiswa ha mbekanyamaitele ya vhudzulo ha vhathu na vhukonḓi ha mugaganyagwama vhu songo pulaniwaho .
Ezwi , na zwiṅwe zwi fanaho nazwo , ndi tsumbo dza mushumo wa ndeme na u vha na mushumo kha matshilisano u katelaho ndeme ya pfunzo ya u gudela mishumo ya zwanḓa ya vhukuma .
Mbuelo i a pfukela u ya kha miṅwaha ya 3 ya khaḽenda nahone ndingo dzi itwa luthihi kha tshikhala tsha miṅwaha ya 3
Samithi i ḓa nga tshifhinga tsha musi hu tshi khou khwaṱhisedzwa kuvhusele kwo kunaho , vhuḓifhinduleli na nḓisedzo ya tshumelo dzo teaho kha vhathu zwavho vha dzhango ḽa Afurika .
Nga kha tshumiso ya tshivhumbeo tsho ḓoweleaho tsha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa zwi vhumba sisiṱeme ya vhushaka vhunzhi ha u tshimbidza tswikelelo kha izwi zwiko na u vhona uri hu na u kovhekana ha mbuelo hu sa dzhii sia .
Thendelo ya u ṱunḓa i vhona uri thundu ine vha khou ṱoḓa u i ṱunḓa , i a tevhedzela ṱhoḓea dza shango dza tsireledzo,mupo , mutakalo na u vha ya maimo .
4 Tshiimo tsha Khabinethe kha mafhungo a zwino
Riṋe , ndi tshi katela na dzangano ḽa vhashumi hafha , ri tea u litsha u tshinya u sika mishumo nga nḓila dzoṱhe .
TSHEO YA MUOFISIRI WA MAFHUNGO / MUFARISAMUOFISIRI WA MAFHUNGO YO
Ndi mafhungo afhio a farwaho nga mihasho ya muvhuso kana tshiimiswa tsha nnyi na nnyi hune u swikela mafhungo hu nga wanala ?
U ya nga dziṅwe dza dzi mbuelo , mbuelo dzoṱhe dza tsireledzo ( hu tshi katelwa tshishumiswa tsha tshikolodo ) zwi ya nga bugupfarwa khathihi na dziṅwe ṱhoḓea dza Mulayo wa Khamphani arali madzinginywa ayo o itelwa nnyi na nnyi .
Hezwi zwi tshimbilelana na ndivho ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) i ṱoḓaho u vhona uri muṅwe na muṅwe u swikelela ndondolamutakalo , hu songo sedzwa uri vha hola vhugai .
Zwi vho ḓo ḓura u badela mbadelo ya NML na mbadelo nga ṅwedzi nga ṅwedzi ya tshikimu tsha dzilafho .
Tsheledemviswa ya Tshitshavha Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli kha zwa Masheleni Akhaunthu Nthihi ya Vhufaragwama sa i zwi i tshi elana na mbambedzo yo ḓoweleaho na ndeme ya tshelede ya u vhambadza kha mimaraga ya tshelede .
Ṱhaluso ya mutakalo mushumoni na khombo dza tsireledzo zwo kalwa na u thomiwa ngazwo zwavhuḓi , zwi swikisaho kha uri vhaofisiri vhoṱhe vhane hu na khonadzeo khavho dza u bviselwa khagala , vhane vha nga fhasi ha mafhungo a zwa tsedzuluso dza zwa mutakalo u itela u asesa arali hu tshi nga vha na u bviselwa khagala lune arali zwo ralo , u swika gai .
Hune ha thomiwa ngaho kha u swikelela maitele a zwithu avhuḓi a kudzulele zwo ṋetshedzwa phanḓa ha vhukhwine ha mashumele , u bvisela khagala tswikelelo dzo lavhelelwaho kha u thoma zwa kudzulele ( hu na ndivhiso nga mveledziso kha fhethu ha vhupulani ha mbekanyamaitele ) na zwone zwo ṱaluswa .
Mmbwa ya hashu a i ḽi khovhe .
Thivhelo ndi yone nḓila yo khwaṱhisedzwaho ya u kunda HIV na AIDS .
Nga u angaredza , zwi a konḓa ngamaanḓa kha vhatshinyi vhane vha vha na dzithathu dzi vhonalesaho uri vha thembiwe sa vhatshinyi vho vusuludzea .
Milayo iyi ndi i thivhelaho nga mvumbo ine ya hanela vhukwamani na vhaṅwe vhathu , kana u randela uri vhukwamani vhu nga itea fhedzi arali dziṅwe nyimele dzo swikelelwa .
Malwadze ane a fhirela nga zwa vhudzekani a sa wani dzilafho a engedzedza tshikhala tsha uri vha wane HIV .
Mukhantseḽara wa wadi ndi muimeleli wa wadi kha khoro tsheo dzoṱhe dza mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzi dzhiiwa nga khoro .
Khophi ya data ya vhathu ya wadi , ya u vha thusa kha u kuvhanganya phurofaiḽi ya wadi yavho
U bva mathomoni , zwi fanela u ambiwa uri hu na ṱhoḓea ya mathomo a mulayo wo khetheaho wa u langa mutambo u itela uri hu vhe na vhutsireledzi kha avho vho ḓaho .
Thandela dza themamveledziso idzi dzo ṱangana na miṅwe mishumo ya u tsireledza mavu na thandela dza ndondolo ya mavu dzi shumiswa hu na u tevhedza ndaulo dza ndangulo ya zwiko zwi sa nyeṱhi .
TSHIVENDA LUAMBO LWA HAYANI
Software na dziṅwe ndaka dzi sa kwameiho dzi katela software ya khomphyutha , pfanelo , dziḽaisentsi , nzivhanyedziso , tshumelo , pfanelo dza u shumisa na dziṅwe ndaka .
Ni vhe na vhuṱanzi uri a ni sii tshithu .
( ii ) Khophi ya rekhodo ya u thetshelesa .
Dzithavha , nga maanḓa mutshilinzhi wa Drakensberg na idzo dzi re Cape , ndi hayani ha vhunzhi ya phanele dza vhutsila ha kha maḓaba vhu mangadzaho .
Khephithala ya matshilisano , nga u pfufhifhadza , i amba nga ha vhuṱumani ha matshilisano na maitele a mudzheneli na fulufhelo .
Musi hu tshi vhambedzwa masheleni u bva kha muṅwe ṅwaha u ya kha muṅwe , ndi zwo ḓoweleaho u shandukisa tshivhalo hu tshi itelwa infḽesheni .
U mona na ḽifhasi , kilima yo shanduka vhukuma u itela u fhungudza khonadzeo ya tshutshedzo nga nnḓa ha mavu aya .
Zwenezwo u ya nga u thivhela , ri khou sedzesa kha u shuma ro livha thwii kha vhana u vhona arali ri nga si kone u engedza zwiṱirathedzhi zwashu zwa u thivhela .
Muhwelelwa o vhila uri uri o rengisa nga fhasi ha mutsiko na uri , kha nyimele dzoṱhe , o bviswa kha ndaka dzoṱhe .
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza u vulwa lwa tshiofisi ofisi ntswa dza Muhasho wa Muno nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa ngei Hluhluwe KwaZulu-Natal .
Kha luṅwalo ulu vha fanela u bula kuvhonele kwavho zwi tshi ya kha vhuimo , khathihi na u ya kha thimu ine vha nga kha ḓi shuma khayo tshifhingani tshiḓaho .
u dzhiela nṱha uri Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma vhu nga shumiswa sa maitele na kha milandu ine ya kwama dzikhakhathi kana u sa fhulufhedzea .
Kha lushaka luṅwe na luṅwe lwa zwi re mulimo kana zwi si mulimo zwi vhumba maluvha .
Tshiitisi tsha vhuṱhogwa tshine tsha tea u humbulwa ndi tsha uri , tshivhalo tshihulwane tsha vhathu vha swika ho sala awara mbili kana ṱhukhu phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma .
Kha vha shumise notsi dza khoso kha siaṱari 69 nga nnḓa ha Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 , sa zwi sedzwaho kha thasiki .
Ndi zwivhumbwa zwifhio zwi re na mathenga ?
Ndi vhuṱumani vhukati ha mukhantseḽara na tshitshavha .
Kha vha ṱalutshedze vhubvo ha zwigevhenga na vhuyo ha vhugevhenga kha dziḓorobo .
Vhurangeli uvhu ndi tshipiḓa tsha thikhedzo ya R212 miḽioni ine muvhuso wo ita uri i vhe nga 2016 / 17 u thusa vhorabulasi vho kwameaho u ya kha shango ḽoṱhe .
Mushumo wa u bveledza vhutsireledzi ha vhathu kha masia oṱhe nga u livhana na zwithu zwa mutheo na u kona u fhaṱa kha u bvelela ha u ranga .
Muvhuso u fanela u vha na vhuṱanzi uri hu na mveledziso yo ṱanganelaho i re na vhuthihi i tshi itea fhethu ho tsireledzeaho nahone i sa pfuvhi .
Khwiniso dzi khou fhindula tsheo dza khothe , dzine dza sumbedzisa uri zwiṅwe zwiteṅwa zwa Mulayo a zwi tshimbilelani na ndayotewa .
Musi ni kha tshigwada , ṅwalani maipfi a luimbo ulu tshikhalani tshi re afho fhasi .
U bvisela khagala mushumo na kushumele kwa sekithara iṅwe na iṅwe , zwo ṱangana na vhushaka ha zwishumiswa vhu shumaho zwavhuḓi ha zwiimiswa ho itwaho ha tshiofisi nga kha thendelano dzo teaho zwi ḓo bveledza vhupo vhu konisaho ndangulo i pfadzaho ya zwiko zwa maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi .
2.2 . Ikonomi ya Maḓanzhe yo no ḓi vhuedza hanefha kha 4.4% kha Zwibveledza Zwapo Afrika Tshipembe na uri muvhigo wa Muphuresidennde wo yaho kha vhakwamei wo sumbedzisa tshoṱhe u lwisa ho ṱanganelanaho na thikhedzo ya vhafarisani na muvhuso kha u gogonya kha khonadzeo ine ya vha khulu .
Khoḽidzhi i na pfanelo ya u imisa poswo iṅwe na iṅwe yo kungedzelwaho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe zwi tshi bva kha ṱhoḓea .
Kha vha ntendele Muhulisei Minista , u amba ndo ḓiimela na vhurumelwa hanga , ndivhuwo guṱe dzashu dza u ṱanganedza havho havhuḓi na vhuthu .
Kanzhi ri anzela u pfuka mutaladzi vhukati ha dziphara .
Mbilaelo dzo tandululwa nga u ṱavhanya u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Hune zwa si konadzee , mutholi u fanela u ḓivhadza vhashumi nga ha khombo idzi , uri dzi nga tsireledzwa hani , na zwauri hu nga shumiwa ho tsireledzea nga nḓila-ḓe , nahone a ṋekedze maṅwe maga a tsireledzo uri hu vhe vhupo ha u shumela ho tsireledzeaho .
Phindulo ya SAQA i vha ya uri " yo wanala " kana " a yo ngo wanala " zwi tshi elana na zwidodombedzwa izwo fhedzi .
Vha tendelana kha zwi dzhielwaho nṱha na uri zwi nga katelwa hani kha IDP .
Madzinginywa a no ombedzela thaidzo dza u lambedza o rumelwa vha Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka .
Sa zwenezwo , ndi khou ita khuwelelo kha vhanna na vhafumakadzi ya uri vha fulufhedzee , kana zwaho vha tou shumisa khondomu .
Mihumbulo ya Phurogireme ya Habu ya Didzhithaḽa i tshimbidzwa nga ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa Ndangulo ( COO ) .
Muvhuso wa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe u ḓo isa phanḓa na thikhedzo wayo ya vhorabulasi vhaṱuku .
Mugego wo teaho u katela aḽumini saḽifeithi , miṋo ya feriki na ḽaimi .
I khethekanya ṱhoḓisiso dza vhanna na vhafumakadzi - dzi thaidzo dzavho , dziṱhoḓea na u swikela maanḓa a tshomedzo .
Ṱhanganyelo ya mbuelo ya vhudzulo ( vhudzulavhaendelamashango ) .
Seymour ndi senthara ṱhukhu ya tshumelo ya mahayani i re devhula ha shangohaya ḽa Ciskei ḽa kale .
Zwazwino hu na thaidzo ya ṱhahelelo ya vhashumi kha masia a fanaho na vhukonanyi ha vunḓu na thikhedzo ya mveledziso na mafhungo , pfunzo na vhudavhidzano .
Nga mbuno iyi , mivhigo ya zwa masheleni yo ṱanganywaho i vhidzwa u Mafhungo a zwa Masheleni o Ṱanganyiswaho .
Mashudu mavhi ndi phukha dzi re khomboni vhukuma .
Nga nnḓa ha tsedzuluso nga vhuḓalo ya ndavhelelo dza demogirafi , puḽane i dovha hafhu ya haseledza nga ha nyimele ṱhanu dza ndeme : tshanduko dza ikonomi ya ḽifhasi , thekhinoḽodzhi , u ṱanganyiswa ha ikonomi , u shanduka ha kilima na nyaluwo ya ikonomi ya Afurika .
U thusa vhashumi vha dzingu musi zwi tshi ṱoḓea .
Sa tsumbo , u lelutshelwa nga u wana zwikambi zwi sa ḓuri zwi na masiandoitwa o fhambanaho arali ho vangana na u thudzelwa thungo vhutshiloni , miholo ya fhasifhasi , u shaya pfushi , vhudzulo vhu sa fushi na u sa kona u wana tshumelo dzavhuḓi dza zwa mutakalo .
4.4 . U ndingedzo dza u ita uri avho vhe vha ḓidzhenisa kha zwiito zwa vhuaḓa vha dzhielwe vhukando , Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza khaṱhulo nga Khothe yo Khetheaho ya Milandu ya Vhugevhenga ha zwa Makwevho ya Palm Ridge kha ḽa Gauteng ye ya ṋetshedzwa kha mulangi wa kale wa zwa masheleni wa Eskom kha mulandu wa u fhura tshiimiswa itsho tsha muḓagasi masheleni a linganaho R35 miḽioni nga u ita mbilo dza mbadelo dza kholekhole dza u endedza malasha khathihi na maṅwe maga a u wana murahu masheleni o tswiwaho .
Tshiṱirathedzhi itshi tshi hudza nndwa ya u lwa na vhugevhenga ho dzudzanywaho na u imisa u hulela ha u dzhena hu siho mulayoni kha shango ḽashu nga zwigwada zwa zwigevhenga zwo dzudzanyiwaho zwa vhabvannḓa .
U fara khonfarentsi zwi ḓo anḓadza sekhithara , u alusa vhubindudzi nga sekhithara ya phuraivethe na u anda ha vhaṋei , na u thusa kha u ṱavhanyedzisa mveledziso ya vhufuwi ha maḓini hapo nga mihumbulo u bva kha maano a vhufuwi ha maḓini u bva kha maṅwe mashango .
Hu tshi tevhedzwa ṱhumanyo , zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi zwi tea u vha na ṱhumanyo i fushaho u itela u konadzeisa zwi tshilaho zwapo u itela uri zwi kone u tshimbila na u bebana .
Mbonalo ya ndeme , sa zwe ra zwi vhona , yo vha i ya uri afha vhathu vha vhukuma vha songo tsireledzwaho vho vha vha songo ḓowelea .
8.2 . Vharumelwa avha vho ṋewa mushumo wa u kunga vhubindudzi nga nḓila ya vhuronwane i sa ḓuriho .
Nṱhani ha izwo , thuso na yone i hone u itela vhurabulasi na zwa maḓaka zwo imaho ngauri , na dziṅwe nyito dza zwa vhubveledzi .
Vhadzheneli vha ḓo shandukisa rekhodo yo tou ralo ya zwoṱhe zwo ambiwaho muṱanganoni zwa vha maambiwa ( kha vha sedze ṱhumetshedzo ya A ) , vha tshi khou dzhiela nṱha mbuno dzo buliwaho dza uri maambiwa a ṅwaliwa hani .
Maṅwe madungo a a ombedzelwa , maṅwe ha ngo ralo .
Wanani nomboro ya shishi ine na nga founela khayo .
Ri khou shuma nga mafulufulu manzhi u lwa na zwigwada zwo dzudzanywaho , na zwiitei zwi re hone zwino u mona na Durban , ngauralo , zwi sumba vhuḓiimiseli hashu kha hezwi .
Muhasho u fanela u bveledza tshiṱirathedzhi tshine tsha ḓo linganyisa vhukoni hawo ha nga ngomu na vhupo hawo ha nga nnḓa .
Vhuṱumani vhu songo khwaṱhaho vhukati ha vhaimeleli vho khethwaho lwa dimokirasi na zwishumiswa zwi itaho uri vha vhe na vhuḓifhinduleli zwi ḓo dzula zwi hone , ngauralo zwi ḓo vha mutsiko na vhukonḓi vhu elanaho muelo .
Ṱhahelelo ya tshiṱafu hu katelwa vhaofisiri vhahulwane , mushumelo vhapo na rapfunzo .
Fhedzi , vhuimo ha nṱha zwi tshi ḓa kha ṱhoḓea dza vhathu ndi vhune ha nga ambiwa sa fhethu hune ha vha na u shayea ha zwikili , u shayea ha mishumo hu re nṱhesa khathihi na miholo i re fhasi .
Phurogireme idzi dzi nga shumiswa kha u khelusa kana sa zwipiḓa zwa fhungo .
U ṋea ḽibulamuhumbulo nga ha mbekanyamaitele dzo ṅwalwaho na mulayo .
Vhana vhanzhi vha takalelesa mutambo ufhio ?
Muṱangano u tshimbilaho zwavhuḓi kana wekishopho u ṱoḓa ndugiselo na u pulana ho khwaṱhaho .
Mapholisa u swikela afho hune ndima ya 11 ya Mulayotewa ya ṋea vunḓu maanḓa a vhusimamilayo .
Muhasho u ḓo dzhia tsheo ya uri zwo tea naa uri vha ṱun ḓe dzikhemikha ḽa .
Ri na fulufhelo uri tshiimiswa itshi tshi ḓo shuma tsho khwaṱha uya hoya na u swikelela vhana vhanzhi kha ḽa Western Cape .
Iṅwe ya khaedu dza ndeme ndi yauri muvhuso u tea u wana nḓila dza u kunga vhashelamulenzhe vhoṱhe kha vhuimo hone u itela u ṱuṱuwedza mulalo , nyaluwo na mveledziso hu si Afrika Tshipembe fhedzi ngeno hu uri na kha dzingu ḽoṱhe nga u angaredza .
Zwithivhelamuṱa ( zwa u tou ṅwa , zwi no tou longelwa , zwa u tou ṱhavhiwa na zwo no nambatedzwa kha lukanda )
Vhadzuli vha dzulaho vhuponi ha masipala
Fhedziha , nga u guda nḓowenḓowe nnzhi vhukuma , vha ḓo wana nḓowenḓowe ya u tou ita malugana na izwi .
( b ) Kha idzo nyimele Muthusa-Muofisi wa Mafhungo ( kana murumelwa wawe ) u ḓo tea u fhirisela khumbelo kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha nga u ṱavhanya u ya nga hune zwa konadzea ngaho , fhedzi hu si nga murahu ha maḓuvha a fumiiṋa ( 14 ) musi ho ṱanganedzwa khumbelo .
2 . Vho Memme Sejosengwe sa Muṅwaleli Guṱe wa Ofisi ya Mulamukanyi Muhulwane lwa tshifhinga tsho engedzedzwaho tsha khonṱhiraka u ya kha miṅwaha miraru , u thoma nga ḽa 1 Lambamai 2018 .
Zwigwada zwo thagethiwaho u pfumbudzwa zwi katela zwitshavha zwa zwikolobulasi khathihi na zwitshavha zwa mahayani .
U sudzulusela mutumbu matungo sa , u posa bola matungo kha tshauḽa na kha tshamonde sa kha ragabii
U pfukiselwa kha tshikwama u itela kushumele kwa Bodo ya Pfumbudzo ya Muvhuso Wapo na senthara dza fumi na nṱhanu dza pfumbudzo dza muvhuso wapo .
Nda i vhumba nda i vhea ḓuvhani .
" Kha ṅwaha uno wa Thendelonzwiwa ya Mbofholowo na Vhuthihi ha u Shuma kha u Alusa Mbofholowo ya Ikonomi , ri ḓitamela vhuthihi na u shuma nga maanḓa , kha u vha na ngoho na mvelaphanḓa kha shango ḽashu ḽa manakanaka . " - Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , kha Mulaedza wa Lushaka , wa dzi 12 Luhuhi 2015 .
U vhuya hayani wa wana Fido i tshi khou dzungudza mutshila wayo kana Felix tshi tshi khou ṅaudza henefho muṋangoni zwi nga thusa vhukuma kha mutakalo wavho u fhirisa u sokou takadza mbilu yavho .
U sumbedza u vha na nḓivho ya IDP na khonadzeo dza mushumo malugana na Komiti ya Wadi na u dzhenelela ha tshitshavha .
Minukho ine ya sa vhe yavhuḓi tshifhinga tshinzhi i vha tshiitisi tsha u thoṅwa ha fhethu ha u khethekanya vhupo afha fhethu hune malaṱwa a kunakiswa hone .
Tshaka dza zwivhumbeo zwa vhutshilo dzo bveledzwaho kha miṅwaha ya miḽioni u vhumba sisiṱeme dza vhupo hune u ḓitika nga tshiṅwe na u ḓowela nyimele dzine dza khou shanduka zwi khwaṱhisedza u ya phanḓa ha vhutshilo .
Fulo iḽi ḽi itwa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi , nahone ḽi ḓo tshimbidzwa shango ḽoṱhe u swika Tshimedzi 2016 nahone ḽi thusa vhagudi u dzhia tsheo dzo teaho musi vha tshi ita khumbelo kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha .
Khoro i na pfanelo ya u dzula i tshi lavhelesa u thoma u shumiswa ha Mbekanyamaitele iyi .
Muṱangano wa Ikonomi wa Ḽifhasi-Afurika u ḓo ṋea Afurika Tshipembe tshikhala tsho engedzwaho u langana na u kunga vharangaphanda vha Afurika , mashango a seli na mabindu a dzingu kha khonadzeo ya dzhenelela kha u ṱanganya dzingu na nyaluwo ya Afurika Tshipembe na dzingu .
U ṋetshedza thikhedzi kha Mufarisa Mulangi .
Itani uri ṋefhungo muṅwe na muṅwe a
2.4 . U ganḓiswa ha mvetamveto ya Mulayotibe wa Khwiniso wa Mutheo wa Ṱhoḓisiso wa Lushaka wa 2016 ngomu kha Gurannḓa ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha vhathu .
Thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na thendelano ya u kovhekana mbuelo i ṱoḓea lini ?
Fhethu ha gaḽari kha NCOP hu shumiswa nga dzi VIP na tshitshavha musi vha tshi dzhenela Phalamennde .
Siaṱari ḽa u thoma ḽa Manweledzo a Asesimennde ḽi vhonala ḽi tshi sumbedza uri u shuma ha asesimennde ndi zwiṅwe zwithu zwo pimiwaho nga nṱhani ha phimo ya tshikoupu .
Tshiga tsha mashumele tshi teaho u swikelwa , tsho vhewaho fhethu ha mashumele ha ndeme , ndeme , zwisumbi zwa mashumele zwa ndeme na zwipikwa , zwi katelaho ṅwaha wa muvhalelano wo khetheaho .
Mulanguli wa Tshikwama tsha Ndinganelo ya Phuraivethe u tea u vha Khamphani i Langwaho nga BEE .
Ndi humbela uri vha mphe khouthu yo tou ṅwaliwaho ya nḓisedzo ya tshumelo sa zwe zwa dodombedzwa kha shedulu yo tangedzwaho .
U dzhiela nṱha zwifhiga zwa u khunyeledza u ṋetshedza zwine zwa ḓo kwama wadi dzavho .
Dzi fhungudza zwiwo zwa tshikafhadzo nahone ndi dza ndeme kha adzhenda ya muvhuso ya u shuma ho livhiwa kha mveledziso ya tshifhinga tshilapfu kha masia oṱhe .
U shuma noṱhe zwi vhuedza nga mini ?
" Arali huna vhadzulapo vha Afurika Tshipembe vhane vha lovha nga malwadze ane a thivhelea ;
( a ) Mbekanyamushumo dza ngudo dza vhashumi vha zwa vhulamukanyi ;
Tshigwada tsha vhuvhili tsha zwiimiswa zwa ndondolavhathu ndi tshine tsha vhidzwa dzangano ḽa zwo khetheaho , ḽine ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi sedza nga maanḓa kha vhukale ho imaho ngauri kana lushaka luthihi lwa vhuholefhali kana phathoḽodzhi .
Vhashumisani vhoṱhe a vha ḓivhi muṱalukanyo wa vhaṋe vha mavu , vhadzulapo , madzangano a thekhisi , vharengisi vha si vha tshiofisi na vhathu vha phurofeshinala nga nḓila i fanaho .
Khabinethe i ṱahisa vhuḓifulufheli kha matshimbidzele a mushumo u no khou bvelaphanḓa wa Thuṅwa ya Vhulavhelesi ya ngei Lesotho fhasi vhurangaphanḓa ha Mufarisa Muphuresidennde Vho Ramaphosa . Sa tshipiḓa tsha tsheo ya Mashango mararu a SADC ta Ṱhoho dza Mivhuso , Afurika Tshipembe ḽi ḓo shela mulenzhe nga u rangaphanḓa na u vhumba tshipiḓa tsha Thuṅwa dza Vhulavhelesi ha Khetho dza SADC ngei Lesotho , hu tshi itela khetho dze dza tetshelwaho ḽa 28 Luhuhi 2015 .
Wi khou amba nga magake a muhumbulo ane a nga shumisa nga nḓila i si yone nga u thoma sisteme dzine dza vha khagala na u humbulelea .
Hezwi zwi nga ha nyiledzo dzo vhewaho kha dzidona nga vhusimamilayo ha vhone vhaṋe na milayo .
( 5 ) Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli i nga eletshedza muvhuso wa lushaka na mivhuso ya vunḓu nga ha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho zwa Vhuhaṱuli kana ndaulo ya zwa Vhuhaṱuli , fhedzi musi i tshi sedzulusa maṅwe mafhungo nga nnḓani ha u vhewa ha Muhaṱuli , i tea u dzula i si na Miraḓo yo vhewaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( h ) na ( i ) .
Hezwi a zwi fani na khothe dza fomaḽa , khothe dza sialala a dzi tevhedzeli milayo yo tou ṅwalwaho .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri Nḓivhadzamulayotibe ya nga ha nḓowetshumo ya vhupileli i khou ya u itelwa mvetomveto .
Mitshini ine i a sudzulusea na zwivhumbeo zwa ndaka dza tshishumiswa i katela ndaka dza vhuendi , tshishumiswa tsha khomphyutha , fanitsha na tshishumiswa tsha ofisini , na miṅwe mitshini na zwishumiswa .
Fulo ḽa u badela dzi-SMME nga tshifhinga , kha maḓuvha a 30 , ḽi khou ya phanḓa zwavhuḓi .
U ya nga u vha ya nḓowetshumo hafhu kha ikonomi nga mveledziso ya themamveledziso ya ikonomi ya tshiṱirathedzhi , hu na ndivho ya uri vundu ḽi khwaṱhise mbambadzo ya ikonomi na vhufarakani , ho sedzwa vhuimo ha ikonomi ya tshiṱirathedzhi yayo .
13.2 . Khabinethe yo fhululedza mapholisa kha u fhindula havho nga u ṱavhanya musi vha tshi fara vhatshinyi vhane u swika zwino vho no ḓivhonadza Khothe ya Madzhisiṱaraṱa ya fhaḽa Piet Retief .
Hu khou fhisa .
u khwaṱhisa mushumo wa vhusevhi siani ḽa vhutshinyi vhu dzudzanywaho , nahone hu tshi khou fhaṱwa kha magundo e ra vha nao miṅwahani i si gathi yo fhiraho zwi tshi kha ḓa u fhurwa ha goloi dzi endedzaho tshelede , thengiso ya zwidzidzivhadzi na u tswiwa ha zwiko zwa mupo ;
Pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha i nga shela mulenzhe kha maitele o teaho a pulane ya mveledziso yo ṱanganelaho .
U fhaṱa senthara dza vhafumakadzi na vhaswa na ndondolo ya mbekanyamushumo ya khaphasithi ya vhurangaphanḓa na ndangulo :
Ifa ḽavho ḽa buḓo ḽo khetheaho nahone ḽi ṱhonifheaho kha vhulangi ha bola ya milenzhe ya Afrika Tshipembe ho shela mulenzhe kha mitambo na mveledziso ya tshitshavha .
Mavu na zwifhaṱo zwi vheiwa sa vhubindudzi ha zwifhaṱo na uri a hu na u wa hazwo ho itelwaho mbetshelwa .
Muṅwe wa vharangaphanḓa avho vho vha Vho Moses Kotane , mufaragwama muhulwane wa kale wa ANC vha dovha vha vha muṅwaleli muhulwane wa SACP .
1.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha Saveyi ya Zwa Vhashumi ya Kotara kha kotara ya u thoma ya ṅwaha yo sumbedzisaho ikonomi i tshi engedza mishumo ya 144 000 .
Tsheo ya kuitele kwa pulane
Tshipiḓa tsha mbuelo ya vhomakone
U shumisa luambo u ṋea ṱhalutshedzo
Arali ṱhoḓea i ḽasitiki , tshanduko ya phesenthe kha volumu i ṱoḓeaho musi i khulwane u fhira phesenthe i elanaho na tshanduko kha mutengo , na vaisi vesa ya ṱhoḓea i sa tatamuwi .
A huna zwidodombedzwa zwa maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo zwine zwa nga ṋ ewa .
Vha dzi Hawks u sedzesa havho kha zwiṅwe zwa zwiimiswa zwa muvhuso zwi a khoḓisa na u livhuwea .
Mutambo wa bola ya milenzhe Vha i bvuvhula i tshi bva murahu Ha pfala hu tshi bvuma luvhanḓe lwoṱhe .
Themamveledziso yoṱhe nga u angaredza yo engedzea nga 12.1% , he ya rangwa phanḓa nga u engedzea ha masheleni o shumiswaho kha tshomedzo dza zwa vhuendi khathihi na kha mishumo ya zwa vhufhaṱi musi hu tshi thoma u vha na u engedzea ha zwiito zwa u enda nga bada nga vhaṋameli khathihi na u endedzwa ha thundu na u dovha hafhu ha iswa phanḓa na u itwa ha mishumo ya u fhaṱa dzibada na zwiṅwe zwi fanaho .
Vidio dza maḓini na zwinepe na zwone zwi nga thusa kha ṱhoḓisiso , dzi si dza vhapulani na vhadizaini fhedzi , na kha u thusa nnyi na nnyi kha u guda pfunzombonwa dzi re nḓilani ya mushululo na nzulele zwi tshi rangela , na u tevhela , u fhaṱiwa ha mushululo .
I na vhuḓifhinduleli ha vhupulani ha zwa zwibviswa na u ṋea ngeletshedzo nga ha u itwa ha maitele a mugaganyagwama na u ranga phanḓa mbekanyamushumo dza u khakhulula mugaganyagwama .
U ri ṋekedza maṅwe mafhungo ndi u tou funa ha mushumisi .
Nga u pfufhifhadza , musi hu tshi dzudzanywa mudzudzo , ndi zwa ndeme u pfesesa uri khethekanyo ya vhuendi ha tshitshavha yo kaliwa kha dzithekhisi dza zwibisana , mabisi kana zwidimela .
Nga kha zwiṱori izwi , hu ḓa u pfesesa nga ha uri ndi ngani na uri hani vhushaka vhukati ha zwitshavha zwo fhambanaho kana vengo zwo vha zwi khou bvela phanḓa na u vha hone ; na uri vhaṱuku vho vhudzwa uri vhomakhulukuku vhavho vho vha vha vhonnyi , maswina avho o vha a vhonnyi na uri khonani dzavho vho vha vhonnyi .
Mafhungo na dzimbalombalo zwi dzulela u hubelwa u bva kha ofisi dza madzhisiṱiraṱa , nga kha kufhinga kuṱuku kwa u ḓivhadza , hu songo rangwa ha ḓivhadzwa ofisi iyo nga ha mushumo uyo .
Mushumisi muṅwe na muṅwe ane a wana mafhungo nga ha muṅwe muthu kana maṅwe mafhungo ane vha vha na vhuṱanzi ha uri ha ngo livhiswa khavho , vha tea , u ya nga Mulayo wa 8 ( 2 ) -
Ri ṱanganedza nyaluwo ya ṅwaha nga ṅwaha ya mvelelo dza ANA , fhedzi hu tea u itwa zwinzhi kha u khwinisa mbalo , saintsi na thekhinoḽodzhi .
A hu na na shango na ḽithihi ḽine ḽa tea uri vhudza uri ri iteni kha heḽi sia .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u dzulela u vha hone nga ṅwedzi wa Luhuhi .
a ) Ndayotewa ya Riphabuliki ya Afrika Tshipembe , 1996
Nḓisedzo ya thikhedzo kha Mulangi Muhulu sa Ṱhoho ya Ndaulo ya Vundu na Ṱhoho ya Ofisi ya Mulangavundu wa Thikhedzo ya Mulangi Muhulu wa Mulangavundu .
Muthelo wa zwiṱunḓwa u vhalelwa sa phesenthe ya ndeme ya thundu ( zwo sumbedzwa kha sheduḽu ya Mulayo wa zwa Maitele a zwa Mithelo ) .
Ri khou lavhelela uri nga murahu ha samithi vhafarisani vha u lambedza mveledziso vhanzhi vha ḓo takalela u ṋetshedza thuso yavho kha vundu iḽi .
U SEDZULUSA ARALI THENDELANO YA MBUELO YA U KOVHEKANA I SA DZHII SIA NAHONE I TSHI LINGANA 50
U thoma u shumisa u ingamela ha vhutevhedzeli ha misi na odithi .
Khethekanyo ṱhukhu dzi tevhelaho dzi ela u fhambana ho vhalaho ha kushumele kwa zwa ndaulo , u itela u linga vhuhulwane ha thaidzo idzo dza kushumisele kwa sa zwine dza nga vha zwone musi dzi khou livhanwa nadzo .
Dzibannga dza Swiss dzo tenda u badela ndiliso kha vhathu vha lushaka lwa Madzhuta vhe ndaka dzavho dza dzhiwa zwi songo tea .
U fhungudza malwadze na dzimpfu nga mulandu wa malwadze a phirela na malwadze na nyimele dzi si dza phirela nga u shumisa zwiṱirathedzhi zwa nṱhesa u itela shumana na thivhelo , u ṱola , ndangulo na thikhedzo kha vhuimo hoṱhe ha ndondolo .
Zwiṅwe hafhu , ndi zwa uri vhathu vha Afrika Tshipembe vho ṱamiwa zwavhuḓi uri vha kone u langula vhumatshelo ha shango ḽavho na ikonomi .
u ita ndaulo .
Ndangulo ya Themamveledziso yo sedza kha i livhana na thaidzo iyi kha Muhasho wa zwa Mutakalo .
" Ndayotewa " Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996
Khothe ya ndayotewa yo khwaṱhisedza uri zwo khakhea ho sedzwa ndayotewa ya kombetshedza Phalamennde uri i khwinise PAIA na u dzhia maṅwe maga o teaho ane nga ṋetshedza mafhungo , u tsireledza na ita uri zwi leluwe u swikelela mafhungo nga ha u lambedzwa nga mavheleni mahoro a poḽotiki kana nkhetheni o ḓi imisaho a tshifhinga tsha miṅwedzi ya 18 .
( a ) Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli i tea u dzudzanya mutevhe wa vhathu vhane vha tea u nangiwa khavho une wa tea u vha u na madzina mararu u fhira tshivhalo tsha vhahaṱuli vhane vha tea u khethiwa , nahone mutevhe uyo u tea u ṋewa Muphuresidennde .
Fhedziha , musi ikonomi ya fomaḽa i tshi khou langiwa nga vhanna , ikonomi i si ya fomaḽa i songo tsireledzeaho i langiwa nga vhafumakadzi .
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha u takadza kana tshine vha vha na mbudziso khatsho zwi tea u ṅwalwa kha bugu ya u sedza , zwa dovha zwa tevhelelwa ḓuvha ḽinwe na ḽiṅwe .
Kushumele kwa tshiṱirakhitsha tsha ndaulo ya switshi tsho reriwa hu tshi khou shumiswa tsumbo .
Miṅwe mihasho i ḓo katelwa u ya nga ṱhoḓea dzi re hone .
Zwipiḓa zwa u bveledza nḓivho na u ita uri i wanale zwo lunzhedzana tsini na tsini na vhudavhidzani .
U ta mbalo tshikati ya tshivhalo tsha data ya ndeme ya A ya ekizisi iṅwe na iṅwe .
Zwidimela izwi zwi farekanya maAfrika Tshipembe nahone zwi na mushumo wa ndeme wa u tikedza vhuendi ha tshitshavha na u engedza nyaluwo .
U guda sisiṱeme dza ndulamiso dza Greece na u shumisana na vhashumisani vha Greece .
Dzudzanyani redzhisiṱara ya ndangulo ya ndaka i sa tshimbili ya rekhodo ya mulanguli .
Ndi vhona u nga zwi a naka u ambara tshikhipha na tshithu tshi songo ḓowelwaho sa tshikete tsha mithenga .
Musi tshikolo tsha Maruḓe tshi tshi kora tshikoro tsha vhuvhili .
Nga nnḓa ha mishumo yavho sa vhathu vhane vha tea u dzhia tsheo , dzikhantseḽara vha dovha hafhu vha ḓidzhenisa tshoṱhe kha mishumo ya tshitshavha khathihi na mbekanyamushumo dzo fhambanaho dza zwa matshilele henefho kha vhupo ha masipala .
2.1 . Khabinethe yo tendelana na tsheo ya Minisṱa wa zwa Madzulo a Vhathu Vho Mmamoloko Kubayi ya u fhelisa Bodo ine ya vha hone zwazwino ya NHBRC musi Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu u tshi khou fhedzisa maitele a u thola Bodo yo fhelelaho ine ya vha mulayoni .
Kha zwa Muthelonyengedzedzwa , ndaṱiso dzi itwa na zwezwo kha avho vho lengaho nahone tshikolodo tsho swikaho na ndaṱiso zwi dzhenisa nzwalelo .
Khabinethe yo dovha ya tendela uri muvhuso u ṋetshedze mabogisi a set-top kha miṱa i shayaho ya miḽioni ṱhanu ine ya vha na TV .
Ndi nṋe Fiona ndi bva Yunivesithi ya Kapa .
Ndondolo ya vhana vha si na vhaṱhogomeli ndi u vhewa lwa tshifhinganyana ha vhana vhane vha kou ṱoḓa ndondolo na tsireledzo . Ṅwana u vhewa fhasi ha ndondolo ya muthu o fanelaho ane a sa vhe mubebi kana muunḓi wa ṅwana .
Vhuḓifhinduleli ha Vhaofisiri vha Tshitshavha na vhashumi vha Vhudavhidzani vhu katela u bveledza na u shumisa tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani ho sedzwa ndivhotiwa dza vundu na dza lushaka .
Komiti ṱhanganelano ine ya vha na vhashumisani vha ndeme vha zwa mulayo vha muvhuso yo no thomiwa u itela u thivhela vhuḓifari vhu si havhuḓi na u lavhelesa tsireledzo musi wa tshifhinga itshi .
Zwa sa ralo , zwi nga ḓisa iṅwe mbudziso malugana na u thembea ha zwiṱatamennde zwa masheleni zwo odithiwaho .
Vhathu vha Afrika , Vhafumakadzi na Vhathu vho Holefhalaho vha kha ḓivha vha songo imelelwa kha masia oṱhe a Ndingano ya Vhutholi .
Musi ni tshi swika kha ipfi ḽine ḽa si vhe na raimi naḽo , ṅwalani B.Vhalani ḽimeriki iyi ni fhindule mbudziso :
Zwine nda ḓo zwi dzhia sa vhukhakhi ndi na vhuṱanzi uri muvhuso a u nga ḓo zwi vhona ngauralo , zwine vhukhakhi ha hone ho vha u rengisa feme u fana na SBC mushuma nga luṱingo wa Amerika ane a khou langa khamphani khulwanesa US nahone vha kona u tsireledza khamphani khulwane nahone vha kona u ṱuṱuwedza vhalangi mivhusoni .
Ri shumisa tshifhinga tshi ḓaho tsha khou kha u sumbedza nyito ine ya ḓo isa phanḓa na u itea tshifhingani tshi ḓaho .
Musi hu si na khwaṱhisedzo nga ha uri zwiimiswa zwi nga dzhielwa hani nṱha nga zwitshavha , fhethu ha nnyi na nnyi hone huṋe hu vho vha yone nḓila ya nṱhesa ya tshiimiswa tsha nnyi na nnyi .
Tsha vhuṋa , muvhuso u ḓo khwaṱhisa na u engedza nḓila ya kushumisele kwa tshelede kha lushaka , ri tshi angaredza u engedzwa ha mvelaphanḓa ya u engedza tswikelelo ya mundende wa vhana u swika kha miṅwaha ya 18 na u fhungudza miṅwaha ya u wana mundende kha vha aluwa vha vhanna ubva kha furathi ṱhaṋu u swika kha miṋwaha ya 60 .
Sa zwe zwa bulwa afho nṱha , tshanduko dza u fhungudza khiredithi dza muthelo wa mashango a nnḓa dzi khou kumedzwa ho sedzwa mbuelo dza tshelede kha mbuelo fhedzi dzo wanalaho dzi thi bva kha zwiko zwa nnḓa ha Riphabuḽiki .
Tshifhinga tsha mushumo muṅwe na muṅwe tshi tea u anganywa ( zwi amba uri u dzhia tshifhinga tshingafhani ) .
Hezwi zwi khou tevhela khuwelelo ye nda ita kha Mulaedza wa Lushaka wa ḽa 14 Fulwi 2014 .
Mulayo wa Zwitshilaho zwo Fhambanaho na Ndaulo dza BABS a zwi ngo sia nnḓa khonadzeo ya uri tshitshavha tshapo tshi fhiraho tshithihi tshi nga ṋetshedza thendelo kha vhaṱoḓisisi dzo fhambanaho u itela tshumiso ya nḓivho yeneyo nthihi .
Kha modele uyu rakhonṱhiraka o wanalaho u ṋetshedza vhukoni kha ndangulo , tshelede i dzhenaho na i bvaho , matheriala na ndangulo ya kuendedzele na mveledziso ya zwikili zwa thekeniki nga kha vhupfumbudzi ha mushumo hu na vhulavhelesi havhuḓi .
Mihasho ya lushaka ya Mishumo ya Tshitshavha na Vhuendi yo thoma ndingo dza u vhona u shumea ha pulane ine ya ḓo swikisa kha u fhaṱiwa ha vhuimangalavha ha vhurea khovhe ha Port St Johns .
Kha ri ṅwale pfufhifhadzwaho a tshi bva kha a re kha khoḽomo i re kha tsha u ḽa .
Khii kana ndeme ya u langula u vhukateli ndi u vhona uri zwithithisi zwo topolwa na uri zwo shuṅwa nga zwiimiswa zwa u ṋea thuso zwoteaho nga ngomu ha zwitshavha zwa tshikoloni , hu tshi dzheniswa na vhagudisi , thimu dza u ṋea thuso dzo tiwaho kha Tshiṱiriki , thimu dza u thusa dza kha maimo a zwiimiswa .
Masipala u ḓo ṱoḓa u fhiwa hafhu nyengedzedzo ya tshelede u itela u dzudzanya ṱhahelelo kha u itela u swikelela tshiimo tsho tselaho fhasi tsha Blue Drop .
Mvula kha bulasi ya miroho na vhukhine ha mavu zwi ita uri vhunzhi ha tshiṱiriki tshi vhe tsho lugela mveledziso ya vhulimi .
Vhakwameaho vhoṱhe vha fanela u phaḓaladza milaedza i fanaho , ho ambiwa nga ABC , u fhungudza samba na pfanelo dza vhathu na dza mulayo .
Havha vhathusi vha zwikoloni vho shela mulenzhe zwihulwane kha u khwaṱhisa mafhungo a zwa vhugudi zwikoloni nga tshenetshi tshifhinga tshi konḓaho .
Izwi zwi nga vha vhorabulasi , tshitshavha , mazhendedzi a muvhuso a fanaho na Mmbi ya Vhupileli ya Afrika Tshipembe , kana tshiimiswa tsha muvhuso u fana na Tshiimiswa tsha Zwitshilaho zwo Fhambanaho tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe ' South African National Biodiversity Institute ' .
Zwi tevhelaho zwi nga swikisa kha phungudzo kha tshivhalo tsha malaṱwa o bviswaho :
U vhea iṱo kha u shumiswa ha masheleni na vhashumi .
U dzudza na u vhulunga sisiṱeme ya u faela ya khethekanyo .
Muvhuso , vhubindudzi , zwa mishumo na tshitshavha tsha vhadzulapo zwi tea u lavhelesa nzudzanyo dzine khadzo ha vha na u xelelwa na u swikela thendelano malugana na u ya phanḓa .
Milayotibe i tevhela nthihi kha nṋa dza nḓila kana maitele zwo fhambanaho , zwi tshi bva kha zwine ya shuma nazwo na uri yo khethekanywa hani .
Maambiwa a hovhu vhupfiwa khathihi na e a tou ṅwalwa a ḓo sedziwa nga Phalamennde .
Kha vha ṋekane nga ṱhanziela i bvaho kha chartered accountant i ṱanzielaho dokhumenthe dza masheleni a mudzulapo kana mudzuli na nḓila dza u ḓitshilisa .
3.5 Khabinethe i humbela vhabebi na tshitshavha uri vha tikedze vhudzheneleli ha muhasho kha u vhona uri vhagudiswa vha humela kiḽasini na u sedzana na u guda na u vala he vha salela murahu nga kha vhudzheneleli vhune ha khou iswa zwikoloni .
Zwiṅwe zwiimiswa zwi katela Muhasho wa Vhutsila na Mvelele na madavhi awo o fhambanaho .
Mishumo yo fhedzwaho yo fanelwaho nga u dzhiiwa kana u shumiswa .
Bodo ya Zwitandadi ya Muvhalelano ya Afrika Tshipembe yo vhumbiwa u vhekanya na u anḓadza zwitandadi zwa muvhalelano .
Afha fhasi hu tevhela zwitsivhudzi zwine zwa ḓo vha thusa u ḓivha itshi tshikili .
Zwino shumisani maṱaluli kha u ṅwala ngaganyamvumbo ya Lindiwe .
- Khwinifhadzo ya thekhinoḽodzhi na u engedzea ha vhashumi zwi khou vha thusa uri vha shume nga mafulufulu .
Mulora u bva kha zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili i nga ṋokisa tshivhalo tshihulwane tsha tsimbi , dzi lemelaho , u fana na thambo ya muḓagasi , khuromiamu , na zinki .
Muvhigo uyo u dovha wa sumbedzisa uri vhatshena vha Afrika Tshipembe , nga maanḓa vha vhanna , ndi vhone vha no tholeswa , u takuselwa nṱha mushumoni na u fhiwa zwikhala zwa u pfumbudza musi vha tshi vhambedzwa na vhathu vha zwiṅwe zwigwada .
Nṱhani ha izwo , vhaofisiri vhashu vhoṱhe vha nga fhasi ha ndaela yashu ya u ambara ḽebuḽu dza madzina nga awara dza mushumo .
Ro dovha ra tendelana u ṋetshedza Khosi ngeletshedzo ya u ṱoḓa ṱhalutshedzo .
Vhudzulapo ha phemithi dziṅwe hu shuma kha vhabvannḓa vhane :
Tsenguluso ya ikonomi i ṱanganya tsenguluso ya mupo na tsenguluso ya zwa masheleni .
Ho vha hu si na malamba a ṋewaho kha u dzhenelela kha tsengo ngei kha khothe dza sialala .
Vhunzhi ha vhatshinyi vha khou ṱuṱuwedzwa , na u takulwa muyani , uri na vhone vha ṅwale bugu , dzine dza vha na mbuelo ya ndeme i sa kalei kha mbueledzo yavho , na u lugela , u ṱanganyiswa na tshitshavha .
2.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mushumo une wa khou ya phanḓa wa u livhanya khamphani ṱhukhu dza peṱiroḽiamu ( oiḽi na gese ) dzi langwaho nga khamphani ya muvhuso ya fulufulu o fhambanaho , ine ya vha Tshikwama tsha Vhukati tsha Fulufulu .
Tshavhuvhili , vunḓu ḽi fanaho na Western Cape ḽi shuma sa nḓila ya u bva ha zwienge zwa mbambadzelaseli nga fhaḽa vhuimangalavha ha Cape Town .
11.2 Vouthu dza mugaganyagwama dzi ṋetshedza pulane dza mishumo dza ṅwaha nga vhuḓalo dza mihasho u ya nga u fhambana hayo , dzine dza ḓo shuma kha Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Themu ya Vhukati wa 2019 - 2024 .
Khouthani zwivhumbi zwa masheleni na u bvelela u bva kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhelaho u itela u tikedza muhumbulo waṋu .
Khethekanyo dzadzo dzi elana na zwi tevhelaho zwi elanaho - na uri zwo ralo zwipiḓa zwo pulanwaho zwo khethekanaho lwa kholekhole zwa sisiteme ya kudzulele : netiweke ya mudzingineo ; sisiṱeme ya vhuendi ha nnyi na nnyi ; fhethu ho vuleaho zwiṱuku ; fhethu ho vuleaho lu sa konḓi ; zwishumiswa zwa nnyi na nnyi ; khethekanyoṱhukhu ya mavu ; zwishumiswa zwa nnyi na nnyi na mafhungo a dzhenelelaho nga vhukati .
1.1.3 Tshiimiswa tsha vhurangaphanda ha sialala tshi na mushumo wa ndeme wa u alusa vhuthihi ha tshitshavha , nulalo na vhudziki .
Muvhuso u fanela u dzhia maga a shishi o khwaṱhaho u tsireledza ndinganyiso nga mbeu na u tsireledza pfanelo dza vhathu vha tshifumakadzini .
Tsedzuluso ya tshishumiswa tshiswa kha mushonga i nga dzhia ṅwaha muthihi .
Nga kha CAHOSCC , Afrika ḽi ḓo shela mulenzhe zwihulwane kha ndingedzo ya ḽifhasi ya u bveledzise ya kilima i konḓelelaho ya khabono ya fhasi .
Malugana na u itwa nga tshifhinga ha mbadelo kha tshikwama dza EC BS , mbadelo kha tshikwama dzo vha dzi sa anganyelei kana u vha nga tshifhinga tsho teaho .
Khabinethe i dovha ya humbela maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha bvele phanḓa na u humbula khathihi na u rabelela Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela zwenezwi vha tshi khou vha khwiṋe nga dzilafho ḽa mishonga .
Vhalwadze vhana vha ṱoḓa ṱhogomelo kha tshiimiswa tsha mutakalo tsha muvhuso a vho ngo tea u humbela u itwa ndingo ḽaborathori .
Arali thikhithi dza rengiswa nga ḓuvha ḽa mutambo , fhethu ha u rengisela thikhithi hu fanela u vha kule na magethe .
Lurande lwa zennge lu ḓo vha lu tswavhelele , lwo kuna nga vhudenya vhu no fana nahone hu si na vhukhakhi .
Mulayo u ita uri hu shumiswe dziṅwe pfanelo dza vhathu dza ndeme dzine dza wanala kha khethekanyo 32 ya Mulayotewa , pfanelo ya u swikelela mafhungo .
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku zwa vhathu vha 4
Redzhisiṱara ya mabindu maswa yo bveledza tsumbonanguludzwa dzine dza nga vhiga mishumo ya zwa ekonomi zwavhuḓi .
Yo xela ndila ya u ya hayani .
U swikela makete wa u kolodiswa hune hu hone , ndi zwa ndeme kha zwipikwa zwa nyaluwo .
Ndinagnelo vhukati ha mashumele o thomiwaho , mihumbuko miswa na mveledziso zwi a ṱoḓea .
Ezwi zwi fhambana u bva kha bugupfarwa na maṅwe matheriala a u funza , u ya kha ṱhahalelo ya dzikiḽasirumu na u shaea ha zwiimiswa zwi fanaho na dziḽaiburari na dziḽaborithari .
Nga huṅwe masiapala u nga khwiṋifhadza nḓisedzo ya tshumelo ya u i khophoraithaiza - ndi nga kha u sika khamphani ya masipala ine ya ḓo ṋetshedza tshumelo .
Ṱhoḓea dzi re afho nṱha dzo tevhekana u bva kha ḽitheresi ya masheleni u ya kha vhukoni ha zwa masheleni .
Hezwi zwi ḓo alusa ḽeveḽe ya mbuelo dza muthelo lwa tshoṱhe , zwine zwa ḓo bveledza u tsela fhasi ha tshiimo tsha ṱhahelelo ya mugaganyagwama na u ya phanḓa na u khwinisa ndinganyo ya mugaganyagwama .
4.1 . Khabinethe i ramba vhathu vhoṱhe vha kwameaho kha sekhithara ya vhuendi ha tshitshavha u fhelisa nga u ṱavhanya tshiṱereke tsha dzibisi tsha lushaka .
U fhiriselwa ha " thekhinoḽodzhi " hu langiwa u ya nga nyendedzi na zwe zwa ṱalutshedziwa ngazwo kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya tshiṱumetshedzwa .
Wadi dzi tou ḓipulanela dzone dziṋe uri aya masheleni a nga shumiswa nga nḓila-ḓe zwenezwi hu tshi khou pulanelwa wadi , gemo ḽa fhasisa ḽine ḽa nga dzinginywa ndi R10 000 .
5.2 Mvelaphanḓa khulwane yo itwa nga vha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) ine ya vha ya u thoma u shumisa themendelo dza Khomishini ya Farlam ya Ṱhoḓisiso .
U pfesesa havhuḓi ha kuitele kwa mbilaelo , khoudu na kuitele zwa vhuḓifari khathihi na zwivhumbeo zwa nyambedzano dza miholo nga dzangano ḽa vhashumi kha Tshumelo ya tshitshavha .
Hune thundu dzo rengwaho mashangoni maṅwe dza tea u ṱolwa dzi sa athu u iswa , Mukonṱiraka u ḓo ḓivhadza vhaṋetshedzi vha thundu vha mashangoḓavha nga nyimele yo shumiswaho nga tshifhinga tsha ṱholo .
Data yo vha i hone ya Russia kha phambano tharu na uri ḽi bva phanḓa kha zwoṱhe vhuraru hazwo .
Ri dzhiela nṱha vhukuma mushumo muhulwane wo itwaho nga dzangano kha u lwela pfanelo dza vhathu , vhulamukanyi na ndinganyo .
U guma kha R47 250 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda ( zwo fheliswa ) *
Kha ngudo ye ya itwa Westen Cape , vhafumakadzi vha ṱoḓaho u swika tshivhili tshararu vho vha vho kambiwa vhukuma musi vha tshi vhulwa nga vhanna kana vhafarisi vhavho .
Kha vhudavhidzani , ro ḓiimisela u shandukisa siginala dza theḽevishini yashu na radio u bva kha anlogo u ya kha zwa didzhithala zwa khwiṋe zwine zwa ḓo ita uri ri wane zwifanyiso na muungo wa vhuḓi .
Thendelo ya pfanelo ya u shumisa nnḓu ya bulasini u itela vhudzulo a zwi ngo nyadza u bva kha mvumbo ya bulasi sa yunithi ya bindu ḽa zwa vhulimi .
Ri a ḓikoloda riṋe vhaṋe na kha Vhathu nga riṋe , zwihuluhulu avho vhane vha kha ḓi ḓa , u tshea tsheo ire na tsivhudzo nahone i fulufhedzeaho nga ha matshilele ashu .
Lulu o ṋea vhaṅwe vhana thoyi dzawe .
Kha khaseledzo yavho kha samithi iyi vha humbelwa uri vha sedze uri naa zwiṱirathedzhi zwashu zwi swikelela ṱhoḓea idzi .
Kha vha wane khonani vha sedzane .
U khwaṱhisedza uri ridzhisiṱara ya ndaka i dzulela u dzheniswa mafhungo a zwinozwino .
A si muthu muṅwe na muṅwe a no ḓo swikelela tshipikwa zwino , fhedzi nga ṱhoḓisiso nnzhi vhanzhi vha ḓo tshi swikelela ṅwaha muṅwe na muṅwe .
" Ndi nga si u thuse , " ndi ntsa i no ralo .
Ṅanda i ḓo vhofhowa kha nyimiso ya pfarwa u thivhela luṱa lwa zwifhirisafulufulu kha u tsitselwa fhasi ho kalulaho .
Afurika Tshipembe ḽo ṱanganedza milayo ine ya amba nga ha ndinganyiso ya mbeu .
Naho mmbi dzo ḓiṱamaho dzi si dzone mmbi dzo teaho u lwa na vhutshinyi , phimo ya u gonya ha vhutshinyi kha shango ḽashu zwi ita uri zwi si tinyee uri mmbi i vhidzwe tshifhinga tshinzhi u ṋetshedza thikhedzo kha tshumelo ya tshipholisa yo kulwaho nungo nga maanḓa .
Sisiṱeme ine ya vha na thevhekano i bvelaho phanḓa ya fhethu ha nnyi na nnyi ine ya dzudzanya fhethuvhupo ha zwileludzi zwa pfunzo na zwiṅwe zwa nnyi na nnyi , zwoṱhe zwa vha uri zwo iswa nnḓa .
Hune ha vha na magake a mbekanyamaitele , ezwi zwi ḓo tandululwa , na masheleni na zwiṅwe zwiko zwi ḓo kuvhanganywa nga u tou ralo .
Vha nga ita mbilo ya mangilasi kana ḽentsi dza khonthakithi ( hu si zwoṱhe ) kha ṅwaha wa mbuelo
U shayea ha vhudavhidzano ha radio thendeleki hu tshi itelwa tshumelo dza ha masipala .
Ro dzula ro ni itela ya u thoma .
Vhudzheneleli ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha vhuvhusi havhuḓi sa izwi vhu tshi tendela nyelelo ya mafhungo kha vhadzulapo na vharangaphanḓa vho khethwaho na vhuḓifhinduleli .
Vho vha vhone vhe vhaṱuṱuwedza nyambedzano nga ha khonadzeo ya u vhofholola vhafariwa vha zwa poḽotiki .
Zwiṱirathedzhi zwa vhugudisi zwo vha khonivenshinala .
Maṅwe mafhungo a ndinganyelo maswa a nga ḓi ṱoḓa u tandululwa :
Nga maṅwe maipfi , vha tea u kona u bula kana u ṱalutshedza arali bufho ḽa ngalangala uri muhwalo wo vha u mini nahone wo vha u khou ya ngafhi .
Kha nyimelo idzi , vhadededzi vho dzulela u elelwa na u livhuwiwa kha thikhedzo ya yavho ya ngudomvumbo na uri kha nyimelo nnzhi vha ḓo vha vho ṱuṱuwedza tsheo ya matshudeni ' ya u dzhenelela vhupfumbudzi .
Vhungomu ha maanḓa a vhutshinyi na ha siviḽi vhu tea u elana na ṱhoḓea dza Ndayotewa .
Zwine thangi dza vha zwone .
Maitele a u dzhenelela a fhambana zwi tshi ya nga lushaka lwa thandela na uri zwi dzulela u ḓivhadzwa hu sa athu u thomiwa thandela yeneyo kana nga murahu ha tshifhinga .
U thoma ho vha hu muhumbulo wa uri tshe tsha takadza na u nyanyula vhana nga maanḓa ho vha hu u ḓivhona vha phanḓa ha khamera , nga maanḓa mishumo ye vha vha vha tshi khou shuma nga maanḓa kha u pulana na u ṅwala mushumo .
Nḓowetshumo ya migodi a i koni u isa phanḓa na u lozwa vhutshilo nga phimo yo kalulaho nga u rali .
Vilili kha mimaraga ya zwa masheleni ya mashangoḓavha a ḽo ngo fhungudzea nahone ndozwo dzo wanalaho nga zwiimiswa zwa masheleni hu na u ṱaniwa kha mimaraga ya mihulwanenyana ya USA hune ha khou bvelaphanḓa na u vhigiwa .
Dzulo ḽi si ḽa Misi ḽo amba nga ha maitele a tshanduko ane a khou itea ane o sedza kha u thoma AU i shumaho ya dovha ya vha na vhukoni nahone ya dovha ya vusuludzea lune ya ḓo kona u swikela vhuvhekanyandeme na ndivho dza dzhango sa zwe zwa vhekanyiswa zwone kha Adzhenda ya 2063 , ine ya vha muhanga wa maano a vhuṱali u itela tshanduko ya ikonomi ya matshilisano ya Afrika kha miṅwaha ya 50 iḓaho .
Nyedziselo dza mbalo ya mvumbo dza zwi no tshila maḓini kha khavhamagabelo yo serekana , nahone a i leluwi u vhea kha tshikalo na u ṱanziela modeḽe nga nṱhani ha tshanduko i sa imi ya phambano ha u elela na maḓi a songo tsesaho , a tshi tshimbidzeswa nga magabelo a no khou dzhena .
Maano aya a LED a ḓo bveledzisa tshanduko ya kilima ya lushaka na mbekanyamaitele ya mveledziso nga nḓila yo dzudzanaho , i na ndunzhendunzhe nahone ya maano .
Na uri muthu mashudumavhi a nga si kone u shumisa maipfi o khwaṱhaho u vhidza K.
Zwitshavha zwi ṱuṱuwedzwa u shumisa muḓagasi nga u vhavhalela , ngeno ri khou isa phanḓa na u ḓisa zwiṅwe zwiko zwa fulufulu .
Muhumbulo wa mbekanyamushumo : U fhaṱa vharengi vha re na nḓivho na u vhona uri hu na mbambadzo yo teaho .
Muhangarambo uyu u tea u thoma u ri tshimbidza kha iḽi sia .
Ṅwalani zwi ṅwalwaho kha dayari zwa ḓuvha ḽithihi musi we na pfa no ṱungufhala .
Ref : 11FF1 na dzina ḽa khamphani .
Uri muhahso wo thoma Mbekanyamushumo ya u Phuromota Mutakalo kana Thuso ya Vhashumi kha vhashumi vhaṋu naa ?
Vhadzheneli vha humbudzwa uri nḓivhadzo ya muṱangano na adzhenda ndi zwipiḓa zwa ndeme zwa muṱangano .
Nzwalelo kha phimo dzi saathu u badelwa dzi ḓivhiwa nga mutheo wa ndivhanele ya tshifhinga .
Muvhigo forensiki wo wana maṅwe maitele a si avhuḓi kha ṋetshedzo ya tshumelo .
Thaidzo i vha hone musi mufumakadzi a tshi dzhia ayo mafhungo a isa hayani , saizwi mufarisi wawe zwi tshi nga itea a si a ṱanganedze .
Izwi zwi nga swikelelwa na nga zwifhaṱo zwo dzudzwaho zwavhuḓi zwine zwa nga tenda u shandukisa mishumo yazwo tshifhinga tshinzhi .
Kha u dzhia tsheo ya uri mafhungo a vhe a tshiphiri , ndi zwa ndeme u sedza kha Ndaulo dza BABS ine ya vha na ṱhalutshedzo ya ' zwidodombedzwa zwa tshiphiri na Mulayo wa Tswikelelo kha Mafhungo , Mulayo wa 2 wa 2000 ' Promotion of Access to Information Act ' ( PAIA ) .
Ho vha hu tshi khou ḓifha luṅwe .
Maitele aya a nga swikisa kha dziṅwe khwiniso na ṱhanganedzo ya pulane .
U kala vhuvha ha nyisedzo ya tshumelo malugana na milayo na zwilinganyo .
Milayo ya muvhuso ure khagala ndi zwa ndeme kha u swikelela zwipikwa zwa muvhuso u yaho phanḓa , zwi tshi ṱumanya u vha khagala kha muvhuso hu u itela u khwinisa nyimele ya vha shayaho ḽifhasini .
Ndi nga mini ni tshi ralo ?
U tenda u vha hone ha madzangalelo a ṱaṱisanaho na a tikedzanaho , u ḓisendeka matungo oṱhe na ndivho dzi fanaho .
Kha Afrika Tshipembe , izwi zwi amba uri u vhulunga hu tea u aluwa u itela u kona u lambedza zwa u bindudzela nṱha .
Nga u tou nweledza , hu na thero dzi fanaho kha mivhigo yo bulwaho afho nṱha :
Tsheo yashu yo vha yo ḓitika nga vhukoni , u kona u shumisa masheleni zwavhuḓi , vhuvhusi ha tshumisano na vhutevhedzi ha tshiṱirathedzhi .
Vhaṱunḓi vha ṋama ubva mashangoḓavha vho lozwa thengiso nga nṱhani ha u fheliswa ha nzudzanyo , ngeno vhano rengisela veini mashangoḓavha vhone vho fhedza vha tshi khou badela masheleni a u lifhisa kha u savha na tshiṱoko tsha zwibveledzwa kha zwigwada zwa mavhengele .
Hezwi zwi nga shumiswa kha u ita ndinganyiselo ya muhwalo , zwine zwenezwo zwa ḓo ita uri tshinyalelo ya masheleni i vhe fhasi nga u angaredza kha vhashumisi vha mamagani na vha fhethu ha vhudzulo .
Muvhuso na wone wo bindudza nga maanḓa kha thandela nnzhi dza zwifuwo , dzine khadzo ha ṱoḓea zwiḽiwa zwa zwifuwo .
Ṱhoḓea dza tshitshavha dzine dza wela fhasi ha masia maṅwe a muvhuso sa zwiṱiriki , mavundu na lushaka dzi iswa kha masia eneo a muvhuso uri a dzhene khazwo .
U engedzedza , Muhasho wo vhofhea u shuma nga ngomu ha muhanga wa vhulauli vhu re hone , hu tshi katelwa Mulayo wa Tshumelo ya Tshitshavha na Milayo ya Tshumelo ya Tshitshavha muswa , Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshitshavha , Milayo miswa , na Milayo ya Bodo ya Thenda dza Mavundu .
Thikhedzo ya kiḽinikhala iḓo lavheleswa nga mueletshedzi wa zwa mishonga , fhedzi , a zwi ambi uri khaṱhululo yavho yo tshimbila zwavhuḓi .
Vha ṱoḓa thikhedzo kha u wana ndaela ya tsireledzo .
Mumaki muthihi ha maki bambiri ḽoṱhe .
( a ) mafhungo , ane uyu Mulayotewa wa tou livhanyisa na u ṱoḓea kana u lavhelela u phasiswa ha mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka i ḓo langa nṱha ha mbetshelo dzi kwameaho dza Mulayotewa wa vunḓu ;
( a ) a nga ita vouthu ya tsheo fhedzi arali hu na thai kha tshivhalo tsha dzivouthu dza masia oṱhe a no khou voutha kha ḽiṅwe fhungo ;
Ndi kona u pulanela tshiṱori ndi tshi shumisa mepe wa mihumbulo .
Talelani madzina nga muvhala mutswuku , maṱaluli nga wa lutombo na madzina a fhethu nga mudala .
U sika maipfi a tshi shumisa mibvumo miswa ine a khou guda .
Marangaphanḓa na ndivhotiwa dza mbekanyamushumo
Tshikhuramalaṱwa a Tshigangeni tsho swika magumoni a vhutshilo hatsho , tshi na vhukale ha miṅwaha ya fumi .
I shuma sa mulevho une wa ḓo shumiswa nga mimasipala na zwiimiswa zwa masipala kha u khwaṱhisedza uri musi thundu na tshumelo dzi tshi khou ṋetshedzwa , maga oṱhe a pfeseseaho a lwa na u shumisa nga nḓila i si yavhuḓi ya sisiteme ya vhulanguli ha mbekanyanḓisedzo .
Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u shuma nga maanḓa uri hezwi zwi bvelele .
U bveledzisa mbekanyamushumo ya u shumisa na shedulu ya tshifhinga ;
Mafulo a no nga sa " War on Leaks " a lwisanaho na u shuluwa ha maḓi a ḓo bvela phanḓa nahone a ḓo khwaṱhisedzwa u itela uri vhaswa vha sa shumiho na miraḓo ya zwitshavha vha ṱuṱuwedzwe kha u farisana na muvhuso u lugisa hune maḓi a ḓo vha a tshi khou bvuḓa .
Sa zwe ha ṱalutshedzwa tshifhinga tsho fhiraho , ho vha hu si na rekhode musi hu sa athu u vha na mulilo .
Pfukiselo nga fhasi ha mugaganyagwama hoyu u elana nga maanḓa na thikhedzo ya vhutsila na mvelele , mitikedzelo ya muziamu na senthara dza vhutsila dza tshitshavha .
Kha ri vhale Ri nga thusa hani uri vhupo vhu dzule ho kuna ?
U ṋetshedza tshumelo dza thikhedzo ya mulayo kha Ofisi ya Mulangavundu , vundu na muvhuso wapo .
U engedzea ha khuvhanganyo ya mbuelo nga SARS zwi ḓo konisa Muvhuso u ṋetshedza tshumelo dzine dza ḓo khwinisa ndeme ya matshilo a vhadzulapo vhalo .
Nyendedzi iyi i ṱalutshedza kushumisele kwa mbuelo dzavho na dziṅwe tshumelo nnzhi dzine vha vha nadzo sa muraḓo wa ndeme wa GEMS .
Musi ri ngei nṱha ha thavha Ndumeliso o mbo ḓi gekha tombo nga gona .
U wana uri naa mveledziso ya mulayo wo ḓoweleaho zwi a tamisa , maitele a vhukuma ndi a uri hu na zwiteidzhi zwivhili kha mbudziso ine khothe ya vhofhea u zwi dzhia .
Hu fanela u vha na u londa musi hu tshi dizainiwa fhethu hune bisi na thekhisi dza lindela dzi hone u itela uri hu si vhe na zwikhukhulisi afho vhudzuloni ha vhathu .
Honeha , ngauri zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwa sibadela zwi anzela u vha zwiimiswa zwa u bvisa tshikafhadzo na zwi sa shumi a zwiho , phesenthe khulwane ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili a zwo ngo bviswa tshikafhadzo kana u fhiswa .
Sisiṱeme zwino dzi khou shumiswa lwa tshoṱhe , nahone thendelano dza mashumele na vhashumi kha ḽeveḽe dzoṱhe dzo sainiwa .
Kha zwigwevho zwi tevhelaho khothe dzashu , ho shumiswa khiraitheria dzo fhambanaho .
Vhonani TV sa muṱa : Miṱa ine ya vhona TV yoṱhe iḓo sea , u lila na u amba vhoṱhe , zwine hezwo zwi ḓo vha vhuedzanya fhethu huthihi .
Mufhindulano wa vhukati ha vhusiku
Phosho ndi tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha khakhisa maitele a vhudavhidzani , kana tshi shandaho mulaedza .
Fulobo yo badelelwaho i re na ḓiresi . 3 . Ḽiṅwalwa ḽa ndaela na maitele a u voutha ḽi ḓo vha ḓivhadza uri vha tea u vouthisa hani u ya nga nḓila iṅwe na iṅwe ya u voutha dzi re ya poswo , eḽekiṱhironiki na zwiṱitshini zwa vhukhethelo nahone vha ḓo humbudzwa ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa u voutha hanefho . 4 .
Milayo ya NA i langaho u bviswa ; na 5 . Ṱhalutshedzo ya zwine zwa tea u itwa sa zwe zwa ṱanganedzwa nga Komiti nga ḽa
Muphuresidennde vho khou lugisa maga o teaho u tandulula mafhungo nga vhuḓifhinduleli nahone zwavhuḓi u itela mbuelo ya vhoṱhe .
Tshiimiswa tshiswa tshi ḓo ita uri hu vhe na tswikelelo yavhuḓi kha tshumelo ya thikhedzo ya mutakalo ya ndeme .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri hu na u livhanya hu re tsinisa , arali zwi so ngo sokou itea , ha mbumbo ya mbekanyamushumo na tshivhumbeo tshi shumaho .
Izwi zwi vhumba mutheo wa maimo a nyambedzano a Afrika Tshipembe .
Mbadelo idzo dzi kalwa hu si nga mathemo a ikonomi fhedzi ( mitengo ya nṱha na zwikhala zwo xelaho ) , fhedzi na kha mihwalo yo engedzeaho kha vharengi na mabindu u fana , na u pfuka hu re kha nyelelo yo vuleaho ya mafhungo .
Tshimbidzani maṱo kha bugu yaṋu ya mishumo ni fhindule Kha ri ṅwale mbudziso dzi tevhelaho .
Muthu a re na mulandu wa vhutshinyi ha khethekanyo ya vhuvhili , ya vhuraru kana ya vhuṋa a nga gwevhelwa kha u wanwa mulandu lwa vhuvhili kha mulandu uyo zwi tshi nga o ita vhutshinyi ha khethekanyo ya u thoma , ya vhuvhili kana ya vhuraru , nga ndivhano .
U ḓilugisela kana u ḓikhwinisela fhethu ha u shuma na zwishumiswa kana dzithulusi tsumbo , u lugisa zwipontshi zwine zwa vhewa zwiduloni
7.2 . Khabinethe i khou takalela uri zwa u thoma u shumiswa ha Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi zwi khou vha na mvelelo dzi vhonalaho kha mbuedzedzo ya ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Tsheo dza khothe dza fhasi a dzi shumi sa tsumbo nahone a dzi vhigwi .
Nga vhavhili vhavhili , vhadzheneleli vha dzhiela nṱha sinario zwi re afho fhasi vha topola lushaka lwa vhadzheneleli kha sinario iṅwe na iṅwe
U sa dizainwa zwavhuḓi zwi vhanga khovhakhombo nga tshifhinga tsha mushumo , ngeno u dizainwa lwo kalulaho zwi tshi vhanga mbadelo dza nṱhesa .
Lwa mupo , nga nṱha ha izwi hu na thaidzo dza milayo i fanaho na pfanelo dza khophi .
U bveledziswa ha mugaganyagwama wa masheleni a wadi ane a langwa nga nzulele u konisa tshitshavha u ya phanḓa na pulane yatsho nga u ṱavhanya zwo rerwa nga hazwo na zwone .
Arali vho no ṅwaliswa kha mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi nahone vha tshi khou ṱoḓa u khwinisa thendelo yavho ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi : Vha humbelwa u fekisela mushonga wo randelwaho kha DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi kha 0866 51 8009 ( nomboro yavho ya vhuraḓo kana ya phurofaiḽi na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwi tea u bviselwa khagala ) .
Nga nṱha ha u shandukisa phimo dza mbekanyamaitele dzadzo , dziṅwe bannga dza vhukati dzo vhonala dzi tshi nga dzo nanga u engedza mikano yadzo ya tshifhinga zwo dzumbama kana zwi khagala .
Kha vha sedze sinario tsha siaṱari 68 na u shumisana na khonani u topola nḓila ya u tandulula khuḓano yo shumiswaho kha tshiṅwe na tshiṅwe .
EMIA i ḓi vha rumela luṅwalo lu ambaho uri khumbelo yo swika , nahone luṅwalo ulwo lu ḓo rumelwa hu saathu fhela awara dza 48 nga murahu ha u swika ha khumbelo .
Hezwi ndi mathomo a maitele o ṱanḓavhuwaho a u fhelisa u tsela fhasi ha vhukoni ha Muvhuso na u shandukisa modele washu wa nḓisedzo ya tshumelo u itela uri u kone u shumela vhadzulapo vha shango ḽashu .
Vho lindela riṋe uri ri shumisane !
Nyambedzano dzi yaho phanḓa na muvhuso wa lushaka na wa vundu dzi itwa kha muya mavhusele o ṱanganelaho .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza u vha nemuḓi wa Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi nga ha Afrika ya vhu27 yo tshimbilaho zwavhuḓi he Muphuresidennde Vho Zuma vha ranga phanḓa Tshigwada tsha Afrika Tshipembe , Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso u bva kha dzhango ḽa Afrika , ṱhoho dza ḽifhasi kha nḓowetshumo na mabindu , khathihi na vharangaphanḓa vha tshitshavha zwatsho .
Fhedzi , mashango a fanaho na Afrika Tshipembe na Mauritius , sa tsumbo o pfuma zwiṱuku kha vhashumi na uri a nga kona u ṋetshedza zwikili na vhukoni zwo teaho u leludza mveledziso kha mashango aya .
17 . Khabinethe i ṱanganedza Tshiphuga tsha U enda tsha Ḽifhasi tsha 2018 tshe tsha vouta Afrika Tshipembe sa shango ḽi re Phanḓa kha U vha fhethu ha U endela .
Mulayotibe u khwaṱhisa sisiṱeme ya ndangulo kha sia ḽa zwithu zwi re kha zwiḽiwa kha zwibveledzwa zwine zwa khou rengiswa , wa dovha hafhu wa ḓivhadza ṱholo dzo fhambanaho na maitele a u oditha , vhukati ha zwiṅwe .
Komitiṱhangenelo ya Maitele a no Tevhedzwa na Mbuelo dza Miraḓo yo ḓiimisela uri Mutevhe wa milayo u tea u khwaṱhisedzwa nahone wo kumedza u sedzulusa mafhungo o fhambanaho , hu tshi katela na aya o ṅwaliwaho afha .
Tshikwama tshi tikedza zwithu zwa ndeme zwa mugaganyagwama na zwa Muhasho wa Lushaka na Muhasho wa Vhashumi nga u vhona zwauri nḓisedzo ya mugaganyagwama kha zwithu zwa ndeme zwi ngaho vhukoni ha nḓisedzo ya tshumelo , u fhelisa vhushai na u fhaṱa nzudzanyo dzi pfadzaho dza tshiimiswa .
Idzi ndi khaedu kha nḓowetshumo ya thekhisi u aya nga uri nḓowetshumo i shuma hani .
Haya ndi mafhungo a Muhasho wa Tsireledzo na Vhutsireledzi .
11.1. Khabinethe i ṱanganedza tshandukiso ya dzina ḽa Grahamstown , ngei Kapa Vhubvaḓuvha , ḽa Makhanda , hu tshi huliswa muporofita wa MaXhosa , mufiḽosofa na munna wa mmbi we a lwa na vhukoloni.
U topola mitshila na maipfi ane a vha midzi
U livhanyisa kha tshivhalo tsha mutikedzelo , khiraitheria ya u fanela na u engedzea ha mutikedzelo zwi dzhiwa sa zwa ndeme nga sekhithara ya phuraivethe u itela u swikela maimo a vhunzani .
Vhuḓikumedzeli ha mbuno dza Vhuṋe kha garaṱa ya u kora ya u ela tshiimiswa .
Kha vha livhise kha notsi 1.3.1.4 na 1.5 kha mafhungo a u ḓadzisa .
Arali vha nga vha na mbudziso kha mafhungo a re afho nṱha , vha songo koloṅwa u kwama muṅwali .
Kha khoḽomo ya vhuraru , ambani nga khuḓano kana thaidzo , ni kone u ṅwala zwe zwa bvelela zwo vhangwa nga thaidzo .
Kha vha ambe na Mushumeli wa Mveledziso ya Tshitshavha .
Kha ḽiṅwe sia , vhoraakademi vha ṱaṱa zwa uri tshikhala tshi vha konisa u ita thyori nga ha ndaulo ya nnyi a nnyi nga u topola phatheni na kuitele kune kanzhi kwa sa dzhielwe nṱha kha muthuthubo wa ṱhoḓea dza muṱangano .
Rerani na tshigwada tshaṋu uri ni kuvhanganye mihumbulo .
Nzhele : Vha humbelwa uri tshifhinga tshoṱhe vha dzhiele nṱha vhungoho ha masipala wavho na wadi musi vha tshi shumisa mihumbulo na ngeletshedzo dzo ṋetshedzwaho kha iyi Bugupfarwa .
Vhuṱumani vhukati ha kutshimbidzele kwa CBP na IDP vhu nga tikedzwa nga u vha na vhuṱanzi ha uri vhaimeli vha wadi vha shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa IDP .
Ndambedzo i ḓo wanala na tshiedziswa tshi khwaṱhisedza u vhulunga ho vusuludzwaho kha vhathu , vhugudisi na zwishumiswa .
Mutukana ndi mutambi wa bola wa biko .
Tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya zwa vhulimi tsha vundu u ḓivhadza nyambedzano dziṅwe na dziṅwe na vhashumisani vhoṱhe musi ri tshi khou ambedzana na u shumisa thendelano yashu na vhashumisani vha thengiselano .
Pretorious o vha , zwine vha zwi vhidza uri , ndi mupfumbudzi wavho .
Ndi zwifhio zwino ṱalutshedza mvumbo ya Sankambe tshoṱhe .
Ngei kha Masipala wa Tshiṱiriki wa Vhembe kha ḽa Musina , Muvhuso wa Vunḓu wa Limpopo wo ṋea thikhedzo kha Ṱshikimu tsha Ṅwaneḓi ine ya vha na vhorabulasi vha 300 vhane vha lima miroho kha tshipiḓa tshi paḓaho 1 300 ( ha ) tsha vhulimi ha vhubindudzi .
Malaṱwa a khombo : malaṱwa ane a vhanga khonadzeo kana tshutshedzo khulwane kha mutakalo wa vhathu kana mupo .
Nga u angaredza ndi u vhona uri STB dzi khou wanala kha vharengi musi siginala ya analogo i sa athu u tsimiwa .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u sainiwa ha thendelano dza fuṱahe tharu ( 93 ) vhukati ha vhabveledzi vha Afrika Tshipembe na khamphani dza China , u renga zwibveledzwa zwa fhano hayani u itela u zwi vhambadza China , hu na khonṱiraka i yo rekanyelwaho u swika kha R27 biḽioni , ine ya ḓo khwaṱhisa nyaluwo na u tsiko ya mishumo .
Phurosese iyi i khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli na u ṱuṱuwedza thendelano vhukati ha tshitshavha na khoro .
Hu na zwilangi zwiṱanu zwihulwane zwe zwa topolwa kha muvhuso wa dzingu zwine zwa vha u londota , vhukoni , vhuḓifhinduleli , tshirunzi , na u kakarika .
Ni nga vhona ndau
U ṋetshedza muvhigo kana phindulo .
U ḓiṅwalisa kha Khoro ya Phurofesheni dza Mutakalo wa Afurika Tshipembe ( HPCSA ) ndi zwa ndeme kha nḓowedzo ya phurifesheni , na uri ndi ṱhoḓea ya mulayo ya uri zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwi dzule ngonani tshifhinga tshoṱhe .
- nga maṅwe maipfi , tsedzuluso ndi thandululo ya u fhedza .
Netiweke ya vhurathisi ndi vhurathisi ha muḓagasi wa voḽithedzhi ya nṱha .
U kopolola na u ṅwala maipfi mapfufhi nga u tou pomba .
Muofisiri wa mbilahelo o kwama muraḓo wa muṱa hu u itela u khwaṱhisa zwidodombedzwa zwa mufariwa .
Ha u paka hu nga fhaṱiwa henefho kha dungo ḽeneḽo .
Tshivhalo tshashu tsha vhushayamushumo zwazwino tsho ima kha 30,8%.
Vha badele mbadelo yo randelwaho nga phosiṱaḽa oda kana nga kheshe vho i ṅwalela Mulangi Muhulwane wa hulimi : Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe .
Hu na tshivhalo tsha mbonalo dza nyimele ya zwino kha sekhithara ya maḓaka ine ya ndeme kha ṱhoḓea ya mulayo muswa :
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo na Mveledziso ya Mitambo ;
Dziwashara dzo gaḽivenaiziwaho dzi ḓo shumiswa nahone baudu dzoṱhe dza u vhofha dzipfara dza u tsireledza dzi ḓo khiiwa nga nḓila yo tendelwaho .
Zwipikwa zwa dzilafho ḽa TIA ndi u :
Tsaukanyo ya mbeu ndi tshishumiswa tsha u wanisisa phambano vhukati ha vhafumakadzi na vhanna zwi tshi ya nga mishumo yo fhambanaho , nyimele,dziṱhoḓea , u swikela na ndaulo ya tshomedzo , na u wana mbuelo dza mveledziso na u tshea mafhungo .
Mutevhe wa mishonga ine GEMS ya sa i katele .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe uri vha tikedze vhagudi vhashu khathihi na u vhona uri vha a bvelela .
Nḓowetshumo dzo ḓisendekaho nga nḓivho dzo bvelelaho dzi ḓitika nga u shumisana vhukati ha zwiimiswa zwa akademi , muvhuso na vhakwameaho vha ikonomi .
Aya maswole a tea uri a luke maano a u ita uri vhathu vha muḓanani uyu vha fhevho zwiḽiwa .
Hu dovha ha vha na mavhaka kha u vhiga murahu kha u renga na thememveledziso khathihi na sisiṱeme ya ndangulo ya nḓisedzo ma sisiṱeme ya vhupulani , na sisiṱeme ya ndangulo ya ndaka .
7.3 . I shumisana na zwiṅwe zwiimiswa zwa luambo , ya dovha ya shela mulenzhe kha u bveledzisa na u alusa nyambo dze dza vha dzo sielwa nnḓa .
Bono na ndivho ya masipala zwo tou rali :
Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi , Mupo na Vhuendelamashango ndi mutholi a ṋeaho zwikhala zwi linganaho , a sedzaho ndinganyiso .
Nzudzanyo ya nyito yo ḓi ḓiswa na kha Gwama ḽa Lushaka .
Elekanyani nga muṅwali na deithi ye bugu ya anḓadzwa ngayo .
Mulayotibe u ḓo tou topola kha zwinzhi , u thivhela vhuvhambadzi vhu siho mulayoni , u engedza mbekanyamushumo dza u funza na dza u tsivhudza , na u dovha u thusa kha mbekanyamushumo dzo engedzwaho dza u thusa u vhuedzedza na u funza avho vhane vho no goḓombela kha zwikambi .
Khopi dza komiti ya wadi
Mufarisa Muofisiri wa Zwafhungo ndi muthu a no shuma kana o nangiwaho nga Muofisiri wa zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha u thusa muitakhumbelo nga u ita khumbelo ya mafhungo ; nahone ndi ene ane hafhu Muofisiri wa Zwamafhungo a dovha hafhu a mu fha maṅwe maanḓa a PAIA .
U ṋetshedza tshumelo ya vhuvhudzisi nga u angaredza , u vha mukonesi wa zwezwo na kiḽiniki dzi re na vhakonesi vha masia manzhi a mutakalo .
U tshimbidza u dzhenelela ha tshitshavha kha kutshimbidzele na zwiimiswa zwa demokirasi .
ARALI VHA TSHI KHOU TSHIMBIDZA MUṰANGANO :
Vesheni yo tou phirinthiwaho ya heyi thendelano na nḓivhadzo iṅwe na iṅwe yo ṋetshedzwaho eḽekiṱhironikhaḽa i ḓo tendelwa kha madzulo a mulayo kana a ndaulo zwo ḓisendekaho kana i elanaho na thendelano iyi nga nḓila i fanaho na nga nyimele i fanaho na ya maṅwe maṅwalo mabindu na rekhodo dza mathomo dzo bveledzwaho na u dzudzwa dzo phirinthiwa .
Ni vhone u ri maṅwalo oṱhe a a tshimbilelana .
I na fulufhelo ḽa u nga ṱuṱuwedza mvelele ya pfanelo dza vhuthu na maitele kwao a u ṋetshedza zwikhala kha vhathu , kha sekhithara dza phuraivethe na sekhithara tsha tshitshavha .
Vho ṅwalisaho fhedzi , vha nga vha vha tshi khou tou rennda vhudzulo kha vhupo hune ha si vhe na khonadzeo ya nḓisedzo ya tshumelo ya zwiṱaraṱani , tsumbo : mabulasini , miṱanganelo ya vhulimi , vhupo ha mahayani na vhupo vhune ha khou bvelela , vha ya tea u wana tshibogisi tshithihi nga mahala hanefho tsini na ha havho hune ha dzhiiwa hone marifhi kana posoni uya nga demakhesheni dza poso na khwaṱhisedzo ya vhuṋe kana vha isa zwidodombedzwa zwa hune vha shuma hone .
Avho vhoṱhe vho itaho khumbelo ya khangwelo kha tshiwo itshi vho wana uri khumbelo dzavho dzo tendelwa .
Vhufhura ha mbambadzo nga luṱingo vhu shumisa mitengo i si ya vhukuma , zwi bveledzwa zwi sa ḓuri na u shumisa vhukwila ha u vhea mutsiko u itela u fhura vharengi .
Kha Ṱhoḓisiso ya Komiti dza Wadi dza Lushaka 2004 / 5 hafu ya vhafhinduli vho dzhia komiti dza wadi sa dzo tou ' khethwaho ' ngeno vha re fhasi zwiṱuku vha ( 41% ) vho ri komiti dza wadi dzi itwa nga u tou nangiwa .
3.1. Muphuresidennde Vho Zuma vho rwela ṱari Ṅwedzi wa Vhaswa fhasi ha thero ine ya ri " Ṅwaha wa Vho OR Tambo : U Bveledza u Manḓafhadzwa ha Ikonomi ya Vhaswa " , na muṱangano wa Tshigwada tsha Vhaswa tshi Shumaho na Phuresidennde .
Musi tshivhingwi tshi tshi ṋekedza tshibode khaphu , tsha ri :
Nyimele iyi i ṱoḓa u tshintsha ha ndumbo kha u engedza ndeme na u bveledza .
Maitele a vhathu vha Masipala wa Nelson Mandela Bay o sumbedzwa kha thebulu i re afho fhasi :
Khethekanyo yo thoma tshikimu tsha u kala ha nga ngomu tshi khethekanyaho aya mabindu a muvhuso u ya nga mbonwasia dzao dza zwa khombo .
Khaedu kha vhaṋetshedzi vha thekhinoḽodzhi ntswa i vhulungaho ndi u ita uri vhane vha nga i renga vha kholwe uri ndi ngani tshibveledzwa tshavho tshi tsha khwiṋe , tsho tshipa kana tshi tshi shumesa .
Musi fhethu ha ndeme ho no topolwa kha lushaka , nḓowetshumo na kha vhupo ha mabindu , mphomali ndi zwiṱuṱuwedzi zwa u swikelela thagetha kha vhupo uvhu ha zwikili zwa ndeme .
Vhunzhi ha dzi burousa dza Webe dzi ṱanganedza dzikhukhi lwa othomethiki , fhedzi vha a kona u khwinisa nzudzanyo ya burousa yavho u itela u hana dzikhukhi arali vha tshi funa .
Mugaganyagwama wa Lushaka wa vhu 21 wa demokirasi iyi ngangoho uri anetshela mafhungo maḓifha a uri ri khou shandukisa hani shango na u khwiṋifhadza ri tshi lwisana na khaedu khulwane dza vhushai , ndinganelo na vhushayamishumo - zwihuluhulu zwi tshi khou itwa ngakha tshomedzo dzashu dzi ṱahelaho .
Mbambadzelaseli dza zwienge u bva Western Cape ndi dzine kanzhi dza bva kha Ḓorobo Khulwane ya Cape Town .
FHETHU HA MVELELO DZA NDME ( U YA NGA ZWO SEDZWAHO )
Ndaulo ntswa i ḓo tshimbidza na tikedza ṱhanganyo ya mimasipala yapo sa tshipiḓa tsha maitele a u ya kha u sika sisiṱeme khulwane ya muvhuso kha dzingu ḽa ḓorobo ya Gauteng .
U dzhenelela ho itwaho kha Muhasho wa Pfunzo nga Ofisi ya Mulangavundu zwi khou livhuwiwa ngamaanḓa .
tshiendedzi tsha u hwala thundu ya khombo ( tsumbo ṱiraka ya thannga ya u hwala zwivhaswa , nz. )
Sekithara dzoṱhe dza tshitshavha , hu tshi katelwa vhusimamilayo na vhahaṱuli , dzi tea u khwaṱhisedza uri malamba kana mbuelo dza mveledziso dzi ṋetshedzwa vhathu vha shayaho vhukuma na vhe vha vha vho thudzelwa kule kale , hu tshi khou thivhelwa vhathu vha maimo a nṱha u tsireledza madzangalelo avho vha tshi khou shumisa zwitshavha zwine zwa si vhe na maanḓa manzhi .
Masipala a u na tshiko tsha maḓi nahone kanzhi u ḓisendeka kha Vhulanguli ha Tshumelo ya Maḓi u itela nḓisedzo ya maḓi manzhi .
U kopolola na u ṅwala mafhungo mapfufhi a sa konḓi a tshi bva kha bodo kana zwiṱirepe zwo ṅwaliwaho . nyito ya u Linga ha Fomaḽa ya 1 : muṅwalo
Hu na zwiga zwi sumbedzaho nyaluwo zwine shango ḽa nga shumisa kha u alusa mbonalo ya nyaluwo ya ikonomi .
Minidzhere na dzone dzi tea u ṋekedza zwiitisi zwa u sa swikelela mveledzwa dzo lavhelelwaho , maga a u lulamisa na one a sumbedziswa .
Muvhuso wo ṋekedza masheleni a fhiraho R2,8 biḽioni kha dzikhamphani dzi re sekitharani dza mamaga , nga kha Vhuḓiimiseli ha u Alusa Mbekanyamushumo dza Mamaga .
Kha dzitshakatshaka , izwi zwi sumbedza uri naho hu na mvelaphanḓa i no vhonala dzhango ḽi kha ḓi vha ḽo salela murahu kha maṅwe madzingu .
U ṋetshedza tshumelo dza vhalwadze vha dzulaho sibadela na vha no lafhiwa vha huma .
Ḽiṅwe ḓuvha Anasi a fhira nga muḓini wa Sankambe .
Manditi , nga mbambedzo , ndi kuitele kune kwa vha nga nnḓa nahone ku tou itwa .
4 . Tshumelo ya kha inthanethe ya Zhendedzi ḽa Tsireledzo ha Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe ( SASSA )
A hu khou tea u vha na tshilengo na u humiselana murahu zwi songo tea .
Zwenezwo , zi tshi bva kha uri ndi nyendedzi ifhio kama maitele a shumiswaho u vhona ṱhoḓea ya ndeme ya maḓi , muthu a nga swikelela kha phindulo dzine nga huṅwe dza nga fhambana nga tshivhumbi tsha ḓana kana u fhira .
( a ) nangiwaho nga komiti ya Buthano ḽa Lushaka ḽo vhumbwaho nga tshivhalo tsha Miraḓo ya madzangano oṱhe tsho imelelwaho nga u linganela kha Buthano ; na
Madzangalelo aya a u fana ha nga tandululei nga khamphani dzine dza shumela ṱhoḓea dza dzone dzine , kana u nga tandululwa nga mivhuso i tshi khou shuma i yoṱhe , kana na nga mivhuso na zwiimiswa zwo sedzaho kha madzangalelo a tshitshavha ane a shumela dzitshaka nga u pfa o kwamea .
Mbekanyamaitele ya Gwama ḽa Lushaka zwi tshi ya kha u shumiswa ha zwo ṅwaliswaho nga iwe muṋe u fhirisa zwo pakwaho kha dzi raga sa sofuthiwee zwo ṋetshedza vhudiimisi u ya nga ndondolo , u khwinisa na u bveledzwa ha sisiteme dzayo dza ndangulo ya masheleni .
Arali muṱangano wa pfukiselwa phanḓa , Muofisiri Muhulwane wa GEMS u ḓo ta datumu ntswa ya muṱangano .
Goloi ya Ferrari i a ḓura ?
Mutevhe wa mitengo ya mushonga ( MPL ) : Sisiṱeme ya u vhea mutengo ine ra i shumisa u shuma mitengo ya zwigwada zwa mishonga .
Ṱhoḓea dzoṱhe dzo vhekanya u ya nga ndeme dzi yo ṱangana na idzo dzo kuvhanganywaho u bva kha maitele a vhukwamani .
Zwi hanedzanaho na hezwo , ndi uri muvhuso wo dzinginya khwiṋiso dzo fhambanaho hu u itela :
Khethekanyo iyi i sedza zwipiḓa zwa ndondolo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na u sumbedzisa nga ha mawanwa musi wa vhulavhelesi ha saithi .
Fhedziha , tshinwe hafhu , kharikhuḽamu yo kundelwa u ṋea nga nḓila i fushaho sisṱeme ya magudwa yo vhofhanaho na nḓivho u swikelela nḓivho dzo tiwaho nga kharikhuḽamu .
Hu ḓo vha ndango yo khunyelelaho nahone nga vhuḓalo ya vhadzulapo ya tshumelo i no fana .
Zwavhuḓivhuḓi , khaedu dza u bvelela dzo livhanaho na dzhango dzi ṱoḓa mashango ane a khou bvelela a dimokrasi .
Mulayo u dovha wa ṋetshedza :
Izwi a zwo ngo swikelelwa hu si na khaedu kha Masipala sa zwo tendelanwaho khazwo kha muvhigo .
U BVISWA HA DZITHEKHISI KHA HIGH STREET FHETHU HUNE HA VHA NA KHOTHE KHULWANE
Hezwi ndi zwa ndeme kha u manḓafhadza ṅwana uri vha bvelele kha pfunzo , mushumoni na vhutshiloni - nahone ndi tshone tshithu tshi tshoṱhe tsha vhuṱhogwa kha u kunda vhushai , vhushayamushumo na u sa lingana .
4.116 Tshipiḓa tshi dovha hafhu tsha sumbedza ṱhalutshedzo dza maipfi a shumiswaho kha mbetshelo .
Mafhedziselo aya a sumbedza i songo tea u ṱanganedza mafhungo maṅwe mavhili o ṱahiswaho nga mufhinduli .
Masipala u dovha wa vha na khonadzeo ya u vha na migodi , zwa vhulimi na vhufuwi na vhuendelamashango vhu bindulaho .
Sa tsumbo , maitele a ndeme ya maḓi u itela vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini o ḓisendeka nga khumbulelo dza u ṱanea ha vhutshilo tshoṱhe hu sa gumi u itela mutshatshame wa zwi tshilaho wo fhaṱuwaho kha zwa maḓi u ya nga ha ndeme yo ṋekedzwaho .
Izwi zwi na vhushaka na muvhigo wa vhuvhili nga ha u thomiwa ha Muṱangano nga ha Pfanelo dza Vhana na Phurotjokholo ya u ḓinangela nga ha Thengiso ya Vhana , U shumisa Vhana kha Vhudzekani ha masheleni na U shumisa Vhana kha fiḽimu dza Vhudzekani .
Nyambedzano dza vhuvhudzisi dzo bvisela khagala uri mavunḓu o tikedza vhuimo uho ho dzinginywaho sa zwo sumbedziswaho afho nṱha .
Khethekanyo ya Ndango ya Masheleni , Khethekanyo ya Ṱholo Tshiimiswani kha Vunḓu na Muoditha Dzheneraḽa vha ṱola vhutevhedzi na kutevhedzele kwa vhurumelwa na Notsi dza Matshimbidzele a Ndango ya Nḓisedzo ya Tshiṱoko .
Ezwi zwi humbudza uri vhathu vhaṱuku nyana vha khou shela mulenzhe kha ikonomi .
- yo imela vhuhali ha maswole manzhi a vhathu vhatswu na vhaofisiri vhavho vha makhuwa vhe vha mbwandamela vha nwela khothe na tshikepe tsha SS Mendi .
11.9.1.5 U dzhenela muṱangano wa Phanele , nga nnḓa ha musi muraḓo a tshi khou fanela u litsha kana u ḓibvisa kha muṱangano , kana arali a tshi khou balelwa nga uri u a lwala , o huvhala kana dziṅwe nyimele dza vhukuma dzi songo lavhelelwaho .
Tshiṅwe tsha zwiimiswa zwenezwo ndi SARS , tshine tsha ḓo vha tshi na miṅwaha ya 25 uno ṅwaha .
Ro pfa uri ndi mvelelo dzo fhambanaho u vha na maga o kalulaho a milayo ya ṱhunḓu musi vhunzhi ha ṱhunḓu dzo dzula lu siho mulayo nnḓa ha sisiṱeme .
( b ) u shumiswa ha maanḓa ho bulwaho kha phara ya ( b ) ( d ) ( i ) kana ( e ) ya khethekanyo ṱhukhu : kwamaho muthu ane a si vhe muraḓo wa ḽihoro ḽa Muphuresidennde , tsheo ya murangaphanḓa wa ḽihoro ḽine onoyo muthu a vha muraḓo waḽo a langa , na
Tshifhinga tshine tshikepe tsha shuma tshone tsho livhiswa na u shuma ha ṱhanziela ya SAMSA .
A hu na muofisiri wa masipala ane a nga imela u khethiwa kha komiti ya wadi .
Izwi zwithu zwo haṱulwa nga khothe lwa tshifhinga tshilapfu .
U sedzesa ṱhoho ya mafhungo ,
U vha na aḽikali yo linganaho na zwone ndi zwa ndeme u itela sisiṱeme dza u khethekanya dza bayoḽodzhikhaḽa kha u monisa hafhu sisiṱeme dza mvelele ya khovhe .
Magudiswa a tevhelaho a fanela u funziwa kha themo ya 3 .
Komiti dza Wadi ndi tshaneḽe ya nyambedzano dza fomaḽa vhukati ha tshitshavha na khoro .
Mitengo ya mutumbu wa ṋama ya khuhu yo firiziwaho na ya fureshe na yone i khou tevhedza maitele a fanaho .
Kha sia ḽa zwa vhupo Afurika Tshipembe ḽo livhana na khaedu dzo vhalaho dzine dza tshimbilelana , dzine dziṅwe dzadzo a dzi tshimbilelani kana dzi a hanedzana .
Vhoramabindu a vha tou vha vhalanguli fhedzi ; a vha tou ṱanganyisa fhedzi zwivhumbi zwa vhubveledzi .
Nyaluwo ya ikonomi i no khou engedzea u ya kha phesenthe dza nṱha ha ṱhanu ( 5 ) nga ṅwaha i ḓo ṱoḓa uri mabindu na vhashumi vha themendele bono ḽa vhoṱhe .
Ro vha na tsumbo nnzhi dza musi muvhuso u tshi dzhia vhukando musi milayo yo pfukiwa .
Tshanduko ya ikonomi na u manḓafhadzwa ha vharema zwi kha ḓi vha zwa ndeme kha mbekanyamushumo dza ikonomi dzoṱhe dza muvhuso .
NHFC yo thomiwa nga 1996 u ṋetshedza dzibannga tswikelelo kha masheleni u itela zwine zwa kwamana na sabusidi na nnḓu dza vhane vha hola masheleni maṱuku .
Ho bveledzwa ḽiṅwalwa ḽa Tshitatamennde tsha Phoḽisi tsha Kharikhuḽamu na u Linga tsha Lushaka ḽithihi ḽi pfeseseaho hu u itela uri thero iṅwe na iṅwe i vhe na ḽiṅwalwa ḽayo . Ḽiṅwalo iḽi ḽi khou ya u shuma vhuimoni ha maṅwalwa a kale ane a nga sa zwitatamennde zwa thero dzoṱhe , Tsumbamaitele a Mbekanyamushumo ya u Guda na Tsumbamalingele a Thero u bva kha Gireidi ya Ṱ-12 .
Fhedziha , ri a zwi ḓivha uri naho hu tshi nga vha na nyimele yavhuḓi ya zwa mabindu khathihi na tshikalo tsha u aluwa ha ikonomi nga luvhilo , zwi ḓo dzhia tshifhinga uri sekhithara ya phuraivethe i kone u sika mishumo hu tshi itelwa dzimiḽioni dza vhathu vha Afrika Tshipembe vhane vha khou i ṱoḓa vhukuma .
Kha ri fare vhumatshelo hashu roṱhe nga zwanḓa zwoṱhe , kha maipfi a sa fiho a Thendelanomviswa ya Mbofholowo : tsini na tsini , ri sa khou vhulunga maanḓa kana vhuhali .
Mashango a Afrika a na milayo yo ṱanganaho , milayo iyi i dzhiela fhasi lutendo lwa vhuloi , na avho vhane vha tenda uri vhuloi vhu hone nahone vhu a tshila .
Vhusunzi vha / vhu kuvhanganya zwiḽiwa .
Luambo lu shumiswa u buḓa na kharikhuḽamu kha mushumo wa u tou amba ( oraḽa ) , u vhala na u ṅwala .
Milayo ya matshimbidzele a uno Mulayo ndi ine zwazwino ya vha kati na u ita mvetomveto nahone u phasiswa hayo hu khou lavhelelwa hu si kale .
U ṱola na u sedzulusa Vhupo
Pfumbudzo yashu ya dziphurofeshinala dza ndondolo ya mutakalo yo dovha hafhu ya sedza vhoramishonga , madokotela vha dzilafho na dziradiogirafa .
A hu na mbilo dze dza ḓiswa nga kiḽiniki dza mutakalo dza tshitshavha , ndi ngazwo tshelede yo badelwaho i pumu .
Mulayotibe u kumedza ndinganyo ya ṋetshedzo dzi langaho kushumele na vhuvhusi ha zwiimiswa zwa muvhuso zwi vhigaho kha Minisṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Mveledziso ya kutshimbidzele i khwaṱhisedza khuliso kha miraḓo ya tshitshavha nga u ṅwla mihumbulo yavho yo ṱanganelaho .
Ndi khombekhombe uri Vhavheaiṱo Vhahulwane vha vhagudi musi vha tshi khou ṅwala mulingo vha vhe hone muṱanganoni hune vha nyeṱulelwa nga vhuronwane malugana na nḓila ya kuitele , milayo na ndaela dzi elanaho na mulingo .
Mveledziso ya mitambo nga Muhasho yo livhiswa kha u dzhenelela kha mitambo nga vhathu vhoṱhe , nga maanḓa avho vhe zwitshavha zwavho zwo vha zwo siwa nnḓa , na u gonyiswa zwilinganyo zwa mitambo kha ḽeveḽe dzoṱhe .
Heyi i katela , vhukati ha zwiṅwe , tshivhalo tshi tendelwaho tsha vhathu kha maguvhangano a nnyi na nnyi , vhuṱambo na dzimbulungo , khathihi na u vulwa ha mikano u itela u enda nga ngomu kha ḽa Afrika na kha mashango a dzitshaka , u bva nga ḽa 1 Tshimedzi 2020 .
Hovhu vhukoni ha u bveledza zwithu izwi zwine zwa ḓura masheleni a dzibiḽioni dza dzirannda nga ṅwaha , ho dzudzanywa nga tshifhinga tshi sa swiki miṅwaha mivhili .
Vhadzia u dzhenelela thendara vha ḓo dzhenela thendara u itela u ṋekedza Tshumelo dza Ndondolo ya Hadiwee ya Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo henefho fhethu sa zwe zwa sumbedziswa kha shedulu ya mitengo na zwidodombedzwa .
Mutsiko wa u edzisela mashango ane a ṱoḓa u tshimbila nga nḓila i hanedzaho nḓila yo dzhiwaho nga ḽihoro , ndi muhulwane ; ezwi zwi vhudzisa mbudziso nga u ḓilanga hashu .
Vhulamukanyi ho wanulusa nga nḓila yo khakheaho uri o tou tendelana nga lutamo lwawe na phiriselo ya nga ngomu u ya kha poswo ya zwa vhuṱambo na mishumo .
U phuromotiwa hu nga itwa nga kha u pfukisela ha poswo nthihi u ya kha iṅwe , izwi ndi u thoma tshiimo tsha ndango kha ṱhuṱhuwedzo ya vhuambedzani .
Zwiṱiriki zwa fumi zwo nangwa sa fhethu ha ndingedzo ho livhiswaho kha u khwaṱhisedza sisiṱeme ya mutakalo na u khwinisa kushumele .
Musi zwoṱhe zwi na khonadzeo ya u vha zwa ndeme , zwa u fhedzisela ndi zwone zwa vhuṱhogwa zwa vhalanguli kha pfunzo .
Arali vha vha sa athu u pfa tshithu u bva kha riṋe kha miṅwedzi mivhili , vha humbelwa uri vha zwi dzhie khumbelo yavho a i ngo phasa .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe na mafhungomaitei a nnyi na nnyi , tsumbo , u anetshela mafhungomaitei .
Muhasho a u na khoudu ya muhasho ya vhuḓifari .
Fhedzi vha thetshelese hu na u pfesesa .
Mushonga wo randelwaho a u dovhololwi lu fhiraho miṅwedzi ya rathi .
2.1 . U ṋewa dzina ḽiswa ha Milayo ya Mutheo u ya kha " Milayo ya Vho Nelson Mandela " zwi hulisa zwivhuya zwa Muphuresidennde vha kale , vhe vha dzula dzhele miṅwaha ya 27 .
Khwinifhadzo dza ndeme kha sisiṱeme dza mbadelo dza thikhedzo ya matshilisano dzi khou ya phanḍa , dzi ṋetshedzaho tswikelelo yo leluwaho nga vhaṱanganedzi kha magavhelo avho .
U bveledza Yuniti ya Ṱhoḓisiso yo fhelelaho i ne ya vha na dzisisiteme u swikelela ṱhoḓea dza Miraḓo na Komiti ya Vhusimamulayo ha Vundu ḽa Northern Cape .
Naa ndi nga vhetshela Ndaela thungo ?
U vha na tshileme tsha nṱha kana u khwaṱhesa nga ṅwambo wa u ḽa zwiḽiwa zwi si zwavhuḓi zwi vhanga khombo ya u vha na ḽeveḽe dza nṱha dza khoḽesiṱiroḽo ya malofha .
Tshifanyiso tshoṱhe tshine tsha bvelela kha tsaukanyo iyi a si tshavhuḓi nahone tshi a sinyusa .
Mbumbano i ḓo vha yo no khwaṱhisa vhukoni ha zwiimiswa zwaḽo na u wana murahu zwitumbulwa zwa poḽotiki nga u ita mbofho dza vhuḓi kha vhathu vhaḽo nga u engedzedza u kuvhanganya na u avhela zwiko kha mishumo ya zwiimiswa zwa Mbumbano .
Ndingedzo dza u sengulusa mulangi u itela u vhona nyimele ya kushumele kwo dzudzanyeaho .
Sa tsumbo , tshiṱirathedzhi tshithihi ndi u khwinisa ngeletshedzo na u ṋetshedza vhuteamuṱa nga murahu ha u pwasha thumbu .
Vha humbelwa uri vha dzhenise tshikalo tsha nyelelo phanḓa na nga murahu ha u kheluwa kana u thivhelwa arali vha na zwidodombedzwa .
Ndugiselo dza CBP hu tshi rangelwa u pulanela wadi
THASIKI 3 Kha vha lugisele pulane ya u swikelela vhathuni ya u dzhenelela ha tshitshavha
Kha vha ri nṋe ndi ombedzedze zwa uri roṱhe rina tshipiḓa tshine ra tea u tshi tamba kha nndwa iyi ya u fhelisa vhugevhenga .
Yo vha i na milenzhe ya u vhifha yo onyekanaho. Ḽiṅwe ḓuvha musi Phikhokho i tshi khou tshela , Indra mudzimu wa lutombo ( ṱaḓulu ) , a mbo fhira nga luvhilo .
U ya phanḓa , vhunzhi ha u tea ha muvhuso wa zwino ho ḓitika kha phindulo yavhuḓi nahone yo teaho .
Vhuvha ha maraga wa ḽifhasi wa zwienge zwa kha thini ndi ha u ḓi dovholola kanzhi .
Zwitediamu zwi kha nyimele yavhuḓi , nahone zwi dzulela u shumiswa .
Nndwa ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa i ḓo shanduka ya vho konḓa vhukuma , nga maanḓa nga murahu ha mawanwa wa Khomishini ya nga ha u Dzhenelela ha Vhathu vha Nnḓa kha Muvhuso , zwa u khwaṱhiswa ha mazhendedzi a khombetshedzo ya milayo .
Ndaka i sa fareiho ya nga ngomu nahone yo aluwaho i rekhodwa kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni musi muhasho u tshi thoma luṱa lwa mveledziso ya thandela .
Tshitatamennde itshi tshi dodombedza uri mabindu maṱuku o teaho a ḓo elwa hani u ya nga Ndaulo ya Vhulanguli hao .
Nungo dza u gonyisa kushumiselwe kwa pfuma u itela u nyanyula ṱhoḓea kanzhi dzi a kundelwa ngauri vhukoni ha thekhinikhala na ha ndaulo vhu ṱoḓeaho u pulana na u shumisa thandela nga nḓila yone a vhu ho .
Komiti ya Minisiṱa dza Mihasho yo fhambanaho ( IMC ) nga ha Mipfuluwo i ḓo vha na zwine ya ḓo amba na vha nyanḓadzamafhungo vhege iḓaho u ṋea zwidodombedzwa nga vhuḓalo u swika zwino .
Ri ri rengani Gear Store ni ambare zwi re na bvumo .
a hu na mufhe .
Khumbelo ya u shandukisa thendelo ya ḽaisentsi ya u ḓiraiva yo waniaho mashangoni a nnḓa i tea u fhelekedzwa nga ḽaisentsi yo ṋetshedzwaho nga ofisi ya shango la nṋda .
Naho ṱhoho dza zwikolo nnzhi dzi tshi shaya zwikili zwa ndangulo nahone nga huṅwe vha ḓikumedzela u bveledza vhuḓifhinduleli havho .
Tshelede i kuvhanganywaho kha tshumelo dzi ṋekedzwaho nga masipala .
Tshaka dzo fhambanaho dza Komiti dzi na muthihi kana u fhira wa mishumo i tevhelaho :
( a ) vhuhulu ha Khoro ya Masipala ;
Tshipiḓa tsha vhu 18 ( 5 ) tsha Mulayo wa ndaulo ya Muthelo tshi ṱalutshedza zwithu zwi tevhelaho zwine Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a tea u zwi dzhiela nṱha arali nyimele hu nga vha hu i " kombetshedzaho " :
Fhedziha , hedzi themendelo a dzo ngo dzhielwa nṱha nga mivhuso yo fhambanaho , na mazhendedzi a nnḓa ha ngo vhuya a sala murahu themendelo dzine dza shela mulenzhe kha dzenedzo mbekanyamushumo dza ndifho .
Kha hu vhe natswikelelo yo khwiniseaho na uri ṱhumanyo i imelaho ṱhoḓea thangeli ya ndeme u itela u khwinisea ha zwikhala zwa mveledziso i sa shumiseswi , mveledziso ya ikonomi yapo na u maanḓafhadwa ha zwitshavha .
Zwa u tevhulwa zwi nga itea kha zwikalo zwo fhambanaho kha ṅwaha .
Zwa zwino hu na khamphani dza 300 dza Afrika Tshipembe dzine dza khou shuma Mozambique .
Modele ya ndondolo une khawo vhalwadze vha vhurindilamushonga ha TB vho ilafhiwa nga sisteme ya nḓisedzo ya dzilafho ḽo sedzaho tshitshavha dzo thomiwa na u bvelela kha miṅwaha ya zwenezwino .
Sa tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha ikonomi tsha shango , TISA i na vhuḓifhinduleli ha u topole na u sedza kha sekithara dza nyaluwokhulwane dza ndeme na u ḓiphiṋa nga u swikelela thwii kha ḽevele dza nṱhesa dza sekithara dza mabindu dza Afrika Tshipembe na vhashumisani vha zwa thengiso .
Anyuwithi i dovha hafhu ya thivhela thaidzo ya vhathu vha shumisaho tshelede yavho nga u ṱavhanya , vha tshila miṅwaha minzhi kha vhushai .
Zwi re afho nṱha zwi sumbedza u shaea ha vhupulani na u shaea ha dzangalelo , zwine zwa dzhenelela kha ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo i sa fushi .
Nḓivhadzo iyo a yo ngo dzhielwa nṱha .
U ḓadzisa zwenezwo , thekhinoḽodzhi idzo dzi nga ḓisa mbuelo nnzhi dza matshilisano , u fana na u khwaṱhisedza tsireledzo na vhutsireledzi , u ṋetshedza fulufulu , u tsireledza vhupo na u londola zwimela na zwipuka zwo fhambanaho .
Zwiṅwe hafhu zwo rengiswaho zwa khomphonenthe iyi hu ḓo vha u isa phanḓa na maitele a u shandula phemithi dza vha ḽaisentse .
Samithi ya vhumalo ya BRICS i ḓo farwa fhasi ha thero " U Fhaṱa Tsheo dzine dza vha Phindulo , dzo Katelaho dza dovha dza Tendelaniwa khadzo ( BRICS ) " u bva nga ḽa 15 u ya 16 Tshimedzi 2016 ngei Goa , kha ḽa India .
Izwi zwo itiswa nga maanḓa nga u engedzea kha mbuelo i bvaho kha vhudzulo ha rennde , na nzwalelo , zwikovhiwa na rennde kha mavu .
Bambiri ḽi dovha ḽa nga ḽi ṋea khoro tshikhala tsha u dzhia tsheo ya uri vha a ṱoḓa u bveledza tshumelo thwii kana hu na tshumisano na vhoramabindu kana zwigwada zwapo zwa " tshitshavha " .
Fhindulani mbudziso idzi .
Mulayotibe u khou sedza kha u vhona uri hu na tshumisano kha mavhusele na uri mishumo wa vhulavhelesi i khou khwinisea na uri vhungoho ha kulangele khathihi na zwo vhifhaho zwa u gembuḽa zwi ḓo fhungudzeswa .
Ro takala uri , ṅwaha nga ṅwaha , miraḓo ya vhafumakadzi vha vharema vha vha kha ḓi vha vhaswa vha khou engedzea nga tshivhalo .
I dovha khafhu ya thoma mbambedzo ya fhasisa vhukati ha thandela dza dzinnḓu dza mahayani na dza dziḓoroboni sa izwi mutikedzo kha nyimele iṅwe na iṅwe i sa ṋetshedzi u fana .
Zwo nkonḓela u ita phosiṱara yanga .
Fhedzi nga nṱha ha zwoṱhe , ndi khaedu khulwanesa kha tshiimiswa na vhalambedzi .
Musi vhashumi vha tshi khou humela mishumoni , Khabinethe i ṱuṱuwedza vhatholi na vhashumi uri vha shumisane , nga maanḓa musi ikonomi ya ḽifhasi i tshi kha ḓi vha kha mutsiko , u itela uri Afurika Tshipembe ḽi kone u vhuedza na uri ḽi sa lozwe mishumo ya ndeme .
Ndivho ya mbekanyamaitele ndi u ṋetshedza sisteme ya vhuendi yo ṱanganelaho na pulane dza sekhithara dzi elanaho u itela u fhungudza u ḓurelwa ha u namela na u tshimbilela zwa mabindu .
Izwi zwi vhumba tshipiḓa tsha Ṅwedzi wa Tshumelo ya Tshitshavha .
U vhona uri muthu apfe o tsireledzea musi a tshi tshimbila a eṱhe masiari kana vhusiku .
Kha haya mafhungo , vhukonḓi hao vhu kwama vhana kha heyo miṱa .
Zwipikwa zwa idzi khoudu ndi u ṱuṱuwedza tshanduko ya sekhithara ya zwa mulayo u itela u swikela zwa u imelelwa ha vhathu vhoṱhe u ya nga mirafho ya vhathu vha ḽino shango .
Lingedzani u shumisa muvhili waṋu ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe !
Zwiṅwe zwine vha nga ita ndi u dalela tshishumiswa tsha inthanethe tsha IEC kha www.elections.org.za/MyIEC nahone app i dzula i hone iri dza 24 nga ḓuvha u itela vhakhethi vho ḓiṅwalisaho uri vha sedze na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwavho arali zwi songo fhelela .
Kha vha ite khumbelo nga kha Muṅwalisi wa Vhushaka ha Vhashumi kha Muhasho wa Vhashumi u ṅwalisa khoro ya nyambedzano yo ṱanganelaho .
Mbetshelwa ya tshumelo ya muvhuso , ndangulo ya masheleni nga nḓila i si yavhuḓi , thaidzo dza ndondolavhathu na u phambano tshitshavhani zwo sumbedzwa sa dziṅwe dza khaedu .
Ri tea u ḓidzhenisa nga u ṱavhanya na vhukone kha mbekanyamushumo dza u thivhela tshinyalelo ine vhathu vha khou ita kha dzhango ḽashu .
Masole aya mararu vho vha vha tshi khou lingedza u thusa vhashumi vha Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso vhe vha vha vha tshi khou kundelwa u fema nga fhasi .
Tsumbo , madzuloni a uri vhagudi vha ime mudubani vha tshi lindela u ya nḓuni ṱhukhu , mugudisi a nga shumisa hetshi tshifhinga u ṱuṱuwedza nḓivho ya mibvumo .
Mbetshelo dzi sumbedza zwiimiswa zwine zwa ita ndaka ya muhumbulo , zwi sa bvi kha uri miraḓo yo tendelana uri mini .
Yo khoḓa na u ṱuṱuwedza vhadzulapo zwavho vha ḽa Afrika Tshipembe uri vha bvele phanḓa na u vhiga zwiito zwenezwo zwa vhugevhenga .
Ndau ya vhudzisa ya ri ni ḓo nnḓisela zwiḽiwa ṅwavhoni wanga naa ?
Dzibada na dziṅwe themamveledziso kha fhethu ha tsini na miziamu na zwieledzi na yone i ḓo khwiniswa .
Mufumakadzi muthihi a vhulawa , a tzhipiwa na u tambudzwa hu fana na u vhulawa , u tzhipa na u tambwa ha vhanzhisa .
U ṅwala makumedzwa , memorandamu na maṅwalo .
Kushumele kha zwibadela zwi angaredzaho ku eliwa nga ndinganyo ya vhalwadze nga ḓuvha , u shumiswa ha mimbete na phimotshikati ya vhulapfu ha u dzula .
Tsha vhuvhili , maitele maṅwe na maṅwe kana kuitele ko ḓitikaho nga u sa shuma ha ndayotewa kana mulayo u sa tshimbilelani na yone i ḓo dzhiwa i sa shumi .
Pulane ya Mveledziso ya Lushaka
Hezwi zwo khakhisa tshanduko ya ndulamiso kha sisiṱeme dza Yuropa .
Ndingedzo dzashu dza u lwa na vhutshinyi dzo engedzwa ho lavhelelwa u ḓa ha Khaphu ya Ḽifhasi na u anda ha vhaendelamashango .
Madzhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo vha fanela u dzhenelela hune zwiito zwa vhugevhenga zwa vha zwo itwa nga fhasi ha u ḓidzumbetshedza nga vhureleli .
Ri khou ya kha mashumisele a vhuedzaho ya mbuelo i pfadzaho ya Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele a Nḓowetshumo ( IPAP ) .
Ezwi zwi tevhelaho zwo nambatedzwaho afha zwi vhumba tshipiḓa tsha memorandamu uyu :
U ḓivha nga u vhona- u wana na u ṱalusa mafhungo nga u vhona- u ḓivha nga u vhona ha u nemba hu konisa mugudi u vhala , ṅwala na u ita mathemathikhi ;
Fomo dzoṱhe dza mbilaelo dzi tea u sainiwa na u ṅwaliwa datumu .
Girafu i sumbedza mbalotshikati ya tshanduko ya tshivhalo tsha vhadzulapo ṅwaha nga ṅwaha .
Sekhithara ṱhukhu ya vhulimi kale yo vha i mutholi muhulwane kha ikonomi .
Sa mulayo wo ḓoweleaho tsha ndemesa nahone tshishumiswa tshihulwanesa tsha nnyi na nnyi tshi tea u baḓekanywa na zwikhala zwo vuleaho nahone zwihulwanesa zwa ndeme .
U kombetshedza u tevhedzwa ha ndango ya u hwala mihwalo i fhiraho tshikalo a zwo ngo katelwa kha mbekanyamushumo iyi nga nṱhani ha tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo yo tendelaniwaho ya lushaka .
Muvhuso u khou dovha wa sedzulusa tshumisano kha khamphani dza migodini nga kha gemo ḽa Thendelano ya Migodini ya ṅwaha wa 2014 .
Mbadelo dzi nga ya nga u fhambana .
Arali tsipikiṱere a na muhumbulo wa uri u vhona nomboro dza dzikomiti mishumoni dzi songo lingana , a nga ita uri hu thomiwe komiti dza nyengedzedzo .
KPI iṅwe a iṅwe i vhe na thagethe dza kushumele .
Tshumelo iyi ndi mahala .
Muṅwe na muṅwe we a tevhela a na dzangalelo mvelelo dza khoro dzashu na khothe dzo khetheaho dza vhulamukanyi u ḓo tenda uri u tshipa ho vha hu tshi khou shumiseswa sa tshishumiswa tsha nndwa .
Nga nṱhani ha zwenezwi , zwi a ṱoḓea uri vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha sedze zwiṅwe-vho nga nnḓa ha phointhi ya tsinisa ya u wana vhuendedzi ha nnyi na nnyi kha vhudzulo ha vhathu .
Khumbelo ya thuso ya khungedzelo ya u rengisela nnḓa na vhubindudzi halutshedzo
Muraḓo o dovha a tendela mme awe vha tshi renga mishonga ya khauntharani nga garaṱa yawe ya tshikimu tsha dzilafho naho mme awe vho ṅwaliswa sa muraḓo muhulwane nga fhasi ha iṅwe nomboro ya vhuraḓo .
Yo tendela u thomiwa ha tshifhinga tsha tshedza kavhili tsha tshirathisi tsha khasho ya didzhithaḽa Afrika Tshipembe nga ḽa dzi 1 Luhuhi 2016 .
Afrika u swika zwino tsho no pfukela kha mashango a 16 fhedzi .
Vho vha vhe muhali wa u hanedza vha dovha vha vha mulwelambofholowo wa MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , vhe vha bvela phanḓa na u lwa havho u vhuya u swika hu tshi dzhenwa kha dimokirasi .
Hezwi zwi amba u khwaṱhisa vhuḓidini hashu ha u thivhela na u maanḓafhadza sisiṱeme ya mutakalo washu .
Pfanelo , sa zwine zwa dzulela u dzhielwa nṱha , a dzi vhi hone hu si na vhuḓifhinduleli .
Ipfi ' ṱhanganyelo ' ḽo wana u dzhielwa ha khaṱhulo kha tsheo dza khothe dzo fhambanaho dzi shumaho na ṱhalutshedzo ya mbuelo ya goroso na uri ho bulwa uri kha nyimele iyo i ḓo amba velu ya maraga .
Tshumelo dzi itwa sibadela kana vhudzuloni ha u valelwa sibadela dzi ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya ngomu ha sibadela
Zwiṅwe zwitshimbidzi zwine zwo bva nnḓa ha tshanḓa kha zwiimiswa zwa u valela ndi tshivhalo tsha u ṱanganedzwa na u dzula tshifhinga tshilapfu kha senthara ya u valela .
Hune miraḓo ya khamphani dza tsireledzo dza phuraivethe dza shumiswa , mulayo u fanela u ṱoḓa uri muṅwe na muṅwe nga muthihi nga muthihi a ṅwaliswe na dzangano ḽo teaho ḽi ṱanganedzwaho , u fana na Bodo ya Vhaofisiri vha Tsireledzo , sa muthu o pfumbudzwaho ; o pfumbudzwa kha tshiimiswa tshi ṱanganedzwaho tshi re mulayoni .
Mushumo wa muthu muṅwe na muṅwe a badelaho tshekhe u nga khwaṱhisedzwa nga mukhwaṱhisedzi , hu nga vha na u saina kha tsheke kana nga thendelano ya thungo .
Izwo ndi zwone zwe Khothe ya vhudza muvhigi wa mulandu we a vha e ṱhanzi yo ḓisaho mulandu maelana na pfanelo yawe ya u fhumula .
Tsumbo dza zwiṱirathedzhi zwe zwa shumiswa dzi katela zwi tevhelaho :
U shumana na khuḓano nga nḓila i vhuedzaho zwi ṱoḓa zwikili , u ḓi ḓivha na u ḓiimisela u dzhenelela .
Kha vhunzhi ha milandu yunivesithi i dzhia tsheo yauri ndi vhugai ine matshudeni vha i wana .
Kha vhupo ha mahayani zwivhalo zwa vhafumakadzi na vhana vha vhasidzana zwi nṱha na u fhirisa zwa sia vha na ndeme kha mveledziso ya vhupo ha mahayani .
Mangwende o olwaho na mulevho wao aḓo ganḓiswa kha gazethe ya muvhuso .
A ri na vhuḓifhinduleli ha u tendela vhuthomi uho nahone arali ro vhuya ra vhudziswa nga ha vhuimo hashu , ri tea u hanedza ro khwaṱha u bviswa ha phemithi kha u thomiwa ha vhufuwaphukha vhuṅwe na vhuṅwe .
Hu vhe hu na tsireledzo i shumaho zwavhuḓi
Ngauralo , mulayo wa u thoma musi hu tshi nangiwa vhupo ha u shulula hu fanela u vha u fhethu ho angalalaho vhukuma ha phendelashango na u vha kha thophogirafi i tselaho fhasi i linganaho .
Vhambedzani zwe na humbulela na zwe na
Ndima iyi i sedza thekheniki dza vhudavhidzani dzine dza nga shumiswa u thusa Komiti dza Wadi kha u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha nga nḓila yo ḓalaho .
Kha vha sie fiḽipitshati sentharani ya tshitshavha uri i ṱanwe u itela uri vhathu vha sedze khayo phanḓa na nga murahu ha muṱangano , u isa mafhungo kha tshitshavha nga huhulu .
U ḓigana ha Vhakhantseḽara vha Wadi uri vha ḓo shela mulenzhe na u shuma vho ḓivhofha na komiti dza wadi ( dzi tshi ṱalukanya uri hu anzela u vha na u kuḓana vhukati ha masia aya mavhili ) hu vhe na u muamo wa vhuṋe sainiwaho nga vhakhantseḽara vha dziwadi vhe vha nangiwa kha Ḽiga ḽa 1 .
Naho izwi zwi sa tou vha ṱhoḓea ho sedzwa tshiimiswa tsha phuraivethe nga fhasi ha PAIA , tshiimiswa tsha phuraivethe tshi nga nanga Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo sa zwe zwa bulwa afho nṱha u ya nga tshiteṅwa 56 tsha POPIA .
( c ) u sumba kha tshipiḓa tsha vunḓu kana tshipiḓa tsha Khothe Khulwane ya Afurika Tshipembe kana khothe khulwane ya shangohaya , zwi tea u dzhiiwa sa u sumba kha Khothe ya Nṱha ( High Court ) .
Mulayotibe washu wa Pfanelo u themendela uri " muṅwe na muṅwe u na pfanelo , nga Mulalo hu si na zwiṱhavhane , tshaya tsireledzo , ya u kuvhanganya , u sumbedzisa , u gwalaba na u kumedza phethisheni " .
Miraḓo ya vhashumi i tevhelaho yo takuselwa nṱha kana u pfukiselwa kha vhuimo ha ndangulo ya nṱha :
U ya nga maanḓa avho nga u fhambana , hedzi komiti dzi vhiga fhasi ha Khoro .
Ndaulo ya vhudziki na mulalo zwo khwaṱhisedza mvelelo ya vhuṱambo ha vhuṱhogwa vhunzhi .
Kha u ṱanganedza uri Komiti ya Khorotshitumbe i nga ṱoḓa zwiko zwiṅwe zwa u engedzedza na vhukoni tshifhinga tshoṱhe , vha nga kha ḓi vha miraḓo yo khethiwaho arali zwa vha zwo tea u litsha mishumo yavho .
Ri khou ṱoḓa u sika kuvhonele kwo khetheaho kuswa kwa vhupulani ha ekonomi , ku songo ḓalesaho ndaulo ya vhaḓivhi vha zwa tekiniki fhedzi kwo ḓalesaho u shela mulenzhe na vhukwamani .
Zwigwada zwi ḓadza thebulu ine ya vha kha siatari ḽi tevhelaho kha bammbiri ḽa filipitshati , vho no fhedza vha vha humbele u ita Mishumo ya 2 na 3 .
Mbadelo i fhambana u ya nga minerala u gwiwaho .
Ndi takalela vhathu vhaṅwe vho tambaho thengiselano ya tshiṱoko na u shuma na zwifhaṱo .
5.1 . Khabinethe i bvisa vhupfiwa hayo na u livhisandiliso dzayo kha :
U shumisea - u leludza tshumiso ya tshumelo dza didzhithala na vhukoni vhuṱumekani hapo yapo u itela u khwaṱhisa u shumiswa ha tshumelo idzi .
Vho Nkosi vho neta nga matope getheni ḽavho vha humbula u engedza fentsi yavho vha dzhenisa phaiphi nga ngomu ha dzharaṱa vha khia gethe .
Khunyeledzoni , ndi kwengweledza vhashumisani u tikedza ḽikumedzwa iḽi ḽa vhuḓivhuḓi .
U itela vhagudisi vhane vha gudisela kiḽasirumuni , izwi zwi tea u pindulelwa kha thendelanomviswa dza kiḽasirumuni dzo imaho ngauri kana mutavha wa milayo .
Tshiṱirathedzhi tsha u sika vhukoni hu sa a thu u vha na ṱhoḓea tshi tendela u swikelela maraga hu hulwane u itela u tikedza nyaluwo na muṱaṱisano kha sekhithara ya vhuendi ha muyani .
U ḓadzisa kha zwenezwo , muya nyendelo thungo u na ṱhuṱhuwedzo kha u phaḓalala ha muya , phosho na munukho .
U sedzwa ho khetheaho ha sekithara dzo khwamiwaho lu vhavhaho nga masiandoitwa a khethululo o thusa kha u khwinisa matshilo avho .
Ri ḓo isa phanḓa na u dalela zwitshavha uri ri pfe mbialelo dzavho na makumedzwa .
Muvhuso u ḓo vhetshela thungo 30% ya zwiteṅwa zwo teaho zwa Muvhuso uri u renge kha dziSMME , miṱanganelano khathihi na mabindu a dziḽokhishini na vhupo ha mahayani .
Sethe dzi thomaho na dzhenereitha dza phalsi dza kharenthi ya nṱha , sa dzi tevhelaho :
Maitele a u engedza fulufulu ḽa nga ngomu a vhidzwa u pfi u fhisa ngeno maitele a u fhungudza fulufulu ḽa nga ngomu a tshi vhidzwa u pfi u fholisa .
Ndivho ya mbekanyamaitele iyi ndi u langa vhukoni ho dzumbamaho ha vhaswa .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u sainwa ha thendelano dza 26 dzi eḓanaho R94 biḽioni maḓuvhani a Madalo a Tshiofisi nga Muphuresidennde wa China Vho Xi Jinping .
Vundu ḽi ḓo ḓivhadza Rakontiraka nga u ṱavhanya nga u tou ṅwala nga mbilo ifhio na ifhio i bvaho fhasi ha ḽiṅwalo ḽa pfulufhedziso iḽi .
Zwi tea u leluwa u bvisela thungo tshiṅwe tsha zwifhirisafulufulu kha ṅanda .
Arali ndaka yo ḓadzwa nga mbofho , thendelo ya muṋe wa ndaka kha khumbelo i tea u katelwa kha khumbelo iyi .
Naho zwo ralo , u fana na fynbos ḽo khwaṱhaho ḽa mavuni a lushaka lwashu , na riṋe ro sumbedza u konḓelela nga nḓila nnzhi .
I ita izwi nga u shelamulenzhe kha maitele a u sima milayo a lushaka na nga u ṋetshedza foramu kha tshitshavha uri tshi dzeule mafhungo a kwamaho mavunḓu .
Ṱhuṱhuwedzo ya nṱha ya u bvelela
Lavhelesani ṱhoho dza mafhungo na zwifanyiso zwa atiliki nṋa dza gurannḓa ni vhudze muṅwe nga inwi uri ni vhona u nga dzi khou amba nga mini .
Kha vha sumbedze vhunzhi ha vhukuma ho tevhulwaho nga ṅwedzi , kana vha ṋetshedze mbalotshikati ya tshivhalo tshoṱhe sa khumbulelo .
Maelana na mbudziso ya vhuvhili , ri thoma nga u dzhiela nṱha mavundu ane a vha na vhuṱali ha mugaganyagwama ho fhimiwaho vhukuma , nga ṅwambo wa :
Ho dovha ha haṱulwa uri ho vha hu vhuḓifhinduleli ha muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshiṱafu ha u tsireledza madzangalelo a mutholi .
Mushumo uyu wo kalulaho wo bveledza mvelelo i mangadzaho .
Zwibviswa zwa Nnyi na nnyi na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni zwo vhumbwa nga maitele a u khwaṱhisa na u khwinisa u fhirisa maitele a u khakhulula ho fhelelaho .
Matambwa a ṅwalwa ngaurali .
Kuhumbulele kha haya maitele ndi kwa u tenda zwauri u tambudzwa ha tshifhinga tsha khethululo a hu ngo tou sia fhedzi zwilonda zwihulwane zwa muhumbulo kha mihumbulo ya vhathu , fhedzi ho dovha hafhu ha sia vhathu vha na vhuḓipfi ha u khethululwa na vhuḓibvisi .
Vhoradziinzhiniara , vhaḓivhi vha dzipulane , vhapulani vha dziḓoroboni na vhorapfunzo vho shumisana vha fhedza nga u swikelela thendelano dza ndeme kha ṱhoḓea dza dzinnḓu u itela lushaka zwi zwa tshifhinga tshilapfu .
Nga fhasi ha tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe , hu na ḽiṅwalo nga ha tshiteṅwa itsho , hu tshi katelwa thero yo asesiwaho na madzudzayelwe a tshiteṅwa kha khethekanyo ya ngomu na ndavhelelo dza mashumele .
Vhashumi zwi nga kha ḓi vha konḓela u ṱanganedza thaidzo dzavho dza mutakalo kha vhalanguli musi vha tshi vhona u nga zwi nga thithisa mishumo yavho kana mafhungo a hone a si avhuḓi .
Ni kone u tala mutalo u itela u livhanya maipfi a re kha tshifhinga tsho fhiraho , na maipfi a re kha tshifhinga tsha zwino .
U vhuedzanya na u thusa u sala murahu kha risithi na diphosithi dzo salaho .
ZWA NDEME : A huna khumbelo ine ya ḓo shumiwa nga nnḓa ha musi tshelede , hune ya tea u badelwa , yo badelwa u ya nga Khethekanyo ya vhu 22 ( 1 ) ya Mulayo .
Khwiṋiso yo ṱoḓa u lulamisa zwenezwo , u itela u ṋekedza u tenda tshanduko .
Musi a tshi khou ḓivhadza muitakhumbelo nga ha tsheo , u tea hafhu u sumbedza dziṅwe nḓila dzi re hone na zwifhinga zwo teaho ( nḓila dzi re hone dza tshiimiswa tsha tshitshavha dzo fhambana na dza tshiimiswa tsha phuraivethe )
Ngudo ya ḽitheretsha i pfufha fhedzi muhumbulo une wo ḓiimisela u phuletshedza dzema ḽeneḽo !
1 . U asesa vhukoni ha vhaḓisedza tshumelo vha ha masipala , maṱoni a tshitshavha
Zwiimiswa zwa vhurangaphanḓa ha muvhuso na ha sialala zwi hanedzana na mpfu dza vhafumbi dzi vhangwaho nga maitele a mirundu .
Muthu uyo ano khou ita khumbelo u tea uvha a sina iṅwe ndaka .
Muthu ane a sumbedza uri u khou imelela madzangalelo a tshitshavha , nga murahu ha musi o no wana thendelo kha Komiti ya
Zwipiḓa zwa vhuṱhogwa zwivhili zwi fanela u vha fomo i re khagala ya afidafithi , ine ya pfi :
Zwitshavha zwi tea u shuma zwoṱhe u vhona uri vhathu vho tsireledzea .
Ro ita tsedzuluso dzo khetheaho kha ṱhoḓea dza vhuṱanzi nyengedzedzwa u itela u tikedza u avhelwa maraga khathihi na vhudavhidzani vhukati ha vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho na u avhelwa maraga ho itwaho nga vhaṅwe vha zwisumbi , sa zwo sumbedzwaho kha mbekanya i re afho fhasi .
U shumisa mafanyisi mafhungoni .
Izwi zwi na zwivhuya zwa uri vhanwi a vha tei i vhala ngilasi kana nkho fhedzi vha nga tou ṱanganyisa fhedzi tshivhalo tsha zwinwiwa zwo linganelaho zwe vha zwo nwa sa nḓila ya u lavhelesa kunwele kwavho .
Tshakha dzo fhambanaho dza zwiṋoni
Ngauralo , u gonya ha nzimulo a hu na ndavha .
Nḓila yo ṋewaho i tea u dzhiwa sa ndeme ya nṱhesa ine a yo ngo tea u pfukiwa .
Tshipikwa tshavho ndi u ṱola mvelaphanḓa u ya kha tswikelelo ya zwipikwa na u shumisa maga a dzilafho nga tshifhinga .
Phurogireme ya mutakalo zwikoloni i kha ḓi dzudzanywa ine ya ḓo katela zwi tevhelaho :
Tshiṱaluli tsha ndeme tsha nḓowenḓowe dza u funza ndi u iswa ha matshudeni a vhuongi a digirii dza fhasi kha nyimele dza nḓowenḓowe dzo fhambanaho hune vha vha na tshikhala tsha u bveledza zwikili zwa kiḽinikhala na u lavhelesa nḓowenḓowe dza kiḽinikhala , dzilafho na vhugudisi .
Afurika Tshipembe ḽo sumbedza mvelaphanḓa yavhuḓi kha u shanduka u bva kha khethululo u ya kha demokirasi .
U ṱahisa mihumbulo i no kwama mafhungo a vhupo
Vha nga ita na u ḓisa mafhungo kha iṅwe ya ofisi dza dzingu dzashu ( ḓiresi i kha khavara ya ngangomu nga murahu ) kana vha pose kha : GEMS , Private Bag X782,Cape Town , 8000 .
u vhala ha tshigwada na u vhala ha u sumbiwa nḓila
Kha phara ya u thoma ni vhe na vhuṱanzi uri ni a fhindula mbudziso nṋa dza nnyi ,
Kha zwiwo zwa shishi hu tea u wanala themendelo hu sa athu fhira ḓuvha ḽithihi ḽa mushumo nga murahu ha tshiwo .
7.20. Miraḓo ya khoro ya Maanḓalanga a Ndaulo ya Nḓowetshumo ya Vhutsireledzi ha Phuraivethe :
Ndi vhudugambilu nga ha vhutshilo ha muṱa ngauri ndi tenda uri arali u na thikhedzo ya muṱa yavhuḓi , a hu na tshine tsha nga u thivhela .
U badelisa vhalwadze vhoṱhe vha wanaho masheleni a tshi bva nnḓa .
Bambiri ḽa mbudziso ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo bveledzwaho ḽi ḓa na memorandamu na giridi ya musaukanyo i sumbedzaho u ṱanḓavhuwa u ya nga tshaka dza mbudziso , khovhelo ya maraga , u katelwa ha mvelelo dza u guda na zwitandadi zwa ndingo khathihi na ḽevele ya kuhumbulele .
Vha tea u kuvhanganya adzhenda na u ṅwala notsi nga tshifhinga tsha miṱangano .
Sisiṱeme dza Ndangulo ya Kushumele kwa Masipala
Vhubindudzi kha u tholiwa ha vhaswa vhu khou vhuedza . Ṱhuṱhuwedzo ya Muthelo wa u Tholwa ha Vhaswa , ye ya thomiwa nga ṅwaha wa 2014 , yo sedzesaho nga maanḓa kha vhaswa , i khou bvela phanḓa zwavhuḓi nga maanḓa .
Mafhungo ane na tendelana nao , na mafhungo ayo ane vha wana a tshi kanakanisa o sumbedzwa o ṱangana na zwiitisi zwa muhumbulo wavho .
Jack thoma u takadzwa nga u bika e na miṅwaha ya sumbe musi we a fhedza tshifhinga tshilapfu e sibadela .
Nḓivho ya nga ha HIV na AIDS na TB .
Ndi lini hune mundende wavho wa nga sedzuluswa ?
Maga a u thusa vhaswa a ita uri tshanduko ya u bva tshikoloni u ya mushumoni i vhe ya ndeme .
Fhedzi ha , haya maga a u tsireledza nga huhulu a shuma fhedzi kha zwiṅwe zwa zwibveledzwa , zwiṅwe zwi kona u ṱaṱisana khwine na muṱaṱisano ya nnḓa , kanzhi nga mutheo wa ndeme ya nṱha .
3.2 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza ḽiga ḽa vhuḓiimiseli nga ha tshanduko ya kilima ḽe ḽa dzhiwa nga mashango a BASIC hu u tikedza thendelano dza dzitshakatshaka phanḓa na nga murahu ha 2020 , naho hu na khaedu nnzhi dza zwa matshilisano na ikonomi dzine aya mashango o livhana nadzo .
U anḓadzwa ha dzifigara hu a ri konisa uri ri dzhenele kha nyambedzano ri na nḓivho ya uri ri nga kona hani u khwaṱhisa vhushaka na tshitshavha zwi tshi yelana na u dzhenelela ha muvhuso kha nzudzanyo yo khwaṱhaho ya zwa u lwa na vhugevhenga .
Vha ḓo vha vha tshi khou thola miṅwe ya miraḓo ya tshitshavha kha maitele aya ?
Kha vha ḓadze tshifhinga tsha nga madekwana
Mithelo / lutho kha vhubveledzi na zwiṱundwa
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri nga vhanga ḽa tshivhalo tshihulwane dza khumbelo dzo lavhelelwaho , khumbelo a dzi nga ḓo ṱanganedzwa .
Naho zwo ralo , tsenguluso nga u shumisa bodo ya zwikoro yo angalalaho zwi khou ṱuṱuwedzwa uri zwi iswe phanḓa , kana zwi thome , phanḓa ha u fhedzwa ha tshifhinga tsha pfukiselo .
Phaiphi dza maḓi dzo tou imaho dzi khou ṋetshedzwa kha vhupo vhune ha vha ha mikhukhuni sa tshumelo ya tshifhinganyana ya shishi .
U hulela ha malwadze ndi nga ṅwambo wa u konḓelwa u swikela tshumelo dza mutakalo dzo teaho .
Ri tea ubva ra ya hune thaidzo yavha hone .
Masheleni a swikaho R2,8 biḽioni a ḓo bveledzwa kha zwa vhubveledzi ha zwibveledzwa zwa fhano hayani nga tshifhinga tshenetsho tsha musi APDP i tshi kha ḓi vha hone .
Arali na nga ima murahu ha kiḽasi na sedza kiḽasi yaṋu , ni vhona mini ?
Zwiputelo izwo zwi ḓo katela u pfukisela ha thekhinoḽodzhi hu hulwane , u itela uri nḓowetshumo yashu i vhuelwe na uri nḓowetshumo ya vhupileli i kone u tshila na u titima , sa zwine Minisiṱa vha tama zwi tshi ralo .
Sekhithara ya vhuambeli na yone yo vha i si na ndavha kha masia o no bulwaho , fhedzi ya dovha hafhu ya vha nthihi kha zwiṅwe zwine nda tama u zwi amba .
Hu badelwa u bva kha mbekanyamushumo yo nwaliswaho ya khombo , ho sedzwa phurothokholo
Yo ḓikumedzela u ṱuṱuwedza ṱhonifho kha , u tevhedza na u tsireledza pfanelo dza vhathu hu si na nyofho kana tshiṱalula .
Nḓivho ya mulayo u re hone zwino wa mutakalo na mbekanyamaitele kha zwiimiswa zwa nnyi na nnyi .
Maambiwa a dovha a vha nḓila ya u ṱola ya ndeme ya maga ane a tea u dzhiiwa .
Muthu o fhiwaho vhuḓifhinduleli nga u tou ṅwala nga Mulangavhunḓu
U ṱoḓou swika kha hafu ya u engedzea kha NEA hu nga itiswa nga u gonya a tshivhalo tsha vhaṱoḓi vha mushumo vha si na mafulufulu .
IDP i ta fhethu hune tshumelo ya konḓa u wanala na vhupo vhu shayaho kha vhupo ha masipala uri hu vhe hone hune masheleni a masipala a fanela u shuma .
Kha samithi ya mutakalo , vhadzheneli vho saukanya nyimele i konḓaho kha sisiṱeme ya mutakalo na u dzinginya thandululo dza u ṱavhanyedza dza tshifhinga tshipfufhi na dza tshifhinga tsha vhukati u khwinisa kushumele kwa sisiṱeme ya mutakalo .
Ri ḓo vha ri tshi khou vhea maga a u fhungudza u tambisea ha maḓi nga hafu nga 2014 .
Pulane Khulwane ya Tsireledzo i ḓo vha na masiandaitwa a ḓorobo yoṱhe na kushumele kwa bodo dza vhalanguli kwo fhambanaho na zwiimiswa , na u ṱoḓa nḓila ya kuitele ko konanywaho kwa ḽevele ya nṱha .
Ri ḓo dzhenelela nga u ṱavhanya kha mafhungo a vhurangaphanḓa kha Tshiimiswa tsha Vhutshutshisi tsha Lushaka u khwaṱhisedza uri tshiimiswa itshi tsha vhuṱhogwa tshi khou rindidzea na u kona u ita mushumo watsho tshi sa thithisiwi , tshi sa ofhi , u dzhia sia na u vhona zwithu nga sia ḽithihi .
Ri dovha ra ṱanganedza ndivho yavho ya u thusa lwa tshiofisi mashango ane a kha ḓi bvelela u pfesesa furemiweke ya mbambadzo ya Sweden-EU na u shuma u itela u leludza ndaulo dza mbambadzo .
U shumisa mathemo ano nga : madzina , maṱaluli , maiti , masala , maipfimarangeli , khoma , mavhudzisi , pharagirafu , musi vha tshi amba nga ha zwe vha ṅwala .
Phindulo ya tshiṱoko , fhedzi , i nga ṱolwa nga mitengo ya vhubveledzi ha nṱha vhu bvaho kha nḓisedzo nnzhi na mitengo ya fulufulu .
Ministri zwenezwo u a pfesesa tsheo ya khoro ya u vala yunivesithi lwa tshifhinga nyana zwo itiswa nga maswina a nḓila dza u ḓisa vhutshilotshedza ha dimokirasi ya u kwengweledza kha zwitshavha zwa dimokirasi .
Ndi ngani zwi zwa ndeme u katela tsumbo dza bayoḽodzhikhaḽa kha buto ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo dzivhelwaho nga u shumisa gese ?
Vhuvha ha muvhala - tsumbo , u tshena , u swifhala
Olani khovhe dzi si gathi dzi lwanzheni .
Ipfi ḽo talelwaho nga fhasi ḽi ri vhudza mini nga vhuḓipfi ha mukololo ?
Zwi tevhelaho ndi mutevhe wa mbilahelo dza Kiḽasi III :
( a ) Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou humbela tswikelelo kha rekhodo zwi tea u ṋetshedzwa afho fhasi .
Tshiṱafu tshi ḓo khwaṱhisedza nḓivhiso na u lavhelesa uri vhafariwa vha gai u itela u kona u fhindula nga nḓila yo teaho .
Sa mvelelo ya maga a phalalo e ra a thoma u a shumisa na u vulwa ha ikonomi ho dzudzanywaho nga luṱa nga luṱa , ri khou lavhelela u vhona mbuelelo yo khwaṱhaho kha u tholiwa mafheloni a ṅwaha .
Afha , u thomiwa ha khomishini zwi vhidzwa Khomishini ya Malamba a Vhaimeleli .
Ri ḓo sedzesa nga maanḓa kha u pfumbudza ṱhoho dza zwikolo , nga maanḓa avho vha zwikolo zwi sa khou shumaho zwavhuḓi .
U shela mulenzhe kha nzudzanyo dza pfufho na kha komiti dza u pulanela wadi ;
Hezwi zwi khou ḓa nga murahu ha maḓuvha maṋa musi tshiṅwe sibadela tshiswa tsha Natalpruit Gauteng tsho vulwa nga Minisiṱa wa Mutakalo Vho Dokotela Aaron Motsoaledi .
12.3. Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo rwela ṱari fulo ḽa Maḓuvha a 16 a Nyito ngei Kapa Vhubvaḓuvha nga Mugivhela , wa ḽa 25 Lara 2017 . Ḽi ḓo lumbama kha Nyambedzano na Lushaka dzine dza khou ya phanḓa , zwi ṱuṱuwedzaho vhathu uri vha ambe nga ha dwadze ḽa khakhathi dzo livhanaho na mbeu .
Vha tea u gwevhelwa u dzula khothoni ngauri vho vhulaha ṅwananga wa mutukana .
Vha nga ṱoḓa u dovha vha kwama na masipala wapo u vhudzisa arali vha tshi nga vha rumela kha vhafari vha nḓivho vhane vha nga amba navho .
2.3 . Miraḓo ya IMC vhumbwa nga Minista dzi tevhelaho : wa Vhuvhusi ha Tshumisano na zwa Sialala ( Mudzulatshidulo ) ; wa zwa Muno ; wa Tshumelo dza Vhululamisi na Vhulamukanyi ; wa zwa Gwama ; wa Tsireledzo ya Muvhuso na Minista wa ofisi ya Muphuresidennde .. Thimu ya Thikhedzo ya Thekhinikhala hu ḓo vha Vhalanguli Vhahulwane u bva kha mihasho yeneyo .
U kona u ṱalutshedza mafhungo a tshi bva kha thebulu isa konḓi ( sa , khaḽenda ) .
Zwi nga dzhia miṅwedzi mivhili uya kha miṋa u shumana na khumbelo yavho .
Naho zwo ralo , mushumo u tevhelaho u tea u ṱuṱuwedzwa na u olwa .
Kutukana kwo amba mini malugana na muvhala wa kuṱari ?
Zwiṱiriki ezwi zwi dzhiwa zwi zwiṱiriki zwi re khomboni , zwenezwo hu ṱoḓea vhuphalali ho khetheaho .
Ndifho kanzhi dzi badelwa nga mivhuso .
Kha miṅwaha ya zwenezwino , muvhuso wo humbula u ṱavhanyisa u shumisa masheleni kha themamveledziso ya tshitshavha , ngeno u tshi khou dovha wa ṱuṱuwedza vhubindudzi ha sekhithara ya phuraivethe vhuhulwane .
u tsivhudza Muphuresidennde na maanḓalanga a khorondanguli kha mafhungo a elanaho na tshumelo ya muvhuso khathihi na zwiimiswa zwine zwa wana ndambedzo kha tshikwama tsha muvhuso ; na
Hedzi pulane dzi ḓo ṱoḓa sekithara dzoṱhe dzine dzi katela muvhuso , tshitshavha tsha vhadzulapo , mabindu na vhashumi uri vha finye vho khwaṱha na uri vha shumisane u itela uri roṱhe ri vhone uri ri khou dzhia Afrika Tshipembe ra ḽi vhea kha mveledziso ya zwa matshilisano ya tshoṱhe na nyaluwo ya nḓila ya ikonomi .
Ndivho ya izwi ndi u ṋetshedza manweledzo a vhukwanani ha zwiimiswa na vhushaka hazwo .
Mabindu a nga dovha hafhu a wana zwi tshi ḓura nga nḓila ine zwa a thivhela u endedza thundu u ya nga ṱhaluso dza vhuendi ho rothodzwaho vhune ha ṱoḓea nga mabindu mahulwane .
Ri vhambedza na u bula muhumbulo kha tsumbo mbili dza vhuimeleli vhu ṋeiwaho nga vhatholi musi vha tshi dzhia nyito ya ndaṱiso .
Ṱhanziela ya mbingano i shuma sa vhuṱanzi ha uri vho mala kana u malwa .
Ro dovha ra ḓiitela zwipikwa zwa nṱha zwa u bveledzisa zwilkili , u bveledza iṅwe mbalo ya dziinzhinia na vhorathekhiniki , na u engedzadza vhadededzi vha re na ndalukanyo vha Mbalo na Saintsi .
Bembela ḽa vhu 70 ḽa UN ḽi ḓisa tshikhala tsha u isa tshanduko phanḓa ya Khoro ya Vhutsireledzi ya UN .
U shumisa ndongazwiga nga nḓila yo teaho ( tshitopo , khoma , tshivhudzisi na tshigagarukela ) u itela uri vhaṅwe vha kone u vhala zwo ṅwalwaho .
Kha vha dalele dokotela wavho wa maṋo naho lu luthihi zwalwo nga ṅwaha uri vha ṱolwe .
Sisiṱeme ya pfulo dza tshitshavha yo kwashekana nahone yo no imelwa nga pfulo yo vuleaho .
U bva zwenezwiḽa , vhathu vha ṱoḓaho u swika miḽioni nthihi na hafu kha shango ḽashu vha ḓivhea savho kavhiwa nga tshitshili .
Mivhuso yapo i dzulela u ṱoḓiwa uri i shume nga luvhilo na vhukoni ha mabindu a phuraivethe musi yo livhana na zwiteṅwa zwi konḓaho zwa poḽotiki na ndaulo .
Muvhigo wa Zwisumbi zwa Mveledziso wo sedza kha mveledziso ya Afrika Tshipembe u bva tshe demokirasi ya vha hone na u ṱola u thomiwa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka : Bono 2030 .
Nyito dza vhathu dzi khou ita uri tshaka nnzhi dzi ngalangale na u tshinyadza kana u shandukisa vhudzulo ha mupo u mona na ḽifhasi , naho zwavhuḓivhuḓi tshitshavha tshi na ludungela luṱuku lwa uri hu khou itea mini .
Mutsinda ndi khwiṋe , shaka ndi bulayo .
Khabinethe i ṱanganedza u bviswa ha muvhigo ṋamusi wa tshifhinga nyana wa Vhuṱoḓisisi ha Muṱaṱisano wa Mimaraga wa nḓowetshumo ya ndondolo ya mutakalo ya phuraivethe .
Kha vha ḓivhe hezwi : hezwi zwi itwa fhedzi nga thendelo yavho .
U vusuludza zwiimiswa zwa nnyi na nnyi zwi tea u thoma nga u sendedza muvhuso tsini na vhathu .
Mutshimbidzi u ramba madzangano oṱhe uri a humbule nga ha uri tshiimo itshi tshi nga tandululwa hani nga u ḓisa mihumbulo yavho vhoṱhe .
5.6 Nga u ṋetshedza ngeletshedzo nga ha u thivhela vhutshinyi ; na
Mulayo u fanela u topole maanḓalanga o teaho .
U ita zwa vhudzekani na tshetshe , vhana vhaṱuku na vhathu vhahulwane a zwi nga ilafhi Eidzi
Maambiwa na Dziadzhenda
Mbambedzo ya kushumisele na ṱhoḓea ya muhumbulo yo ḓisendekaho nga zwo sedzwaho zwa mutakalo wa tshitshavha i nga vha na mushumo .
U redzhisiṱara mahaya a vhaaluwa sa zwe zwa ṱalutshedzwa .
Mbekanyamushumo ya muhasho ya murafho wa ngomu i khwaṱhisedzaho vhudzheneleli ha vhaswa i khou thomiwa nga zwiṱuku kha mbekanyamushumo dza sumbe nga ṅwaha kha madzangano o lambedzwaho .
Khabinethe i kha ḓi vha yo ḓiimisela u vhona uri matshudeni vhoṱhe vho teaho a vha khou swika hune vha khethululwa nga mulandu wa u shayea ha masheleni .
Vha ḓo tendelwa fhedzi u ṅwalisa , arali vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana muthu wa zwa mulayo a re na ofisi yo ṅwaliswaho Afrika Tshipembe .
Pfufho dzi na khethekanyo ṱhanu dzi re : mbili dza mabindu maṱuku na a vhukati , mbili dza mabindu mahulwane na khethekanyo nthihi ya pfufhi ya muthu nga muthihi .
27 Arali , nga murahu ha u vhofhololwa nga parole , muhwelelwa a ḓifara nga nḓila ine ya sumbedza uri a nga vha khombo kha tshitshavha , kana u pfuka miṅwe milayo ya malugana na u vhofhololwa hawe , a nga kha ḓi fariwa a fhedzisa tshigwevho tshe tsha vha tsho sala .
Mbuelo ( khamphani )
Khetho dzashu dza mbuelo dzi ṋekedza mbuelo dzi fanaho kana dzi fhiraho dza zwiṅwe zwikimu zwa dzilafho .
Zwithomiwa zwa mbuyedzedzamalaṱwa zwinzhi zwi khou shuma ngei Zimbabwe , khathihi na sekhithara dza mbuyedzedzamalaṱwa dza nḓowetshumo dzo bvelelaho .
Muṱangano nyengedzedzwa wa vhominidzhere wo farwa u itela u rerisana na u khwiṋisa mivhigo ya tsedzuluso ya kotara ya vhuvhili .
Ndivho ya u leludza uhu ndi u konisa mabindu maṱuku na a vhukati uri vha tevhedze nga nḓila i leluwaho ṱhoḓea dza khoudu idzi .
Ri tama u bvisa vhupfiwa hashu nga u sumbedza zwiraru zwe ra zwi vhona :
( 5 ) Vhusimamilayo ha Vunḓu , hu tshi tevhelwa milayo na nzudzanyo , vhu nga nanga muṅwe murangaphanḓa ane a ḓo thusa Mulangadzulo na Muthusa Mulangadzulo .
7.1 Vha ḓivhadze uri hune zwa vha zwo tea vha nga humbela mutshinyi a vhuisele thundu khavho , muṱa wavho na vhaunḓiwa nga nḓila yavhuḓi ;
U fhungudza tshivhalo tsha matshudeni vhanzhi vha litshaho tshikolo kha sekithara ya pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi vha miṱani i shayaho na ya vhabebi vha shumaho ,
U khwiṋisa u langwa ha mveledziso nga tshitshavha
Tshifhinga tsha mbadelo na ngona ya mbadelo kah ndaka dzi sa farei dzi sedzuluswa kha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u vhiga .
Dzikhakhathi na zwiito zwa u tshinyadza na u thithisa ndaka dza mabindu zwe zwa itea ngei Coligny , Eldorado Park , na Ennerdale Khabinethe i khou hanedzana nazwo vhukuma .
U tevhekanya zwifanyiso zwi re kha tshiṱori .
Zwiṱaraṱa zwinzhi zwa vhuendedzi zwi thoma zwi tsinga dza ṱhirafiki nnzhi fhedzi , nga nṱhani ha u swikelela hazwo , zwi fhedza kwo no tsitsikana zwa vho kunga tshumiso nga vha mabindu .
Tshiṱaṱamennde itshi tshi sumbedza uri kuhumbulele kwa sialala ku kha ḓi dzhenelela nahone ndi kwa ndeme kha vhathu vha musalauno vha Afrika .
Vhathu tshikoloni na hayani - ho katela u kovhekana , u thusana , u sumbedza ṱhonifho u shumana na khuḓano nga nḓila yavhuḓi - ho katelwa na vhuḓifulufheli na u ḓiita mboho
Zwazwino ndi tshifhinga nahone ndi pfanelo dzavho dza uri vha eḓele nga mulalo kha mavu e vha bebelwa khao , mavu e vha lovha vha tshi khou a lwela .
Vha ita izwi nga u u ṱola zwitatamennde zwa masheleni zwi re hone .
10.1.2 DHA i ḓo vhona uri hu na u davhidzana ha tshifhinga tshoṱhe na vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala maelana na maitele a u pfuluwa .
U sa tevhedza ha ṱhoḓea dziṅwe na dziṅwe dzi re afho nṱha zwi ḓo dzhiwa sa u ṱanganedza muredzo wa pumu .
Zwi ḓo konḓa arali hu si uri zwi tou vha zwi sa konadzei , uri ri swikelele vhupfumedzani ha vhukuma u swika fhungo ḽa mavu ḽi tshi tandululwa .
Ho ḓisendekwa nga zwine sekithara dza ṱoḓa u bveledza , tsheo dzi itwa kha vhuvha na vhuimo ha mvelelo dzi ṱoḓeaho u itela bvelelo dza zwibveledzwa .
Zwino , tshumelo dza vhusevhi dzi shumisana na dziṅwe tshumelo dza vhusevhi dza mashango a nnḓa , fhedzi hu na phurotokholo dzine dza vhusa nḓila dza u ku farele kwa mafhungo makene hu si na u dzhenisa khomboni tsireledzo ya muvhuso .
Vhurangeli hovhu vhu nga bveledza u vhulunga huhulu .
Kwo vha kuitele , ndi khou ṱoḓa uri ku vhe khagala .
Ri khou fulufhedzisa u khwaṱhisa nḓila dza u ṱuṱuwedza vhafumakadzi kha u fhaṱa mulalo na u ṱanganya maswole a vhafumakadzi na vhathu zwavho .
Tshaka dza phindulo kha dzikhumbelo
Bisi i ḓo takuwa nga tshifhingaḓe
Hu ḓo dzhiiwa maga oṱhe u tsireledza mafhungo a vhashumisi .
Mapholisa a ha Masipala o lingedza u swaya phoswo ya u tsitsikana na u valwa ha dzibada kha vhareili vhe vha paka zwiendedzi zwavho zwi siho mulayoni .
U bva maluvha ha helele hu dovha ha fhungudza tshivhalo tsha u dzhena ha tshedza kha kholomu ya maḓi .
Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho na mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha .
Vhashelamulenzhe vho vha na u sa londa nga mulandu wa uri a vho ngo dzhiela nṱha tshenzhemo ya tshifhinga tsho fhelaho kha vhupuḽani havho musi vho fara miṱangano ya mashumele .
Khaedu khulwanesa , nangwe , i katela u tshimbilelana na vhunzani ha tshilinganywa tsha zwiṅwe zwa mukonesi wa nḓowetshumo .
VHUṰUMANI NA SAITHI DZA VHATHU VHA VHURARU
Mbuelo kha vha no khou itelwa mushumo
Nga nṱha u vhulunga maḓi hu dovha ha vha na u vhulunga kha tshitimu tshine tsha fhungudza u bvisa khaboni na tshikafhadzo ya mufhe .
Zwino ndi a vha ramba ṋamusi uri vha ye vha vhale rekhodo idzo vha vhudzise arali mawanwa ayo nga ha mbuno dzi re phanḓa ha mulangadzulo uyo uri o vha o fanela kana hai .
Vhurangeli uvhu vhu khou fhindula muhanga wa mulayo wa Muvhuso u shumaho nga kha Tshiṱirathedzhi tsha Ndango ya Malaṱwa tsha zwa Mupo hu u itela u alusa bindu ḽa u vhuedzedza zwo laṱwaho .
U monitshara u bvela phanḓa ha u shuma
U thola phanele ya u ela ya vhathu vha si fhasi ha vhararu .
( b ) u fhirisela kha Khothe ya Mulayotewa uri hu dzhiwe tsheo nga ha u elana hawo na Mulayotewa
Khwaṱhisedzo ya kuitele uku yo ṋetshedzwa kha tshivhalo tsho nweledzwaho afho fhasi .
U bva kha vhupo u swika kha vhashumi u ya kha vhaṋetshedzi vha zwishumiswa na u phrogirema zwi re ngomu , zwiwo zwoṱhe zwo ṋekedza mbuelo dzine dza nga vha hone dza maṱhakheni kha nḓowetshumo ya mbono na u thetshelesa ya Gauteng .
Tshenzhemo yashu , nḓivho na mihumbulo zwi ṱahiswa na u tikedzwa hune zwa ṱoḓea .
Ho dovha ha vha na thendelano kha miraḓo miṱanu ya mashango oṱhe ya vhundeme ha u alusa nyanḓano vhukati ha BRICS na UNESCO kha pfunzo .
Ṅwalani milayo i re na ndeme ine na tea u elelwa musi ni tshi tea u thusa musi :
( 4 ) Muthu ane musi a tshi khou shuma sa Mufarela Muphuresidennde a vha o no ana kana u ḓiana ha ngo fanela u dovha u ḓiana a dovholola musi a tshi khou shuma sa mufarela Muphuresidennde lwa tshifhinga tshine tsha ḓo fhela musi muthu ane a khou khethiwa sa Muphuresidennde a tshi dzhena ofisini .
115. Vhuṱanzi kana mafhungo o livhanaho na Vhusimamilayo ha Vunḓu
Ofisi ya Muṅwalisi i rumela maṅwalo a mvusuludzo na fomo dza khumbelo ṅwaha muṅwe na muṅwe kha vhoṱhe vho ṅwalisaho .
23.3 Mbilahelo kha Vhulanguli i tea u itwa nga muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru hu saathu fhira maḓuvha a 180 o wana tsheo u bva kha tshiimiswa .
Ndaka ifhio na ifhio ine Mukonṱiraka a vha nayo musi a tshi fhedza konṱiraka i ḓo , ho badela Mukonṱiraka , humiselwa kha Vundu na zwenezwo .
Zwi itelwa u dzumba thathu ya kale nahone zwi ita uri ya sa tsha vhonala tshoṱhe , naho u dzumba zwavhuḓi zwi tshi bvesa kha vhuhulu , tshitaila , mivhala na dzitekiniki dzo shumiswaho kha thathu ya kale .
Uri phambano vhukati ha milayo ya sialala na ya shango ya thevhekano i ḓo dzula i hone zwi ḓo langwa nga uri tshanduko dze dza dzinginywa afho fhasi dzi ḓo ṱanganedziwa naa .
Muhwelelwa a nga ḓivhadza muhweleli zwe a ḓiimisela u imelela zwiito .
Luvhanḓe ulu lu dovha hafhu lwa shumiswa u ḓivhadza lushaka , u swikisa ngeletshedzo na mahumbulwa a mafhungo kha Phalamennde .
U ṱoḓa zwiko zwiswa zwa fulufulu ḽi sa tshikafhadzi mufhe zwi ṱuṱuwedza nyengedzedzo ya zwibveledzwa na mavu , nga maanḓa u itela mveledziso fulufulu ḽa bio .
Murumelwa uyo hango tea u vhala , u bvisela khagala kana u shumisa zwi re ngomu nga nḓila iṅwe na iṅwe .
Izwi zwoṱhe zwi ḓo thomiwa nga luvhilo na tshikalo tshine tsho ḓisendeka kha luvhilo lwa nyaluwo kha u ḓiṅwalisela na u vha hone ha masheleni .
Kha nyimele nnzhi , vhathu vha re na ṱhuṱhuwedzo khulwane tshitshavhani vha kombetshedza maimo avho u itela u haṱula vhaṅwe .
U shuma zwa maitele a u vala akhaunthu mafheloni a ṅwedzi na mafheloni a ṅwaha .
Ri khou tea u dzudzanya masheleni ashu a tshitshavha .
Lwa miṅwaha yo vhalaho Muhasho wa Mutakalo u ḓiimisela u ita ndingo ya malofha hu si na u bula dzina ḽa muthu kha vhaimana u mona na shango ḽoṱhe .
Tshinyadzo u bva kha u kuḓwa nga tshikepe na zwone zwi a konadzea fhethu ha maḓi a songo tsesaho fhasi .
1.4 Tshikalo tsha vhuimo tsho khwiniswaho tsho khwaṱhisedza zwauri vhudzheneli ha muvhuso kha u khwaṱhisa mutheo wa u fhaṱa wa u vusulusa ikonomi u khou thoma u bveledza mvelelo dzavhuḓi .
Fhedziha , muṱangano wo khwaṱhisedza uri tsheo iyo a yi ambi uri masipala muswa wa ( LIM 345 ) u khou imiswa .
Afrika Tshipembe na Greece a kha ekizisi yo fhambanaho u fhira maṅwe mashango ngauri phimo dzao dza u shaea ha mishumo dzi nṱha nga maanḓa u fhira maṅwe .
Tshumelo khulwane na zwiṅwe zwithu - sa tsumbo u tou fana na phaiphi khulwane dza nḓisedzo ya maḓi , soredzhi i no khou bvuḓa , mishumo ya hu lugiswaho maḓi , mathukhwi , kha firiwei na zwiṅwe - zwi dzhiiwa sa zwi re nṱha kha tshikoupu tsha ḽiṅwalo iḽi .
Muṋe wa akhaunthu : Muhasho wa zwa Vhulimi wa Vhukati
Ni tea uri ni shavhe vha sa a thu ni fara .
Hu na zwithu zwinzhisa zwine zwa sumbedza mihumbulo na ṱhalutshedzo nga ha vhubvo ha vhuloi-hu na zwinzhisa zwine zwa dodombedza hafha .
U farela bugu nṱha musi a tshi vula masiaṱari nga nḓila yo teaho .
Mugaganyagwama wa Kushumisele kwa masheleni nga Muvhuso hu katelwa mbetshelwa nga Zhendedzi ḽa Vhusevhi ḽa Lushaka na Tshumelo ya Tshiphiri ya Afrika Tshipembe .
Ndi tshifhio tshithu tshithihi tshine vhathu vha si tshi ḓivhe nga ha vhone ?
Mikovhe kanzhi i itwa kha mitheo isi na mutevhe na sisiṱeme ine ya khou shuma a i dzuleli u vha yo lugaho .
Nḓivho ya Mulayo wa Vhushaka ha Mushumoni na kuitele kwa u vhiga na vhupo ha mushumo kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Khumbelo dzi tea u swika muhashoni hu sa athu swika ḓuvha ḽa u vala .
Demokhrasi yashu yo bebwa i tshi bva kha u konḓelelana nahone i nga ṱhogomelwa hafhu nga kuvhonele uku ku fanaho .
Oṱhe maitele aya a kho rangwa phanḓa nga Bodo ya Vhalanguli ya Mutakalo wa Tshitshavha .
Khaedu khulwane ndi ya uri zwikolo zwa pfunzo ya fhasi zwi engedza mitengo ya u bveledza vhagudi vho vuledzaho pfunzo dzavho , nahone ndi tshivhalo tshiṱuku tsha vharema vhane vha vuledza pfunzo dzavho kha dziyunivesithi .
U valela zwiko zwa buse kana mufafadzelo
Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ya Afrika Tshipembe
Ho dzinginywa zwa uri mbekanyamushumo dza vhugudisi dzo fhimiwaho dzi bveledzwe u itela ḽa Afrika Tshipembe .
Kha vha pulane vha sa athu sendela tsini kana u dzhena maḓini .
Nga 2019 , vhathu vho teyaho vha swikaho 95% vha ḓo wana mindende , u fana na mindende ya vhana , ya vhuholefhali na ya vhaaluwa .
Mbadelo dza khumbelo na u lingiwa dzo randelwaho
Ro topola vhupo vhune ha ṱoḓa u khwiniswa , hune ra ḓo lwisa u isa phanḓa , zwo katela u vha na vhuṱanzi ha u shuma tshoṱhe kha thandela .
Arali vha muṋe wa nnḓu , vha na vhuḓifhinduleli ha u ita iyo ndondolo .
U langa ridzhisiṱara ya ndaka ya themamveledziso ya zwa maḓi .
Nga murahu ha 1994 , muvhuso muswa wo thoma u shandukisa shango ḽa Afurika Tshipembe .
Kha miṅwaha yayo ya fumi , Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Vhathu ya SKA SA yo ṋetshedza bazari dzi fhiraho 800 dza u guda , na thikhedzo khulwanesa kha zwikolo zwa Carnarvon.
( 8 ) U itela uri hu vhe na u tevhedzwa ha mitheo ya uri hu vhe na u sa dzumbama na vhuḓifhinduleli , komiti ya madzangano o fhambananaho ya Phalamennde , i fanela u sedzulusa tshumelo dzoṱhe dza tsireledzo nga nḓila /maitele o tiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka kana ndaela dza Phalamennde .
Arali vhulanguli ha dzhia tsheo ya u sa dzhia maṅwe maga nga mbilahelo , Vhulanguli vhu ḓo ḓivhadza muitakhumbelo nga ha tsheo yeneyo na zwiitisi zwa u sa dzhia maṅwe maga nga ha mbilahelo .
Ndi ngani ṋotshi yo humela phakhoni ?
" Heṅara " ine no mona na vhudzulo ha vhathu ine ya tea u bveledzwa ndi netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Fhungo ḽa uri u lenga u thoma ha mutambo na zwone zwi nga vha zwo vhanga u gwalaba uhu a ḽi ṱanganedzei .
Kha vha ḓifhe tshifhinga tsha u guda zwinzhi ! ...
Muimeleli wa Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha
U itela u tikedza makumedzwa aya na u khwiṋisa tshumisano vhukati ha muvhuso na zwitshavha , Muhasho wo pindulela bugwana iyi u ya kha dziṅwe nyambo dza 10 dza tshiofisi dza shango ḽashu , sa u shela mulenzhe kha phaḓaladzo i pfadzaho ya mafhungo a ṱoḓeaho vhukuma kha miraḓo ya komiti dza wadi na tshitshavha nga u angaredza .
Kana khamusi vha nga humbula u ḓisa vhaṅwe vhashumisani kana hai .
Thundu dzo rengiswaho kha khethekanyo iyi dzo vha dzo tea , u pimiwa kha u vha thundu dza vharengi fhedzi .
Nḓivho ya sisteme ya masheleni na vhulanguli ha u renga na zwone zwo vhuedza .
Mushumo u ḓo sheduliwa zwavhuḓi u itela uri hu sa vhe na tshilengo kha thandela yoṱhe .
Zwi re ngomu ha mutale u lemelaho zwi elana na kuḽele kwa zwiḽiwa ; zwine ra zwi ḽa zwi bva nga kha muvhili zwa fhelela bungani sa malaṱwa .
Hezwi musi hu tshi ḓivha hu si na tsha ndeme tshi sa ṱanganedzi nga ha ḽevele ya tshumelo ine ya ṋekedzwa nga fhethu ha ṱhanganelo , rekhodo yaho ya kushumele yo hu ṋea mbonalo i si yavhuḓi .
Kushumiselwe kwa Mafhungo a Vhone Vhaṋe
Gumofulu ḽituku ḽa R1 859 nga muunḓiwa kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe gumofulu ḽa ṅwaha ḽa gumofulu ḽa R3 728 nga muṱa
Komiti idzi ndi fhethu hune mushumo munzhi wa vhulavhelesi na wa milayo wa Phalamennde wa itwa hone .
Nga murahu ha ṱhoḓisiso , ndo themendela uri SAPS i badele muhweleli mbadelo nga vhuḓalo sa zwe zwa fhulufhedziswa na uri tshifhingani tshi ḓaho , SAPS i vhone uri i badela mbadelo hune phulufhedziso dza vha dzo itiwa .
U ḓadzisa kha zwenezwo , Industrial Development Corporation ( IDC ) yo vhetshela thungo R10 biḽioni lwa miṅwaha miṱanu i ḓaho ya u bindudza kha mishumo iyo ya zwa ikonomi hu na khonadzeo khulwane ya mishumo .
Khonsalithenthi u ḓo ṱoḓisisa mbuno dza u haniwa , a vha vhudza thaidzo na u lwa nga nungo dzoṱhe u vha thusa u tandulula thaidzo .
9.1 Khabinethe i sumbedzisa vhuṱhogwa ha tsireledzo ya vhashumeli vha mutakalo na vhalwadze .
Kha vhupo ha vhukuma ha u shuma hu na maṅwe masia are a ndeme u itela vhubveledzi ho engedzeaho .
Maṅwalwa aya a nga katela khophi dza zwitatamennde zwa banngani , tsheke , zwitatamennde , tsheke , notsi dza u ḓisa zwithu , notsi dza oda , zwiḽipi zwa u diphositha na maṅwe maṅwalwa ane a dzhiiwa sa a shumaho u itela ndivho ya zwa mbilo .
PMP i khwaṱhisedza data i vhambedzeaho i kuvhanganywaho nga misi nahone nga tshifhinga nahone i re tshishumiswa tsha ndeme
Naho hu na zwiitisi u ya nga mbonalelo kana zwa khombekhombe zwa u hana ho sedzwa khumbelo ya u swikelela rekhodo dza zwiimiswa zwa tshitshavha kana phuraivethe , kanzhi hu na khonadzeo ya uri dzangalelo ḽa tshitshavha kha u bvisela khagala rekhodo ḽa vha ḽa ndeme u fhira khombo dzine dza nga vha hone nga u ṋetshedza rekhodo .
Fhedzi , ri dovha hafhu ra vhona u bva kha vhuṱanzi vhu re Bivhilini uri kiḽasi dza matshilisano dzo vha dzi tshi khou bvelela hune vhapfumi vha shumisa vhashai .
Ngauri mbambedzo dzo livhanaho dzi nga si kone u itwa , a zwi nga ḓo vhuedza tshithu u ṋea tshivhalo tsha vhukuma na reshio dzi nga sumbedziswa nga phesenthe .
Kha ri ṅwale dzadzo .
Naho zwo ralo , ikonomi dza Afrika , nga u angaredza mashango a Tshipembe ha Sahara Afrika , o kwamea zwihulwane nga u ima ha nyaluwo zwine zwa vha ḓivhazwakale nga 2020 nga murahu ha miṅwaha ya 25 ya nyaluwo ye ya vha i tshi khou bvela phanḓa , na mushumo wo anganyelwaho wa mvusuludzo wa 2021 u khou sumbedza u shaya nungo .
Ri khou dovha ra vhilaedzwa ngauri zwiwo zwa Chad zwi khou tshuwisa u ḓisa mulalo na nungo dza vhathu ngei Darfur na huṅwe .
Fhedzisani phara i tevhelaho nga u dzhenisa ipfi ḽithihi kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwikhala zwi si na tshithu .
Vha humbelwa u vhona uri nomboro yavho vha khou i dzhenisa nga nḓila yo teaho .
9.2 . Zwi tshi elana na kuitele uku , Khabinethe i ṱanganedza Samithi ya Fiḽimu ya Afrika Tshipembe ya u tou thoma , ye ya farelwa ngei Johannesburg u bva nga ḽa 4 u swika nga 5 Luhuhi 2019 nga fhasi ha thero : " Tshanduko na vhubveledzi kha Nḓowetshumo ya Fiḽimu / Zwifanyiso na Muungo ya Afrika Tshipembe na Nḓowetshumu dzine dza khou shumisa thekhinoḽodzhi ya zwino ( 4IR ) .
Ndivho ya u isa phanḓa na maitele a ndondolo ndi u fha vhathu ndondolo i sa ṱudzi nahone i sa imi .
Ni vhona u nga kuḽele kwa khonani dzaṋu ku na mutakalo ngomu ?
Maga aya a tea u linganyiswa na thikhedzo ya miṱa i shayaho .
Ḽevele ya iwe muṋe ya musaukanyo i dzhiela nṱha ndeme ya phambano dza muthu nga muthihi na u vhona vharangaphanḓa sa vha fhambanaho u bva kha muṅwe u ya kha muṅwe .
Khoudu ya vhuḓifari ya mapholisa na khoudu ya vhuḓifari ha phurofeshinala zwi tea u tshimbilelana na u hudzwa mushumoni na ndaṱiso kha tshumelo .
Muvhuso wapo uḓo , uya nga kuhumbulele kwanga , ṱangana na thaidzo nnzhi dza masheleni tshifhinga tshiḓaho nga nṱhani ha u kundelwa hu no khou bvela phanda ha vhatheli u badela zwikolodo zwavho .
Naho zwo ralo , mbumbo yo khethekanywaho ya nḓisedzo nga murafho u mona na maimo a mushumo zwi dzula zwi mbilahelo ya ndeme .
Arali vha tshi ṱoḓa u fuwa ṋari bulasini yavho , vha fanela u ḓiṅwalisa Mulangi wa Lushaka wa Mutakalo wa Phukha .
1 . U tandulula khaedu ya muḓagasi .
U dzhia u katelwa ha nzivhavhulwadze zwi zwoṱhe tshiṱirikini , zwi tou vha khagala uri hu na zwithu zwi si khou tshimbila zwavhuḓi .
Nyito dza vhusimamaḓaka na dzone dzo shuma mushumo muhulwane naho u ya nga maga a dzitshaka hu tshi dzhiwa zwi zwa tshikalo tshiṱuku u ya kha tsha vhukati .
Fhethu ha vhudzulo ha vhushaka ha mashumele a mugodini kha senthara dza vhubveledzi ho bvelaho phanḓa na ṱhahalelo ya themamveledziso i ṱumaho ezwo zwivhili .
Arali ṱholo , ndingo na u saukanya zwa sumbedza uri thundu kana tshumelo dzi zwine ṱhoḓea dza konṱiraka dza ṱoḓa zwone , mutengo wa ṱholo , ndingo na u saukanya u ḓo badelwa nga Vundu ḽi ṱoḓaho ndingo idzo kana u saukanya .
Zwikili izwi na vhukoni zwi khou shumiswa u fhaṱa HERA , teḽesikoupu ya radio yo oliwaho u wana , lwa u tou thoma siginaḽa ya radio yo khetheaho u bva kha ṋaledzi dza u thoma na dzigaḽikisi dze dza vhumbwa u thoma kha vhutshilo ha ḽifhasi .
Mbekanyamushumo i vhuedza vhabveledzi vha zwiḽiwa zwa muthu muthihi na zwa miṱa , vhorabulasi vha bvelelaho na sisteme ṱhukhu dza vhulimi kha vhupo ha mushumisi .
Pfunzo ya kerekeni ya tshiofisi ndi ya uri vhuvhi vhu a vhonala nga u vha na vhusaṱhane na u kavhiwa nga madimoni , na uri thabelo ndi yone fhedzi ine ya pandela mimuya mivhi .
4.3 Ndeme ya u dzhiela nṱha milayo ya tshitshavha
Mudzulatshidulo a kha ḓi bvaho u khethiwa u tshimbidza khetho dza Vhafarisa Mudzulatshidulo vhavhili .
U wa ha ikonomi zwiḓo khakhisa ḽiga ḽine shango ḽashu ḽa khou u kona u lwisana na vhuleme ha matshilisano na ikonomi vhune ḽo livhana naho .
Ndaka dzoṱhe dzi vhigwa kha khamphani ya ndindakhombo musi dzi tshi rengwa .
U fha vhathu tshifhinga tsha u dubekanya zwililo zwavho nga ndeme dzazwo .
Minista vha nga kha maḓaka a muvhuso , ṋea ḽaisentsi kha tshiimiswa na ndangulo ya tsimuwa ;
Mvelelo idzi dzi a mangadza ngauri phimo ya muthelo wa mbuelo wa bindu yo tsa kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho .
Fhethuvhupo Itshi tshiṱori tshi bvelela ngafhi,lini ?
Muhasho wa Mutakalo wo thoma iḽi fulo ḽa u hayela nga dzi 29 Lambamai 2013 , hu tshi ṋetshedzwa vhana vho teaho mishonga hu tshi khou ḓadzisiwa kha khayelo dzo ḓoweleaho dzine vha dzi wana .
Thimu yo vhumbiwaho nga miraḓo u bva kha sekhithara dza muvhuso na dzi si dza muvhuso dzi fanela u tshimbidza ndeme ya u khwaṱhisedza yo ḓiimisaho nga yoṱhe ya senthara .
U ṋea masheleni hu a ṱoḓea u itela mveledziso ya themamveledziso ya vhukuma na ya ICT kha iṅwe na iṅwe ya senthara idzi , khathihi na mbadelo dza u tshimbidza dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Zwiimiswa zwi wanalaho fhethu ha vhudzulo , zwi nga vha zwo katelwaho kana zwa miṱa , zwi tou vha zwithu zwi si zwa ndeme fhedzi zwi re na mushumo .
Mafhungo a ndeme a a vhudziswa na fhethu ha ndeme kha lushaka hu a sumbedziswa .
Vha humbule uri zwi a leluwa u thivhela malasha uri a sa thathabe u fhirisa u tsima mulilo une wa khou nzhangama .
Mbekanyamushumo dza u bveledzisa vhuponi ha mahayani dzi ḓo khwinisa zwibveledzwa zwa mahayani , na matshilo a vhadzulapo vha vhuponi ha mahayani .
Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe yo imela shango nga nḓila ina mutsindo nahone i vhonalaho kha u ḓisa mulalo kha dzhango .
Nṱhani ha izwi , thagethe na zwisumbi zwi itwa u itela u kala kushumele na masiandaitwa a thandela .
Pfufhifhadzo dzi tevhelaho dzi shumiswa kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa :
Muoditha Dzhenerala u fanela u oditha na u vhiga nga ha akhaunthu dzi tevhelaho ; zwitatamennde zwa masheleni zwa mihasho ya mavundu na ya lushaka , mimasipala na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso khathihi na zwiimiswa zwi wanaho masheleni u bva kha Tshikwama tsha Mbuelo Guṱe nahone u fanela u rumela mivhigo ya odithi kha vhusimamilayo .
U ṅwala : Kha dayari ya vhege , ṅwalani zwine na ḓo ita ino vhege . ( Tshifhinga tshi ḓaho ) .
Avho vhane tshirunzi tshavho tshi sa dzulele u ṱhonifhiwa ndi vhashai , vhaholefhali , vhashumi na vhafumakadzi .
Ndi zwa ndeme u topola muthu o teaho a no bva kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha kutshilele vhane vha ḓo kuvhanganya vhaṅwe kha iyi miṱangana yo sheduḽu .
Ndulamiso ya tshigwada tsha SA tsho humbela vhaofisiri nga ha muhumbulo na tshenzhemo kha u ṱhaphudza bugupfarwa ya asesimennde ya mashumele : Ni vhona u nga ndi u khwinisea kha sisiteme ya kale kana hai ?
Mulayo u dovha hafhu wa ṋetshedza Muvhuso nga ḽiga ḽa u langa kha khuvhanganyo dza phuraivethe .
Vhuḓikumedzeli ha vhubindudzi hoṱhe uvhu vhu bvela phanḓa na u khwaṱhisedza uri Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vha kha gondo ḽone ḽa tshipikwa tsha vhubindudzi tsho pulaniwaho tsha R1,2 thiriḽioni kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
U thomiwa ha fhethu ho tsireledzeaho u itela zwipuka zwa maḓini kha Ḓanzhe ḽa Baltic na zwone zwi tea u sedzwa .
1 . U ṱanganedza Thendelano dza Dzitshaka dza nga ha u Tsireledzwa ha Vhathu vhoṱhe kha zwiito zwa u Ngalangadzwa ha vhathu nga Khombekhombe nga vha mazhendedzi a zwa mulayo ( ICPPED )
U vhona zwauri hu na vhuimeleli ha zwa mbeu nga kha ndinganyiso ya matholele .
Vhupulani ha ndaulo ya malaṱwa kha ḽa USA ho phaḓaladzeswa .
Kha vha ise ṱhanziela ya u ḓiṅwalisa ya vhukuma .
Vha katele zwiṱaṱamennde zwi re khagala zwi katelaho vhalangi vha nnḓa vhane vha ḓo tholiwa .
200% ya mutengo wa Tshikimu kha dzilafho ḽa madzeu a vhuraru a kwameaho nga fhasi ha u dzidzivhadzwa wa sala u tshi vhona
Khabinethe yo fhirisela ndiliso dzayo kha vha tevhelaho :
Ṅwalani zwithu zwiraru zwi no ṱalusa Mphogohogoligi .
Nḓila dza u dzhia : Mbudziso , ubva afho vhathu vha kona u nanguludzwa , ho sedzwa tshiimo tsha shishi , vhathu vha a kona u sokou da .
Mbalombalo dzi re afha fhasi dzi sumbedza mbambedzo ya nyaluwo ya ikonomi ya vhupo vhu re fhasi ha masipala wa Prince Albert musi i tshi vhambedzwa na ya Tshiṱiriki tsha Central Karoo .
Kha vhaunḓiwa vha re na miṅwaha ya 21 na u fhira uri vha ṅwaliswe avho ngo tea u vha vha na mushumo wa tshoṱhe .
Khethekanyo dzi Elanaho dza Tshushumiswa tsha zwa Mualyo hune mushumi a humbulela nga ha vhuḓifhindulei kha u ṋetshedza tshumelo kha mushumi muswa nga tshifhinga tsho tiwaho .
U ita ndivho dzo fhambanaho dzine maḓi a shumiselwa dzone zwi tea u dzhielwa nṱha .
Vha hashu , ro vha ri tshi khou vhilaedzwa nga uri Afrika Tshipembe a ḽi ngo langa dzivesele musi ro tingwa nga phendelashango dzi swikaho 3000 .
U ḓivhadza mushumi ane a vha na mbilaelo na EA mvelelo dza ṱhoḓisiso yayo nga u tou ṅwala
Zwenezwi tshi shuma sa ngafhadzo ya tshishumiswa tsha u pulana kha masia mararu a muvhuso .
Tshumelo ya Ndeme kha Madalo yo ṱanganyiswa ha Mbekanyamushumo ya Vhege ya Ndulamiso .
Afrika Tshipembe ḽo dzhena kha zwa u wa ha ikonomi ḽi kha tshiimo tshavhuḓi kha zwa masheleni .
Mbuelo nga kotara dzi vhigwa tshifhinga tshoṱhe kha Vudu na kha Gwama ḽa Lushaka .
Vhupfumedzani-kha ṱhulo ndi maitele a ṱavhanyaho u tandulula kuitele ku si kwa vhuḓi kwa kufarele na u pandelwa ha vhashumi .
( a ) ndaulo ya mulayo muṅwe na muṅwe zwo ṋewaho muṅwe Muraḓo ; kana
URI mvelaphanḓa yo itwaho u swika zwino malugana na u ṋetshedza dzinnḓu vhahiri vha Tshikimu tsha Dzinnḓu tsha Lavender Valley I DZHIELWE NṰHA .
Vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vha re kha netiweke vha re tshipiḓa tsha Netiweke ya Sapphire an Beryl vha ḓo ṱana logo/ tshiṱikara tsha Netiweke ya GEMS kha mafasiṱere kana mavothi avho , zwine zwa ita uri u vha topola zwi vha lelutshele .
Ṱhoḓea i a thomiwa nga u kala mvelelo sa zwine zwa vha zwone zwino na u vhambedza mvelelo dzine muthu a ṱoḓa u dzi swikela nga kha tshumelo yo dzinginywaho .
Ndo dovha nda ḓivhadza Ndango ya Mulayotibe wa u Fara Mavu une wa ḓo takusela nṱha vhuṋe ha mavu uya kha egere dza 12 000 wa ḓo thivhela vhabvannḓa uri vha lange mavu .
Muofisiri a re na vhuḓifhinduleli ha masheleni u tea u vhea mafhungo a zwa masheleni kha webusaithi ya masipala
Muvhigo u anḓadzwa kha lubuvhisia lwa masipala nga murahu ha kotara .
Vhulavhelesi ha phurofeshinala na ha u angaredza ha vhashumi vho teaho .
Nga u angaredza , dzisiḽindere dza gese a si thaidzo kha zwiimiswa zwa mutakalo sa i zwi a dzhiwa murahu nga vhaṋetshedzi , zwoṱhe ngauri ndi dza vhuṱhogwa u ya nga mushumo wa ndondolo .
Musi ho no ḓivhadzwa vhurangaphanḓa nga ha mashumele aya , vho a tendela kana hai nahone a thi humbuli uri vhashumisani na nṋe vho fhindula mbudziso .
U bveledza nyendedzi kana zwiṅwe zwishumiswa zwa Muvhuso wapo kha ṱhanganelo ya mbilahelo dza vhupo u ya kha Pulane dza Mveledziso dzo Ṱanganelaho na Ndivhotiwa dza Mveledziso ya Mavu .
tshimbidza zwa u ṱanziela zwine mushumisi a khou amba nga ha mushumo wa nḓivho ya sialala na / kana zwiko zwa zwi tshilaho zwapo zwo wanalaho ; na
Vhurangeli ha u khwaṱhisa tshumelo dza mutakalo ndi ha ndeme kha u ita mutheo wa sisiṱeme ya ndindakhombo ya mutakalo ya lushaka .
Vhashumi vho dovha vha sumbedzisa u sa fushea musi vha tshi vhudziswa arali vha tshi pfa vhe vha ndeme nahone vha tshi londotwa nga dzangano .
Tshanduko khulwane ya pholisi , ye ya sedzuluswa nga 2001 , ndi yauri muvhuso u ḓibvise kha vhubveledzi hapo .
Muingameli o ḓivhadzwa uri yuniti dzi tea u khwiniswa tshifhinga tshiḓaho .
Vhuimo uvhu ho serekana u fhira musi zwipiḓa izwi zwoṱhe zwi fareaho na zwi topoleaho zwi siho nahone mbilaelo ndi ya uri thero i nga vha i tshi vhilaedza kana i songo lugela vhana vha fhasi ha miṅwaha ya 13 .
Kha zwa vhushaka ha vhashumi , kanzhi u vha o dzula o luga , naho hu na thaidzo na phambano fhano na fhaḽa na madzangano a zwa vhashumi miṅwe misi .
U ṱalutshedza ṱhoḓea na nḓila zwi tshimbilelanaho na khethekanyo na tshaka dza masipala , na u ta kukhethekanyele kwa maanḓa na mishumo vhukati ha tshiṱiriki na masipala wapo .
Khoṋo dza musanda .
A hu na uri pfanelo ya vhudzulo yo ita uri hu vhe na u ṱumukana na luthihi kha zwi si zwa ikonomi ya mavu a zwa vhulimi .
Masipala wa Tshitiriki tsha Alfred Nzo kha kuitele kwa zwithu ku dzhiiwa sa nḓila ntswa ya u dzhena zwithu nga muvhuso hu tshi tevhedzwa u khwinisa mushumo wa nḓisedzo ya tshumelo .
4.4 Thendelano dza u kovhekana mbuelo na u pfukisa zwishumiswa
Kha vha vhone uri uri tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsho khetha tshigwada tsha zwa u tshilisana tsho fhambanaho u bva kha tshitshavha tsha havho .
Ro dzhiela nṱha nga maanḓa uri zwilinganyo zwa ndangulo ya u bannga na zwa masheleni zwo sedzuluswaho hafhu zwi ḓo vha na masiandaitwa mahulwane a sekhithara yashu ya u bannga nga kha u tevhedza ho engedzwaho hu ṱoḓeaho .
Vhukando he vha humbela ho tendelwa fhedzi kha vhashumisi vha re kha tshigwada : Vhashumisi .
Ri humbela khamphani dza zwa migodi uri dzi shumisane na vhathu vha kwameaho u kwaṱhisedza uri khombo dza migodini dzi khou fhungudziwa zwihulwane .
Dzinginyeani sa muri u tshi khou dzinginyiswa nga muya wa maḓumbu .
Minisṱa wa Gwama vha ḓo hwesa maanḓa kha tshigwada tsha NCR tshine tsha ḓo dovha hafhu tsha tikedzwa nga tshigwada tsha vhaḓivhi vha bvaho kha masia o fhambanaho .
Muiti wa khaṱhululo u tea u badela mutengo wa khaṱhululo wo themendelwaho ( arali u hone ) .
Khwiniso kha mulayo dze nda amba nga hadzo , dzi ḓo phasiswa , u manḓafhadza vha ndangulo u dzhiela vhukando avho vha tswelaho vhaswa vhashu tshifhinga tshavho tsha u guda tsha vhuṱhogwa .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website , nahone vha i ḓadze kararu .
Ho bvelela mini ?
Kha ṱereṱere na tshigariki , zwitevhelaho zwi nga shumiswa u vhalela u shumiswa ha tshivhaswa tsho teaho .
Mitengo ya u phalala a si ya ndeme na uri i katela khetho dza mbekanyamitele dza ndeme .
Ri ḓo vha na tshikhala tsha u ṱalutshedza lwendo lulapfu lwe Vho Madiba vha lu tshimbila u wana mbofholowo , vhuṱali havho , u ḓiṱukufhadza vha sa kundelwi , vhupfelavhuṱungu ha tshifhinga tshoṱhe , na mirando yavho yo dziaho .
Vhanna kanzi vha shumisa vhafumakadzi vho kambiwaho u ita zwa vhudzekani , vha na kana vha si na khondomu .
Ndivho ye ra i vhea kha u vusuludza phakha dza zwa nḓowetshumo kha vhupo ha ḓoroboni na vhupo ha mahayani yo ḓisa tshanduko i vhonalaho vhukuma , phakha dza nḓowetshumo dze dza vha dzi sa tsha shuma dzi tshi vho dovha dza bveledza hafhu .
Mafhungo o wanala kha NISPIS , ine ya wanulusa vhagudiswa nga u shumisa nomboro dzavho dza ḽiṅwalo ḽa vhuṋe , lushaka lwa mundende we vha u ṋewa na zwikolo zwine vha wanala khazwo .
A Ḽo fhisa ḓuvha ḽoṱhe .
Ṅwalani mafhungo aya e kha tshifhinga tsho fhiraho .
Ri ḓo fara Khoniferentsi yashu ya vhuraru ya Vhubindudzi Afrika Tshipembe nga Lara u itela u vusuludza u thoma u shumiswa ha vhuḓivhofhi he ha itwa tshifhinga tsho fhiraho khathihi na u dovha u kuvhanganya vhuṅwe vhubindudzi nga huswa .
U lavhelesa na u amba nga ha mivhala na zwivhumbeo kha zwifanyiso na zwinepe
Zwi nga dzhia tshifhinga tshi linganaho miṅwedzi mivhili u tshimbidza u ṅwaliswa hoṱhe
Vhorabulasi vhashu vha vhafumakadzi vha nga si kone u kundelwa nahone vhanna vhavhuḓi vha nga si sokou ima vha ṱalela .
Komiti i tea u vha na miraḓo ya vhulanguli na ine ya si vhe ya vhulanguli hu tshi katelwa vhaimeleli vha bvaho kha Komiti ya zwa Vhuṱoli na Mudzulatshidulo ane a si vhe muraḓo a si wa vhulanguli .
Ndi vhonnyi vhane vha tea u wana mafhungo aya .
Ipfi , " vhuloi " khonadzeo ndi ya uri ḽi nga vha ḽo thoma u shumiswa zwo itwa nga u tsikeledzwa nga makhuwa ( vhukoḽoni ) .
Kha vha vhulunge zwiḽiwa kha murotho wo teaho ; na uri
Mveledziso dzo konadzea nga vhuimo ha poḽitiki ho shandukaho ha ḽa Afrika Tshipembe kha dzingu , tshanduko ye ya tendela zwavhuḓi u bviswa ha vhukoni he ha vha hu hone .
Maṅwalwa maṅwe na maṅwe , dziṱhanziela na zwiṅwe zwi tea u nambatedzwa sa ṱhumetshedzo kha ḽiṅwalwa ḽa masipala ḽa tshiofisi .
Phindulo : Muraḓo u tea u litsha mushumo , sa musi a tshi tea u vha mukhethi kha wadi uri a vhe kha komiti ya wadi .
Muhasho u ita ndingo dzo teaho dza u kunga vhathu u bva kha zwigwada zwo sedzwaho nga u kungedzela kha midia wo teaho .
Vhahumbeli vha mushumo vhoṱhe vha ḓo dzhenela kha u sedzuluswa lwa tsireledzo .
Vhashumeli vha Muvhuso vha fhiraho 660 000 vha fulufhela GEMS u vha thusa kha u vha tikedza kha u swikelela ṱhoḓea dzavho dza ndondolo ya mutakalo .
Asibesiṱosi yo no vhaisalaho ya kale i vha na masiandaitwa a mutakalo kha vhupo o imaho ngauri nahone i a kona u vhanga thaidzo khulwane dza mutakalo kha vhupo na kha vhathu na zwitshavha nga u angaredza .
U khwinifhadza vhubveledzi hapo na tswikelelo ya mimaraga .
ḓivhadza GMO kha vhupo ha Afrika Tshipembe hune tsha ḓo bviswa hone
U dzudzanya na u khwinisa Tshibugwana tsha Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Tswikelelo ya Mafhungo wa nomboro 2 wa 2000 .
Ni ḓo shumisa swigiri nnzhi u fhira mafhi ?
Kha vha ḓe na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽine ḽa vha na ṋomboro dza 13 dzabar-code .
Mbekanyamushumo dza vhugudisi dza muhasho dzo livhiswa kha u fusha ṱhoḓea dza vhugudisi ha muhasho nga u angaredza nahone ndi vhuḓifhinduleli ha Khethekanyoṱhukhu : Vhugudisi .
Ngavhelo i lingana na tshikalo tsha muholo wa ḓuvha wa mushumeli wa muvhuso ane a hola muholo wa nṱhesa kha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽe tshipondwa tsha ḽi fhedza tshi ngomu khothoni kana tshi vhufhalalini ha u tou kombetshedzwa .
Ndi a tenda uri maanḓa a u tsikeledza nga maanḓa mathihi musi ri tshi ya phanḓa kha sentshari iyi hu ḓo vha u kundelwa u vhala .
Masipala u dzula u na vhuḓifhinduleli na u tata kha ṱhoḓea na ṱhuṱhuwedzo kha vhashelamulenzhe na tshitshavha nga u angaredza musi vha tshi khou ita mushumo wavho .
Vhulwadze ha ningo : vhu vhangiwa nga mabuse a no nga sa ane a wanala bekharini na a kha dzithoro , dzikhanakhana na zwidohodohwane
U editha kana u Thutha Mafhungo a Akhaunthu Yavho
NCOP ndi nḓila ya ndeme ya u swikela vhuvhusi ha ṱshumisano .
U ṱoḓa u ḓivhadza maitele maswa a nḓisedzo ya tshumelo .
U vhona uri hu na ndangulo ine ya khou shuma ya u vhudziseswa .
Tshivhalo tsha vhafariwa avho humiselwaho ngomu ndi mbilahelo khulwane , nahone u bvela phanḓa hu khou itwa u itela u dzhena kha mafhungo aya .
U ḓidudedza nga u dzinginyisa muvhili hu tshi shumiswa nyito kha zwiṱori sa zwinyanyuli
Zwi kwama avho vhane vha tenda kha zwa vhuloi .
Hu si na nyaluwo a hu nga vhi na mishumo , na uri hu si na mishumo a hu nga vhi na khwiniso i pfadzaho matshiloni a vhathu vhashu .
Kudzhenele kwa tshiṱirathedzhi ku nga bvisela khagala zwipiḓa zwine zwa nga gaganywa khathihi na mutevhe wa ngona dzine dza nga shumiswa na u phuromotwa kha zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhuso .
A si ngoho uri u funza vhaswa nga ha vhudzekani na zwi elanaho na vhudzekani zwi vha ita uri vha vhe maḓabaḓaba kana u sa vha na mikhwa .
U kona u shuma hu na mutsiko na nga zwifhinga zwi songo ḓoweleaho na nga mafheloni a vhege arali zwo tea ; na
fhethuvhupo hu welaho nga fhasi ha wadi hu tea u rumela vhaimeli vho nangiwaho u itela u shuma sa miraḓo ya komiti ya wadi .
( b ) u sumbedza nga u angaredza zwi kwamaho zwa ndinganyiso ya mbeu Afurika Tshipembe .
U humbula ha ṋaṅwaha hu ḓo itwa nga nḓila ya sialala nahone zwitshavha zwi khou ṱuṱuwedzwa u shumisa vhufa havho vhu vhune vha vhu ḓivha u fana na zwiḽiwa , vhuvhaḓi , mitshino na muzika u ṱuṱuwedza u fhambana ha mvelele , pfanelo dza vhathu , u fhaṱa lushaka na mveledziso ya ikonomi .
Mbekanyamushumo ya bada dza vhupo ha mahayani i ḓo shumisesa maitele a u thola vhathu vhanzhi vhane vha ḓo fhaṱa kana u vusulusa bada dza vhupo ha mahayani dza vhulapfu vhu linganaho khiḽomithara dza 685 kha tshifhinga tsha miṅwaha miraru i ḓaho .
1.2 . Mbalombalo dza ṅwaha nga ṅwaha dzi ita uri muvhuso u kone u vha na vhulavhelesi kha zwipikwa zwihulwane , nga maanḓa u fhungudziwa ha vhugevhenga vhuhulwane ho vhigiwaho , sa zwe zwa vheiswa zwone kha Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Themo ya Vhukati .
Masheleni a u badela u pfumbudzwa ha vhatshimbidzi , vhakhantselaḽara vha wadi na vha masipala ;
Nga nṱhani ha u tsa kha nḓowetshumo ya nyukiḽia miṅwahani minzhi yo fhelaho , zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwo imisa u ṋetshedza vhugudisi kha tsireledzo ya radiesheni .
Phurogireme pfufhi ya u pima , naho i si yoneyone , i anzela u vha yo lingana kha nyito dza u dizaina .
Mishumo ya Buthano ḽa Lushaka yo ḓitika nga komiti dzo vhalaho .
Lushaka lwa muṅwalo wa u pomba zwi ḓo bva kha pholisi ya muṅwalo ya tshikolo kana ya vundu ye ya themendelwa .
Ro vha na u pomokwa uhu ha u dzhenelela havho , zwe zwa ṱalutshedzwa musi vha tshi ḓa na u amba phanḓa ha komiti .
Kha vha ḓe na ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe .
Milambo yashu yo tshikafhala vhukuma , ndi fhethu ha malaṱwa a tshaka dzoṱhe , mutakalo wa milambo yashu wo tsela fhasi na mupo u khou kwamea .
Nga tshifhinga tsho engedzwaho tsha fulo ḽa Vooma Vaccination Week , ḽe ḽa vha hone u bva nga ḽa 03 u swika ḽa 10 Nyendavhusiku 2021 , hu khou vha na vhathu vha zwigidi na zwigidi vhane vha khou haelwa kha vhupo ha muhaelo ho fhambanaho he ha vulwa u mona na shango .
Minisiṱa wa Fulufulu , Vho Jeff Radebe , vha ḓo amba na muhasho wa Mveledziso ya Lushaka ya Ikonomi na Khoro ya Vhashumi ya EXCO nga Ḽavhuṱanu , 24 Ṱhangule nga ha muvhigo wa mvetomveto , une wa ḓo dovha wa anḓadziwa kha Gazethe ya Muvhuso na kha webusaithi ya Muhasho wa Fulufulu ( www.energy.gov.za
Nḓivho ya Mulayo wa Tshumelo dza Muvhuso na ndaulo .
Mumono hoyu wa ndangulo ya thandela wo swikisa kha u vha hone ha ṋdila yo tiwaho ine ya kanda kha zwipiḓa zwoṱhe zwa thandela .
Thero ya naṅwaha ndi : " Adzhenda ya Mveledziso nga Murahu ha 2015 : Hu tshi khou dzudzanyiwa Luvhanḓe ! " na u sedza kha Ndivho dza Mveledziso dza Meḽeniamu ( MDGS ) hune ho vhewa u swikela nga 2015 , khathihi na Adzhenda ya Mveledziso musi hu tshi khou iwa phanḓa .
Nga u pfufhifhadza , mafhungo nga ha mbingano na ṱhalano ndi a ndeme vhukuma kha u guda nga ha :
Ndi dzifhio foramu dza tshitshavha dzine Komiti ya Wadi ya ṱoḓa u imelwa khadzo , u fana na madzangano a zwa mutakalo na a tshitshavha ?
Zwi vhea Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo na Vhudavhidzani vhukati ha adzhenda ya mveledziso ya 2063 ya mashango a
Fhedziha , khanḓiso dzi ḓo posiwa kha webusaithi musi tshifhinga tsho tiwaho tsha uri i phaḓaladzwe tshi tshi swika .
Afha ndi fhethu ha ndeme hu ṱoḓaho u pfiwa kha ndangulo ya nnyi na nnyi Afrika Tshipembe nahone fhethu afha hu ḓo sika kupfesesele kwavhuḓi kwa mafhungo a ndeme , u tou fana na uri u itiwa ha zwa ndinganelo mishumoni zwo kwama hani mashumele na maimo a tshumelo .
Yo bviswaho : tshelede dzo bviswaho
Na vhuya na fara ndeme ya hune thero na fhethuvhupo zwa ṱangana hone , ni ḓo wana uri maṅwe mafhungo a bvaho ngomu kha bugu ya nganea a a tevhelea zwenezwi ni tshi khou ḓi vhala na u dovha vha-vhala .
Ndivho : U ṋea tsedzuluso ya vhuimo ha zwino ha mbekanyamushumo nga vhuḓalo ho sedzwa kha pulane , Khovhakhombo , Mafhungo , Vhuḓisendeki na Ṱhanganedzo na zwa masheleni .
Itani thiki kha boḓelo ḽine ḽa fara zwiṱukusa .
Mbekanyamaitele yo ṋetshedza nḓila dza kushumele dzo fhambanaho dze dza itelwa u fusha ṱhoḓea dza ndeme dza vhadzulapo , naho hu tshi tou vha na zwiko zwi si gathi .
Tshivhalo tsha vhathu vhane vha khou shuma zwino tshi nṱha nga miḽioni tharu hu tshi vhambedzwa na vhe vha vha vha tshi khou shuma nga 1994 , vhushai ho tsa nahone mbuelo dza mbalokati dzo engedzea nga zwiṱuku nga zwiṱuku ho sedzwa maanḓa a u renga .
Muthu ane a vha na thendelo u tea tevhela zwidodombedzwa zwo bulwaho kha thendelo .
Zwino ni khou ya u ṅwala lungano lwa inwi muṋe .
Zwino poselanani bola ni vhone uri ni nga i gavha lungana .
Tshipiḓa tsha ndeme tsha tshikimu tsha u kolodisa tsha zwivhambadzwaseli ndi tshikimu tsha Thikhedzo ya Masheleni ya tshiofisi tshine tsha khwinisa u bvelela ha zwivhambadzwaseli hashu .
Ri khou ṱoḓa vhagudisi vhashu , vhagudiswa na vhabebi vha tshi shumisana na muvhuso kha u rembuluse zwikolo zwashu zwi aluwe zwi vhe dzisenthara dza vhukoni .
U vhala phara ye ya ḓisendeka nga mafhungomatsivhudzi .
Zwiḽiwa zwi re na GI ya fhasi zwi dzhiiwa sa zwi konaho u ṋetshedza nungo dza tshifhinga tshilapfu , nahone zwi tea u vha tshipiḓa tsha ndeme tsha kuḽele kwa muthu u itela u langa ḽeveḽe dza swigiri .
Vhathuvhaṱukuvhaisaphanḓanauitamushumo muhulwane kha tshitshavha nahone muvhuso wa dimokirasi wo ḓiimisela u bveledza vhaswa , vhane vha vha vharangaphanḓa vha matshelo na u vha vhathu vha tsireledzaho mbofholowo yashu yo waniwaho nga nḓila i vhavhaho vhukuma .
Dzi nga ita ṱhoḓisiso kha mafhungo maṅwe na maṅwe ane a thusa tshitshavha ane a wela kha sia ḽine dza vha na vhuḓifhinduleli naḽo .
U ola mutalombalo
U kona u tshintsha madiso lufherani lwa londoria .
Nyambedzano dza tshitshavha dzi ḓo sedza lwa tshiṱirathedzhi kha u bveledza zwivhumbeo zwi re hone na zwiṅwe zwa mufhindulano wa lushaka kha zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa mbekanyamushumo dza vhuthihi ha matshilisano na u khwaṱhisa mbekanyamushumo dza ṱhanganelano hafhu ya matshilisano dza Muvhuso .
Miṱa ine ya vha kha Tshikimu tsha SABC tsha Phungudzelo ya
Muhasho wa Mutakalo
Vha tea u vha vhe muraḓo wa GEMS a badelaho u wana mvelelo dza zwenezwino .
Zwi kha ḓi vha zwa ndeme u ambara masikhi , u vha na tshikhala vhukati ha vhathu na u ṱamba zwanḓa nga tshisibe kana u shumisa sanithaiza i re na tshikambi na u vula mafasiṱere uri hu dzhene muyamufhe .
Nga tshifhinga tsha mbekanyamushumo ya mbulungo ya masheleni hu ḓo sikwa tshivhalo tsha mishumo miswa nahone vhubindudzi hapo vhu nga kona u vhuelwa nga u shumisa zwithu zwapo , u bveledzisa zwikili na u fhirisela thekinoḽodzhi .
Izwi zwi itwa uri zwi wanale kha mihasho nahone ndi mutheo wa ndugiselo dza u ṅwala fhasi shedulu ( pulane dza tshelede i dzhenaho na i bvaho ) hune ndangulo ya tshelede yo sedzeswa khayo na ndangulo ya zwibviswa .
Mvelelo dza tsenguluso dzi katela :
Hezwi , kha ḽiṅwe sia , zwi imela zwiṅwe hafhu zwa zwithivheli kha nyaluwo nga u ṱavhanya ya ikonomi ṋamusi .
Matheriala a dzhiwa sa tshishumiswa tsha u khwinisa mavu a vhulimi o ṱuswaho zwitzhili .
Vilili ḽa ḽifhasi ḽa ikonomi ḽo ḓisa nyaluwo khulwane ya u shaea ha mishumo ḽifhasini ḽoṱhe .
Tshanduko ya kilima i livhisa kha tshanduko ya maitele a mutsho o ' ḓoweleaho ' zwa isa kha khonadzeo ya u gonya ha tshifhinga tsha mutsho wa nyimele yo kalulaho hu tshi katelwa na zwiḓumbumukwe , maḓumbu , mibvumo , tshifhango na mufhiso wo kalulaho .
Vhubvo nga u angaredza kha tshitshavha ( tshivhalo tsha mutheo na ḓivhazwakale ya zwinozwino )
Khakhathi dza zwa poḽitiki kha ḽifhasi ḽa Arab dzo ita uri hu lavheleswe mbuelo dza ndindakhombo ya mveledzazwiwo ya zwa poḽitiki .
Dolofini i no penya ya fhufha i tshi bva maḓini .
Muvhigo u ḓo shumiswa sa mutheo wa u bveledza ṱhoḓisiso ya gese ya shale , mveledziso na pulane ya vhutumbuli .
Kubevha kwa dadamala nga nṱha ha ningo ya ndau , ha bvelela mini ?
Muvhuso wo ḓi imisela u ṋetshedza muṱa muṅwe na muṅwe u shayaho tswikelelo ya ḽeveḽe ya mutheo ya tshumelo dza masipala .
Kha vha ḓadze , vha saine fomo nahone vha i ḓise i fhelekedzwe nga dokhumenthe dzo teaho dzo sethifaiwaho na mbadelo yo tiwaho i sa lifhelwi murahu .
Shango ḽo dzinginywa ṅwedzini wo fhiraho musi khethululo na tshiṱalula zwo sinyusa vhanzhi kha nyanḓadzamafhungo ya eḽekithroniki , zwo itaho uri hu vhe na upfa vhuṱungu na u sinyuwa hu sa ṱalutshedzei .
U tea u wanala kha DSP kha malwadze maṱuku
Itshi ndi tshiimiswa tsha dzingu na uri tshi ḓo ṋetshedzwa u ya nga muhanga wa mveledziso ho sedzwa dzimbalombalo dzi elanaho na vhana vha si na mahaya .
Rekhodo yashu ya u lwa na vhuaḓa na zwiito zwa vhuaḓa i tou ḓiambela .
U topola na u shuma na zwitshavha zwi reaho khovhe u itela u alusa tswikelo i re ngonani ho ombedzelwa .
Khakhathi dzo ḓisendekaho nga mbeu dzi dzula dzi khaedu khulwane kha tshitshavha tsha hashu , sa zwe zwa sumbedziswa nga u tzhipiwa zwenezwino ha ṅwana kha restorente ya Dros ngei Silverton .
Thaidzo khulwane itea u waniwa ya ṅwalwa vhukati ha tshibammbiri .
Mbuno ya mbilaelo yashu ndi u gonya ha ndovhololo ya u dzhia vhukando ha mulayo kha mashango a shumisaho sisiteme ya Anglo-Saxon ya mulayo .
( 2 ) Khothe dzi ḓo vha na vhuḓilangi , nahone dzi ḓo shuma fhedzi u ya nga ha Mulayotewa na mulayo , une dza tea u u shumisa dzi sa dzhii masia na u sa ofha tshithu , u sa shumela vhathu vhane dza vha takalela fhedzi kana u vha na luvhengelambiluni kha vhaṅwe vhathu .
U tshimbila kha thambo wo ḓitika , kha bulannga , u ḓitika kha bulannga ḽilapfu ( u ḓitika nga mulenzhe muthihi , zwanḓa zwo ya matungo )
Wanani uri ni nga kona u wana naa uri khethe idzi dzi itiswa hani .
Ndi tshihumbudzo tsha uri yo vha muhali musi we ya lwa na Pfeṋe !
Vhaswa vha vha tshipiḓa tsha tshitshavha tshine tsha nga dzhenela Miṱangano ya Komiti hune mushumo munzhi wa Phalamennde wa itwa hone , nahone vha nga dzhenela madzulo u itela u vhona , u diṱama na u ḓimanḓafhadza vhone vhane .
Ri da khazwo u bva kha masia o fhambanaho , ḓivhazwakale dzo fhambanaho , nga u ralo ri fhindula nga nḓila dzo fhambanaho .
Vha nga ṋetshedza khumbelo yavho ya dzangano ḽi si ḽa Mbuelo ' Nonprofit organisation ' ( NPO ) kha ofisi ya tsinisa na ha havho ya Mveledziso ya Matshilisano ya Vundu .
Phimo ya u vhulunga ha muṱa i rekanywa sa ndivhanele ya u vhulunga ha muṱa na mbuelongwana ya u shumisa ya muṱa ; phimo ya u vhulunga kha bindu ndi ndivhanele ya u vhulungaguṱe ha bindu na GDP ya fhasisa .
Mvelelo ndi uri Milayotibe mivhili i ḓo swikiswa ṱafulani Mulayotibe wa Maḓaka a Lushaka na Mulayotibe wa Ḓaka na Mulilo wa Maḓaka .
Adzhenda ya khoro i ambedzaniwa kha nyambedzano dza mahoro kana vhuimo ha mahoro a polotiki kha zwiteṅwa zwa muṱangano musi muṱangano u sa athu swika .
Idzo phambano , na tshiimo tshi si khagala ha ṅanga dza sialala , a zwo ngo dzhielwa nṱha nahone zwa sa londwe lwe " vhuloi"ha vho ṱalutshedzwa nga nḓila ya vhukoḽoni kha mulayo .
Mavu a re zwanḓani zwa Mmbi ya Vhupileli a katela vhupo vhuhulwane .
Kha vhatshinyi vhararu , vhavhili vho haṱulelwa dzhele malugana na vhutshinyi ho fhambanaho vhe na miṅwaha ya fumirathi .
Zwiṅwe hafhu , a hu na lufhera lwa u vhulungela lwa nga masiari kana thimbanywa dzo linganyiswaho .
Muṱala muṅwe na muṅwe wo lavhelelwaho kha khethekanyo heyi u ḓo rekanywa u vha nga ḓuvha ḽa muṱala .
Khwiṋiso dzi ṋetshedza Ofisi ya Tshumelo ya Mulavhelesi wa muvhuso ( Ombud ) wa Mabindu Maṱuku na u fhelisa thendelo u itela mathomo a Dzangano ḽa Vhueletshedzi .
Vhadzulapo vha ri vha nga si pfuluwe .
U ṅwala maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi nga nḓila yone , a tshi tevhedza saizi na vhudzulo hao ; zwi amba uri , a thoma na u guma vhudzuloni ho teaho .
Zwi khagala kha mbonalo iyi uri , nga nṱhani ha netiweke yo vuleaho ya bada , vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu a swikelea hu si na u konḓelwa u vhambela na nḓila ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Sa zwe zwa sumbedziswa kha mawanwa a tsedzuluso , hu na u shaea hu hulwane ha vhugudisi kha ndandulo ya ndondolo ya mathukhwi a mutakalo , nahone kanzhi hune vhugudisi ha vha hone , a zwi vhonali mushumoni .
Thetshelesani maguluguda maṅwe na maṅwe kana u zwimba kha maḓamu na gopwa .
7.Mvelelo khulwane dzi tea u waniwa zwino dza ṅwalwa nga nṱha ha thaidzo khulwane .
Arali vha tshi khou ṱoḓa u amba na Mulangavundu , kha vha zwi ite nga kha Mudzulatshidulo .
Zwenezwo , musi vhunzhi ha mivhuso ya musalauno i tshi amba nga ha u langa zwikambi i zwi ita hu na u dzhiela nṱha tshoṱhe u fheliswa a hu khou lavheleswa .
U shela mulenzhe u bva kha munyeṱulelo wa mbonalo ya thandela ya vhupoṱeli kha vhunzhi ha zwithu , modele wa mbadelo na ṱhalutshedzo ya mashumele .
U dzhenisa vhathu vhoṱhe kha muṱangano .
U kundelwa ha Mudzia u ṱaṱisanela thendara u saina ḽiṅwalwa ḽa muṱaṱisano he zwa tea zwi ḓo bveledza u dzhiiwa sa a songo tea u dzhenelela kha muṱaṱisano .
U fhungudzea uhu ho ṋaṋiswa nga u fhungudzwa ha mugaganyagwama , kha muhumbulo wa uri Muhasho wo shumisa tshipiḓa tsha mugaganyagwama wo fhungudzwaho wawo hu tshi itelwa pfukiselo kha tshiimiswa hetshi .
Dokotela wa maṋo a nga dzhoina netiweke ya zwa maṋo ya GEMS nga u kwama senthara ya ṱhingo kana nga u dalela webusaithi ya GEMS kha www.gems.gov.za.
Humbulelani uri hu ḓo bvelela mini .
No vha na vhukoni ho linganelaho khathihi na u phakhelwa zwiimiswa siani ḽa u thikhedzo ya u tshimbidza na u dzudzanya zwithu hu tshi pulaniwa , u shumisa pulane iyo na kha M&E ;
U BVISWA NA KHAKHULULO YA ZWI RE NGOMU
Madalo na u vhona madokotela
Miraḓo ya vhupo ha vhulangi ha Krugersdorp vho imbelela maipfi a gundo nga murahu ha musi vho ṱanganedza Pfufho ya Khomishinari wa Lushaka kha dzingu ḽa Gauteng ḽa khwinesa .
Zwi katela mbekanyamushumo dza zwa mupo dzi fanaho na u bviswa ha miri i si ya fhano i tshinyadziho mupo , mbuedzedzo ya vhupo ha ṱhangasini , thivhelo ya mililo , na u kunakisa khathihi na u limuwa nga ha zwithu zwa mupo u mona na mimasipala yoṱhe .
Arali vha mushumi vhe na phambano na mutholi wavho , kana vaisa vesa , kha mafhungo a ngaho :
Hu na zwifhinga zwa nyelelo ya maḓi i itwaho nga muya kha vhugabelo , na tshiṅwe tshifhinga musi nyelelo i tshi khou lingana .
Fhedzi musi zwiimiswa zwa masheleni zwi tshi kundelwa , hu vha na masiandaitwa a si avhuḓi , nahone musi uho u kundelwa hu tshi itea kha ḽifhasi , masiandaitwa a shushedza ikonomi ya ḽifhasi .
Kha vha ṱalutshedze na u sumbedza u ṱola ha u ṱhogomela ha misi na u lugisa hu ṱoḓeaho u itela u vhona uri mashumele avhuḓi a zwiendedzi .
Vhuṱali uvhu vhu ṱoḓa u ṋetshedzwa ha khwine ha zwishumiswa uri hu livhiswe kha tshumelo ine ya ita uri huvhe na nyaluwo ya ikonomi .
U ta mitengo ho dovha ha ḓisa mbambe nga nṱhani ha nzulele ya ikonomi .
Musi vha tshi ḓi ṅwalisa kana u ita mbadelo , SARS yo ḓi imisela u shumana na u ṅwaliswa havho hu saathu fhela maḓuvha a 10 a mushumo .
( i ) u tshi tevhedza vhuḓifhinduleli ha Riphabuḽiki nga fhasi ha mulayo wa dzitshaka u shumaho kha zwiimo zwa shishi ;
Musi uvhu vhurangeli vhu tshi khou shuma nga u vhiga nzudzanyo , hu kha ḓivha na thaidzo nnzhi dza u ṱangana dza saveyi hune data i khou kuvhanganywa u bva kha mabindu mahulwane aya .
Ni kone u sumbedza uri Vhonani o hwalisa hani baisigiri na musi a tshi ṱalutshedza Anza uri yo phontsha .
Tsumbo dza hune hu nga vha na khonadzeo ya ṱhoḓea ya u ṱola mutakalo dzi katela hune ha vha na khombo ya u vha na asima yo wanalaho mushumoni ( u shuma hune ha vha na buse ḽa thoro , buse ḽa bekhari , phurotheini ya khovhe kana makumba kana dzikhanakhana ) .
Thimu zwa zwino i khou ṱoḓa vhalambedzi na uri i ḓo livhuwa thikhedzo iṅwe na iṅwe .
Ndivho ya vhashumela mveledziso vhoṱhe ( vha muvhuso , masipala , kana vhathusi vha no bva nnḓa ) kha hu vhe u fhaṱa zwitshavha musi vha tshi khou langula thandela zwitshavhani izwi .
Olani tshifanyiso .
Vhashumeli vha muvhuso , vhadededzi na vhaṅwe vha ḓo wela nga ngomu ha muhanga u fanaho sa vhaṅwe vhashumi .
Thannge i ṱoḓa u shululwa nga misi yoṱhe .
Zwiṅwe hafhu , kuitele kwa nzudzanyo dzo ṱanganelanaho ndi kwa ndeme .
U bveledza tshiṱirathedzhi tsha ndondolo na u shumisa khathihi na u topola khaedu dza masheleni dza tshifhinga tshiḓaho dzine Muhasho wa ṱangana nadzo .
Mashumele oṱhe nga u angaredza a masipala a monithariwa nga kha Sisiṱeme ya Ndangulo ya Mashumele .
Ndi zwifhio zwine vha zwi takalela nga maanḓa nga u dzula Gauteng ?
ZWIKILI ZWA VHUTSHILO Gireidi ya Ṱ3
Vha nga vhudzisa uri ndi ngani ndi kha ḓi vha na fulufhelo kha tshifhinga tshi lemelaho nga u rali .
Nḓila ya Tshipiḓa tsha vhuṱa vhuvhili i ḓo shumiswa kha u thoma zhendedzi :
U swika henefha kha vhagudi vha 14 000 vho vhewa kha zwikhala zwa fhethu ha mishumo vha khou guda u bva kha ṅwaha wo fhiraho , na vha mishumo ya zwanḓa vha fhiraho 11 000 vho fhedza ndingo dza vhukoni .
Maitele a aphiḽi
Vhudavhidzai vhu katela na vhuḓifari vhu si ha u amba .
Nga nṱhani ha izwi , muhumbulo muhulwane wa u khwinisa tshumelo u nga kundelwa .
15.2 . Minisiṱa wa Gwama Vho Tito Mboweni kha u tholwa havho kha Bodo ya Dziṱhirasithii ya Tshikwama tsha Mulalo tsha AU , tshine tsha ḓo lambedza mafhungo a vhudipuḽomesi a vhupfumedzani na a thivhelo , ṱhoḓea dza vhukoni ha tshiimiswa , na mishumo ya thikhedzo ya mulalo Afrika .
Ṱhoḓea dza maitele , nga maanḓa ṱhoḓea dza ikonomi dza khamphasi , dzi ṱoḓa uri hu vhe na u dzhiela nzhele kha u dzudzanya hafhu .
Western Cape i kha ḽa Afrika Tshipembe , zwenezwo ri khou amba nga vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe :
Kha vha ṱoliwe maṱo naho hu luthihi nga ṅwaha zwalwo .
Tsinga khulwane dza bada dzi no nga firiiweyi na bada dza ḽeini nṋa a dzo ngo tea tshumelo dza mabisi nahone dzi tea u shumiswa kha tshumelo dza u tsitsa vhanameli tshihaḓu na tshumelo dza luvhimba .
Mbadelo dza vhulanguli dzi ṱoḓiwaho dzi bvaho kha tshelede ya vhukuma ya u fara dzi nga vha dzi nṱha nga nḓila yo kalulaho kha dziakhaunthu ṱhukhu .
Nahone zwo ralo , vha anḓadza figara idzi na riṋe roṱhe ra pulana kha mutheo uyo .
Thelesikoupu ya MeerKAT yo bveledza zwifanyiso zwa nṱha zwa lutombo i tshi khou shumisa dishi nṋa kha dza 64 dze dza pangwa ; zwine zwa bvisela khagala radio galaxies dzi sa athu vhonwa ḽifhasini .
Zwi livhuwavho u dzhenela hungafha kha iḽi fhungo nga mihasho yo fhambanaho na mazhendedzi o fhambanaho kha ḽino shango .
Mukhushwane wa Zwiṋoni u kwama khuhu nahone a u koni u pfukiselwa kha vhathu .
U fhambana hashu nga muthu zwi ṱuṱuwedza mashumele ashu sa izwi zwi tshi shuma sa tshiko tsha khethululo na phambano .
Vho Ndiafhi vho baka khekhe .
Ngauri mitengo ya nṱha ya vhudavhidzani nga mitshini ndi tshone tshikhukhulisi kha vhubveledzi ha ikonomi yoṱhe nahone zwino vha khou lingedza nga nḓila dzoṱhe u ḓidzudzanya u vha muṱuṱuwedzi wavhuḓi .
Tshigwada tsha Ndamulelo tsho vhuya nga bisi .
Tshikwama tshi shumisa tsireledzo ya mutengo wa ziro u vala ḽeveḽe nga nḓila i ṱanganedzeaho ya u tsa na u gonya ha ikonomi kha phothifoḽio ya mikovhe .
Vharengisi vha zwibveledzwa uya mashangoni a nnda na vhaṱunḓi vha zwibveledzwa vhulimi na zwiḽiwa zwa lwanzheni vho guda uri vhudavhidzani ha ḓuvha na ḓuvha he vha vhu wana ubva kha vha u endedza mifaro vho thusedza zwihulu kha u ita uri vharengi vhavho vha dzitshakha vha a ḓivha nga ha nyimele ya tshiṱereke .
Ikonomi ya Afrika i khou ṋaṋa u ḓisendeka kha tshikhala .
Mikovho iyi i khwiṋiswa kha mutheo u itwaho ṅwedzi muṅwe na muṅwe
Zwo vhekanywaho afho fhasi ndi mbambedzo u ya nga kiḽasi ya mitengo yo ndaka sa zwe ya rekhodiswa zwone na mitengo ya maraga ya zwino ya zwishumiswa zwa masheleni zwa Tshikwama zwo dzheniswaho kha zwitatamennde zwa masheleni .
Mubebi,makhulu a ṅwana kana ṅwana are na miṅwaha ya u thoma kha 16 ane a vha ṱhoho ya muḓi ) . nḓivhadzo : Arali vha si mubebi wa ṅwana , a vha zwi sumbedzi se zwauri vha muuḓi wa tsinisa wa ṅwana nga kha afidaviti i bvaho kha muofisiri wa tshipholisa , muvhigo wa mushumela vhapo , afidaviti i bvaho kha mubebi wa malofhani kana luṅwalo lubvaho kha ṱhoho ya tshikolo tshine ṅwana a dzhena hone
Zwa zwino ndi khou tea u imedzana na fhungo ḽa mbadelo .
Nyimele i nga tutuwa hune miraḓo ya tshitshavha vha vhilaela nga ha uri avha khou dzulela u ḓivhadzwa nga ha vhuṱambo na tsheo dzo dzhiiwaho kha miṱangano ya khoro .
Nzudzanyo kwayo ya tshiimiswa na ya konṱiraka na ndangulo yo khwaṱhaho ya u thusana zwi na ndeme kha u aluwa ha afha fhethu .
Ndi khwiṋe , ri ḓo vha kuvhatedza , na u vha ṱanganedza kha mbofholowo ine vha nga si kone u i swikelela musi ri siho !
U topola , u ṱola na u vhekanya ṱhoḓea , hu tshi katelwa ṱhoḓea dza ndeme dza vhugudisi kha kuitele kwa ṱhoḓisiso
PAIA i a tenda , u ya nga tshiteṅwa 8 uri , tshiimiswa tshi nga vha tsha ' tshitshavha"kana " phuraivethe u itela Mulayo ho sedzwa uri rekhodo ine ya khou ṱoḓea " i na vhushaka na u shumisa maanḓa kana kushumele kwa mushumo sa tshiimiswa tsha tshitshavha kana sa tshiimiswa tsha phuraivethe . "
Vha ṱalutshedze ṱhoḓea ya zwishumiswa zwone , tshomedzo na matheriala wa u kunakisa .
Iṅwe ya vhuḓifhinduleli havho ndi u langula mililo na u khwinisa ndangulo ya mavu yo fhambanaho u engedza mavu o thivhaho , bayodaivesithi na vhukoni ha u vutsheledza nga u ṱavhanya kha zwiwo zwa mutsho zwo kalulaho .
Ri tikedza mishumo yo dzinginywaho ya komiti ya odithi .
Pfufho dzi ṋetshedza zwikhala zwa u kovhelana nḓivhiso na ngudo khathihi na khonadzeo dza vhuṱama na ndovhololo ya zwithomiwa zwo tshimbilaho zwavhuḓi kha shango ḽoṱhe .
3.3 . U lugisa tshiimo tsha zwenezwino , Phuresidennde Vho Ramaphosa vho ta Komiti ya Khabinethe ya Tshipentshela nga ha Eskom yo rangiwaho phanḓa nga Mufarisa Phuresidennde na u vhumbwa nga Dziminista dza Mabindu a Tshitshavha , Fulufulu , Masheleni , Vhuendi ; Tsireledzo ya Lushaka na Mapholisa .
Vha khou ṱoḓa Afriak Tshipembe ḽa hani ?
Arali hu si na thendelano yo dzudzanywaho , zwi nga dzhiiwa uri a hu na thendelo .
Masipala a u nga hwali vhuḓifhinduleli ha mbadelo dzifhio na dzifhio arali nyiledzo dzi tshi nga vhewa uri dzi shumiswe kha maḓi a bvaho kha gwedzho .
Nga tshifhinga tshi fanaho , maṅwe mashango ane a kha ḓi bvelela , nga maanḓa ngei Latin America , o vha na u timatima huhulwane nga ha mbuelo dzavho .
Ndi nga mini tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiḽiwa tshi tshavhuḓi kha riṋe ?
U thoma ha mutambo ngauralo zwo vha u pfuka milayo ya maitele .
Vhushaka vhukati ha vharangaphanḓa vha sialala na komiti dza wadi hu kha ḓi mona .
Muvhuso u na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri hu na ndambedzo ya Tshikimu tsha Thikhedzo ya Vhuṋe ( SOS ) u itela miṱa i shayaho na mveledziso ya nḓila dza u bveledza tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya STB .
Naa ḽeri dzo vhewa nga nḓila ine vhashumisi vha sa ḓo tatamudza kana u ṱharamudza milenzhe ?
U shumisa zwivhonwa : Lavhelesani itshi tshifanyiso tsha nḓou dzi tshi khou nwa maḓi . Ṱalutshedzani khonani yaṋu zwine na khou vhona .
Nga kha hedzi pulane , mabindu , muvhuso na vhashumi vha khou shumisana u itela u engedza vhubveledzi khathihi na u sika mishumo minzhi kha sekhithara .
Mbetshelwa dza nḓivhadzo iyi dzi ḓo shuma kha nyimele dzoṱhe dzine mutholi a tama u fhelisa tshumelo nga nnḓani ha hune manweledzo a u pandela a vha o imelelwa kha mulayo .
Khovhe dzine a dzo ngo tsireledzea kha tshivhalo tsha nṱha tsha eseniki dzi sumbedza nyaluwo i no vhonala ya sele tsireledzi , dzine dza nga vha tsumbo dza u fhindula kha mutsiko .
Musi hu si tsheena mapholisa a sialala , ndi zwa ndeme u ṋetshedza vhathu vhane vha nga ita mushumo uyu .
Kha ri ṅwale Gerani phaziḽi ni dovhe ni i ṱumekanye nga huswa .
Mihumbulo kha u ṱola u ḓilugisela ha sisiṱeme ya yuniti ya u ṱuma i ḓo ṱalutshedzwa nga vhuḓalo .
Digirii khulwane ya zwikili zwa khomphyutha na zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓi , tshikili tsha vhushaka na vhaṅwe tshavhuḓi , zwikili zwa u ṅwala , u saukanya na masheleni zwavhuḓi na zwone ndi zwiṅwe zwa ṱhoḓea .
A hu na nḓivhadzo yo no anḓazwaho zwa zwino maelana na khethekanyo dza rekhodo dza DPSA dzine dza wanala naho muthu a so ngo thoma a ita khumbelo ya tswikelelo zwi tshi ya nga Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Tswikelelo ya Mafhungo .
Thandela ṱhukhu dzi re na zwibveledzwa zwi fanaho dzi nga kuvhanganywa fhethu huthihi kha mbekanyamushumo u itela u ela .
Lungano ndi tshiṱori tshi no amba nga mapuka a manditi na vhuṱolo , zwipuka , zwimela na fhethu .
( d ) u ṋea thendelo ya tshadzhi dzo livhanaho dza Tshikwama tsha Muthelo wa Mbuelo tsha Vunḓu .
Ri a vha koloda zwinzhi , lufuno lwe vha lu ṋea shango ḽavho na vhathu vhavho , na u shela mulenzhe he vha hu ita kha Afurika Tshipembe , Afurika na ḽifhasi ḽoṱhe .
Matshelo ndi ḽavhungana ?
Fhindulani iṅwe na iṅwe ya mbudziso dzi tevhelaho .
Tshumelo i vho ita tshelede zwino nahone i nga humela murahu kha u ita mbuyelo nga 2006 .
Heyi ndi yone ndivho ya ndeme ya khoniferentsi iyi .
Vhane vha hola masheleni manzhi vha ḓo badela tshelede i no vhonala .
Fulufhelo ḽa tshitshavha ḽi ṱoḓa uri Muvhuso u thome nḓila dzine dza swikelela mvelelo idzi .
Avho vhane vha ita uri nḓivho yavho i vhe hone na zwikili nga kha u dzhenelela kha madzangano a mashangoḓavha , zwiimiswa na komiti vho huliswa na vhone .
Nyendedzi dza Lushaka dza Kuthomele na Kushumele kwa Komiti dza Wadi dza Masipala ya 2005 , i topola kiḽoso dza khoudu dza vhuḓifari dzo vhalaho dza Komit ya Wadi nga ha vhudavhidzani na vhadzhiamikovhe vho fhambanaho .
( 4 ) Milayo na nzudzanyo dza Vhusimamilayo ha Vunḓu dzine dza khou shuma nga tshifhinga tsha musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , zwi ḓo isa phanḓa na u shuma nga nnḓa ha musi hu tshi nga vha na u khwiniswa kana u vhulaiwa huṅwe na huṅwe hune ha nga itiwa .
Musi dwadze ḽi sa athu u ḓiswa fhasi ha ndango , masiandaitwa o raliho a ḓo vhavha nga maanḓa na u ṋaṋa u phaḓalala .
Hedzi khwiṋiso dzo dovha hafhu dza tendela u tholwa ha vhashumi vha kha Khomishini ya u Dzhenelela ha Vhathu vha Nnḓa kha Muvhuso nga mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
Vhaiti vha bidi vha tea u swikisa khathihi na luṅwalo lwavho lwa bidi lu re lwone u bva kha muṋetshedzi zwauri , arali vha nga ṋewa khonṱhiraka , vha na tsireledzo yo eḓanaho kana tshikolodo tsha u diliva odara .
Kana , zwihuluhulu , ri ḓo ṱoḓa ndinganyo i tshi kalwa hani ?
U ṱoḓwa ha zwithu zwihulwane zwi rengiselwaho mashangoḓavha zwo wa .
Ḽisala ḽisumbavhuṋe ndi ipfi ḽine ḽa sala vhuimoni ha dzina kana ḽa shuma na dzina ḽi tshi sumbedza vhuṋe .
Ni ṋee themendelo ya u vhina .
U vha na vhuṱanzi ha uri hu na u pfesesa siani ḽa zwa polotiki khathihi na u ṱanganedza
U kuvhanganya na u ṋetshedza mivhigo nga ha kushumele kwa senthara ya ṱhingo .
U ya nga Guvhangano ḽa Netibola ḽa Dzitshakhatshakha , Afrika Tshipembe zwazwino ḽo vhewa kha maimo a vhuṱanu kha maimo a ḽifhasi .
Zwi tshi edza zwenezwi , pulane ya wadi na yone i anzela u bula nḓila dza thandela dzine dza tou nangiwa nga Komiti ya Wadi .
Ndi zwifhio zwiimiswa zwine zwa ṋetshedza thikhedzo kha tshigwada tsha kutshilele tshavho ?
Vhahwelelwa vho ṋewa ndaela ya u badela mbadelo .
Ni tea u vhona uri ṱhoḓea dzoṱhe dza u tevhedza dzi khou tevhedzwa u ya nga shedulu ya mulayo .
Hu na milandu ine mafhungo a vha a sa vhetshei khao fulufhelo kana a tshi tou vha a siho nga u tou ralo .
Vhashumisi vhane vha tama u shumisa zwi re ngomu u bva kha saithi iyi u itela zwa vhubindudzi vha nga ita izwo hu na thendelo yo tou ṅwalwaho u thoma fhedzi i bvaho kha minidzhere wa webusaithi .
Vhurangaphanḓa ho dzudzanya u lulamisa vhunzhi ha thaidzo dzine dza dzula dzi hone kha muhasho , na uri dzo shuma u sedzesa na u sedzulusa nga nḓila yone nyimele dza sentharani dza vhafariwa khathihi na u dzinginya maga a u lulamisa he thaidzo dza vha dzi tshi kha ḓi vha hone .
Khoro inga fhambanyisa tsheo dzayo dza ndaṱiso vhukati ha milandu ya u kwasha na milandu ya u tswa .
Ndi khou livhuwa vhashelamulenzhe vhashu vhoṱhe kha u ḓidzhenisa khathihi na vhufaranani he ra vha naho .
( ii ) ṱuṱuwedza tsireledzo ya mupo ; na
Musi hu si na tsinga tsha lwanzhe dzi re na maanḓa , tsinga dzi no vhanga nga muya ndi a anda .
Mihasho ya muvhuso yo humbelwa u shuma nga maimo a nṱhesa a kuvhusele kwavhuḓi na vhuḓifhinduleli ha tshitshavha .
U ṋetshedza thikhedzo ya kushumele kha mulangi wa mbekanyamushumo sa zwe zwa humbeliswa zwone .
4.5 . Khabinethe ya ombedzela thikhedzo yayo ya mbofholowo ya nyanḓadzamafhungo , mbofholowo ya u ṱahisa vhuḓipfi na pfanelo ya muthu muṅwe na muṅwe ya u swikelela mafhungo Afrika Tshipembe .
Nga 2009 , nḓowetshumo ya zwa migodi yo dzhenisa 30% ya mbuelo yoṱhe ya u vhambadzela nnḓa , na u thola 2,9% ya vhathu vha tholeaho kha ikonomi ya shango .
Mihasho i diphositha mbuelo dzoṱhe kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka nahone mbadelo dzoṱhe dzo ḓisendeka kha sisiteme ya vhukati i langwaho nga Muṱolambalelano Muhulwane .
U dzulela u ita nyonyoloso zwi tsista ḽeveḽe dza HDL , na u thusa u swikelela na u langa tshileme tshi re na mutakalo .
GCIS a i na vhuḓifhinduleli kana u hwala muhwalo lwo livhaho kana lu songo livha , nga nḓila iṅwe na iṅwe kha zwi re ngomu , tshumiso kana u sa kona u shumisa kana u swikelela webusaithi dzi re na vhuṱumani kana vhuṱumani vhuṅwe na vhuṅwe kha webusaithi ire na vhuṱumani .
Hu katelwa u bebela sibadela , u bebela hayani na kha yuniti dza u bebela
Mmbi ya Vhupuleli ya Afrika Tshipembe ;
I konisa mveledziso ya puḽane dza vhudavhidzani dzi bvaho kha khabinethe .
Hu tshi engedzwa izwo , nyengedzedzo ya muthelo wa zwikili i ḓo tevhelwa .
Hezwi zwi a vha khomboni hune komiti dza masipala dza thoma u dzhia mishumo yo phaḓaladzwaho ya masipala i ngaho sa ndangulo ya thandela dzapo na ndangulo / vhulavhelesi ha zwileludzi zwa masipala .
Vha dovhe vha sedza mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha ya muhasho u itela sia ḽa tshiṱirathedzhiki na mbekanyamushumo dzo no davhidzanwaho na vhusimamulayo ho teaho na tshitshavha .
Zwo ḓa hani uri a fhedze o no vha na milenzhe ya malo misekenesekene ?
Tshiitisi tsho ṋewaho ndi tshauri vhalangadzulo vha rera nga tshavho uri ndi tshifhio tshigwevho tsho teaho .
Ndi mishumo ifhio ine na ita tshikoloni ni tshi thusa mudededzi waṋu ?
Gaidi ya Tsireledzo na Mutakalo kha zwa u Fhaṱa
Fhano Afrika Tshipembe a hu na modele wo dzivhelwaho wa sekhithara ya vhubindudzi ha vhathu , nahone hu ḓo vha na phambano na kha mimodele i shumiswaho kha mihasho ya muvhuso yo fhambanaho .
Mutevheṱhanḓu uyu u sumbedza maitele a u bveledza pulane ya nyito , u i shumisa na u i ṱola u khwaṱhisedza u tevhedza phanḓa ha u ṱolwa hu tevhelaho .
Hezwi zwi katela na zwithu zwi fanaho na miholo , sisiteme dza u ṱola muthu uri ndi muthe ḓe , u itwa ha tsumbandila dza goloi dzi endedzaho tshelede , na zwiṅwe .
U ṋekedza mihumbulo kha minidzhere wa thandela ya u fhaṱa maelana na ndaulo ya thendara .
Vhutshinyi ho dzudzanywaho - yunithi dzo sedzanaho nazwo dzo sikwa u itela u lwa na vhutshinyi ho tou dzudzanywaho :
Musi vhaofisiri vha tshi vula dzhele , vho wana uri mufariwa o vha o lala fhasi nahone ho vha hu na malofha khofheni hawe .
Zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwa mobaiḽi : Izwi ndi zwishumiswa zwi tshimbilaho u bva fhethu huthihi u ya huṅwe , zwi thusaho tshivhalo tshihulwane tsha vhathu .
Hu dovha ha vha na vhuṱanzi vhunzhi ha u sumbedza uri arali vhukoni ha sainthifiki ha lushaka ho khwaṱha , mashango a nnḓa a ḓo vha na maanḓa a u ita nyambedzano dzo khwaṱhaho kha u bveledza thendelano dzi sa dzhii sia .
Tsha ndeme ndi khaedu na tshutshedzo dzine roṱhe ra ṱangana nadzo nga nṱhani ha mufhiso wa ḽifhasi kana tshanduko ya kilima , sa zwine vhaṅwe vha i vhidzisa zwone .
Tshi tevhelaho , ndi khou tama u ambesa nga ha mmbi ya maḓini .
U ya nga Mulayo wa Mafuvhalo na Malwadze a Ṱahiswaho nga zwa Mushumoni , vhatholi vhoṱhe vha tea u vhiga khombo dzoṱhe dzi iteaho mushumoni kha Tshikwana tsha Ndiliso .
Kha iṅwe ya kiḽiniki , muongi muhulwane o amba uri " vhathu " vha sokou laṱa mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , o ralo hu tshi katelwa zwipeiṱi na ṋeleṱe , tsini na thulwi kana mabogisi o vhulungwaho , ho lindelwa uri a bviswe .
Ndivho ya u sumbedza zwithu nga nyolo ndi u sumbedza mafhungo ane vhadzhiamikovhe vha tama u a kunda zwine zwa fhedza zwo thusa kha u bveledza zwipikwa zwa ndeme zwa thandela .
Ṱanganyani mafhungo .
Mbambadzo ya maapuḽa fhedzi i humbulelwa kha u vhuisa masheleni a linganaho R500 miḽioni kha thengiselano na mashango a nnḓa nga miṅwaha mirahu .
U sudzulusela tshipiḓa tsha tsireledzo ya tshitshavha kha akhaunthu dza muthu muṅwe na muṅwe wa mishumo ino konḓesa kha kulangulele , masheleni , na poḽotiki .
Ngoho yo fhelelaho ndi ya uri vhabebi vhawe vho vha vhofholowa tshiphirini uri a vha ngo vhuya hayani , sa i zwi u vha hone hawe zwo vhanga khuḓano khulwane na u sa pfana muṱani .
Vho no vhona
Vhuvhusi : U kona ha ndango dza nga ngomu kha ndangulo ya mutevhe wa nḓisedzo a hu ṱolwi zwavhuḓi na u londotwa .
Muṅwe a nga ri vhathu vha tendaho uri vha Vhakhireste vha na vhuḓifhinduleli ha ngudomvumbo nyengedzwa , vhunga khwaṱhisedzo ya u ṱhogomela vha ṱoḓaho thikhedzo , vhathu vha tambulaho i tshi ombedzelwa vhukuma kha Tshikhireste .
Tsha vhuvhili , zwiṅwe zwishumiswa zwi no nga sa mavhone na dzihitha na zwone zwi ḽa muḓagasi .
U bveledza kulangele kwa misipha mihulwane ( u shumisa vhe zwigwadani kana vhe vhoṱhe u vhumba maḽeḓere nga mivhili yavho ) .
U pulana ha mveledziso ho ṱanganelaho ndi maitele a ndayotewa na mulayo a ṱoḓeaho kha mimasipala ya Afrika Tshipembe ; fhedzi , nga nnḓa ha u tevhedzela mulayo , hu na zwivhuya zwinzhi na mbuelo dza u pfesesa u pulana ha mveledziso ho ṱanganelaho .
Vhaofisiri vha masipala vha shumana na ndaulo na tshumiso ya mbekanyamaitele dza khoro .
Vhulimi vhu sa nyeṱhi ho dovha ha sedza kha nḓila dzavhuḓi kha zwi tshilaho na vhupo dza u vhufuwi .
Zwisumbi na Vhubvo ha Vhuṱanzi zwi ṋea Pulane ya U monithara na U ela yo dodombedzwaho ine ya sikiwa na u shumiswa nga vhalanguli vha thandela .
U ita zwa makwevho , mushumo kana phrofesheni zwi nga langulwa nga mulayo .
Nga ḽiṅwe sia , TSP yo tandulula fhungo iḽi nga u shumisa tshelede ya indekisi u dzhia tsheo dzo raliho nga yone ine fhasi ha ndaela ya bodo yo ḓiimisaho nga yoṱhe hu na maanḓalanga mbulungo ya masheleni maṱuku .
Khoro yo khethwaho ndi foramu ya u fhedzisela ya u dzhia tsheo kha IDP .
Nga maanḓa-maanḓa , vhupfumbudzi na pfunzo , arali zwo humbulwa na u dzudzanywa zwavhuḓi , zwi nga :
Ri tea u pembelela mushumo mungafha .
Migero ya mulambo kanzhi i fhaṱwa kana ya imelwa nga ḽigero ḽine ḽa nga lapfa lwa khiḽomitha dzo vhalaho u bva mathomoni a mulambo .
Phanḓa ha 1994 itshi tshipiḓa tsha ḓorobo tsho vha tshi tshi dzula vhatshena fhedzi nga murahu miṱa i si mingana ya tshikolobulasi tsha nga tsini yo pfulutshela henefha .
Vhukoni ha u shumisa zwishumiswa zwa u kulumaga zwo fhambanaho na zwibveledzwa .
Kha ministri vha ḓo dovha hafhu vha shuma na mbekanyamushumo ya 1 , ine ya vha vhulanguli na mbekanyamushumo ya 2 , ine ya vha vhupholisa ha u ḓivhonadza .
U dzheniswa ha tshanele dzo nembeledzwaho vhukati ha dzibimu a ho ngo tendelwa .
Naho zwiito izwi zwi tshi lwa na mulayo , a ho ngo vha na u hwesa mulandu vhalanguli avha vha re na vhuṱama na vhorapolotiki , vhe vha sika nzulele ya tshinyalelo ya mupo na pfanelo dza vhathu .
Mufu o livhiswa kha hu ṱolwaho muhumbulo nahone dzilafho ḽiswa ḽo ḓo randelwa kha uri a thome u ḽi shumisa .
Thebulu dzi tevhelaho dzi sumbedza zwipiḓa zwa pulane ya zwikili khathihi na mvelaphanḓa yo swikelwaho musi hu tshi thomiwa u shumiswa pulane .
Ri na nzudzanyo dza tshiimiswa na dza dzangano na pulane dza bindu dzo dodombedzwaho u itela u dzi shumisa .
4.2 . Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Muvhigo wa khalaṅwaha ya ( 2009-2014 ) wa Vhuṱanu wa Afrika Tshipembe nga ha U thomiwa ha Buthano ḽa u Fheliswa ha Zwivhumbeo zwoṱhe zwa Khethululo ya Vhafumakadzi ngomu kha Gurannḓa ya Muvhuso , u itela vhupfiwa ha vhathu .
Iṅwe mbilahelo yo vha ya u vhona uri Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Nḓisedzo ya masipala i khou tevhedzwa .
( c ) u alusa nḓivho ya saithifiki na vhukoni ha thekeniki ha vhathu na zwiimiswa zwa Afrika Tshipembe . "
Tshidimela tshi khou langwa nga vhashumi vha tshoṱhe vha re na ndalukano .
Tshiṱirathedzhi tshi lusa u thivhela na tsireledza u vha hone ha vhuyaḓa nga kha u anda ha nyito dzi hu tikedzaho .
Tshumelo dza ndeme dza masipala ndi tshumelo dzi ṋekedzwaho nga muvhuso dzi sa badelwi nga miṱa i shayaho .
Nḓila dzine maḓi a tambisea ngayo
Ndi khou dovholola tshitatamennde tshanga tsha murahu tsha uri mushumo wa ndaka i tshimbilaho ndi u ṋetshedza vhudzulo kha miṱa yashu nahone musi zwo ralo zwi shumiswa sa haya ha muṱa washu .
Miṱangano i dzulelaho u vha hone i farwa na vhaimeli vha komiti dzi shumaho na komiti ṱhukhu dzi sedzanaho na zwa mushumo , tshandulelo , themamveledziso na maṅwe mafhungo manzhi a elanaho .
Vhana vho vha vho gonya nṱha ha thavha .
Mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha ya Zwi ḓo anḓadzwa nga Luisimane .
Mbadelo dziṅwe dzi bva kha vhupo ho fhambanaho .
Nga tshino tshifhinga sabusidi dza zwiimiswa zwa vhudzulo ha zwitshavha dzi ḓo kona fhedzi u avhela kupiḓa kuṱukuṱuku kwa masheleni a u shuma ngao kha yuniti dza vhudzulo dza fhasifhasi dza u tou hira .
Gireidi B - mugudisi u na vhukoni ha u gudisa muthu ḽaisentse ya u reila ya khoudu B , C1 , C , EB , EC1 na EC , na uri mugudisi uyu u na ḽaisentse ya u reila ya khoudu EC kha u reila goloi dza manyuaḽa ;
2.2 . Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽo ḓikumedzela u khwaṱhisedza na u khwaṱhisa vhushaka na Malawi nga kha mbambadzelano dzo ṱanḓavhuwaho na vhubindudzi hu na nḓivho ya u swikelela maitele a u ḓitshidza a khwiṋe kha mashango oṱhe .
Tshiṱangu tsha Lushaka
Vhadzheneli vha ḓidzhenisa kha mutambo wa mushumo u konḓaho kana mishumo ine ya imela nyimele ya vhukuma vhutshiloni ine vha nga ṱangana nayo mishumoni yavho sa muraḓo wa Komiti ya Wadi
Tshumelo ya iwe muṋe i leluwaho na u thusa ya awara dza 24 Ri na tshumelo ya luṱingo ya othomethiki ine vha nga i shumisa awara dza 24 nga ḓuvha .
Mbekanyamaitele ya 1999 yo sedza kha tsirakhombo ya ḽifhasi na sia ḽa biomedical ḽa u thivhela , zwiṱukusa kha tshivhumbeo , matshilisano na zwitshimbidzi zwa vhuḓifari ha HIV .
Vhadzheneli vha fanela u ṋetshedza khophi yo ganḓisiwaho ya fomo ya u dzhenela na mafhungo a khombekhombe ane a khou ṱoḓea .
Ri ḓo dovha hafhu u sedza kha mbambadzo ya zwa vhuendelamashango i thomaho sa kha Asia Vhubvaḓuvha na kha Dzhango ḽa Afrika .
Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha
Matshimbidzele a ndaulo ndi maitele o thomiwaho u khwaṱhisedza uri bindu ḽi shuma nga nḓila ye ḽa itelwa yone .
Hezwi zwi ṱoḓa tsedzuluso dza nḓila dza mbadelotiwa u itela u khwaṱhisedza uri a sumbedza mbadelo dzi pfalaho na maga a u tandulula thaidzo ya tshikolodo tsha masipala .
Maraga wa vhashumi u vha tshipiḓa tsha vhushaka vhune ha vha hone vhukati ha vhashumi , vhatholi na madzangano a mishumoni .
Khetheknyo ya 1 i nga khwiṋiswa fhedzi nga Mulayotibe wo phasiswaho nga Buthano ḽa Lushaka , hu na vhanzhi vha tikedzaho vhane vha nga lingana phesenthe ya 75 ya miraḓo ya hone na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu , hu na vouthu dza u tikedza dzine dza si vhe fhasi ha mavunḓu a rathi .
Ndangulo ya thandela na mbekanyamushumo , tsedzuluso , zwa mulayo na u tevhedza kushumele , vhudavhidzani ha kushumele kwa tsedzuluso , nḓivho ya maitele na zwikili , nyolo ya tsedzuluso na nḓivho ya musaukanyo , ṱhoḓisiso na mveledziso .
Izwi ndi tshipiḓa tsha Pulane ya Tsedzuluso ya Lushaka ya 2013 / 14 ya u ṱhaṱhuvha u bvelela ha Mbekanyamushumo kha u tikedza vhabveledzisi vha Afurika Tshipembe na vha vhambadzelaho nnḓa .
Tshipiḓa tsha vhu 21 - Ṱhanziela ya ṱhanganelano na memorandamu na athikhiḽi dza dzangano / mbumbano
Tsedzuluso ya mushumo .
Therisano khulwane dzi tikedzaho vhushumisamupo ndi dza uri u shumiswa ha phambano ya zwi tshilaho hu nga sika mbuelo ya ikonomi ya u londola tshiko .
Nḓivhadzamulayotibe ya 1996 kha Saintsi na Thekhinoḽodzhi i ṱoḓa Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi itshi langa kana u ṱola tshikwama tsha muvhuso tsha sekithara ya saintsi na thekhinoḽodzhi , na u shela hayo mulenzhe kha nyaluwo na mveledziso ya Afrika Tshipembe .
Khonṱhiraka dza PPP dzo engedzwa u itela u tendela Tshikwama uri tshi thole vhashumi vhatsho vha IT na u pfukisela zwikili .
Ho vha na mvelaphanḓa khulwane kha mimasipala minzhi .
4.2 . Nḓila ya khwiṋesa ya u tsireledza ikonomi na mutakalo wa vhathu vhashu ndi u bvelaphanḓa na u shumisa Pulane ya Tshandukiso na Phaṱhululo ya Ikonomi ( ERRP ) .
Sambula dzi ḓo rumelwa miṅwedzi miraru miṅwe na miṅwe nga tshifhinga tsha u khwaṱhisedza mushumo na musi arali tshiko tsha nḓisedzo tsho shanduka .
( Khumbelo ya u ṱunda moḓoro yo no shumiswaho kana fomo IE462 ) .
U dzudzanya na u vhona uri zwiko zwi khou shumiswa nga nḓila yo fhelelaho kha mvelaphanḓa ya u shumisa maga o thomiwaho a u dzhenelela na thikhedzo ya muvhuso wapo .
Ndi ḓo vha thusa
Arali vha na mikhwa ya dzangano , a vha nga koni u rumela vhuḓifhinduleli nga vhufulufheli .
Mulaedza u khou ḓa ri vhukati ha themo ya ofisi ya Ndaulo ya Vhuṱanu he zwa ita uri ṅwaha wa 2017 u buliwe uri ndi Ṅwaha wa Vho Oliver Reginald Tambo na uri ndi ṅwaha wa u khwaṱhisedza vhuthihi .
Ndi nga mini mafhungomatsivhudzi aya e na ndeme ?
U ya nga mafhungo a vhashumi o ḓivhadzwaho Tshikwama tshi rekanya mbuelo dzi ṋetshedzwaho na mbuelo dza mbadelo dzi ḓisendekaho nga afidafiti dza vhaiti vha mbilo .
Mulovha nga murahu ha sesheni ya huswi ya matsheloni , samithi yo fhandekana ya vha khomishini kha tshiimiswa , u shuma na u lambedzwa kha sekhithara .
Ni vhona u nga ndi nga mini dzina ḽa Edith ḽo ṅwalwa mugumoni wa phara ya u thoma , hu si mathomoni ayo ?
Rekhodo ya muthelo yo ṅwalwaho sa ifa , tsumbo , lufu , u mbwandamela zwikolodoni , khamphani yo nwaho nga zwikolodo .
Tsumbanḓila ndivhiswa dza u saukanya vhupo na nzulele , zwi tshi yelana na vhuendedzi ha nnyi na nnyi hugede , dzi wanala kha khethekanyo i no khou tevhela .
Fhaṱa vhushaka vhukati ha sekithara dza muvhuso , mabindu na vhashumi u itela u konisa , u langa na u ṱuṱuwedza vhubindudzi kha masia ane a ṱoḓa vhashumi vhanzhi
Tsumbo dzo fhambanaho dza zwishumiswa zwa vhudavhidzani
Sa zwe zwa rekhodiwa afho nṱha , ṱhaselo ya u thoma ya De Villiers ho vha uri , u ya nga maanḓa o ṋewaho , ha ngo ṋea thendelo dzhendedzi u dzhenisa ḽisi o imela ene .
Ngudo dzi dovha dza sedza hafhu uri tshenzheloguṱe i nga ṋaṋisa u ṱangana vhukati ha zwipiḓa zwivhili zwa Dzheremane ( vhukovhela na vhubvaḓuvha ) .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou zwi vhona .
Khethekanyo ṱhukhu i shuma i tsinitsini na Ofisi ya Muoditha Dzheneraḽa na Khethekanyo ya Odithi ya nga Ngomu ya Vhufaragwama ha Vundu kha u shumiwa ha mishumo .
U fheliswa zwi amba zwiwo zwine khazwo vhaofisiri vha ṱutshela mushumo wa Muhasho .
Ndi zwavhukuma , ro no ḓo rekhoda dziṅwe dza mvelaphanḓa kha pfunzo .
Vhalavhelesi vhoṱhe na vhalanguli vha ḓo ṋewa mushumo wa u monithara vhe tsini tshoṱhe u ṋewa na u dzhiiwa ha tshaka dzo fhambanaho dza ḽivi nahone ḽivi idzo dzi tea u dzhiiwa na u vhigwa nga nḓila yone nahone zwo rekhodiwa .
Hune ndingo a dzo ngo dodombedzwa kha maṅwalwa , Rakhonṱhiraka u ḓo tea u ṋetshedza ḽiṅwalo nyangaredzi ḽa tshilinganyo na maga ane o ḓi imisela u a shumisa a tshi linga .
Tshitshavha tsho vhudzisa mbudziso arali mbetshelwa iyi i nga si ṋee vhathu maanḓa e a vha a songo lavhelelwa uri vha ḓo vha nao .
Khamphani ya phuraivete ndi bindu ḽine vhaṋe vhaḽo vha vha vhafaramikovhe nahone vhane mikovhe yavho a i koni u rengiswa tshitshavhani .
Fhungo ḽa u tzhipa ndi ḽa zwenezwino , zwine nda tenda uri ho vha na u shanda mafhungo kha ngoho ya zwo bvelelaho nahone zwi pfisa vhuṱungu uri gurannḓa dzashu dzo tevhela zwenezwo nga kupfesesele kwonoko kwa tsheo ya u tzihpa .
U dovha wa sedza kha u ṋetshedza tsireledzo na vhupo ho tsireledzaho u itela u vheiwa ha vhana vhane vha vha vha tshi khou ṱoḓa ṱhogomelo na tsireledzo .
Kha vha ṅwale mafhungo a ndeme ane vha ḓo ṱoḓa u amba nga hao tshifhingani tshi ḓaho .
Mahoḽa nga Ṱhangule , Muhasho wo nanga komiti ya bodo ntswa , CEO ntswa na u khwaṱhisedza vhalangi uri vha tshimbidze kushumele na u ḓisa vhudziki kha SAPO .
I khou fhaṱela na u ṱavhanyisa u shumiswa ha vhurangeli ha kale na ha zwino ha nyaluwo na mveledzio iyaho phanḓa .
Nṱha ha phurothiya , hu na tshiṋoni tsha ṱhame tshi na phapha dzo imelaho nṱha , na ḓuvha ḽi tshi bva .
Izwi zwi amba uri khasho dza TV ya analogo zwa zwino dzo tsireledzwa kha u thithisea .
Zwenezwi shango ḽi khou lwa na u wana dzilafho ḽa HIV na AIDS , maAfrika Tshipembe vha kha ḓi lavhelelwa u ita vhudzekani ho tsireledzwaho na u edzisa mulayo wa ABC ( U ḓibvisa , U fulufhedzea na u shumisa tshitsireledzi ) u itela u tsireledza u kavhiwa huswa .
Ni vhona u nga vhoiwe sa vhagudi ni nga ita mini kha u ita uri shango ḽashu ḽi vhe ḽa khwiṋe ?
Nga ha u ṱanganyisa mahalwa o tou rengwaho e manzhi u bva nnḓa
Khudzo ya sisiṱeme dzashu dza Mafhungo na Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani i ṱanganya , u saukanya na u phaḓaladza ndaka ya zwa mafhungo zwine mafheleloni zwa ḓo tikedza tswikelelo ya zwipikwa zwashu zwa maano .
Zwo ralo , iyi aseimennde yo katela u gaganyela tshararu tsha sekithara ya muvhuso ; naho tshararu tshi tshi katela vhunzhi ha mbuelo dza sekithara dza nnyi na nnyi na tshumelo ya tshikolodo .
Khoudu B : Iyi ndi ya tshiendisi , hu tshi katelwa tshibisana , bisi na tshiendisi tsha u hwala thundu , guroso ya tshileme tsha tshiendisi a yo ngo tea u fhira 3 500kg .
2 . Mishumo i tea u itwa i tshi tevhekana nga nḓila-ḓe ?
Kha vha sumbedze dzina , vhuḓibaḓekanyi na ḓiresi ya poswo ( kha bammbiri ḽa u saina ) .
Khuwelelo kha Muvhuso uri u thome nga u ṱavhanya thikhedzo ya masheleni kha vhabebi vha hulisaho vhana vha si vhavho vha ṱoḓaho thikhedzo iyi .
Zwi ṱoḓa khwaṱhisedza izwi kha miṱangano ya tshigwada nga ṅwedzi nga ṅwedzi , zwine zwa nga tendela vhunzhi ha nyambedzano dza u tikedza khathihi na vhupulani ho ṱanganelaho .
arali vha na miṅwaha ire fhasi ha 60 , vha tea u ḓa na ndingo ya zwa mutakalo kana muvhigo une wa amba zwauri vhanga si kone u shuma
Mawanwa aya a amba zwi no fana na zwa ṱhoḓisiso dza u ranga dza mbadelo .
Zwiga zwa mbambadzo zwi fhaṱa u dzhielwa nzhele ha pfungavhune na vhuṱaṱisani ha khwine kha u maketa thundu na tshumelo dzapo na dza dzitshakatshaka .
Swole ḽithihi kha ḽi vhe ḽone ḽi no ṋea ndaela dza zwithu zwine zwa fanela u ḓiswa kha maswole .
Ngaha na khumbelo ya phemithi ya u ṱunḓa phukha na zwithu zwa dzhenethikhi
Dzifeme dzi sa nyanyuwi kha khumbelo idzi dzi ḓo sala kha phanele , fhedzi dzi dzhiwa sa dzi sa khou itaho tshithu musi ho sedzwa u ambiwa nga vhathu vho tholwaho vhane vha kwamea .
U bva tshe muthu a ḓiṱama nga zwiṱhavhane zwa nyukiḽia u khou sika khombo dzine dza nga vha dzo thivhelwa .
11 Arali mbilaelo itshi kwama mushumi wa khothe , tsumbo , vhomabalane kana vhaḓologi , vha nga ṅwalela kana vha langana na mulanguli wa khothe uri vha kone u mu vhona .
Zwi itaho uri mudzadze a wane mbadelo :
Puḽane iyi ye ya bveledzwa nga Komiti ya Vhukati ha Dziminisiṱa ya nga ha Vhuendi ha Badani na Vhuendedzathundu ( IMC ) vha tshi shumisana na vha nḓowetshumo ya zwa vhuendi ha badani na vhuendedzathundu i ṱuṱuwedza zwa u khwaṱhiswa ha ṱhoḓea dza visa khathihi na u tevhedzwa ha milayo ya zwa vhashumi .
Ri khou takadzwa nga dzangalelo ḽa vhaswa nga ha vhuṱambo .
Hune mbadelo ya itwa nga u posa banngani kana kha ATM , kha vha ite ngauralo vho vhalela maḓuvha o vhalaho vho sedza tshifhinga tsha u kutshimbelele kwa poso kana u shumiwa .
Masipala wa vhuponi havho u ḓo vha rumels tshitatamennde tsha ṅwedzi tshi sumbedzaho muḓagasi kana maḓi o shumiswaho na tshelede ine vha tea u i badela .
Sa tsumbo , he oda dzo vha dzi songo phurosesiwa nga u ṱavhanya nga nḓila yo linganaho , tshelede a yongo shumisa kha ṅwaha , na uri i tea u humiselwa kha Vhufaragwama mafheloni a ṅwaha .
Nndwa hedzi dzo ita na u vhumba maga o ṱuṱulaho mvalo-guṱe dza ḽifhasi .
( a ) Khumbelo ya rekhodo i nga pfukiselwa kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha zwi tshi bva kha nyimele dzi tevhelaho :
Izwi zwi itwa musi dzikhoro dzapo dzi tshi sika dzipholisi malugana na u thoma Dzikomiti dza Wadi kha masipala yavho .
Vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ha muofisi wa muvhalelano a vhu ngo ṋetshedzwa .
Wekishopho dzo farelwaho ofisini khulwane na dziofisi dza tshiṱiriki u tshimbidza u thomiwa na Vhulanguli ha Vhuṱoli na Tsedzuluso .
a ) Khoro i tea u ṱangana lu swikaho luthihi nga kotara sa zwe zwa sumbedziswa kha Khethekanyo 18 ( 2 ) ya muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 u thivhela vhudavhidzani na phurosese dzo pinzanaho dza u dzhenela vhukati ha masipala na zwitshavha .
Kha vha humbele phere iṅwe na iṅwe uri i vhige nga ha tshiṱori tsha muṅwe kha dzulo .
Kuitele kwa mugaganyagwama ku katela zwishumiswa zwa mbekanyamaitele nga phalamennde na khabinete mathomoni na mafheloni a kuitele kwa mugaganyagwama .
Tshikoupu tsha mushumo wa u vusuludza tsho itwa khathihi na Masipala wa Ḓorobo khulwane ya Ekurhuleni khathihi na vhuhulwane ha muhasho wa nga ngomu .
Ngauralo , themendelo dzashu , nga nnḓa ha uri dzi a fana vhukuma na dza zwe zwa itea England , dzi tea uri mafhedziseloni dzi ṱuṱuwedzwe nga nyimele yashu na zwiitisi zwapo zwo khetheaho .
Uḽa muṱhannga a mbo vha o mela , a dzhena nḓuni a tshi tou tepa .
Masheleni a Zwiimiswa zwa Nnyi na Nnyi a khou ṱoḓiwa a tshi bva kha Bannga ya Mveledziso ya Afrika Tshipembe u itela uri tshelede ye ya randelwa u shuma kha u fhaṱa khaphasithi ya zwitshavha i shumiswe kha phurogireme dza mveledziso ya zwitshavha dza muhasho washu .
4.102 Mulayoi wa zwa vhuloi ngei Malawi u fana na Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi wa Afrika Tshipembe .
Arali phindulo u bva kha sia ḽa muvhuso ḽa lushaka , vunḓu kana wapo ya vha i ya u tenda u hanwa , nga iṅwe nḓila , vho balelwa u fhindula husaathu u fhira maḓuvha a 30 kana tshifhinga tshinwe na tshinwe tsha nyengedzedzo , muitakhumbelo a nga ita khaṱhululo ya nga ngomu , u ya nga maga o sumbedzwaho afha , musi muitakhumbelo a saathu u kwama Vhulanguli kana Khothe .
5 . RI KHO LAVHELELA U KHWINISA HANI TSHUMELO DZASHU
Malugana na phambano ya tshigwada tsha murafho , kunwele ku re na mulingo ku khou aluwa kha Vharema na makhaladi nahone zwihulwanesa kha Vharema vha nzulele ya vhupo vhu si ha dziḓoroboni .
Fhedzi , ezwi zwi ḓo bva kha tshikimu tsha mulayo une wa tendela idzo pfanelo na mishumo zwine zwa tea u fhiriselwa u ya nga mbekanyamaitele ya muvhuso ya zwino .
Zwga zwa tsumbo zwi katela vhuṱungu na u oma kha muṱana , khundu kana gona nga murahu ha u shuma nga ṱereṱerere .
Ndima ya 4 : Mushumo wa Komiti ya Wadi na vhaṅwe vha re na dzangalelo
Nga maṅwe maipfi , musi hu tshi ṱoḓea vhukando ha u ṱavhanya mmbi ya tsireledzo a i ṱoḓi , u thoma ya ita zwa vhukwamani .
Luambo : Ṅwalani mafhungo a re mafhungo maambiwa .
U ya nga Khethekanyo ya 2 ya Mulayo wo bulwaho , mu / vhathu vhanga si fariwe na u hweswa mulandu arali vha wanwa vha na zwithu zwi re khombo kha nyimele dzi tevhelaho:-
Thero ndi ya nga vhathu na uri vha fhaṱa hani shango .
Vhashumi ndi vhavhuḓi na u thusa vha a thusa , fhedzi maitele a kha ḓi vhavha .
Vhukoni hashu ha u khunyeledza mimaraga ya ḽifhasi ho ḓitika nga u shuma ha nethiweke ya vhukavhamabufho na vhuimangalavha hashu .
Vha humbelwa u sedza kha mutevhe wa maipfi u itela ṱhalutshedzo ya Mutevhe wa Vhulwadze vhu sa fholi na Muṅwe Mutevhe wa Malwadze a sa Fholi .
Tshino Tshiṱaṱamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama ya tshifhinga tsha vhukati tshi sumbedza mbonalo ya u vuwa ha ikonomi na u rera nga ha mbekanyandeme dza kushumisele kwa masheleni a muvhuso lwa miṅwaha miraru .
Vha ṱoli vha ofisini dza madzingu dza Muhasho wa Vhulimi vha ḓo dzhia sambulu tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tshine vha ṱo ḓa kha ndango ya mbambadzo na mbeu dzo ṱun ḓwaho kha vhathu , i.e madzangano , zwivhumbiwa , dzikhamphani , madzangano a tshumisano na vhalimi , vhane a rengisa mbeu .
Vha ḓo ḓiphiṋa nga u swikelela tshumelo dzoṱhe mahala dzine dza ṋetshedzwa nga Mbekanyamushumo .
Dzi dovha hafhu dza vha na lukanda ludenya , u shenga lwa tshifhinga tshilapfu hu sa athu miliwa na mbeu dzine dza vha dza ndeme nga maanḓa .
Hezwi zwi ḓo ita uri vha vhe na nḓivho ya khwine kha u khetha mabuḓo a zwa mishumo ine ya bveledza u tholwa ha maimo a nṱha na u thusa uri hu engedzedzee nyaluwo ya ikonomi yo khwaṱhaho kha shango .
Tshanduko idzi dzo dovha hafhu dza sedza kha zwiteṅwa zwe zwa wanala zwi sa elani na ndayotewa nga Khothe ya Ndayotewa .
ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUṰUMANI ZWA VHULANGULI 4 .
Dzi shuma kha yuniti dza ndaulo dza masipala na vhashumi , tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha masipala na vhaṋetshedzatshumelo vhane masipala a vha na thendelano navho .
Kha vha ite khophi ya fomo dza CM1 u swika kha CM44C
Nga nḓila i fanaho tshoṱhe tsheo dza u renga na mishumo i tevhelaho kha tsheo idzi i nga khwaṱhisedza mahumbulwa avhuḓi / reshio ya zwi bvaho kha mabindu a muthu nga eṱhe .
Vhadzulapo vha dzhango vha ḓo ḓifhelwa nga u swikelela khothe na vhusimamilayo ho ḓi imisaho nga hoṱhe hune hafha na u ṋetshedza vhulamukanyi vhu si na nyofho kana u vha na tshiḓivhano .
U ṋekedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha vhudavhidzani ha muvhuso .
a ) Muvhigo wa Shango nga ha Phurothokhoḽo yo Nangiwaho ya nga u rengiswa ha Vhana , zwa U itisa Vhana Vhupombwe na Phonogirafi ya Vhana .
u khunyeledza , miṅwedzini ya 18 i ḓaho tshumelo nthihi ya tshitshavha , mulayo wa tshumelo dza tshitshavha na maitele , na phoḽisi ya mbadelo , thuso ya zwa mutakalo na dziphensheni ;
Tshumelo dza fuḽaimatshini u itela u alafha dzi itwa nga modele wa u ṋea konṱiraka vhaṅwe kha muṋetshedzi wa tshumelo ya dzilafho ḽa ḓivhavhufhufhi .
Hu dovha ha vha na zwikhala zwa pfunzo ya thusedzo , arali zwo tea .
u ṱola kushumele kwa masipala u ya nga ha KPI na thagethe dzo tiwaho nga masipala .
Ri ḓo ṱanḓavhudza zwihulwane u vha hone ha zwiko zwa u vhala zwa vhana u mona na luṱa lwa mutheo lwa u dzhena tshikolo .
Hezwi zwi ita uri zwi nge a zwi konadzei uri Masipala u vhe na ndango yo linganaho kha vhupo ha mikano yaho u ya nga ha tshumiso ya mavu na mbadelo dza tshumelo .
Kha ṅwedzi wa musi thendelano i sa athu sedzuluswa muṱoḓisisi u fanela u ṋetshedza zwidodombedzwa zwiswa khavho u itela uri vha kone u sedzulusa thendelano vha na nḓivho .
Ramilayo wa muhwelelwa u ḓo ima a khwaṱhisedza zwe mutshutshisi wa tshitshavha a amba .
Nga nnḓa ha miholo na malamba , ndi yone tshiteṅwa tsha tshinyalelo yashu tsha vhuvhili tshihulwanesa .
Zwi kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe u lugisa vhumatshelo , u thoma ṋamusi .
Khwaḽithi i ṱalutshedzwa khwine sa ndingedzo ya u khwaṱhisedza uri vhalwadze vha wana ndondolo ya ṱhogomelo ya vhuimo ha nṱha .
Ndi a mu vhona hafhaḽa , a tshi khou ḓa na tombo o ḽi nyima zwa khwaṱha nga nṱha ha tshanḓa tshiṅwe na tshiṅwe , u fana na ḽilema ḽa kale ḽo ḓiṱama .
Zwishumiswa zwo themendelwaho
U bvelela lwa ikonomi ya Seymour zwo guma nga vho 1970 .
Mudzinginyi wa u imisa u ḓo , musi hu tshi thomiwa hafhu nga khanedzano , u ḓo vha ene ane a ḓo amba u thoma .
u ṋetshedza vhatholi mbonwasia yo eḓanaho na vhukoni ha mugudi .
Huṅwe fhethu hu khou ṱoḓa u vusuludzwa ha vhupo ha ḓoroboni nga nḓila ya u hanganea .
Vhalangi vha tsini vho takalela u vha tshipiḓa tsha uvhu vhuṱambo sa izwi vha tshi pfa vho huliswa nahone mihumbulo yavho zwazwino i vho ṱanganedzwa .
Nahone , avho vho no ita nga u ralo nahone vha wanala vha tea u hweswa mulandu wa u ṱoḓa u vhulaha .
Vha kwama nnyi uri vha range u ḓivhadza vha sa athu wanala thendelo ?
IPID ai nga koni u shumana na zwi tevhelaho :
Ṅwana u khou shumisa akhaunthu ya kha khomphyutha ine ya vha ya muṅwe .
Nga mufhindulano na u dzia maga o ṱanganelaho kha vhuvhekanyandeme ho tendelaniwaho ri nga bveledza tshitshavha na maambiwa a muṱango ya mutakalo ya Afrika .
Zwiṅwe hafhu , maitele aya a nga itwa kathihi kana o livhana .
Gidimani ni tshi mona na mudavhi .
3 ) Ro vhidza uyu muṱangano u vha vhudza nga ha holo ntswa ya vhuḓimvumvusi ine ra khou i pulana .
Vhurangaphanḓa ha sialala na Ndaulo :
Vhadzia ḓivhazwakale vha musalauno vhuḓiimisi , naho vha tshi vha vha khou zwi vhona uri a zwi koni u tou swikelelwa tshoṱhe .
Hu ḓo sedzwa masia a tevhelaho :
Ndi dolofini ye ya kokodzela mukalaha Vho Sam khunzikhunzini ya lwanzhe , bitshini .
Tsha vhuvhili , ri hou tama u ṱanganedza thandela ya themamveledziso ya ICT ine ya khou itea .
Minista a nga dovha a hana arali nyimele ya vhutshinyi vhune muthu ane a khou humiselwa kha shango ḽea ita mulandu khaḽo i ya vhuṱhogwa vhukuma kana ḓitika nga zwiito zwa khethululano .
Mitshila iyi i amba mini ?
Kha mashango ashu mararu ri na zwiko zwi ṱunḓaho zwiraru zwi re hone nga zwifhinga zwo fhambanaho zwa ṅwaha .
Muredzo u ḓo shuma lwa miṅwedzi miraru .
U ṱhaphudza zwavhuḓi Khoso ya Ndangulo ya u Renga Thundu na Tshumelo ndi ha ndeme .
Zwiimiswa , mazhendedzi na mihasho yo teaho zwi ḓo lavhelesa tshumiso ya dzipfanelo na maimo a tshumelo zwo vhewaho kha Maimo a Fhasisa na , sa tshipiḓa tsha u lavhelesa , aya mazhendedzi a nga kwamana kana a wana ngeletshedzo kha vhone .
Mupoti wa mulandu u nanga u sa ṱanziela nahone ha ngo vhidza ṱhanzi na nthihi ine ya ḓo mu imelela .
Ndovhololo iyi i katela u dzheniswa ha khonadzeo dza ndeme kha vhupo ha khophiraithi na tsireledzo ya vhatambi / vhabvumbedzwa .
Arali mushumisi a vha a sa ṱoḓi u vhofhiwa nga maga na milayo , mushumisi a nga litsha u swikelela , u ṱana , u shumisa , u daunuḽouda na / kana kopa kana u phaḓaladza zwi re ngomu zwo wanalaho kha webusaithi iyi .
Afurika Tshipembe ḽi kha ḓi tea u dzhiela nṱha nga vhuḓalo tshipiḓa tsha ndeme tshe tsha tambwa nga Muphuresidennde wa kale wa ANC , Ṱhama Vho-Oliver Tambo , vhe vha vhea mutheo kha heḽi shango uri ḽi vhe tsumbo i penyaho ya mbofholowo na demokirasi .
Vhanga dzhia hezwi zwikalo vha ya nazwo musi vha tshi ya dokotela wavho .
Kha nyimele ya tsedzuluso ya Mbekanyamaitele ya ICT , ndi zwa ndeme uri tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mbekanyamaitele tsho sumbedzwaho kha nḓivhadzamulayotibe nga ha Mbekanyamaitele ya Khasho tsho sedzuluswa na u ṱhaṱhuvhiwa zwi tshi vhambedzwa na tshiimo tsha zwino .
U anganya masheleni ndi zwa vhukuma nahone u laula tshikolodo zwo sendeka kha nḓila ya u laula tshikolodo yo bulwaho zwavhuḓi nahone i re khagala i re na u lavhelesa na u vhiga nga tshifhinga nga misi , nahone hu si na khakho nga ha zwikolodo zwoṱhe zwo fhelela .
U fula lwo kalulaho na u tambudzwa ha vhathu kha vhupo ha tshitshavha ndi mbilaelo khulwane .
Vho fhulufhedzisa Khabinethe uri vhaholi vha mundende vhanzhi vho kwameaho zwa zwino vho no badelwa tshelede dzavho .
Kana uri muṋangiwa i na pfanelo iṅwe na iṅwe ya nga nḓila ya thendelano ya mavu .
Mafhungo ndi a ndeme kha tshitshavha u itela u dzhia tsheo dzi sa dzhii sia kha zwiteṅwa zwine zwa khou ambiwa nga hazwo kana hu khou tou takulwa tshirunzi tsha masipala fhedzi ?
Izwi zwi tendela Tshikwama kha u pfesesa khwine mafhungo a re hune khombo dza itea hone na u ṱalusa khamusi fhethu ha u fhungudza khombo na ndangulo ya tshiimiswa .
Musi ri tshi khou lugisa khaedu dzo livhanaho na Eskom ri ḓo khwaṱhisedza uri hu na vhukwamani ho khwaṱhaho na nyambedzano na vhathu vha kwameaho vha ndeme vhoṱhe .
Sisiṱeme ntswa ya Afurika Tshipembe ya muvhuso wapo u bveledzaho ndi tshipiḓa tsha mulayo na mbekanyamaitele ya shango .
4.2 Tshiedziswa tsha u dzhenelela kha vhudavhidzani na u dzhia tsheo
Tshiṱiriki tsha Overberg tshi na khonadzeo ya u nga aluwa kha sekithara dza tshumelo musi tshiṱiriki tshi tshi khou ḓivhea tshi tshi ya hu na vhathu vha ya ho kha holodeni vhapo na vha dzitshaka nahone musi vhunzhi ha vhapfuluwi vha re na zwikili vha tshi ḓa u dzula kha masipala uyu .
Arali mugudi a tshi ṱoḓa u ṋekedza kana u ita thero dza u engedzedza , tshifhinga tsho engedzwaho tshi tea u avhelwa u itela u ṋekedza idzi thero .
U thoma Desike ya Vhaholefhali , Desike ya Vhaswa na Desike ya Thikhedzo yo ṱanganelaho .
Zwinzhi zwi nga itwa u khwinisa mvelelo dza u langa dza zwino nga u khwaṱhisedza uri vha maanḓalanga a zwa mahalwa kha mavundu a na vhukoni ha khwine ha u ita mishumo yavho ya vhulangi .
Heyi milayo na tsumbanḓila zwi ḓo dovha zwa vha thusa u pfesesa lushaka lwa zwithu zwine komiti dza wadi dza nga ita u thusa zwitshavha na dzikhoro dzazwo .
Ndivho ya fentsi ya muḓagasi ndi u ita uri dzhenuwo iḽi ḽi vhe ḽihulwane vhukuma nga hune zwa konadzea ngaho .
Ri tou vha na vhuṱanzi ho fhelelaho uri mafhungo o khakhea ; mafhungo ane vha khou livhisa thandulo iyi ine muraḓo a ṱhonifheaho vha khou amba yone .
Ri songo hangwa uri sisiṱeme ya zwa dziṱhingo na themamveledziso zwo no vha ṱhodea ya ndeme kha themamveledziso u ri i dzule i kha mbambe hoṱhe dziḓoroboni na mahayani .
Muya une nga huṅwe wa vha hone kha miṱangano ya u thoma musi mbilo dzi tshi vha dzi khou lwelwa lu shushaho hu tou nga a u tou elanesa na madzangalelo a vhakolodisi , fhedzi u elana na madzangalelo a vhashumi vha ṱoḓaho u nangiwa sa vhone vhatshimbidzi vha zwa vhuwa tshiṱoko ha mabindu vha u fhedzisela .
4 . Muvhigo wa Khomishini ya Vhuhaṱuli ya Ṱhoḓisiso kha U thubiwa ha Muvhuso
Mavundu ha khagala kha zwitatamennde zwao zwa zwibviswa zwo pulanwaho .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u sika na u phaḓaladza mbekanyamushumo dzine dza pembelela vhufa ha mvelele yavho nga luambo lune vha tou lu nanga ; 6 .
u fhirela hune tshiendedzi tshenetshi tsha khou ya u lugiswa hone kana he tsha lugiselwa hone .
Data ya tshisaintsi ine ya sumbedza u Mushonga wa u Ilafha zwifuwo une vha khou ṱoḓa u u ṅwalisa wo lingedzwa na u lingiwa uri u a shuma .
U topola thangi na maipfi a re midzi .
Arali vhaimeli vha vhathu na vhanna / vhasadzi vhavho kana vhafunani vha tshi tea u tendelwa uri vha thendere kha makwevho a muvhuso .
Kha EU , musi mitengo yo fhungudzwa mahoḽa , a zwo ngo livhana tshoṱhe na mutengo wa u dzhenelela .
U ita mugaganyagwama wa masipala na u dzhenela ha vhadzulapo kha phurosese ya u ita mugaganyagwama
Zwi ṱalutshedzwa sa mashango a Ḽiki ya Maarabu khathihi na Riphabuḽiki ya Vhuisiḽamu ya Iran .
Muṅwe na muṅwe u na tshikhala tsha u ṱalutshedza nyimele yawe .
Khangwelo dzi itwa lwa mulayo kha avho vhane vha nga si kone u badela , sa zwisiwana kana vhana vha vhashai .
Ndima i nweledza mbuno khulwane .
6.7.14.1 Ndangulo ya vhulamukanyi ndi vhukoni ha lushaka , zwi ambaho uri ahuna masia a kushumele a elanaho na ndangulo ya vhulamukanyi ku pfukiselwaho nga Ndayotewa kha vhuimo ha vundu na vhuimo hapo ha muvhuso .
Ri nga si sokou posa vhathu zwiṱaraṱani na ra fhedza ra vha furalela .
Zwo ḓi ralo , mbuelo dzi saukanywa sa mbuelo dza muthelo na dzi si dza muthelo nahone nga zwiko zwadzo na mphomali ya nnḓa .
Maanḓa na mushumo zwa Phalamennde
Khuvhanganyo idzi dzo rangelwa phanḓa nga khoini dza tshihumbudzo dza 2017 dze dza pembelela Afrika Tshipembe nga fhasi ha thero ya Mbofholowo , Dimokirasi na Mvelele .
Na hanefha , minista vha ḓo tshimbidza zwithu vhukati ha khomishini na tshitshavha nga u angaredza .
Mafheleloni a ḽiga tshitshavha tshi sedzulusa hafhu , u sedza u itela u khwaṱhisedza na u khwaṱhisedza mafhungo o ṱanganyiswaho .
Naho zwo ralo , thaidzo dzi nga kha ḓi dovha dza bvelela nga maanḓa kha zwa u vhalwa ha data .
Nahone u swika afho a thi koni , lwa phurofeshinaḽa , u eletshedza mueledzwa wavho u ṋea vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe maelana na maṅwe mafhungo a ḓisi ane a nga fhedzisela a tshi mu kwama .
Ndi lini hune vhathu vha ita zwirendozwikhoḓo ?
U vhiga nga Komiti ya Vhaofisiri vha Vhufaragwama ndi Komiti ya Muḓivhambalelano Dzhenerala na Vhaoditha Dzhenerala , na Komiti ya Maanḓalanga a Vhulavhelesi hu Si ha u Bannga .
Dzi shuma sa mbonalo nyangaredszi ya zwo sedzwaho , na u dodombedza zwine komiti ya lavhelela u swikelela na uri zwi ḓo itwa hani .
Vhuḓifhinduleli havhuṋa ndi tsedzuluso ya mbekanyamamitele , sa maitele a zwino ane katela vhashumisani vhoṱhe .
Ho vha hu tshi khou rothola lwe ra tea u ambara badzhi ndenya na miṅadzi ya vhududo .
Muhumbeli u fanela u vhiga kha Minisṱa
Ho topolwa zwilangi zwa kushumele kwa muhasho zwine zwa nga u fara zwanḓa sa birokhiresi , mirole mishumoni ( u sa vha hone ) , ndango , tshifhinga tsho lapfesaho mushumoni na nḓaḓo .
Ṱhanganelo ya dzingu yo vhonwa nga muvhuso sa nḓila yavhuḓisa ya u engedza mbambadzo .
Tshiitisi tsha izwi ndi uri , hu si na u khethulula , ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a yo ngo vha tshipiḓa tsha ṱhalutshedzo ya kushumele kwa muthu na muthihi .
Thundu ndi zwibveledzwa zwa vhulimi , ṋama , khovhe , mitshelo na miroho , ole na mapfura , na zwiṅwe zwibveledzwa zwinzhi .
Kha u ḓilugisa , vha vhudze tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi ṋekedze muvhigo kha ḽiga ḽatsho .
Naho zwo ralo , u itela zwipikwa zwa vhupulani na ndaulo vhushaka vhu tevhelaho vhu hone :
Vhaimeleli vha re nḓuni edzi vha bva kha dzangano ḽa mabindu , dzangano ḽa vhashumi , dzangano ḽa tshitshavha na zwiimiswa zwa mveledziso , na miraḓo ya muvhuso .
Khwaṱhisedzo ya Vhufaragwama ha Lushaka kha ṋetshedzo ya thandela dza vhugudisi kha vhagudi vha re kha khonṱiraka , yo ṋetshedzwa .
Nṱhani ha izwo , u khwiṋiswa ha Mulayo wa Zwibveledzwa zwa Halwa u ṱoḓa u khunyeledzwa u itela u lavhelesa na u langa zwavhuḓi vhubveledzi ha maṅwe mahalwa .
Vhathu vha re na vhuholefhali vha ṱuṱuwedzwa uri vha ite khumbelo .
Muvhuso na khamphani khulwane vha shumisa vharemi langa sisteme dzavho dza vhutsireledzi .
Tshikafhadzo ya phendelashango i nga ḓisa khombo dza mutakalo khulwane kha vhathu , dzi nga vha dzo livhaho nga kha tshikafhadzo ya bitshi dza u ṱambela , sa tsumbo , kana lu songo livha nga kha u tshikafhadzwa ha dziṅwe tshaka dza zwiko .
Vhukoni ha u dzhiela nzhele kha u vhona musudzuluso
Mulanguli wa zwa mupo na muinzhiniara , vhakati ha vhaṅwe , vha nga khwaṱhisedza vhutevhedzi ha mulayo .
Ahuna thendelano
Miṅwe mitambo ya u ṱhaḓula na zwipotso zwa tshikolo i nga katelwa-vho .
( b ) u shuma mafhungo aḽo hu si na tshidzumbe , na u farela madzulo aḽo na a dzikomiti , zwi tshi itea khagala , fhedzi , hu tea u dzhiwa vhukando ho teaho -
Hu tshi vhambedzwa , sekhithara ya tshumelo yo alusa vhuṱhogwa hayo kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Dzhiani zwiḽai zwivhili zwa vhurotho .
Ri tshi elelwa vhana vha univesithi miṅwahani ya mulovha vho ṋea mulaedza , vho tulutshelwa mbofholowo nahone muhumbulo hoyu woḓa he wa khwaṱha kha vhaswa .
TOT i tea u ḓisa ngudo dza ndeme na tshenzhelo dzo wanalaho kha vhugudisi ho fhiraho ha komiti dza wadi dzo itwaho kha tshiṱiriki .
Kha luṅwe lurumbu , vhathu vha ṱoḓa fhethu hune ha vha ha phuraivethe , nga maanḓa kha u ḓivha uri " vhadzulapo " na vhatsinda ndi vhafhio .
3.76 Iṅwe ya dzithaidzo dzine dza tea u kundwa kha honohu u ita ndaulo , arali iyi ya vha nḓila ine ya ḓo tevhelwa , hu ḓo vha u ṱalutshedza maipfi " vhuloi " kana " vhuloi vhune ha vhaisa " .
Mulayotibe u sedza kha u dzhiela nṱha na u ṋetshedza tshiimo tsha mulayo kha Ofisi ya Haidrografi , ye ya vha i tshi ḓi vha hone kha Muhasho wa Vhupileli ( Vhupileli ha Maḓini ha Afrika Tshipembe ) u bva tshe ha thoma u shumiswa tshumelo dza haidrografi Afrika Tshipembe .
Pfanelo dza vhuḓifari na dziṅwe ndugelo dza Sisiṱeme ya Mafhungo na Vhudavhidzani ya Muvhuso ( GCIS ) kana zwiṅwe zwiimiswa zwa mulayo mayelana na hune zwi re ngomu zwa vha hone kha saithi iyi a zwo ngo ṋekedza zwo farwa .
Phambano i kha zwiṅwe zwiteṅwa zwa vhuḓiimiseli na u sa londa .
Khumbelo ya mvusuludzo ya ḽaisentsi ya TV
b ) maṅwalo a mafhungo a ngangomu .
Tombo ḽa galaga a ḽi ṋoki tshoṱhe maḓini .
Tshigwada tshe tsha vhumbwa nga maanḓa nga vhatambi vha fhasi ha miṅwaha ya 23 tshi khou sumbedza mvelaphanḓa ya vhumatshelo ha shango kha luvhanḓe lwa dzitshakha .
Nyendedzi dza u Thoma na Kushumele kwa Komiti dza Wadi dza Masipala sa zwe zwa gazethiwa nga 24 Fulwi 2005
Nga maanḓa , muthusa minista o fhiraho o takuselwa kha muṅwe muhasho na mulangi muhulu o vha a khou ṱoḓa u ṱuwa .
Hu fanela u swikiwa kha nyanḓano nga tshifhinga tsha mushumo khathihi na mishumo ya muimeleli wa zwa mutakalo na tsireledzo nahone zwi fanela u itiwa vhukati ha mutholi na vhashumi .
Hezwi zwi fhedza awara na tshigwada tsho ṱanganelaho tsha vhathu vha re na ndemevhe vha vha vhadzulapo kha wadi lwa tshifhinga tshi linganaho miṅwaha ya fumi .
Zwikili na vhukoni : zwikili zwa vhudavhidzani , zwikili zwa u thetshelesa ; zwikili zwa u tshila na vhathu ; ndangulo ya tshifhinga ; u kona khomphiyutha ; kuhumbulele kwa u saukanya ; u tandulula thaidzo ; na u dzudzanya ; tshidzumbe ; vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko na vhutsila ha u ṱalutshedza .
Themendelo na mafhungo o dzinginywaho u ya nga zwe zwa ambiwa zwo itwaho kha bammbiri ḽa ḽikumedzwa kha thoḓisiso zwo lavheleswa hu tshi itelwa u bveledzisa iyi bammbiri ya u mba nga hayo .
Ri ṋetshedza tsireledzo ya zwa matshilisano nga kha mindende , ine ya katela zwikolo zwi sa badeli mutendelo , tshumelo dza ndeme dza mahala na vhuendi ha nnyi na nnyi ho sabusidaiziwaho .
Tshiṱiriki tshi na mimasipala yapo i tevhelaho kha vhupo vhu re nga fhasi hatsho :
Vha songo fara zwiḽiwa zwivhisi na zwo bikwaho khathihi ;
Zwipikwa zwa phurothokhoḽo ndi u tendela tshumelo ya mbambadzo yo vhofholowaho vhukati ha madzingu ho sedzwa uri zwi khou tshimbidzwa nga nḓila yone , yo linganaho na uri hu na u vhuelwa kha thendelano .
Muvhigo u nga katela marangaphanḓa nga ha fhungo ( ndi ḽa mini , u shela mulenzhe ndi hufhio nahone ndi ngani ) na uri ndi vhukando vhufhio ho dzhiwaho , nahone ndi zwifhio zwiṅwe zwine zwa khou fanela u itwa .
Mushonga wa Acute : Mushonga u randelwaho u fhungudza tsumbadzwadze dza vhulwadze ha tshifhinganyana kana nyimele , sa tsumbo , u kavhiwa kana fuvhalo .
U bvukula kha uyo muthu o tholwaho muṅwe na muṅwe zwi ḓo itwa zwi na fulufhelo nahone zwa tea u ya phanḓa fhedzi arali zwi tshi nga ṱoḓea u itela ndivho dza mushumo uyo .
Sa Muvhuso ro vhudzisa nḓowetshumo u bula zwikili zwine vha zwi ṱoḓa nahone ri roṱhe ra khwaṱhisedza uri mveledziso ya zwikili izwo , yo bveledza phanḓa Minisiṱa wa zwa Thengiso wa Ireland .
I tendela vhaṅwe hafhu u topola maanḓa ayo kha vhaṅwe .
O vha a tshi ṱhireina u swika misipha i tshi thoma u rema .
Zwibveledzwa zwa diphosithi yo tiwaho zwa zwino zwi vho ḓo ṱoḓwa uri zwi bvisele khagala reithi ya mbuelo ine ya kaliwa nga nḓila i fanaho .
Pulanetshumiswa i tea u ṱolwa nga misi u khwaṱhisedza uri i dzula i tshi elana na zwipikwa zwa pulane ya tshiṱirathedzhi .
Wo teiwa kha mutevhethandu wa thandela nahone u dzhiela nṱha zwipiḓda zwo fhambanaho zwa thandela kha vhutshilo hayo hoṱhe .
Sankambe tsha vhona u muhumbulo wavhuḓi .
I khou fhira nga fhasi ha tshanduko khulwane hu tshi tevhedza mbonwasia yayo kha zwa muraho , tshivhumbeo tshayo na kudzhenele kwayo kha ndangulo ya ndeme .
Goroso ya vhutsitsikani ha fhethu ha vhudzulo vhu ṱahisa tshivhalo tsha yunitsi dza vhudzulo dzo kovhiwa nga ṱhanganyelo ya vhupo , ngeno hu na uri nete ya vhutsitsikani ha fhethu ha vhudzulo i tshi ṱahisa tshivhalo tsha yunitsi dza vhudzulo dzo kovhiwa nga itsho tshipiḓa tsha fhethu ho dzhielwaho u shumiselwa sa fhethu ha vhudzulo fhedzi .
Ndi mini tsho itaho uri kuṱari ku we murini ?
Vhubveledzi hu vhonala sa ha tshiko tsha mishumo tsha ndeme ya khonadzeo .
Tshivhalo tsha vhoramabindu maṱuku vho ṅwaliswaho u itela VAT tsho tsa kha tshifhinga tshi re fhasi ha tsedzuluso .
U sika u ṅwala asainimennde dza akademi nga u ṱanganya mafhungo a bvaho kha zwiko zwo fhambanaho .
Khaedu mbili dza ndeme dze ra livhana nadzo ndi u sedzesa kha tshikalo tsha nṱha kha ikonomi na zwiito zwa zwidzumbe zwine vha vha pfana mitengo na gennge dza vhugevhenga zwi thivhelisaho mabindu maṱuku u takuwa na vhaswa uri vha dzhene kha zwa mabindu na nḓowetshumo dza vharema .
Ho no khunyeledzwa thandela nṋa , dziṅwe mbili dzi khou bvela phanḓa , dza ṱahe dzo lindela tshifhinga tsha u thoma u fhaṱiwa ngatsho , ngeno dziṅwe mbili dzi tshi kha ḓi anganyelwa .
Vhuṅwe ha vhudzheneleli ha zwa mutakalo vhune muvhuso wa khou ṱoḓa u swikelela nga 2019 hu katelwa :
23 . Zwa Mvelele , Zwa Vhurereli na Zwigwada zwa Luambo - Vhathu vha nga ḓi phina nga mvelele yavho , u ita vhurereli havho , vha shumisa luambo lwavho .
Dathabeisi ya Mbonalo ya Ikonomi ya Ḽifhasi i sumbedza zwidodombedzwa zwi bvaho kha mazhendedzi a zwiko zwa lushaka na kha madzangano a ḽifhasi .
Kha ri ṅwale yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Thuso dza tsumbavhuyo dzi ṱolwa misi yoṱhe u ya nga ha ṱhoḓea dza mashangoḓavha .
Vhukati ha zwithu zwihulu zwi konḓaho , shango ḽo ḓi sedza phanḓa , u dovholola hafhu na u ḓowela khaedu ntswa na u ita maano maswa o teaho tshifhinga tshino .
Tshivhilelani tshazwo tshi tea u dzhiwa sa vhupo hune ha vha ho andesa vhaendangaṋayo .
u andisa mulalo , vhutsireledzi na vhudziki na u tshimbidza nyanḓano na mvelaphanḓa Afurika
Tshivhalo tsho salaho tsho livhanywa na nzwalelo dzo badelwaho sa mbadelo dzo salelaho kha muṋnetshedzi wa tshumelo , ndozwo na u tambudzwa ha zwiendedzi .
Madzangano a vhatholi o tea u itela nyambedzano yo katelaho i re na mvelelo - nḓila ya vhuṱhogwa ya u laula vhushaka kha zwa nḓowetshumo na u ta miholo na mbuelo dza vhashumi .
M : Vhabebi vha Afrika Tshipembe vha nga ita mini musi mufarisa wa kale o thuba ṅwana a ṱuwa nae mashangoni a seli ?
Moduḽu uyu wo shumisa matheriaḽa we wa bveledzwa nga madzangano a tevhelelaho a tshi tikedzwa nga vhe vha ita mutingati navho vha mashangoḓavha .
Masiandaitwa a ndeme ya maḓi kha khovhe kanzhi a ḓisendeka nga tshifhinga tsha u vha kha maḓi a ndeme yo imaho ngauri .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re na vhuṱungu vhuhulu kana madzeu a kwameaho
Jim Smith o suvha a wa musi a tshi khou lingedza u bata lutshele ludala .
Zwenezwo , akhaundu dza mavu kanzhi dzi dzudzanywa miṅwaha miṋa kana minzhi iṅwe na miṅwe .
Zwo katelwa kha gumofulu ḽa mbuelo ya mushonga wa vhulwadze
Musi hu tshi sedzuluswa zwithu zwi ngaho phambano vhukati ha milayo ya vhusimamilayo ha vunḓu na ha lushaka , kana vhukati ha milayo ya Vhusimamilayo ha Lushaka na Mulayotewa wa vunḓu , khothe iṅwe na iṅwe i ḓo takalela ṱhalutshedzo yo teaho ya mulayo kana Mulayotewa , ine ya ḓo ita uri hu vhe na phambano nṱha ha ṱhalutshedzo ifhio na ifhio ine ya nga bveledzisa uri hu vhe na phambano .
Vhupo vhu dovha hafhu ha shaya sisiṱeme i ṋekedzaho vhuendi ha nnyi na nnyi hapo .
Zwi katela na izwo zwiteṅwa zwa themamveledziso zwine zwa vha zwa ndeme kha uri zwithu zwoṱhe zwine zwa itiwa kha bindu zwi kone u shuma , hu sa sedzwi kha nḓowetshumo ya ikonomi .
Tshenzhemo yo teaho kha mveledziso ya tshitshavha , ndangulo ya mbekanyamushumo , vhudavhidzani na maanḓalanga a vundu na apo ndi iṅwe ya ṱhoḓea .
3.57 Iṅwe ndingedzo nga muvhuso ya u lwa na thaidzo ya vhuloi na khakhathi dza vhuloi ho vha u bveledzisa Mulayotibe wa zwa Vhuloi wa Mpumalanga .
U khwinisea ha mvelelo dza odithi nga u wana tsheo ya odithi yo kunaho ;
Mushumi / muthusi wa muṱa /haya mudzulangeo
Garaṱa dza u dzhena dza vhashumi vhavho vhane vha shuma fhethu henefho .
Mudzia u dzika - uyu ene u dzulela u tendelana na vhoṱhe , ha koni u dzhia tsheo , u amba nga ipfi ḽa vhulenda , u humbula u nga ri ha koni u shuma mushumoi kana ha koni u livhana na vhathu vhoṱhe naho ene a khou amba ngoho .
Thaidzo dzi re hone : U fhungudzwa ha mihwalo ya zwiko zwa mufusho i re hone nga kha u ṱhogomela soredzhi kha maḓi a lozweaho u bva kha miḓi ya phuraivethe na nḓowetshumo .
I dovha hafhu ya ṋetshedza thikhedzo dza vhulanguli na vhuvhusi u khwaṱhisa u shela mulenzhe ha tshitshavha .
Zwi tevhelaho ndi dziṅwe dza tsumbo dza zwenezwino dza khuwelelo ya ndifho :
Ri ḓo dovha hafhu ra dzhenisa Zwiimiswa zwa Masheleni zwa Mveledziso na Mabindu maṱuku a Langiwaho nga Muvhuso kha maitele a puḽane ya muvhuso na u khwinisa ndangulo na vhusedzi ha mashumele .
Mafhungo a re hone kha tshipiḓa tsha muvhigo wa ṅwaha o randelwa nga Minista wa Tshumelo ya Nnyi na Nnyi na Ndaulo kha mihasho yoṱhe kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Tsireledzo na vhutsireledzi ha zwamatshilisano zwi nga tamba tshipiḓa tsha ndeme kha u vhona uri nyaluwo i ita uri vhushai na u sa lingana zwi fhungudzee , sa zwe tshenzhemo ya Yuropa , Latin Amerika na Asia ya sumbedza .
Ivhani na vhuṱanzi uri ni na ṱhohwana nauri nyolo dzaṋu kana tshati dzi ṱalutshedza zwine na khou amba .
Muvhigo u ṱalutshedza vhuleme ha vhuhulwane vhune mbekanyamaitele ntswa dza fanela u dzi dzhiela nṱha .
Zwifhirisafulufulu zwi ḓo kokodzelwa nṱha na maanḓa a u vhofhiwa u ya nga zwidodombedzwa zwa mumagi .
3.3 . Vho Dokotela Sibongile Khumalo , muimbi wa tshaka dza muzika dzo fhambanaho vha dovha vha vha mudededzi wa zwa muzika we a shela mulenzhe zwihulwane kha mveledziso ya vhutsila na mvelele ya Afrika Tshipembe kha masia a muzika wa jazz na opera .
Nga vhukhwine hazwo kha u ḓidzhenisa kha indasiṱi sa muṋe wa phemithi ya u gwa na u ita zwa maini , Vho Brooks vho vha a tshi ḓivha murengisi we o vha a tshi nga zwi takalela u ḓidzhenisa kha zwa u rengisa daimane i so ngo pholiswaho kha ndaka .
Kha mutakalo wa muhumbulo ḓivhazwakale hu tshi dzhiwa yone zwihulwane , ndi zwa vhuṱhogwa u dzhiela nṱha mihumbulo yo angaredzaho i tevhelaho .
Pulane dza mbuelo dzi kha gumofulu ḽa 10 - 25% nga u sa ḓura , ngeno hu tshi ṋetshedzwa mbuelo dzi fanaho kana dza nṱha kha zwiṅwe zwikimu zwa dzilafho maragani .
Naho ro tangwa nga vhunzhi ha khaedu sa lushaka , ri a zwi ḓivha uri vhumatshelo hashu vhu zwanḓani zwavhuḓi na uri vhumatshelo vhu sumbedza tshedza .
Honeha , tshivhalo tsha vho phasaho nga ṋaledzi kha Mbalelano tsha fhira vha Ngudo dza zwa Bindu na Ngudo dza zwa Ikonomi .
Nga nḓila ya vhuḓivhusi ri hana ndingo dzifhio na dzifhio dza u ita uri vhutshilo vhu konḓelwe tshoṱhe vhathu u fhira zwe ha vha hu zwone hu si na ṱhoḓea .
Mushumisani we vha livhana nae u shuma navho hu u itela u thivhela vhushaka ha tsini ha u kovhekana .
Pfanelo dza nnyi na nnyi , milayo ya u tevhedza nyito dza ndaulo nga nḓila yavhuḓi yo sumbedziwaho kha mbetshelo dza Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Ndaulo ya Vhulamukanyi wa 2000 ( Mulayo wa vhu 3 wa 2000 ) , zwi ḓo tevhedzwa kha ( zwipiḓa 4 na 5 ) .
Naho zwo ralo , a vho ngo humbela khavho kana u thomani vha humbela thendelo ya u nyeṱulela iṅwe ngeletshedzo ya u imelela muthu wavho kha dzulo ḽashu na u sa zwi ita u swika zwino .
Mihumbulo hei ya zwa ikonomi i ṱoḓa uri i swikelelwe hu na vhuḓidzhenisi , zwo dzudzanyea nahone hu kha tshiimo tsho fanelaho tshi ṱanganyaho sekithara yaphuraivethe kha u engedza zwibveledzwa na vhubindudzi .
Hezwi zwi katela , vhukati ha zwiṅwe , Khomishini ya Ndinganyiso ya Mbeu na Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu ya Afurika Tshipembe .
Khabinethe i tikedza tshoṱhe pfanelo dza u guda dzine dzo katelwa ngomu ha Thendelanomviswa ya Mbofholowo na Ndayotewa , na u vhewa phanḓa kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Dziṅwe dzi bvelela ngauri mitshini i vha i tshi khou shumiselwa mishumo i songo i fanelaho , dziṅwe ngauri a yongo lindwa kana u siiwa yo tsimiwa .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
REKHODO DZINE DZA DZULA DZI HONE NGA MAHALA U YA NGA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( iii )
Bugu ya nḓowedzo ya ḓivhazwakale i vha ya ndeme fhedzi musi zwi tshi kwama tshuṅwahaya , u itela uri vhugudiswa vha ite zwiṅwe zwithu " nga u tou ṅwala " .
Ḽiga ḽa 10 : Mushumo wa muṅwaleli
Nzudzanyo dza nyavhelo ya mushumo wa mudededzi , u thusa minidzhere wa khamphasi nga u dzudzanya tsumbatshifhinga , u lugisela na u ṋekedza ḽekitsha kha matshudeni u ya nga ha nzudzanyo ya mushumo , u langa rekhodo dzhenelela kiḽasini ha iwe muṋe , ndingo , thesite , maraga dza ṅwaha na miṅwe mishumo yoṱhe i elanaho .
Kha vha sedzuluse zwiteṅwa zwa ndiliso yoṱhe na u ṱalusa u pika nga muhumbulo hu tikedzaho ndiliso ya kuitele kwa u engedza ndeme kha tshibveledzwa .
Ho sedzwa ngomu na nnḓa ha sibadela
Khabinethe i khou takadzwa nga fhungo ḽa uri vhunzhi ha vhathu vha khou bvela phanḓa na u nanga muhaelo sa tshone tshipileli tshavho tsha u thoma kha COVID-19 nga murahu ha musi mbalombalo dza zwenezwino dzo sumbedza uri ro swika kha ḽiga ḽa nṱhesa ḽa u fhirisa phesenthe dza 50 dza vhaaluwa vho haelwaho kha mavunḓu maṱanu .
Manngi muswa u katela , lwa u tou thoma , mutengo wa vhuendi nga thekisi , ngeno hu na uri resituwaranthi na hodela , na sekhithara ya tshumelo dza vhudzulo zwi ḓo vhonala sa khethekanyo dzo fhambanaho u itela khuvhangano dza mutengo .
Nga u pfufhifhadza , hu nga swikelwa zwinzhi nga u lavhelesa na u ela ha vhutevheli hu itwaho nga vhathu vhaṅwe .
Zwo vha zwi tshi dzhiiwa sa u shumela tshitshavha .
Khoro ya Vhunese ya Afrika Tshipembe i langa pfunzo ya manese na u shuma ha manese Afrika Tshipembe .
Muitakhumbelo a nga amba musi hu tshi khou itwa khaṱhululo ya tshiimiswani uri ha ngo wana phindulo .
Ngauralo ndangulo ya mbadelo dza pfukiselo i fanela khwaṱhisedza uri mbetshelwa i khou itwa u itela phambanyiso yavhuḓi ya mishumo na ndavheleso .
Vhupo vhuthihi ha khakhululo ya ndeme ya masheleni ndi vhuimo ha mimasipala ya tshiṱiriki .
Kha vha badele mbadelo yo tiwaho
Mudzulatshidulo wayo hu ḓo vha Minisiṱa wa Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
U gonya ha mitengo ya zwirengiswa , hu tshi ṱanganyiswa na nyingapfuma dzi re fhasi , u engedzea ha vharengi na u gonya ha mitengo ya dzinnḓu na ndaka .
Khwiniso dzi ṱoḓa u tsireledza pfanelo dza vhabveledzi kha masia a si na ndango a vhaṋetshedzi vha zwibveledzwa zwitete .
Ho sedzwa khaedu dzi re afho fhasi , muhasho wo isa phanḓa na u vhona uri vhafariwa vha na tswikelelo kha ndondolo ya mutakalo na tshumelo dza mutakalo nahone vha khou ṋetshedzwa khathihi na tshumelo ya zwiḽiwa yo fanelaho .
Mbekanyamaitele iyi yo no fhira na kha maitele a vhukwamani .
Nyengedzedzo ya madzulo a Israeli kha ḓisi ḽa Palestine ndi tshikhukhulisi tshihulwane vhukuma kha thandululo ya khuḓano .
Pfanelo ya murengi ya u ṱoḓa muṅwe muhumbulo u tea u ṱhonifhiwa .
Fhethu hoṱhe ha u shumela ho khethekanya zwi tsheaho na zwiṅwe nga u shumisa Mabogisi a zwitsheaho , ngeno vhaṅwe vho vhona zwo tea u shumisa makhadibogisi o vuleaho .
3.2 . Musi Khabinethe i tshi livhuwa mushumo muhulwane vhukuma une wa kha ḓi itwa u ṱhogomela ndinganyiso vhukati ha nḓila ine vhathu vha kona u ḓishumela na u vhulunga matshilo , yo ṱanganedza u anḓadzwa ha khwiniso malugana na u vulwa ha dziristorente , dzihodela na dzikhasino .
U shumisa luambo u bveledza zwiteṅwa kha thero dzoṱhe , ( tsumbo : vhunzhi , saizi , tshivhumbeo , masia , mivhala , luvhilo , tshifhinga , vhukale na mutevhe . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga ha luambo
Namusi i shumiswa nga dzi MP dza mahoro mahanedzi , vhashumi na vhoramafhungo vha Koporasi ya Khasho ya Afurika Tshipembe .
Mugudi ano ḓo vuledza pfunzo dzawe u ḓo kona u pfesesa kushumele kwa thandela dza mveledziso khathihi na u pfesesa uri afha fhethu hu shumiswa nyambedzano na uri zwanḓa zwi a ṱanzwana .
Mbekanyamushumo ya khomishini i ḓo bva kha themendelo ya Minista .
Izwi zwo fara khonadzeo ya u isa phanḓa zwapo ho sedzwa u khwaṱhisa nḓowetshumo dza vharema .
Nomboro ya vhuṅwalisi ya pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi , arali yo no ḓi ṅwaliswa vha ṋee na tshiitisi sha u ḓisa ( uri ndi khumbelo ntswa kana vha khou dzhenisa iṅwe pfulo ya bulasini kha redzhisiṱara wa zwibveledzwa )
A ṅwaleni kha bugu yaṋu ya nḓowedzo .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u wana thusedzo dzo teaho u bva kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha senthara dza u valela vhafariwa vho lindelaho tsengo .
Sa izwi thandela dza zwa masheleni dzi dza tshifhinga tshilapfu nga lwa tsiko , hu na u timatima zwi tshi kwama dziṅwe dza khumbulelo dzo shumiswaho kha murekanyo wa mbadelo na mbuelo .
Mafhungo a tevhelaho o ambiwa nga tshifhinga sesheni ya vhupfumbudzi ha vhuronwane : vhuḓifhinduleli ha vhashumi vha kha senthara , ndaulo , u ṱanganedzwa na ndaulo ya mabambiri , tsireledzo , modele wa u maka , i sedzanaho na zwiito zwi si zwavhuḓi na mbilo .
Maitele a CBP a ṋetshedza mimasipala nḓila dza u khwaṱhisedza masia a u shela mulenzhe kha dzi IDPdzadzo .
Tshiitisi tshi nga vha tsha uri nga itsho tshifhinga musi zwi tshi phasiswa , tshivhumbeo na vhuimeleli ha khoro dza masipala zwo vha zwi kha ḓi thomiwa .
Tshivhalo tsha nṱhesa tsha khombo migodini tsho vha nṱha u fhirisa zwoṱhe zwine zwa nga dzhiiwa sa khombo zwadzo dza u shuma nga fhasi ha mavu .
Nga ngoho , hedzi ndivho mbili dzo ṱumana - ndi nga u shuma nga ngomu zwine zwa ita uri vhuimo hashu kha ḽifhasi ha ḓo khwinisea nga zwiṱuku .
Data ya fisika ya ḽifhasi na mafhungo a u anganyela phurofaiḽi ya phaiphi na nyimele dza mbumbo kha vhupo ha u shululela .
( e ) Vhukateli vhu tea u vha mudzi muhulwane siani ḽa u dzudzanya , u pulana na u gudisa tshikoloni tshiṅwe na tshiṅwe .
U ṅwala : Itelani muṅwe muthu ane na mu takalela garaṱa ya ḓuvha ḽa mabebo .
Hu na khonadzeo ya u khwaṱhisedza kuitele ku pfadzaho kwa ndondolo , fhedzi ku a ḓura ngauri hu na ṱhahelelo ya thikhedzo u bva kha Muhasho wa Vhulimi , une wa langula komiti hune mushumo wa khou itea hone .
Ri dzhiela nṱha uri vhunzhi ha miṱa vho lozwa vhafunwa vhavho , hu tshi katelwa na vhana vhe vha sala vha si na vhabebi .
U tshimbidza khaḽenda ya lushaka na ya vundu ya zwiwo .
Fhedziha , tshelede i shumiswaho kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe i ṱanganedzwa fhedzi nga ngomu ha shango ḽeneḽo nahone a i shumi kha maṅwe mashango .
I eletshedza Minista kha masia oṱhe a maḓaka kha Riphabuḽiki .
Ri ḓo khwaṱhisedza nungo u alusa madzangalelo a maAfurika Tshipembe ḽifhasini .
2 . Nyambedzano na Tsheo dza Ndeme dza Khabinethe
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso wa Zwigidi wa 2021 u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Khethekanyo ya 1 : Ndi ngani hu na ṱhoḓea ya Bugutshumiswa ya Komiti ya Wadi
Vha khwaṱhisedze uri pulane dza wadi ndi dza vhukuma nahone dzi a swikeleleaho .
Muḓagasi wa u funga
Mawanwa aya a si ḽone dzilafho ḽa HIV / AIDS naho zwo ralo muvhuso u humbela vhadzulapo vha Afurika Tshipembe uri vha bvele phanḓa na u ita ndingo dza HIV kana vha bvele phanḓa na dzilafho ḽine ḽa ṋewa vhathu vhane vho wanala vhana HIV .
MVELELO DZA NDIVHO DZO SEDZAHO KHA U KHWINISA TSHIKATI TSHA KUSHUMELE
Tsumbo , kha vhupo ha u vhulimi na u fuwa zwa mbambadzo zwi nga tea u vha na mishumo minzhi nga madekwana ine ya katela tshitshavha , fhedzi kha vha schedule miṱangano na Komiti ya Wadi nga masiari .
Vhuṱanzi vhu sumbedza uri senthara ya mashumele o ṱanganelaho i sokou vha dzina fhedzi , ngauri vhathu vha re henefho a vha shumi vhoṱhe sa tshithu tshithihi nahone nga nḓila yo ṱanganelaho .
Khabinethe i fhirisela ndiliso dzayo kha miṱa na dzikhonani dza munna wa vhane Minisiṱa na vhatsireledzi vhavho vhavhili .
Masia mavhili o sumbedza ṱhoḓea ya u bveledza khamphani dzapo dza zwa migodi , nga maanḓa khamphani dza zwa migodi dza tshikalo tshiṱuku na dzine dza kha ḓi bvelela , na u dovha u ṱuṱuwedza khwiniso ya mbuelo ya ikonomi ya minerala .
Lavhelesani tshitendeledzi tsha vhutshilo ha tshiḓula na tsha tshisusu ni ambe nga maga o fhambananaho .
Zwiṱirathedzhi zwinzhi zwo itwa u itela u langa zwavhuḓi u ḓalesa ha vhafariwa nga kha ndangulo ya tshitshavha tsha vhafariwa .
Thandela dzi fanaho dza madzulo a vhathu dzo pulanwa kha maṅwe mavunḓu .
U bva tshifhinga tsho fhiraho tshoṱhe , honeha , South America ḽo sumbedza khwiniso khulwanesa kha tshikalamutengo .
U ṱanḓavhudza izwo , muthelo u theliswa u bva kha mbuelo i theliswaho , i rekanywaho sa mbuelo nyangaredzi i sa kateli dziṅwe mbuelo dza ikonomi ya mupo ho bviswa zwibviswa na thendelo ya u bviselwa .
Nḓila ya tshumisano i katela mphomali , tshumisano ya zwa masheleni , thuso ya thekhinikhala , tshumisano ya phuraivethe na ya nnyi na nnyi , u livhanya zwiimiswa na u mbekanyamushumo dza thengiselano , na zwiṅwe .
Mbekanyamaitele iyi yo khwiṋiswaho i amba nga ha tshanduko dze dza vha hone lwa miṅwaha minzhi dzibadani , zwiporoni , kha vhuendi ha maḓini na kha zwa vhuendi ha muyani .
Tsumbo dzo bulwaho afho nṱha dzi sumbedza uri Muhasho wo ḓiimisela u fhungudza masiandaitwa a vhuitwa hawo kha vhupo .
Ndivho khulwane ndi ya u khwaṱhisa vhushaka na nyanḓano vhukati ha mashango aya mavhili na u khwaṱhisa u bveledza khonadzeo ine ya vha hone u itela vhukonani ha tsini kha masia a mbambadzo , vhubindudzi , mimaini , maḓi , fulufulu , mveledziso ya themamveledziso , vhuendi , na ICT , vhukati ha zwiṅwe .
3.1 Tsumbanḓila dza u thoma na u shuma ha Khomiti dza Wadi dza Masipala
Tsho sedzeswaho nga GEMS tshi dzula hu u ṋetshedza miraḓo nga " u swikelela ndondolo ya mutakalo ya khwiṋesa i swikeleleaho na u laulwa nga nḓila yone " .
U davhidzana nga ha tshifhinga na fhethu hune muṱangano wa ḓo farelwa hone hu tshe na tshifhanga .
Kha kotara ya u thoma ya ṅwaha wa muvhalelano , vhanameli vho ṱuṱuwedzwa u ta vhareili vhe vha sumbedza u vho kona u ṱhonifha na u sea na vhanameli vha thekhisi dzavho .
Uri ri a badela mbilo kana ri badela vhugai zwi ḓo bva kha Milayo ya Tshikimu .
13 . Khoniferentsi ya Vhubindudzi ha Dzitshaka ya Afrika Tshipembe
Zwi khagala u bva kha therisano uri naho vhupimakoni ho ṱanḓavhuwaho ha mafhungo o tiwaho a tshi khou ambiwa nga hao kha mbekanyamaitele , thusedzo dzi ṱoḓeaho u swikelela zwipikwa izwi zwi khou sala u ya nga u angaredza kha mbekanyamaitele .
Izwi yo vha tsheo ya nga ngomu ya u fhaṱa dzimbalombalo dza zwa mbalelano u itela u khwiṋisa ndangulo ya maitele a zwa u shuma kha tshifhinga nyengedzedzwa .
Mulayo wa Sisiṱeme dza ha Masipala na muhanga wa mbekanyamaitele zwi ṋetshedza masipala muhanga wa mulayo wa u amba nga ha vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelaho .
Kha vha dzhie phindulo dzi no bva kha zwigwada .
Maitele mahulwane mavhili a u ta zwilinganyo o vha a milayo ine ya langa u thomiwa ha thendelano dza muvhuso na thendelano dza vhufaramikovhe .
Fhedzi ha , ngauri muvhuso a u tsha ḓo nekedza luafhulelo lwa muthelo kha mbadelo ya zwikimu zwa dzilafho , ri lavhelela uri vhathu vhaṱukuṱuku vha ḓo isa phanḓa na u badela zwikimu zwa dzilafho .
Kha maṅwe mashango o fhambanaho maitele a khakhululo ya zwa masheleni kha muvhuso wapo a shumiswa u ya nga tshifhinga na uri a a ṱoḓiwa u itela u khwinisa tshanduko dza nyimele .
Vhafumakadzi vha khou siwa nnḓa .
Tshitzhili itshi tshi ḓivhelwa u ita mutshuluwo , vhulwadze vhune ha nga ḓisa mpfu kha vhana .
Mushumo wa ITU u tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , vhunga wo sedzesa kha mveledziso ya Themamveledziso ya Ikonomi kha sekithara ya ICT .
Naho zwo ralo , ndinganyelo ya vhutshilo ha mushumoni a i tou vha kulesa lune isa swikelelee nahone tsivhudzo ya u swikelela zwezwo ndi heyi : Ni songo ṱuwa na mushumo hayani .
Lavhelesani tshifanyiso tshi re afho fhasi .
Hu sedzwe zwishumiswa zwa tshitandadi zwa Zwikili zwa
5 . FOMO DZO RANDELWAHO TSWIKELELO YA REKHODO YA TSHIIMISWA TSHA MUVHUSO
Tsumbanḓila ya mugaganyagwama wa masheleni a no sokou ṋetshedzwa dzi re kha Gaidi ya Vhatshimbidzii
U tendelana na u ṱanganedza a zwi ṱoḓei fhedzi musi thandela i tshi thoma , zwi ṱoḓea hoṱhe kha nṱha dzo fhambananaho ..
Vhathu vha nga shela mulenzhe nga u vhumba zwigwada uri vha swikele zwipikwa zwe vha dzula vho bula zwi no yelana na thandela .
Kha vha ite rothini ya nyito dza u tamba vho vhofholowa dza nga ngomu na dza nga nnḓa sa zwe zwa dodombedzwa kha khethekanyo ya 2 .
Fhedziha , u bva tsha mathomo a u shumisa mulayo wa ndangulo ya malaṱwa muswa nga ha u vhekanya na mbulungelo ya malaṱwa , khonṱhiraka a i tsha ḓisa tshumelo iyi .
Tshiimiswa tshi khou bveledza pulane dza u fhungudza tshikalo tsha zwikhala zwa mishumo zwi si na vhathu .
Nḓivhadzamulayotibe yo dovha ya vhea phanḓa u thomiwa ha Zhendedzi ḽa Tshumelo dzi fanaho u itela u ṱuṱuwedza tshipikwa tsha u swikelela hu fanaho na tshumelo dzi fanaho na u thusa DOC na ICASA u lavhelesa na u thivha magake aya .
Mbudsizo i ṱoḓa uri a fhindulaho a sumbedzise uri ' ha na vhukonḓi ' , ' u na vhukonḓi ' , ' u na vhukonḓi ngamaanḓa ' kana ' nga si kone ' u vhala gurannḓa , magazini na dzibugu nga luambo luthihi , kana a ṅwala luṅwalo nga luambo luthihi .
Zwiimiswa zwaphuraivethe zwi tea u ita uri bugupfarwa ya PAIA9 i vhe hone nga nḓila yo leluwaho nahone a hu na ṱhoḓea ya uri i vhe hone nga nyambo dzi no fhira nthihi , kana nga luambo lwo tiwaho , fhedzi hu ṱuṱuwedzwa uri bugupfarwa dza zwiimiswa zwaphuraivethe dza PAIA dzi vhe nga luisimane .
Tshumelo ya phathoḽodzhi ya forentsikhi i ḓo vhiga hafhu nga nḓowelo malugana na vhuleme ha vhulwadze na ndangulo ya kheisi ya vhuongeloni sa yo langwaho nga tshumelo i sa khou kwamaho tsenguluso ya zwa mulayo wa madokotela wa maitele a lufu .
Ndi mulenzhe ufhio une wa vha wo khwaṱhaho ?
Ṱhoḓisiso i sumbedza uri mavhele ndi tshimela tshi ṱavhiwaho nga maanḓa shangoni .
Zwi sa tinyei , zwine zwa thithisa ngoho ri khou shuma na vhathu vhane phurofesheni , yavho ha vha , tshiṱuhu tsha u vhulaha .
Vho dzima mulilo nga mapaipi mahulu .
A vha na mbofho ya mulayo ya u vhudza muṅwe muthu arali vha HIV negethivi kana HIV phosethivi .
Kha dziṅwe tsumbo mbili , ndi davhi ḽa fhungo ḽithihi ḽihulwane ḽine ḽa itea nga fhungo , na maṅwe matavhi a fhungo ane a dzhiwa sa maṱuku .
Ndi vhuḓifhinduleli havho u shela mulenzhe kha u thusa vhaṅwe matshudeni vhane na vhone vha na ṱhoḓea ya thikhedzo ya masheleni .
Ri khou vhona kuvhonele ku rangaho phanḓa kwa mbambadzo ya vhuhali ya zwibveledzwa nga ngomu ha maraga washu .
6.3.5.1 u pfesesa pfanelo dzavho u ya nga Mulayo u itela uri vha kone u shumisa pfanelo dzavho ho sedzwa zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe ;
Naho zwo ralo , mbudziso yo teaho i dzula i hone : musi ndaka i tshi ḓivhadzwa uri i khou ḓo dzhiiwa nga muvhuso , yo vha yo tshinya mini ?
Khabinethe i a vha livhuwa kha u ṱana zwikili zwa muzika wa vhutsila na vhukoni , kha luimbo ulu lune lwa khou tambiwa na u tshinwa ḽifhasini ḽoṱhe .
U vhona zwauri ngaganyo ya mugaganyagwama yo ṅwalwa nga nḓila yone kha sisiṱeme ya mbalelano .
Zwavhuḓivhuḓi , kha dziṅwe nyimele khakhululo dze dza tea dzi nga tibedzwa kana dza khwaṱhisedza maanḓa na zwiṱirakitsha zwa zwifhaṱo vhudzuloni ha u dzi shandukisa .
Thesite ya tsedzisiso i nga fhiwa sa tshuṅwahaya u itela u vhulunga tshifhinga tsha u funza kilasini .
Izwi zwi nga swikelelwa nga dzikhamphani dza vhuhulu ho fhambanaho kha sekithara dzoṱhe dza ikonomi .
Fhethu ho teaho hu tea uvha : hu tshi swikelelea , hu ho ḓoweleaho nahone hu na zwileludzi zwo teaho .
Komundanda dza zwiṱitshi dzi tea u ṋekedza thikhedzo na tshumisano yadzo kha matshudeni musi vhe kha vhugudisi .
Vha tama masipala wa Tshwane u tshi kulumaga na u lugisa phaiphi dza soredzhi dzo phamuwaho .
Hune zwa konadzea zwibveledzwa zwi vhaliwaho na vhagudi zwi tea u ita uri hu vhe na u ṅwala na vhagudi , hune mugudisi a tea u edzisela kuṅwalele kwa tshibveledzwa itsho .
Phosho khulwanesa ndi ya ndinganyiso khulwane vhukati ha mashango na vhathu .
Nga kupfesesele kwanga , zwi nga nyiledzo ya mutshimbilo yavho yo vha hone nga nṱhani ha Vho Jerry Richardson .
U saukanya mafhungomatsivhudzi are kha maṅwalo a girafiki , tsumbo , khungedzelo , zwifanyiso , girafu na tshati .
Vho Brooks vho dovha hafhu a vhea tshelede ngomu ndakani u itela u badela daimane i so ngo pholiswaho , sa zwo sumbedzwaho afho fhasi .
Dzina ḽa athikili na phara ṱhukhu kha ḽiṅwalwa ḽa atikili : ḽeḓere ḽiṱuku , nga nnḓani ha hune maḽeḓere danzi a vha a ndeme .
Muvhuso u na fulufhelo uri u kha nḓila ya khwine ya u shuma ya Muhanga wa Maano wa Tshifhinga tsha Vhukati , Pulane ya Mbuno dza Ṱahe na u swikelela Bono 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
U pfumbudza madokotela maṱuku na u ḓiimisela u shuma tshifhinga nyengedzedzwa tsha u tshimbila .
Vhaṱunḓi vha tshifhinganyana vha maraga wa mitshelo na vha khovhekanyo ya zwibveledzwa zwa zwigwada , vha tea u wana thendelo kha vhathelisi vha zwiṱunḓwa nahone tshiṅwe tshifhinga vha a zwi kunakisa na u zwi paka .
Fhedzi , Afrika ḽi na tshikhala tshihulwane tsha u fhaṱa ikonomi dzo khwaṱhaho dzi re na phimo ya nyaluwo ya ikonomi ya nṱha , ngeno hu khou fhungudzwa khohakhombo khulwane ya tshanduko ya kilima .
Phuphu ya u thoma i tikedzwa nga u thoma u shumiswa ha u phalala nga huvhili .
Ntsa na vhazwimi
Maitele a u dzhenelela ha tshitshavha a itwa hu tshi tevhedzwa muhumbulo wa ḽiṅwalo .
Zwibveledzwa zwi thetsheleswaho zwi tshi khou vhonwa zwa GCIS zwa vhudavhidzani zwi ḓo sumbedzwa na ṱhalutshedzo dza u vhala u itela u vhuedza vha re na vhuholefhali ha u sa pfa .
Sa zwo bulwaho tshifhingani tsho fhelaho , ndi vhuḓifhinduleli havho ha u kwama zwiko ezwi u itela uri vha wane thuso .
Mbuelo dza Tshikwama dzi bindudzwa nga kha Koporasi ya Vhubindudzi ha Nnyi na nnyi na Maanḓalanga a Mbalelano zwi tendela ndaela ya vhubindudzi tshifhinga tshoṱhe kha ṅwaha .
U wana zwigwada zwa kutshilele , zwigwada zwi song tsireledzeaho na vhaḓisi vha tshumelo
11.3 Miraḓo ya tshitshavha vha humbelwa uri vha ṱhogomele na avho vhane vha wela kha tshikwekwe tsha vhaitakhole avha vha fanela u mboḓi vhiga zwiito izwo mapholisani nga u ṱavhanyedza .
Tshiendedzi - u badelwa murahu ha miraḓo ya tshitshavha na vhatshimbidzi .
( c ) tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe kana tshivhumbeo tsha zwa mbadelano zwine mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka kana wa vunḓu ya ṱoḓa zwi tshi odithiwa nga Muoditha Dzhenerala .
Khathihi fhedzi , luthihi lwa mbo ngalangala .
4.2 . IATF yo kuvhanganya vharangaphanḓa vha zwa mabindu fhethu huthihi uri vha kovhane mafhungo nga ha zwa mbambadzo , vhubindudzi , mimaraga khathihi na u engedza zwikhala zwa vhubindudzi kha dzhango .
Komiti ya wadi i na maanḓa a tevhelaho , mishumo , nyito na vhuḓifhinduleli :
Pfumo na tshibonda zwo lala fhasi u sumbedza mulalo .
Tshumiso ya Maano a Phungudzo ya Vhushai ha Vundu i ḓo wana ṱhuṱhuwedzo kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Honeha , dziṅwe thaidzo dzo ṱanganiwa nadzo kha khwaḽithi kana tu sedzwa ha phakhedzhi idzi .
Khabinethe yo dzhiela nzhele u tsela fhasi ha zwiwo zwo vhigwaho zwa u kavhiwa huswa , u ṱanganedzwa vhuongeloni khathihi na zwa mpfu .
O shanduka u bva kha musidzanyana wa miṅwaha ya 11 a re na miloro ngeno a si na mugudisi a vho vha mudziadzhiminasitiki a no bidigama muyani , nahone ndi muthu a no tamba miṱaṱisanoni ya mashangoḓavha. thoma u samasolotha na u ita fiḽikifuḽeke ( tshifindinkodo ) .
Phimo ya nyaluwo i takadzaho vhukuma yo swikelwaho nga ikonomi yashu tshifhinga tshino yo tshimbidzwa nga muelo kwao zwo itwa nga ṱhoḓea nga vharengi khulwane , zwa ndemesa mbadelo dzo itwa nga khiredithi .
Ni kone u i ṅwala kha mavhaka .
Migaganyangwama yo mboḓi fanela u shumiswa kha zwa ndeme na mbekanyamushumo nnzhi dza tea u mboḓi fanela u imiswa .
Hu si na vhukoni , mbetshelwa iyi i nga bveledza zwithu zwi songo khwaṱhisedzwaho na u lengisa themamveledziso yoṱhe na thandela ya mveledziso ya lushaka .
Arali muvhigi wa mbilaelo a songo fushea nga tsheo ye DG vha i dzhia , muvhigi a nga kha ḓi fhirisela phanḓa mbilaelo yawe kha Minisiṱa vha Vhudavhidzani nga u tou vha ṅwalela sa khumbelo hu sa athu fhela ṅwedzi u bva tshe a ṱanganedza tsheo ya DG sa zwe zwa vhekanyiswa zwone kha phara 11.6 afho nṱha .
( 2 ) Maanḓa a masipala a u vhea mbadelo dza zwifhaṱo , mbadelo kha tshelede ya mbadelo dza tshumelo dzo ṋewaho nga ( kana ) ho imelwa masipala , kana miṅwe mithelo , mbadelo na mishumo -
Muṱangano wa khoro u dzhia tsheo kha mafhungo a re kha adzhenda na minidzhere dza khoro dzi vhonala hafhu kha mushumo wa u thoma u isa phanḓa mutevheṱhandu
10.3 . Angola ndi ḽiṅwe ḽa vhafarani vha vhuvhambadzi vhahulwanesa na Afrika Tshipembe kha dzhango ḽa Afrika na uri mashango aya a khou isa phanḓa na u alusa vhushaka uvhu .
- Zwine phukha ya vhonalisa zwone - Hune ya dzula hone - Zwine ya ḽa zwone - Vhana na hune vha bebelwa hone - Dziṅwe mbuno dzi takadzaho Ṱhoho : Mitambo - awara 2
Hezwi zwi shumiswa sa nḓila i songo ṱambaho fhedzi i no shuma ya u bvumba uri pheleledzo ya vhunṱha ha mushululo wa maḓimalaṱwa hu ḓo vha hufhio fhethuvhupo honoho huthihi .
Masipala u ḓo hana muredzo arali ndulamiso dzi songo itwa u ya nga zwo bulwaho afho nṱha .
U fhambanyisa zwifanyiso khazwo ṅwaliwaho ( tsumbo : u sumba ipfi na u vhudzisa uri ḽi pfi mini ) .
U tendela u bveledziwa ha sisiṱeme ya vhuṅwalisi ha maṅwalo a vhuṋe ha zwifhaṱo nga lwa eḽekiṱhironiki ( e-DRS ) , u itela u tshimbidziwa ha maṅwalo a vhuṋe ha zwifhaṱo , u itela uri zwi ṱavhanyise vhuṅwalisi ha maṅwalo a vhuṋe ha zwifhaṱo sa zwine zwa khou ṱoḓiswa zwone u ya nga ha vhurangeli ha mbuedzedzo dza mavu .
Jan u tea u vhala zwiko zwa vhukuma na u katela dzirifarentsi khazwo .
Kha u sika na u ita uri TSP i shume , Congress yo tikedza nga nḓila i si na vhukono mulayo wa u dzudza polotiki nga nnḓa ha u vhulunga masheleni nga muvhuso .
Ḽino ḽiṅwalwa ḽo dzumbululavho na uri u tou bva tshe ha vha na u pandela hu kwameaho , ndozwo yo fhungudzea zwihulu .
Khumbelo i nga dzhia maḓuvha mararu kana u fhira , zwi tshi ya ngauri khumbelo yo itwa nga ngona naa .
Ri nga ṱanganedza uri zwi nga vha zwo valiwa phanḓa ha musi i tshi takulelwa kha vhuḽa vhunṱha .
Zwenezwo zwitentsi zwihulwane zwa vhaendangaṋayo zwi ṱoḓa zwishumiswa zwinzhi .
Muvhigo u buletshedza nḓila nnzhi dzo fhambanaho dza vhuaḓa vhu wanalaho kha tshumelo ya nnyi na nnyi na u wana dziṅwe dza zwivhangi zwa thaidzo .
Mulayo uyu u itela tshanduko , u dzudzanya , u thoma na ndango ya netiweke ya dzibada dza vundu ḽa KwaZulu-Natal .
16.1 Vhuendelamashango ndi sekhithara ine ya fara fulufhedziso ya zwikhala zwihulwane nahone i tea u ṱhogomelwa uri i aluwe na u bveledziswa u ya phanḓa .
U khwaṱhisedza uri Masipala u dzhia u pulana o livhiswaho kha mveledziso kha dziwadi dzoṱhe .
Ḽaisentsi i nga dzhia miṅwedzi ya rathi uya kha ya 12 .
Vha ḓo ṱhaṱhuvhiwa na u sedzuluswa arali vho fanela u vha mubebi .
Khabinethe yo ṱanganedza u bvela phanḓa ha dzikiḽasi kha vhunzhi ha dziyunivesithi dzashu , nahone i humbela matshudeni uri vha vhuelele dzikiḽasini .
Vhashelamulenzhe vha ṱhaphudza mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa .
Tshavhuvhili , na hone zwo kalulesaho , maḽekitshara a gudedzini vha nga tholiwa kha tshaka dzo fhambanaho dza khonṱhiraka u fhira idzo dzi vhonalaho .
Muhasho u tea u pfuluselwa kha sisiṱeme ya vhutsireledzi ha shango u itela uri u ḓo shela mulenzhe kha vhutsireledzi ha lushaka khathihi na uri u kone u tsireledza vhathu vhawo , dzisisiṱeme na datha .
U thetshelesa na u rerisana nga ha zwiṱori na maṅwe maṅwalwa o vhalelwaho nṱha .
Bugu dzi tea u vha dzo leluwaho khathihi na u takadza .
Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Khomishini ya Vhuphuresidennde ya Pfananyo ya u Tholiwa ha Tshitshavha uri i tshimbidze na u vhiga kha mbekanyamushumo dza u tholwa ha tshitshavha .
Naho ho vha na zwo swikelelwaho kha u tea komiti dza wadi u mona na shango , masipala i kha ḓi livhana na khaedu khulwane dza u ita uri komiti dza wadi dzi shume zwavhuḓi .
Mitambo ya thenisi na khirikhethe
Ri khou tikedza mushumo uno khou bvela phanda uno khou itwa nga khoro dza vhusimamulayo u sedzulusa mikaṋo iyi .
Khabinethe i ḓo imela mafhedziselo a ṱhoḓisiso phanḓa ha musi i tshi amba nga ha fhungo iḽi .
Tshiṱirathedzhi tsha nḓowetshumo tsho khwaṱhiswaho tshi ḓo sedza kha ṱhanḓavhudzo ya vhuṱumani ha vhubindudzi na mbambadzo na maṅwe madzingu a Tshipembe ha Afrika na dzhango nga vhuḓalo .
Khakhathi dza zwenezwino dzo iteaho ngei KwaMashu , tsini na Durban dzo vhangwaho nga mivhigo i si yone ya vhana vho hombokwaho vhuponi uvho na mavharivhari a u hombokwa ha ṅwananyana wa Naledi , wa Soweto nga vhathu vhane vha khou tshimbila nga Toyota Quantum na nomboro yayo zwe zwa phaḓalala kha nyanḓadzamafhungo ya matshilisano , zwe nga murahu zwa wanala uri a si zwone .
Kha tshigwada tsha vhuvhili tsha tshumelo , hu ḓo vha na vhushaka ha u shuma ha tsini na dzithimu dza ndangulo ya tshiṱiriki .
Khoro kana komiti i nga ṱanganedza sa mulavhelesi muthu ufhio na ifhio hu tshi katelwa na muimeli ufhio na ufhio wa muvhuso wa lushaka , vundu ka wapo .
Nḓila ine vhathu vho fhambanaho vha nthusa ngayo
Pfalandoṱhe mbili dzine dza fana .
Hu ḓi nga na muhasho wa zwa ṱholo ya thengiso , wo hweswa mushumo wa u lavhelesa magake kha dzisisiteme , wa sa kone u sumba thaidzo .
Kha vha ri ndi dzhie hetshi tshifhinga hafhu u livhisa ndiliso dzashu zwi tshi bva mbiluni kha Muvhuso wa vhathu vha Haiti kha tshiwo tshine vha ḓo tshihumbula lwa tshifhinga tshilapfu tsho vha welaho .
Kha vha rumele fomo ya u ita khumbelo kha ofisi dzingu dza Muhasho wa Fulufulu .
Migaganyagwama ine mavundu a ḓo vha a khou i ṋekedza kha vhege mbili dzi ḓaho zwa zwino ndi ya ngoho nahone yo ḓisendeka nga mafhungo a khwiṋe .
Ri ḓo isa phanḓa na u shuma ro ḓifunga kha Yuno ri tshi khou itela u alusa vhuvhusi ha dzitshaka ho khwaṱhaho .
Vha humbelwa u amba nga ha masiandaitwa ane vha humbula uri a nga vha a tshi khou vhangiwa nga mishonga na dokotela wavho .
Arali vha na vhashumi vha tshifhinga tshoṱhe , vha no ḓa tshiṅwe tshifhinga kana vha tshoṱhe , kha vha ṋetshedze zwileludzi zwa u homolowa zwi katelaho :
Ndaulo dzo fhambanaho , nga ha ṱhoho-tiwa , dzo bviswa/ anḓadzwa u ya nga Mulayo tshifhinga tshoṱhe nga vha Muhasho wa zwa Mishumo .
Ngauri ndaulo ya thengiso ndi vhukoni ha vundu u ya nga ha Ndayotewa , ndingedzo dza u dzudzanya ndaulo dza vundu dzi tea u ḓisendeka nga maanḓa nga tshumisano ya vundu ya u tou ḓithauba .
9.1 . Khabinethe i vhidzelela MaAfrika Tshipembe u nanga vhathu vhane vha vhona vho tea uri vha tea u avhelwa khuliso khulwanesa ya shango , Khuliso ya Lushaka .
15.1 . Khabinethe i rumela ndiliso kha :
Ndaka dzi tshimbilaho dza masheleni dzo thoma dza rekhodwa kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni hu na mbadelo .
Malugana na izwi , vhashelamulenzhe vhoṱhe vha zwa matshilisano vha ḓo kuvhanganywa u itela u vhumba na u dzhia vhuḓifhinduleli ha Tshiṱirathedzhi tsha Ekonomi tsha Vundu tshine tsha ḓo bvelela kha miṅwedzi i si gathi i ḓaho .
U khwaṱha zwi amba u kona u dzula tsho ima hu sina u wa .
Ri khou isa phanḓa na u ṱuṱuwedza vhathu u bva kha masia oṱhe uri vha songo litsha u guda . Vhanzhi vho ṱuṱuwedzea musi ramuzika vhane vha dovha vha vha mueni wanga o khetheaho Vho Sipho Hotstix Mabuse vha tshi khunyeledza maṱiriki mahoḽa , vhe na miṅwaha ya 60 .
Nga nṱhani ha tshiitisi itshi , vhuḓi ha u thivhela mbebo ha mvelo , naho hu na uri a hu anzeli u fulufhedzea , hu dzhielwa sa ha khwinesa .
Masiandaitwa a si kanzhi , arali zwi tshi nga itea , uri a vhe a bvaho kha mbekanyamushumo nthihi ; ngeno , mbekanyamushumo i na dziṅwe mbekanyamushumo , a dzhenelela kha masiandaitwa kha tshitshavha .
Muhumbulo u re hone zwino ndi wa uri a hu ṋewi tshumelo dza muteo mikhukhuni vhuponi ha devhula , nahone khethekanyo ya ndangulo ya zwa malaṱwa i a lingedza u kumba luthihi nga ṅwaha malaṱwa u thuphiwaho .
Tshirendo itshi tshi khou amba nga mini ?
5.1 . Khabinethe yo tendela Maitele na Zwilinganyi zwa kushumele kwo tsireledzeaho kwa Sekhithara ya Vhuendelamashango ho sedzwa COVID-19 na zwiṅwe zwiwo zwa madwadze .
3.3 . Fhedziha , vhathu vhane a vha athu haelwa u swika zwino , a vha ngo tsireledzea kha dwadze ḽa COVID-19 nahone vha khombo siani ḽa mutakalo kha vhone vhaṋe khathihi na kha avho vhane vha wanala vhe tsini navho .
Vhuendelamashango ya mupo ndi kubuli kwa makete une wa khou aluwa nga u ṱavhanyedza hune vhathu vha enda u mona na ḽifhasi u vhona maluvha , u ya kha maḓaka apo , vha dalela vhupo ha thavhani na u dzhenela kha mitambo ya maḓini .
ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe kana ṱhanziela ya mabebo zwinepe zwiṋa zwa phasiphoto afidaviti arali phasipoto yavho ya Afrika Tshipembe yo xela kana u tswiwa .
Atikili dzo fhambanaho dzo ganḓiswa na kha gurannḓa dzapo .
Masipala a nga , arali u tshi pfa u tshi nga ṋetshedza mihumbulo ya tshitshavha tsho ṱanḓavhuwaho na u dzhenela ha tshitshavha , thoma foramu ya u dzhenelela ha tshitshavha .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisa : vhulangi ha mupo ho ṱanganelaho ; sisiṱeme nthihi ya vhulangi ha zwa mupo ; maga a uri zwi tevhedzelwe na u shuma nga kha mulayo ; bayodaivesithi na u vhulunga ; vhulangi ha ndeme ha mufhe ; vhulangi ha malaṱwa ; khathihi na vhulangi ho ṱanganelanaho ha phendelashango .
Ndi nga mini ḽidau ḽo luvhelela ?
Mathemo a tshikwama na ndayo zwi ḓo ganḓiswa .
U langa zwimela , u khetha mifuda ya phukha dza ḓaka , reshio ya tshiṱoko , ṱhoḓea dza fhethu ha u fuwa mifuda yo fhambanaho , u ḓaraṱela , u avhela maḓi , bada na ṱhoḓea dziṅwe-vho dza themamveledziso .
Nga zwenezwo kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , Afrika ḽo tshenzhela ḽeveḽe dza nyaluwo i sa nyeṱhi , mulalo muhulwane nga maanḓa na vhudziki na u sudzuluwa havhuḓi kha zwisumbi zwa mveledziso ya vhathu zwo vhalaho .
Fomo ya u pfukisela khanedzano kha komiti ya GEMS
Kha vha thetshelese zwipiḓa zwa nga ha Phalamennde kha radio
Ngauralo , Khabinete i khou ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe uri vha lingedze nga nḓila dzoṱhe u sa shumisesa muḓagasi sa izwi nḓisedzo ya fulufulu i tshi ḓo vha i tshi khou konḓelwa nga itshi tshifhinga .
Zwithu zwine zwa si vhe zwa ndeme kha sia ḽa dzilafho kana zwa wela nga nnḓa ha maitele a dzilafho o ṱanganedzwaho zwi khombo kha masheleni are hone kha miraḓo ine ya khou ṱoḓa tshumelo dza ndondolo dza ndeme dzo sedzuluswaho .
Ḽevele ya u shuma nga mutshini i nga thomiwa arali zwibviswa zwihulwane zwo ṱalutshedzwa sa maga mahulwane hu tshi khou shumiswa u pulana hu itwaho nga mutshini na tshishumiswa tsha u ita shedulu u fana na Thandela ya Microsoft .
Muhasho u khou takadzwa nga u khwinisea zwihulu ha u vhigwa ho itwaho nga tshifhinga tsha sekele ya asesimennde ya Green Drop ; hafhu , ndi zwa ndeme vhuḓiimiseli ha tshigwada tshiṱuku kha masipala muṱuku u itela u khwinisa tsumelo ya ndozwo ya maḓi .
AU ḽo ḓisa dzhango ḽa Afurika huthihi , shuma na vhunzhi ha khaedu dzaḽo u fana na khuḓano dza u ḓiṱama nga zwiṱhavhane , tshanduko dza kilima , na vhushai .
Nga maanḓa o vha sasaladza kha u ita zwiṱuku u fhelisa thaidzo ya vhatshena vha vhashai vhe vha livhana navho phanḓa havho .
Nyito yashu yo tsireledza zwiṱuku vhuḓilisi ha ndayotewa nga nḓila iyo , fhedzi ḽiga ḽo raliho a ḽi nga anzeli u vha hone musi u shushedza huswa kha Mulayotewa washu hu tshi ḓisumbedza ..
Stigima na khethululano zwi ita uri zwi fanele u vhekanya zwiṱirathedzhi , zwi bveledzaho u bvela khagala nga ha vhulwadze .
Tshipiḓa tshihulwane tsha u nwiwa ha zwikambi , na u dovha hafhu , a vhudakwa zwi itea fhethu hune ha wanala hone hu si na thendelo ya u rengisa .
AC i tea u sumbedzisa maga a re hone kha u vhona uri vhafariwa vhoṱhe kha senthara ya Ndulamiso ya Ermelo vha a ṋetshedzwa mbekanyamushumo dza pfunzo .
Dzangano ḽa Mutakalo wa Tshitshavha ḽa Amerika , Dzangano ḽa Vhashumi Vha zwa maḓi ḽa Amerika , Feḓeresheni ya Ndango ya Tshikafhadzo ya Maḓi ndi vhalangi vha aya mafhungo na ane a elana .
Ndi muAfrika Tshipembe wa u thoma u wina ndambedzo iyi ya tshikolo nga murahu ha miṅwaha ya 28 nahone ndi wa vhuvhili kha ḓivhazwakale ya shango ḽashu .
Nyolo na nzudzanyo ya vhudzulo zwi na ṱhuṱhuwedzo ṱhukhu nga ha u fhungudza zwiwo zwa mulilo , fhedzi zwi nga kona u kwama nga huhulu u phaḓalala nga murahu , vhuṅwe vhukoni ha u ponya kha mulilo , na u lwa na mulilo .
Mbilo yo livhiswa kha Khothe ya Mbilo dza Mavu na khaṱhulo yo lindelwa .
( 1 ) Mulangavunḓu u tea u ṋea thendelo na u saina Mulayotibe wo phasiswaho hu tshi tevhedzwa Vhusimamilayo ha Vunḓu , arali Mulangavunḓu a sa khou tou zwi pfesesa zwavhuḓi uri uyo Mulayotibe wo tea na u ita ngauralo malugana na Mulayotewa , u ḓo u rumelwa murahu kha Vhusimamilayo ha Vunḓu uri u sedzulusiwe hafhu .
Khumbelo i sina nomboro ya u ḓadza tshivhalo tsha vhashumi vhaswa a i nga shumaniwa nayo .
2.1 . i khoḓa tshigwada tsha vhathu vha 45 vha Shumaho na Mulilo na vhalanguli vhavho vhahulwane , vhe vha fhedza maḓuvha a hanefha kha a 30 vha tshi khou lwa na mililo Vunduni ḽa Alberta ngei Vhukovhela ha Canada .
Vha nga ḓi dzula fhethu havhuḓi kha bai na zwisiamelo ngeno fhethu ha u shumela hu tshi nga vha hone hune vha nga shumisa zwidulo na maṱafula , hune vha nga kona u tamba , u shuma na u monamona vho vhofholowa .
Musi pfanelo dza u tshimbila dzo fhungudzwa nga waranthi dzine manḓafhadza u valelwa havho , mvelaphanḓa ya pfanelo dza vhuthu dzavho dza mutheo u re na vhuḓifhinduleli .
( 3 ) Buthano ḽa lushaka ḽo vhumbwa nga miraḓo ya 400 kha tshifhinga tshaḽo tsha ofisi tshine tsha ḓo fhela nga 30 ḽa Lambamai 1999 , hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 49 ( 4 ) , ya Mulayotewa muswa .
Tshivhalo tsho sumbedziswaho kha thebuḽu , tshi tou vha tsumbo i re khagala ya uri nyimele ya fhethu na mavu ngei Western Cape , Free State na North-West Province dzi tea u wana mutendelo wa tekiniki ya mavu wa u ḓadzisa uri hu kone u bveledzwa dzinnḓu .
Vhufamuraḓo ha ṱhahalelo ya nḓisedzo ya malofha kha muraḓo vhu vhangiwa nga u tshimbila ha malofha hu songo khwaṱhaho kha lutsinga lwa malofha luthihi kana tsinga nnzhi dza vhuluvhi , nga maanḓa nga nṱhani ha u vhumbea ha govho ḽa malofha , u thithisea ha lutsinga lwa malofha nga govho ḽa malofha , kana nga ṱhahelelo ya u tshimbidzwa ha malofha kha thishu dza muvhili .
4.1 . Khabinethe yo vhaiswa nga uri sia ha Seaparankwe , Vho Dokotela Ruth Segomotsi Mompati na uri i khou isa maipfi a ndiliso kha muṱa wavho na khonani dzavho .
Khabinethe i takalela uri vhunzhi ha masheleni aya o shumiswa kha tshumelo dza sainthefiki dzi tikedzaho tshumelo dza nḓisedzo kha masia a ndeme a vhuṱaṱisani ha muvhuso sa pfunzo , mutakalo , mineraḽa , fulufulu , vhulimi na mupo .
Fhedziha , nga mulandu wa uri vho ṱangana na zwine zwa khou ambiwa kha zwiṱori zwo ṱalutshedzwaho kha iḽi ḽitambwa , vho ḓiwana vha tshi khou kona u hangwela na u bva khazwo .
Ṱhoho yanga yo ḓala zwipuku lune nda vhuya nda humbula uri ḽiṅwe ḓuvha i ḓo thuthuba .
Nga zwezwo , u itela u ola na u bveledza dzangano iḽo , zwipiḓa zwo ṱalulwaho zwi tevhelaho zwo themendelwa :
Vho Molefe vho shuma vhukuma kha u bveledza maano a u bvelela ha Eskom zwine zwa khou thoma u sumbedza mvelelo dza vhuḓi .
U bvelelani ha tshiko tsha Arab , vhudziki ha zwa poḽitiki Tunisia , Libya na Egypt ho ḓi sala vhu tshi thengathenga .
( 1 ) Nga nnḓa ha musi zwi sa yelani na he zwa bulwa hone kana zwi tshi tou vha zwi songo teaho , u sumbiwa huṅwe na huṅwe kha mulayo muṅwe na muṅwe we wa vha u tshi khou shuma musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma -
Vhaṅwe vhathu vha anzela u kakamela musi vho ima phanḓa ha vhathu vhanzhi .
Nzudzanyo ya kufunzele kwa maḽeḓere maṱuku kha i anane na mbekanyamushumo ya foniki .
Gumofulu ḽituku ḽa R4 725 nga muunḓiwa , u guma kha R8 663 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya mutevhethandu ( zwo fheliswa ) *
Tshifhaṱuwo tshaṋu ndi tshipiḓa tshihulwane tsha muvhili waṋu .
Mukovho uyu u khwiniswa nga vhuḓiimiseli ha zwibviswa kha ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Fhedziha , u pfesesa ndaulo ya tshitshavha tsha musalauno muthu u tea u humbula kha muṱalukanyo wa nyambedzano ya khethekanyo ya ndivho i fhiraho nthihi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe vha kwameaho uri vha ṋetshedze mbilaelo dzavho nga ha nḓowetshumo ya vhuendedzi ha mihwaho kha zwiimiswa zwo teaho nṱhani ha u shumisa dzikhakhathi .
Ro tandulula mbilaelo idzi .
A zwiho khagala uri ṅanga " nga dzema"zwi amba mini .
Modulu wa mavhulungele na wone u khou shuma , zwithu zwa tshitoko nazwone zwo dzheniswa kha sisiteme .
Mvulatswinga ndi marangaphanḓa mapfufhi ane a sumbedza ndivho dza Ndayotewa na milayo ya Ndayotewa .
Ngudo iyo i songo ponyoka tshitshavha tsha dzitshakatshaka : vhuthihi ha ndivho kha mutheo wa zwipikwa fhedzi vhu ḓo itea kha nndwa yo ḓiimiselaho ya u lwa na vhuswina vhuṅwe na vhuṅwe .
Zwi nga shumiswa u ela thandela , mbekanyamushumo , maitele , kana mbekanyamaitele .
Ho itwa mbekanyamushumo ṱhanu dzi tevhelaho : Mveledziso ya Vhuhanani , Thangela ABET , ABET , Pfunzo na Vhugudisi ha Nṱha na ha u bvela phanḓa .
Kha dziphera dzine ha pakiwa zwiḽiwa : sedzani dziburotsha dzi re na mafhungo maswamaswa .
U vha khagala ; na nga maanḓa
( Maṅweledzo a vhane vha ṱoḓa u ita zwifhio kha thandela na mishumo zwashu . )
Nyimele ya u dzhenelela nga nnyi na nnyi zwi nga katelwa kha thendelano ya mashumele u itela vhasumi vha muvhuso vhahulwane .
U pfuka khoudu ya vhuḓifari zwi lulamiswa tshihaḓu hu tshi tevhedzwa khoudu na maitele a ndaṱiso a fomaḽa na a si a fomaḽa .
U itela u fhambanyisa mishumo ya yuniti iṅwe na iṅwe , rekhodo dza yuniti iṅwe na iṅwe dzina nomboro dzi sa fani .
Farani muthu muṅwe na muṅwe nga u linganana na u fana .
Yunithi nga kha mivhigo ya Vhulanguli ha zwa Vhuṱoli Vhuhulwane kha Komiti ya zwa Vhuṱoli kotara iṅwe na iṅwe .
Tshenzhelo ya ṅwaha muthihi kha sia ḽa zwa u vhulunga mupo .
Kha ri sedze gurannḓa ri ambe nga zwine ra khou vhona .
Pulane dzo konanywaho , tsedzuluso dza mvelaphanḓa , mivhigo na dziwekishopho zwi konisa u ita mushumo wa tshiṱirathedzhi tsha sekhithara nnzhi u mona na mihasho na sekhithara dza vhadzulapo .
Peters o rwiwa , u rahiwa , u kharamedzelwa fhasi na u kokodzwa u ay kha khethekanyo yawe .
1.1 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedzwa nga nyaluwo ya zwibveledzwa zwapo ( GDP ) ya 3.3% kha kotara ya vhuvhili ya 2016 ; zwe zwa bviswa nga Tshumelo ya Tshiṱatistiki ya Afrika Tshipembe .
U bviselwa khagala kha uri ndi mini zwi vhumbaho vhuimo hu ṱanganedzeaho ha vhuvhudzisi na u dzhenelela ha nnyi na nnyi zwi khou ṱodea , zwi zwine zwa nga vhumba mutheo wa mveledziso ya mbekanyamaitele nga Muhasho wa Tshumelo ya Nnyi na nnyi na Ndaulo .
Ro vha ri tshi nga zwi ḓivha uri vhumatshelo hafhu vhu ngafhi ṋamusi , arali Muvhuso uḽa wo vha u tshi khou vhusa zwiḽa .
( d ) Aphiḽi i tea u itwa hu saathu u fhela maḓuvha a ( 60 ) kana arali nḓivhadzo kha avho vhane vha kwamea i tshi ṱoḓea u ya nga khethekanyo ya 49 ( 1 ) ( b ) ya PAIA , zwi itwe hu saathu u fhela maḓuvha a ( 30 ) nga murahu ha musi nḓivhadzo yo fhiwa Muthu ane a khou aphiḽa a tshi khou ḓivhadzwa nga tsheo ya aphiḽi , kana arali nḓivhadzo kha Muthu ane a khou aphiḽa i sa ṱoḓei , zwi itwe nga murahu ha musi tsheo yo no dzhiiwa .
Nḓila dza vhudavhidzani dzi ḓo bva kha uri vhufhura vhu humbulelwaho kana nyito ya u sa fulufhedzea i khou itea kha ḽevele ifhio .
Thandela hedzi dzo kona u vhea ikonomi kha tshiimo tshihulwane tsha nyaluwo na uri i ḓo ḓi bvela phanḓa na u tikedza mveledziso ya nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
Pulane dza tshiṱirathedzhi dzi shumiswaho nga shango ḽiṅwe na ḽiṅwe dzi tea u fhaṱa kha themamveledziso i re hone .
Vhathu vhane vha si vhe na tsumbadwadze dza vhulwadze ha maruḓa a ṱhoho vha nga si swike hune vha nga phaḓaladza vairasi yeneyo kha vhaṅwe vhathu .
vha tshi kha vhugudela mushumo kana vha mushumi wa bulasini ane a kha ḓi tou guda
Thaidzo yo ḓoweleaho kha mveledziso ya vhupo ha mahayani ndi u ṋetshedza sisiṱeme ya u vhekanya tshikhala u itela u thusa nyaluwo ( ine ya nga bvelela nga u ṱavhanya vhukuma ) kha vhupo , ngeno vhu tshi khou ṱanganyiswa na sisiṱeme dza dziḓoroboni dzi re tsini u ya nga hune zwa konadzea ngaho .
Pulane dzi dzudzanywa kha levhele yapo , dzingu na shango , hu na thuso ya zwa thekhinikhala na masheleni a muvhuso wa vhukati .
Nga nṱha ha zwezwo , nḓila ya u langula tshiimo tsha lushaka zwino shumiswa kha u dzhenelela huṱuku zwi khou shumiswa kha u holefhadza hohu .
Kha tshumelo dza sekhithara ya tshitshavha , pulane ya tshiṱirathedzhi tsha mavundu i dzinginya u kuvhanganya vhashumisani vha vhanna u i vha ḓe u wana dzilafho u itela u tendela u ṱanḓavhudzwa ha nyengedzedzo ya mbekanyamushumo iyi .
Hezwi zwi sumbedza zwithivheli zwa ndeme kha vhugudisi na u vusuluswa ha zwishumiswa zwa Mmbi .
Kha u vhona uri nethiweke ya themamveledziso ya ikonomi ivhe phindulo nahone i bveledze , muvhuso u na nḓivho ya :
Vhagudi vha Gireidi yaṰ vha wela kha miṅwaha ya vhukati ha 0-4 hune ha vha tshifhinga tsha u aluwa .
Dziṅwe nḓila dza thekhinoḽodzhi , nga nnḓa ha dza u fhisa malaṱwa , dzi fanela u shumiswa .
U shela mulenzhe kha mbekanyamushumo ya mveledziso ya phurofeshinala ya muhasho i yaho phanḓa .
- yo imela maḓautsha a mbofholowo na dimokhirasi .
Fhedzi , mudzheneleli muṅwe na muṅwe u tea u pfesesa tshoṱhe uri u shela hani mulenzhe kha thandela yoṱhe .
Ri dzhiela nṱha uri musi tshi dzhia tsheo nga ha mbadelo dza u ṱanganedzwa , dzi tea u vha dzi swikeleaho zwi tshi ḓa kha masheleni .
Tshiimiswa u ya nga mulayo une wa langula thuso yeneyo .
U livhana na khaedu iyi , muvhuso wa vhukati u ḓo isa vhainzhiniara na vhaṅwe vhomakone nga kha phurogireme dzi re hone .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
Mbadelo yo livhiswaho kha NML iḓo vha nṱha kha vhoṱhe vhane miholo yavho ya vha nṱha
Vhunga tshaka dza mbadelo dza u thivhela dzo ṱanḓavhuwa , dziṅwe dza dziwedzhi dzo khaulwa nga nṱha .
Kha vha ṋetshedze thikedzo ya kha yunithi : Vha itele mishumo ya zwa ndaulo ya ofisi .
B. Tsheo dza Khabinethe
Mutengo wa ndindakhombo ya tshinyalelo na vhuendisi ha
Na uri arali ṱhanzi i sa koni u ḓisa mulandu kha idzo mbetshelwa a thi vhoni tshithu kha Mulayotewa tshine tsha thusa .
U sainiwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Muṱolamuvhalelano wa Lushaka nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa uri u vhe mulayo , zwine zwi ḓo khwaṱhisedza mushumo wa Ofisi ya AG , u ḓo thusa u vhona uri vhathu vha dzhie vhuḓifhinduleli , zwihulwanesa avho vhane vha dzulela u dzhiela fhasi muhanga wa mavhusele .
Na nga fhasi ha nyimele dza ikonomi dzi konḓaho , khuvhangano ya vhubindudzi yo kona u kuvhanganya R108 biḽioni ya u ḓadzisa kha vhuḓikumedzeli ha vhubindudzi ..
Tshifhinga tsha vhukati tsha u thoma na u ṱhaphudza u bva kha thandela dza u themendela nnḓu u ya kha u thoṅwa hadzo tsho fhungudzwa u bva kha miṅwedzi ya fumimalo u ya kha fhasi ha ya fumi .
Ngudamutakalo na Matshilisano
Tshipiḓa III tshi sedzulusa ngudo dzi no bva kha phindulo dza zwino dza khaedu idzi sa zwe zwa sumbedziswa kha pulane dza mveledziso dza lushaka dza mashango a Afrika , khathihi na mutheo wa dzingu na dzhango .
Avha vhana vho lavhelesa ngafhi ?
Hezwi ndi zwone zwe vha shavhisa zwone , vho vha vha songo vhulawa , fhedzi vho vha vho tou ṋewa tshigwevho tsha lufu .
Vhugevhenga Afurika Tshipembe vhu dzhia maimo a nṱha kha mbilu na mihumbulo ya tshitshavha .
U sedzulusa kuitele , matshimbidzele na ndangulo ya vhukonanyi na tshumisano kha zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
Ho itwa mbetshelwa ya uri ndeme ya zwipiḓa zwo tou ṱunḓwaho i nga fhungudzwa nga magavhelo a u sa badela muingamutengo khathihi na ndeme ya ṱhanziela dza luafhulelo kha zwikolodo zwa zwiṱunḓwa .
Mikhwa yo ḓoweleaho ya reithi dza u sina kha zwithu zwi tshilaho zwiṱuku vhusiku na masiari i ḓo shumiswa khathihi na nḓila ya kuhumbulele ku pfadzaho kwa nzimulo dza sekondari kha tshifhinga na vhukule .
Naho zwo ralo , hezwi a zwi thivheli u ṋekedza hafhu tshivhumbeo kha tshumelo nga kha mbuelo dzi re na vhukoni .
Ofisi ya Dzingu , i re na vhuḓifhinduleli ha u ḓadza poswo , i tea u tevhedza milayo ya poswo nthihi ya ḓologi ya Mutshutshisi .
Vhuḓifhinduleli ndi muṅwe wa milayo wa ndeme ya u dzhenelela na Komiti dza Wadi , sa vhakhantseḽara vho khethwaho , vha na vhuḓifhinduleli kha tshitshavha tshine vha tshi shumela .
U renga embirio u bva nnḓa vha tea u ita hezwi :
Ho dzhielwa nṱha uri vhunzhi ha khamphani dza ndangulo ya mathukhwi na vhuongelo dzo no thoma mbekanyamushumo dza vhugudisi u itela mathukhwi a re khombo , fhedzi kanzhi vha siedza maṅwe mathukhwi ane a nga sa mathukhwi a mishonga na mathukhwi a re khombo kha mbekanyamushumo .
Masipala wa Buffalo City u ita mbetshelwa ya bonasi ya kushumele i saathu u badelwa mafheloni a ṅwaha .
U bva kha pulane dza tshifhinga tsho linganelaho dza lushaka dzo sedzuluswaho , ho bvelelesa masia a tevhelaho o sedzwaho :
1.5 . Mushumo wa Komiti ya nga Vhubindudzi yo Vhumbwaho nga Dziminisiṱa u khou thoma u anwa mitshelo .
Ngauralo , muthihi kha vhathu vhaṋa vho no khou shaya pfushi ḽifhasini vha dzula Afrika .
Khabinethe yo dzhiela nṱha vhuleme ha masheleni he ha swikisa kha nyaluwo i ongolowaho kha kushumisele kwa masheleni a R&D u angalala u ya kha mihasho .
2.7 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri thusedzo idzi dzi ḓo swika hune dza thoma u fhungudza khaedu dza u shaya mishumo dzina shango ḽa khou ṱangana nadzo , nga u vusuludza muya wa fulufhelo .
Thendelano ya Paris i dovha hafhu ya ṱoḓa u tsitsela fhasi thempheretsha dza ḽifhasi u swika fhasi ha digirii mbili na u lwela u swikela kha digirii dza 1.5.
Vhuḓiimiseli vhu tshimbilaho na mbekanyamaitele ha phimo dza fhasi dza i bviswa kha veini hu dovha ha bveledza nḓowetshumo yapo , hu si u bveledza u nweswa ha zwibveledzwa zwa ndeme ya fhasi .
U amba na vhathu vhane u sa vha ḓivhe na u tenda u tshimbila navho .
Arali ra themendela khumbelo yavho , vha ḓo wana Garaṱa ya u Ṱanganedza Mushonga , ire na mutevhe wa mishonga ye ra tenda uri ri ḓo i badela u bva kha mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Vha litshedza tshaini .
Komiti dza Wadi dzi tea u bveledza tshiṱirathedzhi tsha u khwaṱhisedza uri tshitshavha tsho vhudziwa nga ha mafhungo a khoro na khoro yo vhudziwa zwa tshitshavha na phindulo dzi a pfukiswa u ya kha pulane dza khoro na tsheo dzayo .
Vhadzudzanyi vha heyi miṱangano vho mangadzwa nga vhuḓifari hanga .
Ri khou ṱanganedza u khwiniswa ha tshumisano vhukati ha zwiimiswa zwa tshitshavha na vhupileli , zwiimiswa zwa vhusevhi kha zwa vhutshinyi na masheleni .
Fhedziha , u ya nga u vhumbwa ha hugaledzwa , tshumelo dza ndeme dzi fanela u tou tevhela , hu si u ranga phanḓa .
Kha vha dzhenele kha vhushaka vhu bveledzaho nḓivho na vhakwamei vho teaho u swikelela dzangalelo ḽa dzangano .
Musi ṋeleṱe yo bviswa tshikafhadzo , i nga laṱiwa na malaṱwa o tshikafhadzwaho a si na zwithu zwa vhuhali .
Mbilo dzi fhiraho 90% zwazwino dzi khou dzudzanywa nga kha ndifho ya masheleni , zwine a zwi thusi na luthihi kha maitele aya .
Arali vha tshi khou badela mbadelo yavho nga Mbadelo ya Iḽekiṱhironiki ( Electronic Transfer Account ) vha fanela u i badela kha akhaunthu i tevhelaho :
U dzudzanya vhulondamafhungo ṱhoḓisiso , u bveledza matheriala wa nyanḓadzo ya DIS na webusaithi ya vundu , nz .
Kha ya Afrika Tshipembe ya 18 , ya rathi khayo yo vha ya musuku , ya silivhere ya malo na nṋa ya buronzi .
Maipfimaḓivhiwa lini inwi muṋe zwino ṋamusi
Zwazwino vhurangaphanḓa ha zwa sialala kha sisiṱeme ntswa ya muvhuso wapo a ho ngo ṱalutshedzwa zwavhuḓi .
Zwienge zwa Afrika Tshipembe , zwiswa kana zwo omiswaho , nazwone a zwi theli kha mashango a no fana na United Arab Emirates , Seychelles , Saudi Arabia , na Canada .
Asima musi vhe muimana
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo na tshumiso ya Netiweke kana khemisi ya khoria
U bvelaphanḓa na u shumisa webusaithi iyi nga mushumisi nga murahu ha u dzheniswa ha tshanduko kana u khwiṋiswa zwi ḓo dzhiiwa sa nḓivhadzo ya mushumisi ya u ṱanganedza u vhoxwa na u tevhedza maga na milayo ya kushumisele , hu tshi katelwa tshanduko kana u khwiṋisa uho .
18.2. Mbekanyamushumo i ṋetshedza madzulo a u rennda hu sa ḓuresi kha vha miṱa ine miholo yavho ya vha ya fhasi kana vhukati hune vhadzulelani navho nyimele dza maraga dza ḓo vha siela nnḓa kana dza ita uri vha kone u swikela madzulo a si a vhuḓi .
Ri tea u konisa vhathu vho kavhiwaho na vha lwalaho uri vha tshile vha na tshirunzi na uri vha shele mulenzhe kha zwitshavha zwavho u ya nga hune vha kona .
Dziṅwe thandela dzi katela u thomiwa ha ngade ya tshitshavha hune ha ṱavhiwa zwiliṅwa , na u vusuludzwa ha mamaga a sa tsha londiwa kha tshifhaṱo tshi re tsini na senthara ya ḓorobo tshi shumiswaho u rengisela .
Hafhu , nga miṅwaha ya gidiḓaṱahe fumalo Mandela na vhaṅwe vho hana u vhofhololwa nge ha pfi vha tea u litsha dzikhakhathi .
Arali vha songo fushea nga phindulo ya mulanguli wa khothe , vha nga ṅwalela mulanguli wa tshumelo dza khothe kana mulangi-dzhenerala .
Vhuṱumani vhukati ha pulane dza mvelaphanḓa ya sekhithara na mugaganyagwama zwi itea nga maanḓa zwo sendeka kha khwaḽithethivi .
Hu na maambiwa ane vhathu vha nga sedza khao , muthu muṅwe na muṅwe u vha a tshi ḓivha zwe zwa bvelela .
ṅwana o lovha
Arali ni na mavhudzi matswu , olani mavhudzi matswu .
Hu ḓo vha na nzudzanyo dzine dza ḓo itwa dza u ṱanḓavhudza Mulayotibe .
Tshiitisi / tshivhangi tsha lufu
Tsumbo i re khagala ndi musi HIV i tshi ḓa ya vha AIDS : Nga kha u ṱangana ha mishonga ya dzi anti-riṱhirovairala na u livhanya zwavhuḓi zwiḽiwa , u zwi ita tshifhinga tshone tsha u ya ha HIV kha AIDS zwi nga pfukiselwa phanḓa zwihulwanesa .
U kona u shumisa foniki sa tshikili tsha u vhala na dziṅwe nḓila dzi ngaho sa tsenguluso ya tshivhumbeo na zwisumbedzi zwa nyimele yeneyo .
1.1 . Khabinethe yo fhululedza vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vhe vha nanga u haelwa khathihi na u tevhedza milayo yoṱhe ya nga ha dwadze ḽa COVID-19 nga nḓila ye zwa fhedza zwi tshi khou ita uri shango ḽi kone u fhelisa zwa u engedzea ha tshivhalo tsha zwiwo zwiswa zwa u kavhiwa nga tshifhinga tsha luṱa lwa vhuṱanu lwa dwadze iḽi .
Muhasho u ḓo dovha hafhu wa bveledza maitele a u khwinisa tswikelo ya zwishumiswa zwi ṱhaḓulaho nga u angaredza kha puḽatifomo ya tshumelo .
Ṱhalutshedzo ya pfunzo ya u guda u siho kiḽasini yo ṱanḓavhuwa na u katela na ṱhalutshedzo ya u guda nga khomphyutha .
Muvhuso u khou ita zwoṱhe u shandukisa nyimele hei u itela u fhungudza ṱhuṱhuwedzo hu si kha vhathu vhashu fhedzi hone na kha mbekanyamushumo dzi lusaho u khwaṱhisa na u dzudzanya ndingedzo dzashu dza u dzhenelela .
Vha bva fulo ḽa u ya u mu ṱoḓa vha mu wana a tshi khou vhovhola e eṱhe .
Muvhuso u ṱhogomelaho , ure na vhukoni u ita zwa khwine u khwinisa vhutshilo ha vhadzulapo .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Muvhigo wa Bannga ya Ḽifhasi ( Muvhigo wa vhurathi wa Nḓivhadzo ya Ikonomi ya Afurika Tshipembe , wo sedzesa kha mbekanyamaitele ya ikonomi ya masheleni na mbuyedzedzo ) yo sumbedza uri Afurika Tshipembe ḽo swikelela zwinzhi kha miṅwaha ya 20 .
4 . Mabindutshumisano a zwa vhureakhovhe maṱuku a u tou thoma Afrika Tshipembe
Minista vho vhudza khoniferentsi , " ndi theiphistiri yo khwaṱhaho ine ya fanela u bvela phanḓa na u kovhiwa na u pembelwa vhukati ha tshitshavha tsha vhathu " .
Maitele a u thoma ndi musudzuluwo wa vhaenda nga ṋayo , ndi zwone zwithu zwi fanaho kha musudzuluwo nahone zwine zwa ṱalutshedza maitele a musudzuluwo a mutheo a vhunzhi ha vhathu Afrika Tshipembe .
Ro ri kha vhathu vhashu , nga kha muvhuso wapo , ri na vhone , ri ḓo ḓisa dimokirasi henefho hune vha dzula hone .
Zwithu zwa ndeme zwoṱhe zwi ṱoḓeaho zwo vha zwi vhuḓifhinduleli , u swikelelea , u kovhekana mafhungo , vhudavhidzani vhu re khagala , u pfumbudzwa ha vharengi , u ḓivha vhashumi , u shuma sa tshigwada , vhuḓikumedzeli , u dzulela u khwiṋisa na ndondolo .
Tsenguluso ya u ṱalutshedza uri zwi a pfala kana zwo tea i a fana .
U ḓikumedzela hu vula nḓila ya nyambedzano dzo sedzaho kha khoniferentsi ya dzitshakha na u ṱanganedzwa ha tsireledzo ya ḽifhasi , mipfuluwo yo dzudzanyeaho ine ya ḓo vha i tshi khou ḓi vha hone nga 2018 .
U ṱamba tshifhaṱuwo .
Mbekanyamushumo ya u swikelela ine ya ḓo vhudza tshitshavha , hu tshi katelwa na zwigwada zwi so ngo tsireledzeaho , nga ha khonadzeo ya u shela mulenzhe .
Naho zwo ralo , masipala wapo a u na vhukoni a u tshimbidza tshiimiswa , na thikedzo ya masheleni ubva kha Muvhuso wa vhukati ndi ya ndeme .
Zwigwada zwa vhathu zwi khou dzhenelela kha zwa mimaraga nga tshivhalo tshihulwane sa vhaendelamashango vhapo , nga maanḓa avho vhe vha vha vho sielwa nnḓa kale .
Naho Masipala u tshi nga kona u wana khumbelo dza u vhekanyulula na khethekanyothukhu na mafhungo a elanaho na izwo , vhukoni kha zwa vhupulani dziḓoroboni i dzulela u vha thaidzo .
Zwishumiswa zwa maitele a vhuḓi a mutakalo
Thendelano dzi swikelelwa nga nḓila iyi , fhedzi zwi a vhilaedza uri vhathu vha a dzi tevhedza nga ngoho naa ngeno vhubvo ho dzumbamaho ha nndwa vhu tshi khou bvela phanḓa .
Maṱorokisi haya ndi a vhana vha tshikolo fhedzi nahone o fhambanyiswa na maṅwe a vhathu vhoṱhe kha tshidimela ; vha songo vhilahedzwa nga madzina ao , vha nga si ḓo kona u humbula arali vho no vhuya vha a vhona tshifhingani tsha murahu .
Nga maitele , tshinyalelo ya muvhuso yo tsireledziwa kha tshayavhudziki ya ikonomi nga u tendela milandu i tshi engedzea kana u fhungudzea u fhindula tshanduko dza mutevheṱhaḓu u no kwama mugaganyagwama .
Ndondolo i ḓo itwa nga tshifhinga tsha u fhaṱwa u vhona uri a hu fhiriswi tshikalo tsha zwishumiswa .
Tshiṱirathedzhi tshi ḓo ḓivhadza vhuphalali ho vhalaho vhune ha ḓo thusa kha u fhungudza muhasaladzo .
U fhaṱiwa ha senthara ya ndondolo ya u fhungudza vhuṱungu nga kha mishumo ya muvhuso kha riṋe ndi vhushelamulenzhe ha vhuphalalavhathu ho teaho kha maswole ashu na miṱa yavho .
Muhumbulo u linganyisa ndinganyiso nga ngomu na vhukati ha mirafho ( sa tsumbo , kha u linga kushumisele kwa khwinesa , zwi tea u vhona uri mbuelo dza ikonomi dza themo pfufhi dzi nga lemelwa nga mitengo ya zwa mupo kana dza matshilisano a themo ya tshifhinga tshilapfu ) .
Sekhithara ya maitele a zwibveledzwa zwa vhulimi ya Gauteng i na vhukoni ha u vha nḓowetshumo ya maanḓa ine i nga sika mishumo na u tandulula dziṅwe dza khaedu dza ikonomi ṱhukhu ya vundu .
Kha iṅwe ya ṱhoḓisiso dza mathomo , khonadzeo ya vhufhura kha digiri dza vhudokotela ha pfunzo mbili i khou sedziwa .
Mushumo a wo ngo ḓibaḓekanya na SARS na hone kushumele kwayo a ku dzhii sia .
U vhona uri hu na mvela phanḓa ya u ṱalukanywa ha pfanelo ya u guda u isa phanḓa , muvhuso u ḓo bveledza mapatsumbabada , u tshi shuma na vha kwameaho vho teaho , u itela muratho wa dziyunivesithi na magudedzi a TVET u itela u sika zwikhala zwa u swikelela , mvelaphanḓa , ndambedzo na thikhedzo ya matshudeni na zwiimiswa .
Muhasho wo bveledza na u thoma tshisumiswa tsha u monithara HIV na Aids u itela u kala ṱhuṱhuwedzo ya mbekanyamushumo dza u phuromotwa ha HIV .
Zwimela zwo fhambanaho zwi na zwo fhambanaho zwa ndingo nahone vhulapfu ha ndingo vhu a fhambana uya nga ma ḓ uvha na dzivhege .
Mutevhe wa Zwikili zwa Ndeme wo shandukiswaho zwazwino wo anḓadzwa lwa u tou thoma u bva tsha ṅwaha wa 2014 nga murahu ha mushumo wo dodombedzwa wa zwa thekhiniki khathihi na vhukwamani ho angalalaho he ha vha hone na vha mabindu khathihi na vhashumi .
( ii ) tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe na muṋetshedzatshumelo wa masipala ane masipala a vha na thendelano ya nḓisedzo ya tshumelo nae .
Mbekanyamaitele idzi dzi ḓo ṱoḓa u pfananywa uri dzi dzhene kha pharadimi i katelaho mbadelo dza sisiteme dza themamveledziso yoṱhe ya tshitshavha , hu si khethekanyo nthihi sa dzinnḓu kana muḓagasi .
Hu na u vhuelwa hu vhonalaho fhasi ha Tshiimiswa tsha Lushaka tshiswa tshithihi fhasi ha Mutheo wa Ṱhodisiso ya Lushaka .
( a ) Muhumbeli a nga ita aphiḽi ya nga ngomu malugana na tsheo ya
Maṅwe maga a vhutsireledzi o no dzhiiwa , anea bula uri vhaongi zwino nga vhone vhaṋe vha ḓo fhelekedza vhaeni vha tshi bva wadini kha vothi ḽa u bvela nnḓa .
Minisiṱa Vho Motsoaledi vha ḓo ṋetshedza aya mafhungo nga vhuḓalo ṋamusi nga 14h30.
Tshivhalo tsha mihasho yo thusedzaho , ndi u khwinisa mihasho ya vhuvhusi ha pfanavhanzhi nga kha sethe dza mirandelo yoṱhe .
Mafhungo a Vhuponi
A hu na masia a u sa shuma zwavhuḓi o topolwaho .
Sisiṱeme ya vhuimeleli nga nyeḓano i ita uri zwi konadzee uri mahoro maṱukusa a wane madzulo Phalamenndeni .
A ṱalutshedza madzina .
Ngauralo , vhuḓifhinduleli ha u thoma u shuma zwavhuḓi hu bva kha vhalanguli vha mushumo vhoṱhe .
Vhulavhelesi ha u sedza u tevhedza mulayo na hone u langa mvelaphanḓa hu na u tevhedzwa ha puḽane dza nyito ya ndangulo kha u dzhena kha mafhungo a Muṱolambalelano Muhulwane na mawanwa a Mbalelano ya Ngomu .
Khoudu ya Vhuḓifari i vhona uri mushumi muṅwe na muṅwe u ita mushumo wa Muhasho wa Tshumelo ya Ndulamiso hu na tshipikwa tshithihi muhumbuloni musi hu tshi khou itwa zwa maitele a mbuedzedzo vhathuni na u vha na uri hu na dzhele dzo tsireledzeaho kha vhafariwa .
Ri nga si shandukise nyimele dza ikonomi ya ḽifhasi , fhedzi ri nga ita zwinzhi u shandukisa nyimele dzapo .
Milayo yo tiwaho : U ṋetshedza tshumelo dza tsireledzo kha Muhasho wa Vundu na Muvhuso Wapo .
Thero i dovha ya livhanyiswa na u khwaṱhisedza mvelaphanḓa ya tshiṱirathedzhi na vhuimo ha u vha mudzulatshidulo nga Afrika Tshipembe kha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika na Indian Ocean Rim Association .
Minisiṱa wa Tshumisano ya Mavhusele na Zwa Sialala , Vho Des van Rooyen , vha ḓo tshimbidza Khonfarentsi ya Vhaswa ya Muvhuso Wapo u bva nga ḽa 19 u swika ḽa 22 Fulwi 2017 , fhasi ha thero " Vhaswa vha khou ranga phanḓa mveledziso " .
Ndi khwiṋe , zwi tshi nga sumbedziswa u bva mathomoni , musi hu kha ḓi puḽaniwa na u dzudzanya thandela .
Hezwi zwo tevhelwa nga vhuṱambo ha madzingu maṋa nga ṅwedzi wa Fulwi u wana tshikolo tsho fhenyaho kha dzingu ḽoṱhe kha khoudu tharu dza zwa mitambo .
Kha tshiṱangu hu na zwifanyiso zwa vhathu vha Khoisan , vhadzuli vha u ranga kha shango .
Ni lavhelela u vhala mini kha iyi bugu ?
Ri ḓo shumisa sekithara ya fulufulu ḽi vhuedzedzeaho , u bveledzwa ha mabasi , khonṱhiraka ya Transnet ya R50 biḽioni ya ṱhoho dza zwidimela na thandela dza zwiporo dza PRASA vhukati ha zwiṅwe , uri ri aluse zwine ra vha nazwo na u engedza nyaluwo .
Zwi dzhiela nṱha vhuṱumani vhukati ha nyito dza vhathu kha kushumele kwa vhupo vhu vhonalaho na ha matshilisano , na ha matshilisano na hu vhonalaho .
Tshumelo dza thikhedzo dzi dovha dza kuvhanganya data u bva fhethu ho fhambanaho nga u shumisa ngona dzi bvaho kha manyuwaḽa u ya kha eḽekiṱhironiki .
Ḽevele na zwitandadi kha tshumelo ya ndangulo ya malaṱwa zwi nga nḓila i tevhelaho :
Ndi kha heneyi nzulele hune Tsumbamushumo ya u Ṱavhanyezwa na u Kovhekanywa ha Nyaluwo ( AsgiSA ) ya vha uri i khou shumiswa , hu u khwathisedza uri zwoṱhe zwine zwa vha uri zwi khou salela murahu sa themamveledziso , phoḽisi na tsumbamishumo ya dzi indasiteri , khaedu ya zwikili , u sa vha na tsumba mvelaphanḓa na u sa ṱavhanya ha ndisedzo dza muvhuso .
Dzangalelo na madzangano kha tshitshavha , arali zwo dzudzanywa zwavhuḓi , zwi nga tikedza zwipikwa zwa muvhuso nga u swikela masia o fhambanaho kha tshitshavha hune a u koni u swika .
Mutalo wa u thoma u ḓo thoma kuitele kwa nyaluwo u itela u vhuedzedza tshumelo .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano ho ḓo farwa miṱangano ye ya ḓo farwa nga Komiti ya Potofolio .
Fhedzisani mafhungo .
U vhumba maḽeḓere maṱuku nga nḓila yo teaho , hu tshi thomiwa na u fhedzisela ho teaho .
Kha vha wane zwifhaṱo zwi re tsini na zwiṱaraṱa u engedza vhuitwa ha vhaendangaṋayo , vha fhungudze u phaḓalala ha vhadzulapo , na u bveledza tshumelo dza vhaendangaṋayo sa mavhengele are zwiṱaraṱani a ṱumanywaho mveledziso ya vhukwakwani ha nṱha .
Ḓi iteleni nḓila yaṋu nga u phula buli kha vhurotho nga forogo phanda ha musi ni tshi vhu dzhenisa kha oveni .
Ho sedzwa u randelwa nga GP wa DSP , thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo i langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Zwiito zwa khakhathi dza zwa poḽitiki , vhutherorisi na mvelela na zwenezwo ya khuḓano zwi bvela phanḓa na u hoṱefhadza mashango a re na tshivhalo a Afrika Tshipembe ha Sahara .
Ndi madzina a zwithu zwine ra kona u zwi vhala , sa zwipuka na vhathu .
HIV a si yone khombo fhedzi .
2.2 . Khabinethe yo dzhia tsheo dza vhuṱali u itela u wana u shumiswa ha zwi vhuedzaho nga huhulu zwa Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo dzi katelaho :
Hune zwa vha zwo tea mbadelo i sa humeselwi murahu ya maṅwalwa i nga badeliswa .
Ri lingedza u sika nyimele yo teaho uri ri kone u swikelela bono ḽashu , kha zwa nḓisedzo ya tshumelo dza maimo a nṱha nahone dzine dza konadzea lwa tshifhinga tshilapfu , kha zwitshavha zwashu .
Vhuḓifhinduleli uho vhu dzula vhu hone .
Isani phanḓa na tshiṱori tshaṋu hafha .
THENDELONZWIWA ( TSHATA ) YA TSHUMELO YA VHAPONDWA VHA VHUTSHINYI
1.4 . Thikhedzo ya muvhuso yo swikisa kha ṱhanganyelo ya vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe he ha vha ho anganyelwa ha R956 miḽioni ngeno mishumo ya 1 053 yo vha yo anganyelwa u ḓo thomiwa .
U senguluswa ha fhethu hu ḓo khwaṱhisedza uri mbonalo dza fhethu ( ndaka dza mupo na dza mvelele ) na zwikhukhuliso ( zwi katelaho phosho , mukumbululo wa mavu , muelela u si wavhuḓi , mavu o ḓalaho muṋo na nyimele i isaho khomboni ya mulilo ) zwi thusa kha nḓivho ya tsheo ya nzudzanyo ine ya ḓo khwinisa vhufaedzi hapo .
I ḓo topola milandu ya ndeme ine ya ṱoḓa u ṱoḓisiswa na u tshutshiswa na u wana ndaka yo topolwaho u vha matshimbidzele a zwiito zwa vhuaḓa .
U lambedza mbekanyamushumo na u avhela zwiko izwi u itela u nanga thandela zwi a elana vhukuma nahone zwi a reriwa afha fhasi .
Kha vha ḓadze fomo ine ya wanala kha senthara ya u linga vhareili .
Ndivho hafha ndi u takusela nṱha mbekanyamushumo dzo fhelelaho dza nyito u bva kha zwitatamennde zwo lugaho zwine zwa wanala mabammbirini .
Ezwi zwi katela u pfesesea na u pfala na uri nga maanḓa kha pfunzo u fana na maga a ndaṱiso a pfeseseaho ane mulayo wa mugudisi a itaho mushumo wa mubebi na milayo ya u pfa masia oṱhe a fhungo ndi ya ndeme nga maanḓa .
Kha thandela heyi ri sedza khonadzeo dzo fhambanaho dza u engedza u lugela ha avho vho litshaho tshikolo u guda yunivesithi .
Khumbelo ya vhudzulo ha tshohe zwikili zwi songo
Dza vhuya dza tumbulwa , vhungoho ha zwiṱirakitsha vhu ḓikombetshedza kha muṅwe na muṅwe nahone a zwi pfali u lingedza u zwi thivhela .
Milayo i konḓesaho i a shuma , na tshitshavha ndi tshone tsho tsireledzwaho zwihulwane nga vhuronwane u bva kha u dzhenelela vhutshiloni havho zwi songo tea .
Dzina ḽa tshiṱitshi tsha mapholisa kana masipala wa hune pholisa ḽi pomokwaho ḽa shuma hone .
Lwa miṅwaha i ṱoḓaho u swika henefha 40 , ekhosisiṱeme ( tshitshavha tsha zwithu zwi tshilaho na mupo wazwo ) i mangadzaho vhukuma yo vha hone hafha ṱhodzini ya tshipembebvungwi kha dzhango ḽashu .
Nga mishumo ya fhambanaho yao ya vhupo na ya bayoḽodzhi , a dovha hafhu a shela mulenzhe kha lunako , mvelele , na vhutshilo ha ikonomi nga nḓila dzo fhambanaho .
Fhedzi vha tshi swika afha ndundumani ha si vhe na phele ine vha kona u i vhona .
1.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha Saveyi ya Zwa Vhashumi ya Kotara kha kotara ya u thoma ya ṅwaha yo sumbedzisaho ikonomi i tshi engedza mishumo ya 144 000 .
Nḓivhadzamulayotibe i bula zwauri mimasipala i tea u imela madzangalelo a vhathu vha tshitshavha na u shuma na khethekanyo dzoṱhe dza tshitshavha u fhaṱa bono ḽi kovhekanywaho na u vhea zwipikwa zwa mveledziso .
Kha ri diphine Thusani Jim uri a wane nḓila ya u hayani .
Zwiṱalusi zwi sa fani na zwiṅwe zwa hune muthu a ḓiwana e hone sa , phosho yo kalulaho , na u ḓiwana u tshi khou tshila vhuponi ha ḓoroboni hu songo ḓoweleaho hu nga ḓisa nyofho , nḓaḓo , na u tata u hahedzwa .
Muvhuso wo isa phanḓa ezwi wa dzhia na maga a u fhungudza nga maanḓa u shaea ha vhuṱanzi vhu elanaho na mbekanyamaitele ya muvhalelano .
Hezwi zwo itiswa nga maanḓa nga u gonya ha nḓowetshumo dzi tevhelavho : tshumelo dza tshitshavha , zwa maini na zwa u pwasha matombo , tshumelo dza mabindu na mamaga .
Ni vhona u nga itshi tshiṱori ndi tshiṱori tsha vhukuma ?
U bva tshe mbadelo dza itwa nga 2006 , zwithu zwo tshimbila nga u ṱavhanya .
Vhunga vhafumakadzi vhe vhone vha no hwala vhuḓifhinduleli vhuhulwane miḓini na u langa zwitshavha vha tshi shumisa mishumo ine vha badelwa kana vha si badelwe , muhwalo wa tshifhinga na wa mutakalo wavho u langwa nga mbekanyamaitele dza vhubindudzi .
Hu tou vha na zwiko zwi si gathi zwa tshikafhadzo ya muya kha vhupo ha masipala wa Prince Albert , ngauralo vhuḓi ha muya wa u fema ndi ha nṱhesa .
bugu ndaula yavho ire na ṋomboro dza 13 na ṱhanziela ya mabebo ya ṅwana
khwinisa ndeme ya pulane
U shumisa u tambisa vumba nga vhuḓalo : u tota , u kokodza , u putela zwithu zwiṱuku
U dzulela u setsha ndi iṅwe ya nḓila dza u tendela vhafariwa uri vha kone u ḓivha uri ndi nnyi u teaho u ita mushumo wa u vha londa .
U itela uri hu vhe na nyaluwo na mveledziso zwine ya ḓo dzula i hone ngei Nelson Mandela Bay , ndi zwa ndeme uri maitele a u pulana ha tshiṱirathedzhi oṱhe a vhekanywe na u ṱanganywa tshoṱhe , u itela uri mveledziso i sa ḓo itea nga nḓila ya tshifhinga nyana kana nga zwipiḓa .
Afrika Tshipembe ḽo tsivhudza USA uri i humbule hafhu nga ha tshiimo tshaḽo na uri ḽi ḓikumedzele hafhu kha maitele aya o ṱanganelaho .
Mulangadzulo , ri vha vho khwaṱhaho arali ra nga shuma sa tshithu tshithihi , nahone sa tshigwada tsha Kapa Vhubvaḓuvha .
A zwi vhudziswi uri ri dzingwena dza ḽifhasi kha Ragabii ; Giniel de Villiers na thimu yawe vho kunda tshiphuga tsha Dakar Rally ; mitambo yashu ya vhaholefhali vhane vha khou isa phanḓa na uri ri ḓihudze ; na thimu yashu ya bola ya milenzhe ya miṅwaha ya fhasi ha 20 ine ya khou shuma zwavhuḓi kha vhupo ha vhuḓi u mona na riṋe .
Ṱhoḓea ya u ṱhukhukanya malaṱwa i engedza nga nḓila ya vhuṱhogwa kha mbadelo ya thekhinoḽodzhi , na mbadelo khulwane dza dzikhemikhaḽa dzi ḓo engedza zwihulwane kha mbadelo dza u bvisa tshikafhadzo hoṱhe nga u angaredza .
Tshiṅwe tshipikwa tsha ndalukanyo iyi ndi u bveledza vhagudi vha zwa vhurereli vha vhutshilo hoṱhe vhane vho ṱamiwa nga nḓivho ya u ṱahisa na u fara khanedzano nga mafhungo a iteaho zwino kha nyimele ya Afrika .
Ngaha u renga kana u endedza ṋama thethe ( mbisi ) ho katelwa zwa thumbuni i tshi ḓa kana u fhira nga Afrika Tshipembe
Nḓila ya ikonomi ya shango ḽiṅwe na ḽiṅwe i ḓo vha yo pulanwa , ya vhewa iṱo na u langiwa ngei Washington ; nḓowetshumo a tshi tsha ḓo laulwa na uri dzi ḓo rengiswa ; tshumelo dza tshitshavha u fana na maḓi , ndondolo ya mutakalo na pfunzo zwi ḓo fheliswa .
Ho sedzwa tshivhumbeo tsha mulandu na uri ndaka yo vha i tshi shumiseswa hani kha u zwi tshimbidza , ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha ndango ya Vho Brooks kha ndaka na mbadzelo dzi si ho mulayoni kha dziṅwe ṱhanḓavhudzo .
Vhuimangalavha hashu ho tsitsikana nahone a vhu shumi zwavhuḓi .
Kha vha ḓe na vhuṱanzi arali mubebi o wana vhudzulapo ha shango ḽa nnḓa .
U vha na mavu o senguluswaho u itela ṱhahelelo ya pfushi na u zwi khakhulula zwi saathu u ṱavhiwa .
Ro dovha ra fhungudza u shumisa vhomakone , u ṱuṱuwedza mbambadzo na khungedzelo , na u fhedzisela ri tshi renga tshivhalo tshinzhi tsha tshikhala tsha nyanḓadzamafhungo u vhulunga masheleni .
Zwifhinga zwinzhi vho ita zwithu zwinzhi zwo fhambanaho nga ṱhoho zwi si na vhuṱumani na ngoho .
Mahoḽa nga Shundunthule ndo humbela vhakhethi vha tshiimiswa tsha NEDLAC uri vha ite nyambedzano ngaha zwiṱuṱuwedzi zwa u sa shuma ha vhaswa .
Kha nyimele yashu , ho vha na nyambo nga tshifhinga tsha dzulo ḽa vhusimamilayo nga ha ndingedzo ya u fhelisa khethululo nga muvhala ya tshivhumbeo tshifhio na tshifhio .
Vho ḓilugisela u guda zwinzhi nga ha mbondo dza Phalamennde iyi i nyanyulaho naa ?
Kha ri vhale mepe wa mutsho .
Musi hu khou dzhielwa nṱha u vha hone ha tshikoupu tsha u khwinisa , ro kovhekana nga ha u lingulula havhuḓi ha u vhea zwithu kha nyito u swika zwino , nga maanḓa kha u khwaṱhisa vhuṋe .
Vhone , sa muthu a ṱo ḓaho u dzhiwa sa tshavhi , vha tea u ita khumbelo nga vhone vhaṋe fhethu ho tiwaho ha Refugee Reception Office , hune zwi tevhelaho zwa ḓo itwa : vha ḓo ṱolwa minwe yavho i ḓo dzhiwa mu ḓologi u ḓo ṱo ḓiwa .
Musi dzi tshi fhela , ri ḓo wana khetho dza tshanduko dza mbekanyamaitele dzine dza fhungudza u tevhedza milayo ho kalulaho .
Thikhedzo yo ṋekedzwa nga maanḓa nga kha thandela dza vhubindudzi nga u bindudza gwama ḽa mivhuso ya vundu na u tikedza izwi lwa poḽitiki na u swikelela maraga ya mashangoḓavha na u ita zwa mabindu .
Nga nnḓa ha maanḓa o pimiwaho a maanḓalanga apo , maanḓalanga apo a tea u tevhedza khaṱhulo i pfadzaho na ndangulo yavhuḓi hu tshi tevhedzwa u monithara mvelaphanḓa ya fhethu hu konḓaho nahone ho vuleaho na u fhindula ṱhoḓea dza khasiṱama .
Zwa zwino Sentha ya Ṱhaluso ya Mupondwa i khou thusa kha u wana vhuṋe ha muthu nga u shumisa rekhodo dza vhutshinyi khathihi na u thusana na vha Muhasho wa wa Zwa Muno .
Ri ḓo bvela phanḓa na ndugiselo dza u bveledza sisteme ya ndindakhombo ya zwa mutakalo ya lushaka .
U vha na sesheni dza mafhungo nga kotara tshifhinga tshoṱhe na nyanḓadzamafhungo u khwinisa tshumisano na nyanḓadzamafhungo na u fara wekishopho luvhili nga ṅwaha u ṋetshedza foramu u itela u ṋekana mihumbulo .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muvhuso na vhathu vha UK , nga maanḓa miṱa na vhafunwa vha vho lovhaho , na u tamela mashudu vho huvhalaho uri vha ṱavhanye u fhola .
Modele wa Nḓisedzo ya Tshumelo wa u shandukisa zwileludzi wo kuvhanganywa nga ṅwaha uno wa muvhalelano na uri u khou sedzisiswa .
Ndima ya 4 U linga : Therisano na rekhodo ya u ṅwala
Vho vha vho lavhelesa kha u ṱoḓa thikhedzo ya muvhuso kha vhuimo ha vunḓu khathihi na u ita mutsiko khawo u itela u ranga phanḓa zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Naho zwo ralo , Mmbi ya Vhupileli yo shuma nga maanḓa , naho ho vha na u fhungudzwa zwihulwane ha Mugaganyagwama , u dzhiela nṱha hafhu mishumo na u ṋetshedza tshumelo dzine dza ṱoḓea .
U ṅwala na tshigwada , u ṅwala ha tshigwada na u ṅwala ha mugudi a eṱhe :
U vha hone ha u ḓivhulaha , vhugevhenga kana vhudakwa zwi nga si zwa ndeme arali dziṅwe ndeme dzi tshi khou swikelelwa .
Muthu u tea u lwala u swikela muelo wavhuḓi , kushumisele kwone kwa mitalo na u bvisela khagala .
Zwikolodo zwo itwaho hu tshi itelwa zwiito zwa khethululo zwi ḓo wela fhasi ha aya maitele .
Vha rumela nḓivhadzo maḓuvha mararu phanḓa ha muṱangano .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo vha ḽo tou itisa hani nga 2030 ?
Kha dzitshaka , thero ya u rengisa muvhili i kha ḓi vha thaidzo na uri mihumbulo nga u ṱhogomelwa lwa mulayo ha u rengisa muvhili yo polorisiwa nga maanḓa nga u angaredza .
Nḓila ya u ḓisa tshanduko
Naho ho vha tshiṱuhu tshe mivhuso i no tevhekana ya vhukoḽoni ya ita , u lwela mbofholowo he ha vha hone ho thoma sa u sumbedza ṱhoḓea dza pfanelo dza vhathu nga nḓila ire na mulalo .
Ndi khou ni ṅwalela luṅwalo ulu ndi lwendoni .
Midia wo ḓala nga zwiṱori nga ha dwadze .
Kha pfunzo , vhudziki kha u ṅwalisa miṅwahani yo fhiraho , na tswikelelo ya u ṅwalisa ha ḽifhasi - ha tsini ha phuraimari , zwi tendela khwaṱhisedzo ya u sudzuluwa hu vhuyedzaho u ya kha vhurangeli ha u engedza ndeme .
U dzudzanya mafhungo zwi tshi elana na u vhudziseswa ha nyanḓadzamafhungo na phindulo dza mvetomveto .
Vhushaka na ndalukano
Zwi no khou ambwa hafha nga ha u bvisa tshelede dza ndambedzo a zwi ngo dzulisa zwone na khathihi .
Arali vha tshi sola uri huna thambudzo ine ya khou itea kana huna thambulo ine vha i ḓivha kha vha vhige thambudzo iyo kha Mushumeli Muhulane wa Tshitshavha wa Muhasho wa Mveledzisophan ḓa ya Tshitshavha .
U ṱalusa mishumo ya dzikomiti dzo teaho .
Khabinethe i kha ḓi vhala khaṱhulo u itela u wana arali hu na zwiṅwe zwine zwa fanela u itwa uri hu khwaṱhiswe mushumo wa Tshumelo ya Tshitshavha .
U ita muolo na u ḓiola iwe muṋe hu tshishumiswa tshakha dzo fhambanaho dza zwiendedzi , u ṱuṱuwedza u limuwa ha mutalo na tshivhumbeo na muvhala na u fhambana ( tsumbo : khulwane / ṱhukhu , ndapfu / pfufhi )
( d ) ita tsheo nga ha u tea ha khwiniso ya Mulayotewa yo tewaho kha wone Mulayotewa ;
Tshiṅwe tsha zwipikwa zwa ndeme tsha muvhuso ndi u ṋetshedza tshumelo dzo tsireledzeaho nahone dzo eḓanaho dza vhuthathazwitshili kha zwitshavha zwoṱhe .
U shela mulenzhe kha nyambedzano , u vhiga o imela tshigwada . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : u amba na u thetshelesa : ( orala na nḓowenḓowe )
3.2 . Kha ndingedzo ya u khwaṱhisa Mulayo wa Ndinganyiso ya Mishumo wa 1998 , muvhuso u ḓo ḓivhadza Mulayotibe wa Khwiniso ya Ndinganyiso ya Mishumo Phalamenndeni .
Tsenguluso kha sisiṱeme dza zwa vhuendi vhukati ha zwibadela na mahaya a vhalwadze u swika vhuongeloni i tea u itwa .
1.9 . Vhege ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya Tshumelo dza Senthara ya Thusong u bva nga ḽa 19 u ya kha ḽa 23 Khubvumedzi 2016 i ḓo fariwa fhasi ha thero " Senthara dza Tshumelo dza Thusong -U Takulela Tshumelo ya Tshitshavha Phanḓa : Ri Vhavho , Ri na Ndavha , Ri a Shumela " .
Khabinethe i khou rumela milaedza ya u fhululedza na u tamela mashudu kha :
Vhatshutshisi vha nga fhasi ha ndaela ya uri zwiko a zwi ngo fanela u tambiswa kha u sala murahu milandu i songo teaho , fhedzi zwi fanela u shumiseswa kha milandu yo tewaho u tshutshiswa .
Mufariwa uri ene ha ngo fhiwa tshikhala tsha u vula mulandu na vha SAPS .
Zwiṱemmbe zwi sumbedza mvelele dzo fhambanaho , vhuvha ha lushaka , ḓivhazwakale , vhufa ho pfumaho , vhahali vha vhafumakadzi na vha vhanna , vhupo na mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Nḓou mbili dza mbo gonya thambo Dza dadamala khayo dzi tshi ṱonga .
Hezwi zwo amba uri miṅwe miraḓo ya vhashumi yo tea u shuma mushumo munzhi sa phirisatshifhinga tsha mushumo , ngeno kha dziṅwe nyimele nzudzanyo dza kushumele dzo songo swikelelwa .
U shaea ha ndaedzi dzi no kona u kwamea zwi nga ita uri ḽikumedzwa ḽi haniwe .
Nga u lwela tshumisano khulwane kha vhushaka hashu , ri ḓo vha ri khou dzhenelela kha tshumisano khulwane nga ngomu kha dzingu .
Tshileme U kala , u vhambedza , u vhekanya na u rekhoda vhungomu ha khontheinan hu tshi shumiswa tshikalo tsha ndinganyelo na zwa u kala zwi si zwa sitandadi , tsumbo : mabuḽoko , zwidina
U ḓadzisa zwenezwo , ndeme ya muya wapo yo vhangiwa nga vhuendi .
Izwi zwi vhidzwa u pfi u ḓivhadza u kundelwa .
Vhana vha tshikolo a vha badeli .
Vha ḓivhadze muvhilaeli .
Vhushaka ha vhuḽedzani na vhathu na zwikili zwa ndangulo ya vhathu .
U vhulunga na u tsireledza faela na rekhodo .
Sa izwo ṱho ḓea dza zwa mutakalo dzi tshi shanduka tshifhinga tshoṱhe , ri vha humbela uri vha kwamane na Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha u wana ṱho ḓea dza zwino .
U ḓo shuma na Muvhuso khathihi na zwiimiswa zwa tshitshavha u swikela mvelaphanḓa .
Kha sekithara ya nnyi na nnyi ine ya sa lenge u khwashekana nahone i retshipondwa , vhaṅwe vha vhathu vha sa fulufhedzei vho ṱavhanyedza u dzhia vhuvha ha zwikhala u itela u vhuelwa nag u sedza kah vhuṱudzeṱudze u itela u vhuelwa ha vhone vhaṋe .
Itani uri hu vhe na Khonadzeo ya Ngudo kana u Ndayo dza Ṱhoḓea ya Vhubindudzi ( huṅwe na huṅwe hune ha nga ṱoḓea ) u itela u dzhia tsheo kha ndangulo dzi tevhelaho :
Arali zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwi si zwone kana vha sa wanali , vha ḓo humisela mushonga kha DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi .
Tshiṱirathedzhi tshi dovha tsha kwama kha thendelano dzo vhalaho dza mashango manzhi , dza dzingu na na dza mashango mavhili dzo sainiwaho nga ḽa Afrika Tshipembe .
khophi yo khwaṱhisedzwaho u vha ya vhukuma ya ṱhanziela ya tshiofisi ya u ṅwaliswa ha moḓoro u bvako nnḓa
Ri khou sala murahu nzulelegudwa ya Giyani na vhurangeli ha phaiḽotho ine ya ḓo shumiswa u ṱalutshedza vhurumiwa , masia o sedzwaho , maga a kushumele , zwisumbi na mbekanyamushumo .
5.3 Miraḓo ya Mulanguli asi wa Ngomu kha Bodo ya Vhuendelamashango ha Afrika Tshipembe :
Magudiswa a tevhelaho a fanela u funziwa oṱhe kha themo ya 1 .
Muhumbulo wa mmbi khulwane , sa zwo bveledziwaho kha muvhigo , ngangoho ndi vhusiki ha u pindulela mbekanyamaitele u vha pulane yo khwaṱhaho .
U dzika ha giridi zwo kwaṱhisa nḓisedzo ya muḓagasi i fulufhedzeaho Afrika Tshipembe .
Vunḓu ḽa Gauteng ḽi vhuelwa nga mulandu wa u vha hone ha zwiimiswa zwinzhi zwa ṱhoḓisiso , dziyunivesithi , ofisi khulwane dza madzangano a nḓowetshumo na vhashandukisi vhahulwane , vhane vha shumisa thekhinoḽodzhi nga ngomu ha mikaṋo yaḽo .
Kha ṅwaha une wa khou sedzuluswa , thandela dza tshampungane na maḓi a elelaho zwo thoma :
U kaliwa na ṱhoḓea zwa thoilethe i gwedzhelaho fhasi tshoṱhe zwi na vhutevheli nga maanḓa .
Vhuhulu ha mbuelo i si ya masheleni i tea u ombedzelwa .
U ita tshenzhelo kha zwa vhuholefhali na ndangulo ya phambano .
Mugaganyagwama u sumbedza tshanduko kha tsheledemviswa zwi tshi ḓa kha mbekanyamushumo dza nḓisedzo kha sia ḽa ṱhuṱhuwedzo ya thekhinoḽodzhi , mveledziso ya mabindu maṱuku , u maanḓafhadza ikonomi ya vharema na thikhedzo ya vhubindudzi ho tiwaho .
( 1 ) Tshiimo tsha shishi tshi nga vhewa fhedzi nga Mulayo wa Phalamennde , nahone fhedzi , musi-
O thusa vhatambi vhanzhi vha bola ya milenzhe .
Hezwi zwo konisa muhasho u khwinisa ndeme na tshivhalo tsha vhugudisi vhuṋe ha tea u ṋetshedzwa vhatholiwa .
Tshivhalo tsha vhashumi tshi fhasi sa izwi vhunzhi ha vhashumi vho vha kha dzangano lwa tshifhinga tshilapfu .
Wanani zwifhaṱuwo zwi no sumbedza vhuḓipfi hu no fana na hu re kha tshifanyiso tsha u thoma .
Ni vhe na vhuṱanzi uri i ita zwi tevhelaho :
6.6. U shumiswa ha pulane , u monithara na u ela : nḓila ya u ṱuma CBP na IDP musi hu tshi shumiswa pulane , u monithara na u ela
Khethekanyo i ḓo pendela nga mafhungo o teaho a kuitele kwa u shumisa ku fanaho na mishumo ya u tsedzuluso na mveledziso .
Ndivho ya Muhanga wa Mbekanyamushumo ya U guda khulwane ndi u khwaṱhisedza uri mvelelo dza vhupfumbudzi dzi nga livhisa kha u gonya ha u ṱanganedzwa ha vhagudi nga kha nḓila da vhupfumbudzi dzine dza vha hone u fana na dziṱhanziela , dzidigiri , dzidipuloma kana zwitandadi wa yunithi kana u gonya ha kupfesesele kwa mushumo kana kushumele kwo khwiniseaho .
Muraḓo wa tshiimiswa tshine tsha dzhielwa nṱha , muthu a re na dzangalelo ḽa muvhuso kha u ṋetshedza tshumelo ya khwine kha vhadzulapo .
Tshiṅwe tsha zwiteṅwa zwi nyanyulaho kha pfufho idzi tshi ḓo vha tsha tshitshavha tsha Afrika Tshipembe tsho bvelelaho kana tsho konaho kha u ṱanganya vhabvannḓa na tshone tshiṋe na u dzulisana navho nga mulalo .
Zwiga zwa mbalo zwine ra zwi shumisa ṋamusi , kathihi na khanedzano dzine ra dzi shumisa u itela u bvisela khagala dzinomboro kha sethe dzo teaho kana sisiṱeme dza nomboro , a dzo ngo vha hone zwo leluwa nga vhusiku vhuthihi .
Nga hetshi tshifhinga mugudisi ho ngo tea u dzhenelelwa kana u thithiswa nga vhaṅwe vhagudi vhane vha khou vhala vha vhoṱhe .
3 Olani tshifanyiso tsha u sumbedza ṱhoho .
Tshiimiswa tshi ḓo ita uri maambiwa a miṱangano yatsho a vhulungwe .
U tevhedza ndaela hu tshishumiswa murumba ( ngoma ) u shandula mutsindo
Mihumbulo yo ṱoḓiwa vho na kha Vhalangi vhoṱhe sa tshipiḓa tsha maitele a u bveledza Mbekanyamaitele ya PRO ya Muhasho .
Zwo luga , hezwi zwo vhanga dziṅwe nḓaḓo na uri khamusi vha nga zwi ṱalutshedza .
Muvhigo wo hana nga nḓila i bveledzaho u humbulela hufhio na hufhio ha vhuaḓa na u vhona fhungo iḽi ḽi :
Vhubveledzi ha tshienge ho ḓi vha vhu tshi khou tsela fhasi kha miṅwaha miṱanu yo fhelaho .
Kha vha ṱanḓavhudze tshiṱaraṱa sa tshikhala tsha tshitshavha tsho tsireledzeaho na tsho khetheaho .
Kha vha ḓadze , vha saine fomo nahone vha i ḓise i fhelekedzwe nga dokhumenthe dzo teaho dzo sethifaiwaho na mbadelo yo tiwaho i sa lifhelwi murahu .
6.2.7 Mbekanyamaitele dzo dzinginywaho nga muhanga wa mbekanyamaitele dzi tea u khwaṱhisedza nḓila idzi dza sialala dza ndangulo ya vhulamukanyi dzo faranaho na ndeme dza zwitshavha zwa sialala / vhongwaniwapo .
Zwi katela na zwiimiswa zwa fomaḽa na maanḓalanga a re na maanḓa a u kombetshedza vhutevhedzi , khathihi na nzudzanyo dza inifomaḽa dze vhathu na zwiimiswa vha pfana khadzo kana vha vhona zwi tshi vha shumela .
Ri tea u wana nḓila yauri ndi zwifhio zwa khwine zwine ra nga ita kha u ṱangana ra vha tshithu tshithihi na sekithara ya phuraivethe u itela u vhona uri hu na u ya phanḓa lwa tshifhinga tshilapfu ha mbekanyamushumo idzi dzine dzo shela mulenzhe kha u swikelela ndivha dza mveledziso ya muvhuso washu .
Ndi ngazwo mbekanyamaitele dzashu dzi tshi ḓo ita uri hu thome u sedzwa zwitevhelaho :
Tshi ḓo ṱanganyisa bodo tharu dza vha bodo nthihi .
Hu tea u sedziwa na zwiko - zwa masheleni , zwishumiswa na zwikili - hu ḓo ṱoḓea uri u swikelele zwipikwa zwawo .
Kha vha kwame Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Zwitshavha zwenezwo zwa fhedzisela zwo sedza kha dziṅwe khetho dza u tandulula khuḓano dzavho .
Naho zwo ralo , vhuvha ha khemikhala ha tshiṱuṱuwedzi tsha enzaimi na mushumo wa zwivhangi zwa vhulwadze zwi khou ṱoḓuluswa hu tshi khou shumiswa tsumbo .
Tshishumiswa tsha u monithara tshi nga shumiswa kha bvisa tsivhudzo dzi tshilaho kha zwiko zwo teaho u itela tsenguluso na tsheo .
Naho hu na vouthu khulwane ya vhanzhi vhukati ha Tshitshavha tsha Ḽifhasi ya u tsireledza khovhe dza vhimbi , hu kha ḓi vha na tshaka dzine dza dzi vhulaya u itela tshelede .
Iṅwe khombo ndi ya u lenga u kumedza na u ṱanganedzwa ha migaganyagwama ya masipala na u sa ṋetshedzwa- kana u lenga u ṋetshedzwa ha maṅwalo a tshimbilelanaho na mugaganyagwama hu tshi katelwa Mivhigo ya Ṅwaha nga Ṅwaha , mivhigo ya Nḓisedzo ya Tshumelo ya Kotara na ya Vhukati ha Ṅwaha .
Khabinethe i ṱuṱuwedza muṅwe na muṅwe uri a shele mulenzhe kha u vhulunga na u shumisa maḓi nga nḓila ya vhuṱali na nga u vhavhalela .
U fhaṱa nyaluwo , mveledziso na tshanduko zwo ḓitika nga muvhuso u re na vhukoni nahone ho khwaṱhaho .
Uri ndi nnyi ane a dzudzanya adzhenda zwi laulwa nga nyimele .
Mivhuso yapo i bvisa zwitatamennde zwa masheleni zwo odithiwaho .
U ita uri hu vhe na pulane dza u kuvhanganya zwiko dze dza rangwa phanḓa na u vha fhasi ha vhuṋe ha dzhango ḽa Afrika hu tshi itelwa u vhona uri hu khou vha na masheleni a u thoma u shumiswa ha adzhenda .
U tamba ha vhusiki ndi lushaka lu tevhelaho lwa u tamba lune lwa shumiswa u itela u dzhenelela kha ṅwana .
U langa tshiṱoko a u dzulela sedzulusa zwithu .
Ni songo pomba he ha swa ni vhe na vhuṱanzi uri a hu rungunyi .
Nga mugaganyagwama woṱhe une wa vha hone vhagudi vha ḓo fhedza vhe vhavhuelwa .
Khumbudzo ya muvhuso ya uri nyoga dzi nga shandukiswa zwi tshi ḓa kha vhuimo na mushumo dza dovha dza shandukiswa dzi tshi ḓo dzula dzi na ṱhaluso dzadzo , a zwi ngo ṱanganedzwa .
Ndango yavhuḓi ya tsheṋe nga ṅwaha , ngamaanḓa hu saathu itwa zwiraba , zwi ḓo fhungudza mutsiko wa tsheṋe , nahone zwi nga fhungudza zwitumbudzi dza zwiliṅwa na malwadze ane ya a kuvhatedza , kana zwa tshila ngayo .
Vhukoni : U pfesesa mbekanyamaitele dzi elanaho na mutakalo wa muhumbulo .
Nḓowetshumo dzine gake ḽa fhungudzwa zwihulwane nga tshifhinga itshi dzo katelwa kha zwiḽiwa , zwinwiwa na fola , matanda , mitshini na tshomedzo na , nga maanḓa , zwibveledzwa zwa coke na peṱiroḽiamu .
Mbuelo dza khephithala dzi thelaho dzi dovha dza vhumba tshipiḓa tsha muholo u thelaho .
Tsha u thoma , maitele a u ṅwala siangane na nyolo ya ngudo yavho zwi vha thusa u ṱalusa zwipiḓa zwi sa vhonali .
I ṋea vhasikamilayo mihumbulo ya u fhambanyisa zwithu zwa ndeme vhukati ha vhanna na vhafumakadzi kha ṱhoḓea dza kushumisele kwa masheleni ..
Vhalani maipfini thetshelese mibvumo .
Nḓowetshumo ya tshigayo tsha thoro ya Afrika Tshipembe i shuma mushumo wa ndeme wa u ṋetshedza tshivhalo tsho linganaho tsha thoro dzo phurosesiwaho dzi ṱoḓeaho u itela ṱhoḓea dza tshiḽiwaḽiwa zwa mutheo .
Maḽegere a thanda a re na aḽikhoholo one a a ḓifha vhukuma kha mudzia u nwa ane a kha ḓi vha muswa , saizwi muthetshelo wa zwikambi u tshi vha wo dzumbiwa nga nḓifhisi na swigiri .
Hune ndaulo dza gonyisa mutengo wa vhusikamushumo , vhatholi vha anzela u shandula ndaulo ya zwivhumbeo zwa mushumo .
Pulane i shumana na u hudza fulo ḽa u lwa na zwa zwidzidzivhadzi , mihasho ya lushaka na mavundu u katelwa ha maga a u lwa na u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yavhuḓi kha mbekanyamushumo dzavho , na u ita mugaganyagwama u itela u dzhenelela uhu .
Tsha u fhedzisela , ri tshi ya kha tshigwada tshi kwameaho , kha vha ite themendelo dzo teaho na madzinginywa a vhupo ho elwaho .
Nga fhasi ha ṱhoho iyi thendelo na u laṱwa nga fhasi ha ndeme ya maraga zwi a shumaniwa nazwo .
Ambani nga tshaka dzo fhambananaho dza ḽeibuḽu .
Tsha ndemesa , hovhu vhubindudzi vhu khou ita tshanduko ya vhukuma .
Kha ri ṅwale
Nga nṱhani ha tshanduko ya sisiṱeme dza kuṱalutshedzele na kuvhigele , gavhelo ḽiswa ḽa masheleni ḽo tiwa .
Maitele a khaṱhululo ya nga ngomu
Muvhuso u bva zwino u ḓo sedzulusa fulo ḽa Operation Phakisa kha sekithara ya zwa migodi .
i . Masia a phungudzo kha Tshanduko , u Engedza na u Fhambanyisa Ikonomi ;
100 . U lavheleswa ha ndaulo ya vunḓu nga muvhuso wa lushaka
Hu tou vha hu sina iri dzo linganaho kha ḓuvha u kona u ita zwoṱhe zwo linganelaho muṱa , mutakalo wavhuḓi na u dzula wo dzudzanyea mushumoni .
Ndi zwa ndeme u ṋekedza tshumelo dzi fareaho fhedzi masiapla u tea u ita hu si na u siedza nga nungo dzo na vhukoni na u shuma a u ṱhogomela tshumelo dzawo dzi re hone .
Datumu ine zwa tea u vha zwo no shumiswa kana u fhirelwa nga datumu ya uri zwi ḽiwa kana u shumiswa ( use-buy or expiry date ) hei ndi datumu ya u fhirelwa na uri zwiḽiwa zwi re na ulwu luswayo a zwo ngo tsha lugela u ḽiwa nga murahu ha hei datumu .
Masipala wo vhea sisiteme ya u itela nḓisedzo ya " tshifhinganyana " ya maḓi ngeno vhe kati na ngudo dza u lugela tshoṱhe ha dzingu .
Ri ḓo dzhia maga o khwaṱhaho u tevhedza ndaela dzoṱhe dza Khothe ya Ndayotewa .
Kha u ita , fhedzi , mulayo u vhusaho i ṱalutshedzwa uri i ambe uri madzangano a thivhelwe u ḓidzhenisa kha mishumo ya ikonomi sa ndivho yao khulwane .
Zwithu zwa ndeme u fhira zwiṅwe zwi dzula zwi u fhelisa vhushai , u sika mushumo na mveledziso .
1.1 . Olwami Shangase lwa miṅwaha ya 12 u bva KwaZulu-Natal , we bugu yawe ine ya pfi Rejected Treasure yo livhiswaho kha u funza muṅwe na muṅwe , nga maanḓa vhana , nga ha maanḓa a u hangwela na u funa .
Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya Tshiṱoko tsha Zwidimela zwi khou phaḓaladzwaho ya Zhendedzi ḽa Vhanameli vha Zwidimela ḽa Afrika Tshipembe i nḓilani , na uri tshiṅwe tsha zwidimela tshi khou fhaṱiwa Brazil hune tsha ḓo vha tsho lugela u ḓisiwa nga ḽa 30 Ḽara 2015 .
Mvelelo dzo lavhelelwaho u bva kha thendelano dzi katela khwiniso kha u ola na u ita ngudo nga zwikhala zwo engedzwaho zwa tsenguluso nga vha murole muthihi ya dziṅwe ngona .
Vhalani fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe , ni tangedzele ḽisala ḽine na nga ḽi shumisa vhuimoni ha Madzina a muvhala mutswuku .
6.5.3.2.1 u swikelela mafhungo awe a vhuṋe ; na / kana
Zwiṅwe hafhu , muhwalo na mbadelo dza ndaulo dzo engedzeaho dzi nga gonyisa mitengo ya u shuma na u ḽa tshifhinga tsha ndangulo na u i thithisa kha u ita mushumo wayo wa mutheo .
Vhukoni ha u langa mushumo wa ene muṋe , tshifhinga khathihi na izwo zwa vhashumisani vhaṱuku u itela u vhona uri hu na tshumelo ya u onga ya vhukuma .
Vhege ya u Shelamulenzhe ha Tshitshavha ndi nḓila ya u tamba tshipiḓa tshihulwane kha nyambedzano na ṱhanganyo vhukati ha muvhuso na vhathu .
Tsumbo , u anetshela mafhungo kana mafhungomaitei a tshi bula vhuḓipfi na mihumbulo yawe .
Kha nnḓu iyi , miraḓo i dzula u ya nga Vunḓu ḽavho na uri vha khetha sa tshipiḓa tsha vunḓu .
Vhadzheneleli vha fhedzisa mishumo i re kha siaṱari 43 .
Ndi ngoho ya vhana vha 2.4 miḽioni kha Mveledziso ya Vhana Vhuṱukuni ( ECD ) na thangela tshikolo .
Ndivho ya mveledziso ndi u ṋea sia ḽa maano na u ṋetshedza tshumelo dza ndeme ya masheleni na dziṅwe thikhedzo kha Minisṱa na Ṱhoho ya Muhasho .
A hu na u anganyela hu re khagala nga ha infḽesheni ya mbilo he ha itwa .
Afurika Tshipembe ndi ngoho ndi fhethu havhuḓi ha u dzula hone .
Vhuḓivhi vhu ḓo bva kha ḽeveḽe ya munwelelo wa vhashumi , sekhithara yo tiwaho , vhupo ha bindu , ḽeveḽe ya u ṱaṱisana ha zwathekhinoḽodzhi na ha vhukoni ha vhurumelazwivhambadzwa ha thandela .
Naho i sa khou bveledza , mishumo iyi i nga engedza zwi khagala khonadzeo ya u bveledza zwihulu zwa avho vhane vha ḓidzhenisa khayo .
Fomo dzoṱhe dzi a wanala kha tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa tshi re tsini navho .
U kona u topola vhushaka ha mibvumo ya maḽeḓere kha vhunzhi ha mibvumo yoṱhe ya ḽeḓere ḽithihi ( aḽifabethe ) .
Afrika ḽi ḓo vha dzhango ḽine zwiimiswa zwa shumela vhathu vhaḽo - u vha na zwiimiswa zwokhwaṱhaho u itela u khwaṱhisa u dzhenela ha vhadzulapo kha mveledziso na ikonomi na vhulanguli ha muvhuso .
Kuitele kwa mulayo u songo ṅwaliwaho ku a wanala kha vhathu vho dzhenelaho tsengo , fhedzi ezwi zwi a ḓura , zwa dzhia tshifhinga , na u vha kwa tserekano .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) ha ambiwa nga vhushaka vhukati ha zwiitisi na mvelelo dza tshiṱori .
Hezwi zwi hwala muhumbulo wa u ita nga vhuronwane kana u ita ndugiselo dza ḽa matshelo .
Ri livhuwa mazhendedzi a thikhedzo , madzangano a sa shumeli malamba , sekithara dza phuraivethe , madzangano a zwa vhurereli na zwitshavha kha u thusa avho vha ṱoḓaho thuso .
Tshipi ḓa tsha vhuraru tsho imela muthelo woṱhe u teaho u badelwa kha ṅwaha wo ḓalaho , ho ṱusiwa : muthelo wo badelwaho wa mushumi ṅwaha woṱhe muthelo wa mashangoni a nnḓa wo tendelwaho wa ṅwaha woṱhe mbadelo dzo itwaho tshikhalani tsha u thoma na tsha vhuvhuli tsha muthelo wa tshifhinganyana .
Tshigwada tsha Tsedzuluso tshi ḓo vha tshone tsha ndeme tshine tsha ḓo eletshedza malugana na zwa poḽitiki zwine zwa khou bvela phanḓa zwa Tsedzuluso .
Haya mashumele a sedza kha mishumo ya sialala na hune vhafumakadzi vha tshila hone .
Vhuendelamashango vhu na khonadzeo khulwane ya u dzhenelela kha ikonomi yapo ya masipala .
Ngaha na khumbelo ya ḽaisentsi yapo ya tshikepe tsha u rea khovhe
Fhedzi , luvhilo na vhukoni zwa u awela ha ndango dza mbambadzo a dzi athu lingwa kha dzingu .
Tsenguluso ya ndangulo ya konṱiraka ho sedzwa maṅwalwa a ikonomi na matshilisano .
Mutevhetsindo wa mitambo : zwikili zwa u thetshelesa , u humbula u tshi hanedza phetheni ya mutevhetsindo , u vhulunga bithi u sa shandukiho , hu tshishumiswa miungo yo fhambanaho
Ndangulo ya mugaganyagwama yo khwaṱhiswa nga kha tshumiso ya Mutevhe wa Mishumo wo Tendelwaho u itela tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe .
U wana mishumo nga miṱa ya phuraivethe ho aluwa .
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri , musi vha tshi ela uri naa Mulayo wo swikelela zwipikwa zwa mathomo , musaukanyo wo itwaho uri u konḓe vhukuma nga uri maṅwalo a mbekanyamaitele a tikedzaho ha sumbedzi vhuimo ha u fhedzisela ho dzhiwaho nga mulayo .
Izwi zwi nga khethekanywa nga khethekanyo tharu dza u thoma kana dzine dza sa tou vha khombo dza vhukati dza khombo .
Nḓivhadzo ya ṱhoḓisiso iyi i ḓo ṋetshedzwa nga nḓila yo randelwaho nga ndaulo , vhathu vhoṱhe vha re na dzangalelo vha ḓo ṋetshedzwa tshikhala tsha u dzhenela na u pfiwa kha ṱhoḓisiso .
Nyambedzano na sekithara dza phuraivethe na dza nnyi na nnyi dzi nḓilani u itela u alusa mveledziso ya makete , u ṱavhanya u shumisa thekhinoḽodzhi na mamaga a zwa vhubveledzi Afrika Tshipembe .
U bvelela hu dovha ha vha hone thikho kana tshiko tsha ndavhelelo dzi tutuwaho .
Phindulo dzoṱhe ndi madzina vhukuma , zwino oṱhe a tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
CDW ndi vhuṱumani vhukati ha tshitshavha na vhuimo hoṱhe ha muvhuso na mihashu .
' ndi mini zwine zwa khou vha dina ... '
3 . Themo ya Vhurathi kha Khoro ya Khoro ya Vhuinzhiniara ya Afrika Tshipembe :
- u bva nga 2004 , Thandela ya Khwaṱhisedzo yo fhaṱa zwiko kha mimasipala ya 136 ire na thaidzo dzo ketheaho .
8.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelelo ya Samithi ya AU ya vhu35 ye ya farelwa ngei Addis Ababa , Ethiopia nga ḽa 5 na 6 Luhuhi 2022 , ine ya ṱoḓa u bveledza mulalo na tsireledzo kha dzhango na u sasaladza vhukuma tshanduko dzi siho kha ndayotewa dza mivhuso kha ḽa Afrika .
Musi ni tshi shumisa tshishumiswa itshi
Kha u isa phanḓa na u khwinisa nyimele dza nzulele ya vhashumi vha migodini , Muvhuso u khou sedzulusa khamphani dza migodini uri dzi khou tevhedzela naa magemo a Thendelonzwiwa ya Mugodini , dzi elanaho na u khwinifhadza nyimele dza nzulele ya vhashumi .
Nga nyito , phambo dzi fhedza tshifhinga tshinzhi dzi tshi khou ḽa na vhubveledzi vhu dzudzwa ho ralo .
Nḓivho ya na tshenzhelo kha sekhithara ya mveledziso ya matshilisano .
Phetheni ya Rekhodo ya Mashumele yo sumbedzwa afho nṱha .
Hoyu muṱangano ndi une wa khou ṱoḓa u khwinisa tshikhala tshine tsha vha hone vhukati ha muvhuso na tshitshavha khathihi na u tandulula khaedu dzine madzangano ane a sa vhe a muvhuso khathihi na madzangano a zwitshavha a khou ṱangana nadzo .
Ndaulo ya 8 ( 1 ) ( a ) ya Ndaulo dza BABS i dovha ya ṱoḓa uri hu waniwe vhafaramikovhe vhavhukuma .
Kha u isa phanḓa na u khwinisa tswikelelo ya maṅwalo a vhuṋe , u bva ṋaṅwaha vhadzulapo vha ḓo kona u ita khumbelo ya basa ntswa dza Garaṱa ya Smart ID kha bannga dza vhupo hapo zwi tshi bva kha vhushaka vhu re hone vhukati ha Muhasho wa zwa Muno na dziṅwe dza dzibannga dzire shangoni ḽashu .
Hu dzhiiwa uri vhugevhenga vhu engedza masheleni a teaho u shumiswa nga kha mbadelo dza vhutsireledzi , mbadelo dza ndindakhombo dzine dza dzulela u engedzea na kha fhungo ḽa uri ndozwo ye ya vha hone nga heyi nḓila i tea u phumulwa .
Zwi ḓo takadza u ḓivha uri ndi ngani vhuḓikumedzi vhu sa wanali kha mivhigo ya ṅwedzi , musi BAS i tshi nga humbulelwa uri i na vhukoni ha u katela vhuḓikumedzi , sa izwi oda dza u renga dzi tshi tshimbidzwa nga kha BAS .
Ni elelwe u shumisa maipfi a re na raimi magumoni a phere iṅwe na iṅwe ya mitaladzi .
Sa tsumbo , u sa swikelela nga nḓila ino fana pfunzo na zwithithisi kha maraga wa mishumo zwi siela nnḓa vhaswa vha re vhuponi ha mahayani na vha kha vhupo ha dziḓoroboni hune ha holwa miholo ya fhasi , khathihi na vhafumakadzi na vhathu vha re na vhuholefhali kha mushumo ira na mbadelo dza khwine kha sekhithara dza vhubveledzi dzine dza ṱoḓa vhashumi vha re na vhukoni .
Mutheo na zwiṅwe zwiedziswa zwa u swikelela kha pfunzo ya nṱha zwi sedza kha u bvelela u ṱavhanya ha mveledziso ya akademi .
Mihumbulo yo fhambanaho ya ndingo i a ḓifhandekanya , sa zwe ra ṱalutshedza mathomoni .
Sisiṱeme ya tshikhala tsho vuleaho nahone i sa konḓi zwo ralo ṱoḓa u ṱanganedza zwivhumbeo zwa tshikhala tsho vuleaho zwo fhambanaho , zwine zwa nga kovhanywa nga zwigwada zwa vhashumisi zwo fhambanaho .
Muvhuso wo swikelela hani kha unga ita zwe wa ta , nahone izwi zwi nga khwinifhadzwa hani ?
Wa thendara u tea u dzinginya kuvhumbelwe na mbumbeo ya tshigwada tshavho tsha u fhaṱa .
Nga kha Muhasho wa Mutakalo , muvhuso u khou u bvela phanḓa na mbekanyamushumo ya muhaelo wa mahala ine ya ḓo ṋetshedzwa kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe vhane vha khou ḓiṋetshedzela u haelwa nga vhone vhaṋe .
Mikumba kana mithenga ya zwiṅwe zwipuka i swika hune ya fana na fhethu hune zwa vha hone lune zwa konḓa u zwi vhona .
Mbekanyamushumo ye ya rwelwa ṱari nga 2010 , ndi mbekanyamushumo ya mveledziso ya zwikili zwa vhaswa i thusaho kha u bveledza vhaswa vha vhupo ha mahayani uri vha bve kha u vha vhaṱoḓi vha mishumo u ya kha u vha vhasiki vha mishumo .
Arali vha tshi ṱo ḓa u ṱun ḓa goloi yo no shumiswaho uri i ḓe Afrika Tshipembe , vha ṱo ḓa thendelo yo khetheaho u bva kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo kana madzhendedzi awo .
A. Mafhungo a zwino kha Shango
Hu tea u tevhedzwa zwipikwa zwi re na tshivhalo zwine zwa ḓo shela mulenzhe kha u sika nzulele dzine dza sa ḓurele vhadzuli .
Tshipikwa tshihulwane tsha ino mbekanyamushumo ndi u ṋetshedza tshumelo dza ndondolo ya mutakalo wa fhasi , nahone tsho ḓitika nga mitsiko ya kushumisele kwa masheleni i tevhelaho :
Mafhungo a u ṱalulwa ha ndaka ya zwa masheleni sa ndaka ya zwino na ndaka i si ya zwino zwo katelwa kha maṅwalo a mugaganyagwama u dodombedzaho khethekanyo ya ndaka ya zwa masheleni .
Mufarelo kha zwoṱhe u na maga a u vhona uri hu sa vhe na ṱhaḓulo kha vhugevhenga ho dzudzanywaho .
Phele i khou pandamedza nngu dzanga !
Modele wa mveledziso wo tendelana kha ṱhoḓea dza u livhanyisa maitele a milayo hu na vhuḓifhinduleli ha zwipikwa .
Nga kha ḽiṅwe sia khethekanyo ya zwa Maḓaka ya Muhasho yo ṱuṱuwedza u ṱavhiwa ha miri kha zwitshavha zwine zwa ṱavha miri .
U vhumba maipfi 3,4 kana 5 a tshi shumisa thevhekano ya themba na pfalandoṱhe zwo funziwaho nga yeneyo themo nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1
Ni nga kha ḓi elekanya nga zwiṅwe zwithuvho zwaṋu ni kone u zwi vhekanya kha kholomo dzone . makanda / makhwathi a miroho zwibigiri zwikoṱikoṱi zwa nyamunaithi ( ḓirinkhi ) makanda a makumba
Ho topolwa nḓila tharu dza nyaluwo , dzine dza vha vhubveledzi nga kha vhulimi , mbuyelo ya minerala na maitele a ṱhumano dza ndeme dza zwiṱirimu zwa fhasi .
- Zwiḽiwa zwa mutakalo na zwi si na mutakalo
Ezwi zwo itiswa nga vhashumi vhane vha holelwa vha sa shumi hone vhe vha wanala musi ho no fhandekanywa , na uri ho vha na vhashumi vhe DID ya badela miholo vhe vha ya kha DRT .
Thendelo i ḓo ṋetshedzwa fhedzi arali ho vha na u bviselwa khagala ha zwishumiswa kha vhafaramikovhe , arali ho thoma ha wanala thendelo musi hu sa athu itwa vhushumisamuponahone arali Minisṱa vho fushea nga miṅwe ya mikano , sa zwo sumbedzwaho kha mulayo , zwo swikelelwa .
Huna maḓuvha o tiwaho ane dokhumenthe dza zwo bviswaho kha tshimela dza tea u ṋekedzwa kha Muṅwalisi .
Arali i Ee- kha vha bule
Nḓila ya u swikelela rekhodo i nga livhisa kha u hana u swikelela zwi tshi khou itiswa nga mbadelo dzi re nṱha .
Ri na gemo ḽe ra ta ḽa u engedza tshivhalo tsha vhaeni vha ḓaho tsha nṱha ha 15 miḽioni nga ṅwaha wa 2017 .
Theo ya mulayo yo anḓadzwa nahone i khou bvela phanḓa na u khwiṋiswa u itela u laula thengiso na khuvhanganyo ya zwiimela izwi .
Tshipikwa tsha ino mbekanyamushumo ndi u langa tshomedzo dzi vhonalaho dza muhasho , na u ṋetshedza hafhu dziṅwe tshomedzo ntswa hu tshi katelwa na u londota zwiimiswa zwine zwa vha hone .
Ezwi ndi uri vhupo ha midia vhu tea u shanduka , uri tshanduko yo raliho i tea u vha ya ndeme na uri i tea zwenezwo u katela sia ḽa vhuṋe , u vhumbiwa ha lufhera lwa mafhungo , fhungo ḽa u phaḓaladza na u gandisa .
Hu na khonadzeo ya uri , tshifhingani tshi ḓaho , muhasho u ḓo kombetshedzea u engedza sabusidi zwihulwane kana wa tou dzhia ndango ya zwiṅwe zwiimiswa zwine zwa khou sabusidaiziwa .
U vhumba mafhungo a musudzuluwo nga zwigwada zwiṱuku na u a shumisa u ita phetheni
Gumbu ḽa muya la u itela u wana muya maḓini .
Zwenezwo , musi ri tshi khou gudisa na u funza zwitshavha zwashu u ṱhonifha na u vhulunga vhufa ha mvelele yashu ri tea hafhu u ṱanganedza tshanduko .
Zwiḽipi , zwitatamennde na mbadelo .
Masiandoitwa a vhugevhenga ha matshilo a ḓakani na kha mupo a si avhuḓi kha tshitshavha tsha zwitshilaho hune zwa tshila hone , matshilo a vhuedzaho lwa tshifhinga tshilapfu na vhuendelamashango .
Mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa wa vhaṋetshedzi vha tshumelo
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Tsireledzo ya Vharengi vha Dzinnḓu uri u ambiwe nga hawo Phalamenndeni .
Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya
Muhasho zwo ralo u na muhumbulo wa uri tshinyalelo i songo vhuedzaho nahone yo tambiseaho i fanela u rekhodiwa buguni dza Muhasho wa Vhuendi na Zwifhaṱo zwa rakhonṱhiraka Hulumeni .
6.4 . Khabinethe yo fushea nga khwaṱhisedzo ye ya ombedzelwa kha vhabindudzi nga ha pulane dza muvhuso kha u alusa ikonomi na u ḓivhofha nga muvhuso kha u lavhelesa kha mafhungo a mavhusele kha mabindu a muvhuso .
Vhunzhi hashu ro xelelwa nga miraḓo ya muṱa na vhadzulatsini .
Fhungo iḽi afha ndi phambano i vhambedzwaho kha mbadelo dza tshiendedzi tsha u endedza tshivhambadzwa u ya kha ḽimaga ḽa u bveledza na u endedza zwi bveledzwa zwo bveledzwaho u ya ha makete , zwine zwa kwama , nga maanḓa , vhabveledzisi .
Senthara dzoṱhe dza u maka dzo dalelwa phanḓa ha sesheni ya ya u maka u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dza kutshimbidzele dzoṱhe dzo dzudzana u itela sesheni ya u maka .
Sisiṱeme ya u dzula wo buka tshidulo i a themendelwa .
Ndayotewa i amba uri Phalamennde i na maanḓa a u ita vhulavhelesi kha madavhi oṱhe a muvhuso , hu tshi katelwa na ayo a re kha vhuimo ha mivhuso yapo na ya mavunḓu .
Minisiṱa vha Vhulimi , Vhusimamiri na Vhureakhovhe na vhone vho dzhenala kha muṱangano wa u nyeṱulela u itela uri vha ḓadzise ngaha ndeme ya zwine izwi zwa ḓo ḓisa kha nḓowetshumo ya vhureakhovhe na kha nyaluwo ya ikonomi .
Tshipikwa tshihulwane hafha ndi u thoma nḓila ya u ṋanga nga u sedzesa tshau thoma kha vhaḓisi vha khumbelo vho tewaho nahone vha khwiṋe .
URI hu DZHIELWE NṰHA uri wekishopho ya u vhumbiwa ha Koporasi na u pulana bindu ya vhorabulasi yo fariwa nga ḽa 08 Khubvumedzi 2004 ngei City Hall .
Vhuṋe kha vhupo : Vhathu vhapo vha na mukovhe tshitshavhani tshavho .
Mutambo wo vha u tshi khou ḓo farwa vhukati ha vhege nahone , nga madekwana , musi vhunzhi ha vhathu vha tshi ḓo kona fhedzi u ya tshitediamu nga murahu ha tshifhinga tsha mushumo .
Mafhungo aya a re kha webusaithi yi , masiaṱari a re na vhuṱumani kana zwo dzheniswaho afha o itelwa u shuma sa mafhungo nyangaredzi , vha khou ḓivhadzwa uri u bviselwa khagala huṅwe na huṅwe ha mafhungo kha webusaithi iyi kana u dzhia nyito ya u ḓisendeka kana u zwi sala murahu , a zwo ngo tendelwa .
Khethekanyo khulwane nṋa dza tshumiso ya maḓi dzi a dzhielwa nṱha u ya nga ha Mulayo wa Maḓi wa ḽa Afrika Tshipembe .
Thendara dzine dza ṋetshedzwa u lenga dzi ḓo humiswa dzi songo vuliwa .
Arali na lengisa mbadelo , ni ḓo badeliswa ndaṱiso na ya malengelenge .
U katela kha u rumela thandela kana u ṋetshedza mutholi ṱhanziela dzifhio na dzifhio sa zwo bulwaho kha data ya thandela .
Nḓila khulwane mbili dzo vhekanywa u ṱuṱuwedza ndivho iyi : u tikedza Khoro ya Zwivhambadzwaseli na Tshikwama tsha Vhushumisani tsha Sekhithara .
Samithi yo dodombedzesa ṱhoḓea ya u vha na mvelelo dzi fareaho dzine dza ṱuṱuwedza ndaka yashu ya masheleni a lushaka .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa kha Mbekanyamushumo ya Vhuimana na dziPMB
Cayenne ndi tshone tshimela tshihulwanesa nahone kanzhi tsho tewa nga u pangwa ngomu zwikoṱini ngauri ndi tshihulwane nahone tshi na dzhusi nnzhi .
( b ) muṅwe na muṅwe a no khou itela muṅwe muthu ane a sa kone u zwi ita nga dzina ḽawe ;
U livhuwa na u tikedza vhutendatenda ha zwa mutakalo ho randelwaho nga mvelele a ho ngo buliwa .
Muelo uyu wa kushumele wo vusuluswa nga nḓila i tevhelaho :
Ndi nga mini ri tshi nwa Act-Yu-go ?
Sisiṱeme i ḓo ima vhuimoni ha sisiṱeme ya indekisi ya garaṱa ine ya khou shumiswa zwazwino kha u wanulula puḽane u bva kha dzirikhodo dza kale .
Zwitatamennde ezwi , hu tshi katelwa na u shushedza ha u ḓo vala ikonomi , a zwi thusi , a zwi ṱoḓei na u sumbedza u shaya vhuḓifhinduleli .
Muhumbeli a ṱo ḓaho u dzhiwa sa tshavhi u ṋewa thendelo ya tshavhi ya mufhiri musi a tshi dzhena Afrika Tshipembe .
Thendelano ya vhuimo ha tshumelo
Ṱalutshedzani uri ndi ngani mukololo a tshi ṱalutshedza vha Capulets na vha Montagues nga nḓila iyi .
Kha ri vhalele Mbevha i khou ṱoḓa zwipiḓa zwa 5 zwa tshisi .
Tshifhingani tsho fhiraho zwenezwino , vhukoni ha u nyanyuwa ha mutakalo wa nnyi na nnyi ho itelwa khaedu nga u bvelela ha vhulwadze ha khoḽera kha zwiṅwe zwipiḓa zwa Vundu .
2.8 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho nga muvhuso kha u fhindula kha ṱhaselo yo itwaho kha vhabvannḓa na u tandulula midzi ya zwiitisi .
Mishumo yazwo i elana zwiṱuku na dzimbalombalo , sisteme dza mafhungo a data , na zwitandadi .
Muṅwali uri khana ya iḽi buka yo vha i thavha .
Khoudu ya 3 : Hei ndi ya tshiendedzi tshi re na tshileme tshi sa fhiri 3 500kg .
Mushumo wa maḓi sa tshiṱuṱuwedzi tsha tshiṱirathedzhi kha mveledziso ndi wa ndeme kha u swikelwa ha zwipikwa zwa nḓila ya nyaluwo ya ikonomi .
Musi hu tshi fhisa ri fanela u ambara zwiambaro zwi no rotholela .
U fhungudza u shuluwesa ha maḓi fhedzi vha tshi gwedzha bungani zwi nga vhulunga phesenthe dza 20 dza tshumiso ya maḓi .
Maḓi a mashika a mahayani a katela mashika a nḓuni a bvaho kha u kuvha , u ṱamba na thoiḽethe .
U thetshelesa na u ṱalusa zwilidzo zwo khetheaho zwa Afrika Tshipembe , vha ṱoḓulusa nga ha vhuḓi na ndeme ya zwilidzo
Zwinepe zwiṋa zwi fanaho zwi si na muvhala .
Vhushayamushumo vhu vhonalesa nga maanḓa vhukati ha vhaswa na avho vha songo ṱhaphudzaho pfunzo ya sekondari .
Tsho itelwa , u fha ngona ine ya nga tevhedzwa musi hu tshi tiwa phurogireme ya mpimo wa khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi sa tshipiḓa tsha u linga ha tshisaintsi na ha vhuinzhiniara zwa u musi maḓimalaṱwa a tshi shululelwa lwanzheni .
I nga dovha hafhu ya shumiswa sa mutevhe wa u sedzulusa u khwaṱhisedza uri mafhungo oṱhe o katelwa ya ḓivhadza vhadzheneli nga ha zwine ha ḓo ambiwa ngazwo ngauri yo ṋetshedzwa phanḓa ha musi muṱangano u tshi vha hone uri vha kone u ḓilugisela muṱangano .
Komiti yo Tanganelanaho ya Tshoṱhe ya Vhusevhi na Komiti yo Tanganelanaho ya Tshoṱhe ya Vhupileli ndi Komiti dza milayo .
Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Tswikelelo kha Mafhungo wa vhu 2 wa 2000 kha u tevhedzela pfanelo dza ndayotewa idzi :
Nga ṅwambo wa u vha haḽo tsini na Malinganye , ḽa Afrika ḽi na tshivhalo tsha mbalotshikati ya nṱhesa ya masana a ḓuvha kha ḽifhasi ṅwaha muṅwe na muṅwe .
U funza thekiniki dza u vhumba dzi sa konḓi : u monisa , u vhumbedzela , u vhumba ; u swaledzela
Kha vha shumise thekeniki dzavhuḓi dza kufarele - vha vhee milenzhe yavho zwavhuḓi , muṱana wavho u tou tswititi vha dovhe vha vhee muhwalo tsini na muvhili wavho .
Vhadzuli vha fhethu hune ha dzula vhathu hu tambiwaho golofu a vho ngo takala nga ha pulane sa musi vha tshi ri hezwi zwi ḓo kwama ndeme ya ndaka dzavho .
U nanga hune ra ḓo hu bveledzisa ri tshi ya phanḓa ndi u lavhelesa zwihulwane kha u wana murahu mbadelo dzi songo badelwaho nga mulwadze .
Ndangulo ya zwiṱanwa , zwisumbedzo , zwitatamennde zwa tshisumbedzo na mivhigo , zwi katelaho na u ḓadzwa na vhulanguli ha zwitatamennde na maṅwalo nga tshifhinga tsha na nga murahu ha maitele a phathoḽodzhi ya forentsikhi .
bveledza nḓila dza u kwamana na tshitshavha na madzangano a zwitshavha kha u shuma mishumo yawo na maanḓa a re hone ,
Ngano dza sialala ndi zwiṱori zwe vhathu vha anetshelana tsha kalekale .
Yo lambedzwa nga nnyi
Mbeu , mveledziso ya Vhaswa vha Vhaholefhali na mushumo wa senthara dza hu wanalaho mafhungo :
Tsha u thoma , ro pulana u bveledza na u ṱanganyisa themabveledziso ya tshiporo , bada na maḓi , hu re vhukati u mona na fhethu hu vhili hu hulwane ngei Limpopo:Waterberg nga kha thungo ya vhubvaḓuvha ha vunḓu na Steelpoort kha thungo ya vhukovhela .
Ri tea u shuma nga maanḓa ashu oṱhe , nungo dzashu dzoṱhe , maluvhi ashu oṱhe u lwa na swina iḽi .
Mulayo na Ndaulo zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni
Madzina a miraḓo ya dzikomiti dza thandela o ṅwala kha mutevhe .
Mazhendedzi a no vhona u ri mulayo u a tevhedzwa ha nga ḓo tamba na muthu muṅwe na muṅwe ane a khou lingedza u shushedza , u fheṱa kana u ita khakhathi nga zwifhinga zwa khetho .
- Shumisa thulusi dzine dza vha na tshithu tsha u bvisa buse ?
Sa tsumbo , milayo ya ndondolo ya mupo yo dzhenelela kha tsireledzo ya tshaka na haya hadzo , zwi londotaho zwitshavha zwa dzitshaka , na tshenzhelo ya ḓaka , zwine zwa khwaṱhisedza ndeme ya vhutshilo , na u ita uri luvhilo lwa u ngalangala hazwo lu ongolowe .
Ri ḓo vha ri tshi khou vha tikedza lwo fhelelaho .
4.1 . Khabinethe i hanedzana yo khwaṱha na maitele a khethululo nga muvhala o sumbedziswaho nga vhaṅwe vhathu kha shango ḽashu , nga mannḓa kha puḽatifomo dza nethiweke ya matshilisano .
Modele wa Senthara ya Thengiso wo sedzuluswa , wa khunyeledzwa na u tendelwa nga Khabinethe nga kha vhutshimbidzi ha maitele nga tshigwada tsho ḓikumedzelaho u bva kha Vhulangi ha Mveledziso ya Dzangano .
Kha vha ṅwale zwine zwa fanela u vhewa u ya nga maimo , kana vha ambe arali zwo fanela , vha ṋee vho shelaho mulenzhe tshifhinga tsha u fhindula mbudziso iṅwe na iṅwe .
Kha zwiṅwalwa , ro vha na dzangalelo kha masalela a bvaho kha u tsa ha ekonomi lwa tshifhinganyana honoho .
Arali ndivho ya u lingedza u fhelisa u nyalwa , u zwimiwa , na khakhathi dza u lwa na vho pomokwaho vhuloi , ndivho ya hone i vhonala i yavhuḓi nahone i tshi ṱanganedzea .
Sa vhaimeli vha tshitshavha , ra vhuya ra vula minango , ri nga kona u imela thungo u tendela vhaṅwalisi vha sentsasi u ita mushumo wavho .
Khwiniso kha akhauntu ya zwino i nga vha ya tshifhinganyana sa vhunga ṱhoḓea ya zwiṱunḓwa i tshi ḓo ya nṱha musi ṱhoḓea yapo i tshi khwinisea na zwiṱoko zwi tshi fhaṱwa hafhu .
2.1 . Tshigwada tsha Bannga tsha Mveledziso tsha Afrika tshi ḓo fara Foramu ya Vhubindudzi ha Afrika u bva nga ḽa 11 u swika nga 13 Lara 2019 ngei Johannesburg .
Mulayotibe u ḓo shumiswa fhasi ha Ndayotewa , milayo i re hone i shumiswaho kha Tshumelo ya Tshitshavha , tshumelo ya tsireledzo nahone yo livhanywa na NDP kha u khwaṱhisa nḓisedzo ya tshumelo .
Na uri muaphiḽi , nga murahu ha phindulokhanedzi , o humbela dzulo ḽa khothe malugana na u ṱanganedzea ha u ḓiimelela hawe ha estoppel zwo ṋaṋisa zwithu .
Kha vha ye kha vha maanḓalanga a vhuṅwalisi na zwi tevhelaho :
Mukonṱiraka u ḓo ṋetshedza Vundu tsumbathengo ine ya ḓo vha i na khophi ya ḽiṅwalo ḽi sumbedzwaho zwithu zwo rengiwaho musi ho no phethwa zwiṅwe zwi kombetshedzaho zwo ṅwalwaho kha konṱiraka .
Bammbiri ya u amba nga hayo ya vhu 139 U LAVHELESWA HA MULAYO WA U FHELISA VHULOI
U londota na u langa zwibviswa kha thandela .
2 Nyambedzano na tsheo dza ndeme dza khabinethe
Zwo ḓitika nga mawanwa ashu a muṱolamuvhalelano , u sumbedza muhumbulo wa khwaṱhisedzo yo limeaho wa uri a hu na zwine zwa farea zwe zwa wanala .
Vho kora nga ṱhirayi ya vhu66 kha mitambo ya 10 kha serisi ya 2015-16 - ine ya vha ya vhuvhili u bva kha ya nṱhesa kha ḓivhazwakale ya miṅwaha ya 17 ya serisi , izwi zwi tou vha ṱhuṱhuwedzo kha vhaswa vha tambaho rugby .
Arali muiti wa khumbelo a humbela mafhungo o imela muṅwe muthu , tshiimo tshine muthu a khou ita khumbelo e khatsho tshi tea u sumbedzwa .
Ri kha vha ro kwamea nga tshifhaṱo tsha tshiedziswa tsha tshimetse na uri a ri koni u lingedza u kombetshedza tshivhumbwa kha tshiedziswa tshashu .
Tsaino ya u fhedzisela i ḓo shumiswa musi nyambedzano nga ha mitengo na mutikedzelo wa muvhuso zwo no fhela .
Zwipikwa zwa mbambadzo zwi dovha zwa sumbedza hune feme ya ṱoḓa u ya hone .
Vho Philemon na kufarele kwavho kwa khoudu dza miṱani vha amba thwii nga fhungo ḽa vhupuli .
U swikela zwoṱhe vhubvelaphanḓa na ṱhanganelo , zwipiḓa zwi shumaho zwa rathi zwo topolwa sa zwine zwa ṱoḓa thuso malugana na milayo i re afho nṱha .
4.2 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo dzhia Madalo a Muvhuso u ya ngei Kha ḽa Saudi Arabia u bva nga ḽa 27 u swika 28 Ṱhafamuhwe 2016 , zwine zwa ḓo khwaṱhisa vhusaka vhukati ha mashango aya mavhili .
Khethululo yo teaho ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a i nga konadzei uri i swikelele hu si na mbekanyamushumo dza vhugudisi dzine dzo pfumaho nḓivho dzine dza katela u dovha hafhu ha gudiswa misi nga misi .
U bwa magwedzho kha mabulasi oṱhe o salaho .
Zwiṋwisi zwi laṱiwa kha mafagi a pulasiṱiki a kha Mabini a zwitsheaho .
Lushaka lwa bola ya milenzhe ye ya vha i tshi tambiwa nga Maroma lu pfi " Harpastum " .
Thendelo i tea itwa nga u tou ṅwala .
Kha vha vhudze tshigwada uri tshi khou ḓo vhona ḽitambwa .
Ndeme ya u dzhiela nṱha mveledziso dza mbekanyamushumo dzapo dzi fanela u vha tshipikwa tsha ndeme u itela u shandukisa nḓowetshumo , nahone SABC i ṱoḓa u dzudzanyululwa , nga maanḓa zwo sedzesa kha u shuma zwavhuḓi ha Tshumelo ya Khasho ya Mbambadzo na Tshumelo dza Khasho ya Tshitshavha .
Thusedzo dzo fhambanaho dzi nga shumiswa u tikedza nyaluwo ya ikonomi na mveledziso , u bva kha tshivhalo tsha ṱhanganedzo , u fana na :
URI hu songo vha na mveledziso ya dzinnḓu ine ya tendelwa kha sia ḽine mutalo wa muḓalo wa ṅwaha wa vha fhasi ha 1:50 .
Deithi : Madzina vhukuma
5.2 Tshifhinga tshoṱhe musi mbadelo ya Ḽounu i tshi ḓo vha yo lenga u badelwa , Ḽounu i ḓo beba muingapfuma hu tshi shumiswa tshikalo tsha Prime Business Rate ( PBR ) , zwo vhalelwa ho sedzwa baḽantsi i re hone ya ḓuvha nga ḓuvha nahone thothaḽa ya hone i ḓo itwa mafheloni a ṅwedzi nahone nga ḓuvha ḽine mbadelo ya anzela u itwa ngaḽo .
Arali Muhwelelwa a pfuka Ndaela ya Tsireledzo nga u bvela phanḓa na u tambudza lwa nama na lwa maipfi nga nḓila ye zwa ṱalutshedziswa zwone mathomoni a hei bugwana , vha nga isa mbilaelo mapholisani vha ṋetshedza Waranthi ya u Fara mapholisa uri vha mu fare , musi nyimele dzi tshi tenda .
Kha vha humbele kiḽasi uri i vhee zwithu izwi muhumbuloni musi i tshi dzhia tsheo ya uri ndi nnyi ane vha ṱoḓa a tshi vha murangaphanḓa wa kiḽasi .
Kha tsenguluso thangeli zwo wanala uri vhafariwa ngae vho mu tshipa u swika a tshi lovha .
Nyito dzavho dzi tea u elana na zwine vha amba na zwitatamennde zwa mbekanyamaitele .
Tshivhalo tsha vha teaho u swika u dzhenela muṱangano wa khomishini hu ḓo vha miraḓo miṱanu .
Komiti ya Odithi yo dzhiela nzhele na u vhilaedzwa , sa zwe ya i ya kha mivhigo yayo ya u thoma , uri kha ṅwaha u ne wa khou sedzuluswa a hu ngo wanala vhukateli ha odithi yo teaho ya masia a khombo ya nṱha kha muhasho .
U vhofholowela hayani / kha yunithi dza u bebela ho sedzwa gumofulu ḽiṱuku ḽa R7 755 nga tshiwo
Madalo na tshumelo dziṅwe dzoṱhe 100% ya mutengo wa Tshikimu Vhuimana
U anetshela hafhu zwe zwa bvelela kha thevhekano ya tshiṱori .
Mulayo wa Maḓi uyu u ṋetshedza ṱhoḓea dza mutheo dza vhathu .
Mbadelo ya u hwala mathukhwi ya thungo i sa shanduki ya ṅwedzi nga ṅwedzi i ḓo shuma kha khethekanyo ya vhashumisi iṅwe na iṅwe ya dzi tevhelaho , zwo ḓisendeka nga mbadelo dza tshumelo i kwameaho :
3.1 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadziwa ha Mulayotibe wa 2016 wa Khwiniso ya Dzangano ḽa Ndaka ya Vhathu Vhanzhi , Phalamenndeni .
Zwa u bveledzisa uyu Mulayotibe zwo mbo fholodza nahone Mulayotibe wa sa fhedze wo itwa mulayo .
Maitele a ndangulo ya vhuholefhali i bveledzaho mushumoni ane o ḓitika nga vhuṱanzi , maitele a khwinesa na tshenzhemo , u konisa vhashumi vha re na vhuholefhali uri vha shele mulenzhe nga nḓila i bveledzaho na u dzudza vhukoni ha mushumo ha ndeme vhu hone .
Zwavhukuma ndi zwa uri hezwi zwa zwo sedza kha u fhumudza ṅwana a dzindelaho , a funeaho , ane a khou melisa maṋo .
Kha mafhungo haya a mabakete , ro ḓivhadza uri kha heḽi vundu a huna muthu ane a ḓo shumisa bakethe .
Kha ri ṅwale
( 2 ) Hu tshi itelwa ndivho dza khethekanyo ya 22 ( 2 ) ya Mulayo , zwi tevhelaho zwi a shumiswa :
Siani ḽa huṅwe mishumoni , muimeleli muthihi u fanela u tiwa/ nangiwa kha vhashumi vhaṅwe na vhaṅwe vha 50 kana u fhira .
u topola zwithu zwa ndeme zwa mveledziso
Maiiti a no shuma na zwiitwa na a sa shumi na zwiitwa ndi mini ?
Ndi zwitshavha zwi nga ho izwi zwine zwa tea u fhaṱa vhushaka ho khwaṱhaho na mapholisa u vhona uri mavemu a sa zwime vhadzulapo .
Saizwi tshiambi tshi tevhelaho tshi tshi ḓo sedza kha vhudzivha ha kuvhonele kwa ikonomi , ndi ḓo tou amba fhedzi zwa uri zwiko zwa mbulungo dza themamveledziso zwi khou engedzea - kha sekhithara dza nnyi na nnyi na dza phuraivethe .
Olani tshifanyiso tshi no sumbedza uri ni ya nga mini tshikoloni .
U bva tshe ya thoma u shuma nga ḽa 18 Ṱhafamuhwe 1965 , riekhitha iyi , ine ya vha yone khulwane i bveledzaho mishonga na industrial isotopes u itela tshumiso ya fhano hayani na dzitshakha , yo ṱanganedza miṅene minzhi na u akhiredithiwa nga dzitshakha .
U vhona zwauri hu a tevhedza Gumoṱuku ḽa Zwilinganyo zwa Mafhungo a Tsireledzo kha muhasho .
Mbadelo dza nṱhesa dzo bviswaho dzo kombetshedza rakhonṱhiraka uri a fhungudze huṅwe ngamaanḓa nga u thola vhashumi vha so ngo gudelaho mushumo , zwine mafheleloni zwo swikisa kha u itelwa mushumo une vhukhwine ha vha ha fhasisa .
Vundu ḽa Musuku ḽo dovha hafhu ḽa sumbedza uri ḽi tea u dzhielwa nṱha musi zwi tshi ḓa kha u vha ṋemuḓi wa mishumo ya mitambo mihulwane .
O vha a tshi kona nga maanḓa .
Tshigwada tsha tsho sedza kha mbono ya vhufa ya zwino , na uri Khabinethe i fhindula hani ndeme dza ḓivhazwakale dza Ndayotewa yashu .
Ezwi zwi itwa nga maitele a bayoḽodzhi kha tshiṱuḓi tsha mabulo .
ṱuṱuwedza u dzhenela ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha mafhungo a muvhuso wapo .
Kha u swikelela u ḓiimisa , zwiteṅwa zwi bindulesaho zwi nga thusa u lambedza nyito , dzine dza sa ḓo bveledza mbuelo dzi fanaho .
Vho Lindokuhle Msomi , mubveledzi wa theḽevisheni a sa shumi ane a bva fhaḽa Hosiṱeḽe ya KwaMashu , vho vhulunga magavhelo avho a R350 e vha a ṱanganedza lwa miṅwedzi ya ṱahe uri vha kone u thoma tshitolo tshine vha rengisela zwiḽiwa zwo bikwaho khatsho khathihi na u ṱunḓela muṱa wavho .
Ṱhoḓea ya tshumelo dzo kumedzwaho
U linganyisa mbeu zwi amba uri ndingedzo ya sisitemu i fanela u itwa ine ya ḓo lavhesa na u thusa kha , tshenzhemo dzo khetheaho na ṱhuṱhuwedzo ya vhanna na vhafumakadzi tshifhingani tsha mutevhethandu wa thandela , u bva kha u pulana u ya kha tsedzuluso .
Ndi zwa vhukuma , ṱhoḓuluso i kandeledza muhumbulo , une wa sumbedza vhushai ha tshelede vhukati ha vharema na makhaladi ho fhungudzea , ho vhangiwa ngauri vhathu vhanzhi vho wana mishumo vhaṅwe vho wana tshelede ya mundende .
Yo ḓitika kha u shela mulenzhe ha muvhuso , mabindu , mabindu a muvhuso na vhadzulapo .
Nḓilani ro vhona mbila .
Muhasho wa Muvhuso wa Tshumisano na zwa Mafhungo a Sialala wo pfa tshililo tsha miraḓo ya masipala na Komiti dza Wadi tsha uri modulu uyu u wanale-vho na nga nyambo dziṅwe dzoṱhe dza Afrika Tshipembe .
U tea u vha na u baḽantsa i sa thengathengi musi ri tshi fusha zwililo zwa zwitshavha hu si na u ḓurelwa .
Kha vha khwaṱhisedze u ṱanganedza ha faela dza datha ya ndingo na Mutshimbidzi wa Vhudavhidzani na u thoma u shumisa vhudavhidzani nga u ṋekana faela dza datha .
U tshimbidza muṱangano
Ndi dzifhio tshinyalelo dza masheleni dzine dza katelwa u itela u wana thendelo ya vhushumisamupo na u vhambadzela nnḓa ?
Kuvhonele kuswa kwo wanalaho ubva kha ṱhanganedzo ya u thivhela vhulwadze ha mufumakadzi wa KwaZulu-Natal kha u lwisana na HIV zwo ḓisa fulufhelo ḽa vhumatshelo khau thivhela HIV na maitele a dzilafho .
Muvhuso wo ḓivhofha kha u katela na u tsireledza vhathu vha re na vhuholefhali nga kha mbekanyamushumo na thusedzo dzo tou dzudzanyelwaho zwone u itela u vhona uri vha swikela zwikhala zwi linganaho , sa zwe vhekanyiswa zwone kha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 .
Zwa maṋo Zwa maṋo ( Zwa mutheo na zwa vhomakone )
Ndi muṅwe wa vhaṅwe vhane vha tenda uri Bafana Bafana vha khou ya u bveledza zwimangadzo .
U funza na u engedza thekiniki ya u fhaṱa hu sa konḓi , u sika bogisi ḽa zwivhaḓwa : u ṱhopha , u ṱanganya , u nakisa fhasi
Arali mushumisi wa nyendedzi idzi a khou ṱoḓa maṅwe mafhungo , hu tea u humbulwa uri , nga nnḓa ha khanḓiso yo laedzwaho kha nyendedzi , hu dovha ha vha na mafhungo manzhi a songo ganḓiswa ane a wanala u bva kha madzangano o vhalaho na vhathu nga muthihi kha ḽa Afrika Tshipembe .
Dziṅwe thekhinoḽodzhi , u fana na bayogese na mushumo wa u dzhenisa haiḓiroeḽekhiṱiriki ṱhukhu , zwo dzheniswa kha muvango .
Ro ṱanganedza muvhigo wa Phaneḽe ya Vhueletshedzi ya Muphuresidennde nga ha Khakhululo ya Mavu na Vhulimi , ye ya rangiwa phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde , ine zwa zwino i ḓo ṋetshedzwa Khabinethe uri i ṱanganedzwe.
Maitele a u femela ngomu ndi a ndeme vhukuma kha uri mushonga wavho wa u thusedza u shume zwavhuḓi .
Khohakhombo i kha mishumo ya Tshikwama , fhedza i langulwa nga kha kuitele ku yaho phanḓa kwa u topola , u ela na u ṱola , ku kwameaho nga zwikalo zwa khohakhombo na dziṅwe ndangulo .
U itela u ṋetshedza mbekanyamushumo dza khakhululo ya mavu lwa tshifhinga tshilapfu Afrika Tshipembe .
Muhangarambo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Vhashumi wo bveledzwa na u tendelwa nga Bodo .
Nga murahu Anasi o ya u dalela tshibodempembe tshi tshi humbula uri tshi ḓo wana zwiḽiwa .
Tshanduko idzi dzi kwama zwihulwane mbekanyamaitele na milayo ye ya ṅwaliwa musi mveledziso idzi dzi sa athu u vha hone , nahone dzi fanela u sumbedzwa lu fushaho kha mbekanyamaitele na milayo ya zwino .
( 2 ) I na muvhala mutswu , wa musuku , mudala ( girini ) , mutshena , mutswuku na wa lutombo ( buḽuu )
Mulayotibe uyu , ndi wa u tsireledza , u ṱuṱuwedza mveledziso na ndaulo ya sisiteme ya Nḓivho Yapo .
Ngaha mundende wa thusedzo ya ṅwana
U shela mulenzhe kha u swikelela tshanduko na adzhenda ya muvhuso i bvelaho phanḓa nga kha tshumiso ya mitheo ya tshifhinga tsha vhukati na u vhiga na u pulana zwa ṅwaha .
Zwi katela u saukanya nzulele ya ikonomi ya lushaka na ya dzitshaka , pfananyo ya zwa masheleni , ndangulo ya zwa masheleni na dziṅwe mbekanyamaitele dza ikonomi , u ṱuṱuwedza ngeletshedzo dzi pfadzaho dza masheleni a muvhuso na mbekanyamaitele ya muthelo .
U tea ha Maṅwalo sa muḓologi wa tshifhinga tsho fhiraho , ngauralo , u thoma vhundeme hao ha zwino .
U guma kha madalo luthihi nga muunḓiwa , mavhili nga muṱa nga ṅwaha na R693 nga tshiwo
Nga vhanga ḽa izwi , zwi fanela u elana na makete wa ḓoroboni na maṅwe maitele a khuvhanganyo ya mbambadzo .
Khophi dza oridzhinaḽa kana dzo sethifaiwaho dza thikhithi dza muyani dza vhuimo ha ikonomi .
Khuḓano i nga sedzwa nga nḓila i si yavhuḓi vhunga i tshi nga bveledza nyimele dzi re khombo kha vhathu .
U shela mulenzhe kha nyambedzano wa u khetha ṱhoho ine ya ḓo ṅwaliwa ngayo .
( 3 ) Mulayotibe wo bulwaho kha khethekanyo ya 76 ( 3 ) , nga nnḓani ha Mulayotibe wo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ( a ) kana ( b ) ya hei khethekanyo , u nga ḓivhadzwa kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu .
Ndi mini zwine mabalane wa khothe a tea u ita arali muhweleli a si na ramilayo a mu imelaho ?
Tshivhalo tsha mashango tshine tsha katela tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi sumbedza ayo ane zwidodombedzwa zwao zwa vha zwo dzheniswa kha mbalotshikati dza tshigwada .
4.22 Vhugevhenga vhu kwamanaho na vhutshinyi vhu re kha mutevhe wa khethekanyo ṱhukhu dza ( c ) , ( d ) kana ( e ) tshigwevho tsha hone tshi ya swika miṅwaha miṱanu , kana mulifho wa R100 000.00 .
Ri ḓo ṱanḓavhudza Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka uri i dzhie vhaswa vha 50 000 nga ṅwaha .
Zwenezwo , nga u tou angaredza Mulanga Dzulo , hezwo ndi hone u dzudzanyulula ngomu kha Muhasho .
Zwigwada zwa saintsi zwo fhambanaho zwi nga vha na zwiṅwe zwine zwa fana ngazwo nga nnḓa ha ndayo dza mutheo dzi si gathi dzo bulwaho afho nṱha .
Tsha vhuvhili , ri ḓo khwiṋisa u tshimbidzwa ha thundu na u ṱanganyisa ikonomi nga kha nḓila ya nḓowetshumo ya u endedza na u vhea ya Durban-Free State-Gauteng.
Vhudavhidzani vhukati ha rakhonṱhiraka , Komiti ya Wadi na tshitshavha a vhu fushi .
Vhuḓifhinduleli nga u angaredza na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya nḓisedzo ya zwidzidzivhadzi u itela u vhona uri hu na kurengele ku thembeaho nahone kwo tsireldzeaho , ha u vhulunga , ndangulo na nḓisedzo ya khemisi dza khwine .
Zwi khou itea kha NEDLAC ine ya vha iṅwe ya zwiimiswa zwa ndeme zwa vhuanḓani kha demokirasi yashu , vhukati ha muvhuso , mabindu , vhashumi na sekithara ya tshitshavha .
Maga a kupulanele na nḓila zwi tshi kwama na vhuthathazwitshili ho ngo fhambana na ayo o ṱaluswaho kha ndima iyo , na u sa dovhololwa afha .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo tsho katela uri zwiṱatamennde zwa masheleni a ṅwaha zwi ṋetshedza zwavhuḓi vhuimo ha Tshikwama ha zwa masheleni , mashumele a masheleni na tshelede i dzhenaho na u bva .
Vhumatshelo hashu ho ḓisendeka nga u ṋekedza vhaswa vhashu fhethu ho khwaṱhaho ha fulufhelo .
3.2 . Pulane iyi i dovha hafhu ya dzinginya zwa u vha hone ha tshumisano vhukati ha Muhasho wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu na Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo u itela u vhona uri zwa u itwa ha ṱhoḓisiso dza minerala zwi khou katela na khamphani dzine dza kha ḓi bvelela dzine mushumo wadzo wa vha u ita dzenedzi ṱhoḓisiso dza minerala .
Ro guda uri o ima tshoṱhe kha lutendo lwawe na fhulufhedzea kha mikhwa yawe .
4.3. IMC yo dovha ya humbelwa u ita muṅwe mushumo hafhu kha vundu na uri i eletshedze Khabinethe uri ndi ifhio mihasho ya vundu ine ya tea u vhewa nga fhasi ha Khethekanyo ya 100 ( 1 ) ( a ) kana khethekanyo ya 100 ( 1 ) ( b ) tsha Mulayotewa
Tshiimo tsha tshumelo dza ndeme , themamveledziso na nḓisedzo ya tshumelo dza tshitshavha .
I ḓo ṋetshedza fhedzi masheleni kha zwiimiswa zwa mutakalo zwine zwa swikela zwiṱandadi zwa khwaḽithi zwi ṱoḓeaho .
Kha ḓivhazwakale yavhuḓi ya zwishumiswa zwa migodi , dzina ḽawe ndi ḽone ḽi re khagala .
Foramu i ḓo ṱuṱuwedza u kovhekana ha mafhungo zwine zwa ḓo dovha zwa ṱavhanyedzisa u thomiwa ha yunithi dza u lwa na vhuaḓa kha vundu .
Nga 2011 vhathu vha shango ḽashu vha swikaho 63% vho vha vha tshi khou dzula dziḓoroboni na uri izwi zwi khou lavhelelwa u ya phanḓa kha miṅwaha ya fumi iḓaho .
Shumisani iyebadi nthihi kha muvhala muṅwe na muṅwe .
Sa tsumbo , mudzulatshidulo wa SCOPA o ṱanganedza mvelaphanḓa yo itwaho na zwezwo nga murahu ha u ḓivhea na u sedzwa nga lwa u tou ri fombe nga khasho .
Musi vha tshi khou vhala , vha tea u humbula nga maanḓa sia ḽa kuvhonele ḽine zwiṱori izwi zwa vha zwi tshi khou anetshelwa .
Muhasho wa zwa Dzinnḓu wa Vunḓu ḽa Free State u ḓo kwamiwa u itela u wana zwidodombedzwa zwinzhi nga ha fhungo ḽeneḽi .
Nḓisedzo ya mbekanyamushumo dza mutakalo dza u livhana na zwiteṅwa zwo imaho ngauri zwa mutakalo dzi nga ho sa pfushi , HIV na AIDS , Lufhiha , vhupo , mutakalo wa mbebo na mutakalo wa vhuimangalavha , kathihi na nḓisedzo ya tshumelo dza dzilafho dza shishi na dza vhuendi ha vhalwadze .
Uri zwi bvele phanḓa na u langea , Muvhuso u ḓo thoma vhufarani ha tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya zwikili na mashango ane ra ḓo vha ri tshi khou shumisana nao kha Mbekanyamushumo ya u Fhaṱa Muḓagasi , ngeno u tshi ḓo dovha wa bveledza zwikili zwapo .
U ḓo tikedzwa nga Tshikwama tsha Themamveledziso tshiswa tsho ḓivhadzwaho nga Khubvumedzi ṅwaha wo fhiraho .
Vhupfumbudzi ha fhasi ha thusedzo ya vhunese vhu ṋetshedzwa kha zwibadela zwo tendelwaho , mahaya a vhaaluwa , na zwiimiswa zwa vhaholefhali .
Mugaganyagwama wo livhanywaho na tshiṱirathedzhi tsha mashumele tsha tshiimiswa .
U kundelwa huṅwe na huṅwe nga GCIS u shumisa pfanelo kana makumedzwa maṅwe na maṅwe a maga na milayo iyi a zwi nga ḓo vha u thudzelwa thungo ha pfanelo idzo kana makumedzwa .
Ambani uri no vha ni tshi nga ḓipfa hani arali no vha ni uyo ṅwana a re zwifanyisoni izwi .
U ṋea mafhungo nga vhuḓalo nga u tou amba nga tsha vhukoma na nga luṱingo kha vhashumelwa , vhalambedzi , muthu a langaho tshumelo dza mutakalo dza mulwadze na miṅwe miraḓo ya thimu yo fhelelaho .
6.5 Nḓisedzo ya zwiko zwo linganaho kha mushumo wa Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi
Mbofholowo na tsireledzo Vhurereli , lutendo na mihumbulo
U sedzwa hafhu ha mekhenikhaḽa a hu athu u ṱhaphudzwa , ngeno vhuimo ha tshiimiswa hu sa athu u vha khagala nga he tshino tshifhinga .
Kutshimbidzele ndi :
U ṱola na u dzhenisa tshenzhelo dza ngudo na u khwinisa , u vhea kha tshiimiswa , u khwaṱhisa na u zwi ita zwa nga ngomu
U bva kha kuvhonele kwa ndangulo ya ḓoroboni , tsiko ya mimakete ya ḓoroboni i shela mulenzhe kha thandululo ya thaidzo dza tsiravhulwadze .
Heyi khethekanyo i tewa u ḓadzwa fhedzi nga Muḓisi wa mbilaelo ane a vha muraḓo wa , kana ane a khou imelela madzangalelo a tshigwada kana kiḽasi ya vhathu vho kwameaho nga khanedzano ine ya khou pfukiselwa kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS .
Afrika Tshipembe zwazwino ḽi bveledza dziṅwe khuhu dza miḽioni vhege iṅwe na iṅwe .
23.9.1.1 u shuma nga nungo dzoṱhe u swikelela thandululo iyo ;
Nga u ita ezwi , i a kombetshedzea u u dzhiela nzhele yo khetheaho kha masia a tshenzhemo ya lushaka yo litshedzwa nga dziakhaivi dza kale .
Zwi a lemela vhukuma u sedzana na lufu tshifhinga tshi sa athu swika hu si na ṱanutshelwa nga muṱa , vhashumisani na dzikhonani .
Ndivho na zwiṱirakitsha zwo ṱanḓavhuwaho zwa muṱangano wa vhaṅwaleli u ya nga Rekhodo ya Pfesesana dzo vha dza u :
O mona na gombame , u nanga ekzisi ya x kha buḓo ḽa u gonya na mulambo , murekanyo wa kutshimbilele nga tshifhinga tshenetsho u tea u tevhelwa .
Ṅwana o vha e muṱuku nga maanḓa naho o tshuwa vhukuma , nga u ralo a hu na mafhungo manzhi e a vha tshi nga waniwa khae .
Tsha u fhedzisela , huna khaedu ya u pfela vhuṱungu nga tshitshavha ine ya dzhenelela kha nḓowetshumo dzoṱhe hedzi , ine ndi ya u fhaṱa ikonomi i linganaho na yo ṱanganelanaho ine ya vhuedzanya tshakha dzashu dzo fhandekanaho .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wo ḓiimisela kha u vhulunga , mveledziso na u aluswa ha ḽitheretsha ya Afrika Tshipembe .
Arali vha tshi ṱoḓa u ṅwalisa Mushonga wa u Ilafha zwifuwo wo no vhaho hone/ wo no ṅwaliswaho nga dzina ḽa iṅwe khamphani kana muthu , vha fanela u wana thendelo yo tou ṅwalwaho ya muṋe o no ḓiṅwalisaho musi vha sa athu u ṅwalisa .
Ndi iṅwe kha sethe ya Gaidi dza 4 khathihi na bugu ya zwiko :
Muṋetshedzi wa Tshumelo u fanela u thoma u shumisa sisiṱeme ya u dzhena na u bva mushumoni i laulwaho yo tendelwaho u ṋetshedza vhuṱanzi ha u vha hone ha vhashumi vhoṱhe vhuponi tshifhinga tshoṱhe .
I dovha hafhu ya ṱuṱuwedza na u langa mafhungo oṱhe a elanaho na saveyi ya fhethu khathihi na saveyi ya ḓivhashango , na tshumelo ya mafhungo a fhethu ha nnyi na nnyi ho khetheaho , hu tshi katelwa Themamveledziso ya Mafhungo a Fhethu ya Afrika Tshipembe .
Ṱhoho ya tshiṱori tshaṋu Uyu muthu u vhadzilela a tshi ri mini ?
U shela mulenzhe ha vhaswa vha zwigidi kha mbekanyamushumo dza u manḓafhadza vhaswa dzo fhambanaho dze dza vha dzi tshi khou tshimbidzwa nga mihasho , zwiimiswa zwa muvhuso na sekithara ya phuraivethe , zwi a ṱuṱuwedza .
Vhudavhidzani havhuḓi na zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe .
Luṱa ulu lu bula muhumbulo muṱalusathandela - kuhumbulele siani ḽa uri ndi nga mini thandela i tshi khou shumiwa na uri i ḓo vhuedza mini .
Hu na nḓila dzo teaho dzi ṋetshedzwaho nga mulayo dzi ṱaṱisaho tsheo dza MDB .
Zwibveledzwa zwi re zwililwa zwi a ṱoḓea sa tshipiḓa tsha ṱhoḓisiso yo ṱanḓavhuwaho .
AU ḽi na mashango a 55 a miraḓo , nga murahu ha Sudan Tshipembe ḽe ḽa dzhoina nga 2011 .
Ṅwalani mafhungo maṱanu nga zwe na ita mafheleloni a vhege o fhiraho .
Ndingedzo dza u ḓisa thendelano ya mutendelo muswa wa zhendedzi vhukati ha muhasho na vha maanḓalanga a u ṅwalisa a masipala hu u itela u ita ṱhoḓisiso nga vhaḓivhi hu tshi sedzwa zwiito zwa vha maanḓalanga a u ṅwalisa khathihi na u ṱalukanya mbadelo dzi no fana , dzine dza khou themendelwa .
Ro sedza nyimele i songo ḓoweleaho ya mulandu uyu , thi imi na ndaela i ṱoḓwaho nga muhweleli wa vhuvhili ngauri ndi khonadzeo i si ho muayoni sa zwe ramilayo wa muhwelelwa a zwi swikisisa zwone .
Thandela iyi i ṱumana na mbekanyamushumo ya muvhuso ya thikhedzo dza nnḓu sa vhunga i tshi ṋetshedza themamveledziso nga vhunzhi kha vhupo ha masipala hune ha khou pulanwa kana u bveledzwa ha thandela dza nnḓu dza vha no hola miholo ya fhasi .
11.2. Yo dzhiela nzhele muhanga wa u dzheniswa ha tshiṱoko tsha dikhouda tsho vheiwaho zwifhaṱoni zwa mbulungo zwa Ofisi ya Poswo ya Afrika Tshipembe .
Tshimange tsho vhinaho ( tshihulwane ) .
Ri kumedzela khuvhangano iyi kha tshihumbudzo tshawe na kha avho vharangaphanḓa vha vhafumakadzi vhaṱhonifhea vhe vhulwi hashu ha bveledza .
Ofisi ya Tshipikara i tshimbidza khetho u vhona uri dzo ḓiimisa nga dzoṱhe .
U vhona uri sisiṱeme ya muthelo i kwao nahone i na ndinganyiselo , Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe i khou engedza ndaṱiso kha avho vha sa khou badela mukovhe kwao wavho wa muthelo .
Tshitshavha tsha ḽifhasi tsho dzhiela nṱha zwiko zwashu na u kumedzela mbulungo ya masheleni nnzhi kha dzingu .
Dziṅwe dziforamu , u tou fana na maguvhangano na miṱangano ya zwitshavha zwa dziphurofeshinala zwo fhambanaho , na zwone zwo shumiswa sa luvhane lwa nyambedzano na mafhungo a kwamaho bugu .
Ho vhumbwa Muhasho wa Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali u pfumbisa mishumo ya muvhuso kha u bveledza na u tsireledza vhathu vha re kha khombo kha tshitshavha tshashu .
Nahone i na mushumo ufhio kha ABS ?
Ndi a kona u kungulusela khonani yanga bola khulwane .
Ngafhi , musi vha tshi ṱutshela tshumelo iyi , vho vha vha khou humbula mini , vhathi vha yo vha vhea ngafhi nga murahu ha musi vho vha vho fariwa ?
I tea u eletshedza Minista nga milayo ya u swikela nga tshitshavha kha maḓaka o ṋetshedzwaho kha Mulayotibe .
Simphoziamu iyi i ḓo dzhenelwa nga vhashelamulenzhe vho fhambanaho u itela u vusuluswa ha themamveledziso .
Zwiṅwe hafhu , zwi a konadzea uri khunyeledzo iyi i swikelelwe ngauri zwiitisi zwa u shaya mveledziso ya uri u khauwa vhukati ha ṱhoḓisiso , mbekanyamaitele na nyito zwa ita uri zwi konadzee .
Thetshelesani nga vhuronwane musi mudededzi waṋu vha tshi ni ṱalutshedza uri ni tea u ita mini .
Pfushi dza vhukuma dzi re nga ngomu dzo ḓisendeka nga kuḽele kwa zwiḽiwa .
U kunga zwiko zwi ḓo konḓa vhukuma , ngeno mulandu i tshi ḓo dovha hafhu ya vhaisa mashango a na mbuelo ṱhukhu .
U langa tshileme tshi re na mutakalo ndi zwa ndeme kha u langa ḽeveḽe dza swigiri malofhani .
Pulane na PMS zwi ḓo dzudzanywa musi oganogiramu yo no tendelwa na u tholwa ha vhashumi ho no khunyeledzwa .
Vha ḓo shuma kha Komiti yo Ṱanganelanaho ya Tshoṱhe nga u vhona uri Mmbi ya Vhupileli i dzudzwa kha maanḓa o teaho na u ḓilugisela .
Minisiṱa vha ḓo ḓivhadza zwine muvhuso wa khou ita kha u shumisa thekhinoḽodzhi uri i khwinise nḓisedzo ya tshumelo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe , nga mannḓa avho vha dzulaho kha vhupo ha mahayani .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri tshiendisi tshi re na phemithi yo khetheaho a tsho ngo tea u hwala thundu kana vhaṋameli .
Girafu i re afho nṱha i sumbedza miṱa ine ya kona u swikelela tshaka dzo fhambanaho dza fulufulu ḽa u funga mavhone .
U ya nga Vho Smith , tshanduko ya dzangano i ṱanḓavhudzwa sa u shandukisa nyimele ya dzangano - kha nyimele mbuya na mmbi , u ya phanḓa kana murahu .
Minidzhere wa masipala & khoro
Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa u na Davhi ḽa : Mveledziso ya Ndayotewa .
Zwikili zwavhuḓi zwa vhudavhidzani ( ha u amba na ha u ṅwala ) , hu tshi katelwa zwikili zwa u vhuḽedzani na vhathu .
Kha vhe ṋekane nga afidaviti ya madzina avho oṱhe ane vha a shumisa .
Hovhu vhubindudzi vhu khou thusa kha u bveledza phanḓa zwihulwane zwa lushaka zwa u kuṱedza nyaluwo ya ikonomi , u vhulunga mishumo i re hone na u sika miṅwe minzhi kha ikonomi .
Muthu u a kona u sedza kha zwipikwa zwa vhutshilo zwa matshelo na mvelaphanḓa ya vhukuma na pulane .
U amba nga u angaredza , ndaṱiso ya u pfukwa ha mbetshelwa dza mulayo wo dzinginywaho a zwi faneli u vha na ndaṱiso ṱhukhu , nga maanḓa musi mutshinyi a kha maanḓalanga a bola ya milenzhe kana kilaba .
Masipala wa tshiṱiriki u lusa kha u wana mashumele ane a shuma a u dzhenelela ha tshitshavha khathihi na komiti dza wadi na khathihi na vhaṅwe vhashelamulenzhe kha tshiṱiriki nga u angaredza .
Naho tshivhalo tshoṱhe tsha vhashumi vha miḓini tshi si tshihulwane , masipala wo dzulaho dzithavhani u ita uri zwi konḓe u isa themamveledziso zwavhuḓi .
Olani tshifanyiso hafha
Kha thebuḽu i re afho fhasi , ṅwalani madzina a zwithu zwine zwa nga vusuludzwa .
Zwiitisi zwi vhumbaho vhumatshelo ha sekhithara zwi vhonala zwo angaredza , na mbudziso malugana na ndambedzo dzi khou vhudziswa ḽifhasi nga vhuphara .
U shumisa mitshini ya ofisini zwi tshi elana na mushumo wa ridzhisiṱara .
Vhusedzi ha uri ri fanela u tendelana khaho ndi ha uri nga murahu ha humela murahu lunzhi na u kuḓana na zwithu , ri fanela u ṱutshela tshomedzo yo khakheaho , thekheniki na zwikili .
Nga u livhisa kha ndaka dzi fanaho kha vhupo he vha vhu rengisa .
Dziṅwe tsumbamaitele dzi khou dzinginywa u itela u ḓadzisa mutevhe une wa vha hone khathihi na u sedzesa tshoṱhe kha maḓi a fhasi .
Zwa mikano sa zwe zwa bulwa afho nṱha , zwo ṱumana na dziṅwe databeizi dza muthelo nga kha thumanyo na databeisi ya Muthelo wa Mbuelo .
U tea u vha na tshenzhemo i tevheleaho , yo teaho i swikaho henefha kha miṅwaha miraru .
Khethekanyo mbili dza ndeme vhukuma dzine dza vha hone zwino dzo fhambananyana , zwo ralo tshumiso yadzo a i ḓo ṱalutshedzi nga vhuḓalo .
Mukhantseḽara wa wadi vha nga zwi humbela nga u shumisa ofisi ya Tshipikara
Mvelele ya zwa maḓi a vhulimi hu tshi katelwa na zwa vhufuwi , ndangulo , pfushi , dzhenethiki na u phaḓaladzwa hu langiwaho ha mutshatshame wa zwi tshilaho wa maḓini u itela u shumiswa nga vhathu .
Vhaṅwe vha vhagidimi makone havha vha bva miṱodzi zwi tshi bva vhudzivhani ha mbilu .
Zwithivheli zwithivhela u tswukuluwa kha mafhafhu avho , zwo ralo kha vha shumise zwithivheli zwavho ḓuvha na ḓuvha sa zwe vha laedziswa zwone nga dokotela wavho .
U linganyisa kha tshidulo .
Muṅwalisi u ṱanganedza vhupfiwa ha vhadzulapo nga tshifhinga tsho tendelwaho .
35 . Vhathu vho farwaho , vho valelwaho na vhane vha humbulelwa
Kha ri ṅwaleKha ri ṅwale b Tevhedzelani ḽeḓere nga munwe ni kone u ṅwala nga penisela .
Kha nyimele nnzhi , ro wana bvumo ḽavhuḓi kha nungo dzashu .
Zwidodombedzwa zwa ṱhanzi , arali zwi hone .
Mafhungo manzhi a nga wanala kha www.saps.gov.za
Hune mabammbiri a sikaho dzangano a vha a sa tevhedzi ṱho ḓea dza Ndima 30 ya Mulayo wa Madzangano asi a Mbuyelo , khumbelo i tea u tikedzwa nga luṅwalo ḽwa u ḓiimisela u tevhedza mulayo lwo sainwaho nga muiti wa khumbelo .
Hezwi zwi katela dzikhetho , vhudavhidzani ha 2010 na zwiṅwe zwa ndeme zwihulwane zwa muvhuso .
Kha vha vhudzise arali muthu a khou pfa a tshi kona u bvela phanḓa na vhuḓifhinduleli ha tshigwada .
Nga maṅwe maipfi , arali mbalotshikati ya gireidi ya nṱhesa ya tshikolo ya engedzea kana arali phimo dza vhadovhololi dza tsitselwa fhasi , kushumele kha tshisumbedzi itshi ku nga engedzea .
Ya u thoma yo vha ya uri muṱaṱisano na u khwiniswa ha sekithara zwo vha na mbuelo dzavhuḓi vha dovha hafhu vha ri zwithu zwe zwa bvelela thungo zwi si zwavhuḓi zwo thithisa mbuelo dze dza vha dzo waniwa .
Mvetomveto ya tshiṱirathedzhi tsha mutakalo wa mahayani yo vha iṅwe ya zwiṅwe zwe zwa thomiwa khoniferentsini iḽa .
Vhuimo ha muraḓo kana muṱaleli
Roṱhe ri a ḓivha nga ha lufuno lwa vhulimi lwa Muhulisei Khosi .
Thikhedzo i ḓo ya kha zwitshavha na uri ri ḓo dzhenelela kha mveledziso ya zwiḽiwa na vhulimi ho sedzaho kha miṱa uri hu sa vhe na ṱhahelelo ya zwiḽiwa , zwi tshimbilelanaho na mbekanyamushumo ya mveledziso ya zwiḽiwa ya Fetsa Tlala ( U fhedza Nḓala ) .
u tea u vha a tshi khou dzula na muunḓi wa tsinisa ane ha badelwi u ṱhogomela ṅwana .
Mavhiḓa apo are hone zwino a khou ṱoḓa u dovha a bveledziswa zwine zwa katela zwileludzi zwa u ṱamba na mabunga , mavhone , u nambatedza na ṋetshedzo ya maḓi .
U thomiwa uho ndi mutheo wa u thomiwa mugaganyagwama na maitele a ndugiselo dzi bvaho kha miholo .
Tsumbanḓila na dziṅwe mbetshelo dza mulayo ndi : U shaea ha zwiko zwa masheleni na zwiko zwa vhathu zwi re na vhukoni ; murafho u si gathi wa shango u phaḓalala kha shango zwine zwa ita uri u fha tshumelo zwi konḓe ; na u shaea ha tshumisano vhukati ha maanḓalanga apo .
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi ṋetshedzwa nthihi ya mbudziso dzine dza tea u fhindulwa .
Shumisani tshifhinga tsha zwino tsha khou .
Thendelano ya u badela ya feisi ya u thoma yo no ḓi ṅwalwa na uri i ḓo iswa kha Minista wa Vhulimi na Zwa Mavu hu sa athu fhela kotara ya vhuvhili ya ṅwaha .
Ṱhoḓea ya mbekanyamushumo idzi ndi ye ya ḓitika nga nyimele na zwidodombedzwa zwa mashumele , na u dzhenelela ho khethekanywaho u ya nga vhuhulu ha khohakhombo .
Muiti wa khumbelo a na tshelede na u swikelela mbekanyamaitele kha mishumo na luskaka .
Tshenzhemo dza tshanduko ya luṱa ( hu tshi katelwa na ndingedzo ) zwi ḓo ḓivhadza makumedzwa a khwine a u fhedzisela .
Mikovhe ya bindu a i rengiswi tshitshavhani .
Malaṱwa a zwa mishonga ndi ḽiṅwe ḽa masia ane a khou vha thaidzo khulwane kha Masipala wa Prince Albert .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa na u tevhedza DMPya tshikimu na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Fulufulu ḽi no vusuludzwa ( muya , ḓuvha , maḓi , fulufulu ḽa bio , magabelo a lwanzhe , mufhiso u no bva kha shango na zwiṅwe zwi no vusuludzea ) ḽi ḓo vha ḽone fulufulu ḽine ḽa khou shumiseswa mahayani , mabinduni na madzanganoni lu no fhira hafu .
Phambano ya vhathu yo katela nḓila dzoṱhe dzine vhathu vha fhambana ngadzo , hu si dzine dza tou vha khagala fhedzi dza mbeu , mirafho , vhuholefhali .
U vhalela nṱha a tshi vhalela muṅwe ngae .
Tshimange tsho pandamedza
musi vha so ngo ya mundendeni kana u dzhia masheleni a mundende lwa miṅwedzi miraru i tshi khou tou tevhekana
Nṋa dza ndaela idzi dzo no ḓi tandululwa zwavhuḓi nahone milandu ya 25 zwa zwino i phanḓa ha khothe .
Ndambedzo i badelwa kha dzangano hu si kha mulambedzwa .
Ho fulufhelwa uri vhuḓiimiseli ha Vhaoditha Dzhenerala kha mbekanyamushumo iyi hu ḓo khwaṱhisa ndeme ya mushumo wa u oditha ha ngomu mivhusoni .
Ndima ya 2 ya Mulayotewa wa Riphabuliki ya Afrika Tshipembe wa 1996
U vhela maga a zwa mulayo kah vhaṋe vha ndaka vha litshedzelaho zwifhaṱo zwa vhufa havho .
Zwiṅwe zwibviswa zwoṱhe zwo vhekanywa sa zwa zwino .
Kha nyimele nnzhi mihasho a i khou bvelela kha u amba mushumo wavho lwo teaho .
Tshipikwa : U pfananya u thoma u shumisa nga vhukoni ndivho dza tshiṱirathedzhi na zwipikwa zwa muhasho kha ḽeveḽe ya dzingu , hu tshi katelwa na u thomiwa ha zwiimiswa zwa ndangulo ya tshiko tsha maḓi .
Dziṅwe dza mbuelo khulwane ndi tshumelo ya tshitshavha ya vhukoni , i bveledzaho na u vha yo sedza mveledziso na vhudzulapo ho maanḓafhadzwaho , hu pfeseseaho na u katela .
Fhedziha , mvelele , milayo na kutshimbidzele kwa zwiimiswa zwine vhafumakadzi vha dzhena khazwo a zwi shanduki .
Zwino ṅwalani tsenguluso yaṋu .
Khabinethe i vhidzelela vhagudi u isa phanḓa na u shumisana na muhasho kha u wana thandululo dza mafhungo ane ra kha ḓi vha ro livhana nao .
Tshikalo tshi no fana tsha u bveledza tshi khou ṱoḓea kha maitele mavhili - maitele a tshimbilaho khathihi a ṱoḓa nyengedzedzo ya maitele u bveledza maitele a tshimbidzwaho khathihi , ha ḓiswa mvelelo idzo murahu dzo ṱangana u bveledza dza u fhedzisela dzo ṱanwa kha mapa .
Hu na zwikhala zwiswa zwine zwa ḓo dzhiiwa Afrika na kha miṅwe maraga ine ya khou bvelela .
Buthano nga u ralo ḽi sumbedzisa mushumo wa mivhuso u ṋetshedza tshumisano na thusedzo kha zwipondwa zwa maini na u bviswa ha zwithuthubi maini .
Sa zwe zwa dzhielwa nṱha , mathomoni , u swika hune tshikalo tsha u tshintshana tsha sumbedza tshanduko kha mitengo i elanaho ine i na vhuṱumani na ndayotewa , dzangano ḽavho ḽi thusa ikonomi nga u i dzudzanya kha madzhenuwo .
Muṋetshedzi wa tshumelo o tholiwa nga Muhasho wa Lushaka kha u lingedzwa ha tshishumiswa tshiswa tsha vhuṱoli ho mvumelwaho , tshine tsha ḓo lingedzwa nga murahu kha vundu .
Tshi dovha hafhu tsha vhidzwa u pfi tshiimiswa tsha muvhuso kana muhasho ..
Khabinethe i dovha ya fhululedza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo na Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya Vhuphuresidennde ( PICC ) kha u bvela phanḓa hungafha ha u isa bugupfarwa , bugu dza u shumela khadzo , fenitshara na u ṋetshedza tshikolo tshithihi nga vhege u bva nga dzi 22 Fulwana 2013 , sa tshipiḓa tsha Puḽane ya Themamveledziso ya Lushaka .
Mupo u ṋetshedza thekhinoḽodzhi ya mahala yo khwaṱhaho , ine ra fanela u i dzhiela nṱha , ṱhonifha na u i tsireledza .
U shumisa pulane
U sa pfuka mbadeloguṱe dza 10 Dibosithi : Arali tshifhinga tsha u ṱoḓa tshi tshi pada awara dza 6 . 11 U posa , imeiḽi kana iṅwe nḓila ya u rumela nga kha inthanethe .
Vhadzheneleli vho humbelwa u ombedzela mihumbulo yavho kha nyimele ya vhupo , tshitshavha na ikonomi .
Kha vha ṱanganyise muthelo wa tshifhinganyana nga nḓila i tevhelwa u itela tshikhala tsha vhuvhili : mbalogu ṱe ya mugaganyo wa muthelo wa ṅwaha woṱhe vha ṱuse muthelo wa ṅwaha woṱhe wo badelwaho nga vhatholi ṅwaha woṱhe wo ḓalaho vha ṱuse na mbadelo yo tendelwaho ya muthelo wa mashango a nnḓa ya ṅwaha woṱhe vha ṱuse na mbadelo yo itwaho kha tshikhala tsha u thoma .
Redzhisiṱara i ḓo fhira khuvhanganyo ya data ya u bvisiwa ha tshikafhadzo yo fhandekanaho na i songo eḓanaho yo khunyeledzwaho zwino .
Ṱhoḓisio i sumbedza uri huna khetho dzo vhalaho dza u khwinisa vhuḓifhinduleli kha zwitshavha na komiti dza wadi , zwitshavha nga afha na komiti dza wadi na khoro dza masipala , zwi re :
Nga u thoma NHI roṱhe na mbekanyamushumo ya khwiniso ya ndeme ya zwifhaṱo zwa mutakalo zwa muvhuso , ri khou shuma ri tshi ya kha tshanduko khulwane ya tshenzhemo ya ndondolo ya mutakalo ya MaAfrika Tshipembe .
Khoro ya vhueletshedzi ho ṱanḓavhuwaho i rangwa phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde Vho President Kgalema Motlanthe na uri i na Minisiṱa dza 13 vhane vha dzula khayo lwa tshoṱhe vha tshi imela muvhuso .
Hezwi zwi ndi tshipiḓa tsha nyendedzi dza khwine na dzi re na nḓivho ya dizaini khwinesa ya mushululo muswa .
Khethekanyo iyi i ḓo topola vhushaka vhukati ha Pulane ya Mveledzisoṱhaneli ya Prince Albert na zwishumiswa zwihulwane zwa u pulana na mbekanyamaitele zwa mivhuso ya lushaka , ya mavundu na ya zwiṱiriki .
U shela mulenzhe kha nyambedzano ya tshigwada na ya kiḽasi , a tshi dzinginya vho ṱhoho dza mafhungo khathihi na u bva na mihumbulo .
Zwino ri nga tamisa hani u ya phanḓa na izwi na u shumana na izwi nga vhuronwane ndo ṋetshedzwa muvhigo wa nyanḓadzamafhungo u si wavhuḓi we wa vha hone vhege dzo fhelaho nga ha pulane dzashu .
Kha vha shumise Bugu ya Mishumo khathihi na zwiṅwe zwiko zwi re hone .
Vhushai vhu katelaho masia manzhi vhu angaredza zwiitisi zwinzhi zwi zwikisaho kha tshinzhemo i re fhasi kha mushai i fanaho na u sa swikelela zwithu musi hu na mutakalo u si wavhuḓi , u shaea ha pfunzo , maimo a vhusthilo a so ngo swikaho tshoṱhe ho fanelaho , u shaea ha tshelede na u shaea ha mushumo wa khwine .
Kha foramu i fhio , nga fhasi ha milayo i fhio , naa muvhuso wo amba nga ha tsudzuluwo kha vhashumi vha re na zwikili u bva kha shango ḽithihi u ya kha ḽiṅwe ?
I ḓo fhindula mbudziso yauri u dzhenelela kha modele zwi nga shela mulezhe arali zwa nga itwa zwavhuḓi na uri u itwa zwavhuḓi zwi a konadzea na u nga swikelelea hu si na mbadelo nga u tou ralo .
Vhalambedzi vha nga kha ḓi si ṱoḓe zwidodombedzwa zwine zwa lingana na zwine thimu ya thandela ya nga ṱoḓa .
Tshumelo dza vhuendi ndi dza ndeme kha u alusa ikonomi ya ḽa Afrika Tshipembe .
Zwi ḓo dovha zwa ṱuṱuwedza : thandululo ya phambano ( vhukati ha vhashumisi vha fhethu afho na manḓalanga a fhethu henefho ) ; u alusa vhuṱanzi ; nḓivho na vhulanguli ha fhethu ha maḓanzhe a Afrika Tshipembe .
Muṱalukanyo wa bodo wa vhubveledzi u ombedzela ṱhoḓea ya u swikela mikano ya dziministri , zwiimiswa , dzisekithara , masia a vhugudisi , vhugudisi ha akademi , madzingu na mashango .
Mapholisa vha badani vhashu vha khou shuma nga maanḓa na uri ri a ana uri vhatshinyi vhoṱhe vha ḓo shumiwa navho nga nḓila i vhavhaho .
Zwinga ni thusa arali na nga thoma nga u fhaṱa lumeme lwa phazili .
Mvelele dza Saveyi ya zwa Vhashumi ya Kotara , ya kotara ya vhuvhili ya 2019 yo bviswaho nga Mbalombalo dza Afrika Tshipembe , i sumbedza uri tshikalo tsha vhushayamushumo tsho aluwa nga phoithi dza 1.4 wa phesenthe u ya kha 29,0% hu tshi vhambedzwa na kotara ya u thoma ya 2019 .
Nḓowetshumo ya zwa mishonga i fhambana nga u rengisa tshibveledzwa tshayo kha vharengi .
Thomani mafhungo aṋu sa zwe zwa sumbedzwa afho fhasi .
Hafhu , mulilo wo ḓo dzimiwa nahone vhafariwa vho ḓo bviswa u bva afho kha sele u ya sibadela vhe na u swa nyana kha dzindevhe na kha dziningo .
Phindulo dzashu , u swika zwino , a dzi vhambedzwi na muelo na vhukonḓi ha khaedu .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru sa gumoṱuku kha Mbekanyamushumo dzo Khetheaho kana Nḓisedzo ya Tshumelo .
Komiti dza wadi dzi tea u vhona zwauri vhadzulapo vha wadi dzavho vha a ḓivha-vho nga ha zwifhinga izwo .
Naa vho sumbedza matheriala u vunḓeaho u fana na shithi dza semennde na mbone dza ṱhangani ?
Mulayo wo sainiwaho wa u fhaṱa Yuniyoni ya Afurika Tshipembe nga 1910 na wone wo ṱaniwa , na tshigivho tsha vhuhosi , sa Mulayo wa 1961 wa u thoma Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe .
10.3 Khabinethe i kha ḓi vha yo ḓiimisela u bvela phanḓa na u vha na tshumisano na vhashumisani vhayo vha zwa matshilisano ho livhiwa kha nyaluwo ya ikonomi ine ya katela vhoṱhe khathihi na u bveledza nyimele ine khayo ra ḓo kona u tandulula khaedu dza u shayea ha mishumo , vhushai na tshayandingano .
( a ) Khoro i fanela u-
Lavhelesani itsho tshiṱori hafhu .
Naho zwo ralo , mbudziso ndi ya uri : ndi vhakhantseḽara vha si gathi vhane vha ḓo ita uri muvhuso wapo u vhe na vhukoni , u vhe na dimokirasi khulwane na u tshipa ?
Zwikolodo zwine zwa nga anganyelwa zwa PPP zwi ṱalutshedzwa sa zwikolodo zwe muvhuso wa zwi wana nga kha nḓisedzo kha thendelano ya PPP , fhedzi u ḓo vha na mveledzwa dza masheleni arali khonṱhiraka ya fheliswa .
Muhasho wo ita thendelano vhaṋetshedzatshumelo ya u kuvhanganya na u laṱa mashika a zwa dzilafho na a nḓowetshumo kha zwiimiswa zwoṱhe .
( iv ) Ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Khwinifhadzo ( Adendamu ) ya ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Ṱhanziela ya Nṱha ya Lushaka : Ndalukano ya Vhukoni ha vhuimo ha 4 ha Muangarambo wa Ndalukano ya Lushaka ( National Qualifications Framework ( NQF ) , malugana na vhagudi vha vhaholefhali , ḽe ḽa anḓadziwa kha Gazethe ya Muvhuso ya nomboro 29466 ya 11 Nyendavhusiku 2006 , yo katelwa ngomu kha ḽiṅwalo ḽa Phoḽisi ḽa Phoḽisi ya lushaka ya malugana na ṱhoḓea dza mbekanyamaitele na u pfukela phanḓa zwa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 ; na
Davhi iḽi ḽi na vhulanguli vhuhulwane vhu tevhelaho
Musi ḽo no kovhela , vhathu vha mangala uyu mutukana a sa vhuyi na nngu dzawe .
Thandela hedzi dza 40 dzi katela zwa zwibveledzwa u bva kha zwibveledzwa na agri-parks , fulufulu na themamveledziso , thandela dza zwibveledzwa na dza tshumelo .
Senthara dza Mutakalo dza Tshitshavha : U ita tshumelo dza mutakalo dza mutheo na madokotela a tshoṱhe malugana na mme na ṅwana , ṱhuṱhuwedzo ya mutakalo , zwa vhaaluwa , theraphi ya uri miraḓo i shume , dzilafho nga nyonyoloso , saikhaetri , theraphi ya muambo , malwadze a phirela na mutakalo wa muhumbulo .
3.5 . Khabinethe i dovha hafhu ya farisana na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u sumbedza u vhaisala na u tshuwa nga u lovha vha vhana vha tshikolo vha 18 , na vhaaluwa vha vhili khomboni i shushaho ya thekhisi ngei Bronkhorstspruit , nnḓa nyana ha Pretoria .
Themo ḽa ' mishumo ya ndondolo ya ikonomi ' ḽi amba nga ha mishumo ya u bveledzisa mutakalo wa ikonomi na wa muvhili wo takalaho na ndondolo ya vhathu nga muthihi muthihi .
Ndi nnyi o ṅwalaho tsenguluso ya bugu ?
Tshiimo tsha milandu iyi ndi tshi tevhelaho :
Vha ḓadze fomo ya DL1 , Khumbelo ya u vusulusa garaṱa ya ḽaisentsi .
U ṋetshedza mapa wa vhupo ha tshitshavha
Hezwi zwi rumela mulaedza wo khwaṱhaho uri vhaiti vhoṱhe vha vhugevhenga uvho vhu ṋengisaho vha ḓo livhana na maanḓa o fhelelaho a mulayo .
Mulayotibe u khwaṱhisedza tsireledzo ya vhufhufhi , vhutsireledzi na muhanga wa ndango ya tsireledzo ya mupo u vhona uri hu na vhudziki na u ya phanḓa kha nḓowetshumo ya vhufhufhi ha mabufho .
Mulingo wa nḓivho ( wo itwaho nga murahu ha vhupfumbudzi ha thyiori )
Ee , hu na mikano ine ya tou vha khagala malugana na tshakha dza mbilaelo dzine Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga kana a nga si kone u dzi sedzulusa .
U khwaṱhiswa ha vhuambeli , vhadavhidzani na vhudzudzanyi ha tshitshavha khathihi na u vhea iṱo na u ela zwo shela mulenzhe kha u bvelela uhu .
Madalo o dovha a ṱuṱuwedza themamveledziso ya u fhaṱa ya Afrika Tshipembe yo pikaho zwikhala u itela khamphani dza Afrika Tshipembe ngei ṱanoni ḽa EXPO 2020 ngei Dubai , khathihi na nyanḓano kha sia ḽa mulalo , tsireledzo na vhudziki .
Sekhithara ya zwa vhulimi yo dovha hafhu ya dzhiela nṱha ndeme ya u tikedza vhalimi vhaṱuku khathihi na u vha dzhenisa kha sisiṱeme dza u renga na u rengisa .
Khabinethe i dovha ya sumbedza u ḓiimisela hayo kha u lwa na khamphani dza tsimbi dza zwikirepe dzine dza ṱuṱuwedza vhutshinyi uhu .
Tshifhinga tsha u pfukela kha NHI tshi ḓo ita uri hu fheliswe na zwiṅwe zwipiḓa zwa mulayo u itela u elana na u pfadza .
( 2 ) Tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsho thomiwaho nga fhasi ha Mulayotewa wo fhiraho tshi ḓo isa phanḓa na u shuma u ya nga ha mulayo u no khou shuma khatsho , nahone muthu muṅwe na muṅwe o faraho ofisi sa muraḓo wa khomishini , muraḓo wa Bodonyangaredzi ya nyambo dza Afurika Tshipembe , nnyi na nnyi kana Muoditha Dzhenerala , u ḓo isa phanḓa na u fara ofisi u ya nga ha mulayo u no khou shuma kha iyo ofisi , hu tshi tevhelwa -
Hafhu hafhu , zwi ḓo lila uri muvhuso u ṱanganedze na u langa ndamulelo dza vhushelamulenzhe ha muvhuso , zwine zwi si vhe hone nga tshino tshifhinga .
Mishumo yoṱhe ya ndingo dzoṱhe dza fomaḽa i sedzuluswa phanḓa ha musi dzi itwa kha vhagudi .
4.1 . Khabinethe i dzhiela nzhele uri Mulayo wa Muṱaṱisano wo swikisa miṅwaha ya 20 u bva tshe wa thoma u shuma nga Tshimedzi 1998 .
( b ) u vhea malugana na iṅwe na iṅwe ya dzenedzo ofisi muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu ane a vha muraḓo wa ḽihoro ḽe yeneyo ofisi ya avhelwa ḽone fhasi ha phara ya ( a ) , sa muraḓo wa Khorotshitumbe a re na vhuḓifhinduleli kha yeneyo ofisi ,
Phurogiremu ya Pulane yo ḓisendekaho nga Tshitshavha ya Komiti ya Wadi .
Mbudziso dzine dza fanela u fhindulwa :
Thandela dzi ḓo tendela zwitshavha zwi sa wani tshumelo yo fhelelaho na zwi shayaho u tsireledza zwiḽiwa na u dzhena kha mishumo i elanaho na zwa ikonomi , sa tshipiḓa tsha bono ḽa tshifhinga tshilapfu ḽa Masipala u bveledzise vhulimi ha vha tshiṱirathedzhi tsha sekhithara ya zwa ikonomi .
Nga ṅwambo wa uri nḓivho ya Thekhinoḽodzhi yo ṱumana na u tikana , vha dzhiele nṱha uri mishumo kanzhi yo ṰANGANYWA .
Tsheo i dzhiiwa nga masipala hu sina mihumbulo ya komiti .
Dzidomeini dza sumbe dza Zwitandadi Zwihulwane zwa Lushaka dzi ṋetshedza zwitandadi zwa mulayo zwiṱuku zwo vhewaho u itela sisteme ya mutakalo u itela u ḓisa tshumelo dza mutakalo wa khwaḽithi dzine dza swikisa kha mvelelo dza mutakalo dzi ṱoḓiwaho .
Madzhisiṱiraṱa o ṱahisa mbilaelo yawe na u sa kholwa ngaha nyimele dzine vhuṅwe ha vhutshinyi ho itea nga khadzo .
1.2 . Khabinete i khou themendela mushumo wa Tshigwada tsha Mushumo tsha u lwa na Vhuaḓa ( ACTT ) tsha Tshigwada tsha Tsireledzo na u Thivhela , Vhugevhenga na Vhulamukanyi tsho thomiwaho nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma nga 2010 .
3 . Vhutshilo - Vha na pfanelo ya u tshila
Ri na vhuḓifhinduleli kha tshipikwa tshashu , ndeme na khorombusi u fhira ndaela dza muvhuso wapo , wa lushaka kana wa mashango a nnḓa muṅwe na muṅwe .
Nḓivho ya maitele na kuitele zwa ḽaborathori yo teaho .
R2250.oo nga tshipiḓa
U vhambedza zwivhumbeo zwa 2-D hu tshi sedzwa saizi , muvhala , zwivhumbeo , lurumbu lwo tou tswititi na lurumbu lwa tshitendeledzi / mutengelele
Sa tshipiḓa tsha u pembela , Minisiṱa wa Madzulo a Vhathu khathihi na Muraḓo wa Khoro Tshitumbe wa Vundu kha muṱangano wo khetheaho wa ( MINMEC ) wo farwaho nga dzi 04 Fulwana 2014 , vho tendela mbekanyamushumo uri i ṋetshedze nnḓu dza 1 956 kha mavundu oṱhe a ṱahe .
Khumbelo i tshimbidzwa nga ḽeneḽo ḓuvha .
1 . Miraḓo ya Bodo i si ya Khorotshitumbe ya Koporasi ya zwa Masheleni a Dzinnḓi ya Lushaka :
U engedzwa ha mbekanyamushumo ya mveledziso ya vhana ( ECD ) , zwi tshi khou tshimbidzwa nga sekithara ya mveledziso ya matshilisano , zwine zwa ḓo shela mulenzhe kha zwikolo zwo ḓikumedzelaho kha vha miṅwaha miṱanu uya kha ya rathi .
U engedza kha zwenezwo , madamu a ṱahe kha a 25 o vusuludzwa .
Hu ṋetshedzwe muhanga une nga khawo khoro ya ha masipala i nga kona u shumisa maanḓa ayo sa khoro na vhusimamilayo musi zwi tshi ḓa kha ndangulo ya tshikolodo na u kuvhanganywa ha zwikolodo ;
ECTA yo dovha ya ṋetshedza mveledziso ya nḓila ya khushumele ya inthanethe ' e-strategy ' ya miṅwaha miraru ine ya katela mafhungo a fanaho na tshumelo dza muvhuso dza inthanethe ' e-government ' mishumo na vhuḓifhinduleli , u konanya , u sedzulusa na u thoma u shuma ha nḓila ya kushumele ya inthanethe ya lushaka ' national e-strategy ' , ṱhoḓisiso na mveledziso , khathihi na u khonanyo ya dzitshakhatshakha .
I zwi ṋei vhashelamulenzhe avha pfanelo dzi no ya thambo .
Zwi no ḓo pfukiselwa lwanzheni zwi ḓo fhira fhedzi nga kha nyelelo .
Muofisiri a re kha tshumelo ya muvhuso a nga si wane pfufho yo raliho .
Nyito dzine wa muṱa wa hashu wa ita wo ṱangana
Muungo tsho vha tshone tshipiḓa tshi tevhelaho u shumaniwa natsho nga thimu ya vhusiki .
Phindulo ya Muvhuso : Zwiimiswa zwa masheleni na zwa tshelede zwa Afrika Tshipembe zwi dzula zwo dzika musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya .
Muhumbulo muhulwane wa mbekanyamushumo : U ita zwiṱirathedzhi hu u itela u maanḓafhadza mushumo wa vhufaranani , vhutumbuli , mveledziso na u sikwa ha mishumo nga kha mushumo wa mveledziso ya fhethu ho pikwaho , na fhethu ha mveledziso ya indasiṱiri .
KOMITI DZA WADI DZI NGA SHELA MULENZHE HANI KHA ḼIGA IḼI
U ṱuṱuwedza milayo ya dimokirasi na zwiimiswa , u shela mulenzhe nga vhunzhi na kuvhusele kwavhuḓi ;
Vhuvhili ha vhoinwi ni nga shumisana na ṋetshedza muvhigo muthihi hune ha vha na vhuvhili ha madzina
Nga kha u ḓidzhenisa na vhuḓikumedzi , zwitshavha , sekithara dza phuraivethe ( vhabveledzi , dzibannga , vhabindudzi ) nahone mivhuso yapo i nga nahone i tea u tamba tshipiḓa tsha ndeme kha mishumo u itela u tsireledza na u langa fhethu hu konḓaho nahone ho vuleaho .
Masipala muṅwe na muṅwe a u fani na muṅwe nahone u tea u lingedza u bveledza mbekanyamaitele dzo teaho dzawo uri u kone u ṋea tshumelo kha zwitshavha zwawo nga nḓila i bveledzaho .
1.3 . Pulane iyi ndi ine ya ḓo engedza zwa u shela mulenzhe ha mabindu maṱuku kha ikonomi yo dzudzanyeaho , u fhelisa vhukonḓi ha zwa milayo khathihi na u ṱuṱuwedza nḓila dzo leluwaho dza u ita vhubindudzi , nga maanḓa kha vhoramabindu vhaṱuku .
Fhungo ḽa tsireledzo ya vhaofisiri vha muvhuso kana zwiimiswa a ḽi athu thoma u swika zwino .
Tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha izwi ndi u wana uri ndi nnyi a badelaho zwipiḓa zwo fhambanaho zwa zwiṱirakitsha zwo lavhelelwaho kha pulane .
U ya nga thandela ya Alexandra ya Mvusuludzo ya Vhupo ha dziḓoroboni , ho thoṅwa mutevhe wa phurokhwayamenthe .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha ḓo vha ṋemuḓi wa mushumisani ngavho , Muhulisei Muphuresidennde Vho Robert Mugabe vha Zimbabwe , vhane vha ḓo vha vha Afrika Tshipembe nga ḽa 03 Tshimedzi 2017 kha vhuṱambo ha Sesheni ya Vhuvhili ya Afrika Tshipembe -Zimbabwe BNC .
Vha khou ḓa SARS na tshenzhemo khulwane ye vha i wana kha sekhithara ya phuraivete na ya muvhuso .
U shuma sa avho vhane vha ḓo badelelwa kha tshumelo dzo ṋetshedzwaho nga miraḓo ya phanele u ya nga Mulayo uyu .
Komiti dza Wadi dzi shumisana na vhathu vha ṱhoḓea dzo fhambanaho na ndavhelelo na masipala i re na zwiko zwo fhambanaho , khuḓano kanzhi i nga bvelela .
Rekhodo dzo itwaho nga sisiṱeme ya eḽekiṱhironiki na u vhulunga rekhodo nga mabammbiri zwi na muhumbulo wa u dzhia tsheo nga muvhuso khathihi na ṱhuṱhuwedzo dzazwo .
Muphuresidennde vha ḓo shumisa muṱangano uyu u ṱangana na Vhuṅwaleli ha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) u haseledza nga ha u thoma u shuma ha mbekanyamushumo dza dzingu .
Ri vho pfa uri vhatholi vha kha khoro dza nyambedzano dziṅwe vha khou kundelwa u tevhedza pfanelo dzavho dza u badela mbadelo kha dziḽevi na kha zwikwama zwa mbuelo ya matshilisano zwine zwa tshimbidzwa nga khoro dza nyambedzano .
Iyi bugupfarwa i ṋetshedza ngeletshedzo dzi re hone , mihumbulo na tsumbanḓila zwi re khagala malugana na u tshimbidza wadi dza komiti .
Khomishini yo pfa vhuṱanzi ha uri mitambo yo khethekanywa u ya nga khethekanyo dzo fhambanaho u ya nga ḽevele ya khovhandozwo .
Musi mbonalo ya ndaka na ya thasululo i tshi khou khwinisea nga sathaḽaithi ntswa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , fhedzi , thaidzo iyi i ḓo fhela .
Kha vha ṅwale ' mutevhe wa u sedzulusa ' kha bammbiri ḽa u ṅwalela .
Tshikimu tsha Sabusidi ya Vhufhaṱelavhathu , musi i tshi ṱalukanywa nga vhuḓalo , i hanela vhathu vha re vhuponi ha mahayani uri vha wane sabusidi .
Kha mukumedzo wavho , a vho ngo bula uri tshitshavha tsha Musiḽamu tsho vhuelwa zwi tshi kwama bindu .
Nyaluwo ya ikonomi yashu , ye ya aluwa nga phesenthe dzi fhiraho 4.5 miṅwahani mivhili na hafu yo fhiraho , ndi nyaluwo ya nṱhesa ye ra i swikelela u tou bva tshe ra wana mbofholowo nga 1994 .
Tshikeduḽu itshi tshi ḓo dzula tshi tshi dzheniswa zwiṅwe zwiswa na uri tshi ḓo wanala kha www.gov.za
Zwidodombedzwa kha vhuvha , vhupo na vhukoni ha dzisisiteme dza ndaulo ya malaṱwa dzi re hone , zwidzheniswa , na maitele .
4.2 . Khabinethe i khwaṱhisedza thikhedzo yayo kha maitele ane a ḓo ita uri Muphuresidennde vha dzudzanye maga ane a tea u dzhiwa u itela u thoma u shumisa themendelo dza khomishini musi vha tshi rumela muvhigo wo fhelelaho kha Phalamennde nga ḽa 30 Fulwi 2022 .
U itela u swikela maṱhakheni a vhuiwa ha mbulungo ya tshelede na u sika ngomu ha ḓorobo hu takadzaho zwavhukuma na u dzula hu hone , fhethu hu ṱoḓa u bvisa elementhe dza ndeme , dzine ha vha :
Ḽiga ḽa ndeme kha u bveledza tshikimu ndi u fhambanya swoga na mbonalo ya shango ya vhupo ha mahayani na kha vhupo ha ḓoroboni .
1.2 . Imbizo iyi , ine thero yayo ya ri : " Hu songo vha na tsaleli " , i ḓo sengulusa tshiimo tsha nḓisedzo ya tshumelo afho vunḓuni , ya dovha hafhu ya sedza mvelaphanḓa yo no swikelwaho kha DDM khathihi na u tshimbidza pulane dza u dzhenelela dza ndeme .
Khoudu dzi ṱutuwedza mafhungo a BEE uri a khwaṱhisedzwe u itela zwiimiswa zwoṱhe zwi kwameaho uri zwi vhee fulufhelo kha mafhungo ayo .
Naho masipala u si nga si tinye u engedza therifi , phakhedzhi ya ndwisavhushai dzi ḓo thusa kha u ṱhaḓula miṅwe ya mihwalo ya zwa masheleni kha nyengedzedzo ya therifi ine ya nga hweswa vhashai .
Zwiṅwe hafhu , vhushayandunzhendunzhe vhuṅwe na vhuṅwe vhu ḓo topolwa nga tshihaḓu .
Kha Mvulatswinga , ho bulwa mihumbulo minzhi ya ḓihudza , ine khayo tshipikwa tshi tevhelaho tsha bulwa :
Vhafariwa vha shavhaho vha khombo zwihulu kha tsireledzo na vhutsireledzi ha nnyi na nnyi .
Ndi zwa lungano lu no amba nga mini ?
Mbilo ntswa dzo vhewa kha dziphorofeshinala vha kwameaho nga mveledziso ya kudzulele kwa vhathu , u bva kha khumbelo i so ngo ḓoweleaho ya zwa thekinolodzhi u ya kha saintsi ya zwa vhutshilo na zwikili zwa tshitshavha tshi ḓi dzudzanyaho , khathihi na pfukiselo ya thekinolodzhi na mveledziso ya zwikili .
Hu si na musudzuluwo : u ḓuḓumela , u kwatama , u takuwa nga eṱhe na musi e na khonani
4.1 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Muhasho wa zwa Maḓi :
Poswo ya Mudededzi i hone nahone a i athu u ṋetshedzwa tshelede .
Musi vha tshi tou ḓivha uri vha ḓo ya phanḓa sa muthomi wa mafhungo , vhone na vhafhinduli vhaṱanu vho mbo ṱutshela tsedzuluso .
Mulayotibe u randa phimo dza mithelo ya u gembuḽa ine ya fanela u badelwa zwi tshi langwa nga mbueloguṱe dza u gembuḽa ha khasino yeneyo .
Hu fanela u vha na u ḓikumedzela nga huswa malugana na u vusulusa mishumo ya komiti dza wadi sa vhaambasada vha zwitshavha zwavho .
3.1.14 Ahuna khaṱhululo kha ndaela ya Lok Adalat , ngeno kha khothe dza fomaḽa hu tshi dzula hu na tshikhala tsha khaṱhululo nga foramu khulwane kha tsheo ya khothe yo sengisaho mulandu , zwi lengisaho u fhela ha milandu .
Fomo dzi teaho u adzwa
Zwino shandulani tshivhumbeo tsha lutambo kana mutalo ni dadamale nṱha ni sa pepeleki .
Nga ḓivhavhutshilo , ayoni ndi pfushi ya ndeme ine ya ṱoḓiwa nga zwoṱhe zwitshilaho , fhedzi tshivhalo tsha vha tsha nṱha i vha toksini nahone i thivhela ḽivhidzi u shuma .
Mielo ya tshikhala na yone yo angaredzwa kha thandela dzoṱhe sa izwi fhethuvhupo ha thandela ho bulwa u ya nga muvhundu na wadi .
Ndi zwifho zwi no bva mafhungoni aya zwine zwa ri vhudza uri vhathu vho vha vha tshi pfana na bola ya milenzhe ?
Mbekanyamaitele ya muvhuso ya mveledziso na u pulana zwo ḓi dzula zwi zwa u sasaladzelwa u sa londa nḓivho ya vhongwaniwapo , malugana na u lingedza ha fusha ṱhoḓea nnzhi-nnzhi dza mveledziso ya vhathu vhapo .
Ndingo ya tshibveledzwa na mveledziso yatsho : maitele a u pfesesa , u dzizaina , u bveledza , u linga na phaḓaladza zwibveledzwa zwine zwa ḓo fusha zwine maraga zwa ṱoḓa zwone
( a ) i fanela u ṋekedza nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho ya u dzhenelela kha -
5.1 . Khabinethe i khou fushea nga zwine zwa khou swikelelwa kha mupfuluwo wa shango ḽi tshi bva kha anaḽogo u ya kha didzhithaḽa .
Hezwi zwi katela themendelo dzine dza elana na zwa vhuhaṱuli , mmbi dza vhutsireledzi na tshumelo dza vhululamisi khathihi na dziṅwe sekhithara dza tshitshavha u fana na pfunzo , mabindu na nyanḓadzamafhungo .
Musi fureme ya ḽogo yo no ḓadziwa i tea u sedzuluswa u vhona arali i tshi pfala .
Ndi zwa ndeme vhukuma nahone ndi ndaela kha zwitshavha zwa vhulimi u dzulela u shumisa maga a khohakhombo a zwiwo na u dzula hu tshi itiwa maitele avhuḓi a zwa vhulimi .
Tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi yo tendelwa nga nḓila yone .
Vhulwadze ha Mamudi ha Baiphoḽa ndi mini ?
Tshiṅwe hafhu ndi tsha uri , hu na khonadzeo dza u vha hone ha tshiṱalula nga fhasi ha khethekanyo ya 9 ho sedzwa zwa luvalo , lutendo na mvelele .
Naho zwo ralo , zwenezwo musi a tshi thoma u pfuka u badela tshikolodo , zwo khwaṱhisedzwa uri u kuvhanganya hu tea u tshimbidzwa nga kha sekithara ya zwa masheleni kana vhakuvhanganyi vha tshikolodo vha nnḓa .
Dzhielani nzhele : U tandula na u kunakisa fhethu -hezwi zwi ḓo shuma sa marangaphanḓa kha mushumo wa u ita ṱhoḓisiso mudavhini
Hu katelwa zwishumiswa zwa nga ngomu zwi dzheniswaho nga muaro , hu tshi katelwa zwishumiswa zwi shumiswaho u thusa kha u ṋekedza phurothesisi ya nga ngomu
A ri vha hulisi nga maipfi fhedzi , fhedzi , zwa vhuṱhogwa vhukuma , nga mishumo yo livhaho kha tswikelelo ya bono ḽavho ḽi fanaho ḽa u vha tshitshavha tsha khwine .
Vhuvhusi ho ṱumanaho vhu nga dovha ha swikelelwa nga u ṱanganya sisiṱeme dzine mafhelo a vha kule na mathomo na maitele a u ḓisa nḓisedzo ya tshumelo dzi wanalaho thwii .
Tsha u fhedzisela , ndi vhona u nga ri a zwi ḓivha roṱhe nahone ri khou vhilaedzwa ngazwo zwa uri arali hu si na tshumiso yone vhuḓiimiseli hashu havhuḓi vhu nga si shume tshithu kana ha dzhielwa fhasi .
Tshipikwa tsha ṱhoḓea iyi ndi u ṱanganedza avho vha re na vhukoni vhu ṱoḓeaho u shuma sa vharangaphanḓa vhewaho na u vha vho rwelwa ṱari sa vhafunzi zwitshavhani zwa Vhakriste , kana madzangano a tshitshavha na vhapo nga u vha konisa u wana redzhisiṱara ya lushaka nga ndalukanyo dzi ṱanganedzwaho .
U bva mathomoni kha vha ri ndi vha fhululedze kha u khethwa havho sa mudzulatshidulo wa muṱangano uyu muhulu .
Tshikimu tshashu tsha Vhubindudzi ha Dzigoloi tsho vula vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe ha R24 , 5 biḽioni , tsha bveledza mbambadzelannḓa ya dzigoloi na zwiteṅwa zwa R103 biḽioni nga 2013 .
Ndingo khulwane yo itwaho kha mimasipala yo fhambanaho yo sumbedzisa hune thikhedzo ya khou ṱoḓea hone .
U thetshelesa nganetshelo na u topola mihumbulo mihulwane .
Yunitsi dza vhudzulo dza vhuvhili dzi siho mulayoni dze dza fhaṱiwa nga murahu ha tshitentsi dzi anzela u fhirisa tshumelo dza buloko ya vhukati , zwine zwa ita uri hu sa tou vha na u sa swikelea ho engedzwaho fhedzi na uri tshileme tshi tshifhaṱo kha tshumelo tshi nga tshinyadzwa .
Vundu ḽashu ndi ḽiṅwe ḽa mavundu ane a vha na tshivhalo tsha fhasisa tsha dzilafho ḽa thiibii shangoni ḽino .
Muvhigo u re kha odithi iyi u ḓo kumedzwa musi muṱangano wo no fhela .
Vhahumbeli vha ḓivhadzwa nga ṱhonifho uri vhukwamani vhu ḓo fhimiwa ha vha kha avho vho dzhenaho kha mutevhe muṱuku fhedzi .
Kha thandela khulwane hu nga ṱoḓea uri hu pimiwe khoifishiente dza vhukuma dza u fa vhuponi ha ṱhoḓisiso .
Dzhiani tsheo yo dziaho u fhambanya tshifhinga tsha mushumo ubva kha tshau tsha nnda .
u kopa hu si na thendelo , mveledziso hafhu , u rathisa hafhu , khovhekanyo , phaḓaladzo , thengiso , khanḓiso kana dziṅwe phiriselo kana vhufhura ha thekhinoḽodzhi yeneyo , matheriala , zwi re ngomu na tshumelo ;
Mawanwa a ṱhoḓisiso dza mashangoḓavha a sumbedza uri kanzhi tshelede ine ya khou shumiswa nga vhathu i vha i na vhumbalimbali ha zwidzidzivhadzi .
Nga ezwi na vhuṅwe vhurangeli vhu fanaho , zwa zwino ri khou ita khuwelelo kha vhaakademi vha ṋamusi na vhaṱoḓesi uri vha vhetshele thungo vhutshilo havho vha tshi itela zwine mirafho iḓaho ya ḓo zwi dzhia sa ngoho zwayo .
Ṋetshedzo ya zwa mbalombalo ya tshivhalo tshihulwane tsha zwipiḓa kha pulamu ya maḓi a mashika nga murahu ha nzimulo .
Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a i imeli , themendeli uri zwibveledzwa kana tshumelo ho ambiwaho ngadzo kha iḽi ḽiṅwalo dzo tea kha ṱhoḓea dza muthu onoyo .
Masipala wa Nelson Mandela Bay wo bveleda muhangarambo wa tshiimiswa u itela u tshimbidza na u pfananya zwa u thoma ngazwo kha u dzhenelela ha vhathu nga kha Ofisi ya Mudzudzanyi wa Vhukhethelo .
2.1 . Ho sedzeswa kha mbekanyamushumo na thandela dza ndeme dza u khwaṱhisedza u shumiswa ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe kha ṅwaha u ḓaho wa muvhalelano .
5.5.6 Huna u dzhenelelana kha kushumele vhukati ha khothe dza sialala na khothe dza madzhisitiraḽa kha maṅwe masia , sa u tswa huṱuku na u semana , zwa sia u tshi vho tou nanga uri u ya ngafhi .
Ri fanela u ḓikumedzela u shandukisa dizaini ya themamveledziso , ye mathomoni ya vha yo dizainelwa u pfukisela zwivhambadzwa Yuropa vhudzuloni ha u ṱuṱuwedza mbambadzo ya dzingu .
1.4.5 ha nga ḓo fha vhathu garanthii , kana ḽiṅwalo ḽa garanthii nga nnḓa ha tsheke dzine dza ṅwaliwa musi bindu ḽi kha mushumo wa nga maḓuvha ;
Zwa u thetshelesa , dzilafho ḽa okhupheshinaḽa na dzilafho ḽa zwa mubulo
Vhukoni ha u dzhia tsheo kha mafhungo a zwa ndaulo na zwa dzilafho kha tshiimiswa , ho ṱangana na vhuḓifhinduleli havhuḓi
Komiti yo themendelwa nga mulayo u shuma kana u ṋekedza muṅwe mulayo , nḓila kana sia .
U shuma zwavhuḓi ha vhoramitambo ubva mashangoni ayo zwi anzela u khwaṱhisedza fhungo ḽa u vhona mitambo sa zwithu zwa u ḓimvumvusa fhedzi kha lushaka .
Hu si kale ri ḓo vha ri tshi khou thola miraḓo ya Khoro ya Vhutsivhudzi ha U lwa na Zwiito zwa Vhuaḓa ya Lushaka , ine ya vha bodo ya sekhithara nnzhi ine ya ḓo lavhelesana na mathomo a mushumo wa ḽiga na u thomiwa ha bodo ya mulayo ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa yo ḓiimisaho nga yoṱhe ine ya vhiga kha Phalamennde .
Naho hu na uri hu na vhushaka vhu re hone vhukati ha u fhambana uhu , kha dziṅwe nyimele , ikonomi ya Gauteng yo aluwa nga u ṱavhanya u fhira nyaluwo ya mishumo .
Maitele aya a nṱha a vhuvemu are na zwiṱuṱuwedzi , naho e maṱuku vhukuma nga Nomboro dza vhukuma , ndi a mvumbo khulwane vhukuma u itela mbuno dzi tevhelaho :
Fhedzi kha Tshivenḓa maitele haya ha wanali .
Vhunzhi ha nḓisedzo ya tshumelo dzi elanaho na mbilaelo na migwalabo zwi bvaho kha zwithu zwi re hone .
Dzikhamphani dzi tea uri nga u pfufhifhadza dzi ṱalustshedze tshenzhemo yadzo zwi tshi kwama izwi na u zwi nambatedza kha shedulu .
U fhungudza tshivhalo tsha vha shavhaho tshikolo na ukhwinisa tshivhalo tsha vhunzhi ha u phasa kha yunivesithi dza Afrika Tshipembe nga u angaredza zwi na tshivhalo tsha u ambara magaweni tsha fhasi zwi tshi vhambedzwa na kha dzitshaka .
Izwo ndi u pomoka muthu vhuloi , u fara vhaloi , vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi , na vhuviavhathu .
Mufariwa o vha a tshi wana mishonga ya mutsiko wa malofha .
U ṋea komiti dza wadi tshikhala tsha u vha na mushumo u pfadzaho kha u linga kushumele kwa masipala zwi dovha zwa vha ṋea u vha na nḓivho .
Kha ri ṅwale pfe ni songo ḓigeḓa , vhudzani muthu muhulwane ane na mu fulufhela .
Ndi zwa vhuṱhogwa u nanga zwimela nga nḓila yavhuḓi sa i zwi hu na zwiṅwe zwine zwi nga ṋaṋisa tshiimo vhudzuloni ha u tshi khwinisa , zwi nga kha ḓi dzhia maḓi manzhi kana zwa phaḓalala nga u ṱavhanyedza zwa ita uri zwi konḓe u zwi langa .
U ṱoliwa ha mavundu kha kushumele ho itiwaho zwenezwino nga muhasho ho sumbedza uri huna u ṱahela hu hulusa na hone hu ne ndi kale hu hone ha vhathu vha u i langa kha mavundu .
Ri ṱoḓa mini zwa u lugisela u pulana ?
Nyammbeula a phaphama nga matsheloni ḽo tsha ḽo tou kelengende , ha mbo vha hone u bebwa ha Murwa ( Musan ) wa u thoma .
U fana na kha vhaaluwa , fhedziha , hu na phambano kha tshaka dza mitaladzi zwi tshi ya nga lushaka lwa vhugevhenga .
Muhasho wo teaho uḓo ṱoḓisisa na hone wa ḓivhadza mukolodi hu sathu fhela ṅwedzi muthihi nga ha mawanwa a ṱhoḓisiso .
Ndi zwa ndeme , zwenezwo , u dodombedza zwavhuḓi mushumo wa komiti dza wadi une dza tea u u shuma musi hu tshi sedzuluswa IDP , namusi hu sa athu thomiwa tsedzuluso , uri komiti dza wadi dzi a kona u ela nga nḓila i fhaṱaho kudzhenele kwavho .
Phambuwi i yoṱhe ine ya nga wanala vhukati ha zwitshavha zwe zwa vha zwi khou ofha : a vho ngo fhindula u itela u ofha khaṱhululo , fhedzi kha khaṱhululo dza fulufhelo .
Muvhuso wa federaḽa , u tshi khou shuma nga dzifeme dza phuraivethe .
Ḽaisentsi ya u reila ya vhukuma i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Khakhathi dzi re kha nḓowetshumo ho vha hu tsumbadwadze ya ṱhahalelo ya mutakalo kha nḓowetshumo .
Mudededzi u khetha maṅwalwo a ḓivheaho kana ane mugudi a nga kona u a vhala nga eṱhe are kha tshiimo tshawe ( a fanela u vha fhasi ha ane a shumiswa kha u vhala ha u ṱanganela are kha 95% hune mugudi a kona u ḓivha maipfi musi a tshi a vhala )
Ndi khou ṱanganedza uri ri khou ṱoḓa dziṅwe ngudo dzi yaho phanḓa kha khumbudzo dzoṱhe hedzi .
Tsedzuluso i songo dzudzanywaho , kha ḽiṅwe sia , kanzhi dzi vha hone musi zwo humbelwa kana hu na mbilahelo nga vhashumi , vhatholi , kana miraḓo ya tshitshavha .
Sisiṱeme ya Ndangulo ya Mitshini na Zwishumiswa : Heyi sisiṱeme i shumiswa kha u vhulunga na u ṱanganyisa zwidodombedzwa zwi elanaho na zwishumiswa na mitshini ya u fhaṱa bada zwa davhi .
U rumela khumbelo , vha humbelwa u ḓadza na u rumela fomo ya khumbelo yo dzheniswaho .
Ṱhoḓisiso yo vha na ndivho kha u ela mafhungo a tevhelaho malugana na izwi .
Vhulimi : tshaka dzo fhambanaho dza zwiliṅwa dzo sikwa u bveledza zwinzhi , uri zwi kone u konḓelela gomelelo , kana u fhungudza u vha khomboni kha malwadze nga u pfukela kha tshaka dzo fhambana dza zwa mabindu dzi ḓivheaho na mashaka a ḓaka .
Vhaofisiri vhane vha ṱanganedza vhathu vha ḓo pfumbudziwa u shumisa Luambo lwa Zwiga u itela uri vha kone u davhidzana na vha ṱodaho u thuswa vhane vha vha na vhuholefhali ha u sa pfa .
Na mbambadzo i siho mulayoni i vhonala sa vhuṱanzi vhuhulwane ha u wa ha ikonomi u fhira mbambadzo i re mulayoni .
Ndivho khulwane ya Mavhusele a Bodo khathihi na mishumo ya u Tevhedza mulayo ho vha u thusa Bodo na komiti dzayo kha u ṱanganedza maimo a mavhusele o teaho a Tshikwama .
Muṱaṱisano u ḓo shela mulenzhe u ṱuṱuwedza ikonomi yashu nga tikedza zwithu zwa ndeme zwa muvhuso , nga maanḓa musi zwi tshi elana na maitele a u wana nḓisedzo ya zwithu o khetheaho na u sedzana na Thendelonzwiwa ya Tshanduko ya Mitambo , na u kovhana ha mbuelo dzo wanalaho .
U ṱhogomela mutakalo wa vhashumi
Tshikalo tsha khohakhombo ya khiredithi tshi katela maga a vhuvhili ha u ṱanea ha zwino na ha ndeme na u dzudzanywa na u ṱolwa nga lushaka lwa khohakhombo yo ṱanḓavhuwaho , na lushaka lwa tshibveledzwa na matshurithi .
Ri tea u ṋetshedza tshumelo sa ya u ḓivhadza vhupo na u gudisa u tshimbila na mbueledzo ya u vhona .
Nzulele yo tsireledzeaho na i songo tsireledzeaho na fhethu- sa musi ho lindelalwa tshinamelo , u woṱhe mavhengeleni
Muhasho u ḓo ita na u shumisa dziṅwe nḓila dzi no nga Muteo wa Mutakalo u no ḓo ita uri sekhithara ya phuraivethe i kone u shela mulenzhe nga ngona kha mveledziso ya dzitshumelo dza zwa mutakalo dza nnyi na nnyi .
Muṱangano wo topola zwithu zwo vhalaho zwa u vhulunga mishumo na u wana dziṅwe nḓila kha u xelelwa nga mishumo .
Mulayo wa Ndangulo ya Zwiwo u dovha wa ṱoḓa mimasipala uri i :
ZWIKHALA U BVA KHA LUPFUMO LWA ZWITSHILAHO ZWA AFRIKA TSHIPEMBE
Mbadelo dza zwiḽiwa musi hu tshi khou pulaniwa ;
A ro ngo tendelana kha mbekanyamaitele , ho vha ho ḓala tsatsaladzo fhedzi a hu na o sasaladzaho izwi phalamenndeni , hezwi zwo ambiwaho kha vhuimo uvhu ngauri nga fhasi ha nyimele idzo zwo vha zwi tshi konadzea u shumisa maipfi ayo .
U ya kana u humela fhethu henefha kha Riphabuḽiki hune ya khou lugiswa kana he ha lugiswa tshiendisi tshenetshi ;
Thebuḽu i tevhelaho i nweledza vhavhuelwa vha murafho u re afho nṱha hu tshi tevhedzwa murafho , mbeu na vhuholefhali .
Hafhu fhasi ha muvhuso wanga ndi tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshine Muvhuso u na vhunzhi ha kana u langa nyavhelo ya mikovhe .
HEYO NDI NGOHO KHA ḼIFHASI ḼOṰHE AHUNA PHAMBANO AFRIKA TSHIPEMBE .
Mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Mivhuso Yapo na dzimeyara Khulwane vhane vha vha hone afha ,
Rendani na Dakalo
Vha tea u wana Ṱhanziela ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo u bva kha vhalangi vha zwa zwifuwo kha shango ḽine ḽa khou vha rengisela phanḓa ha musi zwibveledzwa zwi tshi rumelwa .
Hu na ṱhahelelo ya maḓaleḓale a malaṱwa a re khombo Afrika Tshipembe nahone vhunzhi ha malaṱwa a nḓowetshumo ane a nga vha khombo a humbulelwa u vha a tshi laṱiwa lu si ho mulayoni maḓaleḓaleni a malaṱwa zwao .
Vho ṋetshedza tsumbo ya ndeme khulwane ya vhuḓifhinduleli ha tshitshavha kha mushumo wa u ḓisa phodzo na vhupfumedzani kha zwine zwitshavha zwashu zwa khou zwi ṱoḓa nga u ṱavhanya .
Dziṅwe thikhedzo dzi katela vhukoni ha thekhiniki zwi tshi elana na Pulane dza Mveledziso yo Ṱanganelaho na mveledziso ya Fhethu ha Ikonomi ho Khetheaho .
Tsireledzo ya khombekhombe ya rekhodo dzo khetheaho dza u bveledza matshimbidzele a zwamulayo ; Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha phuraivethe u tea u hanela muitakhumbelo u swikelela rekhodo arali rekhodo yo khethea kha u bveledza matshimbidzele a zwamulayo , nga nnḓa ha musi muthu a re na pfanelo yo khetheaho a vha o i bvisa .
Afrika Tshipembe ḽo no swikela mvelaphanḓa kha u lwa na HIV na AIDS , fhedzi hutshe na zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itwa u itela u fhungudza u kavhiwa huswa .
Kha vha vha humbele vha ite mutevhe idzi mvelelo dza ndeme tharu kha fiḽipitshati sa musi zwi tshi ḓo shumiswa kha mushumo u tevhelaho .
Ndi tama u dzhia tshino tshifhinga u livhuwa sekhithara ya phuraivete kha vhuḓiimiseli hayo ha u thusa nga hune ya nga kona .
Musi khomphyutha dzi tshi khou vha na maanḓa mahulwane , mbalo dzi dzhena tshoṱhe kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa saintsi na thekhinoḽodzhi .
Fhedzi-ha , naho zwo ralo , mvelelo yo vha u sa lingana ha mbuledzo dzi no kwama masia oṱhe a ngudo , thero na dzigireidi , khathihi na ṱhoḓea ya uri hu bveledzwe maṅwalwa maṅwe hafhu afho hune ha vha na miṅa .
Mbekanyamaitele iyi i dovha ya tshimbilelana na Mulayo wa Zwikolo wa Afrika Tshipembe , wa 1996 ( Mulayo wa vhu 84 wa 1996 ) .
Masia aya mararu a sumbedza ndeme ya zwine u funza ha tea u vha zwone dziyunivesithi dzashu .
U pulana kuitele
Shumisani maipfi a re Kha ri ṅwale zwitangeni kha u shandula zwitatamennde zwi vha mbudziso .
Burantshi ya Tshumelo ya Tshitshavha yo ita na u wana masheleni a tshi bva kha vhaavheli vha re vha zwiimiswa zwa phuraivethe e a u thusa kha u ṋea vhathu vhulalo .
Thandela i khou lavhelelwa uri i ḓo khunyeledzwa nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2022 .
Fhedzi vhukwamani ho ṱoḓea ngauri vho ṱoḓa vhathu vhane vha ḓo langula mulayo wa koloni shangoni .
Shango ḽashu ḽi kha khovhakhombo ya u fhandekanywa nga khethululo nga muvhala .
Vhuṋa hazwo zwi shumisa masheleni a ndaedzo u bindudza kha sekhithara ya phuraivethe ngeno ya vhuṱanu itshi shumisa tsireledzo ya gwama .
U anetshela tshiṱori tshipfufhi ( nganeapfufhi ) a tshi shumisa puḽoto isa dini na vhaanewa/ vhabvumbedzwa vho fhambanaho . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 3 u thetshelesa na u amba ( orala kana nḓowenḓowe )
Hu tshi nangiwa khethekanyo dzine khadzo maṅwe mafhungo ane a ḓo reriwa a ḓo vhewa khadzo , ro lingedza u vha na phambano iyi mihumbuloni yashu .
Mbetshelwa ya Tshipiḓa tsha 2 tsha Ndima ya III ya Mulayo wa Ṱhirantsekisheni na Vhudavhidzano ha Eḽekiṱhironiki wa vhu 25 wa 2002 a i khou katelwa kha u shuma kha vhudavhidzano ha eḽekiṱhironiki huṅwe na huṅwe na milaedza ya data ine mushumisi a i rumela kha Muhasho wa zwa Muno nga kha webusaithi iyi .
4.67 Khethekanyo ya ( c ) ya Mulayo i iledza muthu muṅwe na muṅwe ane
O wana mpho yawe ngafhi ?
1.3 Muya wa vhufarani wo dziaho vhukati ha muvhuso na tshitshavha tsha vhoramabindu nga musi wa sesheni ya WEFA wo vha u wavhuḓi vhukuma .
Muvhuso u ḓo tikedza tshatatamennde tsha kushumele kwa masheleni kwa Eskom , Minista wa Masheleni vha ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwiṅwe nga ha izwi kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama .
U ḓivhadza Mulayotewa muswa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe na u thusa kha mafhungo ane a vha maṱuku khawo .
Mutevhe wa nomboro dza ofisi dza Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano dza vunḓu .
Dzi fanela , nga u ralo , u ṋetshedzwa ṱhonifho fanaho , hu si na ndavha tshivhidzo tshadzo .
Masipala u nga shumisa Komiti ya Wadi u amba nga ha zwivhuya zwa mvetomveto ya mulayo .
( 1 ) Musi vhu tshi shumisa maanḓa aho a vhusimamilayo , Vhusimamilayo vhu nga -
Musi zwithu zwo dzula nga ngona , u anda ha mishumo na u aluwa ha zwa vhuḓimvumvusi zwi tea u tewa kha madungo enea a re na mushumo .
5.25 arali ho itwa khumbelo kana hune zwa vha zwo tea , tsumbo , arali vha mupondwa nahone vho fariwa kana ha wanala uri vha ṱoḓa thikhedzo kha tsengo ya Bodo ya Parole , vha ḓo rumelwa kha vhaṋetshedzi vha tshumelo vho teaho uri vha wane ngeletshedzo kana tshumelo dza thikhedzo .
Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano u vha hone ṅwaha nga ṅwaha u elelwa vhuḓidini vhunzhi ho itwaho nga shango , kha u ṋetshedza thikhedzo ya matshilisano kha vhashayaho na vhashayaho tsireledzo tshoṱhe Afrika Tshipembe .
Tshiṱirathedzhi tsha zwa Vhuendelamashango ha Mahayani nga Nelson Mandela Bay tshi tea u amba nga zwi tevhelaho :
Kha vha shele maḽi a u rothola u thoma ngomu ba- vuni , vha kone u engedza nga a u fhisa .
Mushumo wa Komiti ya Wadi kha kuitele kwa vhatshimbidzi
Tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya tshikolodo tsha vhukuma tshi konisa shango uri ḽi swikelele muhangarambo wa zwa masheleni lwa tshifhinga tshilapfu , sa zwe zwa ṱalutshedza nga u fhungudzea ha tshikolodo u ya kha ndivhanele ya Nyaluwo ya Zwibveledzwa Zwapo .
Nga tshifhinga tsha tshigwevho vha nga ṱoḓa ndiliso malugana na tshinyalelo ye vha vha nayo .
Kha ri ite nyito Itani kudamu kwaṋu kwa khovhe .
Sa vhashumisani kha zwa matshilisano , muvhuso , vhashumi , mabindu na zwitshavha , ri kati na u ṱoḓa nḓila ya khwine ya zwine ra tea u ita uri ri kone u swikela thendelano yeneyo .
Zwenezwo ndi vhuḓifhinduleli hashu ha u sika vhupo havhuḓi ha uri vhaswa vhashu vha gude , vha aluwe na u vhofholola vhukoni havho .
Zwazwino , hu tou vha na phakha dza u tambela nṋa fhedzi dzine dzi na luhura lwa ḓaraṱa .
Khamphani iyi i ḓo dzhenelela kha ṋetshedzo ya philisi ya antirethirovairaḽa kha Muhasho wa Mutakalo ubva nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2016 / 17 .
U maanḓafhadza Dzikhantseḽara nga ha zwidodombedzwa zwa ndangulo ya masheleni , hu tshi itelwa u vhona uri hu khou dzhiiwa tsheo dza zwa masheleni dzo teaho .
SARS i ḓo rumela fomo kha vhatheli vha tshifhinganyana vho ṅwaliswaho .
Dziwekishopho idzi dzi fhambana u bva kha sesheni dzo ṋetshedzwaho nga tshifhinga tsha khoniferentsi yone iṋe kha nḓila dzi swikaho tharu :
Mutevhe wa u lindela tshumelo dza malwadze a ndeme wo langulwa nga maanḓa vhukati ha tshumelo dza zwiṱiriki na yuniti dza vhuongelo ha vhulwadze ha muhumbulo .
Ndayo dza ndangulo i pfadzaho ya rekhodo i vhumba mutheo wa u kovhana na u shumiswa hafhu ha mafhungo khathihi na u ṋetshedza tswikelelo kha mafhungo .
Zwivhuya zwa fhasi kha ḽifhasi ndi zwauri a hu na phimo ya u hu shumisa , ngeno hu uri mbadelo dza ndondolo dzi tshi fhungudzea .
A hu na muthu ane a fanela u sa dzhiela nṱha zwine nḓivhadzo iyo ya khou amba zwone nahone i fanela u tevhedzwa nga u ṱavhanya .
3.2 . Mazhendedzi a phimo a dzitshakatshaka ane a vha Moody , Fitch na Standard na Poors a ḓo ḓivhadza tsheo dzao kha vhege dzi ḓaho nga ha gireidi ya phimo ya vhubindudzi ha shango .
Ri nga si ambe nga mulalo na pfano arali vhana vha tshi tshila na khakhathi nga ngomu miṱani ya havho .
Nahone vho vha vhe muthu muhulwane we a vha a tshi vhona uri ndi nnyi a itaho mushumo wa lushaka ulwo kha zwikhoḓo izwo .
( a ) Vhaṱanu vha dzikhomishinari vha tendelwa nga Vhusimamilayo ha
Hu na u dzhiela nṱha uhu hu ḓa u dzhiela nṱha hu sa tinyei ha uri Vhakhiresite vha tea u bveledza nḓila dza u haṱula pfanelo dza u fhambana na vhunzhi ha thyiori .
18.2.3 Zwi tshi khou ṱoḓa uri hu thome u kwamiwe vhaṅwe vhathu u itela u kona u thoma u shumana na khumbelo , zwi nga si konadzee u zwiita hu saathu u fhira maḓuvha a 30 ;
3.2 . Mulayo uyu u amba nga ha tsireledzo , u ṱhuṱhuwedzo , mveledziso khathihi na ndaulo ya nḓivho ya sialala .
3 . Thephuleithi dza u rekhoda mafhungotsivhudzi a mutheo a thandela i tea u rumelwa khathihi na mabammbiri a thandela o teaho o kuvhanganyiwaho nga dziwadi , dzi rumelwe kha tshigwada tsha u shuma tshi no khou shuma mishumo ya ndeme , zwipikwa na zwiṱirathedzi zwi no yelana .
1.4 . Khabinethe i livhuwa vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe , zwiimiswa zwa muvhuso na vha nyanḓadzamafhungo kha u dzhenelela kha fulo ḽa uno ṅwaha ḽa maḓuvha a 16 fhasi ha ṱhoho ine ya ri : ' Na nṋe ndi khou shela mulenzhe : Roṱhe ri isa Afurika Tshipembe Phanḓa ḽi si na khakhathi ' .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha kha kharikhuḽamu ya Zwikili zwa Vhutshilo zwo dzudzanyiwa nga ṱhoho .
Mushumo wazwo ndi u sumbedza vhukwiṋe vhune ha tea u sedzwa kha kudzulele Afrika Tshipembe , na u ṋetshedza ndivhiso i re khagala nga ha uri uhu vhukwhiṋe ha zwithu vhu nga swikelelwa hani .
Tshanduko ya vhushaka ha ikonomi , poḽitiki , vhashumi , murafho , na mbeu sa zwine zwa kwama mabindu na vhathu vha re na vhushaka na bindu iḽo - hu nga vha ha ngomu ha bindu iḽo kana ha nnḓa .
U dzulela u vhiga na sesheni dza mivhigo khumela dza misi yoṱhe hu na miraḓo ya ndangulo yo teaho zwi a itea kotara iṅwe na iṅwe .
Thikhedzo yo ṋetshedzwa kha tshumelo dza mutakalo dza tshiṱiriki na fhethu ha tshumelo dza vhupo u konisa mveledziso na u ṋetshedza tshumelo dza mbuedzedzo dza ndeme kha vhathu vha re ha vhuholefhali .
ḽi ita khuwelelo kha roṱhe , ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , u ita uri shango ḽi vhe fhethu ha khwine .
Muṱangano u ḓo ṋetshedza tshikhala tsha ndeme kha shango uri ḽi sumbedze u bvelela haḽo kha u tandulula mafhungo a HIV na AIDS .
2.8 Khabinethe yo toololelwa nga ha mawanwa a Muvhigo wa Zwisumbi zwa Saintsi , Thekinoḽodzhi na Vhutumbuli wa Afrika Tshipembe wa 2014 na nḓowelo kha mashumele a Sisiṱeme ya Vhutumbuli ya Lushaka ( NSI ) , une wa bviswa nga ṅwaha nga Khoro ya Vhueletshedzi ya Lushaka nga ha Vhutumbuli .
Khabinethe yo ḓikumedzela kha u ṱhogomela tshiimo itshi tsho khwaṱhaho .
1.2 . Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka tsho livhiswa kha u fhindula musi hu na nyimele dzo khetheaho dzo ḓiswaho nga dwadze ḽa COVID-19 .
Kha vha zwi livhanye na mafhungo o waniwaho musi wa mutandulo wa u buḓa .
( 3 ) Ofisi dza Khorotshitumbe dzi fanela u a vhelwa mahoro a shelaho mulenzhe nga ndivhanelo hu tshi tevhedzwa aneo maitele o tiwaho kha khethekanyo ya 91 ( 9 ) , huno kha u shumisa ayo maitele o bulwaho kha iyo khethekanyo ya kha -
Nga murahu ha musi mutengo wo tendelanwa khawo , o ṱuwa a yo dzhia tshelede musi vhatshimbidzi vho lindela kha ndaka .
Tsutsumedzo yashu kha u sika mazhendedzi a tshanduko dza matshilisano nga mitambo na vhuḓimvumvusi zwi nga si bvelele arali madzangano oṱhe kha sekhithara ya zwa mitambo na vhuḓimvumvusi a vha a sa khou dzhia maga o teaho a tshanduko khulwane na mveledziso i re na mvelaphanḓa ya mitambo kha shango ḽashu .
U gonyiswa ha muthelo wa u gembuḽa kha dzikhasino u ḓo kwama vundu nga nḓila yavhuḓi vhunga zwi tshi ḓo gonyisa mbuelo dzi no bva kha mithelo ya vhugembuḽi .
Zwa u fhedzisela , tshenzhemo yanga yo vha ya uri thandela dza tshigwada ndi dza ndeme ya nṱha vhukuma u fhirisa dza muthu nga muthihi .
Ndivhanelo : Milayo ya inzhiniara kha zwa dzi ḽifithi .
Muthusa Muphuresidennde Vho Ramaphosa ndi vhone vha khou rangaho phanḓa dzulo vhukati ha vhoramabindu na vhashumi u itela uri tshiimo tshi vhe ngonani .
ṰHOHO DZA ZWIKOLO ...
U konisa u fhaṱa vhushaka havhuḓi vhukati ha tshipholisa , zwitshavha na mimasipala yapo .
Pfanelo na vhuḓifhinduleli ha vhagudi
2 . I thusa kha u ṱavhanyisa nḓisedzo .
Ngangoho , muvhuso u ḓo thoma mbekanyamushumo ya thikhedzo ya mbambadzo kha vhorabulasi vha vharema vha sa athu bvelelaho vha 450 .
Mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi vha tea u sedzwa ho sedzwa vhubvo uvhu .
Ni a ḓivha hune ṱhoho yaṋu , mahaḓa , magona na zwikunwane zwa wanala hone ?
u ita kha nyimele ya shishi zwa u tsireledza tsireledzo ya iwe muṋe ya vhashumisi vha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , kana tshitshavha .
Afrika Tshipembe ḽi na dzangalelo kha tsheo ya AU nga mulandu wa u dzhenelela haḽo kha maitele a mulalo ngei Sudan na Tshipembe ha Sudan .
Naho zwo ralo , hezwi zwi ḓo swikelelwa zwiṱuku nga kha mveledzo kha vhuṅwe vhuimazwikepe ha dzingu .
Thagethe dze ra ḓivhetshela dzone ndi zwiṱuṱuwedzi vhukuma .
Tshipikara na Mudzulatshidulo vha ṱhonifheaho ,
Shango ḽi nga shumisa mbekanyamaitele ya u vhumbela nga u ṱunḓa u bveledza vhuḓilangi ha lushaka .
Hezwi zwo konisa vhuitwa ha mbuedzedzo uri vhu itiwe na ya mbekanyamushumo ya mushumo wa vhatshinyi yo khwiniswaho .
Mifhini ya zwishumiswa zwa u ṱavha i fanela u tewa nga nḓila ine ya fhungudza u endedzwa ha mudzinginyeo kha tshanḓa arali luṱaha lwa tshishumiswa lu nga rwa tombo kana mudzi wo dzumbamaho
u kuvhanganya zwiko
Ro dzhia tsheo idzi dzoṱhe hu si ngauri hu na muthu o ri humbelaho uri ri dzi dzhie .
Hune ha vha na ṱhahelelo ye ya ṱaluswa kha ndangulo ya nga ngomu , ndangulo yo sumbedza vhuḓiimiseli kha u shumana na zwezwo .
GEP ndi tshiimiswa tshine tsha vha na zwoṱhe zwa u thusa dziSMME nahone tshi ṋetshedza tshumelo dzo tou lumbamaho muthu:- i ṋetshedza thuso u tou bva musi une ramabindu a ḓelwa nga muhumbulo wa u thoma bindu ḽa mu thusa kha u ita ṱhoḓisiso ya muhumbulo uyu na u thusa kha u pulanela bindu na u thusa kha u wamulusa zwinzhi nga tshumelo dza thikhedzo ya zwa masheleni nahone tshumelo dzi si dza zwa masheleni dzi shumiswa nga murahu kha u londola SMME ye ya ine ya khou tikedzwa .
Khethekanyo ino i ṋea ṱhalutshedzo ya vhuṱumani vhu no khou ingwa kha vhuḽa he ha bulwa kha khethekanyo ya 6 ya gaidi iyi , vhukati ha CBP na IDP zwi tshi sedzwa kha kuvhonele kwa kutshimbidzele kwa IDP , nge ha bulwa :
U pfesesa sisiteme dza masipala khathihi na kushumele ;
4.110 Ngei Zimbabwe na hone lutendo lwa vhuloi lwo ḓalesa , naho zwi sa wanali hoṱhe .
U asesa ṱhoḓea na ngudo ya khonadzeo- zwi vhidzwa hafhu u pfi ḽiga ḽa u ta- u vhona ṱhoḓea dzine dza fanelwa u swikelwa na uri zwi ḓo konadzea hani u zwikela thandela .
U kalula ha nyimele ya dzilafho ḽa vhalwadze avha hu a fhambana u bva kha u vha yavhuḓi na u kona u tshimbila u ya kha u lwala vhulwadze ha tshihaḓu .
Kha ri ṅwale Dzulani na khonani yaṋu .
Nga murahu ha muaro wa khatharakhithi , mbuelo dza PMB dzi ṋekedzwa u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhaḽa u sa fhiri R842 kha ḽentsi mbili dzoṱhe na fureme , hu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 nga fureme
NB : Vhadzheneli vha bidi vhane vha khou ḓa u vha hone vha tea u dzhenela dzulo ḽa u nyeṱulelwa na madzinginywa u bva kha vhabidi vha songo dzhenelaho dzulo ḽa u nyeṱulelwa a vha nga ḓo dzhielwa nṱha .
Miṱa i shayaho ine yo tewa nga thuso ya muvhuso i khou ṱuṱuwedzwa uri i ṅwalise uri i wane dziSTB dza mahala kha matavhi a Ofisi dza Poswo dzapo .
Miholo ya nṱhesa ya vhalanguli a i thusi kha uri hu vhe na tshitshavha tshi katelaho zwoṱhe hune muṅwe na muṅwe a zwi dzhia uri vha kovhekana mvelelo dza mveledziso .
Khophi dzo fekisiwaho kana dza eḽektroniki a dzi nga ṱanganedzwi .
Mafhungo a mbekanyamaitele na pfananywa ndi zwithu zwa ndeme zwine zwa nga vhuedza u bva kha u vha khagala , nga nḓila ya u fhaṱa na kha u sedza phanḓa kha khanedzano dza lushaka .
Ngauri vhathu vha khou ṱoḓa ngade dzavho dzi tshi vha dala , fhedzi a vhana tshelede ya u badela .
Ndangulo ya zwa masheleni i pfadzaho ngauralo ndi zwa ndeme uri Masipala u bveledze ndaela dzawo kha nḓila i vhonalaho kha zwa masheleni .
Vhukoni hanga na mpho Tsumbo : u thivha murahu bolani , u ita miswaswo , u guda zwa khomphiyutha .
U imila u badela magavhelo , mbuelo dzo badelwaho nga khakhe , zwi elwa kha u ḓivhea lwa u thoma hu na mbadelo .
U pfananya mafulo a tsivhudzo na dziṅwe tshumelo kha senthara .
Malugana na tshumelo dza tsireledzo ya vhashumisi ho rwelwa ṱari fulo ḽa " mushumisi ndi khosi " , nahone vhuitwa ha u tsivhudza vhashumisi ho vha hone u mona na vundu .
Tshiṱirathedzhi tshi tikedza u shumiswa ha tshiṱirathedzhi tsha muvhuso tsho ṱanḓavhuwaho tshine tsha swikelelea tsho ṋetshedzwaho .
Khoro yo shumisa maga a u vhulunga mutengo kha muḓagasi wayo , vhudzulo ha dziofisi na zwibviswa zwa magavhelo a mushumo .
Mudzhiatsheo , ( kana dzangano ḽa muvhuso ) ḽi na maanḓa nga milayo - milayo ine ya khwaṱhisedza mathomo a mushumo .
Hezwi zwi nga katela pfanelo dzine dzi sa tou vha pfanelo dza ndayotewa .
Ndima iyi yo sedzesa sisiṱeme dza hugaledzwa dzo vhumbiwaho nga zwipiḓa zwi re na vhushaka ha u shumisana .
U laulwa ha tshibveledzwa tsha u vhulunga tshelede ya litsha mushumo nga nṱhani ha u aluwa a zwo ngo lavhelelwa kha Mulayo wa Zwikwama zwa Phensheni zwa zwino .
Mulayo kanzhi u vhilaedzwa nga mipfulutshelo na u ṋekedza maitele a u nanga hu sa pfesesei u itela uri ndi nnyi ane a tendelwa shangoni .
Fhungudza u bvisiwa ha gese ya greenhouse na u khwinisa tshumiso ya fulufulu .
Zwino ṅwalani madzina a nyito idzi zwikhalani zwi re kha mepe wa mihumbulo .
3.1 . Mulayotibe , u khwinisa Mulayo wa zwa Vhufhufhi , 2009 ( Mulayo 13 wa 2009 ) , une wa ḓo khwaṱhisa tsireledzo ya vhufhufhi , vhutsireledzi na mihanga ya vhulanguli ha tsireledzo ya vhupo u itela u vhona uri hu vha na vhudziki ha tshoṱhe kha nḓowetshumo ya vhufhufhi hoṱhe .
Zwikili zwa tshumelo dza vharengi , tshenzhemo kha vhushumisani na vhashumelwa na kushumisele kwavhuḓi kwa luṱingo khathihi na zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓi zwi a ṱoḓea .
Kha ri ṅwale Rerani nga mbudziso idzi ni kha zwigwada zwaṋu ni kone u ṅwala phindulo .
Zwipiḓa zwo fhambanaho zwa puḽane zwi ṱoḓa vhuḓinekedzeli na u ḓidzima u bva kha sekithara dzo fhambanaho .
Ri tea u fhaṱa vha lushaka lu no ḓiṱongisa. shango ḽashu .
Nyavhelo ya thuso ya zwa mulayo yo engedzea nga maanḓa .
Ri ṱuṱuwedza vhahumbeli vhoṱhe u bvisela khagala zwa vhugevhenga zwi re hone , ndaṱiso kana mavharivhari maṅwe na maṅwe kana tsedzuluso dzi re hone nga dzavho .
Kha vha ḓadze fomo nga u ṅwala nga madanzi .
4.3 Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe kha
Vha rekhode mahumbulwa avho .
Zwitatamennde zwo khakheaho zwa matheriala zwo ṱaluswaho nga Muṱolambalelano Muhulwane wa Afurika Tshipembe zwi tshi kwama khwalo dzo ḓisendekaho zwo vha zwi zwone .
Fhedzi , a zwi tou vha khagala uri ndi u swika ngafho hune izwi zwa sumbedza u engedzea nga muthu kha u nwa , hu si u ḓibvisa u bva kha aḽikhoholo i si ya tshiofisi u ya kha ha tshiofisi .
Nga nṱhani ha vhukonḓi ha zwa thekeniki ho fhambanaho , mulayo a wo ngo thoma u shuma .
U bva 1827 u swika 1833 tsho vha tshi dzulo ḽa Khoro ya Ngeletshedzo ya Birithishi .
Vhatshimbidzi na Komiti ya Wadi
Kha puḽenari vhadzheneli vha topola zwikili zwi ṱoḓeaho kha mutshimbidzi a konaho .
A huna tsumbo ire khagala ino sumbedza u tsela fhasi hu hulusa kha u rengisela mashangoḓavha kha tshino tshifhinga sa zwe muthu avha atshi nga lavhelela .
Ri khou engedza zwibveledzwa , tshanele , u swikela na masiandaitwa a vhudavhidzani .
Tshipiḓa tshihulwane tsha vhalwadze avha a tshi na bakitheria kha mare , zwine zwo dzulela u vha ngona khulwane ya u ṱhoḓisiso ya vhulwadze kha TB ya mafhafhu u swika zwino .
Tshiṱori tshi tea u vhana mathomo , mutumbu na magumo .
Vhurangeli ha u lwa na u shumisa nga nḓila i si yavhuḓi hu khou tshimbidzwa nga sekhithara dzoṱhe ya phuraivethe na ya muvhuso .
Izwi zwi katela mabindu mahulwane , mazhendedzi a si a muvhuso , madzangano a zwa vhurereli , mazhendedzi maṅwe a kombetshedzaho zwa mulayo na zwiṅwe zwo fanelaho hune ha vha , vhadzulapo .
Vhutshinyi ha dzikhakhathi vhu itelwaho vhafumakadzi na vhana - u fhelisa vhutshinyi uho zwo vha zwone zwa ndeme .
Hedzi ndi khaedu dzo livhanaho na vhasiki vha mbekanyamaitele fhedzi u itela iyi i nga ho yavho u ita nga nḓila ine vha nga zwiko zwa kuhumbulele zwi tea u ṋekedza thasululo dzi swikeleleaho kha ikonomi dza ṋamusi .
Tshiṅwe hafhu , muhumbeli wa mushumo o bvelelaho u tea u vha na vhukoni ha u vha na muhumbulo wa pfunzo na vhugudisi zwa vhashumelwa vha dzinnḓu vha dziphurofeshinala dza dzinnḓu na u pfananya mveledziso ya mbekanyamushumo dza vhugudisi na matheriala .
Muḽoro washu wa Mveledziso unga si kone u fhelela hu songo sedzwa mafhungo a mbeu na vhaholefhali .
Na uri nga ḓuvha ḽeneḽo , ri ṱangana uri ri tshimbile kha mutalo na u fhaṱa luvhondo vhukati hashu hafhu .
Heyi i tea u vha thendelano ntswa ine khayo ra pfesesa uri Muvhuso u tea u bveledza nyimele ine sekhithara dza phuraivethe dza ḓo kona u bindudza khayo khathihi na u bvisela khagala u khwaṱha ha ikonomi .
( b ) i fanela u nanga mudzulatshidulo wayo ;
U dzinginya thandululo ya thaidzo , nga maanḓa thaidzo dza maipfi kha Mathemathiki . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 u thetshelesa na u amba ( orala kana nḓowenḓowe )
Mufariwa uri ene o lingedza u dzhia vhutshio hawe nga nṱhani ha uri ho vha hu si na a no khou mu thusa .
Vhuimo ha zwibviswa zwa mugaganyagwama nyengedzedzwa u so ngo vhigwaho u dzula u wa fhasisa .
Vhalanguli vha dzingu vha shuma u ya nga ha maga a kushumele a khwiṋesa a dzitshaka , o thomiwaho nga tshaka dzi rangaho phanḓa kha zwa vhubindudzi sa Singapore na Ireland .
Ndi ngazwo luvhanḓe lwa u dzhena lu tshi imela khonṱhiraka mbili dza u thoma na mathomo a u shela mulenzhe .
MINISṰA WA MUHASHO WA VHULAMUKANYI NA MVELEDZISO YA NDAYOTEWA
Tshigwada tsha vhuvhili tshi katela u ṱandavhudza u dzhenelela kha zwiimiswa zwire hone zwino , naho zwo ralo , hune zwiito zwi si zwavhuḓi zwa anzela u bvela phanḓa nahone milayo ya u thivhela zwenezwo ya tea u shuma , u ṱhomolela ha hone hu tou vha huhulu vhukuma .
U dzhiela nṱha masiandaitwa kha mupo nga mulandu wa mbuedzedzo na u kovhekanywa ha mavu .
Kha vha wane zwine vhafumakadzi avha vha mafulufulu vha vha na u vhala nga vhuḓifhinduleli havho kha muhasho .
Nyengedzedzo ya zwikhala zwa muḓagasi , zwiporo , vhukavhamabufho na dzibada zwi ḓo thusa u engedzedza vhubindudzi ha phuraivethe na tshikalo tsha vhukoni ha nyaluwo ya ikonomi yoṱhe .
Sa tshitshavha tshi tevhedzaho mulayo tshine tsha funa mulalo , ri tea u farana kha u laṱisa vhugevhenga honoho vhuvhi nga ndaṱiso khulwane yo vhu fanelaho .
Zwo ralo , ri eletshedza uri digirii ya u ṱhogomela i itiwe musi hu tshi shumiswa dzimbalombalo dza ikonomi ṱhukhu .
Izwi zwi katela ; u tandulula u lenga kha nyavhelo ya ṱhoḓea ya nṱhesa kha luvhande ulwu ; u ṱtuma burodobende ; u phaḓaladza na ndambedzo ; u tandulula zwivhumbeo zwa maraga zwi sa shumi zwavhuḓi ; u ṱavhanyisa muratho wa khasho ya didzhithaḽa ; mveledziso ya maano a e-government ; u dzudzanywa ha ICT ya Mabindu a Muvhuso ; na khwaṱhisa Mulangi na u tandulula u ita mukokotolo kha vhuvhusi ha sekithara ya ICT .
6.1 . Muhasho wa Mitambo na Vhuḓimvumvusi : Vho Alec Moemi sa Mulanguli Guṱe lwa vhuvhili kha khonṱhiraka ya miṅwaha miṱanu .
Khumbelo inga itwaho sedzwa maitele a re kha mulayo 53 wa Milayo ya Khothe Khulwane , kana u ya nga mulayo 55 wa Milayo ya Khothe ya Madzhisiṱiraṱa arali hu si na rekhodo kana ho rumelwa rekhodo dzi songo fhelelaho nga vhulanguli .
14.2. Fhasi ha vhurangaphanḓa ha GCIS , luvhanḓe ulu lu ṱuṱuwedza ṱhanganelano ya nyito vhukati ha miraḓo ya Vhurangaphanḓa na zwitshavha .
Ndaulo dzo itwaho u ya nga khethekanyo iyi dzi nga randela ndaṱiso i badelwaho kana u valelwa dzhele lu sa fhiri ṅwaha muthihi nga mulandu wa u pfuka kana u kundelwa u tevhedza mbetshelwa dza ndaulo .
U vhala nga vhavhilivhavhili / nga eṱhe
U konisa u kovhana nḓivho na u dovholola tshenzhelo yeneyo na mihasho yo teaho u mona na ndaulo ya vundu .
Ro ḓi vhofha na vhuḓiimiseli vhuṅwe na vhuṅwe ro vhu itaho nahone ndi puḽane ya thandela khulwane , na zwipikwa zwa ndeme .
Vha fanela u kona u shuma nga fhasi ha mutsiko na u tevhedza datumu dzine mushumo wa vha wo tea u fhela ngadzo .
Tshivhalo tsha thandela dza u fhelisa vhushai dzo thomaho u shuma .
Gwama ḽa Lushaka na Muhasho wa u Pulana , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele zwi khou shumisa sisiṱeme i sedzanaho na u badelwa ha vhaṋetshedzi vha tshumelo kha mihasho ya lushaka na vundu .
Ri tenda uri mpimo wa tshifhinga tsha miṅwaha miṋa , sa zwe zwa dzinginywa kha khwiniso idzo , zwi fanela u tshimbilelana na maitele a dzitshaka .
( 3 ) Miṅwe Miraḓo ya muvhuso , nga u shumisa mulayo kana vhuṅwe vhukando-vho , i fanela u thusa na u tsireledza Khomishini u vhulunga vhuḓiimeli hayo , u sa dzhia sia , tshirunzi na khwaṱhiso ya Khomishini .
Mulayotibe uyu wa vhuya wa vha mulayoni , u ḓo fhelisa Mulayo wa Phurofeshinaḽa wa Tshumelo ya Matshilisano , wa 1978 ( Mulayo 110 wa 1978 ) wa zwino .
Thandela a dzo ngo tea u paḓa badzhethe ye ya tendelwa .
U tikedza nag masheleni kha mbekanyamushumo idzi ṱhukhu zwi ḓo shumiswa u lambedza vhashumi na mbadelo dzi elanaho nadzo .
( 8 ) Khethekanyo ṱhukhu dza ( 6 ) na ( 7 ) a dzi shumiswi kha vhathu vhane vha sa vhe vhadzulapo vha Afrika Tshipembe nahone vho farwaho zwo itiswa nga khuḓano ya mashango a dzitshaka .
Zwa vhukuma , fhedzi , vhuṋe vhu a shanduka tshiṅwe tshifhinga ha ita na u fhelela .
( 4 ) Musi o rumelwa Vhathusa Muphuresidennde a nga nanga u sala e muraḓo kana a guma a vha muraḓo wa Buthano .
Muthu muṅwe na muṅwe kana dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe vho itaho ndambedzo luthihi kana nga zwiṱuku zwiṱuku ine ya fhira R100 000.00 kha ḽihoro ḽa poḽotiki nga ṅwaha vha tea u vhiga ndambedzo iyo kha khomishini ya Dzikhetho hu vhathu u fhira maḓuvha a 30 a u ita ndambedzo iyo kana hu saathu u fhira maḓuvha a 30 ndambedzo i no khou fhiwa nga zwiṱuku zwiṱuku ya paḓa R100 000.00 .
NYANGAREDZO u ya nga thendelo ya mulayo yo fhelelaho , thendelano heyi i langulwa nga milayo ya Muvhuso wa Washington , U.S.A. vha khou ṋea thendelo ya mikano yo i sa kateli na fhethu ha dzikhothe ngei San Mateo County , California , U.S.A. kha phambano dzoṱhe dzo bveledzwaho nga nnḓa ha kana dzi elanaho na u shumiswa ha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Ndavhelelo dza maraga na muhanga wa zwa masheleni zwi vusuluswa kha ṅwaha wonoyo , zwenezwo musi zwidodombedzwa zwa zwinozwino zwa ikonomi zwi tshi thoma u wanala .
Tshomedzo dzoṱhe ntswa dzi tea u fhaṱwa dzi na pulane ya ṱhogomelo ya u thivhela nahone dzi tea u avhelwa masheleni kha tshifhinga tshoṱhe tsha vhutshilo ha themamveledziso yeneyo .
Dzimbalombalo dza zwa Masheleni a nnyi na nnyi khathihi na Ofisi ya Muṱolambalelano Muhulwane vha na vhuḓifhinduleli ha u katela na u londola tshati dza akhaunthu u itela u ṋetshedza thikhedzo kha mihasho na mavundu kha mushumo wo teaho wa zwibviswa .
Hu ḓo vha na ndambedzo ya nṱha kha thandela dza mishumo ya madzangano asi a muvhuso na Mushumo wa Vhureakhovhe .
Dzi NGO dzi dzhielwa nṱha sa dzi vha ho na mushumo wa ndeme kha vhurangeli , u tshimbidzwa na u isa phanḓa mushumo wa tshitshavha .
U vhumba Tshiṱitshi tsha Radio ya Tshitshavha sa iṅwe nḓila ya u ḓivhadza lushaka na u phaḓaladza mafhungo .
Mithara dzoṱhe dzi ḓo vhaliwa ṅwezi nga ṅwedzi .
Hu tshi dzhiiwa zwauri bodo dza u langa zwikolo dzi na maanḓa a u dzhia tsheo kha mbekanyamaitele ya luambo ya zwikolo na u ṱoḓa ndambedzo dza ndeme kha Muhasho wa pfunzo dza u thoma u shuma ha mbekanyamaitele dzenedzo , khomishini ya Pfanelo ya CRL i fanela u shumisana na bodo dza vhalangi vha zwikolo u ṱuṱuwedza kupfesesele kwo ṱanḓavhuwaho kwa na u ṱhonifha pfanelo dza luambo dza vhagudi .
Muaro wo vha u sa ḓo konadzea hu si na vhulambedzi u bva kha madzangano a tshitshavha , nga maanḓa vha Kiḽabu ya Lions na Rotary .
IMC i ḓo sedza kha masiandoitwa e a vha a songo lavhelelwa a nga ha kulangele kuswa kwa ṱhunḓu kha sekithara dzo fhambanaho , ho katelwa vhuendelamashango na vhubindudzi ..
Nyimele ya vhuvhili ya u bvelela ndi ya uri vhaminisiṱa vha muvhuso vha gwama na pfunzo vha range phanḓa u ambedzana nga muteo na u ola maitele a shumaho na zwishumiswa .
Kanzhi milandu , , vhomakone vha mulayo vha dzhiwa nga tshitshavha sa vha thomaho u shumisa mulayo , na uri ngauralo vha a konḓa malugana na mveledziso ntswa .
Nyengedzedzo kha mugaganyagwama wa masheleni ane a tea u shumiswa ndi ine kanzhi ya khou vhangwa nga :
Zwi mpha dakalofulu u swikisa tshipiḓa tsha u thoma tsha u Sedzwa hafhu ha Vhupileli Phalamenndeni .
Ri khou ṱanganedza khwiniso , u khwiniswa kha Lufhera ulu , fhedzi zwiṅwe zwa zwine ra khou ṱoḓa hafhu kha Lufhera ulu ndi ṱhumanyo ya inthanethe i ṱavhanyaho .
Bidi dziṅwe na dziṅwe dzo ṱanganedzwaho u bva kha vhathu vha songo dzhenelaho muṱangano wa bidi dzi ḓo mbo ḓi vhetshelwa thungo dza sa sedziwe u nga nangwa sa dzo teaho .
Masipala : u nga tikedza hani komiti dza wadi
Muungo muthihi we wa swika khavho zwino nga mufhiso wa nga matsheloni wo vha wo lapfa , u vhomba hu kuyaho ha magabelo muṱavhani wa lwanzhe .
U vha hone ha dathabeisi ya vhaṋetshedzi ya muhasho .
Ndi zwa ndeme u linganyisa izwi na u lingedza u shumisa tsumbakushumele dza Ndeme dzo bveledzwaho nga mikhwa u ela u tea ha zwigwada zwa madzangalelo sa tshikalo tsha u imela zwigwada zwa madzangalelo .
U thetsheleswa huno hu katela u bvumba , mutheo wa zwa masheleni , mahumbulelwa a mbuelo , mbekanyandeme ya kushumisele kwa masheleni na mukovho wa mbuelo .
Miraḓo i ṱhonifheaho ho sedzwa mulayo wa u vhona u tevhedzwa pfunzo ya tsireledzo na u fhira ndi zwishumiswa zwa ndeme zwa u vhona u tevhedzwa ha tsireledzo dzibadani dzashu .
Zwa muvhalelano zwi shumisa maipfi na mbalo u pfukisa mafhungo a zwa masheleni kha vhashumisi vha mafhungo ayo .
U phakhela vhathu mishumo
Zwenezwo , vhathu vha nga isa phanḓa mafhungo ayo nga zwivhumbeo ezwo nga u tevhekana hazwo .
Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho
Netiweke i tea u vha khulwane lu fushaho u itela u kona u ṱanagnedza vhunzhi ha tshivhalo na u dzulela u ṱoḓea , ngeno zwi zwiṱuku u itela u thivhela u fhungudza mutsitsikano wa tshivhalo tsha nṱha tsha mudzudzo u ya kha vhuimo hune hu sa ṋetshedze u thoma zwa u tikedza ho teaho .
Vhuṱumani vhukati ha pfuma ya matshilisano na mveledziso ndi mini ?
11.7.2.1 matshimbidzele na tsheo dza Phanele , zwi tshi katela na madzina a vhoṱhe vho dzhenelaho muṱangano a khou ṅwaliwa ; na
U thalangana ha zwikolo hu ṋaṋiswa nga tshikhala tshilapfu tshine vhaofisiri vha fanela u tshi ṱanganya , bada dzi si dzavhuḓi na zwikundisi zwa mugaganyagwama .
Tshinyalelo dzavho dza bindu nga ṅwedzi ndi vhugai ?
Muthu a nga fulufhela fhedzi uri kuhumbulele kwavhuḓi kwo ḓoweleaho ku ḓo bvelela .
Muhwelelwa u ḓo ṋewa tshifhinga tsha u vhudzisa dzimbudziso , u ṋea vhuṱanzi na u vhidza dziṱhanzi .
Vhupfumbudzi vhu katela u tholiwa ha Vhasedzulusi vha Musaukanyo vha thero dza sumbe dzine dza vha , Ḓivhashango , Mbalelano , Litheresi ya zwa Mbalo , Physical Sciences , Ḓivhambalo , Ngudo ya zwa Ikonomi na Ngudo ya Vhutshilo .
Ṱhukhufhadzo ya ṱhanḓavhudzo dzi tevhelaho dzi shumiswa kha ḽiṅwalo iḽi :
Ṅwana u rangwa phanḓa u itela u ṋea vhuthomi hawe ene muṋe kana kutandululele kwawe kwa thaidzo .
Zwikhakhisi zwa ikonomi na zwa poḽotiki zwi thivhelaho mvelaphanḓa ya vhafumakadzi , zwi khakhisaho u dzhenela nga u angaredza kha tshanduko ya Afrika zwi ḓo tshinyadzwa .
Mishumo ya vhege ino i ṱoḓa u ḓivha , u kovhela na u pembelela tswikelelo ya mbekanyamushumo dza hosipisi na ndondolo phaḽathivi na vhabebi vhavho .
Mbuno dza u kheluwa dzo ṋetshedzwa kha mulandu muṅwe na muṅwe .
Tsumbathengo ya muthelo i ḓo vha i kha tshelede ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe na uri i ḓo vha na zwidodombedzwa zwi tevhelaho :
Fhedzi vha ri a vho ngo dzhenela kha nyambedzano kha mugaganyagwama saizwi vho vha vha tshi tou vha vhaṱaleli .
Vhupo ha vhulimi vhu vhumba tshipiḓa tsha sisiṱeme ya ndangulo ya mukumbela .
U na vhuḓifhinduleli ha u vhiga tshomedzo dzoṱhe dzo tshinyalaho .
Muhasho wa Madzulo a Vhathu na wone u tevhedza milayo ya Batho Pele .
I dovha ya vhekanya mishumo yayo , maanḓa na vhuḓifhinduleli .
Ni kone u ṅwalani tshiṱori tshaṋu tshinamathomo,mutumbunamagumo .
Hezwi zwi ḓo tevhelwa nga nyaluwo ya senthara dza vhubveledzi dza dzingu , nga kha maitele a u khwinisa ndeme ya ikonomi kha minerala dza Afrika na zwiko zwa mupo u mona na dzhango ḽoṱhe .
1.2 . MaAfrika Tshipembe u mona na shango vho shuma vhukuma kha u shela mulenzhe kha mushumo uyu wa khumbudzo .
A hu tendelwi muimelele kha khothe dza sialala nahone ahuna milayo i langaho vhuṱanzi .
Ngaurali zwi bveledza tshiimiswa tsha tshanduko ya matshilisano tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe u bvela phanḓa na mushumo hoyo , hezwo zwo itwa nga 1969 .
Tshishumiswa tsha bindu tsha mahala na bammbiri ḽa mbuno kha webusaithi ya GEP
Zwenezwoha , ḽiṅwe ḓuvha Anasi a mbo ya muḓini wa Tshibodempembe nga tshifhinga tsha tshiswiṱulo , musi ḓuvha ḽi hafhaḽa nṱha henefho mulamboni .
( a ) kutshimbidzele kwa miṱangano ine hoyu Muengedzo wa shuma ;
Mivhuḓa i a kona u vhona zwavhuḓi swiswini .
Tsumbo , tshifhingani tshi ḓaho , malaṱwa ane a bva kha zwi tshilaho , PVC , matanda , dzibiṱiri , na malaṱwa a elekhthrikhala na eḽektroniki zwa zwino a tea u khethekanywa tshikoni .
Zwo ṱanganedzwa uri hezwi zwi vhonala zwi khaedu dza vhukuma khavho , naho hu tshi nga vha na u sa tendelana kha zwiṅwe .
Vha tea u isa phanḓa na u lwa ' ' .
2.3 . Fulo ḽa mafhelo a vhege a Vooma Vaccination Weekend ḽine ḽa khou ḓo vha hone nga ḽa 12 u swika ḽa 14 Lara 2021 , ndi tshikhala tsha uri avho vhane a vha athu haelwa , na vhone vha ḓidzhenise kha nndwa ya lushaka ya u lwa na COVID-19 nga u ya vha haelwa nga mahala kha vhupo vhuṅwe na vhuṅwe ha muhaelo u mona na shango .
5.19 vha ṋetshedza ngeletshedzo na thikhedzo ;
Ho bveledziswa mbekanyamaitele ya lushaka na tshiṱirathedzhi tsha nga ha tsireledzo na mutakalo mushumoni .
Mulangi wa thandela u tea u ṱalukanya : tshigwada tshipikwa / tshigwada tsho livhiswaho khatsho vhupo datumu ya u thoma na u bvuledza ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli ha u langula mishumo zwi ḓo ḓura vhugai khathihi na uri masheleni a ḓo bva ngafhi
Nḓivho ya khomphiyutha kha MS Office ndi ya ndeme .
Muhasho u thoma maitele a u topola vhupo vhune zwa zwino vhu khou wana tshumelo u ya nga zwiko zwa themamveledziso ya maḓi .
Ndi a kholwa uri vha ḓo tendelana na nṋe uri zwazwino vho wana ṋaledzi .
Hu na masalela a zwileithi , musalasala , nikele na ḽaimi zwi ṱoḓaho uri zwi wanale .
Ri shumana na mafhungo ayo musi pfanelo dza vhuthu dzi tshi khou kandekanywa nga kha u sa tshimbidzwa zwavhuḓi ha muvhuso , u tambiswa ha zwiko zwa muvhuso kana vhuḓifari hu si havhuḓi kha muvhuso .
Hezwi zwi amba uri ri fanela u khwinisa tswikelelo , tsireledzo na ṱhanganelo ya vhuendi ha vhaṋameli vha miṱani i holaho masheleni maṱuku .
Ṱhuṱhuwedzo ya thekhinoḽodzhi , ḓivhazwakale na tshanduko dza ndeme dzo ḓiswaho nga musudzuluwo uyu zwi khou lavheleswa .
U shuma sa mueletshedzi kha vhashumi vha re fhasi hawe na matshudeni musi thaidzo dza kuitele kana dza tekeniki dzi tshi bvelela .
Zwi sa ngi zwa tshifhingani tsho fhiraho , izwi zwiṱaluli zwa mveledziso zwa muthu zwo vha zwi tshi ṋanga u dzula kha dzhango , u fhirisa u pfuluwa , nga zwenezwo ha vha u shela mulenzhe kha mveledziso ya ikonomi ya matshilisano ya dzhango .
Ndi thandululo yavhuḓi heyo !
Nga maanḓa mbudziso i no ri : Nga tsiko , muthu o ṋewa maanḓa a u langa shango na u ḽi shumisa .
U shumisa u farelela , dembelelani kha tsimbi yo navhaho ya dzhangili dzhimu
Uyu ndi ṅwaha wa vhuvhili i tshi khou tevhekana mi muAfrika Tshipembe a tshi wina pfufho .
Musi ndangulo i tshi balelwa u shuma ; khohakhombo ya u shumisa i nga vhanga tshinyalelo kha nyimele , u shumisa mulayo kana ndangulo kana zwa livhisa kha ndozwo ya masheleni .
Ho tou topolwa kha zwinzhi , mbekanyamaitele i khou sedza kha u wanela mavu vhadzuli vha mabulasini ngeno i tshi khou lingedza na u shandukisa maitele a vhuṋe ha mavu kha shango ḽashu khathihi na u manḓafhadza vhashumi uri vha wane mikovhe kha mabindu a zwa mabulasi .
U swikelela ḽevele dza nṱha dza vhuvhusi nga u khwinisa vhukoni ha ndangulo ya masheleni ya mihasho na zwiimiswa .
Lavhelesani mafhungo a tevhelaho ni talele masalavhukuma na masala a mbuelamurahu .
Izwi zwi bveledza vhuingameli na themendelo vhu si havhuḓi .
Khwiniso dza tshanduko kha thekhinoḽodzhi dzi khou vhumba nga huswa nḓila ine vhathu vha shuma na u tshila ngayo .
Fhedziha , zwiṅwe zwitambiswa zwo gudwa zwa khwaṱhisedzwa uri zwi a khwinisa nyaluwo ya muhumbulo wa vhana .
Vhaiti vha khumbelo vah khou tsivhudzwa uri maṅwalwa na mafhungo o ṋetshedzwaho a ṱolwa nga maanḓalanga o teaho nahone maswikiswa a vhufhura a nga livhisa kha ndaṱiso dza mulandu dzo hweswaho vhathu vha kwameaho kha u swikiswa uho .
Mulanguli u ṋetshedza kushumele kwa ndaulo zwi tshi tshimbilelana na mulayo , vhalanguli vha zwa ḽaisentsi , vha kombetshedza u vhofhea kha zwa ḽaisentsi , na u shumisana na tshitshavha .
Khethoguṱe dzo farwaho nga Lambamai , dzo sumbedza thandululo ya magogo a vhathu vhashu hu tshi itelwa u sika lushaka lwo vhofholowaho kha thaidzo dze dza vha dzi tshi ṱalusa vhutshilo nga tshifhinga tsha tshiṱalula .
Komiti dza dziwadi , foramu dza mveledziso ya dzizounu na foramu dza mveledziso dza ḓorobo khulwane dzo vhumbiwaho nga u tou ralo dzi fanela u thoma u shuma musi miraḓo yo no khethiwa , sa zwe zwa sumbedzwa afho fhasi .
Muhanga uyu , nga maanḓa , u tikedza dzidomeini nṋa dza u thoma dza Zwitandadi Zwihulwane zwa Lushaka :
U shumiswa nga mannḓa ha Pulane ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo nga nḓila khulwane .
Kha ri ite nyito Vhalani maipfi ni thetshelese mibvumo . phuphu lwanzhe tshiselo levha fhefha fhufha sina buvhi zwino mavhende imfbhealfahuammbaavnhaele tshipano zwima phepho sase phando phopha gope
Ndingedzo dza u tevhedza nḓowelo iyi dzi nga tou ṱuṱuwedza fhedzi u shumiswa ha vhunzhi ha zwishumiswa zwi si zwa vhukuma zwo itelwaho u pfuka mulayo , ndi ngazwo hu tshi ṱoḓea milayo i konḓaho .
Nga tshifhinga tshithihi i dovha hafhu ya ṋea ndaulo na fulufhelo kha tsheo dzo dzhiwaho ho sedzwa u elekanya hu bvaho kha mukhwa .
Ndi miṅwedzi ifhio i no wela kha khalaṅwaha ya mvula ?
Vhupo ha masipala kanzhi vhu na fhethu hu hulwane ho lugelaho zwa vhulimi hu tshi katelwa zwoṱhe zwa ndimo na vhufuwi .
Thandela dzi nga hei nḓila :
Hu nga vha u tou funa kana zwa tou kombetshedzwa uri zwi thome ( sa tsumbo , khothe i nga ṋea ndaela ya uri vhathu vha kwameaho vha ye u ambedzana uri vha dzudzanye khanedzano ) , fhedzi mvelelo dza hone na u bvela phanḓa ndi zwine vha tou zwi funa .
Zwi katela na zwiḽiwa zwi re na khoḽesiṱiroḽo ṱhukhu zwi nga ho sa ṋama i si na mapfura , khovhe , khuhu i sina lukanda , thoro , mitshelo na miroho .
U ṰANGANEDZEA - musi dzi tshi ṋekedzwa u itela u fusha ndavhelelo dzi pfadzaho dza muthusiwa , tshitshavha , mutheli
Hu na zwilinganyo na nyendedzi dzi si gathi dza maitele aya .
Kanzhi ndi vhulwadze ha vhutshilo hoṱhe ( a vhu fholi ) vhune ha ṱoḓa dzilafho ḽa tshifhinga tshilapfu , naho vhana vha fhiraho hafu vha ne vha vha na asima vha si tsha ḓo vha nayo vha tshi aluwa .
Nga kha mbalombalo , mbalo ya vhathu vha tshiṱiriki yo tsela fhasi zwi ambaho uri hu na tshipiḓa tshinzhi tsha mavu tshi si naho vhathu kana iṅwe mveledziso ya zwifhaṱo .
Ndivho ndi ya u ṋetshedza tshumiso , ndangulo na vhuṱoli ha sisiṱeme dza masheleni dzi shumiwaho kha vundu na u shandukela kha sisiṱeme ntswa kana vhuthivha vhudzulo .
U shumisa maga a khwaṱhisedzo ya ndeme u fhungudza khombo ya vhalwadze kha vhuongelo ha dzingu , TB , muhumbulo , mvusuludzo dzo khetheaho dza zwa muhumbulo na vhuongelo ha zwa maṋo nga miṱangano ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya zwa dzimpfu na malwadze .
U pfananya mveledziso ya Pulane ya Ndinganelo ya Mushumoni ya Muhasho na u vhea iṱo na u ela u thoma u shumiswa ha hone .
Vhathu vho rengaho mikovhe khamphanini ndi vha ṋetshedzi vha tshelede vha mutheo , nahone vha tea u wana mafhungo oṱhe .
Vhulavhelesi ha khabinethe kha u shumiswa ha Muhanga wa Maano a Themo ya Vhukati ya 2014 u swika 2019 , ho ita uri nḓisedzo ya tshumelo i vhe khwine .
Khiriso ya ndaka nga fhasi hu ne khohakhombo dzoṱhe na mbuelo dza vhuṋe zwo dzudzwa nga nḓila yo teaho nga muhirisi dzi khethekanywa nga khiriso dza mushumisi .
Mbumbano ya Zwibadela zwa Dzitshakha ndi dzangano ḽa ḽifhasi ḽo ḓiimelaho , ḽi sa iti mbuelo , ḽi si dzangano ḽa muvhuso u itela madzangano a zwibadela na ndondola mutakalo .
Mutambo wa tshifhinga - ndi nnyi ane a ḓo wina .
1 . tshi na datumu yo sedzwaho ya u swikelela vhuimo ha tshumelo i ṱoḓeaho
- Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha 2010 ( 2010 World Cup ) ndi tshikhala tshihulwane tsha u vhambadza shango na , u shuma na Afrika ḽoṱhe kha u khwinisa mbonalo ya dzhango .
Kha ri ite nyito zwifanyisoni izwi .
CBP ndi kuitele kwa u tshimbidza kwo itelaho u vhona zwauri mihumbulo ya tshitshavha i khou dzheniswa kha u bveledza tshitshavha .
Nga u saina tshipiḓa itshi tsha fomo iyi ya thandela na u ṱanganedza , mutholi o topolwaho afho fhasi u ṱanganedza thandela ya rathandela .
U thusa kha u pfumbudza zwigwada zwa vhashumi siani ḽa zwikili zwa mutheo malugana na u shumisa thandela dze dza pulaniwa nga wadi .
Musi maṋo o no vha a kale a a wa , ha bva maṅwe .
Tshikalo tsha fhethu ndi tshisumbi tsha u vhuelwa nga mbambedzo ya ikonomi .
Zwa ndeme , izwi zwi katela u vhona maga a u khwaṱhisedza uri hu na u bvela khagala , vhuḓifhinduleli na ndango ya zwibviswa nga ngomu kha vundu .
Health Compact ndi mvelelo ya Samithi ya Mutakalo ya Muphuresidennde ye ya farwa nga Tshimedzi 2018 .
Naho u hadzima uhu hu tshi khou engedzea tshikolodo tshoṱhe tsha sekhithara ya muvhuso , u engedzedzea ha vhubindudzi , zwo livhiswa kha themamveledziso dza ikonomi , ndi thikedzo yo khwaṱhaho ya nyaluwo ya ikonomi .
U shaea ha bannga tsini hune zwa sia vhaholi vha tshi tea u tou tshimbila vha ya Fort Beaufort u tshintsha tsheke .
Mutevhe wa madzina a vhashumi vhoṱhe vhane vha ḓo tholiwa nga konṱiraka iyi a tea u ṋetshedzwa nga u tou ṅwalwa kha Mufarisa Mulangi wa Tshumelo dza u Thusa , musi hu tshi sainiwa Thendelano ya Ḽeveḽe ya Tshumelo hu sa athu thoma konṱiraka iyi .
Kha vha kwame ofisi ya tsini ya muhasho .
Nḓivho iyo ya nyimele ya zwino na nyimele yo lavhelelwaho u mona na zwiteṅwa zwo tiwaho zwa tshelede iṅwe na iṅwe nga nṱhani ha zwezwo i thusa u sumba nḓila nga vhuimo ha vhatambi vhuṅwe na vhuṅwe - miṱa miṅwe na miṅwe , madzangano a tshitshavha .
Kha muhanga uyu ndi tama u amba nga mafhungo o vhalaho u thoma ane a elana nga maanḓa na maitele o ḓoweleaho a muvhuso ndi sa athu u rembulutshela nga maanḓa kha nyambedzano na mafhungo a elanaho a zwenezwi .
Milayo ya ndeme ya maele a u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi
Hu ḓo dzheniswa na mafhungo a HIV kha rekhodo iyi ?
U vhona uri Afrika Tshipembe ḽi bveledza zwivhaswa zwi sa tshinyadzi mupo , hu ḓo thomiwa kushumele kwa thikhedzo kha vhubveledzi ha tshivhaswa-kavhili na u khwiniswa ha tsiḓululo dza ole ya kha maimo a zwivhaswa zwo kunaho .
Muṅwe na muṅwe washu u tea u vhona uri u tevhedza tsirakhombo dzo vhewaho u itela u thivhela u phaḓaladzela tshitzhili kha miṱa yashu , nga mannḓa kha vhaaluwa .
Khumbulelo dzi nga itwa dzauri tshishumiswa tsho khetheaho tshi khou shuma , nahone tshi kha nyimele yavhuḓi .
Kha ri vhale lwa u ya Vhugalaphukha ha Nḓou dza Addo .
Vhukwamani na zwigwada zwa sekithara - sa tsumbo , dzangano ḽa vhorabulasi vha ḓisa mihumbulo yavho nga ha pulane dza maraga muswa .
U fhaṱiwa ha dzibada , nga mulandu wa uri hu ṱoḓea masheleni manzhi , hu khou salela murahu .
Komiti dza Wadi dzi nga ita themendelo malugana na zwi kwamaho wadi kha mukhantselara wa wadi , kana nga u shumisa mukhantselara wa wadi u ya kha khoro ya ḓorobo khulwane kana khoro yapo kana komiti dza khoro .
( 1 ) Hu na Khomishini nthihi ya Ndaulo ya Muvhuso kha Riphabuḽiki .
5 . Vhupuli , U Thivhela kana u Shumiswa nga u Kombetshedza Vhupuli na u shumiswa nga u kombetshedza a zwo ngo tendelwa .
u pfumbudza vhathu vha tholiwaho kha tshenetsho tshiimiswa .
U swika zwino nyendedzi dzo no ṋekedzwa nahone dzi khou tea u katelwa sa tshipiḓa tsha mushumo wa ndovhololo wa Khoudu ya Dzinnḓu ya Lushaka .
u shomedza na u thusa mahosi .
Mbudziso yanga nthihi kha maswikiswa anga ndi yauri ni nga tshea na uri a ṋee vhuṱanzi hu si na muimeleli wa zwa mulayo na .
U thoma u vhumba maḽeḓere ( nga u shumisa bulatsho ya u pennda na khirayoni dza mapfura ) .
Ndi nga murahu ha u dzhielwa nṱha ha Vharangaphanḓa vha Sialala nga Ndayotewa ntswa he muvhuso wa thoma u ṋetshedza zwiko , nga maanḓa u bva kha muvhuso wa vundu une wa shuma mushumo wa ndangulo .
Tshipiḓa tsha ndeme tsha u lwisa u fhaṱa SKA kha dzhango ḽa Afrika kha miṅwaha ya fumi iḓaho ndi u bveledzisa zwikili , vhulangi na vhukoni ha zwiimiswa hune ha ṱoḓea nga mashango a vhufarisani a SKA u itela u alusa u shela mulenzhe ha Afrika kha thandela iyi .
Nga ṅwambo wa izwi , u swika ha vhakhethi kha khetho dza komiti dza wadi ho bva kha 0.3%- 11% wa vhakhethi vha re mulayoni .
Nomboro ya luṱingo :
Vhonani u ḓo kona u ita phathi ino bambelwa khayo ?
Sisiṱeme i tshimbidza u tholwa na u dzudzwa ha vhaṋetshedzi ndondolo ya mutakalo kha zwitshavha zwa mahayani .
Kha u ṋetshedza matheriala aya , zwipiḓa zwiraru zwa ndalukanyo zwi tea u dzhielwa nzhele .
Nga u ralo ho vha hu maitele ane a sa thivhelei a no khou bvela phanḓa a u lwela u swikelela kha u shandukisa kuhumbulele kwavho , u tendelana na thasululo dzo dzhiwaho kha khongirese .
Na miṅwe midia ya tshikale u fana na dzigurannḓa , hu na khetho nnzhisa u fhira , sa tsumbo khasho dza theḽevishini .
Ambani uri ndi nga mini e khonani yaṋu khulwane na uri ni mu funela mini .
Tshikwama tshi ḓo shumiswa u badela magavhelo na thikhedzo u ṱuṱuwedza nḓisedzo ya vhukoni ha vhashumi ho linganaho kha ḽeveḽe dzoṱhe dza sekhithara dza vhudavhidzanikule nga tshivhalo tsho linganaho tsha ṱhoḓea dza shango dza vhudavhidzanikule .
Vhavhali vha ḓivhelwa u fha mishumo , kana u vhala na vhana vho no fhedzaho mishumo yavho .
8.3 . Mbekanyamushumo i swikelela vhavhuelwa vha linganaho hanefha kha miḽioni dza rathi ṅwaha muṅwe na muṅwe nga kha Mbekanyamushumo Thendeleki yo Ṱanganelaho ya Tshitshavhani , Vhege ya Thusong Service Centre ya Ṅwaha nga Ṅwaha na dziṅwe puḽatifomo dza Vhudavhidzani ha Muvhuso na Sisiṱeme ya Mafhungo ( GCIS ) .
Tshiimo tsha nḓowetshumo tsha dzitshaka tsha khethekanyo dzoṱhe
Kwambatelani tshisambureni uri tshi si hwaliwe nga muya wa maḓumbu .
Naho zwo ralo , maelana na u fhungudzea ha mitengo ya ole , mitengo ya zwivhambadzwa nga u angaredza na yone yo fhungudzea zwa zwino .
LUSHAKA NDONDOLAMUTAKALO YA MAAFURIKA TSHIPEMBE
Muhasho wa Mutakalo wo no thoma u shumisa pulane dza u tandulula dziṅwe dza thaidzo .
Muhasho u khou bvelaphanḓa na u vhulunga kha maga a u ṱandavhudza tshivhalo tsha vhathu vho teaho vha re na ndalukanyo vhane vha nga ṱaṱisana u itela zwikhala zwa mishumo zwawo u itela u ṱanḓavhudza vhuimeleli hawo vhu re na ndinganyiso kha khethekanyo dzoṱhe dza mishumo na ḽeveḽe dza vhashumi .
Vha nga i sika kha webusaithi .
Nḓila ine vhathu vha khetha ngayo kha khetho i sumbedza mbumbelwe ya Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Mashudumavhi , a si mafhungo oṱhe zwi tshi elana na khonadzeo dza zwiṱunḓiwa ane a vha hone zwine zwa ita uri tsheo i konḓe nga maanḓa na u lapfisa kuitele kwoṱhe .
Zwa u ṱanganywa ha khwine ha zwisiwana na vhana vha songo tsireledzeaho na zwone zwi khou lavhelelwa nga mulandu wa mveledziso ya zwiimiswa zwa tshitshavha zwo sedzaho kha ndondolo na thikhedzo ya zwisiwana na vhana vha songo tsireledzeaho zwine zwa ḓo katela zwiteṅwa zwa mutakalo , pfushi na muhumbulo .
MAITELE NA MVELELO DZA ḼIGA
Maitele a ndaṱiso a zwino , ndi uri maitele a ndaṱiso ya vhathu vho itaho vhugevhenga a tou nga ha khou shuma zwavhuḓi , ngauralo hu ṱoḓea maitele maṅwe maswa na phindulo .
Riṋe ri / tshi na mugudisi muswa wa bola ya milenzhe .
Ndivho : U lavhelesa ṋetshedzo ya tshumelo dza ndangulo ya masheleni .
Ṅwaha wo fhiraho ro vhona nyaluwo ya tshivhalo tsha vhurangeli ha vhubindudzi he ha ḓivhadzwa shangoni ḽashu , zwine zwa sumbedza fulufhelo nga tshitshavha tsha vhubindudzi tsha dzitshakha kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Ndingedzo dza tshumisano na dzone dzi nga itwa kha zwinzhi nga kha mbambedzo ya thendelano na dziṅwe ikonomi dza dzitshaka dzi fanaho kana mavunḓu ane a vha na nḓowetshumo dza tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi dzine dza khou shuma zwavhuḓi .
I dovha ya ṋetshedza tshikhala tsha u fhambanyisa vhukati ha vhaofisiri vha tshumelo dza ndulamiso na vhaofisiri vho tholiwaho kha zwikhala zwa ndaulo u ya nga Mulayo wa Tshumelo dza Muvhuso .
Dzina ḽa bugu
Theo ya mulayo yo itwa uri i dzhiele nṱha demokirasi ya u dzhenela sa tshipiḓa tsha ndeme tsha muvhuso wapo .
Zwa zwino hu na ṱhahelelo khulwane ya zwikili ezwi kha sisteme .
U thusa nga ṋetshedzo ya tshumelo dza vhukoni ha mushumo .
Zwo themendelwa uri vha zwi ite , naho zwo ralo , vha tea u valelwa vho tsireledzea , kha vhupo vhune ha si konadzee u vha na dzhenuwo ḽi songo teaho na u khwaṱhisedza khonadzeo ya u ṱangana na tshitshavha mafhedziseloni .
Ṱhulo dza milamboni dzi / tshi fukula zwilalo mavuni .
U pfiwa ha migaganyagwama ndi miṱangano yo khetheaho ine vhakhantseḽara vha wadi vha tea u i shumisa u ambedzna nga ha mveledziso dzi re kha mugaganyagwama na u ṱalutshedza u fhambana na pulane dza u thoma .
Tshirendo itshi ndi tsha khalaṅwaha ifhio ?
Vha nga hanedzana na tsheo ya u hanelwa u vha rasaintsi nga u ya phan ḓ a ha Komiti ya Phurofeshini ya Saintsi dza Mupo ya Afrika Tshipembe arali khumbelo yavho ya u ḓ i ṅ walisa sa rasaintsi wa zwa mupo i songo bvelela , kana arali u nwaliswa havho ho thuthiswa nga Khoro .
Vhashumisi vha kha ḓi vha tshipiḓa , fhedzi mushumo wavho muhulwane ndi wa u eletshedza .
Vhutshilo vhulapfu nahone vhu na mutakalo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe Muvhuso u ḓo khwinisa ndeme na tswikelelo ya tshumelo dza mutakalo nga kha u thoma Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) .
Muhasho wa Mutakalo wo rwela ṱari mbekanyamushumo ya u sedzulusa vhukoni ha ndangulo .
Vhubvo ha SARS ha khoudu ya mbuelo vhu shumiswa u khethekanya u ya nga sisiṱeme ya Khethekanyo ya Nḓowetshumo ya Tshitandadi ( SIC ) .
Khabinethe i ṱanganela na MaAfrika Tshipembe kha u ṱanganedza u tsa ha mutengo wa zwivhaswa zwine zwa ḓo rula vhathu muhwalo , nga maanḓa zwino hu tshi khou ḓa dziholodei .
Dziṅwe khadzimiso dzine dza sa vhe na nzwalelo kana dza vha na tshikalo tsha nzwalelo tshi re fhasi ha thengiso dzi fhedza dzo no tou vha mpho u bva kha vhahadzimisi u ya kha muhadzimi hu tshi itelwa muthelo wa tshifhiwa .
Mbetshelwa ya ṱhingo dza nnyi na nnyi kha masia o fhambanaho sitediamu na dzone dzo ambiwa nga hadzo .
Mulayo u eletshedza uri maitele kwao , a sa ṱaluli nahone asa dzhii sia ndi one tsumbo ya vhukoni ha nṱhesa ha khothe .
Vhasidzanyana vha na vhulenda ngeno vhatukana vha si na vhulenda .
Thimu ya Thasiki ya Lushaka yo vha na mukovhe kha u sima moduḽu uyu khathihi na tshivhumbeo tshawo .
U shumisa maitele aya kha sisiṱeme dzoṱhe zwi ḓo vhuyedza vhukuma kha u khwinisa kushumele kwoṱhe nga u angaredza .
Vha shumise tshoṱhe madzulele a zwidulo zwa ṱereṱere na nzulele dza u ḓivhofha
U tshimbidza mveledziso ya dzibada na zwiimela zwi tikedzaho Tshiṱirathedzhi tsha Nyaluwo ya Vhuendelamashango kha tshiṱiriki .
U tshimbila na u gidimela kha masia o fhambanaho
Ndangulo , vhubindudzi na vhulangi ha tshelede ine zwiimiswa zwa muvhuso zwa khou koloda .
Wa vhuya wa phasiswa lwa mulayo , u ḓo fhelisa Mulayo wa Khethekanyo ya Masipala wa , 1998 , ( Mulayo 27 wa 1998 ) une wa vha one zwino : wa Muvhuso Wapo .
Khwaḽithi dzi tevhelaho dzi ḓo vha vhea kha vhuimo havhuḓi : Nḓivho yavhuḓi na tshenzhemo kha ndangulo .
Mushumo uyo u ḓo iswa phanda tshifhingani tsha ' Ṅwaha Fumi wa Vhuvhili wa Mbofholowo . "
Naho ri tshi fanela u ṱanganedza uri lufu kana fuvhalo ḽiṅwe na ḽiṅwe luthihi ḽo ḓalesa , mushumo washu wa u fhungudza dzimpfu nga zwiṱuku nga zwiṱuku nga ndangulo ya khohakhombo yo teaho u khou aṋwa mitshelo .
Sa tsumbo , vhakwamei vhoṱhe vha ḓo ḓi ṱoḓa u vhigelwa uri thandela yo gumafhi .
Muhasho u ḓo tea u vhona uri ri a sedza na u tevhedza milayo i re kha Ndima iyi na uri ri ite mishumo yashu ri tshi khou tevhedza mikano ya Ndima iyi .
Tshelede ya mashango a nnḓa : Ṱhiransekisheni dza tshelede dza maṅwe mashango hu si tshelede ya shango ḽine khamphani ya shumisa ḽone dzi rekhodiwa nga phimo ya thengiselano ine ya vha hone nga datumu ya ṱhiransekisheni .
Mazhendedzi aya a Mveledziso a ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u pfananya zwa u avhelwa ha masheleni kha madzangano a si a muvhuso .
Khoudu 3 : Goloi iṅwe na iṅwe kana u ṱanganyiswa ha goloi - miṅwaha ya 18 .
U fana na Muvhuso washu , ndi a tenda uri mitheo ye ya ranga phanḓa shango ḽashu miṅwahani ya 14 yo fhiraho i kha ḓi vha hone .
Zwavhukuma , zwi nga ṱanganedzwa uri , musi Vhusimamilayo ho ta tshigwada tsha madzilafho a u thivhela milandu yo khetheaho , ayo madzilafho o itelwa uri a shume nahone o fhelela .
1.1 . Mulayotibe u khwinisa Mulayo wa Malwadze na Ndiliso dza Khuvhalo dza Mushumoni , 1993 ( Mulayo 130 wa 1993 ) ho dzhielwa nṱha vhashumi vha dzinḓuni , vhe vha vha vho sielwa nnḓa nga Mulayo , sa vhashumi hu u itela hedzi mbuelo , khathihi na u khwinisa mbuelo dzi re hone .
Masipala wa Buffalo City u sudzulusa masheleni u ya kha muthu nga muthu , zwiimiswa na madzangano .
Tshaka tsha mbuno dzine nga nḓowelo dza vhigwa nga ha masia aya dzi anzela u katela :
Nahone saizwi ṋamusi , ro dzhia tsheo ya uri muthusa phuresidennde u ḓo ranga phanḓa bembela zwe nda zwi ita musi ndi muthusa phuresidennde .
Tshitatamennde tshi ḓo bvisela khagala tshanduko kha mugaganyagwama wa lushaka u itela uri masheleni a lushaka a kone u shumiswa zwavhuḓi nahone lwa tshifhinga tshilapfu .
O ṱanziela uri vhushaka ha mushumoni vhukati ha mupotiwa na mupoti wa mulandu ho pwashekana nga nḓila ine ha nga si tsha vhuedzedzwa .
U ya nga Mulayotibe , nyimele dzi tevhelaho dzi nga si shumiswe sa vhuimbeleli kha mulandu wa u ita zwiito zwa u tambudza kana mbuno ya u fhungudza tshigwevho , musi muthu onoyo o no wanwa mulandu wa vhutshinyi honoho :
Vhanna na vhafumakadzi vha nga ḓivha vhapondi na vhapondwa vha khakhathi dza Miṱani .
( d ) u dzhiela nṱha murangaphanḓa wa ḽihoro ḽihulwane kha maṱuku oṱhe kha Buthano sa Murangaphanḓa wa Ḽihoro Ḽihanedzi .
Friends of GEMS ndi tshumelo ya SMS na ya lubuvhisia ntswa i swikeleleaho ya SMS ine nga khayo vha nga humbela na u wana zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vha re kha vhupo havho .
Nyolo dza vhuendi ha tshitshavha dza tshishaka dzi nga swikelewa hu si na mvelelo dza tshinyadzo kha vhashumisi vha goloi .
Maanḓalanga a Aphiḽi ya Ngomu u itela ndivho dza PAIA ndi Minisṱa wa zwa Vhuendelamashango .
Mudzheneleli kha tshigwada , ane a tikedza , a dzhenelela nga vhuḓifulufheli kha musaukanyo , u vhumbiwa na tshumiso ya nyendedzi dza vhuongi , nyito , maga na maitele .
Vha ambedzana na mukhantseḽara wa wadi na u bula zwiteṅwa vho imela tshitshavha na mukhantseḽara uri a zwi ise kha khoro .
4.1.5 Miṅwe ya milandu yo ḓowelelaho ine ya sengiswa nga khothe dza sialala ndi vhuvhava , u rwa zwaho , u tshinyadza ndaka , mafhungo a mavu , khakhathi dza miṱani , vhuloi , zwa mbingano na u sema , ngeno milandu ya siviḽi yo ḓowelelseaho itshi katela u tshinyadza zwimela nga zwifuwo zwo xelaho , u tshinya musadzi wa muṅwe , u tshinya musidzana kana musadzi na khanedzano dza mbadelo dza tshelede ya u mala .
3 . Mbekanyamushumo dzine dza khou ḓa
Arali vha tenda u kovha nḓivho yavho ya sialala na u dzhena kha thendelano ya u kovhekana mbuelo na muṱoḓisisi , vha fanela u kovhekana nḓivho yavho na kushumisele kwa sialala kwa tshiko tsha zwi tshilaho tshapo .
Ro wana pulatifomo dza u dimokirasi ya u dzhenelela dzi dzone dzi pfumisesaho nahone dzo shaya vhukuma kha mihumbulo na khetho dza mbekanyamaitele u fhira vhaṅwe vha vhathu vha imelelwaho afha .
Zwivhalo zwoṱhe zwo ṋetshedzwa kha masheleni a Rannda ya Afrika Tshipembe ( R ) , zwine zwi dovha hafhu zwa vha tshelede i shumaho ya muhasho .
Zwine zwa ḓo isa phanḓa na uri dededza musi ri tshi ḓikumedza u lwisa vhutshinyi ho dzudzanywaho na u khwinisa vhulanguli , vhukoni na kudzudzanyele kwa madzhendedzi ashu a thevhedzo ya mulayo .
Nangani ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi
Nḓaḓo yo tingaho ḽa uri tshampungane tshi tea u wela nga fhasi ha mutakalo , mishumo , mupo , kana maḓi a i athu , u swika zwino , livhanwa nayo .
Vhalanguli vha tshiṱiriki vho bveledza migaganyagwama nga u fulufhedzea na u laula na u langula migaganyagwama iyi zwavhuḓi .
U londola maṱo ashu na nḓevhe dzashu .
Mbekanyamaitele dzine dza shuma kha u ṱunḓwa ha thundu dzo fhambana u ya nga sekithara .
Kha ṱhoḓisiso dzoṱhe , hu na mbudziso dzine vhaṅwe vhafhinduli vho hana u dzi fhindula , kana dzine vho ṋea phindulo dzi songo fhelelaho .
U fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana zwi ṱoḓa uri roṱhe ri takutshedze ri lwe na u fhelisa zwiito izwi .
Zwino vha mudizaini wa fesheni wa bvumo .
u vha vha sa holi masheleni a paḓaho R73800 nga ṅwaha . Arali vha kha mbingano , masheleni a vho vhane vha a wana nga ṅwedzi o ṱangana na a muthu wavho a so ngo vha a tshi paḓa R147 600 nga ṅwaha
U ṅwalisa khamphani I si ya mbuelo
Khumbelo dzine dza sa elane na ṱhoḓea dzo bulwaho afho nṱha a dzi nga dzhielwi nṱha .
Ṱhoḓea nga vhaṅwe vhomadzhisiṱiraṱa ya uri vhafumakadzi vha bveledze vhuṱanzi ha u dzulela u tambudzwa a i elani na ngoho ya matshilo a vhafumakadzi vhane vha khou tambudziwa .
Hu ḓo tea u lavheleswa uri idzi themendelo dzi a shumiswa .
Kha vha kwame mutshimbidzi wa Vhudavhidzani arali huna faela dzo vhaisalahao , faela dza datha dzo xelaho kana faela dza datha dzi fanaho .
Mudzulatshidulo , riṋe kha ANC ro hanedzana na ḽikumedzwa ili .
Khamphani idzi dzo kona u fhungudza nga maanḓa kushumisele kwadzo na tshelede ya kutshimbidzele kwa mabindu adzo .
PPP ndi tshishumiswa tsha ndeme tshishumiswaho u konisa zwiimiswa zwa muvhuso kha u fha khonṱhiraka vhadzheneli kha sekithara dza phuraivethe kha u dzhena mbadelo dza vhubindudzi ha mbuelo kha u diliva dziṅwe dza tshumelo dzine zwiimiswa zwa sekithara dza nnyi na nnyi dzi ṱoḓea uri dzi ṋetshedze kana u diliva .
Mutevhe wa dzithebulu
Fomo dza u ita khumbelo dzi wanala kha Poso dzoṱhe u mona na shango .
Naho zwo ralo , ndi khou itela khuwelelo Minista na Muhasho wawe uri vha ambe na vhaofisiri havho vhane avha ṋetshedzi tshumelo yavhuḓi kha vhathu vhane vha shumana navho .
A ri nga ḓo hira khamphani na nthihi yo itaho uri vhathu vha kundelwi , vha ralo .
Vharangaphanḓa vha shumaho kha luvhanḓe lwa nṱhesa lwa mikhwa , vho sedza ṱhoḓea dza vhatevheli na milayo ya mikhwa yo katelaho yoṱhe .
Arali vha tshi ṱoḓa dzilafho ḽa zwa maṋo nga fhasi ha anasiṱetiki ?
I ita khuwelelo kha zwitshavha zwoṱhe u fhefheḓisa fulaga dzavho dzo gonya u guma vhukati , na u vha na tshifhinga tsha u fhumula kha vhuṱambo hoṱhe ha vhurereli u bva nga ḽa 31 Ṱhangule u swika nga ḽa 2 Khubvumedzi 2018 , sa tshiga tsha thikhedzo ya SAPS .
u fhungudza khonadzeo ya maga a mulayo u bva kha vha khasho na vhoramabindu vhane vha nga imisa maitele a mupfuluwo .
" u wana muloi"zwi amba nyito ine ya itwa ndivho i ya u sumba muthu ane a dzhiiwa a tshi lowa/ kana a tshi ita zwa vhuloi ( vhuvhi ) vhune ha vhaisa ; " mushonga"zwi amba mushonga wa sialala wo itwaho nga muḓivhi wa mishonga ya sialala ; na " vhugevhenga ha zwa mushonga"zwi amba u ita zwithu zwi sa tendelwi nga mulayo ndivho i ya u wana muraḓo wa muthu ndivho i ya u ita mushonga ;
Muthu muṅwe na muṅwe u fanela u tenda uri ndi zwone sa izwi maambiwa e rekhodo ya lwa mulayo ya miṱangano .
Hafha vhana vho aluswa nga Vho Brooks .
Zwipiḓa zwa tshivhangi tsha vhukando ha u humela murahu ha ṅwana o thubiwaho nga fhasi ha Buthano ḽa Hague kha masia a siviḽi ya u thuba ṅwana na Mulayo wa Khakhululo ya Vhuthubi ha Ṅwana ndi zwa uri :
Vhadzheneli a vho ngo tea u tou dodombedza zwoṱhe , vha tea u fha manweledzo a uri a ḓo vha o tou itisa hani na uri a ḓo vha a na mini .
( 10 ) U kuvhanganywa ha ngano na nganea dza tshitshavha nga thuso ya Magoši ( Mahosi ) sa vhaṱhogomeli kha zwitshavha zwavho na mvelele , Senthara dza Ṱhoḓisiso ya Luambo dzi fanela u ṱuṱuwedzwa u ṅwala nganea lwa tshiofisi na nga vhone vhaṋe nga nyambo dzavho .
Fhedziha , u dzula kha nyimele yavhuḓi ha zwiko zwa mupo zwi ḓisendeka kha maitele avhuḓi a mashumisele .
( h ) Hu tea u vha na ndangulo ya khwine ya vhashumi khathihi na maitele a u bveledzisa phanḓa vhashumi kha mabuḓo avho a mishumo , u itela uri hu bveledzwe nga vhuḓalo vhukoni ha vhathu .
Khaedu khulwanesa yashu ndi u sika mishumo ya vhathu vha sa shumiho vha ṋamusi , ngeno hu tshi khou dzudzanyiwa vhashumi u itela mishumo ya matshelo .
Vhulimi Afrika Tshipembe ho sumbedzwa nga maanḓa kha muziamu mivhili .
Milayo ya u dzhenelela ha tshitshavha
Vhaofisiri avha vha laula mushumo wa NCOP na u ranga phanḓa khanedzano , na u vhona uri vhurumelwa vhu amba ho vhofholowa ngeno vha tshi tevhela milayo ya Nnḓu .
Tshumiso ya sialala kana nḓivho - Zwi katela nḓivho , u tumbulwa ha kana u shumiswa lwa sialala ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo , arali u tumbulwa ha nḓivho iyo kana u shumiswa ho thoma kana hu tshi ḓo dzhenelela kha kana u vhumba tshipiḓa tsha thandela yo dzinginywaho ya vhushumisamupo kana ṱhoḓisiso ine khumbelo ya thendelo ya vha na vhushaka nayo ( Ndaulo dza BABS ) . ( Kha vha sedze tshumiso ya sialala kana nḓivho , afho fhasi . )
Ho bveledzwa mbekanyamaitele ya phambano kha u vhiga .
Talani mutalo u tshi bva kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwithu zwi re kha tsha monde u tshi ya kha tshithu tshi re kha tsha u ḽa , ni tshi sumbedza uri zwi nga shumiswa hani kha u ita zwithu zwi re na mushumo .
Fhethu ha mabindu ane a khou bvelela , ane a kha ḓi vha maṱuku kha vhupo ha mahayani tshoṱhe kanzhi hu itisa uri hu vhe na u shela mulenzhe ha maraga hune ha si vhe havhuḓi nga haya mabindu .
Hune zwikolo zwa sa shume zwavhuḓi ( sa tsumbo , nga u ṱavhanya vala kana u sa vula na luthihi nga maṅwe maḓuvha ) , vhana zwa vhukuma vho siwa nga nnḓa ha mbekanyamushumo .
Vho ḓo ramba vhabindudzi vho rangaho phanḓa na vharangaphanḓa vha mabindu uri vha ḓe kha Samithi ya Vhubindudzi yo lavhelelwaho vhukuma ya Afrika Tshipembe ine ya khou ḓo vha hone ṅwaha uyu u tshi ya mafheloni .
Mbuno ya ndayotheo ndi ya uri : nḓivho i ita khwiniso ya vhukoni , zwikili , ndeme na kupfesesele .
1.2 . Nga ṅwaha wa 2021 , Phresidennde Vho Cyril Ramaphosa vho vha tshipiḓa tsha vhaṅwe vharangaphanḓa musi vha tshi ḓivhadza tshumisano ya ḓivhazwakale vhukati ha shango ḽashu na mivhuso ya mashango a fanaho na ḽa France , Germany , United Kingdom , United States , hu tshi katelwa na European Union ya u tikedza tshanduko i pfadzaho ya u ya kha ikonomi ine ya vha na muhasaladzo wa khaboni ya fhasi khathihi na tshitshavha tshi konḓelelaho tshanduko ya kilima .
Malugana na sekithara ya dzibada , Vho Tony Leaman vha na bammbiri ḽine vha ḓo ḽi kumedza nga murahu ḽine khaḽo vha khou ri nḓila ya zwino ine ya shumiswa kha bada dzine ha badelwa muthelo a i nga ḓo shuma lwa tshifhinga tsha vhukati u ya kha tshilapfu .
Vhukoni ha tshivhalo ha u gudela mishumo ya zwanḓa na thekhiniki zwo no ḓi ḓivhadziwa zwikoloni zwa 550 na uri kha izwo zwa 67 zwa zwino zwi khou lingedza u ya kha buḓo ḽa zwa u guda zwikili zwa mushumo .
Mbuelo dza khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ya maanḓalanga a khaṱhululo a sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa muvhuso ; nga tsheo ya maanḓalanga a khaṱhululo a u hanela u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswa yo lengaho tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha tshine tshi si vhe tshipiḓa tsha sia na ḽithihi ḽa muvhuso ya -
Kuvhonele kwa vhafumakadzi kwo dzhielwa nṱha musi hu tshi khu bveledzwa phurogiremu ?
1.4 . Fulufulu ḽo vusuludzwaho ḽi ḓo shumiswa vhukuma kha nḓisedzo ya fulufulu u itela u ḓadzisa kha u lwisa nga Eskom .
U ṋekedza ndangulo dza dziṅwe nḓila dza vhuendi ha badani na mafhungo ane a ṱumana na zwenezwo .
Mbudziso ya uri ndi nnyi ( a ) na mini tshi dzhiaho tsheo ya uri ndi mini tshi re tsha vhukuma na u katela ( kana hai ) , a yo ngo fhindulwa .
Nga u shumisa ngona iyi , muthu a nga amba zwi sa konḓi uri ndi zwipuka zwifhio zwine zwa vha zwavho .
Naho ri tshi nga vha ri tshi khou fhela mbilu nga ha luvhilo lwa tshanduko mushumoni , zwi a takadza mbilu u vhona uri maitele ashu o tendiwa kha muvhigo wavho wavhuḓisa .
U tshimbidza u rengiswa u thoma ha thikhithi , hu fanela u thomiwa fhethu ha u rengisela hu shumaho zwavhuḓi na hu swikeleaho u mona na shango .
Afurika Tshipembe ḽi ṱoḓa uri vharangaphanḓa vhoṱhe kha tshitshavha vha shumisane .
Dzi ṋetshedza vhunzhi ha u katelwa ho fhelelaho ha mafhungo o tetshelwaho a voutu , ngamaanḓa nga ha thundu na tshumelo , pfukiselo , zwiimiswa zwa nnyi na nnyi na mafhungo a vhuimo ha fhasi nga ha tshiimiswa .
Faela dza mulwadze dzi ḓo vhulungwa nga tshieḽekothroniki , zwine zwa fhungudza u xela ha fouḽda na mikokotolo , zwi fhungudza fhethu ha u vhulunga fouḽda na , zwihulusa , zwi fhungudza tshifhinga tsha u lindela ha vhalwadze kha zwiimiswa .
U vhona zwauri nzudzanyo dza vhudzulo na dza u enda dzo itwa , musi hu tshi ṱanganedzwa maṅwalo a vhukuma .
Kha vha rumele fomo dzo ḓadzwaho kha :
Dzi tevhelaho ndi nyendedzi dza SALGA mayelana na u ela kana u topola fhethu ha kushumele kwa ndeme ha zwigwada zwa madzangalelo zwo imelwaho kha wadi ya masipala .
Khabinethe yo dzhiela nṱha Tshigwada tsha Mushumo tsha Muphuresidennde tsho thomiwaho maḓuvhani a si gathi tshe tsha ṋewa mushumo wa u sedza kha u gonya ha mbadelo dza dziyunivesithi .
U tevhedza ndayo dza ndinganelo nga tshifhinga tsha maitele a u thola a si ṱhoḓea fhedzi ya vhusimamilayo , zwi dovha hafhu u khwaṱhisa matshilisano na u shela mulenzhe kha u fhaṱa lushaka .
Ndivho yayo ndi ndondolo na u shumisa lu sa fheli zwiko zwa dzhenetiki zwa zwimela u itela zwiḽiwa na vhulimi na u kovhekana lwo linganaho ha mbuelo dzi bvaho kha u shumiswa hazwo .
Vhuongelo ha tshiṱiriki hu ḓo ṋetshedza nga nḓila ya vhuḓisa phakhedzhi yo fhelelaho ya ndondolo ya vhalwadze .
Dzi shuma mushumo wa ndeme wa u ḓivhadza ndangulo ya kushumele kwa masipala na kuitele kwa mugaganyagwama
Kha kuvhonele uku kwa ngoho hune mikano ya vhathu ya dzhielwa nṱha , zwi a pfala zwavhuḓi vhukuma u dzhiela nṱha tshenzhelo ya vhaṅwe .
U vhona zwauri mihumbulo yo teaho ya mugaganyagwama i a waniwa u bva kha vhalanguli na uri mihumbulo yeneyo i a ṱanganyiswa u itelwa u ṋetshedzwa .
U ṱalukanyiwa ha tshumelo ya tshifhinga tshilapfu .
Livhanyani maipfi a tshifhinga tsha zwino na a tshifhinga tsho fhiraho .
U pfiwa ha mugaganyagwama wa masipala hu tendela Komiti dza Wadi u dzhenelela kha mveledziso ya muganyagwama wa masipala .
Naho zwo ralo , vhunzhi ha mishumo iyi i wana thikhedzo yo pimeaho nahone i maitele a fomala a sa bveleli , nahone zwifhinga zwinzhi mbekanyamaitele dza ndeme dzi a itwa hu na u livhiswa ho pimeaho kha mihumbulo ya tshitshavha .
Musi o no badela khadzimiso , zwi salaho ndi mbuelo yawe u bva kha zwiliṅwa .
Musi ho no vha na u bvelela hu ngafha kha vhubveledzi , ri na fulufhelo ḽa u bvelela kha u engedza nyaluwo .
U itela vhuhali ndi ḓo sumba fhedzi mavhala a nngwe a muvhigo wa mvelaphanḓa yashu u itela uri hu vhe na tshifhinga tshinzhi tsha u amba navho .
Mushumo wa Muhasho wa Gwama ndi u khwaṱhisedza vhungoho ha zwa masheleni a mbekanyamushumo dza Masipala na tshumelo zwi swikelwa nga kha vhutevhedzeli na milayo ya zwa masheleni ya tshivhalo na ndaulo musi hu tshi khou sedzwa kha mvelelo , khwaḽithi ya tshumelo na ndondolo ya vharengi .
Tshifhinga tsho teaho u rathela kha hoyu muṅwalo tshi ḓo bva kha vhukoni ha vhagudi na phoḽisi ya tshikolo .
Khabinethe yo dovha hafhu ya themendela ṱhanganelano ya Minisiṱa wa zwa Saintsi na Thekhinoḽodzhi na uri Mveledziso ya Mabindu Maṱuku i tea u bveledza zwikhala u itela u manḓafhadza na u ṱuṱuwedza mabindu maṱuku na zwiimiswa zwa Vhukati kha Mabindu a Muvhuso kha ndangulo yo leluwaho ya maanḓa a ikonomi .
Ndeme ya vhuvhusi huvhuya na dimokirasi i shumaho kha u thivhela na u langula zwavhuḓi khuḓano zwi nga zwi khwaṱhisedzwe u fhira ndingano .
Muraḓo ha tsha vha muraḓo ( muraḓo o ḓibvisaho , a sa athu ṅwaliswa )
Vhoramabindu vhaṱuku vho imaho nga vhoṱhe vha anzela shaya pfuma vha swika hune vha kundelwa u badela mbadelo dza u shuma vhe kha senthara dza mavhengele lune zwa vha thivhela u wana fhethu ha khwinesa ha u shumela he ha sikwa nga mbumbo dza netiweke .
Vhupo ha mabindu a shango ḽashu ho dzika , vhu na manyanyu nahone ho tea kha u engedzwa ha mbambadzo na vhubindudzi .
GEMS i ḓo badela R236 fhedzi kha mutengo wa muunḓiwa a tevhelaho .
Mbekanyamushumo dzo sedzaho kha u ṱuṱuwedza u takala ha muvhili , mbekanyamushumo dzi elanaho na zwa mbeu , mishumo ya zwa mutakalo na vhubveledzi dzo itwa ho ṱangana na zwiimiswa zwa mutakalo khathihi na zwiimiswa zwo fhambanaho zwa phurofeshinala .
Ngade dza zwiḽiwa na dzone ndi dziṅwe nḓila dzine masipala wa ita uri hu vhe na mveledziso ya zwiḽiwa hu tshi itelwa miṱa yo shayaho .
Zwi anzela u vha zwavhuḓi u litsha zwe zwa lavhelelwa u ṋetshedzwa zwo ralo sa zwe zwa pulaniswa zwone u rangani .
U dovha hafhu , vhuṱhogwa ha mutheo uyu wa zwa vhuṱuṱuwedzi ho fhambana u bva mushumo u ya kha mushumo .
Mulayotewa u kombetshedza masipala u dzhia maga a vhuḓifhinduleli u tsireledza tshikafhadzo na u ṱhoṱhela ha mupo , u ṱuṱuwedza ndondolo na u tsireledza mveledziso yo khwaṱhaho ya mupo na u shumisa zwiko zwa mvelo .
( 4 ) Dziminisiṱa vha fanela u laula ofisi dzavho hu tshi tevhedzwa phoḽisi yo tiwaho nga Khabinethe .
5.1 . NPAES ndi pulane ya tshiṱirathedzhi ya miṅwaha ya 20 ine ya tshimbilelana na NDP , ine ya khou sedzesa kha u engedza vhupo ho tsireledziwaho , ho sedzeswa thwii kha u alusa ikonomi , tshandukiso na uri hu dzule ho ralo lwa tshoṱhe .
Vhadzheneleli vha zwigwada zwa nyambedzano a vho ngo swikelela thendelano kha mbudziso iyi .
U fhungudza mutengo wa ṱhoḓea dza vhutshilo ndi tshiṅwe tsha zwithu zwa u ḓadzisa zwa ndeme kha maimo a vhutshilo nahone zwi ṱuṱuwedza vhubindudzi ; zwi ḓo dovha zwa thusa kha u ita uri hu vhe na tsedzuluso ya miholo kha vhuimo ha vhukati na ha u fhedza kha tshikalo tsha mbuelo kana miholo .
Ndi nḓila ifhio ine ya ḓo khwaṱhisedza u dzhenelela nga vhuḓalo ?
Tenda diphosithi yo bulwaho i tshi nga lozwea nga muhweleli kha nyimele ine khaṱhululo ya vha yo kundelwa .
Pulane yo khetheaho i a ṱodea u itela uri thandela i khunyeledzwe zwavhuḓi .
Hezwi zwo livhiswa kha u ṱanganedzwa ha thandela dza ndeme dzine dza vha na u vhuedza huhulwane kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho na u fhira zwine zwi khou sedza kha u vhuedza hu vhonalaho hune ha ḓo vhuedza ikonomi kha u honolola zwiṅwe zwa ndeme .
Mushumo uyu wo thomiwa lwa ndeme , nahone u ḓo tshimbidzwa nga mafulufulu maswa na nungo .
Ndeme ya maḓi tshifhinga tshinzhi i vha i si yavhuḓi fhedzi u vha na magwedzho kha nyimele yavhuḓi zwi ḓisa phambano .
Miraḓo ya vha Tshumelo ya Tshipholisa tsha Afurika Tshipembe na vhone vha wanala hanefha vhuponi ha Phalamennde .
Mitikedzo yo pimiwaho i re hone i thoniwa ngayo u itela u swikelela ṱhuṱhuwedzo ya ndeme hoṱhe kha nḓisedzo ya vhudzulo na ṱhuṱhuwedzo ya mveledziso ya ikonomi yapo ya tshifhinga tshilapfu ;
Nyambedzano ya ndeme yo tea u itela uri hu vhe na thendelano na vhuṋe ho ṱanḓavhuwaho ha puḽane .
Vhabindudzi vha ḓo ya huṅwe fhethu ngauri ḽevele ya u ṱhoṱhela kha mavu ashu , ane a vha one vhutshilo hashu , i sumbedza vhufaluvalo , u sa vha hone ha ṱhuṱhuwedzo na khaphasithi .
Tshifhinga tsha fulufhelo tshi fanela u dzudzwa tsho ralo a tshi nga fhedzi tshifhinga tshilapfu arali ri sa shandukisa phatheni idzi dza matshilisano .
4 . U tendelana kha Thendelano dza Dzitshaka dza nga ha u Thivhelwa na Ndaṱiso ya Vhugevhenga ha zwiito zwa Tshiṱalula .
Foramu ya zwa mutakalo ya wadi
U pima mazha kuelele kwa mulambo , na u fhambana ha leveḽe ya maḓi tsini na mulomo , zwi tea u itiwa .
Arali ra sa dzhiela nṱha vhuḓidini uhu , ri ḓo ya phanḓa na u sa vha vha ndeme u fana na mishumogudwa i fanaho na muvhalelano .
Tshivhalo tsho engedzedzeaho tsha aseniki tshi vha hone hune ha vha na tshikafhadzo u bva kha zwiko zwa nḓowetshumo , kana hune mbumbo ya minerale dza asenathi dza itea .
Naho zwo ralo , mvelaphanḓa idzi a dzi ambi uri ri tea u awela zwino .
Ṱhanziela iyii i shuma lwa miṅwedzi ya rathi fhedzi nauri i a ṋetshedzwa kha senthara ya u linga vhareili iṅwe na iṅwe .
Tshivhalo tsha nṱhanyana ha tshararu tsha vhathu vha na minwaha ire fhasi ha 15 .
U vha na nḓivho ya zwine zwa khou itwa nga muvhuso , muṅwe na muṅwe a nga kona u shela mulenzhe kha mbekanyamaitele dza muvhuso dza u fhaṱa vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe .
Buletshedza na u ṱalutshedza mbetshelo dza mulayo na tsumbanḓila dzi tshimbilelanaho na u thomiwa na u shuma ha Dzikomiti dza Wadi
Khunyeledzo nga vhalanguli : Zwi amba uri vhoṱhe vha no khou shela mulenzhe kha thandela vha a " sainela " uri maṅwalwa a no kwama thandela o khunyeledzwa lwa fomaḽa .
Ndingo iyi yo khunyeledza uri khonadzeo ya ndozwo ndi ṱhukhu na uri i khou khwaṱhisedzwa nga muhumbulo wa Muoditha Dzhenerala khathihi na Yunithi dza Odithi dza nda ngomu dzo itaho inthaviwu .
Tshikolo tsha Lushaka tsha Muvhuso tsho ṋewa ndaela ya u ṋetshedza vhupfumbudzi ho teaho na thikhedzo kha zwiimiswa zwi ṱoḓaho vhuṅwe vhupfumbudzi ha vhashumi vhazwo .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi sielisana na vhaṅwe a tshi amba na u vhudzisa mbudziso uri a pfesese .
Dzikahmphani dzi si gathi dzi na hune dza vha tsini na tshivhalo hetsho tsha vhashumi .
Ḓivhazwakale yashu yo ri funza uri u langa ndi u renga vhutsireledzi na vhudziki ha tshifhinga tshipfufhi .
Milandu yo ḓoweleseaho i sengiswaho kha senthara dza vhulamukanyi ha sialala ndi ya miṱani , mavu na mafhungo a ndaka .
Maitele a tevhelaho a fanela u sedzeswa vhukuma u itela u vhea minetse ya vhupo :
3.4 . Khabinethe yo tendela themendelo yo itwaho nga Komiti ya Ṱhoḓisiso nga ha khonadzeo ya mbambadzo ya maṋanga a tshugulu sa tshiṅwe tsha zwithu zwine zwi nga thusa u vhulunga tshitshavha tsha tshugulu dza shango ḽashu .
Ngauri thandela dzi vhonalaho dza mveledziso ( dzine kanzhi dza pfi thandela dza khephithala ) ndi u vhulunga hune ha ḓo vhuedza tshitshavha miṅwaha minzhi i ḓaho , masipala u nga hadzima tshelede dza u thoma thandela dza mveledziso .
U linga ha u fhedzisela hu na mulingo wa orala wa minetse ya 30 , une khawo mafhungo a re afho nṱha a ḓiswa phanḓa u itela u linga na nyambedzano .
Nga ṅwaha u tevhelaho , Vho Gideon Jacobs vho bveledza zwoṱhe , vha khwinisa fhethu he ha vha hu songo khwaṱha kha zwishumiswa zwi re hone vha dovha vha ita ndingo ya sisiṱeme yoṱhe .
U khwinisa tshumelo dza vhushaka na maṅwe mashango malugana na zwa mbambadzo u itela u tikedza mukovhe wa makete wa ḽifhasi wa Afurika Tshipembe .
U itela u londota vhuthihi , maṅwe maitele o kuvhangana fhethu huthihi u itela ndivho dza vhukoni .
Izwi zwi ṋea vhanna maannḓa a u langa nahone zwo khwaṱhisedzwa nga zwiimiswa zwa mulayo , vhurereli , mvelele , pfunzo , ikonomi , polotiki na na zwa vhuswole tshitshavhani .
Themo ḽo ṱanganyiswa kha Mulayo wa Mafhungo a wa Dzidzhele wo Khwiniswaho wa ṱalutshedzwa nga nḓila i tevhelaho :
Mulayotibe wo no ya vhathuni u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
U buletshedza na u ṱalutshedza ṋetshedzo ya mulayo na tsumbanḓila dzi elenaho na kuthomele na kushumele kwa Dzikomiti dza Wadi .
Kha vha sumbedze nga u shumisa ' ( ch ) ' nga murahu ha dzina .
Hu thomiwe dathabeisi ya thandela dza LED dzine dza vha hone zwazwino , tshiimo tsha u shumiswa hadzo , ṱhoḓea , zwiteṅwa zwa mvelaphanḓa na zwiitisi zwa u wa hadzo .
Thandela dzi tevhelaho dzi langiwa na u shumiwa hu na ṱhanganelano , nahone mbadelo ndi dza :
Gerani ni tshi tevhedzela zwithoma .
Nyambedzano dzo dzhenelelaho dzo farwa na Muhasho wa Mutakalo , vhalavhelesi vha sibadela , ṱhoho dza dzikiḽiniki , madokotela na vhaṋetshedzi vha tshumelo ya malaṱwa .
Fhedzi , nga nṱhani ha u shaea ha thulusi na zwishumiswa zwo teaho mveledziso i vha fhasi , khathihi na u vha hone ha khwaḽithi i sa fushi na nzulele dza u shuma dzine dza nga vhanga khombo .
Kha vha humbule u vha na vhuḓifhinduleli ha vhufamuraḓo ha ṅwana wavho , nga kha vhuḓifari havho ha u sa vha na vhuḓifhinduleli .
Mapholisa kana vhaṅwe vhashumi vha tsireledzo vha ambara yunifomo i vha ṱalusaho , vha fanela u vha na maanḓa a u setsha mivhili ya vhathu .
U ita themendelo dza u bviswa ha themendelo na u dzula na tshelede hu tshi tevhedzwa mbetshelwa dzo bulwaho kha Milayo ya Vhufaragwama .
Nga kha hei sisiṱeme , miraḓo vha nga zwifha musi vha tshi khou ḓiasesa nahone vhaṱoli vha nga kha ḓi sokou tendelana na muraḓo , nga nṱhani ha uri a vha na tshifhinga na uri a huna ṱhumanywa , kana vhuṅwe vhuṱanzi vhu ṱoḓeaho .
miṱangano iyo i tea u vha luthihi nga ṅwedzi
vhu re na muṅwe muraḓo wa phalamennde kana wa vhusimamulayo ha vunḓu .
Mmbi ya Muyani yo tshenzhela mutsiko u fanaho , nga masheleni a re hone a u shuma lwanzheni na u ndondolo ya zwikepe na themamveledziso i ne ya khou tsela fhasi .
Mafhungo a kushumele a tea u shumisa nḓila dzi fanaho dza u kala sa zwo sumbedzwaho nga tsumbo .
Vhukoni ha u linga u shuma fhethu hu re na maḓi na u ṅwala mivhigo .
U ṅwala tshiṱori tsha ene muṋe tshi no hovhelela pharagirafu nthihi ( ya mafhungo ane a nga swika 5 ) a tshi tevhedza fureme ya kuṅwalele .
Nga nṱha ha zwenezwo , hu na , vhuṱanzi ha uri vhaṅwe vha vhaṱaleli vho swika tshitediamu , vha si na thikhithi , tsinitsini na tshifhinga tsha u thoma ha mutambo .
2.1 . U vha ṋemuḓi wa Tshiṱitshi tsha u ṱola zwire kha Tshikhala tsha nnḓa ha Ḽifhasi
U alusa fhethu ho dzudzaneaho zwavhuḓi hu re na mveledziso ya tshitshavha yo ḓitikaho nga zwa vhulimi na zwibveledzwa .
Zwine vha zwi lavhelela sa mpho ya ḓuvha ḽavho ḽa mabebo ndi ngoho .
Nḓila dza vhukwamani dzi dzhielwaho nṱha lwa fomaḽa
Vhaimeleli vha ṋekedza mafhungo malugana na tsireledzo mushumoni kha mutholi kana komiti ya zwa mutakalo na tsireledzo kana , hune ṋetshedzo dza vha dzi songo kona u swikelwa , kha tshipikiṱere .
Ndivho khulwane ya tsedzuluso ndi u sumbedza tshenzhelo na ngudo , u ṱola mvelaphanḓa kana u kundelwa u tandulula u kundelwa ha vhukoni ha kale na u sika vhubvo nyangaredzi na muhanga wa kushumele wa u topola ṱhoḓea ntswa .
Arali vha sa koni u ṅekana nga khophi nga ṅwambo wa uri a i athu u kandiswa , khophi iyo itea u khwaṱhisedzwa .
U pulanela nḓila na tshumelo dza vhuendedzi zwi ḓo itwa ho sedzwa zwitshavha izwi .
Vhathu vhanzhi vhane vha vha kha tshiimo tsha zwa vhudzekani a vha ḓivhi arali vho kavhiwa nga HIV kana hai .
L. Vhudzheneleli ha Nyanḓadzamafhungo
Themo ḽa mufariwa o lindelaho tsengo ḽi shumiswa kha mafhungo aya kha ḽiṅwalo ḽoṱhe .
Ngauralo , sa tsumbo , maitele avho a u renga na u rengisa kha Muvhuso a ḓo pika vhathu vhaṱuku .
Rakhonṱhiraka u ḓo tea u ri ho fhedzwaho u dzheniswa hu lingwe na u tendelwa nga vhulanguli hapo hune ha vha zwo tea .
Mafhungomatsivhudzi a no bva kha phurogireme ya ṱhoḓisiso ya maitele nga ṋama a nga thusa kha u dizaina phurogireme ya khuvhanganyo ya data ya khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi , nga maanḓa malugana na u vhekanya tshifhinga tsha u shuma na u gadisa kushumele .
Naho hu na idzi mbuelo , hu kha ḓi ḓo vha na vhana vhanzhi vha zwisiwana zwo vhangwa nga AIDS na vhana vhane vha ṱoḓa thikhedzo u bva kha muvhuso na zwitshavha lwa mahumi a miṅwaha i ḓaho .
Ndi tshumelo dzifhio dze tshiimiswa tsha ṋetshedza ?
Ho vha na u thithisea ha u dzhena zwikolo , ho tswiwa zwithu mavhengeleni na u fhiswa ha dzinnḓu na goloi .
Zwenezwo zwiteṅwa zwenezwi zwi bveledzaho mbilaelo zwo swikisaho kha u imiswa ha khwaṱhisedzo na nga murahu u thomololwa ha u imiswa uho musi Iran i tshi ima maga ayo a u ḓithauba .
Thendelo ya mualuwa i ṋewa mubvann ḓa a tamaho u tshila maḓuvha awe a vhualuwa Afrika Tshipembe .
Tshipikwa tsha tshiṱirathedzhi ndi u pfananya , u tikedza na u konisa vhurangeli ha u ṱanganyisa vhukati ha mihasho yo teaho na vhaṅwe vhashela milenzhe .
Ezwi zwi nga fhambana u ya nga tshivhalo tsha u kovhana ho dzhiwaho na zwiṅwe zwiimiswa zwa tshitshavha zwi nga ho dziphakha , ḽaiburari , luvhanḓe , na zwikolo .
Tshikwama tshi na thimu ya Tshumelo ya zwa Mulayo tsho bveledziswaho zwavhuḓi u shumana na khohakhombo dzine dza nga bvelela .
Vhunzhi ha iyi milayo a I tsha shuma nahone mavunḓu a ṱahe a kha maga o fhambanaho a u fhelisa milayo ya kale na u bveledza na u thoma u shumisa milayo miswa .
Nyimele ya zwino ya ikonomi na u shayea ha mishumo hu re nṱhesa fhano shangoni zwo itisa uri hu vhe na u ongolowa ha u kungedzelwa kha maraga wa zwa mishumo na kha avho vhane vha kha ḓi bva u khunyeledza digirii dzavho vhane vha khou ṱoḓa mishumo .
Mbilaelo dzi nga vhigiwa kha Ofisi ya Lushaka kana kha Ofisi ya Vundu iṅwe na iṅwe
Zwikundisi zwa mugaganyagwama zwi kha ḓi vha khaedu khulwanesa kha Tshipiḓa tsha IT .
U sielisana na vhaṅwe a tshi amba .
3.5 Ṱhoho i ḓo ambiwa nga hayo nga nḓila mbili , idzo nḓila ndi mbambedzo i pfukekanyaho nga kha mbambedzo ya mvelele na vhudzivha-dzivha ha dzirekhodo nga kutshilele kwa vhathu ( ethnographic ) .
No vha ni tshi zwi ḓivha uri u daha hu vhaisa mivhili yashu ?
Masiaṱari oṱhe a nyengedzedzo a tea u sainiwa . )
U dovha hafhu u alusa khonadzeo ya zwa vhuendelamashango , ri ḓo sedza maṅwe maga , kha ṱhoḓea dzi konadzeaho dza dzivisa , zwikhala zwo khwiniseaho zwa u kavha kha vhukavhamabufho ha mashango a nnḓa na kha themamveledziso ya zwa vhuendelamashango yo khwiniseaho .
Musi hu tshi khou vhambedzwa na maṅwe madzingu , mvelaphanḓa ya Afrika a i takadzi .
Dzimbalombalo dza mpfu dzi ṋetshedza mutheo une u bva khawo tsheo dzi bvaho kha vhuṱanzi na mbekanyamaitele dzi nga itwa .
Mushumo wazwo ndi une wa katela u kovhana mafhungo a nga ha mishushedzo ine ya ḓiswa nga zwiito zwo kalulaho zwa dzikhakhathi na vhutherorisi .
Pulane dza kushumele dza khethekanyo khulwane dzi tea khunyeledzwa mafheloni a Luhuhi ṅwaha muṅwe na muṅwe , zwenezwo hu tshi tou bva u khunyeledzwa Mbekanyamushumo dza pulane dza bindu .
U itela uri maitele aya a mupo a shume kha mudzudzo , zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi zwi tea u wanala zwavhuḓi , nahone zwi zwihulwane lwo fanelaho , nahone hu na ṱhumanyo yo lugelaho izwo na ḓaka ḽo linganelaho .
U vhea iṱo kha thandela hu anzela u katela u sala murahu varebuḽu :
Ngei murahu Muhasho wo vha u sa koni u badela tsumbathengo nga tshifhinga tsho randelwaho tsha maḓuvha a 30 .
Tshiphuga tsha Bola ya Milenzhe ya Ḽifhasi tsha FIFA nga 2010 zwi sa vhuyi zwa timatimisa yo vha thandela ye ya takadzesa nga 2010 .
Mivhigo ya u ṱolwa ha Rekhodo
Fhedzi hu tea u humbulwa zwavhuḓi uri Afurika Tshipembe hu tshe fhethu hune vhathu vha khethekanya nga kilasi kana vhuimo na murafho nahone hu tea u dzhiwa tsheo yo teaho u khwaṱhisedza uri komiti dza wadi dzi vhe vhaimeli vha bvaho kha mirafho yapo yo fhambanaho .
U itela thengiso dza aḽikhoholo , ḽaisentsi yo wanalaho u bva kha vhulangi ha ḽaisentsi ya muvhuso kana ḓisi ḽine thengiso dza tea u itea khaḽo i a ṱoḓea .
Kha vha rere nga ha zwiitisi zwa uri ndi ngani khemikhala dzoṱhe dza zwiḽiwa na miṅwe mivango zwo tsireledzea kha u nga shumiswa .
Vhuṱambo vhu vhumbiwa nga tshikhala tsha ṱano , na wekishopho dzi fanaho .
Khabinethe i tamela mashudu vhagudiswa vhoṱhe , nga maanḓa vha re kha Gireidi 12 , musi vha tshi khou lugisela milingo ya mafheloni a ṅwaha .
U bva kha kuvhonele ukwo , pfanelo dza vhashumi na ndangulo dza vhashumi ndi zwithu zwivhili zwi sa fani fhedzi zwi tikanaho .
Vhunzhi ha fhethu hu ḓo ṱoḓa hafhu u monithariwa zwi katelaho , mukovho wo fhelelaho wa Yunivesithi , tshikwama tsha tshigwada , phetheni ya kushumisele nga mutshudeni na zwiṅwe . Izwi zwi ḓo swikelelwa nga u fhaṱa mafhungo a " u fanelwa lwa ndivho " ya thekinoḽodzhi , mafhungo na u kuvhanganya mafhungo na ndangulo ya sisiṱeme na vhukoni ha u tsenguluso ya mafhungo .
Musi nyito i tshi lila uri vhagudi vha tevhedzele tshithu , kha vha ri vha thome nga u tevhedzela nga minwe vha sa athu zwi ita buguni dzavho .
Khethekanyo dza ndeme dza Ekonomi
U dzhenelela kha mbekanyamushumo dzo randelwaho dza vhugudisi zwi tea u vha iṅwe ya ṱhoḓea dza murangaphanḓa wa sialala uri a tiwe kha u shuma mishumo kha ndangulo ya vhulamukanyi .
Zwikhokhonono zwi dzulaho mavuni - sa , vhusuḓu , pfuko
Avho vhane vha kwamea vhukuma nga u shayea ha mishumo ndi vhaswa kha zwitshavha zwashu .
U ḓiṋetshedzela na u ḓikumedzela havho kha mishumo yavho yoṱhe , nga maanḓa vhuḓifari havho havhuḓi kha nḓisedzo ya tshumelo ndi yone tsumbedzo ya u ḓikumedzela havho kha u fhaṱa nga huswa shango heḽi .
Mabinduṱhanganelwa a maano o thomiwa na u sedzuluswa na Muhasho wa Mutakalo na wa Zwa Muno u itela u vhona uri nḓisedzo ya tshumelo ndi ya vhukoni na vhubveledzi .
thendelo ya zwibveledzwa ( thendelo ya u zwi shumisa sa zwiḽiwa kana u phurosesa ) dziGMO
Hezwi zwi ḓo thusa vhukuma kha u tikedza vhashai , vhane vha ḓo kwamea zwihulwane nga u tsa na u gonya ha mitengo iyi .
Mutholi hunwe u fanela u humbela thanziela ya dokotela kha tshifhinga tsha fhasi ha maduvha mararu ( 3 ) arali zwi tshi vho nga sa ndowelo kana zwi tshi itiwa tshifhinga tshinzhi .
1.2 . Khabinethe i tama u ombedzela khuwelelo yayo ya uri shango ḽi tikedze ndingo dzoṱhe dza u tsireledza mbekanyamushumo dza akhademi dza 2016 .
Nga kha tshumiso ya zwishumiswa izwi , na wekishopho dzi itwaho hu na vhashumi vha zwa mafhungo u bva kha Vundu ḽoṱhe , tshenzhemo ya vhashumi na vhalanguli kha ndeme ya data nga u angaredza yo engedzea vhukuma .
Vha litshe zwiṅwe zwigwada zwi ṋee mihumbulo ya zwo shumelsaho na u ṋea muhumbulo ya u khwiṋisa .
Yo livhiswa kha u ṋetshedza ndondolo ya maṱo ya ndeme kha vhathu vho khethelwaho thungo kana vhaheḓana vhane vha sa tou vhona zwavhuḓi .
Tshibveledzwa tsho fhelela , tshi shuma zwavhuḓi na u sumbedza huṅwe u khwinisea na vhubveledzi vhuswa .
U fhiswa ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili na u laṱwa ha mulora kha tshigange tsha u laṱa malaṱwa a re khombo nga maitele o teaho .
Mihasho yoṱhe ya muvhuso , mihasho yoṱhe ya mavun ḓu , mivhuso ya mavuṋdu , dziofisi dzapo , Ofisi ya Poswo ya Afrika tshipembe , vhabveledzi vha zwifha ṱo , kana tshivhumbiwa kana muthu muṅwe na munwe .
( 2 ) U itela ndivho dza tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 1 ) , ḓuvha ḽa ' 6 Nyendavhusiku 1993 ' hune zwa vhonala kha mbetshelo dza mulayotewa wo fhiraho fhasi ha ṱhoho ine ya ri ' Vhuthihi ha Lushaka ' na Vhupfumedzani ' , hu fanela u vhalwa sa ' 11 Shundunthule 1994 ' .
U ṱanea ha maḓuvhani a si gathi ha vhathu vha re na lutendo lwa tshiṱalula ho khwaṱhisa vhuḓikumedzeli hashu kha u fhaṱa tshitshavha tshi sa ṱaluli nga muvhala , mbeu nahone tshi bvelaho phanḓa .
Nzulele dzi tevhelaho dzi fanela u dzielwa nzhele musi hu tshi bveledzwa modele wa sedzaho kha vhuḓifari vhu ṱoḓeaho ha mulwadze o ladzwaho vhuongeloni na mulwadze wa nnḓa vha vhulwadze ha tshihaḓu :
Ndivho ho vha hu uri nyimele idzi dzo khetheaho dzi sike ṱhoḓea ya vhugudisi uhu , vhune ha ḓo karusa vhaṋetshedzi vha vhugudisi uri vha gudise vhagudisi vhavho , na uri vhagudisi vha wana ndalukanyo uri vha ḓo ṋetshedza vhugudisi .
Vhuthihi na mutingati , hu tshi katelwa na tshumisano na thikhedzo i tea u vha murango wa u lingedza hashu u kunda vhutshinyi .
U thoma dzangano kana bindu
Nyimele dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi
Khophi yo khwaṱhisedzwaho u vha ya vhukuma ya : siaṱari ḽa basa i re na baakhoudu ya RSA ine ya vha na tshifanyiso tsha muhumbeli na ya mufarisi wawe siaṱari ḽi re na baakhoudu ḽa Thendelo ya Vhudzulapo ha Tshoṱhe ḽine ḽa vha na tshifanyiso tsha muhumbeli na tsha mufarisi wawe
Olani mepe wa tshikolo tsha haṋu ni sumbedze masia o fhambananaho u thoma getheni u ya fhethu ho fhambananaho afha tshikoloni .
Vhafhinduli vha pima kana u oda tshiengedzwa kha zwi sa tameswiho uya kha zwi tameswaho ( kana u bva kha zwi tameswaho uya kha zwi sa tameswiho ) , u ya nga lutamo lwavho .
Bisi dzi ima fhethu ho fhambanaho nḓilani zwo ḓitika nga hune vhanameli vha tama u tsitswa hone .
Vha ṋekedze dzina ḽa muthu o dzinginyaho dzina ḽiswa .
Musi wa tshifhinga tsha u vhiga , Muhasho wo kunga vhathu vha furaru malo vha re na vhuholefhali .
Iṅwe nḓila , i nga rumelwa nga imeiḽi kana nga fekisi kha zwidodombedzwa zwi re afho fhasi .
Fhedzi , u shela mulenzhe uhu hu bva nga maanḓa kha tshivhalo tsha dzielemente dzine dza katela u wanalea , u swikelea na tshumiso yo teaho ya thekhinoḽodzhi , zwikili , nḓivho na tshenzhemo zwa vhashumi na mimaraga i shumaho .
Fhethu ha vhubveledzi ha 600 000 m2 ho itelwa u vha haya ha ḽimaga , u vha fhethu ha vhugudisi na phakha yo fhelelaho ya themamveledziso . Thandela iyi i ḓo sika mishumo ya vhukuma ya 8 088 , mishumo iyi ndi tshipiḓa tsha mishumo ya 33 000 ine ya vha na vhuṱumani thwii , na mishumo i si na vhuṱumani thwii na thandela iyi kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
Arali tswikelelo kha tshiko kana nḓivho ya sialala ( kana zwoṱhe ) i tshi khou ṱoḓiwa kha tshitshavha tshapo , u thoma ha ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo hu zwanḓani zwa muimeli o nangiwaho .
Muvhigo wa musaukanyo wo bveledzwa kha data ya nga ha mitengo ya pfunzo ya ḽevele ya tshikolo .
Vha songo hwala gokoko ḽa u vhilisa maḽi kana khali dza maḽi a u fhisa vha tsini na vhana .
A hu na khumbelo dza mushumo dzo lengaho , u imeiḽiwa kana u fekisiwa dzine dza ḓo dzhielwa nzhele .
Ṱalutshedzani muṅwe muthu nḓila ine na vhona ngayo mushumo wa zwishumiswa kha u funzwa .
5.2 Phaneḽe ya u Sedzulusa ya zwa Thekiniki yo tholwaho nga Minisiṱa wa zwa Mabindu a Muvhuso Vho Pravin Gordhan na Bodo ya Eskom nga ḽa 4 Ṱhafamuhwe 2019 , i ḓo fhedzisa muṅwe wa mishumo yawo mathomoni a vhege i ḓaho na uri vha ḓo vha vha na mvelelo thangeli u bva kha zwe vha sedzulusa zwiṱitshini zwa muḓagasi zwa Eskom .
Khothesheni i tea u katela u thomiwa , u dovholola u thomiwa na u tshimbila ha mitshini , musi zwi tshi ṱodea .
Hu dovha hafhu ha vha na ṱhoḓea ya uri sekhithara dzi vhone uri mafulo a HIV a swika kha miraḓo yadzo yoṱhe .
Mashango a Vhukovhela a vhonala nga u wa ha matshilisano na ikonomi , tshanḓanguvhoni na vhufhura zwine zwa itwa nga vhaofisiri .
Mbuelo khulwane kha vhupo uvhu i nga bva kha u dzhena kha avho vhane vha vha fhasinyana kha vhuhulu ha zwikili zwine zwa ṱoḓiwa nga nḓowetshumo .
Mivhigo ya u khwaṱhisedza vhuḓi
Ndi ifhio mishumumo ya shishi kana ya ndeme ine ra ṱoḓa u i ita u thoma ?
Mudzheneraḽa Vho Masemola vha na rekhodo yavhuḓisa ya zwe vha kona u zwi swikelela kha sia ḽa tshipholisa u mona na shango ḽa Afrika Tshipembe .
Tshino tshiwo tshi ḓo ita uri hu vhe na tshandukombuya .
Mutsiko wa nga nnḓa u ḓo vhanga mutsiko nga ngomu ha mbondo u monolodzaho , une , musi phaiphi i sa tou vha tshitendeledzi tshoṱhe , u bveledza u engedzedzea ha mitsiko na u gonya ha u bva kha tshivhumbeo tsha tshitendeledzi .
U sa londota nga nḓila yavhuḓi mupo washu zwi nga vha na masiandaitwa a ḽisaho mbilu manzhi kha matshilo ashu na kha vhumatshelo ha vhana vhashu na pulanethe ya ḽifhasi .
Odithi yo itwa kha hosiṱele ya Masipala u wana uri u vha hone ha vhadzuli zwi mulayoni .
Tshifhinga tshoṱhe hetshi rovha ri sa ḓivhi uri haya ndi mafhungo o livhanaho na mushumi muṅwe na muṅwe wa muvhuso mavunduni .
Tshikwekwete tsha vhureakhovhe ndi tskikwekwete kana tshikepe tshine tsha shumiswa u rea khovhe , kana tshine tsha vha na tshomedzo dza ndangulo , na dza u rewa ha khovhe , kana kha zwi tshimbilelanaho na zwenezwo .
Kha vha ṅwale thundu dzoṱhe kana tshumelo dzine vha tama luswayo lu tshi bva khadzo kha tshipi ḓa 57 tsha fomo TM1 .
Maitele a u engedzea miṅwahani ya sumbe yo fhiraho zwi elana na u gonya ha masheleni , na u dovha u gonya ha ofisi dza tshiṱiriki zwo vhangwa nga u isa dzi ofisi kha madzingu .
Hu tshi tevhelwa ṱhoḓisiso kha sia iḽi ahuna vhutshinyi ha mulay wa sialala ho fhambanaho na uho vhu bvaho kha mulayo wa vhathu zwavho .
Khomishini ya Pfanelo ya CRL i fanela u dzudzanya therisano dzine dza katela vhaimeleli vha Magoši ( Mahosi ) vha Limpopo na vhafaramikovhe vho fanelaho , zwi tshi katela PanSALB , mihasho ya pfunzo , vhulamukanyi na mveledziso ya ndayotewa ; SABC ; Khomishini ya pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe ; komiti ya phothifoḽio ya phalamennde yo fanelaho , kha zwiṅwe u ita mvetamveto ya ḽiṅwalo ḽo livhiswaho kha Phalamennde , u itela khwiniso dza ndeme dza Ndayotewa maelana na kuṱalutshedzele kwa luambo kha Ndayotewa .
U na vhuḓifhinduleli ha ṱhoḓea dza vhuphara ha vhurathisi , dziswitshi , u vha hone ha LAN , tsireledzo ya LAN , dzimbalombalo dza LAN na vhufhaṱi ha LAN .
U leluwa ha thengiselano , u wana na u pfukisa zwihali ;
Ndaka dzine dza nga shandulwa dza vha masheleni kanzhi ndi masheleni o vhulungwaho lwa phuraivethe khathihi na dziṅwe nḓivhadzo dza u vhulunga .
U iledzwa ha TES , na u bviswa ha mbofholowo ine hezwi zwa amba , zwi nga vhanga u kulea nungo kha nyaluwo ya ikonomi ya mishumo minzhi .
Tshiṱirathedzhi tsha IT tsha Muhasho tsho bveledziswa nga tshifhinga tsha u sedzuluswa hafhu nga thuso ya Makone .
Mbalombalo dza vhugevhenga dzi dovha dza shumiswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe sa thulusi ya vhulangi ha u sumbedzisa puḽane dza kushumele kha Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe ( SAPS ) .
Kha nyimele iṅwe na iṅwe , thebulu i ṋetshedza ngafhadzo ya phesenthe ya mugaganyagwama wa vhashumi we wa shumiswa kha zwiteṅwa ezwi .
Ro ṅwala madzina oṱhe e vha a bula , na yunithi ya vhuṱoḓisisi yashu i ḓo tevhela milandu yoṱhe iyo .
U bva zwenezwo , dplg yo gazetha Nyendedzi dza u Thoma na u Shuma ha Komiti dza Wadi dza Masipala nga 2005 .
Ndi ngazwo khuwelelo ya ndifho na mbueledzo i tshi ṱuṱuwedza Maafrika Tshipembe uri vha fhelise ' tshimbevha tsha u fhumula ' tshine kanzhi tsha vha tshone tsho andaho kha zwiito zwine zwa khou bvela phanḓa zwa zwipondwa na vhaponyi vha zwiito zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Vhushai kha vundu iḽi ho anda miṱani ya makhaḽadi na miṅwe ya Vharema .
Zwo ralo-vho , zwitshavha zwi re na vhushai zwi anzela u dzula nḓuni dzi si na mutakalo na vhuponi vhu si na mutakalo hu re na ṱhahelelo ya vhuthathazwitzhili zwa ita uri vha si lenge u farwa nga malwadze a no fana na lushuluwo na nyumonia .
Ho itea mini musi vha tshi lingedza u sudzulusa khonani yavho u ya he vha ima hone ?
Ri ḓo kovhana nga u tou funa ngudo dze ra guda na vhashumi nga riṋe vha re mavunduni maṅwe .
Minisiṱa wa Vhuendi vha ḓo ḓivhadza ḓuvha ḽine e-tolling ya ḓo thoma u shuma ngaḽo .
Muhasho wo ḓiimisela u rwelwaṱari thandela ya ndingedzo kha heḽi sia .
Maitele a tevhelaho a shuma kha vhathu vhane vha ḓo vhiga kana thandululo dzi songo tanduluwaho , zwiito zwi siho mulayoni kana zwi sa ḓivhalei kana u pfuka mulayo ho itwaho nga GCIS kana vhashumeli vhayo :
Mbumbano ya u tou funa - Ndayotewa
Kha mbudziso , ndi nnyi ane vha amba nae mafhungo a poḽotiki tshifhinga tshinzhi ?
khumbelo dzi fanela u vha dzi kha tshivhumbeo / fomo yo tsho tiwaho ;
U sika kha 2D - Awara dza 10
Nahone zwi vhofha muvhuso uri u tikedze masia uri a wane thandululo dza thendelano ya tshifhinga tshilapfu na dzi sa nyeṱhi kha dzithaidzo .
I sumba nḓila dza maitele ane a ḓo shumiswa kha kutshimbidzelwe kwa mbekanyamushumo dzoṱhe dzine dza tikedza mabindu maṱuku .
2.4 Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mbekanyamaitele ya Vhuthathatshili ya Lushaka u itela vhupfiwa ha vhathu .
Ndeme ya tshiṱirathedzhi na ndeme ya mafhungo a tshumelo ya tshitshavha na tsireledzo ya izwi , zwi ṱoḓa u dzhielwa nṱha lwa mulayo nga nḓila yo teaho .
Ho no ḓi vha na nyambedzano na muṋe wa mavu wa zwino .
Vharengi vha humbelwa uri vha ṱhogomele nga ha imeiḽi dza " vhufhura " na u sa vhuya vha linga u dzi fhindula .
Ho vha na u gonya hu vhonaho hafhu kha vhubindudzi thwii ha mashango a sili ṅwaha wo fhiraho .
U tholiwa ha vhathu kha poswo khulwane dza vhulangi kha Wekishopho ya Bellville zwo rangiswa phanḓa nahone zwi khou shuma nga tshino tshifhinga .
Ndi maitele a pfadzaho nahone o dzudzanyeaho a wana vhubvo na zwithu , u zwi ṱalusa , u zwi sedzulusa , u zwi asesa , u amba nga hazwo , u monithara na u amba nga ha khombo yazwo zwi elanaho na mushumo ufhio na u fhio , mushumo kana maitele , nga nḓila ine i tendela tshiimiswa uri tshi fhungudze ndozwo na u engedza zwikhala .
U ṋekedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi , ndaulo na tshumelo dza thikhedzo ya ndangulo kha Muhasho na Khethekanyo .
U vhudzisa mbudziso u itela u pfesesa a kona u pulanela mushumo khathihi na u wana mafhungomatsivhudzi .
Komiti ya wadi u bva tshe ya thomiwa yo engedza ndeme nnzhi kha maitele a masipala nga u ṋekedza mihumbulo u bva kha kuvhonele kwa tshitshavha .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u vhona uri hu khou dzhiiwa maga o teaho u itela uri vhathu kana madzangano ane a kwamea kha zwiito zwa vhufhura na u shumiswa ha masheleni e a vha o tea u vhuedza vhushai nga nḓila ine ya si vhe mulayoni , vha khou farwa .
U bveledza na u londola khombo ya databeizi na khombo ya ridzhisiṱara ya muhasho .
2.3 . Thandela tharu dza zwibveledzwa zwa vhuedzisi dzine dza ḓo dalelwa dzi katela tshiṱiriki tsha mahayani , tshiṱiriki tsha zwa migodi na tsha dziḓoroboni .
Zwi ḓo kwaṱhisedza ndeme ya pfunzo na vhugudisi kha sekhithara ya muvhuso zwi a khwiniswa na vhuimo ha nṱha ha ḽifhasi .
Vhathu vha vhaholefhali vha ṱuṱuwedzwa u ita khumbelo na u sumbedzisa kha sia iḽi zwi ḓo livhuhiwa vhukuma .
Bulethini i ya phanḓa nga u sedza mveledziso dziṅwe dzavhuḓi u fana na :
Mutakalo wa muhumbulo ( hu katelwa saikhoḽodzhisithi )
Masipala wa Beaufort West zwino u kati na u khwinisa tshumelo dzine musi ho no vha na mupfukiselo dza ḓo pfukiselwa kha vhahiri .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi ndi u shandukisa , u khwinisa na u nyanyula nyaluwo ya sekhithara ya vhulimi nga mveledziso ya vhurangeli ha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Tshifhinga tsho fhelaho ngei Estonia , malaṱwa o vha a tshi anzela u laṱwa nga u sa londa hu sa dzhielwi nzhele masiandaitwa kha mupo , zwe zwa bveledza uri hu vhe na malaṱwa manzhi a tshiomate na masalela a tshiluḓi kha zwiṅwe zwipiḓa zwa Estonia .
MUTANDULULI WA MBILAELO DZA ZWA MUTHELO U SEDZULUSA HANI MBILAELO ?
Vhuṱumani ho khwaṱhaho na mavunḓu vhu a ṱhogomelwa u itela u pfananya mbekanyamaitele , maitele na nḓila zwine zwa ḓo leludza nḓisedzo ya tshumelo ya vhuinzhiniara kha vhalimi vhane vha khou ḓi bveledzisa , nga maanḓa avho vha re fhasi ha sisiṱeme ya thendelano ya vhusendelelwa ya sialala .
U kundelwa huṅwe na huṅwe ha Feḓeresheni iṅwe na iṅwe u shumisana na tshiimiswa hu fanela u vhigwa kha Minisiṱa , ane a ḓo amba mafhungo na zwiimiswa zwo teaho zwa mitambo mihulwane .
Ndi a kona u vhala tshiṱori nda ṱalukanya milaedza mihulwane .
Vha tea uvha na mbekanyamushumo , zwihulusa dza miḓini .
60 . Kuvhumbelwe kwa Khoro ya Lushaka
Vhulanguli ha vhalwadze vhe a ṋewa u ya nga vhuṱanzi ho sedzaho maitele a vhalwadze vha vhukuma .
Muvhigo phanḓa ha Nnḓu ṋamusi wo topola zwithu zwihulwane zwo vhalaho hune khazwo Mmbi ya Vhupileli ya ḓovha i tshi khou shuma .
Phanḓa ha musi vha tshi gonya kha vhulamukanyi , vho shuma sa ramulayo wa pfanelo dza vhathu na uri vho vha vhe phanḓa kha u itela khaedu zwa u kandekanya pfanelo dza vhathu nga tshifhinga tsha khethululo nga muvhala , sa u fariwa hu si na u sengiswa .
Mashumele a Yuniti 6 a Tshiṱitshi tsha Fulufulu tsha Medupi ndi zwiṅwe zwa ndeme zwo swikelelwaho kha nungo dza u fhaṱa zwiṱitshi zwiswa zwa fulufulu .
3.3 . Japan ndi ḽinwe ḽa mashango a vhashumisani kha zwa mbambadzo nahone ndi ḽone ḽi re phanḓa kha zwa vhubindudzi kha sekithara dzi re na tshivhalo Afrika Tshipembe , u bva kha zwa mimoḓoro u ya kha zwa mitshini ya migodini yo khwiniswaho , na u bva kha vhubindudzi ha zwa vhulimi u ya kha tshumelo dza zwa masheleni .
Madzangano a mashangoḓavha o vha a tshi khou shuma lwa tshifhinga tshilapfu kha vhupo ha mbekanyamaitele dzine dza tendela zwiṱuku ndaulo dzo khwaṱhaho .
Vha thoma u shumisa zwikili zwa u kona u humbula na u pfesesa zwithu zwa ḽeneḽo sia , mibvumo na maipfi o ḓoweleaho musi vha tshi vhala .
Mukovho wo avhelwaho , nahone , kanzhi u vha u mutuku kha wo avhelwaho .
Tshenzhemo ya dzitshaka zwa zwino i sumbedza uri , nga u angaredza , mbetshelwathungo dza gese ndi khulwane vhukuma u fhira zwo lavhelelwaho na uri a hu na mpimo ine ya tea u vhea kha kushumisele kwa gese .
Ri khou ombedzela vhathu vha vhupo ha mahayani uri vha thome u ḓilugisela u ri vhudza zwithu zwine vha zwiṱoḓa lwa shishi .
2.7 . Khabinethe yo tendela Maano a Nyengedzo ya Vhupholisa ha Vhudziki ha Tshitshavha ha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe .
4.7 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vhathu vha tevhelaho kha Khomishini ya Tshumelo ya Vhupileli lwa u shuma vha tshi khou ḓi shuma huṅwe lwa tshifhinga tsha miṅwaha i sa fhiri miraru :
5 . Tshiimo tsha Khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
Miṱa ine ya rangiwa phanḓa nga vhatshena ndi yone ye ya vha i na mbuelo dza nṱha , kha miṅwaha yoṱhe , u mona na masia oṱhe .
Muhasho wo ri zwigwada zwa u fhindula u ṱaha ha dwadze zwo vha zwi khou khwaṱhiswa kha vhuimo ha lushaka na fhano Gauteng - vundu ḽi wanaho vhunzhi ha vhuendi u bva kha vhupo ha Asia ho kwamiwaho nga vhulwadze .
Kha vundu , vhalangamavundu vha ṱwa kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe nahone vha hwala maanḓa mahulusa a khorotshitumbe .
Ndi tama u vha livhuwa kha u nṋea tshifhinga tsha u vha vhalela uvhu vhurifhi , na u vha livhuwa , na u vha livhuwa kha u shela mulenzhe kha u ḓivhadza na kha u ita uri mvelelo dza vhulwadze dzi songo vha dza khombo nga maanḓa .
Hu ṋetshedzwa nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dza 11 ho katelwa na bureiḽi.
U bva kha khombo ya R81 ngei Maphalle , Limpopo ye ya vhaswa vha lozwa matshilo avho , na u bvela phanḓa ha maḽisambilu a khombo dza badani ane MaAfrika Tshipembe vha ṱangana nao u mona na shango .
Mafheloni a tsedzuluso dzavho , vho ḓo dzudzanya muvhigo une wa khou sumbedza mawanwa avho , hu sa katelwi vhufhura na khakho zwa kulangele nahone vha tsivhudza uri vhafhinduli vho vha na vhuḓifhinduleli ho livhaho kha zwa u lozwea ha tshiṱoko .
Ḽiṅwalo ḽa mvetamveto ḽi ṱanganedza uri maitele ayo a sedzaho fhedzi kha u khwinisa na u ḓisa themamveledziso a ngo lingana .
U shumisa zwiko zwa dzingu na dzhango u itela u isa phanḓa kanzhi u vha hone ha mbumbo dza vhukoni ha vhashumi .
Arali vha kundelwa u ita nga u ralo , Muṅwalisi u ḓo phumula Pfanelo dzavho dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa .
U ṋetshedza mafhungo na thikhedzo ya thekhinikhala kha vhuḓidini ha muhasho u itela u wana thendelo ya tshigwada tsha matshilisano a vundu u itela u thoma mbekanyamushumo dzo ṱanganelaho dza phungudzo ya vhushai .
Fulufulu ḽi vusuludzwaho ḽi ambeswa nga maanḓa kha pulane dza fulufulu da tshifhinga tshilapfu dza Afrika Tshipembe .
Uhu ho vha u thoma ha maitele malapfu nahone kulaho nungo e na zwezwo a fhedzisela kha ndaela ya khothe ye ya si wane mulandu kha afho hune muiti wa khumbelo a ṱoḓa u ita aphiḽi .
Mihasho wa lushaka na wa vundu vha tea u bveledzisa pulane dza tshiṱirathedzhi tsha miṅwaha miṱanu dzavho na ṱhoḓea dza mugaganyagwama , hu tshi dzhielwa nṱha ṱhoḓea dza muvhuso dza tshifhinga tsha vhukati .
Hezwi zwi ḓo ṱanganedzwa musi zwi tshi thoma u shuma ho teaho .
Tsumbadwadze dza u thoma dzi katela : ningo yo valeaho kana i no bva maduda mufhiso
Vha ḓo tea u wana thuso ya zwa mulayo .
Fhedziha , hune , mbingano i re hone ndi ya tshihadzinga , fhungo ḽi a konḓa tshoṱhe .
LED dzi ḓo dzhiela nṱha masiandaitwa a thandela kha mupo .
Ri ṱanganedza zwine zwa khou itwa nga Phalamennde kha u lavelesa u tevhedza khuwelelo ya uri tshi vhewaho phanḓa hu vhe zwa u sika mishumo nga muvhuso .
Zwiko : Notsi dza khoso
U ita khumbelo ya fhethu na thanziela ya u rengisa pitirolo
Mulayotibe u khwinisa Mulayo wa Nzivhanyedziso , wa vhu 98 wa 1978 na Mulayo wa Tsireledzo ya Vhatambi , wa vhu 11 wa 1967 , ine yo no vha ya kale ngauri a i tsha sedza mveledziso kha maimo a thendelano dza vhanzhi kana hone u sa amba tshithu nga ha mafhungo a didzhithala .
U ya nga tshiteṅwa 50 ( 1 ) tsha POPIA , muthu muṅwe na muṅwe a nga ita khumbelo ya u swikelela rekhodo , dza tshiimiswa tsha phuraivethe , dzine dza vha na mafhungo a vhuṋe nga ha muhumbeli kana muthu ane a khumbelo i khou itelwa ene .
FACIM ndi ṱano ḽa mbambadzo ḽa sekithara dza tshivhalo ḽine ḽa farwa ṅwaha nga ṅwaha u itela u sumbedza Mozambique sa fhethu ha vhakokodza mbambadzo na vhubindudzi .
Vha ḓo livhuha muvhigo hu u itela u khwinisa mushumo wo itwaho na u ṱuṱula luṱa lwa nḓisedzo .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i fanela u limuwa phambano ya vhathu kha tshitshavha tsha havho na u vhea zwiṱirathedzhi u vhona uri hu katelwa miraḓo yoṱhe ya dziwadi dzavho .
Ri fanela u livhuwa tshifhinga tshoṱhe uri zwikhala zwi ṱoḓa vhathu vhane zwa zwi ṱoḓa , vha a zwi vhona nahone nga murahu vha a zwi dzhia .
Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri muvhuso wa UK u ḓo dovha hafhu wa lavhelesa iyi tsheo yawo ine ya si vhe yavhuḓi ine ya tou kwama fhedzi nḓowetshumo ya zwa vhuendelamashango nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi , fhedzi i dovha hafhu ya kwama na zwa mabindu vhukati ha aya mashango mavhili , miṱa na dziṅwe sekhithara dza ikonomi .
U fhungudzwa ha mithelo ho bvisa vhunzhi ha zwithithisi zwe kale zwa vha zwi tshi kwama fhethu ha zwishumiswa zwa mveledziso .
Ro dovha ra takadzwa nga tshivhumbeo tshashu tsha ndangulo tshine tsha imelela u tevhedza milayo ya ndinganyiso ya mavu , kha vhuimeleli ha vhafumakadzi .
Sekithara ya mabindu maṱuku ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha u tshimbidza u sikwa ha mishumo .
Mafhungo o davhidzaniwaho a nga tendela vhadzhiamikovhe vha tshi wana kuvhonele ku sa dzhii sia kwa nyambedzano na u alusa kupfesesele kwavho uri vha kone u dzhenela nga nḓila i pfadzaho kha u tandulula mafhungo ?
Nga ngoho , a hu lavhelelwi uri vhashumi avha vha tea u shumana na mafhungo a ḽeveḽe ya tshiphiri , o khethekanywaho .
5.13. Khabinethe yo pfa u vhavha nga lufu lwa Vho Bertie Lubner vhe vha shela mulenzhe zwihulu kha mveledziso ya Afrika Tshipembe sa murangaphanḓa wa mabindu , philanthropist na mudzulatshidulo wa vhutshilo hoṱhe wa Dzangano ḽa Majuta ḽa Afrika Tshipembe .
Tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho : u tshila zwi a tselafhasi kha maḓi ane a vha na tshivhalo tsha fhasi tsha okosidzheni yo ṋokaho .
Nyimele , khathihi na mbuno dza u kona u dzhena havho , ndi dza u ganḓisa na u tevhedzwa .
Mbetshelwa dza thendelano dza dzitshakatshaka a dzo ngo tea u shuma kha vhufarisani ho ṅwaliswaho nga nnḓani ha musi maṅwe madzangano o ḓiṅwalisaho a tshi khou tendelana na khumbelo iyo .
Ndi ngani Phalamennde i tshi khou fara vhupfiwa nga vhathu hafhu ?
Kha mbekanyamaitele ya tshitshavha na mveledziso ya ḽifhasi , vhushumisani zwa zwino ndi tshibveleli tshi ṱanganedzeaho .
Vhuḓifari hanga ho vha ho bva : Ndo vha ndi tshi sokou thathaba ndi sa lindeli tshifhinga tshanga tsha u amba , nda kakamela musi ndo vhudziswa mbudziso .
Ri ḓo bvela phanḓa na mushumo une wa vha kati zwazwino wa u vhona uri hu khou vha na tswikelo kha zwa dzilafho kha muthu muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe , hu sa sedzwi arali a tshi nga kona u badela kana a sa nga kone .
Nga u kunda kha Mandela Challenge , Dzangano ḽa Bola ya Milenzhe ḽa Afrika Tshipembe ḽo engedza ndambedzo yaḽo kha Tshikwama tsha Vhana tsha Vho Nelson Mandela u bva khaR1 miḽioni u ya kha R1 , 5 miḽioni .
Naho masiandaitwa a puḽane dzo raloho a sa ḓo tou vha mahulwane ngauralo kha ikonomi nga u angaredza , hu ḓo ḓi vha na mbuelo dza u sikwa ha mishumo na u kuvhanganya mbuelo .
Yo swa ya ṱhoṱhela
Tshakha dzo fhambanaho dza vhaṋetshedzi dzo lavhelelwaho nga mulayo
Sekhithara ya phuraivethe i na mushumo muhulwane une ya tea u ita malugana na izwi fhedzi vhupo vhu konisaho uho vhu ḓo sikwa fhedzi arali ha hu na khaphasithi ya zwa thekhinikhala nga ngomu kha Muvhuso .
Kanzhi , u khokhana ha philiphili kha vhupo ha khavhamagabelo a si hunzhi ngauri nṱhani ha u tsa na u gonya ha magabelo na u vangana ho kalulaho .
Vha tshipiḓa tsha tshikimu tsha dzilafho tsho khwaṱhaho nahone tsho imaho zwavhuḓi siani ḽa masheleni tshi vha ṋetshedzaho khetho dza mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dzo fhambanaho dzo lugelaho ṱhoḓea dza vha muṱa wavho .
Livhanyani vhupfumbudzi na ṱhoḓea dzi re hone dza vhubindudzi .
Dzifeme dzi itaho khumbelo ya thenda dzi tea u vha dzo ḓiimisela u ṋetshedza tshumelo nga Phimo dza Muoditha-Dzhenerala dzo ganḓiswaho .
U simesa ha uri vhunzhi ha kunwele kwa zwikambi Afrika Tshipembe ku itea fhethu ha u rengisa zwikambi hune hu si vhe na ḽaisentsi ya u rengisa ngauralo hu bvela phanḓa na u vha zwithithisi zwihulwanesa kha phungudzo ya vhuṱungu ha vhudakwa .
Nḓivho ya bindu na milayo ya ndangulo .
Nga 2010 , ro ḓivhadza khwaṱhisedzo ya ndambedzo ya R1 biḽioni ya u thusa u swikela khadzimiso .
Mikhwa : U shuma mishumo ya bindu ḽa Tshikimu na u ḓikumedzela kha u tevhedza vhuḓifari vhu dzhielwaho nṱha sa vhu ṱanganedzwaho na u tea shangoni .
2.1 Nga ḽa 21 Shundunthule 2021 , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo shela mulenzhe nga vidio kha Muṱangano wa zwa Mutakalo wa Ḽifhasi une wa ḓo farwa nga Khomishini ya Yuropa na Italy sa Vhadzulatshidulo vha G20 .
U ḓivha ndi huṱuku nga ha ṱhoḓea ya ndaulo ya malaṱwa i shumaho zwavhuḓi kha zwitshavha zwo tsitsikanesaho , zwine miholo yazwo ndi ya fhasi .
Musi tshomedzo dza mutheo , tshumelo na zwifhaṱo zwi siho , vhuleme ha mishumo yavho vhu a engedzea .
Malugana na izwi , LED a si nga ha zwine Mimasipala ya ita fhedzi , fhedzi na nga zwine miṅwe yoṱhe ya Muvhuso ya ita khathihi na Mimasipala .
Zwi dovha hafhu zwa vha zwa deme u khwinifhadza vhuvha havhuḓi ha dzi khothe na kushumele kwa vhatshutshusi na vhaofisiri vha mapholisa , tshumelo dza vhufogisi na vhusevhi .
Zwi dovha zwa ṋetshedza tshikhala tsha u sedzulusa mvelaphanḓa kha masia are hone a mbambadzo na tshumisano vhukati ha mashango aya mavhili , na u ṱavhanyisa na u khunyeledza masia maswa a tshumisano .
Muzika u takalelwaho u ḓisa ḽimudi ḽone .
Nyonyoloso dza u bambela -nyonyoloso dza u fema .
Masheleni haya a ṋetshedzwa kha Senthara ya Vhaaluwa ya Ndondolo ya Ḓuvha na ḓuvha .
Pulane ya u vhekanya vhupo i tea u sumbedzisa nzulele ya zwino ya zwifhaṱo zwoṱhe kha vhupo hoṱhe vhu no khou kwamea .
I ḓo sumbanḓila na u tikedza hoṱhe vhupulane ha nethiweke na mveledziso ya vhukavhamabufho vhuṅwe na vhuṅwe ho ṱanganyiswa kha fhethu hu hulwane na vhupo ha vhuendi , hu tshi khou ambedzaniwa na vhakwamei vhoṱhe vhahulwane .
Mukhantseḽara wa Wadi u tea u fara miṱangano tshifhinga tshoṱhe u itela u ḓivhadza tshitshavha nga zwine zwa khou bvelela ngomu ha khoro khathihi na u kuvhanganya mafhungo kha tshitshavha sa dzithemendelo kha tshitshavha .
Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa ḽi vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha maṅwalo a konṱiraka na uri ḽi ḓo vhalwa khathihi na Data ya Thandela , Data ya Konṱiraka , Tshikoupu tsha Mushumo , Mafhungo a Fhethu ha u fhaṱela hone , Nyimele dza Konṱiraka Nyangaredzi na dzo Khetheaho , Zwidodombedzwa na Nyolo .
THASIKI 2 Musi vho no dzudzanya KPA vha ḓadze fomo yoṱhe .
Ngeno hu na uri u vha tshipiḓa tsha vhathu vhanzhi hu anzela u vha na masiandaitwa thwii maṱuku kha u bvelela ha shango , hu nga vha na masiandaitwa avhuḓi nga u ṋetshedza maraga wapo muhulwane .
- Mufumakadzi Vho Tatjana Schoenmaker , kha u thuba mendele wa siḽivhele khathihi na wa musuku kha muṱaṱisano na Mufumakadzi Vho Bianca Buitendag kha u thuba mendele wa siḽivhere kha muṱaṱisano wa u tala nṱha ha magabelo ( surfing ) nga u shumisa bodo ya u tala ngayo , kha mitambo ya Olympic games ye ya farelwa ngei kha ḽa Tokyo , Japan .
Muvhigo wo sumbedza uri mbekanyamaitele ya ikonomi ya masheleni i khou bvelela vhukuma kha ḽa Afurika Tshipembe vhunga itshi vhuedza kha vhashayaho .
Naho zwo ralo , musi helele ḽi tshi bva maluvha zwi vhanga gesedungi ya fhasi i nwelelaho ngomu maḓini , hune khovhe zwi nga itea dza sa kone u shumisa vhudzulo uhu u itela vhualamelo .
Nḓivho ya phensheni kana vhuṅwe vhupo ha lweṱolweṱo zwi ḓovha zwa ndeme .
Vhabvannḓa vha tea u ḓisa khophi dzo sethifaiwaho dza phasipoto dzavho na vhuṱanzi ha u ḓiṅwalisa kha vha Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe .
1.4 . Vhuṱambo ha uno ṅwaha vhu ḓo vha ho ṱanganelaho , hu ḓo vha na ha musi vhathu vho kuvhangana fhethu huthihi khathihi na ha vidio ngeno ha lushaka vhu tshi ḓo farelwa fhaḽa Free State .
Mimuya minzhi yo fhambanaho , ye vhunzhi hayo ra vha ri sa koni u i langa , ndi yone yo ri swikisaho hafha hune ra vha hone zwazwino .
Dzudzanyani fhethu ha u paka u mona na magumo a mishumo ya ndeme na mutshimbilo .
Maḓi a so ngo tshikafhadzwaho a re kha nyalo kanzhi a na tshivhalo tsha fhasi tsha naiṱhrodzheni ya amonia .
Ndangulo ya vhuendi yo vha i tshi khou tea u vha vhuḓifhinduleli ha Mapholisa a ha Masipala vhane , u ya nga minetse dza muṱangano , vha ḓo rumela miraḓo ya fuiṋaṱhanu , na muṅwe muthihi wa kha senthara ya mashumele o ṱanganelaho .
Vhashumeli vha muvhuso vho tholwaho nga vhulanguli hapo vha sa fani na vhakhantseḽara vho tou khethwaho
Mbilahelo kha Vhulanguli itea u itwa nga u tou ṅwala nahone hu tea u ḓadzwa fomo ya u ita mbilahelo , hu nga vha nga u ṅwala nga tshanḓa kana vha shumisa inthanethe .
Sekhithara ya phuraivethe i shela mulenzhe nga maanḓa kha u sikwa ha mishumo khathihi na u ṋetshedzwa ha thundu na tshumelo kha ikonomi , ngeno hu na u shela mulenzhe kha mbuelo ya muvhuso .
Mbuyelo ya Muthelo wa vhashumi i rumelwaho SARS ṅwaha muṅwe na muṅwe i na tshipi ḓa tsha u ṅwala aḓirese ntswa , zwidodombedzwa zwa bannga na zwiṅwe zwidodombedzwa zwa muthu .
35 . Khomishini ya Ḽifhasi ya nga Vhumatshelo ha Mushumo
Heyi khethekanyo itea u ḓadziwa FHEDZI arali muthu wa vhuraru ( muṅwe nga nḓani ha muiti wa khumbelo ) a vha a tshi khou ṱoḓa khaṱhululo ya nga ngomu .
Ri ḓo khunyeledza zwa u rwelwa ṱari ha ṱhale dza vhudavhidzani dza fhasi ha lwanzhe , nahone ri ḓo shumisana na maṅwe mashango a dzhango ḽashu .
Ri tea , kha zwitshavha zwashu na kha muvhuso , bvelaphanḓa na u bula u hanedzana hashu tshoṱhe na vhugevhenga .
U vhala nga ha zwifanyiso a tshi itela u sika tshiṱori tsha ene muṋe .
Milayo sa zwe ya khwiniswa nga tshifhinga Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo wo Khwiniswaho , Mulayo 2 wa 2000 Mulayo wa u ṱuṱuwedza Vhulanguli ha Vhusimamilayo , Mulayo 3 wa 2000 Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo wo Khwiniswaho , Mulayo 54 wa 2002 Mulayo wa Tsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe wa 4 wa 2013 Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo wo Khwiniswaho , Mulayo 31 wa 2019 Mulayo wa u ṋetshedzwa Masheleni Ḽihoro ḽa Poḽotiki wa 6 wa 2018
Muthu muṅwe na muṅwe , u itela u nyanyula mafulufulu siani ḽa CBP ( tsumbo , u rwela ṱari vhuponi hoṱhe ha masipala )
I dovha ya engedza nḓisedzo ya tshumelo nga kha mbekanyamushumo dzi fanaho na e-government na tsireledzo ya inthanethe .
Hezwi ndi u itela u khwinisa vhuḓifhinduleli na u vha khagala zwine zwa ḓo ita uri hu vhe na maitele a vhuvhusi havhuḓi ngomu kha ICASA .
Avho vhathu , vhone , ha ngo vha amba vhone zwavhuḓivhuḓi , fhedzi vhone na vhalanda vhavho vho vha vhe tsumbo mmbi nahone zwo vha zwi songo vhuya zwa laedzwa .
Matshimbidzele a nyendedzi a mushonga wa shishi o ganḓiswa nga khethekanyo na u phaḓaladzwa kha zwiimiswa zwoṱhe zwa mutakalo Western Cape .
NDIVHO YA TSHIBUGWANA U YA NGA PAIA
Vhalani tshiṱori tshaṋu ni ite mutevhe wa maiti oṱhe e na a shumisa .
Tsha vhuṋa , Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i amba uri khothe ine ya tea u vha na maanḓalanga kha u thetshelesa milandu i kwamaho zwa khakhathi kha zwa vhuloi ndi Khothe Khulwane , hu si khothe ṱhukhu sa zwine zwa vha zwone zwino .
Zwino vhalelani nṱha tshirendo tshi tevhelaho ni talele phere dza maipfi a re na pfanapheledzo nga mivhala yo fhambananaho .
Phambano ya zwithu zwi zwi tshilaho - kana Phambano ya Zwitshilaho zwi amba u fhambana vhukati ha zwithu zwi tshilaho zwi no bva kha zwiko zwoṱhe zwi tshi katela , zwa shangoni , lwanzheni na dziṅwe ikhosisiṱeme dza maḓini na zwipiḓa zwo fhambanaho zwa ngudo ya vhushaka ha zwi tshilaho ( ikholodzhi ) zwine zwa vha tshipiḓa tsha zwenezwo na u katela u fhambana vhukati ha zwimela na zwipuka , vhukati ha zwimela na zwipuka na vhutshiloṱhadu ( ikhosisiṱeme ) ( Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho na CBD ) .
Ikonomi a yo ngo tou aluwa zwavhuḓi kha miṅwaha miraru yo fhiraho zwine zwa khou ita uri miṱa minzhi i konḓelwe .
Tshenzhelo ya u kuvhanganya data i ḓo dovha ya vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Tshelede ine ya tikedza vhakolodiwa i bindudzwa u swika i tshi shumisiwa .
Hu khou vha na mvelaphanḓa khulwane kha u kunga vhabindudzi kha Zounu ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ( IDZ ) .
" Tsha u thoma ndi tshauri ri wane bodo khulu ri i ṱadzie nga maḓi khathihi na u vhasa mulilo u no ḓo dudedza maḓi aya , " ndi ḽiḽa swole ḽi no ralo .
Vha tea u ṅwaliswa sa vhaunḓiwa vha vhana , ṅwana u tea u vha nga fhasi ha miṅwaha ya 21 nahone a sa wani mbuelo ya ṅwaha nga ṅwaha ine ya fhira gumofulu ḽa Mundende wa Muvhuso
Tshiṅwe tshithu tshine ra tshi wana tshi shumiseaho ndi uri ri dzula ri tshi kwamana hani na dziṅwe yunithi dza mabindu .
Musi vhathu vha tshi anzela u amba na u ḓidzhenisa kha nyambedzano idzi , vha a kona u vhonesa uri dibeithi ya u shaya zwikili i vho konḓa hani .
Nga tshifhinga tsha mbekanyamushumo ya mvusuludzo mabindu maṱuku a vhukati a 15 o khethelwa thandela ya ndeme ya R6.3 miḽioni ha tholwa na vhathu vha 162 .
Komiti i luvheledza Vhusimamilayo uri hu tevhedze sia iḽi ḽa mashumele kha u ya phanḓa .
Musi zwi tshi rangela 1994 itshi tshipiḓa tsha ḓorobo tsho vha tshi tshi dzula vhatshena fhedzi nga murahu miṱa i si mingana ya tshikolobulasi tsha nga tsini yo pfulutshela henefha .
Mulayotibe u ḓo khwaṱhisa maitele a vhuvhusi ha demokirasi a Madzangano a Ndaka ya Guṱe are hone kana zwiimiswa zwa Vhufareli zwire hone zwine zwo sedza mavu a nnyi na nnyi .
Vhudavhidzano na vhoramafhungo ?
Khumbelo ya u renga zwifuwo kana zwibveledzwa zwa zwifuwo u bva nnḓa dzi tshi vhuiswa fhano kha RSA ( dzi tshi ḓo ṱolwa malwadze ) .
U nyadzwa ha bodo , he mudzulatshidulo wa bodo a hu ṱana zwenezwino , ndi huvhi vhukuma .
U topola mveledziso na ṱhoḓea dza pulane ya mvelaphanḓa .
Uya nga United Nations Development Programme ( UNDP ) , Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango a si gathi e a shumisa tshelede thukhusa siani ḽa gwama ḽa mmbi musi hu tshi vhambedzwa na tshelede ye ya shumiswa ka zwa maḓi na tshampungane .
Davhi ḽa masheleni kha vhulanguli ḽo vha na tshivhalo tshihulwane tsha vhashumi vha re kha konṱiraka na uri vhashumi havha vho vha vha tshi khou shuma kha Yuniti ya vha Ndangulo ya u renga Thundu na Tshumelo .
U lavhelesa zwiteṅwa zwa kushumele zwa ḓuvha na ḓuvha zwa thandela na tshikoupu .
Zwithu zwa mushumo zwi ngaho sa lweṱolweṱo , mbuelo ya vhubindudzi na mbuelo ya tsheledemviswa zwo sedzwa hafhu zwo ḓisendeka nga mveledziso dza zwinozwino na ḽeveḽe dza mushumo na mivhigo ya zwinozwino ya u ṱola khohakhombo .
Madzina nga vhuḓalo na tshifani :
Hune ha vha ho tea uri hu vhe na u tshutshiswa , vhutshutshisi vhu ḓo tevhela zwavhuḓi masheleni o tswiwaho nahone a ḓo tea u badelwa murahu nga u ṱavhanya .
U ya nga mbekanyamitele yo ḓoweleaho konṱiraka a dzi engedziwi .
Nḓivho na zwikili : Nḓivho i pfadzaho ya mafhungo a zwa kiḽiniki kha sia ḽone .
vha sa ṱhogomelwi nga tshiimiswa tsha muvhuso
Mimaini miṱuku zwa zwino yo iledzwa u bwa muṱavha na u bwa hu u itela u ṋetshedza indasiṱiri dza u fhaṱa fhedzi i nga bveledziswa kha indasiṱiri ya fomala .
B Ḽo vha ḽi tshi khou pandela kubevha .
MDB yo shuma mushumo wayo u ya nga milayo ya mushumo wayo nahone yo shumisa maanḓa ayo o teaho u dzhia tsheo dza u fhedzisela .
Ri nga ita tshanduko kha Mbekanyamaitele iyi misi yoṱhe .
d . ( i ) mveledziso ya zwifanyiso zwa u tou vhona , zwa muelo wa siaṱari ḽa A4 kana tshipiḓa tshayo
Khaedu ya u livhana na nnḓu ṋamusi ndi u vhuedzedza kana u amba nga ha vhufa uvhu .
Nga zwezwo , o fara fhedzi mbuelo kha bulasi dzine a dzi ngo khethekanywa nahone ndi tshithu tshithihi .
Muṱangano kana miṱangano ya u rwela ṱari , hune nnyi na nnyi a vhudzwa nga kutshimbidzele kwa u pulanela wadi , u farwa ha miṱangano hu a khwaṱhisedzwa , na uri ndi ngafhi hune ha tea u vha na u pulana ho teaho .
U ḓalesa ha vhuendi sa izwi zwi sa ṱanganedzei ngamaanḓa-maanḓa fhethu ha dziḓoroboni kha shango ḽashu .
Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani yo thusa u shumana na zwa u tambudzwa ha pfanelo dza vhathu nga misi ya zwa khethululo .
Sekhithara heyi yo ḓadzwa nga u fhaṱwa ha mahaya na konṱiraka dza muḓagasi .
ḽiṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe ( ID ) na maṅwalo a vhuḓiṅwalisi a khamphani yavho , khamphani ya vhushumisani kana pfano
Ḽifhambanyi ndi ipfi ḽine ḽa vha na ṱhalutshedzo i no fhambana na ya ḽiṅwe . ( tsumbo , naka na vhifha ) .
Naho ho vha na tshumiso ya masheleni i re fhasi kha thandela dzo fhambanaho , thebuḽu i re afho fhasi i sumbedza thandela dze khadzo ha vha na tshumiso ya masheleni i re fhasi .
Thendelo ya u gwa mugodi a i fhiriselwi kha muṅwe muthu .
4.2 . Khabinethe i sasaladza zwiṱatamennde na milayo ya zwino ine ya ṱuṱuwedza dzinndwa i lwaho na ndeme ya ndayotewa yashu ya shushedza na u kwashekanya mbuelo dze ra dzi ita sa shango .
Ri khou humbela Nnḓu iyi uri i ri thuse u tikedza nyimele yashu .
u sa shumisa dzina ḽa bindu ' SARS ' sa tshipiḓa tsha ḓiresi ya webusaithi kana ḓiresi ya webusaithi ṱhukhu , naho kushumisele kwayo kana u ṅwaliswa hayo zwi nga tendelwa u ya nga tshiga tsumbavhuṋe kana mulayo wa ndayotewa .
Thetshelesani mudededzi waṋu vha tshi ri :
Thaidzo khulwane dza mutakalo wa orala dza Western Cape dzo ṱalutshedzwa .
Fhedzi , musi vha kati na u ita mushumo , vha tea u vhona uri vhathu vha a dzhenela ngauri musi ri tshi fhedza tshifhinga tshinzhi ri roṱhe , ri nga kona u vha na nḓivho nnzhi .
DziNGO dzi ṱoḓa muhumbulo nkene kha fhungo ḽa uri vhathu vha tea u imelwa hani kha ḽevele yapo .
Hezwi , naho zwo ralo , ndi thaidzo ya ḽifhasi hu si thaidzo ya Afrika Tshipembe fhedzi .
Ndi vhuḓifhinduleli havhuḓi ha u vha na tshivhindi ha vhaofisiri vha mapholisa , maswole , vhashumi vha ndeme , vhaṱhogomeli na vhashumi vha mutheo avho vhoṱhe , vhe vha ita uri shango ḽi tsireledzee , vhathu vhashu vha fushiwe na uri ikonomi yashu i ye phanḓa .
Thandela khulwane na khulwanesa zwazwino dzi ḓo ṱolwa ṅwaha woṱhe , kuitele kwa mugaganyagwama ku ṋetshedza tshikhala thandela dzo no elwaho , dzo lindelaho tshelede uri i ṋetshedzwe kha u ela .
Arali vha muṱoḓisisi a bvaho kha khammphani i re nnḓa ha shango , ndi ngafhi hune ṱhoḓisiso ya ḓo itea hone ?
U ṋetshedza vhupulani ha tshumelo , ndangulo , vhushumisani na vhulavhelesi ha tshumelo dza zwa mutakalo dza zwiṱiriki , hu tshi katelwa na idzo dzi ṋetshedzwaho nga khoro dza zwiṱiriki na madzangano ane a si vhe a muvhuso ;
Mishonga ya shedulu 6 kana 7 ndi mishonga yoṱhe yo ṅwalwaho kha mutevhe wa Mishonga ya Shedulu 6 kana 7 na Milayo ya u Langa Zwidzidzivhadzi zwi Elanaho .
Tshiimiswa tsho elwaho , hu tshi khou shumiswa garaṱa ya u kora yo eḓanelaho , i a kona u sumbedza uri yo shanduka .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha u pembelela na u alusa vhuthihi zwine zwi tshimbilelana na bono ḽa Vho OR Tambo .
Thasululo idzi tharu dzi ḓo bulwa zwino hafha sa afha ezwi zwi tshi thusa hafhu kha u bvisela khagala maṅwe masia a mbekanyamaitele ya vhurereli ho fhambana khathihi na u ombedzela dziṅwe dza khaedu dzi sa takadziho dzine mbekanyamaitele ya vhurereli ho fhambana ya ḓisa kha Vhakriste .
Tsimbitswuku i na mbonalo dza phirisamufhiso nahone muṅwe mushumo wa ndeme wa tsimbitswuku kha nḓowetshumo ndi kha nḓowetshumo ya muḓagasi .
Musi khana yavho yo vuleesa , vhanga bvisa muya mafhafhuni nga maanḓa nahone nga u ṱavhanya .
Mulayotibe u sedza kha u dzudzanya maitele a u nanga na u thola miraḓo khathihi na u thivha zwikhala kha Bodo kana Khoro ya zwenezwo zwiimiswa .
Mathomoni Khomishini yo dzhia tsheo ya u sa ṱuṱuwedza mafhungo a no khou ṱoḓea kha tshiimo tshayo tsha u thoma tsha u ita tshitatamennde nga mbuno mbili .
Khemikhala i fhiraho nthihi i nga ṅwaliswa u itela ndangulo ya tshitumbudzi tshi imaho ngauri kha tshiliṅwa wo imaho ngauri .
( 2 ) Muphuresidennde u na vhuḓifhinduleli ha -
Ngauralo ri khou tevhela , nga mbilaelo , zwo no khou bvelela ngeyi Chad .
2.2 . Nga nnḓa ha u ṱanganedza masiandaitwa a sa takadziho a vhangwaho nga u khaulwa ha muḓagasi , Khabinethe i dzula yo ḓikumedza kha u lugisa mitheo , u sala murahu masia a ndeme a nyaluwo na u tshimbidza thasululo ya tshumisano na maṅwe masia a tshitshavha na muvhuso u itela uri roṱhe ri vhee shango kha nḓila ya nyaluwo ya zwa ikonomi .
Zwitshavha kanzhi zwi vha zwi na zwigwada zwiṱuku , zwine zwiṅwe zwa nga vha na zwiṅwe zwigwada zwiṱuku , na zwiṅwevho .
Kha wadi nnzhi fhethu ha kushumele kwa ndeme kha tshumelo dza ndeme hu tea u ṋetshedzwa ; maḓi , muḓagasi , tshampungane , dzibada , maḓi a elelaho na ḓireini .
Reithi ya thengiselano ya ndeme ya tshelede ya shango ḽashu kha doḽara ya US yo wa nga phesenthe dzi fhiraho nthihi u bva mathomoni a ṅwedzi wa Shundunthule ṅwaha uno .
Mushumoitwa wa vhuṱumani na IDP wa 3 : Ndi zwa u shumiswa kha ṅwaha wa 3 nahone a si tshipiḓa tsha khethekanyo ino ya gaidi
Ndivho ya CBP ndi u sima kushumele ku re na maanḓanḓivho ngomu kwo ḓisendekaho nga wadi khathihi na u itela u khwiṋisa kupulanale na nḓisedzo ya tshumelo ha masipala .
Dzangano ḽa Africa Health ḽi ḓo ṋetshedza ṱano ḽa maḓuvha mararu ḽi tshi khou ṋetshedza mutevhe wo fhambananaho wa ṱhoho dza thero dzi yelanaho na ndondolo ya mutakalo Afurika , na uri i ḓo kunga vhoradzipfunzo vha zwigidi u bva kha madzingu na u mona na ḽifhasi khoroni dzaḽo
Vhuḓifhinduleli ha mushumo wa dzisambula ndi u ita ndingo dza tshiofisi na u ṅwala tshaka dza mbeu .
U topola na u shumisa masala zwavhuḓi .
Mutheo wa mugaganyagwama u ita uri mihasho ya lushaka , mavundu na mimasipala zwi dzudzanye migaganyagwama yo dodombedzwaho ya ṅwaha u tevhelaho .
Muvhigo wa u fhedza u tea u ṋetshedzwa Phuresidennde , ṅwaha phanḓa ha datumu ya u thoma , na mivhigo ya tshifhinganyana , musi i tshi ṱoḓea .
Burantshi yo vhina u rengiswa ha ndaka i re George , ya dovha hafhu ya kona u rengisa dziṅwe dza ndaka hu u itela u thusedza zwiko zwa badzhethe zwine zwa vha hone zwa ndambedzo dza themamveledziso .
Tshivhangi tsha u thoma tsha vhulwadze hu nga kha ḓi vha tshine tsha si tshimbilelane na mushumo , fhedzi naho zwo ralo , mvelelo dzi tea u langulwa .
Kha u dzhia tsheo uri ndi lufhio lushaka lwa mbuelo lwo vha fanelaho tshoṱhe , vha fanela u humbula uri mbuelo dzo fhambanaho dzi na zwivhuya zwo fhambanaho .
( ii ) zwiṅwe na zwiṅwe zwo dzumbuluwaho nga ṱhani ha zwe vha zwi amba , u zwi bvisa kana u zwi ṋea Khoro kana iṅwe ya dzikomiti .
Naho hu na uri ho thomiwa mitsiko ya ndaṱiso , ro kona u wana zwiḓisedzwa zwashu zwa nga misi .
( b ) i tea u itwa hu saathu u fhela maḓuvha a 30 u bva musi Muphuresidennde o no saina Mulayotibe .
Mbekanyamushumo i ḓo vha kha tshiimo tsha tshati ya dungo , u sumbedza nga vhuḓalo nḓila ine Rakhonṱhiraka a sumbedzisa uri u ḓo fhedza mushumo wo katelwaho kha iyi khonṱhiraka nga Ḓuvha ḽo Randelwaho u Fhedza .
Nyambedzano ya ri munna u tea u ṱhonifha musadzi wawe ; a songo murwa nahone vha tshile nga mulalo .
Lulu a shela dzhusi vhana vha i nwa nga u ṱavhanya .
Maḓadzisi a digirii a ri vhudza nga vhudzivha ha nyito : nga maanḓa , tshoṱhe , zwiṱukuṱuku .
Zwiṅwe zwiteṅwa kha adzhenda , sa tsumbo , IDP , mugaganyagwama wa masipala , ndaulo ya kushumele kwa masipala , thandela dza mveledziso ya ikonomi yapo .
Fulo ḽa shango ḽoṱhe ngau angaredza ḽo thomiwa nga Mutheo wa Nelson Mandela na maṅwe madzangano a yelanaho na ḽo , a vhidzwaho upfi
U topola ṱhalutshedzo ya ipfi Vhasan .
Tshivhalo tsha malaṱwa a bviswaho tshikafhadzo na khaphasithi ya sisiṱeme .
U ṋetshedza mbekanyamushumo ya u bveledza vhukoni ha zwa vhulimi kha vhaswa .
Zwa zwino anthirithirovairaḽa dzi khou phaḓaladzwa nga kha dzikiḽiniki ; zwa vhukuma , a ri na zwiitisi zwa u sanda muvhuso wa zwino kha u sa rangisa phanḓa nndwa ya u lwa na dwadze iḽi .
U bvisela khagala na u dzudzanywa ha sisiṱeme dza vhupulani dza muvhuso na vhulavhelesi ;
Hezwi a zwi sumbi mbonalo yavhuḓi ya vhumatshelo havho .
Mbadelo dza phurofeshinaḽa ho sedzwa gumofulu ḽi kovhelwaho na nnḓa ha sibadela kha zwa maṋo ḽa R2 153 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Kha vha ite khumbelo ya mushumo kha Tshumelo ya Tshitshavha halutshedzo
Sankambe tsha ambela mbiluni tsha ri , " Hezwo ndi nga si tende zwi tshi bvelela .
Zwiṱaluli zwa ṋthesa , zwine zwa ita maitele a u ela ndeme ya tshumelo yo tiwaho , zwi elana na masia a tevhelaho :
7.1 . Khabinethe yo phasisa Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Vhuṋe ya Tshiofisi , nga murahu ha vhukwamani na tshitshavha ho angalalaho nga 2021 .
Maitele a u swikelela izwi o khwaṱha vhukuma , o ḓisendeka kha ndingo , mulingo wa vhuronwane , u koreka na vhuingameli .
U bveledza nzudzanyo dzo teaho kha zwa mushumo u itela u fhungudza dziṱhumanyo , mavhaka na u dovholola ;
Muvhigo wo itelwa u ṋetshedza mafhungo kha vhasimamilayo , vhaiti vha mbekanyamaitele , vhathu vho gudelaho pfunzo nkene , matshudeni na nnyi na nnyi nga u angaredza .
Nga murahu ha vhuṱanzi vhu vhavhaho , vhaṋetshedzatshumelo vho ḓo ṋetshedza nḓivhiso nga ha tshumelo dzavho .
( b ) ḽihoro ḽi tshi khethekana ḽa vha na mahoro a no fhira ḽithihi ' .
Zwavhuḓivhuḓi ro sedza mashango ane a kho ḓibveledzisa , vhashumi vha shuma mishumo i sa ḓivhalei , mishumo i si na tsireledzo na miholo ya fhasi .
Zwi tevhelaho ndi tshishumiswa tsha u shumisa mafhungotsivhudzi a no bva kha fomo dza mbigelamurahu wadini dza u monithara u bvela phanḓa ha mushumo na u asesa ( u pima ) thikhedzo i no khou ṱoḓea .
Fhedziha , ifa ḽa muvhuso wa tshiṱalula , ḽo hula ḽa dovha ḽa goḓombela u fhira zwe ra vha ro lavhelela zwone mathomoni .
Vha ḓe na ṱhalutshedzo pfufhi ya thaidzo iṅwe na iṅwe , khathihi na tshiṱirathedzhi tsho dzinginywaho tsha u shumana nayo .
Nga ḓivhazwakale Tuynhuys ( kana Nnḓu ya Muvhuso sa zwe ya vha i tshi vhidziswa zwone nga Birithishi ) yo ṋetshedza luvhanḓe lwe Phalamennde ya fhaṱiwa khalwo , u engedzwa huṅwe na huṅwe hu tshi khou yela thungo ya tshipembe u ya ngadeni dza Tuynhuys u swika , nga 1988 , zwifhaṱo zwi tshi swika Tuynhuys .
" Ndi ḓo ni isa ha dokotela . "
" Musi ri tshi humisela mavu murahu ri tea u humbula ngaha tsireledzo ya zwiḽiwa .
Muelo wa maraga u ḓo shanduka tshifhinga tshi tshi ya .
Ndi zwa ndeme sa vhadzulapo zwauri nga tshino tshifhinga ri tea u ḓivhudzisa riṋe vhaṋe uri ndi zwini zwine ra nga ita nga riṋe vhaṋe u thusa u tikedza mbekanyamushumo iyi ya lushaka .
Muṅwe wa mishumo ya mapholisa a sialala ho vha hu u isa nḓivhadzo , dzi ṋeaho vha kwameaho ndaela na miraḓo ya tshitshavha uri vha ḓe khoroni na u lavhelelsa u itwa ha tsheo dza khoro .
EU yo sumbedzisa uri lutamo lwa u ṱanganedza uri maanḓa a vhukoḽoni a kale kha tshigwada tshavho hu na vhuṅwe vhuḓifhinduleli kha thaidzo dza zwa poḽotiki na zwa ikonomi zwi bvaho kha maitele a vhukoḽoni .
Ṱhoḓea dza u dizaina dza asasimennde ya u ranga dzi anzela u sedzuluswa .
Zwenezwoha , vha mbo ita nḓivhadzo kha gurannḓa hu u itela uri muthu ane a nga takalela u gudisa vhaswa mitambo a vha kwame .
Kha tshithu tshithihi , tshumelo ya nnyi na nnyi i katela ngamaanḓa madzangano mahulwane .
Naho zwo ralo , nyaluwo yo fhungudzwa nga ngoho ya uri u fhungudzwa ha mugaganyagwama ho kwama nga maanḓa Ndondolo na Mbuedzedzo ya Zwino .
Lutevhedzi ulu lu tea u khwiniswa , u unḓa na u bveledzwa nga maitele .
U khwiṋiswa ha Vhuongelo ha Vhuongelo ha Vhana ha Red Cross War Memorial hu khou bvelaphanḓa ri livhuwa vhuthu ha vha Thirasiti ya Vhuongelo ha Vhana .
Zwo khakhea u humbula uri ri nga litshedzela infḽesheni yapo i tshi ṋaṋa u itela uri ikonomi i kone u aluwa .
( a ) vhona uri hu na u lavhelesa na u tikedzwa ha muvhuso wapo kha vunḓu ; na u
U hula ha muhwalo wa u shumisa tshelede kha zwa pfunzo , zwi ṋaṋisa vhushai ha muṱa .
Malengelenge a mikano o bulwa sa tshipiḓa tshiṱuku tsha u kuvhanganywa ha mbuelo ya muthelo .
Naho hu na tshanduko dza mutheo kha vhushaka ha dzitshaka , khaedu dza ḽifhasi dzi kwamaho vhathu dzi kha ḓi tou fana tshoṱhe na idzo dza phanḓa ha ḽa 11 Khubvumedzi 2001 !
Vha amba uri phambano idzi ndi dza ndeme , ngauri naho vhoṱhe vha tshi shumisa maanḓa a sa ṱalutshedzei ( vhuloi ) , vha itela izwo uri vha swikelele " zwipikwa zwo fhambanaho . "
A si ngauri zwitshavha zwo ṱanganelana , fhedzi ngauri a hu na tshi thudzelwaho thungo kha nḓowelo ya tshanduko .
Indasiṱiri ya u fhaṱa kha tshiṱiriki zwa zwino ndi ṱhukhu fhedzi i na vhukoni ha u ṋetshedza vhunzhi ha zwikhala zwa mushumo kha vhumatshelo , zwo ḓisendeka nga : Nyaluwo ya u fhaṱwa ha dzinnḓu na u rengwa ha themamveledziso .
Musi ho khunyeledzwa ṱhoḓisiso , PSC hune zwa vha zwo tea , i nga ita uri hu kone u ṋetshedzwa zwigwada zwi kwameaho muvhigo wa tshifhinganyana uri zwi kone u ṋetshedza mahumbulwa .
Muvhuso u khou thoma maitele maswa a u ṋetshedza themamveledziso dza zwa matshilisano u itela u tandulula thaidzo dzine dza kwama nḓisedzo ya themamveledziso dza zwikolo .
Nyengedzedzo ya magavhelo a themamveledziso a sedzaho nyimele yo thusa muhasho uri u kone u swikelela zwiṅwe zwa zwipikwa zwawo kha fhungo ḽeneḽi .
Isani phanḓa tshiṱori tshaṋu hafha
U wana mafhungo zwi nga itwa nga nḓila ya u tou davhidzana na vhaṅwe zwenezwi mafhungo maswa a tshi khou ḓi ṱanganiwa nao tshifhingani tsha u rekhoda .
Khethekanyo ya 14-1 ( b ) ya zwidodombedzwa zwa vhukwamani
Kha ri ite mbambe ri vhone uri ndi nnyi ane a ḓo wina .
Mutevhe wa maiti a tshipentshela a no pfi stetivi ( mabulanzulele ) khoyu .
U topola madzina a ngelekanyo .
Ri na fulufhelo ḽa uri u thomiwa ha izwo zwithu ho takutshedzaho hu ḓo rangela u dzhena kha khaedu dzo ṱaluswaho dzi re hone zwine zwi ḓo fhedzisela nga u swikisa kha ndangulo ya vhukuma .
Hune senthara ya ṱhingo ya vha hone ndi fhethu ho tsireledzeaho kha nnyi na nnyi u khwaṱhisedza tsireledzo ya rekhodo dza vhathu vha founaho .
Masia oṱhe a Gauteng o wana mvula ire fhasi ha yo ḓoweleaho .
ṱambani zwanḓa nga tshisibe tshifhinga tshoṱhe hoṱolelani kana u atsimulela kha mabammbiri a u phumula maduda kana lukuḓavhavha ni songo vhuya na vuwa no hoṱolela tshanḓani , ni nga hoṱolela kha lukuḓavhavha arali ni tshi kombetshedzea u hoṱolela tshanḓani , ni songo fara zwithu zwi no nga sa ḽoko ya vothi , mafasiṱere , ṱafula kana zwishumiswa u swikela ni tshi ṱamba zwanḓa zwaṋu nga tshisibe . arali ni tshi pfa ni na tsumbadwadze dzine dza si tou dinesa , ni dzule hayani u thivhela u kwamana na vhaṅwe vhathu .
Mutevhe wo dodombedzwaho na maṅwalwa a ṱoḓeaho u ṅwalisa muunḓiwa Munna kana mufumakadzi wavho
Mueletshedzi o ita nzudzanyo na Muhasho wa Vhudzulo ha Vhathu u thoma na maitele a u ita uri dzi vhe fomaḽa .
U gudisa na u tikedza vhashumi sisiṱeme dza ofisi u itela u swikela ṱhoḓea dza Muhasho .
Ngeno Tshiteṅwa32 ( 1 ) tsha Ndayotewa tshi tshi ṋetshedza u phasiwa ha milayo ine ya ḓo ita uri pfanelo iyi i thome u shuma , nga u ṱhonifha , u tsireledza na u swikelelea ha pfanelo iyi .
Hezwi zwi swikela kha nyimele ya u XELELWA ROṰHE kha vhoṱhe vha re kha khuḓano .
2.5 . Khabinethe yo dzhiela nṱha uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo shela mulenzhe kha Dzulo ḽa Mbumbano ya Dzitshakha ( UN ) Khomishini nga ha Maimo a Vhafumakadzi ( CSW60 ) ḽine ḽa ḓo vha hone ngei New York , kha ḽa USA u bva nga ḽa 14 u swika 24 Ṱhafamuhwe 2016 fhasi ha thero : " U Maanḓafhadza Vhafumakadzi na vhuṱumani hazwo kha nyaluwo i vhuedzaho . "
Wo thusa vhalangi kha u langa ndozwo kha masia a tevhelaho : khemisi , tshumelo dza ḽaborathori , ekisirei , masheleni a shumiswaho kha vhashumi na ndingo dza malofha .
Zwihulwanesa zwine ra tama Phalamennde itshi zwi dzhiela nṱha , ndi u langa misanda mivhili , Pretoria sa ha vhulangi ngeno Kapa hu tshi ḓo vha musanda wa vhusimamulayo .
Dziakhaivi dza Fiḽimu na Vidio zwa Lushaka dza Afrika Tshipembe dzo tholwa kha khorondanguli ya tshiimiswa itshi u itela u imela madzangalelo a vhakhaivi vha fiḽimu dza Afrika .
Na uri riṋe , vhathu , zwa zwino ri na iṅwe khonadzeo ya u davhidzana na u shumisana kha vhufarakani , vhushumisani na u tikana na vhaṅwe .
Mbuelo dza u tevhedza dza nḓowelo iyi dzi katela u fhungudzwa ha mutengo wa vhatheli musi vha tshi lugisela muthelo na u fhungudza khombo dza vhukhakhi ha mutheli .
Hezwi zwi amba uri ndi ṱhanganelo yo livhanywaho .
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
U posela saga ya ṋawa nṱha muyani na u i gavha
Zwiṅwe zwiimiswa zwine zwa vha na mushumo wa ndeme kha sekithara ndi Zhendedzi ḽa Tswikelelo na Tshumelo zwi Fanaho ḽa Afrika Tshipembe , Vhulanguli ha Dzina ZA ' ZA Domain Name Authority ' .
Izwi zwi tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka i themendelaho u aluwa ha ikonomi na u vha hone ha mishumo , i ṋeaho mishumo kha vha sa shumi , u engedza zwikili zwa mveledziso na tshivhalo tsha matshudeni vho ṱhaphudzaho ngudo dza yunivesithi .
" Vhalamu " havha vhaṋa pfanelo dzo imaho nga uri dzine dza vha , sa tsumbo , usa kombetshedzea uvha ṱhanzi kha vhafunwa vha mashaka avho kha miṅwe milandu ire khothe .
Tshikhala tsho dzula vhudzivhani ha nḓila i si na mbekanyamushumo ya u vhumba hugaledzwa .
Naho zwo pfalo , uhu u dzivhuluwa hu ḓo itea nga zwiṱuku nga zwiṱuku , u sika mishumo hu murahu ha nyaluwo ya mvelelo .
U fhufha u fhethu ha u tambela e eṱhe na musi e na khonani
Zwishumiswa zwo teaho zwi katela :
Kha mavundu a shango , KwaZulu-Natal ndi ḽone ḽi shelaho mulenzhe nga maanḓa kha ṱhanganyelo ya sekhithara ṱhukhu ya vhulimi .
Hu ḓo sedzeswa miṱa i re vhuponi ha mikanoni ya shango .
Heyi bugu ye inwi na i fara ndi yaṋu .
Maitele a tendela uri zwa u hwedza maanḓa zwi leluwe , zwine zwi alusa u ṱavhanya na vhukoni ha nḓisedzo ya tshumelo .
Vhorathendara vha tea u ḓivha uri mutengo wa thendara we wa fhiwa nga Rathendara u ḓo dzula wo ralo nahone a u nga shandukiswi nga vhanga ḽa nyengedzedzo .
Mulayotibe u tendela ndivhanyo ya mbekanyamaitele dzine dza ṱuṱuwedza kuṱanganedzele kwa tshanduko dza kilima Afrika Tshipembe .
U vhalela nṱha kana fhasi zwi tshi bva kha bugu dza fikishini na dzisi dza fikishini dza gireidi yawe kha u vhala ha u sumbiwa nḓila vhe na mugudisi .
Kha kutshimbilele kwa zwithu kwa nga misi , hezwi zwi katela maga mavhili a sa fani .
Vha fhedza nga uri vhugevhenga uvho vhu tea u dzhiiwa sa zwiito zwa khakhathi kana vhugevhenga .
Muvhuso wo ḓikumedzela u dzhenisa R100 biḽioni kha Tshikwama tsha Themamveledziso kha tshifhinga tsha miṅwaha ya 10 i ḓaho na u shumisa ndambedzo ya thikhedzo u bva kha sekithara ya phuraivethe na zwiimiswa zwa masheleni zwa mveledziso .
Tshilinganyo tsha Ḽiṅwalo ḽa Thengophikhisano tshi vhumba tshipiḓa tsha thengophikhisano dzoṱhe dzo itelwaho khumbelo .
Honeha , thimu dzo ḓiimiselaho dzi khou shuma nga maanḓa u thivhela uri hu songo tsha vha na u dovha u lengiswa ha mbadelo tshifhingani tshi ḓaho .
Thendelo ya u rengisela mashango ḓavha i a ṱo ḓea u itela uri muthu kana dzangano ḽi ṱo ḓaho u regisela mashango ḓavha ḽi tevhedza milayo ya thendelano dza ḽifhasi .
Vhagudisi vhashu a vho ngo tou pfumbudzelwa u vha vhashumelavhapo , fhedzi vha ḓiwana vha tshi khou ita mushumo uyu .
Ndo vhiga nga nḓila i no pfala ?
Magumoni a khonṱhiraka vhuṋe ha puḽanthi ntswa na zwishumiswa ndi ha masipala .
Zwikhala zwa Muofisiri wa Vhuendi kha Khethekanyo ya Vhuendi zwo shandukiswa zwa vha poswo dza vhupfumbudzi fhedzi dzi sa ḓadzwe nga vhanga ḽa vhuleme ha zwa masheleni .
Lutendo ulu lu dovha hafhu lwa sima kha kupfesesele kwa uri mitakalo i nga si ṱuṱuwedzwe hu sa sedziwi nzulele ya zwa matshilisano , zwa ikonomi na zwa nzulele ya poḽotiki .
Lavhelesani phosiṱara khedzi ni ambe na khonani dzaṋu nga zwine dza ri vhudza .
Nḓivhadzamulayotibe i vhea vha tshumelo ya mililo u bva kha tshumelo ya mililo yo ḓisendekaho kha phindulo u ya kha maele o ḓisendekaho nga u fhungudza khombo ya mililo .
Ri fanela u shumisana roṱhe u itela u dzhia vhuḓifhinduleli ha u ḓisa lushaka lwashu nga kha zwifhinga izwi zwa ḽifhasi zwi itelaho khaedu .
Ri wana uri Vho Ndau na Vho Mbevha na vhone vha na miṱa yavho ine ya kha ḓi vha miswa .
Khaedu dzo topolwaho afho nṱha dzi sumbedza uri u phalala hu a ṱoḓea u itela u tandulula u sa lingana ha tshifhinga tsha kale na lushaka lwa u peama ha sekhithara .
U ṱunḓa khovhe u bva nnḓa dzi ngaho khovhe dza maḓini , vha tshi itela zwa u bindudza , vha tea u ita khumbelo ya phemithi kha Muhasho wa Vhulimi , Vhusimamiri na Vhureakhovhe .
Vhurangeli uhu ho engedza thengiso ya ndeme yo engedzwaho ya zwibveledzwa zwa mbambadzelaseli nga R 1.2 biḽioni zwine zwi ḓisa ṱhanganyelo ya ṅwaha ya R3.8 biḽioni .
Phalamennde ndi tshiṅwe tsha zwiimiswa zwo wanaho dimokirasi , tsho thomiwaho nga Mulayotewa , uri tshi dzhiele nṱha Pfanelo dza Mulayotibe na u fhindula kha vhathu vha Afrika Tshipembe - vhane vhoṱhe vho ri kumedzela vhuḓifhinduleli ha u vha ranga phanḓa u ya kha vhutshilo ha khwine .
Ri guda nga ha na u bveledza vhunṋe hashu lu sa gumi u bva kha midzi iyi ya kupfesesele .
3.1 Khabinethe yo ḓo nyeṱulelwa nga ha nyambedzano dza miholo ya Tshumelo dza Tshitshavha dza zwino .
Khumbelo a dzi nga dzhielwi nṱha arali hu si na ṱhanziela ya u khwaṱhisedzwa ha muthelo yo teaho ine ya ḓiswa na khumbelo .
Ri dzinginya , na hone , u ṋea vhadzulapo nḓila dza u kala kushumele kwa khoro dzavho .
U vha hone mulayoni ha avho vhane vha fara maimo kha tshiimiswa hu fanela u fhirisa u sasaladzwa .
Tshipiḓa tsha mbuelo tshine a tsho ngo vhulungwa nga miṱa tshi shumiswa kha dziṅwe thundu na tshumelo .
Khadiamu hafhu ndi tshibveledzwa tshine tsha vha hone musi hu tshi khou kunakiswa tsimbitswuku na zinki , tshivhalo tshiṱuku tsho salaho kha tshibveledzwa tsho kunakiswaho .
" Fhedzi ndi na vhumatshelo havhuḓi kha u thambuḽa lune nda tea u thoma nda lindela nyana ndi sa athu ya yunivesithi , " u ralo a tshi amba .
( i ) u ta yeneyo ofisi ya Minisiṱa o bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( i ) ( b ) arali zwa ṱoḓea hu tshi tevhedzwa tsheo ya Muphuresidennde fhasi ha yeneyo khethekanyo ṱhukhu .
Arali vha tshi tama u malana nga fhasi ha tshau ndi tshau , tshanga ndi tshanga vha do tea u ita ngauralo phanḓa ha u malana .
Izwo zwo swikisa kha A , a hu na zwi sa elani nga ha u avhelwa maraga uho .
Nga tshifhinga tshenetshi , ri khou fanela u ṱanganedza tshanduko dza zwa thekhinoḽodzhi dzo iteaho nga u ṱavhanya dzine dza khou fhelekedza ḽifhasi ḽiswa ḽa mushumo , ḽine ḽa khou vhumba nga huswa ikonomi ya ḽifhasi na u ṱalutshedzwa nga huswa ha vhushaka ha matshilisano .
Hu nga vha uri kha iyi nyimele , zwi a ṱoḓea u iledza uho u pomoka hu itwaho nga muthu ane a ṱanziela uri u a lowa kana u nga u a lowa ; zwavhuḓi-vhuḓi hafha hu khou ambiwa dziṅanga .
3.3 . Tsha ndeme khulu nahone tshi vhonalesaho kha mabembela aya a Ṅwedzi wa Afrika , ndi Vhege ya Vhudavhidzani ya Afrika , ine ya ḓo farelwa fhaḽa Constitutional Hill kha ḽa Johannesburg u bva nga ḽa 23 u swika ḽa 27 Shundunthule 2022 .
ri wana thendelo yavho , sa musi vha tshi nanga u bva kha u kovhelana ha Data ;
22.10.4 Afha fhasi ndi maga a maitele a u ḓadza fomo ya khaṱhululo ya nga ngomu -
Muṱangano uyu u vhona uri hu vhe na ndambedzo kha tshinyalelo ya vhathu na ndaka , mbadelo dza u kunakisa na maitele a u vhuedzedza , na ndozwo ya ikonomi yo vhangwaho nga vhuendi ha maḓanzheni vhu tshimbidzaho zwithu zwa khombo na zwithu zwivhi zwine zwi nga tshikafhadza lwanzhe .
Sa zwe zwa sumbedza kha Ndima ya 4 ḽiga ḽa u thoma kha u ela nḓisedzo ndi u thomiwa ha Pulane ya u Ṱola Ndangulo ( PMP ) .
Bammbiri iḽo ḽa sumbedza na datumu ya dzikhetho , fhethu na tshifhinga na vhakhethi vho rambiwaho uri vha ḓe .
Nda si ḓivhe uri ndi ite mini .
Tshiimo tsha nṱhesa tsha muvhali wa garaṱa tshi tea , naho zwo ralo , uri tshi sedzuluswe fhethu vhupo , hu na u dzhiela maimo a fhethu afho nṱha .
Tshiṅwe hafhu , vhathu vhe vha swikela ndalukanyo iyi vha nga shuma kha mvelelo dzoṱhe dza ḽeveḽe ya u bva .
Mulayotibe , une wa khwinisa Mulayo wa Muhanga wa Ndalukanyo dza Lushaka ( Mulayo wa 67 wa 2008 ) , u khwaṱhisa Mulayo nga u khwinisa maga a u sedzana na mafhungo a u shanda zwo ambiwaho na u sumbedzisa masiandaitwa kha vhathu vhane vha ṋetshedza ndalukanyo dzavho dzi si dzone kana madzangano ane a bveledza ndalukanyo dzi si dza vhukuma .
- vha na zwithu zwa u ṱamba na mabunga
U bveledza kushumisele kwa maṱo na tshanḓa ( u fara ḽibege , u posa bola ya mabambiri , u ola zwifanyiso na u shumisa khirayoni nga maanḓa nga tshifhingatshau tambela nnḓa zwi sa khou tou itwa fomaḽa .
Fhedziha , masheleni a kuvhanganywa kana a fhiriswa u bva kha miṅwe migaganyagwama , ndi zwa ndeme uri a ri khou hangwa zwiimo zwa nṱhesa zwa vhuṱungu ha muhumbuloni kha shango ḽashu khathihi na fhungo ḽa uri ri tea u fhaṱa tshumelo dzo tou livhanywaho na u lwa na zwenezwi .
U itela u sika vhuṱumani ho khwaṱhaho vhukati ha IDP na CBP nga u tikedza u shumiswa ha thandela dza CBP dzine dza lila zwiko zwi no bva nnḓa .
Mulayotibe u ṋetshedza muhanga wa mulayo wa mveledziso ya sisiṱeme ya vhupulani ha zwikhala zwa maḓini zwine zwi alusa nyaluwo ya ikonomi ; na uri zwi khou tshimbidzwa nga vhupulane ha vhutshimbidzi u ya kha sekhithara dzo vhalaho .
Zwenezwo ri tou vha zwishumiswa zwa tshanduko , a ri vhalanda khayo .
Thendelano ya fomaḽa ya vhathu i nga thusa kha u khwaṱhisedza vhushaka vhukati ha nyaluwo , mveledziso na u fhaṱa lushaka , u bveledza mutevheṱhanḓu wa zwiitei zwi re na vhushaka .
Vhuṱhogwa vhu sa gumiho ha thero ho sumbedziswa nga vhanzhi , phodzo nnzhi na nga u pandelwa ha madimoni u bva kha ḽifhasi ḽa vhathu .
Nyambedzano dzo farwa na vhavhili na u tenda u badela yo no itwa khavho .
U bvelela ha Mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Vharema ndi zwa ndeme .
Pfufho dza ndeme dzo lingana u wana vhashumi uri vha dzhenise nungo dzo linganaho kha mushumo .
Maga o sedzwaho mavhili a nyaluwo ya vhubveledzi a shumiswa kha u saukanya : nyaluwo ya vhubveledzi nga vhashumi , khathihi na ṱhanganyelo ya nzulele ya nyaluwo ya vhubveledzi sa zwe ya ṋetshedzwa nga zwo salaho zwa Solow .
Ndima 5 ya MSA 2000 iri masipala muṅwe na muṅwe u vhe na pulane ya kushumele nthihi i katelaho vhoṱhe u itela mveledziso ya masipala ( khethekanyo 25 ( 1 ) .
Ṅwaha uno , ri khou pembelela hafhu miṅwaha ya ḓana ya muṅwe mulwela mbofholowo muhulwanesa , Vho Albertina Nontsikelelo Sisulu .
Mafhungo maṅwe na maṅwe a yelanaho na zwa Muvhuso wapo a songo ambiwaho nga hao kha Mulayotewa a nga ḓi ṱalusiwa nga mulayo wa lushaka kana nga mulayo wa vunḓu u ya nga hune a tendelana na mulayo wa lushaka .
( 2 ) Dzangano ḽo imelelwaho kha vhusimamilayo ha Vunḓu -
Musi no no ita nḓowenḓowe ya ḽitambwa ḽa vhoiwe , ḽi ṱaneleni kiḽasi .
1.2 MTBPS tsha 2018 tshi sumbedzisa tsheo dza zwa masheleni na ikonomi dzi konḓaho dzo livhanaho na muvhuso kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Khaedu khulwane kha mafhungo haya ndi u bviswa ha tshelede .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi kha u Langula na u Thivhela Malwadze ndi :
Kha vha vusuluse garaṱa yavho ya ḽaisentsi ya u reila
2 . U khwiniswa ha khethekanyo ya 219 ya Mulayotewa wo fhiraho nga u bvisa maipfi a rangelaho phara ya ( a ) i re kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) a imelwa nga maipfi :
Tshiṱafu tshi ḓo ḓikhoḓa nga kushumele kwavho na nge vha tholiwa kha tshumelo dza zwa mutakalo .
Nga kha muhangarambo wo randelwaho wa lushaka , maanḓalanga kha u ita mushumo a nga sengulusa kana u sengulusa hafhu mushumo muṅwe na muṅwe kha madzangano avho .
Tshiṱafu tshi ṱoḓa vhupfumbudzi hu yaho phanḓa u itela u isa phanḓa ha tshanduko dzo thomiwaho nga Muhasho wa Zwibviswa zwa Muvhuso .
7 . Bodo ya vhalangi vha Koporasi ya Vhubindudzi ha Muvhuso :
Khethekanyo 15 ya Milayo ya Vhupulani na Ndangulo ya Kushumele kwa Masipala i dovha ya bula uri arali hu si na zwiimiswa zwo ṱanḓavhuwaho zwa masipala u itela u dzhenela ha tshitshavha , masipala u tea u thoma foramu .
U ṱhogomela ndangulo ya kheshe na mugaganyagwama zwo amba uri vundu ḽo vha ḽi tsinisa na mugaganyagwama miṅwahani i si mingana yo fhiraho na u dzula ḽi na kheshe u ya nga ndinganyiso ya bannga ya vundu .
Vhuloi , sa zwe zwa sumbedzwa nga vhanzhi hu tshi katelwa vhathu vha Pagans - vhane vha ḓivhona vhe vhaloi - a si thaidzo nahone a zwi ofhisi u ya nga Khomishini .
Sa tshipiḓa tsha izwi , vhuḓifhinduleli ha u pulana nga nḓila i pfadzaho u fhungudza mvelelo dzi si dzavhuḓi vhu kha thimu ya dizaini , hu si muinzhiniara wa muelelo .
U ṱuṱuwedza musudzuluwo u yaho kha vhudziki ha ikonomi ṱhukhu ya dzingu nga , vhukati ha zwiṅwe , u alusa muvhalelano wo ṱhogomelwaho na mbekanyamaitele dza masheleni .
U shumisana na vhuṱambo vhu re hone na thonamennde kha migidimo , bola ya milenzhe , khirikhethe , ragabii na mavili u ṱuṱuwedza pfungavhuṋe ya " Haya ha Vhomakone " .
U bvelela ha izwi zwiṱirathedzhi zwi sumbwa nga dzimbalombalo dza vhugevhenga kha Vundu , zwi sumbaho nzulele ya u tsa kha khethekanyo dzoṱhe , hu na ṱhuṱhuwedzo khulwane yo vhonalaho kha u tsa ha vhugevhenga kha vhafumakadzi na vhana .
U vulwa hafhu ha senthara ya u lingwa ha dziḽaisentsi na zwiendedzi iyi , nga murahu ha miṅwaha ya fumi , nga ngoho ho vha ho tea .
U putela mihwalo ha vhuvhili : Tshifaredzi tsha vhuvhili tshi tea u vha tsho khwaṱha , tshi sa dzheni maḓi , tshi sa bvuḓisi u itela u valelana u tsireledza tshifaredzi tsha u thoma .
Vhathu vha si na thaidzo ya inisuḽini , na vhathu vha re na Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri vha nga vha khomboni ya u vha na vhukonḓi ha swigiri ya malofha nga kha kuḽele na nyonyoloso .
Tshi ḓo ṋetshedza maitele a u thoma shuma a ṱhanganelo na a tshifhinga tshi ḓaho ane a ḓo katela sekhithara ya phuraivethe , zwa pfunzo na tshitshavha nga u angaredza .
2.1 . Khabinethe yo ṋetshedzwa zwidodombedzwa zwiswa nga ha zwine zwa khou bvelela kha u phanḓalala ha vhulwadze ha Maruḓa a ṱhoho fhano shangoni nga murahu ha u khwaṱhisedzwa ha zwenezwino ha tshiwo tsha vhuvhili tsha vhulwadze uvhu fhano shangoni .
Ro vha ri tshi khou shuma na u khethulula he ha ḓo wana maanḓa a dzema .
Kha phindulo yaṋu ambani nga zwitevhelaho :
Khumbelo dzi tea u katela zwidodombedzwa zwi tevhelaho u itela uri dzi kone u ṱanganedzwa :
Tshishumiswa kanzhisa tshi a ḓura zwi ṱoḓa mbekanyamushumo dza vhugudisi dzi ḓuraho u ḓivhadza vhashumi nga hatsho .
Ṱhoḓea ya mafhungo aya a yo ngo ḓisendeka nga vhorapfunzo vha zwa thekeniki fhedzi .
Mbuelo yoṱhe ya muhasho i a vhonala kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni , musi tshi tshi ṱanganedzwa nahone i mbo ḓi badelwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vundu , nga nnḓa zwo ambiwa nga iṅwe nḓila .
U bvelela ha tshikimu tsha ndaulo tsho imaho ngauri zwo ḓisendeka nga uri tsho sikwa zwavhuḓi hani na uri tsho shumiswa zwavhuḓi hani .
Pfanelo ya u wana mafhungo
Kha sia ḽa lushaka , ndavhelelo dza zwibviswa zwa lushaka dzi ṋetshedza mafhungo nga ha ndivho , mbekanyamaitele na mvelelo .
Nyimele idzi dzi dzinginya ndeme ya khakhululo kha sisiṱeme ya zwino u itela uri muvhuso wapo u shume nga nḓila ine ya lavhelelwa nga Ndayotewa .
Vha ṱoḓa thendelo u thoma Vha ḓo ṱoḓa thendelo u thoma kha u valelwa sibadela hoṱhe , radioḽodzhi yo khetheaho ( sa tsumbo , zwikene zwa MRI , zwikene zwa CT na angiogirafi ) , thoḓea dza stoma kana vhuongi ha phuraivethe kana tshumelo dza hosipisi .
I tikedza khuwelelo ya zwenezwino nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa ya uri madzhendedzi a vhukombetshedzi ha mulayo a ite zwine a kona u fara avho vha kwameaho kha zwiito zwa vhuaḓa , hu si na ndavha uri ndi vhonnyi na u khwaṱhisedza uri vha wana murahu masheleni o phusukanywaho .
Maipfi a zwitshavha ndi a ndeme kha maitele aya nahone nungo dzoṱhe dza u vhona uri u shela uhu ha mulenzhe nga vhathu vhanzhi ho katelaho ho ṱanganedzwa .
Vhomakone vha ḽa Afrika Tshipembe kha zwa ndeme ya maḓi , u kunakiswa ha maḓi , kathihi na vhaṋetshedzi na vhashumisi , vho kwamiwa musi wa mveledziso ya nyendedzi .
Memorandamu wa u Pfesesana wo sainiwa vhukati ha muvhuso wa vhukati na wa vundu u bva kha Tshigwada tsha Dziminisiṱa dza Tshivhalo dzo Hweswaho Mushumo ( IMTT ) nga ha Devhula Vhukovhela ;
Tshikimu tsho livhiswa kha khamphani dzine dza khou ṱoḓa u fhungudza mishumo kana u vala zwi tshi khou itiswa nga u tsela fhasi .
Nyavhelo ya mavu u itela mveledziso na ndivho ya vhudzulo a zwi langiwi zwavhuḓi .
11.1 . Fhasi ha vhurangaphanḓa ha Minisiṱa wa Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na Mafhungo a zwa Sialala , Vho Zweli Mkhize , muvhuso wo vhiga tshiwo tsha shango u itela u sedzana na gomelelo ḽo welaho shango na thaidzo ya maḓi .
Ri ḓo lwa nga nungo dzoṱhe uri Data yavho i sa ṋekedzwe vhathu vha vhuraru nga nnḓa ha musi
Ndi mushumo wa mushumi u :
Khabinethe i ṱanganedza izwo sa tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha U humela kha zwa Mutheo , hu tshi ḓo sedzeswa kha mimasipala ya 50 yo wanaho mbuno dza odithi yo hanedzwaho , nga mannḓa ya 25 yo wanaho khanedzo kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Mugaganyagwama wa Muvhuso u thoma nga tshinyalelo ngeno migaganyagwama miṅwe minzhi i tshi thoma nga mbuelo .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nṱha uri u tholwa hu ḓo itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo na u sedzulusa lwo fhelelaho .
Tshivhalo tsha vhathu tshi a amba vhathu vho dzhenelaho kha mushumo wa vhuḓimvumvusi .
Fhethu huthihi ha mvelele dza mbekanyamushumo ya tsireledzo ya zwiḽiwa ho sedza nga maanḓa kha u fhaṱa vhukoni .
Ḽifhasi a ḽo ngo tsireledzea na luthihi na uri ḽi khou ṱoḓa nyito ya vhoṱhe , vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe , nga vhufarakani ha ndinganelo !
Naho hu na tsirakhombo idzi , naho zwo ralo , dzikhomphyutha na vhuṱumani zwi nga si vhuye zwa tsireledzwa lwo fhelelaho kha vhutshinyi .
Vha isa phanḓa na u tenda uri Ndayotewa yo vhulunga pfanelo dza vhathu vhoṱhe kha Riphabuliki na u khwaṱhisa mikhwa ya demokirasu ya tshirunzi tsha vhathu , u lingana na mbofholowo .
( j ) Arali Mulayotibe wo fhiriselwaho kha Buthano hu tshi tevhedzwa phara ya ( f ) na ya ( h ) u sa phasiwe nga Buthano , Mulayotibe uyu u a fhela nga woṱhe , fhedzi Mulayotibe sa zwe wa vha wo phasiswa nga Buthano , wa tikedzwa nga vouthu ya mbili tshararu tsha Miraḓo yalo .
Masheleni a shumiselwaho kha zwa pfunzo ya tshitshavha na mutakalo ndi ane a vha a mukovhelano .
Mbilaelo ndi ya uri mulayo u khou ṱoḓa khonadzeo ya u dzhia vhuloi hu vhugevhenga , kuitele kune vhathu vhanzhi vha sa ku tende ngauri ndi kwa lutendo lwa vhuloi , na uri uhu u iledza zwi pfuka pfanelo dza vhaṅwe vhathu .
Mbekanyamaitele iyi i ḓo ima vhuimoni ha Mulayo wa zwa Vhuṋe wa zwino , wa 1997 ( Mulayo wa vhu 68 wa 1997 ) , une wa thoma Ridzhisiṱara ya Tshitshavha ya Lushaka ( NPR ) na u bula tshikoupu kha rekhodo dza khombekhombe dze zwa ṅwalwa khadzo .
Ṱhanziela ya Mabebo yo Fhelelaho i ḓo shandukiswa ya vha " Ḽiṅwalo ḽa Mabebo ḽi re na zwidodombedzwa zwa vhabebi "
Zwipiḓa zwa Mulayo zwi shuma u langa nḓowetshumo ya tsireledzo zwi thivhelaho u ṋewa ha mbuelo dzi sa gumi .
Thangela khonadzeo ya ngudo ndi pfufhi , dzi a ṱuṱuwedza na muelo wa fhasi wa u ela mitengo ya khonadzeo ya thandela .
Tsenguluso iyi yo sumbedzisa fhethu he ha shumiwa zwavhuḓi khathihi na afho hune ha kha ḓi vha na khaedu .
Muya uyu u tea u vusuludzwa , nga maanḓa kha vhaswa vha Afrika , u itela uri dzhango ḽi kone u livhana na khaedu dza tshifhinga tshashu .
Hezwi zwi ṱoḓa tsudzuluwo vhukati ha u vhekanya tshitandadi na zwiimiswa zwo ṱanganedzwaho u swikela mushumo wavho nga vhuḓalo wa u tikedza vhuṱaṱisani .
Phukha dzi nga si lange na u laula pfanelo dzadzo nga fhasi ha nyimele dza khwiṋesa , zwenezwo dzi ṱoḓa vhathu uri vha dzi thuse .
Vho Jones vho pfulutshela kha hoyu masipala vha ḓa ofisini u vhilaela uri tshiṱaraṱa tshavho tshi na mavhone a songo lingenalaho .
Tshiṅwe tshifhinga zwi nga vha uri u vhiga a zwi vhi zwo swikelela tshiimo tsho teaho , zwine a vha mafhungo ane ra kha ḓi ḓo sedza khao , fhedzi mbilaelo ya Komiti dzi a ṱanganedzea .
Tsha ndeme nga maanḓa kha nṋe ndi mushumo wa ndeme une vha khou bvela phanḓa na u shuma kha mishumo yashu ya ḓuvha na ḓuvha sa muhasho .
23.10.1 Vhulanguli vhu nga ita ṱhaṱhuvho u vhona arali tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tshi tshi khou tevhedzela nga u angaredza mbetshelwa dza PAIA iyi .
Vhanna na vhafumakadzi khaphethe tswuku zwino yo vala lwa tshiofisi .
Koporasi yo bveledza mukovhe wa ndaka kha vhubindudzi ha ndinganyiso nga ngomu kha mutheo wa Mulayo wa Ndindakhombo ya Tshifhinga Tshipfufhi .
U bviselwa khagala nga vhafunani kana munna / musadzi ndi tshiphiri ngauri vhathu a vha a vha koni u kombetshedzwa u bvisela khagala mbuelo dzavho kha redzhisiṱara ya tshitshavha .
Magavhelo a dzinnḓu ha ṋetshedzi nga nḓila yo livhanaho kha miraḓo , fhedzi a tshimbidzwa nga khamphani yo ḓiimisaho nga yoṱhe ine ya langa tshikwama .
Yo dzhiwa u bva kha mbekanyamushumo yo bvelaho phanḓa yo shumiswaho Malaysia .
Vha sa shumi kana vha tshi hola masheleni a sa fhiri R3500 000 nga ṅwedzi
Tshumiso ya mavu nga ngomu ha vhupo uvhu zwavhuḓivhuḓi ndi tshumiso yo ṱanganelanaho na vhupo ha ḓoroboni hu na ḽevele dza nṱha dza themamveledziso na mveledziso ya tshumelo , na ṋetshedzo yo linganaho ya zwileludzi zwa matshilisano na tshumelo dza u tikedza zwitshavha zwa vhadzulapo .
Ṱhoḓisiso na u vhiga murahu nga khasiṱama yo itwaho u khwinisa ndeme ya zwibveledzwa zwa mafhungo .
Tsireledzo ya badani ndi vhuḓifhiduleli ha maAfurika Tshipembe vhoṱhe na uri u bvelela ha mafulo a tsireledzo ya badani ndi vhuḓifhinduleli ha vhashumisi vhoṱhe vha bada .
Musi Lutsinga lwa Agulhas lu tshi swika ṱhodzini i re tshipembe ha Afrika , lu khuyela tshipembevhukovhela .
Hu na vhuvhili ha masiandaitwa a si a vhuḓi na a si avhuḓi kha mashango .
Ndivho ya mulayo wa zwa mbekanyamaitele ya ndaulo ya malaṱwa ngei Netherlands ndi u swikelela zwipikwa zwa lushaka malugana na mbuyedzedzamalaṱwa na u thivhela malaṱwa .
Tshinyalelo kha zwa ikonomi kha Vhuthihi ha Yuropa ( EU ) yo ḓi bvisela khagala kha , vhukati ha vha Greece na Italy , hu na khonadzeo ya u lengisa u vuwa ha ikonomi nga nṱhani ha u vuwa ha ikonomi hu re nṱha vhukati ha Afrika Tshipembe na Yuropa .
Khethekanyo 55A ya Mulayo i maanḓafhadza Minista wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Ndulamiso u ta Khethekanyo iṅwe na iṅwe ya Khothe Khulwane sa yone Khothe ya Milandu ya zwa Vhudzekani , hu si khothe ya dzingu yo topoliwaho fhedzi .
Muhasho u na poswo dza ndeme dze dza dzula dzi magake lwa tshifhinga tshihulwane .
Sa tsumbo , arali ho itwa mbilahelo na Vhulanguli ino elana na u hana u swikelela ho sedzwa zwiitisi zwo vhetshelwaho thungo zwiṅwe na zwiṅwe , Vhulanguli vhunga humbela , kha Nḓivhadzo ya Mafhungo , khophi dza rekhodo dzo hanelwaho u swikelelwa u itela u sedza arali zwiitisi zwa u hana zwo sumbedzwaho zwi zwone kana zwi si zwone .
Vho Ali vho vha muthu ane vhanzhi vho guda khavho ḽifhasini ḽoṱhe nahone vho shumisa maimo avho u vha phangami ya u lwela pfanelo dza vhathu , vhulamukanyi na u eḓana .
U ongolowa ha nyaluwo ya mbuelo na nyaluwo ya mbadelo dza nzwalelo dza tshikolodo dzi khou lavhelelwa u vha tshipiḓa tsha masheleni a nnyi na nnyi kha vhumatshelo ho anganyelwaho .
Mukonṱiraka u tea u vhea mutengo zwa tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tshi re kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa nga ennge ntswu .
Kha vha ambedzane nga ha zwivhumbeo zwa u tandululi zwililo mushumoni na u shumisa maitele a ndaṱiso .
Maambwaita : ṋefhungo wa fhungo ndi ene muiti wa nyito i no khou buliwa nga ḽiiti .
U vhalela mukovho wa ndinganyiselo zwi langwa nga fomuḽa ya u kovha hafhu ndivho ine ya anḓadzwa ṅwaha nga ṅwaha kha Tsedzuluso hafhu ya Mugaganyagwama nahone ya dovha ya sedza tsedzuluso na data zwo yaho nga u fhambana .
Tshimbidzani maṱo ( u sikima ) kha siaṱari ni wane
Vhalangi vha vhubindudzi vha laelwa u langa ndaka ya Koporasi u ya nga sethe ya milayo ya kushumele na phimo dza mbekanyamaitele ya vhubindudzi .
Pulane ya Kotara ya Nyito i na mafhungo o bviswaho nga Muṱolamuvhalelano Muhulwane kha miṅwaha yo fhiraho nahone yo khwiṋiswa , nahone arali zwo tea , ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Ndangano ndi kuitele kune kwa ṱanganedzwa kwa vhulamukanyi kha zwa matshilisano .
Ṋamusi ri khou tshila kha ikonomi ine yo dzhenaho kha tshanduko ya ndeme ngamaanḓa .
Ndangulo ya zwiko zwa vhathu , u wanala ha zwishumiswa na ndondolo zwo vha zwi huṅwe fhethu ho sedzwaho .
Nga nṱha ha izwo zwo ambiwaho afho nṱha Muhasho u khou shumisa sisiṱeme dza u vhiga dzo fhambanaho dza vhavhilwa na vhulanguli u khwinisa ndango ya zwa masheleni na mugaganyagwama .
Sa tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha u ḓisumbedzisa kha tshitshavha , u shandukiswa ha madzina ha muhasho hu ḓo khunyeledzwa .
Vhaholi vhoṱhe vha mindende vha ḓo holelwa mindende yavho hune vha hola hone ho katelwa dzibanngani , Poswoni dza Afrika Tshipembe ( SAPO ) na kha maṅwe mavhengele .
2.1 . Khabinethe i tendelana na u bveledziswa ha mbekanyamaitele ya Tshumelo ya Mveledziso ya Nyendavhutshilo ya Lushaka , u sikwa ha maitele na matshimbidzele a zwa u davhidzana kha zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhuso .
Musi hu tshi dzhielwa nzhele ya zwithu zwoṱhe hezwi , thimu khulwane ya mihasho ine ya shumisana , i amba nga ipfi ḽithihi , ine ya pulana na u thoma u shumisa mbekanyamushumo ya nḓisedzo , yo thomiwa .
A hu katelwi osseo-integrated implants , maitele oṱhe a u pfukisela na miaro ya u lulamisa ṱhaha .
Vhe na tshigwada , kha vha rere na u tendelana kha milayo ya vhuḓifari ha muṱanganoni , hu tshi katelwa ṱhoḓea ya vhufulufhedzei .
A fhenḓa masiaṱari u vhuya u swika a tshi wana tshifanyiso tsha fuḽamingo ( nḓadzi ) .
Phindulo : Hu ḓo vha na miṱangano mihulwane miraru ine komiti ya wadi ya ḓo lavhelelwa u vha nayo .
4.1 Mulayo une wa khou lavheleswa ( ṱolwa ) u ngomu kha mutheo une wa laela uri Ndayotewa ndi wone mulayo muhulwanesa kha shango , na uri mulayo une wa kuḓana na Ndayotewa u dzhiiwa u si wa vhukuma ( a u tei u shumiswa ) .
Sekithara ya zwa vhufhaṱi i khou livhana na u gonya ha mitengo hu hulwane kha mitengo ya matheriaḽa wa u fhaṱa wo ḓoweleaho .
Vho Madiba ndi Muphuresidennde wa u tou thoma wa Afrika Tshipembe ḽa Dimokirasi nahone vho vha vha tshi ḓo fara miṅwaha ya 100 nga ḽa 18 Fulwana 2018 .
Mbuelo thikhedzo ya buloko
U vhambedza maipfi na zwine a amba .
Murengisi ane a vhidzwa kha ndaka u dzulela u ḓivhonadza .
1.10 . U rwelwa ṱari ha Luṱa lwa u Thoma lwa R49-miḽioni ya u vusuludzwa ha Phakha ya Nḓowetshumo ya Isithebe ngei Mandeni , KwaZulu-Natal , zwi vhumba tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya Nḓowetshumo ya Dziphakha ya Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , nahone yo vhewa phanḓa u itela mvusuludzo .
Ndi tshifhinga tsha uri vha vhuswe hayani uri vha kone u vhulungwa fhethu hune ra nga kona u vha dalela nga tshifhinga tshashu .
Ndi tshi ya phanḓa , mbekanyamushumo ya u lwa na tshitzili hutshi shumiswa antiretroviral a si yone khulwanesa kha ḽifhasi , fhedzi ikhou hula tshifhinga tshoṱhe , kha tshivhalo tsha vhalwadze tshi linganaho 690 000 vho no shumiselwa antiretroviral u lwa na vhulwadze u bva tshe mbakanyamushumo ya thoma .
Mbuelo ya lweṱolweṱo yo sedzwa hafhu zwo ḓisendeka nga tshiedziswa tsha muelo wa tshisumbi tsha mbuelo tsho ṱumanywaho na muelo wa kushumele kwa ikonomi kha u vhea u anganyela mbuelo ya ṅwaha nga ṅwaha .
Zwavhukuma ndi uri izwi zwi ṱoḓa u lavheleswa , u itela u vhona uri mulayo u thusa hani nga nḓila ya khwiṋe .
U thomiwa ha mbekanyamushumo dza tsireledzo zwikoloni u itela vhuvha ha vhagudiswa , hu tshi katelwa u sa vha hone ha tshutshedzano na u tambudzana ha vhagudiswa
Vha hirwa nga dzikhamphani hune tshelede i kolodwa nga vhakolodi nahone vha badelisa mbadelo , kana phesenthe ya ṱhanganyelo ya tshelede yo kuvhanganywaho .
Kha vha badele mbadelo ya u ḓi ṅwalisa .
Nḓila ine vhathu vha kwamea ngayo , tsumbo : zwine ra ḽa , ambara , ita , mitambo ine ra tamba
Ri nga sedza phanḓa roṱhe kha mathomo a tshiṅwe tshifhinga hu na khonadzeo ya masia maswa a madakalo .
Ri khoḓa Muhasho , vhadededzi , vhabebi , vhagudi na yuniyoni ya vhadededzi nge ha vha na u khwinifhala ha kuphasele kha maṱiriki mahoḽa .
Ṅwalani dzina ḽaṋu
O vha a tshi zwi ḓivha uri u tea u wana fhethu ho khudaho hune a nga dzumba hone dayari yawe .
Themendelo ya u thoma musielisano wa vhashumisani vha u oditha na zwone a zwo ngo ṱanganedzwa .
Sa tsumbo , muṋetshedzatshumelo a nga tea u fhaṱa sisiṱeme ya nḓisedzo ya maḓi ntswa kha vhupo .
Pfunzo ; zwikolo zwe vha zwi dzhena na pfunzo dze vha phasa dzone
Tshivhalo itshi tshi na mulaedza u re khagala uri vhaofisiri vha vhatshena na khethekanyo dza vhatshena dzi tea u fhungudzwa .
Tshiṅwe hafhu , hu nga vha hu na tshikhala tsha u sika ṱhumo ya maraga muhulwane vhukati ha vhorabulasi vha re huṅwe tshipembe ha Afrika na vhabveledzi vha mapfura a miroho ngei Gauteng , nga maanḓa arali khaphasithi ya u phurosesa ya isa phanda na u aluwa .
Ndi ngazwo ri tshi khou dzhia maga a u khwaṱhisa demokirasi yashu khathihi na u ombedzela vhuḓiimiseli hashu kha Ndayotewa ine ya vha yone i ri tsireledzaho roṱhe .
U tshimbidza nyambedzano dza Mulayotibe wa Khwiniso ya Mveledziso ya Zwiko zwa Peṱiroḽiamu na Mineraḽa nga Nnḓu dzoṱhe dza Phalamennde hu tsini na u khunyeledza , hu na tsumbedzo nga Phalamennde uri Mulayotibe u ḓo khunyeledzwa nga tshifhinga tsha kotara ya u thoma ya 2018 .
Ro nanga zwi humbulelwaho kha zwi si na vhuṱanzi na vhulamukanyi kha u shaea ha vhulamukanyi .
U tou vha ṱhase .
Ndi zwa ndeme u sa wana fhedzi vhathu nga muthihi nga muthihi ( kana zwigwada zwa vhathu nga muthihi nga muthihi ) vhane vha shuma nga fhasi ha idzi khombo , fhedzi na u wana uri vha shuma nga fhasi ha khombo dzenedzo lungafhani khathihi na mvelelo dza hone .
Tsumbo yo ḓoweleaho ndi ya rabulasi ane a dzhia maḓi u bva kha ḽigero ḽa tshikimu tsha maḓi tsha muvhuso , na kha gwedzho ḽi re ngomu kha ndaka yawe .
Komiti dzi shuma na mafhungo a zwa mutakalo na tsireledzo mushumoni kana kha khethekanyo dzine komiti dzenedzo dza vha dzo thomiwa hone .
Ni zwi kona hani ?
Zwi tou vha khagala , mbekanyamaitele na fiḽosofi dzo khwaṱhaho na u vha khagala dzo bvelela nga maanḓa .
Ndi ṱoḓa u ḓivha zwine muvhuso uyu wa khou ya u ita ngazwo .
Ro vhaiswa vhukuma nga u ri sia havho .
U ṋetshedza ngeletshedzo , u ṋetshedza thikhedzo na u dzudzanya tshiendedzi tsha muponyi .
zwitshavha zwi isa phanḓa na puḽane dzazwo
Vhaendangaṋayo vha anzela u nanga u tshimbila vha songo tshotshelwa nḓila - a vha pfani na u khonakhona nahone vha tshimbila vho tou tswii .
Nga yeneyo nḓila tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi fanela u vha na mutshimbidzi na vhathu vho ḓiimiselaho u ṅwala kuitele .
Tshumelo dza shishi ( muhasho wa vhalwadze )
Ndi khou dovha hafhu u tenda na u livhuwa vhuḓiimiseli na vhuḓikumedzeli ha tshiṱafu tshashu vhe vha shuma zwihulu lwa ḓuvha na ḓuvha u itela u vhona uri ri khou swikelela zwipikwa zwashu .
Mutheo wa mugaganyo uyu a u khagala , nga maanḓa kha uri data yo thomiwaho yo livhiswaho kha mushumo ya zwenezwino i khou ḓo ganḓiswa nga ḽa 12 Nyendavhusiku .
( 4 ) Huṅwe na huṅwe hune hei khethekanyo ya ṱoḓa uri muthu a ṋewe mafhungo , mafhungo eneo a fanela u ṋewa nga luambo lune muthu onoyo a lu pfesesa .
Hezwi zwi shela mulenzhe kha ndivho dza NDP dza u engedza ṱhanganelo ya ikonomi ya dzingu na mveledziso ya dzhango ya Afrika .
Mvelelo iṅwe na iṅwe i thoma u shumiswa nga thendelano ya nḓisedzo i katelaho kha masia a muvhuso mararu .
Thavha yo ita nṱha .
U sa khwaṱha ha vhubindudzi Afrika Tshipembe ndi tshivhumbi tshi fanaho tsha mbumbululo tharu dzo itwaho afho nṱha .
Komiti a dzi na maanḓa manzhi na mishumo ye dza hweswa yone .
Khabinethe i khou tsivhudza zwitshavha uri zwi dzudze milambo na miedzi zwo kuna nahone zwi zwavhuḓi sa izwi zwi tshi thusa kha matshilele a mutakalo o tsireledzeaho nahone a kwae .
Vho De Klerk vha tea u vhuya u bva henefho hune vha vha hone .
Musi vha tshi ṋetshedza Tshipitshi tsha Mugaganyagwama kha vhege mbili u bva zwino , Minisiṱa wa Gwama vha ḓo ṱandavhudza mutevhe wa maga u itela u fhungudza mashumisele na u khwinisa tshiimo .
Nga hei nḓila , mutholi na vhashumi vha tea u kwamea kha sisiṱeme ine vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo vha tea u sedzulusa mishumoni tshifhinga tshoṱhe vha vhiga kha komiti ya zwa mutakalo na tsireledzo , vhane mafhedziseloni vha ḓo tea u ṋekedza themendelo kha mutholi .
Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri kanzhi vhu vhangwa nga u aluwa , u vha na muvhili muhulu , ḓivhazwakale ya muṱa , u sa ita nyonyoloso na murafho .
Hezwi zwi fhambana na u ima hu elanaho ha madzingu o bvelelaho .
Kha u dzudzanya IDP , Komiti dza Wadi dzina Mushumo wa ndeme kha u ṋetshedza muhumbulo wa tshitshavha na u asesa ṱhoḓea dzine dza nga dzheniswa kha IDP fhedzi na kha u tshimbidza u sedzwa hafhu ha nnyi na nnyi ha kushumisele kwa IDP na kushumele kwa masipala kha IDP .
Vhupo vhuṱuku ndi uho vhupo vhune ha wanala kha bindu ḽi kwameaho ḽone ḽine na ḽine khaḽo ndangulo ya vha na ndango yo fhelelaho .
Kha vha ambe nga tsumbo dzo tiwaho dzine dza sumbedza tshanduko u bva kale u swika kha zwifhinga zwa zwino .
Naho zwi songo lingwa , mulora u nga ṱoḓa u khethekanywa sa zwithu zwa khombo , sa i zwi vhukoni ha phiso vhu fhasi vhukuma u fhira uho ha zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwihulwane , zwi bveledzaho mulora une wa anzela u dzhiwa u wa khombo .
U ṱola ha tshifhinga tshoṱhe na thikhedzo ya zwa tekiniki ine ya ṋetshedzwa zwiimiswa ya kushumisele kwavhuḓi kwa zwiko zwa masheleni .
Magavhelo a themamveledziso ya masipala nao a ḓo livhanywa hafhu a tshimbilelanesa na vhupulani ho ṱanganelaho ha mveledziso ntswa , uri ri kone u ita maga a vhonalaho kha u kunda tshayandingano dzo ṱanḓavhuwaho dza tshifhinga tsha murahu .
Mawanwa a musaukanyo wa dokhethe dza mapholisa dzo nanguludzwaho a mbo ḓi vhigwa .
Tshiphuga itshi ndi tsha nga ha u dzhiela nṱha zwihulwane zwe vha swikela vhutshiloni havho khathihi na u lwisa havho kha u ṱuṱuwedza na u isa phanḓa pfarisano vhukati ha France na Afrika Tshipembe kha buḓo ḽa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa tshiimiswa,zwi tshi katela ḓiresi ya vhupo , nomboro dza luṱingo , fekisi na ḓiresi ya imeiḽi
Vhulapfu ha buloko ndi , zwenezwo , thendelano na musudzuluwo wa vhaendangaṋayo henefho kha fhethu ha vhudzulo .
i na zwishumiswa zwavhuḓi zwa u vhulunga tshomedzo
Zwi re nga ngomu ha tshiṱangu ndi zwiṅwe zwa zwiga zwa kale zwa vhuthu .
Mutheli a nga ita khumbelo ya u engedzelwa tshifhinga kha ḓuvha ḽi ne a tea u humisa mbuyelo dza muthelo .
U fanela ha zwiimiswa izwo kha u wana thendelo ya u rengisa lwo eḓanelaho zwi laulwa ngauri kana hai kha uri khamphani i ṱutshelana na mashumele a i iledzaho kha u rengisa lwo fanelaho kha matavhi ayo maṱuku nnḓa kana matavhi .
Sa zwo bulwaho afho nṱha , uvhu ndi vhuḓifhinduleli ha muṅwaleli .
Khoso ya maḓuvha mavhili i kwama zwiṱalusi zwa muteo zwa munono wa mavu , pfushi dza zwimela , zwiḽiwa na maḓi a khwaḽithi .
I dovha hafhu ya ṱanganyisa fhethu huthihi vha kwameaho vhane vha khou shela mulenzhe kha fulufulu kha dzhango ḽa Afrika , zwihulusa Afrika Tshipembe .
Kha vha ṱhogomele zwiga zwa ngafhadzo , zwine zwa amba uri vha khou fhelelwa nga ndango .
Zwo ḓisendeka nga zwi re afho nṱha , theo ya mulayo i tea u shumisa ndangulo u itela u dzhiela nṱha thaidzo ya ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo sa tshithu tsha ndeme na u dzhia vhuḓifhinduleli ha u londota zwilinganyo zwo tiwaho , kha tshileludzi tshavho .
Kha sia iḽi , dziṅwe khumbulelo ndi dza ndeme , u itela uri ri tshi amba ri sa pfukane .
Mukonṱiraka u ḓo ḓadza kha phimo ( kha kholomu ya phimo ) na zwiteṅwa zwoṱhe hune maipfi " phimo fhedzi " a vha hone kha kholomu ya tshelede , ine phimo ya ḓo ita mbadelo ya mushumo une u nga shumiwa u ya nga tshiteṅwa itshi .
Honeha , maitele aneo a dzhiela fhasi ndangulo ya masheleni a tshitshavha i pfadzaho .
( 6 ) Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha zwa ndaulo ya vhulamukanyi u fanela u vha ene a na vhuḓifhinduleli ha u fhedzisela kha zwa maanḓalanga a zwa vhutshutshisi .
Khoro dzi tea u khwaṱhisedza mivhigo yo dzudzanyeaho u bva kha khoro u ya kha komiti dza wadi , u swikelela hune dza khwaṱhisedza uri minetse dza khoro dzo swikiswa kha komiti dza wadi .
Zwivhangi zwa u shumisesa tshelede nnzhi ngaurali ndi lushaka lwa tshumelo dze dza ṋetshedzwa nga masipala kha masia a no shumisesa masheleni sa kha zwa gwama na tshumelo dza zwa mabindu , mapholisa a ḓorobo khulwane , tshumelo dza zwa mutakalo , ndangulo ya malaṱwa ndi zwishumiswa zwi re zwivhangi zwihulwane .
Nga tshifhinga itshi tsha Tourism indaba , Afrika Tshipembe ḽi ḓo vhuelwa nga tshivhalo tsha vhurumelwa vhune ha bva kha shango ḽashu .
A rali u sa shuma ha bvela phanḓa hu nga shumiswa ḽiga ḽi fanaho na u imiswa ofisini , maitele a ndaṱiso na u fhelisa khonṱiraka .
Tshipiḓa tsha mutakalo wa Vhashumi na Ndondolo kathihi na EMS zwo bveledza mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo u itela vhashumi vha EMS u khwaṱhisedza uri ḽeveḽe dza u khwaṱha ha muhumbulo na ha muvhili dzi a londotwa .
Nyimele dza khwiniso , milayo na mbetshelwa zwa hone zwi ḓo vha zwavhukuma , nga nnḓa ha musi thendelano yo raliho ya u khwinisa kana u fhambana ho tendelaniwa nga u ṅwala na u sainwa nga vhathu vho dzhenaho kha konṱiraka .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha themo ya 1 .
Mufari wa ṱhanziela a sa athu u wana tshihumbudzo ha nga ḓo wana tsireledzo kha u nga sengiswa .
Masipala wa Tshiṱiriki u a badela masipala kha tshumelo dza zwa bada dzine wa tea u itelwa .
Tswikelelo ya rekhodo dzo vhulungwaho nga Muhasho wa Dzibada na Vhuendi i fanela u humbelwa kha Muofisiri wa Mafhungo u ya nga maitele o ṱalutshedzwaho kha khethekanyo ya 17-32 ya PAIA .
Tshihulwane ndi u renga zwiambaro zwi no ḓivhea ?
A hu na muṅwe mulandu wa Khothe Khulwane we wa pendelwa nga u ṱavhanya u fana na uyu .
Tshiṱitshi tsha zwidzimamulilo tshi kha tshiṱaraṱa tshifhio ?
Muhasho wa Matshilisano wa Lushaka wo tshimbidza wekishopho dza tshivhalo u itela u haseledza nga ha tshivhumbeo tsha mugaganyagwama wa mihasho ya vundu .
Sa maanḓa are tshidzuloni , Isiraele ḽi na vhuḓifhinduleli vhu re khagala nga fhasi ha mulayo wa mashangoḓavha .
Mishumo ya tshitzhili tshi sa koni u ḓi itela zwiḽiwa i ḓi sendeka nga tshumisano idzo dza mbumbo na dzikhemikhaḽa kha vhupo ha maḓini dzine dza langa phimo ya nyaluwo na vhutshilo .
1 . Khavara na / kana siaṱari ḽine ha sainelwa khaḽo ( na tsaino dza ndeme ) .
Kha vha dzinginye nḓila dzine zwitshavha zwa nga shela mulenzhe kha muvhuso wapo ?
Tshikimu tshi na netiweke ya Muṋetshedzatshumelo dza Dzilafho ḽa Shishi ( EMS ) ine ya ṋetshedza thuso ya shishi i sa gumi kha miraḓo ya GEMS .
3.6 . Khabinethe i fhululedza sekhithara ya vhuendzendi ha dzibisi nga u vhuelela mushumoni nga murahu ha tshiṱereke tshe tsha vha tshi si na dzikhakhathi , tshine tsha vha tsumbo ya migwalabo nga vhashumi .
Matheriaḽa wa u fhaṱa , thekhinoḽodzhi hune vha ita ṱhoḓisiso na izwo zwithu na thekhinoḽodzhi dzi nga ho sa , saintsi na mafhungo a thekhinoḽodzhi , ndangulo ya maḓi a malaṱwa , sisiṱeme dza ndango ya mupo , vhukoni ha fulufulu .
Mikumedzo nga vhuḓalo yo itwa nga ha vhuṱhogwa ha mabambiri ane a khou makwa na u bviswa kha phera tshifhinga tshoṱhe u itela uri a kone u khwaṱhisedzwa khwaḽithi , na maraga uri dzi kone u dzheniswa .
Milayo ya Mbilaelo i nga ṋetshedzwa dziDG / HoD nga kha memo na vhafaramikovhe arali ho itwa khumbelo .
Hune zwo fanela , ro ṋea maanḓa kha mbekanyamaitele iyi nga u phasisa milayo yo teaho na u fhaṱiwa ha zwiimiswa zwi ṱoḓeaho .
Vha dovha hafhu vhari , u itela u khwaṱhisedza u swikelea mafhungo ho sedzwa tshiteṅwa 32 , muitakhumbelo u tea u sumbedza uri ndi pfanelo ḽifhio ine a khou i shumisa kana u tsireledza nga mafhungo ane a khou a ṱoḓa , na uri mafhungo ayo a ḓo thusa nga nḓila ḓe shumisa kana u tsireledza pfanelo iyo " .
Zwiteṅwa zwa ndeme kha kuitele kwa tshumisano kha sia ḽa u vhulavhelesi na u shumisa tshi katela :
Khophi dza mivhigo dzo tou phirinthiwaho dzi ṋetshedzwa vhafaramikovhe vhane vha kwamea , nahone kha dziṅwe nyimele , mivhigo i phaḓaladzwa kha khomphwutha .
Ngavhela na phosiṱara dza Khethekanyo Khulwane dzi bveledzwa nga Bureiḽi na nga nyambo dzoṱhe dza vhongwaniwapo .
-2 Lavhelesani zwifanyiso ni vhale mapulo a maipfi .
Arali nda khakhela muṅwe muthu ndi a humbela pfarelo .
Iyi ndi ndaela ya u bveledza na thoma u shumisa mbekanyamaitele , mbekanyamushumo , na maitele zwine zwa ḓo ṱuṱuwedza u shumiswa hu dzulaho hu hone ha zwiko zwa mupo .
U shumiswa ha vhashumi vha u enda kana vhadededza vhaendelamashango vho ṅwaliswaho zwi ḓo ita uri hu vhe na tsireledzo na u engedza tshenzhemo ya u enda .
U bva mathomoni a 2019 , mapholisa a fumbili rathi ( 26 ) vho vhulawa .
Zwipiḓa zwa mutheo ndi mitalo mivhili , muṅwe ndi mutengu na mu muṅwe u re wa nzimo .
" Inwi ṅwana , ni songo vhidzelela ne ' phele ' ngeno hu si na phele ! " ndi muṅwe wa vhenevha vhathu vha tshi mu kaidza zwenezwi vha tshi khou tsa ndunduma iyi .
Pfanelo idzi dzi a vhofha lwa mulayo nga nnḓani ha Thendelano dza Dzitshaka mbili , dzine vhunzhi a mashango a vha miraḓo .
A huna fomo dzine dza ḓadzwa .
Arali muthu a engedza kha ezwi ḽeveḽe dza u engedzea ha khakhathi na vhushai tshitshavhani tshashu tshoṱhe , zwi tou vha khagala uri tshivhalo tsha mimbete tsha zwino a tsho ngo lingana u itela u shuma na ṱhoḓea dza mutakalo wa muhumbulo wa vhathu .
Musi zwi zwa vhuṱhogwa u engedzedza vhukuma tsiko ya mushumo na mubveledzo wa mbuelo wa nḓowetshumo , mbekanyamaitele na yone i fanela u limuwa mbadelo dzine dzi nga vha hone dza u nwa halwa nga nḓila i si yavhuḓi na u nwa lwo kalulaho .
HEYI NDIMA I TALUTSHEDZA MISHUMO YA KOMITI DZA WADI na miṅwe miraḓo ya tshitshavha kha u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha .
1.3 . Khabinethe i ṱanganedza mushumo nga Mihasho ya Muvhuso ye ya fhiwa mivhigo nga hayo nga dziMinisiṱa dzo fhambanaho nga tshifhinga tsha u ṋetshedzwa ha Migaganyagwama ya mihasho .
Mbuedzedzo : Mbekanyamushumo dza u Lulamisa ndi zwiṅwe zwa tshithihi kha zwinzhi zwe Muhasho wa ḓidzhenisa khazwo kha ḓora ḽawo ḽa u lulamisa vhafariwa na u vha ṱanganya kha tshitshavha sa vhadzulapo vha tevhedzaho mulayo .
Arali nnḓa hu tshi khou rothola ri fanela u ambara zwiambaro zwa wuḽu .
Zwitshavha zwi fhaṱaho dzinnḓu tsini na khunzikhunzi dza mulambo na nga ngomu ha mitalo ya miḓalo zwi nga dzhiiwa sa khohakhombo .
Naho o vhiga nga ha u ngalangala hawe kha mapholisa , ha athu pfa tshithu tshi bvaho khavho u swikela zwino .
U fhaṱa kha muvhuso wa ḽeveḽe dza sisiṱeme nnzhi ndi madzangalelo o fhambanaho a lushaka na lushaka luṱuku o linganelaho u swika kha khethekanyo ya mishumo ya ndayotewa , fhedzi arali hu na u khethekana hu sa lingani kha zwiko zwa masheleni hu sikwa u sa fana ha maanḓa a zwa masheleni .
( d ) u vha na tsengo ine ya thoma na u fhela hu songo vha na tshilengo ;
Mveledzo na zwisumbi zwi tshimbilaho nazwo zwo tiwa kha zwipikwa izwi na tsumbanḓila ya ṅwaha nga ṅwaha i a ṋetshedzwa kha tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe .
Zwi sumbedza u nga konadzea uri u khoḽonaiziwa zwo itea kha tshiimo tsha nyaluwo , zwine zwa nga vha zwo tuṱuwedza u ḓiimisa lwa tshifhinga nyana kha Baltic .
Hu SHUMISWA NGA MUVHUSO Nomboro ndaula :
Ya a ṱama mulomo , lwe Lindiwe a tetemela a tshi vhona maṋo o ita muduba mulapfulapfu .
U bveledzulula malaṱwa nga u angaredza zwi dzhiiwi sa tshipiḓa tsha ndeme tsha ndangulo ya malaṱwa Afrika Tshipembe .
MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha tea u lwisana na vhutshinyi vhu ngaho uvhu vhu shushedzaho sekithara ya vhuendelamashango yashu ine ya dzulela u aluwa .
Ṱholo ya itela u thivhela u wa tshifhinga tshi saathu u swika dzi tea u itwa nga muthu a re na vhukoni hu saathu u thoma diso ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Shango ḽashu ḽi kha ḓi vha tshipikwa kha vhatswi vha tshugulu .
Naa Paris vha a ḓivha zwe zwa itea kha Juliet ?
Mikano i re khagala ya vhuḓifhinduleli i dzula i siho zwine zwa nga vhanga nḓaḓo kha uri ndi komiti ifhio kana tshiimiswa tshi re na vhuḓifhinduleli ha mushumo ufhio .
Matheriala ndi ane a katela mavu , matombo , semende nz. tshivhalo tsha zwivhumbeo zwi thivhedzaho tshi tea u katela tshivhumbeo tshine tsho ṱalutshedzwa kha fomo ya u redzhisiṱara ya zwino .
Khumbelo dza mushumo dzo rumelwaho nga fekisi a dzi nga ṱanganedzwi na luthihi .
Thebulu ya zwi takadzaho zwa luṱabvula
Shango ḽashu ḽo livhana na thaidzo dza ndeme nnzhi , hedzi ndi thaidzo dzine zwiimiswa zwa tshitshavha zwa tea u dzi dzhiela nṱha vhukuma .
Sekhithara ya phuraivethe : Sekhithara ya phuraivethe na yone i tea u bveledza mishumo mihulwane .
Kha vha topole khaedu na thasululo nga u ri vha nga zwi shuisa hani .
Nyambedzano dzo sedza kha kuḽele kwa mutakalo .
Zwikundisi zwa mveledziso ya zwitshavha zwi thoma kha u shaea ha zwiko zwo linganaho ; u swika kha phurogireme dzo mihasho yo fhambanaho ya muvhuso dzine dzi si tshimbile mazha , madzangano a si a muvhuso na a re zwitshavhani ; na u shaea ha u pfesesa kushumele kwa zwiimiswa zwi no imela zwitshavha .
7 . MISHUMO NA TSHIVHUMBEO TSHA MUHASHO WA MADZULO A VHATHU
Mupondwa u dzhenelela kha aya maitele nga ene muṋe u bva mathomoni u swika magumoni a VOM .
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya kushumele iyi ndi u ita uri Afurika Tshipembe ḽi vhe fhethu ha khwine ha u dzula hone .
Vhorakhonṱhiraka vha phuraivethe vha shumiswa u shumisa fhethu ha ḓaleḓale zwaḽo vho imela maanḓalanga apo na nḓowetshumo na u dovha u shumisa fhethu ha malaṱwa a re khombo .
Musi hu na thikhedzo ṱhukhu , vhuḓifari he ha lavhelelwa kha mushumi hu a nyanyulwa lune mushumi a vho tenda uri vhuḓifari ho raloho ho tea u itwa hafhu , fhedzi a si tshifhinga tshoṱhe tshine zwa tou ralo .
U shumiswa ha ngona dzo fhambanaho dza mitebgo na khumbulelo zwi nga bveledza lwa ndeme khumbulelelo dzo fhambanaho dza ndeme dzavhuḓi .
Ḓaraṱa dza tsireledzo dzi khou tea u khwiniswa nahone zwishumiswa zwa khishini zwi khou ṱoḓa u lugiswa .
Kha vha nambatedze tshivhumbeo kha bodo vha kone u ola tshifhaṱuwo na zwiambaro .
Kha vhupo ha maḓini , tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshi sili tshine tsha thivhela u kona u shumisea ha maḓi .
Kha ṅwaha wo fhelaho , khamphani ntswa dzi fhiraho 125 000 dzo redzhisiṱariwa nga kha puḽatifomo ya BizPortal , vho fhedza redzhisiṱiresheni dzavho nga tshifhinga tsha dziawara nyana vha mahayani avho kana dziofisini.
3.7 . Mulayotibe wa Khwiṋiso wa Bannga ya poswo ya Afurika Tshipembe - Tshipikwa tshihulwane tsha Mulayo wa Bannga ya poswo ya Afurika Tshipembe wa 2010 ( Mulayo wa vhu 9 wa 2010 ) ndi u bveledza tshiimiswa tsha masheleni u itela u vhulunga nga huhulu khathihi na u bindudza , na u fhaṱa bannga ine ya ḓo vha yone ya u thoma u nangiwa nga vha holaho tshelede ṱhukhu .
Ri tea u shumisa ḓuvha iḽi kha u ḓivhisa na u fhelisa tshiṱalula kana u vhaisa hune vhadzulapo vha maalbino vha ṱangana naho kha vhuṅwe vhupo .
U fhaṱa nḓivho ya ikonomi na tshitshavha tsha mafhungo zwi ṱoḓa vhukoni vhuswa , u fana na vhukoni na u shumisa ICT u sika na u bveledza tshumelo ntswa , mbekayamushumo , apḽikhesheni na zwishumiswa .
Kha vha ṋekane nga Mivhigo ya zwa mutakalo na radiology ya muiti muṅwe na muṅwe wa khumbelo .
Khwiniso ya nḓisedzo ya Tshumelo musi mbilaelo dzi tshi khou tandululwa .
Komiti i ḓo pulana vhurangeli ha u gudisa zwa masheleni u khwaṱhisedza uri zwigwada zwa vhathu zwo pikwaho zwi khou swikelelwa .
Ṱhuṱhuwedzo ya vhushumisani ha dzitshaka na vhushela mulenzhe kha dzimbalombalo hu ṱoḓa u swikela khaphasithi ya dzimbalombalo i dzulaho i hone .
U bvisa khomphaundu dzo raloho kha maḓimalaṱwa musi a sa athu dzhena lwanzheni zwi thusa kha u thivhela khohakhombo kha ikhosisiṱeme ya maḓanzhe na zwiṅwe zwivhuya khazwo .
Ṱalusani uri zwiko zwa vhufa ndi mini ni dovhe ni ṱalutshedze ndeme yazwo kha vhuḓiimisi ha vhuendelamashango .
Nga matshelo musi ni tshikoloni , na tshi sumbedza khonani yaṋu na mu ṱalutshedza uri avho vhathu vho vha vha tshi khou ita mini .
( zwigwada zwivhili nga ḓuvha ) na tshipiḓa tsha u vhala na vhagudi 23 nga vhege .
Tshiṱediamu tsha Mbombela tsha Nelspruit tsho fhaṱiwa kha dzingu ḽine ḽa ḓivhelwa u vha na lunako lwa mupo na phukha , tsini na Vhugalaphukha ha Lushaka ha Kruger .
5.3 . Bodo ya Vhatshimbidzi vha Ndaulo ya Fulufulu ya Lushaka ya Afrika Tshipembe :
Ro ṱangana Roṱhe u itela u Khwinisa matshilo !
U sedza na u ola tshikhokhonono
Masipala u na tsireledzo dza mupo dza fumithihi dzine mbili dzadzo dza vha kha maitele a mulevho nga fhasi ha mulayo uyu .
Ho no fhela miṅwaha i fhiraho 15 u bva tshee tsedzuluso ya mbekanyamaitele idzi dza itwa .
Khabinethe i sasaladza pfudzungule kha vhunwe vhupo dze dza khakhisa mafhelo a vhege a u ḓiṅwalisela nahone i ombedzela uri a hu na muthu ane a nga thivhela muAfrika Tshipembe muṅwe na muṅwe kha u shumisa pfanelo yawe ya demokirasi ya u khetha .
" Zwo luga , " ndi mapholisa vha no ralo .
Fhedzi hu tshi ṱoḓea mishumo i si na malamba tshitshavhani , hu humbulelwa uri vhafumakadzi ndi vhone vho teaho u shuma mushumo uyu sa i zwi vha na tshifhinga .
Khadiamu i ṋoka nga zwiṱuku hu re na pH yo linganaho kana ya alkali nahone ine ya ṋoka nga u ṱavhanya fhethu hu re na dungi , hune tshivhalo tsha toksini tsha nga engedzedzea zwo leluwa u bva kha u ṋokuluwa ha khadiamu u bva kha zwithu zwa mabaphathi a khadiamu .
Tshanduko khulwane dza mirafho Afrika na tshanduko dzo tivhaho kha kutshilele u bva kha mvelele u ya kha zwa tshizwinozwino zwi ḓo tikedza tshanduko ya ikonomi arali zwi tshi khou tikedzwa nga vhathu na nga mbekanyamaitele dza mveledziso dzo teaho .
Ro salela murahu kha tshivhalo tshe ra tetshelwa , ngauralo ro kundelwa , u tevhedza .
Tshifhinga tsho salaho tshi shumiswa u ya nga kuvhonele kwavho kha u lugisela ndingo .
Ri dovha hafhu ra fhululedza Uruguay nga he ḽa vha ṋemuḓi wa muṱangano wa Dziminista nga 2009 .
Khwaṱhiswani u kovhiwa ha mafhungo kha sia ḽa u tshimbidza masheleni ane a rumelwa kha dzitshaka a tshi bva shangoni ḽashu kana a tshi ṱanganedzwa kha ḽiṅwe shango , nahone o livhiswa kha muthu , vhashumisani kana tshigwada zwine zwa nga ita midio ka u tikedza zwiito zwa vhutherorisi .
Naho zwo ralo , ndingo dza masiandaitwa a ndeme ya muya dza vhomakone dzi ḓo livhana na tshiteṅwa itshi .
Zwa zwino ri kha luṱa lwa vhuvhili , lune lwa sedzana na vhashumi vho salelaho vha songo ṱanganedzwaho nga tshifhinga tsha u tholwa kha mishumo miswa .
Vha na pfanelo ya pfunzo yo linganaho nga luambo lwa tshiofisi lune vha toḓa .
Ngauralo kha vha dzhiele nṱha aikhono iṅwe na iṅwe musi vha tshi thoma mushumo .
Hedzi ndi ndingedzo dza Phresidennde dza u ṋea vhaswa vha Dzhango ḽino tshikhala tsha u ḓidzhenisa kha nyambedzano dza u fhaṱa dza nga ha mafhungo ane a vha kwama .
12.2 Khabinethe i dovha hafhu ya tikedza khuwelelo kha vhathu vha Venezuela iri vha ṋewe tshikhala tsha u dzhia tsheo nga ha vhumatshelo havho .
Vha ḓo kona u wana nga u ṱavhanya uri ḽimaga ḽa zwa vhudavhidzani nga mitshini kanzhi ḽi vha ḽi nga fhasi ha ndangulo ya vhathu vha nnḓa .
2.7 . Khabinethe yo tendela muvhigo nga ha u Thomiwa ha zwi Kwamaho Vhupimathengo ha Mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Thekinoḽodzhi na Vhashumi , phindulo ya ndaulo kha muvhigo na pulane ya u khwiniswa yo kumedzwaho nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Fhedzisani mavhaka a re kha milenzhe ya buvhi nga : muanewa muhulwane / vhaanewa vhahulwane , muhumbulo muhulwane , fhethuvhupo na puloto .
Arali zwi khou ṋekedzwa sa zwo imelaho u valelwa sibadela hu ḓo shuma mbuelo ya u valelwa sibadela .
Khaphu ya Ḽifhasi yo thoma ḽevele dza nṱha dza vhuḓithaubi , u konḓelelana na u funa u vha na tshumisano na Muvhuso na zwiṅwe .
Vhaanewa vhanga ndi vhonnyi ?
Vhana na vhone vha nga si tsha vha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe nga nnḓa ha musi muṅwe wa vhabebi a kha ḓi vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe .
Mushumo wavho ndi u bveledza ndaela kana mulaedza we vha ṋewa na u ṋekedza mivhigo ya mvelaphanḓa ya misi nga misi .
Nga ṅwedzi wa Khubvumedzi 2021 , ho tholwa vhaṅwe vhashumi vha zwa mutakalo vha linganaho 56 000 ngeno vhashumi vha zwa mutakalo wa tshitshavha vha linganaho 46 000 vho swika he vha dzheniswa kha sisiṱeme ya mutakalo ya muvhuso .
( k ) u sengiswa nga luambo lune muhwelelwa a lu pfesesa kana , arali zwi sa konadzei , a tou ḓologelwa kha luambo lwonolwo ;
Fhedziha , ṱhalutshedzo yavho ya ṱhoḓisiso i amba zwauri vhuimo hoṱhe ha ṱhoḓisiso ya zwa vhuongi yo fanela .
Vho amba uri muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u khwaṱhisedza uri u a ṋetshedza dzinnḓu hune dza ṱoḓea nga maanḓa .
Nḓila ya u thoma yo ṱanḓavhuwesa nga mafhungo a vhuloi , i tshi ṱumekanya nyimele ya fhano hayani u ya kha dzhango na ḽifhasi ḽoṱhe .
Musi hu saathu shumanwa na mulayo u tshimbilelanaho na u dzhiulula ndaka , ndi zwa ndeme nga tshifhinga hetshi u dzhiela nṱha uri khothe i nga vha yo sasaladza u lenga u ḓadzwa ha u hanedza afidafiti nga Vho Brooks kha khumbelo ya u dzhiulula ndaka .
Migaganyagwama i ṱoḓa u kovhelwa ya sisiṱeme dza ndeme u itela u vhea iṱo na u ela hu tshi katelwa saveyi ei dzo teaho u ṋetshedzwa u itela u kala mvelelo dza ndeme .
Saveyi dzi a engedza na u tendela mbambedzo thwii ya mvelelo dzo waniwaho .
Kha gomoṱuku ḽi re hone ndi mafhungo na tsenguluso fhedzi zwine zwa khwaṱhisedzwa vhungoho hazwo nga mivhigo yo fhambanaho na mawanwa a odithi khathihi na mihumbulo yo bviswaho ya ṋetshedzwa nga kha ndingo na madzangano a tshitshavha na one o katelwa nga ngomu .
Naho zwo ralo , haya masheleni a ḓi dzula e fhasi a tshi fhirwa nga ha musi vho tshintshela kha khontheina dzine dza sa humiselwe murahu .
Maelana na ḽevele dza madamu a re na masiandaitwa o livhaho kha khohakhombo ya tshiwo tsha muḓalo , vhuimo ndi vhu tevhelaho :
O vha a si khou sasaladza Minisiṱa ; o vha a tshi khou ri nga nḓila yo leluwaho uri u Sedzwa hafhu ha Vhupileli na Nḓivhadzamulayotibe a zwo ngo ṱalutshedzelwa kha pulane ya vhupileli na mugaganyagwama sa mutheo wa u dzhia tsheo , ndangulo na vhuḓifhinduleli .
Ro swifhadza dzina ( thinwa ) kha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe afho fhasi .
U ṋea muvhigo u bvaho kha tshitshavha ngei kha khoro nga ha muvhigo wa muvhaelano nga ha ndangulo ya masheleni a masipala .
Nga u ralo zwi ḓo ri ita uri mushumo washu u sa konadzee na luthihi arali ro vha ri tshi khou ṱanganedza lushaka lwa ṱhalutshedzo lu konḓaho vhukuma lune vha khou lu dzinginya .
Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo ane a khou hana khumbelo , kana malugana na khumbelo kana masheleni a u swikelela mafhungo , kana malugana na u engedza tshifhinga tsha u shumana na khumbelo , kha fomo yo randelwaho ine yo phrinthiwa kha Ndangulo dzo bviswaho u ya nga PAIA , kana fomo ine ya tshimbilelana tshoṱhe na yeneyi fomo .
A hu na khumbelo i no ḓo ṱanganedziwa musi ḓuvha na tshifhinga zwo bulwaho afho nṱha zwo no fhira .
9.3.5 Kha vha dzhiele nzhele uri Vhulanguli vhu ḓo ṋetshedza ṱhalutshedzo ya khethekanyo ya rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi dza tshiimiswa tsha nnyi na nnyi kha luvhiswa lwavho .
- Ri tshi bika
( i ) arali o humbelwa u ita nga u ralo nga murangaphanḓa wa ḽihoro ḽine Minisiṱa a kwameaho a vha muraḓo ; kana
Zwikhukhulisi zwa u dzulela u funza nga nḓila i fanaho kana u ṋetshedza zwikhala zwa u guda zwi fanaho zwi a pfala .
Ri ḓo fhaṱa dzinnḓu na dziṅwe tshumelo u itela u vusuludza dziḓorobo dza migodini , sa tshipiḓa tsha thendelano ya Tshimedzi 2012 yo vhaho hone vhukati ha mabindu na muvhuso na vhashumi .
Sethe yo fhelelaho ya mulayo wa zwa muthelo i a wanala kha inthanethe .
Kha nyimele iṅwe na iṅwe khomishini i dzhiela nzhele khwaḽithi ya ḽikumedzwa .
Khoro i ḓo dovha ya sedza kha tshiimo tsha ndangulo , tsho vhumbwaho nga vhurangaphanḓa na zwiṱirathedzhi zwa nyanḓadzamafhungo u ṱuṱuwedza u ṱanganedzwa nga ḽifhasi u humisela murahu nganetshelo nga ha zwiṱori zwi si zwavhuḓi .
Zwo ralo , sa izwi ri tshi khou lusa ita uri vundu ḽi vhe ḽa khwine u itela vhathu vhaḽo , ri tea u zwi ita ri tshi khou itela vhahali vhe ita uri zwi konadzee uri ri wane demikorasi ine ra vha nayo zwino .
Nga kuvhonele kwa muhasho , zwi na ndeme hafhu u pulanela na u langa tshumelo ya zwa mutakalo ho sedzwa lwendo lwa vhutshilo .
Tsimbi dzi ḓo lidzwa u itela u tsivhudza miraḓo u vula hafhu ha bindu .
Vhathu vhararu vhane vha ḓo wana tshivhalo tsha nṱhesa tsha vouthu kha dzikhetho vha ḓo tiwa uri vha fare ofisi lwa miṅwaha ya rathi .
Vhunzhi ha mugaganyagwama u avhelwa kha nḓisedzo ya tshumelo ya maḓi .
Zwino ndi tshifhinga tsha u fhedza migwalabo yoṱhe , u vhuelela kiḽasini na u fhedza ṅwaha wa akhademi hu si tshe na u lenga .
Vha Tshifhambano Tshitswuku fhano Afrika Tshipembe vha ṋetshedza tshumelo dza shishi , dza mutakalo na dza tshitshavha khathihi na vhugudisi ha thusoṱhanzi na vhunese ha hayani .
Ndi tshivhalo tshiṱuku tsha vhugai tsha mikovhe hune a ḓo tea u i renga u itela u kona u langa khamphani ?
Vhaanewa ndi vhonnyi ?
Phatheni ya u nwa aḽikhoholo kha ḽa Afrika Tshipembe , u ya nga ha maga a dzitshakatshaka , i nṱha nahone i a vhilaedza , hune ha vha na nwesa aḽikhoholo kha tshifhinga tshipfufhi na u shumisesa zwikambi vhukati ha vhadzia u nwa , naho hu na uri vhunzhi ha vhaaluwa vha dzula vha sa nwi .
Miṅwe mishumo ya vhulanguli na ya masheleni i nga itwa konṱiraka na dzifeme dza phuraivethe .
Mulayo wa khwiniso wo tea u khwinisa milayo ya kale i vhusaho khoro .
Ndivhonyangaredzi ndi thivhelo na phungudzo ya malaṱwa u itela u fhungudza u fhulufhela kha ḓaleḓale .
U tholwa ha vhashumi vha tsireledzo vha u engedza zwa zwino zwi ḓo livhisa kha u sa vha hone ha mushumo musi ri tshi ya kha tshifhaṱo tshiswa .
Mutevhe wa vhaholelwa wo sainiwa nga mushumi muṅwe na muṅwe .
Zwiṅwe zwiimiswa zwi fanaho na Lions Clubs na Island Hospice zwo thoma zwikimu zwi fanaho .
Ndi nga mini muṅwali a tshi shumisa ipfi " vhudzuu " ?
Mbekanyamaitele na Ṱhoḓisiso zwo vhumbwa nga zwi tevhelaho : Ndangulo , ṱhoḓisiso na Mbekanyamaitele .
Mulanguli-Dzhenerala wa Muhasho a nga dzhia tsheo ya u vhila masheleni nga u dzhia vhukando ha zwa mulayo .
WHO i ṱalutshedza mitakalo sa nyimele ya mutakalo i no konadzea kha muthu na kha zwigwada .
Hu tea u vha na vhathu vho gudelaho zwa mutakalo vhanzhi , nga maanḓa kha zwitshavha zwi shayaho .
Nga murahu ha tshifhinga , muhasho u ḓo anḓadza nḓivhadzo kha Gurannḓa ya Muvhuso hu tshi itelwa maṅwe madamu kana vhupo ha ndangulo ya maḓi na mbulungelo dza maḓi , zwine zwa khou ṱoḓa hu tshi vha na u ṅwaliswa ha u shumiswa ha maḓi ha zwino .
Ri amba nga mafhungo o fhambanaho u bva kha mishumo yayo , ndavhelelo na vhuḓikumedzeli kha u shumela vhathu .
Hu nga dzhiwa tsheo ya uri vha nga bveledza zwibveledzwa zwa khovhe , nahone izwi zwi ḓo itwa nga fhasi ha zwo khetheao nahone tsheo i zwanḓani zwa Minista wa DEA&T .
Ho ṋewa ndaela ya uri hu shumiswe tshelede u itela Tshumelo guṱe na Nḓisedzo ya Tshumelo .
Tshitatamennde tsha tshipikwa tshi dzhiela nṱha na u fhindula mushumo uyu wo ṱanḓavhuwaho na vhuḓifhinduleli ha vhuendi .
Thendelano ya kushumele ya muhasho i ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha thendelano ya kushumele uri vhomeraya vhoṱhe vha nga u tevhekana vha ḓo saina na minisiṱa .
U kona u guda zwithu khathihi na zwikili zwo vhibvaho zwa u dzudzanya zwithu ;
U khwaṱhisa mveledziso yapo na u tshimbidza tswikelo kha maraga wa ḽifhasi kha vhuimo ha lushaka nga nḓila ya u shumisa vhushaka vhuswa , vhukoni ha u ita zwithu , ndango ya vhutswamafhungo na nyengedzedzo ya thendelano na thikhedzano ya dzitshaka kha zwifhio na zwifhio , zwi nga fhungudza izwi .
Vhakomana na dzikhaladzi , zwo lingana .
U thusa nga u ita maitele a u vhona tsho ḽaho mufu a forentsiki nga nḓila i bveledzaho na vhukoni hu tshi tevhedzwa zwitandadi na nyendedzi zwo tewaho nga u ṱhaḓula dokotela wa malofha wa forentsiki a tshi sedza tsho ḽaho mufu .
Ndeme i vhonalaho i bva nga kha mishumo u fana na ṱhoḓisiso na mveledziso , u ṱuṱuwedza zwibveledzwa zwikene , u dizaina na ndaulo kha netiweke dza phaḓaladzo .
Khabinethe i ṱanganedza thendelano ya maitele maswa kha zwa mutengo yo swikelelwaho nga Minisṱa wa Mutakalo , Vho Dokotela Aaron Motsoaledi , vho ṱanganelana na madzangano a dzitshakatshaka a na tshivhalo , kha u ṱavhanyisa u vha hone ha philisi nthihi ya dzilafho ḽa HIV ya u tou thoma i sa ḓuriho .
U khwinisa kushumele kwa Komiti ya Mafhungo ya Vundu .
U ita mishumo ya u londota ḽonḓiri u itela u kona u dzhenisa tshitolo tsha zwi no adziwa mimbeteni .
( 2 ) Mulayo wa lushaka kana wa vunḓu une wa kwama vhuimo , zwiimiswa , maanḓa kana mishumo ya muvhuso wapo i fanela u anḓadziwa uri vhathu vha ṋee mihumbulo yavho i saathu u isiwa Buthanoni ḽa Lushaka kana kha Vhusimamilayo ha Vunḓu nga nḓila ine ya tendela muvhuso wo vhumbiwaho wapo , masipala na vhaṅwe vhathu vha re na dzangalelo tshifhinga tsha uri vha ṋee vhupfiwa havho nga ha Mulayotibe uyo .
Nḓivho Thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha
Tshimange tsha tshisadzi tsho bata mbevha .
Ndi zwone zwo nnyitaho muhali zwenezwo .
u ṱhogomela na u khwinisa themamveledziso dza maḓi na vhuthathatshili dzi re hone .
U shumisa vhusevheḓi ha u vhona nga maṱo kha u amba nga ha maṅwalo a girafiki , tsumbo , u shumisa tshinepe na u amba uri ndi tsha mini , tsho dzhiiwa ngafhi na zwiṅwe
Bono ḽashu ḽa tshifhinga tshilapfu ḽa pfunzo ya nṱha ḽi ḓo ḓivhadzwa zwavhuḓi nga Khomishini ya Vhuṱoḓisisi kha zwa Ndambedzo ya Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi , ine zwa zwino yo dzula na uri i khou lavhelelelwa u penndela mushumo wayo nga 30 Fulwi 2017 .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele mafhungo a tevhelaho u itela u vhiga ha u fhedzisela :
Muṱangano uyu u ḓo dovha wa vhona uri na madzangano aya a wana vhuthihi na nahone ha pfuki mulayo musi vha tshi ita mishumo ya u lwa na vhugevhenga .
Kha vha tevhedze milayo miṅwe na miṅwe ya mithelo ya mashango a nnḓa ino elana na vhurumelazwivhambadzwa hafhu ha thundu ye ya vha yo ḓiswa lwa tshifhinganyana kha tshifhinga tsho tiwaho nga mithelo ya mashango a nnḓa yeneyo .
( e ) u vhiga malugana na zwiitwa na mashumele ayo , hu tshi katelwa na mawanwa ane ya nga a bveledza na masia na ngeletshedzo ine ya nga i ṋea , u ṋea ndingululo ya kutevhedzelwe kwa ndeme na mitheo yo ṋewaho kha khethekanyo ya 195 ; na
U tholwa ha vhashumi vho ḓiimiselaho Fhethu hu laṱwaho Mashika ndi zwa ndeme .
I khou lavheleli u dzhenisa vhathu vhaswa kha mishumo ya mitambo ngauralo ha ṱuṱuwedzwa maitele a matshilele a mutakalo na vhudzulapo ha vhuḓifhinduleli .
U bva mathomoni , a vho ngo timatima vhukoni hashu ha u fara mushumo uyu .
Komiti ya u bida , sa zwi ṱoḓeaho nga ndayo dza ndagulo ya u renga zwithu , dzi hone nahone dzi khou shuma .
Tshadzhi dza tshumelo dzi re na vhushaka na muḓagasi na maḓi dzo ḓi sendeka kha phedzo .
Mbudziso nga ha khetho dzi nga livhiswa kha senthara ya vhukwamani ya IEC kha 0800 11 8000 , ine i vula Musumbuluwo u swika Ḽavhuṱanu , u bva nga 7am u ya 9pm .
U thivhela u humbulela phanḓa ha mbuno dzi re kha girafu i ya kha masia ane na songo a kala .
Ho vhigwa uri hu na khuḓano vhukati ha vhareili vha zwiendedzi zwa vha re na ḽaisentsi na muṅwe mureili a ḓivheaho ḓoroboni , zwi vhangaho nḓaḓo kha vhadzulapo .
e ) U nangiwa ha Muofisiri Mulanguli Mutshimbidzi Muhulwane wa Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuyedzedzo ya Mavu , Vho Marks Charles Thibela .
Muvhigo uyu u shuma sa ḽiṅwalwa ḽa mutheo u itela u ṱuṱuwedza u maanḓafhadzwa ha vhafumakadzi kha sia ḽa ikonomi , u eḓanyiswa ha mbeu na pfanelo dza vhathu .
Arali tsheo ya Khoro Tshitumbe i tshi tenda , Muṅwalisi u ṋewa maanḓa a u bvisa thendelo .
Tshimbidzani fuḽaga .
miholo na nyimele ya kushumele
Mitheo ya u dzhenelela ha tshitshavha
Mbekanyamushumo dza u ḓivhadza lwa tshiofisi vhaofisiri vha vhudavhidzani kha u bveledzisa na u shumisa ha muvhuso .
3.2 . ASF ndi vhulwadze ha phirela vhune ha kwama nguluvhe dza mahayani na dza ḓaka , fhedzi a vhu kwami vhathu .
Ndi tea u dovha nda dzhia hetshi tshifhinga u sumbedza uri nga murahu ha maḓuvha maṱuku a ḓaho tshumisano i ḓo ya mafhedziseloni kha Khomishini wa Khetho na Vhalangavunḓu ra ḓo kona u ḓivhadza ḓuvha ḽa dzikhetho .
Mbudziso ya lushaka khathihi na ndinganyelo ya mbeu i khou khwinisea .
Muhaṱuli we a vha a khou thetshelesa mulandu ha ngo vhuya a ṱanganedza vhuḓiimeleli uvhu ; ngauri muhaṱuli o wana muhumbulelwa mulandu nahone a mu gwevha miṅwaha ya vhutshilo vhuraru dzhele .
Vha wane mutevhe wa miraḓo ya komiti na adzhenda kha mudzulatshidulo .
MTSF 2014-2019 yo khwiniswa u itela u katela vhuṱanzi ha zwino ha mashumele a sekithara ya zwa mutakalo a tshi vhambedzwa na zwipikwa kha MTSF 2014-2019 ; u ṱanganedzwa ha Zwipikwa zwa Mveledziso ya Tshifhinga tshilapfu 2030 nga Afrika Tshipembe , na u fhungudza zwisumba maitele .
U vhalela kiḽasi zwe a ṅwala .
24 . Ndi ḓo fanela uri ndi badele ṅwedzi muṅwe na muṅwe u fana na DSTV ?
Musi vha tshi renga kana u hira mitshini mulayo u ṱoḓa uri vhaḓisedzi vha ṋetshedze ndindatsireledzo dzo fanelaho .
Madokotela:vhararu fhedzi kha vha fumi vhaṅwe na vhaṅwe vho ṅwaliswaho kha regisiṱara ya vhukoni vha shuma zwibadela zwa muvhuso .
Mbekanyamushumo ya u Humela Vhubvoni ya Muhasho wa Muvhuso wa Tshumisano na zwa Sialala Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele ndi vhurangeli ha u ṋetshedza mveledzwa dzenedzo .
Miṅwaha yanga ṅwaha
Dzifiḽimu na khemikhala dzi tea u vhulungwa nga nḓila ine dzifiḽimu dza kale dza shumiswa u thoma .
Hu bvelela Kha ri ite mini musi ni tshi ṱuma thangi kha nyito mudzi wa ipfi ?
( b ) tea mithelo i eḓanaho ya tshelede yo badelwaho nga nṱha ha tshelede yo ḓoweleaho ( surcharges ) kha tshiimo tsha mithelo , dziḽevi na tshelede dza tshumelo dzo itwaho nga mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka , zwi sa kateli mithelo ya dzikhamphani , mithelo ya mbambadzo na mashango a nnḓa zwa mabindu mahulwane
Asesimennde yo ṱanḓavhuwaho ya zwiṱalusi zwa ikhoḽodzhi na maitele , thulusi dza u edzisela ikhoḽodzhi dzi nga shumiswa .
2.1 . Hu tshi khou lugiselwa Khetho dza Muvhuso Wapo dzine dza khou ḓa nga dzi 3 Ṱhangule 2016 , Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha uri nzudzanyo dzi hani , ho sedzwa tsireledzo na vhutsireledzi .
Vhoramafhungo vhane vha khou zwi takalela vha nga wana zwidodombedzwa zwinzhi nga ha muṱaṱisano kha www.sadc.int ( link is external ) na kha www.gcis.gov.za
Uyu ndi modele u takalelwaho nga mashango manzhi a ṱanganedzaho data i tsireledzaho milayo na uri wo ṱanganedzwa nga Mbumbano ya Yuropa u itela u vhona u tevhedza data ya ndangulo i tsireledzaho yayo .
Vhomakhanikhe vha dzigoloi vha tholwa nga vhavhambadzi vha Ford Fury .
Bugutshumiswa ! dplg,U shumisana u itela Mveledziso
Kha vha engedze , vha fhungudze kana u shandula zwipikwa arali zwo tea .
Milayo yo khwiniswaho zwa zwino i ḓo tendela u kovhelana mafhungo nga khomishini na maṅwe madzhendedzi a vhukombetshedzi ha mulayo .
5.2.3 U lwela u swikelela thendelano hune ho fanela u dzhiwa tsheo .
Toksini ya sayanaidi a i toḓisisei zwavhuḓi , nahone tshiimo tshi vhonala kanzhi nga mpfu dza tshihaḓu dzi re na vhushaka na pfushi nnzhisa maḓini na mveledziso nga huhulu ha tshitzhili tsha helele .
Madzinginywa a nga swikisa kha u sikwa ha mbambadzo ya nṱha mbili dza mushumo zwi tshi elana na muholo , mbuelo na nyimele dza mushumo nga u angaredza .
Tsaukanyo ya u tsa na u gonya ha phuresha i tea u itiwa kha mishululo wa maḓanzheni i no shumisa bommbo .
Hezwi zwo katela tshipiḓa tsha tshifhaṱo tshine nnḓu ya u dzula na luvhanḓe lwayo zwa vha hone .
Khethekanyo i kwamaho vhugevhenga ha vhuloi vhu vhaisaho a iho khagala .
Huna ṱafula ḽa u ṋetshedza tsivhudzo kha khakhathi dzo fhambanaho dzi no itelwa vhafumakadzi na u eletshedza vhathu nga ha senthara dzo teaho dza u khuthadza dzine vha nga dzudzanyelwa dzone .
Mushumo u katela u tsireledzo ya vhuḓivhusi tshoṱhe na u fulufhedzea kha ḓisi ḽa shango kha u ṱaselwa zwi tshi bva nnḓa .
Vho vhona izwo kha Microsoft , vha dovha vha zwi vhona kha IBM mathomomi .
Ndima iyi i livhana na zwa u ṱalutshedza , tshumiso na ndaulo ya Mulayotibe .
Tshumelo dze kale dza vha dzi si tshipiḓa tsha Thendelano ya PPP , dzi nga itelwa khumbelo na u itelwa nyambedzano sa tshumelo nyengedzedzwa u ya nga thendelano yo engedzwaho ya konṱiraka .
Yo sedza kha khumbulelo ine ya ri dzimbekanyamaitele dza khwine na u dzhia tsheo ha khwine zwi vha hone musi ezwi zwo sedza kha vhuṱanzi ha vhukuma vhu pfalaho na u saukanya ho humbulwaho ho khwaṱhaho .
Ho vha hu ndingedzo dza u lugisa nga ha khaedu dza mutheo idzi musi ri tshi ṱanganedza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) nga 2012 u itela u tshimbidza ndingedzo dza lushaka dzashu dza u lwa na vhushai , vhushayamushumo na u sa lingana .
Mbekanyamushumo dza mveledziso dzo fhelelaho dza vhaswa na vhafumakadzi , dzi katelaho u thivhela vhutshinyi ha matshilisano , ngauralo dzo vha zwithu zwa ndeme zwa nṱha kha nzulele ya u khwinisa u vusuludza mikhwa kathihi na mveledziso ya tshitshavha .
Tshigwevho a tsho ngo fanela u vha tshi leluwaho .
U linga ha tshiofisi hu itwa nga Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Malwadze ane a Pfukela , tshine tsha wanala Gauteng fhedzi zwa zwino tsho no iswa na Kapa Vhukovhela .
Khothe dzi ḓo shumana na milandu iyo nga vhuvhekanyandeme .
Tshikwama tshi asesa kha datumu iṅwe na iṅwe ya u vhiga kana hu tshi nga vha na vhuṱanzi ha ndivho ha uri ndaka ya masheleni kana tshigwada tsha ndaka dza masheleni tsho tshinyadzwa .
Hezwi zwi khwaṱhisedza vhushaka ha tshitshavha tsha ḽifhasi tsha lushaka .
U dovha hafhu wa ṋetshedza ṱhalutshedzo kha , vhukati ha zwiṅwe , sisiṱeme ya khumbelo ; thendelo na pfanelo dza ṋetshedzo ; khonadzeo ya u pfukiselwa ha pfanelo ; u shela mulenzhe ha vharema ; u shela mulenzhe ha muvhuso ; ṱhoḓea dzi shandukaho khathihi na ṱhoḓea dza maano a thengiso kha vhafari vha peṱiroḽiamu ya Muvhuso uri vha rengisele phesenthe ya peṱiroḽiamu mbisi nga mutengo wa maraga wo ḓoweleaho kha Khamphani ya Peṱiroḽiamu ya Muvhuso .
Bulani ... , ( tsumbo , Bulani fhethu he muṱa wa vha u tshi khou ya hone kha tshiṱori . )
Mulayotibe u khou sedza kha khaedu dzine dza kanganyisa u shuma zwavhuḓi ha Mulayo wa Gembuḽa wa Lushaka , 2004 ( mulayo 7 wa 2004 ) .
Kha mushumo uyo tshivhalo tsha vhaofisiri vha kombetshedzaho u tevhedzwa ha mulayo vho ḓo pfumbudzwa .
Vha vhone uri maambiwa a katela zwa ndeme fhedzi .
Nyaluwo i ongolowaho ya ḽifhasi i sumbedza , zwihulusa , mashumele a so ngo khwaṱhaho na khombo dza nṱha kha mashango manzhi a ndeme ane a khou bvelela , hu tshi katelwa na China .
Thero khulwane kha u rwela ṱari ha nyambedzano idzi dza Mulangavundu na ṱano ḽa vhafumakadzi vhare kha vhubindudzi dzi khou maanḓafhadza vhafumakadzi kha u bvelela na ndinganyelo ya mbeu .
Vha humbelwa uri vha ri kwame kha 0860 00 4367 arali vha si na vhuṱanzi ha uri vha nga dzhoina GEMS .
Zwi amba uri ḓorobo i na vhukoni ho linganaho ha u wana ndambedzo dza tshifhinga tshi ḓaho .
Vhuitwa ha vhuvhili vhu shuma u bveledzisa maitele a ikhonomikisi na ṱhanganyo ya tshumelo .
( 6 ) Arali khomishinari wa vunḓu a sa tsha vha na fulufhelo kha khorotshitumbe ya vunḓu , khorotshitumbe i nga thoma maga o fanelaho a u bvisa kana u sudzulusa kana vhukando ha ndaṱiso kha Khomishinari u ya nga ha mulayo wa lushaka .
Ṱhoḓisisi dza mureremelo dzi itelwa u wana mafhungomatsivhudzi a no bva fhasi ha luvhanḓe lwa lwanzhe , hu tshi shumiswa u ritha muungo kana tshandulazwivhumbeo i no khou kokodzwa nga ngalavha ya ṱhoḓisiso kha bapamali ḽi re nnḓa kana nga ngomu .
Vhana vhuḓifhulufheli , vho pfumbudziwa zwavhuḓi nahone vha bvela phanḓa u khwinisa vhukoni havho .
5.15 Tsaukanyo ya ndayotewa malugana na phungudzelo dza pfanelo dza vhathu vhane vha pomoka vhaṅwe vhuloi , sa pfanelo dza mbofholowo ya u amba na vhudzulapo , ho vhonala uri phungudzelo dza ndayotewa dzi a pfala vhukuma hezwi hu tshi pfi dzo fhungudzwa .
Nzengamo , lushaka lwa mavu na maḓaka ndi zwone zwivhumbi zwihulwane zwa u langula u elela ha maḓi kha mavu .
Nga u ralo ndo takala u sumbedzisa uri sisiṱeme ya pfunzo ya mutheo ya Gauteng i kha nḓila yone ya u swikelela khwaḽithi ya pfunzo ye ra fhulufhedzisa vhathu vhashu vhoṱhe , hu si sedzwi murafho , muvhalo kana vhureleli .
Maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa ya nḓowetshumo ya ḓeri Afrika Tshipembe i na vhabveledzi vha phuraimari , vhane vha bveledza mafhi a songo phurosesiwaho na vhabveledzi vha vhaṱuku , vhane vha ḓidzhenisa kha u phurosesa huṅwe ha mafhi a songo phurosesiwaho na u bveledza zwiṅwe zwibveledzwa zwa ḓeri .
Thasiki 2 Kha vha ambedzane nga ha nḓila dzine IDP ya masipala wavho ya nga Ṱumanywa na Zwiṱirathedzhi zwa Mveledziso na Nyaluwo ya vundu ( PGDS )
Mulambedzi wa pulane iṅwe na iṅwe u tou ṋanga uri ufha tsheo dzifhio .
Mulangavundu vho sumbedzisa u dzhenelela ho vhalaho na thasululo dzavhuḓi dzo wanala u itela zwiṅwe zwa zwithu , hu tshi katelwa vhunzhi ha tshikolodo tsha masipala .
Zworalo ri khou shuma u itela u khunyeledza vhuḓikumedzeli hashu nga fhasi ha Mulanga wa Mutheo wa Mbumbano ya Zwitshavha kha Tshanduko ya Kilima na Thendelano yayo ya Paris ine ya katela phungudzo ya phaḓaladzo ya gese ya tshikhalani .
Zwipiḓa zwa u ṱavha zwi fanela u tevhedza ṱhoḓea dza DUS ( u sa fana na zwiṅwe , u fana na u sa shanduka ) :
Muvhuso wo thoma tshigwada tsha mushumo u takadzaho wa u ṱuṱuwedza vhungoho na ndinganelo .
Ri ḓo thusa mimasipala ya u thoma ya150 u bveledza zwiṱirathedzhi zwayo zwa u lwisa tshanḓanguvhoni .
Hu sa sedzwi , thandela iyi i ṱoḓa thendelo ya Khabinethe ya u fhedzisela uri i ye phanḓa , zwine zwa vha zwithu zwa shishi ngauri i tou nga yo xelelwa nga nungo ya u ya phanḓa muvhusoni .
Vhatshimbidzi vha ha masipala vha tea u vha vhatikedzi musi wa u pulana , vha tshi vha na vhuṱanzi ha uri vhukoma ha mushumo woṱhe vhu sala wadini .
Zwiitisi zwine zwa kwama tsheo iyi zwi katela nyimele dza vhukuma dza fhethu , zwithu zwa ikonomi zwi kwamaho mitengo ya maragani , phetheni dza henefho dza mveledziso , na milayo i laulaho .
Naho u sinyuwa na u hanganea hu tshi nga pfesesea u swika henefho , a si vhuḓifari vhu ṱanganedzeaho u dzhena tshitediamu nga gwilisha hune ha fhedza ho vha na masiandaitwa a tshinyalelo kha ndaka khathihi na khonadzeo khulwane dza u huvhala muvhilini kha vhaṅwe vha vhaṱaleli .
Kha ri ambe Ni zwi ḓivha hani uri muthu ndi khonani yaṋu ya mbiluni ?
SARS : Mbuelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe
Kholomu ya muraḓo Hei khoḽomu i sumbedza uri ndi vhugai ine muraḓo muhulwane , ane a vha mushumeli wa tshumelo ya nnyi na nnyi o ḓiṅwalisaho kha GEMS , a tea u badela .
Ndi pfesesa uri ri dovha na vhushaka havhuḓi na uri vhuḓifhinduleli hawe ha u lavhelesa vhu ḓo bviselwa khagala .
Tsheo ya u tandulula phambano i zwanḓani zwa miraḓo i kwameaho .
Vhubveledzi vhu shela mulenzhe kha vhupikisani , vhupikisani vhu shela mulenzhe kha nyaluwo ya ikonomi , na uri nyaluwo ya vhukuma i tshimbila na u sika mishumo .
Nyanganyelo dzi dzinginya uri zwiko zwa minerala zwi lavhelelwa u ḓo shumiswa lwa minwaha ya ḓana ine ya kha ḓi ḓa .
Puḽane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ndi tshishumiswa tsha tshiṱirathedzhi tsha ndeme tsha ṱhanganelo kha masipala .
Sambula ntswa dzi ḓo ima vhuimoni ha sambula dza 2002 dze dza bviswa u bva kha redzhisiṱa ya bindu na uri dzi ḓo , lwa u tou thoma , sumbedza masiandaitwa a u swikela rekhode dza muthelo wa mbuelo ya bindu u itela u khwinisa redzhisiṱa ya bindu .
Sa tsumbo , arali muitakhumbelo a vha a tshi khou ṱoḓa mabambiri nga luambo lune a lu takalela , hu
Fhedzi , ḽi na zwivhuya zwi fanaho na vhupo haḽo kha dzhango ḽa Afrika ḽo pfumaho nga zwiko .
Mutshimbidzi u dzhia phindulo , , vhadzheneleli vha dzhiela nṱha mutevhe wa zwine zwa fanela u sedzuluswa kha vhudzheneleli kha notsi dza khoso kha siaṱari ?
Vho ḓo fariwa ngei Somerset West nga Luhuhi nga nṱhani ha visa yo fhelelwaho nga tshifhinga .
Mulayotibe u dovha wa vhekanya Mulayo uri u tshimbilelane na khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa uri u ṋetshedze u vusuludzwa ha tsheo ya zwa khaṱhulo ya zwa u bvisa na u vhea ṅwana fhethu ha tsireledzo lwa tshifhinga nyana u itela ṱhogomelo ine ya vha hone kana hu si na ndaela ya khothe nga kha tshifhinga tsho tiwaho .
Miṅwe mishumo i no nga sa u dzhenisa zwibveledzwa dzithinini , u dzhenisa maboḓeloni na u shumisa mabannda a u tshimbidza zwi nga ita uri vhashumi vha vhe fhethu hu re na phosho nnzhi .
Nḓivhadzo ya tshiofisi ya muṱangano i hone hanefha .
Mbambedzo ya nḓowetshumo ya khuhu ya SA na ya Brazil i sumbedza uri hu na zwithu zwinzhi zwine zwa fana u fana na sisiṱeme dza mveledziso , na vhashumi vha si vhanzhi .
Afrika ḽi ḓo vha dzhango ḽine khetho dza vhuimo ha vhafumakadzi dza ḓo angalala , nahone dza katela vhurangaphanḓa kha masia oṱhe a tshitshavha .
Mushumo muṅwe na muṅwe une wa ngalangadza bayodaivesithi u nga fhungudza zwiko zwi ra vha nazwo na u khakhisa tshoṱhe vhutshilo ha mirafho ya tshifhinga tshi ḓaho .
1.3 . Khabinethe i ṱanganedza Mawanwa a Odithi ya Muvhuso Wapo a 2013-2014 na u khoḓa kushumele kwa mimasipala ku sumbedzaho u khwiṋifhala havhuḓi kha masia oṱhe a mawanwa a odithi ya masipala .
1.4 Muṱangano wa Dziminisiṱa dza zwa Masheleni na Vhalanguli vha Bannga ya Vhukati vho sedzesa kha , ikonomi ya Ḽifhasi , muhangarambo wa nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu yo linganelaho ; u bindudza na themamveledziso ; mafhungo a mithelo ya dzitshakhatshakha , u lambedza u itela mveledziso , na u shanduka ha kilima .
Zwitsireledzi zwoṱhe zwo kweiwa na u shuma lwo fanelaho
Sa tsumbo , mbetshelwa dza pfunzo ya ndeme dzi ḓo ṱoḓa kuitele kwo ṱanganelanaho ku katelaho tsireledzo na vhutsireledzi ( zwikolo zwo tsireledzeaho ) , mutakalo ( pfushi , nyelulo ) , na u dzhenelela ha vhabebi , khathihi na zwiṅwe .
Mutshila Ṱhalutshedzo isa itisa / thusa ela itela ulula dovholola ni fhethu
Nga tshumisano ya mabindu na vhashumi , ri ḓo bveledza , nga u ṱavhanya mbekanyamaitele kha sekhithara dzine dzi sa vhe na mbekanyamaitele dza kuitele , dzi fanaho na sekhithara dza zwa migodi na dza u nakiswa ha minirala , zwirengwa , thengiso ndivho hu u tikedza mabindu maṱuku , sekhithara ya u fhaṱa , nḓowetshumo ya zwa vhutsila na mitshino , vhulimi na mveledziso ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
Vundu ḽi dzhia vhuvheaiṱo kha vhagudi vha tshi ṅwala mulingo sa zwiṅwe zwa maitele ndeme kha matshimbidzele a mulingo .
1.23 . Khabinethe yo ṱanganedza khunyeledzo yo bvelelaho ya Sesheni ya vhuraru ya Khomishini ya Tshaka-mbili vhukati ha Botswana na Afrika Tshipembe yo rangwaho phanḓa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma na mushumisani navho Muphuresidennde Vho Seretse Khama Ian Khama uri vha khwaṱhise zwa vhufarisani ha ikonomi vhukati ha mashango aya mavhili .
Zwavhuḓi vhuḓi iyi ndi nḓila ine Komiti ya Wadi ya kona u sumbedza ndeme yayo .
Naho khamusi u siiwa nnḓa na u bviswa hu sa shumi , mulayo a i nga shumiswa arali ndingo mbili dza muhumbuo wa u linga dza vha dzi tshi fusha .
Ri khou tshila vhu ḽa vhutshilo ha khwine na uri vhu khou khwinisea .
Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani , Mupo na zwa Vhulimi ;
Ofisi ya madzhisiṱiraṱa , naho zwo ralo , i ṱoḓa maga na ndededzo u bva kha Muhasho na Ofisi dza Dzingu u itela u thoma mbekanyamushumo iyi na ṱhoḓea idzi uri dzi fhedziswe nga u ṱavhanya .
Masipala wa Khethekanyo ya A ( kana masipala mihulwane ) .
5 . Kha vha ri vhagudi vha talele kana u tangedzela mibvumo na/ kana ngudaluambo ya vhege yeneyo zwino wanala tshiṱorini tsha kiḽasi .
Mbadelo dzi tshimbidzwa nga sisiteme ya u bannga zwi rekhodiwaho kha vha Tshumelo ya Muthelo ya Afuika Tshipembe : maitele mavhili u bva afho a a dudzanywa .
Nyaluwo kha thuso ya ndondolo a i sumbedzi fhedzi uri zwibadela zwa Montana zwi khou swikelela vhuḓifhinduleli hazwo sa zwiimiswa zwi sa badeli muthelo , fhedzi na ṱhoḓea ya thuso ya ndondolo i khou aluwa .
Mulayotewa u ṋetshedza thivhelo ya u kandekanywa ha pfanelo dza muthu o valelwaho fhethu nga kha ndaṱiso ya muvhuso kana ndaela ya khothe .
U sengulusa u thomani ho shuma na vhulamukanyi ha dzitshaka na hapo fhedzi .
( e ) ndivho dza u dzhia ndaka yeneyo . ( 4 ) U itela ndivho dza ino khethekanyo-
ḽa tshiṱori tsha nga bvelela mini arali ha nga vha na muṱaṱisano wa muya na mvula .
Nga tshiedziswa tsha PPP , hu na tshaka nnzhi dza thandela dzo ḓisendekaho nga nzudzanyo dzo katelwaho dze dza fulufhedziswa .
Vhathu vha kwamea nga vhugevhenga nga nḓila dzo fhambanaho , ngauralo kuhumbulele kwavho nga ha vhugevhenga na kwone kwo fhambana .
Nga kha zwenenzwi , ndi ḓo ita muṱangano wa Tshigwada tshi Shumaho tsha Mabindu tsha Vhuphuresidennde
Ho sedzwa u rumelwa nga GP ya Netiweke ya GEMS
Lufu lwavho ndi ndozwo khulu kha tshitshavha tsha ḽifhasi .
Kha vha humbule nga ha ndivho yavho ya u ita uri vhathu vha ḓivhe tshoṱhe nyimele dzavho na u kunga nungo dza matshilisano dza musaukanyo kha tshitshavha u itela nyito ya poḽitiki .
Databeizi ya u Monithara Rekhodo dza Vhagudiswa ya Lushaka kha mvelaphanḓa ya mutshudeni na mvelelo .
Ndivho khulwane ya bekanyamaitele ndi u fhungudza tshivhalo tsha khombo dzi elanaho na mushumo khathihi na malwadze Afrika Tshipembe nga u ṱuṱuwedza mvelele ya u thivhela .
U si na tshau u vha wa vhutshivha .
Phimo ya thendelanonzwiwa ndi ya awara dza vhubveledzi fhedzi .
U dzhenela hashu kha zwa ikonomi hu ḓo ya phanḓa na u ṱuṱula nyaluwo yo ṱanganelanaho ya ikonomi na u bveledza u tholiwa ha vhashumi .
Vha vhudzise arali sia ḽa tshiṱirathedzhiki ḽa muhasho ḽi tshi tshimbilelana na mbekanyamaitele ya mulayo yo teaho .
Ri ita khuwelelo kha vhaimeli vha matshudeni na maanḓalanga a yunivesithi uri vha shumisane u wana thandululo kha khaedu dzine matshudeni a khou ṱangana nadzo .
Zwe zwa gudwa zwi thusa mihasomitshimbidzi kha u dzhenelela ya lugisa zwithu kha masia maṅwevho .
u vha na vhuḓifhinduleli .
Mushumo wa u bveledza ( mushumo une wa dzhenisa tshelede )
Ndi ḓo vhiga murahu ngaha vhuvhekanyandeme vhuṱanu , tsha u thoma ndi ikonomi .
Wanani maipfi a re na raimi
Zwiṱhavhane zwo dzhiiwa nndwa ya sa itee .
Fhungo iḽi ḽi ḓo sengwa ḽa pendelwa nga Khothe Khulwane nga ḽa 27 Ṱhafamuhwe 2018 .
Ndinganyiso na zwivhumbi ezwi zwi si zwavhuḓi ndi vhupfiwa vhu khou aluwaho ha maanḓa a khou bvelelaho kha mashango a bvelaho phanḓa .
Iyi ndi masipala ine ya avhelena khorotshitumbe na vhulaedzwa ha maanḓa a mulayo na vha khethekanyo ya C kana masipala ya zwiṱiriki .
Ro vha ri khou pfa uri ri a kona u langa nyimele na hafhu , ri a kona u sumba sia muombano ?
Afrika Tshipembe ḽi khou ṱangana na khaedu yo kalulaho kha u shaea mishumo ha nṱha .
Vhukati ha khaedu idzi , dzangano iḽi ḽo swikelela zwipikwa zwa mashumele aḽo a nḓisedzo ya tshumelo kha masipala u ya kha tshitshavha , naho hu tshi tea u vha na u dzhielwa nṱha nga u ṱavhanya zwi tshi ṱoḓea u itela u tandula thaidzo idzi .
Thendelano i iledza u shumisa , u bveledza , u kuvhanganya tshiṱoko na u fhirisela phanḓa ha dziṅwe kiḽasiṱa dza zwiṱhavhane .
Tshiṱirathedzhi tshi ṋetshedza nḓila ya u thoma u fhungudza u tshikafhadzwa ha mufhe une wa tshimbilelana na tshivhaswa tsha fosiḽi zwitshavhani zwo tsitsikanaho zwa vha holaho tshelede ṱhukhu .
Fhedziha , zwa ndeme i eḓanaho , vhusimamulayo ha zwilinganyo zwa u tholwa vhu tea u vhona uri tshifhinga tsha u shuma tsho dzudzanywa nga nḓila yone .
Nyito dzi ḓo vha dzi khou itea kha vhupo ho fhambanaho u thoma kha vhege ino :
Khemisi ya Medipost ndi Muṋetshedzatshumelo ya Mushonga wa Vhulwadze vhu sa fholi o Tiwaho ( Chronic DSP ) nga GEMS u lavhelesa mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ( hu tshi katelwa dzilafho ḽa HIV ) na ṱhoḓea dza miraḓo ya GEMS .
Kha sia ḽa Mozambique , ho vha hu na tshenzhelo hafhu dza maṅwe mazhendedzi dzine dza vha dzo khwaṱhisedzwaho u fhira dza maṅwe kha sia ḽi re afho nṱha .
Tshifaredzi tshiṅwe na tshiṅwe tshi tea u sumbedza zwi tevhelaho nga nnḓa : Mbumbano ya Mashango na dzina ḽa u endedza lwanzheni .
Zwidodombedzwa zwa mishumo ine ya ḓo farwa zwi ḓo ḓivhadzwa zwenezwi zwifhinga zwi tshi khou ḓi ya .
Mashangoni manzhi o bvelaho phanḓa , mbekanyamaitele yo thusa nga u ḓisa mvelelo dza matshilisano dze dza dzhiwa sa dzo teaho nga zwitshavha zwao , kana nga mivhuso yao .
Khumbelo ya thendelo u thoma ( PAR ) : Maitele a u ḓivhadza GEMS nga ha nyito yo pulaniwaho phanḓa ha tshiwo , uri ri kone u swikelela zwine vha vha nazwo kha mbuelo .
Ri isa phanḓa na u monithara mpfu nga nṱhani ha zwivhangi zwi si zwa mupo nahone ro dzhia maga kha u vhona uri kudzhenele kwa u monithara mpfu idzi dzi si dza mupo zwi khou khwiniswa .
1.4 Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ita khuwelelo ya uri u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana hu khou bvelaho phanḓa kha hu fhele .
Hezwi zwi tshimbilelana na mulayo wa ndayotewa ya u khethekanywa ha maanḓa .
Kholomu ya muraḓo : Hei kholomu i sumbedza uri muraḓo muhulwane , a re mushumeli wa muvhuso o ḓiṅwalisaho kha GEMS , u badela vhugai .
Themendelo nga Tshigwada tsho teaho tsha Vhafuwi vha Afrika Tshipembe nga maanḓa ho sedzwa kha zwifuwo zwa migado.
Vha humbelwa uri vha sumbedzise kha fomo ya khumbelo uri phemithi vha ḓo ya vha i dzhia naa kana i tou rumelwa khavho .
7 . Mbadelo ya khaṱhululo ine ya badelwa musi hu tshi vhigwa khaṱhululo ya nga ngomu nga muhumbeli malugana na u hanelwa ha tswikelelo , sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha tshipiḓa tsha vhu 75 ( 3 ) ( a ) tsha Mulayo ndi
Masipala u tea u ḓivha nga ha zwiko zwi re hone zwi swikeleleaho na zwiko zwi siho uri hu kone u wanala thasululo dzi fareaho .
Yone i ḓo tendelwa u shuma lwa tshifhinga tsha miṅwedzi i fhiraho miraru fhedzi i sa fhiri miṅwaha miraru .
A hu tendelwi muimelele kha khothe dza sialala nahone a huna milayo i langaho vhuṱanzi .
Pfunzo nga ha zwi elanaho na vhudzekani , zwine zwa ṋea nḓivho na u funza ṱhonifho ya vhone vhaṋe na vhaṅwe , vha ḓo vha thusa u dzhia tsheo dza vhuṱali nga ha uri vha ṱoḓa naa nahone nga nḓilaḓe u ita zwa vhudzekani , na u dzula vho tsireledzea .
Tshigwada tsha u thoma tsha u tevhedzwa ha zwipikwa ndi miṅwaha miṱanu hu tshi tevhelwa u gazetiwa Khoudu ya Mashumele Avhuḓi , ngeno hu uri tshigwada tsha vhuvhili tsha zwipikwa hu lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu i tevhelaho .
Tshavhuraru , ri ḓo khwaṱhisa u itwa ha tshanduko dza u khwinisa kushumele kwa Muhasho wa Zwa Muno uri u shume zwavhuḓi , sa idzwo muhasho uyu u tshi kwama vhutshilo ha mudzulapo muṅwe na muṅwe .
Dzibetshe dza mabambiri dzo pakiwa nga mutevhe wa nomboro dza senthara .
Hezwi zwi fanela u tendelaniwa khazwo kha ḽiga ḽa thangela u pulana na u lulamisa miṱangano ya tshitshavha .
Dzikomiti dza Wadi na madzangano a tshitshavha zwi vhona uri masipala u shumisa zwiko zwawo u ḓisa tshumelo dza vhuṱhogwa dzo tiwaho nga tshitshavha .
Zwo dovha zwa ṱoḓa u fhaṱa vhukoni nga kha muvhuso kha u bveledza na u thoma zwiṱirathedzhi zwa nyambedzano khathihi na u lavhelesa u dzudzanyululwa hafhu ha zwivhumbeo dza nyambedzano .
Vhapuḽani ha masipala vhu tea u sedzesa nga maanḓa kha maitele a u fhungudza vhushai .
Komiti zwa zwino i khou sedzana na mabambiri a mulayo a si ho fhasi ha mana ano khou sedza masia a fanaho na nḓisedzo ya tshumelo , u pfumbudzwa , mulayo wa mishumo na ya kutholele .
Mushonga une vha u wana musi vha tshi tshatshiwa sibadela .
Vhutshilo zwo dodombedzwaho kha khethekanyo ya 2
Mulayo wa Maitele a Khwiniso ya Mulayotibe wa Masheleni na Mafhungo a Ṱutshelanaho nawo wo phasiswaho nga 2008 u vhea mutheo wa Phalamennde " ya u ḓidzhenisa " he Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka , Vho Max Sisulu , vha amba ngawo kha tshipitshi tshavho tsha voutu ya mugaganyagwama tsha 2009 .
Zwine zwa khou iledzwa ndi u ita vhuloi , kana u ita vhuloi muthu o eletshedzwa nga muṅwe muthu ( sa dokotela wa muloi kana musumbavhaloi .
Tsha ndeme tshine tsha nga lavheleswa ndi tsha u haṱula milayo nga ha uri naa lutendo na maitele kha zwa vhuloi ndi zwavhuḓi kana a si zwavhuḓi zwi ṱuṱuwedzwa nga nyimele ya mvelele dzo fhambanaho , ho sedzwa fhethu nahone lwa tshifhinganyana .
Mitambo ya muhumbulo ( memory game ) i ṱuṱuwedza uri vhagudi vha kone u humbula zwe vha vhona ; ngeno khuda ya matambwa ( fantasy corner ) itshi ṱuṱuwedza khonadzeo dza u amba na u thetshelesa .
Kha vha ṱanganedze uri a hu na a re nṱha ha mulayo .
Tshavhuvhili , nḓowetshumo ya zwikambi , nga maanḓa weitha kana bamani kha nḓowetshumo i si ya fomuḽa na ya fomuḽa , vha fanela u funziwa .
Ḓorobo na yone yo dzhiwa sa yo no khou salela murahu i tshi vhambedzwa na dziṅwe dziḓorobo kha mbekanyamushumo ya mupo .
Mulondoli ndi muthu ane a ṋetshedza thuso kha muṅwe muthu ane a nga si kone u tshila nga eṱhe kha zwoṱhe nga ndavha ya vhuholefhali , malwadzwe , na malwadze a muhumbulo .
Vhuimo vhu nga dovha hafhu ha vha ho fhambanaho kha zwikolo zwa phuraivethe , naho na kha zwiimiswa izwi , u khethululwa hu sa tendelwi .
Egere dzi linganaho miḽioni dza malo fhedzi dza mavu a limeaho dzo humiselwa kha vhathu vharema , ine ya vha 9.8% ya egere dza 82 miḽioni dza mavu a limeaho Afrika Tshipembe .
U hu nga vhi na tshifhinga tsha u ya u lugisa zwa vhudzulo .
4 . Vhushaka vhukati ha dzitshaka , mbambadzo na vhuendelamashango
Mbambedzo yo ḓisendeka nga vhunzhi ha tshivhalo tsha maḓi zwo vha zwi sa konadzei nga nṱhani ha ṱhahelelo ya mafhungo .
Davhi iḽi ḽi renga zwifhaṱo ( u renga na u hirisa ) zwine zwa khou ṱoḓelwa uri zwi ḓo shumiswa nga mihasho mushumisi hune nga murahu ha ḓo fhedza nga u fhiriswa ( u rengiswa kana u hirisiwa ) zwifhaṱo zwenezwo zwine zwa khou wanala zwo no vha zwinzhisa u fhirisa ṱhoḓea ya phothifoḽio ya ndaka dza vunḓu .
Hezwi zwi angaredza thikhedzo nga zwiimiswa zwashu zwa mveledziso ya zwa masheleni na u koloda tshelede kha madzhendedzi a dzitshaka , na tshumisano na sekhithara dza phuraivethe na u shumisa zwishumiswa zwi langiwaho nga vhashumi u fana na tshelede ya phentsheni .
Muhasho wa Mutakalo wo fulufhedzisa Khabinethe zwa uri mushumo munzhi u khou itwa u itela u pfesesa na u langa ṱhaho ya vhulwadze zwikoloni , nga maanḓesa kha vunḓu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha .
A vha faneli u hanelwa tshikhala tsha u wana pfunzo kana u shuma sa vhagudisi tshifhinga tshoṱhe tshine vha kona u ita nga u ralo .
Hu ḓo vha na ṱhoḓea ya u vha luvhanḓeni lwa ndeme lu ṱanganyaho zwipiḓa zwi shumaho zwo ḓoweleaho zwa vhubindudzi u fana na tshiko tsha khasiṱama , databeizi , nyelelo ya mashumele na zwiṅwe zwipiḓa .
( Mugaganyagwama - Ye ya shumiswa x100 mugaganyagwama
Ipfi ḽi nga shumiswa kha thinwaipfi nngana dzo fhambanaho ?
Musi mbuedzedzo dza u thoma dzo vhumba vhudziki ha ikonomi khulwane na u khwaṱhisa masheleni a shumiswaho nga muvhuso , khwaṱhisedzo khulwane ya zwenezwino ya mbekanyamushumo ya mbuedzedzo yo kha khovhelo ya zwiko nga vhukoni na nḓisedzo ya tshumelo i shumaho .
U itwa ha rotho nga masila kana tshishumiswa tsho kuvhanganywaho , tshishumiswa tshi itaho rotho tswititi , mandirele i vhumbaho muvuvha na tshishumiswa tsha u tshea mutale , sa zwi tevhelaho : Tshishumiswa tshi kuvhanganyaho rotho ya u kuvhanganya khethekanyo dza tshupu ya rotho ya gese ya khashela , u thivhela , na zwivalo zwa magumoni ;
Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho kha puḽenari :
Madzinazwao ndi madzina a zwithu zwine na kona u zwi vhona kana u zwi kwama . apula mpopi tshidulo
Ho ambiwa izwi , zwivhumbeo zwoṱhe zwa madzangano zwi a tendelwa u shumana kha mishumo ya mbuelo ya vhathu .
Mugidimo wa u ṋekedzana zwishumiswa / riḽei , u ḓirivhuḽa bola,u mona mona nga vhukati ha zwithu zwo vhewaho zwi no nga maboḓelo kana zwo ṅwalwaho fhasi
Vhashumeli vha mutakalo vha kombetshedzea u ḓivhadza pholisa arali lufu lwo vha lu si nga nṱhani ha zwivhangi zwa mupo .
Fhedzi hu na zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u shumiwa .
Naho zwi si khombekhombe uri muthu a kwame Vhulanguli a sa athu u ya khothe , vhathu vha tsivhudzwa u thoma u ya kha Vhulanguli , ngauri Vhulanguli ho angalala nahone ndi maga a u ṱavhanya a u swikelea thandululo , a tshi vhambedzwa na khothe .
I dovha hafhu ya shela mulenzhe kha u thusa miṱa u kona u langa khombo dza vhutshilo , na u leludza u tshintsha mishumo , zwine zwa ita uri hu vhe na ikonomi ine ya shanduka .
Kha u bveledza vhupo havhuḓi ha u guda , ro ṋetshedza zwikolo zwiswa zwa 370 zwo dzhenaho vhuimoni ha zwikolo zwe zwa vha zwo fhaṱwa nga mavu na zwiṅwe zwiimiswa zwe zwa vha zwi siho kha nzulele yavhuḓi u mona na shango .
Kha vha lange tshumiso ya tshiṱirathedzhi tsha u shuma tsha themo pfufhi , ya vhukati na ya tshifhinga tshilapfu i vhuedziho .
Tshumelo ya tshitshavha i teaho u ṋetshedzwa ndi phaiphi dza miḓini , mafagi a u shela mashika , ṱhingo dza nnyi na nnyi , mabunga a nnyi na nnyi , na mitshini ya muḓagasi i shumisaho nomboro dza u kala .
Redzhisiṱara ya khombo i sedzuluswa nga kotara iṅwe na iṅwe u itela u vhona uri i dzula i kha tshiimo tshavhuḓi , na uri khombo dziṅwe na dziṅwe ntswa kana dzi bvelelaho dzi a topolwa na u dzhielwa nzhele .
Maga a tshumelo a ḓivhadza vhadzulapo nga ha lushaka lwa tshumelo lune vha tea u lu lavhelela , a ṱalutshedza uri muṋetshedzatshumelo u tea u ṋetshedza hani avho vhane a vha fha tshumelo .
Nga u aluwa uhu ha mafhungo nga u ṱavhanya hu itaho uri hu vhe na ṱhahalelo ya tshenzhemo , u dzhenisa kha khomphyutha madzangalelo a vharengi ndi zwa ndeme nga maanḓa u fhirisa kale .
Yunithi dzo fhambanaho dza Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe - ho katelwa ya tsevhi ya zwavhugevhenga , tshigwada tsha vha shumaho nga pulane , mbonalo ya mapholisa , Hawks , khathihi na Mabindu a Lwaho na Vhugevhenga , Mavhengele a ṱhingothendeleki , Senthara ya Mafhungo a Tshutshedzo dza Dzibannga ya Afrika Tshipembe na khamphani dza vhutsireledzi dza phuraivethe - vho kona u shumesa kha u lwa na vhufobvu vhu itiwaho dzimoḽoni .
U bvisa maḓi kha maini na kushumisele nga murahu kwa maḓi zwi fanela u tevhedza Milayo ya zwa Maini .
Mbuelo dzo khethekanyiwa u bva kha datumu ya u dzhoina Madokotela zwao
Ri tshi khou shumisana na vha Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika u itela u khwinisa kushumele kwa zwibadela zwa muvhuso na ofisi dza dzingu .
Ro ḓiimisela uri zwipoto zwoṱhe , mahalwani na mavhengele a rengisaho halwa tsini na zwikolo zwi fanela u valwa .
Kuitele kwa mugaganyagwama ku itea ngomu ha mugaganyagwama wo ḓivhadzwaho u ranga wo sendekaho kha nyanganyo ya masheleni ya makhiro i fhulufheleaho nahone u re na zwiṱaluli zwo khwaṱhaho zwa fhasi-nṱha u bva kha zwiimiswa zwa mugaganyagwama .
Milawana na mbekanyamaitele a zwi ho zwa u langa tshumiso ya mavhiḓa , mbadelo dza tshumelo na redzhisiṱara dza mavhiḓa .
Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ; tshipiḓa tsha dzangano ḽi re kha Shedulu 3 ya Mulayo wa Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ; kana
Ndi lini he maṅwalo a pulane ya wadi a itwa ?
Ikonomi ya didzhithala i ḓo ḓi aluwa i tshi vha tshiṱuṱuwedzi tsha nyaluwo na u sika mishumo .
Nḓivhadzo ya Ikonomi ya Afurika Tshipembe , yo bvaho nga Ḽavhuvhli ḽa dzi 04 Ḽara 2014 , yo sumbedzisa uri mbekanyamaitele dza ikonomi ya Afurika Tshipembe dzi khou fhungudza phimo ya vhushai na vhushaya ndinganyo , na uri mbuelo ya muthelo i khou vhuedza u bva kha vhapfumi uya kha vhashayaho .
Ri vha tamela zwivhuya fhedzi kha Masipala muswa .
Sa mulayo wa ḽaisentsi ya zwikambi , mubveledzisi kana muphaḓaladzi u fanela u kona u sumbedza uri i ḓo lwa vhudakwa .
Ri ḓo khwaṱhisa uri hu vhe na tshumelo ya vhuḓi nahone i fushaho u bva kha vhashumeli vha muvhuso kha nyimelo ya tshumelo kha mihasho yoṱhe ya muvhuso .
2 . Nzudzanyo dza u khwaṱhisedza thendelo dzo itwa nahone hu na u sa dzhia sia na u lingana kha u kovhekana mbuelo ?
Izwi zwi nga ṱoḓa zwiko kha senthara dza tshumelo ya khasiṱama dza dzibannga u itela u ṋetshedza zwidodombedzwa zwa akhaunthu ya mutshudeni .
Kha u ṱuṱuwedza u vuliwa ha zwipikwa zwiswa kha Khabinethe , ikonomi , poḽotiki , tsireledzo , mvelele na dziṅwe nḓila dzo shumiswa .
Zwikolodo zwoṱhe zwi tea u badelwa , na vharengi vhoṱhe vha tea u thoma u badelela tshumelo nga huswa u itela u ṱuṱuwedza u badela tshumelo .
Khaedu kha vhaṋe vha fhethu ndi ya uri nga huṅwe vha a fhelelwa nga tshiṱoko musi vha tshe vho lindela nḓisedzo u bva SAB nga ṅwambo wa ṱhoḓea khulwane u bva kha vharengi nga tshiṅwe tshifhinga , tshi nga ho sa mafheloni a ṅwedzi na holodeni dza nnyi na nnyi .
U shumisa mishumo ya vhutsila na zwipfi zwa u vhona u ṱalutshedza ( zwi tshi tshimbilelana na ) mishumo wa vhone vhaṋe
Pfunzo ya vhana vhashu ndi mafhungo a tshitshavha na uri i ṱoḓa oṱhe sa tshitshavha u vha na mushumo une ra u ita .
Madalo kha vhomakone u sa athu vhofholowa na musi wo no vhofholowa
Ndima iyi u shumana nga maanḓa na muratho u ya kha oda ya mulayo ntswa malugana na zwa maḓaka .
Tswayo dza hu pakiwaho hone dzi tea u ṱumanywa na tshwayo dza tshifhaṱo kana tshiṱaraṱa , zwi tshi bva kha vhushaka hatsho thwii .
Kha henei vhege tshitshavha na muvhuso zwi ḓo ṱangana kha u thoma foramu i fanaho na komiti ya u kovhelana ndangulo , na miṱangano ya sia u bvisela khagala khaedu na u thusana nga thandululo .
Dziṅwe ndaṱiso na mbadelo dza u khantsela dzi nga shuma , khathihi na mbadelo ya tshelede ya u redzhisiṱara bondo ntswa kha iṅwe bannga .
Khethekanyo i ita mbetshelo ya u vhudzisa lune lwa nga ita luvhili , lwa u thoma ndi u vhudzisa uri naa pfanelo yo pfukiwa , lwa vhuvhili ndi u vhudzisa uri u pfukwa ha pfanelo zwi a pfala naa .
Rekhodo ya tsheo ya Ndingo ya Zwikwamaho Mupo i tea u ṋetshedzwa mafheloni a Khubvumedzi .
Vhashelamulenzhe vha suka mafhungo siani ḽa mishumo yo teaho kha u thoma thandela ya u ḓiṱunḓela ya ngade .
Ri songo tenda vhathu vha tshi xedzwa uri vha sande miraḓo ya khoro yapo nga thaidzo dza lushaka ; na u wana zwimbevha zwo fanelaho zwine zwa khou vhanga u lenga ha thandela .
Khabinethe yo isa maipfi a ndiliso kha vha muṱa na khonani dza :
Ndi zwifanyiso zwifhio zwino sumbedza mutsho wa phepho ?
Tshipiḓa tsha vhuvhili tsha pulane zwazwino tshi kati na u bveledzwa .
Vhupulani ha ndaulo ya zwa malaṱwa lwa sialala hu lavhelesesa zwihulwane kha u kuvhanganya na u laṱa malaṱwa .
( c ) mulayo muṅwe na muṅwe une wa phasiswa , kana iṅwe nyito ine ya dzhiwa , i tshi tevhekana na u vhewa ha tshiimo tsha shishi .
Mbudziso i nga katela elementhe dzi bvaho kha khethekanyo dzoṱhe nṋa dza u guda kha nthihi , sa tsumbo :
1.2 . Ndi mushumo na vhuḓifhinduleli ha vhathu vhoṱhe Afrika Tshipembe u vhona uri zwa zwino ri na mupo wo kunaho na u itela mirafho ya matshelo .
Ri khou ita tsenguluso yo dodombedzwaho ya milayo yoṱhe yo teaho khathihi na ṱhoḓisiso ya nga ha mbambedzo ya miṅwe milayo hu tshi itelwa u khwaṱhisa milayo ya u tsireledza tsevhi .
15.2.2 O mala nahone muholo wo ṱangana na wa mufarisi wawe , nga murahu ha zwine zwa ṱuswa zwo tendelwaho u fana na PAYE na UIF u fhasi ha R27 192.00 nga ṅwaha
Naho zwo ralo , vhukonḓi ha mugaganyagwama hu nga thivhela mbekanyamushumo iyi kha u nga shumiswa zwavhuḓi .
Kha ri kandele phanḓa ri roṱhe kha ndingano , kha nyaluwo , kha vhufulufhedzei na kha mbuedzedzo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha shumise pfanelo yavho ya demokirasi nga u ḓiṅwalisela na u humbela avho vho ḓiṅwaliselaho kale uri vha khwaṱhisedze zwidodombedzwa zwavho vhunga hu tshi nga vha na zwiitisi zwo vhalaho zwi itaho uri hu vhe na tshanduko kha rolo ya vhakhethi .
Muṅwe wa khonani dzaṋu u pfi nnyi ?
Zwiitisi zwauri maswole vha ri hu ḓiswe matombo na thinganywa dziṅwevho ho vha mini ?
Nga u dzhiela nzhele hafhu mishumo ya mushumo na nga kha tshenzhelo ya tshiṱafu tshi na zwikili , ho wanwa mukovho wo bvelelaho wa mihasho mivhili .
Nyimele i khou vha khwine nga zwiṱuku nga zwiṱuku , naho khaedu dzi tshi kha ḓi vha hone , hu tshi katelwa na Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika ( SADC ) , tshine tsha vha tsho livhana na khaedu dza themamveledziso , zwikhukhulisi zwa vhuvhambadzi na vhulanguli .
U vhumbiwa ha tshiimiswa hu tsini na u gazethiwa hu sa athu swika mafhelo a ṅwaha .
Komiti ya Mbalelano yo ṋetshedzwa na nahone yo amba nga ha mivhigo ya ndangulo kha ṅwaha .
Zwishumiswa zwa mbekanyamaitele zwa u ṱuṱuwedza sekithara ya phuraivete u shandukisa phetheni dza vhuṋe zwi tea u katela garaṱa dza u kora kana dza zwikoro , ndaulo dza u renga , nzudzanyo dza ḽaisentsi ( u fana na dza kha vhudavhidzani na migodi ) na ndambedzo ya mveledziso .
Zwenezwo thendelano yo vha ya uri musi ho no tendelaniwa avho vhathu vha tea u ya vha zwi vouthela .
Ri humbela uri masia oṱhe a vhuelele kha nyambedzano u itela uri hu swikelelwe thendelano ine ya vhuedza masia oṱhe na shango .
Tshanduko dza tshifhinga tshilapfu kha vhuvhambadzi ha ḽifhasi na vhubindudzi zwi khou khwinisa ikonomi ya ḽifhasi na poḽitiki dza dzitshaka .
Ri tshi ya phanḓa , vha londola u ṅwaliswa ha mavu a nnyi na nnyi .
Ndi muthu muthihi fhedzi kha khorondangi ane a vha na maanḓa a u ita khonṱhiraka na vharumelazwivhambadzwa vho ḓi ṅwalisaho ane a ḓo tendelwa lwendoni .
U vhala maipfi o ḓoweleaho . ( tsumbo , dzina ḽa vhaṅwe ngae , khaḽenda na maipfi a mutsho )
Vhashumi vhoṱhe vha na vhukoni ;
Sa tshipiḓa tsha ndingedzo dzashu u ita uri shango ḽashu ḽi vhe ḽo tsireledzeaho , Tshiṱirathedzhi tsha Mapholisa a Tshitshavha tsho rwelwa ṱari nga Tshimedzi ṅwaha wo fhiraho .
U shela mulenzhe nga sekhithara ṱhukhu kha mishumo ndi zwa ndeme nga maanḓa musi hu tshi dzhielwa nzhele uri mishumo kha zwibveledzwa zwa vhulimi i khou aluwa .
Masia a ndeme ane a ḓo lavheleswa a ḓo vha :
Lutevhedzi lwa u fhedzisela malugana na pfananyo ya u ita mugaganyagwama wa vundu wavhuḓi ho phasiswa .
Vha tea u dovha hafhu vha vhona uri ndaka dzoṱhe na tshomedzo zwi khou ṱhogomelwa nga nḓila yo fhelelaho nahone dzi a tevhedza mulayo wa mutakalo na tsireledzo mishumoni .
Ri dzhiela nṱha vhukonḓi havho zwanḓani zwa vhaṅwe vhashumeli vha nnyi na nnyi vha si na vhukoni .
Khantsela ya Mavundu ya Lushaka
U avhelwa ha tshiṱoko hu tshi dzhielwa nzhele tshiimo tsha tshiṱoko , phetheni dza u shumiswa ha tshishumiswa na tshiṅwe tshifhinga tshiimo tsha mugaganyagwama .
U vhala gurannḓa u tshi khou thetshelesa
Vhalanguli vhanzhi vha a tenda uri u wana tshifhinga tsha u ita zwithu zwi a konḓa .
Mbuno ya izwo yo vha ya uri Muvhuso wo vha u khou amba uri ri zwa zwino ri khou u bva kha khethekanyo yo ḓitikaho nga akhironimi ya dzangano , Ndi amba uri shango kha ḽine ḽa langwa nga zwa nḓowetshumo , na uri ri fanela u bveledzisa nḓowetshumo .
Ḽi dovha hafhu ḽa ḓisendeka kha ṱhoḓea ya u fhaṱa vhufarakani vhukati ha mivhuso na madungo oṱhe a tshitshavha tshapo , nga maanḓa vhafumakadzi , vhaswa na sekhithara ya phuraivethe
U ita miṅwe mishumo yo ṋetshedzwaho nga mulavhelesi .
4.2 . Tshiṱirathedzhi tshi dzinginya thikho ṱhanu : ( a ) nyambedzano dza dzitshaka na tshumisano ; ( b ) risetshe ; ( c ) ndondolo na kushumisele kwo khwaṱhaho ; ( d ) mveledziso ya khaphasithi na vhupfumbudzi na ( e ) tsivhudzo ya vhathu .
Khonṱhiraka dza tshumelo ndi thendelano vhukati ha masipala na muṋetshedzatshumelo ya u bveledza tshiṅwe tshiteṅwa tsha tshumelo ya masipala lwa tshifhinganyana ( ṅwaha muthihi kana mivhili fhedzi ) .
Kha uyu muhumbulo wa u fhedzisela , muhumbulo wa vhaṅwe ndi wa uri milayo yo no ḓi vha hone ine ya langula zwa dzikhakhathi dzi fanaho na u vhulaya , u rwa , na u fhisa .
Vhuimo ha mbekanyamaitele ya zwa masheleni vhu kwama mutengo wa thengiselano nga vhanga ḽa masiandaitwa a hone kha ṱhoḓea ya thundu i sa rengiselei mashangoḓavha .
Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ya Masipala wavho
Nga u angaredza , musi vhutsitsikani ha madzulo na mushumo vhu tshi engedzea , zwi ralo na kha tshivhalo tsha vhaṋameli nga khiḽomitha kha nḓila , zwi sumbedzaho vhungoho ha vhuanzeli vhunzhi kana levele ya nṱhesa ya tshumelo dza vhuendi ha tshitshavha .
2.8 . Khabinethe yo tendela mvetomveto ya mafhelelo ya Muhanga wa Maano wa Tshifhinga tsha Vhukati wo khwiniswaho 2014-2019 wa Mvelelo 2 " Matshilo malapfu na Matshilo a Mutakalo a MaAfrika Tshipembe Vhoṱhe " .
Ndi a khwaṱhisedza uri Nnḓu heyi i ḓo dzhiela nṱha uri musi tshifhinga hetshi tshi tshi thoma , vundu ḽashu ḽo vha ḽi khou dzudzanyea kha masiandaitwa a u wa ha ikonomi ya ḽifhasi .
U shela mulenzhe kha u fhaṱa zwitshavha zwo tsireledzeaho sa kha bono ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Ro sika minisiṱiri mbili kha ofisi ya Muphuresidennde u itela u khwaṱhisa mbekanyamaitele khathihi na ndango na vhusedzi kha kushumele .
Vhaongi avho vho ṋetshedzwa tshikhala tsha u wana ndalukanyo dza nga murahu ha u wana poswo ya mutheo ya fomaḽa , lwa tshifhinga tsho tiwaho , ngeno vha tshi khou bvela phanḓa na u shuma kha poswo ya muongi a re vhugudeli ho khetheaho .
Fhethuvhupo ha tshiṱori itshi ndi ha ngafhi ?
Nga dzi 11 dza Fulwi minisiṱa wa zwa vhuendi vha ḓo vha na nyambedzano na indasiṱeri .
Mishumo ya wadi ?
Asainimennde i tea u fhedzwa hu tshi khou dzhielwa nzhele ndaela dzi tevhelaho :
Vhuitwa ha zwa vhubindudzi na zwa makwevho , zwikolo , dzikiḽiniki , ḽaiburari , holo dza tshitshavha , zwiṅwe zwileludzi na vhuitwa vhune ha ṱoḓa ṱanelwa vhathu vha re na tshivhalo tshinzhi vhu livhanywa na fhethu hafha .
Fhedziha sisiṱeme iyi , nga tshifhinga tsha muvhigo uyu , a i athu shumiswa kha muhasho woṱhe .
Kiḽoso iyi i ṋekedza zwa pfukiselo ya nyavhelo kana tshipiḓa tsha hone u ya kha khoro ya tshiṱiriki arali masipala u sa koni u langa nyavhelo zwavhuḓi .
Zwino ndi afhio mafhungo mahulwane e a haseledzwa nga nnḓa ha ḽa u ranga , thero khulwane ya ndivhotiwa ye ya buliwa u thomani .
Nga nṱhani ha nyaluwo i sa imi ya vhadzulapo , hu na ṱoḓea ya shishi ya u fhaṱa vhudzulo u itela u thivhela kudzulele ku si na ndango .
Kha vha badele mbadelo yo tiwaho .
U bviswa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo ilangwaho
Ri dovha ra vhona uri Mivhuso miṅwe yo dzhia vhurangeli ha u humbela pfarelo na u badela ndiliso hune ha vha zwo tea , u itela mavhiḓa na vhukhakhi vhuhulwanesa he ha itwa .
Vha ḓo vha vha tshi khou shumisa pfanelo dza vhuṋe ha ndaka ya muhumbulo dzi yelanaho na thandela ?
" Swobo ya maṱhakheni ya matombo i ḓifha nga khavhishi , " hu amba maswole zwenezwi vha tshi khou tshetshelela kherotsi ngomu bodoni .
arali vha tshi khou ita khumbelo ya khethekanyo ya P na D , mulandu une wa kwama zwa dzikhakhathi ;
ṱhanziela yavho ya mbingano ( arali i hone )
Midia kha sia iḽi na yone i nga thusa vhathu kha u humbula nga nḓila yone na nga tsatsaladzo nga ha tshitshavha tshavho .
Ḽiṅwe ḽa haya mavhengele ḽine ḽa vha Foschini , ndi ḽone ḽo rungaho heyi suthu ye nda i ambara ṋamusi kha ḽimaga ḽavho ḽiswa ḽa zwiambaro zwa mushumo kana vhuṱambo , ine ya pfi Prestige Epping .
Musi ndi tshi kha ḓi aluwa ndo vha ndi tshi lisa nngu na mbudzi dza hashu .
Ndeme ya vhukuma i anganyelwa uri i wela kha phimo mbili dza fulufhelo , ngauralo tshikhala tsha fulufhelo ndi tsha ndeme u itela u tshi sedza musi hu tshi ṱalutshedzwa data .
- Vho Lesetja Kganyago , muluvhisi wa Bannga ya Vhukati ya Afrika Tshipembe ( SARB ) , vhe vha ṋetshedzwa tshiphuga tsha Muluvhisi wa Bannga ya Vhukati wa Ṅwaha kha zwiphuga zwa Bannga dza Afrika dza uno ṅwaha wa 2021 .
Vha songo bvula ; kha vha ḓole mapfura a thivhelaho nga maanḓa ḓuvha kha lukanda lwo anḓadzeaho
Nga u ṱanganya mishumo ya u fhungudza khombo dzi shushaho kha mveledziso ya zwiḽiwa , zwa ḽevele ya mbambadzo na u ḓitshidza , vhutsireledzi ha zwiḽiwa vhu nga tsireledzea .
U ṋetshedza tshivhumbeo tsha kubadelele kwa mbilo dzine dza itelwa Muvhuso dzine dza vhangwa nga u ṋetshedza vhathu dzilafho ḽi si ḽone nga vhashumeli vha Muvhuso .
Zwiala zwa lushaka zwo sikwa nga ṱhuṱhuwedzo ya mvusuludzo ya shango ḽashu .
Ezwi zwi dovha hafhu zwa katela amba na mulwadze nga nḓila ya vhuṱhogwa nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsha u dala kha tshumelo ya mutakalo , u thetshelesa mbilaelo , ṱhoḓea na kuvhonele kwa mulwadze .
Musi u ḓi ṅwalisa ho no fhela , vha ḓo wana khoudu dza phuraivethe na phasiwede ya u swikelela tshumelo .
Tshishumiswa itsho tsho shuma u bva nga ṅwaha wa 1995 nahone vhutshilo hatsho vhu khou ya magumoni nga ṅwaha wa 2030 .
" Lutanda lwo vunḓea."Ri shumisa tshi na ku kha u sumbedza u ṱukufhala ha tshithu .
Nga mupo , saizi ya lushaka i dzulela u ṱanelwa tshanduko nahone tshanduko idzi dzi ḓisa u engedzedzea ha lushaka .
1.13 . Khoro ya Ndangulo ya Thukhwi ya Ṅwaha ya vhuṱanu , yo rangwa phanḓa nga Minisiṱa wa zwa Mupo fhasi ha thero " U Ṱuṱuwedza Vhutumbuli na u Alusa Mveledziso ya Mabindu " yo pika u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo , u vhona uri mbekanyamushumo dza ndaulo ya mathukhwi dzi khou shuma nga u ṱavhanya u ṱuṱuwedza ikonomi ya u bikulula , ngeno hu tshi khou vhuiswa zwitshavha zwinzhi uri zwi ḓe kha ikonomi ya shango , nga u engedza tswikelelo ya zwikhala zwa mishumo kha sekithara ya mathukhwi .
Kha ḽiṅwe sia-vho , tshitshavha tshi na vhuḓifhinduleli ha u ṱhonifha na u tsireledza vhuimo na maanḓa a zwiimiswa zwa muvhuso .
Kha vhupo hapo na ha dzitshaka , maḓi o ḓi vha a langiwaho u bva kha kuvhonele kwa u shumiswa , ho sedzwa u shumiswa hayani , tshumiso ya maḓi dzifemeni na kha zwa vhulimi , hu na u sedza zwiṱuku kha mishumo ya maḓi ane a si vhe a u nwa na zwiṅwe zwi nga ho sa vhuḓimvumvusi .
( ii ) Pfanelo kana vhuṱalu ho wanalaho kana mushumo kana mulandu wo itwaho phanḓa ha musi u tshi fhela nga woṱhe .
Ndi mafhungo ndeme uri :
Mbadelo dza u lulamisa dzi tea u badelwa nga rakonṱiraka .
4.37 U tenda kha ṅanga dza sialala a zwi vhofhi uri muthu a vhe a luṅwe lushaka lwo imaho nga uri .
Tshaeo yo kalulaho ya tshumelo na zwishumiswa zwa pfunzo
U itela u thoma u shumisa u khwinisa hu yaho phanḓa , vha ṱoḓa u pulana ha vhunzani , khwaṱhisedzo na ndango .
Hafha ndi sub-Sahara , hune sub-Sahara ha sa katele Nigeria na Afrika Tshipembe , ngeno Asia hu sa kateli China na India .
Khomishini ya Ofisi ya Muphuresidennde kha Tshanduko ya Vhuṋa ya Vhubveledzi kha zwa Nḓowetshumo yo ita themendelo dzo ṱanḓavhuwaho dzine dzi ṱoḓa u kwama tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha ikonomi na zwiṅwe zwipiḓa zwa matshilo ashu .
Ndi nga ita khanedzano nga ha tshinwe na tshinwe tsha hezwi zwitatamennde nga uri , nga u sedza zwiṱuku kana hu hulwane , a thi tendelani na tshithihi tshazwo .
U dzudzanya fhethu ha miṱangano ya CBP , ine ya nga kha ḓi farelwa fhethu huthihi nga wadi nga wadi , fhedzi-ha kha wadi khulwane zwi nga ṱoḓea uri u rwela ṱari hu itwe fhethu ho fhambanaho ;
Arali vha mulala kana vha tshilwala lune vha nga si kone u ya ofisini u ita khumbelo , a vha humbele muraḓo wa muṱa kana khonani uri a vha itele khumbelo
Izwi zwi ḓo ita uri murafho muswa u gude idzi nyambo na u ḓivha nga ha ḓivhazwakale yavho , mvelele , nyambo , vhurereli na zwa u rerela .
Hezwi zwi amba uri vhunzhi ha tshelede yavho i fhelela kha u badela tshumelo ngeno ṱhukhu itshi ya kha u badela zwa ndaulo .
Hezwi zwi tea u bveledza u ya kha u thivhela zwitatamennde zwi si zwone zwa matheriala na zwi songo dzudzanyeaho nga nzudzanyo dza zwitatamennde zwa masheleni zwa mimasipala .
Fhedzi-ha ndi zwa ndeme uri hezwi zwi si ambe uri vhashumi vha re vhatshena vhane vha nga vha vha sa koni u amba luambo lwapo a vha nga tshimbidzi CBP .
Nga huṅwe mbekanyamushumo a dzo ngo vha hone nga zwifhinga zwo teaho nahone mufhinduli muthihi kana vhavhili vha amba uri vha vha dzhia vidio u itela u i vhona na zwenezwo .
Ndayotewa ntswa i ṋekedza tsumbavhuyo nyangaredzi u itela vhaofisiri vha Muvhuso vha shumaho vhuḓifhinduleli ha ndangulo ha phendelashango , nahone zwa zwino hu na u fhindula ho phaḓalalaho kha mbilaelo dza nnyi na nnyi .
Fhedziha ri songo ḓi xedza : matshilisano ashu oṱhe , sa tshanduko ine ya kha ḓi ḓo ḓa kha zwiṱeidzhi .
5.8 Phirisela dza nga ngomu , mimemorandamu ya nga ngomu , marifhi , memorandamu ya khabinethe
tshiimiswa tshine tsha shuma sa ndaulo ya mundende ( e.g. tsumbo , madzangano a matshilisano ) .
Theori ya Wright i amba nga muthu a khou gonyisa pulamu kha u lutsingaḓanzhe lwo alamaho lwa tshivhalokati na u ita mbetshelwa ya vhupo ho nanguludzwaho , nga mutevhe tswithi .
U itwa nyambo dza musalauno ha nyambo idzo dzine zwino dza thivhelwa u shuma kha masia a nga ho sa saintsi ya mashangoḓavha na thekinoḽodzhi na ikonomi dza dzingu na dza lushaka , zwi tea u vha vhuvhekanyandeme ha shishi .
Ndaulo ya Mutevhethandu wa Thandela i shumisa zwishumiswa zwa u pulana zwi vhidzwaho u pfi " dzilogofureme " .
Dzangano , ḽine ḽa khou imelela madzangalelo a miraḓo yaḽo ( ḽi ḓadza Khethekanyo F , G , H na I ya Fomo ) .
U ya nga Mbalombalo ya Afrika Tshipembe ya 2015 ya Savei ya Miṱa nga Vhuphara : ' Mvelele dza pfunzo dzi khou waniwaho dzi khou ya dzi tshi khwinisea zwenezwi zwiimiswa na tshumelo ya zwa pfunzo i tshi khou ḓi ya phanḓa na u khwinisea .
( i ) nga ha pfanelo ya u ḓifhumulela ; na ( ii ) nga ha masiandoitwa a u sa fhumula ;
Ndi tshifhio tshi no ongolowesa ?
Zwi kwama vhonnyi nahone mvelelo dzo vha dzifhio ?
Mahoḽa ndo ḓivhadza ngaha gemo ḽa zwikhala zwa mishumo zwa miḽioni dza rathi ḽa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho kha mbekanyamushumo .
Vharathu na vhakomana ( vhana vha mme kana khotsi ) , vha si vha malofhani , vha mufarisi wa mme kana wa khotsi na vha ha vhomakhulu - arali vho ḓisendeka nga muraḓo muhulwane lwa masheleni .
Khumbelo ya thendelo ya u bveledzisa zwibveledzwa zwa khovhe
Ndaulo dza BABS dzi ḓo shuma kha avha vhashumisi - kana kha dziṅwe nyimele zwi tshi bva kha lushaka lwa mishumo ine ya khou itwa .
Ri kha dimokirasi i tevhedzaho ndayotewa i vhuswaho nga mulayo .
Vha humbule ndi zwa ndeme u ithaviwa vhaṋetshedzi vha tshumelo u pfa mihumbulo yavho kha mafhungo a kwamaho tshitshavha na tshumelo dzavho uri vha kone u khoḓa na u tikedza mihumbulo ya tshitshavha .
4 Tsha u fhedza , tshigwada ( zwigwada ) zwine zwa vha na vhuḓifhinduleli ha u langula muṅwe na muṅwe wa mishumo zwo buliwa .
Mbadelo dza tshifhinga tshilapfu dzi rekanywa sa tshibveledzwa tsha nyandisi nahone ndemetshikati ya tshandwa i ṱalusaho nga murahu ha tshifhinga .
Mbetshelwa dza u anganya phedzo dzi itwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe musi u vhaliwa ha mithara hu saathu u itwa .
U monithara u fhidza mushumoni nga mulandu wa vhulwadze
Iyi puḽane i ita themendelo dzo vhalaho dza u khwinisa vhukoni ha mbekanyamushumo dza u lulamisa , nga maanḓa dza u engedza kana u ṱanḓavhudza zwikhala zwa ikonomi kha vhe vha vha vho thudzelwa kule kale .
Tshiṱiriki tsho vha tsho tiwa uri tshi ḓo wela kha shangohaya ḽa Ciskei .
Vhashumisi vha kwengweledzwa u dzula vha tshi lavhelesa , u ela , u vhiga na u lavhelesa zwiteṅwa zwa Khohakhombo zwa Zwiwo .
Ndangulo ya thandela i kwama u langa na u shumisa pulane , hu tshi katelwa na u ela kutshimbedzelwe kwa zwithu na u vusuludza pulane hu tshi sedzwa khaedu kana tshanduko dza nzulele dzine dza nga vha hone hu tshi khou shumiwa .
Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo u ḓo lingedza tshikimu tsha u gudisa kha vhalangi vhaswa , na tshikimu tsha u thola vho ṱhaphudzaho ngudo dzavho tshine tsha ḓo thusa mihasho kha u kunga na u bveledza vhagudiswa vho ṱhaphudzaho pfunzo dzavho vha na vhukoni na u vha na dzangalelo kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Khunyeledzo dze vha dzi swikelela na khumbulelo dzine vha nga dzi ita nga ha ṱhoho .
Ezwi zwi ḓo ṋea muhumbulo u re khagala nga ha zwine tshitshavha tshikene tsha ṱoḓa malugana na zwiimiswa zwa tshitshavha .
Kana mafhungo a khou amba nga ha tshumiso ya mbekanyamushumo kana mbuelo , khonadzeo ya nyito ndi zwone zwa ndeme .
Nyolo i re afho fhasi sumbedza vhukwamani ha vhukuma kha zwiimiswa zwa ndeme zwa modele .
Tshanduko dza phambano a dzi kanzhi nahone a dzi anzeli u fhirisa zwifhinga zwa muholo zwivhili .
Nḓowetshumo i shuma fhasi ha nyimele ine ya si vhe na ndango hune mitengo ya tiwa nga zwine zwa khou itea kha mimaraga zwa ṱhoḓea na nḓisedzo .
U khwaṱhisedza uri Muvhuso u khou u shuma zwavhuḓi kha mveledziso ya matshilisano na zwa ikonomi , ndi zwa ndeme uri ri khwaṱhise Mabindu a Muvhuso ( dziSOE ) .
Ho wanala uri , na uri mbilahelo dzo ṱanganedzwaho u bva kha vhafariwa uri tshishumiswa tsha tsireledzo ( hu tshi katelwa zwienda ) zwo vha zwi siho kha vhafariwa .
Ṱhanganyo dzi ḓo dzudzanywa na u tikedzwa uri a hu na na tshiimo na tshithihi , ho katelwa tshiimo tsha sekhethe pfufhi , dzi nga tendelwa u bva kha mutale wa u shuma u ḓimula vhuhali kana u bva kha zwiṅwe zwifhirisafulufulu zwa vha fhasi ha zwikhala zwo tiwaho kha Zwidodombedzwa zwo Dodombedzwaho na nyolo .
Zwa uri vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha u khwaṱhisedza tshirunzi tsha fentsi dza mikano nga nnḓa vhu na nnyi , zwi fanela u ṱalutshedzwa zwavhuḓi .
Vha tea u ita adzhenda ya muṱangano wa Komiti ya Wadi u tevhelaho .
Ndangulo ya marifhi a ḓaho na a ṱuwaho .
Ri ḓo ṱuṱuwedza thandululo ya phambano dza Malagasy .
Vha vhuya vha gudiswa vha tea u ṱanganedza muholo na tshiputo tsha zwiḽiwa .
( e ) Khothe i tea u sedzulusa u valelwa ha muthu nga u ṱavhanya u ya nga hune zwa konadzea ngaho , fhedzi hu saathu u fhela maḓuvha a 10 u bva nga ḓuvha ḽe muthu a fariwa ngaḽo , nahone khothe i tea u vhofholola Mufariwa , nga nnḓani ha musi u valelwa hawe zwi zwa vhuṱhogwa u itela uri hu dovhe hu vhe na mulalo na vhudziki .
Kha ṅwaha wo fhiraho , ho dzhenwa kha tshumisano ya tshiofisi ya zwa ṱhoḓisiso na CPA .
Nzimulo u itela u khwiṋisa vhubveledzi u ya kha iwe muṋe , vhukoni ha phurofeshinaḽa na ṱhuṱhuwedzo .
Itani ṱhoḓisiso yo ḓisendekaho kha awara dza tswikelelo- vhathu vha ṱoḓa u shumisa tshumelo lini ?
Ndima ya 4 ya Mulayo i sumbedzisa Khomiti dza Wadi sa nḓila ya u ṱuṱuwedza demokirasi ine vhathu vha shela mulenzhe kha muvhuso wapo .
Tshiṱirathedzhi tshi sedza kha , ho tou topolwa kha zwinzhi , u thalangana ha vhurangeli ha muvhuso wa eḽekiṱhironiki na ndovholoso ya matshimbidzele , dathabeisi , sisteme khulwane ya zwi sa tshimbilelani na zwi sa fushi .
Gavhelo ḽa The HIV na AIDS na gavhelo ḽa Metse , Saintsi na Thekhinoḽodzhi a sumbedza u gonya ha nyaluwo nga nnḓa ha ṅwaha .
Tshigwada tshi na thandela dzi re nḓilani dzi na khonadzeo ya vhubindudzi ha R700 biḽioni kha miṅwaha ya 10 i ḓaho , ho katelwa masheleni ane a ḓo ṋetshedzwa nga muvhuso na a sa bvi kha muvhuso .
U shandukisa zwo sedzwaho u bva kha nḓisedzo ya dzinnḓu dzi re na dza ndeme u ya dziṅwe tshaka dza thendelano ya vhusendelelwa dzo vhubvo vhune khaho ha kona u swikelelwa nḓisedzo ya dzinnḓu i sa nyeṱhi .
Vhuṅwe vhuimo ha tshigwada tsha muṱa , hune ha vha na muḓi muthihi kana minzhi ya mashaka i dzulaho kha muvhundu muthihi wa shango .
Zwiṅwe hafhu , vhuṱanzi vhu a ṱanganedza kha u fhelisa khumbulelo dza uri muhweleli wa mulandu o fhedzisela o luka mulandu .
Kha vha dalele senthara ya vhashumi ya tsini .
U shela mulenzhe kha u haseledza , u sielisana musi hu tshi ambiwa na u ṱhonifha vhaṅwe vhe kha tshigwada . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : u thetshelesa na u amba ( orala na / kananḓowenḓowe )
Itani mafulo nga ha tsireledzo ya zwiḽiwa kha nṱha dzoṱhe dzine muvhuso wa dzi katela .
Musi vha tshi khou tenda mbalombalo dza vhugevhenga tshivhalo tsha mapholisa a re hone , vhalanguli vho vha vho fushea nga kushumele kwa zwino .
1.1 . Khabinethe yo fhululedza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo , ṱhoho dza zwikolo , vhadededzi na vhagudiswa kha u fhedza Milingo ya Ṱhanziela ya Nṱha ya 2013 zwavhuḓi .
Zwigwada zwa kutshilele zwi fanela u vha zwo no topolwa kha u rangela u pulana na u khwaṱhisedzwa kha muṱangano wa u rwelwa ṱari ha tshitshavha , fhedzi zwigwada zwa u ḓadzisa zwi nga topolwa nga tshifhinga tsha u pulana .
U fhungudzwa ha mugaganyagwama ho shumiswa hu tshi itelwa vhuvhili hazwo mikovhe , na mbetshelwa ya nyavhelo ya gavhelo ḽa vundu .
Mulamukanyi Muhulwane vha ri , uri vhukando honoho ho vha ho tea u dzhiwa a zwi tou sa elana tshoṱhe .
Hu khou lavhelelwa uri kha themo ya tshifhinga tshilapfu , masheleni o angaredzaho a Dzangano a ḓo bva kha lweṱolweṱo , sabusikirishini , mbadelo , na zwiṅwe zwiko zwo tiwaho nga Buthano ḽo Angaredzaho .
Kha vha wane thuso arali vha tshi khou kundelwa u daha .
Ya u thoma i amba nyawelo kha mushumo na uri i nga ṱanganedzwa kha vhupo ha tshikwama tsha nyawelo , sa i zwi i ngoho i anzelaho ine ya vha hone zwino .
Phaiphi dza pholithelini dzi nga ṱumanyiwa nga u to fhisedzela kha thambo dza phaiphi dzi khou yaho phanḓa dzine dza ḓo dzheniswa nga mukhumbi u dzhenisaho phaiphi fhasi lwanzheni kana nga maitele a u papamala na u nwela maḓini .
Ḽinki ya u dzhena : Paka nga ha Ṱhoho ya Nzudzanyo nga u dzhenelela - Khethekanyo Ya u Thoma , Tshiimiswa tsha Ngudo dza Mveledziso , Univesithi ya Sussex .
Vhuvhudzisi vhu bveledzaho ho vha ho ṱalulwa nga muya wa u pfesesana kha vhoṱhe na tshumisano i bvaho kha sialala ḽilapfu ḽa tshumisano yo dzhenelelaho ya mvelele na pfunzo ye masia oṱhe a ḓiphiṋa ngayo .
Zwibveledzwa zwa vhulimi ndi zwiengedzwa kha zwibveledzwa zwa vhulimi , zwenezwo mashumele a si avhuḓi a vhulimi nga nṱhani ha magomelelo na mikumbela zwi nga kwama zwibveledzwa zwa vhulimi hu si na u timatima .
21 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa u Khwinifhadzwa ha Mishumo na Maanḓa a Masheleni a Masipala uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
1.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa nga ha Vhaaluwa wa 2021 uri u swikiswe Phalamenndeni .
Kanzhi zwi a ḓivhea uri asibesiṱosi ndi tshivhangi tshihulwane tsha vhulwadze kha vhathu , Zhendedzi ḽa Dzitshaka ḽa Ṱhoḓisiso kha Khentsa ḽo no ḓi bula zwi bula uri ndi khemikhala ire khombo kha vhathu .
Mbudziso ya ndeme i dzula i ya uri : Ri nga vhona hani uri mbekanyamaitele dza tshifhinga tshi ḓaho dzi khou ṱuṱuwedza vhubindudzi ?
Mashango mavhili o dovha a dzhia tsheo ya u khwaṱhisedza vhushumisani havho kha masia a fanaho na fulufulu , vhulimi , tshumisano ya zwa ikonomi , mveledziso ya themamveledziso , tshumisano ya zwa maini na tsireledzo .
Vhadzulapo vha lavhelela nḓisedzo dzi re na ndeme kha muvhuso .
U ṅwala mafhungo hu tshi shumiswa masala masumbi .
U livhana na ṱhoḓea dza vhaaluwa vhaswa na vhaaluwa sa izwi ḽevele dza ḽitheresi kha vhukale uhu , naho dzi khou khwiṋisea , dzi tshi ḓi dzula dzi fhasi u fhira dza murafho wa vhaswa .
Mbuelo dzo phuroreithiwa u bva kha datumu ya u dzhoina
Arali mithara wa sa vhaliwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe , khoro iḓo tou anganyela kushumiselwe kwa miṅwedzi miraru .
Tsumbanḓila dzo shumiswaho nga mashango kha u lwa na malwadze a bvaho kha zwiḽiwa a ḓo haseledzwa ngao .
Dziakhaivi dzi si dza lushaka
U renga na sisiṱeme ya u thendara zwi ṱoḓaho uri zwi vhe hone u itela u thivhela vhuyaḓa zwi dzulela u vah zwithu zwi fhedzaho tshifhinga nahone zwi a bvafhisa , nahone nga zwezwo zwi dzulela u sa itiswa zwone .
Konfarentse ine ya ḓo ṋea zwikhala vhadzheneli uri vha kovhelane mahumbulwa na tzhenzhemo na ḽifhasi ḽoṱhe , i khwaṱhisedza Afrika Tshipembe sa fhethu ha nṱhesa ha u farela mishumo ya ḽifhasi .
Zwivhangi zwihulwane zwa fuvhalo ḽa misipha ya mutshilitshili
4.2 Sa vhathu vha Afrika Tshipembe kha ri dzhie vhukando ha u kaidza u sa tevhela mulayo kha zwitshavha zwashu zwi kwameaho .
u thoṅwa ha sisiteme ya u renga kana u wana zwithu kha mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa ; na u vha na sisiteme yo dzhenelelaho ya u vhona uri tshifhinga tsha maḓuvha a 30 tshi a ṱhonifhiwa nahone nga tshumiso ya Small Enterprises Development Agency .
Zwivhangi zwi anzela u vha zwi songo ḓoweleaho na uri zwi ṱoḓa tsenguluso yo khetheaho .
Itani ndingo nga zwine u dzhielwa nṱha ha zwa mbeu ha vha na mutsindo ngaho kha sia ḽa ndangulo kha miraḓo yoṱhe vha tshiṱafu hu tshi katelwa tshiṱafu tsha vhanna na vhafumakadzi ;
D Vhu nukhedza feḓa ḽe ḽa siwa nga lusunzi lwa u thoma .
U ya nga vhuṱoḓesi hashu kuitele kwa vhukuma kwo tendelwa na uri a ho ngo vha na zwithu zwi songo teaho .
Ndivho i nga si swikelelwe tshoṱhe nga ṅwambo wa uri mupfumbudzi o mbo ḓi vhaisala .
Iyi ndi founu yaṋu / inwi ?
4.2 . Khuvhangano ya ṋaṅwaha yo lavhelesa kha u ṋetshedzwa ha vhuḓikumedzeli vhu re hone u ṱalukanya u sikwa ha mishumo na mveledziso ya ikonomi .
A si miṅwedzi miṋa yo fhelaho he ra vha na khetho dza vundu na dza lushaka dzo tshimbilaho zwavhuḓi .
Ri dovha ra isa phanḓa na u isa khwaṱhisedzo khulwane kha mutakalo na tsireledzo ya vhashumi vha migodini , zwine zwa dovha zwa vha zwa ndeme kha uri sekithara ya migodi i ye phanḓa na u shuma .
Izwi zwi fanela u katela nomboro ya nzhini na tsheisi , zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa mushumo wo itwaho na tshiko tshihulwane tsha zwipiḓa zwa hone ( zwi itelwa ndeme ya u vhulungea )
U dzhenelela nga u ṱavhanya zwenezwo zwi ḓo amba uri a hu tshe na huṅwe u fhungudzea hune ha ḓo itea , uri a hu na huṅwe u dzhenelela ha mulayo hune ha ḓo vha ho tea , na uri vhathu nga muthihi , miṱa a zwitshavha zwo vhuedzedzwe na / kana u ṱanganyiswa hafhu kha tshifhinga tshipfufhisa tshi konadzeaho .
Therisano nga tshifhinga tshine kuhumbulele kwa u kwengweledza kwa shumiswa khatsho .
Zwino vha songo sokou ita mugaganyagwama wa khonṱhiraka / thandela dzine vha vha na vhuṱanzi nadzo .
Musi vho no shuma na mvelelo , vha nga takalela u kovhana mihumbulo yavho na thimu yavho ya u dizaina na mveledzo .
Musi madzhini u tshi fhungudzea ḽevele ya zwiṱunḓwa zwa ole i songo kunaho ya ṋawa dza soya .
Fhedziha , hu na nyimele nnzhi dze ndeme yo ṋewaho pfanelo dza vhaṅwe ya ṱoḓa uri mulayo wa u sa vha na u timatima wa tea u shuma nga woṱhe hu si na khumbulelo ya u sa vha na mulandu .
Mulayo wa Ndaulo ya Nnyi na Nnyi zwezwino wo khwiniswa u itela u ṋetshedza nyengedzedzo ya maanḓa kha Muhasho wa Ndaulo ya Tshumelo ya Nyi na Nnyi u itela u langa tshoṱhe mugaganyagwama na u shumiswa ha tshelede ya muvhuso u itela ndangulo ya iwe muṋe na u vhala vhathu nga muthihi muthihi .
Ri khou ramba Miraḓo yashu khathihi na tshiṱafu uri vha ḓifhaṱele vhukoni nga muthihi muthihi nga kha u dzulela u shumisa ḽaiburari .
Magumoni ayo , mutengoguṱe wa thandela u katelwa kha redzhisiṱara ya ndaka ya muhasho une wa vha na vhuḓifhinduleli ha ndaka .
Ṱhanziela dzi ḓo ṋetshedzwa vho dzhenelaho , zwi tshi bva kha u bvelela nga murahu ha musi muthu o fhedza khoso .
U khwinifhadza zwitshavha ndi tshiṅwe tsha ndeme tsho sedzeswaho u itela uri mveledziso dza migodi a dzi ṱutsheli nnḓa zwitshavha zwi kwameaho .
1.5.3. U ṱoḓulusa zwiko zwa oiḽi na gese Afrika Tshipembe ndi zwa maano a nṱha u itela tsireledzo ya fulufulu ḽa shango .
7.1 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Khamphani ya Vhukavhamabupo , wa 2017 na Tsitsikanyo ya Vhuendi Muyani na Mulayotibe wa Khwiniso ya Tshumelo dza Muendamaḓanzhe Phalamenndeni .
Tshiimo tshire fhasi tsha vhubindudzi ndi tshone tshithivheli tshihulwane tsha nyaluwo ya ikonomi .
Fhungo ḽihulwane ndi uri u ḓiimisela huhulwane na u shumesa ha vhashumi ṱuṱuwedzwa nga nḓila ifhio ḓuvha na ḓuvha , u itela uri ri livhe kha tshumelo yo ḓisendekaho nga mulwadze ho sedzeswa u khwiṋiswa ha khwaḽithi .
Tshiwo tsha vhulwadze , phatheni dza u shumisa mishonga , na nḓowelo dza dzilafho zwi nga fhambana nahone zwenezwo zwi nga ita uri hu vhe na nyanganyelo dzi si dzone , fhedzi ngona iyi i nga vha yone ya khwinesa musi hu si na zwiṅwe zwidodombedzwa .
Ndivho ya Benefit Factor Matrix ndi u engedzedza u shumisa masheleni kha maṅwe masi , ngeno hu tshi kha ḓi tendelwa u ṱanganedzwa hu vhuṱhogwa kha maṅwe masia a mveledziso ya bindu .
vhulwadze ha lukanda vhune ha vhangwa nga mushumo vhu vhangwa nga u kwama maḓi , zwisibe na zwiṅwe zwithu zwa u ṱanzwa na u kwamana na zwiḽiwa zwo fhambanaho zwi no nga sa swigiri , fulauru / dou , mitshelo ya swiri , miroho , zwidohodohwane , khovhe na zwiḽiwa zwa lwanzheni , nama na khuhu .
Tevhedzelani nomboro ino fanela miṅwaha yaṋu ni vhandelele miṅwaha yaṋu zwanḓa .
Vhubveledzi ho fhungudzeaho vhu dovha hafhu ha amba uri hu khou wanala zwienge zwi si zwinzhi kha mimaraga yapo .
Ndo tshimbidza minetse ya muṱangano wa khoro ?
Kha vha kiḽike ḽinki i re afha fhasi vha ite khumbelo ya ṱhanziela ya vhuṅwalisi .
Tshumisano yashu na sekhithara ya phuraivethe yo tikwa nga vhuḓikumedzeli vhu re khagala u itela u alusa ikonomi yashu na u sika mishumo .
Arali vha tshi khou ṱoḓa maṅwe mafhungo nga ha Asima , vha songo tata uri rwela luṱingo kha nomboro ya ndondolo ya Muraḓo ya GEMS 0860 109 900 .
Zwiko zwa nnḓa : Hezwi zwi bva nga nnḓa ha masipala sa khadzimiso dzi bvaho kha zwiimiswa zwa masheleni .
Ho vha na nyambedzano khulwane dza mbonalo ya ikonomi ya ḽifhasi na ya dzingu , na nga ha zwine ra khou tea u ita kha u humisela murahu u tsela fhasi .
Ri fanela u hulisa Vho Madiba nga u furalela tshifhinga tsha u sa vha na nyanḓano , u sa vha na vhuthihi na u shonisana .
U bveledza tshiṱirathedzhi tsha vundu tsho livhanywaho na tshiṱirathedzhi tsha lushaka u itela malwadze a pfukelaho u itela u dzhena kha fhungo ḽa u thivhela u shumiswa ha zwidzidzivhadzi , dzilafho na mbuedzedzo .
Arali vha ṋekana nga zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani , mutevhe uyu u nga rumelwa kha vhone nga e-mail , kana nga fax kana nga poswo .
Ri fanela u lingedza u dzulo ro khuthala kha ṱhonifho na fulufhelo ḽe ra ṋewa ḽone nga vhathu vho ri khethaho na u ri vhea kha maimo aya a ndangulo na vhuḓifhinduleli .
U rwela ṱari kha vhupo ha masipala nga u angaredza ndi muhumbulo une wa khou dzinginywa vhukuma u itela u sika " dzevhedzevhe " ngomu ha masipala na nga nnḓa .
Ndi khou ṱoḓa u vha manḓafhadza na u ita uri vha ḓilugisele ḽifhasi !
Musi hezwi zwi tshi bvelela , vhuitwa vhuhulwane na vhuṱuku ho fhambanaho vhu nga kona u wana fhethu hu shumiseaho nga ngomu kha sisiṱeme ya hugaledzwa .
Khaedu kha vhane vha tea u dzhia tsheo ndi ya uri vha ṱanganedza hani avho vhane vha ḓidzhenisa lwa tshoṱhe kha zwa muhanga wa Mulayo nahone vha fhedza vho wanala sa zwipondwa zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Masipala u na khwaṱhisedzo khulwane kha u thivhela , u fhungudza , na u lugela zwiwo .
( b ) mbuelo yo kovhiwaho nga kha Vunḓu kha muvhuso wapo hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) i fanela u badelwa masipala henefho kha Vunḓu .
Vhuḓipfi ho ṱangananaho - Vhuḓipfi ha muthu vhu nga shanduka nga u ṱavhanya vhukati ha mania na mutsiko , tshiṅwe tshifhinga nga ḓuvha ḽithihi .
Tshiṱuṱuwedzi tshihulwane tsha mbadelo tshi ḓi dzula tshi mbadelo dza zwiko zwa vhashumi dze dza badelwa musi vhashumi vha poswo khulwane vha tshi ingamela vha poswo ṱhukhu .
Mbetshelwa ya tshikalo kha NRFP I do tshimbidzamusumo wa pulane dza tsumelo dzo fhambanaho dzine dza ha dza ndeme kha u swikelela mbuelo dza ikonomi , mvelele na dza matsilisano nga kha u shumisa tshikalo itshi sa tshiko tsha mvelo .
U kunga tshigwada tshiswa tsha vhagudisi vhaṱuku , vha re na mafulufulu nahone vho pfumbudziwaho zwavhuḓi uri vha de kha phurofesheni ya vhugudisi nwaha munwe na munwe .
U tevhelela - Komiti ya Wadi i nga humbela mivhigo tshifhinga tshoṱhe ya dzithandela na tshumelo .
Hezwi zwi dovha hafhu zwa vha khwaṱhisedzo khulwane ya sisiṱeme dza khetho , dzine u bva zwenezwo dzo no mbo ḓi khwaṱhisedzwa nga u ḓivhadzwa ha Tshishumiswa zwa Ndangulo ya Vhakhethi tshine tsha kona u thivhela zwa u voutha luvhili .
Muya u vhanga mutsiko nṱha ha maḓi a no tsa nga phuphu ya maḓi luwa lu re vhukati ha maḓi a no khou tshimbila na mbemba dzi re nga fhasi .
Kha vha kwame muṅwalisi ane a ḓivhea kha shango ḽi vha renga u bva khaḽo .
Mutheo wa mbekanyamaitele u nga khwiniswa nga kha tshipitshi tsha Tshiimo tsha Lushaka tshine tsha ombedzela dzimbekanyandeme dza " Nṱhesa " .
Nyito dza u vhala ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , minethe ya 20 musi zwiṅwe zwigwada zwi tshi khou vhala hu na u sumbiwa nḓila nga mugudisi
U bveledza mbekanyamaitele ya u langula ndaka , zwiṱirathedzhi na nyendedzi .
14 . Mbofholowo ya Mbambadzo , Mushumo na Phurofesheni Vha nga ita mushumo une vha funa wone .
Vhurangeli hovhu , vhune ha ṋetshedza lwa ndeme ṱhuṱhuwedzo kha u tevhedza mbekanyamushumo dza zwino , ndi vhu tevhelaho :
207. U langiwa ha Tshumelo ya Tshipholisa
Tshumelo iyi i khwaṱhisa ndangulo u itela tsireledzo na zwi kwamaho vhuḓi ha zwibveledzwa .
U tshimbila u ya kha dziṅwe ḓorobo dza Ḽimpopo hu nga ṱoḓea tshiṅwe tshifhinga .
Khovhe dzi re na mutakalo , dzi si na mutsiko dzi a kona u ḓitsireledza kha zwitzhili zwi re na khonadzeo ya u ita malwadze kha lukanda lwa khovhe kana kha mala , na khonadzeo kha miṅwe miraḓo , zwi sa sumbedzi tsumbo dza vhulwadze .
Minista , vha kha khaphasithi yavho sa mulanguli wa Thirasiti ya Vhuḓimvumvusi na Tswikelo zwa Maḓaka a Lushaka , vha nga dovha hafhu vha fhungudza maga a u alusa u ṋetshedzwa nga u funa ha tswikelo kha maḓaka ane a vha nnḓa ha ndango ya muvhuso .
ZWIFHAṰO ZWA TSHIKOLO NA ZWILELUDZI ...
IDP i sedza kha nyimele i re hone na zwileludzi , khaedu na ṱhoḓea na zwiko zwi re hone u wana thasululo yo teaho u amba nga ha ṱhoḓea dza tshutshavha .
Mishumo ya khoro ndi u bveledza na u konanya LIS shangoni .
Hune mbuelo yo livhiswa nga kha ṋenḓila kha tshiimiswa tsha nnḓa tshi langwaho nga vhadzulapo vha Australia , mbuelo ya tshiimiswa itsho tsha nnḓa i nga ṱuṱuwedza vhadzulapo vha Australia , zwo bva kha ndayo dziṅwe .
Ri ḓo ima na u hanedza nga mulalo maitele a u ḓiṱama o khwaṱhaho maṅwe na maṅwe ane a shumiswa u ri shushedza nahone ri ḓo ita izwo ro ḓiṱama nga tshivhindi na vhuḓiimiseli , na nga maanḓa ashu na vhuḓikumedzeli kha u sa vha na dzikhakhathi .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe kana vhathu vhane vha vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe vha ṱo ḓaho u shandukisa aḓirese dza haya na poso vha nga ita khumbelo ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
U ṱanganyiswa ha mushumo wa mavu zwi amba u ṱanganya zwa thengiso na miṅwe mishumo ya tshaka dzo fhambanaho - sa tsumbo u tendela tshumelo dza vhuṋe na mavhengele a tshi vha tsini na nḓowetshumo kana khomese .
Dziṅwe thero dzi katela mipfuluwo ya vhangwaho nga tshanduko dza kilima , mihumbulo ya tshitshavha nga ha zwivhumbwa zwine dzidzhini dzazwo dzo shandulwa , u kuvhanganya zwiḽiwa , na uri saintsi dza matshilisano dzi nga vhumba hani vhumatshelo ha Afrika .
Ro dovha ra ḓikumedzela na kha u ṋekedza ndiliso ine ya dzhiela nṱha kushumele kwavhuḓi , zwikili , vhulapfu ha tshumelo na ndalukano .
Ri humbela uri vha thome vha khwaṱhisedze zwidodombedzwa zwiṅwe na zwiṅwe zwo wanalaho hafha fhethu phanḓa ha musi vha tshi thoma thandela iṅwe na iṅwe i tshimbilelanaho naho .
Ndivho ya PPC ndi u ṋetshedza khwiniso ya tswikelelo ya mafhungo nga vha nyanḓadzamafhungo .
Ho vha hu ḓuvha ḽanga ḽa mabebo .
Vharengisi vha mahalwa vhane vha ḓo wanala vha tshi khou pfuka muṅwe wa iyo milayo vha tea u farelwa mulandu wa vhugevhenga nahone ha dovha ha dzhiwa na ṱhanziela dzavho dza u rengisa .
Mutakalo - tswikelelo khulwane ya tshumelo dza mutakalo na ndondolo ya mutakalo ya mutheo yo vhuyedza zwigwada zwinzhi zwe ha vha ho sedzwa zwone .
U itela u bveledza vhuḓifhinduleli vhu re afho nṱha , Bodo ya Vhalanguli yo vhea zwilinganyo zwa u khwaṱhisedza uri sisiṱeme dza nungo dza ndango dza nga ngomu dzo shumiswa nga vha ndangulo .
Arali thambo ya anḓadzwa kha Gurannḓa ya Muvhuso , vha fanela u yak ha senthara ya u phaḓaladza uri vha ḓivhadzwe na thambo kha Gurannḓa ya muvhuso .
U sa londola : U sa londola na u sa ṋekana nga zwo teaho zwa ḓuvha na ḓuvha zwa ndondolo ya muvhili na muhumbulo .
Tshigwada tsha thero ya Latin tshi vha ṱanganedza kha ngudo na u fhulufhela uri vha ḓo wana i tshi takadza , u vha ṋea nḓivho na u shumisea lwa vhuḓi .
Masia haya a na vhukoni ha u sia mishumo na u fhaṱa matshilisano , u ḓihudza sa lushaka na mveledziso ya ikonomi .
Fulaga ya Riphabuḽiki i na muvhala mutswu , wa musuku , mudala , mutshena , mutswuku na lutombo , sa zwo ṱalutshedzwaho na u talatadzwa kha Muengedzo 1 .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele hezwi : u ṱanganedzwa kha tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa zwi langwa nga u vha hone ha mimbete i si na vhathu .
Tshiimo tsha zwino tsha tshumelo ya u kuvhanganywa ha malaṱwa zwao tshi a fhambana kha vhupo ho fhambanaho nahone tshi bva kha u sa vha na tshumelo na luthihi u ya kha u vha na tshumelo lwo fhelelaho .
U ita uri huvhe na u fara vhathu zwavhuḓi nga u tevhela zwiga zwo tiwaho musi hu tshi thusiwa vhathu .
U ya kha baisikopo a zwo ngo sumbedza nyaluwo khulwane kha miṅwaha ya zwenezwino , zwine zwa nga kha ḓi sumbedza masiandaitwa a zwiimela , u bvelela ha thekhinoḽodzhi , na mushumo wa u bveledza mishumo ya vhaṅwe vhathu zwi si ho mulayoni .
Mulayo wa Muhanga wa kushumele wa u dzhenelela ha tshitshavha
Tshikhala tsha vhulangi ha nga ngomu na u dzudzanyulula na vhaeletshedzi vha nnḓa na zwiimiswa zwa u dzudzanyulula tsho ṱalutshedzwa afha fhasi .
Zwo ralo vha nga wana nḓila dza u zwi tinya .
Renga mishonga nnḓa ya u haela zwifuwo
vhuṱanzi ha ḓiresi yavho ya poswo na ya hune vha dzula hone sa tsumbo , akhaundu ya maḓi kana muḓagasi .
Ndivho khulwane a faneli u xela na u ḓiela ha tshifhinga tshoṱhe , ngauralo , ndi zwa ndeme .
Ho sedzwa u randelwa nga dokotela wa DSP
Ndi lini zwi songo tendelwaho u vha na tshi / zwihali zwi re khombo u ya nga Mulayo ?
Muhweleli u a swika : U a ṱanganedzwa nga u ṅwalwa kha redzhisita ya vhathu
TSHELEDE INE YA U FHUNGUDZELWA VHAALUWA
Zwo tiwa kha tshenzhelo ya dzitshaka , vhulauli makone vhu ḓo fhungudza thikedzo dza tshitshavha dza sisiṱeme ya matshimbidzele .
Ri sumbedza ṱhonifho kha vhanzhi vhe vha vhulawa kana vha ponya mabulayo a vhathu vhanzhi u mona na shango .
A hu na vunḓu ḽo no rumelaho makumedzwa na mathihi a muthelo wa u ḓadzisa une wa ḓo shumiswa kha u engedza masheleni ane a ḓo shumiswa nga dzingu .
Phimo na zwivhangi zwa u konisa zwithu zwo bulwaho afho nṱha zwi na zwine zwa vhanga kha zwithu zwi ngaho sa :
Vhuimo ha mulayo wa muvhuso wapo ha zwino ho ta ṋdila ya u swikela ndivhotiwa dza muvhuso wapo wa u bvela phanḓa .
Kha vha ṅwale mbuno dza ndeme dzo ambiwaho hu tshi khou reriwa .
Sa tsumbo , matsheloni haya , tshidimela tshithihi tsho swika tsho lenga nga maanḓa .
Ṱhoho dzoṱhe dza zwikolo
U tshimbidza mveledziso na tshumiso ya thandela dza mupo kha tshiṱiriki .
U lavhelesa vhomabalane vha zwa masheleni , u humbela mivhigo ya mbuelo ya ṅwedzi nga ṅwedzi na ya zwibviswa kha BAS , mbuedzano kha sisiṱeme i buḓekanyaho .
Ḽiṅwalo ḽo ganḓiswa nga Ṱhangule u itela mahumbulwa nga tshitshavha na vhukwamani .
Pfanelo dza u wana mafhungo
Ndaela dziṅwe na dziṅwe dzine dza vha kha mutumbu wa imeiḽi kana kha vhurifhi ha u fheletshedza dzine dza hanedzana na zwi re ngomu kha fomo ya nḓivhadzo a dzi nga ḓo dzhielwa nzhele .
Vhuḓifari ha De Villiers nga murahu ha u itwa na redzhisiṱeresheni ya ḽisi , hu si na u timatima ho sumbedza uri redzhisiṱiresheni ya ḽisi yo tendelwa ngae ene muṋe na uri y o sumbedzisa vhuḓiimiseli hu fanaho ha masia oṱhe .
Tshenzhemo yashu kha sia ḽa thendelano vhukati ha vhanzhi yo engedze nga maanḓa khaphasithi yashu ya u pfesesa na u ambedzana nga nḓila ya vhukoni na nga i vhuedzaho na tshitshavha tsha ḽifhasi .
Hu ḓo vha na vhafarisa muphuresidennde vhaṱanu nahone vhathusi na vhone muṅwe na muṅwe u bva kha vhupo ha madzingu , vho khethwaho nga Buthano ḽo Angaredzaho .
Mihumbulo ye ya wanala yo shumiswa .
Pulane ya u ṱutshela ya nyimele ya shishi ifhio na ifhio i tea u vha na zwitevhelaho :
Nḓila iyi a i sedzi o khakhaho na a songo khakha musi hu na nyimele ya khuḓano , fhedzi i sedza kha u wana thasululo ine ya vhuedza vhoṱhe .
Mihaelo ye ya nangwa yo fhambanaho yo ḓo bveledzwa fhano Afrika Tshipembe nga vhorasaintsi vha Afrika Tshipembe , nahone hu na thandela dzine dza khou amba nga ha ṱhuṱhuwedzo , zwiteṅwa zwa pfunzo na mikhwa zwa mihaelo , na ndingo dza zwa mishonga .
Tshigwada tsha vhathu vho khethwaho nga vhakhethi kha vhupo hapo u itela tsheo dza polotiki kha vhulanguli hapo .
Ndaulo ya zwa muthelo yavhuḓi na kulangele kwa zwikolodo ku pfadzaho zwo shuma kha u tsitsa zwikolodo , zwine zwa vhonala kha u wa ha mukovhe wa su shumisa masheleni kha u badela zwikolodo .
Zwi tevhelaho ndi maṅwe a maga ane a vha a ndeme kha mvelaphanḓa ya maraga wa tshumelo ya poswo tshifhinga tshi ḓaho :
Tshumelo i ḓo ṋetshedzwa LINI ?
Nga nnḓa ha tshumelo dza mabisi dzo tou lumbamaho , tshumelo iyi ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi i ḓo ḓisela vhathu vhuimo ha nṱha hu no nga ha mashangoḓavha ha u tsireledzea , u fulufhedzea , u ṱalukanyea na u ḓigeḓa .
Mukaputeni vho dovha hafhu vha amba nga ha tshiwo tsha kale henefho fhethu huthihi he ṱhanzi yeneyo nthihi ya fafadzela zwiṅwe zwithu kha tshifhaṱuwo tsha muṱaleli .
Zwi tshi bva kha mbekanyamaitele i pfadzaho na nyendedzi dzi re khagala na nga kha zwiṱirathedzhi zwo dzinginywaho na mbekanyamushumo , tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi i nga bveledzwa na u langiwa kha milayo ya u sa nyeṱha .
GCIS i ḓo dzhiela nṱha mashumisele , khonadzeo , tshomedzo , nyimele dza vhupo honoho na ndinganyiso ya ṱhoḓea na zwine vhathu vhenevho vhane vha khou itelwa vha ṱoḓa zwone musi hu tshi khou dzhiiwa tsheo ya luambo / nyambo dza tshiofisi dzine dza ḓo shumiswa .
Komiti i tea hafhu u dovha ya funza vhathu vhane vha tshila nga zwidzidzivhadzi uri hu na dzilafho ḽine vha nga ḽi wana .
Maitele a u linga a tea uvha a si a fomaḽa ( u linga ha vhugudisi ) na a fomaḽa ( u linga ha u guda ) .
Mbekanyamaitele i ḓovha hafhu ya ḓivhadza tshivhalo tsha tshumelo ntswa dzine dza ḓo thivha magake o no vhonalaho kha vhunzhi ha tshumelo dzine dza vha hone zwino nga maanḓa kha maḓuvha a 1 000 a u thoma a vhutshilo ha ṅwana .
Hu na pulanete dza ṱahe dzi no mona ḓuvha ?
Sa nungo dzi shushedzaho vhuthihi ha miṱa , vha shandukiswa vha vha nungo dzi shushedzaho u khwaṱha ha mukhukhu .
Muvhuso wa Vundu na muvhuso Wapo i na vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya vhuendelamashango hapo , zwileludzi na mitambo na zwa vhuḓimvumvusi u ya nga ha Ndayotewa , milayo ya vundu na milayo yapo , ndaulo na milayo .
Ho vha na mushumo kha mutshutshisi wa uri a hanedze beiḽi kha hedzi nyimele dze mufumakadzi a tshipiwa na u huvhadzwa lu shushaho .
Maḓi o u nwa o tsireledzeaho , tshampungane na tsiravhulwadze yavhuḓi ndi mutheo kha mutakalo , u tshila , nyaluwo na mveledziso .
Musi khwaṱhisedzo ya ndeme yo no itwa , tshutshedzo iyi i a bviswa na u tshinyadzwa .
Sa mudzulapo wa demokirasi ya ndayotewa , vha na pfanelo na vhuḓifhinduleli musi vha tshi shumisana na ndaulo ya tshitshavha ya Afrika Tshipembe .
A hu na ṱhuṱhuwedzo thwii i ne ya ḓivhea yo ṱumanyiwaho na khuhu .
3.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Mirundu ya Sialala uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Hu tshi khou tikedzwa nḓila ya mveledziso ya lushaka , Muvhuso wa Vundu wa Gauteng a si kale wo ṋetshedza Tshipitshi tsha Tshiimo tsha Vundu ḽa Gauteng , na u fara Samithi ya Nḓowetshumo ya u Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ya Gauteng , u tshi khou tikedza sekhithara ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ya vundu .
Zwi nga sika na tshikalo tshihulwane tsha vhuthu na u dzhenelela kha mvumbo yo khetheaho ya vhupo .
Mbadelo dza u dzhenisa dzi nga vha khulwane vhukuma .
U vhuya ha khasekanyo , na taḽente dzo ṱanganelaho , fulufulu na masheleni kha ikonomi dza Afrika , dzi ḓo shuma mushumo wa ndeme kha kuitele kwa tshanduko u mona na Afrika .
Avha vhathu vho mbo rea gwekwe vha vhuvha vha tshi ingamela buka iḽi ḽi tshi dzhena mambuleni .
" U ḓo vhona iwe uri nṋe ndi na maanḓa mangafhani .
Mbono yo dzikaho ndi mbono nga tshiwo ya fhethu ha nnyi na nnyi na fhethu ha phuraivethe nga vhashumisi na vhadzulapo musi vha khou shuma mishumo yavho yo ḓoweleaho .
U lavhelesa vhakonṱiraka na vhashumi na u langa mashumele avho u ya nga PMS .
Miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe hu vhe na u ṋea Mulanguli wa CBP mafhungotsivhudzi siani ḽa u shuma ha thandela ya IDP ( hu tshi katelwa na thandela dza CBP ) u itela mbigelamurahu kha komiti dza wadi .
Vhathu avho vha fanela u vha vha tshi dzula kha vhupo vhune ha vha na tshumelo na u vha na vhuṱanzi ha uri ndaka iyo ndi yavho arali vha tshi tama u vhuelwa nga PHP .
Muṱolambalelano Muhulwane u maanḓafhadzwa uri a odithe zwiimiswa zwoṱhe hu tshi katelwa na mazhendedzi a tsireledzo .
6.7.10 Nḓila dzine dza tea u thomiwa u itela u rumelwa ha milandu ibvaho khothe dza sialala u ya kha khothe dza madzhisiṱiraṱa na u bva kha khothe dza madzhisiṱiraṱa u ya kha khothe dza sialala .
Pulane ya Mveledziso dzo Ṱanganelanaho ( ya masipala )
Zwikolodo zwi ḓivhea kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni musi tshelede i tshi badelwa kha a vhuelwaho .
Tshithu tsha ndeme nga maanḓa kha mukumedzo uyu ndi zwihumbudzi / tsivhudzo zwine vhadededzi vha ṋea vhagudi .
Mugudisi vha ri , " Mugudisi vha ri , "
Kha ri ṅwale Vhaanewa tshiṱorini itshi ndi vhonnyi ?
Tshikimu tsha Ṱhuthuwedzo tsha zwa Dzigoloi tsho phasisa ndambedzo ya mabindu a 13 na u dzhiela nṱha nga maanḓa vhubindudzi ha R1.5 biḽioni .
Ndima ya 5 Zwikili malugana na miraḓo ya Komiti ya Wadi
Ṱhoḓea ya zwiḽiwa zwa zwifuwo i nga ya phanḓa na u aluwa hu na ṱhoḓea yo engedzeaho ya zwibveledzwa zwa zwifuwo , nga nṱhani ha nyaluwo ya tshivhalo tsha vhathu .
Vha tea u vhona uri tshomedzo dzine dza khou ṋetshedzwa dzi khou shumiswa nga nḓila yo fhelelaho nahone kha zwe dza fhaṱela zwone .
Zwiṅwe hafhu , u pfuka u bva kha mitengo ya dzitshaka u ya kha yapo zwi a kwamea nga mbekanyamaitele dza muthelo na sabusidi .
6.1 . Zwi tshi tshimbilelana na khuwelelo nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa ya uri fhungo ḽa u fhungudzwa ha vhathu mishumoni zwi tshi khou itiswa nga nyimele dza ikonomi shangoni ḽashu ḽi vhe ḽo fhahewa , Khabinethe na yone i dovholola u humbela vhatholi uri u fhungudza vhathu mishumoni zwi tou vha fhungo ḽa u fhedzisela , khathihi na uri dziṅwe nḓila dza u thoma zwiswa na dzi re hone dza u langa tshinyalelo dzi sedziwe u itela u vhulunga mishumo .
U ṱunḓwa ha moḓoro yo no shumiswaho zwi fanela u tevhedzela maga a ndaulo ya u ṱunḓa zwi tshi ya nga Tshipiḓa tsha vhu 6 tsha Mulayo wa Ndaulo ya u Mbambadzo ya Dzitshakha wa vhu 71 wa 2002 .
Vha nange mudzulatshidulo na khoro tshitumbe
Kha vha fhedzise thasiki dzi tevhelaho
2.3 Afrika Tshipembe ḽo dzula ḽo ḓikumedzela u shela mulenzhe kha adzhenda ya ḽifhasi ya 2030 u itela mveledziso i bveledzeaho ya ḽifhasi .
Ndi ngani vhone sa muraḓo wa komiti ya wadi vha tshi fanela u dzhenelela kha muvhuso wapo ?
Ndaṱiso ya mithelo mihulwanesa yoṱhe tiwa nṱha vhukuma zwine zwa thivhela u sa tevhedza ndaela ya u ṅwalisa na u faila .
Mbadelo ya Khumbelo ( arali i hone ) : R
Tshiṅwe na tshiṅwe tshi tshi khou sumbedza muṱuso wo itwaho nga zhendedzi ḽo tiwaho u bva kha ndemenyingwa ya bindu .
Maitele a dzitshaka ndi a uri muiti wa malaṱwa a khombo ha tei u vha mushumisi wa zwileludzi zwa u laṱa malaṱwa a khombo .
Vhahwelelwa vho swikisa nḓivhadzo ya u humbula u hanedza khumbelo i re hone .
Ri ḓo shumana na u itwa ha idzi mbekanyamushumo nga u ṱavhanya u itela khwinifhadzo ya vhutshilo ha vhashumi .
( a ) ndangulo iṅwe na iṅwe ya muvhuso ;
Ndo vha ndi songo i raha zwavhuḓi , lwe ya mbo ḓi khona ya ya ya rwa muṅwe musidzana we a vha o ima phanḓa hanga .
Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya HIV na Aids na TB , Mbekanyamushumo ya ndandulo ya Vhubveledzi na Mutakalo , Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze , Mbekanyamushumo ya Vhuḓimvumvusi na mitambo , Mbekanyamushumo ya Ndiliso na Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Ndondolo .
Fhedzi vhana a vho ngo tea u shuma mishumo i no lemela sa ya vhahulwane .
Sekithara ṱhukhusa khulwanesa dzone dzo vha na nyaluwo ine ya ongolowa musi tshifhinga tshi khou ḓi ya .
Tshiimiswa tshi tshimbidza nyambedzano na u dzhia tsheo sa tshigwada kha IDP .
Mishumo ine ya tea u itwa
U isa phanḓa kha muhanga uyo , ri khou alusa mbekanyamushumo , u tandulula thaidzo dza u thoma u shumisa na u khwinisa maitele ashu zwi tshi elana na nyimele dzi shandukaho .
Roṱhe ri ḓo vha na mbulungo nnzhi dzi ra tea u ya khadzo nahone ri ṱoḓa vhashumisani vhashu vha tshi pfesesa arali ro vhea nga fhasi mutsiko muhulwane kana ri tshi fanela u vha ri siho nga vhanga ḽa lufu .
Ngaha khumbelo ya ḽaisentsi ya tshumelo dza khasho ya Mbambadzo
Ḽifhasini ḽoṱhe , na u ḓela fhasi ha tshifhinga tsha miṅwaha ya ḓana , nndwa ya mbofholowo yo vha nndwa vhukati ha mahoro a poḽotiki a kuvhanganyaho maanḓa nga one aṋe .
Tshanduko dzo swikisa kha u phuromotwa hu vhonalaho nga hoṱhe , hu ḓivheaho sa phuromosheni u ya nga mushumo , kha vhunzhi ha vhashumi kha mutakalo na vhaṅwe nyana kha mapholisa na tshumelo dza ndulamiso .
5 . REKHODO DZINE MUHASHO WA VHA NADZO DZINE DZA DZULA DZI DZA U
A hu na mutambo vhukati , kana u katelaho , thimu dza kha Premier Division u fanelaho u vha hone hu si na mapholisa henefho ; zwa uri ndi miraḓo mingana ine ya tea u vha hone ndi tsheo ya mapholisa vhone vhaṋe .
Mudzulatshidulo wa nnḓu ya Lushaka ya mahosi na mahosi ashu a ṱhonifheaho ;
Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe , sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo dzayo dza u khwiṋisa , dzi ḓo ṱanganya databeizi dzoṱhe dza u ṅwalisela muthelo u itela u engedza vhukoni .
Masipala u na muthelo wa mbuelo ya fhasi na zwo ṱangana na nyaluwo ya fhasi ya ikonomi na tshivhalo tshi re nṱha tsha vhushayamushumo , zwine zwa ita uri vhadzuli vha kone u badela zwiṱuku tshumelo dza masipala , sa musi zwi na khohakhombo khulwane kha u isa phanḓa nyaluwo ya mbuelo ya vhuṋe .
( d ) phanḓa ha musi a tshi ita mbeo ifhio na ifhio fhasi ha Mulayotewa kana mulayo ufhio na ufhio zwi tshi katela na u vhewa ha vhaambasada kana vhaṅwe vhaimeleli vha zwa vhudipulomati ;
Maitele a mafulo o vha a uri hu fanela u itwa miaro minzhi ya maṱo fhethu ho tiwaho na uri kuitele hoku kwo thusa u swikelela tshivhalo tsho tiwaho hoyu ṅwaha .
Kha vha vhudzise mufarisa muofisiri wa mafhungo wa muhasho u kwameaho wa muvhuso u vha thusa u wana vhuṱanzi kana maṅwalo ane vha khou a ṱoḓa .
Kha tshipholisa a vha tendi uri Mulayo u imelwe nga muṅwe .
Zwi amba u kuvhanganya hu si na thendelo hu u itela vhuvhambadzi ha zwiko zwa zwi tshilaho kana nḓivho ya sialala .
U ḓo thetshelesa mihumbulo ya vhadzulapo vhawo na u shumisana na zwitshavha na vhakwamei kha u fhaṱa na u dovha wa bveledzise dzingu ḽa ḓorobo ḽa Gauteng .
Izwi zwi katela u shela mulenzhe kha ikonomi ya inthanethe , ndaka ya muhumbulo , tsireledzo ya inthanethe na tshidzumbe na u kona u swikelela zwishumiswa zwa ndeme zwa thekinikhala , u fana na ḓiresi dza inthanethe dzine dza ita uri tshumelo ya inthanethe i konadzee .
Maga a ndaulo a ḓo ḓivhadzwa nga minisiṱa dzo teaho .
Lavhelesani iḽo ipfi nga vhuronwane ni vhone uri hu na tshipiḓa kha iḽo ipfi tshine na tshi
Ndi tama u dzhia tshino tshifhinga u ita khuwelelo kha vhoṱhe vho khethwaho uri vha shumisane na rine kha uno mushumo mungafha .
4.1.3 Pulane ya mveledziso yo ṱanganelanaho i itwa hani ?
Maitele a mugaganyagwama a muhasho a kona u ḓivhadzwa nga thandela dzo tendelaniwaho khadzo na themendelwa kha thendelano dza ḽeveḽe ya tshumelo yo sainwaho .
Mulayotibe u ṋetshedza mutheo wa mulayo wa zwa vhubindudzi na u amba nga ha tsireledzo ya mulayo ya vhabindudzi zwi tshi tshimbilelana na thoḓea dza Ndayotewa .
Phanḓa ha musi vha tshi dizaina kana u pulana , vha fanela u vhudzisa mbudziso dzi tevhelaho :
Fhedzi a huna hune nda nga dzumbama hone hafha fhethu . "
Tsha vhuvhili , u khwinisa sekhithara idzi nga nḓila ine ya fhungudza u vha khomboni kha miṱaṱisano ya yo ḓitikaho nga mitengo .
Kha vhupo uhu ha zwiko zwa vhathu hune ha dzulela u shanduka , ndi na fulufhelo ḽa uri ri nga kona zwavhuḓi u kunda kana u fhenywa khaedu dza zwa mutakalo nga u ndingedzo dzi re na u shumisana .
Mvelelo dzavho dzi khou isa sisteme ya tshikolo uri i ṱole hafhu mbekanyamaitele ya luambo ya zwino .
Naho zwo ralo , khaedu dzi dzulela u elana na mveledziso ya mavu aya .
( d ) u vhidza muṱangano u songo ḓoweleaho wa Vhusimamilayo u itela mafhungo a tshihaḓu ;
1.3 . Nga murahu ha nḓivhadzo ya Muvhuso ya uri vha ḓo vhumba vhoranḓowetshumo vha vharema vha 100 kha tshifhinga tsha vhukati tsha u ḓisa tshandukiso ya ikonomi , Vhoranḓowetshumo vha vharema vha 27 vho vha vha tshi khou tikedzwa tshe mbekanyamushumo iyi ya thomiwa , he vha ṱahe vha tikedzwa kha yeneyi kotara .
Fhano Afrika Tshipembe a hu na modeḽe u re tshikalo kha sekhitha ya phabuliki nahone hu ḓo ḓi vha na phambano vhukati ha mimodeḽe i no shumiswa mihashoni yo fhambananaho ya muvhuso .
Kha vha diphosithe tshelede yo teaho kha akhaunthu ya Muhasho wa Vhulimi :
Mishumo ya tshivhalo ya ndeme yo fhambanaho i khou itiwa u ya hoṱhe kha muvhuso u itela u khwaṱhisedza vhukoni kha muvhuso wapo , sa ḽone davhi ḽa tsinisa na vhathu , u swikela mushumo wawo wa mveledziso ya u wana nḓila dzo teaho u itela u swikela ṱhoḓea dza zwa matshilisano , ikonomi na zwa madzanga zwitshavhani khathihi na u khwinisa ndeme ya matshilo avho .
U ṅwala tshirendo tshi re na raimi nga tshilimo .
Vhahumbeli vha re kha mutevhe mupfufhi vha ḓo tea u ṱolwa na u sedzuluswa u itela tsireledzo u ta u tea ha muthu kha mushumo .
Nga nnḓa ha mihumbulo yo itwaho nga Honduras ya uri khothe i tou vha na maanḓa fhedzi a u ṋetshedza mbuelo dzavhuḓi nga fhasi ha mulayo wa Honduras hu tshi itelwa lufu lwa khombo , khothe yo dzhia tsheo ya uri mulayo wa ḽifhasi u ṱoḓa hu tshi vha na pfumedzano kha nyimele yeneyo phanḓa ha musi u kandekanywa hu tshi itea , afho hune zwa konadzea .
2 . Kha tshigwada tshavho kha vha rere nga ha uri ndi ngani mulayo muṅwe na muṅwe ndi wa ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso .
Yo dovha hafhu ya fhululedza mahoro a zwa polotiki kha vhuḓifarisa hao nga nḓila i ṱhonifheaho nga tshifhinga tsha LGE na musi e kati na nyambedzano dza mivhusopfarakanywa .
Nga u tou dzhia fhedzi vhukando ha u vhiga zwiito zwoṱhe zwi elanaho na vhuaḓa zwine zwa khou bvelela kha zwiimiswa zwa muvhuso , ri nga ita uri hu vhe na vhumatshelo ha khwine khathihi na u siela mirafho i ḓaho ifa ḽa tshifhinga tshilapfu .
U ṅwala : Ṱalutshedzani muthu ane na mu funa kana fhethu hune nah u funa ni tshi shumisa maṱaluli .
Ndondolo i sa gumi kha themamveledziso i re hone ya dzibada , hu tshi katelwa u khethekanywa ha bada dza mavu , ndi mbilaelo na zwone .
4 . Vhuimo ha Khabinethe kha Mafhungo a Zwino
Pele o kora tshikoro tshawe tsha u fhedza nge a raha furiikhikhi e vhukule ha mithara dza fumbilisumbe ngeno vhaṱaleli vha tshi khou vhidzelela uri , " Thovhele Vho Pele ! "
Kha vha eletshedze vhashumisi vha tshumelo na u tikedza vhashumi vha tshitshavha .
( a ) hu tea u itwa hu tshi tevhedzwa thendelano vhukati ha Muraḓo wa Khabinethe na wa Khorotshitumbe kana Khoro Dzapo a shumanaho nazwo ;
Ṱhoḓisiso yo ṱanḓavhuwaho i kati zwino u itela u wana nḓila ine tshumelo dza nga kovhekanywa u itela thenda dzo vuleaho kana konṱiraka dze ha vha na u ambedzana khadzo .
Vhana vha fanela u funzwa uri vha songo vhuya vha ya muḓini wa mutsinda kana muthu ane vha si mu ḓivhe , u tshimbila tshiṱaraṱani kana midavhini na mutsinda , kana u dzhena kha moḓoro wa mutsinda .
Ri ita na u livhuha u ri konḓelela havho musi ri tshi khou ita zwa u davhidzana na kasiṱama dzashu u itela u khwiṋifhadza burende yashu hafhu .
U lwa nga nḓila dzoṱhe u khwinisa rennge ya Afurika Tshipembe kha Tsumbi ire Khagala ya Ḽifhasi ya Mbonalo ya Vhufhura .
Hezwi zwi ḓo pfukela kha leveḽe ya zwiṱiriki zwa ya kha muvhuso wa mavundu .
Ri tea u vha na fulufhelo kha vhaaluwa vhashu hu si kha mafhungo a vha kwamaho fhedzi , fhedzi na kha tsheo dza ndeme dzi itaho uri vhaaluwa vhashu vha vhe zwipondwa nga zwiedziswa zwashu zwa phurofeshinala zwa ndondolo .
Nga maanḓa , u fhungudzwa ha muthelo wa mbuelo wa mabindu hu ḓo ṱuṱuwedza vhubindudzi ha phuraivethe , ngeno u engedzea kha vhubindudzi ha themamveledziso ya nnyi na nnyi hu tshi ḓo khwinisa vhubveledzi ha tshiṱoko tsha thundu dza phuraivethe , zwi na mveledzwa dzi re mbuelo kha nyaluwo .
Wana zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa dzi MP na Komiti dza Phalamennde .
Vhaṱolamuvhalelano vha nnḓa vha ḓisa asesimennde dzo imaho nga dzoṱhe dza zwilanguli na sisiṱeme dzapo nge vha ita mushumo wavho wa u ṱola muvhalelano .
Ndi zwa ndeme u ṋetshedza tshumelo dza ndondolo ya mutakalo wa fhasi hu tshi itelwa ndangulo ya mutakalo wa vhupo hune ha katelwa vhulwadze ha dali , khathihi na mbekanyamushumo dza zwa mishonga dzo teaho .
Dzilafho nga tshifhinga tshithihi u ya nga ha Khethekanyo 47 ya Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho ?
Thandela a dzi nga dzhieli nzhele vhubvo ha zwivhangi zwa khombo , hu tshi katelwa mbeu na u sa lingana kha zwa u tshilisana , maitele o khwaṱhaho a u sa lingana na ndingano ya mbeu a ḓo hangwiwa lwa tshoṱhe , na phatheni dzi re hone dza u sa vha na ndinganyiso na ndingano zwi ḓo litshwa zwo ralo .
Vha fanela u vha vhane vha ḓivha nga ha maimele na nyimele dza tshipiḓa tshenetsho tsha mushumoni he vha tiwa/ nangiwa hone .
Livhanywa na vhathu ;
Nḓila ya vhuṋa ya u sika zwikhala ndi nga u shumisa maanḓa a bveledzwaho nga vhuitwa vhuhulwane u kunga vhuitwa vhuṱuku , vhune hoṱhe ha vhuelwa nga nyelelo ya musudzuluwo une wa bvelela nga mulandu ha u vha hone ha muṅwe .
Ndi zwiambaroḓe zwine vha khou amba ngazwo ?
Tshiṅwe tshifhinga hu vha na mutsho wa maḓumbu .
U tikedza maitele a tshanduko , Khoro ya Mabindu a Muvhuso ya ofisi ya Muphuresidennde yo sumbedza mutevhe u re khagala wa mvusuluso une wa ḓo konisa khamphani dza tshitshavha dza ndeme u khunyeledza ndaela ya nyaluwo na mveledziso .
Kha vha adze fomo ya khumbelo kararu .
Tshitatamende itshi tshi amba mini nga tshiimo tsha masheleni tsha Vho Nebo ?
Masiandaitwa a mulayo uyo a kha ḓi vha na riṋe na zwino .
Tshivhuya tshihulwane tsha zwibveledzwa ezwi ndi luvhilo lune lwa vha hone hu tshi itiwa uri khaphasithi ya u vhulunga i vhe hone .
Ndinganyiso i ḓo ṱoḓa redzhisiṱeresheni hu si na u timatima sa muṋetshedzi wa ndindakhombo ya tshifhinga tshilapfu kana tshipfufhi .
Hu na tshivhalo tsha maguvhangano a u ṋanga , a dzingu na a mbekanyamaitele kha ṅwaha uno .
U ḓiṱola na u ḓisedzulusa musi a tshi vhala siani ḽa u elelwa ipfi na u ḽi pfesesa .
( ii ) u tikedza na u thusana ;
Tshikhala , mafhungo mavhili a vhukati kha hezwi :
Ro vha ro dzula kiḽasi yashu musi ri tshi pfa miraru . phosho khulu .
Thendelano i ṱuṱuwedzwa zwa u kovhana mbuelo dza tsireledzo ya zwa matshilisano u itela vhadzulapo vha mashango aya .
U vha na vhuḓifhinduleli ha maitele a ndangulo ya u renga lwo fhelelaho nga Muhasho , u kombetshedza ndangulo nga kha u monithara na u vhiga .
Zwiṅwe zwi shumaho ndi ṱhoḓea ya u ṋetshedza zwikili hafhu zwa vhathu vhane matshilo avho a ḓo shanduka tshoṱhe .
U shumana na tsinyuwo ya vhaṅwe
Ṱhahalelo ya zwikili u bva kha tshumelo dza mutakalo wa tshitshavha zwa zwino yo swika kha tshiimo tshi sa takadzi .
u ita mbekanymaitele kha mafhungo a mishumo , nzudzanyo dza tshiimiswa kana dzangano , maitele a u thola , miholo na dziṅwe nyimele dza tshumelo , vhushaka ha vhashumi , ndaulo ya mafhungo , thekhinolodzhi ya mafhungo , tshanduko na u nzudzanyululo ;
Maanḓalanga apo a ṱuṱuwedzwavho u tendela u dzhenelela ho engedzeaho ha sekhithara ya phuraivethe kha masia oṱhe a ndaulo ya malaṱwa .
Khabinethe i ita khuwelelo kha miraḓo ya tshitshavha u shuma na mapholisa kha u thusa u fara vhavhangi vha mabulayo aya .
Hu tshi yeswa nṱha na mutalo u ṋaṋa u vha bande , sisiṱeme ya pfunzo i ṋaṋa u vha na vhukoni .
Khabinethe yo tendela HySA Strategy nga 2007 u sika nḓivho na u konisa mveledziso ya zwibveledzwa zwa makwevho zwa maimo a nṱha kha sekithara ya Haiḓirodzheni na Thekinoḽodzhi ya Sele dza Zwivhaswa nga kha mbuelo ya zwiko tsimbi zwa tshigwada tsha puḽatinamu tsha shango .
Hu na khonadzeo ya uri vhutshinyi kana u sa vha ngonani ho itwa .
Musi nomboro dza shedulu dzi tshi khou engedzea , ndango i vha na vhutevheli .
U vhumbiwa ha Kiḽabu dza Phungudzo ya Malaṱwa Durban na Cape Town .
Hune miroho ya bva hone
( d ) muthu muṅwe na muṅwe o sumbiwaho nga khothe ya Riphabuḽiki uri muhumbulo wawe a u shumi zwavhuḓi , kana
Tsiko ya Yunithi ya Ndangulo ya Thandela , ine ya lavhelesa thandela dza zwa dzinnḓu , yo topolwa sa maitele a khwinesa , sa i zwi i tshi thusa kha u khwaṱhisedza vhubvelakhagala na nḓisedzo ya thandela yo teaho .
Guvhangano ḽo vha na nyambedzano dzo khwaṱhaho dza kha vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe , zwa nḓowetshumo ya dziikonomi Afrika , u sika zwiimiswa zwa ikonomi zwa tshoṱhe , mutakalo na u thivhela madwadze angaho Ebola na Zika , u lwa na vhuthororisi , u funza na u manḓafhadza vhaswa vha vhuponi vhu shayaho u itela u vha thivhela uri vha sa ḓibadekanye na zwigwada zwa u ḓithuthubisa nga dzibomo na vhuthororisi .
2.8 . Khabinethe yo tendela u iswa phalamenndeni ha Mbekanyamaitele kha u Tholwa ha Vhashumi vha vhuwatshiṱoko nga Muhulwane wa Khothe Khulwane na u anḓadzwa kha Gazethe ya Muvhuso .
Kha vhuimo uvhu sisiṱeme ya WC yo vha i tshi vho thoma u wa zwenezwo masipala wa humbula u ṋetshedza WC ofisi dzo nakaho na fanitshara kha senthara ya zwiko zwinzhi ntswa .
Khethekanyo iyi i ṱola nḓowelo ya mishumo na u shaea ha mishumo zwa ḽifhasi na u vhambedza u shaea ha mishumo Afrika Tshipembe na uho ha maṅwe mashango o vhalaho .
Vhuḓimvumvusi ho ṋetshedzwa nga vhana vha tshikolo vha re na vhukoni vhapo .
U sedzulusa na u ḓisa huṅwe u dzhenelela ha vhugudisi ha vhaholefhali , zwo ḓitika nga ṱhoḓea dzavho .
U khwaṱhesa huhulwane ha dimokirasi yashu i langwaho nga ndayotewa , na ṅwambo wa u ima hayo , ndi ngauri ro kona u lwisa ṱhanganelo yo katelaho vhanzhi na thendelano ya vhutsireledzi na matshilisano , hu nga vha kha zwa mabindu , mishumo , zwigwada izwo zwine zwa vha na dzangalelo kana tshitshavha zwatsho nga vhuphara .
Vhudzuloni ha u haṱula vhathu na u ḽebeḽa nḓila yavho ya matshilisano nga nnḓa , ndi khwiṋe u fara matshilisano avho u bva nga ngomu ha nyimele dzavho .
U dzhenelela ha vhathu kha mupo hu anzela u vhanga khuḓano ya madzangalelo vhukati ha tshaka na zwivhalo zwa phukha dzo fhambanaho .
Muhumbulo muhulwane ndi u bviswa ha nḓowetshumo ya u gembuḽa ho iledzwaho zworalo zwi thusa kha u thivhela vhugevhenga kha vunḓu .
Thendelano idzi mbili dzo vha na mveledzwa khulwane kha u phasiswa ha milayo ya lushaka u mona na ḽifhasi , na nnḓa ha mashango a re miraḓo ya Dzangano ḽa Vhushumisani na Mveledziso zwa Ikonomi ( OECD ) .
Zwiṱalusi izwi zwi ṱoḓa u pfeseswa nga vhuronwani u wana zwi tevhelaho :
Hezwi zwi vhea vhuḓifhinduleli kha muṅwe na muṅwe washu na riṋe roṱhe . us .
Mulayo uyu u ṋetshedza ndango ya zwibveledzwa zwa fola , u iledzwa ha u daha fhethu ha nnyi na nnyi , u khungedzelo dza zwibveledzwa zwa fola na u lambedzwa ha mishumo nga nḓowetshumo ya fola .
Ndangulo ya Munanguludzo wa Tsimu a i ḓuri nahone wo leluwa kha mavu o lugelaho muroho .
Milenzhe ya phanḓa na ya murahu i a khwaṱha .
Ri ḓo ita nyambedzano dzi re khagala nahone nga u fulufhedzea na u fhaṱa vhushaka ho ḓisendekaho nga fulufhelo .
Tshinwiwa tsha mafulufulu tsha hayani
7.3 . Khabinethe i humbela vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe u bvela phanḓa na u shumisana na mapholisa kha u itela uri ri dzudze zwitshavha zwashu zwo tsireledzea .
I ḓo vhuedza tshitshavha ngauri vhaswa vha nga i shumisa kha ... zwigwada zwa vhafumakadzi zwi nga ṱangana hone ...
Kha ṅwaha ya muvhalelano wo fhiraho , Muhasho wo vha na mbekanyamushumo nṋa nahone kha ṅwaha uno wa muvhalelano mbekanyamushumo dzo vhalaho dzo engedzwa u ya kha ṱhanu .
Kha vha vhe na vhupfiwa .
Nḓaḓo ya tshanduko i bvelaho phanḓa ndi tshiteṅwa tshine madzangano oṱhe a livhana natsho - tshiteṅwa tshine khatsho vhugudisi a vhu ngo tou tsireledzwa .
Kha vhupo vhu re hone ha thengiso , zwiṱitshi zwa zwidimela , rinngi dza bisi na thekhisi , mafhungo a nga kuvhanganywa nga kha zwiendedzi kana u tshimbila ha vhaendangaṋayo hu vhalwaho , zwine zwa thusa kha maitele a vhupulani .
Malugana a izwi , zwifhinga zwa fhindula zwa tshikati kha ṱhingo dza shishi zwo swikelelwa .
Thendelo u thoma zwi amba uri vha tea u wana thendelo ya Tshikimu u shumisa miṅwe mishonga kana u ita maṅwe maitele awara dza 48 vha saathu u zwi ita .
Hafhu , u rwelwa ṱari ha Thandela ya Nḓisedzo ya Maḓi Mahayani a Jericho ya R15 miḽioni zwo engedza tsireledzo ya nḓisedzo ya maḓi kha zwitshavha zwa Jericho kha Masipala wapo wa Madibeng .
Zwo pfukaho ndi muya wa ndinganelo u sumbaho kudzulele kwa zwithu na vhuṱali .
Zwiṱiriki zwa mutakalo zwo livhanywa na mimasipala miswa yo vhewaho kha mikano .
Dzina na tshifani zwi tea u shumiswa u sumbedza mubadeli .
Wekishopho iṅwe na iṅwe yo vulwa lwa tshiofisi nga
Vhafarisa Vhalanguli vha Senthara vho ṋewa vhupfumbudzi vhuhulwane vhukuma kha ndangulo na ndaulo ya mabambiri .
U kundelwa u tevhedza ṱhoḓea dzi re afho nṱha zwi ḓo vhanga u sa ṱanganedzwa ha khumbelo .
Bugupfarwa ndi ya u khwinisa ngauri hu na tshikhala tsha khombetshedzo ya miṱangano na muhulwane waṋu .
Khamusi arali vha tshi nga tou ntsedza zwavhuḓi , vha nga kona u zwi vhona uri ndi vhonala ndi zwiṅwevho musi ndi ndoṱhe , na musi ndi vhukati ha tshigwada .
Khaladzi dzashu na vharathu vha re fhano Ireland vho ri tikedza vhukuma , ri tshi lwela mbifholowo .
Zwi ḓo dovha zwa katela u endelwa ha madamu mahulwane a Tshipembe ha Afrika na uri zwi ḓo shela mulenzhe kha vhuḓidini hashu ha u vhulunga maḓi .
Vha ite madzinginywa a fhaṱaho nga ha u khwinisa , arali zwo tea vha dzudzanye tshitshavha uri tshi thuse uri mushumo u itwe .
Tshiṅwe tshikhala tshi vha hone zwi tshi bva kha fhethu hune shango ḽo dzula hone .
Mbuno yeneyo i dzhielwa nṱha ya khwaṱhisedzwa nga vhaṅwali na vhone .
- Vhudzulo ha dzibisi
Thebulu dzi re afho fhasi dzi nweledza u tholwa ha vhabvannḓa kha muhasho hu tshi tevhedzwa luṱa lwa muholo na mishumo ya ndeme .
Vha tea u ṋekana nga pfulufhedziso yo ṅwalwaho uri vha nga si rengise zwo bviswaho u swikela musi pfanelo dzo no ṋekedzwa .
" siaṱari ḽa mathomo ḽa webusaithi " i na ṱhalutshedzo yo ṋewaho kha Mulayo wa Thiransikishini na Vhudavhidzani ha Eḽekiṱhironiki ;
U linga ha tshiofisi hu itwa nga Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Malwadze ane a Pfukela , tshine tsha wanala Gauteng fhedzi zwa zwino tsho no iswa na Kapa Vhukovhela .
Zwi ḓo dovha zwa thusa Tshipikara u ḓivha arali hu na maṅwe mafhungo ane a tea u a shuma .
' ( a ) u dzudzanywa nga huswa ha zwiimiswa zwoṱhe zwo bulwaho kha khethekanyo ya 236 ( 1 ) , hu sa katelwi na mmbi ya vhupileli yo bulwaho kha khethekanyo 224 ( 2 ) , zwi ḓo bvela phanḓa nga murahu ha u thoma u shuma ha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1996 , hu na ndivho ya u bveledza :
Zwiteṅwa zwa " phimo fhedzi " zwo raliho zwi shumiswa hune ha vha hu tshi khou lavhelelwa uri mushumo muṱuku kana hu si na mushumo une wa ḓo ṱoḓea fhasi ha tshiteṅwa kana hune tshiteṅwa tsha ḓo dzhiwa sa tsho fhambanaho na tshiṅwe tshiteṅwa tshine khatsho tshivhalo tsho ṋetshedzwa .
Khwiniso dzi shumana na khaedu dzine dza tshenzhemiwa na ndayotewa na u fhaṱululiwa ha zwiimiswa zwa vhurangaphanḓa ha sialala , na uri hune zwa vha zwo tea , u fhelisiwa ha zwiṅwe zwiimiswa .
GCIS i hana ndindakhombo dzoṱhe , hu tshi katelwa ndindakhombo dza zwishumiswa , ṱhoho , u lugela ndivho yo bulwaho , u sa pfuka , u elana , tsireledzo na u vha zwone , hu si izwo fhedzi .
Komiti iṅwe na iṅwe i nga tshea malugana na lushaka lwa komiti ṱhukhu na dziphotifoḽio dzine ya ṱoḓa kha wadi yayo .
Tshivhalo tsha madalo nga ṅwaha tshi ta tshivhalo tsha dziposo nga khethekanyo .
Modeḽe u ṱanganya masia mararu a muvhuso u itela u shumisana , anḓana na u ṱanganya mushumo wavho ho sedzeswa tshiṱiriki u tandulula khaedu dza zwa mveledziso ha bveledzwa ṋetshedzo ya tshumelo , u wana tshumelo kha zwiko zwapo na u sika mushumo .
Hune mafhungotsivhudzi a tea u wanala hone kha kutshimbidzele na zwibveledzwa zwa IDP
Tsedzuluso i dovha ya ṱoḓea u itela u ela kushumele .
Fhethu ha mbalavhathu
Ndi ndingedzo ya u fhandekanya mutsho wa tshifhinganyana u bva kha tshiga tsha kiḽamathoḽodzhikhaḽa tsha tshifhinga tshilapfu sa zwi sumbedzwaho nga zwimela .
Uri fomo ya u nanga i vhe yo teaho , hu tea u ḓiswa na kharikhuḽamu vitae pfufhi ya nkhetheni , isa fhiri siaṱari ḽa 1 ḽa A4 khathihi na fomo ya u nanga .
I ḓo ṱumanya vhupo ha mahayani na dziḓoroboni , vho pfumaho na vhashayaho na u vhona uri vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha a davhidzana nga nḓila ya khwine vha tshi shumisa thekinoḽodzhi .
3 . Vhalangi vha sa shumiho hone kha Bodo ya Vhalangi vha Bannga ya Mveledziso ya zwa Vhulimi :
Mupfukiselo wa zwikili izwo zwi konadzea fhedzi arali hu na tshikalo tshi fushaho tsha ikonomi u itela vhorakhonṱhiraka vho wanalaho uri na vhone vha katelwe .
Mishumo ya dzitshaka yo engedzea zwihulwane nga maanḓa kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Muofisiri wa tshipholisa u tea u ita nyambedzano a kona u dzhia tshiṱatamennde tsha muvhigi wa mulandu a ṅwalisa mulandu wo vhigwaho kha CAS .
Hu nga ḓadziwa maṅwalo a tevhelaho na CoR15.1E :
Talelani masala one mafhungoni aya .
Zwiḽiwa zwe nda ḽa mulovha Lushaka lwa zwiḽiwa
2.2 . U ṋetshedza , vhukati ha zwiṅwe , muhanga wa zwa mulayo kha vhuvhusi ha tshumelo ya mapholisa na mathomo a dziforamu dza vhupo ha vhadzulatsini dzo tshitshavhani .
Zwi ḓo tou nga sia ḽihulwane ḽa ṱhahelelo kha maitele a ṱhanganyo ndi ku farelwe kwa thiransikishini dza Mihasho minzhi .
Tshibveledzwa tsha u fhedzisela na mvelelo zwi tea u tevhedza ṱhoḓea u itela ndangulo ya ndaka na ridzhisiṱara ya ndaka u ya nga ha zwo randelwaho nga vha Gwama ḽa lushaka .
3.2 . Mulayotibe u ṋetshedza vhukati ha zwiṅwe , mathomo na mishumo ya Bodo ya Khethekanyo ya Masipala , ṱhoḓea na maitele a wanulusa na u wanulusa nga huswa mikano ya masipala na mikano ya wadi khathihi na mathomo a Maanḓalanga a Dzikhaṱhululo .
Vhugevhenga ha dzikhakhathi ndi thaidzo ya matshilisano ine ya ṱoḓa thusedzo ya tshitshavha nga vhuphara .
No bebwa ngafhi ?
54 . Pfanelo dza miṅwe miraḓo ya Khabinethe ya Kha Buthano ḽa Lushaka
Kha GIREIDI YA Ṱ vhunzhi ha mishumo ya u linga i itwa nga u tou ṱola hune mugudisi a rekhoda mvelelo dza u linga a tshi khou shumisa mutevhe wa u sedzulusa ( checklist ) .
Hu tea hafhu u dzhielwa nzhele uri ( vhanzhi ) vho vhiga tshenzhemo ya u shumisa zwiimiswa zwoṱhe Afrika Tshipembe ndi ha u shumiswa nga nḓila i si yone ha zwiimiswa ezwi , u sa shumisa zwone na u tshinyadza , ndi zwone zwo anzaho ; na uri ndondolo i anzela u fhambana u bva kha u sa lingana u ya kha u sa vha hone .
Hu ḓo vha na u sielisana kha u ṋetshedzwa ha khaelo
U dzhia mafhungo a u dzhenisa muḓagasi kiliniki ha masipala nga huswi sa mafhungo a ndeme
Izwi zwi ḓo tikedzwa nga Muhanga wa u Dzumbulula Tshiimo tsha masheleni , tsireledzo yo khwaṱhaho ya vhavhigaho vhukhakhi , na ṋetshedzo ya thikhedzo ya thekhiniki kha mihasho hu u itela vhulangi na mikhwa ya khwine .
Khwiniso dzi katela ṱhalutshedzo ya vhugevhenga ha u levha na milayo ya u engedza i katelaho vhugevhenga ha nndwa kha Milayo ya Rome ye ya ṱanganedzwa nga Buthano ḽa Mahoro a Dzitshakha ( ngei Kampala , Uganda nga ḽa 11 Fulwi 2010 ) .
Nga kuvhonele kwa muambi , ndi zwifhio zwine vhathu vha tea u sedzesa khazwo ?
Kushumele kwa bindu kwa mabindu o fhambanaho ku nga dovha kwa vhambedzwa zwo leluwa nga nḓila i leluwaho .
5.3 . Dzi ḓo ṋea vhaswa tshikhala tsha u kovhana nga ha vhufa ho ḓalaho zwinzhi vhukuma vhune ha sumbedza mvelele dzavho .
NEAP i ṱhanngelesa mbekanyandeme ya u thivhela malaṱwa u itela u swikelela phungudzo ya volumu na khombo ya malaṱwa .
3.2.4 Komiti ya Wadi yo khethiwa hani ?
Akhaunthu dza tshifhinga nyana nkene dzi vhambedzwa na u khunyeledzwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe ; honeha , vhuimo nga u angaredza hu nga bvela phanḓa sa dziakhaunthu dza tshifhinga nyana ntswa dzo sikiwaho sa dza zwino dzo fhelaho .
Maga ane a khou dzhiwa a katela u shandukisiwa ha milayo na vhulanguli , khwiniso ya mapholisa nga kha Operation Fiela-Reclaim , na u alusa u vha hone ha mulalo na vhuthihi vhukati ha vhadzulapo na vhathu vha bvaho kha maṅwe mashango .
Hezwi zwo vhangwa zwiṱuku nga thaidzo ya zwa mbambadzo sa zwe zwa bulwa afho nṱha , fhedzi na u kundelwa ha themamveledziso dzi no nga u swikelela ha bada nga zwa vhulimi .
Zwi ri ṋea tshikhala tsha u dzhiela nṱha zwe tshitshavha tsha maIndia vha ṋetshedza zwa ndeme kha zwa mishumo , mabindu , saintsi , mitambo , vhurereli , vhutsila , mvelele na u swikela na u khwaṱhisedzo ya demokirasi yashu .
1.6 Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo yo itwaho nga vha Tshigwada tsha CAPRISA nga ha u tumbulwa ha dzilafho ḽiswa ḽa maanḓa ḽa tshithivhelazwitshili zwa HIV . Ṱhoḓisiso ndi ya ngaha uri muvhili wa mufumakadzi wa KwaZulu-Natal wo ṱanganedza hani u kavhiwa hawe nga HIV nga u ita tshithivhelazwitshili tsha maanda .
U shayea ha nḓila ine ya fanela u tevhelwa kha vhudavhidzani ha ndeme vhukati ha komiti dza wadi , khoro ( na komiti ṱhukhu ) na vha ndaulo zwo sumbedzwa kha muvhigo .
Vha tea u vha na tshipiḓa tshihulwane tshine vha dzhia miṱanganoni mihulwane tshifhingani tsha CBP , vha tshi vha na vhuṱanzi ha uri komiti ya wadi i khou ita mushumo wo teaho , uri pulane yo khunyeledzwa na u ṱanganedziwa , uri masheleni a u sokou ṋetshedzwa o shumiswa kha zwe zwa tendelaniwa na uri pulane i shume .
U swika ṋamusi , ho vha hu tshi tou vha na ḽiṅwalo ḽa u shuma ḽa tshifhinga nyana fhedzi , hu si na khopi ya bambiri ye ya vha i hone .
Fhethu - kha vha nange fhethu ha vhuḓi ha muṱangano , hune ha katela miraḓo ya tshitshavha , kana makone ane a ḓo vha avhela mafhungo muṱanganoni , mukhantseḽara wa wadi nz .
Vhudzuloni ha izwo ri ṱoḓa vha tshi ḓi pfumisa nga u guda nyambo dzo fhambanaho nga nḓila mbuya , mvelele dzo fhambanaho na maitele o fhambanaho .
Thimu dza thandela dzi shumisa zwisumbi u itela u vhea iṱo kha mvelaphanḓa .
Pfanelo dza mutheo dza vhafumakadzi dzi tea u tsireledzwa khothe , nga maanḓa kha milandu ya u binya .
Kuitele uku ku katela uri hu shumiswe ngona dza masia manzhi dzi no lila kuvhonele kwa zwithu kwo ṱanḓavhuwaho , na u shumisa kutshimbidzele kwa u guda ku re na sisiteme dzo dzudzanaho .
Zwitendwatendwa malugana na u tzhipa / milandu ya zwa vhudzekani :
Thendelo dza u rengisela mashango ḓavha dzi dovha dza thusa u langula u endedzwa ha thundu kana thundu dzo dzhenaho shangoni lu siho mulayoni kana dzo tswiwaho .
matheriala o kuvhanganywaho kha memori na zwi re ngomu zwi khwiniswa awara dza 12 ( fumimbili ) dziṅwe na dziṅwe ; na
Ndi zwa ndeme hafhu u ṱuṱuwedza vhagudi uri vha khunyeledze tshikolo tshavho .
2.14 U khwaṱhisedza uri muṋetshedzi wa tshumelo ya zwa matshilisano na mushumi ane a khou tou thusa vha shumana vhone tshifhinga tshoṱhe u bva nga tshifhinga tshe vhutshinyi ha vhigiwa u swika mulandu u tshi khunyeledzwa arali zwi tshi konadzea .
Vha kwame muhasho wa vhulimi ha vhundu vha humbele u vhona Muofisiri wa Vhulafhazwifuwo wa Muvhuso na Muofisiri wa Mutakalo wa zwa Mupo wa hune vha dzula hone .
u elekanya na u humbula nga ha thero
Ri a shumisa lunzhilunzhi musi ri tshi khou amba .
COVID-19 i kha ḓi phaḓalala nahone u haelwa ndi yone nḓila i yoṱhe ya u fhungudza u phaḓalala ha vairasi zwitshavhani zwa hashu .
Nga tshifhinga tshithihi madzangano a zwa mitshelo a nga rumela zwigwada zwa mabindu mahulwane .
Vhagudi avha vho ḓo ṱanganedzwa nga maitele a uri mabambiri a mbudziso avho o itwa u ya nga ṱhoḓea dzo khetheaho dzavho .
Vhaṅwe vha vhaṱanganedzi vha nga humbela uri mbadelo dzi itwe nga tsheke .
Maga aya ane a khou dzinginywa ndi one ane a ḓo ita uri hu vhe na mbekanyamushumo ya nḓisedzo ya tshumelo dza muvhuso yo ḓitikaho nga vhadzulapo .
Itshi tshipiḓa tsho khethulula vhugevhenga vhune Mulayo wa toḓa u langula na u shumana naho .
Tshanduko iyi i ḓo tendelwa fhedzi nga murahu ha ndingo ya sambula dza vhuimeli ha matheriala o gwiwaho a ḽoudu ya u ḓadza iṅwe na iṅwe .
Mbuelo u bva kha u rengisa khadi dza mithara wa muḓagasi u no badelelwa phanḓa dzi ḓivhiwa nga tshifhinga tsha thengiso .
10 . Kha vha ṅwale mafhungotsivhudzi a thandela a fhungo ḽa ndeme ḽigede nga u rekoda dzina ḽa thandela , vhupo ha thandela , mazhendedzi o teaho a u shumisa pulane , zwifhinga ( fureme dza tshifhinga ) khathihi na mutengo wo anganyelwaho wa thandela .
Ndivhanelo : U dzhia nyolo ya zwa inzhiniara na u shuma zwavhuḓi ha tsenguluso .
Mbetshelo ya mveledziso ya mbekanyamushumo dzo fhambanho a i athu u swika kha tshiimo tsho lavhelelwaho .
Kha ri ṅwale Phikhokho yo vha yo tou ita hani musi i sa athu shanduka ?
Mulayo uyu u tea u sumbedza zwavhuḓi mbofho na dzilaibilithi dzine dza vha kha vhaofisiri na zwiimiswa zwi re na vhuḓifhinduleli ha mushumo uyo .
Vhushaka ho tou livhanaho thwii vhukati ha nḓisedzo ya tshumelo na vhugudisi a vhu tikedzi kuitele uku .
Arali zwi Ee , thendelo ya mutholi yo waniwa ?
Ni shumise maḽeḓeredanzi kha madzina vhukuma oṱhe .
U shuma sa muṅwaleli miṱanganoni nga u lugisa thambo , adzhenda na minetse .
1.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayombisi wa nga ha Mbingano u itela uri hu vhe na vhukwamani ha nnyi na nnyi .
Zwiko zwa masipala zwi shumiswa u ṱanganya vhupo ha mahayani na ha dziḓoroboni na u ṋekedza thuso kha vhathu vha si na tshavho .
Ndi tshumelo idzo dzi ṱoḓaho ḽeveḽe ya u phalala ya vhugudeli fhedzi , dzi no ḓo ilafhiwa kha puḽatifomo ya vhuongelo ha mukoni .
Maṅweledzo a re afho fhasi a sumbedzisa uri hu nga kuvhanganyiswa hani mafhungo .
181. U thomiwa na mitheo i zwi vhusaho
Vha na dzangalelo ḽihulwane kha mafhungo ane a kwama u khwinifhadza kha tshitshavha tshavho nahone vho shela mulenzhe zwihulwane kha u thomiwa ha tshigwada tsha u tikedza tsha HIV / AIDS tshine tsha pfi Vukume .
Muvhuso u khou vhilaela ngauri tshutshedzo dza u xelelwa nga mishumo kha sekithara dza migodi na tsimbi zwi ḓo vha na masiandoitwa a si avhuḓi kha miṱa , zwitshavha na ikonomi .
Vhakolodi vha imelela tshivhalo tshi kolodiwaho nga zwiimiswa zwa muvhuso , nahone hu tea u dzhiiwa maga maṱanu a u kuvhanganya zwikolodo zwo salaho kana u wana tshivhalo nga iṅwe nḓila he zwa tea .
Nga murahu ha u ḓiṱola , muhasho wo dzhenisa na " ṱhonifho " kha mutevhe .
( 5 ) Mulayotibe wo lavhelelwaho kha khethekanyo ya 42 ( 6 ) u tea u shumiwa nawo hu tshi tevhedzwa maga o ṋewaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) , nga nnḓa ha -
Sa vhagudisi , ri na vhuḓifhinduleli ha mikhwa ho khwaṱhaho u thusa u tsireledza mutakalo na matshilo a vhana vhane ra vha funza na u ṋea ngeletshedzi dza khwinesa kha vhabebi na vhagudi nga u fana .
Mbuelo dza ṅwaha kha dzimbalombalo dza ṅwaha u bva nga Fulwana u ya kha Fulwi dzi ṋetshedzwa nga kha Ofisi ya Dzingu u ya kha Muhasho .
Fulufhelo ḽa vhathu vhashu a si ḽa fhedzi ; ḽo ṱoka kha mvelaphanḓa ine ya khou itwa .
Muhasho u ḓo ḓivhelwa u vha wone muhasho wa zwa mutakalo wa khwiṋesa dzhangoni ḽino , u tshi ḓisedza tshumelo dza zwa mutakalo dzi no dzhiwa sa dziṅwe dza nṱhesa kha tshumelo dza zwa mutakalo dza nnyi na nnyi ḽifhasini ḽoṱhe .
Tshiṱaluli tshi ṱoḓeaho tsha maṅwalwa tshi ḓo vha tsha uri a dzula a hone u itela miraḓo yoṱhe ya thimu .
Muphuresidennde vho vula ofisi ya zwa Muno sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya muvhuso ya u engedza vhupo ha nḓisedzo ya tshumelo ha zwa Muno u itela u swikelela ṱhoḓea dza vhadzulapo dza u wana garaṱa dza vhuṋe dza Smart ID na maṅwe maṅwalo .
Mashudumavhi , u shuma na tshivhalo tsha phurotheini nngafha zwi a konḓa vhukuma .
4.5 . Khabinethe yo dzhiela nṱha na u vhilaedzwa nga tshiṱereke tsha Poswo ya Afrika Tshipembe , zwine masiandoitwa a hone a kwama u vhuelela hayo kha u shumela Afrika Tshipembe .
Arali vho tea u vha ṱhanzi khothe :
Kuitele uku kwa ' u sedza zwoṱhe ' kune khakwo ndangulo dzo fhambanaho dza dzula dzi na vhuḓifhinduleli ha themendelo iṅwe na iṅwe kathihi na maga zwi ḓo ita uri vhulavhelesi nga kha vhulanguli ho imaho ngauri vhu leluwe .
A hu na we a vhuya a tenda uri zwigwada izwi zwivhili zwi ḓo shuma , vha a ḓivha , hu si na thaidzo vhukati hazwo .
U pfesesa na u fhindula nga nḓila yo teaho khaedu dzo fhambanaho dza ḽifhasi ndi mushumo wa u thoma wa vhupuḽani .
Nyito ya u rangela u vhala na therisano nga mutsho .
Hetshi tshipiḓa tshi katela modele wa u ṱoḓa u vhona uri ndi masiandaitwa afhio ane a ḓiswa nga tshanduko kha mukovho wa mugaganyagwama .
U ṋetshedza fanitshara ino shuma yavhuḓi nahone i takadzaho nnyi na nnyi .
Musi ri tshi khou ralo , ri ḓo humbula mitala ya ṱhuṱhuwedzo nga muṅwe wa vhaimbi vha Afrika Tshipembe vhe vha vha vha tshi huliswa vhukuma , khotsi Vho Joseph Shabalala , mutumbuli wa Ladysmith Black Mambazo , ri tshi khou lila u ri sia havho vhege yeneyi .
Dzangano ḽi vhusiwa nga muimeleli wa khoro o khethwaho nga miraḓo yaḽo .
MALUGANA NA MUṄWALI Ṅwalani dzina ḽaṋu
U shumisa zwishumiswa zwa u ṅwala zwo fhambanaho .
Kha u khwaṱhisa uri hu na ḓisedzo kha muano washu , ri na Dziminisiṱa dza Khabinethe dzine dza vha na vhuḓifhinduleli kha maitele oṱhe , hu tshi khou shumiswa khalo ya zwipikwa zwo sikiwaho , u thoma nga ṅwedzi wa Fulwana .
Muvhigo u sumbedza uri u sa fana huhulwane hu na vha ho vhanga ndavhelelo dza uri masipala miṅwe i ṱhoga vhukoni ha swikelela .
Muelo U amba tshifhinga nga vho 12 nga awara , hafu ya dziawara na kotara ya dziawara kha watshi ya zwitanda .
Tshiṱereke itshi tsho dzhiaho tshifhinga tshilapfu tsho ḓisa zwi si zwavhuḓi kha vhashumi , vhatholi na ikonomi yashu nga u angaredza .
5.3 . Naho honovha na tshanduko khulwane kha u shandukiswa ha maitele a muvhuso wa tshiṱalula kha Ikonomi , hu tshe na zwinzhi zwine zwa khou fanela u itwa siani ḽa zwa ndangulo , u khwinisa zwikili khathihi na u vula zwiṅwe zwikhala zwa vhoramabindu vha mafumakadzi na vhaswa .
Nzudzanyo idzi dzo sumbedzwa kha Gaidi ya Vhatshimbidzi .
3.50 Nga ṅwaha wa 2014 , mivhigo ya zwirathisi yo ya phanḓa na u vhiga nga ha zwiwo zwa khakhathi dzi kwamaho vhuloi na milandu i kwamaho vhuloi kha mavunḓu o fhambanaho .
Hu tea dzula hu na vhudziki vhukati ha tshigwada tsha vhalanguli vha maimo a nṱha nga kha u ṱaluswa na u tholwa ha Mulangi wa ha Masipala o tou farelaho .
shumisana na mutholi hune Mulayo wa kombetshedza mushumo kana ṱhoḓea kha mushumi
Vhathu vha ḓo ṱhogomelwa hu si na u ṱalula kana u khethulula nga vha ndondolo ya vhashumelwa na vhuvhudzisi .
4.2 . Khabinethe yo tendela u tholiwa ha Vho Zandile Yvonne Mathe kha poswo ya Mufarisa Mulangi Muhulwane : Themamveledziso dza Zwiko zwa Maḓi zwa Lushaka kha Muhasho wa zwa Maḓi .
Ndifho ya tshihaḓu naho i ya tshifhinganyana yo livhiswa kha u ṋetshedza thuso kha vhathu vhane vha vha na ṱhoḓea dza tshihaḓu .
Hu tshi iwa phanḓa , hu na u tenda uri vhorakhonṱhiraka vha tea u ṋea mushumo nahone a vha tei u ita thendara kha mushumo na uri mushumo u tea u ṋetshedzwa lu linganelaho hu sa sedzwi mutengo na mashumele o fhelaho .
Ndingedzo dza Luther ene muṋe dza u khakhulula kereke swikesa kha u fhandekana hetsho , naho zwo ralo a bvelaphanḓa na muhumbulo wa ndeme wa vhushaka na Muvhuso we wa vha u tshi elana na u rangani .
Kanzhi mikhwa iyi i vha zwivhumbi zwa phetho kha mutakalo wavho , lwa vhutshilo havho hoṱhe .
Tsumbadwadze dza tshiimo tsha guḽukhousu ya fhasi / nṱha Mvelelo dza guḽukhousu ya malofhani Datumu na tshifhinga Tshiitisi tsho dzinginywaho
( b ) u fhirisela kha Khothe ya Mulayotewa uri i ṋee tsheo yayo kha u tea hawo siani ḽa Mulayotewa .
( 6 ) Muvhuso muṅwe na muṅwe wa vunḓu u fanela u vhumba vhomasipala kha vunḓu ḽawo nga nḓila ine ya tshimbilelana na mulayo wa lushaka wo itwaho hu tshi tevhelwa khethekanyo ya ( 2 ) na ( 3 ) na , nga mulayo wa lushaka kana zwiṅwe zwiimiswa , u fanela u-
Kha maraga wa vhukuma , hu na mbofholowo yo fhelelaho u dzhena na u bva .
Hu na tshivhalo tsha maga mavhuya ane a khou dzhiiwa ho livhiwa kha pfananyo ya sekithara nga zwiimiswa zwa sekithara ṱhukhu zwo vhalaho .
Ndi zwikili zwifhio zwivhili zwe Bongi a vha e nazwo zwe zwa tshidza Michael ?
U fara penisela na khirayoni nga ngona .
Zwiṅwe hafhu , u ya nga atikiḽi ya 26 : Muvhuso u ḓo fhulufhedzisa ndingano ya muṅwe na miṅwe phanḓa ha mulayo hu si na phambano ya vhubvo , murafho , mbeu , vhureleli , mihumbulo ya zwa poḽotiki kana vhuimo tshitshavhani .
Tshipikwa tsha Mulayo tsho bviselwa khagala .
Luambo na vhudzhiasia zwo ṱolwa u itela u khwaṱhisedza uri luambo na girama zwo shumiswaho kha mabambiri a mulingo zwo vha zwi kha ḽevele yo teaho kha vhagudi na uri mabambiri o vha vha a songo dzhia sia u ya nga mbeu , murafho na mvelele .
( f ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano ya u tendelana na Mulayotibe sa zwe zwa phasiswa nga Khoro , Mulayotibe u fanela u fhiriselwa kha Buthano , nahone arali Buthano ḽa phasisa uyo Mulalotibe , Mulayotibe u fanela u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
Kha hu dzheniswe phaiphi dza u bvisa kana u fhungudza buse fhethu hune ha shumelwa hone .
Mulalo wa Afrika ure khomboni na vhutsireledzi na zwone zwi a kwamea nga u ṋaṋisa mutsiko wa vhupo zwine zwa bveledza u pfuluwa ha vhathu , mipfuluwo wa tshihaḓu ya vhathu nga vhanzhi , u nyonyovhela kha mavu na tshavhi .
Mbekanyamaitele ya Khohakhombo ya Khiredithi ndi tshishumiswa tsha ndeme na u ṱanea kha u kombetshedzea huhulu na zwine u ṱanea zwa amba zwone kha zwiimiswa zwi re mulayoni na vhabvisi .
Vhaṅwe vhashumi vha mishumo ya Zwanḓa vha tholwa nga khamphani dza sekithara dza phuraivethe .
Vhalavhelesi vha khwaṱhisedza mbuelo yo kuvhanganywaho nga khethekanyo dzo fhambanaho .
U ṋekedza thikhedzo kha mihasho kha Zwilinganyo zwa Masheleni zwo Khwiṋiswaho zwinozwino zwo bviswaho na Manyuwaḽa wa Muvhalelano u itela u tshimbidza u pfukiselwa ha vhukuma u itela u shumisa tshoṱhe zwa muvhalelano nga u kuvhanganya .
U bva kha miṅwaha yo fhiraho , ro isa ndingedzo dzashu kha u ṱavhanyisa nyaluwo yo katelaho , zwihulwane u engedza tshiimo tsha vhubindudzi na u vhea maga a u sika mishumo minzhi .
Zwidodombedzwa zwa Konṱiraka dzo nomboriwa na u vhewa afho fhasi .
Khabinethe i vhidza maAfurika Tshipembe vhoṱhe u shumisa heḽi ḓuvha u sedza maga a sa tendisei e ra a dzhia sa lushaka u itela uri ri dzule na u shuma roṱhe .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u wana tshumelo dza vhudavhidzani dzine dza sumbedza , u ṱhonifha na u takusela nṱha maimo na mikhwa ya tshitshavha nga ndayotewa ; 9 .
Nga u angaredza milayo na zwitandadi zwi ṋetshedza mekhenizimu wa u ṋea masheleni a u swikela u humisela murahu na u nga vha na khonadzeo ya u nga engedza tshumiso ya ICT zwikoloni kha zwitshavha zwi shayaho .
Musi mufumakadzi kana ṅwana a tshi vhiga mulandu kana u tambudzwa , zwi tea u tevhelelwa nga u ṱavhanya nga zwe zwa tea ngaho u vhuya u swika zwi tshi fhelela .
Pfananyo ya ndingedzo dza u khakhulula ndi vhuḓifhinduleli ha Ofisi ya Mugaganyagwama .
Zwimela zwa tsheledzo kha vhupo vhu si gathi ha Masipala wa Prince Albert u vhona uri nḓisedzo ya maḓi a tsheledzo i nṱha lune ya nga kona u tikedza mveledziso ya zwiliṅwa zwa tshikundagole .
2.20 Dr Wallace o ḓisa mahumbulwa o imela ene muṋe , o sendekwaho kha ngudo dze a ita nga ha vhuloi kha ḽa Afrika Tshipembe .
U sedza zwavhuḓi kha zwifanyiso na u amba nga ha tshenzhemo yo ḓoweleaho . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga luambo
arali vha si ngoya mundendeni kana u dzi tshelede ya mundende lwa miṅwedzi miraru ngau tevhekana
Ndau ri i vhona sa nduna ya mashango i no tshimbila i tshi tou sunya i tshi tandula shango ḽo ḓalaho ṱhuḓa na nḓou dzine dza si kundwe u rembuluwa dza i sedza .
( b ) Arali Buthano ḽa lushaka na Khoro ya lushaka nga u kumedzwa ḽi tshi tevhedza mulevho kana mbetshelo dziṅwe dzawo , mulevho kana mbetshelo zwi ḓo fhela nga zwoṱhe , fhedzi u sa kwami :
Mvelaphanḓa i takadzaho i khou itwa kha u livhana na u bviswa ha pfuma hu siho mulayoni , zwine zwa ḓo khwaṱhisa u kunga zwiko zwa nga ngomu shangoni , u khwaṱhisa nyaluwo guṱe , u engedza mishumo na u vhulunga kushumele kwa zwino kwa nyaluwo .
Muvhuso wo phasisa milayo ya u lwa na u sa lingana ho kalulaho na khethululo i si ya vhuḓi ye ra i sielwa .
Kha magavhelo a themamveledziso dza mavunḓu , mbetshelwa i itelwa kha themamveledziso dzo ya ho nga u fhambana dzo lavhelesaho kha zwa pfunzo .
Vhutsila ho olwaho luvhondoni kha Phera ya Tshiṱafu tsha Muhasho wa Onkhoḽodzhi ndi yavhuḓi .
Muvhuso u khou vhilaela vhukuma nga ha mveledzo dza zwino dza Zimbabwe , nga maanḓa , u shaea ha zwiḽiwa ho vhigiwaho .
Ndi kumedzela Muhasho wanga kha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u shumisa tshelede kha zwithu zwa vhuṱhogwa , zwine zwa ḓo sia zwi tshi khou khwinisa u fushea ha vhadzulapo .
Mimasipala na mihasho zwi tea u bvisela khagala khonadzeo dza nḓila hune mbekanyamushumo dza ICT dzi nga pakwa na u livhiswa kha mbekanyamushumo dza nḓisedzo ya tshumelo .
Vhafumakadzi na vhanna vho shela mulenzhe hani kha u tshea mafhungo malugana na phurogiremu ?
Vhunzhi ha ngudo dzo itwaho dzo sumbedza uri ndi tshibveleli tsha ḽifhasi uri musi shango ḽi tshi bvelela , musudzuluwo u a itea u bva kha nḓowetshumo dza phuraimari dzi fanaho na migodi na vhulimi u ya kha ikonomi yo ḓalaho nḓowetshumo dza sekondari na theshiari .
Mivhigo ine ya tendelwa nga khoro i ḓo itwa uri i vhe hone zwitshavhani na kha vhafaramikovhe u itela u vhona uri khoro i khou dzhia vhuḓifhinduleli kha vhuḓiimiseli he ya vhu ita .
U lwa na vhugevhenga na vhuaḓa zwi kha ḓi vha vhuvhekanyandeme ha nṱhesa kha muvhuso .
Khabinethe yo sumbedzisa u vha na fhulufhelo kha vhudzheneleli hayo kha u tandulula khaedu dza ikonomi ya shango khathihi na mushumo wo itwaho wa u khwaṱhisa kushumele kwa dziSOC . Muvhuso u kha ḓi vha ngonani kha u u londa muhanga wawo wa tshikwama tsha mbuelo , u itela u vhona uri mbekanyamaitele i tshe yo ralo , na u shuma u vhona uri hu na nyaluwo yo katelaho na tshanduko ya ikonomi .
Kha zwipikwa zwoṱhe ndi u khwaṱhisa uri ri engedze tshivhalo tsha vha tshutshisi na Vhashumi vha Bodo ya Thuso ya zwa Mulayo .
Gemo ḽa mimasipala ya 49 yo laedzwaho u ṋetshedza dzinnḓu .
Tshumiso ya masheleni nga muvhuso wa vhukati wo lambedzwa nga u hadzima zwi ḓo thusa u ṱuṱuwedza ṱhoḓea ya thundu na tshumelo , u thusa u vhea dziṅwe sekhithara na vhubindudzi nnḓa ha zwikolodo .
Vhashelamulenzhe vha ḓo dzhiela nṱha zwipikwa , mvelelo dzi re khagala dza CBPdza mishumo i no khou ya u itwa , vhubvo ha milayo na mbekanyamaitele kha aya maitele .
Mbevha i khou ṱoḓa zwipiḓa zwa 5 zwa tshisi .
Sa tsumbo , vhuimo ha tshilikadzi nga fhasi ha milayo ya sialala i nga si khwiniswe hu si na u engedza khaphasithi ya vhuṋe ya vhafumakadzi .
Sa zwe zwa sumbedziswa mathomoni kha khethekanyo iyi , thaidzo khulwanesa i elanaho na nyimele ya zwino ndi uri o ṱanea thwii kha vhathu vha ṱoḓaho zwithu na zwiḽiwa kha malaṱwa a masalela , vhana na tshone tshitshavha kha malaṱwa a zwa dzilafho , ane a sokou poswa hu si na u khetha hoṱhe kha zwigange zwa malaṱwa a masalela na fhethu hoṱhe u poswaho zwithu .
9.1 . Khabinethe i khou dzula i tshi vhilaedzwa nga tshiimo tshi re shangoni ḽa Mozambique nahone i khou bvela phanḓa na u lavhelesa mvelelo .
U dzudzanya mafhungo a masheleni na a si a masheleni ane a ḓo katelwa kha muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha .
Ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe na nkhetheni muṅwe na muṅwe u tea u ṱuṱuwedza ndivho ya Khoudu musi hu tshi itwa zwa dzikhetho , u anḓadza Khoudu nga vhuphara nga mabembela maṅwe na maṅwe a khetho , na u ṱuṱuwedza na u lwa nga nungo u itela u tikedza u ya nga ha Mulayo uyu u itela u funza vhakhethi .
( 3 ) Mulayo wa Vunḓu u tea u sumba matshimbidzele ane ngao vhusimamilayo ha tea u khwinisa ngaho Milayotibe ya tshelede .
Tshitshavha tsha u shandukisa ḽa Uganda u bva kha vhurabulasi u ya kha shango ḽo bvelelaho ḽa tshizwinozwino .
Fureme dza ḽogo ndi thebulu dzine dza vha dzo ḓadziwa nga vhaḽa vhane vha khou langula thandela .
Maḓulu ane a humbulela
2.19.5 Zwi tshi ṱumana na themendelo dzi re afho nṱha , Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i ya phanḓa ya dzinginya uri hu vhe na tshanduko kha vhurangaphanḓa ha sialala u itela uri zwiimiswa zwa sialala zwi dzhiele nṱha u lingana ha mbeu na u ṱuṱuwedza u lingana ha mbeu .
Sa tsumbo , mbekanyamushumo dza ndondolo mutakalo dzine dza thusa vhashai , dzi ngaho Medicaid , dzi ṱalula avho vhane vha vha na miholo ya vhukati vhane a vho ngo lugela idzo tshumelo fhedzi vha tea u dzi badelela nga kha mithelo .
U itela u swikela ezwi , hu na elementhe mbili dza ndeme dzine muhasho wa ḓo vha u tshi khou sedza khadzo :
Ngauralo hu ḓo vha na khaelo nnzhi kha mbekanyamushumo yashu , fhedzi a vha nga ḓo haelwa nga khaelo mbili dzo fhambanaho .
U asesa uri vhushai na mafhungo a mbeu zwi kwama hani zwigwada zwi no fhambanywa nga zwa ikonomi na kutshilele na zwigwada zwi fhambanywaho nga madzangalelo .
7.2 . I dovha ya vha na mushumo wa u kuvhanganya , u bveledzisa na u dovha u ṱanganyisa mathemo o teaho .
Hu ḓo ṱoḓea mulambedzi wa u ḓo thusa nga miholo ya vhalondotavhathu , khathihi na u badelela mbadelo dza ḽori .
U tikedza mveledziso ya vhurangeli ha milila ya zwi elanaho na vhuendi ine ya nga vhurangeli vhu bveledzaho zwa tshiṱirathedzhi ( SDI ) SRDP
Mulayo u katela khethekanyo mbili dza vhafaramikovhe vhane ha fanela u rangwa ha wanala thendelo dzavho dza thandela ya vhushumisamupo .
Zwiimiswa zwine zwa nga kwamiwa malugana na pfanelo dzavho dza Vhuthu
Zwino vha ṱoḓa u vhuedzedza ndivhanele ya masheleni kha mutakalo u itela u fusha vhalanguli na u khwaṱhisedza khasiṱama na vhabindudzi .
U thomiwa ha mveledziso ya zwikili kha vhadzulapo vhane vha sa vhe na mishumo na zwikili .
5.10. Muṱa na khonani dza ramafhungo wa kale , mudzudzanyi na muṅwali Vho Allister Sparks vhe vha lovha vhe a miṅwaha ya 83 .
Hu kha ḓivha na miḓi i swikaho 3,4 miḽioni isi na muḓagasi kha shango ḽashu .
U itela u fhungudza khohakhombo dza u dovholola vhukati ha wadi na thandela ya IDP
U bveledza u vhuelwa kana u engedza ndeme kha lupfumo lwa minerala yashu ;
Tshanduko dza ikonomi-ṱhukhu - u shandukisa ikonomi
Ṅwaha wa muvhalelano ure nga fhasi ha tsedzuluso na wone wo livhana na tshanduko kha tshivhumbeo tsha mugaganyagwama kha Muhasho .
( 2 ) Vhuṅwe vhuṱalu na u sa kwamea nga zwoṱhe zwoṱhe nga Miraḓo ya vhusimamilayo ya vunḓu zwi nga buliwa nga mulayo .
Khaḽarani mabaḽoni nga muvhala mutswuku , wa ṱaḓa , mudala na wa lutombo .
Muvhuso u nga tshimbidza fhedzi ndi kha miṱa na zwitshavha hune ndulamiso dza fanela u bvelela na u shumiswa .
Mafulo a Netiweke ya Mabindu a Vhaswa : Haya maga o livhiswa kha u kokodza vhoramabindu vhane vha kha ḓi vha vhaswa vhane vha vha hone zwazwino na vhane vha khou ḓo vha hone nga murahu uri vha kone u kovhana tshenzhemo nga ha ndangulo ya mabindu na zwikhala zwa ikonomi .
Thaidzo dza u swikela mitha nga nṱhani ha fentsi ya tsireledzo hu si na gethe yo tangwa nga vhathu , hune tswikelo ha mitha a i konadzei nga tshifhinga tsha mushumo , dzi nga tshadzhiwa nga mitha nga ṅwedzi hu tshi engedzwa kha mutengo wa u shumisa wo anganyelwaho .
Nyito ndi zwine zwa khou ambiwa zwi no kwama muthu kana tshithu .
Zwiko zwinzhi zwa masheleni zwi khou ṱoḓea hafhaḽa .
" Tshifhingani tshi ḓaho , " ndi Ann a no ralo , a tshi khou farafara mavhudzi awe , " ni tea u wana fhethu ha vhukuma ha u dzumba dayari yaṋu . "
Ro wana mazhendedzi o itaho mvelaphanḓa khulwane kha tshumelo khulwane dzo kalwaho , hu si zwoṱhe zwe vha ita .
Komiti dza Wadi ndi muhanga wa kushumele wa tshiimiswa ( na madzangana a vha re na dzangalelo ) na uri zwi fanela u imelwa kha Foramu ya Vhuimeleli ha na kha thasikithimu dzo teaho dza IDP .
Kana zwi nga vha zwo vha zwi tshi ḓo vha tshitakuli tsha u ḓivha mbalo musi zwi tshi ya kha vhana vhaṱuku , u nga sa tshivhalo tsha vho ṱanganedziwa .
Khomishini i ṱhogomela sisteme na zwivhumbeo zwa ndango ya ngomu dze dza dizainelwa u ṋetshedza u vha khagala na vhuḓifhinduleli khathihi na u vhona uri dzangano ḽi shuma nga zwitandadi zwa nṱhesa zwi konadzeaho .
Ro dovha ra takalela uri vhoramuzika na vhatambi vha zwiṱori vhukati ha vhaṅwe vho pfa mbidzo yashu ya u vha tshithu tshithihi vha thoma Federesheni ya Nḓowetshumo dzi Shumaho ya Afrika Tshipembe .
Mubidi a winaho o ḓo fanela u ṋetshedza Muhasho fomo ya khonṱhiraka ya profoma vhukati ha khamphani na vhalindi .
Kha zwiṱukusa , ri fanela huṅwe u khwaṱhisedzwa na u bvela phanḓa na u lwa na u shumisa lwo kalulaho miṅwaha miṱanu iḓaho .
Sekhithara ya vhudavhidzani nga ṱhingo yo ṱanziela na u ṱavhanyisa nyaluwo ya vhudavhidzani ha data .
Kha vha sedze mbudziso ya vhuvhili vha dzhie phindulo .
Kuḽoraidi dza alkali na alkali dza mutale dzi no bva mavuni dzoṱhe dzi ṋoka nga u ṱavhanya maḓini , sa tsumbo , soda , photheziamu , khaḽisiamu na maginesiamu .
Maanḓa manzhi o ṋewaho kha sia iḽi a katela u ṋea thuso ya masheleni a mbueledzo .
Zwidodombedzwa zwi ḓo rumelwa malugana na thendelano dzi fanaho dzo ḓadziwaho dza fhelela kana zwa thandela dzine mubidi a vha khadzo .
( 4 ) Mivhuso ya Vunḓu i na vhuḓifhinduleli ha u kunga , u thola , u takusa , u sudzulusa na u pandela Miraḓo ya tshumelo ya vhathu vha re kha ndangulo ho sedzwa maitele a fanaho a milayo na vhuimo ho teaho tshumelo ya vhathu .
Nyimele ya ndaulo ya malaṱwa ya Lesotho i tou fana na ya Swaziland , nga nnḓa ha uri hu na mushumo wa nḓowetshumo muṱuku ngei Lesotho .
Maitele a u renga ha te u tumanywa na u bviswa ha masheleni .
Izwi zwo itea u bva nga ḽa 20 u ya 26 Tshimedzi 2016 fhasi ha thero " Zwipikwa zwa Mveledziso ya Tshifhinga tshilapfu : U konadzeisa u khwinisa ḽifhasi ḽashu " .
U shumisa pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo nga vhathu vha vhurereli ha vha Pagans na dziṅanga a zwi tei u thivhela ndaulo ine ya ḓo thivhela u pfukwa ha pfanelo dza vhaṅwe vhathu-afha hu ambiwa pfanelo dza zwipondwa zwine zwa tea u tsireledzwa kha maitele a vhavhaho .
1.3 . Nyengedzedzo ya zwinozwino ya Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka u swika kha ḽa 15 Lambamai 2022 zwi dzhiela nṱha ṱhoḓea ya u bvelaphanḓa na khwaṱhisa theo ya mulayo ya zwino na nzudzanyo maga a dzhiiwaho nga zwipiḓa zwa muvhuso u livhana na masiandaitwa a tshiwo .
Kha khumbelo ya Phalamennde , muhasho wa Lushaka wa Gwama wo dzudzanya muvhigo uno dzhiela nṱha u shumiswa ha masheleni ubva kha mbonalo ya tshifhinga tshilapfu .
Tshipiḓa tsha maitele , tshine tsha wana maanḓa a tsho kha mulayo , ndi tshiṱuku nga maanḓa .
( b ) u bulwa hufhio na hufhio kha mulayo ufhio na ufhio ha onoyo Minisiṱa hu fanela u sedzwa sa hu katelaho hu tshi tevhedzwa mushumo fhasi ha phara ya ( a ) nga Minisiṱa ane onoyo Muthusa Minisiṱa a khou shumela ene .
Zwenezwo , vhathu vho kavhiwaho vha pfukisela vhaṅwe vha sa ḓivhi zwine vha khou ita .
ICASA i ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha nzudzanyo na u avhelwa ha frikhwentsi , na u ṋetshedza ḽaisentsi dza tshumelo ya didzhithala .
Houno ṅwaha , ri khou ḓiimisela u dzhia maga ane a ḓo ri swikisa kule a u bvukulula vhukoni kha mabindu maṱuku , zwibindu zwiṱuku na mabindu a tshayanzudzanyo .
Mushumo wa ḓorobo khulwane kha sisiṱeme ya masheleni a muvhuso kha lushaka ndi zwithu zwa ndeme .
Muhumbeli u fanela u vha o ḓiimisa nga eṱhe na u vha na nḓivho kha vhuimo havho sa mudzulatshidulo wa Komiti ya Khohakhombo .
Ofisi ya phuresidennde vho dovha vha bveledza u dzhenelela he ha konisa shango u dzhan kha ḽiga ḽiswa ḽa ndangulo ya dwadze ḽa COVID-19 .
U PFULUWA MAELANA NA POSO DZA VHUIMO HA KHETHEKANYO B
Fhedzi , naho zwo ralo , ri na phambano dzashu dzi re khagala .
Maga o sumbedzwaho kha Muangarambo wa Tshiṱirathedzhi wa Kotara ya Vhukati yashu a tea u dzhiela nzhele vhukonḓi he ha ḓiswa nga tshiwo tsha ikonomi .
Daiḽisisi yo ṋaṋaho i katelwa kha mbuelo ya nga ngomu ha sibadela
Vho iswa kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiṱiriki zwa 52 na dziḓoroboni u ṱola maga o vhewaho kha u lwa na u phaḓalala ha COVID-19 .
Ṱhoḓisiso dza vhubvo
U khwaṱhisa milayo ya demokirasi ya ndeme ya muthu , mbofholowo na u eḓana .
Avho vha swikelelaho tshikalo vha tea u wana malamba nga kha tshelede ya ṱhuṱhuwedzo ngeno avho vho kundelwaho vha tshi laṱiswa nga kha u sa tsha wana mutikedzo u bva kha muvhuso .
Mufarisamuofisiri wa mafhungo wa DPSA ndi Mulanguli Muhulwane : Tshumelo dza Mulayo .
Ṋamusi ri demokirasi i tshilaho , nahone sa Muvhuso uyu , ri zwi vhona sa mushumo washu wa u dzhenesa ngomu-ngomu kha demokirasi iyi , nga u khwaṱisa tshiimo tsha mveledziso na mavhusele avhuḓi .
Nyonyoloso U ita nyonyoloso zwi dovha zwa khwiṋisa ndango na u fhungudza khombo dza u vha na malwadze a mbilu .
5.3 . Khabinethe i yo amba ya dovha vhudikumedzeli hayo nga kha hetshi tshidulo u itela u engedza tshumisano kha zwithu zwi no nga ikonomi I fhungudzaho khohakhombo dza mupo ; ikonomi ya u manḓafhadza vhafumakadzi , nyaluso ya mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane ; u manḓafhadza vhaswa na tshumisano kha zwa akhademi , saintsi na thekhinoḽodzhi .
Tshigwada tsha u fhedzisela tshi na ikonomi dzi songo dzikaho kana dzi shayaho , fhedzi tshi dovha tsha katela mashango a kwameaho nga mitshuwo ya zwa ikonomi u fana na Argentina na Indonesia .
Vharangaphanḓa vha Sialala vha tea u ṋewa tshifhinga tsho teaho uri vha dzhenelele kha vhugudisi , u aniswa na u khwaṱhisedzwa .
Thendelano vhukati ha muhasho na mimasipala dzi ḓo vhona uri hu vhe na vhuḓifhinduleli ha mbadelo dzoṱhe .
U daha hu nga ita uri maṋo aṋu a birime .
Musi ngeletshedzo ya makone i tshi nga ṱoḓea , i nga kha ḓi si vhe ya mutakalo kana dzilafho , tsumbo , kha thaidzo nnzhi dza MSD , ergonomist a nga vha o tea zwihulwane , hone kha thaidzo ya asima , mulondolamutakalo mushumoni a nga vha o tea .
Hezwi zwi tea u katela u sa vha na maanḓa ha khothe , u sa shuma zwavhuḓi , dzangalelo ḽa zwiitisi na u dzhia sia .
Vhone , kana muthu a ṱanganedzaho tshiputelo , vha nga tea u bvisa tsha u ḓiḓivhadza na u sainela tshiputelo kha khoria .
Zwithu zwa ndeme zwine zwa khou tea u vhonala ndi zwa uri ;
3 . Vho Thuli E Radebe , sa Mulanguli Muhulwane kha Senthara ya Vhutumbuli Vhuswa ha Tshumelo ya Muvhuso lwa tshifhinga tsho engedzedzwaho tsha khonṱhiraka u ya kha miṅwedzi ya rathi .
Kha vha swaye vhuimo ha gunubu kha tshiambaro nga vhuronwane nahone nga nḓila yone .
Hezwi zwi nga ḓisa tshanduko khulwane ya shango ḽashu na uri zwi nga vha na mvelelo dza vhuṱhogwa kha tsireledzo ya fulufulu shangoni ḽashu na mveledziso ya ndowetshumo iyi .
U itela u thivhela idzo mvelelo , vhasiki vha mbekanyamaitele vho thoma u ola dzingudo u bva kha tshiwo tsha ikonomi kha miṅwaha i paḓaho miṅwaha ya fusumbe .
Khumbelo dza khothe
( b ) nga Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , i tshi tikedzwa nga vouthu dza vunḓu dzi si fhasi ha rathi , arali khwiniso i -
Milayo ya Tshikimu .
( 2 ) Mafhungo afhio na afhio a songo fhelelaho phanḓa ha Sinethe musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma , a tea u fhiriselwa kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , na uri Khoro i fanela u isa phanḓa na aya mafhungo i tshi tevhedza Mulayotewa muswa .
Ri ṱoḓa u hangwelwa ha vhashumisani na riṋe kha vhathu vhoṱhe vhane ra wela kha vhurereli vhuthihi navho u itela tshifhinga tshine ra ḓovha ri tshi khou shaya nungo na lutendo uri vha kone u tshimbila tsini na inwi musi ni tshi khou ṱoḓa vhulamukanyi na zwo ni lugelaho .
U ita phurofaiḽi ya wadi zwi nga takadza .
Hu na ṱhoḓea ya ndeme ya uri Mulayo u shandukiswe u itela uri u tshimbilelane na mveledziso idzi .
Huna tshakha dzo fhambanaho dza madzhendedzi Afrika Tshipembe , u fana na feme dza vhoramilayo , dzibannga , vhaṱoli vha dzibugu , maṅwe mabindu na vhathu zwavho .
3.5 . Khabinethe yo sumbedzisa fulufhelo kha u ṋetshedzwa ha khaelo ho dzudzanywaho hune ha ḓo thoma nga vhashumi vha ndondolamutakalo vho tou livhanaho nazwo vha paḓaho miḽioni dza 1.2 .
Arali vha sini bugundaula :
Zwa mbalombalo kha tshivhalo tsha khumbelo dzo ṱanganedzwaho u bva kha shango ḽi no khou bvelela ḽiṅwe na ḽiṅwe na madzangano a vhukati ha mivhuso mivhili dzi khou wanala nga nḓila i tevhelaho :
U shuma na u ela
Khezwi u sa koni u lavhuwa sa nṋe ?
Izwi zwi na mvelelo kha zwi kwamaho maanḓa a mafhungo a teaho u ṋetshedzwa .
Hu khou sedzeswa uri hu khwiṋiswe mbudzulo ya muya u thivhela u phaḓalala ha TB kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo zwo ḓalesaho vhathu u itela uri kuvhudzulele kwo teaho kwa muya ku tsireledze vhashumeli vha zwa ndondolamutakalo .
Tsevho dza u thoma dza maḓumbu aya dzi ḓo ita uri hu vhe na maga a u thivhela ane a ḓo tsireledza mutakalo wa vhathu khathihi na sekhithara dza ikonomi dza ndeme , u fana na nḓowetshumo ya tshumelo dza muyani , ine i nga shumisa tshati dza tsevho ya maḓumbu u itela u khwaṱhisedza u enda muyani ho tsireledzeaho .
Naho zwo ralo , mbudziso ndi ya uri , ndi nnyi ane a ḓo ita nyito ?
Tangedzelani maiti ane a vha kha tshifhinga tsho fhiraho .
Saizwi komiti dza wadi dzi tshanele dza ndeme dza vhudavhidzani dza u kunga na u ṋea maanḓa vhathu kha zwine vha amba kha zwi vha kwamaho , ri tea u khwaṱhisedza uri :
Bada dzi songo shelwaho tshigonṱiri , dzine dza vha sisiṱeme ine ya shandukisea , dzi kwamea zwihulwanesa nga vhuendi , vhupo na nyimele dza zwishumiswa zwine zwa tshinyadza u fhirisa bada dzo shelwaho tshigonṱiri .
Musi ṅwaha wa 1 u tshi sala u tshi fhela masipala u ḓo vha o no vha na ṱhalukanyo ya sisiṱeme ya CBP i re na vhudzivha nahone i tshi shumisea , u ḓo vha wo no alusa vhukoni ha mutheo ngomu hawo khathihi na u tshea uri zwo tea naa u fhirela phanḓa .
Kha dziṅwe nyimele u elela na khonadzeo zwi nga si tiwe u swikela ho no ṱanganedzwa u dzhiela nṱha .
Mbekanyamushumo dza ndangulo ya tshitshavha tsha vhaṋetshedzi vha ndondolo khathihi na mbekanyamushumo dza nḓila ya buḓo zwo bveledzwa , ngeno tshumelo dza khwaḽithi yavhuḓi dzi tshi ṋetshedzwa kha vhashumelwa na vhana vha re hayani kha senthara dza mveledziso ya vhana .
" Tshifhingani tsha miṅwaha minzhi , shango ḽashu ḽo vha ḽi na zwinzhi zwo vhifhaho nahone ḽo imela zwo vhifhaho na zwi ṋengisaho vhathu ...
Kuitele kwa u vhofholola na kone ku ḓo itwa uri a vhe a re khagala musi hu na zwo dzhielwaho nṱha nga u tholwa ha bodo khaṱhuli ntswa dza paruḽa dzine khadzo vhathu zwavho vha imelelwa .
Ho no ṱanganedzwa fomo dzo ḓadzwaho na khwaṱhisedzo ya mbadelo , Tshiimiswa tsha zwa Mutakalo wa Zwifuwo tshi ḓo vha ṋetshedza themphuḽeithi ya Phemithi ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa na Ṱhanziela ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
7.2.6 Nga murahu ha wekishopho vhadzheneleli vho humbelwa na u ṱuṱuwedzwa u kwamana na zwiṅwe zwiimiswa zwa sisiṱeme ya vhungaphanḓa ha sialala kha vhupo ha havho na u ṋetshedza mihumbulo kha mafhungo aya , kha Muhasho .
U ṋea vhathu vhoṱhe hu sa sedziwi uri vha bva fhethu ho fhambanaho , kufarele ku fanaho , a zwi anzeli u themendela ndingano .
Ḓuvha ḽa u thoma ho sedzeswe kha zwiṱirathedzhi zwa ndangulo ya u ḓala lwo kalulaho kha senthara dza vhululamisi , ḓuvha ḽavhuvhili ḽo vha ḽa vhukwamani nga ha Ḽikumedzwa ḽo Vhibvaho iḽi .
Ra kona u linga nga u dodombedza tsheo dza mbekanyamaitele ya zwa masheleni dza zwenezwino dzi re na tshivhalo kha mashango manzhi o sedzaho inflesheni u itela u pfesesa zwine zwa vhanga kufhindulele kwa bannga dza vhukati kha madzhenuwo aya .
U tshimbila , u gidima na u fhufha hu tshi shumiswa zwiga u shandula u bva kha u tshimbila u ya kha u gidima kana kha u fhufha .
Mukonṱiraka a no ḓo vha ene o winaho bidi u tea u ta Mulangi wa Thandela wa thandela iyi .
" Zwitshavha zwa mahayani zwine ra zwi shumela zwi ri vhona sa mesia kha nḓisedzo ya tshumelo. "
Kha dzangano iḽi , vhathu vha farwa zwavhuḓi hu si na ndavha uri vha muvhalaḓe .
Vhubindudzi ha tshikalo tshihulwane ha zwenezwino ho dovha ha sumbedza ndavhelelo ine ya khou ya phanḓa kha sekhithara iyi .
U ranga phanḓa zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani kha mihasho na dzikiḽasiṱa u ya nga nyendedzi dza mbekanyamaitele a vhudavhidzani .
Mulaedza washu kha vhoṱhe vha funesaho mitambo ya maḓini maḓuvha a madakalo iyi ndi u humbula nga tsireledzo vha sa athu dzhena maḓini .
Vhaṋe vha maḓaka vhane vha vha na thendelo dzo ṋetshedzwaho nga fhasi ha Mulayo wa Vhusimama ḓaka a vha tei u ṅwalisa , sa izwo vah tshiḓo rumelwa dokhumenthe dzo ḓadzwaho uri vha dzi shandukise arali zwo tea .
Zwipida zwa muvhili zwi no ni thusa u fema ningo fhafhu mulomo mukulo
Kha vha dzhenise khophi yoneyone ya vhukuma ya Ṱhanziela ya Thendelo ya Muthelo .
Ri tea uri roṱhe sa vhathu vha Afrika Tshipembe ri ambe nga mbofholowo ya u sa shaya na u sa vha na mikhwa yo bvaho nḓilani , nahone ri shume ro sedza dakalo ḽine ḽa ḓiswa nga u sa shaya na u sa vha na mikhwa yo bvaho nḓilani .
Khabinethe i tamela mashudu tshitshavha tsha maMuslim Afrika Tshipembe u mona na ḽifhasi ḽoṱhe kha u pembelela Eid-ul-Adha mulovha , nga Ḽavhuraru ḽa Ṱhangule 2018 .
Musi vhathu vhanzhi vha tshi pfa zwiṅwe zwithu , hu vha na khonadzeo khulwane ya uri vha zwi humbule .
TSAINO YA MUOFISIRI WA MAFHUNGO/ MUTHUSA-MUOFISIRI WA MAFHUNGO
2.3 Khabinethe yo tendela Thangela Mulayotibe ngaha Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali na Maitele awo a Kuthomele .
6.1 . Khabinethe yo tendela Muhanga wa Ndaulo ya Biofuels , ine ya ḓo bveledza u thomiwa ha Tshiṱirathedzhi tsha Nḓowetshumo ya Biofuel .
Ro ḓiimisela u shandukisa tshiimo itshi nga thandululo yashu ya u thoma maga o livhiswaho kha u ṱuṱuwedza u vhiga nga vhashumeli vha zwa mutakalo na u kuvhanganya nga u shumisa data .
Vhunzhi ha zwiṱaluli zwi bva kha tshanduko ya ikonomi ya miṅwaha ya 150 yo fhiraho .
Muelo wa phimo ya mbambadzo ya rannda u ya nga tshikati tsha mbambadzo tshelede ya vhufaranani kha Afrika Tshipembe , zwo dzudzanyelwa u itela nḓowelo ya mutengo .
Zwiimiswa zwoṱhe zwa ndeme zwa muvhuso zwi ṱanganywa kha Mafhungo o Ṱanganywaho a zwa Masheleni .
Ndondolo na tsireledzo ya mushumoni
Muhumbulo wa uri khoro i khethe komiti dza wadi u tou vha khagala u ri ndi wa u shaya mikhwa kha zwiimiswa izwi .
U shumisa mbekanyamushumo ya mveledziso ya mashangohaya i re na ndunzhendunzhe , hu tshi katelwa thikhedzo ya u swikelela mimaraga ya zwa vhulimivhufuwi , vhugudisi na thusedzo kha vhorabulasi vhaṱuku .
12 Miraḓo ya Khorondangi i si na maanḓa kha Zhendedzi ḽa ḽa Vhuendi ha Lushaka ha Afrika Tshipembe ( SANRAL )
Ndi zwifhio zwiko zwa zwi tshilaho zwapo zwine vha khou ṱoḓa u ita ṱhoḓisiso khazwo ?
U elwa ha mvelelo : Lushaka lwa u ela lune lwa elana na u vhona arali , nahone nga vhugai , nyito dza mbekanyamushumo kana tshumelo dzo swikelela mvelelo dzo sedzwaho .
Ri isa phanḓa ri tshi khou ḓi bvelela nga zwiṱuku ri tshi livha kha u vha tshitshavha tshi bvelelaho .
Fhedzisani tshifanyiso itshi tsha tshifhaṱuwo .
Thandela dzo bvelelaho dzi ḓo fanela u pfesesa uri khaedu idzi dzo ṱoma midzi kha vhulanguli ha nṱha na kha lushaka lwa u sa linga zwine zwa fanela u fhelisiwa uri thaidzo i tandululwe .
Kha ḽiṅwe sia , vha nga ḓisa sethe yavho ya nyolo i shumaho i vhonadzaho ya mathomo u dzudza tshifhingani u sumbedza mushumo musi u tshi khou fhaṱiwa .
Tshigwada tsha fulo tshi tea u dzudzanywa nga dzangano ḽo tendelwaho , khantsela ya vhurumelazwivhambadzwa kana TISA .
Maḓi kha vhupo a tea u vha a songo tshikafhadzwaho nga malaṱwa u bva kha nḓowetshumo nahone fhethu hu tea u vha vhu sa sumbi khonadzeo ya nyaluwo ya helele i na toksini .
U dovholola u ima , hu tshishumiswa zwanḓa u sukumedzana , milenzhe yo ḓi navhiwa
Maga a tevhelaho a tea u tevhedzwa u itela u katela u ṱola nga ngomu kha sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele :
14.1 . Caster Semenya wa Afrika Tshipembe o thuba misuku nga mivhili nga u wina tshiphuga tshe tsha vha tshi tshi khou lilwa vhukuma vhukuma tsha Ramutambo Makone wa Ṅwaha khathihi na Tshiphuga tsha Ramutambo wa Mufumakadzi wa Ṅwaha .
Ezwi zwi ḓo livhisa hafhu kha u fhungudzea thwii kha u rengwa u bva mashangoḓavha ha thundu dzo bveledzwaho .
Vha rumela fomo ya khumbelo i nga tharu ( nthihi ya u thoma na khophi mbili ) .
15.2.1 A muthu muthihi ane a muholo wawe nga ṅwaha , nga murahu ha zwine zwa ṱuswa zwo tendelwaho u fana na PAYE na UIF u fhasi ha R14 712.00 nga ṅwaha , kana
U shumiswa ha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a hu ngo tendelwa kha mukano muṅwe na muṅwe une wa sa ṋetshedze u shuma ha mbetshelwa dza maga na milayo iyi , hu tshi katelwa nahone hu sa tou gumiwa kha phara iyi .
Sa zwine tshenzhemo yashu ya ri funḓedza , khaedu ntswa dzi ṱoḓa vhushumisani na vhuthihi kha zwine ra ita u itela tshanduko .
Sia ḽa Iran ḽo tendelana na ḽikumedzwa iḽi nahone ḽi ḓo sala murahu aya mafhungo .
Muṋetshedzi wa Tshumelo u fanela u rumela zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa vhashumi vha tsireledzo vhoṱhe vho pfumbudzwaho kha kushumele kwa mishumo yavho , hu tshi katelwa na gireidi dzavho .
Thikhedzo dzi katela zwiko zwa masheleni na zwa vhashumi zwine zwa bva kha zwiko zwo fhambanaho , kathihi na kharikhuḽamu na matheriaḽa .
Ni khwaṱhisedze uri hu a dudela nahone hu na tshikhala tsho linganaho , vhudzulo nahone hu dzhena tshedza .
Vhuḓikumedzeli havho ha u fhisea ho vhonala kha thikhedzo yavho yo khwaṱhaho i mangadzaho ye ra i wana kha muvhuso wa Sweden .
Kha ri ambeKha ri ambe Vhudzani khonani yaṋu uri avha vhana vha khou pfuka milayo ifhio .
Dzitshanduko dzine dza tea u itwa kha kuitele na matshimbidzele na maitele avhuḓi a u fhelisa milandu ya vhutshinyi nga nḓila i sa ḓuri kana ine ya vhuedza ;
Fhedziha , Khabinethe yo dzhiela nṱha uri musi u ḓiṅwalisa kha zwa pfunzo hu tshi khou engedzea , nga muelo u ongolowaho , Vharema vha miṅwaha ya 18 u ya kha 29 vha linganaho 3.3% vha khou guda ngeno vha tshi vhambedzwa na vha MaIndia / MaAsia vha linganaho 18,8% na 17 , 5% ya murafho wa vhatshena vha tshigwada tsha thangana iyo .
Hezwi zwithu zwi tea u dzudzanyelwa masheleni na u dzheniswa kha voutu nngede ya mugaganyagwama .
Vhuongelo ha George ho dzhenelela kha Thandela ya Ndindakhombo ya Lushaka kha Tshiṱiriki tsha Eden .
Zwiko : Thebuḽu ya mbuelo na zwibviswa , ngudo dza zwiwo , thebulu ya mugaganyagwama u shumaho , thebulu ya u dzhenelela ha Komiti ya Wadi .
Vha badelaho ngomu matavhini a ABSA , FNB , kana Nedbank a vha tsha tea u ṅwala ṋomboro ya akhaunthu ya bannga na khoudu musi vha tshi badela .
Tshipikwa tsha heyi mbekanyamaitele yo ṱanganelaho ya LED ndi u vhona uri hu khou vha na maga a tevhekanaho nahone ane a vha avhuḓi a u ṱuṱuwedza mishumo i vhuedzaho nahone ya tshifhinga tshilapfu ya ikonomi yapo khathihi na u sikwa ha mishumo .
fhethu ho linganelaho nahone hu no dzhenisa mufhe
Ṅwalani mafhungo aṋu inwi muṋe ni tshi shumisa maipfi a tevhelaho .
Vhukwamani ha tshifhinga tshoṱhe na u rumelwa ha mafhungo kha mbekanyamushumo ya u dzhenisa muḓagasi ya Eskom u khwaṱhisedza uri dzinnḓu kha vhupo vhu re na ḽaisentsi ya Eskom ya ṋetshedzwa muḓagasi dzi khou dzheniswa ṅwaha nga ṅwaha kha Pulane ya U dzhenisa muḓagasi lwa miṅwaha miraru dza Eskom u khwaṱhisedza uri muḓagasi wo dzheniswa kha vhupo ha mahayani .
Zwa zwino , mufariwa o vha akha dzilafho ḽa mafuvhalo awe .
Ndi zwa vhukuma zwe ra vha ri tshi ṱoḓa mbofholowo i tshi ḓisa , hu si u engedzea hu sa langulei na vhutshinyi hune ra khou hu tshenzhela .
Tshumiso hafhu a zwi ambi tsheledzo .
No vha no tshuwa ?
Miraḓo i ḓo ita zwa vhukwamani hu na ndivho ya u bveledzisa mbekanyamaitele ya ndaulo ya kushumele yo ṱanḓavhuwaho na maitele a u laula kushumele kwa vhashumi vha DHA vho tholiwaho kha tshivhumbeo tshiswa .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza tsheo nga muvhuso wa shango ḽa Germany ya u bvisa Afrika Tshipembe kha mutevhe waḽo wa vhupo ha khombo khulwane vhune a vhu ngo tea u dalelwa khathihi na pulane dza shango ḽa Amerika dza u ṱanganedza fhedzi vhaendi vho haelwaho lwo fhelelaho ngomu kha shango .
Kha khethekanyo ya zwibveledzwa zwinzhi , maitele a u phaḓaladza o shanduka nga maanḓa .
Vhukoni ha vhomakone vha Iran kha u khwiṋisa u shaea ha zwikili hu re hone zwino , nga maanḓa zwikili zwi no yelana na vhuinzhiniere .
Hezwi zwi nga kha ḓi pfuluswa zwa iswa huṅwe fhethu hune ha kha ḓi ṱoḓiwa zwileludzi zwo raloho , kana u bviswa , na tshumelo i nga kha ḓi ima .
Malugana na izwi ri khou dzhia maga o khwaṱhaho nga kha maga a u thoma u shuma o randelwaho kha mulayo wa ndinganyiso wa tshikhalani wa lushaka , vhutumbuli na mutandulo wa thekhinoḽodzhi .
Fomo 2 Iyi ndi fomo yo randelwaho nga mulayo nahone itea u shumiswa u ita khumbelo ya u swikelela mafhungo o farwaho nga tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe
Nga u redzhisiṱara , madzangano a kona u wana vhunzani ha u fulufhedzea , nga maanḓa u bva kha mazhendedzi a lambedzaho .
U ṱalukanya na u shumisa pfanywa na mafhambanyi .
Zwine na tea u elelwa .
Lwa tshifhinga nyana , miraḓo ya mathomo vha ḓo engedzedzi kha u sainwa ha memorandamu wa u pfesesana na u dovha vha ḓadza fomo ya redzhisiṱiresheni yo randelwe u khwaṱhisedza vhuraḓo na u sumbedzisa vhuḓikumedzeli .
Ri khou humbela uri vha dzhenise na tsumbo ya mbadelo ya masheleni a khumbelo kha khumbelo yavho .
Ndivho khulwane ya ndondolo iyo yo vha ya u wana ṱhalutshedzo na kupfesesele zwine zwa ḓivhadza thimu idzi zwi tshi elana na mafhungo a ne i kwama .
Hezwi zwi nga ṱalutshedza mugaganyo wa UK .
Vha ḓivhadze muvhilaeli nga u tou ṅwala hu saathu fhela maḓuvha a 30 ho ṱanganedzwa mbilaelo arali PSc i tshi ḓo kana i sa nga ḓo ṱoḓisisa mbilaelo .
Hune ḓivhazwakale iyo isi sumbedze u badela yo anganyelwaho nga masipala phanḓa ha datumu ya u fhedzisela u swika fhungo iḽi ḽi tshi tandululwa .
Nomboro ya 1 no itelwa yone .
Sisiṱeme dza mafhungo dzo vha dzo tea u leludza ndugiselo dza muvhigo wa kushumele wo teaho nahone wo fhelelaho .
Sisiṱeme hei u ya nga dzingu yo sumbedzwa u vha na mvelelo u ya nga u anganyela hone thwii ha mufusho wa muhwalo wone .
Ezwi khamusi ndi nga nṱhani ha uri tshipiḓa tshihulwane tsha vhathu vha shango tshi a shaya , na uri vhashai vha shumisa phesenthe khulwane ya mbuelo yavho kha zwithu zwa mutheo u fana na zwiḽiwa .
Vhupo uhu vhu tsireledza zwivhumbi zwa zwihanyi zwa ndeme vhukuma kana zwo khetheaho nahone hu vhonala hu tshi nga a hu na khonadzeo ya u wanulula nga nḓila ya ndingedzo dza mbueledzo .
Musi izwi zwo bvelela , zwi tshili zwenezwo zwi nga si tsha dovha zwa ita uri muthu onoyo a lwale hafhu .
Mbekanyamushumo ya vhupfumbudzi ine ya ṋewa vhashumi vhoṱhe na vhashumi vhaswa musi vha tshi thoma u shuma kha tshiimiswa , ndi ya ndeme .
Mikano yo tendelanwaho khayo ( MAT ) - Thendelano yo swikelelwaho vhukati ha vhaṋetshedzi vha zwiko zwa dzhenetiki na vhashumisi nga ha mikano ya u swikelela na u shumisa zwiko , na mbuelo dzine dza ḓo kovhekanywa vhukati ha miraḓo vhuvhili hayo .
Sisiṱeme dza tshishumiswa tshi bvisaho buse na minukho i si yavhuḓi na phaiphi dzi elanaho nazwo kana sisiṱeme dza tshumela dzi fanaho nazwo dzi tea u dizainiwa na u dzhenisiwa nga nḓila ine ya ṋetshedza tswikelo yo linganaho ( yo swaiwaho zwavhuḓi ) u itela uri hu sa vhe na vhuthada nga tshifhinga tsha ṱholo na ndondolo khathihi na u lugisa kha mekhenizimu dzo teaho .
Kha vha nwe halwa vhuṱuku
A hu na phambano nnzhi dzo vhigiwaho nga nnḓa ha idzo dzo kwamaho mbekanyamushumo dzoṱhe u mona na muhasho dzine dza nga sa u fhungudza tshumiso ya masheleni .
Izwi ndi zwone zwine ha khou ambiwa nga hazwo .
Nḓila ine zwifuwo zwa kwamea ngayo
Mikhwa i re khagala na yo khwaṱhaho a i ngo vhuya ha ṱoḓea nga u rali .
Zwiṱirathedzhi zwa u langula ḓorobo na thasululo dza thekhinoḽodzhi a zwi livhaniwi nazwo , na nyendedzi dzo sedza kha mipfuluwo nga kha mbonalo ya nzudzanyo yapo .
U shuma zwi khagala , milayo yo ḓisendekaho na maitele a ndayotewa a khou tshimbilelanaho na u ḓivhofha hashu u itela uri roṱhe ri swike kha thandululo dza u khwinifhadza lushaka .
Hu na vhaṅwe vha vhalambedzi avha vha re na lutamo kana ndugiselo dza u ṋetshedza phuluphedziso ṱhukhu dzauri maitele a khou swika magumoni na uri Iran ḽi ḓo vhofholowa u bva kha ngeḓane dza nyiledzo dzi sa langeiho naa ?
Muhasho wo dovha wa ṱangana na khaedu malugana na u swikela thagethe dza ndinganelo ya matholele zwi tshi ḓa kha vhaholefhali .
Ndi ḓo tou ṋea mavhala a nngwe a hei Mbekanyamushumo ya Nyito musi ndi tshi khou amba .
Mundende wa vha aluwa
Tsha mathomo , zwi ṱoḓa vhathu vha pfuluwaho u bva kha ikonomi ya mathomo na ya vhuvhili .
U sa fara zwavhuḓi vhabvannḓa nga dziṅwe khamphani zwo khakhea .
Ri tea u dzhenelela kha dibeithi iyi na u sa i tinya , ngauri mbofholowo ya vhukuma ya zwa ikonomi i tea u swikelelwa zwa vhukuma nga tshifhinga tshashu .
U kopolola na u ṅwala maipfi nga u khethekanya zwavhuḓi . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : muṅwalo :
Mulayotibe u khou khwinisa Mulayo wa 1996 wa Dzangano ḽa Ndaka ya Vhathu Vhanzhi , ( Mulayo wa vhu 28 wa 1996 ) , nga u u livhanya na mushumo muhulwane wa mbuedzedzo ya mavu shangoni ṱoṱhe .
Saizi ya dzibuloko i ḓo kwamea nga lushaka lwo lavhelelwaho na u ṱanganyiswa ha mushumo wa u shumisa mavu fhethu na ndingedzo dza u alusa vhukoni u ya nga vhaendangaṋayo na musudzuluwo wa zwiendedzi .
- Naa thambo dza muḓagasi dzo dzumbamaho na dziṅwe tshumelo zwo waniwa ( tsumbo , nga tshithu tsha u ṱoḓa na dzipulani ) na u swaiwa , na uri vho dzhia maga a u thivhela u itela u shuma vho tsireledzea ?
Muvhuso wo tenda fhedziha , uri u vhiga hunzhi hu re khagala ha uri masheleni o shumiswa ngafhi vhu hu khou ṱoḓea .
5.3 Khabinethe i ṱuṱuwedza vhatholi vhoṱhe vhe vha tevhela Mulayo wa Ndinganyo ya Matholele u dzhenela Pfufho dza Ndinganyo ya Matholele 2015 phanḓa ha datumu ya musi dzi tshi vala nga ḽa 13 Ṱhafamuhwe 2015 .
U pfesesa hu hulwane ha zwipiḓa zwoṱhe zwa tekeniki zwi elanaho na u vha hone ha zwipiḓa zwa Tshumelo dza Vhudavhidzani ha Dziminisṱa .
Nga ṅwaha wa muvhalelano , nyendedzi dza u swikela mbekanyamaitele na vhurumelwa ha vhashumi dzo sedzuluswa .
B Ya vhutshivha na vhunwa B hu re na bada yo ḓalesaho goloi tsini na lwanzhe .
U bva tshe ha vha na u khauwa ha muḓagasi mathomoni a ṅwaha uno , Eskom yo vha yo no ita mvelaphanḓa khulwane kha u thoma u shumisa Pulane dza Mbuno dza Ṱahedzayo , u khwaṱhisedza ṱhogomelo ya khwine ya zwishumiswa zwa u bveledzisa muḓagasi , u fhungudza mbadelo na u khwaṱhisedza uri hu na malasha o linganaho o vhetshelwaho thungo .
Musi ri tshi khou pembelela tswikelelo yashu , ri fanela u dzula ri tshi ḓihumbudza nga ha khaedu dzi konḓaho dzi ḓaho .
Nzudzanyo ya tshomedzo na thendelano kha thengiselano
Zwishumiswa zwa ofisini zwi katela dzikhomphyutha .
U dzudzanya hafhu sekhithara ya nḓisedzo ya muḓagasi u vha tshikalo tshine tsha pimea tsha vhaḓisedzi vha dzingu , u khwinisa vhukoni na u fhungudza mitengo .
U wana phurotheini yo ḓi tika zwihulu nga u swikelela ha zwifuwo .
Tshelede i linganaho R55,7 biḽiyoni i ḓo engedzwa kha mawanwa a zwibveledzwa zwa hayani hashu nga 2010 .
Hu na khethekanyo ṱhanu khulwane kana madavhi kha Muhasho : Ndaulo na Mveledziso ya Vhashumi , Ndaulo ya Ndiliso , Ofisi ya Muofisiri wa Mafhungo wa Muvhuso , Khwiniso na Vhulangi ha Nḓisedzo ya Tshumelo na Vhuvhusi .
Ngeno kha sia ḽa Khothe dza Khomishinari dzo vha dzi tshi lambedzwa nga muvhuso na vhokhomishinari vha vhatshena vhe vha vha vha tshi sumbedza nḓila Vharangaphanḓa vha Sialala vho vha tshi wana maṅwe malamba nga kha mutikedzelo wa zwi songo lavhelelwaho .
Zwenezwo , shango iḽi nga nangoho ndi fhethu ho teaho ha iṅwe ṱhoḓisiso ya zwithu zwo ambedzaniwaho afha .
1.31 Kha kotara ya vhuraru , 66.3% ya vhafumakadzi vho ḓihwalaho vho dalela zwiimiswa zwa mutakalo phanḓa ha vhege dza 20 , u fhira tshikalo tshe tsha vha tsho vheiwa tsha kotara tsha 63% .
Hezwi zwi amba uri sisiṱeme dzi re hone kha mimasipala dza u langa mbekanyamushumo dzi fanela u vha dzi tshi khou shuma u itela uri thandela dzi kone u itwa zwavhuḓi .
U tikedza mveledziso na u fhungudza vhushai nga tshinyalelo ya zwino na vhubindudzi kha zwikhala zwa matshelo .
1.1 . Khabinethe i khou khwaṱhisedza u sudzuluselwa ha shango kha Ḽeveḽe ya vhuṋa sa zwo ḓivhadzwaho nga Muhulisei Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa nga Swondaha ya , 27 Fulwi 2021 sa ḽiga ḽo teaho kha u lwa na gabelo ḽa vhuraru ḽa dwadze ḽa COVID-19 kha ḽa Afrika Tshipembe .
Thebuḽu i re afho fhasi i nweledza u shumiswa ha ḽivi ya ṅwaha .
Ri tou vha vhomakone kha u bula uri nganetshelo idzi ndi dzonedzone nahone ndi dza vhukuma ngeno ri tshi dovha ra nyadza mirango ye dza fhaṱiwa khayo .
U ṱangana ha ikonomi ya madzingu zwi nga ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi kha mashango oṱhe kha Tshipembe ha Afurika .
Sekithara ya Khoro ya Nyambedzano ya Mutakalo na Sekithara ya Khoro ya Nyambedzano ya Mutakalo na Vhulondavhathu
Vha khwaṱhisedze uri vha a vhala tshitatamennde tsha mbilo u vhona arali mbilo dzo badelwa kana hai .
Zwi tshi tshimbilelana na nyolanḓila yo ḓivhadzwaho mahoḽa , Eskom yo no thoma mafhungo a u i khethekanya u ya nga mishumo yayo - vhubveledzi , phiriso na phaḓaladzo - ine iṅwe na iṅwe i ḓo vha na tshiimiswa tshayo tsha bodo na vhulanguli .
U shuma na vhukoni
Reithi dzoṱhe dzi tea u khouthiwa nga awara nahone dzi tea u dzhenisa na diziḽi na miholo .
Naho zwo ralo zwifhinga zwo bulwaho kha thendelano iyi , vhathu vha nga tendelana kha zwifhinga zwilapfu u itela u tandululwa ha khanedzano iṅwe na iṅwe .
Manweledzo mapfufhisa a vhuṱanzi havho kha khaṱulo ya mulamuli na manweledzo a re afho nṱha , zwi sumbedza uri o ita tsedzuluso zwavhuḓisa ene muṋe , ine yo rangela na u vha yone yo vhumbaho muvhigo wawe .
Nḓila ya ikonomindivhiswa ndi vhukato hu no dzhiwa ho livhana na u tikedza mishumo na mbambe mabinduni , zwine nga murahu zwaita uri zwiṱirathedzhi zwa ikonominyangaredzwa zwi pfumbe na u shumisea .
Idzi thendelano dza kushumele dzi khunyeledzwa ṅwaha nga ṅwaha vhukati ha Muraḓo wa Khorotshitumbe na mulangi wa masipala , na vhukati ha mulangi wa masipala na vhalanguli vhahulu , nahone dzi itwa uri dzi vhe hone kha tshitshavha u itela u alusa vhuḓifhinduleli ha vhulangi kha masipala .
Kha ri ṅwale
Muhasho wa Pfunzo u na pfanelo ya u fhelisa kana u engedza konṱiraka nga u ṋea nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho ya ṅwedzi muthihi .
He khumbelo ya itwa nga poswo , hu songo vha na tshelede ine ya ḓa na khumbelo .
Maitele ndi mutevhe wa zwiito , zwoṱhe zwi vha zwo livha kha u swikela kha ndivho .
Avho vho konaho , kha vha humbule khethekanyo ya muṱa , i na phimo ya nṱhesa ya u ḓivhulaha vhukati ha vhaponyi na vhana vhavho .
Tshipiḓa tsha ndaka ndi tsha ndeme kha vhuongelo ha vhukati nahone ho lwiwa nga nungo dzoṱhe u wana ndaka iyi nahone zwino vho fhelela vhe na mutevhe wa ndaka une wa sa kone u khwaṱhisedzwa .
Vhagudi vhanzhi vha ḓo vha zwisiwana kana vha xelelwa nga miraḓo ya muṱa nahone vha ḓo ṱoḓa thuso ya vhuḓipfi na nyendedzi u bva vhagudisi .
Kuḽoraidi i na mveledzwa ṱhukhu kha mutakalo wa khovhe kana vhuḓifari nahone a zwi dzhiwi sa thaidzo kha maḓi a re shangoni .
NDI KHAEDU dzifhio DZINE VHAFUMAKADZI VHA ṰANGANA NADZO MUSI VHA TSHI DZHENELA kha U SIKA MILAYO ?
Olani no sedza kha uri tshi ḓo vha hone lwa tshifhinga tshilapfu , nga kha u khwaṱha ha zwifhaṱo zwine zwo dzudzwa zwavhuḓi zwa dovha zwa vha na mishumo yo fhambanaho .
Sedzani bodo ya mutambo murahu
( f ) u sa tenda mishumo ifhio na ifhio nga nnḓani ha iyo ye ya avhelwa yone nga Mulayotewa ;
A si uri muṅwe na muṅwe u dinwa nga zwithu zwino fana .
Zwine nda zwi ḓivha nahone zwine nda zwi amba ndi sa timatimi ndi hedzwi : khaedu dzine dza vha hone a dzi nga ri pambuwisi nḓilani yashu !
Mulayotewa washu u dovha wa ṱoḓa uri hu vhe na vhukwamani tshifhinga tshoṱhe vhukati ha bannga ya mbulungelo na Minisiṱa wa Gwama u bveledzisa khonanyo ya ikonomi khulwane , zwoṱhe zwi tshi khou itelwa u sikwa ha mishumo na nyaluwo ya ikonomi .
Fhedzi , arali ha langiwa na u dzudzanywa nga nḓila i si yavhuḓi , nyimele ya khovhakhombo ya vhushumisani uhu i nga vha khulu .
Musi tsedzuluso nga vhuḓalo ya masiandaitwa a u kunguwedza nga ha kunwele kwa zwikambi i nnḓa ha tshikoupu tsha ngudo iyi , ṱhoḓisiso ya dzitshaka ine ya vha hone zwino i dzinginya ṱhumano i songo khunyelelaho kha zwoṱhe vhukati ha u kunguwedza zwikambi na u engedzea ha kunwele .
Ṅwaha wo dovha wa vha na zwa u anḓadzwa ha Khoudu ya Dzinnḓu ntswa ine ya ḓo ḓisa kha mavundu na vhulangi hapo nyendedzi ine ya kona u shumisea zwavhuḓi , i shandukiseaho lwo linganaho u itela u livhana na phambano ya maga a mveledziso yapo .
Lutsinga lwa vhuraru lwa mbuelo na lwone lwo vha lu khou bva kha zwiko zwo fhambanaho nahone lu nga si tsha kona u langea zwavhuḓi .
Fhedzi-ha , arali ha nga vha na luhura , ho kumedzwa uri luhura lwa phaliseidi lu vhonadzaho vhukuma , lu itwe .
Muṅwe musi nga madekwana , buvhi Anasi a dzula fhasi uri a ḓikande nga tshilalelo tsha u ḓifha .
Na nga murahu ha u ngalangala havho , ngauri ndo ya nahone nda humiselwa murahu ha pfi ri vhuye nga Musumbuluwo .
Hu na zwithu zwinzhi zwine zwi nga bulwa malugana na ipfi ' kuvhekanyele kwa mbeu ' .
A si vhalwadze vhanzhi vhane vha fhodzwa nga lwa u tou thoma nahone AIDS i khou ṋaṋisa vhulwadze .
U fhedza vhushai ndi zwone zwine zwa tea u kwama vhoṱhe kha ḽifhasi , vha Yuropa na Vhaafurika u fana .
U thetshelesa zwiṱori a humbulela magumo azwo kana a ḓielekanyela magumo awe a tshiṱori .
Zwiṱereke kha nḓowetshumo ya vhuendi zwi nga dovha zwa ita muhwalo kha matshilisano na mupo .
Ndivhonelo : U bveledza na ndondolo ya mashumele na milayo ya zwa thekeniki u bva kha mbonalo ya zwa inzhiniara .
Zwifhaṱo zwine zwa vha zwa ndeme hu katelwa kuposwo kuṱuku , zwifhaṱo zwine zwa vha zwone zwa u thoma zwa kereke dza Dutch Reformed Church na ya Dutch Reformed Mission Church .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , masipala u tea u zwi dzhiela nṱha mbekanyamushumo na mbekanyamaitele dza mihasho i fanaho musi u tshi bveledza mbekanyamaitele na pulane dzawo .
Vhukoni vhu akhamadzaho nga Vho Wayde Van Niekerk kha u wina musuku kha 400m na u dovha vha vunḓa rekhodo ya ḽifhasi , na u gidima he ha mangadza nga ene nyanenge washu Vho Caster Semenya kha 800m zwine zwa ḓo dzula zwi mihumbuloni yashu lwa tshifhinga tshilapfu .
Khabinethe yo ṱanganedza u vulwa ha ikonomi ya Nigeria hu tshi itelwa khamphani dza Afrika Tshipembe kha sekithara dzo fhambanaho u fana na kha vhuinzhiniyara , vhudavhidzani ha ṱhingo , u fhaṱa , zwa mabufho , nyanḓadzamafhungo , vhufushi , vhumvumvusi , ndaka , thengiso ya zwishumiswa , na tshumelo ya u tandula ole na gese .
Tsaukanyo ya mugaganyagwama wo sedzaho zwa mbeu i thusa hani vhafumakadzi ?
Sisiṱeme ire hone i ḓo sedzuluswa u itela u vhona vhukoni ha u londota vhuṅwe vhukhakhi ho dzinginywaho ho engedzwaho khayo .
Maḓi a fhasi
Honeha , dziṅwe dza mbekanyamushumo dza ndangulo na zwiimiswa zwa u bvisa tshikafhadzo zwine zwa vha hone a zwi tou vha zwa tshitandadi tsha nṱha nga u ralo u fana na izwo zwi wanalaho mashangoḓavha .
Sa zwe zwa ṱoḓea nga Ndayotewa yashu ntswa , yo vha yo tea u thoma zwiimiswa zwa polotiki na vhulanguli zwiswa zwi re na milayo , maitele , nḓila dza u ita zwithu zwiswa na vhukoni vhu si ha u shumela vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe fhedzi , hone na ha u vha dzhenisa kha mushumo wayo .
Tshenzhelo ya nyito ya zwa vhulavhelesi ha vhashumi .
Ndi ngazwo ri tshi ralo u isa phanḓa na u ambela vhushumisani hu bveledzaho na mazhendedzi a muvhuso na zwivhumbeo zwi si zwa muvhuso .
Tshanduko ya vhupholisa yo sedzesa kha zwithu zwivhili zwine zwa ṱoḓea u itela u pholisa nga nḓila bveledzaho , zwine ha vha u thoma u tevhedza mulayo nga mapholisa , na u bveledza zwikili zwa u pholisa na zwivhumbeo zwo teaho kha dimokirasi .
Mulangavundu nga tshifhinga tshenetsho kana tshiṅwe u ḓo amba zwinzhi nga ha izwi .
Ndi zwikili zwifhio zwo fhambanaho hune itshi tshigwada tsha vha naho ?
Hu khou lavhelelwa uri maitele o buletshedzwaho afho nṱha a ḓo swikisa kha :
SANDF yo no ḓi avhelwa R700 million u thoma nga nyengedzo ya iyi mbekanyamushumo ;
U thetshelesa tshiṱori a bula zwiitisi na mvelelo dzatsho . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 : u thetshelesa na u amba ( orala/na nḓowenḓowe )
Khabinethe yo dzhiela nṱha u thomiwa ha maitele a u kuvhanganya mafhungo u itela mivhigo ya thendelano ya tshifhinga nga ha Thendelanomviswa ya Afrika nga ha Pfanelo na Mutakalo wa Vhana na Muṱangano wa UN wa Pfanelo dza Vhana une wa ḓo kumedzwa nga dzi 7 Phando 2017 na dzi 15 Fulwana 2017 .
Kha Northern Province , sa tsumbo , reshio ya tshikati ya vundu ya mudededzi nga mugudi i kha mulayo wa lushaka .
Ndivho ndi u tsireledza pfanelo dza vhagudi zwikoloni na u vha humbudza hafhu nga vhuḓifhinduleli vhune ha ḓa na u vha na pfanelo .
Muvhuso u fanela u dzhia vhukando u itela u tsireledza mupo nga u thivhela tshikafhadzo , u ṱuṱuwedza ndondolo na mveledziso i sa nyeṱhi , ngeno u tshi khou fhaṱa ikonomi na tshitshavha .
Gemo ḽa tshumelo dzi re na vhushaka na tshampungane na vhuthathatshili zwi ḓivhiwa ṅwedzi nga ṅwedzi nga u shumisa ndifhotiwa yo tendelwaho kha ndaka iṅwe na iṅwe .
Tsha vhuvhili , hune mvelelo dza u ṱola dza tea u rumelwa na ḽiṅwalo ḽa bidi .
Kushumisele kwa gwama ḽa tshitshavha ḽi re mbadelo dza vhadzulapo zwo bviswa kha Vharangaphanḓa vha Sialala zwa ḓiswa ndambedzo i bvaho kha muvhuso .
Nga kha tshumisano iyi , hu fulufhelwa uri hu ḓo wanala nḓila ri roṱhe dza u swikelela zwipikwa zwa roṱhe .
Mugaganyagwama wo dodombedzwaho ndi wa ndeme nga nṱhani ha zwi tevhelaho :
Kha nyimele nnzhi mvelelo dzi a engedzea ha ṅwambo wa phimo dza vhulwadze , mutengu wa u dzhenelela na u dzula vhuongeloni tshifhinga tshilapfu .
Ndi zwone , tshifhinga tshinzhi , senthara dza mbambadzo na vhutsila zwi ḓo sudzuluwa musi vhathu vha tshi sudzuluswa na u pfulutshela huṅwe fhethu .
U tandulula zwa mbadelo dza ovathaimi dzine dza ṱoḓa , zwiendedzi , nz ; na
Vha dzulele u dzhenisa na luṅwalo lwa thendelo kana lwa u ṱanganedzwa kha maṅwalo oṱhe .
Khabinethe i humbela vhadzulapo u shumisana zwavhuḓi na Foramu dza tshumisano ya Mapholisa na Tshitshavha ( CPF ) na Tshipholisa tsha Afrika Tshipembe ( SAPS ) u amba nga ha zwiito zwi si ho mulayoni na zwa vhugevhenga .
A wana uri hu na muthu we a vha a tshi khou vhala dayari yawe .
Ri elelwa maipfi a Vho-Madiba musi we vha vhofhololwa , musi vha tshi ri , ndi tshi tou topola :
Madzangano a vhabveledzi na one a ya ita ṱhoḓisiso o ḓi sendeka nga ṱhoḓea dzao kanzhi .
Vhuṱambo uvhu ndi ha ndeme kha Afrika Tshipembe ngauri musi vha tshi kha ḓi vha Mudzulatshidulo wa Mbumbano ya Afrika nga ṅwaha wa 2020 , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho rangisa phanḓa zwa u maanḓafhadzwa ha vhafumakadzi , zwa mabindu khathihi na nndwa ya u lwa na zwiito zwa GBVF .
Sekithara i bveledzaho zwifuko zwa mikumba na zwienda nayone yo aluwa u swika kha u kona u bveledza phere dza zwienda dzi linganaho 60 miḽioni , nahone mbambadzo yo aluwa nga 18% nga mbuelo i vhonalaho kha ndinganyelo ya mbambadzo .
Vhukoni ha u shuma , vhune ha katela vhukoni ha u ṋea konṱiraka na u dzudzanya , na u khwaṱhisedza u fusha vhuḓifhinduleli ha muṅwe muthu ( nga vhuḓalo kana u langulwa ) .
Pulane yo fhelelaho ya tshandukiso i kati na u thoma u shumiswa hu tshi itelwa u fhungudza maitele a u ita khumbelo dza ḽaisentsi ya kushumisele kwa maḓi .
Vhorapolotiki vho ita tsheo dzi si dzone na u ṋaṋisa khombo vha tshi khou thuswa nga midia .
Kha mudzulapo zwawe vhubindudzi uvhu vhu fanela u bveledza mushumo kha zwa u fhaṱa , u ḓimvumvusa , vhuendi , vhuendelamashango na sekhithara dza tshumelo .
Kha vha ise fomo ya khumbelo nahone i fhelekedzwe nga mbadelo yo teaho kha ICASA
Ṱanganyisani zwidovholongo zwo salaho nga tshanḓa ni dovhe ni zwi kwanyeledze uri zwi dzhene kha tshifaredzi tsha u bakela .
Khakhululo dzo itwa kha dziṱafula .
Mafhedziseloni , u ya nga vhushela mulenzhe ha vhurereli ngei Biritheini na Amerika zwigwada zwa vhathu vha nṱha na vhashumaho a vha anzeli u shela mulenzhe kha mishumo ya kereke .
I ḓo tea u vhea iṱo ṋetshedzo ya fulufulu ḓuvha na ḓuvha .
Ndi vhana vhangana kiḽasini yaṋu vha no ḓa tshikoloni nga milenzhe ?
Hezwi zwi shandulela kha u vha zwipikwa zwe zwa vheiwa kha Muhanga wa Vhukati ha Ṅwaha wa u Shuma nga Maano , une wa vha pulane ya muvhuso ya miṅwaha miṱanu ya u thoma ya u shumisa pulane ya NDP 2030 , zwine zwi katela tshifhinga tsha 2014 u swika 2019 .
Ho dzulela u bulwa uri vharengi vha mahayani vha badela mitengo ya nṱha u fhira vharengi vha ḓoroboni kha zwiṅwe zwiteṅwa zwa zwiḽiwa hu tshi katelwa na vhurotho .
Mekhenizimu ya u shumisa thevhekano i shandukiseaho i langwaho nga mutshini ine ya vha zwishumiswa zwi tshimbidzwaho nga zwoṱhe zwi shumaho u ya nga misudzuluwo yo dzudzanywaho tshoṱhe nga mutshini .
Mamaga a tea u ṱhogomela nḓila ine vha laṱa ngayo mekhuri na dziṅwe tsimbi dzi lemelaho maḓini o tshikafhalaho .
2.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelaphanḓa malugana na u thomiwa ha Pulane ya SAA BR na uri mukovhe wa R10.5 biḽioni u ḓo shumiswa hani nga nḓila i vhuedzaho kha u vhona uri hu swikelelwe u shumiswa ha Pulane ya BR .
1.6 Khabinethe i sumbedzisa u pfa vhuṱungu nga ha khombo dza badani dzi shushaho dzine dzi kha ḓi bva u bvelela .
Ndeme ya tshikalamutengo tsha nṱha i sumbedza uri dzifeme dza shango dzi na zwivhuya zwa vhuṋe zwo khwaṱhaho zwine ḽa khou zwi bveledzisa mashangoni a seli kana u tama u khwaṱhisa nga kha ṱhanḓavhudzo ya sili .
Ndivhotiwa dzi tevhekanywa sa mvelelo dza magumoni dza vhuitwa ho pulaniwaho nahone dzi katela tsumbedzo dza nyisedzo ya tshumelo .
( g ) Mufariwa u tea u tendelwa uri a ime phanḓa ha khothe iṅwe na iṅwe ine ya khou sedzulusa u fariwa hawe , khathihi na u imelelwa nga ramilayo kha u thetsheleswa huṅwe na huṅwe , khathihi na u bvisa vhupfiwa hawe malugana na u iswa phanḓa ha u valelwa hawe .
Vhagudiswa vha shayaho nga maanḓa vho ṱanganedza kasumbe u tou fana na vhagudiswa vha shayaho zwiṱuku .
Thebulu ya maḓi i re nṱhesa
U sala murahu ha vhukati ha tshinyalelo dza thandela hu elanaho na mugaganyagwama hu na vhukoni ha u fhungudza u itela u ṋetshedza zwidodombedzwa ;
Khoro ya masipala i nga ṋea mishumo miṅwe-vho na maanḓa kha Dzikomiti dza Wadi .
Mirafho ya tshifhinga tshi ḓaho i ḓo ri haṱula nga vhukoni hashu ha u sedzana na vhumatshelo ri si vhe mabofu kha vhutshilo hashu ha kale .
Ndi nzulele ya u sa vha na mvelaphanḓa ho kalulaho kana nyaluwo ire fhasi .
Ho sedzwa phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho , fomuḽari na maitele Ho sedzwa gumofulu ḽa mbuelo ya vhulwadze na gumofulu ḽituku ḽa R772 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Nyambedzano dza zwino nga ha tsheo dza u editha dza SABC nga ha u hasha zwifanyiso zwa pfudzungule na u tshinyadza ndaka ndi mafhungo ane a fanela u farwa nga nḓila i fhaṱaho ine ya ḓo thusa u khwaṱhisa demokirasi yashu .
Mililo , hu nga vha khombo kana u tshinyadza , tshi ḓo dzula tshi tshivhumbi tshine ngatsho tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe tsha tea u shuma nazwo .
U bva vhuimazwikepe , khuhu na makmba zwi ḓo vha fhasi ha muingameli wa ṅanga ya vhulafhazwifuwo kana nga goloi yo valwaho ya khwaṱha nga mulafhazwifuwo wa muvhuso .
Ndaela ya khothe i ḓo sumbedza madzina a mubebi , ṅwana na tshifhinga tsha u dzula na mubebi uyo .
U ḓiṱola zwi ḓo vha thusa uri vha khwiṋise ndango yavho .
Naho zwo ralo , vhadededzi vho fhedzaho khoso yavho ya thangelatshumelo zwenezwino , vho bula mihumbulo yavho ya uri a vho ngo vhuelwa u bva kha phurogireme ya ACE u ya nga ha nḓivho ya thero , hu tshi katelwa dzinyambo .
Transnet i ḓo shumisa R107 biḽioni u khwinisa zwikhala na vhukoni ha themamveledziso yayo .
Maitele aya maswa a muthelo o itwa nga nḓila i fhelisaho u shumana na mabammbiri hune zwa konadzea , na u ita uri mashumele e avha a tshi ṱo ḓa zwanḓa zwa muthu a shumee hu si na muthu na u vhona uri kufarele kwa vhatheli ku vhe ku fanaho .
Khwiṋe , ndi u ri vhudza zwiṅwe zwithu nga ha zwe muvhali a ḓiimisela .
Mihasho i tea u ḓisikela phurogireme dza u ḓisa tshanduko dzi tshi imela dzi re hone zwino tenda vhudzivha hu si nyeṱhe .
Khamusi ri khou shumana na mimodele ya mabindu yo fhirelwaho nga tshifhinga - yo bveledzwaho kha tshifhinga tshiṅwevho , tshi re fhasi nyimele dziṅwevho .
uEne munukho vhutsi bvela swa maanḓa nukhedza tsini bvisa swika phanḓa nukha tsitsa bvuma phuluswa zwanḓa Fhindulani mbudziso idzi .
Kha vha vhee mbudziso kha fiḽipitshati .
Mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa wa ndaka u nga tea u shandukiswa hu tshi itelwa vhupo hune CBP ya khou ya u itwa hone ( tsumbo , Vhupo ha dziḓoroboni , vhupo ha mahayani nz . ) .
Ndivho ndi u pulana roṱhe na u engedzedza maga a tsireledzo , vhudzuloni ha u dovholola vhurangeli na u amba nga thaidzo nga kha ndingedzo dzi songo ṱumanaho .
Fhedzi , nga u lingana , a hu na u hanedza uri phambano kha zwivhumbeo izwi zwi ṱoḓa u vha zwo khetheaho nahone ndi ṱhukhu kha zwi madzangano a zwikolo na khethekanyo khulwane wa phurofesheni , buḓo ḽa mushumo ḽa vhadededzi vha tshikoloni .
U itela u swikela izwi , Afrika Tshipembe ḽi khou ṱoḓa uri hu vhe na thendelano ntswa .
Hu na zwipiḓa zwihulwanea zwiraru zwa mulayo zwine zwa zwino zwa khou khwiniswa .
U shumisa tshitendeledzi tshoṱhe tsha CBP kha 30% ya dziwadi hu u itela u guda uri zwi ya hani phanḓa
A hu na ṱhumano dzine dza ḓo tendelwa kha tshumelo ya u ṱanganya iṅwe na iṅwe nga nnḓa ha musi zwo tendeliwa .
Ri tea u tendela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u ḓifhelwa nga vhukoni havho ho fhelelaho kha u tshila vhutshilo ho fhelelaho .
U thoma ṅwaha uno , pfunzo ya nṱha ya mahala na vhugudisi i ṋetshedzwa matshudeni ane a khou thoma pfunzo ya nṱha vha bvaho kha miṱa ine miholo yo ṱangana ya vha fhasi ha 350 000 nga ṅwaha .
22 Luhuhi 2022 zwine zwi nga khwiniswa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe
Khomishini ya u Pulana ya Lushaka yo ri tsivhudza uri ndavhelelo dzashu dza mveledziso dzi ḓo dzhia tshifhinga na u shuma zwo khwatha u zwi swikelela .
Bugu dza u takadza dza fhungo ḽithihi kana mavhili kha siaṱari dza khuḓa ya dzibugu .
Hu na maitele o thomiwaho a u shumisa dzikhamphani dza tsiredzo dza phuraivethe .
Fhedzi vha ṅwethuwa vha ri , " Zwienda kha zwi sale nnḓa , mukalaha .
Zwa mbambadzo zwi vhumba tshipiḓa tsha ndeme fhethu hu konḓaho nahone ho vuleaho nahone i dovha ya katela mimakete yo leluwaho nahone yo khetheaho .
Muhangarambo ( fureme ) kha u shumiswe kha u thusa vhagudi u ṅwala zwiṱori zwa vhone vhaṋe .
Hu na mutevhe wa thandela dzine khadzo muvhuso wa vha zhendedzi ḽi rangaho phanḓa .
Kha ri ṅwale Vhalani lungano ni nange phindulo yo teaho .
Zwikili zwa vhubveledzi , vhubveledzi kha thekhinoḽodzhi nahone ndi dzhia sa tsumbo sekhithara ya eḽekiṱhironiki .
Kuitele kwashu kwa u fhaṱa a ku faneli u fhungudzwa ndeme nga tshiṅwe na tshiṅwe naho tshi tsha ndeme .
U swika ha tshanduko hu ḓisa zwikhala zwa tshanduko ya zwa mbeu .
Ri a ḓifulufhela uri mushumo we ra ḓiimisela u ita u ḓo ita uri nangoho ri zwi kone u kunda khaedu idzi .
Zwi dovha zwa ḓisa tshikhala tsha u dzhenelela kha u khwaṱhisa Ombudmanship kha ḽa Afurika .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela na gumofulu ḽituku ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa R23 475 nga muṱa nga ṅwaha
Pulane ya u Thivhela Vhufhura ndi ḽiṅwalo ḽi tshilaho nahone ḽi ḓo isa phanḓa na u mona sa izwi Koporasi i tshi ḓisa tshanduko na khwiniso kha lwendo lwayo lwa u ṱuṱuwedza mikhwa , ndeme khathihi na u lwa na vhufhura na vhuyaḓa .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze u itela dzilafho na mbadelo dza malwadze a sa fholi na maṅwe sa tsumbo , khentsa .
Muziamu wa Red Location ngei Port Elizabeth u sumbedza nndwa yo itelwaho tshiṱalula na uri wo wina pfufho dza dzitshaka dzo vhalaho .
U itela u thoma na u shumisa zwavhuḓi ndivhiso ya vhupulani na u ola fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho , hu tea u takuwiwa kha uri mushumo u khou itwa , kana u teaho u itwa , afho fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho .
Tsha u thoma , musi hu na mimaraga ya zwa masheleni i tsaho , na khonadzeo ya u kunga mbambadzo dza phothifolio dza nga nnḓa uri dzi dzhene kha mimaraga ya zwa vhutsireledzi yapo , gumofulu ḽi sa tsukunyei kha khadzimiso dzapo a zwi tsha tou vha zwa ndeme u itela vhudziki ya ikonomi khulwane .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo dzhenela nyambedzano dza fomala na ICC kha fhungo iḽi muhumbulo u wa u pfesesa mahumbulele a ICC na uri i pindulela hani Athikili 97 .
Hoyu ṅwaha u swaya miṅwaha ya 40 u bva tshe muvhuso wa tshiṱalula wa iledza gurannḓa dze dza vha dzi tshi khou bvelela dzi ngaho the World , the Weekend World na the Voice .
Ri hulisa vhe vha tambudzelwa u khethululwa na mbofholowo ya shango ḽashu ;
Vha bvise fomo vha ḓise Fom ya 1 nga fhasi ha dzifomo dzine dza tea u ḓadziwa , uri i ṱanganedzwe nga DAFF .
Vhabebi vhane vha rumela vhana vhavho u renga zwikambi ndi vhone thaidzo khulwane .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari yawe .
Fhedziha , vhunzhi ha milayo yo ṱumana na zwiimo zwa matshilele na vhuimo , vhu fanaho na uvho ha mme , munna kana mushumi .
Mufhuriwa a nga fhuriwa nga nḓila ifhio ?
Sia ḽa vhuvhili ḽe ra ḽi sedza ho vha u khwinisa phurofaili ya mutakalo wa vundu ḽashu .
Netiweke ya GEMS Mbekanyamushumo dza ndangulo ya vhulwadze
Hune fhethu ha u paka ha vha tsini na fhethu ha u tshimbila ngaho , zwi thivhelaho kudzudzanyelwe kwa mavu na zwone zwi tea u ṋetshedzwa , hu na fanitshara yo eḓanaho u tou fana na dzibannga .
236 . Ndambedzo ya madzangano a zwa poḽitiki
Khumbelo iyi i itwa arali muthu o swikisa miṅwaha ya u bva phensheni a tshi tama u badelwa tshelede dze a sengedza kha pholisi ya u bva phensheni .
( 8 ) A hu na mbetshelo ya hei khethekanyo ine ya nga thivhela muvhuso u dzhia maga a mulayo kana maṅwe maga kha u wana mavu , maḓi na dziṅwe tshandukiso dzi tshimbilelanaho nazwo , hu u itela u shandukisa mvelelo dza tshiṱalula tsho fhiraho , tenda u pambuwa kha mbetshelo dza khethekanyo hu tshi tevhedza mbetshelo dza khethekanyo ya 36 ( 1 ) .
Khombo dzine da sa anzele u vha hone dzi katela u dzhenelwa nga zwitumbudzi , midzinginyo ya shango , mitseremudzo ya mavu , mililo ya ḓaka na thavhandubi .
Muṅwe na muṅwe u a swikelela u vha muraḓo wa GEMS ngauri mbadelo dzi bva kha uri vha hola vhugai .
Ndaulo ya tshitshavha yashu i ḓo tea u vha ya musalauno u itela u engedzedzi vhukoni kha vhupo ha zwa mushumo u itela u ṋetshedza khwine tshumelo kha tshitshavha .
Nyambedzano vhukati ha sekithara dza mihasho ya vhukati na ya mavundu khathihi na mimasipala zwi kati kha u lwisa u fhungudza tshinyalelo .
1.1 . Khabinethe yo phasisa u ḓiswa ha Mulayotibe wa IMDA wa 2022 Phalamenndeni u itela u shumiwa hafhu .
U vhala na u sengulusa lungano lwa Ndau na Mbevha .
Miraḓo kha thendelano ya u kovhekana mbuelo i ḓo fanela u tendelana uri ndi lini nahone nga murahu ha tshifhinga tshingafhani hune zwa fanela u itea .
Zwo katelwa kha gumofulu ya tshumelo dzo ṱanganelanaho dza mutakalo .
Khaedu ya u ṱumekanya zwipiḓa zwoṱhe zwa phaziḽi i thusa kha u ṱuṱuwedza muthu malugana na risetshe dza saintsi .
Marangaphanḓa na ṱhalutshedzo ya kulingele
Vhathu vha Alfred Nzo ho ḓalesa maAfrika .
Vhudavhidzano ha u fhedzisela vhu tea u sedza kha zwiteṅwa zwa ndeme zwa Adzhenda .
Muhasho wo vha wo ḓi dzhenisa kha maitele o vhalaho a vhuvhudzisi u itela u vhona uri vhudzheneleli ho dzudzanywaho ho vha ho tewa kha thodea dzi ṱoḓeaho lwo fanelaho .
Naho madzangano a si a fomaḽa na thirasithi dza vhulondavhathu dzi hone , a dzi tou vha na maanḓa a mulayo o fhelelaho .
Mbekanyamushumo ya Thuso ya Mabindu nyanḓano ( CAP ) ya GEP i na ndivho ya u khaṱhisedza maga o thomiwaho a Muvhuso kha mveledziso na ṱhuṱhuwedzo dza Mabindu nyanḓano kha mabindu maṱuku nga kha thikhedzo ya mveledziso ya SMME Vunduni ḽa Gauteng .
U shumisa madzina a sa kondi are one kha u ṅwala . ( zwo livhanywa na foniki sa : shela .
( b ) Ndayo , ndangulo kana tsumbamaitele dzo vhewaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa kana Muphuresidennde wa Vhulamukanyi musi Mulayo wa Khwiniso ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe u tshi tou thoma u shuma .
Vhupulani ha ndaulo ya malaṱwa ho ṱanganelanaho ho dzhieleswa fhasi kha ḽa Afrika Tshipembe , nga ṅwambo wa u shaea ha u konanywa vhukati ha levhele dza muvhuso dzo fhambanaho na mulayosiṅwa wo paḓukanaho .
Phambano idzi dzi sumbedzisa vhuimo vhune kanzhi ndi ha fhasi ha vhafumakadzi vhu vhambadzwaho na ha vhanna .
U amba nga zwe a ṅwala , na zwe vhaṅwevho vha ṅwala u itela u tsivhudza kha zwe vhathu vha vhona . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : u ṅwala
Zwipiḓa zwa ndeme zwa mushumo wa u khwinisa vhukhwine ha dzinnḓu zwo ḓisendeka kha u humbulela ha ndeme zwo sendedzwa afho fhasi .
Nahone ri tea u pfesesa izwi ri tshi ḓivha uri misi ya dziedzi i nga vha misi ya tshikhala .
Nga u ralo , tshivhalo tshiṱuku tsha vho ṅwalisaho vha fanela u ṋewa ṱhingo dzapo dzi sa pimiwaho .
Kha vhuthihi ha miholo , ro khunyeledza muṅwe ya mishumo ya tekiniki kha maraga washu wa zwino na u sa badeliswa muthelo .
Zwavhuḓivhuḓi , ofisi iyi i shuma zwavhuḓi arali i tshi wana vhufulufheli ho fhelelaho na fulufhelo ḽa tshitshavha itshi .
Mulayo uyu muswa u vhea vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha Phalamennde .
Nga nḓowelo ezwi zwo leluwa u zwi ṱhogomela nga ndondolo ya misi yoṱhe .
U sedza zwikhala zwa u bveledzwa ha thandelathusedzi dza IDP dzi tshi tika dza CBP dzo ḓowelwaho / dzi sa fhidzi u vhuya .
Miṅwahani ya fumbili yo fhiraho ro vhona hu tshi vha na nyaluwo khulwane ya thengiselano kha mashango o bvelelaho na ano khou bvelela .
Nahone zwi amba u ita nungo dza vhuhali dza u wana thasululo i kovhekanwaho ya u kunda thaidzo ya vhukuma yo livhanaho na vundu .
Mbekanyamushumo ya DziAgri-park yo no vha mutheo wa zwipikwa zwa muvhuso kha u Vusuludza Vhulimi na mutevhe wa mashumele a u phurosesa zwiliṅwa , zwine zwa vha zwipikwa zwa Pulane dza Nḓila dza Ṱahe .
Nga u ralo ri ḓo tshimbila nga u ṱavhanya na nga u ḓiimisela u khunyeledza maitele aya .
Kha mvelaphanḓa dzo itiwaho , kha 0,2% , nyimele i khou takadza nyana malugana na u tholiwa ha vhathu vha vhaholefhali kha muvhuso , ri tshi kala tshivhalo a tshi lingani na 2% ye ravha ri tshi khou ṱoḓa yone .
Tshipiḓa tshiṱuku tshi dovha tsha bveledzwa kha zwitivhi zwa matombo kana zwa vumba .
Zwiṱuṱuwedzi ezwi fanela u katela na mbuelo dza vhabveledzi vha phuraimari u itela u nyanyula ṱhumo dza u humela murahu na dza u ya phanḓa na u tikedza nyaluwo ya maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa dzoṱhe .
Vhaingameli vha Muhasho wa Vhulimi vha sedzesa u itwa ha zwidodombedzwa zwa thendelo .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala ; Ṱhoho dza Zwiimiswa zwa Chapter 9 ,
Muofisiri wa u anisa are kha Ofisi dzashu dza Dzingu u ḓovha thusa nga u sethifaya maṅwalwa avho .
Vhulavhelesi ha zwa poḽotiki kha maitele a mugaganyagwama vhu tendela Muvhuso u tshi langa khuḓano vhukati ha zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwine zwa khou ṱaṱisana na zwine mugaganyagwama wa vha zwone .
Olani zwifanyiso zwa u sumbedza mirero iyi .
Zwi tshi elana na muḓagasi wa maḓi , vhufarani ha Thandela ya Muḓagasi wa Maḓi ya Grand Inga na Riphabuḽiki ya Demokirasi ya Congo vhu ḓo bveledza megawatsi dzi fhiraho 48 000 dza muḓagasi wa maḓi wo kunaho .
Tshiimiswa itshi tshi ḓo shuma na muofisiri muhulwane wa procurement ane mushumo wawe muhulwane ha ḓo vha u sedza kuvhetshele kwa mitengo na matshimbidzele khathihi na vhuḓi hazwo .
Khabinethe i tama vhafarisani vhoṱhe vha tshi shumisana vho sedza u shumiswa ha Thendelo ya Muhanga kha Nḓowetshumo ya Migodi i Bvelaho phanḓa na u tendela hafhu uri Muvhuso u ḓo sedzulusa u tevhedzwa ha ndaela kha Thendelonzwiwa ya zwa Migodi .
U renga thundu hu nga vha muṅwe mubindudzo wa tshifhinga tshilapfu wavhuḓi nga maanḓa .
Ri mu tamela mashudu avhuḓi kha zwoṱhe .
Bulani uri ni nga ḓitsireledza nga nḓilaḓe kha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe .
Ni vhe na vhuṱanzi uri no kona u wana mihumbulo mihulwane yoṱhe
Ṅwaha wo fhelaho , ro amba uri ri ḓo thoma Nethiweke ya Ndangulo ya Gondo ḽa Lushaka ( National Pathway Management Network ) u itela u ṋetshedza thikhedzo na zwikhala kha vhaswa u mona na shango .
3.44 Nga nnḓa ha ndingedzo dza ṱhalutshedzo ya ipfi " vhuloi " sa zwo ambiwaho afho nṱha , vhaṅwe na vhone vho ḓidzhenisa-vho kha iḽi fhungo .
Tsha ndeme vhukati ha ezwi ho vha hu Tshipitshi nga Tshiimo tsha Lushaka tsha Muphuresidennde na tshipitshi tsha Muphuresidennde nga tshifhinga tsha u vula Phalamennde .
Mushumo wa 1 Kha vha khethe tshigwada tsha lushaka tshithihi tshi bvaho tshitshavhani tsha havho tshine vha vha na nḓivhonyana nga hatsho - tsumbo , vhalimi , vhadzuli vha mikhukhuni,vhoramabidu vha mabindu maṱuku na vhaṅwe-vho .
Kana , phaiphi dza zwitentsi dzi nga itwa kha zwikhala zwo vuleaho zwa nnyi na nnyi zwo livhanaho na saithi dza fhethu ha vhudzulo hune muṋe waho a ḓo dzhia mushumo wa u dzi londota .
Khabinethe i tsivhudza vhashumisani uri vha shume na muvhuso nahone vha vhe na vhuḓiimiseli ha u thasulula mafhungo a dzipfanelo dza tshifhinga dzo tsireledzwaho .
( iii ) u anḓadzwa kha Gazethe ya Muvhuso nga u ṱavhanya nga murahu ha musi wo phasiswa .
Ndi nga kha u badela mithelo ha maAfrika Tshipembe vha tevhelaho mulayo na makuvhanganyele avhudi nga vha Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe uri muvhuso u kone u ṋetshedza tshumelo dzi ṱoḓeaho dzine dza shela mulenzhe kha u khwinisa matshilo a maAfrika Tshipembe .
Vhatsivhudzi vha nga nnḓa vha ndangulo ya tshanduko vha ḓo ṋewa konṱiraka dza u :
Mawanwa a sendedza shango tsini na u ita uri tshiedza tsha u manḓafhadza tshi vhe tsha tshiofisi kha nḓowetshumo ya dzithekhisi na uri a ḓo tshi vhea kha nḓila ya nyaluwo i yaho phanḓa .
Maga a fanaho a ḓo shuma kha khamphani dza mashangoḓavha ane a ṱoḓa u bindudza kha mashango a Afrika a tshi shumisa Afrika Tshipembe sa musanda wa dzingu ḽao .
Tshelede ya dziḽaisentsi dzine dza badelwa nga tshanele dza phuraivethe dzi badelela maṅwe a masheleni a khasho ya muvhuso na mbekanyamushumo dza zwa pfunzo .
U engedza kha ezwo , ngeno hu na uri tshiimo tshavho tsha mulayo tshi khwaṱhisedza pfanelo ya u swikela mafhungo na tshumelo zwi elanaho na HIV kha ḽeveḽe nthihi sa Maafrika Tshipembe , zwikhukhuliso zwi fanaho na luambo , nḓowelo dza mvelele na vengo ḽa vhabvannḓa zwi anzela u thivhela vhukoni havho ha u swikela tshumelo idzi .
Phungudzo ya luvhilo nga u angaredza zwi ita u ri masiandaitwa a hezwi zwithu zwoṱhe zwi sa tou dinesa kana zwine zwa nga tinyea arali luvhilo lwa fhungudzwa .
Zwi nga dzhia maḓuvha a mushumo a sumbe na u fhira , zwi tshi bva kha vhone uri khumbelo yavho vho i ḓadzisa zwone naa .
Tshumelo i ḓo ṋetshedzwa HANI ?
Mvetamveto ya nḓivhadzamulayotibe i sumbedzisa zwiṱirathedzhi zwa u engedza ṋetshedzo ya zwino ya pfunzo na vhugudisi Afurika Tshipembe .
4.2 . Musi wo no ṱanganedzwa nga nnḓu mbili dza Phalamennde , Muhasho wa Vhushaka ha Dzitshaka na Tshumisano u ḓo ṋetshedza zwishumiswa zwa thendelano kha dzangano ḽa UN .
Ṱhoḓea ya u dzhielwa nṱha i katela themo ḽa nyelelo i konadzeaho ya khonadzeo ya tshumelo .
U sengulusa kuhumbulele kwa tshitshavha nga ha mishumo ya mapholisa , vhatshutshisi , khothe na tshumelo dza vhululamisi kha u thivhela vhugevhenga na u pondwa .
Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vhagudiswa avha vha na vhukoni ha u bveledza mvelelo dzavhuḓi .
Themendelo dzo sedza kha u fha nyendedzi ya tshiṱirathedzhi kha u fareledza nungo dzi ṱoḓeaho .
Khabinethe yo dzhiela nṱha uri nyaluwo ya ḽifhasi a i khou swika he ya vha yo lavhelelwa hone .
Tsha u thoma , ngoho ya uri vhugudisi ha saintsi ya vhulafhazwifuwo vhu a ḓura nga maanḓa .
Nga nnḓa ha musi phambano yo sumbedziswa milandu yoṱhe ya khothe i wela nga fhasi ha khethekanyo iyi .
A si ha nga u kombetshedza dzipfanelo .
Kha ri ṅwale Ndi nnyi ane a khou amba kha phara ya u thoma ?
Mveledziso ya Mitambo na Muhangarambo wa Ndondolo zwi ṋetshedza odithi ya mishumo yoṱhe i re hone ya mitambo , milayo ya ndondolo na u dzinginya mveledziso kha vhumatshelo ha mitambo i linganaho kha Nelson Mandela Bay .
Muḓisedzi wa tshumelo ya mutakalo u tea u fhaṱa vhushaka ha u fulufhedzana na mulwadze hune ha sedza tshumisano ya kale ya vhushaka ha matshelo .
Kha zwitshavha zwinzhi zwa vhashai , madzangano a si a muvhuso a zwa mutakalo ( dziNGO ) na maṅwe madzangano a tshitshavha a ṋetshedza mbekanyamushumo dza zwa matshilisano na mishumo ya ndeme .
Zwa vha rudza mbilu ngauri ho vha hu dolofini .
U thusa kha mveledziso na vhukoni ha vhashumi , u fhungudza u sa dzhenela na u ṱuṱuwedza vhashumi nga kha u shumisa nḓila dzo fhambanaho dza u pfufha .
Tshipiḓa tsha U thoma : tshi khavara masia o raliho sa milayo i dededzaho na mikhwa , ṱhoḓea dza senthara dzo teaho , u dzudzanya milayo , na mutheo wa u fhaṱa u itela u swikelela ṱhoḓea dza vhudzulo dzoṱhe dza vhana hu tshi katelwa na mbetshelwa ya tshumelo na mbekanyamushumo .
( 4 ) Phalamennde i nga vusuludza tsheo ya u imisa u dzhenisa tshelede Iwa tshifhinga tshi sa fhiriho maḓuvha a 120 nga luthihi , hu tshi tevhelwa maitele o thomiwaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) .
Kha tshifhinga tshenetshi , nungo nnzhi dzo shumiswa kha u khwinisa themamveledziso kha vhupo vhu shayaho .
A si zwinzhi zwiimiswa zwa muvhuso zwi re na vhukoni ha u thoma lwo fhelelaho sisiṱeme ya ndangulo ya maṅwalo o ṱanganelaho lwa mekhanikhala .
Khoro dza zwa mutakalo dza zwiṱiriki na bodo dza zwiimiswa dzi ḓo vha one mazhendedzi apo a vhudavhidzani na vhuḓifhinduleli .
Ramabindu na vhone vha nga kha ḓi vhona uri mitengo yavho na ndeme ya zwirengiswa zwi a ṱanganedzea naa .
Ndi thendelano vhukati ha murenndi na muṋe wa ndaka .
Zwenezwo , musi vho i saina MDC yo ṱoḓa ndindakhombo ya uri vhaluvhisi avha vha ḓo tandululwa na nga murahu ha u saina nahone ra tendelana .
Hedzi mbekanyamushumo dzi tshimbidza na u bveledza pulane dza ndeme dza muhasho , ho sedzeswa kha u ṱanganyiswa u ya nga vhuphara na vhunavha ha mbekanyamaitele na pulane dza sekhithara .
Komiti ya zwa Vhuṱolamuvhalelano i a tendelana na u ṱanganedza khunyeledzo dza Muṱolamuvhalelano Muhulwane wa ḽa Afrika Tshipembe kha zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha nahone i khou ima na zwa uri zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha zwo ṱoliwaho zwi tea u ṱanganedzwa na u vhalwa zwo ṱangana na mivhigo wa Muṱolamuvhalelano Muhulwane wa ḽa Afrika Tshipembe .
Khamphani i si ya mbuelo yo khetheaho ' customised ' ( i na miraḓo ) ,
Ḽiṅwe fhungo ḽihulwane ndi ḽa u vha na vhuṱanzi ha uri Masheleni a u sokou ṋekedza a hone , nahone zwo ambiwa kha khethekanyo i tevhelaho , khathihi na uri hu tea u bveledzwa sisiteme dza u wana u itela u vha na vhuṱanzi uri vhaḓisedzi vha zwithu vhapo vha kone u shuma mishumo ine ya badelelwa nga Masheleni a u skou ṋetshedza .
Ndi nnyi o teaho u fara na a songo teaho u fara muvhili wanga
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani phosiṱara ni fhindule mbdziso dzi no bva khayo .
Sekhithara i na thero khulwane tharu na tshivhalo tsha thandela dzine dza farisana na u tandulula thero dzo ṱanganedzwaho .
Muhasho wo bveledza serisi ya nyinganyito ya mabambiri a mbuno nga ṱhoho dza ndeme kha Sekhithara ya Vhulimi , hu tshi katelwa na mafhungo nga ha :
U rekhoda maambiwa a muṱangano hu khwaṱhisedza uri tsheo na nyito zwa muṱangano a zwi xeli kana zwa hangwiwa .
Hezwi zwi ḓo tendela u wana tshitimu dzo dzulaho tsho luga kha vhunzhi ha malaṱwa na u ita uri malaṱwa a ṱanganedzwe nga nḓila yavhuḓi .
Kha mulalo na vhutsireledzi , ri ima na vhathu vha Mali kha u ḓidina havho kha u ita mbilo na u tsireledza tshirunzi tsha vhuḓivhusi ha shango ḽavho .
Mbetshelwa dza Mulayo dzo bveledza u valwa ha vhuingahalwa ho vhalaho na u vhuedzanya u mona na nḓowetshumo .
8 . U shandukisa ḓiresi yanga ya nḓisedzo zwi a leluwa ?
U kundelwa u tevhedza izwi zwi ḓo ita uri vha iledzwe .
Hu khou fulufhelwa uri zwa u tholwa ha vhalangi vha vhafumakadzi zwi ḓo vha tshipikwa tsha u tandulula ndinganyiselo ya mishumo .
Masheleni manzhi o shumiswaho , fhedzi , ndi a vhathusi vha zwa tekiniki vha 27 vho thomaho u shuma kha mihasho ya 9 ya mutakalo na wa tshumelo ya tshitshavha u tikedza maitele a u khwinisa thandela dza themamveledziso .
Kha ri ḓiphiṋe nga ṱhoho ni pfuka zwibuḽoko zwivhili ni tshi ya phanḓa .
Hu tshe na zwinzhi zwine ri kha ḓi tea u zwi ita , fhedzi muthelo wo khwaṱhaho nahone u re khagala zwo vhewa une u ḓo ri shumela zwavhuḓi kha vhumatshelo .
Luambo : Ṅwalulani mapulo a mafhngo ni ṅwale mafhungo sa mafhungo maambiwa ni shi shumsa zwiḓevhe .
1 . Ndi zwifhio zwiṅwe zwiṱuṱuwedzathandela zwe zwa bulwa kha ḽiga ḽa u pulana ?
Sa zwe vha sumbedzisa zwone , Muvhuso a u na vhuḓifhinduleli malugana na uri vha langa hani .
U shuma nga maanḓa ha mbekanyamushumo iyi hu kha ḓi tea u ḓivhiwa .
Official Seed Testing Station , kana Tshi ṱitshi tsha Tshiofisi tsha Ndingo ya Mbeu i ṱ o ḓ isisa khanedzano na mbilahelo dzine dza vha malugana na zwine zwa yelana na mbeu nga fhasi ha Mulayo wa Khwinifhadzo ya Mbeu wa 1976 .
Thikhedzo yo ṋetshedzwaho , yo livhiswa kha u engedza tsivhalo tsha tshikalo na tshone tshi vhonala sa tshikhala tsha u vha na vhunzhi ha tshikhedzo ya masheleni yo vhuiswaho kha sisiṱeme ya tshikwama .
Mbetshelwa ya mulayo ya zwino i vhonala i sa tou kwama zwihulwane zwa vhurengisamuvhili , na u sa konisa madzhendedzi a muvhuso u tandulula u kandekanywa ha pfanelo dza vhathu dzi fanaho na u vha phuli ya zwikolodo kha nḓowetshumo .
- vha na thulusi dzo teaho , tshishumiswa , mutshini na zwiambaro zwa u ḓitsireledza
4.2 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo vha ṋemuḓi wa Sesheni ya vhuvhili ya Khomishini ya Mashango mavhili ya Afrika Tshipembe-Zimbabwe ( BNC )
Tshitatamennde tsha vhuṱanzi vhu sumbedzisaho uri zwidodombedzwa zwe vha ṋekedza kha khumbelo ya u thoma zwa u vhulaha miri zwi kha ḓi vha zwithihi na .
Kanzhi , zwivhulahatsheṋe , zwi tshi vhambedzwa na zwiṅwe zwivhulahazwitzhili , a zwi yi phanḓa kha sisiṱeme ya zwamaḓini .
Tshikati tsha asainimenthe tshi fara tshileme tshi fanaho na tsha mulingo wa kiḽasini muthihi , fhedzi mulayo uyu u nga kha ḓi shanduka .
Vhagudisi vha u reila vha tea u vha na ṱhanziela ine ya sumbedza gireidi kana kiḽasi ya tshiendisi tshe vha themendelwa u gudisa vhagudi .
Mihasho yoṱhe yo ḓivhadzwa nga ha mbilaelo dzo ṱanganedzwaho .
I tea u vha ya phurofeshinaḽa , na uri i tea u ita mushumo wayo sa zwo bulwaho kha Ndayotewa yashu .
Izwo ndi hune na ḓo haṱulwa ngaho , hu si nga odithi dzo kunaho dze na swikelela .
U ta thagethe na u vhiga malugana na tshivhalo tsha matshudeni i kha ḓi vha khaedu vhunga tshifhinga u lambedza nga magavhelo tshi tshi dzhia ṅwaha wa muvhalelano fhedzi , ngeno u ḓiṅwalisa ha matshudeni hu tshi tevhela ṅwaha wa khaḽenda .
U swika zwino , mbekanyamushumo dza zwa vhugudisi dzi tevhelaho dzo no thoma u ṋetshedzwa .
Khethekanyo a yo ngo swikelela tshipikwa na tshithihi tsha u bveledzisa zwo randelwaho zwa u lwa na vhuaḓa nga ṅwambo wa vhukonḓi ha vhukoni .
( 2 ) Muraḓo wa Vhusimamilayo ha Vunḓu a no khou ranga phanḓa nga tshifhinga tsha u voutha , ha nga tendelwi u voutha na vhaṅwe , fhedzi -
Ri tshi inga kha zwenezwo , zwitevhelwa zwa zwililelwa zwa zwa mishonga na u rengea hazwo ndi zwiṱuṱuwedzi .
( iv ) Ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Khwinifhadzo ( Adendamu ) ya ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Ṱhanziela ya Nṱha ya Lushaka : Ndalukano ya Vhukoni ha vhuimo ha 4 ha Muangarambo wa Ndalukano ya Lushaka ( National Qualifications Framework ( NQF ) , malugana na vhagudi vha vhaholefhali , ḽe ḽa anḓadziwa kha Gazethe ya Muvhuso ya nomboro 29466 ya 11 Nyendavhusiku 2006 , yo katelwa ngomu kha ḽiṅwalo ḽa Phoḽisi ḽa Phoḽisi ya lushaka ya malugana na ṱhoḓea dza mbekanyamaitele na u pfukela phanḓa zwa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 ; na
Zwiitisi zwa uri vhalanguli vha sa tsha tendelwa u shuma zwo ṋetshedzwaho kha mulayo a zwo ngo lingana u itela maitele a vhuvhusi ha pfanavhanzhi .
Mikovhe nyengedzedzwa yo itelwa themamveledziso ya maḓi ya masipala , vhuendi ha nnyi na nnyi na mveledziso yo ṱanganelaho ya ḓoroboni .
U bva nga datumu ya muvhigo uyu , Minisiṱa a vha athu u ḓivhadza datumu ya u thoma u shuma ha zwiṅwe zwa zwilinganyo izwi .
Zwi tshi bva kha nyimele dza lwanzhe na mutsho dzine dzi nga itea nga tshifhinga tsha u fhaṱa , hu fanela u dzhielwa nzhele ya vhuronwane kha maitele a u fhaṱa ane a ḓo shumiswa .
Thuso i katela , vhukati ha zwiṅwe zwithu , nḓisedzo ya mbeu na mbwanana u itela ngade dza miṱani na u lambedzwa ha u thomiwa ha madzangano a zwitshavhani na mabindu maṱuku .
15.1 Zwi tshi tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , ine ya khou lwisa u alusa mveledziso ya tshoṱhe nga u lwa na khaedu dza dzingu , dza kha dzhango na dza ḽifhasi ḽoṱhe nga vhuphara , Khabinethe yo tendela u thomiwa ha nḓila ya vhukonanyi ha lushaka ha u konanya adzhenda dza UN , AU na SADC dza mveledziso ya tshoṱhe .
I tikedzwa nga zwiṱirathedzhi zwa u ṱhaḓula zwinzhi zwo tou sedzaho kha ṱhahelelo ya zwiḽiwa miṱani khathihi na nyaluwo ya u bveledza zwiḽiwa hu u itela u fhelisa nḓala nga 2030 .
Khaedu dza pfunzo dzine ra livhana nadzo dzi ṱoḓa tshumisano na vhukwamani vhukati ha mihasho ya muvhuso .
Lufu muṱani muṅwe na muṅwe lu ḓisa nḓaḓo na vhuṱungu kha miraḓo ya miṱa yo salaho .
Nangani tshithihi tsha zwi tevhelaho ni tikedze phindulo yaṋu .
3.2 . Khabinethe i khoḓa u phunyeledza uhu ho itwaho nga mapholisa kha vhuvhava na u tshinyadza ha themamveledziso ya zwiporo ; vhugevhenga vhuhulwanesa he kha dziṅwe nyimele ha vha na u lozwea ha matshilo a vhathu vha si na mulandu nga vhanga ḽa u thulana ha zwidimela .
Tsha u thoma , ngauri vha a kuvhanganya na u phaḓaladza masheleni kha afhio mabindu - na uri ndi afhio mabindu o thomiwaho .
Ri livhuwa u dzhenelela ha vhashumi vha vhuongelo kha u kuvhanganya na u saukanya mafhungo kha muvhigo uyu .
I tea hafhu u : bvisela khagala mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhadzheneli vhoṱhe hu tshi katelwa tshitshavha tshapo kha kushumele kwa sisiṱeme sumbedza uri i ḓo shumisa hani na u langiwa u itela maga oṱhe hu tshi katelwa na u vhiga shumisa ndangulo ya kushumele ngomu kha pulane dza mveledziso yo ṱanganelanaho elana na phurosese ya ndangulo ya kushumele kwa vhashumi vha masipala .
Vhubindudzi ha sekithara ya muvhuso vhu nga thusa kha u engedza vhubindudzi ha phuraivete .
Nga vhanga ḽa u ḓalesa ha mutsho wo vhifhaho wa mupo kha vhupo ha u fhaṱa mushululo , tshomedzo dzo khetheaho dzo shumiswa , na nḓila ya kuitele ku konḓaho yo shumiswa , mafhungo o khetheaho na o dodombedzwaho na mbetshelwa zwi a ṱoḓeaho , hu tshi vhambedzwi na u fhaṱa ha zwifhaṱo zwa tshitshavha mavuni hune vha khagala .
Kuitele uku ku amba u ita uri hu vhe na zwo salaho kha thengiso .
Ndi mbekanyamaitele ifhio na mulayo ine ya konisa u dzhenelela ha tshitshavha kha muvhuso wapo ?
Nyolo i re afho fhasi i ri vhudza uri vhana vha takalela
1.4 . Khabinethe yo swaswara ngaha u khwaṱhiswa ha milandu ya badani sa tshipiḓa tsha Fulo ḽa Maḓuvha a Madakalo - Kha vha Swike vha tshi khou Tshila - fhasi ha thero ' Roṱhe Ri Nga Tshidza Matshilo a dzi Miḽioni ' , ya dovha ya vhudza vhashumisi vha bada vhoṱhe uri vha vhe na vhuḓifhinduleli ha u pfesesa tshoṱhe uri u thulana ha dzigoloi hu tshinyadza matshilo .
Nḓivho ya mveledziso ya mbekanyamaitele na tshumiso .
Sa zwe zwa sumbedziswa u thomani , vhunzhi ha mbilaelo dza ofisi dzi sedza , zwiteṅwa zwo fhambanaho zwo dzhenelelanaho .
" Thendelano ya Tshandukiso " kana " Thendelano " zwi amba thendelanoguṱe .
Tsha u thoma , kha fhungo ḽi elanaho na vhashumi vha shumaho na vhathu vha pfulutshelaho u bva kha maṅwe mashango - vha nga isa phanḓa na u pfa muhumbulo wa vhaṅwe na u ṋetshedza ngeletshedzo kha vhathu vha bvaho mashangoni maṅwe nga mafhungo a mupfulutshelo .
U fhungudzea ha u phaḓaladzwa ha mbuelo kha vhashai zwo koniswa hafhu nga zwivhumbi zwihulwane zwiraru .
Tshivhalo tsho vheiwaho fhasi maelana na vhuendi ha mashangoḓavha tshi ḓo shuma fhedzi kha vhashumi vhane vha vha vhadzulapo zwavho kha Riphabuḽiki maelana na zwifhinga zwi bvelaho phanḓa zwo fhedziwaho kha Riphabuḽiki .
Naho zwo ralo , nga kha maitele a nga ngomu , muhasho u bvela phanḓa na u wanulusa tshivhalo tshihulwane tsha zwiwo he ha vha na u tevhedza zwiṱuku maitele a u renga na u rengisa na miṅwe milayo .
Muvhuso u na zwiṅwe zwikhala kha thandela dza u vusuludza ndaka dza Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha .
Khaedu ndi u pfulusa khamphani iyi u bva kha tshaka dza dzikhamphani dza tshumelo yo ḓoweleaho , u ya kha bindu ḽi bindudzaho kha dzitshaka .
Mulayo u ṱoḓa u tsireledza nnyi na nnyi kha khethekanyo dzi siho mulayoni na u ṅwaliswa ha maitele a vhupulani ha khadzimiso ya zwipiḓa , na u khwaṱhisedza bondo na pfanelo dza maimo a nṱha kha khethekanyo dzenedzo .
ṋeaho nyimele ya pfunzo ya nyonyoloso ho fanelaho .
Kha zwikolo ezwi , a hu na mutendelo wa tshikolo wa khombekhombe ine u nga ṱoḓiwa .
Data ya mbadelo kha tshikwama yo livhiswa kha mafhungo u bva kha IDC .
Fhedzi , ngeno Western Cape ḽo swikela mvelaphanḓa khulwane musi hu tshi vhambedzwa na mihasho ya mavundu maṅwe , masiandaitwa a ezwi u mona na zwikolo zwoṱhe kha vundu ha lingani .
Zwo ralo , hei SoNA , ndi ya nga ha nyaluwo i katelaho .
RO LIVHA KHA TSEDZULUSO YA MIṄWAHA YA FUMIṰHANU
Ndangulo ya tshanduko na maitele a ndaulo ya tshikoupu a fanela u sedzuluswa yo ṱanganela na phambano dzo topolwaho dziṅwe na dziṅwe dzine dzi nga mvelelo ya khumbelo ya tshanduko .
( a ) Zwa u londola na u fhodza kana u thivhela vhulwadze ha muhumbulo kana vhulwadze kha wone muvhili ; kana
Uri vha kone u tsireledzwa kha ndifhedzo nge vha bvisela tshiphiri khagala tsha u pfukwa ha mulayo kana vhuḓilangi vhu songo teaho nga mutholi kana muṅwe wa vhashumi , vha tea u tevhedzela maitele a u bviselwa ha tshiphiri khagala kha Mulayo wa Vhutsireledzi ha u bulwa ha zwiphiri , wa 2000 ( Mulayo wa vhu 26 wa 2000 ) .
Zwi alusa mavhusele a dimokirasi na u shumisa lwa tshoṱhe mavu a vhathu vhanzhi ane a langiwa nga dzangano ḽa ndaka ya vhathu vhanzhi ho imelwa zwitshavha .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u ya kha miṱanu kha sia ḽa masheleni a tshitshavha .
Hu songo sedzwa vhuṱanzi ho ḓalaho ha u tambudzwa musi wo farwa , a hu na maga o dzhiwaho u sedzulusa kana u fhelisa milandu iyi ya u tambudzwa .
Hezwi zwi ḓo alusa u shumisana vhukati ha masia oṱhe a vha shumaho na mulayo u itela u fhungudza vhugevhenga .
U engedza uhu na huṅwe ha bammbiri hu ḓo lindela ṱhoḓisiso iṅwe hafhu .
Tshinyalelo yo tevhelaho i re na vhushaka na ndaka , vhupo ha mveledziso na tshishumiswa hu wanwa mbuelo khayo arali hu na khonadzeo ya uri mbuelo dza matshelo dza ikonomi kana vhukone ha nḓisedzo ya tshumelo ha ndaka zwi a khwiniswa nga nyengedzedzo ya tshiimo tsha mashumele tsho gaganywaho mathomoni .
Vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha khoro ya masipala ndi u sedzulusa : uri tshitshavha tsha vhupo ha masipala tshi ṱhoga mini uri ndi zwifhio zwa ndeme zwine zwa fanela u itwa u swikela ṱhoḓea idzo uri i nga ita mini uri tshitshavha tshi shele mulenzhe kha mishumo ya masipala . uri i ḓilugisela hani uri i kone u swikela ṱhoḓea idzo
Mbudzisoṱholi dzi lugiselwa u wana data kha tshitshavha tshapo
Vha kundelwa u ita ngaurali vha ḓo tea u badela nzwalelo na u lifhiswa kha u lenga u badela muthelo wo engedzwaho kha u lenga u humisa mbuyelo .
IInthaviu I nga itwa lwa tshiofisi na tshigwada tsho rambiwaho
zwishumiswa zwo fanelaho zwoṱhe zwo bviselwa khagala kha vhafarmikovhe , zwi tshi katela zwidodombedzwa nga ha tshibveledzwa tshihulwane ;
Arali phambano kana u fhambana ha vha hone ha mufuda muṅwe na muṅwe vhukati ha murengi na muḓisedzi malugana na kana hu tshi khou itiswa nga konṱiraka , vha kwameaho vha tea u ita ndingedzo iṅwe na iṅwe u itela u tandulula nga vhulenda iyo phambano kana u fhambana nga u tou ambedzana .
( 2 ) ( a ) Khothe Khulwane ya Khaṱhululo , Khothe Khulwane , kana khothe ya maimo a yelanaho nayo i nga bveledza mawanwa malugana na u yelana na Mulayotibe ha Mulayo wa Phalamennde , Mulayo wa vunḓu kana vhuḓifari vhuṅwe na vhuṅwe nga Muphuresidennde , fhedzi ndaela ifhio na ifhio i nga vha na maanḓa u swikela i tshi khwaṱhiswa nga khothe ya zwa Mulayotewa .
Khaedu ndi yauri ndi tenda kha uri switshi dzi re ngomu kha Lufhera ndi dzone dzi itaho uri zwi konḓe kha vho uri vha shume musi dzulo ḽi kati .
( b ) a nga nanga tshivhalo tshiṅwe na tshiṅwe tsha Dziminisiṱa u bva kha Buthano ḽa Lushaka ; nahone
Ndi muvhigo wo fhelelaho wa nga ha tshiimo tsha vhana wa u tou thoma kha shango we wa bveledzwa hu tshi shumiswa Pulane ya u Shuma ya Lushaka ya nga ha Vhana ya 2019-2024 .
Miṅwe miraḓo ya tshitshavha i nga kundelwa u vha home miṱanganoni ya tshitshavha nga masiari .
Miraḓo ya vhashumi yo vhalaho vho dzhenela kha mbekanyamushumo dza vhugudisi dzo dizainelwaho u khwinisa vhukoni havho ha u swikela ṱhoḓea dza vhudavhidzani ha mveledziso .
Vhathu vha murole wa u shuma
Tshipiḓa tsha mavu tshiṅwe na tshiṅwe tsho khethea u ya nga sisiṱeme ya mupo ( dzhioḽodzhi , mavu , mbumbo ya shango , haiḓirolodzhi , kilima , vhutshilari na vhuhanyi ) zwine tshi ṋeaho mvumbo .
Kha miṅwaha ya fumi i khou ḓaho , ndi vhuhovheleli hashu ha uri ikonomi yashui fanela u aluwa nga reithi khulwane vhukuma u fhira tshitshavha tshashu.
2.2 . Nga tshifhinga tsha madalo , vharangaphanḓa avha vhavhili vha khou lavhelelwa u haseledza nḓila dza u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha aya mashango na u haseledza mihumbulo malugana na thaidzo dzine dzhango ḽa khou ṱangana nadzo .
Zwiga zwiraru zwa fhethu zwi sumbedziswa nga u ṱangana ha maluvha a tshikhopha , tshine tsha vha tsumbo ya tshimela tsha Afrika Tshipermbe tshine tsha sumbedzisa u konḓelela , u hanya na u vha mushonga u thusaho .
Maitele a mulayo a nga kwama lu si lwa vhuḓi mvelelo dza kushumele na vhuimo ha masheleni ha Tshikwama lwa tshifhinga tsho tiwaho .
Miṱangano yo farwa tshifhinga tshoṱhe u dzulela u vha phanḓa kha mveledziso na u sedza dziṅwe khovhakhombo dzine dza nga vha hone kha milingo .
Tshumelo ya mathomo ya u linga i khou lavhelelwa u shuma lwa tshifhinga tsha miṅwedzi ya fumimbili .
U ya nga sekithara i no khou bvelelaho , mveledziso ya zwiimiswa zwa u kuvhangana mafhi a songo shumiwaho vhuponi ha mahayani i nga shela mulenzhe kha mveledziso ya mabindu kha nḓowetshumo .
U ṱuṱuwedza zwa u dzhena kha maraga , magavhelo a mveledziso a nga ṋetshedzwa u itela u ṱuṱuwedza na u tikedza mveledziso ya mabindu maṱuku u mona na zwikhala zwenezwi .
Mbuno dza uri ndi ngani masiapala u this khetha u ita izwi ndi uri miṅwe mimasipala , madzangano ( NGO kana CBO ) kana khamphani dza phuraivethe dzi nga vha dzi na zwiko na zwikili zwa ndangulo zwa khwiṋe zwa u ṋetshedza tshumelo .
Ro vha ro ya u ṱolela makhulu Tshimboni fhedzi ri tshi swika ra wana hu tshi pala khwali .
Sub-Saharan Afrika i khou sumbedza khaedu dza nyimele dza ikonomi khulwane musi ikonomi khulwane yaḽo dzi tshi khou fhungudza u ya kha u bveledzisa zwirengwa zwiṱuku .
Aḓiresi ya poso :
Khoro ya dziminista i na minista dza khabinete , minista dza mashango ( ndango yo ḓiimisaho nga yoṱhe kana nga iṅwe nḓila ) na vhafarisa minista .
Naho zwo ralo , mbofholowo ya ikonomi yo vha yone zwipikwa zwa ndeme zwa Dzangano ḽa Vhathu vhoṱhe vha Afrika .
MUHASHO WA PFUNZO YA MUTHEO ( DBE ) WO BVELEDZA NZUDZANYO YA MASHUMELE YO DODOMBEDZIWAHO U ITELA U KHWINISA VHUNZANI HA PFUNZO ZWIKOLONI ZWASHU ZWA
Komiti dzi na maanḓa o ṱanḓavhuwaho , dzi nga ita mbekanyamaitele , dza ramba dzikhoniferentsi na , na u shumisana na mivhuso , dza pulana thuso ya thandela dza mutakalo wa dzitshaka .
Vhuleme vhune madokotela vho livhana naho kha u ri vha dzule vho bvelela hoṱhe kha mishonga ho vhigwaho kha dzidzhenaḽa dza ndeme dzine zwi tou pfala u bva kha u vhambedzwa ha tshifhinga tshi ṱoḓeaho kha u vhala .
Tsumbo dza tshaka dza mathukhwi
Vhathu vhe vha wana ndaka ya vhudzulo lwa u tou thoma vha so ngo thuswa nga muvhuso na nnḓu i re kha ndaka yeneyo , arali i hone , vha sa tevhedzi mikhwa na zwilinganyo zwi tshi ya nga ha Zwifhaṱo zwa Vhudzulo zwa Tshoṱhe .
Tsatsaladzo dzo teaho na dzo ṱaṱisaniwaho nga hadzo vhukuma na dzo teaho ndi dza ndeme , kathihi na zwiṅwe u itela mihumbulo yo sumbedziswaho kha tshibveledzwa itshi .
Mimasipala yo vhalaho yo phasisa milawana , ine huṅwe tshiṅwe tshifhinga ya vhidzwa mihanga ya u langa , i tshi itela komiti dza wadi dzi welaho kha vhupo ha ndango yadzo .
U vhea mitengo : u ḓivha uri tshibveledzwa kana u ṋetshedza tshumelo zwi ḓura vhugai zwi thusa kha u ṱalukanya mbadelo dzi no kona u tevhelelea na mbadelo dzi sa tevhelelei na kuvhetshele kwa mitengo u itela u wana phurofiti
Mimasipala yoṱhe ya vundu i vhonala i tshi tevhela nḓowelo i fanaho na iyo ya reshio ya mbulungo dza masheleni a vundu .
Mulayo wa Phensheni ya Mushumo wa Muvhuso wa 1996 , u shandukisa mulayo wa u badela mufarisi arali ho vha na ṱhalano , u vhona uri mbadelo dza miraḓo ya phensheni kha vhafarisi vhavho musi hu na ṱhalano a dzi shandukiselwi kha khombetshedzo ya tshikolodo ; na
Muraḓo kana muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo ( tsumbo , dokotela , khemisi kana sibadela ) a nga ita mbilo .
Ri ṱuṱuwedzwa nga tshumisano ine ra khou i wana u bva kha sekhithara ya phuraivete sa zwe zwa sumbedziswa nga vhuḓiimiseli ha u shumisana na muvhuso kha kahedu ya ṱhogeo ya mishumo nga dziCEO dza khamphani dza 70 dzo ṅwaliswaho kha Johannesburg Securities Exchange .
i khou ita bembela kha maAfrika Tshipembe u shumisa ṅwedzi wa Ṱhangule u pembelela tshiimo tsha vhafumakadzi kha tshitshavha tshashu .
U nanguludza mawanwa o nanguludzwaho u bva kha ṱhalutshedzo .
Zwino vhuimo uvhu ho vha hu khou vhonala kha tshipholisa tshi vhonalaho na kha tshipholisa tsha nzudzanyo ya nnyi na nnyi .
Khabinethe i humbela vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe uri vha tikedze na u dzhenelela kha mbekanyamushumo dza Ṅwedzi wa Vhafumakadzi na vhuṱambo hune ha ḓo itwa ṋwedzi woṱhe u vhona uri tswikelelo dza vhafumakadzi dzo pembelelwa .
Nga zwifhinga hezwi , mbonalo ya vhaofisiri vha shumaho na zwa mulayo i a engedzea hune vha ḓo vha vho vala dzibadani na kushumele kune ha ḓo vha hu tshi khou ṱolwa u mona na shango u itela u vha na vhuṱanzi ha uri maAfurika Tshipembe vho tsireledzea .
Mimakete a i tei u dzulela u vha ya tshoṱhe .
U ṋetshedza tshumelo dza ṱhoḓisiso dzo teaho kha Miraḓo tshifhinga tshoṱhe .
Khaṋo ya u thoma i lavhelelwa nga Lara , arali mupo u kha sia ḽashu .
Vha Gwama ḽa Vundu vha nga si ite tshithu kana u ṋekedza nyendedzi vha vhoṱhe ; zwo ḓisendeka nga vhuyo u vha kha vha vhei vha zwilinganyo , nga maanḓa Bodo ya Zwilinganyo zwa Muvhalelano na Gwama ḽa Lushaka .
Mafulufulu nga ḽifhasi kha zwa thekinolodzhi i re khagala zwi tshimbilelana nyana na lutendo lwa uri thekinolodzhi i na maanḓa a u shandukisa , na uri i a tumbula muvhuso , u khwinisa tshumelo ya tshitshavha na u anḓadza nyaluwo ya ikonomi .
Maga ayoa a vhidzwa u pfi Odithi ya Mashumele .
Ri themendela uri vhathu vhenevho vha fanela u wana vhupfumbudzi kha tshiimiswa tsho ṱanganedzwaho nga , na u ṅwaliswa , Bodo ya Vhaofisiri vha Tsireledzo .
Ndivho ya Mbekanyamaitele ndi u bveledza ndunzhendunzhe , ngona , u bvela khagala na u bveledza u lingana ha vhathu vhe vha vha vho kundiswa nga tshiṱalula .
ṱalutshedzwe milayo na nḓila ine zwa shuma ngayo
U swikela mamaga maswa a tshi thoma u shuma , honeha , ṋetshedzo ya muḓagasi i ḓo dzula i ṱhukhu .
4.4. Khabinethe i khou vhilaedzwa tshoṱhe nga u ṱhaselwa ha ofisi ya Muhulwane wa Vhulamukanyi he ha tswiwa khomphyutha dza tshivhalo .
Vhaendela shango vha re bisini zwi / vha ṱalela ndau nga maforokiki .
( d ) U dzudzanya muthu kha muhumbulo na muvhili u bva e muṱuku , mualuwa , vhuimana , u bebwa ha ṅwana na u lovha
Paka ya Bugu IDP i sumbedzisa milayo ya vhudzheneleli .
Kha vha shumise kubadelele ku tevhelaho u badela SARS :
Tshiphuphuledzi tshi phuphuledza zwi re tsini , Zwi u phuphuledza , zwa pfa , zwa nukhedza .
Dzangano ḽa zwiimiswa zwa luambo kha dziṅwe nyimele dzo khetheaho dza vhutshilo ḽi ḓo thusa na u kwengweledza vhagudi u ita nḓowenḓowe yazwo nga nyito .
Hu no shumiswa mielelo ya giravithi , zwithu zwi ḓo fhambana zwi tshi langa nga phetheni dza ḓuvha dza masiari na vhusiku .
Vhukoni havho ha u swikela ṱhanganelano ya nzimo ho sikelwa nyaluwo yavho na u dzula vha hone kha nḓowetshumo ya ṋama tswuku .
U ṱanganela ha u shaya vhukoni na u shaya masheleni ndi kuitele kwa u kundelwa .
Ro kona u tandulula dziṅwe dza khaedu dza miṱani .
Nga ṅwaha wa muvhalelano nga fhasi ha u sedzuluswa hafhu , Muhasho wa Vhashumi wo pfukisela pfanelo ya vhuṋe ha ndaka idzi dza IT kha zwikwama zwivhili .
Hu na tshaka dzo fhambanaho dza mithelo .
Naho vhathu vho hwelelwaho kha iyo milandu vha songo vhonwa milandu u ya nga khethekanyo ya 97 u ya kha 102 , mafhungo a zwa vhuloi o ḓi kwamiwa .
Madzina a zwi sa vhalei ndi afhio ?
Kha vha ri ndi dzhie tshikhala itshi , u khwaṱhisedza uri Gwama ḽa Phentsheni ya Vhashumi vha Muvhuso ḽi dzulela u lambedzwa naho tshiimo tshi songo dzudzanyea kha maraga wa masheleni kha miṅwaha ya zwino .
Hafha hu katelwa u vhala : nganeapfufhi ( zwiṱori zwipfufhi ) , foḽokuḽoo ( ngano ) , nganetshelomuṋe , maṅwalo , imeiḽi , zwiṅwalwa kha dayari , matambwa , atikili dza gurannḓa , atikili dza magazini , inthaviwu dza radio , vhurendi , maṅwalwa a u ṱuṱuwedza , khungedzelo , ndaela , ndaedzanḓila na kuitelwe kwa zwithu .
Vho shelesaho mulenzhe kha nyaluwo ya GDP ndi sekithara ya migodi , masheleni , u rengisa ndaka na tshumelo dza mabindu , na tshumelo guṱe ya muvhuso .
Ndi vhuḓifhinduleli hashu u vhona uri huna u dzhia vhuḓifhinduleli na hone nga nḓila ire khagala .
Nga heyi nḓila , ri shela mulenzhe kha u fholisa vhuṱungu ho vhangiwaho nga tshifhinga tshi vhaisaho tsha murahu kha shango ḽashu .
U tea u vha na vhukoni ha u pulana , u dzudzanya , u lavhelesa , u ingamela na u linga mushumo wa vhashumi vha re nga fhasi hawe .
Izwi zwi shela mulenzhe kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ine ya amba uri vhukati ha zwino na 2030 Afrika Tshipembe ḽi fanela u vha ḽo thoma muvhuso u konaho , wa phurofeshinaḽa nahone u fhindulaho ṱhoḓea dza vhadzulapo .
Vhurindilamushonga ha TB i konisa maga a u langa u kavhiwa nga nḓila ya vhutevheli na mishonga yo khetheaho na zwiṱirathedzhi zwa nḓisedzo ya mushonga .
Phimo ya u shaea ha mishumo yo vhigiwaho ya shango i bva kha ṱhalutshedzo ya ṱhukhu ya tshiofisi , ine a i kateli vhaṱoḓi vha mushumo vha si na mafulufulu .
Nga u pfufhifhadza , mbilahelo dzi no kwama mveledziso na dzi no kwama maanomashumiswa dzi tea u vha mbilahelo dzonedzone dzine dza kwama ndangulo ya vhathu vha phabuḽiki .
Ro vhea zwipikwa izwi u itela uri tsheo dzine ra dzi dzhia zwino ndi dzo khwaṱhaho nahone ri ḓo dzi ita nga u ṱavhanyedza .
Ḽitambwa ḽi amba na vhathetshelesi vhanzhi , ngauri muthu muṅwe na muṅwe a nga kona u topola na thaidzo .
Na mufunzi u a tswela tshivhidzo tshawe tshiṅwe tshifhinga .
Muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshitshavha o ṱanganedzwa u dzhenelela .
Vhathu vho vha tshi fanela u tshimbila tshikhala tshilapfu na u lindela tshifhinga tshilapfu uri vha wane dzilafho ḽa zwa mutakalo .
Ni a kona u zwi vhona uri iyi mitalo ya minwe yo fhambana ?
Vhaswa vhashu ndi vhumatshelo hashu na uri u bvelela havho zwi ita uri ri ḓi hudze vhukuma .
Izwi zwo fhambana na zwa maṅwe mashanago a Afrika , hune miṅwe milandu -u tou fana na ya u vhulaya- ya farwa u fana na ya vhuloi .
Musi mutevhe wa khaṱhulo nga yuniti iyi ya FCS u tshi khou lapfa u tshi ya , vhapfukamulayo vhanzhi vha vha vha tshi khou bviswa zwiṱaraṱani .
Naho zwo ralo , hu si na masheleni a re a hone , mushumo u re afho nṱha u nga ḓi fhiriselwa phanḓa .
Sa zwine zwa vha hone kha mulayo wa musalauno wa u tshipa , mulayo u ṱoḓa thendelo , hu si u tou humbulela uri vhana vha khou tama zwifhio .
Tshipikwa tshavho ndi u swikelela u ḓiimisa , u itela u khwaṱhisedza tsireledzo ya zwiḽiwa yo linganaho nahone nṱha ha zwoṱhe u ponyoka kha mbofho dza vhushai .
U vha hone zwiṱuku ha dzingamufhe khathihi na u fhungudzea ha muṋo zwi na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha u bveledzwa hafhu ha khovhe khulwane lwanzheni .
Tshenzhemo kha maitele ane a elana na u avhelwa ha pfanelo dza vhureakhovhe ndi iṅwe ya ṱhoḓea dza uno mushumo .
Musi khothesheni yo sainwa , ndi zwifhio zwine vhathetshelesi vha fanela u lavhelela ?
Hu na vhuṋe vhu sa eḓani hune vhu si ha vhukuma ha mavu shangoni .
Tsheo dzine dza ḓo dzhiwa kha samithi iyi dzi ḓo thusa thusa muvhuso u fhindula zwone kha fhungo ḽa vhufhura na tshanḓanguvhoni .
Kha vhunzhi ha zwipiḓa zwa ḽa Afrika , pfanelo dza vhana dzi livhana na zwithivheli zwa sa thivhelei :
Mulayo wa Zwiko , u gwa daimane kha bulasi i re Kapa Devhula .
Milayo i tevhelaho ya mutheo yo ṱanganedzwaho ya ḽifhasi zwi tshi kwama mafhungo kha tswayo yo ṱanganedzwa :
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u khou vhona zwi ṱoḓa thendelo u thoma nahone husedzwa milayo ya ndondolo ilangwaho ( zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re nga fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re kha vhuṱungu vhuhulu na madzeu a vhuraru a kwameaho )
Mimakete i kha ḓi thomaho na ikonomi dzi kha ḓi bvelelaho zwi nga ṱuṱuwedza ṱhoḓea nga kha khakhululo ya muthelo , u rangisa phanḓa u shumiswa ha tshelede nga muvhuso na u ṱanganedzwa ha u khakhululwa ha tshiimiswa u itela u takula zwibveledzwa na u bviswa na zwikhakhisi zwa zwibveledzwa .
22.1 . Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe uri ḽi vhe ṋemuṱa wa Muṱangano wa vhu5 wa wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa Dzangano ḽa ID4AFRICA nga 2019 .
Vhuṱambo uvhu vhu hulisa maAfrika Tshipembe na vhabvannḓa vho khetheaho vho shumaho zwi vhonalaho kha masia o fhambanaho .
Muraḓo wa khomishini u ḓo tiwa lwa tshifhinga tshi sa fhiri miṅwaha miraru fhedzi a nga tiwa hafhu nga ḓuvha ḽa u fhelelwa nga tshifhinga tshiṅwevho .
Phambano kha u shela mulenzhe ha masheleni ndi yone ṱhalutshedzo khulwane ya tshikhala kha nyaluwo ya GDP .
Tsumbedziso ya lushaka ulu ndi zwone lu nga vhumba tshipiḓa tsha thendelano u sika tshikolodo ine ya khou tea u badelwa fhedzi a zwi tei u vha nga u ralo .
Musi ho lavhelelwa u iswa vhathuni ha u dzudzanyululwa ha sisiṱeme ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi na konṱiraka dzine dza ḓo tevhela dza vunduni , khomphonenthe iyi i ḓo lugisa vhatshimbidzi vha vhuendedzi ha dzibisi na thekhisi uri vha kone u thendarela konṱiraka idzi nga u vha pfumbudza .
U vhekanya , u langa na u vhiga kha zwa mbalombalo dza themendelo dzoṱhe dza tshumiso ya maḓi .
Kuvhonele kwa Mveledziso ya Tshikhala tshi re na vhathu tsha Lushaka na tshone tshi ita uri hu ḓivhiwe Muhanga wa Mveledziso ya Tshikhala tshi re na vhathu tsha Masipala .
I ḓo dzula mukhwamani wa mme miṅwedzi ya rathi , i tshi mama mafhi a mme .
Ho vha na u bula-vho uri vhuḓifari ha muthu hu langwa / ṱaluswa nga ndayo dzi re mulayoni .
Masipala wo fhaṱa mabunga a mahala kha zwitshavha zwoṱhe zwa mahayani sa nḓila ya mbekanyamushumo ya tshampungane .
Pulane dzi fanela u sedzuluswa miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe .
Hezwi zwi nga ita uri tshitshavha tshi pfe u nga CBP a i khou shuma .
Naa mutevhe wa u phaḓaladza ndi mini ?
U ṱalusa maipfi o ḓoweleaho kana ane a shumiseswa ndi musi mugudi a tshi kona u ṱalusa ipfi ḽo ḓoweleaho nga ḽithihi nga u dzulela u dovholola ipfi iḽo .
Mulwadze ane a khou vhaisa a nga si humiswe a songo lafhiwa ngauri a huna madokotela kana manese .
Musi Mulangi wa Dzingu o tendela khumbelo , u ḓo vha humbela u rumela mbekanyamaitele ya ndango ya mupo na u kwama muṋe wa mavu , muthu a dzulaho lwa mulayoni mavuni ayo na muthu muṅwe na muṅwe a kwameaho .
Midavhi i si na ha u dzula hune vha vhona vho to ima hu na nzudzanyo dza u hu shumisa dza tshoṱhe i nga ṱoḓa fhethu ha maḓi a u nwa na tshumelo ya mabunga .
Hetshi ndi tshifhiwa tshavho na ṅwana wavho tshi bvaho kha riṋe .
Zwikili zwa u ṅwala mivhigo na u ita mikumedzo
Musi vho no badela , vhuṱanzi ha u badela vhu fanela u rumelwa kha DEA sa izwi khumbelo ye thendelo i sa nga tshimbidzwi arali mbadelo dza khumbelo dzine dza toḓea dzi sa athu badelwa .
Hezwi zwi ḓo , ro tou topola kha zwinzhi , swikela khombetshedzo ya mbekanyamaitele ya lushaka , mbadelo dza vhudavhidzani , u bvisa zwi thivhelaho khamphani ṱhukhu na dza vhukati , khathihi na u vhulunga vhubindudzi vhu re hone zwino .
U dovholola thevhekano ya zwiwo zwa tshiṱorini nga ngona .
U bveledza Kuitele kwa Mashumele a Zwitandadi ( dziSOP ) zwa u Thivhela na u Langa Phirela kwa vhuongelo .
Nzivhanyedziso kha mushumo wa maṅwalwa na muzika i ḓo vha i songo pfukwa lwa mulayo nga u shumisa mushumo u itela matshimbedzele a mulayo kana ndovho hu tshi khou itelwa muvhigo wa matshimbidzele a zwa mulayo .
Mbekanyamushumo i ḓo tikedza dziṅwe mbekanyamushumo kha zwa vhupulani , u ṱanganywa na u vhiga khathihi na u vhona uri mafhungo khathihi na tshenzhemo ye ya wanala zwi khou kovhaniwa kha muhasho woṱhe .
Nga ḽa 31 Nyendavhusiku , maitele a u thola Mudzulatshidulo wa Bodo na Miraḓo ya Bodo o vha a sa a thu u khunyeledzwa .
Tshikwama tsha Themamveledziso ndi tsha ndeme ndi mushumo hoyu , hune ha vha na mukovho wa masheleni a linganaho R100 biḽioni u bva kha muhasho wa gwama kha tshifhinga tshi linganaho miṅwaha ya 10 .
Vhabadeli vha muthelo vha nga kha ḓi sa fushea nga uri vha fanela u badela tshelede nnzhi ya mbuelo dza zwa ndondolo .
Vhutsireledzi a si khethekanyo yo bveledzwaho tshoṱhe kha Khoro , tshumelo dzi itwa nga Vhaṋetshedzi vha Tshumelo .
Zwihulusa , mavundu o shuma zwavhuḓi vhukuma kha kushumisele kwavho kwa masheleni , zwi tshi vhambedzwa na ṅwaha wo fhiraho .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi u khou vhina pulane dza fulufulu ḽi bvaho kha zwimela ine i sumbedza khonadzeo ya fulufulu ḽine ḽa nga bveledzwa hu tshi khou shumiswa vhulimi / maḓaka / zwo salelaho zwa matanda o saiwaho na malaṱwa a zwimela u ya kha shango ḽoṱhe .
U dalelwa ha muṱa wa ha Nyameni ngei Muvhunduni wa Ludeke he Muphuresidennde vha funga muḓagasi , sa tshipiḓa tshihulwane tsha muvhuso tsha mbekanyamushumo ya u dzhenisa muḓagasi ngei Mbizana na vhuponi hoṱhe u mona ;
Musidzana o pwasha fasiṱere .
Ngudo dzo itwa dza u wana tshiwo tsha HIV .
Nndinde yo sala nnḓa yo ṱungufhala .
Arali rekhodo i na zwifanyiso hezwi zwi katela zwinepe , zwisiḽaidi , vidio yo rekhodwaho , zwifanyiso zwi bveledzwaho nga khomphyutha , zwiketshe , na zwiṅwe .
2 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Milayo ya Mutheo ya Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) ya Kufarelwe kwa Vhafariwa yo Sedzuluswaho na U ṋewa dzina ḽiswa ( " Milayo ya Vho Nelson Mandela " ) Phalamenndeni .
2.5 . Khabinethe yo tendela uri Thendelano ya Kiḽasiṱa ya Zwiṱhavhane i rumelwe Phalamenndeni u itela khwaṱhisedzo .
Pulane ya Ndangulo ya Tshiwo i dzhiela nzhele khombo dzi khou lavhelelwa na u vha khomboni ha zwitshavha zwo fhambanaho u dzhiela nṱha u thoma khovhakhombo ya tshiwo ine ya nga vha hone .
III. Vhuḓifhinduleli ha mutholi na mushumi muṅwe na muṅwe ha u bvisela khagala vhutshinyi na vhuṅwe vhuḓilangi vhu songo teaho mushumoni vhu tikedza Mulayo wo Tsireledzwaho wa u Bvisela Khagala , wa 2000 ( Marangaphanḓa )
Nda dzhia iḽa bola , i tshee yo putelwa ngauralo , nda i vhea nṱha ha desike yanga ya u vhalela - uri ndi sokou tou i sedzavho .
Mitambo i fanaho na iyi i khwaṱhisa vhuḓiimiseli kha vhurangaphanḓa ha uno muhasho u itela u vhona uri ri ita ndondolo ya khwine kha vhaofisiri vhashu , vhane a rali hu si vhone ri nga si kone u fusha mushumo washu zwavhuḓi .
15.2. Minisiṱa wa Gwama Vho Tito Mboweni kha u tholwa havho kha Bodo ya Dziṱhirasithii ya Tshikwama tsha Mulalo tsha AU , tshine tsha ḓo lambedza mafhungo a vhudipuḽomesi a vhupfumedzani na a thivhelo , ṱhoḓea dza vhukoni ha tshiimiswa , na mishumo ya thikhedzo ya mulalo Afrika .
Ri khou ṱoḓa u bveledza sisiṱeme dzine dza sumbedza u lwa na zwiito zwa tshanḓanguvhoni , kana zwi itea zwikoloni kana ofisini khulwane .
U engedza kha thaidzo iyi ndi u vha hone ha ṱhahelelo ya zwiendedzi zwo teaho zwo bviswaho nga mapholisa vhane vha tea u endedza vhafariwa u ya na u vhuya khothe .
Mbekanyamaitele I nga sedzuluswa sa guṱe , kana u ya nga ha masia a kushumele a ndeme a muthu nga muthihimuthihi , na tshanduko dzi a kona u fhindula kha ḽevele dzo fhambanaho u bva kha tshanduko u ya kha zwiṱirathedzhi zwo imaho ngauri , zwipikwa kana mbekanyamaitele .
3 . Khabinethe i ṱanganela na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u swikisa ndiliso kha muṱa , dzikhonani na vhashumisani vha raikonomi wa zwa poḽotiki na muṅwali , Vho Phurofesa Johannes " Sampie " Terreblanche , vhe vha lovha vha na miṅwaha ya 84 .
Muraḓo wa khoro ya wadi u fanela u thola mukonanyi wa wadi vhukati ha miraḓo ya komiti ya wadi yo khethiwaho .
Ro vha pfa , na vhaṅwe vhanzhi .
U itela u bveledza sekhithara ya mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa Afrika Tshipembe , ri tea u dzhiela nzhele zwithithisi zwo waniwaho .
Mbilu dzashu dzi na miṱa ya miraḓo ya SANDF vho lovhaho kha khombo ya bupo yo iteaho ṋamusi ngei Mpumalanga musi vha khempheni ya vhugudisi .
Hezwi , na zwiṅwe zwiitisi , zwi nga ho sa mirafho , zwo ṱangana na zwiitisi zwa nga nnḓa , nga maanḓa Miombano ya nga murahu ha Nndwa ya Vhuvhili ya Ḽifhasi , zwo ita uri mulalo wa ḽa Afrika na mbono ya shango ya vhutsireledzi zwi vhe zwi songo dzulisea .
Nga tshifhinga tsha mishumo yayo khomishini i gandisa maṅwalo o fhambanaho .
Ndivho yayo ndi u sima sisiṱeme ya zwa mutakalo ine ya edza ṱhoḓea na zwilavhelelwa zwa vhathu vhane ya vha shumela , zwa khunyelela kha u sima ndondolo ine ya shuma na u tea zwa matshilisano .
Khovhe dzo aluswaho maḓini o tshikafhadzwaho nga zwivhulahatsheṋe a dzo ngo lugela u ḽiwa nga vhathu .
Mbadelo i sa shanduki ya ṅwedzi nga ṅwedzi i ḓo badeliswa kha muhasho wa masipala wapo ine ya lingana na , mbadelo ya fhasisa ha mahayani .
Thandela yo anganyelwaho u dzhia R1,5 biḽioni i ḓo bveledza kha u ṋetshedza maḓi na u dzhenisa maḓi nga nḓalo na vhuṱumani vhutevhekanaho kha vhathu vha 134 864 miṱani ya 16200 .
Tshi ḓo dovha tsha ṱavhanyisa u fhaṱwa ha mvelele ya u maga ine shango ḽashu ḽa i ṱoḓa u itela u ṱuṱuwedza ṱhoḓea dza fhano hayani na u sika mishumo minzhi .
u fhelela tshumisano vhukati ha vha re na dzangalelo tshumelo yo khwaṱhaho ( ikonomi , kutshilele kha vhupo na zwiimiswal
Kutshimbidzele : Therisano ya puḽenari , zwigwada zwiṱuku
Tshiimiswa , tshi nga , hu na thendelano na Minisiṱa wa zwa Masheleni , ta muholo , hu tshi katelwa na mbadelo dza u enda , ndondolo na zwiṅwe zwibviswa , zwa muthu onoyo .
A hu na na nungo yashu na nthihi ya u vusulusa ikonomi yashu ine ya ḓo bvelela arali ri sa khou lwa na thaidzo ya zwiito zwa vhuaḓa ra vhu fhelisa lwa tshoṱhe .
Ndi lini hune muthu a vha o tea u vha thirasitii ?
Muhasho u ṋetshedza thikhedzo kha muhasho kha mveledziso ya maitele a zwithu a ndangulo zwiko zwa vhashumi , mveledziso na nyambedzano ya ngomu .
Maḽekitshara oṱhe na vhagudisi
- u nakisa ho imela lunako lwa Afrika nahone mboho ya Afrika yo imela ṋetshedzomaanda na mvelaphanḓa ya MaAfrika .
Tshenzhemo ya u shanduka ya Vho Paul ho vha hu mathomo a mbambe yeneyo , ine zwino a vho i lavhelela u fhela .
Ri tea u hana nḓowelo ya u ṱanganedza sa zwine zwa sa thivhelee ifa ḽa ḽiberaḽizimu ntswa yo khwiṋiswaho na u tsikeledzwa nga vhadzia sialala vha zwa poḽitiki vhane vho ḓiimisela u sa dzhiela nṱha vhunzhi ha vhathu .
( a ) khorotshitumbe ya vunḓu i fanela u ṋetshedza nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho ya u phaḓaladza kha -
2.4 . Muvhigo wo dzudzanywa nga murahu ha u vha na vhukwamani na mihasho ya muvhuso khathihi na vhunzhi ha vhashumisani vho teaho u bva kha vhuimo ha lushaka u ya kha ha mavundu .
Ezwi ndi : thuso ya matshilisano , ndindakhombo ya matshilisano na tsengedzelo nga u tou funa .
I ḓivhadza mvelelo dza u ṱola kha ḽevele dzo fhambanaho dza ndangulo , hu tshi katelwa Ndangulo Khulwane , Mulanguli wa Masipala , kathihi na vhaṅwe vhaṋetshedzatshumelo ya zwa khwaṱhisedzo na Komiti ya zwa u Ṱola .
Lweṱolweṱo nga mihasho kha mbetshelwathungo ya ndindakhombo lu ya sudzuluswa u bva kha akhauthu ya lweṱolweṱo ya tshinyalelo ya mihasho .
Ndingo dzo fhambanaho dzo itwa u itela u langa vhukhwine ha u sikena .
Uri COPE i humbelwe u ḓiswa dzina ḽa Mukhantseḽara wa u ḓo shuma kha tshikhala tshi si na muthu tsha Komiti .
Muphuresidennde Vho Zuma vho vha vhe vhukati ha Vharangaphanḓa vha Mivhuso vhe vha rambiwa u yo amba mushumoni wo khetheaho we wa farelwa ngei Cuba .
Ri khou dovha ra shuma vhukuma kha u bvisa zwikhakhisi zwa miṱani kha nyaluwo .
Tshivhalo tsha ṱhumo tsho linganaho tshi ḓo ṋetshedzwa u kuvhanganya dzirodo dza vhunavha ho tiwaho .
Arali hu si na Friends kha nyingaḓorobo ye vha i nanga , GEMS i ḓo sedza kha nyingaḓorobo dza nga tsini uri vha vha ḓisele zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa Friends dza tsinisa na vhone .
Honeha , nyaluwo yo raliho ya ikonomi i vhonalaho na tshiimo tsha ikonomi khulwane tsho dzikaho a zwi athu bveledza thandululo yo khwaṱhaho kha vhushayamushumo , yone thaidzo ya vhuṱhogwa ya matshilisano na ikonomi ya shango .
Mutevhe wa dokhumenthe dzine dza tea u ṋekedzwa na khumbelo u hone .
Fhedzi , PAIA i fha mutevhe wa zwiitisi kana zwivhangi ( zwa u vhetshela thungo ) ( kha vha sedze phara 19.4 na 19.6 dzi re afha fhasi ) zwa uri ndi ngani khumbelo itshi nga haniwa kana i si nga si haniwe .
Hezwi zwi ḓo vhona uri hu na tsireledzo ya zwikepe zwiṱuku kha u endedza mihwalo maḓini Afrika Tshipembe .
4 . Vha nweledze mbuno dza ndeme dza muambi musi vho no dzi pfa .
Nyambedzano dza masia mavhili dzo farwa na Namibia , Lesotho , Mozambique na Zimbabwe hu na muhumbulo wa u khunyeledza thendelano dza masia mavhili na mashango aya .
U bviselwa khagala ha mafhungo a zwa Masheleni o Pfumbiswaho a ṅwaha kha mbadelo zwi ṋetshedzwa kha notsi dza zwa masheleni .
Department of labour u tea u khwaṱhisedza uri zwidodombedzwa zwa mushumo uyo a zwiho fhasi ha zwine zwa ṋewa vhadzulapo na vhathu vhane vha vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe .
Tshelede ya u shuma ndi tshelede yo ṱanganedzwaho malugana na tshumelo yo ṋetshedzwaho kha tshifhinga tshipfufhi .
ARALI vhalondotavhathu na vhagudisi vha gudiswa
123464 : U kuvhanganya mafhungomatsivhudzi na u ṋekedza thuso kha u pulanela thandela na u sheduḽa mishumo
Nga nnḓa ha vhuṱudzeṱudze vhune ra vhu ṱanganedza na thaidzo dzine ra kovhelana na vhunzhi ha ḽifhasi , u fana na vhugevhenga , zwiito zwa vhuaḓa , vhushayamushumo na AIDS , fulufhelo ḽine vha kovhelana na riṋe ḽi khou vha ngoho .
Ṱhalutshedzo Pfufhi na Data ya Mutheo zwo shumisaho Zwiimiswa dzo ṱanganyiswa dza vha Mafhungo a zwa Masheleni o Ṱanganyiswaho .
Musi ho sedzwa vhukonḓi kha sia ḽa mbuelo , masipala u ḓo ita uri hu vhe na u shumiswa ha masheleni nga tshihaḓu kha thandela khulwane dzine dza ṋetshedzwa masheleni a magavhelo a sedzaho nyimele fhedzi wa ḓi tea u dzula u kha tshiimo tshavhuḓi tsha zwa masheleni hu tshi itelwa pfulufhedziso dza u ṋetshedza tshumelo dzavhuḓi ;
Vhakhantseḽa malugana na madzinginywa a u dzhena kha CBP , na u ṱoḓa u pfa mihumbulo ya vhathu khathihi na u ṱaṱisana ( tsumbo , musi wa mukomedzo / wekishopho ) ;
Muvhuedzanyi u thusa avha uri vha tendelane kha zwi fushaho vhoṱhe .
Tie ndi tshibveledzwa tshine tsha ṱunḓwa nga maanḓa nga zwenezwo i kwamea nga u tsa na u gonya ha phimo ya thengiselano .
CBP i na ndivho ya u thoma ine ya vha ya u ṋea tshitshavha nḓivho na maanḓa a u ḓipulanela zwithu , ya vhuvhili ine ya vha ya u thusa muvhuso wa masipala u ṱalukanya khathihi ha u fhindula zwililo siani ḽa nḓisedzo ya tshumelo , ya vhuraru i ya u thusa muvhuso wapo uri u kone u tevhela zwililo zwa tshitshavha .
Arali vha tshi khou itela muṅwe muthu khumbelo , kha vha vhone uri vha badela nga fhasi ha dzina la onoyo muthu kana dzina ḽa khamphani yawe .
Kha ṅwaha uno wa muvhalelano , bammbiri ḽa kuhumbulele ḽi ḓo bveledzwa u itela u sumba nḓila tshiṱirathedzhi tsha thuso ine ya khou ṱoḓea .
Ḓorobo yashu khulwane yo takalela khaedu iyo nga kha u ṱuṱuwedza vhulimi ha ḓoroboni ri khou ita mvelaphanḓa kha u amba nga pfanelo dza vhathu dza mutheo .
7 Phanḓa ha musi mutshutshisi a tshi vha vhona mulandu , u ḓo dzhiela nṱha madzangalelo avho , khathihi na muṱa wavho .
Miṅwe ya mihumbulo i elanaho na kushumisele zwo haseledzwa afho fhasi .
3.1.1 . U dzhiela nṱha nyambo na mvelele dzo fhambanaho kha GCIS , na mvelo ya nyambo dzo fhambanaho dza vhathu vha Afrika Tshipembe .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-24 .
Thebulu i tevhelaho i saukanya khwalo dza masheleni dza Tshikwama dzine dza ḓo badela nga mbuelo u ya kha tshigwada tsho teaho tsha matshurithi zwo ḓisendeka nga tshifhinga tsho salaho nga datumu ya u vhiga .
Miraḓo i na mushumo wa u tsivhudza Phalamennde kha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo wanalaho nga tshifhinga tsha musi vhe kha mushumo wa vhulavhelesi .
Zwa zwino , kha vha swaye na u kala u itela mafasiṱere kha zwipiḓa zwa matungo .
Nyimele iyi iḓo ambiwa na vhone musi hu saathu itwa nyito kana hu saathu randelwa tshidzidzivhadzi .
Ndi PET ine ya vha uri ndi mbekanyamushumo ya zwa pfunzo ine ndivho yayo ndi u shandukisa mikhwa ya vhagudiswa malugana na mafhungo a tsireledzo badani nga nḓila dza pfunzo ya u tou dzhenela .
Vho ranga phanḓa vhuthihi ha vhadzulapo vha ḽa Afrika , nahone vha ḓo humbulwa nga vhurangaphanḓa havho vhu tamisaho kha u thomiwa ha dzangano ḽa Non-Aligned Movement ( dzangano ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe ) ḽe ḽa vha Organisation of African Unity ( Dzangano ḽa Vhuthihi ha Afrika ) , ḽine zwa zwino ḽa vho ḓivhea sa African Union ( Mbumbano ya Afrika ) .
Deithi : 222 ḓivhona penya vhengema ongolela tzhema humbulela huvhala nga nungo dzoṱhe zwi tshi konḓa vhaisala
Muthelo wa donesheni u badelwa lwo ḓoweleaho u ya nga ndeme ya ndaka yo dzudzanyelwaho nga fhasi ha donesheni nga mudzulapo .
Zwithu zwa ndeme zwi shumaho kha vhushaka ha iwe muṋe zwi a fana na musi u tshi khou dzhenelela kha nyito dza muvhili na dza vhuḓimvumvusi na vhaṅwe .
Ndi kona u fhindula mbudziso dza tholokanyanḓivho dzi no yelana na maṅwalwa .
u vha lwa u thoma miṅwe miraḓo ya komiti dza wadi i tshi shuma na migaganyagwama na zwitatamennde zwa masheleni
Kha mafhelo a tshilimo hyḓirodzheni saḽifaidi yo sedzuluswa kha maisha manzhi a kha khunzikhunzi .
Kha ḽevele iyi , vhanzhi vha pfa vho ḓalelwa nga vengo ḽa mushumo nahone vha na vhufaluvalo .
Tshitshavha tshi tea u sumbedza ndeme ya ndaka ntswa na yo khwiniswaho u fhira u lugisa na u vusuludza ndaka i re hone zwino .
Anganyani ṱhoḓea ya thengo ya u thoma zwi tshi ya nga nḓadzo ya masheleni na zwishumiswa zwine zwa vha hone .
" Gona fhasi !
Nga nṱhani ha izwi ri dzula ri songo imelelwa lwo eḓanaho kha maimo a vhurangaphanḓa mushumoni na kha mbumbano na maṅwe madzangano hune ra vhumba vhunzhi ha miraḓo .
Vhashumi vha ḓo shumisana sa thimu dzi re na vhuthihi u itela tshumelo dza maṱhakheni .
Tshikoupu tsha sitirathedzhi tshi lavhelesiwa nga mutevheṱhanḓu wa khetho dza khorotshitumbe .
Ndeme ya vhugudisi kha vhashumi ha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo , u itela ndangulo yo teaho ya mathukhwi , i nga si khwaṱhisedze u fhira lwo linganaho .
Nyito nga vhalangi vha khamphani na vhabindudzi vha kushumele na mbuelo dza tshifhinga tshipfufhi yo shela mulenzhe kha maga ane o mbwandamedza ḽifhasi kha zwifhinga zwi konḓaho zwa masheleni zwine ra kha ḓi lingedza u bva khazwo .
Nga u ṱavhanya , lusunzi lwa nambatela kha mulenzhe wa uyu mutukana lwa mu luma .
Ndi dovha nda takalela mveledziso ya vhathu .
U ṱanganya vhukoni ha thyiori na ha vhukuma ha u lavhelela mveledziso ya tshitshavha tsha lutendo tshapo .
Mafhungotsivhudzi aya a waniwa kha Tshiwo tsha13 tsha CBP tshine tsha kwama u senguluswa he ha itwa henefho wadini hu tshi sedziwa nzulele ya kuvhetshele , ya kudzulele kwa muvhundu na zwi no khou bvelela henefho zwa vhupo .
1 . fhaṱa vhadzheneli uri vha vhe vhatshimbidzi kana vhagudisi vhane vha ḓo kona u ṋea vhugudisi kha masia avho o khetheaho
4.2 . Khabinethe yo ombedzela uri vhaambululi vha zwiito zwi siho mulayoni ndi vhaṱhogomeli vha ndeme vha demokirasi yashu na ndaulo yo kunaho , ya ṱuṱuwedza vhathu u bvela phanḓa na u ambulula khathihi na u vhiga zwiito zwa tshanḓanguvhoni na vhuḓifari vhu si havhuḓi vha sa ofhi kana u dzhia sia .
Ngei Free State zwa mbambadzelaseli ya zwienge kanzhi zwi bva kha masipala wa Lejweleputswa .
Nangani maipfi maṱanu kha ayo ni a shumise mafhungoni .
U dubekanya mafhungomatsivhudzi a a ṋea ṱhoho .
Ri ḓo dzulela u vhuya hune u lingea na dzangalelo ḽa iwe muṋe , ḽa muthu nga eṱhe na tshigwada tshiṱuku , zwa vha tsumbanḓila ya u dzhia tsheo ya mikhwa .
Nyendedzi iyi ya PAIA yo bveledzwa u swikelela vhuḓifhinduleli ha Vhulanguli ha Zwamafhungo ( " Vhulanguli " ) nga fhasi ha Tshiteṅwa10 tsha PAIA , tshine tsha ṱoḓa Vhulanguli vhu tshi khwinisa na u ita uri Nyendedzi ire hone ye ya dzudzanywa nga Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe i wanalea .
Mbuedzedzo ya zwa vhulimi na ndeme ya mudzedze wa zwibveledzwa zwa vhulimi . 3 .
U vhona uri hu dzulela u vhewa vhafariwa kha zwikhala zwi re hone zwa vhafariwa .
Kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha dzimiḽioni vhane vha wanala kha vhupo ha mahayani , dzibada na dziburoho dzi ṋetshedza tswikelo kha mimaraga , zwikhala zwa mishumo na tshumelo dza zwa matshilisano .
Pfunzo ya theshiari ( kha vha ḓadze ndalukano iṅwe na iṅwe ye vha i wana khathihi na semina / khoso ye vha i dzhenela ine ya tshimbilelana na mishumo ya Mabalane wa Khothe )
Ndi mvelele ine tshanḓanguvhoni , tshiḓivhano na u imelelana a zwi nga konḓelelwi , na uri hu ḓo dzhielwa vhukando avho vhane vha shumisa maanḓa nga nḓila i si yone kana u tswa masheleni a tshi tshavha .
Hezwi zwi khou ṋaṋiswa nga nyavhelo ya mavu nga vhuṅwe vhulangi ha sialala hu si na u dzhiela nṱha masiandaitwa a ndeme .
Heyi yo bveledza dathabeisi ya netiweke yo khwaṱhaho ine nda anzela u i shumisa .
Uhu ndi vhuḓikumedzeli nga u tou funa ho khetheaho ha khamphani kha BEE nahone zwi nga itea ha si shumiswe kha mushumo wa u ela vhuimo ha BEE , u itela mushumo wa u vhulunga tsenguluso ya nga ngomu .
A vha tei u wana thendelo ya ḽiṅwe ḽihoro phanḓa ha musi vha tshi isa mafhungo kha CCMA .
Hu ḓo sedzeswa kha khwiniso ya pulane ya u ṱhogomela na tshumiso yavhuḓi u itela uri tshiimo tsha tshumiso yavhuḓi tshi engedzee u bva kha 72% ya zwino u ya kha phimo ya 80% .
Nga u angaredza khothe a i nga dzheneleli kha tsheo ya muofisiri arali khothe yo fushea uri muofisiri o :
1.30 Phimo ya u shuma zwavhuḓi kha u lafhiwa ha vhalwadze vhaswa vha lufhiha ( TB ) yo vha 84.2% u fhira tshikalo tshe tsha vha tsho vheiwa tsha kotara ya vhuraru tsha 84% .
Maitele aya , fhethu hunzhi , ha ngo tevhelwa musi hu tshi khunyeledzwa thendelano na vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Shumisani maipfi a no ri Zwi tshi thoma ndo , nga murahu nda , tsha u fhedzisela ndo .
U wana uri hu tea u inthavuwiwa nnyi hu tshi itelwa u ṅwala atikili .
I khou ḓa i tshi bva vhukovhela .
Mveledziso ya vhashumi u itela nyaluwo , mveledziso na ndinganyiso .
U vhala tshati tharu dza mutsho dzi no konḓa na u fhindula mbudziso dzi ko kwama tshati idzi .
Tshitshavha tshe vha tshi imela tsho fhambanana : hu na vhathu vha vhomuitashango vho fhaṱaho mikhuhku kha tshikhala tshi re tsini na dzifeme ; vhathu vhanzhi vho dzulaho kha mutevhe wa u wana dzinnḓu lwa miṅwaha ; vhupo hu dzulaho vhapfumi hune mikhukhu yo no thoma kha zwiṅwe zwipiḓa zwa,mavu a si na tshithu hanefho tsini na u shaya mishumo ha nṱhesa kha vhaswa .
Ḽi tshimbidza sisteme ya milayo ya mbambadzo .
Izwi zwi ḓo katela u ṱoḓisisa zwisumbi zwi re hone na u vhona arali zwi a elana zwavhuḓi kha bvelelo na uri zwi ḓo ṱuṱuwedza na zwezwo zwine tshiimiswa tsha khou ṱoḓa u swikelela .
Vharangaphanḓa vhafanela u kuvhanganyiwa vha tshi bva kha khethekanyo dzo fhambanaho dza tshitshavha u dzudzanya vhege ya u pulana na u ṱuṱuwedza vhuṋe kha tshitshavha na mushumo wa u khwiṋisa phurosese .
Ngauralo , ndi ngoho u amba uri tswikelelo ya inthanethe i khou wanala kha vhadzulapo vhoṱhe vha re ngomu ha mikaṋo ya ha masipala .
Phanḓa ha khaedu dzi dzulelaho u vha hone dza u kunga , u bvelela na u dzudza ṱhahelelo ya zwikili zwa ndeme , mbekanyamushumo dza vhugudisi ho dzudzanyeaho na tshiimiswa tsho angalalaho tsho ḓisendekaho nga mvelelo dzi ḓo itwa , u iswa phanḓa kha u vhona uri hu na mveledziso ya mushumo , nyaluwo na vhupuḽani hu tevhetshedzanaho .
Ndi a kona
Maṅwe malwadze ane a vha na khonadzeo ya vhulaha ane o ḓowelea Afrika Tshipembe , nga maanḓa hephathaithisi B , i nga wanala u bva kha zwiluḓi zwa muvhili .
Mahumbulwa u bva kha maitele a vhukwamani na tshitshavha o ṱanganyiswa kha Mulayotibe uyu wo sedzuluswaho .
Zwishumiswa zwi tevhelaho ndi zwine zwa shumiswa :
Kha ri tende zwi khagala uri muvhuso u nga si kone u tandulula khaedu dzoṱhe dza zwa ikonomi u woṱhe .
Mafhungo apo a nga kunga nga nḓila i leluwaho u dzhielwa nṱha nga dzitshaka .
( b ) vhathu vhararu vho nangiwaho , nga murahu ha vhukwamani na Vhalangavunḓu , vha tshi bva kha mutevhe wo dzudzanywaho hu tshi tevhedzwa maitele o randelwaho kha mulayo wa lushaka ,
Kha uri naa kana uri ndivho dzo topolwaho dzi khou swikelelwa hani zwavhuḓi , 3 .
U thusa kha u bveledzisa nyendedzi dza u langula na kushumele kwa zwileludzi zwa u langula ndozwo .
Zwifaredzi zwa pulasiṱiki zwi re na zwiṋwisi zwi re na zwi tshilaho zwi a ṱanganedzea tenda mutsi u bvaho kha honndo wa sa pfuke maga o vheiwaho nga vha ndango ya tshikhafhadzo ya mufhe u ya nga theo ya mulayo ine ya shumiswa kha vhupo honoho .
Ṱhoḓea ya u khwaṱhisa fulo iḽi i thoma u vha ya shishi musi vhurangeli ho ḓivhadzwa zwenezwino u thusa vhashai vha kone sedzana na mitengo ya zwiḽiwa .
Ndi zwifhio zwiṅwe zwine na zwi ḓivha nga Nothembi ?
Thangi Ṱhalutshedzo ku- tshiṱuku ka- tshivhalo ḽi- tshihulwane ḓinyito itea kha muṋe wayo ramudzia / muṋe wa
Sisiṱeme i ne ya takalelwa ndi sisiṱeme yo imaho vhukati i yoṱhe hu na khenopi dzo bviswaho dzine dza dzheniswa thwii u bva kha bodo ya nḓisedzo .
Milayotibe ya Khethekanyo 77 - Milayotibe ya Masheleni i re na vhushaka na mugaganyagwama na u avhelwa ha mugaganyagwama .
U ṱanganedza na u ḓiṅwalisa
Afurika Tshipembe ḽi ṱoḓa ikonomi ine ya katela zwoṱhe , ine ya shanduka nahone malamba a nyaluwo a kovhekanwa nga u lingana .
U vhala tshiṱori ho sedzeswa vhaanewa vhahulwane .
( e ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano , i tshi kundelwa u tenda hu saathu fhela maḓuvha a 30 a musi Mulayotibe wo fhiriselwa khayo , Mulayotibe u ḓo fhela nga woṱhe .
Mashumisele a masheleni haya a songo ṱalutshedzwaho a vhangwa nga u shumisa masheleni a vhatheli nga nḓila isi yavhuḓi na hone a shushedza vhukoni ha Muhasho ha u ṋetshedza nnḓu nnzhi nahone dza khwine kha vhashai .
Mikovhe i dovha ya ita mbetshelwa ya ndaulo i pfalaho na mbadelo dza mitengo .
Maitele o buliwaho kha Tshipiḓa tsha A tsha Muengedzo wa 3 a ḓo shuma kha u khethiwa ha Mulangavunḓu .
Muhasho wo ita na u khunyeledza maitele a u pima mishumo kha leveḽe dzoṱhe dza poswo , nahone wo thoma u sheduḽa tsedzuluso ya maitele aya , vhunga zwi tshi ṱoḓea .
Vho dovha hafhu vha shuma sa muphuresidennde wa Dzangano ḽa Vhoramilayo vha Vharema .
Vhalani tshiṱori ni fhindule mbudziso .
Vho dovha hafhu vha sumbedza uri ho vha hu si na vhathu kha ayo madzangano ..
Hezwo a si zwone .
Mukonṱiraka u ḓo , malugana na muhwalo muṅwe na muṅwe kana u endedzwa nga tshiendedzi ha Thundu dzo iswaho , ṋetshedza kha Muimeli wa Vundu maṅwalo a vhuṱanzi ha zwo fhambanaho , arali zwi hone , kha Mutengo kha Mubidi na Phimo na Dzitshadzhi .
Ri khou ḓo thola murangaphanḓa muswa wa Khethekanyo ya zwa Ṱhoḓisiso nga murahu ha u litsha mushumo ha Muambeli Vho Hermione Cronje .
Thandela dza u sika mishumo Muvhuso u ḓo alusa Mbekanyamushumo yo Engedzwaho ya Mishumo ya Tshitshavha ( EPWP ) , nga mannḓa Mbekanyamushumo ya Vhashumi vha Tshitshavha ( CWP ) , hu u itela u fha vhunzhi ha vhathu tshikhala tsha u shuma ; u ṋetshedza vhugudisi na tshenzhemo ya mushumo na u engedza nyanḓano .
U isa milandu kha zwa vhulamukanyi a zwo ngo vhuya zwa thusa .
Ḽitheresi ya khomphyutha na zwikili zwa vhudavhidzani ha u amba na u ṅwala zwa khwine ho vha iṅwe ṱhoḓea .
Ṱhanziela Dala i bviswa musi sambulu yo bviswa nahone ho itwa ndingo nga fhasi ha maanḓa a ḽaborathori ine ya vha na themendelo fhedzi ndingo dza itwa nga iṅwe ḽaborathori yo themendelwaho ya ḽi ṅwe shango .
Soweto Gospel Choir kha u ita uri Afrika Tshipembe ḽi ḓihudze hafhu nga murahu ha u wina Grammy kha u vha na aḽibamu ya muzika ya khwinesa ḽifhasini .
Nzulele ntswa i vhanga u sa ya phanḓa , ngauralo thaidzo dzi fanaho na dza kale .
Naho zwo ralo , nga ngomu kha madzingu aya , hu na , vhupambuwi .
Masipala wo ḓikumedzela u ṱalusa zwavhuḓi na u langa khovhakhombo i dzulaho i hone kha mishumo yawo u itela u tikedza na tswikelo ya zwipikwa zwo phaḓalalaho zwa masipala .
Hu nga vha ho vha na dziṅwe nḓila dza tshiimiswa dze dza ita uri vhabindudzi vhoṱhe vha nnḓa vha vhe na fhulufhelo ḽa uri muvhuso u ḓo ita zwithu nga tshifhinga .
U wana murahu mbadelo ya u fhungudza masiandaitwa a luḓi lwa malaṱwa kha vhuḓi ha maḓi .
Kuitele kuswa ndi kwa uri u daha hu khou bva ngei kha sialala ya vhatshena vha dziḓoroboni u ya kha zwitshavha zwa vharema , zwikoloni na dziyunivesithi .
Ni tea u ita mini uri ni kunakise kamara ?
Fhedzi-ha , u itela u shuma nga ngona kha u tikedza zwitshavha , sisiteme dza u shumisa na u langula masheleni a thikhedzo musi hu tshi shumiwa wadini a tea u sa konḓa u wanala .
Tsedzuluso i tea u dzhiela nṱha nga vhuḓalo ṱhuṱhuwedzo kana mvelelo , vhukoni , u shumisea , u tea na ikonomi ya sisiteme ya vhulamukanyi , ho sedzeswa nga maanḓa migaganyagwama ya zwino , matshimbidzele , kuitele na milayo ine ya laula sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na ṱhuṱhuwedzo kana mvelelo dza matshimbidzele o tevhelwaho , tshivhumbeo tsha dzangano na kutshimbidzele kwa sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi na vhukonanyi na tshumisano vhukati ha vhasheli vha mulenzhe vha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , nahone i tea u katela zwithu zwi tevhelaho -
2.U vusuludza mudzedze wa vhulimi na zwa zwibveledzwa zwa vhulimi .
Vho rambiwaho kha tshiswiṱulo itsho ndi vharangaphanḓa vha madzangano a vhadzulapo vha lushaka vha vhabvannḓa vha dzulaho Afrika Tshipembe vhe Muphuresidennde vha ṱangana navho nga 2015 .
Talelani maṱaluli nga muvhala wa lutombo .
10.2 . Vhaholi vha mundende na vhaṋe vha khadi vha kha ḓi kona u shumisa khadi dzavho dzine vha vha nadzo u swikela nga Nyendavhusiku 2018 , fhedzi Khabinethe i ṱuṱuwedza vhaholi vha mundende uri vha tshintshe khadi dzavho dza kale nga u ya dziofisini dza SASSA kana dza SAPO dzi re tsini na hune vha dzula hone u bva nga ḽa 2 Shundunthule u swikela mafheloni a Khubvumedzi 2018 .
U FARA TSHIFHINGA - Ḽiga ḽa tshumelo ḽi a bula uri tshumelo i tea u ḓiswa lini ?
Malugana na izwi , ndingedzo ya u ṱalusa khulwanesa nga kha maga a khonanyo na ṱhanganyo a ya konadzea na a tameaho .
Ndima iyi i sedzesa kha maitele a u vhulunga , zwithu zwitikedzaho na zwifareledzi , khathihi na maitele a u ṱuṱuwedza na u vhona uri vhubindudzi vhu bvela phanḓa kha sekithara ya ICT .
Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Kapa Vhukovhela wo kona tshoṱhe u shumisa phurogireme dzi re fhasi ha gavhelo iḽi na u kona u swikela thagethe .
U shela mulenzhe kha u ṋea mihumbulo ya u sika bugu ya mafhungo a kiḽasini .
GCIS i ḓo shumisa Luisimane lwu tshi khou tshintshiwa na dziṅwe nyambo dza tshiofisi , zwi tshi khou bva kha uri ho ṱanganelwa mini kana ndi gai .
Tsha u fhedzisela , muthihi a vhe muanetsheli
Mafhungo a zwa tshiimiswa ( Tshivhumbeo Tshiṱuku ) .
Tshifhaṱo tshi tea u ṋekedza maga a u vhulunga o khetheaho u itela tshaka dzo fhambanaho dza zwidzidzivhadzi .
Ndi lini hune mundende wavho wa imiswa ?
2.6 Ndaulo i nga vha na masiandoitwa a u ṱuṱuwedza zwa u pomoka na khakhathi , zwine kanzhisa zwa vhangwa nga vhutshivha , muṱaṱisano , u pomoka , nyofho , na tshisolo .
Ngeno hu na uri vhunzhi ha mafhungo o ṱahiswaho kha khanedzano nga vhuḓiimiseli kana u sa vha na vhuṱanzi ha maṅwalo hu dzula hu kha ḽeveḽe ya luambo , tshitatamende tsha Soskice tshi ḓivhadza tshifanyiso tsha ngoho tsha ḽimethafore kha therisano .
1.15 . Khabinethe yo fhululedza u ṋetshedzwa ha masheleni nga Senthara ya Lushaka ya Vhulanguli ha Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho kha Muvhuso wa Vundu wa Kapa Vhukovhela .
Tsheo idzi dzi khou sedzeswa nga vhuḓalo na u ṋewa zwidodombedzwa zwinzhi musi hu tshi pulaniwa Shedulu ya Mushumo na Pulane dza Ngudo .
( b ) Tshiṅwe tshifhinga tswikelelo ya tshivhumbeo tsho humbelwaho i nga haniwa .
U anetshela hafhu zwe zwa bvelela kha thevhekano ya tshiṱori .
Khabinethe i humbela vhadzulapo vha Afurika Tshipembe u pembelela u tshila kha shango ḽine ḽa khwaṱhisedza uri zwingasi itee hafhu uri vhuthu hashu vhu dzhiiwe kha mudzulapo muṅwe na muṅwe wa Afurika Tshipembe , zwi sa khathali muvhala wa lukanda , mbeu , vhurereli kana vhuṱavhela-mbeu .
Zwa zwino mimaraga yo shanduka zwi tshi khou itiswa nga u dzhena ha vhathu vhaswa , mveledziso ya thekhinoḽodzhi na kuhumbulele kuswa nga ha uri tshumelo dzi nga ṋetshedzwa na u shumiswa hani .
Zwa u shumiswa hafhu ha heyi thekhinoḽodzhi ndi zwine zwa khou pulanelwa .
Mbudziso ya 5 Naa tswikelelo ya ndivhotiwa ya zwa mbeu i nga kalwa nga ngudo dza zwa mbeu na tsedzuluso . ?
( e ) kha ḽinwalwa ḽa rekhodo ino tou thetsheleswa
Na uri zwa ndeme hafhu , maitele a vhushaka ha nḓowetshumo a khou itea nga nḓila ya u tevhedzela mulayo .
Thusong Service Centre ndi iṅwe ya nḓila khulwane dza vhusiki dzo thomiwaho nga muvhuso wa demokirasi nga 1994 u itela u ḓisa tshumelo na mafhungo tsini na vhathu .
Avho vhane vha ḓo waniwa uri vho khakha vha ḓo dzhielwa vhukando nga kha Khoudu ya Vhuḓifari na Khoudu ya Ndayo ya Tshiswole .
Mugudisi wanga vha nyisa ha dokotela .
13.1 . Sa tshipiḓa tsha u ṱuṱuwedza ṱhanganelo ya dzingu , tshumisano na u tumbula vhukoni ha nṱhesa kha zwa vhoramafhungo , midia wa Afrika Tshipembe i khou rambiwa u rumela maṅwalo a u dzhenela kha muṱaṱisano wa Pfufho dza Midia dza SADC wa 2019 nga ḽa 28 Luhuhi 2019 .
Vha nyanḓadzamafhungo Afrika Tshipembe vha khou rambiwa u ḓiṅwalisa u dzhenelela havho kha Muṱaṱisano wa Zwiphuga zwa SADC zwa Nyanḓadzamafhungo zwa 2017 , musi hu sa athu vala nga ḽa 20 Ṱhafamuhwe 2017 .
Vho bveledza shedulu ya miṱangano u itela komiti .
U ya hashu afho sa lushaka ho vha u khwaṱhisa na u tikedza u dzhenelela ha vundu .
Muhumbulo ndi wa u tou thusa fhedzi mihasho kha u dzudzanya pulane ya tshiṱirathedzhiki na u khwinisa maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki .
29 Arali hu kha ḓivha na u shushedza nga murahu ha tshigwevho , muofisi wa u ṱoḓisisa kana mutshutshisi u tea u kwamana na Ofisi ya Yuniti ya u Tsireledza Dziṱhanzi .
Mbetshelwa i dovha hafhu ya itwa ya milayo ya u rengiswa ha thanda na zwiṅwe zwibveledzwa zwa maḓaka u bva kha maḓaka a muvhuso .
Zwi dovha zwa ṱoḓa ndangulo yavhuḓi nahone ya khwine na u shumiswa ha zwishumiswa zwi re hone .
( b ) murumelwa muthihi a bvaho kha vhurumiwa vhu bvaho kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe , o rumelwaho nga Muraḓo wa vunḓu a re kha Khoro ya Vunḓu .
Ndango i sa gumi ya ndeme na pfushi dzi re nga ngomu .
Ho sedzwa kha mbetshelwa dza khethekanyo iyi , nzivhanyedziso iḓo fhiriselwa sa ndaka ino sudzuluwa nga mushumoavhelwa , ndaka ya ifa kana mashumele a mulayo .
Mme vho ita makumba , vhurotho na magwinya naa ?
A hu na manweledzo nyangaredzi o dzudzanywaho ; nga u fhulufhela uri tsumbamafhungo yo dodombedzwaho i ḓo ita uri zwi re ngomu kha muvhigo zwi ḓo swikelelea nga u ṱavhanya .
Kha vha shumise kubadelele ku tevhelaho u badela SARS :
Milayo iyi i themendela , vhukati ha zwiṅwe , uri zwiimiswa zwi re na vhuḓifhinduleli ha u langula kana u lavhelesa vhaimeleli vha vhuwatshiṱoko zwi tea :
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i shumisa minetse ya khoro u sedza tsheo dzo dzhiiwaho na uri dzo tevhedzwa .
6 Khungedzelo iyi i fulufhedzisa vhathu mini ?
A ri faneli u xelelwa nga hetshi tshifhinga .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wo no thoma nga vhupulani ha u pembelela miṅwaha ya ḓana ya Vho OR Tambo nga 2017 .
Vhuvhekanyandeme ha nḓisedzo ya tshumelo ho livhanywa na vhuvhekanyandeme ha lushaka na ha vundu .
Ri humbela vha tikedze khumbelo yashu ya mugaganyagwamauri ri kone u thusa Afrika Tshipembe uri ḽi dzule ḽi nṱha .
U konisa thikhedzo yo teaho kha vhugudisi ha vhavhuelwa vha sekhithara .
Iṅwe khaedu hafhu i no kwama zwifhaṱo zwa sialala zwa mavu i kwama u anda ha tshinyalelo i no vhangwa nga mutsho wo kalulaho , sa miḓalo na maḓumbu .
Ngafhadzo dzi ri vhathu vhapo ndi vhaṱuku u fhira zwe ha vha ho anganyelwa murahu na uri vha ḓo aluwa nga zwiṱuku tshifhinga tshi ḓaho u fhira zwe ha vha ho lavhelelwa mathomoni .
Muhasho wa Pfunzo dza Mutheo wo no ḓi ṱanganedza SASL sa luambo lwa hayani .
4.6 U wana na u khwaṱhisedza vhafaramikovhe na vhathu vha re na nḓivho ya sialala
Nga u ralo , Vhufaragwama ha Lushaka ho thoma ndingedzo dza mbuedzo dzo livhiswaho kha u khwinisa na u ita nga huswa sofuthiwee ya zwa masheleni na u dzi konanya uri dzi shume sa Sisiṱeme ya Mafhungo ya Ndangulo ya zwa Masheleni yo Ṱanganelaho .
Kha ri ṅwale Lavhelesani ndaela idzi dza kunwelwe kwa tshinwiwa tsha mafulufulu .
Fhedzi , vhathu vha ṱangana na thaidzo arali i songo alafhiwa zwavhuḓi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe uri dzi ṱangane kha u tsireledza tshiimo tsha vhubindudzi ha shango .
Muvhigo wa ṱhoḓisiso ya zwa maraga une wa fha mvelele dza ṱhoḓisiso ya zwa maraga yo itiwaho , ho katelwa madzina a vhalambedzi vho lavhelelwaho .
Milayo ya thengo ya zwishumiswa i tshi manḓafhadza Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo u vhea nḓowetshumo dzo tiwaho hune u fushea hapo ho laelwaho ha ḓo thoma u shuma kha khungedzelo ya Nyendavhusiku .
Tshumelo ya vhuendi ha mulwadze wa vhulwadze vhu si ha tshihaḓu na dzone dzi ḓo khwaṱhisedzwa sa tshipiḓa tsha ndeme tsha u swikela tshumelo , nga maanḓa kha vhalwadze vha mahayani , khathihi na , u itela u khwinisa vhukoni ha vhuongelo ha vhulwadze ha tshihaḓu nga u leludza vhuendi ha vhalwadze vho bviswaho vhuongeloni uhu .
Data kha u hanedza na aphiḽi zwo swikiswaho zwi vhulungwa na u tendela u sa anganyela mafhungo nga tshifhinga , matshimbidzelwe na lushaka lwa muthelo .
Vha muthu o manḓafhadzwaho lwa mutakalo , a ṋeaho , o dzikaho , a konaho u nyanyuwa kha tshanduko , matshilisano , vhukoni ha u kona u ita zwithu nga nḓila i bveledzaho na u ḓikumedzela ?
Khabinethe i khoḓa vha Vhufaragwama ha Lushaka kha vhulanguli havho ha muṱolamuvhalelano havho ho khwaṱhaho , he ha topola mashumisele a masheleni nga u sa londa .
Heyi ndi pulane ya mulayo wa Muvhuso nga ha u shandukiswa ha Tshumelo ya Tshitshavha na u sedzuluswa .
Maḓaka a sialala zwavhuḓi-vhuḓi a ṱoḓa tsheledzo ya maḓi maṱuku na manyoro u fhirisa lushaka lu so ngo ḓoweleaho .
( 6 ) Tshifhinga tshoṱhe musi muthu o valelwa nga nṱhani ha u vhewa ha tshiimo tsha shishi , hu tea u tevhelwa maitele a tevhelaho :
Vhagudisi vha nga wana nḓila dza vhukoni dza u tikedza vhashumisani ngavho na vhagudi vha lwalaho vha ita uri tshikolo tshi vhe senthara ya fulufhelo na ndondolo kha tshitshavha .
Muḓisi wa khumbelo u eletshedzwa uri a sedze mbalo ya mabambiri na uri a vhone uri a huna li no khou ṱahela kana u dovholola .
Ni vhona u nga phikhokho yo vha yo naka i sa athu shanduka ya vha guda khayo . tshiṋoni tsha u naka kana yo naka musi yo no shandukiswa ?
Musi fhungo ḽo vha ḽo thoma ḽa vha kha mutevhe wa khaḽenda ya vhulamuli , muaphiḽi o vha a songo ṱanganedza nḓivhadzo ya u vha e kha mutevhe wa khaḽenda ya vhulamuli , zwine fhungo ḽo bvela phanḓa a si ho nahone tsheo ya itwa yo sendamela kha vhafhinduli .
U ṋetshedza vhaṋetshedzi vha mbekanyamaitele mafhungo ane a ṱoḓea malugana na u sedzulusa kana u ṱola kushumele kwa sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ya Afrika Tshipembe ya zwino kha zwa saintsi .
Hu na mbudziso dzine dza fanela u vhudziswa kha maitele a u konisa u ṱanganelana kha mbekanyamaitele na ndaulo dzine dza katela :
U ṱuluwedza ṱhanganelano i no shuma khathihi na u shumisa mavu ho ṱanganelanaho u engedza muhwalo wa vhupo ha ḓoroboni .
Ri endedza Vhathu Afrika Tshipembe yo bveledza sethe yo ṱanḓavhuwaho ya tsumbanḓila dza u wana uri ndi lushaka lufhio lwa themamveledziso dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzine dza ḓo tea khorido iṅwe na iṅwe .
Kha mbalo dza tshizwinozwino , nga u angaredza , ri na mbilo dzi fhambanaho mbili .
Pfanelo dza vhuṋe ha nḓivho ya vhusiki dzoṱhe nga ngomu na kha webusaithi ya SARS na thekhinoḽodzhi yoṱhe , matheriala , zwi re ngomu , na tshumelo zwo ṋetshedzwaho kha na nga kha saithi ndi ndaka ya kana zwi na ḽaisentsi kha SARS zwine nga u ralo zwo tsireledzwa kha u kandekanywa nga mulayo wapo na wa dzitshaka .
U vhea vhuḓifhinduleli kha zwiimiswa u ṋetshedza data , u fhungudza muhwalo kha mihasho ya muvhuso u bvela nnḓa na u wana data i no khou ṱoḓea .
Nḓila ine mihasho ya pfunzo ya mavundu yo bvela phanḓa ngayo kha u dzhia masia a fanaho na masheleni , ndangulo , na ṋetshedzo ya zwishumiswa na bugupfarwa nga nḓila i bveledzaho yo fhambana u bva kha ya vundu u ya kha vundu .
Ṱhalutshedzo dzo ṋetshedzwaho dzi katela zwiteṅwa zwa ndeme zwa u fhambana zwiraru , zwine zwa vha :
Hu na u lingana ha vhanna-vhafumakadzi kha vhapulani ?
Zwi seisaho , henedzo thaidzo dzo livhanaho na vhaswa vhashu dzi khou shumiswa nga nḓila i si yone nga maṅwe masia u sika dziṅwe thaidzo hafhu na vhukonḓi .
Tsha vhuvhili , ri tea u pilela tshitshavha itshi , nga nḓila dzoṱhe .
Zwishumiswa zwa nnyi na nnyi na nzudzanyo ya nṱha na nzudzanyo ya vhukati zwi tea u wanala hu kha zwiitwa zwa zwiṱaraṱa afho hu imiwaho-na u thomiwa , u itela u thoma lwa nṱha nahone lu fushaho kha u ṱuṱuwedza zwishumiswa nahone na u vhona uri vhathu vha nga wana swikelelo thwii yo leluwaho u ya kha zwishumiswa .
Vha dzhiele nzhele zwauri tshumelo iyi a i imi vhuimoni ha ngeletshedzo iṅwe na iṅwe i bvaho kha dokotela .
Khuḓano khulwanesa ye ya bvelela nga tshifhinga , khamusi vho ita uri izwi zwi konḓe musi masia a khuḓano o khethekanywa zwavhuḓi .
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza u bviswa ha Saveyi Guṱe ya Miṱa ya 2016 , ine ya isa phanḓa na u sumbedza mvelaphanḓa kha u shumiswa ha mbekanyamushumo dza muvhuso u itela u khwinifhadza matshilo a maAfrika Tshipembe , nga maanḓa zwitshavha zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa i kale .
Kuḓu , muvhili , tshikhala tsha furaha kana thannge , thannge ya tshivhaswa , tshesi na nzhini ya tshiendedzi tshifhio na tshifhio tshine tsha endedza thukuta dza khombo tshi tea u kwamiswa na mavu nga thambo ya muḓagasi lwa tshoṱhe na nga nḓila i bveledzaho .
Mihasho minzhi , sekithara dza phuraivethe na zwiimiswa zwa vhuṱoḓisisi vho bindudza zwihulwane kha thekhinoḽodzhi na inovesheni kha mbekanyamushumo dzavho dza mveledziso dzo fhambanaho .
U ḓivhofha kha tshanduko hu ḓo ḓivhadzwa nga iṅwe na iṅwe ya khamphani dza sumbe , zwine zwi nga vha nga tshivhumbeo tsha ' modeḽe wa ndinganyiso , hune 40% wa mikovhe khamphanini i ḓo rengiselwa vharema vha Afrika Tshipembe ; kana ' modeḽe wa vhufarisani ' hune khamphani ya ḓo shumisana na khamphani dza vharema dza vhufhaṱi dzo farakanaho dzine dzi nga swika tharu u itela u dzi thusa u wana mbuelo i eḓanaho 25% ya mbuelo yadzo .
U ṱuṱuwedza u nanga muḓagasi kha tshikalo tsha u kona u swikelela nga tshifhinga tsha khanedzano dza thengiselano kha kuitele kwa u shela mulenzhe .
( c ) Zwitatamennde zwa kharikhuḽamu zwa lushaka sa zwe zwa dzudzanyiswa zwone kha pharaṱhukhu ya b ( i ) na ( ii ) zwo faredza maṅwalwa a phoḽisi a tevhelaho ane a ḓo shandukiswa nga zwiṱuku nga zwiṱuku , vhudzuloni hazwo ha shumiswa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 ( Phando 2012 ) .
Fhedziha , ngauri ḽivhanda ndi ḽihulu , nyito ya muthu ene muṋe a i nga ḓo lingana .
Thandela dza wadini dzi no ḓo shumiwa nga zwiko zwa tshiṱangani ;
Zwitatamennde zwi re kha dokhethe zwi nga vha zwo dzhiwa nga nḓila i si yavhuḓi u itela uri mafhungo a re khayo a ḓaḓisa kana u xedza .
Malugana na pulane khulwane ya muḓagasi ya themo ya tshifhinga tshilapfu , muvhuso u ḓo shumisa gese , piṱirolo , nyukiḽia , muḓagasi u bvaho maḓini na zwiṅwe zwiko sa tshipiḓa tsha ṱhanganyelo ya zwiko zwa muḓagasi .
U khwinisa tshikali tsha nyaluwo ya vhulanguli ha thandela tsha Tshumelo ya Tshitshavha na ndeme ya nḓisedzo ya tshumelo kha tshikhala tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha ṋewa na u shela mulenzhe kha Dzangano ḽa Vhulanguli ha Thandela na Nḓivho .
Mitengo na mbuelo i fanela u engedzedzwa u tsireledza tshifhinga tsha ndeme tsha thandela tsho humbulwaho nga hatsho .
Musi vha tshi khwaṱhisedza vhudele , vha hanedzana tshoṱhe na maṱeki .
1.1 . Khabinethe yo tendela Fulo ḽa Maḓuvha a 16 fhasi ha thero " Na nṋe ndi khou shela mulenzhe : Roṱhe ri isa phanḓa Afurika Tshipembe ḽi si na Dzikhakhathi " .
Nḓila yo ṱanganedzwaho nga DEA ndi u ṱoḓa muthu ane a khou vhambadza zwi tshilaho zwo fhambanaho uri a ite khumbelo ya thendelo ya vhushumisamupo arali muhumbulo wa u vhambadza u wa u tshimbidza vhushumisamupo .
Ndeme ya mbambadzo iyi i khou bvela phanḓa na u engedzea lwe thanganyelo ya mbambadzo yoṱhe ya ḽa Afrika Tshipembe na maṅwe mashango a BRICS ya swika henefha kha R702 biḽioni nga ṅwaha wa 2021 , zwine zwa vha u engedzea u bva kha R487 biḽioni ya ṅwaha wa 2017 .
Ndivho ya komiti dza zwa mutakalo na tsireledzo ndi mini ?
Tsha vhuvhili , musi hu tshi khou shumiwa kha vhunṱha , ri na tsireledzo yo linganaho uri ri songo wa naa ?
Nga fhasi ha Mulayo wa Mbingano dza Tshirema , mufumakadzi u na pfanelo i fanaho na ya munna zwi tshi ḓa kha tsheo ya uri hu tea u itwa mini nga thundu .
Ri khou ita khumbelo kha miraḓo u shela mulenzhe nga vhukoni havho .
Kha vha shumise bakete vhudzuloni ha phaiphi musi vha tshi ṱanzwa goloi yavho .
Musi ho ṋewa mbilaelo idzi , a hu themendelo ya feme u kombetshedza nga huswa zwikaṱudzi kha ṱhanganelo ya nzimo yo itwa nga muvhigo uyu .
U shumisa thekeniki zwadzo dza ndaulo ya dziphambano u vhona uri hu vha na thandululo yone-yone kha nyimele ya phambano ine i nga bvelela kha kushumele kwa Komiti ya Wadi .
Fhethu hashu ho vhalaho na ho fhambanaho ha vhuendelamashango hu ḓivhea ḽifhasi ḽoṱhe , nahone ri bvela phanḓa na u vha vhukati ha vharangaphanḓa kha zwa nyaluwo ya mbalombalo dza vhuendelamashango .
Vhathu vha humbula :
Naho tshifhingani tsho fhiraho maanḓalanga o khetheaho kana o nyangaredzi o vha a tshi ṱoḓea , bodo zwino i nga ṋea mikovhe yo tendelwaho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Kha vha ṱutshele u gwedzha bunga zwi songo tea .
Zwibveledzwa zwi elana na zwibveledzwa zwo livhaho kana zwi konadzeaho zwa nyito dza mbekanyamushumo , dzi nga ho sa tshivhalo tsha sesheni dza u eletshedza dzo fhedzwaho , tshivhalo tsha vhathu vho swikelelwaho , na tshivhalo tsha matheriaḽa o phaḓaladzwaho .
Maitele a mulayo o teaho a tevhedzwa u itela u dzhenisa thendelano i imelaho iṅwe na u khunyeledza tshikimu phanḓa ha Khubvumedzi 2009 .
Naa zwikhafula zwi khou ṱhogomelwa nga nḓila yo teaho ?
Thebuḽu i re afho fhasi i nweledza u vha hone ha mafhungo a mugaganyagwama .
Vhatsila vha fesheni vha Afrika vha khou dzhia u bva kha vhufa ha mvelele ho pfumaho ha dzhango na u ṱanganyisa nḓowelo dza musalauno hayani na mashangoni a nnḓa .
Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi u tea u tendelwa u thoma nga Muhasho wa Ndangulo ya Mushonga u itela u khwaṱhisedza uri wo tea nahone a u ḓuri .
Khabinethe yo tikedza muṱangano na vha nyanḓadzamafhungo wo fhelelaho na Minisiṱa wa Gwama uri vha kovhelane na maAfrika Tshipembe nga ha vhudzheneleli vhune muvhuso wa ḓo ita kha muhanga wa zwino wa mugaganyagwama .
Thikhedzo iyi i ḓo bveledzisa zwikhala zwa mishumo kha vhaswa vha swikaho 50 000 hune vha ḓovha vha khou shumela zwitshavhani zwa mahayani .
Naho hu na uri hu na nyaluwo ya mishumo nga u angaredza , Muvhuso wa USA wo fhelelwa nga mishumo ya miḽioni dzi fhiraho hafu kha tshifhinga tshi fanaho .
Kha musaukanyo u re afho fhasi mbuelo ya muthelo kha reshio ya u papamala ha GDP ṅwaha muṅwe na muṅwe wo rekanywa phanḓa ha u shumisa khomphyutha nga tshivhalokati tsha miṅwaha ya fumi miṅwe na miṅwe .
U ḓadzisa kha zwenezwi , vhanangiwa vha re kha mutevhe mupfufhi vha nga vhudziswa mbudziso nga muthihi hu tshi itelwa u ṱanganedzwa ha u fhedzisela .
Ndima yo engedzedzwa u bva kha khethekanyo dza vhuṋa u swika kha fumi .
Maanelwa a tikedzaho nga vhathu vha re na nḓivho ya mafhungo .
Ri vhumba tshifhinga tshi ḓaho tsha tshi khou nga u shumisa mavhumbi " ḓo " , " vha " na " tshi khou " .
Tshishumiswa itshi tsho tumbulwaho , tsho lambedzwa nga Muhasho wa Saintsi na Thekinoḽodzhi , tshi nga shumiswa u sikena na u bvisa magunwe hu sa khou shumiswa u bvisa buse kana hu si na khombo ya vhushelatshili .
Phindulo ya muvhuso : Tsheo ya muvhuso u shumisa ṱhanganyelo ya zwa masheleni u vhuisa masheleni a tshitshavha kha nḓila yo khwaṱhaho ngeno u tshi khou tsireledza mbekanyamushumo dza ndeme dza zwa matshilisano na ikonomi yo vha i yone ya vhukuma .
1 . Mafhungo a ndeme kha mupo
Vha ita zwifhio kha u dzhielwa mavu
U ḓivha nga ha mveledziso kha miṅwe masipala - u guda kha mihumbulo yavho na tshenzhelo dzavho .
Bogisi ḽa 7 ḽi na manweledzo a mishumo ine mulanguli wa IDP a nga tea u i ita .
U vhumba mafhungo hu tshi shumiswa maipfi a no bva kha mutambo .
Phuphu iṅwe na iṅwe i tikedzwa nga tshivhalo tsha u Phalala , sa zwe zwa sumbedzwa kha Daigramu ya Muhanga wa Tshiṱirathedzhi u re afho fhasi .
Muvango u nga vha thophe nga maanḓa , zwi tshi bva kha uri ndi malaṱwa a miṱa a manyoro mangafhani o engedzwaho .
Zwino ṅwalani tshiṱori zwikhalani zwi re zwone ( zwo teaho ) kha mepe wa mihumbulo .
O hune a nga dzumba hone dayari yawe .
8.2. Khabinethe i dovholola u ita khuwelelo kha vha ndaulo ya vhutevhedzeli ha mulayo uri vha shume nga nḓila dzoṱhe uri zwigevhenga zwi tshutshiselwe vhugevhenga hovhu ha tshiṱuhu .
Ndi kha heneyi nzulele hune Tsumbamushumo ya u Ṱavhanyezwa na u Kovhekanywa ha Nyaluwo ( AsgiSA ) ya vha uri i khou shumiswa , hu u khwathisedza uri zwoṱhe zwine zwa vha uri zwi khou salela murahu sa themamveledziso , phoḽisi na tsumbamishumo ya dzi indasiteri , khaedu ya zwikili ,
Fhungo ḽa uri reithi ya vhushayamushumo kha vhaswa vha Afrika Tshipembe i fhira 50% ndi thaidzo ya lushaka khulwane ine ya khou ṱoḓa thandululo ya vhubveledzi na yo konanywaho nga u ṱavhanyedza hune roṱhe ra fanela u i vhona sa ṱhoḓea ya u shumisana .
Vhurangeli hoṱhe vhu nga shanduka u mona na mvumbo na zwine vhathu nga muthihi vha funa zwone .
U sa lingana hu hone kha nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi , sa afha sekhithara yo ḓala nga vhatambi vhahulwane vhane vha vha na zwipiḓa zwihulwane zwa mukovhe wa maraga , hu na tshivhalo tshiṱuku tsha vhatambi vhaṱuku vhane vha vha na zwipiḓa zwiṱuku .
U topola zwigwada zwo khethwaho nga kutshilele na vhaḓisedzi vha tshumelo
Tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala tsho itelwa u shuma mushumo wa ndeme wa tshanduko kana mveledziso ya ndeme na maitele aya .
Yo vha itshi nga i nga na .
U swika zwino , foramu dza vhaswa dzo ḓidzhenisa kha mbekanyamushumo ya zwikili zwa vhurangaphanḓa nahone tshifhingani tshi ḓaho vha ḓo ṱanganedza vhugudisi ha zwa ndangulo ya mabindu khathihi na vhuṅwe vhugudisi vhune ha ḓo ṱaluswa sa ho teaho kha mishumo yavho .
Naho ho vha na u londa u itela u ṋea vhathu mafhungomatsivhudzi a re one , Muhasho wa Zwa Vhudzulo wa Kapa Vhubvaḓuvha a u nga vhi na vhuḓifhinduleli kha muthu ufhio na ufhio malugana na mafhungomatsivhudzi o khakheaho kana mihumbulo ine ya vha kha nyanḓadzo iyi .
Sa izwi Khoudu zwa zwino dzi tshi khou vetavetwa , vhuṋwe hufhio na hufhio nga davhi ḽa Muvhuso ḽo siiwa nnḓa zwi khagala u bva kha muelo nga fhasi ha Tshipiḓa tsha Vhuṋe ho Ḓoweleaho ha Tshishumiswa tsha u kala Mashumele .
3.2 Ri tshi inga kha zwi re kha 3.1 , Muhadzimi u tea u vha na vhuṱanzi uri mivhigo ya kutshimbelele kwa zwithu i tea u swikiswa kha Muhadzimisi tshifhinga tshi tshe hone u itela uri Muhadzimisi a kone u khwaṱhisa uri mivhigo iyi ndi vhuṱanzi ha ngoho , hu tshi katelwa nauri Muhadzimisi a kone u hira vhathusi vha no bva nnḓa arali zwo tea , musi ḓuvha ḽe ḽa bulwa kha 3.1 ḽi sa athu swika arali hu uri hu na masheleni ane a tea u bva a no yelana na thendelano iyi .
U tandulula idzi mbilaelo , ro tshea uri 2011 ndi ṅwaha wa u sika mishumo nga kha u shandukisa ikonomi nga nḓila i pfalaho na nyaluwo nyangaredzi .
Phemithi ya vhukuma ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa
Muraḓo wa tshitshavha u nga vha muimeleli wa vhadzhiamukovhe kha foramu ya IDP
Ngauralo vhathu vha re na tsumbadwadze dzi si dza khombo vha tea u alafhiwa u fana na tsumbadwadze dza mukhushwane wo ḓoweleaho nga nnḓa ha vhathu vhane vha vha na malwadze a tevhelaho vhane vha tea u ṱoḓa thuso ya dzilafho nga u ṱavhanya naho vha na tsumbadwadze dzine dza si vhe khombo :
Maitele a ndangulo ya tshanduko a ḓo ṱoḓea hafha , sa izwi modele muswa u tshi ḓo dzudzanya tshivhalo na lushaka lwa matshudeni o wanaho masheleni .
Naho zwo ralo , hu tea u itwa mushumo wa u londolwa zwa vhuḓihudzi na u pfesesa vhufa ho ḓalaho lupfumo ha Afrika vhukati ha vhaswa .
Thikhedzo hei i ḓo katela zwa pfunzo , mvelele na ṱhoḓea ya vhudzulo sa zwo laedzwaho nga muhangarambo wa mbekanyamitele ya tshiṱirathedzhi zwo dodombedzwaho kha Bammbiri ḽa Ḽidzinginywa .
Muofisiri mutshimbidzi u fanela u khwaṱhisedza muhumbulo wa zwikhakhisi zwiṅwe na zwiṅwe kha ndugiselo ya vhuimbeleli ha ṅwana kana tshilengo dziṅwe na dziṅwe kha u wana vhuimeleli ha mulayo , vhune vhu nga ḓiswa nga valelwa ha ṅwana .
Mutshutshisi Muhulwane wa Tshitshavha ndi ene e eṱhe ane a nga dzhia tsheo ya u thutha mulandu .
U vhumba dzina ḽo fhelelaho na pulane ya nyito ya u kunguwedza ya Ngomu ha Ḓorobo , ho sedzwa sekhithara dzo fhambanaho u fana na mabindu , vhuendelamashango , na vhaeni vha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vha na tshifhinga tshingafhani vha tshi khou tamba voḽibolo ?
Vhudzisani uri " Ni ḓo takalela u ya Table
Thandela ya CBP i ṋea tshikhala tsha uri masipala a ṋee thikhedzo , ho sedzwa mbudziso dzi tevhelaho :
1.7 . Samithi dzi khou ḓaho dza mushumo na vhubindudzi , khathihi na maga o vhewaho nga muvhuso a u vusa ikonomi i ṱudzaho o dzinginywaho nga muvhuso , dzi ḓo ṋetshedza mafhungo oṱhe a nga ha tshanduko dza u ṱuṱuwedza nyaluwo .
U bvisa thumbu zwo no tou vha nḓila ya u shavha u itela u tinya masiandaitwa a u vhifha muvhilini .
Tshi dovha hafhu tsha ḓidzhenisa kha vhuṱoḓesi , zwa vhukwamani ha u vhudzisa na tsivhudzo ya mbekanyamaitele kha mafhungo a elanaho na mbekanyamaitele ya mveledziso na u ita Afrika .
Ri ḓo amba navho uri ri tshe ro ḓiimisela u vha ṱhaḓula .
Hezwi zwi katela ndambedzo ya thengiselano ine ya vhea ndango ya mugodi muhulwane wa manganese zwanḓani zwa zwa mufumakadzi wa murema wa MuAfrika Tshipembe .
topola kana u ṱalusa na u tandulula thaidzo na u ṋea muhumbulo kana u dzhia tsheo yo dziaho ( u humbula nga nḓila yo vhibvaho ) ;
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u khwaṱhisedza Ndayotewa zwikoloni u vhona uri vhana vhashu vha aluwa zwavhuḓi na u funa shango ḽavho na vhathu vhaḽo .
Tshumelo dzashu dzi nga fhasi ha ndingo nahone ri ḓo isa phanḓa na u monithara na u langa vhunzhi ha vhathu vha shelaho mulenzhe kha u ḓalesa ha vhafariwa dzidzhele .
5.3 . Khabinethe i dovha ya ṱanganedza tsheo ya SABC ya u hasha thwii ya metshe wa mafhedziselo vhukati Afrika Tshipembe na England nga Mugivhela , 2 Lara , 2019 u bva nga 11h00.
16.1. Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo ya masheleni a vhubindudzi a fhiraho biḽioni nthihi ya dzidoḽara dza US ane a khou ḓa u bindudzwa kha miṅwedzi ya tshivhalo i ḓaho kha Ikonomi ya Afrika Tshipembe ya mabindu a thekhinoḽodzhi , pfunzo na zwa vhulimi .
Maḓi ane hana kana ane a vha na okosidzheni yo ṋokaho ṱhukhuṱhukhu a vhidzwa u pfi anarobiki .
4.2 Nga muya wa Ubuntu ( Vhuthu ) Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho fhindula kha tshililo tsha thuso u bva kha mashango a vhadzulelani nga u tendela zwingwada zwo fhambanaho u ya u ṱhadula , hu tshikatelwa vha re na vhukoni ha u ṱoḓa na u phulusa .
Zwi tea u ambiwa uri kana zwifuwo zwi khou tshilaho zwi ḓo vha zwi tshi khou vhewa khomboni naa nga hezwi zwithu zwo ṱunḓwaho kana hai naa .
u dzudzanywa ha pulane dza u swikelela zwiimo zwa shishi , na
Mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka u tea u langa ndivho , maanḓa na mishumo ya tshumelo dza zwa vhusevhi zwi tshi katela tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwa vhusevhi ha mmbi ya vhupileli kana Tshumelo ya Tshipholisa nahone u tea u ita uri -
Vha tea u badela mbadelo ya ṅwaha kha u ḓiṅwalisa uhu na uri u kundelwa u badela izwo zwi nga ita uri vha bviswe kha redzhisiṱara .
U kona u sika mafhungo zwi tshi bva kha mibvumo yo gudwaho . nyito ya u linga ya fomaḽa 1
Kushumele kwa Mbekanyamushumo ya Muhasho nga ṅwaha nga ṅwaha na kotara iṅwe na iṅwe .
Muthu wa vhuraru , nga murahu ha miṅwedzi mivhili o wana zwithu zwoṱhe zwo ambiwaho afho nṱha , u ḓo ḓisa muvhigo kha muhasho , une wa ḓo katela :
Khumbelo ya ḽaisentsi ya mugudi
Tsumbo : Muthu muthihi , Vhavhili vhathu .
Kha hedzi garaṱa hu na zwiṱaluli zwine zwiṅwe zwifhinga vhaṅwe vhathu vho zwi fanyisa na madzina o fhambanaho a segereṱe .
U gonya uhu hu itwa ṅwaha muṅwe na muṅwe , musi vhupo ha vhudzulo vhu tshi waniwa na u bveledziswa .
Nyambedzano nga ha khuvhanganyo ya mbilo dza mavu dza vha ha Mondi dzo khunyeledzwa .
Tsha vhuvhili , khaedu khulwanesa yo livhanwaho nayo nga uyu Masipala ndi ya u shumiswa ha phakha dza u tambela khadzo sa fhethu ha u itela phikiniki nga miraḓo ya tshitshavha .
4.2 . Khabinetthe i dovholola zwo bulwaho nga Muphuresidennde Vho Zuma kha u lwisa u thithiswa ha zwikolo zwa 24 nga vhathu vhane vha khou humbulelwa u vha vha vhadzulapo vha tshiṱiriki tsha Vhembe ngei Limpopo .
U bvelela ha kuitele hu ṱumana na ḽeveḽe ya nṱha ya u shela mulenzhe ha miraḓo ya wadi kha u pulana ha wadi .
Nyito dza u vhambedza u fana ha zwithu .
O vha o fuka nguvho ya malungu ya mivhala ngeno ṱhohoni o ambara muṅadzi muhulu wa sialala .
Zwiṅwe zwibveledzwa zwi bvaho kha MSG zwo shumisa nḓivhiso ya tshiṱitshi tsha zwa mutsho , hu tshi katelwa muya wa mufhiso-murotholo , muṋukalo na fulufulu ḽi bveledzwaho .
Muvhigo u shuma lwa miṅwedzi miraru u bva ḓuvha ḽe vha itwa ngaḽo ndingo .
Sa tshipiḓa tsha khaedu iyi , mashango a bvelaho phanḓa a tea u khwaṱhisedza tshikhala tsha vhuṱoḓesi na vhutevheli ha zwisikwa nga vhulivhi u fhira uho ho bulwaho nga madzangalelo a nnḓa .
Mulayo wo khwiniswaho u tikedza tshanduko , maitele o teaho a zwa vhashumi na tsireledzo kha u khethulula hu songo teaho .
Sa tsumbo , muhumbulo wa u phaḓaladza hafhu vhashumi vha zwa dzilafho u bva kha vhupo ha vhukati u ya kha vhupo ha madzingu , zwi na thaidzo khulwanesa .
Vhunga phungudzo i tshi katela u bviswa ha marifhi a u sa tevhedzela mulayo a tshi ya kha vhaofisiri vha mbalelano kha mimasipala i kundelwaho hune khao vha humbelwa u shumisa maga a dzilafho .
Puḽane yo Khwaṱhaho ya Malwadze a Fhiriselwaho nga zwa Vhudzekani kha zwiimiswa zwoṱhe zwa tshitshavha .
Phalamennde i khou dovha ya ṱola hafhu uri i nga engedza hani mushumo wayo sa tshiṅwe tsha zwiimiswa zwihulwane zwa dimokirasi .
U topola zwi khagala khohakhombo dzi elanaho na FRAP na u bveledzisa zwiṱirathedzhi zwa u fhungudza .
Mvelelo ndi dza u gonyisa mutengo wa sekhithara ya u bveledza ya gumokati , kha tshifhinga tsha sambula yo fhelelaho , khathihi na u rola zwifhinga zwa tshipiḓa tsha tshifhinga tshihulwane dza vhulapfu ha dikheidi , dzo anganyelwaho u bva kha sete ya data ya phanele ya TIPS .
Minisiṱa a re na vhuḓifhinduleli ha muvhuso wapo a nga ta maga a u khwaṱhisedza uri vundu ḽi pfukisela masheleni kha masipala .
Muvhuso u khou shuma nga maanḓa vhuponi uvhu u fhelisa vhugevhenga na u shuma na maṅwe mafhungo ane a bva kha tshitshavha tsha Umhlabuyalingana , ho katelwa na khaedu u mona na Isimangaliso Wetland Park .
Arali ni sa pfesesi phara iyo , i vhaleni hafhu nga u tou ongolowa .
Sisiṱeme ya u puḽamba khathihi na ṱhoḓea dza kha ṱhanga ya senthara zwi tea u bviswa ha dzhena zwiṅwe kana zwa tou vusuludzwa tshoṱhe .
Zwi tou vha khagala , vhuyiwa uhu vhu tea u amba u fhela ha vhushayahaya , u fhela ha vhushai , u fhela ha malwadze , ha vhushayamushumo , ha vhukonḓi na thambulo .
Komiti yo tiwa u ḓo pulana mumatsho wa mulalo wo lavhelelwaho .
Nga iṅwe nḓila mishumo ya vhagudi i fanela u ṱaniwa kiḽasirumuni .
U thaipha thendelo na marifhi na u faela kha dzifaela dzo teaho misi yoṱhe .
Hu ḓo khwaṱhisedzwa u shumiswa na u fha vhathu nḓivho ya zwiga zwa lushaka .
Luṱa I lwa Mbekanyamaitele ya lP lwo ḓivhadzwa nga , ro tou topola , Mulayotewa , NDP , Pulane Khulwane ya Lushaka ya Zwidzidzivhadzi , Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo ya Lushaka na dziṅwe ndovhololo dza Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo .
Mivhigo na pulane dza mvelaphanḓa dzi bvaho kha Vouthu dza Mugaganyagwama wa Muvhuso i sumbedzisa uri Afrika Tshipembe ndi lushaka lu ne lwa khou shuma , muvhuso u tshi khou ranga phanḓa kha u fhaṱa vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
U livhanywa ha mbekanyamushumo dzi re hone na mveledziso ya vhupfumbudzi huswa u itela u swikelela ṱhoḓea dzoṱhe na dza zwino na zwikili kha vhumatshelo .
U khwiṋiswa na u engedza vhuongelo ha zwiṱiriki kha vhupo vhu re na nyaluwo na u khwiṋiswa ha vhuongelo ha tshiṱiriki kha dziṅwe ḓorobo kha vhupo ho sedzwaho misi yoṱhe .
Mbekanyamaitele ya fulufulu ya lushaka zwenezwo itea u lingedza u elana na mbekanyamaitele ya fulufulu ya dzingu .
Kha vha thuse kha u pfananyo ya sesheni dza u kovhana mafhungo dza vhashumi vhoṱhe vha muhasho .
( 1 ) Kha dzulo ḽaho ḽa u thoma musi hu tshi khethiwa , na tshifhinga tshoṱhe musi zwi tshi ṱoḓea uri hu ḓadziwe tshidulo , Vhusimamilayo ha Vunḓu vhu tea u khetha mufumakadzi kana munna u bva kha Miraḓo yaho uri a vhe Mulangavunḓu .
Kushumele ku shumaho na u thoma u shuma ha nḓivho ya theori zwi ḓo dovha zwa khwaṱhisedzwa zwihulwane .
Tshiko itshi tsha ndambedzo tshi dovha tsha davhidzana na u dzhiela hafhu nṱha huṅwe na huṅwe ha nga ngomu kha vundu hu ne ha itelwa u lambedza u ḓiimisela ha vundu .
Hezwi zwi nga dzhena kha tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha ḽiga ḽa u sengulusa .
Sa nga misi , tshipiḓa tsha khaedu tshi kha u ḓivha izwi , na tshipiḓa kha u livhana nazwo .
Arali mbekanyamaitele i tshi katela u fhambanyisa uho , masipala u tea u khwaṱhisedza uri izwi a zwi vhi u khethulula hu si kwaho .
Mishumo mihulwane ya mbekanyamushumo ndi u ita zwa ndondolo na muvhalelano wa tshomedzo zwo livhiswaho kha u khwinisa na u londota tshiimiswa tsha tshifhaṱo , khathihi na u tshimbidza thandela dzi elanaho na Mbekanyamushumo ya u Fhaṱa Kiḽiniki na Mvusuluso .
U khwaṱhisedza zwa tshumiso ya pfungavhuṋe ya Muhasho nga kha mbekanyamushumo ya tshenzhelo ya vhashumi vha re na mafulufulu .
U engedza u sika mishumo nge ha sedzeswa u khwaṱhisa na u phaḓalala ha nḓisedzo ya phurogireme dza zwa ndondolo ya zwa matshilisano zwitshavhani na miḓini dze dza thola vhashumi kha zwiṱiriki zwiṱuku zwa Ḓorobofulu na kha zwiṱiriki zwiraru zwa vhuponi ha mahayani .
Fhedzi zwi a konadzea nga maanḓa u shumisa fulufulu nga nḓila ya vhukone nga maanḓa kha dizaini dza nnḓu dzashu na u fhaṱa .
Vha nga wana fomo kha vhurathisi ha website afho fhasi .
( 4 ) Arali khothe i songo fushea uri ṱhoḓea dza khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) dzo tevhelwa , i nga humisela khuḓano murahu kha Miraḓo ya muvhuso i kwameaho .
Sumbedzani ... , ( tsumbo , Ntsumbedzeni tshipiḓa tsha tshiṱori tshine na tshi funesa . )
4.4 . Khabinethe yo dzhiela nṱha uri tshivhalo tsha mpfu dzo vhangwaho nga khakhathi idzi tsho shandukiswa tsha vho swika henefha kha 354 , ngeno tshivhalo tsha mpfu dzo vhigwaho dzi ṱumanywaho na dzikhakhathi ngei Gauteng tshi songo shanduka tshi kha ḓivha 79 na 275 ngei KZN u swika ḓuvha ḽa mulovha , ḽa 4 Ṱhangule 2021 .
U na mbuno dzine a amba musi hu tshi swika tshiṱori tsha kiḽasini .
Ro ḓivhadzwa lu si mulayoni zwauri maitele a u tou ḓiṋetshedza nga u tou funa iwe muṋe zwi a tikedzwa zwi mulayoni .
Vhonkhetheni vha tea u dovha vha swikelela ṱhoḓea sa zwe dza sumbedziswa kha Khethekanyo ya Maitele a u nanga ya Nḓivhadzo iyi . 3 .
Ri fulufhela uri ri ḓo ita uri a vhe madalo a nṱhesa kha vhalangi vha bola ya milenzhe , vhatambi na vhaṱaleli .
Fhedzisani zwo salaho .
Kushumele kwa ikonomi a kwo ngo thusa u fhungudza vhushai na u shaea ha mishumo .
14.1 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha vhafunwa vha avho vho lovhaho nga tshifhinga tsha maḓumbu a zwenezwino kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango .
Bugu dza u shumela idzi dzi vanganya u funzwa luambo ( ngudaluambo ) , ḓivhambalo na zwikili zwa vhutshilo kha thero dza 20 , hu tshi shumiswa nḓila dzi no mvumvusa na u kunga vhagudi vhane vha kha ḓi vha vhaṱuku .
9.3 . Vhudavhidzani na miraḓo ya tshitshavha vhane vha vha na vhuholefhali ha zwipfi :
U khwaṱha ha ikonomi ndi zwa ndeme i sika vhupo vhune u sikwa ha mishumo zwi nga ṱavhanya , mishumo ya vhubindudzi i nga bvelela , nahone khamphani na miṱa zwi nga bindudza nga vhuḓifulufheli .
Tsha u thoma ndi u ṱanganedza uri ndinganyiso a si ya vhupo nga maanḓa sa izwi i muhumbulo wa tshivhumbeo .
Muhumbulo wa uri Muafrika Tshipembe muthihi kha vhana u a lwala vhulwadze vhu isaho lufuni u a ofhisa u u ṱanganedza .
Fhedziha , nga tshifhinga tshenetsho tshithihi , hu na tshiṅwe tshipiḓa tsha ngoho yashu .
Tshenzhemo yo sumbedza uri musi zwiito zwa zwigwada zwa vhugevhenga a si thaidzo kha bola ya milenzhe Afrika Tshipembe , vhaṅwe vhaṱaleli vha anzela u posa zwithu mudavhini musi vha tshi kwatiswa nga malogwane , hezwi zwi nga vhanga hu si u huvhala fhedzi , fhedzi na u takalesa kana u ṱuṱuwedza .
Ndi khwiṋe vha khwaṱhisedze uri hezwi zwi fhelela magumoni a ndaka , kha zwikhala zwi langiwaho zwo vuleaho kana kha nḓila dza vhaendangaṋayo dzi vhonalaho .
U alusa vhukateli na phambano ya zwithu , kharikhuḽamu ya Luambo lwa Tswayo lwa Afurika Tshipembe i ḓo iswa zwikoloni ubva ṅwaha u ḓaho , 2015 .
U bveledza kulangele kwa miraḓo miṱuku nga u shumisa tshigero u gera zwifanyiso zwihulwane , zwivhumbeo nz .
Vha vhee tshifhinga tsha muṱangano tshine tsha ḓo tea vhathu vhane vha ṱoḓa vha tshi u dzhenela .
U kuvhanganya maṅwalwa a zwa pulane dza wadi ;
Maitele a mulayo wa u tsivhudza u ṱhogomelwa ha vhapondwa vha vhugevhenga hu fanela u ḓivhadzwa .
Tsireledzo ya matshilisano i nga tsireledza hani mbonalo dza ndinganyo dzayo ?
Sisiṱeme i shumiswaho maḓi i ḓo vha khetho ya khwiṋesa ya u endedza tshampungane .
Mbekanyamushumo dzi fanela u lavhelela zwithu zwinzhi kha vhana vhane a vha faneli u fhungudziwa nga mihumbulo ya sia ḽithihi nga kiḽasi , siangane ya mvelele , mbeu kana ṱhoḓea dzo khetheaho .
Kha vha vhudze avho vhe vha vha dzhoina uri , naho ha vha na thaidzo ifhio na ifhio , ri kha ḓi bvela phanḓa .
Sisiṱeme ya ṱhanganelano i shuma u ya nga ndayotewa , ire sisiṱeme ya mutheo ine ḽa China ḽa khou vhuswa ngayo .
Khabinethe ai khou dzhia izwo sa vengo ḽa vhabvannḓa ngauri vhuṱanzi vhure hone ha zwo iteaho vhu khou sumbedzisa uri izwo zwi nga vha zwo vhangwa nga vhutshinyi kana vhuvemu .
Kha mafhungo haya oṱhe kha ri humbule nga vhahali vha vhanna na vhahali vha vhafumakadzi vha nndwa yashu vho ṋetshedzaho matshilo avho uri ri kone u ḓifhelwa nga mbofholowo iyi .
Hezwi zwi thusedza kha bono ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka kha u vusuludza mahayani , nyaluwo ya ikonomi i katelaho na u fhungudza vhushai zwine zwoṱhe zwi livhisa kha u sika zwikhala zwa tswikelo ya mavu zwi linganho , khathihi na vhutsireledzi ha mavu u itela maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Mulayo wa Ndinganelo nga ya Vhashumi u sumbedza wo ṋetshedza dzavhuḓi lushaka lwone lwa muhangarambo wo dzudzaneaho u mona na mbekanyamushumo dzine dza nga fhaṱwa hu si na khombetshedzo dza mukovhe wo khwaṱhaho une wo vha u tshi nga vha wo thivhela mashumele uri a leluwe .
Vha khethiwa miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe u dzula kha khantsela ya masipala .
Bada dza giravhulo dzi kha vhupo ha mahayani nahone hu na tshivhalo tshiṱuku tsha bada dzi songo pheiviwaho kha zwikolobulasi zwa kale .
Uri vha ṅwaliswe sa mulondoli nga Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano sa mulondoli , vha ṋetshedzi vha tshumelo vhe vha vha thola vha tea u ita uri vha kho dzhelela kha kha vhugudisi ha ṱhogomelo ya hayani nahone vha na ṱhanziela ine ya sumbedza uri vho gundiswa nga tshiiswa tsho ṅwaliswaho kha Ndaulo ya Ndalukanyo ya Africa Tshipembe ( SAQA ) .
Dzibiḽioni dza doḽara dza vhubindudzi pfuma ya vhubindudzi vhuswa dzi nga kha ḓi vhofhololwa musi wa maitele aya .
Kha mashango a vho nkhetheni , vhusweleli ha nyengedzo hu khou fhungudzea .
Ikonomi ya gesemaḓi yo ṱaluswa sa tshithu tsha ndeme kha ikonomi i sa tshikafhadzi mupo wa shango ḽashu khathihi na kha u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
d ) Mbekanyamushumo ya Vhudavhidzani ha Muvhuso
Ri khou shumisana roṱhe u itela u vusulusa ikonomi yashu , u fhelisa tshayandingano na vhuṱudzeṱudze ha zwa vhulamukanyi , zwine hezwi ndi zwone zwithu zwi imaho phanḓa mvelaphanḓa yashu .
Ndeme ya 16 Fulwi i vha nga nḓila ine ya sumba u ḓikumedzela ha vhathu , u ḓiimisela kha mbofholowo na fulo ḽa vhudzulapo
Zwi khagala , naho vhupo ha tshitshavha vhu sa shumisi maḓi manzhi , vhu na masiandaitwa mahulwane kha zwiko nga zwenezwo ndi zwa ndeme kha SEA .
( a ) Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi tikedzwa nga vouthu dzi si fhasi ha mbili tshararu tsha Miraḓo yaḽo ; na
Musi ho sedzwa u mvumbo ya u konḓa ha tsenguluso dzi ṱoḓeaho u itela u tandulula vhunzhi ha thaidzo dzo vhewaho kha mutevhe fhasi ha zwibuḽoko zwa u fhaṱa , u avhelwa luthihi ha mugaganyagwama hu tea u itelwa u thola vhaeletshedzi vhane vha ḓo thoma maitele a u vusuludza .
2 . Nyambedzano na tsheo dza ndeme dza Khabinethe
Nyito ya u tou vhonwa i no kwama thandeladzina .
U fhirisela mishumo ya zwa vhuendi kha masipala
Vhunzhi ha ṱhanzi vho ṱanziela nga ha tshenzhemo dzavho nga tshifhinga tsha mitambo yo fhiraho vhukati ha thimu idzi mbili .
Ho vha a na khwiniso i vhonalaho kha kushumele kwa thero dza vhuṱhogwa .
Ri ḓo isa phanḓa na u ṋetshedza thikhedzo ya masheleni na i si ya masheleni kha mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane ( SMMEs ) , vhalimi vhaṱuku na zwa vhufarisani .
U fhaṱa tshumisano vhukati ha vhadzhiamikovhe vho fhambanaho zwi nga thusa u khwaṱhisedza u dzhenelela ha tshitshavha .
a zwi na mushumo , arali na wisa matshakatshaka a zwiḽiwa , vhusunzi vhu ḓo
Phila ya vhuraru i amba uri hu tea u vha u pambuwa huṱuku vhukati ha mukovho na tshinyalelo .
Khonṱhiraka dza kushumele dza vhalanguli vha CDM vhoṱhe dzi sumbedza uri hu nga lwiwa hani na HIV na AIDS .
5.2 . U bva tshe dwadze ḽa COVID-19 ḽa thoma , HCWs vho vha vhone tshiṱangu tshe tsha tsireledza lushaka lwashu .
Ri dzhiela nṱha u khethululwa ha tshifhinga tsho fhelaho ;
Muvhigo hoyu zwa zwino u khou sedziwa nga muvhuso , hune nga murahu uḓo iswa Phalamenndeni uri i u sedze .
Nomborani mafhungo aya u thoma kha 1 u swika kha 6 ni tshi sumbedza u tevhekana ha zwiwo zwa tshiṱori itshi nga ngona .
Mulevho wa poḽotiki u ne ri kha ḓi bva u u ṱanganedza nga ngoho wo sedza kha nyito na u ita .
Dziminista dza tshigwada tsha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhutshinyi na Vhudziki dzi ḓo ṱalutshedza zwidodombedzwa zwa idzwi vhege i ḓaho .
Fomo i a wanalea kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo
Maitele a ḓo vha hone u itela khanedzano ya zwa mvelele ya ṱhanganelano ya mirafho u vhona uri mvelele dza Afrika dzi dzula dzi hone na u shanduka , nahone hu tshi khou iswa phanḓa muṱoḓo wa mbumbo ya dzhango .
Kuitele kwa mbilaelo ya vhulamukanyi na kwone ku nga ḓiswa nga kha Bodo ya Vhalanguli ya Mbilaelo dza kha ofisi ya Minista wa Vhulamukanyi .
178. Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli
Khumbelelo dzi rumelwaho nga imeiḽi , fekisi na dzo lengaho a dzi nga ḓo ṱanganedzwa .
Khwiniso na nyengedzedzo zwi a itwa kha mbekanyamushumo na maga a u thivhela a a dzhiwa he zwa tea .
U kuvhanganya data na ndaulo nyangaredzi ya ofisi u itela u ṅwaliswa ha tshumiso ya maḓi u ya nga ha Mulayo wa Maḓi wa Lushaka .
Arali ni tshi kundiswa nga vhuholefhali ha u vhala , u vhona kana u thetshelesa rekhodo kha tshivhumbeo tshine tsha khou swikelelwa ngatsho tsho sumbedzwaho kha 1 u swika kha 4 tshi re afho fhasi , ṱalutshedzani vhuholefhali haṋu nahone ni sumbedze uri ni ḓo ṱoḓa rekhodo dzi kha tshivhumbeo tshifhio .
Izwi zwi ḓo dzhielwa nṱha nga Tshigwada tsha Minisiṱa dza ngangomu kha Nḓisedzo ya Tshumelo ye nda i thoma .
Vhuvhusi vhu ḓaho vhu ḓo tea u isa phanḓa na tshivhalo tsha mbekanyamaitele dzo vhalaho , vhusimamulayo na vhudzheneleli ha nḓowedzo , kha u isa phanḓa na u tandulula u dzhielwa vhathu mavu avho .
9.3 Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha vhe tshipiḓa tsha bembela ḽa Ṅwedzi wa Mbofholowo , ḽine ḽa khou ri isa kha dikheidi ya vhuraru nga u khwinisa tshirunzi tsha vhathu na u isa phanḓa na adzhenda nthihi ya lushaka uya kha u fhaṱa Afurika Tshipembe ḽa vhuthihi nahone ḽi bvelelaho .
U shaya vhuḓifhinduleli , u ḓivhadza hashu nzudzanyo ya bindu zwi khwaṱhisedzaho vhuḓifhinduleli ha uri ndi mishumo mingana i sikiwaho , hu gudiswa vhathu vhangana , ho adzwa phaiphi dza mithara nngana .
Muimeli wapo kha khoro yapo .
U kuvhanganya na u isa malagane kha vhashumelwa , nga nnḓa ha vhuongelo ha Edenvale .
Ri a ḓivha vhukuma nga ha zwo nga murahu ha u shumisa mihumbulo yashu na u ambedzana nga hazwo .
Tshitizi tsha fhasi tsha tshifhaṱo itsho tshi ḓo vha na zwigwada zwi tevhelaho zwa phera dzo ṱanganelanaho :
Mugudisi wa Ṅwaha wa 2018 Confederation wa Thimu ya Lushaka ya Vhafumakadzi ya Bola ya Milenzhe ya Afrika Tshipembe Vho Desiree Ellis ,
Ni nga ḓithomela mutshino waṋu Bvelani nnḓa ni tshi shumisa dzihupu na riboni ?
U engedza maanḓa a fulufulu , ri ḓo isa phanḓa na u sedza zwiko zwa fulufulu ḽi vusuludzeaho , nga maanḓa muḓagasi wa ḓuvha na fulufulu ḽa zwimela musi ri tshi thoma Thendelano ya Ikonomi i sa Tshinyadzi Mupo na vha kwameaho nga ikonomi .
Zwine thandela ya fulufhela u zwi swikela
Hezwi zwi ṱoḓa tshumisano ya sekhithara ya phuraivethe na ya muvhuso u lambedza na u fhaṱa themamveledziso .
Kombetshedza zwine zwa fanelwa u itwa muvhuso u konisa u shuma ha idzo pfanelo
Vhulavhelesi ho khwaṱhaho ha nḓila dziṅwe dza u bva ngadzo dza nga thungo vhu nga khwinifhadzea fhedzi arali hu tshi nga vha na vhaṅwe vhaofisiri vhanzhi vha zwa vhuendi , kana hu tshi nga engedzea zwa u shumiswa ha thekhinoḽodzhi .
Vhaṅwe vhorabulasi Karoo vho tenda u tsireledza ṱhulo bulasini dzavho .
U SA DZHIA SIA Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u dzhia maga a sa dzhii sia tshifhinga tshoṱhe .
Thuso yo ṋetshedzwaho nga vhashumi vha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano nga tshifhinga tsha odithi ri khou i livhuha nga maanḓa .
Zwithivhelazwitshili zwo andiswaho zwo ḓo shumiswa kha maedza o vhalaho ḽaborothari u itela u bvisela khagala nḓila yo tevhelwaho nga sisiṱeme ya u thivhela vhulwadze ha mufumakadzi kha u ita tshithivhelazwitshili itshi .
( 4 ) Muphuresidennde u fanela u vhea Muraḓo wa Khabinethe uri a vhe murangaphanḓa wa mishumo ya muvhuso kha Buthano ḽa Lushaka .
Vhuhulu ha khanedzano kana mbilahelo , i.e. tshivhalo tsha sambulu , tshakha ya tshimela na tshakha ya ndingo ine ya ḓ o itwa , zwi ḓ o ṱ u ṱ uwedza tshifhinga tshine tsha ḓ o dzhiwa kha u ita ndingo .
PFUNGAVHUṊE
Ndi thaidzo dzifhio dzo ḓoweleaho dza nga ha vhutshinyi na dzikhakhathi dzi kwamaho vhafumakadzi ?
U pennda tshifanyiso tsha ene muṋe a tshi dzhenisela - maṱo , nḓevhe , ningo na mulomo ; u ita nyambedzano nga ha mbonalo ya zwi re kha ṱhoho , tshivhumbeo , muvhala na mutalo
Fhethu ha u kunakisa hu fanela u vha hu Afrika Tshipembe
NAPF yo bveledziswa nga murahu ha u wa ha sekithara ya ḽifhasi ya Aquaculture zwe zwa ita uri hu vhe na ṱhoḓea nnzhi ya zwibveledzwa zwa kha vhureakhovhe .
5 . Nḓivho ya Nḓivhadzamulayotibe nga ha Batho Pele ndi u ṋetshedza muhanga wa kushumele wa mbekanyamaitele na zwiṱirahedzhi zwa tshumiso zwi vhonalaho zwa tshanduko ya nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso .
Vhufaragwama ha Vundu vhu tendela mbadelotiwa dza GMT nga ṅwaha .
U ṱanganedzwa ha Thendelano ya Goa na Pulani dza Nyito , zwo sumbedza mutheo wo khwaṱhaho une BRICS yo ita nga ha u thoma kushumele kwa zwiimiswa u itela nyanḓano i vhonalaho .
Muhasho wa Vhudavhidzani u tikedza tshumelo dza khasho dza tshitshavha nga mitshini ya khasho arali tshumelo dzi tshi tshimbidzana na ṱho ḓea dza Muhasho .
Mvumbo ya mutsho ya khalaṅwaha ya mathomoni a tshilimo i sumbedza mvula yo ḓoweleaho kha vhuṅwe vhupo , fhedzi hu na mbilaelo ya u shaea ha zwikili nga sisiṱeme ya mvumbo ya mutsho musi uyu , zwine zwa ita uri mvumbo ya mutsho i sa tou vha na vhuṱanzi .
Dzhielani nzhele : U tandula na u kunakisa fhethu -hezwi zwi ḓo shuma sa marangaphanḓa kha mushumo wa u ita ṱhoḓisiso mudavhini
Maitland Cottage Home ndi sibadela tshi no thuswa nga vundu nahone tshi shuma sa ṱhumo ya Sibadela tsha Vhana tsha Red Cross War Memorial nahone tshi ita miaro ya vhugudeli dza marambo a vhana .
Mulayotibe u ṋetshedza Muṱolamuvhalaleno u dzhia maga a vhululamisi u vhona uri masheleni e a lozwa nga Shango a a , hune zwa konadzea , vhuiswa murahu khathihi na u hwedza maṅwe mafhungo ane a humbulelea a na vhuaḓa kha uri a ṱoḓulusiswe .
muvhuso une wa fanela u shuma , na u vhumbiwa , zwi tshi ya nga mulayo wa lushaka ;
Fomo 4 Iyi ndi fomo yo randelwaho lwa mulayo ine ya tea u shumiswa musi hu tshi khou itwa khaṱhululo kha tsheo nga tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe ho sedzwa khumbelo ya u swikelela mafhungo .
Afrika Tshipembe ḽi shumisa nḓila ya thekhinikhaḽa i pfadzaho kha u anganya mbuelo , hu ḓi nga na musi hu tshi dzhielwa nzhele zwithu zwa mutevheṱhanḓu zwo itaho uri hu anganyelwe fhasi kushumele kwa mbuelo .
Ri themendela uri muoditha o " tholiwaho " ḽi vhe dzina ḽa muthu ane a vha vhuḓifhinduleli ha u saina muhumbulo wa odithi .
Dzizounu dza u adzela dza tshifhinga tshilapfu , dzo vhumbaho nga zwipiḓapiḓa zwa saizi ya tshidziki tshiṱuku , zwi khomboni ya u kuvhanganya tshikafhadzo .
Hu na vhunzhi ha dziyunivesithi dzi dzulelaho u khethekanya tshikwama tshi re hone vhukati ha vhaiti vha khumbelo vho teaho , zwi ambaho uri vhoṱhe vha wana masheleni maṱuku u ya kha mahulwane kana a re fhasisa .
12.1 . Ḽifhasi ḽi khou ya kha thekhinoḽodzhi yo ṱuṱuwedzwaho nga 4IR i ḓisa zwikhala zwiswa u fhaṱa tshitshavha na ikonomi .
Miṱa minzhi yo vha i nga si kone u wana zwa u ḽa arali ho vha hu si nga magavhelo aya .
Tshumelo dzi elanaho na ICT yo tshenzhema nyaluwo nga u ṱavhanya .
Nga murahu ha izwo , zwiṱunḓwa u bva kha dzingu ḽiṅwe zwi ḓo kunga mbadelotiwa dza nṱha , kana zwi si tendelwe na luthihi .
Dzibisi dzi kombetshedzwa u vusulusa muthelo miṅwedzi ya rathi miṅwe na miṅwenga mulandu wa ṱhanziela dzadzo dza u tendelwa u tshimbila badani dzine dza shuma miṅwedzi ya rathi ( 6 ) fhedzi .
Phurosese ya u pulana tshiṱirathedzhi na ya u shuma dzoṱhe dzi tea u ṱanganelana na phurosese dzoṱhe dza dzangano .
Ni a takalela u shumisana na vhaṅwe kana ni pfana na u shuma ni noṱhe ?
Musaukanyo wa u vhambedza uyu u katela tsedzuluso yo angaredzaho ya masia a ndeme a sisiteme ya ndaulo kha mashango o fhambanaho .
Ngano dzi shumisa zwipuka na vhaanewa vha Kha ri ṅwale zwipuka kha u ṱana vhathu na mvumbo dzavho .
Masipala u khou thoma u shumisa zwiṱirathedzhi zwa thusedzo u tandulula khaedu ya HIV na EIDZI mushumoni .
U ṋetshedzwa ha themamveledziso na tshumelo dza zwa vhuendi ha nnyi na nnyi , u fana na tshomedzo dza zwa vhuendi , zwo vha zwithu zwa ndeme , zwine zwa ita uri hu kone u vha na mvelaphanḓa hafhu kha zwa ikonomi na matshilele kha zwitshavha zwine dza khou ṋetshedzwa khazwo .
Nga heyi nḓila , huṅwe u sikwa ha mishumo na mveledziso ya mabindu hu vha hu tshi khou ṱuṱuwedzwa .
Ni lavhelela maḓumbu na mithathabo ngafhi ?
U itela mbuno i leluwaho ya uri muṱoliwa uyo ha ngo livhana na tsengo ya vhugevhenga .
Matheriala oṱhe o ṋetshedzwaho afha , a ḓo vha one aṋea a ndaka ya masipala .
Phimo dza mbuyedzedzamalaṱwa dzo engedzea ( naho hu si lwo eḓanaho ) kha ḽa Netherlands u bva tshe ha thoma u shumiswa dzino mbekanyamushumo dza mbuyedzedzamalaṱwa .
Fhindulani mbudziso idzi nge na fhedzisa fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ndi mushumo wa MaAfrika Tshipembe oṱhe u ḓifunza na u funza vhaṅwe tshitshavhani nga ha albinism u itela u thudzela kule vhutendatenda ha kale hu si na ngoho .
Vha itaho khumbelo a vha nga ḓo ita ndingo nga ḓuvha ḽine vha buka ngaḽo .
6.2.3 Ndeme ya sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala i kha u dzhenelela ha tshitshavha kha u tandulula khanedzano .
Izwi zwi tea u livhisa kha nyengedzedzo ya zwibveledzwa , u fushea nga mushumo na tsireledzo .
Muṱolambalelano Muhulwane wa Afrika Tshipembe u na vhuḓifhinduleli ha u sedzulusa o ḓiimisa na u vhiga nga ha zwiṱatamennde zwa Tshikwama zwa masheleni zwa ṅwaha .
1.1.1 Vhurangaphanḓa ha sialala vhu na mushumo muhulwane na hone wa ndeme kha zwitshavha zwa sialala u elanaho na ndangulo ya vhulamukanyi .
3.53 Vhathu vhane vha pomokwa vhuloi kanzhisa ndi vhaaluwa ( zwihulwanesa vhafumakadzi ) , naho hu na dziṅwe nyimele dzine vhathu vhaṱuku vha ḓi pomokwavho .
Vhuṱanzi vhu na nyambahuvhili kha uri u vhulunga hu ḓisa kha nyaluwo kana nyaluwo i ḓisa kha u vhulunga .
Muṱangano une ha bviswa muvhigo wa muṱola Muvhalelano u a anḓadzwa .
Senthara dzi sa ṱhogomelwi zwavhuḓi na zwi songo eḓanaho zwi ṱanganedzaho , u ṋea vhudzulo na u vhofholola vhafariwa vho lindelaho tsengo zwi konḓe na u ambara zwiambaro zwavho ha vhafariwa vho lindelaho tsengo zwi isa kha khovhakhombo khulwane ya u shavha dzhele na khovhakhombo kha mutakalo na ndondolamutakalo wa vhafariwa vho lindelaho tsengo .
U tewa ha zwikolobulasi na u shandula tshumiso ya mavu zwi tshi katela na thendelo dza zwa vhupo zwi ḓo vha zwo lingana nahone thandela dza u fhaṱa vhudzulo ha zwitshavha na vhudzulo ha vhathu vha miholo ya vhukati a dzi nga lindedzwi kha u swikela thendelo idzi ;
U leluwa ha u tshimbidza thundu na tshumelo zwi shela mulenzhe zwa ndeme kha muṱaṱisano wa shango , zwihulusa sa fhethu ha vhubindudzi .
11.1. Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha vhuimo ha mbekanyamushumo ya Vhuanḓadzi ha Mupfuluwo wa Didzhithaḽa maelana na ndango ya u vhulungwa ha dikhouda , phaḓaladzo na u i dzhenisa .
Thandela yo lambedzwa nga Tshikwama tsha Zwikili tsha Lushaka na Muhasho wa Vhutsila na Mvelele na uri i sedzesa kha vhathu vhane vho vha vha tshi nga vha vha songo swikela zwikhala zwa vhugudisi .
Muṱangano wo vhidzwa nga mukhantseḽara wa wadi na Komiti ya wadi wa u amba nga ha thandela dzo dzinginywaho dzine dza nga dzheniswa kha IDP i no khou pulaniwa .
Ngoho i kha mbuno - zwine vhashumi vhashu , matshudeni ashu na vho dzhenaho fhano vha zwi swikelela na zwine ṱhoḓisiso dza khou zwi ḓisa .
3 . ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUKWAMANI ZWA MUOFISIRI WA MAFHUNGO/ MUTHUSA-MUOFISIRI WA MAFHUNGO
Iḽi buse ḽi nga kha ḓi vha ḽi tshi bva kha zwishumiswa zwine zwa shumiswa musi hu tshi phurosesiwa nahone munula munzhi hu nga vhanga u ṱhoṱhona ha lukanda .
Muzika ri u thetshelesa nga nḓevhe .
Vharangaphanḓa vha huliseaho vha madzangano ashu a zwa poḽitiki na Miraḓo i huliseaho ya Phaḽamennde ;
Ho khwiniswa vhuima zwikepe na vhuimangalavha ha shango .
Vhunzhi ha nṱha hu a dovhololwa musi mushumo u tshi khou bvela phanḓa .
U shumisa luambo u bveledza zwiteṅwa kha thero dzoṱhe , ( tsumbo : vhunzhi , saizi , tshivhumbeo , masia , mivhala , luvhilo , tshifhinga , vhukale na mutevhe .
Arali vha na zwiko mafhungo a nga thaiphiwa kana u kopiwa .
Tshelede ya mbadelo a i kalei nga nḓila i fulufhedzeaho lwo linganaho .
Nga kha zwezwi , u bva nga Lambamai ṋaṅwaha , tshigwada tsha u thoma tsha vho gudelaho zwa mishonga vha no bva kha phuraivethe vha linganaho 600 vha ḓo ṋetshedza tshumelo ya zwa mishonga kha kiḽiniki dzi linganaho 533 dza mivhunduni na kha zwikolobulasi kha zwiṱiriki zwa u lingedza zwa fumi .
( c ) Mushumo wa u vhiga : ( i ) Mushumeli wa muvhuso , kha tshifhinga tshawe tsha mushumo , u a kombetshedzea zwi tshi ya nga khoudu ya vhuḓifari ha vhashumeli vha muvhuso u vhiga kha vha maanḓalanga vho fanelaho , vhufhura , vhuaḓa , tshiḓivhano , ndaulo i si yavhuḓi , na dziṅwe nyito dzine dza vha mulandu kana dza khakhisa dzangalelo ḽa tshitshavha .
Zwibveledzwa zwa mishonga zwi ngaho marotha , zwipureyi , zwithu zwa u fembedzwa na mushonga wo lindelaho u fembedzwa tshifhinga tshinzhi zwi a ṋetshedzwa .
Ndeme ya khothe dza sialala i bva kha fhungo ḽa uri dzi tsini na zwitshavha nahone dzi shumisa luambo na nḓila dzine zwitshavha zwa dzi pfesesau fhira maitele a khothe dza fomaḽa .
Naa hu na lumeme lune lwa thivhela vhathu kana matheriala u wa ?
Ndi manweledzo a tshiṱirathedzhi tsha vhuimo ha nṱha vhune hu na fulufhelo shela mulenzhe maitele a tshifhinga tshilapfu kha u sika shango ḽa mveledziso ya vhukuma .
U tsela fhasi hune ha khou bvela phanḓa hu nga ḓi vha tsumbo ya uri nḓowetshumo i nga vha i tshi kha ḓi konḓelwa u ḓibvisa kha tshiwo itshi .
Hezwi zwo ita uri hu rwelweṱari phakha nṋa dza nḓowetshumo na u aluwa ha mbambadzelannḓa ya zwibveledzwa zwa vhulimi nga 14.6% nga ṅwaha ubva nga 2012 .
Vho vha vha tshi khou vhona thelevishini madekwe .
Kha kuhumbulele kwa zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwi elana na muhumbulo wa luvhilo na u konḓa hazwo .
Nahone arali pulane yavho yo vha i khou tea u swika , Muvhuso wa shango iḽo wo vha u tshi ḓo vha wo zwi ḓivha zwi khagala uri murumeli ndi nnyi na uri murumelwa ndi nnyi na uri tshivhambadzwa ndi mini .
Naho zwo ralo , ndivho ya mulayo i dzula i muhumbulo wa ndeme u fhira zwiṅwe nahone nga nṱha ha izwo ndongazwiga na tshivhumbeo a zwi nga dzhielwi nṱha arali ndivho i khagala .
Naho zwo ralo , sekhithara ya muvhuso i na vhuḓifhinduleli ha u ṱuṱuwedza u sikwa ha mishumo ; hoṱhe nga kha mbekanyamaitele na zwikhala zwa u sika mishumo thwii .
( 2 ) Musi Khoro ya Lushaka i tshi voutha kha mafhungo hu tshi tevhedzwa khethekanyo iyo , khethekanyo ya 65 a i nga shumi arali zwo ralo -
Hune vhorakhonṱhiraka vha phuraivethe vha shumiswa , ho vha hu khou shumiswa bege dzo khwaṱhaho dza khoudu yone ya muvhala , fhedzi kanzhi , ho shumiswa bege zwazwo dzi vhonadzaho .
Fhethu ha vhumagi vhuṱuku hu vhumba lumeme lwa vhukovhela lwa luṱhweṱhwe lwa zwa vhulimi .
Mugudi u shumisa zwikili zwa foniki a dovha a saukanya nyimele na tshivhumbeo tsha ḽiṅwalo uri a kone u wana zwine ipfi ḽa amba zwone a tshi ḽi bulela nṱha na ngomu .
Tshivhalo tsha nṱha tsha vhathu vha si na vhukoni na vha sa koni u vhala na u ṅwala .
Hu na nḓila ya u tandulula dzimbilaelo dza zwa u renga ine ya shuma zwavhuḓi yo fhelelaho ine ya lavheleswa nga tshiimiswa tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe .
Ri tshi khou shumisana na Khoro ya Vhuṱoḓisisi ha zwa Vhulimi na zwiṅwe zwiimiswa zwa zwa vhulimi na vhuṱoḓisisi , ro bveledza zwiṱirathedzhi zwa u fhungudza gomelelo zwine zwi sedza kha u bveledza mbeu ine ya konḓelela , u ṱavha na u vhulunga furu , u ṱahula tsheṋe ya zwimela khathihi na zwiṱirathedzhi zwa vhulanguli u itela u thivhela mikumbuluwo ya mavu .
Naho zwo ralo , saizwi u sika malaṱwa ho engedzea , zwo vhonala uri ndavheleso i tea u vha kha u fhungudza malaṱwa .
Makwevho a shumisanaho dzi teaho u rumela dzithandela tenda ha vha uri :
Miraḓo yashu ya tshiṱafu vho ḓaḓiswa tshoṱhe nag u ongolowa ha inthanethe , zwi khakhisaho vhukoni kha mushumo .
Ndivho ya Komiti ya Ndangakhombo ndi u sedzulusa nga huswa ndango ya khombo ya sia ḽa mabindu na nḓila dza u langa na u sedza khombo khulwane dzi re zwiṱirathedzhi dze dza topolwa dzi tevhelaho :
Vhadzulapo vha khou ṱuṱuwedzwa u ṋetshedza zwililo zwavho nga u shumisa zwiimiswa zwi re hone nahone vha sa khou pfuka mulayo .
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri ndalukano dzoṱhe dzi ḓo thoma dza sedzuluswa .
( b ) zwi tshi tevhedza mishumo yoṱhe yayo kha vunḓu , kha vhusimamilayo ha vunḓu ḽeneḽo .
Dzimbondo u tou fana na nḓila dza maḓi , ḽaini dza ṱhireni na tswikelelo ya firiwei dzo elwaho dzi dzulela u thivhela mutshimbilo wa vhaendangaṋayo , zwi ita gulungwa u mona na tshikhala ndi tsumbo ya zwithu zwi si zwa vhukuma zwa fhethu hu dzulelaho u kuvhanganaho vhaendangaṋayo .
Zwidodombedzwa zwa u bannga zwine zwa ḓo shuma , ndi izwo zwo sumbedzwaho kha rekhodo dza muthelo dza mutheli .
Musi ho swikelwa , vhuvhusi havhuḓi hu ḓo vha dzilafho ḽa ndeme kha khuḓano na u shaea vhudziki .
O vha o sedzesa zwa u tamba bola .
Phambano nthihi khulwane kana thaidzo kanzhi ndi kha tshiteṅwa tshine tsha tea u shumiwa .
Hezwi zwi na masiandaitwa muhulwane kha vhutshilo , ikonomi na sisiteme dza ndondolo ya mutakalo .
Sekithara ya mikumba na zwienda nayone yo aluwa uya kha tshiimo tshine ya kona u bveledza phere dza zwienda dza 60 miḽioni , na uri mbambadzelannḓa yo engedzea nga 18% na mbuelo yo teaho kha ndingayo ya mbambadzo .
Kana u dzinginyi uri mavharivhari e vha itelwa a si one fhedzi a bvisela zwe vha vha vha khou ḓidzhenisa khazwo maelana na zwiteṅwa zwine zwa nga si sokou bviselwa khagala .
Damu ḽa Umzimvubu ndi ḽa ndeme kha matshilo a vhupo ha mahayani .
Vhashumisi avho zwenezwo vha ḓo badela mbadelo dza ṱhoḓea dzo teaho kathihi na mbadelo dza tshumelo dzi elanaho thwii na kushumiselwe kwavho kwa vhukuma kwa muḓagasi musi wa tshifhinga tsha u vhala mithara tsho teaho .
Ri khou tenda uri shango ḽo tsireledzeaho hune vhathu vha pfa vho tsireledzea ndi mutheo wa demokirasi na nyimele yo teaho kha mveldziso ya u bvelaphanḓa ha ikonimi na tshitshavha .
Fhungudzani tshifhinga tsha tshanduko kha u tendela thendara na khothesheni u bva kha ndayo dzi re hone u ya kha pfufho dza u fhedzisela .
U vhea iṱo na u dzudza tshitandadi tsho vhewaho nga maitele a akhiredithesheni .
U itela u dzhenelela nga huhulu na u kovhelana mafhungo u lingana nga vhunzhi , a hu na tshi no fhira nyimele ya u amba ho tou dzulwa .
Ri ḓo bvela phanḓa na u khwinisa sisteme yashu ya zwa mutakalo .
( 5 ) Muvhigo muṅwe na muṅwe wo bviswaho nga Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi u tea u vulelwa vhathu , nga nnḓa ha musi hu tshi nga vha na zwiitisi zwi songo ḓoweleaho zwine zwa ḓo vha zwo buliwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka uri muvhigo u vhe wa tshidzumbe .
Heyi khethekanyo i tea u ḓadzwa fhedzi nga Muḓisi wa mbilaelo ane a vha muimeleli o ṋewaho thendelo wa dzangano ḽine ḽa khou imelela madzangalelo a miraḓo yaḽo .
Hoyu muvhuso u dzula wo ḓivhofha u sa shanduki kha u dzhiela nṱha uyo mulanga .
Tshumelo dzi itwaho sibadela kana dzo imela u valelwa sibadela dzi ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya nga ngomu sibadela
Ri nga si ḓise tsheo ya u fhedza kha vhukonḓi vhuṅwe na vhuṅwe na uri ri nga wanulusa uri tsheo dzashu dza u fhedzisela tshifhinga tshoṱhe dzi bveledza thaidzo ntswa .
Fhedziha , ngoho i fanela u vha ya uri i kwama mbuelo ya mahayani na khaphasithi .
2.3 . Nga nnḓa ha u livhana na zwa u shavha muthelo , milangano u lingedza u ṱuṱuwedza u vha khagala ha muthelo vhukati ha mashango aya mavhili .
Sisteme dzi tea u thomiwa u itela uri vhathu vho kavhiwaho nga HIV , vha re kha khombo nkene ya u wana TB , vha dzulele u ṱhaṱhuvhiwa ha khwaḽithi ya nṱha , ine a i koni u langiwa nga nḓila ya i yaho phanḓa nga u ṱanganedzwa ha vhalwadze vhoṱhe vhuongeloni ha TB .
Mulanguli wa tshiṱiriki u ḓo vha na vhuḓifhinduleli na u shuma vhukuma swa mufaradeu a tshi ṱoḓa na u pima thikhedzo dza ḽeveḽe dziṅwe dza tshumelo .
Ro kuvhangana nga nḓila iyi ṋamusi nga murahu ha u pfuka ha u Pembelela Ḓuvha ḽa Vhadededzi ḽa Ḽifhasi , ḓuvha ḽe khaḽo ḽifhasi ḽoṱhe ḽi hulisa u ḓidina na u shela mulenzhe ha vhadededzi .
Nga maṅwe maipfi , musi ṱhaṱhuvho i tshi lavhelesa tsheledemviswa nga vhuronwane , na u sedza kha zwi fhiraho tsheledemviswa nnzhisa hu na zwithu zwa ndeme zwine zwa kwama nga nḓila mmbi u fulufhelwa ha mugaganyagwama .
Vhonkhetheni vho teaho vha ḓo tea u ḓisa tshinepe hu sa athu fhela maḓuvha mavhili musi vho kwamiwa .
Zwiṅwe zwa zwivhangi a zwi koni u shandulwa zwa vha zwipikwa , izwi ndi zwine zwa nga dzhiwa sa zwikhukhulusi kana khohakhombo dza thandela dzine dza tea u dzhenwa khadzo .
U dzudzanya maitele a maga a kushumele kha u kuvhanganya , u khwaṱhisedza na u vhiga mafhungo a kushumele u ya nga muhasho kha khoḽidzhi .
Ene na mufumakadzi wawe a vha shumi .
U tikedza nyaluwo ya vhubindudzi lwa tshifhinga tshilapfu nga kha mbekanyamushumo ya mveledziso .
Khaḽarani maḓanzhe nga muvhala wa lutombo .
Khaedu khulwane ndi ya u bveledza sisiṱeme idzo u itela u vhona uri zwikili na vhukoni zwi ṱoḓeaho u itela u tevhedza mulayo zwi hone .
tshati ya maḓuvha a mabebo ;
Fhethu ha nnyi na nnyi ha ndeme hu kuvhanganya khaho zwileludzi zwa tshitshavha na vhuitwa ha zwa makwevho .
Mulamuli o fhedza nga uri vho vha muthu a thembeaho .
U ḓiṅwalisa kha mbekanyamushumo Vha tea u ḓadza fomo dza u ḓiṅwalisa dzine vha dzi wana kha webisaithi ya GEMS ya www.gems.gov.za.
Tshumelo dzo bulwaho afho nṱha zwa zwino dzi khou ṋetshedzwa kha senthara dza ndondolo ya tshitshavha ka senthara dza mutakalo wa tshitshavha .
Ngudo dza zwigwada vhe na mudededzi - luvhili nga vhege u ya nga tshigwada- minethe ya 15 tshigwada .
Mushumo thikho wo nweledzwa u itela u vhona mbetshelwa ya nethiweke ya vhukateli ya tshumelo dza mveledziso ya matshilisano i konisaho na u manḓafhadza vhashai , vha songo tsireledzeaho na a vho vha na ṱhoḓea dzo khetheaho .
Mikhwa : Ri tevhedza maga ane a ṱanganedzea a mikhwa kha zwoṱhe zwine ra zwi ita .
Mudzia u ḓifulufhela wa muhumbulo wo ṱanḓavhuwaho - uyu ene u ṱanganedza mihumbulo miswa na ngelekanyo , u thetshelesa nga vhuronwane , ha haṱuli , u kona u dzhia tsheo , u na vhuḓifulufheli na hone u ita uri vhathu vha pfe vho vhofholowa .
- Mafhungo a bvaho kha maambiwa a muṱangano wo fhiraho
Bammbiri ḽo dzudzanywa nga nḓila i tevhelaho :
Fhethu ha u paka hu nga wanala sa ṱhumanyo vhukati ha zwikhala zwihulwane , nahone hu nga ṱanganya fhethu ho tsireledzwaho u mona na fhethu ho dzudzanyeaho kana u shumiswa ha mavu hu so ngo tsireledzeaho .
Khorokhonanyi ya Nyambedzano dza Vhashumeli vha Muvhuso ndi bodo ine ya langula nyimele dzoṱhe dza tshumelo dzine dza shumiswa kha vhashumeli vhoṱhe vha muvhuso dzo farelwaho nyambedzano nga nḓila i fanaho .
" Kha vha tsireledze vhana " A hu na tshiitisi tsha u tambudza
A hu na mbuno ya uri tsireledzo iyi i sa vhe hone musi tsheke yo tshinyadzwa .
Ri tshi ya phanḓa , masipala u sedzela phanḓa kha u ita mushumo wa ndeme kha u bvelela ha mvelelo sa zwe dzo vha dzo fanela u itwa ngauralo nga sekithara dza mihasho ya muvhuso .
Ndi nnyi ane a badelela themamveledziso dza ikonomi ?
Vha na mihumbulo minzhi , vho ranga phanḓa kha zwa vhutumbuli , nahone vha ṱoḓa u ḓiitela zwithu vhone vhaṋe .
Vha ḓo tea u dovha vha vha na thendelo ya u endedza khovhe nga nṱha ha thendelo ya vhureakhovhe ha zwa bindu .
Iṅwe khetho i nga kha ḓi vha u tou ḓivhadza ndaulo fhedzi u itela uri hu sa vhe na u dzhia sia , u fana na zwiṅwe .
Khombo yo kovhanywa nga Vhaṋetshedzi vha IT na Muhasho wa Vhashumi na vhuṋe ho wanalaho nga Muhasho wa Vhashumi .
Nga murahu ra wana uri maluvha a mugudisi o ngalangala hone ra mangala uri ho bvelela mini khao .
U kunakisa zwifhaṱo na u dovha wa kunakisa vhupo .
Miraḓo yo ḓivhadzaho nga ha mbuelo ya u ḓivhuedza yo bviswa u bva kha matshimbidzelwe musi tsheo dzi tshi dzhiiwa .
Khomishini ya Vhulangi ha Mavu i ḓo ṱoḓea kha u ṋetshedza tsheo dza phambano dza vhuṋe ha mavu ho sedzwa kha uri ndi afhio kha mabammbiri mavhili kana manzhi a u sumbedza vhuṋe ane a nga vha o ṋetshedzwa kha phasela i fanaho ya mavu .
( d ) Ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Phoḽisi ya lushaka ya malugana na ṱhoḓea dza mbekanyamaitele na u pfukela phanḓa zwa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ- 12 , na khethekanyo dzine dza vha kha Phoḽisi ya Kharikhuḽamu na u Linga sa zwe zwa dzudzanyiswa zwone kha Ndima ya 2 , 3 na 4 dza heḽi ḽiṅwalo , zwi vhumba tshipiḓa tsha maga ane a fanela u tevhedzwa na maimo kana zwitandadi zwa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 ( Phando 2012 ) .
Tshiimo tsha maraga wa vhashumi Afrika Tshipembe tshi ḓo elwa nga mimaraga ya mashangoni a bvelelaho .
U vhona uri maitele a u dzhenelela ha tshitshavha ndi tshipiḓa tsha mbekanyamaitele khulwane na tshumelo dzi ngaho IDP hu si u ' ḓadzisa kha ' u fhumudza zwitshavha .
b ) Maitele a u khetha na nḓila dza u nanga
Kha fhethu , u bvela phanḓa hu fanela u fhandekanywa u itela u khwaṱhisedza tswikelelo yo leluwaho kha tshikhala tshi londaho mupo khathihi na mbonalo ya shango ya mupo na ya mahayani .
Batho Pele i dzhiela nṱha vhuthu ha vhathu na uri ṱhoḓea dzavho dzi fanela u shumiwa nadzo nga nḓila yo teaho ndeme yavho na ṱhonifho u ya nga muthu .
Vha ḓo ri ḓivhadza hani nga ha mveledziso musi vha vhukati na ṱhoḓisiso ?
6.1 . Khabinethe i tikedza vhudzheneleli nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , kha vhuimo havho sa Mudzulatshidulo wa Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) kha u fhindula nyimele ya Zimbabwe .
Milandu yoṱhe ye ya vha yo ima hu tshi tevhelwa u pfuluswa ha khethekanyo u bva kha zwa Masheleni kha miṅwaha miraru yo fhiraho i ḓo dovha ya vulwa u itela u vhona arali tsengo ine ya nga bvelela i tshi kha ḓi swikelea .
NḒIVHADZO DZA NZIVHANYIDZISELO NA PFUNGAVHUṊE :
Bulani ipfi ḽi re na b .
Phanḓa ha musi vha tshi nga bvisa zwire ngomu ha miri kha tshakha dziṅwe na dziṅwe dza miri yo bulwaho nga fhasi ha Mulayo wa Khwinifhadzo ya tshimela wa 1976 , zwimela izwo zwi tea u dzheniswa kha variety list .
2.3 . Khabinethe yo themendela Mbekanyamaitele ya muvhuso wa ngangomu ya Madzulo a Vhathu kha Masipala wa Nelson Mandela Bay ine ya ḓo shumisa Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Dzinnḓu .
Khorotshitumbe yo nanga rekhodo yo linganelaho u itela u asesa na u sengulusa ndeme ya zwiṱirathedzhi zwashu , u ya nga u ṋewa maanḓa kha mushumo une ra vha nawo .
Ngona ine ya shuma i fanela u ṱola uri dziphambano dzi nga ṱanganedzwa hani na u dzhielwa nṱha uri miraḓo yoṱhe ya tshitshavha i nga dzheniswa nga nḓila ine zwa ḓo thusa masipala u swikela ndivhotiwa yawo ya u vhona uri hu vha na nḓisedzo ya tshumelo yo khwaṱhwaho nga u shela mulenzhe ha lushaka .
3.1.4 Fhasi fhasi ha zwiimiswa izw zwa sialala zwa u tandulula thaidzo hu na muṱa , hu ne ha vha na munna , mufumakadzi na vhana .
Kha vha ṱalutshedze u kundelwa ho ḓoweleaho hune zwipiḓa zwa tshishumiswa zwa tea u ṱolwa khaho .
Hu na mushumo wa ndugiselo dza u thoma nnzhi dzine dza tea u itwa u itela uri tshumelo i bvelele .
Ri hulisa vhashumi vha ndondolo ya mutakalo na vhashumisani vhashu vhane vha khou shuma vha sa neti nga nṱhani ha u langa dali .
Tshiṱirathedzhi tshashu tshi endedzwa nga Ngudo dzo sedziwaho nga Mubindudzi , u itela uri tshenzhemo i sedze kha mashango na sekithara dzi re na khonadzeo ya vhukuma ya vhubindudzi .
2 . Khabinethe yo ṱanganedza u rumelwa ha Mulayotibe wa Vhutsireledzi na Mutakalo wa Vhashumi wa 2018 Phalamenndeni .
Shandukisa khetho ya mbuelo yavho ( luthihi fhedzi nga ṅwaha , phanḓa ha datumu ya u fhedzisela ) ;
Kuitele kwa Tshikwama kwa u langula khephithala ku katela u langula ndaka , khwalo na khohakhombo nga nḓila ya pfananyo .
Ho khwiniswa ha mvelelo dza zwa mutakalo hu thoma nga mvusuludzo ya zwiimiswa zwa mutakalo .
Muhaṱuli Vho Mpati vha nga fanyiswa na mikhwa ya nṱhesa , u ḓikumedzela na vhukoni ; na vhuḓipfari havhuḓi .
Kha murafho wa nḓivho , ri ṱoḓa u bveledzisa sisiṱeme dza nga ngomu u itela u sika nḓivho na u i phaḓaladza .
U dzhenelela uhu ho sumbedza uri a ho ngo shuma saizwi fhethu hu rengisaho zwikambi ho tou pfuluwa fhedzi ha thudzela thungo ḓorobo u itela u bvelaphanḓa na mabindu avho .
( 4 ) Dzikhomishinari dza vunḓu vha na vhuḓifhinduleli ha zwa mapholisa sa -
Thaidzo dziṅwe na dziṅwe dzo vhangwaho nga tsheo ine ya si vhe yavhuḓi hu ḓo dzula vhu vhuḓifhinduleli ha khoro .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 ndi Mulayo u itaho mbetshelo dza nga ha u thoṅwa ha komiti dza wadi sa nḓila i konadzeaho ya u ṱuṱuwedza u dzhenela ha tshitshavha kha mafhungo a masipala .
Muunḓiwa a nga vha muraḓo muhulwane kha GEMS kana muṅwe wa vhaunḓiwa vho ṅwaliswaho .
U bvelela kha zwa mitambo azwi konadzei musi hu sina zwishumiswa .
Kha Buthano ḽa Lushaka hu na Komiti ya u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi ya muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso .
Itshi ndi tshiṱori tsha vhukuma kana nyimele ya vhukuma vhutshiloni ye ya bvelela , hune vhadzheneli vha fanela u shumisa nḓivho dzavho na zwikili u ita nḓowenḓowe uri vha nga tandulula hani zwi re phanḓa havho .
Ho dovha ha vha na tshifhinga tsha u humela murahu kha mvelelo dza muṱolo , na khunyeledzo kha miṅwaha ya rathi ya u haniwa na u sa sudzuluwa ha mawanwa a muṱolo .
Hezwi zwo katelwa kha tsumbamvelelo ya u thoma ya ndivho ya u ranga .
Ndo ita matshimbidzele a u wana vhuṱanzi ha uri tshiimiswa tsho tevhedza milayo na ndaulo dzo teaho malugana mafhungo a zwa masheleni , ndangulo ya masheleni na maṅwe mafhungo a tshimbilelanaho nazwo .
Vhuvhusi vho songo khwaṱha na ndaulo i songo lingana ya maraga ya masheleni ya mashango o bvelelaho o vhalaho ndi hone vhubvo ha dziedzi .
Muvhuso u ḓo dzhia maṅwe maga u itela u fhungudza u thivhela muthelo na kuvhumbelwe kwa muthelo nga u khwaṱhisedza goloi ya khamphani na miṅwe milayo ya mbuelo dza nga nnḓa , na nga kha maga a u khwaṱhisedza uri zwibviswa zwa mutholi zwi sumbedziswe tshoṱhe kha mbuelo ya goroso ya vhashumi .
Ṱhoḓisiso hedzi ndi dza ndeme sa ezwi dzi tshi ṋetshedza matheriala a valafulu ya ndeme u itela nyambedzano dza zwino dza bambiri .
Mavundu a na vhukoni na vhusimamilayo kha mafhungo a elanaho na milayo ya vhongwaniwapo na ya sialala , zwi tshi elana na Ndima 12 ya Ndayotewa , nahone ha na vhukoni ha vhusimamilayo kha zwi elanaho na ndangulo ya vhulamukanyi dza zwe zwa ṋetshedzwa kha Ndima 8 ya Ndayotewa .
Fanitshara ya nnyi na nnyi i nga katela dzibannga na mafagi a u fara mashika fhethu hune vha vhona hone mitambo .
Nyito ya u pulana ha maitele a nḓisedzo ya zwa dzinnḓu ya muhasho yo fhedziwa kha vhunzhi ha mavundu .
Tshipikara vho ṱanganedza vhathu vhoṱhe vha re hone na u bula uri muṱangano wo vulwa .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i fanela u vhona uri zwitshavha zwi a shela mulenzhe kha u ṅwalwa na u sedzuluswa ha Pulane dza Mveledziso yo Ṱanganelaho .
Zwinzhi zwine zwa ḓo itwa ndi zwithu zwine muvhuso wa khou zwi ita zwino naho hu uri a zwo ngo tou ṱanganela zwavhuḓi .
242895 : U thusedza vhutshimbidzi ha nḓisedzo ya tshumelo ya thandela ya mveledziso kha zwa Komiti ya Wadi siaṱari ( 10 )
" Nga tshifhinga tsha mishumo ine ya nga yeneyi , milayo ya ekonomi ya nga misi ya nyisedzo na ṱhoḓea i bveledza mitengo ya nṱha , " hu amba Minista .
Mulayo wa Sisiṱeme ya Masipala , wa 2000 u sumbedzisa sisiṱeme dza nga ngomu dza mimasipala dzine dza vha konisa u shuma uri vha kone u bvela phanḓa na u khwiṋisa kutshilele na ikonomi ya zwitshavha zwapo na u vhona uri hu na u swikelela nga vhathu vhoṱhe kha tshumelo dza ndeme .
Nyendedzi iyi a i ruli mushumisi vhuḓifhinduleli ha u shumisa vhukoni hawe na ndondolo ho sedzwa ṱhoḓea na mbofho dzo rendelwaho nga mulayo muṅwe na muṅwe .
Zwo fhambanaho zwo vhewa kha mutevhe nga murahu ha madavhi a mafhungo aya nga tshivhumbeo tsha ṱhumetshedzo .
Zwi khagala nga phara hedzi uri maanḓalanga a mulayo o tiwa sa mbuno i sa dzhii sia nga dzhoindara ya mafhungo nahone i a rembulusea .
U ṋetshedzwa ha khangwelo hu nyadza pfanelo dza vhulamukanyi dza zwipondwa kha dzikhothe nga u dzhia pfanelo dzavho dza u bvela phanḓa na mbilo dza mulayo kha vhaiti vha zwiito izwo , vhane ngauralo vha fhedza vho tinya vhuḓifhinduleli .
17.3 Vhulanguli nga nḓila i no pfadza vhu nga , thusa muthu muṅwe na muṅwe a no khou ṱoḓa u shumisa pfanelo iṅwe na iṅwe yo anganyelwaho kha PAIA na POPIA 21arali ho humbelwa , nahone hezwi zwi katela u fha thikhedzo i no pfadza nga mahala , ngauri ndi zwa ndeme u thusa muitakhumbelo kana muṋe wa data u tevhedza maga a u swikelela o anganyelwaho kha zwiteṅwa 18 na 53 zwa PAIA na tshiteṅwa 23 tsha POPIA .
Kha mutambo uyo , ri ḓo vha na vhathu vhanzhi hu tshi itelwa zwa u langa tshigwada .
Nga nṱhani ha tshumelo iyi yo ṱanganelaho , nḓisedzo i tea u lambedzwa nga muthelo wa nnyi na nnyi vhudzuloni ha gemo ḽa mbadeliso ḽa tshumelo dzi no pimea sa dza maḓi na muḓagasi .
- Mufumakadzi Vho Nolitha Fakude , nga murahu ha u tholwa sa Muphuresidennde wa mufumakadzi wa Khoro ya minerala ya Afrika Tshipembe kha miṅwaha ya 131 .
Fhedzi , vhushaka vhakati ha Vhakhiresite na vhathu vha vhuṅwe vhurereli na hone vhu a kwamea .
Vhaofisiri vha u laula , u sumbedza na u ḓisa vhudziki vho phaḓaladza miano yo tou ṅwalwaho nga zwanḓa kha makhadibogisi u fana na " Fhasi nga Tshivhuru " na " Tshivhuru ndi Luambo lwa Tshitshavha " .
Ṱalutshedzani uri ndi ngani khumbelo yawe yo haniwa nahone ni mu eletshedze uri a nga ita mini u tandulula thaidzo iyo .
Vha ṱahisa zwa uri , arali vhuimazwikepe ha nga tshimbidzwa nga vhathu vho fhambanaho vha tshi khou thola vhashumi vho fhambanaho , a huna na mushumi na muthihi ane anga ita uri tshumelo i tou ima tshoṱhe vhuimazwikepe .
Kha vha ite khumbelo ya ḽaborothari ya ISTA vha fanela u ita khumbelo ya ṱhanziela ya ISTA kha Ḽaborothari ya tshiofisi Vha ite Khumbelo ya Ndingo ya Mbeu ( OSTL ) .
Havho vhathu vha a ḓiḓivha uri ndi vhone vhonnyi .
3.2 Khabinethe yo tendela Mvetemveto ya Mulayotibe wa Khomishini ya Vhulangi ha Mavu , 2013 une wa ḓo bvisiwa u itela vhupfiwa nga tshitshavha .
Kha nṋe zwi sumba uri u bvula muhweleli wa vhuvhili lutamo lwawe zwi vhumba u pfuka khoudu ya ndinganyelo ya kha ndayotewa .
Nda dzhia iḽa bola , i tshee yo putelwa ngauralo , nda i vhea nṱha ha desike yanga ya u vhalela - uri ndi sokou tou i sedzavho .
Sisiṱeme dzine dza si shume zwavhuḓi dzi ita uri zwi konḓe u dzhia vhuḓifhinduleli , lune zwa fheleledza hu si na ane a vha na vhuḓifhinduleli .
Komiti ya Ex Gratia I ela , u dzhia tsheo na u vhiga zwa mbadelo dza Ex Gratia , sa mbadelo dza mbilo dza miraḓo hune ha si vhe na mbuelo dzo ḓoweleaho .
Malugana na u vhumba Mbumbano ya u Tsireledzo kha Mulilo
Vhafumakadzi a vha na vhuimeleli vhunzhi kha Maafurika na vhuimeleli ho fhiraho vhukati ha vhatshena .
Nga huṅwe u dzhenela ha tshitshavha ndi tshipiḓa tsha phurogireme yo khetheaho ya phurosese ya mugaganyagwama wo vusuludzwaho ngei Porto Alegre , Brazil , u katelaho zwigidi zwa miraḓo ya tshitshavha ṅwaha nga ṅwaha vha tshi tikedzwa nga thimu ya vhashumi vha masipala vha khou tshimbidzaho mafhungo
Sekithara ya vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe yo tsa nga -0.3% ; vhubveledzi nga -3.2% ; muḓagasi , gese na maḓi nga -2.9% ; na mbambadzo , u ṋetshedza zwiḽiwa na madzulo nga -2.1% .
Tshivhumbeo tsha nṱhesa tsha vhukoni uhu ndi uri nyaluwo yo ṱanḓavhuwa kha ikonomi i no khou takuwa na ino khou bvelela .
Zwi ḓo lavheleswa hafhu nga ṅwaha nga Khoro u khwaṱhisedza uri mveledziso dzi dzulelaho u vha hone dza nzulele , na ṱhoḓea dza tshitshavha dzine dza shanduka , dzi khou shumiwa nadzo nga vhuronwane kha mbekanyamushumo dza mveledziso dza ha masipala .
Khothe i ḓo tendelwa u dzhiela nzhele milayo ya thendelano ya vhufarakani hapo vhukati ha vhafarakani vha kale musi i tshi dzhia tsheo nga mulandu .
Ṱhahelelo ya maḓi : iṅwe ya masiandaitwa a vhuṱhogwa vhukuma a tshanduko ya kilima kha zwiko zwa maḓi ndi tshanduko dzine dza nga vha hone ndi vhuhulu na u shanduka u ya nga khalaṅwaha ha u na ha mvula .
U ola dathabeisi ya u londotana u ela u itela maitele oṱhe a nyimele dza u dzhenelela .
U sa dzhia sia , ngauralo , hu tsireledza mbofholowo ya zwigwada kana vhurereli hoṱhe .
Bvelani nnḓa Bvelani nnḓa
U londota ha u tsireledza kha sentha ya zwa shishi , mathenithi , na kha vhulangi .
Muthu muṅwe na muṅwe a re na phemithi ya phabuliki a nga ita khumbelo kha khomishini kana bodo i re na vhukoni , nga nḓila ine nyimele ya vha ngayo , kha u vusuludzwa kana u khwiniswa ha phemithi yeneyi , na khumbelo yeneyi iṅwe na iṅwe i fanela u itwa nga nḓila ye ya randelwa nga ndaulo .
1.2 Musi ho bvelela Nyito ya Vhuṱudzeṱudze -
Kha vha ṱuṱuwedze nḓila dzo tiwaho dza u karusa na u lwisa u vhuelwa nga u dzhena ha tshelede ya phuraivethe ya mveledziso , hu tshi katelwa nga u fhungudza khombo na u khwinisa vhupo ha mubindudzo na saizi ya maraga .
Kanzhi , homounu i vhidzwaho u pfi inisuḽini i langa tshikalo tsha guḽukhousu ine ya vha malofhani avho .
Vhupo ha khohakhombo ya dali ho khethekanywa nga vhupo ha khohakhombo ya nṱhesa , ya vhukati na ya fhasi .
Mbekanyamushumo ya ISO ya 2019 i ḓo ḓisa zwiṱirathedzhi zwine zwa ḓo vha zwi tshi khou sedza kha khaedu dza tshanduko ya kilima , didzhithaḽa ya ikonomi , ikonomi ya nyaluwo na mbambadzo ya thendelano ya mashango a tshivhalo ane oṱhe o sedza u swikela tshithihi .
U kona u ḓilanga na u kona u shuma nga fhasi ha mutsiko hu na u ṱolwa zwiṱuku .
Maduvha a 6 a u thoma mveledziso ya pulane ya wadi
Ṱanganyisani boṱoro na swigiri
Mushumo wa Muvhuso kha u langa mafhungo awo o elwa zwihulwane kha u ṋea nḓivho ya ndaulo ya mulayo kha khoro dza vhaofisiri vhawo dzine dza vhusa mafhungo awo .
U kopolola na u ṅwala mafhungo mapfufhi nga u tou pomba .
1.1Ndeme ya khoro ( tshiimiswa tsha khothe ya sialala kha u londota mulalo na vhudziki kha zwitshavha zwa sialala
Zwi tevhelaho zwi tou vha tsumbo ya zwipiḓa zwine pfunzo ya tea u zwi katela .
Miraḓo iyi i wana khopi dza minetse na u kovhelana mafhungo na miṅwe miraḓo .
U pfesesa na u shumisa luambo ho teaho kha maṅwe masia a thero .
Pfanelo ya muraḓo ha yunioni ho rwelwa ṱari , fhedzi kanzhi i ya konḓa u i shumisa .
( d ) u bveledza nga u angaredza , zwi tshi ya nga u sielisana kha vhuimeleli .
Kha mushumo muṅwe na muṅwe , ndi ndozwo ya vhuṱhogwa arali vhathu vha zwi pfesesa nga nḓila ine zwa vha hone , na uri vhakhantseḽara dzi fanela u fara ndozwo ya kiḽaente iṅwe na iṅwe nga pfelovhuṱungu , u londa na u vha na vhupfa .
Vhuimeli ha vhoramafhungo kana ha midia ya mafhungo iṅwe zwi ḓo ṋetshedzwa tshomedzo dzo teaho dza u shuma dzo ima nga dzoṱhe kha mishumo yavho malugana na Samithi .
Luṅwalo lu ṱalutshedzaho mvelelo kha pfunzo lu ḓo katela nyito ya zwibveledzwa na maga a dzheniswaho .
Siangane kha tshitshavha
3.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza makumedzwa a muvhigo wa MAC une wa sumbedza dziṅwe nḓila dza u khwinisa zwiṅwe zwipiḓa zwa Mulayo wa zwa Khetho zwe ha wanala uri a zwi elani na ndayotewa .
Mithelo i badelwa Bodo yone ya fhirisela mithelo iyi kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vundu .
U tevhedza ndayo dza khethekanyo vhukati ha maanḓa a zwa vhulamukanyi na ndaulo , vhomadzisiṱiraṱa vho bviswa kha Tshumelo ya Nnyi na nnyi .
U shayea ha vhupo ha zwa mabindu na mavhengeletserekano .
Muvhuso u ḓo lingedza u kwamana na vhafarakani vha matshilisano , nga maanḓa vhamabidu na madzangano a vhashumi , u fuka ḽithihi kha nyito dza vhoṱhe dzi ṱoḓeaho u dzikisa ikonomi , u vhusa fulufhelo , u gonyisa maimo a vhubindudzi na u vhuisela Afrika Tshipembe kha nḓila ya nyaluwo ya ikonomi i katelaho .
Ni vhona u nga hu ḓo bvelela mini tshi no tevhela tshiṱorini itshi ?
Vhunzhi ha zwithu hu rekanywa nga u kovha mushumo wa tshanduko yoṱhe nga tshanduko kha u shumiswa ha u thoma thwii .
Malaṱwa a mishonga a katela , zwibveledzwa zwa mishonga zwi re na zwitshili zwo fhandekanaho , zwi songo shumiswa na zwo fhelelwaho nga tshifhinga , zwidzidzivhadzi , na khaelo dzine dzi si tsha ṱoḓea .
Thendelano ya vhege yo fhelaho ya Mutheo wa u bva kha Miṅwaha miṱanu u ya kha ya fumi vhukati ha shango ḽa China na ḽa Afurika Tshipembe kha u thomiwa ha u thoma u shuma ha tshumisano ya thendelano yo dzhenelelwaho khayo u bva tsha Thendelano ya Beijing nga ṅwaha wa 2010 nahone zwi hudza Pulane ya Vhushaka ho Khwaṱhaho .
Muvhuso u bvela phanḓa na u shuma na zwitshavha u alusa maga a tsireledzo nga zwifhinga hezwi zwine vhanzhi vha shumisa zwivhaswa na nḓila dza u dudedza dzo fhambanaho uri vha dzule vha tshi khou dudelwa.
Milayo ya mikhwa i ḓo laedza masia a re na vhuḓifhinduleli ha u ita mivhigo ya zwibveledzwa , lushaka lwa muvhigo , zwidodombedzwa zwine muvhigo uyo wa tea u faredza na zwifhinga zwine mivhigo iyo ya tea u itwa .
U toma , u tikedza na u dzhenelela kha zwa odithi ya kiḽiniki khathihi na sekele ya khwiniso yavhuḓi .
Mbadelo mupfukiselo dzi itiwa ha masipala , hu tshi katelwa na wa Ḓorobo ya Cape Town , dzi dza u ṱhogomela bada dza ha masipala dze dza bviselwa mulevho .
Kha sedze hafhu kha DVD , sa musi asainimenthe yo rerwaho nga hayo i ya nga ha phirofeshinaḽisimu .
U ḓadzisa , u bva nga Lambamai , vhane vha hola vhukati ha R3 500 na R15 000 , vha ḓo kona u wana thikhedzo ya masheleni ine ya swika R83 000 u bva kha mavunḓu , u itela uri vha kone u wana ndambedzo ya masheleni u bva kha bannga dzo tendelwaho .
U ' vhala ' bugu dza zwifanyiso dzi re na mafhungo a humbuleleaho mararu kana maṋa ( sa , heyi ndi mmbwa , sedzani mmbwa , mmbwa ndi khulu ) .
Tsha tshiimo hetshi , ho sedzeswa kha mushumo une ndaka ya khou ita kha mutshimbidzo wa vhugevhenga , hu si tshiimo tsha muhumbulo tsha muṋe wazwo .
Sa tsumbo , u shumiseswa ha zwikambi nga vhashumi zwi nga kwama lu si lwavhuḓi kushumele kwavho na kubveledzele kwavho mushumoni .
Mbalombalo i nga itwa uri i vhe hone nga kha vesheni dzo phrinthiwaho nga khomphyutha kana dza elekiṱhironiki .
Mbuelo ya muthelo i thusa muvhuso u lambedza thandela dza nḓisedzo ya tshumelo dza shango na dziṅwe mbekanyamushumo dza mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Roṱhe na vhashumisani kha zwa mabindu , ro tendelana u sika mishumo ya miḽioni ya vhaswa hune vha guda mushumo vha tshi khou hola miṅwaha miraru i ḓaho .
Ngomu ha mikano ya Afrika Tshipembe , muvhuso wo thoma mbekanyamushumo dzo vhalaho dza u fhungudza u shaea ha mishumo .
A takuwa a ya a vula vothi .
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano u khou fhaṱa senthara ntswa dza u lafhela mavunduni hune zwiimiswa izwo zwa sa vhe hone , ngei Kapa Devhula , Devhula Vhukovhela , Limpopo , Free State na Kapa Vhubvaḓuvha .
Vha nga ita mbilo arali :
Mutengo wa khumbelo ( arali u hone ) : R
Fhedzi ha , tshumiso ya masheleni nga muvhuso na nyaluwo nga u ṱavhanya kha mveledziso ya tshitshavha zwo shela mulenzhe nga nḓila ya vhuḓi kha nyaluwo .
U imedzana na vhugevhenga , vha sedza kha muhanga u shandukaho u itela u thusa vhaoli uri vha dzule vha tshi livhana na ḽifhasi ḽi shandukaho , Dzhenaḽa ya Dzitshaka ya Khohakhombo , Vhutsireledzi na U thivhela Vhugevhenga , Tshimedzi .
( 1 ) Arali hu na phambano vhukati ha mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka na ya mbetshelo dza mulayotewa wa vunḓu , malugana na -
Izwi zwi katela sisiṱeme ya ndangulo ya vhashumi , sisiṱeme ya u renga , ndangulo ya khombo na sisiṱeme ya ndangulo ya ngomu , sisiṱeme ya ndangulo ya masheleni na sisiṱeme ya mafhungo .
THASIKI 3 Mutevhe wa khaedu dzine dza nga elana na nḓisedzo ya tshumelo na u sumbedza thasululo dza u dzi kunda .
Mutholi muṅwe na muṅwe u a kona u amba na vhashumi vhawe , anga kona u ṱalutshedza pulane yawe , nahone anga kona u shumisa bugu ya muholo u ṱusa .
Vhuḓikumedzeli hashu roṱhe kha zwithu zwa ndeme zwashu zwa ndayotewa vhu sumbedziswa kha nungo dza muvhuso dzi bvelaho phanḓa dza u lwela u khwiṋisa ndeme ya matshilo a vhathu vhashu .
Mushumo : Vhugudisi
AO i nga kwamana na Ramulayo wa Muvhuso kha zwi timatimisaho zwine zwa vha hone musi zwi tshi kwama kufarele kwa mbilo .
Pulane ya bindu yo ṅwalwa nga nnyi , kana nga thuso ya nnyi ?
2.10 . Minisiṱa wa Vhashumi , Vho Mildred Oliphant , vha ḓo rangaphanḓa fulo ḽa u tsivhudza ḽa Ṅwedzi wa Lushaka wa Vhashumi wa 2017 ḽine ḽa ḓo farwa nga fhasi ha thero " Kha vha ḓivhe pfanelo na vhuḓifhinduleli havho sa nḓila ya u alusa u tevhedza nga huhulu " .
Mushumoitwa wa IDP wa vhuṱumani wa vhuṱahe ndi wa u wana khathihi na u ramba vhaimeli vho teaho vha dziwadi uri vha shele mulenzhe kha kutshimbidzele kwa mirerisano na u tshea malugana na ḓirafuthi ya makumedzwa a thandela khathihi na phurogiremu dzo ṱanganelanaho dzi re kha IDP , zwi tshipiḓa tsha mishumoitwa 4 / 1 : Mukumedzo wa u thoma wa ḓirafuthi ya makumedzwa a thandela na mushumoitwa 4 / 2 wa IDP : Mukumedzo wa vhuvhili wa ḓirafuthi ya makumedzw a thandela .
Zwino arali ri tshi ṱo ḓa u malana nga nḓila dza zwino nga murahu ha mbingano ya tshirema ?
Vha nga dovha vha vhudzisa muimeleli wa zwa mbambadzo muthihi musi vho ya kha muhasho wavho .
U dzudzanyululwa ha dziḓoroboni hu ṱoḓa vho na u livhisa mveledziso ntswa ha vhupo ho no vhaho hone u itela u vhu khwinifhadza .
Kha nyimele ya thandela ya vhushumisamupo vha fanela u sedza uri :
Luṱa lwa vhuvhili lwa phurosese lu ḓo sedza kha mafhungo a zwi re gomu mayelana na kushumele kwa komiti dza wadi .
Hezwi ndi zwishumiswa zwo ṱanganedzeaho na hone ndi khou takalela uri zwi ḓo shumiswa u itela uri vhathu vha ḽino vundu vha vhe na tshumelo yo khwaṱhaho ya zwa mutakalo .
3 . Mulayotibe wa Tshikwama tsha Ndangulo ya Mathukhwi ane a vha na Muhasaladzo
Dzina ḽavho na zwidodombedzwa zwa vhukwamani na , arali zwi hone , vhuimo ha muthu ane a khou saina thendelano .
Hezwi zwi dovha zwa vhonala sa dziṅwe mbudziso dza u sala murahu nga ha Odithi ya nga Ngomu nga ha magavhelo are na milayo o itwaho kha Mavundu .
Honeha , zwi , a takadza u dzhiela nzhele uri mavundu maṱuku o sumbedza nyaluwo hu na zwipiḓa zwa mavundu mahulwane zwine zwa khou tsa zwiṱuku lwa tshifhinga tshi ḓaho .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe uri fhethuvhupo ndi hufhio , hune tshiṱori tsha khou bvelela hone
Tshipiḓa tsha masheleni ane a vha hone tshine tsha khou dzulela u engedzea tshi ḓo tea u avhelwa hu tshi itelwa ṱhogomelo ya misi yoṱhe , u bvisela masheleni kule na ṱhogomelo ya u thivhela , u vusulusa na u fhaṱulula .
Izwi zwi tea u dzheniswa kha thasululo dzo bveledzwaho u bva kha muvhigo muhulwane nahone zwi nga nḓila tevhelaho :
Kushumele kwo khwaṱhaho kha zwa vhulimi , kwe kwa ita uri hu vhe na nyaluwo yo dziaho kha kotara tharu nga u tevhekana , kwo vhangwa nga u vha hone ha zwibveledzwa zwinzhi zwa zwiliṅwa ( sa mavhele ) kha vhupo vhu naho mvula tshilimo na zwibvelezwa zwa maḓaka .
U itela u khwaṱhisa vhukoni hashu ha u sedzana na madzangalelo a vhadzulapo vhashu , ṱhoḓea yo ḓo topolwa ya vhomakone kha sia iḽi u lingedza u wana thandululo dzi fanaho dza thaidzo dzi fanaho dzi livhanaho na dzhango ḽashu .
Nga tshiitisi itshi , muvhuso u tikedza u fhirisela nga zwiṱuku kha ḽeveḽe ya tshikolo maanḓa a u dzhia tsheo malugana na nyavhelo ya tshikolo .
Manweledzo o dodombedzwaho nga maanḓa a mbetshelwa yo teaho ya Mulayotibe a a tevhela .
Mbekanyamushumo dza vhege iyo dzi ḓo khunyeledzwa nga Guvhangano ḽa Vharangaphanḓa vha Mashango ubva dzi 14 u swika dzi 15 Fulwi 2015 .
Ndi zwa ndeme u dzhiela hezwi nṱha : Arali khasiṱama dza sa wana mvelelo kha tshifhinga tshiswa tsho lavhelelwaho , khasiṱama i tea u kwama Ofisi ya zwa Zwifuwo ya Muvhuso yo teaho .
Kha ri ṅwale yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Kha ḽiṅwe sia ḽa khethululo , tshipiḓa tshiṱuku tsha vhadzulapo , nga maanḓa u bva kha tshitshavha tsha vhatshena , ndi tshone tshi ḓiphinaho nga matshilele a maimo a nṱha u fhirisa vhunzhi ha vhadzulapo vha mashango o bvelaho phanḓa ane a vha na miholo ya nṱha .
Tshirekanyi tshi shumaho tsha mbadelo tshi re kha www.gems.gov.za tshi ḓo vha thusa u shuma mbadelo dzavho dza ṅwedzi , arali vha tshi shuma kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Vhupo vhu no khou itelwa khumbelo vhu wanala kha Tshiṱaraṱa tsha Marr kha luḓila lwa Commonage Close , tshipembe ha vhudzulo ha vhathu ha Rexford .
Sa ṱhoḓea , nyimele ya vhukoni na zwa ikonomi kha tshitshavha zwo fhambana u ya nga masipala , pulane ya mashumele yo khetheaho i ḓo bveledzwa mathomoni a mbekanyamushumo .
Sekhithara ya pfumbudza yo khwaṱhisedza uri i bveledzisa zwikili thwii zwi ṱoḓiwaho nga nḓowetshumo .
Nḓila dzine vhathu vha tshikhafhadza vhupo
U vha mugudisi wa u ḓiraiva,vha tea u gudiswa nahone vha phase mulingo .
Nḓisedzo yo eḓanaho i tea , sa tsumbo , u itelwa vhaholefhali , vhaaluwa vha tamaho u dzula fhasi na vhaswa vha tamaho u tamba .
Webusaithi iyi i ḓo swikelelwa nga miraḓo yo ṅwaliswaho .
Fhedzi hune izwi zwiimiswa zwa vha na nyito dza polotiki kha bembela ḽa khetho , zwi nga vha zwo no imelelwa kha khoro , nahone a zwo ngo tea u katelwa .
Sosaithi i ri khomishinari kha Khothe ya Madzhisiṱiraṱa ya Johannesburg vha na pfelovhuṱungu na u vha phurofeshinaḽa kha sia iḽi .
Zwi ḓo ita uri zwigwada izwo zwi kone u swikelela tshumelo dza mutheo dzo teaho dza mveledziso ya tshitshavha dzine dza ṱoḓea u khwinisa maimo a matshilo na u engedza mutakalo wa matshilisano .
U tandulula khaedu khulwane dza zwa ikonomi na matshilisano ngei Nelson Mandela Bay , nga maanḓa vhushayamushumo na vhushayi .
Vhuvha ha vhuḓifhinduleli ha muṱolamuvhalelano zwi tshi ya nga mulayo muṅwe na muṅwe ndi vhuṅwe ha u ṱalutshedza mulayo sa musi muṱolamuvhalelano a tshi nga vha a siho kha vhuimo havhuḓi , kana ngangoho a tshi ṱoḓa , u ṱola uri khasiṱama dzi khou tevhedza milayo yoṱhe .
Ri na u shumisana uhu ho ṱanganelaho na uri pfananyo yo itwa nga muṱangano wa dziminista .
Yuniti yo vhumbwa nga vhashumi vhavhili .
Ngoho ya uri komiti i ṱangana kha sesheni ya nnyi na nnyi na uri kuitele kwa u Sedzwa hafhu ha Vhupileli ku tou vha khagala tshoṱhe , ku na masiandaitwa u fhirisa demokhrasi na muvhuso u re na vhuḓifhinduleli wa Afrika Tshipembe .
Tswikelelo idzi dzi swika u fhira na kha phimo dza mushumo u ya kha masia a mitambo na thuso ya vhathu .
Kha mushumo uyu phambano vhukati ha matherorisi na mavhanga i ṋetshedzwa nga nḓila i tevhelaho :
Maṅwe maitele a muthelo a katela Muthelo wa Zwirengiswa ( VAT ) na muthelo wa mveledzo dza shango .
75% ya zwikolo a zwi na muḓagasi ngeno 70% ya zwikokolo zwi sa koni u wana maḓi
Tsiko ya mushumo i nga si swikelelwe hu si na nyaluwo ya sekhithara ya mabindu maṱuku hune vhasaukanyi vhanzhi vha tenda uri nyaluwo malugana na tsiko ya mushumo i ḓo bva zwihulwane kha sekhithara ya mabindu maṱuku .
Ngoho ya matshilele a vhathu vha hashu ndi yeneneyi ine nda khou tou bva u i ṱalutshedza .
U dzhenelela kha mveledziso ya pulane dza tshiṱirathedzhi na dza bindu dza khethekanyo .
Tshi guda nga vhuṱumani ha hezwi na dziṅwe nzulele kha zwa u tshilisana , ikonomi , polotiki na vhuponi .
MaAfrika nag riṋe a vho ngo shela mulenzhe kha mbofholowo yashu u itela uri nga murahu riṋe ri kone u tswa mavhengeleni avho , u pwashekanya ndaka dzavho na u shidzha zwifuwo zwavho .
Zwi ḓo dovha zwa konisa Masipala u ya phanḓa kha vhuḓikoni u itela u swikela ṱhoḓea dzi khou engedzeaho dza nḓisedzo ya tshumelo .
Fhethu hu vhonalaho nahone hu re kati na zwa matsilisano , hune ndi havhuḓi kha u dzula na u amba .
Muhasho muṅwe na muṅwe u langa thwii poswo na tshanduko dza vhashumi .
Fhungo a si ḽa u lingedza u swikelela khovhekanyo i linganaho ya zwileludzi mavuni a hugaledzwa .
Thaidzo hedzi dzo sia vhunzhi ha vhabveledzi vhaṱuku vha tshi wanala vhe henefhaḽa he vha wanala vha tshi thoma hone .
Kha dziṅwe nyimele , vhathu vho ṱhaphudzaho pfunzo dzavho vha na ndalukano dza tshiofisi , fhedzi vhugudisi havho vhu kundelwa u swikelela ndavhelelo dza nḓowetshumo .
Kha thandela khulwane kana dzi konḓaho , tshikoupu tshi tea u dodombedzwa kha nzudzo ya mushumo wa thandela .
Vhulavhelesi ha ikonomi kha mabindu a muvhuso zwi tshimbidzwa nga Khethekanyo ya Ndangulo ya Ndaka na Khwalo zwa Gwama ḽa Lushaka .
Tsha u thoma , ri sedza kha u fhungudzwa ha nḓisedzo na tsha vhuvhili kha u fhungudza ṱhoḓea .
Ndivho ya u saukanya mbekanyamaitele na mveledziso .
Hezwi zwi nga katela uri zwiḽiwa zwi re na pfushi nnzhi kana zwi re na pfushi dzo engedzedzwaho ndi zwifhio , zwi wanala ngafhi na uri zwi dzudzanywa hani na nḓila ya u zwi wana .
U saukanya uhu ha ḽeveḽe ya nṱha hu maanḓafhadza mihasho na zwiimiswa u isa zwishumiswa kha makumedzwa hu na khonadzeo khulwane ya u bvelela phanḓa ha musi hu tshi dodombedzwa na u saukanya mitengo .
Mulavhelesi wa zwa akademi u konaha u ṱaniwa kha vhubindudzi na nḓowetshumo na u guda uri thaidzo dzi dinaho ndi dzifhio .
- Khabinethe yo khwaṱhisedza u ṱanḓavhuwa ha nyendedzi ya u tholwa ha vhaofisiri vha bodo na vhalangi , ine , Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo u ḓo ita maitele a vhukwamani na mavunḓu na mimasipala , phanḓa ha musi Khabinethe i tshi tenda .
Ḽevele ya madamu mahulwane yo engedzea kha mavundu mahulwane musi itshi vhambedzwa na ṅwaha wo fhiraho nga tshifhinga tshenetshi .
Hu ne zwa fanela hetshi tshiteṅwa tshi tea u ḓadzelwa thungo u itela muthu muṅwe na muṅwe ane a ḓo vha a khou shuma u tsivhudza ; arali hu sina vhaeletshedzi vho shumiswaho na zwezwi zwi tea u sumbedziswa nga mutaladzi kha Tshiteṅwa tsha E.
Zwiko zwi ṋetshedzwa mishumo i thusaho u swikelela zwipikwa zwa mveledziso zwo tendelaniwaho zwa masipala .
( b ) arali zwo tendelwa nga mulayotewa wa lushaka , miṅwe mithelo , dzimbadelo na mishumo yo teaho muvhuso wapo kana vhuimo kha muvhuso wapo une masipala a wela khayo , fhedzi a hu na masipala ane a nga ta muthelo wa mbuelo , muthelo wa vethe , muthelo wa thengiso kana wa zwibveledzwa zwi bvaho nnḓa .
U ya nga tshiteṅwa 5 ( 1 ) tsha PAJA muthu muṅwe na muṅwe ane pfanelo yawe yo kwamea zwinzhi nahone nga nḓila ino vhavha nga maitele a vhulanguli , u tea u humbela vhulanguli u mu fha zwiitisi hu saathu u fhira maḓuvha 90 ngamurahu ha musi o ḓivha nga maga ayo kana tshifhinga tshi pfadzaho tsha u lavhelelwa uri u tea u vha a tshi ḓivha nga nga maga ayo .
Khari pembelele u vhewa tshiduloni ha Muphuresidennde muswa wa shango ḽashu !
Vhuṱambo ha vhutsila ho fhambanaho hu farwa Afrika Tshipembe ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Vho vha tshipiḓa tsha tshigwada tsha matshudeni a tsedzuluso u bva kha Yunivesithi ya Kapa Vhukovhela vha gudelaho isotope selenium-70 u itela u pfesesa khwine nḓila ine tshivhumbeo tsha nuclei yayo ya yelana ya levele dza fulufulu ḽayo .
U vhambadzela nnḓa zwi fanela u itwa hu na dzanganelelo ḽa tshitshavha .
Fhedziha , tshifhinga tsho dzinginywaho tsha u ita khwiniso tshi a pfesesea vhukuma .
Khabinethe yo tendela khwiniso kha nyavhelo ya mugaganyagwama wa lushaka une wa sudzulusa zwiko uri hu lambedzwe dziyunivesithi hu sa khou khakhelwa nḓivhadzo dzo fhiraho dza mikano ya mashumisele a masheleni .
U rengwa ha thundu dzi fanaho na manyoro , dzikhemikhaḽa na zwishumiswa zwi vhumba vhuṱumani ha u humela murahu na sekhithara ya vhubveledzi , ngeno hu na uri vhuṱumani ha u ya phanḓa ho thomiwa nga nḓisedzo ya matheriala a vhulimi a songo phurusesiwaho u itela maitele a u bveledza kha sekhithara ya vhubveledzi .
Uri izwi zwi kone u itea u thivhela vhugevhenga ha matshilisano na nyolo dzo tsireledzeaho zwi tea u vha tshipiḓa tsha ndeme tsha mvelele kha vhathu vhoṱhe vha re na dzangalelo ḽa u vha na vhumatshelo ha khwiṋe na kutshilele kwo tsireledzeaho .
Ndangulo ya masheleni apo zwazwino maṱoni a nnyi na nnyi nga kuhumbulele kwa nyimele i si yavhuḓi ya masheleni kha mimasipala minzhi Afrika Tshipembe .
( 4 ) Arali khumbelo i songo bveledzea , nahone i songo sumbedza u vha na khonadzeo ya u bvela phanḓa , Khothe ya Mulayotewa i nga ita uri muthu we a ita khumbelo iyo a badele tshinyalelo yoṱhe .
Maitele a ndindelatshumwa ya vhathu i vhonala i tshi khou khwinisea nahone mihasho ya lushaka i tshi khou ranga phanḓa kha mbekanyamaitele dza u thola na maitele .
Ngaha u ita khumbelo ya thendelo ya u ḓinwalisela zwa u vhambadzela zwishumiswa zwa zwifuwo nnḓa
Khaedu dzo ṱoḓa u humiselwa murahu ha nyimele iyi i songo ḓoweleaho nga u shandukisa vhushaka vhu i khwaṱhisaho .
Tsha vhuraru , tshiṱirathedzhi tsho dzinginya ndangulo ya kushumele kwavhuḓi .
Vha fanela u badela tshelede ya vhuunḓi u itela uri ṅwana a aluwe zwavhuḓi na u dzula zwavhuḓi , zwa katela na u mu rengela zwiambaro , zwiḽiwa , vhudzulo , ndondolo ya mutakalo na pfunzo .
Kha ri ṅwale Shumisani maipfi aya kha u fhedzisa mbudziso .
Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo tsho ḓitika nga mphomali ya muvhuso u itela u tikedza ndondolo ya vhathu .
Arali DAFF ya ṱanganedza khumbelo yavho , vha fanela u bvisa vha ḓise Fomo ya 2 vha nambatedze na zwi tevhelaho . :
Mutumbu wa atikili u fhindula mbudziso dzi no ri hani na ngani .
U shumiswa nga nḓila i si yone ya hetshi tshishumiswa zwi nga khakhisa luṱingo lwa shishi lwa vhukuma lwe lwa vha lu tshi nga vha lwo vhulunga vhutshilo .
4 . U aluswa u vha muraḓo wa Dzangano ḽa Vhuthihi ha Dzitshaka kha zwa Pfunzo , Saintsi na Mvelele 2003 ( UNESCO ) , ho sedzwa Thendelano dza u Tsireledzwa ha Vhufa vhu sa Farei ha zwa Mvelele ( ICH )
Mmbwa ya hashu a iḽi khovhe .
Hezwi zwi khou livhiswa kha u swikelwa tshipikwa tsha Muvhuso tsha ndinganyiso na tswikelo ya maḓi lwa tshoṱhe .
Zwe nda amba zwenezwino , naho zwo ralo , a zwi tei u pfeseswa u amba uri roṱhe ro bvelela kha zwoṱhe zwe ra zwi shuma .
Vhone ( kha vhuimo havho sa Phuresidennde ) vho ri : " Pulane ya Mveledziso ya Lushaka I ṋea tshikhala tshavhuḓi tsha vhuthihi zwihulusa nga uri i na thikhedzo ya vhadzulapo vha Afrika Tshipembe ubva kha madzangano a poḽotiki na a mvelele " .
2.8 . U kona u konḓelela ha sekhithara yashu ya vhulimi ho tikedzwaho nga sisiṱeme dza tsivhudzo na ṱhoḓisiso , naho ho vha hu na Tshivhungu tsha Fall Army na gomelelo , zwo vhonala nga tshikalo tsha mavhele tsho anganyelwaho tsha 2017 , tshine tsha vha 84% nahone ndi tshihulwane kha khaṋo ya zwiliṅwa ya 2016 , ye ya vha khaṋo ṱhukhusa u bva 2017 .
Nḓila ya u tshimbidza : Nyambedzano dza vhoṱhe
Kha vha lingedze vha vhone arali u badelisa tshifhinga hu kha phimo yo lavhelelwaho .
Muṱa wa Khubvumedzi wo thoma matshimbidzelwe a zwa mulayo u itela u kombetshedza Khomishinara wa Mbilo ya Mavu Khulwane uri a ṋetshedze tshelede .
Vhuongelo ha mukoni vhu ḓo ṋetshedza tshikoupu tsho fhelelaho tsha dzilafho kha zwi tevhelaho : Tshumelo nyangaredzi dza vhaaluwa ; dzilafho ḽa u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone na u vha phuli ya zwidzidzivhadzi ; tshumelo dza vhana na vhuswa ; dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo ḽa nyuro ; vhulwadze ha muhumbulo kha vhualuwa ; dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo ḽa forentsikhi ; khathihi na tshumelo dza vhuholefhali ha vhu kwamaho vhuluvhi .
Hu ḓo vha na ndaṱiso ya mbadelo dza mithelo ya u gembuḽa arali dza nga lenga .
Ri zwi alusa ri tshi ḓivha uri ri nga shandukisa , ri nga kona u livhana na u kunda zwikundisi izwi .
Muṱa wo dovha hafhu u humbelwa uri u vhige sibadela tsha Victoria u itela u wana mafhungo vho livhana zwifhaṱuwo u bva kha dokotela .
Arali zwa konadzea , ndambedzo ya miṅwe miṅwaha ya rathi i ḓo wanala .
Vha nga hanedzana na tsheo yo dzhiiwaho nga khoro hu saathu fhela maḓuvha a 30 .
Naho vharangaphanḓa vha tshitshavha tshapo tshiṅwe tshifhinga vha tshi imelela madzangalelo maṱuku kha tshitshavha tsho ṱanḓavhuwaho nahone tsho fhambanaho , vha tshipiḓa tsha ndeme tsha demokirasi yavhuḓi ine ya dzhenisa vhathu kha mveledziso ya vhone vhaṋe .
Muvhuso u ḓo thoma maitele a vhukwamani u wana matshimbidzele a u thoma u dzhia tsheo iyi .
Inthaviwu dzo dovha dza vusa mafhungo nyengedzedzwa na zwithu zwi kwamaho u shumiswa ha maanḓa .
U bveledza vhupulani ha thandela , u ṱola tshumiso , u vhiga na u ela u ya nga ha ngona dza ndangulo ya thandela .
Masiandaitwa a u sedzesa kha nyaluwo ya ikonomi fhedzi zwo dzhiela fhasi na u tshinyadza vhathu vhanzhi kha dzhango .
Zwikili zwa vhudavhidzani havhuḓi ha mulomo na vhu si ha mulomo ndi ṱhoḓea .
Hune Minista vha humbula uri tsireledzo i a ṱoḓea , vha nga dzhia maga a shishi sa o ṋetshedzwaho kha tshipiḓa itshi .
u amba na muhasho wavho wa HR kana
Ṱhoḓisiso ine ya sa vhe ya mbambadzo
Muvhuso u ḓo dovha wa shumana na u fhelisa u salela murahu ha didzi dza vhuṋe ha dzinnḓu zwa phanḓa na dzo ḓaho murahu ha 1994 .
Komiti ya zwa Vhuṱolamuvhalelano i ḓo dzhiela nṱha khunyeledzo dza Muṱolamuvhalelano Muhulwane wa ḽa Afrika Tshipembe kha zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha musi zwo no ṱolwa .
Ndi zwifhio zwigwada zwa tshitshavha zwine zwa vha miraḓo ya ?
U fhaṱwa ha dzinnḓu : Khumbelo ya ndambedzo u bva kha Bodo ya Dzinnḓu ya Lushaka yo vha phindulo ya thaidzo dza dzinnḓu kha vhupo uvhu nge ya themendelwa .
U bva afho o fhisa ḓarasi ḽawe a dovha a vulela phaiphi dza maḓi .
Mbadelo dza u tshimbila dzi nṱha ngauri u itela uri zwi vhonale sa vhomadzhisiṱiraṱa vho ḓiimisaho , vhatshutshisi na dziḓologi vha tea u tshimbila vho fhambana .
Kha nyimele iyi , miraḓo ya vhashumi vha nga ita zwa u pulana zwavho .
Ṱhoḓea ya thengiselano ya nnḓa i , vhukatini ha zwiṅwe zwithu , zwine zwa tiwa nga vhaendelamashango kana vhaimeleli vha shumisaho tshelede kha mashango a nnḓa .
Kha tshifhinga tshenetshi , ri ḓo bveledza zwibveledzwa zwashu nga maanḓa na kha maṅwe mashango a dzhango ḽa Afrika na kha ḽifhasi .
Mvelele dzoṱhe dza Afrika dzi dzhiela nṱha na u pfufha vhuimo vhu elanaho na u shuma wo ḓifunga , nḓowetshumo na u lwa nga nungo , kathihi na u londota miṱa na mashaka , na vhashai .
Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( DBSA ) kha u wina Awadi ya Mbekanyamushumo ya Fulufulu ḽo Vusuludzwaho ḽa Afrika u bva kha tshiimiswa tshi re London , Dzitshaka dza zwa Masheleni a Thandela .
Mathomoni , ho vha hu tshifhaṱo tshisekene , tsho vha tsho ṱanḓavhuwa fhethu hu raru fhedzi , he ha ḓo engedzwa nga maanḓa nga murahu .
Vhuongelo a vhu dzuleli u ita muaro wa u tou funa mafheloni a vhege , nahone u vha na ḽiṅwe ḓuvha ḽa u ita muaro zwi fhungudza vhukuma mutevhe wa vho lindelaho vhuongeloni u itela nyito dzine dza shandukisa matshilo a vhathu .
Arali ḽidzinginywa ḽa sa ṱanganedzwa , a zwi tsitsi maanḓa a mulayo wa vhashumi kana ndayo nga nḓila ifhio kana ifhio - mbuelo dzi songo tetshelwaho dzi si dza muholo dzi ḓo ḓi dzula dzi tshi ṱoḓea - nahone mutholi a nga ḓi kona u kovhana tshipiḓa tsha mukovhe wa mbadelo na muvhuso .
Wanani zwifhaṱo zwa nnyi na nnyi u ya nga zwikhala zwa fomaḽa zwa nnyi na nnyi na ndeme ya mutshimbilo wa dzinḓila .
Mutevhe wa Vhakhethi u bvalelwa khetho nga ḓuvha ḽine ha ḓivhadzwa ḓuvha ḽa khetho kha Government Gazette .
Yuniti ya u Dzhenelela ha Tshitshavha
Ndi ḽa zwiḽiwa zwi re na mutakalo ngomu .
U ita izwo zwi amba u vha ṋetshedza pfunzo na vhukoni , na u thusa vho litshaho tshikolo u wana mushumo wavhuḓi une u nga vha thusa u kona u swikelela ndivho dzavho .
Tshiṅwe tsha zwikhukhulisi kha u pfesesa nga ha bono ḽa Tshumelo ya Ndulamiso zwo ambeswa nga hazwo sa mvelele ya tshikale na ṱhahelelo ya tshanduko kha tshiimiswa .
Kha ndaka i sa farei yo wanalaho hu si na mbadelo kana nga mbadelo yo ḓoweleaho , mbadelo i ḓo vha ndeme yao i pfalaho u bva kha ḓuvha ḽa u wanala hayo .
Mbekanyamushumo ṱhukhu i na vhuḓifhinduleli ha u bveledza na u pfananya zwibveledzwa zwa khakhululo ya mavu na u pfananya u thomiwa ha mbekanyamushumo dzakhakhululo ya mavu na thandela .
Mafhungo aya a katela :
U ita mbetshelwa yo teaho nahone nga tshifhinga ya zwileludzi zwo linganaho zwa u laṱa malaṱwa .
Mbonalo dza nḓila dza vhuendi na mbambedzo ya tshaka dzo fhambanaho dza zwikhala , zwo ṱuṱuwedza u leluwa ha u swikelelea na u bva .
Mishumo yoṱhe i khwaṱhisedza u shumiswa ha zwitshavha zwapo zwi katelaho milayo yo fhambanaho hu tshi katelwa : muzika , vhurendi , mitshino , fiḽimu , cuisine , fesheni , vhutsila na makolo , vhudzheneleli vhu kwamaho vhuṱali na mushumo wo ṱanganelaho u bvaho kha vhatsila vha Afrika Tshipembe na vhashumisani navho vha kha dzhango na Tsudzuluso .
Hafhu ri fulufhela nga tshino tshifhinga maḓuvhani a ḓaho , maanḓa maswa kha tshitshavha tsha ḽifhasi u wana thandululo ya khuḓano hei ine ya ḓo aṋwa mitshelo , uri ma-Israele na ma-Palesitina ḽido kona u ḓi phina nga mulalo na tsireledzo sa vhahura nga ngomu ha muvhuso wavho wa u shengedza .
Khabinethe yo tendela u imisa hu na maga ha nyiledzo kha khaṋo ya abaḽoni ya vhubindudzi ya ḓaka .
Vho vhidzelela u linganyiselwa ha fhethu .
U sia zwinwiwa kana zwiḽiwa hu si na muthu fhethu ha nnyi na nnyi zwine zwa vhanga khombo ya u shelelwa zwidzidzivhadzi .
Mbetshelwa ya u fhungudza kha " ṱhirantsekisheni i re nga fhasi ha tsedzuluso " i ṋetshedzwa kha ndeme yoṱhe ya ndaka sa musi vhukoni ha u wana tshelede murahu vhu sa ḓivhei na u pimea nga maanḓa sa musi dziṅwe ṱhirantsekisheni dzi tshi kha ḓi vha nga fhasi ha tsedzuluso na u ḓitika nga tsheo ya khothe .
3.4 . Thimu i khou lavhelelwa u ṱangana na vhathu vhoṱhe vhakwameaho u thusa u vhuedzedza vhudziki kha giridi na u wana nḓila ya u ya phanda ngeno ri khou khwaṱhisedza uri hu na mbandelo dza zwa ikonomi ṱhukhu kha vharengi na vhatheli .
Tsho dinaho ho vha uri musi metshe u tshi vho fhela , ho vhuya mvula khulu , fhedzi iṅwe ya gurannḓa dza Brazil ya ṱalutshedza uri ndi ngauri " na makole o vha a tshi khou lila . "
U ḓala ha mufusho lwa maḓuvha a ho ngo vha na mielo ya vhukuma yo ṋetshedzwaho zwo bviswa nga nḓila ya u tou anganyela .
Vhuthihi ha Afrika ndi dzangano ḽa dzhango ḽine ḽa ṱoḓa u tshimbidza Afrika u ya kha ndivho nthihi ya vhuthihi .
" Shango ḽashu ḽo vha ḽi shango ḽe u tshila kha vhuṅwe vhupo ho vha hu u ḓirambela zwira uri zwi ḓe zwi u ponde kana u kombetshedzea uri u ponde vhaṅwe , zwa dovha zwa ita uri vhaḽedzani vha fhedze vha tshi vho vha zwidakwa nahone vha shumise zwidzidzivhadzi u itela uri vha hangwe nga vhuṱungu he vha vha vha tshi khou ṱangana naho , nge vha ḓivha uri vhutshilo havho vhu nga si vhe ho teaho arali hu sina mabulayo , u tshipwa na nndwa dzi vhavhaho dzi sina tshiitisi .
Ngoho , mutholi a nga si ṱuse na luthihi kha muholo wa mushumi tshelede ine a khou kolodwa nga mushumi ye a renga ngayo zwikambi .
U tshimbidza zwa tshumiso ya u dzhenelela kha zwa tsireledzo ya tshifhinganyana ya pfanelo dza mavu .
Kushumele hoku ku ḓo ita uri vhafumakadzi , vhana na vhathu vha vhaholefhali vha kone u swikela zwikhala zwa mveledziso .
Musi ri na vhukonḓi uvhu , ri a zwi ḓivha uri ri nga tshila nazwo kha tshifhinga itshi tsha pfudzungule .
Mbadelo dzi badeliswa kha Tshitatamennde tsha Kushumele kwa zwa Masheleni kha ṅwaha une tsha elana nawo .
Vhathu vha Afurika Tshipembe vhane vha fhira nthihi tshararu vha dzula fhethu he ha vha hu tshi vhidzwa " mashangohaya " , nahone vhunzhi ha itshi tshigwada vho kandeledzwa nga lwa ikonomi .
6.7.11 Mushumo wa khothe dza sialala kha sisiṱeme ya vhulamukanyi 6.7.11.1 Khothe dza sialala dzi tea u shumiswa sa mbekanyamushumo dza u bvisa hune milandu ya bviswa kha khothe zwadzo , hu tshi khou shumiswa sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi uri i sengiwe nga iṅwe nḓila ya u tandulula khanedzano kana vhulamukanyi ha mbuelano .
Khwelo ndi naho zwo ralo itsho tshithu tshine tsha ita uri ri ṱoḓe u swikela miloro yashu .
Mushumo wa 2 Kha vha haseledze mbudziso dzi tevhelaho
Ri ṱoḓa miṅwe miṅwaha mivhili ya thikhedzo pfareledzwa ire na vhuḓikumedzeli kha thandela iyi .
U shaea ha vhuṱumani zwi thivhela mashango kha u nga vha fhethu huthihi na u vhuelwa u bva kha zwikhala zwa lushaka , zwa dzingu na zwa ḽifhasi .
Zhendedzi ḽo sikiwa u itela u nyanyula nyaluwo ya ikonomi u itela u bvelaphanḓa na u vhiga mvelaphanḓa yavhuḓi .
Themamveledziso ya thekinoḽodzhi ya mafhungo na yone yo dzheniswa Zwifhaṱoni zwa Capital Towers u itela vhudzulo ha vhashumi u bva Zwifhaṱoni zwa Natalia na Medical Chambers .
e ) Khanedzano dza dzulo ḽihulwane
Zwinepe zwiṋa zwi fanaho zwi si na muvhala .
Kufarele kwa phurofeshinala kha ndambedzo yashu ku ḓo ri tendela ri tshi livhisa tshelede yashu kha vhurangeli vhuswa .
U ola " mepe " wa zwithu zwo iteaho tshiṱorini .
1.1 . Khabinethe yo swikisa maipfi a ndiliso kha vhathu vhoṱhe vhe vha ṱutshelwa nga vhafunwa vhavho kha miḓalo ye ya vhanga tshinyalelo khulwane ine ya kha ḓi tou bva u vha hone zwenezwino kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa shango ḽashu , nga maanḓa ngei KwaZulu-Natal .
Naho zwo ralo , masipala u ṋetshedza thoiḽethe dza u shumisa mishonga kha vhupo ha vhudzulo ha mikhukhuni , nahone kha miṱa miṅwe na miṅwe miṋa masipala u ṋetshedza thoiḽethe nthihi ya u shumisa mishonga .
Tshumisano i nga ṋetshedzwa kha vhashumi vha henefho , uvha fha tshikhala tsha uri vha ḓi dzhenise kha zwa ikonomi , zwine hezwo zwi ḓo swikisa kha uri huvhe na mbalo yo teaho kha ndaulo yapo yeneyo hune vhatheli vha ḓo vha na mbuyelo khulu i mangadzaho .
4.5 U Ṱhaṱhuvha thendelano dza u kovhekana mbuelo na makovhekanyele a mbuelo
Shumisani maṱanganyi a re afho fhasi .
Minisiṱa vho themendela pulane ya u shumisa ya miṅwaha minzhi ya pfunzo ya mutheo ya vhaaluwa .
Kha vha setshe nga vhuronwani mimoḓoro yoṱhe i dzhenaho na u kha zwifhaṱo zwa Muhasho na Pfunzo .
Maṅwalo a vhudavhidzani oṱhe o fhindulwa nga tshifhinga .
Tshanduko ya sekhitharani ya mabisi u dzulela u vha tsho sedzwaho tsha nṱha kha muvhuso na vhorakhonṱhiraka vho wanaho mushumo kha thandela khulwane kha sekhithara iyi hu tea u maanḓafhadzwa u itela uri vha shume nga vhoṱhe u bva kha dzikonṱiraka dzo no bvelelaho .
VHUSHAKA HASHU NA SARS Ofisi yashu yo ḓiimisa nahone i shuma thungo na SARS .
Hezwi ndi ṱhalutshedzo , tshikalo , vhutepe na u kalula ha u shumisa tshikhala .
O wana luvhudzi lu re na vhutshena dayarini yawe .
Mbuyelo ya muthelo dzi saathu badelwa hu sina na thendelano yo itwaho ya kubadelele kwa mbadelo i kolodwaho kana maḓuvha a u humisa mbuyelo o fhira .
Tsumbo yo vhigiwaho ndi ya uri vhashumi zwavho vha sokou shulula mathukhwi oṱhe o khethekanywaho a ndondolo ya mutakalo na bege tswuku ha dzheniswa kha bege ntswu dza masipala musi hu khou itwa zwa u kulumaga u itela uri mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a fhedzisele e kha mutsinga wa mathukhwi zwao .
Khithi ya thusothanzi iṅwe na iṅwe i na magiḽafu a zwanḓa , nahone a fanela u ambarwa tshifhinga tshoṱhe musi vha tshi khou thusa muthu ane a khou bva malofha kha khuvhalo kana mikota .
Zwikhala zwo vuleaho zwi sa konḓi zwi tea u ita mishumo yo fhambanaho ya mupo na ya vhathu , nahone nzudzanyo dza zwikhala izwi dzi tea u kona u ṱanganedza mishumo i shandukaho tshifhinga tshoṱhe .
Thirasiti ya Vhuḓimvumvusi na Tswikelo zwa Maḓaka a Lushaka yo sikiwa na uri i dzhena vhuimoni ha Tshikwama tsha Nḓila ya u Haika ha Lushaka ha Mulayo u re hone zwino .
1.2 . Khabinethe yo fushea nga mvelaphanḓa yo itwaho kha vhudzheneleli ha muvhuso wa lushaka ngei Devhula Vhukovhela , naho hu kha ḓi tea u itwa mushumo munzhi wa u vhuedzedza tshoṱhe vhuvhusi havhuḓi kha vunḓu .
puḽane ya bindu la dzangano na mutevhe wa tshumelo dzine dza ṋetshedzwa nga dzangano .
Arali vha nga shumisa tshiṅwe tsha izwi zwithu , kha vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha tshi shumisa nga nḓila yone .
U rwela ṱari na u vhiga miṱanganoni zwi tea u farelwa fhethu hune ha fhira huthihi uri tshigwada tshihulwane tshi kone u swikelelwa .
Miholo na magavhelo
U ṱhoṱhela ha bayokhemikhala tshigangeni hu itwa nga u shumisa makhurooganizimu ya mavu na uri nga u ralo a zwi fhambaneli kule na izwi zwa mavhiḓani , hune tsikila dza muthu na kha nyimele nnzhi , u kavhiwa , hu vha hunzhi .
1.7 . Khabinethe yo dovha ya dzhiela nṱha mvelelo dza ṱhoḓuluso dza Khomishini ya Vhuṱaṱisani kha mavharivhari a nyanḓano ya tshanḓanguvhoni tsha mitengo ya thengiselano ya nnḓa na uri yo lindela u pendelwa ha ṱhoḓuluso nga Competition Tribunal , ho katelwa mawanwa na tsheo ya ndaṱiso yo teaho .
Tshifhinga tshi vhuedzaho vhukuma tsha u phaḓaladza muṱambuluwo u itela uri u kone u shumiswa nga muri ndi kha tshimela tshine tsha khou aluwa , saizwi phesenthe khulwane ya pfushi i tshi kona u ṋoka maḓini musi u tshi khou sheliwa .
Khumbelo ya u ṋewa pfanelo dza muthu a medzaho zwimela : R1 300 ndingo i ṅwe na iṅwe
Khophi ya ṱhanziela ya mbingano , arali vho vha vho mala / malwa kana vho mala / malwa zwazwino .
Dzi buleni lu re na tshivhalo u swika ni tshi dzi ḓivha nga ṱhoho .
Mvelele ya tshiimiswa yo vha i songo lugela miṅwe mirafho nga ngomu ha tshiimiswa .
Saizi ya bulo ndi u sumbedza saizi ya ikonomi ya mimasipala nga u fhambana hayo .
Nga ṅwambo wa izwo , hu na maḓana a zwigidi a mirengelano u bva kha senthara nnzhi .
Nga u ita nga u ralo , mashango ayo o ṱangana na vhuḓifhinduleli vhuṅwe , vhu fanaho na uvho vhu bvaho kha khonṱhiraka .
u andisa tswikelelo kha Mvelaphanḓa ya Vhushie ( Early Childhood Development ) sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya u khwinisa sisteme yoṱhe ya pfunzo na u vha tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho ;
Zwibviswa zwi nga katela , luṱingo , muḓagasi , mbadelo dza tshikolo .
1.1 Khabinethe yo ṱanganedza makumedzwa a Muvhigo wa Tsedzuluso ya Lushaka ya Vhuḓiṋetshedzeli wa shango kha Mashango Mbumbano ( UN ) .
1.2 . Nga Ṅwedzi wa Vhuendi , muvhuso - wo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Vhuendi na zwiimiswa zwawo - u ḓo fha mavhalaangwe nga ha mbuelo dza ikonomi dza hei sekithara nga u sumbedzisa tshumelo dza themamveledziso ya vhuendi ha muyani , ha maḓini , vhuendi ha tshitshavha , badani na tshiporoni .
Kuitele kana tshifhinga tsha u wana mbofholowo u bva kha ndango ya nnḓa na u dzhielwa nṱha ha dzitshaka ha vhuḓivhusi tshoṱhe .
U ita nyito dza misi yoṱhe na nyito dza mitambo ya musi vhagudi vho vhofholowa ya ngomu nḓuni na nnḓa sa zwe zwa sumbedzwa kha Khethekanyo ya 2 .
U fhaṱa kha mvelaphanḓa ya phoḽisi ya tshomedzo ya vhudzhenelelani , phoḽisi ya mbekanyamaitele yo dzudzanywaho i ḓo bveledzwa .
SMS idzi dzi khwaṱhisedza u wanala ha mbilo dzavho fhedzi a si themendelo ya uri dzo badelwa .
5.1 . Phamba ya GBVF na u tambudzwa ha vhana , ine Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho i sasaladza sa dwadze ḽa vhuvhili nga murahu ha COVID-19 , i dzula i dwadze tshitshavhani tshashu zworalo ri fanela u ita zwoṱhe zwine ra kona u ḽi fhelisa .
Arali vha tshi khou thivhelwa nga vhuholefhali u vhala , u sedza kana u thetshelesa rekhodo nga tshivhumbeo tsha tswikelelo tsho ṋetshedzwaho kha 1 u swika kha 4 afho fhasi , kha vha sumbedze vhuholefhali havho na tshivhumbeo tshine vha ṱoḓa rekhodo i khatsho .
Khothe dza sialala dzi dzulela u shumisa ndangulo iyi u bva kha u ṱhomolela u ya kha u likita .
4.3 . Thendelano ya tshumisano i isa phanḓa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , zwine zwa eletshedza ṱhoḓea ya vhushumisani kha u alusa Afrika Tshipembe , ho sedzwa khethekanyo dza ḓivhazwakale ya matshilisano u mona na tshitshavha , na maanḓa kha khethululo nga zwa muvhala , zwine zwa kha ḓi bvela phanḓa na zwino .
- U shumisa vhaṋetshedza tshumelo vha si ho kha Netiweke
( c ) u tendela miṅwaha ya fhasisa ya u voutha ya 18 ; na
Mafhungo o phaḓaladzwa zwavhuḓi nahone ndo nambatedza u bviswa ha mafhungo o teaho u itela u bviswa ha mafhungo .
Mafhungo a ndeme - Khethekanyo ya A
Dzhielan i nzhele uri ndael a iṅwe na iṅwe i thoma nga ḽiiti .
8 . U PFULUWA MAELANA NA POSO DZA KHETHEKANYO A
Mvelele na vhutshilotshedza zwa vhathu yo ḓo dzhiululwa u bva kha ṋala dza vhukhephithaḽisi na pfunzo i shumiswaho sa tshiṅwe tsha zwishumiswa zwa u ṋekana mikhwa ya vhathu .
11.4.2 U ramba muthu muṅwe na muṅwe u dzhenela muṱangano wa phanele kana ane a nga thusa kha u tshimbidza mushumo wayo dzine mbadelo dzazwo dza ḓo itwa nga DHA .
OSTL yo tendelwa u fha Ṱhanziela dza Dzitshakatshaka dza Ndingo ya Mbeu .
2 . Mvetamveto ya U shela Mulenzhe ho Tiwaho ha Lushaka ( NDC ) kha zwine ḽifhasi ḽa khou ita zwi kwamaho tshanduko ya kilima
Vhunzhi ha zwiṱaluli zwa vhupulani ha sitirathedzhi vhu pfadzaho ho thoma u shumiswa kha kuitele kwa mugaganyagwama nahone hu na zwiṱaluli zwa ndeme zwa mugaganyagwama wa miṅwaha minzhi zwine zwa khou shumiswa , nga maṅwe maipfi izwi zwiṱaluli zwi dzula zwi tshi langwa .
Mashango mavhili ashu khathihi na Nigeria na Kenya a khou shumisa thekhinoḽodzhi ya tshikhalani u langa minerala na zwiko zwiṅwe na u vhulunga mupo .
Tshipiḓa tsha vhuvhili tsha luṱa lwa u lugisela tshi katela u rwela ṱari tshitshavha .
Afha mutevhe wo fhelelaho wa maga a nyolo dza ḓorobo u itela fhethu ho tsireledzeaho a nga shumiswa nga vhadzudzanyi na vhabveledzi hu na mbuelo yo engedzedzeaho ya u dzhenelela kha vhupo ho tsireledzeaho .
I dzhia mushumo muhulwane wa ṱhoḓisiso dza dzithandela dzi ṱoḓisisaho mafhungo a tshiṱirathedzhi na u shumisa nḓivho iyi kha u ṋetshedza tsivhudzo kha matavhi a vunḓu na a lushaka .
Minista vho ri dzimbalombalo idzi dzi kha ḓi sumbedza nyaluwo yavhuḓi nga tshifhinga tshino .
Thandela dzi tea u amba nga ha nyaluwo ya ikonomi sa tshipiḓa tsha ndeme tsha u sikwa ha mishumo .
Nyimele mbili dzo bvelela kha fhungo iḽi .
Puḽane dza u lambedza nga masheleni tshiṱitshi tshihulwane tshi tevhelaho tsha malasha a mulilo , Coal 3 , dzi ḓo itwa nga u ṱavhanya uri hu thomiwe thengiso .
22.2. ID4Africa ndi dzangano ḽa vhakwamei vha tshivhalo ḽine ḽa alusa u shumiswa ha u ḓivha uri muthu ndi nnyi nga zwa didzhithaḽa nga nḓila yone na hone zwi khagala u itela mveledziso ya ikonomi ya zwa matshilisano Afrika .
Thusani musidzana uri a wane bola yawe .
Nga fhasi ha tshipiḓa tsha 4 tsha PAJA mulanguli a nga ṱoḓa u ita tsedzuluso kana u ita nḓivhadzo na u dzinginya maitele musi hu sa athu dzhiiwa tsheo .
Zwenezwo zwo lavhelelwa uri mveledzwa ya muṋano i ḓo pfiwa kha sekhithara idzi .
Dziṅwe nḓila dza u Vhilaela : -
5.1 . Phresidennde Vho Ramaphosa vha kha ḓi tou bva u ranga phanda vhurumelwa ha Dziminista na vharangaphanḓa vha zwa mabindu muhumbulo muhulwane u wa u alusa vhushaka ha zwa ikonomi khathihi na vhushaka ha vhukati ha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe , Nigeria , Côte d'Ivoire , Ghana na Senegal .
Khumbelo dzi si na zwo bulwaho afho nṱha a dzi nga ṱanganedzwi nahone dzi ḓo bviselwa thungo .
U sa linganela ha pfushi kha zwimela zwi nga vhanga nyaluwo i si yavhuḓi na u dovha u engedza thaidzo dza zwitumbudzi .
Mulayotibe u ḓo tshimbidza na u khwinisa ndaulo na u u nwalisa ḽinwalo ḽa mulayo .
Mufolo wa Khuliso wa Vhana vha tshikolo na wa Vhadzulapo na Vhathu vha ṱahe vhane vha vha vhomasithesele kha mishumo yavho u dzhia vhuimo kha matungo oṱhe a khaphethe tswuku kha Parliament Street u bva getheni u swika vhuponi ha Phalamenndeni .
Khovhekanyo ya tshifhinga kha zwiwo zwi bvelelaho u bva kha musaukanyo zwi nga nḓila i tevhelaho :
4.121 Uhu u ṱolwa ha mulayo hu khou itea nga tshifhinga tsha musi milayo yoṱhe ya Afrika Tshipembe i tshi khou tea uri i sa hanedzane na Ndayotewa .
Ro ḓiimisela u fhungudza nga hafu tshivhalo tsha vhathu vha sa koni u swikela maḓi a u nwa o kunaho .
Mbekanyamaitele i ḓo ṱavhanyisa tshanduko na mbuedzedzo nga ha u katela ho fhelelaho , u ṱanganya na u eḓanya vhathu vha re na vhuholefhali .
Hezwi zwo ita uri muhasho u pulane zwa , na u vhiga nga ha , u tevhedza milayo madzuloni a u khwinisa mashumele .
Mathomoni a miṅwaha-fumi ya mbofholowo , vhanzhi vho vha vha tshe vho khethululwa kha ikonomi ya shango na kha u wana mukovhe wa khwine wa mitshelo ya nyaluwo .
U asesa thikhedzo i no ṱoḓwa nga komiti dza wadi
Nga iṅwe nḓila , kushumisele kwa masheleni a tshitshavha kha tshumiso i sa vhuedzi vhathu zwi amba uri tshumelo dzine dza khou ṱoḓea nga u ṱavhanya a dzi khou ḓisiwa nga nḓila yo linganaho .
Naho tsheo dzo vha dzi tshi dzhiiwa nga kha nambedzano dza demokirasi , sisiṱeme yo vha i si na demokirasi ya vhukuma sa zwine ya pfeseswa zwone kha mulayo wa zwino ngauri vhafumakadzi kha dziṅwe nyito dza tshitshavha vho vha vha sa tendelwi u dzhena kana u amba na lekgotla .
O fhira maḓuvha ha aḽa hune na ḓo vha na fomo dzo fhambanaho dza asesimennde ; muṅwe na muṅwe u ḓo vha na bugupfarwa yo kunaho hune tshiṅwe na tshiṅwe tshi wanala kha ḽiṅwalo ḽithihi .
Mimodeḽe iyi i a shumisea nga maanḓa kha u sengulusa nḓivho i re hone zwino ya maitele mahulwane nahone i a thusa kha u ṱalusa vhushandukwa ha fhethu hu re na khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi maḓanzheni a no khou shululelwa khao .
44 Musi maiti e mushumoni 92 U ṅwala mafhungo a no yelana na maiti e a shumiswa zwifanyisoni .
Milayo ya Federaḽa yo thivhela nungo dzo raliho .
Tsha u thoma , mbuno khulwane ya u thoma ndi u livhana na mitsiko ya zwino ya zwibviswa , fhedzi nga kathihi hu bviswe masheleni manzhi nga hune zwa konadzea a u shumana na mitsiko ya mugaganyagwama ya matshelo .
Kha ri ṅwale Tsumbo ngauri fhedzi zwino
Magabelo a na mushumo kha u ṱalusa kushumele kwa khungumuṱavha fhethu hu songo tsesaho na kha mbumbo ya phendelashango .
Zwi a pfesesea naa kha inwi ?
Kha sia ḽa pfunzo thekhinoḽodzhi ya midia ntswa i nga vha hafhu na mvelelo dzi mangadzaho kha dziḽaiburari .
Kha vha kwame ofisi ya tsini ya muhasho .
Nyengedzedzo ya tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho kha sisiṱeme ya vhufuwi ha maḓini zwi engedzedza tshikhala tsha u hwala tsha damu kana thannge ya khovhe .
1.2 Khabinethe yo ṱanganedza u thomiwa ha yunivesithi ntswa mbili ngei Kapa Devhula na Mpumalanga , dzine dza vha dza u thoma u fhaṱwa u bva tshe demokirasi ya vha hone .
Kha u tambudzwa lwa vhudzekani ha vhana , tsedzuluso dzo khetheaho dzi tea u itwa , u fana na zwisumbedzo zwo dzhiwaho zwa vhuṱanzi ha forensiki .
Hu tshi vhambedzwa na ḽa Afrika Tshipembe nga u angaredza , ḽa Gauteng ḽi na tshivhalo tsha nṱhesa tsha vhashumi vho raloho nahone u vhulunga vhukoni uvhu ha ngelekanyo zwi vha tshiṱirathedzhi tsha khombekhombe u itela u dzula u kha muṱaṱisano wa tshifhinga tshilapfu sa vundu kha midia nga u angaredza na sekithara ya zwa vhuḓimvumvusi .
Kanzhi ndi vhulwadze ha vhutshilo hoṱhe ( a vhu fholi ) vhune ha ṱoḓa dzilafho ḽa tshifhinga tshilapfu , naho vhana vha fhiraho hafu vhane vha vha na asima vha si tsha ḓo vha nayo vha tshi aluwa .
ṱanganyisa mvelelo khohakhombo khulwane mutandulo wa u tou buḓa na zwigwada zwa kutshilele
Khwiniso dzine dza khou dzinginywa dzi ṋetshedza tshikhala tsha maitele a u kombetshedza zwa u dzhiiwa ha sambula dza DNA ( sambula dzi bvaho kha tsikila dza nga ngomu ha luṱaha lwa muthu ) u bva kha vhathu vhe vha gwevhiwa nga fhasi ha milandu ya Sheduḽu ya 8 .
Vhathu vho ḓiṋetshedzelaho vho dzhia vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya , u laula na u lingulula zwisumbi zwa zwibveledzwa na ndivho kha mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe .
8 . Nḓila ya u Swikelela Rekhodo dzine dza dzula dzi hone 9 .
Vha tea u vha vha na luṅwalo hu sa khanadzei uri goloi yo itwa Afrika Tshipembe kana shangoni ḽisili .
Uri sambula dzavho dza mbeu dzi lingiwe u vhona arali dzo kuna , u mela na / kana ndeme ,
Mbekanyamushumo idzi dza vhupfumbudzi dzi thusa vhashumi ngae u ita mishumo yavho ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
u thusa u wana thendelo ya Minisṱa ya tswikelelo ya thendelano ya u kovhekana mbuelo vhukati ha miraḓo uri i itwe ḽiṅwalo ḽa mulayo ;
Hu si nga dzina ḽashu !
Thonamennde a si mutambo fhedzi hu si na mushumo , sa zwe zwa ṱanzielwa nga guvhangano iḽi .
Muthelo wa mbuelo ndi muthelo wo ḓoweleaho une wa badelwa kha mbuelo yavho ine ya tea u badelelwa muthelo .
Khakhululo dza lushaka dzo tshimbila na ndingedzo dza dzingu kha mbuedzano khulwane , pfananyo na ṱhanganelano ya nyito ya masheleni .
Dziṅwe dza thekeniki dzine dzi nga shumiswa dzi katela :
U itela u khwaṱhisedza u shumisa zwavhuḓi Pulane ya Muṱanganelwa na u swikelwa ha ndivhotiwa dza bindu dza tshifhinga tsha vhukati , u shumiswa ha maga a u dzhenelela hu ḓo vha ha ndeme .
( 2 ) Mbetshelo dzo dzheniswaho kha Mulayotewa wa vunḓu kana khwiniso ya Mulayotewa hu tshi tevhedzwa phara ya ( a ) kana ( b ) ya khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) -
Zwiteṅwa zwa USAASA zwi sumbedzisa uri thikho dzi re afho nṱha dzi fanela u ṱanḓavhudzwa dza katela ' u ḓivhiswa ' ha tshumiso dza mbuelo dza vhudavhidzani .
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku , nyambedzano ya vhoṱhe
Ikonomi ya tshiṱiriki yo vhumbwa nga mishumo yo pimiwaho ya ikonomi ya fomala na u ḓalesa u ḓitika nga sekithara dza phuraivethe u itela mishumo na mphomali .
Sekhithara ya theshiari yo lavhelelwa uri i ḓo ya phanḓa na u vha na ndango ya ikonomi , ngeno hu na uri mukovhe ya sekhithara khulwane i tshi khou ya phanḓa na u fhungudzea .
Ndangulo ya masipala na mveledziso zwi na khaedu zwa dovha zwa katela mafhungo o fhambanaho ane a konḓa .
Khumbelo ya u vha mudzulapo wa ḽi ṅwe shango hu sina u ḓibvula vhudzulapo ha ḽino halutshedzo
Muvhuso u ḓo ṋetshedza STB mahala kha miṱa i fhiraho miḽioni ṱhanu dza vhathu vha tambulaho vha re na thelevishini .
Havha vhagudi vha ṱoḓa u vhona , u pfa na u fara u itela u guda .
U bva kha sethe dza data dza vha 2000 vho shumiswaho kha ngudo hei ya zwino , fhedziha , mbalo dza u dzhia u itela maṅwe magavhelo a matshilisano dzi fhasisa .
Arali vha ḓirula mushumo , vha nga si shumise garaṱa yavho ya vhuraḓo ha GEMS kha tshumelo dza ndondolo ya mutakalo .
Sa zwine vha zwi ḓivha , vhahaṱuli ngei Khothe ya Pfanelo dza Vhathu vho aniswa .
Zwiṅwe hafhu , hu ḓo vha na zwivhuya arali ha vha na u ingamela luvhili nga vhege ha zwiendedzi zwa muvhuso nga ndangulo ya tshiṱitshi hu u itela u fhungudza tshinyalelo ya tshiendedzi .
Mme anga vho vha vhe nese khotsi anga vho si tsheho vho vha vha mufunzi .
U itela tsireledzo , midia u si na ḽiṅwalo ḽa u ṱanganedzwa a vha nga ḓo tendelwa kha Sesheni .
Kha nyimele ya mathukhwi ane a khou sina , sa thishu , a tea u vha kha tshixwatudzi , nga nnḓani ha musi a tshi dzulela u bviswa .
Zwibveledzwa zwoṱhe ndi vhuimo ha mbadelo yo salelaho , ndeme i si yavhuḓi , zwi vhigwa sa khwalwa dza zwa masheleni .
Hezwi zwi ṱanganya muvhuso na vharangaphanḓa vha zwigwada zwa vhaswa , vhane vha khou vhona uri hu na mvelaphanḓa kha u bveledza ikonomi ya matshilisano ya vhaswa .
Vhalanguli vha tea u ita uri maga a ndaulo o buletshedzwaho kha bugu dza mbekanyamaitele a khou tevhedzwa nahone vhaṱoli vha tea u sedzulusa kushumele kwa ndaulo .
Malugana na u nwalisa tshiimiswa tsha mveledziso ya vhana vhaṱuku ( ECD )
Fhethu , tshifhinga na ḓuvha ḽa muṱangano .
Vha kope na u nambatedza u bva kha maṅwe maṅwalo kana vhadzudzanyi vha zwiṅwalwa kha zwibuḽoko zwa zwiṅwalwa kha fomo .
Nga nnḓa ha u vha muraḓo wa Buthano ḽa Madzangano a Mashango kha Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka , Afrika Tshipembe ḽi fanela u linganya zwipikwa zwaḽo kha ICC na zwipikwa zwaḽo kha Mbumbano ya Afrika na zwipikwa zwayo kha mashango nga oṱhe , hu tshi katelwa na Afrika , u ya nga thendelano ya dzitshakhatshakha ye ḽa saina .
Ro ḓivhadzwa uri idzi thendelano dzo sainwaho ndi dza mini ?
Kha nyimele iyi , thandela yashu ya u bveledzisa hafhu dzhango i ḓo kundelwa .
Zwa ndeme zwine zwa tea u dzhielwa nṱha ndi nḓila ine zwiḽiwa zwa lugiselwa na u kovhekanywa ngazwo vhukati ha vhathu miṱani na vhukoni ha muthu nga muthu u tsonzwa na u shumisa pfushi dza zwiḽiwa zwo ḽiwaho .
Ri ita khuwelelo maAfrika Tshipembe nga riṋe u thusa vhathu na miṱa zwitshavhani zwavho , zwihulusa vhana , vhaaluwa na vhathu vha re na vhuholefhali .
U tinya na u tshimbila nga masia o fhambanaho
Ndi zwa ndeme u vhona uri sisteme ya u faela yo teaho i a vha hone .
Kha miṅwaha miraru yo fhelaho , ro vha ro swikelela kha masi mararu , kha miṅwaha mivhili yo fhelaho ro tsisa masia ayo u ya kha miṱanu , fhedzi kha sekele ya odithi yo fhelaho ro tsitsela fhasi masia ayo a ndalukanyo u ya kha nthihi .
Mimasipala i tea u dzhenisa tshanḓa tsha tsesa zwikwamani zwavho uvha tote , u engedza mbadelo kha avho vha tambisaho maḓi .
Khumbelo dza u shumisa lwa vhubindudzi dzi nga ḓiswa nga imeiḽi .
Tshakha dza miṱangano
Nḓila ine tshivhalo vhashumi vhane bindu ḽa ḓo lavhelela u vha lozwa yo rekanywa afho fhasi :
Komiti ya u konanywa i ḓo dovha ya dzudzanya mvetamveto ya memorandamu wa u pfesesana une wa ḓo sainwa kha muṱangano u tevhelaho wa khomishini .
Sa tsumbo arali mafhungo ane a katela muvhigo wa vhaswa u tshi nga ṋetshedzwa nga kha zwiṱitshi zwa radio kana vhuṅwe vhuṱambo , vhu fanaho na vhuṱambo ha mitambo , vhaswa vha a dzhenelela .
U vhaṋetshedza khetho nnzhi ndi hone vhuḓiimiseli hashu .
Mbuno dza nyambedzano :
Nga tshifhinga tsha maipfi a u vula nga Mulanguli wa LED u ṱuṱuwedza vhudzheneli vha khoso u dzhenela nga vhuḓalo na u kuvhanganya mafhungo manzhi nga hune vha kona u thoma u ṱanḓavhudza mabindu avho kha mimakete ya dzitshaka .
Tshikwama tsha mbuelo tsha NML tshi nga ṱoḓa u lingana na masheleni ane a khou shumiswa zwino kha ndondolmutakalo .
Gwama ḽa Lushaka ( NT ) na zwipiḓa zwaḽo zwa vundu
U dzhia maga a u langula u dzudza vhushaka na khasitama na vhadzhiamukovhe .
A zwiho khagala uri naa mulayo-zwawo wo itwa nga nḓila ine wa kona u dzhia uvhu vhuḓiimeleli vhu tshipiḓa tsha Mulayo wa Afrika Tshipembe .
Ni elelelwe u khavhisa fureme ya tshifanyiso .
U kopolola na u ṅwala dzina ḽawe , maipfi mapfufhi na mafhungo u bva kha dziḽebuḽu , phosiṱara na tshokobodo , n.z.
U thetshelesa tshiṱori , raimi , zwirendo na nyimbo e na dzangalelo a ita ḽitambwa nga tshiṱori , luimbo kana raimi .
Vhukati ha zwiṱirathedzhi zwa ndeme zwine zwa elana na sia ḽa muvhuso wapo ndi zwitevhelaho :
1.3 . Afurika Tshipembe sa fhethu ha vhubindudzi ḽo dovha hafhu ḽa wana iṅwe ṱhuṱhuwedzo nga u wina Pfufho ya Ṅwaha ya 2013 ya Shango ḽine ḽa isa mushumo Nnḓa ḽa Dzangano ḽa u isa Mushumo Nnḓa ḽa Yuropa ( EOA ) .
( a ) Khomishini ya Tshumelo ya zwa Khaṱhulo i tshi nga wana uri Muhaṱuli uyo u khou balelwa u ita mishumo yawe , ha koni na luthihi u ita mishumo yawe , kana o vhonwa mulandu wa u sa ḓifara zwavhuḓi ho kalulaho ; na musi
Mavhiḓani , ndugiselo dza mbulungo na u fhiswa ha zwitumbu
Khumbelo ya u walisela muthelo wa vhashumi
Arali vha tshi nga ṱalutshedza tshiṱori , ri ḓo fushea .
Mutengo wa tshithu nga tshithihi wo ṋetshedzwaho nga Vhorathendara u ḓo shumiswa hafhu u kala ndeme ya khonṱhiraka ya u fhedzisela .
Yunivesithi ya Fort Hare i khou pembelela miṅwaha ya ḓana , zwine zwa vha zwa ndeme vhukuma kha ḓivhazwakale ya mbofholowo ine ya si vhe ya shango ḽashu fhedzi ya dovha ya vha ya dzhango .
Kha ri ṅwale Dzhenisani maipfi aya kha zwibogisi zwo teaho zwa maipfi .
Kha nyimele dzoṱhe u sa kona zwi tea u bva kha vhuholefhali ha muhumbulo nahone hu tea u shuma nga nḓila yo imaho ngauri .
Mihasho ya mutakalo ya kha mavundu i ḓo thoma vhudzheneleli ha mutakalo ho ḓikumedzelaho kha vhupo uvho nga kha u ṱola ho khwaṱhisedzwaho , ndingo , na maga a u thivhela na u sendela kule na vhathu .
Nḓila ine nda humbela ngayo mafhungo na thuso
Mitevhe iyi i nga phirinthiwa u itela u shumisa tshifhingani tshi ḓaho , fhedzi vha humbelwa u dzhiela nṱha uri mutevhe uyu ndi wa ngoho u swika kha tshifhinga tshe wa olwa ngatsho saizwi Mihasho ya ridzhisiṱara yashu itshi khou shuma vhukuma u ela khumbelo idzi .
Mushumi u tea uri tshifhingani tsha vhudzadze a vhe vha a tshi wana malamba ane a vha fhasi ha malamba ane a a nzela u a wana nga wedzi .
Hu tshi sedzwa mbono ya shango , ri khou ṱoḓa vhunzani hayo .
Vho Dokotela vho ita mini Jim ?
Ro vha ri na kholomo nnzhi na nngu fhedzi ri tshi dzula kule na khonani dzashu .
Hezwi zwo bveledza phaḓaladzo nkene dza khwaḽithi ya saḽini na thempheretsha , zwine zwa vha zwa vhuṱhogwa kha maitele a zwa ekhoḽodzhi .
12.1 Muthu muṅwe na muṅwe , a nga vha muthu wa Afrika Tshipembe kana a si muthu wa Afrika Tshipembe , u a tendelwa u ita khumbelo nga fhasi ha mulayo wa PAIA .
Khabinethe yo ḓiimisela tshoṱhe kha u bveledzisa pfulufhedziso dzoṱhe dze dza ḓivhadzwa nga Muphuresidennde .
Lingani maḓamu aṋu luthihi nga ṅwedzi u itela u wana tshanduko ifhio na ifhio hu tshe matsheloni .
Kha nyimele ine ha vha hu na vhukhakhi ho itwaho kha shedulu ya mutengo , i ḓo thuthwa nga ennge na u tevhelwa nga thangela dzina kha tshanduko ya mutengo iṅwe na iṅwe .
Mukumedzo na murerisano wa vhuvhili wa ḓirafuthi wa Phurogiremu dzo Ṱanganelanaho kha Foramu ya Vhuimeli ha IDP
Ṱhoḓea ya , na khonadzeo ya mushumo wa , mueletshedzi wa Khonṱhiraka ya Sekithara ya nnyi na nnyi kha masia a mishumo iyi zwi ḓo sedzuluswa , nahone maitele afhio na afhio a u renga a ḓo ṱalutshedzwa .
Hezwi zwi katela na u shandukiswa ha ndayotewa ya Dzangano ḽene ḽo .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u ya kha miṱanu ya Ndangulo ya Thengo , mivhili ine ya tea u vha kha ḽevele ya vhulavhelesi .
Zwine ra tea u zwi ḓivha ndi zwa uri musi ri tshi khunyeledza sisteme ntswa ya vhulondo , muvhuso u ḓo dzhia maga a vhonalaho a u ambedzana na vhoṱhe vhashumisani vha tshitshavha vhane vha ḓo ambedzanwa navho ho sedzanwa maṱoni na nga tshumiso ya NEDLAC .
1.1 . Khabinethe i khou sasaladza zwiito zwine zwa khou bvela phanḓa zwa u ṱhaselwa na u vhulahwa ha vhaofisiri vha mapholisa sa zwithu zwine zwa sa tou vha zwiito zwa tshiṱuhu fhedzi , zwi dovha hafhu zwa vha zwiito zwi re na mishushedzo kha tsireledzo ya tshitshavha .
Riphabuḽiki ya Dimokirasi ya Dzheremane ya kale na yone yo badela ndifho .
Zwo lavhelelwa uri u vhunzhi ha mishumo miswa i no ḓo ḓa dziḓoroboni hu ḓo ṱuṱuwedzwa uri hu vhe tsini na khorido dzo raloho .
Vhuendedzi ha vhalwadze ho dzudzanywaho vhu a ṋetshedzwa u itela u fhiriswa vhukati ha zwibadela , ngeno vhalwadze vha vhashai vha tshi endedzwa vhukati ha dzikiḽiniki na zwibadela .
Fhedzi , muhasho u dzhia vhuḓifhinduleli ha u langa tshelede ya zwikolo .
Nyendedzi dzo teaho kha nzudzanyo na nyolo ya sisiṱeme dza mushumo dza nnyi na nnyi dzo ṱanganelanaho , sa tshipiḓa tsho pulaniwaho tsha sisiṱeme dza vhudzulo zwo no ṋekedzwa .
Ndi mvelaphanḓa ya ikonomi na matshilisano fhedzi a ḽa Afrika Tshipembe ine ya ḓo kona u bveledza lupfumo na vhudziki ho teaho u tandulula u shaea ha ndinganyelo dza tshifhinga tsho fhiraho lwa tshoṱhe , zwi tshi ḓo ṋetshedza zwikhala kha vhoṱhe zwa vhutshilo ho vhofholowaho na hone vhure na tshirunzi .
Vhaimeleli vha tshitshavha vha tea u nangiwa nga nḓila ya dimokirasi u thivhela u sa imelwa zwavhuḓi ; fhedziha , vhurangeli uhu hu tea u bva kha zwitshavha .
Ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽo bulwaho a ḽi konadzei ro sedza fulo ḽe nda ḽi fara .
Naho hezwi zwo vha zwifaredzi zwo teaho , ho vha na nyimele dze ha vha hu khou tou shumiswa zwenezwo zwi re hone nahone zwo songo tea , sa kha makhadibogisi .
Mbudziso : Ndi tshaka dzifhio dza miṱangano dzine komiti ya wadi ya tea u dzi fara ?
U vhala maipfi u bva kha ngudo dza foniki kha fhungo na zwiṅwe zwibveledzwa . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 mibvumo ( Foniki ) : ( orala / na nḓowenḓowe / na maṅwalo )
Ri tshi sedza phanḓa , masiandoitwa a u shanduka ha mutengo wa zwiḽiwa u tshi gonya zwi ḓo dzula zwo ralo nga 2008 woṱhe naho hu si na huṅwe u gonya ha mitengo .
Ndi iṅwe ya ndivho dza Buthano u tsireledza vhana u mona na dzitshaka kha zwithu zwi vhaisaho zwa u bviswa zwi songo tea kana u wana thuso na u thoma kuitele kwa u khwaṱhisedza u vhuela murahu nga u ṱavhanyedza ha vhana kha shango ḽa vhudzulo ha vhubvo .
U ṱanganyisa ha mbuelo dza thengiselano dza nnḓa dzi re nṱha kha milandu kha akhaunthu ṱhukhu dza zwino zwo fhungudza u vha khomboni dzi no bva nnḓa ha Afrika Tshipembe kha kotara ya vhuvhili , ngeno mbuelo dzi tshi khou kona u badela lwo linganaho vhuḓifhinduleli ha nnḓa .
Muhasho u kha maitele a u thoma Komiti ya Ndangulo ya Khombo zwi elanaho na ṱhoḓea dza Muhangarambo wa Ndangulo ya Khombo kha Sekithara ya Nnyi na Nnyi sa zwo vhewaho nga Gwama ḽa Lushaka .
Mitengo ya ndaka , muḓagasi na mbadelo dza maḓi zwi ḓo bvelaphanḓa na u vha zwiko zwihulwane zwa mbuelo u itela ikonomi .
Gavhelo ḽa Ndondolo ya mavu ḽo livhiswa kha u khwinisa mveledziso na u shumisa hu sa nyeṱhi ha zwiko zwa mupo .
Kuvhonele kwa lushaka ku itwa uri ku ḓivhe nga zwo sedzwaho u thoma zwa lushaka na ndivho dza mveledziso dza miḽeniamu .
Nga murahunyana ha u vhuya Johannesburg a mboḓi dovha a iledzwa , zwa zwino lwa miṅwaha miṱanu .
Tsha u thoma tshi kwama uri ri humbulisa hani nga ha mishumo ya vhafumakadzi kha vhurangaphanḓa na u shela mulenzhe ha tshishavha .
Ndi ngoho ri a kona u amba nga maanḓa nga ha vhuhulwane na vhugala vhune vhumatshelo ha ḓo vha hone nga murahu ha 2010 ha u fhaṱa vhupo nga u angaredza na nga maanḓa phurofesheni ya inzhiniara .
Vhulavhelesi vhunzhi vhu a ṱoḓea kha sia iḽi ḽa vhuṱhogwa .
Vhunzhi ha vhashumisi vha fulufulu a vha na nḓivho yo linganaho nga ha fulufulu khathihi na vharangaphanḓa vha tshitshavha , vhaeletshedzi vha mveledziso kha NGO na sekhithara dza phurofeshinaḽa na vhashumeli vha muvhuso kha vhuimo hoṱhe .
U bindudza kha masheleni a sa shandukishanduki zwo salelisa maṅwe mashango .
U shela mulenzhe nga huhulu na u ḓikumedza he ha itwa nga vhagudisi vha zwigidi naho ho vha hu kha nyimele na vhupo vhu konḓaho ;
Mahumbulwa avho nga ha khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa Themendelo
U ya nga muvhigo wa muingameli , mbilahelo khulwane ya senthara ho vha vhushaka hu si havhuḓi vhukati ha khemisi yapo na senthara , zwi vhangaho u lenga kha nḓisedzo ya mishonga kha vhafariwa .
Musi hu tshi itwa u sudzulusa uhu , Masipala wa Buffalo City a u iti :
Muvhigo wa shango wa u shumiswa na thaidzo dzi tshimbilelanaho na aḽikhoholo Brazil : Tsedzuluso .
3.1 . Khabinethe i dovha hafhu khuwelelo ya Muphuresidende Vho Zuma , ya u humbudza miraḓo ya tshitshavha uri vha nange vhathu u bva kha masia oṱhe vho tewaho nga u wana khuliso dza nṱhesa dza shango , Oda dza Lushaka , nga Lambamai ṅwaha u ḓaho .
U ita ndingo dza guḽukhousu vhe hayani
Mbilaelo dza miraḓo ya SMS dzo khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 45 u bva nga ḓuvha ḽe maṅwalo o teaho a ṱanganedzwa ngaḽo
5.4 . Nga kha Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku , ho ṱanganedzwa tshivhaloguṱe tsha khumbelo dzi linganaho 192 dzo itwaho nga vhaṋe vha mabindu maṱuku na a vhukati e a kwamea nga khakhathi idzi .
4.3 . Hedzi tsheo , dzine dza sumbedza maitele a tshumisano yo khwaṱhaho vhukati ha NPA na vha Tshiimiswa tsha Ṱhoḓisiso dza Vhugevhenga ha Nṱha tsha Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe , dzi rumela mulaedza wo khwaṱhaho nga ha vhukoni ha muvhuso ha u lwa na Zwiito zwa u Dzhenelela ha Vhathu vha Nnḓa kha Ndaulo ya Muvhuso khathihi na u vhona uri hu khou vha na u dzhia vhuḓifhinduleli kha avho vhe vha kwamea ; hu tshui katelwa na u dzhiulula , u wanulula khathihi na u humisela murahu masheleni o tswiwaho .
U shayea ha nḓivho nga ha u wanalea ha thekhinoḽodzhi ya phungudzo , u bveledzulula malaṱwa na ngudanzulele dzi re hone zwi fanela u shumiwa .
Tshumelo ya tshidzumbe ya Afrika Tshipembe , kana
Ri khou shandukisa lushaka ulu ita uri lu fane na lwa dzi ḓoroboni .
Khabinethe yo dzhia khunguwedzo iyo sa i vhaisaho na u vha i khethululaho nga muvhala .
U linga hu fanaho , khwaṱhisedzo na u fulufhedzea zwine zwa ḓo bvelela kha mushumo wa u gembula kha inthanethe , hu fanela u itwa nahone .
Ṋamusi ri khou pembelela ngauri ri a zwi ḓivha zwavhuḓi zwa vhuṱungu ha u tsikeledzwa na u langwa ha murafho muthihi nga muṅwe .
Muhasho u a thetshelesa zwililo zwa vhadzulapo ; ndi dzangano ḽi no dzulela u guda na u vhamba maano musi u tshi bveledza mimodeḽe ya ndondolo .
Hu khou tendwa kha uri mvelele ntswa i ḓo ita uri vhatholiwa vha pfe vha tshi dzhielwa nṱha na uri zwi ḓo khwinisa bvumbo ya vhashumi .
Itani thiki kha dzo tsireledzeaho dza u ya tshikoloni .
Ndi a kona u ṅwala lungano .
Ngauralo , Miraḓo i Ṱhonifheaho , ndo takala u vhiga nga u dzhenelela ha ofisi ya pheresidennde na vharangaphanḓa vha zwiimiswa zwo fhambananaho zwa lushaka , ri a tendelana uri u ṱavhanya u vhamba maano uri ri dzhenelele hune ha ḓo fhungudza vhuhali na nyimele i si ya vhuḓi lushakani .
Muvhigo u itela bembela u ṱanganedzwa na u ṱuṱuwedzwa ha muhangarambo wa u asesa mashumele zwi katelaho ndededzo dzavhuḓi dza kuitele kwa zwithu u itela mashumele a ndangulo ya mugaganyagwama , khathihi na kudzhenele ku kovhaneaho kha u monithara na u asesa .
Mushumo wa vhuṱa vhuraru ha u thoma ha u wanala ha muḓagasi une wa dovha hafhu wa shumisea ho kunga maṱo a vhubindudzi ha phuraivethe vhu fhiraho R140 biḽioni .
2.4 . Khabinethe i ṱanganedza o fhedzwa zwavhuḓi ha Madalo a Muvhuso nga Muphuresidennde Vho Zuma kha Federal Republic of Nigeria u bva nga ḽa 8 u swika ḽa 9 Ṱhafamuhwe 2016 , e a khwaṱhisa nyambedzano dza mashango aya mavhili dzi re hone dza polotiki , ikonomi na u farana kha matshilisano .
Hu na zwithu zwiraru zwine zwa tea u dzhielwa nṱha musi hu tshi bveledzwa ndangulo i shumaho zwavhuḓi ya mutakalo mushumoni :
Shango ḽi ḓo dovha hafhu ḽa davhidzana na mashango o fhambanaho ane o no vha phanḓa u fhirisa riṋe kha u fhelisa zwa u tholwa ha vhana hu u itela uri ri kone u vha na zwine ra nga guda u bva kha mashango ayo .
( a ) vhuimeleli ho linganelaho kha tshenetsho tshipiḓa tsha masipala ho sedzwa mutevhe wa vhakhethi vha lushaka Iwoṱhe , nahone vhu tendelaho u khethiwa ha Miraḓo i bvaho kha mitevhe ya vhonkhetheni ya mahoro yo ṅwaliwaho nga u tevhekana zwi tshi ya nga lutamo Iwa ḽihoro ḽenelo , kana
U engedza nṱha ha ezwo , muḽaiburari u fanela u ranga mafulo a u vhala na nyaluwo ya ḽitheretsha ya vhana , midia na mvelele .
Vhalani phara ya u thoma na ya u fhedza mafhungoni aya .
Miraḓo ya tshitshavha i khou rambiwa uri i nange vhathu vhane ya fulufhela uri vho tea u wana khuliso ya nṱhesa ya shango .
Ri fhululedza vhurangeli ha khakhululo kha sekhithara ya zwa masheleni , ho sumbedzaho tshenzhemo na u ṱana u pfela kha tshiteṅwa itshi .
A thi ṱoḓi u ya tshikoloni !
U shumisa Mulayo wo Ṱanḓavhuwaho wa u Maanḓafhadza Ikonomi ya Vharema .
Muvhuso ṋamusi wo rwela ṱari mutambo wo livhiswaho kha u funza vhana uri vha nga vhulunga hani na uri ndi ngani vha tshi tea u vhulunga fulufulu .
Vhoramabindu vha vhaṋetshedzi vha tshumelo vha vharema na vhone vha nga vhuelwa nga izwi .
Ro guda nga vhuṅwe ha vhukonḓi na ṱhoḓea ya u litsha zwa u pulana nga zwipiḓa zwipiḓa , ro dzhia tsheo nga 2009 u thoma Khomishini ya zwa Vhupulani ya Lushaka na u vha humbela u ita pulane ya mveledziso ya lushaka ya shango , ro ḓisendeka nga Ndayotewa ya Riphabuḽiki .
u ṱavhanyiswa ha u fhaṱwa ha tshomedzo dzi ṱoḓeaho kha u swikelela ndivho dzashu dza ikonomi na dza tshitshavha ;
Muvhuso u dzhia vhuḓifhinduleli kha vhuṱumanyi vhuhulwane na dzimbadelo dza hone khathihi na thuso kha bada dzapo .
Nṱhani ha izwo , mbilaelo kha mulayo wa sialala yo vha u khwaṱhisedza uri vhushaka ha mbingano ho iswa phanḓa na u thithiswa huṱuku .
Vha tshi fusha ṱhoḓea dza konṱiraka : Muhumbeli u fanela u vha a tshi fusha ṱhoḓea dza konṱiraka lwa mulayo ( u tea u vha a na miṅwaha i fhiraho 18 )
Pulane na mveledziso zwi tea u tandulula u fhandekanywa ha mushumoni na ha u dzula vhuponi ha dzi ḓoroboni .
Ndi pfanelo yavho ya u nanga ane vha tama u kovhelana nae aya mafhungo .
Tshiṅwe hafhu , u sa vha hone ha mishumo na u sa lingana zwi ita uri dziṅwe dza idzi tshumelo dzi songo swikelelwa nga vhunzhi ha vhathu nga nnḓa ha musi vha tshi sabusidaiziwa kana u wana mutikedzelo .
Ndaka dza ifa , dzine dza vha dza zwiko zwa sialala zwa ndeme , nahone zwo sumbedzwa nga mutengo , ndeme a i tsitselwi fhasi zwi tshi khou itwa nga u sa anganyelea ha tshifhinga tsha u shumisea tsho anganyelwaho .
Mbadelo i ḓo itwa u ya nga thendelano dza konṱiraka , na u ya nga milayo ine ya ḓo tendelaniwa khayo nga zwigwada vhuvhili hazwo malugana na zwithu zwa ndeme na zwo swikelwaho zwe zwa tewa zwa swika hone , sa zwo ombedzelwaho afho nṱha .
Tshelede i dzhenaho na i bvaho i afhulelwa nga tshikalotsha mbambadzo tsha zwino u itela zwishumiswa zwi fanaho nga datumu ya vhuimo ha tshiṱatamennde tsha zwa masheleni .
Ri tama u livhuwa miraḓo ya tshigwada tsha u shuma kha u shela mulenzhe na vhufarani hu anwaho mitshelo .
Tshitzhili tshi wanala kha zwiluḓi zwoṱhe zwi bvaho muvhilini wa phukha yo kavhiwaho sa mare , murundo , malaṱwa , mafhi , na kha muya une wa femelwa nnḓa musi u tshi atsamula kana u fembedza .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
Vhukoni hashu vhuhulwane ha u ṱaṱisana na dziṅwe dzitshaka kha tshiimo tsha ḽifhasi ho khwaṱhisedzwa tenda ha vha ho sendekwa kha mutheo wo khwaṱhaho wa u humbula ho vhofholowaho na mufhindulano .
Nga murahu ha u ṱanganedza luṅwalo lwa thendelo , murengi a nga kona u ita nzudzanyo na muṋetshedzi wa tshumelo u kona u fha na u ṋetshedza thikhithi ya bufho .
Ro ḓiimisela u engedza vhubindudzi u itela u khwinisa zwibadela ri tshi thoma nga u fhaṱiwa nga huswa ha sibadela tsha King Edward VIII tshine tsha vha tshone tsho rangiswaho phanḓa .
Uri vho ṋea zwiitisi zwi pfadzaho zwa u lwa na zwine vha zwi dzhiela nṱha u vha zwifheṱashango nahone ri ḓo vha vhudzisesa .
Komiti iyi i ḓo rangwa phanḓa nga khomishinari a re na vhuḓifhinduleli hoṱhe ha Vhashumi , Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Vhoṱhe vha kwameaho kana vha re na dzangalelo kha mvetomveto idzi dza u anḓadza vha ṱuṱuwedzwa u ṋetshedza bodo phindulo dzo tou ṅwaliwaho .
Komiti dza Wadi dzo ṋetshedzwa kha Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 . khethekanyo .
Khumbelo ya ḽinwalo ḽa thendelo maelana na goloi
Nga murahu ha khetho dza Muphuresidennde , mahoro a polotiki a a ṋewa tshikhala tsha u nyanyuwa .
Hezwi zwi katela u langula u ṱanganedza Pfungavhuṋe ya Afrika Tshipembe nga kha vhudavhidzani ha tshiṱirathedzhi na mafhungo a ndangulo .
U dzheniswa ha tshandwa yo awedzwaho zwo fhungudza maanḓa a u ṱalutshedza ha dziṅwe tshandwa kha u tsa ha ekonomi ha tshifhinganyana hunzhi .
Ezwi zwi nga shela mulenzhe nga maanḓa kha u vhumbiwa , u thomiwa , pfananyo na u vhuela nyito kha ḽevele ya dzingu , hu tshi katelwa na u lavhelesa mbekanyamushumo dza vhaswa vha dzingu kha tshifhinga tsho tiwaho .
Tshimbidzani thoga yaṋu kha zwikhala zwi no lingana nomboro dza zwithoma zwi re kha daisi .
Vhuḓifhinduleli hanga ndi u vhona uri muvhigo wa khomishini u khou dzhielwa nṱha nga nḓila yavhuḓi nahone yo teaho .
Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa vho sainelaho Thendelano ya Paris ya nga ha tshanduko ya kilima ine ya dededza ndingedzo dza dzitshakatshaka dza u fhungudza mushuluwo wa gese i tshikafhadzaho mupo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe vha Cameroon uri vha shumisane kha u wana thandululo ya mulalo nga kha maitele a nyambedzano o katelaho .
U dzheniswa ha vhafumakadzi vha vharema kha mishumo ya ḓuvha na ḓuvha na tshiṱirathedzhi tsha u dzhia tsheo kha vhuimo ha nṱha zwi amba uri u Ḓivhea ha Nzudzanyo nga Mbeu zwo katelwa kha u vhona uri hu na vhuimeleli hone ha vhafumakadzi vha vharema kha maimo a ṱhuṱhuwedzo .
7 . U khwiniswa ha khethekanyo ya 239 ya Mulayotewa wo fhiraho nga u bvisa khethekanyo ṱhukhu ya ( 4 ) ya imelelwa nga phara ṱhukhu i tevhelaho :
Mafheleloni , naho , ndi vhuṱhogwa u vha na sisiṱeme ya vhuendi ha nnyi na nnyi vhu shumaho .
1.10 . Tshikimu tsha Thikhedzo ya Masheleni ya Matshudeni tsha Lushaka ( NSFAS ) tsho lambedza matshudeni a pfunzo ya nṱha a fhiraho 1.7 miḽioni u bva tshe tsha thomiwa .
Tshifanyiso tsha vhu 7 tshi ṋekedzwa vhuṅwe vhuṱanzi vhu re ha uri mupfuluwo wa vhashumi une wa vha na vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha phatheni maelana na vhathu vho malanaho vha tshi tshila vhoṱhe .
Tshivhalo na tshiteṅwa tsha zwo khetheaho zwi khwaṱhisedzwa kha mutheo wa tsumbo hu tshi khou shumiswa zwikena na vhuingameli nga muthu ene muṋe .
Mukumba wayo u na muvhala wa buraweni u songo dombelaho na mavhala matswu a no nga zwitendeledzi .
Khonfarentse i ḓo ṋetshedza luvhanḓe Afurika uri ḽi kone u amba zwavhuḓi nga ha khaedu dza dziḓoroboni na u dovha u lugisa dziḓoroboni u itela mveledziso ya vhathu .
Nga u ralo ndi zwone hu na nyambedzano kha ḽevele yeneyo , yo khwaṱhaho vhukuma kuma kha muṅwe na muṅwe o sedzaho kha fhungo iḽi .
1.6 Khabinethe i fhululedza vhagudi vhoṱhe , matshudeni , vhadededzi , maḽekitshara , zwikolo na magudedzi a pfunzo dza nṱha kha u fhedza ṅwaha wa pfunzo nga ndila i bveledzaho , na musi ho ḓi vha na khaedu dze ha ṱanganwa nadzo vhukati ha ṅwaha .
Zwikili kha u fhaṱa thimu na u tandulula thaidzo .
Kha vha sumbedze uri tshifanyiso , tsho dzhiwaho kha mupo , tshi khwaṱhisedza zwine murendi a kho tea u amba .
Ni elelwe uri muṅwe a ambare dzhasi .
- maboḓelo a re na vhungomu ha ḽitha 1
Ṅwaha uno , sa vhathu vho yaho nga u fhambana na lushaka lwo faranaho , ri ḓo vha ri tshi khou pembelela iṅwe ya tswikelelo ya muthu muhulwanesa .
Nethiweke ya bada dza mavunḓu i khou lambedzwa nga Gavhelo ḽa Ndondolo ya Dzibada dza Mavunḓu ( PRMG ) .
Vhaonyolosi vha mivhili:vha sa fhiri vhavhili kha vha fumi vho ṅwaliswaho vha shuma kha tshumelo ya mutakalo ya lushaka .
A huna u kuvhanganya mafhungo ho khethwaho kha malengelenge a muthelo wa mikano zwe zwa zwi hone nga tshifhinga tsha asesimennde ho tou bviwa .
Mivhigo ya tsenguluso ya mveledzazwiwo yo dodombedzwaho i shumiswa u ita mikumedzo kha komiti , malugana na vhukwamani ha ndindakhombo ho dzinginywaho .
Arali vha tshi khou ita vhupfiwa sa dzangano , nga u pfufhifhadza kha vha ṱalutshedze dzangano .
Zwenezwo , na kha vhudzivha na vhunṱha ha mveledziso kha nḓowetshumo , madzangano o vha a khou dzhielwa nṱha .
Muthu u kona u swikelela vhathu vho no bva kule , muthu u a kona u ita vhukonani na u guda nga ha vhaṅwe vhathu na maṅwe mashango .
Tshipiḓa itshi tshi ṱalutshedza thandululo dza mulayo dzi re hone kha muitakhumbelo ane a khou ṱoḓa u itela khaedu tsheo idzo , dzine dza katela dzi khaṱhululo dza nga ngomu tshiimiswani , u isa mbilahelo kha Vhulanguli kana u ita dzikhumbelo khothe .
U tshimbila nga matungo , sisteme ya u fhirisela malaṱwa na mavhone a re kha pala ndapfu zwi tea u itwa kha Venus Street na Jupiter Street .
Vha ye kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe wa Kapa .
Vhaṅwe vha vhaṱaleli vhe vha kona u dzhena nga heyi nḓila vho vha vha tshi ḓi vha na thikhithi fhedzi vha sa khou kona u lindela u dzhena nga gethe dza u mona .
Ṱhalutshedzo yo ṋewaho nga tshiṱafu yo vha ya uri ho pwashiwa vhengele vhusiku ho fhiraho .
Vhathu vha vha shela mulenzhe kha u saukanya ho ṱanganelaho na u bveledza pulane ya nyito na u vhumba kana u khwaṱhisedza zwiimiswa zwapo .
( c ) Arali , nga nṱha ha u fhindula nga u tou ṅwala , muhumbeli a ṱoḓa u fhindulwa na nga iṅwe nḓila , sa tsumbo , nga u tou founelwa , izwi zwi a tea u sumbedzwa kha khumbelo .
Vhashumi vha tshoṱhe vho tholiwaho nga nnḓu dza vhaendelamashango vha ḓo katela mulangi wa nnḓu ya vhaendelamashango , ane u dovha avha mubiki kha tshiimiswa tshenetsho .
Yuniti ya Mbekanyamaitele ya zwa ikonomi ya Gwama ḽa Lushaka i na vhuḓifhinduleli ha u lugisela pulane dza iknomi khulwane .
ZWI RE NGOMU NA VHUPULANI
Hu tea u vhudziswa mbudziso : Ndi ngani ri tshi ṱunḓa zwibveledzwa zwine vhabveledzi vhashu vha nga vha vha khou zwi ṱavha afha kha mavu ashu nga u shumisa nḓisedzo yashu ya thoro na u ṋekedza zwikhala zwa mishumo ?
Vhukoni ho vhonalaho kha u ṱalutshedza na u shumisa mbekanyamaitele na tshiṱirathedzhi .
Zwi takadzaho ndi zwauri , tswikelelo ya ṱhingothendeleki kha tshitshavha na zwigwada zwi re na mbuelo ndi khulwane .
Uri zwi ṋea mbuno dza uri ndi ngani zwiṅwe zwithu zwi tshi bvelela na uri ndi ngani nndwa i hone .
Dzangano ḽa muvhuso ḽa dzingu ḽi ṱuṱuwedzaho vhufaranani , ṱhanganelo ya ikonomi na tshumisano ya zwa thekeniki kha Afrika Vhukovhela ḽoṱhe .
Tshimela itshi tshi na mishumo yo fhambanaho ya mvelele ine i sa tou yelana fhedzi na u kavhiwa ha nḓila ya mufemo .
5.4.2 U thoma pulane ya ndangulo ya kushumele
Khumbelo i yoṱhe ine ra vha nayo ndi ya uri na riṋe ri nga tendelwa ra sa tsha vha hone masiari a ṋamusi .
Ngauralo muhasho wo dzhia tsheo i pfadzaho ya u vusuludza thikhedzo ya masheleni kha thandela dzoṱhe dza u mbuedzedzo ya mavu dzo hanganeaho , na u ṋetshedza thikhedzo kha vhorabulasi vhane vha khou bvelela na zwitshavha zwa mahayani .
Vhulanguli vhu bvisa thendelo ya u ṱun ḓa musi vho no wana thendelo i bvaho kha Khoro ya Ndango ya Mishonga nahone vho bvisa vhuṱanzi ha iyo thendelo .
Izwi zwi ḓo dzinginywa ngei kha Dzulo ḽa Buthano ḽa Guṱe ḽa UN nga Lambamai 2016 .
6.2 . Madalo aya a vhumba tshipiḓa tsha maga a muvhuso o livhiswaho kha tsenguluso dza nga misi dza mvelaphanḓa yo no itwaho kha zwa u thoma u shumiswa ha Pulane ya Vhubindudzi kha zwa Themamveledziso hu tshi itelwa u vusulusa ikonomi khathihi na u sika mishumo .
U ṋekedza thikhedzo kha vhalavhelesi vha phurofeshinala na vhashumisani navho nnḓa na kha wekishopho .
Mushumi /muthusi wa muṱani / hayani , mudzulangeo
Maambiwa o itelwa u thivhela u sa pfesesana kana u sa tendelana nga ha zwe zwa bvelela muṱanganoni .
Hezwi zwi ḓo dovha zwa thusa kha u vhona uri Mulalo wa Afrika na Muhanga wo olelwaho Ṱhoḓea dza Vhutsireledzi zwi khou tshimbilelana na uri zwi khou shuma .
Nyimele dzine dza nga dzenedzo dzi ḓo dzheniswa u ya nga kuvhonele kwa Tshigwada tsha u shuma tsha Themamveledziso ya Masipala .
U ṱola hu na thuso ya dokotela wavho
Zwiṱirathedzhi zwa u thivhela zwa tshifhinga tshilapfu zwi tea u dzhielwa nṱha nga u shumisa thekiniki dza u khwaṱhisa u kaṋa maḓi a re nga ngomu masimuni nga u fhungudza u ṱutshela kule na u khwinisa u dzhenelela .
Vhupo hovhu vhu songo bveledziwaho vhu fhedza vhu tshi dalesa nga nnḓu dza tshoṱhe dzine dzi sivhe na themamveledziso yo teaho khathihi na tshumelo ya ndeme , zwine zwavha tshampungane tshire na tshirunzi na phaiphi dza u tshimbidza tshika , dzibada kana mavhone .
Mushonga muṅwe na muṅwe , maitele kana dzilafho ḽi sa elani na maitele o ḓisendekaho na vhuṱanzi a zwi tikedzwi nga milayo ya Tshikimu na nyendedzi dza ndondolo i langwaho
Mathukhwi one ha khou shumanwa nao sa izwi a tshi dzhiiwa sa tshumelo khulwane .
U vuwa hu no khou ṱanganedzwa ho lavhelelwaho ngei USA hu nga bveledza u gonya ha nyingapfuma ya ḽifhasi .
Khoḽesiṱiroḽo ya nṱha i vhangwa nga mini ?
Hu tshi iledzwa zwi si gathi , thambo dza u bida dzi anḓadzwa fhedzi kha Buḽethini ya Thendara ya Muvhuso .
Khabinethe yo dovha hafhu ya themendela uri fhethu ha ndaulo hu tea u thomiwa na uri mutheo wa vhukuma wa mulayo u thome u shuma .
Mawanwa ashu a katela zwi tevhelaho :
Sa tsumbo , arali tshiimiswa tsha tshitshavha tsha thola tshiimiswa tsha phuraivethe u ṋetshedza dziṅwe dza tshumelo tsho tshi imela , u fana na u dzhenisa mitha wa maḓi kha zwiṅwe zwa zwitshavha , u swikelela nomboro ya mitha wo dzheniswaho , naho mafhungo ayo o farwa nga tshiimiswa tsha phuraivethe , a ḓo dzhiwa a mafhungo a tshiimiswa tsha tshitshavha .
2.2 . Tshikwama tshi ḓo ṋetshedza thikhedzo na u khwaṱhisedza uri hu vhe tshivhindini tsha ikonomi yo ḓiimisaho yo khwaṱhaho i elanaho na Modele wa Mveledziso wa Tshiṱiriki kha vhupo uvho .
Hu ḓo vha na khaedu fhedzi u bvelela zwi ḓo konadzea arali mashango a Afrika a fhaṱa nṱha ha zwe zwa swikelelwa kale na u shumisa zwikhala zwi no khou bvelela , na u dzhia u bva kha mvelele yo khwaṱhaho na ndeme dza zwavhurereli .
Vhuitwa ha u thoma ndi tsitsikano ya vhuendi kha khorido .
KPMG i tenda uri u kunga na u vhulunga vhubindudzi ha sili kha ikonomi yashu , SA ḽi fanela u tshimbilelana na maitele na milayo ya ḽifhasi .
Hu dovha ha vha vhuḓifhinduleli ha u vhona uri uri ndango dza mbalelano dza nga ngomu dzi khou shuma kha u vhona uri rekhodo dza zwa masheleni dzi nga vhewa khadzo fulufhelo .
Masipala u dovha hafhu wa ṋetshedza dziṅwe thikhedzo dza zwa matshilisano dza u ḓadzisa nga kha mbekanyamaitele dzawo dza vhuheḓana .
Tshiimiswa tsho thomiwa sa tshiimiswa tsha masheleni a mveledziso nahone maanḓa atsho ndi a u ita uri masheleni a dzinnḓu a kone u swikelelea na u farea kha miṱa ya mbuelo ya fhasi na ya vhukati .
Tshifhinga tsha khanedzano ya mbekanyamaitele zwazwino tsho fhira - tshifhinga tsha nḓisedzo tsho swika .
Pulane ido dzi dodombedza mashumele a fhano na mashango a nnḓa khathihi na khethekanyo ya vhukati ha tshikolodo tsha tshifhinga tshilapfu na tshifhinga tshipfufhi .
Mveledziso na ndangulo ya mimaraga ya thengiso ya zwiṱaraṱani ndi nyendedzi ya maitele ya Khoro Yapo ya Masipala Muhulu wa Tshipembe .
U thusa musi hu tshi lugiselwa matheriala a vhugudisi , arali a hone .
Vhudzudzanyi na nyolo ya bugupfarwa ya vhurathisi : Ndededzo dza u thoma mveledziso ya vhutikedzi ha vhurathisi .
Zwenezwo ri bula uri maitele a u livhanyisa ha ngo ḓivhadza u dzhia sia na huthihi ha ndeme kha data .
Ṱhalutshedzo i nga , sa tsumbo , livhiswa kha tshifhinga kana vhana .
Khomphonenthe iyi i ḓo dovha hafhu ya pulane ya u vhambedza na u davhidzana yo livhiswa kha u engedza nḓowelo ya vhathu ya u shumisa vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Sibadela itshi tsha maimo a nṱha ndi vhubindudzi kha u limuwa bono ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na dziSDG dza UN dza ndondolamutakalo ya ḽifhasi .
Mivhuso i langaho mveledzo na ndaulo ya ndaka i hanedza nyaluwo ya phambano kha lupfumo vhukati ha vhapfumi na vhashumi na u sasaladza sisiteme ye ya swikisa kha shumiswa nga ha vhashumi .
Mbekanyamushumo ya Nyito ya zwa Maḓaka ya Lushaka yo ita khuwelelo ya mulayo wa maḓaka muswa uri u phasisiwe u ḓo dzhena vhuimoni ha mulayo u re hone na u tendela u thoma u shumiswa ha mbekanyamaitele .
Hezwi zwi nga swikelwa nga u bveledza mutevhe wa maga ane a fanelwa u dzhiwa kha u vhiga mbilahelo na u dzhenisa pulane ya uri mbilahelo idzi dzi nga tandululiswa hani zwavhuḓi , u wana zwine zwa fanela u itwa u shumisa mafhungo o tshewaho kana u bveledzisa pulane ya mushumo ine ya sumbedza mishumo na tshifhinga tshine ya ḓo fhela ngatsho ..
Vha nambatedze vhurifhi ha nga nṱha , ḽebuḽu ya tshibveledzwa na ṱhanziela ya vhusaukanyi i no bva ḽaborothari kha fomo .
Kha zwenezwi , vhashelamulenzhe na madzangano a zwibveledzwa vha tea u kwamiwa musi hu tshi tiwa na u nanga uri themamveledziso na tshomedzo ifhio ine ya ṱoḓa khwinifhadzo .
Kha tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe , vhadededzi vho vhonala vha sa shumisi bugupfarwa nga nḓila yo teaho .
Hu na ndangulo ya thandela i fushaho na vhukoni ha ndaulo u itela u vhona uri vhorakhonṱhiraka vha a badelwa nga tshifhinga , tshifhinga tshoṱhe kha mushumo wo itwaho u swika kha vhukhwine hu ṱoḓeaho .
Ro amba ngaha ndivho yashu ya u shumisa Mulayo wa u Dzhiulula mavu , 1975 ( Mulayo 63 wa 1975 ) uri hu vhe na tshanduko ya mavu na u humiselwa murahu ha mavu , zwi tshi elana na Ndayotewa . Zwazwino ndo dzhia tsheo ya u humisela Mulayotibe murahu Phalamenndeni uri u sedzwe hafhu ngauri zwi nga itea wa si phase kha muhulwane wa ndayotewa .
Kha ri ambeKha ri ambe Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwine na khou zwi vhona .
Ndango ya khwaḽithi ya mushumo wo itwaho nga vhalavhelesi .
Naho zwo ralo , Muhasho u ḓo tama vhadzulapo vha mashango a nnḓa vha tshi ita khumbelo nga vhone vhaṋe u itela dzivisa nahone hu si nga kha muimeli wa muḓivhi wa ṱhunḓu .
Muvhuso wo engedza nga R96,6 miḽioni kha R352,6 miḽioni ya u thoma ye ya vha yo vhetshelwa u tikedza vhuḓidini ha u fhungudza gomelelo kha shango .
Tsireledzo ya khombekhombe ya mafhungo a ṱhoḓisiso a muthu wa vhuraru na tsireledzo ya mafhungo a ṱhoḓisiso a tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe .
Vhubindudzi ho vhewaho vhu re na vhalangi vha tshikwama vhu langiwa nga ndaela dza vhubindudzi dzine dza ṋetshedza phimo ya zwiimiswa , lushaka lwa tshiimiswa , phimo dza muanzo na gireidi ya vhubindudzi .
Maga manzhi a nga shumiswa nga tshumisano ya vhatikedzi .
Hezwi tshiṅwe tshifhinga zwi ima phanḓa mvelaphanḓa ya thandela hune zwa lengisa mushumo wa u thivhela u salelaho ha maitele .
Zwithu zwi ḓisaho mvelelo yo khwaṱhaho :
Hezwi zwi dzhiwa sa zwithu zwa ndeme zwa khohakhombo ya khiredithi , a hu na tsireledzo yo farwaho kha Tshikwama nga tshifhinga tsha u sedzwa hafhu , zwine zwa fulufhelwa kha zwifhinga zwo fhiraho .
Mavu a vhuponi ha mahayani a zwanḓani zwa muvhuso e kha thirasithi ya maanḓalanga a sialala .
Vha dzhie tsheo nga nḓila ya khwiṋe ya u ṋea mafhungo .
3.4 . Haya maga ha nga ḓo tou ṋetshedza fhedzi tshenzhemo ya mushumo ine ya ṱoḓea ngaurali , fhedzi a ḓo dovha hafhu a khwaṱhisedza ndeme ya u vha vhadzulapo vha re na ṱhogomelo .
( b ) u bveledza ndangulo ya mulayo wa mvelo u itela u ita mukano wa pfanelo , tenda mukano uyo u tshi anana na khethekanyo ya 36 ( 1 ) .
U konou u peleṱa maipfi ( mugudisi a shumise nḓila dzo fhambanaho dza u linga uri mugudi u a kone u peleṱa ) .
Izwi zwi amba uri dwadze ḽo phaḓalala kha mashango madzinguni oṱhe a WHO nahone ḽo phaḓalala nga u ṱavhanya .
11.5. GCIS i nga kha ḓi humbela muvhigi wa mbilaelo u ṋetshedza vhuṱadzi ha u ḓadzisa kana u dzhenela muṱangano u itela uri a ṋetshedze vhuṱanzi ha u ḓadzisa kana u tou vhudzisa mbilaelo nga mulomo .
Kha ndugiselo dzashu , ri fanela u vho na zwauri ri dovha ra khwaṱhisa hafhu kha ndaela dzine dza khou bveledzwa hafha , tshipikwa tshihulwane tsha u ḓisa kha vhathu vhashu ifa ḽavho ḽe vha ḽi lavhelela .
U fha tsumbedzelo ya mbekanyamaitele kha mveledziso ya vhuendelamashango ha Afrika Tshipembe na kha maṅwe madzingu a ḽifhasi .
Ndi a tenda uri hezwi ndi zwe zwa bvelela kha kuitele kwa u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Naho zwo ralo , u thoma lini , hu sa vhonali mvelaphanḓa .
Mushumo kha fhethu ha ḓivhazwakale u khou thithisea zwino nga u sa ṋetshedzwa ha zwiṱifikheithi zwa thendelo nga vhulanguli ho fanelaho .
Nga yeneyo nḓila , ri nga sedza kha Mmbi ya Muyani .
Fhedzi-ha,u ṱuṱuwedza na u ṱanganedza phambano ya vhathu a si u ta zwipikwa , kana u guda u dzhiela nṱha phambano dza vhathu , fhedzi hu ṱoḓa u bveledza u ṱanganedzana na u ṱuṱuwedza u konḓelelana na ṱhonifho .
vhuṱanzi ha uri vho ṅwalisa bugundaula kana ṱhanziela ya mabebo kha Muhasaho vha Muno
Ro takala hafhu uri mafhungo a havha vhafumakadzi o ṱahiswa kha shango ḽine haya mafhungo a ya dzhielwa nṱha .
Miraḓo ya thimu ya mushumo yo tholiwaho yo khunyeledza pulane ya mushumo u fhungudza Red Tape ya shanduka ya vha Smart Tape .
U fhaṱa vhushaka kha mveledziso na ḽifhasi ḽa khwine - Afrika Tshipembe ḽo khwaṱhisa tshumisano vhukati ha mashango ane a khou bvelela , ḽa vhumba zwitirathedzhi zwiswa zwa vhushaka na mashango a fanaho na Brasil , India na China .
Mbadelo phirisela : Masheleni ane ha ngo shumiswa nga vunḓu kha u renga thundu na tshumelo fhedzi o badelwa kha vhathu kana zwiimiswa uya nga mukovho mukene kha muangarambo wa mbekanyamushumo .
5.2 . Muhasho u khou lavhelelwa u bvisa themendelo dza phaneḽe u itela uri dzi thome u shumiswa khathihi na u ita zwa vhukwamani ho teaho .
( a ) Khethekanyo ya A : Masipala a re na maanḓa a u vhusa na vhusimamilayo kha vhupo hawe .
I dovha hafhu ya vha na mishushedzo ya u fhungudza dziṅwe nḓila dza mveledziso nga u fhungudzwa ha mavu ane a vha hone , khathihi na thaidzo dzine dza elana na u pfuluswa ha zwitshavha nga murahu ha musi zwo no fhaṱa .
Nyaluwo ya Vundu na Zwiṱirathedzhi zwa Mveledziso ( PGDS )
Burantshi i kati na u bveledza mbekanyamaitele i no kwama Vhaendivhakundelwa i tshi itelwa vhuendi ha nnyi na nnyi .
Total i tikedza matshudeni vha pfunzo dza phanḓa ha digirii tshipikwa hu u engedza nḓivho kha nḓowetshumo na u shela mulenzhe kha u vhona uri hu na matshudeni vha pfunzo dza nga murahu ha digirii vho linganaho vhane vha khou bveledzwa u itela masia a zwa ṱhoḓisiso o teaho ane a kwama nḓowetshumo ya ole na gese .
Mishumo iyi yo tevhekanywa hu tshi tevhelwa u dubekana hayo nga ngona nahone ho shumiswa misevhe kha u ṱuma mishumo ine ya tikedzana .
Vhaṅwe vha shumisa mabini a u shela malaṱwa a zwi ṱhavhaho vhaṅwe vha shumisa makhadibogisi o vuleaho .
Kha mithelo yoṱhe mihulwane ya Tshumelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe i tevhedza mashumele a ndaulo ya aphiḽi yo bulwaho sa maitele a Phetho ya Phambano i Imelaho i re hone .
Arali vha tshi ṱoḓa u ya vha ḓo ḓivhadzwa nga ha ḓuvha ḽa tsengo nahone Bodo i ḓo dzhiela nṱha mbilaelo dzavho musi vha tshi vhofholola muhwelelwa nga parole .
Tshumelo ya mbueledzo ya matshilisano na muhumbulo ya vhukati i ḓo vha tshipiḓa tsha puḽatifomo ya CBS .
U tikedza tshanduko ya tshiimiswa na tshanduko u itela u tevhedza maga maswa o thomiwaho na nḓisedzo kha u ḓikumedzela kha nḓisedzo ya tshumelo .
Vha wana thendelo ya u ḓiraiva lwa phurofeshena ḽa arali : vha na ḽaisentsi ya u ḓiraiva ine ya mulayoni ya tshakha ya goloi yeneyo vhana ṱhanziela ya dokotela i sumbedzaho uri mutakalo wavho wo lugela zwezwo vha na ṱhanziela i bvaho kha gudedzi ḽo tendelwaho vha saathu u gwevhelwa u ḓiraiva vho kambiwa , u ḓiraiva lwa khombo kana mulandu wa u vhanga khakhathi na musi ḽaisentsi yavho ya u ḓiraiva i saathu u imiswa .
U vhumba mafhungo hu tshi shumiswa maṱaluli e a ṋewa .
Afrika ḽi fanela u konḓelela na u ṱanganyisa tshanduko iyi ya vhuḓi , u i shumisa sa mutheo u khwaṱhisedza tshanduko yayo na mbebuluwo .
Vhupo ha iḽi shangohaya ḽa kale hu khou tea u vanganywa ha vha fhethu ha nzulele ya kufhaṱele ha ikonomi ya dzingu .
Mafhungo a kharikhuḽamu a dzula e mbiluni dzashu ri tshi itela uri masia a vhatsila vha no ḓo bvelela vha na vhukoni hu no fana na zwikili zwi re kha nḓowetshumo iyi , musi ri tshi khou vha na vhuṱanzi uri phurogireme dza mveledziso ya zwikili dzi tshimbilelana na zwipikwa zwa mveledziso ya nḓowetshumo .
Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka
Ngeno hu na uri mitengo ya nṱha ya tshivhambadzwa tsho bulwaho afho nṱha dzo vha dzi vhuedzaho mashango a vhambadzelaho mashangoḓavha zwivhambadzwa zwo kwameaho , nomboro dzi sumbedza uri mitengo ya nṱha i dovha hafhu ya isa kha u gonya ha u gonya ha mitengo nga u angaredza .
3 . ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUKWAMANI ZWA MUOFISIRI WA MAFHUNGO
Vhaṋetshedzi vha terestriala a vha athu u dzhiela nṱha tshumelo dzine dza sumbedza vhuimo ha zwa nyambo kha ḽa Afrika Tshipembe .
Vhubindudzi kha zwiṅwe zwikwama zwa vhubindudzi zwi si ho kha mutevhe nahone zwo vuleaho zwi rekhodwa kha ndeme ya ndaka yo salaho u ya nga mukovhe sa zwo vhigwahonga vhalanguli vha zwikwama izwo .
Ndi na fulufhelo kha nṋe , na uri vha tea u tenda uri mushonga u ḓo vhulunga vhutshilo havho .
2 U vha tshikoloni 4 U amba : Vhudzani khonani yaṋu nga zwipotso na mitambo ine na i funesa .
Kha vha ri ndi dzhie tshifhinga itshi ndi ḓivhadze uri muvhuso wo vhetshela thungo masheleni a linganaho henefha kha R800 miḽioni ya u ṱavhanya u thusa zwitshavha .
Tshavhuvhili , u engedzea ha vhuṱumani havho zwi amba uri zwo vhumbwa nga vhakhethi vha lushaka , dzingu na vhadzulapo .
Zwenezwo ndi zwa ndeme uri miraḓo i lingedze u khetha dzithirasitii vha fulufhedzeaho , vha re na vhukoni na tshenzhemo ya u shuma mishumo ya Dzithirasitii saizwi vho imela miraḓo yoṱhe ya Tshikimu .
Thikhedzo yavho na u pfesesa maga a konḓaho i khou livhuwiwa zwihulu .
Ri khoḓa thikhedzo yavho .
Thaidzo dza esidi , nga maanḓa esidi ya mavu a tsini , itea u lulamiswa hu sa athu u pfukhelwa kha sisiṱeme ya u sa rembulusa mavu .
Themendelo dzi re hone zwino dza CRC yo Ṱanganelaho ndi dzifhio ?
2 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya Mulayotibe wa Muhanga wo Ṱanganelaho wa 2018 une wa ḓo ganḓiswa kha Gazete ya Muvhuso u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
U bva mathomoni , tshivhalo tsha muanetsheli tshi sumbedza uri ḽitambwa ḽa Vho Williams a ḽi nga tevheli milayo ya sietha ya vhukuma .
Maga aya a tikedzwa nga vhuḓikumedzeli hashu ho khwaṱhaho kha muhanga wa mbekanyamitele ya muvhalelano na wa ikonomi khulwane une wa ḓo engedza fulufhelo na vhubindudzi .
Vha tea u ṋea zwiitisi na mufuda wa mugwalabo kha heyi fomo .
Shumisani maipfi aya uri a ni thuse . kelengende khulu hudaladala
Musi a tshi kha ḓi vha nḓuni , ho swika mapholisa mararu .
Vhunzhi ha vhunzani uhu vhu langiwa nga kana vhu ṱuṱuwedzwa nga thimbanywa dzine dza ṋokiswa kana u tangamala maḓini .
Ndi lini hune ha vha na vhushaka vhukati ha muhweleli na muhwelelwa vha dzulaho vhoṱhe ?
Ni zwi elelwe uri hafhu ndi metshe wa fainaḽa , " vha ralo vha tshi mu sevha .
Zwiko zwa thekhinoḽodzhi ndi vhathu , tshifhinga , mafhungo , fulufulu , masheleni , zwi shumiswa na tshomedzo .
Zwiṱirathedzhi zwivhili izwi zwi ita uri zwi konḓe u dzudzanya mafhungo a ndeme , ngauri zwi ṱukufhadza khonadzeo ya khanedzano na u pfesesana .
1.1 . Khabinethe yo amba nga ha Mivhigo yo Fhelelaho ya Mvelelo dza Mashumele a Kotara ya Vhuraru a tshifhinga tsha u bva Tshimedzi u swika Nyendavhusiku 2016 , zwine hu sedzwa u shuma ha Mbekanyamushumo ya Nyito ya Muvhuso zwi tshi tshimbilelana na mbetshelwa dza Muhanga wa Maano a Tshifhinga tsha Vhukati na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Fhedzi , zwi dovha zwa vha ngoho , uri bola ya milenzhe fhano Afrika Tshipembe yo rekhoda zwiwo zwa tshinyalelo khulwanesa ya ndaka .
Tshivhalo tshi re tsini na tshararu tsha miṱa yoṱhe ya Afrika Tshipembe i rangwa phanḓa nga vhafumakadzi vhane vha khou shaya hu tshi vhambedzwa na miṱa i no rangwa phanḓa nga vhanna .
Mubveledzi u kati na maitele a u ita khumbelo nga ha mavu na u vha kati na u ambedzana nga ha u ṋetshedzwa ha themamveledziso kha mveledziso .
Zwo rali , muvhuso u ḓo shumisa maano a u takusela nṱha ane a vha hone kha Muvhuso u ya nga hune wa kona ngaho .
Tshifhingani tsha zwino phambano vhukati ha mashango a kha ḓi bvelaho phanḓa yo engedzea .
Mutheo wa u gudisa vhukoni .
Khomishini i ḓo lavhelesa na u dzhenelela kha zwa u dzhia sia ha mbeu kha nzudzanyo dza masipala .
Naho yo bvelela kha vhuvhambedzi , themamveledziso i nga kha ḓi vha thaidzo , hu si kha u tshimbidza sekithara ya bannga fhedzi , fhedzi na kha nyaluwo khulwane .
Dayari Yanga Deithi
Thandululo dzi dzulela u vha dzo leluwaho na u sa ḓura na uri vhathu vha khwinesa u ita uri mabulasi a vhe o vhulungeaho ndi vhorabulasi na vhashumi vhavho bulasini .
Mbuelo ya muvhuso na migaganyagwama ya sekhithara i ḓo fhungudziwa vhukuma musi mutheo wa muthelo u tshi ṱukufhala , kha tshifhinga tshenetsho musi ṱhoḓea ya ndondolo ya mutakalo na thikhedzo zwi tshi gonya .
Sisiṱeme idzi dza eḽekiṱhironiki dzi fanela u vha nga nḓila ine dza ṱanganela na dziṅwe sisiṱeme .
Nga huṅwe ri sika foramu nnzhisa dzine dza fhedza tshifhinga tsho vhetshelwaho thungo u itela u shumiswa .
Khonadzeo ya ngudo i khwaṱhisedza ṱhoḓea ya tshumelo na nzudzanyo ya tshiṱirathedzhi na zwipikwa zwo angaredzwaho zwa muhasho kana tshiimiswa .
Nyimele idzi dzi ḓo katela u vha hone ha tshumelo dza mushumo wa u eletshedza kha vhupo ha khothe hune u fariwa ho itea hone .
U fhindulwa ha vhadzulapo na vhafaramikovhe kha Tshumelo dza Tshitshavha zwi ḓo khwiniswa nga u vusuludzwa ha mbekanyamushumo ya Batho Pele ( Vhathu Phanḓa ) na u shumiswa ha Thendelonzwiwa ya Tshumelo ya Tshitshavha .
Maṅwe a malaṱwa o bveledzwaho mafhelo a ṅwaha wa muvhalelano a bviswa tshikafhadzo kha zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwi songo linganaho , naho mushumo wa u laṱwa ha malaṱwa nga u angaredza na u posa hu siho mulayoni zwi tshi konadzea .
Ri khou ṱavhanyedza u swika mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano khathihi na tshifhinga tshi takadzaho tsha khetho dza lushaka .
Talelani madzina vhukuma ( madzina a vhathu na fhethu ) nga muvhala mutswuku na u talela madzinazwao ( madzina a zwithu ) nga muvhala wa lutombo .
Vhugevhenga vhune ha itelwa vhafumakadzi na vhana vhu kha ḓi vha khaedu khulwane .
I ḓo kwamea nga nḓila ine tsheke ya nga kuvhanganywa poswoni ya tsini na mutheli kana nga nḓila ya u rumela tshelede hu tshi khou shumiswa inthanethe , arali zwidodombedzwa zwa u bannga zwi hone .
Phalamennde i ḓo lavhelesa u shumiswa ha themendelo dza NERSA kha ' u dzimelwa ha muḓagasi musi ṱhoḓea ya muḓagasi i tshi fhira une wa ṋetshedzwa ' ' load shedding '
Muvhuso wa ḽiberaḽa ngei Germany u khou ṱangana na miṋaṋo mivhili , muthihi kha fhungo ḽa mbofholowo ya vhurereli na ḽiṅwe kha u swikela ha vha si vhanzhi kha sia ḽa tshitshavha .
Hezwi zwo vha zwa ndeme u itela u swikela zwipikwa zwo tendelwaho zwa vhunzhi ha malaṱwa o laṱwaho ḓaleḓaleni .
Vhurumelazwivhambadzwa nnḓa ha tshienge tshitete na tsho omiswaho tsha Afrika Tshipembe zwo tsela fhasi nga u ṱavhanya u fhira zwiṱundwa zwa ḽifhasi kha mimaraga ya Kuwait na France .
Vhaeledzwa avha vha tea u vha na vhukoni ha u dzudza maitele a mashumele a vhuimo ha nṱha na sisteme dza khomphyutha dzine dza tevhedza milayo ya mikhwa na kuitele .
Vhupuli na u shumiswa nga u kombetshedzwa 13 .
Hafhu , u thomiwa ha netiweke dza zwa makwevho na vhushaka ha zwa ikonomi zwi nga dovha hafhu zwa khwaṱhisa nḓowetshumo ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi kha ḽa Gauteng .
Ro rwela ṱari tshiko tshiswa tsha zounu ya zwa ikonomi yo khetheaho ya zwa dzigoloi ngei Tshwane , tshine tshi ḓo engedza vhubveledzi na zwibveledzwa zwa khethekanyo dzapo .
U laula kushumele kwa u fara zwipuka na u zwi pfulusa .
Yo ḓifara nga nḓilaḓe musi yo no nakesa ?
U ṱuṱuwedza u dzhia tsheo sa tshigwada nga tshifhinga tshine ya ṱoḓea , u vhea zwipikwa na u thoma mbekanyamaitele na pulane kha u thomiwa ha tsheo idzi .
Ndivho ya gavhelo ndi u lifhela zwiimiswa zwa theshiari kha mbadelo dza u inga dza tshumelo dzi no yelana na u kupulelwa mbadelo dza u ḓisa tshumelo dza zwa theshiari , ho sedzwa uri Kapa Vhukovhela ḽo ṋea tshumelo vhalwadze vha no bva nnḓa ha mikano yaḽo .
Zwi amba u laula na u kovhelana zwikili zwi re hone muvhusoni u khwinisa vhukoni hashu hoṱhe .
Zwi ṱanganedzwaho u itela mbuelo ya muhasho zwi bviselwa khagala kha notsi dzi re kha tshitatamennde tsha masheleni tsha ṅwaha nga ṅwaha .
2.5 . Khabinethe i ṱanganedza muṱangano wa Minisiṱa wa Zwiko zwa Minerala na vhaimeleli vha nḓowetshumo ya migodini na vhafaramikovhe wa u ambedzana ngaha mawanwa a Muvhigo wa Ndingo ya Thendelonzwiwa ya Migodi ya 2014 .
Ho bviswa ndaela ya uri zwifhaṱo zwoṱhe zwa muvhuso zwi fhungudze kushumisele kwazwo kwa muḓagasi , nahone vha songo shavha u ambulula na u shonisa vhane vha sa tevhele ndaela iyi .
Mme anga vho vha vha tshi nnyanetshela zwiṱori zwa kale .
Kushumele lwa vhathu ku ḓo ṱolwa u ya nga sisiteme ya ndangulo ya kushumele ine ya shumiswa nga masipala wavho .
Ni vhe na vhuhwavho na u vhavhalela .
Buthano ḽi ita mbetshelwa ya mubebi a thubaho hu hanedza khumbelo ya u humela murahu .
Hu ḓo vha na u sedzesa kha u shandukela kha zwa ndinganyiso ya mukovho vhukati ha zwiṱiriki , khathihi na u engedzedzwa ha tshumelo dza dzilafho ḽa phuluso ḽa shishi u ya na kha vhupo he ha vha vhu songo tea ha vunḓu .
Ezwi zwo isa phanḓa na nḓowelo ya u aluwa kha miṅwaha ya sumbe yo fhelaho .
Ndi khuvhanganyo yo khoḓiwaho kha mashango a dzitshaka ya nganea na dzingano zwine zwa ola tshiṱori tsha vhutshilo ha tshitshavha tsha Afrika .
Kha vha kwame ofisi yavho yapo ya ḽaisentsi u vhudzisa mutengo .
Thendelano yo swikelwa sa vhurangeli ha ṱhogomelo ya vhathu kha zwiṱhavhane zwa nyukiḽia he ha rwelwa ṱari nga 2010 .
6.7.2.2 Mulayo wa lushaka u nga ṋetshedza uri hu bveledzwe khoudu ya vhuḓi fari u itela Vharangaphanḓa vha Sialala vho ṋewaho maanḓa a u shuma mishumo ya ndangulo ya vhulamukanyi , na u ta maga ane a tea u dzhielwa uyu ane a pfuka vhuḓi fari uhu e murangaphanḓa wa sialala .
Arali vha sa pfa nga riṋe nga murahu ha miṅwedzi mivhili u bva ḓuvha ḽa u vala kha vha zwi dzhie uri khumbelo yavho a yo ngo swikelela ṱhoḓea .
U kona u ṱalusa dzina ḽawe na a vhaṅwe vhagudi ngae ano swika maṱanu .
Kha muvhuso wa vhukati vhuḓifhinduleli uho vhu katela zwibviswa zwi re nṱha ha pfukiselo na tshumelo ya tshikolodo .
Nga kha zwenezwo , zwa vhutevhedzeli ha nyimele dza u vhofhololwa ha zwivhotshwa zwi tshe fhasi ha mulayo zwo khwinifhala u swika kha 98% ine ya tou vha luswayo kha ḓivhazwakale .
2.2 . Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo ya uri nga fhasi ha nyiledzo ya u tshimbila kha Ḽevele ya Vhuvhili ya Tsivhudzo , yunivesithi dzoṱhe dzi ḓo tendelwa u ṱanganedza nga maitele a langwaho matshudeni vhane vha ḓo wana pfunzo nga ngomu khemphasini zwi tshi elana na ṱhoḓea dzo ganḓiswaho kha Government Gazette ( Vol 660 , No 43414 nga ḽa 8 Fulwi 2020 ) .
Kha ngano nnzhi , ni ḓo wana hu na phukha dzine dza amba sa vhathu , fhethuvhupo hu no tshila hu re na maṱaka na milambo .
Mveledziso ya zwifhaṱo vhuponi uhu i anzela u bvelela nge ha vha na zwililelwa zwi zwa aluwa na tshifhinga .
Hezwi zwi ḓo ita uri zwiko zwi re hone zwi engedzee kavhili kha muvhuso kha miṅwaha ya fumbili i ḓaho .
Tshanduko ya sekhithara ya tshitshavha na mveledziso ya vhashumi zwo sumbedzwa kha tshanduko ya masipala na mveledziso ya dzangano .
1 . Thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na thendelano ya u kovhekana mbuelo i ṱoḓea musi muṱoḓisisi a tshi khou ṱoḓa tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwavho .
U kundelwa u fema u fhirisa zwo ḓoweleaho .
Ngauralo , ndi a vha fhululedza kha u swikelela havho vhaswa vhashu na u livhisa maanḓa avho kha murafho washu u ḓaho .
Kha masipala woṱhe hu na senthara mbili fhedzi dza zwa mutakalo .
Masiandaitwa a u kwanyeledziwa a kwamesa vhafumakadzi , zwenezwo ndi zwa ndeme uri ri khwaṱhise mabembela ashu a u sika nyimele ine ya dzhiela nṱha u pfumbudzwa na u dededza vhafumakadzi vha no khou thoma kha vhrangaphanḓa .
Uyu muthu u tea u vha e muhali , ane a kha ḓi tshila kana o no lovhaho .
U itela ṱhoḓisiso dza dokumenthari , ri tea u bvisela khagala mbudziso ine ra ṱoḓa u i fhindula , ri sa a thu thoma u vhala mivhigo u itela mafhungo a u fhindula mbudziso dzashu kha mivhigo iyi .
Kha u ta mbadelo dzayo dza ṅwaha nga ṅwaha khoro i ḓo dzulela u dzhiela nṱha mbadelo dzi shumaho huṅwe fhethu kha dzingu ḽa ikonomi , na masiandaitwa ane mbadelo dzayo dza nga vha nao kha mveledziso ya ikonomi yapo .
Ni tea u nanga ṱhoho ya mafhungo nahone ni tea u ita ṱhoḓisiso ni tshi shumisa bugutshumiswa kana inthanete .
Ndi nnyi we a vha a siho ?
Arali vha sa iti nyonyoloso , vha thome nga minetse ya 5 ya nyonyoloso dzi sa dini nga ḓuvha ( sa u tshimbila zwiṱuku kana u gonya zwiṱepisi ) , vha kone u engedza u ya nga tshifhinga .
2.5 . Khabinethe yo tendela u iswa ha Tshishumiswa tsha Khwinisedzo ya Ndayotewa ya Dzangano ḽa Mishumo ḽa Dzitshaka , 1986 , Phalamenndeni u itela thendelo .
Zwi dovha zwa katela vhupulani na u pulana zwa mbuedzedzo ya tshibveledzwa tsha u fhedzisela .
Mmbwa a dzi tendelwi ngomu ḽaiburari .
Vhaṱavh zwa zwimela zwiswa vha fhiwa pfanelo dza u ṱavh zwimela zwiswa u itela u tsireledza kha u shumiswa nga nḓila i si yavhuḓi hu si na thendelo .
Heino mbekanyamushumo i nga fhasi ha mitsiko yo fhambanaho ya kushumisele kwa masheleni , hu tshi katelwa na ṱhoḓea ya u gudisa vhunzhi ha matshudeni a zwa vhunese u itela uri hu vhe na vhashumi vho linganaho vhane vha ḓo ima vhuimoni ha avho vhane vha khou litsha , khathihi na u ṋetshedzwa ha bazari hu tshi itelwa u swikelela ṱhoḓea dza vhashumi dza phurofeshinaḽa .
Naho zwo ralo , nga ngoho mvelaphanḓa yashu yo vha i tshi khou ongolowa ngeno tshumisano yashu yo vha i sa fani .
Mashumele a vhukuma a vhambedzwa na mashumele o puḽanwaho .
Kha nndwa yashu na vhuaḓa , nga Lara fhedzi ro fara vhaofisiri vha 28 vha tshi farelwa mishumo ya vhufhura .
Tsireledzo ya khombekhombe ya mafhungo a zwa vhubindudzi a muthu wa vhuraru ; Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa ha ngo tea u tendela muitakhumbelo mafhungo a zwa vhubindudzi a muṅwe muthu ( nga iṅwe nḓila , ane a si vhe muhumbeli kana muhumbelwa ) .
Arali ho itwa khumbelo i songo teaho , vha humbele muthu onoyo a rumele imeili kana memo kana vha themendele uri itshi tshiteṅwa tsha adzhenda tshi ambiwe nga hatsho kha muṅwe muṱangano .
Zwigwada zwi re na dzangalelo , kha masia manzhi , kanzhi zwi tou nga mahoro a zwa poḽotiki .
Tshumelo dzi tevhelaho dzi ḓo dzhiiwa sa tshumelo dza tshitshavha , nahone ahuna mbadelo dzine dza ḓo badeliswa u itela u dzi shumisa , nga nnḓani ha mbadelo ṱhukhu dza u dzhena :
Mbudziso i tshimbilelana na ṱhanganyelo ya tshenzhemo ya vhutshilo ha muṅwe muthu khathihi na vhutshilo , tshenzhemo nga u angaredza , nga vhathu vhoṱhe .
Lavhelesani tshifanyiso tsha akhwariamu na tsha phosiṱara :
16.1.6 u ṋetshedza muitakhumbelo zwiitisi zwa tsheo ya u hana u swikelela .
9.4. Khabinethe i isa phanḓa na u ita khuwelelo kha avho vha sa athu u ṋetshedza dziḓiresi dzavho ntswa uri vha ite nga u ralo kha vhege ya u ṅwaliswa vhakhethi nga Ṱhafamuhwe 2018 .
U ḓadzisa zwenezwo , ndo humbela muhasho u sedza kha u ṱavhanyisa u ḓadziwa ha poswo dzoṱhe dzo lambedzwaho .
Miraḓo i ḓivha hani nga ha u bindudza na dziṅwe tsheo ?
Nḓivho ya Mbekanyamushumo ya u Vhulunga Muthu na Mupo .
Zwo ralo zwi songo vhuya zwa shumiswa nga tshifhinga tsha shishi .
Ho sedzwa masiandaitwa ane a vhaisa mupo a zwiṅwe zwa zwiko zwa fulufulu zwi ḓivheaho , khathihi na mbilo na ṱhoḓea ya fulufulu zwine zwa khou engedzea , u shumiswa ha fulufulu ḽo kunaho nahone ḽine ḽa nga vha ḽa tshifhinga tshilapfu zwi khou tou ṋaṋa u vha zwithu zwa ndeme .
Nḓowetshumo ya vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe dzo vhuelela nga kotara ya u thoma ya 2017 yo engedzea nga 22,2% .
Muḓologi u ḓo ṋetshedzwa arali zwo tea .
Nangani tshithihi tsha zwifanyiso zwi tevhelaho na u ṅwala maanea nga ha ṱhoho ine ya ni ḓela muhumbuloni .
U khwinisa ndeme ya vhufulufhedzei ha mbalelano ya masheleni na u vhiga u itela u sumbedzwa tshoṱhe thengiselano na ndeme na muelo wa ndaka yoṱhe i langwaho nga muvhuso .
Nga tsini natsho hu na Tshitediamu tsha Johannesburg , tshine na tshone tsha vha tshishumiswa tsha maṱhakheni tsho vhumbwaho u fana na huṅwe fhethu ha maimo a nṱha ḽifhasini .
U dzhiela nṱha ṱhoḓea dza tshitshavha na zwine vha ṱoḓa musi vhatshi pulana mitambo i ngaho ṱhoḓea dza luambo kana tshifhinga musi vhathu vhanzhi vhe hone , naho zwi tshi amba u ita tshanduko kha pulane dzavho .
Mbekanyamushumo dza mveledziso yo khetheaho dza matheriaḽa a zwiko zwa mafhungo u itela zwivhaswa zwa mupo na nanothekhinoḽodzhi dzi kati .
Sa zwo bulwaho ngei murahu vhukhwine ha u fhaṱwa ha dzinnḓu zwo vha zwa maimo a fhasi ( nahone zwi zwa maimo a fhasisa kha huṅwe ha fhethu ) zwi ṱoḓaho muito wa ndulamiso na nga murahu ha musi dzinnḓu dzi tshi ṋetshedzwa vha vhuelwaho ngadzo .
Kha nyambedzano i songo livhanaho thwii ( i songo bulwaho ) u shumiswa ha vhaimeleli , ndango kha nyanḓadzamafhungo , khungedzelo na miṅwe miraḓo ya vhuraru zwi vha tshiko tshihulwane tsha ṱhuṱhuwedzo .
Vhuṱumani uhu , khathihi na fhethu ho sedzwaho ha vhuṋa , hu vhukati ha ndimana iyi .
- Thimu ya Mutambo wa Khororo ya Vhafumakadzi ya Afrika Tshipembe , ine ya khou fhefheḓisa fuḽaha ya lushaka nṱha kha mitambo ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha mutambo wa Khororo ya Vhafumakadzi ya ICC ine ya khou farelwa fhaḽa New Zealand .
Ngona dzi hone na u shumisea na kha data dzo ṱalutshedzwaho zwavhuḓi .
Sa i zwi mulamukanyi na ene mulingi wa mbuno , sisiteme yo vuleaho ya vhuṱanzi i a tevhela - vhuṱanzi hoṱhe ho teaho vhu nga ṱanganedzwa .
Kha vha shumise tshipeisa fhedzi arali vho randelwa tshone , ngauri tshi nga engedza mvelelo u swika kha 50% .
Hezwi zwi ḓo katela nḓila dza u lwa na mishumo ya vhutherorisi , thengiso ya zwidzidzivhadzi , mupfuluwo u siho mulayoni , tshelede yo waniwaho nga vhugevhenga , u rengiswa ha vhathu , nga maanḓa vhafumakadzi na vhana .
Nganea yavhuḓi ya u anetshela kha zwa vhulimi ndi ya u bvelela ha vhaṅwe vhorabulasi vhaṱuku na vhane vha khou bvelela .
Phathi na phikiniki28 u ṱuwa uḽa o ḽa u tamba o tamba u nwa o nwa u reila o reila o ṱuwa
U vhudzisa mbudziso na u ṱoḓa ṱhalutshedzo kha dzibugu , thelevishini na khomphyutha .
Vhunzhi ha masheleni aya a thikhedzo o bva kha ndambedzo ya mazhendedzi a lushaka kana mihasho ya muvhuso .
Mbilo dzavho na zwitatamennde zwa mbadelo zwi hone nahone vha nga khwinisa zwidodombedzwa zwavho ,
Hetshi ndi tshifhinga tsha u fhedza tshine Vho Ban Ki-moon vha ḓo vha vha tshi khou amba kha Guvhangano Guṱe ḽa UN sa Muṅwaleli Guṱe .
Fhungo ḽo vha ḽa uri arali hu na u kombetshedzwa nga Muvhuso zwenezwo hu ḓo vha na u phalala .
CoGTA Muhasho wa Kuvhusele kwa Tshumisano na zwa Sialala dplg Muhasho wa Vundu na Muvhuso Wapo
U vha na vhuṱanzi uri vhadzuli vha dzula fhethu hu tsireledzeaho nge ha dzheniswa mbone kha madungo a tshiṱirathedzhi .
Ngauralo tshi dzhiiwa sa tshone tshikalo tsha u kona u tshila vhutshilo vhulapfu nahone ha mutakalo wavhuḓi , u davhidzana , u shela mulenzhe kha matshilo a vhadzulapo khathihi na u vha na zwiko zwo eḓanaho zwine zwa ita uri u vhe na vhutshilo havhuḓi .
Hafhu , vha nga si funze ḽevele idzi , vha nga tou tikedza fhedzi mveledziso ya vhagudi nga u ṋetshedza mishumo yo teaho .
U vhumba maḽeḓere maṱuku a 20 zwavhuḓi zwi tshi tevhedzela vhuhulwane na fhethu , ndi uri a thoma a dovha a fhelela fhethu ho teaho .
Ahuna mbilo ine ya ḓo dzhielwa nṱha arali i songo ḓa na maṅwalwa a tevhelaho :
Zwi tshimbilelana na zwihulwane zwa NDP zwa u vhona uri hu na mavhusele a shumaho , tsireledzo ya zwa matshilisano na u sika mishumo .
Nṱhani ha izwo , sisiṱeme ya zwino i na mbuelo nnzhi kha avho vha dzhenelelaho kha zwikimu zwa dzilafho .
Manweledzo a Thangelambekanyamaitele ya Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelanaho ya Lushaka
Kha vha wane fomo ya khumbelo ofisini dza Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango kana fhethu ha phaḓaladzo ho ḓivhadzwaho nga muhasho .
Ndi nga mini ni tshi funa zwiṅwe zwiṱori u fhira zwiṅwe ?
A si uri zwikolo zwi wana dzindivhuwo u bva kha vhalanguli vhahulwane vha muhasho fhedzi zwi kunga vha khasho ngauri avho vhagudiswa vha phaselaho vhararu vha phasaho nga dza nṱha vhoṱhe vho wana ṋaledzi dza fumi .
Zwa zwino ndi Swaziland na Lesotho o ṱangana .
Mbadelo dza u hadzima masheleni dzo itwaho nga tshifhinga tsha u vhiga dzi tendelwa sa zwibviswa zwa masheleni kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni kha datumu ya mbadelo .
Mbuelo dzo ṱalutshedzwaho : Nga u tou humbulela , tshanduko iṅwe na iṅwe kha dziakhaunthu dza muthu i ḓo tsireledza vhunzhi ha tsireledzo ya matshilisano , sa zwine ra i ḓivhisa zwone .
Naho tshanduko dza milayo dzi tshi ḓi vha dza ndeme ngaurali kha u ita uri hu kone u vusuluswa nyaluwo ya ikonomi , nga dzone dziṋe fhedzi , a dzo ngo lingana .
Mupoti wa mulandu u khou hweswa mulandu wa u ḓiita ipfanṋe , muthu a si na tshumisano na u sa kona u thetshelesa vhahulwane vhawe .
Buguni idzi hu na zwikhala zwe vhana vha ṋewa uri vha bveledze na u ḓiḓowedza zwikili zwine zwa ḓo vha pfundisela tshikolo tsha fomaḽa .
U bviswa ha malaṱwa a khemikhala a tshiluḓi na tshiomate u bva Ḽaborathori lwa tshifhinga tsha ṅwaha muthihi .
Mudzulatshidulo u ranga phanḓa khethoni dza Muthusa Mudzulatshidulo .
Vhurumelwa Mishumo ya Muthu nga Muthihi U ta maga a kushumele
Vha tevhedza zwifhio zwa zwipiḓa izwi ?
Ezwi zwi ḓo itwa nga u ita nga zwiimo zwa ndondolo yo itwa nga mulayo wa mbulungo ya masheleni a u litsha mushumo nga u aluwa yo kuvhanganywaho u itela u fhungudza u punḓa ha thangela u litsha mushumo nga u aluwa hu re nṱha zwa zwino .
Fhedzi vhathu vha tea u gudiswa kana u ṋewa nḓivho , vha tea u dzhenelela kha maitele .
U wana mitengo ya thinganywa , u dzi topola na u topola zwishumiswa .
Midia u ṱoḓa vhukwamani vhunzhi na u dzhielwa nṱha kha vhuimo ha nṱha ha muvhuso .
Gumofulu ḽa R7 954 nga muunḓiwa na R16 014 nga muṱa nga ṅwaha
Ri ḓo kona u engedza nḓowetshumo yashu ya zwa migodi kha minerala ya ndeme ine ya vha minerala ya fulufulu ḽo kunaho , u fana na puḽatinamu , vanadiamu , khobalti , koporo , manganisi na ḽithiamu .
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Ri Muhasho u re na mbilu ine ya dzhiela nzhele mbulungelo yashu kha vhathu vhashu .
1.10 . Khabinete yo ṱanganedza lwa tshiofisi khumbelo ya pfarelo u bva kha Minisṱa Muhulwane wa Riphabuḽiki ya Vhukati ya Afurika , Vho Nicholas Tiangaye , nga ha mafhungo a si avhuḓi a u lovha ha miraḓo ya Mmbi ya Maswole ya Afurika Tshipembe ( SANDF ) .
U ḓadzisa kha u sa lingana ha mirafho ho tshenzhelwaho nga vhanna vha vharema , vhafumakadzi vho tambudzwa nga khethululo u bva kha maitele a tshitshavha .
Ni na miṅwaha mingana ?
Vhagudi vho no pfuka kha muṅwalo wa ḽeḓere nga ḽithihi nga ḽithihi zwi na u rekhodiwa vho pfukela kha wa u pomba mafheloni a themo ya vhuvhili .
Vhu dovha ha ḽa na zwiḽiwa zwine zwa sala zwi khagala miḓini .
Magavhelo a nyimele a songo shumisiwaho a sumbedzwa kha Tshiṱaṱamennde tsha Tshiimo tsha Masheleni sa zwine zwa kolodiwa .
U bveledza phakha ntswa na fhethu ha tshitshavha ngomu ha ḓorobo .
Muvhuso u tea u dovha wa vhona uri miṱa i shayaho yo tsireledzea arali tshomedzo dza ikonomi dzi tshi khou tenda kha u kwamea ha nzudzanyo ya mitengo .
Lutendo , zwenezwo , lwo fhambana na vhurereli na u ḓinyanyula ha vhurereli .
Bola ya milenzhe ndi dzanga
Kha ri ambe Kha ri vhale
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhathu vhaswa vha afho vhuponi uri vha dzhenele ṱano iḽo , ḽine ḽa ḓo vha ṋea mafhungo nga ha uri vha nga isa hani pfunzo dzavho phanḓa , thoma hani mabindu avho kana u vhuelwa hani u bva kha thikhedzo ya vhurangeli ha muvhuso .
1.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha Saveyi ya Zwa Vhashumi ya Kotara kha kotara ya u thoma ya ṅwaha yo sumbedzisaho ikonomi i tshi engedza mishumo ya 144 000 .
Ni elelwe u shumisa maḽeḓeredanzi kha madzina oṱhe na khoma vhukati ha madzina .
Maitele o ḓowelelaho a khetho na nḓila ya u nanga vhonkhetheni a tea u vha :
Mbudziso nga ha phethishini dzi nga livhiswa kha :
Hu dovha hafhu ha vha na khonadzeo dza u shumisana kha u ya phanḓa na u bveledza modele wa tshitshavha tsha vhupholisa u itela u engedza u shela mulenzhe nga tshitshavha na mvuvhano .
Ro kona u thivhela u tsa ha phimo dza zwikolodo , zwine zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo kwama ikonomi yashu nga nḓila khulwane .
Tsumbamaitele dza u sika nyimele dza u shela mulenzhe ha tshitshavha .
Zwidodombedzwa zwo tiwaho khathihi na phambuwi zwo dodombedzwa afha fhasi nga fhasi ha ṱhoho dzo khethekanywaho .
A ho ngo vha na tshanduko dzo itwaho nga ha u avhela maraga kana kha ṱhalutshedzo .
U amba zwinwe zwa zwiṱaluli zwo thomiwaho u fhungudza nyofho dza vhongwaniwapo .
U shumisa lwa khwinesa ha zwileludzi zwi khou sedzuluswa nahone a hu na zwileludzi zwo topolwaho uri zwi nga valwa .
Dzhango ḽa Afrka ḽi kha ḓi vha senthara kha vhudzheneleli ha mbekanyamaitele ya mashango a nnḓa .
Kha photho ya vhudzheno ya Afrika Tshipembe :
Arali dokotela a ṱola kana u lafha muṅwe vhulwadze vhune a humbulela uri o vhu wana mushumoni , dokotela u fanela u vhiga mulandu kha mutholi na kha Tshipikiṱere Muhulwane .
Vhubindudzi vhu lingwa u itela ndozwo ya u tshinyadzwa musi mishumo kana tshanduko kha nyimele i tshi sumbedza uri vhubindudzi vhu nga tshinyadzwa .
A hu na dziṅwe mbuelo ( phentsheni , tshumelo dza mutakalo ) dze dza ṋetshedzwa .
Ndivho ndi u bveledza vhalanguli na madokotela vhane :
Ni nga kwama ofisi ya vundu ḽa KwaZulu-Natal kha ḓiresi i tevhelaho :
U thusa kha vhudavhidzani ha muhasho nga kha zwiimiswa na sisiṱeme dzo teaho .
Madzina o ḓoweleaho na a tshisaintsi a tshaka dza khovhe dzine dza khou vhambadzelwa nnḓa
Zwenezwo vhumatshelo ho fara tshivhalo tsha khaedu dza Sekhithara .
Kha mbuno iyi , na yone , tshitshavha tsha mashangoḓavha tshi tea u dzula tshi tshi ita zwi fanaho .
U ya kha muṅwalo wa u pomba
Nga zwenezwo , iyi bugupfarwa i ḓo engedza u shela mulenzhe ha tshitshavha kha tsheo dzine khoro na masipala dza tshea .
Tsedzuluso ya pfunzo na u waniwa ha zwikili i sumbedzisa khwinifhadzo ya nṱha nga 2004 naho hu uri izwi zwi khou itea nga u ongolowa .
U thoma u shuma ha muvhuso wa ithanethe ' egovernment ' , mbambadzo kha inthanethe ' e-commerce ' na thengiselano ya inthanethe zwi ḓo khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u vula masia maswa kha sekithara ya u bveledza zwishumiswa zwa vharengi .
Arali ya bvelela , mbilo a i nga ḓo shuma .
U ṱola na u vhiga mvela phanḓa nga ha u shumisa maga o thomiwaho a u dzhenelela na thikhedzo ya u pfananya u itela u swikelela tshanduko ine ya khou takalelwa .
Yo vha i tshi khou gidima nga luvhilo luhulu u fhira zwidimela zwoṱhe .
Netiweke ya sisiṱeme ya u enda i fanela u kona u ṱhogomela phetheni dza kushumisele kunzhi , vhutsireledzi na u sa lengisa vhathu musi tshifhinga tshi tshi ya , sa i zwi mvumbo ya ṱhoḓea ya matshimbilele na kushumisele kwa netiweke a ku thivhelei kha u shanduka .
Hezwo zwi tea u dzula zwo ralo .
Ngudo ya Mutakalo wa vhuṋe na wa tshitshavha i ḓo thusa vhagudi uri vha ite tsheo dzo dziaho , dza vhuḓifhinduleli na u ḓala mikhwa malugana na mutakalo wavho na mupo .
Masipala muṅwe na muṅwe u tea u ita mushumo wawo na u ita ndivhanelo dzawo u ya nga tshumelo ya mathukhwi , hu tshi katelwa u kuvhanganywa ha mathukhwi , hu vhewaho mathukhwi na tshumelo ya u bvisa mathukhwi , nga :
Themendelo : Tshenzhemo ya muthu o no vha ho na digirii yo teaho , zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓi na vhukoni ha u shuma kha vhupo ha thimu .
23.4.4.4 u ṋetshedza u swikelela nḓila yo teaho .
U shela mulenzhe kha nyambedzano , u vhiga o imela tshigwada .
Ndayotewa ya Afurika Tshipembe i ṋetshedza mutheo wa u bveledza ndinganyiso ya mbeu , zwenezwo u shela mulenzhe ha vhafumakadzi kha u sika milayo .
Hu tshi yiwa phanḓa , muvhuso u ḓo isa phanḓa na u shumisa mbekanyamushumo dziṅwe dzi ngaho mbekanyamushumo ya u Khwaṱhisedza Pfanelo dza Vhushaka dza Vhathu vha Shumaho kha zwa Mavu , i ḓivhiwaho sa mbekanyamushumo ya 50-50 .
( a ) randelwa nga mulayo wa lushaka ;
u sa ḓipfa zwavhuḓi muvhilini nga u angaredza
Vhafumakadzi vha wanala kha sekithara ya vhaswa , vhaaluwa , vhathu vha re na vhuholefhali khathihi na vhana sa mbeu ya tshisadzini .
Ndi vhurangeli vhu fhio ho dzudzanywaho u khwaṱhisedza uri phakha i khou swikelea nga tshitshavha ?
Mutengo wa dzilafho , kushumele kwaḽo , mbonasia ya masiandaitwa , pulane yo lavhelelwaho na dziṅwe khonadzeo zwoṱhe ndi zwidodombedzwa zwine zwa vha na rakhemisi .
Muvhuso u ṱaṱisana nga ha uri izwi zwi ita uri u fhelelwa nga mushumo zwi sa swikelee .
2020 NYENDZEDZI DZA KHANGWELO KHA VHATHU VHA RE NA ZWIGIDI Minisiṱa wa Tshipholisa vho ḓivhadza tshifhinga tsha khangwelo kha vhathu vha re na zwigidi tsha tshifhinga tsha miṅwedzi ya rathi 6 tshine tsha ḓo thoma nga ḽa 01 Ṱhangule 2020 u swika 31 Phando 2021 , nga kha khanḓiso ya nḓivhadzo kha Gazethe ya Muvhuso .
Ro bveledza pulane i katelaho phindulo dza themo pfufhi , ya vhukati na ya tshifhinga tshilapfu .
U imela lwa kulesa tshipiḓa tshihulwane tsha mutheo wa mbadelo .
Vhorabulasi vhaṱuku na vhashandukisi kanzhi a vha koni u vhuelwa lwo fhelelaho u bva kha khonṱhiraka dza u renga , nga mulandu wa u shayea ha nḓivho ya vhashundikisi vha u renga , kana u sa kona u swikelela ṱhoḓea dza vhunzani , vhunzhi na u tevhelelana ha khonṱhiraka dzenedzo .
Hezwi zwi nga itwa nga u ṱavhanya uri nungo dzo itwaho nga tshifhinga tsha phurosese ya CBP dzi si xele .
Mulayo wa zwino u ṋetshedza muhanga wa vhusimamilayo u itela mbetshelwa ya Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka , thikhedzo kha vhudzheneli ha zwa ikonomi , vhueletshedzi ha vhaswa na tshumelo dza mafhungo .
U ṋetshedza tshikhala vhadzhiamukovhe tsha u imelela madzangalelo a vhupo ha vhakhethi vhavho
Muhasho u ḓo vhona uri vhugudisi ha vhashumi vhawo vhu tikedza vhuḓifhinduleli hawo .
Tshifhinga tsho avhelwaho tsha u tou anganyela tsho ṋekedzwa ṱhoho iṅwe na iṅwe kha themo , hu tshi sumbedzwa ndeme ine ṱhoho iṅwe na iṅwe ya tea u wana tshifhinga ngaho .
Ndi zwa ndeme uri vha fanela u kombetshedza uri maṅwalo a vhudavhidzani a ṅwaliwe nga nḓila i pfeseseaho nga ha ndivho dza thandela ya vhushumisamupo na kutshimbilele kwayo .
Pfanelo dza mushumi
U shela mulenzhe ha khamphani dza Afrika Tshipembe kha FACIM ho dzhielwa nṱha nga nḓila yahoo nga tshifhinga tsha Khomishini ya Binational vhege yo fhiraho sa luṅwe luvhanḓe lune zwitshavha zwa mabindu kha aya mashango mavhili lu nga lu shumisa kha u amba nga khonadzeo dza tshumisano na vhufarisani u itela u engedza mbambadzo na vhubindudzi vhukati ha mashango ashu .
Zwi a konḓa u swikela reshio dza fhethu ha vhulapfu ha netiweke dzi fanaho , reshio dza yuniti ya vhudzulo ha vhulapfu ha netiweke na vhutsitsikani ha fhethu ha vhudzulo ha phetheni dza khethekanyo ṱhukhu dziṅwe .
3 . Bodo ya Vhulanguli ha Bodo ya zwa Mavu :
U langa asima musi vhe muimana ndi zwa ndeme vhukuma u itela mutakalo wa mme na ṅwana .
Mbadelo dza phurofeshinaḽa ho sedza gumofulu ḽi kovhelaniwaho na zwa maṋo nnḓa ha sibadelo zwa mbuelo ya R2 405 nga muunḓiwa nga ṅwaha
U dovha hafhu wa vha na khuvhanganyo ya khoini na tshelede ya bambiri i sa fani na iṅwe na u vha ya vhuṱhogwa nga maanḓa .
Roṱhe ri a ita zwa vhudzekani , fhedzi vhunzhi hashu ro funziwa u zwi dzhia zwi zwithu zwa vhuḓabaḓaba , zwa tshika kana zwi shonisaho , nga nnḓa ha musi zwi tshi itwa nga ngomu ha mikano ya mbingano .
1.3. Khabinethe i bvela phanḓa na u khwaṱhisa mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa kha nndwa ya u lwa na u fhelisa GBV .
Ri khou dovha hafhu ra ṱuṱuwedzwa nga mivhigo ibvaho kha Nedlac ya uri muhanga wa u dzikisa makete wa zwa vhashumi nga u fhungudza vhulapfu ha zwiṱereke na u fhelisa khakhathi nga tshifhinga tsha zwiṱereke u khou khunyeledzwa .
Vhaṋetshedzi na vhaṱanganedzi vho vha vha khou ambedzana maelana na zwa pfukiselo ya ogeni hu na kana hu si na ndaṱiso nga vhulangi ha mulayo .
Mushumo wayo wa mutheo wa ola mapa na vhukoni ho khwiniswaho ha GIS zwi vha tendela u sika mapa ine ya khou sumbedza na u ṱanganyisa data nga nḓila ntswa dzi re na maanḓa .
Mulayo wa Ndangulo ya zwa Masheleni a Masipala wo ḓiimisela u laula kutshimbidzele kwa u gaganya gwama ḽa masipala na zwa u ṱolwa , u ḓivhadza na u humbela masheleni .
Tshe mulomo wa amba ndi tshe mbilu ya ambavho .
Nga nṱhani ha risesheni , mishumo minzhi yo fhela , na uri ezwi zwo swikisa kha u engedzea ha phimo ya u shaea ha mishumo shangoni na vunduni .
Arali hu si na vhulangi havhuḓi ha mbono ya shango na zwiko zwaḽo , ikonomi na tshitshavha tshi kwameaho zwi nga si kone u bvela phanḓa .
U ṋetshedza muhumbulo wa vhurangaphanḓa kha masia o sedzwaho khao u fana na kuvhusele na ndaulo ya muvhuso , thikhedzo ya muvhuso wapo na maṅwe masia a mveledziso ane a kwama nḓisedzo ya tshumelo .
Hu si na sisiṱeme i nga ho sa iyi a zwi nga konadzei u khwaṱhisedza u bvelela kana u kundelwa ha tsheo , tshanduko nga ngomu kha nḓowetshumo ya vhuḓimvumvusi , kana ḽevele ya mbuelo ine ya wanala u bva kha tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi .
U fhungudza muhwalo wa vhulanguli na vhulauli kha vhaṋe vha mabindu na u alusa u kokodza vhane vha nga vha vhabindudzi Afrika Tshipembe .
U vhona uri sisteme ya mutakalo na tsireledzo zwa mushumoni zwi a ṱhogomelwa .
Tshinyalelo ya thundu iṅwe na iṅwe i songo shumiswaho i nga fhiriselwa phanḓa kha ṅwaha u tevhelaho sa tshinyalelo ya thundu i songo waniwaho murahu .
Nangani muthu ane na tama u ṅwala ngae .
U engedza kha ezwo , vhashumela vhapo vho neta nga u shumesa na uri vho ṱungufhadzwa vha dovha vha ṱutshela phurofesheni .
Kuitele kwa ṱhanganelo kha SEA kwo sedza u thivhela maitele a ndovhololo .
Maitele aya a sumbedza ndeme ya mugaganyagwama u re hone na IDP kha u sika PMS .
Kha vha dzule vha tshi amba nga ha izwi na dokotela wavho .
Muhulisei Muthusa Mulangadzulo , ri khou tshila kha ḽifhasi ḽi no khou shanduka nga u ṱavhanya hune ṱhumanyo yo ṱumanywa na mveledziso na vhukoni .
Ro ṋewa mushumo wa u fhaṱulula na u bveledza shango heḽi nga u shuma ri nga fhasi ha vhulamukanyi zwitshavhani na ndayotewa .
Ha lugiswa ofisi dzafumbili dzo raloho dza dzheniswa zwoṱhe nga R300 000 .
Zwikhokhonono zwi na zwipiḓa zwiraru zwa muvhili ṱhoho , mutumbu wa nṱha na mutumbu wa fhasi .
Nga maṅwe maipfi , kha vha sumbedze uri ndi nga nḓila ifhio ine vhukhakhi na vhuimeli vhu si havhuḓi zwa vha nazwo sa mvelelo ine mahoro a si kone u swikelela thendelano .
Arali Nnḓu i tshi khou ya u khetha kha ḽikumedzwa ili , ari nga ḓi dzhenisi khazwo .
- Nga nnḓa ha muḓi
8.6 DHA i ḓo dzhia tsheo ya u vhea vhashumi huṅwe na huṅwe kha Muhasho zwo ḓitika nga ṱhoḓea dza kushumele nga murahu ha u amba na mushumi onoyo kana dzangano ḽawe .
Ho dovha hafhu ha vha na wekishopho ya u fhedzisela ya u ḓivhadza thuso nga ha ḓivhazwakale .
U ḓifunga hashu kha ndaulo ino ḓi vhonadza , fulufhedzea na u dzhia vhuḓifhinduleli zwi kalwa nga u swikelela hashu ulwa na tshanḓanguvhoni .
Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Tshanduko ya Mavu
Tshiṅwe tshifhinga - magumoni na nga murahu ha luṱa kana thandela
Nga kha Operation Phakisa muvhuso u khou ṱoḓa u engedza nyaluwo , ho sedzwa uri hu itwe Afrika Tshipembe lushaka lu re na tsireledzo ya zwiḽiwa kha maimo oṱhe .
Ndi ḓo zwi itela vhaṱoḓisisi , ndi ḓo zwi itela vhorapfunzo avho vhane mbekanyamushumo iyi ya vha yo tea u vha zwone .
Muhadzimi na vhadziamikovhe vha Muhadzimi vha gana uri u swika mbadelamurahu dza ḽounu dzo no khunyelela , Muhadzimi ha nga ḓo rengisa mikovhe nga nnḓa ha musi hu tshi rengiselwa vhadziamikovhe vha re hone nahone na vhadziamikovhe na vhone a vha nga rengisi kana vha pfukisela kha muṅwe muthu mikovhe yavho i re kha Muhadzimi nga nnḓa ha u rengiselana kana u pfukiselana nga tshavho , hu songo thoma ha vha na thendelo yo tou ṅwalawaho i no bva kha Muhadzimisi .
Ri tenda uri tshikoupu tsha khwiniso dzo dzinginywaho dzi fanela u haṱulwa zwiimiswa zwi re kha mutevhe , na zwiimiswa zwa masheleni izwo fhedzi , tshikwama tsha vhufareli , vhalanguli vha ndaka , zwikwama zwa nyawelo , zwikwama zwa phensheni na zwikimu zwa dzilafho zwa muelo u vhonalaho .
Mvelaphanḓa yo vhaho hone kha vhubveledzi yo sumbedzisa vhukuma uri mbekanyamushumo dza ṱhuṱhuwedzo dzi a shuma na u kunga vhabindudzi .
Mitambo ya u tinya u mona zwitanda zwi ngaho maboḓelo hu tshi tshintshiwa sia .
Arali khothe ya ṋetshedza ndiliso , a i dzhiiwi sa tshigwevho , ndiliso i nga itiwa hu tshi khou ḓadziswa tshigwevho tshiṅwe na tshiṅwe tshine tshi nga vha tsho ṋetshedzwa .
Nga kuhumbulele kwavho , vha a tenda uri vhaṱoḓisisi vha a kona u imela ngoho kha ṱhoḓisiso yavho ?
Kha maṅwe masia , izwi zwi katela u nangwa ha dzileibele dzine dza fhambanyisa nga nḓila i leluwaho u bva kha zwifaro zwadzo .
Mabindu ane a khou shuma zwavhuḓi ho sedzwa ikonomi ane a langiwa nga vhaṋe vhao
U itela u vhona uri a hu na tshanduko , memorandamu une wa khou ya kha Minisṱa kana MEC zwi fanela u vha zwo ḓitika nga zwiitisi zwi re kha ḽiṅwalo .
b ) U fhedzisa u tholwa ha zwikhala zwa vhalanguli vha nṱha ; na
Arali vha tshi ṱoḓa zwidodombedzwa zwa mbekanyamaitele nga ha u ṱunḓa thundu dzo tiwaho , kha vha netshedze zwidodombedzwa zwa thundu dzine dza khou ṱunḓiwa kha ofisi ya Ndaulo ya u ṱunḓa na u vhambadzela nnḓa ya ITAC .
Khabinethe i ṱanganedza u engedzea ha dzangalelo nga vhabindudzi vhane vha vha hone zwino na vha ne vha khou lavhelelwa u nanga Afrika Tshipembe sa ḽone shango ḽine vha tama u bindudza khaḽo .
Khumbelo i shumiwa nga ḓuvha ḽene ḽo .
Zwi tshi ḓa kha ndozwo , vhaṋetshedzi vho dzhiela nṱha uri izwo zwo kwashetshelaho nga ngomu vhengeleni khathihi na zwo lozweaho zwi nga ita uri hu vhe na ndozwo khulwane , ine ya ḓo lixwa nga mitengo i re nṱha .
U vha vhukati ha makete hu fanela u khwaṱhiswa nga u vha tsini na dziṅwe themamveledziso dza tshitshavha , u fana na dzikiḽiniki , dziholo , senthara dza zwiko zwa tshitshavha , mindende na tshumelo dza mundendeni , nayo .
2.4 . Ri nga thivhela hafhu u phaḓalala ha vairasi iyi nga u sa dzhenela mishumo i phaḓaladzaho nga huhulu sa maḓikita na minyanya .
Nzudzanyo hafhu na u khwaṱhisedza maongelo aya , nga maanḓa kha zwiṱiriki zwa vhupo ha mahayani , dzo bvela phanḓa zwo sedza kha mbetshelwa ya tshumelo nyangaredzi dzo khetheaho na u bvela phanḓa na u swikelela vhathuni na thikhedzo ya maongelo a tshiṱiriki .
Ro dzhiela nzhele ri tshi tendela uri ndaṱiso ya khothe , milandu ya khothe na u thudzelwa kule zwo thomiwa nga nḓila i bveledzaho kha u lwisana na tshivhalo tshihulwane tsha vhashumi vha muvhusoni .
Ḽa Afrika ḽi tea u ṱavhanya ḽa vhulunga kha u bveledza vhaswa vhaḽo , nga maanḓa vhana , saizwi hu yone mbuelo khulwanesa ine ḽa nga i wana sa ḽa Afrika nga kha u vhulunga kha murafho wa vhaswa .
Fhedzi ndi tama u dovha nda amba , kha tshipiḓa tsha vhuvhili tsha tshipitshi tshanga , zwine nda tenda uri zwi tea u vha zwo sedzwaho sa zwipikwa zwa ndeme zwa mveledziso kha dzhango ; u sikiwa ha mishumo minzhi ya tshiofisi kha sekithara ya phuraivethe .
I kovhelaniwa na phurothesisi ya nga ngomu ya sibadela ya R47 250 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
Kha sia iḽi , Thimu i leludzaho i na fulufhelo nga ha mvelelo dziṅwe hafhu zwavhuḓi musi wa sesheni iyi ya nyambedzano .
Ngauralo , ro amba nga ha miṱa na vhukwamani nga ngomu ha miṱa nahone ri ṱoḓa hafhu u lwa na zwo bvelelaho kha vhaponyi musi vha tshi aluwa .
Mabunga a tea u vhekanywa tsini na nḓila dzi re na nyito hune ha kona u swikelelea nga milenzhe .
Tshitshavha tsha vhadzulapo vhane vha a tshila ndi tsha ndeme u itela muvhuso une wa shuma zwavhuḓi khathihi na mveledziso .
Nyengedzedzo i ḓo ita uri Muhasho wa zwa Muno ( DHA ) u khunyeledza mushumo wayo wa u wana nḓila ya u tandulula mafhungo a mupfuluwo , nga maanḓa kha vhadzulapo vha bvaho kha dzingu ḽa Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika .
Vhupo ha ṱhuṱhuwedzo ha vhukavhamabupo , hu tshi katela na sia ḽa mavu a vhukavhamabupo .
Shumisani Pulane ya Ndinganelo ya Mishumo nga nḓila ine ya kuvhatedza ngudo dza vhathu na u swikelela u bvelela hu pfadzaho u ya kha ndinganelo ya mushumo .
Muṱangano wo farelwa kha masipala na thendelano yo swikelelwa na muhasho nga ha fhungo ḽa Urban Edge .
U bviswa ha ndaela phanḓa ha u shumiswa ha zwibviswa na u bviswa ha akhaunthu dzoṱhe dza ndangulo ya ṅwedzi nga ṅwedzi .
Ṅwalani mafhungomatsivhudzia no amba nga inwi kha fomo .
Ndi ifhio mbekanyamaitele na nḓila ya ndaulo ine ya fanela u vha hone kha ṱhanganelano ya thekhinoḽodzhi ?
Ri a vhala .
Iyi mbetshelo ndi yone ine ya iledza u lowa hune ha vhaisa vhaṅwe vhathu kana tshiṅwe tshithu .
Ṱhoho dza mafhungo ndi dzifhio nahone dzi kunga dzangalelo ḽashu nga nḓila ifhio ?
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u khunyeledzwa zwavhuḓi ha Muṱangano wa Ḽifhasi wa Vhuṱanu wa nga ha u Fheliswa ha zwiito zwa u dzhia Vhana sa Vhashumi we wa farelwa fhaḽa ḓoroboni ya Durban nga ḽa 15 u swika 20 Shundunthule 2022 . Vhathu vhoṱhe vha kwameaho u mona na ḽifhasi vho dzhenela muṱangano uyu we wa fariwa nga tshumisano na Dzangano ḽa Vhashumi ḽa Ḽifhasi .
Ṱalusani zwikhala zwa mveledziso ya zwa vhulimi fhethu ha madzulo a sialala .
U vhona zwauri hu khou tevhedzwa mbekanyamaitele dza u langula ndaka , zwilinganyo na milayo .
Murengi , zwi sa kwami thandululo ifhio na ifhio ya u pfuka thendelano , nga nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho malugana na u fhidza yo rumelwaho kha muḓisedzi , a nga fhelisa ino thendelano yoṱhe kana tshipiḓa tshayo :
U bva kha mawanwa , zwipiḓa zwihulwane zwa mugaganyagwama wa khephithala wa masipala zwo iswa kha mushumo wo salelaho murahu wa u ṱhogomela .
Lutsingaḓanzhe nga murahu ha ndunduma dzi vhumba tshinzienzie tshi na zwipiḓa zwa nnḓa mavuni na vilosithi dza lutsingaḓanzhe dza fhasi dzine dza ḓo bveledza u bviswa kha vhuimo ha zwiomate zwo papamalaho .
Pfumbudzo yo ṋetshedzwa u itela thikhedzo .
Ikonomi ire na vhubveledzi ndi tshithu tshi dzhenelelaho kha nyaluwo ya ikonomi na thengiselano dza ḽifhasi .
Mikano yo angalala ngamaanḓa nahone i bva nga fhasi ha muthihi u ya kha i re nṱha ha muthihi .
Muhasho wa zwa Muno u tea u fushea uri huna vhushaka uri u kone u ṋea mubvann ḓa thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe .
Ni kone u paḓula maipfi a bve madungo .
Ndindakhombo dzo katela , nḓisedzo dza themamveledziso na nzudzanyo , vhupholisa , vhulamukanyi , masheleni , u tendelwa u sa badela muthelo , kathihi na tshumelo dza mipfuluwo , na zwiṅwe .
Tshipikwa tsha ndaela idzi nga huṅwe ho vha hu u tsireledza vhafumakadzi vhe vha ṱaliwa hu si na tshiitisi tshi pfalaho na uri nga huṅwe hu u vha badela kha tshumelo dze vha dzi ṋetshedza nga tshifhinga tsha mbingano .
Nga nyito , tshipiḓa tsho dovhololwaho tsha u shumisa ndi tshiṱuku , ho sedzwa muelo muṱuku wa mbuelo dza u shaya mushumo .
Fhedzi nḓila ya kha mbofholowo yo lapfa , nahone ro vhona khethekanyo dzi tshi aluwa kha tshitshavha tshashu .
Vhashumi vha tea u gudiswa nga ha nḓila dzo teaho dza u hwala na fhethu ha u shumela hu tea u vha ho itwa nga nḓila ine vhashumi vha ḓo vha na tshikhala tsho linganaho .
Tshifhinga tsho tiwaho : Izwi zwi amba uri mvelelo dzi no khou kaliwa dzi na ḓuvha ḽa mathomo na magumo .
SAPS i khou thoma fulo ḽayo u mona na shango ḽa uri maḓuvha a madakalo avhe o tsireledzeaho na uri roṱhe ri vhe na vhuḓifhinduleli ha u tikedza SAPS nga u tevhedza mulayo na u ḓifara zwavhuḓi .
Arali thandela dza CBP dzo ṱanḓavhuwesa nahone dzi sa buletshedzi , zwi ḓo konḓa uri Mulanguli wa IDP , komititshimbidzi na foramu ya vhaimelii vha kone u tshea ḽa u dzhenisa thandela ya CBP kana hai .
Tshiṅwe hafhu , hu tea u ombedzelwa thikhedzo ya mabindu maṱuku , u ṱuṱuwedza muvhuso na sekithara ya phuraivete u renga kha feme ṱhukhu , na u khwinisa mveledziso ya vhalangi vha vhafumakadzi vha vharema na vhaḓivhi .
Thaidzo dze dza ṱanganiwa nadzo dzo ita uri vhurangaphanḓa vhu kulee nungo nga u ṱanganedza zwa vhugudisi kha mihasho yavho na uri nḓowelo ndi ya uri vhudzuloni ha sedzulusa he zwithu zwa khakhea hone , vha laṱa ṅwana na maḓi a u ṱamba .
Hune tshelede ya vha yo tendelwa hu si na ndambedzo i dzhiiwa sa zwibviswa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni nga datumu ya thendelo .
Nyitothangeli dzi katela ṱhoḓisiso kha zwiimiswa zwi elanaho kha maṅwe mashango , vhuṱumani na yunivesithi dzapo , na mveledziso ya matheriaḽa wa khoso .
Vho Dokotela Williams , vhuṱanzi havho ro vhu pfa malugana na ndalukano dzavho dza zwa pfunzo na tshenzhemo yavho .
Zwikhala zwa 180 000 zwa zwino zwi kha maitele a u thola .
Nḓivhadzamulayotibe nga ha Tshanduko ya Tshumelo ya Muvhuso , 1997 i ṋekedza muhanga wa kushumele kwa mbekanyamaitele ya tshanduko ya nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso , na tshiṱirathedzhi tsha tshumiso i vhonalaho .
Sa tsumbo , arali hu na thandela ya u fhaṱa nnḓu dza tshoṱhe kha vhupo hu nga kwamiwa tshigwada tsha vhupo uri tshi ḓe tshi ite ṱhoḓisiso kha u sa nyeṱha ha fhethu ho dzinginywaho .
2.6 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha tsheo dzo dzhiwaho nga Khoro ya Pfananyo ya Muphuresidennde muṱanganoni wo farwaho nga ḽa 11 Ṱhafamuhwe 2016 .
Zwiṅwe zwiṱiriki zwa sumbe zwi kha ḓi vha kha luṱa lwa nzudzanyo .
Khaedu khulwanesa kha tshigwada itshi tsha vhalwadze ndi : U tevhedzela dzilafho kha tshifhinga tshilapfu tsho ṋewaho uri vha fhole ; na khombo ya phiriso ya tshitzhili kha muṱa na tshitshavha .
Fhasi ha nyimele dzi konḓesaho , khaedu dza ḽodzhisiṱiki na zwiko zwo pimiwaho , DRC ḽo dovha hafhu , ḽa kona u dzudzanya khetho dzo bvelelaho .
Kha ri ṅwale
Akhademi yo vha i khou kundelwa u kunga tshivhalo tsha tshifhinga tsho fhiraho tsha vhathu .
Naho zwo ralo , madamu maswa o folaho muduba ndi vhuṱanzi ha mashumo u no khou iswa phanḓa zwo sedza kha u swikelela zwipikwa zwa khwine .
Zwa ndeme hafhu afha ndi zwa uri ri langa zwiimiswa zwa nḓisedzo ya tshumelo sa vhuṱumani ha ndeme na vhadzulapo vhashu , hu si zwithoma fhedzi zwi re kha ogenogireme dzashu .
Luvhanḓe ulu lu ḓo vha ṋea tshikhala tsha u kovhela tshenzhema na nḓila dza tumbula zwiswa zwa uri vha nga ḓisa hani vhupfumbudzi na mveledziso kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Vhaṅwe vhatukana vho vha vha tshi khou bvelela zwino , vhaṅwe vha vho vha tshi tou vha dzitshetshe , vha buraunu na thumbu dze dza zwimbelwa dza vhana vha shayaho mikhwa .
U bveledzisa maitele a ikhonomikisi zwi ṱoḓa u tandulula tshumiso ya tshikhala tsha bada , na u kumedza tshiṱirathedzhiki nga kha ndangulo ya tshikhala tsha bada u itela u dzhiela nzhele vhuendi ha tshitshavha .
Vhashumi na vhagudi vha vhasadzi vhoṱhe vha fanela u ḓivha nga nzudzanyo u itela uri hu songo vha na muṅwe muthu ane a kwamana na zwithu izwi .
Zwo lavhelelwa uri zwi ya phanḓa .
Vha lingedze u sedza uri tsinyuwo yo livhiswa kha vhone muthu na .
Zwifara dzikhondomu na dzikhondomu zwo vha zwo vhewa dzithoiḽethe dzi shumiswaho nga vhashumi .
Yuniti yo zwi humbula ṱhoḓea ya u bveledza na u sedzulusa mbekanyamaitele dzoṱhe dzi elanaho na mveledziso ya vhashumi zwi katelaho zwi tevhelaho :
Nga 2024 , tshumelo dza ndeme dza ECD dzi ḓo vha dzi hone nahone dzi tshi swikelelea kha vhana vhaṱuku vhoṱhe na vhalondoti vhavho .
Vhaṅwe na vhaṅwe vha re na dzangalelo vha vha na Mushumo kha CBP .
Dzitsedzuluso na u ṱolela he ha itwa , zwo vha swikisa kha uri vha fhedze nga uri a hu na ṱhalutshedzo i konadzeaho ine ya nga fana na khonadzeo i kwamaho zwa khakho kha zwa ndaulo na vhuvhava .
U langula mathomele , u ṱola , u shela mulenzhe na u vhiga zwithu zwine zwa itwa nga murahu kha u ḓikumedzela ha Afrika Tshipembe kha vhathu vha dzitshaka na dziṅwe thendelano dzo teaho .
Kha nyimele iyo , nḓila yashu ya kuitele kwa zwithu i katela zwithu zwo fhambanaho :
MUṰANGANEDZI - muthu ane a khou wana mafhungo
A hu nga vhi na tshifhinga tsho linganaho tsha zwigwada zwoṱhe u kovhana ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe , tsumbo , Ḽiga 1 na tshigwada , na tshiṅwe tshigwada u kovhana ḽiga 2 , tshiṅwe tshigwada u kovhana tshipiḓa tsha u thoma tsha ḽiga ḽa vhuraru nz .
2.2.5 U thomiwa ha mashangohaya na mivhuso ya vhuḓi langi zwo ḓisa tshanduko kha sisiṱeme ya khothe ya sialala .
Naho SARS i tshi ḓo dzhia maga a pfadzaho u khwaṱhisedza u wanalea , khwaḽithi , na vhuronwane , kha webusaithi ya SARS , thekhinoḽodzhi yayo , na matheriala , zwi re ngomu , na tshumelo i re hone kha na nga khayo zwi ṋetshedzwa hu si na waranthii kana garanthii , hu tshi katela na uri kha nyimele dzoṱhe i ḓo vha na vhungoho , i yone , kana u sa vha na vhukhakhi kana na uri i ḓo vha i hone tshifhinga tshoṱhe .
Zwenezwino mathomoni a uno ṅwaha , hu kha ḓi tou bva u vha na mulilo muhulu we wa khubaredza tshifhaṱo tsha dzulo ḽa demokirasi yashu .
U ṱalutshedza na u saukanya Bivhili na maṅwe maṅwalo nga vhuronwane .
Kuitele kwo tiwaho kwa u linga u ta u fhisea ha zwibveledzwa nga mudugudugu muṱuku wo livhiswaho thwii kha u pfuka nga fhasi ha ziro u ita luswayo lwa ndinganyiso ya tshedza hu tshi khou shumiswa tsumbo dza ndingo dza nzimo .
U pfufhifhadza vhugalatenga ha vha fasiṱere ḽa DVD kha shango , zwi nga vha ḽiga ḽa ndeme ḽa u lwa na tshutshedzo ya u bveledza mishumo ya vhaṅwe vhathu zwi si ho mulayoni .
Mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi i a bveledzwa , ine ḽiṅwalo ḽa mvelaphanḓa na u ombedzela mafhungo na fhethu ha khombo .
Ho sedzwa mbetshelwa dzo fhiraho kha khethekanyo iyi , a hu na nzivhanyedziso kana pfanelo kha vhuvha ha nzivhanyedziso dzine dza vha hone nga nnḓa ha uyu Mulayo kana huṅwe u phasisiwa kha sia iḽo .
U khwaṱhisa zwo imelaho zwiga zwa zwikwere .
Fhethu ha u paka mimoḓoro kana u ha u tsitsa vhathu vhu fanela u itwa nga nḓila yo tsireledzeaho u bva sitediamu , nga maanḓa fhethu ha u dzhena ngaho .
Ṅwaha wa 2012 ndi wo khetheaho ngauri u sumbedza u pembelela miṅwaha ya 16 ha Ndayotewa ya Riphabuḽiki , ine ya ṋea mbonalo yo fhelelaho kha maitele a demokirasi .
U itela u thusa mavundu kha u pulana , u ita zwa musalauno , u ananya na u shandula nḓisedzo ya tshumelo dza sibadela dza zwa theshiari hu tshi tevhedzwa zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya lushaka , hu tshi katelwa na u khwiṋisa tswikelelo na ndinganyiso .
- sedzulusa tshifhinga tshoṱhe mutakalo na tsireledzo zwa vhathu vhane vha ṱoḓa u vha shumisa ?
Tshikepe tsha shango ḽa nnḓa tshi ḓo rea khovhe nga fhasi ha maga a ndangulo na phemithi dza Afrika Tshipembe .
Sa maAfurika Tshipembe , roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u alusa ikonomi yashu .
Zwo ḓisendeka kha mawanwa aya a so ngo tou fhelelaho tshoṱhe ri vhumba kuṅwe kuhumbulele kwa ngoho , ku swikisaho kha thendo dzashu .
Ndi nga tshifhinga tshenetshi hune ra tea u shumisana kha u wana thandululo .
Muzika na mitshino zwi khou kunga vhathetshelesi vhaswa na tshivhalo tsha zwibveledzwa zwi bvaho fhano hayani , nga maanḓa ezwo zwo livhiswaho kha maraga u ḓivheaho nga maanḓa , zwo mangadza nga maanḓa Afrika Tshipembe na , kha dziṅwe nyimele , ḽifhasi .
Mulamuli u fanela u saukanya phambano .
Izwi zwi katela u pfukela ha khadzimiso u ya kha ndambedzo kha matshudeni vhane vha vha kha ṅwaha wa u fhedzisela .
Tshanduko kha ṱhalutshedzo ya u rekanya milandu ya vhuḓifhinduleli yo itwa u khwinisa vhuronwane na khunyeledzo ya zwenezwo .
I tshi khou shumisana na ndaulo ha mavundu , NGR i ḓo bveledzisa ṱhoḓea dza u shuma dza maitele o teaho dzine dza ḓo shuma sa maitele maṱuku o teaho u sumbedzisa madzangano a ḓilangaho u fana na sekhithara ya migidimo ya dzibere.
Fhethu ho salaho hu tshi pulanwa fhethu hu nga vha fhethu ha u farela mishumo ya vhuṱambo na u pembela .
Vhabindudzi nga muthihi nga muthihi vha nga tendelwa u dzudzanya mafulo apo a muimeli muthihi wa khamphani ya mashango a nnḓa u bindudza Afrika Tshipembe .
u ita uri demokirasi i dzivhe nahone i fhire kha zwa u bveledza fhedzi vhuimeli i swike kha tshiimo tshine ya bveledza sisiṱeme dza u dzhenela .
Vhuitwa vhune ha ṱoḓa vhuimo ha nṱhesa ha u vha khagala vhu anzela u sendamela fhethu hune ha swikelelea ha ṱumanya vhuṱumanyi ha fulufulu .
Dziriḽei na divaisi dza tsireledzo nga ngomu ha tshomedzo ya u funga ine ya shuma nga tshifhinga tsha nyimele dzo khakheaho u thivhela tshinyadzo kha tshomedzo ya u funga .
Khwiniso ya mishumo ya u lugisa soredzhi yo khunyeledzwa .
U engedza u vha khagala
U ḓivha hune vhathu vhashu vha dzula , zwi amba u ḓivha zwine vha ṱoḓa .
Khwaḽithi dzi katela zwoṱhe nahone dzi fanela u shuma kha ndingo nnzhi .
Naho zwo ralo , i dzula i khaedu u vhona uri hu a tevhedzwa maitele o khwaṱhaho a u renga na u rengisa .
Naho khamusi Afrika Tshipembe ḽi si nga si kwamee zwihulu , makete yashu ya mishumo na nyaluwo ya ikonomi na zwone zwi khou pfa mutsiko .
Musi vhunzhi ya dzithandela idzi dzi tshi balelwa u bvelela vhalambedzi vho ṱoḓisisa vha wana uri masheleni o kolodiwaho ha ngo shumiswa kha zwa vhulimi , kana arali o shumiswa khazwo , o shumiswa kha zwithu zwi si zwone .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhufumi ya Mulayotewa wa 2003
U vhekanya zwavhuḓi hafhu zwi ḓo ṱuṱuwedza ṱhanganelano ya fhethu ha u shumela na ha u dzula vhathu na hone zwi ḓo ḓisa zwiito zwa ikonomi tsinisa na fhethu hu no dzula vhathu .
Mbofholowo na tsireledzo Ndaka
10.2 . Mulayotibe u dovha wa khwaṱhisedza tshumiso yawo kha shango ḽoṱhe , na he kale Mulayo wa vha u sa shumi kha " mivhuso ya vhuḓilangi " ya Bophuthatswana , Ciskei , Transkei na Venda .
Mulanguli Senthara o vhulunga databeisi ya vhukhakhi hoṱhe .
Tshanduko kha ndinganyiselo ya tshivhumbeo tsha mugaganyagwama kanzhi i dzulela u katela masiandaitwa a maga a zwa masheleni a tshifhinganyana , masiandaitwa a u shanduka ha tshikalanzwalelo na mbadelo dza u langa tshikolodo , khathihi na u shanduka hu sa tevhelelani ha ndinganyiselo ya mugaganyagwama .
Hezwi zwi ṱuṱuwedza vhathu u bveledza bono ḽa vhukuma , ḽine ḽa swikelelea na maga a u swikelela bono .
1.20 arali vha tshi khou vhudziswa dzimbudziso thungo , nyambedzano i ḓo vha tshiphiri nahone vha ḓo vhudziswa dzimbudziso nga luambo lune vha lu takalela ;
2.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha avho vhane a vha athu haelwa uri vha ite ngauralo u itela uri vha kone u ḓitsireledza khathihi na u tsireledza vhafunwa vhavho .
U khwiniswa ha wadi ya Sibadela tsha Caledon nga mulandu wa kushumele ku ongolowaho .
Vhabebi kana mashaka vhane vha ḓidzhenisa kha tshimbevha kana u thusa na u tikedza Ukuthwala kha vhana vha vhasidzana vha vha vha tshi khou ita vhukhakhi ha u tambudza vhana lwa vhudzekani .
Vhuṱanzi vhu re phanḓa ha Khomishini ndi ha uri netiweke iyi i shumiswa u phaḓaladza thikhithi , i nga dovha ya shumiswa hafhu na ndivho i re afho nṱha .
Tevhedzani tsivhudzo dzi no kwama mipimo ya miṅwaha na tshileme tsha muthu .
Uhu u shuma havho zwavhuḓi ngaurali hu tou vha khagala uri hu ḓo ṱuṱuwedza hafhu mvelaphanḓa ya bola ya milenzhe ya vhafumakadzi kha ḽa Afrika Tshipembe .
U ita manyoro u bva kha zwo sinaho
Ri nga si pike u ḓisa vhuḓivhuḓi arali ri si na zwikili zwashu zwi sa livhani .
Tsireledzo i badelela ndozwo ye ya vha hone kha muvhambadzaseli wa Afrika Tshipembe arali murengi wa shango ḽa nnḓa a songo badela murahu vhuḓifhinduleli hawe ha tshikolodo nga mulandu wa zwiitei zwa mveledzazwiwo zwa poḽitiki kana zwiitei zwa mveledzazwiwo zwa makwevho zwo tsireledzwaho .
Masala a nga shumiswa vhuimoni ha dzina kana a shuma na dzina .
Khamphani dza muraḓo wa AMD dzi ṋetshedza zwibveledzwa na tshumelo kha Muhasho wa Vhupileli , zwiimiswa zwa muvhuso na vhaṅwe vhorakhonṱhiraka , vhapo na vha dzitshaka , fhethu ha mbambadzo ha vhupileli na tsireledzo .
Zwishumiswa na tshikalo tsha vhuronwane u itela u vhea vhuimo , u ita muungo , u langa ḽaini na u rekhoda gabelo zwi tea u bulwa .
U phaḓaladzwa ha mavhungo a pfunzo kha khumbelo dzi bvaho kha zwiimiswa zwa mulayo u itela u dzudzanya , u londota na vhuḓifhinduleli ; u ya kha zwiimiswa zwi londotaho pfunzo ya mashangoḓavha u ya kha nnyi na nnyi .
2.2 . Mulayotibe wa Khwiniso wa Madzangano a Ndaka a Guṱe wa 2016 une wa ḓo gandiswa u itela vhupfiwa ha vhathu .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho hwesa Minisiṱa dza Zwigwada zwa Vhutsireledzi na Vhulamukanyi ha Thivhelo ya Vhutshinyi khathihi na Minisiṱa dza Mveledziso ya Mabindu Maṱuku , Mbambadzo na Nḓowetshumo na Mveledziso ya Matshilisano uri vha shumisane na mahoro oṱhe a kwameaho kha u wana thandululo .
U thoma zwithu
U bva tshe Gammba ya Lushaka ya Vhaswa ya u thoma nga 2012 , vhaswa vhe vha dzhenela vho thoma tshivhalo tsha dzithandela zwitshavhani zwa havho dzine ndivho yadzo ndi u ḓisa mveledziso .
U tholiwa ha vhaswa kha zwikhala zwa ndeme kha zwiimiswa zwa muvhuso zwi ḓo konisa haya maitele ;
Khovhelo i linganaho ya vhashumi u ya nga tshiṱiriki , u dzhiela nṱha tsitsikano ya tshitshavha na tswikelelo ;
Ro thoma u shumisa Ḽialo ḽaU lwa na Zwiito zwa Vhuaḓa , ḽine ḽa vhea mutheo kha phindulo yo ṱanganywaho ya tshitshavha nga vhuphara kha zwiito zwa vhuaḓa .
Heyi ndi Indaba ya dzitshakatshaka ine ya ḓo ṱana zwibveledzwa na tshumelo dza Afrika Tshipembe kha sekithara ya vhuendelamashango na ya mafunda .
Iyi bugwana i na mafhungo a murahu nga ha Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma .
U ṱanganyisa ṋetshedzo ya masheleni a u tikedza u vha tshikwama kana thikhedzo nthihi ya u dzudzanya hafhu zwikhala .
Maitele a u shandukela kha didzhithala a ṋetshedza zwikhala zwa u sika mishumo kha u bveledzwa ha dziSTB na dzieriaḽa khathihi na u dzhenisa na lugisa .
Ri tea u lengisa kuitele kwa Amerika kwa u ita uri mvelele i fane u mona na ḽifhasi , u i ita kuhumbulele ku kovhekanwaho nga tshigwada tsha vhathu vhukati ha vhathu vhoṱhe .
A vha koni u tholwa sa ḽiriseve arali :
Hu nga ḓi dovha hafhu ha vha ḽiṅwalo ḽilapfu kana vhupfiwa vhu re na khumbudzo dza tshanduko kha Mulayotibe kana phoḽisi .
Nga yeneyi nḓila mbekanyamushumo ntswa dzi nga bveledzwa dzine dza nga shuma sa ṱhoḓea dza lushaka hu si dza dzingu .
Nahone ro vha ri nga hanefha nṋe nda mbo ḓi ya ngei nṱha .
Tshitshavha tshi bveledza vhuṋe kha thandela dzi no khou shumiwa .
5.1 . Khabinethe i khoḓa vhatheli vha ṱoḓaho u swika kha miḽioni tharu vhe vha rumela mbuelo dza muthelo yavho , hune vha fhiraho hafu vho dzi rumela nga eFiling .
Hu ṱoḓea thendelo u thoma kha madalo maṅwe na maṅwe 100% ya mutengo wa Tshikimu
Tshitshavha tsha bindu tshashu tshi ḓisa vhuthihi ha bindu , hu na matheriala avhuḓi na vhashumi .
Themendelo ya tshibveledzwa tsho sedzeswaho i sa konḓi na maitele a u vhiga zwi ḓo ṱoḓea .
Muvhuso wa SA a u na vhukatelazwoṱhe ha mugaganyo wa mugaganyagwama nga dzidona , mafhungo a ngoho kha ndeme na tshivhumbeo tsha thikhedzo ya thandela ya thusedzo ya dona dzoṱhe .
Migwalabo u nga farelwa fhethu huṅwe na huṅwe hune tshitshavha tsha kona u swikelela .
Kha tshelede iyi , hu na nyavhelo ya tshelede yo badelaho vhashumi ya ḽivi ya vhashumi vho litshaho mushumo na nyavhelo ya vhathu vho lovhelwaho nga mashaka a vhashumi vha muhasho .
Izwi zwi ṱoḓa uri tshivhumbeo tshi re hone khathihi na zwiito zwa ndemesa zwi a ṱoḓea uri zwi tevhedze ṱhoḓea thangeli ya u itwa ha mushumo wa kudzulele zwavhuḓi u ambwaho nga hawo mathomoni a maitele a zwa itwa ha kudzulele .
Nga tshifhinga tsha khaphu ya tshiphuga tsha ḽifhasi , ro fhungudza usa tevhedzela milayo dzibadani dzashu sa nḓila ya u lwa na vhugevhenga kha zwitshavha zwo fhambanaho .
Dzina ḽa bugu ine na i funesa ndi ḽifhio ?
Ri humbela vhathu , miḓi , dzifeme na mihasho ya muvhuso yoṱhe uri vha vhulunge muḓagasi u itela u fhungudza u khauwa ha muḓagasi .
Nyolo i re kha siaṱari ḽi tevhelaho i sumbedza uri kha levhele ya muthu nga eṱhe , u laula zwithusi zwa phambano ya vhathu , hu tea u sedza kha uri phambano dza muthu nga eṱhe dzi kwama hani kuvhonele kwashu kwa zwithu , mihumbulo , lutamo , ṱhodea khathihi na vhuḓifari hashu .
Zwifanyiso zwa u sumbedza zwiendzi zwa kale
Ho ṱaluswa ṱhanganyelo na mbadelo dza yuniti zwi tevhelaho :
Ho itea mini ?
Masipala wa Prince Albert a wo ngo ḓiḓodza museṱo maṱoni siani ḽa u hula ha khaedu dze wa livhana nadzo sa vhaḓisedzi vha tshumelo , ndi ngazwo vha tshi khou amba nga mutingati na u shumisa zwikili zwi no bva tshitshavhani .
Misudzuluwo yo teaho mishumo kha nzulele dzo fhambanaho , tsumbo : nga tshifhinga tsha zwiḽiwa , kiḽasini , bisini
11.2 . Khabinethe i livhisa ndivhuwo dzayo kha avho vhane vha khou bvela phanḓa na u vhulunga maḓi Afrika Tshipembe khathihi na Khomiti ya Minisiṱa dza Tshivhalo vhane vha khou shuma na zwa Gomelelo vhane vha khou lwisa vha sa neti , khathihi na vha kwameaho kha masia oṱhe a muvhuso na lushaka , kha u lwisana na nyimele dza gomelelo ḽi sa imi ḽine ḽo wela zwipiḓa zwo vhalaho zwa shango .
Ngeno mafhungo o ṱahiswaho nga Fitch a tshi khou dzhielwa nṱha nga muvhuso .
Ndi tshipiḓa tsha vhufa ha mvelele ya Vharema nahone zwi a dzhielwa nṱha nga Ndayotewa .
Haya ndi maitele a khwinesa a u vha khagala na vhuḓifhinduleli .
U shumisa thishu ndi tshi atsamula na u fumula maduda .
U vhala maipfi hu tshi shumiswa mibvumo ya foniki yo gudwaho . nyito ya u linga ha fomaḽa ya 1
U londolwa ha themamveledziso ine ya vha hone zwazwino , nga maanḓa zwiṱitshi zwiṱuku , a hu khou vha hone nahone hu khou tea u vha na u dzhenelela nga nḓila yo fhelelaho u itela uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo i bvelaho phanḓa nahone i sa khauwi tshifhinga tshi ḓaho .
Mbuelo ya Buḽoko ya ḓuvha na ḓuvha
Mulayo u a bvisela khagala maanḓa a khothe mayelana na zwine zwa itwa na fhethu hune dza shuma hone .
1.7.1. Khabinethe i khou vhilaedzwa ngaha khombo dza zwenezwino he vhana vha wanala vha tshi khou shuma mabulasini ngei Devhula Vhukovhela na Free State .
Kha zwitshavha izwi , khwaḽithi ya maḓi i ḓo ṱhoṱhela na mitengo ya u ṋetshedza maḓi a khwaḽithi i ḓo gonya .
Ri ḓo zwi dzhiela nṱha , na u dzhia tsheo ya tshihaḓu , u lwa na mugudisi ane a shumisa maanḓa awe nga nḓila i songo teaho nga u ḓi dzhenisa kha vhukonani ha vhudzekani na vhana .
Khethekanyo ya Tshumelo dza zwa Mulayo i na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza ngeletshedzo na tshumelo dza thikhedzo dza matshimbidzele a mulayo u mona na Muhasho .
Arali ra nga shuma roṱhe ri nga ita uri phukha dzoṱhe dzi ite zwine ra funa . "
( b ) ta thagethe dza kushumele dzi elanaho na zwo sedzwaho kha mveledziso na zwipikwa ;
Kha vha dzule vha na tshileme tsho tendelwaho .
MbekanyamushumoyaNdanguloyaOnkholodzhi ( Khentsa ) Arali vhone kana muraḓo wa muṱa wavho a wanala e na khentsa , ndi zwa ndeme u ḓiṅwalisa kha mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Onkhoḽodzhi nga u ṱavhanya saizwi dzilafho ḽoṱhe ḽi tshi ṱoḓa thendelo u thoma na ndangulo ya nyimele .
Musi vha tshi khou shumisa nyolo kha siaṱari ḽa 35 ḽa notsi dza khoso ( kha vha shumise PowerPoint arali i hone , u ṱhaḓula kha zwenezwo kha vha shumise notsi dza khoso sa ḽo livhisa khaḽo vha ole nyolo kha fiḽipi tshati ya ḽiga liṅwe na ḽiṅwe nga tshifhinga ) , kha vha ṱalutshedze uri mutevheṱhanḓu wa CBP u fanela u ṱumana na wa IDP .
Kha vha wane khethekanyo ine masipala wavho wa wela hone .
Maṅweledzo a pulane ya nyito ya u shuma thandela na mishumo
Tshanḓa tsha Mulangadzulo wa Buthano Ḽa Lushaka na Tshanḓa tsha Mudzulatshidulo wa NCOP ;
Inthaviwu dza vhaḓisedzi vha tshumelo
Tshitatamennde tsha mbadelo tshi katelathiransekishenidzingahotsheledeyobadelwaho zwino , tshelede yo salaho na ṱhanganyelo ya tshelede ine ya tea u badelwa .
Khwaṱhisedzo yo khwaṱhaho i fanela u vhewa kha zwiitei zwine nyimele dza mutsiko idzi dzoṱhe dza bva kha gomelelo ḽa fisioḽodzhi kha zwimela na u konḓela u bva kha huṅwe u konḓelela vhukati ha nyimele dza mutsiko dzo fhambanaho dza nga itea .
I ṋetshedza maga a ndeludzo o sedzaho kha sekithara nṋa dza ndeme dza ikonomi , dzine dza vha Fulufulu ; Nḓowetshumo ; Vhulimi , Maḓaka na Tshumiso ya Mavu ; na Malaṱwa .
Musi tshifhinga tsha vhukwamani ha kheisi tsho tewa , u tshimbila ha fhethu hu bva kha tshifhinga tsha phindulo ya ndeme ya vhukati ya vhukuma i shumisaho data ya ḓivhazwakale .
Atikili dzi tevhelaho dzi a takadza nahone zwi nga konadzea vha nga lingiwa nga hadzo .
Vha vha ṱalutshedze zwavhuḓi uri arali vha vhuya vha ṱanganedza muṱangano vha lavhelelwa uri vha u dzhenele .
Musi ndo ima afha ṋamusi , ndo takala u vhiga uri kha zwoṱhe , tshiimo tsha Vundu ḽashu ndi tshavhuḓi .
Vidio a yo ngo tea u tou sedzesa thaidzo fhedzi na tshitshavha na mivhuso .
U kundelwa u tevhedza maga a phemithi zwi nga ita uri i fheliswe kana u phumulwa .
Ngauralo , kha tshifhinga tshipfufhi , vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha ḓo dededzwa nga zwipikwa na mbekanyamaitele zwe zwa bulwa kha Bammbiri Ḽitshena ḽine , hu si kale , ḽa ḓo khunyelela ḽi Mulayo wa Vhuendedzi ha Shangoni .
Zwo nambatedzwaho afha ndi uri thememveledziso ya ICT a i na maanḓa fhethu ha zwa ḓivhashango hune vhunzhi ha vhadzulapo vha dzula nga nṱhani ha nzulele ya kale yo itwaho .
Tsumbo vhafumakadzi , nga nṱhani ha mbeu yavho , ndi mushumo wavho wa u mamisa vhana .
Ndi u pembela hufhio hune na hu funesa ?
Tsumbanḓila dzi re na vhutevheleli dzo bveledziswa u itela u laṱwa ha malaṱwa nga u fukedza ḓaleḓaleni , zwihulwane ndivho i ya u thivhela tshikafhadzo ya maḓi a fhasi ha mavu .
U thaipha maṅwalwa u itela mulanguli .
Vho Behrens na Vho Watson vha ṱanḓavhudza khethekanyo ṱhanu dzi tevhelaho dza zwiimiswa zwa tshitshavha vho sedza ṱhoḓea dza hune zwa wanala hone :
Vha khou rambiwa u vha muraḓo wa tshigwada itshi tshavhuḓi tsha vhalangi tshine khatsho vhukoni na vhuvha havho zwa nga maanḓafhadza zwikolo zwashu , zwitshavha na vhashumisani .
Tserekano ya u khakhulula nyimele iyi ḽi a pfesesea zwavhuḓi nga nṱhani ha vhuhulu ha netiweke , maitele a u gwedzha , na maitele a elanaho na vhuinzhiniere na sainthifiki .
Nga ṅwambo wa izwo ndi zwa ndeme vhukuma uri Muluvhisi a ntsikele maanḓa o teaho kha vhuimo uvhu ha Muvhuso .
4 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Maano a Vhuholefhali wa Pfunzo ya Nṱha na Sisiṱeme ya Vhupfumbudzi uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
uri vho badela mbadelo yo fhelelaho na referentsi .
Zwo ralo , ri tea u thivhela u enda hu si ha ndeme , nga mannḓa nga zwiendedzi zwa nnyi na nnyi , ri fhungudze na u dzulela u ya fhethu ha nnyi na nnyi sa dziresituarenthi , masosani kana dzibarani .
U dzhenelela kha wekishopho na miṱangano nga ha zwa tshumiso na Milayo yo teaho musi zwo tea .
Zwiṅwe zwiwo zwi bvelela musi vhathu vha tshi sia tshiendisi vha si na vhuṱanzi uri tshi nga si tshimbile kana u vhanga khuvhalo .
Zwiṅwe hafhu , ahuna ṱhoḓea ya u ḓivhadza nḓila dzi nga ho sa Indekisi ya Mveledziso ya Mbeu ya Afrika kana iṅwe nyendedzi i elanaho nayo u khwaṱhisedza uri hu na vhulavhelesi ho linganaho na u sedza mvelaphanḓa maelana na ndinganyiso ya mbeu .
Minisṱa u ḓo ṱoḓa u fanela a fushea uri vho thoma vha ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo musi vha sa athu wana thendelo .
Yunithi ya PAIA Yunithi ya PAIA i tshimbidza mbetshelo ya tswikelelo ya tshitshavha kha mafhungo a muhasho .
Kana zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwa phuraivethe zwi ṋetshedzaho khoso dza digirii zwi nga ḓi vhambadza zwone zwine sa dziyunivesithi , arali zwi songo ralo , ndi ngani zwi songo ralo ?
Naho nga ḽithihiḽithihi , mashango a Afrika a tshi bvelaphanḓa na u ḓisendeka kha zwiko zwa nga nnḓa u itela u lambedza mveledziso yavho .
Masole a kale vho lwelaho mbofholowo ,
Hafhu Afurika Tshipembe ḽi na khamphani dzine dza vha vharangaphanḓa kha sekithara dzi no nga sa vhufhaṱi ha themamveledziso .
Mugaganyagwama wa Mbuelo u elana fhedzi na Tshumelo na u Fhelisa Vhushai zwa Muhasho wa Matshilisano .
Zwi ita vhugai
Ndi tsireldzo ya pfanelo dza vhuthu ya ndeme .
Masiandaitwa a nyito dza vhuḓimvumvusi kha ndeme ya zwiko na zwone zwi ḓo katelwa kha u ela uhu na tsheo .
Bulani uri khalaṅwaha idzi nṋa dzi fhambana nga mini . himedzi
Lavhelesani thebuḽu ye na i ḓadzani kone u fhindula mbudziso idzi .
Inman et al. i sumbedza tshanduko kha volumu u ya nga volumu na vhukule ha vekitha .
( 3 ) Mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka u ḓo langa nṱha ha wa vhusimamilayo ha vunḓu arali mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka wa vha wo itelwa u thivhela nyito i songo teaho kha vunḓu ine -
Khabinethe i khoḓa vha tevhelaho :
Ri songo vhuya ra vha khakhela kha uri vha shele mulenzhe nga huhulu u ya kha u shandukisa nyimele yavho i lemelaho .
Dzina na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa zhendedzi ḽa mutholi zwo bulwa kha data ya thandela .
7.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe Phalamenndeni .
Vhana vha khou ita mini ?
Kha vha vha thuse arali vha si na vhuṱanzi .
Tshiedziswa tsha thevhekano tshi imelela nga girafu mvelaphanḓa na vhushaka ha zwiteṅwa izwi .
Hu na u ṱavhiwa ha madaka kha tshiṱiriki , zwine nga maanḓa zwi kha devhula ha Mount Frere na vhukovhela ha Mount Ayliff .
Ho sedzwa tshenzhelo dza kale , zwiṅwe zwipiḓa zwa vhugudisi zwo vha na madzangalelo na mafulufulu u fhira zwiṅwe kha phurogireme .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi ṱhonifha ane a khou amba .
Dzianyuwithi dza khombekhombe dzi tandulula ṱhahalelo ya zwikili zwa u vhulunga masheleni yo andaho ine ya ṱoḓea u ḓo langa ṱhanganyelo khulwane ya tshelede na u bveledza phimo ya mbuelo yo dzikaho , na kha vhukale ha vhualuwa .
Hezwi , zwo ṱangana na u vhambadza shango ḽashu ho engedzeaho na maga a u khwaṱhisa vhutsireledzi ha vhuendelamashango , zwi ḓo sika nyimele dza nyaluwo ine ra khou lavhelela , na mishumo na zwikhala zwine zwa ḓo tevhela .
Ndo ri u vhuya mbulungoni nda bvela phanḓa na vhutshilo hanga .
CDWs dzi shuma sa zwileludzi zwitshavhani na vhadzudzanyi vho sedzaho kha mishumo ya ndeme i tevhelaho :
Nyambedzano dza dzitshakatshaka dza thendelano ntswa ya mulayo dzi ḓo katela phindulo ya tshanduko ya kilima , ine ya ḓo vha hone ubva nga 2020 uya phanḓa .
Ṱhoḓea ya u sedzana na sisiṱeme na zwishumiswa i khagala musi vhushumisamitshini hu songo linganaho zwa zwino ha mafhungo o teaho , sisiṱeme dza u tevhela muṱala na ṱhaluso ya vhafariwa vho lindelaho tsengo zwi ita uri zwi konḓe u swikela , u saukanya na u pulana ndangulo yo teaho ya vhafariwa vho lindelaho tsengo .
Zwi itaho uri mudzadze a wane mbadelo :
Khomishini ya Pfanelo dza Mvelele , Vhurereli na Dzinyambo i ṱuṱuwedza u ṱhonifha pfanelo idzi na u ṱuṱuwedza na u bveledza mulalo , vhukonani , vhuthu , u konḓelelana na vhuthihi ha lushaka .
Muthu muṅwe na muṅwe a nga vula akhaunthu sa izwo hu sina ṱho ḓea dza muholo wa fhasi une vha tea u vha vha tshi khou hola wone .
Dzhango ḽi ḓo vha ḽo vha ṱhanzi ya u khwinisea ha tsireledzo ya vhathu na u fhungudzea huhulwane ha vhugevhenga vhushushaho u ya nga muthu nga muthu .
Ḽevele dzo fhambanaho dza ndangulo dzo sumbedza uri ḽevele iṅwe na iṅwe i na masia o fhambanaho a ndangulo .
Buli ḽa u ḓadza phaiphi ḽi tea u vheiwa nga fhasi ha thannge .
Vhufaragwama ha Lushaka zwa zwino hu khou bveledzise nyendedzi dza u khwinisa maitele a u khwaṱhisedza uri musi pulane dzo bveledziswa , hu vhe na ṱhoḓea dzi re khagala tshoṱhe u ṱuma izwi kha mugaganyagwama .
Zwino navhani sa tshimange .
Vhasala mafhungo murahu u swika khoro itshi dzhena khao .
Vhalanguli vha dzikhamphani vha kha u dzheniswa ha akhaunthu dza bannga na sekithara ya zwa masheleni .
Khomphonenthe iyi i na vhuḓifhinduleli ha u ṋea Muṅwalisi thikhedzo .
Sambulu dza tshiofisi dzi a lingwa u itela u vhona uri mbeu dzine dza tshimbidzana na ṱho ḓea dza Mulayo wa Khwiniso ya Zwimela dzi ḽeibu ḽiwa nga nḓila yone nahone dzi a rengiswa .
Ndangulo ya kushumele i tsinisa na nḓisedzo ya tshumelo , zwoṱhe zwi ṱalutshedzwa nga tshiṱirathedzhi tsha Batho Pele tsho ḓivhadzwaho nga 1997 .
Zwitshavha zwa phurofeshinala na mivhuso vha kwengweledzwa u khwaṱhisedza Mulevho na , hune ha vha na vhushai , u bveledza ndaulo dza u shumisa milayo ire nga ngomu .
Kha heḽi fhungo , ro thoma sa u tou edzisa Mbekanyamushumo yo Angaredzaho ya Mveledziso ya Mahayani ngei Giyani , kha ḽa Limpopo , nga Ṱhangule mahoḽa .
Vho dzulaho kha gaḽari ndi maswole a kale manzhi na miṱa ya vhahali vho lwelaho nndwa ya mbofholowo .
Ni ḓo ita mini matshelo ?
Mathomo ya magumo a bennde a sumbedza vhubvo ha zounu na magumo a zounu , na vhuphara ha bennde vhu sumbedza vhuhulu ha ṱhoḓea ya matshimbilele o lavhelelwaho .
Mushonga wa vhulwadze na mushonga wa u tou ḓirengela
Zwi nga khwaṱhisedzwa uri redzhisiṱara ya ndaka ya ofisi khulwane a i tevhedzeli tsumbanḓila dza Vhufaragwama ha Vundu na ha Lushaka .
Tshikwama tsha NML tshi iḓo ita konṱiraka na zwibadela zwa muvhuso na zwa phuraivethe , na vhomakone , kiliniki dza muvhuso , madokotela a phuraivethe ya u nekedza tshumelo ya mutakalo ya mahala kha mudzulapo muṅwe na muṅwe wa Afurika Tshipembe na vhadzulapo nga mulayo .
Ndivhanyiso ya u anganya ha tshifhinganyana ha phedzo i itwa nga tshifhinga tsha tsumbathengo musi mithara dzo no vhaliwa .
Ndo vha ndi na penisela ngomu begeni .
IMO i vha hone ṅwaha muṅwe na muṅwe itshi itelwa u tandulula thaidzo dza matshudeni vha zwikolo zwa sekondari , i farwa kha mashango o fhambanaho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Rekhodo ya nyanḓadzo ya CHM i amba ngaha u bveledzwa na ndeme i yaho phanḓa .
Kha khethekanyo iyi , hu na maanea na mbudziso i bvaho kha nganea iṅwe na iṅwe ya dzi tevhelaho :
Maitele mavhili a mutheo a u ṱumanya maitele a CPB na IDP a nga shumiswa :
Mbekanyamaitele ya u fhedza i ḓo fhedziswa ṅwaha u tevhelaho nga murahu ha vhukwamani hafhu na vhashelamulenzhe .
Mbekanyamushumo dzi tevhelaho dza nga ha mugaganyagwama dzo khwinifhadzwa :
Ṅwalani ḽeḓere h ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela nṱha maipfi .
U dzudzanyululwa hohu ndi ha nga masheleni nyengedzedzwa .
Thebulu ya zwi takadzaho zwa vhuria
Mafheloni a Ṱhafamuhwe ṋaṅwaha , u bva nga 2009 , muvhuso u ḓo vha wo fhedza masheleni a linganaho 860 biḽioni ya dzirannda kha themamveledziso .
Masheleni a itwa uri a vhe hone u tikedza zwipikwa zwa vhuḓifhinduleli ha muvhuso na u tea ha ikonomi kha u langula masheleni a muvhuso na ndaka i ne ya sudzulutshela .
Dzangano ḽa thuso ḽi ḓo vha ṋea thuso ya ya zwa thekiniki na ndangulo .
U vha na muhumbulo kha mveledziso ya zwiṱirathedzhi zwa mutakalo na tsiravhulwadze .
Ri na vhoramafhungo vhane mbofholowo yavho yo tsireledzwa kha Mulayotewa .
Hu na zwinzhi vhukuma kha mvelele yashu u fhira dzikhoudu na maitele a elanaho na vhudzekani .
U ṅwala hu ḓo vha nga luambo lwa Luisimani fhedzi .
Izwi zwi ḓisa khaedu kha u aluwa lwa polotiki na vhukoni ha tshidipulomati ha komiti dza wadi .
u khwaṱhisa nzudzanyo dza pfananyo ya vhulanguli kha u tikedza na u manḓafhadza mimasipala .
Iṅwe pfunzo na u pfumbudzwa zwi ḓo isa phanda na u engedzwa na u khwiniswa .
Zwithu zwo sedzwaho zwi pfeseseswaho zwavhuḓi
20 . Samithi ya Tshigwada tsha a Sumbe ( G7 )
Ṋetshedzo ya mugaganyagwama wa u shumisa wa 2008 wa haya masheleni a thikhedzo ya elementhe dza mishini o angaredziwa nga u rali :
( b ) kha tsireledzo ya Riphabuḽiki , kana
Nga maitele a vhupulani na mvelele , Muvhuso u nga ranga phanḓa maga a mveledziso na u ṱanganedzwa nga tshitshavha sa vharangaphanḓa vhane vha shumela tshitshavha .
Arali vhari ni vale bommbi musi ni tshi tamba maṋo , ni ite nga u ralo .
Mushumi wa mutshini wa u gwa u ḓo tevhedzela maga a Mutakalo na Tsireledzo are kha Mulayo wa Mutakalo na Ndaulo Mushumoni .
8 . Nḓila ya u Swikelela Rekhodo dzine dza dzula dzi hone
Zwiṅwe hafhu , u itela u swikelela mimaraga ya mbambadzo ya bondo , muvhuso u tea u wana na u londota phimo ya khiredithi ya vhuḓivhusi yavhuḓi u bva kha mazhendedzi a u ela , ane a ṋekedza zwiṱuṱuwedzi zwi re na maanḓa kha vhasiki vha mbekanyamaitele u itela u bveledza mbekanyamaitele dza ikonomi khulwane dzi pfadzaho .
Zwileludzi zwa u ṱambela zwiṱuku , kana zwiphumulazwanḓa zwa vhashumi kule na vhupo ha u ṱambela
Fhedziha a ri nga ḓo pfa ro fushea .
Nga iyi nḓila vha anzela uri hanedza maelana na mihumbulo ya ndeme vhukuma .
Kha nyimele idzo , u kombetshedza hu swikelwa nga u fhambana ha mimekhenizimu .
Vhudzivha ha u tevhedza ndaela dza theo ya mulayo dzo fhambanaho .
Nzudzanyo ya vhuvhili i a wanala zwino i kha nyambo dza 11 dza Afrika Tshipembe dza tshiofisiri .
Nyolo ine ya shaya nungo , tshivhalo tshi sa fushi na tshifhinga tsha u ela tshipfufhi zwa vhuvha ha zwiṅwe , phimo ya themendelo nga ha tshumiso kha tshikhala tshihulwane , naho hu na vhuṱanzi vhu sumbedzaho masiandaitwa mavhuya .
Bugupfarwa ya u ingamela Tsireledzo ndi tshishumiswa tsha u ṱola u shumisa ha mbekanyamaitele na matshimbidzele a tsireledzo .
Madalo o vha o livhiswa kha u ṱanganyisa Adzhenda ya Afrika na u khwaṱhisa vhushaka ha ikonomi , zwa poḽotiki na zwa matshilisano vhukati ha mashango mavhili .
U shuma kha vhuthihi zwo dovha hafhu zwa vhonala ino vhege musi hu tshi khunyeledziwa thendelano ya miholo ya fhasisa ya lushaka na kha maga a u dzikisa vhushaka ha vhashumi .
Hezwi zwo vhea Masipala vhukati ha mimasipala i si gathi i khou shumaho zwavhuḓi .
Ṱhohoyatshikolo Mufumakadzi Vho Makhanya , vho kaidza vhana vhoṱhe vha tshikolo uri vha songo ita zwo bvaho .
Miṅwalo iyi naho zwo ralo a i sedzi kha vhana fhedzi na u amba nga ha sisiṱeme dza ndondolo nga u angaredza .
Naho zwo ralo , ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri kha zwitshavha zwinzhi zwa Afrika , zwithu izwi zwivhuya zwi vha hone hu na nyito dza matshilisano dzi huvhadzaho .
Ya u fhedzisela i amba u sa fhira ṱhalutshedzo ya mushumo wo ḓoweleaho .
U thoma u shumisiwa ha Ṱhoḓea dza Mutheo ho bveledza u khwinisea nga zwiṱuku nga zwiṱuku ha vhuḓi ha maḓaleḓale u mona na shango , nga mulandu wa u khwiniswa na zwilinganyo zwa vhupo zwi re nṱha zwine zwa ṱoḓea fhethu ha maḓaleḓale .
Kha vha ṋekane nga sambulu .
( iv ) u thivhela iyo vunḓu kha u dzhia nyito i songo ḓaho ine ya nga vhaisa lutamo Iwa ḽiṅwe vunḓu kana shango ḽothe .
Tshivhalo tsha vhaswa vhare dziyunivesithi na magudedzini tsho engedzea miṅwahani yo fhiraho .
Ndaka dza muthelo dzo lengiswaho dzi sikwa saizwi hu na khonadzeo ya uri mbuelo ine ya theliswa i ḓo vha hone tshifhingani tshi ḓaho ine ha ḓo shumiswa phambano i ṱuswaho khayo .
' U hwenya hashu ri tshi ya kha mbofholowo a zwi tsha humiselea murahu .
Ḽiga iḽi ḽi dodombedza mushumo u ṱoḓeaho kha zwipiḓa zwa u fhaṱa na u shuma ha thandela .
U humbulela hu sumbedza uri u engedzea kha u shela mulenzhe ha sekhithara ya theshiari hu ḓo ḓa nga mbadelo ya sekhithara ya phuraimari .
Vha futelele kha u pfesesa zwine zwa khou ambiwa na u rekhoda zwe zwa ṋetshedzwa kana ha dzhiiwa tsheo ngazwo .
( i ) zwiṅwe na zwiṅwe zwe vha zwi amba , u zwi bvisa kana u zwi ṋea Khoro kana iṅwe na iṅwe ya komiti dzayo ; kana
U vhea iṱo nga nḓila i bveledzaho na ndangulo ya u sa dzhenela .
Hezwo zwo no vha mushumo wa ṅwaha nga ṅwaha wa ndeme khulwane vhukuma kha nnyi na nnyi ngomu kha shango ḽashu .
Musi a nga ḓivha fhedzi zwine a vha na tshenzhemo nazwo na u zwi sedzulusa .
Mawanwa a odithi dza lushaka o sumbedzisa ho vha na khwiniso yo katelaho nga phesenthe dza malo ; 30 phesenthe ya dzo odithwaho dzo wanala dzi dza vhuḓi ngeno 14 phesenthe yo vha ya dzo salelaho , dzo haniwaho kana ho ṋewa ngeletshedzo ngauri dzi songo fhelela .
Madzangalelo o fhambanaho a nga kumedziswa hani
Vhathu vha shela mulenzhe nga u dzhia maga nga vhoṱhe siani ḽa u lambedzwa nga zwiko zwa vha nnḓa hu tshi katelwa na thuso ya zwa tshithekhiniki ine vha nga lila , fhedzi vha tshi nga kona u langa kushumisele kwa zwiko .
Vhathu vhaṱanu vho wanala vho ḓidzhenisa kha vhuaḓa kana milandu ielanaho na vhuaḓa vhune masheleni ane a khou ambiwa nga hao nga mulandu kana milandu a fhira R5 miḽioni na uri ndeme ya u imisa dzi oda dzo wanwaho ndi R185 miḽioni .
Themo ya mushumo yo ḓoweleaho i ḓo vha miṅwaha miraru hune tshithihi tshararu tsha vhuimo tsho vulea u itela khetho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Musi ho sedzwa u fhambana ha nzulele dzine dza tea u dzhielwa nzhele , dzi ḓo vha dzo tsireledzea u humbulela uri saizi nthihi a i lingani nyimele dzoṱhe .
Hezwi zwi nga khakhisa vhunzhi ha zwipiḓa zwa mivhili yashu zwa ri ḓisela malwadze .
Na zwezwo , muṋei wa thuso a nga zwi vhona zwavhuḓi uri thuso yawe i khou dzhielwa nṱha .
Vhuendedzi : Vhunzhi ha wadi dza ha masipala ano maḓuvha hu navha na mivhundu mihulwane vhukuma .
Dzibannga , nga kha Dzangano ḽa u Bannga ḽa Afrika Tshipembe , dzi ḓo thoma thandela ya u bveledza senthara ya vhukoni ha tshumelo dza masheleni na vhupfumbudzi ha vhurangaphanḓa .
4 . U thomiwa ha Mbekanyamaitele ya Pulani ya Nyito I re na mutsindo i shumaho zwavhudi.
Mashango a phendelashango a tshi vhambedzwa na a nga ngomu shangoni - a u fhedzisela na khaedu dzi elanaho na u swikelela fhedzi dzi nga vhuedza vha na mbuelo vhukuma u bva kha zwo vhulungwaho kha vhuṱumani na themamveledziso ;
Mbalophirwazero i sumbedza mufhalala ngeno mbalophirazero i tshi sumbedza milandu .
Ṱhanziela ya mbingano ya tshikhau i bviswa zwenezwo .
Haya maitele a ḽifhasi , ane a nga shanduka a vha khaedu , a ḓo shandukisa nzulele ya ḽifhasi kha miṅwaha ya mahumi ine ya khou ḓa .
Izwi zwi ṱoḓa u sikwa ha vhupo vhune ha konisa u bveledza na u vhuedza mihumbulo miswa ; u leludza u dzhenelela ha vhafaramikovhe vho fhambanaho , hu na muhumbulo wa u thoma vhuḽedzani vhu bveleho phanḓa na u ṱuṱuwedza ndeme na ṱhoḓea ya tshumelo ya muvhuso .
Mbekanyamaitele dza ṋea masheleni na maitele zwi tea u ṱuṱuwedza ezwi nga u bvisa zwithithisi zwifhio na zwifhio kha vhushaka ha mushumoni vhu bveledzaho .
Zwa zwino zwi a ḓivhea lwa tshiofisi uri ikonomi yashu yo wa , muvhuso u khou ḓivhadza vhathu uri vha songo laṱa fulufhelo .
Puḽane i angaredza Ndayotewa , thendelano ya dzitshaka na dzingu , buthano ḽa vhana vha Afurika Tshipembe , Ndivho dza Mveledziso ya Miḽiniamu na Bono ḽa Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka ḽa 2030 .
Tsenguluso dzi re afho nṱha na dzone dzi thusa kha masipala kha u ḓivhambedza na miṅwe masipala zwi tshi ḓa kha nyaluwo ya ikonomi .
Tsheo iyi i ḓisendeka kha tshikhala tsha u pulanela firiiweyi ya tshifhinga tshi ḓaho .
GEMS i ṋetshedza mbuelo dzi fareaho kha vhoṱhe !
Ahuna Tshumisano ya Phuraivethe na Tshitshavha sa zwe ya lavhelelwa u ya nga Ndaulo dza zwa Gwama dzi re hone .
U ri mashango a kone u ṱhogomela ḽevele ya nṱha ya mbuelo na mushumo na u aluwa , zwa vhuṱhogwa ndi ṱhanganyeloguṱe ya vhubindudzi , hu sa sedzwi uri ndi ya fhano hayani kana mashango a sili .
Thendelo ya tshifhinganyana ya tshumelo dza phukha kana u diana ha bere u itela nzwaliso i tea u waniwa kha dzangano ḽo teaho ḽa nzwaliso ya phukha .
Ndeme ya tshelede
200% ya mutengo wa Tshikimu kha dzilafho ḽa madzeu a vhuraru a kwameaho nga fhasi ha u dzidzivhadzwa wa sala u tshi vhona Thuso ya shishi ( ya badani na muyani )
Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori itshi .
Tshipikwa tshi dovha tsha nga tshi sedzesa kha mveledzwa dzi khombo dza halwa .
U kunguwedza na zwone zwo buliwa , na ho zwi tou vha khagala uri u kunguwedzwa ha halwa nga nḓila i xedzaho kana nga nḓila ine ya vha i khou itela u kunga vhana a i ho mulayoni .
Lushaka lwa vhurangaphanḓa lune dziyunivesithi dza bveledza na ndeme yo engedzwaho ya zwitshavha zwa mulalo ndi zwa ndeme vhukuma .
10.5 . Khabinethe i dovha ya ita khuwelelo kha miraḓo ya tshitshavha uri vha ḓe na vhuṱanzi vhu fareaho ha nga zwiḽiwa zwine zwa nga vha zwo bveledzwa kha zwibveledzwa kana dzikhemikhaḽa dzine dza nga vha dzi tshi vhaisa .
Pfufho dza Lushaka ndi dzone khulwanesa dzine Afrika Tshipembe ḽa dzi ṋea , nga kha Muphuresidennde , kha vhadzulapo na miraḓo ya tshitshavha tsha dzitshaka vhe vha shela mulenzhe zwihulwane kha u ita uri shango ḽi vhofholowe , ḽi vhe lushaka lu bvelelaho lwa demokhrasi , lwo faranaho u ya nga u fhambana haḽwo
Tshiimiswa tshi kwameaho tsha nnyi na nnyi tshi tea u fhindula khumbelo iyo hu songo fhela maḓuvha a 30 sa zwe zwa ambiswa zwone .
Ndangulo ya thangela-na-thevhela muaro kha vhalwadze vhe vha itiwa miaro ya muṱoḓo ngei Sibadela tsha Vhana tsha Red Cross War Memorial .
U davhula na u hafula
Kha zwikimu zwa mveledziso , musi zwo ralo , ndugiselo dza vhupulani na ṱhanganelo ya dizaini ya tshumelo ya zwa vhuinzhiniara zwo tea u wana ndondolo yo khetheaho na vhupfiwa hu u itela u khwinisa vhuimo ha tshumelo kha phimo dza zwa masheleni dzo ṋetshedzwaho .
Ro futelela kha ndondolo na tshumiso ya maḓi , na ndaulo ya u ṱoḓa yo teaho , zwithu zwe zwa vha zwo litshedzelwa kale .
Mulanguli Muhulwane wa muhasho wa lushaka u na vhuḓifhinduleli ha ndango ya u itwa ha mugaganyagwama na u swikelela nga zwo swikiswaho nga muhasho hune a vha na vhuḓifhinduleli kha Phalamennde .
Nga u ṱana , u apuḽouda , u ṋea mihumbulo , u ṋetshedza Zwiṱaniwa zwavho vha khou khwaṱhisedza na u kumedza uri vha muṋe kana nga iṅwe nḓila vha langula pfanelo dzoṱhe dza Zwiṱaniwa zwavho sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha khethekanyo iyi hu tshi katelwa , hu sina tshikalo , pfanelo dzoṱhe dzo teaho uri vha dzi ṋetshedze , ṱana , apuḽouda , ṋea mihumbulo kana u ṋetshedza Zwiṱaniwa .
Sa lushaka , ri koloda ndivhuwo dzashu kha Komiti ya u Dzudzanya Yapo ya 2010 kha vhukoni ha nungo dzavho .
Ṱhoḓisiso yo wana uri maitele a sina a a vhuelwa u bva kha ezwi .
U thomiwa ha mbekanyamushumo ya u shuma ya Muvhuso :
Sisiṱeme iyi ntswa i tendela vhadzulapo u ita khumbelo ya garaṱa dza Basa nga inthanethe uri vha litshe u ya u fola miduba milapfu .
Khumbelo i bveledzwa ḽeneḽo ḓuvha .
Mulayotibe u kumedza ndinganyo ya ṋetshedzo dzi langaho kushumele na vhuvhusi ha zwiimiswa zwa muvhuso zwi vhigaho kha Minisṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi . Hezwi zwi ḓo ita uri hu vhe na mutevhe u fanaho kha ṱhoḓea dzoṱhe dzi no tea u swikelelwa na maitele ane a tea u tevhedzelwa nga zwiimiswa zwi tshi elana na vhuvhusi .
Ndo humbela ngei Devhula Vhukovhela uri hu vhe na u engedza luvhilo kha kushumele miṅwahani mivhili i tevhelaho vhunga ho vha na u salela murahu huhulwane ha mishumo i songo khunyeledzwaho kha vunḓu iḽo , nga mannḓa kha zwa muḓagasi , zwikolo , dzikiḽiniki , dzibada na maḓi .
Khumbelo ya thendelo ya u ṱunḓa moḓoro yo no shumiswaho
Kha dziṅwe nyimele , vhaṋetshedzatshumelo a vha na thikhedzo ya vhashelamulenzhe nahone a vha koni u ṋetshedza tshumelo dzi ṱanganedzeaho .
U vhulunga dathabeisi ya fhethu hoṱhe hune goloi dza pakwa hone ofisini khulwane .
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho ane a pembelelwa nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi khou ḓi bvelela nga themo nga themo . ( awara dza 3 nga themo dzo avhelwa zwenezwi ) )
A zwi khagala uri ndi ngani mbuelo ya vhuṋe ha muvhuso wapo u no khou ambwa , hu si vhuṋe ha mbuelo ya mivhuso ya vundu .
Naho ino thandela yo livhiswa kha u thivhela zwa u ganḓiswa ha tshivhalo tshinzhi tsha mimapa , vhaṅwe vhashumisi vha kha ḓi wana mapa ya u shuma ngayo ya bambiri i tshi shumisea zwavhuḓi u fhirisa ya eḽekhiṱhironiki , nga maanḓa musi hu tshi itelwa nyambedzano ya tshigwada kana u swaya .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa vhuḓinekedzeli vhuhulwane kha ṱhoḓisiso na u ḓivhadza tshibveledzwa tshiswa tshaḽo , na puḽane ya nzudzanyo na nyambedzano yavhuḓi ya vhukati ha mashango nga ha ikonomi .
THEMAMVELEDZISO YA TSHIKOLO NA TSHUMELO DZA THIKHEDZO
Zwo shumiswaho zwi khethekanywa sa zwishumiswa zwa masheleni arali u sedzuluswa ho fhelelaho ha mbadelo zwi tshi nga fhira u thoma ha zwa masheleni .
Ndi lushaka lufhio lwa data ya zwibviswa zwa masheleni ine ya kuvhanganywa kha mutengo na mveledzwa dza maanḓa na nyito dza muhasho ?
Ho vha na nyimele mbili dze dza wanala kha mvetamveto dze dza vha dzi tshi nga ṱalutshedza sa zwo dzinginywaho sa fhethu ha u khwinisa nahone ṱhalusthedzo yo nweledzwa u itela u bvisela khagala vhuṱudzeṱudze u fhirisa sa zwo dzingiywaho hu tshi nga vha fhethu hune ha nga khwiniswa .
A si nṋe fhedza ane a khou vhilaedzwa nga izwi .
Phendelo dzi bva kha saveyi ya mabindu a Afrika , khathihi na data yo kuvhanganywaho u bva kha zwiko zwi fanaho na Bannga ya Ḽifhasi , Tshikwama tsha Masheleni a Dzitshaka , UN , na ministri ya masheleni ya Afrika na ofisi dza dzimbalombalo dza vhukati .
Ezwi zwi vha mishumo i funeswaho , na minzhi ya hone i tshi khou vha na tshivhalo tshi aluwaho tsha vhathu vha dzhenelaho .
Tshiṱirathedzhi tsho khunyeledzwaho zwenezwino tsha Tshanduko ya Mavu tshi sumbedzisa vhudzheneleli ha vhuvhekanyandeme na u shumisana na ndeme ya maḓi , Vhulimi , phambano zwa zwimela na zwifuwo , Mutakalo , Madzulo a Vhathu , na pulane dza Phungudzo ya Khombo kha Pulane ya Lushaka i katelaho .
Arali Muhasho wa fushea uri vho vha vha sa zwi ḓivhi , ndambedzo iyo i ḓo imiswa sa izwo i tshi do dzhiwa sa vhukwila .
Vhabebi na vhaunḓi vha ṱuṱuwedziwa u dzula vha tshi ṋea thikhedzo yo teaho vhagudi nga zwifhinga hezwi .
Thendelo ya Vhushumisamupo - Thendelo , ine ya ṋetshedzwa zwi tshi langwa nga tshipiḓa tsha 88 tsha Mulayo wa zwo Fhambanaho , uri hu kone u dzhenelelwa kha ḽiga ḽa mbambadzo ḽa thandela ya vhushumisamupo
Kha vha ite mbadelo dzo tiwaho .
Gemo ḽa tshivhalo nga u angaredza ḽa zwikhala zwa mishumo zwa 7,5 miḽioni kha miṅwaha miṱanu ( 2014 / 2015 - 2018 / 2019 ) ḽo thewa kha Mbekanyamushumo dza u Tholwa ha Tshitshavha dzo sumbedzwaho kha Puḽane ya Mveledziso ya Tshitshavha .
U ṋetshedza nḓisedzo na tshumelo ya zwiendisi zwavhuḓi .
105 . Kuvhumbelwe na khetho dza vhusimamilayo ha vunḓu
Nga tshifhinga tsha khethululo yo vha yo khethekanya , nga maipfi na nga zwiimiswa .
Izwi ndi nga murahu ha musi migaganyagwama yavho i nga fhasi ha mutsiko vha fhedza vha tshi vhea na ya riṋe nga fhasi ha mutsiko .
Mushumo na tshipikwa tsha ndeme tsha Phalamennde ndi u imela vhathu na u vhona uri hu na muvhuso wa vhathu fhasi ha Ndayotewa .
Ndi zwa ndeme uri mishumo na zwine zwa tea u itwa nga muṅwe na muṅwe wa miraḓo ya thimu i ṱalutshedziwe nga vhuronwane u itela uri thandela i bvelele .
Kha vha humise mabambiri a tevhelaho :
( a ) mbofholowo ya vhuanḓadzamafhungo na dziṅwe media ;
Mulayo wa Sisiteme ya Masipala u amba uri :
Nga vhunzhi milayotibe mivhili i ṋetshedza tshikhala tsha u khunyeledza mushumo u sa athu fhela mulapfu lapfu wa khakhululo ya zwa mulayo .
Khabinethe i livhisa u fhululedza hayo kha zwi tevhelaho :
Mimaraga yavhuḓi i hone , fhedzi ndi yo khetheaho nga vhanga ḽa u kundelwa ha makete .
U bva nga ḽa 31 Ṱhafamuhwe 2021 , ho vha hu na mbilaelo dza 334 kha dathabeisi , dzine dza 92 ( 94% ) dzadzo dzo khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 90 a u shumaho ṱanganedzwa mafhungo oṱhe o teaho .
Zwa u londolwa ha ndaka dzoṱhe nga nḓila dzoṱhe dzo teaho u tsireledza mibindudzo mihulwane na u fhungudza mbadelo dza ndondolo na dza u renga dziṅwe ndaka ntswa tshifhinga tshi ḓaho , ndi zwa ndeme .
Mafhungo ane a ṱoḓea Ṱhalutshedzo
Mulayotibe u khou sedza kha u khwiṋisa Mulayo wa vhu 29 wa 1996 wa Tsireledzo na Mutakalo wa Migodini u itela u vusuludza mbetshelwa dza kushumele kwawo , u leludza sisiṱeme ya ndifho na u khwaṱhisedza manyambudzele .
Ndaka dza vhubindudzi dzi a dzi dzhielwi nṱha musi arali dzo bviswa kha kana musi ndaka ya vhubindudzi ya vha i tshi bviswa lwa tshoṱhe kha u shumiswa nahone a hu na mbuelo dza vhumatshelo dza zwa ikonomi dza lavhelelwa kha u bviswa hadzo .
Naa uhu u sa kona u ḓipilela hu shanduka hani nga ṅwaha ?
U funza thekiniki ya vhutsila ha thophe ya mabambiri : u sika zwithu nga u nambatedza , u gera , u kherula na u kulutedza ,
vhuṱanzi vhu sumbedzaho uri khumbelo ya ṱhanziela ya mabebo kana ya ḽiṅwalo ḽa vhuṋe yo itwa kha Muhasho wa zwa Muno
Thendelo i ḓo luga vhukati ha vhege dza malo na fumimbili .
Bindu ḽo imelwaho nga miraḓo ya fulo ḽi ḓo tea u vha na vhukoni ha u bindudza nahone miraḓo ya khorondangi ine ya kona u dzhia tsheo fhedzi ya madzangano a mashango a nnḓa vha a tendelwa sa miraḓo ya fulo .
Khabinethe i ṱuṱuwedza madzangano oṱhe uri a shumisane u khwaṱhisedza uri u vhewa fhasi ha mapfumo hu ḓo fhelisa nndwa na u khwaṱhisedza u vhuiswa ha mulalo na mveledziso ya ikonomi South Sudan .
A pfa o tshuwa vhukuma a mbo zhamba a ri , " Phele wee !
Misipha miṱuku ya vhuṱaledzi na vhuṱaledzi : ( maṱo-tshanḓa -muhumbulo ) u kona u shumisa zwigero na zwiṅwe zwishumiswa
U shumisa vhusevheḓi ha u vhona nga maṱo kha u amba nga ha maṅwalo a girafiki , tsumbo , u shumisa tshinepe na u amba uri ndi tsha mini , tsho dzhiiwa ngafhi na zwiṅwe .
Vha na ḽevele ya zwisumbi ifhio ya zwi tevhelaho ?
Fhedzi-ha u thoma u shuma tshoṱhe ha thandela u bva fhasi ngoho zwi ṱoḓa uri zwi ṱavhanyedziswe nahone vhaṱaleli vha re na vhubvo huhulwane vha tea u swikelelwa na vhone vhutshiloni .
Huṅwe fhethu hune ha vha na khaedu hone ndi u vhona uri hu khou vha na tshivhalo tsho eḓanaho tsha vhathu vha re na zwikili zwa tekiniki , hu tshi katelwa na vhainzhiniara , vhaofisiri vha zwa vhulimi na zwigwada zwo fhambanaho zwa vhatsila , u fana na vhapuḽamere , vha muḓagasi na zwa vhuvhaḓabulannga .
Avho vhane vha vha vhaṋe na vha no langula shango hune zwiko zwa vha hone .
11.2 . Muṱa na khonani dza Vho Joyce Mashamba , vhe nga tshifhinga tsha musi vha tshi lovha vho vha vhe MEC wa zwa Vhulimi ngei Limpopo .
U shumisa nga nḓila ine zwithu zwa dzula zwo ralo na thaidzo dza mupo : Thero : Mupo wa tsiko u dzulaho wo ralo na ndondolo .
Mashango ane a vha ṋemuḓi wa nṱha ndi Canada , Netherlands na United Kingdom vhukati ha mashango o bvelelaho , na Chile , Afrika Tshipembe na Venezuela vhukati ha mashango a kha ḓi bvelelaho .
Musi miraḓo ya muṱa vha tshi lwala kana u lovha , vhagudisi na vhagudi vha a konḓelwa .
U bva 1994 , muvhuso muswa wo ḓikumedzela u khwaṱhisedza demokirasi zwine Ndayotewa ya zwi tsireledza .
Khethekanyo 25 ya Ndayotewa i ḓivheswa na u takalelwa sa lutavhi lwa ndaka lwa Ndayotewa .
Ngoho : Vhapondwa vha na khonadzeo khulwane ya u rwelwa zwa vhudzekani mahayani avho kana fhethu he vha hu ḓowela .
Kha sia iḽo ndi zwa ndeme ngauri vha renga vhaofisiri , vha renga vharangaphanḓa , vha badela miholo .
Hoyo ndi ṅwaha une ra khou ḓo vhiṋula magabelo a zwiito zwa vhuaḓa kha zwiimiswa zwa muvhuso zwashu .
Arali hu tshi ṱoḓea tsireledzo u ya nga pfanelo dza vhaṱavhi vha zwimela zwiswa , vhahumbeli vha eletshedzwa uisa khumbelo khathihi na kha Muṅwalisi wa Pfanelo dza Vhaṱavhi vha Zwimela Zwiswa uri vha vhulunge tshifhinga na tshelede .
Thendelano i timatimisaho , i ita uri hu vhe na u hanedza nahone hu fanela ṋetshedzwa zwidodombedzwa nga vhuḓalo kha Minisṱa u itela u tikedza thendelano .
3.18 Vha ṋee mafhungo a nga ha kuitele kwa ndingo kana dzilafho zwine zwa ḓo itwa kha vhone ;
Izwi zwi amba uri vhoṱhe vhane vha tea u wana NSFAS na matshudeni vha vhukati a vha nga kwamiwi nga u gonya ha mbadelo , vhunga muvhuso u tshi ḓo badela phesenthe ya ndivhanyiso ya mbadelo .
Mashango a ḓo vhuelwa u bva kha thengiso naho shango ḽithihi ḽa vhuelwa khwiṋe vhukuma kha zwibveledzwa ( ḽiṅwe shango ḽi na zwikonḓisi vhukuma ) .
Ho no swikelwa zwinzhi kha u fhelisa u salela murahu ha mbandelo dza matshudeni dzine dza kha ḓi kolodiwa .
Musi ni sa athu u ya nnḓa u ya u ita nḓowenḓowe , thomani ni
U engedzea uhu hu imela u engedzea ha miholo ha ṅwaha nga ṅwaha .
Hu vhonala hu na zwilengo zwi sa pfadzi kha u khunyeledza ndavheleso ya dzikhumbelo .
Mulauli khathihi na vhulanguli vha ḓo shuma vho livha kha u lwisana tshoṱhe na u salela murahu na dziṅwe khaedu dzine tshiimiswa tsho livhana nadzo u itela uri u lambedzwa ha matshudeni hu vhe hu khou laulwa nga nḓila ya nṱhesa nga 2019 , na uri mafhungo oṱhe a 2017 na 2018 a vhe o tandululwa .
Nomboro na ṅwaha wa Mulayo
Mbekanyamaitele dza tshumelo khulwane dzo ṱanganedzwa nga Khantseḽe nahone ṱhoḓea dza hone dzo nweledzwa nga hei nḓila :
Thimu idzi dzi ṱoḓa mafhungo o tiwaho nga u wanalea ha matheriala maṋu , tshanduko kha vhubveledzi , phimo dza vhapambuwi , na zwiṱaluli zwi fanaho zwine zwa shuma .
U shumisana ho fhaṱa tshifhinga vhukati ha vhurangaphanḓa ha DRC na Rwanda zwi bvisela thembo kha u tavhanya u lugisa fhungo ḽa tsireledzo na u shumana na fhungo ḽa u khwaṱhisa nyimelo na u thusa u lwa na vhuleme ha vhulondavhathu vhusi ha vhuḓi ; fhedzi , ri a fulufhela , hafhu na u dzia uri zwi kha nyambedzano dza poḽotiki .
Vhomalaulane avha vha ḓo thoma vha rangwa phanḓa u ya kha buḓo ḽithihi sa vhomalaulane vha re fhasi ha ndango vha ḓo kona u u gonyiselwa nṱha kha ndango u ya vhuiwa .
( 6 ) Kha milayo i langulaho ndaulo ya muvhuso , mbumbo na mishumo ya zwipiḓa zwo fhambanaho , ndaulo kha zwiimiswa zwa ndaulo ya muvhuso zwi tea u dzhielwa nṱha .
Hezwi ndi tsumbedzo ya u shuma zwavhuḓi ha u lwa na u gonyisela nṱha brakhethe ya muthelo nga u shumisa thulo ya muthelo .
Ṱhoho : Mishumo ine vhathu vha ita- Awara 2 mishumo i elanaho na :
" Iḓani ni Vhone zwiḓula zwiṱuku mulamboni , Tshamaano o ambela nṱha " .
Arali khumbelo yavho ya SMS yo tshimbila zwavhuḓi , zwine zwa amba uri i na zwidodombedzwa zwoṱhe zwo teaho,vha ḓo wana phindulo ya SMS ina mafhungo a sumbedzaho masheleni avho a mbuelo ane a vha hone .
Ndi nnyi ane mafhungo a tea u davhidzaniwa nae
Mushumo wo no vha phanḓa kha u khwiṋisa maḓi , tshampungane , muḓagasi , bada , u ṋewa vhudzulo ha vhathu , mveledziso ya vhukavhamabufho na mafhungo a zwiimiswa mavhusele .
Nḓila dza u dzhena na u bva ngadzo dzo pheiviwaho , fhethu ha u paka , zwithu zwo shumiswaho kha u fhaṱa mbonalo , phuḽu ya maḓi na thenisikhotho zwoṱhe zwi ḓadzisa mutevhe wa vhupo ha u thivhela maḓi vhune zwazwino a vhu athu u dzielwa nṱha musi hu tshi asesiwa khumbelo dza fhethu ha mveledziso ya vhudzulo .
1.4 . U rwelwa ṱari ha Tshialameli tsha Mveledziso ya Mabindu a Vhuendelamashango , ngei Pilanesberg kha ḽa North West nga Minisiṱa wa Vhuendelamashango Vho Derek Hanekom , zwi ḓo sika nḓila ya u katelwa kha ikonomi nga kha mabindu a vhuendelamashango a vhuedzaho .
Nga u pfesesa zwine zwa khou itea kha mishumo ya ḓuvha nga ḓuvha , madzangano a nga ita tshanduko kana u bveledza matshimbidzele maswa .
Vhane vha khou shuma na mulandu wonoyo vha ḓo lingedza nga nḓila dzoṱhe u vhona uri mulandu wonoyo u iswa khothe nga u ṱavhanya nga hune zwi nga konadzea .
6 . Maduvha a 16 a u Lwa na Zwiito zwa u tambudzwa ha Vhafumakadzi na Vhana
Mulayo wa U ṋetshedzwa Masheleni Ḽihoro ḽa Poḽotiki wa 6 wa 2018 wo ḓisa dziṅwe dza tshanduko nga kha PAIA , hune ṱhoho dza mahoro a poḽotiki dzi lavhelelwa u rekhoda na u vhulunga rekhodo dzoṱhe nda ndambedzo dza phuraivethe , dzine dza nga kona u bviselwa khagala hu songo itwa khumbelo ya PAIA .
A nga si pfesese zwine mugaganyagwama wa sumbedzisa zwone , nahone a ni humbela uri ni sumbedze ndeme ya masia ayo .
Miṱangano i farwa fhedzi na vhalanguli na uri vhalanguli ndi vhone vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u vhudza vha re fhasi havho .
U shayea ha magudedzi a zwa tekiniki , zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha kana magudedzi a u tou guda u kule .
Tsedzuluso ya nyimele dza lwanzhe dzoṱhe dzine dza nga vha hone kha vhupo vhuṅwe dzi nga anganyelwa kana u wanwa u bva kha data ine ya vha hone , khathihi na sinario ya nzimulo ya mathomo ya ṋaṋesaho .
Mashudumavhi , hezwi zwo vha zwi tshi anzela u ṋetshedzwa hu na mbuletshedzo yo linganaho , kana ndingo yo fanelaho , nahone tshifhinga tshinzhi hu songo vhuya ha kwamiwa vhashumisi vho lavhelelwaho .
Vhubvo ha vhuṱali ha madzhendedzi oṱhe ho buliwa kha khudzo iyi .
Ndivho dza kushumele :
U vhambedza mbonalo / kuvhonele na u fhindula mbudziso dzo ḓisendekaho nga zwenezwi .
Arali vha sa ita ngauralo , vha nga si kone u vhila muthelo kha Tshumelo ya Masheleni ya Afrika Tshipembe .
A sedza kha zwe zwa vha zwo vhewa u thomani , uri ho vha ho swikelelwa mini , zwo vha zwo swikelela hani , khathihi na pfunzo dzo gudwaho u itela u khwinisa maitele a u dzhia tsheo dza vhumatshelo .
2.4 Khabinethe i khou ita khuwelelo kha madzangano oṱhe uri a tikedze u thoma nga huswa ha Phalamennde ine ya ḓo khwaṱhisedza ṱhanganedzo na thendelano .
Manweledzo a haya maitele a u langa u shumiswa ha maḓi o ṋetshedzwa nga afha fhasi .
Maga a u langa tshifhinga nyengedzedzwa a tea u itwa nga Muhasho muṅwe na muṅwe .
Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) , vho ḓilugisela u shuma nga luvhilo kha zwiwo zwa dzikhakhathi na u homboka .
Zwiṅwe hafhu , ho vha hu na maṅwalwa a yaho nṱha kha miṱangano yo fhambanaho na zwigwada zwa therisano , hu si na iṅwe tsumbo ya uri ho vha na nyambedzano ye ya bvelela , ho dzhiiwa tsheo dza mbekanyamaitele dzifhio nga murahu ha therisano idzo .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website vha i ḓadze yoṱhe .
Ndi vhuṱumami thwii vhukati ha muṱa , tshitshavha na tshumelo dza zwa mutakalo nahone zwi isa vhathuni mulaedza wa kutshilele ku re na mutakalo .
U fhaṱa hu ḓo thoma nga 1 Fulwana 2008 , nyolo ya holo ...
Komiti i Tshimbidzaho zwa Khumbelo dza Muhasho wa Gwama wa Vunḓu a una vhuḓifhinduleli ha u ṱanganedza khumbelo ya mutengo wa fhasi kana ya muthu muṅwe na muṅwe .
Mipfi a re mugumoni wa phere iṅwe na iṅwe ya mitiladzi a na raimi .
Naho dzhango ḽi siho kha Miraḓo ya Tshoṱhe , na miraḓo ya Afrika ya Khoro a vha na maanḓa a u hana .
Dzina ḽa Tshiimiswa ndi fhano ndi bula zwiṱatamennde zwi tevhelaho zwine nda ṱanziela uri ndi ngoho nahone zwo fhelela kha masia oṱhe :
Thikhedzo yavho kha u shumisa Nzudzanyo ya Mashumele yo ṱanganedzwa musi ri tshi bvela phanḓa .
Magumo - Kha vha khunyeledze nga u ' nwala mihumbulo mihulwane ya themendelo yavho magumoni a vhupfiwa kana kha manweledzo mahulwane mathomoni .
Nga u pfufhifhadza komiti dza wadi dzo vhumbwa nga miraḓo yo khethwaho ya wadi yeneyo uri : vha ṱahise mbilaelo nga ha wadi yapo kha mukhantseḽara wa wadi vha vhe na vhupfiwa kha tsheo , nzudzanyo na thandela dzine khoro kana masipala ya khou shuma dzine dza vha na zwine dza ḓisa kha wadi .
Tshiṅwe tshifhinga pfulufhedziso ya tshibveledzwa itsho i pfukiselwa u bva kha ṅwaha u ya kha ṅwaha , hu si na tshi tshiṅwe tshi bvaho khatsho .
Zwigwada zwa madzangalelo a tshitshavha na madzangano na vhadzulapo
Bodo ya ha u vhea nḓivhadzo i sumbedzaho u vha hone ha gwedzho i tea u vhewa fhethu hu no vhonala phanḓa ha ndaka yo bulwaho .
Madzhenele a mbekanyamaitele a ne vha ḓo a vhala kha ḽiṅwalo iḽi o fhambana nga maanḓa na zwe zwa vha zwi tshi itiswa zwone kale .
Pfanelo idzi , dzo katelwaho zwavhuḓi ngomu ha Ndayotewa , dzi ḓo dzulela u ṱhonifhiwa na u tsireledzwa nga vhoṱhe .
Nga murahu ha dzilafho ḽi shumisaho zwithu zwi tshilaho lafha , u vha hone ha muṋo munzhi zwi anzela u thivhela malaṱwa kha mupo .
U fhindula mbudziso nga nḓila ya phurofeshinala , u ṋea ngeletshedzo na tsivhudzo musi zwi tshi ṱoḓea .
Ngauralo , muvhuso kana tshitshavha zwi nga dzhia tsheo nga iṅwe nḓila , sa tsumbo , u iledza khungedzelo dza mafola .
Ḽiṅwalo ḽavho ḽa thendelo ḽi fanela u vha ḽo luga nga maḓuvha maṋa u ya kha a rathi .
Tshishumiswa tsha mbekanyamaitele ya u Maanḓafhadzwa ha Ikonomi ya Vharema i tou vha tshiṱirathedzhi tsha nyaluwo tshi sedzaho kha u alusa thikho ya ikonomi ya shango nga u sedza nga maanḓa kha u sa lingana hune hu dzula hu hone vhuṱudzani vhuhulwane ha ikonomi ya Afurika Tshipembe .
U shumisa nḓila dza u ḓikhakhulula musi a tshi vhala sa , u vhalula , u awela , u ita nḓowenḓowe ya ipfi musi a saathu u ḽi vhala .
Pulane ya tshiṱirathedzhi tsha vhubindudzi na u ṱola kushumele kwa tshiimiswa na maitele a u vhiga o bveledzwaho ane a shumiswa .
24 . U swikelela mafhungo - Vha na pfanelo ya mafhungo maṅwe na maṅwe ane muvhuso wa vha nao .
Zwi tshi bva kha u kushumisele ku si kwavhuḓi kho bvaho nnḓa nḓila kwa zwiko zwa vhusevhi nga vhutshinyi , ndo mboḓi ḓi kombetshedza maga ndaulo a Minista a tshifhinganyana kha thendelo na vhuḓifari ha mishumo ya vhusedzi na thithiswa ha vhudavhidzani .
Iyi Zounu ya Ikonomi yo Khetheaho yo imiswa nga vhubindudzi vhu fhiraho R40 biḽioni kha Fulufulu na Tshigwada tsha Nḓowetshumo ya Vhufhisatsimbi .
Mavundu o bveledza tsumbanḓila dza u thoma Komiti dza Wadi .
Ri khou tea u ḓowela ikonomi ya khaboni-thukhu , hu tshi katelwa na u khuruṱanya vhukoni hashu fulufulu ḽo bikululwaho .
Zwidodombedzwa zwine zwa ṱoḓea kha thendelano zwi a fana nyana na zwine zwa ṱoḓea kha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa ( kha vha sedze kha TSHIBOGISI TSHA I ) .
Muofisiri wa Mafhungo u tea u ḓivhadza muiti wa khumbelo ( nga nnḓa ha khumbelo ya vhuṋe ) nga u tou muḓivhadza , a tshi humbela muiti wa khumbelo uri a badele mbadelo ya khumbelo yo randelwaho . ( arali i hone ) na mbadelo ya u fhungudza ( arali i hone ) musi a sa athu u isa phanḓa na u tshimbidza khumbelo .
Kha vha rumela fomo ofisini ya SARS he vha ḓi ṅwalisa hone .
Vhana avho vho dzhenaho kha vhualuwa nga u ṱavhanya vha khou xelelwa nga pfanelo dzavho dza u sa vha na mulandu , a vha na vhuhana hune vha nga amba ngaho nahone vha tshila kha vhushai vhuhulu .
Migodi i tea u fhaṱa vhuṱumani na maitele a mveledziso dza tshitshavha .
Tshipiḓa itshi tshi dovha hafhu tsha tendela Minista vha tshi dzhiulula mavu u itela mulevho wao sa huthihi kana huṅwe ha fhethu ho bulwaho .
U ola na u pennda nga nḓila yo vhofholowaho hu tshi shumisa ṱhoho ya vhege
Ni a thome nga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa maipfi a re zwitangeni .
U vha na vhuṱanzi uri u nangiwa na u pfumbudzwa ha vhatshimbidzi vha wadi na vha masipala hu a itiwa ;
Thebulu ya 11 : U kovhela vhathu mishumoitwa ya u pulanela wadi
2 . U dzhenela ha tshitshavha kha kutshimbidzele na zwiimiswa zwa demokirasi
Kha vha dzhiele nzhele : U ya nga tshiteṅwa 17 ( 1 ) tsha PAIA , ndi tshiimiswa tsha tshitshavha fhedzi tshine tsha nga ta kana fha maanḓa Mufarisa muofisiri wa zwamafhungo ngeno Mulayo wa Tsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe wa 2013 ( ' POPIA " ) u a tendela u fhiwa maanḓa Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo kha tshiimiswa tsha phuraivethe , u ya nga tshiteṅwa 56 ( 1 ) .
Vha fanela u kona u shuma vho ḓiimisa nga vhoṱhe fhedzi vha fanela u ḓivha uri ndi lini hune thuso ya ṱoḓea .
Ro dzhiela nṱha ri tshi khou vhilaela zwihulwane zwiṅwe zwa zwiito zwine zwa vha vengo ḽine ḽa itelwa vhabvannḓa na tshiṱalula kha zwiṅwe zwa zwitshavha zwashu .
U tea u khwaṱhisedza uri hu na vhukwamani ho teaho na Komiti ya Wadi na vhadzhiamikovhe musi a sa athu u themendela mugaganyagwama .
Tshiimo tsha zwino tshi nga si tendelwe u ya phanḓa .
Minisita u bva kha madzingu a Mashango a Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ; Nḓowetshumo ya Migodi ya Afrika Tshipembe na madzangano a vhashumi khathihi na madzangano a vhashumi vha migodini vha kale na vhone vho shela mulenzhe kha Samithi .
U ḓivhadza Rekhodo ya Mutakalo wa Mulwadze yavho
24.3. Khabinethe i ṱanganedza u tholiwa ha Siya Kolisi sa kapuṱeni wa u tou thoma wa murema wa thimu ya Springbok kha mutambo wa mitevhe miraru na England .
Puḽane i fhulufhedzea u fana na maitele a nḓisedzo ane a konadzea .
Ri ima kha vhuimo ha uri u bvelela ha mabindu mashangoḓavha zwi nga si sokou tendelwa u itela u randela thasululo , ri tshi omelela kha u fana na u sa dzhiela nṱha ṱhoḓea dzashu dza mveledziso dza matshilisano .
Zwipikwa zwa tshigwada itshi tsha u shuma ndi u fhungudza zwiitei zwa vhugevhenga ho dzudzanyiwaho vhu re khombo na u khwinisa nḓila dza u fara na u ṋea zwigwevho , nga maanḓa kha vhugevhenga ho dzudzanywaho .
Musi ro ita mvelaphanḓa u bva 1994 kha u fhelisa dziṅwe khethekanyo dza vhugevhenga vhuhulwane , zwitshavha u mona na shango zwi kha ḓi vha zwo welwa nga zwiito zwa zwigwada zwa vhugevhenga na dzikhakhathi .
8.1 . Khabinethe yo tendela makumedzwa a Thendelano ya u thoma kha Mulayo wa maanḓa a Vhusimamulayo ha AU Malugana na Phalamennde ya Lushaka lwa Afrika u itela khwaṱhisedzo .
Nga kha zwiimiswa zwo khwaṱhiswaho Mbumbano i ḓo wana murahu zwitumbulwa zwa poḽotiki na u kona u swikelela mukovhe wo engedzedzeaho kha ikonomi na mbambadzo ḽifhasini .
Naho zwo ralo , zwi tea u dzhielwa nṱha uri pfukiselo ya mikovhe i linganaho ya zwino i kha ḓi lambedza vhunzhi ha mbekanyamushumo dza tshanduko , nga maanḓa hune mimasipala ya vha i si na vhukoni ha u shumisa tshumelo dza mutheo dzi nga ho sa maḓi a yaho kha miṱa ya vhashai ya vhupo ha mahayani .
Mapundu kana maguluguḓa zwi nga wanala u ṱavhanya nga kha u dzulela u ḓilinga iwe muṋe .
Lavhelesani ṱhoho dza mafhungo ni sedze zwifanyiso .
Vhatshinyi vho vhalaho vho dzumbulula uri vho vha vha sa ḓivhi nga ha milingo .
Sibadela tsha Vhana tsha Red Cross War Memorial tshi na tshumelo dza dzhenerala , dza zwibetshula , dza pfunzo na tshumelo dza vhana dza khouthanari .
Fhedzi hezwi a zwo ngo thivhela mashango na vhadzheneleli kha u bveledza phanḓa adzhenda ya u guda lwa vhutshilo hoṱhe , musi vha khou dzhia nyambedzano vha u lulamisa uri i elane na ṱhoḓea na nyimele dzavho dzo khetheaho .
Arali ra sa themendela khumbelo yavho ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi , vhone na dokotela wavho vha ḓo wana maṅwalo a ṱalutshedzaho tsheo iyi .
Hu si na thikhedzo na nyanḓano yo fhelelaho kha vheiwe , tshanduko ya mvelaphanḓa na mveledziso kha nḓowetshumo yashu i ḓo swikelelwa .
Ndi ḓo kovhelana navho mbuno dzi si gathi dzine ra fhulufhela uri dzi nga ḓisa tshanduko .
Tsenguluso yo fhelelaho ya nga ha mushumo wa sisiṱeme ya visa zwazwino i kati , i tshi khou rangwa phanḓa nga Mulangi Muhulu wa kale wa Muhasho wa Muno , Vho Mavuso Msimang .
Mafhungo mahulwane a ndeme o salelaho zwi tshi elana na u Sedzwa hafhu ha Vhupileli a fanela u shumaniwa nao nga u ṱavhanya .
Khetho dza u litshiwa dzi tea u ṱalutshedza pulane , ndangulo na tshumiso ya maitele a u bvisa nahone i tea , sa tsumbo , u livhana na zwi tevhelaho :
5.2 . Khuvhanganyo ya mbuelo yavhuḓi yo teaho i khwaṱhisedza ndaulo khulwane ya zwa masheleni , u rumela muthelo wa vhukuma nga tshifhinga zwi khwaṱhisedza vhatheli vha tevhedzaho ndaela .
Izwi ndi zwibveledzwa zwa vhulimi , u paka , fulufulu , maḓi , malaṱwa , na u endedza na u phaḓaladza .
O tshea ene muṋe nga lufhanga .
Vhatheli vha khou ṱuṱuwedzwa u ḓadza zwidodombedzwa zwavho zwa muthelo kha eFiling ( www.sars.gov.za
Vha ita mini zwine zwa ita uri vhone vha konḓelwe u amba navho ?
Nga maanḓa , tshenzhelo i humbudza uri musi pfananyo vhukati ha mivhuso ya sisiṱeme ya vhulamukanyi ndi zwa ndeme , u khwiṋisa afha nga hone hune a hu nga ḓo tandulula thaidzo dza nga ngomu dza vhukoni .
Samithi yo lavhelelwa u sedza nyimele ya polotiki na tsireledzo kha dzingu ḽa SADC , zwihulusa ho sedzeswa nyimele ya Muvhuso wa Lesotho .
72 TshiTaTamennde Tsha Phoḽisi Tsha KhariKhuḽamu na u Linga ( TshiPhoKhaLi ) nyito dza u vhala ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe : u vhala ha tshigwada u sumbiwa nḓila ( zwigwada 2 nga ḓuvha ) u vhala 23 ha mudededzi na vhagudi nga vhege .
Hune havha na tshigwada tshithihi kana zwinzhi zwa muṱa zwa dzula zwoṱhe sa vhathu vhathihi vho dzudzanyeaho , avha vha vhidzwa u pfi wadi .
U vha hone kha lubuvhi sia nga Muvhuso wa SA .
Izwi zwi thoma khaedu kha dziṅwe dzadzo u ya nga tsireledzo zwa vha , kha ḽiṅwe sia , u rwa ya vha iṅwe ya khaedu khulwane ine ra tea u amba nga hayo .
Khabinethe yo livhisa maipfi ayo a u fhululedza na u tamela mashudu kha :
Kha vhalwadze vhenevho , hu tea u wanwa nḓila ya u vha fha mishonga miṱuku na tshifhinga tshipfufhi tsha uvha lafha .
4.2 Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha uri zwi ṱahise mbilaelo dzazwo nga nḓila ine vha ḓo wana thandululo hu songo vha na u tshinyadzwa ha ndaka kana u tsikeledza pfanelo dza miraḓo ya tshitshavha .
Ndivho ndi ya u rekhoda zwidodombedzwa zwa khombo dza badani zwi tshi bva kha fomo dza mivhigo ya khombo dza badani .
Milayo ya Tshikimu yo ṅwaliswa kha Khoro ya Zwikimu zwa Dzilafho ( CMS ) nahone i a wanala kha www.gems.gov.za kana u bva kha muofisiri Muhulwane musi vho ḓisa khumbelo yo tou ṅwalwaho .
Mulayo wa Khwiniso ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1994
Tshiṅwe tshifhinga ṅwana o aluswa sa musidzana , a wanulula uri zwavhuḓivhuḓi o vha e mutukana , maraga dzawe tshikoloni dzi a khwiṋisea vhukuma .
u khwinisa kupulanele kwa zwiimiswa zwa mutakalo na u engedza themamveledziso ya nḓisedzo .
Nga nḓila dzenedzo , vhathu vha na HIV vha nga thusiwa u tshila vhutshilo vhulapfu nahone nga vhuḓalo .
Roṱhe ro sokou ima ra ṱalela nga nyofho na u vhaisala zwihulu musi mulilo u tshi khou tshinyadza zwifhaṱo zwe Ndayotewa yashu ya demokirasi ya thoma khazwo , fhethu he milayo ya tshanduko na mvelaphanḓa ya phasiswa hone , he vhaimeli vha vhathu vhashu vhe vha nangwa nga nḓila yo vhofholowaho , vha shandukisa mbonalo ya lushaka lwashu lune lwa kha ḓi tou vha luswa .
U sumbedza vhushaka ha ndeme na u ṱoṱomowa hune masia aya a nga vha naho .
Mafhungo a nyengedzedzo a tevhelaho a a ṱoḓea na khumbelo : Muhumbeli u tea u nambatedza tshibugwana tsha zwibveledzwa tshire na mivhala yo khunyelelaho na mutevhe wa mutengo wa vhurumelazwivhambadzwa kha khumbelo .
Sekithara ya ndeme yo ḓisendeka nga zwa vhubveledzi , tshumelo , zwa mimaini na zwa vhulimi .
U ṅwala mafhungo a no raima .
( 2 ) Mulayotibe wa Tshelede a u koni u shuma na maṅwe mafhungo nga nnḓa ha - .
U tzhipa hu ṱalutshedzwa sa nyito i si ho mulayoni ine muthu a ita zwa vhudzekani o ḓiimisela nga u dzhenisa vhudzimu hawe kha muṅwe muthu hu si na thendelano .
Zwiṅwe hafhu kha u fhungudza muhwalo wa mabindu maṱuku , vho ri dathabeisi iyi i ḓo thusa kha u fhungudza tshanḓa nguvhoni nga ṅwambo wa vhulavhelesi ha lushaka ho khwaṱhaho kha khamphani dzo ṅwaliswaho .
Ri dzhiela nṱha uri vhukoni vhu linganaho a vhu ngo dzulela u tevhedza mushumo wo engedzedzwaho .
Kha ri thendelane kha ḽa uri a huna ṅwana ane a ḓo eḓela na nḓala nga mulandu wa uri vhabebi vhawe a vha shumi .
Masipala wo bveledzisa na u ṱanganedza ndifho dza mulilo , dzine dza khou sedzuluswa ṅwaha nga ṅwaha hu na vhukwamani na Mugaganyagwama na Vhufaragwama .
Zwino vha ya tenda uri hezwo zwo vha zwo haseledzwa , vho amba phanḓa ha musi vhupfumbudzi vhu tshi thoma .
Ri dovha ra fanela u ṱanganedza uri mbekanyamushumo dza vethikhaḽa , musi dzo livhiswa kha tandulula khaedu dza mutakalo nkene , dzi anzela u ṋaṋisa u sa lingana ha vhashumi .
Mbudziso dzine dza anzela u vhudziswa :
Ndangulo ya masipala yo lusa tshifhinga tshoṱhe u monithara u tevhedzwa ha mulayo kha mbekanyamaitele dzoṱhe na milayo yapo ya masipala kha mashumele a mihasho yoṱhe .
2 . Arali rekhodo dzi dza zwifanyiso zwi vhonalaho -
Maitele a ndingo dza khohakhombo dza tshiṱirathedzhi a itwaho ṅwaha muṅwe na muṅwe ane muhasho wa a topola , u a ela na u ṋekedza vhuḓifhinduleli ha u langa na u laula khohakhombo ya bindu yo livhanaho na muhasho .
( 3 ) Nga nnḓa ha tshumelo dza tsireledzo dzo thomiwaho nga fhasi ha Mulayotewa , madzangano a zwiṱhavhane kana tshumelo dzo raloho zwi nga thomiwa fhedzi hu tshi tevhelwa mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Vhashumisani vha muvhuso vha katela , Muhasho sa zwa Mavu na Mishumo ya Vhathu , wa zwa Vhupo na Vhuendelamashango , wa zwa Vhuendi , na Mitambo na Vhuḓimvumvusi , na miṅwe ya ḽa Afrika Tshipembe .
U lwa na vhutshinyi zwi ṱoḓa vhudugambilu , mutitilidzo , vhusiki na vhuthihi sa zwe ra sumbedza musi ri tshi lwa na muvhuso wa tshiṱalula .
Masiandaitwa a zwitshavha zwoṱhe a nga si sokou livhanywa na mbekanyamushumo nthihi kana mbekanyamushumo dzi si gathi .
U lugisa na u tshimbidza kutshimbidzele kwa u pulanela wadi e na WF na miraḓo ya komiti ya wadi ;
Tshivhangi tsha asima a tshi ḓivhei .
U ya nga khethekanyo dziṅwe dza dzilapfo ḽi ṋetshedzwaho fhedzi zwibadela zwa muvhuso , mbadelo dzi ḓo ambedzana na vha ndindakhombo .
Kha ezwi , hu na u ṱavhanya ha mufhindulano u sa gumi nga dzi ICT pfunzoni .
tshi fanela u ṱalulea kha dziṅwe tshaka dzine dza fana natsho
Mitambo , vhagudi vha tshimbila nga zwikoṱikoṱi ( zwikoṱikoṱi zwa dzhamu zwa ontsi dza 48 ) zwo vhofholelelwa kha milenzhe nga thambo , vha fara thambo i no bva milenzheni nga tshanḓa , vha tshi lingedza u linganyisa / u baḽantsa
Ziwipiḓa zwa tshivhumbeo zwa mupo tsho ṱanganelaho tshi imelaho zwithivheli zwi vhonalaho , tshi ṋetshedza zwithu zwi vhonalaho , u ita zwikhala zwa mveledziso zwo khetheaho na u ṱoḓa u fhindula ṱhoḓea dza ndangulo dzo khetheaho , zwi katelaho :
Ino ndivho i nga swikelelwa nga kha u tou shumisana vhukati ha ḽevheḽe dzoṱhe dza muvhuso na vhaṅwe vhafaramikovhe u tou fana na dziphurofeshinala dza zwa ndondolamutakalo , vhailafhi vha sialala , zwiimiswa zwa sialala , madzangano a vhurereli , zwikolo , vhabebi , zwigwada zwa mitambo , khasho na sekhithara ya phuraivethe .
Ri khou ṱoḓa u sedzuluswa ho fhelelaho zwine zwa ḓo ita ḓisa kushumele kwa ndangulo kha uri huvhe na u ṱolwa ha zwibveledzwa na kushumele .
U ṅwala zwavhuḓi nahone zwino vhonala a na vhuḓifhinduleli na luvhilo kha u ṅwala ha u pomba .
Milayo ya matshilele kwao na vhuḓifari vhu ṱhonifheaho
Khwaṱhisani u dzhenelelea hu si nga u ṱalula muendangaṋayo na mutshimbilo wa zwiendedzi .
U ya nga ha zwisumbi zwa ndeme , vhushai Afrika vhu khou balelwa lwa u tou thoma kha murafho .
Tshiṅwe hafhu , vha humbela u ḓivha uri a hu na khumbelo dza mushumo dze dza fekisiwa kana u imeiḽiwa dzine dza ḓo ṱanganedzwa .
Hu na ṱhoḓea yo khwaṱhaho ya ndambedzo ya masheleni kha mivhuso wa vundu na wapo , hu tshi katelwa vhukoni ha u dzhia tsheo ya masheleni wo vhofholowa , zwo ḓisendeka nga nyavhelo ya mishumo ya milayo yavho .
Mutshimbidzi u ramba mudzheneli muthihi kana vhavhili vhane vha ṱoḓa u kumedza maambiwa avho kha tshigwada .
Tshavhuvhili , nga zwiṱuku hu khou vhonwa uri mbuelo dza tsireledzo kha zwamatshilisano dza ḽeveḽe dzoṱhe dzo khwaṱhisedzwaho kha vhoṱhe nga u engedzedza vhupfiwa ha sisiṱeme ya tsireledzo ya zwamatshilisano yo sedzaho zwine ikonomi ya muḓi nga muḓi kha ikonomi ya tshayanzudzanywa na sekhithara ya vhupo ha mahayani .
10 . Ndi dzifhio mbonalo kana zwiṱaluli zwa thekhinikala zwa tshishumiswa tshine nda ḓo ṱoḓa uri ndi kone u wana DTT ?
Vhashumelavhapo vha na zwikili kha u thusa miṱa u wana thuso i vhonalaho ine vha i ṱoḓa .
Ro ṱalutshedzwa uri , nḓivhadzo , yo itwa sa maano a u kula nungo vhunzhi ha vhaṱaleli vhe vha si kone u dzhena ngomu tshitediamu .
Hezwi zwiḓo katela zwitenwa zwoṱhe zwa deme zwauri zwipiḓa zwa madzangano zwi ḓo vhuedza hani kha mbekanyamushumo .
Tsha vhuvhili , tshiṱoko tsha malengelenge a muthelo tshi katela mbadelo i re kha phambano .
Mulayo zwa zwino u iledza u zwima vhaloi .
Nḓisedzo dzi no hovhelela phesenthe dza fuṱhanu kha ḓorobofulu dzi itiwa nga hedzi yuniti .
Zwenezwo , vhathu vhoṱhe vha no kwamea kha u tshimbidza u rengiswa ha zwibveledzwa mashangoḓavha vha tea u ṱavhanya u tandulula thaidzo dzavho .
Mafhungo a shedulu ya 4 a katela vhulimi , mafhungo a mvelele , vhupo , tshumelo dza mutakalo , nnḓu , ndondolo ya mupo , ndangulo ya tshikafhadzo , kupulanele kwa dzingu na mveledziso , ndondolo ya mavu , vhuendelamashango , mbambadzo na mveledziso ya ḓoroboni na ya mahayani .
Naho zwo ralo , nyito iyo i yoṱhe a i nga ḓo ṋetshedza tsireledzo ya vhukuma .
Musi ṱhoḓisiso dzi tshi konḓesa na u dzhia tshifhinga tshilapfu na u engedzedza ha tshipikwa vhugevhenga , zwi ita uri fhungo ḽo teaho vhukuma ḽi ḓo vha ḽa khethekanyo ya DSO .
Ndiliso dzi vhonala kha rasithi ya tshelede kana hune ṋetshedzo kana lweṱolweṱo zwi nga tshivhumbeo tsha ndaka , vhupo na tshishumiswa , hune zwiteṅwa izwi zwa ndaka , vhupo na tshishumiswa zwo rengelwa u shumisiwa .
Bammbiri ḽa Vhuimo ha Muvhuso kha Mveledziso ya Vhutsireledzi ha Matshilisano i lavhelelwa u bviswa uno ṅwaha uri hu vhe na nyambedzano nga ha yo .
Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha kha wadi ndi vhonnyi ngomu wadini , nahone ndi zwifhio zwine vha nga ita u tikedza Komiti ya Wadi ?
Arali ra nga angana ra shuma ro he , ri nga ita zwinzhi .
Ro dovha ra ḓiitela zwipikwa zwa nṱha zwa u bveledzisa zwilkili , u bveledza iṅwe mbalo ya dziinzhinia na vhorathekhiniki , na u engedzadza vhadededzi vha re na ndalukanyo vha Mbalo na Saintsi .
Milayo iyi i nga maanḓafhadza muthu muṅwe na muṅwe o tiwaho afho fhethu u thivhela mufhiriselo , mukumedzo kana u ṱanwa ha mishumo ingaho sa iyo kana tshibveledzwa kana u tendela mufhiriselo , mukumedzo kana u ṱanwa zwi tshi kwama nyimele dzi ngaho idzo sa zwe zwa ṱaluswa kha milayo iyo .
Mafhungo aya a si one na zwa u phaḓaladza mafhungo a si one zwi ita uri hu vhe na mbilaelo kha zwitshavha na u tambisa tshifhinga na zwishumiswa zwa mapholisa .
U imba nyimbo mazha ( khathihi ) , nga u sielisana na u vhidzelela na u vhidza u tshi fhindula
Vho takulela fulaha ya Afrika Tshipembe nṱha .
Awara mbili nga murahu ha vhuragane
Muofisiri wa Zwamafhungo u fanela u pfukisea khumbelo kha tshiimiswa tsha tshitshavha tshone husaathu u fhira maḓuvha a 14 o wana khumbelo nahone u tea u ḓivhadza muitakhumbelo nga u tou ṅwala u sumbedza izwo .
U ita mafulo a nḓivho ya zwi isaho khomboni zwa tsireledzo ofisini khulwane na ofisini dza madzingu .
A si tshidzumbe uri ndaulo ya US zwa zwino , kana zwiṱuku nyana kha sekele ya ṱhuṱhuwedzo yavho , zwa nga dzingadza muhumbulo wa u hwavha vhuṅwe vhupo hafhu , sa izwi vho sedza kha u fhaṱulula na u vhumba hafhu dzigu ḽoṱhe ḽa Mabvaḓuvha Kati .
Ndivho ndi u fhungudza tshivhalo tsha vhashumi na u swikelea ndinganyiso i pfadzaho vhukati ha vhashumi , tsheledemviswa ya mushumo na ya khephithala .
Zwilengo na vhuawelo kha mbondo dza ndaka zwi nga vha fhethu havhuḓi ha vhane vha nga vha vhatshinyi uri vha dzumbame na vhone vha lindele .
22 . Khabinethe i fhululedza Ḽaiburari ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( NLSA ) , ye ya pembelela miṅwaha ya 200 u bva tshe ya vha hone .
Mielo ya milayo ya BEE yo ḓisendeka nga vhuimo ha vhukuma hu tevhedzwaho u bva nga ḓuvha u elwa , hezwi zwi amba uri vhuimo ha BEE ha vhubindudzi u langwa nga tshinepe tsha tshifhinga tshetsho .
Ndivhuwo kha mvelaphanḓa ya thekheniki dza khomphiyutha , zwi a kona dzea zwino u vhulunga dzirekhodo dzi katelaho zwoṱhe na dzo dodombedzwaho dza zwi si zwavhuḓi kha tshidzidzivhadzi .
Heyo ndi yone nyimele , na yone , ya mveledziso ya themamveledziso .
Zwi a shuma u haka zwiphuphuledzi zwiṱuku zwa thempheretsha na muṋo kha phurofaiḽa ya kharenthe u itela u wana zwitsivhudzi nga vhuḓalo zwi no bva kha phurofaiḽi iṅwe na iṅwe ye ya pimiwa .
Komiti i vhiga kha Phalamennde
tsho ḓiṅwaliselaho na vha muvhuso wa vunḓu wa hune tshiimiswa thenetsho tsha vha hone
Tshifhinga tsha u awela tsha vhege nga vhege ndi tsireledzo ya ndeme kha maitele a tendelaho nzudzanyo dzavhuḓi dza tshifhinga tsha mushumo .
Ḽi nga si ḓitendele u kholwa uri zwine zwa mbilaelo khulwane ndi uri ndi nnyi ane a ḓo vha phuresidennde wa ANC .
Hafhu hezwi ndi fhungudzea zwihulwane u fhira tshipiḓa tsha lushaka tsha Mamosilemu , zwine zwi nga sumbedza mikhwa yo fhambanaho kha pfunzo .
3.1.6 Hu na khothe dza fomaḽa dzo thomiwaho nga Minisita wa Mivhuso Yapo mayelana na Mulayo wa Khothe dza sialala .
U SHELA MULENZHE PHALAMENNDENI Phalamennde yo ṋewa maanḓa nga Ndayotewa uri i dzhenise tshitshavha kham ishumo yayo na maitele ayo .
23.7.1.2.1 mbilahelo a yo ngo rumelwa kha maḓuvha a 180 nahone a huna zwiitisi zwi no pfadza zwine ha nga liliswa muhweleli kha u rumela u lenga .
Ri tama u fhululedza Komiti yashu Yapo ya Nzudzanyo ( LOC ) na vhaṅwe vhashumisani kha mushumo mungafha wa nṱhesa une vha khou ita .
Ndivho khulwane ndi u shuma u ya kha ndango ya mupo wo khwaṱhaho wa khemikhaḽa na malaṱwa u itela u katela u ya phanḓa ha mutakalo wa vhathu na mupo .
Themo iyi a i ngo ṱalutshedzwa u ya nga manweledzo nahone ri tenda uri themo ya vhukuma kha khethekanyo iyi ḽi fanela u amba nga muthu o " tholiwaho " sa muoditha wa u saina muhumbulo wa odithi wa u fhedzisela .
U sedzuluswa ha milayo yo no ḓi vha ho hone , kuitele na matshimbidzele zwine zwa shumiswa kha vhuimo hoṱhe ha sisiteme ya vhulamukanyi ;
Mulaedza u amba nga ha mafhungo a fhano Afurika Tshipembe khathihi na vhushaka haḽo na dzhango ḽa Afurika na ḽifhasi .
2 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhulamukanyi wa Vhana wa 2018 into Phalamenndeni .
Mulayotibe u livhanisa Mulayo wa Vhupileli , wa 2002 ( Mulayo wa vhu42 wa 2002 ) na ṱhoḓea dza zwino dza dzanganelo ḽa Muhasho une wa ḓo engedza u shuma nga vhukoni ha Muhasho wa Vhupileli .
Vha ḓo kona u fhiwa khophi ya khumbelo .
1.24 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho khunyeledza Madalo a tshiofisi o tshimbilaho zwavhuḓi ngei Addis Ababa , kha Riphabuḽiki ya Demokirasi ya Federaḽa ya Ethopia he vha dzhenela Komiti ya Maimo a Nṱha ya Yuno ( AU ) kha muṱangano wa Libya hu tshi khou sedziwa na u ambiwa nga ha nyimele ya mulalo na tsireledzo kha ḽa Libya .
Wa swika wa ku posa tsini na bada , kwe puṱaa zwavhuḓi .
Nga tshifhinga tshetsho tshithihi , milayo ya Khethululo na mbekanyamaitele zwo olwa zwavhuḓi u itela u hanela vharema maimo a vhutshilo a khwine .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo CK6 ine ya wanalea kha Muhasho Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Ho thoma khethekanyo ntswa ya u lavhelesa mutakalo mushumoni na u vha hone ha mishonga kha migodi i ne ya khou shuma .
Vhalwadze avha na avho vha humbulelwaho u vha na TB ya mafhafhu yo engedzwaho vha ṱoḓa maitele a tsenguluso u fana na thekhinoḽodzhi ya thevhekano ya dzhini , ndingo dza mvelele ya malofha a zwitshilaho zwiṱuku , sona , X-rays na u ṱola ya thishu u ita ṱhoḓisiso ya vhulwadze .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali khumbelo vha tshi khou i ita vhe nnḓa ha Afrika Tshipembe .
( a ) ṱhoḓea ya u tevhedza mitheo yo teaho ya mithelo .
3.1 . Khabinethe yo tendela uri Mulayotibe wa u Thivhela na u Lwa na Tshipitshi tsha Vengo na Vhugevhenga ha Vengo u ganḓiswe u itela vhupfiwa ha vhathu .
Nḓivho yavhuḓi na tshenzhema kha sia ḽa zwiko zwa mupo .
Zwiimiswa zwo Elwaho zwi nga wana u ṱanganedzwa hu ṱanganedzeaho ha u Shela Mulenzhe kha Mveledziso ya Ikonomi ya Tshitshavha .
Pfufho dzi ṱuṱuwedza mashumele a khwine kha vhutumbuli ha sekithara ya tshitshavha na u pembelela mvelephanḓa ya vhathu na zwigwada kha muvhuso woṱhe .
Nḓivhadzo : Arali vha mualuwa kana vha si nga si kone u uya ofisini u ita khumbelo , muraḓo wa muṱa kana khonani a nga vha itela khumbelo .
Musi vho no ita ndowe nḓowe ya ḽiga e na ḽiṅwe vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho :
Ngade dza tshitshavha ndi dza ndeme kha u fhaṱa mutheo wo khwaṱhaho wa vhuṋe hapo na ndango yapo .
U shuma mushumo wa u vha na vhuḓifhinduleli na wavhuḓi kha tshitshavha tsha lutendo .
5.3 . Zwikhala zwi fhiraho 300 000 zwo vha hone musi hu tshi vhewa vhaswa sa vhathusi zwikoloni u mona na shango nga u shumiswa ha Maga a zwa Mishumo a Muhasho wa Pfunzo dza Mutheo .
Bugu iyi ndi bugutshumiswa i leluwaho , a si nyendedzi ya u sumbedza uri ' ndi shuma hani ' .
Hezwi zwi amba uri vhafhuri vha tea u dovha vha wana nomboro ya vhuṋe nga iṅwe nḓila .
2.2 . Roṱhe ri fanela u shumisana , na u thusana u itela u vhulunga zwiko zwashu kha tshifhinga tshino tshi konḓaho .
Arali vhunzhi ha vhadzheneli vha na imeili zwi ḓo vha zwa khwine uri vha ite mutevhe wa u phaḓaladza wa eḽekhiṱhironiki uri vha songo dovha vha thaipha ḓiresi dza imeiḽi tshifhinga tshoṱhe musi hu na muṱangano .
Tangedzelani maipfi a re one ane a ni vhudza uri ni tea u ita zwithu zwi tevhelaho kangana .
Malugana na mbingano dza tshifhinga tshiḓaho dze dza dzhenwa khadzo musi mulayo wo kumedzwaho u tshi vho shuma , vhathu avho vhavhili vha ḓo tendelwa u ṋanga , nga tshifhinga tsha u dzhena kha mbingano , arali mbetshelwa dza Mulayotibe dzi tshi tea u shuma khavho .
Ndugiselo dza fhethu dzo itwaho hu na ṱhogomelo hu sa athu thomiwa u shuma i vhonala sa tshitimbwanywa tsha mvelelo .
U ḓikumedzela havho kha mushumo wavho yo vha ṱhuṱhuwedzo kha riṋe roṱhe .
Naho zwo ralo , kushumele kwashu siani ḽa thengiso zwi khou ri humisela murahu .
Mushumo wa 1Kha vha sedze kha Mulayotewa , kha vha wane khethekekanyo tharu dzine dza phuromota kuvhusele kwa demokirasi , vha ṱalutshedza uri khethekanyo dzo topolwaho dzi nga phuromota hani kuvhusele kwa demokirasi
Komiti ya Tshoṱhe nga ha Akhaunthu dza Tshitshavha i ṱola Mivhigo ya Ṅwaha .
Ḽifhasi ḽo fhindula ḽi tshi hanedzana na u tshinyadzwa nga nndwa ya nyukiḽia na maṅwe maga o dzhiwa u tinya izwo .
Naho zwo ralo , sa zwe ra zwi dzhiela nṱha murahuni , u khwaṱhisedza uri vhatshinyi vha ita mbuedzedzo kha vhatshinyi a zwi konadzei tshifhinga tshoṱhe .
Hu na mafhungo a si manzhi nga ha vhuṱumani ha sayanaidi na zwiṅwe zwipiḓa zwa maḓini .
Zwiṅwe hafhu , u engedza tshumelo dzayo u swika hune ya nga kona , u sa shanduka kha u vhulunga khonadzeo ya masheleni ine ya vha ya ndeme kha thikhedzo yayo ya tshifhinga tshilapfu ya vhavhambadzelaseli vha thundu na tshumelo dza ndaka na vhabindudzi vha seli ha mikano .
Mbekanyamushumo iyi i ḓo lusa u thusa vhaṋe vha mavu nga tshumiso ya tsheledzo i fushaho , u engedza vhukoni ha mveledziso , u gudisa vha thandela dzine dza kha ḓi tou thoma na u kovhana ndinganelo ya zwikimu .
Fhedziha , maṅwe a maanḓa mulayoni a zwanḓani zwa muvhuso wa vhukati .
Ri tama avho vho huvhalaho vha tshi ṱavhanya vha fhola .
Phukha dzoṱhe dza ḓa u ṱalela mbambe iyi .
Vhomadzhisiṱiraṱa vha khou vhilaedzwa nga ha tshelede ya nṱha yo badela vhaḓinḓa vha khothe uri a ṋetshedze maṅwalo a u farwa , ngamaanḓa fhethu hune madzulo zwao a wela nga fhasi ha mikano wa tshiṱiriki tsha madzhisiṱiraṱa .
4.1 Khabinethe i tamela mashudu vhagudiswa vhoṱhe musi vha tshi khou lugela milingo ya mafhelo a ṅwaha .
Khoro i ḓo dovha ya shumisa tshiimiswa tshiswa tshi tshimbilelanaho na vhuḓifhinduleli havho ho sedzuluswaho hafhu na u bvela phanḓa na u dzhiela nṱha dzhango ḽa Afrika na mbambadzo ine ya khou bvelela i ngaho sa Brazil , Russia , India na China sa mbambadzo yo livhiswaho khayo .
Hanga ndi vhuḓifhinduleli , ha miṅwedzi isi gathi , u ranga phanḓa Khorondangi ya Lushaka u fhedzisa ndaela ya nyanḓano ya African National Congress kha khetho dza 2004 , na u adza mutheo wa ndaulo ya poswo dza khetho uri dzi tshimbile zwavhuḓi .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R180 366 nga muṱa nga ṅwaha kha mishonga ya vhomakone
Musi ni tshi shumisa ḽimethafore , ni vha ni tshi khou vhambedza zwithu ni sa shumisi " sa " kana " fana " .
Fhedzi , u engedzea ha tshivhalo tsha vhadzulapo sa zwe zwa lavhelelwa kha mbalombalo dza vhadzulapo dzo sumbedzwaho afho nṱha hu nga kwama nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi mashumele a mavhiḓa na kupulanele kwa fhethu ha vhudzulo ha vhathu .
Shumisani zwiga zwa u vhala zwonezwone magumoni a Kha ri n . wale mafhungo :
Vho Ndau vha ṱodzimela maḓini vha vhona murunzi wavho .
Zwi fanela u pakiwa na u endedzwa u ya vhuponi ha u shumela nga nḓila ine u swikelela zwimela zwa vha zwo leluwa , u ita uri zwi konadzee u tinya u fara zwimela nga nnḓa ha musi zwo fanela .
U dzudzanya pulane i ne ya ḓo vha kha Mbekanyamushumo dza Vhusimamulayo .
Vhufarakani vhukati ha vhashumela vhapo , muvhuso na zwitshavha ho vha vhu ṱoḓeaho u itela u hanedza masimulo a vhugevhenga , ho ombedzela minista .
Ndayotewa yashu i na mulayo wa ndeme wa dimokirasi une wa pfi khethekanyo ya maanḓa .
Mafhungo nga ha miṱangano ya khoro - Ndo tshimbidza mafhungo nga ha muṱangano u tevhelaho wa khoro , datumu , tshifhinga , fhethu na maambiwa .
U shumisa luambo lu re kha thero dzoṱhe , tsumbo : tshivhumbeo , muvhala , vhukale , tshifhinga na thevhekano
Nyengedzedzo ya tshifhaṱo i fhungudzwa nga tshikalo tsha u fhambana ha vhunṱha ha tshifhaṱo .
Kha ri ṅwale Ṅwalani ngaganyaḽitambwa ya ḽitambwa ḽaṋu .
1.2 . Tshifhinga itsho tshe tsha vha tshi khou sedzuluswa tsho tshimbidzwa khathihi na mveledzwa i thithisaho ya dzwadze ḽa ḽifhasi ḽa COVID-19 , ḽe ḽa sia tshomedzo dza muvhuso na kushumele zwi tshi iswa kha u tsireledza matshilo a vhathu na u vha na zwa u ḓitshidza ngazwo .
Hezwi zwi amba uri Tshikimu tshi na khonṱhiraka yo khetheaho na Khemisi ya Medipost u ṋetshedza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi kha miraḓo ire kha Sapphire , Beryl , Ruby , Emerald na Onyx sa dzi khetho .
Vhumatshelo vhu kha muvhuso wawe ngauri khae na nga ene na kha ene hu wanala zwithu zwoṱhe .
U dzulela u vha na ṱhoḓisiso na tsivhudzo ndi zwa ndeme kha mveledziso ya lutamo kha vhufa ho pfumaho ha Masipala wa Nelson Mandela Bay .
Kha khetho dzoṱhe dza GEMS hu na dziṅwe nyimele na zwileludzi zwa dzilafho zwine zwa si badelwe , u ya nga ha Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Vhuthihi mafhi swigiri oiḽi / mapfura muṱavha maḓi fuḽauru muṋo
U renda zwirendo na zwidade a tshi ita nyito a na vhuḓifulufheli ho kalulaho .
Afrika Tshipembe ḽo bvela phanda kha u vha shango ḽi sa khethululi nga muvhala , mbeu na zwine muthu a tenda khazwo .
vhuṱanzi ha phesheni yavho ya phuraivethe
Vhathu vhoṱhe , ndi a livhuwa u thetshelesa havho !
Ro kwamea nga migwalabo na zwiṱereke zwi dzhiaho tshifhinga tshilapfu na u vha na dzikhakhathi tshiṅwe tshifhinga .
Khetho dzi tevhelaho dzi ḓo dzhielwa nzhele kha u sengulusa :
U pfesesa uhu hu na masiandaitwa a ndeme zwi tshi ya kha kusedzelwe kwa tshivhumbeo na tshikhala tshi kwamaho maitele a u vhumba hugaledzwa .
Arali ha sa vha na thendelano na nthihi vhukati ha vha kwameaho , mulayo u shumaho u ḓo vha mulayo wa vhupo ha tshitshavha tsha sialala tsh ikwameaho , kana mulayo une wa vhe sa tsini na u kwamana na mulandu .
Ho sedzwa u randelwa nga GP wa DSP , thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
U nga sa dziṅwe softhiwee , tshaka dzo fhambanaho dzo rwelwa ṱari na u lingiwa nga u tou ita .
Khethekanyo hedzi dzi katela vhaongi vha phurofeshinaḽa kha masia o khetheaho a fanaho na thyeetha , fhethu hune ha shumaniwa na dzikhuvhabvu , vhuimana na ICU ; vhorathekeniki vha vhainzhiniara ; vhainzhiniara na dzipharamediki .
U khwaṱhisedzedza u shela mulenzhe havho kha kuitele kwa CBP vhorapolotiki vha fanela u : dzheniswa sa tshipiḓa tsha thangela u pulana , vhukwamani na u anḓadza mafhungo tikedzwa kha miṱanganao ya khoro na kha vhokhentheni vho fhambanaho vha masipala u tikedza CBP humbelwa u ita mushumo wa ndeme kha miṱangao yeneyo hu tshi katelwa u rangela u pulana , u rwela ṱari , miṱangano ya zwithu zwa ndeme na u vhiga murahu .
Kupfesesele kwavhuḓi kwa sisiṱeme dza ofisi na maitele .
Ho sedzwa Mulayo 4 , SARS i nga -
5 . MIKHWA NA MILAYO YA VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA NDI IFHIO ?
Rennde ndi mbuelo ya ṋemuṱa , ngeno khomishini i zwibviswa zwawe .
Mushumo wa 5 Kha vha sedze kha Mulayotewa , vha wane vhuimo na mushumo wa muvhuso wapo .
Netiweke dzo raloho dza zwiṱaraṱa " zwo valiwaho " zwi nga ṱoḓiwa nga zwiṅwe zwa zwitshavha sa zwithivheli zwa ṱhirafiki ya u khauledza , khathihi na u vhulunga tsireledzo na mbuelo dza zwa mupo dza netiweke dzo valiwaho .
Muofisiri wa Vhuṅwalisi ha Tshaka dzo Fhambanaho dza zwimela : Vhulimi na zwimela zwa miroho
Nnḓu i ḓo itwa yoṱhe nga matheriala a pulasitiki ya mekhenikhala na a sa tshinyadzwi nga mutsho .
Nga ino mbekanyamushumo , vha a kona u lavhelesa zwiṅwe zwikhala zwa mabuḓo .
Muofisiri o mbo ḓi mu bata , a mbo ḓi vunḓa ṱafula nga mulenzhe .
Khohakhombo dza u rengisea dzi bveledzwa musi hu sina ndaka i ne ya rengisea yo linganaho u fana na kheshe na vhubindudzi ha mikovhe i ne ya shandukisea , u vha hone u swikelela zwikolodo zwa masheleni .
Zwilinganyo zwo khetheaho zwa fhethu .
Zwiṅwe zwa ndeme ndi ṱhahelelo ya vhuṱumani zwi vhumbaho mbekanyamushumo dza u fhelisa vhushai .
Musi vhaofisir vha vhulamukanyi vha tshi shuma mishumo yavho , vha tea u ita muano kana u khwaṱhisedza , nga nḓila yo tiwaho nga Ndayotewa , uri vha ḓo alusa na u tsireledza Ndayotewa .
Kha vha sedze kha nyolo vha kone u fhindula mbudziso dzi tevhelaho vha tshi khou wana zwine zwa vha zwa vhukuma na zwine zwi si vhe zwa vhukuma .
Ri ḓorobo nthihi ya mvelele nnzhi , vhureleli na kuhumbulele .
Arali mavu avho a phuraivethe o dzhiiwa , vha nga ya :
U pfumbudzwa ha vhaofisiri vha shelaho mulenzhe kha u thoma u shumiswa ha Mbekanyamaitele iyi hu tea u tevhedza tsivhudzo dzifhio na dzifhio dza Vhufaragwama nga vhugudisi ha ndangulo ya u dzhena na u bva ha thundu na tshumelo .
U vha hone ha themamveledziso yavhuḓi ya ICT hoṱhe kha muvhuso wa vundu na muvhuso wapo ndi zwa ndeme kha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Ya vhuvhili i amba nga ha mushumo une netiweke dza sisiṱeme ya u enda dza ita kha vhudzulo ha vhathu , na khwaḽithi dzine dza fanela u vha nadzo .
Mivhigo ya zwa vhutsireledzi mivhili ya tshifhinga tsho fhelaho yo khwaṱhisedza uri zwa vhukuma ho vha hu na thaidzo ya u lozwea ha tshiṱoko kha ḽino vhengele .
Musi vhagudi vha tshi vhala bugu nga vhone vhaṋe vha sa thusiwi nga mugudisi , zwi sia zwi khou bveledza vhukoni ha u vhala nga u tou elela , vhuhulu bugu dze vha ṋewa dzone dza vha dzo leluwaho nahone dzi sa konḓi .
Hu na tshumisano yo khwaṱhaho na muvhuso wapo , nga maanḓa na tshumelo dza zwa mutakalo dza zwiṱiriki .
U pfumbudzwa ha vhaongi vha sa athu vha vhatelwadigirii na vha re vhatelwadigirii .
Mukonṱiraka u ḓo ṋetshedza na u dzhenisa zwishumiswa zwoṱhe zwo teaho zwa u ela mvula nga nḓila yone .
Davhi ḽa Vhulanguli ha Masheleni ḽi na khethekanyo dzi tevhelaho dzine dza vha , Vhulangulu ha Muvhalelano , Muvhalelano wa Masheleni , Ndango ya Masheleni na Ndango ya Nḓisedzo ya Tshiṱoko .
h ) bvisela khagala ṱhoḓea dza tshivhalo tsha muṱangano wa khoro ;
Naho hu na vhahali vhane vha fhululedzwa .
Khaṱhulo yo itwaho i fana na khaṱhulo ine ya ḓo itwa nga vhaṅwe vhalingi .
U swika zwino zwi tshi kwama vhuraḓo ha sia ḽashu , miraḓo yashu nga u angaredza ndi u shuma ha muthu muthihi , vhoramavhengele vha mbambadzo nga nḓila i fanaho .
Ndivho ya samithi ho vha hu u bveledza tshiṱirathedzhi tsha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi tshine tsha sedzesa kha u ḓisa tshanduko , u bveledza na u engedza tshivhalo tsha vhavhulungi vha tshelede na vhashela mulenzhe kha sekhithara .
Vhukoni ha u vhambedza u fana ha akhaunthu na u rekanya masheleni .
Vhulanguli na u konanya mishumo iyi ya ḽodzhisitiki khathihi na mishumoitwa zwi tea u dzula zwo lugiswa zwi tshi rangela u thoma ha kutshimbidzele kwa u pulanela wadi .
Vhunzhi hashu ri khou ofha zwine zwa khou itea .
Naho khamusi ndaka i ya vhathu vhavhili sa ṱhanganelo , muṅwe wa vhaṋe vhayo a nga dzudzanya mukovhe wawe e eṱhe o ḓiimisa .
Vhunzhi ha zwikolo zwi tshe zwo vhaisala nga ṱhahalelo ya ṋetshedzo ya matheriala na zwiko zwa vhukuma .
A zwi kombetshedzi uri muofisiri wa zwa masheleni na muṱoli wa dzibugu dza close corporation a vhe muthu muthihi .
Khwiniso dzo dzinginywaho dzi khou lwisa kha u khwinisa mavhusele , vhuḓifhinduleli na u ḓitika kha zwa masheleni a Tshumelo ya Ḽaborothari ya Mutakalo ya Lushaka .
Zwishumiswa zwa u dudedza zwoṱhe zwi fanela u vha na velefu dza u langula muḓagasi .
Nga ṅwambo wa mvelo yapo yo khetheaho ya tsheo dza u shumiswa ha mavu , tshipiḓa tshi na khaedu khulwane tsha u thoma bono ḽa khorido tshi ḓo vha pfananyo u mona na ngomu ha muvhuso kha u kunda zwikundisi .
Arali i songo rumelwa , masipala u nga humbela rathandela uri a ṋetshedze maṅwalo aya kha tshifhinga tshi pfeseseaho .
Zhendedzi ḽa Dzibada ḽi ḓo tea u livhanya vhubindudzi kha bada dza lushaka kha vhupo ha ḓoroboni nga zwiṱirathedzhi zwa khorido dzapo dzo bveledzwaho nga zwiimiswa zwapo .
Kha vha vhale mafhungo a ngudo a tevhelaho .
Vha konesa zwa u vhambedza vhuṱanzi vhu re khagala na sisiṱeme ya u dzhia tsheo na kha mveledziso ya khaphasithi zwa u shumisa vhuṱanzi .
Vhana vha kiḽasi ya Gireidi 4 yo tou ḓiitela bugu dzavho vhone vhaṋe .
Nga u tou ḓadzisa miraḓo i kala vhuḓikumedzeli hayo nga mvelele ya tshumelo ya tshitshavha ya lufuno kha DHA yo ḓikumedzelaho kha ndaulo ya tshitshavha i tevhedzaho maitele o fanelaho , u tevhedza kuvhusele kwa mulayo na vhuḓifari na u ṱuṱuwedza nḓila dzi shumaho u thivhela vhuaḓa na ndaulo i si yavhuḓi .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ho fhambanaho vhukati ha masia aya mararu i katela :
U bva tsha Operation Phakisa kha Ikonomi ya Maḓanzhe nga 2014 , ro kona u wana vhubindudzi vhu ṱoḓaho u swika kha R30 miḽioni ra sika na mishumo ya tshoṱhe ya 7 000 .
Vhukhethwa ha khonṱhiraka ho tsireledzwa nga fhasi ha mulayo u songo ṅwalwaho na uri khothe dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe dzi a khwaṱhisedza u ṱhonifhiwa ha pfanelo dza vhuvhambadzi na pfanelo .
Zwikhukhulisi ezwi a zwi koni u fheliswa nga u ṱavhanya fhedzi hu tea u vha na u lingedza nga nungo dzoṱhe u itela u shuma nazwo .
( a ) thoma pulane ya u vhuisa yo livhaho kha u vhulunga vhuḓifhinduleli ha masipala uri hu swikelelwe vhuḓifhinduleli hawo ha u ṋetshedza tshumelo dza mutheo kana mbofho dza zwa masheleni , dzine dza vha-
Hu na vhabebi vhanzhi vhe vha si londe tsumbo na u sevhiwa nga zwa dambadzo .
Muvhuso u ṋetshedza nḓila dzine mbekanyamaitele dza shumiswa ngayo tshifhinga tshoṱhe zwi tshi elana na mulayo , na u ita mvetamveto dza khwiniso ya milayo u itela uri i themendelwe nṱha nga phalamennde .
( 3 ) Mulayo wa lushaka u fanela u phasiswa u ita uri hedzi pfanelo dzi shume , nahone u fanela u-
Tshinyalelo yo zwinyanyuli kha puḽanthi iyi ya muḓagasi yo vha i si yavhuḓi nahone mihumbulo yashu i khou shuma i sa neti u swikesa zwinyanyuli kha nyimele dza u valwa zwi tshi rothola .
Ho no vha na mvelaphanḓa yavhuḓi kha zwisumbi zwa thandela nnzhi fhedzi dziṅwe thandela dzo salela murahu .
Ho shumiswa zwishumiswa zwa khoniferentsi nga ḽuṱingo
Khomishini yo no ḓi fhedza ṱhoḓisiso yayo nga tshigwevho tshe tsha themendela muhanga muswa wa mbekanyamaitele ya u gwevha .
15.3 Kha vha dzhiele nzhele uri tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tshi nga ita khumbelo nga Fomo 4 kha Milayo , diphosithi u bva kha muitakhumbelo , fhedzi arali vha tshi tenda uri mafhungo kana rekhodo ine ya khou humbelwa i nga dzhia tshifhinga tshi no fhira awara dza rathi ( 6 ) u ṱoḓa , fhedzi masheleni a dibosithi ha ngo tea u fhira nthihi kha tshararu tsha mbadelo dzo tiwaho .
Ri ḓo sedza masia aya ri tshi sumbedza uri sambula dzi dzhiwa hani na u dzi rumela ḽaborothari nga ngona .
Ndi fhethu hune ha ḓo dzulela u anetshela tshiṱori kha vhana vhashu na vhana vha vhana vhavho ha uri naa mbofholowo yo winiwa hani .
Mulayo washu wa maḓi u khou bvela phanḓa kha fhungo iḽi , u dzhiela nṱha ndeme ya u khwaṱhisedza maḓi u itela mashango o dzulaho tsini na mulambo .
4 Mufhe wo kunaho u ri fha mafulufulu
Fhethu hune vhulanguli vhapo vha vha na maanḓa a u vhusa na vhuḓifhinduleli .
Itani ḽitambwa ḽi no amba nga Pele .
Ndi a kona u amba nga muṱa wa hashu .
U thomiwa ha u pheiva fhethu ha vhudzulo a hu ngo katelwa nga ṱhalutshedzo ya " vhupo " na uri a ho ngo dzhielwa tshoṱhe nṱha .
Nga tshiimiswa itshi tshi katelaho , zwitshavha zwone zwine zwo ḓidzhenisa kha mvelaphanḓa ya zwone zwine .
Phemithi ya tshiendisi tsho khetheaho i shuma lwa maḓuvha mararu fhedzi .
Muhasho u tea u lambedza kha u fhaṱa tshumisano yo khwaṱhaho ya vhurangaphanḓa ha mvusuludzo na vha no shumisana nawo .
Kha vhaṅwe , mvelelo dzi ṱanganedzeaho dzi kaliwa kha u thivhela vhathu kha u nwa .
Vharangaphanḓa vha tshitshavha tshapo vha imelela vhadzulapo malugana na mafhungo ane a vha dina nahone vha tea u dzhielwa nṱha .
Nzimulo yoneyone i ḓo wanala na muanḓadzo u shuluwaho kha vhutengu na dziṅwe saizi dza vhuṅwe vhuimazwikepe zwo livhiswa kha sia ḽa thungo .
nyambedzano ya PMS na tshumiso na tsedzuluso
Ro thoma u ṋetshedza dziṅwe tshumelo nga nḓila iyi sa tsumbo , khumbelo dza phasipoto ntswa dzi khou rekhodiwa nga khomphyutha yo ṱumiwaho na inthanethe .
Nga murahu ha miṅwedzi miṋa Afurika Tshipembe ḽo ṱutshela mashango a Mulanganelano na u vha Riphabuḽiki , Vho Dimitri Tsafendas vho ṱhavha lu isaho lufuni Minisiṱa Muhulwane , Dokotela Vho Hendrik Verwoerd , he vha vha vho dzula hone .
U aluwa ha kupfesesele ku no fana kwea ndayo idzi , nahone ku re na tshileme hu ḓo bvelela hu tshi shumiswa nyambedzano na vhashumi kha tshifhinga tshilapfu .
Ndivho ya mushuo uyu ho vha u engedza tswikelelo fhethu hune ha vha na nḓisedzo ya tshumelo i sa eḓaneli nga u isa tshumelo tsini na vhathu .
4 . Vhathu vho no tshimbila vha tshi ya tshikhalani .
( a ) ya u hanelwa u vhofholowa hu si na tshiitisi kana tshiitisi tshi pfalaho ;
Ndi ngani ni tshi vhona vha tshi kona ?
Zwishumiswa zwa zwanḓa zwi tea u dzula zwi kha tshiimo tshavhuḓi uri musi zwi tshi vho ṱoḓa u shumiswa hu songo ṱoḓea maanḓa manzhi .
Khonani yanga ha lwi na nṋe .
Themo ḽa ndeme ya maḓi ḽi shumiswa u ṱalutshedza vhunzani ha tshivhumbeo , khemikhala , bayoḽodzhikhaḽa na ha vhutsila ha maḓi na vhukoni hao ha u londota mutakalo wa mutshatshame wa zwitshilaho maḓini .
Madalo o sedza kha u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha Russia na Afurika Tshipembe nga kha ṱhanganelo , pfukiselo ya thekinolodzhi na u kovhana zwikili .
Zwa u fhedzisa , tsenguluso yo wana nyaluwo i vhonalaho na mbuelo ya mushumo zwi nga kona u swikelelwa nga u linganyisa hafhu ha mbumbeo ya mbuelo na tshinyalelo ya ekonomi hu si na u vhaisa vhudziki ha ekonomi ya maikiro .
4.2 . Zhendedzi ḽithihi ḽine ḽa khou dzinginywa ḽi ḓo ṋetshedza thikhedzo ya zwa masheleni na ine ya si vhe ya masheleni kha mabindu aya .
Khwiniso dzi bvisela khagala manḓalanga a Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi kha mutheo na u vhea khagala mushumo wa NRF zwi tshi ya kha saintsi .
Sisiṱeme ntswa dzine dza khou waniwa kana u bveledzwa ndi dzi tevhelaho :
Khophi dza thendelano ya mazhendedzi dzi tea u iswa kha mazhendedzi a khomishini .
Zwibviswa zwi elanaho na tshivhumbeo tsha nṱha , naho zwo ralo , a zwi nga katelwi .
Heyi ndi iṅwe ya festhivaḽa dzi ḓivheaho vhukuma i takalelwaho nga vhafuni vha mitambo na miṱa .
Nga ḓuvha heḽi ri tea u ḓihumbudza nga ha mushumo wa u nakelela wa vhathu vha Tanzania na vhathu vha Zambia vhe vha kuvhatedza dzangano heḽi la mbofholowo nga tshifhinga tsha musi thusa yavho ri tshi khou i ṱoḓa zwihulu .
Tshipikwa tshavho ndi u simula masia a shumaho nga kha mbekanyamaitele i ṋeaho mveledzo kha thengo nga vhunzhi na dziikonomi dza zwikalo zwa vhukoni ha Vundu khathihi na mihasho kha u shumisa masheleni na kha maitele a phurokhuamenthe .
Asesimennde i tea u katela tsenguluso dza vhuhulu ha ndeme ya u pfumbudzwa zwo itwa nga vhatholwa .
Zwo ḓisendeka nga zwiteṅwa zwe vha zwi bula na u zwi vhea sa zwa ndeme , ro topola fhethu ho sedzeswaho ha ndeme huṱanu hune ha ṱoḓa tshenzhemo ya shishi .
U thutha kana u shumisa zwiluḓi zwa u thutha a zwo ngo tendelwa .
Muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha u sumbedzisa mafhungo nga ha :
Vhunzhi ha maimo a vhaswa tshitshavhani zwi khwaṱhisedza uri u thetshelesa ho khetheaho zwi ṋetshedzwe kha mishumo ya mveledziso ya mitambo na vhuḓimvumvusi nga Mimasipala yoṱhe kha tshiṱiriki na kha Muhasho wa vhutsila , Mvelele , Mitambo na Vhuḓimvumvusi ha vunḓu .
Mulayo wa ndavhuko ( indigenous law ) na mulayo wo ḓoweleaho hu tshi tevhedzwa ndima ya 12 ya Mulayotewa
I dovha ya dzinginya uri vhupo havhuḓi vhu nga linganyiswa hani u khwaṱhisedza uri ndaela ya muvhuso i khou khunyeledzwa , na mafulufulu a shango a khou dzula a sa nyeṱhi .
Bannga dza Switzerland a dzo ngo vha vhahadzimisi dzi dzoṱhe vhane thikhedzo yavho ya khethululo na u ḓipfumisa havho zwa nga vha zwiitisi zwihulwane zwa uri hu vhe na ndifho .
Sa u elana na zwiṅwe na zwiṅwe vhutshiloni , Mulayo uyu u na zwivhuya na zwivhi .
Hu sumbedzwe tshumiso ya maḓi kana tshivhalo tsha tshumiso iṅwe na iṅwe ya maḓi ine vha tama u redzhisiṱara .
Mvelelo idzi dzi vhonala dzi tshi mangadza , ngauri mbumbululo ya vhuvhili yo sumbedza uri nyaluwo ya mushumo Afrika Tshipembe yo vha i khulwane u fhira ya phanele .
Musi ndingedzo dzoṱhe dzo itwa u dzudza mafhungo saithi heyi e a tshizwinozwino na u tea kha , Muhasho wa zwa Muno a u hwali vhuḓifhinduleli ha vhukhakhi kana u sa dzheniswa kha masiaṱari haya kana kha saithi iṅwe na iṅwe i re na vhuṱumani ha masiaṱari a saithi kana kha tshinyalelo yo tou livhanaho na i songo tou livhanaho zwo bveledzwa nga u shumisa kana u khoutha zwi re ngomu ha saithi kana mafhungo o ṋetshedzwaho na a songo ṋetshedzwaho .
Muvhuso wo sika pulane ya thandululo ine ya vha ya themo pfufhi , themo ya tshifhinganyana na themo ya tshifhinga tshilapfu .
Tshishumiswa tsha ndeme tsha u pulana ha masipala ndi kushumele kwa IDP .
A ri nga sii tombo nṱha ha ḽiṅwe kha matshilo a mapholisa o livhana na zwigevhenga .
Pulane ya u thoma u rengisa : u thusa ramabindu u ita mvetamveto ya pulane yo sedzaho vharengi na u engedza thengiso binduni
Ndi ṅwaha une maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha ḓo shuma vha kha vhuthihi musi roṱhe ri tshi khou bveledza Afrika Tshipembe Phanḓa .
28 . U redzhisiṱariwa ha thundu i sa sudzulusei ya muvhuso
Vha humbule : U itela u ṅwalisa ṅwana wa mufarisi wavho ( hoyu ndi ṅwana wa munna , mufumakadzi kana mufarisi wavho ) , munna , mufumakadzi kana mufarisi u tea u vha o ḓiṅwalisa kha GEMS .
Fhedzi ndi zwa ndeme uri vhatholi vha kwamane na SETA yavho phanḓa ha musi vha tshi saina thendelano ya vhugudisi u vhona uri SETA yavho i na tshelede yo linganaho naa .
Mutsiko wa mveledziso u nga hwesa muhwalo muhulwane kha mupo .
Nga fhasi ha nyimele dzo engedzedzwaho rabulasi u shumisa ndango ṱhukhu kha ndeme ya maḓi .
Nḓila i khou tutuwa u bva kha u kungedzelwa ha zwa matshilisano ha zwitshavha zwa mahayani u tshimbidza vhuṋe ha thandela na mbekanyamushumo dza mveledziso ya mahayani .
Vha livhanyise milayo ya kushumele kwa muthu na pulane dza tshiṱirathedzhiki .
Tsumbanḓila ya vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo
Zwirathisi zwa thandela yo ṱanganedzwaho zwatsho zwa 2021 zwo fhambana nahone zwi katela Mbekanyamushumo ya Themamveledziso ya Madzulo a Matshudeni , yo pikaho kha u ṋetshedza mimbete ya matshudeni ya 300 000 .
Gerani siaṱari ḽi tevhelaho ni ite bugu .
Hezwi zwo vha na mukovhe kha u aluwa ha phurogireme iyi .
Nga kha u fhaṱa zwiteṅwa zwa matshilisano nga ngomu kha tshiṱirathedzhi , khamphani khulwane dzi nga dzudzanyulula dibeithi nga ha mushumo wadzo kha tshitshavha .
Ro takala uri phesennthe ya kuphasele kwa Maṱiriki i khou gonya .
Mbekanyamaitele kha vhupo ha ḽifhasi vhune ha shanduka
Ndi tshifhinga tshine ra fanela u pembelela mugidi wa u fhedza miṅwaha ya 20th musi ho ṱanganedzwa mulivho wa komiti ya OAU Ad-hoc Tshipembe ha Afurika kha mbudziso yo ṱanganedzwaho nga ṅwedzi wa Ṱhangule , 1989 nga Afurika Tshipembe - wo bvelelaho une wa ḓivhea sa Mulevho wa Harare .
Khumbelo yavho ya ndaela ya muthelo nga kha tshumelo heyi i anzela u wana thendelo hu saathu fhela awara dza 48 arali ofisini i sa ṱo ḓi ṱhanziela ya kushumisele kwa masheleni .
Referentsi : 13SP1 na madzina a miri
Vha nga ita mbadelo musi vha tshi rumela mbuyelo tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe hu saathu swika ḓuvha ḽa u fhedzisela u ita mbadelo .
Vhurangeli uhu ha miḽioni nnzhi dza dzirannda hu tshimbilelana na lutamo lwa Muhasho wa Vhuendi lwa u ṱoḓa u khwinisa dzibada na themamveledziso ya vhuendi vunduni .
Mulandu u tea u thetsheleswa nga muhaṱuli wa murema .
Diphosithi ine ya khou ṱoḓea .
PanSALB wa nga ha u shumisa nyambo dza tshiofisi fhethu ho teaho sa zwe zwa vheiswa zwone kha Tshiteṅwa 9 tsha Mulayo .
U langa thendelano kha sia ḽa tshumelo kha mbeknyamushumo dza mutakalo wa muhumbulo .
Kha vha bule arali vha tshi humbula uri i fanela u sumbedza madzina a mushumisi kana madzina nga vhuḓalo kha foramu ya therisano .
Mveledziso ya vhukoni ndi ya ndeme na u fhungudza tshithivheli ndi zwa ndeme .
U pulana , u fhaṱa , u khwiṋisa , u vusuludza , u engedza na u londota zwiimiswa zwiṅwe-vho zwa tshumelo dza zwa mutakalo , hu thi katelwa na zwiimiswa zwa forensiki ya ngudamalwadze na khoḽidzhi dza vhaongi .
Ndinganyisedzo ya vhuḓifhinduleli ha ndeme ha yunithi dza ndango ya ngangomu kha Vundu .
U londota redzhisiṱara ya u kuvhanganya na muvhigo wa ṅwedzi nga ṅwedzi , wa kotara nga kotara na wa ṅwaha nga ṅwaha .
Vha vhufaragwama vho khwaṱhisedza uri makumedzwa a Khomishini ya Filimu ya Gauteng zwa zwino zwi khou sedzuluswa .
Miraḓo ya vhathu vhane vha dzula mikhukhuni vha tshenzhela u reṅwa nga ṱhoho na zwiṱhavhi khanani .
Dziṅwe rekhodo , zwi sa kateli rekhodo dzo vhetshelwaho thungo , dzi dzula dzi hone naho muthu a songo thoma a ita khumbelo ya tswikelelo zwi tshi ya nga PAIA .
Madzangano aya a tea u rekhoda thendelano idzo kana hune vha ima hone kha mbudziso iyi .
Masiandaitwa a u ombedzela uhu huvhili ndi a uri vhathu vha ḓitika nga mafhungo - zwine zwa vha , vha anzela u sa vha na mafhungo ane muṅwe muraḓo wa vha nao .
Khabinethe i fulufhela uri nungo idzi dzo rangwa phanḓa nga Muphuresidennde na Minisiṱa wa Pfunzo ya Nṱha zwi ḓo swika kule kha u tandulula mbilaelo dza vhagudi .
Kha vha vha vhudze uri dziṅwe khunguwedzo dzi lingedza u vha kunga uri arali vha renga hetsho tshithu vha ḓo ṱavhanya vha ḓivhea na u bvelela .
U shumiswa ha phurotokholo nga muhasho uyu a hu na nungo nahone hu tea u khwiṋiswa , fhedzi hu ḓo ṱoḓa vhuḓiimiseli ha zwa poḽotiki .
Nḓila ine yunivesithi ya nga wana na u langa ndambedzo ya vhuṱoḓesi na mishumo ya vhubveledzi , hu tshi katelwa na khethekanyo :
Hovhu ndi vhutshilo ha vhathu zwavho vhune ha khou khwinisea .
Thebuḽu ya tshumiso ya fulufulu i na ṱohwana dzi no fana na dza thebuḽu ya nḓisedzo .
5.2 . I dovha hafhu ya sedza kha zwa u fhungudza u dovhololwa hu sa fheli ha maga a u dzhenelela ha muvhuso khathihi na u tsivhudza nga ha nḓila ine tshitshvha na sekhithara dza phuraivethe vha nga tikedza ngayo vhaswa kha uri vha kone u swikela zwikhala zwine zwa vha hone .
U renda zwirendo na zwidade hu tshi dzheniswa nyito vhe zwigwadani .
Vhuḓifhinduleli ha u badela mbadelo dza phimo ya ndaka , ndaka ya Tshumelo dza Ḽaiburari ya Tshitshavha u thusa kha ḽeveḽe yapo nga mitengo ya vhathu vha re na zwikili zwa khomphyutha na u wana matheriala wa ḽaiburari , na mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Ikonomi .
Kha vha ṱhogomele tsumbadwadze dza vhulwadze dziṅwe na dziṅwe kha bere dzavho , dzi ngaho sa :
Ri tea u lavhelela uri kha lwendo ulwu hu na zwifhinga zwa nḓaḓo na zwifhinga zwa madakalo .
Dzoṱhe khanḓiso dzi hone kha lubuvhisia lwa Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya rekhodo kana dzi nga , kha zwiṅwe , zwa nga humbelwa nga kha dzikhophi u bva kha Khethekanyo ya Ndangulo ya Rekhodo ya Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo .
THANDELA NDI SETHE YA MISHUMO YA NDEME INE YA SHUMISA ZWIKO ( MASHELENI , VHATHU , MATHERIALA , MAFULUFULU , FHETHU , MBETSHELO , VHUDAVHIDZANI , KHWAḼITHI , KHOHAKHOMBO,NZ. )
Musi ri tshi monisa , tshanduko ya vhuphara kanzhi i vha i ṱhukhu nahone fomuḽa i a fhungudzea nga nḓila hei :
U ṱalusa mubvumo mathomoni a dzina ḽawe sa , Konanani. vhushaka vhukati ha mibvumo na maipfi .
( d ) sa u sumba kha Muphuresidennde wa Sinethe zwi tea u dzhiiwa sa musi zwi tshi sumba Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Vunḓu ,
Vhonani uri ṱhalutshedzo ya tshikhala tsha nnyi na nnyi nga kha muolo wavhuḓi wo angalalaho vhukati ha fhethu ha nnyi na nnyi na ha phuraivethe .
Muano u nga kha ḓi vha nga hei nḓila :
b ) U ita uri ndugiselo dza tshikwama tsha masheleni a musi muthu a tshi yo awela tshi sa ḓure , tshi langiwe nga u ṱhogomela , zwi vhe khagala nahone zwi tshi fusha ; na
56 Ndi pfala ndi kha khumbulelwa ?
U langula mishumo yoṱhe ya zwa masheleni hu tshi katelwa ndugiselo dza mugaganyagwama wa ofisi , u ṱola na u bveledza mivhigo ya masheleni ya ṅwaha nga ṅwaha .
Ndaulo na milayo zwo sikwa kha ḽeveḽe dzo fhambanaho dza muvhuso , zwa gazethiwa zwa shumiswa nga vhaofisiri vha muvhuso .
Zwo humbulelwa uri nga tshifhinga tsha miṅwedzi miraru yo bulwaho afho nṱha , tsheo i ḓo swikelwa nga ha u itwa uri tsheo ya khothe yo bulwaho afho nṱha i vhe ya tshoṱhe .
( Wa 51 wa 2008 ) Mulayo u shuma kha ndaka ya muhumbulo yo itwaho nga masheleni a muvhuso .
Musi ndondolo ya murahu yo tsireledza phukha kha u zwimiwa kana u lavhelesa ha u mvumvusa ha vhatshena , u tsireledza mupo ha tshizwinozwino , kha ḽiṅwe sia , hu ṱumanywa na vhulamukanyi ha matshilisano .
4.120 U katelwa ha ṅanga dza sialala sa " ṱhanzi dzi re na nḓivho ( vhaḓivha ) " kha milandu ya khothe musi hu tshi khou shumaniwa na vhutshinyi vhu kwamaho vhuloi zwo ambiwa nga hazwo kha maṅwe mashango a Afrika .
Bola dza mielo yo fhambanaho
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Madalo a Mushumo a zwenezwino o tshimbilaho zwavhuḓi Afrika Tshipembe nga miraḓo ya Muvhuso wa Malawi vho rangwa phanḓa nga Muphuresidennde Vho Lazarus Chakwera .
Hu na zwivhulahazwitzhili zwi no rengiswa zwinzhi zwa tshaka dza malwadze a no vhangwa nga zwitzhili .
Zwibadela zwa Zwiṱiriki : Zwi ṋetshedza tshumelo dza sibadela kha vhuimo ha tshiṱiriki .
Heyi Khethekanyo i rekhoda zwe zwe vhatshimbidzi vha ita u bveledzaiyi pulane na uri ndi vho nnyi vho dzheniswaho .
Musi GEP i tshi shumisa maanḓa ayo a u tou angaredza a u tikedza na u bveledza dziSMME , tshumelo dzine ya ṋetshedza dzone dzi katela zwi tevhelaho :
Zwidodombedzwa nga ha u shumiswa ha maḓi ho redzhisiṱariwaho zwi nga shandukiselwa kha fomo iṅwe na iṅwe ya u redzhisiṱara .
U ṱuma nga molekule zwi ḓo vha hone vhukati ha matheriala mivhili u thivhela u fhambana vhukati hazwo .
Avha vhana vho vha vhe ngafhi ?
Musi hu tshi vha na u phaḓalala ha guvhangano ḽa zwitzhili kha mabaphathi zwi a konadzea uri zwi ye phanḓa zwi na vhuvha ha lushaka lwa tshitzhili tshiṅwe na tshiṅwe tsho phaḓalalaho .
Zwenezwo ndi zwa ndeme u lingedza u swikela dentsithi dza fhethu ha vhudzulo ha nṱhesa na u ṱanganelana hu hulwane ha u shumisa mavu kha zwiṱaraṱa zwihulwane zwi ṱanganaho na u vha tsini na fhethu ho ḓalaho makwevho .
Nga maṅwe maipfi , tshikoro tsha ḓisendekaho zwiṱuku tsha muelo wa vhubindudzi tshi ḓo rekanywa zwavhuḓi .
Mushumo u khou lindedzwa nga nṱhani ha u sa vha hone ha fanitshara na u dzheniswa ha dziṱhingo , khathihi na tsaino ya u fhedza ya thendelano ya u hirwa ha fhethu .
OFISI DZA VUNDU
Zwishumiswa zwa ndaulo na mulayo u fana na BBBEE na Ndinganyiso ya u Thola zwo dzudzana , na vhadzheneleli kha nḓowetshumo vha ita vhubindudzi zwi tshi ya nga mutheo wa mbekanyamaitele wa zwino .
Vhafumakadzi , vhoṱhe vha kha miṅwaha ya mahumimavhili , vho shuma sa vharengisi vha muvhili na uri ṱhoḓisiso dza u ranga dzi humbudza uri vho vha vha songo thubiwa vha sa zwi funi .
Tshiimiswa tshi khou bveledzisa tshumisano na vhaṅwe vha ṋetshedza tshumelo ya vhagudisi vha maimo a nṱha vha Afrika Tshipembe na tshitshavha tsha vhugudisi ha dzitshaka .
Zwidodombedzwa zwa muhumbeli
Mvelo ya vhuṋe na vhurangaphanḓa i songo imaho zwavhuḓi i khou tea u khakhululwa .
U ḓisedza tshumelo ya tshipholisa ya thithwa u itela u vha na vhuṱanzi u thivhela vhufobvu hu no shumisa tsivhudzo , nga u kombetshedza milayoyapo na nga u shumisa tshumelo dza tshipholisa magondoni .
3.3 Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Thuso ya zwa Mulayo , 2013 kha Phalamennde .
U fhindula mbudziso dza tholokanyonḓivho dzino kwama tshirendo .
Tshithu tsha ndeme kha masia a u dzhenelela ha tshitshavha ndi u shela mulenzhe havho kha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho sa izwi iyi pulane itshi vhumba mutheo wa mveledziso dzoṱhe na nḓisedzo ya tshumelo ya masipala .
Madzinginywa a nga si ṋetshedzwe u swikela masia oṱhe a ṱoḓwaho o no khunyeledzwa .
3.3 . Afrika Tshipembe ḽo saina Thendelano dza UN dza nga ha Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali .
U sika maipfi u bva kha mararu u ya kha maṋa a tshi shumisa mibvumo ye a guda .
Sedzesani kha saizi , zwipiḓa zwa u ṱanganya , thero , na tshivhumbeo tsha tshikhala na mitalo ya ṱhanga .
Khoṋo dza musanda .
Arali mbilaelo i songo tandululwa nga tshifhinga tsho ṋetshedzwaho ,
Ngauri naho hu si masheleni manzhi , ndi masheleni a Muvhuso ane riṋe sa Komiti ra tea u a tsireledza , ri vhone uri a ye fhethu hune riṋe sa Komiti ra khou ṱoḓa hone .
Ri ḓo isa phanḓa na u khwaṱhisedza mveledziso ya ikonomi , mbambadzo na vhufarisani na BRICS nga kha mushumo wa Tshigwada tsha Vhukwamani tsha BRICS tsha Mafhungo a Ikonomi na Mbambadzo .
Muvhigo u ri gavhela nga ha mvelaphanḓa yo itwaho nga muvhuso kha u dzhenelela hawo kha u lwa na tshanḓanguvhoni nga vhabvannḓa nga tsetshamafhungo , tsenguluso na u hwedza milandu .
u engedza miṅwaha ya vhutshilo u swika kha 63 .
Vhege yo vulelwaho vhathu vhoṱhe ndi vhege ya ndeme yo vhetshelwaho u ḓivhadza vhadzulapo ngaha tshumelo , mafhungo na zwikhala zwine vha nga zwi wana Thusong Service Centre ya tsini na ha havho na u vha ṱuṱuwedza uri vha dalele Thusong ya tsini na ha havho .
U swikelela mabambiri ane a shuma hu ṱoḓa vho tshumisano i fanaho nga ḽiṅwe shango .
Vhuyayamushumo vhu tshe nṱha nga maanḓa kha vhafumakadzi na vhaswa .
Kha vhuṱumani uvhu , hu fanela u ṱanganedzwa maga oṱhe , hu tshi katelwa u sikwa ha mbekanyamushumo dza u ḓisa mulalo dzi shumaho na pulane dza thulo .
U khwiṋisa khwaḽithi ya vhutshilo tshitshavhani nga u vha ḓisela maḓi , vhuthathazwitzhili , bada , na u zwiṅwe zwishumiswa zwi no nga holo dza tshitshavha na zwishumiswa zwa muteo zwa vhuḓimvumvusi .
U ṅwala hu tshi shumiswa zwiga zwoteaho tsumbo : tshitopo , tshivhudzisi , tshigagarukela .
Zwi khagala , u bva kha zwe zwa waniwa nga vhurumelwa , uri ri tea u :
Muvhigo une wa ḓo bviswa u itela vhuḓipfi ha vhathu , u ṱahisa tshivhalo tsha mafhungo ane a ṱoḓa u dzhielwa nzhele u itela u uri shango ḽi vhe kha maimo o lugelaho .
U vhora , u gagadedza , u ṱhukhula kana u peta zwipiḓa zwoṱhe ḓo fhedziswa nahone ṱhodzi dzi so ngo kunaho dzoṱhe dzi ḓo bvisiwa hu saathu u gaḽivenaiziwa .
Ḽisi i sumbedzisa zwavhuḓi uri tshifhaṱo , tsho vhumbwaho nga yunithi dza mavu dzo ṅwaliswaho dzi itaho tshifhaṱo tshoṱhe , i vhumba ḽiṅwalo ḽa ḽisi .
Kushumele ku ḓo itwa hu tshi khou ṱhogomelwa ṱhoḓea dza u lulamisa u sa lingana ha tshifhinga tsho fhelaho .
Izwi zwithu zwivhili ndi zwa ndeme malugana na mveledziso yavhuḓi ya lushaka .
U vhulaha zwitzhili zwi a konḓa u swikela nga u shela dzikhemikhaḽa , naho u kunakisa ha ḽevele ya nṱha hune ha bveledza kha u tshila ha bakitheria dza maswole a tsireledzo dzi konḓaho vhukuma hu nga wanala .
Madzina a Vhupo ndi madzina a zwivhumbeo zwa shango zwa mupo kana zwo itwaho nga muthu zwi dzuleaho .
Vhathu vha dzulela u thulana tshifhinga tshoṱhe .
Vhuḓifhinduleli ha heyi khamphani ho vha ha u linda gethe dza mikaṋo ya nga nnḓa na vhupo ha u paka .
U anetshela tshiṱori a tshi shumisa luambo lwa u anetshela khathihi na tsumbedzo dza zwanḓa ( gestures ) dzo fhambanaho khathihi na tsumbedzo dza zwifhaṱuwo .
Tshikwama itshi tshi fanela u vha na vhalanguli vha masheleni vhatsho , na milayo yatsho ya u kovhekanya mbuelo .
Mveledziso idzi dzo swikisa kha khuvhanganyo ya mulayo ine i sa ṱalutshedze mbekanyamaitele ya muṱa we wa lunzhedzana .
U kona u shumisa foniki sa tshikili tsha u vhala na dziṅwe nḓila dzi ngaho sa maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo , u wana ludungela / lesevheḓi kha nyimele
Tshiimo tsha nṱha tsha vhuaḓa tshi thivhela vhukoni ha tshitshavha u langa zwavhuḓi hu si na u dzhia sia na vhuḓifhinduleli na vhukoni ha muvhuso ha nḓisedzo malugana na vhuḓifhinduleli hawo ha mveledziso .
Vhashumi vhapo vha ya tshintshwa ṅwaha nga ṅwaha u itela u ṋea zwikhala zwa mushumo kha vhadzuli vhanzhi tshitshavhani .
Mutsiko wa tshumiso ya masheleni kha masipala kanzhi u itiswa nga nyaluwo ya mutengo wa tshumelo guṱe dza mutheo , nyaluwo ya ṱhoḓea dza tshumelo dza mutheo dza mahala , mbetshelwa dza u tshintsha na u lugisa themamveledziso dzo no vha ho dza kale , na mbadelo dza vhuvhusi na vhulanguli .
Phethishini yavho i ḓo swikiswa kha Muṅwaleli wa Phalamennde u i sedzulusa na u khwaṱhisedza uri yo luga kha tshivhumbeo na kha zwi re ngomu , u bva afho ya swikiswa kha Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka kana Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
Muvhuso u khou khwaṱhisedza kha vhaswa vhashu uri nndwa ya u lwela u swikelela pfunzo ya vhoṱhe hu kha ḓivha zwithu zwo vhewaho phanḓa nga muvhuso .
Thempḽeithi ya u ita bidi zwino i ṱoḓa uri muofisiri a re na vhuḓifhinduleli a khwaṱhisedze muthusiwa kana vhathu vha re na vhuṱumani na muṋetshedzatshumelo o themendelwaho ha vhonali kha databeisi ya Vhufaragwama ha Lushaka ya vhaṋetshedzi kana vhathu vho iledzwaho .
6.2.1 Sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala i tea u ṱuṱuwedza na u vhulunga ndeme dza vhulamukanyi ha Afurika , dzo ḓisendekanho nga vhulamukanyi ha mbuelano na vhupfumedzani .
( a ) lavhelesa , phasisa , khwinisa , gaganya khwiniso kha , kana u landula milayo ifhio na ifhio i re phanḓa ha Khoro hu tshi tevhedzwa Ndima iyi ; na u
Hu si na mphomali iyi ya ndambedzo ine ya sedza nyimele ahuna nḓila dza u dzhena dzine dza tea u dzhielwa nṱha u itela i fhungudza mutevhe wo salelaho murahu .
U vhonala ha NDP zwi ḓo ṱanganyisa na u vhekanya zwavhuḓi zwo no swikelwaho kha vhudavhidzani ha muvhuso hu tshi khou shumisiwa NDP nga kha vhuṋe ha pfungavhuṋe hu vhonalaho .
Ngolo i nga tea u gwiwa kha mithara dzi re na tshivhalo kha luvhanḓe lwa lwanzhe fhethu ho fhambanaho kha mudzedze wa luvhanḓe .
Khwiniso , vho hanedzana , i ḓo khwinisa na u bvisela khagala vhuvhusi ha bannga .
Hafhu , ndi humbela uri matshilo a fanela u phuluswa nga tshifhinga tsha mirundu , sa i zwi lufu luthihi lu lufu lwa vhanzhi .
Arali khumbelo yavho i songo phasa , SASSA i ḓo vha ḓivhadza nga kha luṅwalo uri ndi ngani khumbelo ya vho i so ngo tshimbila zwavhuḓi .
Ayo madalo o vha a tshi tshimbilelana na milayo yo ṱanganedzwaho ya vhuthu ( Ubuntu ) malugana na u ṱhonifha vhaaluwa .
Ri khou ṱoḓa u sedza zwino kha uri hu na phambano ifhio yo khetheaho ine mavhonele a ḽifhasi maṱanu are afho nṱha a ḓo vha nayo kha nyito .
4.68 Khethekanyo ya ( d ) ya Mulayo i ri ndi vhutshinyi arali muthu- a ṱanziela uri u a ḓivha nga ha vhuloi , kana u shumisa ṱhangu , na u eletshedza muthu muṅwe na muṅwe uri hu lowiswa hani , vhaisa kana huvhadza muṅwe muthu kana tshithu , kana u fha muṅwe muthu zwi kwamaho maitakhole a zwa vhuloi .
O vha a tshi anzela u vhidzelela mashaka na dzikhonani uri vha ḓe vha vhone tshiendatshikhalani tshe a tshi vhona .
U guma kha 1 kha iṅwe na iṅwe ya tshumelo dza u thivhela nga muunḓiwa nga ṅwaha
Mukovhe wa masheleni u bva kha muhasho zwazwino u tea u itwa u itela u thoma mbekanyamushumo ya pfunzo .
Vhushai vhu bva kha phaḓaladzo dzo fhambanaho dza miholo kha tshitshavha na u shayea ha tswikelelo ya vhaṅwe vha vhathu kha zwa ndeme na zwa mavhaivhai zwa vhutshilo .
Kha fhethu hu songo tendelwaho , hu fanela u ṋetshedzwa mvelaphanḓa yo no itwaho kha u wana thendelo .
Khamphani i khou pulana u ṋetshedza mikovhe yo salaho ṅwaha u ḓaho .
Yo dovha hafhu ya tendela madzinginywa kha mavu a langwaho nga muvhuso o topolwaho .
( c ) Vhuhulu ha zwifhaṱo zwa masipala muṅwe na muṅwe .
U shumisa zwo teaho zwi katela vhuimazwikepe zwiṱuku zwa u ḓimvumvusa hu na zwipiḓa u tikedza zwa mabindu na vhudzulo .
Na musi hu na mutsiko kha ikonimi ya ḽifhasi , ikonomi ya Afrika Tshipembe i ḓo ḓi aluwa .
Dzangano ḽa Muvhuso Wapo ḽa Afrika Tshipembe
Nga 2015 / 2016 , ho sikwa zwikhala zwa mishumo zwi fhiraho 61 000 nga kha mbekanyamushumo dza mupo sa u Shuma Maḓini , u Shuma Madzhesini , u Shuma Muliloni na u Shuma nga sisiṱeme ya vhushaka ha zwi tshilaho na zwi sa tshili .
4.2. U engedzwa ha ṋetshedzo dza tshumelo kha vhadzulapo kha zwitshavha zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa zwi na mushumo muhulwane kha u khwaṱhisa dimokirasi na u ṋetshedza zwikhala zwi linganaho .
Tsha u fhedzisela fhedzi a si uri a si tsha ndeme ndi u dzhiela nṱha na ndiliso yo teaho kha kushumele kwa nṱhesa .
Vhubindudzi uhu ha R1.3 biḽioni vhu ḓo ita uri hu vhe na ḽimaga ḽa u thoma kha dzhango ḽa Afrika , ḽi bveledzaho zwidzidzivhadzi zwi lwaho na khentsa zwi sa ḓuri zwo ḓisendekaho kha maitele a bio-technology .
Davhi ḽa Vhuendi ha Nnyi na Nnyi ḽi ḓo ita uri kushumisele kwaḽo kwa masheleni a themamveledziso ku elane na Pulane yo Dzudzanyeaho ya Themamveledziso ( SIP ) ine zwazwino ya khou bveledzwa nga Muhasho .
Masipala wo thoma senthara dza zounu ya tshampungane u itela u lwa na mafhungo a mushumo wo salelaho wa tshampungane :
Komiti dza Wadi a dzo ngo tea u dzhenelela kha kushumele kwa khoro , hezwi zwi katela u sa ṋea ndaela kha vhaofisiri vhane mushumo wavho ha vha u shumisa tsheo dza mbekanyamaitele dza khoro .
Tshifhinga tshilapfu tsha u dzula : Tshifhinga tshilapfu , tshifhinga tshipfufhi , kana vhudzulo ha shishi .
Masipala u a kona u monithara na u langa tshikolodo tsha tshifhinga tshilapfu .
Tshenzhelo ḽifhasini ḽoṱhe ndi ya uri , uri zwitshavha zwi vhe na mvelaphanḓa , tshiteṅwa tsha ndeme tshi vha tshi tshi khou vha ṋea vhuḓifhinduleli malugana na tshelede dza mveledziso yapo .
2 . Tsedzuluso ya Vhuendelamashango , Mbakanyamaitele na Vhushakha ha Dzitshakha tshiṱirathedzhi , ndaulo na na tshumelo dza thikhedzo kha ndaulo .
Hu sa sedzwi u engedzea nga maanḓa ha ndambedzo ya muvhuso na u badelwa ha ḽouni havhuḓi , ṱhoḓea kha Tshikimu tshi khou ya phanḓa na u fhira zwiko zwi re hone .
Lwa miṅwaha minzhi , ikonomi yashu a i athu aluwa nga luvhilo lune lwa khou ṱoḓea u sika mishumo yo eḓanaho u itela uri ri bvise vhathu vha hashu kha vhushai .
4.4. Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe maanḓa a therisano uri a shume sa wone mutheo wa nyambedzano ngei kha Dzulo ḽa vhu22 ḽa Khoniferentsi ya Madzangano kha Buthano ḽa Muhanga wa Mbumbano ya Dzitshakha nga ha Tshanduko ya Kilima ( COP22 ) , na Dzulo ḽa vhu12 ḽa Khoniferentsi ya Madzangano ḽine ḽa khou shuma sa u Ṱangana ha Madzangano kha Phurothokhoḽo ya Kyoto ( CMP12 ) , ine ya ḓo farwa u bva nga ḽa 7 u ya 18 Lara 2016 ngei Ighli , Marrakech , Morocco .
U pulana havhuḓi ha mutambo hu fanela u itwa .
O vha a tshi ṱoḓou ri vhavhali vha shumise maluvhi musi vha tshi vhala itshi tshirendo .
Hezwi zwo ita uri ri dzhie tsheo ya u shumana na tshiimo na ndivho ya muvhuso , nahone izwi zwi do itwa musi hu tshi iwa kha 2009 .
Zwiṅwe hafhu , R400 miḽioni yo iswa kha u lambedza mveledziso ya mabindu a zwa vhulimisi na iṅwe R400 miḽioni ya nyengedzedzo kha vhubindudzi ha u bveledza phaḓaladzo na khonadzeo ya thengo ya zwiṱuku na zwikili zwi elanaho zwa mveledziso na vhupfumbudzi .
Zwiṱirathedzhi zwa vhuṱhogwa zwa u swikela zwipikwa zwi re afho nṱha zwi katela zwi tevhelaho : Ṋetshedzo ya sisiṱeme ya vhuendedzi ha tshitshavha vhu fulufhedzaho , na vhu sa tshinyi tshifhinga na u shuma zwavhuḓi .
Vha ḓo ita nyambedzano phaṋda ha phanele ya vhathu vhavhili yo ṋangiwaho nga Komiti ya Phurofeshena ḽa ya Tsivhudzo kana Professional Advisory Committee ya SACNASP i kwameaho .
Fhedzi , tshikhala tsha u kona zwi u sudzuluwa ha lurumbu lwo kwameaho tshi tea u funzwa hu sa athu ṱanganedzwa kuitele kwa ndiliso .
3.1 . Khabinethe i tikedza tshoṱhe mushumo wa mapholisa a Afrika Tshipembe kha u fara avho vha milandu mivhi shangoni ḽashu i katelaho u vhulawa na u huvhadzwa ha vhorabulasi na vhashumi vha mabulasini u mona na shango ḽashu ḽoṱhe .
Mulangi Muhulwane a nga dzhiulula vhurumelwa vhufhio na vhufhio .
Nthihi yadzo ndi ya " tshikhala tsho ṋekedzwaho " tshine tsha vha tshikhala tsha u dzhenela tsho ṋetshedzwaho nga muvhuso .
Ro dovha ra dzudzanyulula Muvhuso u itela u khwinisa kushumele .
Sa izwi IDP yo itelwa u sumbedzisa zwithu zwa ndeme zwa tshitshavha , arali iyi mitevheṱhanḓu i songo livhanywa na zwitshavha i nga vha i si ya vhukuma kha kuitele kwa u pulana kwa CBP .
Semenya , ane a vha ngweṋa ya luvhili , ha athu kundwa kha 800m u bva Khubvumedzi 2015 .
Mbuelo ya Khethekanyo ya Tshishumiswa tsha zwa Mulayo tsho teaho , na pfanelo ifhio na ifhio ya u wana mbuelo , hu sa sedzwi tshiko , u dzulela u itea kana u vha hone ha mbuelo , u fhirisa mbuelo ine khasitama kana a no khou ḓo vha khasiṱama a wana , u na pfanelo dza u wana , kana u vha kha tshikwama ;
Pulane yo khetheaho nga ha u fhungudza mpfu kha vhomme na vhana nga tshumisano na vha tshumelo ya zwa vhuimana .
Mulayotibe wo khwiniswaho u ṋetshedza u thomiwa ha Redzhisiṱara kha Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu , na u ṱalutshedza mishumo ya ofisi iyi .
Mikano kha vhukoni ha thekeniki na tshumelo ya ḽaborethari zwi dzulela u vha zwithu zwi re zwikhukhulisi zwa ndeme kha mishumo ya u monithara dzingu .
Nga tshifhinga tsha themo ya ṅwaha woṱhe ya vhurangaphanḓa ha Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha AU , vho nanga Vho Benkhalfa sa muṅwe wa Vhaimeli vha Tshipentshela vha AU vha COVID-19 kha zwa u tshimbidza masheleni a dzitshaka na dziṅwe thikhedzo kha vhuḓidini ha dzhango ḽa Afrika kha u lwa na dwadze ḽa COVID-19 .
Ngeno hu na uri fhungo nga ha u fhambana ndi ḽa vhukuma , ndi zwa ndeme u wana iṅwe nḓila ya u thoma u shumisa dzisaveyi nga nḓila i vhuedzaho , u dzi ṱalutshedza , na u tendela ṱhalutshedzo idzo uri dzi vhe nyendedzi ya mbekanyamaitele ya matshilisano .
Nga murahu ha u ita , kha vha ḓise ḽiṅwalo ḽi na muhumbulo wa vhone vhaṋe wa asesimende .
Musi ṅwaha uno u kha ḓi tou bva u thoma , NLSA yo swikelela ḽiga ḽihulwane nga u vha ṋemuḓi wa ṱano ḽa vhoṱhe nga fhasi ha thero ' Nnḓu ya Lupfumo lwa Nḓivho " .
Ri tea u shuma u shandukisa tshiimo itshi .
Mishumo yazwo - sa , zwiḽiwa na zwiambaro
Mbekanyamaitele yo sumbedza pulane ya sia ḽa u ya phanḓa ha pfunzo , fhedzi hu si na B.
Nga tshifhinga tsha u vhiga , mushumo washu kha mafhungo a dzitshakatshaka u vha u konḓaho vhukuma na u vha na masia manzhi o fhambanaho musi ri tshi sedza kha vhuḓifhinduleli hashu vhuswa .
Nyito yeneyo i pfuka khoudu ya vhuḓifari ha vhagudisi , vhane vha vha kha vhuimo ha u fulufhelwa .
Vhunzhi ha netiweke vhu ḓo thoma u shuma musi fhethu huhulwane ha mveledziso na u vhewa ha themamveledziso ho no fhela kha vhuṅwe vhupo ha mahayani ha zwiṱiriki .
U kuvhanganya vhuṱanzi zwikoloni na kha vhadzulapo vha ṱanganaho na khaedu khulwane dza tsireledzo .
Mivhigo yo katela madzinginywa a u ṱanḓavhudza theo ya muthelo , u fhungudza phimo ya muthelo , u fhelisa miṅwe mithelo , na u khwinisa zwihulwane vhukoni hashu ha ndaulo na ha u kuvhanganya .
miraḓo ya komiti dza wadi a i athu vhuya ya vha kha nyimele iyi ine ya tea u vhiga kha zwitshavha
( 3 ) U fheliswa ha Mulayotewa wo fhiraho a zwi kwami mulevho ufhio na ufhio wo bveledzwaho nga fhasi ha khethekanyo ya 237 ( 3 ) ya Mulayotewa wo fhiraho nahone mulevho ufhio na ufhio wo raloho u ḓo isa phanḓa na u shuma , hu tshi tevhedzwa -
U khwaṱhisisa tshanduko ya zwidodombedzwa zwa goloi halutshedzo
Zwa nṱhesa , naho zwo ralo , ndi u lavhelesa zwi re zwa vhukuma kha u zwi ṋetshedza .
Ho sedzwa uri ṱhoḓisiso yo dzinginya tswikelelo ya thandululo ṱhukhu kha ṱhumano vhukati ha ḽevele dza kunwele na u kunguwedza , u fhelisa zwa u kunguwedza zwi nga ḓura u fhira mbuelo dziṅwe na dziṅwe dzo badelwaho u bva kha kunwele kwo fhungudzwaho zwi isaho kha ḽevele dza fhasi dza vhudakwa .
Zwine muvhili wanga wa ṱoḓa uri u dzule u na mutakalo
Zwibviswa zwa u tholwa ha tshikhala , tshifhinga na u hu songo ḓowelea na zwone zwo katelwa .
Phuresidennde kha tshipitshi tshawe tsha u amba na lushaka vho sumbedzisa uri Zhendedzi ḽa mveledziso ya Vhaswa ḽa Lushaka ḽi ḓo ṱumanya matshudeni o fhedzaho tshikolo vha saathu tholwa vha re na zwikhala zwa ikonomi kha u khwaṱhisa mushumo wa u engedza Mbekanyamushumo dza Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka na u tikedza vhoramabindu vha vhaswa .
Muthu wa vhuraru u ḓo vhambedza mafhungo a khamphani iṅwe na iṅwe o ḓiswaho nga dziṅwe khamphani maelana na ṅwaha uyo .
Luṱa lwa Zhendendi ( lu thoma nga Phando 2017 u ya Phanḓa ) - lu swikisa kha u shumiswa ha vhusimamulayo kha u shumsiwa ha zhendedzi sa tshiimiswa tsha muvhuso fhethu ha u dzhena kha vhuimangalavha na u bveledza nyaluwo ya ndaela yalwo na mishumo hu tshi katelwa zwiendisi zwa muyani , zwa shangoni ( Tsireledzo ya Mikano ) na vhuendisi ha maḓini ( Tsireledzo ya Lwanzhe ) mupo wa mikanoni .
Sa zwe vha zwi vhona , ro ḓi dzulela u dovholola u laedza kha phambano vhukati ha zwigwada zwa fomaḽa na zwa inifomaḽa ( na madzangano a fomaḽa na one ) kathihi na matheriala wa mishumo yo fhambanywaho .
Arali ni na lutamo nahone ni na ndalukano dzo teaho na tshenzhemo , ni khou humbelwa u livhisa CV yaṋu khathihi na dzikhophi dza vhukuma dza ndalukano dzaṋu na ḽaisentsiya u reila kana fomo ya khumbelo yo ḓadzwaho kha :
Tshifhinga tshi nga kha ḓi sa fhira maḓuvha a furaru nga tshifhinga tshithihi .
Kha vha livhanye migaganyagwama ya tshinyalelo na kushumele kwa tshinyalelo kwa vhukuma vhukati ha thandela na madzangano o dzhenelaho ;
Ngauralo zwo vha zwi songo tea uri hu shumiswe vhaḓologi vha nnḓa .
Hune khumbelo ya Mulayo ya vha yi siwa nnḓa , vhathu avho vhavhili vha kha ḓi ḓo vha na khetho kha thasululo zwadzo dza mulayo u swika hune dzi nga shuma ngaho .
A khou bvumbelwa u isa phanḓa nga u ralo ngauri maṅwe o pfuma nga zwiko zwa mupo , u fana na ole , na uri maṅwe a a kona u bveledza thundu dza mamagani nga mitengo ya khwine , sa zwo vhaho tsumbo yavhuḓi yo sumbedzwaho nga China .
( 2 ) Masia oṱhe a muvhuso a tea u tevhedza na u nambatela mitheo i re kha i yi Ndima na u tea u ita nyito dzao , a tshi tevhedza ṱhoḓea dza hei ndima .
Ahuna bidi dzo lengaho dzine dza ḓo ṱanganedzwa .
Zwi a ḓivhea zwavhuḓi uri Afrika Tshipembe ndi shango ḽi ṱunḓesaho u fhira u vhambadza seli .
Ndi nnyi we a vha a tshi kwamea ?
Tshifhinga itshi tshi tea u elana na datumu yo tiwaho , i ṋetshedzaho tshifhinga tshi pfalaho tsha u tevhedza ṱhoḓea dza kushumele kuswa .
Zwikili zwi ṱoḓeaho ndi ḽitheresi ya khomphyutha kha Excel na Word , vhushaka havhuḓi na vhaṅwe , u kumedza na ndangulo ya thandela .
Zwipiḓa nyangaredzi zwa vhugudisi
Hezwi na zwone ndi ngoho kha mihasho nga ngomu ha Tshigwada .
Mutakalo wa Muhumbulo wa Kapa na Khomishini nga ha Ndinganyiso nga Mbeu , u engedza kha zwi re afho nṱha madzangano are na dzangalelo , vho rumela mahumbulwa .
Zwino nangani muṅwe muthu tshikoloni kana tshitshavhani tsha haṋu ane na vhona uri u na vhukoni ha zwa mitambo .
2.5 Zwiko zwa zwitshilaho zwapo kana nḓivho ya sialala zwine zwa langulwa nga tshitshavha
Zwishandukisi zwi fhungudzaho zwa ndeme zwi bvisa dzieḽekiṱhironi nga nḓila yo leluwaho na u khwinisa vhukoni ha okisidaisi ya lushaka lwa khemikhala ine ya ṱanganedza dzieḽekiṱhironi dzine dza dzi bvisa .
Vha ṱoli vha a ḓivhadzwa nga mvelelo .
U tandulula thaidzo dzi no kwama mafhungo / zwithivheli zwe zwa bvelela hu tshi khou shumiswa pulane
Ri khou thoma mbekenyamushumo dzashu dza u ita uri maAfurika Tshipembe vha pfe vho vhofholowa na u tsireledzea .
( 8 ) A hu na mbetshelo kha ino khethekanyo ine ya nga thivhela muvhuso kha u dzhia maga a mulayo kana maṅwe maga zwi tshi itelwa u wana mavu , maḓi na zwiṅwe zwi yelanaho na mbuedzedzo , u itela u tandulula masiandaitwa a tshifhinga tsho fhelaho a tshiṱalula , tenda u pambuwa kha mbetshelo dza ino khethekanyo dza vha dzi tshi ya nga mbetshelo ya khethekanyo ya 36 ( 1 ) .
Vhuḓiimiseli ho vha ha u khwaṱhisedza fhethu hune vhana avha vha dzudzwa hone , khathihi na thusedzo nga tshifhinga .
Vhukati ha avho vhe vha kona u dzhena nga nḓila yeneyo i songo tendelwaho ho vha hu na vhafari vha thikhithi dzo teaho na avho vhe vha vha vha si na thikhithi .
Ṱhumano dzoṱhe dza zwifhirisafulufulu dzi ḓo itwa nga zwidzheniswa zwo tendelwaho fhedzi , fhedzi ṱhumano dzi tea u vha kha tshivhalo tsha fhasisa .
5.4.2 Uri hu vhe na sethe nthihi ya mulay i shumaho kha lushaka ( zwi sa fani na milayo Afurika Tshipembe ya kale na milayo ya mashangohaya i shumanaho na thero iyi kha masia o fhambanaho a shango ) , nga murahu ha 1994 mihasho minzhi yo ṱuṱuwedza vhusimamilayo ha u linganyisa milayo ye ya vha i na vhuḓi fhinduleli ( sa , vhusimamilayo ha kale ha mashangohaya na vhusimamilayo ha kale ha Afurika Tshipembe ) .
U shela mulenzhe kha u haseledza na u ṋea muhumbulo .
Mimomerandamu ya u maka yo sedzuluswa u itela u khwaṱhisedza vhuronwane , pfananyo na mulivhanyo kha bambiri ḽa mbudziso .
Nyendedzi dza OECD dza khamphani dza tshaka nnzhi dzi dovha dza katela , nṱhani ha izwi , milayo i elanaho na mafhungo a pfanavhunzhi , vhuaḓa , madzangalelo a vharengi , saintsi na thekhinoḽodzhi , muṱaṱisano na zwiteṅwa zwa muthelo .
Honeha , na musi hu na ndingedzo idzi vhunzhi ha mashango ha nga ḓo kona kha tshifhinga tshiṱuku , u ya nga mivhigo ya shango u bva kha tsumbo ya Mozambique na Tanzania , u funza vhadededzi vhaswa vho linganaho u swikelela u gonya ho linganaho kha u ridzhisiṱara .
Ri tshi inga , vhaimeli vhaṅwe vha wadi vha no nga miraḓo ya komiti , vhadzulapo khathihi na vhaḓisedzi vha tshumelo vha henefho wadini vha na mushumo muhulwane une vha nga ita siani ḽa kutshimbidzele kwa IDP .
Ṱhoḓea ya ndeme kha nyaluwo na mveledziso ndi lushaka lwo takalaho lwa dovha lwa beba , lu tshi kona u swikela ndondola mutakalo ya ndeme nahone i swikeleleaho .
Vha vhulunga tshelede yo tswiwaho u itela uri nga tshifhinga tshine vha wana ngatsho muholo une vha tshila ngayo vha kone u engedza khawo .
Zwiṅwe zwifhinga zwi sumbedza tsumbedzo dzi vhonaho zwavhuḓi dza lutsingaḓanzhe lwa maanḓa , zwiṅwe a zwi sumbedzi .
Muthu muṅwe na muṅwe u dzhiiwa sa mupondwa hu sa sedzwi uri mupondi wawe o farwa , o gwevhiwa kana u valelwa , hu sa sedzi na vhushaka vhukati ha mupondwa na phondi .
Naho zwo ralo , ho sumbedziswa mbilaelo musi wa dzulo ḽe vhaeletshedzi na vhatshimbidzi vha ṱoḓa dziṅwe ḽevele dza tsireledzo .
U rumela khumbelo ya SMS , vha ḓo tevhela maga haya o leluwaho :
Ezwi ndi nga nṱhani ha u engedzea kha mushumo wa ikonomi hune ha itea nga tshifhinga tsha ṅwedzi wa Nyendavhusiku musi miṱa i tshi engedza u shumisa hayo tshelede i tshi itela khalaṅwaha ya madakalo na vhabveledzi vha ḓisa muvhilo uyu wo engedzwaho na tshibviswa tsho engedzwaho .
Ri tea u dovha ra bula zwipikwa ṅwaha muṅwe na muṅwe u swikela sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi tshi zwi rwela ngomani .
Hezwi zwi vha zwo ḓisendeka ngauri matheriaḽa a bveledzwe hafhu zwavhuḓi nahone hu si nga nḓila ya lunyadzo kana zwi re ngomu zwi xedzaho .
Ḽaisentsi yavho ntswa i ḓo vha yo fhela nga murahu ha vhege nṋa kana dza rathi .
4 . Khethekanyo ya 91 ya Mulayotewa muswa i lavhelelwa u vhalea nga u rali :
O vha a tshi khou ṱoḓou tamba nga mbili yawe yoṱhe .
U konisa na u pfananya thengisela nnḓa ya vhukoni na Tshenzhelo ya thekhinikhala kha mishumo ya vhathu na ya mveledziso .
Kha miṅwe milandu vhahaṱuli vha nga ṋea tshigwevho tshi ngaho u rwiwa phanḓa ha gogo .
Tshipikwa ndi u vhona uri u fhaṱululiwa ha vhukuma ha maanḓalanga a misanda sa khoro dza sialala ; u vhumbwa ha khoro dza mahosi a vhanna na a vhafumakadzi ; na u fhelisa maanḓalanga a zwitshavha .
Ho lavhelelwa uri hu ḓo vha na u anda hu re na tshivhalo ha tshumiso ya tshomedzo , dze dzi si ḓisumbedze malugana na muḓagasi .
Yo livhiswa kha u fhaṱa kha mvelaphanḓa dza zwino nga u kuvhanganya vhabindudzi vha sekithara ya phuraivethe na ya muvhuso u vhekanya nḓila ya nyaluwo ntswa ya Dzhango ḽa Afrika ḽoṱhe .
Mveledziso ya vhagudisi i fanela u katela zwoṱhe , kha maitele na mathomo a u shuma .
Ḽi shuma na muhumbulo wa u pulana ha tshiṱirathedzhi tsha lushaka , khathihi na maitele na zwivhumbeo .
( 3 ) Khetho dza u ḓadza tshikhala ofisini ya Mulangavunḓu dzi tea u fariwa nga tshifhinga na ḓuvha ḽo tiwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa , fhedzi hu saathu fhela maḓuvha a 30 u bva nga ḓuvha ḽe tshikhala itsho tsha ṱutshelwa .
Vha tea u vha na ḽi ṅwalo ḽavhu ṋe kana ṱhanziela ya mabebo u ita khumbelo .
Zwiga zwa tsivhudzo zwi katela
Musi zwa ndingo zwo fhela , vha ḓo wana luṅwalo u bva kha Muhasho wa Ndondolo ya Mutakalo i Langwaho nga ha mvelelo dza khumbelo yavho .
Zwi re zwa ndeme kha riṋe zwo shanduka nahone ri fanela u ombedzela hafhu hune zwi re zwa ndeme kha riṋe zwa fanela u vha hone .
U rekhoda redzhisiṱara dza tshifhinga tsha u sa suma dzo bviswaho u bva kha vhuongelo .
Fhedzi , zwi nga ṱanganedzea u anganyela u khwiniswa ha tshikalo tsha u kuvhanganya masheleni tshe masipala wa ḓiganela tshone tsha u mbekanyamaitele na ngona dza u kuvhanganya masheleni a zwikolodo dzine dza ḓo khwiṋisa tshoṱhe u badela ha vhakolodi .
Mielo yo fhambanaho i tea u vhewa phanḓa ha musi u shumiswa hu sa athu u thoma .
Kha ṅwaha wonoyu , ri ḓo dzhena kha u vusuludza ho fhelelaho Vhuimangalavha ha Durban - hune ha vha tshiṱitshi tsha vhuraru tshihulwanesa tsha u tsitsa zwikhonthina kha Southern Hemisphere - u itela u fhungudza u lenga na u ḓurelwa .
Ndi luambo lufhio lune lwa tea u shumiswa u funza na u guda ?
Kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsho sedzwaho khatsho hu ḓo ḓi vha na phambano vhukati ha khethekanyo dzo fhambanaho - sa tsumbo , vhukati ha tshigwada tsha vha sa shumiho hu ḓo vha na vhatelwadigirii vha sa shumiho na vhaswa vha bvaho tshikoloni vha sa shumi .
Kha vhuimo uvho , nzudzanyo dza ndeme dza themamveledziso dzi nga itwa .
- Phresidennde Vho Ramaphosa kha u avhelwa havho digirii ya vhudokotela ha khuliso nga vha Yunivesithi ya Cheikh Anta Diop i re ngei Dakar , kha ḽa Senegal , ine ya dzhiiwa sa iṅwe ya yunivesithi dza maimo a nṱha kha ḽa Afrika na u mona na ḽifhasi .
U swika nga tshifhinga tsha u fhedza muvhigo uyu , Khomishini yo balelwa u thoma u sumbedza uri ndi nḓila dza kudzhenele kwa zwithu nngana dze dza itwa nga zwipondwa nahone ndi hu ngafhani he zwa thuso zwa tshimbidzwa u swika hone .
Mashangoni o bvelaho phanḓa , u fhungudzea ha phimo ya mbebo na u engedzea ha tshifhinga tsha vhutshilo zwi amba uri vhathu vha khou aluwa nga u ṱavhanya zwine zwa kwama mabindu , muvhuso , zwivhumbeo zwa matshilisano na vhathu nga nḓila i si yavhuḓi .
Ndi ṱafuna zwiḽiwa zwanga nga ngona .
Vhatshimbidzi vha wadi vha nga khethwa uri vha vhe vhaimeli vha bvaho tshitshavhani vha no nga miraḓo ya komiti ya wadi kana vha vha vho tou ḓiṋetswhedzaho na vharangaphanḓa kha mihumbulo , maḓenzhe a tshitshavha ( vhashumi vha muvhuso vho nothaho , vhadededzi , vharangaphanḓa vha madzangano a vhafumakadzi , nz . ) vha re na tshenzhelo yo navhaho ya mafhungo a tshitshavha khathihi na nungo dza u shumisa kutshimbidzele kwa u pulana .
3.1 Khabinethe yo dovha hafhu ya sasaladza khakhathi dza tshitshavha na u sa tevhela mulayo zwine zwa tshimbilelana na zwililo zwifhio na zwifhio zwine zwa vha ngoho kana u tou humbulelwaho zwa vhathu vhashu .
Muvhigo wo sumbedza uri mufu o wanala o nembelela ngomu seleni yawe nga matsheloni musi vha tshi to u vula sele .
Muthu a nga dovha hafhu a tendela muṅwe uri a mu imele nga maanḓa a axennḓe .
Manweledzo a mbekanyamaitele dza muvhalelano dza ndeme , dze dza shumiswa tshifhinga tshinzhi nga nnḓa ha musi mutshipiso wo ṋetshedzwa , zwo bviselwa khagala afha fhasi .
( a ) nḓivhadzo ya u dzhenelela i fanela u vhewa ṱafulani kha Khoro ya lushaka ya vunḓu hu saathu fhela maḓuvha a 14 u bva ḓuvha ḽa Dzulo ḽa u thoma nga murahu ha musi u dzhenelelwa ho thoma ;
Vundu ḽi nga ṋea maga a u ṱarafa , fhedzi , arali mbetshelwa ya hone yo itwa kha Nyimele dzo Khetheaho dza Bidi .
Hu na tshaka dzo fhambanaho dza nḓila dza u bannga dzine dza vha hone u itela ndangulo ya masheleni a dona .
Ikonomi i engedzeaho na u aluwa nga u ṱavhanya ndi mbilu ya adzhenda ya tshanduko ya ikonomi yashu na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) yashu .
Migaganyagwama i thomiwa nga nthani ha maitele a vhukwamani hu hulwane vhukati ha vhashelamulenzhe , hu na u dzhiela nṱha zwivhumbi zwa ndeme zwine zwi nga itisa mukovho uyu .
5.4 . Khumbelo ya u dzhenelela nga muvhuso wa lushaka u ya nga Khethekanyo 139 ( 7 ) ya Ndayotewa i amba uri kha iyi mimasipala vhuvhili hayo , muvhuso wa lushaka zwa zwino u vho ḓo vha wone une wa shuma tshiimoni tsha Vhurangaphanḓa ha Vunḓu .
Tshikalo tsha vhunzhi ha zwo khakheaho kha tshivhumbeo ndi tshihulwanesa nahone muelo wa hone ndi une kanzhi wa vha wo ḓoweleaho u ya kha wo kalulaho .
Vhukoni vhuhulwane : Zwikili zwa u ṱoḓisisa , u sumbedzisa , vhukoni ha u langula mafhungo , vhubveledzi , u ṅwala muvhigo , zwikili zwa u ṱoḓisisa , na ndangulo ya vhushaka .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u na pfanelo , nga kha tsheo yawo , ya u fhelisa u swikelela havho kha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka na tshumelo dzi elanaho kana tshiṅwe tshipiḓa tsha hone tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , hu si na u ḓivhadzwa .
Mafhungo , Nḓivhadzo na Dzinḓivhadzo dza miṱangano ya tshitshavha zwi farwa nga tshiṱitshi nga mutengo u pfalaho .
Zwiṱanganyi zwi ḓo vha na vhukoni vhu no fana ha u hwala muḓagasi sa tshifhirisafulufulu .
Mbekanyamaitele ya ndangulo ya mveledzo na thengiso yo pikiswa khothe ṅwaha wo fhiraho .
Sa zwe zwa ṱalutshedzwa mathomoni , uho u shayea zwihulwane ha nyaluwo hu nga vha ho vhangwa nga u tshikafhadzwa nga cadmium khathihi na u shayea ha vhuvhambadzi ho dzudzanyeaho kha maraga wapo .
Gumofulu ḽa mbadelo ine vhorakhemisi kana madokotela a phaḓaladzaho a nga badelisa u itela tshumelo yavho sa zwe zwa tiwa u ya nga mulayo wa Afrika Tshipembe .
Sa tshipiḓa tsha IAEA , Afrika Tshipembe ḽo saina thendelano iyi he nga murahu ḽa i ṱanganedzanga 2007 .
Minisiṱa vha nga ḓivhadza kha Gurannḓa ya Muvhuso , nga murahu ha vhukwamani na Foramu , vha fhaladza Khoro .
Khumbelo ya thendelo na u ṅwalisa vhupo ha zwifuwo zwau rengiselwa mashango ḓavha halutshedzo
Ḽiga ḽa u leluwa ha tshithu u ṋanga mulilo nga kha u swa ha luvhondo na matheriala a ṱhanga : U leluwa nga maanḓa ha tshithu tshi ṋangaho mulilo nga kha u swa ha matheriala , hu vha na khonadzeo khulwane ya tshikhala tshine tsha ṱoḓea .
U dzhiela nṱha vhupo ha muya murwelathungo wa fhethu ha nḓowetshumo dza vhupo ha vhudzulo u ṋetshedza tshumelo dza ndeme ine ya pfadza , vhuvhili hazwo zwi tshi ya kha u dzhenisa na ndondolo ;
Nahone u bva wonouḽa musi u swika phalamennde ya ndayotewa ya tshifhinganyana i tshi vha yone ya nṱha .
4.1 Khabinethe yo tendela Tshumiso ya Muhanga wo sedzuluswaho wa U vhuisa Tshirunzi tsha Vhatshisadzini vha Shayaho musi vhe Maḓuvhani . Tshumiso ya muhanga uyu i ṋetshedza lwa mulayo pfanelo ya tshirunzi na pfanelo ya vhutshilo kha vhasidzana na vhafumakadzi vha bvaho kha miṱa i shayaho .
Zwi tshi tshimbilelana na Ndayotewa , Khoro ya Lushaka ya Mavundu yo kwamiwa .
( b ) mulayotibe une wa tendela mulayo wo bulwaho kha khethekanyo ya 214 .
Ri dovha ra ḓivhadzwa sisiṱeme dzo fhambanaho dza kushumele u itela khomphiyutha dzo imaho nga dzoṱhe na netiweke , kathihi na sisiṱeme dzi re nga ngomu dza kushumele .
Hu nga si ṱo ḓee ṱhanziela ya u ṱun ḓa kha zwibveledzwa zwa halwa zwine zwa vha na phesenthe i fhiraho nthihi ya halwa zwo rengelwaho u nwiwa , hu si thengiso , nahone zwine zwa vha tshipi ḓa tsha muhwalo wa muthu a swikaho Afrika Tshipembe , arali : zwi sa fhiri ḽithara dza 12 nga nga vhunzhi ; nahone zwine zwa ḓo nwiwa nga onoyo muthu , muṱa wawe kana khonani dzawe dzine dza ḓo nwa mahala .
Mushumo wa tshivhumbeo tsha masia mavhili ( 2D ) tsho livha kha u khwaṱhisa tshenzhemo ya vhagudi ya shango ḽa vhukuma zwi ṱuṱulwaho nga zwipfi , nyambedzano na u vhudzisa , na u ṱuṱuwedza u olwa ha muvhili u tshi khou ita nyito , u gonya , u gidima , u dzula , u eḓela .
Hezwi zwi nga katela vhushaka na khamphani dza zwa vhuendi dzine dza vha hone zwazwino dzine dza khou shumela madzingu aya .
I dovha hafhu ya ita khuwelelo kha riṋe roṱhe uri ri shumisane u fhelisa u kandekanywa ha pfanelo dza vhana na miraḓo i re khomboni khulwane ya tshitshavha tsha hashu .
U dzudzanya zwavhuḓi na zwikili zwa u kona u langula vhathu .
Muvhuso u dzula wo ḓivhofha u ita nga hune wa kona ngaho kha u lwa na khaedu dza tshayamishumo na u vhidzelela sekithara ya phuraivethe uri vha ite tshipiḓa tshavho .
Muhasho wa Pfunzo u fanela u sedzulusa nḓila yavho ya kulambedzele u itela mbetshelo ya tshivhalo tsha vhagudisi tsho linganaho kha zwikolo zwine zwa shumisa nyambo dzi linganaho u itela u tevhedzwa tshoṱhe ha pfanelo kha luambo kha zwa pfunzo .
Naa tshifhinga a tsho ngo swika naa tsha uri ri vhe na vhuhali ri swikele fhethu hune ri sa anzele u swika hone ra ita zwine zwa vhonala zwi sa konadzei ?
Mishumo ya tshitshavha yo engedzea musi hu na u wa ha ikonomi , naho u langea ha izwi hu tshi timatimisa ho sedzwa u gonya ha miholo .
Mivhuso i tea u bvelaphanḓa na u ṱuṱuwedza u sika zwigwada zwa mushumo zwa mihasho yo ṱanganelaho kana fhethu ha lushaka ho sedzwaho u itela u lwa na u rengisa vhathu .
Phesenthe dza vhuṋe dzi fanaho dzine Murengisi a nga dzi vhila u bva kha vhubindudzi ho ṱanganelaho ho ḓisendeka nga miṅwe milayo ndeme i elwaho ya vhuṋe .
Reshio dza zwa khemikhaḽa dza zwa shangoni dzi no wanala kha masephenene a tsimbi ndi dza mupo kana dzi bva kha tshikafhadzo ya maḓi .
Tsheo i tea u dzhiiwa hu sa athu fhela maḓuvha a 90 , ho vhalwa u bva kha datumu ye Muhasho wa ṱanganedza ngayo khwaṱhisedzo ya nyanḓadzo ya nothisi ya khumbelo .
Nga u haseledza , hu na maitele avhuḓi a vhonalaho a bia , ine ya u takalelwa hayo ha khou engedzea musi vharengi vha tshi khou aluwa .
Tshitshavha tsha akademi na nyanḓano dzavho dza phurofeshinala kha shango ḽashu vha tea u shuma mushumo wavho wa vhukuma kha u khwaṱhisedza uri tshipikwa itshi tshi a swikelelwa .
( 2 ) Muhaṱuli o rumelwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa u tea u ranga phanḓa khetho dza Mulangavunḓu .
Phalamennde i thola vhashumi vha tsireledzo vhayo - Tshumelo ya Tsireledzo ya Phalamennde .
Bugu ya maitele i shumiswa u ṋetshedza vhuṱanzi ha mveledziso ine ya khou ya phanḓa na mvelaphanḓa tshifhinga tshoṱhe ya simesiṱa dzo fhambanaho na miṅwaha .
Dziṅwe dza khaedu dzi elanaho na mitambo , vhutsila na mvelele dzi katela :
DBE yo thola Vhasedzulusi vha Nnḓa vhe vha ita tsedzuluso i itwaho thwii na i itwaho kha khomphyutha na phanele dzi itaho ndingo .
Mushumo wa Vhusevhi ha zwa Vhubindudzi vhu shumana na mafhungo a munanguludzo nga kha mutheo wa asesimennde ya khombo .
11.4.6 U vhona uri maitele a u pfuluwa a swika magumoni nahone o sainiwa .
U fhaṱa kha mvelaphanḓa ya COP17 , Afurika Tshipembe ḽi ḓo dzhenela Samithi ya Rio plus 20 ngei Brazil , ya u sumba u pembelela ṅwaha wa vhu 10 wa Samithi ya Ḽifhasi nga ha Mveledziso ya Tshifhinga tshilapfu ya Ḽifhasi .
Ḽiṅwe ḓuvha nga masiari , musi Mandu na khonani yawe Ann vho no vhuya tshikoloni , Mandu a wana dayari yawe yo vuliwa henefho fhasi kamarani yawe .
Ndi nga kha SACU hune makete yo engedzwaho ya thundu na tshumelo ya kha dzingu ya ḓo wanwa nga kha nyambedzano dzi yaho phanḓa dzo fhambanaho dzo sedzaho kha u bveledza ṱhanganelo khulwane kha dzingu na kha dzhango .
Kha Komiti ya Wadi muṅwaleli u na vhuḓifhinduleli ha u ṅwala maambiwa kha miṱangano yoṱhe ine ya vhidzwa nga mudzulatshidulo na Komiti ya Wadi .
Khethekanyo ṱhukhu , malaṱwa a zwipiḓa zwa muvhili , ndi ine ya shuma sa i zwi i tshi anzela u langiwa nga nḓila yo fhambanaho na ya maṅwe malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili .
1.4 . Haya maga ane a ḓo vha na mbuelo khulwane e a ḓivhadzwa kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama wa Lushaka wa ṅwaha wa 2022 ndi e a livhiswa kha u bveledza nyimele yavhuḓi ya nyaluwo i katelaho vhathu vhoṱhe khathihi na mveledziso ine ya nga vha ya tshifhinga tshilapfu .
Ndi nga ṱavhanya u ya tshikoloni ṋamusi ?
Kha ri vhale Lavhelesani nga vhuronwane zwifanyiso ni vhudze khonani yaṋu uri hu khou bvelela mini tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Ri khou ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha nange khathihi na u dzulela u renga thundu dzo bveledzwaho fhano hayani .
Muvhigo wa thekhinikhala uyu u ṋetshedza mutheo wa kushumele kwa sisiṱeme , ine nga khayo ro ḓiimisela u ḓivhadza tshitshavha nga ha sisiṱeme ya pfunzo ya mutheo ya Gauteng .
Kha dzingu , ḽine ha khou hulela zwa u shaya vhudziki nga ha maitele a poḽotiki a muvhuso .
U kweiwa ha zwithu zwa muḓagasi hu tea u kwewa na ṱanzielwa muthu a shumaho nga muḓivhamuḓagasi a re na ndalukanyo dzo teaho , tenda ṱhanziela ya rumelwa kha vha Tshumelo u itela u rekhodiwa nga u ṱavhanya musi ho no kweiwa .
Tshiimiswa tshi ḓo alusa sekithara ya mamaga ya Afrika Tshipembe , tsha bveledza vhukoni vhune ha vhalwa kha ha maṱhakheni ḽifhasini na u ṱuṱuwedza nḓowetshumo ya Afrika .
Mushumo wa sialala wa mupulani ndi uyo wa u vha mukonanyi muhulwane , mulanguli wa thandela na mushumi a re na phurofesheni ya zwa thekhinikha kha maitele a mveledziso ya vhudzulo .
Tshipikwa tsha u bvisa tshikafhadzo kha malaṱwa ndi u fhelisa kana , fhedzi , u fhungudza khombo kha ḽevele dzine dza fhungudza khovhakhombo kha mutakalo wa vhathu na mupo .
Nahone , ndi zwone , hu na nyengedzo hu ḓo ḓa vha na vhulaedzwa vhuhulwane .
Mabindutshumisano a240 dzo tikedzwa nga kha Tshikimu tsha Ṱhuṱhuwedzo ya Mabindutshumisano .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa kha themo ya 4 .
Ri zwi ḓivha nga mini uri Mandu ha tendi u kundwa ?
Ngudo dza ṅwaha nga ṅwaha dza tsedzuluso ya mbeu na maitele a hone dzi dzhia maḓuvha maṱanu nahone dzi anzelwa u itwa nga ṅwedzi wa Lambamai .
Muṱaṱisano kha u ṋetshedzwa ha tshumelo dza terestriala na sathalaithi ndi khaedu .
Mveledziso ya mahayani na zwa vhulimi i vhea mutheo wo khwaṱhaho wa tsireledzo ya zwiḽiwa , ndango ya zwiḽiwa na mveledziso ya ekonomi nga u angaredza .
Hezwi zwi ḓo ita uri hu vhe na mashumele a fanaho kha ṱhoḓea dzoṱhe dzine dza fanela u swikelwa na maitele ane a tea u tevhedzwa .
Komiti I fanela u amba nga ha zwo bvelelaho zwe zwa ita uri hu vhe na u huvhala , u lwala , kana lufu lwa muṅwe mushumi nahone vha fanela u zwi vhiga nga u tou ṅwalela tshipikiṱere .
Muṋetshedzi wa tshumelo a nga ṅwalisa kha databeizi kha tshiimo tshiṅwe na tshiṅwe nahone a hu na datumu ya u vala kha u ṅwalisa .
Fhedziha , a hu na ṱhoḓea ya u ita khumbelo kha mulanguli wa lushaka u wana thendelo ya vhushumisamupo .
Hezwi zwi dovha zwa ṱoḓa uri mugaganyagwama u livhiswe kha ndavhelelo dza mbuelo dzi konadzeaho .
Bada dza nga ngomu na dzone a dzi takadzi na kathihi .
Musi mvelelo dzashu dzo no sumbedzwa nga huswa , tsheo dzo tea dzi nga shumiswa .
Muhasho u anganyela uri tshikolodo tshine tsha ṱoḓou lingana tshararu tsha RAF a tshi tsha wanalea nga mulandu wa milayo ya vhuḓifhinduleli vhu kovhekanwaho .
Arali vhupo hu hulwane vha nga endedza mutandulo wa u tou buḓa .
U sumbedza u pfesesa kushumisele kwa zwiga zwa u vhala ( zwitopo , zwivhudzisi , zwigagarukela , zwiḓevhe ) musi a tshi vhalela nṱha .
Kha vha ṱanganye zwitopo zwa bisi na thekhisi u itela vhudzumbamo na tsira kha u vhumbekanya ṱhumano ya tshifhaṱo tsha tsini .
U vhala ndaela dzi re kiḽasini .
U itela ṋetshedzo ya fomaḽa uri i vhe hone , Mulayo muhulwane zwa zwino u ṱoḓa u ṋetshedzwa nga tshanḓa ha tsheke .
Kha u tikedza izwi , ndi zwa ndeme uri mimasipala i vhe na mbekanyamushumo dza ndondolo yo tou dzudzanywaho dza ndaka yayo kha luṅwe lurumbu , na zwishumiswa khathihi na vhukoni ho fanelaho kha luṅwe .
Vhalani lungano ni nange phindulo yo teaho .
Mikhwa ya phurofeshinala kha khumbelo dzi re khagala dza ndeme na ndayo ndi vhupo ha u shuma u itela uri vhufulufhedzei na vhungoho zwo katela mbadelo dzoṱhe na vhushaka .
Zwidodombedzwa zwa vhuṱambo ha u pembela zwi nga wanala kha webusaithi ya muvhuso ( www.gov.za
Zwinzhi nga ha ndingo
Poswo hedzi dza ndeme dzo dadzwa nga vhashumi vhe vha vha vha tshi khou shuma lwa tshifhinganyana .
Ngona ya thekenyathengo yo shumiswaho nga muhasho ndi mutengo wa tshikati .
Vhukoni ha nḓowetshumo ya vhurumelazwivhambadzwa na zwibveledzwa zwi kwameaho .
Ri khou tea u pfesesa uri kha nyimele hei ya ndingedzo dza muvhuso dza u lwa na vhushai , ṱhahelelo ya mishumo na nyaluwo ya ikonomi zwi tea u khwaṱhiswa kha u ya phanḓa .
Ndi ḓo ni humbela uri ni zwi ite .
Musi vha tshi rengisa goloi yavho , vha fanela u ḓivhadza vha mannḓalanga a zwa u ḓiṅwalisa a havho kha fomo ( NCO ) ya Nḓivhadzo ya u shandukisa vhuṋe / Thengiso ya tshiendisi .
Vhaofisiri vha masipala vha ndangulo vha na vhuḓifhinduleli ha u ḓisa tshumelo dza masipala tshitshavhani .
U ṋea ndeme ya khwine kha tshelede u itela uri vhathu vha pfe uri mithelo yavho i khou shumiswa zwavhuḓi nahone zwo tea .
Arali zwi kha dzangalelo ḽa tshitshavha , vha nga dzhiulula mavu kana vha vhetshela thungo mavu a muvhuso u itela maḓaka .
Pfanelo ya ndayotewa ya u sima mulayo une wa tsireledza mveledziso ya ndondolo na u dzula hu hone ha zwiko a yo ngo ṋetshedzwa malugana na sekhithara ya maḓaka .
Bindu ḽa tshumelo ya vhulalo
Afrika Tshipembe u fana na kha maṅwe mashango manzhi kha ḽifhasi ḽi kha ḓi shumisa sisṱeme ya vhulamukanyi ha u pfisa vhuṱungu .
3.6 . Nga kha vhulingani , muvhuso u humbudza maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri pfanelo ya u amba ngaha vhushaya vhulamukanyi u sa shavhi u lifhedzwa zwi hone kha Ndayotewa .
Izwi zwi shuma sa tshiṱuṱuwedzi tsha vhurangeli ha mveledziso ya ikonomi na u swikelela zwipikwa zwashu u bva kha NDP .
Vhana vha gidima vha tshi ya u dzhia muṋo na phiriphiri .
Eḽekṱroḽaisisi a i shumi zwavhuḓi hune phirisa na tshivhalo tsha kuḽoraidi zwi fhasi .
Khetho dza kufarelwe kwa mathukhwi a khemikhala dzi katela :
Izwi zwi nga vha zwa ndeme arali zwitzhili zwa malwadze zwa vah zwi songo lwiwa nazwo nahone kana zwa tshinyadzwa nga zwitzhili zwa mupo ngomu mavuni .
Phemithi dzi ṋetshedzwa zwi tshi bva kha milayo yo tiwaho miṅwe .
Mivhigo iyi yo sumbedzisa u fhungudzea huhulwane ha dzitshetshe na u lovha ha vhana vha miṅwaha ya fhasi ha miṱanu .
Hoyu mulayo u khou khwiṋisa Mulayo wa Ndindakhombo wa vha sa Shumi , wa vhu 63 wa 2001 .
Ndi lini hune vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo vha tea u ita mishumo yavho ?
Muhumbeli wa mushumo wa vhukuma u fanela u vha a fulufhedzeaho na milayo ya vhuḓilisi , a vhe muhumbuli wa vhubveledzi na u vha o vhewaho kha thimu .
Hu na muṱangano wo dzudzanywaho vhukati ha Muphuresidennde Vho Jacob Zuma na Khosikhulu ya VhaVenda Khosikhulu Toni Mphephu Ramabulana na vharangaphanḓa vha sialala vha tshiṱirikini tsha Vhembe u lwisa u vhuedzedza tshiimo ngonani .
U gonya huhulwane ha miraḓo ya miṱa hu ḓisa ṱhoḓea khulwane vhukuma kha tshumelo ya ndeme na thusedzo ya tshitshavha .
( b ) Kha u fhelelwa nga u vha muraḓo wa Vhusimamilayo kha nzulele yo fhambanaho yo tiwaho kha khethekanyo ya 106 ( 3 ) ya Mulayotewa muswa ; na .
Mutevhe wa mitengo iyi u nga wanwa kha Ṱhumetshedzo 2
I na mushumo wa u vhona uri hu khou swikelwa zwikimu zwa ṱhuṱhuwedzo nga vhane vha nga vha vhahumbeli na mbetshelwa dza tshumelo ya nga murahu , khathihi na u alusa kuphaḓaladzele kwa vhuṱumanyi u swikela mabindu e a sedzwa khao .
Nyambedzano idzi na thengiselano dzo pfumiswa nga u dzhenelela ha minista dza mivhuso , vhomakone na miraḓo ya madzangano a mashangoḓavha , zwitshavha zwa vhadzulapo na dziNGO .
Kha khethekanyo hei ho sedzeswa kha Nḓisedzo ya Dzinnḓu sa izwi zwi tshi ṋetshedza mutheo wa miṅwe mishumo .
Hu na zwipikwa zwivhili musi hu tshi kaliwa maḓi o engedzwaho kha thannge :
Thendelano i tendela u kovhekana nga vhafaramikovhe mbuelo dziṅwe na dziṅwe dzi ḓaho dzine dza nga bva kha vhushumisamupo hune khumbelo ya khou amba zwone .
Ṱhoho dza mihasho na vhaofisiri vhahulwane u bva kha masipala na mihasho ya muvhuso
Mashango aya mavhili a na vhushaka ha vhuḓi ha vhavhili na ha ikonomi , ngeno hu na uri Zambia ndi ḽiṅwe ḽa mashango mararu a nṱha a re na vhufarisani ha mbambadzo kha dzhango ḽa Afrika .
Ngudo dzo katelaho zwoṱhe dzo itwa u wana tshivhalo tsha mushumo wo salelaho murahu wa zwiimiswa .
Kha u fhaṱa vhukoni hashu , ro pfuka kha u tevhedza mulayo na vhuḓifari havhuḓi u itela u kona u tsireledza u shuma hashu zwavhuḓi .
Tshanduko kha ofisi dza satheḽaithi dzi kwameaho nga khethekanyo ya Ndondolo dzi ḓo dzula i tshi khou itea .
Zwilinganyo zwa muvhalelano na vhuṱolambalelano zwo ḓa he zwa thoma u konḓa miṅwahani ya zwenezwino , zwe zwa ṱoḓa uri hu vhe na nḓivho ya maimo a nṱha ya zwa tekeniki u itela u dzudzanya zwithu nga nḓila ya vhuṱali .
Mushumo u ḓo thoma hu si kale nahone ri lavhelela nḓisedzo ya u thoma ya maḓi nga Lara u ḓaho .
Zwibveledzwa zwa mafhi na zwifuwo zwine mafhi a bva khazwo
Mugaganyagwama wo avhelwaho wo ḓi dzula u muṱuku u fhira tshivhalo tshi ṱoḓeaho tsha ndambedzo .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vhulwadze vhu songo hulelaho na vhuongi ha phuraivethe na fhethu ha u ṱhogomela vhaaluwa )
Mbuelo ya Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo i dzhielwa nṱha musi i tshi kalwa na u konadzea uri mbuelo dza ikonomi dzi eletshela kha Tshikwama .
Mativha a u bambela khao na mbanḓe dza u tambela thenisi asi dza dziḓoroboni fhedzi .
Phetheni ya khovhekanyo ya vhathu yo fhambana u ya nga mashango na madzingu , nahone miṅwaha i ḓaho khovhekanyo nga vhupo ya vhathu i ḓo shanduka .
Ri tea u shuma na nahone nga kha khothe khaṱhuli ya Krugersdorp .
U sedza uri maṅwalo a re na data dza vhalwadze , miṱa na zwitshavha a vhewa hani , ndi afhio na ngafhi .
Thikhedzo ya masheleni i ḓo sudzuluwa ya bva kha kuitele ku re hone zwino ku no ombedzela sabusidi dzi no fana kwakwakwa , ha vho sedza ndinganyiso ya zwiimiswa zwa zwa matshilisano , yo tiwa sa phesenthedzhi ya gemofulu ḽa tshelede ya thandela .
U lugisa na ndondolo ya goloi dza muvhuso
Zwino ḓivhumbeleni mafhungoni tshi shumisa maiti a tevhelaho . tama tea ṱanganedza elelwa nukhedza thetshela
Mashango aya mavhili o fulufhedzisa Afrika Tshipembe zwithu zwo fhambanaho zwi elanaho na maitele a mulalo .
Ndi tshiṱuhu na hone a zwo ngo tea u engedza thambulo ya vhuthu .
Sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele itea u katela vhunzhi ha madzangalelo aya sa a re a ndeme nahone a sa nyeṱhi .
Ndangulo yavhuḓi kha khombo dza vhunzhi ha tsireledzo dzi shela mulenzhe kha vhuimo ho khwiniseaho ha tshireledzo ya tshitshavha .
Bayodaivesithi ndi thanganyeloguṱe ya zwithu zwoṱhe zwi tshilaho ḽifhasini , u bva kha dzidzhini dza zwi tshilaho kha ekhosisiteme yoṱhe .
Pulane iyi i ḓo ḓisa tshanduko ya ḓorobo ṱhukhu na ḓorobo khulwane na nḓila ya ndaulo yavho , saizwi phurosese yavho ya IDP yo sedza kha u swikelela kha tsheo ya zwithu zwi ngaho sa migaganyagwama ya masipala , ndangulo ya mavu , u alusa mveledziso ya ikonomi na tshanduko ya zwiimiswa .
Zwifuwo zwi khou fa na sekithara ya zwa vhulimi i khou konḓelwa vhukuma .
U shela mulenzhe kha u tamba mutambo wa maipfi ( sa : ndo vhona ... )
Zwibveledzwa na zwishumiswa zwo ṋetshedzwaho na u shumiswa zwi fanela u vha zwa khwaḽithi ya nṱha , zwo themendelwa nga SABS .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhaḽa kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
( 9 ) Phalamennde i fanela u phasisa mulayo wo bulwaho kha khethekanyo ya ( 6 ) .
176. Zwifhinga zwa u vha ofisini na mbadelo
Mbudziso ya mutheo ndi uri kana pulane ya akhaunthu ya muthu ya tsireledzo ya matshilisano i nga fusha zwipikwa ezwi nga nḓila ya khwine nga u sa vhea fhethu huthihi u fana na modele wa IRA , kana nga u vhea fhethu huthihi u ya nga modele wa TSP .
Tshiṱafu tsha Grey tsho ṋetshedza mulaedza ngaha masia a ndeme a ndangulo ya asima .
U pambuwa nga maanḓa kana ṱhoḓea ya tshiofisi ndi ine ya , nga kuhumbulele kwa mutholi , nga :
Nḓila ya khwine ya u bveledza tshomedzo dza u shumisa puḽane ndi u alusa ikonomi nga u ṱavhanya .
Uri miraḓo ya komitiṱhukhu vho thoma u rerisana nga khiraitheria na kuitele kwa pfufho dza khuliso uri dzi tea u vha nga ndi a i tevhelaho .
Kha mitshini ho sedzwa mifholi ya u engedza makhuroweivi , kharenthi ya ṱhodzi ya bimu ndi kharenthi ya tshikati kha tshifhinga tsha phakhethe ya bimu yo kuvhanganywaho .
Bannga iyi i sedzesa kha Dzingu ḽa Asia na ḽa Oceania kha u tikedza vhubindudzi ha themamveledziso .
Fhedzi u tou vha wone mushumo wa tsireledzo ya ndayotewa u shandukisa mashudumavhi uri a iswe phanḓa na u shaya vhulamukanyi vhune ha tea u tandululwa .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuṱanu ya Mulayotewa wa 1999
Nangani thangi tharu ni dzi shumise kha u sika maipfi maswa mararu ane ḓo a shumisa mafhungoni mararu .
6.5 Khabinethe yo themendela u anḓadzwa ha mvetamveto ya Mbekanyamaitele ya Zwinwiwa u itela vhudzheneleli ho ṱanḓavhuwaho ha tshitshavha .
Miṱangano ya khoro i a tendelwa tshitshavha
Muvhusoni , na hone , ri na vhaofisiri vhanzhisa vhane vho shanda tsheo dzavho nga u ṱoḓa u vhuelwa havho .
Mvelelo dze dza edziselwa dzi sumbedza uri kilima ya magabelo khathihi na ya kharenthe i langa phaḓaladzo ya diphosithi dza tshifhinga tshilapfu na dza tshifhinganyana .
Mashango a Afurika ha ngo ṋea vhathu vhashu vhudzulo fhedzi , o dovha a ṋetshedza zwishumiswa maṅwe a badela mbadelo dza nṱhesa nga u xelelwa nga vhadzulapo hu tshi khou itelwa uri Afurika Tshipembe ḽi kone u wana demokirasi .
Mimasipala i fanela u rangisa phanḓa zwo raliho musi hu tshi itwa tsedzuluso dza badzhethe dzi re nḓilani .
Naho vhafumakadzi vho no vhuelwa nga zwa ndeme Afrika Tshipembe , zwinzhi zwi kha ḓi fanela u itiwa na uri mbekanyamushumo dza muvhuso dzi ḓo bvela phanḓa na dzhiela nṱha u dzhenisa vhafumakadzi kha u bveledzisa zwitshavha zwashu , ikonomi na shango ḽashu .
U fhirisela mushumo wa u renga na u rengisa , we wa vha u sa tou vha wa vhukuma fhedzi we wa vha hone , ho vha u swikelela .
Vhudavhidzani na vhashumelwa vha nga nnḓa na vha nga ngomu
Milayo nga u angaredza i khagala nahone i a wanalea .
Hezwi zwi nga tandululwa khwine nga u sedza masiandaitwa a tshenzhemo ya hoṱhe fhano hayani na ya dzitshaka kha miṅwe yo fhiraho ya zwenezwino .
Ndi zwa ndeme u tsitsa mutengo wa ṱhoḓea dza vhutshilo kha miṱa ya vhashai .
U vha na nḓivho na u kovhelana vhuḓifhinduleli ndi zwithu zwo teaho afha , u itela uri vhalwadze vha kone u pfesesa mbuelo yavho .
Hu si ni ngauri ndi vhona i sa takadzi , tshiitisi ndi uri hoyu mutambo a thi u pfesesi .
I dovha ya bvisela khagala mishumo yo fhambanaho na vhuḓifhinduleli kha kushumele na u ṱola na u ela .
Sa tsumbo , zwi a konadzea u ṱavha maṱamaṱisi kha ṅwaha woṱhe .
u vhona uri fulo ḽa Batho Pele ḽi a thonwa kha mivhuso yapo , u khwaṱhisedza mbekanyamushumo dza u swikelela vhathu na u fhaṱa dziMulti-Purpose Community Centre dziṅwe uri dzi fhire dza 90 dzine dza vha hone ; na
Muhanga wa mbekanyamaitele ya 50 / 50 u dovha wa sedza kha u khwinisa tshanduko ya ikonomi ya sekithara ya zwa vhulimi ..
Pfunzo i bveledzaho i vhonala zwavhuḓivhuḓi u ya nga ha u phasa mulingo na mipfuluwo u bva kha nyimele ya vhupo ha mahayani .
Musi Nothembi a tshi kha ḓi dzhena tshikolo o vha a tshi ḓidina vhukuma o vha a tshi ṱoḓou phasa .
Ndi vhone vho nnyi na hone vha bva kha khamphani / tshiimiswa tshifhio tshine vha khou tshi itela ṱhoḓisiso ?
Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe a i fulufhedzisi pfunzo ya nṱha ya mahala .
Hezwi zwi na masiandaitwa a ndeme kha nzudzanyo na vhuvhekanyandeme ha nyolo dza u dzhenelela .
Arali huna vhana vhane a vha na nḓila kana zwikhala zwa u wana pfunzo yavhuḓi ;
Musi zwi tshi vhonala zwo tea , vha ṋekedze mbuno dza phambano ya matheriaḽa .
Kha riṋe ri re muvhusoni , zwi amba uri ri tea u khwaṱhisa mbekanyamaitele , nga nḓila ya ngoho ine ra i pfesesa lwa khwiṋe .
Tshiṅwe tshi swikisa kha tshiṅwe .
Wanani zwitopo kana zwiṱitshi fhethu ha nṱhesa hu swikeleleaho .
2.1 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga mveledziso malugana na milayo miswa ya Dzangano ḽa Dzitshaka ḽa Feḓerasi ya Zwipotso ( IAAF ) .
2.2 . Nga murahu ha khumbelo u bva kha Khomishini ya AU , Khabinethe yo tendela uri Afrika Tshipembe ḽi vhe ṋemuṱa wa Foramu ya Vhuvhusi ha Inthanethe Afrika ( IGF ) nga Tshimedzi 2016 .
Ni kone u nambatedza tshifhaṱuwotshiṅweṅweli na tshifhaṱuwotshisinyuwi ni tshi sumbedza uri ndi mutsho ufhio une na u takalela na une na si u takalele .
1 . Khumbelo dzoṱhe dza thendelo dzi ṋetshedzwa nomborondaula musi dzi tshi tou ṱanganedzwa .
Ndi ḽa maḽegere manzhi .
Vha lugise tshikhala tsha u vhulunga u itela mabini a u vhulunga , nga maanḓa fhethu hu re nga nnḓa , hu sa dzheni mvula na hu sa dzheni dzimbevha .
Themamveledziso dzoṱhe dza thandela na u wana khephithaḽa khulwane zwi fanela u khethekanywa u ya nga khethekanyo dzo ṱanḓavhuwaho dzo bulwaho afho fhasi .
Naa vho bveledza mutevhe wa vhuḓifhinduleli ha phothifoḽio ( kana masia o khetheaho a mushumo ) u itela therisano na komiti ya wadi ?
Komiti i tama u vhona pfulufhedziso dza muvhuso dza u shumisa zwa ndinganyiso ya mbeu a tshi tsela fhasi nga u ṱavhanya u ya kha muhasho wavho .
Ndi na fulufhelo uri sa tshipiḓa tsha nyengedzo kha hezwi zwipikwa , vhathu vha Afurika Tshipembe vha ḓo vha vho khetheaho ro sedza ṱhoḓea ya mveledziso ya zwa maitele na u khwinisa sisteme ya pfunzo , u ṋea kushumele kwa vhuḓi , nahone i sa dzhii sia kha ṱhogomelo ya mutakalo ; u bveledza vhupo ha mahayani na zwiḽiwa zwo tsireledzeaho , u lwisa zwihulu vhugevhenga na maitele a zwa vhuaḓa .
Khethululo ya lushaka luṅwe na luṅwe i ḓo vula zwiimiswa zwa mitambo uri zwi livhane na mbilo dzi ḓuraho dzi songo tea .
Vha na zwiṅwe zwine vha hanedzana nazwo kha u ita muano wo randelwaho ?
U dzhielwa nṱha na ndeme ya maḓi u itela vhuḓimvumvusi , mitambo na masia a zwa vhurereli sa tshipiḓa tsha mveledziso ya matshilisano yo ṱanḓavhuwaho zwi ḓo vha zwa ndeme arali maḓi a khou tea u shumiswa nga nḓila ine ya sa nyeṱhe nga vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhoṱhe .
Komiti dza wadi ndi nḓila nthihi ine ngayo vha nga bvisa vhupfiwa havho kha zwine muvhuso wa tshea .
Nyendedzi ya Maitele a u Tandulula Khanedzano a GEMS khanedzano i tshi pfukiselwa kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
U dzula ha hezwi , nga murahu , ho vhumba mutheo wa zwinangwa zwa fhethuvhupo kha zwiṅwe , ha phuraivethe vhukuma , mishumo , ine ya nga zwa dzinnḓu .
Mushumoitwa wa vhuṱumani na IDP wa vhuṋa ndi wa u ṱanganya mafhungo a no kwama zwa ikonomi na kutshilele na zwa mbeu henefho ha masipala .
Tshiṅwe tshipiḓa tsha ndeme tsha u thomiwa ha vhushelamulenzhe nga vhathu tsha Phalamennde ndi fulo ḽa radio ḽi ṱuṱuwedzaho u pfesesa ha tshitshavha ha mushumo wa tshiimiswa na u lingedza u ṱuṱuwedza vhathu uri vha dzhenele kha mushumo wa Phalamennde .
4 . Maimo a Khabinethe kha Mafhungo a Zwino
2.4 . Kha vhuṅwe vhurangeli ha u lwa na vhuaḓa , muvhuso wo takutshedza u vhona uri vhashumi vhawo vha iledzwe u ita vhubindudzi na mihasho ya muvhuso na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso .
Thivhela u ita mushumo une wa netisa wa u hwala kana u takula buloko dza u fhaṱa dzine tshileme tshadzo tsha fhira 20kg ?
Muhasho u ḓo lwisa u gagamisa u kushumele makone kha u sima veḽu dza maṱhakheni kha rannda i no ḓo shumiswa .
Nga nnḓa ha zwa migodi , ro topola zwitshimbidzi zwiṱanu zwa mishumo nga 2009 .
Khoso i ḓo bvisela khagala vhupfiwa ho fhambanaho nga maitele a u ita mbekanyamaitele na kushumisele ( dzimbuno , tshenzhemo , vhukoni , khaṱhulo , poḽotiki na khaphasithi ya tshiimiswa ) na nḓila dzine vhuṱanzi vhu nga katelwa kha maitele a vhulanguli .
Ambani na khonani yaṋu nga gurannḓa ya kiḽasi i re kha siaṱari 74 .
THIKHEDZO I SI YA ZWA MASHELENI :
Zwifhaṱo zwi re na tshivhalo zwa ḓivhazwakale zwo katelwa kha phothifolio iyi .
nyiRi a shumisa kha u sumbedza khanedzano .
U sa swikelwa ha tshipikwa kha phesenthe ya u ḓalesa sentharani dza vhululamisi na u humiselwa kha zwiimiswa zwa khothoni zwo itiswa nga nṱhani ha phimo ya nṱha ya vhutshutshisi ho bvelelaho , he ha ita uri hu vhe na vhafariwa vhanzhi .
Mangilasi a ḓuvha na ḽentsi dzo swifhadzaho
Hu na tshivhalo tshihulwane kha tshitshavha tshi re kha masipala u langwaho nga mimasipala yapo nahone i hone u tela uri i shumiswe nga tshitshavha .
Kha milandu yo fhambanaho pfanelo iyi yo ṱalutshedza zwi tshi elana na mafhungo a kupulanele .
Phimo ya u shaea ha mishumo yo engedzea nga u ṱavhanya nga murahu , yo wana mutsiko u gonyaho wo engedzwaho u bva kha muṋano wa tshikolodo tsha shango ḽi kundelwaho u badela tshikolodo tsha ḽo tsha zwinozwino .
Vho Behrens na Vho Watson vho sumbedzisa uri maga a zwileludzi nga tshithihi na tshumelo zwi elwa hu sa zwavhuḓi nga u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza tshikhala dza " gumofulu " dzazwo zwo ima nga zwoṱhe .
U shuma zwavhuḓi nga tshifhinga na vhudavhidzani vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha swikela desikeni yavho , ngauri u ita ngauralo , zwi khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
A huna we a tendelwa nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Ṱhonifhani lutendo na mihumbulo ya vhaṅwe vhathu .
Ri khou vhilaedzwa nga u sa shumiswa nga nḓila yone ha ndaela dza ndiliso ya muthubo zwo siaho vhashumi vhanzhi vha si na masheleni a u tshila ngao nga murahu ha musi vho no badela zwikolodo zwavho ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Musi ri khou engedza u sudzuluwela uhu kha vhuendi ha tshiporoni , ri khou shumana na u londota bada dzashu dzi re hone .
Tsha u fhedzisela , u sedzwa hafhu hu shumana na mafhungo a zwiko zwa vhathu , hu tshi katelwa khwaṱhisedzo , u vhofholola u kumedzela , zwikhala zwi linganaho na ndinganyiso , vhurereli , vhushaka mishumoni , na pfunzo na vhugudisi .
Vhashumisi vha re kha mutevhe u re afho nṱha vhane vha ṱoḓa u vha vhafaramikovhe vha khamphani idzi vha tea u badelela mikovhe yavho , zwenezwo vha wana zwinzhi kha khamphani dzavho .
Tshipikwa tsha muvhuso ndi u sika mveledziso dza dzinnḓu dzi bvelaho phanḓa u itela uri vhathu vha kone u vha na ndaka yavho .
Vhuḽaifa kha nzudzanyululo ya muhasho ndi u thomiwa ha vhulangi vhuhulwane vhuswa kha u langa tshanduko ya matshilisano kha zwipiḓa zwoṱhe zwa muhasho .
Dzi thusa u bula na u ela zwe khoro kana masipala wa ḓisa u ya nga ha pulane dzo sumbedziswaho kha IDP nahone nga kha nḓila iyi vhadzulapo vha ṋea masipala vhuḓifhinduleli .
U fha baakhoudu kha ndaka ntswa na u ṋekedza vhashumisi .
Ṱhoho ya Senthara yo amba uri dzibannga dzo sumbedzisa uri senthara dza ndulamiso dzo ṋewa tshikhala tsha u vula akhaunthu dza bannga .
Hezwi zwi katela ngafhadzo ya khohakhombo u ḓivhadza vhadzulapo nga ha tshiwo tsha mulilo u konisa u ponya na u phulusa ndaka ; na ngafhadzo ya khohakhombo u ḓivhadza zwidzimamulilo .
Tsedzuluso yo phaḓaladzwa lwa maḓuvha mararu .
Tshiṅwe tshifhinga , vha tea u ṱanganedza tshoṱhe uri hu na thaidzo .
Hu khou fulufhelwa uri hoyu muvhigo u ḓo shumiswa kha u kala khwinifhadzo dza tshifhinga tshi ḓaho .
A zwiho khagala uri ndi ngani zwi na ndeme uri muthu ane a khou pomoka muṅwe vhuloi ndi ṅanga .
Thelevishini ya HD a i ṱoḓei uri vha kone u vhona khasho dza didzhithala , fhedzi arali mbekanyamushumo dzo rekhodiwa nga HD vhashumisi vha theḽevishini ya HD vha ḓo vhona zwifanyiso zwo khwinifhalaho zwe zwa vha zwi sa konadzei kha khasho ya analogo .
Zwi re ngomu kha sekhuḽa iyi zwi tea u ḓivhadzwa vhashumi vhoṱhe .
50 . U fhaladzwa ha Buthano ḽa Lushaka phanḓa ha musi tshifhinga tshaḽo tsha u shuma tshi tshi fhela
Izwi zwi engedza kha Madalo a Muvhuso a Muphuresidennde Vho Jacob Zuma a Ḽara 2011 e a vhona u thomiwa ha Khomishini yo Ṱanganelanaho ya SA-UAE ye ya engedza mbambadzo yo fhelelaho vhukati ha mashango aya mavhili u bva kha R13 biḽioni nga 2011 u ya kha R27 biḽioni ya 2015 .
( b ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 tshi na mishumo heyi :
Zwenezwo , muhasho u tea u ḓivhadza phindulo nyangaredzi kha khaedu iyi i konḓaho , ya thekhinikhala vhukuma na u bvelaphanḓa ha thekinoḽodzhi ha vhugevhenga ho dzudzanywaho ha mashangoḓavha na hapo .
Hezwi zwi dovha zwa tikedza khuwelelo ya NDP ine ya khou ḓo shumiswa nga mihasho na sekithara dzine dza langula mafhungo na thekhinoḽodzhi u itela u vha na vhuṱanzi ha uri Afrika Tshipembe a ḽi vhi tshipondwa tsha ' u khethekanya lwa didzhithaḽa ' .
Izwi zwi amba uri dziofisi dza dzingu dzi monithare zwikolo lwa vhusedzi tshoṱhe kha uri vha shumisa hani migaganyagwama yavho .
Muvhuso u khwaṱhisedza ndeme ya u bveledzisa khamphani ya close cooperation na khamphani ya nḓowetshumo dzapo dzine a dziho fhedzi kha mveledziso ya themamveledziso , vhuendi na ḽodzhisitiki , fhedzi dzi katelaho vhupimakoni ha thekhinoḽodzhi , sekithara dzo lugelaho u vhambadzela nnḓa dza ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Ri nga humbula uri zwitshili izwi zwi fhambana nga maanḓa uri zwi na tshaka dzo fhambanaho tshoṱhe dza moḽikhuḽu dza khemikhala .
Dziḽouni na u dzhiulula : Nga tshifhinga tsha luṱa lwa u kuvhanganya , vhashumi vhanzhi vha ḓo ṱoḓa dziḽouni kana u dzhiulula u bva kha dziakhaunthu dza muthu dzavho .
Khonadzeo dza u guda u vhala na u ṅwala dzine dza itwa nga mugudisi dzi ṋekedzwa kana u gudiswa hafha kha madanga a luambo nga matshelonitsheloni , tsumbo , dangani ḽa thero / ṱhoho ya u haseledza / luambo ; u amba nga ha mutsho ( na mitambo ) ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ; u amba ' mafhungo ' ; madanga a sumba wa bula ; zwifhinga zwa zwiṱori ) .
Miṅwe Miraḓo yo rumelwaho kha Khomishini , i shuma u swikela vho i rumelaho vha tshi dzhia zwidzulo izwo .
Komititshitumbe yo vhumbiwaho nga vhaofisiri vho nangiwaho i laelwa nga khoro u shumisa mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzayo .
Mveledziso ya vhuimo ha lushaka i fanela u tevhelwa nga maitele a u ya kha sia ḽithihi ḽa dzingu u itela u fhaṱa mimakete ya madzingu na mbekanyamaitele ya madzingu i fanaho .
Hu si kale phungo ya mbambe ya vha yo ya na ḓaka ḽoṱhe .
Khoudu ya Maitele yo bveledzwa hu tshi khou tevhedzwa vhukwamani na tshitshavha hu na Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka na Khoro ya zwa Vhashumi ine ya ḓo thoma u shuma musi Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka tshi tshi fheliswa .
U buletshedza na u ṱalutshedza ndivhotiwa dza CBP kha levhele ya wadi .
Ri amba mbilaelo dzashu ro khwaṱha kha nyimele ya Myanmar na u ḓiimisela u ita zwoṱhe zwine zwa konadzeaho u vhuedzedza dimokirasi , u langula tshiimo , u ita uri vhafariwa vha poḽotiki vha vhofhololwe .
Zwi dovha zwa sumbedza hafhu mvelaphanḓa yo itwaho kha u fhaṱulula vhupulani ha tshikhala ha muvhuso wa tshiṱalula na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Ri ḓo vhona uri nḓisedzo ya maḓi kha mishumo ya vhubindudzi na yone i a vhuedza zwitshavha zwi re kha vhupo uho .
Ndi zwa ndeme kha muhasho u pfesesa maga a thandela na u saukanya zwine zwa fanela u itwa kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Hu ḓivhadziwe ṱhalusamaipfi ya vhuṋe .
Hezwi zwi nga katela nnḓu dza mutikedzelo , tshiṱoko tsha u hira na hosiṱele .
Arali masipala wo ḓiimisela nga u na u ḓiṋetshedzela kha maitele a u vusuludza ngomu ha ḓorobo , u ḓiṋetshedzela uhu hu fanela u vhonala kha mugaganyagwama wa ṅwaha nga tshikwama tsho khetheaho tsho vhetshelwaho ngomu ha ḓorobo .
Maitele na tshifhinga zwi a fhambana uya nga tshumelo .
A zwi tou vha zwa ndeme u vhulunga rekhodo mushumo wa vhagudi vhoṱhe kha mushumo woṱhe wa Zwkili zwa Vhutshilo .
Tshigwada itshi tsha milayo i konḓaho tshi ḓo ṱalusa tshanduko dza ndeme dzine dza tea u itwa kha ṅwaha u ḓaho , hu tshi katelwa na maitele a u vhona uri mihasho ya muvhuso i khou badela vhaṋetshedzi vha tshumelo na thundu nga tshifhinga tshe tsha tiwa tsha maḓuvha a 30 .
A huna mbadelo arali mbilahelo i na mudzio .
Tsumbanḓila dza Lushaka malugana na u Thoṅwa na Kushumele kwa Wadi dza Komiti dza ha Masipala , 2005 .
Fhedzi , u ṱaṱisana hu re fhasi na mafhungo a ndeme ya pfunzo na pfunzo ine ya khou ṱoḓea zwino ndi khaedu .
5.4 Nga u vhea phanḓa u tsireledzea ;
Muofisiri u shumisa maanḓa na u ita mishumo ye ya ṋetshedzwa kana u kovhelwa muofisiri onoyo zwi tshi ya na nga ndaela , ndango na maanḓa a ndaṱiso a Komiti ya Khetho .
Arali muthu a tshi andisa kana u rengisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo u itela mveledziso na u bveledza zwibveledzwa zwi fanaho na mishonga , enzaimi dza nḓowetshumo , mapfura , zwiḓifhelelisa zwiḽiwa , dziphefumu , zwiḓolo , zwiṋokisi , oiḽi na ṋonzhe , mivhala , zwibviswa , zwimela zwiswa zwo fhambanaho u ya ngauralo , zwi dzhiiwa sa tshipiḓa tsha vhushumisamupo nahone hu tshi ṱoḓea thendelo ya vhushumisamupo .
Wadi dzo bulwaho afho nṱha dzi tea u sedzwa u thoma nga tshifhinga tsha u avhelwa ha mugaganyagwama .
Zwa ndemesa , zwi ṱuṱuwedza u shumiswa ho ṱanganaho na u ṱoḓa tshumisano vhukati ha madzangano oṱhe a zwa mitambo .
5.2. Khabinethe i fhululedza vhagidimi na vhorazwipotso vha vhanna na vha vhafumakadzi kha u nangiwa kha zwiteṅwa zwa malo zwa Awadi dza Mitambo ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya Dzingu ya 2017 , ye ya vha i tshi khou itelwa Afrika Tshipembe .
U pfesesa lwo fhelelaho maga na mikhwa ya ndeme ine ya dzhenelela kha u gudisa vhana ;
Muraḓo muhulwane : Muraḓo muhulwane o ṅwaliswaho kha Tshikimu .
Fhedziha , pfumedzanyo dzi tea u sedzwa nga vhuronwane , hu nga vha kha zwa pfunzo , kana vhukati ha sekithara dza matshilisano .
Vhusunzi vhu pfana na zwithu zwino ṋambiṱela sa dzhamu na swigiri .
A thi khou kholwa nḓevhe na maṱo anga kha zwine vha khou amba .
U rwelwa ṱari ha Thandela ya Nyengedzo ya Maḓi mulamboni wa Mukolo na wa Crocodile ( West ) zwi sumbedza u ḓikumedzela ha muvhuso kha u fhindula kha ṱhoḓea dza vhadzulapo .
Zwitshimbidzi zwihulwane zwa nyaluwo iyi zwo vha zwi sekithara ya zwa masheleni , ndindakhombo na zwa vhufhaṱi .
Mbetshelwa nthihi ' i shumaho na vhuḓifhinduleli ha pfanelo dza vharangaphanḓa vha sialala ' a i koni u litshiwa na uri yo dzudzwa nga tshivhumbeo tsha u dzudzanywa kha mvetamveto ya Mulayotibe wo kumedzwaho nga khomishini .
Dzangano ḽa nḓowetshumo ya zwa khungedzelo ḽo vhea maga na nyendedzi maelana na khungedzelo dza zwikambi u mona na midia dzo vhalaho .
Ndivho khulwane ho vha u maanḓafhadza miraḓo ya tshiṱafu nga zwikili zwa u ṱanganedza u sa fana ha mirafho .
Lungano ndi mini ?
EU yo ita na u ṱanḓavhuwa , u engedza miraḓo miswa , nahone hezwi zwi sumbedza nungo dza u swikelela mulalo kha khonthinente yashu .
Mulandu we hwelelwa mapholisani vhe vha ḓa nga u ṱavhanya .
Muthu ane a khou ṱoḓa tswikelelo ya mafhungo / rekhodo ane a vha na mafhungo kana zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwawe zwi tshi ya nga tshipiḓa tsha 1 tsha PAIA .
Mulayotibe wa Pfanelo wo tsireledzwaho kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 u sumbedzisa zwavhuḓi uri ṅwana muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u tsireledzwa kha u farwa lu si lwavhuḓi , u sa ṱhogomelwa , u tambudzwa kana u shoniswa .
Naho zwifhaheazwiambaro zwiṱukuṱuku zwo wanwa kha silini ya vhengele , a hu na tshiga tshi sumbaho u dzhena nga u kwasha nahone izwi zwo khwaṱhisedzwa nga dzirekhodo dza aḽamu dzo ṋetshedzwaho nga khamphani ya vhutsireledzi i re na vhuḓifhinduleli kha vhengele .
Hu fanela u bveledzwa sisiṱeme , ine ya ḓo shumiswa , u londolwa na u khwiniswa tshifhinga tshoṱhe .
Luvhilo lwa muya ndi lufho nahone sia ḽe wa livha khaḽo ndi ḽifho ?
Vhafariwa vhaṋa vhe vha vha vhe nga ngomu seleni vho sumbedzisa uri ndi vhone vho vhulayaho mufu .
Vhupo ha Vhulanguli vhuswa ho ṱaluswaho .
Manweledzo a mishumoitwa ya miṅwedzini mivhili yo fhiraho ( hu tshi katelwa na miṱangano ya komiti ya wadi yo farwaho na maḓuvha )
Arali vha tshi tea u vhu ḓisa , vha tea u vhu nambatedza . c ) Arali muthu a no khou ṱoḓa khaṱhululo a muthu wa vhuraru , a si muthu o thomaho u humbela mafhungo , zwidodombedzwa zwa muiti wa khumbelo zwi tea u ṅwalwa afho fhasi kha C
Khonadzeo ya iṅwe ya nḓila dzine dzi nga itea a i na magumo , kha theori na kha u ita .
Miraḓo i ṱhonifheaho na maAfrika Tshipembe nga nṋe , matshudeni na vhabebi vha khou tea u pfesesa uri ṱhoḓea dza tshumelo dzi nga ho maḓi , vhuthathatshili , mveledziso ya vhana na vhuendi ha nnyi na nnyi havhuḓi nazwone zwi khou tea u sedzwa khazwo , khathihi na tswikelelo ya ndeme ya pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi .
Fomo dzoṱhe dzi wanala ofisini dzavho dza tsinisa dza
Ṱhoḓea ya u shandulwa ha zwitatistiki yo vhangwa nga u kombetshedza he khasiṱama dza ita , nga maanḓa muvhuso , hu u itela u fhedza u sa lingana ha zwithu he ra bula ngei nṱha .
Nṱhani ha pfanelo dza mbofholowo na vhuḓilangi , vhathemendeli vha tsha u fhedzisela vha nga dovha vha khwaṱhisedza pfanelo ya ndinganyiso na tshirunzi .
Pharamithasi dza tshiṱirathedzhi dzi a topolwa u itela u eletshedza u pulana ha vhuongelo ha vhulwadze ha tshihaḓu .
Tsiki dza muhumbulo dzo lugela u nyanyuwa arali anthidzheni i nga dovha ya vhonala hafhu kha ḽa matshelo .
4.5 . Nga tshifhinga tsha musi ikonomi i tshi khou tambudzwa nga nyimele dza ḽifhasi dzine dza ita uri nyaluwo i konḓe , Khabinethe yo takala uri u thusedza uhu a hu na masiandaitwa kha vhufarangwama ha lushaka sa izwi hu tshi shumiswa masheleni ane o no vha hone kha tshiimiswa tsha u vhekanya mitengo ya zwivhaswa .
U xuxwa na u netulusa muvhili : u sumbedza vhuḓipfi na mihumbulo nga musudzuluwo wa muvhili sa , u papamala makoleni , u kumedza n.z.
2.8 . Khabinethe yo tendela makumedzwa a Phurothokhoḽo kha Mbambadzo ya Tshumelo ya Mveledziso ya Tshitshavha ya Tshipembe ha Afurika ( SADC ) kha Phalamennde u itela uri a dzudzanyiwe u ya nga tshitenwa tsha vhu 231 tsha Ndayotewa .
Kwa wa ku tshi tsa , asikuḽa , u vhuya u swika ku tshi wela nṱha ha hatsi fhasi ha muri .
Ri tama u vhona vharema vho dzhenelela thwii kha mabindu na u vha vhaṋe vha dzifeme .
Ri tshi ḓadzisa , thandela dzo tiwaho dzi khou topolwa dzine dza ḓo ita uri mbekanyamaitele iyi i shume .
Tshaka dzo fhambanaho dza vhudzheneleli dzi ṱalutshedzwa vhadzheneleli
Hezwi zwi ḓo tendela mveledziso ya vhukwamani ha vhuṋe na vhukonani vhukati ha miraḓo ya Phalamennde na miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli .
Ndivhuwo dzanga dzi dovha dza ya kha Minista wa Pfunzo ya Mutheo kha nyendedzi yavho kha mveledziso ya sisiṱeme ya pfunzo ya mutheo .
Saizwi ro wana ndayotewa ya tshifhinganyana , na musi ri sa a thu u thoma vhugudisi ha vhaofisiri vhashu nahone ndi tea u bula uri tshiimiswa itshi tshi khou ita mushumo wa maṱhakheni .
Matshimbidzele a SADC kha zwa Makwevho e Afurika Tshipembe ya tendelana nao , a shuma u alusa tshumisano na ṱhangano ya dzingu vhukati ha mashango ane a vha miraḓo kha mbambadzelano ya thundu na tshumelo ngomu dzinguni , hu tshi katelwa zwibveledzwa zwa vhulimi .
Ṱhalutshedzo ya mushumo wa Komiti ya Wadi kha u dzhia tsheo ha khoro na vhuḓifhinduleli .
Minisiṱa wa Vhupileli na mufarisa wawe vha kha ḓivha vho kundelwa u ṋetshedza khwaṱhisedzo ye nda i ṱoḓa khavho kha khanedzano ya Thendelo ya u shumisa tshelede ya Vhupileli .
Tshiwo tsho vha tshi nga ha mini ?
Kha ṅwaha i tevhelaho , ndavhelelo dza zwa masheleni a dzo ngo vha na tshanduko khulwane kha hedzi mbekanyamaitele .
Zwikimu zwoṱhe zwa dzilafho zwi na mutevhe wa mishonga , madzilafho na maitele ane zwa si a badelele .
ṅwala : ṋekana mihumbulo , u pulana , u ita mvetamveto , u dzudzanya na u vhiga tshiṱori .
Arali vha tshi khou ṱoḓou renga mishonga ya u haela i songo ṅwaliswaho hu u itela u i lingedza Afrika Tshipembe , vha ṱoḓa phemithi mbili .
1.3 Vhuṱanzi ha zwa saintsi vhu khwaṱhisedza zwa uri vhathu vho haelwaho vha vha vhe na tshikhala tsha khwiṋe tsha u ponya COVID-19 u fhira vha songo haelwaho .
Foramu iyi yo itelwa u vha dzomo ḽa vhubveledzi ha vhaswa kha u shumiswa ha vhurangeli ha mveledziso ya vhaswa ho fhambanaho kha muvhuso wapo .
Zwa u shela mulenzhe ha sekhithara ya phuraivethe na zwone zwi ḓo thusa kha u tandulula thaidzo ya u shandukiswa ha sekhithara nga u katela vhashelamulenzhe vhoṱhe vho teaho kha sekhithara ya netiweke ya zwa eḽekhiṱhironiki.
Phakha ya Nḓowetshumo ya Botshabelo i ḓo sika mishumo u itela vhathu vha Botshabelo na fhethu ha tsini , u ṱuṱuwedza nḓowetshumo na nyaluwo ya mabindu maṱuku na dzikoporasi , u kunga vhubindudzi na u ṱuṱuwedza vhubveledzi .
Sa zwe zwa vhigwa nga Muoditha Dzhenerala , a hu na mbilaelo ya matheriala malugana na vhuronwane ha data yo ṋewaho kha mathomo a shumisa o ṱanganelaho a tshumiso ya BAS .
Mbonalo ya Afurika Tshipembe ya mbambadzo a yo ngo swikelela na nthihi ya idzi ndivho kha miṅwaha ya 15 yo fhiraho .
Ndi khou ṱoḓou vha fulufhedzisa uri tshavho ndi ifa ḽine ra ḓo ḽi tsireledza na u ḽi ṱhogomela musi ri tshi khou vula ndima ntswa kha Tshanduko ya muvhuso ya Dimokirasi ya Lushaka .
Mutheo wa masheleni o katelwaho u ṱalutshedza gumofulu khathihi na nyanganyelo ya ndeme na tshigwada zwine zwa ṱumana na phungudzelo ya mugaganyagwama wa ṅwaha .
Khaedu ndi u shumisa zwikhala hu tshi khou tsireledzwa vhathu vha Afurika Tshipembe - nga maanḓa vhashai - kha ndozwo dzine dza tshimbilelana na vhuvhambadzi vhuswa na phetheni dza vhubindudzi .
Modele wa u pulana u dzhia maitele a fanaho kha vhoṱhe fhedzi , tsha ndeme nga maanḓa , u ḓitika nga vhuṅwe vhukati ha vhuongelo ndi zwa ndeme .
Ri ḓo vha na bureiki ya tie ya minetse ya 15 .
Maḓi a Namakwa na one a khou rengiswa nga ndozwo na uri ho no ḓi vha na pulane dza u i thoma hafhu nga huswa na u ṱanganyisa mashumele ayo na ayo a Maḓi a Sedibeng .
Sa tsumbo , zwi a ḓura u ḓisa muḓagasi kha sisteme nga zwifhinga zwa musi hu bizi , na u sa ḓura u u ḓisa nga zwifhinga zwa musi hu si bizi .
Ndeme yavho ya khungulu yo sumbedza u vha yone kha u vhalela zwiko zwo vhalaho tshifhingani tsho fhiraho .
Ṅwalani khungedzelo ine na ḓo i vhea kha bodo ya nḓivhadzo , u ṱuṱuwedza vhagudi nga inwi u vouta kha khetho dzi khou ḓaho .
Dzina ḽavho , nomboro ya basa na zwidodombedzwa zwa vhukwamani .
Khabinethe yo livhuwa u tevhedzelwa ho fhelelaho kha mivhigo ya mvelaphanḓa lwa miṅwedzi ya rathi yo iswaho Khothe ya Ndayotewa .
Ho no ṱanganedzwa fomo dzo ḓadzwaho na khwaṱhisedzo ya mbadelo , Phemithi ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa na Ṱhanziela ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo zwi ḓo ṋetshedzwa zwa rumelwa khavho thwii .
3 . muthu muṅwe na muṅwe ane a kha ḓivha muṱuku kana muthu o imelaho muthu onoyo muṱuku , a nga ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo .
Huṅwe u pembelela miṅwaha ya ḓana ndi ha
Muvhigo u dovha wa khunyeledza uri hu na nyaluwo ya dzieriasi tshifhinga tshi tshi ḓi ya .
Vhaṱoḓisisi vhane vha pfesesa luambo vhane vha anzela u shumiswa nga vhavhilaeli vho ṋetshedzwa u itela u thusa vhaṅwe vhaṱoḓisisi nga tshifhinga tsha miṱangano na dziinthaviyu .
Fhethu hune nda nga wana hone bugu Ṱhoho : Maḓuvha a vhege - Awara 2
U vhala na vhagudi Ngudo dza kiḽasi yoṱhe luvhili kana luraru nga vhege minethe ya 15 vha tshi shumisa ḽiṅwalo ḽithihi nga vhege .
Tshipikwa tsha khonfarentse iyi ndi u topola na u kovhelana thandululo dzo ḓisendekaho nga vhuṱanzi vhu no tou vhonala vhune ha nga tikedza dziSDG .
Kha vha ye kha zhendedzi ḽa u adoptha kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine vha funa u ita khumbelo .
U haniwa ha vhuṱanzi havho nga mulamuli zwenezwoha zwi a pfala .
U thoma , ro zwi vhona uri naho nyaluwo ya ikonomi i tshi vhonala kha ḽevele yapo , ri dovha ra vhona nyaluwo ya vhushai , phambano khulwane ya miholo , na vhushayamushumo kha mimasipala yashu .
Muingameli o wa na mivhigo miraru ya nga ha mpfu dzi shushaho .
Luṱa lwa vhuvhili lwa u dzhenelela hashu lu katela tshiṱirathedzhi nyangaredzi tsha mveledziso ya vhupo ha mahayani .
Mulayotibe u itela maitele a tendelwaho u ya nga ndayotewa a u wana pfanelo dza vhuṋe na vhudzulo kha mavu u itela u khakhulula u sa shuma u ya nga ndayotewa ha khethekanyo mbili dza Mulayo wa U khwiniswa ha Pfanelo dza Mavu a Vhudzulo , 1991 , ( Mulayo wa 112 wa 1991 ) .
Tshidulo tsha Mulangadzulo tshi wanala kha tshiṱedzhi tshi re nṱha kha ḽiṅwe sia ḽa bvungwi ha Nnḓu ya Buthano ḽa Lushaka .
( b ) sa shumisa vhuimo kana mbuelo dza u vha muraḓo u wana zwa phuraivethe kana u wana zwithu nga nḓila i si yone kha muṅwe muthu
Kha vha ite khumbelo embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali zwazwino vha tshi dzula nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Mbadelo dza ḽivi dzi dzhiiwa sa milandu ya bindu ya ṅwaha dzi tshi vhaliwa nga mutengo wa vhukuma .
Komiti dza Wadi a dzo ngo tea u dzhenelela kha kushumele kwa khoro , zwi tshi katela u sa fha ndaela vhaofisiri vhane mushumo wavho ha vha u ita tsheo dza mbekanyamaitele dza khoro .
Lephalale hu dovha ha vha hayani ha tshaka dzo fhambanaho dza mishumo ya zwa vhulimi .
Tshikhala a si tshihulwane , zwenezwo ri eletshedza uri vha ite khumbelo nga u ṱavhanya nga hune vha kona u thivhela u ḓo ḓisola .
Zwino ndi tsheo yanga ya u fhedzisela kha fhungo nahone a thi tsha ḓo ṱanganedza maṅwe makumedzwa u bva kha vhone .
Musi hu tshi vha na vhubveledzi huhulwane nga vhashumi , na miholo yavho i na yone i gonya .
Ni nga kha ḓi tou ola zwipuka zwaṋu kana na tou zwi vhumba .
Matshudeni o vhibvaho ane a khou telwa digirii ṋamusi , ri a ni livhuwa vhukuma .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a nga vhanga uri mbekanyamushumo yo hwalaho siginaḽa uri i kovhiwe nga muavhekanyi a songo lavhelelwaho , zwi tshi ḓivhea uri hu na nzivhanyedziso kha siginaḽa , u ḓo vhonwa mulandu .
Izwi zwi khou vha hone nga kha mushumo une wa khou itwa nga mazhendezi a mulayo ane a khou shuma o khwaṱhisa vhukuma .
Nṱhani ha izwo , huṅwe u thivhelwa kha mbadelo dza mikovhe nga vhadzia ndindakhombo ho itwa .
4.7 . Vhubindudzi uvhu vhuraru haho hoṱhe , vhu ḓo engedza kha mbekanyamushumo ya vhubveledzi ha fhano hayani ye ya ḓivhadzwa kha Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi ye ya rwelwa ṱari nga Muhulisei Phresidennde Vho Cyril Ramaphosa nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2020 .
U itela u vhona uri hu na khwaḽithi ya tshumelo dzo ṋetshedzwaho na u vha na ndango kha vhashumi vha mukonṱiraka , ho lavhelelwa kha mukonṱiraka uri a vhe na mulavhelesi ane a dzula a hone ngomu zwifhaṱoni nga tshifhinga tsha u ḓisa tshumelo .
Elekanyani nga zwine na vho zwi ḓivha zwi no kwama ṱhoho ya mafhungo .
Huṅwe fhethu , kuitele kwa u ṱanganya zwigwada zwa mashango maḽedzani kwo swikisa kha u khwaṱha ha dzingu .
( 2 ) Vhusimamilayo ha vunḓu nga ḽikumedzwa ḽi kunguwedzwaho nga mbili tshararu tsha Miraḓo yaho , vhu nga humbela Phalamennde uri i shandukise dzina ḽa iḽo vunḓu .
Nga nnḓa ha tshaeo dza zwa tshimonaho na zwa tshivhumbeo zwi wanalaho kha ikonomi , ikonomi ya muvhuso na mbekanyamaitele dza matshilisano dzi nga khakhisa tshivhumbeo tsha tshiṱuṱuwedzi u itela uri vhathu na mabindu vha dzhenise tshelede kha vhugudisi .
U ṋetshedzwa hu ḓo ṱangana na ḓuvha ḽa mabebo ḽa avho muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela vhane vha ḓo vha vha tshi khou fara miṅwaha ya 95 nga iḽo ḓuvha .
6.7 U vhea phanḓa na u laula u pfuluwa ha vhashumi vhane vha vha hone nga nḓila i sa soliseiho nahone i pfadzaho .
Mafhungo mararu a tea u dzhielwa nṱha nga ha ṱhalutshedzo dzine ra dzi shumisa dza tshitshavha .
Nga nṱhani ha ṱhoḓea dza ḽodzhisitiki dza u tikedza kutshimbidzele kwa CBP , ri eletshedza uri hu songo tshimbidzwa pulane dza wadi dzi no fhira dza 8 nga tshifhinga tshithihi , nahone hu tea u vha na tshikhala tsha vhege vhukati ha vhege dza u pulana u itela u khunyeledza u ṱanganedzwa ha pulane khathihi na u lugisela dzulo ḽiḓaho ḽa u pulana .
Mimasipala itea u langula ndaulo yadzo , maitele a kupulanele na mugaganyagwama nga nḓila i dzhielaho nṱha ṱhoḓea dza mutheo dza tshitshavha .
Vhukati ha zwinzhi , u ṋetshedza u fhungudzwa ha u ḓurelwa ha vhudavhidzani .
Malugana na : - Khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( a ) , ( b ) na ( c ) na ( 2 ) ( d ) ; - Pfanelo dzi re kha pharagirafu dza ( a ) u swika kha ( o ) dza khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) , hu sa katelwi pharagirafu ya ( d ) - Khethekanyo ṱhukhu ya ( 4 ) ; na - Khethekanyo ṱhukhu ya ( 5 ) malugana na u sia nnḓa vhuṱanzi arali vhuṱanzi u ṱanganedza uvho vhuṱanzi zwi tshi ḓo khakhisa u tshimbila zwavhuḓi ha tsengo .
Mbadelo idzi dzi fhambana uya nga mavu du .
Zwibviswa zwa zwiimiswa zwa ṱhanganelano a zwo ngo katelwa afho nṱha .
U tikedza maitele aya , muvhuso u khou ṋetshedza thikhedzo ya nyengedzedzo kha zwiimiswa zwa mveledziso zwa ndeme zwa masheleni .
Maimo a mbeu a u sedza sia ḽithihi a ḓo ṱuṱuwedzwa , nahone u sa eḓana vhukati ha vhanna na vhafumakadzi hu ḓo hangwiwa .
Vhunzhi ha vhathu vha Alfred Nzo , hune vhunzhi havho vha vha vha mahayani , vho ḓitika nga mupo na tshumelo ya mupo u itela u ṋetshedza ndavhelelo dza vhutshilo ha nṱha , vhu re na mutakalo , nahone ho tsireledzeaho .
Thandela i ḓo bveledza ndaka , ine ya ḓo vha mbuelo ya tshifhinga tshilapfu kha tshitshavha ( sa tsumbo , bada , damu , tshampungane )
Vhambedzani maipfi a luambo lwa musanda na zwine a amba .
2 . Thimu ya Afrika Tshipembe ye ya ḓo takulela nṱha vhukuma shango ḽashu kha Mitambo ya Mulanganelo ngei kha Gold Coast ya Australia , musi vha tshi fhedza kha vhuimo ha vhurathi na u wana medala ya 37 ( 13 dza musuku , 11 silivhere na 13 dza buronzo ) .
Tshivhumbeo tsha mutheo tsha ndaulo ya kushumisele kwa mavu - nga tshifhinga fhedzi tsha maga a u thoma a mveledziso - dzi fanela u vha ndivho ya pulane ya muhanga wone uṋe .
U thoma ha thandela
Masipala u tea u ḓivhadza vhakhantseḽara phanḓa ha muṱangano wa u rangela u pulana
I ita uri zwi konadzee u bveledza nyolo nnzhi dzo fhambanaho , zwi tshi ya nga milayo na muhumbulo .
zwishumiswa zwo vhalaho zwa nyito dza tshifhinga tshoṱhe ( rothini ) , dzo dzudzanywaho na dzine vha tamba vho vhofholowa .
9 . Komiti ya wadi i vha na vhuṱanzi ha uri vhaimeli vha wadi vho teaho vha shele mulenzhe kha u shumiwa ha thandela khathihi na u vhigela murahu kha tshitshavha miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe .
Masipala uḓo , nga kha maanḓa awo , ṋea mbadelo vhukati ha zwikolodo zwa tshumelo .
Tshifaredzi tshi tea u makiwa na u ṅwalwa u itela u ṋetshedza mfhungo nga ha zwi re ngomu ha muhwalo , nyimele ya khombo na uri maimo a kupakele o tevhedzwa na .
Komiti dza Wadi dzi tea u bveledza na u shumisa kuitele kune kwa ḓo thusa u pfukisa mafhungo o teaho u ya na u bva kha tshitshavha u ya kha khoro na khoro u ya kha tshitshavha .
U ḓadzisa izwo , mabulasi maṅwe hafhu a 36 a khou tikedzwa nga fhasi ha Mbekanyamushumo ya Mveledziso na u Dzudzanyululwa .
Miṱa ndi tshithu tshiṱuku tsha vhuṱumani u mona na riṋe , hune u fhaṱwa ha nyimele yo khwaṱhaho ya matshilisano ya thoma hone .
Ikonomi ya zwa Matshilisano i katela mabindu na vhurangeli zwine zwa vha zwo sedza kha u swikela ndivho dzi nga ho u sika mishumo , tswikelo ya tshumelo nga zwigwada zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa , khathihi na u ḓisa tshomedzo na tshumelo kha zwitshavha zwa mahayani .
Hezwi zwi ḓo vha zwone zwi no sedzeswa nga khoro iyi ine ya vha ya phurathikhaḽa tshoṱhe , U ṅwala ha Thekhinikhaḽa .
Ndi muhumbulo wavhuḓi u humbula nga ha khonadzeo dza mbudziso dzine dzi nga vhudziswa nahone vha ḓilugisele u dzi fhindula .
Zwi dzhia ndaela dza milayo u ita pulane na mugaganyo vhukuma nahone zwi ḓo livhiswa kha uri ndi zwifhio zwine zwa nga swikelwa madzuloni a u sokou tama zwithu .
Zwi dovha hafhu zwa vhea vhuḓifhinduleli kha mimasipala uri i tsireledze vhupo .
Nga murahu ha tshiifhinga tshetsho tshi fanaho , Western Cape na Limpopo vho vhiga u gonya ha tshivhalo tsha vhugevhenga ho vhifhesaho kha mitevhe yavho khathihi na u gonya ha vhugevhenga kha mutevhe wa ndaka khathihi na maṅwe mavundu maṋa .
Vha tshiimiswa tsha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala , vha tshi fhindula khuwelelo ya u ḓisa mihumbulo malugana na bammbiri-mviswa , vho khwaṱhisedza zwe vha amba mathomoni kha zwe vha ḓisa hu tshi thomiwa ṱhoḓisiso .
U linga hu a rekhodiwa ha dovha ha vhigelwa vhabebi .
U dzhiela ntha na u vha fha livi ya vhulwadze u ya nga khumbelo yavho .
2.1 Khabinethe yo ṱanganedza zwa u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Bannga ya Poswo ya Afrika Tshipembe wa ṅwaha wa 2021 ngei Phaḽamenndeni .
Vha tea u ḓadza fomo iyi ya khumbelo luthihi kha muraḓo muṅwe na muṅwe kana muunḓiwa naho nga murahu vha wanala vhe na vhuṅwe vhulwadze vhu sa fholi .
Vhabidi vha fanela u khwaṱhisedza uri dzibidi dzi ḓiswa tshifhinga tshoṱhe kha ḓiresi yone .
Muteo wa tshitshavha : Muteo wa vhuraru wo vha wa tshitshavha tsha vhathu .
Arali hu ee , zwiitisi zwa tshanduko iyi ndi tshifhio ?
Livhanyani izwo zwipiḓa .
U thetshelesa a tshi ṱoḓa muhumbulo muhulwane khathihi na vhudzivha ha tshiṱori a kona u fhindula mbudziso dza tshiimo tsha nṱha , tsumbo , Ni humbula uri ṱhoho ya nganetshelo iyi ndi yone ya khwine naa ?
Iyi yo vha i miṱa mihulwane nga maanḓa , ndi zwone , ho vha hu mukhwa .
Mafulo a nḓisedzo ya tshumelo ya Muvhuso
Mvetamveto yashu ya muzika kha tshiṱirathedzhi tsha pfunzo yo ḓitika nga phuphu khulwane dza rathi .
ṱhalutshedzo u takalesa u penga hu na lufu hu na nḓala
IPIDiṱoḓa u tevhedzela mikhwa yavhuḓi , u fhulufhedzea na u bvela phanḓa na u shumisa mikhwa .
Muvhuso u ḓo ita zwoṱhe zwine zwa nga konadzea u itela u bveledza nyimele yavhuḓi kha zwa vhubindudzi fhano shangoni .
Nga vhuya a ya bafurumu .
Vhuthomi ha mveledziso ya pfuma ya vhathu ho thomiwaho kha miṅwaha yo fhiraho hu ḓo bveledza phanḓa na u ṱanḓavhudzwa musi hu tshi vha na ndambedzo .
Tshanduko dzo itwaho kha u avhelwa marahu u bva kha D u ya kha A , tshanduko dzi elahano dzo itwa kha ṱhalutshedzo .
Kha nyimele dzo khetheaho , tshaka dzi sa ḓuri dza ṋetshedzo ya zwiḽiwa dzi nga ho sa zwiswiṱulo zwi sa tou furisa zwi ḓo vha zwithu zwo ḓoweleaho .
Dziṅwe khomishini kha ḽa Afrika dze dza vha dzi songo ḓa muṱanganoni dzi ḓo rambiwa u dzhenela kha Dzangano .
Thundu dzi a bveledzwa musi , hu nga kha vhumagi , u dzudzanya kana zwihulwane na zwipiḓa zwine zwa tou ṱumekanywa , mvelelo dza tshibveledzwa tshiswa tshi ḓivheaho mabinduni tshi re na phambano khulu kha zwiṱaluli kana kha ndivho kana mushumo u bva kha zwipiḓa zwatsho .
Hezwi zwi katela na u swayiwa ha ha lushaka .
Kha nyimele iyi , EMS ngei Cape Town i langiwa zwavhuḓi sa tshumelo ya vundu i re na ṱhumo yo khwaṱhaho kha fhethu na zwiṱiriki zwa tshumelo ya fhethu .
Sa kha mishumo ya u vhala zwo sedzwaho kha mishumo ya u ṅwala zwo vha zwi kha ipfi ḽithihi .
Kha ri shele mulenzhe kha foramu dza tsireledzo tshitshavhani .
Ḽiga ḽa 4 : Kha vha pfesese mushumo wa mukhantseḽara vhuimeli ha ndinganyiso ( PR )
U khwinisa vhudzulo ha mikhukhu fhethu ho teaho .
U ṱuṱuwedza zwitshavha u khwaṱhisedza uri thaidzo dzi a topolwa na u vhigwa kha vha khantseḽara vhavho na u lavhelela uri dzi ḓo fheliswa .
Mafhungo a Afurika a kha ḓi vha one e mbekanyamaitele ya zwa ndeme ya sedzesa khazwo .
Magudiswa a tevhelaho a fanela u funziwa oṱhe kha themo ya 2 .
Khumbelo iṅwe na iṅwe yo itwaho kha Mufarisamuofisiri wa Mafhungo kana Yunithi ya PAIA kha nomboro dza Luṱingo dzo ṋetshedzwaho kha manyuwaḽa dzi ḓo dzhielwa nṱha .
U fhungudza vhutshinyi na u engedza vhutsireledzi
Arali dzi tshi khou badelwa vhalambedzi dzi ṅwalwa sa tshipiḓa tsha vhakolodisi .
Vhabebi na vhaunḓi vha vhananyana vha Gireidi 4 vhane vha vha na minwaha ya 9 na 10 vha ṱuṱuwedzwa uri vha tikedze bembela iḽi nga u ṋea thendelo na u ambedzana na vhana vhavho ngaha ndeme ya u hayelwa .
Zwi sumbedza ndivho ya mutheo ya muhasho nahone zwi anzela u dzula zwi sa shanduki lwa miṅwaha i re na tshivhalo .
Vha ḓivhe uri mbadelo dzi nga vhilwa u itela tshifhinga tsha u tshimbila .
1.5 U haelwa zwo leluwa ; kha vha dalele fhethu ha muhaelo ha tsinisa navho vho fara basa yavho u itela u ṅwaliswa khathihi na u haelwa .
Kha ḽevele yapo Makgotla kha Vhuvhuso Wapo u farwa nga Ṱhafamuhwe u dzhenelwa nga Miraḓo ya Komiti na ya Ndaulo ya Masipala na vhalanguli u lugisela mbekanyamushumo ya ṅwaha wa muvhalelano .
Tsedzuluso dzo sedza vhashumi vha ndaulo , madokotela , manese na phurofeshinala dza mutakalo dzo ṱanganelanaho .
Khabinethe i dovha ya ramba MaAfrika Tshipembe u tikedza tshigwada tsha lushaka kha thonamennde dzi khou ḓaho .
Sabusidi dza vhuponi ha mahayani dzi dzhiwa , shangoni ḽino ḽoṱhe , sa sabusidi ya vho hanganeaho .
Maluvha ane a nga vha lushaka lwa mulimo na one a wanala fhethu ha Kattegat .
Vha songo dzulela u ita ndingo nga tshifhinga tsha ḓuvha tshithihi .
Uhu u ṋanga , hune ha vha ha khuvhanganyo ya u dzhena muḓi nga muḓi ya matheriala ane a vhuedzedzea kha vhupo ha dziḓoroboni hu tea u itwa uri hu vhe ha ndemesa ;
Ndi zwifhio zwigazwiṱaluli zwa vhathu vha re na vhuimo ho fhambanaho kha tshitshavha ( tsumbo , u shaya nga maanḓa , u shaya lwa vhukati , vhukati , vha si vhashai )
Dzigoloi dza mutevhe wa kushumele
Khavho , vharengi vha lwa tshifhinga tshoṱhe , tshiṅwe tshifhinga hu thoma nndwa iṅwe nga murahu ha iṅwe nga ḓuvha ḽithihi .
Dzangano ḽi shumisa badzhethe yaḽo zwavhuḓi nahone ḽi ḓisedza tshumelo dzine dzi sa tambise masheleni .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwi fanela u ganḓiswa kha ' Thendelonzwiwa ya Nḓisedzo ya Tshumelo ' ine tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshi tea u bveledza u ya nga thendelonzwiwa ya muhasho ine vha tendelana khayo .
Mutevhe wa ndeme wa mushumo wa mvusuludzo na zwamasheleni zwi khou khunyeledzwa na mihasho i no khou zwi shumisa nahone ho sedzwa khetho yo shumaho zwavhuḓi nahone i re na vhukoni sa zwe ya topolwa nga vha Ndangulo ya Ndaka .
Muanewa muhulwane u vha o no vha muthuḓe magumoni a tshiṱori ?
Mbekanyamaitele iyi i kumedza tsumbo iyaho kha u swikelela HIV sa fhungo ḽihulwane ḽa ndangulo hu tshi shumiswa maitele a mutakalo wa tshitshavha , khathihi na u katelwa ha lufhia sa vhuvhekanyandeme zwikoloni , vhukati ha zwiṅwe .
Deithi : Masala vhukuma
Kha vha ṋee ngeletshedzo dzine dza fhaṱa kha u khwinisa , na uri arali zwo tea kha vha dzudzanye tshitshavha u thusa uri mushumo u itwe .
Luḓali lwa thyemistha lu tea u ṋupedzwa khathihi na mithara dzi no rekhoda dzi sa imi .
Kha vha sumbedze zwiṱirathedzhi zwa ṱhaṱhuvho yo sedzesaho kiḽasirumu , nga u bula maitele , zwivhumbeo na zwishumiswa zwine zwa ḓo shumiswa u ṱhaṱhuvha vhukoni ha mugudi kha mushumo muṅwe na muṅwe .
A hu na ane a hanelwa tswikelelo kha nnḓu ngauri u na HIV .
Vhaimeleli vha Dzangano ḽa Vhashumi vho rumela phindulo yavho , " Ndinganelo ya Matshilisano na u Sika Mishumo " , miṅwedzi i si gathi nga murahu .
Mushumisi a nga hana dzikhukhi saizwi burousa nnzhi dzi tshi tendela vhathu uri vha hane dzikhukhi .
Zwiṅwe hafhu , rekhodo ya kushumele kwa zwino kwa muvhuso kwa u swikela zwipikwa zwa masheleni zwi ṋea lutendo kha pulane dza zwa masheleni dza tshifhinga tshi ḓaho nga maanḓa u ṱhogomela u hulesa ha tshinyalelo na u shandukisa tshivhumbeo tsha zwa masheleni kha khamphani dza muvhuso nga nḓila i linganaho ya mugaganyagwama .
Muphuresidennde Vho-Madiba vho ṱanganyisa heḽi shango , tshipikwa hu u ṱusa khethululo nga mbeu , nga muvhala , demokirasi na u bvelela ha Afurika Tshipembe .
Ri khou dzhia tsheo : Muvhuso wa Lushaka ndi mushumisani washu , hu si swina ḽashu !
Ndeme dzo ḓisendeka kha zwine vhunzhi ha miraḓo tshitshavhani ha zwi dzhia zwi zwavhuḓi nahone zwi ṱanganedzeaho .
Musi mutsho u na ḓuvha kha vha ambare zwiambaro zwi leluwaho na muṅadzi wa luṱanḓala
Haya ndi maiti .
Vho ya vhufhalalini , vha tshi lwela pfanelo dzavho , shango ḽe vha bebwa khaḽo , shango ḽa vhomakhulukuku wavho .
Mbekanyamushumo yashu ya u Dzhenelela nga Vhunzhi i vhea sekhithara yashu fhethu havhuḓi u nga shela mulenzhe kha mveledziso ya vhashumi na u fhelisa vhushai .
Sa zwine thendelano yashu ya sumbedzisa , ri a tenda kha tshumiso ya mulayo .
Thendelo ya thendelonzwiwa i engedza tsireledzo ya ndeme dza mvelele ya Afurika na vhufa ha mvelele na u alusa muya wa Vhuafurika kha Roṱhe .
Bugu tshumiswa !
Naho zwo ralo , u katelwa uhu hu nga fhungudzwa nga u shumisa bindu na miṅwe mitengo ya mubveledzi yo wanwaho nga vhashumi .
Dzhango ḽo vha ḽi luvhanḓe lwa khuḓano dzo vhalaho dza vhukati ha mashango , zwe zwa fhirelwa nga luvhilo na nga vhunzhi nga khuḓano dza nga ngomu kha shango ḽone ḽine nga murahu ha magumo a Miombano ya nga murahu ha Nndwa ya Vhuvhili ya Ḽifhasi .
Hu na mbuno dza ndeme dza rathi dza uri ndi ngani masipala i na IDP .
Mihasho yo fhambanaho ya muvhuso i khou dzhenelela u itela u ṋetshedza thikhedzo na tshumelo zwine zwi ḓo fhungudza u lemelwa ha zwitshavha .
Tshikimu tshi na netiweke ya Muṋetshedzatshumelo dza Dzilafho ḽa Shishi ( EMS ) ine ya ṋetshedza thuso ya shishi isa gumi kha miraḓo ya GEMS .
Indekisi ya Tshayanyeḓano ya Vhuholefhali ndi tshishumiswa tshihulwane tshine tsha shumisiwa kha u londa u sa eḓana vhukati ha vhathu vha re na vhuholefhali na vha si na vhuholefhali , khathi na u ṋetshadza nḓila ya u ṱola nga u ṱavhanya maano a luṱa lwa nṱha a nga ha tshikalo tsha u sa lingana hu re hone .
Vhakhantseḽara vha wadi na komiti vha nga thusa kha u topola ṱhahelelo .
Phemithi a i nga tendeli muhwalo wa Muraḓo o dzhenelaho Thendelano o hwala thundu u bva huṅwe na huṅwe kha ḓisi ḽa Muraḓo o dzhenelaho Thendelano u ya kha vhuyo ha u fhedzisela kha ḓisi ḽa Muraḓo o dzhenelaho Thendelano .
U kwamana na vhashumisani vha nga nnḓa na vha nga ngomu .
U shandukisa vhupo ha mulayo vhu shandukaho zwi ṱuṱuwedza tsheo , naho zwi zwa ndeme uri tsheo dzoṱhe dzi vhe dzi pfadzaho u ya nga ndayotewa , na uri mbekanyamaitele i elanaho na tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi i a dzhenelela vhukuma kha u swikelela zwipikwa zwa NA na zwipikwa zwa Muvhuso nga u angaredza .
Ṅwaha wo fhelaho , muvhuso wo tenda u thoma thendelano na khamphani dzine dza ḓo khwiṋifhadza u manḓafhadzwa ha zwa ikonomi ya vharema nga u pfukisela vhuṋe kha vhashumi vhavho .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u vhona uri vhawani vha ndambedzo ya tshitshavha vha a sedzwa zwi tshi ḓa kha tshumelo dza masipala na zwikhala zwa mishumo , na u vhona uri ri isa phanḓa na u vhona uri vhunzhi ha vhathu vhashu vha swika hune vha si tsha ḓisendeka nga ndambedzo nge vha wana mishumo .
Ndi lwa u tou thoma kha ḓivhazwakale yashu ya Demokirasi hu tshi bviselwa khagala zwigevhenga zwe zwa shumisa tshomedzo nga nḓila i si yavhuḓi na u dzhielwa vhukando malugana na nyito dzavho .
Hu nga itwa nḓivhadzo ya u vhidza kana u dzudzanya datumu dza khetho phanḓa kana nga murahu ha musi tshifhinga tsha Buthano ḽa Lushaka tsho fhela .
Mbadelo dza u fhedzisa dze dza khunyeledzwa dzo khwaṱhisedza uri hu songo vha na phambano i itwaho vhukati ha vhanamedzwa zwa ita uri hu vhe na ndinganelo kha ṋetshedzo dzo itwaho u ya nga mbadelo dza u fhedzisa dzi itelwaho shaka ḽa tsini .
Tshitshavha tshi kuvhangana lu fhiraho vhege tharu , vha kunakisa phakha , vha pennda na u vhuedzedza zwishumiswa zwa vhana .
PCM i khwaṱhisedza uri thandela dzo tea , dzi a konadzea khathihi na uri mbuelo dza hone a dzi nyeṱhi kana ndi dza tshifhinga tshilapfu .
Komiti ya Milayo na komiti dzayo ṱhukhu dzi shumana na milayo ya NCOP , mugaganyagwama wa NCOP , mbuelo dza phalamennde , nzudzanyo dza nga ngomu , vhushaka ha dzitshaka na milayo yo ṅetshedzwaho .
Vhalanguli kha nṱha dzoṱhe vha tea u vha vhe tshivhelelani tsha u thusa vhashumi vho fhiritshelaho , vha pfe zwililo zwavho na ṱhoḓea , vha tandulule thaidzo dzavho nga thandululo dzi re na vhuṱali ngomu .
u ṱavhanyiswa ha nyaluwo ya ikonomi yashu na mvelaphanḓa ;
Vhukoni ha tshiimo tsha nṱha ha sekithara ya muvhuso vhu ḓo tsitsa mitengo kha ikonomi .
Ndivho ya u vhona muthu mulandu muhulwanesa ndi ya u fhelisa u pomoka muṅwe muthu vhuloi .
Kha maongelo a vhupo ha mahayani zinki dza fhethu ha u ṱanzwela dza maḓi a mekhenikhaḽa dzi ḓo ṋetshedzwa .
Khethekanyo iyi i fanela u ḓadziwa fhedzi arali khumbelo ya mafhungo i tshi khou itwa tshiimoni tsha muṅwe muthu .
U dzhenelela nga mafulufulu nga vha vhuelwa vho teaho , sa tsumbo , miraḓo ya tshitshavha i sa shumi , zwitshavha zwi dzhielwaho fhasi , vhaswa nz kha u pulana mvelelo kha u bvelela ha tshifhinga tshilapfu ha thandela yeneyo kana pulane ya nyito .
mushumi u fanela u tevhedza nḓivhadzo ya mulayo , ( sa tsumbo . u sa tendelwa , nḓivhadzo ya nzivhiso , nz . )
Ho vhigwa uri mufariwa o rwa muṅwe mufariwa ngae na u mu rahekanya tshifhaṱuwoni kha sele ya nnyi na nnyi kha khethekanyo D.
Zwi tou themendelwa tshoṱhe uri vhashelamulenzhe vha vhe hone khosoni ya Vhulondolarekhodo dza Vhurabulasi musi vha sa athu u ḓiṅwalisa kha khoso ya Vhulanguli ha Mabindu a Vhurabulasi .
Madzangalelo a vhafaramikovhe vha tshigwada tshiṱuku vha fanela u ṱanganedzwa nga u lingana na avho vhathu vha kwameaho vha langaho .
Heyi i tea u vha mmbi khulwane ine ya tea u ḓihudza na u sedza muhasho muṅwe na muṅwe na muthu muṅwe na muṅwe maṱoni .
Phuresidennde ya kale Vho Nelson Mandela vho vho vha tshi zwi pfesesa hezwi , ndi ngazwo Cuba ḽo vha shango ḽa u thoma la nṱha ha khonthinenthe ḽe vha ḽi dalela vha tshi bva khothoni nga 1990 .
Zwidodombedzwa zwa bannga ndi zwi tevhelaho :
Mavundu a tea u dovha a leludza , u fhungudza na u vhekanya mafhungo u ya nga ha nyambo dzi funwaho , nahone arali zwi tshi konadzea , hu shumiswe zwiṱitshi zwa radio zwapo na maḓuvha a vhorabulasi u phaḓaladza mafhungo .
TISA i sedza kha u bveledza sekithara dza ikonomi ya Afrika Tshipembe dzo sumbedzaho u vha na khonadzeo ya nyaluwo na u kona u vhambadzea .
Vha nga kona fhedzi u londola ṅwana uyu lwa tshifhinga tsho netshedzwaho nga ndaela ya khothe .
Vhuholefhali ha u sa vhona , u sa amba na / kana u sa pfa
U khwaṱhisedza uri hu na vhudavhidzani vhukati ha vhadzhiamikovhe na masipala
Maitele a tsedzuluso a sumbedzisa fulufhelo ḽoṱhe nga vhathu vhashu kha mushumo washu wa u khwinisa matshilo avho .
Data yo elwa yo itela u kona u humbula na uri zwa nga nnḓa zwo topolwaho zwiṅwe na zwiṅwe zwo siwa nnḓa kha dzimbalombalo idzi .
Nga murahu ha maitele a vhuvhudzisi a ndeme , ndingo dzo thomiwa fhedzi nga Luhuhi 1999 .
U bveledzisa zwishumiswa zwa mbekanyamaitele kha maanḓalanga o teaho kana nḓowetshumo u itela u fusha ṱhoḓea dza tsumbanḓila .
Itani nḓowenḓowe ya nomboro .
Arali vha wana uri vha khou shumisa tshithusedzi tshavho u fhira mpimo , zwi nga amba uri asima yavho a i ho fhasi ha ndango nahone vha tea u humbela tsivhudzo ya dokotela wavho nga ha u engedza mushonga wavho wa u thivhela .
Naho ho vha hu na gomelelo , ho kona u swikelwa 50% ya zwibveledzwa zwa zwiḽiwa zwe zwa vha zwo lavhelelwa zwi tshi vhambedzwa na zwa kotara tharu dzo fhiraho .
Mveledziso ya tshigwada tsha zwibveledzwa zwa tsimbi tshi ḓo khwaṱhisedza uri mvelaphanḓa u ya kha tshipikwa tsha khwiniso ya zwibveledzwa zwapo zwa zwiko zwa mupo zwa Afrika Tshipembe .
Vhushaka uhu hu ḓo pfuka kha zwa saintsi ya mutakalo ha rathela kha ngudo dza thikhedzo sa saintsi dza matshilisano , thekhinoḽodzhi ya zwa mafhungo na vhudavhidzani , thekhinoḽodzhi ya zwa vhuongi na zwifhaṱo .
Ho vhigwa uri mufariwa o vha o langwa nga mitshini nga nṱhani ha uri o pwasha hu dzulaho rikhodo ngomu seleni na uri o fulufhedzisa u vhulaha vhaofisiri .
Saveyi dzi ḓo dzinginywa u ela mvelelo ( mvelelo ) dza mbekanyamushumo ṱhukhu kha ḽevele ya mavundu , sa tsumbo savei ya vhuḓifari ya vhaswa , saveyi dza vhuimo ha tsiwana na vhane vha re khomboni na u elwa ha mvelelo dza dzilafho .
Ndingo dzifhio na dzifhio na u bveledza zwiṱirathedzhi zwa vhulimi dzi tea u livha kha u shumisa nga maanḓa maitele a u bveledza a vhulimi na u khwinisa mushumo une vhulimi ha u shuma kha mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Izwi zwi amba uri matshudeni aya a vha nga thivhelwi u isa phanḓa pfunzo dzavho nga mulandu wa u koloda mbadelo da dziyunivesithi .
Khoso iṅwe na iṅwe i funza zwoṱhe zwe zwa bulwa afho nṱha , khathihi na vhufuwakhukhwana nga u angaredza na vhulangi ha khuhu dza makumba dza u vhambadza .
Izwi zwi katela miṱangano ya sipeshala ye ya farwa u itela u amba nga ha mbilaelo malugana na odithi khathhi na mafhungo a ndalukano kha muhasho .
4.3 . Ri ṱanganedza mawanwa u bva kha Muvhigo wa Nyimele ya Dziḓorobo dza Afrika Tshipembe ( SOCR ) wo bviswaho nga dzi 22 Fulwi 2016 nga Vhuṱumani ha Dziḓorobo dza Afrika Tshipembe .
Thandela ya maṅwalo oṱhe a mbekanyamaitele ya pfunzo dzi na u tendelaniwa nga vhoṱhe nga ndeme ya pfunzo ya thekhinoḽodzhi kha vhagudi .
Zwo tou pfalo nga u angaredza , vhuimo ha nyaluwo vhu ḓo ita uri hu vhe na u gonya ha mutengo wa thengiselano ngauri u ṱoḓwa ha thundu dzi sa rengiselei mashangoḓavha i ḓo gonyela nṱha , ngauralo zwi ḓo gonyisa mitengo ya hone zwi tshi yelana na idzo thundu dzi rengiseleaho mashangoḓavha .
Muthu a nga fhambanyisa zwiḽiwa , fhedzi khetho dzo kalea nga zwine zwa vha hone .
Zwenezwo , vho vhona vhurereli sa sia ḽithihi ḽa mekhenizimu ya ndango ya matshilisano u dzhiwaho nga kiḽasi i vhusaho u itela u kombetshedza mihumbulo yavho ya u langa dziṅwe kiḽasi dza tshitshavha .
Tshikhoḓo itshi tshi amba nga mini ?
U vhalela mbiluni na u vhalela nṱha u bva kha bugu yawe musi a tshigwada tsho rangwaho phanḓa nga mudededzi ; zwi amba uri , tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi fhasi ha ndaela yo teaho vhukoni havho .
Mbekanyamushumo i katela Tshikwama tsha Abadali - Tshikwama tsha Nyaluwo ya Mabindu a Vharema na Mundende wa Abadali ( zwine zwa vha R40 miḽioni ) .
Khwaṱhisedzo ya u dzhenela muṱangano yo ṱanganedzwa
Ṱhoho ya ḓuvha yo vha mbavhalelo , ndondolo na dzilafho .
Izwi zwi ḓo vha thusa uri vha songo tambula musi vha tshi lingedza u pfesesa zwine zwa khou bvelela musi vha tshi khou rekhoda dzinotsi .
Mutikedzelo ndi tshelede ine mutholi a badela kha mutengo wa u katelwa nga GEMS .
Faela iṅwe na iṅwe i na nomboro yayo , datumu dze ya vulwa ngayo na u valwa ngayo na ndaela ya uri i laṱwa lini .
Muhasho u dovha wa vha na Khethekanyo ya Ṱhoḓisiso dzo Khetheaho ine ya vha na ndaela ya u thivhela na u vhona nyito dza vhuaḓa na u khwaṱhisedza uri hu a swikelelwa u fhungudza vhuaḓa kha sekithara ya zwa vhudzulo ha vhathu .
Naho ro ita idzi mvelaphanḓa dzi vhonalaho vhukuma , ikonomi yashu i kha ḓi ṱoḓa u shandukiswa nga vhuḓalo na u ita uri i shumele muthu muṅwe na muṅwe .
Thero ya 4 : Ngoho na khumbulelwa
Khabinethe yo takadzwa nga u ṱhaphudziwa ha mishumo i na tshivhalo ye SANDF ya i ita kha dzhango ḽashu , sa Burundi hune ṋamusi ha vha na muvhuso wo dziaho ; vhubvaḓuvha ha DRC , hune SANDF yo vha tshipiḓa tsha u dzhenelela ha Mmbi ya u Khwathisedza ( FIB ) , u lwisana na zwigwada zwo ḓiṱamaho zwa tshivhalo , na u shelamulezhe kha u phulusa matshilo a vhathu vha zwigidi na maḓana kha dzingu ḽa Darfur ngei Sudan .
Musi zwiengedzwa kha mitengo na zwiṅwe zwiitei mimaragani zwi tea u dikitheitha mitengo ya thikhithi , nḓila ine mitengo ya bupo yo dzudzanywa yo serekana , a i pfesesei nahone i a ḓaḓisa vhaendela mashango .
Zwiṱitathedzhi zwi tevhelaho zwa ndeme zwi vhumba manweledzo a zwiṱitathedzhi zwa ndeme zwo ṱaluswaho kha u swikelela ndivho dza Puḽane ya u Wanulula Masheleni :
Hu na khumbudzo , fhedzi , dza uri khaphasithi ya u thoma u shumisa ya mishumo yo tiwaho kha mihasho ya Muvhuso a yo ngo lingana .
Muofisiri wa u ṅwalisa u ḓo vha ḓivhadza arali o hana u nwalisa mbingano nahone a ṱalutshedze zwiitisi zwa u sa ṅwalisa .
Nzudzanyo iyi yo tinya u kuvhanganywa ha dzieriasi nga muvhuso wa vhukati kha khamphani dza yuthiḽithi .
Muthelo wa tshifhinganyana u ḓo fhungudza muthelogu ṱe u ne muthu a tea u badela kha ṅwaha wa muthelo .
Muhasho u khou ṱangana na thaidzo dza u thola vhathu kha ḽeveḽe dza tekeniki , vhuinzhiniara na saintsi na uri u dovha hafhu wa ṱangana na vhukonḓi ha thivhela vhathu vha re na zwikili uri vha sa litshe mushumo sa afha hu na u ṱaṱisana hu hulwane maketeni wa mushumo .
Vho dovha hafhu vha shuma sa muḓivhi wa zwa Vhushaka vhukati ha Mivhuso Tshumisano dza Mavhusele kha Ofisi ya Mudzulatshidulo wa Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka ngei Phalamenndeni .
Ri khou ṱuṱuwedza vhaḓivhi vha zwamutakalo MaafrikaTshipembe vhane vha shuma mashango ḓavha na u ṱoḓa nḓila ine vhaḓivhi vha zwamutakalo vhare kha phensheni u kona u shumisa tshenzhemo na vhukoni havho u pfumbudza vhadivhi / vhashumi vhaswa vha zwa mutakalo .
23.7.1.2.2 mbilahelo ndi ya u tamba kana u vhanga mifhirifhiri kana i khou itwa hu si na u fulufhedzea ;
Thusothanzi humani nga maga a 10 ndi vha na phathi ya ḓuvha ḽa mabebo ndi khwiṋisa maraga dzanga dza Tshivenḓa
U thoma zwigwada uya nga mishumo na u vhona uri zwi dzulela uvha na vhukwamani na vharengi zwi vhuedza mveledziso yo dziaho ya vhunzhi ha zwibveledzwa zwiswa .
Zwishumiswa zwine zwa shumiswa u ṱavha miri zwi fanela u vha zwo tetshelwa ndivho yeneyo .
Ndangulo ya Vhuendi kha ḽino vunḓu yo ṋewa vhuḓifhinduleli ha u bveledza nyimele ya zwa vhuendi yo tendelwaho nga nḓila yo teaho nahone yo tsireledzeaho , u ṋetshedza tshumelo ya maimo a nṱha nahone yo dzudzanyeaho kha vhaṋameli vhoṱhe khathihi na u bveledza mbuelo nga vhunzhi .
Phothifolio dzi ḓo fhambana u bva kha khoro u ya kha iṅwe zwi tshi bva kha ṱhoḓea dza khoro .
Ri nga si farwe nga izwi u bva kha vhathu vha re na HIV ?
Kha nzulele ya tshumelo dza muṱanganelwa , mimasipala i re na tshivhalo i nga shumisa masipala muthihi une wa vha na vhukoni ho linganaho u itela yoṱhe ndangulo ya thandela na u kumedzela tshipiḓa tshawo tsha nṱha tsha mukovhe wawo hu tshi itelwa ndivho iyi .
Ndondolo ya themamveledziso kha nyimele ya dziṅwe ndaka dzi sa sudzuluwi .
A hu na nomboro dzo ṋetshedzwaho sa afha u ṋetshedzwa ha vhukone nga maanḓa hu nga u engedza luvhili hu ne tshikhala tshi re hone tsha shumiswa kha kiḽasi dza u guda nga vhaaluwa .
Ndi zwifhio zwine vha ḓo ṱoḓa u bvela phanḓa na CBP ?
Musi tshikolo tshi tshi bva ndi takalela u
Izwi ndi tshiṅwe tsha mafhungo a zwa Afurika Tshipembe zwa ndeme zwe zwa sumbedza u bvelela .
Hezwi zwi nga ambiwa sa nyimele ya U VHUELWA ROṰHE .
Vhupfiwa ndi ha uri vhapalapali vha tea u dzhielwa nṱha lwa tshiofisi nga maanḓalanga apo , zwi fheletshedzwaho nga u thomiwa ha zwiṱitshi zwa mbuyedzedzamalaṱwa henengei maḓaleḓaleni kana henengei zwiṱitshini zwa vhupfukisi zwo kuvhanganywaho .
Vhaṋe vha pulane ndi wadi ( yo imelwa nga komiti ya wadi ) , nahone mutshimbidzi u tea u ranga phanḓa kha kupulanele .
Muiti wa khumbelo u ḓo hwala vhuḓifhinduleli kha tshinyalelo ifhio na ifhio yo itwaho kha ndaka kana khombo ifhio na ifhio ine ya nga itea nga nṱhani ha mushumo wa u vhora .
Vhutendatenda ho ḓoweleaho kha u sa vha na vhukoni ha vhafumakadzi
Vilili ḽa zwa ikonomi ya ḽifhasi ḽo sumbedzisa zwithu zwivhili nga u ḓilugisela ha Afrika kha nyaluwo .
Idzi TRF dzine dza vha na mugaganyagwama wa masheleni a linganaho R1,135 biḽioni , dzo kovhelwa sa mbadelo dza luthihi dza u lingedza u fhungudza masiandaitwa ane a si vhe avhuḓi a dwadze ḽa COVID-19 e a vha hone kha sia ḽa zwa masheleni kha nḓowetshumo ya zwa dzithekhisi .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri arali vha sa ḓa kha ṱhirabunala i re afho nṱha vhupfiwa vhu ḓo bvela phanḓa vha siho nahone tsheo iṅwe na iṅwe yo dzhiwaho i ḓo vhofha vhoṱhe vha kwameaho .
Ṱhumetshedzo ya 1 ya Ndaulo dza BABS i sumbedza mbadelo dzo tiwaho , dzine a dzi humeli murahu .
Arali fhungo ḽa vha ḽi na dzangalelo ḽihulwane ḽa tshitshavha , Komiti i re kha Buthano ḽa Lushaka kana Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka i nga tshea u thetshelesa vhupfiwa ha tshitshavha kana u humbela makumedzwa .
Na hanefha khovhakhombo ndi ṱhukhu vhukuma arali milayo i tevhelaho i tshi khou shumiswa .
U vhiga tshiimo tsha mushumo kha mulavhelesi .
u rwela ṱari hune tshitshavha nga huhulu tsha ḓivhadzwa phurosese .
Khuvhanganyo ya maṅwalwa u bva kha khethekanyo ya zwa Ridzhisiṱiri u itela u faela na u phaḓaladza hafhu .
5.3 . Madzangano oṱhe a khou lavhelelwa u khwiṋisa zwipikwa zwao zwa ṅwaha wa 2015 nga ṅwaha wa 2020 u itela u khwaṱhisedza uri zwi khou tshimbilelana na saintsi ya zwenezwino .
Hezwi zwi a konadzea nga maanḓa kha zwibveledzwa zwa biya zwi re na mutengo wa fhasi .
Naho zwo ralo , maitele aya o fhela nga mvelelo dza ndeme .
Maṅwalo ha ngo iswa fhethu hune ha ṱanganedzwa hone maṅwalo ḓuvha na ḓuvha .
Maano aya a fhindula vhuvhekanyandeme ha masipala ya zwiṱiriki zwa mahayani na mavundu , nga u tandulula ṋetshedzo i songo linganaho ya Themamveledziso ya Vhuendi ha Mahayani na tshumelo dzi shaedzaho mveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Musi vha tshi zwi vhona hafhu u ri a hu na phele vha ri khae , " Iwe mutukana , u tea u ṱoḓa thuso musi hu na khombo ya vhukuma !
Mundende wavho u nga sedzuluswa musi mundende wavho wa matshilisano une wa ṱumaniswa nawo u tshisedzuluswa .
Kha dziṅwe nyimele dza pfudzungule , sa pfudzungule dza dzangalelo , hu a vha na zwiito zwa nḓowetshumo .
Khumbelo idzi dzo ṱanganedzwa nga Bodo ya Mikano ya Masipala na Muhasho wa Tshumisano ya Muvhuso .
U lingwa ha vhukando hashu a hu tei u vha zwine mbekanyamaitele dzine ra bveledza dza ita kha mishumogudwa ya vhathu kana uri ndi maanḓa mangafhani ane dza a hwesa kha mihasho .
Maṅwalo a migaganyagwama a wanala tshitshavhani nga tshifhinga tshine a swikiswa ngatsho nga Minisita wa zwa Masheleni kha Phalamennde .
U ṅwala ndinganyiso yo linganyiswaho ya tshanduko .
( 2 ) Maanḓalanga a zwa vhutshutshisi a na maanḓa a u thoma matshimbidzele a tsengo ya milandu o imela muvhuso , na u ita mishumo minwe na miṅwe yo livhanaho na u thoma matshimbidzele a tsengo ya vhugevhenga .
Mabindu ane a sa kone u swikela muholo wa fhasisa wa lushaka vha nga kha ḓi ita khumbelo ya tshifhinga nyana uri vha tendelwe u sa shuma ngawo , ngeno hu na maga ane a khou dzhiiwa kha u thusa sekithara dzine dzi nga dzi a ṱaṱisa kha ikonomi .
Vhupo vhure nga tsini hone ho dalelwa nga ṱhanganelano ya nnḓu dzi dzulaho muthu muthihi dza avho vha no hola miholo ya vhukati uya kha ya nṱha zwine zwa tou sumbedza tshitaela tsha zwino na tsha murahu nyana tsha u fhaṱa vhuponi hovhu ha Rexford .
Vho ḓo vha vhalwela mbofholowo musi vha tshi tea u vha vha tshi khou tamba kana vhe tshikoloni .
I fanela u dovha ya dalelwa zwaho nga ṅwaha u wana uri ndi mvelaphanḓa ifhio yo no itiwaho kha u i shumisa , u ḓowela nzulele ntswa , na u shandukisa muhasho , arali zwo tea .
U shumisa mirando ya vhutshimbidzi u itela u langula vhushaka havhuḓi nga ngomu kha zwa Komiti ya Wadi .
1.2.7 Ṱhahelelo kha sisiṱeme ya khothe dza sialala itea u khwiniswa u itela u swikelela ṱhoḓea ntswa dza ndayotewa .
Tshandukiso ya muelela wa mulambo zwi amba u kheluswa ha mulambo .
Bugupfarwa iyi yo bveledzwa sa nyendedzi ine miraḓo ya tshitshavha i nga swikelela mafhungo o farwaho nga Sisiṱeme ya Mafhungo a Vhudavhidzani ha Muvhuso ( GCIS ) .
Vhunzhi ha nḓowetshumo dzo swikela maraga dza nṱha dza vhukoni ha u thoma ṱhumo , hu na u sia thungo ha zwinwiwa zwi si zwa zwikambi , mapfura a vhuṱhogwa , zwa mishonga ya vhulimi na maluvha .
Bono ḽi ita uri miraḓo ya tshitshavha i kone u bvisela khagala mveledziso na ṱhuṱhuwedzo ya tshitshavha .
Muvhuso wo thoma Tshigwada tsha Dziminisiṱa tsha u Shuma kha Nḓisedzo ya Tshumelo , na vhurumelwa vhu bvaho kha sekithara dzo fhambanaho .
Fhedziha , kha nyimele ya u vhumbwa ha hugaledzwa ha zwenezwo , ndi zwa ndeme u ṱalutshedza zwipiḓa zwa tshiimiswa sa vhuṱumanyi , tshikhala , zwiimiswa zwa nnyi na nnyi na tshumelo dza ndeme .
Mushumo wa zwipikiṱere vha zwa mutakalo na tsireledzo mishumoni ( OHS ) vha Muhasho wa zwa Mishumo wo ṱalutshedzwa .
Thandela iyi i wanaho muḓagasi kha thekhinoḽodzhi ya sele dza zwivhaswa , ndi ndingo ya giridi ya muḓagasi ṱhukhu ya u thoma ya zwivhaswa kha ḽifhasi .
Arali hu na zwiṅwe , fhethu hu re na miri hu tea u sumbedzwa zwavhuḓi kha pulane ya u bveledzisa vhupo honovhu .
U shela mulenzhe kha u sedza na u asesa pulane dza u shuma na mugaganyagwama wa wadi ;
Naho ri tshi khou fhululedza u fhungudzwa ha vhuṅwe vhugevhenga nga SAPS , hu na u vhilaela hune ha vha hone ha vhugevhenga ha khakhathi dzi shushaho vhune vhu khou hulela nga maanḓa mabulayo .
Zhendedzi ḽa Zwiporo zwa Afurika Tshipembe ḽi khou lavhelelwa u shumisa R51 biḽioni kha miṅwaha ya fumi i ḓaho kha u renga zwidimela zwa 600 zwa maimo a nṱhesa .
Hedzi ndingedzo dzi ḓo dovha hafhu dza khwaṱhisa vhushaka ha muthu nga muthu vhukati ha vhaswa vha ḽino dzhango .
Mielo ya ḓivhazwakale ya nyengedzo yo bulwa , nahone nga nḓila yone .
Bammbiri ya thendelo ndi ya ndeme u itela u vhambadzela nnḓa zwiko zwa zwi tshilaho zwa Afrika Tshipembe , hu nga vha kha ḽiga ḽa u tumbula kana ḽa mbambadzo ḽa vhushumisamupo .
Masiandaitwa a nzudzanyo ya zwa tshiṱirakhitsha a ḓo fhambana u ya nga murengi ene muṋe nahone zwi ḓo bva kha kiḽasi ya tharifi nkene na kushumisele kwa phetheni .
Muṋe wa ḽaisentsi ya tshifhinganyana ya muhasaladzo kha dzingamufhe ha tei u ita khumbelo ya u vusuluswa ha ḽaisentsi ya tshifhinganyana lu fhiraho luthihi .
Dzangano ḽi ḓo shuma nga ḽoṱhe , na nzudzanyo dza kuvhusele dzi ḓo dzudzanywa .
A vha tei u thoma vha vha na ḓiresi ya vhudzulo uri vha kone u haelwa .
Ṱhanziela ya u Ṱun ḓa : R125
Fhedzi ramuzika uyu a re na vhukoni o ṱalutshedza vha Sunday Sun uri ha nga ḓo tenda u fhurwa .
Khophi dza maṅwalwa thangeli a khumbelo anga shumiswa , fhedzi heḽi ḽa vhukuma li tea u vhonala kha khophi dzenedzo .
Sa thandululo , zwa zwino vha ṱoḓa u katela vhaṅwe vhatshinyi vhane vha shuma zwavhuḓi kha mbekanyamushumo nahone vhane vha a tea u vulwa .
Nga u ralo ri ḓo vhudzisa mbudziso ri sa athu u guda ḽiṅwalo .
Hezwi zwo sumbedzisa u shuma zwiṱuku nyana fhethu ho ṱanḓavhuwaho musi vhudakwa vhu kha ḓi dzulela u vha thaidzo i sa fheliho kha tshitshavha tsha Afrika Tshipembe .
A ṅwalela mudededzi wawe imeiḽi a tshi humbela ndaela dza Kha ri ṅwale u baka .
Ndi vhone mufumakadzi wa u tou thoma wa Murema wa u vha dokotela ḽa vhafumakadzi Afrika Tshipembe .
Hezwi i tou vha nyengedzo kha tshihumbudzi na mutevhe wa khoini dzi no khou mona dzine dza ḓo bviswa nga 2017 .
Masia oṱhe o tenda u ṱangana hu si kale uri vha wane thandululo yo khwaṱhaho ine ya ḓo ita uri zwiṱitshi izwi zwi shume lwa tshifhinga tshilapfu .
Kha vha engedze kha phindulo nga u shumisa mafhungo a re kha 4.2.1
U ita mvetomveto ya vhudavhidzani kha miraḓo ya tshitshavha , zwiṅwe zwiimiswa na mihasho ya muvhuso .
Khabinethe yo tendelana nga ha tshanduko dzi ṱoḓeaho dza u ta sisiteme ntswa ya musalauno , ya vhukoni nahone yo shandukiswaho ya zwa vhulamukanyi .
Vha dzhie manyoro vha a ise kha ḽaborothari yo tendelwaho uri a saukanyiwe vha wane ṱhanziela ya u saukanya .
Fhedziha , khombo i kha , vhurumelwa ho vhunzhi vhukuma vhu sa athu u langiwa na luthihi .
Zwiimiswa zwa masheleni zwi ḓivheaho zwi a shumiswa kha u bindudza na ndivho ya u fara kheshe .
" U karuwa nga matsheloni a Ḽavhuṱanu ḽa 20 Fulwi 1913 , ngwaniwapo wa MuAfrika Tshipembe o ḓiwana a si tsha tou vha phuli fhedzi , e ḽilaṱwa kha shango ḽe a bebwa khaḽo . "
Zwino ndi tshifhinga tsha ofisi ya Tshipikara , ine ya ḓo ita zwi tevhelaho :
U hasha nga tsheledzo ya u fafadzela zwi dovha hafhu u tshikafhadza maṱari a zwiliṅwa i fanaho na ḽethasi , nahone zwi ṱuṱuwedza u phaḓalala ha malwadze .
Miraḓo ya tshitshavha yo dzhenelela miṱangano ya 7 na u shela mulenzhe kha u sikiwa ha mulayo wapo wa vharengisi
Tshipikwa tsha vhuṋa tshi katela u engedza tshivhalo tsha minerala i no iswa mashangoḓavha nga magungwa a Afrika Tshipembe , zwine zwa ḓo sika thwii mishumo i fhiraho zwigidi zwiṋa .
Tshakha tharu dza ṱhanziela dzi nga bviswa .
U pfumbudzwa ha Lushaka ( kana ha Vundu ) ha vhaḓivhimakone vha CBP
U bula zwiitisi zwa data .
U ri arali vha nga hana u fhindula mbudziso , ri a vha hwelela u nyadza na uri ri nga humbula na u vha vulela milandu ya vhugevhenga .
Khumbelo ya tshitshavha yo vha i ya u amba ngaha thaidzo ya thengiso ya zwidzidzivhadzi ine ya khou ṋaṋa vhuponi uvho .
Vhainzhiniara na vhalangi vha thandela vha lavhelelwa u tshimbila na zwiimiswa vha tshi ingamela fhethu , u fara miṱangano , na zwiimo zwa shishi .
Vhashumisi vha khou ṱuṱuwedzwa u wana ngeletshedzo ya phurofeshinaḽa phanḓa ha musi vha tshi dzhia nyito iṅwe na iṅwe i elanaho na mafhungo , mihumbulo kana vhupfiwa ho bviselwaho khagala kha webusaithi heyi .
6.5 U davhidzana tshifhinga tshoṱhe na vhashumi u fhungudza nyofho na u sa dzudzanyea na u ṱuṱuwedza nga u angaredza u dzhenelela hu re na phaṱho kha maitele aya .
1.2 . Afrika tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango o sainaho thendelano kha MARPOL , thikhedzo khulwane ya dzitshaka i katelaho thivhelo ya u tshikafhadzwa ha vhupo ha zwikepe nga zwikepe zwi tshi vhangwa nga mashumele kana zwo iteaho zwi songo lavhelelwa .
Mushumo wa demokirasi ya u dzhenela ndi u ḓivhadza , u ambedzana na u bula mihumbulo kha idzo tsheo , dza musi hu khou pulaniwa / kha maitele a u dzhia tsheo .
Khabinethe yo livhisa maipfi a ndiliso kha vha muṱa na dzikhonani dza :
Ngauralo , Afrika Tshipembe ḽi khou tikedza zwa sisṱeme ya dzitshaka i eḓanaho khathihi na u khwinifhadzwa ha zwiimiswa zwo vhumbwaho nga mashango manzhi hu tshi itelwa u tikedza zwa u vha na ndinganyelo khulwane .
Komiti dza Wadi dzi fanela u vhiga nga ha mvelaphanḓa yo no itwaho na u sumbedzisa thaidzo iṅwe na iṅwe ine ya nga vha i hone .
Phesethe dza fuṱahembili dza vhashumi ndi vho tholwaho lwa tshoṱhe .
Thandela iyi ndi ya ndeme kha u khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea zwihulu .
U tandulula mbudziso dza vhulanguli ha Vhashumi dzo hulelaho .
Nḓivhadzo a dzi rumelwi kha vhorathendara vhane vha songo bvelela , fhedzi zwidodombedzwa zwa vhorathendara vho bvelelaho zwi a anḓadzwa afha fhasi u itela mafhungo kha vhoṱhe :
Mafhungo nga ha kuanḓadzele kha saithi iyi ( arali a hone ) o sumbedziswa afha fhasi .
Fhedzi , naho hu na uri maga aya a fhelisa zwiṅwe zwa zwikundisi kha mishumo ya ikonomi ya dzingu , tshiṅwe tshinga ho vha na nyimele dze mbekanyamushumo dza vha dzi si dzavhuḓi kha u ṱangana ha dzingu .
Zwi dovha zwa amba uri hu na maṅwe mafhungo ane a vha hone kha maṅwe masia kha dziṅwe nyimele .
Vhafumakadzi vho ḓihwalaho kana vhane vha khou mamisa , vhafumakadzi vhane vha kha ḓi beba , na vhana vhane vha kha ḓiita vhana vhane a vha shumisi maitele a shumaho a u langa mbebo , kana avho vhane vha kha ḓi pulana u beba , a vho ngo tendelwa u dzhenelela kha ngudo hei .
Mulaedza une ra u wana hoṱhe Afrika Tshipembe na mashangoni a kule , une wa tikedzwa nga mvelaphanḓa ine ya khou itwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha ndugiselo dzashu , ndi muthihi une wa ri - a Zwi Fani na Zwa nga Misi : roṱhe ro ṱanganya zwanḓa u itela 2010 !
nṱha , vho no lugisa mitha .
Dziṅwe nzudzanyo dzi kati na u ambedzanwa nga hadzo kha nyambedzano dza vhavhili na vhabveledzi vho fhambanaho vha khaelo .
Mbuelo dzi fanela u vha muelo wa mbuelo dzoṱhe dzo livhanaho na matshilisano na ikonomi zwo bveledzwa nga thandela .
Kha makumedzwa o fhambanaho o itwaho , oṱhe a khou ṱoḓa tshipiḓa tsha ndovhololo .
Hezwi zwi amba uri muthu a nga si ise mbilahelo yawe khothe arali mbilahelo yawe i tshi kha ḓi vha na Vhulanguli .
U pfumbudziwa ha vhatshimbidzi , hu itwa maḓuvhani a 12 u swika kha a 15 , nga zwigwada zwa vhathu 25 u swika kha vha 35 .
Mafheleloni , maitele a u ṱanganyela zwitatamennde zwa masheleni a muhasho kha u pfumbiswa ha mafhungo a masheleni zwi katela u itwa ha ṱhanganyelo ya tsheo kha zwiko na u shumiswa ha tshelede .
A hu na mbilaelo na nthihi dziṋe dza nga ita uri vhuḓifari ha dzikhakhathi na zwiito zwa tshutshedzo zwe zwa vhonala vhege yo fhiraho zwi ṱanganedzwe .
U kona u kopolola maipfi na mafhungo nga nḓila yone kha u ṅwala nga u pomba .
Data i bvaho kha mbekanyamushumo i tea u ḓivhadza mbekanyamaitele , nga maanḓa mbekanyamaitele dza vhugudisi ha musi muthu a tshi shuma , u livhana nga maanḓa .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Ṱhuṱhuwedzo ya Ndinganyo na Thivhelo ya Khethululo i Dzhiaho sia wa 2021 .
U tevhedza mbekanyamaitele ya riphabuḽiki ya mashango a nnḓa , Phalamennde ya Afrika Tshipembe i dzhenela lwa u thivhela na phalamennde dza mashango he Afrika Tshipembe ḽa vha ḽo dzhenela kha ndingo dza u ḓisa mulalo .
Vhaimeleli vha tshifhinganyana vha sa fhiri fumi vho rumelwaho nga muvhuso wapo wo dzudzanyeaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 163 u imelela zwipiḓa zwo fhambanaho zwa vhupohaya , vha nga shela mulenzhe arali zwo tea , kha maitele a zwa Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , fhedzi a vha nga vouthi .
Vhuthu hashu na u ṱavhanya u vha tsinisa na tshigwada hetshi tshihulwane , ṱhoḓea dzine ra tea u dzi lingedza na dzine dza konḓa .
U kona u langa vhuimo hashu na u vhu khwinisa ndi zwa ndeme kha vhuṱaṱisani hashu sa shango .
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza mvelelo u bva kha Tshigwada tsha Mushumo tsha Vhashumi tsha Muphuresidennde , tshe tsha ṱangana nga dzi 21 Fulwi 2016 u amba nga ha ikonomi na maṅwe mafhungo a ikonomi ya matshilisano .
Olani zwiga zwa mutsho u itela u fhedzisa tshati yaṋu ya mutsho ya vhege ino .
Nyito kana maga a tevhelaho kha maitele a ndango ya mugaganyagwama zwenezwo a tea u itwa :
Mutshini wa muḓagasi na khethekanyo ṱhukhu ya zwiḽiwa kha sekhithara ya u fhaṱa , kha u fhaṱa muḓagasi ndi wa ndeme .
Fhedziha , vhuṅwe vhupo hune ha vha na zwiko zwi fanaho ho dzhiwa sa havhuḓi kha masia oṱhe .
Kha vha dzudze kamara dzi na muya nahone dzo oma .
- U khwinisa phurofaiḽi ya zwikili zwa shango ḽashu ,
Lu songo livhiswaho , mbadelo idzi dzi swikelela vhathu vha vhukati ha miḽioni dza 7 na ṱahe , vhanzhi vha kha vhupo ha mahayani .
Nga nḓila iyi mavu o awedzwa na u tendelwa u vuwa nga huswa , hu na mavu ane a khou fara murongwe na u fhaṱa zwithu zwi bvaho kha zwi tshilaho zwine zwo lugela mveledzo ya zwiliṅwa .
U langa mbadelo dzavho dza malengelenge Vha nga vha vho salela kha mbadelo dzavho dza GEMS arali ha itea tshiṅwe tsha zwi tevhelaho :
Nḓila dza u ita ezwi dzi nga katela u fhaṱa vhuongelo ha TB :
Ṋetshedzo i sa nyeṱhi ya tshumelo dza mutheo kha miṱa yoṱhe na themamveledziso yo khwiṋiswaho na zwone zwi tea u dzhielwa nṱha .
Kha vha rumele khumbelo yavho na mbadelo kha Muṅwalisi wa Mulayo 36 wa 1947 .
Mbudziso ya u hanedzana na nḓila dza maanḓa dzi re afho nṱha tshifhinga tshoṱhe i a vha hone .
U bveledza nḓila dza u ḓisa muhumbulo kha Muvhuso Wapo .
Mafhungo aya a bva hune u sa lingana na u khethulula zwa sumbedza u vha hone vhukati ha vhathu nga maanḓa zwo ḓisendeka nga uri vha vha vhafumakadzi kana vhanna .
zwinepe zwiṋa zwi fanaho zwa si na muvhala .
Khabinethe i sasaladza u sa laulea na vhuḓipfari vhusi ha Phalamennde ha miṅwe ya Miraḓo ya Phalamennde nga ḓuvha ḽa u Vula ha Phalamennde .
U dzulela u wa ho livhiwa thungo ya muanḓadzi ndi ṱhoḓea ya mutheo .
Ndi tshisusu tshifhio tshi re na zwithoma zwinzhi ?
Vhaṅwe vhathu , u fana na vhathu vhane vha ḓishuma na vhafarisani , vha nga vha mbuelo ya bindu ine ya thela sa muthelo wa vhuṋe .
Vhazwala vhashu vha a ḓa u dala .
Nga nṱhani ha vhutsitsikani na u khavariwa ha fhethu , zwikhala zwi konḓaho nga maanḓa zwi a sikwa zwine zwa tea u dizainiwa nga vhuronwane .
U kopolola maḽeḓere na mbalo dzi bvaho kha vhupo ha kiḽasini musi a tshi khou ' ṅwala . '
12.2. Muvhigo u sumbedzisa mvelaphanḓa kha masia o vhalaho maelana na u manḓafhadzwa ha vhafumakadzi na ndingedzo dza u fhungudza tshikhala tsha tshayandinganyiso tsha mbeu .
( 2 ) U nangiwa ha muthu wa u ḓadza tshikhala hu nekedzwa Mulangadzulo nga u tou ṅwala .
Hu nga kha ḓi badelwa nga tsheke yo livhiswa kha Mulangi Muhulwane : Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe , ine i nga rumelwa na fomo dza khumbelo .
U bveledza furemiweke dzo teaho dza tshiṱirathedzhi dza u ḓisedza nnyi na nnyi zwishumiswa nga vhuronwane
Komiti dza Wadi dzi tshimbidza u dzhenelela kha maitele a mveledziso , tsedzuluso na ndangulo ya tshumiso ya IDP .
Ri humbelwa uri phanḓa ha muṱangano muṅwe na muṅwe ri ṋekedzwa mabulamihumbulo nga u tou ṅwala .
Mihanga ire nga ngomu iyi i khou ṱoḓa u vula nḓila dziṅwe dza vhumatshelo ha dzhango .
Kha phindulo wa vhukwamani ho phaḓalalaho na vhathu vha kwameaho na mahumbulwa u bva kha vhashumisi nga muthihi nga muthihi , nyengedzedzo na khwaṱhisedzo dzo itwa kha khanḓiso iyi .
Khabinethe i ramba maAfurika Tshipembe oṱhe u shelamulenzhe kha tsireledzo ya vhana vhashu , na uri vha ite vhupo ho tsireledzeaho ha vhutsireledzi .
" Tshi ḓo lenga u swika fhano .
U itwa ha mveledziso ya zwikili na mbekanyamushumo dza zwa pfunzo zwi vhuedza :
Thimu ya thandela i tea u vhekanya ndeme u itela uri zwithu izwo zwa ndeme zwine zwa ṱoḓa u swikelelwa zwi swikelelwe nga tshifhinga .
Ri tshi khou shumisana na vhafarisi vha zwa matshilisano , ro bvela phanḓa na u tandulula mafhungo a tshivhalo e a vha a zwithivheli zwa u sikwa ha mishumo .
U kombetshedza u tevhedza mulayo zwi ḓo leluwa kha u ṱavhanya sa izwi ri tshi khou wana zwidodombedzwa zwa vhaṋe vha vhubindudzi na ḓiresi dzavho .
Ri khou ramba vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe u ḓisa Makumedzwa nga ha uri ri nga khwinisa hani muvhuso uri u kone u ḓisa ṱhoḓea na madzangalelo a vhathu .
Minisiṱa wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi vha ḓo vhea tshishumiswa tsho themendelwaho kha Dzangano ḽa Mvelele na Pfunzo ya Sainthifiki ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ( UNESCO ) .
Giridi fhedzi dzine dza ḓo ṱanganedzwa ndi giridi dza lushaka dzo dzheniswaho kha lutevhedzi ulu .
Havha vhashumeli vha tshitshavha na vhashumelavhapo vho ḓiimisela na u ḓifunga , na hone vha ṋea tshumelo kha zwitshavha zwo hanganeaho kha zwitshavha zwashu .
U vuwa nga madekwana nga vhanga ḽa tsumbadwadze dza asima .
Ndeme dzi vhambedzwa kha tshiimo tsha databeisi ya mitengo .
Musi zwo ṱanganyiswaho zwo no tendiwa , muingameli u ḓo vha ḓivhadza .
Nḓila ya u ita zwithu yo leluwaho na u vha yo livhaho thwii ndi ya uri muvhuso wa federaḽa u dzhie vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha u badela mbuelo dza dzianyuwithi , zwi fanaho na mushumo wa muvhuso kha mbekanyamushumo ya Ndondolo ya mutakalo zwa zwino , une wa shumisa vhaṋei vha ndindakhombo vha phuraivethe uri vha badele mbilo vha tshi shumisa tshelede ya muvhuso .
U vhalela tshivhalo tha ṱhanganyelo ya phoindi dza u ela ha thandela dza mbilo dzi zwitakalelwaho u ya nga mbetshelwa dza data ya thandela .
Kha mulandu uyu munna wa ha Magakala o tshuwisa uri u ḓo vhulaha musadzi wawe .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nṱha uri khungedzelo a i ngo guma kha vhashumeli vha muvhuso fhedzi .
Kha sia iḽi , ndo takala na u nyanyuwa vhukuma uri wekishopho iyi yo dzudzanyiwa .
IDP i topola fhethu ha masipala hune ha vha na tshumelo dzi si gathi nahone hu re na vhushai vhuhulwane ya sumbedza uri gwama ḽa masipala ḽi tea u shumiswa ngafhi .
Vho ri ri ḓo shumisa maanḓa a zwa politiki nga zwanḓa zwashu sa banga kha u kharanedzela vhatshena ngomu lwanzheni .
Mivhigo yo ṋetshedzwa khoro u itela u sumbedza mashumele a Mulanguli wa Masipala na Vhalanguli .
vho vha vhe muraḓo wa SAPS we khumbelo yavho ya hanelwa uri vha dovhe vha ṅwaliswe
Muhasho wa Mutakalo wa Gauteng uri feisi ya u guda ngayo ya tshikimu tsha Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka , ine ya khou lavhelelwa u ḓo khwinisa tswikelo ya ndondolo ya mutakalo nga Maafrika Tshipembe vhoṱhe , i khou tshimbila u ya nga pulane .
Tshanduko ya ikonomi ya nnḓa ha shango : Mashango a Afrika a dzula a songo tsireledzea nahone a ḓo bvela phanḓa na u sa tsireledzea kha u thengathenga ha mimaraga ya ḽifhasi .
Shumisani masalamasumbi ni tshi langiwa nga vhukule ( tsini kana kule ) .
Maitele a khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu
Uri vhaṋameli vha fareye zwavhuḓi , zwitopo zwi re tsini na mafhande kana ṱhanganyo zwi tea u vha tsini na ṱhanganyo khathihi na tsira nga hune zwa konadzea ngaho .
Vhushaka ha zwa vhudzekani havhuḓi a si ha nga maanḓa .
Vha humbelwa u rumela khumbelo yavho ya mushumo , vho ita muredzo wa nomboro ya ndivhanele yo teaho na dzina ḽa khanḓiso ye vha vhona khunguwedzo iyi .
Thimu dza u ingamela / ṱola na u langa dzo fhambanaho dzi tea u dzhiela nzhele nḓowedzo iyi .
U thoma u ṅwala a tshi lavhelesa masia , ( tsumbo : u ṅwala a tshi bva kha tshamonde u ya kha tshauḽa , u bva nṱha u ya fhasi ha siaṱari ) .
U fhungudza u salela murahu ha zwa themamveledziso na u sima vhupo ha khwaḽithi ya nṱha hu tshi tshimbilelana na themamveledziso dza zwifhaṱo .
Zwiṱirathedzhi zwa u tandulula khaedu dzo bulwaho afho nṱha : mathomo a vhudzulo ha vhathu ho khwaṱhaho na ho ṱanganelaho hu na mabakete o ḓalaho a tshumelo ya mutheo .
Tshi katela u vhulungwa ha mvelele , sialala , maitele na zwithu zwa ndeme kha vhathu vha Afurika , tsho imela hafhuzwivhumbeo zwa u ranga zwa madzangano a tshitshavha na ndaulo .
Zwivhangi zwe zwa vha na tshivhalo tshihulwanesa tsha mpfu , zwo wana vhuimo ha nṱha na u vhumba tshipiḓa tsha zwivhangi zwihulwane zwa lufu .
7.2 . PA-EID-TAU i ḓo vha yone i lavhelesaho zwa u thoma u shumiswa ha mbekanyamaitele dza zwa mikhwa na dza u lwa na zwiito zwa vhuaḓa kha tshumelo dza muvhuso dzi fanaho na zwa u ita zwa mabindu na Muvhuso , zwa u shuma miṅwe mishumo ya nga thungo ine ya vha na malamba , ndangulo ya vhufulufhedzei khathihi na u thomiwa ha odithi dza maimo a kutshilele kwa vhathu .
Ri ḓo dzhiela nṱha ndinganyo kha masheleni a Eskom , hu u itela uri tshumiso i kone u langa .
Ngauralo , ri vhea hani shango ḽashu vhuimoni ha vhuṱhogwa siani ḽa u wana tshipiḓa tshi songo ḓoweleaho tsho ḓaho shangoni ḽashu , tshine tshavha tshandeme .
Kha miṅwaha miṋa i khou ḓaho , muvhuso u ḓo shuma na vhabindudzi , zwitshavha zwapo na vhaimela vhashumi u itela u vhona uri vhumbindudzi vhune vho no ḓigana khaho vhu khou shuma , na u thusa u sika miṅwe mishumo hafhu khathihi na zwikhala zwa ikonomi .
Mutambo uyu wo vha u si na u vhavhalelana khawo .
matheriala o kuvhanganywaho kha memori na zwi re ngomu a zwo ngo khwiniswa nga iṅwe nḓila na luthihi ;
Nyendedzi dza Batho Pele dzi ḓo thusa Komiti dza Wadi u fhindula miraḓo ya tshitshavha ine ya bula mihumbulo ya uri tshumelo ine vha khou ṋetshedzwa nga vhaofisiri a yo ngo tea izwo zwine Nyendedzi dxza Batho Pele dza ṋetshedza zwone .
Ngauralo , ṱhoḓea , i hone ya u vhumba khamphani ya vhuendi ine ya nga shumela havha vhoramabindu vhaṱuku na vha vhupo ha mahayani .
Nga nnḓa ha riṋe vhane kha sia ḽashu ra sedza lumemeni , ri na vha vhaṅwe kha ḽiṅwe sia , vhahulwane vha mapholisa , vhane na vhone vha khou linda lumemeni .
Mafhungo a nga ṱoḓiwa fhedzi u itela u a shumisa kana u tsireledza pfanelo arali a tshi nga thusa kha u shumisa kana u tsireledza pfanelo .
9.1.3.7 ḓivha arali tshiimiswa tshi na pulane ya u fhirisela kana u ṋetshedza zwidodombedzwa zwa vhuṋe nnda ha Riphabuliki ya Afrika Tshipembe ,
( yo ṅwalwaho kana ḽiṅwalwa ḽo ganḓiswaho )
Ndi pulane yo ṱanḓavhuwaho ya vhupo vhu ṋeaho muhanga wa kushumele nyangaredzi wa mveledziso .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala ;
Hezwi zwi ḓo konisa mashango u bveledza khaelo dzao one aṋe na u lugisela nḓila ya mveledziso ya nḓowetshumo ya u bveledza zwa mishonga kha shango ḽashu na kha dzhango .
Zwitshavha zwa lutendo zwi fanela u ṱanḓavhudza u ḓidzhenisa hazwo u itela u dzhiela nṱha mvelelo dza u fhela nga u ṱavhanya ha vhukwamani na vhatshinyi nga tshifhinga tsha u dzhena hafhu tsha u vha khomboni .
Minisṱa wa Mutakalo Vho Dokotela Zweli Mkhize , vha ḓo dalela Kapa Vhukovhela u itela u ṱola zwine zwa tea u itwa uri vha kone u ṋea thikhedzo kha vhupo vhu ngaho sa Garden Route .
Tshiṱirathedzhi ndi mvelelo ya Muvhigo wa Muvhuso nga ha Thekhinoḽodzhi na Mafhungo o Ṱanganelaho zwa Lushaka we wa ganḓiswa nga Khubvumedzi 2016 .
Ndi henevha vhaofisiri vha re na mushumo wa ndeme kha khonanyo ya tshitshavha na u fhaṱa lushaka .
3.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u ṱahisa ndiliso dzayo kha muṱa na dzikhonani dza Mama Vho Zondeni Sobukwe , vhe vha vha vha tshi ḓivheswa nga ḽa " Mother of Azania " .
Nḓivhadzo : Arali vha mualuwa kana vha si nga si kone u uya ofisini u ita khumbelo , muraḓo wa muṱa kana khonani a nga vha itela khumbelo .
A si thundu dzoṱhe dzine dza fanela u langulwa .
Hu tea u khoḓiwa nḓowetshumo ya vhuendelamashango ya North West uri dziakhoni idzi dzi khou ya phanḓa na u aluwa nga saizi musi vhaendelamashango vhanzhi vha tshi dzi tumbula .
khombo yo vha hone nga u sa londa havho kana zwiito zwavho zwi siho nḓilani ( nga nnḓani ha musi vho tou holefhala zwa vhukuma kana vha lovha kha khombo iyo , zwo ralo Tshikwama tshi ḓo badela ndiliso )
Sisiṱeme ya Ndangulo ya Mafhungo a Vhubindudzi i ḓo ya phanḓa na u khwiniswa mbekanyamushumo ya kuitele kwa u ita khumbelo na u engedza u shumiswa ha sisiṱeme ya u shumisa ndangulo ya rekhodo dza eḽekiṱhironiki .
Zwiṱaluli zwiṋa zwa vhutshilo : u tevhekanya miṱalukanyo na maga a vhutshilo vhuvhuya .
Gavhelo ḽa khethekanyo dzo fhambanaho ndi tsheo ya mbekanyamaitele i ne ya dzhiela nṱha zwiṱaluli zwo vhalaho , hu tshi katelwa ḓivhazwakale ya kushumiselwe kwa tsheledemviswa na ṱhoḓea ya tshumelo dzenedzo .
Kha luṅwalo lwavho , Minista a vho ngo amba uri ndi ngani vha tshi ṱoḓa u humisela murahu muvhigo .
Muṅwe na muṅwe a re kha tshigwada , ṱhanganelano kana tshumisano u tea u tevhedza zwi re afho nṱha .
Gerani ni tshi tevhedzela zwithoma .
Muhasho na wone u kha maitele a u ṱanganyisa mafhungo oṱhe a kushumele uri a vhe mutevhe wa vhukati une wa vha kha Khethekanyo ya Ndangulo ya Mafhungo .
Ri a zwi ḓivha uri vhana a vhagudi mazha ( khathihi ) lune bugu dza u shumela dza Gireidi R dza vhana vhuṱanzi tshoṱhe uri vhadededzi ( vhagudisi ) vha shume vha tshi tevhela kugudele kwa ṅwana mugede e eṱhe nahone , hune zwa konadzea , vha shumise bugu idzi vha tshi ya phanḓa na u humela murahu , zwi tshi edza nyaluwopfunzoni ya ṅwana uyu i re yawe e eṱhe .
Mulaedza kana thero ya tshiṱori ndi ifhio ?
Vhutsila ha u Ita Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho
Vha dodombedze kuthalanganyele kwone kwa maipfi na kushumiselwe kwa ndongazwiga .
Vhukoni ha u sengulusa na ha vhubveledzi kha kuhumbulele kathihi na zwikili zwa u tandulula thaidzo , vhukoni ha ṱhoḓisiso na u saukanya maṅwalwa na nyimele .
Vhunga zwo tea uri hu vusuludzwe na u vanganya sisiṱeme ya vhuendedzi ha phabuḽiki nge ha katelwa na vhatshimbidzi vhe kale vha vha vho thudzelwa thungo , hu na u vhilahela huhulwane uri ndambedzo dza sabusidi dzi no bva kha muvhuso wa lushaka dzo itelwaho mbadelo dzi nga vha dzi ṱhukhu .
1.5 . U huvhadzwa na khombo dzi itwaho nga vhanna zwi isaho kha khakhathi dzine dza itelwa vhafumakadzi na vhana ri tea u lwa nazwo roṱhe sa tshitshavha .
B Mulisa wa nngu wa kutukana B Ni songo itesa phosho .
Kha vha kwame ofisi yavho yapo ya ḽaisentsi u vhudzisa mutengo .
Mveledziso idzi dzi vhewa iṱo nga vhaṱoḓisisi , nḓowetshumo dza fulufulu , vhashumisi vha fulufulu na zwiṅwe .
Sa vhavhigi ro ṱanziela u ṋekana ha zwithu u bva sia ḽithihi na uri ro dzheniswa khazwo , na riṋe ro mbo tea u dzhia sia , ngauri havha vho vha vhe vhana vhashu .
Masia ane u dzhenelela ha ṱoḓea a nga topolwa nahone vhusimamilayo vhu nga vhidza mihasho uri i vhe na vhuḓifhinduleli .
Nangani ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimele ya pfunzo ya nyonyoloso ho fanelaho .
1.3 . Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u shumisa demokirasi yashu na mbofholowo sa yone nḓila ya u shumisana khathihi na u farisana ri na adzhenda nthihi ya u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽo faranaho nahone ḽi bvelaho phanḓa .
Muvhuso wapo , zwenezwo , u na khaedu dzine dza nga khethekanywa kha zwipiḓa zwivhili : khaedu dza zwa tshivhumbeo na khaedu dza sisteme .
Fhedzi hu na mbilaelo dzi ṱoḓaho mihumbulo na ṱhoḓisiso dza kiḽinikhala , nahone hedzi dzi nga dzhia tshifhinga u dzi tandulula .
Zwa vhukuma ri bva kha zwa murahu zwe zwa vha zwi si na u fulufhedzisa nahone zwi tshi vhavha .
Kha vha humbule nga mugudi muthihi ane a nga vha o no vha ṋea thaidzo dza vhuḓifari .
Tshivhalo tsha vhathu vhe vha sa vouthe malugana na u vhumbiwa ha mbumbano .
Thebulu i tevhelaho i sumbedza zwe Muhasho wa vhekanyiswa zwone pulane yawo na mvelelo dza muvhuso .
Zwishumiswa zwa u thivhela zwi songo vhuya zwa shumiswa sa nḓila ya ndaṱiso kana ḽiga ḽa ndaṱiso .
Ṱhoho dzi katela :
SARS a ikhou ṱanganedza tshoṱhe ṱhalutshedzo i ṱalutshedzaho nyimele iyi .
Izwi zwi ḓo engedza vhukoni ha u wana vhalambedzi vha tshikwama .
( 3 ) Muoditha Dzhenerala u tea u ṋetshedza muvhigo wa odithi , na kha maanḓalanga afhio na afhio o itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Arali ra nga ya Gauteng , tshithu tshi tshoṱhe tshine ra ḓo guda hanengei ndi uri ri lozwa hani dzikhetho .
2.3 . Mulayotibe zwa zwino u katela vhukati ha zwiṅwe vhashumi vha muṱani kana vha hayani vha re nga fhasi ha khethekanyo ya vhashumi u itela mbuelo u ya nga COIDA ya 1993 .
.Nyambedzano dzi itwa nga ndila ya demokirasi nahone i re khagala musi hu na u shela mulenzhe hu vhonalaho ha vhadzhiamukovhe vhoṱhe vha vhuṱhogwa .
Nḓila dzo leluwaho dza u kunakisa maḓi
Tsha u thoma , siangane ya tshitshavha na zwiitei zwihulwane ; tsha vhuvhili , tshitshavha ndi vhonnyi ( zwigwada zwa kutshilele ) na uri tshi tshilisa hani ; tsha vhuraru tshumelo na mishumo .
Fhedzi-ha , zwi nga lavhelelwa , uri muvhuso wapo , mveledziso ya mavu na milayo ya vhuendedzi ha shangoni zwi ḓo lingedza u ṱuṱuwedza kupulanele kwo ṱanganelaho .
Vhaṅwe vhaṋetshedzi vha na muhumbulo wa uri thundu dzoṱhe dzine dza tshinyala dzi tea u badelelwa masheleni o fhelelaho nga kheshe , ngeno dziṅwe thundu dzi tshi tea u badelelwa masheleni o fhelelaho hu sa athu fhela tshifhinga musi dzi tshi kha ḓi tou bva u rengiswa .
Ndi vhuṱanzi ha u vha muṋe , na uri ḽi fanela u vhewa kha vhupo ho vhulungeaho , kana ḽa vhewa banngani u itela uri ḽi vhe ḽo vhulungeaho .
A zwi kateli ndondolo ya vhuhoṱa
Nga kupfesesele uku zwiṅwe zwifhinga zwi tea u sumbedziswa hu sa khou dzhenwa kha zwidodombedzwa .
1.10.2. Muphuresidennde Vho Zuma vho shela mulenzhe kha Komiti ya Vhuimo ha Nṱha , ye ya amba na u sedzulusa vhuḓidini ha u wana thandululo dza tshifhinga tshilapfu kha khakhathi dzire Libya .
Mbuyelo ya mbadelo ya muthelo wa tshifhinganyana
tsha u thoma ' dzi takuwe dzi shume '
Arali goloi yavho yo tswiwa , u thuthiswa kana u sumbedzwa sa i songo lugelaho u shumiswa lwa tshoṱhe , vha nga ita khumbelo ya u humiselwa murahu mbadelo dza muthelo .
Ndondolo ya phodzo , u fana na ṱhaṱhuvho na u onga TB , na zwone ndi tshipiḓa tsha nḓisedzo .
Hune ṱhoho ya phuresha ya bva kha bommbo , maḓimalaṱwa a nga shululwa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga reiti dzo fhambanaho dza muelelo u no bva kha thannge ya mbulungelo .
Vhaedziswa vho itelwa u ṱalutshedza miṱalukanyo iyi nahone kanzhi vha ita izwo nga kha u ṋaṋisa phambano .
Naho ho vha na mikano i konḓaho , u konḓa ho dovha ha kona u ḓisa u vhulunga ha ndeme kha masheleni , hune ho vhofholola masheleni u itela u avhela kha masia a ndeme .
U bveledzwa ha zwiṅwe zwibveledzwa ho iledzwa .
Tshomedzo , Dzikhophi dza u dzhenela ḽitambwa ḽa tshomedzo , tshiimo tsha ' mafhungo a ndeme a zwa mbeu kha mishumo ya wadi ' na tshiimo tsha ' u shela mulenzhe ha mbeu kha thandela dza mveledziso ' .
Hezwi zwi ḓo engedzwa kha miṅwaha iḓaho .
He ACME ya sa phurosese dzirekhodo vhuḓiitisi , mvelelo u bva kha IRIS dzo shumiswa .
Hune themendelo dzenedzi dza vha dzi sa khou swika hune dza tandulula mafhungo , komiti I ita themendelo dzo livhiswa kha tshipikiṱere .
Nḓowelo dzi teaho u thivhelwa
I ḓo dovha hafhu ya ṋetshedza thuso kha dziṅwe dza tshumelo dza muvhuso dza zwa masheleni .
Vhathu vhane vha sa vhe na mavu a ndimo vha nga kwama Muhasho wa zwa Mavu uri u vha thuse kha u wana mavu a ndimo o teaho .
3.8 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Khwiṋiso wa Ndindakhombo ya vha sa Shumi wa 2012 uri lushaka lu kone u ṋetshedza vhupfiwa halwo na u dovha ha vha na vhukwamani na Vhafarisani vha zwa Matshilisano vha NEDLAC .
Ri nga kha ḓi amba rari , nga tshanduko dzi mangadzaho dza vhuvha , zwipiḓa zwinzhi zwa ndayotewa zwo no lingiwa uri zwi iteye ; muṅwe na muṅwe o phasa ndingo dza u bvisela demokhirasi khagala yo fhambanaho i konḓeleleaho .
Tangedzelani ipfi ḽi no amba u pfuka .
Vhunzhi ha pfumbudzo ya ndeme zwi tea u ṋetshedzwa kha vhalanguli vha sekithara ya nnyi na nnyi fhethu afha hu hulelaho u vha ho ṱangananaho nahone hu re na khaedu , nga maanḓamaanḓa kha sia ḽa vhuḓifari , ḽivi dza musi u tshi khou lwala na musi wo imiswa mushumoni .
Khophi ya tsheo ya u ṱhanganelo , yo tendelwaho nga khoro iṅwe na iṅwe ya zwa nyambedzano
Sipirinngibodo na tshitende tshi no edza bere , tsha u fhufha khatsho , zwi kha luḽa luṅwe lurumbu .
Nṋe na khotsi anga ri pfana na u ya u rea khovhe u bambela na u haikha mafheleloni a vhege .
U fhungudza zwiwo zwa malwadze a phirela nga muhaelo hu tshi shumiswa mbekanyamushumo ya Mutakalo .
Ho tendelwa bidi yo pimiwaho kha luṱa lwa vhuvhili .
Matheriaḽa a vhugudisi o bveledzwaho a ḓo ganḓiswa sa zwi re ngomu zwo vuleaho , zwine zwa ḓo amba uri muṅwe na muṅwe a nga kona u a shumisa na u a khwinisa , hu tshi nga vha NGO , miṅwe mivhuso , mabindu kana vhathu .
Vhaongi vho gudelaho vha nga vha founela u ṋetshedza pfunzo yo dzhenelelaho nga ha ndondolo ya mutakalo nga ha nyimele dzi ngaho asima , vhulwadze ha swigiri , mutakalo wa muhumbulo na ndaulo ya zwa mbilu na u vha rumela mafhungo ane a sa konḓe u vhala nga ha nyimele idzi .
Vhukoni ha u sia makumedzwa a mbekanyamaitele iyi nga u ralo o ambiwa nga hao kha tshipiḓa tsha muvhigo tshoṱhe tsho salaho .
Muṅwe mufareli o vhonala a tshi kwamea nga uri , kha zwoṱhe , vhunzhi ha mabindu o dzudzanyeaho ha ngo ḓiimisela , kana ha ngo sumbedza vhuḓiimiseli ho fhelelaho , kha Vhufareli .
THENDELO YA MUGAGANYAGWAMA NDI ḼIGA ḼIHULWANE KHA U TA URI NDI LINI HUNE MAITELE A IDP NA CBP A NGA BVELELA .
Miraḓo ya muṱa , mashaka , dzikhonani na vhashumisani ngavho vha anzela u lwala na u lovha , vha tshi kha ḓi vha vhaṱuku .
Nga murahu ha musi khumbelo yavho yo no ṱanganedzwa , MEC o fanelaho a nga vha humisela fhedzi hu nga humisewa murahu mbadelo dzi re fhasi ha R100.00 .
Vhuḓifhinduleli ha Mushumo vhu angaredza maga mavhili a u thoma kha Muhasho zwa Mishumo ane a vha - u zwala kana u ṱavha na u bveledza .
Kha vha ṋee Muhasho khophi yo sethifaiwaho ya ṱhanziela ya goloi .
U engedzedza , vhutsireledzi na tsireledzo ndi ṱhoḓea ya nyaluwo yo khwaṱhaho ya zwitshavha .
Zwidodombedzwa zwa muthu muṅwe na muṅwe , kana zwa miraḓo kana vhalangi vha muthu wa mulayo muṅwe na muṅwe ane tshiṱitshi tshenetsho tsha u linga tsha ḓo redzhisiṱariwa nga dzina ḽawe musi khumbelo yeneyo yo tendeliwa ;
Zwi khagala , ri nga si ite saintsi hu si na vhorasaintsi , ri nga si kone u tandulula mbalo ya metse hu si na vhomakone vha metse .
Tsikila dzenedzo dza zwimela na zwipuka zwi na masiandaitwa kha muhumbulo ; kha dziṅwe nyimele , matheriaḽa a songo kunakiswaho a shumiswa sa tshidzudzanyi tsha tshidzidzivhadzi ngeno kha dziṅwe nyimele dzithukhitha dzi kwamaho muhumbulo dzi tshi miṋwa nahone dza kunakiswa .
Talelani maipfi a re kha tshifhinga tsha zwino .
Vhembe- Thohoyandou Zwifhaṱoni tserekano zwa Muvhuso
Mashumisele a fulufulu a dzulela u vhanga mveledzwa dziṅwe , na uri kha nyimele iyi ha sii tshithu tsho ralo , zwi amba uri u fana .
Iṅwe phemithi ya u reila ya phurofeshenala kana phemithi ya u reila tshitshavhani ine vha vha nayo
( 3 ) Hu tshi tevhelwa Khethekanyo ya 151 ( 4 ) , mulayo-wapo une wa fhambana na mulayo wa lushaka na wa vunḓu a u shumi .
1.6 Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo yo ita muṱangano wa vhafaramikovhe nga dzi 4 Khubvumedzi 2008 , afho ndi he ha ambiwa nga zwe zwa
Nambatedzani iyi khovhe kha bogisi nga theiphi na lutambo .
Musi mbekanyamaitele dzo luga , vho dovha vha amba uri muhasho wavho u ḓo ṱola kushumiselwe .
Nga nnḓani ha u fhungudzwa ha magavhelo , ndi zwa ndeme kha mavundu u sedza kha u khwaṱhisedza vhukoni havho u isa vhathuni mbekanyamushumo dza Muvhuso , kha themamveledziso yo tiwaho .
u isa phanḓa na u badela mbadelo dza ndambedzo dzo tiwaho kha sisiteme ya ndambedzo dza tshitshavha nga tshumiso ya sisiteme ya tshizwino-zwino ya ndangulo ;
Tshumelo dza zwa mutakalo dzoṱhe ( dza phabuḽiki na phuraivethe ) dzi no wanala kusini kugede dzi ḓo tshimbidzwa nga thimu ya zwa mutakalo ya tshiṱiriki .
Zwazwino vhaiti vha khumbelo vha ḓo ṱolwa , na kuitele kwa ndingamushumo ku khou thoma nga Nyendavhusiku .
5.13 Ṱhoḓisiso yo itwaho na makumedzwa o ṱanganedzwaho a tshi bva kha madzangano a re na dzangalelo o fhambanaho a sumbedza uri vhugevhenga ha u pomoka muthu vhuloi ndi vhuhulu .
Phurothokhoḽo i ḓo thusa mashango kha u dzhia ḽiga ḽa ḽifhasi ḽa u lwisana na mbambadzo ya zwibveledzwa zwa Tobacco zwi siho mulayoni nga mannḓa kha mashango a na thendelano ya Phurothokhoḽo .
Ṋaṅwaha Mulayotibe wa Ndangulo ya Zwikambi u ḓo khunyeledzwa u itela u thusa kha ndangulo ya u phaḓaladzwa ha zwikambi , zwi ḓo ṋea zwitshavha tshikhala tsha u ṱahisa mihumbulo siani ḽa ḽaisentsi dza masosa a zwikambi ngeno hu tshi khou tsireledzwa mbambadzo i re na vhuḓifhinduleli ya zwikambi .
Ṅwalani zwidodombedzwa zwa u ni kwama na ḓirese .
Mukhantseḽara wa vhuimeleli ha ndinganyo ( PR ) u tiwa nga khoro uri a tikedze mukhantseḽara wa wadi kha wadi .
Ndivho na zwo sedzwaho na zwone zwo ḓivhadzwa nga mvelelo dza vhukwamani na u dzhiela nṱha vhuthomi ha dzhango na ha dzingu , kathihi na mvelelo dza tsedzuluso dza nzudzanyo na mabono a tshifhinga tsho linganelaho na tshilapfu a mashango are miraḓo .
7.3 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza miṱa na zwiimiswa uri zwi ṅwalise u itela u khwaṱhisedza uri vha khou vhaliwa .
Nṱha ha izwo , Pulane Ntswa ya G20 ya Nyito ya Mvutsheledzo ya Nḓowetshumo i khou dzhia tshikhala tshine mvutsheledzo ntswa ya nḓowetshumo ya khou ṋea kha nḓowetshumo , nga maanḓa kha tshumelo dzi tshimbilelanaho na vhubveledzi .
Livhisani mbudziso kha yuniti ya zwa ndangulo ya u renga na u badela :
Musudzuluwo : u thamuwa , u fhufha na u gada vha tshi ya phanḓa na matungo
Vhunzhi ha zwiwo zwezwo zwo bvelela tshifhingani tsho fhiraho , u bva kha u fafadzela miraḓo ya kereke nga zwivhulayazwikhokhonono zwi re na phoizeni u vha ṱuṱuwedza uri vha nwe peṱirolo , dzimbevha na mahatsi , vhukati ha zwiṅwe .
4.5 . Khabinethe i bvela phanḓa u sasaladza mabulayo a si na ṱhoho a vhaofisiri vha mapholisa .
Mutholi a nga ḓa dzuloni ḽa vhupfumedzani nga ene muṋe kana a imelwa nga mulanguli kana muṅwe mushumi kana dzangano ḽa vhatholi .
Kha nyimele ine vhushaka ha u tholiwa ha vha hone , tsedzuluso iyi i ṱoḓa u wanulusa arali vhashumi vha tshi wana mbuelo dza mulayo wa vhashumi na tsireledzo zwine zwa vha zwavho .
Thikhedzo kha vhorabulasi vha vharema vha mabindu maṱuku i khou takulelwa nṱha , hu na mubveledzi wa tshinwiwa tshihulwane a khou ḓiimiselaho u ṱanḓavhudza thengiso yawe zwihulwane vhukuma .
Zwi ṱoḓa vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha nḓila ine zwiko zwa tshitshavha zwa fariswa zwone .
13.2 . Mbekanyamaitele i ḓo vusuludzwa nga murahu ha miṅwaha miṋa miṅwe na miṅwe arali zwi tshi vhonala zwo tea .
Hezwi zwidodombedzwa zwine zwa vha kha dathabeisi zwi vusuluswa nga u ita tsedzuluso dza nga misi dza zwidodombedzwa zwa zwithu zwi re tsini ha bada khathihi na zwiṅwe zwiko zwo fhambanaho .
U shuma sa muofisiri wa tshiimiswa tsha vhudzheneleli tsho khetheaho .
Sisiṱeme ya mutakalo , yo ṱaluswa nga vhuḓalo i ḓo tea u khwaṱhisedzwa nga vhubindudzi u khwinisa zwiitisi zwa zwamatshilisano kha mutakalo .
Ro lindela Phalamennde itshi khunyeledza maitele , zwine ra fhulufhela uri zwi ḓo itwa nga u ṱavhanya .
Mafhungo o ambiwaho nga haho kha komitini ya wadi , vhukhethoni kana miṱangano yo khetheaho - Kha vha ṅwale mutevhe u ya nga nomboro
Hovha na ngudo yo gudwaho nga nṱhani ha tshiṱereke tsha Transnet .
Thandela dza ndingedzo dza ndindakhombo ya mutakalo wa lushaka dzo thomiwa ṋaṅwaha kha zwiṱiriki zwa fumi , na uri zwi ḓo katela khwinifhadzo kha zwileludzi zwa mutakalo , zwi tshi shumisana na madokotela zwao na tshandukiso dza ndango ya masheleni .
Nomboro ya akhaundu ;
Kha ri ṅwale Ṅwalani zwi no ni kwama kha garaṱa iyi .
Fothokhophi iṅwe na iṅwe ya siaṱari ḽa muelo wa A4 kana tshipiḓa tshayo
( 1 ) Musi i tshi khou ṱalutshedza Mulayotibe wa Pfanelo , khothe iṅwe na iṅwe-
awara dza u shuma dza tshiimiswa tsha ndondolo
Vha malanaho na ṱhanzi dzine dza vha hone vha tea u ḓa na maṅwalo a vhuṋe .
6.4.5 Naho Mulayo wa U ṋetshedzwa Masheleni Ḽihoro ḽa Poḽotiki , u tshi a kombetshedza u bvisela khagala kha Khomishini ya Dzikhetho lwa , Mulayo wo Khwiniswaho wa PAIA wa 2019 u engedzedza na pfanelo ya u swikelela , rekhodo dza ndambedzo ino fhira R100 000.00 kha muthu muṅwe na muṅwe , dzedza ṋewa ḽihoro ḽa poḽotiki .
1.6 . Khabinethe i ṱanganedza khaṱhulo ya Khothe Khulwane yo wanaho mulandu vhatshinyi vhe vha vha vho ḓidzhenisa kha mulandu wa khethululo nga muvhala he zwa ṱuṱuwedza u kandekanywa ha pfanelo dza munna wa Murema nga u mu valela bogisini .
4.3 . Khabinethe yo themendela makumedzwa a modele wa bindu wa Eskom , une wa vha dizaini ya u vhea Eskom kha vhuṱala .
3.2.1 Mushumo wa Komiti ya Wadi
Muthu muṅwe na muṅwe ano kundelwa u ṋetshedza vhuṱanzi kana ano ṋetshedza mafhungo asi one kha masipala anga livhana na u tumulelwa na zwenezwo .
Shumani na Malindi vho badela vhugai kha zwiḽiwa zwe vha renga ?
Mulangavhatshutshisi maelana na mafhungo aya u itela ndivho ya u khunyeledza nahone ndi a dovholola mafhungo sa zwe a buliswa zwone kha tshiṱaṱamennde itshi tshi re afha fhasi .
Zwi tevhelaho zwo vha zwiṅwe zwa zwiitisi zwe zwa dzhielwa nṱha musi hu tshi itwa themendelo dzi re afho fhasi .
Zwino rembulusani magaraṱa nga mavhili nga mavhili a tshi sielisana .
Kha zwiito zwi ngaho izwo zwo bvelelaho kha vhuṅwe vhupo , khabinethe yo dzhiela nṱha zwo itwaho itshi vhilaedzwa zwihulwane nga khakhathi dzi yaho phanḓa , u thithiswa ha zwikolo na u fhiswa ha tshiimiswa tsha muhasho wa vhuendi kha vhupo ha Grabouw ngei Kapa Vhukovhela .
U khwinisa ḽevele dza FMC dza mimasipala .
Ri fulufhela uri nyambedzano vhukati ha muvhuso na mabindu kha thendelonzwiwa dzi ḓo ḓisa mvelelo dzavhuḓi uri maitele aya a khunyeledzwe .
Ṱhanzi dzo ṋetshedza zwidodombedzwa zwi vhaisaho vhukuma nga ha zwe zwa itea .
Hezwi zwo sumbedzwa kha Ndayotewa , Khethekanyo 152 ine ya amba uri tshitshavha tshi tea u dzhenelela kha mafhungo a muvhuso wapo , ha bulwa uri tshiṅwe tsha zwipikwa zwa muvhuso wapo ndi " u ṱuṱuwedza u dzhenela ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha mafhungo a muvhuso wapo " .
Musi vharangaphanḓa vha ḽifhasi vha tshi kona u zwi vhona , tshutshedzo dza tshino tshifhinga a dzi ṱhonifhi mikano ya dzitshaka .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo tshi kovhana zwiko zwo fhambanaho na Muhasho wa Mishumo .
Thomani u ṅwala nga zwa ṋamusi .
50% wa vhathu a vha koni u wana maḓi kana tshumelo dza u kunakisa vhupo havho hu tshi shumiswa zwikalo zwa fhasisa zwa RDP
Nga nṱhani ha mbuno idzo , aphiḽi i khou thudzelwa kule hu na mbadelo , mbadelo idzi dzi katela mbadelo dza madzulo mavhili a mueletshedzi .
6.1.4 Masia a tevhelaho a elanaho na tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala kana Vharangaphanḓa vha Sialala a nga swikelela mushumo wa u ṱuṱuwedza vhuthihi ha tshitshavha , u farana , u tshilisana , mulalo na vhudziki kha masia a vhulamukanyi :
Mumono wa ḽifhasi na mafhungo a zwa thekhinoḽodzhi zwo ṋetshedza zwikhala zwi sa athu u bvelelaho kha mashango na madzingu , hu tshi katelwa na Afrika , na mbekanyamaitele dzo teaho u ḓisa mvelaphanḓa ya ndeme na u thusa khethekanyo khulwane ya vhathu u bva kha vhusiwana , u khwinisa mbuelo na u engedza ikonomi na tshanduko dza matshilisano .
Tshiedza tsha mveledziso tsha muvhuso wapo
Naho hu na uri a hu athu vha na mbekanyamaitele ya ndiliso i pfalaho ye ya bveledzwa kha zwa milayo ya pfanelo dza vhuthu ya ḽifhasi , naho zwo ralo , hu na , thendelano dzi pfalaho nga ha vhuḓifhinduleli ha muvhuso ha u ita ndifho kha zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Muvhuso u ḓo ṱumanya dziofisi kha mimasipala ya malo ya tshiṱiriki .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya mugudi
Ḽiṅwe ḽibulamuhumbulo ḽa u ḓadzisa u bva kha thimu ya SEA ḽo ḓadziswa ho teaho .
Masipala u tea u dzhiela nṱha thandela dza ndeme na zwiteṅwa zwi elanaho na ndambedzo .
U ṅwala tshiṱori hu tshi shumiswa fureme
Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu dzoṱhe dzi a ta komiti dzo ṱanganelaho dzi re na tshivhalo , sa tsumbo Komiti ya u Sedzulusa Ndayotewa .
Nga 2008 mitengo i tou nga i khou gonya nga maanḓa nga ṅwambo wa phindulo na u hana nga vharengi u badela mitengo ya nṱha .
Arali muhumbeli a sa khou ṱoḓa tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo ( sa tsumbo , ngauri ndi ndaka yawe ) nahone a sa khou shumisa nḓivho ya sialala , a hu na thendelano dzine dza ṱoḓea naho thendelo ya vhushumisamupo i tshi kha ḓi ṱoḓea .
Ndinganyiso ya mbeu kha thikhedzo ya mabindu : Mikovhe yo humbulelwaho ya vhanna na vhafumakadzi vha vhuelwaho u bva kha zwibviswa wo livhiswaho kha thikhedzo ya bindu siani ḽa zwa vhulimi , vhubveledzi na tshumelo .
Vhukwamani nga khoria kana poswo zwi tea u vha zwo ṅwalwa ḓiresi zwavhuḓi :
Maitele a thendelo u thoma a khwaṱhisedza uri nyito yo pulaniwaho ndi ya ndeme nahone yo tea musi vha saathu u valelwa siabadela .
Iḽi sia ḽi malugana na ndaulo ya zwa u renga na tsheledemviswa ine ya sa vhe ya muholo saizwi zwi tshi kwama u tevhedza ndangulo dza zwa u renga ngei tsini na mafhelo a ṅwaha wa muvhalelano .
- vhorapolotiki vha re na vhuḓifhinduleli
8 . Khabinethe yo tendela Ndangulo Ntswa ya Kushumele na Mveledziso ya Sisiṱeme kha Ṱhoho dza Mihasho , zwine zwa tou sumbedzisa zwavhuḓi vhuṱumani vhukati ha kushumele kwa muthu na dzangano .
Vhudzheneleli ha u vhuelwa nga matheriaḽa
Fhedzi , vhaṅwe vhavho vho vha vha sa konesi u vhala na u ṅwala vhunzhi vho vha vha na Murole wa 6 .
U khwaṱhisedza uri faila dzoṱhe dza miholo dzo vheiwa zwavhuḓi u itela ndaedzi ya matshelo .
Magazini dzi ṋea vhavhali tshifanyiso tsha zwine zwa khou bvelela feshenini tshifhinga tshifhio na tshifhio .
Zwi a konadzea u vhea tshipikwa tsha tshanduko ya tshivhalo arali data i hone .
Kha u tsireledza mbekanyamaitele , khothe yo ima na ḽa uri sa izwi vhagidimi vha vhagudi na vharangaphanḓa vha ṱhuṱhuwedzo vho engedza zwihulwane ṱhonifho tshitshavhani , zwo vha zwi sa nga pfali uri vha tende u ita ndingo dza tshidzidzivhadzi .
Mulangadzulo , hu tshi tevhedzwa Mbekanyamushumo ya u Maanḓafhadzwa ha Zwipondwa , ro engedza tshikwama tsha zwipondwa kha senthara dzavhuḓi .
Tsho fara tshiga tsha lushaka .
Ndo zwi ḓivha uri zwenezwo zwo iteaho zwi katela muḓivhalea .
Miloro yashu sa vhathu i ḓo fholodza .
Dokotela wavho a nga dzinginya uri vha shumise tshipeisa na tsha u fembedza khathihi .
Nga ngoho , Nyendavhusiku tshifhinga tshinzhi ri a xeletshelwa ngawo ngauri vhashumi vha vha vha ḽivini .
Kha nyimele ine vhorabulasi vha wanaho mbuelo ṱhukhu vha ṱoḓa u tshimbila u ya kha mavu o kaniwaho lwa ḓuvha na ḓuvha , vhulimi ha ḓoroboni vhu tea u wanala tsini na fhethu hune vha dzula hone .
Nga ngoho ri ḓo tea u thoma u dzudzanya therisano hu u itela u fhungudza thaidzo iyi .
Naho zwo ralo , zwi ṱanganyaho thaidzo zwi tshi ya phanḓa ndi zwauri bulasi i re mafhungoni yo vhumba tshipiḓa tsha ṱhanganelo ya ndaka vhukati ha muhweleli na uri zwo ralo zwo vha zwi tshi konadze u kovhanya na u bvisela thungo lutamo lwawe lwa u humisela murahu ndaka .
Maga a u thivhela a a vhuedza .
Naho zwo ralo , ndango idzi a dzi dzhielwi nṱha misi yoṱhe nga maanḓa nahone kanzhi nga vhashumi vha vhuimo ha nṱhesa na vhorapolotiki .
Tshumiso ya tshihaḓu ya pulane dza tshiṱirathedzhi ya HIV na AIDS na u engedza u sedza kha TB na maṅwe malwadze a phirela .
Tshandukiso iyi i ḓo thoma u shumiswa nga 2012-2014 .
Ri dovha hafhu ra vha na muṅwe muswa a mangadzaho vhukati hashu ano madekwana , Sinoyolo Qumba , mugudi wa Gireidi ya 11 u bva ngei Tshipembe ha Lenasia , we a fhedza tshifhinga tshinzhi mulovha a tshi khou nthusa u ṅwala hoyu Mulaedza wa Lushaka ( SoNA ) .
Kha vha shumise Thebulu ya Khonadzeo dza Phungudzo ya Tshitandadi u humbulela uri ndi kha kheisi ifhio ya thukhitha ine ya ḓo vhumbiwa ?
Muṅwali , mubveledzi na musaukanyi vha lavhelelwa u bvisela u sa fhelela na u kundelwa uhu vhathuni vha zwi vhone ; fhedzi nga maanḓa vha vhone zwine zwa vha khazwo .
Vhulangi uvhu vhu tikedza pfunzo kha vunḓu nga thandela dzo fhambanaho dza u fhaṱa , u khwinisa na ndondolo .
Ri fhano u takadza vharengi vhashu .
Ri ṱoḓa nḓila ya u vhea mitengo ya muḓagasi , ine ya ḓo khwaṱhisedza uri Eskom i vhe nḓowetshumo ine ya dzula i kha tshiimo tshavhuḓi tsha masheleni na u nga vha ya tshoṱhe , fhedzi ine ya dzula i tshi swikelelea , nga maanḓa nga vhashai .
22.4. U vha ṋemuṱa wa hei khonifarentse zwi ḓo thusa Afrika Tshipembe u dzhiela nṱha zwiṅwe zwa zwipikwa zwaḽo zwa NDP kathihi na u ita tsivhudzo ya ndeme u itela sisiṱeme dza vhuṋe dza Afrika Tshipembe dzi ngaho sisiṱeme ine ha namba ha tou dzheniselwa zwidodombedzwa henefho na ḽiṅwalo ḽa tsumbavhuṋe ya khadi ( ID ) .
3.6. Khabinethe i ḓibaḓekanya na Minisiṱa wa Vhudavhidzani kha u pembelela vhawini kha shango vha Afrika Tshipembe kha u wina Zwiphuga zwa SADC zwa Nyanḓadzamafhungo .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga tshoṱhe . ( Tshifhinga tsho avhiwaho tshi a zwi tendela . )
Vhurangeli vhune ha nga sa honoho vhu anzela u vha na tshivhumbi tsha u maanḓafhadza tsho khwaṱhaho .
U tsela fhasi na u sa kona u bula zwi ḓaho kha thikhedzo ya mveledziso zwi kombetshedza Afrika sedza zwiko zwaḽo zwapo u itela u londa vhathu vhaḽo .
Bono ḽashu ḽa u vha Afurika ḽa khwine kha shango ḽa khwine ḽi ḓo wana mannḓa musi ri tshi fara Samithi ya Vhuṱanu ya BRICS ṅwedzi u ḓaho ngei Durban .
Sa zwine zwa vha zwone kha u bvisiwa ha muvhigo wa vhugevhenga wa ṅwaha nga ṅwaha , muvhigo u ḓo vha wo katela zwiwo zwa kha mavundu na muvhuso wa vhukati .
Mishumo ya ndangulo ya zwiko zwa vhufa yo vhewaho kha maanḓalanga apo yo fhambana .
Miṅwe miṅwaha ya ḓana ndi ya Tshigwada tsha Vhanna vhaswa vha Kereke ya Methodist ya Afurika Tshipembe ,
U shandukiswa ha , na u lavheleswa ha u shumiswa ha mbekanyamaitele ya zwa Vhuendi ha Vundu
Kha u swikela vhuḓifhinduleli vhu re afho nṱha , Bodo ya Vhalanguli ya Tsireledzo na Vhutsireledzi i ṱoḓea uri i tevhedze milayo yo randelwaho miṅwe , milayo yapo na ndaulo , zwine zwa dededza na u ḓivhadza zwiṱirathedzhi , mbekanyamitele , kuitele na maitele .
Wanani uri ndi tshigwada tshifhio tshi no ṱavhanya u pfukisa bola .
Ngoho a i dzhiwi sa vhuvha na u vha hone zwa vhukumakuma zwi sa dzhii sia nahone zwine muthu muṅwe na muṅwe kana lushaka lwa wana hone ndayo .
c ) Mbambedzo ya kuhumbulele kha Euro-American ( Vhukovhela ) na vhuloi ha vhathu vha Afrika
Vhuhulu ha thulo ya u gonyisela nṱha brakhethe ya muthelo ye ya ṋetshedzwa kha miṅwaha yo fhiraho i sumbedziswa khwine nga u shumisa tsumbo .
Vhunzhi ha vhafumakadzi vho fara nḓivho ya sialala i itaho mushumo muhulwane kha ndondolo ya kutshilele , u isa phanḓa na mvelele na vhuthihi kha tshitshavha .
Madzhenele a ndaulo ya matshilisano o , zwenezwo ṱumana nga nḓila i sa fhandekanywi na tshiimo tsha mutakalo wa musalauno .
Tshumelo dza shishi ( muhasho wa zwipondwa )
U bvelela ha mbekanyamushumo dza Eskom dza u Fhaṱa na u Lugisa zwo thusa kha u vhona uri hu vhe na vhudziki na u fhelisa u khauwa ha muḓagasi .
Maitele aya a sa takadziho a tshinyadzo ya ndaka na u imisa matshilo a vhana vhashu ha ṱanganedzei na luthihi .
Ndi tshipiḓa tsha zwiṅwe zwa zwishumiswa zwine ra vha nazwo sa shango zwa u lwa na vhutshinyi vhu itwaho nga vha maimo kha sekithara ya phuraivethe na ya muvhuso .
Muvhili kanzhi u dzudza tshikalo tsha khoḽesiṱiroḽo tsho teaho u itela u suka mapfura , u bveledza dzihomounu na u fhaṱa dzi sele .
Ṱhuṱhuwedzo ya ndeme zwi amba u dzhenelela kha tsheo dza zwa masheleni na dza kushumele dza vhaṅwe vhathu , fhedzi hu si u langa mbekanyamaitele idzo .
Muvhigo u tea u sumbedza uri ndi vhorathendara vhafhio vho bviswaho kha u isa phanḓa na u sedzuluswa nahone hu na ḓivhadza na mbuno dzavho .
Ri ṱoḓa hafhu u shumisana kha thandela dza ndeme hu si na zwine ra kundelwa nga ngoho zwine zwa vha zwikili , zwikili na zwikili .
Tshomedzo dza u thivha dza kale dzi tea u vha dzi sa ḓuresi siani ḽa zwishumiswa zwadzo .
Miraḓo i nga founela kha khemisi yo themendelwaho ya DSP ya vhulwadze vhu sa fholi ya vhudzisa mbudziso nga ha mishonga yavho ya vhulwadze vhu sa fholi .
Hei tsheo i dovha ya khwaṱhisa uri nga ngoho nyito ya u khwaṱhisedza ndinganyo yo katela na miṅwe milayo ya u linganya kha u tholwa na u alusa tshanduko kha u maanḓafhadza vhe vha sedzelwa fhasi murahu .
Ro pfana na ṱhoho dza muhasho dzashu malugana na zwipikwa zwi no fana musi ri tshi khou fhaṱa vhumatshelo ha khwine roṱhe .
Vha nga ṋetshedza khumbelo yavho kha ofisi ya Mveledziso ya Matshilisano ya Vundu ya tsini na ha havho kana vha tou u i rumela nga poso kha :
Kha ri ambe Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona .
GEMS yo thoma Mbekanyamushumo i Langwaho ya Ndondolo ya Maṋo ya 2013 .
Ri khou thoma u shumisa themendelo dza muvhigo wa Khomishini ya Nugent ya Ṱhoḓisiso kha SARS nahone ri kati kha fhungo ḽa u thola Khomishinari muswa ane a ḓo ranga phanḓa tshiimiswa itshi tsha ndeme .
21 . Mbofholowo ya u Tshimbila na Vhudzulo
Mutengo wa ndangulo ya nṱha u katela phirisa tshifhinga tsha mushumo yo pfukiswaho ya phurofeshinaḽa dza mutakalo , ine ya engedza mbalotshikati ya mutengo nga mutholiwa .
Khwaḽithi ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi na vhudzivha ha thikhedzo nga vhathu zwi ḓo langwa nga vhashumisi vha no shumisa khorido idzi .
Vhoṱhe khathihi vha kovhelana zwine muṅwe na muṅwe a zwi ḓivha nga ha vhuṱambo honovhu .
Hezwi zwikalo zwa nyaluwo zwi sumbedza nyaluwo ya ṅwaha nga ṅwaha ya phesenthe nṋa kha u engedza GDP na u sika mishumo .
U topola maedzamuthu .
Tsha tshimbila , tsha tshimbila tshi tshi tsa na bitshi tsha dzhena ḓakani .
Luvhondo lwa madzina lwo ṅwalwa vhushelamulenzhe havho kha mirafho yoṱhe ya tshifhinga tshi ḓaho .
Uyu muhumbulo wo nnḓela nga matsheloni musi ndi tshi bva Pretoria ndi tshi ya Johannesburg .
R85 u ṱo ḓisisa u vha hone ha tswayo dzo ṅwaliswaho
Muthu ane a u ḓivha a nga u thusa a sa sedzi zwine wa vha nazwo .
Lingana na u swikelelea ;
U livhanya maiti a tshifhinga tsha zwino na a tshifhinga tsho fhiraho khathihi na thutha maiti a si one .
Kushumele ku fhiraho kwo lavhelelwaho kwo vha hone nga kha nyaluwo yo khwaṱhaho i yaho phanḓa kha sekithara ya vhulimi , ine yo engedzea nga phesenthe dza phoindi dza 0.9 kha nyaluwo yoṱhe yo katelaho ya 44.2% ya nyaluwo ya kotara nga kotara .
THASIKI 4 Vha nga rekhodisa hani na u ela u shuma ha mbekanyamushumo ya u dzhenelela ha tshitshavha
Hu tshi kha muya muthihi ri khou itela khuwelelo tshiṱafu tshashu sa vhathu kha u khwinisa vhuphurofeshinala na vhukoni kha u londola vhathu vhashu vha ṱoḓaho thuso , hu tshi katelwa dziphethishini , hu tshi nga vha nga u ri dalela kana u shumiswa ha ṱhingo kana dziimeiḽi .
Buthano ḽo Angaredzaho ḽo vhumbwa nga vhadzulatshidulo vha dzikhomishini dzi ḓo thomiwa .
Thandela ndi mushumo muṅwe na muṅwe wa u bveledza tshibveledzwa nga tshifhinga tshe tsha tiwa .
ZWA NDEME KHA MAITELE A U KUVHANGANYA ZWIKO
Zwiteṅwa zwa Saintsi dza Mupo ; vhutshilo na u tshila , nungo / maanḓa na tshanduko , thukhita ( metha ) na zwishumiswa ,
Mudzulapo muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u ḓinangela zwa makwevho , mushumo na phrofesheni o vhofholowa .
Ndivhiswa dza tshitshavha dziṅwe dzine dza ḓo shumiselwa masheleni , dzi fana na mutakalo , pfunzo , u sika mishumo na tsireledzo ya matshilisano , ndi dza ndeme kha u tikedza u sikwa ha tshitshavha tsho tsireledzeaho .
Vho dovha hafhu vha bula uri NERSA , sa muṱhogomeli na mukonanyi kana mulanguli kana muimeleli wa u vhona uri mutheo wa ndaulo yo ṋetshedzwaho nga Mulayo wa Ndaulo ya Muḓagasi , wa 2006 u a shumiswa , i na maanḓa a u vhona uri themendelo dzo ṋetshedzwaho kha muvhigo wayo dzi a shumiswa na uri Eskom i tevhedzela nyimele dza ḽaisentsi yayo na Mbetshelo dzo teaho dza Mulayo .
Zwikalo izwi zwi dzula zwo vhewa nga nḓila ine zwi nga si shanduke kana zwa vha fhasi ha tshikati tsha maraga .
Zwi amba uri mbumbo ya netiweke ya vhuendangayo i ṱuṱuwedza kutshimbidzelwe kwa milonga , phaiphi na khebuḽu .
U ḓivha vhuṱumani vhukati ha vhutherorisi , u endedza zwidzidzivhadzi , zwiṱhavhane , na vhathu hu siho mulayoni , na u dzumba vhubvo ha tshelede yo waniwaho nga nḓila i siho mulayoni , vho dovha hafhu vha vhidza mashango oṱhe uri a sike milayo ya u thivhela u lambedza vhutherorisi na madzangano a vhutherorisi .
Muṱa wa hawe wo vha u na vhushai vhuhulu .
Tshumelo ya vhulwadze ha muhumbulo ya tshitshavha yo fhelelaho i khou langwa nga maanḓalanga a zwa mutakalo shango ḽoṱhe .
Sa gota ḽavho vha thoma u ṋetshedza zwitenttsi kha ḽa Mokwete , he ha vha hu na gota ḓo vheiwaho nga khosi .
Nga tshifhinga tsha u thetshelesa , vhuṱanzi ho ṋetshedzwa vhu sumbedzaho uri ho vha na u sa shumiswa zwavhuḓi ha masheleni .
Tshienge a tshi tendi zwavhuḓi u xwatudzwa , sa izwi tshi tshi fhedza tsho no vha na muthetshelo u sa ḓifhi .
Tshivhumbi tsha u thoma tshe tsha vhumba tshipiḓa tsha muhanga wo ela tshikalo tsha zwine nḓowetshumo ya kona u shela mulenzhe kha u swikelwa ha vhuvhusi ha tshiṱirathedzhi tsha zwo sedzwaho u thoma tsha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi na mveledziso nga u angaredza .
Hezwi zwi tevhela nḓivhadzo dza vhubindudzi nga vha Nissan , Mercedes Benz na Isuzu kha zwiimiswa zwa mveledzo yo ṱanḓavhuwaho , zwoṱhe zwine zwa khwaṱhisedza vhuimo ha Afrika Tshipembe sa mubveledzi muhulwane wa mveledzo ya dzigoloi ḽifhasini .
Ṱhoho ya Muhasho kana muthu o mu farelaho
A Vho vha vhe masimuni vha tshi khou shuma .
Vhurumelwa ha seminara ho tendelana ho khwaṱha zwa uri ndi zwinzhi vhukuma zwine zwa nga itwa u linganyisa tshumiso ya nyanḓadzamafhungo nga vhunzhi na mabembela a mbambadzo na khanḓiso na eḽekiṱhironiki hu na masendelele o livhaho thwii .
Gumofulu ḽa maḓuvha a 3 kha u valelwa sibadela nga GP
Nga nṱhani ha u kundelwa u swikelela vhuendi , vhadzulapo a vha zwi dzhieli nṱha zwa mbadelo dza vhuendi u bva kha vhaṋe vha zwiendedzi .
U bvelela hashu kha hezwi zwi ḓo elwa nga u engedzea ha vhalimi vhaṱuku vhane vha vha vha tshipiḓa tsha nyaluwo ya ikonomi .
U ṱuṱuwedzwa u rengwa ha dzinḓisedzo dzapo na tshumelo u itela u tikedza ḽevheḽe dza mishumo .
Khabinethe i dovha hafhu ya khwaṱhisedza muhanga wa mugaganyagwama wa shango .
Yo vha yo khavhiswa nga makolo a Tshindebele ya dovha ya penndiwa nga mivhala yoṱhe ya musengavhadzimu .
U ṱanganedza uri khunguwedzo dza thandela , dzine a dzi ṋetshedzi data yoṱhe kana mafhungo o humbelwaho o fhelela na , nga tshivhumbeo , tshi ṱoḓeaho , a nga dzhiwa nga mutholi sa a songo fhindulaho .
U tshimbila swiswini sa zwine zwa vhonalisa zwone kha nṋe , hu si maḓakani fhedzi na mirunzini ya miri .
Thangelamulayotibe i topola foramu ' u tendela madzangano o dzudzanaho u thoma mbekanyamaitele na/ kana u ṱuṱuwedza u sikwa ha mbekanyamaitele na/ kana u ṱuṱuwedzwa u sikwa ha mbekanyamaitele , na u dzhenenela kha u monithara na u ela na u thoma u shela mulenzhe mugaganyagwama wo livhiswaho kha u ṱumanya zwithu zwa ndeme na mbekanyamushumo dza vhubindudzi ha khephithala ' .
Thikhedzo ya Dona a si tshipiḓa tsha Tshikwama tsha Mbuelo nga u ralo i dzhiwa i songo katelwa kha mugaganyagwama wa ṅwaha .
Mvelelo dza nethiweke dzi ḓo shumiswa u tshintsha mafhungo , tsenguluso na tshenzhemo na nḓivho ya u ṱunḓa-kuitele kha maṅwe madzingu na mashango oṱhe a re ngomu na nnḓa ha Baltic .
U dzhenelela ha tshitshavha ndi u shela mulenzhe ha u vhona zwauri muvhuso u khou hwala vhuḓifhinduleli kha vhadzulapo .
( 3 ) Khothe Khulwane ya Khaṱhululo i nga ḓi tshea kha mafhungo oṱhe a Khaṱhululo , nahone ndi yone khothe khulwanesa ya Khaṱhululo nga nnḓa ha kha mafhungo ane a kwama zwa Mulayotewa .
Ndeme idzi dzi angaredza dimokirasi , mbofholowo , ndingano , phambano , vhupfumedzani , na ṱhonifho .
Luvhone lwa musanda
Masipala u kha mushumo wa u kulumaga na u sedzulusa databeisi yawo kha miḓi i wanaho tshumelo .
4.2 . Hezwi zwi tevhela nḓivhadzo yo itwaho nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha Muladza wa Lushaka wavho nga Luhuhi 2019 uri u khwinisa vhukoni ha kushumele , Eskom i ḓo pfuṋululwa na u fhandekanywa ya bva zwipiḓa zwiraru zwiṋe zwa vha phiriso,vhubveledzi na phaḓaladzo .
Nga tshikalo tshihulwane nga maanḓa ezwi zwo itiswa nga u lengiswa , u shaya nzio na ṱhahalelo dza khaphasithi kha zwiimiswa zwa ndaulo .
Mudzulatshidulo wa Tshigwada tsha Tsedzuluso .
Mutevhe u no fana wa anoini kanzhi u wanala kha maḓi a si na minerale nnzhi sa a kha phendelashango , vhunzhi ha maḓi oṱhe are na muṋo na maḓi ane a khou ela matomboni a re na khaḽisiamu na magneziamu , a nga vha a kha phendelashango kana shangoni .
Zwivhumbeo zwine ra zwi saukanya sa zwa fisikhaḽa , tekeniki na ikonomi ya matshilisano ndi :
Hezwi zwi ḓo kwama vhathu vhaṱuku vhane vha khou shela mulenzhe kha mishumo ine ya vhuedza zwitshavha zwapo ngeno hu tshi khou bveledzwa vhukoni havho nga kha tshumelo na nga u guda u itela uri zwikhala zwavho zwa uri vha kone u dzhena mishumoni na uri vha vhe vhoramabindu zwi khwaṱhe .
( b ) ya u sa valelwa dzhele hu songo vha na tsengo ;
Hoyu ndi moḓoro washu .
Ndo pfa ndo neta u shumisa philisi ; muvhili wanga u dzulela u vhavha nga mulandu wa heyi mishonga .
U khethekanywa na u irwa madzina ha zwiimo kana zwipiḓa zwa mutevhethandu wa thandela zwi nga fhambana u ya nga zhendedzi ḽa ndambedzo kana muhasho wa muvhuso .
Sa zwo sumbedzwaho ngei murahu , mbekanyamaitele dzo itelwa u ṱuṱuwedza ikonomi yapo na zwikhala zwa u sika mishumo nga u shumisa vhorakhonṱhiraka vha kha ḓi tou thomaho u fhaṱa dzinnḓu .
Maanḓalanga apo na one a dzhiiwa sa vhabveledzi vha malaṱwa , ngauri malaṱwa a vhudzulo , makwevho na a nḓowetshumo a bveledzwa kha vhupondaulwa havho .
Zwo rali , ḽiṅwalo ḽa mushumo wa samithi ḽi topola milayo miṱanu , ine ya vha :
Muvhuso u khou isa thuso kha zwitshavha zwo kwameaho .
U khwaṱhisedza uri miraḓo ya tshtshavha vha a pfesesa mugaganyagwama wa u fhedzisela , SDBIP na thendelano dza kushumele .
Hezwi zwi ḓo dovha zwa khwaṱhisedza uri vhalwadze vha khou ṋewa dzilafho ḽo teaho ngauri vha ḓo vha vha na ḓivhazwakale ya dzilafho i tevheleaho .
HH : Ndi funesa zwi re na zwifanyiso zwa zwipuka !
Zwo ḓi ralo , ro wana uri mbilaelo dza Muṱolambalelano Muhulwane zwi tshi kwama kuvhigele nga muhasho nga ha mafhungo a mashumele hu tshi tevhedzwa tshiimo tsha u oditha .
Fhedziha , pulane ya tshumelo dza sibadela yo dzinginywaho a i tou vha mvelelo tshoṱhe dza themamveledziso .
Therisano nga vhusevheḓi ha u kunguwedza .
Ndi muthihi kha vhadzulapo vha Afrika vhaṱanu ane a nga , nga yeneyo nḓila , ane a kha ḓivha vhushayini .
U dovha u khwaṱhisa u ndingedzo idzi , Vho Dokotela Aaron Motsoaledi , vha ḓo ṱangana na Khoro ya Vhaongi ya Afrika Tshipembe nga Ḽavhuṋa ḽa 15 Ṱhafamuhwe 2018 .
U bvisela khagala izwi zwi tea u ambwa uri tshelede ya donesheni i khou vhigwa nga hayo , naho khamusi u vhiga zwi so ngo ṱanganywa tshoṱhe kha maitele a mugaganyagwama , sa izwi tshipiḓa tshihulwane tsha tshelede ya donesheni tshi kha tshivhumbeo tsha mutikedzo wa " zwiṅwe-vho " .
Zwishumiswa zwa khirikhethe ṱhukhu
Arali muhumbeli a tshi lavhelela uri tshikwekwete tshi nga rea na Vhukati ha Lwanzhe nga tshifhinga tsha khadzimo , muhumbeli u tea u ḓadza fomo ya khumbelo ya Vhukati ha Lwanzhe .
Kha miṅwedzi ya rathi yo fhiraho , lushaka lwo itwa uri lu dzhie ḽiga - zwitshavhani , muvhusoni , kha vhadzulapo , zwigwada zwa vhurereli , vhulamukanyi na phalamennde - u fhelisa vilili ḽa khakhathi dzi itwaho nga vhanna vha tshi itela vhafumakadzi vha shango ḽashu .
Arali ho vha na u lovha ha tshipondwa nga mulandu wa zwiito zwa u tambudzwa , vhaunḓiwa vhawe ndi vhone vhane vha tea u wana ndiliso .
Ndi zwifhio zwine zwa ṱoḓea u itela u wana thuso kha GEP ?
Kha vha vale phaiphi vhukati ha musi vha tshi khou ṱamba tshifhaṱuwo , u hwaya maṋo khathihi na u ḓivhevhula .
Vhathu vhavhili vho bula ri vha nga vula zwifaredzi vha gwedzha tshiṋwisi tsha ṱuwa na ḓireini .
Rekhodo idzi dzo sumbedzwa kha mutevhe u re kha " nḓivhadzo ya u anḓadza lu si lwa khombekhombe " dzine dzi tea u wanalea tshitshavha .
Komiti ya zwa Vhuṱolamuvhalelano yo fushea nga uri mushumo wa u ṱola ha nga ngomu u khou shuma zwavhuḓi , na Vhuṱoli ha nga ngomu vhu lwela u livhana na khohakhombo dzine dza nga bvelela kha muhasho kha u ṱolwa hawo .
U ṋetshedza u shela mulenzhe lwa muhumbulo kha ndangulo ya thimu .
U shumiswa ha nyambo dzapo zwi ḓo engedzwa .
3.2 . COVID-19 i dzula i tshipiḓa tsha tshenzhemo ye ra i tshila , phurotokholo dzoṱhe dza vhutsireledzi na mutakalo dzi tea u tevhedzwa tshifhinga tshoṱhe , hu tshi katela na u vha kule na muṅwe muthu , u ṱamba na u sanithaiza zwanḓa , u ambara masiki une wa thivha ningo na mulomo musi vhe fhethu ha nnyi na nnyi .
Zwigwada zwiṱuku zwi nga shuma zwavhuḓi zwoṱhe .
6.7.13.2 Naho huna vhuḓikumedzeli kha zwiṅwe zwitshavha zwa sialala u fhelisa khethululo ya kale kha vhathu vha tshisadzini na u sa vha dzhenisa kha zwiimiswa zwa khothe dza sialala , hu tshe na nyimele dza u sa lingana hu hulu na u sa vha na ndavha na zwa mbeu kha sisiṱeme ya khothe ya sialala .
Ndi shango ḽiṱuku nga ngomu ha mikano ya Afrika Tshipembe .
Zwenezwo , ikonomi ya Gauteng i fhira ya KwaZulu-Natal kana ya Western Cape kavhili nga saizi .
Nga fulo ḽeneḽi , vhagudi vha khou vhudzwa zwidododmbedzwa zwa ndeme uri vha kone u nanga mabuḓo vhe na nḓivho hu kha ḓi vha na tshifhinga .
Maitele aya a thusa thandela uri i tshimbile nga ngona i si na thaidzo nnzhi .
Thikho mbili dza muvhuso wa ndangulo dza zwino ndi ndango ya mitengo ya mavhengele a peṱirolo na ndango ya u ṱunḓa kha zwiṅwe zwibveledzwa .
Kha vha ḓivhudzise uri ndi nga nḓila dzifhio dzine dza takadza hune vha nga kona u fanyisa tshithu tshine tsha elana nazwo .
Naho u kuvhanganyiwa ha malaṱwa zwi tshipiḓa tsha vhukati tsha ndangulo ya malaṱwa , khwaṱhisedzo yo linganaho a i ngo ṋetshedzwa kha tshumelo dza u kuvhanganya malaṱwa dzo fanelaho tshifhinga tsho fhiraho .
U khwaṱhisedza u tikwa ha tshifhaṱo zwi amba vhukoni ha u dzula wo khwaṱha hu sina u sudzuluwa na u khwaṱhisedza u vula mabuli ane nga khao khavhu dza nga bva ngao .
No vha ni tshi nga ita zwifhio arali no vha ni tshikhokhonono tshiṱuku sa thunzi ?
Kha vha range phanḓa na u konanywa mawanwa a kwamaho dziwadi na vharangaphanḓa vha tshitshavha .
1.3 . Khabinethe i dovha ha ṱanganela na Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha u swikisa khuliso kha mudipulomati wa Mazhakanḓila o ri siaho Muambasada Vho George Nene , vhe vha shumela Afrika Tshipembe nga vhukoni ha nṱhesa na vhuḓikumedzeli nga tshifhinga tshavho musi vha vhuthubwani nga u ṱuṱuwedza dzingu na dzhango ḽashu u itela mbofholowo ya Afrika Tshipembe .
Ni pembelela ḓuvha ḽa mabebo aṋu nga nḓilaḓe ?
6.4 . Muvhuso u khou ḓo shumisa aya masheleni a mbuelo yo engedzeaho e a wanala kha u lingedza u dzudzanya zwikolodo nga u ṱavhanya khathihi na kha ṱhoḓea dza matshilisano dza shishi , u ṱuṱuwedza u sikwa ha mishumo nga u shumisa tshiimiswa tsha Maga a zwa Mishumo ya Vhaswa Ofisini ya Phresidennde khathihi na u tikedza sekhithara ya mutakalo wa tshitshavha .
Nga nnḓa ha izwi , vhunzhi ha vharangaphanḓa vho pfuma nga mbuelo dza nṱha .
Ndeme ya u topola zwa nyimele dza shishi nga u ṱavhanya na nga nḓila yone yo ṱalutshedzwa .
Mbuelo yo phuroreithiwa u bva ḓuvha ḽe vha dzhoina
P0003 - i sumbedza tshifhinga tsha mbadelo
Vha fanela u vha na ṱhanziela i bvaho kha muṅwalisi o tendelwaho kha shango ḽine vha khou ṱunḓa khaḽo.Ṱhanziela i fanela u sumbedza lushaka lwa malofha lwa DNA ya phukha na ya vhutshilo ha phukha yeneyo .
Ro vhona mvusuludzo ya mveledziso ya zwidimela na mabasi Afurika Tshipembe , nga nḓila khulwane zwo itiswa nga nṱhani ha zwiwanwa zwapo .
Feme i ḓo ita mushumo ya dovha ya isa matheriala wa mbambadzo wo lugelaho u ṱanwa kha mbambadzo .
Kha nyimele ya kiḽasi ya fomaḽa , zwithusedzi zwa pfunzo zwi na fhethu hazwo .
Nḓila ine vhatukana vha phasa ngayo i fhira ya vhasidzana kavhili kha miṅwaha yoṱhe yo bulwaho .
I dovha hafhu ya ṋetshedza vhugudisi na ndangulo ya mutakalo kha vhavhuelwa vha zwishumiswa zwa musi muthu e maḓuvhani .
Kuvhetshele kwa maipfi a muhumbulo wanga zwo ralo ku sumbedza ṱhoḓea iyi .
Khomishini yo vhumbiwa u shuma zwavhuḓi na mafhungo a no dzhenelana , hune mbuelo dza maano nahone o livhaho a u thusa nga vhusedzi i ḓo ṋetshedza mbuelo dza angalalaho .
Vha khou lavhelela u ṱanganedza lini mbuelo dzi bvaho kha u shumisa zwiko kana nḓivho ya sialala ?
Kha miṅwaha i ḓaho i si gathi , Afrika Tshipembe ḽi livhana na khaedu dza u tikedza u vusuludzwa ha ikonomi huswa ḽi tshi khou ita mvusuludzo ya ikonomi u itela uri vhathu vhanzhi vha kone u wana mushumo .
Mashango mavhili na one a nga thusana kha nungo , nga maanḓa kha u tandulula khakhathi dza dzingu .
U londota mihumbulo ya ndangulo ya tshiṱirathedzhi na mbekanyamushumo .
Avha vhasidzana vha humbula u ita tshikwekwe .
Mushumo muhulwane wa muvhuso wo vha u wa u shumisa , u tevhedza na u tsireledza , hu si uyo wa u vha zhendedzi ḽa mveledzo na muleludzi wa nyaluwo , sa zwine zwa vhonala zwino .
5.1 Khabinethe i khou takadzwa nga uri Afrika Tshipembe ḽo kona u vha ṋemuḓi wa Samithi ya Ikonomi ya Didzhithaḽa yaḽo , yo farelwaho ngei Johannesburg nga ḽa 5 Fulwana 2019 , sa ḽiga ḽa vhuṱhogwa ḽo swikelelwaho kha u vhumba pulane ya 41R ya shango .
Mvelelo dzo tiwaho dzine ra lavhelela u bva kha Indaba dzi elana na maambiwa nga ha zwi tevhelaho :
Kofi ndi iṅwe ya zwimela zwi zwoṱhe zwo teaho nga maanḓa kha vhorabulasi vhaṱuku na bulasi dza makwevho .
Tshipikara tshi khethwa nga khoro na u vha mudzulatshidulo wa khoro ane a ranga phanḓa muṱangano . ( Masipala miṱuku i nga vha i si na tshipikara tsho khethwaho ) .
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha hezwi zwiṱori tsho ima nga tshoṱhe tsha dovha tsha vha na phaṱho yatsho , nahone hezwi zwi tea u dzhielwa nṱha musi hu tshi sedzwa ṱhoḓea dzo khetheaho na nyimele dza tshipondwa tshiṅwe na tshiṅwe .
U ṱoḓa hu bvelelaho ha zwikhala zwiswa zwi ḓo i vhea zwo khwaṱha kha nḓila ine ya ḓo i livhisa kha nyaluwo i vhonalaho na u phaḓaladza mushumo wayo wa ndindakhombo .
Fhedzi-ha , zwishumiswa zwa u tikedza sia ḽa masheleni zwi tea u ḓisa mbuelo siani ḽa u fhungudza mbadelo .
Kha vha humele nazwo kha pulenari uri vha tshee uri ndi masia afhio a 5 a ndeme ane vha ḓo a shuma sa miraḓo ya masipala wavho .
Hezwi zwithivhela fulufulu ḽo imaho ( static electricity ) uri ḽi sa fhaṱele zwine zwa nga shandukisa tshikalo tsha mushonga une wa ya kha mafhafhu avho .
U pembelele tsha u thoma ndi nga ha vhathu : zwitshavha zwa tshikolo zwi re zwa ndeme fhedzi kanzhi zwa vha zwo fhumula nahone zwi vhashumisani vho hangwiwaho kha mveledziso ya vhupo ha mahayani .
Fhedzisani tshiṱori tshaṋu .
Nyito dzo fhiraho dza u randa mikano dze dza vha dzi tshi ḓivheesa kha muvhuso wa ndaulo ya zwa muholo yo fhiraho , na dzone dzi ḓo fheliswa kuhumbulele uku .
Khombo ndi ya uri i ṋea khaedu kha vhufhulufhedzei ha mafhungo sa zwe a ṱanganedziswa zwone u bva kha mimasipala ine ya nga thivhela ndeme ya muvhigo .
Zwiko zwo fhambanaho zwi langulwa nga milayo na maitele o fhambanaho .
Naho maga oṱhe a tsivhudzo o dzhiiwa u itela u vhona uri vhungoho ha migaganyagwama iyi , muhasho a u ṱanganedzi vhuḓifhinduleli ha mafhungo afhio na afhio o khakheaho .
U shumisa zwiga zwa u vhala nga ngona , tsumbo , maḽeḓere danzi , zwitopo , zwiga zwa mbudziso , khoma , zwigagarukela .
U tholwa hoṱhe ho fhira nga fhasi ha khwaṱhisedzo ya ndalukanyo na u ṱanzwiwa dzina ho teaho .
Luambo : Livhanyani maipfi uri ni vhumbe mafhungotserekani a " arali - izwo " .
Muṋetshedzi wa tshumelo u ḓo tiwa nyimele yo ḓitikaho nga lwonolwo luthihi kha u swikelela matshimbidzelwe a Ndangulo ya Thundu na Tshumelo khathihi na mbekanyamaitele .
U tshimbidza na u tikedza sisiṱeme ya u tikedza ya lushaka ine ya vhona uri u shumiswa ha vhuṱaanzi u bva kha u ṱola huṱuku u ya kha ha ndeme ha zwipikwa zwa mbekanyamushumo dza muvhuso na sisiṱeme .
Tsireledzo na vhutsireledzi zwine ndaka ya ṋetshedza zwi ṱuṱuwedza vharengisi uri vha vhuelele khazwo u itela u ḓidzhenisa kha mbadelo dzi fhiraho nthihi .
Ndi nga ha u bveledzisa thekhinoḽodzhi na vhukoni zwine zwa ḓo fhaṱa ikonomi yo khwaṱhaho ine ya sika mishumo i sa nyeṱhi yavhuḓi .
Thero ya uno ṅwaha ndi : " U Thoma Mvelele ya Nḓisedzo ya Tshumelo yo Sedzaho kha Vhadzulapo : U shumisana na Vhaswa u itela Tshanduko ya Afrika . "
Ndi khou tenda tshoṱhe kuhumbulele kwae nahone a huna u ṱoḓa zwiṅwe , zwo ralo , zwo ambwaho kha tshipiḓa itshi .
Dzhenisani madzina a re na thangi dza madzina dza vhunzhi dzo Kha ri n . wale teaho afho zwikhalani .
6.6 Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Vhuendi ha Zwikepe yo Fhelelaho .
NOTSI : ( a ) U tevhedzela khumbelo yavho ya u swikelela rekhodo i kha tshivhumbeo tshe vha
Ri dovha hafhu ra vha khoḓa uri a vho ngo shavha mafhungo aya .
U vusuludza ḽaisentsi dza u dzudza tshifhingani sofuthuwee kha muhasho .
Ri fulufhela uri nyambedzano iyi i ḓo sedza hu na tsatsaladzo kha mafhungo aya na u ṋekedza mihumbulo i fareaho nga ha uri , thuso ya nga nnḓa i nga tikedza hani vhuṋe ha lushaka , na zwiṅwe .
Tshi amba nga mini ?
9.3 Khumbelo nga vhathu vha re na vhuholefhali
Tshivhalo tsha fhasisa tsha thero tharu dzine ha nangwa khadzo u bva kha Tshigwada B - Anekitsha B , Thebulu B1-B8 dza ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Phoḽisi ya lushaka ya malugana na ṱhoḓea dza mbekanyamaitele na u pfukela phanḓa zwa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ- 12 , zwi tshi bva kha nzudzanyo dza pharagirafu ya 28 ya ḽiṅwalo ḽa phoḽisi ḽo bulwaho afho nṱha .
Ndi uri , naho hu na u hanedza hu vhonalaho ha ngoho ya maitele eneo nyimele ya vhukuma i kha ḓi vha ya u sa lingana nga mbeu .
U ḓiimisela u bveledza maitele a tsivhudzo nga kha mafulo a misi yoṱhe na mabembela hu tshi itelwa u ṱuṱuwedza vhulimi na tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi sa dziṅwe tshaka dza mishumo .
Ṱhoho dza zwikolo dzi ḓo ṋetshedza maṅwalo a u khwaṱhisedza thendelo ya vhana u ya u enda nga madalo a tshikolo .
Musi vhamaki vha tshi vhumba kiḽaba ya u ṋamedzana moḓoro nga u tshintshana , ndi mureili wa moḓoro fhedzi ane a nga ita mbilo ya u tshimbila ya ḓuvha ḽeneḽo .
Muvhuso na mazhendedzi awo vha khou shuma vho ḓiimisela nahone vha khou dzula vho vhea iṱo kha nyimele uri vha shume nga u ṱavhanya hune vha ṱoḓea .
Zwibveledzwa zwine zwa ita mukovhe wa zwivhambadzwa mashangoḓavha zwa vhulimi zwi katela mitshelo ya siṱrasi na nḓirivhe .
Tshanduko idzi dzi khou ṱoḓa muratho u bva kha sekhithara dza zwibveledzwa zwiṱuku u ya kha zwihulwane , zwine zwa vha zwa ndeme u khwinisa mveledziso na u ṱaṱisana ha ikonomi ya Afrika kha ikonomi yo ḓi sendekaho nga nḓivho ḽifhasini .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwa , phurothokholo dza ndondolo i langwaho na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ṱhogomelo ya pulatifomo yo khwiniswaho , hune vhurangaphanḓa na ndangulo ya zwiimiswa zwa dimokirasi zwapo ha shela mulenzhe kha nyaluwo ya davhi ḽa vhuraru iḽi ḽa Muvhuso , ndi zwa vhuṱhogwa vhukuma .
Nga maṅwe maipfi , khumbelo iyo I fanela u iswa hu na thendelo yo tou ṅwalwaho nahone I tshi bva kha muhweleli , nga nnḓa ha musi hu na nyimele dzine muhweleli ndi muthu ane , khothe ya vhona , a sa koni u ita ngauralo .
Hezwi hu vha ho sedzwa kha mushumo wa ndeme une wa khou itwa nga dziSOC wa u shandukiswa ha ndeme ha ikonomi ya zwa matshilisano zwine zwo ambelelwa kha mbekanyamushumo ya Ndaulo ya Vhuṱanu .
A ḽi tou vha ipfi ḽo ḓitikaho nga tshiimo tsha zwino tsha muthu kana nḓila ine a ḓipfa ngayo .
U ṋetshedzwa ha Damu ḽa Ludeke ngei Mbizana , ḽe ḽa fhaṱiwa sa tshipiḓa tsha Tshikimu tsha Nḓisedzo ya Maḓi Manzhi Dzinguni ḽa Greater Mbizana nga Muhasho wa Maḓi na Vhuthathazwitzhili ;
Nḓila dza hu pfukaho maḓi , dzi kha tshivhumbeo tsha dziburoho kana matombo a u tou kanda , zwi tea u itwa nga zwithu zwi ṋeaho vhana vha tambaho khaedu .
U sinkhronaiza ndi maitele ane dzhenereitha yo ṱumanywa lwa muḓagasi kha giridi ya fulufulu ya lushaka .
Kha vha ṱalutshedze thendelano dzine vhoramilayo vha nga dzhenelela khadzo na vhathu vhavho maelana na mbadelo .
Themendelo dzo ṱanganedza zwa uri zwiko a si zwinzhi .
Zwikhakhisi zwa tshiṱangani zwi fanaho na nḓisedzo ya muḓagasi i so ngo fhelelaho ri kha ḓi vha nazwo .
Vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelaho ndi tshiṅwe tsha zwishumiswa zwa ndeme zwa muvhusowapo uri u kone u shuma zwavhuḓi kha vhuḓifhinduleli hawo vhuswa ha mveledziso .
Ndaulo ya Vunḓu ire kha Shedulu 2 ya mulayo wa
Ndi nnyi ane a tea u shela mulenzhe na hone nga nḓila ḓe ?
Tshidzumbe tsho fhelelaho : Mafhungo avho a zwa dzilafho a dzula e tshidzumbe tsho fhelelaho - na u bva kha mutholi
U huvhala zwihulwanesa a hu humiselei murahu , nahone lufu a lu shavhei .
Vha humbule uri u sinyuwa zwo luga .
Khaedu ya muvhuso ngauralo ndi u linganyisa mitengo ya fulufulu na zwitandadi zwa mupo zwo khwaṱhaho .
Swigiri yo kalulaho i dovha ya vhanga mivhili yo kalulaho .
- u thoma luvhanḓe lwa khumbelo ya Basa ya garaṱa na ḽiṅwalo la u tshimbila nga inthanethe zwi ḓo ita uri vhathu vha kone u dalela zwimausu zwa DHA uri vha ise magunwe na zwinepe nga murahu ha musi vho ḓivhadza uri vha ḓo ḓa na u ita mbadelo nga inthanethe .
Ho vhigiwa uri Western Cape ḽo swikela mvelaphanḓa khulwanesa ya u dzhia mishumo yo fhambanaho .
Ḽimaga ḽa semennde ndi ḽone ḽi shumisesaho muḓagasi kha kuitele kwoṱhe kwa vhubveledzi ha semennde .
U ṱumanya nḓisedzo ya tshumelo kha vhuimo ha u vha vhashumisi vhayo mafheleloni zwi dzula i khaedu kha vhunzhi ha dzindaulo .
U ita mishumo ya zwa mulayo ine ya vha thaidzo kha vhalavhelesi i elanaho na mushumo wo teaho , u ṅwala mivhigo ya khothe na u shela mulenzhe kha ṱhoḓisiso dza khothe na miṅwe mishumo i bvaho kha mafhungo aya .
Izwi zwi mbo amba uri hu na ṱhoḓea ya ngona ntswa kha kulangele kwa zwiko zwa tshitshavha na kushumisele kwa masheleni zwine zwa tea u dzhieleswa nzhele malugana na masia a ndemesa sa pfunzo , mutakalo na vhusikamishumo .
U dudedza muvhili : u fhaṱa musudzuluwo hu tshishumiswa u amba na tsumba mibvumo sa ' xwatu ! ' , ' tshimbila ! ' , ' nṱha ! '
Ṱhoḓisiso ya lushaka ya 2004 i sumbedza uri mimasipala minzhi i tou nga yo dzhia mbetshelo dza Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , 2000 sa zwi songo linganaho kha u vhumba na u shumisa komiti dza wadi nga nḓila yo fhelelaho .
A hu na nyito dzo tou tiwaho dzine dza ṱoḓea u amba nga ha tshisumbi itshi .
Tshenzhemo ya mushumo ya miṅwaha miṱanu kha ndangulo ya ndaka ine khayo miraru ya fanela u vha i kha ndangulo .
Kha ṅwaha wo fhelaho , ro vha ro lavhelesa nga maanḓa kha u engedza zwa u ṋetshedzwa ha khaelo .
U bva kha tsumbo dza Blesbok na Mtilini , ndi masipala ufhio une wa sumbedza u shumisa zwavhuḓi mugaganyagwama wa WC ?
Kha mbonalo hei , sekithara ya mbonalo i nga tamba vhuimo ha ndeme , ngamaanḓa fhethu hune ha vha na zwithivheli kha u dzhena .
Maitele aya a leludza vhushumisani vhukati ha khomishini na vhaṅwe vhatambi , a shuma u ḓivhadza mishumo ya khomishini , na u vhona uri u dovholola ha vhurangeli hu a thivhelwa .
Zwipiḓa zwa devhula ha masipala , zwine zwa wanala kha vhunṱha vhu re kule , zwi wela nga fhasi ha senthara ya Drakensberg .
U langa mveledziso na u thoma u shumisa mbekanyamaitele u itela u laula Tshumelo dza Mutakalo wa Mushumoni na Tsireledzo na Khoniferentsi ya Koporasi .
A zwi dzhiiwi sa ngeletshedzo ya zwa mishonga kana dzilafho .
Zwishumiswa zwi a fhungudzwa mutengo ho sedzwa vhukale , tshiimo na mashumele .
Hu na tsumbo yavhuḓi vhukuma ya tshumisano vhukati ha muvhuso na mabindu u lugisa nga u ṱavhanya ṱhoḓea khulwane ine ya kwama pfanelo ya vhana vha Afrika Tshipembe ya vhutsireledzi na tshirunzi kha zwifhaṱo zwa pfunzo .
Tshimbidza u dzhenelela ha tshitshavha kha maitele na zwiimiswa zwa demokirasi .
Zwenezwo , vho dzima muhasho wo imaho ngauri dzibugu lwa miṅwaha miṱanu nga u sa livhana na nyimele iyo .
Naho zwo ralo , na kha vhulavhelesi ri tea u ṱanganedza zwivhumbeo zwa dimokirasi zwa vhuvhusi .
Ṱhingo dzi no khou dzhena hu fhindulwaho dzi ṱhingo dzi a fhindulwa musi dzi tshe dzo lila luvhili fhedzi na hone mufhinduli wayo a ṱaluse muhasho wo teaho nga nḓila ya vhulenda .
Kha zwifhinga zwa miṱangano ya ṅwedzi nga ṅwedzi , vhapfumbudzi vha a kovha nḓivho dzavho dza phurofeshinala vha dovha vha ita nzudzanyo dza u swikelela vhaḓivhi kha masia o fhambanaho na ṱhoḓea dzo imaho ngauri dza vhupfumbudzi vhu ṱoḓiwaho nga tshigwada .
Khwiniso dzine dza khou dzinginywa dzi thudzela thungo ṱhoḓea dza u ṋetshedzwa ha ḽaisentsi kha WOAN .
No vha ni tshi zwi ḓivha uri arali muṅwe muthu a tshi khou daha tsini na inwi zwi nga vhaisa muvhili waṋu ?
Nga murahu vhege , a hu tshe na huṅwe u khwiniswa kha maraga hune ha ḓo itwa .
U itela u bvela phanḓa na u tikedza nyaluwo ya vhashumisi vha tshumelo dzine dza vha hone zwi ṱoḓa tshivhalo tshi vhonalaho tsha u bindudza kha u kunga , u vhulunga , na u gudisa hafhu vhukoni ha vharengi na vhashumisi .
Vhuendedzi ha Masipala muhulwane wa Tri-County , Tshiṱirikini tsha Oregon , ngei Portland .
Zwo ḓi ralo , tshivhumbeo tshiswa tshi tendela mihasho i tshi engedza vhukoni ho teaho ha mashumele u itela u bveledza , u thoma u shumisa na u londa zwisumbi zwa nḓisedzo dza tshumelo khathihi na zwikalo zwa mashumele .
Vhoramafhungo vha vharema zwo vha konḓela , nga maanḓa musi mushumo we vha ṋewa u tshi vha posa vhukati ha vha mmbi dza tsireledzo kana mapholisa kana vhaṅwevho vha no fana navho .
Lushaka na Foramu dza Tsireledzo ya Tshitshavha .
Roṱhe ri a zwi ḓivha uri musi vhaṅwe vhafaramikovhe , u tou fana na vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala , vhane vha vhilaela nga u shaea ha mulayo une wa tsireledza vhathu vha sina mulandu vhane vha pomokwa uri vha a lowa na u pfisa vhuṱungu vhathu vho wanwaho mulandu wa u lowa , vhaṅwe -u tou fana na vha tshiimiswa tsha SAPRA , SAPC na Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu- vha amba uri a hu tei u vha na mulayo wa u langula vhuloi .
Khomphyutha a i koni u ḓi humbulela nga yone ine vhone sa muvhekanyi wayo vha tea u vhudza khomphyutha zwine ya tea u ita zwo tou kokotolo .
Nga kha vhushaka ha zwiimiswa zwi nga konadzea u khwaṱhisedza ndangulo yo teaho ya zwiko , ndangulo ine ya pfadza ya mbuelo dza zwitshavha na u khwaṱhisedza zwikhala zwa bindu zwi sa nyeṱhi na zwi konadzeaho .
Kha nyambedzano idzi na miṱangano vho tikedzana kha phindulo dzavho na u rera na u tendelana nga ha mitengo .
Masia mararu a muvhuso o ' fhambana nahone o tikana a dovha a vha na vhushaka . '
hune khoro ya nyambedzano kana khoro ya mulayo ya vha hone kha sekithara yeneyo .
Tshumisano : ṱhoḓea ya u ḓivhadza hafhu tshumisano ya Afrika zwi tshi elana na adzhenda ya ṱhuṱhuwedzo kha ikonomi , poḽotiki , tshanduko ya matshilisano yo ambiwa nga hayo zwo ḓisendeka nga asesimende ya tshumisano i re hone .
Mishumo yo ḓo khakhisea nga u tsela fhasi ha ikonomi nga 2009 .
Phindulo dzi si dzone kha mbudziso idzi dzi nga isa vhahumbulelwa avho khothoni .
Hezwi zwi katela tshiswiṱulo , tie na matheriaḽa a u pfumbudza .
U fhedzisa tshiṱori hu tshi shumiswa maṱaluli o teaho .
Na dali na AIDS , lufhiha na maṅwe malwadze a phirela a khou ṋaṋa kha mashango ane a sa swikelele .
Vhagudi vha ḽo kunakisa zwikolo wadini
Kha vhalangani avha a hu na ane a ḓo vhila muṅwe zwi tshi itiswa nga u kundelwa u fusha nyitothangeli ifhio na ifhio nga nnḓa ha kha nzulele ye muṅwe wa vhalangani a pfukathendelano kha 1 kana kongona ṱhoḓea iyi nga khole .
Hezwi zwi katela zwivhumbeo na nungo dza vhulaedzwa zwi dzhiiwaho sa zwo teaho na u katelwa kha zwiimiswa , sa tsumbo , zwivhumbeo zwa vhunna zwa ndango ya muṱa na ndaṱiso ya u rwa hayani na kha zwiimiswa zwa pfunzo .
Fureme , ḽentsi na ḽentsi dza khonthakithi ( dza tshoṱhe na dzi laṱiwaho )
4.2 . Muvhigo u sumbedza mbekanyamaitele dzo shumiswaho khathihi na maga na zwe zwa itwa nga shango u fhungudza muhasaladzo wa GHG .
Tshivhalo tsha khophi dza mabambiri a konṱiraka yo sainwaho ane a ḓo ṋetshedzwa nga mutholi , ndi nthihi .
Murengisi u fanela u ḓadza fomo ya NCO a i ṋetshedza vha mannḓalanga a zwa u ḓiṅwalisa .
Zwi re afho nṱha zwi nga endedzwa na u ṱuṱulwa nga mbudziso dza ndeme dzi ngaho sa :
Reiḽi dzi re kha khona ya devhukavhubvaḓuvha dzo tshinyadzwa musi vhaṅwe vha zwipondwa vha tshi swika he vha hahedzwa na u kwanyeledzwa khadzo .
U sika ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi , ngamaanḓa " maitele a vhuloi vhune ha vhaisa " , zwi na ndeme ya u ṱanḓavhudza uri ndi zwifhio zwine Khomishini ya khou u langula .
MAGA ANE A TEA U TEVHEDZELWA MUSI HU TSHI ITWA TSEDZULUSO YA SISITEME YA VHULAMUKANYI HA VHUTSHINYI YA AFRIKA TSHIPEMBE
Ni ite na u bula uri ni shumisa tshithu tshiṅwe na tshiṅwe nga nḓilaḓe kha vhudele .
Kha ṅwaha uno wa muvhalelaho thandela dza u thivhela vhutshinyi dzo thomiwa , kha u tandulula khakhathi dza miṱani , vhaswa , u tzhipiwa na u ḓivhadza vhutshinyi .
Sheduḽu ya CBP i nga fhambana zwi tshi bva kha tshitshavha tshine mutshimbidi a khou shuma natsho .
Thendelo iyo i mulayoni lwa mi ṅwaha mivhili .
( b ) Muphuresidennde a nga vhea vhathu u bva kha uyu mutevhe , nahone u tea u eletshedza Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli o sumbedza zwiitisi , arali muṅwe kana vhaṅwe vhathu vha re kha mutevhe vha songo tendiwa , na musi hu tshi tea u vha na vhaṅwe vhane vha tea u nangiwa .
Muṅwe o vha a khou lingedza u ṱoḍa thuso kha goloi yo imaho .
Luvhilo lwa Zwifhinga zwa Nyisedzo na Khunyeledzo zwi Shumaho kha vhupo ha kushumele kwa ḽifhasi kwo halifhaho vhukuma , luvhilo lwa nyisedzo ndi tshone tshifhambanyi tsha ndeme .
Vhukoni ha u ṱangana na vhathu vha mvelele dzo fhambanaho na hone kha ḽeveḽe dzoṱhe dza dzangano .
Muhaṱuli Muhulwane wa kale Vho Pius Langa vha ḓo elelwa nga u shela mulenzhe havho kha Nndwa ya Mbofholowo , u pilela dimokirasi ya mulayotewa washu na uri , zwazwino , vho vha vha tshi khou shuma kha Khomishini ya Mbofholowo ya Mafhungo .
Mafhungo nga ha nḓisedzo ya tshumelo a tea u vhigwa murahu kha vhaṋetshedzatshumelo na kha avho vhane vha vhuelwa nga nḓisedzo ya tshumelo .
Ro ḓi imisela u ṱanganyisa na u bveledzisa mbekanyamushumo dza u lwa na vhushai nga nṱha ha maanḓa e ra fhiwa ri tshi khethiwa .
Vhudavhidzani na mushumo wo randelwaho Komiti dza Wadi notsi dza khoso
Zwiga zwa Vhusimamilayo zwi ḓo ri thusa kha maitele a u anḓadza Vhusimamilayo sa sia ḽa Muvhuso ḽo fhambanaho .
Ndi hone vhuvhili havho vha tshi zwi vhona uri vho vhoxwa kha thambo nthihi .
Ri a vha losha Vho Mahatma Gandhi na u dzhoina muṱa thabeloni dzavho dza uri vha eḓele nga mulalo u ya nga hu sa fheli .
Kha ri ṅwale Vhusunzi vhu " amba " nga nḓilaḓe ?
Zwo ḓitika nga maanḓa nga zwiko zwa mbuelo ya vhuṋe u fhirisa magavhelo a muvhuso .
U ṅwala : Ṅwalani tshiṱori tsha musi we na xela
Ro khou dzhiela nzhele ṱhoḓea dza u ṱumanya masheleni a unḓa na mishumo kana zwiitwa zwa ikonomi u itela u ṱuṱuwedza vhuḓiimisi ha mivhili ine ya ḓi kona .
Vhagudi vhe vhavhili vhalwa sa masekwa kana sa mikukulume
Malwadze a khovhe a no vhangwa nga zwitzhili kanzhi a tevhela nyimele dza mutsiko .
1.12.2. Khabinethe i ita khuwelelo kha mazhendedzi a mulayo uri vha shumane na vhaiti vha khakhathi vha tshi tevhedzela zwine Ndayotewa yashu ya laela .
Khoso dza u inga dzi nga funziwa arali tshililelwa tshadzo tshi tshi zwi ṱuṱuwedza .
U alusa mbekanyamushumo ya mishumo ya tshitshavha yo engedzwaho na zwone ndi mbekanyandeme .
Mutengo u na mushumo ?
Tshikolodo tsho itwa nga mashango a Yuropa a re na ikonomi dzi songo khwaṱhaho , u fana na Portugal na Greece , na u yo thithisa vhukoni hao ha u fhindula musi risesheni ya ḽifhasi i tshi bvelela .
Muvhuso u ḓo dzhenelela kha u tandulula khaedu dzo vhewaho khagala nga muvhigo nga kha Bono 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , ine ndi pulane ya vhathu nga vhathu .
2.21 Kha ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi , Dr Wallace u sumbedza uri khaedu ndi ya u kona u fha ṱhalutshedzo ya kuitele ku re na ṱhalutshedzo dzo fhambanaho kha zwitshavha zwo fhambanaho .
Zwiimiswa kha masia oṱhe a muvhuso zwi ḓo vha na vhukoni ha u tevhekanya zwithu u ya nga ndeme , u ola , u thoma u shuma na u ṱola mishumo ya mveledziso nga nḓila ya vhuḓifhinduleli , hu na u dzhenela nga tshitshavha ho khunyelelaho .
U bva nga Khubvumedzi ya 1989 u bviswa ha milayo ya nḓowetshumo ya vhuendi ha u tshimbidza thundu ho thomiwa , zwine zwa amba uri u dzhena maragani zwi ḓo vha zwo vulea kha muṅwe na muṅwe .
Miraḓo i ṱhonifheaho na vhaeni vho khetheaho ,
Mbudziso idzi dzi ṋetshedza muḓivhazwakale tshiṅwe tshikhala tsha u wanulusa zwithu zwa kale .
Netiweke ya bada dzi no dzhena khulwane dzo shuṅwaho zwavhuḓi
Nḓisedzo ya tshumelo ya zwiimiswa zwa nnyi na nnyi kanzhi yo ḓisendeka nga maṅwe maitele a ndeme kana nḓisedzo ya thundu .
Magabelo a ṱhukhuwaho a vhanga u vanganya ho phaḓalala ha ' u ṱavhanyedza ' kha phendelo ya vhugabelo nga ngomu hune magabelo a tumuwa hone .
Tshitshavha tshi eletshedza uri vha nga dzhenela i arali vho badelelwa .
I shumana na zwithu zwi tshimbilelanaho na zwiḽiwa zwa pfushi , malwadze ( hu tshi katelwa ngomu HIV / AIDS ) , tsireledzo , dzikhakhathi , u tambudza na mutakalo wa mupo .
Muvhuso u fhululedza zwitshavha zwe zwa dzenela kha izimbizo idzi na vhashumeli vha muvhuso shango ḽoṱhe , hu na ndavhelelo ya u dzhia maga a u tandulula khaedu dza tshumelo ya tshitshavha na u ṋetshedza vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
Lwa Tshifhinga tshilapfu , ḽifhasi ḽi dzulela u sumbedza zwifanyiso zwa vhana vha faho nga nḓala vha na thunzi dzo ḓala zwifhaṱuwoni zwavho vha tshi khou lovha nga nḓala .
Nḓivho ya poḽotiki ya dzitshaka , dzingu na yapo , mafhungo a ikonomi na a matshilisano a kwamaho muvhuso wa vundu .
Ri khou tumbula ikonomi ya i shumisaho zwibveledzwa zwa mupo sa tsha tshiṱirathedzhi kha pulane yashu ya mveledziso ya vhupo ha mahayani .
Pulane dzo Ḓitikaho nga Tshitshavha dzo ṱanganedzwa na u rumelwa nga Dzikhantseḽara dza Wadi .
Afrika Tshipembe ndi shango ḽi ṱunḓesaho u fhira u vhambadzela seli ole ya ṋawa dza soya na ole ya mulivhaḓuvha na , nga u ralo , ndifho dza u ṱunḓa seli dzi a kwama thwii ḽevele ya mitengo yapo .
MFMA i ṱalutshedza uri sisiṱeme ya masheleni a masipala i shuma hani nahone mushumo wa vhakhantseḽara kha u ita uri i shume ndi ufhio ?
Ngoho , a hu na ndivho yo linganaho ya mafhungo a zwa mishonga a dodombedzaho dzilafho ḽo khwiniswaho na u khwaṱhisedza ho fhelelaho ha u sa vha na vhukoni lwa tshoṱhe zwi tshi khou bva kha nyimele iyi .
( b ) zwiḽiwa na maḓi zwo linganaho ; na
Nambatedzani mitshelo na miroho kha khoḽomo dzone .
Vhathu vha vhaholefhali vha na vhutshilo vhu konḓaho vhukuma kha nyimele iṅwe na iṅwe fhedzi nga maanḓa vhashumisani vha re na tshiṱirathedzhi .
Vhagudi vha bvela phanḓa na u shumisa muṅwalo wa u tou ganḓisa , fhedzi vha tea u thoma u shumisa muṅwalo wa u pomba .
Vhashumisi vha vhuimangalavha vha u fhedzisela ndi avho vhane vha badelela tshumelo dza vhuimangalavha zwi ngomu .
No no ralo ni ṅwale phindulo dza mbudziso idzi kha thebuḽu .
Muṱangano wo dovha wa ḓivhadzwa nga ha therisano dza muṱangano wa thangela u pulana , tshaka dzo fhambanaho dza zwigwa zwa kutshilele muṱangano u fanelwa u ḓadziswa kha hoyu mutevhe .
Khabinethe yo tendela uri Muhasho wa Muno na Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) vha ṱavhanyise u pendela Memorandamu wa Vhupfesesani u no tshimbilelana na uri vhashumi vhaṅwe vhane vha khou ṱoḓea vha SARS vha hadzimiwe Muhasho wa Muno u itela u tikedza vhulangi na kutshimbidzele kwa zwa mikano zwa zwino vhuponi ha mikanoni .
Tsumbedzo dziṅwe dzi re khagala dze nḓivhadzo a sa fhe khetho ya nḓila ya mbadelo ndi u sa vha hone ha datumu ya u fhedzisela kha kana phanḓa ine mutheli a nga ṋetshedza zwidodombedzwa zwa bannga zwawe kha SARS .
Hedzi dzi ḓo , nga u fhambana , bula na u ṱanḓavhudza uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo swikela hani tshanduko kwayo na tswikelelo i linganaho mahayani kha , kushumisele ku londoleaho kwa mavu .
Musi hu tshi khou ḓivhadzwa tshivhumbi itshi tshi sa fani na zwiṅwe zwi shela mulenzhe kha vhulapfu ha muvhigo .
2.2 . Mbekanyamushumo dza ṅwaha uno dzi ḓo sedza kha masia mararu ane a vha ( 1 ) mveledziso kha sekhithara ya vhuendi , kha u vula hafhu ikonomi musi ro livhana na COVID-19 ; ( 2 ) vhutsireledzi kha tshaka dzoṱhe dza vhuendi , na ( 3 ) tshanduko , u manḓafhadza na u ita uri nḓowetshumo ya thekhisi i vhe fomaḽa .
Kha mbalo ṱhukhu ya vhathu vha re na vhuholefhali kha tshumelo ya nnyi na nnyi , tsha mbili ndi vhanna .
Fhedzi ha si vhe na ane a mu phalala .
U SA DZHIA SIA Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u dzhia maga a sa dzhii sia tshifhinga tshoṱhe .
4.16 Khethekanyo ṱhukhu ya ( d ) i iledza nyimele dzine muthu a ṱanziela uri ene u na nḓivho nga ha vhuloi kana u shumisa ṱhangu dza u tsivhudza vhathu uri hu lowiswa hani kana hu vhaisiswa hani vhaṅwe , kana tshithu tshi tshinyadzwa hani , kana maitakhole a zwa vhuloi .
Ri khou ṱanganedza uri thandela dzi fanaho na idzi dzi ṱoḓa vhushumisani uri dzi bvelele .
Eḽekiṱhironiki dzi khou engedzea u dzheniswa kha tshaka nnzhi dzo fhambanaho dza zwibveledzwa .
Mishumo mivhili ya zwa vhuṱolamuvhalelano na tsedzuluso i nga khunyeledzwa nga Tshiimiswa tsha Lushaka tshenetsho kana ya khethekanywa vhukati ha Tshiimiswa tsha Lushaka na tshiimiswa tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe sa zwe zwa no dzhielwa nṱha .
" Ri tea u ita uri vhaswa vha takalele mitambo u itela uri vha vhe na mivhili yo khwaṱhaho vhe na mutakalo . "
Malugana na izwi , hu khou fulufhelwa uri mugaganyagwama u ḓo thusa kha u shela mulenzhe kha phungudzo ya vhushai na u khwinisa matshilo a vhathu vha Tshwane nga u angaredza .
Sa zwo buliwaho tshifhinga tsho fhiraho , Afrika Tshipembe ndi shango ḽi ṱunḓesaho ole u fhira u vhambadzela seli , zwine zwa amba uri mitengo yapo nga nḓowelo i vhambadzwa tsini na ḽevele ya mitengo i gonyiswaho kana i sa shandukiswe ya zwiṱunḓwa .
Mushumoitwa wa vhuṱumanyi wa vhuvhili wa IDP ndi wa u ṱanganya mafhungo a no kwama vhupo na kuvhetshele a henefho wadini ho thoma ha senguluswa data i no tou ṱalutshedza nzulele ya fhethu .
Zwiendedzi zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi zwo vhaliwa magondoni na ha raḽiwei .
Zwi khou vhonala uri zwithu zwi ḓo tshinyala kha vhapfukamulayo vha re badani ; arali vha pfuka mulayo , vha ḓo farwa .
vha si na rekhodo ya vhugevhenga lwa miṅwaha miṱanu yo fhiraho sa zwi tevhelaho :
Kha vha vusuluse garaṱa yavho ya ḽaisentsi ya u reila
U vusulusa sisiṱeme ya ndangulo ya masheleni tshifhinga tshoṱhe .
Vhurangeli vhu re na tshivhalo ho shumiswa u itela u ṱuṱuwedza phungudzo ya malaṱwa .
Thendara dzi tea u ḓiswa dzo valelwa nga ngomu kha fulobo .
U vhea zwipikwa zwa kushumele zwa ndivhotiwa iṅwe na iṅwe
Hafhu , zwa u hanedza uri tshikirini tshihulwane tsho vha tshi tshi nga ḓisa mvelelo dzi si dzavhuḓi a si zwine zwa khou bva kha minetse ya nyambedzano nga ha fhungo ḽeneḽi .
Hezwi zwi nga fhaṱwa fhedzi arali vhathu vha tshipiḓa tsha kuitele na u dzheniswa kha ḽeveḽe dzoṱhe dza u dzhia tsheo .
U thomiwa ha mbekanyamushumo idzi hu ḓo sika zwikhala zwa mveledziso ya mishumo na zwikili zwi elanaho .
U vha tshitshavha tsho raloho zwi ḓo ṱoḓa u shandukiswa ha ikonomi na vhuḓinekedzeli kha u fhaṱa vhukoni ha shango .
Ri lingedza na u imelela tshitshavha nga u ṱola zwiimiswa zwa vhulamukanyi na mutheo washu u kha masia manzhi a re khagala a mikhwa u fhirisa mulayo .
2.1.11 Ndavheleso ya Tshigwada : Mveledziso ya Vhathu ; Tsireledzo ya Matshilisano na Mveledziso ya Tshitshavha ; Vhuvhusi na Vhulangi
U pulanela u ṋetshedza hu tshi shumiswa mepe wa mihumbulo na nzudzanyo .
Musi zwiko zwa ḽifhasi zwi sa vusuludzei zwi tshi khou ṱhoṱhela , zwiko zwiswa zwi tea u wanala zwa matheriala a u bveledza a tshifhinga tshiḓaho .
Arali zwo ṋetshedzwa sa zwi imelaho u valelwa sibadela hu ḓo shuma mbuelo ya sibadela . 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ro kona u tendela mbuno uri i bvelele na mbuno ya u laela uri vhathu vhoṱhe vha a lingana , masia oṱhe a vhutshilo o tewa nga ṱhonifho , na ḽifhasi ndi muunḓi na mutsireledzi washu .
Vhalani mafhungo ni talele maitimapfukeli oṱhe .
U nga kha ḓi khwiniswa arali ḓiresi dza vhathu dza shanduka kana arali ha vha na miraḓo miswa kha foramu .
Nga u ralo , ho vha hu si tshiphiri , u vha hone ho vhu si tshiphiri , zwo vha zwo kunguwedzwa .
U vhala khathihi na vhagudi : ( nyanetshelo ) madzina mafhungoni U ḓiphiṋa : Thusani vhadzimamulilo uri
Veḽu dzi na ndeme kha u fhaṱa dzangano ḽi re na tshumisano .
Ho bveledzwa ofisi ntswa kha zwitshavha zwe kale zwa vha zwo siwa nnḓa , nyengedzedzo ya fhethu ha u shumela , na yuniti dzine dza sudzulusea .
Fhedzi , vhunzhi ha mabindu aya a ṱoḓa u khwinisa ha vhukuma na uri zwa zwino o sala na tshikolodo tshihulwane tshine a tea u badela .
U vha o sedzesa nga maanḓa kha mvelelo na vhurangeli ha milayo ya vhuḓilisi ya mushumo .
Ndi zwifhio zwine zwa fanelwa u dzhielwa nṱha kha u thoma CBP ?
Vhufa hu fareaho vhu , naho zwo ralo , ho vha tshi dzulela u tshinyala tshifhinga tshoṱhe , nga nṱhani ha u litshedzelwa nga vhoṱhe vhaṋe vha ndaka na maanḓalanga a re na vhukoni o hweswaho vhuḓifhinduleli ha tsireledzo ya vhufa .
Vha shumise luambo lune vhathetshelesi vha lu pfesesa zwa sa ralo vhathu avho vha ḓo xelelwa nga dzangalelo ḽa u thetshelesa zwine vha ḓo amba .
u ṱola kushumele kwa masipala u ya nga ha Tsumbakushumele dza ndeme na thagethe dzo vhewaho nga masipala .
Dzhenisani mapfanisi a zwiitwa afho mavhakani .
Sumbedza u pfesesa sisitemu dza Komiti ya Wadi dza furemiweke ya pholisi na zwa mulayo zwine zwa sumba nḓila sisistemu dza Komiti ya Wadi na kushumele kwayo .
Mutshimbidzi o thoma mushumo wawe nahone ho no ḓi vha na sesheni mbili na uri zwi tou vha khagala uri hu na mvelaphanḓa ye ra i swikela .
Themendelo dzi , nga u ralo , ṱoḓa u kombetshedza sisiṱeme ya khethekanyo ya mitambo i ṱanganedzaho .
Matshimbidzelwe a khothe kha u langa mbadelo dza ndeme sa ndiliso zwo pfukiselwa phanḓa musi tshelede ya vhuimeleli ha zwa mulayo kha muṱa wa Khubvumedzi wo itwaho uri u vhe hone nga mbadelo dza khomishini musi yo no fhedzwa yoṱhe .
Zwi tea u ḓivhea uri hu na nzudzanyo dza tshiimiswa dzi langaho izwo zwi iteaho nga khathihi vhukati ha migaganyagwama ya vundu na ya lushaka .
Musi Tshibodempembe tshi tshi sala tshi tshi swika ndi musi zwiḽiwa zwi tsini na u fhela .
Hezwi zwi dovha zwa vhea shango sa fhethu ha vhuendelamashango ha mitambo na u dovha u ṋea tshikhala Tshigwada tsha Afrika Tshipembe .
Komiti dza Wadi dzi phuromota na u tikedza u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi na u ḓidzhenisa ha vhadzulapo u vhona uri muvhuso wapo u vha na phindulo kha zwine zwa ṱoḓwa nga tshitshavha .
Kha puḽenari vha vhudzise muraḓo muthihi wa tshigwada u fhindula mbudziso nthihi , vha nga vha na zwigwada zwi fhiraho zwiraru nahone zwigwada zwi tea fhedzi u engedza kha zwi songo katelwaho ngei murahu .
Masipala u dzulela u lusa u ṋetshedza tshumelo kha tshitshavha tshi ṱoḓaho vhunzhi ha u vhulunga tshelede , ngamaanḓa hu tshi tevhedzwa ndaka ya themamveledziso .
4 . U khwiniswa ha tshiteṅwa tsha 5 nga u bvisa maipfi a rangelaho phara ya ( a ) a imelwa nga maipfi a tevhelaho :
U khwaṱhisedza uri ndingedzo dzashu dzo livhiswa fhethu , ndi dzinginya uri , kha zwa ndeme zwi teaho u itwa u thoma kha ndaulo iyi , u tendelana kha zwipikwa zwa mutheo zwiṱanu kha miṅwaha ya fumi i ḓaho , zwine zwa vha tshipiḓa tsha zwithu zwa ndeme zwa sumbe .
Tsha dovha tsha humela bitshini u amba na Vho Vhimbi .
U ṱuṱuwedza vhuḓifari havhuḓi ha mapholisa u ya nga milayo ya Ndayotewa .
u sukumedza raga dzi re na mavhili
Ri ḓo dovha ra lavhelesa ṱhoḓea dza visa u itela mimaraga ya tshiṱirathedzhi na u phalala kha u khwinisa themamveledziso ya vhuendelamashango .
Kha vha rumele khumbelo kha muthu o bulwaho kha nḓivhadzo .
Nyimele ya ikonomi kha ḽa Afrika Tshipembe i khou aluwa fhedzi i ṱoḓa uri ri dzhie nḓila ntswa zwo khwatha arali ri tshi ṱoḓa u tandulula khaedu dzire phanda .
Tshiitisi tsho shelaho mulenzhe tshithihi tsha u tsitsela fhasi reithi ya dzilafho mathomoni yo vha mvelelo ya u vhiga hu sa elaniho nga ngomu kha zwiṱiriki zwa mutakalo .
U rumela vhupfiwa havho - Vhupfiwa havho vhu tea u swika kha komiti nga kana hu sa athu u swika ḓuvha ḽa u vala ḽa vhupfiwa , nahone vhu tea u rumelwa kha Mu'nwaleli wa Komiti o teaho .
Zwiṅwe hafhu , vhadzuli vha vhaaluwa vha dzulaho kha Moot a si kale vho mangadza mapholisa nga khekhe yo bakiwaho hayani na zwidyangudyangu zwe zwa avhelwa ngadeni .
Ṅwalani zwithu zwe na ita mulovha .
U pfesesa hu ḓa nga kha u vha hone
Data dzi si nnzhi dzi hone kha mveledzwa dza thempheretsha kha toksini dza kḽorini , naho zwi sa sumbi uri hu na mpfu nnzhi hune ha vha na nyengedzedzo ya thempheretsha dza maḓi kana tshivhalo tsha fhasi tsha okosidzheni yo ṋokaho .
Bodo zwazwino a ina zwiko zwo teaho na u sa vha na vhukoni .
Samithi ya 2017 ya BRICS i ḓo vha yo sedzesa kha zwa vhuvhekanyademe zwihulwane zwiṱanu zwine zwa vha , u khwaṱhisa tshumisano , u khwaṱhisa vhuvhusi ha ḽifhasi , u dzhia vhuḓifhinduleli ha u kwamana ha muthu nga muthu , u alusa khwiniso dza tshiimiswa na u fhaṱa vhufarisani ho ṱanḓavhuwaho .
U balelwa u fhindula nga hei nḓila zwi ḓo swikisa kha tshayavhudziki kha tshumiso ya masheleni a nnyi na nnyi , u tsa na u gonya ha vhunzhi ha nzwalelo na tshikalo tsha thengiselano , zwa tsitsela fhasi nyaluwo ya ikonomi lwa tshifhinga tshilapfu .
Fhedzi nga u angaredza , miṱangano ya Komiti i a tendela tshitshavha .
Arali ri tshi khou ṱoḓa u khwaṱhisedza uri kha miṅwaha ya fumi i ḓaho , ṅwana muṅwe na muṅwe wa miṅwaha ya fumi a ḓo vha a tshi kona u vhala na u tolokanya nḓivho , ri ḓo tea u kuvhanganya lushaka lwoṱhe uri lu tikedze fulo ḽihulwane vhukuma ḽa u vhala na u ṅwala .
Ndi miraḓo fhedzi u bva kha Khomishini dza Tshumelo ya Tshitshavha kana dziṅwe Khomishini dza Tshumelo dzi re Afrika , dzine dza vha na madzangalelo a fanaho , vha ḓo lugela u ḓiṅwalisa .
Murangaphanḓa - mutshimbidzi u langa na u endedza maitele , u ṋetshedza tshivhumbeo tsha muṱangano kana maitele na u dzhia vhuḓifhinduleli ha mvelelo .
1.2. Khabinethe i ṱanganedza u bviswa ha Saveyi Guṱe ya Miṱa ya 2016 , ine ya isa phanḓa na u sumbedza mvelaphanḓa kha u shumiswa ha mbekanyamushumo dza muvhuso u itela u khwinifhadza matshilo a maAfrika Tshipembe , nga maanḓa zwitshavha zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa i kale .
Maitele aya a khethekanya madamu thungo u bva kha vhupo ha ḓireini vhune a wanala khaho .
U thusa kha u ṅwalwa na u ṱalutshedza na u pendelwa ha thendelano na memorandamu wa u shumisana .
Malugana na livi ya vhulwadze yo doweleaho , thanziela ya dokotela yo bviswaho na u sainwa nga dokotela kana vhathu vho tendelwaho u ita dzindingo na u alafha vhalwadze nahone vho dinwalisaho na khoro dza phurofeshinala dzo thomiwaho nga Mulayo wa Phalamennde dzi do tanganedzwa
( b ) tshivhalo tshi linganaho nthihi tshararu tsha Miraḓo tshi tea u vha tshi hone musi hu tshi vha na vouthu kha mafhungo maṅwe na maṅwe ;
Tshipiḓa tsha vhuvhili tshi amba nga ha tshanduko kha vhuḓifari vhu randelaho , sa tsumbo , tshanduko kha u nangiwa ha zwidzidzivhadzi .
Maanḓa na mishumo ya Bannga ya Mbetshelo ya AfurikaTshipembe ndi ayo e u bva kale na kale a shumiswa nga bannga khulwane , nahone zwi tea u tiwa nga mulayo wo itiwaho nga Phalamennde , nahone a tea u shumiswa hu tshi tevhelwa zwidodombedzwa zwo tiwaho nga mulayo .
Afrika Tshipembe , u fhiswa ha malaṱwa zwi kha ḓi vha maitele o khethwaho ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili , honeha , hu na tshivhalo tsha dzithekhinoḽodzhi dzine dza vha hone dzine dza ṱaṱisana na u fhiswa ha malaṱwa na uri dzi nga ṱanganedzwa arali dza swikelela zwiṅwe zwipikwa .
Hune zwo fanela , vhulimi ha ḓoroboni vhu tea u vhewa tsini na fhethu ha makete .
Lavhelesani tshifanyiso itshi tsha nḓila ya vhusunzi .
Arali zwi songo ralo , nyengedzedzo ya zwikili zwi ṱoḓeaho i nga itwa sa tshipiḓa tsha thimu ya thandela , na mupulani u shumisana na u konanya na miraḓo yoṱhe ya tshigwada .
Mushumi u fanela u kona u swikelela -
Hu khou lavhelelwa uri Samithi ya FOCAC i ḓo ṱanganedza Thendelano ntswa na Pulane dza Mushumo ( 2016-2018 ) .
Musi ri tshi khou ṱanganedza mushumo wa vhuṱhogwa une madzangano a si a muvhuso ( NGO ) na madzangano a tshitshavha ( CBO ) a khou ita kha u lwa na vhushai , u sa lingana na thaidzo dzi elanaho na matshilisano , ri ḓo dzudzanya samithi ya sekhithara ya matshilisano ine ya ḓo vha hone kha ṅwaha uno .
Vhashumi vha na zwikili , nahone vha konaho vhane vha ḓo tikedza nḓila i katelaho ya nyaluwo Pfunzo i shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u linganyisa vhathu ' zwikhala zwa vhutshilo , u khwinisa tsudzuluwo ya ikonomi , u bveledza nyaluwo ya ikonomi , u sika mishumo , u fhelisa vhushai na u fhungudza vhushaya ndinganyo .
Vhupuḽani ha mveledziso yo ṱanganelaho vhu konisa u bvelela ha tshiimo tsha vhupuḽani tsha ndangulo ya mashumele .
Tandululani phambano nga mulalo .
Bugupfarwa i tea u sumbedza tshifanyiso tsha vhuporofeshinala ha nṱhesa nahone nga u angaredza vhu tea u vha hu na vhundeme huhulwane .
Thimbwanywa idzi dzi vhumba tshipiḓa tsha mishonga , zwiḽiwa , zwiḓolo , zwiḽiwa zwi re na mbuelo dza mutakalo ( zwine zwa vhidzwa upfi zwiḽiwa zwa ndeme ) , zwiengedza pfushi kha zwiḽiwa zwa zwimela , kana zwishandukisamuvhala na dziṅwe khemikhala .
Mulayo washu wo kombetshedza mushumo wa ndondolo kha dzibannga dzi kuvhanganyaho tshelede kha u ṱanganedza tsheke dzo dzheniswaho nga dzikilaente .
Shango ḽashu ḽi dzula ḽi tshi ḓihudza nga mushumo wavho we wa ṱana u tambudza na tshiṱuhu tsha muvhuso wa tshiṱalula .
U itela u khwaṱhisedza uri izwi zwi a swikelelwa , mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a tea u ṱalutshedzwa na u ṱanḓavhudzwa zwavhuḓi .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-73 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno Afrika Tshipembe .
Tshilengo tsha badani khulwane tshi khou monithiwa .
Ri tea hafhu u humbula ngaha vhuḓorobiso hune ha khou itea nga u ṱavhanya .
Kiḽaba dza bugu dzi na khonadzeo dza u phaḓaladza ndeme dza zwa matshilele na u hudza murero wa vhuluvhi u mona na lushaka .
Fhedzi vha khou kombetshedza u fhira kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi vhavhaho .
Matheriala oṱhe o ambiwaho afho nṱha a tea u vha e na luswayo lwa SABS .
Shedulu ya ndovhololo i a wanala na uri i a tevhedzwa , fhedzi a swikelei nga nnyi na nnyi .
Ṱhuṱhuwedzo ya pfanelo ya u swikela mafhungo ndi u alusa mvelele ya u vha khagala na u vha na vhuḓifhinduleli kha zwiimiswa zwa nnyi na nnyi kana zwa phuraivethe , na u alusa lushaka lune vhathu vha Afrika Tshipembe vha a kona u swikela vhuṱanzi nga nḓila i shumaho u itela uri vha ḓo kona u shumisa na u tsireledza pfanelo dzavho zwo fhelela .
Arali khamphani yavho i tshi tou shela fhedzi maboḓeloni a vha ṱoḓi thendelo ya vhushumisamupo .
Arali suḓo ḽi tshi nga ṱunḓa ole i songo kunaho u bva Argentina nga mutengo wa fhasi u fhira wa ole i bveledzwaho fhano hayani i ṋetshedzwaho nga vhakuyi , vhakunakisi vha ḓo dzhia tsheo ya u ṱunḓa ole .
Hezwi zwi katela u ṱuṱuwedza Mihasho ya sekhithara na u thola mazhendedzi u shumisa maitele o teaho a vhuḓi a phurokhwayamenthe hu na ṱhalutshedzo dzi re khagala dza vhuḓifhinduleli ha vhadzhiamukovhe vho fhambanaho , na khwaṱhisedzo ya u vha khagala .
Dzangano ḽa tshiṱokofela dovha tsha tewa nga u shuma sia ḽeneḽo .
Vhege yo fhiraho ro ṱutshelwa nga mme ashu , Vho Mme Epainette Mbeki .
Tshigwada tshe tsha vha tshi khou shumesa tsho vha tshi na vhagudi vha dzhenaho zwikolo zwa phuraivethe , fhethu hu re na nyaluwo i vhonalaho kha miṅwaha iyi ya zwinozwino .
12.2 . Mulayo wa Khwiniso wa Odithi ya Tshitshavha wa 2018 ( Mulayo wa 5 wa 2018 ) , we wa thoma u shuma u bva nga ḽa 1 Lambamai 2019 , u khou lavhelelwa u khwaṱhisa mushumo wa Ofisi ya AG na u vhona uri muvhuso u thoma u dzhia tsheo yo khwaṱhaho malugana na mihasho ine ya bvela phanḓa na u nyadza muhanga wa vhuvhusi .
U tevhelela - ndi zwa ndeme uri nyito iṅwe na iṅwe ine ya tea u itiwa i tevhelelwe na u vhigiwa kha muṱangano u tevhelaho .
Tshitatamende tsha mutheo tsha ndeme ndi u ṱanganedza uri a hu na sekhithara , ministri , muhasho kana dzangano na ḽithihi ḽine nga ḽoṱhe ḽa hweswa vhuḓifhinduleli ha u langa HIV na AIDS .
Zwithu izwo zwa ndeme ndi pfunzo , nnḓu , mveledzo ya vhupo ha mahayani , u sika mishumo na vhugevhenga .
Bugu dza u shumela idzi dzi vanganya u funzwa luambo ( ngudaluambo ) , mbalo na zwikili zwa vhutshilo kha thero dza 20 , hu tshi shumiswa nḓila dzi no mvumvusa na u kunga vhagudi vhane vha kha ḓi vha vhaṱuku .
Vhathu vha re na vhuholefhali ndi vhone vhane vha ḓo dzhielwa nṱha u thoma na u ṱuṱuwedzwa u ita khumbelo .
Phalamennde ndi tshiimiswa tsha demokirasi yo lwelwaho zwi tshi vhavha nahone ndi luvhanḓe lwa tshitshavha lune lu fanela u ṱhonifhiwa nga vhoṱhe .
Mithelo i badelwaho nga nḓowelo , i tea u badelwa nga ḓuvha ḽo sumbedzwaho kha nḓivhadzo ya muthelo kana nḓivhadzo iṅwevho ya mbadelo i bvaho kha South African Revenue Service .
U engedzedzea ha migwalabo hu sumba ṱhoḓea ya u khwaṱhisedza nḓila dza vhuḽedzani ha tshikhathi tshoṱhe vhukati ha vhaimeleli na vhadzulapo .
Zwenezwo , vhaeletshedzi vha zwa muthelo vha nga si sokou fha ngeletshedzo vho vhofholowa kha vhathu vha dzhenelelaho kha u rengisa zwidzidzivhadzi , u zwi endedza na zwiṅwe zwiteṅwa zwa vhugevhenga ho dzudzanyiwaho .
Vhathu vhane vha pomokwa kanzhisa vha a fhiswa , kanḓwa , kana u vhulawa .
Mushumo wa vhaofisiri vha tsedzuluso ya vhuḓifari ha vhatshinyi phanḓa ha mushumo uyu ndi u ṱoḓulusa nyimele dze vhathu vho pomokwaho zwi tshi elana na kuvhigele khothe na u ṋetshedza tsengo thangeli na mivhigo ya u rangela tshigwevho na themendelo dza u dzhiela nṱha nga khothe .
Thovho kana zwa u adza musanda .
1.24 Khoro ya Vhagudisi ya Afrika Tshipembe yo kona u alusa nomboro ya vhagudisi vho sainelaho u shela mulenzhe kha Sisiṱeme i khou Bvelaho Phanḓa ya Vhulanguli ha u Bveledzisa Mudededzi wa Phurofeshinaḽa hune tshivhalo tsho fhelelaho tsha vhagudisi ndi 6 572 .
Masheleni a songo linganaho a mashumele na ndondolo .
1.14 . Khabinethe i sathula khakhathi , u pwashekanya na u fhisa themamveledziso dza tshitshavha sa zwine zwa kha ḓi bva u itea zwenezwino zwa tshiṱitshi tsha bisi tsha Rea Vaya ngei Gauteng . Themamveledziso ya vhuendi ya nnyi na nnyi ndi tshiko tsha lushaka tshine tsho itelwa u shumela tshitshavha .
U itwa zwi bvelaho phanḓa ha mbekanyamaitele ya U Pwashekanya Luvhanḓe Luswa zwo ḓisendeka nga vhunzhi ha zwivhangi zwi teaho u swikelelwa .
Ndaela dza dziSOE dzoṱhe dzi khou ṱolwa hafhu u itela u khwaṱhisedza uri dzi a fhindula kha ṱhoḓea dza shango na kha mathomo a u shumiswa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Ni tshi fhedza ni ṅwale phindulo dza mudziso idzi .
Honeha , Khabinethe i vhilaedziswa nga maAfrika Tshipembe vhane vha khou bvela phanḓa na u ḓidzhenisa kha zwa vhudzekani vhu songo tsireledzeaho na vhafarisi vha tshivhalo .
u shumisa mbonalo ya maipfi u wana ṱhalutshedzo
Naho u salela murahu hu khou engedzedza mbekanyamushumo dzi re afho nṱha , zwi a engedzedza zwihulwane ndeme ya pfunzo Kapa Vhukovhela .
U sika nga 2D
Na kha sia ḽa mulayo wa phuraivethe , kha sia ḽa mulayo ḽi kwamaho zwithu zwi fanaho na khonṱhiraka na ndaka ho vha na vhushayavhulamukanyi vhu re khagala .
Sa zwine mudzulatshidulo vha ḓo zwi vhona mbuno idzi a dzi ho kha maṅwalo e nda a ṅwalela khomishini .
Ḽikumedzwa ḽo Vhibvaho nga mbekanyamaitele ya vhuendi ha vundu ḽa Western Cape .
Hu ne tshikalo tsho tiwaho tsha u sedzulusa tsha vha nṱha u fhira ndeme ya maga , kuitele kwa tshilinganywangatsho kwa tshivhalo tsha sambula tshi tea u shumiswa .
Ndi nnyi ane a nga wina arali mvula na yone yanga dzhena kha muṱaṱisano ?
( i ) Mulayotibe sa zwe wa phasiswa zwone nga Khoro ;
Mapholisa maswa vho rwelwaho ṱari vha ḓo dzhoina rennge dza SAPS u khwinisa tsireledzo ya vhadzulapo .
Mashumele a sa fushiho a itea musi mashumele a sa khou tevhedza milayo ya konṱiraka .
Naho zwo ralo , ho ṱaluswa ṱhoḓea nga ndangulo ya u tshimbidza maitele a u langa Tshikwama u itela u isa phanḓa na u khwaṱhisa vhukoni ha nḓisedzo ya tshumelo na u ita zwithu zwa vhukuma hune mafhungo a bveledzwa na u langwa .
TSHIPIKWA : Mbekanyamaitele i ṱoḓa u vhona uri u pulana ha masheleni lwa tshifhinga tshilapfu hu bva kha tshivhumbeo na ngona i sa shanduki zwa ita uri hu vhe na u kona u swikela masheleni lwa tshifhinga tshilapfu na u dzudza kha tshiimo tshavhuḓi .
Mbudziso khulwane ndi dzine ra tea u dzi vhudziswa nga ha tshitshavha sa tsumbo , nga ha vhushaka ha maanḓa , tsenguluso ya vhukoloni na masiandaitwa a mveledziso khathihi na u vhudziswa mbudziso dza mikhwa nga ha u pfuluswa nga khani na mabulayo a vhathu nga vhunzhi .
Phiso ya tshipiḓa tsha oganiki ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili zwi bva kha u vhulaha zwitzhili hu ṱoḓiwaho ha malaṱwa na vhumbiwa ha mushuluwo wa gese zwihulwane kha tshivhumbeo tsha gesepfuḓi na tshitimu .
Ndaulo ya masipala yo vhumbwa nga vhaofisiri vha masipala .
Miṅwe masipala i nga wana mbuelo kha mbulungo kana kha nzwalelo dza mbadelo dzi re na malengelenge .
Tsumbanḓila dzo vhumbiwa nga ndila i tevhelaho .
Zwenezwo , Mbekanyamushumo ya zwa Nnḓu dza Muvhuso i ṱuṱuwedza ṱhanganelano ya dziḓoroboni , mveledziso ya ikonomi ya matshilisano na mvusuludzo ya themamveledziso na mupo .
Mbilaelo khulwanesa kha mukumedzo u bveledzaho wa ḽitheresi ya khomphiyutha zwikoloni u kha ḓi vha vhukonḓi ha masheleni .
Vho ri ri ḓo milwa nga muya wa u kunda na ndifhedzo .
Kha u vhala themendelo dzi tevhelaho , zwi fanela tshifhinga tshoṱhe u dzhielwa nzhele uri dzo livhiswa zwihulwane kha u vhusa mitambo ine ya vha na ḽevele ya khovhakhombo .
Zwi dzhia maḓuvha a 5-10 au shuma u vhulunga dzina ḽa khamphani .
Tshipikwa tsha ndangulo ya vhubindudzi ndi u swikelela mbuelo dzine dza fhira maraga nga Tshikalo tsha khohakhombo ine ya ṱanganedzea .
U bveledza fulo ḽa u ṱuṱuwedza tsivhudzo malugana na vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ho ṱanganelaho .
Radioḽodzhi ( ya mutheo ) 100% ya mutengo wa Tshikimu
Hu si vhukati ha vhathu fhedzi , vhathu vhahulwane , fhedzi na vhukati ha vhaswa .
Hezwi zwi tea u itelwa u tendela tshitshavha uri tshi vhe na vhupfiwa kha mugaganyagwama .
U tevhedzwa ha ḽiṅwalo ḽa u fara ho imisa zwi tshi bva kha u tevhedzwa ha khanelo , nyimele , pfanelo kana ndaela yo ṋewaho nga khothe .
Nyito a i athu u bveledza tshithu kha mashumisele a zwikwama sa afha ndo ṱavhanya nda thola khomishinari o tou farelaho .
Musi hu khou itwa ṱhoḓisiso nnzhi dza miṱa tshifhinga tshi tshi khou bvelaphanḓa , naho zwo ralo , zwi tea u konadzea vhukuma u vhambedza data .
U vinyuwa ha bodo , zwi nga nḓila ya tshivhumbeo na matheriala , zwi tea u sumbedza muhumbulo muthihi wa u vha muraḓo nga vhoṱhe ;
U shumisana ha ḽiṱo-tshanḓa-mulenzhe - u ḓirivhula bola u mona na zwitanda zwi ngaho maboḓelo zwi ngaho maboḓelo na u rahela bola vhukati ha zwitanda zwi ngaho maboḓelo
U khwaṱhisedza mikhwa na vhuḓifhinduleli kha ṅwaha woṱhe
Tshigwevho tsha u dzula dzhele tshi vhavhaho na milifho zwi ḓo hweswa muthu ane a tshinya .
Ndangulo ya zwa masheleni ndi thikho ya dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Thendelano ye ya sainiwa ṅwaha wo fhiraho yo ṋetshedza u gonya ha muholo wa tshikati wa u lingana phesenthe nthihi nṱha ha reithi ya u gonya ha mitengo .
Imeiḽi i amba nga mutaladzi muthihi uri mapholisa vha khou ṱoḓa u vala yunithi na vha sa khou ṋetshedza ṱhalutshedzo ya izwi kana uri mafhungo a bva ngafhi .
Maitele o ḓoweleaho ndi a uri muraḓo u humisela murahu ḽikumedzwa magumoni a khanedzano uri Nnḓu i si kone u khetha khayo .
Ṱhoḓisiso dza vhashumisi dzi ḓo dovha dza shumiswa sa ndivho dzi no pimea .
Eskom ndi yone vhulanguli ha tshumelo ya muḓagasi na mufari wa ḽaisentsi ya muḓagasi u itela themamveledziso ya muḓagasi na u dzheniswa ha muḓagasi miḓini , ngeno masipala u na vhuḓifhinduleli ha mavhone a tshiṱaraṱani na mavhone a nnyi na nnyi .
Musi ni tshi wisa matshakatshaka , vhusunzi vhu a a doba . inwi
( a ) Tshifhinga tsha u gudisa kha Vhuimo ha Vhukati ( Gireidi ya 4-6 ) tsho dzudzanywa kha thebuḽu i re afho fhasi nga nḓila i tevhelaho :
Dzibege dzi itwa nga nḓila yo teaho nyimele dza mitsho yo fhambanaho .
Dzikhamphani dza mitshino dza mashangoḓavha na dzone dzi a sumbedza mishumo yadzo , tshifhinga tshinzhi nga thuso i bvaho kha dzi ofisi dza vhaambasada vha havho .
Naho kha mashango ane a kha ḓi vha nga fhasi ha ndangulo ya phuraivethe vhukuma , tshivhalo tsha thandela khulwane tshi khou tsela fhasi .
Mishumo yavho zwa zwino i katela u alusa na u thoma zwikimu zwa vhugudisi na pfunzo , na uri i nga pfukela na kha maṅwe maga a u alusa u sadzhia sia mushumoni .
Kha vha humbule uri ndi mikhwa minzhi yo shanduka matshiloni ashu na kha matshilo a vhabebi na vhomakhulu vhashu .
Khoro i ṱoḓiwa uri i thome Komiti ya tshoṱhe ya Ndangulo ya Maḓaka a Dzulaho a hone .
U konisa u topolwa na u vhiga ndaka dzo fhelelwaho nga tshifhinga na dzi sa tsha shuma kha khonadzeo ya u thivha kana u laṱa .
Mulayotibe u khou ṱoḓa u dzhenisa ṱhalutshedzo ya vhutshinyi ha zwa vhudzekani u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe ane a wanala a na mulandu wa zwa vhudzekani sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha Mulayo wa Vhugevhenga ( Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani na mafhungo a Tshimbilelanaho naho ) , Mulayo wo Khwiṋiswaho , wa vhu 32 wa 2007 , u vhonala u songo tea u shuma na vhana .
Vha dzhiele nṱha : ndondolo yo fhelelaho ya ṋayo i katela zwi fhiraho izwi , fhedzi hedzi mbuno ndi dza ndemesa .
Hezwi ndi zwithu zwi sa ṱoḓi tshelede , fhedzi zwi ṱoḓa uri hu shandukiswe vhuḓifari .
u vha vha mudzulapo wa Afurika Tshipembe kana mudzulapo wa tshoṱhe
Ndi nḓila ifhio ine ya khou shumiswa nga khoro , tshitshavha tsho shumisa nḓila ifhio ?
PPP ( Vhufarakani ha Lushaka ha Phuraivethe )
Zwa ndeme ndi zwa uri mutikedzi u ḓo sumbedziswa fhethu ha u dzhena ho teaho u bva mathomoni .
Izwi zwi ḓo thusa Komiti ya Wadi u vhona uri yo kona naa u swikela zwe ya amba uri i ḓo zwi ita .
Khunyeledzo ya mvetomveto ya Ḽiṅwalo ḽa Mathomo i vhoniwa sa ḽiga ḽihulwane ḽa u ya kha u thomiwa ha Dzangano ḽo lavhelelwaho .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muhumbeli wa mushumo u vhona uri khumbelo yawe i a swika kha Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi , Mupo na Vhuendelamashango hu sa athu u swika ḓuvha ḽa u vala ḽo bulwaho .
Zwo ralo Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha uri vha ise phanḓa na u dzhiela nzhele vhudzheneleli ha u vhulunga fulufulu .
U itela u vhona tshiitisi tsha u pandelwa ha mupoti wa mulandu , ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha vhuṱanzu .
3 . Naa hu na mikano malugana na zwine mutandululi wa mbilaelo dza zwa muthelo a tea u shumana nazwo ?
Kha miṅwha yo fhelaho , vhunzhi ha zwo thomiwaho zwo vha zwo lavhelelwa u bveledza nḓila dza mishumo kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Mufariwa o rwiwa nga muofisiri nga nṱhani ha tsemano hu tshi lwelwa sigareṱe .
Ndi ngazwo , hu na ṱhoḓea ya vhushumisani vhukati ha vhubindudzi vhuhulwane ha tshitshavha na sekhithara khulwane ya phuraivethe .
Magavhelo a zwa mishumo a ḓo dovha hafhu a ita uri Muhasho wa Muno u kone u thola vhaswa vha si na mishumo vha linganaho 10 000 vhane vha ḓo shuma u shandukisa rekhode dze dza vhulungwa nga u tou ṅwala kha mabambiri uri dzi vhe dza didzhithaḽa , zwine zwa ḓo engedza zwikili zwavho khathihi na u shela mulenzhe kha u ita uri tshumelo dza vhadzulapo dzi vhe dza musalauno .
( 3 ) Mulangavunḓu wa vunḓu , kana arali Mulangavunḓu a si ho , Muraḓo wa vhuimeleli ho khethwaho nga Mulangavunḓu a nga ranga phanḓa vhurumiwa .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza vhurumelwa vhu bvaho kha shango na ḽifhasi ḽoṱhe kha SAIC ya vhuṋa ine ya khou farwa nga Ḽavhuṋa , 24 Ṱhafamuhwe 2022 ngei Johannesburg .
Mugaganyagwama u tea u vheiwa kha nyimele ya mitsiko ya masheleni ya ndeme yo livhanaho na Muhasho wa zwa Mutakalo wa Kapa Vhukovhela .
Honeha , kha dziṅwe nyimele , vhabebi a vha pfani , muṅwe u ḓo shavha kha shango na ṅwana .
Nga nṱhani ha hezwi , muvhuso wo hana u saina tsheke i songo ṅwalwaho tshelede zwe zwa ita uri Afrika Tshipembe ḽi ḓibvise kha u bida u vha vhafari vha Commonwealth Games " .
U xela ha dzidokhumenthe hu nga khakhisa kushumele .
Hu ḓo bvelela mini ?
Nyiledzo idzi dzi nga tewa musi ho pfukiwa iṅwe ya ṱhoḓea dzine dza tea u swikelwa u ya nga bidi kana konṱiraka yo ṱanganedzwaho .
Tshifhinga tsha u thomani kha mbambedzo tsho ṋetshedzwa kha zwitatamennde zwa ṅwaha wa muvhalelano uno .
Zwenezwo ho vha hu na ndingedzo kha sia ḽa mabindu , ḽa mabindu o dzudzanywaho , ya u lingedza u ṱuṱuwedza miraḓo yashu uri vha tevhedze mbekanyamaitele dzine ra tenda uri ndi dza vhukuma , a dzi shumisi masheleni manzhi na u vhuedza lwa poḽotiki .
Ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo imelelwaho kha vhusimamulayo ha vundu , ḽine u ya nga khethekanyo ya Ndayotewa ḽa tea u vha na vharumelwa kha vhurumelwa vhukene ha vundu , ḽi tea u vha na murumelwa muthihi zwawe wa tshoṱhe .
pulane ya ndondolo ya ḓuvha
Arali hu na maṅwe maṅwalwa a ndaulo o tetshelwaho kha maṅwalwo a bidi a songo nambatedzwaho nga ḓuvha ḽa u vala ha bidi , bidi yaṋu i ḓo dzhiiwa sa i songo tendelwaho .
A kora zwikoro zwa fumi kha mutambo wa vhugweṋa , Brazil ya wina .
Mbilahelo ya Kiḽasi II : Ndi mbilahelo ya u sa tevhela mulayo nga SAPS nga fhasi ha Mulayo Nndwa dza Muṱani wa 1998 ..
Muhumbulo muhulwane ndi wa u shumisa heyi sisiṱeme sa senthara ya tshinyalelo ya masheleni kha ndaka iṅwe na iṅwe musi sisiṱeme yo no ṱumanywa na E-Works .
Vhoramafhungo vha Afurika Tshipembe na vha nnḓa ,
U ya nga tshirendo , ndi mini tshi itaho uri luvhondo luwe ?
Vhatshinyi vha tea u bvela khagala nga makumedzwa avho vha amba uri zwa vhukuma ho bvelela mini .
Tshumisano na vhukwamani na vhaṋetshedzi vha vhuendi ha tshitshavha vhu ḓo itwa na hone .
u ita uri mibvumo i vhe na vhushaka na maḽeḓere na maipfi .
Tshithu itsho atshi tou vha ndinganyelo ya maga ane kurengele ku sa humbulelei kana ku sa ḓivhei kwa katelwa .
Maitele a thengo a a pfesesiwa , nahone mabindu maswa a na zwikili zwa thekhinikhaḽa , zwa masheleni na mbalo lune a nga kona u ita thendara dza mishumo ;
Tshipiḓa itshi tshi ḓo sedzesa kha u alusa vhuḓiimiseli ha dzangano kha vhathu vhaḽo .
Ḽifhasi ḽa bindu ḽi ḓitika nga fulufhelo kha dzikhomphyutha u itela u vhulunga na u phurosesa mafhungo .
Ro vha ri tshi khou gidima mudavhini wa bola .
2.4 Khabinethe yo ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha ḓihudze na uri vha tsireledze zwidimela zwiswa uri zwi sa tshinyadzwe
Fulufhelo ḽa vhathu kha tshumelo dza zwa mutakalo dza muhasho ndi u shela mulenzhe hu re na ndeme kha u khwaṱhisa u shumela zwa matshilisano vunduni .
Vha humbelwa u dzhiela nzhele : Nomboro ya ndivhanele na dzina ḽa vhuimo zwi tea u sumbedzwa kha fomo yavho ya khumbelo ya mushumo na CV .
Nndwa ya u hanedzana na khethululo yo vha i nga ha u fhaṱiwa ha tshitshavha tsha demokirasi tshi sa ṱaluli u ya nga lushaka na mbeu , tshine khatsho vhathu vhoṱhe vha vha na pfanelo dza u lingana .
Ri tea u vha na milayo i fanaho i kovhelaniho na u shumiswa u lingana nga vhoṱhe , hu si nga nyofho kana u dzhia sia .
U itela u vhona uri Afrika Tshipembe ḽi khou kona u wana mbuelo dzo fhelelaho dza hovhu vhushaka khathihi na vhuṅwe , ndo thola Vho Daniel Mminele , vhe vha vha vhe Muthusamuluvhisi wa kale wa Reserve Bank , sa vhone Murangaphanḓa wa Tshigwada tsha u Shuma tsha Masheleni a zwa Kilima ngomu Ofisini ya Phuresidennde uri vha range phanḓa zwa u kuvhanganyiwa ha masheleni hu tshi itelwa zwa mupfuluwo washu u pfalaho .
Mugaganyagwama wo itwa uri u vhe hone u itela mveledziso ya zwikili na uri u a sedzuluswa nga kotara nga kotara u itela u vhona uri pulane i khou thomwa .
Masheleni a fhiraho R1,3 biḽioni o ṋetshedzwa hu u tikedza mabindu maṱuku na a vhukati .
Na , milayo ine ya shuma kha ḽeveḽe ya tshifhaṱo i nga shumiswa na u shandukiswa kha ḽevele ya nzudzanyo .
Vhutshilo vhu nga ri vhea kha nzulele na nyimele dzo fhambanaho , fhedzi Khushumusi i a ri ṱanganya musi ri tshi ṱanganedza u bebiwa ha Yesu Khristo .
Khumbelo yo ṱanganedzwa nga :
Ndi zwa ndeme u vha na phurofaili yo fhelelaho ya vhathu vhane zwiimiswa zwa tshitshavha zwa itelwa vhone , u itela u dzhia tsheo ya uri ndi zwiimiswa zwifhio zwine tshitshavha tsha zwi ṱoḓa .
Zwi tevhelaho zwo wanala kha ṱhalusamaipfi ine ya pfi Online Etymology Dictionary , ine ya khou ṱalutshedza ṱhalutshedzo na vhubvo ha ipfi " muloi " .
Musi ho bvelela mpfu dzo raloho , vha sibadela kana dokotela vha tea u ita ṱhoḓisiso .
Ezwi , zwenezwo , ho vha mikhwa ye ra i topola sa i bvaho tshoṱhe kha Mulayotewa washu .
" Ndi a ṱuṱuwedzea musi ndi tshi kona u shandukisa zwifhaṱuwo zwine zwi si tsha vha na fhulufhelo zwa mwemwela zwa dovha zwa vha na fhulufhelo .
U ya nga ha Phirisela ya Mugaganyagwama yo bviswaho nga ha Gwama ḽa Vundu , vhupulani vhu itwa nga nḓila i tevhelaho :
Hu dovha ha vha dziṅwe mbekanyamushumo nnzhi dzo no itwaho nga muvhuso , nahone ṋaṅwaha muvhuso u ḓo :
Ḽiṅwalwa a ḽi topoli fhedzi pfanelo murango na milayo , fhedzi ḽi dovha hafhu ḽa ṋetshedza mafhungo nga vhuḓalo u itela uri zwipondwa zwi konou shumisa pfanelo dzazwo na u konisa vha ṋetshedza tshumelo u gagamisa pfanelo idzo sa zwe dza sumbedzwa kha tshata .
Ṅwalani mafhungo mavhili a u ṱalutshedza itsho tshithu .
Kha vha ite khumbelo ya u adoptha kha shango vha mudzulapo wa ḽiṅwe shango
U alusa nḓivho ya mutakalo kha vhathu zwi khwaṱhisa ṱhoḓea ya tshaka dzo mutakalo wavhuḓi wa zwinwiwa .
Kha vha ṋekane nga zwidodombedzwa zwine zwa ḓo thusa zwa malugana na muthu uyo , nga maanḓa tshinepe tsha zwino .
Kha vha vhudzise tshigwada : Izwi zwithu zwi a bvelela vhutshiloni ha vhukuma ?
Musi izwi zwo no itwa , ndi ḓo vhekanya makumedzwa uri vhone vha bule mihumbulo .
Mihasho i rumela zwitatamennde zwa masheleni zwavho nga maitele a u ṱavhanyedza .
3.2 Uri fhungo ḽa vhuvhusi ha Bodo ḽi dzikiswe , Khabinethe yo tendela u simulwa ha Bodo ya Tshifhinga nyana ngeno Minisṱa vha tshi khou ṱavhanyisa maitele a u thola miraḓo ya Bodo ya Maḓi ya Umngeni yo fhelelaho .
musi dzi nyimelo dza vho dzi tshi shanduka
Ndinganyiso kha mbetshelwathungo idzi dzi lingana na ndeme ya ndaka dzo ṅwalwaho dza zwiteṅwa zwa zwirengwa zwa ndaka , vhupo ha mveledziso na zwishumiswa zwe zwa rengwa nga masheleni a vhusimamilayo ha kale .
U sa ṋetshedza thikhedzo ya zwa masheleni zwi nga , nga dziṅwe nyimele , ḓurela muvhuso tshelede nnzhi u fhira yo humbulwaho .
U bva kha mafhungo na nḓivho yo waniwaho kha muṱangano uyo , vha dovha vha pfumbudza vhamaki kha vundu .
Ro fhiwa mushumo une wa kha ḓi tea u itwa , ro dzhia tsheo nga 2009 ya u sedzesa kha zwiṱanu zwa ndeme .
Ndi baisigiri ntswa i no penya .
1.3. Muya wa vhufarani wo dziaho vhukati ha muvhuso na tshitshavha tsha vhoramabindu nga musi wa sesheni ya WEFA wo vha u wavhuḓi vhukuma .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website , vha i ḓadze nga u tou ṅwala zwavhu ḓi nga maḽe ḓere mahulwane .
Arali muthu o ita vhutshinyi 3
Heyi phoḽisi i ḓo thusa vhone na tshitshavha tshavho u ḓivha uri vha nga ḓiṱanganya hani na masipala wavho nga ha mafhungo a ndeme a no vha kwama .
Naho zwo ralo , tsheo ya muhasho ya u humbela ṱhanziela idzi malugana na vhavhuelwa vha mbadelo dzo fhiriselwaho a yo ngo shumiswa nga nḓila yo linganaho na uri i ḓo khakhululwa zwino .
Thandela ya ndingedzo ya thangela ndingedzo yo tholwaho yo livhiswaho kha u fhungudza mishumo ya ndaulo ya vhashumi vha vhulamukanyi na u pfufhifhadza tshifhinga tsha u lindela tsengo .
Sekhithara dzoṱhe dzi fanela u ṱuṱuwedzwa u khwinisa na u khwinisa mabindu avho u ya nga ndeme na kushumisele kwa maḓi .
U thusa u bveledzisa na vhubveledzisi ha zwibugwana zwa vhureakhovhe vhuṱuku .
u shumiswa ha dziGMO ḽaiburari , pherani dza u alusa kana nnḓu dala
Muṋetshedzi wa tshumelo u ṱoḓea uri a dodombedze thandela dzawe dza kale na dza zwino , a tshi ṱalutshedza thandela dzine dza ḓo sumbedza :
Ngona ya u pulana yo livhiswa kha u ṋetshedza ṱhoḓea dza zwitandadi zwa fhasi zwa u pulana na vhutshilo kha vhupo honoho ; nga maṅwe maipfi , zwithu zwa ndeme , zwiimiswa zwa zwikhala zwa mushumo zwi fanela u vha tsini na vhudzulo ha vhathu huṋe vha kona u swika nga milenzhe .
U ḓivha tshivhumbeo- u ḓivha zwivhumbeo , zwiga , ḽeḓere , n.z. zwi sa sedzi vhuimo , saizi , siangane , tsumbo , u kona u ḓivha tshitendeledzi nga ṅwabo wa tshivhumbeo tshatsho tsho ṱaluleaho ;
Vha vhona uri Komiti ya Wadi i nga tandulula hani thaidzo iyi ye vha livhana nayo ?
Khabinethe i khou yo ima yo khwaṱhisa kha khuwelelo yayo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri kha vha ye u ita ndingo uri vha ḓivhe tshiimo tshavho tsha HIV , zwine zwi ḓo vha thusa u ita tsheo dza maga a u thivhela , dzilafho , ndondolo na thikhedzo .
Khothe dza sialala na mishumo ya vhulamukanyi ya Vharangaphanḓa vha Sialala 1999
Midia u tea u vhona tshanduko sa tshiṅwe tshithu tshine wa tea u ḓidzhenisa khatsho , hu si u vhiga ngatsho fhedzi .
Zwipiḓa zwa ndeme kha maano aya zwi katela u lugisa vhulanguli na mashumele a zwibadela zwa nnyi na nnyi , u khwinisa vhupulani ha zwiko zwa vhashumi , u hudza ḽeveḽe dza vhashumi na u vhona uri kurengele kwa mishonga ku a khwinisea .
Muhasho wa Pfunzo dza Fhasi u lusa u nanga muthu a re na tsenguluso dza nṱha nahone o ṱuṱuwedzeaho zwihulu a re na digirii ya fhasisa ya batsheḽa yo teaho .
Musi vha tshi humbula nga ha uri naho vha tshi zwi sedza nga nḓila ifhio kana ifhio , naho vha nga khethekanya hani kana hani tshumelo , hu ḓo ḓi dzula hu na sekithara i songo vhofholowaho ngauri vha nga si kone u vha na iṅwe thambo / phaiphi ya nḓisedzo ya gese kana muḓagasi kana maḓi kana ṱhingo kha vhashumisi vha u fhedza vhane vha ṱhingo dzavho dza vha dzi tshi kha ḓi vha dzo ṱumiwa kha inthanete nga u shumisa nḓila dza u ongolowa .
Malugana na mugaganyagwama wo sendekaho kha mbekanyamaitele muvhuso wa vhukati u shuma zwavhuḓi ngamaanḓa , nga nnḓa ha kha masia mavhili o imaho nga uri .
1.2 . Khabinethe i khoḓa Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo , Mihasho ya Pfunzo ya Vundu , ṱhoho dza zwikolo , vhadededzi na vhana vha tshikolo kha u konḓelela sa izwi ri tshi khou fhedza muṅwe ṅwaha wa zwa pfunzo we vhathu vha vha tshi khou shuma vhukuma .
U dzheniswa hu ḓo thoma kha kotara ya vhuṋa .
Vhupo vhune ha ḓo thusiwa ndi uho ha u mona na ṱhanganelo ya dzingu , themamveledziso , ndi zwone , na maṅwe mafhungo a kwamaho masia oṱhe u fana na a kilima na tsireledzo ya zwiḽiwa .
U bveledza zwilinganyo zwa sisiṱeme ya ndangulo ya vhupo , tsedzuluso ya masiandoitwa a ndangulo ya vhupo , matshimbidzele a u lavhelesa na u oditha na u vhiga vhuitwa hoṱhe .
Mveledziso : A Mvelaphanḓa ya tshitshavha i bva kha vhathu vhatsho , hezwi zwi katela tshiimo tsha mutakalo , nḓivho na pfunzo na zwishumiswa zwine zwa langiwa nga vhathu vhenevho .
Muanganyelo wa u thoma wa u paḓukanya na u bvisa tshithu na u vhuedzedza saithi ine tsho vheiwa khayo , zwo dovha zwa katela kha mutengo wa ndaka , puḽanti , na zwishumiswa .
Mbudziso ndi ya uri na zwo tea naa , kha demokirasi ya ndayotewa musi vhathu vha tshi ḓidzhenisa kha maitele a zwa vhuloi ane a vhaisa vhaṅwe vhathu .
Khothe yo wana uri ndaka yo vha tshishumiswa tsha milandu ya thengiso ya rengisa daimane lu si ho mulayoni ; zwo vha zwi zwa ndeme u bvelela ha mbadelo idzo ; na uri zwa u dzhia ndaka zwo vha zwi si ho mulayoni .
Nzudzanyo dza zwiimiswa zwiṅwe na khemphasi malugana na zwenezwo .
Vhufulufheli kha matheriala a ṱunḓwaho seli na thekhinoḽodzhi , hu ṱoḓaho nḓisedzo i dzulaho i tshi khou engedzea ya kharentsi yo khwaṱhaho i shaeaho a zwi konadzei nahone zwi ḓo fhungudzwa nga u ṱavhanyedza vhukuma .
37.2 Khabinethe i khoḓa Vho Dokotela Lindiwe Sidali , vhe vha ita ḓivhazwakale kha u vha dokotela wa cardiothoracic wa mufumakadzi wa Murema wa u tou thoma shangoni ḽashu .
Thendelo ya muṋe yo tou ṅwalwaho , arali vha songo tou tshi thoma , u khetha kana u bveledza .
Vhudza vhathu mafhungomatsivhudzi o linganaho a no kwama mbambe , vhaanewa na fhethuvhupo ?
Ndi honoyu muya wa Afrika Tshipembe une wa fanela u tshimbidza thandululo yashu u itela u fhaṱa ikonomi ntswa , i linganaho nahone ya khwiṋe , u fhiraho u sokou vha tshitshavha .
U vhona uri sisiṱeme ya ndangulo ya zwa masheleni na kana ndangulo ya nga ngomu yo thomiwaho kha muhasho i khou shumaniwa nayo kha sia ḽa vhuḓifhinduleli .
Naho zwo ralo , tshenzhelo huṅwe fhethu yo sumbedza zwithu konḓaho maelana na u tholwa hu bvelaho phanḓa ha vhashumi vha re hone hu tshimbilaho na khetho iyo .
Madalo , na dziṅwe tshumelo .
Bada na vhuendi ha vunḓu
Kuhumbulele kwa ndeme kha zwa vhupo ndi mutshatshame wa zwitshilaho , u farwa ha ndinganyiso ya zwipiḓa zwiṱuku zwoṱhe zwine zwa ita sisiṱeme , vhupo , u shuma nga nḓila i sa nyeṱhi .
Uhu u khwiṋisa hu shumana na zwa u pfisa vhuṱungu zwi tshi elana na vhuloi na vhuviavhathu ( u bvisa miṱuvha ) .
Zwenezwo vhutepe huhulwane hu a ṱuṱuwedza khaphasithi ya kushumele kwa vha maanḓalanga a ha masipala , siani ḽa u kona u monitha tshanduko , khathihi na mbumbo ya themamveledziso ya nḓilamagodo na mbadelo dza hone .
madzina a tshiimiswa tsha ndondolo
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha tou dikhethela u dzhenela kha komiti iyi .
Ro ḓa fhano ri khou ḓivha uri u swikelela thendelano zwi ḓo vha zwi zwa ndeme u itela mirafho i ḓaho u thivhela tshanduko dza ndeme na dzi sa shandukiswi kha kilima .
Vha badele mbadelo yo randelwaho
Luambo lwa Zwiga u itela uri vha kone u davhidzana na vha ṱodaho u thuswa vhane vha vha na vhuholefhali ha u sa pfa .
Musudzuluwo u sumbedzwa kha mbadelo ye ya rekhodiwa kha redzhisiṱara ya ndaka hu si mutengo wa ndaka wa musi i tshi kha ḓi vha ntswa , sa afha vhutsamutengo vhu sa dzhielwi nzhele kha zwitatamende zwa masheleni fhasi ha beisi ya kheshe yo khwiniswaho ya akhaunthu .
Kha ri ite nyito Itani masiki wa u sumbedza vhuḓipfi .
Tshitshavha tsha vhathu vho fhambanaho , vha shumisanaho vha na muhumbulo muthihi sa lushaka
Zwileludzi zwa mabunga zwi shumiswaho nga vhoṱhe , kha nyimele dzi re na tshivhalo , zwo livhisa vharengi u dzhena kha zwiito zwa vhudzekani mabungani .
U khwaṱhisedza vhuimo ha mashumele a vhukuma nga u hu vhambedza na tshiimo tsha mashumele .
Pfanelo i ṋekedzwa arali :
Dzifulobo dza data ya themo ndapfu dzo linganaho dzi ḓo ṋetshedza muanganyelo wavhuḓi wa vhudzivha ha u gwela phaiphi khulwane .
Arali vha songo kwamiwa u itela inthaviwu nga murahu ha miṅwedzi miraru ho fhira datumu ya u vala , vha humbelwa u dzhia uri khumbelo yavho a yo ngo bvelela .
6.6 Muvhigo wa Khomishini ya Mvusuludzo ya Mulayo Afurika Tshipembe kha khothe dza sialala na mishumo ya vhulamukayi ya Vharangaphanḓa vha Sialala
Hezwi zwi katela vhudziki ha zwa nḓowetshumo , mutakalo na zwa matshilisano .
Mulayo , malugana na vhuḓifhinduleli na ndifhelo zwa zwipondwa zwa tshikafhadzo u tea u thoma u shuma .
Sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi a shandululea .
U khuruṱanya vhadededzi vho nothaho vha re tshitshavhani uri vha shele mulenzhe kha u funza vhuguda u ṅwala na u vhala na vhuguda mbalo
Tshivhalo tshi linganaho 80% ya vhathu vhoṱhe vhane vha shuma fhano Afrika Tshipembe ndi vhathu vho tholiwaho kha sekhithara ya phuraivethe .
Tshiṱirathedzhi tsha Nyaluwo na Mveledziso zwa Vundu ḽashu tshi topola vhuendelamashango sa iṅwe ya sekhithara dza ndeme dzine dzi nga hwala muhwalo wa vhushai na u shaea ha mishumo u bva kha mahaḓa a vhathu vhashu vhanzhi .
U bvela phanḓa na u vhiga mvelaphanḓa ya u fhungudzea a zwo ngo tea na uri ndi zwa ndeme u itela uri mimaraga i fhindule kha khonṱiraka dza mbambadzo na u shumiswa u ya nga tshanduko kha nḓisedzo na ṱhoḓea .
Khethekanyo ya 28 ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 u ṱanganedza pfanelo ya vhana vhoṱhe kha tshumelo ya matshilisano na tsireledzo kha khakhathi , u tambudzwa , u sa lindiwa na u fhuriwa .
U shela mulenzhe nga vhukwamani
Ndi zwifhio zwa ndeme zwine vha humbula uri muvhuso u fanela u zwi ita na vhone ?
Ndondolo ya data yo kuvhanganywaho zwo vha zwithu zwi vhilaedzaho zwe zwa ambiwa nga hazwo .
U vhaisala na u ṱungufhala ndi u nyanyuwa ho ḓoweleaho kha thaidzo yo livhanywaho nayo musi hu na khentsa ya ḓamu nahone izwi zwi ḓo tshenzhela misi yoṱhe nga vhathu vhoṱhe .
Iwe Mudzimi wa Vhathu , ita uri muhulwane wanga a fulufhedzee kha vhathu ngae sa zwine nda vha zwone khae .
Khwaṱhisedzo yo vhewa kha u asesa " mashumele " ( u ya nga mafhungo a ngaho a mutakalo , tsireledzo , vhuḓimvumvusi , pfunzo na mbambadzo ) zwi tshi sedzwa u sa fana na u asesa ho leluwaho ha tshikoupu tsha vhunzhi ha pulane u itela uri dziṅwe nyimele dza milayo i re hone dzi khou tevhedzwa naa .
DSP ya vhulwadze vhu sa fholi iḓo dovha ya vha humbudza u wana mushonga wo randelwaho muswa phanḓa ha maḓuvha a 21 musi uyu une vha vha nawo u tshi fhela .
Zwazwino vho no vha vhaofisiri vha mapholisa ; ri khou ṱoḓa mivhigo nga ha tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha kwama vhathu vhashu nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi .
U ṅwala maambiwa zwi ṱoḓa zwikili zwa u thetshelesa na u nweledza .
Mawanwa a katela u kalula ha mitengo , vhashumi vha muvhusoni vho itaho khumbelo ya thikhedzo ye vha vha songo tea u wana , tshanḓanguvhoni na u thudzelwa thungo ha milayo na ndangulo dza supply chain management .
A hu na u hanedza ho tou ṅwalwaho he ha ṋetshedzwa , na muhumbeli wa khaṱhululo o khwinisa khumbelo yawe lwa tshiofisi .
Mbuletshedzo ya nḓila ine Muhasho wa lushaka kana wa vundu wo teaho wa ḓo khwaṱhisedza uri mbekanyamaitele , pulane , khathihi na milayo na zwilinganyo zwiṅwe na zwiṅwe , zwi a swikelela ndivhotiwa dzayo , na u ṱuṱuwedza na u tsireledza vhupo .
Eskom yo no thoma mushumo wa u ṱavhanyisa maitele ayo a mbambadzo na a thekhiniki u itela nḓadzo ya muḓagasi wa u engedzedza uri u dzhene khakha giridi hu si na u khakhisea .
U ṅwalisa lutshetshe hu tshe na tshifhinga ndi zwa ndeme vhukuma !
Khonfarentsi iyi , ine ya farwa nga murahu ha miṅwaha mivhili miṅwe na miṅwe , yo no tou vha tshishumiswa tshi sumbedzaho tshanduko kha muvhuso na vhadzulapo vha Afrika Tshipembe kha u vhona mvelaphanḓa dzo itwaho kha u langa u kavhiwa nga HIV .
Nga ha khumbelo ya nomboro na thendelo ya mbambadzo ya dzigoloi
7.3 Vhathu vhoṱhe vha kwameaho vho tenda uri khakhathi nga u angaredza , zwikoloni nga maanḓa , a dzi ngo ṱanganedzea na uri tshumisano u ya phanḓa i khou ṱoḓea u khwaṱhisedza uri zwikolo zwi khou tsireledzea kha vhagudi na vhadededzi .
U amba nga khalaṅwaha ine ya takaleleswa .
Naho zwo ralo , zwo wanalaho zwa zwino kha mupo a si zwone zwe zwa vha zwi zwone u thomani .
Nṱhani ha izwo , vhunzhi ha mushumo u itwa ho sedzwa zwa u tou ḓishuma hu na ngudo dza dzitshaka dzine dza dzinginya uri mishumo i khou ḓiṋaṋa u vha ya tshifhinganyana .
Ngavhe muya wavho na wa mazhakanḓila a Afrika u tshi isa phanḓa na u ri dededza khathihi na dzhango ḽoṱhe kha ndayo dza dzango ḽo vhofholowaho , ḽo vhofholowaho kha malwadze u fana ha dwadzwe tshifu ḽa ibola , Maḽaria , HIV na AIDS khathihi na u vha fhasi kha u bvelela .
Muvhigo wa Khothe u ḓo rumelwa kha muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano uri u sedzuluse maitele o tevhelwaho na u rekhoda zwidodombedzwa zwavho na zwa uyo ṅwana .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe ni tshi ofha ?
Vhuṅwe ha vhudzheneleli hashu vhuswa ndi Tshikimu tsha Vhoranḓowetshumo vha Vharema tsho rwelwaho ṱari u itela u alusa u shela mulenzhe ha vhoramabindu vha vharema kha vhubveledzi .
Mushumi wa Mmbi dzo Khetheaho o reila tshiendedzi a tshi livhisa luwani , a fhufhela nnḓa a sia tshiendedzi tshi tshi khou suvha tsho livha muri he tsha swika tsha thuthuba tsha thoma u duga , tsha vha vhulaha vhoṱhe .
- Batho Pele i vhea " Vhathu Phanḓa " sa mulayo wa sumbanḓila ya Tshumelo ya Tshitshavha .
Arali vha kha khetho ya Sapphire kana Beryl , dokotela a vha randelaho mushonga u tea u vha e kha Netiweke ya GEMS ( Tshikimu tsho ita thendelano na dziṅwe GP , khemisi , madokotela a maṋo na a maṱo , nahone tshigwada itshi tsha vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo ri vha vhidza vhaṋetshedzatshumelo vhashu vha Netiweke ya GEMS - havha vhaṋetshedzatshumelo vha ḓo ṱana luswayo lwa " Netiweke ya GEMS " kha fasiṱere kana muṋango wavho ) .
Muṅwalisi u tea u vha fha ṱhanziela ya DNA na zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa tshifiwo tshiṅwe na tshiṅwe tshine zwi tshimbilelanaho na zwa dzidzhini zwa bva khatsho .
Vha khou vhea vhugai kha ṱhoḓisiso nahone vha khou lavhelela mini ?
Ndi zwa ndeme zwa dovha hafhu zwa vha zwavhuḓi u vhulunga miṅwe mishumo u itela u vhona nyaluwo musi tshifhinga zwi tshi ya .
Khwiṋiso dze ambedzanwa nga hadzo na vhashelamulenzhe vho fanelaho , dzi ḓo shela mulenzhe kha themamveledziso ya vhubindudzi ine ya khou bvela phanḓa u itela uri hu vhe na u shumiswa ha fulufulu ḽo fhambanaho shangoni .
Vhuḓikumedzeli ha Foramu kha u wana tshipikwa itshi zwo khaṱhisedzwa zwi khagala nga thikhedzo yaṋu yo fhelelaho kha Vhuthihi ha Afrika na mbekanyamushumo dzayo dzi tshilaho .
ene sa ḓidzhenisi khazwo
Thandela khulwane dzine dza katela vhubindudzi vhuhulwane na / kana ndavhelelo khulwane dzi tewa nga zwiito zwo dzudzanyeaho zwa ndangulo yo dodombedzwaho ya khohakhombo nga misi .
U topola zwine madioma a amba .
Ri na muhumbulo wa uri maitele aya a vhushelamulenzhe nga tshitshavha a ḓo khwaṱhiswa kha miṅwaha i ḓaho .
I dovha ya vhekanya pulane dza zwa vhuendi dza shango na maitele a zwa vhuendi a ḽifhasi .
Honeha , khuwelelo ya u bvela phanḓa na bayodaivesithi hu dzhenisa muthu kha khonadzeo ya u pomokelwa u ṱhogomelesa mupo wa mvelo u fhirisa vhathu .
I tea u fariwa tshifhinga tshoṱhe u thusa Komiti ya Wadi u dzudzanya zwavhuḓi .
Tshanduko ya ndeme i ṱoḓa u itwa kha kusedzele kwashu kwa zwithu na vhuḓifari mushumoni .
Nga maṅwe maipfi , mbambedzo na mbadelo dza tshumelo hune ha vha na u vhuelwa hu no pimea siani a tshumelo dzine dza khou badeliswa , mutheli wa ha masipala ha ngo tea u wana u vhuelwa thwii kana hu no pimea nge a badela reithi .
Mulayotibe u tandulula u ṋewa ṱhanziela ha mushumo wa nzivhanyedziso zwi tshi elana na mushumo wo itwaho u thivhela tshumiso ya mushumo wa muṅwe u tshi itela malamba .
Ḽo vha ḽi ḽa maladze , hu tshi vhosankambe , he mbiḓi dza mavhala , he vhomvuvhu , vhoṱalingwane vhongweṋa , he nḓou khulu na vhothamuwani vhoṱhoho. Ḽo vha ḽo sina midzi u swika hu tshi mbo ḓi pfulutshela ndau ye ya lila u ponda idzi phukha dzoṱhe !
Khabinethe i dzula yo ḓiimisela kha phambanyiso na tshanduko ya sekithara ya zwa masheleni hu si na u vhea dzangalelo ḽa vhavhei vha masheleni khomboni .
Ezwi ndi nga nṱhani ha u engedzea kha dziṅwe sekhithara ṱhukhu dzi fanaho na sekhithara ṱhukhu ya tshumelo , sa zwo bulwaho afho nṱha .
U thusa nga zwa u ṱola ha nga ngomu na ha nga nnḓa .
U avhelwa maraga ha Ḽikumedzwa ḽa Thandela zwi ḓo vha nga nḓila i tevhelaho :
Yunithi yo Khetheaho ya u Sedzulusa yo aluwa u bva kha miraḓo ya tshiṱafu ya u thoma ya 70 u ya kha i fhiraho 600 zwazwino .
Zwishumiswa zwa dzilafho na zwa muaro na phurothesisis ya nga nnda
( d ) Arali muhumbeli a humbela mafhungo o imela muṅwe , izwi zwi tea u sumbedzwa uri muhumbeli o tou imela muṅwe muthu .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
Khaedu khulwane ndi u khwinisa nyanḓano vhukati ha nḓowetshumo dza mavhengele a rengisaho thundu na a zwiambaro khathihi na u vhona uri vhubveledzi hapo vhu khou ḓiimisa .
Vhasedzulusi vha nga Ngomu vho ṱoḓiwa uri vha rumele Muvhigo wa DBE , khathihi na muvhigo wa khwaḽithi vho katelaho zwoṱhe u itela u rumelwa kha vhagudisi .
Khumbulelo ndi ya uri mafhungo oṱhe a re hone u itela nnyi na nnyi a vha e hone na zwenezwo kha mitengo ya mukovhe .
Muhumbeli o bvelelaho u ḓo livhana na tsedzuluso dza vhutsireledzi na khwaṱhisedzo dza ndalukanyo .
Ndi zwifhio zwigwada zwa kutshilele zwo fhambanaho kha tshitshavha na uri vha tshilisa hani ?
U itela nḓowenḓowe dziṅwe hafhu , kha vha tendele vhagudi vha tshi tevhedzela mitaladzi lu re na tshivhalo vha tshi shumisa mivhala yo fhambananaho .
U asesa uri hu nga vha na hune thikhedzo ya CBP i no bva nnḓa ya nga wanala hone naa ;
Nga u ralo i engedza muelo wa vhuṱhogwa kha u pambuwa ha kunele kwa mvula .
Ri khou livhana na zwifhinga zwi konḓaho hune ra tea u shanduka ra vha ikonomi ine ya londota mupo .
Tshiteṅwa tshine khatsho a hu na mutengo wo dzheniswaho tshi ḓo dzhiwa sa tsho katelwaho nga miṅwe mitengo kana phimo kha biḽi .
Musi hu na zwa shishi , vha tea u wana thendelo u thoma nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa mushumo musi zwo itea .
Kha zwileludzi zwi tevhelaho ndi zwi ngana zwine zwa vha hone nahone thaidzo dza vhafumakadzi ndi dzifhio ?
Mishumo yo vhalaho ine i nga vhanga malwadze kana mafuvhalo yo sumbedzwa afho nṱha , fhedzi vha nga rihabiḽitheitha na u monithara vhalwadze .
Kha maṅwalo a tshiofisi na a sainthifiki , sa tsumbo , mafhungo a maambiwa a shumiswa tshifhinga tshoṱhe .
Muvhuso u ḓo livhana na izwi zwiteṅwa nga kha zwishumiswa zwiraru zwa mbekanyamaitele , zwi re vhurumelwa ha zwa thengiso , mbekanyamaitele ya zwa vhuendi na u bveledza vhurumelazwivhambadzwa nnḓa .
( a ) Vhuimeleli ha madzangano nga u tevhekana kha vhurumiwa ha Vunḓu kha khoro ya lushaka ya Vunḓu vhu fanela u fana na thevhekano ine Sinethe dza 10 dza vha dzo nangiwa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 48 ya Mulayotewa wo fhiraho ; na
Nga nṱha ha zwenezwo , ri ḓo leludza zwa u rumelwa nga tshihaḓu ha themamveledziso ya inthanete kha mimasipala yoṱhe nga u thomiwa ha maitelea fanaho a u ṋetshedza mimasipala thendelo .
U elana vhukati , na ṱhoḓea ya vhuthihi vhukati ha zwiimiswa , muvhuso , tshitshavha tshapo , mabindu a phuraivethe na madzangano a zwa vhashumi , u mona na sekhithara zwo sumbedziswa .
Mbuelo ndi mbuelo dzi sa vhuedzi nahone dzi badeliswaho kana muthelo u kolodiswaho .
Nga murahu ha maḓuvha a furaruraru e kha mbumbelo ya mme , ṅwana u a bebwa .
Mvelelo dza odithi dzo bveledza u thomiwa ha mbekanyamushumo dzi re na tshivhalo dzo livhiswaho kha u fhungudza vhuleme ha vhomme vha re na vhana sentharani dza zwa ndulamiso .
Vha humbule : ndangulo ya kushumele ndi tshishumiswa tsha u kala kushumele kwa vhashumi nga muthihi na kushumele na nḓisedzo ya tshumelo nga masipala .
Madzangano a shumaho ndi maṱuku .
Thandela dza Vhurangeli ha Ndangulo ya Mafhungo ho Ṱanganelanaho dzo thomiwa hu na mbekanyamushumo dza mutakalo na dza mugaganyagwama hune zwa ṱoḓea .
Nga mulandu wa ndeme yazwo kha mbambadzelaseli ya zwienge zwa Afrika Tshipembe mimaraga ya Yuropa na ya Asia i ḓo dovha hafhu ya lavheleswa kha khethekanyoṱhukhu dzine dza ḓo tevhela .
-Naa mbone dzo lingana kana dzi vhonetshela zwavhuḓi ?
Khophi yo ṱanzielwaho ya ḽiṅwalo ḽa vhuṋe
Vhuimangalavha ya Port Elizabeth ho dzulaho vhukati hu a swikelelea vhukuma nahone zwi tshi leluwa u bva kha masia oṱhe a ḓorobo .
U ḓana ḽivhi na hone a thi u funi .
4.6 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Bodo ya Tsireledzo ya Vhulanguli ha Reḽiwei :
Mbekanyamushumo dza tshitshavha dza Muvhuso dzo no khwinifhadza tshi imo tsa vhushai , nga tshivhumbeo tsha dzinnḓu - na 2,6-miḽiyoni ya sapusidi ya u bveledza dzinnḓu .
U sa dzhenelela
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo nga vhuṱungu vhuhulu kha miṱa yavho .
Khoso iyi i ḓo itiwa vhugalaphukha hu re na madzulo a phurathikhaḽa a u tikedza zwa thyori .
Arali vha ralo , hu nga bvelela nga tshifhinga tshi si tshone ho livhiswa kha vhathu vha si vhone .
U shumisa mvetamveto kha u ṅwala sethe ya ndaela .
Hezwi zwi vha vhea kha tshiimo tsha khwine u kona u dzhia tshikhala kha nyaluwo ya ṱhoḓea na mitengo ya nṱha .
Uri , vhudzuloni ha zwithu zwe ra vha ri khou zwi pfa mulovha , hu na u ṱanganedza khagala ha zwezwo , u tenda vhathuni na u humbela pfarelo vhathuni nga ha zwezwo .
Kha vha shumise thebulu idzi sa mutevhe wa u sedzulusa u wana uri ndi maitele afhio na milayo ine ya shuma kha zwiko zwine vha tama u zwi kuvhanganya .
Thendelano ya muṅwe mufarisi , sa tsumbo , i a ṱoḓea u itela u fhandekanya hayani ho ṱanganelaho na iṅwe ndaka i sa sudzulusei .
U livhanya tshikoḓo na vhutshilo ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vhulapfu ha nga nṱha ha luvhondo vhu katela vhulapfu ha mutevhulo , hune zwa konadzea .
Hezwi zwi khou ḓa vhukati ha musi Minisiṱa Vho Gigaba vha tshi ṱangana na sekithara dza phuraivethe u vhona uri mushumo wo ṱanganelaho wa muvhuso , mabindu , vhashumi na tshitshavha zwatsho u ya phanḓa , na uri magemo o vhewaho o swikelelwa .
Tsumbanḓila iyi a i shumi na zwa vhudzulo ha vhathu ha vhuponi ha mahayani , naho hu uri vhunzhi ha milayo na zwitandadi zwi tshi shumisea .
Ndi tshi fhindula thambo yavho ya zwenezwino , mashudumavhi ndi tea u dovholola vhuimo hanga ha u thoma kha khomishinari ha uri a thi koni u amba mafhungo ayo , ndi songo ṋewa thendelo na sia nga dzangano ḽanga .
Ro vha ri khou lingedza u ṱuwa ra ya Botswana nahone matsheloni aneyo vha mbo ḓi ri fara .
Khumbelo ya lubuvhisia lwa GIS yo pimiwaho ya nnḓa i hone kha nnyi na nnyi nga kha siṱari ḽa inthanethe ya khoro .
Fhindulani mbudziso iṅwe na iṅwe , ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Zwi tshi bva kha ḽiga ḽa mbambadzo , kha dziṅwe nyimele vhakaṋi na vhabveledzi vha tshithu tsha lushaka lwonolwo vha nga dzhenelela .
U ṱuṱuwedza ndondolo ya mupo nga u shumisa tekiniki dza vhubveledzisi kha sisiṱeme i limeaho .
1.1.4 u ḓo ḓivhadza Muhadzimisi nga u ṱavhanya , arali hu tshi nga bvelela Tshiwo tsha U kundelwa u badela , tshanduko ifhio na ifhio ine ya kwama nzulele ya zwithu kha Muhadzimi siani ḽa masheleni kana nzulele ifhio na ifhio ine ya nga ita uri tshanduko iyi i vhe hone hu tshi katelwa na u hwelelwa ha Muhadzimi hune ha kha ḓi tou bva u thoma kana hune , u ya nga nḓivho kana lutendo lwa Muhadzimi , ha khou shushedzwa upfi hu ḓo itwa kha Muhadzimi ;
Dzi shuma na zwiimiswa zwa zwa polotiki , vhakhantselara , u vhona uri masipala u fusha ṱhodea dza tshitshavha na u ḓisa tshumelo dzine dza ṱoḓea tshitshavhani tshenetsho .
Batho Pele i dzhia nḓisedzo ya tshumelo sa i katelaho na u khwaṱhisedza ṱhodea dza khasiṱama dzoṱhe na u ṱanganyisa ' paka yo fhelelaho ' ya mbudziso na phindulo .
Yo dzudzanyelwa u ṋetshadza vhulavhelsi u mona na zwigwada zwo fhambanaho .
2.4. I ṋetshedza mutevhe wa milandu i fanaho na ya u ṱunḓa na ya u rengisela nnḓa zwishumiswa zwa nyukiḽia hu songo ranga ha vha na thendelo .
Milayo ya u anganyela ya maitele haya ndi tshenzhemo ya mbilo dzo fhiraho dza Tshikwama na u ṋetshedza nyendedzi I ne ya pfala kha tshenzhemo dza mbilo dza tshifhingani tshiḓaho .
U itela u swikela ndambedzo , khamphani i tea u shelamulenzhe kha u sika kana u vhuedzedza zwikhala zwa mishumo .
Izwo zwi amba uri , tshikhala tshifhio na tshifhio tsha u bvisela khagala ḽiṅwalo tsho dzhiiwa u itela u ṋetshedza sia ḽatsho ḽo fhelelaho ḽa u fhedzisa nahone ḽi no kona u vhalea .
U thetshelesa ndaela dzine dza konḓa na u dzi fhindula zwavhuḓi .
Muvhuso wa vhukati , naho zwo ralo , u a langa u ṱunḓiwa ha zwinwiwa zwa aḽikhoholo zwi tshi dzhena kha ḽa Australia .
Minista wa Gwama Vho Tito Mboweni vha ḓo ṋetshedza Tshitatamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha ( MTBPS ) nga Ḽavhuraru ḽa 24 Tshimedzi 2018 , tshine tsha ḓo dzumbulula khwiniso kha mugaganyagwama wa lushaka na u khwaṱhisedza tshiimo tsha masheleni tshi sa nyeṱhi .
( 1 ) Muphuresidennde sa ṱhoho ya khorotshitumbe ya lushaka u tea u vhea mufumakadzi kana munna uri a vhe Mukhomishinari wa Lushaka wa Tshumelo ya Tshipholisa , u itela uri a lange Tshumelo ya Tshipholisa
Mulayo muhulwanesa wa shango une wa dodombedza mishumo na maanḓa a vhuimo ho fhambanaho ha muvhuso .
Arali vha sa koni u swika Phalamenndeni , vha nga dalela webusaithi yashu ya www.parliament.gov.za na u dzhenela kha nyendo dza Phalamennde yashu u bva kha tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha ḽifhasi .
2.2 . Khabinete yo amba uri hu ḓo vha na khetho dza Afurika Tshipembe malugana na u shuma kha Khoro ya zwa Matshilisano na Ikonomi ya Mbumbano ya Dzitshaka l ( ECOSOC ) u bva 2013-2015 .
Vha ḓo akhamadzwa nga zwine vha ḓo zwi wana .
Sedzani ni wane uri khonani yaṋu u tevhedza ndaela nga nḓila yone naa .
Ndi vhuḓifhinduleli ha lushaka , muthu nga eṱhe kana roṱhe , u fhelisa u phaḓalala ha tshitzhili nga u londola mitakalo yashu na ya vhaṅwe .
Musi Vietnam na yone i tshi khou shuma na u ita semennde na matheriala a zwa u fhaṱa , ayo ndi mamaga a u fhaṱa mamaga ane a bveledza shango .
Ri tea u shumisana kha u fhaṱulula Ubuntu na mvelele ya vhuḓifhinduleli kha tshitshavha tshashu .
Arali vha tshi khou ṱoḓa u rengisela zwibveledzwa zwa zwivhaswa kha vharengi u itela uri vha zwi shumise , vha tea u ita khumbelo ya thengiso ya zwivhaswa u bva kha Muhasho wa Fulufulu .
Vhoraakademi na vhashumeli vha nnyi na nnyi vho tendelana uri tshumisano i shumaho - nga maanḓa , u amba - zwi nga thusa kha u vhea mbekanyamaitele uri i vhe nyito .
Muhasho wa Mutakalo wa Eastern Cape u na vhuḓifhindule ha nḓisedzo ya tshumelo ya mutakalo kha masipala wa henefho .
Ni vhona u nga ndi ngani ṱhoho khulwane i re kha ḽeibuḽu i ndenya kha ṱhoho dzi re kha mutumbu ?
I dovha ya sima mulayo wa vhuimo ha mbekanyamaitele ya 50 / 50 maelana na u vhuimeleli ha vhafumakadzi kha zwivhumbeo zwa u dzhia tsheo .
Vhorabulasi vhapo na vhalanguli vha khou sedzana na nḓila iṅwe na iṅwe ya u kunda thaidzo ya maḓi na u ṱoḓa nḓila dzoṱhe dza u wana maḓi na u a shumisa zwavhuḓi .
I lwela u ṱanganya , u bveledza na u ṋea maanḓa vhathu vhoṱhe kha ḽaiburari na sia ḽa mafhungo kha dzangano ḽine ḽa ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshanduko kha u shandukisa , u bveledzisa na u dzudza ḽaiburari dzi hone na tshumelo dza mafhungo a vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Nḓivho ya zwi tevhelaho : Mbekanyamushumo na ndaulo ya thandela , nyolo ya vhuinzhiniara na musaukanyo , ṱhoḓisiso ya ndivho na mveledziso , tshumiso dza vhuinzhiniara dzi thuswaho nga khomphiyutha , nḓivho ya u tevhedza ha mulayo , u ṅwala muvhigo ha thekhinikhala , u sika mvelele ya nṱha ya kushumele , khaṱhulo ya phurofeshinala , u netiweka .
" mutheli " u na ṱhalutshedzo yo ṋewaho kha Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo ;
U ya nga nomboro dza vhubveledzi na u phaḓaladza phendelo dzo vhalaho dzi nga itwa .
Vha tewa nga u ḓiphiṋa nga u shuma nga maanḓa havho vha sa khou khakhiswa nga vhugevhenga .
Samithi i khou lavhelelwa u kokodza vhalangi vhahulwane vha mabindu vha US na vha Afurika fhethu huthihi uri vha ambe nga ha vhubindudzi na zwikhala zwa mabindu Afurika .
Tshenzhelo ya miṱalukanyo ya vhuendelamashango na milayo ya mveledziso .
Madzangano a Vhashumisi vha Maḓi a ḓo shandukiswa u bva kha bodo dza zwa tsheledzo dzine dza vha hone zwazwino , bodo dza ndangulo ya maḓi a fhasi ha mavu , bodo dza zwa maḓi dze dza vhumbiwa u itela u bveledza mikovhe , bodo dza nzudzanyo na bodo dza ndondolo ya maḓi .
Muhasho wo vha wa u thoma u dzudzanyulula poswo dzoṱhe dzi sa lambedzwi kha tshiimiswa sa " u ya nga mulayo " poswo u itela u sika tshiimiswa tsha vhashumi vha lambedzwaho .
Nyaluwo yo tshenzhelwaho nga ikonomi ya vundu i nga ṱalutshedzwa sa mishumo ya tshifhinga nyana .
Naho maitele a u anganyela ndeme dzadzo o dzinginywa zwi tshi bva kha tshifhinga tsha u shumisa data , a hu athu vha na thendelano ya uri ndi i fhio yo teaho .
Tshenzhelo ya miṅwaha mivhili kana muthihi ya u shuma .
Bambiri ḽi amba nga ha ikonomi dza tshanduko ya kilima , mushumo wa muthelo wa khaboni kha u fhungudza u bviswa nga mutengo wa fhasisa , na u vhambadza muelo wa mbekanyamaitele i langaho na yo ḓisendekaho nga maraga hu tshi katelwa na mithelo ya khaboni na zwikimu zwa thengiselano ya u bviswa .
Ni nga pfulutshela fhethu hune ha
Ṱhanziela ya Khwiniso ya Zwifuwo ndi R292.00
Tshipiḓa itshi tsho livhiswa kha vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho na zwitshavha zwapo kana vhathu vhane tshumiso kana nḓivho yavho ya sialala zwa ḓo shumiswa kha vhushumisamupo .
Mbuno dza ṅwana dza u hanedza dzi ḓo lingiwa na dzone u itela u sia nnḓa khonadzeo ya ṱhuṱhuwedzo nga mubebi a thubaho .
Ndi ḓitika nga vhaṅwe vhathu uri vha nthuse u dzhia tsheo
U vha na u shumisa nḓivho i pfadzaho ya theo ya mulayo ya zwino i shumaho , i bvelaho phanḓa kha vhuongi kathihi na vhugudeli ha u vha makone .
Musi vha tshi ḓisa mbilaelo , Tshikimu tshi ḓo fhindula hu saathu fhela awara dza 48 vho i wana .
Mashango aya mavhili a na vhushaka vhu re na vhuthu u bva miṅwahani ya mahumi manzhi yo fhiraho .
Maanḓalanga a lushaka a ḓo khwaṱhisedza uri vhathu vha tshenzhelaho nyimele ya mutakalo ifhio na ifhio vha a ṋewa ndondolo ya mutakalo yo eḓanaho na u tea .
Furemiweke ya mulayo na mbekanyamaitele ya mveledziso ya muvhuso wapo notsi dza khoso
U hanedza ho livhiswaha kha komiti ya tshifhinganyana hu tea dzhielwa tsheo nga ḽiṅwalo ḽo ṅwalwaho khaho ḽo swikiswaho khayo .
U thoma na / kana livhanya dzimbekanyamaitele na milayo i kha ḓi yo salela .
Pfanelo ya u thoma mugodi a i pfuki tshikhala tsha miṅwaha ya 30 .
Khumbelo dza vhuimo uvhu dzi rea u rumelwa kha :
Hu dovha ha tsivhudzwa miṱa uri vha shumise gese kha u bika , u dudedza na zwiṅwe zwishumiswa .
Ni nga kha Kha ri ṅwale ḓi a ṅwalulula a tshi bva tshiṱorini kana na tou ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe .
Ḽiga ḽi tevhelaho kha u bveledza pulane ya ndaulo ya malaṱwa yo ṱanganelanaho nahone i shumaho zwavhuḓi kha u kuvhanganya nḓivhiso yo teaho nahone i thembeaho .
Kha vha ḓivhadze vhashumi vhoṱhe nga ha nyengedzedzo ntswa kha Ḓurou ya Mbekanyamushumo ya Ḽaiburari , ndimuso ya vhashumi vhoṱhe kha tsheo khulwane dzo dzhiwaho na ṱhanganedzo dzo itwaho u vhekanya na u sedzulusa mvelaphanḓa dzi tshi khou vhambedzwa na tshiṱirathedzhi tsha bindu .
Vhudzheneleli ho aluwaho ndi mazhendedzi a muvhuso , madzangano a mashangoḓavha , dziyunivesithi na zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso zwi tea u khwaṱhisedzwa nga u dzhenelela ho fhelelaho ha vhafumakadzi kha zwa vhupulani , vhupfumbudzi , vhuḓifari na ndingo dza nyito idzo .
Thendelo ya mushumo wa zwikili zwi sa anzi i ṋewa mubvann ḓa ane a vha na zwikili kana pfunzo dsi sa anzi .
Thuso thangi kha nyimele i ngaho sa , mikota , u lumiwa nga tshipuka , u tshewa na u swa
Tshivhumbeo tshi ḓo kuvhanganya vhathu u mona na lushaka , kha mavundu na mivhuso yapo u rangaphanḓa na u tikedza thuso ya GBVF i ḓisaho tshanduko .
( d ) vhudavhidzani ha zwi kwamaho ene muṋe ha khakhiswa .
U shaea ha ṱhuṱhuwedzo na tsivhudzo kha ḽevele ya vhashumi zwo dovha zwa vhanga u kundelwa u ṱuṱuwedza mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi na tsivhudzo u khwinisa tshiimo , khathihi na mveledziso ya ṱhalutshedzo dza mushumo dza vhathu vhane vha khou ita mushumo .
Vhulimi ndi mushumo wa ndeme kha ikonomi kha tshiṱiriki .
Iyi ndi khalaṅwaha ya u ḓiphiṋa ndi thero i katelaho maḓuvha a madakalo na Ḓuvha ḽa Khushumusi .
2.2 khabinethe i tendela Mulayotibe wa Ndindakhombo ya Vhushayamushumo wo Khwiniswaho wa 2014 uri i ṋekedzwe Phalamenndeni .
A tshi nga langi zwibadela , dzikiliniki kana madokotela a phuraivethe , na a maṋo , vho makone na vhaṅwe vhashumeli vha zwa mutakalo .
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u sedza ṱhoḓea ya madungo a vhuendedzi ha nnyi na nnyi ane a tea u rangiwa ngao malugana na fhethu hune a vhewa hone kha netiweke i no khou dzhielwa nṱha nahone zwi tea u ḓisendeka nga zwikalo zwa nṱha zwa tshililelwa .
Hu dovha ha vha na vhuṱambo ho dzudzanyiwaho zwitshavhani u mona na shango - kha vha vhe tshipiḓa tshaho !
15.3 . Ṱhoḓuluso a dzo ngo tea u tou thusa u ḓisela hei miṱa yo zhakiwaho ṱhovhowo fhedzi , fhedzi dzi tea u dovha dza ṋetshedza pfunzo kha muvhuso nga u angaredza .
5 dzilafho ḽa mahala sa muthu muṅwe na muṅwe .
Ndavhelelo hedzi nga murahu dzo ḓo dzheniswa kha Ndayotewa ya Afrika Tshipembe ine isa phanda na u ṋetshedza hezwi :
Mushumi a nga ṋea muhumbulo kana a ṋekedza nga ha mulayo muṅwe na muṅwe kana maimo a tsireledzo o anḓadzwaho u ya nga Mulayo wa Tsireledzo na Mutakalo Mishumoni .
Mulayo u ita mbetshelwa ya uri huvhe na nḓila ino fana kha dzangano , mavhusele na gavhelo ḽa zwikolo ; u dzudzanyulula na u shandukisa miṅwe milayo ino yelana na zwikolo .
Nga 1998 Nḓivhadzamulayotibe nga ha Mbekanyamaitele ya Khasho yo sumbedza zwipikwa zwine zwa ḓo tshimbidza mveledziso kha sisiṱeme ya khasho ya Afrika Tshipembe .
Ni vhona u nga muṅwali u khou amba mini nga maipfi a " mbilu yo takalaho " ?
Luṱingo lu sumbedza vhuḓiimiseli hashu u ita zwithu nga nḓila yo fhambanaho kha muvhuso .
Fhano Afrika Tshipembe , senthara dzoṱhe dza dza mbadelo dzi wanala kha khompyutha ; a hu tshe na mbadelo dzi itwaho nga zwanḓa .
Muhasho wo no bveledza maga a u ṱola na u ela masiandaitwa a mbekanyamushumo yavho ya u ṱuṱuwedza mutakalo ?
Kha iyi nyimele , u fhelisa hu ḓo itwa hu si na u badela muḓisedzi , tenda uho u fhelisa hu sa ḓo kwama ndugelo iṅwe na iṅwe ya nyito kana thandululo , ine yo engedzea kana u ḓo engedzea nga murahu kha murengi .
U shumisa ngona na u khwaṱhisedza zwilinganyo zwa thandela u itela u fhungudza khombo kha thandela .
Arali vha tshi ṱoḓa u ḓivhadzwa nga iṅwe nḓila , vha sumbedze nḓila yeneyo na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwo teaho zwine zwa ḓo vha konisa u tevhedzela khumbelo yavho .
Zwo itea ngafhi ?
Miṅwe miṱa hafhu i shayaho ya mahayani ya 141 191 yo kona u wana muḓagasi wa fhedzi .
Sa tsumbo , a si vhoṱhe vhane vha amba Tshiisimane nga tshitaila tshi fanaho , kana u kona u swikela kha vhudavhidzani vhu fanaho .
Hu ḓo vha na u swikelelea hu sa ḓuri nahone tshifhinga tshoṱhe ha vhulamukanyi nga vhoṱhe .
6.4.1 Kha ḓivhazwakale , Vharangaphanḓa vha Sialala vho vha vhe na nḓila dzavho dza u tandulula khanedzano dze dza vha dzi tshi khou dhuma zwavhuḓi kha zwitshavha zwa mahayani .
U ṱolwa uri muthu o tea , u ṱolwa ha rekhode ya vhugevhenga , u ṱolwa u vha mudzulapo , u ṱolwa ha rekhode ya zwikolodo , u khwaṱhisedza ndalukanyo na u khwaṱhisedza u tholea zwi ḓo itwa hu sa athu u tholwa .
1.11.4. Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha tsireledze na u ṱhogomela mupo u itela u vhulungela mirafho ya matshelo .
U dzudzanyululwa uhu nga hu swa ho bvelela kha mbekanyamushumo dzoṱhe .
Vhaofisiri vha tsireledzo vho kuvhangana vha ita musetsho kha senthara dza ndulamiso nga tshifhinga tsha holodei .
Arali mbilo yavho isa khou tshimbidzwa nga nḓila ine vha pfa vho fushea , vha nga kwama Ofisi ya Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi .
Hezwi zwi amba uri GEMS ikatela fhedzi zwibviswa zwa maṱo zwine zwa vha zwa ndeme kha mutakalo wavho na u vhona havho .
U sikwa ha yuniti dza bindu ḽa shumiswaho kha vhuongelo vhuhulwane dzi ḓo dovha hafhu dza tendela u itela ndangulo yo phaḓaladzwaho na vhuḓifhinduleli hapo na vhuḓifhinduleli ha tshumelo dza mutakalo dza khwaḽithi na u shumisa zwiko nga nḓila ya vhukoni .
GBV i ḓo fhela musi muṅwe na muṅwe a tshi dzhia vhuḓifhinduleli ha u ita nga u ralo hayani hawe , tshitshavhani tshawe , mushumoni wawe , fhethu hawe ha vhureleli na zwikoloni zwavho .
Nyimele ya zwa vhuthu ndi yone i khou vhiledzisaho Khabinethe .
Fomo dzi songo ḓadziwaho zwone na nḓivhadzo dzo swikiswaho nga tshivhumbeo tshi si tshone dzi ḓo haniwa nahone dza rumelwa murahu kha vhashumisi uri dzi khakhululwa dzi dovhe dzi swikiswe .
A si tshiṅwe na tshiṅwe tshine swina ḽa khou ita tsha vha tsho khakheaho nga u tou ralo .
Ndi dzifhio mvelelo khulwane dza tshitshavha dzo topolwaho ?
Vhuholefhali uhu vhu swikisa kha khuvhalo dzi si dza khole khathihi na u ita nga khole .
Dzi fula hatsi dza tshimbila nga u thamuwa .
Nga nnḓa ha ndondolamutakalo ya iwe muṋe ine ya wanala kha zwiimiswa zwa tshumelo ya mutakalo , Muhasho u ḓo shumisana nga ngona na miṱa na zwitshavha u tshi shumisa tshumelo dza zwa mutakalo tshitshavhani na tshumelo dziṅwe-vho .
Naho vhunzhi ha mashango a Afrika o dzika a dovha a khwaṱha zwazwino musi a tshi vhambedzwa na miṅwaha ya tsini na musi a tshi kha ḓi tou bva u wana vhuḓilangi , tshutshedzo ya u thengathenga ha mivhuso i kha ḓi vha yo anda hune zwa sia hu na khonadzeo ya uri zwi nga pfukela na kha mashango a vhahura .
Thandela ya vhukunakisi ha fhethu - yo thoma fhedzi hu na thaidzo dza miḓalo
Hezwi zwi tea u ita uri ṱhingo dzoṱhe dza nnyi na nnyi , mafhungo , khumbelo dza tshumelo , mbudziso na mafhungo a shishi zwi kone u rumelwa na u tshimbidzwa .
Nga nnḓa ha mufhe une ra Kha ri vhale fema , maḓi ndi tshone tshithu tshihulwane kha zwoṱhe zwi tshilaho .
U itwa ha mvusuludzo ya ndangulo na khwiniso .
Muzhou a sinyuwa nga maanḓa a kokodza nga maanḓa awe oṱhe .
Mufariw ao iswa kha khethekanyo ya sibadela nag thuso ya vhaṅwe vhafariwa ngae nahone musi a tshi swika kha khethekanyo ya sibadela o wanala mbilu isa tsha rwa .
Pfesesa u ḓiṱunḓela ha zwigwada zwa kutshilele zwo tiwaho , hu tshi katelwa ndaka , khaedu , mvelelo dzine dza lavhelelwa , na zwikhala zwine zwa vha hone .
Zwenezwo , ndi khombekhombe , u vha na vhuṱanzi uri data yoṱhe i re hone ya vhupo hugede ho risetshiwa tshoṱhe , ha dodombedzwa na u senguluswa u rangela u thoma iṅwe phurogireme ntswa ya u pima .
Mvula yo wanalaho Kapa Vhukovhela yo vha yo ḓoweleaho u ya kha ya nṱha ha yo ḓoweleaho , nga maanḓa kha zwipiḓa zwa vhukovhela , na u fhungudzea u ya kha ya fhasi ha yo ḓoweleaho kha thungo ya vhukati na ya vhubvaḓuvha ya fhela nga u vha ya fhasi vhukuma kha yo ḓoweleaho nga ngomu kha dzingu ḽa Karoo .
Mbuelo dzi bvaho kha ndifhotiwa dzo tendelwaho dza milandu dzi ḓivhiwa musi lushaka lwa tshumelo lu tshi khou ṋetshedzwa nga u shumisa mbadelotiwa dzo teaho dze dza gazetiwa .
NHFC i konisa vhaṱoḓi vha dzinnḓu u swikelela masheleni a u renga , u fhaṱa , u rennda na u khwinisa mahaya avho .
Data i fanela u sainiwa nga ḽaborothari yo tendelwaho .
Ndiliso ya mavu
6 . U langa kana u fhungudza khuḓano mishumoni .
5.2 . Naho pfanelo ya u gwalaba nga mulalo i ya ndeme kha tshitshavha tsha dimokirasi , hu fanela u itwa hu tshi khou tevhedzwa mulayo nahone hu sa kandekanywe pfanelo dza vhaṅwe .
Masia mavhili a vhutsitsikani ha mudzudzo ane a vha a ndeme kha vhuendi ha tshitshavha ndi vhupo ha mudzudzo wa tsitsikano kana tsitsikano ṱhukhu-i na vhushaka na tshumelo dza vhuendi ha tshitshavha , na vhutsitsikani vhu yaho phanḓa kha nḓila ya vhuendi ha tshitshavha .
Shedulu dzi re hone dzo dzudzanywa kha ṅwaha muṅwe na muṅwe nga Mihasho .
Sisiṱeme ya mutengo wa u renga vhubindudzi i shuma kha maapula , mapiere na zwikavhavhe ṅwaha woṱhe na mitshelo ya sitirasi , nḓirivhe , maapulakoswo , dzitsheri , maberegisi , dzi nakhitarini na dzipulamu nga tshifhinga tshine zwa wanalesa .
Komiti ya Vhudavhidzani yo thoma maga a ṱhoḓisiso kha Bodo ya SABC , zwi tshi ya nga kutetshele kwayo u vha ofisini , u ya nga tshiteṅwa 15A tsha Mulayo wa Khasho wa 1999 .
U ya nga Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma tshigevhenga na tshone tshi ṱoḓa thuso na u kona u wana uri ndi zwifhio zwine zwa tea u shanduka u itela u thivhela u khakha hafhu tshifhingani tshi ḓaho .
Kha vha ḓivhe na u fhindula mbilaelo dza tshitshavha nga ha kushumele kwashu na khemikhala dzashu .
Sekithara ya vhudavhidzani nga ṱhingo i imela khonadzeo khulwane vhukuma dza u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi .
Dziholo dzi fanela u vha fhethu hune ha vha tsini na fhethu ha tshitshavha sa i zwi hezwi zwi tshi ḓo tendela mishumo ine ya fhethu huthihi i tshi fhiriselwa huṅwe fhethu kana u ḓo shumiswa arali mutsho wa shanduka .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa zwa maṋo sibadela ḽa R6 123 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Musi wa madalo ayo mivhuso yoṱhe yo ḓikumedzela u khwaṱhisa vhuanḓani kha thengiselano , vhuimeleli na ndangulo dza vhupo .
A hu na vhuṱanzi ha u vhulawa ha zwitzhili na u shumiswa hafhu ha malaṱwa .
Ri fulufhela uri a huna tshine tsha ḓo khakhisa u bvelela ha lutamo lwa vhathu vha Palestina u tsireledza shango ḽi ḓivhusaho , zwi tshi khou itea tsini na tsini nga mulalo na Shango ḽa Isirele .
Ho vha hone u thoma ha bola ya milenzhe ine ra i ḓivha ṋamusi .
Nyaluwo kha thengiselano ya ḽifhasi i lavhelelwa u engedzea lu vhonalaho vhukuma nga 1997 .
Muhasho hoyu u tea u vhona uri mbetshelwa dza ndayotewa dzi laedza kushumele kwawo kuhulwane na magavhelo a mugaganyagwama .
Komiti dza wadi malugana na kutshimbidzele kwa thangelavhupulani ( tsumbo , musi wa wekishopho ya thangelavhupulani )
Saizwi mavu aya a si a muthu , hu na khonadzeo ya uri a hu ngo tea u vha na vhuṋe vhu bvelelaho , nahone ahuna muthu ane a tea u vha na vhuḓifhinduleli hao .
Izwi zwi ḓo bva kha mushumo wo ṋewaho ḽaisentsi uri u shumisane na ndangulo ya maḓaka i dzulaho i hone .
Musi hu na u engedzea ha vhathu vho no thomaho u renga nga Khushumusi , zwikhala zwa vhugevhenga na zwone zwi khou engedzea .
Vhuṱumani vhukati ha CBP na IDP vhu nga tikedzwa nga u vha na vhuṱanzi ha uri vhaimeli vha wadi vha shele mulenzhe kha kutshimbidzele kwa IDP .
Sa zwe zwa ambiwa nga tshifhinga Mulaedza wa Mulangavundu kha Vundu , thikhedzo dzashu dzo livhiswa kha u vusuludza muvhuso wapo .
U vulwa hafhu ha mbilo dza mavu zwi tshe zwo ima nga nṱhani ha Mulayo wa Khwaṱhisedzo ya Mbuedzedzo ya Pfanelo dza Mavu , 2014 ( Mulayo 15 wa 2014 ) wo bulwa sa u sa shumiho nga Khothe a Ndayotewa .
Hezwi zwo ita uri thulo ya ndeme ya muthelo i konadzeye , i shelaho mulenzhe hoṱhe kha masheleni a shumiswaho nga muṱa o salaho musi ho no bviswa muthelo na kha mbadelo ya fhasi ya u ita bindu .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) ha ambiwa nga vhushaka vhukati ha zwiitisi na mvelele dza tshiṱori .
Madzingu a kha vhuḓivhusi kha masia oṱhe a songo tou rumelwa lwo khetheaho nga muvhuso wa feḓerala .
U shuma mishumo ya zwa vhulangi yo fhambanaho ya tshifhinga tshoṱhe ine ya elana na mishumo ya muhasho .
U pfuluswa ha zwifhinga zwa u rangani zwa vhukoloni hu kha ḓi bvelaphanḓa na ṋamusi .
4.48 Vhusimamilayo ha vunḓu ho dzinginya Mulayotibe wa u Fhelisa Vhuloi wa Mpumaḽanga wa 2007 , une ndivho yawo ndi u " ita mbetshelo dza u fhelisa vhuloi kha vunḓu , u itela u tou zwi sumbedza kha Mulayo wa Vhuḓifari ha Dziṅanga dza Sialala , u itela mbetshelo dza vhuḓifhinduleli ha Vharangaphanḓa vha Sialala ( Mahosi ) na u ita mbetshelo dzo teaho . "
Shumisani maṱaluli aya kha u ṅwala ṱhalutshedzo ya mvumbo yawe .
Arali hu na ndango kha magumo a sa yiho fhethu nga vhadzulapo vha henefho , hu nga itwa vhuṅwe vhuḓifhinduleli kha zwikhala zwa nnyi na nnyi .
( b ) u vhewa , iledzwa kana u fhungudzwa ha mithelo ya lushaka , mbadelo , mishumo kana tshadzhi ;
Phosiṱara i na tshifanyiso tshi no tikedza mulaedza ?
Kha ḽiṅwe sia , u fhulufhedzea ha mufhinduli wa u thoma ho vhonala vhu tshi timatimisa u ya nga mulamuli .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhala dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
2.2 . Tshanduko ṱhukhu idzi dzo vhanga uri phimo ya vhushayamushumo ya tshiofisi i gonye nga phesenthe ya 0,1 u bva kha 32,5% kha kotara ya vhuṋa ya 2020 u ya kha 32,6% kha kotara ya u thoma ya 2021 - ine ya vha ya nṱhesa u bva mathomoni a QLFS kha ṅwaha wa 2008 .
Fhedzi maṅwe maga a tsireledzo , u fana na gethe ya tsimbi dza tsireledzo i fhandekanyaho murengisi na murangi , i nga ḓi dzheniswa .
Yo dovha hafhu ya humisela shango murahu kha vhuḽedzani na mashango ḓavha ane o vha o khethulula Afrika Tshipembe ḽa Khethululo .
Khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe u itela vhubindudzi halutshedzo
U vhiga khombo khathihi na u tshinyala hu huṱuku na hu hulwane ha tshiendedzi kha mulavhelesi nga u ṱavhanya .
Masindi o vha a tshi dzulela u tamba na vho nnyi ?
Khabinethe yo khwaṱhisedza vhuḓiimiseli ha muvhuso kha u langa masheleni a ṱhaḓulo ya tshiwo itshi tsha miḓalo nga nḓila ya u fulufhedzea nahone i re khagala .
Zwiteṅwa zwa u ganḓisa : Zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri zwi wanalaho kha mabogisi a zwishumiswa zwo tou vusuludzwaho , nz .
Tshiendedzi tshihulwane , kha sia iḽi , ndi bisi .
Khamphani ya seli a i tei u ita khumbelo ya u ṅwaliswa Afrika Tshipembe .
Zwikili zwa vhasumi zwi bveledzwa u itela u vhona u ri hu vhe na zwi tevhelaho :
U khwaṱhisedza muvhuso u kha ḓi bvelaho phanḓa na vhuvhusi havhuḓi ;
Vhulalo hanga ndi tshimbila ndo hwala .
Izwi zwi ḓo khwinisa ndeme ya vhashumi , zwine ndi zwa ndeme kha muvhuso uri u kone u ita zwine wa fanela u ita na u shela mulenzhe kha zwe NDP ya sedza zwone zwa u fhaṱa muvhuso u konaho nahone u no khou bvelela .
Naho zwo ralo , zwi a konadzea uri u sikwa ha malaṱwa ho vha kha levhele dza nṱha musi hu si na maga a u fhungudza malaṱwa .
Musi izwi zwo no itwa zwe zwa sumbedziswa kha vhuṋe ha mavu sa zwine zwa vha kana zwa katela pfanelo dza pfulo zwo swika he zwa phumulwa .
Murendi u Kha ri ṅwale shumisa maṱaluli a u ṱalutshedza musi a tshi ṱalutshedza Tshifhefho .
Nda mbo ḓi vhea iḽa bola fhasi milenzheni nda i bvuvhula u ya nga hune nda nga kona .
Masia a zwiteṅwa zwo fhambanaho a no ḓo sedzwa a ambiwa ngao zwiṱuku afha fhasi .
Miṅwe mimasipala i na masheleni manzhi u fhira miṅwe , hezwi zwi kwama zwine vha nga swikelela .
Sisiṱeme vhuvhili hadzo dzi ṋetshedza tshikhala tsha ṱhangano ya ndangulo ya tshelede na ndangulo ya tshikolodo .
5.1 . Khabinethe yo tendela khanḓiso ya mvetamveto ya muhanga wa lushaka wa u thoma u ita mushumo wa u khwiṋisa vhukoni na vhupfumbudzi ha vhashumi kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Ri ḓo isa phanḓa na u alusa tswikelelo ya pfunzo nga u vhona uri vhana vhoṱhe vha miṅwaha ya vhukati ha sumbe na 15 vha khou dzhena tshikolo .
U shumisa masheleni oṱhe zwi nga vhangwa nga ṅwambo wa uri u thomiwa ha Ndangulo ya Dzinnḓu ya zwa Matshilisano zwi nga si khunyeledzwe nga ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
Zwiṅwe hafhu , tshenzhelo dza matshudeni vhone vhaṋe dza vhadededzi na u funza dzo sia kuhumbulele kwa uri mushumo u katela vhuḓifhinduleli vhuhulwane na mishumo .
Zwo vha zwo tea zwo kona u vhonala u bva kha tshenzhemo dza murahu uri musi tshigwada tshihulwane tsha vhaṱaleli tshi tshi limuwa uri a tshi nga ḓo kona u dzhena ngomu tshitediamu , tshi a swika hune tsha sinyuwa tsha fhedza nga u lingedza u dzhena nga khani .
Mushumoitwa uyu wa u ṱumanya u na ndivho ya u ita vhuṱanzi uri tsenguluso ya tshiimiiswa tsha IDP ( mushumoitwa wa IDP wa 1 / 4 C ) wo ḓisendeka nga u pima ho itwaho tshitshavhani hu tshi pimiwa vhukoni ha vhaḓisedzi vha tshumelo vha no khou shuma wadini na uri u pimiwa ha vhuṱudzeṱudze na u kundelwa ha masipala hu kaṱudzwe nge ha sedzwa ḽa u ḓisa vhaḓisedzi vha tshumelo vhaṅwe-vho vha si vha ha masipala .
Balfour ine ya ṱumanya Vunḓu ḽa Mpumalanga na ḽa Gauteng .
Vhaṱoḓisisi kha zwiiimiswa zwi ḓivheaho zwa lushaka na zwiṅwe zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso
Mbekanyamushumo ya Tshanduko i tea u vha tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya vhupfumbudzi .
Zwi sa fholi : Nyimele isa fholi ndi nyimele iṅwe na iṅwe i ṱoḓaho dzilafho ḽi sa gumi , kana dzilafho lwa miṅwedzi miraru .
3.4 . Khabinethe i kholwa uri thikhedzo idzi ndi dza vhuṱhogwa kha u sedza na muvhigo wo wanalaho u bva kha Quarterly Labour Force Survey kha kotara ya vhuraru ya 2018 , une wa sumbedza nyaluwo kha mushumo na u gonya ha tshivhalo tsha vhathu vha sa shumiho .
Musi aya maṅwe mahalwa a si a siho mulayoni , ḽivhaka ḽa ndaulo ḽi re hone ḽo amba uri vhubveledzi a u phaḓaladza ha aya maṅwe mahalwa zwo engedzea hu si na u inga ho linganaho na ndango zwa u kwaṱhisedza uri o tsireledzea kha u nga nwiwa .
2.3 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha vhabebi na vhaṋeandondolo uri vha dzule vho fhaṱuwa kha u ṱhogomela vhana vhane vha vha nga fhasi ha ndango yavho , nga maanḓa mabambeloni , bitshini kana tsini na maḓi .
Afurika Tshipembe asi shango ḽa khakhathi kana pfudzungule , zwo ralo a hu nga tendelwi vhathu vha tshivhalo tshiṱuku vha tshi tshinya shango .
Zwa u fhedzisela zwi bveledza zwibveleli zwi iteaho fhedzi kha zwi tshilaho .
Phungudzo ya fulufulu tshi nga engedza lutamo lwa u bvelela u fhira vhaṅwe kha ikonomi yashu , ngeno ri tshi khou thusa u fhungudza vhushai ha fulufulu musi fulufulu ḽi tsha vho vha hone .
Ho no ḓi fhaṱiwa mabindu manzhi maswa nahone hezwi zwi khou bvela phanḓa na u engedzea .
2.3 . Khwiṋiso kha thendelano dzi khwaṱhisa tsireledzo ya lushaka ya mivhuso ine ya vha miraḓo , hu tshi katelwa ṱhoḓea dza mada a tsireledzo kha zwiimiswa zwa nyukiḽia na tshishumiswa .
Maḓuvha a u fhisa , maḓuvha a u rothoho , ḓuvha ḽi tshi fhisa , mvula i tshi na , maḓuvha a muya - vha angaredze na zwine ra ambara kha hayo maḓuvha
Ri fanela u fara miṱangano tshifhinga tshoṱhe u itela uri zwitshavha zwi dzule zwi tshi ḓivha nga ha mvelaphanḓa na thaidzo dzine ra nga ṱangana nadzo ri tshi khou ita mishumo yashu .
Izwi zwi nga katela u sedzesa kha u khwinisa sisiṱeme ya mavhigele na maimo .
Nḓivhadzo ya tsheo malugana na khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo
Tshitshavha tshi fanela u vha tsho dzhena vhukuma kha maitele a u dzhia tsheo .
U hula ha vhulwadze uhu he ha ḓo vha hapo kha tshivhumbeo tsha tshitshavha tshashu , hune ha ṱahadza vhuthihi ha matshilisano na mikhwa ya vhuḓilisi .
Zwo ralo vha ṱoḓa zwithivheli zwinzhi uri vhakone u langa u tswukuluwa .
( a ) awara dza rathi sa awara dzine dzaḓo pfukiswa phanḓa ha musi dephosithi itshi badeliswa .
( c ) u dzhiiwa ha ḽikumedzwa nga Buthano kana vhusimamilayo ha vunḓu ḽeneḽo , ḽi tikedzaho u bviswa ofisini ha mukhomishinari hu na u tikedzwa nga vhunzhi ha Miraḓo .
Mishini na , madzhendedzi maṅwe oṱhe a Muvhuso zwi fanela u isa mishini uyu phanḓa na tshitshavha tshi fanela u u tikedza .
U amba na Muhasho wa Pfunzo uri u dubekanye u ḓiswa ha maḓi na sanithesheni tshikoloni tsha phuraimari
U sedzesa kha bulasi yavho
Hezwi zwo fheliswa nahone yunithi zwazwino i na vhashumi vho linganaho .
Maṅwe mafhungo oṱhe nga ha ndangulo a kwamaho mihasho yo teaho a ḓo tandululwa nga nyambedzano vhukati ha mihasho yeneyo .
Vhathu vho teaho u vha vhalondoti a vho ngo gudiswa
Kha vha swaye bogisi ḽo teaho nga X.
Maitele a ndingo na zwishumiswa zwine zwa shumiswa u kala ṱhoḓea dza zwiṱandadi kana ndalukanyo dzi a pfesesea , u shumisea na u thembea nahone dzi shumiswa u tikedza ngudo .
6.7.11.3 Tshiimiswa tsha Vhurangaphanḓa ha Sialala nga kha khothe dza sialala , tshi na mushumo muhulwane wa u katela na u shumisa mbekanyamushumo ya vhulamukanyi ha mbuelano kha u tandulula khanedzano .
Tshiṱirathedzhi tsha nḓisedzo kha masia a rangiswaho phanḓa ndi :
Mutengo wa khekhe ya mulivhaḓuvha i bva kha mutengo wa khekhe ya ṋawa ya soya nga murahu ha zwi re kha phurotheini i elanaho na ndeme ya kushumisele kwa u fhedzisela kwa khekhe zwo dzhielwa nṱha .
( a ) ta na u laula nzudzanyelo dza nga ngomu , maitele na matshimbidzele ; na
Nyaluwo ya zwa mishumo kha sekhithara ya tshitshavha ho engedzea ngamaanḓa , zwihulusa kha tshumelo dzi fanaho na kha zwa pfunzo , mutakalo na tshipholisa .
Muofisiri muhulwane muṅwe na muṅwe u fanela u vhona uri mishumo ya mutholi wawe yo sumbedzwa kha uyu Mulayo nga nḓila yo teaho .
Zwiito zwi fhungudzaho u elela ha maḓi milamboni - U ṱavhiwa ha miri u itela bindu , hu tshi katelwa na maḓaka a tshitshavha u itela bindu , he ha itwa phanḓa ha 1972 , hu tea u ṅwaliswa .
Madalo ndi 100% ya mutengo wa Tshikimu
Sa zwe zwa bulwa , dzangano ḽi tea u dzhena kha thandela dzo fhambanaho u itela u shumisa zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwo fhambanaho zwine ḽa vha nazwo .
Nga maḓuvha a vhuṱambo , zwiṱaraṱa u mona na tshitediamu zwi vha zwo ḓala zwiendedzi zwo pakiwaho nahone vhunzhi ha mabindu na nḓowetshumo vhuponi uvhu vha hirisa fhethu havho ha u paka kha vhaṱaleli .
Naho hu na nyaluwo kha u ḓiṅwalisela pfunzo dza nṱha na nyaluwo nga u ṱavhanya kha zwiimiswa zwa tshitshavha khathihi na zwa phuraivethe kha ḽeveḽe ya pfunzo dza nṱha , tshiṱoko tsha vhukoni ha vhashumi Afrika tshi fhasi nahone ndeme yo fhambana .
Dzi na vhuḓiambeli ( dzo imela tshitshavha ) kha tsheo , nzudzanyo , thandela , Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelanaho , ndangulo ya kushumele na kuavhelwe kwa masheleni ane khoro kana masipala a nga dzhia tsheo khayo ine ya ḓo kwama wadi .
Vha nga ita mbilo ya mangilasi kana ḽentsi dza khonthakithi ( hu si zwoṱhe ) kha ṅwaha wa mbuelo
Tshiimiswa tsha u lavhelesa zwenezwo tshi vhona uri hu na u tevhedza .
Hezwi zwi itwa nga u : shandukisa phatheni ya kufhindulele kwashu sedza vhuḓifari hashu musi ro livhana na khuḓano uri ri kone u fhindula zwavhuḓi tshifhingani tshi ḓaho hu tshi vha na khuḓano sumbedza u ḓiimisela u shanduka bveledza zwikili zwa u fhindula nga nḓila i fhaṱaho .
U dovha hafhu wa shumiswa u sedzuluse zwikalo zwa vhane vho lugelwa nga u guda khathihi na u kona u vhona uri ndi vhafhio vhane vha nga khwinifhadza nga kha tshikhala tsha u ṱanganedza vhagudi vhane vha khou ṱoda u dzhia athizene sa buḓo ḽavho .
Nyito ya maitele a vhuṱoḓesi vhu ḓo vhonala u nga ḓivhea kha vhuṱoḓesi vhuponi , hu tshi khou vhonala tswikelo ine ya dzula i hone kha zwiimiswa ine vhaṅwali vha vhonala vha nayo .
Vhubindudzi uhu vhu khou shandukisa nyimele ya vhupo ha dziḓoroboni vhu tshi khou fhindula ṱhoḓea dza vhathu vhashu .
Kha sia iḽi , ṱhoho dza mmbi dza zwigwada zwine zwa khou lwa dzo saina thendelano vha ḓikumedzela kha maṅwe maga o tendelaniwaho .
Nyimele khulwanesa ya zwikolodo i khou thivhela nyaluwo kha mashango manzhisa .
Kha ri ṅwale Olani tshifanyiso tsha zwine na takalela u ita .
Fhungo iḽi ḽa u ḓo tea u isa phanḓa mishumo iyo , vha kona u amba uri vha konisa hani u dzudzanya muhasho uyu .
Maitele o fhambanaho a tshikale a ṱoḓeaho kha zwilinwa yo fhambanaho a nga shela mulenzhe kha u fhungudza tshitshavha tsha zwitzhili zwa khombo .
U ḓadza zwikhala zwoṱhe zwa mishumo nga vhashumi vha re na vhukoni .
Thebuḽu i lavhelesa kha wadi dzo kuvhanganaho dza Krugersdorp , ya ṋetshedza mbalombalo dza vhadzulapo .
3.6 . Vhulangi ha Mupo wa Lushaka : Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Vhupo ho Tsireledzeaho wa 2013 - Mulayotibe u khwiṋisa Mulayo wa Vhulangi ha Mupo wa Lushaka : Mulayo wa Vhupo ho Tsireledzeaho wa 2003 ( Mulayo wa vhu. 57 wa 2003 ) .
Maṱano o dovha a thomiwa kha vhuṱambo ho fhambanaho u mona na shango hu tshi khou tikedzwa mbekanyamushumo ya Minisṱa ya vhukwamani na tshitshavha , kathihi na vhuṱambo ho fhambanaho ho farwaho nga Muhasho .
Kha vha sedze kha notsi dza khoso dzavho kha siaṱari 18 vha fhedzise tshibogisi tshi vhidzwaho u Ṱuṱuwedza u Dzhenelela ha Tshitshavha
Shango ḽi dovha ḽa vha ḽiṅwe ḽa vhasaini vha Thendelano ya OPRC .
Phiso ya tshiluḓifulufulu tsha masalela nga mihasaladzo ya zwiendedzi ndi zwivhangi zwihulwane zwa u tshikafhadza muya zwine zwa baḓekanyisiwa na mveledziso ya ḓorobo .
U shela mulenzhe hu vhonwa nga mazhendedzi a nnḓa sa nḓila ya u swikelela zwipikwa zwa thandela , nga maanḓa mbadelo dzo fhungudzwaho .
Mafhungo a re kha fomo a ḓo dzhiiwa sa tshiko tsha mutheo tsha nḓivhadzo ine ya ṱoḓou anḓadzwa .
Ro kovhana vhudugambilu nga nḓila ine ya katela nḓivho nnzhi vhune ngaho vhathu avha , vharema na makhuwa , vha ṱanganedzana u ya nga zwe zwa vha zwo vha fhandekanya u bva kale .
Mushumo uyu zwa vhukuma ndi mushumo u ṱoḓaho vhashumi vhanzhi .
Sa musi zwo sumbedzwa kha Nḓivhadzamulayotibe ya Muvhusowapo , hu khou ṱoḓea sisiṱeme i sa konḓi kana i no fana hoṱhe sa tshipiḓa tsha tshandukiso ya muvhusowapo .
Iṅwe tswikelo ndi u dzheniswa ha pulane dza bindu nga muhasho nga muhasho nahone zwi ḓo vhumba mutheo wa ndangulo ya kushumele kwa dzangano na kwa muthu nga eṱhe .
Zwo ralo , u kona u tevhedzela maitele a Khristo maitele a u ṱanganedzwa kerekeni uvha muraḓo zwo khakhea nga nḓila ine zwa shuma ngazwo .
I dovha ya ṋetshedza mutevhe wa mbudziso dzine Komiti ya Wadi ya tea u vha i khou vhudzisa musi i tshi dzhenelela kha maitele a nḓisedzo ya tshumelo .
U fhelisa phakhedzhi ya u fhungudzwa mushumoni zwi fanela u fheliswa u itela uri hu itwe vhupulani ho teaho , pulane hedzi dzi nga shumiswa , arali zwi songo ralo a ri khou ya u wana saizi ya vhukuma na vhathu vha vhukuma vho ḓilugiselaho .
2.5 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mawanwa a odithi ya 2013 / 2014 ya Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Muvhuso ( PFMA ) wa 1999 ( Mulayo wa u thoma wa 1999 ) zwiimiswa zwi shumisanaho nayo na kha u bviselwa khagala ha tshiimo tsha mivhigo yavho ya ṅwaha na zwitatamennde zwa masheleni .
Modele wa u maka mbudziso wo shumiswa .
Ri khou shumisana na mahoro oṱhe a kwameaho u itela u wana thandululo ya tshoṱhe .
Ngeletshedzo dza zwa kilima dzi tea u phaḓaladzwa u mona na shango .
Mutambo wa u gidima -u gidima hu tshi imiselwa magona nṱha
Khumbelo dzo fhiriselwa phanḓa u itela u tendela khoro uri muhumbeli a faile zwirumelwa zwo ṅwalwaho .
U langa tshanduko yoṱhe : U ṱalukanya tshanduko na uri hu itwe mini .
4.4.1 Zwiimiswa zwa Komiti ya Wadi
Mulayo u ṱalutshedza zwavhuḓi maanḓa na mishumo ya vhaofisiri vha phurobesheni .
U khwinisa vhupo ha dziḓoroboni nga murahu ha tshifhinga , vha fanela u vha na fhulufhelo ḽa uri vhupo vhu khou khwinifhala na uri vhubindudzi vhu ḓo vha ho tsireledzea .
Vha ḓo shumisa vhukoni ho khetheaho , sa zwigwada zwi fhindulaho nga u ṱavhanya na yunithi dza vhudzheneleli ha lushaka , u thusa kha u tandulula khaedu ya vhutshinyi vhuponi vhune ho hulela .
Hu na ṱhoḓea ya ndeme ya u davhidzana nga nḓila yo teaho na uri Muvhuso u dzule u na vhukwamani na vhakhethi .
Mathomo maswa ndi ḽone fulufhelo ḽashu ḽa u ḓisa tshanduko yavhuḓi ya vhukuma .
Zwi tou vha khagala , zwenezwo , zwauri hu na u dzudzanyea ha tshivhumbeo kha hugaledzwa .
Zwikili zwa vhupulani na u dzudzanya , zwikili zwa u tandulula thaidzo .
U ṱola lwa ṋwedzi muṅwe na muṅwe ha mivhigo ya ndangulo ya ofisi ya dzingu .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u farwa ha vhuṱambo ha IPEX , vhune ha dovha hafhu ha ḓivhiwa sa ṱano ḽa zwiṱemmbe ngei Kapa Vhukovhela u bva nga ḽa 9 u swikela ḽa 19 Nyendavhusiku 2021 nga fhasi ha thero ine ya ri : " Nḓila ya u livha kha Demokirasi " .
Tswayo dzi tea u vhalea zwavhuḓi musi u tshi fhira henefho , izwo zwi ṱuṱuwedza zwine muvhundu wa tea u ṋea nga u angaredza , u bva Devhula u ya Tshipembe .
A hu na u ṱhukhukanya ha tshiputeli hune ha ḓo itwa .
MBUDZISO 1 Ndivho ya u pfiwa ha mugaganyagwama ndi mini ?
Vharangaphanḓa vha fanela u shela mulenzhe kha mvelaphanḓa ya vha tevheli vhavho nga u sika vhupo ho teaho u shumelwa khaho .
Zwenezwo , kha dziṅwe nyimele , zwi ḓo vha zwi zwa ndeme u tikedza mbekanyamaitele ya zwa masheleni nga mbekanyamaitele ya ikonomi .
U vhulunga mugaganyagwama na mitengo ya pulane ya kushumele .
Thandela nga tshikalo tsha masipala dzine dza ḓo shumiwa nga zwiko zwi no bva nnḓa ( hu tshi katelwa na zwiko zwa masipala )
Vhuongelo ho avhelwa Vhuimo ha Vhurangeli ha Vhukonani ha Mme na Ṅwana , vhune ha ḓo shela mulenzhe kha u khwinisa mutakalo wa ṅwana Tshiṱirikini tsha Eden .
Tsha u fhedzisela tshi na sekhithara nṋa : themamveledziso , ikonomi , matshilisano na mbekanyamushumo dza vhupo .
Khakhathi dzo engedzea na vhadzulapo vhanzhi , vhafumakadzi na vhana vho huvhala kana u vhulahwa .
Ndavhelelo dza tshitshavha kha muvhuso
Khothe ya Vhulamukanyi i ḓo imiswa na mafhungo oṱhe a vhuḓologi a bvaho kha Milayo .
Data u bva kha u ela ho dzudzanyeaho a i athu u vha hone kha mavundu .
Hai , izwi a zwi vhuyi zwa vha thaidzo na zwiṱukuṱuku .
Ḽiṅwalo iḽi ḽi ṅaṅisanela u sedzesa kha zwa tshifhinga tshilapfu kha ndangulo ya mashumele .
U ya nga kuvhonele kwa vhafhinduli , sisiṱeme yone iṋe yo kundisa zwikolo zwa vhupo ha mahayani , kana zwaho yo zwi kundisa zwi tshi vhambedzwa na zwiṅwe ngazwo zwa vhupo ha dziḓoroboni .
Bulani ipfi ḽi re na mibvumo ane na swika khao ni a a vhala .
Thandela i khou tshimbidzwa vhuponi ha maedza ha rathi nahone zwi khou engedza vhukoni na u fhungudza u lengiswa ha khothe .
Phresidennde , kha vhuimo havho sa Mudzulatshidulo wa Tshiimiswa tsha Vhararu tsha SADC tsho vhumbwaho nga shango ḽa Namibia ( mudzulatshidulo ane a khou ḓa ) , Afrika Tshipembe ( mudzulatshidulo wa zwino ) na Botswana ( mudzulatshidulo ane a khou bva ) - vho ṋea ndaela ya uri Vhurumelwa ho Khetheaho vhu ambedzane na vha Shango ḽa Eswatini nga ha tsireledzo na zwine zwa khou bvelela siani ḽa polotiki henefho kha shango .
Mbudziso ndi ya uri : Ndi nga fhasi ha maga afhio hune tshaka mbili dza fhungudzea kana u engedzea ?
( f ) u lugisa na u thoma milayo ya vunḓu ; na
Honeha , tshibveledzwa nga tshithithisi tshi nga kha ḓi sa ṱanganedza thusedzo ine ya fhira mipimo ya thusedzo ya vhutshilo hoṱhe na ya ṅwaha nga ṅwaha ya mubindudzi muṅwe na muṅwe malugana na dziakhaunthu dzo farwaho na muṋetshedzi mukene .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo dza zwa matshilisano :
milayo ya zwa mutakalo na tsireledzo khathihi na maitele a mushumoni
U bva tshe zwa thoma , zwo lwela u langa na u ṋekedza tshumelo dza khwiṋe kha vharengi nga kha u ṅwaliswa ha vhafhaṱi vha dzinnḓu , u ṅwaliswa ha dzinnḓu na u ṱolwa hadzo .
U davhidzana na vhalangi vha thandela nga mafhungo a elanaho na mugaganyagwama .
Lwendo lwa u ya kha vhupfumedzani lu a khoḓwa - naho khamusi hu si nga si vhe na u kunda tshoṱhe .
Ri nga si ḓo pfesesa maitele o dzumbamaho a muhumbulo , fhedzi ri nga wana kupfesesele kuṅwe kha maitele aya nga kha thangelakhanḓiso .
Mushumo wo thoma madekwe na u bvela phanḓa ṋamusi nga matsheloni hu sina tshiwo na tshithihi tsha dzikhakhathi .
Zwenezwi ri tshi khou dzhena kha themo ya vhuṋa ya Afrika Tshipembe ḽa demokirasi , u dzhenelela ha tshitshavha , zwihulu sistemu ya u shela mulenzhe ha wadi , hu na mushumo muhulwane kha modele wa muvhuso wapo wa mveledziso washu .
Ri na mvelaphanḓa maelana na mbekanyamushumo dza dzinnḓu kha vhupo ho buliwaho hu na zwiko zwi zwone khaedu khulwane .
U ya nga tshumisano ya zwiimiswa , zwiteṅwa zwa ndeme zwi tea u lavheleswa .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u topola masia o sedzwaho kha nḓisedzo ya zwibviswa .
A huna na nyimele na nthihi naho zwa tou itisa hani hune fomo dza khumbelo dza tea u ṅwalululwa nga huswa kana u dovhololwa hafhu .
129Tshivenḓa Luambo lwa HayaniCAPS u Linga
Vhashumisi vha dzibada vha ṱuṱuwedziwa u tevhedza milayo yoṱhe ya vhuendi , na uri vha sa reile nga vhuhwarahwara na u sa londa , nga maanḓa vho kambiwa .
Musi vha tshi bveledza zwithu zwa ndeme na tshitshavha zwi a thusa u ṱuṱuwedza miraḓo ya tshitshavha u humbula nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho na u dzhiela nṱha , ṱhoḓea dza tshifhinga tshipufhi , tsho linganaho na tshilapfu .
Vhukoni ha vhurangaphanḓa na zwikili zwa vhathu zwo khwaṱhaho , vhukoni ha u shuma fhasi ha mutsiko na u fhedza mushumo hu sa athu fhira ḓuvha ḽa u vala , khathihi zwikili zwa vhudavhidzani ha u ṅwala na u amba zwo khwaṱhaho .
Naho zwo ralo , musi ho bulwa khaedu idzi , vhafumakadzi vha teavho u huliswa kha u konḓelela havho .
4.3 . Zwitshavha zwa u rea khovhe zwiṱuku zwine zwa ḓo vhuelwa nga mbekanyamaitele iyi zwo ṱanganedza vhupfumbudzi ha mutheo nga ha mabindutshumisano nahone vho thusiwa kha u ṅwalisa mabindutshumisano u itela u ita khumbelo ya pfanelo dza u rea khovhe lwa miṅwaha ya 15 .
Na uri heino a si mbekanyamaitele yavhuḓi kha shango ḽashu ḽifhasini .
Ginnḓani nga mulenzhe waṋu wa tsha u ḽa ni tevhedze nga wa monde . mutukana tshanḓa tsha monde nga murahu tshanḓa tsha u ḽa mulenzhe wa monde mulenzhe wa tsha u ḽa
Theo ya mulayo ine ndaulo dzo vhumbwa nga fhasi hayo na theo ya mulayo yone iṋe , zwo pika kha u tshinyadza Miṱa ya vharema na zwiṅwe .
Ri tea u tinya mini ?
Dzi katela mbadelo dza phathoḽodzhi , radioḽodzhi thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho na immunosuppressants
U shumisana ri nga kona u vhona uri ri khou khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi .
Maitele ayaa tea u shandulwa u itela u vhona uri hu nga shumiswa dzifhio dza khwinesa na uri hu vhe na raundu ya vhuvhili ya wekishopho na madzulo a u ṋekana mafhungomatsivhudzi a vha shumi vha muhashoni na vhaḓisedzi vha tshumelo vha nḓowetshumo iyi .
Muhasho wa Zwiko zwa Mineraḽa u khou shumisana na mazhendedzi a zwa mulayo u vhona uri vhatshinyi vha khou ḓiswa buguni dza mulayo , nga maanḓa vharangaphanḓa vha zwiito zwi siho mulayoni vhane vha khou ḓi bvela phanḓa na mbambadzo dza mineraḽa zwi si mulayoni .
Vhadzudzanyi vho khwaṱhisedza zwa uri vhurumelwa vhu fhiraho 1000 ho dzhenela mushumo uyo , tshivhalo tshine a tsho ngo ḓowelela musi hu tshi vhambedzwa na WEF dzo fhiraho dza nga ha Afrika .
Nga ngomu ha mpimo wa siaṱari ḽo dzudzanyiwaho ḽa muvhigo , tsedzuluso ya maṅwalwa i fanela u vha yo khulwanesa , i pfesesaho na yo dzhenelelaho .
Mimasipala i tea u katela idzi na dziṅwe KPI dzine dza nga shuma kha PMS dzayo .
3.4 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Khomishini ya Tshumelo ya Tshitshavha , wa 2015 Phalamenndeni .
5.18 Arali thelevishini ine ya khou shumiswa fhethu ho dzumbamaho ( closedcircuit television ( CCTV ) ) itshi ḓo shumiswa nga tshifhinga tsha tsengo , mutshutshisi u ḓo ṱalutshedza uri i shuma hani kana hune zwa konadzea u ḓo tendela vhone kana vhabebi vhavho kana muunḓi u vhona tsumbedzo dza tshishumiswa phanḓa ha musi tsengo itshi thoma
Muhasho wa Muvhuso Wapo na Madzulo a Vhathu ;
Tshanduko dza ndeme ya tshelede ya mutevheṱhandu idzi , dze dza ḓo swikisa kha uri mitengo i thengethenge , dzo kwama vharengi nga nḓila i si yavhuḓi , zwihulwane vhashai .
Mveledziso ya mbekanyamushumo ya vhugudisi ya vhuongelo vhu re makone wa zwa muhumbulo .
Tsudzuluso iyi i ḓo thoma u shuma musi hu tshi tou sainwa konṱiraka ya u ṱanganedza mbadelo u bva kha mutholi kana u bva kha muṅwe muthu o imelaho mutholi u itela matheriala na thundu sa matheriala a re fhethu ha u fhaṱela hone , u badelwa ha tshelede ya u isa phanḓa na shumisa ya hone i songo katelwa .
Muhasho wa Tshumelo dza Muvhuso wa Tshumisano na zwa Sialala wo fhindula kha ṱhoḓea ya mimasipala na Miraḓo ya Komiti dza Wadi uri uyu modulu u vhe hone nga nyambo dzoṱhe dza Afrika Tshipembe .
Ndi nnyi uyu mutukana ?
Ngauralo ro thoma na mbekanyamushumo dzine dza fhungudza u wa ha tshiimiswa itshi tsha ndeme .
4.1 . Khabinethe i tamela vhadzulapo vha Germany u bvelela tshoṱhe kha ndugiselo ya khetho dza Feḓerala nga ḽa 24 Khubvumedzi 2017 u khetha miraḓo ya 19th Bundestag , hune ha ḓo khethwa Mutshantselara ha vhumbiwa muvhuso muswa .
Ho vha hu na fulufhelo ḽa uri , u katela pfanelo iyi kha Mulayotibe wa Pfanelo zwi ḓo ita uri zwiito zwivhi zwi no fana na Muvhuso wa Tshiṱalula zwi si tsha dovha zwa itea , ngauri muvhuso na zwiimiswa zwa phuraivethe zwi tshi kombetshedzea u shuma nga nḓila ya vhuḓifhinduleli na u vha khagala nga u ṋetshedza mafhungo , nahone , a vha nga koni u ḓi sendeka ngauri ndi a tshiphiri .
Hezwi wi katela mbekanyamushumo u fana na Tshikimu tsha Holodei ya Muthelo , Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Mabindu a Vhukati Maṱuku na zwiṱuṱuwedzi zwa Tshiṱirathedzhi tsha Thandela ya zwa Nḓowetshumo .
Wa ḓikukumusa wa kundwa u a bvulwa maanḓa .
2 . Mushonga wanga u ḓo iswa ngafhi ?
Hu tea u ambiwa zwi fanaho na zwenezwo nga ha vhadziavhuaḓa vha vhonaho tshumelo ya nnyi na nnyi i tshikhala tsha u ḓipfumisa .
Nyendedzi ya Maitele a u Tandulula Khanedzano a GEMS ya nga Milayo ya GEMS 30.1 - 30.4 ire afho nṱha , ndi maitele afhio ane a tea u tevhedzwa arali Muḓisi wa mbilaelo a nga dzhia tsheo ya u pfukisela mbilaelo / khanedzano kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
Musi muhasho wo khwaṱhisa maga a tsireledzo , u shavha ho bvelelaho ndi tsumbo ya ṱhoḓea ya u khwaṱhisedza uri ri fanela u dzudzanya muhanga wa tsireledzo wo ṱanganelanaho .
Ro fhiwa khuliso ya u swielela Tshipuga tsha Dzitshaka dza Afurika ṅwaha u ḓaho , ri tshi khou imela Libya sa izwi vha si nga si kone u zwi ita .
Mulayotibe wo livhiswa khau khwiṋisa Mulayo wa u Renga na u rengiswa ha thundu na Vhuendedzi nga Zwikepe , wa vhu , 57 wa 1951 une wa rangela ndayotewa ya 1996 zwi tshi u ita wa ndeme kha u livhanya ndeme na u ṋekedzwa ha ndayotewa na u livhanya na Thendelano ya zwino ya Dzitshaka .
Ndi tshi nweledza , zwenezwo , tshanduko kha tshiimo tsha fhasisa zwi amba kana zwi sumba tshanduko u bva kha tshiimo tshiṅwe u ya kha tshiṅwe .
Wa ri , " Nṋe ndi na maanḓa u fhira miri .
Kukhethekanyelwe kwa mishumo vhukati ha masia a muvhuso wa vunḓu na muvhusowapo ku kha ḓi vha ku songo dzudzanyea nahone ku langwa nga nzudzanyo dza tshifhinga tsha kale na thendelano nga mulomo dze dza swikelelwa khadzo nga muya wa tshumisano dza mavhusele .
Kha yunithi ya vhuvhili ya hamathoḽodzhi kha ḽa Kapa Vhukovhela na yunithi ya vhurathi i fanaho nayo kha shango .
Tshumiswa dzi fareaho .
Kha vha kandise minwe u itela u rekhoda kha Redzhisitara ya Vhathu .
Tsha u thoma ndi mafhungo a u funza na u ita nyito dza ndangulo ya vhupo yavhuḓi na vhagudi .
Tshumelo ya u khuthadza : Tshifhinga tshilapfu , tshifhinga tshipfufhi na u khuthadza lwa tshiimo tsha shishi kha avho vhafumakadzi vho tambudzwaho na avho vho ponyaho u tambudzwa lwa vhudzekani .
Khabinethe i khou vhilaela uri na musi ri na miṅwaha ya 22 ya demokirasi , Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe yo vhiga u engedzea ha nyimele dzo vhigwaho dza khethululo na luambo lwa vengo .
Izwi zwi nga ṱoḓa ndambedzo ya tshelede yo tsireledzeaho u itela dziṅwe dza ndalukano .
Kha vha shumise nḓowendowe ya luṱingo lwo tshinyalaho sa nḓila i takadzaho ya u sumbedza uri zwi leluwa hani u xelelwa nga nyambedzano khathihi na tshinyalelo ine ya bveledzwa u fana na mavharivhari na u humbulelana hu si havhuḓi
Poswo i khou shuma zwavhuḓi u bva nga Musumbuluwo u swika Swondaha .
U shumisa sisiṱeme ya nga ngomu ya u langula yo teaho kha ofisi ya vundu .
Muvhilo kha mimaraga yo bvelelaho wo dzika zwiṱuku , fhedzi huṅwe u sudzuluwa hu gonyaho nṱha hu khou ḓi vhonala hu na u engedzea ha zwithu zwi ḓuraho dzi gonyisaho muvhilo wa ṋama , na u engedzea ha zwivhaswa zwi bvaho kha zwitshilaho zwi ṋetshedzaho mashango a vhukovhela u ḓiimisa nga muṅwe ho fhungudzwaho kha Middle East u itela ole .
Ro fulufhedzisa Pfunzo ya Khwaḽithi ya vhoṱhe kha vhutshilo hashu hoṱhe .
Hezwi zwi vhanga uri tshavhuṱungu tshi bvise vhuṱungu ha ' insulin ' - ire homounu i thusaho dzisele u kokodza guḽukhousu .
Miraḓo i ṱuṱuwedzwa u shumisa nḓila dzoṱhe dzo itwaho nga kereke , u itela u ḓitsireledza kha masiandoitwa a vhuvhi , na maṅwe maanḓa a lwaho na vhutshilo .
Vhagudi na u fhaṱa vhukoni ha komiti ya wadi kanzhi zwi katela ṱhoho dzi tevhelaho :
Vhurangeli ha khakhululo vhu fanela u shumisa zwipikwa zwo bulwaho sa fhethu hune ha tea u thoṅwa hone .
Oda dziṅwe dzo vhewaho nga tshifhinga tsha konṱiraka , dzi ḓo badelwa u ya nga mutengo wo teaho nga ḓuvha ḽa oda .
Arali dziṅwe ṱhoḓea dza davhi ḽa fhungo ḽi re na muelo na mbadelo zwa Zwidodombedzwa zwo itwaho Tshitandadi , kana Tshikoupu tsha Mushumo , khuḓano na milayo ya biḽi , ṱhoḓea dza Zwidodombedzwa zwo itwaho Tshitandadi kana Tshikoupu tsha Mushumo , sa dzi shumaho , dzi ḓo bvelela .
Malugana na u ita khumbelo ya fhethu ha u rengisela pitirolo na thanziela ya u i rengisa
Ndivho ho vha u topola maitele kha kufhindulele kwa mugudi , u topola magake a guda na u ṋetshedza themendelo ya khwiniso .
Ri tea u shuma roṱhe kha u khwinisa maitele a mbekanyamaitele ya u ilafha , ndangulo na ṱhogomelo ya HIV na AIDS u itela u fhungudza tshivhalo tshiswa tsha u kavhiwa nga HIV na AIDS nga 50% nga ṅwaha wa 2011 .
U vhona uri hu na u thomiwa ha sisiṱeme ya pfukiselo ya fhasi .
Mbekanyamaitele ya mbambadzo na mbekanyamaitele ya zwa masheleni dzo vha zwiṱuṱuwedzi zwa ndeme zwihulwane u tsitsa inifuḽesheni lwa miṅwaha minzhi .
Zwo ralo , tshikalo tsha poswo tshi sumbedza phesenthe ya poswo dzi songo ḓadzwaho .
U vha tsaukanyo ya ṱhoḓea dza zwa mbeu
Ri a zwi ḓivha uri hu kha ḓi vha na zwinzhi zwi ri fhandekanyaho .
Tshiwo tsho ṱangana a vhuṱambo ha nga ha u ṱanganedzwa nahone tsho vha tshiwo tsha u thoma tshe nda tshi dzhenela .
U shumiswa ha veḽfu zwi nga vhanga zwikhakhisi zwihulwane zwa tshifhinganyana nahone , nga murahu , u tsa na u gonya ha phuresha .
Aphiḽi nga muhweli wa vhuvhili yo phasa .
20.5. NDP i dovha ya sengela na u khwinisiwa ha mveledziso ya zwikili na vhupfumbudzi kha sekithara ya zwa vhulimi , ho katelwa na u pfumbudziwa ha tshigwada tsha vhaofisiri vhane vha ḓo sedza nga u ṱavhanya ṱhoḓea dza vhalimi vhaṱuku .
U itela u fusha maanḓa aya , Komiti ya Tshifhinga nyana i khou ramba vhathu vhoṱhe vha zwi takalelaho na u kwamea nga muthihimuthihi na kana vho dzudzanywa , u shela mulenzhe kha Khwiniso ya vhu 18 ya Mulayotewa , sa afha i tshi elana na Khethekanyo ya 25 .
Nḓisedzo ya dzinnḓu i phanḓa kha adzhenda ya lushaka .
Musi mawanwa mahulwane maṅwe a tshi khou elana na mafhungo a thekhinikhala u mona na maitele a u oditha , ro takala u vhona uri ha khou dzhenisa u tambiswa ha masheleni , u shumisesa masheleni kana ndozwo ya zwa masheleni .
Bembela ḽa khombo ya u ṱaha ha vhulwadze vhu ḓivheaho zwi nga konisa khonadzea ya u dzudzanyulula hafhu ha sekele ya tsheledzo .
U sa beba
Tshiṅwe hafhu , u endedzwa muyani ha vhaṋameli ndi u sa badela muthelo wo engedzwaho kha mutengo ngauri wo katelwa " muhwalo wa dzitshaka " .
Hafhu ndi mutheo une wa dededza nyambedzano nahone ndi nḓila ya u khwaṱhisedza uri nyambedzano muṱanganoni i kha ngona uri muṱangano u kone u swikela ndivho yawo .
Ṱorokisi ḽa 3 ḽi na muvhala ufhio ?
Zwileludzi zwitevhelaho zwi a ṱoḓea kha vhupo u itela Rakhonṱhiraka , nga nṱha ha zwileludzi zwine zwa ṱoḓea nga Rakhonṱhiraka zwa ndivho yawe .
Zwa kilima na mutsho zwi kwama thwii nahone nga u ṱavhanya zwitshavha zwashu .
Ḓuvha ndi tshiga tsha maanḓa a ṋeaho vhutshilo na u imela u ṱuwa ha swiswi na gundo ḽa u tumbula , nḓivho na u pfeseswa ha zwithu zwe zwa vha zwo dzumbiwa .
Thaidzo dzo salelaho : U ṱhogomelwa ha soredzhi u itela miḓini na nḓowetshumo zwi kha ḓi tea u fhaṱwa .
Gerani zwiṋoni zwi re kha masiaṱari a re na zwigeriwa .
Nese uyo ha ngo wana tsumbo dza ndeme kha tsedzuluso dzawe .
Vhaofisiri vho dovha hafhu vha wana na masiki ine ya si vhe ya vhukuma he vha fhedza nga u fara vhathu vhararu .
Ino nḓila i ṱoḓa u topola mutheo wa tshiimiswa na mulayo zwo teaho malugana na u shumisa nḓila .
Na u dzula navho zwi ḓo sumbedza vhabebi uri vha na ndavha navho .
Mafhungo haya a ḽifhasi a rerwa nga hao miṱanganoni ya dzitshaka yo fhambanaho , fhedzi yo sedzesa nga maanḓa kha zwa mafhungo a hayani zwine zwa khwaṱhisedza u dzhiela nṱha ho teaho kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ilani zwiḽiwa nothe : Itani tshifhinga tsha zwiḽiwa tsha muṱa .
Luambo : Nangani ni tangedzele maṱaluli uri ni ite uri fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi takadze .
Maitele oṱhe a ya shandukisea na u tendela phandakati iṅwe na iṅwe kana vhudenya ha luvhondo .
Tshiimiswa tshi ḓo katela na fhethu hune khovhe dza dzheniswa zwikoṱini , u pakiwa , u omiswa , u dudedzwa , u xwatuswa , u rothodzwa uri zwi rengisiwe ngomu kana nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Mvuvhu : Nahone vha ḓo ḽa mini ngauri hu ḓo vha hu si tshee na tsha u zwima !
Wanani nomboro kha founu iyi .
Hu itea mini arali zwitshavha zwi no fhira tshithihi zwi na nḓivho ya sialala i no kwama tshiko tshigede ?
Mivhuḓa i na milenzhe ya murahu i re na maanḓa ine ya i shumisa kha u thamuwa .
Ho sedzwa ngomu na nnḓa ha sibadela
Madzangano A vhona uri zwa u shandukela kha didzhithala nga ngoho zwi ḓo khwinisa tshiimo tsha zwishumiswa tsha vhathu vha Afrika Tshipembe na vhathu vhane vha khou shuma .
Musi vhabebi vhawe vha ḓo vha vhe hone ...
Yo lavhelelwa u khwinisa mveledzaphanḓa na u fulufhelea ha migaganyagwama ya vundu , masipala na tshiimiswa , vhuṱoli ha tshumiso ya u engedza vhukoni , vhulondoti ha masheleni na vhulayi ha masheleni u itela u engedza nḓadzo ya mihasho ya vundu na mimasipala kha u ṋetshedza tshumelo .
Ndivho ya u linga kha Zwikili zwa Vhutshilo kha kha Vhuimo ha Fhasi ndi u linga mveledziso ya khontsephuthi , zwikili na ndeme zwine zwa ḓo vha thusa kha ndugiselo ya u linga ha fomaḽa kha Vhuimo ha Vhukati .
U fana na zwidzidzivhadzi , thenda i fanela u iledzwa kha vhaṋetshedzi vho wanaho thendelo u thoma u khwaṱhisedza khwaḽithi .
Ho dzhiwa maga o fhambanaho nga Muhasho wa zwa Muno u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u swikelela nga vhoṱhe kha tshumelo .
Tshikhala itshi tshi ḓo ḓadzwa sa tsha tshoṱhe .
U bvela phanḓa na mveledziso ya heyi sisiṱeme ho thoma hu tshi itelwa u thusa kha zwa vhuṱumani vhukati ha Ofisi ya Vhuṋe ha Ndaka , ndangulo ya thandela , na dziṅwe sisiṱeme dza nga ngomu dzo fhambanaho sa zwe zwa sumbedziswa kha Pulane ya Sisiṱeme Khulwane .
U ita mitsindo minzhi hu tshi shumiswa miraḓo ya muvhili na / kana zwilidzo
Muṱangano wo tshimbidzwaho zwavhuḓi u ṱoḓa :
Ngauri ndaulo ya mavhengele ndi vhukoni ha mavundu u ya nga Mulayotewa , ndingedzo dza u ita uri maitele a ndaulo a fane dzi fanela u ḓitika zwihulwane kha tshumisano ya mavundu .
Mbadelo dza vharengisi
Themendelo ya u bveledza hafhu matheriaḽa uyo i tea u wanala u bva kha vhafarandugelo dza maṅwalwa vho teaho .
Ndi dzifhio dziṅwe nḓila dzine vhakhantseḽara vha wadi vha nga dzhenelela kha muvhuso wapo ?
Maitele a zwa vhubindudzi na ṱhoḓea zwi tea u ṱalutshedzwa zwavhuḓi na u pulanwa .
Vho ṱalutshedza uri mulayo wa Afrika Tshipembe u shuma hani na milandu ya Vhuthubi nga Mubebi , vha tshi khou shumisa Hague Convention na Mulayo wa Vhana sa hone mathomoni .
Muvhigo u ṋea nḓowelo kha mashumele a Sisiteme ya Lushaka ya Vhutumbuli ( NSI .
Nga nnḓa ha vhubindudzi kha bada ntswa na ndondolo ya kha tshiṱiriki , vhunzhi ha zwitshavha zwapo vho ḓi dzulela vho fashwa kha zwitshavha zwezwo zwi so ngo ṱumanaho nahone zwo balanganaho hu re na themaveledziso ya dzibada maimo a ya fhasisa .
U fhaṱiwa ho bvela phanḓa na u phaḓaladza sisiṱeme u itela u swikela ḓorobo dzo buliwaho afho nṱha na dziṅwevho zwi tshi ya nga ṱhoḓea dza kuphaḓaladzele na ndambedzo i re hone .
Fhedzi naho hu na uri u ṱangana ha samba a itelwaho HIV , vhuholefhali na orienthesheni ya mbeu , khathihi na zwiṅwe zwivhumbeo zwa u khethulula , zwi tshe khaedu .
U vhuya u swikela zwino LAC a i athu vha na vhuimeleli ho fhelelaho , thendelano yo vha ya uri hu ḓo vha na miṅwe miraḓo miswa zwenezwo musi ri tshi khou bvela phanḓa na thandela , nga maanḓa miraḓo ine a yo ngo dzudzanyea u fana na vharangaphanḓa vha zwa vhurereli .
KUSHUMISELE KWA TSWIKELELO NA U KOVHEKANA MBUELO - U KHWAṰHISEDZA VHAFARAMIKOVHE U ITLA U SHUMISA U KHA MBAMBADZO HA PELARGONIUM SIDOIDES
Naho zwo ralo , tshiṅwe tshifhinga hu a vha na u lenga .
Zwiṅwe hafhu , muvhuso u ḓo sumbedzisa maga o dzhiiwaho kha u bveledza mupo u ṱuṱuwedzaho vhubindudzi , ho lavheleswa kha mvusuludzo na phaṱhululo ya ikonomi .
Thandululo yo itwaho hafhu i fanela u shumiswa nga murahu ha ndugiselo na thandululo yo salaho iṅwe na iṅwe i fanela u laṱelwa kule .
U khwaṱhisedza uri vhakhantseḽara vha masipala vha a ḓivha zwitshavha zwavho , u dzulela u vha dalela na u thetshelesa thaidzo na ṱhoḓea dza tshitshavha .
Zimbabwe i ṱoḓa dzithabelo dzavho vhukuma , thikhedzo na thuso u konisa uri hu vhe na muya u fanaho .
Nga nḓila yo teaho , " ngona ya u pulana mveledziso ya tshitshavha " i khou themendelwa .
Sa dzangano ḽi shumaho nga nḓivho , u bveledza Vhashumi vhashu ndi zwa ndeme ya tshiṱirathedzhi yashu .
R10 000 arali vho vha vha sa athu u thoma u shuma phanḓa ha musi Mulayo wa Khwiniso ya Zwibveledzwa zwa pheṱhiroḽiamu , wa 2003 ( Mulayo wa vhu 58 wa 2003 ) , u tshi thoma u shuma .
Khabinethe yo ṱanganedza maele o tendelanwaho nga Minisiṱa wa Mveledziso ya Ikonomi na vha AB InBev kha maanḓalanga a miṱaṱisano kha vhunzhi ha mafhungo a kwamaho tshitshavha .
Nga u angaredza , hu na thikho tharu dza mbekanyamaitele dza UAS :
U sedza thungo u bva kha ndaulo zwi dzheniswaho u ḓisa zwibveledzwa zwi tikedzwaho muvhigo wa masheleni yo khwiniswaho , tswikelo ya phalamennde na tshitshavha kha mugaganyagwama , maṅwalo a muvhalelano na nḓivhadzo ya Komiti dza Odithi u hwesa vhuḓifhinduleli vhalanguli ya mugaganyagwama .
Hezwi zwi amba uri masipala u ṱea u vhekanya na u langula ndaulo yawo , na maitele a mugaganyagwama na phurosese dza u pulana hu no dzhiela nṱha zwililo zwa mutheo zwa tshitshavha .
Tshivhalo tsho engedzeaho tsho pfukelwaho natsho phanda tsha ndaka tshi swikisa kha u humisela murahu ha ndozwo ya u tshinyadzwa a zwi pfuki tshivhalo tsho pfukelwaho natsho phanḓa zwine zwo vha zwi tshi sedzuluswa ha wanal uri ndozwo ya u tshinyadzea zwo vhonalaho kha ndaka kha miṅwaha yo fhelaho .
Ndondoloyauthivhela:Dzilafhoḽiṋetshedzwauthivhela khombo kana u fhungudza khombo ya u wana nyimele ya dzilafho .
U ṱanganedza vhaeni ofisini na ndango ya vhupo ha ofisini , hu tshi katelwa na ṋetshedzo ya tie na zwinwiwa ndi zwa ndeme .
Theo ya mulayo na yone ndi ya ndeme u ṋea vhuvha ha mulayo kha mabinduṱhanganelwa a u langa vhushaka vhukati hao na zwiṅwe zwiimiswa .
U swikela izwi , Johannesburg , nga maanḓa , i tea u dzula i murangaphanḓa wa nḓowetshumo ya fiḽimu dza Afrika Tshipembe .
Mupresidenthe washu kha ḽa Afrika Tshipembe vho ḓi dzulela u amba nga ha mushumo wa mitambo kha u fhaṱa matshilisano na vhuthihi ha lushaka .
Mvelaphanḓa na nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu
Ndaulo ntswa yo vhea ndeme khulwane kha u ṱola na u ela .
U dzhiwa sa tshavhi zwi mulayoni miṅwaha mivhili , fhedzi vha tea u ṅwala luṅwalo lwa u humbela tsedzuluso ya tshiimo tshavho tsha u vha tshavhi miṅwedzi miraru phanḓa ha u fhela ha tshiimo itsho .
Vhubindudzi ho elwaho vhu nga ta u tevhedza mulayo wa nyelelo ya ngomu yo khwiniseaho kha luṱa luṅwe na luṅwe kha mutshilinzhi wa vhuṋe fhedzi lo pimelwa luṱa luthihi fhedzi .
U pulanela u ṅwala bugu ya tshiṱori .
Muṅwe na muṅwe u na ningo ya 1 .
U kuvhanganya mafhungo thwii u bva kha vhashumisi vha tshumelo dza muvhuso na fhethu hune tshumelo dza khou ṱoḓea nga u ṱavhanya u itela uri riṋe bvele phanḓa na u khwaṱhisedza arali ri tshi khou swikela ndavhelelo dza vhadzulapo vhashu .
Ndayotewa yashu ya demokirasi i tsireledza zwi khagala mbofholowo ye ya lwelwa zwi tshi konḓa ya nyanḓadzamafhungo dzine dza ḓivhea sa dzi shelaho mulenzhe kha nyaluso ya mbumbano ya lushaka na u eḓana ha vhoṱhe .
Vha sa athu u vhuya vha vha na ndaka na u fanela u vha vha tshi khou dzula kha vhupo vhune ha vha na tshumelo
Vhutevhedzi ha zwo pulaniwaho hu tshi vhambedzwi na zwi konadzeaho na vhutevhedzeli ha ṱhoḓea dza Ndangulo ya Mbekanyanḓisedzo na Masheleni .
a re kha ipfi afho tshibogisini .
Vhaunḓiwa vhoṱhe vha re na miṅwaha ya 21 na u fhira a vho ngo tea u hola u fhira gumofulu ḽa Mundende wa muvhuso , hu sa katelwi vhushaka ha mufarisi kana mufunwa wavho .
Kha vha ṋekane nga vhuṱanzi ha vhudzulo ha tshoṱhe .
3.2 . Muhanga wa mbekanyamaitele u ṋetshedza ndededzo kha zwiimiswa , kushumele na maitele ane zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwa tea u shumisa kha u thivhela zwiwo zwa GBV khamphasini dzavho .
Zwi nga konadzea fhedzi fhethu hune ha vha na ṱhoḓea khulwane ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Afrika Tshipembe a si kale ḽo bvisa ṱhoḓea ntswa kha sisiṱeme ya ndangulo ya nnyi na nnyi u itela u tshimbidza zwa u vha khagala .
Kha vhuimo ha ndeme , ṱhoḓea dza u fana na u fhambana dzi tshimbilelana na tshandukiso kha ṱhoḓea ya tshidzumbe na u vha khagala .
Ndi nnyi ane a vha na vhuḓifhinduleli ha izwi ?
Maanḓa a khethekanyo hu ambiwa mishumo ya ḽevele ya mabindu mahulwane i sa swikelelei i ṋea mutsiko kha mupo .
Mbilo kha vha Tshumelo dza Vhuendi vha Afrika Tshipembe kana kha muṅwe muhwali wa muhwalo malugana na tshileme , tshivhalo , mutshinyalo kana ndozwo , dzi ḓo badelwa nga Mukonṱiraka .
Muinzhiniara u ḓo vha na thendelo ya u vhudza Rakhonṱhiraka u sedzulusa mbekanyamushumo arali zwo tea u ya nga zwiitisi .
U topola vhoṋefhungo na maiti mafhungoni .
Muhasho u dzulela u tendela dzi NGO kha u tshimbidza thandela dzo lambedzwaho nga Muhasho kana ndaulo ya zwa masheleni na ndangulo ya thandela dzi re hone .
U nanga maṱaluli a no ṱalula mubvumbedzwa muhulwane .
6.2 . Fhedziha , Khabinethe i vhilaedziswa nga muvhigo une wa khou sumbedza u tsa tshoṱhe ha miṅwe mihasho ya muvhuso ya lushaka na ya mavundu na mabindu ayo .
Khothe dza ha Madzhisiṱaraṱa na dziṅwe khothe dzi nga tshea kha mafhungo o tiwaho nga Mulayo wa Phalamennde ; fhedzi a hu na khothe ya maimo a fhasi kha a Khothe Khulwane ine ya nga ita ṱhoḓisiso kana u tshea kha u yelana na Mulayotewa nga mulayo muṅwe na muṅwe kana vhuḓifari ha Muphuresidennde .
Vhagudi vha ita nḓowenḓowe nga maḽeḓere mavhili nga vhege , vha tshi kopa khazwo ṅwalwaho .
Rasithi ya fomo ya u ḓiṅwalisa yo ḓadzwaho khathihi na nzudzanyo dza mbadelo zwi ḓo vhaledza vhudzulo haṋu kha khoso .
Zwa zwino ho nangiwa thandela mbili nahone dzi nga fhasi ha maitele a tsenguluso .
U ṱalusa tshifanyiso a tshi itela u ita tshawe ene muṋe
U itela u pfa wo tsireledzea - ṱhoḓea dzo khetheaho dza vhafumakadzi kha tshikhala tsha nnyi na nnyi tshi vuleaho zwo sedzesa ngamaanḓa kha mafhungo a vhugevhenga na tsireledzo .
( 4 ) Arali masipala a sa koni u fusha kana a sa fushi vhuḓifhinduleli vhu re kha Mulayotewa kana mulayo wa u tendela mugaganyagwama kana maṅwe maga a u gonyisa mbuelo ane a vha a ndeme kha u ita uri mugaganyagwama u tevhedzwe , khorotshitumbe ya vunḓu i kwameaho i fanela u dzhenelela nga u dzhia maga o teaho u vhona uri mugaganyagwama kana maga a u gonyisa mbuelo a tendelwa , hu tshi katelwa na u phaḓaladzwa ha Khoro ya Masipala-
Ro sedza phanḓa kha nyambedzano dzine dza ḓo vha na mbuelo nahone dzi nyanyulaho kha dzisesheni dzine ra ḓo vha nadzo .
Tswayo dzi tea u tikedza u sikwa ha mbumbo yo khetheaho ya tshiṱaraṱa na u pfukisa mafhungo a tshi ya kha vhadzulapo .
2.2 . Kha u bveledza khovhekanyo i linganaho ya mavu , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ranga phanḓa ṋetshedzo ya hekhithara dza 142 dzo khunyeledzwaho na u badelwa dza mbilo ya mavu a re na mushumo kha vhadzulapo vha Moretele , vhe vha sumbedzisa uri ayo mavu vha ḓo a shumisela mveledziso .
Nga ṅwambo wa izwi vhunzhi ha komiti dza wadi na nyito dza u ṋetshedza phothifolio kha miraḓo ya komiti dza wadi u itela u langa zwi khwaṱhisedza u bvelela .
U wanulusa zwipfi nga u tamba zwiṱori , u imba zwidade na nyimbo ( tsumbo : u tshimbidza bofu , u pfa nyimele ya zwithu zwo fhambanaho )
U vhea iṱo mvelaphanḓa ya thandela na u lugisela na u kovhela mivhigo .
Iyi thandela yo itelwa u ṱanganyisa senthara khulwane dza ikonomi dza Gauteng na Durban na Pinetown , na nga tshenetsho tshifhinga tshithihi u ṱanganyisa idzi senthara nga vhukoni ha u rengisela nnḓa ho khwiṋiseaho nga kha vhuimangala vha hashu .
1.17 . Khabinethe yo ṱanganedza tsheo ya khothe i khwaṱhisedzaho pfanelo ya muvhuso ya u dzhia tsheo dza mbekanyamaitele na tsumbanḓila nga u laela khumbelo ya Dzangano ḽa u Bikulula Tshimbi ḽa Afrika Tsipembe .
Kha vha phumule fhethu nga labi ḽo ṋukalaho .
3 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa zwa Vhufhufhi Hoṱhe wa 2018 Phalamenndeni .
Tshikimu tsha gwedzho ho vhigwa uri tshi kha nyimele yavhuḓi .
Zwavhuḓi-vhuḓi , khethekanyo ya vhupo nga madzingu i dzhiiwa sa u vha na mbuelo dza ikonomi kha mashango .
" Mbekanyamushumo " yo elwa lwa nḓowenḓowe nga zwitopo zwo tewaho , u fana na dziphini na dzikhemu .
Vhushumisani na u shela mulenzhe kha mafhungo a ṱhoḓisiso dza zwiimiswa ha tshifhinga tshoṱhe .
U tandululwa ha milandu ho vha hone hu dzhielwaho nṱha kha foramu nahone hu khou vha na mvelaphanḓa .
Tshenzhemo i songo linganaho zwenezwo i ṋekedzwa nyimele iṅwe na iṅwe , hu na mavhaka na u fhenywa hu bvaho kha ndeme ya dokhethe zwine zwa fhedzisela zwo ya khothe .
Tshumiso ya zwiṱirathedzhi zwa u khwiṋisa ndangulo ya maitele a bindu .
I nṱha vhukuma ngei Australia na Canada u bva kha ḽifhasi ḽo bvelelaho , na Bolivia , Chile , Ecuador na Kazakhstan u bva kha ḽifhasi li kha ḓi bvelelaho .
Ndi zwa ndeme khavho u ḓivha uri Phalamennde na Muvhuso zwi khou vha tikedza .
U imelelwa ha zwigwada zwi re na dzangalelo - Hu na maitele o vhewaho a u khwaṱhisedza uri ndi wane mivhigo u bva kha zwigwada zwi re na madzangaleo o fhambanaho ?
Mihumbulo yavhuḓi i ṋangiwa nga murahu , uri hu sa itwe khaṱhulo musi vhukonibale hu yone ndivho .
Nga tshifhinga tsha miṱangano yashu mivhili ya u thoma tshifhinga tsho vha tshi songo eḓana uri ri davhidzane lwo fhelelaho .
Shango ḽi lozwa R7 biḽioni nga ṅwaha kha ndozwo ya maḓi .
1.6 . Khabinethe yo fhululedza Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu nge wa kona u fhedza nnḓu dza 4,3 miḽioni na zwikhala zwa dzinnḓu u bva u bebwani ha demokirasi yashu .
Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ina Komiti dzayo dza tshiṱangani .
Bochabea na Batho ho vha hu hone,ngeno hoṱhe ḽo vha ḽi ḓaka ḽi re na didinngwe
1.3 . Afrika Tshipembe ḽo shuma vhukuma kha u ita ndugiselo dza u shandukela kha fulufulu ḽo kunaho khathihi na u ya kha zwiko zwa fulufulu ḽo kunaho zwine zwa fana na haiḓirodzheni yo kunaho , bayomasi , fulufulu ḽi bvaho kha muya , fulufulu ḽa masana a ḓuvha na fulufulu ḽi bvaho kha maḓi , na zwiṅwe zwinzhi zwi vusuludzeaho .
Vhunzhi ha izwi ndi zwa vhathu vho ṱanganelaho na uri hu nga vha na u fhambana zwi tshi ḓa kha mbekanyamaitele ya ndinganelo .
Naho hu na phambano dza muhumbulo , ro swikelela thendelano , kana vhuimo vhune masia oṱhe a pfa o vhofholowa ngaho .
U topola zwi fanaho na zwo fhambanaho hu tshi shumiswa luambo na ḓivhaipfi yo teaho .
Muhasho u ḓo khwiṋisa u swikelela tshumelo dza mutakalo nga u ela hu sa gumi , u pulana na mveledziso dza zwileludzi zwo teaho na sisiṱeme .
A hu na sisiṱeme dza misi yoṱhe dza u khethekanya kha tshiko malaṱwa Afrika Tshipembe , naho ndingo dzo fhambanaho dzi nḓilani .
Mafhungo a muvhuso wapo a tevhelaho u swika afho he zwa bulwa kha khethekanyo ya 155 ( 6 ) ( a ) na ( 7 ) :
Tsenguluso ya vhuimo na tshiimo tsha tshomedzo dza zwa pfunzo .
Tshivhangi tshihulwane tshine tsha khou langa toksini ya amonia ndi pH , ine , khathihi na thempheretsha , zwa langa tshipiḓa tsha amonia isi na ayene .
Tshipiḓa tsha u ṱhonifha midzimu yavho ndi tshone tshi itaho uri vha vhe Muafrika o khetheaho , nahone Freedom Park , vha mbofholowo ya u ita zwenezwo .
Komiti i ṱangana kotara iṅwe na iṅwe u itela u ita zwa maitele a u sedzulusa na u ambedzana nga ha zwiteṅwa zwa ndeme maelana na ndangulo ya khohakhombo , vhufhura na vhuaḓa zwe zwa dovha zwa ḓiswa kha Komiti ya zwa Vhuṱoli .
U ṋekedza vhugudisi ha nga ngomu kha vhashumisani he zwa tea .
U vhea tshifhinga - musi vha tshi fara muṱangano kana wekishopho vha fanela u dzhiela nzhele tshifhinga .
U vhala nga eṱhe bugu dzo vhalwaho nga tshifhingatshau vhala na vhagudi , tshiṱori tsho leluwaho tsha zwifanyiso na bugu dzi bvaho kha khona ya dzibugu .
Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori itshi .
Vhalingiwa vho vha vha tshi khou dzulela u vhilaela ngauri vho vha vha sa khou wana mushumo wavho murahu .
U wana zwidodombedzwa zwinzhi , kha vha dalele website ya Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Tshikwama tsha Mishumo ndi tsumbo ya u phalala kha maraga wa mishumo nga muvhuso wa lushaka .
Zwo tea uri hu vhe na tshiendedzi tsha u phaḓaladza zwiputo zwa zwiḽiwa miḓanani i re bvungwi khathihi na u isa vhathu kiḽiniki .
Sa tsumbo , vhasimamilayo , sa vhone vhasiki vha mbekanyamaitele vha u ranga , vha nga thomavho u shumisa mulayo wa tshitshavha .
Tshipiḓa tsha ndeme tshine nda khou ṱoḓa u tshi sumbedzisa kha nyimele iyi ndi khwaṱhisedzo ye ya vheiwa kha zwa tshenzhelo .
Khethekanyo 15 ya Mulayo i amba uri DPME itea u anḓadza mutevhe wa Rekhodo dzine dza dzula dzi hone kha muhasho kha Gurannḓa ya Muvhuso .
Zwikhokhonono zwi ri thusa hani
Kha mulandu muhulwanesa muṅwe na muṅwe , fhedziha , tsimulo ya tshivhindi i nga tea u itwa .
Phanele ya zwa mabindu ya khathoni iṅwe na iṅwe , ho katelwa leibele dza khathoni dzo ganḓiswaho , dzine dza shumiswa kha u putela zwi tea u tevhedza ṱhoḓea sa zwe dza thomiwa nga EU kana miṅwe milayo yo buliwaho nga maraga wo livhiwaho .
Vhushai vhu nga fhungudzwa nga u fhaṱa na u bveledza vhukoni mushumoni zwo angalalaho u itela u engedza u thomiwa ha mishumo nga kha u engedza u bveledzwa ha mushumo na nyaluwo ya ikonomi .
Naa hu na mveledziso dzine dza khou lavhelea zwi tshi elana na vhulimi ha vhupo ha dziḓoroboni , zwiko zwa lwanzheni kana zwigazwiṱaluli zwa maḓini ?
Ri khou dovha ra sedza kha u engedza vhushelamulenzhe ha vhuendelamashango kha mbuelo ya shango uya kha biḽioni dzi fhiraho R125 nga 2017 .
( 1 ) Kha Riphabuḽiki , muvhuso wo vhumbwa nga muvhuso wa lushaka , muvhuso wa vunḓu na muvhuso wapo , ine ya vha yo fhambanaho , i shumisanaho nahone i re na vhushaka .
Hu na tshaka dza mivhuḓa dzi no fhira dza fuiṋa ḽifhasini .
Modele wo shumiswaho u ṱanganyisa u nga elana na ṱhoho , sa tsumbo :
Vha humbelwa u bula madzina na khamphani dzine dza khou dzhenelela kha Mufhiriso wa nga Ngomu Vhengeleni , vha humbelwa uri vha dzhiele nṱha uri ndi tshigwada fhedzi tsha vhathu vha swikaho vhaṱanu kana u fhira vha vhabveledzi vhane vha nga ita khumbelo ya thuso iyi .
U tshinyadza thundu
U tikedza mveledziso ya mbekanyamaitele ya sekithara na ṱhaṱhuvho , ndaulo ya nḓivho na ṱhoḓisiso , na ṱhuṱhuwedzo ya tshanduko na vhuḓifhinduleli kha zwa vhuendelamashango .
Kwa gavha thatha .
U shumisa tshumelo dza u thusa u itela vhuṱanzi ha vhuḓifhinduleli na u sa khakhisesa zwithu kha nḓisedzo ya tshumelo .
U dudedza ipfi : hu tshi shumiswa nyimbo , u imba pfalandoṱhe , zwidade na zwi no monisa lulimi .
Nyaluwo ya tshanduko ya mitengo na u i anganya zwi dovha hafhu zwa vhonala zwi tshi sumbedza maitele a nyaluwo o fhambananaho .
( 2 ) Mulangavunḓu wa Vunḓu a nga vhidza dzulo ḽa Vhusimamilayo ha Vunḓu ḽi songo ḓoweleaho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe u itela u shumana na mafhungo a tshihaḓu .
Mimbete ya maongelo a TB a si manzhi yo odiwa vhukati ha ṅwaha u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Khabinethe yo takaledzwa nga mvelaphanḓa yavhuḓi kha u dzikisa mihasho ya mavunḓu ye ya vha i nga fhasi ha ndangulo .
Tshi khou sedza kha u ṋetshedza pfunzo ya mabindu ine vhoramabindu vha vha vha tshi khou guda kushumele kwo teaho , ya dovha hafhu ya vha pfumbudza vhurangaphanḓa , zwa tevhelwa nga thikhedzo yo fhelelaho ya tshumelo .
Ndugiselo na u sedzulusa pulane ya ndangulo ya ndaka ya mushumisi .
Avha vhashumi vha shumisa thulusi dzifhio ?
Vhadzia u dzhenelela kha thendara vha tea u vhala Maga a Thendara yo bviswaho nga bodo dza thendara ḓo fhambanaho .
Afrika Tshipembe sa Mudzulatshidulo wa SADC u bva nga Ṱhangule 2017 u swika Ṱhangule 2018 , ḽo ḓikumedzela u khwaṱhisa vhuḓidini ha dzingu u itela u vhulunga zwiko zwa mvelo zwa mikano na u engedza mveledziso i yaho phanḓa kha dzingu ḽa SADC .
Maḓuvha ane ḽevele ya tshikafhadzo ya fhira mpimo i vhea nyendedzi dzo themendelwaho .
Kuitele kwa ndangulo ya malaṱwa kwo ṱanganelaho ndi thikho ya Tshiṱirathedzhi tsha Ndangulo ya Malaṱwa tsha Lushaka na maitele a phungudzo ya malaṱwa , a katelaho thivhelo ya malaṱwa , u vusuludzwa ha malaṱwa na khethekanyo , zwi nga kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo .
( f ) ṱhoḓea dza u bveledzisa phanḓa na dziṅwe-vho dza vunḓu , muvhuso wapo na masipala ;
2.6 Vha muholefhali , sa zwi sumbedzwaho nga Mulayo wa Ndingano wa Mushumo ( No . 55 wa 1998 ) ?
vha nnḓa ha shango .
Minista vha nga ṋea thuso ya masheleni kana iṅwe kha muṋe u itela u mu konisa u tevhedzela vhuḓifhinduleli vhufhio na vhufhio ho kombetshedzwaho u ya nga khethekanyo iyi .
Madzangano a dzangalelo ḽa tshitshavha na zwitshavha zwi nga vhilaedzwa ngauri thendelano dzo itwaho a dzi lingani , uri zwiko zwa tshitshavha zwi khou shumiselwa zwa phuraivethe , u vhuelwa ha muthu muthihi , kana uri zwitshavha na vhafari vha nḓivho vha khou sumiswa nga nḓila i si yone .
Uyu muṱangano ndi tshipiḓa tsha fulo ḽa muvhuso ḽa u kuvhanganya masheleni a linganaho R1.2 thriḽioni kha tshifhinga tshi linganaho miṅwaha miṱanu nahone u kunga vhurumelwa vhu bvaho fhano Afrika Tshipembe na ḽifhasi ḽoṱhe nga u angaredza uri hu ambiwe nga ha zwikhala zwa vhubindudzi .
Tshiṅwe hafhu , Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi na Ndaela kha zwa Vhuloi yo fhelisa kuitele kwa u dalela ṅanga dza sialala , vhane vhorakoḽoni nga hanefho ha u khakha vha vho vha vhidza madokotela a vhaloi kana vhasumbavhaloi .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganela na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u ṱanganedza u bviswa ha muvhigo wa Phanele ya Vhakoni yo tholwaho u sedzulusa phindulo ya muvhuso kha tshivhangi tsha khakhathi dza tshitshavha , mutshinyalo na tshinyadzo nga Fulwana 2021 .
Kha hovhu vhuṱambo ri tama u engedza u tamela mashudu vhathu na vhurangaphanḓa ha Zambia , Ghana na Amerika kha khetho dzi sumbedzaho mukaṋo wo ṱukufhalaho nga murahu kha muvhuso wa lushaka lwavho .
Ndi vhathu vha Afurika Tshipembe vho khwaṱhisaho uri hu vhe na mvelaphanḓa ; nahone ndi vhone vhane vha ḓo londa demokhirasi yashu miṅwahani iḓaho .
Masheleni a shishi a khou ṱoḓea u itela u vusuludzwa ha bada dza tshigonṱiri dzine dza vha hone dza Barberton , ngauri arali dza sa vusuludzwa nga tshifhinga , bada idzi dzi ḓo lozwea dza ḓo tea u fhaṱululwa nga huswa .
Ngauralo , ndi dzifhio khaedu dza zwa mutakalo dzine dza ṱumanywa nga maanḓa na tsireledzo ya vhathu ?
U gwa mugero muhulwane na tsireledzo ya matombo ndi maitele o tsireledzaho a shumaho vhukuma kha u tsireledza mushululo kha malwanzhe .
Tshiteṅwa itshi a tshi kheluwi kha pfanelo ya muthu muṅwe na muṅwe ya tswikelelo ya mafhungo u ya nga theo ya mulayo ya lushaka .
Vha amba uri ṱhalutshedzo dzi na thaidzo ngauri dzi khou dzhia sia .
U bveledza mbekanyamushumo ya u fhaṱa vhukoni ha u maanḓafhadza zwipiḓa zwoṱhe zwa Muvhuso .
Kha ḽiṅwe sia nyelelano ya hune zwipiḓa zwa ṱangana na tsho fhelelaho na u wana fhedzi ṱhalutshedzo kha tsho fhelelaho a zwi ṱoḓei na zwone .
Khabinethe i livhuwa miraḓo ya tshitshavha vhe vha shela mulenzhe kha u farwa ha vhathu vhararu vha ṱumanywaho na mabulayo a mapholisa .
Zwa Mulayo na u u Tevhedza , Masheleni , Khwaṱhisedzo , Ṱhoḓisiso na Zwipiḓa zwa Ndangulo ya Mafhungo zwi tea u monithariwa tshoṱhe u itela nḓisedzo na vhungoho ha mafhungo .
Theo ya mulayo i thivhelaho thengo ya tshumelo dza zwa vhudzekani yo khwiṋiswa u itela u katela nyimele dzine khadzo ho tou fulufhedziswa mbadelo kana yo itwa nga muṅwe muthu .
Mbuelo na Tshinyalelo dzi vhidzwa hafhu u pfi Akhaunthu dza Mbuelo dza Muvhuso .
Madzinginywa aya o dzheniswa kha Pulane ya Vhuendedzi ho Ṱanganelaho na Pulane ya Vhuendedzi ha Tshitshavha .
Mushumisi a nga humbela uri GCIS i sa tsha mu rumela matheriaḽa uyo tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga u shumisa vhuṱumani ha ' u vhigela murahu ' kana ha ' u ḓibvisa ' .
Ri shumisa sethe dza zwiḓevhe arali dzina ḽa muambi ḽo ṅwaliwa vhukati ha zwine zwa khou ambiwa , sa hezwi :
Khathihi na Nigeria , ro dzhenela kha ndingedzo dza u tshimbidza pfumedzano , mvusuludzo ya zwa ikonomi na u khwaṱhisedza u vha hone ha zwiḽiwa .
U guma kha R169 502 kha daiḽasisi ya vhulwadze vhu sa fholi nga muunḓiwa nga ṅwaha
U dzhenelela ha tshitshavha tshapo kha kushumele kwa masipala ho khwaṱhisedzwaho nga kha Komiti dza Wadi nahone hu na ṱhoḓea ya mulayo ya uri masipala a katele zwitshavha zwapo , nga kha Komiti dza Wadi , kha u ita KPI na thagethe dza kushumele na u khwaṱhisedza u dzhenelela ha tshitshavha kha u ṱola na u sedzulusa izwi .
Miṱangano yo tshimbidzwaho zwavhuḓi , i vhuedzaho i ṱoḓa ndugiselo na u pulana havhuḓi .
Malwadze a HIV na TB a anzela u kuvhanganywa fhethu huthihi , tsedzuluso ya ṅwaha nga ṅwaha na dathabeisi ya eḽekiṱhironiki ya TB zwo ṱangana zwi ṋetshedza mafhungo , kha ḽeveḽe ya tshileludzi , hune thaidzo ya vha hone .
Maitele a u tholela poswo ya Ṱhoho-ya-Muhasho kha Vhufaragwama ha Vundu yo phethiwa , nahone nḓivhadzo i ḓo itiwa hu si kale .
Muvhuso u nga si zwi kone u woṱhe .
U topola maitele , kana nzulele dzine dza alusa ndinganelo ya mushumoni na u fhambana mushumoni nga nḓila yavhuḓi .
Maḓuvha a vhege
Arali ri tshi ṋea maanḓa maswa mathomo a NDP , ri fanela u laṱela maṱo ashu kha masia o ṱanḓavhuwaho .
Komiti ya Tshifhinga nyana i ḓo humisela Mulayotibe kha NA musi yo no dzeula mahumbulwa a vhathu oṱhe .
Zwa zwino hu na mafhungo maṱukusa ane a vha hone maelana na muelo wa nḓowetshumo , mbuelo dzi bvaho kha tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi , kana zwikhala zwa mveledziso zwi re hone .
Hu na Nḓivhadzamulayotibe tharu na Thangelambekanyamaitele nthihi dze dza bveledzwa u bva musi hu tshi vha na demokirasi kha ḽa Afrika Tshipembe , dzine dza vha :
Ndi vhuḓifhinduleli ha muvhuso wapo khathihi na masia maṅwe a muvhuso , u ṱhonifha , u tsireledza , u bveledza na u phetha pfanelo idzi .
U ḓa miṱanganoni iyi zwi a ṱanganedzwa sa i zwi dzikhantseḽara na miraḓo ya komiti ya wadi vha tshi dzula vha hone .
Tsha u fhedzisela , ndi tea u khwaṱhisedza uri musi makumedzwa a tshi nga vha na ṱhanḓulukano ya ikonomi ya nga ngomu , ngoho i nga vha i tshi konḓa vhukuma .
Kha tshifhinga tshi no khou sedzuluswa mivhigo ya rathi i tevhelaho yo fhedzwa :
U huvhala lu shushaho na hu isaho lufuni zwo ḓowelea , zwiwo izwo zwi katela vhareili , vhaṅwe vhashumi na vhaendangaṋayo .
Kha vha sumbedzise muholo wa ṅwaha wa muraḓo wa vhukuma nga hune vhanga kona ngaho .
Zwa vhuṱhogwa vhukuma zwino ndi mvula i ḓaho nga murahu nga ṅwedzi wa Luhuhi .
Theo ya mulayo na muhanga wa kushumele wo dzudzanyeaho na zwiedziswa zwa tshumiso zwi tea u bveledzwa u itela u khwaṱhisedza uri u dzhenelela ndi hu bveledzaho nahone vhadzulapo vha dzhia vhuṋe ha phurogireme na nzudzanyo .
Afha ndi khou ṋea masipala pfanelo dza u diphositha mbadelo dzo teaho kha khamphani , nga nḓila ya eḽekiṱhironiki kha akhaunthu yo bulwaho afho nṱha .
Khombo nnzhi dzi khou bvelela , vhathu vhanzhi vha khou vha vhaholefhali kha nḓowetshumo iyi .
Khoso i ḓo gudisa ngudo dza muteo dza u vhala mepe nahone dzi ḓo katela nḓowedzo dza phurathikhaḽa dzi no yelana na ḽekhitsha iṅwe na iṅwe .
U imelela dzikhakhathi zwe zwa vha zwi tshi dzula zwo ṋaṋa , a zwi tsheho .
Tsheo iyi , nga itsho tshifhinga , yo tendela Eskom u sedzesa kha thandela dza Medupi , Kusile na Ingula na kha khaedu dza fulufulu dze shango ḽa vha ḽi khou ṱangana nadzo .
U sika , u khwiṋisa na u londota rekhodo dza Zwiko zwa Vhathu dzi re dzone nahone dzo fhelelaho na mafhungo a vhashumi .
Nga dzi 17 Shundunthule zwiṅwe zwikolo zwo dzudzanyamigwalabo,zwitshivhilauriTshivhuru tshi litshiwe u vha luambo lwa u gudisa .
U pfesesa masia o fhambanaho a zwivhumbeo zwo itwaho nga vhathu na nḓowetshumo ya thundu .
Zwithu zwa ndeme zwa mbekanyamaitele iyi yo ḓoweleaho zwo nweledzwa nga u sa khethekanyea ha vhutsireledzi ha dzhango .
Ni kone u amba uri thoyi iṅwe na iṅwe yo dzula ngafhi .
Vhagudi vha tea u ṋewa zwikhala tshifhinga tshoṱhe zwa u alusa zwikili zwavho zwa U thetshelesa na U amba zwa u kuvhanganya ngazwo mafhungomatsivhudzi , vha tandulula thaidzo na u bula mihumbulo yavho na kuvhonele kwavho kwa zwithu .
1.3 . Maga o ḓivhadzwaho a u fhungudza luvhilo lwa u hudza tshikolodo na u kona u langa ṱhahelelo kha mugaganyagwama a khwinisa muhanga wa zwa masheleni vhukuma na u ṋea MaAfrika Tshipembe fulufhelo kha vhumatshelo ha ikonomi yashu .
Muhasho u fhaṱa ḽaiburari khulwane , ḽaiburari dza u vhalela na ḽaiburari dza moduḽa .
Vha a ḓivha u imisa mutshini musi vha sa athu u thoma u u bvumisa
( 1 ) Muthu muṅwe na muṅwe ane musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma , a vha a tshi khou shuma tshigwevho tsha miṅwedzi i fhiraho 12 kha Riphabuḽiki hu si na u nanga u badela faini ha ngo tea u vha muraḓo wa Buthano ḽa lushaka kana Vhusimamilayo ha Vunḓu .
Mushumo wa Muvhuso ndi u ranga phanḓa na u ṱanganya shango kha fulo ḽa tshumiso kwayo ya muḓagasi u itela thandululo ya ino khaedu .
Nga mvelo , vha fanela u tevhedza zwa ikonomi na vhupo zwa lushaka na vhuṅwe vhurangeli .
n U fhindula mbudziso dzi no kwama atikili ya gurannḓa . gt U topola zwine maipfi a amba .
U lavhelesa vhugudisi ha vhaḓivhi vha fisika vha gudelaho mushumo .
Zwithu zwine zwa dzula maḓini
Musi ro sedza nḓila dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi dza vhafhiri vha gondo kana dzi re tshini na vhudzulo ha vhathu , vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha khou humbudzwa uri vha londe mishumo ya nḓila yeneyo i re hone zwino na ya tshifhinga tshiḓaho , zwi tshi kwama vhuḽedzani ha vhanameli kana khorido ya vhuḽedzani ha vhanameli .
Muṱangano u tea u lingedza u kombetshedza vhushaka na u bveledza tshumisano vhukati ha vhashelamulenzhe vha kha nḓowetshumo vhane vha tikedza u thomiwa ha tshikhala tsha nḓisedzo .
Ngauralo reiḽi dzo vha dzi tshi tou vha khombo kha tsireledzo .
Milayo wa nga ha u wana zwithu yo ḓisendeka nga thikho ṱhanu : Ndeme ya tshelede , Mbambe i re khagala nahone i bveledzaho , Mikhwa ya u ita Zwithu lwo Fanelaho , Vhuḓifhinduleli na u Vhiga , na Ndinganelo .
Hezwi zwi katela u swikelelea ha pfunzo , u swikelela ho itwaho nga pfunzo , u dzhenelela ha vhashumi , phaḓaladzo ya mbuelo , mveledziso ya vhathu na ḓorobo na u swikelela tshumelo dza mutheo sa zwiṅwe zwa zwisumbedzi .
Mbekanyamaitele i ṋetshedza mupo u na khonadzeo ya ṋetshedzo dza Tshumelo ya Mveledziso ya Buḓo nga kha mbekanyamaitele , ndendedzo , phurotokholo , maitele , zwiimiswa , vhuḓifhinduleli ho kovhiwaho na u shumisana .
U ita vhutevheleli kha vhukando hune Khoro ya tea u dzhia khathihi na mbigelamurahu kha komiti dza wadi malugana na mafhungo o ṱahiswaho nga mulangadzulo / mulanguli wa IDP ; na
9.1 . Khabinethe i ita khuwelelo kha nyanḓadzamafhungo dzoṱhe dza Afrika Tshipembe uri vha ise khumbelo ya u dzhenelela kha muṱaṱisano wa Pfufho dza Nyanḓadzamafhungo dza SADC dza 2021 .
Phambuwi i shuma hu songo sedzwa uri mushumelwa o ita khumbelo ya pfarelo kana hai .
2 . Kha vha rerisane nga mishumo ine ya ḓo tea u itwa u itela u vhuisa thandela ngonani .
U tou bva mathomoni , Anglo American a yo ngo koloṅwa u shumisa tshumelo dza zwiimiswa zwa tsireledzo zwa muvhuso wa khethululo u fhelisa zwiito zwa migwalabo ya vhashumi nga tshenetshi tshifhinga .
Zwitshavha zwi khou ṱuṱuwedzwa u shumisa zwileludzi izwi nga hune vha nga kona hu si u zwi tshinyadza .
Pulane ya mvetamveto ya vhudavhidzani ya u davhidzana na nnyi na nnyi khathihi na nḓowetshumo yo dzudzanywa .
U bva tshe ra rwela ṱari vhurangeli , zwikolo zwa 699 zwo ṋetshedzwa zwifhaṱo zwa tshampungane zwo teaho na thandela dza kha zwiṅwe zwikolo zwa 1,500 zwi khou pulana , u ola kana u vha kha luṱa lwa u fhaṱa .
U vhala zwiṅwe zwibveledzwa zwi re ngomu kiḽasini .
Tshitshavha tshi fanela u bvela phanḓa na u tamba tshipiḓa tshatsho tsha u hwesa muvhuso vhuḓifhinduleli fhedzi tshi fanela u ṱanganela kha nyito dzi konadzeaho u swikelela ndivho dzi fanaho .
U sedzulusa mveledziso kha vhushaka ha nḓowetshumo vhune ha elana na maitele a vhubindudzi a maḓuvhano .
Datumu dze dza livhiwa khadzo dza u thoma na u khunyeledza thandela .
Arali nomboro ya luṱingothendeleki lwavho yo shanduka kana i siho kha databeisi ya GEMS , vha ḓo tea u i ṅwalisa u thoma .
Kha vha zwi ḓivhe uri SARS i nga hana khumbelo yavho .
Tshigwada tsha miṱa tshi nga vhumba tshiimiswa tsha zwa mulayo na u vha Dzangano ḽa Thikhedzo .
Mushumo wa zwikepe wo livhiswa kha u ṱuṱuwedza na u tikedza nḓowetshumo ya vhuendi ha maḓini ya Afrika Tshipembe .
Ṱhanziela isi ya tshikhau ya lufu : R50
Vhupulani ha masipala vhu tea u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza vhathu vha re na vhuholefhali na u tendela izwi nga kha u dzheniswa ha vhathu vha re na vhuholefhali kha mbekanyamushumo dza zwigwada zwa tshipentshela .
Musi no no ita inthaviwu na vhana vha murole wa miṅwaha ya fumimbili , dzhiani Kha ri ṅwale zwe na wana kha ṱhoḓisiso yaṋu ni ole girafu ngazwo .
I dzinginya ḽa u simiwa ha zwiimiswa zwigede zwine ngazwo u shela mulenzhe ha itwa hu zwanḓani zwa zwiimiswa , sa Foramu dza Vhaimeli , thimu dza mushumo dza thandela na miṱangano ya zwiṱirathedzhi .
U shumisa gwati ḽa bugu na nyolo buguni yoṱhe hu tshi itelwa u bvumba ( humbulela ) muṱoḓo wa zwine bugu ya khou amba zwone .
Mvelele yashu na vhufa ha mupo zwoṱhe ndi vhubvo ho vhu sa wanali huṅwe fhethu ha vhutshilo na ṱhuṱhuwedzo .
Ndi ḓe na ṋama ya u gotsha .
21 . Khabinethe i dovha ya swikisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza mushumi wa mugodini we a lovha ngei Sibanye-Stilwater kha Mugodi wa Khomanani ngei Driefontein kha ḽa Mpumalanga na u dzulela u vhilaela nga a tsireledzo ya vhashumi vha migodini , kha migodi .
Mihasho mivhili na yone ndi tshipiḓa tsha komiti ya vunḓu yo tholiwaho nga Phirimia Vho Ndebele u lwa na thaidzo ya u tswiwa ha zwifuwo .
U dizaina ho pfukaho ha maitele wi fhungudza mishumo ya u itwa ha kudzulele nga hone hune .
Tshiṱirathedzhi ndi iṅwe ya muṱaṱisano i langwaho , i leludzaho u ṱangana ha matshimbidzele .
Ri nga kona u vhona mbuelo nga mishumo ya bada dzo fhambanaho dzine dza khou khunyeledzwa na nḓila ntswa dza vhaendangaṋayo na baisigira dzine dza khou khunyeledzwa nga ngomu na u mona na ḓorobo khulwane .
Khumbelo ya u ṅwalisa mishonga ya zwa vhulimi
vha na fhethu ha u vhea
Luswayo lwatsho ndi thikho dzatsho dza ṱhanga dza 18 dzine dza vha na tshivhumbeo tsha ṱhuḓwa .
Musi lwendo lu khou bvelaphanḓa , hu na zwiṅwe zwiteṅwa zwiṋe ndeme yazwo kha nḓisedzo ya tshumelo ya ri kombetshedza u dzula ri khou sedza khazwo :
Maitele a u dzhenelela havho hu vhonalaho hu bvelaho phanḓa a u ḓisa dimokirasi , u fhaṱulula na mveledzo zwi tea u ṱuṱuwedzwa u lingana .
Masipala u ṋea komiti dza wadi maanḓa na nḓivho uri dzi thome u shuma , dzi tshi shumisa pulane ya wadi , pulane ine vha tea u vha nayo kha u tikedza na u monithara kushumele ;
Na uri zwi tshi ḓa kha mbekanyamushumo dza u amba dzine dzi nga amba nga mafhungo a poḽotiki , ndi lungana nga tshifhinga tsha mafulo he vha :
Tshumiswa nga vhuendelamashango ha dzitshaka
Ngauralo , ndi zwa ndeme u fhungudza zwithu zwine zwa nanisa zwine zwa vhangwa nga mushumo .
Hu na masiandaitwa a vhuḓiilisi na a masheleni kha miraḓo yo fhambanaho arali mveledziso ya mbuelo kha dolomaithi .
Thendelo ya u fhedzisela ya Nḓivhadzamulayotibe nga ha Mipfuluwo ya Dzitshakha yo pulanelwa Ṱhafamuhwe 2017 , nahone i ḓo katela mulayo wa " First Safe Country " une wa ḓo thusa u langula tshavhi na vhaṱoḓa vhudzumbamo .
Izwi zwi na vhunzhi ha masiandaitwa , hu tshi katelwa u gonya ha zwa vhubindudzi na mushumo wa zwa vhubindudzi , khathihi na tshiimo tsha matheriala tsho khwiniseaho tsha vhadzulapo nga kha tswikelelo ya zwiko na tshumelo ya ndeme .
vhathu vha Riphabuḽiki ya Mozambique vhe vha fara khetho dza Vundu , Phalamennde na dza Muphuresidennde nga Ḽavhuvhili , ḽa 15 Tshimedzi 2019 .
Naho ṱhanganelo ya sisiteme dzoṱhe dza fhethu ho salaho hu tshi pulanwa hu konḓaho na hu sa konḓi khathihi na vhupo ha u fhaṱa , tshiṅwe tshifhaṱo tsha ḓoroboni tshi mbo ḓi thomiwa .
U khwiṋiswa ha tshiṱitshi tsha u bommba na u tshimbidza maḓi na u dzhenisa ḽaini ntswa ya maḓi .
Kha vhathu vha re kha dziwadi dza mahayani , vhunzhi havho vho tholiwa kha sekhithara ya zwa vhulimi , ngeno hu ya maini ine ya khou laula .
Sekithara ya zwiendedzi na yone yo kwamea zwihulu nga u wa ha ikonomi ya ḽifhasi .
( b ) u ita milayo na ndaela malugana na mafhungo adzo , hu tshi dzhielwa nṱha demokirasi ya vhuimeleli na u shela mulenzhe , vhuḓifhinduleli , u vha khagala na u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi .
Muthu muṅwe na muṅwe a tamaho u vha na tshumelo ya khasho ya vhubindudzi u tea u tevhela zwo bulwaho kha Thambo ya Khumbelo , kana Invitation to Apply , ya Ḽaisentsi ya Khasho ya Radio ya Vhubindudzi .
Minisiṱa vho sumbedzisa uri sekithara dza ndeme tharu dzo tikaho iṅwe nyaluwo ya ikonomi .
Zwikili zwa khomphyutha zwi sa dini , tsumbo , Word
Ndangulo ya mashumele a vhashumi i langwa tshifhinga tshoṱhe , hu na asesimennde ya fomala i itwaho luvhili nga ṅwaha .
Hu katelwa ndondolo ya zwa vhuongi hayani nga murahu ha muaro
Mulayo u lwela tshumiso ya malasha o kunaho nahone u livhana na ḽevele dza nṱha dza tshikhafhadzo ya mufhe i ḓiswaho nga mudugudugu wa malasha nga ngomu mahayani .
Vhuḓifhinduleli ha riṋe vhathu na ha phurofesheni nga u ralo ndi vhuṅwe ha vhufareli , vhudzuloni ha muhumbulo u laulaho wa vhukoni , ndaulo na vhuṋe .
Goloi dzoṱhe dzi tshimbilaho badani dzi tea u ṱolwa u itela u lugela hadzo u tshimbila badani .
Ndi zwi hulwane , zwi kha vhuimo vhu shumaho , zwo tsireledzea na hone zwi londotiwa zwavhuḓi .
Pulane i dovha hafhu ya tea u fha vhuḓifhinduleli na thasiki kha vhathu vho tiwaho na u vhea tshifhinga tsha mushumo muṅwe na muṅwe .
Mutalo wa u thoma , sa tsumbo , u shumisa nga nḓila yavhuḓi vhukuma ya ḽiḓadzisi ḽa thengiselano .
Musi ri tshi khou dzudzanyela nḓila i re phanḓa i konḓaho , ri nga wana maanḓa kha Tshirendo tsha Vho Maya Angelou , Still I rise .
U fhungudzea ha u anda ha vhana vha re na tshileme tsha fhasi zwi ḓi dzula zwi mushumo u no konḓa .
Hedzi thandela dzi ḓo ḓisa mishumo ya tshoṱhe ya 61 600 , hune 95% ha ḓo vha ya vhadzulapo vha Afrika Tshipembe , nga maanḓa ho sedzeswa vhaswa .
Ḽikumedzwa ḽo ḓivhadzwaho ḽo ṱangana na khanedzo yo khwaṱhaho kha khoro ya ḓorobo nahone a ḽi ngo phasa ḽiga ḽa komiti .
Pfunzo na vhupfumbudzi ha vhashumi vhoṱhe u khwaṱhisedza khwiniso i bvelaho phanḓa kha nḓivho , zwikili na vhukoni zwi tshimbidzaho khwaṱhisedzo ya tshifhinga tshoṱhe kha ndavhelelo ya vhakwamei ;
6.14 U vhona uri zwishumisa zwo linganaho nahone zwo fanelaho zwi khou ṋetshedzwa u itela u kona u shumisea ha Thendelano iyi .
Fhedzi arali maanḓalanga a khaṱhululo a hana tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo , khaṱhululo i vha yo fhiwa nahone tsheo ya mathomoni i vhaisa tsha shuma .
Hezwi zwi nga amba uri khoro i tea u tevhedza nḓila i konadzeaho vhukuma u fhira u farelela kha u tevhedza mulayo .
Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khumbelo Vha : ( Kha vha swaye tshibogisi tsho teaho tsha gireyi nga X ) Muhumbeli ane avhamuṋe ( Ane a khou ṱoḓa tswikelelo kha rekhodo dzine dza vha na zwidodombedzwa zwavho ) KHA VHA DZHIELE NZHELE : Vha humbelwa uri vha nambatedze khophi yavho ya Ḽiṅwalo ḽa
Mafhungo a vhuḓi ṅwalisi ha ndaka i sa sudzulusei , i fanaho na : madzina , zwidodombedzwa zwa vhuṋe na tshiimo tsha mbingano tsha vhaṋe vho ḓi ṅwalisaho nomboro dza dzi khanelo dzo rekhodiwaho dza muthu kana ndaka yeneyo zwidodombedzwa zwa u pfukiselwa ha ndaka , hu tshi katelwa maḓuvha a vhuḓi ṅwalisi na mitengo ya hone zwidodombedzwa zwa khadzimo , hu tshi katelwa na madzina a vhahadzimiswa na tshelede dzo badelwaho .
Mulayo wa Khwiniso ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe wa 1996
Hu khwaṱhisedzwa uri mugudi ( kha vha sumbedze nga luswayo )
Nga murahu ha u nanga khetho dzi konadzeaho , pulane yo nangiwaho kana dzo nangiwaho dzi tea u shumiswa .
Komiti ya odithi i fanela u sedzulusa zwitatamennde zwa masheleni na u zwi themendela uri zwi ṱanganedzwe nga bodo ya vhalangi .
Tsedzuluso dzo fhedza nga ḽa uri , naho ezwi zwo vha zwi tshi konadzea lwa tekeniki , kha sia ḽa masheleni zwo vha zwi sa konadzei kha mbetshelwa dza mugaganyagwama wo ṋetshedzwaho .
( 7 ) Vhaṅwe vhaofisiri vha zwa Vhuhaṱuli vha tea u vheiwa u ya nga ha Mulayo wa Phalamennde une wa tea u vhona uri u vhewa , u huliswa na u kaidza avha vhaofisiri vha zwa Vhuhaṱuli zwi tea u itwa hu si na u itela vhane wa tama vhone fhedzi kana luvhengelambiluni .
Mulayo uyu wa lushaka u tea u tikedzwa nga Milayo ya Vunḓu na Milayoyapo ya Masipala .
Nga u livhana na tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi nga nḓila yo ṱanganelanaho zwo ḓisendeka nga milayo ya u sa nyeṱha , na u ṱola kushumele na u tevhedza sisiṱeme dza ndangulo dzo teaho , zwipikwa zwa NWA na muvhuso wa vhukati zwi nga swikelelwa .
Khumbelo dzi tea u itwa ofisini ya tsini ya Muhasho wa zwa Muno vunḓuni ḽine vha dzula khaḽo .
U pulana na u dzudza sisiṱeme ya ndaulo yo dzudzanyaho kha ofisi .
Vhanna na vhafumakadzi avha vhaswa vha ḓo lugiselwa na u pfumbudzwa nga uri vha ḓi kukumuse na u fulufhedzea kha maitele a Vhuthihi ha vhathu vhoṱhe vha Afrika , nahone vha ḓo rangaphanḓa nga u sielisana shango ḽi re na vhukoni ha u ḓi bveledzisa nga muya wa Vhathu vhoṱhe vha Afrika .
U vha khagala : U dzhia tsheo hu na u fulufhedzea na tshirunzi na u thivhela u vhuedza iwe muṋe kana u vhuyelwa kha tsheo dza nga ha ndangulo ya Tshikimu .
Khaedu dza vhupo dzi tevhelaho na zwikonḓisi zwi tea u tandululwa u itela u ṱuṱuwedza zwa u bveledzwa ha vhupo ha ḓorobo na ha mahayani vhune ha tshilea khaho nahone ho ṱanganelaho :
Zhendedzi kana muimeleli wa wadi , kana mukhethi a kwameaho , a nga hana arali mukhethi hanelwa u wana bammbiri ḽa u khethela .
Nga u ḓadza na u saina fomo ya khumbelo vha ḓo dzhiiwa sa vho tendaho u vhoxwa nga milayo ya khanḓiso .
Iyi ndi ṱhanganyelo ya mbadelo dza tshikati u mona na zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha .
Ndangulo ya thandela i shumisa thulusi i no fhaṱa i no thusa vhadzhiamikovhe kha u ṱalukanya nga vhuḓalo uri ṱhoḓea dzavho dza ndeme ndi dzifhio na u pfesesa uri thaidzo i re hone i kwama zwithu nga nḓila-ḓe .
Hu na mitambo ine na tamba ine ya nga ni vhangela khombo ?
Khombo khulwane kha ikonomi i kha u sa fhambana kha mishumo ya ikonomi , sa musi vhu vhuṱanzi uri masipala wo ḓitika zwihulwane nga vhulimi na mishumo ya vhubveledzi ha kale kha mishumo na nyaluwo .
Ḽiṅwalo ḽa vhuṋe , ṱhanziela ya mabebo ya ṅwana , zwitatamennde zwa bannga zwa vhabebi vhuvhili havho , mutevhe wa zwine vha badela wa vhabebi vhuvhili havho,nz .
U monithara na u ela zwi ḓo katela u gaganya tsivhudzo ya mvelele ya khombo na muhangarambo wa ndangulo ya khombo , na asesimennde ya vhuhulwane ha uri mishumo ya ndangulo ya khombo yo livhanywa na miṅwe mishumo ya khamphani .
Mushumo wo vha u sa tendisei , nahone khethekanyo yayo fhedzi yo vha i muzika .
- Vho Michael Spicer ( 68 ) , Muofisiri Muhulwane wa kale wa ( CEO ) wa Vhuraphanḓa ha zwa Mabindu Afrika Tshipembe , vho shumaho mushumo wa ndeme kha u bveledza vhushaka ho khwaṱhaho vhukati ha mabindu na muvhuso .
Khabinethe yo dovha ya tikedza ndingedzo dza Vhufaragwama ha Lushaka na dza Muhasho wa Mutakalo wa Lushaka dza u bvela phanḓa na nyambedzano hu tshi itelwa uri hu kone u vha na tswikelo ya tshihaḓu ya khaelo nga vhathu vhoṱhe .
Zwenezwi tshivhalo tsha thikhedzo ya vhalambedzi tshi tshiṱuku , ṱhuṱhuwedzo ya mbekanyamaitele na sitirathedzhi zwi nga vha zwihulu nga maanḓa malugana na u phaiḽotha zwithomiwa zwiswa na u rathisa nḓivho .
U lavhelesa / u ṱola zwo katela Mulayotibe wa u Fhelisa Vhuloi muswa wo dzinginywaho wa Mpumalanga .
4.56 Tsaukanyo ya uri Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi u a tevhedza Ndayotewa naa i na ndeme kha iyi ṱhoḓisiso , hu si u lavhelesa fhedzi uri Mulayo u a tevhedza Ndayotewa naa , fhedzi na u ṱanḓavhudza uri naa mulayosiṅwa wonoyo u nga bveledzwa wa langula iḽi sia naa .
U ṅwalwa ha pulane ya wadi
Afrika Tshipembe ḽi ḓitika zwihulu nga vhuṱumani uvhu na vhuḽa ha mashango maledzani kha u endedza thundu nnzhi i dzhenaho na ubva fhano shangoni .
Hezwi zwi nga vhulungwa kha faela na u ṱanwa nga tshifhinga tsha inthaviwu dza vhabebi na nga madekwana .
Uri muhahso wo sedzulusa mbekanyamaitele dzawo dza vhashumi na maitele u itela u vhona uri izwi a ṱaluli lu si lwavhuḓi vhashumi zwo ḓisendeka nga tshiimo tsha HIV naa ?
U thetshelesa tshoṱhe nga muṅwe wa vhaofisiri ngamaanḓa zwo vha hone nga tshifhinga hetshi .
1.3 . Phresidennde vho ombedzela ndeme ya Bono ḽa 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka na Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi hu tshi itelwa u khwaṱhisa ndingedzo dza u khwinifhadza nyimele dza MaAfrika Tshipembe .
Data thangeli dzi a ṱoḓea kha ḽevele ya zwibveledzwa na mutengo wa yunithi phanḓa na nga murahu ha u dzhenelela ha mbekanyamushumo yo ṋekedzwa .
Zwitandadi Zwihulwane zwa Lushaka zwi na dzidomeini dza sumbe :
9.2.1.1. Vhudavhidzani hoṱhe ha nga ngomu ha tshiofisi kha GCIS , ha u tou amba nga mulomo , ho tou ṅwaliwaho kana vhu rumelwaho nga eḽekiṱhironiki ( memoranda , ṱari ḽa khunguwedzo , burotsha , dzibena , nḓivhadzo dza tshiofisi , maṅwalo , maṅwalo a mafhungo , phosiṱara , nḓivhadzo , miṱangano , hu tshi khou ambiwa na vhathu lwa tshiofisi na zwiṅwe vho ) .
Tshelede ya u dzhenisa muḓagasi i ḓo angaredzwa nga murahu ha musi u dzudzanyululwa ha nḓowetshumo ya u phaḓaladza muḓagasi ho ni khunyeledzwa .
Zwipikwa zwihulwane zwa mbekanyamaitele iyi ya vhuendi ha vhana vha tshikolo ya lushaka ndi , vhukati ha zwiṅwe , u ṋetshedza milayo na zwitandadi zwi fanaho zwa lushaka , u alusa pfananyo na vhushumisani kha vhakwameaho , na u ṋetshedza muhanga wa u vhea iṱo na u elwa ha tshumelo dza vhuendi ha vhana vha tshikolo .
Fulo ḽashu ḽa maḓuvha a madakalo ḽi khou mvelaphanḓa zwavhuḓi , na hone ndi a vha humbela uri vha isa phanḓa vha sa imi na nungo dzavho dza u thivhela na u lwa na vhugevhenga u itela uri vhadzulapo vhashu na vhaeni vha ḓiphiṋe nga dziholodei .
Tshanduko na khwiniso dziṅwe na dziṅwe kha dathabeisi dza ndangulo ya mutevhe wa vhaholi zwi itwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe , nga ngomu ha tshifhinga tsha muholo nahone a hu anzeli u vha na ṱhoḓea ya nzudzanyo dza khumelamurahu , na hune nga u ralo ha sa engedzee u fhira tshifhinga tsha muholo .
Mashuluwa kha akhaunthu ya mbambadzo u sumbedza uri ndeme ya zwivhambadzwa seli i fhira ya zwirengwa mashangoni a nnḓa na uri ṱhahelelo i sumbedza uri zwirengwa mashangoni a nnḓa zwi fhira zwivhambadzwa seli .
1 . Nyengedzedzo ya Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka
U engedzea ha ndavhelelo ya vhutshilo ndi zwa ndeme kha mveledziso ya shango .
U dzhiela nzhele dza u thusa u pfeseswa ha mushumoitwa .
Hezwi zwi katela u bvela phanḓa na maga a thusedzo u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi yo katelaho na u sika mishumo ; u khwinisa sisiteme ya pfunzo yashu na u bveledzisa zwikili zwa vhutshilo na u engedza nndwa ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa na u dzhiwa ha ndaulo ya muvhuso .
Nga nṱhani ha zwenezwo poswo ya Muingameli yo thomiwa nahone i khou pimiwa tshileme .
U thathedza vhugevhenga ndi zwa ndeme kha u bvelela ha mbuedzedzo yashu .
1.4 . Thendelano ya Afrika Tshipembe kha TAC ndi tshikhala tsha u khwiṋisa vhushumisani ha polotiki na ha ikonomi na dzangano heḽi ḽa dzitshakatshaka ḽa ndeme ḽine ḽa khou aluwa .
Kha malugana na tshiimo tshisi tsha vhuḓi , vho swikelele mafhedziseloni :
Vhushaka kha ṱhoho kana ṱhohopfareli ya muṱa / haya
Ndi zwifhio zwine na zwi vhona tshifanyisoni zwine zwa ni ṋea lusevheḓi lwa u ita swobo ?
U vhewa tshiduloni ndi mini ?
Ṱhanganelo ya kuitele kwa tshinyalelo kha BAS yo shela mulenzhe kha u shuma zwavhuḓi ha kuitele kwa tshinyalelo na u khwaṱhisa kushumele kwa ndaulo .
Ndi funa nga maanḓa mivhuḓa , fhedzi ndi tea u vhulunga tshelede nda renga .
Naa tshishumiswa tsho dzheniswa nga muthu a re na vhukoni ?
Dzanganwa iḽi ḽi ṱoḓa uri mashango are miraḓo a shumane na mbilaelo thwii dzo tingaho dwadze ḽa kha mmbi .
Itshi ndi tshipiḓa tsha u shela mulenzhe nga Afrika Tshipembe kha muhumbulo wa khuvhanganyo yo ṅwalwaho ya vhathu vha ḽifhasi .
Ho tholwa dokotela wa u eḓedza ane a shuma nga tshifhinga , zwe zwa bveledza tshivhalo tsha nṱha tsha nyimele dza thyeetha .
Hezwi zwi amba uri a vha nga ḓo badela iṅwe tshelede ire nṱha ha mutengo wo vheiwaho we ra tendelana khawo .
Mutsukunyeo wa dzigoloi dzo hwalaho zwipondwa zwa u rengiswa ha vhathu zwo dzula zwi tshiteṅwa tshe tsha vha tshi khou sedzwa khatsho nga vhadzheneleli u bva kha vha vhutsireledzi u swika kha vha tshumelo dza zwa matshilisano .
Vhuṱumani uhu vhu katela vhuṱumani ha kutshimbidzele na zwibveledzwa vhuvhili hazwo .
" Ri maswole mararu a no khou sika nga nḓala shangoni ḽisili .
2.2 . Khabinethe i ita khuwelelo kha madzangano oṱhe uri vha shume nga u ṱavhanyedza kha u tandulula nyambedzano dza u gonyiselwa miholo u itela vhuvha ha ikonomi ya shango .
2.1 . Mbekanyamushumo ya Ṅwedzi wa Zwiendedzi ya ṅwaha uno i ḓo ombedzela vhuṱhogwa ha themamveledziso ya zwiendedzi , u fana na sekhithara ya zwa maḓini , ya zwa mabupo , ya raliwei na sekhithara ya zwa badani sa zwikonisi zwa nyaluwo ya ikonomi .
Thimu yo Khetheaho ine ya Shuma zwa u Sedzulusa , ine ya vha nga ngomu ha Ndaulo , i sedzulusa mavharivhari a ndaulo i si yavhuḓi , u sa tshimbidza zwithu zwavhuḓi , vhufhura na vhuaḓa vhuelanaho na tshumiso ya mbekanyamushumo dza dzinnḓu dza lushaka .
Nga u angaredza , vhuimabisi vhu tea u vha kule ha thungo ya ṱhanganyo u itela u fhungudza u dzhenelelana na vhuendi vhu yaho kha tsha monde na u ita uri hu vhe na vhubveledzi kha ngafhadzo ya vhuendi .
Zwo ṅwaliwaho zwoṱhe zwi tea u korekiwa na u lavhelesiwa nga mugudisi u itela u ḓivha na u tevhelela nyaluwo ya mugudi nga muthihi nga muthihi na u ṱola mushumo hoyu u itela u dzhia maga o teaho kha ngudo dzi tevhelaho .
Thungo ya vhubvaḓuvha devhula ha Phendelashango ya Vhukovhela na hone ho wana mvula ire fhasi ha yo ḓoweleaho .
U ḓadzisa kha izwi , therisano nnzhi dzo itwa kha mbekanyamushumo dzo teaho u langula vhathu , vha sa athu wanwa mulandu .
Muṱangano nga vhashumi vha vhupileli vhashu wa u thoma vhushaka ha vhupileli nga mashango mavhili wo shuma sa thangela ya zwithu zwihulwane zwinzhi zwine zwa khou ḓa , hu tshi katelwa na thendelano iyi ine ri khou ṱoḓa u i saina hafha ṋamusi .
Tshikolo tsha vhuvhili , tsho thoma nga murahu ha u fhela ha vhukoḽoni na mathomoni a nyimele ya murahu ha vhukoḽoni , ha vho lavheleswa kha mushumo wa vhuloi kha zwitshavha zwa Afrika sa nḓila ya u shandukela kha tshanduko dza poḽitiki , ikonomi na matshilisano zwine zwo itea zwo itiswa nga u fhela ha vhukoḽoni .
Ri fulufhela uri a i nga ḓo shandukiswa nga nḓila ine ya dovha ḽikumedzwa ḽa u ṱoḓisisa nyimele ya dziedzi ḽine vhaṅwe vha ḓo ḓiwana vhe khalo .
Tshikwama tshi ita mushumo wa nzudzanyo ya eḽekiṱhironiki i setshaho mbadelo kana u dzhenelela kha dziphambano , khamusi nga fhasi kana mbadelo dzi re nṱha , zwo sendeka nga u wana mafhungo maswa a vhashumi sa zwo ḓivhadzwaho nga vhatholi .
Sethe idzi nṋa dza zwivhumbi dzi vhumba dathabeisi ya u senguluswa huṅwe na tshiṱirathedzhi tsha u khunyeledza .
Khabinethe i livhuwa vhatheli vhoṱhe kha u shumisana na muvhuso kha u ṋetshedza tshumelo i ṱoḓeaho vhukuma i thusaho kha u khwinisa matshilo a zwitshavha zwa zwigidi u mona na shango .
Khoudu A : Iyi ndi ya thuthuthu ine i nga vha na kana i sina tshidulo tsha u ḽaisa muṋameli i re na nzhini ine ya fhira 125 cc .
Ndulamiso u ya nga mutengo a dzi nga itwi nga nḓila ya tshiluḓi tsha u ndulamiso u fana na Tipp-Ex kana tshibveledzwa tshi fanaho nayo .
Uri shango ḽi kone u bvelela kha u lwa na vhugevhenga , khabinethe i humbela tshitshavha uri tshi ḓidzhenise kha u vhiga vhugevhenga na u tikedza foramu dza vhutsireledzi ha tshitshavha sa izwi nndwa ya u lwa na vhugevhenga i tshi ṱoḓa maanḓa a tshitshavha nga u angaredza .
U vhekanywa zwavhuḓi na u nyeṱulelwa ha miraḓo miswa vha bvaho u tholwa zwo itwa .
Ndangulo ya mbekanyamushumo iyi i ṋekedza khaedu , nga maanḓa kha izwo zwi elanaho na ndaulo ya masheleni na vhuḓifhinduleli .
Tshigwada tsha u shuma na heḽi fhungo tsho nangiwa na u hwedzwa mushumo wa u bveledzisa madzinginywa o ṱandavhuwaho .
U tevhelela mafhungo kha mihasho ya sekhitha siani ḽa mafhungo a zwa thekiniki a re kha pulane dza wadi hune ha ṱoḓea u bvisela zwithu khagala .
Vhushumisani ha nḓowetshumo na dzitshaka hashu vhu khou thoma u aṋwa mitshelo .
Naa silindara dza gese , dziphaiphi dzadzo na zwishumiswa zwi a ṱhogomelwa zwavhuḓi na u vha kha nyimele yavhuḓi ?
Davhi ḽa Ndango ya Masheleni ḽi fara miṱangano misi yoṱhe na vhulanguli ha Davhi na vhashumi vha zwamasheleni vha ndeme u itela u langa u shuma zwavhuḓi na vhukoni .
DP i ḓo kovhelwa murumelwa muthihi wa tshoṱhe .
Zwenezwo ri a kombetshedzea u thudzela kule ḽikumedzwa ili .
Vho shuma zwihulu u vhona uri demokirasi yashu i dzule yo khwaṱha .
Vhunga ndeme yo kalwaho hafhu ya zwifhaṱo yo tsela fhasi , mufhalala wa vhukalandeme hafhu u vha hone nga u sudzuluswa ha ṱhanganelo ya ndingano u bva kha mbetshelwathungo ya vhukalandeme hafhu u ya kha mufhalala wo kuvhanganywaho .
Zwa ndeme , ḽitambwa ḽo wana ndambedzo u bva kha Muhasho wa Vhutsila , Mvelele , Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Ṱhoḓisiso ya khomishini yo sumbedza uri hu na mbetshelwa dziṅwe dza Mulayo wa Vhulanguli ha Vharema dze dza wela kha u sa shumiswa na uri dzi nga ḓi fheliswa .
Khabinethe i dovha ya tikedza nyambedzano nga ha u valiwa ha migodi sa nḓila ya u tsireledza mupo na u fhungudza tshutshedzo ya zwa matshilisano na ikonomi vhuponi honoho .
Nangani ni tingedzele ipfi ḽo teaho .
Lavhelesani tshifanyiso ni vhudze khonani yaṋu uri zwifanyiso izwi zwi ni thusa nga nḓilaḓe kha u elelwa nomboro idzi . 10111 ndi nomboro dza mapholisa .
Muḓinḓa wa khothe , naho zwo ralo , u dzulela u dalela maitele a u wana ḓiresi yone yo teaho .
Miraḓo ha dzulaho hu dzulaho dziminista ho serekanaho vha badeliswa mbadelo dza vhubindudzi , dzine dza vha nṱha u fhira dzo ḓoweleaho dza madzulo a vhathu .
U pulanela u shuma
Kha vha ṱhogomele nyelelo dzi huṱaho nga ngomu ha khethekanyo ya muanḓadzo , nga u thoma u shumisa dzithepha kha khethekanyo ya muanḓadzo khathihi na u engedzea ha saizi dza vhuimazwikepe hu tshi ya magumo a thungo ha lwanzhe ha muanḓadzo .
U vhona u thoma u shumiswa hu bveledzwaho ha mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi zwa u fhungudza masiandaitwa a HIV , nga maanḓa zwisiwana na vhana vha songo tsireledzwaho , miṱa yo rangwaho phanḓa nga vhaswa , na kha sisteme ya mutakalo na pfunzo khathihi na thikhedzo kha vhaaluwa .
Masheleni a CARA oṱhe o wanalaho a tea u rekhodiwa sa mbuelo musi masheleni a tshi wanala .
Kha miṅwedzi ine ya khou tevhela , ndi ḓo dalela muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso u davhidzana na vhurangaphanḓa vhuhulwane ha mihasho yoṱhe ya muvhuso u khwaṱhisedza uri mushumo wa muvhuso u khou itwa nga nḓila yone .
Ndondolo ya u thivhela : Dzilafho ḽi ṋetshedzwa u thivhela khombo kana u fhungudza khombo ya u wana nyimele ya dzilafho .
Na kha vhutshilo havho ho dzikaho , ri tama u vha fulufhedzisa uri mihumbulo na miloro yavho , zwine a zwi na magumo , zwi ḓo salwa murahu tshifhinga tshoṱhe .
Ngauralo , vhudzulo ha vhathu hu tea u pulaniwa sa fhethu hu re na zwiito zwa ḓoroboni , hu vhe na fhethu ha mishumo , zwikolo , mavhengele , zwishumiswa zwa vhuḓimvumvusi na zwa tshitshavha , khathihi na nnḓu .
3.3 . Vhufaragwama ha Lushaka vhu ḓo isa phanḓa na mushumo wo engedzwaho wa u khwinisa mafhungo o rumelwaho u itela uri a bveledzwe .
U ṅwala khoudu kha tshomedzo dzo nanguludzwaho nga matheriala wa u ṅwala dzikhoudu .
Vha songo tendela vhaṅwe vhatambi kana vhadzheneli vha tshi vhona vhuimo .
Tshenzhemo ya Tshiphuga tsha Bola ya Milenzhe ya Ḽifhasi tsha FIFA tsha 2010 yo ri funza ṱhoḓea ya u ḓihudza nga zwoṱhe zwine zwa vha zwivhuya nga ha shango ḽashu .
5.1 . Khabinethe i ṱanganedza khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa ye ya tshea uri Mulayo , 2002 ( Mulayo 28 wa 2002 ) wa Mveledziso ya Mineraḽa na Zwiko zwa Peṱiroḽiamu , une wa langa u ṋetshedzwa ha pfanelo dza u eba migodini , une wa tea u vhalwa khathihi na Mulayo,1996 ( Mulayo 31 wa 1996 ) wa Tsireledzo ya Tshifhinganyana ya Pfanelo dza Mavu a Tshayanzundzanyo , une wa tsireledza pfanelo tshayatsireledzo dza mavu .
Muṱangano wo tendelana u khwaṱhisa u ḓikumedzela hawo kha u shumisana u itela u kunda khaedu dzine Afrika Tshipembe ḽa khou ṱangana nadzo u fana na zwe zwa itwa ngei murahu .
U shumisa tshigero u gera zwifanyiso zwihulwane na zwivhumbeo .
Themendelo Ndi ngani ni tshi nga themendela itshi tshiṱori kha khonani yaṋu ?
Zwe vhathu vha vha tshi tshilisa zwone kale na tshifhinga tshino . ( tshanduko na u isa phanḓa )
Thandela dza mishumo ya vhatshinyi dzo fhambana u bva kha dzingu u ya kha dzingu .
Ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli ha zwivhangi zwi ṱuṱuwedzaho mushumo na mbonalo ya fhethu hu konḓaho nahone ho vuleaho ?
Khantsele ya Afrika Tshipembe ya Phurofesheni dza Saintsi ya Mvelo :
Zwine nda ḓo ita arali yanga na ?
Vha khwaṱhisedze ndangulo ya sisiṱeme ya ndaulo khulwane .
Zwino ni nga shumisa maipfi aya uri a ni thuse kha u ṅwala tshirendo .
Vhatshena vha vhonala vha na nete ya nṱhesa ya tshivhalo tsha vhupfuluwi kha miṅwaha , ha tevhela Makhaladi , ngeno Vharema vha Afrika vha tshi sumbedza u tsela fhasi nga nete ya vhupfuluwi .
Honeha , arali ndingo dzavhuḓi na nyelo zwo ranga u itwa phanḓa ha kana nga tshifhinga maitele a u ita inthaviwu , khovhakhombo iyi yo fhungudzwa .
Ngauri hu na thevhekano ya u lingana na u fhambana kha hugaledzwa ho bvelelaho , henefho hu bvelela mbekanyo i fanaho ya tshikhala , ine ya sumbedza u shanduka u bva kha kutshilele ku re khagala u ya kha kwa phuraivethe vhukuma .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelaphanḓa ye ya itwa kha u khwaṱhisa mashumele na maimo a nṱha a Vhuimangalavha ha Durban zwe zwa ita uri hu vhe na u fhungudzea huhulwane ha tsitsikano khathihi na u khwiṋifhadzea ha tshifhinga tsha u ita mushumo .
Vhunzhi ha vhabebi vha shumisa zwishumiswa na milayo u tsireledza vhana vhavho kha inthanethe .
U pennda nga mivhala ya tsiko , mutshena na mutswu , ennge dza mivhala , dzibulatsho na mabammbiri a saizi dzo fhambanaho
Kha nyimele dzo raliho , vha maanḓalanga vha muvhuso vha ḓo ṱoḓea u tikedza zwitshavha izwi , u vha ṋetshedza zwithu zwa muthelo zwa vhutshilo zwi katelaho maḓi na zwiḽiwa .
Hu na huṅwe fhethu hunzhi ha muvhuso zwitshavhani hune vha nga kona u swikelela muvhuso hu tshi katelwa na Poswo dza Afrika Tshipembe , Maanḓalanga a Sialala , na Ḽaiburari .
( a ) u shumiswa ha maanḓa o bulwaho kha phara ya ( a ) , ( c ) kana ( d ) ( ii ) ya yeneyo khethekanyo ṱhukhu , tsheo ya Muphuresidennde i ḓo langa ;
Musi vha tshi khou vhalela tshifhinga , ḓuvha ḽine khumbelo ya ṱanganedzwa ngaḽo a ḽi vhaliwi , ngamurahu ha izwo hu vhaliwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ho katelwa na maḓuvha a mafhelo a vhege khathihi na holodeni u swika ḓuvha ḽa u fhedzisela .
Minete i ṱoḓaho u lingana kana u fhira ya ṋetshedzo ya mihumbulo na minete ya fumi ya ṋetshedzano .
Vha khou lavhelelwa u ḓisa muvhigo thangeli hu sa athu fhela vhege nṋa .
Ri dzula ri tshi ṱuṱuwedzea uri mveledziso ya vhupo ha mahayani na mvusuludzo ya ḓorobo ṱhukhu dzine dza khou pwashekana zwi ḓo vha zwa ndeme kha u dzudza ikonomi ya vundu , na u sedza kha ṱhoḓea ya u ṱuṱuwedza ikonomi ya vhupo ha mahayani na u maanḓafhadza vhathu vha vhupo ha mahayani .
Kha mafhungo a uri vha shumisa hani tsha u fembedza na tshipeisa nga nḓila yone , kha vha lavhelese siaṱari 8 .
Mihaelo ya phukha inga ṱun ḓwa ya phaḓaladzwa kana u rengiswa Afrika Tshipembe arali yo ṅwaliswa nga fhasi ha Mulayo wa Manyoro , Zwiḽiwa zwa Bulasini , Mishonga ya zwa Vhulimi na Mishonga ya Phukha .
Mindende i ḓo dzula i phuluso ya matshilo khulwane kha miḽioni dza vhathu vha hashu vhane vha khou tshila kha vhushai .
Muthu muṅwe na muṅwe o nangiwaho nga Miraḓo ane a si vhe Muraḓo Muhulwane ; na
Vha dzhiele nzhele , sa zwe zwa tendelwa nga Mulayo wa ECT , ri nga shumisa mafhungo a vhone vhaṋe o kuvhanganywaho u ita phurofaiḽi dza zwa ndivho ya dzimbalombalo na thengiso kha phurofaiḽi idzi .
1.2 . Mushumo wa u ḓikumedzela wa Tshigwada tsha Afrika Tshipembe tsho vhumbwaho nga muvhuso , mabindu na vhashumi u khou vhona uri Afrika Tshipembe ḽi khou tinya u pimiwa kha maimo mavhi .
U ambedzana na mazhendedzi a zwa lwendo u ita nzudzanyo dza u enda na dziṅwe nzudzanyo .
Zwiṱunḓwa zwa zwivhaswa na oiḽi dza tshisuvhelelisi na zwone zwo tsela fhasi .
Nga muṱangano wa vhuvhudzisi na vhavhili , vho sumbedza khetho ya mbueledzo .
Fhedzi , ngeno vhunzhi ha vhavhuelwa vha tshi ri vha ḓo sala henefho tshoṱhe , vhunzhi vha a timatima arali vhudzulo havho vhu na zwine vhu nga ṋetshedza vhana vhavho .
GEMS i bvela phanḓa na u takulela nṱha bono ḽayo ḽi re : " Tshikimu tsha maṱhakheni , tshi sa nyeṱhi nahone tshi shumelaho vhashumeli vhoṱhe vha muvhuso "
U pulanela na u didzainela bugupfarwa ya vhuendedzi : Tsumbanḓila dza u shumisa mveledziso ya u tikedza vhuendedzi , Tshiṱiriki tsha Vhuendedzi tsha Madzingumararu na Ḓorobofulu zwa Oregon , Portland .
Tshipiḓa tsha Ndinganyelo ya Vhashumi tsha Garaṱa ya zwikoro tsho sedza kha u amba nga ha mafhungo a ndeme u mona na vhuimeleli ha vhashumi vha vharema khathihi na vhashumi vha vharema vha re na vhuholefhali mishumoni .
Komiti ya Khanedzano Arali vha songo fushea nga phindulo ye vha i wana kha Tshikimu , vha nga ita khumbelo nga u tou ṅwala uri mbilaelo yavho i iswe kha Komiti ya Khanedzano ya Tshikimu ( vha nga rumela khumbelo yavho kha zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwi re afho nṱha ) .
Kha sia iḽi , pulane iyi ya i dovha ya khwaṱhisedza zwa Mbekanyamushumo ya U dzhenelela ha Nnyi na nnyi ya Vhalanguli .
Zwa maṋo zwa khosevethivi / risitorathivi zwi songo fhira R3 150 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda ( zwo fheliswa ) *
Hezwi zwo dovha zwa buliwa zwavhuḓi kha ḽiṅwalo ḽa mbekanyamaitele .
U shayea ha ndangulo yo teaho ya u fafadzelwa ha zwimela u itela u thivhela tshikafhadzo ya maḓi a fhasi na a nga nṱha ha mavu .
Musi phukha dzavho dzo no swika hune ya khou ya hone , ndi tshifhinga tsha u dzi tsitsa .
Lwa dzhenisa mulenzhe muthihi maḓini , lwa tevhedza nga muṅwe , lwa dovha muṅwe .
Tshivhalo tsha wekishopho dza tsireledzo kha vundu dzi tshimbidzwaho nga sekhithara ya NGO .
Vhutsila vhuhulwanesa kha ṱhoḓisiso zwavhuḓivhuḓi ndi u ṱanganyisa maṅwalwa a elanaho na ṱhoḓisiso dza maedza , nga maṅwe maipfi , u wana maṅwalwa ane a tikedza data ya maedza kana u litsha mawanwa a maedza uri a tikedzwi nga maṅwalwa .
1.1 . Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe Afrika Tshipembe u tikedza vhurangeli hoṱhe vhune ha khou rangwa phanḓa nga muvhuso u itela u khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi nga murahu ha musi ho bviswa figara dzi khou sumbedzaho uri ikonomi yashu yo wa nga phesenthe 0.7 kha kotara ya vhuvhili u bva kha ye ya vha yo vusuludzea ya -2.6 phesenthe kha kotara ya u thoma .
Fomo ya TSP1 ( Khumbelo ya khumbelo ya Phemithi / Thendelo ya Tshifhinganyana / Yo khetheaho )
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe lwa ndeme ndi senthara ya zwa matshilisano khathihi na muelo na tshivhalo tsha tshumelo yo ṋetshedzwaho zwo ḓitika nga ṱhoḓea dza mipo wa u mona henefho .
u shumisa milayo ya matshimbidzele u itela u langa vhushaka vhu vhuedzaho ngomu kha nyimele ya Komiti ya Wadi .
Ni ḓo tea u vha na zwi tevhelelaho :
Ndi nga Mugivhela nga masiari , ḽi tou nzirrr .
1.9 Khabinethe i ṱanganedza mvelelo dza zwenezwino dza muṱangano wa vhu 23 wa Buthano ḽa Vhuthihi Afurika ( Samithi ya AU ) nga fhasi ha thero ya : " 2014 Ṅwaha wa Vhulimi na u vha hone ha Zwiḽiwa Afurika he Phuresinnde Vho Jacob Zuma vha ranga phanḓa vhurumelwa ha nṱha ha Afurika Tshipembe .
10.2 Phaḓaladzo ya Muvhigo wa Khomishini ya Ndinganyo ya Vhutholi wa vhu17 nga Minisiṱa wa zwa Mishumo , Vho Mildred Oliphant i khou sumbedza tshanduko i ongolowaho mishumoni yo fhambanaho kha maraga wa vhashumi Afrika Tshipembe .
Vhatshutshisi vha muvhuso vhoṱhe vho pfa uri , zwi tshi hanedzana navho , vhoramilayo vha hanedzanaho vha na tshifhinga tshinzhi tsha u kuvhanganya na u ḓisa vhuṱanzi kha tshigwevho .
Muhasho wo vhetshela thungo mugaganyagwama wo kumedzwaho u ṱuṱuwedza vhakonesi kha zwitshavha zwe kale zwa vha zwo siwa nnḓa .
Afrika Tshipembe ḽo hulisea vhukuma nga u vha mudzulatshidulo wa Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) u bva nga Ṱhangule 2017 .
Vhuṋe ha fhethu ha u panga zwiḽiwa thinini uhu huvhili zwo hweswa maanḓa vhabveledzi vha tshienge .
Ri khou ya u thoma maga o vhalaho a u tandulula khaedu ya vhushayamushumo .
No vha ni tshi khou lora mini ?
Kutshilele kwa vhuponi ha mahayani khathihi na zwiimiswa zwa sialala zwi ḓo tsireledzwa hu tshi katelwa na pfanelo dza mirafho i re na tshivhalo tshiṱuku kana vhathu zwavho vhane vha tama u tshila vha tshi tevhedza milayo migede ya vhuḓifari ine ya kwamesa vhutshilo havho .
u kombetshedza mulayo u vhona uri vhaṱoḓisisi vha khou tevhedza mikano ya thendelano ya u kovhekana mbuelo na / kana thendelano ya u pfukisa zwishumiswa ; na
Vhengele ḽi rengisaho zwithu zwa vhuḓi ḽi dzulela u vha fhethu ha ndeme nga maanḓa hu shumiswaho u phaḓaladza zwinwiwa zwi si zwa zwikambi .
Mugudisi u tea u vha o themendelwa nga SETA .
Muunḓiwa : Muthu a wanaho mbuelo kha GEMS .
Maitele a u sala murahu a songo eḓanaho , kana u shayea hao , a mbekanyamushumo dza u tupula zwimela zwi songo ḓoweleaho .
Ngoho , ri fanela u kuvhanganya na u dzudzanya mmbi dzashu dzoṱhe kha u lwela ndivho ya yo lugaho ya u vhea lushaka lwashu kha u sa vha na ngeḓane dza vhushayamveledziso , vhushai na vhushayamushumo .
Kha tshikimu itshi , zwigwevho zwa dzhele zwa tshifhinga tshipfufhi , sa tsumbo , zwine zwa zwino zwa wela nnḓa ṱhoḓea ya tsedzuluso , zwi ḓo tea u sedzuluswa .
U khwinisa nyendedzi na maitele zwi tshi ya kha ndaulo dzi elanaho na mveledzwa dza vhupo ha migodi .
Vhege ino i dovha ya swaya ṅwaha wa vhu 25 ubva tshe Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela vha bva dzhele , na u bva kha u sa thivhelwa ha mahoro a mbofholowo .
U ṱumanya CBP na IDP zwi sika tshikhala tsha u khwaṱhisedza IDP kha vhupo hapo na u ḓisa ṱhalutshedzo ya ṱhoḓea dza u shela mulenzhe kha Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala .
Hezwi a zwi elani na maitele a fhungudzeaho o vhonalaho kha vhuṅwe vhupo vhunzhi .
Murerisano nga zwi re zwihulwane khathihi na mvelelo dzine dzi nga vha hone dza CBP siani ḽa u hwesa vhathu maanḓa na nḓivho , u shela mulenzhe ha vhathu khathihi na u khwiṋiswa ha zwa kutshilele na ikonomi ;
U rahela bola kha tsho livhiswaho hu tshi shumiswa mulenzhe wa tshamonde na tshauḽa , u posa bola kha hupu nga tshanḓa tsha monde / tsha uḽa .
Zwiitisi zwa khumbelo ya khaṱhululo :
Pulane ntswa ya vhudzulo ha zwitshavha i ita uri hu vhe na vhudzheneleli hu tevhelaho :
Komiti dza wadi a si zwiimiswa zwa mulayo zwine zwa nga ita thendelano kana u iswa khothe kha vhukhakhi , u shaya ndangulo kana tshanḓanguvhoni .
Mupfumbudzwa u ḓo saina thendelano ya vhupfumbudzi ine ya ingwa kha konṱiraka ya vhutholiwa .
Kha zwiṱitshi thempheretsha yo kaliwaho awara iṅwe na iṅwe , ndeme dza muhasaladzo wa sola , muya na muṋula zwo ṱanganyiswa u anganyela PET .
Miṅwe mimaraga ine ya khou thunyuluwa , naho zwo ralo , yo vuwa nga u ṱavhanyedzesa u fhira miṅwe nahone i kha tshiimo tshavhuḓi tsha u vhuelwa nga u mvuwo iyi ya ḽifhasini .
Zwenezwo hu na u fhambana hu hulwane kha dzi ICT vhukati ha mavundu .
Mutevhe wa milayo i ṱoḓa dzi MP vha tshi bvisela khagala mbuelo dzavho dza masheleni na u ṋea ngeletshedzo kha u ḓibvisa ha dzi MP musi hu na khuḓano ya dzangalelo .
Ngudamutakalo na matshilisano
U dzulela u vha hone u ita fiḽimu dza x-rei u bva kha phera dza x-rei dzo fhambanaho .
Vha bule na khophi dza maṅwalwa a u tikedza dzine dza tea u failiwa na maambiwa .
Tshigwada tsha tshitshavha nga vhuḓalo
Tshiṅwe tsha zwipiḓa zwi re na ndeme zwa u pulanela vhudzulo ha vhathu zwi no tikedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi tshifhingani tshi ḓaho ndi madungo o phaḓalalaho .
4.124 Ro guda na uri kha maṅwe mashango hu na thaidzo dzine dza fana na dzi re Afrika Tshipembe kha sia ḽeneḽi ḽa vhuloi , hu ḓi nga na kha ḽifhasi ḽoṱhe nga vhuphara .
Vha fhedzise nga u vhudzisa vhadzheneleli arali vha tshi ṱoḓa u khwinisa tshiṅwe kha thebuḽu dze vha bveledza kha mushumo wo fhiraho .
U tevhelela arali u thoma u shuma ha dzithemendelo ho itwa kwotara iṅwe na iṅwe .
Mushumo waḽo wo baḓekanywa na zwipikwa zwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka zwa u fhedza vhushai na u fhungudza u sa lingana , zwine zwa ḓo vhuedza muhanga wa mveledziso ya dzhango - Adzhenda 2063 .
U bveledza zwiṱirathedzhi zwa ndangulo ya zwipuka na pulane na mbekanyamushumo dza ndangulo ya fhethu ho tsireledzwaho na u londolwa .
U bvelela ho itwaho kha saintsi ya dzilafho nga maanḓa u shumiswa ha thekhinoḽodzhi ya dzilafho zwo ita uri vhalwadze vha tshile tshifhinga tshilapfu .
Hezwi zwi ḓo vha thusa u vhulunga tshelede ire kha mushonga wa vhulwadze zwaho - hune mushonga wa hone wa ṱoḓea lwa tshifhinganyana .
I tendela u thomiwa ha sisṱeme dza Nḓivho ya zwa Sialala dza Lushaka ; u langwa ha pfanelo dza Nḓivho ya zwa Sialala ya zwitshavha .
Malengelenge a zwibviswa zwo vhigwaho a katela phurofaiḽi ya kale yo ṋetshedzwaho nga vhuphara .
U swikelela lwa fhasi u ya nga phesenthe dza milandu yo swikiswaho nga Komiti ya Ndangulo ya Milandu na u sedzuluswa nga Bodo dza Parola zwo vha zwi tsini na poswo u itela vhadzulazwidulo vha Bodo dza Parola .
vha songo ya mundendeni kana u dzhia masheleni a mundende lwa miṅwedzi miraru i tshi khou tou tevhekana .
Naho zwo ralo , vhuleme na lushaka lwa TB zwo shanduka nga maanḓa u bva tshe vhuongelo ha TB ha dizainiwa na u fhaṱiwa lwa u tou thoma .
MAVHALA A NNGWE A MULAEDZA WA LUSHAKA
O vha a tshee na khofhe lwe a si vhe na ndavha nazwo .
Tshithu tshi nga ḓi bveledzwa nga maitele maṅwe na maṅwe , u fana na u tshea , u tumukanya , u khethekanywa , u kunakiswa , u vhekanywa , u dubekanywa na u vhulungiwa zwavhuḓi .
Naho zwo ralo , vhathu vha vho ṱangana kha mushumo uyo vha ita mishumo yoṱhe .
Vha vhale sinario na u sika bono na tshipikwa tsha masipala wavho na u lugisa nyendzedzi dza u dzhenelela ha tshitshavha u swikelela bono iḽi .
Zwi tshi ḓa kha mbonalo ya vhupileli hashu , u ḓihudza ha lushaka kha Mmbi ya Vhupileli yashu a zwi tsha ḓo vhonala sa tshithithisi kana u ḓiimisela u ṱasela arali ra farelela kha ndeme ya uri mmbi yo khwaṱhaho ndi tshiga tsha tsireledzo ya lushaka na ṱhonifho .
Vhukoni ha kuhumbulele nga nḓila ya vhutumbuli lu re na ndunzhendunzhe khathihi na zwikili zwa vhurangaphanḓa .
O rambiwa u sumbedza vhukoni hawe kha mashango o vhalaho nahone u khou takusela nṱha fuḽaga ya Afrika Tshipembe nga vhukoni hawe vhu mangadzaho kha ṱano ḽa Britain's Got Talent : The Champions .
Hu na vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha uri vhuleme ha vhulwadze ha muhumbulo u khou engedzea , ḽifhasini na fhano hayani .
Khovhe dzi nga hwala zwitzhili zwa maḓini kha mala adzo lwa tshifhinga tshilapfu .
9.1 . Khabinethe yo tendela maitele o sedzululwaho uri a kone u shumiswa , a katelaho vhupfiwa ho ṱanganedzwaho musi a tshi anḓadzwa mathomoni a ṅwaha .
U swika zwino , NHFC yo ṋetshedza R1,5-biḽioni u lambedza zwiimiswa zwa dzinnḓu .
Kha vha ri kwame
5 . muthu we vha vhavho fhulufhedzisana nae mbingano lwa mulayo , sialala kana vhushaka ha u funana , hu tshi katelwa na vhushaka ha zwa lufuno kana zwa vhudzekani lwa tshifhinga ;
11 . Hu tea u ombedzelwa uri u nanga muthu u itela khetho na zwa u voutha ndi maitele mavhili o fhambanaho .
Muongi wa mutakalo na dokotela vho khwaṱhisedza lufu lwawe .
U konḓisa milayo ya beiḽi kha vhatshinyi malugana na vhutshinyi ha zwa vhudzekani . Ḽiṅwalo ḽa mulayo ḽa u fara muthu a ḽi tsha ḓo vha ṱhoḓea phanḓa ha musi madzhendedzi a vhukombetshedzi ha mulayo vha tshi dzhia vhukando kha vhugevhenga ha zwa vhudzekani ho vhigwaho .
Mushumo wa Ndangulo ya Fhethu ho Tsireledzeaho u ḓo , kha ṅwaha wa mugaganyagwama u tevhelaho , u ḓo vha na u vhona ho khwaṱhaho kha u thomiwa ha pulane ya mvetamveto ya mveledziso ya vundu u itela fhethu ho tsireledzeaho kha Devhula-Vhukovhela .
Matshimbidzele o randelwaho a thengiselano yo khetheaho ane a ḓo shumiswa u sedzulusa thendara dzo ṱanganedzwaho a fanela u ṱalutshedzwa nga vhuḓalo kha ḽiṅwalo ḽa thendara .
Reshio yo papamalaho ya fhasi ha nthihi i sumbedza mbuelo ya muthelo i khou aluwa nga u ongolowa u fhira ikonomi .
Lushaka hu tshi tevhelwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 8 ) ( a ) ; na
U topola vhushaka ha maḽeḓere na mibvumo kha mibvumo yoṱhe ya ḽeḓere ḽithihi .
kha webusaithi iṅwe ya thungo yo ṋetshedzwaho nga na nga kha webusaithi ya SARS .
Khumbelo dza u rumelwa nga imeiḽi kana fekisi a dzi nga ḓo ṱanganedziwa .
Tshipiḓa tsha tshipikwa tshayo ndi u londota u tea ha maḓi u itela u shumiswa u swika nga hu sa fheli .
Vhuṱhogwa ha ikonomi ha tshiṱaluli itshi hu nga kha ḓi vha mupikisi kha mveledzo ya muḓagasi kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
Zwazwino yo ḓitika nga tsedzuluso ya maano a nḓisedzo ya tshumelo yayo ya zwino na uri hu khou lavhelelwa uri sekithara iyi i ḓo dzhena kha maitele a tshanduko na uri masheleni a tshitshavha a ḓo engedzwa u ya phanḓa nga kha ndivhanyo na maano aya .
Zwine zwa shumiswa , musi hu na u lambedziwa , ndi u sumbedza ṱhanganyiso ya phulufhedziso , vhuḓiimiseli na mbadelo yo anganywaho .
Sa tsumbo , u gonya ha mitengo ya zwivhaswa hu nga vha na masiandoitwa mahulwane kha kushumele kwa masipala u fhira kha mushumisi .
Malugana na miano yashu , ri tea u fhaṱa na u ya phanḓa kha u alusa ikonomi yo khwaṱhaho .
U shandukisa pulane dza u shuma ngadzo vhatshimbidzi
Mapholisa vha nga vha ṋea tshivhalo tsha zwa vhutshinyi , nahone arali hu na vhuongelo kana kiḽiniki kha vhupo ha havho vha nga vha ṋea mafhungo a zwa mutakalo
Nḓivho ya phurokhwayamenthe ya sekhithara ya muvhuso na ndangulo ya mbekanyanḓisedzo .
Ṱhoho dza Muvhuso vho ṱahisa u kwamea havho nga maanḓa kha u tovholwa ha vhadzulapo , nga maanḓa vhafumakadzi na vhana , hu tshi katelwa na u tshoṱelwa ho bvelelaho zwinozwino kha vhashumi vha u ṱuṱuwedza ndondolo ya vhathu , vha dzhiela nzhele uri zwiito ezwi zwi kandekanya mulayo wa dzitshaka zwi anzela u dzhiwa sa zwi songo khakheaho .
Matheriaḽa a u vhala ane a ḓo ḓisiwa a kwama vhuḓifari ha zwa mutakalo hune vhathu vha nga kona u hu langa .
Fomo ya eḽekiṱhironiki ya Adobe i ḓo dzhiwa sa tshiko tshihulwane tsha mafhungo a nḓivhadzo ane a tea u ganḓiswa .
Phanda ha musi ri tshi bvela phanda , miraḓo , ndi khou humbela huvhe na vhudziki .
Ri tea u vha tikedza , ngauri vha ita uri ri ḓihudze ngavho .
Vhonani o humela hayani o tou hwala baisigiri .
Ni nga fushwa na nga mashumele a mutengo wa mukovhe ?
Ndalukano yo vha , honeha , nyito iyo yo vhumbwaho nga fhasi mbofholowo ya maanḓa a zwa mbingano i kha ḓi ṱoḓa u khunyeledzwa u bva kha mutheo uyu .
Khabinethe i khoḓa u vha na tshivhindi ha vhagudi kha u ṱana khethululo na u dzhielwa havho fhasi tshikoloni .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo dzi tevhelaho :
Munna,mufumakadzikanamufarisiuteauṅwaliswa u itela u dzhenisa vharathu kana vhakomana vhavho sa miraḓo .
Lutendo lwa zwa tshimuya lwa ano maḓuvha ndi khadeledzo dzi no sumba muthu nḓila vhutshiloni .
5 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelelo dza Tsedzuluso dza Mbekanyamushumo ya Nzudzanyululo ya Dzithekhisi dzo itwaho u bva nga Lara 2015 u swika Khubvumedzi 2016 .
Musi ho sedzwa vhana u bva kha mashango a sa toḓiwi visa , IMC yo themendela sisiṱeme ya milayo hune :
Shango ḽashu hafhu ḽi khwaṱhisedza khuwelelo yaḽo kha u khwaṱhisa zwiimiswa zwa vhuvhusi ha ḽifhasi , hu tshi katelwa na UN , zwihulusa Khoro ya Tsireledzo na u ṱuṱuwedza mvusuludzo ya tshihaḓu kha zwiimiswa izwi ndivho i ya u lulamisa ḓivhazwakale ya mafarele a si avhuḓi a Afrika ane o bviselwa khagala kha zwiimiswa zwa kale .
Tendelani vhavhambadzi vha inifomala uri vha vhambadze fhethu hu pakwaho hone nga nḓila yo dzudzanyeaho .
3.5 . Muvhuso , khathihi na vhafarisani vhawo , u ḓo fara Samithi ya Mbeu ya Lushaka ya u lwisa u tendelana kha uri GBV i nga lwiwa nayo hani .
U wana thendelo a zwi itiwi nga u ṱavhanya , nahone a zwi itiwi luthihi fhedzi ndi maitele ane a fanela u bvela phanḓa .
Ndivho ya khoniferentse yo vha i ya u kovhana na u ṱalutshedza nga ha maitele a khwinesa kha maṅwe masia a mbekanyamaitele u fana na a zwa mutakalo , vhulondavhathu ho khwaṱhaho , vhutshinyi vhu elanaho na zwidzidzivhadzi , mvelele dzo fhambanaho , mveledziso yo khwaṱhaho , phambano vhukati ha vhathu vhane vha kona u swikele inthanethe na vha sa koni na mvelelo dza matshilisano dza dzitshaka .
Ndi zwauri , naho zwo ralo , ḽi kha ḓi vha nga fhasi ha luṱa lwa ntha lwa sia ḽa phimo ya inifulesheni .
( b ) londola kutshilele kwavhuḓi kwa vhathu vha Riphabuḽiki ,
Milayo ya u tou angaredza i a ṱalutshedzwa i tshi ya phanḓa na kushumele kugede kwa zwiṱalusi zwo fhambanaho zwa tshumelo dza zwa mutakalo zwi bulwa fhasi ha zwipiḓa zwa tshumelo .
Hafhu ndaedzi ya misi yoṱhe kha DP kha maanḓa a vhakhethi i dovha ya amba uri arali vhakhethi vha khou ṱoḓa u swikelela zwiṅwe zwithu , vha tea u voutha .
Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na uri i tea u ḓa na Ḽiṅwalo Vhuṋe ḽo fhelelaho khathihi na dzikhophi dza ṱhanziela dza ndalukanyo dzo khwaṱhiswaho , ṱhanziela dza mushumo , ḽaisentsi ya u reila na ḽiṅwalo ḽa vhuṋe .
Honeha , u thoma u shuma ha mbekanyamushumo idzi ndi thaidzo .
Ndangulo ya mutevhethandu wa thandela yo ḓisendeka kha muthevhethandu wa thandela nahone u dzhia zwipiḓa zwoṱhe zwa thandela u bva i tshi thoma u swikela mafhelelo a thandela .
Zwenezwo , thekhinoḽodzhi ya tshizwinozwino i tea u vha na vhuḓifhinduleli ha mvelo , nahone ya tea u vha thekhinoḽodzhi ya vhukuma .
Kha vha dzhie phindulo u bva kha vhavhili vhavhili .
U shumisa mikhwa ya ndeme na ya Vhukriste kha nyimele u itela u leludza u dzhia tsheo dza vhuḓilisi na tshivhumbeo .
Zwo no ḓi ralo zwo luga matshudeni vho ṋewa visa dza tshifhinga tsha ngudo dzavho u fhirisa u i vusuludza ṅwaha muṅwe na muṅwe .
7.2 Khabinethe yo tsivhudzwa nga ha maga e a dzhiwa u khwaṱhisa tsireledzo kha vhupo honoho , na u ita khuwelelo khulwane kha miraḓo ya tshitshavha vhane vha vha na mafhungo ane a nga thusa kha u ita uri zwigevhenga izwi zwi fariwe vha kwame tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsini na ha havho .
U pfananya na u konisa mbekanyamushumo dza thikhedzo kha u ṱuṱuwedza u dzhiela nṱha mafhungo a zwa mbeu na u fhindula kha Muphuresidennde .
Fhasi ha mulayo u re hone zwino phambano u bva kha zwitandadi zwa u thola yo tendelwa nga kuitele kwa vhulanguli kwa u sa katelwa kana nga u bviswa ha zwitandadi nga ezwo zwi wanalaho kha maga a u tshimbidza muholo .
Tshisiku tsha tsinisa tshi ṱoḓa u shululwa luthihi zwalo nga ṅwaha uri i ḓo shuma zwavhuḓi .
Themamveledziso yo fanelaho : Hu na nḓisedzo ya muḓagasi , maḓi na dzibada zwo fanelaho
Na musi hu si na maga a mulayo ane a nga dzhiwa zwo siwa zwo sokou ralo .
Khovhe dzo kwamea nga tsimbitswuku dzi vha na muvhala wo swifhalaho , dza shaya nungo na u fhambana na zwi ṱuṱuwedzi zwa nga nnḓa .
Zwa uri KwaZulu-Natal ḽi na tshivhalo tsha vhuvhili tsha nṱhesa tsha gethe dza badani shangoni zwo vhea mutsiko wo engedzeaho kha Netiweke ya Dzibada dza Vundu ḽashu .
U pulana nyito ine khayo mulayo na / kana mbekanyamaitele ya u tsireledza mutakalo wa vhupo zwa shumiswa u shumana na tshiteṅwa tsha mutakalo wa vhupo .
Thendelano idzi dzi amba u sa dzula kha bambiri fhedzi u ḓo ri isa kha u thoma u shuma na u ri sendedza tsini na tsini .
Fomo yavho yo ḓadziwaho itea u swika kha DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi hu saathu fhela maḓuvha maṱanu phanḓa ha musi mushonga wavho u tevhelaho u tshi ḓiswa .
Ngauralo zwino izwi zwa amba zwone ndi zwauri musi ndambedzo i tshi avhelwa kha zwa dzinnḓu , ndambedzo iyo i ḓo tshimbidzwa nga kha mavundu u ya kha muvhuso wapo .
Ho ṱanganedzwa mbilaelo dzi no bva kha vhudzulo ha nnḓu-gammbelwa .
Zwenezwi Tshibodempembe tshi ḓa tshi tou fhasi thwee uri tshi thome u ḽa zwiḽiwa , Anasi a thoma u zhamba hafhu , " Heiwe Mpembe , zwanḓa zwau zwi tshee zwo tswuka !
U ṋetshedza vhukoni , u bveledzisa , ikonomi na u shumisa masheleni zwi khagala na zwiṅwe zwiko kha sia ḽo tiwaho ḽa vhuḓifhinduleli .
Kanzhi , mashango a Afrika a re zwikolodoni zwo kalulaho o vha a si na maanḓa a u kona u ita zwiṅwe .
Mirole , mbeu , tshiimo tsha mushumo
Vha ḓo kona-vho na u thusa kha u asesiwa hafhu ha u saukanywa ha vhadzhiamikovhe musi wa saikili ya thandela hu itela u vha na vhuṱanzi uri zwililo zwa vhadzhiamikovhe zwi khou fushwa lwa ngoho .
Uyu ndi wone u no kha yoṱhe .
Nḓila ine houno masipala muṱukuṱuku wa dzudzanyululwa ngayo na nga nḓila ine tshiṱafu tsha shumisana ngayo hu tshi itelwa uri hu si vhe na u thithisea ha nḓisedzo ya tshumelo ndi tsumbo yavhuḓi kha vhaṅwe vhane vha vha kha nyimele i fanaho na yeneyi .
Ri ṱuṱuwedza vhashumisani na riṋe vhoṱhe uri vha tevhedzele na u pfa Khomishini kha u thusa uri hu vhe na mvelaphanḓa .
Zwitshavha zwi re tsini zwi tea u ṱuṱuwedzwa u dzhia vhuḓifhinduleli ha zwikhala zwiṱuku zwa nnyi na nnyi nga kha komiti dza tshitshavha dzine dza nga tshimbidzwa nga maanḓalanga .
Kha sia ḽa zwa vhudavhidzani , vhuendi ha muyani , vhudavhidzani nga dziṱhingo , midiaguṱe wa eḽekiṱhironiki na khanḓiso dza ḽifhasi zwo engedzea nga maanḓa .
Khumbelo dzi nga dzhia vhege dza rathi .
U dzulela u dzudzanya tshati ya mutsho ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe
Hu si na musudzuluwo : u kwatama , u onyolowa , u swikela , nyanḓano ya miraḓo ya muvhili ya zwanḓa na milenzhe nga tshifhinga kha muzika
Hezwi zwo ita uri Muhasho u kone u bveledza bugu idzi , dzi kha nyambo dzoṱhe dza tshiofisi , dzi tshi waniwa mahala .
U shumisa zwishumiswa : tsireledzo , u ṱhogomela vhaṅwe , u kovhekana zwishumiswa Zwo ṅwalwaho zwine zwa tou vhonala
I dovha ya sumbedza zwavhuḓi uri a hu na muhasho wa muvhuso na muthihi une kana mutevhe wa zwiimiswa zwine zwa sika vhupo nga zwoṱhe ho teaho u dzhia tsheo ya u gonyisa ḽeveḽe dza Afrika Tshipembe dza vhuṱaṱisani , na tshikalo tsha nyaluwo yayo na ḽeveḽe dza mushumo .
Kha vhunzhi ha vhaṋetshedzi vha tshumelo vhoṱhe huna u sa fushea hu yaho phanḓa nga kushumele kwa gwama ḽa zwa mishonga kha u badela dziakhaunthu .
Senthara dza ṱhoḓisiso dzo bvelaho phanḓa kha ephidemiki ;
Nyaluwo nyengedzedzwa i a ṱoḓea kha vhaṱavhi vhane vha khou bvelela .
Hu sina u dzhia sia ḽa u tikedza kana u hanedza akhauthu dza vhathu , ri pfesesa uri mbudziso hedzo dzi na masiandaitwa a ndeme , u fana na u savha na tsheo dzo linganelaho uri u kone ita uri mitengo i dzule i fhasi .
Muvhuso u ḓo ita vhubindudzi ha masheleni a u thoma ane a vha R1.8 biḽioni kha themamveledziso khulwane , zwine hezwi zwi ḓo vulela nḓila thandela dza sekhithara dza phuraivethe dza sumbe dzine dza vha na ndeme ya masheleni a linganaho R133 biḽioni .
Fhedzi tshifhinga itsho tshi dovha tsha fhaṱa zwikhala zwa u vusuludza , zwa u kulumaga nnḓu , u dzhia tshiṱoko na uri khamusi ha vha ho sedzwa kha vhunzhi ha magondo a tshifhinga tshilapfu .
Nangani ni tangedzele maipfi uri ni ite uri fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi takadze .
Ndi ifhio ṱhuṱhuwedzo ye an ita kha izwi ?
ṋomboro ya u ṅwaliswa arali tshibveledzwa tsho no ḓi ṅwaliswa zwiitisi zwa u rumela khumbelo maṅwalo a thendelo hune ya ṱo ḓea kha muthu o ṅwaliswaho mbadelo ya khumbelo yo teaho tshekhe dzi songo rumelwaho tshifhinga tshithihi na khumbelo dzi tea u rumelwa na luṅwalo lwa ṱhalutshedzotshekhe na posita ḽa oda zwi badeliwa kha
Maitele o ḓiimisaho na one o vhofhiwa nga mulayo na milayo ya zwine zwa tea u tevhedzwa zwi tshi elana na u vha vhane vhao na u dzhenelela kha maṅwe mabindu u itela u nyamisa zwiṱuṱuwedzi zwi sa vhuedzi na mashumele a bisimusi a sa vhuedzi zwivhuya .
Nga u ralo , phanḓa ha u shandukisa mbekanyamaitele ya muthelo , ro ḓo tea u shandukisa tshoṱhe dzhendedzi ḽine ḽa vha na vhuḓifhinduleli ha kuvhanganya .
Mitengo i fanela u katelwa u elana na mvelelo dza ngudo ya mveledziso ya tshiimiswa kha mishumo ya Tshikwama , Muhasho na Tshikwama tsha Ndiliso .
Ḽevele ya vhukonḓi ha lutamo na u vhona ngoho ndi zwone zwisumbi zwihulwane zwa mbadelo .
A vhamba maano a sa takadzi .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Masipala wo sumbedza nzulele ya nyaluwo yavhuḓi na ṱhoḓea ya u sedza ndeme yawo nga kha ndondolo ya themamveledziso na u alusa sekhithara dzi elanaho na zwa vhuendela mashango .
Ho sumbedzwa mutshoḓe kha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe ?
Tshilengo kha u bveledzisa Netiweke ya Gondo ya Vhukati ha Afrika ya u ṱumanya dzhango zwi khou thithisa vhukuma vhuṱumani ha vhukuma ha dzhango .
Zwibviswa zwi si zwa phurofeshinala , arali zwa nga ṱanganedzwa nga ofisi ya Mukhomishinari Muhulwane wa Mbilo dza Mavu , zwi ḓo badelwa kana u liliswa u ya nga mbadelo dza muhasho dzo teaho nga tshifhinga tshine mbadelo idzo dza ḓo itwa .
Mulayotewa wa Riphabuliki ya Afrika Tshipembe wa 1996 wo ta maitele a kuvhusele kwa shango .
Sa musi ro vhiga murahuni kha nnḓu iyi , mveledziso ya nḓowetshumo i na khonadzeo khulwane ya u sika mishumo ya khwine hu tshi katelwa u kunda phambano khulwane ya dzingu kha mveledziso ya ikonomi .
Londolani maṱo aṋu nga u ambara gebisi kana magogolosi .
Kha vha ise vhashelamulenzhe kha nosti nga ha ' bono ' kha siaṱari 69 kha notsi dza khoso .
Ndi vheiwe , vhathu vha Afrika Tshipembe , ni hwalaho muhwalo uyu , no livhana na u engedzea ha u ḓurelwa nga vhutshilo , vhushayamushumo , u kundelwa u shavha vhushai , na u kundelwa u swikelela zwine vha nga vha zwone .
Vhadzulapo vha shumisa bommbi iyi , tshifhinga tshinzhi vha i sia i songo valea tshoṱhe .
Hei ndi Nnḓu ya NCOP , iṅwe ya zwisikwa zwa ndeme kha ḓivhazwakale ya Ndayotewa ya Afurika Tshipembe , ine ya ṋea vhadzulapo vha mavunḓu oṱhe vhuimeli kha Phalamennde .
Ri tamelavho mashudu tshigwada tsha bola ya zwanḓa musi vha tshi kha ḓi ya u dzhenela mitambo ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Bola ya Zwanḓa nga ṅwedzi wa Fulwana .
Nga murahu ha miḓalo nga ṅwaha wa 2000 , miṅwedzi ya rathi yo fhela hu sa athu u vha na u lugiswa huhulwane ho no itwaho kha bada khulwane dza vundu .
Kha vha fhindule mbudziso dzi re afho fhasi kha zwigwada zwiṱuku .
Mvelelo ndi kushumele ku songo linganaho , ḽevele dza fhasi dza vhutumbuli na mabindu , ndangulo mmbi , na ikonomi i bveledzaho zwiṱukusa nga iṅwe nga iṅwe u fhira vhaṱaṱisani vhashu .
Nḓivhadzo dzoṱhe dzine dza ṱanganedzwa nga murahu ha u vala dzi ḓo haniwa .
Vhurumelwa ha NCOP vhu nga vhudzisa Vhaminisiṱa vha Khabinethe mbudziso dzi ne dza fanela u fhindulwa kha NCOP .
Nga ho fanelaho , khothe dza mbilo dza mavu dzo isa phanḓa na u dzhia tsheo sa mafhungo o khethekanaho uri kana ho vha na u bviswa sa zwo pikwaho nga Mulayo wa Mbuedzedzo .
A hu na ṱhoḓea ya uri vha ḓadze FOMO A yo themendelwaho musi vha tshi ṱoḓa u swikelela Rekhodo dzenedzo .
U vhuedzedza zwi katela u vhuedzedzwa ha ndaka ya zwino u itela u langa zwibveledzwa zwi re hone na uri zwi ṱoḓa musaukanyo wo fhelelaho u re mutuku .
1.4 . Khabinethe i kha ḓi vha na fulufhelo kha mvelaphanḓa khulwane ine ya khou itwa nga Vhuvhusi ha Ndangulo ya Zwibveledzwa zwa Mutakalo ha Afrika Tshipembe ( SAHPRA ) kha u tendela khaelo ya J&J u itela muhaelo wa vhathu vhanzhi .
Vhudzuloni , mutheli u ḓivhadzwa uri mbadelo yeneyo i ḓo itwa i si kale .
2 . Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu ya Afrika Tshipembe
Zwi khagala u bva kha mivhigo u bva kha Ofisi ya Muoditha Dzhenerala uri ṱhogomelo ya themamveledziso i ṱoḓa u dzhielwa nṱha nga roṱhe .
Muya wa hwala phosiṱara
Thundu dzoṱhe dzi ḓo sikwa , dza pakiwa na u vhofhwa nga nḓila yo tsireledzeaho lune ha kona u thivhela u tshinyadzwa nga tshifhinga tsha u ḽaisa , u endedza na u tsitsa .
Arali miraḓo ya Komiti ya Wadi i sa vhigeli tshitshavha na u davhavhidzana na tshitshavha tshayo , phambano dzi nga vha hone .
Vhonkhetheni zwenezwo vha na vhege mbili dza u dzhia tsheo ya u fhedzisela uri vha khou ṱoḓa u ṱanganedza mvelelo dza munango kana u dzi hana .
Zwithu zwo ntangaho
Ṱhanziela ya lutombo i bviswsa arali sambula i si vhuḓifhinduleli ha ḽaborothari yo tendelwaho fhedzi ḽaborothari i na vhuḓifhinduleli fhedzi kha u ita ndingo ya sambula . Ṱhanziela hei i shuma fhedzi kha sambula yo ṱanganedzwaho uri i itwe ndingo .
Mbekanyamushumo yo vhumbiwa nga mbekanyamushumo ṱhukhu mbili dzine dza vha na ndivhotiwa dzi tevhelaho :
Avho vhane vha khou shuma kha vhupo vho ḓisa zwiṅwe zwithu hayani na avho vha re hayani vho shuma masimuni .
Kha thikhedzo ya zwitshavha zwi re na mutsiko , vundu ḽo thoma Mbekanyamushumo ya Zwiḽiwa zwa Tshitshavha na u Tsitswa ha Mutsiko kha Tshitshavha .
Sa tsumbo , phambano vhukati ha khetharingi yo wanaho mutikedzelo na khetharingi ya mbambadzo a i kuvhatedzi fhedzi phambano ya zwipikwa fhedzi i dovha ya katela phambano kha mimaraga ine ya i ṋetshedza tshumelo , phambano kha madzangano o kwameaho na phambano kha tshiṱirathedzhi tshavho tsha u vhuvhambadzi na tsha bindu .
U ṅwala na muṅwalo
U ya nga mbekanyamushumo , a thi mudzheneli wa nyambedzano , ndi muraḓo wa phanele , ngauralo izwo zwi nṋea mbofholowo khulwane .
Haya ha vhoṱhe hu ḓikhoḓa nga u anda ha vhathu u itela u kunda khethekanyo ya vhathu nga mvelele , vhurereli na nga mirafho zwine zwa khethekanya vhathu .
A thi konḓelwi nga u ita vhukonani nahone ndi dzulela u lingedza u ḓiṱukufhadza na u vhea ndivho phanḓa ha vhumuthundinṋe .
NPCs ndi zwiimiswa zwine zwo dzudzanyelwaho u thusa vhathu , u itela u tsireledza mupo kana u ṱuṱuwedza zwiito zwavhuḓi .
Mushumo muhulwane u nḓilani wa u vhuedzedza tshumelo dza fhasisa sa nḓisedzo ya maḓi , muḓagasi , mabunga khathihi na u kulumaga mashika .
Zwezwo nga murahu , Khabinethe i ḓo kona u ṱahisa maga o khethwaho kha ulwa na a yo maitele .
6.3 . Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe :
Ri khou lingedza u mona na khuḓa .
Nga maṅwe maipfi , kha ḽifhasi ḽa vhukuma , hu ḓo vha na zwi fanaho vhukuma vhukati ha milayo ya mavundu yo fhambanaho , nahone phambano dzenedzo musi dzi tshi bvelela dzi ḓo vha dzi tshi khou bva kha ngelekanyo ya mbekanyamaitele yo ṱalutshedzwaho ya vha khagala .
Kha ri ṅwale Tangedzelani phindulo dzi re dzone .
Lingedza u bvisa mashika o thivhaho kana u kunakisa mutshini nga nnḓa ha musi tshibvumisi tsho ṱomolwa na mutshini wo ima .
U apuḽouda faela dzine dza vha na sofuthuwee kana maṅwe matheriaḽa o tsireledzwaho nga milayo ya ndaka ya muhumbulo ( kana nga pfanelo dza tshidzumbe tsha u anḓadza ) nga nnḓani ha musi vha muṋe kana vha tshi langa pfanelo dzenedzi kana vho wana pfanelo dzoṱhe dzo teaho .
A si mafhungo a u sa i phrintha .
Miraḓo ya nyanḓadzamafhungo vha rambiwa u dzhenela na u anḓadza vhuṱambo .
Miraḓo i tea u ita mini ?
A huna ane a nga dzhielwa thundu nga nnḓani ha musi ho shumiswa mulayo u shumaho nga u angaredza .
Maanḓalanga apo o vha a tshi khou ṱoḓa u pfukiselwa ha maanḓa mahulwane na vhuḓivhusi hapo vhuhulwane .
Nga tshifhinga tsha u vha hone ha vhushaka ha u vha vhaṋe kha ndaka yo ṱanganela vhu nga si fhandekanwe , kana ha sa livhanywe hu si na nyito yo ṱanganelaho ya vhaṋe vhoṱhe .
Khabinethe yo khwaṱhisedza zwine ya ḓo shumisa zwone u vhona uri themendelo idzi dzi thome u shuma .
Vha ambedzane nga ha masiandaitwa awo kha nzudzanyo na nḓisedzo ya tshumelo ya Komiti ya Wadi .
( g ) phambano / thaidzo dza zwa ikonomi nga ngomu kha vunḓu na vhukati ha vunḓu ;
Tsheo dzi katela vhuthihi na u shuma ha mmbi nthihi ṅwaha uno u sa athu fhela .
Kha vha rere arali tshirendo itshi tsho shandukisa kuhumbulele kwavho zwi tshi ya kha vhaaluwa nga nḓila iṅwe na iṅwe .
U fhaṱa lushaka lu sa khethululi nga muvhala na mbeu Ndeme dzo sumbedzwaho kha Ndayotewa dzi ḓo khwaṱhisedzwa kha u fhaṱa mvelele i tsireledzaho na u alusa pfanelo dza vhathu , u ṱhonifha na u vha hone ha tshirunzi kha vhadzulapo vhoṱhe .
Tshenzhemo yo linganaho , na rekhodo ya tshitandadi tsha nṱha na u bvelela ho khwaṱhisedzwaho kha mushumo i fanaho wi ḓo vha zwone zwine zwa ḓo ṱanganedzwa nga maanḓa .
3.2 . Khabinethe i khou fushea nga fhungo ḽa uri phimamushonga dza khaelo dza COVID-19 dzi linganaho 32 miḽioni dzo no ṋetshedzwa u swika zwino nahone vhadzulapo vhashu vha vhaaluwa vha linganaho 42% vho no haelwa nga nḓila yo fhelelaho u swika zwino .
Mbekanyamushumo ntswa dzo ḓivhadzwaho nga muvhuso dzo lingedza u fhelisa sisiṱeme iyi nga u ḓivhadza sisiṱeme ya ḽaisentsi ya u shuma , yo ḓisendekaho nga nḓila dzo ṱalutshedzwaho .
Vhulanguli ha khoro dza khantsela dzi lavhelelwa na u vhofhea u tevhela phungudzo .
( b ) u vhea iṱo kha -
Thandela idzi dzi ḓo vha na masiandaitwa mahulwane vhukuma kha mveledziso ya ikonomi yapo , nahone ri fulufhelo uri i ḓo khwinisa madzangalelo a mabindu a vhabindudzi kha vhupo hashu .
I dovha ya ṋetshedza vhaphefomi vha no phefoma vha tshi khou thetshelesiwa na u vhoniwa pfanelo dza zwa vhungoho malugana na mushumo wavho na u dovha u dzhiela nṱha pfanelo dza vhaphefomi vhane vha phefoma vha tshi khou thetshelesiwa na u vhoniwa kha vhupo ha didzhithaḽa .
1.5 . Khabinethe yo vhaiswa nga u ri sia ha Muhaṱuli Muhulwane Vho Pius Langa vhe vha ḓo vhulungwa nga dzi 3 Ṱhangule 2013 nga Mbulungo ya Tshiofisi yo Khetheaho .
U vha nga fhasi kha khonṱhiraka zwi amba pfukiselo ya khonṱhiraka ya ndeme kana u hirisa kana u fha mushumo kana u thola muṅwe muthu u itela u tikedza muṋe wa khonṱhiraka khulwane kha u ita tshipiḓa tsha thandela hu tshi tevhedzwa khonṱhiraka .
Maitele a theo ya mulayo o no thoma u : Khwiṋisa Mulayo wa zwa Dzinnḓu u itela u kwama nzudzanyo vhukati ha Mulayo wa zwa Dzinnḓu , Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Nnyi na Nnyi na Mulayo wa Khethekanyo ya Mbuelo .
maAfurika Tshipembe vha ḓo ḓivhadzwa hu tshe na tshifhinga arali hu na ṱhoḓea ya u ita izwo , uri roṱhe ri kone u ḓilugisela hu tshe na tshifhinga .
Ndi lini hune komiti dza zwa mutakalo na tsireledzo dza tea u thomiwa ?
Sa tsumbo , Mudzulatshidulo wa Komiti ya Khanedzano ya GEMS u ḓo ḓivhadza Muofisiri Muhulwane uri ndi nnyi ane a tea u ḓa muṱanganoni wa Komiti ya Khanedzano ya GEMS .
Mivhigo ya u thoma i sumbedza u swikelelwa ho fhiraho ha zwipikwa zwo vhewaho .
Data yeneyo ndi ṱhoḓea thangeli ya u wana vhurangeli ha phungudzo na u bveledzulula malaṱwa ho fanelaho .
Zwavhuḓivhuḓi , milayo i tou vha ṋonzhe ine ya vhofhekanya fhethu huthihi ndivho , zwipikwa na ndivhotiwa .
Vhafumakadzi vho ḓihwalaho na vhasidzana vha ḓo wana zwiḽiwa zwo khetheaho u ṱuṱuwedza mutakalo wavhuḓi .
Vhulanguli ho ṋewa maanḓa , u ya nga tshiteṅwa 77F tsha PAIA , u shumisa maitele nga nḓila ya khwinesa u lwela u swikelela thandululo ya mbilahelo , arali zwi tshi vhonala u bva kha mbilahelo kana dziṅwe phindulo dzo tou ṅwalwaho dzi no elana na zwenezwo uri zwi a konadzea u tandulula mbilahelo .
Ri ṋekedza ḽa France thikhedzo yo fhelelaho kha u livhana na tshanduko idzi dza ḽifhasi .
Zwi vha zwa ndeme kha u shela mulenzhe kha mveledziso ya tshitshavha , ya vhune na ya vhuḓipfi kha vhagudi .
Muhasho u ḓo shumisa pulane dzi tevhelaho , dzine dza tikedza zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi u itela u wana gumofulu ḽa mvelelo dza mutakalo kha ḽa Kapa Vhukovhela :
4.1 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo ranga phanḓa shango kha u pembelela ḓuvha ḽa u Pfumedzana nga dzi 16 Nyendavhusiku ngei Port Elizabeth , kha ḽa Kapa Vhubvaḓuvha fhasi ha thero : " U ṱumanya ho khethekanaho : U fhaṱa Afrika Tshipembe ḽithihi na lushaka lu yelaho kha muvhuso wa mveledziso wa lushaka " .
3.1 Nga huṅwe komiti dza phothifolio dzi dovha dza kwamana na vhadzheneli vha ndeme na vhadzhiamikovhe vha kwameaho , na u elana na mafhungo u itela mihumbulo nga ha foramu dza phothifolio dzapo sa tsumbo , Foramu dza Muḓagasi kana dza zwa Vhuendi
Ndi zwa ndeme uri ndededzo yavhuḓi ya mashumele kha zwa ikonomi , zwithu zwo dzudzanyeaho na zwa vhukuma ( ndeme ya tshelede ) nḓisedzo ya tshumelo i ḓo bveledzwa .
Nzudzanyo yo bveledzwa nga nḓila dza u renga na u rengisa na nḓila dza u renga nga tshifhinga tsha u vhewa ha mitengo nga murengisi i ne ya ṋetshedza phirimiamu ya ziro mathomoni a nzudzanyo .
Masipala u na pfanelo ya u hana thengophikhisano arali ndulamiso dzi songo itwa u ya nga zwi re afho nṱha .
Vho dzhia pfufho ṱhanu kha dza sumbe dze dza vha dzi khou ṱaṱisanelwa .
1.3 . Ri ṱanganela na MaAfrika Tshipembe vhoṱhe kha u ṱanganedza vhurumelwa vhu fhiraho 1500 vhu imelaho vhanna na vhafumakadzi vha vhoramabindu vha dzitshaka na vha fhano hayani vhane vha khou lavhelelwa u dzhenela Khoniferentsi ya Vhubindudzi .
1.4 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha u vusuluswa ha Babelegi Industrial Park ngei Hammanskraal sa tshipiḓa tsha pulane dza muvhuso tsha u engedza mveledziso ya ikonomi ya muvhuso na u sika mishumo kha vhupo uvho .
Afrika Tshipembe ḽi ṱanganedza kuitele kwa mugaganyagwama kuthihi ku re na kuitele ku dovhololaho na mugaganyagwama wa tshelede ku konanywaho nga Gwama ḽa Lushaka .
Fhethu hu re vhuendi ho fhambanaho hune bada na nḓila dza vha ṋayo zwa fhandiwa nga khebe , nḓila dza vha ṋayo dzi tea u vha hone kha vhurumbu vhuvhili ha bada nahone zwi fanela u ṱumekanywa nga vhuḓila hu no buḓa fhethu ho aṱamaho hu songo semendeliwaho , u itela uri vhaendangaṋayo vha kone u tshimbila .
Vhukoni vhu akhamadzaho nga Vho Wayde Van Niekerk kha u wina musuku kha 400m na u dovha vha vunḓa rekhodo ya ḽifhasi , na u gidima he ha mangadza nga ene nyanenge washu Vho Caster Semenya kha 800m zwine zwa ḓo dzula zwi mihumbuloni yashu lwa tshifhinga tshilapfu .
Vha nga eletshedza mini vhadizani vha re vhaswa ?
Muhumbulo wo ḓalesaho wa uri phungudzo na u bveledzululwa ha malaṱwa ndi tshivhumbi tsha mutengo vhudzuloni ha uri ndi tshikhala tsha u vhulunga , u fanela u lulamiswa .
Ngauralo , ndi fhungo ḽi vhilaedzaho vhukuma uri hu na vhana vha linganaho hafu ya miḽioni vha miṅwaha yo lugelaho u ya tshikoloni vhane vha vha na vhuholefhali vha sa khou dzhenaho tshikolo .
Hune ha vha zwo tea , vhashumi yapo i tea u topolwa na u rambiwa u shuma kha mveledziso .
Tshi fanela u ṱola zwivhumbi zwoṱhe zwine zwa vha nga fhasi ha ndango yatsho na zwine zwa nga kwama kushumele kwatsho nga nḓila mbuya kana mmbi .
Kha vha ṋee mbonalo ya maraga wa zwihomolosi zwi re na aḽikhoholo zwine zwa vha na khonadzeo ya u kunga vhana .
7 . U khethwa ha Afrika Tshipembe sa Senthara ya Dzingu yo tiwaho ya Mutsho wa Tshikhalani ya Dzangano ḽa zwa Vhufhufhi ha Vhadzulapo ḽa Ḽifhasi ( ICAO )
14.1 Fhindulani mbudziso dzi kha tshifhinga tsho fhiraho .
tshiḽipi tshavho tsha saḽari , tshiṱatamennde tsha bannga tsha miṅwedzi miraru , tshiḽipi tsha phesheni kana vhuṱanzi ha masheleni maṅwe na maṅwe ane vha a wana ( Nḓivhadzo : hezwi a zwi shumi kha muuḓi are ṱhunḓu ) .
Midia misi yoṱhe i sumbedzisa vhuaḓa na sia ḽivhi fhedzi na kathihi a u sumbedzi sia ḽivhuya .
Imeiḽi dzi fanela u vha na maṅwalo oṱhe a elanaho na u ṋetshedzwa ha nḓivhadzo yeneyo .
Kiḽasi na khoudu dza mivhala dzo vhonalaho musi wa ngudo dzo vha :
( a ) tendela masipala u ita khadzimiso u itela tshelede ya u shumisa kana u shumisa zwino hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka , fhedzi khadzimiso dza u shumisa zwino dzi nga itwa fhedzi musi zwi tshi khou itelwa u ṱumanya nga ṅwaha wonoyo wa muvhalelano ; na u
Muraḓo'ndi : Muṅwe na muṅwe ane a kona u vha muraḓo wa Tshikimu nahone o ṅwaliswaho ngaurali nga Tshikimu .
Hedzi dokhumenthe dzi a wanalea nga fomathi ya
U thusa vhalangi u bveledza pulane dza u ḓadza zwikhala zwa vhathu na phurofaili dza vhashumi dza yuniti dzavho .
Vhukoni ha uhu ha u shuma kha mitsiko ya nṱha hu tendela u kona u shandukisea u bva kha mushululo wa giravithi u ya kha u mushululo wo bommbiwaho kana wo tsikeledzwaho tshifhinga tshi ḓaho .
Ṱhahelelo ine ya vha hone zwazwino ya vhainzhiniara , vhapulani vha zwifhaṱo , vhakali vha zwishumiswa zwa u fhaṱa na vhapulani vha ḓorobo khathihi na muṱaṱisano muhulwane u bva kha sekhithara ya phuraivethe ya zwikili izwi , zwi ḓisa khaedu khulwane nahone ine ya konḓa u i swikelela ya u thola na u kungedzela vhashumi .
Zwo ralo nga ha ḓivhazwakale ya Afrika Tshipembe , a zwi mangadzi uri ndi ngani Ndayotewa yashu i tshi ombedzela ṱhoḓea ya u sika lushaka " lu re khagala nahone lwa demokirasi " , na u khwaṱhisa ndeme , vhulamukanyi na u eḓana ha vhathu . iii
Maṱari a shanduka a vha muvhala ufhio a sa athu wela fhasi ?
Kha miṅwaha ya 18 yo fhiraho ro fhaṱa zwiimiswa zwa demokirasi , ra shandukisa tshumelo dza tshitshavha ra engedza tshumelo dza mutheo , ra dzikisa ikonomi , ra dzhia vhuimo hashu ho teaho kha muṱa wa lushaka .
U ḓiphiṋa : Shumisani zwifhaṱuwo na maṱo kha u sumbedza u sinyuwa , u takala , u ṱungufhala , u mangala .
Nga nnḓa ha mushumo muhulwane wa vhudavhidzani , komiti ya wadi i tea u :
Masipala i na sisiṱeme dzi shumaho zwavhuḓi kha Komiti dza Wadi dzi hwalaho ṱhuṱhuwedzo na lutamo lwa tshitshavha lune tsha lu thusa .
Nḓivho i tevhelaho : Zwibviswa zwi tevhelaho zwi re zwa pfuma wi a rekhodiwa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni sa " zwibviswa zwa ndaka ya pfuma " nahone zwi a huliswa kha ridzhisiṱara ya ndaka ya muhasho musi hu tshi khunyeledzwa thandela .
a ) U ṱuṱuwedza nnyi na nnyi uri vha ḓivhulungele zwo linganaho u itela musi vha tshi yo awela na ṱhoḓea dza vhaunḓiwa vhavho khathihi na u vhulungela kha tshikwama tsha u vhulungela sa tshipiḓa tsha khonṱhirakha ya muholo ;
Tsha u thoma ndi uri ikonomi ifhio na ifhio ya musalauno yo khwaṱhaho i tea u vha na maga bveledzaho a u thivhela muṱaṱisano .
Tshigwada tsha vhurangaphanḓa ha maimo tsho vhewa u itela u sedzulusa maga zwi tshi ya nga Tshikimu tsha Pfumbudzo ya vho Imiswaho mushumoni tshine tsha ḓo khwinisa u itwa na u bviswa ha mitsiko i songo fanelaho .
U ṅwalulula maṅwalwa a tshi bva kha tshifhinga tshi ḓaho a tshi ya kha tsho fhiraho .
Hezwi ndi mutheo wa maga ashu a u fhelisa zwo vhifhaho na zwi ṋengisaho tshitshavhani tshashu uri ri kone u amba nga mbofholowo na dakalo ḽi ḓiswhao nga mbofholowo .
U ṅwalulula muṅwalo are kha bodo , bugupfarwa na kha garaṱa dza mushumo , na zwiṅwe , nga ngona ; a tshi sedzesa kuvhumbele kwa ḽeḓere na u thalanganya maipfi kha u ṅwala ha u pomba . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 : muṅwalo
Zwine zwa tea u bveledzwa kha haya maitele , zwine zwa vha muvhigo wa nga ha tshiimo na pulane ya mashumele , ndi zwone zwine zwa tea u sumba nḓila ya zwine zwa tea u vha zwipikwa zwa Khoro khathihi na mishumo ya thikhedzo .
Ro ḓivhadzavho khungedzelo i eḓanaho R20 biḽioni fhasi ha Khethekanyo 12 ( i ) ya Mulayo wa Muthelo wa Mbuelo , wo itelwaho u tikedza thandela ntswa dza nḓowetshumo na vhubveledzi , na thandela ṱhanu na mmbili dzi re na ndeme ya vhubindudzi ha R8,4 bilioni dzo tendeliwa .
Zwa zwino vho amba nga u xelelwa ha zwishumiswa kha tshikwama tsha dzinnḓu na hone ra ṱalutshedza hafhu zwenezwi , na hone ndi u balelwa u pfesesa he nda amba nga haho .
Izwi zwo vha tshiḓakaṅwe na Ṅwedzi wa Afrika , une wa vha tshihumbudzo tsha u ṱhonifha u thomiwa ha Dzangano ḽa Vhuthihi ha Afrika ḽa kale ; ḽine ṋamusi ḽa vhidzwa Mbumbano ya Afrika ( AU ) .
Tshivhalo tsha mbetshelwa kha Mulayo tsho tea thwii , u fana na ndima ya 3 ine ya sedzana na u valelwa ha vhafariwa nga fhasi ha nyimele dza tshirunzi tsha muthu .
Muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli a nga , hu na thendelo ya Minista , vhulunga tshelede ya Thirasiti ine a i khou ṱoḓea u shumiswa nga u ṱavhanya .
Tshitatamennde tsha Phoḽisi tsha Kharikhuḽamu na u Linga tsha Lushaka tshi ṋekedza vhagudisi zwi tevhelaho :
Ndi kha mashango a si a demokhrasi na muvhuso wa muimawoga hune ṱhoḓea dzine dza shumiselwa kha tsireledzo dza dzhielwa nṱha kha u sa vhudziswa , zwi si na ndavha na u tshuwiswa .
Kha heyi khethekanuyo vhatshimbidzi vha bula miṱangano ye ya farwa na dzina / tshivhalo tsha vhashelamulenzhe na vhatshimbidzi .
Ndi kutshimbidzele kwa masipala kufhio kune Komiti dza Wadi na tshitshavha vha fanela u dzhenela khakwo ?
ḓiiteni u nga ni khou lidza murumba .
Fhedzi ndi tea u ni tsivhudza hafha : na tou pfuka ḓuvha ḽithihi fhedzi , ndi ḓo ni roḓa noṱhe nga luthihi !
Arali fhungo ili ḽa bvelela zwiṱuku kha u bvisela khagala huswa kha maṅwe mafhungo a vhukuma o sumbedzwaho kha dziakhaunthu dza muthu , u thusa vhaita mbekanyamaitele uri vha tandulule mafhungo o raliho nga nḓila i vhuedzaho , i ḓovha yo swikela tshipikwa tshayo .
Hu na thulusi dzo ṱanganedzwaho dze dza bveledzwa u itela u vhona uri ndivho dza thandela ndi dzifhio khathihi na u wanulusa uri ndivho idzo dzi khou swikelwa naa .
U ṱalukanya thembamvanganyi na pfalandoṱhemvanganyi dze dza gudwa u swika zwino .
Ndi ngazwo vhalanguli vhahulwane vha khamphani vha tshi nga dzhia tsheo ya u shandula khamphani uri i vhe CC .
Tshipiḓa ndi tsha ndeme kha vhuendi ha tshitshavha vhunga fhethu ha u paka ho fanelaho kha vhashumisi vha goloi .
Bodo dza phosiṱara na buḽethini zwa zwino dzo no ṱanganedzeswa sa nḓila ya tshihaḓu nahone i sa ḓuri ya u ḓivhadza vhashumi vhoṱhe nga ha vhuṱambo ha dzangano .
Hezwi zwi katela mbuedzedzo ya mavu , mveledziso ya mahayani , vhashumi , mbeu , zwifuwo , zwa vhulimi na thikhedzo ya mubveledzi .
u vhala na tshigwada , hu na u sumbiwa nḓila
Ri vhona zwitshavha zwashu zwo ya ho nga u fhambana sa zwone vhaḽedzani vhahulwane kha u sumba nḓila ine mushumo washu wa tea u i tevhela .
Dziphurofeshinala dza mutakalo wa orala vha ḓo vha vhashumeli vha maṋo .
Mushumi u ḓo vha kwama nga murahu ha ḓuvha musi mushonga wavho wo bviswa u khwaṱhisedza uri vho wana tshiputelo tshavho .
Musi hu si na nḓila ya mushumo i re khagala ṱhuṱhuwedzo ya vhukati u a bviselwa kule , vhalanguli vhaṱuku vha a ḓivha uri vha ita hani ngaganyo zwavhuḓi na uri u sedesa kha asesimennde nga kushumele kwa nuthu u fhirisa u asesa nḓisedzo nga yuniti kana mihasho .
Maitele aya a phalamendeni a ḓo katela vhudzheneleli ha tshitshavha sa zwine zwa ṱoḓiswa zwone nga Ndayotewa na mulayo .
Kha ri ṅwale Vhalani itsho tshiṱori ni kone u fhindula mbudziso .
Zwenezwo-ha hu tea u vhetshelwa thungo tshifhinga tsho linganaho kha wadi dzoṱhe dze dza dzhena kha mafhungo a CPB zwi tshi rangela mishumoitwa ya IDP .
Vhuitwa vhuṅwe ha matshilisano ha ndeme ha fhethu ho vuleaho hu sokou monamona kana ho awela .
Nyaluwo ya mbambedzelano ya ḽifhasi i amba uri mabindu a pfa a tshi nyanyulea uri a khwiṋise nḓila dza u langa kutshimbilele kwa matheiḽa mivhisi , zwiṱoko na thundu dzo bveledzwaho .
I tou ḓiswa nga tshanḓa musi ho itwa nzudzanyo na Muṅwaleli wa Komiti .
Vha humbelwa u fhedzisa mafhungo sa zwo humbelwaho vha dovhe vha humise khothesheni kha ḓuvha ḽo bulwaho .
Maambiwa a tea u failiwa zwavhuḓi nahone a tea u swikelelwa nga tshitshavha arali muṅwe a nga ṱoḓa u a vhona .
Mishumo ya zwipiḓa zwa muvhili zwo fhambanaho
Vhaeletshedzi vha dzhia tshikhala u itela u thusa nga ndivhanyo ya mbekanyamushumo ntswa .
Izwi zwi katela u bveledza tshiṱirathedzhi tsha nyambedzano tsha lushaka , u pfesesa nyimele ya nyambedzano na u thusa kha u thomiwa hayo kha zwiṱirathedzhi zwo khetheaho zwa mihasho , mavundu , mafulo na u humbula hao zwavhuḓi kha thandela dza nyambedzano .
( d ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ -12 tsho ḓiimisela u bveledza vhagudi vhane vha kona u :
Vhadzulapo vhoṱhe vha tea u kona u swikelela tshumelo dzine vha tou tea u dzi wana nga nḓila i linganaho .
3.20 Maitele na lutendo zwi kwamanywaho na manditi na vhuloi zwo vha hone u bva kale kha mirafho ya zwitshavha zwa Afrika .
Vhuṋe ha ḓisi na tshikhala tshi imelelwaho zwi nga ṱuṱuwedzwa nga nḓila dzo vhalaho .
Kha mashango manzhi , zwigwada zwo tou sedzanaho na u lwa ha u rengiswa ha vhathu zwo no sumbedza uvha zwa ndeme kha u khwaṱhisa tshumisano vhukati ha vhaofisiri vha mikaṋoni na mapholisa .
Khampheini dza thikhedzo nahone dza mvelele dza vhushumisani he ra vhu fhaṱa na vhaimeleli vha madzangano zwigwada zwo pfiswaho vhuṱtungu , ro khwinisa vhuvha ha zwithu zwine zwa vhakwama , na khwinifhadzo ya ṱhuṱhuwedzo kha zwililo zwavho zwihulwane .
U ṋetshedzwa ha phethishini hu langulwa nga milayo ya Phalamennde .
Vhukati ha zwipikwa vho tshila u vhona uri zwi khou bvelela hune pfanelo dzi linganaho dza vhafumakadzi na vhathu vhane vha tshila na vhuholefhali dzi khou dzhielwa nṱha .
U itela u lugisela kutshimbidzele kwa maḓuvha a rathi masipala muṅwe na muṅwe u tea u sedza mbudziso dzi tevhelaho :
Masipala wapo u vheiwa kha Khethekanyo B ya masipala hu na vhukoni vho vhuimo ha vhukati .
Ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ri vhona vhuṱanzi ha ezwi miḓini ine i tshe yo pwashekana , kha ḽeveḽe dzi dzulelaho u engedzea dza u shumisa zwikambi na zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone , kha u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana hu sa gumi , na kha zwitshavha zwine zwi kha ḓi shaya themamveledziso ya vhumvumvusi ya mutheo .
Mbilaelo yashu ndi uri ṱhuṱhuwedzo ya ḽifhasi i ya shanduka , ri nga kha ḓi ṱuṱuwedza ḽifhasi nga vhushai na hone , vhudzuloni ha u phaḓaladza mbuelo dza lupfumo na mveledziso .
Muredzhisiṱara o fushea uri u vhofhololwa hu ḓo vha ha tshifhinganyana nahone zwi kha dzangalelo ḽa nnyi na nnyi .
3.1 . Khabinethe i khou dzhiela nṱha u thithisea na u kanganyisea nga mulandu wa u dzulela u khauwa ha muḓagasi hune vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha khou ṱangana naho zwazwino .
Ho lavheleswa ngamaanḓa kha thuso ine ya vha hone musi ho khwiniswa milayo i kwamaho zwa vhuloi ho sedzwa uri zwitshavha zwi a shanduka nahone na ṱhoḓea dzi a shanduka .
Ho sedzwa gumofulu ḽa mbuelo ya mushonga wa vhuṱungu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R1 349 nga muṱa nga ṅwaha
2.3 . Sa ḽiṅwe ḽa mashango o sainaho thendelano dza Khoro ya Tsireledzo ya UN , Afrika Tshipembe ḽi a kombetshedzea u shumisa milayo ya mashangoḓavha ine ya lingedza u khwaṱhisa maga a u fhelisa vhutherorisi ha ḽifhasi nga u angaredza .
Masole a kale a nndwa ya mbofholowo ,
Mushumo u khou ya phanḓa wa u wana ṱhoḍea dza ndambedzo kha u fhaṱulula na mbuedzedzo zwi tshi tevhela tshinyalelo ya miḓalo ngei Kapa Vhukovhela , KwaZulu-Natal , Limpopo na Mpumalanga .
Vha thoma u kokodza iḽa thambo hafhu .
Musi vhungoho ha maitele a ndingo vhu tshi hulela , zwi ita uri tshifanyiso tsha zwine vhagudi vhavho vha guda zwone tshi vhe khagala tshoṱhe .
Vhahumbeli vha thendelo vho ita nyambedzano nga ha u kovhekana mbuelo na vhavhusi vha lushaka lwa Maxhosa khathihi na zwitshavha zwapo vhane vha ṋetshedza tswikelelo kha tshiko nga u kaṋa mavuni a musanda .
Vhutumbuli uvhu vhuswa ha zwa dzilafho vhu na khonadzeo ya u thivhela mpfu dza maḓana dzi vhangwaho nga , na zwi tshimbilelanaho na u ima u rwa ha mbilu ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Mashango manzhi , nga maanḓa a Asia , o bveledza kana zwa zwino a khou bveledza milayo ya tsireledzo ya data sa ndingo ya u alusa mbambadzo ya eḽektroniki .
U khwaṱhisedza pulane ya ṅwaha ya vhubindudzi na mugaganyagwama wa masipala zwo ḓisendeka nga IDP
Ndondolo ya tshomedzo dzoṱhe dza zwa mitambo na vhuḓimvumvusi kha vhupo ha masipala .
Miraḓo minzhi ya Komiti ya Wadi na vhakhantseḽara tshifhinga tshinzhi vha tea u vha na tshifhinga nga murahu ha u shuma havho ho ḓoweleaho .
Nṋe ndi / ri na bege ntswa ya bugu .
Ro sumbedza tsumbo nga u sika mmbi ya vhupileli u shumela demokhrasi yashu .
Kushumisele kwa halwa na zwidzidzivhadzi zwo ṱumana na zwiwo zwinzhi zwa HIV .
Madalo aya o sengulusa vhukoni ha tshiimiswa , themamveledziso na vhubindudzi ha u tikedza zwa u magwa na u bveledziswa ha khaelo .
Figara ya fhasi yo vhekanywa afha , ngauri i vhambedzea zwihulu kha data ya khamphani ya zwa migodi .
Tsumbanḓila a si mulayo , fhedzi ndi muhanga wa kushumele une wa nga thusa masipala u vhea vhudzuloni Komiti dza Wadi dzadzo .
Vhatshinyi vho ṋewa zwikhala zwa u shela mulenzhe kha thandela dza mveledziso ya tshitshavha nga u ṋetshedza mishumo ya vhatshinyi .
Ri tikedza ndingedzo nga mivhuso ya phendelashango u khwinisa tsireledzo ya u enda lwanzheni na tsireledzo ya vhupo havho ha lwanzheni nga kha u shumisa , hune zwo tea , ha nḓila yo shumiswaho ya IMO na maga a u vhiga .
U tendela vhutepe zwi ṱanganedza hafhu uri vhana nga muthihimuthihi vha ḓo vha na ṱhoḓea dzo fhambanaho nga zwifhinga zwo fhambanaho vhutshiloni havho .
4.6. Khabinethe i tamela vhanameli vhe vha vhaisala musi zwidimela zwivhili zwi tshi tshaisana tshiṱitshini tsha tshidimela ngei Rosslyn devhula ha Pretoria u ṱavhanya u fhola , na u livhisa ndivhuwo dzayo kha tshumelo dza shishi kha u shuma nga luvhilo u thusa vho huvhalaho.
Mushumo wa nyendedzi wone a u tsha tou vhonala zwavhuḓi vhunga mimasipala minzhi i tshi vhonala i tshi nga i khou tou itela ' u tevhedza mbekanyamaitele ' , ndi uri i tevhedza nyendedzi idzi dzo tou ralo hu tshi tou vha na u humbula zwiṱuku nga hadzo na u dzi dzudzanya u ya nga ha nyimele dzapo na ṱhoḓea ya u livhanyisa na fhethu afho .
Ngoho ya u shayea ha zwishumiswa i ṱoḓa zwauri fhethu ha nnyi na nnyi na zwifhaṱo zwi shumiselwe ndivho i fhiraho nthihi .
Musi zwi songo konadzea u sumbedza u tevhedzela muṱaṱisano wo vuleaho kha Mihasho yoṱhe ya Lushaka , tsaukanyo ya nḓivhiso u bva kha Muhasho wa zwa Mutakalo yo sumbedza vhutsini ha u tevhedzela .
Kha dziṅwe nzulele , mimasipala i ṋekedza ndambedzo dza u phaphelela u itela uri tshikoupu tsha thandela tshi engedzedzee .
Zwipikwa zwa nḓisedzo ya tshumelo zwenezwo zwi katela mutakalo , ndinganyiso na u pfadza .
Themendelo iyi a i ambedzaniwi ngayo kana ya fhiriselwa kha muṅwe na uri i fanela u ṋetshedzwa kha muṋei wa themendelo arali tshelede yo fhelelaho ya themendelo ya vha i tshi khou badelwa kha mutholi .
NDP i na makumedzwa a u shumana na thaidzo dza vhushai , u sa vha hone ha ndinganyiso na vhushayamushumo .
Ṱhalutshedzo 39 . ( 1 ) Musi hu tshi ṱalutshedzwa Mulayotibe wa Pfanelo , khothe , komiti kana foramu- ( a ) I fanela u ṱuṱuwedza ndeme dzi tikedzaho tshitshavha tsha demokirasi nahone zwi khagala lwo ḓitikaho nga ndeme ya vhuthu , ndinganelo na mbofholowo ;
Khabinethe yo tendela ndivho ya Afrika Tshipembe ya uri shango ḽi imele u khethwa hafhu kha dzangano ḽa Vhuvhusi ha UPU , u ya nga zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya dzitshakha ya mvusuludzo ya vhuvhusi ha zwiimiswa zwa ḽifhasi na u vha phangami ya adzhenda ya mveledziso .
Dzi nga dzikuswa na nga u anḓadzea huṱuku kha thukhitha iṅwe na iṅwe ine vho no vha na aledzhi khayo , kana ine ya vha dzikusa .
Hu na pfanelo idzi hu vha na vhuḓifhinduleli kha mivhuso yoṱhe na vhathu ha u sa pfuka pfanelo dzo vhambelaho dza vhaṅwe .
Mivhigo ya vhulafhazwifuwo na wa mutakalo wa mupo
Ulu ndi lushaka lufhio lwa maṅwalwa ?
Hu si kale , mushumo wayo u pfukela kha uyo a itaho thandela dzo fhambanaho .
Kha vha ṋee zwigwada minetse dza 30 u bveledza mugaganyagwama wa u shuma wa masipala .
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano
Nahone kha riṋe milayo i khagala , vhathu phanḓa .
Zwithu zwine zwa tea u dzhielwa nṱha zwo nweledzwa afha fhasi .
Muṱolamuvhalelano wo no itiwaho we wa vha u tshi khou tshimbidzwa nga mavundu u khou khwaṱhisedzwa nga muvhuso wa vhukati wa Muhasho wa zwa Mupo ..
Zwiko zwi re hone zwino zwi ṱoḓa , khathihi na tshikafhadzo na khaphasithi ya mveledziso ya malaṱwa ya dziḓorobo , zwo ṱangana na reithi dza nyaluwo nga u ṱavhanya , nga nḓila ine zwa vha ngayo a zwi kone u lalama tshifhinga tshilapfu musi zwi tshi vhambedzwa na masia o khwaṱhaho a mitheo ya zwiko .
ndivho yau kuvhanganya memori ndi u ita tshirathisi tsha u ya phanḓa tsha matheriala na zwi re ngomu uri zwi shume zwavhuḓi ;
Minisiṱa , kathihi na vhomakone vho nanguludzwaho zwavhuḓi kha masia aya , vha ḓo amba vho livhana na matshudeni thwii na u vha ṋea dziḽekitsha .
Khophi dza muvhigo uyu dzi rumelwa kha Vhufaragwama ha Vundu na ha Lushaka .
Nga vhanga ḽa ṱhoḓea i khou engedzeaho , Vhaofisiri vha Vhuendi vha fhedza tshifhinga tshinzhi vha tshi khou linga tshitshavha kha dziḽaisentsi dza vhareili na ḽaisentsi dza vhagudi khathihi na u ṋetshedza ḽaisentsi dza mimoḓoro , ngauralo ha vha na tshifhinga tshiṱuku tshe tsha shumiswa kha vhukombetshedzi ha mulayo .
Thaidzo dzo salelaho : U fhungudzwa ha mihwalo ya mufusho , ngamaanḓa-maanda u bva kha zwa maḓaka na zwa vhulimi .
Kha fhungo iḽi ro davhidzana na mashango manzhi na u dzulela u humbela muvhuso wa Iraqi uri u shumisana nga nḓila yo fhelelaho na u vha khagala na zwipikiṱere .
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani dayari ya Ntakadzeni
Ndivhanele ya mpfu dza zwikole / vhaimana
U ṅwaliswa na u tendelwa ha fhethu hunzhi ha ḓaleḓale hu songo tendelwaho hune ha khou shuma zwa zwino , u itela u shumana na ṱhahelelo ya zwileludzi zwa malaṱwa a re khombo , na u ṱuṱuwedza ndangulo kwayo na u fhelisa na zwenezwo u dobela hu siho mulayoni kha maḓaleḓale .
Hezwi zwo vhanga uri Muvhuso u ṱoḓa thandululo dza u dzhenelela u itela thikhedzo ya vhalimi vha mphwe ṱhukhu .
komiti dza wadi ndi vhuṱumani vhukati ha tshitshavha na vhakhantseḽara vha wadi nga ṅwambo wa u vha na mushumo kha tshitshavha tsha vhadzulapo kha madzangano a polotiki uri a shume o ḓiimisaho nga oṱhe kha zwiimiswa zwa polotiki .
U dzudzanya maṅwalo u itela u bveledzisa oda na mbadelo .
12.3 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhushaka ha Vhashumi wa 2017 Phalamenndeni .
Khabinethe i khou fhululedza :
Arali ha nga vha na maṅwe mafhungo kha luṅwalo ulo , ane a vha u pambuwa sa zwe zwa bulwa afho nṱha , arali zwiteṅwa zwa thendelano zwa swikelelwa musi wa u ṋetshedza mushumo na u ṱanganedzwa hawo , mvelelo dza u tendelana uho dzi ḓo rekhodiwa afha .
Nga u ita nga u rali , Ṱhoho dza Mihasho mavunduni zwa zwino vha nga engedza ṱhanganelano ya tshumelo kha vhana vha rangaho miṱa .
4 . PHAMBANO VHUKATI HA MAITELE A VHULAMUKANYI A SIALALA NA MAITELE A VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA NDI IFHIO ?
Tshitshavha nga u angaredza tshi vhona mushumeli wa muvhuso sa ane a fulufhedzea nahone o ḓiṋekedzelaho kha mushumo wawe .
Maga a tevhelwaho
A nga vha e madzina a vhathu , fhethu , maḓuvha kana miṅwedzi .
1.5 . Nga kha u lwisa u takula vhuimo ha vhuḓifulufheli , nga kha Invest SA Muvhuso wo topola thandela dza 40 dzine dza vha na mutsindo muhulwane dzo lugelaho u thoma u shuma kha miṅwaha mivhili iḓaho .
5.14. Miṱa , khonani na vhashumisani vha Mureili na muthusa mureili wa tshidimela vha Transnet vhe vha lovha musi gutsu ḽi tshi bva tshiporoni tshiṱitshini tsha tshidimela tsha Delvillewood nga murahu ha luwa lu suvhaho ngei Hillcrest vhukovhela ha Durban .
ṅwaha wa 2007 , khaedu dza kuhumbulele na ṱhalutshedzo dzi kha ḓi vha hone .
Ṱhalutshedzo dza tshigwada tshine tsha khou lavhelelwa u tiwa a dzo ngo vhewa khagala kha maṅwalwa ane a vha hone nahone vesheni dzo fhambanaho dzo ṋewa .
Ro nanga vhumatshelo ho vhofholowaho u bva kha vengo nga murafho na vhundinṋe , vhumatshelo ho vhofholowaho u bva kha milayo ya u kandeledza na tshiṱuhu , nahone vhumatshelo ho vhofholowaho u bva kha khakhathi , vhushai na u shaea ha mishumo .
Ndugiselo dzo vha dzi itiwa dza u thivha tshomedzo dza ḽonḓiri nga ntswa sa tshipiḓa tsha khwiṋifhadzo .
Khovhakhombo i tshimbilelanaho na u laṱwa ha malaṱwa a ndondolamutakalo kha vhupo ha u laṱa malaṱwa a masalela , ndi dzi tevhelaho :
Tshimela tshi tendelwa u vha kha mutevhe arali tshi tshi tshimbidzana na ṱho ḓea dza DUS nahone arali tshimela tshi tshi ṱangandedzea .
Milayo iyi i shuma u ṋekedza zwiṅwe zwidodombedzwa kha zwithu zwo bviselwaho khagala kha MSA , ya 2000 .
Vhuṋe - Zwitshavha zwi nga fhambana nga vhubvo , vhurereli , vhudzulo vhune vha bva khaho , zwine zwa nga ḓisa khuḓano .
Mbuelo yo phuroreithiwa u bva ḓuvha ḽa u ḓiṅwalisa ngaḽo
Ambani nga zwine Mandu a amba na u ita .
Khabinethe i livhuwa uri u dzheniswa kha mutevhe muhulwane , kha Afrika Tshipembe zwi amba u vhuisela Old Mutual kha midzi yayo ya Afrika na u fhelisa tshifhinga tshayo tshe ya vha i tshigwada tsha tshumelo dza zwa masheleni dza London .
Naho zwo ralo , mvelele ya Afrika , vhufa na zwithu zwa ndeme zwi khomboni nga ṅwambo wa mitsiko yo vhalaho , hu tshi katelwa u ṋaṋa ha vhurereli .
Fhedziha , Dzangano ḽa Vhudavhidzani ha Ṱhingo ḽa Dzitshakhatshakha ( ITU ) ḽo fulufhedzisa uri tsireledzo iyi i fanela u fhela nga 2015 .
Masia , vhuimo ( ntha , vhukati na fhasi ) na u sedzulusa zwivhumbeo nga nḓila ya vhutsila ha matshimbilele na zwiṱori
Afrika Tshipembe ḽi na iṅwe ya ndindakhombo ya matshilisano yo katelaho zwoṱhe ya ṋthesa ḽifhasini , i ṋetshedzaho tsireledzo vhukati ha miṱa i shayaho na vhushai vhuhulwanesa .
Ṱhoḓea ya vhona uri vhurangeli ha dzingu vhu tendelana na mveledziso dza dzitshaka ndi ya ndeme nayo .
Ndi nga si ṱumanye zwavhuḓi kha inthanethe kha Lufhera holu ngauri siginala a dzi na nungo .
Zwo ralo , themo " vhufarani ha nnyi na nnyi na ha phuraivethe " ndi themo ḽo khetheaho kha muhangarambo wa u renga kha zwa mulayo hu si themo nyangaredzi ḽi livhisaho kha tshikimu tshifhio na tshifhi hune sekithara ya nnyi na nnyi na seikithara ya phuraivethe zwa ṱangana kana u ita vha tshithu tshihihi vha ita thandela yo tiwaho .
Ngauri mveledziso dzi vhonalaho dzi a ḓura , mbadelo dza ṅwaha nga ṅwaha dzi bvaho kha vhadzulapo ( mithelo ya zwifhaṱo , dziḽevi , mbadelo dza tshumelo ) dzi tea u katela mutengo woṱhe thandela dza mveledziso dzi vhinalaho , muvhuso wapo u nga kona fhedzi u swikelela thandela dzi si gathi ṱhukhu .
U khwaṱhisedza u bvela phanḓa ha mushumo wa Senthara ya Tshumelo ya BOCA malugana na pulane ya bindu yo rumelwaho kha Muhasho wa Mutakalo na tshumelo dza Tshitshavha .
Pfanelo dza u Vouta : Ngango ya Vhubindudzi , nga kha shumisa maanḓa a u vouta kha muṱangano wa vhashelamulenzhe .
Vha elelwe uri nga u angaredza miṱangano ya ḓuvha ḽeneḽo a i ṱanganedzei nga nnḓa ha musi hu muṱangano wa shishi .
Ḽiṅwe ḓuvha , khonani yanga muswa a ḓa u dala .
Ya thoma u ḓipfa i tshi vho tshimbila yo imisa na mutsinga .
Mbekanyamaitele ntswa ya u ṋanga muvhuelwa i katela vhupfumbudzi ha khombekhombe ha vhoṱhe vhane vha na vha vhavhuelwa phanḓa ha musi vha tshi nga fhiwa mavu .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha tikedze Proteas zwenezwi vha tshi khou bvela phanḓa kha lwendo luyaho gundoni ngei kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi .
Tshipiḓa tsha vhuṋa tshi katela vhakwamei kha maitele a khwiniso ya pulane .
Khumbelo ya tsedzuluso dza ndalukanyo dza shangoni ḽa nnḓa
Tshitewa itshi tshi tea u vha na sia ḽa Muvhuso wa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo ḽi kwameaho , na dzina na tshifani zwa Muofisiri wa Zwamafhungo .
Dzhango , ḽi tshi endedzwa nga vhadzulapo vhaḽo , ḽi ḓo lwa nga nḓila dzoṱhe u vhona uri Afrika ḽi ṱanganelane , ḽi bvelele na u vha na mulalo .
( a ) u shumisa milayo ya vunḓu kha Vunḓu ;
Mbuno na zwiitei zwo ṋaṋisaho u pandelwa ha vhafhinduli zwo thoma nga murahu ha musi muaphiḽi o vhala tshiṱoko tsha mikovhe ya masheleni luthihi lwa luvhili nga ṅwaha .
Ṅwalani madzina vhukuma a vhathu na a fhethu . maḽeḓeredanzi .
Tshiitisi tsha izwi ndi uri ahuna mafhungo o ganḓiswaho a ḓivheaho kha zwa ṱhoḓea ya ndeme ya maḓi u itela tshaka idzi .
U itwa ha mushumo uyu nga nḓila yo bvelelaho zwi tea u tshenzhelwa sa vhubindudzi ho ḓoweleaho u bva kha muhumbulo wa mushelamulenzhe .
Kha vha vhudzise mbudziso iyi - vha sumbedze uri zwifuwo zwi na ṱhoḓea dza mutheo dzi fanaho tshoṱhe na dza vhathu - zwiḽiwa , maḓi , vhudzulo na fhethu ha u tshila hone .
Ṱhoḓea dza mbumbo ya netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha zwiendedzi zwa luvhimba dzi fana na dza musi mimoḓoro i dzi fara nyendo ndapfu .
Ri ṱoḓa mafhungo aya uri ri khwaṱhisedze uri ri khou badela mbilo nga nḓila yone na uri rekhodo dza miraḓo dzo dzula dzo fhelela nahone dzina mafhungo a zwino zwino .
Muvhuso u khou ita ṱhoḓisiso nga modeḽe wa ṱhanganelano ya tshumelo u itela u vha na vhuṱanzi ha ndangulo ya thenda i no shuma khathihi na mbambedzo ya musi na musi ya mitengo u itela u fhedza zwa mitengo yo titilidzwaho .
Vha ya phanḓa vha dzinginya uri mvelaphanḓa kha mutheo wa ndaulo i tea u itwa hu tshi kwamaniwa na ṅanga dza sialala , vhurangaphanḓa ha sialala ( mahosi ) , zwiimiswa zwo teaho zwa muvhuso , na tshitshavha nga u angaredza .
A hu na mbilaelo ya matheriala malugana na vhuronwane ha data yo ṋewaho kha tshiimo tsho ḓoweleaho tsha vhukatelazwoṱhe ha maitele a mbambedzo na mathomo a u shumisa o ṱanganelaho tshoṱhe a tshumiso ya BAS .
U vhulunga hu hulwane ha hayani khathihi na tshikalo tsha vhubindudzi zwi ḓo tikedza mbonalo yo dzikaho na u ḓo vha u khwinisa tshikalo tsha muvhuso , sa izwi zwi tshi ḓo dzudza lwa tshifhinga tshihulwane nyaluwo yo khwaṱhaho , u kuvhangana ha mutsiko wa tshikolodo na ndondolo ya mbekanyamaitele dza ikonomi dzi pfadzaho nga ndaulo i re hone zwino khathihi na vhakundi vhavho .
Khunyeledzoni , vhunzhi ha mivhuso yo i kha ḓi hadzima thikhedzo yayo khulwane kha masendelele a vhuanḓani o ḓisendekaho nga u ita thendelano yo ṱanganaho na nyito vhukuma nga ngomu kha madzangano o teaho a mashangoḓavha .
19 . Khabinethe i rumela ndiliso dzayo kha Muphuresidennde vha kale Vho Jacob Zuma , muṱa wavho na khonani nga ha lufu lwa ṅwana wavho , Vusi Nhlakanipho Zuma , mathomoni a vhege yeneyi .
Ṱalutshedzani tshiwo tshe tsha ita uri hu vhe na vhuṱambo ho ṱalutshedzwaho kha tshipiḓa .
Ndangulo ya nḓivho Hai Ee
Zwikhala zwi kungedzelwa kha a ya Zwikhala zwa Tshumelo dza Muvhuso ine ya vhekanywa vhege iṅwe na iṅwe nga Muhasho wa Tshumelo na Ndangulo dza Tshitshavha .
Vha ḓivhadze mapholisa arali muthu o ngalangalaho o wanala .
Mukovho wa mugaganyagwama wa ndangulo ya ndaka ya muhasho wo sedzuluswa nga Muhasho wa Zwifhaṱwa zwa nnyi na nnyi nga tshifhinga hetshi .
U tholwa hoṱhe hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa nga ndalukanyo dzavho na u sedzwa arali vha si na milandu .
Sisiṱeme ntswa i khou bveledzwa hu na vhukwamani na vhaalafhi .
( i ) tshi elana na mafhungo a kwamaho Khoro ;
Mafhungo nga maanḓa a khagala , naho tsumbo dzi tshi ṋetshedzwa ho teaho .
Sa tsumbo : Masipala wa Tshiṱiriki tsha Cacadu wo ita zwi tevhelaho u lwa na HIV / AIDS :
Naho zwo ralo , musi nga musi , khalaṅwaha dzo ri ṱanganya sa vhashumisani vha tshiṱirathedzhi .
Riṋe ri dzula Makhado .
Tsumbo : Vhasidzana vha khou tamba bola ya milenzhe .
9.3 . Mvelelo dza samithi dzi khou lavhelelwa u shela mulenzhe kha u sika na vhupo hu konaho ha nḓowetshumo uri i bvelele .
Khabinete i ṱuṱuwedza vhareili vha dzigoloi vha Gauteng u ḓiṅwalisa malugana na dzie-tag na u vhona iyi thandela sa nḓila ya shango ya u ṱuṱuwedza u bveledzwa ha themamveledziso dza tshitshavha .
Sumbedzani uri ni nga shumisa miraḓo yaṋu nga nḓilaḓe arali hu inwi ṅwana a re tshifanyisoni itshi .
Fhedzi tshumisano yo vha i yavhuḓisa kha tshifhinga tshine ra khou amba ngayo .
( a ) khwaṱhisedza ndeme ya vhurangaphanḓa ha sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi na u thoma tshiedziswa tsha vhulamukanyi ha vhongwaniwapo tsho teaho ndaela ya ndayotewa ;
Ri livhuwa minidzhere dzashu kha vhurangaphanḓa he vha vhu sumbedza kha miṅwaha .
Tshata a si nga ha ndinganyiso , ndi nga ha u limuwa thikho dzoṱhe dzi i tikaho .
30% mbadelo nyengedzedzwa na mushonga u siho kha fomuḽari kana u shumisa khemisi i siho kha DSP nga u tou funa Mushonga wa u tou ḓirandela
Nyito dza vha dza u ḓifunga vhukuma , na u londota uhu hu a konḓa vhukuma .
Nyaluwo kha tshumiso ya hayani ya 2.6% yo vhangwa nga mannḓa nga u shumiswa ha zwishumiswa zwihulwane zwa nḓuni , zwe zwa ita phoindi dza phesenthe dza 1.6 kha nyengedzo ya 2.6% .
Yuniti dza nḓisedzo dzo no thomiwa nahone vhulavhelesi na nḓila dza u pfukisela na maitele na zwone zwi hone .
Ndi ifhio ndivho ya mugaganyagwama wa masheleni ane a langwa nga nzulele ?
Ri livhana na khaedu dza u ṱaṱisana , thwii , kha maraga ya ḽifhasi na u engedzea ha maraga ya hayani yashu musi ri tshi vulela ikonomi yashu muṱaṱisano wa nnḓa u ya nga ha vhuḓikumedzeli ha GATT .
Nyendedzi ya lushaka ya milingo tshifhinga tshoṱhe , i ombedzela uri zwithu zwa vhutsireledzi ha mimoḓoro ya kale nyana , zwi tea u bveledziswa .
Ṅwalani magumo hafha . Ṅwalani dzina ḽaṋu hafha .
Manweledzo a makumedzwa ane a ḓo tea u swikiswa nga vha Amicus Curiae .
16 Arali mbilaelo yavho itshi kwama mugudisi kana mushumi ufhio kana ufhio wa tshikolo kana tshiimiswa tsha pfunzo , vha nga kwama ṱhoho ya tshikolo tshenetsho kana ya tshiimiswa tsha pfunzo .
Kha vha vhalulule hafhu pharamitha dzi re afho nṱha vha tshi buletshedza phesenthe dza tshanduko zwi tshi kwama nyimele dza mashumele dzi tevhelaho vha ṱalutshedze mvelelo :
Hu kha ḓi vha na tshikhala tsho eḓanaho tsha u nga khwinifhadza zwithu hu tshi itelwa u thivhela uri hu sa vhe na vhane vha dzula fhasi vha peta zwanḓa .
Vhuunḓi na tswikelelo ya vhana kanzhi zwi ḓisa tshivhangi tsha phambano kha ṱhalano .
Kapa Vhubvaḓuvha ndi vundu ḽa vhupo ha mahayani hu re na ḓivhazwakale ya thandela dza mveledziso na vhudzheneleli , huṅwe haho ndi he ha itwa u bva u thomani ha miṅwahafumi i no rangela ṅwahaḓana uno .
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswana u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo .
Mulayo muswa u ṱuṱuwedza vhalwelambofholowo ha vhufaramikovhe na u ṋewa maanḓa , nga maanḓa maelana na vhufaramikovhe vha si vhanzhi , vhane vhaṅwe vhavho vha vha vhabindudzi vha mashangoḓavha .
Naho hu na uri ro ya kha sia ḽa muḓagasi kha tshiporo , hu tshe na vhaṅwe vha vhashumisi vha zwiporo zwashu vhane vha kha ḓi tshikafhadza mupo .
Tshivhumbeo tshiswa tshi ḓo ri tendela uri ri vhe na tshumelo yo ṱanganelanaho ya tshikhala tshilapfu na vhaṋameli vha mahayani .
A hu faneli u vha na mukano kha vhashelamulenzhe vhane vha vha miraḓo kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe nga tshifhinga tsha maitele a vhushelamulenzhe , fhedzi milayo ya u vha miraḓo vha fanela u sumbedziswa kha tshiṱirathedzhi tsha vhushelamulenzhe .
Kha mimasipala minzhi , nyimele dzine dza nga vhanga u fheliswa ha komiti ya wadi dzi hone kha nḓivhadzo dza u thomiwa ha komiti dza wadi na kha khoudu ya vhuḓifari .
Fhedziha , hu na khovhakhombo kha u thoma nga nḓila iyi , zwihulwane musi mafhungo a ṱhoḓea a tshi furalelwa .
Mutheo wa poḽitiki wo khwaṱha .
Mutshimbidzi u fanela u vhona uri hu tshewa mafhungo , pulane dzi a bveledzwa na u ḓimiisela hu itwa nga vhoṱhe .
Fhedzi , vho amba , hu tshe na tshikhala tsha u vha khwine , nga maanḓa kha tshumelo dza vhufogisi , dza forensiki na dza yuniti dzo khetheaho , dzine dza kha ḓi vha na ṱhahalelo ya vhashumi .
U vhiga malwadze a re na vhushaka na mushumo
Zwino ḽiṅwe ḓuvha , a vhona tshiendatshikhalani tsha vhukuma .
Vhaṅwe vhathu vha nga kha ḓi ri a zwo ngo lingana .
Themendelo kha Tsedzuluso ya Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhugevhenga ya Afurika Tshipembe iḓo thusa vhukuma kha vhuṱudzeṱudze vhune ha vha hone ha sisiṱeme .
A. Tsheo dza Khabinethe
Komiti ya Odithi i tama u khwaṱhisedza uri vhuḓidini vhuṅwe na vhuṅwe vhu tea u itwa u itela u thivhela mbadelo dzo fhiraho u bva nga nnḓa .
Zwiṅwe na zwiṅwe zwi welaho nga nnḓa ha ṱhalutshedzo kana zwi netisaho ṋetshedzo iyi zwi tea u lambedzwa nga u sedzulusa hafhu ndeme nga ngomu .
Vhathu vha re HIV phosethivi vha nga nwa mushonga u thivhela nyumonia .
U vha mugudisi wa u reila a ḓivheaho nga mulayo wa Afurika Tshipembe , vha fanela u ḓiṅwalisa kha muhasho wa vhuendi wa vunḓu .
5 . U sainwa ha Pulane Khulwane ya Nḓowetshumo ya Swigiri
Fomo ya minwe i tea u sainwa nga nga muthu o dzhiaho minwe .
Hu khou rambiwa khumbelo dzi no bva kha vhathu vha re na ndalukano kwadzo nahone vha re na vhukoni dza u tholelwa mushumo wa bulwaho afho fhasi .
NML iḓo sika ndinganyiselo khau kovhelana masheleni a ndondolamutakalo na zwiṅwe zwiko hu tshi katelwa na vhare na vhukoni kha zwa mutakalo .
U shuma ha maga ayo hu fhedzwa maanḓa nga u sa vha na vhukoni ho linganelaho ha u hu shumisa na mutsiko wa ikonomi na matshilisano zwine zwa engedza u vha khomboni .
Luṱa lwa 1 - U kuvhanganya mafhungo a u pulana vhatshimbidzi
Ngauri musi hu sina maḓi avho vhare na masheleni vha aya vha renga maḓi a maboḓeloni .
Mvelaphanḓa iyi maelana na bada iri humbudza avho vho shumelaho muvhuso vhe vha ṱoḓa uri uvhe wa zwivhuya fhedzi , u fana na Minisiṱa wa kale wa zwa Vhuendi Vho Dullar Omar .
Mbetshelwa yo itwa ya u redzhisiṱariwa ha tsireledzo kha vhuṋe ha ndaka ya mavu ane miri ya vha khao hu u itela u vhona uri vhaṋe vha tevhelaho vha a ḓivha nga tshiimo tsha miri iyo .
Mutshila u thoma u fovhela .
Ndivho yashu yo sedza kha u vhona uri vhuimo hashu ha ikonomi vhu dzhiwa sa tshone tsha ndeme nauri ri sedzesa kha u bveledza hafhu mishumo i elanaho na vhuimangalavha , nḓowetshumo na vhuendelamashango .
Vhahumbeli vha ḓo fanela u kwamana na mavunḓu o fanelaho u kona u ḓivha gumofulu ḽa u sa ṱhoṱhela na maitele a u kana kha zwiṅwe zwa tshakha na u fanela u wana thendelo ya u kuvhanganya i no bva kha vhalanguli vha vunḓu kana vhaṋe vha mavu .
Kha vha vha ṱuṱuwedze u thetshelesana na u hanedzana zwa vhukuma nga mafhungo aya , u ṱuṱuwedza u vha na fulufhelo ( na u sa ṱuṱuwedza u kombetshedza ) kha therisano .
U thivhelwa ha thandela zwi khagala uri zwi khakhisa nḓisedzo khathihi na zwibviswa zwo ḓoweleaho u ya nga zwibviswa zwo pulanelwaho .
Mihasho ine ya khou shuma kha dzikiḽasiṱa u vhona uri mvelelo idzo dza vhuvhekanyandeme dza 14 dzi khou bvela phanḓa u itela u swikela zwine zwa khou fanela u ṋetshedzwa ngauralo .
Vhunga avha vhana vha sa anzela u ḓipfa vhe vha ndeme hayani , vhana a vho ngo tenda uri vhaṅwe vha ḓo vha dzhia vhe na ndeme ya u dzhielwa nṱha .
Ndaka ye ya tshinyadzwa i katela ḽaiburari , sa zwe zwa vhonala ngei Yunivesithi ya Kwazulu-Natal , bugu na themamveledziso zwine a zwi ṱanganedzei na uri zwi kwashekanya lupfumo lwa nḓivho lwe lwa kuvhanganyiwa tshifhinga tshilapfu .
Hu na vhashumi vha re na tshenzhemo dzo teaho ( vhapfumbudzi na vha saukanyi vha u ḓiṅwalisa )
Mishumo miṋa yo ḓo bulwa hune yo tou itelwa fhedzi mukhethekanyo .
Khabinethe yo tendela u isa phanḓa vhubindudzi kha mveledziso na tshumiso ya vhurangeli ha DOA na uri Afrika Tshipembe ḽi vhe Mulauli Muhulwane wa vhuṱumani ha DOA ha ḽifhasi .
U khwinisa mbambadzo i pfalaho na yo linganyiswaho ndi ha ndeme kha mbuelo dzine dza khou aluwa na u bviswa ha mashango ane a khou bvelela kha vhushai .
Ri khou ḓa na thandululo dza vhuthomazwiswa dza nṱha u itela u swikela vhathu vhaswa hune vha vha hone - nga inthanethe , luṱingo na nga kha muthu nga tshivhili .
U thoma u shumiswa ha hedzi mbekanyamushumo ntswa dza muhasho zwi ḓo kwama zwihulwane nḓila ine maitele a vhupulani a dzhiiwa ngayo kha muhasho .
Tshumelo ya nnyi na nnyi ya SA kha nyimele yayo ya ḓivhazwakale .
Mbekanyamushumo ya Dzilafho na Ndondolo
ḽaseintsi ya u ḓiraiva ine ya vha mulayoni thanziela ya vhugudisi thanziela ya mutakalo wavho thendelo iṅwe ya u ḓiraiva lwa phurofeshena ḽa kana ya u ḓiraiva vhathu .
Ndingedzo dzoṱhe dzi fanela u itwa u shumana na phambano nga ngomu arali dzi sa kwami muraḓo wa khoro ya wadi .
Nga ṅwambo wa nḓila ye khuḓano ya bveledzwa ngayo kha Khothe iyi , asi zwa ndeme u shumana na zwiṅwe zwidodombedzwa u ya phanḓa nga khwinisedzo kha ndaka ine ya khou ṱolwa ndeme yayo kana mbuelo dze Ambeoisal ya Mupo ya ṋetshedza khavho .
Vha humbelwa u humisela fomo iyi kha DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi nga
Taylor , kha ḽiṅwe sia , u kombetshedza uri ri nga iṅwe nḓila ri sedzane na ngoho na uri ri songo dzula tshoṱhe kha kuvhonele kwashu .
Vhukoni hashu ha u aluwa hu ḓitika zwiṱuku nga kushumele kwa u vhambadzelannḓa kwo khwiniswaho .
Hafha ho vha hu dzangano ḽine ḽa ḓidzhia uri ḽi fhasi ha ṱhaselo na tshutshedzo dzo tou livhiswaho khaḽo thwii .
Tshivhumbeo tsha mavhigele a tshi , naho zwo ralo , a fhambanyisa vhuḓikumedzi .
Musi vhamaki vha vho kovhelwa mbudziso , mabambiri a sambula o fhambanaho mararu o shumiswa u engedza vhupfumbudzi kha mbudziso .
R100 ya zwitatamennde zwa u thoma bindu .
Zwibadela zwa vhulwadze ha muhumbulo : U shuma tshumelo dza sibadela dza vhulwadze ha muhumbulo dza vhaḓivhi kha vhathu vha re na vhulwadze ha muhumbulo na vhuholefhali ha muhumbulo na u ṋetshedza tshikhala tsha vhugudisi ha vhashumi vha zwa mutakalo na ṱhoḓisiso .
Vha tea u kona-ha u rambiwa uri vha vhe na vhuṱanzi ha uri zwibuletshedzwa zwa thandela ya CBP hu swike hune zwa tevhedzwa musi hu tshi dizainiwa thandela ya IDP khathihi na u ṱuṱuwedza u shumisa vhusiki kha kutshimbidzele kwa u dizaina thandela .
" Ee , hu na'ni , " ha fhindula Muzhou , a tshi pfa o takala nga maanḓa uri Sankambe tshi khou humbela thuso khae ngauri u munna wa maanḓa .
U ombedzela zwa zwino kha ṱhogomelo ya mutakalo wa mutheo a zwo ngo lingana u tandulula khaedu dzo anganyelwaho dza zwamutakalo .
Masiandaitwa a ndaulo ya mveledziso ya mbekanyamushumo ane a sedza kha mbekanyamushumo na mafhungo a vhuṋe ?
Izwi zwi ḓo ita uri sekithara dzoṱhe kha vhulimi , maḓaka , na vhureakhovhe ( u bva kha vhabveledzi u ya kha vhaphurosesi ) vha a kona u sedzulusa zwikhala u itela nyaluso ya mabindu na matshilisano .
Nyendedzi dza SA ( zwipikwa zwe wa tou ḓinangela nga ngomu ha zwidanga )
Malwadze haya a elana na phimo ya nṱha ya u vha hone ha nyimele ya mutakalo ( u vha hone mazha ha nyimele mbili kana u fhira dza vhulwadze ) na u vha na vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha uri dzilafho ḽo imelaho vhulwadze ḽi fhungudza vhulwadze na mpfu .
Ṅwana wavho muthihi fhedzi wa mutukana o ṱhavhiwa musi e munyanyani tshifhingani tsho fhelaho he a fhedza tshiṅwe tsha zwanḓa zwawe tshi sa tsha shuma .
3.3 . Magavhelo a ṱhaḓulo tshikwama tsha ndeme tsha thuso ya zwa masheleni kha miṱa i shayaho ye ya vha i tshi ḓo vha i kha nyimele i konḓaho vhukuma nga mulandu wa vhushai na u shayea ha mishumo .
Nga u ita nga u rali , tshi fhaṱa kha zwiko zwa akademi zwa mihasho yo fhambanaho kha Yunivesithi ya Cape Town , khathihi na izwo zwa vhafarakani vhapo na vha dzitshaka .
Nḓila ine muraḓo wa Komiti ya Wadi kana sa komiti a davhidzana na tshitshavha ndi ya ndeme ..
Awara dzavho dza mushumo a dzo ngo tiwa , na tshifhinga tshavho tsha u tshaisa tshi ya nga vharengi .
Miṱangano ya Khoro i fariwa nga kotara nga nnḓa ha musi ho vhidzwa muṱangano wo khetheaho malugana na zwiṅwe .
Ri ḓo isa phanḓa na u dzhiela nṱha u fhaṱa shango ḽi londaho , ḽi bvelelaho nahone ḽi fhindulaho .
A ri athu vhuya ra vhudzisa milayo iyi ; ri a i ṱhonifha na u i tevhedza .
U sumbedza mushumo u teaho u tambiwa nga komiti dza wadi kha mutevheṱhanḓu wa mugaganyagwama ndi zwa ndeme fhedzi mimasipala i tea u thusa nga u leludza fomethe ya mugaganyagwama .
Muvhigo u ḓo posiwa kha webusaithi ya DPME .
Masipala u ḓo khwaṱhisedza uri mbadelo dzawo dzi a elana nahone dzi shumiswa nga nḓila kwayo u mona na dzingu ḽa masipala .
Kha zwo fhambanaho zwa ḽifhasi , mikhwa i angaredza zwoṱhe , sa i zwi i tshi elana na fhungo , zwimela , zwipuka na vhathu .
Mashangohaya na mivhuso ya vhuḓilangi yo vha yo ṋewa maanḓa a u langa sisiṱeme yavho ya khothe ya sialalas .
Zwo lugela u fhaṱa u bva fhasi maḓini na u dovha u lugela u papamala na u tsela fhasi , khathihi na maitele a mukhumbi u dzhenisaho phaiphi fhasi lwanzheni .
U sa funzea na u sa bvelaphanḓa nga mulandu wa Ukuthwala zwi tou nanisa vhushai na u engedza mutevheṱhanḓu wa vhushai .
U sika mabono maṱuku zwo livhanywa na ṱhoho dzo teaho , ho sedzeswa kha muṱoḓo wa tshiṱori
O thoma kilabu yawe ya bola ya milenzhe .
U ṅwala pharagirafu dzine dza nga swika 2 ( mafhungo a swikaho 10 ) nga ha tshenzhemo ya ene muṋe khathihi na zwiwo ( tsumbo u pembela muṱani )
Tsheo dza Khabinethe
u ḓodza matope webusaithi ya SARS . ( Ṱhalutshedzo ya u ḓodza matope : Tekeniki i shumiswaho u khethekanya siaṱari ḽa webu ya vha zwipiḓa zwo fhambanaho u fana na menyu na zwi re ngomu zwo khethekanywaho . )
I ita izwi nga u dzhenela kha maitele a vhusimamilayo a lushaka , na nga u ṋetshedza foramu ya lushaka ya khanedzano dza tshitshavha nga ha mafhungo a ndeme a kwamaho mavunḓu .
U ṱola uri dziphurosesa dzi khou shuma zwavhuḓi na u tshimbidza fiḽimu dzi si gathi u itela u dzi dudedza nga matsheloni .
Vha rambe vha A vha vhuye nga ngomu na u ya vha dzula na vhashumisani navho vha konou ṱalutshedza nganetshelo .
Vhafariwa vha kale vha poḽotiki na vhalwi ;
Dziṅwe dza tshanduko idzi dzo sumbedziswa kha Tshiṱirathedzhi Mbuedzedzo ya zwa ikonomi Ṱhukhu na Tshiṱirathedzhi tsha U maga tsho Ṱanganelaho .
3.1 . Khabinete yo tenda uri Mulayotibe wa Khwiniso ya Ndangulo ya Tshinyalelo u anḓadzwe u itela mahumbulwa a tshitshavha .
Masiandaitwa a tshiṱirathedzhi tsha u vhea mitengo a vhonwa nga nḓila i si yavhuḓi kha mvelaphanḓa , na phanḓa ha musi a tshi ḓivhadzwa .
Fhethu ha u dzula , u londola na u vhulunga phukha .
U ita nyambedzano na u ṱalusa vhatambi kha tshiṱori .
Mithetshelo na minukhelelo ine nda i funa
Vha a ḓivha nga ha ḽiṅwalwa ḽi sumbedzisaho nga ha Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Mathukhwi ?
U hira lwa kushumele : Mbadelo da u hira lwa kushumele dzi dzhielwa nṱha sa zwibviswa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni .
Mbuelo dza u vhuelwa nga zwikili hezwo zwi ḓo vhuedza tshivhalo tsha zwiimiswa kha u khwinisa kulangulele kwavho .
Masipala a wo no ngo kona u swikelela mushumo wayo nga tshifhinga tsha ṱhahelelo ya zwiko zwa masheleni .
Fhasi ha tshutshedzo ya u isa phanḓa na u ita ya lushaka , sa tsumbo , Vho Rawlings vho ambedzana na koporasi u ya kha dza - lushaka u wana khonṱhiraka dza vhuḓi dzi khou shumaho shangoni ḽavho .
Ha konaha u thoma thaidzo , musi hu si mulwadze fhedzi , na vha muṱa wawe na vhone vha vha vha tshi hana izwi vha tshi tou dadadza .
Vhanna vha na mushumo wa ndeme kha u swikela ndinganyiso ya mbeu kha tshitshavha tsha Afurika Tshipembe .
Vho vha , vha tshi ḓivha vhushaka vhuṅwe na vhuṅwe vhukati ha mubidi muṅwe na muṅwe na vhathu vhaṅwe na vhaṅwe kha tshumelo ya muvhuso vhane vha nga dzhenela kha u ela na kana haṱulwa ha bidi iyi ?
Kha vha dzhenise mbadelo ya phemithi kha akhaunthu ya bannga ya Muhasho :
Ndangulo ya ṱhirafiki dzi tea u kombetshedzwa henefho fhethu .
Mishumo wayo muhulwane ndi u wana na u vhulunga dzirekhodo dza dzifiḽimu , vidio dza theiphi na muungo zwa ndeme ya akhaivi , na u ita uri zwi wanalee u itela ṱhoḓisiso na mishumo ya ndivhanele .
Milayo ya parolo na yone i khou khwaṱhiswa na zwigwevho zwa fhasisa zwi khou gonyiswa .
Arali ha nga itwa dziṅwe dza tshanduko , phungudzo kana nyengedzedzo , a dzi nga dzhielwi nṱha ; hu ḓo tevhedzwa zwe zwa ṅwalwa nga Ḽiṅwalo ḽa Mbadelo nyangaredzi .
Mbudziso ine ya dzulela u vhudziswa musi ri tshi amba nga ṱhanganelo ya ikonomi ya dzingu ndi zwine ya amba kha ikonomi yashu .
U tinya ndaṱiso na nzwaleloo , kha vha ite uri mbuyelo dza IRP 6 dzi rumelwe kha ofisi yo teaho ya davhi ḽa SARS hu kha ḓi vha na tshifhinga .
Ndivhanelo : Tsenguluso ya mafhungo a zwa masheleni na khwaṱhisedzo zwi tshi kwama mbekanyamushumo , thandela , u vhiga na u monithara .
Ndi zwifhio zwa tshipentshela zwine khonani yaṋu a vha nazwo ?
Mashango aya a ḓo isa phanḓa na u shumana na masia a ngaho u bveledza themamveledziso ya nḓowetshumo ntswa , mveledziso ya thekhinoḽodzhi na tshanduko , na mabindu maṱuku na a vhukati .
MaAfrika Tshipembe nga mvele ndi vhadzulapo vha funaho mulalo na u ṱhompha mulayo .
U ṅwala : Nomborani mafhungo a re afho fhasi a tshi ya nga u tevhekana ha zwiwo tshiṱorini .
Tshanduko dzo raliho dzi ḓo shandukiswa kha mitshini ya SARS musi nḓivhadzo kana mbuyelo yo no rumelwa .
Kha lutsinga lwonolo luthihi , Postbank i ḓo thuswa uri i kone u shela mulenzhe kha nyengedzedzo ya tshumelo dza u vhulunga kha vhashayaho na vha shumaho .
Miraḓo yo ita khumbelo kha Khothe ya Khaṱhululo ye ya wana uri mukhomishinari o shumisa tsheo yawe nga nḓila yo yone .
Democratic Alliance ndi mutikedzi wa mavhusele avhuḓi nahone o kunaho , nḓisedzo ya tshumelo kha vhoṱhe vha i ṱoḓaho u fana na tshumelo , khathihi na avho vha fhiraho phanḓa kha u lwa na vhuyaḓa muvhusoni .
Ndivho ya ṅwaha uno hu ḓo vha u wana thandululo nga u ṱuṱuwedza kushumisele kwa thekhinoḽodzhi dza tshizwinozwino na khontsephuti kha mishumo yo rangwaho phanḓa nga UN .
Zwo ralo ri vha tsivhudza uri vha tevhedzele maitele o sumbedziswaho kha milayo yashu .
EPA i khou dzhena maimoni a thero ya mbambadzo kha Thendelano ya Nyanḓano na Mveledziso ya Mbambadzo , yo sainwaho nga 2000 , vhukati ha EU na Afrika Tshipembe .
Hezwi zwi sumbedza ndeme yo engedzwaho u tsa na lutsinga lwa u bveledza vhulimi na zwibveledzwa zwa vhulimi , zwine zwa katela zwinwiwa na mafhi .
1.7 . Nyambedzano dza Lekgotla ḽa Khabinethe ndi dzine dzo livhiswa kha u ḓivhadza zwipikwa zwa muvhuso kha ṅwaha u tevhelaho , zwine Phresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo zwi bvisela khagala nga tshifhinga tsha musi vha tshi khou ṋetshedza tshipitshi tshavho tsha Nyambo ya nga ha Tshiimo tsha Lushaka nga Ḽavhuṋa , ḽa 10 Luhuhi 2022 .
Tshaka dza mahaya - hu tshi katelwa fulethe , dzinnḓu , mikhukhu , nnḓu dza sialala
Kha vha dzhiele nzhele uri kha miṅwe ya mimasipala , tshaeo ya vhukoni i ḓo vha i khulwane lune u ita vhuṱanzi tshoṱhe uri hu na u shela mulenzhe zwa sa ḓo vha tshililo tshavho tshihulwane , tshavho hu ḓo vha uri vha kone u ḓisedza tshitshavha zwiṱukuṱuku zwa zwine masipala a tea u ita .
Mahoro mahanedzi ari khetho dzo ṱavhanya u swika , vho vha vho tea vho kwamiwa phanḓa ha musi vha tshi ḓivhadza datumu .
Ndi ngazwo ndo zwi thoma mathomoni kha tsumbo dzi katelwaho u shumisa malaṱwa u bveledza fulufulu .
Hezwi zwi sumbedza tsireledzo ya mukaṋoni shangoni ḽasho na nga nnḓa ha shango , nga vhahali vho ḓiimiselaho vha Afrika Tshipembe .
Mulayo muswa wo dzinginywaho u a pfisa vhuṱungu avho vhane vha ita vhuloi vhune ha vhaisa vhaṅwe kana u shushedza vhaṅwe uri vha ḓo vha lowa , fhedzi vhuloi vhu sa vhaisiho vhaṅwe vhu khou ṱanganedzwa , sa tsumbo vhuṅanga na vhuloi ha vhurereli .
Madokotela vha maṋo:muthihi fhedzi kha vha fumi vhaṅwe na vhaṅwe vho ṅwaliswaho vha shuma zwibadela kana kiliniki zwa muvhuso .
Kha riṋe a zwi tou vha muano fhedzi zwauri mvelaphanḓa ya dimokhirasi yashu i tea u kalwa nga maga o khwaṱhaho ane ra a dzhia a u khwinisa tshiimo tsha vhutshilo ha vhashayo shangoni ḽashu .
U ṱanganedza uri mbambedzo na zwiṅwe u ya nga u sa dzhia sia ho katelwa zwoṱhe zwa miholo a zwi thivhelei mushumoni .
Nga kha vhutshilo havho vhu mangadzaho vhukuma na u shela mulenzhe zwihulwane , vho ṱalutshedza uri u vha mulwelambofholowo zwi amba mini , murangaphanḓa na mushumeli wa vhathu a shumaho nga vhuḓiimiseli a re na vhulayi .
Zwitatamennde zwa masheleni zwi a lugiswa hu na mutheo wa vhuwatshiṱoko sa zwe zwa sumbedziswa afha fhasi .
( 1 ) Mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka u tea u ta vhukando ho teaho u ita uri hu vhe na u bvela khagala na u thoma u kona u langula u bviswa ha tshelede kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa muvhuso nga u thoma uri hu vhe na -
Ezwi zwo anzela u ya ṱhanganyoni ya senthara ya makwevho na , zwo ralo , rennde i ḓo vha tshipiḓa tsha ndeme musi hu tshi dzhiwa tsheo ya saizi ṱhukhu .
Vhalanguli vha vhashumi vha fanela u humbula hezwi musi vha tshi linga na u ela kushumele nga ngomu ha zwigwada zwavho kana zwiimiswa zwa pfunzo .
Pulane dza tsireledzo dza zwamatshilisano dzo sedza ikonomi ya tshayanzudzanywa na vhashumi vha vhupo ha mahayani sa vhunga vhunzhi ha vhashumi vha tshi khou shuma kha ikonomi ya tshayanzudzanywa na sekhithara ya vhupo ha mahayani zwine zwa vha na tsireledzo ya zwamatshilisano ire fhasi .
Hezwi zwi amba uri muitakhumbelo a nga ḓi sendeka nga dzangalelo ḽa tshitshavha arali musi zwiitisi zwa u hana u swikelela dzirekhodo zwi tshi khou sedzuluswa .
Matheriaḽa wa u ṱavha : Datumu na vhunzhi ha matheriaḽa wa u ṱavha une vha fanela u u rumela u a wanala musi vho humbela .
Khumbulelo dza u Dzudzanyululwa ha Mugaganyagwama dzo swikiswa nga Minisita wa zwa Masheleni na u voutelwa nga phalamennde , dzi sedzuluswa luthihi nga ṅwaha kanzhisa nga Tshimedzi .
Vhufaragwama ha Lushaka ho bveledza ḽidzinginywa ḽa maanḓa a u ta na u sedza mitengo ya mveledziso ya mabindu a muvhuso - u ḓivhadzwa ha madzhenele a mashumele aya zwi ḓo thusa u dzudzanya makwevho na nyito dzi si dza makwevho dza dziSOC .
Kha vha AICs hu na lutendo luhulu lwa uri vhuvhi vhu hone .
Nga tshifhinga tsha themo ya vhukati , davhi ḽi ḓo sedzesa kha mveledziso ya vhubindudzi ha mahayani na tsireledzo ya zwiḽiwa .
Kha vha dzhenise dokhumenthe dzi tevhelaho kha fomo : khophi mbili dza pulane ya fhethu afho na pulane dzoṱhe dzo fhelelaho dza fhasi mbadelo dzo teaho nga tshekhe ine ya badelwa kha : Director General : Agriculture .
Vha khou tshila nga mundende wa matshilisano fhedzi a vha koni u ḓi ṱhogomela ?
Mutakalo wa Vhashumi wo Langiwaho wavhuḓi na Mbekanyamushumo ya zwa Ndondolo .
Tshikalo tsha u phaḓalala ha HIV shangoni ndi tshihulwane lune , u vhuya u swika roṱhe ri tshi nga ita zwa vhudzekani ho tsireledzeaho , hezwi zwithu zwi ḓo ḓi dzula zwi tshipiḓa tsha zwithu zwine ra ḓo tea u tshila nazwo .
Ri khou ṱoḓa u ṱanganyisa nyaluwo na u kovhekana hafhu , bindu ḽa phuraivethe na ḽa muvhuso .
Ndondolo nyangaredzi ya goloi khulwanesa dzi lemelaho .
Nga dzi 22 Lambamai , zwigidi zwa maAfurika Tshipembe vho bva vha ya u khetha .
Mishumo ya zwa mitambo na vhuḓimvumvusi i khou isa phanḓa na u vha mashumele a ndeme a tshanduko ya tshitshavha na u fhaṱa ikonomi yavhuḓi .
Zwi ḓo dovha zwa thusa Komiti dza Wadi u khunyeledza vhuḓifhinduleli havho sa vhuṱumani vhukati ha tshitshavha na khoro na mukhantseḽara wavho wa wadi arali vha na muhanga wa kushumele wa u dzhenelela .
Kha vhupo ha u dzudzanya ha muhasho , khaedu khulwane dzine dza vha hone malugana na zwikundisi zwa vhashumi .
GEMS iḓo ḓivhadza tshumelo ya u sedzulusa mbilo dza phathoḽodzhi na radioḽodzhi dza u thusa u khwaṱhisedza uri mbilo idzo dzi khou langwa nga nḓila yone musi vha tshi ita mbilo .
Ri kha vhuthihi na shango ḽa DRC kha u lwela vhutsireledzi haḽo .
Vha ḓo tea u zwi pfesesa uri vha kone u ḓadza fomo .
4.54 Khethekanyo ya 36 i sumbedza nḓila dzine dza tea u lavhelesa uri naa phungudzelo ya pfanelo i ya pfala naa .
Mutshimbidzi wa Wadi u tea u ranga phanḓa mushumo wa u tshimbidza a tshi tikiwa nga mutshimbidzi wa ha masipala , hune zwa tenda , khathihi na mutshimbidzi wa wadi a no bva kha iṅwe wadi .
Mulayo u ṋetshedza uri hu vhe na u thomiwa ha zwiimiswa zwivhili zwine zwa vha : ( i ) Ofisi ya u Vhea Zwikalo na zwi Tendelanaho nazwo na ( ii ) Yunithi ya Thuso ya Thekiniki .
Ndalukanyo yo itwa nga Zwilinganyo zwo khethekanywaho sa zwithu zwa ndeme , zwihulwane na zwine zwa tou nangwa .
Thendelo dzine dza ḓo thomiwa henefha miṅwedzini miraru iḓaho u ya kha ṅwaha muthihi .
Muvhuso a u athu u thoma u shumisa mbekanyamushumo ya u halwa malaṱwa mahala .
Thendelano ya u khwiniswa uhu ha Milayo ya Rome nga Afurika Tshipembe zwi sumbedza u ḓinetshedzela ha muvhuso u lwa na vhugevhenga kha matshilo a vhathu na vhugevhenga ha u levha musi ho itwa ngomu kana nnḓa ha shango ḽashu .
Ndo ṱanganedza memorandumu u bva kha Dzangano ḽa Vhorabulasi vha Afrika Tshipembe u ambaho uri ṅwaha wa 2017 kha u vhe ṅwaha wa mbambadzo kha vhorabulasi vha vharema vha sa athu bvelelaho .
Ni nga vha hani ha vhuṱanzi uri maḓi o kuna nahone a a nwea .
1.3 . Khabinethe yo dovha ya tendela u ṋetshedzwa ha Maano a Mveledziso ya Muhasaladzo ire Fhasi ( LED ) a shango kha Muṅwaleli wa UNFCCC .
Ambani na khonani yaṋu nga tshiṱori tshine na khou ṱoḓou tshi ṅwala . Ṅwalani mihumbulo yaṋu kha siaṱari iḽi .
Ngudo dzo themendela u phaḓaladza nga u eḓana ha Dzisenthara na u vhekanya nga zwigwadatopolwa ha fhethu ha tshumelo hu re hone ha mihasho ya ndeme u itela u engedza tshivhalo tsha vhathu vhane vha nga swikelela tshumelo , u fhungudza vhukule na mbadelo dza u tshimbila , na u fhungudza ṱhoḓea dziṅwe dza vhubindudzi ha themamveledziso ya u ḓadzisa .
Vhuhoṱa ha u simiwa uhu hu thivhela masiandoitwa a fulo ḽa u lwa na tshanḓanguvhoni .
- Muḓagasi u fhiraho 2 600 MW u bva kha Luṱa lwa Khwevhophikisano lwa 6 lwa mbekanyamushumo ya fulufulu ḽi vusuluseaho , lune lwa ḓo vula hu si kale ,
Kha Mulaedza wa Muphurusidennde kha Lushaka , Muphurusidennde vho Jacob Zuma vho ḓivhadza ṅwaha wa 2011 sa ṅwaha wa u sika mishumo .
Zwipiḓa zwe zwa ombedzelwa nga muvhala ndi zwa mishumoitwa ye ya ingwa nṱha khathihi na zwishumiswa zwine zwa nga shumiswa kha ṅwaha wa 3 , zwo ṱanganywa na mishumoitwa ya vhuṱumanyi i elelaho i tshi bva kha miṅwaha 1 na 2 .
AfCFTA i ḓo khwinisa mbambadzelano vhukati ha mashango a Afrika , u vusuludza zwa nḓowetshumo , na u lugisa nḓila ya ṱhanganelo i pfadzaho ya Afrika uri ḽi engedze ndeme ya zwibveledzwa zwaḽo na ikonomi ya ḽifhasi nga u angaredza .
Ḓorobo ya Kapa ndi iṅwe ya ḓorobo khulwane , dzine ha khou lugiselwa u farelwa khadzo miṅwe ya mitambo na thimu sa tshipiḓa tsha thonamennde .
6.3 . Khabinethe yo dovha ya gaganyelwa nga ha muṱangano we Minisiṱa Vho Gigaba vha u fara na mazhendedzi a nnḓa a vhupima khadzimo kathihi na vhabindudzi u khwaṱhisedza mbekanyamaitele dza zwino dza Afrika Tshipembe na madzhenele kha sia ḽa kufarele kwa zwa masheleni .
Nothembi u amba uri u pfa e na maanḓa musi a tshi khou tamba kaṱara .
Thikhedzo ya u fhaṱa vhukoni ( vhugudisi ) i ḓo ṋetshedzwa nga muṋetshedzi wa tshumelo o themendelwaho nga SETA .
Ri tikedza nga maanḓa modele une wa konisa zwipiḓa zwa poḽotiki u tshimbidza khaseledzo dza vhaofisiri nga murahu .
NyDA yo ṋekedza R25 miḽioni kha zwiimiswa zwiṱuku zwa 765 zwi rangiwaho phanḓa nga vhaswa kha shango ḽoṱhe nga ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho .
Maga a khou dzhiiwa nga muhasho u livhana na zwibviswa zwo kalulaho zwo lavhelelwaho nahone zwoṱhe zwi ḓo itwa u itela u bveledza vhuthomi ha u tikedza zwiko zwa mbuelo zwa Muhasho u bva nga ngomu na nga nnḓa ha muvhuso .
Maipfi nḓivho ya sialala na nḓivho yapo a shumiswa sa ipfi ḽithihi fhedzi ndi zwithu zwo fhambanaho .
U sa vha hone ha tshiṅwe tshikhala tsha ofisi zwo bveledzwa u sa ḓadzwa ha zwikhala na zwibviswa zwi elanaho na poswo na zwone zwi nga swikelelwa .
Hezwi zwi katela vhulamukanyi ha mbuedzano , ndinganyiso na phimo kha u thivhelwa ha mbofholowo .
Nga u ralo , musi ri tshi londota zwithu zwi tshilaho , tshikhala tsha uri ri ḓo wana zwimela zwinzhi zwine zwa vha na ndeme kha zwa dzilafho tshi khwine .
I ṋetshedza mutheo wa kushumele wo ṱanḓavhuwaho wa u thusa kha u ita khetho dza ndeme na maga .
Kha tshiteṅwa itshi , ri tea u dovha hafhu ra thivhela u vha na zwilinganyo zwivhili .
Ndi vhuḓifhinduleli hashu sa vhalangi u ṋetshedza ṱhoḓea idzi dza ndeme na uri ṋamusi ndi mathomo a u ḓa ha zwithu zwa khwine .
Zwi khagala , hu na zwiṅwe zwiṱuṱuwedzi zwa tsenguluso ya vhupo na nzulele zwine zwa tea u sedziwa nga vhapulani vha vhudzulo ha vhathu , hu tshi katelwa na thophogirafi , ḓireinedzhi , zwimela , nzw .
Nyendedzi i na mafhungo ane a nga ḓi ṱoḓiwa nga muthu ane a khou tama u shumisa pfanelo dzo sumbedzaho kha Mulayo .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri u bva miṅwahani ya demokirasi ya Afrika Tshipembe , nahone vhukati ha zwiṅwe zwithu , u shela mulenzhe kha Muṱangano wa vhu4 wa Ḽifhasi wa Vhafumakadzi nga 1995 , na u sainiwa ha Mulevho wa Beijing na Luvhanḓe lwa Nyito nga ṅwaha wonoyo muthihi .
Na hune u shela mulenzhe ha vhaṱoli ha nga vha ha ndeme , zwiitisi zwa u swikelela khunyeledzo ya mbuno iṅwe na iṅwe zwi ṱoḓa u buliwa na ngauralo zwa vha khagala kha u vhewa iṱo nga khothe ya khaṱhululo .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo na tsireledzo ya muthu wavho .
Ho lavheleswa kha masia aya a o sedzwaho a vhuphalali , muṱangano wo themendela nḓila dza nyito dzo tiwaho kana themendelo dzine dza ḓo shuma sa zwishumiswa zwa u thoma sa zwi tevhelaho :
9.2 . Hezwi zwi shela mulenzhe kha Zwipikwa zwa Mveledziso i Bveledzeaho , nga u dzhiela nzhele uri Antarctic na Tshipembe ha Lwanzhe ndi zwipiḓa zwa ndeme zwa sisiṱeme ya kilima ya ḽifhasi .
1.11 . Mihasho yoṱhe ya muvhuso i ḓo lavhelelwa u rumela thimu ya dziminista iyi khonṱhiraka dza thengo dzoṱhe dzo pfufhiwaho nga tshifhinga itshi uri dzi anḓadzwe na uri tshitshavha tshi kone u dzi wana .
Ndi konesa u ita tie .
U khwaṱhisedza SWOT na u dzhiela nṱha
Ezwi zwi khakhisa kha u sikiwa ha nyimele dza vhutshilo dzo khwiniseaho dze dza vha dzi tshi nga ṱuṱuwedza nyaluwo na mvelaphanḓa yo fhelelaho ya shango .
A vho ngo fushea nga tsheo ya Vhulanguli ( Kha vha pfukise husaathu u fhira maḓuvha a 180 )
Vhunzhi ha vhathu vha si na mishumo , fhedzi , vho dzulela u vha vha si na mishumo lwa tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha .
tevhedza ṱhoḓea dza lukuna
ṰHOḒEA DZA FHASISA : Digirii yo teaho kha zwa ikonomiki , ndaulo ya bisimusi , ngudo dza bveledziso , ndangulo ya thandela kana zwi elanaho na zwezwo .
Kathihi a u dzhenelela mbadelo dza u dzhenelela dzi re fhasi hu na u sa lingana ha u dzhenelela ha mbekanyamushumo .
U dzhiela tshinwe na tshinwe nṱha uya nga zwe hoyu Muhasho wa shumisa masheleni a lushaka kha zwithu zwe avha a songo itelwa zwone nga u sedzesa kha mishumo isi ya ndeme , haya masheleni ovha atshi nga vha o fhaṱa nnḓu , zwikolo , u khwinisa dzibada na mavhone kha vhupo vhunzhi ha vhashai kha ḽino vundu .
U ṱolwa ha mashangoḓavha ha mbekanyamushumo , na phanele yo itaho izwo , yo humbela ṱhoḓisiso iyi .
Hezwi zwi swikelelwa nga vhushaka na Dzangano ḽine ḽa si vhe ḽa Muvhuso , ḽi vhidzwaho uri Aged in Action , uri vha ite nyonyoloso dza nga matsheloni hu tshi katelwa na u dzhia mihani ya nga ha mutakalo .
U fodzhara kana u ṋekana nga dokhumenthe yo fodzhiwaho u tshi zwi ḓivha uri a si ya vhukuma nahone ine ya vha na ndeme ya R50 000 kana u fhira
U londola u valwa ha dzibugu ha mafheloni a ṅwedzi u ya nga ṱhoḓea .
M : Ndi maga afhio o dzhiwaho u wana murahu ṅwana o thubiwaho , u ya nga Buthano ḽa Hague na Mulayo wa Vhana ?
Ikonomi ya shango yo ṱumiwa kha yoṱhe ya ḽifhasi nga mbambadzo na vhuṱumani ha masheleni .
Minisiṱa vha ḓo thoma tshiimiswa nga kha nḓivhadzo nga ngomu kha Gurannḓa ya Muvhuso , ine ya vhidzwa u pfi Khoro ya Tshanduko ya Vhareakhovhe .
Vhabebi na vhaunḓi vha khou ṱuṱuwedziwa u tikedza vhana vhavho musi vha kati na u ḓilugisela milingo .
Kha vhupo ha ṱhoḓea dzi si na nungo na u shaya masheleni na thengiselano , thengiselano ya mashangoḓavha i ḓo bvelaphanḓa na u ṱhuphea .
Mbekanyamushumo ya u ṱanḓavhudza u swikelela zwikolo i ḓo engedza tshivhalo itshi ṅwaha nga ṅwaha .
Nḓivho ya khomphyutha
1.2 . Mulayotibe u kumedza muhanga muswa wa thandululo kha zwiimiswa zwa masheleni , nga maanḓa dzibannga musi dzi tshi dzhena kha tshifhinga tsha mutsiko wa masheleni .
Kha nyito , izwi zwi amba uri u shumisa masheleni na tsheo dza zwa muthelo dzo itwaho musi ikonomi yo khwaṱha , dzi ḓo vha dzine dza swikelelea na musi ikonomi i tshi neta .
Ndi vhuḓifhinduleli ha mushumisi ene muṋe u ḓifusha phanḓa ha musi a tshi swikelela webusaithi iyi uri webusaithi i ḓo swikelela ṱhoḓea dza mushumisi honoyo na u kona u shumisea kha hadiwee kana sofuthuwee ya mushumisi .
Vhupo hoṱhe a vhu ngo ṱumana na vhudavhidzani ha radio .
Ḽiga ḽa muvhuso ḽa u amba ngaha u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila isi yone ngei Eldorado Park , Gauteng , ḽo ita uri vhathu vha vhupo uvho vha limuwe ngaha u vha tshitshavha tshi si na zwidzidzivhadzi .
Ndi zwa vhukuma ho vha hu na maitele a fanaho vho a shumisaho , fhedzi vha dovha vha shumisa dziṅwe dzo fhambanaho zwi tshi ya ngauri vha ṱoḓisa hani mafhungo u bva khavho .
Nga mulandu wa zwenezwo , hugaledzwa dzo bvelelaho ndi dzine dza sumbedza phambano zwi tshi ya kha vhupo vhu fanaho , masia a phambano kana mveledziso ya tshumiso yo ṱanganelanaho , masia a linganaho a mvelele na masia a phambano ya mvelele .
Ho vha na u gonya huhulwane kha tshivhalo tsha vhalwadze vhe vha wanwa vha tshi khou shumisa malwadze ane a bveledzwa nga u shumisa tshidzidzivhadzi .
( 11 ) Mukhomishinari a nga bviswa ofisini fhedzi -
U shumisa zwikili zwa foniki , nyimele na u saukanya zwivhumbeo zwa maipfi a so ngo ḓoweleaho .
Kha vha ṱalutshedze hafhu uri u fareledzea kha mushumo zwi ḓibveledza hani na uri ndi zwivhumbi zwifhio zwi tshimbilelanaho nazwo .
9 . TSUMBO DZA MAITELE A VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA NA DZIMBEKANYAMUSHUMO
Ndi ngani pulane dzi tshi fanela u vhigwa murahu kha tshitshavha phanḓa ha u shuma ?
Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Nnyi na nnyi na vhashumisani nawo vha muvhuso wapo vha ṱoḓa vhaofisiri vha mbalelano uri vha ṋetshedza ndivho dzi kaleaho dza mukovho muhulwane wa voutu , a vha ṋei mushumo matavhi a muvhuso uri a bvise migaganyagwama yao u ya nga mushumo na mvelelo .
Ri kha muvhuso , fhedzi mugaganyagwama wo no vhekanya nga vho ri rangaho phanḓa .
Fhedzi-ha , mveledziso dzine dza shandula zwiṱuṱuwedzi zwa kutshimbilele , zwi no nga sa kufhaṱele kwa vhuimazwikepe na mveledziso dza maḓanzhe , zwi nga dovha zwa shandula khungumuṱavha na zwiṱalusi zwa khwaḽithi ya maḓi vhuponi ha maḓanzhe .
Hu pfukaho vhaendangaṋayo kha zwibuloko zwilapfu hu nga ṋetshedzwa , nga maanḓa tsini na hune mavhengele , tshikolo kana phakha zwa vha hone u itela u thivhela tshivhalo tshinzhi tsha vhadzuli kha u kombetshedzwa u ya kha nḓila dza u songolowa u itela u swikela vhuyo havho .
Zwikhala zwa mishumo zwo bveledzwaho nga kha thandela dza themamveledziso , hu si na u timatima , ndi khulwane .
Maitele a khaṱhululo a nga si tendele u haniwa ha thuso hu tshi lwiwa nga khakhathi dza muṱani u itela u ṱoḓa u tevhedza nga muhweleli ṱhoḓea dza theo ya mulayo , hune u shaya u tevhedza uho ha nga alafhiwa nga u pfiwa ha vhuṱanzi ha orala .
o shandulwa , khophi ya fomo yo tendelwaho ya CK7 i tea u ekedzwa musi hu tshi itwa khumbelo ya u shandula .
U tholiwa honoho na vhurumelwa hu nga itwa zwenezwo musi hu na ṱhoḓea .
Tshigwada tsha Dziminisiṱa vha kati na u fara miṱangano na vha nyanḓadzamafhungo u amba nga ha Mbekanyamushumo ya Nyito ya Muvhuso ya 2017 / 18 .
1.2 . Mbalo dza nyaluwo dzi sumbedzisa uri ikonomi i kha gundo ḽone ḽa u aluwa , ngeno vha Vhufaragwama ha Lushaka vha tshi khou lavhelela nyaluwo nga 1.5% ṋaṅwaha hune ya ḓo gonya u ya kha 2.1% nga 2020 .
10.1 . Musi shango ḽashu ḽo ita maga mahulwane vhukuma u bva 1994 , zwithithisi zwa tshiedza zwi bvaho kha muvhala , vhuimo na phambano dza mvelele zwi tshi khou bvela phanḓa na u nyadza u bvelela hashu .
Muṅwe na muṅwe u tea u ḓidzhenisa .
Sa izwi maitele a dwadze iḽi o ḓi bvela phanḓa na u shanduka misi yoṱhe , na riṋe ro ḓiwana ri tshi tea u zwi ḓowela khathihi na u shanduka .
7.3 . U sainiwa ha Memorandumu wa Thendelano ya u ṱumanya Robben Island ( he ha vha hu tshi shumiswa nga muvhuso wa tshiṱalula u valela vhafariwa vha vhalwelambofholowo ) na Gorée Islands ( nḓila ye vhathu vha Afrika vha vha vha tshi fhirwiswa ngaho nga zwikepe vha tshi yo vha dziphuli ) zwine zwi dovha zwa semendela mbofho dza kale na dza mvelele dza aya mashango mavhili musi hu tshi khou humbulwa Nyambedzano dza Dakar dza 1987.
6.2 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo dzhenela Anivesari ya vhu 70 ya u Fheliswa ha Mugovhelo wa China na Nndwa ya Ḽifhasi ya Vhuvhili ngei kha Riphabuliki ya Vhathu ya China ( PRC ) u bva nga dzi 2 u ya kha dzi 4 Khubvumedzi 2015 , nahone vha ḓo vha na nyambedzano dza vhavhili na Muphuresidennde Xi Jinping .
Ri ita khuwelelo kha mabindu a Afrika Tshipembe uri vha ṱaṱisane vho ḓisendeka nga mitengo ya fhasi , vhutumbuli hunzhi , khwinifhadzo ya kwaḽithi ya thundu dzi ṋetshedzwaho kana tshumelo ya nṱhesa kha vharengi u fhirisa tshumisano mmbi .
Sa zwe nda amba nga u angaredza vha re na dzikonṱiraka ndi a vha ḓivha na mapholisa vha na zwilinganywangazwo zwi fanaho fhedzi a thi koni u ambela mapholisa .
U bveledza mvelele ya u thivhela vhukati ha vhashumi na vho tholiwaho ;
UIF i do khunyeledza khumbelo hu saathu u fhela vhege dza rathi nga murahu ha u wana khumbelo .
Ho thomiwa Sisiteme ya Ndangulo ya Mashumele kha vhashumi na garaṱa dza tshiṱiriki .
Zwiṅwe zwa zwishumiswa zwi no shumiswa kha ndangulo ya thandela zwi katela hezwi :
Muhumbeli u fanela u sumbedzisa arali a tshi ṱoḓa khophi ya rekhodo kana arali muhumbeli a tshi ṱoḓa u tou ḓa a sedza rekhodo idzo ofisini dza tshiimiswa tsha nnyi na nnyi .
Naa vho asesa kana u sedzulusa na u swikelela kana u fusha ṱhoḓea dza mutakalo mushumoni ?
2.1.8 Kupulanele kwa Tshiṱirathedzhi na Ofisi ya Ndangulo ya Mbekanyamushumo
I dzheniswa ha sisiṱeme kha Mafasiṱere na Linux .
U vhona uri hu na mveledziso dza matshilisano
Vhurumelwa ho dzhenelelaho Indaba ho bulwa nga nḓila i tevhelaho , " uri tshitshavha tsho limuwa nga ha khaedu dza vhushaya mushumo , vhushai na vhushaya ndinganyo zwo livhanaho na ikonomi ya Afurika Tshipembe na tshitshavha .
Fhedzi , khomishini yo dovha hafhu ya rumela maanea a mafhungo na u mabambiri a therisano nga yone ine kha zwiimiswa zwine zwa vha na dzangalelo kha u sengulusa hu kwameaho .
Tsheo ine khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani i khou itelwa yone
Ngona dzi shumiswaho nga vhagidimi u swikelela tshivhumbeo tsha vhukuma tsha muvhili wavho dzi a sedzuluswa nga u dodombedza , kathihi na vhuṱanzi sa saintsi u itela zwiswikisedzi zwa zwiḽiwa zwo ḓoweleaho hu tshi itwa mbilo dzo fhambanaho dza kushumele kwo khwiṋiswaho .
Musi ri tshi khou elelwa miṅwaha ya ḓana yavho , ri khwaṱhisedza hafhu uri a huna mbofholowo ine ya nga khunyeledzwa nahone a huna lushaka lune lu nga vhofholowa u swikela vhafumakadzi vha tshi vhofholowa .
Afrika Tshipembe ḽi tikedza khuwelelo nga Mulanguli Muhulwane nga ha Siria uri ḽi ḓisela maswole a fanaho na kutshimbidzelwe kwa zwithu kwo engedzedzwaho kha Thendelano ya Tsireledzo sa fulufhelo maga a u fhaṱa na vhukhagala ha zwithu .
Vhaḓivhalea vha Afurika Tshipembe vha anzela u rambiwa u vha tshipiḓa tsha vhuṱambo .
Mulayo wa u sa vha na fulufulu u tea u shumiswa musi hu khou shumiswa mitshini , zwishumiswa kana sisiṱeme dzine dza nga vhanga fuvhalo kha vhashumi .
Vhunzhi ha vhagudi vha ndalukanyo iyi vha ḓo fhedza vha tshi shuma dzikerekeni na kha dziṅwe thandela dza Ministri wa Vhukriste .
Vha rumele fomo ya khumbelo kha ofisi ya musanda kana ofisi ya vhuponi havho i sainiwe kana u gandiwa tshiṱempe tsha tshiofisi .
Mbekanyamushumo ya mveledziso i sa nyeṱhi yo bvelelaho yo ḓitika zwihulwane kha vhukoni ha u dzhia tsheo dza vhuṱali kha nḓila dzo fhambanaho na mishumo .
Kha vha ise khumbelo yo tou ṅwalwaho hu sa athu swika dzi 31 Ṱhafamuhwe dza ṅwaha une vha khou tama u bviswa ngawo kha redzisiṱara .
5 ) Dokotela Vho Alex Mahapa sa Mueletshedzi wa tshifhinga tshoṱhe kha Minisiṱa o Farelaho kha Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo .
komiti ya wadi a i ṋetshedzi foramu ya vhonkhetheni vha songo winaho ya u lwa na khetho dza masipala hafhu .
Muhumbeli o bvelelaho u ḓo shuma mishumo i tevhelaho : U lavhelesa mbetshelwa ya thikhedzo ya thekhinikhala kha mveledziso , ṱhalutshedzo na ndaulo ya mbekanyamaitele ya muvhuso wapo na mulayo .
Kha ri ṅwale dza maidioma a re na mivhala .
U engedza afho , muvhala mudala kha fulaga u sumbedza fhulufhelo ḽa Afrika na tshililelwa tsha vhuthihi .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Muhanga wa Maano a Lushaka a nga ha Mafulo a U tsivhudza Vhathu nga ha Pfanelo dza Vhuholefhali hu tshi itelwa Vhathu vha re na Vhuholefhali .
Matshudeni a ḓivhazwakale vha ḓo ḓivha nga vhuṱhogwa ha thengiselano kha mafhungo a zwa kuvhusele kwa vhathu .
Itani Ndingo .
Mulayo u dovha wa sumbedzisa tshivhalo tsha ṱhoḓea dzo livhiswaho kha u vhona uri hu khou vha na khwinifhadzo ya mavhusele , ndangulo ya masheleni khathihi na vhuḓifhinduleli ha zwikimu .
Vhalindi vha vhagudi vha a shumiswa nga matsheloni na nga masiari u thusa vhana vhaṱuku u pfuka bada dzo ḓalaho vhuendi .
Mvelelo dza tsengo dza beiḽi ( uri naa muhwelelwa ane a khou humbulelwa u ḓo vhofhololwa nga beiḽi naa ) ) f .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wo dzhena kha vhufarakani na Dziyunivesithi dza Venda , Fort Hare na Zululand .
Zwiṅwe hafhu kha zwi re afho nṱha , nyambedzano i nga livhiswa twii kha Khasiṱama kana kha Zhendedzi ḽo tholiwaho , nga u tou amba kana nga u ṅwala , musi zwi tshi ṱoḓea .
Mbadelo dzoṱhe dzi sa farei dzi ṋetshedzwa kah vhuimo hu songo kombamaho kha vhutshilo ha hu re na mushumo .
U khwaṱhisedza uri mbuelo yo kuvhanganywaho yo badelwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka ṅwedzi muṅwe na muṅwe na u vhiga mbuelo dzoṱhe dzo kuvhanganyiwaho kha gwama ḽa lushaka ṅwedzi nga ṅwedzi .
I kovhelaniwa na zwishumiswa zwa dzilafho na miaro na gumofulu ḽa nnḓa ha sibadela
Vhu nukhedza feḓa ḽe ḽa siwa nga lusunzi lwa u thoma .
Makumedzwa aya a vhonala a tshi nga a khou dzinginya zwauri nḓila dza u shela mulenzhe dzapo a dzi khou shuma zwavhuḓi tshoṱhe zwa zwino , zwine zwa ṱalutshedza khwaṱhisedzo ya u dzudza mafhungo a kha mbekanyamushumo .
Vha ṅwalele mbilahelo dzavho hu sa athu u fhela maḓuvha a 90 nga murahu ha musi vho no ṱanganedza mvelelo dza khumbelo yavho .
Muthu a eṱhe ndi ene ane a vha tshithu tshine khatsho tshivhumbeo tsha itwa .
Kha nyimele nnzhi , u bvelela ha dzikhakhathi na u tambudzwa ha tshitshavha ndi tshiphiri tsho dzumbiwaho nahone tshi putelwa zwavhuḓi nga vhafumakadzi vhone vhaṋe nga ṅwambo wa maitele a mvelele na sialala a ṱuṱuwedzaho vhafumakadzi u tambula na u fa vho sokou fhumula .
Zwa vha sinyusa nga maanḓa lwe vha si tsha ṱoḓou dovha vha amba vhoṱhe .
Masheleni a re hone ndi a rennge nthihi ya thekhisi kha wadi
Dzina na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa mupondiwa na / kana muvhilaheli
Thomani kha tshanḓa tsha monde ni ṅwale nomboro ni tshi tou gannḓisa .
( 3 ) Nangwe ho vha na u fheliswa ha Mulayotewa wo fhiraho , Muengedzo wa 2 wa uyo Mulayotewa sa zwe wa khwiniswa nga Muengedzo wa A wa uyu Muengedzo i ḓo shuma -
Ro ḓi imisela u ṋetshedza tshumelo yavhuḓisa kha vhadzulapo vhashu nga nḓila ya u ḓiṱukufhadza na u ṱhonifha .
U ḓitika nga mulenzhe u sa shumiseswi
U tsireledza tshidzumbe tsha mafhungo a miraḓo .
U shumisana ha mulenzhe na ḽiṱo , u lumelisana nga u kwamana milenzhe
Maitele a ḓo dovha a ita matope , ane o ḓala aseniki , ine ya nga vhanga vhukonḓi kha u laṱa .
U khwinisa fulufhelo vhukati ha tshitshavha na masipala .
U tea u vha na mafhafhu o takalaho sa afha khemikhala dzi na mitsihambe .
Fhedzi afha a hu na kholomo .
Vhulapfu ha tshifhinga kha u wana tsutsumedzo tsho engedziwa .
Sa ndimuso , musi vho no rumela khumbelo yavho nga nḓila yone kha Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo , ane khumbelo itea u iswa kana u fhiriselwa khae , u tea u fhindula nga tshifhinga tshi pfadzaho nahone ha ngo tea u fhirisa maḓuvha a 3022 .
Ndi ḓo vha fhura . "
Khethekanyo C : Zwidodombedzwa zwa muḓisi wa mbilaelo , o ima sa muimeleli wa muraḓo o ṋewaho thendelo , wa ane a ṱoḓa u vha muraḓo kana muraḓo wa kale , kana muraḓo onoyo ane a kundelwa u ḓiimelela
20 . Khabinethe i livhisa ndivhuwo kha nyito dza vhuhaga nga vha tshumelo ya shishi , vhavhudzimamulilo na vhomaḓilonga vhe vha thusa kha u lwa na mililo ya zwenezwino ngei Kapa Vhukovhela .
Vhunga zwi khagala , mirando ya CBP i fhindula mbuno dzi re afho nṱha na u ṋea vhathu gondo ḽa u shela mulenzhe ho dziaho khathihi na u ṋewa maanḓanḓivho .
Fhedziha , ro ḓikumedzela tshoṱhe nahone rekhodo yashu i sumbedza vhuḓikumedzeli .
Phakha dzoṱhe na zwiṋoni zwa i pfa phungo iyi .
U ita uri tshitshavha tshi nyanyuwe na u alusa nḓivho ya vhukoni ha vhathu vha re na vhufamuraḓo .
tshati na posiṱara
Mulaedza wa Mugaganyagwama u shela mulenzhe kha u tikedza vhashumi u langa masheleni a vho .
Kha vha Thivhele u phaḓalala ha Eidzi - kha vha shumise khondomu
Poswo i re afho nṱha i khou itelwa khunguwedzo hafhu .
Vha ḓ o kona fhedzi u shandula zwidodombedzwa musi thendelo yo no waniwa .
U bveledza nḓila ya phambano ya muhumbulo yoneyone , yo linganyiswaho zwavhuḓi na u ḓiimisa nga yoṱhe nga u shumisa vhuṱanzi , ro dzudza na u tsireledza phambano u swikela .
Vho Dokotela Gqubule vho pfufhiwa nga Order of Luthuli ya Musuku nga dzi 28 Shunduthule 2016 nga Muphuresidennde , hu tshi khou dzhielwa nṱha u shela havho mulenzhe kha nndwa ya u lwela mbofholowo na kha sia ḽa pfunzo na vhurereli .
3.6 . Minisiṱa wa Mapholisa , Vho Bheki Cele , vho dovha vha kumedzela miraḓo ya Tshumelo ya Mapholisa Afika Tshipembe ( SAPS ) u dzhiela nṱha milandu ine ya kwama u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana .
U itela u konisa Maanḓalanga a Mbalelano kha u swikelela vhuḓifhinduleli , Bodo ya Ndindakhombo ya Vhushayamushumo yo vhea milayo ya ndangulo ya ngomu yo sedzaho kha u fhungudza khombo ya vhukhakhi kana ndozwo nga nḓila u sa ḓuri .
Kuitele kwa u ita Khumbelo 10 .
Muvhuso u khou shulula maḓi u bva kha Damu ḽa Sterkfontein u ya Damuni ḽa Vaal sa ḽiga ḽa tshifhinga nyana ḽa u thusa kha nyimele i re hone wa dovha wa engedza nga R212-miḽioni ya u thusedza kha gomelelo iḽo u tikedza vhorabulasi vha kha mavundu o topolwaho sa o welwaho ngagomelelo .
Mbilaelo dzoṱhe ho shumaniwaho nadzo nga tshifhinga tsha u vhiga dze dza vhigiwa dzo rekhodiwa kha dathabeisi ya tshiimo tsha milandu dza u fhindulwa nga zwifhinga zwo vhewaho .
Zwi re ngomu ha Minete ya Phirisela zwi tea u ḓivhadzwa kha vhaofisiri vhoṱhe vho teaho khathihi na vhashumi afho kha tshiimiswa tshavho hu si na tshilengo .
U valea ha nḓila ya muya zwi amba uri :
Thundu dza tshelede a si dzine zwenezwo dza fusha ṱhoḓea dza murengi thwii , fhedzi dzi ita vhubveledzi vhuhulwane khathihi na uri dzi fushe ṱhoḓea huṅwe ṱhaṅwe kha ḽa matshelo .
Muhasho , kana nga u shumisa tshishumiswa tsha Global Positioning System ( GPS ) .
Figara dza EU dzi nṱha ngauri hu na u bvela phanḓa ha nungo dza u wana kha nḓowetshumo na u shumisa kuitele kwa u tou ḓinangela kana kwa mulayo u ita thendelano dzi vhofhaho vhoṱhe vhashumi kha sekhithara dzi kwameaho .
U ṋetshedza tshumelo dza vhudavhidzani dza muhasho .
Ha bviswa muvhigo wa muṱola muvhalelanno kha muṱangano wa khoro une nnyi na nnyi a tendelwa na Komiti ya Wadi
Tshumisano ya tshumelo dza masipala ndi mini ?
Kha u penndela , mbuelo dza vhashumi vha mushuso dzi tea u wanala kha zwi sa farei u tou fana na thikhedzo ya matshilisano na u khoḓa khathihi na mveledziso ya mushumo .
Ngauralo , zwi ḓo thusa mihasho i fanaho uri i kone u shela mulenzhe kha maitele a vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelaho u itela uri hu vhe na u elana vhukati ha mbekanyamushumo yayo na dza ha masipala .
Thomani fhethu ha nnyi na nnyi ha tshipentshela , sa fhethu ha nnyi na nnyi na zwiimiswa zwa nnyi na nnyi ndi fhethu ha ndemesa kha matshilo a tshitshavha .
" Ri a vusa kuṱari kuṱukuṱuku kutswuku , " hu amba mbudzi .
Nga kha Komiti ya Mbalelano , khethekanyo i ṋetshedza mafhungo kha mishumo iyi kha Vhuṅwaleli .
Heyi mishumo i ḓo ḓi dzula i ya ndeme fhedzi i vho ḓo engedzwa nga nyengedzedzo dza tshumelo dza vhueletshedzi .
Sethe ya mapa yo bveledzwaho nga ArcView i ṋetshedza zwidodombedzwa zwa vhupo u fana na mulambo , damu na madzina a dziḓorobo kha vhupo vhuṅwe na vhuṅwe ha ndangulo ya maḓi .
U vhala ha tshigwada hu na u sumbiwa nḓila :
U ya nga Atikili ya 9 ya buthano , madzangano a ṱoḓea uri a bveledzise , a lugisele na u thoma u shumisa NAP sa tshipiḓa tsha vhukati tsha tshiṱirathedzhi tsha u fhelisa u sa limea ha mavu na u fhungudza tshinyadzo ya gomelelo .
1.14.2.Ṅwaha uno u baḓekana na senthenari ya u bebwa ha Vho OR Tambo , mufunashango wa Afrika , o sumbedzaho vhuḓikumedzeli vhu sa thengiho kha u shumela vhathu vha Afrika Tshipembe , dzhango na ḽifhasi .
5.4. Khabinethe na yone i khou dzhenela tshihumbudzo tsha vhutshilo na tshifhinga tsha Vho OR Tambo sa nḓila ya u sumbedza ṱhonifho na u ṱanganedza mushumo we vha ita kha u tshimbidza adzhenda ya u sa khethulula nga muvhala , u sa khethulula nga mbeu , demokirasi na Afrika Tshipembe ḽi bvelaho phanḓa .
Muthu a nga si thivhele kana u thithisa Khomishini , kana muthu o tholwaho nga mulavhelesi o akhiredithiwaho , a tshi khou shumisa maanḓa awe kana u shuma mishumo yawe .
U kundelwa uhu , nga vhahulwane , u zwi amba zwavhuḓi na u khwaṱhisedza lutamo lwa vhana zwi nga farwa hu si nga lutamo lwa vhana .
Musi guḽukhousu i nṱha malofhani avho , vha vha na zwithu zwinzhi zwine zwa vha vhea khomboni ( sa mutsiko wa malofha , khoḽesiṱirolo ya nṱha , u daha ) , vha ṋaṋa u vha khomboni ya thaidzo dzi shushaho dza mutakalo .
I ḓo topola mbekanyamaitele dzo themendelwaho , zwiṱirathedzhi na pulane dzine dza ḓo vhea Afrika Tshipembe kha mudzheneli a linganaho na maṅwe mashango ḽifhasini kha tshikhala tsha tshanduko ya didzhithaḽa .
Mbilaelo dzi songo tandululwaho zwi amba milandu yo khunyeledzwaho , fhedzi hune mvelelo dza vha dzi sa takadzi muvhilaelwa nahone ya wanala i sa koni u khwaṱhisedzwa .
Tshiṱirathedzhi itshi tshi ḓo ita uri hu ḓivhiwe u itwa vhupulani ha mveledziso ho ṱanganelaho , hune ha ḓo ita uri hu ḓivhiwe Muhanga wa Mveledziso ya Tshikhala tshi re na vhathu tsha masipala .
Zwiṱirathedzhi zwa u swikela ndivhotiwa dza muhasho zwi fanela u vha zwi khagala , zwi tshi swikelea nahone zwo vhewa zwoṱhe nga zwigwada nga nḓila i pfeseseaho .
Zwino ṅwalani phindulo yone .
4.3 . Thendelano dzi kombetshedza mashango ane a vha miraḓo a tshi ṱalusa , u ṱalutshedza na u bveledza maga o teaho a u zwi vhulunga .
Muvhigo u ṱaṱisana nga ha uri mbekanyamitele dzi pfalaho dzine dza ḓo tikedza u humbulwa ha dziṅwe ndayo dza rathi dza ndayotewa nga u angaredza dzi kha ḓi tea u thomiwa .
Arali tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe zwa nga wanala uri ndaka ya vhufa i hone , Muhasho u ḓo shumisa mbekanyamaitele yo teaho i re hone , wa i dzudzanya u ya nga ṱhoḓea dza muhasho .
Ndi zwifhio zwine zwa takadza khatsho ?
Mbudziso ya 3 Tshomedzo ( vhathu na masheleni ) dzo itwa uri dzi tshimbilelane na ndivhotiwa ?
Hune khetho dzo farwa , hezwo zwo anzela u kanganyiswa na / kana u sa hanedzwa .
U thivhiwa ha zwipiḓa izwo zwa maḓaka nga tshirathisi tshi ṱanganedzaho ngamaanḓa i ṱoḓaho ṱhoḓea ya muthu ya ndeme zwi ṱoḓa uri zwi ṱanganye fhethu ha murunzi na tsireledzo ya muya , fhasi ho khwaṱhaho nahone hu sa konḓi u itela u tamba mitambo , na nḓila dzi konḓaho nahone dzo omaho dza vhaendangaṋayo vha dzulelaho u dzi shumisa , baisigira na mutshimbilo nga wiḽitshee .
Mulayo wo kundelwa u vhona mushumo wavhuḓi une vhabvumbi na vhoramishonga vha ita , hu si u tsireledza zwitshavha zwavho fhedzi ngauri vha a dovha vha vha vhakonanyi vhukati ha ḽifhasi ḽa tshimuya na ḽifhasi ḽa vhathu .
Miṱuso i katela tshinyalelo ya u shuma ya nga misi , mphomali ya muvhuso , nzwalelo , na magavhelo a vhutsandeme fhedzi ya si katele mikovhe na tshinyalelo ya thundu .
Dzi ḓo dovha , nga kha u ṋetshedza nyisedzo ya tshumelo kana maga a kushumele na zwisumbi , dza kona u ela nyisedzo ya tshumelo musi maga na zwisumbi izwi zwo anḓadzwa kha mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha .
Tshivhuya tsha ya vhuvhili ndi uri yo dodombedzwa nga maanḓa nga Afrika Tshipembe .
Vha sike mvumbo ya vhupohaya vhu vhonalaho nga kha mbonalo , vhufhaṱi , fanitshara ya tshiṱaraṱa , mbono ya shango , kathihi na u ita zwithu nga nḓila i fanaho kha nḓila dzi shumiswaho .
Tshelede dzi songo bviselwa khagala zwavhuḓi nga u shumisa thuso na tshelede dziṅwe na dziṅwe dzi songo shumiswa dzi dzhiiwa sa dzine dza tea u badelwa kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni .
3.3 . Vhuimo ha nṱha ha vhurumelwa ha Afrika Tshipembe vhu ḓo ṋetshedza bidi ya ṋetshedzo ya u vha ṋemuḓi wa Tshipuga tsha Rugby ya Ḽifhasi ngei London nga ḽa 25 Khubvumedzi 2017 . Afrika Tshipembe ḽi na rekhodo i vhonalaho ya u fara vhuṱambo vhu ngaho uvhu .
Arali nda wana tshelede ndi ḓo i shumisa kha u renga bugu .
Komiti dza wadi dzi nga vha na mushumo muhulwane une dza nga ita kha ḽiga iḽi , vhunga dzi tshi nga vha dzi tshi vho ṱalukanya nzulele ya vhathu vhane vha lavhelelwa u vhuelwa nga thandela iyi khathihi na uri zwililo zwavho ndi zwifhio .
AfCFTA i ṋetshedza tshikhala kha mabindu a Afrika Tshipembe uri a ṱanḓavhutshele kha mimaraga u mona na dzhango , na khaAfrika Tshipembe uriḽi ḓivhee kha vhuimo ha u vha khoro ya u dzhena kha dzhango .
Ni nga shumisa maipfi a tevhelaho uri a ni thuse . pennde khathoni ya makumba nga nnḓa
" Ni songo vuwa no zwi ita hezwo , Jacob , " ndi mme awe vha tshi mu vhudza .
Ri khou ṱuṱuwedza vhalambedzi kha nḓowetshumo ya hodela na vhuḓigeḓi na hone .
Eskom i ḓo shumiswa hafha sa tsumbo hu si na vengo .
Tshiimo tsha shishi tsha malugana na u khaulwa ha muḓagasi tshi ḓisa khaedu tsha dovha tsha bvula tshikhala kha lushaka lwoṱhe uri lu humbule uri ndi zwifhio zwine zwa tea u itwa u vhona uri hu vha na nyanḓano na vhuthihi vhune ha ḓo isa shango ḽashu kha buḓo ḽo teaho .
U ṱanganedzea ha maitele kha vhuongelo vhuhulwane a zwi ḓivhei .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho vha ṋetshedza Mbulungo ya Tshiofisi ya Vundu ya Tshipentshela : Khethekanyo ya Vhuvhili .
4 . U khwiniswa ha khethekanyo ya 227 ya Mulayotewa wo fhiraho nga u bvisa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ya imelwa nga khethekanyo ṱhukhu i tevhelaho :
Munna muṅwe na muṅwe ane a kombetshedza musadzi u ita zwa vhudzekani musi musadzi a tshi ri " Hai " ndi mutzhipi .
Vheani pani kha tshiṱofu tshi no khou fhisa kana muliloni .
Mushumo muhulwane wa Muhasho wa Tshumelo dza Muvhuso na Ndaulo ndi u langula nga nḓila yo teaho yavhuḓi tshumelo dza muvhuso .
Mikano i ṱuṱuwedzaho ndi u papamala na nyelelo ya momenthamu ya lutsinga lwa maḓi , na lutsingaḓanzhe lwo alamaho na reshio ya ṱhanganyeloguṱe ya vhupo ha volumu ya maḓi a ṱanganedzaho .
Ndingo ya maṱo iḓo itwa henefho musi u shandukiswa hu saathu vuledzwa .
Tshivhalo tsha mivhigo yo pfumbiswaho nga kotara kha tshumiso ya kushumele kwo dzudzanaho .
Mbekanyamushumo idzi dzi katela zwi tevhelaho :
Dzilafho ḽavho ḽi ḓo tea u shandukiswa musi vhe muimana , zwo ralo vha tea u vhona dokotela wavho musi vha tshi tou humbulela uri vhanga vha vho vhifha muvhilini .
U tshimbidza u ṱolwa ha masiandaitwa a matshilisano na ikonomi a milayo miswa na ya kale na milayo miṱuku u itela uri zwi tshimbilelana na NDP na zwithu zwa u thivhela zwipikwa zwi songo lavhelelwaho
Ndi nga nṱhani ha zwenezwi ri tshi khou thoma Bannga ya Mveledziso ya Vhudzulo ha Vhathu ine ya ḓo hadzimisa ndambedzo kha sekithara dzoṱhe dza muvhuso na phuraivethe u thusa kha nḓisedzo dza dzinnḓu .
Nga maanḓa , phambano dzo shumiswaho dzo ita ṱhanganyo ya GDP ya vhukuma , tshinyalelo ya masheleni a zwa mmbi , mutengo wa ole ya ḽifhasi , na ḽihoro ḽa polotiki ḽa muphuresidennde .
U shumisa gwati ḽa bugu kha u humbulela ( u bvumba ) .
Vha humbelwa uri vha thuse mulwadze uri a fhungudze HbA1c yawe arali i nṱha ha 8% .
Fhethu hapo , vhathu vhapo , vhabebi vhomakhulu vha nga shuma mushumo wa ndeme kha u vhuisa ḽa mulovha na u ṱumanya ḽa mulovha na ḽa ṋamusi .
Khanani dza Lulu dzo ita mini uri a zwi vhone uri zwine a khou ita zwo khakhea ?
Mbanzhe , dzi tshi khou shumiswa dzi dzoṱhe kana dzo ṱanganyiswa na zwiṅwe zwidzidzivhadzi , ndi tshone tshidzidzivhadzi tsha vhuvhili tshine tsha funeswa .
R1 000 arali vho vha vho no thoma u shuma phanḓa ha musi Mulayo wa Khwiniso ya Zwibveledzwa zwa pheṱhiroḽiamu , wa 2003 ( Mulayo wa vhu 58 wa 2003 ) , u tshi thoma u shuma .
Mulaedza wa Lushaka ndi wa ndeme kha vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe ngauri uri vhudza uri Mbekanyamushumo ya Kushumele ya muvhuso ya uno waha ndi ifhio .
U ḓiṅwalisa , vha fanela u vha tshithihi tsha zwitevhelaho ;
Shumisani miri na kudzudzanyele kha mavu u itela u fhungudza ṱhuṱhuwedzo ya fhethu hu hulwane ha asifalithi .
Ndi ngazwo , u vha na ḽevele ya ngeletshedzo ya poḽotiki na u ḓidzhenisa zwi zwa ndeme na u vha zwo tea .
Pheleledzoni , ANC yo ḓigana kha u dzulela u tikedza Vhusimailayo nga kha vhulavhelesi ho khwaṱhaho na u hu khwaṱhisedza sa Vhusimamilayo ha phuluphedziso ya vhathu .
1.2 . Sesheni iyi ya vhu27 ya Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi nga ha Afrika yo khwaṱhisedza kha ḽifhasi uri Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha tshipiḓa tsha ndeme kha vhubindudzi ha dzhango ḽa Afrika .
U kopolola fhungo ḽithihi u bva kha bodo / tshathi nga ngona .
Kha vha ḓe na phasipoto ine ya vha mulayoni .
Mukovhe iyi i engedza kha tshumiso dza masheleni nga masipala u swikelela tswikelelo ya tshumelo dza mutheo u no ṱanganedzwa hoṱhe .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhashumisani avha vho fhambanaho zwo ṱalutshedzwa kha mbekanyamaitele ya zwino na mulayo nahone zwo ṱanganelana , u itela uri zwiimiswa zwo fhambanaho zwi shumisane u itela u swikelela zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwo sumbedzwaho kha milayo yo fhambanaho ine ya langa sekithara kha sekithara ya ICT .
Fhungo ḽa ndifho ḽo pfala zwihulwane u bva kha mushumo wa khomishini dzo raloho .
U swikela hezwi nga maitele a u bvela phanḓa , hu na zwipikwa zwine zwi a sedzulusea hu tshi khou thomiwa kha tshenzhemo ya mushumisi wa vhukati hune luvhilo lwa 5 mbps lu tea u swikelwa nga 2016 na uri 50% ya lushaka i vhe yo no wana na 90% nga 2020 .
Ndi mini , arali zwi hone zwine vha nga shandukisa kha u dzhenelela ha Komiti ya Wadi ?
Aya ndi maḓi , fhethu ha mbebo , ndondolo ya zwi tshilaho , zwiteṅwa zwa ikonomi na zwiteṅwa zwa matshilisano .
Kha vha dzhie phindulo vha dzi rekhode kha fiḽipitshati uri vhoṱhe vha dzi vhone .
A si nga tshithu tsho itwaho nga muthu uri luambo lu vhe lwo shumiswa nga nḓila i bveledzaho nga maanḓa na u konḓa zwihulwane u fhira maṅwalwa , na uri ndi ngazwo mbilu ya vhubindudzi ha zwa mvelele ho dzulela u vhekanyiwa u mona na mishumo ya maṅwalwa , vhutsila vhu sumbedzaho nomboro .
Maanḓa aya a tshimbilelana na u kunakiswa ha tshampungane na u ṱhogomelo ya matope a tshampungane , mbulungelo , u tshimbidza , u shumisa na u laṱa .
Vhaṅwe vhafhinduli a vho ngo ṱanziela .
Tshanduko i tea u ṋetshedza zwiteṅwa zwa ndeme zwi ngaho sa khwiniso ya vhuhaṱuli ho ḓiimisaho nga hoṱhe , u sika sisteme ya vhuḓifhinduleli ha vhuhaṱuli ha nga ngomu khathihi na u ita uri hu vhe na tswikelelo ya vhoṱhe kha vhulamukanyi .
Faela dza Milandu / Mbilo
Zwidodombedzwa zwa bannga ndi hezwi :
Tshipiḓa tsha mbadelo dzavho dza ṅwedzi nga ṅwedzi tshine tsha avhelwa kha akhaundu ya u vhulunga i farwaho nga dzina ḽavho .
Tshigwada tshithihi tshi shuma na mudededzi luvhili kha vhege .
Kha vha ye kha Khothe ya tsini na hune vha dzula kana vha shuma hone .
Vhanna na vhafumakadzi , u sedzesa hashu kha mishumo ya u bveledza vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe ho aluwa na miṅwaha .
Batho Pele ndi maipfi a Sesotho ane amba uri ' Vhathu Phanda ' , a khwaṱhisedza uri tshumelo ya muvhuso i ye vhathuni vhoṱhe vha Afurika Tshipembe .
U dovha hafhu u dubekanya mafhungo , mabono , zwipikwa u ya nga ndeme yazwo
U sudzuluswa ha mikovhe ndi phindulo kha mbilaelo dzo ṱahiswaho nga Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi ( WHO ) na Tshikwama tsha Vhana tsha Mbumbano ya Dzitshaka ( UNICEF ) ya uri Muhasho wa Mutakalo kha nzudzanyo dza zwino u nga lwiswa vhunga wo vha wo ima sa mufaramukovhe wa dovha wa vha murengi .
Zwenezwo ri wana maanḓa mahulwane a vhukati , ane na one o sumbedzwa kha Tshumelo ya Tshitshavha .
U khwiṋisa hu ḓo vhona uri hu vhe na u fana kha kulangele kwa vhaimeleli vha phurofesheni ya zwa mulayo kha shango ḽoṱhe na uri zwi ḓo khwaṱhisedza vhuvhusi ha phurofesheni ya zwa mulayo kha vhupo ho buliwaho .
Vhuṱanzi ho sumbedza uri vhuḓifari ha vhaṅwe vhashumi vha dziṅwe khamphani dza tsireledzo ho vha vhu sa takadzi .
Musumbedzo wa ḽitheresi ya mutheo ya khomphyutha sa tshivhalo tsha thikhedzo u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Komiti dza Wadi na mushumo wa Ndeme wa Masipala
Mvelelo dza muvhigo uyu dzi ḓo ḓivhadziwa hu si kale .
Izwi zwi ḓo konisa muvhuso u fhungudza kha mbadelo dzi dovhololaho dza sisiṱeme dza mbekanyamushumo dza khomphiyutha .
Mulangadzulo kha vha ntendele na Mudzulatshidulo u fhululedza , naho a siho muṅwe wa vhakoni vha nṱhesa we a ḓisa gundo kha shango ḽashu ane a vha Ralunako wa Ḽifhasi , Rolene Strauss .
CBP I ṱoḓa u vhiga murahu tshifhinga tshoṱhe na u shela mulenzhe uri muthu muṅwe na muṅwe a vhe tshifhingani nga ha mvelaphanḓa na uri arali zwo tea u wana thasululo ya khaedu .
U isa phanḓa ngauralo , nḓowetshumo dzi fanela u shumisa mveledziso ya thekhinoḽodzhi ya tshizwinozwino kha u vhulunga muḓagasi na mbekanyamaitele ya muvhuso ya fulufulu i na ḓivhazwakale ya nyito dza nḓisedzo yavhuḓi , u fhirisa u ṱuṱuwedza u shumiswa hunzhi ha muḓagasi .
Mihasho ya muvhuso wapo na vhavhulungi vha phuraivethe vho ḓiimisela nga mannḓa u vhulunga kha masipala une wa vha na pulane dza mveledziso dzi re khagala .
Izwi zwi katela vhuambedzani na tshitshavha , u dzhenelela na u maanḓafhadza sa tshipiḓa tsha ndeme .
5.5 . Vhadzulapo vha khou humbudzwazwa uri u haelwa ndi mahala nahone ndi nga u tou funa , nahone i kha ḓi vha yone nḓila ya khwiṋesa ya u ḓitsireledza kha vairasi , zwi tshi ṱangana na u bvela phanḓa na u tevhedza maga a tsireledzo a u ṱutshela maguvhangano mahulwane , u ambara masiki musi u fhethu ha nnyi na nnyi , u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe kana nga sanithaiza ine ya vha na aḽikhohoḽi i linganaho 70% khathihi na u sia tshikhala tshi linganaho mithara dza 2,5 vhukati hau na muṅwe muthu .
Ndi pfesesa uri ri na Minista o ḓiimiselaho .
Tsheo dzi konḓaho dzi ḓo tea u itwa u itela u vala gake ḽashu ḽa zwa masheleni ; u fhungudza zwikolodo zwashu na u vhuedzedza mabindu a langiwaho nga muvhuso kha mutakalo wavhuḓi .
Mafhungo aya a nga katela : ḓiresi yavho ya IP , lushaka lwa burousa , madzina a domeini , tshifhinga tsha u swikelela na ḓiresi dza webusaithi dzi rumelaho .
Khwiṋisa ndeme ya Vhutshilo ha vhadzulapo vhoṱhe na u vhofholola vhukoni ha muthu muṅwe na muṅwe ; na
Mbetshelwa dza Mulayo wa Vhuvhulungamaṅwalo wa Lushaka dzo shumiswa , nahone maṅwalo na rekhodo zwo bviswa u bva ofisini dzoṱhe Ofisini Khulwane .
U ṱalutshedza mukhantseḽara wa wadi malugana na kutshimbilele kwa zwithu musi hu kha kutshimbidzele kwa u pulana arali zwo tea ;
Tshumelo ya zwa Mulayo i ṋea ndaela Ofisi ya Ramulayo wa Muvhuso u ri a nga badela kana u hanedzana na maga a mulayo o itelwaho Tshikwama zwo ḓitika nga nyimele dza mulandu vhoramilayo vha nnḓa vha katelwa arali zwo tea .
Ndi nnyi na nnyi ?
Naho hu na uri vhunzhi ha fhethu ho bulwaho hu amba nga u ḓivha nga maanḓa mafhungo a kwamaho pfunzo i katelaho , phindulo dzo ḓoweleaho nga maanḓa dzi sumba kha zwikili zwa u ita mushumo zwe zwa gudwa u bva kha matheriala .
Ubva tshe ha rwelwaṱari Nomboro ya shishi ya u Lwa na Vhutshinyi ha Lushaka nga Khomishini ya Tshumelo dza Tshitshavha , ho no iswa milandu i fhiraho 13 000 ya vhutshinyi na ya usa tshimbidzwa havhuḓi ha ndaulo kha mihasho ya muvhuso uri i iswe phanḓa na u tshimbidzwa na u sedzuluswa .
Mabindu na miṱa zwi khou konḓelwa u ḓowela miholo i tsaho na ḽevheḽe dza zwikolodo zwi songo tsireledzeaho .
Hezwi zwo ṱolwa sa ḽiga ḽi shumaho nahone ḽo teaho ḽa tshifhinganyana u itela u fhungudza u kwamea ha tshifhinga tshenetshi kha vhuḓitshidzi ha vhashai vha Afrika Tshipembe .
Khethekanyo i khou ḓidzhenisa kha thandela dzo vhalaho dza minisṱa , ngeno dziṅwe dzo no ḓi fhela na dziṅwe dzi kha ḓi vha nga fhasi ha tsedzuluso .
Thimu ya bola ya milenzhe ya vha miṅwaha ya Fhasi ha 20 ya Afrika Tshipembe , Amajita , kha u swikelela u dzhenela kha Khaphu ya Ḽifhasi ya vha miṅwaha ya Fhasi ha 20 ya FIFA 2019 , ine ya ḓo farelwa Poland nga Shundunthule 2019 . Amajita vho wana tshikhala tshavho tsha u dzhenela nga murahu ha musi vho wina kha semi-final ya Khonfeḓaresheni ya Khaphu ya Afrika ya vha fhasi ha miṅwaha ya 20 ya Bola ya Milenzhe ya Afrika ya Mivhuso ine i kati zwino ngei Niger .
Vha tea u ya midzini ya tshitshavha vha vhiga kha vhashelamulenzhe vhoṱhe malugana na khushumele kwa khantseḽe siani ḽa nḓisedzo ya tshumelo .
Kha dziṅwe nyimele , mathukhwi a ndondolo ya mutakalo o endedzwa nga ṱhiroḽi u ya kha depo ya nga nnḓa , zwe zwa vha zwo tibedzwa fhedzi kanzhi zwi songo hoṋelwa .
3.3 . Vhafuwi vha nguluvhe vha khou tsivhudzwa uri vha dovhe hafhu vha dudedze makoko maṅwe na maṅwe lwa tshifhinga tshi linganaho awara phanḓa ha musi vha tshi a ṋea nguluvhe dzavho u itela uri vha kone u vhulaha vairasi dza ASF khathihi na maṅwe malwadze ane a vha thaidzo .
I vhudzisa mbudziso nga ha uri mbekanyamaitele dzi nga dzudzanyiswa hani u itela u shumana na mafhungo o fhambanaho ane a tevhedzela zwine mbekanyamitele ya ṱoḓa zwone .
Hezwi zwi dovha zwa dzhiela nṱha uri vhugevhenga na khakhathi ha tou vha mafhungo a vhutsireledzi fhedzi , fhedzi a na masiandoitwa na midzi yo ṱokaho kha ikonomi na zwa matshilisano .
2.2 . Afrika Tshipembe ḽi dzhiela nṱha tshikhala tsha u vha tshipiḓa tsha thandululo nahone ḽi kovhana nḓivho ine ḽa vha nayo kha muṱangano uyu wa ḽifhasi .
Vhaṱoḓisisi vha fanela u ḓivha nga ha mbilaelo dzine vhafari vha nḓivho vha vha nadzo nga ha u kuvhanganywa na tshumiso ya nḓivho yavho nahone vha fanela u fara nḓivho ya sialala nga nḓila ya mvelele yavhuḓi na yo fanelaho .
Ndo amba nga ha heḽi fhungo nga vhuḓalo na tshitshavha tsha Makhoi-San musi ndi tshi ṱangana navho ngei Kapa ṅwaha wo fhelaho na uri ro tendelana u shumisana u khakhulula vhukhakhi ha kale .
Ṱholambalelano ya nga ngomu na ndangulo ya khombo
Vhanna u bva kha sekhithara dzo fhambanaho , siangane dza zwa vhureleli , zwa poḽotiki na mivhala yo fhambanaho vha ḓo vhumba vhuthihi kha nndwa ya u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhana na vhafumakadzi .
U shumiswa ha tshumelo nyengedzedzwa idzi zwi fanela u ḓi badela .
Kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , Yunithi dzo wana milandu ya zwigwevho zwa vhutshilo hoṱhe i linganaho 363 , i na phimo ya 73% ya milandu ya u lwa na vhafumakadzi vha miṅwaha ya nṱha ha 18 na 70% ya milandu ya u lwa na vhana vha miṅwaha ya fhasi ha 18 .
5.5 Khabinethe yo ṱanganedza thendelano yo dzinginywaho , na zwauri musi madzangano oṱhe o no saina , thendelano i ḓo swikiswa kha Phalamennde u itela u khwaṱhisedzwa .
Ndima iyi i dovha hafhu ya ṱoḓa u engedza nḓivho ya vhadzheneli kha mafhungo a zwa mbeu kha levhele ya Komiti ya Wadi nga u sedzulusa ṱhoho dzi fanaho na themu ' kuvhekanyele kwa zwa mbeu ' a amba , phambano vhukati ha ndingano na ndinganyiso na u ṱalutshedza nḓila dza Mveledziso kha Vhafumakadzi ( WID ) na Mbeu na Mveledziso kha mveledziso ya tshitshavha .
Tshivhalo tsha vhadzulapo tshi khou lavhelelwa uri tshi ḓo dzula tshi kha yeneyi nḓila ya nyaluwo ine ya vha hone zwino .
Vhunzhi ha zwiimiswa zwo no thoma milingo ya mafheloni a ṅwaha .
Khumbelo ya u shuma i tea u itwa Mulayo u saathu u thoma u shuma .
Mvusuludzo ya ḽaisentsi i tea u itwa ofisini ya vhuṅwalisi he goloi ya ṅwaliswa hone .
Iṅwe nḓila ine sindikheithi ya i shumisa ndi u humbela khothesheni ya thundu na tshumelo dzo fhambanaho kha fomo ya khothesheni ine ya vha na tshigaṱhalu tsha mishumo ya khanḓiso ya muvhuso .
Zwo thusa vhatshinyi uri vha hangwe dzema ḽine vha anzela u ita nahone vha ite zwiṅwe zwiswa .
Ri ḓitika nga thikhedzo yavho kha foramu dza mashango o fhambanaho , ngangoho mashango maṱuku a anzela u vha na maanḓa kha mafhungo ane ra kovhekana na lushaka ulu lu bvelelaho .
Thendelo dzine dza ḓo thomiwa u fhira ṅwaha muthihi .
I khou fhindula kha thambo ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) ya u thoma zwiswa , u khwinisa zwibveledzwa na u ḓidzhenisa tshoṱhe kha u ṱoḓa nḓivho ntswa ya ikonomi .
Vhukhwine na mbumbo ya nḓisedzo ya tshumelo ndi fhungo ḽi kwamesaho mbilaelo dza lushaka zwine zwa nga vhuedza u bva kha u thetsheleswa ho engedzeaho .
Zwenezwo ndi kumedza miṅwaha yo salaho ya vhutshilo hanga zwanḓani zwaṋu . "
Vha dzhiele nzhele : Muṅwalisi wa Mulayo wa vhu 36 wa 1947 u ḓo phumula vhuṅwalisi havho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe arali :
Mulayo wa khwiniso u fha mbetshelwa kha zwi tevhelaho :
Ri a zwi ḓivha uri ḓuvha heḽi ḽo rangelwa nga miṅwedzi minzhi ha u shuma nga maanḓa nga tshifhinga tshe vha pfumbudzwa u shumisa thyiori na maitele .
Vhagudisi vha tea u vha tsumbo ya vhuḓifhinduleli ha vhuḓifari ha vhudzekani .
Muhasho zwazwino u khou shumisana na vhaṅwe vhadzhiamukovhe u bveledza sisiṱeme ya tshikepe ya u vhiga nga u tou funa kha zwikepe u mona na maḓi a phendelashango ya SA , na u ṱoḓisisa khonadzeo ya Maanḓalanga a Lushaka a Vhuimazwikepe .
U ṱhaphudza u ṅwala pulana
Mulaedza wo ṋetshedzwa nga murahu ha anivesari ya vhu30 ya u vhofhololwa ha Khotsi wa Lushaka , Tata Madiba , vhe vha vhofhololwa ngei Dzhele ya Victor Voster nga ḽa 11 Luhuhi 1990 .
Kha vha ṱalutshedze maitele ane vha ḓo a tevhela u bva kha u ḓivhadza vhadzheneli u ya kha u rumela adzhenda .
Wekishopho na vhalangi vha sekhitha12 musi u pulana hu sa athu thoma u itela uri vha pfesese na u dzhena mulangani wa CBP , nahone vha ṱalukanye mushumo une vha tea u ita ;
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku zwa vhathu vha 3
Kushumele na ndondolo yone , u itela khonadzeo ya zwishumiswa uri zwi ṋekedze maga a gumoṱuku zwao a tshumelo yo sedzwaho misi yoṱhe , ndi zwa ndeme vhukuma .
Mulayo uyu a u elani na maitele a ndayotewa a ndinganyiso , u sa vha hone ha khethululo na tshirunzi tsha vhathu .
Batho Pele i bvisela khagala uri mihasho kha ḽeveḽe ya vundu na ya lushaka i fanela u vha na sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele ine ya katela u vhewa ha zwisumbi zwa nḓisedzo ya tshumelo na muelo wa kushumele .
Thandela ya u Tandulula Khuḓano na Mveledziso :
u khwaṱhisa kushumele kwa muvhuso u itela uri u kone u shumana na ndivho dza mvelaphanḓa ; na
Muvhigo u sumbedzisa u khwinifhala hu tevhekanaho kha mawanwa a masia oṱhe a muvhuso wa vhukati na wa vundu .
Zwiga zwa tsumbo zwi katela u tetemela kana tshivhevhe kha minwe , minwe i shanduka ya vha mitshena phephoni kana kha nyimele dzo ṋukalaho , zwi tshi tevhelwa nga u pfa vhuṱungu na u tswukuluwa
5.8 . Khabinethe yo ṱahisa u ṱanganedza hayo u shela mulenzhe ho itwaho nga Vho William Smith , vhe vha shuma sa Muṅwaleli wa Khabinethe .
4.1.8 nga murahu ha musi vho ṋea vhuṱanzi , vha ḓo ṋewa nḓivhadzo ya u vha ḓivhadza uri vha ḓo bvisiwa kha mbekanyamushumo hu saathu fhela tshifhinga tshilapfu ; na
U vhona zwauri hu na tshumelo ya thikhedzo ya ḽodzhisiṱiki yo teaho .
U posa na u gavha zwisagana zwa ṋawa
Ri dovha ra ṱoḓa u fha mimasipala minzhi akhiredithesheni nga hune zwa konadzea ya u thoma u shuma thandela dza dzinnḓu sa vhabveledzi .
Fhedziha , Vhaluvhisi vho tenda u ṋetshedza thikhedzo ya ḽodzhisiṱiki na u kovhelana mihumbulo nga ha mafhungo u mona na thaidzo .
U fara muthu vhudzimu kana u tshipa
Zwivhulahatsheṋe ndi zwigwada zwo fhambanaho zwa khemikhala dzo itwaho nga vhathu u langa nyaluwo ya zwimela zwine zwa dzhiwa sa tsheṋe .
Hu khou tevhelwa maitele a tshumisano , hu si a u sumbana nga minwe .
U bveledza ho bva kha sisiṱeme ya u ita nga zwanḓa u ya kha ya eḽekiṱhironiki .
Mathomoni a tshiṱori Sam u ya u ṱangana na muzwala wawe Pele a no khou tou bva u swika a tshi bva Brazil .
Ṱhalutshedzo ya ipfi " maitele a si a mupo " zwi katela u wana muloi ( u ufara muloi / u sumba muloi ) .
Zwiṅwe hafhu , ri fanela u rumela mulaedza u pfalaho wa uri mathomo a mushumo na vhuhovheleli zwi shuma nga nḓila i linganaho kha phungudzo , ṱhanganedzo na thikhedzo .
U engedzea ha u shela mulenzhe ha vhafumakadzi kha u sika milayo hu nga livha kha khwiniso ya vhuswikeleli kha tshumelo dza mutheo u fana na dzinnḓu , pfunzo na ndondolo .
Khunyeledzo ya IRP hu ḓo ḓisa khwaṱhisedzo yo teaho kha vhatambi vha nḓowetshumo khathihi na vharengi zwi tshi ya kha u kuvhanganya nḓisedzo ya muḓagasi lwa tshifhinga tsha vhukati na tshilapfu .
U bviswa ha Alien Species nga kha mbekanyamushumo ya u Shuma na Maḓi ubva kha zwo kavhiwaho na zwivhangi zwa maḓi zwi shela mulenzhe kha ndeme na tshivhalo tsha maḓi o khwiniswaho .
Ndi madzangalelo a nnyi ane a khou itelwa iyi nyito ya vhudavhidzani ?
Ndalukanyo dzo teaho kha sia ḽa Saintsi dza Mutakalo dzi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Kha zounu nnzhi dza khuḓano hu vha mafhungo a vhureleli na vhutshutshisi zwa murafho na u shakulwa ha mirafho .
U ḓidzhenisa kha zwa u rea khovhe kha Exclusive Economic Zone ( EEZ ) /maḓi a dzitshakatshaka nga fhasi ha fuḽaga ya Afrika Tshipembe .
Mbuelo dzine dza ḓo wanala kha Nelson Mandela Bay na dzingu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha dzi ḓo katela vhubindudzi thwii hu bvaho mashangoni a seli , nahone izwi zwi ḓo sika mishumo ya tshifhinga tshilapfu zwa dovha zwa sika zwikhala zwa mveledziso ya zwikili na vhugudisi .
DG vha nga ri hu sa athu fhela miṅwedzi miraru kana hu sa athu fhela tshifhinga sa izwi zwi zwa ndeme uri vha wane tshifhinga tsha u lavhelesa mbilaelo zwavhuḓi , vha dzhia tsheo malugana na mbilaelo vha dovha vha davhidzana na muvhigi wa mbilaelo ngaha tsheo ye vha dzhia .
10.1 . Khabinethe i ṱuṱuwedza midia wa Afrika Tshipembe u dzhenela kha muṱaṱisano wa Pfufho dza Midia dza SADC dza 2022 .
Khumbelo ya mvusuludzo ya u ṅwaliswa fethu dza u vhulaha malwadze halutshedzo
Dzangano ḽa thikhedzo ndi tshiimiswa tsha mulayo tshine :
Kha sia ḽa zwiimiswa , kha ḽeveḽe ya tshitshavha na kha ḽeveḽe dzoṱhe dza muvhuso hu na u kundelwa ho ḓoweleaho ha u ḓivha nga ha vhuṱhogwa ha u ḽa zwiḽiwa zwo fanelaho .
DziPDO dzi ṋetshedza thikhedzo kha mbekanyamushumo dzoṱhe kha mavunḓu , zwihulwane kha Nnḓu dzoṱhe , dzine dza vha , Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu na Komiti dzadzo .
Maṅwalwa a tshiṱangani na a nnḓa - mivhigo ya vhaeletshedzi vha no bva nnḓa , zwitatisitiki zwa lushaka , mivhigo ya asesimennde dza tshanduko
Vhubvo nga zwa mupo ha kuḽoraidi kha maḓi shangoni zwi na vhuṱumani na u bvuḓa ha miṋo u bva kha matombo a re fhasi , kanzhi kha matombo a sedimenthiri a bvaho lwanzheni , hune zwisima zwa bva hone kana milambo ya ela u bva hone .
Ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na ṱhoḓea dzi livhanaho naḽo dzine muhasho wa tea u dzi fusha .
Mutsiko vhukati ha tshivhumbeo na zwi re ngomu u sumbedza mutsiko vhukati ha vhusiki na mutshinyalo .
Tshisumbi tsha mashumele kha u itwa ha mbekanyamushumo dza zwa pfunzo zwo vha zwi songo swikelela tshoṱhe nga nthani ha u ḓisendeka nga u vha hone ha vhagudisi u itela mbadelo dza mutendelo wa tshikolo .
Pulane i khou shuma sa tshiolwa tsha u thivhela na u fhungudza u shumiswa ha zwidzidzivhadzi na zwikambi nga nḓila i si yone na masiandoitwa a katelaho zwa matshilisano na ikonomi kha lushaka lwa Afurika Tshipembe .
Zwenezwo-ha , hu ṱoḓea pulane yo tou i lumbaho u itela u khunyeledza thandela iyi .
Mafhedziseloni zwi vha tshipikwa tshashu u dzulela u ṋetshedza miraḓo tshumelo dza ndondolo ya mutakalo dza ndeme dza nṱha nga mutengo u fareaho na u dzulela u gonyisa tshivhalo tsha miraḓo yashu .
Murendi u dovha a ita zwifanaho na zwenezwi munangoni wa u dzhena kha Nnḓu ya Buthano ḽa Lushaka musi Muphuresidennde vha tshi dzhena Nnḓuni .
Sa izwi Dzikomiti dza Wadi dzi na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri ṱhoḓea dza tshitshavha dzo dzheniswa kha dzipulane na phurogiremu dza masipala , vha tea u dzhiela nṱha u fhambana ha zwigwada kha zwitshavha zwa havho na u khwaṱhisedza uri zwigwada zwenezwo zwi a dzheniswa kha kutshimbidzele kwa u tshea mafhungo .
Naho mahumbulwa o ṋewa nga nḓila ya u vhulunga , a shuma kha phurogiremu na thandela dzoṱhe .
Miraḓo ya Vhuhaṱuli , Vhadzulatshidulo vha Vhusimamilayo ha Mavunḓu , Vhalangavunḓu vha Mavunḓu na Vhaṱhomphei vha swikela Company Gardens kha munango wa tshifhaṱo tsha Khoro ya Mavunḓu a Lushaka .
Muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli a nga nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsha maitele a bidi livhisa themendelo yo itwaho nga komiti ya vhupimathengo kana komiti ya vhuhaṱuli uri i sedze .
Mushumo wa Tshigwada tsho Tiwaho u tikedza Ikonomi ya Musuku ya Mzanzi ya muvhuso , zwi ḓisaho u sikwa ha mishumo , wa u engedza ndinganyo ya matshilisano na vhuṱaṱisani na u vhambadza vhubindudzi ha fhano hayani kha zwine zwa nga ita uri hu sikwe mishumo .
Kha vha badele mbadelo yo tiwaho .
U thuswa ha Vhana ho engedzea nga tshivhalo tshi linganaho 85% ; na nyimele ya maḽaria yo fhungudzea .
Vhorakhonṱhiraka vha tea u fha theminala dzoṱhe dzo fanelaho , dzipfara na zwiṅwe zwidzheniswa u itela u ṱuma kha dziṅwe tshomedzo .
Ri fanela hafhu u lugisela vhaswa vhashu mishumo ya tshifhinga tshi ḓaho .
Musi ri tshi khou dzhena kha khalaṅwaha ya vhuria , khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha u ṱhogomela nga maanḓa u itela u thivhela mililo ya mikhukhuni na ya maḓaka .
U shuma nga thimu zwi livhisa kha vhuthihi , kupulanele kwa khwine , na kushumisele kwa khwine kwa mbekanyamushumo .
U ḓadzisa kha izwo zwi tevhelaho zwo kovhelwa mazhendedzi a khou shumaho izwi : thandela dza 293 dza u fhaṱa zwikolo ; thandela dza maḓi zwikoloni dza 959 ; thandela dza muḓagasi dza 535 na dza 585 dza zwa vhuthathatshili .
Thivhelani tshikafhadzo ya ndangulo ya zwiko zwa maḓi zwo livhisaho kha u ḓa ha cholera .
U thoma u shumisa Pulane yo Ṱanganelaho ya Ndangulo ya Zwiwo khathihi na u fhaṱa senthara ya vhupo uho .
Tshiimo tsha vhuvhili tshi takuwa nga murahu ha u wana uri ndaka yo vha tshitshimbidzi tsha mulandu , hune khothe i sedza uri luṅwe lwa lutamo lu nga siiwa nga nnḓa musi hu tshi dzhiululwa ndaka .
Arali ho vha na u sa fushea malugana na nga nḓila ye mbilaelo ya tshimbidzwa ngayo , tshigwada tshine tsha kwamea
Minisiṱa u fanela u dzudzanya ṱhoḓisiso kha mbilaelo hedzi phanḓa ha musi zwithu zwoṱhe zwi sa athu u tshinyala .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) ha topoliwa nga vhushaka vhukati ha zwiitisi na mvelele dza tshiṱori .
Maitele a vhusimamilayo ane a khou ambiwa a ḓo sedzana , zwihulwane , na milayo yo buliwaho kha ndima ya 5 .
Ezwi zwi sumbedza uri vhathu vhanzhi vha tholiwa nga khalaṅwaha ya holodeni dza Khushumusi u fhira tshifhinga tshiṅwe tsha ṅwaha .
Khunyeledzoni , kha vha ri ndi ambe nga ha vhafumakadzi vho ṋekedzwaho ṱhanziela ṋamusi .
5.1 . Vhuimo ha madamu ha zwino kha shango vhu kha ḓi vhilaedza vhunga hu na u ḓimuwa hunzhi u fhira mvula .
Vhathu vha si na mishumo vha fhiraho miḽioni vho vha vha si na mishumo lwa ṅwaha kana lwa zwifhinga zwilapfu .
Thandela heyi mathomoni yo sedza kha sisiṱeme dza Tshumelo ya Mbuelo ya SA , Tshumelo ya Tshipholisa ya SA na tshumelo ya Vhukati ya Khomphyutha .
A hu na tshandulo kana tshandukiso ine ya tendelwa u itiwa kha ndayo dza konṱiraka iyi nga nnḓa ha musi hu tshi shumiswa khwiṋiso ya u tou ṅwala yo sainiwaho nga vhadziamikovhe mafhungoni .
Ḽevele ya vhukati ya u kunakisa nga khemikhala ndi hune zwitzhili zwinzhi na fangi zwa vhulawa , fhedzi hu si bakitheria dza maswole a tsireledzo .
Ro vhea pfunzo na mveledziso ya zwikili vhukati kha phoḽisi dza muvhuso .
U thetshelesa zwiṱori na u kona u ṱalusa muhumbulo muhulwane .
Zwo tendelwa : Mashumele a u gonyisela nṱha na u tsitsela fhasi a ḓo dzudzanywa u itela tshipiḓa tsha mashumele a ṅwedzi u itela u shavha u sa fara vhashumi zwavhuḓi , hu sa katelwi vhashumi nga ndaela ya Minista .
CDWs na komiti dza wadi zwi nga fhaṱa vhushaka havhuḓi nga :
Mahoro o tendelana u dzhiela nṱha zwikhala zwa u alusa Thendelano ya Mbambadzo ya Lutamo ( PTA ) ya MERCOSUR-SACU nga u katela mazhendedzi a nyaluso ya mbambadzo , nnḓu dza vhubindudzi , sekithara ya phuraivethe , na embasi dzavho dzi ṱhonifheaho na mishini ya mashango a nnḓa .
U bva kha mafhungo a u kwamana ha rathelwa kha u ṋea vhathu maanḓa na nḓivho zwi ṱuṱuwedza vhuṋe ha mveledziso yapo na u kunda nḓowelo ya u tshila nga u unḓiwa .
U langa tshumelo dza idzhiniara ya phurofeshinala tenda ya swika kha tshumelo dzoṱhe dza mutakalo .
Thikhedzo kha Mbekanyamushumo dza Phalamennde
Nga murahunyana ha nḓivhadzo iyi , ro thoma na kuitele kwa nga ngomu kwa u sengulusa lwo fhelelaho tshivhangi tshihulwane tsha thaidzo dzi vhaisaho sisiṱeme dzashu dza ndaulo ya ngomu .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u ya kha miṱanu kha u dovholola nyolo / maitele a u vhuinzhiniara ha bindu .
U hanganea ha matshilisano ndi nyimele dzine khetho dzi bveledzaho madzangalelo a iwe muṋe dzi nga livhisa kha mvelelo dzo ṋaṋaho kha vhoṱhe .
Vhathu vho dzulela u ṱuṱuwedzwa kha nyito ya vhuthihi nga nṱhani ha vhuthu havho vhu fanaho , fhedzi fhethu ha zwino ho anzela u ita uri zwi konḓese .
U vhona u nga vhaṅwe vhana vha ḓo i takalela ?
Mvula khulu u ya na shango ḽoṱhe dzi khou bvela phanḓa na u ḓisa miḓalo ine ya khou thithisa na u tshinyadza themamveledziso kha zwipiḓa zwa shango zwo fhambanaho .
U badela hu katela thendelano ya u rennda vhukati ha vhavhili na vhane vha mavu vha zwino , hune vha bulwaho murahu vha ḓo isa phanḓa na u bwa mugodi nga milayo ye vha tendelana .
Maitele a u wana ṱhanziela a katela u ṱanganedza na u ṱola ṋetshedzo ya thundu hu tshi vhambedzwa na maṅwalo a bviswaho , u ṱola thundu , arali hu tshi ṱoḓea , ndingo na u dzhiwa ha muthelo na VAT .
Vhaofisiri vho wana mufariwa uyo o humiselwaho dzhele o lala kha mmbete kha khuḓa ya sele o tibedzwa nga nguvho .
Tshivhalo tsha vhurangeli ha haya kana ndondolo yo tewaho kha tshitshavha .
Kha khethekanyo ṱhukhu iyi , mukovhe wa zwirengwa mashangoni a nnḓa na wa zwivhambadzwa seli nga Gauteng u saukanywa na ndivhanele i a itwa kha baḽantsi ya akhaunthu ya mbambadzo .
Ndivhotiwa : Nyisedzo ya tshumelo dza zwibadela , dzine dza swikelelea , dzo teaho , dzine dza shuma na u ṋetshedza tshumelo dza vhaḓivhi nga u angaredza , hu tshi katelwa na tshumelo dza mbueledzo dzo khetheaho , khathihi na tshikhala tsha vhugudisi ha vhaḓivhi vha zwa mutakalo na ṱhoḓisiso .
Muhumbulo wavho ndi wa uri khothe dza sialala dzi shume sa " kangaroo courts"nahone dzi dzhiiwa sa hone fhethu hune vha sina mulandu vha wanala hone mulandu nahone vha vhulawa lwa tshiṱuhu .
Tshivhalo tsha mahaya a vhaaluwa a tshimbidzwaho nga sekhithara ya NGO .
Tsha ndeme kha mbuedzedzo ya shango ḽashu ndi phindulo i katelaho zwoṱhe na i bvelaho phanḓa nahone ya u kunda tshitzhili tsha corona .
Muhasho u shumisa maga a tevhelaho u lwela ṱhoḓea dza vhuḓipfi dza vhafariwa :
Zwenezwino , vhubveledzi hu si ha tshitandadi tsha nṱha hu fanaho hone huṋe hu khou vha zwivhambadzwa , nga vhanga ḽa tshipiḓa tshihulwane kha rekhodo ya tshikalo tshihulwane ya China na India kha sisiṱeme ya u vhambadza ya ḽifhasi .
Khophi yo khwaṱhisedzwaho ya Tshiṱifikheithi tsha Bindu kana khophi ya Thendelano ya Vhufarisani kana kha bindu ḽa muthu muthihi khophi dzo khwaṱhisedzwaho dza ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ḽa Afrika Tshipembe .
Mveledziso ya vhathu : Kha milandu yoṱhe ya mbingano ya ṅwana , ṅwana u litshiswa tshikolo .
Minisṱa vha tea u ta nḓila ine zwikalo zwa muhasaladzo u bva kha zwihasaladzi zwi langiwaho zwa tea u itwa ngayo .
Vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho :
Izwi zwi khou vha hone nga kha mushumo une wa khou itwa nga mazhendezi a mulayo ane a khou shuma o khwaṱhisa vhukuma .
A hu na o tendelwaho u pfuka kha khaphethe tswuku ( Repeat )
Tshiṅwe kha yeneyi khethekanyo ya 9 ndi tshiṱalula ho sedzwa mbeu , nga nṱhani ha uri vhuloi kanzhisa vhu kwama vhafumakadzi ; zwenezwo-ha , u iledza vhuloi zwi nga kwama zwine vhafumakadzi vha ita .
Iḽi ḽo rwelwa ṱari nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ( dti ) , nga kha Mbekanyamushumo ya Themamveledziso ya Shishi , Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili , Masipala Wapo wa Baviaans .
Tshitatamende tsha Tshidzumbe
Vhana vhoṱhe vhane na dzhena navho vha a lingana nga vhulapfu ?
Tshelede ya hone i ḓisendeka nga muelo wa muṱa wavho .
1.7 Khabinethe i fhululedza mushumo wa Bodo ya Mikano ya Masipala ( MDB ) ye maḓuvhani a si mangana ya fhedza u ta na u tetshulula mikano ya mimasipala kha mavunḓu a ṱahe shangoni ḽashu .
Ri tea u ṱuṱuwedza mufhindulano na u guda ha roṱhe vhukati ha mashango , ṱhonifho ya na ndondolo ya u fhambana ha mvelelo na phambano kha zwiedziswa zwa mveledzo na u vha hone nga pfano ha mveledzo dzo fhambanaho uri mveledzo ya ḽifhasi i kone u vha ya ndeme yo fhelelaho .
U bveledza thendelano dza zwikhala zwa tshitshavha u itela u ṱanganyisa tshitshavha tshapo , mabindu na muvhuso kha u tandulula thaidzo .
Hu ḓo itwa ndingo dzifhio ?
Khabinethe , honeha , i zwi dzhiela nṱha uri hu kha ḓi vha na mushumo munzhi une wa kha ḓi tea u itwa u vala u sa lingana ha miholo hune ha vha hone shangoni ḽashu .
U wana mutengo wa maraga wa zwino hu shumiswa kuitele kwa u vhea mutengo .
ḼIGA ḼA 1 : U PULANELA ZWIBVELEDZWA KANA MVELELO notsi dza khoso
Ndi ngani zwi zwa ndeme u ṋetshedza maṅwalwa a ṱoḓeaho hu na tshifhinga :
1.33 Mbekanyamushumo ya Nyito ya Muvhuso yo ita mushumo wa ndeme kha mushumo wa u alusa GDP sa zwe zwa sumbedziswa kha figara dzo bvisiwaho nga Mbalombalo ya Afrika Tshipembe .
Vhudzuloni , Bannga i ḓo engedzedza kushumisele kwa zwishumiswa zwa tshelede zwo ḓitikaho nga makete .
Iṅwe mbudziso ino yelana na izwo ndi ya uri arali u dzhenelela ha mushumi kha akhaunthu zwi tshi tea u tou vha nga u funa , u fana na kha maṅwe mashango , kana nga u kombetshedzwa .
( a ) vha na ndalukano dzo teaho ; na uri
Ndi kha vhukwamani honovhu ha zwifhinga zwa musudzuluwo hune vhutshilo ha nnyi na nnyi tshitshavhani ha bvelela .
U dzhenelela hu thusa miṱa u vhulunga tshelede , na u engedza mbuelo ya muvhuso , zwine zwa nga thusa u badelela u dzhenelela kha ndango ya fola na vhuṅwe vhuvhekanyandeme ha mbekanyamaitele .
U sedza hafhu mvelaphanḓa kha pulane ya u fhedzisa ya ṅwaha
( 1 ) Vunḓu ḽo tendelwa u ita khadzimiso u itela tshelede ya u shumisa kana u shumisa zwino hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka , fhedzi khadzimiso dza u shumisa zwino dzi nga itwa fhedzi musi zwi tshi khou itelwa u ṱumanya nga ṅwaha wonoyo wa muvhalelano .
Maambiwaita na maambiwaitwa Fhungo ḽi vha ḽo ṅwalwa ḽi kha maambiwaita musi ṋefhungo wa fhungo a tshi khou ita nyito fhungoni , tsumbo , musidzana o vha a tshi khou ṱanzwa mmbwa .
I dovha hafhu ya monithara u dzhiiwa ha mafhungo a vhudavhidzano na nḓowelo dza kha khasho u itela u themendela u dzhenelela ho khetheaho hune zwa vha zwo fanela .
Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha tshiimiswa tshiswatshiswa tsha TWIMS tshine tsha kha ḓi bva u thomiwa tsho ḓuraho R56-miḽioni .
1.19 vha ḓo vha tendela uri vha imele thungo na muhwelelwa kana ṱhanzi dzawe , arali dzi hone nahone arali vho humbela .
( Kha vha kherule vha vhee kha faela ya khothe arali muhweleli kana muthu ane a khou ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo o imela muhweleli a tshi khou ya phanḓa na u ita khumbelo )
Themamveledziso ya ICT ya Afurika Tshipembe i tshi vhambedzwa na zwilinganyo kana maimo a dzitshaka a si yavhuḓi .
Thendelonzwiwa i ṱoḓa u dzhiela nṱha pfanelo yo ṱanganedzwaho ya dzitshakatshaka ya Muvhuso ya u vha na ndango ya zwiko zwoṱhe zwa mineraḽa na peṱiroḽiamu kha riphabuḽiki .
Naho zwi tshi toololwa sa ḽiga ḽa vhupulani , zwi tea u shumiswa sa nyito i sa khauwi kana ya mutevheṱhandu wa mushumo une wa vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha maga oṱhe a kuitele kwa vhupulani ha mvelaphanḓa kwo ṱanganelanaho .
vhuṱanzi kana rekhodo dzi kwamaho muthu wa vhuraru : fhedzi arali ho wanala thendelo u bva kha uyo muthu , nga maanḓa maṅwalo a re na vhuṱanzi ha tshidzumbe kana ha phuraivethe .
Madalo aya a ḓo khwaṱhisa kha vhushaka ha zwino ha tshaka mbili na Federesheni ya Russia kha u isa phanḓa na u bveledza vhushumisani kha masia o vhalaho .
U khwaṱhisedza uri mbekanyamaitele a maitele oṱhe a khou tevhedzwa .
4.4.3 Mishumo na maanḓa a Komiti ya Wadi
Ḽiga 2 : Arali mbilaelo ya sa tandululwa nga nḓila i fushaho Muḓisi wa mbilaelo musi o no rwela luṱingo senthara ya ṱhingo , luṅwalo lwa mbilaelo lu tea u ṅwaliwa lwa livhiswa kha Muofisiri Muhulwane wa GEMS .
Afrika Tshipembe na Senegal vho amba nga kuvhonele kwa mafhungo a ndeme a dzingu na a ḽifhasi khathihi na u saina thendelano dza zwiṅwe .
Arali vha wanala vho ita vhufhura , ri nga :
Mvula i khou na ngafhi na ngafhi ?
Khabinethe yo ṱanganedza uri mashumele aya a fanela u iswa phanḓa hu na vhukwamani na Vhufaragwama ha Lushaka .
Vho ḓi dzulela u ṱanganedzwa nga muya wa u ṋea na muya wavhuḓi wa vhuthu zwine zwa kha ḓi vhonala na ṋamusi .
Yo thusa vhukuma kha u engedza mbalo ya u ṅwalisa kha pfunzo ya mudededzi .
Makumedzwa avho kana mavhonele a nga ṱuṱuwedza khonadzeo ya u khwiṋisa hune ha tea u dzheniswa kha muvhigo une wa ḓo swikiswa ṱafulani ḽa Phalamennde nga Komiti .
Vhukoni ha u davhidzana na vhashumisani vho fhambanaho .
Vhaṱaleli vho kwasha magethe a mikaṋo , vha fhisa ofisi dza thikhithi , vha kwasha magethe a tshitediamu , vha tshoṱela vhupo ha dziphera nahone nga u angaredza vha vhanga nḓaḓo na vilili .
U amba : U shumisa vhusevheḓi ha u tou vhona nga maṱo kha u bvumba uri tshiṱori ri amba nga mini .
Ezwi zwo ḓi ralo naho hu na uri indekisi ya vhukoni ha mavu i tshi sumbedza uri iṅwe khethekanyo ṱhukhu i a takalelwa u bva kha kuvhonele kwa vhukoni ha tekeniki .
Naa hu fanela u vha na tsireledzo yo khetheaho ya maanḓalanga a tshitshavha malugana na u fhela ha tshifhinga tsha mulandu ?
I ḓo shuma sa mutheo wa u kokodza vhuṅwe vhubindudzi vhu anganyelwaho R20 biḽioni kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Thannge dza maḓi dzo ṋetshedzwa nahone ndingo dza tshifhinga tshipfufhi na tsha vhukati dzi katela u vhora maḓi na mvusuludzo ya migodi ya maḓi ngei Kroonstad u engedza nḓisedzo ya maḓi .
U ṱanganedziwa ha khumbelo dza masheleni ha masipala
Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Tshitshavha ḽa Afrika Tshipembe ḽi na mushumo wa u vhona uri nḓisedzo ya tshumelo ya tsireledzo ya tshitshavha yo fhelelaho kha vhushai na u shaya nungo kha muhangarambo wa ndayotewa na zwa vhusimamilayo .
Vha nga ita khumbelo ya kha Muṅwalisi wa Pfanelo dza Vhaṱavhi vha Miri Miswa uri vha wane tsireledzo ya tshifhinga nyana u swikela ndingo dzoṱhe dzi tshi fhedziwa na vhone vha tshi fhiwa pfnelo dza muṱavhi wa miri miswa .
Ndi ngazwo ri tshi katela miraḓo ya muṱa yo fhambanaho sa vhaunḓiwa - hu tshi katelwa vharathu , vhakomana , dzikhaladzi , vhaḓuhulu na vhaḓuhulu vha re vhana vha khaladzi ( tenda vha vha vho ḓisendeka nga muraḓo muhulwane lwa masheleni ) .
Ri livhuwa tshigwada itshi kha mushumo wavhuḓi , na u ya phanḓa kha vhufarisani .
U posa na u gavha bola khulwane
U topola mubvumo mathomoni a ipfi .
Ndingano i sedzesa u lingana ha mvelelo .
Kha vha sumbedze uri ndi thandela dzifhio dze dza dzheniswa sa thandela dza IDP hu tshi tevhelwa mafhungo a uri dzi na vhudzivha sa thandelathikhedzi na / kana ho sedzwa mbuelo nga zwikalo , musi dzo shandulwa na u ṋea zwiitisa u ya nga thandela zwa uri ndi ngani .
U khwaṱhisedza u vhusa hu linganaho ha Dzangano , vhuimo ha Muphuresidennde vhu ḓo sielisana u ya nga vhupo ha madzingu .
Tshiimiswa tsha Afrika tsha Mveledziso i Tshimbidzwaho nga Tshitshavha ( AICDD - na Mishumo ya Mveledziso ) :
Zwi thusa mihasho kha u pulana , u ita mugaganyagwama na u langa mbekanyamushumo nga nḓila ya khwine .
3.1 . Khabinethe yo tendela ḓivhamaitele ya Maitele a u dzhenisa Tshitshavha , nḓila na maitele a u thoma thandela dza themamveledziso , sa zwe dza ṋetshedzwa nga Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha na Themamveledziso ( DPWI ) .
Phungudzo ndi ya u wana kupfesesele ku konadzeaho kwa sisiṱeme ya ndango ya ngangomu na u ṱola nyolo dza mimasipala ya maitele a pfulufhedziso .
Mvelelo dza vhaṱoḓisisi dzo ḓivhadzwa vhashumi vha re na mbilaelo na dziEA kana vhaofisiri vho nangiwaho nahone vho teaho nga u tou ṅwala .
Arali khothe ya wana uri muhwelelwa a koni u pfesesa matshimbidzele a u ḓiimelela zwavhuḓi ; i nga ṱanganedza vhuṱanzi honoho u wana uri muhwelelwa o ita vhutshinyi naa na uri vhutshinyi vhu katela khakhathi khulwane .
Iyi khethekanyo i ṋetshedza tsaukanyo ya ndayotewa ya WSA u itela u fha tsivhudzo kha mafhungo ane Khomishini ya tea u a lavhelesa musi i tshi khou ṱoḓa thandululo ya thaidzo ye ya ṋetshedzwa .
Dzi khwaṱhisedza uri vhaswa u bva miṱani i shayaho - nga maanḓa vhaswa vha vhafumakadzi - vha khou manḓafhadzwa uri vha dzhie zwikhala zwiswa .
Nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi yo ḓala vhatambi vhahulwane vha si gathi vhane vha vha vhane vha zwipiḓa zwihulwane zwa mukovhe wa maraga .
Thikho ya ndeme ya ERRP yashu ndi u vusulusa mutheo washu wa zwa vhumagi na u bveledza nḓowetshumo dza mbambadzelannḓa dzine dza vha kha maimo a fanaho na a dziṅwe dza ḽifhasi .
Ho vha na ndozwo zwo itiswa nga mitengo ya maḓulu a u rothodza nnda nga nṱhani ha u swika u lenga khathihi na u ṋetshedza masheleni a zwibveledzwa .
Tshifhinga tshinzhi vhalwadze vha fhiriselwa fhedzi kha sekhithara ya muvhuso nga murahu ha musi masheleni a thuso ya dzilafho o fhela tshoṱhe .
U ḓikumedzela nga khamphani zwi shuma sa nyendedzi , kha dzangalelo ḽa tshitshavha , kha dziṅwe khamphani kha u ṱangana na u rengwa ha khamphani fhasi ha nyimele i fanaho .
Nga murahu ha musi o vula mulandu wa u rwiwa , ho vha na ndingedzo dzo fhambanaho dza u mu kombetshedza uri phumule mulandu uyo dze dza si bvele phanḓa .
U vhona uri hu na vhutevhedzeli kha mulayo kha vhusimamulayo na ṱhoḓea dza mushumisi .
Hedzi nyito dza rathi dzi ḓo vhona uri muswa muṅwe na muṅwe shangoni ḽashu u na fhethu ha u ya , uri fulufulu na vhukoni havho zwi shumiswe , na uri vha kone u shela mulenzhe kha nyaluwo ya zwitshavhani zwa havho na shangoni ḽavho .
Ngauralo kha ṅwaha muthihi , tshifhinga tsha nṱhesa tsha u ṱuwa a tshi nga ḓo fhira vhege dza rathi .
Kha vhege yo fhelaho , vhurumelwa ha Thimu ya SA vhu katelaho muvhuso , mabindu na madzangano a vhashumi mararu vho vha vhe kha fulo ḽa u amba nga vhavhulungi vha masheleni u itela u tandulula mbilaelo dzashu dza vhavhulungi vha masheleni a bondo na u tsireledza u khwaṱha ha masheleni ashu .
Vhu ṱanzi ha phasipoto ine ya vha mulayoni lwa maḓuvha ane a sivhe fhasi ha 30 nga murahu ha u fhela ha madalo avho .
Kuhumbulele kwa kale kwo tenda uri sisiṱeme yo shuma na u kundelwa u shuma huṅwe na huṅwe hayo ho vha vhukhakhi ha vhathu nga ngomu khayo .
Hu bvelela mini arali muthu ane a tea u badela tshelede ya vhuunḓi a lovha ?
Tshifhinga tsha maḓuvha a sumbe tshi tea u fhela uri tsheke i kone u badela hu sa athu shumiwa khumbelo .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza thikhedzo nga muvhuso wa lushaka ya u tandulula khaedu dza maḓi na soredzhi dzine vhadzulapo vha khou ṱangana nadzo nga fhasi ha Masipala wa Vhupo ha Emfuleni kha Tshiṱiriki tsha Sedibeng ngei Gauteng .
Mutevhe wa referentsi u tea u ḓa na bidi .
U khwatha kha nyaluwo i si yavhuḓi ya vhubveledzi zwi khou vhangwa nga tshenzhemo ya vhubveledzi hu si u sikwa ha mishumo .
( a ) nga miraḓo mivhili ya Buthano ḽa Lushaka , arali hu tshi khou tea u khethiwa Muphuresidennde kana Mulangadzulo kana Muthusa Mulangadzulo wa Buthano ;
Arali huna vhashumi vhane vha lwisana na u fusha miṱa yavho nahone vhane vha lwa uri vha wane mushumo ;
Ndi riṋe shango ḽa vhuvhili kha ḽifhasi ḽoṱhe kha e a fara tshiphuga tsha ḽifhasi tsha khirikhethe , ragabii na bola ya milenzhe .
Ṋetshedzo dza zwiḽiwa zwa mahala kha senthara na dzone dzi nga waniwa u bva kha Tshumelo dza Ndulamiso na Maini wa Fairview .
Tshiṱirathedzhi tsha Vhudavhidzani tsha Lushaka tshi fhiriselwa kha mavundu hu tshi itelwa u elana na zwiṱirathedzhi zwapo na zwa vundu .
Tshifhinga ndi tshiṱuku , Mudzulatshidulo , nahone a thi nga ḓo nga dzhena tshoṱhe kha u sedzulusa maṅwe mafhungo ngauri vhomakone vhavho vho no a ṱalutshedza nga vhuḓalo .
Mavharivhari fhedzi ane a elana na u muṱangano wa u sa tea kana ṱhoḓisiso kha tshitatamennde tsha mupotiwa tsha u ḓiimelela a elana ana u sa tea ha ṱhoḓisiso .
Ri khou ṱuṱuwedzwa roṱhe nga ha uri madzangano mararu a vhetshele thungo phambano dzao .
Vha zwi ḓivha hani arali vha tshi swikelela ṱhodea ?
Zwe ra ḓiimisela zwone a zwo ngo vhuya zwa vha u shandukisa muvhuso kana zwa vha u thagetha vhathu nga muthihi .
Tshivhalo tsha Miraḓo na tshifhinga tshine vha tea u vha vhe ofisini ngatsho tshi tea u tiwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
U ṱalukanya mibvumo mibvumelani ya pfalandoṱhe ntswa dzi no swika ṱhanu ( 5 ) , tsumbo : ai sa kha makai , oi sa kha goloi
Vhushumisani zwi nga katela mbulungelo kha nḓowetshumo , thandela dzo ṱanganelanaho kha ṱhoḓisiso , mveledziso , vhugudisi , thekhinoḽodzhi , ṋetshedzano ya phurogireme na vhubveledzi .
Izwi ndi maelana na mushumo wo khwaṱhaho wo lavhelelwaho Khomishini nga Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka .
Khumbelo ya u engedzelwa tshifhinga tsha u humisa
Vhege mbili dzo fhiraho , ro pembelela zwavhuḓi miṅwaha ya fumbili u bva tsha u vhofhololwa ha Muphuresidennde Vho Nelson Mandela nga murahu ha miṅwaha ya furaru vho valelwa dzhele .
u shela mulenzhe kha nyambedzano a vhudza-vho vhaṅwe mihumbulo ino fhaṱa .
Mithelo i konisa muvhuso u lambedza puḽane dza mveledziso dza shango .
arali vho ṱalana na muthu wavho , ndaela ya khothe ine ya amba uri vha na vhuḓifhinduleli ha ṅwana
U lwa na vhugevhenga ndi vhuḓifhinduleli ha muṅwe na muṅwe .
Ngauralo zwenezwo zwi mbo ḓi bvisela thungo fhungo ḽa tshikirini tshihulwane .
Olani zwithoma u itela uri mafhafha azwo a fane .
u vhona uri mavothi a pfunzo na mvelele a a vulwa ;
Nyingapfuma yo badeliswaho kha nyingapfuma zwayo i dzula yo ralo ṅwaha woṱhe .
Minista vha nga bvisa maḓaka a muvhuso kana tshipiḓa tsha maḓaka a muvhuso ane ha tshi tsha ṱoḓea u vha maḓaka .
Musi zwo ralo , zwiṱuṱuwedzi zwi re na ndeme kha u ṱuṱuwedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi zwi vhonwa sa u vha tsini ha hune ha namelwa hone zwiendedzi zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi , u tshimbila u vhuya wa swika hune wa khou ya hone , dizaini dzoṱhe dza zwiṱaraṱa na saithi , zwishumiswa zwa vhaendangaṋayo , na zwi no shumiswa zwi re kha vhuḓila ha tsini na bada .
Vhone , muraḓo , vha rumela khumbelo nga SMS vha wana phindulo nga SMS na zwenezwo i na mafhungo e vha a humbela .
U vha khagala na u sa dzumbama
5.2 . Afrika Tshipembe ḽo thoma u senguluswa lwa u tou thoma nga ṅwaha wa 2012 kha zwa u thoma u shumiswa ha maga a zwa vhugevhenga na khombetshedzo ya mulayo , khathihi hafhu na kha zwa u tevhedza haḽo tshumisano dza vhukati ha dzitshaka .
U engedzedzwa ha konṱiraka hu nga sedzwa .
Kha zwiṱuṱuwedzi na zwifusuludzi zwe ra vhekanya zwa ikonomi zwo ḓivhadzwaho ṅwaha wo fhiraho , ro fhulufhedzisa u dzhiela nṱha u thoma ndambedzo ya vhorabulasi vhaswa .
u engedza kutshilele ku na mutakalo na u ṱuṱuwedza uri vhathu vha dzulele u ṱolwa malwadze asi a phirela .
Kha vha vhe na vhuṱanzi uri vhagudi vhavho vha vhe na nḓivho ya zwiṱori , zwidade zwipfufhi , zwirendo na zwiimbo vhege iṅwe na iṅwe .
Minisiṱiri u tikedza nga vhuphara makumedzwa aya na u ṱuṱuwedza zwiimiswa uri zwi a lavhelese nga vhuḓalo .
Mbadelo idzi dzi vhumba tshipiḓa tsha zwibviswa u itela ndaka ya masheleni kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni .
U kona u amba nga luambo lu no shumiseswa ha masipala khathihi na luambo lwapo ; na
U engedza izwo , sisiṱeme yo ḓitikaho nga mulayo i a konḓisa kha u dzudza vhunzhi ha vhashumi vha re na ndalukano na vhukoni .
U itelwa mushumo nnḓa nga sekithara ya phuraivethe nga kha tshumelo yone lwa tshifhinga tshilapfu sa u renga ho ṋetshedzwaho .
Ikonomi dzo fhambanaho hu na khonadzeo ya u gonya i ḓo swikelelwa nga kha maitele a sisiṱamethiki u langula khohakhombo dza vhathu vha nnḓa vho akhamadzaho .
Kha miṅwedzi ine ya khou ḓa i si gathi , MaAfrika Tshipembe vha ḓo ya khethoni dza vhurathi kha dimokirasi yashu u yo khetha mivhuso ya mavundu na wa lushaka .
I dovha ya khwaṱhisa u shumiswa ha maitele a u shuma , tsumbo , u engedzwa ha ndifho kha vha sa tevhedzi milayo .
Muvhuso wa zwa Vhashumi u ḓo sedzulusa vhuḓiimiseli ha dzisekithara dza vhulimisi , vhusimamiri , vhutsireledzi ha phuraivethe , holosela na sekithara dza thengo ya zwiṱuku .
Mapholisa vha ḓo dovha vha khwaṱhisa kha u shumiswa ha dathabeizi ya DNA kha u ṱalusa vhahumbulelwa .
Kha nyimele iyi , vhashumi vha dzibara na dzikhifi vha nga thusa vharengi u vhona uri hu na zwinwiwa zwo linganelaho zwingana kha ngilasi , dzhege , na zwiṅwe zwifaredzi zwi songo ḽebeḽiwaho .
Ṱhahalelo idzi dzi sumbedza uri dzibada dzo fhelelwa nga tshifhinga tshadzo tsha vhutshilo na uri dzi khou isa kha milandu ya khothe i engedzeaho nga nṱhani ha nyimele dzi si dzavhuḓi dzi engedzeaho dza netiweke ya bada na ḽeveḽe dza u ṋea masheleni dzi songo eḓanaho .
3.2 . U ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Zwiimo zwa Zwibveledzwa zwa Vhulimi Phalamenndeni .
Vha ḓo dzhiwa sa ane a vha na ḽaisentsi ya u bveledza zwibveledzwa zwa zwivhaswa arali vho vha vha mubveledzi wa zwivhaswa phanḓa ha 17 Ṱhafamuhwe 2006 ḽine ḽa vha ḓuvha ḽa u thoma u shuma ha Mulayo .
Riṋe nga itsho tshifhinga ro humbela mashango u khwaṱhisedza uri phasipoto dzavho ndi dzi vhaleaho nga mutshini nahone dzi kona u vha na vhuṱumanyi na databeisi u mona na ḽifhasi .
Ṱhogomelo ya dzibada dzi re hone u khwaṱhisedza uri hu na ḽevele i ṱanganedzeaho ya tshumelo .
Mveledziso ya ikonomi yashu i nga aluswa nga vhathu vha re na vhukoni ho teaho .
U shumela u pfesesana na vhuthihi zwi ḓo dzula zwi zwa ndeme na musi ri tshi khou u bvelaphanḓa .
Kha Tshitatamende tsha Mulayo wa Mugaganyagwama wa Vhukati-ha Ṅwaha , ro vhona zwa uri arali nyimele ya ikonomi ya tsa , muvhuso uḓo sedzulusa hafhu masheleni awo na pulane dza kushumisele u kona u vhulunga masheleni a ḽa Afrika Tshipembe .
Kushumele na zwiimiswa zwa thikhedzo ya masheleni a muvhuso zwi re hone zwi tea u konanywa na u engedzwa .
Odithi ya tshiṱangani ya kushumiselwe kwa tshelede , tsumbo , masheleni ane a sokou ṋetshedzwa
U bvuda ha maḓi hu anganyelwa kha phesenthe dza 40 dza ndozwo ya maḓi nga lushaka nahone zwi ḓurela shango R7 biḽioni nga ṅwaha .
Khophi dzo phirinthiwaho dzi nga odiwa kha muhasho wa Khanḓiso nga mutengo wa u fhedzisela .
U fhedza mafhungo a zwa masheleni oṱhe nga tshifhinga .
Nyimele dza zwino dza zwa vhulimi dzi vhonala dzi dzo ḓoweleaho u ya kha dzi re nṱha ha dzo ḓoweleaho thungo ya vhukovhela ha vundu .
Fhedziha , sa izwi Muphuresidennde wa Afrika Tshipembe vha vhone vha no thola Dziminisiṱa na Vhafarisa Dziminisiṱa u ya nga zwiteṅwa 91 na 98 zwa Mulayotewa , ayo mafhungo ha athu swika kha Khabinethe , zwenezwo hedzi rekhodo a dzi na dziminetse dzi sumbedzaho uri ndi tsheo dza Khabinethe .
Sa musi mukhomishinari o fushea , a hu tshe na dziṅwe mbudziso kha ṱhanzi heyi .
Ḓuvha ḽa u tsivhudzana ḽo itelwa u ḓivhadza zwithu zwa muteo zwi no nyanyula na u vhuyedza zwi no kwama ngudo dza u lima mavhuwa .
Akhaunthu dza mukovho wa ṅwaha dzi fhedzwa na u odithwa hu saathu pfuka miṅwedzi ya rathi nga murahu ha u vala ha ṅwaha wa muvhalelano .
Nḓivhadzo ya tshanduko ya zwidodombedzwa zwa muṋe wa dzina kana wa goloi halutshedzo
Mafulufulu a vhushaka ha dzitshaka ha tshizwinozwino a isa phanḓa na u ḓisa khaedu kha mulayo wa dzitshaka .
Naho zwo ralo , hu na vhukonḓi vhuhulu kha ndungekano ya phaḓaladzo ya malaṱwa .
U ya vhuimabisi nga milenzhe .
Puḽanelani makete uri u pfukisele phanḓa muya wa vhudziki .
VHAFUMAKADZI A VHA NGO KHWAṰHA , VHA TEA U DZULA ZWIṰANGANI
I dovha hafhu ya topola sekhithara ṱhukhu dzine dza khou aluwa na idzo dzine dza khou hwetekana u ya nga u shela mulenzhe ha ikonomi dzadzo .
Kuitele kwo fhiraho kha nḓisedzo ya tshumelo dza ndondolavhathu kwo vha kwo ḓisendeka nga tshumelo dzi elanaho na thaidzo dza matshilisano na ṱhoḓea dzo imaho ngauri .
Vhana vha re na fhasi ha miṅwaha miṱanu na dzitshetshe vhone vha khomboni vhukuma , fhedzi arali ṅwana ane a khou tshuluwa a ṋekedzwa ndondolo yo teaho , u a kona u fhola tshoṱhe kanzhi nga maḓuvha a si gathi .
Maanḓa a dzula o sendamela kha tshelede musi une nyambedzano idzi dza vha hone .
1 . Vho Mpumelelo Tyikwe sa Muofisiri Muhulwane na Mulangi Mutshimbidzi wa Dzangano ḽa Ndindakhombo dzo Khetheaho ḽa Afrika Tshipembe .
Khabinethe i humbela Mbumbano ya Dzitshaka u bvelela kha mmbi dzisili u ṱhompha vhuḓilangi ha Syria na u tendela vhaSyria vha tshi shumisana kha u tandulula thaidzo dzavho .
Ro kona u ḓisa vhavhuelwa vho tewaho vhanzhi kha sisiteme ya ndondolo .
U tshimbidza , u sedzulusa na u ela tshumiso ya zwilinganyo zwa tshumelo .
Thikhedzo nga u angaredza i ṋetshedzwa vharumelazwivhambadzwa nga muthihi muthihi u ṱana zwibveledzwa kha maṱano o tendelwaho mashangoni a nnḓa hune TISA a i na vhuḓifhinduleli kha phavilioni dza lushaka .
Naho tshivhalo tsha zwienge zwo rengiswaho mimaragani tsho vha tshi tshi khou ḓi dzulela u tsa kha miṅwaha miṱanu yo fhelaho , mitengo ye ya wanala yo vha i tshi khou engedzea .
U shaea ha mbekanyamaitele ya tshumisano na muhanga wa tshiṱirathedzhi , zwi re zwo ḓisendekaho nga tshiṱirathedzhi kha zwi konwaho nga vhashumisani nga muthihi kha nyito dza tshivhalo tsho fhimiwaho hu na mbuelo dza tshanduko dzi pfadzaho ;
Hezwi zwi ṱanziela kha mvumbo ya tshiṱirakhitsha tsha maga .
Miraḓo i ṱhonifheaho a thi koni u pendela tshipitshi itshi ndi songo amba nga fhungo iḽi ḽa ndeme nga maanḓa ḽa vhuḓifari hashu malugana na u shumisa maḓi .
Iḽi ndi ḽiga ḽihulu kha u swikelela khonadzeo ya shango na ya dzhango kha sekithara ya lwanzheni .
Mutevhe wa zwine zwa fanela u sedzuluswa kha vhudzheneleli ha Komiti ya Wadi ?
Zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwi tea u wanala tsini na kha zwikhala zwa nnyi na nnyi .
Tshumisano , u pfesesa , thuso na vhulondo ho ṋetshedzwaho nga vhathu vhe ra ṱangana navho ho vha ha ndeme vhukuma .
Mushumo wa mikhwa ndi u wana zwilinganyo izwi u itela uri muthu a kone u ḓiṱumanya nazwo .
U khwaṱhisedza tshanduko ya kha sekhithara na tshumelo dza vhuendelamashango nga kha mveledziso ya vhathu , thikhedzo ya vhubindudzi na vhukoni kha tshumelo u itela uri Afrika
Naho hu na u sa dzudzana , vho khwaṱhisedza uri u kwamea lwa ikonomi zwi tea u dzhielwa nṱha kha poḽotiki .
ZWIDODOMBEDZWA ZWA GAVHELO ḼA U THUSA U FHUNGUDZA MUTSIKO ḼA COVID
Kha vha rumele luṅwalo na sambulu dza mbeu arali vha tshi ṱo ḓa u ita mbilahelo , nahone vha ṱalutshedze zwoṱhe zwi yelanaho na mbilahelo kana khanedzano .
Nga murahu kana nga nṱha
Sa zwo ṱalutshedzwaho kha thebulu , iṅwe ya poswo dza vhudokotela yo vha i songo ḓadzwa kha ṅwaha hezwi zwo kwama vhukoni ha mbekanyamushumo ṱhukhu u ṋetshedza tshumelo .
Ni kone u gera maipfi one a tshi bva fhasi ha siaṱari ni a nambatedze tsini na tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe .
Mu ṋe wa dzina kana muṋe wa goloi u tea u saina ṱhanziela ya u ṅwalisa ya zwino nahone a i fhirisele kha muṋe wa dzina kana muṋe wa goloi muswa .
1.11 . Mawanwa a zwenezwino a muvhigo wa Tshiimiswa tsha Vhushaka ha Lushaka : " Vhutshilo Afrika Tshipembe : Zwiitisi zwa Fulufhelo " a sumbedzisa uri vhutshilo vhu khwine Afrika Tshipembe ṋamusi vhu tshi vhambedzwa na ha miṅwaha ya 20 yo fhiraho .
Hune izwi zwo rali zwi ṱoḓa u humbulwa zwavhuḓi uri zwi re ngomu kha vhugudisi na maitele zwi nga shanduka hani u itela u sumbedza ngoho ntswa .
Kha vha vhudzise vhashelamulenzhe arali vha tshi ḓivha nga ha IDP masipala .
Ḽi bveledza zwiḽiwa zwaḽo zwi no ḽiwa nga hunzhi , ḽa ita vhurumelazwivhambadzwa kha zwa nyengedzedzo na u renga mashangoni a nnḓa zwine ḽa ṱoḓa u swikelela ṱhoḓea dzaḽo dza zwiḽiwa .
U lingana u ya nga mbeu ndi murando wa ndeme wa u vhona uri hu vha na tshumelo dzo khwaṱhaho , ndangulo i sa dzhii sia na ndingedzo ya thandela yo bvelelaho .
Hune zwa konadzea , mbadelo dza themabindu dzi tea u fhungudzwa sa thusedzo ya u rindidza u sa nyeṱha ha zwa gwama afho ḓoroboni .
Muthelo wa muvhuso wa vhukati wo theliswaho kha nḓisedzo ya thundu na tshumelo .
Komiti dzi tea u vhiga kha tshigwada dza dzulo ( Nnḓu ) ye ya dzi ta nahone Nnḓu i tea u tendela dziṅwe tsheo dzine komiti dza dzhia .
Vhafumakadzi vha shayaho a vha na vhuswikeli ho linganaho ha kha zwiimiswa zwa u sika milayo .
Vhadzulapo vha dzhenelela nga kha khumbelo ya mazhendedzi u swikelela zwipikwa zwo vhewaho
( 8 ) Mulayo wa lushaka u nga langula u shumiswa ha hei khethekanyo , hu tshi katelwa maitele o thomiwaho nga hei khethekanyo .
Vha tea u vha vho shuma kha vhupo ha sekhithara ya tshitshavha ya mihasho ya muvhuso wa vundu , zwiimiswa zwa tshitshavha na mimasipala na hone vha tea u vha na nḓivho ya kushumele kwa mbekanyamaitele na kuitele zwa muvhuso .
Naa hu na zwithivheli kana dziṅwe tsireledzo u thivhela vhathu na zwiendisi u wela ?
Fhedzi arali muitakhumbelo a si nga si kone u wana bugupfarwa , a nga thusalea nga u tea u founela switshibodo ya tshiimiswa u humbela zwidodombedzwa zwo teaho .
( 2 ) Mushumi muṅwe na muṅwe u na pfanelo -
Ri ḓo vha ri tshi khou tamba nnḓa ngayo ! "
Muvhuso u ḓo isa thikhedzo uri miṱa iyi isa hwale mutsiko nga yoṱhe .
Zwifhaṱo zwa kale zwinzhi , nga maanḓa zwa Greece na Italy , zwo fhaṱiwa nga muhangahwe zwoṱhe .
Musi hu si na mbekanyamushumo dza muvhuso , khamphani dza ole dza dzitshaka khulwane dzo thoma mbekanyamushumo dzadzo dza mveledziso ya tshitshavha .
Zwifuwo Vha songo sendela tsini na zwimange na mmbwa arali zwo tea .
Muhanga wa Kushumele wa Tshiṱiriki na Pulane ya Kuitele kwa Masipala
Ri khou engedza dizaini dza tshanduko na dzithekhinoḽodzhi dzi ṱoḓeaho kha u vhuedzedza vhupo ho kwameaho kha u fhelisa phungudzeo ya mavu na u bveledzisa mavu .
U ṅwala : U ita inthaviwu na khonani dzau na u ḓadza thebuḽu .
Ndivho ya muṅwalo mutswu u re nga fhasi nyana ha ṱhoho ndi ifhio ?
Phambano khulwane kha maitele a vhukati ha vhuvhudzisi ha muthu a eṱhe na ha tshigwada kana vhuvhudzisi ha tshitshavha ho ṱoka midzi kha orienthesheni ya lushaka ulu lwa vhushaka ha vhuvhudzisi .
Khwaṱhisedzo ya nḓivho dzo fhambanaho u bva kha lutendo lwa uri nḓivho yo fhelela u ya kha uri nḓivho ndi ya tshifhinganyana .
12.7 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Tshumelo dza Dziposwo kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Fhungo ḽa ndeme ndi nḓisedzo ya mavhusele o ṱanganelaho .
Kanzhi phurofeshinaḽa wa zwa vhudavhidzani o vha a sa khou nyeṱulelwa zwavhuḓi zwi isaho kha nḓaḓo khulwane .
U ṋaṋa ha ephidemiki ya malwadze a hu tshi katelwa na dzikhentsa hu ḓo engedza vhuleme ha nyimele dza orala .
u fhungudza u thulana kana u kuḓana ha vhathu mushumoni
Musi wind turbine dzo no bveledzwa , dzi ḓo bveledza gigawatt ya 460 ya dziawara nga ṅwaha u ya kha sisṱeme ya khebuḽu na u bveledza vhuḓikumedzeli hashu kha tshanduko ya kilima nga huhulu .
Ndivhuwo kha vhurangeli uhu , ṱhumano dzo thomiwa nga huswa na zwiimiswa zwoṱhe , ṱhoho dza zwiimiswa na vharangaphanḓa vha matshudeni vho itaho mushumo muhulwane kha u davhidzana na matshudeni .
Mbekanyamaitele i kumedza khwiniso kha ndaulo ya tshivhumbeo tsha muhanga wa bodo dza vhabetshi na u khwaṱhisa maitele a ndangulo u fhungudza uri u betsha hu sa tambudzwe .
Zwa ndeme ndi zwa uri vhukoni hashu kha u lwisa vhutshinyi vhu ḓisendeka nga tshumisano ya vhadzulapo vhoṱhe , nahone ho ṱuṱuwedzwa nga mitheo ya kuvhusele kwa mulayo , ṱhonifho ya tshumelo dza vhulamukanyi na u tevhedzwa ha pfanelo dza vhoṱhe , zwithu zwine Ndayotewa yashu ya ri ṱuṱuwedza uri ri zwi tevhele vhutshiloni hashu na kha zwine ra amba .
U bva tshe ha vha na muṋaṋo ḽifhasini , mashango maṱuku o ṱangana na khaedu dzine dza ṱoḓa u dzhielwa nzhele u bva kha IMF .
Maipfi o ṱalutshedzwaho ndi haya : " u pomoka muthu vhuloi " na " maitele a si a mupo . "
( 1 ) Miraḓo ya khorotshitumbe ya vunḓu vha na vhuḓifhinduleli kha mishumo ya khorotshitumbe ye vha i ṋewa nga Mulangavunḓu .
Naho zwo ralo , kha vha fhaṱuwe kha nḓaḓo ine ya nga vha hone u mona na khonani dza mbofholowo dzi nga dzhia u fana na zwine vhashumisani vha phurofeshinala vha nga dzhia .
Fhedzi maitele a vhudavhidzani a tea u itea nga nḓila yo dzudzanyeaho .
U thusa nga u lavhelesa maitele a mupo , vhadzuli na mutshatshame wa zwi tshilaho kha vhugalaphukha zwine zwa ḓo katela zwi tevhelaho : u kuvhanganya data ya zwi tshilaho na ya mupo , mivhigo kha masia a mvusuludzo na u londota masia a mvusuludzo .
Khethekanyo ya 31 i ri " vhathu vhane vha wela kha tshitshavha tsha mvelele , vhurereli kana luambo , vha nga si thivhelwe kha u shumisa pfanelo dzavho , ngauri vha fana na vhaṅwe vhathu tshitshavhani- ( a ) kha u ḓiphiṋa nga mvelele , vhurereli na luambo " .
Nga nṱhani ha izwo , u shumiswa ha tsheledzo nga foro vhukati ha bede dzi imelaho nṱha , kana dzi ridzhi , zwi nga vha mashumele a khwine kha zwiliṅwa zwa kale .
Sa zwitaela zwoṱhe zwa vhuṱumani , u fulufhedzea ndi zwone zwa ndeme khulu kha vhuṱumanyi ha tshiṱirathedzhi vhu bvelelaho .
U ita uri hu vhe na vhushelamulenzhe nga vhathu
Gumoṱuku ḽa tshenzhelo yo teaho ya miṅwaha miraru .
1.2 Khabinethe yo ṱanganedza pulane ya ṋetshedzo ya khaelo uri i engedz mushumo wa u ṋetshedza khaelo , nga maanḓesa kha mavunḓu e a sumbedza u fhungudzea ha u ṋetshedzwa ha khaelo .
Mishumo ya tshoṱhe i ḓo bva kha ṱhoḓea i bvelaho phanḓa ya ṱhogomelo ya themamveledziso .
Mihasho ya vhukati i a shela mulenzhe kha nḓisedzo ya tshumelo nga u tikedza u pulana , u sika , u shumisa na u langa , u ṱola na u ela vhuimo ha thandela dza themamveledziso dzi shumiswaho nga masipala .
Mupfumedzanyi kana mulamukanyi tshawe ndi u tshimbidza nyambedzano ine ya ṱuṱuwedza tshigevhenga u guda nga ha zwe zwa vhangwa nga vhugevhenga na u dzhia vhuḓifhinduleli malugana na vhuṱungu ho vhangiwaho nga vhukhakhi .
Zwibviswa kha thandela khulwane dza zwa vhufhaṱi zwo ḓisendeka kha mvelaphanḓa ya vhorakhonṱhiraka .
Naho zwi sa pfesesei misi yoṱhe kha vhoṱhe vha re hone u thomani , vhudavhidzani vhu kha ḓi vha hone .
Tshiduna Tshisadzi Ṅwana Muungo Vhukhudo
Zwi ḓo katela tshumelo dzi fanaho na vhudzulo , zwiḽiwa , vhadzudzanyi vha madalo , dzikhasino , minyanya ya mbingano na vhuṅwe vhuṱambo vhu fanaho .
Idzi ṱhuṱhuwedzo dzi sumbedza lutamo lwa Afrika ḽine vhafumakadzi , vhanna , vhaswa , vhaaluwa na mirafho yoṱhe ya dzhango vha ḓifhelwa nga mbofholowo dza vhuṱhogwa na pfanelo dza u dzhenela kha mveledziso ya tshitshavha tshiswa dzhangoni .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya thengiso ya zwivhaswa
Nḓila ya vhudavhidzani u ṋetshedza khoro mawanwa kha tshumelo , zwikolodo na maṅwe mafhungo a vhilahedzisaho .
nḓivhadzo ya u vusulusa muthelo ( MVL2 ) .
Vhukoni ha u shuma kha sisiṱeme ya u langula ḽaiburari ya eḽekiṱhironiki .
Kha vha ḓadze fomo vha i ṋambatedze maṅwalo a tevhelaho :
Izwi zwi ḓo langwa nga tshumisano na sekithara ya phuraivete , u fhulufhedzea ha mbekanyamaitele na u vha na fhulufhelo kha nyaluwo ya ikonomi ya tshifhinga tshilapfu .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri thandela idzi dzo topolwa u itela u shumiswa tshifhingani tshi ḓaho .
Mulayo na / kana maitele a gurannḓa dza muvhuso o bvela phanḓa ngei China .
2.4 . U thomiwa ha Ofisi ya Ndango ya Thandela ya Vhurangeli ha Gundo ḽa Themamveledziso ya Muphuresidennde
Hu na zwiimiswa zwa dzingu , zwine zwa tea u wanala kha bada dza vhuendi khuhulwane tsinisa na vhuima vhuendi ha tshitshavha .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u swika kha miṱanu kha u ṋetshedza vhuṅwaleli na ndaulo nyangaredzi ya ofisi kha ofisi dza ndangulo khulwane ndi ṱhoḓea .
Nga ngoho ndi nyito ine vho ḓilugisele u i dzhia fhedzi musi vha tshi sinyuwa izwo zwi ṱuṱuwedza vhuḓifari havho , sa tsumbo , u ṱutshela kule na murangaphanḓa wa tshigwada .
18.4 Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u dovha hafhu a ḓivhadza muitakhumbelo nga ha maitele a pfanelo iṅwe na iṅwe yo bulwaho afho nṱha kha nḓivhadzo24 .
Madzangalelo ane zwiimiswa zwa vha nao hu na u swikelela hu hulwane u fhira vhaṅwe zwo dovha hafhu zwa vhonala .
Phurogireme dza u maanḓafhadza dze dza shumiswa nga burantshi dzi katela na Vhupfumbudzi ha Matshudeni ha Tekiniki ya Tshenzhelamuṋe , Maitele a U pima Mvelelo dza U maanḓafhadza na Phurogireme dza Mveledzavhakonṱiraka .
Ro ḓivhadza lushaka mbekanyamushumo yashu ya miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Tshigwada tsha Tsedzuluso tsha u konanya mishumo ya Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso , zwoṱhe zwi na vhaimeleli u bva kha vhasheli vha mulenzhe vha ndeme na vha si vha ndeme , hu tshi khou katelwa na vhaṱoḓisisi vha ṱhonifheaho ;
Ri nga si kone u ṱandavhudza nyimele nga nḓila yo linganaho , mivhala i xelelwa nga nzhemu kha nyambedzano , fhedzi nṱha ha zwoṱhe , tshenzhemo yashu ya muzika i nga kha tshipiḓa tshihulwane i fhira maipfi .
Kha vha vhambedze dandululo iḽi na tshiedzwa tsha ḓivhambalo tshe ra tshi bveledza kale .
Tshifhinga tsha muvhalelano tshi dovha tsha vhidzwa uri tshifhinga tsha zwa muvhalelano , ṅwaha wa muvhalelano kana ṅwaha wa dzibugu .
Komiti ya zwa u ṱola i shuma u ya nga ha ndaedzi na maga o ṅwaliwaho , o tendelwaho .
u ṅwala nga ngomu mulaedza wa tshipentshela wa u tamela mulwadze mashudu .
Mitambo ya ḓirama : u bveledza u ṱanganela na zwiitisi na masiandoitwa sa mitambo ya u vhalela , mitambo ya madzina , n.z
Muvhuso u ne wa khou shanduka wa DRC wo ṱanganedza khakho dzo itwaho u swika zwino nga tshifhinga tsha tshandukiso na u limuwa ṱhoḓea ya khakhululo ya zwenezwo .
Iṅwe khoudu ya mitambo , u tou fana na karaṱi , mitambo na thenisi , na zwone zwi ḓo sedzwa .
U lambedzwa ha khoro hu bva kha tshelede yo kovhelwaho nga Phalamennde .
Kha nyimele iyi bindu ḽa ṱhanganelano na tshigwada , ṱhoḓea idzi dzi ḓo shuma kha muṅwe na muṅwe a re kha bindu ḽa ṱhanganelano kana tshigwada .
Vhagudi vha thusa u vhea zwithithisi na u sudzuluwa khazwo nga nḓila yo tsireledzeaho - u namela nṱha ha , u namela nga nṱha ha , u swenda , u ṋembelela kha matanda kana matzimbi na u linganyisa .
Mushumi ane a khou lavhelelwa a nga zwi ita nga ene muṋe kha nyimele yo raliho sa izwi hu si na vhushaka ha mushumo ho no vhaho hone .
Kha vha bule hune buḽoko dza theminala dza vha hone na hune zwikurufu zwa u ṱumekanya zwi nga shumiswa kha nyito .
Tsha vhuraru , ri nga shumisa masheleni a themamveledziso ya vhuendi u tsireledza ikonomi yashu kha khombo dza dzitshakatshaka dzine dza khou dzumbuluwa .
U pfananya na u vhea iṱo kha u thoma u shumiswa ha pulane ya ndondolo ya vhuongi na u lingwa ha hone .
Ndi tshi tshimbila ndi tou dedengela .
- Vhathu vhaswa vha fhiraho miḽioni mbili vha ḓo vha vha tshi khou shuma .
Mafhungomatsivhudzi a no kwama mihasho ya sekhithara , o phaḓaladzwa kha muhasho wa sekhithara yo teaho uri a sedziwe .
Vha fanela u ita khumbelo ya u vusulusa hu sa athu u fhira 31 Ṱhafamuhwe nga ṅwaha une u ṅwaliswa ha fhela ngawo .
Bambiri iḽi ḽi wanala nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dza Afurika Tshipembe .
U vhona uri mishumo yo ṱaluswaho ine ya khou itwa a i na masiandaitwa a vhavhaho kha mupo .
Ndi zwithu zwa tshifhinga tshoṱhe , phanḓa ha tshiimo tsha ikonomi ya ṅwaha wo faho 1980 na zwino nga 1990 , Afurika Tshipembe ḽo tshenzhela tshifhinga tshilapfu u thusa ikonomi u hula u bva kha heyo rikhodo ya mbalo mbalo dzo thomaho nga 1940 .
Kha vhatukana phesenthe i nṱha u fhira u guda , ngeno kha vhasidzana i fhasi .
U hulela ha nyito idzi na mvelelo dzadzo dzi nga nḓila ine tshipiḓa tsha vhugevhenga tshazwo ndi tshihulwane kha sia ḽadzo ḽa poḽotiki ḽi konadzeaho .
( a ) ndi Ṱhoho ya muvhuso , na Ṱhoho ya Khorotshitumbe ya lushaka ;
Masipala kanzhi u tea u wana dziṅwe nḓila , dza vhubveledzi na tshumisano dza u wana masheleni o teaho a u shumisa tshoṱhe pulane dza ndangulo ya zwiwo .
Halwa vhu nga vha na mveledzwa kha maitele ane muthu o kavhiwaho a ṱanganedza dzilafho .
Nga u tou ita , mawanwa o ṱalutshedzelwa sa a humbudzaho uri u sedzesa na elementhe dza u phalala dza phakhethe dzo vha masia a vhuelwaho u fhira thikhedzo i yaho phanḓa nga vhabebisi .
22.1 Kha u ṱandavhudza hafhu vhukoni ha Afrika Tshipembe sa shango ḽa zwa maḓini ḽi ṱalutshedzaho nga vhupo ha dzhiosiṱirathedzhi na mbambadzo yaḽo kha nḓila dza u vhambadza malwanzheni , Minista wa Vhuendi , Vho Dokotela Blade Nzimande , vha ḓo vha ṋemuḓi wa u Rwela Ṱari ha Nyambedzano ya Sekhithara ya Vhuendi ha Maḓini ya maḓuvha mavhili u bva nga ḽa 28 Luhuhi u swika nga ḽa 1 Ṱhafamuhwe 2019 ngei Durban , KwaZulu-Natal
Nga tshifhinga tsha kotara iyi , vhuingameli ho itwa kha mavundu oṱhe a ṱahe .
Vhutshimbili vhu katelaho tshikhala tshihulwane vhu itwa u mona na mavundu , hu nga u dalela miṱa kana u ya kha dziholodei dza mafhelo a ṅwaha .
Mugaganyagwama , naho zwo ralo , u tea u tenda u shanduka u itela u katela zwivhumbi zwi sa ḓivhei .
U tamba , mutsukunyeo , mitambo na zwipotso zwi shela mulenzhe kha u fhaṱa vhuḓifulufheli havhuḓi na mikhwa ya mugudi .
Vho kumedzela miṅwaha ya mahumi mararu a vhutshilo havho kha SAPS nahone vho vha vha tshi khou ṱoḓisisa vhugevhenga vhu dzudzanywaho nga zwigwada kha shango ḽashu .
Zwi dzhia tshifhinga tshingafhani
Vhukonḓi ho livhaniwaho naho musi hu tshi shumiswa tshoṱhe GPA a ho ngo tea u ri ita uri ri ṱutshele thendelano iyi , sa zwe vhaṅwe vha dzinginya .
Ezwi zwi katela mivhigo yashu ya ṅwaha nga ṅwaha na mivhigo ya tshiṱirathedzhi yo fhambanaho na maṅwalo a mbekanyamaitele i kwamaho saintsi na thekinoḽodzhi .
Mavundu o khwaṱhisedza uri sethe dza mabambiri a mbudziso dza mulingo dzo iswa kha musedzulusi wa nga ngomu na wa nnḓa .
Muvhigo uyu u katela u anganywa ha mafhungo a zwa masheleni khathihi na tshikolodo , na u dovha hafhu wa ṋetshedza asesimennde ya khombo ya zwa masheleni .
Hu fanela u itwa ndingedzo dzoṱhe dza u fhelisa vhuleme na tshutshedzo , kana zwaho u fhungudza mveledzwa dzazwo .
Mimoḓoro ya vhathu vha phuraivethe a i nga ḓo tendelwa tsini na luvhanḓe kha zwiṅwe zwiimiswa zwa tshitshavha .
Mbekanyamushumo ya u vhuedzedza na ndondolo kha tshitshavha , zwifhaṱo , u dzhenisa eḽekiṱhirikhaḽa na mekhenikhaḽa zwi dzula zwi tshi khou khwiniswa .
REKHODO DZINE DZA SOKOU WANALA DZI NGA WANIWA HANI
Bugu dza zwiṱori zwipfufhi zwine zwa takadza dzi re na fhungo ḽithihi kana mavhili kha siaṱari .
Kha zwikhala zwa mishumo yo sikwaho , zwi fhiraho miḽioni zwo dzhiiwa nga vhaswa .
Muhasho wa Vhuendi u ḓo shumisana na Prasa na Ndaulo ya Tsireledzo ya Zwiporo u ṱavhanyisa Bodo ya Tsedzuluso uri hu sedzuluswe u itela u ta tshivhangi tsha khombo hu u itela u thivhela u itea ha khombo mmbi ngaurali .
Ri khou tea u vhona uri sisiṱeme dzashu dza masia mararu a muvhuso dzo livha kha nḓisedzo ya khwine ya tshumelo dza ndeme na u vhona uri masia oṱhe a muvhuso a khou shuma nga nḓila ya vhuḓifhinduleli musi ho sedzwa masheleni .
Pulane yavho ya dzilafho i nga shanduka na tshifhinga zwi tshi bva kha uri vha langa zwavhuḓi asima yavho u swika ngafhi .
Ri shumisa tshati ya mutsho kha u sumbedza uri mutsho wo ima nga nḓilaḓe .
Vhathu vha re khomboni khulwanesa ndi vhafumakadzi , vhana na vhaaluwa .
U dovha wa fhungudza ndovholoso ya themamveledziso na u ṱuṱuwedza muṱaṱisano wa tshumelo ya ndeme nga kha tshumelo ya WOAN .
Ndi a livhuwa , ri tea u vala zwino .
U shumisa zwidzidzivhadzi na zwone zwi na masiandaitwa mavhi kha tsireledzo ya vhuendi saizwi vhareili vhanzhi vha nyendo ndapfu vha tshi ṱanganedza uri vha khou shumisa zwidzidzivhadzi ( zwihulusa zwikambi na mbanzhe ) u itela u awela na u sokou dzula muthu o karuwa .
Nḓivhadzo : arali vha tshi khou balelwa u ḓi dzhiela masheleni nga vhone vhaṋe , vha nga ṋanga muimeli ofisini ya SASSA , kana vha ṋea muṅwe muthu mannḓa a mulayo uri a vhe ene ane a vha kuvhanganela mundende wavho .
U fana na madzhini wa mulimi wa mavhele na murengi , a hu na ṱhanganedzo dzo itwaho u wana madzhini wa mumagi na murengi , nga u ralo , khwaṱhisedzo khulwane yo vhewa kha ḽiga iḽi .
Vhafariwa vho iswa kha khethekanyo dzo fhambanaho dza vhafariwa vho humiselwaho dzhele ngeno hu uri mulandu wo vulwa fhaḽa SAPS ya George .
Vho vha vhe ngweṋa ya dzibugu na u ṱalutshedza zwiṱori , vho vha vhe na lutamo lwa u bveledzisa vhaṅwe vhathu .
Tshigwevho a , fhedzi , tsho ngo guma kha u vhewa kha tshigwada tsha murafho kana mvelele , na uri tshi nga katela muthu ufhio na ufhio kana tshitshavha tshifhio na tshifhio .
Ndi nga mini sheduḽu yo dodombedzwaho ya mugaganyagwama i ya ndeme ?
Hu dovha hafhu ha ṱoḓea uri hu sedzwe u ḓala ha ndeme kha ṋetshedzo ya tshumelo .
Sa i zwi iyi thaidzo yo aluwa , mapholisa na miraḓo ya tshitshavha vha kwameaho vho shuma kha u fhungudza u ṋetshedzwa ha zwidzidzivhadzi zwine zwa khou bveledzwa zwi zwiṱaraṱani siho mulayoni .
A ho ngo vha na zwithu zwi si zwavhuḓi zwo itwaho nga tshifhinga tsha vhuingameli .
U sikiwa ha dzangano kana tshiimiswa ( Khoro ya Mupondwa ) tsha tshoṱhe uri tshi eletshedze muvhuso nga mafhungo a mbekanyamaitele na khwiniso dza mulayo u itela u swikela ṱhoḓea dza vhapondwa vha vhugevhenga , ho themendelwa .
Mveledziso phaḓalalaho , dza mavhengele na dza nḓowetshumo na vhushaka hadzo na vhudzulo ha vhathu zwi tea u sedzwa sa zwipiḓa zwihulwane zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no tsa hu tshi gonya .
Theo ya mulayo ya zwino a yo ngo shumiswa lwo fhelelaho .
Tshiṅwe tshifhinga , ro vha ri sa zwi ḓivhi uri ri khou vhulunga vhathu vho lovhaho nga AIDS .
U ṱalutshedza uri tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mulayo tshi nga ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha nga mafulufulu kha wadi yavho .
Hezwi zwi amba uri muthu a nga si ise mbilahelo yawe khothe arali mbilahelo yawe itshi kha ḓivha na Vhulanguli .
Kushumiselwe kwa modeḽe ndi nyito ya u dadamala ine ya tea u sedza nzulele na fhethu .
Masia mavhili a kona u ṋekedza khanedzano , nahone tsha u fhedzisela , khothe ya ṋekedza khaṱhulo .
Madalo luthihi nga muunḓiwa nga ṅwaha U ḓadza
Foramu dzine dza ḓo tendela u vhumbwa ho dzudzanaho u thoma mbekanyamaitele na/ kana u ṱuṱuwedza u vhumbwa ha mbekanyyamaitele , na u dzhenelela kha M&E
Izwi zwi shela mulenzhe kha muhumbulo wa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka nga kha u engedza vhuthihi ha tshitshavha na u anḓana , u tandandulula u sa vha hone ha ndinganyo ha tshifhinga tsho fhiraho na u vha hone ha mveledziso , u vha shango ḽi konaho ḽi hulisaho vhadzulapo vhalo .
Vhuḓifari ha vhaofisiri vhu dededzwa nga Khoudu ya Vhuḓifari ha Tshumelo ya Nyi na nnyi .
Kha tshifhinga tsha zwino tsha mafhungo ane a ḓa nga luvhilo , ndi zwa ndeme uri yunithi ya ICT i a kona u ṋekedza thikhedzo kha Khoro na mihasho yoṱhe ya masipala .
Maitele a ṋea mupondwa na tshigevhenga tshikhala tsha u bveledza maano a u shumana na vhuṱungu .
Ri ṱanganedza u thomiwa ha Ndinda Vhuaḓa (
Hu tshi dzhielwa nzhele ya vhukoni vhungafhangafha ha maswuhana aya maswa avhuḓi na mufumakadzi o imaho afha phanḓa havho , ndo vha ramba hafha uri ndi ṱahise thikhedzo yanga na vhupfesesi ha u khunyeledza havho u mangadzaho
Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ndi yone ine ya sumba nḓila malugana na u khwiṋisa zwithu kha nṱha dzoṱhe dza muvhuso .
Tshenzhemo ya u thoma u shuma ha UAS , yo ṱanganyiswa na nga pfunzo dzi bvaho kha mbambedzo na mashango a nnḓa , zwo sumbedzisa ndeme ya zwiteṅwa zwi tevhelaho :
Ndi dzifhio thandela / mishumo i ne ra ḓo ita malugana na izwi zwiṱirathedzhi zwa ndeme ?
Ee tshelede ya vhuunḓi i nga vhiliwa kha vho makhulu vha malofhani arali vhabebi vha sa nga koni u badela tshelede ya vhuunḓi .
Phenndelo i si yavhuḓi kha vhukoni ha zhendedzi kha u vha na vhuṱanzi nga ha nyimele zwi vhaisa tsireledzo ;
Vhorakhoṱhiraka vha ḓo ya saithini nga Khubvumedzi u fhaṱa yunivesithi ntswa ngei Devhula Kapa na Mpumalanga .
Mafhungo malugana na u phaḓaladzo ya mbeu ya vhapondwa vho rwiwaho na vhatshinyi a khou ambiwa ngao , u fana na reithi dza u vhambedza u rwiwa u itela u huvhadza na ho ḓoweleaho , na fhungo ḽa u fhihamelwa ha mupondwa .
Muṱoḓisisi ane a khou shuma iyi thandela , ane a nga kwamiwa malugana na mafhungo nga vhuḓalo ndi , Mufumakadzana Jennifer Joni .
Khabinethe i dovha ya ṱanganedza u vulwa hafhu ha zwikolo kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa Devhula Vhukovhela ho katelwa Koster na Rustenburg .
Muṅwe na muṅwe u tea u tendela vhadzudzanyi na ṱhoḓea dza tshiṱafu kha zwipiḓa zwavho zwa mushumo ufhio na ufhio une wa nga dzhiiwa .
Nga tshifhinga tsha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Bola ya Milenzhe tsha FIFA tsha 2010 , ro tenda uri Phungombuya ya Afurika Tshipembe i ḓo ṱuṱuwedza u swikelela pfunzo nga vhoṱhe .
Mvulatswinga yayo i a tenda , mvelele ya " zwiphiri na ya u sa pfela vhuṱungu " ya musi hu saathu u swika dimokirasi , nahone i sumbedza uri tshipikwa tshithihi tsha PAIA ndi " u ṱuluwedza mvelele ya u bvisela khagala na vhuḓifhinduleli nga zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe . "
Themo ḽa tshivhumbeo a ḽi ambi fhedzi zwivhumbeo zwiṅwe na zwiṅwe zwa muvhili , fhedzi ḽi dovha ḽa amba zwivhumbeo kha zwigwada .
Ufhumudza - ḽi bva kha ipfi ' fhumula ' zwine zwa amba u fhumudza kana u vhuedzana .
Nga zwezwo ndi vhona uri pheleledzo yo swikelelwaho nga Nicholson J. yo vha i yone .
I ḓo vhumbiwa nga muimeleli muthihi a bvaho kha :
Tshiṱofu tsho fungiwaho ri tshi ḓivha nga u tou phuphuledza .
Kha RU iyi i takadzaho maga aya a nga vha a lavheleswaho na u elwa .
Maano ashu a u vula mimaraga na u ṱuṱuwedza u vhambadzela nnḓa , zwo katela na u bviswa ha mbekanyamaitele dzi thithisaho vhubindudzi , zwo thusa uri hu vhe na nyaluwo i ṱavhanyaho kha u vhambadzela nnḓa zwibveledzwa zwa vhulimi u fhira sekhithara dziṅwe .
Ndi khou vhilahedzwa zwihulusa nga u sudzuluswa ha masheleni a miṅwe mishumo isi ya ndeme u fana na :
Ndaulo i songo linganaho kha mikano ya shango na lwanzheni na zwikhala zwa muyani zwa lushaka , zwo angaredza na ndaulo ya maimo a fhasi kha dzihaba , zwi leludza zwikhala zwa zwiito zwa vhugevhenga .
Vhudavhidzani hu nga nḓila mbili .
Zwikhala zwa mushumo zwi imelaho izwo a zwo ngo ḓala kha vhadededzi vha phuraimari nahone khonadzeo ndi yauri tshiimo tsha u tshinyadzea tshi ḓo dzula tsho ralo .
Muiti wa khaṱhululo , muthu wa vhuraru kana muiti wa khumbelo u / vha ḓo dovha a / vha ḓivhadzwa uri u / vha tea u isa khumbelo khothe a / vha tshi khou lwa na tsheo ya khaṱhululo ya nga ngomu hu sa athu fhela maḓuvha a 30 ( arali nḓivhadzo itshi khou tea u ṋetshedzwa muthu wa vhuraru ) .
Muhasho u themendela uri thendelano iṅwe na iṅwe ya u hirisa i re vhukati ha muhiri na muṋe wa ndaka i tea u sumbedza tshumiso ya maḓi , ngauri mbadelo dzo salelaho dza tshumiso ya maḓi dzi ḓo vhilwa kha muṋe wa ndaka .
Heyi pfanelo i hone kha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 .
Arali ha nga thomiwa vhukando hapo ha u langa ṱhirafiki , nga maanḓa vhukando ha u shandula u ṱumana ha netiweke , ho thomiwa hu sa tevhelwi thendelano , hu nga kwama kushumele kwa netiweke ya nḓilamagondo kwoṱhe .
Khadi ya tshikoro ya Mveledziso ya Zwikili ya Mabindu Maṱuku o Teaho yo vhumbwa nga tshisumbi tshithihi fhedzi .
Hu na khonadzeo ya uri hu vhe na u sa bvelela ha adzhenda ya mveledziso ya Afurika Tshipembe ngauri muvhuso a u khou kona u i shumisa .
Zwiṋoni zwi fhaṱa zwiṱaha na u kudzela makumba .
Vhunzhi ha mbadelo dzo vha dzi dza mbuelo ya vhushayamushumo .
Nga vhanga ḽa izwi , tsireledzo na ndondolo ya vhupo ha u fhaṱa zwi shela mulenzhe kha u kupfesesele kwa tshiṱaluli tshi re hone na u vhuṋe ha fhethu .
U fhaṱwa ho konadzeaho ha teḽesikoupo ya MeerKat ya Devhula ha Kapa , yone teḽesikoupu ya radio i faraho vhukuma khulwanesa kha ḽifhasi ḽoṱhe , na mveledziso ya Square Kilometre Array zwo konisa Afrika Tshipembe u bveledzisa vhukoni kha sia ḽa vhusedzi ha tshikhalani , zwa inzhiniara zwo khwiniseaho na zwa dzikhouphyutha .
Vho dovha vha amba uri ndivho khulwane ya u pfumbudzwa hohu ndi u sika mimasipala yo tsireledzeaho nahone yo khwaṱhaho ine ya nga kona u imedzana na zwiwo musi zwi tshi itea .
Fureme dza ḽogo dzi dovha hafhu dza thusa kha u fhaṱa u sa nyeṱha ha zwithu khathihi na kha pfunzo ya avho vha no khou shela mulenzhe kha thandela .
Tshumelo dza bisi dzi nga lavhelelwa u wanala dzi dza mifuda yo fhambanaho .
Dzhendedzi ḽa Mveledziso ya zwa Dzinnḓu ḽi ḓo fhaṱa dziṅwe dzinnḓu dza 500 000 kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , masheleni a linganaho R30 biḽioni a ḓo ṋetshedzwa kha mimasipala na mavundu uri vha kone u swikelela mishumo yavho u ya nga u fhambana hayo .
Thendelo dza Nyangaredzo dzi ṱalutshedza nyimele dzine zwa u shumiswa ha maḓi zwa tea u redzhisiṱariwa fhasi hadzo .
U tevhedzela mirunzi : mugudi u vha murunzi wa muṅwe vha kopolola tsudzuluwo-kutshimbilile
Mulilo uyu we wa fhisa Phaḽamennde , u ri humbudza nga ha tshinyalelo , dzikhakhathi na u tswiwa ha thundu he ra hu vhona hu tshi bvelela kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango nga ṅwedzi wa Fulwana ṅwaha wo fhelaho ; wa dovha wa ri humbudza hafhu nga ha u lovha ha vhathu vha linganaho 300 khathihi na u tshinyadzwa ha nḓila dzo fhambanaho dza u ḓitshidza .
Nga u ralo , vha nga amba uri vha khou pfesesa zwithu nga nḓila ine zwa vha ngayo nḓivho ya tshipikwa .
Senthara i nga thusa hafhu Afrika Tshipembe kha thandululo ya phambano ya milandu ya WTO .
Vho isa phanda nga uri tshiṅwe tsha zwivhuya zwihulwane zwa thekhinoḽodzhi ntswa ndi uri i sika muratho muhulwane kha avho vha re na dzikhomphyutha na inthanethe na vha si na na u tendela u bviswa nga u ṱavhanya ha mashumele a si avhuḓi .
DPME i nga dovha ya lavhelesa uri i ite khaṱhululo ya nga ngomu ya u landula u ṋetshedza mafhungo a no khou ṱoḓiwa .
Thendelano ya tshitshavha ya u vusuludza na u vhuedzedza ikonomi yashu sa tshipiḓa tsha vhuḓifhinduleli ha muṅwe na muṅwe i ḓo khwaṱhisedza uri ri khou vhuelela nga u ṱavhanya sa shango .
Sa musi ri tshi ḓo zwi vhona musi ri tshi sedza kha theori ya vhurereli , tshenzhelo ya vhurereli , tshiimiswa na mushumo kha tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe zwo fhambana zwihulwanesa vhukati ha zwitshavha vhuvhili hazwo na , tsha ndemesa , kha zwitshavha .
MUṰANGANO WA U THOMA WA VHUKWAMANI
Musi vha tshi zwi vhona hafhu uri a hu na phele vha ri khae , " Iwe mutukana , u tea u ṱoḓa thuso musi hu na khombo ya vhukuma !
Vho kumedzela vhutshilo havho kha mbofholowo ya shango ḽashu vha sumbedza vhuḓikumedzeli vhu sa thenga thengi kha u shumela vhathu vhavho .
1.12 . Khabinete i fhululedza Mulangi-Dzheneraḽa wa Muhasho wa Mutakalo Vho Dr Precious Matsoso kha u tholiwa havho sa muraḓo na Mufarisa Mudzulatshidulo wa Bodo ya Vhalangi vha Buthano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi lwa miṅwaha miraru ( 3 ) .
Idzo ṱhalutshedzo , vha khou vhona uri , zwi huvhadza tshirunzi tsha vhane vha ḓidzhia kana u ḓivhona vhe vhone vhaloi .
Naa hu zwiṅwe zwiimo zwine vhathu vha re na HIV vha nga bviswa tshikoloni ?
4.1 Khabinethe i a pfesesa u hanganea ha Maafrika Tshipembe nga ha u khauwa ha muḓagasi hu no khou dzulela u vha hone nga vhanga ḽa u kundelwa ha netiweke dza themamveledziso ya muḓagasi dza Eskom .
Mukhantseḽara wa PR a nga shuma na mbudziso na mbilaelo a tshi kwamana na mukhantseḽara wa wadi .
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha muvhigo wa Tsedzuluso ya Miṅwaha ya 25 , une wa vha maṱhakhe a vhukwamani ho ṱanḓavhuwaho u mona na shango na dzhango ḽa Afrika .
MULAEDZA WA MUPHURESIDENNDE KHA LUSHAKA
Mapholisa vha tea u tevhedzela mulayo tshifhinga tshoṱhe .
U ṱanganedzwa ha puḽane ya u renga ha u tou nanga i ya u shandula u sa eḓana ha vhathu he ha vha hone kale na tshiṱirathedzhi tsha u pima mvelelo dza u maanḓafhadza u itela u vha na vhuṱanzi uri ri maanḓafhadza vhathu tshoṱhe zwi na ndeme .
U bva tshe ha thomiwa OGP , Afrika Tshipembe ḽo vha muraḓo wa Komiti ya u Tshimbidza , ine ya vha yone ya nṱhesa kha u dzhia tsheo .
Ri dzula ro ḓikumedzela u shumisana na muvhuso wa Mozambique sa vhahura vhavhuḓi u itela u khwinisa matshilo a vhadzulapo vhashu vhoṱhe .
Ni kone u gera zwifanyiso izwi kha siaṱari ḽa zwigeriwa ni zwi livhanye ( u metshisa ) na zwiṅwe .
Zwipikwa izwi zwi ṋea u ya kha u thomiwa ha mbekanyamaitele dza sekithara iṅwe na iṅwe kha sekithara ya nnyi na nnyi .
U gembuḽa zwi ṋetshedza tshiko tsha ndeme tsha mbuelo ya nnyi na nnyi kha vundu .
Mbilaelo dzo tandululwaho musi vha tshi tou thoma u ṱangana dzinga si tandululwe kha vhukwamani ha u thoma nahone dzi ḓo livhiswa kha vhaofisiri teaho .
4 Inthaviwu na vhaimeli vha zwiko zwihulwane
( 6 ) Arali onoyo Minisiṱa a kundelwa u tevhedza ṱhoḓea dza Muphuresidennde a nga ṱuswa ofisini -
Rathandela , o topolwaho kha tshibuloko tsha u sainela u thandela , o ṱola maṅwalo o vhewaho kha mutevhe kha data ya thandela na ṱhumetshedzo ya hone sa yo vhewaho kha mutevhe kha shedulu dza u humiselea murahu , na nga u rumela thandela iyi o ṱanganedza nyimele dza thandela .
Kha vhana vho no aluwaho , tshishumiswa tsha u tamba ngatsho tshi thoma u sa tsha vha tsha ndeme ngamaanḓa u fhirisa zwikhala zwa u tamba zwi sa thithiswi .
Khomishini i ḓo takalela u ṱahisa ndivhuwo dzayo kha vhathu na madzangano nga u ḓilugisela havho u shuma kha dzikomiti dza thandela ya khomishini .
Zwikolodo zwi a phumulwa musi zwi tshi topolwa sa zwine zwa si tsha ḓo badelwa .
IPID ai nga ḓo ṱoḓisisa mbilaelo dza nḓisedzo ya tshumelo malugana na miraḓo ya SAPS na ya MPS kha nyimele dzi no nga sa u kundelwa u ṱoḓisisa , u kundelwa u thusa , u kundelwa uvhiga murahu , u sa ṱhonifhana vhuḓifari vhu si havhuḓi ha mapholisa .
Ndi tshi khunyeledza , ndi tama u swikisa ndivhuwo kha tshitshavha tsha Sharpeville kha u ḓa havho kha vhuṱambo uhu nga vhunzhi .
U shumisa ṱhirei ya muṱavha kha u ṅwalela khayo .
Ngauralo hezwi zwi ṱoḓa uri zwikolo zwi vhe na muṅwe muhumbulo nga ha uri vha shumisa hani tshifhinga !
Sisiteme yoṱhe ya kuvhusele kwa mabindu kwo ḓisendeka kha kuhumbulele kuvhili : nga u vha na vhaimeleli vha vhaimeli vha nnḓa kha dzibodo , pfanelo dza vhafaramikovhe dzi nga tsireledzwa .
Kha ṅwedzi uyu hu ḓo vha na ṱholo dzi so ngo lavhelelwaho kha sekhithara dzine dza ḓivhelwa u pfuka milayo .
Vha ḓo dovha hafhu vha kona u wana data i no ṱoḓea u kuvhanganya na u i vhekanya na u ṋekedza mafhungomatsivhudzi a no khou ṱoḓiwa e kha tshivhumbeo tshone u itela uri pulane ya thandela na sheduḽu zwi bveledzwe na u londotwa .
U ya nga vhupo ha mahayani , thaidzo dzo ḓoweleaho ndi u ṋetshedza , u bva mathomoni , tshivhumbeo tsha tshikhala tsha nnyi na nnyi u itela u thusa mveledziso ntswa .
U ṱalutshedza mveledzwa ya mekhenaizesheni ya tshishumiswa kha mvelaphanḓa ya thekhinikhala na vhubveledzi .
Nḓivhadzo ṱhukhu na u vhona zwi ḓo itwa na vha vhuanḓadzamafhungo musi Mulangavundu vha Ṱhonifheaho vha tsini na u ita tshipitshi .
U amba zwiṱori na u dovholola zwiṱori zwo ambiwaho nga vhaṅwe nga maipfi awe ene muṋe .
U khunyeledza maṅwalwa u itela ndivhanyo ya u phaphelela .
Zhendedzi ḽi lambedzwa nga pfukisela u bva kha muhasho na magavhelo u bva kha khasho na nyanḓadzamafhungo ya khanḓiso .
Vha katele na ṱhanziela ya vhaimelelei
Muthu a re na vhukoni u tea u tholwa u langa mashumele a Fhethu ha u shumela u ita Ṅanda na tshumelo , u londota na kunakisa .
Ri na fulufhelo ro sedza nyambedzano thangeli na vhukwamani ha uri zwi ḓo kuvhatedza vhaṱoḓisisi vha zwa pfunzo na vha sekithara dza phuraivethe .
Ṱhoḓisiso ya Mveledziso ya Dzangano ya tshumelo dza forensiki ya ngudamalwadze a i athu khunyeledzwa .
11.1 . Khabinethe i ṱanganedza tshandukiso ya dzina ḽa Grahamstown , ngei Kapa Vhubvaḓuvha , ḽa Makhanda , hu tshi huliswa muporofita wa MaXhosa , mufiḽosofa na munna wa mmbi we a lwa na vhukoloni.
Ri a katela maṅwe mangilasi kana ḽentsi dza khonthakithi nga mbuelo ya luthihi nga ṅwaha , hu si zwoṱhe nga ṅwaha .
5.3 . Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano , u tshi khou shumisana na Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano Afrika Tshipembe na Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Lushaka , zwi ḓo rwela ṱari Vhege ya Tsireledzo ya Vhana Mudavhini wa Mitambo wa Franklin ngei Kokstad , KwaZulu-Natal nga dzi 25 Shundunthule 2015 fhasi ha thero ine ya ri : " U shuma roṱhe kha u tsireledza vhana " .
Kha maitele ane vhurangeli uvhu ha bva kha zwitshavha , hu ḓo vha na vhuṋe vhukoni ha ṱhogomelo .
Rothoma u lwa na u tsa ha ikonomi kha kushumisele kwa masheleni nga muvhuso , nga maanḓa kha themamveledziso .
Khophi ya mbilaelo yo tou ṅwalwaho yo nambatedzwa .
Tshumelo na zwishumiswa zwi wela nga fhasi ha fhethu hu shumaho kha vhunzhi ha zwiimiswa zwo fhambanaho , fhedzi zwoṱhe zwi kwama matshilo a vhathu nahone hezwo zwo no bulwa henefho .
Thangiswaphanḓa khulwane dza mveledziso dze dza topolwa dzo nweledzwa sa dzi tevhelaho :
Kha vha nange vhukati ha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dza u lulamisa na ṋetshedzo ya maanḓa a fulufhedzeaho , vha nga si vhe na zwoṱhe .
Vharangaphanḓa vha Sialala vha sengise khanedzano dza siviḽi ya vharema 35 na milandu ya vhugevhenga hune muhwelelwa a vha murema , hezwi ndi khethululo nga lukanda .
Kha Mulaedza wa Lushaka wa mahoḽa , ndo ṱahisa mbilaelo yanga ya dzikhakhathi dzire hone kha migwalabo ine ya khou itea kha shango ḽashu .
Ri dovha hafhu ra vha na mbilaelo nga ha tsumbo dzine ḽikumedzwa iḽi ḽa sumbedza .
U ḓisedza zwitshavha tshumelo dza mitambo na vhuḓimvumvusi .
Ṅwalani nomboro kha zwifanyiso izwi nga mutevhe wone .
Nga nṱhani ha mishumo i dzulelaho u vha hone ya mbambadzo , ho vha na u engedzea hu vhonalaho kha ṱhoḓea ya tshumelo .
Maitele a u kokodza u bva fhasi a nga humbulwa arali mushululo u na mulivhanyo wa nḓila ya tswititi .
( c ) Khomishini ya Tshumelo ya zwa Khaṱhulo i tea u engedza mutevhe nga madzina a vhaṅwe vhathu hune Muphuresidennde a ḓo kona u vhea vhathu u bva kha uyo mutevhe muswa .
Vhuimo vhune khumbelo ya itwa hu khaho , musi Itshi khou itelwa muṅwe muthu :
3.2 . Sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo dza Ṅwedzi wa Mbofholowo Minisiṱa wa Vhudavhdzani Vho Ayanda Dlodlo vho thoma mufhindulano wa vhaswa sa tshipiḓa tsha nyambedzano dzi no khou bvela phanḓa na vhaswa nga uri " U DZHIA NDANGO YA MBOFHOLOWO YAU " ndi thege ye ya shumiswa u tevhela nyambedzano kha zwa nyanḓadza mafhungo ya matshilisano .
Vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko na vhuḓilugiseli ha u shuma tshifhinga nyengedzedzwa , musi zwi tshi ṱoḓea .
U sumbedza u pfesesa zwiga zwa u vhala / ndongazwiga ( sa tshitopo , khoma , tshivhudzisi , na tshigagarukela ) musi a tshi vhalela nṱha na zwiṅwevho . nyito ya u linga ya fomaḽa 1 u vhala : ( orala na / kananḓowenḓowe ) u vhala na vhagudi
U dzhenelela kha Foramu ya Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho - u ṱuṱuwedza u dzhenelela kha foramu thwii kana nga kha vhaimeleli vha Komiti ya Wadi arali zwiṅwe zwiimiswa zwa masipala zwo ṱanḓavhuwaho zwa u dzhenelela zwi siho .
Musi vha tshi shumisa DSP ya vhulwadze vhu sa fholi , nyambedzano nga ha mushonga ndi dza tshidzumbe nahone mushonga wavho u iswa kha ḓiresi ye vha nanga kana poswo ya tsini hu si na a vhonaho zwi re nga ngomu .
Ndaela iyi i ṋekedzwa musi ho itwa khumbelo ya u kokodzwa ha mbadelo yo tiwaho kha muholo wa mutheli .
Mbekanyamushumo yo ḓivhadzwa nga ha nyimelo dzi konḓaho dza ikonomi .
Dziṅwe mveledziso dza u khwinisa thekhinoḽodzhi ndi dza uri dzitsheke dzo no vha khonadzeo ya vhufhura na u fhureledza .
1.12 . Khabinethe i kwaṱhisedza u sasaladza hayo nyito dziṅwe na dziṅwe dza pfudzungule dzi ṱuṱuwedzwaho nga luvhengelambiluni .
Zwavhuḓivhuḓi sheduḽu ya zwiko ndi mugaganyagwama .
Zwo fanela u ri zwo vha tshipiḓa tsha ndeme tsha thundu dzo shumiswaho nga muvhudziswa na vharathu vhawe vhararu vhe a alutshela navho bulasini vha tshi kha zwa binduṱhanganelwa .
Vhaṅwe vho swika he vha wisa ḓaraṱa .
Mbekanyamaitele dzi tea u ḓisa miṱa kha vhupo uvhu kha ikonomi khulwane .
Tshivhalo tsha tshumelo ya muvhuso na fhethu ha u swikelela mafhungo tsho gonya .
Sa tsumbo , musi Magerika vho bveledza ngona ya kuhumbulele , vho vha vha kha ngoho kha zwithu zwe vha zwi ita tshifhinga tshoṱhe .
U tea u kona u ṱola na u kona u ṱola zwileludzi zwa u langula ndozwo .
Ndi nnyi o ṅwalaho atikili iyi ?
Ro dovha ra ḓivhadza ngaha u vulwa hashu ha mbilo dza mavu kha vhathu vho kundelwaho nga 1998 .
U vhumba ngafhadzo dza kushumele kwo teaho dza ngomu ha ḓorobo na u vhona uri kushumele kwa ngomu ha ḓorobo ku a vhewa iṱo nga nḓila i sa gumi .
Ngauralo , zwi ḓo vha mbuelo yavhuḓi kha muhasho u tikedza na u ambedzana na zwiimiswa zwi re na vhuḓifhinduleli u itela u vhona uri hu na u ṋetshedzwa , u vusuluswa na ndondolo ya themamveledziso , nga maanḓa kha kiḽasiṱara dzi kwameaho na kha vhupo vhune mabindu maṱuku a shuma hone .
U dzudzanya vhuṱaluli ha vhuthihi , ho kumedzwa uri fhethu ha ṱhumano hu vhumbekanywe sa tshiimiswa tshithihi .
Nyonyoloso i engedza tsukanyo , u fhungudza mutsiko wa malofha na u vha thusa u langula tshileme tshavho .
( c ) tshivhalo tsha vhathu vho zwi dzhenelaho .
Vhupo vhune zwikambi zwa khou nwiwa khazwo vhu tamba tshipiḓa tshihulwane kha vhuhulu ha tshinyadzo i vhangwaho nga vhudakwa .
Muhasho u dzinginya u thoma zwiṱuṱuwedzi kha mutheo wa u lambedza u itela u ṱuṱuwedza na u tshimbidza kupulanele kwa dzingu na u konanya .
2.2 . I vhumba tshipiḓa tsha Vhupo ho Khetheaho ha Ikonomi ya zwa Mimoḓoro ha Tshwane he ha rwelwa ṱari nga ṅwaha wa 2019 hu tshi itelwa u bveledza vhupo vhuhulwanesa ha zwa vhumagi fhano Afrika .
Minisiṱa vha nga randela mafhungo o teaho a elanaho na miṱangano ya Khoro .
U langa vhukonḓi na u fhungudza zwifhinga zwa u lindela zwa vhalwadze vha muvhuso .
Khoro ya Vhushaka ha Vhashumi vha Pfunzo
Mishumo iyi ya u khethekanya yo ḓisa nyimele ine ḽa Afurika Tshipembe ḽa dzhiiwa wa shango ḽa muvhuso wa demokirasi ḽo siṅwaho kha ndeme dzi tevhelaho :
Ndivho nga u angaredza ya mbekanyamushumo iyi ndi u ṋetshedza vhurangaphanḓa na ndaulo ya tshiṱirathedzhiki zwa Muhasho na u khwaṱhisedza u shuma zwavhuḓi nahone nga ngona ha vhuitwa hawo .
Ni khou ya u ṅwala tshirendo tshaṋu inwi muṋe tshi re na raimi .
Vhagudi vha fhedzisa mafhungo aya nga u dubekanya garaṱa idzi nga ngona .
U ṅwala kuhumbulele uku nga vhudele hu tshi shumiswa fureme .
Thendelano i vhukati ha Muvhuso wa Riphabuḽiki ya India , Muvhuso wa Feḓeresheni ya Riphabuḽiki ya Brazil na Muvhuso wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Khiriso i khethekanywa sa khiriso ine ya shuma arali i sa pfukiselwa nga huhulu khohakhombo dzoṱhe na mbuelo dzine dza tshimbilelana nadzo kha vhuṋe .
Milayo yo ta mishumo ya ndango dzoṱhe dza EU na Switzerland musi i tshi ṋetshedza khonṱiraka dza thundu na tshumelo khathihi na thandela dza u fhaṱa .
U ṱhogomela ṋayo dzavho ḓuvha na ḓuvha zwi ḓo thivhela thaidzo khulwane uri dzi sa vhe hone tshifhinga tshiḓaho .
U wana nḓila na bodo ya nḓivhadzo
Lu ṅwalo lu bvaho kha mutholi lu ṱanganedzaho vhuḓifhinduleli ha zwa masheleni zwi yelanaho na u humiselwa havho murahu arali zwo tea .
O vha e na mbilummbi na tshiṱuhu lwe vhathu vha afho kusini vha vha vha tshi mu ofha .
Arali tsireledzo i tshi ṱo ḓea , vhaiti vha khumbelo vha eletshedzwa u ḓisa khumbelo khathihi u itela u sa fhedza tshifhinga na tshelede .
U vhuya u swika zwenezwo vho vha vha si na thaidzo .
Vhathu vhoṱhe vhe vha dzhenela vho vha vha tshi takalela u dzhia tsumbo dza tshilangwa .
Nga 2001 mavundu mavhili , Gauteng na ḽa Northern Cape , o ṋetshedza nyendedzi a tshi tevhela khumbelo ya thuso i bvaho kha mimasipala minzhi ye ya vha i si na vhuṱanzi na uri i nga thoma hani komiti dza wadi .
Gauteng na ḓorobo dza eThekwini na Cape Town ndi madzingu a dziḓoroboni ane a khou aluwa nga u ṱavhanya , ane a ḓo kwama kana a vha na ṱhuṱhuwedzo kha u pulana na nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme .
Ḽiga 1 Arali vha si tsha ḓivha tshiimo tshavho tsha HIV / AIDS , vha humbele dokotela wavho kana kiḽiniki uri i vha ite ndingo .
Maitele o fhambanaho na ngona o ḓianzela u shumiswa u wana maitele na nyendedzi dzine dza nga shumiswa .
Ngei Ciskei ḽa mulovha , mahosi na magota vha na maanḓa a u sengisa milandu ya vhugevhenga na ya siviḽi i bvaho kha mulayo wa sialala na u vha ya maitele u ya nga ha u vhewa havho sa Vharangaphanḓa vha Sialala .
Ḽi dovha ḽa ṋekedza vhukoni ha ndangulo ya thandela kha thandela dza vhudzulo ha vhathu na u tshimbidza mveledziso ya thandela nga kha zwiputelo zwi ṱavhanyedzaho nahone zwi re vha vhutumbukisi .
Tshipiḓa tsha vhuvhili tshi ṋetshedza akhaunthu nga vhuḓalo ya mugaganyagwama wo avhelwaho kha Mihasho .
Mitengo yo fhelelaho ya thandela , hu tshi katelwa na mitengo ya kushumele ya ṅwaha nga ṅwaha lwa tshifhinga tsha ndaka , zwi fanela u vhigwa .
Kha vha ṅwale zwavhu ḓi kana vha ḓadze CK1 vha tshi khou shumisa inki ntswu .
Thebuḽu dzi tevhelaho dzi ṋetshedza tshusumbi tsha u shumiswa ha ḽivi ya u lwala na ḽivi ya vhuholefhali .
1.9 Nga tshifhinga itshi tsha holodei , muvhuso u khou ranga phanḓa mafulo o fhambanaho u tshi khou farisana na sekithathara dzoṱhe dza tshitshavha u itela vhuḓifhinduleli na vhuḓifari ho tsireledzeaho .
Mavundu a tea u ṋewa tshifhinga tsho linganaho tsha u fhelisa milayo iyi i kwameaho .
Khabinethe i dovha ya ṱuṱuwedza vha vhambadza nnḓa vha fhano hayani u bvela phanḓa na u ṱuṱuwedza vharengi vha US uri vha ite khumbelo ya u sa badeliswa muthelo , sa zwibveledzwa zwo khetheaho zwa zwivhambadzwaseli zwa khamphani dza Afrika Tshipembe na zwibveledzwa zwo songo bikululwaho tshoṱhe uri zwi fhedziswe u bikululwa US .
( 2 ) Muphuresidennde a nga vhidza Khoro ya Lushaka tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe dzuloni ḽi songo ḓoweleaho u itela u shumana na mafhungo a tshihaḓu .
2.10.2 Tsha vhuvhili , vha dzinginya uri hu vhe na thandululo i sa kwamiho mulayo , u tou fana na mbekanyamushumo dza pfunzo dzo livhaho kha u bonyolosa tshitshavha nga ha masia a vhuloi .
( e ) ṱhoḓea dza vhathu dzi tea u lavheleswa , nahone vhathu vha tea u ṱuṱuwedziwa kha u dzhenelela kha u bveledza mitheo .
Tshovani baisigira , hwalani tsimbi kana ni takuwe kha sofa ni putedze theḽevishini u shandukisa tshiṱitshi kana u fhungudza na u engedza volumu .
nḓivhadzo ya u vusulusa muthelo wa tshiendedzi ( MVL2 ) .
U bveledza muṅwalo
Ro enda ri tshi vhona miri midala na hatsi vhudala .
3 . Naa Komiti ya Wadi yanga i na mihumbulo ine ya ḓisa nga Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ?
Ndi ngoho uri nga u ṱanganyiswa ha masipala yapo , kana ya ndaulo ya vharema ya kale uya kha ya ndaulo yapo ya vhatshena , rivha na u fhandekana vhukati ha nungo na khaedu dzine vhathu vha ṱangana nadzo .
Kha vha humbele muṱa wavho na dzikhonani u wana thikhedzo .
Milayo iyi yo peleṱwa kha Mulayo wa Phensheni ya Vhashumi ya Muvhuso .
Zwifhinga wa u fhindula zwa Tshumelo dza Dzilafho dza Shishi zwi ḓo khwiṋiswa nga kha mveledziso i sa gumi ya EMS na sisiṱeme dzayo dza thikhedzo , dzi nga ho sa u bvisa ambuḽentsi .
Muthu zwa zwino u kha vilili ḽa mvelo ḽo vhangiwaho nga phambano khulwane vhukati sisiteme ya ikonomi , matshilisano na zwa ḓivhavhutshilo zwi re hone zwino .
mushumi u ita zwithu zwine u ya nga Mulayo zwa tea u itiwa
U ṋetshedza Anthirithrovairaḽa Thyerapi ( ART ) zwi dzula zwi zwavhuḓi na vhalwadze vhanzhi vhane vha khou dovha u kavhiwa hafhu nga TB-HIV u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa vho thoma na ART , zwiṱuku zwo itiswa nga tshanduko ya mbekanyamaitele fhedzi u dovha u sumbedzisa kuvhigele kwavhuḓi kwa mbekanyamushumo ya ART .
Avho vha re na nḓivho ya u ranga i a ṱanganedzwa na uri ezwo zwi leludza vhutshilo havho nga maanḓa .
Ri fulufhela uri saithi yashu ntswa i ḓo vha takadza u fana na zwe ya takadza riṋe .
4 . Nḓivhadzamulayotibe nga ha Tshanduko ya Nḓisedzo ya Tshumelo ( Batho Pele ) , 1997 : Nḓivhadzamulayotibe nga ha Tshanduko ya Nḓisedzo ya Tshumelo i ṱalutshedza ṱhoḓea ya u ' vhea vhathu phanḓa ' .
MILAYO I RE KHAGALA YA THENDELANO YA KHADZIMISO
U ṱhogomelwa ha bada dzi dzhenaho henefho zwi itwa kha mimasipala yapo u ya nga ndaela i bvaho kha vundu ḽi ṱoḓaho masipala wa tshiṱiriki uri u sedzese kha mushumo wa nḓisedzo ya maḓi .
Tshikwama tsha ndiliso tshi nga vha mushumo u ḓuraho na u konḓa nga maanḓa .
Nyito nthihi fhedzi ye ra i vhona ho vha nyito ya tsireledzo u mona na shango ḽoṱhe .
Riṋe vhe ra farelela mushumoni ro guda zwinzhi nga u shuma navho .
Muhasho wa Dzinnḓu ( DH ) na zwipiḓa zwawo zwa vundu
Maitele aya a ḓo katela maga a u ṱuṱuwedza muṱaṱisano , tshanduko , nyaluwo yo katela ya sekhithara na tswikelelo yo angaredzaho .
U itela u khwaṱhisedza u sa nyeṱha ha zwilinganyo zwa ndangulo ya mathukhwi ya ndondolo ya mutakalo , vhulavhelesi na u khwaṱhisedza ndeme ndi zwa ndeme .
Mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa afho fhasi u nga vha thusa kha u dzudzanya therisano na vhaimeleli vha vhaṋetshedzi vha tshumelo sa izwi mafhungo a tshi ḓo kovhaniwa navho .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo wo vhea bono na ndivho .
U tendela u swikelela na nyimele dza u swikelela kha nḓivho yapo na zwitshavha zwapo , u thomiwa ha sisiteme ya u rekhoda ya lushaka ya sisiteme ya nḓivho yapo , u redzhisiṱara , u akhiredithiwa na u wana ṱhanziela ha vhashumi vhapo , vhatshimbidzi na u pfananywa ha vhutumbuli ho ḓisendekaho nga nḓivho yapo .
Arali SARS i songo fushea , vha nga humbelwa u ita mugaganyo muṅwe .
Vhathu vha Afrika Tshipembe , ndi shango ḽavho ḽi vha humbelaho uri vha takuwe .
Ri khou dzhia maga a tevhelaho u itela u engedza nga u ṱavhanya nahone zwo khwaṱha , vhukoni ha vhubveledzi nnḓa ha Eskom :
MaAfurika Tshipembe , nga u shuma roṱhe ri nga ita zwinzhi kha u bveledza muḽoro washu u fanaho wa lushaka lwavhuḓi nahone lu bvelelaho !
MAṰALULI : Ni ḓo vha ni tshi kha ḓi zwi humbula uri madzina ndi thinwa dza vhathu , fhethu na zwithu .
Kha ri ambe
U shumisa mbonalo ya maipfi u bvumba uri tshiṱori tshi khou amba nga ha mini , sa , gwati ḽa bugu na nyolo buguni .
Nomborani zwifanyiso nga u tevhekana hazwo .
Lu anetshela tshiṱori tshi re na mulaedza na pfunzo .
Zwikwama zwi shandukisea u itela u kona u Rengisea , Khiredithi , u Sedzwa khazwo na Khohakhombo ya Maraga zwi elana thwii na tshanduko kha nyavhelo ya phothifolio ya vhubindudzi ho fhambanaho ha khethekanyo dza ndaka dzo themendelwaho .
Ndi zwa ndeme u humbula tshifhinga tshoṱhe uri tshikalo tsha fhasi tshi tea u shumiswa arali mbumbano dza fenoḽiki dzi hone .
Tshelede iyi i dovha ya badelela mbadelo dza u londola tshitshavha tsho dzudzanaho , sa tsumbo , zwithu zwi no kwama ṱhirafiki , tsireledzo , vhuvhambadzi , nḓowetshumo , mutakalo , bada na phakha .
Vha tea u ṅwalela mbilahelo dzavho hu sa athu u fhela maḓuvha a 90 nga murahu ha musi vho no ṱanganedza mvelelo dza uri khumbelo yavho a ingo tshimbila zwavhuḓi .
Vhupo vhu re na ndeme ya fhasi vhu livhisa kha u ḓala lwo kalulaho na tsha u fhedzisela u ḓalesa ha vhugevhenga .
Yo bveledza Thendelanonzwiwa ya Tshanduko ya Tshumelo dza Ḽaiburari na Mafhungo , ine ya livhanya mushumo wa dziḽaiburari na bono na muhanga wa tshiṱirathedzhiki wa Muvhuso .
3 . Muvhigo wo Ṱanganywaho wa vhuraru u swika kha wa vhurathi wa Afrika Tshipembe wa Misi nga Misi wo livhiswaho kha UNCRC
Ndi tsheo yavhuḓi ?
MILAYO YA MUVHUSO WAPO yo vhewa uri shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi kone nga nḓila yone musi hu tshi lwiwa na thaidzo dza nḓisedzo dza tshumelo dza fhasi-fhasi khathihi na u khwiṋisa nzulele ya zwa ikonomi na vhutshilo ha vhadzulapo .
5.3 Khabinethe yo zwi vhona uri thendelano yo dzinginywaho yo dovholola maga ane zwazwino a shuma kha mbambadzo yo ṱanganelaho , yo vhetshelwaho kha Thendelano ya Vhushaka ha Ikonomi ya Mbumbano ya Mashango a Yuropa ( EPA ) na mashango a SADC a rathi . Zwi ḓo vha zwi kha tshivhumbeo tsha Thendelano ya Vhushaka ha Ikonomi vhuswa vhukati ha UK na Afrika Tshipembe , Namibia , Botswana , Lesotho , Eswatini na Mozambique . Zwi ḓo thoma u shuma musi UK yo ṱutshela EU hu songo vha na thendelano ya u ḓibvisa i fushaho .
Kha vhunzhi ha khoro dza sialala vhafumakadzi vha vhumba 50% nahone tshiṅwe tshifhinga vha vha vhe vhanzhisa .
U tholwa hoṱhe hu ḓo khunyeledzwa nga murahu ha u khwaṱhisedza ndalukano khathihi na u ṱanzwa madzina ho teaho .
Khethekanyo iyi i ṋekedza nyangaredzo ya mvelelo dza odithi ya masipala na maga e a dzhiwa kha u fhindula mawanwa e a vhanga kuvhonele kwa Muoditha-Dzheneraḽa .
Vha ndaulo vha ṋekedza Muhasho zwa vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi , ndaulo na tshumelo dza thikhedzo ya ndangulo .
Ri tea u dovha ra isa phanḓa na u ṱhompha mulayo na u amba ri tshi lwa nga ha khuwelelo dzi si dza mulayotewa dza u dzula kana u dzhia mavu zwitshavhani zwashu zwi siho mulayoni .
Ndo vhudza Minisiṱa wa Mutakalo uri themendelo dzo itwaho nga ṋenḓila vhukati ha muvhuso na tshitshavha dzi thome u shumiswa nga u ṱavhanya .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Dzikhamphani wa 2021 u itela mihumbulo ya tshitshavha .
Vhudzheneleli hashu ha u tikedza sekithara ya vhubveledzi vhu khou aṋwa mitshelo .
A vhulenda na vhuhwavho A Arali wa vhidzelela vhaphalali a hu na ane a nga u thusa .
Mafhungo oṱhe o bveledzwaho nga tshifhinga tsha phurosese a fanela u ṱanwa uri tshitshavha tshi kone u a vhona .
Uhu u dzhenelela hu ḓo shandukisa mbonalo ya mveledziso ngamaannḓa fhethu ha mahayani nga u ṋetshedza tswikelelo kha zwishumiswa zwa ICT .
u ita mbilo ya khuvhalo na malwadze a mushumoni kana vha kwame
Ṱhoḓea dzo khetheaho u fana na Nḓivho ya Vhupileli na vhupo ha u pulanela vhu fanela u swikelwa .
Sa izwi Phurofesa Melody vho no zwi sumbedza , hu na thaidzo nnzhi dzi sa athu thasululwa malugana na tshumelo dza netiweke dza u langula nahone izwo zwi malugana na u linganyisa ṱhoḓea dza vhashumisi khathihi na dza vhabindudzi .
Vhathu vhanzhi vho vhamba maano a zwa uri vha ḓo pembelela hani Ḓuvha ḽa Khushumusi , nga maanḓa arali vha Vhakhiresite .
Ni sedzese ṱhoho ya mafhungo , deithi na zwifanyiso .
O livhisa maswikiswa awe kha zwauri vhahweleli vho malana nga nḓila ya tshanga ndi tshwe hu tshi tevhedzwa zwauri vhoṱhe ndi vhaṋe vha bulasi vho ṱanganelaho .
Thandela dza ndingedzo dzo itwa u thusa kha u khunyeledza mbekanyamaitele kha u pfukisela vhuṋe kha vhathu vhane vha dzula kha vhupo he kale ha vha hu mashango haya .
Vhukunakisi na vhashumi vha sa shumiho ḓuvha na ḓuvha , vha shululaho dzibege dzo swaiwaho nga mivhala kha mapuḽasitiki matswu , vho vha vha songo pfumbudzwa na luthihi kana u ṋewa ndaela malugana na malaṱwa a ndondolamutakalo .
U ita uri hu vhe na nyito dza vhagudi vha vhaholefhali .
Vhafumakadzi vha beba vhana , vhanna a vha bebi .
Vhukoni ha thekhinikhala : Nḓivho nyangaredzi ya Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso .
Tshelede yo shumiswaho ya nzwalelo dza ṅwaha i athu dzheniswa buguni .
Hezwi zwi katela u bvisa khanḓisamafhungo dza vhoramafhungo , dzi rambaho vhoramafhungo kha vhuṱambo , u ṅwalwa ha athikili dzi pfadzaho dza vhoramafhungo na u ramba vhoramafhungo u ya u dalela thandela .
Tshipikwa ndi tsha u vhulunga ndaka .
U swikelela vhumatshelo ha ṱhoḓea dza muḓagasi dza shango , muvhuso u khou shumisa ṱhanganyelo ya muḓagasi ine ya katela malasha , soḽa , muya , maḓi , gese na muḓagasi wa nyukiḽia .
Arali na nga ṱangana na Mphogohogoligi vhusiku u nga ni tshuwisa .
Kha ṅwaha une wa khou sedzuluswa , sa zwo iteaho kha ṅwaha wo fhiraho , tsedzuluso nthihi khulwanesa yo vhigwaho nga Yunithi ya Tsedzuluso ya Forensiki yo sumbedzisa tshivhalo tshihulwane tsha vhashumi vha muvhuso vhane vha khou wana magavhelo .
Ro dzula ro ni itela ḽa u thoma .
Kha hu itwe ndovhololo ya maḽeḓere maṱuku na u isa phanḓa na u funza maḽeḓeredanzi na mbalo .
Thanziela ya u thoma ya Mutakalo wa Phukha dokhumenthe iṅwe na iṅwe yo humbewaho , e.g Muano wa u vula vhuḓifhinduleli , Ṱhanziela ya Muhaelo wa Rabies , etc .
Komiti dzo fhambanaho dzi na mushumo muthihi kana minzhi ya i tevhelaho : Dzi vhea iṱo na u lavhelesa mushumo na mugaganyagwama zwa mihasho ya o muvhuso wa lushaka na u ita uri i vhe na vhuḓifhinduleli Dzi saukanya na u khwinisa Milayotibe , nahone dzi nga thoma Milayotibeo Dzi saukanya madzinginywa a Miraḓo yo imaho nga yoṱhe na a o vhusimamilayo ha Mavunḓu na phethisheni yo khetheaho Dzi saukanya thendelano dza dzitshaka na pfanoo Dzi ṱola masia o tiwaho a vhutshilo ha nnyi na nnyi kana mafhungo a o kwamaho tshitshavha Dzi ṱhogomela mafhungo a tshiṱangani a phalamenndeo
Tshipiḓa tshiṱuku tsha izwi ndi mishumo ya tshoṱhe yo sikwaho nga Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho .
A hu na tshipiḓa tsha methaḽiki nnḓa ha nnḓu tshi no ḓo ṱanganedzwa , nga nnḓa ha baudu dza u vhofha dza tsimbi .
Khamphani iyi ya zwa vhufhufhi ha muyani ya lushaka i khou ḓo ṋetshedza tshumelo na kha dziṅwe ḓorobo dzine dza vha misanda ya maṅwe a mashango a Afrika u fana na Accra ( Ghana ) , Kinshasa ( Democratic Republic of the Congo ) , Harare ( Zimbabwe ) , Lusaka ( Zambia ) na Maputo ( Mozambique ) , nahone hu kha ḓi ḓo dovha ha engedzwa huṅwe fhethu hune khamphani iyi ya ḓo hu swika zwenezwo musi tshiimo tsha zwa mimaraga tshi tshi khwinifhadzea .
Ndo ambara dzhesi ngauri yo vha itshi sumbedza u na .
Nambatedzani zwiṱikara fhethu ho teaho . muswa na mulala
Musi vhagudi vha tshi thoma u aluwa siani ḽa zwikili zwa u ṅwala mafhungo avho vhone vhane , mugudisi u tea u ḓivhadza kushumisele kana kuṅwalele kwa zwiteṅwa zwa u ṅwala pharagirafu .
Vho ḓidzhenisa khayo , vho ṱanganedzwa khayo .
Nga zwenezwo , Khabinethe yo sumbedza thikhedzo yayo yo fhelelaho kha ndingedzo dza Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika u itela u ḓisa mulalo na tsireledzo ya tshifhinga tshilapfu , khathihi na u pfumedzana na mveledziso ngei Mozambique .
Ndangulo ya masheleni na mbuelo zwi tea u kuvhanganywa nga kha tshumelo i ṋetshedzwaho zwitshavha , mabindu na mihasho ya muvhuso na u iswa ha mphomali kha mimasipala yapo .
Vharangaphanḓa vho bulwaho afho nṱha vha ḓo shuma sa zwiṱavhanyedzisi zwa tshanduko dzo angalalaho dza dzingu , hu na mbuelo u mona na khethekanyo nga u angaredza dza dzingu .
Tsimbitswuku ndi ya vhuṱhogwa kha u sala murahu elemennde dza zwimela na zwipuka .
Heyi mmbwa yo xela .
17.3 Yo dovha ya livhisa ndivhuwo dzayo kha vhafarisi vha Afrika Tshipembe kha SADC ; AU ; Brazil , Russia , India , China na Afrika Tshipembe ; Tshigwada tsha vha 20 ( G20 ) , UN na maṅwe madzangano kha u ima na Afrika Tshipembe u itela u khwinisa nyimele shangoni khathihi na u shuma naḽo kha u lwela u vha na Afrika Tshipembe ḽa khwine,Afrika ḽa khwine na ḽifhasi ḽa khwine .
Shumisani tshifhinga tsho fhiraho .
Ḽiṅwalo heḽi a ḽi athu amba nga ha themendelo dza zwidodombedzwa zwa thekinoḽodzhi sa izwi maitele a vhubindudzi a kha ḓi tea u olwa lwo fhelelaho .
Themamveledziso zwi amba tsinga dzine vhathu , thundu , tshumelo na mihumbulo zwa elela vhukati ha mashango ashu .
Mushumo wo itwa wa u ṋea ndaela dzoṱhe nga kha milayo na ndayo zwi itwaho vhukati .
Vha IMF vho themendela uri China ḽi aluse muvhilo wapo sa phindulo kha nyaluwo i ongolowaho na uri sa ngona ya u linganyisa ikonomi yaḽo uri i dzule i hone nga maanḓa .
Naho zwo ralo , u swika zwino , rakhonṱhiraka o dzula e hone saithini na u langa fhedzi kutshimbilele kwa vhuendi .
Kha tshifhinga tsha ndavhelelo tsho salaho , vhashumi vha IMF vho ṱanganedza mbekanyamaitele dzi songo shandukiswaho .
Mbekanyamaitele dzi tea u fhelekedzwa nga nyendedzi dzo khetheaho dza muhasho dzine dza tea u vha mvetomveto ya thungo na u bviswa kathihi na mbekanyamaitele ya vhoṱhe .
Ndivho ya khothe dza sialala a si u wana mulandu , ndi u vhuedzedza vhudziki na mbuelano .
Ndivho na fulufhelo zwa tshihumbudzo itshi tsha ṅwaha nga ṅwaha ndi u ṱuṱuwedza murafho wa zwino uri vha vhe na dzangalelo kha mikhwa ye Vho Hani vha i imela na u i lwela .
Hoyu a u sokou vha ṅwaha zwawo , zworalo , heyi a si SoNA zwayo .
Hezwi zwi nga livhanywa na u ṱangana huṅwe ha huṅwe ha zwiitisi zwi tevhelaho :
Fhedziha , arali vha dzhia tsheo ya u kovhela nḓivho yavho vha dovha vha vha na pfanelo ya u ḓivha uri nḓivho yavho i khou ṱoḓelwa u shumiswa mini .
Muvhuso wapo sa mukonanyi : Muvhuso wapo u nga konanya vhadzhiamikovhe vho fhambanaho u bveledza pulane malugana na mveledziso ya ikonomi ya vhupo .
4.13 Khabinethe yo dzhiela nṱha u dovha u tholwa ha vha tevhelaho kha Vhulanguli ha Lushaka ha zwi Kombetshedzaho zwo to Tiwaho
Tshiṅwe tsha zwipikwa zwa ndeme zwa muvhuso ṋaṅwaha ndi u khunyeledza na u ṱanganedza maano a mbuelo sa musi mbekanyamaitele ya tshiofisi ya muvhuso,u itela uri ri thome u kaṋa mbuelo dza zwiko zwibveledzwa washu .
Maphapha a tsho o imaho ndi luswayo lwa nyaluwo ya lushaka lwashu , nga tshifhinga tshithihi lu tshi khou ri tsireledza .
4B & 5B ya Mulayotewa wa Afrika Tshipembe wa1996
Vha dzhiela nṱha ṱhoḓea dzo khetheaho dza Senthara dza U valela vhafariwa vho Lindelaho tsengo , u fa na vhafariwa vho lindelaho tsengo vha ya khothe nga tshifhinga , mbadelo dza beiḽi , u vha ya tshifhinga tshipfufhi kha tshitshavha tshayo na ṱhoḓea ya u kwama vhaimeli vha mulayo na u lugisela vhuimbeleli .
Nga zwenezwo , nyombedzelo ya ndangulo nga ngomu na nga nnḓa ha mikano ya mudzulo yo fhambana .
1.Vhuloi na zwitshavha zwa fhano hayani 2.Vhuloi sa nḓila ya vhurereli
Vhaḓivhi vha si vhanzhi vha khwaṱhisedza nyaluwo na u bveledza hunzhi .
Zwi a thusa u ṱalukanya luambo lune lwa shumiswa kha PCM , khathihi na maipfi ane a ḓo shumiswa nga modeḽe miṅwe , vhunga miraḓo ya Komiti ya Wadi i tshi nga tea u shumisa maipfi aya huṅwe fhethu tshiṅwe tshifhinga .
Mulayo uyu u bvisela khagala vhuimo ha masipala na u ṋea furemiweke malugana na u thoma masipala .
Kushumisele kwa maanḓa mahulwane sa nḓila ya u vhuedzedza ndaulo zwi nga ṱanganedzwa fhedzi kha nyimele yo kalulaho , musi ndaela yo pfukiwa na dziṅwe nḓila dza thusedzo dzo kundelwa .
Kha vha ṋetshedze tshumelo dza ngeletshedzo dza vhashumi kha vhashumi vha muhasho .
Yuniti ya Ndangulo ya Khohakhombo i na vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha mveledziso ya tshiṱirathedzhi tsha khohakhombo na milayo ya u shumisa , furemiweke na mbekanyamaitele hu tshi katelwa u shumisa na u dzudza khohakhombo dzi elanaho na maitele u khwaṱhisedza kuitele kwo ḓiimisaho nga kwoṱhe kwa u langula .
1.1.2 Mulayo wa sialala wo vha hone u bva kale nahone u a dzhielwa nṱha kha sisiṱeme mulayo ya Afurika Tshipembe .
8 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Ndaka ya Vhutsila ( IP ) ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe - Luṱa 1 .
U ḓo shumiswa nga tshumisano na madzangano a tshitshavha tshapo .
2.2 . Muvhuso u kha ḓi isa phanḓa na u ita mvelaphanḓa dzi vhonalaho kha u thoma mawanwa a vhuvhekanyandeme ha 14 , vhu bvaho kha Mutheo wa Maano a Themo ya Vhukati ya 2014-2019 , iri sendedzelaho tsini na u limuwa Bono 2030 ḽa NDP .
Tambani mutambo wa ṋowa na ḽeri .
Maḓi a re tsini na ndimo yo dzhenelelaho a nga vha na fosifeithi i kaleaho yo ḓisendekaho nga u vha na aḽikali .
Ambani na dokotela wa aṋu nga u ṱavhanya arali i sa kholwi tshoṱhe nga ha tshanduko kha u fana ha maḓamu aṋu .
Ṅwalani ḽeḓere m i kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bula maipfi .
Arali , nga murahu ha maḓuvha a furaru , vha kwameaho vha vha vho kundelwa u tandulula phambano yavho kana u fhambana havho nga u tou ambedzana , zwenezwoha murengi kana muḓisedzi a nga fha nḓivhadzo uyo muṅwe a kwameaho nga ha muhumbulo wawe wa u thoma zwa vhupfumedzani .
Mafhungo a tevhelaho a muvhuso wapo u swika afho he zwa buliswa hone nga khethekanyo ya 155 ( 6 ) ( a ) na ( 7 ) :
Sisiṱeme ya muholo nga ngomu ha dzangano ḽanga i tikedza na u ṱuṱuwedza zwipikwa zwa tshanduko .
Afrika ḽi khou vha vhupo ha ḓoroboni nga u ṱavhanya , fhedzi themamveledziso ya ḓoroboni a yo ngo fara luvhilo ; dzibada dzo ḓala , muḓagasi a u fulufhedzei , na tshampungane a si tshavhuḓi .
Fhedzi , muhasho u a ḓivha uri ezwi zwi ndi therisano i konḓaho na maitele ane a fhira tshikalo tsha mihasho , mbetshelwa dza vhusimamilayo na mbekanyamaitele , maitele a kale , ndavhelelwa dza mulwadze , muṱa , na tshitshavha .
Muthu uyo u ḓo lavhelelwa uri a dzhie vhuḓifhinduleli hawe ene muṋe ha mushumo wo itwaho u ya nga ino khonṱhiraka .
Simoni uri " farani ṱhoho . "
Vhorabulasi vha rengisaho vha khou tsivhudzwa uri vha engedze maga a tsireledzo kha mabulasi avho .
Havha vhagidimi vha khou takula lushaka lwashu na uri vha khou bvela phanḓa na u fhaṱa zwa u ḓivhea vhukoni nga u shuma zwavhuḓi mitamboni ya Vhaholefhali .
7 . Mulanguli wa CBP u tea u kuvhanganya matheriaḽa a u tikedza kha wadi dzoṱhe , a wana vhorapolotiki na / kana vhathu vha zwa thekiniki vha re na vhuḓifhinduleli henefho na masipala vha u fha thikhedzo ine ya khou ṱoḓea na vhudza rapolotiki na / kana muthu wa zwa thekiniki lushaka lwa thikhedzo ine ya khou ṱoḓiwa
Muvhuso u ḓo isa phanḓa u shuma na mabindu na vhashumi u sika vhupo vhune ha tendela vhubindudzi na nyaluwo ya ikonomi .
Ndi nga nṱhani ha tshiitisi itshi zwo itaho uri ri thome theme nga u ṱanganedza sa wa ndeme Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Vhukati ha Ṅwaha malugana na u shandukiswa ha ikonomi uri i ḓo sika mishumo na vhutshilo vhu dzulaho vhu hone .
Zwivhuyanyana zwine mupingo kha zwa mutakalo zwa nnyi na nnyi wa nga vha nazwo nga u tou angaredza , zwi vha zwi sa lingani na u khukhuliswa ha pfanelo dza muthu mugede dzine mupingo wa nga vhanga , naho wo ḓisendeka nga vhuḓifari vhuvhi ha muthu .
U dzhia vhushai ha itwa tshithu tsha vhafumakadzi hu khou dovha ha khwaṱhisedzwa nga u anda ha u xelelwa nga mishumo vhukati ha vhathu vha vhafumakadzi , hu na vhafumakadzi vho anganyelwaho kha zwigidi zwa 68 vhane vha khou xelelwa nga mishumo yavho ya u vha vhathusi vha miḓini u bva kha Lambamai u swika nga Fulwi 2009 .
Dzi bula zwine zwa fanela u swikelwa , nga nnyi nahone lini , nahone dzi fanela u kaliwa hune zwa konadzea .
Ndayotewa ndi ndi yone mutheo wa tshitatamennde tsha bono ḽa Afurika Tshipembe , tshine tsha langa mbekanyamaitele na mishumo .
Ho vhetshelwa thungo mveledziso ya themamveledziso , hu na tshanele tharu dzo fhambanaho dza u lambedza magudedzi aya .
Muhasho u na khaedu zwi tshi ḓa kha ṱhahelelo ya zwikili zwine zwa elana na mishumo mihulwane .
Mishonga ya vhulimi i bveledzwa na u rengiswa kha mimaraga ya tshiṱiriki mivhili , u fana na Mimaraga i si ya fomaḽa , ine ya vha na vhaalafhi na vhashavhi vha sialala .
Mivhigo ya ṱhoḓisiso yo rumelwa kha dziEA na / kana dziHoD u itela mahumbulwa .
Maṅwalwa aya a dzangalelo ḽa nnyi na nnyi a nga katela rekhodo dza masheleni kana maṅwe mafhungo a elanaho na kushumele kwa masipala kha u bveledza vhuḓifhinduleli hawo ha nḓisedzo ya tshumelo .
Mveledziso ya Tshisumbi tsha vhushai i khou bvela phanḓa .
Thimu ya Mushumo ya Lushaka yo shela mulenzhe kha muhumbulo na tshivhumbeo tsha modulu .
Ṅwaha muṅwe na muṅwe , miraḓo mihulwane itea uri ṋea vhuṱanzi ha vhuunḓiwa ha zwa masheleni kha vhaunḓiwa vha re nṱha ha miṅwaha ya 21 .
Vhuvhusi ha dimokrasi vho ṱoḓa vhudzheneleli ha demokhirathiki nga ipfi ḽa vhadzheneleli vhoṱhe vha tshitshavha tshapo kha mbekanyamaitele na maitele a vhuvhusi .
Vhone vha pfana na maswiri .
Hezwi zwi nga vhea mutsiko munzhi kha sisiṱeme sa musi vhanzhi vha sa koni u swikelela zwiko zwa maḓi avhuḓi .
Tsumbo , arali ha tiwa ḓuvha ḽa u shela faundesheni ya tshifhaṱo mvula ya mbo ḓi thoma u na i sa tshi maḓuvhani a re na tshivhalo , zwi vhanga u lenga ha mushumo , fhedzi ndi zwithu zwine ra si kone u zwi langa .
Zwine zwa ṱoḓea ndi mutavha wa zwiimiswa zwi shumaho zwavhuḓi zwine mbekanyamaitele azwo na nyito zwa ṱanganelana .
Ri ḓo dovha ra dzhia maga a u khwinisa vhuṱaṱisani kha ikonomi u itela u fhungudza tshelede i shumiswaho kha u tshimbidza bindu na u ṱuṱuwedza vhubindudzi , hu tshi katelwa na u thoṅwa ha sisiteme ya Regulatory Impact Assessment ( RIA ) , u bveledzisa maanḓa a broadband ya luvhilo lwa nṱha ya lushaka na ḽifhasi , u khunyeledza mbekanyamaitele ya u khwinisa vhukoni ha vhafari vha zwiporo na vhuimangalavha , na u khwaṱhisa vhukoni ha tshumelo dza vhuṱaṱisani .
Khoro yo wana mihumbulo ya zwitshavha zwapo , Vhufaragwama ha Lushaka , Vhufaragwama ha Vunḓu , zwiṅwe zwiṱiriki , zwiimiswa zwa muvhuso zwa mavunḓu na zwa lushaka khathihi na zwa mimasipala .
Avha ṋetshedze fomo ya vhuḓiṱhathuvhi na fomo ya khumbelo kha
Mvula ya thoma u na hu na phepho .
Ni fanela u vhana mini uri ni kone u ita dziphomphom ?
Vhubindudzi hovhu vhu ḓo engedza masheleni a dzibiḽioni dza dzirannda a vhubveledzisi nga ṅwaha kha zwibveledzwa zwoṱhe zwa shango fhano Afrika Tshipembe .
Netiweke,Tshumelo ya u bvisa zwoṱhe , Ngeletshedzo ya Ndangulo ya ndondolo ya tshitirathedzhiki
Nyimele dzi tevhelaho dzo vhetshelwa u sika na u shumiswa ha vhakolodiwa avha :
5 . Miraḓo i sa shumiho hone kha Bodo ya Zhendedzi ḽa Dzibada dza Lushaka dza Afrika Tshipembe :
Izwi zwi konisa mushumo wa vhubindudzi ha ṱanganelaho lushaka uri vha ite mbambe Afrika Tshipembe vhe kha vhuimo hu eḓanaho na vhaṱaṱisani vhavho vha shumaho Afrika Tshipembe .
U pfananya na tshumelo dza thikhedzo ya zwa mulayo kha vundu .
Vhunzhi ha thandela dza mishumo dza tshitshavha dzo livhiswa kha u sika mishumo na u khwinisa vhukoni ha ikonomi .
Izwi ndi zwa ndeme kha u shela mulenzhe u ya kha khetho dzo vhulungeaho dzine dza khou ḓa .
U ṱoḓa tshifhinga tshoṱhe zwi kombetshedza muhasho u dzhiela nṱha uri u na vhuḓifhinduleli ha tshitshavha na vhaimeleli vhe vha vha nanga .
U ita mugaganyagwama ndi zwa ndeme ngauri naho ri tshi nga tama u renga zwithu zwinzhi , a ri anzeli u vha na masheleni o linganaho .
Nṱhani ha izwo u ṱokonywa ho ḓiswaho nga nyito dza vhathu vha vhuraru hu tea u livhanwa naho .
Vha humbelwa u sedza kha ndaulo dzi konisaho nga ha ndangulo ya kheshe na vhubindudzi .
2.6 . Maga a thikhedzo ane muvhuso wa khou a ita u itela u shandula na u khwaṱhisa sisṱeme ya muḓagasi a ḓo khwiṋifhadza zwihulwane vhukoni ha shango ha u bveledza muḓagasi .
8.5 . Ḽa Cuba ḽo bvelaphanḓa na u ṋekedza thuso ya dzilafho na dziṅwe thuso kha ḽa Afrika Tshipembe kha tshifhinga tsha nga murahu ha 1994 , na zwinozwino musi wa dwadze ḽa COVID-19 , nahone ndi vhuḓifhinduleli hashu ha mikhwa u sumbedza vhuthihi na vhathu vha ḽa Cuba nga tshifhinga tshine vha khou konḓelwa u tshila .
U pfesesa tshitaela tshavho tsha vhudavhidzani zwi nga vha thusa kha u ita mbonalo yavhuḓi .
Vha nga ḓadza ṱhoḓisiso kha khethekanyo ya Muraḓo kha lubuvhisia kha webusaithi ya www.gems.gov.za.
Vha fanela u ṱuwa na zwi tevhelaho :
Miṱangano ya ṅwedzi muṅwe na muṅwe yo vha hone na mivhigo ya vhugudisi yo ṋetshedzwa sa zwe zwa ṱoḓiswa zwone .
Thengiso ya vhuraru i elanaho na matheriala ndi uri matheriala o rengwaho a tea u badelwa .
A zwi sumbi kha nṋe uri zwo vha zwi sa pfadzi u humbulela uri u fhaṱa mutumbu wa tshiendedzi zwi tea u siela nnḓa tshigariki tshihulwane , sa zwine ṱhanḓavhudzo ya moḓoro ya vha .
Mulangavundu wa Free State kha ḽiṅwe sia vha khou lavhelelwa u rea mashumele a muvhuso ane a ḓo bvisela khagala mashumele ane ngao muvhuso u ḓo bvelaphanḓa na nyambedzano ya vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
Naho zwo ralo , mulayo wa ndayotewa u vhusaho ndi ' mbofholowo ya mafhungo ' .
Mulanguli wa thandela wa mafulufulu u tamba tshipiḓa tsha u rangaphanḓa kha luṱa lwa u thoma mushumo .
Hu na u engedzea kha ḽeveḽe dza nḓivho ya HIV na AIDS na kha u ṱanganedzwa ha vhathu vha tshilaho na HIV na AIDS .
zwishumiswa zwa u pfa na zwishumiswa zwa u pfa na u vhona zwi na mutevhe wa muzika wo teaho
2.1 . Khabinethe yo tendela mvetamveto ya nḓivhadzamulayotibe kha Pfunzo ya Tshikolo tsha Phanḓa na Vhugudisi : " U fhaṱa Nyengedzedzo , i Shumaho na Sisiṱeme ya Pfunzo ya Tshikolo tsha Phanḓa na Vhugudisi " .
Nga u angaredza , mulandu wa mbekanyamaitele ya vhalwelanḓowetshumo a u ngo khwaṱha , nga maanḓa hune zwa katela u topola nḓowetshumo nga nthihi u itela thikhedzo .
Arali zwo tea , i ṋetshedza ṱhumetshedzo ine i nga khwinisa kana u khwinisa maṅwalo a thandela kha rathandela muṅwe na muṅwe nga tshifhinga u bva kha ḓuvha ḽine maṅwalo a thandela a vha a shi khou wanala u swika maḓuvha mararu hu sa athu swika tshifhinga tsha u vala thandela tshe tsha bulwa kha data ya thandela .
U amba : Ambani uri ni nga kukakisa hani tshikolo tsha haṋu .
Vhugudisi vhune ha khou lavhelelwa vhu ḓo ṋetshedzwa kha vhashelamulenzhe vho fhambanaho .
U wa ha ekonomi lwa tshifhinganyana hu ṱoḓa phindulo dzi mangadzaho u bva kha vhashumisani vhoṱhe vha zwa matshilisano .
Nyito i a ṱoḓea nga kha zwiimiswa zwa pfunzo , phurofesheni , zwa mabindu na vhuḓiṋetshedzi , na nga ngomu ha zwiimiswa zwone zwiṋe .
1.1 . Muvhuso wa Afrika Tshipembe wo fhindula Vhulwadze ha tshitzhili tsha Corona ( COVID-19 ) vhu re dwadze ḽa dzhango nga u ita uri hu vhe na Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka nga Ṱhafamuhwe 2020 , u ya nga ha Mulayo wa Ndangulo ya Zwiwo , wa 2002 ( Mulayo wa vhu 57 wa 2002 ) .
Vhaṋetshedzi vho lavhelelwaho vha tea u tendelwa uri vha ḓise khumbelo dza u dzheniswa kha mutevhe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
U langula na u lavhelesa tshumiso ya maitele a bindu o khwiṋiswaho na u ṋekedza ngeletshedzo kha minidzhere dza matavhi maelana na maitele a bindu .
Ndi zwa ndeme uri zwiitisi zwo fhiwaho zwa u hana zwi vhe zwikhagala na u dodombedzwa nahone hu tea u sumbedzwa na tshipiḓa tsho teaho tsha PAIA ( kha vha sedze phara 19.4 ire afho fhasi , ho sedzwa maga a u hana u swikelela dzirekhodo18 )
Zwa u fukulwa ha mavu zwo vha tshiga tsha u sumbedza u thomiwa lwa mulayo u fhaṱiwa ha iyo khamphasi .
Fulufulu heḽi ḽa u bikululwa a ḽi nga kwami fhedzi nḓila ine ra bika ngayo na mufhiso mahayani ashu , na tshedza khathihi na u ṋetshedza muḓagasi kha mamaga ashu , fhedzi na nga nḓila ine ra endedza ngayo vhashumi vhashu na ine ra sika ngayo na u laṱa tshika yashu .
Ri nga ita u dzhia murahu bono ḽashu ḽa fulufhelo ḽe ḽa hwalwa nga ḓana ḽa miṅwaha ḽi ntswa .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo kona u swikelela tshikwama u thusa kha zwithu zwa khombo na nyimele ya zwithu zwivhi nga murahu ha musi maitele a phalamennde oṱhe a u sedza mafhungo a muṱangano uyu o no fhedziwa .
Mavu a tea u vha o fanela , a vhe hone nahone o tsireledzea u itela mveledziso .
U sa sudzuluwa : u kwatama , u tatamuwa na u khothetshela lurumbu a tshi ita zwivhumbeo zwo fhambanaho
Komiti dza Wadi dzi nga ḓiwana dzi kha nyimele ine ya nga ḓisa khuḓano na vhadzhiamikovhe vho fhambanaho vha muvhuso wapo vhane vha shuma navho , nahone u vha na zwikili zwa ndeme zwa u fhelisa kana u fhungudza kana u tandulula khuḓano zwi ḓo thusa uri vha shume mishumo yavho .
Komiti i nga tshea u sa dzhena kha vhupfiwa vhune ha sa tshimbilelane .
Mveledziso ya zwiko zwa vhathu ndi ya ndeme kha maano a mveledziso ya matshilisano na zwa ikonomi ho sedzwa globaḽaizesheni hune vhukoni hu si mutheo wa zwiko zwa dzingu zwi dzumbulula u vha mbambeni havho .
Musi ri tshi lavhelesa murahu miṅwahani ya fumiṱhanu yo fhiraho , ndi tama u livhuwa u ḓi ṋekedzela na mushumo muhulwane wa Muphuresidennde Vho- Nelson Mandela na Vho-Thabo Mbeki na vhafumakadzi na vhanna vho shelaho mulenzhe khau endedza tshikepe tsha muvhuso nga fhasi ha demokhirasi : kha Miraḓo na ndaulo , vhusimamilayo u rambalala na mitevhe ya muvhuso na vhulamukanyi ; i reilwa nga lutamo lwa u khwinisa vhuleme ha vhutshilo ha vhathu vha Afurika Tshipembe .
Nyaluwo ya muvhili , mveledzo , vhusiki na u tamba zwi a ombedzelwa .
6.1 . U shumisiwa ha mbekanyamushumo ya u dzikisa zwithu ho no bvela phanḓa kha vhuimo ho fhambanaho .
U vha khagala : Vhagudi vha nga shela mulenzhe kha u pulana na u kuvhanganya vhuṱanzi .
Kha vha ḓivhadze Komiti nga ha luambo lwe vha nanga tshifhinga tshi sa athu swika u itela uri Phalamennde i kone u ita nzudzanyo dzo teaho dza vhuḓologi .
Kha ṅwaha wo fhelaho , ro rwela ṱari pulane ntswa khulwane dza kha nḓowetshumo ya tsimbi , fanitshara na tshumelo dza zwa mabindu a ḽifhasi .
Ri khou humbela vhathu vhoṱhe uri vha vhudzise mbudziso , fhedzi vha fanela u lindela u swikela zwenezwo , musi tshifhinga tshetsho tshi tshi swika .
U fhedza khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu ( GBV ) ndi zwa ndeme arali ra nga ṋetshedza mbilaelo ya u vha tshitshavha tsho tewaho nga ndingano na tshayandingano kha kufarelwe kwa vhafumakadzi .
Nga murahu ha u ṋetshedzwa ha voutu dza mugaganyagwama , komiti iṅwe na iṅwe i vha na vhupfiwa na uyo muhasho wa muvhuso une ya khou ita vhulavhelesi khawo .
Masalela a bvaho musi ho bwiwa dindi .
U shululwa ho pulanwaho kha ḽiga ḽa zwino ndi 190 miḽioni wa dzi khubiki mitha dza maḓi zwine zwa ḓo tsitsa damu ḽa Sterkfontein nga phesenthe dza henefha kha dza sumbe .
U sika zwikhala zwa mishumo ngomu kha sekhithara ya zwa vhulimi .
Vundu ḽa Gauteng ḽi kha vhuimo havhuḓi ha uri ḽi dzhie zwikhala ezwi , ho sedzwa uri ḽi vhukati na themamveledziso i re hone na dzinetiweke dza u vhambadzela mashangoḓavha .
U sumbedza mishumo ya ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho nga u kumedza mitengo ya mishumo iyi na hune mbuelo ya u badela zwibviswa izwi ya ḓo bva hone .
Nga nḓowelo tshisiku tsha tsinisa tshi shumiswa kha zwenezwi .
Kha shango iḽo , tshanduko khulwane ( dzine dza katela masiandaitwa mahulwane a zwa ikonomi ) dzo swika he dza itwa nahone ṋamusi , kha maimo a nṱha , tshiimo na nyimele dzi pfala dzo " kunakiswa " uri maanḓalanga a khou sasaladzwa uri o tshinyadza dzangalelo ḽa ndeme kha mutambo wa bola ya milenzhe .
Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Dzikoporasi dza Vhulimi : Tshipikwa tsha thandela iyi ndi u ita ndingo ya ṱhoḓea dza vhakwameaho na vhaunḓiwa u itela u khwaṱhisedza zwiko zwi ṱoḓeaho u itela u thoma u shumisa nga nḓila i bvelelaho ha Mbekanyamushumo ya Thikhedzo ya Dzikoporasi dza Vhulimi Gauteng .
Vhugevhenga kha ḽa Afrika Tshipembe vhu kwama vhathu vho fhambanaho na zwipiḓa zwa ḓorobo zwo fhambanaho nga nḓila dzo fhambanaho .
Arali ikonomi i si yavhuḓi kha ḽiṅwe sia , i ḓo tea u vha yavhuḓi kha ḽiṅwe .
Khamusi zwa vhuṱhogwa vhukuma ho vha Tshiṱirathedzhi tsha U maanḓafhadzwa kha zwa Ikonomi ha Vharema tsho Angaredzaho , tshe tsha vhekanya muhanga wa tshanduko kha tshivhalo tsha sekhithara dza ikonomi .
Nyolo 1 : Mutheo wa mbumbo ya Muhasho wa Dzibada na Vhuendi , wa Vundu ḽa Limpopo
Vha vhone uri ndi muthu muthihi fhedzi ane a tea u pfa mulaedza une wa khou pfukiselwa khae .
Dzhiani vhuḓivhufhinduleli nahone ni ite ndingo ṋamusi .
Mihasho i fanela u kovhana dathabeisi kha Muvhuso na vhupo ha tshitshavha u fhungudza u shumiswa ha fhethu ha phuraivethe .
Mathemu a ndingano na ndinganyiso a a elana , fhedzi hu na phambano ya vhuṱhogwa vhukati ha maipfi aya mavhili ..
Ndi zwa ndeme uri vha pfesese izwi , na u vha khagala nga ha mushumo wa mukhantseḽara wa wadi uri vha kone u wana nḓila ya khwine ya u vha na vhupfiwa kha komiti .
o teaho fhedzi hu na vhukhakhi mavhili a si na vhushaka ha ndongazwiga na / kana u na tshifanyiso . khethekanya maipfi .
Vho dovha vha fhiwa Pfufho ya Crystal nga Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi .
Mutshutshisi u ḓo ṋetshedza ndaela ya khothe a tshi khou tendela u vhewa ha ṅwana nga fhasi ha mubebi wa nwana a si na vhaṱhogomeli , .
Hu lavhelelwa uri R33.3 biḽioni kha tshumiso ya masheleni kha R&D yo tikedzwa nga kha tshiṱuṱuwedzi tshifhingani itshi .
28 . Khabinethe yo tendela u farwa ha mishumo i tevhelaho :
Vhashumi vha rengisaho mivhili vha kha khombo khulwane ya u kavhiwa nga HIV na u vha vha songo tsireledzwa sa tshibveledzwa tsha mbuelo ya mufarakani na khaphasithi yo fhungudzeaho u itela u vhona vhudzekani ho tsireledzeaho nga tshifhinga tsha u ḓidzhenisa kha vhudzekani vhuṅwe na vhuṅwe .
Zwikhala zwiṱuku zwi sa konḓi zwo tea vhana vhaṱuku vha miṅwaha ya khireshe kha vhuitwa havho ha u ḓidzhenisa hu so ngo fhelelaho tshoṱhe , ngeno zwikhala zwihulwane zwi sa konḓi zwo fanela mitambo yo khwaṱhaho ya u tamba vha tshi kwamana i itwaho nga vhathu vhahulwane .
Maiti mapfukeli a ri vhudza zwine muthu a ita kana zwine vhathu vha no fhira muthihi vha khou ita .
Vhana vha vhasidzana afho muṱani vha tea u vha na vhone vho kwamea nga hezwi zwiwo zwa makhaulambilu .
1.7 . Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Muhasho wa zwa Muno ya u lingedza Sisiteme ya Garaṱa dza Bugundaula ine hafhu ya khwaṱhisedza vhuvha hashu ha lushaka ya engedza vhutsireledzi ha lushaka .
Arali zwitandadi zwa mushuluwo zwa sa swikelwa , modele wa muanḓadzo u ṱanganedzaho u nga shumiswa u wana uri naa tshishumiswa tsha u fhisa malaṱwa tsho dzula nga nḓila i ṱanganedzaho .
Vho vha tshi ḓo vha vha tshi khou linda nga u tshimbila na zwiṱaraṱa musi mvula i tshi khou u na , vho ambara dzhasi ya mvula ngeno muofisiri wa lukanda lutshena a tshi khou reila tshiendedzi tsha muvhuso , a vula fasiṱere zwiṱuku a vhudzisa tshibugwana tshavho .
Kha zwiṅwe zwikolo , vhushaka ho ṋaṋa u fhira kha zwiṅwe .
Vhaimeleli vha zwa Mutakalo na Tsireledzo
Khaedu khulwane dzine muhasho wa khou ṱangana nadzo zwazwino ndi dza u thoma u shumiswa ha sisiṱeme i fanaho ya mbadelo dza vhalwadze , khathihi na ṱhoḓea ya u engedza vhukoni kha zwiimiswa zwoṱhe uri zwi kone u kuvhanganya mbuelo ine ya tea u vha hone kha muhasho .
Zwo itea lini ?
Sa zwe nda amba tshifhingani tsho fhiraho mupomokwa u fanela u sa thusa Muvhuso nga nḓila ifhio kana ifhio kha u ḓisa vhuṱanzi vhu sa timatimisi .
U bva afho vho vha vho tea u tou bvisa afidafiti sa khwaṱhisedzo i re mulayoni ya mafhungo a elanaho na zwezwo .
Hu tendwa upfi vhathu vha ita vhuloi zwo vhangwa nga vhutshivha na vhutamatama .
3.3 . Tsudzuluso i ḓo khwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽi ḽiṅwe ḽa mashango a khou rangaho phanḓa kha haya masia nahone ḽi khou vhuelwa kha thekhinoḽodzhi ntswa kha vhupo uvhu .
Kha vhukhakhi honoho vho ṋetshedzwa khaidzo yo tou ṅwaliwaho .
Magavhelo a u farela na maṅwe magavhelo o fhambanaho na one o odithiwa .
Zwishumiswa zwo themendelwaho Ri tshi ḓadzisa kha zwishumiswa zwo itiwaho zwa ngudo ya Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓea :
Nyambo nga ha pfumedzano dze dza kundelwa u ombedzela zwa vhulamukanyi kha zwipondwa dzi vhonala dzi tshi ḓo kundelwa kha pfulufhedziso yadzo ya vhuthihi ha lushaka na vhupfumedzanyi .
Thanga ya Murole ndi vhathu vhane vha vha nga fhasi ha miṅwaha ya 21 vha saathu u vhuya vha mala .
U Sedzwa hafhu ha Vhupileli hu vha ṋetshedza tshiṱangu tshi si tsha ndeme .
( a ) Kha khetho dza u thoma dza vhusimamilayo ha Vunḓu fhasi ha Mulayotewa muswa ;
Vundu ḽo shela mulenzhe kha u ita mvetomveto dza theo ya milayo u itela u ṋea vhathu vhane vha sa athu shandukisa ḽaisentse tshikhala tshilapfu tsha u ita ngauralo .
Tsha u fhedza , khethekanyo ya vhuraru i sumbedza mbuno ya uri , zwiko zwi fareaho na zwa masheleni ndi zwa ndeme arali hu tshi nga fhaṱwa zwikolo zwa ndeme ya nṱha , zwithu zwa ndeme ya nṱha , kufunzele na zwipiḓa zwa ndangulo a zwi tei litshedzelwa .
Vundu ḽi ḓo vha khwalasambi kha nyaluwo ya zwa mutakalo .
Ndaulo nga ndingo ya masiandaitwa na sisiteme ya khethekanyo ya thendelo ya u kwamea , fhedziha , zwi tea u ṱanganyiswa na sisiteme ya khethekanyo ya zwiko , hune zwa vha zwo tea .
A ho ngo vha na vhuṱudzaṱudza hu vhonalaho kha ndangulo na khombo dze dza vhigwa kha Muṱolambalelano Muhulwane nahone ro vha ro fushea uri ndangulo dza ndeme dzo dzula dzi hone ṅwaha woṱhe .
Muṅwe wa mishumo ya ndeme wa mudededzi wa Gireidi yaṰ ndi u sika vhupo ho tsireledzeaho , ho kunaho nah u vhavhalelaho , hune vhagudi vha fhiwa tshikhala ( tshifhinga ) tsho linganaho tsha u tamba na u wanulula ḽifhasi nga u dededzwa ho tsireledzwaho nga mudededzi wavho .
( b ) uri Khoro ya Masipala i khethe khorotshitumbe kana komiti iṅwe-vho ; kana
Ndangulo ya kushumele ya masipala :
U shumiswa ha mbekanyamaitele dzashu na zwiṱirathedzhi zwi tea u ombedzela zwi khagala maitele a u maanḓafhadza .
Musi dzi tshi swika maḓini a lwanzhe , khomphaundu dzo raloho a dzi tevheli kuitele kwo ḓoweleaho kwa u luḓifhala .
Hu vhonala hu na mbuno dzi pfadzaho dzi tikedzaho muhumbulo wa uri tsheo ya tshifhinga tsha u vha ofisini i tea u vhewa zwanḓani zwa komiti yone iṋe u itela uri mimasipala i lingedze nḓila dzo fhambanaho .
Vharema vho davhukaho fhano hayani vho vha vha kha ḓi humbula zwa uri maitele na lutendo lwa zwa vhuloi na mvelele ya Vharema i fana na lutendo lwa zwa vhuloi kha vhathu vha Europe kale .
Nzulele iyi i a konadzea fhedzi i na u timatimisa zwihulu , nahone ndi ine vhadzulapo vha Afrika kana mivhuso yavho ya nga i ṱanganedza .
Vhuṅwe vhukonḓi ha u pfesesa zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu vhu wanala kha fhungo ḽa uri henevho vhathu vhathihi , kha zwiwo zwo fhambanaho , vho vha zwipondwa vha dovha vha vha vhaiti vha zwiito zwenezwo .
Fhedzi , zwo ḓivhiwa uri tshiṅwe tshifhinga hu a vha na u khantsela na u engedza tshifhinga nga nṱhani ha thaidzo dzi songo lavhelelwaho .
Pfufho i bvulela muṅadzi vhaongi vhe vha vha vha khou dzhenelela zwa vhukuma kha sisiṱeme ya zwa mutakalo .
Avho vhaṅwe vha tholiwa nga Minista .
Tshivhalo tsha mishumo i songo livha i elanaho na nyito dza ikonomi dzine dza ḓo itea nga ngomu kha tshileludzi itshi tshi nga vha tshihulwane .
Masiandaitwa a nga vha a vhavhaho , fhedzi a nga vha tshinyadza vhukuma arali ra lenga .
Ndima ya 5 ya Mulayo i ṱoḓa uri vhadzulapo vha dzhenele kha ndugiselo , tshumisano na tsedzuluso dza Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ( IDP ) .
Uri dzangano ḽi bveledze zwavhuḓi , ndi zwa ndeme uri vhomakone vha mishumo vha vhe na vhuṱumani vhukati vhavho .
Tho ngo ḓiimisela u dovholola mbuno dza ndeme dzo no itwaho , fhedza ndi khou tama u ṱumanya u Sedzwa hafhu ha Vhupileli na Phuresidennde Vho Mandela na bono ḽa Mufarisa Phuresidennde Vho Mbeki ḽa mvusuludzo ya Afrika .
Hu na sia ḽa u vhekanya ḽo khwaṱhaho kha musudzuluwo .
Hune ha phambano dza shedulu dza topolwa , nyito dzi nga katela :
9.2 . Pfunzo ndi ifa na uri i tou vha tshiṅwe tsha khonololo khulwane ya vhumatshelo ha vhuḓi kha vhoṱhe shangoni ḽashu .
MaAfurika Tshipembe vhoṱhe u bva kha khuḓa dzoṱhe dza shango vho aravha kha thambo ya u ṋetshedza tshifhinga na nungo dzavho hu u itela u ḓisa tshanduko .
Poswo khulwane dzi si na vhathu kha Wekishopho ya Bellville dzo khakhisa kushumele kwavhuḓi kwa tshiṱafu na mushumo tshidele wavho .
Ṱhoḓea ya u swikisa khumbelo a i tsha shuma sa izwi izwi zwi tshi katelwa kha khanḓiso kha databeizi .
Zwi tevhelaho a zwi tou vha khagala uri zwi elani na mikhwa ya u konḓelela nahone , a zwi tei u ṱuṱuwedzwa .
Vhureakhovhe ha mutambo ho no ḓalesa lune vha ndangulo vho ḓivhadza milayo yo khwaṱhaho ine ya thivhela tshivhalo tsha khovhe dzine muthu a nga dzi dzhia a ṱuwa nadzo hayani .
Hu na nzudzanyo dza zwiimiswa zwo fhambanaho u vhona zwauri mihumbulo ya zwitshavha nga ha nḓila ine zwiko zwa avheliswa ngayo u fana na Komiti dza Wadi kana dziṅwe foramu dza mveledziso .
Izwi zwi ḓo tandululwa nga u sikiwa ha zwikhala zwa mimbete zwiṅwe na u shumiswa ha u phalala ha mulayo hu re hone u itela u langa tshivhalo tsha vhafariwa .
U thivhelwa ha u kungedzelwa kha midia wo phirinthiwaho ho sedzwa kha vhathetshelesi vha vhaswa na u thivhelwa ha u kungedzelwa ha zwibveledzwa zwa zwikambi kha masiaṱari a u ranga na khavara dza gurannḓa na magazini .
Sisiṱeme dza musudzuluwo a dzi faneli u lavheleswa sa nḓila dza musudzuluwo fhedzi , fhedzi sa zwiteṅwa zwa u dzudzanya tshikhala .
Mbadelo dzoṱhe dzi ḓo itiwa nga eḽektroniki thwii kha akhaunthu yavho ya bannga .
Zwifanyiso na phosiṱara
Hu khou lavhelelwa uri vhupo ha shandukisea ḓo bveledzwa u mona na mukano wa ḓorobo , vhune hu nga vha na tshaka dza kushumisele kwa mukanoni kwo fhambanaho .
musi vha songo vha na tshumisano ya vhuḓi musi mundende wavho u tshi sedzuluswa
Kha vha thuse kha u konanywa tshumiso ya vhuambeli na mbekanyamushumo dza tsivhudzo na mishumo .
U leludza na u langa muṱangano wa thimu ya mafhungo a tshiṱiriki ṅwedzi muṅwe na muṅwe u itela u vhona uri sisteme ya mafhungo a mutakalo i khou huma yoṱhe na u davhidzana na vhapfananyi vha vundu .
Tshumisano na nyambedzano dzi re kha vhudzivha na komiti dza wadi dzi sumbedza uri zwi tevhelaho zwi nga dzhielwa nṱha :
Vhane vha Kolodwa kha mbambadzo vha vhaliwa nga mutengo wa vhukuma .
Vho Erasmus , we a vha a tshi shuma De Beers sa munanguludzi wa daimane , ndi mutswi wa daimane o vhuyaho a farwa we a vha a tshi shumela Johannesburg , Kapa na Kapa Devhula .
Vhalangi na vharangaphanḓa vhoṱhe vha madzangano a si a muvhuso ( dziNGO )
Thandela dzi endedzwa lwa thekeniki ngeno hu uri a dzo ngo tou sedzesa tshoṱhe kha mvelelo .
U ṱanganya mafhungo a tshi shumisa maṱanganyi , tsumbo , na , fhedzi , ngauri na maṅwe .
NDONDOLAVHATHU I SA FUSHI YA VHATHU VHA RE NA HIV
Ndangulo ya maambiwa yo ṋetshedzwa nga tshifhinga kha vhalanguli .
1.7 Kha zwe vha ḓisa , vha SAPRA vha khou dzinginya uri Mulayo u fheliswe ngauri u ita uri vhuloi na vhathu vhane vha ḓidzhia vhe vhaloi sa vhathu vha Pagans vha dzhiiwe sa zwigevhenga na vhuloi vhu dzhiiwe sa vhugevhenga .
Nga u ṋekedza mafhungo kha GCIS nga kha webusaithi iyi , mushumisi u vha a khou tenda u pfukisela uho .
Vhoramabindu vhashu vha tou ṱoḓa fhedzi u ita zwa mabindu Afrika Tshipembe nga mutengo muṅwe na muṅwe .
Mveledziso , ndondolo na u thoma zwiṱirathedzhi , mbekanyamaitele na mbekanyamushumo zwi tshi elana na mulayo wa lushaka , wa vundu na mulayo wapo , zwiṱirathedzhi khathihi na pulane .
Faela dza ndondolo : Themamveledziso ya Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo ( IT )
1 . Ndi ngani mimasipala i tshi tea u vha na sisiteme ya ndangulo ya kushumele ?
Ho sedzwa phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho , maitele na u ṅwaliswa kha zwiimiswa zwo teaho zwa mulayo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ho vha na mvelaphanḓa yavhuḓi kha u shandukisa bodo dza khombetshedzo ya mulayo .
Nga u tsikeledza vhuvhambadzi vhukati ha vhanzhi , tshiṱalula a tsho ngo tswela vhanzhi vhutshilo havho , fhedzi tsho dzima lushaka lwoṱhe vhusika mushumo ha ndeme ; tsho ḓi dzima nḓalo ya vhukoni na nungo zwa u ita zwithu .
Fhethu ha u guda ho khetheaho kha Webu ya Ḽifhasi ḽo Ṱanḓavhuwaho ho itwa uri hu wanale zwino .
Ho wanala uri vhasidzana vho vha vho dzudzwa kha nyimele dzi shushaho nga maanḓa na uri zwiṅwe zwifhinga vho vha vha tshi ya u eḓela vha songo ṋewa zwiḽiwa .
Mutsireledzi wa Tshitshavha u na mushumo wa ndeme wa u lwa na u ṱoḓisisa vhuḓifari vhu si havhuḓi kha sekithara ya nnyi na nnyi .
Nnḓu na yone i a elana , fhedzi a i tei u tshimbila i yoṱhe .
Ezwi zwi ṋaṋa u engedzwa nga zwivhangi zwa mutsiko zwa tshitshavha u fana na ṱhahelelo ya ikonomi ya matshilisano na khakhathi , khathihi na nyimele dziṅwe dzi re na malwadze a tshoṱhe , u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone , na HIV .
U sudzuluwa ha u mona : u somba , u dzungudza tshanḓa na u kotamela thungo dzo fhambanaho
Vhurangeli vhu ḓo thusa vhaswa uri vha dzhene kha maraga wa zwa vhashumi uri vha wane tshenzhemo ya ndeme na u swikelela zwikhala zwa buḓo .
5.1 . Khabinethe yo sasaladza migwalabo ya khakhathi ya zwenezwino ngei Soweto ye ya ita uri hu si vhe na tshi no tshimbila tshitshavhani na u humbela vhagwalabi uri vha dzike na u tenda u langea .
Zwibveledzwa na mishumo zwi re kha sheduḽu ya zwiko zwi tea u ṱumanywa na zwiḽa zwi re kha fureme ya ḽogo hu tshi shumiswa nomboro dza referentse .
Khabinethe yo dzhiela nṱha mvelaphanḓa yo itwaho , fhedzi ya sumbedzisa mbilaelo ngaha miṅwe ya mihasho ine ya kha ḓiṱangana na khaedu .
Musi ho lingwa data ine ya vhuhone , mbekanyamushumo ya AIDS ya Mashango Mbumbano yo anganyela uri muthu muthihi kha vhaaluwa vha malo vhaṅwe Afrika Tshipembe zwa zwino u na HIV .
GIS i ita mushumo muhulwane kha u monithara nḓisedzo ya tshumelo , sa mafhungo maswa a nga ha fhethu , u tou fana na zwa u tou humbulela , mafhungo a ndaka , mafhungo a mupo , mafhungo a themamveledziso ya tshitshavha , mafhungo a themamveledziso , na zwiṅwevho .
A huna o hanedzanaho nahone izwi zwa ḓurela masipala R2000 ya dzi phosiṱara na vhaanḓadzi vhapo na thannge dzi si gathi dza peṱirolo dza vhaofisiri vhatshimbidzi u dzhenela miṱangano .
Bongi o phulusa kutukana kwa tshikolo kwe kwa vha ku tshi khou nwela khothe damuni .
Kha muvhuso , hu na mbofho ya poḽitiki ; kha vhutshilo ha iwe muṋe , mbofho ya vhushaka ha malofha i kha vhuimo ho fhambanaho na tshaka dzo fhambanaho .
3.1 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha magudedzi a zwa vhulimi sa vhukoni ha Magudedzi a Pfunzo ya Nṱha u ya nga Mulayo wa Pfunzo ya Nṱha , wa 1997 ( 101 wa 1997 ) , sa zwe wa khwiniswa ngaho .
Kha vhaṅwe vhathu pfufho iyi yo ṱanganedzwa , ngeno yo lambiwa nga vhaṅwe .
Musi tshivhalo tsha mishumo ya sekithara dza fomaḽa na dzi si dza fomaḽa tshi tshi engedzea , mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha dzi nga fhungudziwa .
Hezwi zwi amba uri mutevhe wa vhathu vho lugelaho u vouta wo vala nahone vhathu vha nga si tsha kona u ḓiṅwalisela u khethe kha khetho dza Shundunthule .
Na musi hu na vilili ḽi no khou ya phanḓa kha nḓisedzo ya zwa dzinnḓu , sekhithara iyi yo sumbedza ndozwo ya mishumo khulwane .
Hu na pulane ya mugaganyagwama u itela u ṱola mishumo ?
Naho hu na zwenezwo , vho konḓelela .
Khophi dzoṱhe dza mivhigo ya PSC dzo anḓadzwaho dzi a wanala kha ofisi dza PSC dza lushaka na dza vundu .
Naho zwo ralo , mulayo muswa a u nga shumi kha matshimbidzele u tevhedza kana u ṱasela pfufho yo no thomaho kale .
U vhumbiwa ha mbekanyamaitele dza luambo dzoṱhe sa zwenezwo zwi fanela u katela vhadzheneli vhapo kana zwa tevhedza maitele a kuvhumbele kwa mbekanyamaitele u bva fhasi u ya nṱha ( ' bottom up approach policy formulation method ' ) zwi tshi itiswa nga tshivhumbeo tsha dimokirasi tsha u ya vhathuni , na nga kutshilele kwa vhathu vhane vha kwamea zwihulwane nga lushaka lwa mbekanyamaitele ya luambo ine ya khou swikelelwa .
KUSHUMISELE KWA PFANELO DZA VHUṊE HA NḒIVHO YA VHUSIKI NA ḒIRESI YA WEBUSAITHI
Vhukhakhi ha muthu u sa vha na vhukoni ho vha tshone tshiga tsha mpfu , u fhirisa ṱhahelelo ya zwishumiswa na zwileludzi .
U ṅwala : Tevhekanyani zwifanyiso uri zwi ṱalutshedze tshiṱori .
Milingo ya ṋaṅwaha i / ku ḓo thoma nga ṅwedzi wa Ḽara .
Ngamaanḓa-maanḓa vhuvha ha fhethu ha mahayani vhu fhungudza mveledziso ya bisimusi na mbuelo .
ZWIIMISWA ZWINE ZWA NGA KWAMIWA MALUGANA NA PFANELO DZAVHO DZA VHUTHU
Phanḓa ha musi tsengo i tshi thoma , madzhisiṱiraṱa wa dzingu o takutshedza pfanelo kha vhaimeleli vha mulayo vha muhwelelwa , a ḓinangela uri u ḓo tou ḓiimelela .
Tshipikwa tshihulwane tsha Mveledziso ya Ikonomi Yapo ndi u dzudzanya Pulane ya Mveledziso ya Ikonomi Yapo .
U ṋetshedza ndingo dza khombo dza khombekhombe dziṋe dza tea u itwa nga vhatholi na pulane ya ndangulo ya khombo yo khetheaho mushumoni yo bveledzwaho na u shumisiwa u fhungudza khombo dzine vhashumi vha nga ṱangana nadzo .
Ri shumisa maḓi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe miḓini yashu .
Nzudzanyo dzapo dzi hone u itela u vhulunga na ndondolo ya matshilele , u thusa vhorabulasi nga zwifhinga zwa khanganeo .
Fhedzi arali yo itwa nga murahu ha 15 Lara 2000 , mbingano iyo i tea u tshimbidzana na zwi tevhelaho :
Zwi fana na tsheo ya u tendela thendelano .
Naho vhuḓifhinduleli nga u angaredza ha u thoma u shumiswa ha pulane vhu kha mivhuso ya lushaka , hu na ṱhoḓea ya nyanḓanyo na u ṱanganelana kha zwiimo zwoṱhe zwa vhupulani , hu tshi katelwa u ṱalusa zwithu zwa ndeme , u tiwa ha zwipikwa , u bveledza pulane , u thoma u shuma hayo , vhulavhelesi na u sala murahu .
Kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho , ro ita mvelaphanḓa ya vhuṱhogwa kha mbetshelwa ya themamveledziso .
Ri dovha ra tenda uri u engedzwa ha tshumelo dza vhuendi dza mahayani zwi ḓo ḓisa dziṅwe mbuelo hafhu kha vhadzheni vhaswa vha vhatshimbidzi vha zwa vhuendi .
2.2 . Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe u dzhia maimo a mudzulatshidulo kha Komiti ya u Tshimbidza Vhuḽedzani ha Muvhuso ho Vuleaho ( OGP ) nga 2015-2016 .
Ri ḓo dzhia vhukando kha nyimele ine tshumelo dzi sa ṱanganedzeiho dza vha dzi tshi khou ṋetshedzwa nga vhashumi vhashu kana vhorakhonṱhiraka .
Tshiedziswa tsha u tandulula thaidzo tshi shumiswa u swikelela nyimele ya u VHUELWA ROṰHE nahone ndi tshishumiswa tsha ndeme kha mbuedzano .
Ḽisi ndi ya tshifhinga tshingafhani .
Muhanga wo raloho u tea u vha wone u swikisaho kha tsheo dza bodo dza mveledziso khathihi na zwiṅwe zwiimiswa zwa u dzhia tsheo , hu tshi katelwa na u bveledza muhanga wa fulufhelo ḽa vhubindudzi .
Thendelano dza dzitshaka kha sia iḽi kana mbetshelwa dzi shumaho masia oṱhe kha milayo ya maṅwe mashango a dzi tou ḓivhea nga u ralo ( arali dzi hone ) .
Hezwi zwi katela phemithi dzo xelaho nga mulandu wa u sa dzhiiwa poswoni nahone dzi ḓo dovha dza shuma kha mafhungo a si one a re kha fomo ya u ita khumbelo ine ya ṱoḓa u bviswa hafhu ha phemithi .
Mulanguli ane a vha ICASA na muvhuso ndi vhone vhadzheneleli vha ndeme .
Ni ambe nga zwine na ḓo dzhenisa kha gurannḓa iyi .
Khabinethe i dovha ya amba zwo ambiwaho nga Muphuresidennde vha tshi sumbedza u vhilaela uri kha khalo dzoṱhe dza muvhuso hu tea u ṱavhanyiswa tshumelo sa zwe zwa tendelaniwa kha dzipulane .
Vhuvhekanyandeme ha nḓowetshumo yo tiwaho u ṱuṱuwedza vharumelazwivhambadzwa ha Afrika Tshipembe na zwi tshimbilelanaho na mimaraga yo tiwaho .
Khaedu dza vhuṱhogwa : Zwiimo zwa shishi zwa mikhukhuni kha vhupo vhune a hu ngo itelwa mveledziso ya vhudzulo ha vhathu .
Zwenezwi ri tshi khou funza zwitshavha zwashu , u vhona uri hu na u tevhedzwa hu tea u thoma hune vhashumisi vha dzibada vha sa tevhedze milayo ya badani .
Mulayotibe u khou lwisa u thoma Tshikwama tsha NHI tsha Afrika Tshipembe sa tshiimiswa tsha nnyi na nnyi , u itela u ḓo kona u ṋetshedza tswikelo ya mutakalo i swikeleleaho nahone ya ndeme kha vhoṱhe .
Vhaṋetshedzi vha tshibveledzwa vha fanela u khwaṱhisedza uri akhaunthu dza u vhulunga dzi sa badeli muthelo a dzi , nga nḓila ifhio na ifhio , dzi na mbadelo dzo ḓitikaho nga kushumele .
Muvhuso u ḓo isa phanḓa na u dzhiela nṱha u swikelela ha vhafumakadzi kha zwikhala zwa ikonomi na u lambedza mabindu na zwikolodo .
U vhala maipfi o ḓoweleaho henefho kha muvhundu ( sa , zwiga zwa badani na madzina a mavhengele . )
1.2 . Khabinete yo khoḓa u bvelela ha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo zwo sedzanaho na u khwaṱhisedza tshiimo tsha Afurika Tshipembe sa vhuendelamashango ha dzitshaka vhuhulwane na mashango kana fhethu ha zwa mabindu .
Ndavhelelo dza masheleni ane a ḓo shumiswa na ayo o anganyelwaho kha mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe dzo pfufhifhadzwa u ya nga kukhethekanyelwe kwa ikonomi .
Zwenezwo hezwi ndi zwone nangoho nahone muvhuso a u zwi hanedzi na luthihi .
Mbadelo idzi dzi vhona uri tshikimu tshi na masheleni are hone u itela mirafho iḓaho ya matshudeni .
U ṱumanya CBP na IDP zwi vhumba khonadzeo ya uri IDP i dzhene tshivhindini tsha mafhungo apo nahone i vhe na zwine ya amba zwa ndele kha ṱhoḓea dza u shela mulenzhe ha Mulayo wa Sisiteme dza Masipala .
i thusa , divho na mbekanyamushumo dzi lwelaho tshumelo .
Dipuḽoma ya Lushaka i re na Vhudavhidzani na Nyanḓadzamafhungo sa thero khulwane .
Dzikhophi dza Luisimane dza khanḓiso iyi dzi a wanalea .
Ri kha ḓi vha lushaka lwonolwo .
Ṱhanziela ya u reila yavho ntswa i fanela u vha yo luga kha vhege nṋa u ya kha dza rathi .
U tandululwa ha thaidzo idzo zwihulwane ndi nga kha nyambedzano na uri arali zwoṱhe zwa kundelwa , hu ḓo vha mafhungo a nḓila ya mulayo .
Ndivho ndi u thoma ndindakhombo i yaho phanḓa na ṱhaḓulanyo ya ndindakhombo na nethiweke ya ndindakhombo hafhu kha mashango a BRICS .
Fhungo ḽa u kunguwedza zwikambi ḽi khou engedzea u vha ḽo teaho , hu na khuwelelo ya u fhelisa u kunguwedza zwikambi u itela u fhungudza vhudakwa na ḽevele dza kunwele .
Muvhigo u ṱanḓavhudza zwo swikelwaho kha u shuma nga kha Mbekanyamushumo ya u Humela Murahu kha zwa Ndeme ( B2B ) , pulane ya nyito u itela u vhona uri tshumelo dza ndeme dzi khou ṋetshedzwa , mavhusele a vhuḓi na kulangele kwa masheleni ku pfadzaho .
Nyonyoloso i ni ṋea mbilu yo takalaho .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , ri khou tshimbila nga luvhilo u itela u khwaṱhisa tshomedzo dza tshiofisi u shumana na vhuaḓa kha sekhithara ya muvhuso .
Ngauralo , a zwi nga vhi tshishumiswa tshi shumaho arali hu na mugaganyagwama u sa konadzei .
Ṱhirantsekisheni dzi re nga fhasi ha ṱhoḓisiso musi hu na vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha ṱoḓa ṱhoḓisiso nga Ndangulo ya Khohakhombo u fana na mbadelo dzo tindinganywaho , vhukhakhi ha ofisi , vhukhakhi ha bannga , ṱhirantsekisheni ya bannga i songo themendelwaho , mbadelomurahu dza lweṱolweṱo dzo khakheaho na dziṅwe thiransimishini dzoṱhe he vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe ha ṱoḓa tsedzuluso .
U ṱanganedza uri vhuṱanzi ha u posa a hu nga ḓo ṱanganedzwa sa vhuṱanzi ha u isedza .
Kha nyimele ya musi huna gomelelo ndi vhashai vha vhashai vhane vha tambula zwinzhisa .
U kundelwa u langa malwadze maṱuku zwi nga ita uri hu vhe na vhulwadze ha tshoṱhe na u lozwea ha mushumi wa ndeme .
Mugaganyagwama wa masipala u sumbedzwa u khagala kha thebulu vhunga kusheduḽelwe kwayo nga ṅwaha nga ṅwaha ku tshi tea u sa shaduka .
Vho Verwoerd , sa minista wa pfunzo ya Bantu , vho ḓivha tshipiḓa itshi tsha mvelaphanḓa ya pfunzo , fhedzi , sa zwe zwa lavhelelwa , vho kona u dzhena pfunzo fhedzi u bva kha sia ḽa uri muthu u tea u shumela vhathu vhawe .
Ngudo dza kiḽasi yoṱhe dza minethe ya 15 luvhili kana luraru nga vhege hu tshi shumiswa ḽiṅwalo ḽithihi nga vhege .
Zwenezwi pulane ya u fhaṱa fulufulu ḽa Afrika Tshipembe ḽi tshi khou katela mveledziso ya zwiimiswa zwa zwivhaswa zwa mupo , shango ḽo ḓikumedzela muratho wa u ya kha ikonomi ya zwiko zwa fulufulu ya fhasi , ho vhewa phanḓa u khonadzeo dza u kunakisa fulufulu .
Naho zwo ralo , ndingedzo dza zwino dza zwa thekhinoḽodzhi ya pfukisela tshedza tsha vha muḓagasi na vhudavhidzani ha satheḽaithi dzi dzinginya uri hezwi zwi nga vha zwo tshipa nahone hu dzone nyito dzi konadzeaho u itela vhupo ha mahayani .
Izwi zwi tea u vha tshiṱirathedzhi nga u tou nanga tshi itiswaho nga vhuhulwane ha khonadzeo iyi ya mbambadzo na mbuelo ya zwo gaganyelwaho kha vhubindudzi .
U kona u ita nyambedzano , u dzhia tsheo , matshilisano na zwikili zwa ndangulo ya tshifhinga .
Mbadelo dzi ḓo itelwa fhedzi zwi iswaho lu fushaho .
Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo zwi na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri muhumbulo uyu u na u londotwa na u tsireledzwa lwa miṅwaha ya maḓana i ḓaho .
Kha vha ṅwalise kha inthanethe sa mushumisi kha CIPC u itela uri vha kone u shumisa CIPC kana u ḓiṅwalisa nga kha mushumisi o no ḓiṅwalisaho sa tsumbo kha vha humbele muḓivhambalelano uri wavho a vha ṅwalise .
2.5.1 mushumo wa orala mathomoni a ḓuvha .
Data yo dzulwaho yo topolwa ine ya kuvhanganywa zwo ḓisendeka nga ṱhoḓea dza u vhiga u bva kha Gwama ḽa Lushaka na ḽa Vundu .
A vha o khwaṱhisedzwa u vha o ṱanganedza tshanḓanguvhoni u bva kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha vha na dzangalelo kha thandela ya mveledziso ya wadi yeneyo .
Nga u dzulela u vusuludza zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani kha tshikimu ( nomboro dza ṱhingothendeleki , poswo na ḓiresi dza imeiḽi ) na vhone vha ḓo dzulela u ḓivhadzwa mafhungo a ndeme sa nomboro dza thendelo u thoma kana ḓiresi dza poswo , mafhungo nga vhuḓalo nga ha mbuelo kha thendelo iṅwe na iṅwe .
Sisiṱeme yo ṱanganelanaho ya khetho , i re sisiṱeme i dzhiaho vhaimeli u bva kha sekithara dzo fhambanaho ( vhaswa , mabindu , , mutakalo , nz ) na u bva kha vhupo na vhudzulo , yo anzela u shumiswa nahone i nga i ḓo dzula i yone i shumesaho na mutheo u pfadzaho wa vhuimeli .
( V ) u langa ṱhahelelo nga kha u ḓidzhenisa ho khetheaho hu re miḓini , zwitshavhani na kha zwifhaṱo zwa makwevho na mimasipala nga u engedza zwishumiswa zwavhuḓi zwa thekhiniḽodzhi ya muḓagasi zwe zwa vha zwi siho .
U ṅwala na vhagudi , ha tshigwada na ha mugudi e eṱhe
Vhagudi vha tea u ḓa na khamera dzavho dza didzhithala , zwi no tshimbila nadzo , khebuḽu , mimanyuwaḽa na disiki dza sofuthiwee .
U tou fana na , u valwa na u vusuludzwa ha maḓaleḓale maṱuku kha mashangohaya ho itwaho fhethu ho vhalaho .
Zwo rekhodiwa uri muhadzimi o ita khumbelo ya Khadzimiso ya Nyengedzedzo kha Muhadzimisi zwi tshi langwa nga milayo yo tiwaho ya thendelano iyi , Muhadzimisi u na lutamo .
U ṱanganedza dizaini ya muanḓadzo ya vhupo ho alamaho zwi nga khwaṱhisa nzimulo yo waniwaho u bva kha maitele aya .
Muvhuso wo shuma mushumo muhulwane u swika zwino wa u vha mutholi muhulwane wa vhaswa vha vharema vha re na ndalukanyo dza pfunzo .
Naa Khoro zwa zwino i khou ita khumbelo ya thendelo ya u ita mishumo ya u tandulula phambano ?
U shela mulenzhe ha Afrika Tshipembe zwi ḓo khwaṱhisa u alusa vhushaka ha mabindu na dzingu nahone zwi ḓo dovha zwa sumbedza thikhedzo kha ndavhelelo ya mveledziso ya dzingu .
Mafheloni a ṅwedzi uno , Minisṱa vha ḓo swikisa MTBPS Phalamennde , ine ya ḓo sumbedza nzudzanyo kha mugaganyagwama wa lushaka u khwaṱhisedza vhubvelaphanḓa ha zwa masheleni .
5.3 Khaedu kha nḓisedzo ya tshumelo na u khwaṱhisedza uri maga a a swikelelwa
Muṅwaleli u vhudziswa nga khuvhanganyo ya vouthu ya mvetamveto .
Nyendedzi dzo itelwa u endedza , hu si u langa !
u bveledza thekhinoḽodzhi dza khwine dza vhulanguli ha maḓi na vhuthathatshili
4 . Muṱangano wa Ndaulo ya Mavu na Vhuṋe ha Mavu kha Vhupo ha Nnyi na nnyi
Naho ho vha hu na mivhuso , yo vha yo ṱalutshedzwa zwavhuḓi zwiṱuku u fhira vhavhusi vha vhorakoloni .
Mutengo wa Tshikimu : Mutengo wo tendelaniwaho nga tshikimu na vhaṋetshedzatshumelo vhatsho u itela mbadelo ya tshumelo dza ndondolo ya mutakalo ine ya ṋetshedzwa nga vhaṋetshedzatshumelo kha Tshikimu .
Sisiṱeme yo dzinginyaho a i faneli u vula khonadzeo ntswa dza u sa fulufhedzea , vhufhura na tshanḓanguvhoni .
Ri khou thoma luvhanḓe lwa SheTradesZA u thusa mabindu a vhafumakadzi u shela mulenzhe kha mutevhe wa zwirengiswa ḽifhasini na kha mimaraga .
Vhadzulapo vha wadi na wadi ya vhaḽedzani
Tshanduko idzo dzi ṱoḓa uri hu vhe na mushumo u vhonalaho une wa shumiwa nga mashango u itela u livhisa zwiko na zwo vhulungwaho kha sekithara dza vhubveledzi dza ikonomi ;
Mimaraga ya zwa vhulimi a yo ngo tsha laulwa nga milayo u bva tshe Mulayo wa Mbambadzo ya Zwibveledzwa zwa Vhulimi wa thoma u shuma ṅwaha wo fhelaho .
U vhalela nṱha zwi re buguni yawe e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri , tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Vhudzheneleli ha mafulufulu ha vha vhuelwa vhoṱhe vhubveledza mvelaphanḓa ya tshifhinga tshilapfu na tshanduko ya matshilisano .
Ṱhumano dzone dziṋe dzi , honeha , anzela u dizainwa u konisa matshimbilele a tshiimo shishi tshi sa anzeli u vhuhone kana mimoḓoro ya tshumelo .
Vhaswa avha ndi vhone vhane vha nga kha ḓi ḓiṅwalisa sa vhabadeli kha madzangano a zwa vhashumi na vharangaphanḓa vha matshelo arali vha ṋekedzwa nyendedzi yo teaho .
Kha ḽiṅwe sia , muvhuso wo tikedza nga masheleni madzangano a ndondolo hu na ndivho yo sumbedziswaho ya uri vha thoma mimodele ya vhutepe na mihumbulo miswa .
Thasululo dza nyimele ire afho nṱha , dzi katela u langa vhubveledzi vha mathukhwi a zwa ndondolo ya mutakalo u khwaṱhisedza uri vha a khethekanya mathukhwi avho , na u a isa kha masia o teaho .
Khonṱhiraka i ṋea mushumi vhuḓifhinduleli kha mutholi , ane a vha masipala , ha u shuma u ya nga ha KPI .
Kha nyimele dzo teaho khothe zwenezwo itea u vha na maanḓa a u tea vhuḓifhinduleli kha vhafhinduli maelana na u bviswa ha rennde na mbadelo dza dzinnḓu .
Kha milandu yoṱhe , mbadelo dzi humbulelwaho dza ḽivi na dzone dzo ṋetshedzwa .
Tshi na vhaofisiri vhane vha shuma nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha polotiki ha khoro yo khethwaho na vhakhantseḽara vho khethwaho .
2.1 . Khabinethe yo ṋetshedza thendelo Muhasho wa zwa Mupo , Maḓaka na Vhureakhovhe ( DEFF ) uri i vusuludze zwifhinga zwo tiwaho zwi elenaho na maitele a u avhelwa ha ḽaisentsi kha vhureakhovhe ha 12 .
U amba nga ipfi ḽa nga misi ḽine ḽa vha nṱha lune ḽa kona u pfala .
Vha nga kha di todiwa uri vha ite dzinwe ndingo sa tshipida tsha thodisiso u itela uri mutholi a kone u dzhia tsheo a na ndivho malugana na khonadzeo ya u notha nga mulandu wa mutakalo u si wavhudi , kana arali hu u sa tsha kona u shuma lwa tshothe , uri a kone u dzhia tsheo a na ndivho kha , sa tsumbo , khonadzeo ya u shandukisa vhupo ha mushumoni kana munwe mushumo wa thungo .
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tsho ṱ he - tshavhi
Musi fhasi ha lwanzhe hu na matheriala o omaho na u thuthuba kana kushumisele kwa dziḓirege dza u kokodza tshitumuli tsho khetheaho ku a ṱoḓea , mugero muhulwane ya u linga i ḓo tshimbidza u anganyelwa ha mbadelo na u vhea khagala ṱhoḓea dzo khetheaho thenda yo ṱalutshedzwaho .
U ṱhukukanya mafhungo o ambiwaho nga tshifhinga tsha orala a tshi ya kha ipfi ḽithihi hu tshi shumiswa maipfi a madungo a no fana uthoma , ( tsumbo ; Tshilidzi - ndi - mutukana )
Nḓivhadzo dza u valelwa dzi a ṱoḓea hu sa athu fhela ḓuvha ḽithihi ḽa mushumo kana ha shuma mbadelonyengedzedzwa
Zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwi tea u ṋetshedzwa :
Naho hu na uri zwiimiswa zwoṱhe zwa phurofeshinala zwi a lingedza u swikela ndivho iyi , a zwi anzeli u vha zwo bvelelaho tshoṱhe , na uri nga nṱhani ha fokhasi yazwo kha vhugudisi ha fomaḽa , zwikolo zwa mulayo ndi zwone zwi bvelelaho zwiṱukusa .
Nga vhanga ḽa zwiṱaluli zwa vumba kha vhupo hu shandukaho , u wanwa ha tshiitisi tsha tshifhinga tshoṱhe zwi a konḓa vhukuma .
Sinario iṅwe na iṅwe yo ṱumanaho na mbuelo ya muṱa ya ṅwaha yo ṱanganaho .
Masheleni a fhiraho R74 miḽioni o vhetshelwa u shumiswa kha khaedu dzi livhanaho na zwa gomelelo , hu tshi katelwa na mililo ya zwenezwino yo tshinyadzaho khathihi na ṱhahelelo ya pfulo ya zwifuwo .
Nga tshumisano , ri nga zwi kona u tsireledza zwitshavha zwa hashu na u vhona uri zwigevhenga a zwi na vhudzumbamo .
Ndi zwa ndeme kha ḽeveḽe yapo u dzhenela kha u dzhia tsheo malugana na zwine zwiengedzwa zwi si zwa vhashumi uri vha rengele zwikolo zwikene .
( a ) Khomishini ya Pfanelo ya Vhuthu ;
Mulayotibe u isa phanḓa u vhona uri mushumo wa Laborothari ya zwa Mutakalo ya Lushaka ndi u ṋea tshumelo ya u poṱiela ya laborothari ya zwa mutakalo kha tshitshavha .
Muvhuso u khou shumisa ṱhuṱhuwedzo dzo fhambanaho u ṱuṱuwedza dzi feme u shuma kana u bindudza kha miṅwe mishumo thwii kana u shela mulenzhe kha dziṅwe mvelelo dza matshilisano kana dza ikonomi .
U ṱola tshumiso ya maga o vheiwaho na zwitandadi na tshumisano siani la thikhedzo
( 1 ) Muoditha Dzhenerala u tea u oditha na u ṋea muvhigo malugana na mbadelano na zwitatamennde zwa gwama na ndangulo ya zwa gwama nga -
I nga vha vhukati ha mutshimbidzi na vhadzheneli kana vhukati ha vhadzheneli nga tshavho .
Tshifhinga tshoṱhe vha ṱambe zwanḓa zwavho nga tshisibe phanḓa ha musi vha tshi ḽa nanga murahu ha musi vha tshi bva nnḓa u ṱangana na vhathu vhanzhi .
Komiti dza Wadi dzi tea u shuma mushumo wo khwaṱhaho kha ndangulo ya kushumele saizwi PMS tshi tshishumiswa tsha ndeme tsha u ela mvelaphanḓa ya kushumele kwa masipala i tshi vhambedzwa na thagethe dza kushumele na tsumbakushumele dza ndeme dze wa ḓiitela .
U shumisa Puḽane ya Tshomedzo dzo Ṱanganyiswaho ya 2010 ( u kona u wana muḓagasi wa 20 000MW u bva kha tshomedzo dzine dza si fhele ) u itela u fhungudza u bviswa ha khaboni kha nḓowetshumo ya muḓagasi u bva kha 0.9kg nga khiḽowathi nga awara u swika kha 0.9kg nga khiḽowathi nga awara .
Muhumbulo muhulwane kha bambiri iḽi ndi wa uri thaidzo dza ṋamusi dzi nga si tandululwe nga u humbula nga nḓila ye ra humbula ngayo musi ri tshi dzi sika .
Hezwi ndi nga ha mawanwa a u thoma a ngudo nga vhorasaintsi na vhaṱoḓisisi vhashu .
Sedzani zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa Muofisiri wa Mafhungo kha Thebuḽu ya 4 ya tshibugwana itshi .
Ni songo tambisa maḓi na muḓagasi .
Vho ḓihanedza vhone vhaṋe malugana na nomboro dza mulandu dza tshipholisa malugana na vhuvhava vhune ha khou humbulelwa .
Dzielemente idzi tiwa nga Ṱhanga .
Kha nyimele dzo raliho , kharentsi dzi a dzhiululwa , na dzifaini , ndaṱiso na ndozwo i nga vha hone .
Ri khou tea u khwathisedza uri tshelede ya tshitshavha yo tswiwaho i a vhuiselwa murahu ya shumiswa u ḓisa tshumelo na themamveledziso dzo no khou ṱoḓea vhukuma kha zwitshavha tsha zwi shayaho vhukuma .
24.4.4.5 u fha ndaela ya dzimbadelo kha muthu muṅwe na muṅwe
Musi ho no fhedzwa ndugiselo dzoṱhe , vhadzhiamikovhe vha a kwamiwa hafhu kha mbekanyamushumo ya wekishopho ya vhugudisi na mutevhe wa u fhedzisela wa zwo sedzwaho kha vhugudisi .
Khakhathi dzi kwamaho zwa vhuloi dzo ṱanganiwa nadzo nga zwitshavha zwa vhupo ha dziḓoroboni na vhupo ha mahayani .
Tsha u thoma , tshi shuma u ḓivhadza vhalangi vha vhafumakadzi nga ha pfanelo dza vhaṅwe uri vha fanela u ṱhonifha musi vha tshi shuma vhuḓifhinduleli havho ha vhulangi .
Heyi ndi nḓila ya kuitele ku sa ṱoḓi tshanduko kwa u kona u anganyela nga u ṱavhanya nzimulo dzi swikeleaho .
U nanga ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo ya 3 u itela u
Zwi nga dovha zwa vha zwa ndeme u dzhenisa kha konṱiraka nḓila , vhupo na nḓila ya vhudavhidzani dzine mushumisi a ḓo ṋetshedza ngayo muvhigo .
Zwi kha muhumbeli u khwaṱhisedza uri khumbelo dzavho dzo posiwa , kana dzo ḓiswa nga tshanḓa hu tshee na tshifhinga .
Ro ṱuṱuwedzwa nga indaba iyi na u pfa uri indaba iyi i fanela u farwa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
U bva zwenezwo , zwi a konḓa u vha na miṱangano ine ya tsini na tshitshavha .
U ṋetshedza pulane na u tendela mugaganyagwama
Afrika Tshipembe , u phalala ho vhalaho nga muvhuso na mbulungo ya tshelede zwo livhiswa kha u alusa nḓowetshumo iyi , ha vha u ṋea mutheo wo khwaṱhaho wa u maanḓafhadzwa ha vhakwameaho vha fanaho na mabindu maṱuku uri a shele mulenzhe kha ikonomi khulwane ya vundu .
Ndivho ya Muhanga wa Vhukwamani wa IP ndi u tshimbidza zwine zwa ḓo vha nyambedzano i no khou bvela phanḓa na vhaḽedzani vha muvhuso na tshitshavha nga u angaredza u ya kha u thomiwa ha Mbekanyamaitele ya IP ya Afrika Tshipembe .
3.2 . Khabinethe yo themendela uri Thendelonzwiwa ya Vhuendi ha Maḓini / zwikepe ya Afrika i iswe Phalamenndeni u itela thendelo .
1.6. Vhurangeli ha vhushaka ha dzitshaka ha ikonomi ho itwaho ho vhuedza nyaluwo ya thengiso ya zwibveledzwa zwiengedza ndeme ya zwirengiselwa nnḓa nga R247 miḽioni zwine zwi ḓisa ṱhanganyelo ya nyaluwo ya ṅwaha u ya kha R4 . 105 biḽioni .
Vhathu vha vha vho ḓilugisela u ṱangana , u ya zwimimani , u otsha ṋama na u ḽa nga hune vha funa .
U ṅwalulula maipfi nga ngona a tshi bva fhethu ho fhambanaho , zwi amba uri kha , bodo , zwiṱirepe , garaṱa dza mushumo na zwiṅwe , a ṅwala nga luvhilo lu engedzedzeaho kha ḽiṅwalo ḽa u ṅwala na vhagudi .
Ndivhanele zwi amba vhushaka ha zwithu zwivhili ho sedzwa vhuhulu , vhunzhi kana tshikalo .
Mbekanyamushumo dzashu dza pfunzo na zwikili dzi ḓo alusa zwibveledzwa na vhuṱaṱisani .
Mvelelo dzi a amba fhedzi a dzi koni u shumiswa kha u linga hu no sedza mbalo .
3.4 . Nga kha tshumisano vhukati ha mazhendedzi a tshumiso ya mulayo , ine ya konanya mushumo wa mazhendedzi a tshumiso ya mulayo oṱhe , o lugela u ṋetshedza Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa muvhigo wa vhege dza rathi dziṅwe na dziṅwe wa u thoma kha vhege ya u thoma ya Khubvumedzi 2020 .
Thendelano ya u kovhekana mbuelo - Thendelano nga tshivhumbeo tsha Ṱhumetshedzo ya 8 tsha Ndaulo dza BABS , dzo khunyeledzwaho vhukati ha muhumbeli wa thendelo na mufaramukovhe .
U vulela nḓila vhukoni ha Mabindu Maṱuku na a Vhukati ( dziSMME ) , zwiimiswa zwo ṱanganelanawo , mabindu a ḽokhishini na a vhupo ha mahayani . 8 .
Hu na Komiti dza u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi kha Muhasho muṅwe na muṅwe wa lushaka na miṅwe mihasho ya muvhuso yo ṱumanaho nawo .
U tshimbidza na u endedza mveledziso ya pulane dza vhuthathazwitshili dza tshiṱiriki nga u khwaṱhisedza uri pulane dzi a elana na maga a lushaka na zwilinganyo .
Naa izwi zwi kwamesa hani nzudzanyo dza zwa masheleni a fhano hayani kha sisiṱeme dza ḽeveḽe nnzhi ?
Arali vhubindudzi ha sa engedzea , nḓowelo ya u fhungudzea ya zwino kha vhulimi i nga ya phanḓa .
U shela mulenzhe hawe , u ḓikumedzela hawe , a zwo ngo vhuya zwa fanywa zwa hangwiwa.
Mafhungo mahulwane o haseledzwaho nga tshifhinga tsha samithi o vha vhuvhusi havhuḓi , vhutevhedzeli ha mulayo na vhutshutshisi .
Nyavhelo i re hone zwino ya mugaganyagwama i fhasi vhukuma kha zwo ḓowelwaho .
NCOP i dzhiela nṱha , ya phasisa , ya khwinisa , ya dzinginya khwiniso kha kana ya thudzela thungo milayo .
Kha vha badele mbadelo dza ndingo ya mbeu .
Mulangadzulo na Mudzulatshidulo ,
Ngeno hu na uri milayo iyi yoṱhe ndi ya ndeme u itela ṋetshedzo na u shumisa dzi ICT zwikoloni , ndi sia ḽa mutendelo wa tshikolo ḽine ḽa vha ḽa ndeme nga maanḓa .
U fhindula mbudzisoṱhalutshedzi dzi no bva kha pharagirafu ye ya vhalwa .
Tsumbamushumo na zwiko zwa ANA zwa 2014 zwi a wanala kha : www.education.gov.za
Vhuṱanzi vhu tea u : farea wanala vha nga tshifhinga .
Gondo ḽa u ya kha Tshitshavha tsha mafhungo a si ḽi si na thaidzo dza vhulondo na dzi konḓaho .
Nga murahu ha miṅwaha miṱanu yo fhelaho , muvhuso wo swikelela zwipikwa zwi vhonalaho kha ndondolamutakalo .
U tou bva tshe ḽa saina Thendelano dza Pfanelo dza Vhuthu dza UN , Afrika Tshipembe ḽo no senguluswa luraru , he tsenguluso ya u fhedzisela ya itwa nga ṅwedzi wa Khubvumedzi 2017 .
4.3. Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe u tikedza fulo ḽa Maḓuvha a 16 a u lwa na Pfudzungule dzi itelwaho Vhafumakadzi na Vhana .
Zwisumbi zwa mashumele zwi tea u ṱalusthedzwa zwavhuḓi nga u vha na mafhungo a ṱhalutshedzo a re khagala u itela uri mafhungo a nga kuvhanganywa tshifhinga tshoṱhe nahone zwi khagala u a pfesesa na u a shumisa .
Vhugevhenga vhu fanaho na u tswiwa ha khebuḽu , u tshinyadzwa ha themamveledziso ya zwiporo , u dzula kha mavu hu si na thendelo ya mulayo , khakhiso kha u fhaṱwa ha fhethu na u ṱhaselwa ha vhareili vha maṱiraka zwo thivhela mushumo wa ikonomi na u kula nungo vhubindudzi .
Musi hu tshi khou shumiswa EPS , zwi dzhiiwa uri maraga wo vuleaho wo lingiwa zwi tshi ya nga tshivhalo tsha vhaṋetshedzi vho ṅwalisaho .
U itela u kona u shuma zwavhuḓi na vhadali vha dzhenaho mikaṋoni nga vhunzhi , mihasho yoṱhe ya muvhuso mikaṋoni yashu u bva nga dzi 10 Nyendavhusiku 2015 u ya kha dzi 14 Phando 2016 i ḓo engedza awara dza u shuma .
Ndi zwa ndeme u vhona uri vhukhwine ha maḓi vhu monithariwe na u rekhodiwa vhutshiloni .
U sala murahu ndi musi khamera i tshi sudzuluwa na vhatambi kana nyito , i tshi khou lumbama kha thero i ne ya khou sumbedzwa .
Thetshelesani ḽiivhathavha ḽi tshi imba nyimbo dza u ḓifha .
Pfanelo na ndulamiso dza Vhufaragwama ha Lushaka nga fhasi ha milayo iyi ya u renga ndi nyengedzedzo kha pfanelo na ndulamiso dziṅwe na dziṅwe dzine dza ḓo vha dzi tshi wanala kha Vhufaragwama ha Lushaka nga mulayo .
Thandela ya ngade
U dzhia nga khani nga matherorisi kha nyito i bvaho kha vho , zwo ralo , ndi zwine fhedzi zwi khou lavhelelwa ngauralo .
Nḓila dza u dzhia : Kwamani ano thusa nga khuthadza ane ndi ene ano ḓo ṱangana na mufumakadzi a kona u mu isa hune a ḓo dzula hone .
Tshine ra khou tshi ṱoḓa nga maanḓa u bva zwino u swika zwenezwo u sumbedzwa nḓila siani ḽa kugwalabele na nyambedzano dzi no vhuedza .
Nga ngomu vhudzivhani ha u dzudzanyulula ḓorobo hu na nyaluwo ya fhulufhelo ḽa vhabindudzi - ḽa vhathu vha bindudzaho kha vhupo , u bva kha kuvhonele kwoṱhe kwa ekonomi na kwa vhudzulo .
U dzhenelela ha tshitshavha kha mugaganyagwama
7 . Vhulamukanyi kha zwipondwa zwa mabulayo a tshifhinga tsha muvhuso wa khethululo
U sedzulusa na u vhiga kha Ramilayo Muhulwane uri vho wana pholisa ḽa mutshena ḽe ḽa thuntsha ṅwananga wa mutukana .
Vharoma vho vha vha tshi ḓo vhudzisa arali mulayo wo ṋetshedza nyito :
Vho Annan vho vha murema wa Afrika wa u tou thoma u vha UNSG , na uri vho shumisa vhuimo havho u alusa adzhenda ya Afrika .
Masipala u na tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha nyambedzano tshi tshimbilelanaho na Sisiteme ya Nyambedzano ya Muvhuso Wapo .
Ḽeveḽe yo khwinifhadzwaho ya vhukoni ha luambo lwo ṅwalaho i tea u rumelwa .
1.2 . U bva nga 1994 , ro ita zwinzhi kha u tevhedza mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzo pikaho kha u ṱuṱuwedza pfanelo dza vhafumakadzi nahone ri kha ḓi vha ro ḓikumedzela kha u khwaṱhisedza uri vhafumakadzi vha a maanḓafhadzwa kha zwa ikonomi .
O ḓibadekanya na tshipiḓa tsha maAfrika Tshipembe vhoṱhe vhane vha khou takusela fulaga ya Afrika Tshipembe nṱha kha u vhea shango kha vhuimo ha ḽifhasi .
Vhupfumbudzi na pfunzo zwi tea u ṱanganywa kha mbekanyamushumo .
Fhedzi-ha , musi badzhethe yo no avhiwa , muhasho u ḓo tea u shuma u na vhuḓifhinduleli kha badzhethe ye wa avhelwa .
Ri ḓo kona u tshimbidza maitele a u shandukisa themendelo ire hone ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi na muhasho wa Ndaulo i Langwaho .
Nga murahu ha nyambedzano dzo vhuedzaho nahone dzi re khagala , tsheo dzi tevhelaho dzo ṱanganedzwa :
Ndinganyisedzo ya mvelelo lwa miṅwaha yo fhelaho yo kundwa nga zwitatisiṱika fhedzi miṅwahani ya zwino data ya khwaḽithethivi i khou dzhielwa nṱha u itela u khwaṱhisedza data ya sitatisitiki .
Zwishumiswa zwi shandukaho na tshibveledzwa zwi kha feisi ya gese nga tshifhinga tsha tshanduko .
Ndi , naho zwo ralo , uri zwi za konadzea u ṱalutshedza zwo shumiswaho kha vhuendelamashango sa phesenthe ya GDP ya dzingu hu u itela sumbedza uri zwi ṱuṱuwedza hani zwihulu kana zwi ṱuṱuwedza kha nyaluwo na .
Arali zwiimiswa ezwi zwa nga kona u fusha ṱhoḓea dzoṱhe dza rinngini ya thekisi kana maragani , zwine zwi nga vhuedza nga maanḓa - fhedzi nyimele yo raliho i ḓo vha phambuwi .
Zwo ḓisendeka nga tsengulusothangeli dza maṅwalwa , hu ṱoḓea thuso ya thekhinikhaḽa .
Ndi vhonnyi vhe vha ḓa u ṱalela mbambe ?
Nzudzanyo ya madzulo a vhathu a lushaka yo thoma u bva fhasi- u ya nṱha : i na zwipiḓa dzi dzhenelelwaho nga maanḓalanga kha ḽeveḽe dzo fhambanaho dza tshitshavha : mimasipala , vunḓu na lushaka .
Ro dovha hafhu ra kovhekanya khophi dza ḽikumedzwa ḽa vhuvhili ṋamusi kha midia nahone vho dzi ṱanganedza , zwi khagala uri vha ḓo ḽi vhiga .
Vhutsila ha vhoramafhungo vhu songo siiwa nnḓa kha vhuḓilingi vhune vhoramafhungo vhane vha khou shuma kha maṅwe masia vha tea u shuma vho ḓisendeka khao .
U wana hezwi , vha fanela u vha vho muraḓo wa Deedsweb o ḓi ṅwalisaho sa izwi hu na mitengo yo randelwaho ine ya badeliswa .
Vhavhigi vha mulandu vhavhili vho wanulula uri vho ṋewa mabammbiri nahone hu si tshelede sa zwe vha fulufhedziswa .
6.4 . Muvhuso u khou shumisana na NGOs , tshigwada tsha Dziminisṱa , miraḓo ya khorotshitumbe na vharangaphanḓa vhapo - hu tshi katelwa na NDMC - uri vha dzudzanye zwa tshumelo dzo khwaṱhaho dza zwa shishi kha mavunḓu ayo o kwameaho .
Nga kha u swikela rekhodo na zwisiku zwa nnyi na nnyi , u sa vha na tshidzumbe zwi a bveledzwa .
2.2 Khabinethe yo ṋea ndaela Minista dzoṱhe , nga kha mihasho yavho u ya nga u fhambana , uri vha gude muvhigo na themendelo dzo dzinginywaho vha vhuela murahu kha Khabinethe hu sa athu fhela miṅwedzi mivhili .
U ingamela na u ṱola ha tshiṱangani : Vhashumi vha ḓo engedzwa na u pfumbudzwa .
Buthano ḽa Hague ḽo ḓiimisela u fhelisa vhuthubi ha dzitshaka ha vhana nga u ṋetshedza thandululo ya zwa mulayo kha avho vha ṱoḓaho u vhuiswa ha ṅwana we a bviswa zwi songo tea kana o valelwa .
( u renga / tshi renga ) tshikeitibodo tshiswa .
Vhathu vhe vha ṋewa vhugudisi ha u lima miroho
Kha dizaini yo dodombedzwaho ya phaiphi khulwane ndapfu dza tshikepe tshi no tshimbila fhasi lwanzheni , musaukanyo wa mutsiko wa phaiphi khulwane u anzela u katela tshumiso ya modele wa tshivhalo tsha tshiṱirakhitsha tsha maimo a nṱha .
Oganogiramu ya dzangano ire afho fhasi i sumbedzisa tshivhumbeo tsha ndangulo .
Fhedziha vha ḓo fanela u bvela phanḓa na u badela ḽaisentsi ya TV yavho .
Arali tsedzuloso yavhuḓi yo itwa nga ha ṱhoḓea na nyimele ya vhafumakadzi kha thandela iyi , ho vha hu tshi ḓo vha ho hirwa vhafumakadzi vhanzhi vha u shuma awara ṱhukhu .
5.4 . Khabinethe yo ṱanganedza u nangwa ha Afrika Tshipembe sa ḽone muṱanganedzi wa 2016 wa Pfufho ya i Ṱhonifheaho ya Tshumelo ya Dipulomatiki nga Khoro ya Mafhungo a Ḽifhasi ngei Washington , DC .
Ro takadzwa nga u bvelela hashu ngeno ri tshi khou dzhiela nzhele khaedu dzine ra kha ḓi ṱangana nadzo na u ela u kundelwa hashu sa i zwi zwino dzi tshi khou tshimbidza mushumo wa muvhuso .
D. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
Mutengo wa tshiṱoko tshoṱhe tsho rengwaho kha Gushete kathihi na tshiṱoko tsho bveledzwaho nga ngomu kha Muhasho zwi langiwa kha tshikwama tsha thungo tsho paṱekanaho na ndaka ya muhasho na akhaunthu dza milandu .
Khabinethe yo dovha ya tendela Muhasho wa zwa Mutakalo u shuma tshoṱhe na Zwiko zwa Mineraḽa na vhaṅwe vhafarisani kha u ṋetshedza tshumelo dza thikhedzo kha vhe vha vha vhe vhashumi vha migodini musi hu tshi khou shumiwa na malwadze haya o vha faraho mushumoni , hu na mbonelo ya u fhungudza khathihi na u thivhela khaedu dza zwa mutakalo na malwadze a faraho vhathu mushumoni .
Na u shela mulenzhe havho vhafumakadzi a vho ngo ṋewa tshiimo tshavho tsha vhukuma tshitshavhani .
U itela ndingo dza phanḓa , ḽevele ya zwidodombedzwa zwine nga nḓowelo zwa ḓo ṱoḓea i katela :
Zwitshavha zwi na mafhungo nga ha nyimele dzavho fhedzi vha nga shaya vhukoni kana u shumana nazwo .
Kha vhupo uhu vhunzhi ha mishumo i iteaho fhethu ha nnyi na nnyi , huna mvelelo dzine vhukhwine ha vhupo ha ha nnyi na nnyi ha fhehu ha kwama vhunzani ah vhutshilo zwihulu .
Ndangulo i ḓo dzula i kha Khoro ya Mulalo na Tsireledzo zwa AU , ine ya ḓo ṱola khumbelo dzoṱhe u itela u dzhenelelwa nga miraḓo ya mashango .
U khwaṱhiswa ha mutheo wa mbuelo u re hone zwino .
Zwi tshe zwo ralo , lwanzhe lu kha ḓi vha nḓila yashu khulwane ya u rengiselana nga tshashu .
Mulayotibe u ṱoḓa u khwaṱhisa khonanyo ya ndondolo ya vhana na sisteme ya tsireledzo nga kha tshumisano ya mihasho minzhi na sekhithara nnzhi .
Muhasho wa Muvhuso Wapo na wa Vundu
Ngeno u fara zwi zwone zwo bveledzwaho zwiṱuku kha mbekanyamushumo dza u alusa tshikwama tsha masheleni .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u vhuelwa lu linganaho kha vhukoni ha sekithara ya vhudavhidzani ha u tshimbidza mveledziso ya matshilisano na u khwinisa ndeme ya vhutshilo ya vhathu na zwitshavha ; 5 .
Ni vhone ni sa ḓo swa .
Khakhululo zwi amba uri ndifho ya tshivhambadzwaseli kha sekhithara ya mafhi dzi khou phumuliwa na mitengo ya fhano hayani i khou ḓiswa kha mutevhe wa mitengo ya ḽifhasi .
Ṱalutshedza nga vhuronwane uri tsiku shangoni lashu yo ima nga nḓila ḓe ;
Puḽane i ṱalutshedza themendelo dza mveledziso yavhuḓi ya dziḓorobo .
Pfanelo a dzi imi nga dzoṱhe fhedzi dzi ḓa na vhuḓifhinduleli .
Vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo kanzhi vha ṱangana lungana ?
Sekhithara ṱhukhu dza ṱahe kha dza fumi dzo rekhoda nyaluwo ( dzi tshi khou rangwa phanḓa nga sekhithara ya zwiḽiwa na zwinwiwa , moḓoro na zwipiḓa zwa hone khathihi na zwibveledzwa zwa mutale na tsimbi ) , ngeno nyaluwo ya mbambadzo ( ya 9.8% ) yo itwa nga mabindu a zwa mbambadzo , mbambadzo ya mimoḓoro , tshumelo dza u ṋetshedza zwiḽiwa na dza vhudzulo .
Vundu ḽo dovha hafhu ḽa saina luṅwalo lwa u ḓivhofha kha u thomiwa ha vhushaka na Korea Tshipembe .
Tshanduko iṅwe na iṅwe kha tshivhumbeo tsha vhathu i na ṱhuṱhuwedzo kha u vho na uri hu swikelelwa nga vhathu vhoṱhe kha tshumelo dza matshilisano dzi ngaho sa mutakalo , pfunzo , vhuthathatshili , maḓi , zwiḽiwa na fulufulu .
Zwifhirisafulufulu nga zwivhili , arali zwi khou ṱoḓea , zwi ḓo fhiriswa khathihi u itela u linganyisa u tsitsela fhasi .
Pulane dza u dzhenelela ha shishi dzi tea u dzula dzo lugiswa dzi kha shedulu ya u tou thoma nahone u bvelaphanḓa ha thandela hu tea u vhudzwa vhadzhiamikovhe nga huswi .
Aphiḽi ndi ya u khethekanya dziphaneḽe kha matavhi a ofisi dza mikano hune ho vha ho dzhiiwa tsheo , kha ofisi yo faneaho ya dzingu , kana Ofisi Khulwane dza Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe , zwi tshi bva kha vhuvha na ndeme ya phambano .
Hu na mushumo muhulwane vhukuma wa vhakhantseḽara vha wadi vhane vha vha na vhushaka na wadi nngede khathihi na komiti ya wadi , zwi dovha zwa vha zwa ndeme uri vhakhantseḽara vha PR vha vhudziwe zwithu nahone hune zwa konadzea , vha tea u vha hone kha u shumiswa ha pulane nga u tou angaredza na kha mishumo migede hu tshi vha na vhuṱanzi ha uri mishumo mihulwane ha sekhitha i khou tikedza u shuma ha thandela dza CBP .
U funza na u guda zwikoloni na zwone zwo kwamea nga maanḓa nga u thoma u shumiswa ha muhanga wa kharikhuḽamu ntswa .
- Naa muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓa u shumisa tshomedzo dza ndondolo a nga dzi swikelela nga nḓila i leluwaho nahone nga nḓila yo tsireledzeaho ?
U vhalela zwi re buguni yawe nṱha e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri ; tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Mashango maṱanu a nṱhesa are na nomboro ya nṱha ya vhafariwa Afrika ndi ( u bva fhasi ) Seychelles , Rwanda , Swaziland , Afrika Tshipembe na Botswana .
Mveledziso dza dzitshaka na dza dzingu dzi kwama Afurika Tshipembe nga nḓila dzo fhambanaho .
Ndi vhuṱanzi ha uri tshiimo tsha zwino tsha vhushai ha masheleni kha muvhuso wapo ndi nyimele i konḓaho nga zwibveledzi zwo fhambanaho zwi ngaho u vha hone ha masheleni , vhukoni ha ndaulo na ndeme ya ndangulo ya masheleni .
Vhulapfu ha mitaladzi i re kha nḓila khulwane i tea u penndiwa hafhu .
Vidio ya mushumo wa phuluso ya shishi i sumbedza ambuḽese ine u dzhena hayo afho luvhanḓeni hu nga vha ho khakhiswa nga tshikhafula tshi re kha muṋango wa thanele .
Komiti dza Wadi dzi rangwa phanḓa nga muimeleli we a nangwa nga mukhantseḽara wa wadi .
Kha themo ya u thoma no vhala lungano lwa Mutukana we e " Phele " .
Fhedzi , zwi tea u ombedzelwa , uri mbekanyamaitele iṅwe na iṅwe ya ndifho ine ya lingedza u sumbedza phambano vhukati ha hezwi zwigwada zwivhili zwa zwipondwa i ḓo ḓisa phandekano nahone ya lwa na mvelaphanḓa .
Ndaulo ya muvhuso ya ndondolo ya ṅwana i itea fhedzi musi tshivhalo itshi tsho paḓa .
Ndi nga ṅwedzi ufhio he ha vha ho oma ?
Zwisumbi ndi zwishumiswa zwi sumbedzaho uri ndivhotiwa dza thandela dzo swikelwa .
Mafhungo o livhaho o kumedzelwa thungo na kha tshitatamennde tsha vhuimo ha zwa masheleni sa : ( a ) zwi ṱanganedzwaho u bva ṱhiransekisheni dzi si dza thengiselano , hu tshi katelwaho mithelo na mithelo na pfukiselo ; ( b ) mithelo na pfukiselo ; ( c ) thengiso na zwiṅwe zwi badelwaho u bva kha ṱhiransekisheni dzi si dza thengiselano ;
Nga Nyendavhusiku , tshigwada tshi dzudzanya vhukwamani na khasho u itela Khuvhangano ya Vhathu vha Afrika ngei Durban na Khuvhangano ya Dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika dzi tshimbilaho dzoṱhe .
MaAfrika Tshipembe vho dovha hafhu vha sumbedza vhuḓikumedzeli havho kha u konḓelela poḽotiki zwine zwa vha tesitamennde ya u aluwa ha demokirasi yashu ya ndayotewa .
Vhuphurofeshinaḽa ha vhashumi vhu dovha ha aluswa nga vhurangeli ha zwa zwiṱirathedzhi zwine zwa ḓo shumiswa kha Muhasho .
Tshiḽipi tshavho na ḽaisentsi ya mugudi zwi ḓo khwaṱhisedzwa phanḓa ha musi vha tshi bvela phanḓa na u lingwa .
Nga murahu kha ṅwaha wonoyu Thendelano ya Vhupo ha Mbambadzo ha Mahala ha Dzhango ḽa Afrika ( AfCFTA ) i ḓo thoma u shuma .
Ri humbela uri vha ḓiḓivhadze .
Tsha ndeme kha mbekanyamushumo yashu ya maḓuvhano ndi e-Justice yashu , mbekanyamushumo dza mveledziso ya vhashumi na thandela dzo fhambanaho dze dza dizainelwa u khwinisa ndangulo yashu ya masheleni .
U fhaṱiwa ha Senthara tharu dza Ndondola Mutakalo wa Ndeme ho fhela ; na u fhaṱiwa ha Senthara nṋa dza Ndondola Mutakalo hu kati .
a tshi tevhekana nga ngona .
Dziṅwe dziyuniti kha SAPS na dzone dzi dovha hafhu dza vhumba tshipiḓa tsha maṱano aya , u fana na Yuniti ya u ita uri Dzibomo dzi songo Thuthuba .
Mbekanyamushumo ya u alusa mabindu maṱuku i ṋetshedza vhoramabindu vhane vha khou shumiwa navho zwikhala zwa hune vha nga shumela hone , themamveledziso na tshumelo dzine vha kovhelana , u wana nḓivho yo khetheaho , u tshimbidza vhushaka ha mbambadzo vhukati ha masia , u pfumbudza nga ha kushumisele kwa thekhinoḽodzhi ntswa na u wana masheleni .
Lwendo lwa ngudo lwo dzinginywaho lu ḓo sedzesa kha zwiteṅwa zwi konḓaho u ya nga ha tshumiso .
Vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha khethekanyo dza muvhalelano dza Gwama ḽa Vundu ndi u ṋekedza sethe yo vhuedzanywaho kana yo dodombedzwaho ya mbalombalo dza kushumele kwa masheleni dzo dziaho .
Muthusa Mulamukanyi Muhulwane wa kale ndi ramilayo wa nṱha nahone ḽidzhakanḓila ḽi ṱhonifheaho ḽa nndwa ya mbofholowo ya shango ḽashu .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa zwirendo , Bugu Khulwane , phosiṱara maṅwalo a eḽekiṱhironiki nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi
Kha ri ṅwale Lavhelesani thebuḽu ye na i ḓadza ni kone u fhindula mbudziso idzi .
PHOSITARA 4 Mafhungo a muvhigo wa nga ha maitele a u pulana a iswa kha vhadzulapo
U fhungudza " ṱhahelelo ya mafhungo a mutholwa " kha zwiko zwa mbuelo zwo fhambanaho Tshikwama tshi khou pulana u pfukisela sisiṱeme ya zwigwada zwo fhambanaho zwa mutholi u khwinisa sisiṱeme ya U-Filing ya maitele a mushumo .
Kushumisele kwo teaho na mbuedzedzo ya zwifhaṱo zwa ḓivhazwakale na mipo ndi mulayo wa mveledziso ya ḓoroboni .
Vhupo ha ndaulo ( Transkei ḽa mulovha )
" Wanani fhethu ha khwiṋe hune na ḓo i dzumba hone tshifhingani tshi ḓaho . "
Tshenzhelo ya nyito ya miṅwaha miraru u ya kha miṋa kha sia ḽa vhutsireledzi .
Nga tshino tshifhinga , nga maṅwe maipfi , hu na zwo vhalaho zwe zwa thunyuluwa zwo vheaho ikonomi kha u hoṱefhala .
Zwiko a zwo ngo tou tiwa zwavhuḓi kana u mivhigo wa u vhulavhelesi na u elwa u vha wo ṅwalwa sa tshiko , fhedzi tshiko tshine mivhigo wa vhulavhelesi na u ela wa vha wo ḓisendeka ngatsho a tsho ngo bulwa .
U ṋetshedzwa ha mushumo kha khamphani dzi langwaho nga vhafumakadzi .
Ṱhoho ya muṱa a nga phaḓaladza thundu yawe vhukati ha nnḓu u ya nga hune a funa na u itela thikhedzo ya nnḓu iṅwe na iṅwe .
12.4 . Khabinethe i dzula yo ḓikumedza kha u khwaṱhisedza vhuvhusi ho kunaho nga ngomu ha zwiimiswa zwi tshimbidzwaho nga muvhuso .
Pulane i ṋekedza zwa u thomiwa ha vhukoni ha ndangulo ya mbekanyamushumo kha Mutakalo .
Nga kupfesesele uku , ngauralo , ngeletshedzo ya vhaaluwa i dzhielwa nṱha na muthu u fanela u ṱanganedza .
Vhukwamani ha nṱhesa kha vhuimo ha lushaka , vundu na vhuimo hapo ho tevhelwa nga khanḓiso ya bammbiri ḽa nyambedzano .
Sa tsumbo , arali hu khou tea u nangiwa hu ḓo tou khethiwa , nahone ndi khetho ya tshiphiri kana i ḓo vha thendelano .
Hu khou dzinginywa uri zwiendedzi zwo tiwaho zwi sa tee u reilwa hu si na phumethe ya u reila ya phurofeshinaḽa .
Kha vha vhee iṱo vhutevhedzi ha mulayo wo teaho kha mishumo yoṱhe ya ofisi ya Vhalangi .
Arali u hanelwa ha khumbelo ya tswikelelo nga tshivhumbeo tshenetsho hu na mbuno dzine dza pfala , mbadelo i fanela u vhalelwa nga nḓila ye muhumbeli a thoma u humbela ngayo .
Vha khwaṱhisedze uri vha ṋetshedza zwidodombedzwa zwa muthu o tendelwaho kha dzhendedzi ḽa DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi .
Vha nga renga u bva nnḓa , vha phaḓaladza kana u rengisa mishonga ya u haela uri i shumiswe kha zwifuwo Afrika Tshipembe fhedzi arali yo no ṅwaliswa u ya nga ha zwi tendelanaho na zwa Manyoro , Mabulasi , Pfulo dza Mabulasini , Dzilafho ḽa zwa Vhulimi na Vhulimi na zwa Mulayo wa Dzilafho ḽa Tshiṱoko ( Mulayo 36 wa 1947 ) .
Vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli arali vha tshi khou isa phukha yo ṱunḓiwaho u itwa ndingo dza DNA Afrika Tshipembe .
Mawanwa a Komiti a a ḓivhadzwa tshitshavha .
Fhungo ḽa uri sisiṱeme yo ḽi ya phanḓa na u shumanaho ho vha hu si na ndambedzo yo linganaho ya tshiofisi ndi vhuṱanzi ha nḓila ye tshitshavha tsha vha tshi tshi i ṱanganedza ngayo .
Zwa zwino ngona ya IDP i tendela u shela mulenzhe sa tshipiḓa tsha kutshimbidzele kwa u pulana hu tshi shumiswa nḓila nngede na zwiitei zwigede .
Vhashumisi vha khou lila uri tshumelo dza themamveledziso dzi songo vha fhedzi dza u lugela u shumisa fhedzi kha dzi vhe dza u dovha dza alusa vhubveledzi nga , sa tsumbo , u fhungudza tshifhinga na nungo dzine dza ṱoḓea kha u shuma hoyo mushumo .
Tsha u fhedzisela ndi khou swikisa uri u humbela uvha na muvhuso mutuku na u humbela u dzhenelela zwiṱuku ha Muvhuso , zwi ḓo tou vha dandululo ḽa khakhathi kha nyimele ya Afrika Tshipembe .
- Vho Shona Ferguson ( 47 ) , mubveledzi wa fiḽimi na thelevishini ( TV ) na mutambi wa zwiṱori vhe vha longa tshanḓa zwihulwane vhukuma kha mveledziso ya nḓowetshumo ya fiḽimu fhano shangoni .
Naho zwo ralo , mihasho kanzhi a i tou dzhiela nṱha yo khwaṱhisa themendelo dzine dza sa katele ndaulo dza tshumelo ya nnyi na nnyi .
Ṱhanziela ya vhuṅwalisi ya tshiendedzi
( a ) musi Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi vouthela Mulayotibe , mbetshelo dza khethekanyo ya 53 ( 1 ) dzi sa shumi , nga nnḓa ha hezwo Mulayotibe u nga phasisiwa fhedzi arali tshigwada tshihulwane tsha Miraḓo ya Buthano tshi tshi vouthela u phasiswa ha mulayo uyo , na
U ya nga ndeme dzo ḓivhadzwaho ya vhubindudzi , Australia na Canada ho vha hu vhupo ho rangaho phanḓa , nga vha nga ḽa vhuhulu ha khephithala khulwane ine ta vha hone , thandela dza u bvisa zwiko .
Vhathu vha vha vho takala , vha tshi ṱanganedza vhaeni na u vha na mafunda a u ṋea zwifhiwa .
Samithi yo bvela phanḓa ya saina thendelano tharu dzine dza ḓo konisa dzingu u tandulula khaedu dza ndeme dza u shayea ha mishumo na u fhelisa vhushai nga nḓila i vhuedzaho .
Kha vha nange vhathu vhavhili kha tshigwada uri vha vhe vhatshimbidzi .
Ri nga thivhela hani u swa Mafuvhalo a u swa a nga thivhelwa henefho hayani .
Maḓuvha ano ṱhoḓea yatsho sa tshinwiwa i khou engedzea .
Ro kona u kuvhanganya madzangano a mazhakanḓila o fhambanaho a vha kha tshiimiswa tshithihi .
Mbetshelwa dzi sedzuluswahafhu kha ḓuvha ḽa Zwiṱatamennde zwa Tshiimo tsha Masheleni na u khwiṋiswa u sumbedza mugaganyo wa khwine wa zwino .
Kha ri ite nyito Zwino nambatedzani zwiṱikara ni tshi sumbedza uri mutsho wo ima nga nḓilaḓe tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Nḓila nthihi fhedzi ye vha i ṋetshedza yo vha ya uri fanela u vha na nyambedzano nga mulalo , fhedzi hezwi zwo vha zwipiḓa zwoṱhe zwa u ya kha nyambedzano dzo raliho naho u ita nga u rali vho thusa vhukuma u ṱhogomela sisiteme .
3 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Milayotibe i tevhelaho Phalamenndeni :
U ṱuṱuwedza sekhithara ya zwa masheleni u itela u tikedza kutshimbilele kwa zwikolodo na u bindudza zwi tshi ya kha ikonomi ya zwa ndaka .
Zwo bulwaho murahu zwi bveledzwa hu na ndivho ya u ṋetshedza vhadededzi nyendedzi ya u funza havho na u konanya mbekanyamaitele ya lushaka .
Ndangulo ya vhuendi - u bveledzwa ha u dzhenelela ha vhuendi ho tsireledzeaho nahone ho dzudzanyelaho - khamusi ndi tshiteṅwa tsha ndeme .
Sa tsumbo , nyaluwo ya indasiṱiri i nga lwa na u tsireledza zwiko zwa mupo .
Kha nyimele hune phaiphi dza maḓi na nḓisedzo fhethu ha vhudzulo a ho ngo dizainelwa nyelelo ya zwa u dzima mulilo , rinngi ya phaiphi khulwane dza nḓisedzo ya maḓi dzi re na khaphasithi khulwanesa na maanḓa i fanela , he zwa tea , u dzudzanywa uri i khwaṱhise nḓila dza mushumo .
U thoma ṋaṅwaha , ri ḓo ṋea thuso ya zwa masheleni kha vhagudiswa vha ṱoḓaho u ḓiṅwalisa kha magudedzi a FET .
Maitele aya u itelwa u ṋea muthu muṅwe na muṅwe tshikhala tshi re khwine tsha u wana zwikhala zwa u wana mushumo wa fomaḽa .
U thoma u sasaladza hu si na phetheni hu khou bvela phanḓa , fhedzi hu si na digirii ya u pulana he ha vha hu hone miṅwahani ya kale .
Mulayo kana Ndaulo a i khagala kha u wana muṱaṱisano wo vuleaho sa ngona ya thengo ine ya dzula i hone , hu na ṱhoḓea ya u imelela ngona dzi re na muṱaṱisano muṱuku musi dzo shumiswa .
Maanḓalanga a tendela nḓivhadzo ya vhubindudzi kha sia ḽa nga ṅwaha .
4.3.2 u guda maga a maitele a u ita khumbelo na tsivhudzo dza nyengedzedzo dza u ita uri maitele aya a vhe o leluwaho ;
Modele u lusa u ṋea mbonalo khulwane kha u bveledza matshudeni a re na zwikili zwi shaeaho .
Ho no pfumbudzwa vhaḓivhimakone vha CBP khathihi na vhatshmbidzi vha re na tshivhalo , hu tshi katelwa na komiti dza wadi
Ndi ngazwo muvhuso u tshi khou kundelwa u ḓisa tshumelo ngauri pulane ya tshiṱirathedzhi yo ḓisendeka nga vhathu u fhira uri i vhe tshishumiswa tsha zwa ndangulo .
He zwa ṋaṋa , vha nga randelwa mushoga nga muṋetshedza tshumelo ya ndondolo ya mutakalo .
U shumisa zwipfi : u pfa - u thetshelesa ndaela ngeno u tshi khou tshimbila-tshimbila
Themendelo : Vhukoni ha u sumbedza nḓivho ya ngalafho yavhuḓi ya mufusho ya vhathu , khathihi na vhukoni ha u shuma fhasi ha mutsiko .
Kha poswo dzoṱhe , vha humbelwa u ḓisa khumbelo vha bula na nomborondaula yo teaho , kha ḓiresi yo bulwaho kha poswo iṅwe na iṅwe .
U thaipha zwone na luvhilo ndi ha ndeme .
Tshumelo iyi ndi ya vhalala vhane vha ṱo ḓa vhulondo kha awara dzoṱhe dza 24 hayani ha vhalala .
Mipfuluwo u bva mahayani u ya dziḓoroboni i ṋetshedza khaedu ya mveledziso nga tshivhumbeo tsha u swikelelea ha mavu , themamveledziso na nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo , khathihi na mishumo .
Zwo ralo , ṱhoḓea ya thundu dza mutengo wa nṱha ndi khulwane nga maanḓa ngei Gauteng .
Khonadzeo ya khohakhombo i bva kha mitengo ya zwiḽiwa i gonyaho kha ḽevele ya ḽifhasi , nga maanḓa maelana na mitengo ya goroi .
Kanzhi nḓila ya khwiṋe ya u wana muṋetshedzatshumelo wa khwiṋe ndi u vha wana vha vhanzhi vha ṱaṱisana nga nḓila ya u bida .
Miroho na mitshelo zwa thoro
Masia a vhukhwine ha zwithu a katela khonadzeo ya zwa mushumo , vhuimo ha maraga , mavhusele a pfanavhanzhi na vhukhwine ha ndangulo .
Bisi yo vha i tshi khou swa .
Vhathu vha ḓa u dzula u itela u khwinisa matshilo avho .
7.1 Khabinethe i ṱanganedza Samithi ya Vhutsireledzi Zwikoloni ye ya vha hone zwenezwino , i tshi khou tshimbidzwa nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha Minista wa Pfunzo ya Mutheo Vho Angie Motshekga .
Sa nga kha nzudzanyo ya kufarelwe , tshigwevho tshi nga imiswa ngeno mbekanyamushumo i khou fhedziswa .
Hafhu , khoso ya u pfumbudza nga ha ndangulo ya ṱhumanyo ya mikhwa i tea u bveledzwa nahone i tea u vha ṱoḓea ya vhalanguli vhoṱhe vha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Izwo ho vha u thoma ha zwiito zwa u kandekanywa ho livhiwa getheni .
U engedzea ha nomboro ya mapholisa a vhuendi a u linda dzibadani .
Nga murahu ha u ṱanganedzwa hayo , mbekanyamaitele i ḓo dovha hafhu ya khwaṱhisa vhukoni ha Muvhuso ha u ṋetshedza tshumelo kha vhadzulapo vhawo .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho na tshumiso ya DSP - Nyimele dzi re na vhuṱungu na sepusisi , u ḓadzwa , tshumelo dza zwa maṋo dzo sumbedzwaho lwa kiḽinikhaḽa hu tshi katelwa u kula maṋo na nyito dza shishi kha mudzi wa liṋo , radiogirafi ya nga ngomu na mulomo
IZWO / ARALI vhalondotavhathu na vhagudisi vha tshi ḓo gudiswa
U ṅwala maipfi a u ṱalutshedza .
Kha vha ḓe na ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe ḽa Afrika Tshipembe .
Vhege yo fhiraho , Mbalombalo ya Afrika Tshipembe yo bvisa figara , dzi sumbedzaho nyaluwo ya ṅwaha nga ṅwaha ya 1.1% .
Nḓivho na u pfesesa tshumiso ya U ṋea maanḓa lwa Ikonomi kha Vharema ho Ṱanḓavhuwaho .
Muhasho muṅwe na muṅwe u tea u vha fhethu ha u vhulunga ho tiwaho , hune mathukhwi a ndondolo ya mutakalo o khethekanywaho a lindela u dzhiiwa .
Mushumo wa shango kha u bvisela khagala mvelele dzapo .
U thoma u vhala ha ṅwana a tshe muṱuku ndi mutheo une wa sumbedzisa mvelaphanḓa kha zwa pfunzo , nga kha tshikolo , nga kha pfunzo ya nṱha na mushumoni .
U shumiswa ha khuvhanganyo dza sete dza dzifomo hu tikedza mushumo , ngeno hu na uri nḓila dza kuvhanganya data na u linga mvelelo ( kiḽiniki , ikonomi na vhathu ) vha tea u vha hone .
Tshiṅwe hafhu , hu na u dzheniswa ha Vhaoditha Dzhenerala kha vhurangeli uhu , ndondolo i ḓo vhewa kha u khwaṱhisa maanḓa avho a u vhona u tevhedzwa ha vhuḓifhinduleli na u tevhedza .
Naho Afurika Tshipembe ḽi si na maḓi manzhi , mashango manzhi a vhahura a na maḓi manzhi .
Tswikelelo kha zwipiḓa zwoṱhe zwi nga dzhiiwa sa ṱhoḓea ya mutheo kha vhathu .
Vhunga u tewa ha maanḓalanga a mulayo nga nḓila yo raliho zwi tshi vhanga ngoho i si khagala hu si na u dzhenelela ha muhweleli mulanduni , u sa dzhia vhukando ha uyu wa vhuvhili kha u hanedza tshandukiso a zwi na matsivha a nḓaṱiso .
U ombedzela zwine zwa vha muhumbuloni wawe , o dzinginya uri ndi tea u humbula maipfi a ḓivheaho e Vho-Charles Dickens vha vula ngao tswinga kha bugu yavho ya nganea i vhidzwaho
Hezwi zwi tou kwakwakwa na zwe khothe ya ita kha mulandu wa zwino , na khanedzano ye ya khakha kana u ḓi-xedza yone iṋe kha u ita izwo i nga zwi iswe phanḓa .
U laula pfananyo na tshumiso ya mbekanyamushumo dza nḓivho nga Mulayo wa Zwikambi na Mulayo wa u Ṅwalisa Mabindu .
Tshipiḓa tsha Ndaulo ya Ndango ya Garaṱa ya zwikoro zwo Ḓoweleaho zwo sedza kha a amba nga ha maṅwe a mafhungo a ndeme u mona na ndangulo ya vharema na ndango ya vhubindudzi .
Yuniti ṱhukhu ya vhulanguli hapo ( sa fhethu ha tsini kana sababu ) hune ha nga khetha mukhantseḽara kana vhakhantseḽara u imela vhadzulapo vha wadi iyo kha vhulanguli hapo / khoro ya masipala
Muhumbeli u tea u humbela nga nḓila yo randelwaho .
3.4 Maitele aya a vhurangeli a ḓo tikedza nyaluwo ya ikonomi i katelaho na tsiko ya mishumo kha mabindu maṱuku na a vhukati , nga maanḓesa kha sekhitara dza vhubveledzi na ikonomi ya zwibveledzwa na zwiko zwa mupo .
Zwi bva kha nyimele , u fana na nḓila ine mutambo wa takalelwa ngayo .
4.2 . Muvhigo u nga waniwa kha websaithi ya Muhasho wa Vhupulani , U vhea iṱo na U ela ( www.dpme.gov.za
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri vha randelwa ndovhololo ya mushonga wa miṅwedzi ya rathi miṅwe na miṅwe .
U itela u khwinifhadza maitele ane a vha hone zwazwino , Pulane ya Ndondolo ya Ndaka yo fhelelaho i kati na u bveledzwa .
U pfesesa muhanga wa vhupulani wa bindu na mugaganyagwama wa muvhuso wa Afrika Tshipembe , hu tshi katelwa u pfesesa zwi randelwaho nga tshumelo ya nnyi na nnyi .
5.4 . Nga kha Embasi yashu ngei China ri khou vhea iṱo vhukuma tshiimo nahone ri na fulufhelo ḽa uri ro ḓiimisela u phulusa matshudeni na vhaṅwe vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhane zwa zwino vha kha ḽa Wuhan ngei China arali ha nga vha na ṱhoḓea ya u ita ngauralo .
U humbula ngelekanyo dza vhuhana tshiṅwe tshifhinga , fhedzi u sa humbuli tshithu nga ha zwo iteaho nga ḓuvha iḽo .
Raikonomi u shuma na ngoho i konḓaho ine ya dzulela u shanduka nahone ine khayo masiandaitwa a vhonala nga kha tsheo dza vhathu na mvinyuwo .
Vhulimi ha Afrika vhu ḓo vha sisiṱeme ya vhulimi na zwiḽiwa zwi sa ḓuri ine ya swikelela nyaluwo i ṱavhanyaho na u engedza ṱhoḓea ya zwiḽiwa zwa vhulimi kha mashango a Afrika , zwapo , lushaka , mimaraga ya dzingu na u fhira , u fhindula nga huhulu kha ṱhoḓea dza nyaluwo na mbambadzo ya ḽifhasi ya ndeme .
1.3 . Mulayo wa B-BBEE wa 2013 u na mbetshelwa ya uri Minisṱa vha Muhasho wa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Muṱaṱisano vha kone u ṋetshedza khoudu dza maitele avhuḓi dza nga ha u maanḓafhadzwa ha vharema kha zwa ikonomi kha sekhithara dzo teaho .
Khumbelo ya u ṅwalisa goloi halutshedzo
11.6 Nḓivhadzo ya muṱangano wa Phanele
Vha nga tea u badela muthelo wo engedzwaho arali muholo wa u humbulela u fhasi nga 90% ya muholo wa u theliswaho wa vhukuma na fhasi ha muholo wavho wa vhukuma .
Naho ikonomi i khou lugiswa nga murahu ha u wa huhulwane ha ikonomi kha ḓivhazwakale ya zwino , ri kha ḓi livhana na zwifhinga zwi konḓaho .
Kha vha humbele mutholi wavho wa ḽino uri a ḓadze ndima 13 , , na dza BI-1738 .
Izwi ndi dzulo ḽa u ṱola Nyambedzano ya u Lwa na Zwidzidzivhadzi ya Afrika na Russia , ine ndivho yayo ndi u kumedza maimo a muhumbulo muthihi nga ha u lwa na thaidzo ya zwidzidzivhadzi ya ḽifhasi .
PHOSITARA 1 Kha vha davhidzane nga ha maitele a u pulana na vhadzulapo
Arali hu na tshumelo yo no vhaho hone ya zwa mulilo , vha fanela u fha mbumbano yeneyo nḓivhadzo ya uri hu na mbumbano ine vha khou ṱoḓa u i vhumba vha ramba Muofisiri Muhulu wa Mulilo kha muṱangano wavho .
Iyi mbetshelo i iledza u phaḓalala ha vhuloi .
Mivhigo ya khwaṱhisedzo ya muvhuso khathihi na zwiṱatamennde zwayo zwa khwaṱhisedzo ya zwa masheleni zwi swikiswa kha vhusimamilayo hu sa athu u fhela miṅwedzi miṱanu u bva mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano , zwi fanaho na miṅwedzi miraru u bva i tshi swikiswa kha AG .
Maitele a Thangelambekanyamaitele ya Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelanaho ya Lushaka
Zwo dovha hafhu zwa fhaṱa kupfesesele , ṱhonifho u itela phambano ya mvelele na u vhea khomboni mvelele ya mulalo na mvelaphanḓa kha dzhango .
Kha vha humbudze vhashelamulenzhe uri ri khou shumisa hoyu mushumoitwa uri vhashelamulenzhe vha ḓivhe nga ha khaedu kha u bveledza pulane ya wadi na uri ari na tshifhinga tsha u ya kha luṱa luṅwe na luṅwe nga vhuḓalo , nga zwenezwo ri ḓo fhedza minete ya 10 u swika ya 15 kha heḽi ḽiga , fhedzi hezwo zwigwada zwi fanela u ḓa na bono kha hetshi tshifhinga tsho tiwaho .
1.2 Sesheni iyi ya vhu27 ya Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi nga ha Afrika yo khwaṱhisedza kha ḽifhasi uri Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha tshipiḓa tsha ndeme kha vhubindudzi ha dzhango ḽa Afrika .
Thendelo nga Phalamende ya tshumiso ya masheleni u bva kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka , kana nga vhusimamilayo ha vunḓu u bva kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vunḓu .
Mbumbano ya vhafunani vha mbeu nthihi i na masiandaitwa a mulayo a fanaho na a mbingano fhedzi i ḓo thomiwa nga kuitele kwa u redzhisiṱariwa ha siviḽi na , zwi tshi bva kha nyimele , u fheliswa nga thendelano ya u pfesesana kana kuitele kwa khothe .
Ḽiga ḽa u fhedzisela ḽi ḓo vha ḽa u lugisa vhupo ho tsireledzwaho ha lushaka u itela maḓaka uri dzi kone u shumiswa kha ḽevele ya dzingu , nga u kuvhanganya mafhungo kha ḽevele ya lushaka luṱuku lwa maḓaka .
Murengisi u fanela u ṋetshedza ṱhanziela ya u ḓiṅwalisa kha murengi .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza phindulo khathihi na pfarelo yo itwaho nga Muphuresidennde Vho Zuma kha khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa i tshimbilelanaho na u tevhedza tsheo dzo dzhiwaho sa dze dza vheiswa zwone kha muvhigo wa Mutsireledzi wa Lushaka .
Khaedu dzo no endelela saizwi hu na ṱhoḓea nnzhi dzi ṱaṱisanaho , fhedzi nyendedzi dzi khagala : ṋetshedzo ya tshumelo kha avho vhane vha i ṱoḓesaho sa tshithu tsha ndeme vhukuma .
U tikedza vhalanguli kha u lugisela pulane dza masheleni na mivhigo .
Luambo : Ṅwalani mafhungo e kha tshifhinga tsho fhiraho , ni dovhe ni a ṅwale e kha tshifhinga tshi ḓaho .
9.1.1. GCIS i ḓo davhidzana na miraḓo ya tshitshavha nga nḓila i tevhelaho :
Tsumbo i re afho fhasi i sumbedza uri KPI dzi swikelela hani ṱhoḓea dza Mulayo .
ṱhalutshedzakushumele dzi hone sisṱeme ya ndangulo ya kushumele yo shumiswa maga a SMART a khou shumiswa mbilaelo dza khasiṱama dzo fhungudzea
u bvisela khagala uri ndi nnyi a dzhiaho tsheo , sa tsumbo , arali mihumbulo ya tshitshavha yo fhambana na ya Khoro , hu ḓo bveledzwa muhumbulo wa nnyi ?
FOMO YA U SWIKELELA REKHODO
Tshiṅwe tshifhinga hu a vha na ' tshivhangi ' tshivhi , tshine tsha nga murotho , tshi nga vhanga u tshoṱelwa ha asima .
Ndi tshaka dzifhio dza khethululo dzine dzi kha ḓi bvelela kha vhafumakadzi ?
Hedzi ndi bugu dza vhatukana .
Ndivho ya u fhungudza mitengo u fhungudza tsheledemviswa kha " zwithu zwa u ḓadzisa " na " zwithu zwine zwa vha zwavhuḓi u na zwo " na kana u livhisa masheleni aya kha masia a nḓisedzo ya tshumelo .
Ndi na luvhilo na nzambo ndi a fhufha .
Vhashumi vha dovha vha ṱuṱuwedzwa uri vha ḓiṅwalise kha GEMS kha nyimele dzine vha vha vha sa athu u ḓiṅwalisa kha tshikimu tsha dzilafho .
Mushumo wa muvhuso wapo kha nḓisedzo ya tshumelo na u vhuedzedza tshirunzi tsha vhathu zwo phurofailiwa .
A hu na mafhungo ane a ḓivhea kha maṅwalwa nga masiandaitwa kha vhathu a u ḽa khovhe ine ya vha na zwitzhili zwa phirela .
Kha vha vhone gesedungi yo nwelelaho , gesepfuḓi na ṱhanganyelo ya gese yo nwelelaho .
Vhulanguli vhu dovha ha randela mbuelo ṱhukhusa dza miraḓo ya zwikimu zwa dzilafho kha zwa malwadze a sa fholi , zwine zwi ḓo vhuedza nga maanḓa vhaaluwa .
Vhagudi na matshudeni vha lavhelelwa u dzhena dzikilasini u ya ṱhoḓea dza mulayo tenda vha vha vha tshi kona u shuma zwavhuḓi na u sa sumbedza khovhakhombo ya vhuṱhogwa ya zwa vhulwadze kha vhaṅwe tshikoloni kana zwiimiswa .
Tsireledzo dza Ndindakhombo dza Khadzimiso ya zwa Makwevho ndi tsireledzo ya PRI kha mudzulapo wa Afrika Tshipembe ane a ṋetshedza khadzimiso ya zwa makwevho kha vhakolodi vha mashango a nnḓa .
U thusiwa nga Muofisiri Muhulwane Ramulayo Vho Eric Mkhawane na tshigwada tsha vhaḓivhi kha zwa mulayo wa muthelo , thandululo ya mbilaelo , vhudavhidzani na ṋetshedzo ya tshumelo dza tshitshavha .
Migodi ndi tshipiḓa tsha ikonomi yapo .
A hu na pulane dza khunguwedzo ya ikonomi dzo teaho dza vhupo uho .
Kha vha ye sentharani ya u lingela ḽaisentsi ya u reila ya tsini vho fara zwi tevhelaho :
Zwino ṱavhanyani u khobisa nyamunaithi yaṋu ngauri ni vho ḓo fhedza ni tshi vho nwisana nyamunaithi yaṋu na ṋotshi dza maḓana o vhalaho dzi re na nḓala !
Bugundaula yavho ire na ṋomboro dza 13 na ṱhanziela ya mabebo ya ṅwana .
2.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha u engedzea nga luvhilo ha zwiwo zwa u kavhiwa nga COVID-19 kha zwipiḓa zwo fhambanaho Afrika Tshipembe nahone i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe fhano shangoni ḽashu uri vha dzhie maga o khwaṱhaho a u lwa na dwadze iḽi khathihi na tshaka dzaḽo dzo fhambanaho .
Naho u swikelelwa ha ndivho dza Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka zwi tshi ṱoḓa mvelaphanḓa nga u angaredza , hu na zwithu zwa ndeme zwine ha ḓo sedzeswa khazwo :
U thomiwa ha mbekanyamushumo dzi na tshivhalo fhasi ha Thendelano ya Muhanga wa Nḓowetshumo i Bvelelaho ya Migodi , zwo ita uri hu vhe na vhudziki kha sekithara ya migodi , ine ya vha yone thikho yashu ya ikonomi .
Izwi zwi ḓo dovha hafhu u leludza ṱhanganelo hafhu zwitshavhani vhoṱhe kha avho vho bvaho dzhele na avho vho wanalaho mulandu na zwezwo .
1 . Arali rekhodo yo tou ṅwalwa kana yo tou phrinthiwa : khophi ya rekhodo
Fhedziha , mbuno ndi uri , maitele a mveledzo ya sialala a ṋetshedza tsireledzo ya mvelo kha malwadze a bvaho kha zwiḽiwa a kwamaho zwihulwane mashango a zwiṱunḓwa .
9.2 . Maitele a mukovho wa mugaganyagwama wa gesepfuḓi a sumbedzisa tshikoupu tsha u thoma u shumiswa ha mugaganyagwama wa gesepfuḓi wa khombekhombe a dovha a bvisela khagala muhanga wa mashumele une wa tea u shumiswa kha u ṱanganyela na u kovhanya migaganyagwama ya gesepfuḓi dzi bveledzwaho kha dzikhamphani hu tshi itelwa tshipiḓa tsha u thoma tsha khombekhombe na u fhira afho .
Shumisani maiti aya mafhungoni ni ambe uri amfhungo ayo a kha tshifhinga tshifhio .
Naho zwo ralo , netiweke dza vhuendangayo dzi no fhedza dzo ḓisa tswikelelo " yo linganaho " zwi a kanakanisa .
Zwa zwino hu na ndingedzo dzo vhalaho dzo itwaho dza i fhelisa vhubveledzi na thengiso ya aḽikhoholo dzi siho mulayoni .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa nga ha Kushumele kwa Mbekanyamushumo ya Magavhelo a Mithelo kha zwa R&D wa 2018 / 19 kha Phalamennde sa zwine zwa lavhelelwa u ya nga Tshiteṅwa tsha 11D tsha Mulayo wa Mbuelo ya muthelo wa 1962 ( Mulayo 58 wa 1962 ) .
Naho zwo ralo , kha zwithu zwi re nga nnḓa hashu , muhumbulo uyu wa vhuṋe a u nga ḓo thusesa .
U itela u vha na vhuṱanzi ha uri vhapfuki vha mulayo vha a laṱiswa , hu pfumbudzwa ha vhatshutshisi vha u sedza zwa u langa milandu vhutshinyi fhirisa tshivhalo tsha vhanameli hu ḓo itiwa nga Muhasho wa Tsireledzo ya Zwitshavha na Dairekhitha wa Vhutshutshisi ha Nnyi na Nnyi .
Ndi ifhio miraḓo ya komiti ya wadi ine ya fanela u ṋewa vhuḓifhinduleli ha u ita mushumo ?
Hu tshi engedzwa kha u tevhedzela maitele a mutakalo kha u thivhela u phaḓalala ha COVID-19 , ri tea hafhu u tevhedzela milayo ya badani u itela uri roṱhe ri swike hune ra ya ro vhulungea .
Nga tshifhinga tsha Tshimedzi , Muhasho wo dzudzanya na u ira hafhu Ofisi ya Thandela .
Vhafariwa vho sumbedzisa zwauri vha khou tendelwa uri vha ḽe zwiḽiwa zwavo nnḓa fhedzi vhone vha funa u ḽa vhe nga ngomu sa izwi vhone vha tshi funesa u isa phanḓa na mushumo wavho .
1.1 . Khabinethe yo tendela Modele wa Nḓisedzo ya Tshumelo wo Sedzaho kha Zwiṱiriki , sa vhuthomazwiswa ha ndeme kha u thoma u shuma ha mbekanyamushumo dza nḓisedzo ya Tshumelo .
Kha nyimele ya khumbelo iyi , zwo vha zwi songo tea uri Vho Montana vha topolwe sa tshipiḓa ngauri phambano ya tshiofisi i vhukati ha muhumbeli sa mutholi na mufhinduli wa vhuraru sa mutholiwa .
Muthatha wa thundu na tshumelo hune mitengo ya langulwa hu katelwa fhethu hu nga ho sa zwa dzinnḓu , fulufulu na nungo , ndondolo ya dzilafho , vhudavhidzani , pfunzo na vhuendi .
Sisiṱeme ya u pima kubadelele ine ya ta phimo dza mbadeloitwa dzo fhambananaho yo thoma u shuma .
Maga a u dzhenelela a tea u dovha a khwinisa tswikelelo u ya kha zwiṅwe zwishumiswa sa muḓagasi une ndi wa ndeme kha u bveledza na u bveledza tshitshavha tshi ṱuṱuwedzwaho nga thekinoḽodzhi .
A ḓivhiwa sa manyoro a si oganiki .
Vhunzhi ha zwibadela zwashu zwi na zwiko zwa masheleni zwiṱuku ngauralo mbadelo idzi dzi imela muhwalo wa masheleni muhulwane vhukuma .
Izwi zwi ḓo konisa khothe uri dzi tsireledze vhunzhi ha vha sina milandu vhane vha khou pomokwa maitele a " busakatsi " , fhedzi hu pfiswe vhuṱungu vhathu vhane vha wanwa mulandu wa u ita " busakatsi " .
Kha nyimele iyi ya thaidzo ya shishi , ro rwela ṱari Vhurangeli ha SAFE nga Ṱhangule ṅwaha wo fhiraho , he ra kuvhanganya zwiko zwi re hone , hu tshi katelwa na mbofho u bva kha mabindu , vhashumisani vha tshiṱirathedzhi , na nḓowetshumo ya u fhaṱa u vhuedzedza mabunga oṱhe a songo tsireledzeaho kha zwikolo zwa muvhuso .
Mulayotibe u sedzesa nga maanḓa kha u langa mashumele a vhaeletshedzi kha sia ḽa zwikimu zwa dzilafho khathihi na u maanḓafhadza Minisṱa uri vha ite milayo ya nga ha vhuḓifari ha vhaeletshedzi khathihi na nyimele dzine vha nga shuma khadzo .
Pulane dza Ndangulo ya Vhutsireledzi dza Muvhuso dzo dzudzanywa .
PIC i langula khohakhombo idzi nga u vhea zwikalo kha ndaka iṅwe na iṅwe , sekhithara na khethekanyo ya ndaka hu tshi dzhielwa nṱha vhushaka vhukati ha ndaka na mbuelo ha u engedza khohakhombo ya vhubindudzi .
Ṅwalani maṱaluli a rathi a no ṱalutshedza Sankambe .
U ṱumekana na zwa vhuendelamashango , ri ḓo isa phanḓa u bveledzisa sekithara ya zwa mvelele , ine ya dzhenisa henefha kha R2 biḽioni kha zwibveledzwa guṱe zwa fhano hayani .
Huna zwithu zwa ndeme zwi teaho u itwa nga u ṱavhanya zwine ra ḓo shumana nazwo , sa tshipiḓa tsha maga ashu a u khwinisa kushumele na vhukoni ha muvhuso .
Mbadelo dzi re hone dzi saukanywa sa mbadelo i kolodwaho nga zwiimiswa zwa muvhuso , u bvisela khagala akhaunthu na tshelede yo humbelwaho ya wanala , na zwiṅwe .
Magethe mararu o swika he a vulwa nga u kombetshedzwa fhedzi ra kona hafhu u zwi langa .
Kha khothe dzashu hu kha ḓi shumiswa maitele a u pomokana hune muthu ane a khou pomokwa a sengiswa kana u vhudziswa dzimbudziso nahone mupondwa wa vhugevhenga ha dzhielwi nṱha kana u dzhielwa nṱha zwiṱuku .
Ndangulo ya tshifhinga tshilapfu na u shumiswa ha zwiko .
Ni vhona unga maitele ano shumiswa nga Ofisi ya Muimeleli wa Miṱa kha u eletshedza malugana na u wana vhana na uvha swikelela a khou shuma ?
Mahoro maṱuku a na zwiimiswa zwao kha sisiṱeme ya vhuimeli ha ndinganyiso ( PR ) nahone ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha khoro .
Maitele a u fhedzisela a nga katela vhuḓiimiseli ha mbekanyamaitele ya vhukuma ya halwa nga u ṋekedza luvhanḓe kha tshitshavha tsha vhadzulapo kha nḓowetshumo ya zwa mahalwa .
U vhewa ha vhana kha zwileludzi izwi zwi tshimbilelana na mbetshelwa dza Mulayo wa Vhulamukanyi ha Vhana .
Pulane i themendela mutikedzo wa pfunzo wo fhelelaho kha vha shayesaho nga nḓila ya bazari na mphomali na u engedzea kha u fhungudza bazari na mphomali sa izwi mbuelo ya muṱani i tshi khou engedzea kha vhashai na matshudeni o " salelaho vhukati " .
U itela mutshimbilo , tshiṱaraṱa tshi tea u katela u olwa fhasi ha zwiendedzi , khathihi na vhukanyakanya na mitalo i sumbaho vhaendangaṋayo .
Midia wo rambiwa u dzhenela na u vhiga nga u nyeṱulela uhu .
Vhupo ha tshitshavha hune vhaeni vha nga kona u ṱangana hone na vhadzulapo , u fana na mimaraga ya dziḓoroboni , vhu ḓo bveledzwa .
Tshitshavha tsha Mamosilemu tshi fanela u kwamiwa sa sia ḽi kwameaho na ḽi re na dzangalelo .
Nga hu sa fheli - hoṱhe kha vhutshilo ha thandela
Mawanwa dzi a ṱanganedzea vhukuma lune vhorasaintsi vha tea u dzi tenda .
Khwiniso ya ndangulo na khethekanyo dza khwine dza u fhambanya vhatshinyi dzo ambiwa nga hadzo .
Mulayo wa Muthelo wa Mbuelo ndi khethekanyo dzo fhambanaho dza Mulayo wa Muthelo wa Mbuelo une Tshigwada tsha Mushumo tsha Dziminista zwine tsha themendela zwa tea u khwiniswa :
Fhedziha , musi mushumo wa tshivalo tsha khontheina u tshi ṱoḓea kha zwikepe zwo no khou tshimbila , nḓila dza tsireledzo dza u dzhena dzi fanela u ṋetshedzwa .
Zwi re afho nṱha zwo bveledza uri hu vhe na khuvhanganyo ya mbuelo i sa fushiho , ngauralo zwa kwama khaphasithi yashu ya nḓisedzo ya tshumelo , nga maanḓa mathomo a thandela dza khephithala dzashu .
Kha vha wane vhuṱanzi vhunzhi ngaha u vha pholisa ḽa ḽiriseve kana vha kwame
Ndendedzi i ṋetshedza maitele one a lushaka na ndendedzi ya maitele kwae a fanaho musi hu tshi tholiwa vhathu ..
Mushumo wa u vhona uri fulufulu ḽi hone u khou ya phanḓa .
6.7.7 U sa dzheniswa ha muimeleli wa mulayo kha tsengo ya khothe dza sialala
Fhasi afho kha mavu hu tea u linganela ; fhethu hu re nṱha hu dzulela u vha ho oma , ngeno fhethu hu re fhasi hu dzulela u vha ho ṋukala .
Shumani ni na khonani yaṋu .
Vho gudelaho zwa mutakalo vho pfumbudzwaho zwavhuḓi , vha re na bono ḽithihi na mikhuvha mithihi , vha na mushumo kha u ṋea vhathu tshenzhelo yo ḓisendekaho nga mulwadze .
Muhumbulo muhulwane wa Mulayo ndi wa u ita uri sekithara ya zwa masheleni i tsireledzee nga u shumisa sisiṱeme ya ndaulo ine ya vhidzwa u pfi ' twin peaks ' , ine ya vha sisiṱeme yo khwaṱhaho nahone yo fhelelaho ya u langula sekhithara ya zwa masheleni , u dzhiela nṱha khasiṱama na u tsireledza masheleni avho .
U kona u fhambanya mibvumo ya maipfi mathomoni na magumoni .
1.5 . Komiti ya Vhukati ha Dziminisṱa ine mudzulatshidulo wayo a vha Phresidennde Vho Ramaphosa i ḓo ranga phanḓa mushumo wa nga ha pulane dza Tshanduko i Pfalaho wa shango ḽashu khathihi na kha mpho ya zwa masheleni ye ya ṋetshedzwa Afrika Tshipembe nga fhasi ha vhushaka ha tshumisano .
Vhoramabindu vha vharema vhanzhi vha khou konḓelwa u bvisa mabindu avho kha u kona fhedzi u vha tshilisa kana ḽevele ya mabindu maṱuku u ya kha luṱa lu tevhelaho zwi khou vhangwa nga tshithihi kana zwinzhi zwa zwi tevhelaho : u sa kona u wana khephithala , u sa vha na tsireledzo , u sa vha na pfunzo , vhupfumbudzi na tshenzhema .
Zwi ṱitshi zwa ndingo zwo ṅwaliswaho zwi nga linga na u ṱola dzigoloi u ya nga khethekanyo yadzo .
Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso u a wanala kha webusaithi ya Muhasho wa Tshumelo dza Nnyi na Nnyi na Ndaulo kha www.dpsa.gov.za.
NHI i ḓo konisa MaAfrika Tshipembe u wana tshumelo dza mahala fhethu ha ndondolo kha zwifhaṱo zwo ṱanganedzwaho zwa phuraivethe na zwa muvhuso .
Kha khadzimiso ya mbadelamurahu nga tshihaḓu , muhadzimisi u dzhiiwa sa muthu ane a khou fhirisela kha muhadzimi masheleni ane a lingana na nzwalelo yo dzulaho yo dzudzanywa , kanzhi nga ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa ṅwaha .
Vhana vha Afrika , vhumatshelo ha dzhango , zwi ḓo ṱhogomelwa na u tsireledzwa kha zwivhumbeo zwoṱhe zwa u tambudzwa na maitele a u vhaisa u itela uri vha aluwe kha vhupo ho tsireledzaho , vhuno ṱuṱuwedza nahone vhu no fusha .
Zwivhangi kana zwiitisi zwine zwa vhanga u si tsha pfa
Hu ḓo vhigiwa murahu kha lushaka zwenezwi zwifhinga zwi tshi khou ḓi ya uri ho swikiwa gai kha u ita zwo themendeliwaho .
Musi ri tshi kha ḓi vha ro lindela ri ḓo humbela vhanna vhavhili vha re kha nyambedzano uri vha songo ita ngauralo ngauri mushumo u khou thoma na uri ri ḓo dovha ra humbela Dokotela Vho Wendy Orr u ita nḓivhadzo dza langa zwa muṱani .
Mbekanyamushumo dzoṱhe dza muhasho dzi ḓo thuswa nga milayo ya ndinganyiso , ndinganelo na u kovhelwa ha zwishumiswa nga nḓila i sedzaho mbeu .
U dovha hafhu a shumisa tshifhinga tsha zwino .
Zwikolo zwa vhufhaṱi zwi hone kha dziyunivesithi dza Afrika Tshipembe dzo fhambanaho .
Zwigwada zwa amonia ya tsimbitswuku nazwone zwi a ṋoka vho maḓini .
Maitele a mupfuluwo u bva kha u bva kha vhuimo vhune vhu si vhe ha vhukati u ya kha ha vhukati a khou tshimbila .
Vhukoni ha u pfa nga iwe muṋe mudzinginyo na nḓivho ya madzangano a lwaho kha nzudzanyo i sa ḓivheiho , kule na themamveledziso i shandukiho yao , ndi zwa vhuṱhogwa vhukuma .
Kha muthelo wa mbuelo uyu , ndaṱiso dzi itelwa khumbelo na zwezwo kha vha ḓadzaho fomo dza muthelo vho lenga .
Muhasho wa Vhudavhidzani ha Ṱhingo na Tshumelo ya Poswo wo thoma u ṋetshedza tshumelo ya vhuṱumanyi ha burodobende kha zwiṱiriki zwa malo mavunḓuni ane ha khou lingedziwa Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka ( NHI ) , ho katelwa na u tholiwa ha muṋetshedzi wa tshumelo ane u ḓo ita vhuṱumekanyi ha zwishumiswa .
Vhufarani na u ḓidzhenisa kha zwiṱitshi zwa radio dza tshitshavha zwo vha zwi tshi dzulela u itwa .
12.1 . Khabinethe yo ṱanganedza ndingedzo dza tshiimiswa tsha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) dza u ḓisa mulalo na tsireledzo ya tshoṱhe khathihi na vhupfumedzani na mveledziso kha Riphabuḽiki ya Mozambique .
U ṋetshedza thikhedzo ya vhulanguli ofisini .
Mbekanyamaitele i ḓo endedza kha u sikwa ha sisiṱeme i pfadzaho ya zwa vhuendi ine ya ḓo kona u ṱaṱisana kha vhupo hapo na mashangoḓavha .
U kundelwa u badela ndaṱiso zwi nga bveledza u fhelisa ha u ṅwaliswa ha CFI .
Sekhithara dza muḓagasi , maḓi na ya mugodi dzi shela mulenzhe zwiṱuku kha zwibveledzwa zwa ikonomi ya Cape Agulhas .
U bveledza na u langa u thoma u shumiswa ha tshiṱirathedzhi tsha u rembulusa mabindu a sa shumi zwavhuḓi u itela u khwaṱhisa ikonomi ya vundu .
1.3 . Khabinethe i dovha hafhu ya ṱanganedza khwaṱhisedzo ya u shumiswa ha khaelo ya COVID-19 ya Sinovac kha tshiimo tsha shishi nga Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi , zwine zwa konisa Maanḓalanga a Ndangulo ya Zwibveledzwa zwa Mutakalo zwa Afrika Tshipembe u ṱanganedza nga u ṱavhanya tshumiso ya Sinovac .
U ṋetshedza mafhungo one kha ndugiselo dza zwitatamennde zwa masheleni .
Muvhundu muṅwe na muṅwe kana tshigwada tsha dzibulasi tshi nga khetha muimeli ane a ḓo shuma kha Komiti ya Wadi .
Zwiimiswa zwi khwinisea nga kha u guda hu bvelaho phanḓa na maga a u gonyisa ; u shumana na thaidzo khulwane , u i tandulula na u pfukhela kha tshithu tsha ndeme tshi tevhelaho .
U konḓelwa u fema nga msiari
Sa izwi hugaledzwa hu , nga mulayo , fhethu ha vhuitwa ha vhathu ho kalulaho , tshikhala tsha u ponyoka kha u kalula uhu na u tshenzhela mupo ndi zwa ndeme vhukuma kha vhathu .
Ṱhiransekisheni dza masheleni , dzi rengisaho yunithi dza vhubindudzi kha vhadzia u vhulunga , na u bindudza zwe vha vhulunga kha mikovhe na dziṅwe ndaka , dzi tea u bvelela huṅwe fhethu .
1.7 . Modele wa Mveledziso ya Tshiṱiriki we wa lingwa ṅwaha wo fhiraho kha iṅwe ya ḓorobo khulwane na mimasipala ya tshiṱiriki ṅwaha uno u ḓo thomiwa kha zwiṱiriki zwoṱhe na dziḓorobo khulwane .
U shumiswa ha mindende iyi i katelwa kha u shumisa tshaka dzo fhambanaho dza mbekanyamushumo u mona na mihasho ya vundu nahone nga u ralo a hu na u vhiga hu ṱoḓeaho kha mindende iyi .
Tsumbasia dza zwipikwa
Sa tshipiḓa tsha Milayo ine ha ḓo sedzwa yone ya lufhera lwa vhupulani ha maano , mafhungo manzhi a ndeme o topolwa ane a vha na masiandoitwa o livhaho kha u phaḓaladza zwavhuḓi inthanethe yo tsireledzeaho nahone i fulufheleaho , ya luvhilo , nahone i sa ḓuri .
Zwi vha zwavhuḓi u vhona zwifhaṱuwo zwiswa kha zwiimiswa zwashu .
Malugana na dzimbudziso - musi mafhungo a kwamaho mulayo a vhuya a bviselwa khagala , ndi ḓo fhindula mbudziso zwi tshi ya nga tsivhudzo yo ṋetshedzwaho nga ramilayo wanga .
Mishumo ya mihulwane ya muhasho ndi :
U renga tshifuwo u bva nnḓa vha tea u ita hezwi :
Kḽorini ndi tshivhumbi tsha okosidzheni tshi re na maanḓa , tshine zwo leluwa u tshi wana tshine a tshi konḓi u ṋoka maḓini .
Khomishini ya Pfanelo ya CRL i fulufhela uri uyu muvhigo u ḓo swikelela lwa ndeme na lu vhuedzaho kha therisano dzo khwaṱhaho dza pfanelo dza luambo , tshanduko ya matshilisano na u swikelela lushaka luthihi vhukuma lwa Afrika Tshipembe , lwo vhumbiwaho nga u ṱhonifha u fhambana ha muṅwe na muṅwe .
A hu na muṱa , tshitshavha na mushumoni hu songo xelelwaho nga ane vha mu ḓivha , vho shumaho nae kana ane vha mu funa .
Miṅwe mishumo i katela u kaṋa , vhulavhelesi , mishumo ya ngomu fhethu ha u paka , ndangulo ya tsheledzo , ṱhoḓisiso nga ha zwikhokhonono na malwadze nga khalaṅwaha , u reila gandakanda kana fokuḽifithi na u fhala fhasi .
Mbilaelo dzine dza bva kha tshitshavha dzi rumelwa kha
Vhagudi vha ola mudavhi wa mbambe vha tshi langwa nga ṱhalutshedzo dzi re tshiṱorini .
Murero wa kale wa maIndia u amba uri u ṅweṅwela hune wa ita hu ya vhuya kha iwe .
Thimbanywa dzi rengiwa kha vharengisi vhapo .
Khumbelo dzoṱhe dza mikovhe i ne ya kho fhiriselwa phanḓa i ḓo elwa nga ndeme ya PT phanḓa ha u ṋetshedzwa kha Khabinethe uri i themendelwe .
( i ) Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu na u Linga tsha Lushaka tsha thero iṅwe na iṅwe yo randelwaho ;
U ya nga Dzimbalombalo vha SA , data i elanaho na tshivhalo tsha vhashumi vha si vha fomaḽa kha sekhithara dza ikonomi yo ṱanḓavhuwaho dza shango a i anzeli u wanala .
Pombani lubammbiri lutshena lwa nga fhasi lwa thoyi ya penisela ni tshi monisa kha penisela nga nṱha , 1 cm u bva kha ṱhoho ya penisela .
Musi zwigwada zwi tshi vha zwone zwi no tshea mafhungo apo khathihi na u ta uri zwiko zwi re hone zwi shumiswa nga nḓila-ḓe , ndi hone-ha vhathu vha tshi vha na mukovhe kha u londota zwiimiswa kana kuitele .
Thaidzo dzi tevhelaho zwa zwino dzi khou tshenzhelwaho malugana na u pendela nga vhukoni ha milandu ya vhuḓifari vhu si havhuḓi :
1.4 . Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽo ḓikumedzela kha Adzhenda ya Afrika , na u tikedza ṱhanganelo ya zwa polotiki na zwa ikonomi ya dzingu .
U sala murahu tshiimo na u bvelela zwi ṱuṱuwedza vhathu u tevhela mbuelo ya nṱha na u engedza kushumisele kwavho .
Khetho dza mbebo ya vhafumakadzi vhane vha ḓivhea vha na HIV dzi khou ṱahela .
Manweledzo a u ṋetshedzwa kha IDP
Thandela dza ndeme dzi katela zwi tevhelaho :
Ndivho kha thyiori ya ndeme i kha madzangalelo a nyito ashu , nga maṅwe maipfi , nyimele ya muhumbulo yashu wa mutheo .
Idzi mbuelo dzi nga dovha dza vha dzi kha tshivhumbeo tshi si tsha masheleni u fana na mafhungo a zwigwada , vhugudisi,vhupo ha u vhulunga sambula na nḓivho ya murafho .
Ho itwa ngudo nga ha thuso ya masheleni kha matshudeni .
3 . ( 1 ) Mbadelo ya u bveledza hafhu , yo sumbedzwaho kha tshipiḓa tsha vhu 15 ( 3 ) tsha Mulayo , i nga nḓila i tevhelaho :
Vhalingiwa vha ḓo lingwa kha zwikili zwa u thaipha na luvhilo .
Vhalangavundu na vhalangadzulo vha vhusimamilayo ha mavundu ,
Vhafhinduli vha ṱhoḓisiso kha mashango ayo vha amba uri vha funza nga nḓila dzi elanaho na idzo dzo funzwaho nga khoḽidzhi , nga maanḓa kha masia a nga ho sa vhupulani ha vhungomu , ndingo na ngona .
Pulane idzi zwa zwino a dzi athu u bveledzwa .
Khethekanyo ya vhuingameli ha tshiṱangani i ḓo monithara mvelaphanḓa ye ya itwa musi hu tshi sedzwa zwe odithi ya limusa zwa vhuṱudzeṱudze .
Ndi vhufhio vhuimo ho dzhiwaho nga vhanna ?
Arali akhaundu iyo i si madzinani avho , muṋe wayo u fanela u ita ḽianelwa ḽi ambaho uri vhone vha dzula ḓiresini yawe nahone tshitatamennde tsha maḓi kana muḓagasi tshi farekanywe na ḽianelwa .
Tshipikwa tshe masheleni a tshitshavha a vha a tshi khou langiwa , na zwibveledzwa zwe a vha o lavhelelwa u zwi ḓisa , zwo vha zwo bulwa zwavhuḓi .
Ngona iyi i ṱalutshedza u tendelana na muanḓadzo wa vhutengu , pharamitha i laulaho kha wana nzimulo dza sekondari .
Kha sekithara ya veini , tshipikwa ndi u alusa fhethu hune veini ya sa bveledzesiwe , u tikedza vhabveledzi vhaṱuku na u tielela mimaraga miṱuku u itela nyaluwo ya vhuvhambadzelannḓa.
Hu na ṱhahelelo ya zwikili ya u tevhelela mavharivhari a vhufhura kha madzangano o lambedzwaho .
Miṱangano na vhadzhiamukovhe na vhukwamani hune ha vha hone phanḓa ha u shumisa .
Mbetshelwa ya zwino ya u kala nyengedzedzo dza mbadelo dza maḓi nga ṅwaha na u sa katela khethekanyo dza vhashumisi kha u badela mbadelo dza " U vhuelwa nga mbuelo i bvaho kha Ndaka " , zwi ita uri hu vhe na ṱhahelelo nga ṅwaha .
U dzhenelela ha vhadzhiamikovhe ho dzudzanaho kha dziṅwe Komiti dza Khoro , nga maanḓa arali a ya mafhungo o ḓisendeka nga komiti ine ya khou vhusa lwa tshifhinga tsho tiwaho hu si zwiimiswa zwa tshoṱhe
Iṅwe nḓila ndi ya u dzhenisa mbetshelo kha thendelano ine ya sumbedza uri muraḓo a nga isa mafhungo kha mukonanyi , nahone arali zwa kundelwa a ya kha vhalamukanyi .
Ḽiṅwe swole kha ḽi vhe ḽa u ṋea ndaela dza kubikelwe kwa swobo .
Masipala a unga badeli mbadelo nyengedzedzwa na nthihi kha dzino ḓo dzheniswa .
Minisiṱa wa Muvhuso Wapo na wa Vundu o ta tshivhalo tsha KPI nyangaredzi nahone dza khombekhombe .
Tshenzhelo kha u shuma mishumo ya ndaulo nyangaredzi .
Shumisani minwe yaṋu kha u ita tshidade itshi .
Ndi tea u gama mavhudzi ndi sa athu ya tshikoloni .
Tshifhinga tshoṱhe kha vha ṱhogomele musi vha tshi ṋekedza mafhungo maṅwe na maṅwe a vhuṋe nga ha vhone vhaṋe kana vhana vhavho kha Tshumelo ya Vhudavhidzani iṅwe na iṅwe .
Tshikwama tshi isa phanḓa na u khwinisa ndangulo yatsho ya vhupo u itela u vhona uri hu na vhukhagala na sisiṱeme dzavhuḓi dza ndangulo ya zwiko zwa masheleni sa zwine tsha ṋetshedza .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) ,
Tshanduko khulwane ine ya khou ḓisiwa nga u khwiniswa ndi u bviswa ha sisiṱeme ine ya vhidzwa upfi Khumbelo , ho lavhelelwa u swikelela tshanduko .
Arali vha tshi shumisa tsha u fembedza , kha vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha khou tshi shumisa zwavhuḓi , vha na tshipeisa ( spacer ) arali zwo tea .
Khoso iyi i ḓo sedza zwiṱalusi zwa ndeme zwine zwa tea u elelwa musi hu tshi khou itwa zwa vhutsila .
Kha zwifhinga zwi konḓaho , ro sumbedza u vha na vhuhali khathihi na u konḓelela .
Ḽiga ḽa 1 : Nḓivhadzo ya muṱangano
Ndi vhuḓifhinduleli ha Tshumelo ya Tshipholisa u ṱoḓisisa vhutshinyi na u vhona uri vhatshinyi vha a fariwa .
U shumisa tshikhala tshone vhukati ha maipfi kha fhungo . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 muṅwalo
Vhathu vhahulwane vha nga ṱangana na thaidzo dzo vhalaho , u fana na tshinyalelo dza nṱhesa , vhushai , vhuimo ha matshilisano a fhasi na vhudzulo vhu si havhuḓi .
U paka ndi vhuitwa ha ndeme vhu bvelelaho kha tshikhala tsho vuleaho tshi konḓaho .
Vhufarisani vhukati ha SASSA na Ofisi ya Afrika Tshipembe hu khou bveledza zwivhuya sa izwi vhaholi vhanzhi vha tshi khou ḓi ya u swaipa khadi dzavho u bva nga Shundunthule 2018 .
U bveledza , nga tshifhinga tshavhuḓi , zwikimu zwiswa zwo vhalaho zwa maḓi u itela u isedza dziḓoroboni na kha senthara dza nḓowetshumo , sisiṱeme dza tsheledzo ntswa ngei govhani ḽa mulambo wa Umzimvubu na luvhanḓeni lwa Makatini , na mbekanyamushumo dza u vhulunga maḓi u itela u khwinisa tshumiso ya maḓi na vhukoni .
Fhethu ho dzudzanywa nga nḓila ine ho vha hu tsini na Zwikolo zwa Phuraimari u itela u thetsheleswa nga gireidi R henefho tshikoloni .
ḓowelea tshipatshi tatamuwa engedzea sa ḓowelela ngozwi aluwa ṱanḓavhuwa seisa mukhwama tswonzwa khunyelela
Arali vha si na luṱingothendeleki kana arali SMS i songo dzhena kha luṱingo lwavho , mushumi wa GEMS u ḓo vha founela a vha fha nomboro ya u ṱhireka .
Tshipiḓa tsha u livhanya uhu , ho lavheleswa nga maanḓa Mugaganyagwama , tsho itiswa nga mutsiko u vhewaho kha masheleni a muhasho nga mulandu wa shumiswa ha Ndavheleso yo Khetheaho ya Mushumo kha vhaofisiri vha zwa ndulamiso .
Tsumbo ya vhurifhi ha thendelo ya mugaganyagwama
Ngenovho mbekanyo dza mvusuludzo na mveledziso yo sumbedzisa uri nḓivho khulwane ya mbuedzedzo ya ho hu u shandukisa tshivhumbeo tsha Vhulimi ha Afrika Tshipembe .
Muvhuso u ḓo vha na fulo ḽa Vhege ya Lushaka ya Imbizo u bva nga ḽa 9 u swika nga 15 Fulwana 2018 , hune miraḓo ya Ndangulo khulwane vha ḓo amba na vhadzulapo thwii u mona na shango .
I ḓo ṱuṱula mveledziso ya nḓowetshumo , vhubindudzi na u sika mishumo kha dzhango .
Zwi ḓo alusa mashumele a vhuḓi a maḓanzhe nga u vhona uri sekithara dzoṱhe kha vhulanguli vhune dzi khou farisana na u pulana dzoṱhe kha fhethu ha maḓanzheni .
Vha fanela u ita mini nga masheleni maṅwe na maṅwe ane a fanela u badelwa vhafaramikovhe ?
Matshudeni vha dzhenela kiḽasi nyengedzedzwa nga Mugivhela muṅwe na muṅwe dza Mbalo , Saintsi na Nyambedzano ya Luisimane .
U fhelisa sisiṱeme ya vhuthathatshili ya u fhelisa mabakete vhuponi ha vhudzulo ha fomaḽa .
Mulayo u ḓo randela zwigwevho malugana na maitele ane a vhaisa o iledzwaho nga Mulayo .
Musi mbudziso idzi dzi dza ndeme vhukuma , vhukwamani hashu vhu tea u ṱalutshedzwa nga u ṱanḓavhuwa vhukuma .
U lwa na vhutshinyi kha tshumelo dza tshitshavha zwi khou ḓisa mvelelo .
Musi hu tshi tea u vha na zwithu zwi fanaho kha zwigwada zwoṱhe zwa vharengi , ṱhoḓea ya ṱhoho dza zwikolo vha ndeme nahone vha zwino a vha fani ngeno hu uri mbekanyamushumo dzo khethekanywaho dzi tshi ṱoḓea .
Vha rekhode zwiteṅwa zwa zwine zwa tea u itwa na tsheo kha themphuleithi sa zwe zwa vheiswa zwone - vha songo lindela muṱangano u tshi fhela u zwi bvisa kana zwi nga ita uri vha khakhe .
Tshitudio tsha u pulana ḓorobo : Ḽikumedzwa ḽa u vusuludzwa ha Cape Flats .
Thikhedzo i bvaho muvhusoni na zwiṅwe zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso ndi ya vhuṱhogwa nga maanḓa kha vhurangeli .
Kha mafhungo a thandela dza mahayani , a huna u wana mavu , mveledziso ya tshikolobulasi kana u bvelela ha mbadelo dza pfukiselo , na mbadelo dza mushumo ndi dza fhasisa u fhirisa mafhungo a dziḓoroboni .
Ndivho : U ṋetshedza vhurangaphanḓa , u lavhelesa kuvhusele na thikhedzo ya ndeme na u ṱuṱuwedza u tevhedzela na u shuma zwavhuḓi ha muhasho na mazhendedzi .
Tshipikwa nga pulane ya wadi
Sekhithara khulwane u fana na mutakalo , pfunzo , mapholisa na vhupileli zwi na vhupfumbudzi vhu bvaho kha sekhithara dzazwo na mbekanyamitele dza pfunzo , mihanga ya zwa ndaulo na zwiimiswa zwa nḓisedzo .
Masipala i nga si kone u lambedza thandela dza khephithala kha tshikhala tsha ṅwaha muthihi .
Kha vha ri ndi ambe ndi sa timatimi uri tshino tshifhinga tshi ri kombetshedza uri ri farane ri vhumbe ṅanda nthihi na uri ri zwinge dzi khaṱhe kha u shumana na khaedu dzashu na u vhona uri ndivho yashu ye ya ri khwaṱhisa kha gundo ḽashu ḽa u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽo bulwaho nga Ndayotewa , ndi ndivho ine ya tshila uya nga hu sa fheli .
Zwithivhela mulilo zwi elwa u ya nga u khwaṱha ha tshifhaṱo , u khwaṱhisedzwa u tikwa ha tshifhaṱo na tsireledzo .
Vha tshiimiswa tsha SAPC vha thoma nga u ṱanganedza nyimele ya Afrika Tshipembe , hune mafhungo ane a kwama vhuloi a vha a konḓaho .
Vhorapolotiki vhapo vha lingedza na u ṱuṱuwedza komiti dza u tshimbidza thandela kana ṱhuṱhuwedzo ya maitele a khetho u kombetshedza adzhenda dzavho dza poḽotiki .
Ndi khuwelelo ya u pembelela Afurika sa mudzi wa vhuthu na ushelamulenzhe kha masia oṱhe a vhutshilo ha vhathu .
Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa dzi shuma lwa miṅwaha ya 25 kha miri ine ya na miri , na miṅwaha ya 20 kha tshaka dza zwimela ṱhukhu , ho vhalelwa u bva nga datumu ye ṱhanziela ya vhuḓiṅwalisi ya bviswa ngayo .
Khonṱhiraka dzine dza vha na dzangano a zwa u maga dzo sainiwa mathomoni a Nyendavhusiku 1999 .
Tsha u fhedzisela , a ro ngo tea u sa dzhiela nṱha u dzhenelela ha mbekanyamaitele ya zwa masheleni na zwine ha nga ita kha vhudziki ya ikonomi khulwane .
Thero ine nda i funesa ndi
Tshikalo tsha u haelwa kha masipala wa Prince Albert ndi tshine tsha vha fhasi ha mbalotshikati ya tshikalo tsha u haelwa kha Tshiṱiriki tsha Central Karoo .
U siedza mafhungo a referentsi ya Mafhungo a Thundu kana Tshumelo kha tshipiḓa tshifhio na tshifhio kana zwipiḓa zwifhio na zwifhio a i nga ḓo ita uri Mukonṱiraka a sa vhe na vhuḓifhinduleli ha u ita mushumo sa zwi ṱoḓiwaho nga Konṱiraka .
Vha mbo ḓi wana luvhudzi lu re na vhutshena vhukati ha masiaṱari a dayari iyi .
Zwiṅwe zwa zwiimiswa , u fana na mbalelano nyangaredzi , zwo lingedza u wana vhuimo mashumele .
Kha khaṱhulo yayo khothe ya tsengo yo sedza nga vhuḓalo na mbuno dza siangane dzo teaho na nyimele dzo ḓisaho u hwelelana vhukati ha masia .
Nga u ralo , vhashumeli vha netiweke ya thendeleki vho vha ṱhuṱhuwedzo yo khwaṱhaho vhukuma kha muvhuso wa mulayo wa mutengo wa vhuṱumaninyeḓani .
Vhathu avha vha ela tshikoupu tshashu u itela u sudzuluwa lwa tshihaḓu na khakhululo ya muthelo na u fhungudza muhwalo wa muthelo .
Vhaṱavhi vha vhbvannḓa vho tendelwa u ita khumbelo na kha mazhndedzi ane a wanala Afrika Tshipembe .
Nga iyo nḓila , ri ḓo swika kha thasululopfareledzwa .
Mivhuso yapo na dzingu , nga maanḓa ḓoroboni khulwane , i shuma mushumo muhulwane wa u engedza mushumo wa dzitshaka .
Ndi lini hune mundende wa ṅwana wa khathiwa ?
Nndwa ya u lwa na vhugevhenga ho dzudzanyiwaho i ḓo khwiniswa nga nyengedzedzo ya mukovhe u bva kha Khethekanyo ya Ṱhoḓisiso ya Vhugevhenga Vhuhulwane .
U maanḓafhadza hu baḓekanywa na u khwinisa vhukoni ha zwitshavha uri vha kone u dzhena kha vhupulani ha thandela na vhufhaṱi ha thandela .
U ḓisa maraga dza thesite na dza ṅwaha na miṅwe mishumo yoṱhe i elanaho .
U ṱanganya mimakete kha vhuimo ha tswikelelo i re nṱhesa kha tshifhaṱo tshi re ḓoroboni , u fana tshaka dza vhuendi dzo fhambanaho na mafhande .
Bugupfarwa ya Batho Pele i ṋetshedza vhalanguli vha kushumele mafhungo ane a vha konisa u shumisa maitele a nḓisedzo ya tshumelo a mutheo .
Rothodzani afho he ha swa nga maḓi a no rothola lwa minete ya 10 .
Vhahaṱli vha ḓiveaho vha Supreme Court na khothe khulwane vho khwaṱhisedza ṱhoḓea ya u vha na thuso ya mulayo ya mahala u itela vhashai .
Tshivhalo tsha vhathu vha tshilaho kha vhushaka uhu tsho , fhedzi , engedzea ḽifhasini nga vhuphara na fhano Afrika Tshipembe .
Mbekanyamushumo khulwane dzo ṱumanywa na mishumo ya ndeme ya muhasho , dzine dza vha : Tshumelo dza Mutakalo dza Tshiṱiriki , Tshumelo dza Phuluso ya zwa Dzilafho ya Shishi , Tshumelo dza Zwibadela dza Vunḓu , na Tshumelo dza Zwibadela dza Vhukati .
Tsumbo dza zwishumiswa zwa u fhaṱa zwo fhambanaho
U dzhenela ha tshitshavha ndi zwa ndeme kha zwipikwa zwivhili , zwa u :
Arali ḽiṅwe shango ḽi tshi kwamea nga maitele a linganaho a vhukhakhi , a yo mashango o vhofhololwa kha u ḓiṅwalisa .
Tshibugwana tshi tea u vha na mafhungo a tevhelaho :
3.33 Ino khethekanyo i ḓo saukanya na u rera nga ha ṱhalutshedzo dza ipfi vhuloi dzo ḓoweleaho , u sumbedza uri kupfesesele kwa ipfi vhuloi kha nyimele dzo imaho nga uri dzi kwama hani kupfesesele na kuṱalutshedzele kha maitele a vhuloi . 3.34 sa musi ro zwi vhona afho nṱha kha ḓivhazwakale ya vhuloi , vhubvo ha kushumisele kwa ipfi " vhuloi " kha vhathu vha Afrika zwo ḓisa nyimele i re na thaidzo ya
SGB dzi shela mulenzhe kha mveledziso ya muya wa vhune ha tshitshavha ho khwaṱhaho zwikoloni zwashu .
Ndi u ya nga mafheloni a ṅwaha u tevhelaho zwauri tshelede ya donesheni ya vha i so ngo vhigwa nga hayo .
Kha miṅwaha miraru i ḓaho , mikovho wa mbuela dzo salelaho u bva kha ṅwaha wa u thoma na wa vhuvhili na mukovho wa ṅwaha wa vhuraru i ḓo badeliwa .
2 . Furemiweke ya mbekanyamaitele na mulayo malugana na mveledziso ya Muvhuso Wapo
Theo ya mulayo ire hone na ndaulo , i katelaho masia a ngaho sa vhuendi ha shangoni , mveledzo dza tshumiso ya mavu na ndango , masiandaitwa a vhuendi , zwa vhupo na mveledzo ya vhuendelamashango , na zwone zwi ḓo shuma kha vhukavhamabufho .
Vhudifhinduleli ha u ḓivha uri ndi lini hune a tea u engedza mbadelo ya vhuraru musi zwo tea vhu na mutheli wa tshifhinganyana muṅwe na muṅwe .
Kutshimbidzele : Phere
Fulo iḽi ḽo rwelwa ṱari hu u fhindula thwii kha u vunḓea kha u guda na u funza kha tshivhalo tshihulwane tsha zwikolo u mona na shango .
U ṱanganedzwa ha sisiṱeme ya mugaganyagwama uyu zwi tea u dzhia tshifhinga tshilapfu , hu na kudzhenele kwa u fhaṱa vhukoni .
( 1 ) Pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo dzi nga kanulwa nga u tevhedzwa ha milayo ya u angaredza nga nḓila ine u kanulwa ha pfesesea na u ṱanganedzea kha tshitshavha tshi si na tshidzumbe tsho ḓitikaho nga tshirunzi tsha vhuthu , ndinganyiso na mbofholowo , hu tshi dzhielwa nṱha zwoṱhe zwi tshimbilelanaho nazwo , hu tshi katelwa na-
U ḓisa fulufhelo kha tshifhinga tshe vhathu vha vha vho ṱovhowa , ri a vha salutha .
Kuitele kwa u Shuma kwo Teaho na nyendedzi zwi ḓo bveledzwa na u baḓekanywa na tshiimiswa u itela u sika mvelele ya u tevhedza .
Kha phindulo ya tshiimo tshi konḓaho kha mabindu a muvhuso ( dziSOE ) o vhalaho - he vhushayandangulo na zwiito zwa vhuaḓa zwa dzhiela fhasi zwihulwane u bvelela hazwo - ro dzhia maga o khwaṱhaho u khwinisa vhuvhusi , u khwaṱhisa vhurangaphanḓa na u vhuedzedza vhudziki kha zwiimiswa zwa vhuṱhogwa .
Ro ita khanedzano dza uri mitambo kha zwipiḓa zwoṱhe zwa ḽifhasi i sumbedza tshitshavha tshine ya khou tambelwa khatsho .
Hovhu ndi vhupo ha mahayani kana vhupo vhu sa athu bveledzwaho tshoṱhe , u dzudzanyululwa ha ḓorobo , na u khwiniswa ha hugaledzwa hu si ha fomaḽa .
Ri fhedza awara dzi swikaho tharu ri tshi khou amba na vhadzuli , vhoṱhe ndi vhashai nahone vhunzhi havho ndi vhafumakadzi .
Nga nḓowelo , thandela idzi dzi katela mbekanyamushumo khulwane , madzangano mahulwane na mishumo mihulwane kha vhupo hunzhi ho fhambanaho .
Hu na Milayo mivhili i shumaho ine ya langa zwikambi ngei kha ḽa Thailand , hu na tsheo dzo vhalaho dzine dza langa zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa mbekanyamaitele ya zwikambi .
Vha vhilahedzwa nga tshiimo tsha shishi tshine ra ḓi wana ri khatsho nga ṅwambo wa u khaulwa ha muḓagasi hu iteaho hu songo lavhelelwa .
U vhala na u haseledza na muṅwe nga zwe a ṅwala na mudzulatsini .
Arali tshiluḓi tsha ndulamiso tsho shumiswa kha tshiteṅwa tsha mutengo tshiṅwe na tshiṅwe , tshiteṅwa itsho a tshi nga dzhielwi nzhele .
A hu na iṅwe nḓila ine ya ḓo vha thusa u dzhia tsheo kha tshivhalo tsha mbuelo dzo fanelaho nahone nyimele dzi ḓo ya nga u fhambana .
Ri tea u vhuedzanya yunithi dzi re hone dza vha yunithi dza muelo wa gumofulu .
Khaedu i na masia mavhili
Nga Nyendavhusiku 2015 , matshudeni vha yunivesithi vho ṱahisa mbilaelo dzavho nga ha mbadelo dza pfunzo ya nṱha .
Kha ṅwaha wa muvhalelano , mivhigo ya Bodo yo ṋetshedzwa kha Minisiṱa .
C. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
U tikedza nga masheleni kha mbekanyamushumo iyi ṱhukhu zwi ḓo shumiswa ngamaanḓa kha mbadelo dza mphomali u itela u mbuedzedzo ya vhavhuelwa na ndaulo ya idzi mbadelo .
Luafhulelo ulu lwo ṋekedza vhafari pfanelo ya u bveledza zwibveledzwa zwa zwikambi .
Ni ḓo vhona miri mihulu na milapfulapfu .
Naho zwo ralo , mbadelo dza nṱha dza vhubindudzi ha tshelede na vhukonḓi ha ndaulo zwi vhea zwithithisi zwihulwane kha khonadzeo ya u nanga uhu .
Mbofholowo yo ḓisa lwa u tou thoma , pfulufhedziso ya ndinganyo ya mbeu .
Demokirasi yashu i khou shuma yo khwaṱha na u dzia .
Vhuḓifhinduleli kha mihumbulo yo bulwaho na kha khakho dziṅwe na dziṅwe dza mbuno kana khaṱulo vhu dzula vhu ha vhakhontsaḽithenthe vhane vha vha na vhuḓifhinduleli kha u ṋetshedza ṱhaṱhuvho ya zwo iteaho , mihumbulo na mahumbulwa .
Sibadelo tsho bveledza pulane ya themamveledziso ya sentha ya zwa shishi u itela u khwiṋisa sentha dza zwa shishi hu itela u khwiṋisa kudzhenele kwa vhalwadze .
U bvisa mafhungo a khombo na u thoma mbonwasia ya muhasho .
Khanedzano nga ha dzangano ili dzo vha khulwane nahone dzo tea u vha nga u ralo .
Vhathu vha khou humela mishumoni , vha khou bvelela , siani ḽa ikonomi na kha matshilisano .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho vhumba Komiti ya Minisiṱa ya Vhuvhudzisi , yo rangwa phanḓa nga Vho Thulas Nxesi , u ṱoḓisisa nyimele yo itisaho uri hu vhe na tshiwo hetshi .
Datumu ya magumo kana u fhedza u badela ndi ḓuvha ḽa u fhedza ḽa ṅwedzi muṅwe na muṅwe malugana na akhaunthu dza tshumelo na akhaunthu dza mithelo dzire na datumu yo engedzedzwaho yo sumbedziswaho kha akhaunthu iṅwe na iṅwe .
Tshigwada tsha vhuvhili tsha milaedza tsho vhambedza mbekanyamaitele u bva kha vhathu vho fhambanaho .
Hezwi ri a tenda zwi vhanga khombo fhedzi na tshinyadza vhupo musi vha tshi shumisa bada na musi zwi tshi laṱwa hu si na maitele o teaho musi zwi tshi swika mugumoni wa vhutshilo hazwo .
NZUDZANYO : Vhadzulapo , NGO , CBO na madzangano a polotiki vha shumisana u bveledza madzinginywa ane a tea u lavheleswa nga khoro , na u ṱuṱuwedza masipala u shumisa vhukoni vhu re hone kha tshumiso ya themamveledziso , na u tikedza vhushumisani na madzangano o ḓisendekaho nga tshitshavha ane a nga vha e na zwikili zwa u tshimbidza u thomiwa ha mveledziso .
Mvelelo ya ezwi ndi nḓowetshumo ine ya vha na u sa fulufhela ha ngomu kha muvhuso na dziṅwe ngayo .
Mushumo wa Phalamennde na wa Miraḓo yayo u fanela u sedza kha u khwaṱhisa vhuṱumanyi vhukati ha vhathu na vhaimeli vhavho vhe vha tou khethiwa .
a ) khwinisa zwiṱaluli zwa masipala dza Khethekanyo A ;
U swikela ṱhoḓea dza nyisedzo ya tshumelo , muhasho u khou lavhelela nyengedzedzo kha tshivhalo tsha vhaḓivhi vha zwa mutakalo vho pfumbudzwaho nga ṅwaha nga ṅwaha .
Khomishini yo themendela uri tshipondwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiito zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu tshi wane masheleni a magavhelo , ho sedzwa zwiteṅwa zwo fhambanaho , ane a ḓo badelwa kha tshifhinga tsha miṅwaha ya rathi .
Mbekanyamaitele ya miholo a katela vho na sisiṱeme ya tseduluso ya kushumele ine ya ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo dza masheleni kha kushumele kwa maṱhakheni .
U rekhoda nga u tou ṅwala zwe zwa tendelaniwa , vha saina vhoṱhe , zwa kumedzwa thwii kha Foramu ya Vhaimeleli vha IDP .
Zwino thusani ṋawa i thamutshele murahu .
Muvhigo u ṱalusa mavhaka a re kha mbekanyamaitele zwe zwa ambwa nga hazwo sa tshipiḓa tsha ndangulo ya ndaulo khombo dza mushumo dza ndeme .
Fhedzi , hu na masia manzhi a muvhuso ane ha khou shumelwa zwavhuḓi nga vhuṱoḓesi ha u shumisa dzimbalombalo , zwa sia hu na khanedzano nga ngona na zwishumiswa zwine zwa dzhiwa zwi zwa ndeme u itela u kuvhanganya vhuṱanzi ho teaho .
Nga muthihi ra ima fhasi ha muri ro ita muduba .
Tshumelo dzo dzhia vhuḓifhinduleli ha ambuḽentsi na vhugudisi ha u phulusa na mveledziso .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza maitele a u shumisa thero dzo fhambanaho kha fulo ḽa Maḓuvha a 16 a Nndwa ya u Lwa na Zwiito zwa Khakhathi dzi itelwaho Vhafumakadzi na Vhana .
Vhathu vhashu vha kovhekana lutamo lwa u fhaṱa zwitshavha zwa vhathu vho fhambanaho na zwa demokhrasi , na u waniwa ha nḓila dza u swikelela mveledziso i sa nyeṱhi i swikaho kha muṅwe na muṅwe hu si na u sia nga nnḓa .
Mudzula tshidulo wa Salga , na vhurangaphanḓa hoṱhe ha muvhuso wapo ,
U swika zwino u bva ḽi a ḓuvha a ri a thu vhuya ra bvisa ḽiṅwalwa ḽa tshiofisi na ḽithihi ḽa u tholwa , hu nga vha nga phurofesheni , vhashumisani kana nnyi na nnyi .
U bva tshe ha vha na u bvelela lwa u thoma , naho zwo ralo , u vha hone kha fuloro ha muḓologi wa zwipitshi nga muraḓo wa vhathu vha sa koni u pfa zwo no vha maitele o ḓoweleaho .
Dzi dovha dza ṋetshedza tsivhudzo nga ha mushumo wa vhaofisiri kha u thusa miraḓo u ita nyambedzano na u khunyeledza thendelano na u sumbedza uri thendelano dza u kovhekana mbuelo dzi ḓo ṱhaṱhuvhiwa hani .
Zwa u bindudza kha mimoḓoro ya muḓagasi na geseluḓi zwi ḓo ita uri Afrika Tshipembe ḽi kone u swikela vhumatshelo ha fulufulu ḽo kunaho ḽifhasini .
Ndi zwi shumisa ngafhi nahone hani ?
Maipfi a kha , nga kana ha a shumiswa kha u sumbedza fhethu hune zwithu zwa khou itea hone .
U bveledza khorido ya thundu ya Durban-Gauteng , hu tshi katelwa na vhuimangalavha vhuswa ho tou bwiwaho kha vhuimabupo ha kale ha Durban .
U ḓivha ṱhoḓea ya u ṱanganya maitele aya a mbekanyamaitele ya fulufulu na , tshiṅwehafhu , ṱhoḓea ya u ṋetshedza vhudziki ha mbekanyamaitele ha vhaṋetshedzi vha fulufulu , vhabindudzi na vharengi khathihi , muvhuso wo thoma lwa tshiofisi maitele a nḓivhadzamulayotibe ya fulufulu nga 1994 .
( 11 ) Miraḓo ya komiti ya wadi i ḓo dzhenela kha foramu dza zwigwada zwa vhadzhiamikovhe .
Tshiendedzi tsha zwidziki ndi tsha vhuṱhogwa nga tshifhinga tsha mushumo wa u dzhenisa phaiphi khulwane , ngauri mugero muhulwane u shuma sa tshilibane tsha tshidziki na , nga fhasi ha dziṅwe nyimele , tshi nga ḓadzwa nga tshifhinga tshiṱuku vhukuma .
Vhadzheneli vha shuma mushumo vhe tshigwada , u bva afho vha vhiga zwe vha wana kha pulenari .
Kha miṅwaha ya zwino , Afrika ḽo ita mvelaphanḓa nnzhi nga sia ḽa mveledziso ya matshilisano na vhuthu .
Kha muhanga uyu , mushumo wa muhulwane wa vhuṱoli ho vha u topola khombo dza vhuswole na pharamiḽithari kana khonadzeo ya khombo ine i nga isa khomboni madzangalelo aya a ndeme , khathihi na u ṱola ndivho vhukoni zwa swina .
Mazhendedzi a vhupimi oṱhe vhuraru hao , o ṱahisa mafhungo a fanaho sa u ongolowa ha tshanduko dza u engedza nyaluwo , kushumele kwa khamphani dzi langwaho nga muvhuso ( dziSOC ) na khohakhombo dza poḽotiki , vhukati ha maṅwe mafhungo .
U sedza kha zwithu zwa tshumelo dzi sa fani dzo ṱanganelaho na nungo dza u dzhenelela nga vhadzhiamukovhe vho fhambanaho kha mimasipala u vha mbekanyamushumo dzo ṱanganelaho na zwithu zwo ḓoweleaho zwo ṱanganelaho zwa mvelelo na zwipikwa .
Hu khou sedzeswa kha u ṋetshedza na khwinisa mveledziso ya themamveledziso kha Motherwell .
U tshimbidza zwa u pulanela vhudzulo ha vhuponi ha mahayani na ha vhashumi vha dzibulasini fhethu hune ha vha na zwililo zwihulwane .
Khabinethe i fhululedza na u tamela mashudu :
Thendelano heyi i ḓo thoma u shuma nga datumu ye ya bulwa .
U pulana : Vhadzulapo,dzi NGO , CBO na mahoro a polotiki vha shuma vhoṱhe u bveledzisa zwo dzinginywaho nga khoro u dzhiela nṱha , na u ṱuṱuwedza masipala uri u shumise vhukoni vhu re honekha u shumisa themamveledziso , na u tikedza tshumisano na madzangano o ḓisendekaho nga tshitshavha a ne a nga vha a na vhukoni ha u tshimbidza maga o thomiwaho a mveledziso .
Tshivhalo tsha vhashumelwa vha vhaaluwa vho khuthadzwaho kha senthara dza Muvhuso .
Vho amba nga maga a tsireledzo na vhutsireledzi , maga a zwa madzangano a u dzudzanya a shumaho kha Ellis Park na vhone .
Ri humbela uri vha khethe tshithihi kha izwi :
Hezwi zwi katela na u ḓivha madzangano a tshitshavha nga hune vha nga kona na ' zwiko ' zwapo zwi fanaho na mabindu apo kana dzikiḽaba dza zwa mitambo .
Havha vho vha vhe vhahali vhe vha vha vha tshi khou tou ita zwe vha vhudzwa nga vha maanḓa vha Imperial nga tshifhinga tshenetsho tshe vha vha vha tshi khou shuma .
Khwiniso dzi amba nga ha zwiṅwe thwii zwa tsireledzo na maga a u shuma nga kha mulayo zwine zwa ḓo thusa kha u ṋetshedza vhupo ho tsireledzoaho na tsireledzo ya vhaaluwa .
Mudzulatshidulo , ndo amba ezwi nga nḓila i re khagala henefha ngauri zwo vha zwi maanḓa ashu .
Kha mbilo dza u fhelelwa nga mushumo , khohakhombo ya ndeme nga maanḓa i bva kha tshanduko dza maraga wa mushumo .
Asesimennde kana phimo ya ṱhoḓea na ṱhoḓisiso ya khonadzeo - u pfesesa uri ndi zwifhio zwine zwa tea u itwa nahone zwi nga konadzea u guma ngafhi u khunyeledza thandela iyo , zwi dovha hafhu zwa vhidzwa u pfi ndi luṱa lwa u topola kana ḽiga ḽa zwibveledzwa kana ḽa mvelelo dza u pulana .
Mabambiri a u ṱavhela kana thambo kana zwiṅwe zwifaredzi zwa u endedza zwimela zwo fafadzelwaho kha vhupo ha u shumela zwi fanela u kunakiswa nga u shululwa na u ṱanzwiwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽinwe .
Nnḓu dza Vhathu ; Mulayo wa Nnḓu dza Vhathu wa vhu 16 wa 2008 , Mbekanyamaitele ya Nnḓu dza Vhathu Tsumbanḓila na Ndaulo dza dza Madzulo a Vhathu .
Ndivho ya miṱangano ya nyambedzano ndi u ita uri hu vhe na u tendelana hu fushaho vhukati ha vhadzhiamikovhe .
Mulayo u shuma kha mihasho yoṱhe ya muvhuso , phalamenndeni na vhusimamilayo ha vundu na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa ndayotewa .
Khouthani tshivhumbi tsha masheleni u itela u tikedza muhumbulo waṋu .
U tshimbidza dziṅwe nḓila dza u swikelela thikhedzo ire hone .
Komitiṱhanganelo ya Tshoṱhe ya zwa Vhusevhi , Komitiṱhanganelo ya Tshoṱhe ya zwa Vhupileli na Komiti dza Mukovho na Masheleni ndi komiti dzi re mulayoni .
Komiti i fara miṱangano i re mulayoni miṋa nga ṅwaha na uri miṅwe miṱangano i nga rambiwa musi hu na ṱhoḓea nga mudzulatshidulo kana nga muhasho .
Mivhala na zwivhumbeo tsha miroho Ṱhoho : Vhufuwi ha mafhi - Awara 2
Masia ane a tea u sa dzhia sia musi hu tshi sedzwa khao na uri a ḓo ṋetshedzwa muvhigo wa tshifhinga tshilapfu nga ha vhuteamuṱa ndi mukumiso , ḽupu , na dzhegiseni .
PAIA i ṱoḓa uri zwiimiswa zwatshitshavha zwoṱhe , na zwiimiswa zwaphuraivethe , zwi ite na Bugupfarwa ya PAIA na u ita uri i wanale7 .
( 7 ) A hu na tshumelo ya tsireledzo kana Muraḓo ufhio na ufhio wayo , ane a nga ita mishumo yawo nga nḓila -
Vha rumele mbekanyanamaitele ya ndango ya mupo u wana thendelo .
Muiti wa khumbelo o themendelwaho u ḓo badekanywa na asesimennde ya vhukoni .
Kha hu sumbedzwe kuṅwalele kwone kwa u thalanganya maḽeḓere na maipfi fhungoni .
Mulangavundu u ḓo ṋekedza nnḓu mbili kha miṱa mivhili ire khomboni kha vhupo uho .
Vhuendelamashango ndi iṅwe ya sekhithara dzine dza sika mishumo .
Tshiimiswa tshashu tsha mveledziso ya masheleni sa Dzangano ḽa Mveledziso ya Nḓowetshumo ( IDC ) kana Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika na zwiṅwe vho , dzo ṋetshedza masheleni a u lambedza themamveledziso , nḓowetshumo dzo fhambanaho na mabindu a zwa vhulimi dzi sa kundelwi , na nga murahu ha tshiimo tshi si tshavhuḓi tsha masheleni .
1 Ndi na nḓala fhedzi a hu tshee na zwiḽiwa zwinzhi .
Maitele u bvisa vho madzhisiṱaraṱa kha ndango ya khorondanguli na u vha dzhenisa kha vhuhaṱuli ho fhelelaho .
CBP i a dovha ya fhirela phanḓa ya ṱuṱuwedza pulane dza kha levhele ya wadi khathihi na phuromota uri tshitshavha tshi finye nga tshone tshiṋe , ha vha u ṱuṱuwedza maṅwe masia a phoḽisi ya muvhuso a no nga Letsema na Vuk'uzenzele , zwitshavha na vhadzulapo vha tshi vhuthanywa uri vha ḓipalele nga u tou dzhenela nga vhoṱhe .
Mugaganyagwama wa khephithala nga u ralo u kovhelwe miṅwaha mivhili miṅwe na miṅwe .
Ndisedzo ya tshumelo i fanela u vha zwanḓani zwa avho vha re tsini na vhashumisi vha tshumelo u fhirisa muvhuso wa vhukati , u iselwa kule na vhashumi vha vhukuma vha ' phanḓa ' .
Mafhungo o dzhielwaho nzhele afho fhasi a kumedza uri dzianyuwithi dza khombekhombe dzi na zwivhuya zwine zwa fhira zwikonḓisi .
U shululwa uhu nga zwifhinga zwo fhambanaho ndi u itela u fhungudza khombo kha zwitshavha zwa tsini ha Sterkfontein na u fhungudza tshinyalelo ya khunzikhunzi dza milambo dzine ndi kale dzo oma lwa tshifhinga tshilapfu .
U ela ṱhingo tshifhinga tshoṱhe na u vhiga murahu u itela u khwinisa ndeme ya ṱhingo .
U topola zwigwada zwa kutshilele , zwigwada zwi sa koni u ḓipilela na vhaṋetshedzi vha tshumelo
2.2 Maga a shishi o ḓivhadzwaho nga Muphuresidennde ane a ḓo shumiswa kha miṅwedzi ya rathi i ḓaho a katela maga a zwa vhusimamilayo a shishi u fhelisa GBV , vhupfumbudzi ha mapholisa ha shishi , vhatshutshisi na madzhisiṱiraṱa / vhahaṱuli vhane vha shuma na milandu ya GBV , vhukhwaṱhisi ha shishi ha sisteme ya zwa vhulamukanyi , u dzhenisa nga u ṱavhanya ha GBV kha kharikhuḽamu ya tshikolo , u thomiwa nga shishi ha senthara nnzhi dza thikhedzo na u maanḓafhadza senthara dza thikhedzo dza Thuthuzela .
1.4.3. Vhufarani ha Afrika Tshipembe kha BRICS ho tewa kha u bveledzisa madzangalelo a lushaka lwa shango , u engedza ṱhanganelano ya dzingu na u ṱuṱuwedza uri hu vhe na sisiṱeme ya vhuvhusi vhu katelaho ha ḽifhasi .
Yo dzudzanywa u ya nga ha Vhupulani ha Siararu na Mulayo wa Ndangulo ya Tshumiso ya Mavu , 2013 ( Mulayo wa vhu 16 wa 2013 ) na u phasiswa u itela vhukwamani na tshitshavha nga 2019 .
U ita khaṱhululo kha tsheo iṅwe na iṅwe ya sia ḽa muvhuso wa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo , muitakhumbelo u tea u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani nga u ḓadza Fomo 4 .
Kha riṋe a hu na tshiṅwe tshifhinga tshavhuḓi tsha khomishini dzashu na Khomishini dza Tshumelo dziṅwe u wana ṱhuṱhuwedzo ya u dzena kha misele na u farisana ri vhathihi u tikedza u vusuludzwa ha dzhango u bva kha mbekanyammaitele yo ḓoweleaho nga nnḓa ha zwino .
Khethekanyo dza musaukanyo wa mbadelo dza thempḽeithi ya mivhigo ya kotara dzo ṱanganedziwa .
Ṱhanziela ya DNA i re na zwidodombedzwa zwa phukha ye zwithu zwa dzhenethikhi zwa bviswa khayo nga vhuḓalo .
Vhaṱanzwi vha tshemba vha fanela u ṋetshedzwa kha rumu dzoṱhe dza wadi dza u ṱanzwela .
U fha ṱhalutshedzo na u vhudzisa thandululo .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u tholwa ha zwenezwino ha maimo a nṱha kha tshiimiswa tsha Maanḓalanga a zwa Vhutshitshisi ha Lushaka ( NPA ) khathihi na kha Zhendedzi ḽa Vhutsireledzi ha Muvhuso ( SSA ) .
Ndivho ya Vhuendedzi ha Goloi ha Muvhuso ndi u khwinisa khwaḽithi ya tshumelo dzi no itelwa Mihasho ya Vhashumisi dza vhuendedzi ha goloi .
Kha tswikelelo iyi khulwane , ri fhululedza Kiḽasi ya 2019 .
Vhathu ḽifhasini ḽoṱhe vha a pembelela holodei dza tshipentshela .
Ri fanela u lwa na vhugevhenga , fhedzi u fhirisa afho , ri fanela u vhumba nga huswa tshitshavha tsha hashu hu si u vhumba zwiito zwa vhugevhenga .
Kha vha vha sumbedze uri mutevheṱhanḓu wa tshifhinga u elana hani na tshiṱori tsha zwifanyiso tshine vha kha ḓi bva u tshi vhala nga u sielisana u sedza kha vhukale vhuṅwe na vhuṅwe .
Nga kha tshifhinga tsha vhukati , zhendedzi ḽi ḓo bvela phanḓa na u khwaṱhisedza sekhithara nga u ṋetshedza na u shumisa zwiko , nḓivho na zwikili .
Khabinethe i ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe uri vha bvise ipfi ḽa vhupfiwa havho kha muvhigo , une wo vulelwa nnyi na nnyi u amba nga hawo u swika nga ḽa 31 Ṱhangule 2018 .
Magavhelo ane a ḓo kovhelwa Khoro ha khagala .
Ni ṅwale nga mutsho na mafhungomaitei maṅwevho .
Kha nyimele , naho hu na dziṅwe mvelelo dzi ṱuṱuwedzaho , nga murahu ha miṅwaha miraru ya u shumisa mvelelo dzo ḓitikaho nga ndangulo ya tshikolo i vhonala i sa athu khwaṱhaho .
U vha hone ha masheleni a thikhedzo a dzitshaka - muṋei na phuraivethe - khathihi na masheleni a Muvhuso , u itela u konisa u shumisa .
Mathomo a Vhaṋetshedzi vha Tshumelo o vhumbwa nga zwipiḓa zwa theninoḽodzhi khathihi na mushumo wa thikhedzo musi zwo no itwa .
U bva ḽeneḽo ḓuvha , phukha dzo vha dzi tshi dzula dzo tshuwa .
Muhasho u lavhelela u vha na tshiṱirathedzhi tsho fhelelaho kha miṅwedzi ya 18 i ḓaho .
Ndivho ya u ṱanganedzwa ho khwaṱhaho uhu ndi u ṱuṱuwedza mveledzo dza fhano hayani .
Hu vhumbwe vhushaka na mabindu a zwa vhuendi ane a vha hone zwazwino kana hu thomiwe mabindu a zwa vhuendi a u kuvhanganya na u endedza zwibveledzwa vhukati ha vhabveledzi vhaṱuku na fhethu hune zwa khou endedzwa hone kana zwifhaṱo zwa u pakela khazwo zwine zwa vha hone zwazwino .
Ndayotewa ya Constitution i bula zwauri mimasipala i na vhuḓifhinduleli ha u vhona zwauri vhadzulapo vhoṱhe vha ṋetshedzwa tshumelo u fusha ṱhoḓea dzavho dza mutheo .
O tetemela sa luṱanga lu maḓini
Zwenezwo , ri tea u thivhela u dzhia vhufaramikovhe kha nḓowetshumo ya dzigoloi .
Foramu i nga katela
U badela tshinyalelo dza thikhedzo ya tshitekiniki ya muḓisedzi wa tshumelo makone arali zwo tea , tsumbo , siani ḽa u pfumbudza na u eletshedza ;
Arali vha tshi kha ḓivha vha songo fushea nga kufarelwe kwa mbilaelo yavho , vha nga kwama Ofisi ya Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi .
Tshipikwa tsha desike ho vha hu u ṋetshedza vhugudisi , thikhedzo ya mabindu maṱuku na khadzimiso .
Khabinethe yo swikisa maipfi a ndiliso kha vha muṱa na vhangana vha :
Na vhuhulu he ya ṋetshedzwa , kha nyimele iṅwe na iṅwe , sa ndivhanele ya mulayo , themo i vha iṅwe ine ya dzinginywa nga mulayo .
Zwikhau zwi shumiswa kha ḽiṅwalwa : Vha ṱalutshedze tshifhinga tshoṱhe zwikhau nga u ṅwala dzina nga vhuḓalo kha luṱa lwa u thoma , hu tevhelwe nga tshikhau kha zwitangi .
Vhukoni ha u shumisa phurogireme kha khomphyutha dzo fhambanaho nga tshifhinga tshithihi vhu khou lavhelelwa u konisa vhumatshelo ha nyaluwo ya tshumelo dza IT kha maraga miṱuku .
Vhuḓinekedzeli kha zwa poḽitiki ndi zwa ndeme kha u fhelisa izwi zwithu zwi si zwavhuḓi .
Nṋe na ASI ri khou lavhelela u tikedza Muvhuso wa Afrika Tshipembe kha iyi mbekanyamushumo ine ya vha na khaedu .
Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo ( DPSA ) vho dzudzanya sethe ya u thoma ya vhulanguli vhune ho gazethiwa u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi nga ḽa 15 Fulwana 2016 .
Lushaka lwa mbuelo lwo khakhea
* Arali no humbela khophi kana rekhodo yo ṅwalululwaho ( afho nṱha ) , ni ḓo tama khophi yaṋu i tshi tou posiwa naa ?
18.4 . Hoyu muvhigo u thusa mihasho yo teaho kha u bvela phanḓa na u khwinisa pulane dzavho dza mashumele .
Ri nḓilani ya u swikelela vhuḓifhinduleli hashu nahone ro ḓi imisela u fha ḽifhasi mitambo ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi i sa athu u vhonwa .
Khuvhanganyo ya zwithu zwa kale iyi i na mawanwa a Khomishini kha nyimele dzoṱhe dzo tangaho u ponda .
Tshiimiswa hetshi tshi ḓidzhenisa , zwi songo ḓalaho nahone lwo khetheaho , kha nyambedzano ya zwa poḽotiki .
Zwino dizainani ni ḽebuḽe tshiṅwe tshithu tshine na nga tshi itani tshi zwi nga shumiswa hani kha u ita zwithu zwi re na mushumo .
Mbuno ngauralo dzi tea u ḓiswa dzi tshi elana nga tshaho kana kha nyimele dzo fhambanaho .
Nḓowetshumo ya veini yo ḓo tea u fhungudza vhaṅwe vhashumi vhe vha vha vha tshi shuma u panga zwibveledzwa kha mifaro .
Ri hone u vha thusa .
Fhedzi ha , ri a kwamea nga u shaea ha mishumo na vhushai zwine zwa khou ḓi hulela naho ikonomi yo sumbedza u aluwa kha miṅwaha ya 10 yo fhiraho .
Ṱhoḓisiso dza tshitshavha dzi dovha hafhu dza ṋetshedza dzangano tshikhala tsha u fhaṱa ndangulo ya vhathu na nungo dza kutshimbidzele zwi tshi livhana na u ita Mbalavhathu ya 2011 .
Mbudziso hafha , ndi ya uri ndi ngafhi hune tshelede ya zwibveledzwa zwa vhuluvhi ya thandela iyi ya tshiṱirathedzhi tsha u sumbedza lutamo lwa u bvelela ya ḓo bva hone ?
Mveledziso ya siṱirathedzhi tsha nyaluwo kha nḓowetshumo dza mvelele .
Muṅwali u vhambedza vhulapfu haḽo na ha mini ?
Izwi zwi tevhelwa nga ndededzo dzo khetheaho kha zwivhumbeo zwo ḓoweleaho zwi tevhelaho zwa tshikhala tsho vuleaho nahone tshi konḓaho :
3.1. Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mvelaphanḓa u bva kha Khoro ya Ndaelo ya Lushaka ya tshitzhili tsha Corona .
Arali vha tshi wana masheleni a vho nga kha bannga , tshiimiswa kana muimeli , vha ḓo tea u ḓadza ṱhanziela ya vhutshilo ofisini dza SASSA ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Hu shumiswe Sisiṱeme ya Ndangulo ya Zwidodombedzwa zwa Vhupulani ha Mabindu : Tshiimiswa tsha vhuvhambadzi tshi lavhelelwa uri tshi thome na u langa sisiṱeme ya vhupulani ha mabindu ya nga ngomu .
Mbekanyamushumo dza Dziminisiṱa dzi ḓo ambiwa nga hadzo zwenezwi zwifhinga zwi tshi khou ḓi ya .
Mafhungo e ha tendelaniwa khao , na ayo e ha sa vhe na phambano , o dzhielwa nzhele .
Zwikhukhulisi zwihulwane zwine zwa imisa vhathu u ita tshithu kha bono zwo bvisiwa .
Vha fanela u ita khumbelo ya u adoptha na uri zwi ḓo dziiwa sa u adoptha ha lushaka .
Zwitshavha , madzangano na vhathu vha shelaho mulenzhe zwithu zwo fhambanaho na u ḓisa zwikili zwo fhambanaho na tshenzhelo ine ya nga thusa kha kuitele .
Sa Muvhuso , ri tama u ṱuṱuwedza mabindu uri a ise phanḓa na u bindudza kha ikonomi yashu na u shumisa zwikhala zwo ri tangaho nga u ḓifunga .
Ni kone u posa bola kana tshisagana tsha ṋawa muyani ni gavhe .
Vhudzheneleli na nethiweke dza matshilisano ndi zwa ndeme kha vhuponyi .
Zwigwada izwi zwi dovha hafhu zwa ṋetshedza puḽatifomo ya u puḽana ho ṱanganelanaho na u thomiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso nga vhadavhidzani .
Vhubidudzi kha mbadelo dzo humiselwaho murahu a si ndaka dza zwibveledzwa zwa masheleni zwi re na mbadelo dzo dzulaho dzo vhewa kana u langwa dzine dzi gaganywa kha mbambadzo i tshilaho .
Vhaṅwe vhabveledzi vha mbekanyamaitele vho sumbedza u vhilaedzwa nga uri miṅwe mimasipala yo shumisa phurosese dziṅwevho dzo fhambanaho u thoma sisiṱeme dza komiti dza wadi .
Arali vha tshi khou ṱoḓa vhuṅwe vhuṱanzi nga ha tshiṅwevho tshine ha nga itwa ndingo ngatsho kana tshibveledzwa tsha muvhilini , vha nga wana tsumbo ya khophi dza Phemithi ya zwa u Renga Zwifuwo na Ṱhanziela ya zwa Mutakalo ya zwa Zwifuwo u bva kha Ofisi ya phemithi . Hune vha vha vha tshi khou itela khumbelo muṅwe , vha humbelwa uri vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha khou badela nga dzina ḽa onoyo muthu kana dzina ḽa khamphani .
Zwipiḓa zwoṱhe zwi tea u vha zwi tshi fana nahone zwi tshi nga tshintshana tshoṱhe .
Phalamennde i dovha hafhu ya vha na vhuḓifhinduleli ha u ita uri muvhuso - zwi amba Muphuresidennde , Vhaminisiṱa vha Khabinethe na mihasho yavho - u vhe na vhuḓifhinduleli kha vhone , vhathu .
Samithi yo ṱanganya pfunzo na vhathu vha kwameaho vha nga nnḓa u wana thandululo kha mafhungo a vhutsireledzi o livhanaho na zwikolo shangoni khathihi na u lugisela u ya phanḓa na vhupo ho tsireledzeaho zwikoloni .
U itela khaidzo yo tou ṅwaliwaho yo ṱanganedzwaho .
Ndi mbekanyamushumo i re na mvelelo khulwane vhukuma ye ya thoma u vhea mutheo wa vhumatshelo .
Muofisiri wa Vhushaka ha Vhashumi u tea u maanḓafhadzwa uri a shume sa muhaṱuli musi hu na milandu i thomaho u bva kha i sa konḓi u ya kha i konḓesaho .
Komiti dza wadi ndi tshipiḓa tsha kuvhusele kwapo na nḓila ya ndeme ya u swikelela zwipikwa zwa kuvhusele kwapo na demokirasi yo bulwaho kha Ndayotewa , 1996 .
2 . Miraḓo ya Ofisi ya U bula Zwikolodo zwa Dzinnḓu
Thebulu i re afho fhasi i sumbedza khonadzeo ya tshaka dza vhashumisi , mbudziso na mishumo .
Kha vha ye kha notsi kha Khethekanyo A. 1.1 u rangaphanḓa vhadzheneleli kha ṱhoho ya u dzhenelela ha tshitshavha .
Khabinethe i ṱuṱuwedza sekithara dzoṱhe uri vha dzhiele nṱha heḽi ḓuvha ḽa lushaka , ḽine ḽi pembelela mvelele ya pfanelo dza vhathu vha Afrika Tshipembe na u hulisa vhathu vha nga ho Vho Madiba vhe vha badela mutengo u lemelaho na u vha tshiṱhavhelo tsha u wana mbofholowo ine ra khou ḓifhelwa ngayo ṋamusi .
Ndivho dzashu ndi dza u engedza vhubveledzi ha ṋama tswuku ine ya vha na mutakalo , u ḓisedza zwiḽiwa zwo bveledzwaho nga u ita na zwa u ita kha vhadzulapo vhashu nga mitengo i swikeleleaho .
Zwi khagala uri nga kha tshanduko dza mbekanyamushumo idzi , sisiṱeme dza pfunzo dzo livhiswa kha u ṱuṱuwedza vhaswa vhashu u wana zwikili na u ṱoḓisisa zwikhala kha ikonomi ya ḽifhasi .
2.3 . Mvetamveto ya NDC yo khwiṋiswaho i dzhiela nṱha nyimele ya lushaka ya Afrika Tshipembe , ṱhoḓea dza mulayo dza Thendelano dza Paris , ndinganyelo khathihi na saintsi ya musalauno .
1.1.5. Minisṱa wa Gwama , Vho Malusi Gigaba , vha khou isa phanḓa na u ṱangana na sekithara dzo fhambanaho kha pulane ya nyito ya nyaluwo ya ikonomi i katelaho , yo itelwaho u ṱuṱula fulufhelo ḽa shango .
Khabinethe i fhululedza vhoṱhe vhane vha khou ya u ṱanganedza oda idzo na u livhuwa u shela havho mulenzhe .
Vhumamisaḓamu fhedzi - musi ṅwana a tshi mamiswa mafhi a ḓamu fhedzi , a sa mami tshiṅwe tshithu .
ṋetshedza muvhuso wa demokirasi u re na vhuḓifhinduleli kha zwitshavha zwapo
7.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha nyambo ya zwiito zwa vengo ḽa vhabvannḓa ine ya khou engedzea khathihi na zwa kuhumbulele kwo khakheaho zwine zwa khou bvelela kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango zwo livhiswaho kha vhadzulapo vha mashango a nnḓa .
Vha dzinginye : u sainiwa ha theo ya mulayo ya khakhululo ya mavu na mveledziso ya vhupo ha mahayani .
A ṅwaleni afho fhasi .
U thivhiwa ha madindi zwo mbo ḓi vha tshone tshiga tsha thandela dza u fhaṱa .
Tshiṱirathedzhi na maitele zwi ḓo bveledzwa kha tsheo ya sisiṱeme vhukati .
NDIMA 5 : KHAEDU DZINE DZA TEA U SEDZIWA NGA MUHANGA WA MBEKANYAMAITELE23
Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso u ṱoḓa tshivhalo tshihulwane tsha vhaḓivhi vha mushumogudwa ya zwa nḓowetshumo ya vhufhaṱi kha masia o fhambanaho .
Ri shumisa tshifhinga tsha zwino tsha khou ri tshi sumbedza uri nyito i khou itea zwino .
Vha humbule u ṋekana nga zwidodombedzwa zwo teaho zwa bannga zwo khwaṱhisedzwaho nga bannfa yavho .
Kha u ita musaukanyo , hu dovha ha ndaedzi dzi buḓaho kha Muanganyelo wa Zwibviswa zwa Lushaka na ḽiṅwalo ḽa Nzudzanyo dza Kushumele na Tshiṱirathedzhi dza miṅwaha miṱanu na ḽone ḽo itwa .
U ṱalukanya uri mupeleṱo muthihi u a imela mibvumo yo fhambanaho , tsumbo , zwitshili , u tshimbila .
A hu na milayotibe yo swikiswaho nga tshifhinga tsha Ṅwaha wa Muvhalelano .
Ni a tenda uri tshiṱori itshi ndi lungano ?
Kha zwanḓa zwi si zwone , mafhungo aya a nga tshimbidza u ṱaselwa ha miṱa nga zwigevhenga .
Khanḓiso yo vhekanywa nga nḓila i tevhelaho :
Zwo ḓi ralo , lutamo lwa u fhelisa mikhukhu ine ya nga vha hone na lwone ndi tshivhangi tshihulwane tsha ṱhoḓea ya dzinnḓu .
Sa zwenezwo , khombo kha zwithu zwi tshilaho na ikhosisiṱeme i a thu u wanala i khulwane u fana na nga nḓila ine zwa vha zwone zwazwino .
Nga vhanga ḽa zwenezwi , milayo ya ḽifhasi miswa nga mutheo yo shandukisa mvumbo ya mveledzo ya ḽifhasi , ya ṱuṱuwedza ḽevele ya nṱha khulwane ya muṱaṱisano wa dzitshaka na zwivhumbeo zwiswa zwa nzudzanyo ya mveledzo .
Zwenezwo , vho vha vha henefho lwa tshifhinga itsho , miṅwaha i toḓaho u lingana ya sumbe ?
A huna tshikwekwete tsha nnḓa tshine tsha ḓo ṋewa ḽaisentsi ya u rea khovhe ya Afrika Tshipembe nga nnḓa ha musi tshi tshi khou rea khovhe nga fhasi tshumisano na Muthu ane a vha na ḽaisentsi ya Afrika Tshipembe .
Kha milandu ya khothe i tevhelaho mbudziso malugana na u sa tevhedzela mulayo yo vhudziswa :
Kha nyimele ya ḓoroboni , ṱhoḓea ya u fhambanyisa luvhilo lwa u ola nga nṱhani ha zwiṱaluli zwi kombetshedzaho zwi fareaho a i anzeli u gonya na phimo iṅwe na iṅwe .
Kha mushumo uyu u dzudzanya na u pfukisa mazhendedzi zwi shuma sa zwo imelaho zwi ṱunḓwaho na zwi bviswaho .
Malofha o kavhiwaho a nga phaḓaladza vairasi , sa tsumbo arali a rothela kha mbonzhe , kana nga khonani kana miraḓo ya muṱa vha shumisaho zwipangana , zwireza kana bulatsho dza u ṱamba maṋo .
( d ) Mulangadzulo , u swikela Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi khetha muṅwe wa miraḓo yaḽo .
Muhumbeli a ne a khou ṱoḓa tswikelelo kha rekhodo dzo faraho mafhungo a ene muṋe ha ngo fanela u badela mbadelo dza khumbelo .
Ndi nga mini zwi zwithu zwihulwane u vhala ndaela dzi re kha ḽeibuḽu nga nḓila yone ?
Kha vha ṅwalise lushaka luswa lwa zwimela
O vhudzisa ari :
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano ya tsini na ha havho
Thikhedzo ya u thoma ya masheleni i linganaho R2 biḽioni yo ṱoḓelwa thandela dza fhethu ha vhulimi .
U ṱhaselwa uho ha London hu khou bvelela vhukati ha vhege mbili ha iṅwe ya Manchester , he vhunzhi ha vhadzulapo , nga maanḓa vhaswa na vhana vha lozwa matshilo avho .
Ri ḓo shuma nga maanḓa ṅwaha uno u ṱuṱuwedza vhubindudzi vhuswa ha vhuṱhogwa kha ikonomi yashu .
4.61 Nga murahu ha u amba nga izwi zwa pfanelo dza ulu lushaka ( dzine dzi na ndeme ) , tsha u thoma tsha ndeme ndi khethekanyo ya 36 ine ya sumba ndivho ya mbetshelo .
Mulayotibe u shela mulenzhe kha zwipikwa zwa ndeme NDP zwa u ṱanḓavhudza vhuthihi ha zwitshavha na mbumbano zwenezwi hu tshi khou tandululwa u sa eḓana ha kale nga u ṋea u dzhielwa nṱha ha zwitshavha zwa VhaKhoisan na vharangaphanḓa .
THEBULU YA 2 i na manweledzo a ṱhoḓea dza thendelo dza vhushumisamupo na ṱhoḓisiso .
4.3.1 U dzhiela nṱha mulayo wa tshitshavha kha u dzhia tsheo
U phaḓaladza kha Vundu ḽoṱhe na u bveledza na u ṱuṱuwedza u shumiswa ha nyambo nnzhi kha Vhusimamulayo ha Vundu ḽa Northern Cape .
Khonadzeo - iyi thandela i nga konadzea ?
Ṱhuṱhuwedzo ya ndeme i nga itwa , nga kha , u imelela kha bodo ya vhalanguli nga vhaṅwe vhathu , u dzhenelela kha maitele a u ita mbekanyamitele , nga kha ṱhiransekisheni dza vhukati ha dzikhamphani dzi vhonalaho , u sielisana ha vhashumi vha zwa vhulanguli kana u ḓisendeka nga mafhungo a thekhinikhala .
Vhashumi vha tea u wana vhugudisi na mafhungo nga ha mafuvhalo ane a nga bvelela na zwivhangi kana zwiitisi zwao , nḓila dzo tsireledzeaho dza u hwala ( nga maanḓa nyimele na nḓila dza u hwala ) na ṱhoḓea ya u vhiga mafuvhalo ..
Phakhedzhi ya ndondolo yo ṋetshedzwaho kha maongelo a tshiṱiriki a katela ndondolo ya senthara ya shishi , ndondolo ya vhalwadze vha nga ngomu na nga nnḓa ha vhuongelo ya vhana na vhaaluwa , na ndondolo ya u bebisa .
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni vhandelele mudivhitho .
Ngudomvumbo ya khombo yo fhelelaho kha madzhenele o tou raliho yo sedzwa nga maanḓa na uri yo hanwa zwi khagala nga muvhuso .
6 . VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA VHU SHUMISWA LINI ?
Mbekanyamushumo ya muvhalelano i sumbanḓila tsheo dza muvhuso dza mbuelo , tshumiso ya masheleni na u hadzima ndi luṅwe luṱa lwo sedzwaho .
Sesheni dza vhupfumbudzi dzo thungo dzo farwa u itela Vhamaki Vhahulwane na Vhasedzulusi vha nga Ngomu .
Mimasipala yo shumisana u vha na komiti dza wadi dzo khethwaho zwavhuḓi fhedzi phurosese ya hone yo konḓa vhukuma , i a ḓura na u sa fhela kha uri yo khwaṱha hani kha vhuḓifhinduleli ha khetho ha komiti dza wadi .
Muṱangano nga muhumbulo wo tendelana uri hu ṱoḓea maga nga u ṱavhanya ane a tea u dzhielwa nzhele hu u itela u tandulula masiandaitwa a u gonya ha mitengo ya zwiḽiwa nga maanḓa kha miṱa i shayaho , hu si na , fhedzi , u ṱoḓa u swikela zwiimo zwa shishi zwa tshifhinga nyana nga phindulo dza tshifhinga nyana .
2.4 . Ho dovha ha vha na zwo ṋetshedzwaho na u dovha ha ambiwa nga u vhekanyiwa ha zwiṱirathedzhi zwa ṱahe zwa Mveledziso ya Nyaluwo ya Mavundu u ya kha Muhanga wa zwa Zwiṱirathedzhi zwa Vhukati ha Themo ya 2019 - 2024 .
2.1 Khabinethe yo tendela Masumbasia nga ha u thomiwa ha muṱhaṱhuvho wo ḓitikaho nga vhukoni kha miraḓo ya Tshumelo dza Vhalanguli Vhahulwane ( SMS ) , yo bviswaho u ya nga Ndima ya vhuṋa tshipiḓa II ( d ) na Ndima ya vhuṋa , tshipiḓa VI tsha Milayo ya Tshumelo ya Tshitshavha , 2001 .
1.2 . Ṅwedzi wa Vhuendelamashango wa uno ṅwaha u ḓo ṱuṱuwedza Maafrika Tshipembe u ita mushumo wavho kha u vhulunga mishumo nga u endela vhupo ha fhano hayani na u tikedza mvusuludzo ya vhuendelamashango zwi tshi ya nga Pulane ya Mvusuludzo ya Sekhithara ya Vhuendelamashango , ine ya bvisela khagala thikhedzo u itela u tikedza mvusuludzo ya sekhithara .
- Tshiteṅwa 34 tsha Pfungelelo ya Minisiṱa tshi ḓo ṋetshedzwa hu si kale , nga Minisiṱa wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu , u itela uri Pulane ya Zwiko zwo Ṱanganelaho ya 2019 i kone u shuma , i tshi khou konisa u bveledziwa ha iṅwe giridi ya u ḓadzisa vhukoni u bva kha fulufulu ḽo vusuludzeaho , kha gese mufhe , maḓini , mbulungelo ya beṱiri na kha malasha .
Masipala wa Alfred Nzo wo ḓikumedzela kha ndangulo i shumaho ya khovhakhombo sa i zwi vhashumi vha masipala , vhakwamei , ndaka na vhukoni ha u ḓisa tshumelo dzayo vhu tshi anzela u kwamea nga khovhakhombo .
Hu tshi fhindulwa izwi , vha the BHRC vha amba uri Mulayo wa Malawi zwa zwino u a tsireledza vhana malugana na u pomokwa vhuloi .
U bva tshe Yunithi ya Tshipentshele ya thomiwa kha Muhasho wa Vhupulani , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele ( DPME ) u itela u shumana na thaidzo ya u sa badela vhaṋetshedzi vha tshumelo maḓuvha a 30 o vheiwaho a sa athu fhela , nomboro ya tsumbathengo dza vhukuma dzo no badelwaho nga Fulwi 2016 dzo vha dzi 17 668 dzine ndeme yadzo ndi R340 miḽioni .
Zwiṅwe zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso zwi ḓo fanela u thoma zwa sedzuluswa arali zwi sa solisei .
Zwiṅwe hafhu , Khabinethe i lwisana na maipfi a khethululo o ṱahiswaho nga muraḓo wa Khaṱhulo , Muhaṱuli Muhulwane wa Khothe Vho Mabel Jansen .
f ) mivhigo ya Nyangaredzo ya Nyanḓadzamafhungo dza hayani na dza Ḽifhasi .
Nga murahu ha therisano dzo dzhiaho tshifhinga tshilapfu , vhakwameaho vhoṱhe kha fhungo iḽi vho tendelana kha vhuimo ho ḓoweleaho nga thendelano nga huswi .
Vhugudisi uvhu vhu itelwa mu ṅ we na mu ṅ we ane a vha na dzangalelo , u fana na vhasedzulusi vhane vha vha hone na vhathu vhane vha tama u vha sedzulusi , na vhathu vhane vha tea u vha na n ḓ ivho ya ndingo ya mbeu .
U fhiriselwa uhu ho ita uri vhunzhi ha miṱa kha vhupo ho fhambanaho , sa zwe zwa sumbedziswa afha fhasi , i vhe na tswikelelo ya tshumelo dza u hwalwa ha mashika .
Fhedzi , zwiṅwe zwa zwiḽiwa zwi , no fana na khuhu , khovhe na ṋama kanzhi zwi a ḓura vhukuma .
Tsireledzo ya kushumele i tea u tou bulwa i kha masheleni a konṱiraka , kana masheleni a shandukiseaho a vha a ṱanganedzeaho kha murengi nahone a tea u vha a kha muṅwe wa mifuda i tevhelaho :
( b ) vhurumiwa ha rathi ha tshoṱhe ho nangwaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 61 ( 2 )
Masheleni a u ḓikhethela ndi ḽiga kha sia iḽi nahone ndi a mishumo ine tshitshavha tsha ita u thoma u shumisa pulane dzatsho , tshifhinga tshinzhi u lugisela thandela .
Ro vhofhekanywa nga ḓivhazwakale , mvelele , sialala na luambo zwi fanaho .
Muhasho wa Mutakalo u ḓo vha na muṱangano nga ḽa 29 Fulwi 2017 wa u ṱanḓavhudza tshiga nga tshiga tsha Nḓivhadzamulayotibe iyi ...
Vhasidzana vho kungelwa kha tshikwekwe tsha havho vho ita u nga ri vha ḓo wana pfunzo ya mahala Afrika Tshipembe .
Vhashumisi vhane vha vha na thaidzo iṅwe na iṅwe nga ha u swikelela phurofaiḽi dzavho , kana vha tama u humbela khophi ya mafhungo avho a vhuṋe vha tea u kwama mulanguli wa webusaithi nga u shumisa vhuṱumani ha u vhigela murahu .
Ndi a kona u ṅwala dzina ḽanga .
Mafhungo a elanaho na u thomiwa na kushumele kwa komiti dza wadi
Kha u ḓilugisela ANA dzi ḓaho , vhabebi , vhaunḓi na vhagudi vha tuṱuwedziwa u shumisa tshishumiswa tsho ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo .
Khethekanyo ya zwikhala nga nḓila ya khethululo i khou bvela phanḓa kha mashangohaya .
Tikedzani nga mbuno dzi no bva kha atikili .
Tshitshavha tshi ḓo fanela u dzhenelela kha u ṋetshedza phindulo u itela tshifhinga tshi ḓaho .
Mavu o teaho kha u aluwa ha zwimela : ndeme ya u ṱavha miroho
U itela u thusa afha , ho bveledzwa na u bula mutevhe wa mishumoitwa na zwishumiswa zwa vhuṱumani kha Khethekanyo ya 6.4 ya tsumbanḓila iyi .
Nyelelo ya vhege i khwiniswa u itela milambwana miṱuku miṱanu .
Naho zwo ralo , kha dziṅwe nyimele uyu mushumo u ḓo tea u itwa wa fomaḽa .
Miṱangano na u sumbedzana na vha sekhithara ya zwa mutakalo dzi mafhungo a re na ndeme .
Mihasho i na vhege dza rathi u ya kha dza malo dza u dzudzanya phikhisano dza mugaganyagwama .
Afurika Tshipembe ndi tshipiḓa tsha dziṅwe mbekanyamushumo dza Afurika dza nyito na u bveledza vhafumakadzi , sa tsumbo maitele a mbeu na mveledziso a Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afurika ( SADC ) .
( 1 ) Tshumelo ya Tshipholisa ya lushaka i tea u vhumbiwa nga nḓila ine ya ḓo shuma kha lushaka na kha vunḓu , na kha zwa mivhuso yapo arali zwo tea .
Kupfesesele kwavhuḓi kwa ngona dza nyolo ya kudzudzanyele .
Zwiṅwe hafhu kha Ndinganyiso na Zwidodombedzwa zwa Thandela , Zwidodombedzwa Zwenezwo zwi tevhelaho zwi ḓo shuma kha khonṱhiraka iyi nahone zwi ḓo vha zwi tshi vhofha .
Fhedziha , nga lwa u thoma , muiti wa khumbelo wa vhuvhili onoyo ha ngo vhuya a shandukisa maime awe a u ḓiṋetshedzela u dzudzanya mbilo nga u badela miḽioni dza dziRannda , kha u ima kha uri ngangoho ahuna ṱhanganyelo na nthihi ine ya tea u badelwa .
Zwenezwo musi a tshi tou tholwa , mudzulatshidulo wa Bodo ya Khaṱhululo u tea uri , hu songo vhuya ha vha na tshilengo tshi songo teaho , a rumele nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho kha muhumbeli we a ita iyo khumbelo ya khaṱhululo .
Ṱhoḓea dza khumbelo , u vhiga na u ṱola dzi fanela u langea na u vha dza vhukuma .
Mbekanyamaitele i amba tshiṱirathedzhi tsha u bveledza phambano ya nyambo Afrika Tshipembe na u ṱuṱuwedza ṱhompho ya pfanelo dza luambo .
Vha nga si kone u ita mishumo nga mivhili zwavhuḓi .
Nahone ndi zwone , vho sumbedza dzangalelo ḽi fanaho na ḽanga ḽa uri ri tea u ṱangana .
Ndi vhonnyi vha re kha atikili iyi ?
Mulayo wa " ndivho dza thusedzo kha vha shayaho " u katela thaḓulo kha vhashai , pfunzo , thaḓulo ya dzilafho na mveledzo ya tshishumiswa nyangaredzwa tshiṅwe na tshiṅwe tshi shumiswaho nga tshitshavha hu sa katelwi u ya phanḓa ha zwiito zwa mbuelo .
Izwi zwi tea u ambwa nga hazwo u ya nga mishumo yo lavhelelwaho nahone i teaho u dzhiiwa , sa zwo ṱalusthedzwaho kha ḽidzinginywa ḽa u thoma ha thandela .
U ya nga hedzi mvetomveto dza milayo , ḽiambele ' tswikelelo ya vhulamukanyi ' a ḽi tou amba fhedzi u swikelela khothe zwadzo dza mulayo , fhedzi ḽi katela tswikelelo yo eḓanaho nahone yo khwaṱhaho kha zwa vhulamukanyi nga nḓila ya u wana ndifho yo teaho .
Mbekanyamaitele i ḓo tshimbilelana na mutheo wa ndaulo ya kushumele wa Tshumelo ya Tshitshavha .
Nga mbambedzo hu na fhethu ha ḓaleḓale ḽa malaṱwa a re khombo hu si gathi , zwine kanzhi zwa kombetshedza vhuendedzi ha malaṱwa a re khombo kha nyendo ndapfu kha bada dza nnyi na nnyi , zwenezwo zwa vha zwi tshi khou ḓisa khombo kha tshitshavha na kha vhupo .
Mbudziso ya ndeme ngauralo ndi ya u ḓivha arali matshudeni avha vho wana ngudo dza mutheo nga tshifhinga tshavho tsha mutevheṱhandu wa mutheo .
Zwigwada zwa thikhdzo ya shishi zwo ḓo thomiwa fhethu ha ndeme , zwibadela na khishini hune miraḓo vha tshiṱafu vho linganelaho vha vha vha siho nga tshifhinga tsha dziholodei .
Ṋaṅwaha , hu si na u timatima , wo vha ṅwaha wa khaedu kha vhulanguli .
2.2 . Khabinethe yo tendela uri Pulane ya Fulufulu yo Ṱanganelanaho ( IEP ) i ganḓiswe u itela nyambedzano ya tshitshavha na u konisa vha kwameaho na madzangano a re na dzangalelo uri a davhidzane nayo .
Ni kone u nwala fhungo ḽa tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe .
Muhasho u vhona ndangulo ya khohakhombo sa maitele a nyaluwo ane a khou khwiṋisa na u khwaṱhiswa ṅwaha nga ṅwaha .
Tshithu tshigede ( mbilu ) tshi ṱalutshedziwa ri tshi shumisa maipfi a no tshi amba sa tshiṅwe tshithuvho ( tombo ) .
Zwo ralo , musi zwo wanala , hu so ngo vha na u bulwa ha vhana , u dzhiululwa uho ha ndaka a ho ngo tou vha kha sia ḽithihi , a ho ngo vha na u sedzuluswa hafhu ha uri hu nga vha na maṅwe maga ane a nga dzhiiwa u itela ṱhoḓisiso dzine dzo fanelaho vhana .
Thendelo ya mutikedzelo wa Dzinnḓu kha Vhashumi vha Masipala na Ndaulo ya Thandela dza Dzinnḓu dzi sa dza Mutengo wa Fhasi nga miṅwe Mihasho ya Dzinnḓu ya Vundu :
Zwiko izwi zwi nga ḓi vha zwa ndeme kha masipala musi u tshi dzhia tsheo ya u ḓisa tshumelo nga kha Tshumisano ya Tshumelo dza Masipala .
Khumbelo ( vharengi vhapo fhedzi ) dza fhasi ha mbekanyamushumo ya Ṱhoḓisiso ya Mimaraga Ya Mutheo dzi ḓo ṋetshedzwa khathihi na thikhedzo ya tshumelo ya u hwala ndaka na ya u endela fhedzi arali hedzi tshumelo dza u hwala ndaka na u endela dzo dzudzanywa nga kha Muḓisedzi wa Tshumelo o Ṋangwaho nga TISA .
U tholwa ha vhaswa na vhafumakadzi
Ndi pfa ndi tshi ḓihudza uri Afrika Tshipembe ḽa dimokirasi ḽo pfa zwo tea u hulisa zwe Vho-Albert Luthuli na Vho-Oliver Tambo vha imela zwone kha shango ḽashu nga u vhidza zwiṅwe zwa Zwiala zwashu zwa Lushaka nga madzina avho - Tshiala tsha Luthuli , na Tshiala tsha Khonani dza O.R.
u vha vha sa ṱhogomelo i bvaho kha tshiimiswa tsha muvhuso
Tshandulo dza nḓila ya u tshimbidza zwithu khoḽidzhini dza vokheshinaḽa ya zwanḓa dzo itwa kha masia mavhili , nahone a dzia athu khunyelela .
Thendelano ya Vhuḓifhinduleli ha Tshitshavha i thoma na u langa vhuḓifhinduleli ha muṋe wa tshikepe o redzhisiṱariwaho .
3.1 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Tshikwama tsha Khombo Dzibadani , 2016 Phalamenndeni .
Muhasho wa Vhulimi u na mbelanyamushumo dzi tevhelaho kha tshiṱiriki ;
Khabinethe i khou vhiledziswa nga mafhungo a sa khou ambiswaho zwone nga ha khwiṋiso dzo fhambanaho zwi tshi tshimbilelana na masheleni a musi vha tshi yo awela ( masheleni a phensheni na a vhetshelwaho ḽa matshelo ) .
Sisiteme ya muhanga na ndeme ye ra thoma ya mbekanyamaitele i sili yashu nga tshifhinga itshi i dzula i thikho yashu u swika zwino .
Lavhelesani ni vhone uri ṋawa i aluwa nga nḓilaḓe .
Zwenezwo , vhone sa vhane vha nga vha ane a nga renga uyu mushonga u bva nnḓa , vha tea u ita khumbelo kha Khantsele ya Ndango ya Mishonga u ya nga Tshiteṅwa 21 u itela uri vha tendelwe u ya nga Mulayo u Tshimbilelanaho na zwa Ndango ya Zwidzidzivhadzi ( Mulayo 101 wa 1965 , wo khwinisiwaho nga Mulayo 90 wa 1997 ) .
Tsumbo , kha masipala wapo wa ngei Emalahleni komiti dza wadi dzoṱhe dzo vhiga uri dzi na u dzhenela hu sa fushi kha phurosese ya tsedzuluso ya IDP na u ita mugaganyagwama .
Nḓisedzo ya tshumelo i sa fushi i vhangwa nga ndangulo i si yavhuḓi kana kushumele ku si kwavhuḓi .
Magungwa , zwikepe , dzhetisi ( jetties ) , phiasi ( piers ) , vhuimazwikepe zwi sa kateli ndangulo ya zwikepe ya dzitshaka na lushaka na mafhungo a kwamanaho nazwo .
Nḓivhadzo ya khaṱhululo i tea u sumbedza zwiitisi zwa khaṱhululo .
Zwavhuḓivhuḓi , bayothekhinoḽodzhi yo engedzea nga nḓila yo ḓoweleaho kha mashango manzhi o bvelaho phanḓa , i anzela u aluswa nga zwivhumbeo zwiswa zwa nzudzanyo dza tshiimiswa na mbekanyamaitele ya tshitshavha .
Ri nga si kone u shavha ngoho iyi ya zwa masheleni , khwiṋe ndi u livhana nazwo thwii .
Khwinisedzo dzi khwinisa nḓila dza vhuḓifhinduleli na vhuvhusi na u ita uri hu tholwe miṅwe miraḓo ya Bodo ya Ndango ya Savei , uri hu khwiniswe ndango ya savei ya mavu Afrika Tshipembe .
Kha tshipiḓa tshihulwane , furemiweke dza ṱhalutshedzo dzo tikaho mveledziso dzi bva kha thyiori ya ikonomi khulwane ya dzitshaka , ngeno thasululo dzo dzinginywaho dzi dzapo na dza nyimele yo tiwaho .
( a ) u imelwa ha ṱhalutshedzo ya " Khomishini " nga ṱhalutshedzo i tevhelaho :
Ṱhanziela ya thendelo ya muthelo ya SARS ine ya khou shuma ndi khombekhombe kha vhathusiwa vhoṱhe vhane vha khou ita khumbelo ya phemithi ya tswikelelo ya maraga wo khetheaho .
Komiti dza Wadi dzi imela madzangalelo o fhambanaho na zwigwada .
Arali masheleni a ndambedzo o ṋewa muthu o lovhaho , masheleni ayo a ḓo vhilwa kha ifa ḽa uyo muthu .
U fhaṱa Phalamennde ya vhathu i bveledzaho ine ya vha na vhulondo kha ṱhoḓea dza vhathu na ine ya tshimbidzwa nga ndivho ya u vhona uri hu na vhutshilo ha khwine ha vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe .
( 8 ) Musi vhaofisiri vha saathu u thoma u ita mishumo yavho , vha tea u ita muano kana u sumbedza u ḓiana , u ya nga ha Muengedzo wa 2 kha uri vha ḓo tevhela na u tsireledza Mulayotewa .
Vho vha vha tshi amba vha tshi pfala na hone maipfi e nṱha ?
A ro ngo vhuya ra dzhiela tshithu fhasi nahone roṱhe ro guda vhukuma .
Muofisiri wa Ndulaiso ndi wa ndeme kha u bvelela ha u thomiwa ha vhupo ho tsireledzeaho nahone hu na tsireledzo hune u vhuedzedza na ndulamiso zwa nga bvelela zwavhuḓi .
Vhabebi na vhaunḓi vha dovha vha eletshedzwa u ṱhogomela vhana vhavho lwa u fhirisa nga zwifhinga hezwi zwi khou ḓaho zwa madakalo .
AU ḽo ḓisa dzhango ḽa Afurika huthihi , shuma na vhunzhi ha khaedu dzaḽo u fana na khuḓano dza u ḓiṱama nga zwiṱhavhane , tshanduko dza kilima , na vhushai .
U xelelwa ho kaleaho ha mbofholowo ya vhurereli ha tshigwada tshithihi kana vhurereli vhu a pfadza musi zwiṅwe zwigwada kana vhurereli ha tshivhalo vhu tshi kwamea nga u kaliwa .
Vhaofisiri vha mushumo vho ḓiitela khonadzeo ya u swikelela databeizi nga kha ndangulo ya phasiwede hu na nṱha tharu dza u swikelela dzi ḓivheaho sa u dzhena ha mafhungo , vhulavhelesi na muholo .
( 6 ) Mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka na milayo ya Khothe ya zwa Mulayotewa i tea u tendela muthu muṅwe na muṅwe , musi zwi zwa lutamo Iwa khaṱhulo kwayo na thendelo ya Khothe ya Mulayotewa , uri a -
Afrika Tshipembe ḽi dovha hafhu ḽa vha muraḓo o sainaho thendelano kha Thendelano ya Yuno kha Vhubindudzi ha Vhugevhenga ho Dzudzanywaho .
Nga u ralo , matshilo ashu a ṱaluswa nga luvhilo , tshifhinga na tshanduko hune mbuelo dzi sa hanedzwi dza ḽevele ya u khwaṱhisedza vhukoni ha u vumba ha vhudziki , ndaulo na tsireledzo .
Luṱingo lwa vhufhura lwa u : Tsireledza mbuelo dzavho Luṱingo lwa vhufhura lwa GEMS lu langiwa nga feme yo ḓiimisaho nga yoṱhe i khwaṱhisedzaho uri miraḓo i dzula i sa ḓivhei .
Vha tea u wana phindulo hu sa athu fhela maḓuvha a 90 u bva nga datumu ye Muhasho wa ṱanganedza ṱhanziela ya u ganḓisa nḓivhadzo ya khumbelo .
Ṱhoḓea ya themamveledziso ya tshiporo tsha furaha tshi fulufheleaho na tshi bveledzaho zwi ṱanzielwa nga furaha ya bada ya tshiporo i songo ḓoweleaho ine ra tshenzhema badani dzashu i teaho u tshimbidzwa nga kha tshiporo .
Vho vha vha tshi ḓivha nga tshenzhemo ezwi , yo vha yo vhuya ya ḓiswa khavho kha ḽeveḽe ya komiti naa ?
U itela u kunga vhabindudzi kha zwa minerala i bvaho fhasi mavuni ine ya khou ṱoḓea kha ikonomi ntswa ya ḽifhasi , hu si kale ri ḓo vha ri tshi khou khunyeledza pulane dzashu dza u ita ṱhoḓisiso dza zwa migodi .
Musi vha tshi tshi lingedza u thusa vhana vhe vha topolwa sa vha re khomboni , madzangano a tsireledzo ya vhana a anzela u ṱoḓa thikhedzo i no bva miṱani ya mashaka na ya tshitshavha .
Ni tea u sa tamba musi ni tshi kha ḓi amba na uyu muthu .
Muiti wa khumbelo a nga ita khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu kha tsheo yo itwaho nga Muofisiri wa Mafhungo kha maanḓalanga a khaṱhululo o teaho , u itela u hana khumbelo ya u swikelela , kana a mailto:paia@dpme.gov.za
Nga mulandu wa lushaka lwa tshumelo dzine dza ṋetshedzwa , kushumele ku eliwa nga phimo ya u shumisa zwileludzi na tshinyalelo ya vundu u ya nga vhathu vha songo itelwaho ndindakhombo .
A dzo ngo vhuya dza dzhielwa nṱha lwa mulayo phanḓa ha1927 .
Vha tswela vhashumi na vharengi vhavho vho kambiwaho .
Ndivho ya pulane ndi u ita tsedzuluso malugana na tshiimo tsha vhukhwine ha muya kha dzingu ho sedzwa vhukoni na nḓivho zwi tshimbilelanaho na zwezwo .
Vundu ḽa Gauteng ḽi na fhethu ha vhukati ho teaho phaḓaladzo ya fhano hayani na u vhambadzela mashangoḓavha zwa zwibveledzwa zwa ḓeri .
Vhakonṱiraka vha tea u tevhedza zwiteṅwa zwi re afha fhasi :
Gumoṱuku ḽa miṅwaha miṋa yo teaho kana ine ya dzhielwa nṱha ya tshenzhelo ya vhuongi nga murahu ha u ḓiṅwalisa sa muongi wa phurofeshinala kha zwa vhuongi nga u angaredza .
Ann o vha e muthu wa vhulenda .
Mulayo 6 wa Milayo ya Tshikimu , une vha nga u vhala kha webusaithi ya www.gems.gov.za ( nga fhasi ha ' About Us ' ) , u ṱalutshedza uri ndi nnyi ane a nga vha muraḓo wa GEMS .
U ṱuṱuwedza vhutshilo havhuḓi ha tshoṱhe , ndi zwa ndeme uri vhathu kana miṱa , hu sa sedzwi uri vha hola vhugai , vha kone u swikelela tshumelo dzi no nga sa pfunzo ya ndeme , ndondolo ya mutakalo , kana vhuendi ha nnyi na nnyi .
Komiti ya Wadi i tea u :
U shuma kha vhuthihi zwo dovha hafhu zwa vhonala ino vhege musi hu tshi khunyeledziwa thendelano ya miholo ya fhasisa ya lushaka na kha maga a u dzikisa vhushaka ha vhashumi .
Nomboro kha tshomedzo i tea u vha yo ṅwalwa nga nḓila ya tshiwatshi , u thoma u bva mathomoni ha mutalo kana ha khebulu ya nomboro ya u thoma .
( III ) u engedzedza mbekanyamushumo ya u shumisa gese vhudzuloni ha dizili u itela u engedza zwisima zwa muḓagasi wa dizili ;
Saintsi na thekhinoḽodzhi zwi nga ṱuṱuwedzwa u thasulula khaedu khulwanesa kha pfunzo na mutakalo .
Mabindu , vhashumi , zwitshavha na muvhuso vha ḓo tea u shumisana malugana na u swikelela nyaluwo ya ikonomi i ṱavhanyaho .
Muṅwe na muṅwe o thoma u ḓivha nga ha mbekanyamushumo dzine muhasho wo dzhena khadzo , nga maanḓa maitele a Zero Tolerance , zwine zwo sumbedzisa u shuma sa ezwi vhunzhi ha vhoramimoḓoro vha tshi vho fhungudza luvhilo musi vha tshi dzhena kha vundu , zwine zwi thusa kha tsireledzo ya vhone vhaṋe .
Milayo yavho na vhukoni ndi zwone mutheo une khawo tsheo dzavhuḓi dza zwa vhupo dza tea u wanala hone .
Mukhantseḽara wa wadi u tshimbidza Komiti ya Wadi .
Zwidodombedzwa zwa tshiimiswa tsha tshitshavha / phuraivethe
Ri tama u ḓikumedza , ro imela vhathu vha Afrika Tshipembe , uri ri ḓo ita nga hune ra kona , kha iyi khoro , u shela mulenzhe kha mulalo na vhudziki ha ḽifhasi .
Ro ṱangana ri tea u tsireledza u fhambana ha mupo wa milambo yashu , maḓanzhe na maḓaka ngauralo ha vha u tsireledza pulanethe ya ḽifhasi u itela murafho u ḓaho .
U farwa ha miṱangano ya KPCS hu ḓo shelamulenzhe kha u aluswa ha Nḓowetshumo ya daimane na vhuendela mashango .
Zwikhala zwa vhuimabisi zwi tea u vha thendelano vhukati ha tswikelelo ya nṱhesa ya luvhili lwa nṱhesa lwa mabisi , na u vhewa ha zwitopo fhethu ha tshikhala tsha mutshimbilo nga milenzhe zwi ṱanganedzeaho nga vhavhangi vha vhuendi , u kunga khathihi na fhethu ha pfukiselo .
Muthusa Muphuresidennde , phanḓa ha Muphuresidennde wa Khothe , u fanela u ana / khwaṱhisa sa zwi tevhelaho :
Mbalombalo dza thengiso dza lushaka u itela miḓi yo fhambanaho dzi ḓo dzheniswa kha saithi iyi , hu tshi sumbedzwa zwi tevhelaho :
Vha dovhe vha dalele tsenguluso ya SWOT vha ṱaluse thaidzo dza tshiṱirathedzhiki u bva kha vhuleme , tshutshedzo na zwikhala .
Sekhithara ya vhuendelamashango yo kwamea nga nḓila i si yavhuḓi nga mafhungo a si avhuḓi a kwamaho shango ḽa Zimbabwe mimaragani ya dzitshaka .
U sumbedza ṱhonifho kha u fhambana ha vhuṋe , mvelele , ḓivhavhurereli na vhurereli .
Zwiito izwo zwa musi shango ḽi kati na u lwisa u wana muḓagasi wo linganaho zwi nga si dzhielwe fhasi na uri mulayo u ḓo dzhia vhukando vhuhulwane .
Muhumbulo a si sokou laṱa tshelede nga u tikedza mushumo muṅwe na muṅwe u elanaho na khaedu dzo tiwaho idzi , nga fulufhelo ḽa u tandulula thaidzo .
Hezwi zwi itiswa nga maanḓa nga u dzhiela nṱha hafhu dziṅwe khethekanyo dzi ngaho sa u Khwinisa na Nyengedzedzo ya Khephithala kha thandela dzo fhambanaho hu tshi khou tshenzhelwa mutsiko wa kushumisele , sa zwo sumbedziswaho mathomoni .
Muhumbulo wo vha u kha tshumiso ya nyendedzi ya u maka nga nḓila i fanaho na tshifhinga tshoṱhe kha mabambiri a vhagudi kha vundu .
Ndi muvhigo wa muṱanganelwa wa miraḓo mivhili .
U nwa mafhi Vha ṱalela mutambo .
Kha ri shume roṱhe ri tshi itela uri ṅwaha uno u vhe wa u shuma na wa u bvelela u itela shango ḽashu .
O tenda uri ha na rekhodo ya minetse dza sesheni ine ya khou ambiwa ya u eletshedza .
Ndi ḓo tou vha ndo awela nahone ndi ḓo tshi vhona tshibode tshi tshi swika nda takutshedza nda wina mbambe . "
Khethekanyo i a kateli vhangi na vhalangi vhahulwane vho lavhelesanaho nga maanḓa na zwa mugaganyagwama na zwiko zwa vhathu .
Nga u ita mushumo wa mbudziso dza zwa tsenguluso , ndi vhuṱanzi hu re khagala uri ndi fhethu hufhio hune ha ṱhogomelwa .
Zwenezwi hu si na ndivho i re khagala , a zwi khagala uri mbudziso mbili dza u fhedza dzi nga ṱhaṱhuvhiwa hani dza mutaladzi wa phungudzelo .
NDI TSHIṰIRATHEDZHI TSHA U DZHIA MBILAELO NA TSHENZHEMO DZA VHANNA NA VHAFUMAKADZI ZWA ITWA TSHONE TSHIKALO TSHA U DIZIANA , U SHUMISA , U SAUKANYA DZIPHOLISI NA PHUROGIREMU KHA MASIA OṰHE A ZWA POLOTIKI , IKONOMI NA U TSHILISANA U ITELA URI VHAFUMAKADZI NA VHANNA VHA VHUELWE NGA U LINGANA , NAHONE U SA LINGANA A ZWI ṰUṰUWEDZWI .
Thodisiso ya mutholi malugana na lushaka lwa mafuvhalo kana malwadze .
Tsha vhuvhili , tshumelo dza nnyi na nnyi a dzi tshe na zwipfi lune vhashumeli vha muvhuso vho no tou vha vhalangi vhudzuloni ha u vha vhalanda .
Sa mudededzi kha tshikolo tshe tsha vha tshi khou shumiswa sa tshiṱitshi tsha vhukhethelo nga tshifhinga tsha Khetho dza Masipala nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2021 , Mufumakadzi Vho Gabuza vho ḓivhona mulandu wa vhufhura ha u khetha lwa tshivhalo tshi linganaho 24 kha Khetho dza Masipala ngeno huṅwe u khetha ha tshiṅwe tshivhalo tshi linganaho 12 vho hu ita kha Khetho dza Wadi .
Ndi thandela ine ya khou ya phanḍa ine ya ḓo khunyeledzwa nga u thuthwa ha magavhelo ha avho vha sa fhinduli .
Khabinethe i ṱanganedza nyaluwo yavhuḓi kha u tholwa mishumoni ha vha zwigidi zwa maḓana mavhili na rathi zwe zwa sumbedzwa kha kotara ya u thoma ya 2018 , u bva kha Savei ya zwa Mishumo ya Kotara nga Kotara ye ya bviswa nga vha Mbalombalo Afrika Tshipembe .
Tshivhalo tsha vhathu u bva kha zwigwada zwo sedzwaho kha ndinganyiso ya kutholele vho tholwaho kha vhuimo vhuraru ha nṱhesa ha ndangulo zwi tshi elana na pulane yo themendelwaho ya masipala ya ndinganyiso ya kutholele .
5 dzingindelaho ha fhano hayani kha Afrika Tshipembe ḽoṱhe .
U shuma na vhashelamulenzhe vha nḓowetshumo vhanzhi na kha mihasho ya muvhuso , Tshigwada itshi tsho thoma vhudzheneleli ho vhalaho uri hu honololwe nḓowetshumo dza kushumele nga kha thevhekano ya ndeme , zwiṅwe zwazwo zwi katela u thomiwa ha Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Khophiraithi na Mulayotibe wa Tsireledzo ya Vhashelamulenzhe , khwinisedzo ya u andisa u tshoṱela u itela u lwa na phairesi na zwiṅwe vho .
Nga nṱhani ha u wa ha vhulimi ngei Polish , mihwalo ya mufusho muhulwane zwa zwino a i khou wanala hunzhi .
( 5 ) Tshumelo dza tsireledzo dzi tea u shuma , na u gudisa khathihi na u ṱoḓa uri Miraḓo yadzo i shume nga nḓila i tevhelaho Mulayotewa na mulayo , zwi tshi katela mulayo wa dzitshaka wo ḓoweleaho khathihi na thendelano dza dzitshaka dzi vhofhaho Riphabuḽiki .
Thuso yo wanalaho nga tshelede i tendelwa kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni musi tsho ṱanganedzwa .
U khwaṱhisedza vhupfumbudzi na vhugudisi ha vha gudelaho mushumo na vhatholi vhavho uri vha pfesese maitele a u dzheniswa mushumoni , ḽevele ya thikhedzo ire hone na u vha wo shomedzwaho tshoṱhe u ita zwa u dzhenisa mushumoni lwo bvelelaho .
Kha vha ambedzane nga ha zwitenṅwa zwa ndeme zwine zwa tea u dzhielwa nṱha musi hu tshi nangiwa fhethu ha u pulanela miṱangano na u humbula nga ha fhethu ha khwiṋesa kha vhungomu ha tshitshavha tshavho vhone vhaṋe .
Tshenzhelo kha u pulana , u shuma na u ṱola mashumele a u tevhedza mulayo na ndaulo na ndangulo ya dathabeisi .
Zwi nga dzhia miṅwedzi miraru u shumana na khumbelo yavho .
Mushumo wayo wa ndeme ndi u alusa na u tshimbidza kupfesesele kwa nyanḓadzamafhungo ya zwa muvhuso kha u khwinisa mupo u ṱuṱuwedzaho kha u vha mudzulapo a ḓidzhenisaho ; a ḓivhaho mafhungo , a re na nḓivho , a ḓivhaho polotiki na u vha na fulufhelo ḽa pfanelo dza nḓisedzo ya tshumelo i linganaho .
Tshi ṱungufhadzaho , itshi tshi vhonala tsho no vha tshithu tsha kale , na zwiṱitshi zwinzhi zwa mapholisa zwi tshi khou vha kha tshiimo tshi si tshavhuḓi .
Ho vha na zwipondwa zwinzhi zwa khethululo nahone , zwa vhukuma , havho vhe vha bvelela phanḓa ha Khomishini vha tou vha fhedzi tshipiḓa tshiṱuku tsha tshigwada tshihulwane .
Kha ri ise phanḓa lwendo lwashu lwa Phalamennde ya Afurika Tshipembe !
Rakhonṱhiraka u tea u ḓivhadza Muinzhiniara arali voḽithi , u ṱuma , ndingo dza luṱa na uri ndingo dzi ḓo itwa lini dza mutsiko muhulwane wa voḽithi , u itela uri Muinzhiniara avhe a hone kha idzi ndingo .
Na tshanduko kha maḓanzhe na phendelashango dzashu dzi kwama thwii matshilo a vhathu .
Pulane i khwaṱhisedza vhupulani ha thandela dza themamveledziso ntswa hu na ndivho ya u tendela thundu , vhathu na mafhungo uri a tshimbile zwavhuḓi hu na mbofholowo u mona na khonthinente .
Thendelano i ḓo thusa vhukuma kha u ṱuṱuwedza vhubindudzi ha tshoṱhe ha sili kha sekhithara dzo fhambanaho dza nḓowetshumo ya zwa maini .
Hu tshi vhambedzwa , sekhithara ṱhukhu dza vhubveledzi na vhufhaṱi dza sekhithara ya sekondari dzo fhelelwa nga mishumo .
Hu fanela u vha na ṱhuṱhuwedzo ya zwa poḽitiki yo linganaho kha vhuimo hoṱhe ha Muvhuso na ha maanḓalanga apo .
Zwenezwo , misi yoṱhe , ho ḓi dzulela u vha na rikhodo ya tshiṱoko tsha vhengeleni ya u humbulela ' tshiṱoko tshi re hone ' zwine tsha fanela u vha zwone .
Khothe ya Ndayotewa ndi yone khothe khulwanesa ya Afrika Tshipembe kha mafhungo a kwamaho Ndayotewa nahone ndi tshone tshiimiswa tshine tsha vha ambadzifhele kha mafhungo a u ṱalutshedza Ndayotewa .
Musi mudededzi vha tshi ri"shanduka"ni a rembuluwa na gidima ni tshi humela murahu .
Zwi vha thusa u swikelela thasululo ye vha tou tendelana .
U vusuludza zwi sumbedza khonṱhiraka dza dziṅwe sekhithara , na u sielisana kha zwa mveledziso hune ikonomi ya vha i na muṱaṱisano vhukuma na u vha na khonadzeo khulwane ya vhumatshelo .
Vhathu vha Afrika Tshipembe a si vhanzhi u fana na avho vha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mashango maṅwe a BRICS .
Nḓirivhe dza waini dzi ḓifha nga maanḓa musi dzo vhibva , dzi thethe na u vha o ḓala dzhusi .
Zwo vhonala ḽi ḽiga ḽa ndeme ḽa u thusa u thoma mvelele ya u ombedzela ine ya ḓo ita uri hu vhe na vhushaka ha vhuḓi vhukati ha vhathu na avho vha re na maanḓa .
Kuitele ku re hone zwino kwa u sima mulandu kha vhatshinya-mazha a ku fushi nahone kwo tea u shandulwa .
U dzhia sa tshiphiri mafhungo oṱhe a vhaho hone malugana na thandela .
6.3.5 U tandulula khanedzano kha vhuimo ha gota zwi langwa nga mulayo wa sialala .
Datumu ya tshumelo ;
Zwilindedzi zwa u tendiwa ha masheleni - hu no itwa nga Koporasi ya Ndambedzo ya Vhudzulo ya Lushaka ;
A hu na na muthihi kha lufhera lwa khoniferentsi ulu a ṱoḓaho pfunzo nga ha ndeme khulwane ya izwi zwiteṅwa zwoṱhe .
Ṱhoḓea ya u engedza vhukoni kha u shumiswa maḓi u itela u khwinisa zwibveledzwa zwa vhulimi .
Zwigwada izwi naho zwo ralo zwo vha zwi zwiṱuku nahone zwo ḓiimisa lwa ikonomi kha zwone zwiṋe .
Vha tshi ṅwala atikiḽi vhalingiwa vha tea u ṱalutshedza uri ndi ngani King vha tshi dzhiwa vha sa tou vha tsumbo yavhuḓi ya mikhwa vha murafho yavho fhedzi vha tshi dovha hafhu vha dzhiwa sa tshishandukisi tsha ḽifhasi .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga yoṱhe ( tshifhinga tsho avhelwaho tshi a zwi tendela )
Tshigwada itshi tshi vhona vhuloi vhu tshi lwa na Mudzimu , vhukuma-kuma , na vhuhurahura .
Kha ṅwaha wo fhiraho , ro dalela mivhundu minzhi , zwikolobulasi na dzisababu .
Ndivho dza maambiwa ndi u ṱalutshedza mafhungo o tshewaho na u rekhoda uri ndi maga afhio ane a ḓo dzhiiwa , nga nnyi nahone lini .
Mvelelo dza Nḓivhadzamulayotibe nga ha Vhupileli ndi u Sedzwa hafhu ha Vhupileli , hune ha khou rerwa nga haho masiari ano .
A tshi lavhelesa a wana thaela ḽa murahu ḽo phontsha .
Khabinethe yo rumela maipfi a ndiliso kha vha muṱa na dzikhonani wa :
Mveledziso ya dathabeisi dzo ṱanganelanaho i ḓo dovha ya tikedza musaukanyo wo ṱanganelanaho na u livhisa kha ngeletshedzo dza vhukuma nahone dzo taho kha ndangulo na mveledziso ya zwiteṅwa .
2.4 . Khabinethe yo sumbedza mbilaelo kha mivhigo yo vhifhaho ya zwiwo zwa u rengiswa ha vhathu zwi katelaho vhafumakadzi na vhana kha shango .
Vhalanguli vha thandela vha nga kona hani u dzula vhe kha tshifhinga tsho tewaho na uri vha vhone uri vha dzula vhe kha tshifhinga ?
Hu na u notha hanga u bva kha ofisi ya nnyi na nnyi ho tou salelwaho nga vhege dzi si gathi , madalo kha nṋe a na tshipiḓa tsha u dzhia maḓuvha a vhuawelo kha muombano washu wa u lwela mbofholowo .
Muvhigo wa u sa shumisa masheleni zwavhuḓi wa Ndangulo yo Ḓiimisaho nga yoṱhe ya Vhudavhidzani wo ṋetshedzwa .
Vhukati : A huna ṱhumanyo ine yo teaho u vha nga u ralo kana vhushaka ha nga ngomu vhukati ha zwishumiswa ; khathihi na fhethu haho hune ha nga si vhe na mbuelo kana zwivhi zwaho .
( ii ) Ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Pholisi ya Lushaka malugana na ṱhoḓea dza mbekanyamushumo na u aluswa ya Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka Gireidi ya Ṱ-12 ; na
Muvhuso , sa tsumbo ita milayo maelana na ndaulo na ndango ya vhuendi .
Dzhango ḽi na vhuthihi nga maanḓa , maanḓa a ḽifhasi u tenda kha , vhukoni ha u kuvhanganya thikhedzo kha adzhenda yo ḓoweleaho na u amba nga ipfi ḽithihi hu na vhukoni ha nyambedzano na u hanedzana na ṱhuṱhuwedzo ya mmbi dzine dza ḓo tama u ḽi vhona ḽo khethekana .
Tshanduko dzi katela nzhini kana ṋomboro ya vhuṋe ya goloi .
Khamphani i fanela u dovha ya khethekanya miholo u ya nga dzigireidi nga awara , nga ṅwedzi , u ya nga mulindi muṅwe na muṅwe nahone i fanela u dzhenisa mbadelo dzoṱhe dzo teaho .
Ṱalutshedzani zwe muambi a vha a tshi khou ofha kha vhana .
Muvhuso u ḓo thusedza nga u bveledzisa fhethu ha zwa vhulimi kana zwiimiswa na madzangano kha masipala wa tshiṱiriki muṅwe na muṅwe kha ya 27 i shaesaho u itela u shandukisa ikonomi dza vhupo ha mahayani .
U sumbedzela nga ha ulangula na u fhelisa zwitumbudzi / zwikhokhonono zwa vhulimi , na u langula u ṱunḓa nnḓa ha shango ha thundu dzi langulwaho .
Ṱhanziela ya U shuma ya Nḓowetshumo i tea u waniwa arali mutshelo u tshi khou tea u shumiswa kha maṅwe mashumele .
Tsumbo , arali muraḓo wa tshigwada u nga kwama Komiti ya Wadi u ṱoḓa thuso , miraḓo ya komiti i pfa uri tshigwada tshenetsho a tshi ngo ṱanganedzwa tshitshavhani , zwi ḓo tuṱuwedza kufarelwe kwa muthu onoyu kana tshigwada tshenetsho , zwihulwane kufarelwe kwa mafhungo avho .
Vhunzhi ha zwiimiswa hezwi zwine zwa khou bvelela zwo ranga phanḓa kha u bveledza thandululo ntswa dza u vhulunga maḓi ho sedzwa nyaluwo ya ekonomi ya matshilisano i bveledzeaho fhano shangoni .
U tamba - vhana vhaṱuku vha dzulela mitambo ine vha tou i bveledza vhone vhaṋe kana ya u tou edzisela nga vhone vhane , nahone kanzhi vha sedzesa ngamaanḓa kha tshikhala tshiṱuku tsha hune vha tamba hone .
U swika zwino , muvhuso wo kovhela nga huswa hekithara ( ha ) dza mavu dzi fhiraho miḽioni tharu , dzi linganaho bulasi dzi ṱoḓaho u swika 5 500 , kha vhavhuelwa vha fhiraho 300 000 .
Kha vha founele muhasho wa Vhulimi wa vunḓu vha humbele zwidodombedzwa zwa vhudavhidzani zwa tshiimiswa tsha muvhuso tsha u ṱola miri henefho vhuponi havho .
Zwino kha vha humbule , kuvhonele uku a ku hanedzani , fhedzi ku sedza zwithu u bva kha sia ḽo fhambanaho , arali ndi tshi nga ralo .
Zwiṅwe hafhu , ho vha na u pfuluswa hu huhulwane vhukuma ha yunithi ya mishumo mihulwane wa mapholisa na maswole wa u lwa na maravhele kha mikanoni , na dziṅwe beisi dza u shumela dzo thomiwa .
Ndeme nyengedzedzwa khulwane kha vhulimi i ḓo tshimbidza vhubveledzi na tshanduko ya tshivhumbeo tsha ikonomi dza Afrika .
Ni humbula uri kuvhonele kwa muambi kwa vhathu na ḽifhasi ku ḓo vha ku tshe kuthihi arali o vha a tshi khou tshila ṋamusi ?
Tsha u thoma ndi vhubindudzi ha themamveledziso ya vhuṱumani ha tshiṱirathedzhi ha shango ( vhune ha vha sisiṱeme ya fulufulu , ḽodzhisiṱiki ya zwiendisi zwa mihwalo na themamveledziso ya vhuṱumani ha vhudavhidzani ) .
Sa musi mulilo u vhavhaho u tshi ṋetshedza vhutshilo vhuswa kha fynbos ya shango ḽashu , tshiwo itshi ndi tshikhala tsha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽiswa nahone ḽa khwiṋe .
U vula vhukoni ha dziSMME ndi tshiṅwe tsha zwi tshimbidzi zwa ndeme kha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe zwine zwa ḓo engedza na u shandukisa ikonomi na u sika mishumo .
Mutholi u na vhuḓifhinduleli ha lwa mulayo ha u ita zwiṅwe na zwiṅwe zwo teaho u thivhela malwadze ane a tshimbilelana na mushumo .
Ṱhogomelo yo thoma u ṋewa zwipikwa zwa ikonomi khulwane na akhaunthu dza lushaka .
Olani muri wa mashaka . Ṅwalani madzina a mashaka a afho muṱani . ( madzina vhukuma )
7 . NZUDZANYO DZINE DZA TENDELA U DZHENELELA KHA U BVELEDZA MBEKANYAMAITELE NA KUSHUMELE KWA MISHUMO
4 . Nḓisedzo ya tshumelo ya Masipala na sisiteme dza ndangulo ya kushumele .
Mbadelo dzavho dzi itwa ho sedzwa muholo wavho .
Mbekanyamushumo na PNC zwi ḓo khwaṱhiswa kha ṅwaha uno wa muvhalelano ngeno zwi tshi ḓo swikisa kha u vhewa ha e-vhuanḓani u mona na mimasipala .
1.32 Khabinethe yo tendela u vhumbiwa ha Khomithi ya Dziminisiṱa , ine mudzulatshidulo wayo ha ḓo vha Minisiṱa wa Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo , u itela uri vha sedze kha tsheo dza nga ha nyimele dza tshumelo dzi ngaho : nzudzanyululo dza miholo dza ṅwaha nga ṅwaha , zwikalo zwa miholo , bonasi dza kushumele , mbadelo dza ṱhuṱhuwedzo na mbuelo dza phensheni .
U kopolola na u ṅwala maipfi nga u a khethekanya zwavhuḓi .
Khabinethe i fhululedza Vho Mandla Mchunu vha ICASA vhe vha khethiwa u shuma kha Bodo ya Ndaulo ya Radio ya ITU khathihi na Vho Doreen Bogdan-Martin kha u khethiwa hawe sa Mulanguli wa Burou ya Mveledziso ya Vhudavhidzani nga ṱhingo , na u vha mufumakadzi wa u thoma u vha tshipiḓa tsha ndangulo khulwane ya ITU u bva tshe ya thomiwa nga 1865 .
Masheleni manzhi o dzheniswa kha Tshikwama tsha Zwikili tsha Lushaka , tshi lambedzaho vhugudisi ha vhaṱoḓi vha mishumo .
Arali ni sa pfesesi phara iyi , i vhaleni hafhu nga u tou ongolowa .
Vha bula uri u vhulaya ndi u vhulaya , nahone khakhathi a i vhuyi ya ṱoḓa u livhanywa na mushonga kana vhuloi .
U thivhela tshumiso mmbi ya izwi zwiimiswa u itela ndivho dza zwi songo tendelwaho sa tshanḓa nguvhoni , u shavha u thela na u wana tshelede nga nḓila ya vhugevhenga zwi tikedza zwipikwa zwa G20 zwa u engedza nyaluwo nga kha u bindudza kha sekithara ya phuraivethe .
Ṋamusi ri vula lwa tshiofisi bada ya nga thungo ya u pambusa vhuendi u mona na vhupo ho kwameaho .
Mvetamveto ya Milayotibe i nga ḓiswa nga Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka o ḓi imisa nga eṱhe .
Sesheni dzo sumbedzisa u vha dzi thusaho na u ṱuṱuwedza vhashumi na kiḽabu zwa aluwa lu mangadzaho .
Ri ḓo swikelela ndivho ya zwiṱirathedzhi ya zwashu arali roṱhe ra amba ngoho na u fhulufhedzeaho nga ha mishumo yashu ya ḓuvha na ḓuvha nga ngomu ha mihasho na mimasipala .
Mutshutshisi ane a khou shumana na mulandu wavho u ḓo vha vhudza uri vha tea u lindela tshifhinga tshingafhani phanḓa ha musi vha tshi ṋea vhuṱanzi .
Vhuongelo ha tshiṱiriki vhu ṋetshedza tswikelo ya vhuongelo ya ngona ya ndeme na u leludzwa ha tswikelo ya fhethu ha vhalwadze ndi ya ndeme .
Ambara tshaini dzi ṋembelelaho , zwiambaro zwi sa vha fari , magilavu kana rinngi kana vha vha na mavhudzi malapfu ane a nga haka zwipiḓa zwi no khou mona
Nga maṅwe maipfi , Afrika Tshipembe a ḽi ḽoṱhe kha fulo ḽaḽo ḽa u lwa na zwidzidzivhadzi ; guḽobaḽaizesheni ine ya khou ṱavhanya ya zwa makwevho a zwidzidzivhadzi kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho zwo amba uri a hu na shango ḽi sa kwamei kha mushushedzo .
Kha miṅwedzi miṋa nga murahu ha u thomiwa ha bindu ḽa vhashumi .
U konṱiraka vhaḓisedzatshumelo arali vha tshi ṱoḓea
2.9 Vha humbela uri vha dzumbulule mafhungo o teaho a malugana na u dzhia tsheo malugana na u vhofhololwa ha muhwelelwa nga beiḽi , tsumbo , a uri muhwelelwa u khou khakhisa vhuṱanzi kana dziṱhanzi , kana uri muhwelelwa u khou shushedza muṱa wavho , kana uri muhwelelwa ho ngo lugela u sengiswa , na uri , arali zwo tea , mutshutshisi u ḓo vha humbela uri vha ḓe vha ṋee vhuṱanzi malugana na izwi kha tsengo ya beiḽi ;
Muhumbulo wa u thoma u ṱoḓa uri khumbelo ya mutshudeni kha pfunzo dza tshiimiswa tsha nṱha dzi khunyeledzwe u thoma , ngeno muhumbulo wa vhuvhili u tshi tendela u itwa ha khumbelo phanḓa ha khumbelo kha pfunzo dza nṱha dza tshiimiswa .
A dzula nṱha ha mmbete a tshi vho pfa e khwiṋe .
Mivhuso ya Afrika i ḓo wana hafhu tshifhinga tsha u amba nga ha zwipiḓa zwa ndeme zwa Inthanethe hu tshi itelwa u ṱuṱuwedza u phaḓaladza hu eḓanaho na tshumiso ya zwishumiswa zwa Inthanethe .
Fhethu ha zwishumiswa izwi hu kalwa nga sengulusa fhethu hune ha vha hone ho fanelaho kha tshivhalo tshihulwane tsha vhathu .
Naho hezwi zwo hangwiwa kana zwi songo kombetshedzwa u vha na vhuḓifhinduleli kha khomishini .
Izwi ndi nga nṱhani hauri u dzhiulula ndaka zwo sedza kha tshishumiswa hu si kha mbuelo .
O ṱuṱuwedza vhurumelwa u ṱoḓa mafhungo nga ha mafhungo a zwa mupo na u ḓikumedzela kha u kovhelana na vhaṅwe .
Ṋamusi , aḽiṱare ya vhathu yo ima tswii kha muvhundu yo sedza fhasi ḓorobo ya Pretoria nga tshivhumbeo tsha Freedom Park .
Ṱhaṱhuvho ya tshiimo tsha mveledziso i re hone zwino ha masipala , ine ya tea u katela u topolwa ha zwitshavha zwine zwi si kone u wana tshumelo dza muteo dza masipala , yo itwa ;
3 . Musi mbilaelo yo no sedzuluswa u
Zwi elanaho kwakwakwa na kualutshele kwa Tshiṱiriki tsha Overberg zwi sumbedza mveledzwa mbuya na ikonomi ine ya khou aluwa musi tshifhinga tshi tshi ya .
Arali vha litsha u nwa mishonga kana vha i nwa nga nḓila i si yone tsumbadwadze dzi nga tou vhuya nga huhulu .
Hu na u anganya uri 16% ya vhadzulapo vha masipala vha na HIV .
Musi ndeme yo tsela fhasi ya zwiteṅwa zwi no nga sa ndaka , na zwishumiswa , ṱhanganelo ya ndingano i ya sudzuluswa u bva kha Mbetshelwathungo Lweṱolweṱo na Ndiliso ya Tshitshavha u ya kha mufhalala wo kuvhanganywaho .
Guḽuu i no fara
Vha tea u ita khumbelo maḓuvha a 30 phanḓa ha musi vha tshi renga / kana u vhambadzela nnḓa .
4.4. Khabinethe i dzhiela nṱha u shela mulenzhe ha khamphani dza Afrika Tshipembe kha vhudzudzanyi ha vhu53 ha Ṱano ḽa Mbambadzo ḽa Dzitshakatshaka ḽa Maputo , ḽine ḽa ḓivheeswa nga FACIM , ḽine ḽi ḓo farelwa Mozambique u bva nga ḽa 28 Ṱhangule u swika nga ḽa 3 Khubvumedzi 2017 .
Mbeu kana zwipiḓa zwa u ṱavha
U sedzulusa kutshimbidzele kwa u anḓadza ndimuso na vhutshimbidzi .
Fulo ḽo ṱanganelaho ḽi ḓo fhaṱwa nṱha ha mbekanyamushumo dzi re hone , tshumelo , ṋetshedzo na zwiko na nyengedzo ya zwiko zwiṅwe zwo engedzwaho u itela khonanyo , ndivhiso , vhupfumbudzi , mveledziso na mveledzo ya matheriala a khwaḽithi u vhewa ha u kunguwedza na u vhea iṱo na tsedzuluso .
U shumisa mitshila kha u vhumba maipfi maswa .
Kha mahumbulwa a u fhedzisela avho , vhadzulatshidulo vho khoḓa BNC sa nḓila yavhuḓi vhukuma kha u khwaṱhisedza hafhu mbofho yo khwaṱhaho ya vhukonani na vhushaka havhuḓi vhukati ha mashango mavhili .
U ṱalusa madzangano a tshitshavha , zwiṅwe zwiimiswa zwi elanaho kana mivhuso ya masipala ine ya tea u dzheniswa .
Iyi bammbiri a i nga ḓo dodombedza phambano na vhukonḓi ha iyi thero vhunga izwi zwo hulesa .
Zwazwino ri ḓo vhidza vha Iran uri vha imise thuso yavho ya zwa mmbi na zwigwada zwa zwifheṱashango na u vha vhudza uri vha imise thuso yavho ya zwa masheleni .
Muofisiri Muhulwane wa Mulilo a nga rumela tshihumbudzo tsha u vusuludza u ṅwalisa kha muṋe kana mudzuli wa zwifhaṱo zwo ṅwaliswaho .
Kha vha ṋekane nga khophi dzo sethifaiwaho dza maṅwalo a vhuṋe a miraḓo .
Vhurangeli vhu vhea mutheo wa thendelano kha ḽifhasi , nga kha u ṱanganya lushaka , kha tswikelelo ya nyambedzano Afurika Tshipembe .
Arali zwi tshi ṱoḓea , nahone nga pfano na masipala yo dzhenelaho phurogireme , vhadzheneli vha nga khethekanywa u itela uri muṅwe na muṅwe a vhe na tshifhinga tsha u ḓikonanya na ṱhoḓea dza hune a shuma hone .
Kha luṱa lwa fhasisa , ṱhoḓisiso i bveledzaho haiphothesisi kanzhi iya tamisa ya dovha ya vha yo fanelaho u fhira ṱhoḓisiso ya ndingo ya haiphothesisi .
Idzi " pfunzo dzo gudwaho " dzo thoma u bva kha kudzhenele kwa mbekanyamushumo nahone dzi dzhiiwa sa vhuimo kha Muhangarambo Wapo .
Vha songo shavha u ri kwama kha 0860 00 4367 arali vha tshi ṱoḓa thuso ya nga ha u shumisa tshumelo .
U ḓo bveledza Muvhuso wo dzudzanyeaho u konaho u ita zwithu nga u ṱavhanya , une wa ḓo shuma zwavhuḓi kha u bveledza tshanduko dza tshivhumbeo dzi ṱoḓeaho kha nyaluwo yo katelaho , na u bveledzisa mutheo wa vhashumi kha shango na demokhrasi yo khwaṱhaho .
Zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwi ḓo ṋetshedzwa kha Vhupo ha Vhulanguli vhuṅwe na vhuṅwe .
Vhomadzhisiṱaraṱa , zwavhuḓivhuḓi , vho vha vha tshi khou timatima nga maanḓa nga ha mahumbulelwa aya musi a tshi itwa nga muhwelelwa hu nga vha kha matshimbidzele a dzhele kana tsengoni .
Hu ḓo vha na u amba na vhoramafhungo nga Musumbuluwo , wa dzi 13 Fulwi 2016 .
Maanḓa khathihi kha pfunzo zwi amba uri u dzudzanya na u shumisa mbekanyamaitele ndi vhuḓifhinduleli ha dziphalamennde , mivhuso , dziminisita na mihasho .
A thi timatimi uri lwa tshifhinga tsha thonamennde heyi hu tshi katelwa na mushumo wa Tshiphuga tsha Ḽifhasi , vhathu vhashu vho ḓo fara vhaeni vhashu vha bvaho u mona na ḽifhasi nga nḓila ya vhududo .
Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa u ḓo humbela vhafaramukovhe vho teaho uri vha shele mulenzhe ( vha tshitshavha na vha phuraivethe ) uri hu wanale tshomedzo dzo teaho dzi ḓisaho vhudzheneleli ho fhelelaho kha zwitshavha izwi zwa 128 , zwo topolwaho nga TRC nga kha kheisi dzine dza nga fhambana nga ndeme yadzo ine ya nṱhesa ya vha R30 miḽioni .
Reithi dza asesemennde dzi anzela u shumiswa kha u lambedza tshumelo dzi sa badeli sa mbadelo dza u vhusa na ndangulo dza ḓorobo , tshumelo dza gwama , tshumelo dza ḽaiburari , zwishumiswa zwa mitambo na vhuḓimvumvusi .
U shumisa digirii dza mbambedzo kha u ṱalutshedza nyolo / tshifanyiso .
U shumisa zwo bveledzwaho nga maitele ( zwi re:.pulane ya Wadi na IDP ) u ḓivhadza mishumo ya u pulana ine ya vha hone kha kuṅwe kuitele
Ndivho ya Mulayo uyu ndi u bveledza pfanelo ya ndayotewa ya u swikelela mafhungo maṅwe na maṅwe o farwaho nga Muvhuso na mafhungo maṅwe na maṅwe o farwaho nga muṅwe muthu nahone ane a khou ṱoḓea u itela u shumisa kana u tsireledza pfanelo dziṅwe na dziṅwe .
Vhulavhelesi ndi mushumo wo ṋetshedzwaho Phalamennde nga Ndayotewa u ṱola na u lavhelesa mishumo ya muvhuso .
U khwinisa pfanelo na kuitele kwa ndinganyelo zwa vhathu vha re na vhufamuraḓo .
Mishumo yavho i shanduka u bva kha iyo ya u vha vhatshimbidzi musi , zwa ndeme , ḽitambwa ḽi sa swiki magumoni , fhedzi ḽi tshi bvela phanḓa ḽa katela vhaṱaleli kha khanedzano na nyambedzano dzo dziaho vhukati havho .
U avhiwa ha madokotela a tshumelo dza zwitshavha ndi tshipiḓa tsha maitele a Lushaka .
Ho no itwa mushumo munzhi kha ṅwaha wo fhiraho kha u shumana na Pulane ya Nḓila dza Ṱahe na mbekanyamushumo dzashu dzoṱhe .
Ndaela dza mbekanyamaitele khulwane sa zwe dza ambiwa nga Maanḓalanga Mahulwane dzo ḓivhadza sia ḽa tshiṱirathedzhi tshine muhasho wa ḓo tevhela lwa tshifhinga .
Mulingo wa u vhea mishumo ya muthu u mona na tshivhangi tshihulwane tshithihi zwi nga livhisa kha u sa u ṱalutshedziswa zwone hunzhi hune ha sa ṱuṱuwedze zwipikwa zwa tshiimiswa .
Lindiwe a vula vothi nga zwiṱuku a sa iti phosho a swika a vhea uḽa magazini phanḓa ha ningo ya ngweṋa .
U ya nga tsenguluso iyo , khomishini i khou themendela uri u iledza u pomoka zwi tea u sedza kha idzo nyimele dzine ya vha zwi tshi khou itelwa u vhaisa ( muvhuli kana muhumhulo ) .
Uri vha fhiwe Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa , tshaka dza zwimela dzi fanela u vha zwiswa , Zwi sa fani na zwiṅwe , Zwi tshigwada tshithihi , zwi sa shanduki ( DUS ) zwa dovh zwa vhana dzina ḽi ṱanganedzeaho ( dzina ḽa tshigwada ) .
Ṱhumano dza lushaka lwo vanganaho lwa maimo a nṱha i fanela , nga u ralo , i tshimbila yo vhambela kha ṱhumano dza mimoḓoro ya khaphasithi ya nṱha fhedzi .
Izwi ndi u itela tsireledzo ya vhaḓivhadzi .
U bula ḽa uri ḽiṅwalo ḽo takalelwa na kana hai , na u kona u imelela uri ndi ngani ( sa , tshiṱori itshi a tsho ngo nḓifhela ngauri ... )
( b ) u wanululwa malugana na izwo nga komiti ya Buthano ḽa Lushaka , na
1.1 Khabinethe i ṱanganedza u ḓivhadzwa ha u thomiwa ha Operation Phakisa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , zwine zwa ṱavhanyisa nḓisedzo nga pulane dzo ṱaṱanḓavhudzeaho dza uri hu shumiswa hani , thandululo ya thaidzo na mashumele a vhonalaho u itela u ṱuṱuwedza nyaluwo .
Maṅwalo a tshiṱirathedzhi ( na zwipikwa zwa hone ) a fulufulu ḽi vusuludzwaho na u shumisa fulufulu ḽiṱuku zwo no ḓo phasiswaho nga Khabinethe ndi vhuṱanzi ha ezwi .
Mivhigo iyi i vhumba tshipiḓa tsha Muhanga wa Puḽane dza Tshifhinga tsha Vhukati ha Ṅwaha ( MTSF ) wa u bva nga ṅwaha wa 2019 u swika nga ṅwaha wa 2024 .
Tshiṱatamennde tsha muṱangano wo khetheaho wa Khabinethe nga kha vidio
Miṅwe mimasipala i khou shuma zwavhuḓi , na dziṅwe dzikhansela dzi khou ita mushumo wadzo nga nḓila ine vha tea u shuma ngayo .
U thomiwa ha zwivhumbeo zwa tshiimiswa tshone na ṱhumanyo .
Komiti ya Wadi i fanela u vha na pulane ya ṅwaha ine ya sumbedza zwavhuḓi uri ndi zwifhio zwa ndeme khayo na uri i khou lavhela u swikela zwithu-de ?
Kha vha ri ndi khwaṱhisedze uri ri ḓo wana nyukiḽia nga tshikalo na tshikhala tshine shango ḽashu ḽa ḓo kona u swikelela .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza uri ri sumbedzise hafhu maga o ṱanganelaho a u tikedza mavundu e a kwamea zwihulwane nga gomelelo .
( iii ) u ḓadza arali zwo fanela , tshikhala malugana na yeneyo ofisi ; kana
Midavhi ya mitambo ya fomaḽa , ine ya shuma sa fhethu ha ndondolo ya mupo , dzi fanela u wanala u itela u khwaṱhisedza vhuimo ha nṱha ha u kovhekana tshikhala , u fana na u kovhelana vhukati ha kiḽabu dza mitambo , mitambo i yaho nga khalaṅwaha , zwikolo na zwitshavha .
Khomishini ya Ndinganyo ya Mbeu e .
Ndi nnyi o eḓelaho ?
Muthu ane a ṱama u ḓa na vhuṱanzi vhuswa u tea u ita aphiḽi na u ita khumbelo ya u tendelwa uri a ḓe na vhuṱanzi vhuswa kha aphiḽi .
Ri dzulela u ṱangana na thaidzo ya gomelelo , miḓalo na zwiṅwe zwiwo zwa mutsho wo kalulaho zwine zwa elana na thempheretsha ya ḽifhasi i re nṱhesa .
Muṱangano u vhumba tshipiḓa tsha khanedzano nga ha u thomiwa ha Adzhenda ya Mveledziso ya UN ya phanḓa ha 2015 na " Adzhenda ya vhupo ha Dziḓoroboni Ntswa " ine ya ḓo tendelanwa nga UN nga 2016 .
Komiti ya Minisiṱa dza Khoro ya Pfunzo na Ṱhoho dza Mihasho ya Pfunzo vha ṱangana tshifhinga tshoṱhe u wanulusa mafhungo a zwa mbekanyamaitele na u pfananya mveledziso ya pfunzo .
Tshiṱirathedzhi tsha u langula mafhungo tsho shumiswa hu tshi tevhedzwa tshifhinga tsho vhewaho .
U ya nga u ḓitika nga ngudo dzo gudwaho u bva kha ngudo dza vhulanguli ha u thoma , luṱa lwa vhuvhili lwa odithi lwo thoma nga Ṱhafamuhwe 2014 .
Kha vha rumele khumbelo nga SMS riṋe ri ḓo fhindula rina mafhungo e vha a humbela .
Khethakanyo ya maipfi na u vhala madungo .
4 . MATAVHI KHA MUHASHO WA ZWA VHUENDELAMASHANGO WA LUSHAKA
Choudree u sumbedza tsumbo i tevhelaho u sumbedzisa mbuno iyi :
U VHONA URI VHADZULAPO VHOṰHE VHA WANA NDONDOLA MUTAKALO NA MAGAVHELO A NDEME
Hu dziṅwe tshaka dza u kwama muvhili dzine dza ita uri vha pfe vha songo vhofholowa .
U shela mulenzhe kha nyambedzano a tshi vhudzisa mbudziso uri a kone u pfesesa .
Thuso i ṋetshedzwaho nga luṱingo arali hu na zwa shishi ;
Zwa ndeme kha tshanduko iyi ya zwa matshilisano ndi u lwa na u shaya mushumo na u khwaṱhisedza uri hu na ndinganyiso ya ikonomi .
Mulayo uyu u avhela maanḓa na mishumo ya Minisiṱa wa Ndaulo na Tshumelo ya Muvhuso .
Khoro dza nyambedzano dzi re hone kha ndaulo dzi ḓo dzula sa khoro dza nyambedzano dza thungo iṅwe na iṅwe i na milayo yayo .
2.1 . Khabinethe yo tendela u gazethiwa ha Mbekanyamaitele ya Vhulangi ha Maḓi a Mugodini u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Hezwi zwi na masiandaitwa manzhi a maimo a u bva kha mirafho , fhethu na zwiimiswa .
Khabinethe yo rumela Eskom sa Muṋe Mushumisi na Murengi wa Mamaga a Muḓagasi wa Nyukuḽia u ya nga Mbekanyamaitele ya Fulufulu ya Nyukuḽia ya 2008 .
Ri khou engedzedza mitambo kha webusaithi yashu uri vhana vha tambe .
Ndinganyiso mishumoni na maṅwe maga a u lulamisa zwi tea u itwa uri zwi shume zwavhuḓi nga u sedzesa kha vhupo vhune ha khou bveledziswa vhukoni .
U dzhenelela ha tshitshavha hu ṱoḓa zwiimiswa zwo teaho u konisaho vhadzulapo u amba nga ha mbilaelo dzavho , u ḓisa mbilaelo,u topola ṱhoḓea na u swikelela thandululo dzi tendeleaho kha u swikelela hedzi ṱhoḓea na mbilaelo .
u topola zwine zwa nga vha khombo zwine zwa vha hone musi hu tshi khou itiwa mushumo , hu tshi khou bveledzwa zwiṅwe , u itiwa zwiṅwe , u shumiswa , u vhulungwa kana u endedzwa , na tshishumiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha nga vha tshi tshi khou shumiswa
Masiandaitwa a si avhuḓi a kuhumbulele ku dzhiaho sia na maitele a khethululo zwi kwama vhanna na vhafumakadzi nga nḓila i si yavhuḓi .
Phukha ya ḓaka ndi mini ?
18.3. Ndi mbekanyamushumo i yoṱhe ine ya shuma na zwa ndambedzo ya tshikolodo ; u dzhiela nṱha khadzimiso ya masheleni a thandela lwa tshifhinga tshilapfu ; kathihi na u sika nyimele ya vhuḓi ya u mona ha masheleni musi vharenndi vha tshi badela rennde ngeno zwiimiswa zwa matshilisano a zwa dzinnḓu vha tshi badela zwikolodo zwa dzireitsi , mithelo na tshumelo kha mimasipala .
Mashudumavhi , avho vhane vha tambulesa nga ṅwambo wa tshilengo itshi tsha tshifhinganyana ndi dzimiḽioni dza vhaswa vha vharema vha sa shumi na vhashumi vha vharema vha ṱoḓaho zwikili u itela u khwiṋisa khonadzeo dzavho dza u nga tholiwa na u takula zwikili zwavho .
Kha mulayosiṅwa na vhupulani ha ndaulo ya malaṱwa zwo ṱanganelanaho , Botswana ndi ḽone ḽi ḽoṱhe ḽo bvelelesaho kha mashango a Tshipembe ha Afrika .
Gumofulu ḽa R6 957 nga muunḓiwa na R13 913 nga muṱa nga ṅwaha
Lweṱolweṱo lune lwa ṱanganedzea nga zwenezwo a lu elei , na khonadzeo i nga si tiwe .
musi dzi nyimelo dza vho dzi tshi shanduka
Tshivhalo tsha vhathu vha shumaho tsho engedzea uya kha hafu ya miḽioni nga ṅwaha miṅwahani miraru yo fhiraho .
Zwi ḓo vha zwi khaedu ya ndeme u wana mugaganyagwama wa kushumele u itela vhuongelo uvhu .
O fhedzisela o shavha fhethu afho u itela u ponya avho vhane vha khou shushedza u ḓo mu londa .
Masiandaitwa ndi a uri madzangano a vhalwadze kathihi na vhaṱoḓisisi vho ṱanganyisa nungo kha u ḓivhadza tshitshavha nga nḓila ya khwiṋe .
Muvhuso wo isa masheleni a fhiraho R2 , 8 biḽioni kha khamphani dza kha sekithara , nga kha mbekanyamushumo ya Nyengedzedzo ya Vhuṱaṱisani ha Vhubveledzi .
U pfuluswa ha vhashumi ho no ḓi vha kati nahone hu ḓo khunyeledzwa hu si kale .
U tshinyadza na u kwasha ndaka zwi vha zwo no fhira tshikalo tsha pfanelo dza u gwalaba nahone ndi mushumo elemende dza vhugevhenga .
Nga nṱha ha izwi , themamveledziso khulwane u tou fana na vhusikamuḓagasi dzi nga si kone u fusha ṱhoḓea .
2.2 . Pulane i dzinginya nḓila dza sumbe dza u dzhenelela dza ndeme , dzine dza katela u vusuludza ṱhoḓea dza fhano hayani ; u thoma vhubindudzi khathihi na mbekanyamushumo dza u kuvhanganya zwishumiswa khathihi na u ṱanganywa ha vhuendelamashango ha dzingu .
4 . Vhulondo : Vhadzulapo vha tea u farwa nga nḓila ya ṱhompho na u dzhielwa nṱha .
Ndi zwiṱuṱuwedzi zwi no bva nnḓa zwine zwi sa langei .
Thandela dza u engedzedza dzi katela u thomiwa ha Dube Tradeport na u tibulwa ha tshiga tsha tshihumbudzi tsha Vho John Dube ngei Vhukavhamabufho ha Dzitshaka ha King Shaka ṅwedzi u ḓaho na u ira dzina nga vhuswa Nnḓu ya Mahosi ya vhudzulo ha muphuresidennde ngei Durban nga murahu ha Vho Dokotela Dube .
Zwo dzheniswaho zwa mitshini na iḽekṱhirikhaḽa ndi tshipiḓa tsha konṱiraka khulwane nahone zwi khou ya u kalwa nga Musaveyi wa Khwanthithi .
U kunakisa luthihi kana luvhili nga ṅwaha na zwone a si u ḓisedza tshumelo dzi sa nyeṱhi .
Hu nga nḓila ifhio na ifhio hu khou ya u vha ṅwaha wo dzikaho kha polotiki ya Afrika Tshipembe .
Vha mbo tshimbila vha tshi hwenya vha tshi livha tshiṱediamu , vha mbo ṱanganedzwa nga phosho ya mavuvuzela khathihi na nga phosho ya vhana vha no khou khuza .
U wana muhumbulo muhulwane wa tshikwere na u ola ho teaho vhunzhi ha zwi re kha mafhungo , dzhielani nṱha lushaka lwa zwifhaṱo zwo monaho na afho .
Quarantine Officer u ḓo ita nzudzanyo dza u ṱanganedza phukha kha tshiṱitshi tsha khethululo nahone u ḓo ḓadza tshipi ḓa tsho teaho tsha fomo ya khumbelo .
( b ) hu ḓo fhela nga murahu ha miṅwaha miṱanu musi tshigwevho tsho fhela .
I ḓo bvela phanḓa na u tikedza mushumo une wa khou lingedza u vala mutwe wa tshayandinganyo tshitshavhani tshashu .
Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi u ḓo tea u sedzulusa mbekanyamaitele na milayo yo teaho , hune zwi ḓo vha zwo tea .
Na riṋe ri na vhuṱudzeṱudze kha sisiṱeme dzashu dza mutakalo dzine dza wana ṱhogomelo ṱhukhu vhukuma kana dzi sa wani ṱhogomelo u bva kha madzangano a dona ; madzangano a dzitshaka na zwiimiswa zwapo zwa ṱhoḓisiso .
Ri a tenda uri zwiṅwe zwa zwiwo zwi sa tshimbilelaniho na mbekanyamaitele ya ANC zwo vha hone .
Kha vha ḓiṅwalise sa mutheli nga u ḓadza fomo ya u ḓiṅwalisa ya IT77 ine ya wanala kha webusaithi ya SARS .
3.2 Foramu i ḓo sedza kha masia a ndeme a tshumisano vhukati ha Russia na mashango a Afrika .
Phurogireme ya Thendelano ya Masheleni i ṋetshedza masheleni kha ṱhoḓea dza masheleni a u swika kha R2,5 miḽioni .
Vhuraḓo ha khantsela idzi nga vhahumbeli zwi vhuedza vhahumbeli .
U amba zwiṱori na u dovholola zwiṱori zwo ambiwaho nga vhaṅwe nga maipfi awe ene muṋe .
U ḓiṱhogomela nga u ambara masiki sa afha khemikhala dzi na mitsihambe ya khombo .
Tsho vhangaho lufu zwa vhukuma a tshi athu ḓivhea .
2.6 . U themendelwa uhu na mikumedzo u bva kha Muvhigo wo Katelaho nga ha u thomiwa ha Mulayombisi wa Mutakalo wa Matshilisano wa 1997 yo tendelwa .
Nga fhasi ha sisiṱeme ya vhorakoloni ya vhuvhusi vhu so ngo livha na mivhuso ya khethululo , " Khoro " yo vha i tshi shumiswa vhukuma nga muvhuso nga kha u shumisa maanḓa o ṱanḓavhuwa u ya nga ha milayo , mishumo ya " Mahosi " na " Khoro " ye ya vha itshi shumiswa u vhuedza na muvhuso .
Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka ( NA ) ,
Phambano ya ndeme i tea u itwa vhukati ha vhuloi havhuḓi na vhuloi vhu si havhuḓi .
Maṅwalo a mugaganyagwama o swikiswaho kha phalamennde a katela mafhungo o fhelelaho nga ha zwa mugaganyagwama , u lusa u na zwo swikelelwaho zwezwino zwi tshi kwama masheleni .
" U na mbilu ya tombo " na " Seani ndi ṱhase " ndi maambele .
Sisiteme ya zwa u laula ya u kunguwedza , hu tshi khou tevhedza maitele a dzitshaka , i khou lambedzwa tshoṱhe nga nḓowetshumo ya vhudavhidzani ha zwa u maketa .
Mutheo wa mvelaphanḓa ya lushaka u shuma sa wone theo ya mvelaphanḓa ya zwiṱirathedzhi zwa sekhithara .
6.7.1.1 Minisiṱa vha tea u vhea khosikhulu na Vharangaphanḓa vha Sialala vhahulwane ha vhaofisiri vhahulwane vha khothe dza sialala dzo thomiwaho kha maanḓa o ṱalutshedzwaho u ya nga ha mulayo .
Mivhigo ya kotara iṅwe na iṅwe kha nyito dza Vhugudisi na Komiti ya Mveledziso ya Zwikili .
6.6.3 Musi muvhigo u na themendelo dzi lingedzaho u vusuludza na u khwaṱhisa khothe dza sialala , dziṅwe dza themendelo , nga maanḓa idzo dzi ambaho nga ha u ṋea tshigwevho tsho fhahewaho , khaṱhululo na u vhea mivhigo ya matshimbidzele a tsengo zwo ḓisendeka nga khothe dza Vhukovhela nahone dzi nga wanala dzi sa elani na ndeme dza vhulamukanyi ha Afurika .
Buroka kana mushumi , mufaramukovhe , mulanguli , muofisiri , khonsaḽithenthi kana rakhonṱhiraka wa muthu muṅwe na muṅwe ane a ṋekedza tshumelo idzo ;
Kheyi milaedza ya ndeme ya malo nga ha u thivhela HIV :
Dzibannga dzi ṋea phimo dza nzwalelo dzo fhambanaho kha vharengi vho fhambanaho .
Marifhi aya o ṱalusa dzikhaedu na u tsivhudza ṱhoho dza tshikolo kha maga ane vha tea u dzhia .
Sibadela tsha Vhana tsha Red Cross War Memorial tshi na mushumo muhulwane kha u langa tshiimiswa itsho nga u shumisa u dalela saithi na miṱangano misi na misi .
Vha shuma mishumo yavho vho vhea madzangalelo a vhone phanḓa .
Ri vhona u sa konḓelelana na u siwa nga nnḓa kha ḓivhazwakale dza lushaka dzine dza hanela vhuṋe ha vhaṅwe .
Aphiḽi i tea u itwa kha aḓiresi , nomboro ya fakisi kana ḓiresi ya imeiḽi zwa Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo .
Khaedu ndi ya u fhungudza mutengo na u khwaṱhisedza u tenda u shanduka ha luambo na zwi re ngomu .
Ri dovha hafhu ra pfa ro hulisea nga u shela mulenzhe kha u ṱoḓa thandululo kha nyimele i re Cote d'Ivoire , sa muraḓo wa African Union High-Level Panel , ro nangwaho u thusa u tandulula khaedu kha ḽeneḽo shango .
U thusa vhaofisiri vha masipala na vharangaphanḓa vho khethwaho kha u fhindula nga nḓila yavhuḓi vhadzulapo vhuponi havho,u dzhenelela ha tshitshavha ndi zwa ndeme .
U vha o khwaṱhaho na u dzhenela kha mafhungo a tshitshavha , vhadzulapo zwi nga khwaṱhisedza zwauri :
U ṅwala : Ṅwalani bugu ya tshiṱori ni tshi shumisa thempheḽeithi ya tshigeriwa .
Mashumele a vhigwa lwa tshiofisi kha kotara iṅwe na iṅwe kudzudzanyele kwa masia , hune tshitshavha tsha vhigwa luthihi nga ṅwaha nga kha nyanḓadzo na tshifanyiso tsha muvhigo wa ṅwaha .
Itshi tshikolo tsha dzibulasini a tshi tsha shuma , nga mulandu wa vhagudi na tshiṱafu .
Vhukoni ha vhugudisi vhu ḓo khwiṋiswa u itela u khwaṱhisedza vhukoni kha zwiko zwa vhathu zwa ndondolo ya mutakalo .
2.1 . Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha mbekanyamushumo ya shango ya BDM .
Kha vha vhone zwauri tshigwada tshi a pfesesa phambanaho vhukati ha ' ndeme ' na ' u swikelelea ' .
U pendelwa ha ṱholo ya ṱhuṱhuwedzo ya masheleni kha mabindu u itela u khwaṱhisedza zwine a tea u shumiswa zwone na u wana zwa ndeme kha tshelede u itela u ṱutuwedza nyaluwo i katelaho .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa u vhala : ( orala kana / na nḓowenḓowe ) u vhala na vhagudi
Fhedzi , u shela mulenzhe havho hu nga thusa vhalwadze uri vha wana ndondolo ya khwine tshifhinga tshi ḓaho .
Phatheni ya mushumo i a fhambana vhukati ha muvhuso wa vundu na wa lushaka , u sumbedza u fhambana nga mishumo .
Ndi pfanelo na mulayo une wa lavhelelwa kha mudzulapo muṅwe na muṅwe .
Muṅwe na muṅwe o bulwaho kha ino khethekanyo u na pfanelo dza u kwama khothe i re na vhukoni , a sumbedza uri Mulayotibe wa Pfanelo wo pfukiwa kana u khomboni , nahone khothe i nga mu thusa nga nḓila yo teaho , hu tshi katelwa na u bulwa ha dzenedzo pfanelo .
Vhuongelo vhuswa vhu ḓo dovha hafhu ha ṋetshedza tshomedzo dza musalauno nahone dzi re na zwishumiswa zwo teaho u itela u tikedza pfunzo dza vha sa athu fhedza digirii kha tshiimiswa tsha saintsi ya mutakalo kha Yunivesithi ya Transkei .
Vha nga ḓovha hafhu vha bvisa vhupfiwa havho nga u tou amba kana nga makumedzwa o tou ṅwalwaho .
Mbumbano kana tshiimiswa tsha mutholi vha nga thoma iḽi ḽiga .
Musi mbuelo dzi tshi aluwa nga nḓila i linganaho zwiṱuku zwi khou shumiswa kha zwiḽiwa na zwiṅwe zwivhambadzwa zwa mutheo .
Musi tshiimiswa tshine tsha khou ita khumbelo tshi bindu ḽa ṱhanganelano , tshigwada , kana tshumisano , muthu muṅwe na muṅwe u tea u ḓisa mafhungo are afho nṱha .
5.4 Khabinethe yo dovha hafhu ya takadzwa nga mvelaphanḓa yavhuḓi ye ya itwa kha zwa u ṋetshedzwa ha ndiliso kha vhapondwa vha tshiwo khathihi na vha miṱa yavho .
DLTC ( senthara dza u linga vhareili ) .
Naho hu na uri mushumo uyu wo itea phanḓa ha tshikolo na u vhanga u lenga nyana , ho itwa nga hune ha koniwa u khwaṱhisedza uri vhagudi vha sa lenge u ya tshikoloni .
Tshikwama tsho thoma sisteme dza u laula na u dzudza tshelede ya u tshimbidza bindu yo ralo .
Mishumo a i faneli u , nga u ralo , u thivhelwa kha u dzula tsini na mudzhenelano .
Zwisumbedzi zwihulwane zwo vhetshelwa ndinganyiso dza nṱhanṱha nahone a dzi tei u ḓisendeka kha dza lushaka .
i ) Ṱhanganelano ya Thekhinoḽodzhi - izwi zwi amba nḓila ine sisṱeme dza thekhinoḽodzhi dza aluwa ngayo nga nḓila ine ya livhisa kha uri dzi shume mishumo i fanaho .
Vhuḓinekedzeli kha maimo a fhasi a vhutshilo zwi ḓo khwaṱhisedza uri miṱa i shela mulenzhe lu vhonalaho kha ikonomi .
Nga kha Zwikili zwa Vhutshilo vhagudi vha swika hune vha itwa uri vha vhe na nḓivho nnzhi , zwikili na mikhwa zwine zwa khwaṱhisedza
Kha vha ṱalutshedze zwi teaho u tevhedzwa zwa idzo khonṱhiraka dzine dza tea u tendelana na zwiṅwe zwi teaho u tevhedzwa ;
Komiti idzi dzi anzela u vha na Miraḓo mihulwane ya Phalamennde .
U topola zwigwada zwa vhomakone zwi a leluwa nahone zwi ṱoḓa fhedzi ḽeveḽe ya u dzhenelana vhukati ha tshipikwa tsha tshigwada kana zwo sedzwaho na mishumo ya ndeme ya masipala :
Vhudzeneleli ha ho dzudzanyeaho : Vhunzhi ha masipala miswa minzhi yo hulesa u ya nga vhuhulu ha vhathu na vhupo u tendela vhudzheneleli thwii ha vhunzhi ha vhadzulapo kha maitele a u pulana ane a konḓa .
6.3 . Sekhithara ya radio ya tshitshavha ndi luvhanḓe lwa ndeme lwa vhudavhidzani lu ṋeaho vhathu vhashu tswikelelo kha mafhungo lune lwa shuma sa tshiitisi tsha u ṱuṱuwedza vhadzulapo vha re na nḓivho ya mafhungo .
Mafhungo a Red Tape sa zwe a ṱaluswa nga thimu dza mushumo dzi fanela u ṱanganyiswa na khadi dza tshikoro dza Vhalanguli vha Masipala u itela u thoma u shuma khwine kana bviswa .
U shandukisa sisteme ya zwa mulayo yashu yo ṋea khaedu khulwane kha sia ḽa u khwinisa mulayo .
Zwenezwo , nganetshelo iyi ya u pfela vhuṱungu na ndondolo i kha ḓi tshila ngei Zambia .
11.1.2 PAIA i ṱoḓa uri arali vha tshi khou ita heneyo khumbelo , vha tea u isa khumbelo I kha fomo yone a ( fomo hedzi dzo randelwa nga Vhulanguli ) .
Khabinethe i tendelana na Minista wa zwa Maḓaka , Vhureakhovhe na Mupo u thola miraḓo ya Bodo ya NFAC lwa miṅwaha miraru :
Kha bammbiri iḽi ḽa u shumela ri sedza uri phara dzi ṅwalwa hani .
Musaukanyo wa khovhandozwo ndi zwi tevhelaho ḽodzhiki ya u topola khovhandozwo .
Zwo tea uri ri vhe na sisiteme ya thendelano ya u sedza kushumele nga maanḓa kha vhulanguli ha nṱha .
Ṋetshedzani tshikhala tsho linganelaho na zwishumiswa u itela vhavhambadzi vha inifomala zwitoponi na zwiṱitshini .
Muthu a nga pfesesa na u ṱalutshedza iyi nyimele ya zwithu nga 1995 nga nḓila i pfadzaho .
Phasipoto ya tshifhinganyana i ṋewa vhathu vha Afrika Tshipembe vha teaho u endela mashango a nnḓa nga u ṱavhanya nahone vhane vha nga si kone u lindela u bviswa ha phasipoto yo ḓoweleaho .
Muhanga u eletshedza masipala wapo muṅwe na muṅwe kha u dzudzanya puḽane dzawo dza maitele .
NCOP i vhona hafhu uri madzangalelo a muvhuso wapo o imelwa kha vhuimo ha nṱhesa .
Mafhungo a mbadelo dza ṅwedzi nga ṅwedzi a vhatholiwa a ṱoḓea u ta u elea na khonadzeo u konisa u ṋetshedza tsumbathengo dza lweṱolweṱo lune lwa tea u badelwa .
Vhubveledzi kha nḓisedzo na u lambedza tshumelo dza muvhuso ho tea u shandukisa mimasipala nga nḓila yavhuḓi yo teaho yo ḓisendekaho nga vhashumi vha tshiimiswa .
Nga nnḓa ha u bveledza vhashumeli vha zwa ndondolamutakalo vhane vha vha tshipiḓa tsha vhashumi vhapo , vhuṱanzi ha risetshe vhu laedza zwa nḓisedzo na mishumo yo teaho ndondolamutakalo u itela u wana mvelelo dza nṱhesa .
Arali vha na ṱhanziela ya vhuṅwalisi , a vha faneli u wana phemithi ya u ṱunḓa .
Kana ḽaisentse dza mabindu na dziṅwe khumbelo zwi khou lenga u tendiwa ?
A hu na u bvisa mihumbulo nga ha zwa masheleni kana mbekanyamaitele ya zwibviswa , kana i tshi nga amba nga ha mafhungo afhio na afhio a elanaho na vhukoni kana mveledziso ya vhukoni .
Ndi zwifhio zwithu zwine izwi zwa ḓo ni swikisa khazwo ?
Mitengo ya khuhu dzo firiziwaho naho zwo ralo yo gonya nga luvhilo luhulwane nga maanḓa u fhirisa ya khuhu dza fureshe .
Afrika Tshipembe ḽo fhindula kha u sedzwa hafhu ha WTO kha mulayo u tshimbilelanaho na mitikedzelo , nga maanḓa pulane ya mveledziso ya nḓowetshumo ya dzigoloi , ho vha na u ḓivhadzwa zwi tshi ḓa kha heḽi sia .
U shumisa maipfi ane a bulwa u fana ; ane a peleṱiwa u fana fhedzi a tshi amba zwo fhambanaho ( homophones ) tsumbo , u ṱula ṱhulo kana u ṱula ha zwiito zwino amba tshiwo tshi sa takadzi .
Mutheo wa u thivhela vhutshinyi kha inthanethe une wa shumana na tshaka mbili dza vhutshinyi ha inthanethe ndi wa ndeme kha u shumana na mishushedzo na u ṱhaselwa ha tsireledzo ya inthanethe .
Badela mbadelo dza ṅwaha dzo randelwaho .
Thendelano Maelana na Thikhedzo ya Vhuthihi vhukati ha Vhulangi na Maitele- I vhea mutheo wa u bveledza mukano wa ṋetshedzo ya thuso .
U bvafhi iwe tshisusu nyalunako , wa nyalunako , wa manakanaka , ndi sa manakanaka ?
Tshifhinga tshine u iledzwa ha vha ho imiswa : Vhashumi vha nga lavhelela uri vha nga kona u tshintsha khetho dza mbulungo ya tshelede na ( fhasi ha pulane ya u tou funa ) phimo dza mbadelo yavho , khamusi luthihi nga ṅwaha .
Kha thandela dzi re na khovhandozwo khulwane , u vhea iṱo tshiteṅwa tsha mugaganyagwama tsha ndindakhombo ya thandela tshi fanela u dzhielwa nzhele .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u swiki hune wa vhila vhuṋe ha matheriaḽa ane vhone vha ṋetshedza kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka ( hu tshi katelwa u vhiga murahu na mihumbulo ) kana u ṱanwa , u apuḽouda , u ṋea mihumbulo kana u ṋetshedza kha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , kana tshumelo dzine dza tshimbilelana nayo ( " na u ṋetshedza zwo ṱanganelana " ) .
Zwishumiswa zwa mbambadzo ya masheleni / tshelede
Vhaofisiri vhahulwane vho teaho vha mishumo mihulwane ya ha masipala khathihi na vhadzikhantseḽara vha phothifoḽio vha tea u shumisa mafhungotshivhudzi aya sa tshipiḓa tsha kutshimbidzele kwa u bveledza zwiṱirathedzhi zwa IDP zwa u :
Mbilaelo dza vhashumi kha muholo wa vhuimo ha 2 - 12 dzo khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 30 u bva nga ḓuvha ḽe maṅwalo oṱhe o teaho a ṱanganedzwa
Ndivho ya mbekanyamushumo iyi ndi u ṋetshedza tshumelo dza u thusa na tshumelo dzi baḓekanywaho na muhasho .
Muṱanganoni mukhantseḽara wa wadi na Komiti ya Wadi vha vhudza vhathu vho dzhenelelaho uri vho dzhia tsheo ya zwo lugelaho tshitshavha nahone vho no vhudza khoro nga ha thandela dzine dza tea u dzheniswa .
Zwi re na vhushaka na izwi ndi nyengedzedzo ya nḓila dzine dza u tevhelela dzine dza ṱoḓa nḓila dzo linganaho dza ndango ya nḓisedzo ya tshiṱoko na nḓila dza zwa mabindu dzo ṱanganedzeaho kha dzitshaka .
Uyu ndi mushumo wa muvhuso wa lushaka .
Kha u ela zwikhala zwashu zwa u nga bvelela , ri na fulufhelo vhukuma .
Ri fulufhela uri u vhuedzedzwa ha Morocco kha Yuno zwi tea u shuma sa tshiṱavhanyisi tsha u tandulula fhungo ḽa Vhukovhela ha Sahara .
Vho swika he vha vha luthihi na vhaofisiri vha zwiimiswa zwoṱhe .
Thandela yo thoma yo livhiswa kha u thusa vhana vha zwikolo zwa mahayani u ya tshikoloni .
Ro kona u dzhenelela zwavhuḓi u fhelisa dzikhakhathi dzine dza nga dovha dza vha hone dzi elanaho na tshiṱereke .
U vhea zwiga kana zwitandadi zwa tshumelo zwine zwa sumbedza uri ndi vhukhwine vhu ngafhani ha tshumelo vhune ha nga lavhelelwa .
Ndeme ya vhashumi kha tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe , vhupfumbudzi havho ha ndeme na vhukoni ho ṱumanywaho na vhugudisi ha thekhiniki ha vhashumi lwa miṅwaha minzhi ho ombedzelwa nga vharangaphanḓa vha dzitshaka vho fhambanaho .
Dzimbalombalo dzi re afho nṱha ndi vhuṱanzi ha izwo .
Ri fhano u vha thusa
Muofisiri wa tshipholisa u ḓo vhona zwauri vha a ṱolwa nga mushumeli wa mutakalo o gudelaho , ane a ḓo ḓadza muvhigo wa mutakalo na u kuvhanganya vhuṱanzi ha mutakalo .
Ṱhoḓea dza mushumisi na lwa tsiko dzo fhambana zwihulu u ya nga zwivhangi izwo zwi fanaho na vhukale , mbeu , mvelele , mbuelo na vhuimo ha mutshimbilo na , zwo ralo , ṱhoḓea dza muthu , khathihi na ṱhoḓea dza nnyi na nnyi dza zwa shango kha tshitshavha nga u pfufhifhadza , zwi shanduka tshifhiga tshoṱhe .
Vho isa mbilaelo kha masipala .
Zwi kha vhone vhaṋe u lingedza u dzula vha tshi i londola ṅwaha muṅwe na muṅwe , sa izwi nnḓu yavho i ndaka ya ndeme ine ya ḓura masheleni manzhi nga maanḓa .
Muinzhiniara mueletshedzi zwino a nga khunyeledza pulane yo dodombedzwaho ya thandela zwi tshi a nga muvhigo wa pulane thangeli wo tendelwaho .
Ndi zwifhio zwihulwane zwe na / vha kona mutamboni uyu ?
Masiandaitwa a tshiimo itshi tsha matshilisano na ikonomi ndi ane a sumbedza uri mbekanyamushumo dzi tea u lavhelesa kha vhafumakadzi , vhaaluwa , vhaholefhali , vhaswa na avho vhane vha nga si kone u dzheniswa kha ikonomi yo dzudzanyeaho .
Talelani masalavhukuma a re mafhungoni aya .
Wa vhuya wa phasiswa wa vha mulayo , Mulayotibe u ḓo shela mulenzhe kha u fhungudza mabulayo dzibadani dzashu .
Thaidzo nga ha u tshila nga kha tshanduko ya thevhekano ya vhuhulu uvhu kanzhi ndi uri avho vha re nga ngomu a vha vhoni uri vha khou livhana na mini .
Roṱhe ri tea u tikedza khuwelelo nga Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi ya u thivhela u kavhiwa nga COVID-19 huswa .
Vhanna na vhafumakadzi vha nga ḓi vha vhapondi na vhapondwa vha khakhathi dza Miṱani .
Mbambadzo kha zwisumbedzi zwa zwitshilaho izwi zwi nga fhasi a mulayo wa vhutevheli mukene u itela u sa dzhenisa khomboni hafhu matshilo azwo na u ri zwi fanela u tendelwa kha nyimele dzo khetheaho .
Komiti dza Wadi a dzi na maanḓa a mulayo u ya nga ha tsheo dza khoro .
Naho tshiimo tsha ikonomi ya ḽifhasi tshi songo dzudzanyea , hu khou vhonala ri tshi nga zwazwino zwithu zwi kha nḓila ya u vhuyelela ngonani .
12.4. Muhasho wa Mveledziso ya Vhulamukanyi na Ndayotewa u ḓo tshimbidza fulo ḽa vhuvhili ḽa radio ya tshitshavha fhasi ha mutevhe waḽo wa Let's Talk Justice , ḽi isaho tshumelo dza muvhuso kha vhathu nga u ṋetshedza vhathetshelesi tshikhala tsha u amba na vhaofisiri nga ha mafhungo mahulwane .
Khethekanyo idzi dza vhutshinyi ho fhambanaho dzi sumbedza mbuno ya uri zwiwo zwo katelwaho nga khethekanyo iyi zwi fhambana zwihulwane kha vhuhulwane hazwo .
Vhalwadze vha muhumbulo ndi vhaṅwe vha vhathu vha ṱhogaho vhukuma kha tshitshavha , vha ṱoḓaho tsireledzo kha Muvhuso wone uṋe na tshitshavha nga u angaredza .
11.7. Khabinethe i tikedza Afrika Tshipembe kha u ima haḽo kha u vha nketheni hafhu kha vhufaramuraḓo ha Khoro ya Dzangano ḽa zwi Tshilaho Maḓini ( IMO ) .
Komiti dzi ita mushumo muhulwane kha maitele a u fhaṱa demokirasi na u ita uri tshitshavha tshi shele mulenzhe kha maitele na mishumo zwa phalamennde .
U thetshelesa a sa dzheneleli , a tshi sielisana na vhaṅwe kha u amba nga tshifhingatshau amba kiḽasini na kha tshigwada .
Khethekanyo , mbalavhathu / sentsasi
Honeha , vhushelamulenzhe uhu zwihulwane vhu sokou itea hu si nga dizaini .
Ri dovha ra ṋekedza zwiṅwe zwibveledzwa zwa mvelele vhuimo na pfanelo dza zwiṅwe zwa ndeme .
Muhumbeli u tea u saina mabammbiri oṱhe e a tou engedza .
Kha ri ṅwale maṅwe a haya maipfi kha u ṱanganya : musi
Rakhonṱhiraka u ḓo ṋetshedza theminala dzoṱhe dza vhuṱhogwa , dzipfara na dziṅwe ṱhanganyo dza zwidzheniswa .
Ndi tshi swika hayani ndo reshwa nga khekhe ya u naka .
Hune vhuṱumani ha tea u itea siani ḽa mafhungotsivhudzi ane a tea u sedzwa sa tshipiḓa tsha mishumoitwa ya IDP ;
Vhathu vha Afurika Tshipembe vho shela mulenzhe kha nyelelo ya demokhrasi ya u khetha Muphuresidennde muswa wa shango , nga u tou voutha .
Kha tshifhinga tshiḓaho , sekithara ya pfunzo ya mutheo i ḓo sedza kha u khwinifhadza ḓivhambalo na u vhala , u engedza u ṱanganedza kha gireidi R na u fhungudza u salela murahu ha themamveledziso ya tshikolo .
Vha fanela u vha na nḓivho yavhuḓi ya milayo ya mbalelano .
Tshanduko kha khovhelo ya mugaganyagwama i nga sumbedzisa vhuḓikumedzeli ha zwa poḽotiki kha mafhungo a zwa mupo nga u angaredza .
( Ṅwalani dzina ḽaṋu )
U alusa ikonomi yashu zwi ḓo thusa kha u dzikisa ikonomi yashu .
Ṱhoḓisiso ine ra i ita kha Vhusimamilayo i tea u shandukiselwa kha hezwi .
Maitele a tshimbidzwaho nga muvhuso washu o no thoma u sedza kha fhungo iḽi .
Vhorabulasi vhanzhi vha pfuluwa kha vhupo uhu .
Zwidodombedzwa izwi zwi katela khovhekanyo ya zwibogisi zwo no dzheniswaho thambo na mabuli a sokhethe .
Arali muhumbeli a tshi khou humbela mafhungo ayo o imela muṅwe muthu , vhuimo vhune vha khou humbela vha khaho vhu fanela u sumbedzwa .
Nahone ra vutsheledza u bva afho ri na vhuḓifulufheli ngauri ro pika u fhaṱa ri roṱhe .
Izwi ndi zwa ndeme kha u swikelela zwipikwa u bva kha Muhanga wa Maano a Tshifhinga tsha Vhukati ; u ṋetshedzwa ha zwikhala zwa dzinnḓu dza 1 495 miḽioni vhupo vhudzuleaho ha khwaḽithi nga 2019 .
- maguvhangano mararu a u lwa na zwa tshanḓanguvhoni o engedzedza nndwa ya u lwa na zwa tshanḓanguvhoni kha tshitshavha tshoṱhe vhukati ha 2001 na 2008 .
Nazwino , nga mbambedzo na mukovho wa ṅwaha nga ṅwaha , hu na u sa shumisa tshelede yo linganaho .
U ṋula mafhungomatsivhudzi a tshi bva kha tshati ya mutsho hu tshi vhambedzwa mutsho wa fhethu ho fhambananaho .
Hu na ṱhoḓea khulwane ya u vha hone ha Pulane Khulwane ya zwa Muḓagasi u itela uri hu kone u vha na Sisṱeme ya Ndangulo ya Ndaka ya themamveledziso yoṱhe ya zwa muḓagasi .
U vhona uri zwibveledzwa zwi dzhiiwaho vha tshi fariwa a zwi tsha vhuya , vha xelelwa nga tshiṱoko na tshelede khathihi nahone zwi nga itea vha si tsha vuwa sa bindu .
U ṱuṱuwedza mvelele ya u wana na u thivhela vhufhura , vhuaḓa , vhuvhava na ndangulo mmbi .
Vha Flanders vha ḓo dovha vha farisana na vha Muhasho wa zwa Mafhungo a Mupo kha thandela ya tshanduko ya kilima na ikonomi yo kunaho , zwine ha ḓo sedzeswa kha u ṱanganedza zwiṱirathedzhi zwiṅwe .
Tshumelo dzo fhambanaho zwa zwino dzi nga ṱanganedzwa hu tshi khou shumiswa zwishumiswa zwa vharengi zwi fanaho .
Mbuelo dzine dza ḓo vha hone dzi thoma kha u sika mishumo , mveledziso ya ikonomi yapo na khwiniso ya nḓisedzo ya matanda kha zwifhinga zwi ḓaho .
Ho tou itwa fhedzi ndingo dzi fhiraho miḽioni ṱhanu dza HIV u bva tshe ha thomiwa fulo ḽa u ita ndingo nga Lambamai ṅwaha wo fhiraho .
Iṅwe ya khaedu dzashu khulwane dza mveledziso ndi u engedza zwikhala zwa mushumo kha vhaswa .
Vhaṅwe vha vhanameli vhori ndi tea u dalela Kwaggafontein he ha vha kale hu KwaNdebele uri ndi vhone u shayea ha ṋetshedzo ya tshumelo .
Sa vharangaphanḓa vha poḽotiki vha sekhithara ro ṱola muvhigo na u ṱanganedza ṱhoḓisiso yo ṱanḓavhuwaho ye vha i ita .
Mitaladzi ya horizonthaḽa ( vhutengu ) kha i olwe i tshi sumbedza hune ha vha na zwivhangi zwo ṱumanaho , kana mvelelo dzo ṱanganaho. diagram
Tshenzhemo kha u kunakisa kha vhupo ha tshomedzo ya vhutumbuli ha thekhinoḽodzhi ya nṱhesa .
Ri fanela u ita khumbelo ya thendelo ya vhushumisamupo ?
U khwinisa vhukoni ha mavu na tshiko tsha fulufulu zwa nzudzanyo , zwipiḓa zwa dizaini zwitevhelaho zwi fanela u dzhielwa nzhele :
Muphuresidennde vho dovha u ṱangana hafhu na vhurangaphanḓa ha matshudeni nahone vho ḓivhadza uri vha ḓo thoma Khomishini ya u ḓo sedza kha mafhungo o ṱahiswaho kha Pfunzo ya Nṱha .
Vhukoni vhu ṱoḓeaho vhu katela zwikili zwa u pulana na u dzudzanya , vhukoni ha u pfesesa ndaela , zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe , zwikili zwa u tandulula thaidzo , zwikili zwa u thaipha , vhudavhidzani sa zwikili zwa u ṅwala na u amba , khathihi na mikhwa yavhuḓi ya u shumisa luṱingo .
Mulayotibe wa Zwibviswa ndi Mulayotibe wa tshelede wa u kombetshedza na u kuvhanganya zwibviswa zwine zwa tea u badelwa zwa Tshikwama .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u na vhuḓifhinduleli ha u ṱola Tshumelo dza Vhudavhidzani .
Maitele a u tandulula tshayathendelano a thoma musi vha tshi humbela zwiitisi zwa ndinganyiso kana musi vha tshi thoma maitele a u hana mvelele dza u ṱola kana tsheo ye vha i wana .
Naa ḽeri dzo shumiswa zwavhuḓi malugana na u ita mushumo ?
U ṋetshedza ngeletshedzo ya maimo a nṱha nga ha masheleni kha Mulangi Muhulwane na minisiṱa .
U oma ha khana musi vha tshi khou shuma , vho no fhedza u shuma kana musi vha tshi khou ita nyonyoloso ine vha dzulela u i ita
Tshanduko i ṱoḓa vhunzhi ha nyambedzano dzi tshilaho dzi kombetshedzaho kha zwa vhukoni na u kona , vhuvha ha zwithu ha vhukuma na u vha hone ha vhutsila zwi itaho na u itulula mbonalo yahoo zwi nyanyulaho ifhasi kha u kunda ḓivhazwakale , tshifhinga na ṱhoḓea , u fhirisa u tswikiso .
Zwa zwino , a zwi tou vha khagala zwavhuḓi uri ndi mini zwe nyavhelo ya tshikolo yo itelwa zwone , na zwine ya shumiselwa zwone .
Muhasho u khou hanedzana na mbilo , sa ezwi vha tshi khou tenda uri mbilo ndi ya vhufhura .
U rekhoda minetse dza miṱangano ya minidzhere hune zwa ṱoḓea .
Tshe vha wana ho vha uyu mutukana we a vha sea .
U tevhekanya maṅwalo nga u shumisa maipfi ane a nga , ' tsha uthoma , ha tevhela ... , ha fhedzisela .. '
Zwo bvelela lini ?
Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha ḽiṅwe ḽa mashango a ḓivheesaho a vhuendelamashango kha ḽifhasi na u isa phanḓa kha u vha ḽa nṱhesa kha Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi kha vhuendela ḽifhasi na indekisi ya vhuṱaṱisani ha vhuendelamashango sa zwe zwa anḓadziswa zwone nga Lambamai 2017 .
Hu na ndivho ya u engedza mbonalo , vhaofisiri mapholisa vha u ḓadzisa u bva kha zwiṱitshi zwa tsini na dziṅwe yunithi na vhone vho iswa hanengei .
U pfukisela thishu kana muraḓo
Modele wa Afrika Tshipembe wa mbuedzedzo ya mavu u khou itea wo ḓisendeka nga thangela tshenzhemo nahone zwino u tikedzwa nga u sika zwitshavha zwi vhuedzaho mbuelo ya ikonomi u fhira u fhirisela masheleni a luthihi a re khomboni ane a anzela u sia zwitshavha zwi so ngo vhuelwa . Ḽiga 2 ḽa mbadelo dza mbilo ḽi ḓo vhumbwa nga thandela dzine ndivho dzadzo ndi u vhona uri zwitshavha zwi bvela phanḓa u vhuelwa lwa tshifhinga tshilapfu u bva kha zwikhala zwa mabindu zwi re hone afha Phakhani .
Ngaganyo dza khombo dzo sumbedza uri mirundo ya vhathu yo tsireledzea u i shumisa arali yo vhulungwa lwa miṅwedzi ya rathi .
Zwiṅwe hafhu , mvetomveto ya Mulayo wa Ndaulo ya Mupo na mvetomveto ya Mulayo wa Ndaulo ya Malaṱwa na u Langa Tshikafhadzo dzi khou khunyeledzwa u itela u lavheleswa na u phasiswa .
Vhunga maitele e ra thoma o no vha tsini , sa Khomishini ya Heher , Tshigwada tsha Dziminisiṱa tshi Shumaho , miṱangano na matshudeni , yunivesithi na vharangaphanḓa vha Vhupfumbudzi na Pfunzo dza Mishumo ya Zwanḓa Magudedzini khathihi na tshitshavha zwatsho , ri ḓo wana zwishumiswa zwi itaho uri mbekanyamaitele dzashu dzi ambe .
Mbekanyamushumo ya ndeme ndi Mbekanyamushumo ya Fhelisa u Shumiswa ha Mabekete sa Mabunga ; mvelaphanḓa i katela u fhelisa mabakete sa mabunga kha vhupo ha mikhukhuni ngei KwaZulu-Natal , Devhula Vhukovhela , Mpumalanga na Gauteng .
Arali vha tshi shumisa makhanḓela na pharafeni , hu na khombo khulwane .
Vharengi vha tea u shumisa Vhaḓisi vha Tshumelo vho Khethiwaho .
Muzika wo ita uri vhurangeli hoṱhe vhu vhe na vhuthihi kha luimbo na mutshino .
Nomboro dza luṱingo dza nyimele ya shishi na mbudziso dza ṱhoḓisiso dza tshutshedzo ya bomo dzi tea u vha tsini kha ṱhingo dzoṱhe zwifhaṱoni .
Mutakalo : Ṱhoḓisiso dzo itwaho kha vhasidzana vhaṱuku vhe vha vhuya vha vha vhapondwa vha Ukuthwala na u tshipiwa , mbingano dza khombekhombe na u ḓihwala ha dzikhomba dzo sumbedza uri hu vha na u sa tshimbila zwavhuḓi siani ḽa mutakalo kha vhasidzana vhenevha vhaṱuku .
Musi tsiredzo ya vhaṱaleli i ya ndeme ya nṱhesa , ndondolo i fanela u itwa hu si u ḓivhadza maga ane a nga vhulaha muya wa mutambo , kana u khakhisa vhukuma mveledziso yawo .
Fhedzi mbudziso dzenedzo a dzi athu u fhindulwa .
Tevhedzelani nomboro i no fanela miṅwaha yaṋu ni vhandelele miṅwaha yaṋu zwanḓa .
Afrika Tshipembe , ri nga amba nga u ḓihudza uri ro no thoma maitele a bveledzaho phanḓa , vhutumbuli na mbekanyamaitele , na pulani dza u lwa na kilima ine i dzula i khou shanduka .
Ri ḓo vha thusa uri vha gude zwinzhi nga ha vhulwadze ha swigiri , zwine zwa ḓo ita uri vha kone u shumana nayo na u i langa .
Dzi ḽimithi i dzi dza muholo a dzi shumi kha muunḓi are mulayoni .
24.4. Muvhuso wo bvela phanḓa na u fhaṱa zwivhuya zwe Vho OR Tambo vha ri siela u bva nga 1994 , kathihi na uri zwinzhi zwe ra vhuelwa ngazwo sa MaAfrika Tshipembe zwi tea u pembelelwa na u imelelwa .
U dzhiela nṱha na u thola vhathu vha re na zwikili vhane vha vha hone , fhedzi zwazwino nga maanḓa vhadzulapo vhane a vha na mishumo .
Madzhisiṱiraṱa , vhane vhoṱhe vha ṱoḓa sofuthiwee iyi , a vha na nḓivho nga ha matshimbidzelwe o shumiswaho ane a dzhiiwa sa o teaho a sofuthiwee .
Kha vha dzhiele nzhele : Nyolo i sumbedzisa ṱhumano ya pfanelo ya nḓila ya tshitshavha , hu si dzibada .
France , Britain , Spain , Portugal , Belgium , Germany na Netherlands ndi maanḓa a vhukoḽoni a kale .
Mamaga oṱhe ane a bveledza ṋama dzo lugelaho u ḽiwa na uri hu tea u vhekanywa sisiṱeme dza vhulanguli ha tsireledzo ya zwiḽiwa zwa khuhu , u ya nga Ndangulo R607 yo anḓadzwaho nga ḽa 14 Fulwi 2018 .
Ri tea u ḓibvisela kule na u renga thundu dzo tou tswiwaho , zwine zwa ṱuṱuwedza vhutshinyi .
Zwe zwa swikelelwa zwa vhuvhili nga ha mveledziso ya mafhungo a mutheo zwine zwa vha pulane ya mbadelo na zwone zwo fhedziwa .
Maitele a leludzaho ndi u dzhia uri maḓi a mashika a vanganywa nga nḓila i fanaho na maḓi a re kha dzomomulambo , a iswa lwanzheni nga tshifhinga magabelo a bvaho , na uri maḓi o tshikafhadzwaho a ḓo elela kha dzomomulambo nga tshifhinga tsha magabelo a khou ḓaho .
U sa lingana u ya nga mbeu zwi kwamesa vhafumakadzi na vhanna .
( 5 ) U swika musi Mulayo wa Phalamennde wo bulwaho kha khethekanyo ya 65 ( 2 ) ya Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma , vhusimamilayo ha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe vhu nga nanga nḓila dzine ngadzo maanḓa a ṋewa vhurumiwa hadzo u vouta vhuimoni hadzo kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu .
Naho zwo ralo , hu na maga mararu a ndangulo ya thandela :
Khwaṱhisedzo iṅwe ya ndaela , sa tsumbo , nga u founela muṅwali wa tsheke tshifhinga tshoṱhe uri musi tsheke i tshi ṋetshedzwa a i konadzei u vha ya mbambadzo .
Vhukhwine ha tshumelo ya nnyi na nnyi ndi mafhungo a ndeme ane a kwama mveledziso na nyaluwo kha tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe .
Hu khou lavhelelwa u ambwa nga ha tshanduko ya UN , hu tshi khou katelwa u vusuludziwa ha UNGA ; u khwinisiwa ha mushumo wa Khoro ya zwa Ikonomi na zwa Matshilisano ( ECOSOC ) ; na tshanduko ya Khoro ya Vhutsireledzi ha UN ( UNSC ) u itela u engedza vhufaramuraḓo kha zwiimo zwoṱhe zwa tshoṱhe na zwi si zwa tshoṱhe .
Zwibviswa zwoṱhe , hu tshi katelwa ndangulo ya mbadelo , mbadelo ya muṱhogomeli na dziṅwe mbadelo dza masheleni , zwo ḓivhwa kha tshiṱatamennde tsha mashumele a masheleni nga nḓila ya u shumiswa .
Vhonani o ṅwala lini posikaraṱa ?
Kha vha ḓadze fomo DL1 , Khumbelo ya mvusuludzo ya ḽaisentsi ya u ḓiraiva ofisini ya tsini ya zwa badani .
Thendelo dza u ṱun ḓa dzi a ṱo ḓea kha thundu dzoṱhe dzine dza vha fhasi ha maitele a ndangulo ya vhuṱun ḓi .
Muphuresidennde vho ri khumiselo ya mavu ndi thikho ya vhuṱhogwa ya mbekanyamushumo ya tshanduko ya ikonomi yo fhelelaho .
Mihumbulo mavhili ine ya thusa u bvisela khagala vhunzhi ha thaidzo dzo katelwaho ndi ayo a sia ḽa vhuḓivhusi tshoṱhe na sia ḽo faraho zwoṱhe .
Kha nyimele iṅwe na iṅwe , mbekanyamaitele i tea u bveledza muṱalukanyo u ṱanganedzeaho wa mveledzopfareledzwa .
Kha tshipiḓa tshawo , muvhuso u ḓo unḓa indasiteriala ya ṋea masheleni na u ṱuṱuwedza nḓisedzo ya zwishumiswa u thusa u livhana na khaedu dzi sekhitharani dzo fhambanaho na u ṱuṱuwedza bveledziso ya zwiimiswa zwa masheleni u thusa zwihulu dzifeme dzo hanganeaho kha nyimele heyi isi ya vhuḓi .
U pulana : U shumisana na mukhantseḽara na maṅwe madzangano a tshitshavha , u topola ṱhoḓea dza ndeme na u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea idzi dzo katelwa kha makumedzwa a mugaganyagwana na pulane dza hone .
Mulayotibe u khwinisa Mulayo wa zwa Khetho wa 1998 u itela uri hu kone u itwa mbetshelwa dza u khethwa ha vhonkhetheni vho ḓiimisaho nga vhoṱhe kha Buthano ḽa Lushaka na kha vhusimamilayo ha mavunḓu .
Mulingo u dzhia vhege ṱhanu na hafu nahone u ḓo fhela nga ḽa 28 Lara .
Tshibveledzwa tsha dzinnḓu khatsho hu na khonadzeo ya u bveledzwa kha thandela na u tevhedza milayo .
Zwipondwa a zwi koni u amba nga nṱhani ha tshiwelamuvula na u ṱalula .
U funza Pfanelo dza Vhathu , na u ṱuṱuwedza mafhungo a mupo na vhulamukanyi ha matshilisano hu ḓo vhumba tshipiḓa tshihulwane tshifhinga tshoṱhe .
Thebuḽu yaṋu i ḓo nga sa hei .
( b ) vha vha vho tewaho nga u fara poswo yeneyo ; na
Kha ḽiṅwe sia , arali ri tshi khou linga mvelaphanḓa ya lushaka kha zwisumbi zwa u ṱanganedzwa kha dzitshaka zwa kushumele kwa ḽitheresi , ri nga inthaviwa vhasiki vha mbekanyamaitele , vhomakone vha u ela , vhorapolotiki , kana vhashumeli vhahulwane .
Muvhigo woṱhe wa ḓivhazwakale u fanela , naho zwo ralo , u sumbedza nyimele ya u guda ya vhukuma .
GIS i shumiswa sa redzhisiṱara ya ndaka , hu na zwipiḓa u tou fana na dzibada , themamveledziso ya maḓi , tsireledzo na tshumelo ya mutakalo zwo ṱumanywa na sisiṱeme ya zwa masheleni , zwi ṋetshedzaho nyimelelo ya vhukuma ya tshishumiswa .
Kha vha wanuluse arali hu na mbekanyamaitele dzi ṱanganedzaho miṱa , dzine dza dzhiela nṱha mbuelo dza matshilisano dza miṱa , sa tshifhinga tshi shandukiseaho kha vhanna na vhafumakadzi na nzudzanyo dza ndondolo ya vhana , dzine dza tikedza vhuḓifhinduleli ha muṱa vhu linganaho .
U vha na vhuṱanzi hu na u shela mulenzhe ha vhaimeli vha wadi kha kutshimbidzele kwa IDP ; na
Dzi dzeula makumedzwa a miraḓo zwayo , makumedzwa a vhusimamulayo ha vunḓu na phethisheni dzo khetheaho .
Tshikafhadzo na tshumelo dza ndondolamutakalo dzi si nnzhi
Nga 2016 , Afrika Tshipembe ho ḓa vhaendelamashango vha bvaho kha mashango a nnḓa vha fhiraho 10 miḽioni , ine ya vha 13% i fhiraho ya 2015 . Heyi i fhira phimo ya nyaluwo tshikati ya ḽifhasi ya 3 % ya tshifhinga itsho . Nga tshifhinga itshi tsha Tourism indaba , Afrika Tshipembe ḽi ḓo vhuelwa nga tshivhalo tsha vhurumelwa vhune ha bva kha shango ḽashu .
Tsivhudzo dza u vhulunga maḓi dzi katela u sedza arali hu na fhethu hu no khou rotha , u shumisa maḓi o no shumiswaho u sheledza ngade phanḓa ha awara ya 06:00 kana murahu ha awara ya 18:00 na u ṱavha zwimela zwi konaho u kondelela gomelelo .
Iṅwe nḓila ye ya ambiwa sa ine ya nga ḓisa thandululo i pfadzaho ya mupo ndi honndo ya semende .
Musi vhunzani zwa vhukuma vhu tshi katela maitele aya , vhu dovha hafhu ha dzhenisa , sa tsumbo , sisiṱeme dza ndangulo na khwiniso ya tshifhinga tshoṱhe , u fushea ha vharengi na u sedza kha maraga , tshumisano na mutakalo wa vhatholiwa .
VHAFUNWA VHASHU VHA A RI ṰHOGA KHA RI HAELWE U ITELA U LWA NA COVID-19 URI RI TSHILELE VHAFUNWA VHASHU
Hu vhonala sa tswikelo yo linganaho zwi zwitshavha zwine zwa ḓitika nga maanḓa nga u tshimbila ha vhaendangaṋayo .
Mitambo - ' Takalani a ri ' - Hu tshi sudzuluswa miraḓo ya muvhili yo fhambanaho .
U ḓiṅwalisa sa phufeshinaḽa kana muḓivhi wa zwa mutakalo
2.5 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha Muhanga wa Indekisi ya Vhuholefhali na u dovha ya tendela u edzisiwa ha Indekisi ya Tshayanyeḓano ya Vhuholefhali .
Nga nṱha ha hezwi , ṱhoḓisiso i sumbedzisa uri zwithu zwi khagala zwine zwa tea u dzhielwa nṱha nga nḓila yo khetheaho .
Vhashumi vha nga wana vhugudisi u vhuya u swika kha vhuimo ha thikhedzo ya matshilo ya nṱha .
Ri khwaṱhisedza u sa kovhea , vhu hoṱhe na u ḓisendeka nga vhaṅwe ha pfanelo dza vhathu dzoṱhe , dzi nga vha poḽotiki kana dza vhapo kana dza ikonomi , matshilisano na mvelele , kana dza muthu nga muthihi kana vhu ṱanganelana .
Uhu u kwamea lu si lwavhuḓi mashumele a khothe nga nṱhani ha rekhodo dza khothe dzi sa vhonali zwo bvaho kha u sa ṅwalwa zwavhuḓi , zwine tshiṅwe tshifhinga zwa sa pfale zwavhuḓi .
Mbadelo ya tshelede ya vhuunḓi i ḓo bvela phanḓa u swikela a tshi kona u ḓishumela .
TSHUMISO YA ZWIKO ZWA ZWITSHILAHO ZWAPO U ITELA VHUSHUMISAMUPO
Nga murahu ha izwo u engedzwa ha ḓivhaipfi ho sedzwa mutheo wa nyimele yo khetheaho hu ḓo tevhela .
U thusa miṱanganoni ya zwigwada zwa vhashumeli zwa wadi arali zwo fanela ; na
Mbekanyatshifhinga i tea u ṱaniwa kha fiḽipitshati fhethu ha nnyi na nnyi .
Tshanduko dzifhio na dzifhio kha khwaḽithi kana madzina dzi ḓo tea u tendelwa nga Vundu , sa afha ezwi hu tshanduko kha nyimele dza konṱiraka .
242893 : U sumbedza u pfesesa furemiweke ya pholisi na zwa mulayo i sumbaho sisiteme na kushumele kwa Komiti ya Wadi ( 6 )
Mupo ndi zwithu zwoṱhe zwi ri tangaho zwine zwa ri ṋea vhutshilo na mutakalo .
Kha sia iḽi , vhathu vha vhukati vha thusa vhorakhonṱhiraka vhane vha khou bvelela nga thikhedzo dza tshumelo zwa u fhaṱa dzo fhambanaho .
Maṅwalo a muredzo a tea u ḓadziwa nga ennge , na uri mitengo a i tei u katela VAT .
Khumbelo ya phasipoto khulwane
Khaedu khulwane ya mbekanyamaitele ndi u dzudza ndinganyiso i ṱanganedzeaho nga u shumisa nḓila yo ṱanganelaho .
Zwidodombedzwa zwine zwa kala mvelaphanḓa nga u thoma u shuma ha thandela na mbekanyamushumo zwi tea u senguluswa nga u shumisa zwisumbi , u fana na tshiimo tsha u shumiswa hadzo , maḓuvha a u khunyeledzwa hadzo ane a khou lavhelelwa , masheleni o anganyelwaho , thaidzo dzo ṱaluswaho khathihi na vhukonḓi ha mugaganyagwama na zwiṅwe .
Zwo ri , naho zwo ralo , tshi nṱha u fhira tshikati tsha lushaka .
Tshiimo tsha zwino tsha mutakalo kha dzhango kha ḽiṅwe sia , tshi dovha hafhu tsha sumbedza uri hu kha ḓi vha na khaedu nnzhi .
Tshanduko dza tshifhinga tshilapfu na u sa nyeṱha - u swikela ndivho na tshipikwa khathihi na tshanduko dzi songo lavhelelwaho
Hezwi zwi amba nḓila ntswa dza u shumisana na tshitshavha dzi a ṱoḓea sa u ṋetshedza tshumelo ya nnyi na nnyi ya khwiṋe , i ṱavhanyaho na u fhindula u ṱavhanya kha ṱhoḓea dza vhadzulapo .
Muvhuso wo ḓikumedzela u ṋetshedza pfunzo ya nga murahu ha tshikolo kha matshudeni vhoṱhe vho teaho ine ya vha mahala nga tshifhinga tsho teaho kha vhashayaho na vhagudi vha vhabebi vha shumaho fhedzi vha sa koni , nga nḓila ine zwanga konadzea .
Magazini uyu a u ngo hula lwo linganaho kha u nga ganḓisa tshiṱori tshoṱhe .
Mvula khulu dza mithathabo dzi re na mimuya a tshinyadzaho na tshifhango kathihi na mufhiso muhulu zwi nga vha hone nga tshilimo zwenezwo hu tea u vha na maga a u thivhela izwi .
Nomboro dza luṱingo lwa vha zwidzimamulilo ndi ifhio ?
u vhona uri sekhithara ya tshitshavha i ita zwine ya tea u ita sa sekhithara i shelaho mulenzhe zwi ngomu kha nyaluwo , mvusuludzo na mvelaphanḓa ya shango ḽashu ;
Kha vha dzhie dziphindulo kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe kha dzulo .
Fhedziha , tshikoupu tshi kha ḓi vha hone tsha u engedza kha maini muṅwe na maitele a zwa nḓowetshumo .
Khethekanyo i topola masia a u dzhenelela ane masipala wa tea u a dzhiela nṱha musi hu tshi itwa zwiṱirathedzhi na u dzhia tsheo kha mugaganyagwama na nyavhelo ya zwiko .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Madalo a Tshiofisi e a tshimbila zwavhuḓi a Mutshantseḽara wa Riphabuḽiki ya Muvhuso wa Feḓeraḽa wa shango ḽa Dzheremane , Muhulisei Vho Olaf Scholz , fhano kha ḽa Afrika Tshipembe nga Ḽavhuvhili , ḽa 24 Shundunthule 2022 .
Tshivhalo na vhuhulu ha tshishumiswa zwi tea u khwaṱhisedzwa nga u vhalela u elana na tshivhalo tsha zwiḽiwa zwine zwa tea u ṋetshedzwa nga dzulo .
Arali vhabebi kana mulondoti vha sa koni u tendela mbingano , khomishinari wa ndondolo ya vhana a nga humbelwa u tendela mbingano .
Na ngauri mafhungo a u ṱanganelana ha dzingu ndi mafhungo a poḽotiki nga maanḓa , na uri vho pfesesa uri tshenzhemo yanga ya poḽotiki i ḓo thusa nga u engedza u ṱanganelana ha masheleni .
Mbadelo dza ndindakhombo , mbadelo dza mulayo na u tshinywa dzina .
1.18 . Vhutelwadigiri ha vhaswa vha bvaho kha mbekanyamushumo ya miṅwaha miṋa ya Davhi ḽa Lushaka ḽa Vhaswa vha Mahayani ( NARYSEC ) nga ḽa 17 Lara 2016 zwi takusa mbekanyamushumo na vhurangeli ha muvhuso ha u sika mishumo .
maAfurika Tshipembe vha nga sumbedza u tikedza havho lu vhonalaho nga u ambara riboni dala sa tsumbo ya vhutshilo , nyaluwo , , fulufhelo , ṱhogomelo na thikedzo kha vharangaphanḓa vhashu vha matshelo .
Vhuḓifhinduleli : U sumbedza uri zwiko zwi khou shumiswa hu na vhuḓifhinduleli nahone hu tshi khou tevhedzwa ḽidzinginywa ḽa thandela ḽe ḽa itwa u rangani khathihi na thendelano dza ndambedzo .
Muthu a re na vhuḓifhinduleli u ṋea thikhedzo i no khou ṱoḓea ;
14.1. Kha u shela mulenzhe havho kha miṅwaha ya ḓana ya Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela , UNGA ḽi ḓo fara muṱangano wo dzudzanywaho wa vhuimo ha nṱha nga ḽa 24 Khubvumedzi 2018 wa nga ha mulalo wa ḽifhasi sa Samithi ya Mulalo ya Vho Nelson Mandela , sa khuliso ya miṅwaha ya ḓana ya Vho Madiba .
U tshimbidza u thomiwa ha mbekanyamaitele dza mutakalo kha vundu .
Naho , ho vha na mvelaphanḓa yo imaho ngauri , vhuimeleli ha Afrika kha vhuvhusi ha Zwiimiswa zwa Bretton Woods , a zwi elani na kana u sumbedza ndeme ya dzhango .
U laṱwa ha Mapfura a u Bika
Maṅwe madzulo are hone vhuponi uho hu katelwa :
Zwa u kungwa ha vhubindudzi na Thandela dza Mishumonyengedzwa ya Muvhuso kha vhupo zwi a ṱoḓea u itela u sika zwikhala zwa mishumo .
Nga nnḓa ha vhuṱanzi havho ha u tou amba , vho bvisa na maṅwalwa eneo a u tikedza vhuṱanzi .
Tshipikwa ndi u ṱuṱuwedza Masipala Yapo u dalafhadza vhupo vhune ha vha fhasi havho .
Ngei USA na UK mbulungo ya masheleni na vhubindudzi zwo tevhelana zwi tsini na tsini .
U aluswa ha ndivho iyi hu nga swikelwa nga u sika mishumo miswa ya vhaswa .
Ri khou shuma tsini na tsini na Eskom kha madzinginywa a u khwiṋisa vhuimo hayo ha masheleni , u langa tshikolodo tshayo na u fhungudza vhuḓitiki hayo nga mithelo ya mavunḓu .
Hu na ṱhoḓea ya u khwinisa vhukoni ha zwishumiswa zwo bulwaho afho nṱha , hu na nḓivho kana u pfeseswa ha thengiselano dzine dza vha hone .
Vhathu vha si vhadzulapo vha , naho zwo ralo , vha theliswa muthelo u bva tshiko tsha Afrika Tshipembe , fhedzi hu u ya nga nḓisedzo ya thendelano ya dzitshaka u itela u thivhela u theliswa luvhili .
Mushonga u ḓuresaho wa tshifhinganyana ( une kanzhi wa randelwa lu fhiraho miṅwedzi miraru ) une wa ḓo thivhela vhukonḓi , vhungaho sa u valelwa sibadela .
Ri tikedza kha fiḽosofi ya mushumo wa vhuḓi , une wa dzhiela nṱha pfanelo dza vhashumi u itela u nanga wo vhofholowa mushumo u bveledzaho zwinzhi , mbuelo yo eḓanaho u itela u ponya vhushai na u ṋewa tsireledzo ya matshilisano nga zwifhinga zwa u vha khomboni .
U fhungudza u shayea ha mishumo na u swikelela nyaluwo ya ikonomi .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ta tshigwada tsha u shumana na izwo tsho rangwaho phanḓa nga Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na zwa Sialala uri u range phanḓa u bveledzwa ha thandela ya themamveledziso ya matshilisano kha Masipala Wapo wa Makhado .
U shumiswa ha mbekanyamushumo ya ndondolo yo khwaṱhaho na ya u ḓaraṱela
( 4 ) ( a ) Tshipiḓa tsha vunḓu kana tshipiḓa tshapo tsha khothe khulwane ya Afurika Tshipembe kana Khothe Khulwane ya shangohaya kana khethekanyo ya zwa u angaredza ya yeneyo khothe , i ḓo vha Khothe Khulwane nga fhasi ha Mulayotewa muswa hu songo shandukiswa vhupo hayo ha mishumo , fhedzi hu tshi tevhelwa u dzudzanyululwa huṅwe na huṅwe ho bulwaho kha tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 6 ) .
swikelela ṱhoḓea dza ndeme
Naa muthu a nga ḓisa khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela musi awara dza mushumo dza khothe dzo no fhira kana nga ḓuvha ḽine khothe a i shumi ngaḽo ?
Naho mushumo ya maanḓalanga a zwa sialala i si khagala , vha fanela u shuma kha CBP dza vhupo ha mahayani .
Mulayotibe u kumedza u vhea SARB sa Manḓalanga a Thandululo , na u engedza zwishumiswa zwa vhulauli ha SARB kha u bvisa maanḓa ayo a ṱoḓeaho kha u vhona uri hu na vhudziki kha sisiṱeme ya masheleni .
Hezwi zwi ḓo engedza vhukoni ha vhulavhelesi ha malwadze ane a pfukela na a sa pfukeli khathihi na mafuvhalo , zwine zwa ḓo thusa uri a tumbulwe a tshi kha ḓi tou thoma , u thivhelwa na u ṱavhanya u fhindula kha hedzi nyimele .
U shayea ha khwinifhadzo , ha masheleni a mvusuluso na mbueledzo ya zwikimu zwine zwa vha hone zwazwino , zwine zwa khou itiswa nga mbetshelwa dza u kalwa ha mitengo na u hangwelwa dza pulane dza u ta mitengo dze dza bulwa afho nṱha , hu ḓo tandululwa nga u shumisa maitele a re afho nṱha .
Kha vha wane vhaṱuṱuwedzi vha poḽotiki vha shumaho kha ndangulo ya maḓi ya ḽifhasi na u kovhekana maḓi nga u ita zwi tevhelaho :
Ṅwalani ḽeḓere s ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela maipfi nṱha .
Ho vhigwa zwa uri vhaṅwe vhabebi a vho ngo takadzwa nga ha u tholwa ha ṱhoho ya tshikolo ya murema afho tshikoloni nahone vha khou funa wa " Mukhaladi " a tshi vha ene ṱhoho ya tshikolo na vhadededzi vha hone .
Hafhu , zwisumbedzisi zwi ṱuṱuwedza khanedzano kha khaedu dzine shango ḽo livhana nadzo na uri zwi shuma sa tswayo kha lwendo lwashu lwa u bvela phanḓa kha zwa mveledziso ya ikonomi ya zwa matshilisano .
Ri dovha hafhu ra ṱoḓa u khwaṱhisedza akhiredithesheni na ndaela ya maga a phurotokholo yashu .
Kha hezwi zwithu , madzilafho a lambedzwa , a rengwa , a phaḓaladzwa nga muvhuso .
Khoḽomo iyi i na ' thevhekano ya zwipikwa u ya nga ndeme dzazwo '
Khethekanyo ya 5 ( 1 ) ya Mulayo i sumbedza Pfanelo na mishumo ya Tshitshavha Tshapo na u sumbedzisa pfanelo ya vhadzulapo ya u :
SMS dza u ḓivhadza mbilo Miraḓo i nga wana SMS dza u ḓivhadza mbilo tshifhinga tshoṱhe musi GEMS i tshi shumana na mbilo dzavho .
Avho vhathu a vha khou ḽa zwiḽiwa , vho vha vha tshi khou ṋetshedza zwikukwana izwo kha vhahura vhavho .
Miḽioni dza 2.8 dza dzinnḓu dzi ṋetshedzwa nga kha phungudzelo ya masheleni hune ha badelelwa muthu u wana nnḓu kha mavu awe kha miṱa ine vha hola masheleni a fhasi ha R3500 nga ṅwedzi .
Muvhuso a u khou shumisa biḽi iyi u khethekanya mafhungo a vhuaḓa , u shaya vhukoni na u langula nga nḓila i si yone , vhukati ha zwiṅwe zwithu .
Hu na thaidzo , mbilahelo ya ekhono kha hetshi tshifhaṱo .
2.5 . muṱa , dzikhonani na vhashumisani vha Muraḓo wa Phalamennde ( MP ) , Vho Dorah Dunana Dlamini , vhe vha vha muraḓo wa Phalamennde ya vhurathi nga murahu ha khetho dza 2019 .
Tshifanyiso tsha TV yavho tshi nga vha tshavhuḓi kana vha sa vhone tshifanyiso na luthihi .
Ni nga ita mini ?
Ahuna ndambedzo ya vhalambedzi yo wanalaho uno ṅwaha nahone ahuna masheleni a vhalambedzi o phaḓaladzwaho .
Hu si na mbulungo dza masheleni dzo linganaho , ṱhoḓea dzi aluwaho dza vhadzulapo vha shango dzi ḓo fanela u ṋetshedzwa nga u koloda .
( a ) mbetshelo dza Mulayo wa Pfukanyelo wa Muvhuso wapo wa 1993 ( Mulayo wa vhu 209 wa 1993 ) , sa zwine wa nga khwiniswa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga mulayo wa lushaka zwi tshi yelana na Mulayotewa muswa , dzi kha ḓi shuma u ya nga Khoro ya Masipala u swikela Khoro ya Masipala ine ya ḓo imela khoro i tshi ḓivhadzwa uri yo khethiwa nga mvelele dza khetho dza masipala dza u thoma dza u angaredza dza Khoro dza Masipala nga murahu ha musi Mulayotewa Muswa u tshi thoma u shuma ; nahone
Ndi zwifhio zwine vha fanela u ita ?
Khunyeledzo dzi tevhelaho dzi nga itwa u bva kha ngudo dza zwino dzi songo tou ṱanḓavhuwa :
Vhunzhi havho vha ḓo dzhiiwa ṋaṅwaha uri vha swike kha tshivhalo tsha 15 000 .
Zwi vhonala zwi tshi konadzea uri muthu a wanwe mulandu kha uvho vhutshinyi arali muthu a nga tou ṱanziela u nga u ḓivha nga ha vhuloi na u fha muthu nḓila dza kulowele , naho hu sina muhumbulo wa u vhaisa muṅwe muthu .
U bveledza kulangele kwa miraḓo mihulwane ( tsumbo : u shumisana u vhumba maḽeḓere nga mivhili yavho ) .
Mbekanyanaitele ya Mugaganyagwama yo ṱanganedzwa nga khoro .
Zwiṋoni zwi fhaṱa zwiṱaha sa vhukhudo khathihi na u kudzela makumba ngomu .
Nyavhelo ya zwino yo vha yo ḓisendeka nga nyimele dzo ṋaṋisaho nga maanḓa u tendela zwiliṅwa zwavhuḓi kha ṅwaha we wa vha u sina mvula yavhuḓi .
Kha vha dzhie phindulo ngei kha vha pulenari .
Ndi mafhungo mahulwane uri hu farwe miṱangano ya thangelavhupulani wadini iṅwe na iṅwe u itela u tsivhudza tshitshavha malugana na kutshimbidzele kune kwa tea u tevhedzwa kwa CBP na u pulanela kutshimbidzele kwa u pulana ha vhege .
Vhambedzani zwe na humbulela na zwe na vhala .
Roṱhe , kunwele uku na phetheni dza u nwa nga nḓila dzi si dzavhuḓi zwo ṱuṱuwedzwa nyana nga muhanga wa ndaulo wo nangiwaho na khwaḽithi ya u thoma u shumiswa hawo , ngauralo u ṋetshedza luvhonela kha mvelelo ya muhanga wa ndaulo uyo u swika zwino .
Itani phosiṱara nga nḓowelo mmbi kana mbuya .
Vhubindudzi ha Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi kha tsedzuluso dza HIV ho thoma nga 1999 musi u tshi khou shumisana na Muhasho wa Mutakalo zwe zwa ita uri hu thomiwe Vhurangeli ha Khaelo ya AIDS Afrika Tshipembe .
Mililo yo thomaho u mona na ḓorobo yo kona u dzimiwa sa i zwi ḓorobo yo tingwa nga mishumo ya maḓaka .
U vhona uri vhoṱhe vho teaho u vhuelwa kha mbekanyamushumo ya mbuedzedzo ya mavu vha khou tikedzwa nga mihasho kha u langa mveledziso ya vhudzulo .
Masiandaitwa a u swielela ogeni idzi a ḓo vhonala fhedzi musi phurotokholo dzo teaho dzo no khunyeledzwa .
U gwalaba ha tshifhinga tshilapfu nga vhashumi vha muvhuso ho vha na ṱhuṱhuwedzo khulwane na masiandaitwa kha sekhithara ya zwa mutakalo .
Bodo ya Khaṱhululo i tea u shuma hu si na u dzhia sia na u sa dzhia sia , nahone i fanela u ḓiimisa nga yoṱhe .
Dzikhireini na dziṅwe tshomedzo dza tshitopana dze ra ṱulutshela u dzi vhona u ya kha shango ḽashu nga vhuphara zwazwino dzi ḓo dzulela u vhonala ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
MaAfrika Tshipembe vha ṱuṱuwedziwa uri vha takutshedze kha u lwa na u thivhela u tshoṱhelwa uhu nga u pota avho vhane vha khou vhulaha vhaofisiri vha mapholisa sa izwi vha tshi dzula zwitshavhani .
Kha vha ite khumbelo ya u ṱunḓa zwimela na zwibveledzwa zwa zwimela
Ndivho yayo ndi u thoma maitele a nyambedzanokha lushaka na vundu zwi tshi itelwa u ita tshanduko kha mikaṋo ya vundu maelana na Masipala Wapo wa Matatiele wa Kapa Vhubvaḓuvha na vhuṅwe vhupo ha Ba Ga Mothibi ngei Devhula Vhukovhela .
Ri tea u dovha hafhu ra bvela phanḓa na u tevhedza milayo yoṱhe ya u thivhela dwadze ḽa COVID-19 , hu tshi katelwa na zwa u ambara maski une wa thivhedza mulomo na ningo , u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa i re na aḽikhohoḽi i linganaho 70% , khathihi na u sia tshikhala tshi linganaho mithara muthihi vhukati hau na muṅwe muthu .
Vhumatshelo vhuṅwe vhu na khonadzeo , ho katelwa nzulele ya " vhubindudzi sa nga misi " , kana u sa vha na mvelaphanḓa ho kalulaho .
Hezwi zwi nga itea arali vho pfulutshela kha muṅwe muhasho .
Izwi zwi ḓa musi shango ḽi tshi khou ḓilugisela muratho wa u ya kha themo ya mivhuso yapo phanḓa ha khetho dza 2016 dza masipala .
UN-Habitat yo ṱanganedza Adzhenda yayo Ntswa ya Vhupo ha Dziḓoroboni kha Muṱangano wayo wa nga ha Dzinnḓu na Mveledziso ya Vhupo ha Dziḓoroboni ha Tshifhinga Tshilapfu nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2016 .
Khabinethe i khou fhululedza tshigwada kha u wina mendele dza ṱahe : miraru ya musuku , miraru ya siḽivhere na miraru ya buronze .
Fhedzi , miṅwe mishumo ya ndeme ya Sekhithara ya Masheleni na Mbulungo ya masheleni yo ḓitika nga vhudavhidzani ha eḽektroniki nga tshivhumbeo tsha vhuṱumani imeiḽi hu shumisaho inthanethe .
Phanḓa ha muṱangano , vha kuvhanganye mafhungo manzhi nga hune vha nga kona kha mudzudzanyi .
Kha vha vhudzise mbudziso nga nthihi vha thome nga u ambedzana nga hayo vha sa athu fhirela kha i tevhelaho .
U shela mulenzhe ha u itela zwiṱuṱuwedzi zwa matheriaḽa
U shumisa maḽeḓeredanzi ( mathomoni a fhungo na kha madzina o teaho ) na ndongazwiga zwone ( tshithoma , khoma , tshivhudzisi , tshigarukela ) . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 : u ṅwala
muunḓi a songo ya mundendeni kana u dzhia masheleni a mundende lwa miṅwedzi miraru i tshi khou tou tevhekana
Vhudzisani khonani dzaṋu mbudziso idzi . Ṅwalani madzina avho ni ṅwale phindulo dzavho nga fhasi .
Musi vho no fhedza mishumo , zwigwada zwi ṋetshedza tshedzuluso dzazwo dza zwa mbeu kha dzulo .
Sisiṱeme i dovha ya ṋetshedza maḓi kha vhunzhi ha zwiṱitshi zwa muḓagasi wa malasha zwa ESKOM , SASOL , vhashumisi vha zwa u sheledza na migodi , khathihi na nḓowetshumo ngei Vhubvaḓuvha Mpumalanga , Devhula Vhukovhela , Free State na Northern Cape , zwi ambaho u tikedza hu anganyelwaho kha 45% ha ikonomi ya shango na 35% ya vhathu . 80% ya maḓi u bva kha sisiṱeme ya Vaal i shumiswa nga vhathu miṱani yavho .
Nḓowetshumo ya u panga zwienge zwikoṱini fhano Afrika Tshipembe ndi ya ndeme .
Sekithara ya Khoro ya Nyambedzano ya Tsireledzo na Vhutsireledzi
Muthu muṅwe na muṅwe o malanaho na mudzulapo wa Afrika Tshipembe a nga ita khumbelo ya u vha mudzulapo nga murahu ha miṅwaha mivhili ya u wana thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe yo ṋekedzwaho nga tshifhinga tsha mbingano .
22.2 . Muvhuso na vhathu vha Nigeria zwi tshi tevhela bomo ya u ḓivhulaha nga ḽa 21 Lara 2017 yo vhulayaho vhathu vha fhiraho 50 na u huvhadza vhaṅwe vhanzhi .
Vhulanguli vha ita mbilo ya uri u engedzea ha mutshikafhadzo ya phosho i sa langiwi i bvaho vhukavhamabufho i khou kumisa fhethu hu hulwane ha shango ḽine ḽi nga bvela phanḓa , u swika kha tshiimo tshine vhukavhamabufho tshiṅwe tshifhinga tshi nga dzhiwa sa tshine tsha vha na masiandaitwa a si avhuḓi nga maanḓa u fhira avhuḓi .
Talelani madzinazwao kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mafhungo a tevhelaho .
U itela u vha na vhuṱanzi ha tsireledzo yo ḓitikaho kha vhashai , ro fhirisela phanḓa u gonyiswa ha ndambedzo ya tshitshavha , na u engedza Ndambedza ya u Unḓa Ṅwana kha vhana vha miṅwaha ya nṱha ha 14 .
Ubva ha Vho Madiba ndi tshiga tshihulwane tsha lwendo lulapfu lwa mbofholowo kha vhathu vha Afurika Tshipembe nga u angaredza na u fheliswa ha vhukoḽoni ha muvhuso wa khethululo .
7.1 . Vha Mbalombalo dza Afrika Tshipembe ( Stats SA ) vha ḓo ita ndingo dza mbalavhathu fhethu ho tiwaho sa ha nḓowenḓowe dza u fhedzisela u itela mbalombalo khulwane hu u linga sisiṱeme dzoṱhe na maitele a mbalavhathu .
Zwikili zwa u tamba nga bola - u bammbisa bola u tshi monamona na zwithithisi
No guda uri mapfanisi a re kha nyito i re kha tshifhinga tsho fhiraho a vhona na nga -o .
Fhethu afha hu na tshipiḓa tsha mavu tshihulwane tshine a tshi khou shumiswa tshoṱhe , nga maanḓa a muvhuso na a masipala , ane a nga shumiswa u sika Tshipiḓa tsha shango ḽa u Vusuludza vhupo ha Ḓoroboni .
Milayoyapo a i kateli vhupo hoṱhe nahone a i ambi nga ha phambano dza mvelele na nyimele dzapo .
Milayo ya Tshumelo ya Vhuendedzi ya Tshitshavha ho Ṱanganelaho :
Sisiṱeme dza ndangulo , musi dzo dzudzanywa , dzi fanela u vhewa iṱo tshifhinga tshoṱhe nga vhulanguli ha tshiimiswa .
Mushumo wa ṱhoḓuluso nga Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi u bvele phanḓa kha mafhungo oṱhe ane a ṱoḓa uri mazhendedzi a no vhona uri mulayo u a tevhedzwa a dzhenelele.
7.3 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelelo dza muṱangano , dze dza ṋea mutheo wa vhushaka ho vusuluswaho nahone ho khwaṱhaho vhukati ha AU na EU .
Humbelani mudededzi waṋu vha ni sumbedze kutambelwe kwa mutambo wa " founu i sa shumi " .
U tsireledzwa ha pfanelo dza vhuthu zwi dzhiiwa nga u angaredza sa tshipikwa tsha ndeme tsha mulayo wa musalauno wa ḽifhasi , une wa hwesa mashango vhuḓifhinduleli ha u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu khathihi na u kandekanywa hu itwaho nga yone mivhuso kana mazhendedzi ayo .
Okosidzheni yo ṋokaho ( DO ) ndi okosidzheni ire hone ire kha tshivhumbeo tsha tshiluḓi maḓini .
Fhedzi , zwi a mangadza uri ndi vhudavhidzani vhangana vhane vha kundelwa u vhudzisa arali madzangano avho a tshi nga kona u phetha phulufhedziso dze dza itwa .
Tshipiḓa tsha vhu 32 tsha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 ( Ndayotewa ) tshi ṋea muṅwe na muṅwe pfanelo dza tswikelelo kha mafhungo maṅwe na maṅwe ane muvhuso wa vha nao kana a vha na muṅwe muthu ane a ṱoḓea u itela u shumisa kana u swikelela tsireledzo ya pfanelo dziṅwe na dziṅwe .
Nga vhanga ḽa u sa vha hone ha mutengo wa khekhe ya mulivhaḓuvha yo vhambadzwaho lwa fomaḽa , fomuḽa iyi i nga shuma sa nyendedzi kha u wanwa ha mutengo wa khekhe ya mulivhaḓuvha yapo .
Maimo aya a na zwiko zwinzhi zwa vhathu , zwiimiswa na ikonomi zwine zwa vha nazwo u fhira miṱa na zwitshavha .
Vhudzani khonani yaṋu uri ndi mbekanyamushumo dzifhio dzine na nga tama u dzi ṱalela .
Ndi tshiṅwe tsha zwifhinga zwi so ngo ḓoweleaho hune masia mararu a muvhuso ane a vha , Khorondangi , i imelwaho nga Muphuresidennde , Mufarisa Phuresidennde na Dziminisiṱa ; Vhuhaṱuli , ho imelwaho nga Muhaṱuli Muhulwane wa shango , Vhahaṱuli Phuresidennde ; na Vhusimamilayo , ho imelwaho nga Miraḓo ya Phalamennde ( dzi MP ) vha ṱangana fhethu huthihi .
Kha u lwisa u fhelisa u lozwea ha maḓi , hune kha miṅwe mimasipala zwi khou fhira tshikati tsha lushaka nga piḓa , tshine tsho ima kha 37% ; vhaswa vha linganaho 10 000 vha sa shumiho vha khou pfumbudzwa sa dzipuḽambara , vhatsila na vhashumi vha zwa maḓi .
U fhedzisa tholokanyonḓivho yo ḓisendekaho nga tshiṱori .
Thuso iyi i ṋewa lwa tshifhinga tshiṱuku - kanzhi lwa miṅwedzi miraru , tshiṅwe tshifhinga lwa miṅwedzi ya rathi .
Sofuthiwee ya muvhalelano i ṋetshedza mutheo u pfadzaho u khwaṱhisedza ndaulo ya vhuḓikumedzeli vhu shumaho .
U ṱoḓulusa mathomo , vhukati na magumo a luimbo , zwiṱori na u sudzuluwa
Ndingo dza thangelathengophikhisano dzoṱhe ndi vhuḓifhinduleli ha murengiphikhisano .
Tshiko tsha mutheo tsha khaṋo ya tsha zwiḽiwa , hu tshi katelwa na masimuni na mamaga a u lugisela zwiḽiwa .
Thaidzo dza ndeme ya maḓi dzo imaho ngauri dzi elanaho na tshumiso ya maḓi yo imaho ngauri kana mushumo une ndeme ya maḓi ya u shuma kha u londota ndeme ya tshumiso .
Khumbelo dzi fanela u ḓiswa nga tshifhinga kha muhasho wa u kunguwedza sa i zwi khumbelo dzo ṱanganedzwaho nga murahu datumu ya u fhedzisela yo tiwaho dzi sa ḓo ṱanganedzwa .
Kha vha ṱalutshedze MUGAGANYAGWAMA WA U SHUMA uri ndi mini , vha tshi bvisela khagala zwithu zwi dzheniswaho sa zwibviswa zwa u shuma na mbuelo ya u shuma na uri MUGAGANYAGWAMA WA KHEHPITHALA ndi mini , vha tshi bvisela khagala zwithu zwine zwa nga dzheniswa zwa zwibviswa zwa khephithala na izwo zwi no ḓo katela mbuelo ya khephithala .
Masipala a u na masheleni o vhetshelwaho thungo u itela u fhindula na mbueledzo .
Hezwi ndi vhuṱamanyi na vha ḓivhalea vha nṱha , vhaitambekanyamaitele , vharangaphanḓa vha mabindu , vhalwela pfanelo na vhakwamei vho ḓivhofhaho kha u livhana na khaedu khulwanesa dza ḽifhasi khathihi na u fhedza vhushai ho kalulaho .
U itela u leludza hune zwipiḓa zwa muṋetshedzi wa tshumelo zwa nga ṱanganywa kha u thoma modele wa mashumele wavhuḓi , nahone hune vhaṋetshedzi vha tshumelo vha nga ḓitika nga muṅwe u itela u dzhenisa mbuelo .
Hezwi zwi amba uri muthu u tea u gudiswa sa rakhemisi , geologist , rasaintsi wa zwimela kana buḓo liṅwevho ḽa saintsi na u bveledza ṱho ḓea dzoṱhe musi muthu a saathu lugela u ṅwaliselwa kha buḓo ḽa Santsi dza Mupo .
Data ya kushumele fhethu ha tshumelo afha i fhasi ha mveledziso na u khwiniswa ha data iyi ndi tshiṅwe tsha masia o sedzwaho khao a thandela dzine dza khou fhaṱululwa nga huswa .
EMIA i ḓo vha ḓivhadza nga ha u tendelwa ha kiḽeimi hu saathu u fhela maḓuvha a 20 nga murahu ha u tendiwa ha kiḽeimi .
U futelela nga nungo ha tshivhalo tsha vhavhambadzi ho gonyisa khaphasithi ya u ola na u vha konisa u dzhenela muṱaṱisano na vhoramabindu vhahulwane , vha fomaḽa .
Sa sa tsumbo , mishonga yoṱhe ya malwadze a sa fholi ( hu tshi katelwa HIV ) itea u wanala u bva kha muṋetshedzatshumelo o tiwaho wa Tshikimu ( DSP wa vhulwadze vhu sa fholi ) , Medipost Pharmacy , na kha nyimele ya PMB .
2.1 . Khabinethe yo tendela madzhenele o fhelelaho a Afrika Tshipembe kha u shela mulenzhe kha G20 ya naṅwaha ine fhasi ha Muphuresidennde wa China , o dzhia thero ya u shuma zwoṱhe zwo katelwa : " Ho Livhiwa kha Ikonomi ya Ḽifhasi ya Tshanduko ya Mveledziso , i khou Vusuludzwaho , yo Ṱumanaho ya dovha ya Katela " .
Posani bola kha khonani yaṋu ni vhone arali a tshi nga i gavha nga mukhwama .
Nga nṱhani ha zwezwo , zwi ḓo ita vhuṅwe vhuimo ha u ṱanganelana ha dzingu na u nga dovha zwa konḓisa mbambadzo ngauralo zwa engedza mbadelo dza thengiselano dza vhaṱunḓi na vhambadzelannḓa vhuvhili havho .
Ndozwo ya phaḓaladzo kha nyimele ya muḓagasi na maḓi .
Pfudzungule dza zwino dzo tshinyaho migwalabo ya matshudeni musi shango ḽi tshi vhona vhutshinyi , u kwashekanya ndaka , u fhisa dziḽaiburari hafhu na lufu lwa mushumi wa yunivesithi .
U sasaladza lwa u fhaṱa na u bvisa mihumbulo u bva kha vhashumisi vha ḽiṅwalo na zwone zwi ḓo ṱanganedzwa .
Vhuṅwe vhupo vhu ta mbadelo u ya nga zwine muṱa wa swikelela zwone .
13.1. Manyuwaḽa i hone nahone i a wanala ofisini dza Muhasho wa zwa Vhuendelamashango hu tshi itelwa u ingamelwa nga mahala ;
Hei ndi thendelano khulwanesa Afrika ya vhubindudzi ha zwa dzigoloi kha miṅwaha ya 40 yo fhiraho , na uri zwi khwaṱhisedza uri shango ndi ḽa nṱhesa ḽifhasini kha u vha fhethu ha u bindudzela zwa u bveledza zwa dzigoloi
Ri ḓo pembelela gundo ḽihulwane ḽa mbofholowo nṱha ha thambulo , gundo ḽihulwane ḽa dimokirasi nṱha ha tsikeledzo ya tshiṱalula nga muvhala , gundo ḽihulwane ḽa fulufhelo nṱha ha u hanganea .
U fhaṱa vhukoni vhu ṱoḓeaho ha u lavhelesa na u langa tshumelo dza mutakalo vunduni nga kha :
Muvhuso u fhululedza zwitshavha zwe zwa dzenela kha izimbizo idzi na vhashumeli vha muvhuso shango ḽoṱhe , hu na ndavhelelo ya u dzhia maga a u tandulula khaedu dza tshumelo ya tshitshavha na u ṋetshedza vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
U bva kha tsumbo ine ra vha nayo , ri nga lavhelesa zwiedza zwiraru zwa khabinethe yo sumbedzwaho , zwine zwa vha :
2.2 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe ya uri vha shumise uno Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhuthu kha u ṱuṱuwedza vhuthihi , u fhaṱa lushaka khathihi na ṱhalusavhuṋe ya lushaka i fanaho .
Kha vha haseledze mafhungo oṱhe a mutakalo na dzilafho na dokotela wavho .
Sekithara heyi kha shango ḽashu i na ndeme i swikaho kha R7 ṱhiriḽioni , na sekithara yo to tikedzwaho i na ndeme ya R1.5 ṱhiriḽioni .
Maga aya vhukati maṅwe , ri tenda uri a ḓo khwaṱhisedza uri mpfu dzi thivheleaho a dzi tsha bvelela .
Nga Khubvumedzi 2016 , thendelano dzi ḓo vha dzo fhela na mimasipala ine ya vha na u lozwea ha maḓi hu hulwane , u itela u tshimbidza zwa u vheiwa ha mazhendedzi , na u penndela modeḽe wa ndambedzo u re khagala .
Pfanelo dza muthu a medzaho zwimela dzi ṋewa kha zwimela zwa tshakha dzo fhambanaho zwe zwa divhadzwa nga fhasi ha Mulayo wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela wa 1976 .
AFRA ndi thendelano ya vhukati ha mivhuso ye ya thomiwaho nga mashango ane a vha miraḓo ya Afrika u itela u khwaṱhisa hafhu na u engedza zwa u shela mulenzhe ha saintsi ya nyukiḽia na thekhinoḽodzhi kha mveledziso ya ikonomi na matshilisano kha dzhango ḽa Afrika .
Zwenezwo u pulanwa ha zwiimiswa zwa tshitshavha ha zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa vhudzulo hu ḓo fhambana .
Musi Masipala o no tshea malugana na u shumisa CBP ( khethekanyo ya 3 ) , hu tea u sedzwa ḽeveḽe nṋa dza ndugiselo :
Ri dovha ra ṱoḓa u khwaṱhisedza uri ri bvela phanḓa na u ṋetshedza tshitshavha tshivhalo hone hune ra ṱangana na khaedu , ri vhe khagala lune ra kona sumbedzisa izwi musi ri tshi khou wana maga a u lulamisa u lugisa izwi .
Izwi zwi ita zwibviswa zwi so ngo vhigwaho zwi langwaho thwii nga akhaunthu dza muhasho zwine zwi a konḓa na u timatimisa .
Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi u ḓo vheiwa ofisini tshifhinga tshi sa dovhololwi tsha miṅwaha ya sumbe .
Kha vha ise khumbelo kha Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamshango nahone i fhelekedzwe nga thendelo yavho ya vhureakhovhe kana konṱiraka ye vha i saina na muṋe wa tshikwekwete ya u shumisa tshikwekwete tshawe , arali vha si muṋe wa tshikwekwete .
Iṅwe ya tshanduko dzi vhonalaho ine nda kha ḓi i humbula a i ngo kwama fhedzi u dzula hashu kha Tshifhaṱo tsho vhewaho fhethu ha khwine , yo kwama mulayo wo ḓoweleaho wa zwivhotshwa zwe zwa vha zwi hanengei .
1.7.4. Vhana vhashu ndi vhumatshelo ha shango .
Mbadelo dza tshumelo ndi .
TV ndi tshithu tshavhuḓi kha vhana ?
Muhumbulo wa vhuthihi wo sumbedzwa zwavhuḓi hafhu kha fulaga ya AU , na tshitivho hetshi : " Afrika ḽo faranaho ḽo khwaṱhaho " .
Sa zwe zwa sumbedziswa kha mawanwa a ngudo , komiti dza wadi dzo khethwaho nga fhasi ha sisiteme dzi si na nungo na vhakhethi vha si vhanzhi dzi nga vha dzo vuleaho kha u engedza miraḓo kana vhaimeli vha madzangalelo vha tshifhinganyana naho hu si lwa tshoṱhe .
U kona u shumisa zwavhuḓi hedzi mbuelo , Khabinethe yo tendela Nḓivhadzamulayotibe ya STI , ine ya khou vhekanya tsumbanḓila ya mbekanyamaitele ya tshifhinga tshilapfu u itela mushumo wa nyaluwo wa STI .
Vhonani na Ann vha tshimbila fhethu hu re na zwiṱaka , miri milapfu , mulamboni na kha buroho ya mabulannga .
U bveledza ndaulo na nyendedzi dza u thoma u shumisa vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ho ṱanganelaho .
Khonṱhiraka yavho yo fhela nahone ntswa i saathu thoma nga tshifhinga tsha mbadelo i tevhelaho .
Bambiri iḽi ḽi wanala nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dza Afurika Tshipembe
1.14 . Khabinethe i livhuwa Muluvhisi wa kale wa Bannga ya Mbetshelathungo ya Afrika Tshipembe , Vho Tito Mboweni , kha u shuma lwa phurofeshinala na vhuḓikumedzeli kha miṅwaha mivhili ye vha shuma sa mulangi muhulwane asi wa ngomu kha BRICS NDB .
1 Dzulelani phanḓa no kotamisa ṱhoho .
Zwikimu zwo tikedzwa nga vhathu vha shumaho , hu tshi katelwa na vhadededzi na vhashumela vhapo .
Ndi musi vhathu vha tshi khou shuma vhoṱhe u swikelela muloro muthihi zwine zwa ṱumanya tshifhinga tsha murahu na tsha zwino na hone zwa ita uri vhumatshelo vhu vhonale vhu tshi swikelelea .
U Khunyeledza netiweke ya Tshidimela tsha Luvhilo Luhulu tsha Dzhango .
( a ) awara dza rathi sa awara dzine dza tea u fhiriswa phanḓa ha musi diphosithi itshi badelwa ; na
Khabinethe yo ṱanganedza u nyeṱulelwa u bva kha Minisṱa wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo nga ha nyambedzano dza miholo ya Tshumelo dza Muvhuso .
Ḽeveḽe ya u shaea ha ḽitheresi zwi ḓi sumbedzisa nga u swikelela pfunzo ya fhasi .
Dzi tevhelaho dzo vha dziṅwe dza themendelo dza khomishini yeneyo :
Ho dovha hafhu ha waniwa uri tsheo ya u dzhiulula tshikolodo tsha muhasho kha mbuelo dza muvhilaeli dza phensheni a yo ngo tevhedzela ṱhoḓea dza Khethekanyo ya vhu3 ya Ṱhuṱhuwedzo ya Mulayo wa Vhulamukanyi ha Ndaulo , wa 2000 , nahone zwo vha zwi songo itwa nga nḓila yo teaho .
Theo ya mulayo na u kombetshedzwa ha theo ya mulayo a zwo ngo lingana .
Tangedzelani maipfi oṱhe a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
U vha na ḽaisentse ya u reila zwo themendelwa naho i sa tou vha ṱhoḓea ya u vha ḽiriseve .
Musi nḓivhadzo i tshi bvelela vhashumisi vha maḓi na vhone vha ḓo ḓivhadzwa nga dziṅwe nḓila nga ha ṱhoḓea ya u redzhisiṱara , u fana na nga khunguwedzo kha gurannḓa dzapo na kha radio .
Tshiimiswa itshi tshi khou bvela phanḓa na mbekanyamushumo yatsho ya u lugisa ine ya vha khulwane vhukuma u itela u fhelisa miṅwaha minzhiminzhi ya u sa ṱhogomelwa na u sa shuma zwavhuḓi ha zwiṱitshi zwine zwa vha hone zwa zwino .
Khwaḽithi ya zwidodombedzwa zwa data ya mvelaphanḓa zwi elanaho na tshifhinga tsha mutevheṱhandu wa u khwinisa thandela musi mutevheṱhandu wa u khwinisa wo lapfesa , zwi ita uri na hu na tshidodombedzwa tshi vha tshiṱuku na khwaḽithi ya kona u vhigwa .
16.1.2 Ḽisala ndi ipfi ḽine ḽa ima vhudzuloni ha dzina .
Ndivho : U langa mveledziso ya mbekanyamaitele dza madzulo a vhathu na nḓila dza u bveledza na u thoma u shumisa thandululo dzi pfeseseaho , dzo lavhelelwaho nahone dzine dza vha khagala dza ndaulo dzine dza leludza tswikelelo ya ndulamiso ya mitheo ya nḓisedzo ya madzulo a vhathu a sa fushi ..
Tshikhokhonono tshaṋu tshi na mushumo ?
Mihasho ya vhupo ya mavundu i ḓo bveledza pulane dza ndangulo ya malaṱwa dzo ṱanganelaho dza u ranga u itela u swikiswa kha Komiti ya u konanya zwa Vhupo u itela u tshimbidza vhukonanyi ha vhukati ha mavundu , nga maanḓa malugana na vhupulani ha zwileludzi zwa u shuma na u laṱa malaṱwa a re khombo .
Pulane ya tshiṱirathedzhi ine ya ḓivhadzwa nga zwithu zwa ndeme zwa lushaka zwa Muvhuso na maanḓa a theo ya mulayo oṱhe na ndaela dza mbekanyamaitele .
Mivhigo ya kotara iṅwe na iṅwe yo elwa u ṱola vhutevhedzeli na u fulufhedzea ha PMS .
Shumisani maipfi aṋu musi ni tshi ṅwala zwine na vhona u nga ndi wone muhumbulo muhulwane wa tshiṱori itshi .
Komiti ya poḽotiki i tea u ṱoḓa nḓila dzo khwiṋiseaho dza u pfananya nyito nga mashango mavhili kha mafhungo a dzitshaka .
Naho zwo ralo , iṅwe nzudzanyo hafhu i a ṱoḓea u itela u khwiṋisa ṱhanganelano ya khohakhombo na vhuṱolamuvhalelano ha nga ngomu .
Milandu ye vha i fara ndi ya mafhungo a konḓa vhukuma kha u pulana na mulayo wa zwa mupo .
Sa zwe zwa vhonala u thomani , lutamo lwavhuḓi lwa vhaḓithaubi avho lu nga tou sendekwa khalo u swika zwino .
Mbilo yavho i ḓo humiswa ya iswa kha muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo uri a ḓise zwidodombedzwa zwone a kone u i ḓisa hafhu .
Zwa ndeme khulwane kha therisano ndi zwiteṅwa zwihulwane zwa rathi zwine zwa vha ; nyaluwo ya GDP , vhuimo ha zwa masheleni , mbadelondinganywa , phimo ya thengiselano , mafhungo a maraga wa vhashumi na mbekanyamitele dza zwa masheleni .
Mavhuthu a ṱangana ṱhoho .
Tshiṱirakhitsha tsha vhupo ha tshitshavha , hune zwa katela zwiṱaraṱa na vhupo ha nnyi na nnyi , hu nga shumiswa nga khole u phaḓaladza mulilo .
U vhea nga zwigwada mishumo zwi sika vhushumisani ho livhaho na ha vhumone vhukati ha vhatambi kha nḓowetshumo na u tendela mbuelo dza khuvhanganyo na u ṋekana thekhinoḽodzhi kana mafhungo .
Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khaṱhululo ya nga ngomu
Khuvhangano i ḓo ṱanganyisa vhadzhiamukovhe vho fhambanaho u itela u rera zwine tshitshavha tsha fanela u ita u itela tsireledzo ya vhana kha u ṱanea kha zwifanyiso zwa vhathu vha songo ambara .
Uyu ndi wone muhumbulo wa uri ndi ngani ICC yo ramba Afrika Tshipembe uri ḽi kwamane nayo .
Vha rumela nyanganyelo dzavho dzo fhelekedzwaho nga mbuno kha Ofisi Khulwane dzo teaho .
Izwi zwi nga kwakwanywa na ṱhoḓea ya u tsireledzea ha zwiḽiwa / ndondolamutakalo kana vhuthathatshili .
U swikelela maitele na tshumelo dza vhuṅwaleli
Zwazwino muvhuso u ḓo langa 47,5% ya mikovhe ya Biovac nga kha Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi ngeno 52.5% itshi ḓo langwa nga Khontsothiamu ya Biovac .
Hezwi zwi tevhelwa nga musaukanyo wa mavhaka une wa nga vha na masiandaitwa mahulwanesa .
Zwi tshi ḓa kha u ḓiwanela mvelele , ro swikela tshoṱhe mbetshelwa ya ndayotewa .
Ṱhoho ya tshikolo vho ṱuṱuwedza mulingiwa uri a vhale nga maanḓa , na uri vha tea u dala tshifhingani tshiḓaho u ḓo ṱuṱuwedza matshudeni .
Nyaluwo i tshe yo imiswa kha ḽa United States na Japan , ngeno vhunzhi ha mashango a Europe a kha nyimelo a fhasisa siani ḽa ikonomi .
Muhasho u khou shuma hafhu nga pfarisano na dziNGO nnzhi , tshivhalo tshadzo ndi tshinzhi kha uri dzi buliwe kha tshipitshi itshi , kha u thoma u shuma ha mbekanyamushumo dza zwivhotshwa .
Tshifhinga tsha u shandukisa ḽaisentsi tshi a fhambana u ya nga zwiṱitshi nga ṅwambo wa maitele a ngangomu a u ṱola .
Thimu i khou Shuma Zwavhuḓi : U topola , u kuvhanganya , na u bveledzise vhathu vha ṱoḓeaho vha thimu ya thandela .
Hu na phambuwi dzo angaredzwa ho sedzwa tsireledzo dza u rekhodiwa ha mibvumo .
Mafhungo o vhigwaho nga nḓila iyi o livhiswa kha Yuniti ya Tsedzuluso ya Vhufhura ine ya vha na matshimbidzelwe o ṅwalwaho fhasi kha u fara mbilaelo dzi itwaho nga kha nomoro i sa badelwi ya nnyi na nnyi ya dzitsevhi kana nga iṅwe nḓila .
Ri ḓo kona u vha vhidza nga zwigwada uri vha kone u dzhiwa magunwe .
Guvhangano iḽi ḽo konisa vhashumeli uri vha kovhane nḓivho ya kale ya Afrika Tshipembe ye ya shela mulenzhe kha u fhaṱa lushaka na u ṱuṱuwedza u thomiwa ha zwigwada zwa ḓivhazwakale ya orala zwa tshitshavha .
I bvela phanḓa na u vha thikho kha Sisiṱeme ya u Phulusa na u Ṱoḓa Sogani ; u vhona zwauri hu swikelea u ṱavhanya nga madokotela kana pharamediki kha vhalwadze vhane vha dzula kule na u khwaṱhisedza u phulusa nga u ṱavhanya u livhisa vhuongeloni .
Muvhigo wa thandela na phurogiremedzo khetheaho u a ṋewa .
Ro ita hezwi zwoṱhe nga ndeme na u ṱhogomela huhulwane .
Muphuresidennde u ḓo khethiwa nga Buthano ḽo Angaredzaho u bva vhukati ha vhadzulatshidulo vha khomishini dza muraḓo .
Shuma sa tshimiiswa tshi no shela mulenzhe lwa tshipentshela nahone lu lwa tshiofisi ;
Hezwi zwo vha zwi tshi kha ḓi vha tshikalo tsha khaṱhulo musi u fhindula mulandu hu tshi vhinwa .
Kha vha lange mbetshelwa ya maitele a khwinesa malugana na mishumo ya ofisi ya Vhalangi kha vhakwamei vhoṱhe .
Vha ḓo wana tshitatamennde tsha mbilo tshi dodombedzaho mbuno dza mbilo dzi songo badelwaho .
Dzimbalombalo nga ha tshiimo tsha mabammbiri a khothe na awara dzoṱhe dza khothe zwi ṋetshedzwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe ṅwedzi kha u kuvhanganya dziṱhoho .
Ri fanela u funza vhana vhashu na vhaswa vhashu u ḓiṱhonifha , u ṱhonifha vhaswa ngavho , u sumbedza u pfesesa ho khetheaho ha pfanelo dza vhasidzanyana na vhafumakadzi , u ṱanganela na vhuthihi ha vhathu na u phulusana .
Thaidzo dza ndeme ya maḓi dzi elanaho na u vha hone ha aḽikali kanzhi ndi nga ṅwambo wa u sa lingana na u vha hone ha aḽikali zwine zwa bveledzwa vhukoni vhu sa fushi ha u tsireledza .
Matheriala wa u fhaṱa u katela thengo khulwane vhukuma ya tsini kha thandela ya vhufhaṱi iṅwe na iṅwe , na uri vhukati ha khaedu dzine ra ṱangana nadzo ndi u sa vha hone ha mbambedzo vhukati ha ṱhoḓea na vhuswikeleli , vhukati ha nḓisedzo na tswikelelo .
Thimu dza u sala murahu dzi fara vhahumbulelwa vha ne vha khou ṱoḓiwa vha ne vha ṱumanywa zwavhukuma na vhugevhenga vhu songo waniwaho nga vhaofisiri vhaṱoḓisisi .
Tshenzhemo i ri sumbedza uri ri bvelaphanḓa musi ri shi shumisana .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe i ṋetshedza uri zwiimiswa zwi khwaṱhisedze demokirasi ya ndayotewa .
1.Ndaulo ya Matavhi a Muhasho U ṋtshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi , ndaulo na na tshumelo dza thikhedzo kha ndaulo yeneyo .
muṱa u khou lilaho na tshitshavha tshoṱhe tsha Yunivesithi ya Thekhinoḽodzhi ya Tshwane nga murahu ha u lovha ha Katlego Monareng .
Vha ḓo shumisa vhukoni ho khetheaho , sa zwigwada zwi fhindulaho nga u ṱavhanya na yunithi dza vhudzheneleli ha lushaka , u thusa kha u tandulula khaedu ya vhutshinyi vhuponi vhune ho hulela .
Ngamurahu ha musi muthu wa vhuraru o ḓivhadzwa , sa zwe zwa sumbedzwa kha phara 22.3.6.1 ire afho nṱha .
Muvhuso wo fhindula nga dzudzanya mmbi khulwanesa u bva tsha nndwa , na Riphabuḽiki yo ḓo bebwa kha nyimele ya nyofho na mbilaelo .
Ndingo dza muṱambuluwo dzine ha tou lovhwa dzine dza itwa ha dokotela dzi ṱola guḽukhousu , phurotheini , dziketone na u kavhiwa .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya zwa Sibadela Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya zwa Sibadela i khwaṱhisedza uri vha wana ndondolo ya mutakalo yo teaho ya ndeme musi vhe sibadela .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u shumisana na madzangano a vhadededzi u vha na mvelaphanḓa kha u khwinisa nyimele dza mushumo wa vhagudisi zwikoloni zwa nnyi na nnyi .
( c ) Tsireledzo ya lushaka i tea u vha hone musi hu tshi khou tevhelwa mulayo , hu tshi katelwa na mulayo wa tshaka dzoṱhe .
Zwithu zwine nda kona u zwi ita
Vhuraḓo kha the Dzangano hu ḓo vha tou ḓidzhenisa tshifhinga tshoṱhe .
Vha kwame muhasho wa Vhulimi wa vundu vha humbele u vhonana na Vhulafhazwifuwo wa Muvhuso wa vhupo vhune vha dzula khaho .
4 . Muṱangano wa Dziminisṱa wa Vhuṋa ( 4th ) wa nga ha Vhukoni ha Afrika kha u Fhindula nga u Ṱavhanya kha Mavilili ( ACIRC )
Thundu dza vharengi ndi dzine vharengi vha fushea ngadzo musi vha tshi dzi shumisa .
Yunithi dzo vhalaho dzo kumedzelwaho kha zwiteṅwa zwo imaho ngauri zwa maitele a bindu uri dzi a shuma kha TISA .
Mielo na mitengo ya dziyuniti i ḓo tiwa fhedzi musi bannga dzo no ṋetshedza pulane dzavho dza mveledziso ngauralo .
2.2 Khabinethe yo tendela miṅwaha miṱanu ya Mbekanyamaitele ya Pulane ya Nyito ya Vhulimi , Vhusimamaḓaka na Muhanga wa Maano a Vhufuwakhovhe .
3.4 . Khaelo dza u khwaṱhisedza zwa zwino dzi vho ṋetshedzwa nga mahala kha vhunzhi ha vhathu nahone Khabinethe i khou ita khuwelelo kha avho vho teaho ya uri vha ye vha wane muhaelo wavho wa u khwaṱhisedza nga u ṱavhanya .
5.1 . Muvhuso wo no topola zwithu zwa vhuṱhogwa zwa mugaganyagwama wa 2017 / 18 zwine zwa khou sedzesa kha mashumisele a ndondolo ya themamveledziso , u khwaṱhisa thikhedzo ya mveledziso ya zwikili na u langa nṱha dza vhukuma dza mashumisele a masheleni kha vhashai .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ( SONA ) u ḓo dovha hafhu wa vha hone nga madekwana , a ḽa 10 Luhuhi 2011 .
U itela u thusa kha ndambedzo dza themamveledziso ya zwa mutakalo u itela u lulamisa zwa tshilengo , u ṱavhanyisa nḓisedzo ya zwiimiswa zwa mutakalo na u vha na vhuṱanzi ha u londota nga ngona themamveledziso dza zwa mutakalo dza vundu .
Zwenezwo , tshanduko dza mbekanyamaitele dzo sedzaho kha u ita uri sekhithara i si ya tshiofisi i vhe ya tshiofisi dzo dzinginywa .
Inflesheni ya mutheo , sa zwe zwa ḓivhiswa zwone tshifhinga tsho fhiraho , i sumbedza phimo ya inflesheni hu songo dzheniswa zwiteṅwa zwa zwiḽiwa na zwivhaswa .
O ri : " Malofha anga a ḓo kanzwa muri une wa ḓo aṋwa mitshelo ya mbofholowo .
Thandela na zwipikwa zwayo
U thetshelesa zwiṱori ; zwirendo kana nyimbo a bula vhuḓipfi hawe siani ḽa tshiṱori , tshirendo kana luimbo ; a bula uri ndi nga mini a tshi ralo .
Ndima mbili dzi tevhelaho dzi ḓo amba nga u phalala ha tshiṱirathedzhi , kana zwibuḽoko zwa u fhaṱa , he ha kumedzwa ngomu ha ḓorobo , hune ha ḓo thoma u tandulula fhungo na u sika vhupo vhu konisaho ha u vusuludza ngomu ha ḓorobo .
Sa tsumbo , dzangano kana khamphani kana khoro dzi ri dzo kwamana tshitshavha tsha tenda kha zwine zwa khou ya u itea vhathu vho vhudzwa uri vhuṱambo vhu khou ya u vha hone .
U ṋetshedza nyendedzi ya tshiṱirathedzhi kha u sedzulusa nyanḓadzamafhungo dza khanḓiso na dza eḽekiṱhoroniki uri hu vhe na vhudavhidzani ha muvhuso ha phurofesheni hu ḓaho nga tshifhinga
Khaedu idzo dzi a fhambana u bva kha u shaea tshoṱhe ha tshumelo u ya kha themamveledziso ine ya sa swikelelee .
-6 Ambani na muṅwe nga inwi nga khathuni iyi .
Zwiṱitshi izwi , vha ri , zwi na vekithasi dzo fhambanaho , dzine dza vha kha mutsiko nga tshadzo .
2.30 Tsha u fhedza , mahumbulwa o ṱanganedzwa a tshi bva kha Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) , zwihulwane kha khethekanyo ya Tshumelo dza zwa Vhugevhenga kha Tshipholisa .
Naho ha nga itwa zwifhio kana zwifhio , u ya phanḓa zwi ḓo ṱoḓa uri zwi vhe kha mihumbulo ya ndeme , i fanaho na u ṱavhanyisa nyaluwo na u shandukisa ikonomi , u lwa na vhushai , u fhaṱa tshumisano ya tshitshavha , tshumisano na mashango a nnḓa na u fhaṱa shango ḽine ḽa bveledza .
9.2 Khabinethe i tama vhashumeli vha ndondolo ya mutakalo u dzula vha tshi khou tevhedza zwitandadi zwa phurofesheni kha vhalwadze vhane vha khou vha ṱhogomela .
Zwishumiswa zwi kovhanywaho a zwi nga si kundelwe u thusa wo khetheaho zwikolo fhedzi na u swikelelea nga nnyi na nnyi .
Tsha u thoma , ri tea u lwela pfananyo ya tsini ya mbekanyamaitele dza ikonomi .
Gumofulu ḽi katela mbadelo dzoṱhe dzi elanaho na u pfukisela hu tshi katelwa immunosuppressants
Yo vha itshi khou gidima nga luvhilo luhulu u fhira zwidimela zwoṱhe .
Vhashelamulenzhe vha ita nḓowedzo ya ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u fhaṱa pulane ya wadi kha u edzisa .
Uhu ndi u wina ha vhuvhili u bva tshe ṅwaha wa thoma nga murahu ha musi Blitzboks vho wina HSBC Wellington Sevens nga Phando .
U ḓivhea ha zwiimiswa ezwi zwi konisa phetheni dzi konḓaho dza u shumisa tshiimiswa vhukati ha fhethu ha tsini na tsini ho fhambanaho na u shuma u ṱanganya u fhira u fhambanya fhethu ha vhudzulo hu re tsini na tsini .
Mafhungo maṅwe na maṅwe o phirinthiwaho ane a nga kwama mvelelo dza khetho a tea u bula nga u dodombedza madzina nga vhuḓalo na ḓiresi ya uyo o phirinthiwaho na muganḓisi .
Ndi a tenda uri mafhungo a re afho nṱha ndi a ngoho .
Zwo ralo , sa vundu , ro thoma maga a vhuḓifari u itela uri zwo hweswaho kha vhashumi vhashu vha muvhuso zwi itwa nga nḓila yo fanelaho , hu na muya wone wo fanelaho .
Naho mulayo wo ḓoweleaho u tshi nga tikedza izwi , zwi nga vhea u shumisea na u konadzea ha zwiṱatamennde khomboni khulwane .
Mulayo wa zwa Vhuhosi wa 1970 ( Mulayo 370 ) u langa zwa vhuhosi ngei Ghana na u thoma khoro dza sialala , na Nnḓu dza Mahosi dza dzingu na dza lushaka .
U dzhenelela kha u vhala na vhagudi hu na vhuḓifulufheli na u ḓiphina .
saithi iyi yo rengwa nga muthu wa vhuraru hune muthu wa vhuraru u ḓo kona u shumisa Data nga nḓila ine riṋe ra kona u i shumisa ngayo sa zwe zwa sumbedzwa kha Mbekanyamaitele iyi .
Sielisanani ni vhone uri ndi mirunzi mingana ine na nga i kanda .
Honeha , nomboro dzo ḓivhadzwa na tshikoupu nahone a dzi khou rumelwa uri dzi shume sa pharamitha .
Tshivhalo tsha maḓi ane a shumiswa nga vhorabulasi tshi a konḓa u tshi ela .
Musi tshanduko ya tshoṱelwa nga kana u dzhenela tshaka dzi sili zwi tshi ṋekedza tshutshedzo ya ndeme kha vhumatshelo ha fhethu ho tsireledzwaho , khaedu khulwane ndi ya u wana thikhedzo yo fhelelaho ya poḽotiki na ya nnyi na nnyi u itela vhone .
Vhudzulo ha misi
Vhadzheneli vha ḓo haseledza nga dziṅwe dza mbuno dzavho dze vha dzi wana kha Mishumo dza 2 na 3 .
Vha dzhia nḓila dza u tandulula khanedzano vha lingedza u swikelela thendelano kha vha kwameaho .
U khwaṱhisedzwa ha mitengo ya tshibveledzwa nga tshifhinga tshithihi ho tikedza hafhu u gonya uhu .
Arali hu tshi tea u vha na milayo ya u thivhela u shumiswa ha mafhungo a tshiphiri u vhuelwa u woṱhe .
Lwo vha lwu lwa u thoma masipala u tshi dzhenelela kha vhushelamulenzhe nga tshitshavha ho raliho na fulo ḽa vhureili ha tshitshavha .
Zwikoro zwoṱhe zwa u sedzulusa mabambiri zwi a rekhodiwa , na vhamaki vha ṋetshedzwa thikhedzo na vhupfumbudzi u swikela mumaki a tshi wana thendelo .
U bveledza na u khwinifhadza tshomedzo dza mitambo dzine dza vha hone dzo ṱaluswaho .
Bindu ḽavho ḽi ḓo vha ḽi tshi kha ḓi vha ḽo hwala mulandu wo salaho wa VAT arali ḽo vha ḽi tshi kha ḓi koloda musi ḽi tshe ḽo ṅwaliswa sa ḽa mbambadzo .
Kha zwiṅwe zwa zwivhumbi ezwi , ndi zwifhio zwine zwa kwamesa pfunzo na u guda ?
Ho vha hu si na maitele a vhupulani o lingwaho ha dovha ha si vhe na mbekanyamushumo dzo fhelelaho nahone dzi tevhelanaho dza vhugudisi .
Maitele a ArcView ya u shumisa zwanḓa a u bveledza mapa ya kiḽasini ya ekhoḽodzhi o vha o no thoma u wanala , nahone o ṱanganedzwa uri a ḓo bveledza sethe ya mimapa kha webusaithi nga fhasi ha ṱhoho dzi tevhelaho :
khwaṱhisa vhuthihi ha madzangelelo kha dzhango ḽothe na u fhaṱa vhumatshelo vhu fanaho kha vhathu vha Afurika
Fomo i ntsedza tshikhala muitakhumbelo u sumbedza nga " x " , uri ndi tshifhio tshiitisi kha zwire kha mutevhe tshine tsha vha na vhuṱumani na khaṱhululo .
NAHONE miraḓo ya tshitshavha i vha na dzangalelo ḽa u shela mulenzhe
Zwi ḓivhadza mbekanyamaitele iṅwe na iṅwe , mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe na vhurangeli vhuṅwe na vhuṅwe .
Kha vha ṱuṱuwedze vhashelamulenzhe u dzhenela miṱangano yoṱhe ya u pulana .
A huna tshine tsha ḓo salela musi hu tshi tsireledzwa mitambo na shango .
Izwi zwi shela mulenzhe kha u shumisa nḓila ya tshikhau kha ndangulo ya mawanele a zwithu kha dzinwe nyimele nahone zwi lengisa u bviswa ha oda ya zwirengwa nga u angaredza zwine zwa nga si ṱanganedze lwa tshoṱhe ṱhoḓea ya uri hu vhe na u monolodza kha u wanala ha zwibviswa lwo fhelelaho , zwine zwa nga shela mulenzhe kha dzieriasi a zwibviswa .
Mutengo wa khekhe ya mulivhaḓuvha u bva kha ndeme ya pfushi yayo hu vhambedzwi na dziṅwe khekhe dza ole .
Fhethu ha vhukhethelo hu ḓo tikedza ndingo dzi ṱoḓeaho u itela u swikela zwithu ezwi , hu tshi katelwa na u iswa ha zwiko zwiṅwe zwa tekeniki arali zwo tea , na u iswa phanḓa na nyambedzano dzi fhaṱaho dzi iteaho zwino na vhaṋetshedzi vha fulufulu vhahulwane .
Tshaini iyi ya musuku yo vha itshi lemela vhukuma lwe zwanḓa zwavho zwavho thoma u neta .
Kha vhulanguli ha u dzhena ha khephithala , muvhigo wa IMF u tikedza u vhofholowa na u leluwa ha sisiṱeme ya reithi dza thengiselano fhedzi vha dzhiele nzhele uri tshiimo tshi si tshavhuḓi tsha rannda ndi tshihulwane .
U swika zwino ro amba nga u tea ha nḓisedzo ya tshumelo ya dzimbalombalo dza tshiofisi kana dza lushaka .
Izwi zwi lavhelesesa kha zwi kwamaho ikonomi dzine dza ḓisendekesa kha thuso yo tou lambedzwaho kana mbuelo dzi bvaho kha thengiselamashangoḓavha ya zwiko zwa mupo kha zwiko zwa mugaganyagwama .
U kherula , u gera Mutambo wa muṱavha
Tshipikwa tsha ndeme kha maitele a tevhedzaho mulayo a ndeme ndi zwa u lusa u wana maanḓa kha zwino khou itea .
Mulayotibe wa Khwaṱhisedzo ya Mveledziso ya Zwiko zwa Mineraḽa na Peṱiroḽiamu wo rumelwa murahu Phalamenndeni uri mafhungo a elanaho na maitele a u davhidzana na tshitshavha ane a khou tshimbidzwa nga vhusimamulayo ha mavundu a tandululwe .
Ndi tendelana na muhwelelwa uri maanḓa a no khou hanedzwa nga Maanḓalanga a tea u vha o pfukiselwa lu vhuedzaho nahone a nga si sumbedzwe .
Tshipiḓa tsho gonyaho zwiṱuku tsha nyimele dza shishi u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa tsho fhiriselwa vhukati ha zwileludzi .
Vha lavhelela phurogireme dzi no tshimbidzwa nga ngona na u shumiswa nga ngona ha mithelo .
1.5. Ndingedzo dza u fhungudza u shayea ha mishumo na vhushai dzi ḓo katela u ṱanganyiswa ha mishumo ya kha sekhithara ya phuraivethe yo engedzwaho , mishumo ya muvhuso khathihi na magavhelo a zwa matshilisano o itelwaho u tsireledza vhathu vhane vha sa shume .
Ofisi yanga i vha ṋetshedza nḓila i leluwaho nahone i sa dzhii sia ya u ṱoḓa thandululo ya tshumelo , maitele kana phambano kana u sa tendelana malugana na ndaulo dzine vha nga vha vho dzi lingedza fhedzi vha si wane thuso malugana na u tandulula nga kha nḓila dza ndangulo ya mbilaelo .
Ni ḓo tamba fhano hayani no thoma na ḽa " , hu amba mme a Tshamaano .
Kha ri ite ḽitambwa
A hu na khali i no fa i songo bika .
U saina thendelano iyi nga Afrika Tshipembe zwi swikisa tshivhalo tsha mashango e a saina kha 49 .
Dzulo ḽa u thoma ḽa Buthano ḽa Lushaka ndi muṱangano wa tshiofisi wa Buthano ḽa Lushaka ḽa Phalamennde , hune Nnḓu iyi ya Phalamennde ya ḓithoma .
Kha nyimele iṅwe na iṅwe miṱangano miraru hu tou vha miminetse fhedzi , u bva afho ya tevhelwa nga miṅwalululo ya matshimbidzele aneo a fanaho , zwine zwa tou vha khagala uri zwo dodombedzwa u fhira minetse yone ine .
Ro ṱuwa ra ya hayani musi yo no fhira .
Ri nga hulisa lwa khwiṋe avho vhane vha khou bveledza nungo idzi nga u ambedzana ri khagala nahone ro khwaṱhisa nga ha zwiteṅwa zwa u bveledza mbekanyamaitele ya tshumelo ya nnyi na nnyi sa zwiteṅwa zwa pfanelo dza vhathu .
Hezwi zwi na masiandaitwa a dovhololaho ane a nga isa kha uri vhathu vha shume na nga murahu ha tshifhinga tsho tiwaho .
Arali hu si na vhuṱanzi vhu fushaho ha u tikedza mbilaelo yavho , hu nga imiswa u ita ṱhoḓisiso ya mbilaelo .
A vha ngo tea u lindela awara dza 24 dzi tshi fhela .
Mbilaelo nthihi ye ya ambiwa yo vha nga ha u kufarelwe kwa milandu yo vhigwaho nga vhanna musi vho livhana na u tambudzwa nga vhafumakadzi .
Hu fanela u vha na ndango ya u langula u bveledza maḓaka hu tshi itelwa u shumisa maḓi .
Kha miṅwaha ya mahumi ine ya khou ḓa , musi ikonomi dzine dza khou thoma u bvelela dzi tshi engedza mikovhe yadzo ya vhuvhambadzi ha ḽifhasi na vhubindudzi , u tsa ha tshileme tsha ikonomi ya Amerika , Yuropa na Japan zwi ḓo vha na mvelelo dzi tshimbilelanaho kha ṱhuṱhuwedzo yavho ya zwa poḽitiki na zwa vhuswole .
Vha ka si kavhiwe nga HIV nga u lumiwa nga lunyunyu , tsikidzi , magufha kana nnda zwo lumaho muthu ane a vha na HIV .
Tshikalo tsha muḓagasi u sa badelwi ndi 50kWh nga ṅwedzi nga muḓi kha maitele a nḓisedzo ya muḓagasi a kuṋedzele kwa fufulu nga grid .
Tsha vhuraru , zwo tea u sedzana na ḓivhashango ya zwa ikonomi ya nga ngomu ya Afrika Tshipembe , u ṱanganedza phaḓaladzo ya zwa ikonomi ṱhukhu vhunzhi ha mushumo wa zwa ikonomi .
Kanzhi hu vha hu na nḓila mbili fhedzi dza u bula zwiitisi zwa kuitele uku .
Zwo sedzwaho zwi re kha IDP zwi tea u vhofhekanywa na zwibviswa zwa khephithala kha mugaganyagwama wa masipala .
Ḽeḓere ḽi no imela sethe ya mbalo dzi re na ndivhanele ndi Q.
Muṱangano wo haseledza na ngaha nḓila dza u khwaṱhisedza u shuma ha tshikimu tsha khwaṱhisedzo ya daimani .
Kha izwi , Khabinethe yo khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli ha Afurika Tshipembe kha u bveledza ikonomi ya khaboni ya fhasi uri hu fhaṱiwe kha mveledziso ya khonifarentsi ya tshanduko ya kilima ngei Durban .
5.7 . Khabinethe i vulela muṅadzi vhoṱhe vhe vha swika kha makhaulakhani na vhawini vha Pfufho dza u Funza dza Lushaka dze dza farwa nga ḽa 27 Luhuhi 2016 .
Nga u shumisa madavhi ayo o fhambanaho , Barlow Rand yo vha i vhabveledzi vhahulwane vha eḽekhiṱhironiki dza vhupileli , he mbuelo dza hone dza badelwa kha vha Anglo American .
Mubidi ha nga ḓo tendelwa uri a khakhulule kana u bvisa matheriala o bvaho nḓilani kana zwo ṱahedzwaho musi bidi dzo no vulwa .
Vhana kana vhaaluwa ?
Khabinethe i ita khuwelelo ya uri hu vhe na u dzika musi mapholisa vha tshi khou ita ṱhoḓisiso u vhona uri onoyo ane a vha ene o ḓisaho lufu ulwu lwe lwa vha lu songo lavhelelwa a livhane na vhuhali ha mulayo .
Ro ni dzhenisela zwifanyiso zwa u ni thusa .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo dovha ḽa vhona uri ECOSOC i khou iswa phanḓa na u khwaṱhisedzwa na u shandukiswa u itela u swikelela khaedu dza dzhango na ṱhoḓea dza mashango ane a khou bvelela .
4 . Vhuimo ha Khabinethe kha mafhungo a Zwino
Tshipiḓa tsha u fhedzisela tsha ino khethekanyo tshi na nḓivhiso nga ha wadi hune thandela iṅwe na iṅwe i re hone kha vhupo ha masipala ya vha yo tou dodombedzwa .
Phindulo yo swikelwaho khayo yo vha ya uri vhuṱanganelani a vhu ngo phumula ḓivhazwakale ya zwiimiswa zwine zwa khou ṱanganywa na uri thendelano ya vhuṱanganelani i tenda uri gudedzi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi vhe na vhuṋe haḽo .
Zwigwada zwi re na dzangalelo zwi nga katela : zwigwada zwo ḓisendekaho nga lutendo madzangano a vhafumakadzi madzangano a vhaswa madzangano a siviki na a vhabadeli vha muthelo madzangano a si a muvhuso madzangano a mvelele sekithara ya mabindu , mutakalo na a pfunzo madzangano a vhorabulasi madzangano a zwa mitambo
Muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na dzangalelo , vhapondiwa vha nndwa dza muṱani na madzangano asi a tshitshavha a nga vhilahela .
Mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya malwadze a phukha i kuvhanganywa nga tshumiso ya mivhigo ya ṅwedzi .
A ro ngo tea u ya u folela mishumo .
3.19 Tsha vhuvhili , vhathu vha Wiccans vha tea u sumbedza vhuṱumani ha uri vha sa ḓivhi vha vhu ita vhukati ha Vhuloi ha vhurereli ( Wicca ) na Vhusaṱhane .
Yunithi yo Khetheaho ya Vhusedzulusi i khou sedzulusa u sa tshimbidzwa havhuḓi ha ndaulo kana vhutshinyi kha mihasho ya muvhuso yo vhalaho na zwiimiswa zwa muvhuso , nga kha milevho ya 40 yo sainwaho nga Muphuresidennde kha vhuvhusi vhuno .
Muhangarambo wa ndangulo na zwa mulayo u re hone a u thomi zwi khagala u vula thendara sa nḓila ya u shavha u badela kha u wana zwithu nga muvhuso .
Tshifhinga tsho lavhelelwaho tsha ṱhoḓisiso
Vhunga mutambudzi a tshi vha ene a no langula masheleni kanzhi , u na tshikhala tshihulwane tsha u wana vhaimeleli vha zwa mulayo .
U dovha hafhu wa bvisela khagala masia ane a kha ḓi vha na khaedu , ane ha katelwa tsireledzo ya vhana khathihi na tshayandingano ine ya khou endelela vhukati ha vhashai na vhapfumi kha vhenevha vhana .
Themamveledziso ya zwa vhuendi ndi ya ndeme kha nḓowetshumo , kha u wana mihumbulo khathihi na u swikelela mimaraga .
Naho zwo ralo , mbilahelo dza mbeu dzi fhira na zwisumbi zwi vhaleaho zwa u ḓiṅwalisela na mafheledzo azwo .
Tshigwada tsho tiwaho na ndivho ya Phurogireme ya Vhukoni
Bulani uri ni ḓo dzudzanya u kunakisa tshikolo nga nḓila ifhio .
Odithi ya mavu ya zwino i amba uri MaAfrika vha na mavu a fhasi ha 2% dza mavu a mahayani kha mavu a dziḓoroboni a 7% .
Tshi tevhelaho ndi tshikalo tshi ṋetshedzwaho kha elementhe iṅwe na iṅwe .
Mbudziso ṱhanu kana ṱhanu na nthihi nga u ṱavhanya .
( c ) Arali , nga nṱha ha u fhindula nga u tou ṅwala , muhumbeli a ṱoḓa u fhindulwa na nga iṅwe nḓila , sa tsumbo , nga u tou founelwa , izwi zwi tea u sumbedzwa kha khumbelo .
U sedzuluswa ho khetheaho hu tea u ṋea mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi ha dzitshaka ha nga ngomu ho ḓiṅwalisaho na vha Afrika Tshipembe kana tshiimiswa tshi ḓivheaho nahone tsho ṅwaliswaho tsha dzitshaka .
Ṅwalani dzina ḽaṋu hafha ( Ndi inwi muṅwali ) .
U ṱuṱula vhuhali ha ṱhoḓea dza Mulayo wa Sisiteme dza Masipala , u shela mulenzhe hu paḓaho nḓila ya vhukwamani hu ṋeaho zwitshavha maanḓa na nḓivho , u ṱuṱuwedza vhukoma ha tshitshavha mishumoni ya u bveledza vhupo havho , u ṋea zwitshavha zwapo mafulufulu a u shuma , zwa ita uri hu si tsha vha na lutendo kha u tshila nga u unḓiwa ;
I dovha zwa pfesesa ṱhoḓisiso kha vhuimo ha lushaka kha zwiteṅwa zwa mutakalo wa nnyi na nnyi , hu tshi katelwa u nwiwa na u bveledzwa ha aḽikhoholo .
Tshikhala tshiṱuku tshi tea u ṋetshedza nzulele ya fhethu ha zwigwada izwi zwa tshumelo ya tshitshavha .
Vhuvhekanyandeme vhu kha ḓi vha tshiko tsha pulane dza tshumiso ya masheleni ya themo ya vhukati .
Mapholisa , vha Mmbi na vha Vhusevhi ha Lushaka vho shumisana .
Muthu a nga shumisa dziṅwe thandululo dza mulayo dzi ngaho tshiimiswa tsha matshimbidzele a ṱholo ya khaṱhulo ya maga a vhulanguli u ya ngaha Mulayo wa Nyaluso ya Vhulanguli ha Vhulamukanyi , wa 2000 ( Mulayo wa vhuraru wa 2000 ) .
Arali I khou ṋetshedza sa i imelaho u valelwa sibadela , hu ḓo shuma mbuelo sa sibadela 100% ya mutengo wa Tshikimu
Kha vha ṋee ICD zwidodombedzwa zwi tevhelaho :
U shaea ha mishumo ho dovha hafhu ha fhungudzea kha tshifhinga tshi fanaho .
Zwazwino ndi a kona u ḓivhadza makumedzwa a tevhelaho :
Nga nnḓa ha izwo , ro ṋewa mushumo , wa u konḓa u shaea ha ndinganelo na u sa vha hone ha vhulamukanyi zwo itwaho nga khethululo nga nḓila ine ya sa kandekanye pfanelo dza muthu muṅwe na muṅwe kana mbofholowo .
" Tshanduko ai ngavhi hone arali hu songo vha na vhudzheneleli ho khwaṱhaho . "
Kha vha ṱalutshedze uri tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi imela sekithara iṅwe-vho kha tshitshavha .
Kha ri ite nyito Tevhedzelani mitaladzi ya hosiphaiphi ni kone u i khaḽara .
Hu na tshikhala tshiṅwe tsha u khwinisea sa afha ḽeveḽe dza tshikolodo tsha miṱa i kha ḓi vha nṱha .
Thandululo dzi tevhelaho dzo livhiswa kha tshenzhemo dza vhashumeli vha mutakalo na mihumbulo ya vhathu vho dzhenelaho inthaviwu kha saveyi :
Tshifhingani tsho fhiraho , mutshinyi o vha a tshi tea u vhanga nyofho ya " u ḓihuvhadza " , he ha kundelwa u vhona uri u tovhola , sa tsumbedzo ya maanḓa na ndaulo , i nga kha ḓi sa livhiswa kha u vusa nyofho ya khakhathi dza nndwa .
Vhukoni ho khwaṱhaho ha vhudavhidzani na u kumedza mafhungo kha vhahulwane na vhorapolotiki .
Riṋe sa vhalanguli zwi a konḓa u lumelisana navho tshifhinga tshilapfu .
22 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa Phalamenndeni ha Mulayotibe wa Phurofesheni ya Muṱolamuvhalelano .
U itela u ṱuṱuwedza mashumele avhuḓi , muhasho wo ṋea dzindivhuwo dza mashumele dzi tevhelaho nga tshifhinga tsha ṅwha wa muvhalelano .
Ndivho khulwane ndi ya u bveledza tshitshavha tsho tewaho nga nḓivho ya ndondolo ya nḓivho-kati ya vhathu , u shandukisa tshitshavha tsha Afrika Tshipembe na ikonomi zwo ṱoka kha tswikelelo na u shumiswa ha thekhinoḽodzhi dza vhudavhidzani ha mafhungo ha tshimodeni .
Zwi shuma sa mulevho une wa tea u shumiswa nga zwiimiswa u khwaṱhisedza musi thundu na tshumelo zwi tshi waniwa , maga oṱhe a pfadzaho a tevhedzwa u lwa na u shumiswa luvhi ha sisiṱeme ya ndangulo ya mbekanyanḓisedzo .
4.13 Khabinethe yo ṱanganedza u bviswa ha muvhigo wa tshigwada tsha mushumo tsha minisita tsho nangwaho nga Minisita Vho Angie Motshekga u ṱoḓisisa mavharivhari a u rengiswa ha zwikhala zwa mishumo zwa vhadededzi nga mirado ya madzangano a vhadededzi na vhaofisiri vha muhasho ngei mihashoni ya pfunzo ya mavunḓu .
Nga murahu hu ṅwaha ya sumbe ya muvhuso wa dimokirasi Afrika Tshipembe , zwi a pfisa vhuṱungu u kha ḓi vha na samba ḽa khethululano nga muvhala ḽo phaḓalalaho kha madavhi oṱhe a vhutshilo Afrika Tshipembe .
Dzi tea u engedza tshomedzo dza zwa pfunzo kha zwikolo zwa phuraimari na zwa sekondari nga maanḓa ho sedzeswa Saintsi , Thekhinoḽodzhi na Ḓivhambalo .
Afrika Tshipembe asi shango ḽa rugby na khirikhethe fhedzi .
Maitele aya ri a vhidza uri ndi u dubekanya .
U khwaṱhisa maano ashu a u vha khwine na u aluwa ikonomi , ndi mbekanyamushumo yashu ya u bindudza masheleni .
Tshipikwa kha muhumbulo wa uri mikhwa a i ngo ḓitika nga vhathu , fhedzi u bva kha muthu nga muhumbulo wa uri mikhwa i anzela u sumbedza khetho dza vhuṋe na mihumbulo .
Ḽeveḽe dza nṱha dza vhubindudzi dzi na khonadzeo ya u alusa nyaluwo ya ikonomi .
Maanea a fhungo ḽe ḽa dodombedza thaidzo dzo ṱanganiwaho nadzo kha masia makene a mulayo na u ramba makumedzwa nga thasululo dzi konadzeaho .
Puḽane iyi i ṋetshedza mutheo wa nzudzanyo .
LUSHAKA 1.Muofisiri Muhulwane wa zwa Mashumele
Dzhendedzi ḽa Germany ḽa Tshumisano ya Thekhinikhala
Tshumelo ya e-filing i ḓo rumela tshihumbudzo , nga sms kana e-mail , tshi vha vha humbudzaho uri mbuyelo yavho yo lugela u ḓadzwa kana u rumelwa .
Vha tama u ḓivhadzwa hani ngaha tsheo i kwamaho khumbelo yavho ya u swikelela rekhodo ?
U ṅwala mukumedzo zwi tshi elana na khumbelo ya tsudzuluso ya pfanelo dza u rea khovhe .
Wanani maipfi kha phara ane a vha na ṱhalutshedzo idzi ni a ṅwale zwikhalani zwo teaho .
U itela u dzhenela kha nyaluwo i sa ṱaluli nahone ya nṱha , ri tea u shandukisa kushumele kwa sekhithara ya tshitshavha , zwine izwi zwa sumbedza tshithihi tsha ṱhanu tsha tshumiso na tshithihi tsha raru tsha u bindudza .
Mbetshelwa ya themamveledziso yo teaho , ine yo londotwa zwavhuḓi na ya tshivhumbeo tsha mashumele ndi ya ndeme kha u bvelela ha zwigwada zwa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi zwo kumedzwaho na nyaluwo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi vunduni nga u angaredza .
Maitele a u ṱoḓa zwikhala zwa mbambadzo zwi fanela u ḓadziswa nga vhubveledziṱhanganelwa , sa zwe zwa reriswa zwone kha binduṱhanganelwa .
Kanzhi muthu u a mangadzwa nga maipfi a si gathi a ṱoḓeaho u ṱalutshedza zwiṅwe zwithu nga vhuḓalo .
Ee - Dikhouda ya M-Net ine vha vha nayo zwa zwino ndi ya analogo zwo ralo i fanela u bviswa ha rengiwa dikhouda ya didzhithala .
Pulane i ṱanganedzwa nga tshitshavha muṱanganoni wa mavhuthu
U itela u khwaṱhisedza mvelelo ya ṱhanganelo na u khwiniswa ha sisiṱeme dzi re hone nga mihasho ya CJS na pulane ya tshumisano u khwaṱhisedza uri ṱhumano ya zwithu zwivhili i khou itwa na u londotwa , ndambedzo yo teaho i fanela u itwa uri i vhe hone .
Mashudumavhi , a huna ṱhalutshedzo ya ipfi " vhuloi " kha mulayo .
Izwi zwi na ṱhuṱhuwedzo ya u khwaṱhisa vhundeme hazwo na mbonalo kha tshitshavha sa izwi vha tshi vha tshiga tsha fhethu ho sedzeswaho khaho kha madzulo .
U ' vhala ' zwawe ene muṋe na zwo ' ṅwalwaho ' nga vhaṅwe .
U swikelela ndondolo ya dzilafho yo ṱanḓavhuwaho kha zwileludzi zwa phuraivethe na zwa nnyi na nnyi .
Muofisiri wa u ṅwalisa u ḓo ḓadza fomo ya khumbelo BI-1699 arali o fushea uri mbingano iyo ndi ya vhukuma .
Arali ndeme ya tshumelo hu u lwela uri zwitshavha zwi tea u funzwa nga ha zwine vha nga zwi lavhelela na zwine vha nga zwi wana .
Itani uri nyito dzi tee-vho na vhagudi vha vhaholefhali .
Tshumelo dza Vhudavhidzani dza Phalamennde
Tekeniki idzi dzi ḓo shumiswa u ya nga khonadzeo dzadzo dza u oledzela na khonadzeo ya khumbelo kha dizaini ya vhuvhambadzi .
U sedzulusa pulane dza ndangulo ya malaṱwa zwao dza u ranga dzo swikiswaho nga Muvhuso wapo .
11.5 A ri ḓidzhenisi na luthihi kha mahumbulwa , mihumbulo na zwifanyiso zwo no khou humbulewa nga akhaunthu dza khole khole idzi .
Naho u tshi katela vhukuma , muhanga wo vha u sa tou dzula wo tiwa , zwe zwa vha zwi si zwithu zwivhi : wo thivhela zwihulwane vhuḓikumedzeli ho khwaṱhaho kha vhurangeli ha mbekanyamaitele ya nḓowetshumo , sa tsumbo .
i ḓo thusa vhadzulaho lu si lwa mulayo kha mavu a muvhuso kana a phuraivethe vhane vha ṱoḓa na vha si na mavu a vhulimi uri vha wane mavu a vhulimi o teaho
Tsumbo ya u dzhiela nṱha mbingano dza Muslim dzi nga shumiswa zwi tshi kwama mbilo nga vhafumakadzi vho maliwaho fhasi mulayo wa Muslim kha dziṅwe nyimele .
Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ndi ḽiga kha kuitele kwa u phulela shango gwala ḽiswa .
Kotara iṅwe na iṅwe , Koporasi i swikisa muvhigo wa kotara kha Vhulaedzwa ha Khorondangi u ṋetshedzaho zwidodombedzwa zwa tshiimo tsha u shumiswa ha ndivhotiwa dza bindu hu tshi vhambedzwa na zwiga zwo tendelaniwaho zwo dzudzanywaho kha pulane ya bindu .
Heyi ndi iṅwe ya thandela dza ndeme dza Muhasho na hone ri ḓo isa phanda na u lavhelesa mitshelo mivhuya ya mbekanyamushumo iyi sa vhunga yo pika u tsireledza mme na ṅwana ane a kha ḓi tou bva u bebwa .
Ndi zwa ndeme uri vha ḓivhe tsumbadwadze dza asima yavho tshifhinga tshoṱhe , sa izwi dzi tshi vha fha ngafhadzo arali huna khombo ya u thathaba
vhakhantseḽara vha masipala na vhaofisiri vha na vhuḓifhinduleli ha u dzhenela ha tshitshavha na u thoma sisiṱeme ya komiti ya wadi
Nga ngomu ha Khoudu ya Vhudzulapo ya Argentina i na referentsi nkene kha vhuḓibaḓekanyi na mutheo .
( 1 ) Vhusimamilayo ha Vunḓu ho vhumbiwa nga vhafumakadzi na vhanna vho khethiwaho hu tshi tevhedzwa sisiṱeme ya vhakhethi ine ya -
Tshivhalo tshi re nṱha tsha maṱiraka ndi tshone tshi shelaho mulenzhe kha tshiimo tshi si tshavhuḓi tsha dzibada , zwa vhanga madindi .
Phetheni dza vhubindudzi kha vundu dzo tevhela dzi tsini na tsini na idzo dza shango kha tshifhinga tshoṱhe tsha tsedzuluso .
Vhuṱanzi ho engedzedzwaho ho ṋetshedzwa nahone u avhela maraga ho itwa u bva kha D u ya kha A.
Tshiṅwe tshithu tsha ndeme ho vha mushumo wo dzudzanyeaho ngamaanḓa wa u vala ḽivhaka kha zwa muholo vhukati ha vhashumi vha holesaho na vha sa holesi , naho hu na phimo dzi re hone kha u gonyiselwa miholo nga u angaredza .
Masipala itea u dzhia vhuḓifhinduleli ha u dzhenelela kha mveledziso ya ikonomi yapo , u sika mishumo na u fhungudza vhushai nga u dzhenelela kha zwine zwa khou itwa .
U ṱola , u langula na u vhiga kha muhasho mbuelo na zwibviswa zwa muhasho .
Hu na muhanga wa kushumele une wa nga shandukiswa u tea nyimele kha ḽeveḽe yapo .
Ro amba uri mvumbo idzi dzo vha dzi ndaka yashu ya lushaka ya vhuṱhogwa , ndaka ine ya ri ṋea khaphasithi ya ṱhonifho ya u lwa na phambano , u wana zwi fanaho na kona u ya phanḓa .
1.6. Khabinethe i ṱanganedza khaṱhulo ya Khothe Khulwane yo wanaho mulandu vhatshinyi vhe vha vha vho ḓidzhenisa kha mulandu wa khethululo nga muvhala he zwa ṱuṱuwedza u kandekanywa ha pfanelo dza munna wa Murema nga u mu valela bogisini .
Hune khamusi ha vha na nyiledzo nga ḓuvha ḽe mikovhe ya nga rengiswa nga vhafaramikovhe kana arali mikovhe ya vha yo fulufhedziswa kana yo ṋewa muthu wa vhuraru .
Zwidodombedzwa zwa akhaunthu ya banngani zwi hone kha fomo kha webusaithi ya DEA kana zwi nga humbelwa kha DEA .
Mulayo u ḓo ḓisa u femuluwa huhulwane ha vharengi u ya nga tshumelo dza vhuḓifhinduleli na ndeme ya vharengi .
Mbekanyamaitele yo raloho i fanela u tshimbilelana na Mulayotewa na mulayo .
Ho phasiswa milayo yo vhalaho nga Phalamennde , nga murahu ha khetho dza demokirasi dza 1994 , ine ya tikedza na u khwaṱhisa vhukoni ha masipla ha u langa mafhungo awo na shuma mishumo yawo nga nḓila ya u dzhenela na u katela vhoṱhe .
Muimeleli wa rakhonṱhiraka ane a kuvhanganya mathukhwi u tea u saina dzina ḽawe , kathihi na tshifhinga tsha u kuvhanganya , sa tshipiḓa tsha sisiṱeme ya u sumbedzisa .
U bveledzwa hafhu na / kana u kopiwa ha zwi re ngomu kana tshipiḓa tshazwo u itela vhubindudzi hu tea u katela nḓivhadzo iyi ya nzivhanyedziselo yo fhelela .
Hulisani na u ṱhonifha vhabebi vhaṋu .
Ndambedzo i bvaho kha muvhuso wa vundu i nga ṋekedzwa kha nyimele dzine khadzo masipala wa tshiṱiriki wo no fhedza masheleni o lambedzwaho .
Shango ḽa Morocco a si muraḓo wa AU .
Mbekanyamushumo yo ḓitika nga mitsiko ya kushumisele kwa masheleni yo fhambanaho , u fana na ṱhoḓea ya u thola vhaṅwe vhashumi vha u engedza nga mulandu wa u ḓala ha mushumo , khathihi na masiandaitwa a nga murahu a u thengathenga ha phimo ya thengiselano ane a nga vha hone kha mbadelo dza zwiteṅwa zwa muaro , mishonga na dziṅwe tshomedzo dza mishonga .
Vhunzhi ha mimaraga ine ya kha ḓi tou thunyuluwa , zwihulusa China , India na Brazil , a khou bva kha tshiwo nga u ṱavhanyesa .
Nḓila heyi I bvisela khagala uri , musi mashango atshi khwinisa na u tshimbila na mafhungo a nḓowetshumo na mveledziso , ṱhoḓea dza tshitatistiki dza tshiofisi dzo khwiniseaho dzi engedzee nga nḓila yo fanelaho .
Vha nga ita mbadelo ya tshumelo nga tshekhe yo garantiwaho nga bannga kana odara ya tshelede i badelwaho kha Khomishinari wa Lushaka wa Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika tshipembe .
U topola pfanywa mafhungoni .
Muṱangano wo ḓisa mbilaelo uri ho vha na data yo kuvhanganyiwaho ye thimu ya SEA ya vha i sa athu u i fhedzisa .
Tshiitisi tsha zwibviswa zwa mbadelo u fhirisa u zwi dzhia sa u lambedza masheleni ndi tsha uri , zwi tshi fhambana na dziṅwe thengiselano dza zwa masheleni , ndivho ya thengiselano a si mbuelo ya zwa masheleni .
Tshipikwa tsha u setsha ho vha hu u ṱoḓa u wana maṅwalo e a vha a tshi elana na mbadelo kana tshanḓanguvhoni malugana na thendelano ya u rengiselana zwiṱhavhane .
Pulane ya wadi ndi mutheo wa kuitele kwa CBP kwa u vhona uri tshitshavha tshi a shela mulenzhe kha IDP .
Phurosese iyi i katela u vhea thagethe dza u langula kushumele na u dzi sedzulusa .
Vhathu vha fhiraho 50% ya vhakhantseḽara vha re hone kha muṱangano , tenda vha vha vha tshi ita khoramu .
U ela khwaḽithi ya makumedzwa a tekeniki o ṋetshedzwaho nga vhorathandela , a kona u eletshedza vhorathandela vhane vha kha ḓi vha vhe kha mbambeya u wana konṱiraka ya tshifhinga na fhethu musi makumedzwa a masheleni a tshi vulwa .
( 2 ) Tshelede i nga bviswa kha Tshikwana tsha Mbuelo tsha Vunḓu fhedzi -
( a ) u Khwimiswa huṅwe na huṅwe kana u vhulahwa huṅwe na huṅwe ha uyo mulayo nga ndangulo yo teaho ; na
Thesite dzashu dzo fhambanaho , nga maanḓa dza vundu dzine dza ṅwalwa nga zwikolo zwoṱhe , dzo ri ṋea mafhungo avhuḓi a ṱhaṱhuvho .
Hu si na musudzuluwo sa u ḓisomba , u rembuluwa , u kwatama , songe-songe yo ṱangana na u shumisana kha zwigwada
U itela u tsireledza nḓivho yavho ya sialala i no bva kha zwine zwa vhidzwa vhufhura kha zwi tshilaho / bayophairesi , zwiṅwe zwitshavha zwo ita databeizi ya nḓivho ya sialala u rekhoda nḓivho yavho ya sialala sa vhutsila ha u ranga
( f ) fusha ṱhoḓea dza mulayotewa wa vunḓu u ya nga ha khethekanyo ya 144 .
Ndivho , zwavhuḓivhuḓi , ho vha hu u wana vhomakone uri vha fhumudze vhasasaladzi , vhudzuloni ha u ṱuṱuwedzesa nyambedzano ya kuvhonele kwo fhambanaho .
Tshiṅwe tshifhinga muṋe wa bindu u vha ṋea halwa a thoma u vhalela tshivhalo tsha biya dze vha nwa dzone musi a tshi fanela u vha badela .
Mitengo yoṱhe yo itelwaho khothesheni i tea u vha kha tshelede ya Afrika Tshipembe nahone i ya vhukuma lwa maḓuvha a fuṱahe nga murahu ha ḓuvha ḽa u vala .
U vha na vhuḓifhinduleli ha vhugudisi ha vhashumi , mveledziso na u ela kushumele kwa vhashumi .
3.2 . Khabinethe yo khwaṱhisedza uri u dzudzanya nga huswa ha muvhuso i ḓo leludza na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha vhathu vhashu nga kha muvhuso u shumaho zwavhuḓi nga nḓila i leluwaho na i sa ḓuriho ine ya ṋetshedza MaAfrika Tshipembe tshumelo dzine vha dzi ṱhoga .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi , une wa khou shuma tshoṱhe na nḓowetshumo , u khou thoma maano a thekhinoḽodzhi yapo .
Vhunzhi ha vhaaluwa vho hanelwa pfanelo ya u wana pfunzo nga u tsikeledzwa , vhushai na u sa londwa .
SAPS i shela mulenzhe nga nḓila yo teaho kha u shumisa Nzudzanyo Khulwane ya Lushaka ya nga ha Zwidzidzivhadzi nga kha mishumo yayo kha nḓisedzo na ṱhoḓea .
Fhethu ha u thoma ha khetho ya tshiṱirathedzhi hu elana na tshikoupu tsha mbekanyamaitele .
Ndi zwa ndeme uri miraḓo ya Komoti ya Wadi i pfesese theo ya mulayo une wa tshimbilelana na Dzikomiti dza Wadi na uri dzi fanela u shumisa hani .
( a ) ndi yone khothe ya nṱhesa kha mafhungo a kwamaho Mulayotewa ;
Zwenezwo vhathu vho raloho vha nga si ambe , vha nga si vouthe , na izwo zwoṱhe .
Mafhungo o Khetheaho a fhethu ho khetheaho ha Nnyi na nnyi , he kale ho vha hu tshi ḓivhiwa sa Dzisaveyi na zwa Mapa , ndi muhasho muhulwane wa ndeme wa mbekanyamushumo heyi .
Ngaganyo ya nyimele na ḓivhazwakale ya thundu ya muhasho a i fushi zwavhuḓi , zwine zwa kwama lu si lwavhuḓi phesenthe dza vhukuma dza ndambedzo ya masheleni a u londola themamveledziso .
Tsheo ya Minisṱa ya u ṱoḓa mihumbulo ya tshitshavha kha thendelano a fanela u tevhedza tshipiḓa tsha 4 tsha PAJA .
Masiandaitwa a ikonomi na a matshilisano kha khoro na one a ṱoḓa u dzhielwa nṱha nahone khoro i nga thoma Foramu ya u dzudzanya tshiṱirathedzhi tshi katelaho tshitshavha tshoṱhe .
Mushumi muṅwe na muṅwe wa muvhuso ndi tshivhoni tsha muvhuso huṅwe na huṅwe hune vha ya .
Maṅwe mafhungo nga ha u shaea ha nungo nga u angaredza khathihi na vhukoni ho kaleaho ha tshitshavha kha u fara mushumo wa u vha vhaimeli u bva tsha pfukiselo u ya kha demokirasi .
Nyedziselo idzi dzi nga itiwa dzi dza nzulele ya u andesa ha ṱhirafiki na musi i fhasi , u itela u wana phambani dzi re hone dza tshifhinganyana malugana na lushaka na phetheni ya zwililelwa zwa nḓilamagodo .
Fanitshara iyi i ḓo iswa kha zwikolo zwoṱhe zwa Kapa Vhubvaḓuvha vhukati ha ṅwedzi wa Ṱhangule 2014 .
U ḓisendeka nga muhumbulo ha zwiimiswa zwa masheleni kha izwi ho vha uri vhubindudzi kha vhupo ha Vharema zwo bveledza khohakhombo khulwane .
Ri nga si imise tshanduko uri dzi bvelele , zwenezwo ri kha khohakhombo ya u nga kupulwa nga ḓivhazwakale kana u sa tshimbilelana na vhathu vhane ra vha shumela .
Mbuelo dza nzwalelo dzi katela tshelede yo badelwaho murahu ya luafhulelo kana tshitolomennde kana dziṅwe phambano vhukati ha tshivhalo tsha u thoma u hwalwa tshishumiswa tshi re na nzwalelo na tshivhalo tshatsho musi u vhibva hatsho ho rekanywa kha vhuimo ha phimo ya mbuelo zwavhuḓi .
U shumiswa ha maanḓa hu ḓo langulwa musi zwo tea kha u ḓi lwela ; u lwela muthu muṅwe na muṅwe ; u thivhela mufariwa kha u shavha ; kana kha u tsireledzwa ha ndaka .
Phesenthe khulwane ya khakhathi Afrika Tshipembe i bvelela fhethu ha vhuḓimvumvusi ho ḓalaho halwa hune kanzhi ha vhanga dzinndwa , nga maanḓa vhukati ha vhanna .
4 . Komiti ya wadi i tea u tshimbidza na / kana u dzhena kha thandela , u monithara u bvela phanḓa ha thandela hu tshi pimiwa nga tshipikwa tshe tsha vhewa , hu na thuso i no bva kha muḓivhimakone wa CBP , a tshi bula mishumoitwa i re nḓilani khathihi na ṱhoḓea dza thikhedzo ya zwa tshithekiniki na u vhigela masipala malugana na u bvela phanḓa ha u shuma , u shumiswa ha masheleni a u sokou netshedza e a vhetshelwa u nga thandela na thikhedzo i no khou ṱoḓea
Tshipikwa tshihulwane tsha muvhuso kha kotara ya vhukati ndi u khwaṱhisa uri vhushaka hashu na mashango a nnḓa vhu shelemulenzhe kha u fhaṱa nyimele i thusaho kha mvelaphanḓa na nyaluwo ya ikonomi yo khwaṱhaho .
Sa zwe zwa vhonwa afho nṱha , mavundu aya mavhili o pimelwa fhasisa hafhu zwi tshi ya nga u swikelela ha muṱa kha tshumelo .
Kha vha khwaṱhisedze uri u dzhenelela ha vhatambi vhaswa hu nga ita mini kha maitele o vusuludzwaho .
Vha vhe na khophi ya dzinotsi ( na themphuḽeithi ) u itela arali muṅwe a ri u ṱoḓou sedzulusa nga murahu .
Vhathu , mivhuso , zwiimiswa na vhaṅwe ḽifhasi ḽoṱhe vha ṋea zwiitisi zwinzhi zwa vhushai , sa tsumbo :
Tsha u thoma , u ṱaṱa hu kwamaho mishumo ya vhulamukanyi ya ICC , na tsha vhuvhili , u ṱaṱa huṅwe na huṅwe vhukati ha Madzangano a Muvhuso mavhili kana manzhi hu elanaho na kupindulele kana kushumisele kwa Mulayo wa Roma .
Theo ya u badelisa Muthelo wa zwibveledzwa na dziṅwe mbadelo ndi muvhalelano wa mupo nga maanḓa , zwine zwa amba uri u badeliswa u itela u ṋetshedza Muvhuso nga mbuelo i dzulaho i hone ine zwo leluwa u i kuvhanganya .
4.2 U fhambanyisa vhukati ha mishumo yo fhambanaho , thendelo na vhalanguli vha thendelo
2.1 . Khabinethe i fhululedza vhathu vha Zimbabwe kha u rathela havho zwavhuḓi kha muvhuso muswa une wa khou rangwa phanḓa nga Muphuresidennde Vho Emmerson Mnangagwa , vhe vha rwelwa ṱari nga ḽa 26 Ṱhangule 2018 .
Khabinethe i dovholola khuwelelo ya zwitshavha ya u isa phanḓa na u shumisa Thusong Service Centres u swikelela tshumelo dza mutheo sa Zwa Muno , Zwa Vhashumi , Vhulamukanyi , Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe na Tshikwama tsha Khombo dza Badani .
R25 miḽiyoni i ḓo vhulungwa kha u bveledza dzikiḽabu kha mitambo yo fhambanaho , zwihulusa kha zwitshavha zwine zwa shayesa , u itela u bvisela khagala vhukoni na u khwinisa nyaluwo ya tshiimo tsha mitambo .
Khophi yo ṱanzielwaho ya ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ( ID )
Mitambo ya u engedzedza zwikoloni zwinzhi yo ḓalesa nga bola ya milenzhe , khirikhethe kana ragabii .
Kha vha ye kha siaṱari 10 vha gude uri vha rekhodisa hani mvelelo dzavho .
Ndi hune vhumatshelo hashu ha ḓo vha hone , hu si u lingedza u ḓi swikisedza kha vhanzhi , zwi sa khathali uri avho vhanzhi hu nga vha hu vhonnyi .
U renda zwirendo na zwidade khathihi na u zwi edzisela .
3.1.7 Malawi , ḽo itaho maitele aya zwenezwino a u sedzulusa zwiimiswa zwaḽo zwa khothe ḽa lwela u ḓisa vhudziki kha milayo i shumaho kha ndangulo ya vhulamukanyi , ḽi na sisiṱeme yavhuḓi ya mulayo wa sialala .
Vhafumadzi vha swikaho 50% vho dzhenelaho muvhigo wa komiti ya maḓi vho dzhena kha ndangulo na kha u tshea mafhngo musi ṅwaha wa vhuvhili u tshi ya mafheleloni ( u bva kha mukano wa 10% mathomoni a thandela ) .
Nga Tshimedzi 2004 , dzangano ḽa vhorabulasi vhapo ḽo takadzwa vhukuma nga phurogireme ya u swikelela ya WC kha vhupo ha mabulasi vha vhuya vha lambedza nga thuthuthu ya kale u itela u thusa komiti kha mushumo wayo .
Zwiṱaraṱa sa fhethu ha nnyi na nnyi zwi nga ṋetshedza mbonalo ya ṱhanganyo ya tshumelo dzo ṱanganelaho fhethu ha vhudzulo ha vha holaho tshelede ya fhasi .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u engedzwa ha Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka tsha COVID-19 u swika ḽa 15 Fulwi 2021 .
Thimu dzo ombedzela mbilaelo ya uri Afrika Tshipembe zwa zwino a ḽi na magungwa o ṅwaliswaho .
Khumbelo ya ṱhanziela ya u rengisa halwa mashango ḓ avha
Ni ambe uri u eletshedzana zwi amba mini .
8.4 U pfuluswa ha vhashumi vhoṱhe kha tshivhumbeo tsha kale u ya kha tshiswa hu ḓo khwaṱhisedzwa nga u tou ṅwala nga DHA .
Kha tshifhinga tsha miṅwaha mivhili yo fhiraho - u bva tshe nda ima afha u ṋetshedza SoNA - ro shuma u lwisa thendelano ya matshilisano vhukati ha maAfrika Tshipembe u itela u fhindula khaedu nnzhi dze ra livhana nadzo .
Khethekanyo ya 1 ya Mulayo wa u Gwevha i na mbetshelo ya khonadzeo dza u dzhia tsheo ya tshigwevho tshiṱukusa tsha u dzula dzhele vhutshilo hoṱhe kha maviavhathu , kana mabulayo ane a pfukekanya khethekanyo ṱhukhu dza ( a ) u swika kha ( e ) dza Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi .
Phanḓa ha musi vha tshi shuma kha iḽi ḽiga , Vhatshimbidzi vha tea u vha na khophi ya IDP uri vha kone u topola zwithu zwa ndeme nga u angaredza zwa IDP .
Hu na uri ṅwaha ure nga fhasi ha tsedzuluso ndi ṅwaha wa khetho , muhasho wo livhana na khaedu dzine dza khou bvelela nga murahu ha dzikhetho .
Khamphani dzi si dza mbuelo tshifhinga tshoṱhe dzi fanela u vha dzi na mulanguli muthihi ( nga nnḓa ha musi MOI yo sumbedza tshivhalo tsha nṱha tsha vhalanguli ) .
Nḓila ya khwine ya u khwinisa vhungoho ndi vhupfumbudzi ha khwine na ndavheleso ire tsini na u sedzulusa dzirekhodo na tshiimo tsha tshiṱoko nga vhalavhelesi .
Kha vha ṱaluse zwi khagala tshivhangi tsha vhuholefhali ha miraḓo na ha muhumbulo .
Mikhwa ya ndeme ine ya tsivhudza na u langula Muhasho zwo ḓitika nga Ndayotewa na milayo ya u tikedza i katelaho :
Rekhodo dza ngeletshedzo dzo dzhielwaho nṱha u rerwa nga hazwo nga khoro
Mvusuludzo dza zwifhaṱo nyangaredzi dzi katela mvusuludzo dza muḓagasi .
U vha na vhuḓifhinduleli ha zwoṱhe na ndangulo ya mishumo ya vhaongi i bveledzaho .
Mbilaelo dzo khunyeledzwa hu saathu fhela miṅwedzi miraru ( 3 ) u bva nga ḓuvha ḽe ha ṱanganedzwa maṅwalo oṱhe o teaho .
Zhendedzi ḽa u shumsa vhuḓifhinduleli ḽo lavhelelwaho
U pfukwa ha iyi tsenguluso zwi ḓo vhumba u pfukwa ha thendelano i vhonalaho , zwi tendelaho uri Muhasho u phumule thendelano na ndozwo dza mbilo .
Vhuḓiimisi ha kereke yapo hafhu ho vha thikho ya ndayotewa ya tshiimiswa tsha kereke .
8.3 . Muhasho wa zwa Vhutholi na zwa Vhashumi wo no bveledza nḓila ya Maitele Kwao kha u Thivhela na u Fhelisa Dzikhakhathi na u Tambudzwa kha Ḽifhasi ḽa Mushumo .
Maga a dzhielwaho nṱha a pulane ya mbuno dza 10 ya u Humela kha zwa Mutheo o bveledzwa uri a konise luṱa lutevhelaho .
Tshipiḓa tsha u bvelela nga nga nṱhani ha uri vhaofisiri vha si vhanzhi a vha na ndavha .
Vho sumbedzisa uri vha khou kolodwa masheleni nga vhadzudzanyi vha Pfufho dza zwa Mitambo dza Gauteng .
Tshumelo ya mutakalo yavhuḓi kha vhathu vha Vundu ḽa Eastern Cape i bveledzaho vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
Sisiṱeme nga nthihi dza u kuvhanganya na zwileludzi zwa u vhulunga zwi a elana na uri muṱambuluwo u ḓo shumiswa hani .
U kala ndeme na miṅwe mimasipala ine ya vha na senthara dzi shumaho .
7 . Yunithi ya Thuso ya Thekiniki kha zwa Mikhwa , U Fulufhedzea na Vhuḓifari siani ḽa Ndangulo ya Muvhuso ( PA-EID-TAU )
Naa izwi zwi ḓo vhuedza wekishopho ?
3.63 Vha zwiimiswa zwa SAPRA na SAPC kha zwe vha ḓisa vha sumbedza uri nga ha vhuhone ha maitele a kwamaho maanḓa a sa ṱalutshedzei ( vhuloi ) , kha zwitshavha zwa Afrika .
Zwivhulahatsheṋe zwi engedzwa kha sisiṱeme ya zwa maḓini zwo tou livha kana zwi so ngo tou livha .
Khumbelo ya ṱhanziela ya thengiso ya zwibveledzwa
U kona u elelwa na u ḓivha maṅwe maḽeḓere a aḽifabethe nga mannḓa a dzina ḽawe , ( tsumbo : dzina ḽanga ndi pfi ndifelani , ḽi thoma nga ḽedere ' N ' . Ḽi thoma nga mubvumo nd . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga ha luambo
Tshumelo iyi i londola fhedzi themamveledziso ya bada i re hone I ṱoḓaho sea ḽeneḽo ḽa ndondolo .
I dovha ya ḓivhadzwa nga ṱhoḓea dza tshitshavha na zwipikwa zwa mveledziso .
Tshivhalo tsha vhukuma tsha vhaimeleli tshi ḓo tendelanwa natsho nga murahu .
Vhagudisi vha ṱuṱuwedziwa u shandukisa idzi ṱhoho nga nḓila ine dza tea fhethuvhupo ha zwikolo zwavho .
Ri ṱanganedza na u vhandela zwanḓa tsheo yavho ya u fara khuvhangano iyi ya ndeme ya tshigwada tsha u Monolodza ngei Cape Town .
Khethululo ndi vhuḓifari ha u sa fara muṅwe muthu kana tshigwada nga nḓila yavhuḓi zwi tshi khou bva kha kuvhonelwe kwa tshigwada nahone zwi katela u thivhela pfanelo dza muthu dza u bvela phanḓa .
Zwi ḓo wana pfushi dzi bvaho kha tshikwangwa tsha kumba .
I alusa hafhu vhuḽedzani ha maga a SPS zwo ḓisendeka kha maimo a dzitshaka na tsumbamaitele uri hu kone u tshimbidzwa vhuvhambadzelani ho tsireledzeaho havhuḓi ha zwibveledzwa zwa vhulimi dzinguni .
( 3 ) Mulayo wa Vhusimamilayo ha Lushaka u tea u ita uri hu vhe na ṱhuṱhuwedzo ya ndeme na ndayo dzo bulwaho kha khethekanyo ( 1 ) .
U elelwa zwidodombedzwa na u amba muhumbulo muhulwane .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa uri nungo dzoṱhe dzi livhiswe kha u sikwa ha mishumo yapo nga kha Mbekanyamushumo ya Mishumonyengedzwa ya Muvhuso na maṅwe maga a u sika mishumo .
U bva kha ndingo dzo itwaho , thimu yo bveledzaho mbekanyamitele iyi yo topola u dzhenelela ho teaho ha mveledziso ya vhaswa .
U thivhela vhutshinyi kha tshumelo dza supply chain , muvhuso u khou ṱoḓa u thoma bodo ya thenda ya vhukati u itela u tshimbidza thendara kha masia oṱhe a muvhuso .
Ri khou vhilaedzwa vhukuma kha u bvela phanḓa na u tsela fhasi kha u vha hone ha zwiko zwa ndeme khavho na u humbela mashango a lambedzaho uri a engedze o khwaṱhisa u shela mulenzhe havho nga u ḓiṋetshedzela .
Imani u swika ni tshi dzhena muvhusoni .
U dzhenelela ha tshitshavha na zwone zwo sedzwa sa tshiendedzi tsha u tandulula thaidzo dza u sa fana nga mbeu zwi vhangaho zwa u fhelisa vhushai u mona na ḽifhasi .
U ṱola na u khwinisa mafhungo kha webusaithi ya muhasho .
Deithi : Zwino ṅwalani zwirendo zwaṋu inwi muṋe nga zwifanyiso izwi .
Pulane dzoṱhe dza mveledziso dzi na zwipiḓa zwa fhethu
Vhunzhi ha vhabveledzi vhaṱuku vha kha ḓi ḓiwana vha tshi khou balelwa u wana uri thundu dzavho dzi tshimbidzwe vhuponi hapo .
2.2 . Khabinethe yo dovha ya limuwa uri mvelelo dza Savei ya Mishumo ya Kotara nga Kotara ya kotara ya vhuraru ya 2019 ye ya bviswa nga vha Mbalombalo vha Afrika Tshipembe yo sumbedzisa uri reithi ya vhushayamushumo ya tshiofisi yo gonya nga 0.1 ya phesenthe u ya kha 29.1% musi i tshi vhambedzwa na kotara ya vhuvhili ya 2019 .
Maanḓalanga a ḓo vha na tshiimo tsha tshipiḓa tsha muvhuso kha ndaulo ya nnyi na nnyi ya lushaka fhedzi hu nga nnḓa ha tshumelo ya nnyi na nnyi .
1.4 . Khabinethe yo tendela Mvetomveto ya Mbekanyamaitele ya Ndaka ya Nḓivho ( IP ) Afrika Tshipembe - Luṱa I ( 2017 ) zwi no tea u anḓadzwa kha Gazethe ya Muvhuso hu tshi itelwa mahumbulwa a nnyi na nnyi .
Ndi tshinwe tsha zwithu zwe ra shumana nazwo kha SCOPA na hone Minista na Muhasho wavho vho ṱalutshedza u kundelwa u tevhedzela , na hone ra dzhena khalo .
Sa zwe ra zwi vhona , izwi ndi zwone zwine zwa pfalesa /zwo teaho kha ndivho dza Mulayo kha Khethekanyo ya 1 ( i ) , naho zwi tshi nga zwi na u kwama Ndayotewa .
Muṱangano wo vhidzwa fhasi ha thero , " Tsedzuluso ya Kale na Ndugiselo ya Vhumatshelo " ho sedzeswa kha mafhungo a ndeme a re na vhushaka na mikano na u ṱola khaedu dzine sisiṱeme ya vhuvhusi ya dziḓorobo ya khou ṱangana nayo na u tea u ta dziwadi miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe .
3.6 Khwaṱhisedza uri tswayo dzi vhonalaho na masia zwi a ṋetshedzwa khothe na uri zwi ḓo laedza hune rumu ya khothe ya vha hone .
Zwiteṅwa zwivhili zwi tevhelaho zwi amba nga theori na vhuṱanzi ha zwine ha pfi vhushayandingano ha mbeu vhu nga khakhisa mvelaphanḓa kha dziṅwe dza idzi mvelelo dza mveledziso .
Ndambedzo iyi i ṋetshedza tsumbo ya zwiko nyengedzedzwa zwapo na zwa dzitshaka zwine zwa vha hone kha vundu .
U kuvhanganya ha datha ya mutheo ya mupo wa tshifhinga tshilapfu zwi ḓo vhea mashango ane a khou bvelela a Indian Ocean Rim kha vhuimo ha khwiṋe u itela u vhulunga tshirunzi tsha lwanzhe lwao na u wana nḓila dza u vula ikonomi dzi ṱhonifheaho dza malwanzhe u khwinisa matshilo a vhadzulapo vhao .
Fhedzi ri nga kona u fhira hafha .
Mishonga ya zwikhokhonono yo shumiswaho , tshikalo tshayo , na tshifhinga na kushumiselwe kwayo , zwi tea u vha zwi khombo ngamaanḓa u ya nga mishumo ya maswina a mupo a zwitumbudzi dza zwimela .
( 1 ) Hu tshi tevhelwa u bviswa ha ṱhanziela nga maanḓalanga i sumbaho uri thundu i sa sudzulusei ya muvhuso ndi ya muvhuso muṅwe u ya nga khethekanyo ya 239 ya Mulayotewa wo fhiraho , muredzhisiṱara wa tsumbavhuṋe u tea u redzhisiṱara kana a khwaṱhisedza vhuṱanzi uho kha redzhisiṱara yo teaho , tsumbavhuṋe kana ḽiṅwe ḽiṅwalo u sumbedza uri thundu iyi i sa sudzulusei i kha dzina ḽa muvhuso .
Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha
Zwenezwo komiti i khou humbela uri vhathu vha ambaho vhoṱhe vha litshe u amba nga mafhungo aya vha sedzese kha masiandaitwa a u ṱanganywa uhu na u ṱanganywa nga u angaredza - kha mushumo , mveledziso ya nḓowetshumo , mamaga apo na mveledziso ya ikonomi .
Miholo na mbadelo
Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo a u faneli u kwamiwa nga ha mafhungo o raliho .
Tshenzhemo ya vhulangi ha miṅwaha miraru kha zwiṱirathedzhi zwa u khwinisa mabindu , vhukoni ha pikisana na u khwinisa vhubveledzi .
Mushumo wo sedza kha mishumo mihulwane na thandela dza themamveledziso hune ndambedzo yo leluwa u i wana zwi tshi vhambadzwa na nyito dza ndondolo .
Pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha ndi maitele a u tshimbidza u fhondula ha tshitshavha kha IDP .
Naho nḓisedzo ya thandela nnzhi dza tshumelo dza zwa matshilisano i mugwalani , thandela khulwane nnzhi dzi kha ḓi vha dzo salela murahu .
Nga tshifhinga tsha musi vha tshi fhedza tshikolo , vhana vhanzhi vha vha vho wana tshitzhili tsha vairasi .
Tsha u fhedzisela , maitele o ṱanganelaho kha vhutsireledzi ha badani ya nnyi na nnyi o ambiwa , khathihi na u langa u kunguwedza u itela uri i sumbedzise mvelelo dzine dza vha khombo dza kunwele kwa halwa hu si na vhuḓifhinduleli .
Tshiimo tsha u thoma tshi tou vha hone vhukwamani ha u thoma vhukati ha khamphani i ṱoḓaho vhuṱoḓesi ha u ḓivhambadza na zhendedzi ḽine ḽa ḓo ita vhuṱoḓesi .
Fhedziha , hu si nga nḓila ye vha vha vho tea u zwi ita ngayo .
Vhutshimbidzi ha CBP dziwadini hu langwa nga miraḓo ya komiti dza wadi , vhatshimbidzi vha wadi na vhaofisiri vha ha masipala vha no bva kha mihasho ya sekhitha .
Tshi sumbedza arali tshiga tshi tshiswa , tsho shanduka zwihulwane , kana tshi khou ya phanḓa hu sina tshanduko ubva kha ṅwaha wo fhiraho .
Mulayo wa vhuvhili ndi u ṱavhanyedzisa mbuedzedzo dza mbekanyamaitele na vhubindudzi kha sekhithara ya ndeme dza nṱha .
Ri ḓo isa phanḓa na nyambedzano na vhahura vhashu na European Union , nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha African Union , u vhona uri nyambedzano dza Economic Partnership Agreement dzi a khunyeledzwa nga u ṱavhanya , nahone dzo ḓisendeka nga ṱhavhanyiso ya mvelaphanḓa ya dzingu ḽashu .
U ṋekedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi na ha kushumele kha yunithi .
Miṅwedzi miṋa iyi yo bvelela na nyimele dza thumbuni dzo ṋaṋaho kha ṅwaha , nga zwenezwo tshivhalo tsho tiwaho tsho vhetshelwa fhasi .
Kha vha fhedzise thasiki dzi re afho fhasi .
Ma Afurika Tshipembe vho imela fulufhelo na u konḓelela hune lushaka lwashu lwa vha naho .
Dzina ḽa thandela ( u ya nga bammbiri ḽa thandela ḽa IDP )
Tsumbo dza tshumelo dzo raliho dzi a ṋetshedzwa kha :
Malaṱwa a radiesheni na malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili zwi anzela u langiwa thungo ha dziṅwe khethekanyo , zwine zwoṱhe zwa khethekanywa sa malaṱwa a re khombo , hu si na ndavha uri a bva kha tshiimiswa tsha ndondolamutakalo kana nḓowetshumo ya peṱiroḽiamu na khemikhala .
Arali ni nga ita ndingo na wana ni so ngo kavhiwa , ni nga ḓi tsireledza kha u pfukelwa .
Notsi dzo itelwaho dokotela wanga
Kuhumbulele kwa uri u tambudza ho bvelelaho ho vha ha sisiṱeme kana ha nyangaredzo kwo khakhea .
U khuthadza no livhana zwifhaṱuwo na u khuthadza nga kha tshigwada ndi dziṅwe dza tshumelo dzire hone .
Ḽiṅwalo ḽa Thenda ḽa Masipala iḽi ḽi fanela u vha tshipiḓa tsha bidi dzoṱhe dzo rambiwaho .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-73 vha i ise ofisini ya tsini ya Muhasho wa zwa Muno .
He zwipikwa na pulane dza lavhelesa hone , zwi tshi elana na zwithu zwa ndeme zwo bulwaho afho fhasi , ho ḓitika kha pulane na zwipikwa zwo tendelaniwaho khazwo zwa Masipala wa Tshiṱiriki wa Sekhukhune , sa izwi haya mafhungo kanzhi e mafhungo a vhukati ha mikaṋo e a ambiwa nga hao nga tshifhinga tsha wekishopho ya tshiṱiriki .
Ezwi zwi elana nga maanḓa na u khwiniswa ha zwikili zwa vhatsila .
U wana na u talela mamudi mafhungoni .
Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe kha lushaka uri ri ite mutingati kha u lwa na vhushayamushumo kha vhaswa .
Vhutshinyi uvhu ho ṱumanywa na maṅwe maitele a mvelele na sialala , na mafhungo a re hone kha riṋe a sumbedza uri vhutshinyi a vhu tendelwi nga muvhuso ṅwaha nga ṅwaha kana u imelelwa nga lutendo luṅwe na luṅwe .
Ngauralo , zwi na ndeme u sika nzulele i no thusa u vha hone ha kuvhusele kuvhuya , kune kwa tea u yelana na fhethuvhupo na nzulele yapo .
Kha fhungo iḽi , zwo ṋetshedzwa hu tshi itelwa mapholisa u itela uri themendelo dzi katele zwi tevhelaho :
I ḓo dovha ya ṋetshedza zwikhala zwa vhuvhambadzela nnḓa zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe .
Nthihi nga muunḓiwa nga ṅwaha ho sedzwa dziPMB . - Dzidentsha na zwa maṋo zwo khetheaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Thendelano ya Montreal i khou shuma zwavhuḓi zwi tshi ya nga u fhelisa Zwithu zwine zwa khou Fhedza Ozone .
3 . Ndi wana mushonga wanga kha DSP wa vhulwadze vhu sa fholi fhedzi vha ri ndi badele mbadelo nyengedzedzwa ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ?
( b ) ite khaṱhululo kha Khothe ya zwa Mulayotewa u bva kha khothe iṅwe na iṅwe .
Marangaphanḓa
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha makumedzwa a theo ya mulayo mayelana na vhudavhidzani vhu vhuedzaho .
Ofisi iṅwe na iṅwe ya dzingu yo wana maputu a nḓivhadzo na fomo dza khumbelo ya ndiliso nahone ho vha vhuḓifhinduleli havho ha u tshimbidza na u isa dzifomo kha zwipondwa .
Ndinganyiso vhukati ha mbuelo na mbadelo : mbuelo dzi tshimbilelanaho na mafhungo o ṋetshedzwaho dzi tea u fhira mbadelo ya u wana mafhungo , zwa sa ralo a zwi na mushumo .
Voḽiti dza muḓagasi dzi fanela u vha zwigidi zwiṱanu .
Mbekanyamushumo idzo dza matshilisano dzi tendelaho mushumo wa pfunzo nga vhaswa dzi ṋetshedzwe .
Khethekanyo ya Vhushaka ha zwa Masheleni ya Ṱhanganelo ya muvhuso i na vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza vhushaka ha zwa masheleni vhukati ha muvhuso wa lushaka , wa vundu na muvhuso wapo khathihi na u ṱuṱuwedza vhupulani ha zwa masheleni a masipala , u vhiga na ndangulo .
Phuresidennde dzoṱhe dza zwa mitambo na madzangano
Zwigwada zwi rangwa phanḓa nga komiti ya vhulanguli ha ṱhoho dza mihasho dzine dza kwamea twii .
Vho Theron vha dovha vha vha Murumelwa wa UN wa zwa Mulalo .
Komiti idzi dzi na vhuḓifhinduleli ha vhulavhelesi kha mafhungo a vhaswa nahone dzi tea u shuma na mulayo u kwamaho vhathu vhaswa .
Arali khumbelo ya tendiwa ho dzhielwa nṱha izwo zwo ambiwaho afho nṱha kha phara 9.4.3 , hu sa athu fhela maḓuvha a 10 a mushumo tshe khumbelo iyo ya ṱanganedzwa , GCIS i ḓo tshimbidza sa zwine ya nga vha yo imisa zwone , mafhungo a u pindulela ḽiṅwalo iḽo , tshumelo dza ṱhaluso ya luambo lwa zwiga , kana u shandukisela zwo ṅwaliwaho kha Braille .
Izwi zwi sumbedza u ḓikumedzela ha tshifhinga tshilapfu ha GE kha dzhango na kha u wana thandululo dza vhutumbuli kha themamveledziso ya Afrika na thaidzo dza ndondola mutakalo .
Mudededzi u tea u thusa vhana vha tshi vhala .
Madzulo a vhathu o teaho na u khwiniswa ha ndeme ya vhutshilo ha miṱani Uri hu swikelelwe bono ḽa madzulo o teaho a vhathu na u khwinisa ndeme ya matshilo a miṱani , vhuvhekanyandeme ha muvhuso vhu katela :
U wana dziṅwe nḓila ntswa dza u ita zwithu
Mulaedza wa Lushaka nga Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde , Kapa
U sedzulusa havhuḓi hu a itwa kha fomethe yo teaho ya makumedzwa o imaho ngauri na mitambo na mishumo ine ya ḓo khwaṱhisedza u dzhenelela ho fhelelaho ha vhadzheneli .
U ṅwalisa na u ita khumbelo kha komitindangi dzapo .
Khothe dzi na vhuimo vhuraru : Khothe ya Khomishinari ya Sialala , Khothe ya Khaṱhululo ya Sialala na khothe dza sialala .
A hu na dzilafho ḽa Eidzi
Zwi nga ṱuṱuwedza u phaḓalala ha mavharivhari na u ḓisa nḓaḓo vhukati ha vhadzulapo .
U guma kha R46 nga tshiwo , zwiwo zwa 5 na R234 nga muṱa nga ṅwaha
Ri dovha ra livhuwa u ḓiimisela hune vhalambedzi na zwiimiswa zwari ṋea hone .
Nyaluwo ya vhumatshelo nayo yo ḓitika nga vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe kha ikonomi .
Musi vhathu vha tshi dzhena pherani , vha swaye madzina avho kha mutevhe wa vhadzheneli .
Na , u engedzwa ha maitele a u linganyisa uri a katele orala , u ita na maraga dza ṅwaha zwo engedza tshikhala tsha u bvela phanḓa ha vhalingiwa vhoṱhe .
Nga minwaha ya vho 1970 vhathu vhaswa vho shela mulenzhe zwihulu kha u ṋea tshivhumbeo tsha vhumatshelo ha shango ḽashu .
U isa khumbelo kha Vhaeletshedzi vha zwa Thekiniki zwi ḓo lengisa u shumiwa ha khumbelo .
Ndi thulusi yo vhetshelwaho u thusa thimu ya thandela , hu si u vha kanganyisa , u vha khukhulisa kana u ita uri vha hanganee , a si tshithu tshi sa shandukisei nahone ḽi tea u vusuludzwa zwi tshi edza nzulele zwenezwo hu tshi shumiwa thandela , zwi tshi langwa nga maitele a u monithara na u sedzulusa .
Vhaofisiri vha vhulamukanyi ndi vhahaṱuli na vhomadzhisiṱiraṱa vho tholwaho u ya nga Ndayotewa na Mulayo wa Vhomadzhisiṱiraṱa .
Vha tea u ita khumbelo ya phemithi ya u renga zwifuwo u bva nnḓa kha Tshiimiswa tsha Mutakalo wa Zwifuwo na Ṱhanziela ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo u bva kha shango ḽine ḽa khou rengiselwa .
Nṱha ha izwi , zwiitisi zwiṅwe na zwiṅwe zwi ḓivheaho zwine zwa nga kwama mitengo ya tshifhinga tshi ḓaho zwi fanela u dzheniswa kha maitele aya a u vhea iṱo .
U endedza vhathu vho tswiwaho vhathu zwi katela u rengisa vhathu sa ṱhundu nga nḓila dzo fhambanaho nahone kanzhi zwi na vhuṱumani na vhugevhenga ho dzudzanywaho , thengiso ya vhudzekani na vhupuli ha musalauno .
Mulayo washu wa zwino u ṋetshedza khonadzeo dzoṱhe dza zwigwevho na uri dzikhothe dzo vhofhiwa nga milandu yo no haṱulwaho .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri Tshisumbi tsha Phesenthe ya Mbuelotsalela ndi tsumbo ya ṅwaha wo fhiraho ine khayo mbuelo ya khamphani wo vha u kha kotara ya nthihi ya nḓowelo ya nḓowetshumo .
Masipala wo sika na u shumisa Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Mutevhe wa Nḓisedzo sa ṱhoḓea ya theo ya mulayo .
Zwiṅwe zwa izwi zwi nga sumbedziswa nga zwikalamutengo zwo rekanywa kana u anganyelwa u bva kha data ya vhutshenzheli , zwiṅwe zwi nga vha na data ya vhutshenzheli i songo sumbedziswaho sa zwikalamutengo , ngeno dziṅwe dzi tshi nga sumbedziswa nga tshivhumbeo tsha khwaḽithi vhudzuloni tshivhalo .
Kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho , vhathu vho tshinyadza vhukuma ḽifhasi u itela ndivho ya mveledzo .
Tshikwama kanzhi tshi ḓo vha tshi na mbekanyamishumo dzi re hone zwino dza tshumiso ya masheleni na u awedzwa u thela , dzi re na zwipikwa zwi re khagala , zwa u sika mishumo .
Vhana vha anzela u sa vha na tswikelo yo linganaho kha dzilafho na ndondolo zwa AIDS ngauri tshumelo dzi re hone dzo dizainelwa vhaaluwa nga maanḓa .
Kha u thomiwe ndangulo ya tsireledzo ya damu .
Zwe vha zwi amba malugana na izwi zwo tikedzwa-vho nga vhuṱanzi ha muofisiri wa kale wa zwa zwiko zwa vhathu wa muaphiḽi .
Ṋetshedzo ya zwiko i songo linganaho a yo ngo tetshelwa kha zwishumiswa zwa dzikiḽasirumu kana ḽaiburari .
1.4 Vharangaphanḓa vha ḽifhasi kha samithi vho khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli havho kha mathomo a Adzhenda 2030 ya Mveledziso yo Khwaṱhaho na Adzhenda ya Nyito ya Addis Ababa
Zwa zwino vhafariwa na vhaofisiri vho fhaṱa na u vusuludza vhunzhi ha dzinnḓu na zwikolo kha zwitshavha zwe zwa vha zwi tshi dzhielwa fhasi kale , u ita mishumo i fanaho na u dzhenisa dzithaiḽi , u rwela hafhu ṱhanga , u dzhenisa dzikhabodo , u pennda na u puḽasiṱela , u fhungudza mahatsi na miri , u bvisa ḓaka na u kunakisa dzharaṱa .
Makhulu wa Ndumeliso vha pfana na u mu anetshela tshiṱori tsha musi vhutshilo havho vhu tshi ponyiswa nga dolofini .
Ndi tshiṱori tshifhio tshe na tshi takalelesa ?
Vhathu vhanzhi vho wana tshitzhili tsha vairasi nga murahu ha u ita vhudzekani luthihi fhedzi na muthu we a kavhiwa nga HIV a sa shumise khondomu .
Vhunzhi ha themamveledziso ya masheleni i bva kha zwishumiswa zwa vhudavhidzani zwa vhukoni .
Khethekanyo dzi ṱalula vhafumakadzi nga nḓila i sa linganiho kha mbingano dza sialala
Muvhuso u ṱalutshedza zwi elanaho na muvhuso zwine zwa nga a nga shumiswa u nga zwi bveledza musi u tshi vhona zwo tea .
" Ri a zwi ḓivha zwavhuḓi uri thaidzo dza tshitshavha dzine ra vha nadzo dzi nga kona fhedzi u tandululwa sa tshipiḓa tsha tsiko ya mishumo na pheliso ya tsiku .
Ri ṱuṱuwedza matshudeni uri vha fungelele kha u ṱhaphudza pfunzo dzavho na u tendela Khomishini kha Khonadzeo ya Pfunzo ya Mahala kha Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi uri i khunyeledze mushumo wayo .
Vhubindudzi ha themamveledziso dza iyo Mitambo vhu khou lavhelelwa u ḓo ḓisa mbuelo dza tshoṱhe dza ḓorobo ine mitambo ya khou farelwa hone , ine ya ḓo shumisa na themamveledziso dze dza ḓo siiwa nga Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA tsha 2010 .
A ho ngo aluwa nomboro fhedzi ya matshudeni na maḽekitshara a vhafumakadzi , vho dovha vha tikedza nyaluwo ya muthu na u ṱuṱuwedza khanedzano ya nga ha mafhungo a ndingano ya mbeu .
Hu na zwiṅwe zwithu zwa u fembedza .
Ho dovha ha vha na ndangulo yo ṱanḓavhuwaho na tshenzhemo .
Kha u isa phanḓa na u ṱalutshedza ezwi vho amba uri ḽeveḽe dza nṱha dza khakhathi dzi katela u rengisa zwidzidzivhadzi , u tambudza lwa vhudzekani zwi dovha hafhu zwa kwama nga maanḓa vhuḓifulufheli na zwiṅwe zwivhumbeo zwa u rwa , zwine zwa dzhena kha vhunzhi ha zwikolo Afrika Tshipembe .
- U ṋetshedza mutheli mafhungo nga ha vhuḓifhinduleli ha Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo na maitele a u tevhelela mbilaelo
Nndyo i si na ndinganyelo ya pfushi i nga ita uri hu vhe na u xelelwa nga pfushi : arali nndyo ya vha i tshi khou langwa zwinzhi , hu na khonadzeo nnzhi ya uri i nga vha na phurotheini dzi so ngo linganaho .
U shumisa nḓila dza u ḓikhakhulula musi a tshi vhala , tsumbo , u vhalulula ; u ḓiḓowedza kubulele kwa ipfi a saathu ḽi vhalela nṱha .
U sielisana musi hu tshi ambiwa , u sumbedza u vhavhalela vhaṅwe khathihi na u ṱahisa mihumbulo ino fhaṱa .
U tshimbidza u shuma ha Phoḽisi ya Ndondola Mutakalo ya Muhasho wa zwa Mutakalo
Ndangulo ya thandela i shumana na u itwa ha thandela dza nḓisedzo ya maḓi manzhi khathihi na tshampungane .
Vhuṱanzi ha uri vho thoma u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo i no bva kha tshitshavha tshapo vhu nga ṋetshedzwa nga tshivhumbeo tsha luṅwalo kana tswikelelo .
Musi zwiteṅwa zwa mveledziso ya phurofeshinaḽa zwi tshi nga vha zwa u angaredza , hu tea u vha na mbonalo dzo khetheaho dzine dza ṱalula zwikolo zwiṱuku zwa mahayani .
8.2 . Vhorabulasi vha humbelwa uri vha songo kuvhanganya zwifuwo fhethu huthihi u itela u rengisi , maṱano kana miṅwe mishumo .
Ndivho ya mbekanyamushumo iyi ndi u pulana , u laula , u kombetshedza u tevhedzwa na u bveledza vhuendi ha tshitshavha na vhuendi ha mihwalo u itela u vhona tshumelo dza vhuendi ha tshitshavha na mihwalo dzo linganyiswaho , dza ndinganelo , u tsireledzea na u dzula dzi hone .
Nga nnḓa ha izwo tshumiso iṅwe na iṅwe ya iyi nḓivho kha bioprosrpecting i ḓo ṱoḓa thendelo ya tshitshavha tshapo tshe tsha i bveledza na u i tumbula .
Sekithara ya mabindu ashu maṱuku ndi ṱhukhu i tshi vhambedzwa na kha maṅwe mashango ane a khou bvelela .
Vhuthihi ha dzhango vhu tshimbidzwa nga kha mbekanyamushumo dza Mbumbano ya Afrika u kona u wana bono ḽaho sa zwo sumbedzwaho kha Agenda 2063 .
Mishumo ya vhukombetshedzi ha mulayo ha tshifhinga tshoṱhe i khou itwa , na avho vhane vha khou pfuka mulayo vha khou fainwa .
Izwi zwi katela khwaṱhisedzo ya u shumiswa ha Pulane dza Mbuno dza Ṱahe , dzo ḓivhadzwaho nga Phuresidennde Vho Jacob Zuma kha Mulaedza wa Lushaka wa 2015 khathihi na Operation Phakisa , yo itelwaho u ṱavhanyisa u thomiwa ha thandululo kha vhupo vhu ṱoḓaho mvelaphanḓa dza ndeme .
4.2 . Uno ṅwaha SARS i ḓo bvela phanḓa na tsenguluso dza zwa muthelo dzine dza tou dzula dzo itwa nga khomphiyutha dza mutheli muṅwe na muṅwe , hedzi ndi fomo dza muthelo wa mbuelo dzine dza dzula dzo ḓadziwa u itela u leludza maitele a u rumela fomo dza muthelo .
U engedzedza kha masia a ndemesa , ri ḓo vhea iṱo dzikhothe , zwikolo na senthara ya ḽaisentsi .
Vho dovha vha sumbedzisa uri mbilahelo dzo vha dzi sa fushi mikhwa yo vhewaho ine muofisiri a tea u i kombetshedza kha wekishopho , hu tshi katelwa u dzulela u setsha na nyiledzo ya mutshimbilo nga vhafariwa .
Hezwi zwigwada zwi katela vhaunḓiwa vha avho vhe vha lovha nga mulandu wa mutovholo ya zwa poḽotiki ; avho vhe vha fhedza vhe na mafulo muvhilini lwa tshifhinga tshilapfu kana u khakhisea muhumbuloni ; avho vhe vha fariwa kana vha valelwa gammbani dza vhupuli ; na avho vhe u tovholwa havho zwa sia vha si tsha kona u wana miholo .
Nga zwenezwo , ḽikumedzwa ḽi re phanda ha ino Nnḓu li ṱoḓa uri u sedzuluswa ho fhelelaho ha ndaulo ya tshitshavha vha fhirisele u tsa fhasi ha nungo dziṅwe na dziṅwe vhukoni ha ndaulo u khwaṱhisa mavundu na mivhuso yapo .
U ṱalukanya uri u ola na u ṅwala zwo fhambana , u vho thoma u kopa maḽeḓere na mbalo kha vhupo ha kiḽasini nga tshifhinga tsha ene muṋe i ndingedzo ya u thoma u ṅwala , ( tsumbo : u ita u nga u khou ṅwala a tshi khou shumisa maipfi o kopiwaho zwo ṱangana na makolongonya ( squiggles ) ) .
Zwiṱori izwo zwi a fana ?
Hezwi zwi tou vha tshivhalo tshiṱukuṱuku musi u tshi sedza tshivhalo tshihulwanesa tshine tsha ṱoḓea tsha u lugisa tshayandingano na tshinyalelo yo vhangwaho kha tshitshavha tshoṱhe .
Manweledzo a gwama a ḓo sedzuluswa hu na themendelo dza khonṱhiraka iṅwe na iṅwe i tevhelaho arali hu na khonṱhiraka i fhiraho nthihi .
Masipala wa Prince Albert u bvela phanḓa na u ṱangana na maitele a fanaho a vhugevhenga vhune ha elana na zwa u reila muthu o shumisa zwikambi na zwidzidzivhadzi .
U vhumba maleḓere hu tshi shumiswa mivhili vhe vhavhili kana a eṱhe .
U fhaṱa Khaphasithi ya Tshiimiswa kha Sekhithara ya Vhudzulo ha Zwitshavha : U itela u tikedza u engedzwa ha u fhaṱela vhathu vhudzulo , tshivhalo tsha zwiimiswa zwa vhudzulo ha zwitshavha zwine zwa ḓo langa vhudzulo uhu nga nḓila kwayo tshi tea u engedzwa .
Khwalo dza masheleni : Khwalo dza masheleni dzi dzhielwa nṱha ho sedza mutengo .
Ro vhea iṱo kha u sa vha na vhudziki huṅwe fhethu DRC ri na mbilahelo .
Kha thendelano ḽeveḽe ya nṱhesa kana ḽeveḽe yo khwaṱhisedzwaho ya tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe yo vha yo tendelaniwa ngayo .
No no fhedza , shumisani bammbiri ḽa u shumela ḽi tevhelaho kha u dzudzanya
Ḽitheresi ya khomphyutha ho sedzwa nga maanḓa kha MS Excel na MS Word ndi tshiṅwe tshine vha tea u vha natsho .
Thendelano ya Abidjan ndi iṅwe ya Thendelano dza 18 kha Dzingu hune puḽane dza nyito dzo itwa nga Mbekanyamushumo ya Mupo wa Mbumbano ya Dzitshakha ( UNEP ) sa tshipiḓa tsha uri dzi thome u shuma dza Adzhenda ya Stockholm ya 1972 .
Kha miṅwaha ya maḓana miraru yo fhiraho , ḽifhasi ḽo ṱanganedza maanḓa a tshandukiso ya dziICT .
Zwi re ngomu zwo ḓi ralo a zwi tei u shumiswa ngamaanḓa , fhedzi zwi tea u vhonwa sa thusedzo ya u lugisela pulane dza thandela yayo na ndayo .
Kha vha sedze kha maga1 u swika 3 vha khwaṱhisedze zwauri haya maga a ṋea mutshimbidzi wa CBP tshifanyiso tsha uri tshitshavha ndi vhonnyi , ho ṋetshedzwa uri tshitshavha tsho vhumbwa nga zwipiḓa zwo fhambanaho zwa kutshilele , zwigwada zwa ikonomi nz . , u swikelela bono ḽifanaho zwi dzhia tshifhinga , u konḓelela na u langula tshigwada nga vhuronwane .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha heyi tshumelo .
Ndima ya marangaphanḓa yo sumbedza uri ḽifhasi ḽi khou ṱangana na vilili ḽa fulufulu .
I sedza thekiniki dza ndangulo ya khuḓano na u ṋetshedza marangaphanḓa kha zwikili zwa mutheo zwa ndangulo ya khuḓano .
Masia a vhudzheneleli o faedzwaho afho nṱha a ṋetshedza mbonalonyangaredzwa ya maga a ndeme a ṱoḓeaho .
Nthihi na hafu ya hezwi zwithu i bva Afrika Tshipembe .
Ndi mihumbulo miswa ( miolo ) fhedzi ine ya tendelwa u dzhenela muṱaṱisano .
Ro tenda u humisela murahu ḽo dzudzanyululwa .
Marambo a khovhe na one a nga lafhiwa nga tshiluḓi tsha kḽorini tsho ḓimulwaho .
Sekhithara ṱhukhu i ṱoḓa vhashumi vha re na zwikili zwa vhukuma nga maanḓa u fhira u ṱoḓa vhashumi vhanzhi , hu na tshivhalo tshiṱuku tsha vhathu vha re na zwikili muṅwe na muṅwe a tshi shela mulenzhe kha tshipiḓa tshikati tshihulwane tsha vhubveledzi ha sekhithara ṱhukhu u fhira kha dziṅwe sekhithara dza ikonomi .
Mvelelo dza muvhigo uyu wa vhukati ndi dza uri tshiṱirathedzhi tshiṅwe na tshiṅwe tsha u lwa na vhuaḓa na zwishumiswa zwa ndeme zwa u lwa na vhuaḓa musi zwi zwa ndeme nangoho , zwi tea u vhoniwa sa magumo nga zwone zwiṋe .
Mushumo washu wa zwino - roṱhe - ndi u thivhela u tsitselwa kha tshiimo tsha fhasi na u wana nga u ṱavhanya nḓila dza u alusa ikonomi yashu na u sika mishumo , nga maanḓa ya vhaswa vhashu .
Tsedzuluso dza milandu yoṱhe ya vhathu ya zwinozwino yo khwaṱhisedzwaho , ngei China , Indonesia , na Turkey , yo topola vhukwamani ha ndivhanele na zwiṋoni zwo kavhiwaho sa zwone zwi anzelaho u vha tshiko tsha u ṱanea .
Mugudiswa na Mugaganyakhaṱhulo vha ḓo ṱanganelana u dzhia tsheo nga ha ngona dza u ta thangela ngudo na vhukoni kha nḓivho , zwikili , ndeme na vhuvha zwine zwa shumiswa kha Ndalukanyo na u elana ya Zwilinganyo .
Mudededzi u shuma na zwigwada zwivhili ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , u fhedza minethe dza 15 na tshigwada tshithihi .
Vhubindudzi ha tshiimo tsha nṱha , vhubindudzi ha sekithara ya muvhuso vhune ha engedzea kha vhubindudzi ha phuraivete .
Tsumbo dzavhuḓi dza izwo dzi kha memorandamu na marifhi , hune memorandamu uyo kana vhurifhi zwa ya fhethu ho fhambanaho .
U thivhela ndingo hune data i songo linganaho ya vha yo ṋetshedzwa kha fomo dza u humbela ngadzo .
Hune zwa u eba migodi zwi kwama vhudzuloni ha vhathu,miṱa na zwitshavha , vhathu vhane vha kwamea thwii nga u ebiwa ha migodi vha tea u fha thendelo ya tshanduko kana dzi dzifhio dzine dza kwama pfanelo dza mavu .
NIS i ḓo dovha ya kona u vha na tshumisano na dziṅwe sisiṱeme dza muvhuso na dza sekithara ya phuraivethe dza vhuṋe .
A zwi konadzei u vhekanya mutengo nga ndeme wa tshumelo idzi dza mahala saizwi zwi tshi ḓisendeka nga mutengo wa kushumele , une wa fhambana u mona na tshumelo idzi .
U swikelela ndondolo ya dzilafho yo ṱanḓavhuwaho kha zwileludzi zwa phuraivethe zwe vha tou nanga
Mbambadzelannḓa ya maapula fhedzi i khou tea u bveledza R500 miḽioni kha tshelede ya mashango a nnḓa kha miṅwaha miraru i ḓaho .
I ḓo vula zwikhala zwa u swikelela kha maraga wa zwibveledzwa zwa zwivhambadzwaseli , na u shela mulenzhe kha u sika mishumo na nyaluwo kha sekhithara ya nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe .
Musi ri tshi khou penndela Ṅwedzi wa Afrika , Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe u farisana na maAfrika ngavho vhane vha dzula Afrika Tshipembe na huṅwevho kha dzhango u itela u bvelela ha dzingu na Afrika ḽoṱhe .
Hezwi zwi nga katela vhuṱungu na u ṱhuphiwa , zwikhala zwa pfunzo zwe zwa mu pfuka , na ṱhoḓea dza dzilafho dza tshifhinga tshilapfu .
1.7 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe Afrika Tshipembe u isa phanḓa na u tevhedza ndaelo dzo tiwaho dza mutakalo na nga tshifhinga tsha Ḽevele ya Vhuvhili ya Tsivhudzo .
Fhedziha , lutendo lwa uri vhathu vha ḓo ita tshiṅwe na tshiṅwe tshi takadzaho , na u thivhela zwine zwi sa takadze , zwi hanedzana na ngoho .
Muṅwali u dzula e ene muanewa muhulwane tshifhinga tshoṱhe .
Arali zwa itea uri Mutengo kha Mubidi wo vha u songo bva kha mutevhe wa mutengo u re hone wa zwinozwino nga Ḓuvha ḽa u Bida , Vundu ḽi ḓo vha na pfanelo ya u nanga mutevhe wa mutengo une khawo zwo fhambanaho zwiṅwe na zwiṅwe zwa ḓo bva hone .
U fungelela kha uri ndi maitele afhio a ṱhoḓisiso ane vha nga a themendela na u amba nga vhunzani ha maitele eneo .
Vhaṋe vho ḓivhadzwa , sa musi vho vha vhe kha holodeyi hayani , nahone nga murahu vha ṱalusa ndaka yavho .
Tsheo dza thekhinoḽodzhi dzi dzhiwaho ṋamusi dzi nga vha thaidzo dza thekhinoḽodzhi dza matshelo .
Ndi nga mini ni tshi ralo ?
Naho vha GCIS vha tshi nga ṋekedza mafhungo a vhashumisi kha vhaṋetshedzatshumelo vhane vha fara mafhungo u itela vhone , kanzhi a vha nga ḓo kovhelana mafhungo na vhathu vha vhuraru kana zwiṅwe zwiimiswa zwa nnyi na nnyi u itela ndivho dza sekondari kana dzi sa elani nga nnḓani ha musi zwo bviselwa khagala musi a tshi kuvhanganywa .
Hezwi asi ngoho , nga uri ndi na muthu ane a thusana na nnyi u dzhenelela miṱangano iyo musi ndi siho , zwenezwo ndi a ḓivha zwoṱhe zwino khou itea kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Nga nṱha ha zwenezwo , vhana a zwi vha thusi tshithu musi vha tshi ṱwa vho ṱalela mitambo kha TV .
Nga maṅwe maipfi , Athikili 98 ( 2 ) i vhea vhuḓifhinduleli kha ICC ha u thusa mashango u tevhela ndaela dza maṅwalo a u fara .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa zwirendo , Bugu Khulwane , phosiṱara na eḽekiṱironiki yoṱhe hu na mugudisi kha u vhala na vhagudi .
Nyimele ya ḽiga ḽa poḽotiki yo thoma u bvelela nahone ho vha hu nga Luhuhi ṅwaha u tevhelaho he nda vhona uri vhuṱumani ho livhaho ndi vhufhio .
Vhaofisiri vah wanalaho sentharani vha ita mishumo yoṱhe ya ndango ya ndaka na tsireledzo , nahone zwo ralo a zwi wanali sthothe kha u shuma mishumo ya ndango ya ndaka .
Khethekanyo hei i ṋetshedza tsenguluso ya fhethu na mafhungo a muḓini .
Kunakisani miḓi ya haṋu na zwitshavha zwa haṋu .
Ṅwalani mvetamveto yaṋu ya u tou thoma . Ṅwalani mvetamveto yaṋu ya u tou thoma .
Kha sisiṱeme dza ḽeveḽe nnzhi dza muvhuso , zwi nga vhanga asainimennde ntswa dza mielo ya ndinganyiso ya zwa masheleni u vhona zwauri mivhuso yapo kana ya vundu i wana thikhedzo yo teaho ya zwa masheleni .
Hezwi zwi ḓo ṋetshedza thusedzo ine ya khou ṱoḓea vhukuma kha sekithara ya u fhaṱa ye ya vha i kha mutsiko lwa tshifhinga nyana .
Thundu kana tshumelo a dzi koni u nga khethekanywa nga u tou funa dza vha zwipiḓa kana zwiteṅwa zwa mutengo wa fhasi hu u itela fhedzi u tinya u tevhedza ṱhoḓea dza mbekanyamaitele .
Nga nnḓa ha zwenezwi , naho arali Afrika Tshipembe ḽo vha ḽi na zwiko zwinzhi , vhunzhi ha tshinyalelo yo no itwaho a i tsha kona u lulamisea .
Tshelede khathihi na zwi linganaho na tshelede tshanḓani , diphosithi yo fwarwaho nga u vhidzwa nga bannga dza vhukati na tshivhalo zwi bvaho kha dzibannga na ṱhoḓea nga Gwama ḽa Lushaka .
Musi mme anga vha tshi tou mmbona , vha fhelelwa nga mare .
Khonṱhiraka dza u ṱoḓa dzo ṋetshedzwa nahone mushumo wa u fhaṱa vhukavha mabufho u ḓo thoma hu si kale .
- Naa vho dzudzanya uri mutakalo wa vhathu vhane vha shuma nga zwishumiswa zwa u dzinginyisa zwanḓa vha ṱoliwe , nga maanḓa arali vho shuma lwa tshifhinga tshilapfu ?
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ho sedzwa kha bono na khwaṱhisedzo / u konadzea ha zwithu hu si thaidzo .
Ndi ngazwo zwazwino ri tshi khou vhona zwauri huṅwe na huṅwe hune nnḓu , zwikolo , kiḽiniki , zwileludzi zwa mitambo na zwiṅwe zwileludzi zwa mutheo zwa fhaṱwa zwi ḓo ṋetshedzwa .
10 . Bodo ya Vhalangi vha Khoro ya Vhuḓiṅwalisi ha Vhafhaṱi vha Dzinnḓu vha Lushaka :
Naho zwo ralo , tshanduko kha mbetshelwa ya magavhelo yo pimea .
Hezwi zwa ukuzidla nga huṅwe zwi ṋekedzwa khothe ya gota , zwi tshipiḓa tsha thenda mulandu .
Zwi khwaṱhisedza uri mulingo kha dzisenthara u tshimbidzwa u ya nga milayo yo randelwaho na dzindaulo , na u dovha zwa khwaṱhisedza vhufulufhedzei ha mulingo .
Vhukhroumu kanzhi vhu itea kha tshiimo tshaho tsha okisidathivi ya thiraiveḽenthi na hexavaiḽenthi .
Hezwi zwi ḓo itwa nga mutheo wa muvhuso kha muvhuso , na , tshipiḓa tshashu , kha bindu na Muhasho wa Mbambadzo Nḓowetshumo na zwa Masheleni .
Dayari ya Mishumo ya Muvhuso , i sumbedzedzaho mishumo ya Muvhuso , vhalangavundu vha vundu na miṅwe mishumo ya ndeme , na yone yo bviswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Fhedzi-ha , zwi nga vha zwavhuḓi arali masipala a tshi monithara tshiimo tsha u bvela phanḓa ha mushumo woṱhe wa thandela idzi , u itela u wana vhuṱanzi uri CBP i kwama hani masia o fhambanaho khathihi na u wana wadi dzine dza lila thikhedzo nge u shaea ha u bvela phanḓa kha u shumisa pulane ya wadi ha vha na u baḓekana na thaidzo dzi re kha kushumele kwa komiti ya wadi kha dziṅwe wadi nngede .
U kona kufarele kwa penisela na khirayoni zwavhuḓi .
Maitele a u fhaṱa o themendelwaho nga mumagi a tea u tevhedzwa , khathihi na themendelo dza zwishumiswa na tshomedzo .
Masipala u nga shela mulenzhe kha u renga na u lambedza zwishumiswa na thandela dza khephithala .
Vhunzhi ha zwibadela na dzikiliniki zwi ḓo ṱoḓa u khwiniswa hu hulu uri zwi kone u swikelela maimo ane a ṱoḓwa nga"Health Standard Compliance . "
Mivhuso , manḓalanga a zwa sialala na zwiṅwe zwigwada zwa maanḓa zwo bveledza mbekanyamitele dzapo , lushaka na dzitshaka na tsheo dzi vhusaho vhukwamani ha vhathuba ḽifhasi ḽa ngudamuvhili na saintsi .
I dovha hafhu ya vha nḓila ya u pfesesa dziṱhoḓea dzi konḓaho dza tshitshavha .
Phuresidennde dzoṱhe dza mabindu o dzudzanywaho
U itela khwinifhadzo ya nḓisedzo ya tshumelo kha vhathu , muvhuso u tea u khwinisa vhukoni na kushumele kwawo .
Mulimo na zwithu zwi dugaho
Musi pulane yeneyo ya feila , thirasithi a i tshe na ndivho ; a i ngo vhonala kha dziṅwe pulane na nthihi ; a yo ngo tsha vha na mushumo nahone yo vha hone fhedzi nga dzina .
Muhumbulo wa u thoma ndi u elanaho na therisano dzo fhiraho na u ṱalusa foromane zwi tshi elana na sethe mbili dza ṱhoḓea dzine dza vha kha khuḓano tshifhinga tshoṱhe ; ngauri :
Arali tshiendisi tsho ṅwaliswa nga fhasi ha khamphani , vha fanela u ṋetshedza ṱhanziela ya ṱhanganelano kana dzina ḽo shandukaho sa zwo bviswaho u ya nga Mulayo wa Dzikhamphani kana tshitatamennde tsha u wana .
Vhana vha tea u wana tshifhinga tsha u tamba na u dzhena tshikolo .
Sisiteme ya pfunzo i ṱoḓa maitele a u ṱoḓa na u thola vhathu a khwinisa u fhira maṅwe a khwaḽithi ya nṱhesa , vhuhumbeli vha mushumo vho ṱuṱuwedzeaho kha phurofesheni ya u funza .
Vho sia tshikhala tshihulwane kha nndwa ine ya kha ḓi bvela phanḓa ya u ḓisa tshitshavha tshi linganaho hune vhadzulapo vhoṱhe vha ḓiphina nga mbofholowo , pfanelo na zwikhala zwi linganaho .
Arali zwo ralo , kha vha ite mutevhe wa zwiteṅwa wa ndeme zwa maga aya .
Zwiṅwe zwiliṅwa , u tou fana na kherotsi , bintsi dala , mafhuri na mufhoho , a zwi ṱavhululei zwo leluwa , nahone zwi ṱavhea thwii kha vhuimo hazwo he zwa aluwisa zwone .
Ofisi yanga i vha fha gondo ḽi sa dini na u sa dzhia sia ḽa u tandulula phambano ya tshumelo , ya kuitele kwa zwithu kana ya ndangulo ye ya kundwa u tandululwa hu tshi shumiswa nḓila dza u langa mbilahelo dza SARS .
U bveledza phindulo dzo teaho kha nyimele dza ṱhoḓea idzi .
U ḓivha zwinzhi malugana na mbadelo kha vha kwame Muhasho wa zwa Muno
Khethekanyo i dovha ya sengulusa masia ( nga ngomu kha sekithara ṱhukhu nṋa ) ane vhalambedzi vho sedzesa thikhedzo yavho khao na uri aya masia a elana na fhethu ha ndeme ha muvhuso .
Ṱhalutshedzo dzo ḓoweleaho dza u sa nyeṱha a dzi khagala .
Mimasipala ya 11 ndi i tevhelaho :
Vhadzulapo vha na pfanelo na mushumo wa u vha na zwine vha amba nga nḓila ine masia oṱhe a muvhuso a shuma ngayo .
U tholwa ha u dzudzwa ha vhashumi vha khemisi .
Muolo wo dzinginywaho u tea u vhonwa sa mvetomveto ya u thoma , sa vhunga tshanduko dzi tshi ḓo tea u itwa kha miṅwedzi i no khou ḓa , musi dziṅwe ṱhoḓea dzi tshi bvelela na mihumbulo miswa i tshi ṱanganedzwa .
Tshibugwana tsho dzudzanywa u ya nga Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo ( PAIA ) wa 2000
Ngauri maḓi ndi tshiko tsha lushaka tshi konḓaho u wanala , nahone masipala uno wo ḓikumedzela kha ndondolo yo fhaṱuwaho ya zwiko izwo , mbadelo dzi badeliswaho u itela u shumisa maḓi dzi ḓo gonya u ya nga ha vhunzhi ha maḓi o shumiswaho .
Nga mulandu wa uri vhunzhi ha vhathu vha wana mutsiko u tshi vha lemela , vha mbo ḓi nanga u tinya zwa u lwa nawo .
N ḓila i leluwaho ya u ita khumbelo ya ndaela ya muthelo ndi u shumisa eFiling .
U ola zwifanyiso zwa tshiṱori , nyimbo kana zwidade .
Tshumelo iyi ndi ya vhaṋe vha goloi dzi ne zwidodombedzwa zwadzo zwa vha zwo shanduka .
Kha zwitshavha ezwi , ḽiṅwalo ḽa mutheo ḽa vhuḓifari ha matshilisano ḽo ṅwalwa nga vhatambi vha re na maanḓa vhane nga nṱhani ha vhuimo havho ha vhuṱalu tshitshavhani , vha a kona u langa nḓivho .
Dayari yanga Nga Musumbuluwo ndi ḓo
U itela u guda zwinzhi nga ha dziPMB , vha humbela u dalela webusaithi ya www.gems.gov.za , vha puṱedze kha Milayo ya Tshikimu nga fhasi ha ' About us ' vha vhale Anekidzha G.
Nḓivho ya theo dza mulayo dzo teaho dzine dza langa zwa nḓisedzo ya tshumelo dza vhuthathazwitshili dzi sa nyeṱhi .
kuvhanganya , u saukanya , u dzudzanya na u sengulusa mafhungo ;
Ri vhathu vha konḓelelaho , vho ḓiimiselaho na u vha na fulufhelo .
Mvulatswinga , arali i hone , na ṱhoho i ḓo dzhielwa nṱha nga murahu ha kiḽoso na shedulu .
Khomishini yo zwenezwo dzhia tsheo ya uri tshikimu tsha ndiliso tshi fanela u vhonwa sa tshipiḓa tsho engedzwaho tsha mbekanyamushumo yo ṱanḓavhuwaho ya u ṋea maanḓa mupondwa .
7.3 . Hetshi ndi tshikolo tsha u fhedzisela tsha zwikolo zwa 25 zwe zwa ṋetshedzwa Kapa Vhukovhela nga kha vhurangeli ha DBE .
Sisiteme dzine ra shuma ngadzo nahone dze ra guda ndi sisiteme dza zwa matshilisano , vhunga dzo itwa nga vhathu .
A hu tou vha na muthu mukene ; ndi takalela khwaḽithi dzo fhambanaho kha vhathu vho fhambanaho .
U dovholola mafhungo a tshi bva kha thebulu sa : khaḽenda .
Vhuvhili havho vha tea u vha vho tendelana u malana .
U ya nga ha mupo wo itwaho nga muthu , ndeme ya fhethu i dzhiela nṱha uri hu na hune zwiteṅwa zwa tshiimiswa tsha vhudzulo , nga maanḓa sisiṱeme ya mutsukunyeo , zwa ṱangana u itela u sika fhethu hu re na u swikelela hu hulwane na ndeme yo khetheaho .
Mbetshelwathungo ya Ndindakhombo ya muthu ene muṋe yo thomiwa u tsireledza mbilo dzine dza nga vha hone , ho sedzwa milayo yo tiwaho ya konṱiraka ya ndindakhombo ya nnḓa .
Hu tea u sainiwa musi zwiputo izwi zwi tshi ṱanganedziwa khathihi na u vha na mabammbiri a u sumbedza miḓi ye ya dalelwa nga vhalondotavhathu .
U shandula mubveledzo wa mbuelo dza muvhuso zwi ḓo konadzea nge fhiwa vhathu phemithi dza mbambe dzi no itwa magondoni a nnyi na nnyi .
Zwipondwa a zwi tou pfa zwavhuḓi uri vhupfumedzani vhu a vha kwama na uri vha ḓo pfa vha khwine arali nyimele dzavho dza zwino dzi a khwinisea .
Musi ndi tshi ya u vhina , ndi tama u bvulela muṅadzi vhaḽa vhe vha ri sia musi vhe kha miṅwaha yo fhambanaho u bva tshee riṋe ra thoma u shuma ofisini iyi .
Izwi zwi amba uri vhareili vha swikaho miḽioni dza rathi vho vha tshi zwi ḓivha nga ha u thomiwa ha tsireledzo dzibadani idzi , khathihi na u tshi tikedza .
( c ) ṋekedza , zwi tshi elana na milayo na ndaela dza Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , zwidodombedzwa izwo kha Khoro uri hu vhe na nyambedzano nga hazwo , arali khwiniso idzo dzi ṱoḓaho u itiwa dzi si dzo teaho u phasiswa nga Khoro .
Kanzhi nḓivho ya uri hu na vhupo ho tsireledzeaho vhune wa nga bvisela vhuḓipfi hau i konisa vhathu u bvisela khagala vhuḓipfi ho vha dzulaho uri vha kone u ambedzaniwa navho nga nḓila yo vhibvaho nga murahu .
Mafhungo ha ngo thoma muṱanganoni , nangoho na kha dzigoloi .
Ho ṱaluswa thaidzo dzi re na tshivhalo dzine dza thivhela u thoma u shumiswa ha phungudzo ya malaṱwa .
Hezwi zwi ḓo rekhodiwa kha muvhigo wo ṱoliwaho wo tuo ṅwaliwaho .
Vhunzhi ha vhadzulapo kha uvhu vhupo vha rengisa lusiho mulayoni vhunzhi ha vhathu vho shuma mabulasini u swikela vha tshi vhudzwa uri vha litshe .
kushumele ho sedzwa mugaganyagwama
Mulayo u iledza zwa u ḓidzhenisa kha zwiito zwi kwamanaho na vhuloi , u sumba vhaloi , u shumisa nḓila dzi si dza mupo kha u fhelisa vhugevhenga ; na u fha dziṅwe nḓila kana u vhona mulandu avho vha re fhasi ha tshipiḓa tsho teaho .
Zwiṅwe zwibviswa ( u fana na thundu na tshumelo , pfukiselo na mutikedo na mbadelo u itela ndaka dza masheleni ) zwi ḓivhiwa kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni nga ḓuvha ḽa mbadelo .
Nga khuḓano ya Mvutshelano ya France vhukati ha vhashai na vhapfumi , vha maanḓa na vha si na maanḓa yo swika maṱhakheni .
U vhuelela ha ikonomi yashu hu khou ongolowa sa izwi ṱhahelelo ya fulufulu ine ya khou ḓi hulela i tshi khou khakhisa mabindu na matshilo a vhathu .
I kovhelaniwa na phurothesisi ya nga ngomu ya sibadela ya R47 250 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
U hashiwa thwii kha theḽevishini na radio .
Hezwi zwi ṱoḓa zwoṱhe u fhungudziwa tshoṱhe ha u ḓurelwa - hu tshi katelwa u sedzuluswa ha khonṱhiraka dzi songo ṋetshedzwaho zwone - na maga a u vhekanya tshomedzo dzine dza ḓo fhungudza tshikolodo tsha Eskom na u dovha u engedza masheleni ane a khou ṱoḓea nga huswa .
U bva zwikoloni ri na lushaka lwa thero dza saintsi na thekhinoḽodzhi , thero dzi elanaho dzi tea u itwa uri dzi gudiwe nga u tou kombetshedzwa , na uri dzo tou ralo , ndi zwone zwine vha khou amba zwone zwino , uri zwikolo zwoṱhe zwi tea u funza saintsi na ḓivhambalo .
EMIA i ḓo vha ḓivhadza uri khumbelo yavho yo tendiwa kana u haniwa naa , hu sathu u fhela awara dza 48 nga murahu ha u dzhiwa ha tsheo .
Nga nṱha ha zwenezwo , tshivhalo tsha vhalwadze vhane vha lafhiwa , tshivhalo tsha mimbete ya nṱha ine ya vha hone khathihi phimo ya u shumiswa ha mimbete zwoṱhe ndi nḓila ya u wana uri zwiimiswa zwi khou shuma hani zwavhuḓi .
U fhufha nga nṱha ha bola i no khou bammba .
Vhulwadze ha muhumbulo hu a alafhea .
Dzi ḓo khwaṱhisa nḓadzo ya muvhuso ya u thoma u shumisa Muhanga wa Pulane ya Vhuṱali ya Themo ya Vhukati ya 2020-2024.
Mbuno dzine dza ita uri vha fushe ṱhoḓea dza u sa badela mbadelo :
5.1 Minisita wa Zwiko zwa Minerala Vho Mosebenzi Zwane , Minisita ofisini ya Muphuresidennde Vho Susan Shabangu na Minisita wa Mveledziso ya Matshilisano Vho Bathabile Dlamini - vhe vha nangwa nga Muphuresidennde Vho Zuma uri vha ṋee thikhedzo kha mivhuso ya mavunḓu , vhane vha migodi na miṱa yo kwameaho nga murahu ha ḽikhaulambilu ngei Mugodini wa Musuku wa Lily ngei Barberton - vho toololela Khabinethe nga ha zwine zwa khou itea .
Nga nnḓa ha musi zwo laelwa nga murengi nga u tou ṅwala , muḓisedzi u ḓo ya phanḓa na u shuma vhuḓifhinduleli nga fhasi ha konṱiraka u ya nga hune zwa pfadza nahone zwi konadzeaho nahone u ḓo ṱoḓa dziṅwe nḓila dzoṱhe dzi pfadzaho u itela uri mushumo wa sa thivhelwe nga nyimele i u khakhisaho .
Musi khumbelo ya u ḓiṅwalisela i tshi i itwa , fomo ya khumbelo yo teaho , yo ḓadzwaho ya fhela zwavhuḓi , i tea u vha i na mbadelo dzo randelwaho .
Vhadzulapo vha nga ṱola mvelaphanḓa ya masipala kha u swikelela pulane ya nyito
Muhasho wa Muvhusowapo na wa Zwa Vhudzulo ha Vhathu u na thendelo ya u ṱanganedza thengophikhisano yo fhelela kana tshipiḓa tsha thengophikhisano nahone a u ḓivhofhi kha u ṱanganedza thengophikhisano ya fhasisa kana thengophikhisano ifhio na ifhio .
Musi ri tshi sedza zwa vhutshinyi mahoḽa kha Dzulo ḽa Nnḓu Mbilin dza Phaḽamennde , roṱhe ro sumbedzisa u vhilahedzwa nga tshivhalo tshihulwane tsha vhutshinyi , na nga uri zwithu zwo sumbedza u vha zwi tshi khou vhifha zwi tshi ya nga maanḓa siani ḽa mabulayo - zwa tshinya zwivhuya zwe zwa vha zwo no itwa u bva tshe ra wana dimokhirasi .
Phairaithi kanzhi i ṱumanywa na mbumbo ya malasha nahone ayoni i nga wanala hu si tshifhinga tshoṱhe i kha mbumbo ya vhuvha , sa ayoni ya shangoni kana i no bva tshikalani .
Ri fanela u vhea maga o khetheaho a tsireledzo na ndulamiso u itela u khwaṱhisa tsumbedzo dza u lulamisa na mbueledzo , sa zwine dza tshimbilelanisa zwone na vhafumakadzi .
Maraga wa matheriala a zwimela zwa mishonga i songo phurosesiwaho ndi yapo nga maanḓa , naho hu na uri u vhambedzela matheriala a songo phurosesiwaho kha Tshipembe ha Afrika na Asia hu a itea .
Mihwalo yoṱhe ya ṋama i tea u ṱoliwa huthihi kha hafha fhethu ha u ṱola sa zwe zwa ambiswa zwone kha phemithi ya u renga nnḓa :
Furemiweke ya PCM i bveledza pulane ya u shuma ine ya fhedza yo no vha ḽiṅwalwa ḽi no shumiwa ngaḽo ḽo dodombedzwaho .
Maitele a CBP a ṋetshedza Komiti dza Wadi u pulana ha sisiṱemathiki na kuitele kwa u shuma u shuma mishumo na vhuḓifhinduleli havho .
U Nyadza Khothe zwi amba mini ?
U tshimbidza zwi amba u hulisa , thusa kana u leludza - Oxford Dictionary
Nga kha mbekanyamushumo iyi ro ḓiimisela u thoma thandela dza mushumo dza vho mme vha si na vhafarisi vha re na vhana .
Ṱhonifho ya u fhambana na u shumisana i bveledzwa vhukati ha vhadzheneleli vha thandela .
Mulayo wo sasaladzwa nga maanḓa kha miṅwaha yo fhelaho .
Mushumo wa muhulwane wa vhulanguli ha Tshumelo ya Tshitshavha u ḓo thomiwa sa muṅwe wa mishumo ya Mulanguli Dzheneraḽa kha Ofisi ya Muphuresidennde , ngeno Vhalanguli Vhahulwane kha ofisi dza vhalangavundu vha tshi ḓo vha vha tshi khou ita mushumo onoyo muthihi kha mavundu .
( 2 ) Phalamennde i nga dzhenelela kha u phasiswa ha mulayo , u ya nga ha khethekanyo ya 76 ( 1 ) , zwi tshi kwama mafhungo a welaho kha vhupo ha vhushumelo ho bulwaho kha Muengedzo wa 5 , musi zwo tea -
Volumu kana tshileme tsha mushonga wa zwa vhulimi
Ndi ngoho ya uri zwitshavha zwinzhi zwa Afrika Tshipembe zwi a tenda kha zwa vhuloi , na uri vhathu vhanzhi vha a ofha u loiwa .
3.1.4 Fhasi fhasi ha zwiimiswa izw zwa sialala zwa u tandulula thaidzo huna muṱa , hune ha vha na munna , mufumakadzi na vhana .
Khabinethe i dovholola ḽa uri Muvhuso wo ḓikumedzela u lwisa zwiito zwa u zwimiwa ha dzitshugulu ya khwaṱhisedza uri vhakhakhi vha ḓo sengisiwa .
Nga khuliso yoṱhe , ndi khou hanedzana na inwi .
Isani phanḓa tshiṱori tshaṋu hafha .
Tshomedzo : Rekhodo yo tou ralo ya zwo ambiwaho muṱanganoni ( Kha vha sedze ṱhumetshedzo ya 1 )
Zwine nda khou amba ndi zwauri ro shela mulenzhe zwihulwane kha nndwa ya mbofholowo : u shela hashu mulenzhe hu nga si vhuye ha bva ho tou badelwa fhedzi nga tshelede , fhedzi na nga dziṅwe nḓila nnzhi .
AC i tea u ḓivhadza Muingameli nga ha pulane dzi re hone dza u thola nese kha senthara ya ndulamiso ngei Carolina khathihi na tshifhinga khumbulelwa .
Mafhungo a no nga a miṱa i tshi ita mushumo u itela u hola muholo , u vha vhabveledzi u itela u ita tshelede , u vha vhasiki vha mishumo nga u dzhia vhurangeli ha zwa mabindu na mabindu sa ezwi vhaṋetshedzi vha mishumo vha tshi khou shumiwa navho .
Nga dzi 15 dza Ṱhangule mahoḽa , Khomishini ya u Puḽana ya Lushaka yo ṋetshedza Muphuresidennde Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka ine ya vha bono ḽa shango ḽa miṅwaha ya 20 i ḓaho , hanefha nḓuni i ṱhonifheaho .
Lutamo lwa vhathu vha Afrika Tshipembe lwa vhutshilo ha khwine lu kha u shuma ha ndingedzo dzashu roṱhe dza u wana ṱhuṱhuwedzo dzo teaho dza u tshimbidza mveledziso ya bindu na u ṱuṱuwedza sekhithara ya phuraivethe u sika mishumo .
U dalela sibadela u nga nnḓa ( zwi re : musi vha sa valelwi na vhusiku vhuthihi zwaho sibadela )
U ṋetshedza themamveledziso ya ndeme kha u tikedza vhaimbi vhapo .
Ṱhoḓea ya vhudziki vhu yaho phanḓa nga zwenezwo yo dzhielwa nṱha sa yo litshedzelwaho .
Hune ha vha hu na mushululo wa vhudenya vhusekene , veḽosithi dza u fhala dzi nga lingiwa zwi tshi leluwa na tshelede ya u shuma ngayo i vha fhasi .
Masheleni a Muvhuso Wapo kha Mashango a Bvelelaho , Bannga ya Ḽifhasi , Washington , D.
D. Zwa gwama , Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze khophi dzo ganḓwaho dza maṅwalo a tevhelaho uri dzi tshimbile na khumbelo yavho :
U shuma sa kiḽeke muhulwane kha ofisi ya mishumo ya u renga .
Arali vhubindudzi ha nga wanala u vha hu songo imelea zwavhuḓi vhuimo haho ha kha BEE , vhubindudzi hu nga lozwa mbuno dziṅwe na dziṅwe dza u shela mulenzhe kha BEE khathihi na uri garaṱa ya u kora yayo i nga dzhiiwa sa i songo teaho .
Hoo , Zola ndi yone muvhali wa dayari !
Nga murahu ha u thoma u shuma ha Mulayo wa Khwiniso ya Mafhungo a Vhululamisi , Makumedzwa o Vhibvaho a ya ṱoḓea uri a tshimbilelane na Mulayo .
Nga nnḓa ha vhubindudzi ha pfanavhanzhi ya tshitshavha , mveledziso ya vhubindudzi ndi muhumbulo musa tshoṱhe nahone wo khetheaho kha u angalala ha BEE .
Muvhigo wo fhelelaho u ḓo wanala musi wo no ṋetshedzwa Phalamenndeni
Mbekanyamushumo iyi ndi khoso ya vhulanguli ya vharangaphanḓa vha tshiṱirathedzhi na vhalanguli vhahulwane kha tshumelo ya tshitshavha na uri i khou ṋetshedzwa lwa vhuṋa .
Vha kokodza vho kokodza u swikela i tshi ṱomowa .
Nga nnḓa ha zwi si gathi , vhunzhi ha mihasho yo vha i songo imelwa nga vhaofisiri vho dzhenelaho muṱangano phanḓa ha wekishopho .
Vhathu vha ḽino shango vha lavhelela zwithu zwinzhi .
Zwavhuḓivhuḓi , tshitshavha tshi humbulela uri muthu muṅwe na muṅwe u tea u vhuelwa u bva kha tshumisano .
Komiti dza Phalamennde dzi dzeula mvetamveto ya mulayo iyi , ine ya vhidzwa hafhu upfi Milayotibe .
Mavhone a nga dovha a shumiswa u endedza vhathu u mona na nḓila dzo tsireledzeaho .
U renga muḓagasi wa 20 000MW u sa fheli nga 2030 , u ṱunḓa muḓagasi u bva kha madzingu , u bvisa 11 000MW dza zwiṱitshi zwa muḓagasi zwine zwa shumisa malasha zwine zwa khou vha zwa kale kha tshumelo na u engedza vhubindudzi kha u shumisa zwavhuḓi fulufulu .
Mufariwa o vha a sa khou ṱoḓa u litshedza lufhanga .
Sumbedzani mbekanyamushumo dzo khetheaho na vhunzhi ha vhathu vhane zwa zwino vho kwamea khathihi na mbuelo dzo sedzwaho khadzo kha vhathu avha .
Vhiga mitambo nga nḓila i no pfala nahone zwi tshi tevhelea ?
Fhedziha , zwi nga ngomu kha zwidodombedzwa uri kupfesesele ku anzela u fhambana na hune ra wana zwipiḓa zwa phambano na vhuleme .
... na khamphani dza muvhuso dzine dza vha dzone khulwane , mushumo wadzo ndi u fusha ṱhoḓea dza vhashumisi kana u bveledza mbekanyamaitele dzine dza ḓo thusa kha u fusha ṱhoḓea dza vhashumisi u fhirisa u tsireledza Eskom , Telkom , Tshumelo ya zwa Mabupo ya Afrika Tshipembe kana ḽiṅwe bindu .
Senthara i monithara mafhungo na mafhungo a re hone kha khasho dzoṱhe , u itela u vhulunga mishumo i dzulelaho u ḓivhadzwa Muvhuso i wanaho u sumbedzwa nga khasho khathihi na u vhiga kuhumbulele kwa mishumo iyi .
Tshifhinga tsho swika tsha u ṋetshedza tshanḓa .
Tsivhudzo kha vhaiti vha khumbelo yo ṱoḓa u sasaladza muhumbulo uyu nga ṅwambo wa mbuno dza mulandu wa zwino .
Ezwi ndi u itela u vhona uri vhuḓifhinduleli ho kovhiwaho ha u swikela mvelelo na ndivho zwa mutakalo u ṱoḓiwaho wa mulwadze .
Arali vha nga bviswa kha redzhisiṱata nga nṱhani ha zwiṅwe vho , vha nga vhuedzedzwa nga kha u ita khumbelo ya mbuedzedzo vha badela na mbadelo ya hone .
U balelwa u ita zwenezwo zwi ḓo ita uri gavhelo ḽa ḓuvha nga ḓuvha ḽi dzudzanyululwe .
Afho fahsi hu ṋewa tsedzuluso nga u angaredza ya nḓila nngede dzi re na vhushaka na khathegori tharu dza thandela .
Mukovho wa masheleni vhukati ha masia a muvhuso sa zwi ṱoḓwaho nga Ndayotewa .
Ri fulufhela zwa uri tsengo i khou bvelaho phanḓa kha mafhungo a ṋetshedzo ya ḽaisentsi i ḓo ṋetshedza vhuṱanzi ha mulayo nahone a i nga khakhisi maitele a makwevho a sipekiṱhiramu
Musi ro ṱanganedza fomo yavho , Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u ḓo ṱoḓisisa mbilaelo na u dzhia tsheo ya uri u ḓo i tshimbidza hani arali ha vha hu vhuḓifhinduleli hawe , nga nnḓa ha izwo ri ḓo vha eletshedza nga ha dziṅwe thandululo .
U dzheniswa ha tshomedzo dza vidio dza u sengisa milandu na mveledziso ya zwishumiswa zwa u dzudzwa dzhele ho lindelwa tsengo na milayo a zwo ngo swikelelwa hafhu .
U thomiwa ha tshiṱirathedzhi tsha AIDS kha pfunzo hu khou ya phanḓa na u ṱangana na thaidzo dzo tiwaho .
U katela Biḽi ya Pfanelo ine ya sumbedza pfanelo dza mutheo dza vhadzulapo .
Zwenezwo ha vha na u fhumula na henefho , na uri Vho Jack vha rembulutshela he vha vha vho dzula hone .
Nga murahu ha makumedzwa , nga masiari ri ḓo fhandekana , vha khou humbelwa uri vha songo ṱuwa , ngauri sesheni dza nga masiari ndi dza vhuṱhogwa vhukuma .
Iṅwe ya ṱhalutshedzo ya uri phambano ya mirafho ndi mini yo ṱalutshedzwaho kha Ndingano ya Mishumo na Phambano ya Unisa ndi :
Nga murahu ha 1994 , ḓuvha ḽa Fulwi 16 ḽo itwa holodei ya nnyi na nnyi nga muvhuso wa dimokirasi wa Afurika Tshipembe .
I dovha ya sedza kha u alusa nyambo dzo fhambanaho na u vhona uri vhudavhidzani ndi vhu pfadzaho ha dovha ha shuma vhukati ha muvhuso na lushaka u ya nga ṱhoḓea khulwane dza Mulayo na Ndayotewa .
Dzangano ḽi sedza , nga maanḓa , kha zwithu zwa ndeme zwivhili zwa ḽifhasi :
Zwiṅwe hafhu , kha tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe , vhaḓivhi vha ḓo amba khonadzeo iṅwe na iṅwe ya vhuleme ho ṱanganiwaho naho nga tshifhinga tsha u linga , kuitele kwo shumiswaho u kunda vhuleme uhu , na , zwo tea , mushumo wa vhuṱoḓisisi wo vhonwa wo tewa u khunyeledza musaukanyo wo itwaho .
5.23 Khomishini i dzhia zwa u vhulaya muthu a bviswa miraḓo yawe hu u ṱoḓa mushonga zwi na thaidzo khulu tshitshavhani .
Honeha , a si masheleni oṱhe o dzhenaho kha akhaunthu iyi ane a vha thikhedzo ya mugaganyagwama .
Zwi takadzaho , dzema iḽi ḽo humiselwa murahu kha ḽeveḽe ya sekondari .
U khwaṱhisedza maitele a themendelo ya tshumiso dza maḓi uri a khou shumiswa nga nḓila yone .
A ho ngo tendelwa u bveledzwa hafhu tshipiḓa na tshithihi tsha nyanḓadzo iyi , u i vhulunga kha sisiṱeme zwa dovha zwa fhahululwa , kana u zwi hasha zwi kha tshivhumbeo tshifhio na tshifhio , tsha elekiṱhironiki , mekhenikhaḽa , fothokhophi , tsho rekhodiwaho kana kuitele kuṅwe-vho , hu songo thoma ha vha na thendelo ya muanḓadzi .
Khwiniso dzi khwaṱhisa vhulangi na maitele a ndambedzo ya Tshumelo ya Laborothari ya zwa Mutakalo ya Lushaka u itela u engedza tswikelelo ya ndondolo ya mutakalo .
Maitele a u dovholola zwo teaho kha mikaṋo ya vundu a bva kha zwitshavha zwa vhuponi uvho vhane vha tama u pfuluselwa kha mavundu a nga tsini .
Zwiṅwe hafhu kha tsumbo yo ṱanḓavhuwaho , zwe vheiwe vhafumakadzi na ita ṋamusi ndi u ḓisa ezwo zwo sedzwaho zwa ndeme zwoṱhe nga u vha tsumbo dzavhuḓi .
Hezwi nga maanḓa ndi nga ṅwambo wa mbadelo dza vhalwadze , dzine dza vha dzi dzhenelelaho zwihulwane kha tshiko itshi .
Ḽiga ḽa u thoma ndi u engedza u vhonala ha mapholisa nga u thola mapholisa manzhi a vhafumakadzi na vhanna , na u sika mishumo i vhonalaho ya vhadzulapo nga kha dziforamu dza tshipholisa dza tshitshavha .
Mupendelo : U itela u humbula mashumele a u dzhenelela a re afho nṱha , hu na ṱhoḓea ya u fhungudza nga khathihi tshivhalo tsha thandela tshi re hone u ya kha thandela dzi langeaho .
Nḓivhadzo : Arali vha tshi khou dzula kha nnḓu ine ya vha zwanḓani zwa vho kana zwa muthu wavho , muelo wa nnḓu a u dzhielwi nzhele khan dingo ya maitele .
Ndi ngadzwo mahoḽa ro shumisana na mabindu na zwiṅwe zwipiḓa zwa tshitshavha u bveledza kuitele kwa mvusuludzo ya zwa vhulamukanyi .
Khomishinari wa tshiṱitshi vha ḓo dzhiela muraḓo vha kwameaho maga a ndaṱiso .
Mavundu manzhi a dovha a ṋetshedza mbekanyamushumo ya themamveledziso ya ḽaiburari u itela u lambedza nga masheleni nyengedzedzo ya tswikelelo kha zwileludzi .
Vhulimi , maini na indasiḓiri ya u ita zwithu ngamaanḓa-maanḓa i shayaho sa izwi miroho ya hone i sa ḓivhalekani nga nṱhani ha gomelelo ḽi dzulelaho u vha hone , khathihi na u sokou ṱuwa ha muḓagasi , mṱadelo dzi gonyaho dza zwibveledzwa zwapo , ṱhoḓea ya zwithu i sa dzuleli u vha hone u mona na ḽifhasi na fhano hayani , na u tsela fhasi ha mitengo ya thundu zwo tselaho fhasi .
Tshumelo dza ndondolo ya mutakalo wa vhathu dzi tea u khwiniswa , na u vha na vhupfumbudzi vhunzhi na pfunzo zwa vhashumeli vha tshitshavha na tsedzuluso ya ndambedzo ya madzangano a si a vhubindudzi .
Afidafithi ya u thoma u vula mulandu ndi yone vhuṱanzi ha muvhilaeli , ine ya tikedza u vula mulandu .
Kha nyimele dzoṱhe , ho vhigiwa uri zwidzidzivhadzi izwi zwo laṱiwa kha mabini a pulasiṱiki , e a kuvhanganywa na u laṱiwa nga khamphani .
Fhungo ḽa vhugevhenga vhu itelwaho vhana na vhafumakadzi ḽi ṱoḓa uri roṱhe ri ḓidzhenise tshoṱhe kha u lwa naho .
Tshumisano na mihasho miṅwe ya ndeme na mazhendedzi , ri ḓo bvelaphanḓa na u bveledza shango ḽashu sa vhuyo ha vhuendelamashango na zwa u vhulunga vhu tamisaho .
4.5 . Khabinethe yo ṱanganedza khaṱhulo yo ṋetshedzwaho nga Khothe ya Ndayotewa ine ya vha khwaṱhisedzo ya uri mbekanyamaitele ya muvhuso ya nyito ya u khwaṱhisedza yo luga na .
Ndaedzi i a itwa u itela u khiredithiwa ha thendelano dzo itwaho vha si ho fhethu huthihi , dzo itwaho fhano kana dzine dza bveledzwa fhano kha Riphabuḽiki .
U ṱukufhadza tshifhinga tsha mushumo khathihi na nḓila ya ndeme nga nḓowelo zwi livhisa kha u ṱukufhadzwa ha tshifhinga tsha thandela yoṱhe .
Phalamennde i na vhurangeli ho fhambananaho ho livhiswaho kha sekhithara dzo fhambananaho , sa tsumbo Phalamennde ya Vhaswa, ( ine ya vha hone nga Ṅwedzi wa Vhaswa ) hune mafhungo a elanaho na vhaswa a reriwa .
15 Arali vha sa wana phindulo kana vha songo fushea nga nḓila ye mbilaelo yavho ya fariwa ngayo nga ṱhoho kana mulanguli wa tshiimiswa tsha zwa mutakalo tsha nnyi na nnyi , vha nga rumela mbilaelo yavho kha Muhasho wa zwa Mutakalo wa Vunḓu .
Miṱa i renga zwiteṅwa ezwi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , vhege iṅwe na iṅwe kana ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Thimu ya u tikedza i ḓo vhudzwa zwine ya tea u ita nga thimu ya thandela zwine zwa ḓo katela zwifhinga zwo vhewaho , mishumo , vhuḓifhinduleli na migaganyagwama .
Musi zwo tea mbambadzo yo vhofholowaho i a shuma , musi zwo tea , hu vha na vhubveledzi na u swikelela sisiṱeme yoṱhe ya u tshimbidza zwibveledzwa u bva kha muṋetshedzi u ya kha khasiṱama .
Hu dovha ha vha a ṱhoḓea khulwane ya u renga goloi u ya Mufarisa Minisṱa .
Kha vha ṱaluse uri ndi muiti wa khumbelo ya u ṋetshedza tshumelo u tea u vheisa hani mitengo yawe .
Mazhendedzi a u shumisa ndi mihasho , zwiimiswa zwa muvhuso zwa zwapo na zwa vundu , zwiimiswa zwa ndangulo ya sekhithara ya phuraivethe na zwiṅwe zwiimiswa .
U daha ndi hone hu no vhanga mpfu dzi songo teaho nahone dzi tshi thivhelea .
6.7.5.2 Kale , Vharangaphanḓa vha Sialala vho vha vha tshi kona u ṋea zwigwevho zwa u pandelwa kha tshitshavha .
U shumana na khaedu idzi zwo no tou vha zwe ra sedzesa khazwo kha vhuvhusi hoṱhe ha demokirasi .
5.8 . Khabinethe i khou vhaisala nga u lozwea ha matshilo lu vhavhaho lwa vhaeba mugodi zwi siho mulayoni vhe vha lovhela kha mugodi we wa vha u si tsha shuma wa Langlaagte .
Ri ṱaṱa vhudzuloni ha izwo u itela u dzheniswa ha zwiteṅwa zwa mbeu kha vhurangeli hoṱhe ha ṱhoḓisiso .
9.3 Maitele a Khaṱhulo , Mulalo na Mufhindulano
Ngei Western Cape , tshumelo dza mutakalo dza maṋo dzi wela nga fhasi ha zwiimiswa zwa mbekanyamushumo dza mugaganyagwama wo khetheaho .
Fhedzi ndi mbekanyamaitele ya lushaka ya uri hu dzule hu tshiitwa ndingo dza zwikambi nga mufemo kha bada dza nnyi na nnyi , zwine zwa vha zwiito zwi ṱuṱuwedzwaho nga mimasipala yapo , nga kha u shumiswa a zwi nga tou khwaṱha u ya nga hune zwa tea u vha ngaho nga ṅwambo wa vhukonḓi ha vhashumi nga maanḓa .
U engedza izwo , Tshumelo ya Muthelo wa Mbuelo i maanḓafhadzwa u itela u khwaṱhisa vhuḓifhinduleli ha mbuelo dza vhubindudzi na akhaunthu dza bannga u itela u swikelela khwalo dzoṱhe dza muthelo dzi so ngo badelwaho .
Kha vha ṱole tshiedza tsha zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso na u ṱanḓavhudza mbambadzo ya nnḓa na vhudavhidzani ha ṱhoḓisiso .
Tshipikwa ndi u ṋea pfufho dza sainthifiki kha dzisainthisti dza Afrika khulwane kha zwe vha swikela zwa sainthifiki na u tumbula ha ndeme na zwe vha wana .
Nḓowetshumo ya zwiḽiwa i shumisa zwigwada zwivhili zwa zwitshili zwa tsumbo , zwine zwa vha :
Zwino ndi ngani muvhuso u tshi tou topola izwi ?
1.2 . Samithi ya ṋaṅwaha ya TICAD VII i ḓo amba nga , ro tou topola kha zwinzhi , zwizwaru zwihulwane zwa vhuvhekanyandeme : ( i ) u ṱavhanyisa tshanduko ya zwa ikonomi na u khwinisa vhupo ha mabindu nga kha vhuthomazwiswa khathihi na u ambedzana na sekhithara ya phuraivethe ; ( ii ) u khwaṱhisedza lushaka lwo khwaṱhaho tshoṱhe na ( iii ) u khwaṱhisa mulalo na vhudziki .
Puḽane iyi ndi ine ya khou lingedza u alusa nḓowetshumo iyi ya LPG kha shango .
a . U tendelwa kana u haniwa ha khumbelo :
Hezwi zwi ḓo khwiṋisa u kona u ṱhaṱhuvha na u swikela zwifanyiso hoṱhe sibadela na kha sibadela tsha senthraḽa .
Mazhendedzi a mulayo , ane a khou shuma a tshi tevhela mulayo , a ḓo lwa nga hoṱhe u wana vha re na vhuḓifhinduleli kha nyito dza vhugevhenga dze ra vhona .
Tshifhinga tshoṱhe arali hu na khonadzeo ya mushumo , kha vha dzhenise vhanna na vhafumakadzi .
6.2 Khabinethe yo khwaṱhisedza uri i kha ḓi vha yo ḓikumedzela kha nḓila ya u dzudzanyulula mashumisele ayo a masheleni sa zwo sumbedzwaho kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama wa 2017 , u thomiwa ha tshanduko dza u khwinisa vhuvhusi ha khamphani dza muvhuso ; u isa phanḓa na u langa tshikalo tsha nṱhesa tsha mashumisele a masheleni na u vhona uri hu na vhudziki kha zwikolodo zwa muvhuso .
1.6 . Vhurangeli ha vhushaka ha dzitshaka ha ikonomi ho itwaho ho vhuedza nyaluwo ya thengiso ya zwibveledzwa zwiengedza ndeme ya zwirengiselwa nnḓa nga R247 miḽioni zwine zwi ḓisa ṱhanganyelo ya nyaluwo ya ṅwaha u ya kha R4 . 105 biḽioni .
Ngauralo , arali muthu o vha o pika vhubindudzi ha mashango a sili vhu ḓisaho dzifeme , vhune ha vha na nḓivho khulwane , zwo vha zwi tshi ḓo kwama kushumele kwa mabindu nga nḓila yavhuḓi .
Thendelano , nga thendelano dzo sainwaho lwa tshiofisi dza phalamennde kha mashango oṱhe o sainaho , dzi fha mutheo wa vhuḓi wa nyengedzedzo ya mbambadzo i re na vhuṱumani na Afrika Tshipembe na Tshipembe ha Amerika .
Musi hu na dzangalelo ḽa vhuvhusi ha tshumisano , maitele o dzudzanywaho maelana na themendelo ya tshumiso ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi a vha o lavhelelwa .
Nyimele yo teaho ya mveledziso a si ine ya tou ḓitika fhedzi kha vhukoni ha zwiko zwa vhathu , fhedzi na kha zwiko zwa masheleni khathihi na mbuelo dzine dza ṋetshedzwa nga kha u wanala ha themamveledziso yo teaho .
Zwiṅwe zwa zwiko zwi dovha zwa shumiswa hanefho hayani , sa tsumbo kha u ita mishonga ya sialala kana u shumiswa hayani , hune hanefho hu fanela u itwa mbetshelo u itela avho vhane vha ḓitika nga zwiko musi hu sa athu sedzwa kha muhumbulo wa mbambadzo .
Hu na dziṅwe nḓila dza u dzhenela kha Phalamennde nahone idzo dzi katela u vouta kha khetho , u dzhena kha ḽihoro ḽa poḽitiki , u ṋea ṱhuṱhuwedzo na u dzhena kha dzangano ḽi sa kombetshedzwi kana dzangano ḽi si ḽa muvhuso , u kwamana na Miraḓo ya Phalamennde , u swikisa vhupfiwa kana u ṋetshedza na u rumela phethisheni kha Phalamennde .
Muvhuso u na zwipikwa zwo fhambanaho u fhirisa sekhithara ya phuraivethe , ngauralo , u nga si rangwe phanḓa nga sekhithara ya phuraivethe .
Tshumelo iyi I a wanala kha vhathu vhoṱhe vho ponyaho u tambudzwa lwa vhudzekani kha kiḽiniki dzi tevhelaho :
U thusa nga mafhungodzheniswa a mugaganyagwama na u vhea iṱo .
Ri khou ṱoḓa u ṱuṱuwedza dziḽaiburari sa fhethu hune mafhungo a fhiriswa nga kha thekhinoḽodzhi ntswa zwi nga thusa u bveledzisa na u shandukisa matshilo a vhathu vhashu .
Naa hu na fhethu hu re na nzulele ya matombo , mavu kana u ṱuluwa ine ya vha thaidzo hu tshi fhaṱiwa , tsumbo,fhethu ho ṱuluwaho , tshilogo , na fhethu ho adzaho lutombo lu no thengathenga ?
Nomboro ya tshiteṅwa
U shumisa maleḓere danzi ( mathomoni a fhungo na kha madzina vhukuma ) na ndongazwiga zwone ( zwiawelo , khoma , tshivhudzi , tshigarukela ) .
Khethekanyo ya Vhusimamulayo kha Muhasho wa Vhushaka na Vhushumisani ha Dzitshaka i nga bveledza Ṱhanziela ya
Fomo dza tshandulo dza CC dzi a kona u ḓadzwa online .
8 Ndi na miṅadzi i si gathi .
Kha u sikwa ha vhupo ho tsireledzwaho , vhunzhi ha zwitshavha zwo bviswa nga khani hu si na ndiliso yo linganaho .
Musi vha songo ṱangana na u sa ṱanganedzwa hu re khagala kha vhuimo ha vhukati he vha shuma khaho , vho vha vha tshi tou nyadza nga mulandu wa u shaya nzhele .
Zwiteṅwa izwi a zwi kateli matheriaḽa wa ngudo , sa zwine zwa nga lavhelelwa , tshiendedzi tshi ṱoḓa vhuvhili hazwo nḓowenḓowe na mafhedziseloni u ita ndingo .
Mitengo ya mubveledzi ya nṱhesa u swika zwino a i ngo bveledza u gonya huhulwane kha mveledzo ya mafhi .
Khwaṱhisedzo khulwane kha mveledziso ya tshumelo dza zwa mutakalo fhano Afrika Tshipembe kha vhuimo ha mavunḓu yo vha ya ya tshanduko u bva kha ndondolo ya mutakalo ya vhuongeloni yo ḓisendekaho kha dzilafho u ya kha iyo ine ya ṋetshedzwa nga nḓila yo ṱanganelaho ya tshitshavha .
Ri ḓo bvisa dziṅwe garaṱa dza vhaunḓiwa arali vha dzi humbela .
3.4.2 u livhanya zwavhuḓi zwipiḓa zwawo na mishumo yazwo ;
khethululo . vha nga humbela Khomishini ya Vhupfumedzani , Vhukonanyi , na Vhulamukanyi ( CCMA ) u pfumedzana kana u lamukanya phambano .
U langula vhaḓisatshumelo vha no khou tikedza u iswa vhathuni ha CBP ; na
Muunḓiwa o ṅwaliswaho ; Muthu ane a vha muunḓiwa kha muraḓo muhulwane nahone o ṅwaliswa kha Tshikimu uri a vhe na mukovhe kha mbuelo dzi ṋetshedzwaho kha muraḓo muhulwane .
Thimu ya ṱhoḓisiso i dzinginya uri , ṱhoḓisiso yo tevhekanaho yo ṱanḓavhuwaho kha mafhungo aya i a ṱoḓea .
Zwiimiswa zwivhili zwi na vhuḓifhinduleli ha u bveledza mbekanyamaitele , u thoma u shuma na u khwiniswa ha mulayo u elanaho na vhuṋe na u ṅwaliswa ha vhuṋe ho khethekanywaho .
3.73 Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo i dzhiela nṱha mihumbulo yo fhambanaho yo bvaho kha avho vhe vha ḓisa madzinginywa / makumedzwa malugana na uri naa hu tea u vha na mulayosiṅwa wa u langula maitele a vhuloi vhuvhi naa .
Mulangavunḓu vha khou lavhelela uri ri vha fare nga nḓila ya khuliso nahone ri ḓo ita ngauralo .
U ḓadzisa kha zwenezwi , vhuteamuṱa , nga maanḓa ha vhafumakadzi , ndi sia ḽine u vhiga hu nga khwiniswa .
Zwiito zwa u vhulaha ndi vhugevhenga vhu ofhisaho nga maanḓa , tshifhinga tshinzhi nyimele ine muthu a sengiswa na vhuḓifhinduleli ha zwa vhupfukamulayo i a vha hone .
U ṋetshedza Pfunzo yo Ḓisendekaho ya Vhaaluwa na Vhupfumbudzi hu tshi tevhedzwa Mulayo wa Pfunzo ya Vhaaluwa yo Ḓisendekaho .
Ro takadzwa naho zwo ralo u pfa uri kha miṅwaha ya zwino , ḽeveḽe dza ḽiḓi kha malofha a vhana dzo vha dzi tshi khou tsela fhasi , nga maanḓa kha vhuṅwe vhupo .
Nzivhanyedziso nga ṅwambo wa lushaka , vhupo , na tshifhinga tsha nzivhanyedziso .
Khoso i ḓo vha ya u itwa nga maanḓa , hu tshi shumiswa nyimelengudwa na u shumisa tshenzhemo dza vhaitanavho , khathihi na kuhumbulele ku katelaho zwoṱhe na maitele avhuḓisa .
Khoniferentsi idzi dzo bveledza zwiṱirathedzhi zwa dzingu , vhufarekani na u phalala huhulwane kha u lwa na u tambudzwa ha vhana nga vhudzekani ha mbambadzo .
- Ikonomi yashu i ḓo aluwa nga u ṱavhanyedza u fhira tshitshavha tshashu .
Naho zwo ralo , vhuongelo uvhu ho vha hu na vhaṅwe vhashumi vho dzhenelaho zwa vhugudisi ha ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Vha pfa vho takala uri ha tsha humbulela ene e eṱhe .
Pfukiselo kha zwiimiswa zwo fhambanaho zwi tshi elana na tshumisano ya ndambedzo na vhuṱambo vhuhulwane .
Zwiṱaluli izwi zwa khohakhombo tshifhinga tshinzhi zwi kuvhangana kha ḓorobo dzo topolwaho , nyingaḓorobo na mudzudzo .
Mbalombalo dza vhugevhenga kha tshifhinga tsha 2010 / 11 dzi sumbedza uri shango ḽashu ḽo vhona u tsela fhasi nga 5% ya tshivhalo tsho vhigiwaho tsha vhugevhenga vhuhulwane hu tshi vhambedzwa na zwa ṅwaha wo fhiraho .
Mulayo muhulwane ndi wa uri vhanna fhedzi vha re mashaka a mufu nga vhushaka ha khotsi , vha a khwaṱhisedzwa sa vhaḽaifa vha musi hu si na wiḽi .
Nga maga aya , ipfi mutsiko ḽi ṱalutshedza nga nḓila yo linganaho mbadelo ya muthu a vilili ḽa zwa ikonomi iyi ya ḽifhasi .
Zwikhala zwa khwinifhadzo ya ICT zwi tevhelaho zwo ṱaluswa :
Nḓivhadzo ya u shandukisa vhuṋe / Thengiso ya tshiendisi ( NCO )
Khabinethe i dovha hafhu u tamela mashudu vhe vha vhaisala uri vha fhole nga u ṱavhanya .
Zwino , kha ri humbudzane : ndi maṅwalwa afhio ane vha tea u a dzhenisa kha khumbelo yavho ya u dzhoina GEMS ?
Muṱa wo tshea u vhudzisa mudededzi sa musi musidzana zwo vha zwi khagala e kha vhuṱungu .
Ha vha hone u guda hanga u vhumba khali dza u naka .
U tevhedzela zwifanyiso na madzina a vhone vhaṅe na dziphetheni ( hune ha vha hu naho thomiwaho na u sumbedza sia kha maḽeḓere ) .
Mulayo zwawo wo bveledzwa nga u thuthwa ha ṱhoḓea dza u fara kana u khwaṱhisedza maanḓa a u dzhia tsheo .
U itela u kona u bvisa khaṱhulo dzo dziaho dza nga ha u tea ha maḓi kha zwa vhufuwi ha mutshatshame wa zwa maḓini ndi zwa ndeme uri vhashumisi vha nyendedzi vha dzhiele nṱha mafhungo o ṋekedzwaho kha uri ndi tshaka dzifhio dza masiandaitwa dzine dza nga lavhelelwa .
Fhungo ḽi ḓo sedzuluswa hafhu arali nzudzanyululo ya sa khunyeledzwa nga murahu ha musi tshifhinga tsha miṅwedzi ya rathi tshi tshi pfuka .
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya Matiriki ya u Lingedza lwa Vhivhili ndi ya u ṋea vhaswa vhe vha kundelwa u swikelela Ṱhanziela ya Nṱha ya Lushaka ( NSC ) u lingedza lwa vhuvhili uri vha wane maṱiriki zwine zwa thusa uri vha khwinise matshilo avho .
u ṱola vhukoni na zwine zwa nga itwa u dzhenelela kha mivhuso ya mavunḓu ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha mivhuso yapo na ofisi dza vhalangavunḓu , ngeno ri tshi khou isa phanḓa na u khwinifhadza vhukoni kha muvhuso wa lushaka ;
U tsireledza Ndaela dza Milayo na u tevhedza Khoudu dza Vhuḓifari nga Vhakhantseḽara ndi zwa ndeme kha mishumo ya khoro .
Nga dzi 9 dza Shundunthule , nga tshifhinga tsha u vhewa tshiduloni ha Muphuresidennde , ro sumbedza vhuḓiimiseli kha vhathu vhashu na ḽifhasi ha uri :
Khothe dza ha masipala dzi re ḓoroboni khulwane dzi na maanḓa kha milayoyapo ya ha masipala na vhutshutshisi hapo ha milandu ya zwa vhuendi .
Bugu yo ṱoḓisiswa vhukuma nahone i ṋekedza dziṅwe ngudo dza ndeme vhukuma dzine dzhango ḽashu ḽa nga guda khadzo u bva kha mashango ane a khou bvelela sa ḽo .
Mukano ure vhukati ha ndondolo ṱhukhu ya vhutshilo na u ḓigeḓa hu hulwane na zwivhuya zwo pfukiwaho kha vhunzhi ha mishumo .
Ri nga kona u amba uri mumono wa ḽifhasi ndi maitele a luvhilo a u farana ha ḽifhasi .
Ndo thoma Tshigwada tsha u Shuma nga ha Vhuholefhali Ofisini ya Muphuresidennde u itela uri vha eletshedze ofisi yanga nga ha maga a u alusa u manḓafhadzwa ha vhathu vha re na vhuholefhali nga ha pulane dza muvhuso , mugaganyagwama na u vhona uri mbekanyamushumo dzi khou shuma .
1.14 U sa vha hone ha ṱhalutshedzo ya ipfi " vhuloi"kha Mulayo , zwo itisaho uri vhuloi vhu baḓekanywe na zwiito zwi vhaisaho u tou fana na u humbulela zwa u vhanga vhulwadze , Mashudu-mavhi na lufu , khathihi na maitele maṅwe o randelwaho kha Mulayo , ndi zwone zwi vhonalaho zwi tshi vhanga thaidzo .
Yo thomiwa u itela u fha vhurangaphanḓa na tshumelo kha miraḓo yayo na tshitshavha tsha vharengi tsha dzitshaka .
Vha ḓo sedziwa
Arali rekhodo i sa nga wanale i kha tshivhumbeo tshe muhumbeli a ṱoḓa , fhedzi i tshi nga wanala i kha tshiṅwe tshivhumbeo , zwenezwo-ha mbadelo i ḓo vhalelwa u ya nga nḓila ye muhumbeli a humbelisa zwone rekhodo .
Sa tshipiḓa tsha mushumo wa vhushaka na dzitshaka , vundu ḽi khou ṱangana na Vundu ḽa Lower Saxon ḽa Germany u fhaṱa EC-Lower Saxony Mini-grid Project .
U tou fombe kha nyito ya muvhili , mutalo , tshivhumbeo na muvhala
U fhola , naho zwo ralo , ho fhambana u mona na shango na madzingu .
Mbadelo yo teaho i tea u fhelekedza khumbelo iṋwe na iṋwe .
Nga murahu , Vho Queen Elizabeth I vho valela dzhele vhatambi vha bola ya milenzhe vhege nthihi yoṱhe .
Ofisi i amba nga ha miraḓo i swikaho miraru u itela mbudziso dziṅwe na dziṅwe dzo wanalaho .
Vha vhilahedzwa nga zwine zwa khou itea kha ikonomi yashu , nga maanḓa u gonya ha nyingambadelo , mitengo ya zwiḽiwa na mapfura , zwine zwa engedza thambulo ya vhashayaho .
Mafhungo ane ha ḓo ambiwa ngao kha Samithi hu katelwa , u Sedzuluswa ha Tshisumbi tsha Dzingu tsha Pulane ya Mveledziso ya Tshiṱirathedzhi , Bono ḽa SADC ḽa 2050 , Komiti ya SADC na Tshiṱirathedzhi tsha Zwiḽiwa na Pfusho na Mbekanyamaitele ya Vhulimi ha Dzingu .
Khumbelo ya thendelo ya u reila ya phurofeshinaḽa
Muthu ha tei u hangwa nga ha vhupo havhuḓi mashangoni a seli , u fana na zwibveledzwa zwi sa ḓuri .
Thebuḽu ya 10 i sumbedza pulane ya fhethu ha miṱangano ya u rwela ṱari ;
Afrika Tshipembe ḽo bvisa Muhangarambo wa Mbekanyamaitele wa Vhukati ha Ṅwaha u itela u thusa muhamgarambo waḽo wa mveledziso ya lushaka u katelaho u bulwa hu re khagala ha ndivho dzaho dza mveledziso ya ikonomi .
KPI dzi sedzuluswa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga masipala sa tshipiḓa tsha phurosese ya tsedzuluso ya kushumele .
Ndi lini hune mundende wavho wa nga imiswa ?
( b ) u hweswa , u fheliswa kana u fhungudzwa ha muthelo wa vunḓu , muṅwe muthelo-vho , mushumo kana muingathengo ;
Mbekanyamaitele ya Sisiteme ya Ndangulo ya Mashumele a tshiṱiriki yo sedzuluswa na u ṱanganedzwa nga khoro .
Memorandamu na Atiki ḽi dza khamphani dzi tea dzudzanywa na vhekanywa uri dzi tshimbidzane na mukovhe wa masheleni nahone dzi tea u sethifaiwa nga muimeli wa tshitshavha ane a vha ramulayo .
Khumbelo i tea u fhelekedzwa nga mbadelo yo tiwaho .
U badela hu itwa ḓuvha na ḓuvha , ngeno u vhiga zwi tshi itwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Naho zwo ralo , mushumo uyu wo ṱanganelaho wo phaḓaladzwa nga u sa lingana .
4 . sedza kusedzele , zwiṱaluli na vhukoni vhu ṱoḓeaho kha u vha mugudisi / mutshimbidzi a konaho
Ḓuvha ḽo fhela nga vhone vha tshi khou amba na tshitshavha ngei mudavhini wa zwa mitambo wapo .
Vha badele mbadelo dzo randelwaho ( nga kheshe fhedzi )
Zwo ḓi ralo , maanḓalanga a vhulavhelesi ha dzingu o ṋewa mushumo u re na vhuḓifhinduleli ho vhalaho .
Kha ḽevele ya tshiṱirakhitsha ri ita mutevhe wa ḽevele ya hune tshanduko ya ḓo bvelela hone .
Vhagudiswa vha ḓo bveledza vhukoni u shumisa zwikili zwa vhurangaphanḓa u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha muvhuso wapo .
Ndivho ya tshipiḓa itshi ndi u pfesesa zwiṱalusi zwa khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi na maitele kha vhupo ha ṱhoḓisiso zwine zwa nga ṱuṱuwedza , kana zwa nga vha na ṱhuṱhuwedzo kha , u tshimbidzwa na pheleledzo ya bonze ḽa maḓimalaṱwa .
Vhuṱanzi nga ha u bvelela ri vhanzhi zwi hoṱhe uri muṅwe na muṅwe a zwi vhone .
u vhona uri fulo ḽa Batho Pele ḽi a thonwa kha mivhuso yapo , u khwaṱhisedza mbekanyamushumo dza u swikelela vhathu na u fhaṱa dziMulti-Purpose Community Centre dziṅwe uri dzi fhire dza 90 dzine dza vha hone ; na
Muhasho wa zwa Maḓi na Maḓaka u na masia mararu a mushumo mahulwane : zwiko zwa ndangulo ya maḓi , tshumelo dza maḓi , zwe kale zwa vha zwi tshi vhidzwa nḓisedzo ya maḓi a tshitshavha na vhuthathazwitshili , na maḓaka .
Tshenzhemo ya dzitshakatshaka i dzinginya uri milayo ya muvhalelano ya lushaka ulu , arali ya tikedzwa nga lutamo lwa zwa poḽotiki , i ya shuma .
Mbadeliso dza vhutsandeme kha vhubindudzi ha ndaka vhu dzula vhu ziro u swika hu tshi vha na u gonya ha ndaka ha tevhelwa nga u tsa ha mutengo fhasi ha mutengo u bvelaho phanḓa .
Ri tea u humbela pfarelo kha u ni tendela uri ni lindele ḓuvha ḽoṱhe musi ni saathu ṋea vhuṱanzi haṋu .
U amba mbuno na u ṋea muhumbulo kha u sikiwa tshiṱori tsha kiḽasi ( u ṅwala na vhagudi ) .
Vhubindudzi hashu kha saintsi na thekhinoḽodzhi vhu khou aṋwa mitshelo .
Thulusi ine ya thusa ine ya nga shumiswa afha ndi ndingo ya ' Arali - Izwo ' sa zwe zwa sumbedzwa kha siaṱari ḽi tevhelaho .
Nyelelo ya zwino ya mbuelo i tea u langwa zwavhuḓi .
Mushumo wa CBP ndi muhulwane kha u ita uri tshitshavha tshi shele mulenzhe kha kutshimbidzele kwa u pulana khathihi na u vha vhakoma vha kutshimbidzele ukwu .
Tshipikwa tsha khethekanyo ya vhuvhili ya dzikomiti ndi u shumisa vhukoni ha vhathu vha nnḓa ha khomishini na u vhona u dzhenela ho livhanaho ha tshitshavha kha mishumo ya khomishini .
Mbekanyamushumo dzi fanaho na ICT dzi ḓo vha mbuelo kha mveledziso ya vhaswa .
( 4 ) A hu na muthu kana tshivhumbeo tsha muvhuso tshine tsha nga thithisa kha mishumo ya izwi zwiimiswa .
Ndi zwa ndeme uri ezwi zwi itee sa afha zwi tshi ṋetshedza vhadededzi vhaswa zwikili ; zwine vha ḓo zwi ṱoḓa kha pfunzo ya ICT .
U vhulunga , sa musi zwo fhambana na u lozwa ha zwiko zwa ndeme zwi sa sokou wanala , zwi khou ambiwa nga hazwo .
Khabinethe yo rumela ndiliso kha :
Themamveledziso ndi sia ḽa vhuṱhogwa ḽa vhubindudzi ḽi tikedzaho nyimele ya tshanduko,,nyaluwo na tsiko ya mishumo .
Arali vhe kha mbingano , masheleni ane vha a wana nganwedzi o ṱangana na a muthu wavho a songo vha a tshi paḓa R84 000 nga ṅwaha .
Thengophikhisano dzo lengaho a dzi nga ṱanganedzelwi u lavheleswa .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a ṱanganedza mbuelo nga nnḓa ha muholo ndi mutheli .
Mutakalo wa muhumbulo ( dzi katela vhorasaikhoḽodzhi )
Nga 2004 ṱhoḓisiso nga Tshumisano ya Australia-Afurika Tshipembe kha Kuvhusele Kwapo yo dzinginya ṱhoḓea thangeli dzi si gathi dza sisiṱeme ya komiti ya wadi uri i vhe i bvelelaho .
U tshimbidza zwa ndangulo ya kushumisele kwa mavu na mveledziso kha vhupo hoṱhe ho ṱumanywaho na GIS .
Muthelo wa muvhuso wa vhukati u theliswa kha mbuelo i theliswaho ya ḽifhasi ḽoṱhe yo bveledzwaho nga khamphani dzapo dza Afrika Tshipembe , hu na thuso yo teaho u itela u tinya u theliswa nga huvhili .
Maraga uyu u katela avho vhane vho tholiwa , vha songo tholiwaho , na vhathu vhane a vha khou dzhenela kha ikonomi .
Zwiko zwo ṋetshedzwa u bva kha gwama ḽa mithelo ya mavunḓu u itela u tikedza u fhaṱwa na u vhuedzedzwa ha bada khulwane ya N1 , N2 na N3.
Zwenezwo hezwo ndi zwiṅwe zwa zwithu zwine nda khou takalela u zwi vhona , na hone ndi khou dovha nda takalela uri mimoḓoro minzhi i khou ḓa u ṋetshedzwa kha vhashumi na vhashumelavhapo .
Zwiṅwe zwidodombedzwa zwi fanela u ṋetshedzwa nga muhumbeli , nga tshinyalelo / mbadelo dza muhumbeli ene muṋe .
Midia a u ngo tendela u swikelela , fhedzi NGO dzi a tendela u swikelela .
Tshi na phepho a tshi sumbedzwi mulilo .
Ndi vhonnyi vhane vha fanela u shumisa tshomedzo dza Komiti ya Wadi , tsumbo , Zwiendedzi ?
Madekwe ndo wana luṱingo u bva kha Minista Vho Gwede Mantashe musi vha tshi mmbudza uri ḽimaga ḽihulu ḽa ole Total ḽi khou ḓo ita nḓivhadzo khulwane ṋamusi nga ha u tumbulwa ha gese na ole ya " maimo a nṱha " ntswa kha phendelashango ya Afrika Tshipembe .
U ṅwala na vhagudi , tshigwada na musi mugudi e eṱhe :
Haya ndi mafhungo a tshenzhelo ndapfu ya lushaka ine ya bulwa kha zwikhala zwinzhi .
Zwoṱhe zwi dzumbululwa nga fomuḽa yo ṱandavhudzwaho zwavhuḓi .
Senthara i khou lavhelelwa u langa khumbelo khathihi na thendelo dza u dzhenelela , u monithara u dzhenelela hoṱhe ha nyambedzano , izwi ndi u thivhela u dovhololwa na khonadzeo dza ndango i si yavhuḓi ya zwiko .
( 7 ) Mulayo wa lushaka u fanela u bveledza nḓila ya u ita maanḓa , mishumo na ndaulo ya mapholisa a masipala .
Mivhigo ya kotara nga kotara , i no sumbedza tshumiso ya masheleni na zwibveledzwa zwa magavhelo , i rumelwa kha vha Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka na kha Gwama ḽa Vundu .
Masipala wo ṋetshedza na u sedzulusa mivhigo ya ndangulo ya masheleni kha miṱangano yao .
U dovha hafhu wa dzinginya zwa u phumulwa lwa tshoṱhe ha mbingano dza vhana kha milayo yashu miswa ya zwa mbingano ya tshifhinga tshi ḓaho .
Zwiḽiwa zwi nga vhekanywa u ya ngauri zwi ṱavhanya hani u bvisa swigiri .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha zwo dzheniswa kana u ṱanganelana kha ṱhoho dzo randelwaho .
Hwayani o khakheaho . Ṅwalani maipfi oṱhe a re kha tshifhinga tsha zwino kha thebuḽu .
U dzhielwa nṱha na u katelwa ha maga a Ndinganyiso ya Mishumo kha mbekanyamaitele dzoṱhe dzo teaho , maitele , vhupulani na sisiṱeme dza ndangulo .
Zwiṅwe hafhu , vha vhea iṱo vhungomu ha inthaviwu nga u sa tendela muthu wa nga nnḓa uri a khakhise sesheni .
Khombo ya muḓagasi na tswayo dza u sumbedza dzi tea u ṋetshedzwa kha dzikiosiki dzo tiwaho kha Milayo na Ndaulo dzo teaho .
Mafhungo a zwino kha shango
Zwi amba uri , a hu na ṱhoḓea ya u vhiga mulandu muhumbulo muhulwane u wa u sokou ḓiwanela ndaela ya tsireledzo .
Masipala wa Tshiṱiriki wo dovha wa renga zwishumiswa zwa puḽanti u itela Masipala u itela u khwaṱhisedza vhukoni ha u shuma mushumo uyu nga nḓila yone .
Hu dovha ha vha na nyaluwo yo lavhelelwaho kha nḓowetshumo ya u ḽiluvha ḽa hopusi ḽi vhavhisaho na u ṋea muvango biya nga ṅwambo wa ṅwambo wa ṱhoḓea khulwane ya biya ine ya khou lavhelelwa .
Zwiṅwe ndi mavu , mushumo na u ya nga vhaṅwe vhathu , dzangano , vhubindudzi , kana ndangulo .
U ṱanḓavhuwesa ha tshitatamennde tsha ndivho kana tshipikwa , fhedziha , a zwi bviseli khagala masia ane tshiimiswa tsha khou tama u a ombedzela , nahone tshi nga kanganyisa vhashumi , miraḓo na vhathusiwa .
Mvelelo dzo anḓadziwa sa ḽiṅwalo ḽa nyambedzano .
Ro no ḓi pfa nga ha uri kereke dzi ḓihudza hani maelana na u dzhia tsheo dzavhuḓi , fhedzi dza sa dzi bveledze dza dzi hudza .
Hu na nḓila dzo fhambanaho dzine dzi nga shumiswa u tandulula khuḓano :
Mbekanyamushumo ya AIDS ya Vhuthihi ha Dzitshakha yo khoḓa Afrika Tshipembe kha u lwisa havho kha HIV na AIDS .
Arali nyonyoloso i tshi vhanga tsumbadwadze , kha vha shumise tshithusedzi minete ya 15 vha sa athu u thoma .
Komiti ya odithi i fanela u shuma nga nḓila dzoṱhe sa komiti ṱhukhu ya bodo ya vhalangi nahone a hu na tsheo dzine dza nga dzhiwa nga komiti ya odithi hu si na thendelo ya bodo ya vhalangi .
U ṱalutshedzela dziradiogirafu , zwisikene na u ṅwala muvhigo wa zwa radiogirafu .
Nga maṅwe maipfi , thekhinoḽodzhi ndi tshishumiswa tsha u guda arali tsho shumiswa zwavhuḓi na uri ndi tshiṱhaḓuli tsha u khwinisa u funza .
Ofisi ya Ramilayo wa Muvhuso ndi tshiimiswa tsha vhukati tshine tsha khou fhedzisa mbilo idzi .
Kha vhupo ha ḓoroboni vhubveledzi ndi hone hu laulaho .
Ri khwaṱhisedza pfanelo ya migwalabo fhedzi izwi zwi fanela u itwa zwi fhasi ha mulayo nahone nga nḓila ine ya si kandekanye pfanelo dza vhaṅwe .
Naho zwo ralo phalamennde ya lushaka i dzula i maanḓalanga a mulayo wa nṱhesa , mulayo muṅwe na muṅwe kana nyito ya muvhuso kana u siwa nga nnḓa hune ha hanedzana na Ndayotewa , a hu ho mulayoni .
Iṅwe ya thangela khumbelo ho vha muthu muṅwe na muṅwe rumuni u fanela u pfa o ḓigeḓa u ḓivha nthihi ya fhasisa ya sekhithara idzi .
Hu nga vha na zwiṱuṱuwedzi zwa khwine kha nḓowetshumo u shumisa hafhu maḓi kana u shumisa hafhu malaṱwa kha ḽeveḽe ine a nga vhuedzedzwa hafhu u vha mutevheṱhandu wa mupo .
U sedza zwa vhupo ndi ndeme ya muyani , ndangulo ya fulufulu i sa nyeṱhi , mutakalo wa vhupo , vhupulani vhu sa nyeṱhi na ndangulo ya malaṱwa .
Zwi ṋewa khethekanyo ya risithi ya VAT na mbadelamurahu nga sekhithara na khethekanyo ya mbadelo khathihi na tsedzisiso ya data na mahumbulwa na mawanwa a VAT zwi tshi bva kha mbuelo dza VAT yo rumelwaho nga vhoramabindu vhaṱuku .
Naho hu na dzikhaedu dzo vha ho hone kha tshumelo , ro kona u swikelela zwithu zwi vhonalaho .
U tibedzwa ha maḓaka hu fhasi nga murahu ha vhuria ngeno mathomoni a tshilimo nyimele dzi tshi katela mvula khulu na maḓumbu mahulu miṅwe misi .
Muhasho u khou ṱoḓa u thoma ṱhoḓisiso ya vhudavhidzanikule na mbekanyamushumo dza mveledziso dzo livhiswaho kha u sika nḓowetshumo ya u sika na u linga ya vhudavhidzanikule ha Afrika Tshipembe .
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Mulandu wo fhiriselwa phanḓa u tendela masia u tshintshana maṅwe maṅwalo .
Vhulapfu ha phaiphi i ṱoḓeaho phanḓa ha phurofaiḽi ya ṱhavhanyedza i bveledzwa tshoṱhe nga nḓila i tevhelaho :
Ndi na mme anga zwi a takadza .
Yo sainiwa nga ḽa ḽa 20
Mulayotibe wo vha hone nga murahu ha vhukwamani na vhakwamei vho teaho .
PNC na Zhendedzi a Vhaswa khathihi na vundu zwi ḓo sa tshithu tshithihi u itela u vhona uri vhaswa vha khou vhuelwa u bva kha mbekanyamushumo dza e-khophorethivi .
Phaiphi dza tsimbi nahone ho shumiswa fhethu ho vhalaho ha u shululela .
Nga u ralo ndi zwa vhuṱhogwa uri tshi vhulungwe na u shumiswa u ṱuṱuwedza vhuendelamashango na ikonomi .
Muthu a ṱo ḓaho u wana ndambedzo ya tshitshavha ye ya imiswa u tea u bula miholo miṅwe na miṅwe ine a i wana .
Vha vhalanguli vhatshimbidzi kana ISS vha ḓo vha rumela kha tshiimiswa tsha u adoptha tsho tendelwaho kha shango ḽa havho u itela ṱhaṱhuvho na tsedzuluso u itela u wana arali vho fanela u adoptha ṅwana
Phalamennde i na vhuḓifhinduleli ha ndeme ha u lavhelesa u thoma u shuma ha mulayo .
U lavhelesa u pfuka mukano ha malaṱwa a langiwaho ;
Maitele , kha ikonomi dzine dza khou bvelela , a u shumisa zwishumiswa zwa mbekanyamaitele dza ikonomi u thivhela kana u hanedzana na u ḓura , zwo vhonala zwo khwaṱha .
Sa muvhuso , mabindu , vhashumi na vhadzulapo , kha ri farane ri kuvhatedze matshelo .
Mbudziso maelana na tshivhalo tsha matshudeni vhane vha tea u vha na bugupfarwa kanzhi tsho ḓi dibethiwa .
U renga zwi tshimbilelanaho na zwa dzidzhini u bva nnḓa vha tea u ita hezwi :
Ri khou shuma ri tshi ya kha Mulayotibe wa u Manḓafhadza Vhafumakadzi na Ndinganyiselo ya mbeu , u bvela phanḓa kha u tevhedza hoṱhe kha muvhuso na kha sekithara dza phuraivethena u ita mutsiko afho hune ha vha zwi sa khou tevhedzwa .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho . 100% ya mutengo wa Tshikimu
Kha ri n . wale Ṅwalani mafhungo maṋa ni tshi shumisa madzina vhukuma .
Khoudu i ṱoḓa sisiṱeme dza vhulanguli ha khwaḽithi ho khwiniseaho u itela mveledzo na u shuma zwavhuḓi ha mishumo ya bisi .
Kha tshifhinga tsho linganelaho , u wa ha zwino hu tea u dzula hu kha ḽevele dzo lugelaho u tikedziwa .
Dzikhantseḽara dza wadi dzi tevhelaho na dzone ndi vhaimeleli vha wadi :
Nyito dza khwiṋesa & ngudo dzo gudiwaho hu tshi itelwa vhaofisiri vha masipala , vhakhantseḽara na vhashumi vha muvhuso wapo
A hu na mbetshelwa kha konṱiraka ine ya ḓo dzhiwa sa i thivhelaho u waniwa ha thundu kana tshumelo u bva kha Vundu kana maanḓalanga .
Mithelo ya muingamutengo iyi yo ita mushumo wa mbekanyamaitele mbili , ya u ṋetshedza zwiko nga u ṱavhanya zwa mbuelo ya muthelo na u fhungudza vhudakwa nga u engedza mutengo wa halwa .
" Tshigwada tsha vhuraru "
U fhirisa bola u bva kha muraḓo wa tshigwada u ya kha muṅwe
Tsumbakushumele dza ndeme dzi thusa muvhuso wapo na vhadzulapo u kala u swikelela .
Naho Dzangano ḽa Thikhedzo ḽi tshi tshimbidza thandela , miṱa ka zwitshavha zwi kwameaho na zwone zwi na mishumo mikene .
Muthelo wa zwibveledzwa zwa aḽikhoholo : Tshenzhemo ya dzitshaka na maitele o nanguludzwaho Asia .
Ndi zwa ndeme u vha na nzhele uri hu na ndinganyiso vhukati ha u tsireledza mafhungo a tshiphiri na u ṋetshedza mafhungo a fushaho u konisa miraḓo ya tshitshavha uri i ṋetshedze vhaimeli na u kona u hanedza lu pfeseseaho .
Nga u xelelwa nga vhukwamani na tshenzhemo ya muthu , saintsi a i na tshithu tsha vhuṱhogwa tsha u amba na riṋe .
Khophi dzoṱhe dza dzidokhumenthe na afiadaviti yo aniwaho dzi tea u sethifaiwa nga Muimeleli wa Tshitshavha kana Khomishinari wa Miano .
Masia a ndeme a tea u katela ane vhukoni ho teaho ha vha ho no vha hone , kana hune u bveledza ha ita uri hu vhe na khonadzeo ya u bveledzwa hune ha itiwa nga murahu .
Ri swikisa mvelelo dzo bulwaho kha ḽifhasi ḽoṱhe na kha Afrika Tshipembe fhedzi .
Hezwi zwi tea u thomiwa kha nḓila i shumaho ya u livhana na phambano dza muhumbulo vhukati ha zwiimiswa na vhaṋetshedzatshumelo vha khwaṱhisedzaho .
U pfesesa uri zwo ṅwaliwaho zwi pfukisa mulaedza , ( tsumbo : fhungo ḽi a kona u imela dzina ḽau , dzina ḽa muṅwe , ḽa fhethu na ḽa tshithu ) .
Tshipiḓa tsha phurathikhaḽa tsha khoso ya u pfumbudza tshi ḓo ita uri hu vhe na vhuṱanzi malugana na u kona u shumisa tshishumiswa tsho fanelaho u linga na u ita mvetomveto ya mivhigo ya kushumisele kwa mavu .
U kona u topola zwithu zwa ndeme khazwo vhaliwaho sa , u tevhekana ha nyito .
Vhavhali vha a ḓivhadzwa nga khanḓiso ya maṅwalo maswa a re hone kha saithi .
Heyi khethekanyo i tewa u ḓadzwa fhedzi nga Muḓisi wa mbilaelo o ṋewaho thendelo uri a imele muraḓo onoyo wa GEMS , ane a ṱoḓa u vha muraḓo wa GEMS kana muraḓo wa kale wa GEMS , kana o imela onoyo muraḓo ane a kundelwa u ḓiimela nga tshiitisi tshifhio na tshifhio .
Haya mashumele avhuḓi ngaurali ngei kha mitambo ya Tokyo Olympics o ita uri shango ḽashu ḽi vhe na mimedala miraru .
Thikhedzo na mbekanyamushumo dza u swikelela vhathuni kha zwiṱiriki zwa ḓorobo khulwane na maongelo a dzingu oṱhe yo thoṅwa .
Khwaṱhisedzo na zwithu zwa ndeme
Tsheo dzo dzhiiwaho nga kiḽabu ya Greater Tzaneen Mayor's Marathon ndi ambadzifhele .
Tshiimiswa tshi tea u tshimbidza yuniti dzoṱhe dzo teaho dzi re na vhuḓifinduleli ha u shumana na tshitshavha u itela u vhona uri hu na kudzhenele kwavhuḓi .
Vha ḓo pfa vhe na vhupfiwa nahone thaidzo dzavho dzi ḓo tandululwa lu no fusha .
Thandela ya ṱhoḓisiso kha vhuṱoli ha vhatshinyi lwa eḽektroniki tshitshavhani zwo thoma u itiwa .
Khonfarentsi i ḓo rwela ṱari Foramu ya Mveledziso ya Vhaswa ya Muvhuso Wapo .
O ṱalutshedzwa uri vhathu vhane vha vha kha maimo a nṱha kha ' sisiṱeme ya kale ' vha a kwamea .
Vhone , muraḓo , vha rumela khumbelo nga SMS vha wana phindulo nga SMS na zwenezwo ina mafhungo e vha a humbela .
Arali khovhe dzi na mutsiko u konḓelela hadzo tshitzhili zwa phirela na malwadze zwi a tsa .
Nyendo dza seli dzi ḓo fhungudzwa na uri a vho vhane vha ḓo humbela thendelo vha ḓo tea u khwaṱhisedza vhukuma na u sumbedzisa mbuelo ya shango kha nyendo idzo .
U bula vhuḓipfi hawe siani ḽa zwe zwa ṅwalwa a bula uri ndi nga mini a tshi ralo , tsumbo , " Ndi pfa uri munwaḽi o vha a tshi nga vha o fha mafhelelo a takadzaho a tshiṱori .
" Ndivho ya nndwa yashu Afrika Tshipembe , sa zwe zwa sumbedzwa ngaho nga Thendelonzwiwa ya Mbofholowo , i katela mbofholowo ya ikonomi .
Ngauralo , u kungwa ha vhubindudzi ha phuraivethe na ha muvhuso ndi ha ndeme kha u engedza zwikhala zwa mishumo .
PMS i tea u lingedza u katela madzangalelo manzhi nga hune ya kona na u dzhiela nzhele zwi re zwa vhukuma kha masipala uyo .
I kovhelaniwa na radiolodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela R14 238 nga muṱa nga ṅwaha
U amba uri muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u swikelela mafhungo maṅwe na maṅwe ane muvhuso wa vha nao na mafhungo maṅwe na maṅwe ane a vha na muṅwe muthu ane a ṱoḓelwa u tsireledza pfanelo iṅwe na iṅwe .
Vhudzheneleli ha nnyi vhu dzhiiwa sa sa pfanelo ya mutheo kha vhathu vhoṱhe uri vha dzhenelele kha sisiṱeme ya kuvhusele .
Ṅwalani risipi ine na i funesa .
Ri khou dovha ra dzhiela nzhele uri ri ṱuṱuwedza hani vhatholi vhoṱhe kha u ṋetshedza kushumele kwo teaho kwa u notha kha vhashumi vhavho , sa tshipiḓa tsha khakhululo dzo ṱanḓavhuwaho dza tsireledzo ya matshilisano .
Nga mbuno iyi , Muvhuso u ṱoḓa u sedzulusa kushumele kwa mindende ya zwino , vhudzuloni ha u bveledzisa fomuḽa khulwane ya mbadelo yavho .
Tshikhala tsha ndeme tshi tea u vhumba tshikhala tsha vhadzulapo tsha ndeme hune ho vhewaho makete ha tea u vha ho livha .
Ho no ingamelwa fhethu ha Zwiṱitshi wa U thesita Zwiendedzi na Senthara dza U thesitela Ḽaisentse dza U reila .
Vho Khoutshu ( mugudisi ) vhashu vha ḓo ri sumbedza kuitele kwa nyonyoloso .
Nga maṅwe maipfi , hune ha tea u vha na tshumisano na mbofholowo , zwi a tendelwa fhedzi hu ḓo vha na huṅwe u huvhala kha ṅwana a pfesesaho ane a khou ṱalela .
Kha vha vhambedze u vha hone ha mvelele dza tshishavha dzo fhambanaho na u dovha u vhambedza vhukoni havho kha u tikedza na u khwaṱhisa dimokirasi .
Tshigwada tsha vhubindudzi ha Tshikwama tsho isa phanḓa na u shumesa zwi elanaho na zwo kalwaho nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Khotsi u tea u vha hone musi ṅwana a tshi ṅwaliswa .
Thandela i na tshifhinga tshiṱuku madzuloni a u vha mushumo wa tshoṱhe , na hone i na mugaganyagwama wo tou tetshelwaho wonoyu mushumo , nahoine i bva luthihi .
Ro shuma zwavhuḓisa u tou bva tshe ha thoma dimokirasi , zwo ralo zwinzhi zwi kha ḓi tea u itwa .
Nga kuhumbulele kwanga , zwi ḓo vha fhedzi kha nyimele musi hu tshi itwa ndaela u ya nga mbadelo idzo .
11.3 . Khabinethe yo dovha ya tendela u tholiwa ha Vho Newyear Niniva Ntuli lwa miṅwedzi ya 24 sa Mulangi na Maanḓalanga a Muvhalelano kha Zhendedzi ḽa Tshumelo ya Yunivesaḽa na Tswikelelo ḽa Afrika Tshipembe .
U shumisa muvhili sa tshilidzo nga u tou vhanda : u vhulunga mutsindo hu si na u shumisa miungo yo fhambanaho na u ita muungo nga miṅwe miraḓo ya muvhili. ( u lidza matya , u vhanda , u ginḓa )
Tshivhalo tsha khadiamu kha lushaka na lwa khovhe dzi no funa masana lwa buḽugiḽi i kuvhangana nga vhunzhi kha tswio , tshivhindi , makwiṱi na mala nahone nga zwiṱuku , kha lumende na zwi sa tou vhonalesa kha marambo kana misipha .
U thivhela ho fhelelaho hu si gathi ho bulwaho kha ndaulo ho ḓitika nga nyiledzo ya vhutshinyi na nga nṱhani ha izwi na kuitele kwa khaṱhulo ku ṱumanywaho na mulayo wa vhutshinyi .
Kha tshumisano yavho na thusedzo roṱhe ri ḓo vha swikelela zwipikwa .
Nga u angaredza , mvelaphanḓa kha u ḓivhadza nḓila ntswa vhukati ha zwitshavha zwa vhupo ha mahayani ha sialala vhu re kule i kombetshedzea u ongolowa mathomoni .
Zwinwiwa zwi re na aḽikhoholo zwi rengiswa nga maanḓa nga vhomakone vho ḓiimisaho nga vhoṱhe kana vharengisi vha phaḓaladzaho zwi zwinzhi .
Phambano na mbilaelo ndi zwithu zwa mvelo kha khetho na uri zwi ḓo dzulela u bvelela nga tshifhinga tsha dzikhetho .
Sisteme dza mbulungelo ya fulufulu dzi fhungudza ṱhoḓea ya khaphasithi ya bekapu u bva kha malasha kana mamaga a mveledzo ya muḓagasi wo fhiswaho wa vha gese , hune ngauralo wa fhungudza mushuluwo wa sekhithara ya muḓagasi na u thusa u fhungudza tshanduko ya kilima .
Dziṅwe khethekanyo dzi ḓo , u itela zwa zwiṱirakitsha , zwo buliwa fhedzi a zwo ngo haseledzwa nga hazwo .
Phambano ya U sa vha hone ha Mveledzwa , ine yo randelwa kha Nyendedzi ya Ndeme ya Maḓi ya Afrika Tshipembe sa Phambano ya Ndeme yo Maḓi yo Sedzwaho , i a sumbedziswa .
Phambano vhukati ha tshumelo ya matshilisano na vhulamukanyi ha matshilisano ndi ya uri tshumelo ya matshilisano i shumela u fhungudza vhukonḓi ngeno vhulamukanyi ha matshilisano ho sedza u fhelisa mudzi wa zwivhangi zwa vhukonḓi .
U bveledza dathabeisi ya zwiko zwa nga nnḓa .
Vhurangeli hapo vhu nga ha u ḓibveledza nga miraḓo ya tshitshavha kana u ṱuṱuwedzwa nga madzhendedzi a nga nnḓa u fana na muvhuso wa vundu kana dzhendedzi ḽa mveledziso .
Zwiitisi zwi nga katela tshanduko kha u dzudzanya hafhu vhugudisi ha zwa vhudzekani na mutakalo wa mbebo miṅwaha mivhili na hafu yo fhelaho , na u swikelela ho fhambanaho kha tshumelo , na kuṅwe kushumele kwa sisiṱeme ya u vhaledza fhedzi vhalwadze vho bulwaho madzina .
Ndugiselo dza u badela vautshara u ya nga ṱhoḓea .
Vhushaka vhukati ya sisiṱeme ya kutshimbilele afha vhudzulo ha vhathu na vhuendedzi ha nnyi na nnyi ndi ifhio ?
Muvhala muṅwe na muṅwe u ri vhudza mini ?
Tshiṅwe tsha zwiitisi zwa uhu u imiswa lwa tshifhinganyana , ho vha tsheo ya vha ha J&J nga vhone vhaṋe ya u imisa zwa u ṋetshedzwa ha khaelo yavho kha vhupo ha Eurozone .
U khwiṋiswa ha themamveledziso ya zwifhaṱo hu ḓi dzula ho rangiswa phanḓa .
Luvhilo lwa phimo ya u gera zwa u suvha nga tshifhinga tsha u ela lu ḓo vha phimo ya u dzhena na u bva i ṱavhanyaho ;
Mulovha ndo ṱangana na Ayakha Melithafa , muswa a lwelaho zwa kilima a bvaho Eerste Rivier we a dzhenela Foramu ya zwa Ikonomi ya Ḽifhasi ngei Davos ṋaṅwaha u ita mbidzo kha vharangaphanḓa vha ḽifhasi ya u ima vho khwaṱha u imela zwa ngoho ya kilima .
U shumisa zwipfi zwinzhi , u tambela maḓini vha tshi shumisa zwithu zwa puḽasiṱiki
Tshelede i pfukwaho nayo i katela mbadelo ya u tshintsha tshipiḓa tsha ndaka ya vhubindudzi i re hone nga tshifhinga tshine mbadelo iyo yo shumiswa arali maitele a u ḓihwa a vha o swikelelwa nahone a sia nga nnḓa mbadelo ya ya u tshumelo ya ḓuvha na ḓuvha ya ndaka ya vhubindudzi .
Vha Mbalombalo Afrika Tshipembe ( StatsSA ) vho ṋetshedza mbalo dza hone vhege yeneyi .
Vha vhone uri madzina vho nga vhuḓalo , tshifani , ḓuvha ḽa mabebo na ṋomboro yavho ya vhuṋe zwo ṅwaliwa kha fomo yavho ya minwe .
Zwiko zwa maḓi zwine zwa shumiswa kana zwine zwa nga shumiswa u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi nga ngomu kha vhupo nahone zwa vha na ndeme i fareaho na i sa farei .
Kha mulingo wa Ndugiselo mabambiri oṱhe o sedzuluswa nnḓa nga DBE kana Vhasedzulusi vha Nnḓa vho tholiwaho kha vundu .
Ni kone u nambatedza tshifhaṱuwotshiṅweṅweli na tshifhaṱuwotshisinyuwi ni tshi sumbedza uri ndi mutsho ufhio une na u takalela na une na si u takalele .
Nomboro ya vhuṅwalisi .
Tshikoupu tsha nyambedzano ya tshigwevho , naho zwo ralo , kha milandu iyi zwenezwo tsho bvisiwa .
U badela muingapfuma wa u badela u lenga kha miraḓo na vhaunḓiwa .
4.3 Nyendedzi iyi i ḓo thusa muthu muṅwe na muṅwe u sumbedza uri a nga kona hani u humbela u swikelela rekhodo dzi no langwa nga PAIA .
Arali vho vha vhe na Rannda dza biḽioni dza u shumisa kha u khwinisa Gauteng , vho vha vha tshi ḓo thoma nga u ita mini tsha ndeme ?
Tsha u thoma , vhunzhi havho ho vha hu vhaswa , nga ngoho , vhaṅwe vhavho vho vha vhe dziphurofeshinala vha re na ndalukanyo dza ḽevele ya pfunzo ya nṱha .
Khabinethe i khoḓa ndango ya khamphani dza phuraivethe dzine dza shumana na zwa khethululo nga muvhala , dzi sumbedzisaho uri khethululo nga muvhala ndi samba kha tshitshavha , na uri zwi tea u dzulelwa u lwiwa nazwo u itela u simula tshumisano ya tshitshavha na u fhodza vhuṱungu ha tshifhinga tsho fhiraho .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme uri ri dzhena kha tshenzhemo iyi ya muṱanganelano nahone ndi zwa vhukuma vhuṱali ha u dededza musi ri tshi ya phanḓa kha u itwa ha dziṅwe dza tsheo .
Mulayo wa u khwinisa u dovha wa ṱoḓa Tshiimiswa tsha zwa Vhulamukanyi vhu tshi engedza sisiṱeme ya vhaeni vho ḓiimisaho kha senthara dza zwa ndulamiso dzoṱhe .
Vha nga ita khumbelo dza ṱhanziela ya mbekanyamushumo ya ECD kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano kana Ofisi ya Masipala ya tsini na ha havho .
Maṅwalo o dodombedzwaho a wanala u bva kha vhuṅwaleli ha Khoro ya AIDS ya Gauteng .
Nga maipfi a Muphuresidennde Vho Tambo ;
Nyimele dzi tevhelaho dzo vhonala kha vhunzhi ha zwiimiswa zwe zwa dalelwa :
Vhunzhi ha vhaṱanganedzi vha magavhelo a tsireledzo ya matshilisano ndi vhathu vha shayaho nga maanḓa vha dovha vha kundelwa u badela zwikolodo zwavho .
Fhedziha nga murahu , ifa ḽa vhukuma ḽi kha maanḓa a u bva fulo Afurika Tshipembe na u ṱanganedza vhueni na lushaka lwa ma Afurika - u shandukisa nḓila ine shango ḽashu ḽa ḓivhea ngayo na dzango vhukati ha vhathu vhaḽifhasi .
Itani muredzo u bva kha tshipiḓa u itela u tikedza phindulo yaṋu .
Avho vhane vha khou tshimbidza ngudo vho amba zwihulwane kha vhaponyi vha khakhathi .
1.2 . Khabinethe naho zwo ralo yo dzhiela nzhele u gonyela nṱha ha tshivhalo tsha u pfukiselana tshitzhili tshitshavhani .
Hezwi zwi nga itiswa nga u dzhenelela ha mugudisi , kana musi o tou dzudzanya uri a nga dzhenelela lini kha mitambo zwi tshi angaredza na mitambo ine mugudisi a vha a tshi khou vha sumbanḓila na nga mulandu wa u ḓala ha zwikhala zwine zwa thusa vhagudi u sokou ḓigudela zwi so ngo lavhelelwa zwa dovha zwa konisa mugudisi u shumisa tshifhinga tsha khonadzeo ya u gudisa u ṱuṱuwedza vhagudi u guda nga hetshi tshifhinga tsha musi vha tshi khou ita mishumo ya ḽiṅwe na ḽiṅwe , zwo angaredza na u tamba zwaho .
Vhulwadze ha disleksia ndi nyimele ine ya vhanga u konḓelwa nga u vhala , u ṅwala na u peleṱa .
U engedza kha mulayo wa mavundu , mimasipala i a kona u ṋea mahumbulwa musi thendelo i tshi ṋewa kha ṋetshedzo ya dziḽaisentsi .
Akhaunthu dza zwikolodo dzi tendelwa ho sedzwa ndeme yo lavhelelwaho kha u lifha .
Arali vha ita khumbelo ya tshikhala tshine tsha fhira tshithihi kha muhasho , vha humbelwa uri vha ṋetshedze fomo dza khumbelo dzo fhambanaho kha poswo iṅwe na iṅwe .
Vhathu vha Vhanna vha tea u ranga phanḓa nga u amba zwi khagala vha tshi hanedzana na zwiito zwa GBVF khathihi na u vhiga zwiito zwenezwo kha vha mazhendedzi a khombetshedzo ya u tevhedza mulayo .
U ṋetshedzwa ha tshumelo dza shishi dza thangela vhuongelo , hu tshi katelwa u pfukiselwa kha vhuongelo na u dzudzanya tshiendedzi tsha mulwadze .
Vha ndaulo vho sedza kha u takusa nyaluwo ya ekonomi u ya phanḓa u itela u fhungudza vhushayamushumo vhu re nṱha na vhushai ho andesaho .
U itela uri dzhango ḽi vhe na bono ḽi fanaho , AU yo bveledza nḓila ine ya pfi Agenda 2063 , ine ya ḓo livhisa Afrika kha ṱhanganyo , lupfumo na mulalo .
Hu tea u vha na Sisiṱeme ya Ndangulo ya Vhukhwine zwi ṱalutshedzaho zwine vhaingameli vha ḓo zwi ita , nga nnyi , lini nahone hani nga tshofhinga tsha u fhaṱa , na uri ndi ifhio khwaṱhisedzo ine vha tea u i bvisa .
U amba tshiṱori nga nḓila dzo fhambanaho dzo vhalaho u bva kha mihumbulo yo vhatambi vho fhambanaho kha nzudzanyo .
Phakha i kha tshiṱaraṱa tshifhio ?
Dzibekhara dzo raliho dzi nga vhuelwa u bva kha u phaḓaladza ha fhasi na mbadelo dza vhashumi nga u ṋetshedza mimaraga ya tshitshavha u fhira vharengi vha dzingu , ine vhatambi vhahulwane vha i thagetha .
Kha heḽi ḽiga ḽa u thoma , u vha mulayoni na a ṱanganedzwa nga tshitshavha ha komiti dza wadi i kha ḓivha thaidzo nga nṱhani ha khetho dzi sina maanḓa na nḓila ya u vhiga murahu .
Tshiṅwe tsha hone ndi vhuthihi ha phurofeshinala , vhune ha vha ha ndeme nga maanḓa na u ṱoḓea , he miṅwahani ya u thoma ha vha ho dzhiwa sa hu amba vhuimeleli ha adzhenda musi zwo hanedzwa tshoṱhe , na u sa vha na vhuṱanzi , kha tshanduko .
Mafhungo a tevhelaho o ḓisendeka nga ndingedzo dza zwiliṅwa :
Mutukana a ambare zwiambaro zwi no dudela zwa vhuria ngeno musidzana o ambara zwi no rotholela zwa tshilimo .
Kha vhukati ha ṅwaha , Mulanguli Muhulwane o dzudzanyulula u itela uri a ṱanganye mihasho miraru .
Mbekanyamaitele i itela muhanga muthihi na u konisa vhupo ha muvhuso na vhaṅwe vhakwameaho uri vha tandulule khaedu dza vhuendi ha vhana vha tshikolo .
Ho vha na thikhedzo nnzhi i no bva kha vharangaphanḓa vha sialala na kha masia maṅwe .
Kuitele uku ku thivhela u elela nga u ṱavhanya na u sefa dziṅwe tshikafhadzo .
Hu anzela u vha na maga mavhili a thendela ya vhushumisamupo - ḽigaḽa u tumbula na ḽiga ḽa vhuvhambadzi .
Zwi tshi fana , mivhuso ya mavundu na wa lushaka i tea u sima mbekanyamaitele dzo teaho dza u vhofholola mavu a re zwanḓani zwa muvhuso ane a si vhe a mimasipala ;
Bembela ḽo ṱuṱuwedza vhomme vha re na dzitshetshe uri vha mamise vhana mikando fhedzi lwa miṅwedzi ya rathi ya vhutshilo ha lutshetshe .
Russia ḽo vha ḽi kha vhuimo vhune vhu songo tsireledzeaho nga maanḓa kha risesheni ngauri nyaluwo yaḽo i bva nga maanḓa kha mitengo ya ole na uri u dzhena huhulwane ha tshelede ya mashango a sili , zwe vhuvhili hazwo zwa humiselwa murahu nga maanḓa nga tshifhinga tsha risesheni .
U bvisa nga u humisela murahu osmose kana u tshintshana ha ayene zwi nga shumiswa vho .
U swika zwino , zwa mbuedzedzo na tsireledzo zwo aluwa zwihulusa .
Vharangaphanḓa vha Vhaṱhonifheyaho vha Madzangano a Poḽitiki o Fhambananaho na Miraḓo ya Phaḽamennde , Mahosi a mvelele ;
Okosidzheni ndi tshiṅwe tsha zwivhangi zwihulwane tshi fhungudzaho u fema maḓini na tshanduko ya methaboḽiki nahone ngauralo , ndi ya ndeme kha zwipiḓa zwa ndeme ya maḓi zwine zwa nga fhungudza mveledziso fhasi ha tshiimo tsha vhufuwi ha maḓini .
Zwi khou engedzea zwi khagala uri vhumatshelo ha ḽifhasi hu ḓo vha ha ḓorobo .
Muhumbulo wa Muoditha Dzheneraḽa ndi wa uri zwiitisi zwa u kheluwa zwo vha zwo fanela zwo rekhodiwa .
Lavhelesani idzi ṱhoho dza mafhungo ni ambe uri ni vhona u nga atikili idzi dzi khou amba nga mini . Ṱhoho dza mafhungo dzi kunga dzangalelo ḽashu nga nḓilaḓe ?
3.1 Musi ri tshi khou swika kha miṅwedzi ya tshilimo , Khabinethe i humbela vhathu vhoṱhe Afrika Tshipembe u shumisa maḓi nga nḓila kwao nahone yavhuḓi .
U wana ṱhumano ya vhuendisi ho linganelaho ha khuvhanganyo ya malaṱwa ;
U farelwa lufhanga zwi do fhungudza u phaḓalala ha zwigidi zwi siho mulayoni zwine zwa ḓo dovha zwa fhungudza vhugevhenga vhune ha vha na u kwamana na vhathu .
Vhalani bugu iyi ni wane uri vha nga kunda vha gireidi ya vhuṱanu naa .
Ndi ngazwo , Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Ḓorobo tsho vhea ndivho ya mveledziso i tevhelaho ya ngomu ha ḓorobo :
Mveledziso kha vhupo ha ikonomi ya lushaka na ya ḽifhasi dzi ḓisa khohakhombo dzi elanaho kathihi na khaedu dza ikonomi na matshilisano khulwane .
Khayo R60 biḽioni yo bindudza kha khamphani dzine vhathu vharema vha Afrika Tshipembe vha vha na mukovhe wa 25% .
Ezwi zwi eḓana na miṅwaha ya fuiṋa ya u shumiswa ha ole nga Afrika Tshipembe .
Tshikafhadzo ya muya yo bveledzwaho i ḓo ḓitika tshifhinga tshinzhi nga tshivhalo tsha goloi dza phuraivethe dzo tshimbilaho , tshikhala tsho tshimbilwaho na u tsitsikana ho tshenzhelwaho nga tshifhinga tsha lwendo .
Kha vha ṋee tsumbo dza ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽao .
Kha kuvhonele kuṅwe na kuṅwe , vha vhiga kha zwipikwa zwivhili kana zwiraru .
U shumiswa ha nḓila dzo fhambanaho dzi nga ho sa gurannḓa dzapo , zwiṱitshi zwa radio zwapo , na fuḽaga , vhakhantseḽara vha wadi , vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha , zwitatamennde zwa mbilo na khuwelelo khulwane ya u pfukisela mafhungo kha tshitshavha .
Vha tea u vha vho ḓiimisela u shuma nga u sielisana na vhaṅwe musi hu na ṱhoḓea .
Masipala u tea u dzhiela nṱha zwa u vusuludza fhethu hu re hone ha mbadelo .
Khethekanyo 74 na Mulayo wa Zwiimiswa wa 1998 , u bvisela khagala mishumo na maaḓa a Komiti dza Wadi
Ri ṱuṱuwedza vhuḓidini vhu yaho phanḓa kha therisano ya dzitshakatshaka vhu tshimbilelanaho u swikelela pfananyo yo ṱanḓavhuwaho ya mbekanyamaitele dza pfanelo dza vhudzheneleli ha thekhinoḽodzhi .
Ri fanela u kunda na vhushai , nḓala , vhushayamishumo na vhushayandingano .
A hu na shango na miṱa zwine zwa nga kona u ḽa zwinzhi kha zwine zwa holwa lwa zwifhinga zwilapfu , ngauri tshikolodo tshine tsha sa langei tshi fhedza tsho tsitsela fhasi zwiimo zwa kutshilele .
Tshaka dzo fhambanaho dza zwipuka zwi nga dovha zwa ḓiḓowedza u lavhelela fhasi .
U bva zwezwo , masalela a kale manzhisa o wanala nahone zwa zwino ri ḓivha zwi tevhelaho :
Ndi ḓo shuma nga maanḓa anga oṱhe . "
Kha vha ṱalutshedze - vha tshi khou shumisa tsumbo dzavhukuma , zwifanyiso na zwivhali - zwine khethekanyo zwa amba zwone .
U ṋekedza tshitshavha muvhigo na mafhungo na u humbela mihumbulo ya tshitshavha ndi muṅwe wa mishumo ya muraḓo wa Komiti ya Wadi .
Tshanduko heyi ya pulane ya madzulele i tou amba uri mihumbulo ya mavundu a i tou vha minzhi nga u ralo hune ya guma fhedzi kha pulane ya tshikalo ya vundu .
Zwo katelwa kha gumofulu ḽa mbuelo ya mushonga wa vhuṱungu
U thetshelesa ndaela dzo fhambanaho na u tevhedzela zwine dza amba .
Vhana vha vho thoma u sa ya tshikoloni Vhathu a vho ngo funzwa u londa mutakalo wavho
Mivhigo iyo i thusa shango u kona u ṱola mvelaphanḓa zwi tshi ya kha u tandulula khethululo na u eḓanyisa vhashumi .
Maanḓa maṅwe a zwiimiswa zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi a khou liṅwa nga maitele a zwitatamende zwa tshitshavha na zwiito zwa u lwa na vhaofisiri vha maimo a nṱha .
Zwi tshi bva kha ndivho ya vhalavhelesi , komiti i ḓo humbela ṱhalutshedzo u bva kha davhi ḽa Muvhuso kana ya ḽi dalela u itela u wana mawanwa a ngoho .
Zwiṅwe hafhu , mushumo wa komiti ndi u sika , u bveledza na u sedzulusa zwipikwa wa Ndangulo ya Khohakhombo ya Bindu , tshiṱirathedzhi na mbekanyamaitele na u ṱola maitele kha ndangulo ya tshiṱirathedzhi na ḽevele dza kushumele .
Munwi lwo kalulaho a nga lavhelelwa u nwa dzithotso dza ṱahe dza zwipiritsi , boḓelo kana veini kana u fhira ḽitha mbili dza bia nga ḓuvha .
Musi ho vhaledzwa zwo bulwaho afho nṱha , zwiṅwe zwa zwipiḓa zwo ḓoweleaho zwi takuwa zwavhuḓi ngamaanḓa .
Zwo ḓisendeka nga mushumo wa mbalelano wo itwaho , Mbalelano ya Ngomu i nga ṋetshedza phuluphedziso i pfalaho yauri ndangulo ya khombo , ndangulo ya ngomu na maitele a mavhusele zwo eḓana nahone ndi zwa vhukuma .
Muhasho u ṋetshedza tshumelo dza zwa masheleni kha sekhithara yoṱhe ya muvhuso , hu tshi katelwa na kha mavundu .
Themendelo kha Buthano ḽa Lushaka dzi ḓo rangelwa nga mutevhe wa vhupfiwa ha nnyi na nnyi ha ḓo tevhela miṱangano ya komiti .
Vha tea u vha na vhukoni ha u bveledza zwiedziswa zwa ḽevele ya nṱhesa na u ita ngudo dza u khonadzeo dza ḽevele ya nṱhesa .
Hu nga shumiswa maitele a vhupfumedzanyi u itela u tandulula mbilaelo
Muphuresidennde Vho Zuma vho hanedza mavharivhari o anḓadzwaho kha gurannḓa ya Swondaha ya uri vha na nnḓu Dubai ngei United Arab Emirates .
Sa zwe zwa sumbedziswa u thomani , ṱhoḓisiso nyangaredzi kha zwivhumbeo zwi songo ḓowelea zwa mushumo i nga itwa ho sedzwa u bveledza u dzhenelela hufhio na hufhio hu ṱoḓeaho .
Muhumbeli u fanela u vha na tshenzhelo kha u shumisa na u bveledzisa tshiṱirathedzhi tsha nyanḓadzamafhungo na tshenzhelo ya u ṱola na u saukanya nyanḓadzamafhungo .
Ro ṱuṱuwedzwa nga nyaluwo i ṱavhanyaho ya vhushaka ha masia mavhili , a vhudipuḽomati na a ikonomi , vhukati ha Afurika Tshipembe na maṅwe mashango a BRICS .
Munanguludzo wa zwifhinga zwa u ṱavha u nga shumiswa kha u zwi thivhela , kana hu tshi ḓi tou vha u fhungudza tshiwo tsha tshitumbudzi .
Mulayo uyu u itela vhushumisani na u pfananya ṋetshedzo ya ngeletshedzo , milayo , u leludza na u vhona u tevhedzwa ha milayo malugana na vhuendi ha bada vhu pfukaho mukano nga sekhithara dza tshitshavha na phuraivethe .
Muhumbulo wa tshigwada tsha zwishumiswa zwa mishumo minzhi u ṋetshedza u vha zwigwada ha zwishumiswa fhethu hu swikeleleaho .
Masiandaitwa a izwi ndi mahulwane , tshivhalo tsha fhasi tsha vhathu vho funzeaho , vhutshinyi ha nṱha , u engedzea ha vhathu ( u beba hu nṱha ) , u sa wana zwiḽiwa , vhushai , u sa vha na mikhwa ha vhathu .
Tshivhalo tsha u beba tshi ṱalutshedzwa sa mbalo ya vhana hune mufumakadzi wa vhukati a tea u vha navho kha vhutshilo hawe .
Dzikhamphani dzi nga dovha dza swikelela dziphoindi dza muthelo u ya nga mithelo i re hone ya mashango a nnḓa yo badelwaho nga mitikedzo na u ḓiṅwalisa kha mashango a nnḓa .
Ro zwi vhona zwoṱhe na uri na vhuluvhi hashu ho redzhisiṱara zwe ra ri vhona .
Mulayo uyu u ita mbetshelwa ya u lingiwa ha khombekhombe ha vhareili vha zwiendedzi zwi endedzaho zwidzidzivhadzi .
CoR14.1 muengedzo wa A
Nḓila dza u swikela ndivho dza ndivhanele dzi na magumo ; a hu na maṅwe maitele hafhu a u wana arali nḓila dza u swikela dzi tshi pfesesea .
U ya nga kuhumbulele kwa murengi , zwiimiswa zwa mavhusele , nga maanḓa mushumo wa komiti ya muvhalelano , i tea u senguluswa u itela u khwaṱhisa tshanḓa tsha muṱolambalelano na u ima ḓiimisa hawe nga eṱhe .
Tshifhinga tshe tsha vha tsho vhetshelwa vhashumi vha muvhuso uri vha ambulule mishumo yavho fhasi ha vhulanguli ha vhashumi vha muvhuso wa 2016 ho vala nga ḽa 31 Phando 2017 .
Nyimele ya zwikili zwi re fhasi zwi nga ṱaluswa nga u ḓala ha mishumo ya vhulimi , ine ya sa ṱoḓe zwikili zwa nṱha .
7.4 . Khabinethe i khoḓa sisiteme ya vhulamukanyi ye ya ita uri vhaiti vha vhugevhenga uvhu vha ṱahe vha gwevhiwe u dzula dzhele vhutshilo havho hoṱhe , kha ṅwaha uno fhedzi .
Nga murahu ha tshigwevho kana khaṱhulo 7
U vha hone hashu afha hu sumbedza u khoḓa na u swikisa ndivhuwo kha mushumo uyu .
Muhumbeli u fanela u vha o maliwa / mala kana a tshi khou dzula na muṅwe muthu .
Lwendo lwa ngudo lwo vha lwo vha lwo sendekwa kha Ndingo dza u Ṱavhanyisa dza Mbekanyamaitele na Sisiṱeme dza Vhulanguli dzi Langaho Sekithara ya Migodi ye ya vhambedza mbekanyamaitele na mihanga ya mulayo ine ya khou langa sekithara ya migodi khathihi na maitele a dzikhamphani dza migodi dza Australia , Chile , Afrika Tshipembe na Zambia .
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
Uyu ndi murango wa mveledziso ya Tsumbanḓila dza Ndaulo ya Malaṱwa yo Ṱanganelanaho , volumu-thusedzi kha ḽino ḽiṅwalwa .
Tshumelo ya vharengi ya vhukonani nahone i pfadzaho nga luṅwe na luṅwe lwa nyambo dza 11 dza tshiofisi - nga kha luṱingo , imeiḽi kana fekisi na nga kha senthara dzashu dza u tou ḓiyela u mona na shango .
Zwiṱirathedzhi zwi tea u thomiwa u itela u fhungudza muḓagasi na ndozwo ya maḓi u swikisa kha u vha zwiṱuku tshoṱhe .
U ṱuṱuwedza vhashumi malugana na mvelaphanḓa hu u itela u engedza ḽeveḽe ya vhukonesi na u thusa vhalwadze na miṱa yavho u bveledza muhumbulo wa u ḓiṱhogomela .
2.2 Dzikhamphani kha sekhithara dzi shumaho nga muḓagasi zwazwino dzi ḓo kona u bveledza muḓagasi wadzo dzone dziṋe hu si na ṱhoḓea ya ḽiṅwalo ḽa thendelo ( ḽaisentsi ) .
2.12 . Khabinethe yo tendela nzudzanyululo ya 2.5% ya ya nḓurelo dza matshilo kha maimo a miholo ya miraḓo u bva kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe , u bva nga ḽa 1 Lambamai 2016 .
Uyu modulu wo kuvhanganywa nga EISA
Bugu ya u shumela ndi tshishumiswa tsha u sumbanḓila vhadededzi kha mutevhe na luvhilo lune lwa ṱoḓea u fhedza kharikhuḽamu nga nḓila ya vhuḓi nahone zwi ḓo vhuedza vhagudiswa vha ne vha si vhe na bugu .
Kha ḽifhasi ḽashu ḽine ḽa bvelaphanḓa na u ṱumana , u sa londa zwi khou ḓura zwi tshi ya .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza uri tsheledemviswa kha vhurangeli ha mveledziso ya zwikili zwi ḓo vha na mvelelo dza vhuḓi kha ṱhoḓea ya u thola vhashumi tshifhingani tshiḓaho kha tshiimiswa .
Vhaṋe vha dzigoloi vha tea u vhona u ri ḓiresi yo ṅwaliwaho kha redzhisi ṱara ya goloi ndi ya vhukuma .
Ri livhuha thuso ye ya ra i wana kha zwitshavha zwa Vhamosiḽeme na Vhayuda kha haya mafhungo .
Mufhinduli u a hanedza uri ezwi zwi ḓo kunda fhungo ḽa u sa ṱalutshedzelwa zwone ha mulayo wa Tshimusiḽimu na uri u ḓo tendela u swikelwa ha mikhwa ya Tshimusiḽimu nga nḓila yo vhofholowaho na u sa thithiswa nga u thoma u shumisa nga nḓila yo fhelelaho mulayo wa Tshimusiḽimu .
Mulayotibe wa mvetomveto wo ḓiswa kha Ofisi ya Mueletshedzi wa Mulayo wa Muvhuso na Gwama ḽa Lushaka u itela u dzhielwa nṱha na thikhedzo .
Mukonṱiraka ha nga ḓo badelwa kha zwiteṅwa zwine khazwo a hu na phimo kana mbadelo nthihi yo dzheniswaho kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa .
Tsenguluso kha khonadzeo ya mveledziso ya mulayo wa phuraivesi ya data ya Afrika Tshipembe i zwenezwo elana na nḓowelo dza dzitshaka .
Mutevhe wa thundu dzine dza langwa nga maitele a thundu dzi ṱun ḓwaho na dzi rengiselwaho mashango ḓavha u hone .
Vhabveledzi vha Muhaelo vha Afrika Tshipembe na Tshiimiswa tsha Muhaelo tsha Muvhuso zwi shela mulenzhe muhulwane kha ndango na u thivhelwa ha malwadze a phirela , nga u bveledza Muhaelo wa vhathu na anthiseramu dza u lwa na malwadze ane a khou kwama mashango ane a khou bvela phanḓa .
Dzudzanyani mbambadzo ya inifomala u mona na tshitopo tshi re tshiṱitshini .
Nga maanḓa , kani ri faneli u ṱanganedza u thoma zwipiḓa zwine zwa tendela mveledziso ya zwa nḓowetshumo i sa yo khwaṱhaho ya vhureleli hashu ?
Kha luṅwe lurumbu , ri ḓo ṱavhanyedza u ḓivhadza vhuimo vhu tevhelaho ha u engedza mbekanyamushumo ya vhashumeli vha tshitshavha .
VHUSHUMISAMUPO HA U TUMBULA U ITELA U SEDZULUSA KHONADZEO YA MBAMBADZO
U vha hone ha zwiko zwa masheleni na mazhendedzi a vhulamulakati a zwi ambi uri hu ḓo vha na tswikelelo ya masheleni .
Nga kha u thoma u shuma ha pulane , ṅwaha wo fhelaho wo vhona u gonyela nṱha ha ha mveledzo yapo na u tsela fhasi ha swigiri yo tou ṱunḓiwaho , zwa sika vhudziki kha nḓowetshumo ine ya thola vhashumi vha 85 000 .
Musi yo ṋetshedzwa a dzi sumbedzi ṅwaha wa muvhalelano kana u dzhiela nṱha zwitandadi zwa muvhalelano wa lushaka .
Kha vha humbule zwi tevhelaho musi vha tshi pulana muṱangano kana wekishopho ine vha ḓo vha vha tshi khou tshimbidza .
Ndi tamela Foramu ya Afrika muṱangano u bvelelaho nahone ngavhe ni tshi nga wana tshifhinga tsha u ḓiphiṋa nga shango ḽashu lavhuḓi na musanda waḽo .
Kha nyimele ya vhuvhili ṱhalutshedzo i fhambanyisa mvelele ya lushaka nthihi u bva kha iṅwe .
Tshivhalo tshikati tsha ṅwaha tsha vhafariwa vho lindelaho tsengo tsho engedzea u ṱoḓa u swika kavhili nga tshifhinga tshi fanaho .
Pfananyo ya u kuvhanganya data , u shumana nayo na phurotokholo .
Mushumo wo itwaho nga davhi iḽi u katela masia o fhandekanaho mararu a zwa inzhiniara ya haiḓiroaliki .
U thomiwa hu tevhelaho ha Fulo ḽa u Ṅwalisa Vhathu ḽa Lushaka ngei Libode , Eastern Cape ṅwaha wo fhiraho , vhathu vha fhiraho 700 000 vhane vha vha vhaiti vha khumbelo dza u thoma dza maṅwalo a vhuṋe o ṋetshedzwa , zwi sumbedza ḓora ḽihulwane nga vhathu vhashu kha heḽi ḽiṅwalo ḽa ndeme .
Vho vha vha ḽizhakanḓila ḽihulwane na u vha tshivhonelo tshavhuḓi vho shumelaho lushaka kha nndwa ya u lwa na muvhuso wa tshiṱalula .
( 2 ) Buthano ḽa Lushaka ḽi ḓo ta na u ṋetshedza maitele a -
Hu ḓo dzhielwa nṱha mveledziso ya mabindu a langwaho nga vharema na vho ranḓowetshumo vha vharema .
Vhonkhetheni vho bvelelaho vha ḓo tea u dzhenela maitele a khwaṱhisedzo ya thendelo ya tshiofisi .
U ṱalukanya na u shumisa foniki dzoṱhe dze a guda u swika zwino .
U ita ndovhololo ya foniki yo no funziwaho u swika zwino na mvulatswinga ya zwino konḓa . ndovhololo ya mibvumo mibvumo yoṱhe ya Tshivenḓa ( ḽeḓere ḽithihi , maḽeḓere mavhili , maḽeḓere mararu , maḽeḓere maṋa , na maḽeḓere maṱanu - u bvela phanḓa na u lavhelesa mibvumo yo itwaho kha gireidi ya 1 na 2 )
Vhaofisiri vho vha vha sa koni u swikelela dziṅwe bulasi nnzhi dzine vhunzhi hadzo dzo vha dzo hoṋelwa fhedzi hu na mutevhe wa ṱholo dza u sala murahu dzo dzudzanyelwaho tshifhingani tshi ḓaho tsha zwenezwino .
Vhunzhi ha vhadzulapo vho sinyuwa saizwi vho vha vhe kha mutevhe wa u lindela nnḓu lwa tshifhinga tshilapfu nahone vha ri a si zwavhuḓi u ṋea vhaṅwe vhadzulapo nnḓu dza u hira saizwi zwi tshi khou thivhela vhaṅwe vhadzulapo u wana mahaya .
Tsha vhuvhili , ndugiselo dza zwine vha zwi rengisa dzi kungedzelwa kha nnyi na nnyi , zwine zwa lwa na athikili ya vhu 10 .
Kha u tevhedza maitele a mavhusele avhuḓi , Komiti ya Muvhalelano yo vha na Thendelanomviswa ya Komiti ya Muvhalelano yo ṱanganedzwaho ye ya dzulela u khwinifhadzwa .
U linganyisa wo ima nga mulenzhe muthihi sa ḽiuvhelwa ( tshiṋoni ) , luvha ḽi tshi khou fhefheḓiswa nga muya , u tshimbila kha thambo yo akhiwaho , nz .
Tshiimiswa tsha u Bvumba mutsho tsha Ḽifhasi tshi kho ṱoḓa u ḓidzhenisa zwihulwane kha Birou ya Mutsho kha sia ḽa u bvumba mutsho , zwi tshi elana na mishumo ya Dzhango ḽa Afrika .
5.2.7 U sumbedza dzangalelo ḽavho , vhuḓikumedzeli na u ṱuṱuwedzea kha u fhaṱa DHA ntswa .
Musi thimu dzi tambaho dzi tshi khou ṱuwa fhano kha shango , na vhaofisiri vha mapholisa vhadzo na vhone vha humela hayani .
Mivhuso yapo i ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋea mbetshelo dza tswikelelo kha vhunzhi ha tshumelo dza dziinzhiniara na tshumelo nga vhathu vha dzulaho fhethu afho ha vhukhethelo uho .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe nga themo ya 1 .
Nḓila ye mutalombalo uyu wa vhekanywa ngayo i tshimbilelana na khontsephuti ya u vhalela .
Maga o thomiwaho aya o tshimbidzwa nga thimu yapo , ya Golden Arrows ya katela tshumisano ya lushaka , vundu na muvhuso wapo , vho ṱangana na vha Dzangano ḽa Bola ya Milenzhe ḽa Afrika Tshipembe , na muvhuso na Feḓeresheni ya Mitambo ya Spain .
Muhanga wa kushumele uyu u ḓo endedza mveledziso ya pulane ya maitele a IDP u itela masipala muṅwe na muṅwe .
U vha na vhuḓifhinduleli ha u thoma u shumisa maga a ndaṱiso .
Sa zwe nda sumbedzisa kereke ndi kale yo ṋewa ndaela ya u sa tsha fhaṱa nnḓu dza kereke kana u thoma vhuṅwe vhudzulo hafhu ha kereke .
Muinzhiniara wa muelelo u dzula o lavhelesana na thaidzo dza u swikelela izwi nga nḓila i takadzaho lu fushaho .
Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho na Ndaulo dza BABS zwi sumbedza uri muvhuso u fanela u vhona uri thendelano vhukati ha vhaṋetshedzi na vhashumisi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo a dzi dzhii sia nahone dzi a lingana .
2.1 . Mulayotibe wa Tsireledzo ya Themamveledziso ya Shishi wa 2016 une wo ganḓiswa kha Gurannḓa ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha vhathu .
Ngauralo , heyi sisiṱeme yo sika mishumo ya sekhithara ya phuraivethe na u maanḓafhadza mabindu a vhaendedzi vha mashika ane a kha ḓi tou bvelela .
TSHUMELO DZA MUTAKALO NA ZWA MISHONGA
Musi maitele o no fhela , ofisi dza muvhusowapo dzi ḓo vha dzone dzi thomaho u shumisa mulayo uyo .
Pfanelo idzi dzi shuma u bva nga tshifhinga tsha u fariwa u swika hu tshi ḓivhadzwa mulandu , sengiswa , wanwa mulandu na u gwevhiwa .
Ṱhanziela i tea u vha i no bva kha vha Tshumelo dza Muthelo dza Afrika Tshipembe .
Kha dziṅwe nyimele muvhuso wo tambula nga thundu na tshumelo ya ndeme i si yavhuḓi .
Vhubindudzi uvhu vhu ḓo tikedza vhukoni ha matshelo ha u aluwa nga u ṱavhanya zwinzhi ha ikonomi .
U ṋetshedza mihumbulo ya zwa mulayo zwi tshi elana na maitele a FRAP .
Mutambo wo vha u wa ndeme sa izwi mvelelo dzawo dzo vha dzi dzone dzine dza ḓo ta vhugwena ha ḽiki ha khalaṅwaha yeneyo .
Tshikwama tsho shumisa u bvisela khagala na nḓila ya kubadelele ya U-Filing nga kha u shumisa sa tshumelo ya kha lubuvhisia ya u khwinisa U-Filing nga kha u shumisa u kona u Shuma u na huṅwe na huṅwe nga Inthanethe zwine zwa konisa u isa phanḓa mbilo dza kha lubuvhisia .
Mulaedza wa tshiṱori itshi ndi ufhio ?
Muvhuso wapo u nga khwinisa vho zwa u kuvhanganya mbuelo na u ilisa u anda ha zwikolodo zwa tshumelo nga uri khwinisa sisiṱeme ya tsumbamulandu , u khwaṱhisa ndango ya zwikolodo i sa thengi thengi na u khwinisa nḓowelo dza ndondolo ya themamveledziso .
Vhuṅwe ha vhupo uvhu ndi ha mikhukhuni ndi ngazwo hu si na tswikelelo yavhuḓi ya muḓagasi sa izwi masipala u sa koni u kovhekanya muḓagasi miṱani ya vhupo ha mikhukhuni nga nḓila yavhuḓi .
Ṱalutshedzani zwine maipfi a tevhelaho a amba . luṅwaluṅwa tshi ṱoḓou swika khalaṅwaha i khou onesa
Heyi ndi pulane ya nyito ya sekhithara ya u tandulula tshutshedzo dza bayodaivesithi dzo topolwaho nga tshifhinga tsha ndingo ya zwa saintsi ya tshiimo tsha bayodaivesithi na ekhosisiteme zwa Afrika Tshipembe zwo itwaho nga Tshiimiswa tsha Bayodaivesithi tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe nga 2019 .
Ḽori yavho yo vha i tswuku .
Maanḓalanga apo ndi mazhendedzi a u shumisa mbekanyamushumo nga khao thendelano dzi a khunyeledzwa .
2.2 . Khabinethe i tikedza u thomiwa ha Maitele a u Dzumbulula lwa Elekiṱhironiki kha Tshumelo dza Lushaka u thoma nga Lambamai 2014 , ine ya ima vhuimoni ha maitele a nga misi a tshumelo dza manyuaḽa dza u tou ḓiisela , u lavhelesa na u khwaṱhisedza nzumbululo ndi ridzhisiṱara ya elekhithironiki yo itelwaho u vhulunga na u anḓadza masheleni a vhashumi vho ṋangwaho ( miraḓo ya SMS ) vhane vha tea u anḓadza mbuelo dzavho kha Mannḓalanga a Vhulanguli ho teaho nga dzi 30 Lambamai ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Hu na ndavhelelo ya uri vhashumi vha tea u shumisana na mutholi u vhona uri ṱhoḓea dza Mulayo uyu dzi a swikelelwa .
Vhana vha na pfanelo ya mafhungo nga ha mutakalo wa zwa vhudzekani na tsireledzo ya HIV .
Nga vhanga ḽa thaidzo dza ḽodzhisiṱiki , honeha , dzangano a ḽi ngo kona u dzhenela mbulungo dzoṱhe dze dza vha dzi tshi khou itwa mafheloni a vhege yeneyo .
U dzhenelela kha u tandululwa mafhungo zwi tea u laedzwa nga Ofisi ya Muimeleli wa Miṱa ;
Nga u angaredza hu na tshakha mbili dza phethishini , dzine dza vha phethishini dzo khetheaho na phethishini dza nnyi na nnyi kana phethishini-guṱe .
Vhurangeli ha muvhuso kha u tandulula khaedu ya u shaea ha mishumo ho tandulwa zwiṱuku , na uri sekhithara dza zwa ikonomi dzine dza shela mulenzhe nga maanḓa kha mishumo dzi a ṱolwa .
Vhuṱanzi ha ḓiresi ya fhethu , luṱingo , nomboro ya fekisi na ḓiresi ya imeiḽi ya Afrika Tshipembe
Netiweke Dza vhukati Dzi katelaho zwoṱhe
( b ) yo tewa nga mutevhe muthihi wa vhakhethi wa lushaka ;
Arali ni sa ofhi ni nga ita tshinwi na dzishaka .
Ya ṱonga i tshi humbula i tshi ri ndi vhuṱolo
Muvhuso u khou dzhenelela kha u imisa u bvuḓa ha maḓi zwine zwa ḓurela shango R7 wa biḽioni nga ṅwaha .
U shumisa zwishumiswa zwa u ṅwala nga ngona , tsumbo , penisela , raba , ruḽa .
4.4 . Shango ḽa Dzheremane a ḽi tou vha fhedzi muvhambadzelani wa vhuvhili muhulwanesa na ḽino ḽashu ḽa Afrika Tshipembe , ḽi dovha hafhu ḽa vha tshiko tsha vhuraru tshihulwanesa tsha vhaendelamashango vha bvaho seli ha malwanzhe , mubindudzi muhulwanesa na mushumisani kha zwa mveledziso .
Uya nga muya wa khalaṅwaha na nga u tevhela muya wa Vhuthu , Khabinethe i ita khuwelela kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe u thusa vhathu vha shayaho na miṱa zwitshavhani zwashu .
Zwi katela na u hwalwa ha mathukhwi na tshanpungane .
Mvelelo yazwo yo vha ya uri u kovhekana phensheni he ha itwa musi wa ṱhalano ho ḓa nga tshivhana .
Ndivho dzi tea u kalwa u itela tshimbidza asesimennde dza mashumele .
U tshinyadzwa ha ndaka ya muvhuso zwi thivhela zwitshavha zwi ṱoḓesaho tshumelo ya muvhuso zwa ḓisa nyengedzedzo ya mutsiko kha zwishumiswa zwine zwa tea u vhuedzedzwa uri tshumelo ivhe hone .
Saukanya Milayotibe , Shumana na khetho dza migaganyagwama ya mihasho , Lavhelesa mushumo wa muhasho une dza vha na vhuḓifhinduleli nawo , na u ṱoḓisisa na u ita themendelo nga ha tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha muhasho , ho katelwa tshivhumbeo , kushumele na mbekanyamaitele zwawo .
Phambano ya mvelele , naho zwo ralo , ndi ya ndeme vhukuma : vhathu vho ṱana mveledzo ya mvelele nga u ita zwishumiswa nga u tevhekana zwine zwa nga shumiswa sa thuso dza u ṱahulela vhupo .
Sa shango , ri fanela u khwaṱhisedza mulayo wa uri avho vhane vha shumisa muḓagasi vha fanela u u badela .
Tsumbo nnzhi dza zwithu zwine zwikolo zwi nga shumisela nyavhelo ya tshikolo zwone ndi bugu dza ḽaiburari , hardware na software zwa khomphyutha , dzithelevishini , tshishumiswa tsha ḽaborathori ya saintsi , mitshini ya fekisi , tshishumiswa tsha u kulumaga , tshishumiswa tsha zwa mitambo , Inthanethe , mitendelo ya odithi , na vhuendi .
Kha ri ṅwale
Hu na mafhungo a ndovhololo ya dzigaraṱa hune vharengi vha vhilaela nga ha thengiselano dza mitshini ya tshelede ine ya kanakanisa , u tenda kha uri tshelede yo bviswa nga vhafhuri vha tshi khou shumisa garaṱa yo dupulukheithiwaho ine tshifhinga tshinzhi ya vhidzwa garaṱa yo " kuḽoniwaho " .
Zwiṱirathedzhi izwi zwi livhana na zwithu zwa muṱaṱisano na maga a khwiṋesa a dzitshaka a shumiswaho maelana na zwibveledzwa .
Mbuyelo khulwane ya mishumo yo vha kha tshitshavha na tshumelo dza matshilisano , mveledziso na mbambadzo .
Mbonalo ya vhuraru i sa takadzi ine nda tama u sedza khayo ndi dziedzi yo hulelaho wa vhurangaphanḓa , vhuvhusi , ndangulo na ndaulo kha zwipiḓa zwinzhi zwa sisiṱeme .
Mashangoni manzhi u tevhelwa ha zwa neshinaḽizimu vhu sa kateli vhoṱhe ho tshinya sisteme dza pfunzo , nga u ita zwikolo zwishumiswa zwa lutendo lwa muvhuso na lutamo lwa vharangaphanḓa vha poḽotiki .
Mutevhe u tea u khwiniswa nga kotara zwayo uri u katele vhaṅwe vhaṋetshedzi vho lavhelelwaho na zwiṅwe zwivhambadzwa zwiswa kana tshaka dza tshumelo .
Hu dovha ha vha vhuyo vhu ḓivheaho nga vhadzulapo nahone zwo ralo ndi ha ndeme vhukuma kha tshitshavha tshapo .
Izwi na zwone zwi ḓo fhungudza mbadelo dza muḓagasi .
U rathela kha muṅwalo wa u pomba musi a tshi ṅwala ( datumu , dzina ḽawe na maṅwalo awe )
MULAYO WA ZWIIMISWA ZWA MASIPALA wa 1998 u ṱoḓa masipala i tshi sedzulusa kushumele nyangaredzi kwa masipala ṅwaha nga ṅwaha .
THASIKI 1 Kha vha ambedzane nga ha mihumbulo ya mishumo ya Komiti ya Wadi ine ya nga dzhena kha Ḽiga ḽa u Thoma ḽa maitele a u pulana na u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwo dzheniswa kha maitele aya .
Sa mutheo wa pulane iyi ya mashumele , ngudo dza mutheo dzo itwa u ya nga masipala .
Tshikolodo tsha mashango a nnḓa tsho sala tshi tshipiḓa tshiṱuku tsha tshikolodo tsha muvhuso ngauri Afrika Tshipembe ḽo dzulela u vha na mimaraga ya thengiselano yapo vhubindudzi tshaya mbofho .
Ḽiṅwe ḓuvha mukalaha Vho Sam vho vha na lutamo lwa u rwa tshinwi vha tsela tshikepeni , John a hana a ri , " Hai , ṋamusi ri songo ya .
U kumedzwa nga u ṱavhanya ha mavu hu tshi itelwa u sima zwitshavha zwa lini na lini nahone zwi no shuma zwi ḓo itwa .
Datumu ya ḓuvha ḽa mabebo anga ḓuvha :
Vhuyo hashu ndi u tshila nga vhuḓifhinduleli kha mupo na u tshilisana zwavhuḓi na vhaṅwe vhathu .
Thandela idzi dzi a takadza vhukuma , saizwi mimasipala i tshi khou dzhenelela vhukuma nahone i khou ṋekedza thuso musi dzi tshi shumiswa .
Thaidzo dzi a leluwa u dzi topola , fhedzi thandululo a dzi anzeli u leluwa .
Muthu muṅwe na muṅwe o fhambana na muṅwe nahone zwi nga dzhia tshifhinga uri dokotela wavho a wane mushonga wa vhukuma wa u langula vhulwadze havho .
5 . Bodo ya Vhalangi vha Tshikwama tsha Ndiliso :
A tshi khou tevhedza mulayo kha zwa u pandelwa hawe , mupoti wa mulandu o vhiga mulandu u itela ndaela ine ya bula izwo ;
Komiti dza Wadi ndi tshiimiswa tshine tsha dzhielwa nṱha tshine tsha shuma sa tshirathisi tsha u ita uri ipfi ḽa tshitshavha ḽi pfale .
Tshiṅwe tsha zwiitisi zwihulwane zwa nga nnḓa zwine zwo no ḓi , nahone zwa ḓo bvela phanḓa na u vha na , masiandaitwa ane a si vhe avhuḓi kha mugaganyagwama wa uno muhasho ndi tshikalo tsha infḽesheni kha zwa mimaraga yapo , tshine tsha kwama mbadelo nga u angaredza , nga maanḓa dza mishonga .
Pulane dza mushumo dzo sedza kha u pulana ndangulo ya malaṱwa yo ṱanganelaho , u dzhiwa ha malaṱwa nga u angaredza , mveledziso ya sisiṱeme ya mafhungo a malaṱwa , phungudzo ya malaṱwa na vusuludza , kufarele kwa malaṱwa na kulaṱelwe , na u fhaṱa khaphasithi .
Thaidzo nnzhi dzo tandululwa musi mihasho yo fhambanaho i tshi shuma sa thimu nthihi na muvhuso muthihi .
Zwikili zwa vhuḽedzani na vhathu , u tandulula khuḓano na u tandulula thaidzo .
Hafhu , mbekanyamushumo dzine dza katela ngudo ya zwa mbalo na saintsi dzi anzela u vha na ṱhoḓea dziṅwe dzo raliho .
Ngeno hu na uri nga milayo ya phesenthe sekhithara ṱhukhu ya vhulimi i thola tshipiḓa tshiṱuku tshe tsha vhu ya tsha vha hone tsha vhashumi vha vundu tshi tshi vhambedzwa na dziṅwe sekhithara , uri tshipiḓa itsho tshi kha ḓi shandukela kha fumi wa zwigidi zwa mishumo .
A ri khou - na khathihi , ro vha ri na mbekanyamushumo yashu ya mushumo nahone ro vha ro ḓiimisela u ita nga u ralo , u sa vhudza vhathu , u lingedza u vha vhalavhelesi vha vhaṅwe .
Nyaluwo ya u pfulutshela ḓoroboni yo ḓisa nyengedzedzo ya ṱhoḓea dza mavu , dzinnḓu , maḓi na tshampungane , muḓagasi na vhuendedzi kha dziḓorobo na dziḓorobo khulwane .
Mugudi u vhumba maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi a tshi tou pomba , a dovha a pomba maḽeḓere o fhambanaho a tshi vhumba ipfi a tshi tevhedzela maipfi o khethiwaho .
Hezwi zwi elana na vhuvhili ha khiredithi na khohakhombo ya maraga sa zwo sedzwaho khazwo nga maanḓa kana kiḽasi ya ndaka ine ya vha na vhuṱumani , sekhithara , muṋetshedzi , nzudzanyo ya themo kana lushaka lwa tshishumiswa tsha masheleni zwi nga bveledza u ṱanea hu si havhuḓi kha khohakhombo .
Vhadzheneleli vha tea u ambedzana mishumo yo fhambanaho ine Komiti dza Wadi dza tea u i ita kha ḽiga iḽi vha kona u i ṅwala kha tshitendeledzi .
( 2 ) Fomo ine dzina ḽa ṋewa ḽi khayo i tea u vha yo sainiwa -
Kha ri ṅwale Ndi baḽoni ḽifhio ḽi re na lutambo lupfufhisa ?
1.3 . Mulayotibe u dovha wa dzinginya vhukoni ha maanḓa a Minisṱa wa Vhuendi na avho vha Miraḓo ya mavundu a Khorotshitumbe vha re na vhuḓifhinduleli kha zwa vhuendi .
Kha vha kwame murengisi wa shango ḽa nnḓa ane vha khou renga khae zwa dzikhuhu kana makumba .
Zwi tevhelaho zwo topolwa sa thaidzo khulwanesa dza ndangulo ya tshiwo :
Minista vho Erwin vha ḓo ita nḓivhadzo dzo fhelelaho u ya mafheloni a Lara .
Pulane ndi ya u bveledza dathabeisi ine ya ḓo vha na zwidodombedzwa zwa khombo dza badani zwine zwa elana na netiweke ya bada dza vhupo ha mahayani fhaḽa Kapa Vhukovhela .
Zwi ṱoḓa uri Muafrika muṅwe na muṅwe a dzhie vhuḓifhinduleli hawe nahone a tambe tshipiḓa tshawe .
Zwivhumbeo zwa okisaidi zwi re kha zwivhumbeo zwo itwaho nga masila kana zwo itwaho hafu nga masila nga maanḓa zwi dizainiwaho u itela zwipiḓa zwa khomphonenthe ya eḽektroniki ka sa luvhemba lwa sekhethe dza eḽektroniki ;
U sedzuluswa hu a ṱoḓea zwi tshi kwama ndangulo na mavhusele a u badelela vhudzulo , dzibugu , mbadelo na zwiḽiwa u itela u thivhela u bvuḓa fhethu afho .
" Ho vha hu shango ḽa mashika , tsiku , tshampungane tshi vuḓaho , ḽo sinaho , ḽa vhathu vhanzhi vho fhelelwaho nga maanḓa , ḽe ḽa vha ḽi na maḓagala o hasekanywaho hoṱhe , ḽa dovha ḽa vha shango ḽe ḽa dzhia buḓo ḽi itaho uri vhuṅwe vhupo vhuvhe ha zwiṱaraṱa zwo kunaho , dziḽeini dza vhuḓi , na maluvha a fhufhumaho a tshimbidzanaho na hatsi vhudala vhu lilaho zwiṋoni na zwiṅwe , nahone vhupo ha nnḓu dzo lugelaho mahosi na vhaṱanuni , nahone he ha vha huna nyimbo dza vhudi na lufuno.
Mushumo wa zwitshavha kha u ita uri vhana vha si tou vha khomboni vhukuma kha u tambudzwa lwa vhudzekani wo khwaṱhisedzwa .
Tshivhumbeo tsha ikonomi yashu tsho vha tsho vhumbiwa nga nḓila ya uri ndaka i wele kha vha si gathi .
Matshimbidzele a tshiofisi a fanela u dzhiela nṱha zwiteṅwa zwoṱhe zwine zwa vha na masiandaitwa a u swika khothe u ṱavhanya .
U badela ho ḓisendeka kha nyimele i re kha thendelano ya masheleni .
Vhuitwa ha vhuraru ha tshiṱirathedzhiki vhu katela u khwinisa ḽeveḽe ya kushumele kwo khwaṱhaho , mushumo une kanzhi wa wela kha feme dza phuraivethe .
U dzudzanya miṱangano na vhatholi u rera nga ha thaidzo na makumedzwa a vhukhakhi na miholo ine miraḓo ya khou lavhelela zwi tshi elana na ya kale .
Hu na milayo ya zwa tshikhala miṋa , ine ya vha ya ndeme kha u bveledza hugaledzwa kwaho .
Zwi tshi tshimbilelana na vhuḓikumedzeli ha samithi ya mushumo , ri ḓo sedza kha zwivhambadzwaseli zwa thundu dzo magiwaho na mbambadzo kha tshumelo u fana na maitele a tshumelo u bva nnḓa na maitele a bindu na nḓisedzo ya tshumelo dza dzilafho fhethu hu sa swikelelei .
Musi ndaka dzi tshi langiwa zwavhuḓi , mbadelo dza mashumele na u dzhenisa zwiṅwe dzi a fhungudzwa nga maanḓa .
U swika hafha , ro thoma mutevhe wa mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi zwo sedzaho kha u khwaṱhisa tshitshimbidzi tshashu tsha phoḽisi , zwi katelaho Muvhigo wa Madzinginywa a Tsireledzo na Vhutsireledzi , khathihi na Tshipholisa , Tshiṱirathedzhi tsha Tsireledzo ya Vundu , khathihi na Tshiṱirathedzhi tsha u lwa na zwa Dzigennge .
Heyi yo vha tsheo yo khwaṱhaho yo itwaho nga vhadzheneli vha muṱangano .
1.4 . Nga u shumisana , ri nga bvela phanḓa u bva kha hezwi zwikili zwa mutheo ra fhedza nga u bveledza tswikelelo kha zwikhala zwa mishumo .
Tshipiḓa tsha mushumo ndi u bveledzise na u ṱhogomela tshivhumbeo tsha khamphani tsha muhasho , u ṋetshedza vhulanguli kha zwoṱhe ha rekhodo dza khamphani na u ṱuṱuwedza vhukoni ha nṱhesa ha tshumelo kha dzangano .
Khophi yo phurinthiwaho ya mafhungo a bvaho kha rekhodo*
Zwo salelaho zwo dzhiiwa sa ṱhuṱhuwedzo ya dziyunioni .
Mbadelo dzo raloho dzi ḓo ḓisendeka kha zwithu zwa mulimo zwi re ngomu kha maḓi a malaṱwa a kwameaho na mutengo wa u a kunakisa .
Hezwi ndi u itela u vha tsireledza zwidodombedzwa zwavho zwi dzula zwi zwa tshiphiri .
Kha vha kwame ofisi ya tsini ya muhasho
U engedzea ha zwitatamennde zwi si zwavhuḓi ho ḓo bulwa nga masia oṱhe vhuvhili hao he ha ḓo sia hu na u khethekanya hafhu u ya nga masia mavhili a re fhethu huthihi , zwe zwa sia hu na u kuḓana hafhu .
Tshiimiswa a tshi tei u vha fhethu hune ha vha na bada khulwane na uri tshi nga vha fhethu hune ha vha buloko nthihi kana mbili murahu , fhethu ho fhumulaho .
U dzhenelela kha nyambedzano na u vhudzisa mbudziso .
Vhukoni a vhu vhonalesi
Ri a zwi ḓivha uri kha vhumatshelo hashu ho lala sisiṱeme ya tsireledzo ya tshitshavha yo fhelelaho i ṋetshedzaho vhuimo ho teaho ha mbuelo kha thuso ya nzudzanyo ya u ya u awela lwa tshifhinga tshilapfu na lwa tshifhinga tshipfufhi kha ikonomi i lepalepaho .
Arali vho no vha na ID , vha ḓo tou vhidzwa uri vha ḓe vha ite khumbelo ya garaṱa ya ID .
Vhagudi vha tea u kona u bva kha muṅwalo wa u ṅwala nga muthihi nga muthihi , kha bugu vha tshi ya kha wa u pomba
Mashango maṱuku nga vhunzhi , a nga ho sa Mashango a Nodiki , a omelela kha uri mbekanyamushumo dza saintsi dzoṱhe dzi tea i livhana na tsedzuluso ya mashangoḓavha .
Vha fanela u isa ngafhi mbilo ya tshelede ya vhuunḓi ?
Ndi afha hune Mulangadzulo a tshimbidza matshimbidzele a Nnḓu e hone .
Hu na mvetamveto ya mulayo wo khethekanaho u ya nga khwiniso dza mugaganyagwama .
U bveledza mbekanyamaitele ya themamveledziso ya masipala na u vhea maga a sisiṱeme dza nḓisedzo
Zwibveledzwa hezwi zwivhili zwi a vhambedzwa , fhedzi a huna ḽiga ḽa u lulamisa ḽine ḽa dzhiiwa .
Ndivho ndi u tshimbidza na u ṱuṱuwedza mbambadzo ya zwivhambadzwaseli ya Afrika Tshipembe nga u tikedza khadzimiso ya zwikolodo zwa zwivhambadzwaseli na vhubindudzi nnḓa ha shango u itela u konisa vhorakhonṱhiraka vha Afrika Tshipembe u wina khonṱhiraka dza thundu na tshumelo dza ndaka kha mashango ane a vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
A huna tshenzhemo ino ṱoḓea fhedzi lufuno lwa vhufhufhi na na nḓivho zwi ḓo dzhielwa nṱha .
Musi magavhelo a tshi khou fhungudzea , Afrika vho ḽi khou engedzedza masheleni kha u ḓibveledzisa ri livhuwa mbuelo dza vhurumelazwivhambadzwa nnḓa , mbambadzo na dzimbadelo .
Muraḓo muṅwe na muṅwe u ḓo hwala vhuḓifhinduleli ha u ḓibadelela mitengo yawe ; naho zwo ralo , Tshikwama a tshi athu u ṱanganedza tsumbathengo iṅwe na iṅwe ya mutengo u bva kha Vhoramilayo vha Muvhuso kha haya mafhungo .
( c ) Khoro i fanela uri , musi i tshi khou dzhenelela , i sedzuluse u dzhenelela tshifhinga tshoṱhe , i ite themendelo dzo teaho kha khorotshitumbe ya vunḓu .
Zwinga dzhia miṅwedzi i swikaho ya rathi .
Hu fanela , zwenezwo , u ṱhogomelwa uri ezwi zwisumbi zwi shumiswe fhedzi sa gaidi .
Kha vha ṱalutshedze uri zwigwada zwi tea u humbula nga ha masipala une zwa u ḓivhesa zwi bveledzemugaganyagwama wa u shuma wa masipala khumbulelwa .
U lwisa uhu hu khou ṱuṱuwedzwa nga Khothe dza Vhugevhenga ha Makwevho dzo Khetheaho na u sikwa ha luṱingo lwa mahala lwa lushaka na lwa sekithara lwa nndwa ya u lwa na tshanḓanguvhoni .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u bindudza kha tswikelelo ya u ṱanḓavhudza pfunzo ya mutheo yo khwaṱhaho na u khwinisa mvelelo dza zwikolo zwashu zwa muvhuso .
Kha vha ṱalutshedze kune kwa ḓo shumiswa u vhea iṱo mvelelo dza bindu hu tshi katelwa maitele a sisiṱeme na zwishumiswa zwi ṱoḓeaho u thoma u shumisa vhukoni ha u vhiga .
Miṅwaha miṋa yo fhiraho tshanduko ya kilima ho vha hu sa ambeswi nga hayo kha Muvhuso , kana kha dzitshaka nga Ṱhoho dza Muvhuso .
Mveledziso ya phurofeshinala i si gumi u itela u dzula u tshi elana na thekhinoḽodzhi na maitele maswa .
U ṅwala a ṱhalutshedzo ya tshiṱori tsha u shela mulenzhe kha bugu ya laiburari ya kiḽasi .
U pulana lwa khwine na u pfananya mbekanyamushumo dza ṱhoḓisiso ya Milayotibe .
Hezwi a si nga ha u khwinisa kupfesesele kwa muthu fhedzi nga ha vhubvo ha ḽifhasi- ndi nga ha u ṱanganedza khaedu dzi ṱanganaho na MaAfirka Tshipembe zwino na kha tshifhinga tshi ḓaho .
Vhorabulasi vha bvelelaho na vhaṱuku vha nga ṱanganywa zwavhuḓi kha maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa nga u vha ṱanganya na fhethu hune zwifuwo zwa ḽela hone ha vhuvhambadzi na mivoni , u vhona uri vha a pfesesa na uri vha nga tevhedza zwitandadi na milayo , na u leludza u swikela hu hulwane kha vhuendi na dziṅwe tshumelo dzi ṱoḓeaho .
Khumbelo ya thendelo i bvaho kha Muṅwalisi wa Mulayo 36 wa 1947 i tea u fhelekedzwa nga ṱhalutshedzo yo fhelelaho ya ndingo .
Zwa vhuṅanga ha sialala ndi kale zwi si na ndangulo , izwi zwi ita uri zwa vhuṅanga ha sialala zwi fhambane na zwa madokotela a tshikhuwa ane a vha fhasi ha ndango .
Khaelo dza Oxford University-AstraZeneca dzo no ḓi tendelwa nga zwiimiswa zwa vhulanguli zwo fhambanaho u mona na ḽifhasi nahone dzo no ḓi thoma u ṋetshedzwa kha maṅwe mashango .
U nwa kha dzingu iḽi ho ṱalulwa na nga u anda ha u nwa tshiṅwe tshifhinga na u nwa muṅwe musi .
Mililo yo raliho i na mvelelo dzi si dzavhuḓi kha mupo , u fana na :
Mitale ya aḽuminiamu i re na vhuvhili ha elementhe dzi tevhelaho :
Zwazwino ri sedza kha maṅwalwa mavhili ane a ṋekedza mitshelo ya tshenzhelo dziṅwe dza kale hu na ṱhoho dzi fanaho na idzi zwenezwo dzi nga engedza kha zwishumiswa zwa kuvhonele zwe ra vha ri khou lingedza u bveledza .
Vhuḓifari uvho vhu si havhu ḓi vhu tea u vha ho itea musi muthu o farwa a nga fhasi ha mapholisa .
Vhashumisi zwino vha vha khomboni ya u nga ṱhaselwa .
Ṱhanziela ya vhukuma ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
Arali zwo bulwaho afho nṱha zwi sa kwami mulala , kha vha ḓivhe uri lutamo lwa mulala uyo ndi lufhio .
Arali zwibveledzwa zwi songo vhofhololwa kha u vha na phemithi , vha fanela u ḓadza fomo ya khumbelo ya u ṱunḓa zwibveledzwa .
( b ) muthu muṅwe na muṅwe a re hone kana hu na muṱangano wa Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo imelelwaho muṱanganoni ḽi nga voutha luthihi fhedzi ; na uri
Muṱoḓo wa tshifhinga tsha vhutshilo ha muthu ene muṋe -u katela na ḓuvha ḽa mabebo , u ya tshikoloni lwa u thoma , mbuno dzi takadzaho dzi si fhasi ha nthihi
Kanzhi vhathu vha anzela u dzudzanya ḓuvha ḽavho hu tshee na tshifhinga nahone zwi vha zwi si zwavhuḓi u lavhelela uri vha kombetshedze muṱangano u songo lavhelelwaho kha ḓuvha ḽavho ḽi re na zwithu zwinzhi .
Ndeme ya tshumelo ya tshitshavha iteya u khwinifhadzwa .
Dzina ḽa tshikolo , mudededzi na ṱhoho ya tshikolo
U ṅwala o dzula nga nḓila yone .
Musi Maafrika vha tshi ṱoḓa u wana zwivhangi zwa ezwi , phindulo i ḓivheaho ine ya khou hulela kha mbudziso ndi ya uri ndingo dza Afrika kha mveledziso dzo vha dzo fhaṱwa kha mitheo i si yone .
U bveledza modele wo teaho kana mutheo u itela u ela na u kona u tevhelela kushumele kwa sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ; hu tshi katelwa na modele wa u kuvhanganya datha nga u angaredza wo teaho u itela uri sisiteme yoṱhe ya vhulamukanyi ha zwa vhutshinyi i vhonale sa ya tshisaintsi ; na
U bvelela hayo hu ḓo langwa nga vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vha dzhiaho vhuḓifhinduleli ha puḽane , vho rangwa phanḓa nga Muphuresidennde na Khabinete .
Yo thusa kha u ita uri hu vhe na u ṋetshedzwa ha maṅwalo kha vhadzulapo vha Zimbabwe vhe vha vha vho tea lwa tshifhinga tshi linganaho miṅwaha miṱanu .
Naho phindulo dza muvhuso dza mulayo dzo rwelwa zwanḓa kha dziṅwe kotara , hunzhi dzo ṱangana na tsatsaladzo nga ṅwambo wa u shaya vhukoni ha mutakalo wa tshitshavha na u sa fhindula pfanelo dza vhathu .
Yuniti ya Matshimbidzele a Mbekanyamaitele na Tshumelo dza Vhueletshedzi ire Ofisini ya Phuresidennde yo ṋewa mushumo wa u topola u dzhenelela ha ndeme ho teaho u bveledza vhu ṱumani vhukati ha IDP , PGDS na NSDP na u bveledza sisiṱeme i yo teaho nahone i shumaho zwavhuḓi kha livhanya na konanya zwishumiswa izwi .
( a ) tshumelo dza ndondolamutakalo , hu tshi kalelwa na ndondolamutakalo ya mbebo ;
Vha tshi khou vha na nnḓu lwa u tou thoma
1.3 . Khabinet yo ṋea maanḓa vha Muhasho wa dtic u ri vha tshimbidze iyo miṱangano nga tshifhinga tshe vha ṋewa tshone , nahone vha fanela u vhudzisa lushaka uri hu fanela u itwa mini u ri muvhuso u kone u fhelisa maitele mavhi a u tshinyadzwa ha themamveledziso dza vhuṱhogwa kha u khwaṱhisa ikonomi .
Pfufho ya Kochon i pfufhiwa ṅwaha muṅwe na muṅwe kha vhathu na / kana madzangano vhe vha longa tshanḓa zwihulwane kha u lwa na TB kha mashango a havho kana ḽifhasini .
Sisiṱeme ya vhuunḓi yo itelwa u dzhenelela yo imela vhana vha ṱoḓaho tsireledzo , nga maanḓa vhana vho litshedzelwaho na vho tambudzwaho .
Hezwi zwi ḓo katela zwi tevhelaho : uri mutambo u songo thoma u swikela tshiimo nga ngomu na nga nnḓa ha sitediamu tshi tshi vha nga fhasi ha ndaulo .
I vhiga zwi tevhelaho :
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u ya kha miṱanu ya zwa ndaulo nyangaredzi i ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Tshanduko ya kushumisele kwa mavu a vhulimi hu tshi itelwa pfulo u ya kha lushaka luṅwe na luṅwe lwa kushumisele kwa mavu a vhulimi .
Zwiṱatamennde zwa masheleni a ṅwaha zwo lugiselwa kha vhuimo hu yaho phanḓa ha mbilaelo nahone Tshikwama tshi ḓo isa phanḓa na u shuma na u swikelela vhuḓifhinduleli hatsho ha mulayo kha vhumatshelo hu sa vhonali .
Mbekanyamaitele yo bveledzwa hu tshi tevhelwa Mulayo wa Maḓi wa Lushaka , wa 1998 ( Mulayo 36 wa 1998 ) .
Hezwi zwi ḓo vha thusa u dzudza marinini na maṋo zwavho zwi na mutakalo vhutshilo havho hoṱhe .
Mbadelo dzi a sedzuluswa ṅwaha muṅwe na muṅwe kana dza tiwa nga Minista wa zwa Mupo na Vhuendelamashango kana dzangano ḽo ṋewaho maanḓa , nahone hu tshi khou shumisaniwa na Minista wa Gwama .
Miraḓo ya komiti ya Wadi na vhone vha nga shuma sa miraḓo ya komiti .
- Pfunzo , zwikili na mutakalo
Komiti ya milayo yo imela vhusimamilayo i ḓo ṋea mahumbulwa nga ha maṅwalo a vhuṱhogwa aya nahone a khunyeledzwa , ri ḓo swikisa a nḓuni uri a ṱanganedzwe .
Nga maanḓa , Mivhuso i tea u bveledza kupfesesele ku re na vhuronwane kwa ḓivhazwakale na mvelele ya vhongwaniwapo ;
Sisteme ya madzina a shumiswaho kha sia ḽo khetheaho ḽa u fhambana ho ṱanḓavhuwaho ha madzangano hu anzela u tewa nga nyimele ya lushaka kana ya dzingu .
Heyi mbekanyamushumo yo ḓitika nga fhasi ha mitsiko ya kushumisele kwa masheleni i tevhelaho :
Ri kha maitele a u sedzulusa hafhu vhurumelwa na dziṅwe sisiṱeme na maitele u itela u engedza khwiniso .
Muvhigo nga ha vhuimeleli u bvaho kha maitele a vhukwamani ha zwa mulayo , wo ṅwalwa .
Muhumbulo wa uri tshivhumbeo tsha ikonomi a si tshavhuḓi , u sa lingana ha tshifhinga tsho fhiraho na zwivhumbeo zwiswa zwa u ṋea maanḓa zwe zwa vhuedza vhathu vhe vha vha vha na vhushaka na zwa poḽitiki zwi ṱuṱuwedza mvelele ya u engedza vhuaḓa muvhusoni na kha mabindu .
U thoma u shumisa mbekanyamaitele , kuitele na zwitandadi malugana na netiweke ya fhethu hapo ya Muhasho .
Hezwi kanzhi zwi kwama vhundeme ha tsheo dzo itwaho nga ndangulo ya nṱha na vhaṅwe vhafaramikovhe .
Nga nḓila iyi opareitha u laula tshishumiswa zwavhuḓi kha masia mavhili .
Kha vha nange muṅwaleli ane a ḓo ṅwala phindulo dzavho kha fiḽipitshati .
8 . Nḓila ya u Swikelela Rekhodo dzine dza dzula dzi hone
U ḓa na muhumbulo na u shumisa sisiṱeme dzo ḓisendekaho nga IT u tikedza tshumelo dza ndeme dza Phalamennde .
Sethe yo dodombedzwaho ya maga a tshanduko yo dzudzanywa u itela u khwinisa ndaulo , vhulavhelesi na ndangulo ya mveledzazwiwo kha sekhithara ya dzibannga .
Bugu iyi ya u tsivhudza vhathu i funza vhavhali uri vha vhavhalele mivhuḓa , hu sa sedzwi lushaka lwayo .
Khumbelo ya tshumelo ya khasho ya radio ya tshitshavha : ine ya vha mulayoni lwa mi ṅ waha mi ṋ a
Hu na thaidzo ine makete wa sa ḓo i thasulula nahone ine Muvhuso wa Gauteng wa khou lingedza u i thasulula nahone zwi a konḓa vhukuma u humbula nga ha muthu ane a nga thasulula thaidzo ya ulu lushaka .
Kha riṋe , vhupo ha muṱangano ha mbekanyamaitele dza zwa matshilisano , ikonomiki ṱhukhu , na ikonomiki khulwane a si phera dza miṱangano mi fhedzi na zwitshavhani .
Hu na nyaluwo kha u dzhielwa nṱha nga ḽifhasi uri zwiko zwa zwi tshilaho ndi zwa ndeme kha mveledziso ya ikonomi na matshilisano kha vhathu kha murafho wa zwino na u ḓaho .
Fhedzi u tandulula khanedzano dza muḽa na dza vhadzuatsini na u shumana na u rwa huṱuku na u tswa zwi ṱoḓa maṅwe maitele na thekiniki."46
Ri khou wana vhashumisani na vhafaramikovhe kha u tandulula fhungo ḽa dzinnḓu kha migodi ya ḓorobo .
Vhane vha tama u vha vhorathendara vha tea u rumela thendara dzavho nga khoria kana poswo yo ṅwaliswaho fhedzi .
Kanzhi ri farwa nga malwadze nga nṱhani ha zwitshili ( zwitzhili ) na bakhitheria .
Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 u ṱoḓa uri vhakhantseḽara vho khethwaho vha bveledze PMS ya u ela nḓisedzo ya tshumelo na tshumiso ya IDP , na uri masipala i dzhenise zwitshavha kha u ndangulo ya kushumele .
a ) u pulana ha masipala na u langula kushumele
Uyu ṅwana u fhindula a ri " ebo ! " .
Vhupo havho tshifhinga tshoṱhe a dzi fushi , naho hu ndivho iyo nthihi .
Dzinga murahu ha dzi nnḓu na hone musi huna thaidzo vhukati havho na vhadzulapo , vha avha khiṋetshela uri vha si kone u dzhena bungani .
Naho zwo ralo , kushumele na ndondolo ya fhethu ha zwishumiswa ho ṱanganelanaho kanzhi zwi nga vha thaidzo .
Tshivhalo tsha vhadzheneleli kanzhi tshi vha tsho khou lavheleswa , nahone , kha maṅwe masia , mivhigo i ṱalutshedzaho ya khoso dzi dzhiiwaho , na ndingo dza u bva dza u fushea ha vhagudi dzi vha dzi khou itwa .
Tshitshavha tsha vhalambedzi tshi tikedza ṱhoḓisiso na thandela dza tsumbanḓila dzi takulaho mbonwasia ya vhupo na vhuṱumani ha vhushai , zwenezwo hu u sumbedza u elana thwii ha vhupo na zwipikwa zwa mveledzo zwo ṱanḓavhuwaho .
Vhafariwa vho ḓidzhenisa kha tshumelo ya mbekanyamushumo dza zwa muhumbulo , tshitshavha na zwa tshimuya .
Kha vha ḓadze fomo ( DL1 ) ya Khumbelo ya ḽaisentsi ya u reila .
U pembelela ha ṋaṅwaha hu ḓo swaiwa nga thero : " U Vhila hafhu , u Vhuedzedza , na u Pembelela Vhufa Hashu vhu Tshilaho " .
Komiti ya Wadi i imela ṱhoḓea dzo fhambanaho hu tshi katela siviki kana zwigwada zwa vhabadeli vha rennde , madzangano a mveledziso , madzangano a vhashumi , madzangano a mabindu , zwigwada zwa vhafumakadzi , vhaswa na madzangano a zwa lutendo .
Nga nnḓani ha he mbekanyamaitele , dzo kalulaho dzi sa ḓivhalei dza susumedzwa uri dzi vha tsikeledze , nyito ya u ḓiimisa yo vula khonadzeo kha luvhemba ulu uri lu vhe lwone lu sumbedzaho lutamo lwa lushaka kha mveledziso na vhuḓikumedzeli ho kuvhanganaho .
Vho amba uri vho takalela u ṋetshedza zwiṅwe zwa zwimvumvusi kha vhatshinyi nahone vho livhuwa na mafunda a senthara .
Zwa zwino tshivhumbeo a tsho ngo ḓala ( a tshi na tshiṱafu tshihulwane ) .
Khabinethe yo dovha ya limuwa uri Tshigwada tsha Tsireledzo na Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhulamukanyi tshi ḓo sedzana na fhungo iḽi nga nḓila yo fanelaho .
A litsha tshikolo e na miṅwaha ya 14 a thoma u shuma ḽimagani ḽa zwienda .
Muvhigo uyu u rumelwa kha Gwama ḽa Vundu na Muhasho wa zwa Pfunzo wa Lushaka kotara iṅwe na iṅwe .
Vhalangavundu na Vhalangadzulo vha Vhusimamulayo ha kha Mavundu ,
Elekanyani nga muṅwali na deithi ye bugu ya anḓadzwa ngayo .
Matshimbilele a wekishopho a dzhenisa khunyeledzo khulwane yo swikelwaho kha wekishopho iyi .
2.1 . Dwadze ḽa Khoronavairasi ( COVID-19 ) khathihi na nndwa dza ḽifhasi dzi no khou endelela zwo kwama tshiimo tsha kutshilele nga nḓila i si yavhuḓi ḽifhasiḽoṱhe .
Ndivho ya u guda i fanela u vha kha mveledziso ya zwikili nga nḓila ine zwa takadza , nahone nga maitele a u tshenzhela , madzuloni a u shuma tshibveledzwa tsha maimo a nṱha kha themo iṅwe na iṅwe .
Vhukati , Bodo , musi zwo tea , i ḓo khwinisa dzimbekanyamaitele .
u itela u ṅwala tshiṱori .
U pfesesa mafhungo na nḓowelo dzi elanaho na thero .
Sankambe tsho vha tshi na lutendo lwauri tshi ḓo kunda hu si na khakhathi .
Vhupulani ho Ṱanganelanaho vhu ḓo khwaṱhiswa nga u khwinifhadzwa hu bvelaho phanḓa ha Pulane dza Mveledziso dzo Ṱanganelanaho , Pulane dza Vhuendi dzo Ṱanganelanaho , khathihi na u khunyeledzwa ha Pulane dza Themamveledziso dzo Dzudzanyeaho .
Kha u setsha na u phulusa muṅwe na muṅwe o hanganea na u vha khomboni ndi khonani yanga a ṱoḓaho thuso .
Hezwi zwi nga vhoniwa ngei Brazil , hune maitele " a hu na u konḓelela na luthihi " zwa u reila wo kambiwa zwo vha na u bvelela zwiṱuku nga vhanga ḽa thaidzo dzo vhalaho dze vha maanḓalanga vha vha nadzo kha u kombetshedza mulayo wo teaho .
3.1 . Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mulayotibe wa Vhupulani ha Fhethu ha Maḓanzhe wa 2015 .
Nḓivho yapo , saintsi , mushonga na ikonomi dzapo zwo , hanefha vhukati , xelelwa nga vhuimo na u dzumbama .
Khakhululo dza vhuvhusi ha masheleni a u notha nadzo dzi ḓo thomiwa , na maga are hone a u vhona uri vhulanguli vha gwama ḽa u notha vho pfumbudzwa musi vha tshi tou tholwa .
Kuvhonele kwa zwithu kwo fhambanaho ku bveledza mafhungo a ḓivhazwakale o fhambanaho .
U vha hone ndi u thetshelesa vhaṅwe lwa tshoṱhe na u sedza khavho tone aggressive
Khombo ndi ya uri ṱhoḓea dza kushumele dzi nga ṱoḓa hu tshi vha na tsudzuluso kha u dzhiela nzhele tswikelelo dza ndivho nkene , nga maanḓa malugana na vhurangeli ha u pfumbudza .
Vho vha muṱanganedzi wa Oda ya Vhushumisani ya OR Tambo ya Musuku , ine ya vha khuliso khulwane ine Afrika Tshipembe ḽa ṋetshedza vhathu vha mashango a nnḓa .
Ṅwalani tshiṱori tshaṋu inwi muṋe kha tshibammbiri .
Hezwi zwi nga kwatisa kha sia ḽa vhadzulapo , zwine nga hulela zwa vho vhanga migwalabo ya dzikhakhathi .
MTSF yo katela zwidodombedzwa zwa pulane dza mashumele kha miṅwaha miṱaṋu u itela NDP , hu na zwo tiwaho , zwisumbedzisi , zwine zwa tea u shumiwa na vhuḓifhinduleli khathihi na zwifhinga zwa u ḓo vha ho no fhedzwa zwihulwane - u itela u vha na maitele a tevheleleaho khathihi na ṱholo dzi tikedzwaho nga vhuṱanzi kha u shumisiwa ha NDP .
Ni a zwi takalela ?
Lavhelesani tshifanyiso .
U rengwa ha thundu na tshumelo dzine dza khwinisa kushumele na nyimele ya ikonomi ya thundu ire hone kana ine ya pika u fhaṱulula na u vusuludza thundu iyo yo dzudzanaho , zwi tea u farwa sa u rengwa hu hulwanesa .
Mbekanyamaitele ya thengo ya muvhuso , muhanga wa zwa ndaulo na mulayo u dovha wa katela Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Thengo i Takalelwaho na Mulayo wa u Manḓafhadza Vharema kha zwa Ikonomi ho Ṱanḓavhuwaho .
Ho sedzwa u randelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS
Nga nṱhani ha u hoṱefhala ha vhathu zwitshavhani nga ṅwambo wa HIV na Aids , zwifhaṱo zwa mavu zwi vho wanala zwi madumba nahone zwi sa dzulei khazwo .
U engedza mbuelo dza uhu " u gonya ha tshiimo tsha nyaluwo ya ikonomi zwi tshi khou itiswa nga u gonya ha tshivhalo tsha vhathu vho swikaho miṅwaha ya u shuma " shango ḽi ṱoḓa pfusho yavhuḓi na ndondolo ya mutakalo , zwilinganyo kana maimo a pfunzo o khwiniswaho , tswikelelo yo engedzeaho ya pfunzo ya nṱha , u kona u wana mishumo nga nḓila i leluwaho na mupfuluwo muhulwane wa vhashumi ( u kona u ya hune ha vha na mishumo ) .
Khabinethe i dovha ya ita khuwelelo nga Mulangavundu Vho Makhura u vhona uri maga a ndaṱiso o teaho a dzhielwe avho vhoṱhe vhane vha nga vha vha songo vha fara zwone kana vhe vha sa londe.
5.16 Zwo sumbedzwa kha ṱhoḓisiso kha iyi bammbiri uri vhathu kha zwitshavha zwenezwo vha nga dalela ṅanga ( dokotela ane a lowa ) ndivho i ya u " fembedza " vhaloi ( u vhonisa ) .
9 . U PFULUWA HA VHA RE KHA POSO DZA KHETHEKANYO B
Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi na Masheleni wo bveledza phurogireme yo ṱanḓavhuwaho ya nyaluso ya zwa koporasi ya u shandula u sa lingana he ha vha hu hone kale .
( b ) Vha ḓo ḓivhadzwa uri vha tea u badela mbadelo ya khumbelo ya vhugai .
Therisano nga ha mafhungo a kwamaho dzhango u fana na vengo ḽa vhabvannḓa
6.7.8.1 Khaṱhulo na tsheo dza khothe dza sialala kanzhi dzi ḓisendeka nga thendelano na muhwelelwa / muhweleli nahone tsheo dzo swikelelwaho dzi sumbedza tsheo dza tshitshavha saizwi muṅwe na muṅwe a tshi dzhenelela kha u tandulula khanedzano .
Zwa lutendo na maitele manzhi zwi na vhupfiwa vho kha kushumisele kwa zwiḽiwa .
Maṱaluli a mbambedzo / digirii dza mbambedzo .
Stalplein ho bveledzwa hafhu mathomoni a vho 1980 , musi tshanduko kha Tuynhuys dzi tshi itea u itela uri hu vhe na Ofisi ya vhe vha vha vhe Muphuresidennde wa Shango .
( ii ) Tshitshavha tshapo tshi tshi shela mulenzhe kha u ita ḓirafuthi ya IDP ... "
I sumbedzisa vhukoni hashu vhu ṱanganedzwaho kha dzitshaka na themamveledziso .
Ndi lini hune miraḓo ya ḓo ṱutshela ofisi
Ri tea u dovha ra shuma hafhu u itela u wana tshiedza tshashu tsha vhudzulo ha vhathu tshi tshi ṱoka midzi , sa izwi zwa zwino ri sa vhoni zwa dzinnḓu zwo ima zwi zwoṱhe kha ndaulo iyi .
Musi thangi yo ṱumiwa kha ipfi , zwine mudzi wa ipfi wa amba zwi a shanduka .
Nga tshifhinga tsha nyambedzano dzashu dzo no khou isa phanḓa na vha mishumo ro dovholola u ita khumbelo ya ṋewa mbuno na vhuḓifhinduleli .
Hedzi ndi bugu dzaṋu .
U gembuḽa lu si ho mulayoni zwi kwama mbuelo ya vundu nga nḓila yo kalulaho , sa izwi vhavhambadzi vha sa badeli dzimbadelo na muthelo sa zwi ṱodeaho nga mulayo , zwi kwamaho lu si lwavhuḓi kha u kuvhanganywa ha mbuelo nga mimasipala yapo .
Muhasho u dzudzanya mukumedzo wo dodombedzwaho wa Komiti kha mafhungo aya , ho sedzeswa nga maanḓa kha maitele , u gonya na u londoleaho ha mbekanyamaitele iyi .
Ipfi ḽa u ṋamedza , sa tsumbo , u fana na u ṋamedza nga ngomu , ḽi sumbedzisa maanḓa .
Ezwi zwo swikelwa nga maanḓa nga u phaḓaladza ARV ho khwiniseaho , khathihi na nga mbekanyamushumo ya vhomme vha vhaimana .
A ri ḓivhi uri zwo dzhiiwa hani nahone vha ḓo vhala kha muvhigo wanga zwauri ro ri hezwi zwi ṱoḓa iṅwe ṱhoḓisiso .
Vhupfumbudzi vhu fanela u sedza kha maitele o shumiswaho kha u thivhela u rengisa kana u renga vhathu , u tshutshisa vharengisi kana vharengi vha vhathu na u tsireledza vhapondwa kha vharengi kana vharengisi vha vhathu .
Tshishumiswa itshi tshi ḓo shumiswa kha ḽiga ḽa u dizaina .
Khothe dzo ya phanḓa na u shumana na milandu ya zwiwo zwa khakhathi dzi kwamaho vhuloi .
A Ḽo humbula uri kubevha ku nga si kone u ḽi thusa .
Kha tsenguluso ya u fhedzisa , zwi ḓo ya nga vhuhulu ha phoswo kana vhukhakhi na vhushaka haho na mvelelo .
U phaḓaladziwa ha burodobennde na ICT zwi ḓo ṱuṱula mveledziso ya ikonomi na u alusa zwikhala zwa ikonomi u itela vhaswa .
Thoma u dzhenelela nga huhulu kha maitele na zwiimiswa zwa demokirasi .
Khetho dzi itwa hu khou tevhedzwa zwifhinga zwi sa ḓo shandukiswa .
Muvhigo wa u Dzheniswa hu tshi katelwa Pulane ya Mashumele wo dzudzanywa na u phaḓaladzwa kha EC na vhunzhi ha vhaofisiri vha muvhuso vhe vha vha tshi khou dzhenelela kha maitele a inthaviyu .
Ndayotewa i ṱumekanya khothe dzoṱhe , hu tshi katelwa khothe dza sialala , khoro , foramu musi dzi tshi ṱalutshedza mulayo muṅwe na muṅwe na musi dzi tshi bveledza mulayo wa nnyi na nnyi kana wa sialala , u itela u ṱuṱuwedza maitele , ṱhoḓea na zwipikwa zwa Pfanelo dza Vhathu .
U ṱavhanyisa mveledziso , Afurika Tshipembe ḽi ṱoḓa thikhedzo ya vhadzulapo vhoṱhe , vhurangaphanḓa kha sekithara dzoṱhe vhune ha vhea madzangalelo a vhathu vhoṱhe shangoni phanḓa ha ndivho dza tshifhinga tshipfufhi , na kushumele kwa muvhuso kwo khwiniswaho nga maanḓa .
Kha sekhithara ya vhuendi ha vhanameli , sa tsumbo , mitsiko kha vhareili uri vha shume awara dzo fhiraho tshikalo hu si na u timatima u shela mulenzhe kha phimo ya khombo nnzhi dza shango .
U wanalea ha maḓi a si hunzhi kha vhupo vhunzhi , na themamveledziso dza maḓi a u sheledza .
Ni a tama u vha na khonani i no nga Sankambe ?
Muofisiri wa mafhungo u fanela u ḓadza fomo o imela muhumbeli a kona u vha fha khophi ya fomo yo ḓadziwaho .
Musi tshiolwa tsho no ṱanganedzwa sa tshiswa nahone tsho ṅwaliswa , vha ḓo ṋewa thanziela ya vhuoli .
Nga nnḓani ha musi vha tshi ḓivha milayo iyi nga ṱhoho , hu na khonadzeo ya uri vha ite tsheo dzi si dzone .
Ho no ṱanganedzwa fomo dzo ḓadzwaho na khwaṱhisedzo ya mbadelo , phemithi ya khwiniso ya zwifuwo i ḓo ṋetshedzwa ya fhiwa Mulangi wa Mutakalo wa Zwifuwo uri a ṋetshedze phemithi ya zwa u renga zwifuwo u bva nnḓa .
Arali hu na khanedzano , Milayo yo ṅwaliswaho i ḓo shuma .
Tsha ndeme nga maanḓa , ri tea u livhuha vhaofisiri vhashu kha u shuma havho na zwe vha swikela .
Vhathu avho vhavhili vha re kha mbingano i re hone vha , fhedzi , ṋewa khetho ya u bva kha mbetshelwa dza Mulayotibe , arali vha vha vha tshi khou zwi takalela .
Ndi fhethu havhuḓi hune ha kunga , nahone hune ha engedza kha vhuvha ha vhutshilo ha vhathu .
Iyi ndi puḽane ya shango ḽoṱhe , nahone zwipiḓa zwoṱhe zwa tshitshavha zwi tea u vha na vhuḓifhinduleli ha u i bveledza .
Mulayotibe uyu u ṋetshedza tshikhala tsha u vhumbwa ha tshikwama sa zwe zwa sumbedziswa kha Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Mathukhwi a re na Muhasaladzo .
Vha songo lingedza u rekhoda notsi dzo tou ralo - a zwo ngo tea .
Muhumbulo wa vhathu vha vhuimo ha fhasi kha tshitshavha u hanedzwa nga vhanzhi kha muhumbulo kha masia oṱhe uri zwithu zwi khou itea kana u tsireledzwa kha mbetshelwa ya magavhelo a vhulondavhathu .
Muhasho u na ndugelo ya u ita vhusedzulusi ha vhutsireledzi phanḓa ha u thola na u tholwa ha tshoṱhe ho ḓisendeka nga mvelelo mbuya dza khwaṱhisedzo ya vhutsireledzi .
Muthelo wa mbuelo ndi muthelo u badelwaho kha mbuelo dzi theliswaho ( muhologuṱe u na mbofholowo ṱhukhu na muṱuso u tendelwaho ) muthu na hone u tiwa kha ṅwaha wo tiwaho wa ndingo .
U thivhela muthu muṅwe na muṅwe kha u ṱunḓela kha ḽa Afrika Tshipembe ha tshimela tshiṅwe na tshiṅwe hu si na thendelo .
Vha bvise vha ḓadze fomo ya Khumbelo ya u ṅwalisa Mushonga wa zwa vhulimi nga fhasi ha dzifomo dzine dza tea u ḓadziwa afho fhasi .
- Tsheo ya matshimbidzele kana thaidzo phanḓa ha khothe ya muthelo
U avhela na u shuma zwa vhuṱoli ha thangelalwendo ya goloi dza muvhuso .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhaḽa kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Tshigwada tsha Mushumo tsha Dziminista tshi themendela uri mutevhe wa Donesheni u lavhelelwe .
3.10. Muvhuso u fhululedza kushumele kwa mazhendedzi a u vhona uri mulayo u tevhedzwe nga u fara havho phondi ye ya vha i tshi khou itela dzikhakhathi vhafumakadzi na vhana .
Ri tea u zwinga dza khwaṱha kha u vhona uri ri ḓisa " dakalo ḽine ḽa dela vhanna na vhafumakadzi vha tshilaho shangoni ḽo vhofholowaho " .
Nga mulandu wa vhushai na tshivhalo tshinzhi tsha matheriala une wa bveledzululea kha malaṱwa ane a swika kha vhupo ha maḓaleḓale , u dobela lu si ho mulayoni zwo ḓala Afrika Tshipembe .
Thoḓea dza zwi fushaho , u sa dzhia sia na u sa vha na tshidzumbe dzo swikelwa na muḓivhambalelano wa vhulavhelesi o khwaṱhisedza ngauralo .
Fhedziha , hezwi zwi nga fhungudzwa nga u vhea maitele o teaho a mashumele a tshiimiswa tsha u langa - sa tsumbo , u tea uri hu vhe na tshivhalo tsha vhunzhi ha mbilitshararu musi hu tshi dzhiiwa tsheo .
U davhidzana nga ha ṱhoḓea dza zwa masheleni na vhaḓisedzi / vhaḓisedzi vha tshumelo vhapo
ḓivhona penya vhengema ongolela tzhema humbulela huvhala nga nungo dzoṱhe zwi tshi konḓa vhaisala
Tsiko ya mimakete ya ḓoroboni i konisa vhoramabindu maṱuku u swikela vhupo vhu shumiseaho .
Na , ee , mimasipala a i koni u shumisa masheleni ane ya vha nao lwo fhelelaho , nga maanḓa kha themamveledziso .
NYDA ndi tshiimiswa tsho vhumbwaho nga muvhuso u fhindula thwii khaedu dza ikonomi dzine vhathu vhaswa vha livhana nadzo , na uri sa Zhendedzi ḽi lambedzaho mveledziso , ḽo ima kha u ḓisa puḽatifomo ya u sika mishumo , mveledziso ya zwikili na u ṋekana zwikili zwa vhaswa vha Afurika Tshipembe .
Vha kundelwa nga vhashumi , zwiṅwe zwiko na zwikili zwa u ita zwiṱirathedzhi zwa u thivhela zwo dzudzanyeaho .
Pulane dzine dza vha dzo ṱanganelana khathihi na u katela masia oṱhe ;
Kanzhi dzi itiwa nga zwigwada zwiṱuku uri vhadzheneli vha wekishopho vha kone u vhudzisesa nga ha zwithu .
Kutshimbilele kwa mililo ya ḓaka ku songo teaho : Mililo ḓaka ya ṅwaha nga ṅwaha u sika ' u kunakisa hu dala ' ha tevhelwa nga u fula huhulwane , zwa thivhela nyaluwo i shumaho na u fhungudza u khwaṱhesa ha mavhale .
Uri ezwi zwi itee hu tea u vha na khonadzeo ya u fhungudza vhashumi naho zwi tshi vhonala zwi kule .
Maṅwalwa oṱhe a tea u vha o ṅwalwa zwavhuḓi hu na nomboro ya thendara , ṱhanḓavhudzo , ḓuvha ḽa u vala na u dzheniswa kha bogisi ḽa thendara ḽo vhewaho kha lufhera lwa fhasi .
5.2 . U thomiwa ha mbekanyamaitele hu ḓo sika zwikhala zwi pfadzaho kha vhadzulapo vha vhupo ha nnḓa ha ḓorobo na ha mahayani uri vhu kone u vha tshipiḓa tsha ikonomi .
U ṅwala risipi dza zwiḽiwa zwine zwa funeswa .
Tshipiḓa tsha mbadelo dza yuniti dza Thendelano ya PPP tsho khethekanywa u lingana vhukati ha Muhasho wa Vhashumi , na Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo , na Tshikwama tsha Ndiliso sa zwo tendelaniwaho khazwo nga u tou ṅwalwa .
Ri khou dzhia maga o vhalaho , hu tshi katelwa Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Muthelo wa Vhashumi u ṱuṱuwedzaho vhatholi uri vha thole vhaswa sa vhashumi .
Ni bvule zwiambaro zwa mivhala mivhili .
Vhuṱambo vhu ḓo farelwa hune Muambasada wa France Afrika Tshipembe vha dzula hone Pretoria .
Arali vha tshi tea u ṋea vhuṱanzi khothe , tshiṅwe tshifhinga kutshimbidzele kwa khothe ku nga itwa nga khamera ( fhethu ho dzumbamaho ) .
8.1 . Khabinethe i dzhiela nzhele uri Muvhuso wa Afrika Tshipembe wo rumela thimu ya phanele ya maimo a nṱha ngei Mozambique nga murahu ha tshiwo tsha u thuntshana he mapholisa mavhili a Mozambique a lovha kha mukano wa KwaZulu-Natal .
Khaedu khulwane kha u shandukisa tshumelo ya vhadzulapo , na vhashumisani vhanzhi vha kundwaho tshoṱhe nga ṱhoḓea dzo fhambanaho kha tshifhinga tshavho ( zwi tshi hanedzana na , khamusi , kha sia ḽa mushumo washu muhulu wo sedzwaho khawo ) .
A ro ngo tea u ita izwi na kathihi nga nnḓa ha zwo randelwaho sa zwi ṱanganedzeaho nga mbekanyamaitele .
Gumofulu ḽituku ḽa R3 150 nga muunḓiwa ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe na gumofulu ḽa ṅwaha kana R6 300 nga muṱa
Nyaluwo ya mbalo ndi tsumbo ya u vuwa ha ikonomi na uri zwo ṱangana na vhurangeli u bva kha Samithi ya Mishumo na Khonferentse ya Vhubindudzi ya Afrika Tshipembe , i ḓo bvela phanḓa na u khwinisea .
Zwi tshi elana na arali u shumiswa ha milayo ya muvhuso i ne ya langula u imiswa ha vhulamukanyi kha mulayo zwayo ho no thoma u shumiswa nga Mulayo wa Khothe dza Madzhisiṱiraṱa kana Milayo yo itwaho nga fhasi ha Mulayo , muhaṱuli o gudelaho o ṱola mbudziso nga vhuḓalo .
zwinepe zwa muvhala mutswu na mutshena zwa ID zwiṋa
Khabinethe yo dovha ya tamela mashudu vhoṱhe vho vhaisalaho uri vha ṱavhanye vha fhole .
Sitatisitiki zwi ḓo ḓivhadzwa sa zwa tshiofisi arali zwi sa nyeṱhi , zwi tshi swikelela ṱhoḓea dza ndeme na u vha zwo tea u fhira ṱhoḓea dza tshiimiswa kana zhendedzi ḽo zwi kuvhanganyaho .
Ri fanela u ṱanganedza khaedu dzashu , fhedzi zwa vhuṱhogwa zwi linganaho , ri fanela u pembelela u bvelela hashu .
Ndingo dzi ṱoḓwa kha vhomakone tenda vha vha vho rumelwa nga GP thendelo u thoma 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vhukoni ha u shuma kha thimu .
Zwikolo zwashu zwi tea u sumbedza ṱhonifho na ndivhuho kha u fhambana ha vhurereli .
u khwinisa tshiimo tsha maḓi
Zwibveledzwa zwihulwane zwa thekhinoḽodzhi na zwikili zwa nṱha zwo sumbedza nyaluwo khulwane kha mbambadzo ya ḽifhasi kha miṅwaha ha fumbili yo fhiraho .
Kha vhafumakadzi vhoṱhe vho kuvhanganaho hafha , hu tshi katelwa na vhoṱhe vha re kha zwiṱiriki zwashu na ofisini ṱhukhu dza tshiṱiriki , u shela mulenzhe havho kha mushumo wa ḓuvha na ḓuvha washu zwo tea u fhululedzwa na u livhuhiwa .
U fhurela thengophikhisano , zwenezwoha , ndi thendelano vhukati ha vhaṱaṱisani uri vha sa ṱaṱisane .
Nga nnḓa ha dzikhaedu u mona hoṱhe , ri ḓo bvela phanḓa na u tamba tshipiḓa tshashu .
Sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya u bveledza Phalamennde ya Vhathu i shumaho ine ya thetshelesa ṱhoḓea dza vhathu na u ṱuṱuwedzwa nga lutamo lwa u vhona uri hu na vhutshilo ha khwiṋe kha vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe , Phalamennde ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe yo dzhia tsheo ya u dzhenela kha maitele a u thoma Ofisi dza Phalamennde ya Demokirasi ( dzine dza ḓivhiwa nga u pfi dziPDO ) kha mavunḓu oṱhe a ṱahe .
Kha ri ambeKha ri ambe Itani mibvumo i no itwa nga zwipuka izwi .
Ri ḓivha hani uri ri na thaidzo kana ri a lwala ?
Vhuimo ha maraga wa vhashumi wa shango u ḓo dodombedzwa na u vhambedzwa na dziṅwe dziikonomi dzi bvelelaho .
Maḓi maṱuku a nga livhisa kha uri hu vhe na zwimela zwiṱuku , nyaluwo nga u ongolowa kana i si yavhuḓi , khaṋo ya fhasisa kana i si yavhuḓi , u gidimela u pakata kana u bva maluvha na u balelwa u konḓelela u ṱhaselwa nga zwitumbudzi .
Muraḓo ane a khou humbela zwishumiswa kana zwidodombedzwa u lavhelelwa uri a bviselele khagala lwo fhelelaho muhumbulo muhulwane wa u shumisa tshiko , na nḓila ya u kuvhanganya , u itela uri muṋetshedzi wa tshiko kana nḓivho a dzhie tsheo a tshi khou ḓivha uri a nga tendela tswikelelo yeneyo na .
Nga nṱha ha izwo zwoṱhe , vhaswa vha ḓo dovha u thuswa nga tswikelelo ya zwikhala zwa mbambadzo , hu tshi katelwa nḓisedzo ya zwibveledzwa u itela mbekanyamushumo ya zwiḽiwa zwikoloni .
Arali mapholisa vha si na vhuṱanzi ha uri hu tea u vha na vhutshutshisi , muthu onoyo ha nga ḓo gwevhiwa nga u ṱavhanya .
Ndi zwivhumbwa zwifhio zwi no fhufha ?
Thagethe dza kushumele dzo vhewa u itela u khwinisa u vhulunga masheleni , u shuma nga u angaredza ha mielo ya nḓisedzo ya tshumelo .
Itani na u ṅwala zwipiḓa zwa tshiṱori zwi no khou ṱahela afho kha mitaladzi i si na tshithu .
Tshipikwa tshoṱhe tsha u sasaladza u pika nga muhumbulo ndi u lugisela u tendela u engedza nḓivho .
U dobela malaṱwa lwa tshayanzudzanyo kha maḓaleḓale zwo phaḓalala kha ḽa Afrika Tshipembe .
Dathabeisi ya zwa vhukwamani i ḓo khwiniswa musi u ṱolwa na u khwaṱhisedzwa ha tshiedziso tsha u thoma na zwiko zwi tshi khwaṱhisedzwa .
Vhushaka ha ndeme vhu hone vhukati ha ṱhumanyo ya mutshimbilo na tshikhala tsha fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho , sa izwi ṱhumanyo ya mutshimbilo kanzhi i tshi katelwa khazwo , kana u dzheniswa fhethu ho salaho hu tshi pulanwa fhethu ha nnyi na nnyi hu konḓaho .
Kha tshikhala tsha u thoma , u ḓisedzulusa zwi baḓekanywa na u ḓivhudzisesa nga ha khumbulelo dzau nga ha vhathu , zwiwo na milayo i songo ṅwaliwa ine ya vha tshipiḓa tsha nga ha uri vhathu na vhupo zwi tshenzhelwa hani .
Vho Mike Warren vho kovhekanya kubambiri nga ha kuitele uku .
Mmbi dze dza vha thola dzi khou dzhiela fhasi Thendelano na milayo yoṱhe .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo vha shumaho na masipala kha IDP kana kha mafhungo a u shela mulenzhe ha tshitshavha u fana na NGOs .
Tshigwada itshi tshi ḓo dovha hafhu tsha shuma na miṅwe mihasho ya muvhuso khathihi na mazhendedzi kha u thudzela thungo zwiṅwe zwikhukhulisi zwa vhubindudzi na nyaluwo ya mabindu .
Kha ri ṅwale
Iṅwe khaedu ye ra ṱangana nayo ndi musi vhaṅwe vhaiti vha mbilo vha tshi ṱoḓa masheleni nṱhani ha mavu , zwine a zwi ri thusi tshithu u shandukisa tshivhumbeo tsha vhuṋe ha vhulangi ha mavu .
Ḽifhasini , tshitshavha tsha dzitshakatshaka tsho wanedzwa tshi songo humbulela ngauri nga hei khombo ya zwino a ho ngo vha na tsivhudzothangeli i fushaho .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u ṋetshedza mishumo nga kha Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Ṱanḓavhudzwaho , zwihulwane kha sia ḽa mishumo mihulwane u fana na ndondolo , u kunakisa vhuponi ha zwimela , zwa u lugisa dzi phaiphi dzi no khou bvuḓa na kha u fhaṱa dzibada .
Hezwi zwi katela u ṋetshedza mbekanyamushumo yo ṱanganelanaho ya maga ane a ḓo shuma kha u thusa miṱa zwa zwino ine ya khou lemeleswa nga zwikolodo , na u thusa miṱa uri i songo lemeleswa nga zwikolodo kha zwifhinga zwi ḓaho .
4 . Vho Patrick Khulekani Dlamini vho tholwa hafhu sa Muofisiri Mulanguli Muhulwane wa Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika na Mulanguli Muhulwane wa Bodo .
Vhupfiwa vhulapfu vhu nga leludza mihumbulo mihulwane ine vha khou ṱoḓou i swikisa .
Fhethu hu re tsini na milambwana tshifhinga tshinzhi hu humbulwa nga murahu nga vhabveledzisi u vha fhethu ha mveledziso dza fhethu ho tsitsikanaho nga maanḓa kana mveledziso ya vhubindudzi .
Vhufarisani ha miṅwaha mivhili vhu ṋea Afrika Tshipembe tswikelelo thwii kha miḽioni dza vhaendi vha China vhane vha nga endela ḽino kha zwa mabindu na zwa vhumvumvusi , u maketa shango sa hone vhupo ha u dalelwa .
Tshivhumbeo tshiswa tsha mugaganyagwama tshi sumbedza mveledziso dza mbekanyamaitele , milayo na zwiṅwe zwiteṅwa zwine zwa kwama masheleni a teaho u shumiswa hu tshi katelwa na pulane dza kushumisele kwao .
Madzina a zwikolo zwoṱhe zwi re kha vhupo
Nḓila ine masheleni a tshikolo a langulwa ngayo , sa zwo sumbedzwaho sa tsumbo kha mugaganyagwama wa zwa masheleni na zwitatamennde , i ḓo vha nḓila nthihi ya u ṱola u lugela ndangulo .
Ṅwalululani mafhungo aya ni tshi thoma nga Mulovha . ho momelahoho tevhela ho ḽa
7.3 Mulanguli a sa Shumiho hone kha Bodo ya Bannga ya Mveledziso ya Vhulimi na Mavu :
Mbekanyamaitele i tea u vha ine ya kona u shumisea na u pfesesea kha miraḓo yoṱhe ya mutevhe wa tsireledzo wa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Themendelo : Tshenzhelo kha mveledziso ya mbekanyamaitele na musaukanyo ; tshenzhelo kha musaukanyo wa ikonomi na ṱhoḓisiso .
Nḓivhadzo : Figara dzi re kha zwitangi dzi sumbedza uri phesenthe ya ndingandinganyo tsukanyo ya amino esidi u ya nga u fhambana .
- Nga miṅwaha ya vho 1990 , u kavhiwa nga HIV ho fhungudzea lu akhamadzaho hu nauri zwino hu khou tsela fhasi .
Vhukonḓi ha thaidzo dzenedzo vhu ṱoḓa kuhumbulele kwa muthu na u ḓidzhiela tsheo na zwone zwi shumiswe .
Ni vhona u nga " Ndo tou pfa u nga ndi muloro " zwi amba mini ?
3 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha muvhigo na vhudzheneleli ho itwaho nga ha vhuimo ha u fhuriwa lwa vhudzekani , u tambudzwa na milandu muhulwane ya vhuḓifari hu si havhuḓi kha miraḓo yo tholiwaho kha Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( SANDF ) ine ya tikedza Mishini wa U ḓisa Vhudziki wa UN kha Riphabuḽiki ya Dimokirasi ya Congo .
Zwipiḓa zwivhi na zwivhuya zwi fanela u sumbedziswa , u vhambedzwa kha mbuno na / kana mihumbulo .
Nga ṅwaha wa 1987 , khathihi na maṅwe mazhakanḓila a nndwa ya u lwela mbofholowo khathihi na vharangaphanḓa vha zwa sialala vhe vha vha vhe na mbonelaphanḓa , vho swika he vha thoma dzangano ḽa Vharangaphanḓa vha zwa Sialala ḽa Afrika Tshipembe ( Contralesa ) he vha dovha hafhu vha khethwa sa Mudzudzanyi wa Lushaka .
Kha ikonomi i fanaho na yashu , vhuvhambadzi ha inifomala ndi vhutshilo ha khethekanyo khulwane ya vhathu .
Tshanduko a dzo ngo guma fhedzi kha tshanduko khulwane ine ya nga ḓura .
U tzhipa ndi vhutshinyi,nahone ndi mutshinyi fhedzi ane a tea u hweswa mulandu .
Tsireledzo i badelela ndozwo yo vhaho hone kha tshiimiswa tsha zwa masheleni nga mulandu wa u sa badelwa ha khadzimiso kha bindu kana khadzimiso ya masheleni a thandela nga murengi kana mukolodi wa shango ḽa nnḓa nga mulandu wa u bvelela ha zwiitei zwa mveledzazwiwo zwa poḽitiki kana zwiitei zwa mveledzazwiwo zwa makwevho zwo tsireledzwaho .
Thendelano i dovha ya tendela miraḓo ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) na Ndangulo ya Mivhuso nga ha Mveledziso u ḓisa maswole a u langa u vhewa ha mapfumo fhasi .
Ri tea u swikela zwipikwa zwashu zwa mishumo , pfunzo na vhugudisi .
5.3 Khomishini yo sumbedza ( kha Ndima ya 4 afho murahu ) zwiito zwine zwa tea u lavheleswa na zwine zwa tea u langulwa .
25 . U tholwa hafhu ha Vho Ebrahim Mohamed sa Khomishinari ya khomishini ya Vharengi ya Lushaka .
Dzulelani phanḓa no kotamisa ṱhoho .
Mulayotibe ndi mutheo une wa sedza kha u ṋetshedza hu u itela u alusa zwithu zwa ndeme na maitele sa zwe zwa vheiswa zwone kha tshiteṅwa 195 ( 1 ) tsha Ndayotewa kha ndaulo ya tshitshavha ; u ṋetshedza zwa u pfuluswa na u humbelwa u ya u shuma huṅwe ha vhashumi kha ndaulo ya tshitshavha ; u langa u hanelwa ha vhashumi vha muvhuso u ita vhubindudzi na muvhuso ; u ṋetshedza maga a maitele kwae na vhungoho zwine zwi katela u thomiwa ha Yunithi ya Ndaulo ya Maitele Kwae , Vhungoho na Thuso ya Vhuonyolosi ya Thekiniki .
Makanda / makhwathi a miroho
U shumiswa ha zwishumiswa zwa mbekanyamaitele u ṱuṱuwedza thivhelo , phungudzo na u bveledzululwa ha malaṱwa .
Zwine vha tea u ita kha nyimele ya shishi .
U langula khaṱhululo kha khothe dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe zwi ḓo thusa zwihulu kha u dzudzanyulula maitele , zwine hezwo zwa ḓo ṋetshedza nḓila ya khwiṋe ya u ṋetshedza thuso nga muhasho .
Kha u swikelela ndivho iyi ya vhuṱhogwa , khomishini yo bveledza zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa sumbe .
Aya maga a sedzuluswa nga fhasi ha tshiteṅwa tsha adzhenda tsha ' Mafhungo a bvaho kha mambiwa a muṱangano wo fhiraho ' .
Sa i zwi hu si mavu aya oṱhe ane a khou ṱoḓea nga u ṱavhanya , vhupo uvhu vhu ḓo bveledziswa nga maitele a luṱa nga luṱa , zwi tshi bva kha u vha hone ha themamveledziso ya tshumelo nnzhi .
Muhumbeli wa mushumo wa vhukuma u tea u vha na nḓivho na tshenzhemo zwi ṱoḓeaho zwa milayo na mbekanyamaitele zwa dzinnḓu , pfunzo na zwikili zwa mveledziso ya mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi , vhushaka ha mivhuso miḽedzani , masheleni a tshitshavha na ḽitheresi ya khomphyutha .
Kha ri ite nyito Gerani magaraṱa aya kha mitalo yo ṱhukhulwaho ni kone u livhanya ḽeḓere na tshifanyiso tshi re tshone . eapula emere dc m
U tholwa hoṱhe hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dzavho na u sedza arali vha si na milandu .
Atikili iyi i na tshinepe ?
Ṱhoḓea dza u fha Pfanelo Ṱavha Zwimela Zwiswa :
Hune zwa vha zwo tea , nyimele dza tshipentshela dza konṱiraka dzi a tea u vhewa khagala u itela u katela thundu dzenedzo , tshumelo dzenedzo kana mishumo yeneyo .
Kha mulandu muṅwe na muṅwe , muthu o fariwaho ha nangi fhedzi u thetshelesa ṱhoḓea , na ngeletshedzo ya zwa mulayo i nga khwaṱhisedza fhedzi mushumo wa u thetshelesa .
I khwaṱhisedza mushumo wa Phalamennde , une wa vha wa u imela vhathu na u vhona uri ndi muvhuso wa vhathu u re fhasi ha Ndayotewa .
b ) U bula zwisumbi zwi no pimea zwa u bvelela ha thandela
U shela mulenzhe nga iwe muṋe : zwi tshi ya nga u swikelelea ha bindu
Hu ḓo khwaṱhisedzwa u shumiswa na u fha vhathu nḓivho ya zwiga zwa lushaka .
U londola / vhavhalela zwifuwo hayani - hu tshi katela hune zwa dzula hone , zwiḽiwa zwazwo , maḓi , u ita zwifuwo zwi dzule zwo kuna
Tshiṅwe na tshiṅwe tshi fhethu huthihi kha bugu nthihi , zwo ralo zwi thivhela u ngalangala ha maṅwalwa .
Modulu uyu wo dzhenisa matheriaḽa o bveledzwaho nga zwiimiswa zwi tevhelaho na thikhedzo khulwane ya vhashumisani vha dzitshaka .
fhethu ha ndingedzo
U sikwa Muhasho wa zwa Masheleni u shumaho lwo fhelelaho hu na vhashumi vho pfumbudzwaho zwavhuḓi .
Tshi tshi sedza murahu tsha vhona tshibode tshi sa vhonali ngauri tsho vha tsho tshi sia kulekule .
Uyu mutukana a sokou ṅwethuwa o vha lavhelesa vha tshi tsa ndunduma vha tshi ṅuṅuna lwavhuvhili .
Maelana na zwa vhupulani ha tshikhala na nyolo ya mishumo , hu na phambano khulwane vhukati ha fhethu ha u kuvhangana ha nnyi na nnyi na senthara dza thengiso , kha fhethu ha vhudzulo hu re kule na afho hu re kha zwipiḓa zwa ḓorobo zwo bvelelaho .
6.1 . Khoro ya Vhueletshedzi na Vhutumbuli ya Lushaka :
U sala murahu - Komiti ya Wadi i nga humbela mivhigo ya tshifhinga tshoṱhe nga ha thandela na tshumelo .
Thebulu ya 17 , afho fhasi , i fha muṱoḓo wa tshaka dza nḓila dza u tikedza na dza u monithara dzi no yelana nadzo .
Zwisumbi ndi nḓila ya u pima u bvelela ha thandela .
Thandela dzo kumedzwaho dzi ṱoḓaho u dzhenelela ha tshitshavha na mihumbulo na tshifhinga tsha u ṋetshedza musi hu tshi tea u vha na vhuvhudzisi na musi hu tshi ṱoḓea mafhungo .
u itela masia oṱhe - masipala na tshitshavha - uri vha thetshelesane u fhirisa u sokou amba vhoṱhe
Mulangadzulo , ri sa hangwi thavha ya khaedu ye ra vha nayo ye ra lwa nayo , ri Vundu ḽine ḽa kha ḓi vha ḽiṱuku .
Vhufarani uhu hu katela thandela dzi fanaho na vhubindudzi ha zwa masheleni kha khothe na u ṋetshedza vhupfumbudzi kha vhalanguli na thikhedzo ya ndangulo ya thandela .
Khonadzeo ya thandela ya u bveledza hafhu fulufulu ḽi vusuludzwaho u itela ṋetshedza buloko ya nḓisedzo ya fulufulu ḽi vusuludzwaho .
6 Ro ya fhethu hunzhi hu no takadza kha ḽa Guteng .
Muṱoliwa u a kona u nanga uri a vha hone nga tshifhinga tsha ndango .
Zwo ralo , u shuma mushumo kwawo , tshifhinga tshoṱhe vha tshi tou thoma , zwi fhungudza u ḓurelwa ha rakonṱiraka , zwa khwinisa phurofiti na u sa nyeṱha ha mushumo , zwa fhedza zwo khwinisa nyanḓafhadzo .
Tshelede ine ya rumelwa ( i tshi bva kha nnyi )
Vho isa mbilaelo kha masipala nga ha u shayea ha nḓisedzo ya tshumelo malugana na u hwala ha mashika .
Zwivhuya ndi zwa uri tshitediamu tshiṅwe na tshiṅwe tshi ḓo lugela mutambo muṅwe na muṅwe , nga nnḓa ha mutambo u welaho kha khethekanyo nkene .
Nga ngoho hu na zwinzhi zwine zwa khou itwa kha u fhaṱa ḓorobo dzashu dza migodini .
Ndi nnyi ane a nga ita khaṱhululo ya nga ngomu ?
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya zwa Sibadela Tshumelo dza dzilafho ḽa shishi Mbilo dzavho dzo leludzwa U shandukela kha iṅwe khetho ya mbuelo Mutengo wa u vha muraḓo Tshumelo dza GEMS Kha vha ḓidzhenise kha u lwa na vhufhura Komiti dza Tshikimu Kha vha vhilaele nga nḓila i fhaṱaho Mutevhe wa maipfi
Ndivho yashu hu tea u vha u ṱoḓa u swikela maanḓa a vhuthihi ha u shuma roṱhe .
Roṱhe kha ri vhe vhatsireledzi vha mbofholowo yashu na demokirasi .
Gavhelo ḽa themamveledziso dza dzingu nga vhunzhi ḽa mahala kha muvhuso wapo .
Vha tea u isa khumbelo yavho kha Mulanguli wa Mulayo wa 36 wa ṅwaha wa 1947 phanḓa ha dzi 31 Ṱhafamuhwe dza ṅwaha une tshifhinga tsha u ḓiṅwalisela havho tsha vha tshi tshi khou guma .
Muvhigo wa ṋamusi wa mitambo .
Masambelo a u ṱambela a re na maḓi a fhisaho na a rotholaho , tshisibe na thavhula ( kana tshiomisazwanḓa )
Ri themendela maga o vhalaho u khwaṱhisedza tshomedzo dza u lwisa vhuaḓa dza Afurika Tshipembe :
Vhakhethi vha ṅwaliswaho vha nga khwaṱhisedza uri vho ṅwaliswa nga nḓila yone kha mutevhe wa vhakhethi naa .
( n ) u wana tshigwevho tshi sa vhaisesiho arali tshigwevho tsho randelwaho tsha mulandu wawe tsho shandukiswa vhukati ha tshifhinga tsha musi a tshi khakha na tshifhinga tsha musi a tshi gwevhiwa ; na
Zwiṱori na tshenzhemo ya miṱa ya kale / vhaaluwa na miraḓo ya tshitshavha-ho katelwa na zwiḽiwa , zwiambaro na zwiendedzi
5.3 . U tholwa uhu hu ḓo khwaṱhisa vhukoni hashu ha mashumele kha zwa u ita ṱhoḓisiso khathihi na u sengisa zwiito zwoṱhe zwa vhugevhenga na zwa vhuaḓa .
Munna o tswa halwa na tshishumiswa tsha elekiṱhironiki , tshe tsha fhedza tsho wanala .
6.1. Zwi tshi tshimbilelana na khuwelelo nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa ya uri fhungo ḽa u fhungudzwa ha vhathu mishumoni zwi tshi khou itiswa nga nyimele dza ikonomi shangoni ḽashu ḽi vhe ḽo fhahewa , Khabinethe na yone i dovholola u humbela vhatholi uri u fhungudza vhathu mishumoni zwi tou vha fhungo ḽa u fhedzisela , khathihi na uri dziṅwe nḓila dza u thoma zwiswa na dzi re hone dza u langa tshinyalelo dzi sedziwe u itela u vhulunga mishumo .
ḽine ḽa sumbedza zwe Tata ḽa imela zwone . uvha
VHA SHELA MULENZHE HANI KHA U SEDZULUSWA HAFHU UHU ?
Ngeno hu uri mbadelo dza u thoma mahatsi a tshikale , u tou fana na buffalo , zwi tshi dzulela u vha nṱhesa , ndondolo dzi fhasi .
Hu khou vha na mvelaphanḓa kha nyambedzano vhukati ha Sudan na South Sudan kha mafhungo a songo khunyeledzwaho maelana na phandekano .
Mafhungo oṱhe o teaho a u ita ndingo ya vhupo yo dodombedzwaho kana musaukanyi wa mafhungo a fanela u waniwa .
Maitele a vhushaka vhukati ha mivhuso a ṱoḓa u dzudzanywa ha mbekanyamaitele na zwithu zwa ndeme zwa muvhuso .
2.2.9 Naho ho vha hu tshi khou shumiswa mulayo wa vundu , Mulayo wa u Pfiwa ha Sialala ha Milandu ya Vhugevhenga na ya Mitani wa KwaNdenele wa,1984,u kha ḽi shuma kha izwo zwipiḽa zwa Mpumalanga zwi re tshipiḓa tsha KwaNdebele ya kale .
U swikelela bono iḽi , mimasipala yo ṱuṱuwedzwa u fhaṱa demokirasi yadzo nga u bveledza zwiṱirathedzhi na nḓila dza u dzhenela hu sa gumi na vhadzulapo , mabindu na zwitshavha zwa vhadzulapo .
Ri a tenda uri arali zwo fariwa zwavhuḓi , maguvhangano oṱhe a nga shela mulenzhe lu mangadzaho kha u fhungudza vhushai na u shaya mishumo .
Vhadzulapo vhoṱhe vha tea u swikelela tshumelo dzine vha tea u dzi wana .
Mbuelo dzi no bva kha magavhelo a nyimele , ndiliso na u ṋetshedzwa ha masheleni zwi ḓivhiwa sa mbuelo nga nḓila ye Masipala wa Buffalo City wa tevhedza nḓila , maimo kana pfanelo dzoṱhe dzi re hone kha thendelano .
Kha mithelo yoṱhe ya ndeme vha Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe vha ṋetshedza pfunzo na thikhedzo kha vhatheli nahone vho zwi ita sa zwa ndeme kha u thoma ngazwo u ṋetshedza mafhungo ane a swikelelea nahone a re khagala ngau tou ralo .
U tholwa ha vhashumi vha vhuendelamashango zwi kha ḓi vha tshihali tshihulwane kha u lwa na u shaea ha mishumo .
NCOP i ṋea vhupfiwa kha vhuvhambedzanyi ha mavunḓu a ṱahe a Afurika Tshipembe na u ṋetshedza hafhu muvhuso wapo vhuimo ha u dzhenela kha khaseledzo dza vhusimamilayo kha vhuimo ha lushaka .
Naho maitele aya a sa tou vha khagala tshoṱhe sa zwe zwa dzinginywa afha , na ho zwo ralo a na masiandaitwa a vhuṱhogwa kha mbekanyamaitele .
Mvelelo ya mbekanyamushumo ṱhukhu iṅwe na iṅwe i ḓo elwa ṅiṅwaha miraru miṅwe na miṅwe .
Maitele avhuḓi a vhuthathatshili a mutheo
O dzhia tsheo ya u dzhia nyadzimo ya tshelede kha ndaka ine bisimusi ya vha yo i renga nga tshelede kha miṅwaha minzhi yo fhelaho .
Nga maṅwe maipfi , bugu ya Gireidi ya 1 a i tei u fana na ya Gireidi ya ya 2 kana ya 3 , dzi tea u fhambana .
Zwa ndeme zwi teaho u dzhielwa nṱha nga miraḓo ya komiti dza wadi na vhashumi vha masipala , musi hu khou dzhiiwa tsheo ndi tshipiḓa tsha vhurumelwa kha komiti dza wadi , u vha vhavhulungi vha ḓiimisaho vha komiti ya wadi .
Kha hedzi dzoṱhe , dza 41 800 dzo vha dzi khou ya kha Vhuṋetshedzathuso ha Vhuḓivhulahi , hu na vhathu vhane vha khou ṱoḓa ndamulelo kha khakhathi dzo kalulaho na thuso ya shishi .
U bva nga 1994 , ho dzulela u vha na nḓisedzo ine ya ḓi dzula i tshi khou khwinisea ya thusedzo ya zwa matshilisano kha vhavhuelwa vha fhiraho 16 miḽioni , zwine zwi dovha zwa vha vhuṱanzi ha uri zwi khou shumela vhashai nga ngoho kha matshilo avho .
15 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Nḓivhadzamulayotibe wa Muhasho wa Muno wo leludzwaho u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Tshivhalo tsha vhaimeli vha vhutsireledzi na mutakalo vha mushumoni kana tshipiḓa i ḓo vha :
Senthara idzi dzo ḓisa tshumelo dza ndeme dza muvhuso tsinitsini na zwitshavha .
Mirerisano ine ya ḓo vha hone ṋamusi i ḓo thusa nga u shandukisa tshivhumbeo tsha maitele a Gauteng , ane a nga ḓivhadza mahumbulwa ashu na u shela mulenzhe kha maitele a lushaka .
U swikelela nyaluwo ya ikonomi ya nṱha , vundu ḽi tea bveledza vhukoni kha zwa mushumo ho angalalaho .
Ho sedzwa thendelo u thoma na u ḓiṅwalisa kha DMP yo teaho
Komiti ya Wadi i nga thoma komiti ṱhukhu nthihi kana dzi fhiraho nthihi ya ita uri madzangano a tshitshavha a shele mulenzhe khadzo .
Zwino , hu na tshivhalo tshi no khou engedzea tsha tshenzhemo ya dzitshaka i tshi khou livhiswa kha Tshipembe ha Afrika , hune ha khou thoma u vhonala sa dzingu ḽi re na vhukoni vhuhulwane .
Banditshi na malabi zwine zwa vha na malofha zwi fanela u valelwa kha bege ya matshekasi na laṱiwa kana zwa rumelwa kha feme ya malaṱwa dzo teaho .
Maḓi a bvaho kha zwiko zwiṅwe fhasi ha mavu a nga vha na ḽeveḽe ya nṱha ya gesepfuḓi , nṱha ha tshivhalo tsha nṱha tsha dzikhaboneithi .
Muvhuso u ḓo shumisa sisiṱeme ya ndangulo ya tshiwo kha bada dza lushaka .
Khabinethe yo sumbedzisa nga ha nḓivhadzo dza zwenezwino nga mazhendedzi mararu mahulwane a vhupimi ..
Ndango khulwane ya tshiṱirathedzhi tsho themendelwaho ndi ya mutikedzo , une u ḓo sedzwa khawo , khathihi na u ṋetshedza tswikelelo i konadzeaho kha lushaka lwa ikonomi luṅwe na luṅwe lwo ḓaḓaho khathihi na mutikedzo .
Zwivhangi zwa nyaluwo zwa u shandukisa vhushaka ha mannḓa kha zwitshavha zwo ṱalutshedzwa .
Ṱhanḓavhudzo yo ḓoweleaho ya vhuyaḓa ndi iyo ya u shumisa ofisini ya phuraivethe u itela u ḓivhuedza .
U khwaṱhisedza vhulanguli vhu re na vhukoni ha zwigwada zwa zwiendedzi zwo dzulaho zwi sa shumiswi Dzikhaedu :
Vhathu vha re na dzangalelo kha , kana kuhumbulele malugana na , kana vhane vha nga kwama kushumisele kwa tshiko kha tshumelo nngede
Ndayotewa ya Tshifhinganyana yo ṋetshedza muhanga wa u shandukela kha muvhuso wa dimokirasi .
U shela mulenzhe kha miṱangano ya u sedzulusa dzimpfu .
Muholo we vha u wana ndi wo tewaho kha ḽeveḽe ya mutheo ṱhukhu .
Hezwi ndi zwine ngazwo ra khou fhaṱa mbanḓe dza bola ya milenzhe hune ahu athu vhuya ha fhaṱiwa na luthihi .
Ngeno mafulo a nyelulo o engedzea ḽifhasi ḽoṱhe , u katela hu kha ḓi vha hu sa takadzi , nga maanḓa kha madzingu a shayaho nga maanḓa .
Masheleni a swikaho henefha kha R44 miḽioni o wanala murahu u bva kha vhashumeli vha tshitshavha vhane vha khou vhuelwa zwi siho mulayoni kha magavhelo a dzinnḓu , hu uri u kulumagiwa ha sisiṱeme ya magavhelo a matshilisano kha vhufhura zwi khou ya phanḓa .
Naho zwo ralo , khwiniso nga zwiṱuku zwiṱuku kha mitengo ya ndaka i ḓo thusa u fhaṱa hafhu lupfumo lwa muṱa .
Mahoro aya a ḓo kona u dzhena kha data ya tshidzumbe ine ya topola vhone nga dzina .
U ḓadzisa izwo , thandela dza mveledziso ya maḓi dza 98 na dza 51 dza zwa vhuthathatshili dzo fhela .
O ri u fhufhela nnḓa nga fasiṱere , a gidima a tshi ya u ṱoḓa thuso , vhaṱhaseli vhawe vhe murahu .
Kha vha vhambedze lwa u sasaladza ngona iyi na dziṅwe ngona dzi ṱanganedzeaho , sa zwo ṱalutshedzwaho kha khoudu ya SANS .
Ambani na khonani yaṋu nga zwine phanḓa ha bugu iyi ( khavara ) ha ri vhudza .
( a ) tsheo yawe ; na ( b ) mbadelo dzi no tea u badelwa , arali dzi hone , kha fomo ino tshimbilelana na Fomo 3 ya Ṱhumetshedzo A ya Milayo :
Mulayo wa zwenezwino wa nga ha tshumisano dza nnyi na nnyi na dza phuraivethe wo vheiwa Miraḓo ya Komiti ya Wadi ya dzudzanya muṱangano wa nnyi na nnyi u amba nga ha mafhungo aya na u ṋea muvhigo kha khoro .
20 . U BVISELA KHAGALA LWA KHOMBEKHOMBE HA REKHODO HO SEDZWA 20 .
Muṱaṱisani wa miṅwaha ya 21 wa thuthuthu o vha MuAfrika Tshipembe wa u thoma u bva 1980 u wina tshiphuga tsha Grand Prix nga murahu ha u wina muṱaṱisano wawe wa u thoma wa Vhugwena ha Moto3 .
Kha nyimele ine thendelano kana ndaela dze dza sumbedziswa hafha dza wanala uri a dzi sa kombetshedzei kana dzi sa shumi nga vhanga ḽa zwiṅwevho , milayo kana milayo yo tiwaho yeneyo i ḓo bviselwa thungo kha milayo yo tiwaho yo salaho nahone milayo yo tiwaho dzo salaho dzi ḓo dzula dzi tshi khou kombetshedzwa na u shuma .
Maitele a khorotshitumbe ya muvhuso wapo o vulelwa nnyi na nnyi
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u vhona uri hu khwinifhadzwa kushumele kwa khothe dzashu , u itela phungudzo ya tshivhalo tsha milandu yo salelaho murahu .
( b ) mushumo wo ṋewaho nga mulayo kha muṅwe Muraḓo .
Ho sedzwa thendelo u thoma,mutevhe wa tshumelo dzo themendeliwaho na tshumiso ya fhethu ha u arela ha ḓuvha
Vha inga vhe mahayani avho nahone a vha ṱoḓi zwiendedzi .
Thikhedzo ya Ofisi ya zwa Vhuendelamashango ya Sunshine Valley .
Ngudo i khagala : uri hu vhe na nyaluwo , ri ṱoḓa nḓisedzo yo khwaṱhaho na i fhulufhedzeaho ya muḓagasi .
Dipuḽoma kana digirii ya ndaulo ya zwa vhuongi na pfunzo zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Ambani ngazwo .
U ṋetshedza na u khwaṱhisedza tswikelelo , ya tshumelo dzo angalalaho , dzo ṱanganelaho Eastern Cape , hu tshi khou ombedzelwa nḓila ya ndondolo ya mutakalo ya mutheo , u shumisa lwo fhelelaho zwishumiswa zwoṱhe u itela u konisa yoṱhe wa zwino na wa tshifhinga tshiḓaho u ḓiphina nga mutakalo na vhuḓi ha vhutshilo .
U fhufha nga nṱha na fhira nga fhasi ha zwithu , u kokovha , u namela , u fhufha , nz .
Vhadzulapo vha takadzwa vhukuma nga u fhaṱiwa ha tshikolo itshi nahone vhabebi na vhone vho shela mulenzhe kha vhuṱambo ha u ṱavha miri vhe na minista .
Zwiṅwe zwo swikelelwaho nga Nomboro ya shishi ya u Lwa na Vhutshinyi ha Lushaka zwi katela zwi tevhelaho :
Musi ni tshi ṅwala maanea ni tea u tevhela maga maṱanu .
Vhalanguli vha fanela u tendela zwithu kha kuitele u ita uri nyimele na vhupo zwi vhe zwapo .
U ṋetshedzwa ha kiḽasirumu dza tshifhinganyana zwo ita u funzwa hu bvele phanḓa .
Kha zwiṅwe zwiimiswa zwa ndondolamutakalo zwa mahayani , zwine zwa bveledza tshivhalo tshiṱuku vhukuma tsha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malwadze , mbadelo dza nṱha dza u zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwa tshizwino zwino zwi amba uri hezwi a si thandululo i vhulungaho masheleni kha thaidzo ya malaṱwa .
Ṱhahalelo ya ndivho dzo tendelaniwaho zwi amba uri tsheo a dzi na ndumbo i re khagala .
U sumbedza vhuṱanzi ha u shuma mushumo wa mikhwa na u vha wavhuḓi kha tshitshavha tsha lutendo na tshitshavha nga u angaredza .
Sialala ḽi khethekanya vhukati ha avho vha re kha thekhinoḽodzhi , avho vha re kha mafhungo na vhudavhidzani na avho vha re kha vhumvumvusi na nyanḓadzamafhungo vha thoma u sa tsha vhonala nga maanḓa .
U shumiswa ha milayo na zwilinganyo kha thandela .
Arali khumbelo i ya shishi , vha nga rumela khumbelo kha :
Wanani uri ni ḓo tea u shumisa zwishumiswa zwa ṱafulani zwifhio kha u ita saḽadi .
Mundende u ḓo khathiwa malugana na :
Zwiṅwe zwikolo zwo dzulela u vha na u ḓalesa .
Muvhuso wo fhiraho wo shumisa nḓila dza theo ya mulayo u itela u shumisa lushaka ulu lwa khethekanyo u khethekanya tshitshavha u ya zwigwada zwo fhambanaho .
Ṱhalutshedzo ya mishumo : U leludza u thoma u shumisa na u konanya Mulayo wa PAIA nga Muhasho wa zwa Vhuendelamashango na u ṋetshedza nga ha PAIA ngomu kha Muhasho . 4 .
Vha sedza milandu i vhidzwaho efisem nga Akans ( mafhungo a tshiṱangani ) kana ma miṱani ( hu si a vhugevhenga ) .
Ho sedzwa mushumo muhulwane une mabindu maṱuku a khou ita kha u ṱuṱuwedza mushumo wa ikonomi na mushumo - na u bveledzisa u manḓafhadzwa lwa ikonomi yo ṱanḓavhuwaho -ṅwaha uno ri khou sedza kha vhuṱhogwa ha u ṱanḓavhudza Mbekanyamushumo dza U alusa Mabindu Maṱuku .
Tshivhalo tsha mbekanyamushumo ṱhukhu tsho engedzwa dza vha nṋa , u itela u kona u ṱalusa tshaka dzo fhambanaho dza zwibadela zwo khetheaho , khathihi na u ṋetshedza zwifhaṱo kha Zwibadela zwa Vhugudisi ha zwa Maṋo .
Kha ndima iyi ri sedza nḓila yo ḓoweleaho , ngona ya u tandulula thaidzo .
Ṱhoḓisiso dzo sumbedza u bvela phanḓa hu hulwane zwi tshi ya nga dzi nomboro .
Arali zwa bala i ya kha murangaphanḓa wa sialala muhulwane ane a vhidza khothe ya sialala .
Milayo ya Batho Pele i khwaṱhisedza maitele a u shandukisa tshumelo ya tshitshavha uri i kone u fhindula ṱhoḓea dza zwitshavha na u tevhedza pfanelo .
Mudzhenelano vhukati ha rekhode idzi mbili , nga maitele a u wanulusa mbalotshikati ya vhukuma ya rekhode mbili dzi re henefho kha mbalotshikati ine ra i ṱoḓa :
Khothe yo fha tsumbo ya milandu ine khayo mabulayo a itwa nga vhanga ḽa uri vhathu vha vha vha khou ṱoḓa u ḓitsireledza kha u loiwa .
Ndambedzo ya mbekanyamushumo dza pfushi dzo ḓi dzula dzi nga kha mphomali ire na maga ye ya vha i songo lingana u tendela muhasho uri u ṋekedze zwiḽiwa vhagudi vha zwikolo zwa sekondari .
6.1 Khabinethe i khoḓa vhatheli vha dzimiḽioni vho no ḓadzaho na u vhuisa fomo dzavho dza muthelo wa mbuelo .
Zwino , nga zwenezwo , muvhuso wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe na Riphabuḽiki ya Namibia yo tendelana kha zwi tevhelaho :
U bva mathomoni , Khabinethe i tama u bvisela khagala mafhungo asi one a uri Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho hana u fhindula mbudziso Phaḽamenndeni .
3.1 . Ho vhigwa tshiwo tsha ASF kha bulasi mbili ngei Mfuleni hune ha vha Kapa Vhukovhela .
Komiti ya Mbekanyamushumo i dzudzanya mushumo wa NCOP na Komiti ya Vhadzulatshidulo i ita themendelo nga ha kushumele kwa Komiti na dziṅwe foramu dza NCOP .
Mbekanyamaitele dza ANC dzo itwa ho sedzeswa u dzhiela fhasi iṅwe na iṅwe ya phuphu idzi , nahone ndo no ḓi hanedza mbekanyamaitele idzi kha Khabinethe na musi zwi khagala .
2.2 . Uno ṅwaha vhatheli vhanzhi vha ḓo dovha hafhu vha ṱhaṱhuvhiwa nga khomphuyutha u itela u leludza maitele .
Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tshi tea u bveledza Modele wa u Tikedza na u fha tshelede Tshikwama u itela thendelano ya Matshudeni vha Zwisiwana na avho vho " Salelaho Vhukati " u ya nga mulanguli sa tshipiḓa tsha maitele a vha wo ṅwaliswa sa muṋetshedzi wa mveledziso ya tshikolodo .
U dzudzanya matshimbidzele a vhugevhenga na u ṋetshedza vhuṱanzi khothe ya mulayo .
Mashango a fhiraho 45 o shela mulenzhe kha nyambedzano nga ha vhuṱumani vhure hone vhukati ha saintsi , thekinoḽodzhi na vhutumbuli na tshitshavha , zwihulusa kha vhungomu ha mveledziso .
URI maambiwa a muṱangano wa Tshigwada tsha Mushumo wo fariwaho nga ḽa 16 Khubvumedzi 2004 a DZHIELWE NṰHA .
Ndi zwa vhuṱhogwa u sedzulusa mishululo ine ya vha hone zwino malugana na maitele a u fhaṱa , matheriala a phaiphi , kuitele kwa dizaini ya tshiṱirakhitsha khathihi na mikhwa na kushumele kwa tshiṱirakhitsha .
Kha tshifhinga tsha mugaganyagwama wa themu ya vhukati , R3,9 biḽioni yo kovhelwa Bannga ya Mavu u tikedza vhorabulasi vha mabindu vha vharema .
Olani tshifanyiso ni tshi sumbedza zwine na ita vhusiku .
2.1 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Khwiniso ya Mupfuluwo wa Khasho ya Didzhithala hu tshi katelwa na sisteme dza ndangulo kha Set Top Box ( STB ) ,dzine dza ḓo ṱalutshedzwa zwavhuḓi musi mbekanyamaitele i tshi ganḓisiwa .
Komiti ya Khanedzano I dzhiela nṱha na u ranga phanḓa kha khanedzano dza miraḓo dzine vha nga dzi ḓisa uri dzi lavheleswe.
Maitele a mbadelo-thevhekano ane a khou thomiwa a tea u lingedza u swikelela ṱhoḓea dza u pfufha vhahulwane na kushumele kwavhuḓi fhedzi a dovhe a yelane na kushumisele kwa masheleni kune muhasho wa nga ku kona .
Arali muṱolambalelano . miraḓo ya komiti ya ṱholambalelano na / kana muṅwaleli wa khamphani a tholiwa vha vha vha tshi khou ṅwalisa Khamphani i si ya \mbuelo ya yo khetheaho ( i sin a miraḓo , kha vha ṅetshedze zwi tevhelaho :
Zwi elana na furemiweke ya zwa masheleni ya muvhuso wapo na u shuma mafhungo a elaho kha masipala muṅwe na muṅwe u fana na u kuvhanganya mbuelo nga nḓila yo teaho , kana vhukoni ha nḓisedzo ya maḓi na tshumelo dza muḓagasi kha vhadzulapo .
Khabinethe i khou rumela milaedza ya u fhululedza na u tamela mashudu kha :
Arali Madzhisiṱaraṱa a tshi khou kundelwa u dzhia tsheo malugana na afidaviti dzo ṋetshedzwaho nga mulandu wa khuḓano ya vhuṱanzi havho na ha Muhwelelwa , ndi uri arali hu na khanedzano ya mafhungo kha masia oṱhe , Madzhisiṱaraṱa a nga fhirisela mafhungo kha tsengo khulwane .
Khwanyeledzo ya zwikili i gonyisa mbadelo ya vhashumi vha re na zwikili , hu tshi katelwa phambano khulu vhukati ha miholo ya vhathu vha na zwikili na vha si na zwikili ngeno izwo zwi tshi gonyisa sia ḽa tshayandinganelo .
No shumisa maipfi a khonadzeo na a ndaela lungana ?
( f ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano ya tendelana na Mulayotibe sa zwe wa phasiswa nga Buthano , Mulayotibe u fanela u fhiriselwa kha Khoro , nahone arali Khoro ya phasisa Mulayotibe , Mulayotibe u fanela u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
Sa tsumbo , hu nga si vhe na vhashumi vha muṱa vha shelaho mulenzhe kha yuniti dza vhubveledzi dzi si dza maraga wa muṱa .
Khoso i katela u dalela vhabveledzi vha zwimelamaḓini .
Zwiṅwe hafhu , vhunzhi ha vhana ndi zwipondwa zwa u pfuluswa nga khani nga ṅwambo wa khuḓano ;
Ṱhuṱhuwedzo ya tsireledzeo dzibadani na kha zwiendedzi zwi no kwama zwiendedzi zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi khathihi na vhaendangaṋayo ndi tshiṅwe tsha zwo rengiswaho zwa khomphonenthe iyi .
Zwazwino ahuna vhuṋe vhu re khagala ha zwa mavu .
Mulimi ha ngo tea u shavha u vhudza mushumi uri u khou bvelela hani .
*Vhuhulwane ha tshigwada kana meyara
Nga kha muhumbulo uyu , vhagudelamushumo vhoṱhe a vha nga wani mbuelo dza muholo dzi fanaho .
Itani mepe wa mihumbulo wa u pulanela atikili ya gurannḓa ine na ḓo i ṅwala ya gurannḓa ya tshikolo i tshi mba nga Edith Moetsi .
U vhala ha tshigwada , hu na u sumbiwa nḓila
Masheleni a fhiraho R200 miḽioni a ḓo ṱoḓea u itela uri thandela iyi ya u lingedza i bvelele , na uri a ḓo wanalesa kha sekithara ya phuraivethe .
Ndi mashangoni afhio he bola ya milenzhe ya aluwa hone ?
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa muṱanganedzi wa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo arali hu muṅwe muthu vho nga nnḓa ha muṱoḓisisi
Zwe ra kona u swikelela zwino ndi zwa ndeme zwihulusa ro sedza ḓivhazwakale yashu na u vhambedza na maṅwe mashango a ḽifhasi .
Iṅwe na iṅwe i na mushumo wa vhulavhelesi wo khetheaho une ya u ita .
U vhulunga huhulwane ho itwa kha u renga nga Muvhuso nga kha nyambedzano na vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Vhupulani ha Thevhekano na ndangulo ya mpho zwi ḓo katela tshipiḓa hetshi .
Milenzhe ya phanḓa , ine ya vha miṱukuṱuku , i vha i tshi tou kona fhedzi u i thusa uri i gonye mukhwamani wa mme .
22 . Miraḓo ya Bodo ya Tshiimiswa tsha Bayodaivesithi ya Afrika Tshipembe . :
Muhumbulo wa tshiṱirathedzhi tsha vhuendi , tshine tsha sedza zwa vhuendedzi na zwa tshandulo ya matshilisano nga u shumisa sisiṱeme yo khwinisiwaho ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi , wo dzinginywa .
Ndangulo khulwane i tea u ṋea fhethu afha ha mbekanymaitele u sedzesa ho khetheaho u itela u khwinisa mvelelo dzao .
Ḽevele ya ḽifhasi ya musaukanyo ine ya elana na maitele a ḽifhasi na maanḓa ane a fhirisesa vhukwamani ha mivhuso .
Vhutumbukisi ha zwibveledzwa zwo khethekanywaho zwa fulufulu zwi sumbedza khombo vhukuma ya thekhinoḽodzhi ya nyukilia .
Nḓivhadzo dza nzivhanyedziselo
Hezwi zwi nga bveledzwa nga tshenzhemo yo fhiraho kana u shaya mafhungo .
Zwavhuḓivhuḓi , vha si gathi vha ḓo hanedza uri kha ḓivhazwakale ya mveledziso u ya nga miṅwaha , nyambo dza vhongwaniwapo dzo ḓi vha thikho khulwane ya u bveledza mvelelo .
Mutholi u tendelwa u badela fhedzi u swika kha 75% ya mbadelo dzavho dza ṅwedzi nga ṅwedzi , u swika kha gumofulu ḽa R2 760 ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Maiti oṱhe ane na ḓo a shumisa a vhee kha tshifhinga tsho fhiraho .
7.1 . Khabinethe yo tendela na u ṱanganedza u tiwa ha Afrika Tshipembe sa Senthara ya Mutsho wa Tshikhalani ya ICAO .
Phurogireme ya Thikhedzo ya Ndangulo ya zwa Masheleni ya GEP i ḓo thusa vhone , ramabindu , u langa masheleni a bindu ḽavho nga nḓila yavhuḓi , vha tshi khou shumisa sisiṱeme dzo khwiṋiswaho dza thikhedzo dzi tevhelaho :
Nga ngomu na kha vhone vhaṋe , zwiitisi izwi ndi zwa vhuṱhogwa kha u ṱuṱuwedza zwiṱuṱuwedzi malugana na vhutshilo ha tshitshavha , miṱa khathihi na dimogirafi ya muvhala na luambo .
Ri ḓo ita mvetomveto ya madzinginywa a khakhululo ya mulayo u ṱanganya tshumelo ya mutakalo wa nnyi na nnyi .
Mvelele ya khakhathi yo thoma kha khethululo dzo fhiraho .
U dovha hafhu wa iledza maanḓa a muofisiri muṱolambalelano kha u isa masheleni vhukati ha mbekanyamushumo .
Zwenezwo , ndi ngani , hu tshi tea u vha na ḽikumedzwa iḽi ḽa u shandukisa sisiṱeme ya u voutha ?
1.4 . Heyi Mvetamveto ya Khoudu ya Sekhithara ya zwa Mulayo ( Draft LSC ) i ḓo anḓadzwa kha Gurannḓa ya Muvhuso lwa maḓuvha a 60 u itela uri hu kone u vha na vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Thebulu ya 5 i nweledza mishumo itwa yoṱhe , vhathu na sisiteme dzi re hone kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa Tshitendeledzi tsha CBP
Khwalwa dza zwa masheleni a i ḓihwi musi vhuḓifhinduleli nga fhasi ha khwalwa vhu tshi nga bviswa , u phumulwa kana u fhelelwa nga tshifhinga .
ODP dzo pika u ṋetshedza tshikhala tsha therisano u wana mihumbulo ya vhathu kha mafhungo a ndeme kha lushaka , phoḽisi khulwane kana mvetamveto ya milayo zwi no khou ambiwa Phalamenndeni .
Arali vha nga vha na u timatima malugana na zwauri ndi a vhukuma kana arali vha si na vesheni ya zwino ya uku kubugwana vha humbelwa uri vha rwele luṱingo kha Senthara ya Vhukwamani kha 0800 662 837 u khwaṱhisedza .
Nga ṅwaha wa 2014 vho ṱanganedza Order of Ikhamanga ya Silver " nge vha shela mulenzhe zwihulwane kha u ṱuṱuwedza zwa u shumiswa ha vhutsila khathihi na u shumisa mihumbulo yo khwaṱhaho siani ḽa demokirasi , u sumbedza uri zwa u lwela mvelele na zwone zwo shela mulenzhe zwihulwane kha u swikela demokirasi " .
Afrika Tshipembe ḽi na muya na vhukoni ha u vha tsumbo kha ḽifhasi zwi tshi ḓa kha vhuvhusi vhu re na mbonelaphanḓa na mulalo , nga maanḓa zwi tsha ḓa kha saintsi na thekhinoḽodzhi .
Bannga dza Switzerland dzo ḓa he dza phulusa .
U edzisa tshiṱori nga u ita mudzinginyo ( tshinisa ) kana nga u tamba ḓirama kana danga . u vhala ha musi e eṱhe .
Phanḓa ha musi hu dzhiwa mveledziso idzi , ndi zwa vhuṱhogwa u sedzulusa nyana mvelaphanḓa ye ya itwa na mbekanyamaitele ya nḓowetshumo na mbambadzo ya Afrika Tshipembe kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho .
Akhaunthu yo ṱanganywaho ya muvhuso wa lushaka hune mithelo yoṱhe , mbadelo na dzimbadelo dzo kuvhanganywaho nga Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe na mbuelo dza muhasho zwa tea u badelwa .
Thandela dzo sedzaho kha mbeu kha khethekanyo iyi dzo sedzesa nga u angaredza kha vhuḓipfi nga mbeu , dziphambano na u lingana mishumoni .
Khumbelo yavho itea u vha ina mushonga wo randelwaho wa u dovholola wa miṅwedzi ya rathi .
Vho lenga u ya tshikoloni .
Ngauralo ri khwaṱhisa na u ḓiimisela u hanedzana na muhumbulo muṅwe na muṅwe nga khoro iyi i ṱhonifheaho nga maanḓa ya muvhigo muṅwe na muṅwe une wa bva kha tshipikwa itshi , vho ralo .
Ithaviyu dzo itwaho kha vhafumakdzi vha Zambia nga ha uri vho vha tshi shumisa hani tshifhinga , zwo bvisela khagala uri vho vha tshi fhedza tshifhinga tshinzhi vha tshi khou ṱhogomela vhalwadze vha miraḓo ya miṱa yavho , hu tshi katelwa na tshifhinga tshine vha tshi fhedza zwibadela vha tshi khou vha ṋea zwiḽiwa na u vha londola , zwenezwo zwa ita uri vha vhe na tshifhinga tshiṱuku tsha u lima ..
Khabinethe ilwa na nḓila dzoṱhe dza u shumiswa ha vhana zwi siho mulayoni na u ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha dzule vho limuwa tshifhinga tshoṱhe na u vhiga avho vha pfukaho milayo ya Ndayotewa yashu .
Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa ṱhumano ya maongelo a u lafhela a tshizwinozwino apo na a dzingu kha malaṱwa a ndondolamutakalo ane a pfukisa vhulwadze u itela u kona u shumisa thandululo ya " kuitele kwa khwinesa " .
Mbuelo dzo phuroreithiwa u bva kha datumu ya u dzhoina
Muhumbulo ndi wa uri vhuvhili havho vha ḓo fhindula dzimbudziso .
Nga tshifhinga tshetsho tshithihi , zwi tea u ḓivhea uri vhufarakani vhu na mikano yaho hune vhafarakani vha si na nungo vha tshi ṱoḓa u tikedzwa na u maanḓafhadzwa siani ḽa vhukoni .
Muhaṱuli vho ita tshilinganyo tsha vhuḓifari ha Crawford-Browne vha vhina uri nḓila na ngona dzine uyu a shumisa musi a tshi shela mulenzhe kha therisano na vhaṅwe a dzi na vhushaka na vhuḓifhinduleli hu no tshimbilelana na mbofholowo ya ṱhahisamaipfi .
Mbadelo dza u engedza dza thungo a dzi nga ḓo itwa .
Ro ṱangana ro kona u ṋetshedza khetho dza muvhuso wapo dzo vhofholowaho kha zwiwo wa dzikhakhathi nahone hu tshi khou itwa zwenezwo ro shela mulenzhe kha u khwaṱhisa demokhrasi yashu .
Ro ita zwipitshi zwinzhi , riṋe sa vhorapolotiki na vhathu vhanzhi vho ṋea zwipitshi malugana na izwo , fhedzi kuvhonele kwa vhukuma na kwone ndi hoku .
6 . U vha khagala : Vhadzulapo vha tea u vhudzwa nga ha uri mihasho ya lushaka nay a vunduiI tshimbidziswa hani i badelwa vhugai , ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli .
Vundu ḽo sumbedza kha siaṱari ḽa Phimo yo Fhelelaho i na vhuḓifhinduleli ha na ndondolo ya mugaganyagwama wo khetheaho .
Vhunzhi hashu ri khou ṱhogomela mashaka vha lwaho .
U ṋetshedza na u langula tsheledemviswa dza muhasho .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvela phanḓa na u tamba tshipiḓa tshihulwane kha vhushaka ha dzitshaka kha ndingedzo ya u wana mulalo wa ḽifhasi na tsireledzo , mveledziso yo livhiswaho kha vhathu na ndaka ya vhoṱhe .
Naho hu uri tshikolodo tsha miṱani tsho aluwa nga tshivhalo tshi fanaho na tsha nyaluwo ya malamba , zwi a vhilahedza uri vhathu vha Afrika Tshipembe a vha vhulungi tshelede , nahone izwi zwi ita uri ri ḓisendeke nga tshelede dza maṅwe mashango .
Izwi zwi amba uri , arali tie ya roiboso i tshi khou limiwa u itela u ṱanganyiswa na tshiṅwe tshibveledzwa izwi zwi dzhiiwa sa bayoprosrpecting .
Vhuḓifhinduleli ha vhuvhili ndi u nanga nḓila dza u ṋetshedza ndivho dzo lavhelelwaho .
Samithi yo sedza kha zwiteṅwa zwa zwi vhonalaho zwa mbekanyamushumo nga u ṋetshedza tshikhala tsha u kovhelana tshenzhemo na maitele a khwiṋesa .
U sedza kha u tandulula u fhambana zwi tshi ya kha vhaimeleli vha zwa mulayo na vhalingiwa vha vhaimeleli vha zwa mulayo na uri u thudzela kule zwa sosaithi dza zwa mulayo dze dza thomiwa ho sedzwa zwa mikaṋo ya zwa vhulamukanyi ya sisiṱeme ya mashangohaya a kale ( Transkei , Bophuthatswana , Ciskei na Venḓa ) .
U ṱhonifhiwa tshitshavhani , na u kona u guda na u shumisa ngona dza u shela mulenzhe ;
Tshiteṅwa 23 tsha POPIA tshi ṋetshedza muṋe wa data pfanelo ya u swikelela mafhungo a vhuṋe o farwaho nga mudziavhuḓifhinduleli , ho katelwa mafhungo a vhuṋe a vhathu vha vhuraru vhoṱhe , kana khethekanyo dza vhathu vha vhuraru , vhane vha vha , vhe vha vha vha , tshi kona u swikelela mafhungo .
Mafhungo a Kushumele kwa
( c ) u ṋewa maanḓa a vhusimamilayo hayo kha khoro ya vhoMasipala .
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri ndivho ya u vhuisa nga u ṱavhanya ndi u ṱoḓa u vhea ṅwana kha mikano ya mulayo wa khothe une wo ṱalutshedzwa khwine kha u shumisa na merithi dza phambano dza vhabebi .
U ḓiphiṋa : wanani phambano . ( ṱhalutshedzo . )
1 . Khabinethe i fhululedza Vho Ntsiki Biyela , mufumakadzi vha u tou thoma vha murema Afrika Tshipembe vha itaho waini vhe vha rwela ṱari zwibveledzwa zwavho . Vha na digirii ya zwa vhulimi ha dzinḓirivhe ye vha i gudela Yunivesithi ya Stellenbosch na tshenzhemo ya miṅwaha ya 13 .
Vhunzhi ha iyi mihumbulo yo bveledzwa na u khwiniswa kha Tsumbanḓila dza Bonn ' Bonn Guidelines , thendelano nga u tou funa ine ya sedza kha u bvela phanḓa na u sumbedza nḓila nga ha kushumisele kwa ABS .
Zwenezwo , ndi tshi khou tendelana na mushumisani na nṋe kha ḽiṅwe sia ḽa nga hangei , arali ra nga isa phanda na u tshimbila nga holu luvhilo ri nga kona u dzhenisa na zwa Mutakalo phanda ha tshiswiṱulo na hone hafhu na zwa Pfunzo , arali vha nga tendelana na nṋe .
Kushumisele kwa masheleni nga Muvhuso ndi vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza tshumelo dza khomphyutha dzo teaho kha muvhuso .
Hezwo zwi ḓo thusa kha u bveledza vhuimo ha maimo a nṱha musi zwi tshi ḓa kha tshayandinganelo .
Nḓila dzi konadzeaho dza u khwiṋisa kuitele u itela u shumana na mbilaelo dza vharengi dzo ṱalutshedziwa .
U tsela fhasi kha mutevhe , tshanduko ṱhukhu dzo bvelela u fhira zwe ra nga vha ro zwi lavhelela .
Ni vhona u nga ndi nga mini Sinkambe tsho humbula u thivhela uyo muhumbulo ?
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ḓivhofha uri Muvhuso u ḓo ḓivhonadza kha u lwa na vhugevhenga kha Masipala Wapo wa Mhlabuyalingana ngei devhula ha KwaZulu-Natal kha zwine zwa kho ḓisa dziphambano vhukati ha maAfrika Tshipembe na Mamozambikwi .
Ri ḓi livhuwa zwihulwane thuso yavho kha u fhindula inthaviwu iyi .
Nyimele ya zwino ya ikonomi na vhuṅwe vhuḓikumedzeli ha muvhuso zwi ri kombetshedza u dzhia maga a u khwaṱhisa zwithu kha zwibviswa na mugaganyagwama .
Ndi nga zwo ri tshi zwi dzhia zwi zwa vhuṱhogwa kha vhadededzi u fara vhukoni na vhuḓifulufheli .
Ri ḓo khunyeledza mushumo wa tshoṱhe wa sekithara ya nnyi na nnyi - u rangwaho phanḓa nga modeḽe wa haibiridi , une wa tendela tshivhalo tsha vhaṋetshedzi vha tshumelo ya sekhithara ya muvhuso na ya phuraivethe u ṋea vhavhuelwa khetho khulwane , tswikelelo na nga nḓila i leluwaho .
Tshivhalo tshihulwane tsha ṱhanzi dze dza kwamana na Khomishini tsho humbela thuso kha u wana na u vhulunga hafhu vhafunwa vhavho nga nḓila yo teaho u ya nga mvelelo .
U dzhena ha muhashi uyu muswa kha mbambadzo ya theḽevishini a zwi timatimisi uri zwi ḓo ita uri hu ṋetshedzwe zwine wa funa khathihi na mbekanyamushumo dzo fhambanaho kha vhaṱaleli .
Naho zwo ralo , dziṅwe ṱhalutshedzo kha kuvhonele uku dzo no ḓi dzinginywa .
Kanzhi , kuḽoraidi i bviswa khathihi na dziṅwe dza dzi ayene hu tshi khou shumiswa maitele o fhambanaho .
U vha na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya zwa masheleni a khethekanyo .
Hu na vhaphurosesi vha ṋama tswuku dza vhane vha phuraivethe vhararu vhahulwane ngei Gauteng , vho ṱangana , vha na huṅwe ha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi hu hulwanesa kha vundu .
Kuitele kwo nangiwa ku anzela u vha ṱhangano ya kuitele kwa mutheo uku .
U ri ri zwi swikele ri tea u shuma ro futelela nahone hu na mutingati kha vhashelamulenzhe .
Afrika Tshipembe , ḽevheḽe dza u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yavhuḓi dzi ya phanḓa na u aluwa na vhukale ha ndingedzo dza u tou thoma ngeno kha zwidzidzivhadzi zwi tshi tsela kha miṅwaha ya fumi .
Ngoho ndi ya uri Afrika Tshipembe ḽi khou tshimbidzwa nga fhasi ha nyimele i konḓaho ya ikonomi .
SEKHITHARA NDI MIHASHO YOṰHE YA MUVHUSO , ZWIIMISWA , MASIA A MUVHUSO , MASIPALA NA VHAIMELELI VHAYO VHANE VHA DZHENELELA THWII KHA U ITA MBEKANYAMAITELE , U TSHIMBIDZA ZWITHU , U PULANA , MVELEDZISO , TSHUMISO , U ṰOLA , U VHIGA KANA U ṰOLWA HA THEMAMVELEDZISO YA MASIPALA .
U bvisa aḽumini na zwiṅwe zwipiḓa zwo ṋokaho hu tshi khou shumiswa a u bvisa muṋo u fana na u bvisa minirale nga u tshintsha ayene , maitele a u shumisa luvhemba kana maitele a thothiso .
U itela u anganyela u vha hone ha kolorofili , zwipiḓa zwiṱuku zwi re kha muṋwelo zwi vhalwa nga sipekithirofotomitha .
Manweledzo a thandela dzine dza tea u kumedzwa kha IDP
Izwi zwo thomiwa nga kha miṱangano ya mashango mavhili ho sedzwa Mihasho ya Mivhuso yo pikwaho , miṱangano na vhane zwa nga konadzea u bindudza navho , nyambedzano na Nnḓu dzo fhambanaho dza Makwevho khathihi na u shela mulenzhe kha nnḓu dza lushaka na mitambo ya ṱhuṱhuwedzo ya vhuendelamashango .
Zwo bva kha madalo aya zwa uri mavundu ha ngo lugela u tevhedza MACC .
Zwavhuḓivhuḓi , u shumisa masheleni a tshitshavha maṱuku kha o avhelwaho zwi dzhielwa nṱha u fana na u shumisa masheleni manzhi , sa vhunga masheleni a songo shumisiwaho a tshi nga shumisiwa kha zwiṅwe .
U ṅwala maipfi o khethekanywaho nga ngona . nyito ya u linga ha fomaḽa 1 muṅwalo
Mutukana ndi mutambi wa bola wa biko .
Kha zwikwea , vhulapfu ha tshikhala ha ndeme ndi mithara nga tshikwea ; musi hu na tshikhala tshihulwane tshi re hone u itela u dzudzanya nḓila , zwi amba luvhilo luhulwane lune muendangaṋayo a nga lu tshimbila .
Ro vha ri tshi khou ṱuṱuwedza zwiimiswa zwo fhambanaho kha muvhuso u lingedza na u kuvhanganya zwiko u itela u khwinisa nyimele idzi dza kushumele .
Semennde ya rambo i badelwa u bva kha mbuelo ya nga ngomu sibadela Radioḽodzhi ( yo ṋaṋaho )
Vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho : Ndi ngani muhasho u hone ? Ndi zwifhio zwine muhasho wa fanela u vha u tshi khou ita zwone kha miṅwaha miraru i ḓaho ?
Mveledziso ya pulane dza tshiṱirathedzhi na ṱhanganelo yadzo kha maitele a mugaganyagwama ndi nḓowenḓowe ya ndovhololo .
Zwiṅwe zwa zwigwada zwa vhafumakadzi zwo khetheaho zwo topolwa ?
Vhadzulapo vhoṱhe vha re tsini na mulambo
11.10. Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha Muvhigo wa Khomishini ya Vhuṱoḓisisi kha Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi kha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Kha miṅwaha ya mahumi maṱanu , vhupulani na u dizaina kudzulele kwa vhathu Afrika Tshipembe zwo adzwa nga kuhumulele kwa zwa polotiki ya mveledziso ya u khetekanya na kuhumbulele kwa vhupulani ha muya wa tshizwino-zwino .
Ndi khou ṱoḓa u livhuwa Nnḓu kha u ri fha itshi tshikhala .
Naho zwo ralo , u nanga ha vhathu hu ḓo vha khwine u fhira u khethwa ha muphresidennde .
Zwino nnḓu yavho yo no vha yanga na yone .
6.2 . Khabinethe i tenda uri u sainwa ha milayo miswa ndi mvelaphanḓa khulwane vhukuma kha u kunda GBVF nahone i ita khuwelelo kha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe na Maanḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka uri vha wane mbetshelwa ntswa u itela u ṋetshedza vhulamukanyi kha avho vho lozwaho vhafunwa vhavho , dzikhonani kana vhashumisani kha muḽambilu aya .
Nga u angaredza , ndingedzo dzo itwa u itela u ṱavha kha vhuimo ho sianaho zwavhuḓi fhedzi hu tshi humiselwa murahu nga vhege nyana nga murahu ha u bvelela tshiṅwe tshifhinga ndi zwa ndeme musi zwiliṅwa zwo ima zwo kuvhanganesa .
Zwikene zwa aḽiṱirasaundu zwa 2 x2D nga vhuimana zwi a ṋekedzwa nga mbuelo ya vhuimana
U dudedza muvhili : nyanḓano ya miraḓo ya muvhili i songo ṱanganaho sa u monisa zwanḓa , u khonela thungo dzoṱhe nga u ongolowa
UN yo tendela u thomiwa ha u shuma ha Thandela ya Afrika ya Magondo o livhaho kha Vhuḓilangi .
Vhufamuraḓo vhuhulwane ndi tshiwo tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhuluvhi na tsinga dza malofha tshi vhangaho vhuholefhali ha tshoṱhe kana lufu .
Nyambedzano dzo raliho dzi ḓo ṱalusa nga ngomu kha sekhithara dzavho zwiṱirathedzhi na mbekanyamushumo dza khwiniso ya mbuedzedzo ya migaganyagwama na dzithandela dzine dzi nga makwa u itela thikhedzo u bva dzidona .
Mulevho kha Inthanethe kha Vhoṱhe wo dzhia tshivhumbeo tsha vhurangaphanḓa na u topola zwipikwa zwa uri u shumiswe hu sa athu fhela miṅwedzi ya rathi .
Ndi nga kha u dzhenelela hafhu ha tshitshavha hune tshigwada tsha vhavhuelwa tsha nga fhindula zwavhuḓi mbekanyamushumo .
Vho vha vhe wa vhukale ha miṅwaha ya furaruraru zwenezwiḽa .
Hu dovha ha vha na thaidzo ya u vhilaela ya sa ṱoḓa u ṱahela tshipiḓa tsha mutambo .
Zwe ra tou sedzesa khazwo kha pfunzo zwi khou vhonala .
Sa musi thimu i tshi ri , u bvelela ha lushaka ndi tshiitisi tsha u pembela .
Thandululo dzo dzinginywaho ndi dza u thoma thandela ya u wanulusa tshiimo tsha zwino tsha dzibada na themamveledziso dzi elanaho na fhethu ha u elela maḓi a mikumbela kha vhupo ha masipala .
Vha ḓo dzulela u huliswa sa muṅwe wa mazhakanḓila a zwino a nndwa yashu ya u lwela mbofholowo , u ḓadza ndeme dza u lulamisa na nndwa ya mulalo sa tshipiḓa tshihulwane tsha nndwa yashu ya mbofholowo .
U fhungudza zwivhangi zwa gomelelo kha vhashumisi vha maḓi , Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili wo shumisa masheleni a fhiraho R500 miḽioni kha vhudzheneleli ha tshifhinga tshipfufhi ngei KwaZulu-Natal , Free State , Devhula Vhukovhelela , Kapa Vhubvaḓuvha , Mpumalanga , Limpopo , Kapa Vhukovhela na Kapa Devhula .
Zwazwino vha nga lavhelesa mbilo na mbuelo dzine vha vha nadzo na thendelo dzavho nz .
Mudavhi wa tshikolo na hune vha tambalwa hone zwi kovhanywa kha zwikolo nahone zwi dovha hafhu zwa wanala u itela u shumiswa nga tshitshavha nga masiari na mafhelo a vhege .
Vhanna na vhafumakadzi , musi ro vhona nga sesheni dza khuvhangano hune ra kovhana tshenzhelo nga ha u kuvhanganya mbuelo na u fhaṱa lushaka : ri na mbudziso nnzhi , dzine dzoṱhe dza ṱoḓa phindulo .
U dzhia sia ha mveledziso yashu ya ikonomi na zwenezwo u dzhia sia kha zwikili zwa vhubveledzi ha mveledziso zwashu , zwine zwa sia zwikili zwa vhupo ha mahayani zwi si tsha londiwa .
Nga murahu ha miṅwaha ya u sa londa nga khole na u sia nnḓa , tshivhangi tshiṅwe na tshiṅwe tsha nyito tshi nga vhanga tshinyalelo .
U ḓitika nga tshelede ya nnḓa zwi engedza khonadzeo ya u shanduka nga u ṱavhanya ha ikonomi yapo .
Zwiṱarafo zwa vhugevhenga zwi a ṋetshedzwa kha u remiwa ha miri kha maḓaka a mupo maṅwe na maṅwe .
Phukha idzi mbili dza lwa masiari oṱhe na vhusiku hoṱhe .
U bveledza na u shumisa muhanga wa thikhedzo ya vhutengu kha zwiimiswa zwa dzinnḓu u ya nga dzinnḓu dza matshilisano na maitele a dzinnḓu dza vhathu .
Tshidimela tsha u thoma tsha PRASA tshi lavhelelwa u thoma u shuma nga ṅwaha wa 2015 .
Izwi zwi katela vhashumi , mafhungo a zwa thekeniki , zwiko zwa mafhungo zwiko zwi vhonalaho u tou fana na zwifhaṱo kana fhethu ha ofisi .
Tsumbadwadze dzi elanaho na ḽeveḽe ya nṱha ya swigiri malofhani :
Zwithivheli zwine zwa nga ṱuṱuwedza kha u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu ha mbekanyamushumo zwo swikisa kha vhuṋe nga vhavhuelwa .
Thero dza dzitshakhatshakha na thero dzapo dzi na ndivho ya u ita uri vhaendelamashango vha ḓivhe nga ha ndeme ya vhuendelamashango vhu na vhuḓifhinduleli .
Zwi nga katela zwa mupo , ikonomi na ṱhuṱhuwedzo ya tshitshavha .
Muvhuso u tenda uri a hu na nyimele ya vhupo kana ya ikonomi ine ya nga bveledzwa kha tsireledzo iyo .
U ḓisa muhumbulo wa u kuvhanganya na u vhea huthihi zwibveledzwa zwa kushumele kwa IDP ;
Zwithu izwi zwi dovha hafhu zwa ṱuṱuwedza nḓivho ya u ṱalusa maipfi kana maḽeḓere zwine zwa ḓo thusa vhagudi u kona u vhala tswayo dza badani .
Khabinethe i dzula i kha ḓi vhilahedzwa nga ha masiandaitwa a ṱhahelelo ya muḓagasi a re hone zwino kha vhutshilo ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ha vhadzulapo vha Afurika Tshipembe na tshinyalelo kha muḓi muṅwe na muṅwe na kha mabindu u mona na shango .
Iṅwe mvelele ya ndeme ndi u khwaṱhisedza uri maAfurika Tshipembe vhoṱhe vha na mutakalo na vhutshilo vhulapfu .
Ndi zwishumiswa zwifhio zwine zwa shumiswa kha kutshimbidzele kwa u langula thandela ?
1.5 . Khabinethe yo takadzwa nga ḽa uri ṅwaha wa tshikolo wa 2021 zwazwino wo no thoma lwa tshiofisi nahone i na fulufhelo ḽa uri maga o vhewaho o lingana kha zwa vhugudisi na u guda ho tsireledzeaho .
Zwifanyiso na zwiṱori zwa fhethu ha tshitshavha , vhathu na zwifuwo
Mme na Hulisani khou ṱanzwa zwidishi vha zwi tshi u
Tshiimo tsha mutsho tshi takalelwaho nga 2020 na mathomoni a 2021 tshi amba uri vhulimisi vhu nga aluwa kha themo i re tsini .
( b ) nga u bvisa phara ṱhukhu ( i ) ya khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ( a ) ya imelwa nga phara ṱhukhu i tevhelaho :
Vhalelani nṱha zwiṱori zwaṋu ni tshi vhalela tshigwada tshaṋu .
Mbudziso iṅwe na iṅwe i na phindulo ya vhukuma nthihi fhedzi .
MUHASHO WA U PULANA , U ṰOLA NAULAVHELESA
2 x 2D zwikene nga vhuimana zwo ṋetshedzwaho nga mbuelo ya vhuimana 100% ya mutengo wa Tshikimu
Zwigwada zwi fhindula mbudziso dzi re nga fhasi
Muvhuso wa dimokirasi wo thoma zwiimiswa zwi ngaho Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa ( NYDA ) , ḽo ṋewaho maanḓa nga mulayo uri ḽi shume na mafhungo a vhaswa , u bva kha phoḽisi u ya kha mveledziso .
A si tshumelo dzoṱhe dzine dza tendela khunguwedzo dzine dza kona u kunga masheleni a khunguwedzo .
Tshiṅwe hafhu , vhafarisi , vhafarisi vha kale , vhana , na miṅwe miraḓo ya muṱa vha wana mbuelo fhasi ha nyimele dziṅwe hu si na huṅwe u engedzwa ha mbadelo dza mushumi .
Tshiolwa tsha mushumo tshi tea u vha tshi tshiswa nahone tshi songo anda ; tshi tea u vha na tshivhumbeo tshi tshimbidzanaho na mushumo une wa khou itwa ; na uri tshi tea u vha tshi tshi ḓo kona u nga bveledzwa nga kushumele kwa nḓowetshumo .
Datumu ya mbalavhathu khulwane i ḓo ḓivhadzwa hu si kale .
Khovhelo ya eḓanaho ya thandela dzoṱhe yo ṋetshedzwa .
Kha vha ite mutevhe wa zwithu zwiṱanu zwine zwa nga vha thusa u pulana muṱangano .
Muvhuedzanyi u thusa kha u ambedzana na u lavhelesa thasululo dzi konadzeaho , u vhekanya mihumbulo na u wana thendelano yo teaho kha vhoṱhe .
U lavhelesa na u tshimbidza zwa vhugudisi na mveledziso ya tshiṱafu tsha khemisi kha khemisi dza vhana .
Ndi ngazwo ro ḓivhadzwa nga izwi , ri ḓikumedzela uri zwashu , ngauralo a zwi nga ḓo bvela phanḓa nga nḓila i fanaho .
Zwiko : Mapa wa nḓila kha notsi dza khoso wo ṱanwa kha dataphuredzhikitha kana ovahedephurodzhekitha , mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa wa ndaka dzi si na tshithu , meṱirikisi u si na tshithu wa SWOT wa zwigwada zwa kutshilele kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe
Ni tea u shumisa zwiḓolo zwa philamasana na u ambara muṅadzi u itela u tsireledza lukanda kha vhuhali ha ḓuvha .
Zwa uri vhana vha wana dziṅwe pfanelo dzo engedzwaho zwi bva kha tshiimo tsha mulayo tshavho .
5.3 . Zwazwino ri khou lingana na mimaraga ya ḽifhasi nahone zwi ḓo ita uri sekhithara i kone u vulela tshoṱhe na vhaendelamashango vha dzitshaka .
Mbekanyamushumo ya tshumelo ya vhuendi ha nnyi na nnyi i isa phanḓa na u shela mulenzhe kha u shandukisa mbonalo ya vhuendi ha nnyi na nnyi kha vundu na kha mishumo na mveledziso ya themamveledziso u itela u wana sisteme ya zwa vhuendi ha nnyi na nnyi ya tshifhinga tshilapfu i shumisaho nḓila nthihi na i shumisaho nḓila nnzhi nahone yo ṱumanaho , yo tsireledzeaho , i thembeaho nahone i faraho zwavhuḓi mupo lwa tshifhinga tshilapfu .
Sa zwa ndeme hafha hu khou pfukiselwa nḓivho ya sialala .
A hu na maga a u thivhela kana ndango yo vhewa kha nḓowetshumo u fana na kha vhulimi .
Kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho , ro bindudza ṱhiriḽiyoni rannda kha themamveledziso ntswa u itela nḓisedzo ya maḓi , fulufulu , vhuendi , tshampungane , zwikolo na dzikiḽiniki na vhuṱumani ha inthanethe kha vhathu vhashu .
Fhedzi ndi a ḓifhisa .
Hwayani maipfi ane a si vhe maṱaluli tshuhulwane nga luvhilo bammbiri lusekene nga u ongolowa penya mutswuku gidima vhuphuvhephuvhe nga u ṱavhanya tshiswa dudela
U itela u ṱuṱuwedza zwiḽiwa zwi re na mutakalo nahone zwi swikeleleaho , muhasho wo fha khanḓiso ya bugu ya risipi : Zwiḽiwa zwa Sialala zwa Afrika Tshipembe .
Masiandaitwa o topolwaho a HIV na AIDS kha Muhasho u itela u pulana nga nḓila yone .
Kha zwikene zwa CT , nyito dza MRI kana nyito dza radioḽodzhi , dzina na nomboro ya u shumela ya fhethu ha zwa radioḽodzhi .
4.2 . Khabinethe i khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli ha Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ha mulaedza we vha ṋetshedza kha zwa u Avhelwa ha Vhadededzi ha Lushaka ha vhu17 : Zwa uri vhadededzi vha isaho phanḓa na u rwa vhana zwikoloni vha ḓo dzhielwa Maga , hezwi ndi zwiito zwi siho mulayoni na uri vhadededzi vha no pfuka mulayo uyu na u tsitsa tshirunzi tsha tsireledzo ya vhana vha ḓo dzhielwa ndaṱiso .
Muthu uyo u dovha a vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza mafhungo ane a ḓo dzheniswa kha sisiṱeme ya ndangulo ya khonṱhiraka , u itela u ṋetshedza mivhigo yo ḓoweleaho kha mishumo i ṱuṱuwedzaho tshifhinga na mbadelo , na u bvisa mihumbulo kha muvhigo wa u vhina .
Ndondolo u itela u tevhedza thendelano iyi kanzhi ndi zwithu zwa tshihaḓu vhukuma , nahone ndaṱiso a si kanzhi dzi tshi itwa naho vhapfuki vho no vhonala .
Gavhelo ḽi na khethekanyo ṱhanu dzo sedzaho kha fhethu ha ndingedzo ha tshikimu tsha lushaka tsha ndindakhombo ya mutakalo hu tshi lugiselwa u ḓivhadzwa lwa u fhedzisela ha ndindakhombo ya lushaka ya mutakalo kha shango .
Manweledzo are kha ṱafula a tea u vha mapfufhi vhukuma , hu tshi shumiswa fhedzi maipfi he zwa tea .
Zwirathisi zwa DTT kha ḽaAfrika Tshipembe zwi shumisa thekhinoḽodzhi ya DVB-T2 na tsitsikano ya MPEG-4 .
Vhatholi vha nga ita khumbelo ya ndambedzo kha SETA yavho musi vho no saina thendelano ya vhugudisi .
U balelwa u fha Phindulo
Tangedzelani maiti ane a vha kha tshifhinga tsho fhiraho .
Khabinethe i fhululedza :
Ndi muhumbulo wavhuḓi wa Komiti ya Wadi u pulana muṱangano wo khetheaho nga u ṱavhanya u itela u bveledza pulane ya kushumele ya ṅwaha woṱhe .
Iṅwe ya tsheo dza u dizaina dza mutheo nga maanḓa dzine vhapulani vha vhudzulo vha ṱangana nadzo ndi uri shango ḽi nga khethekanywa hani na u shumiswa u ri hu vhe na mveledziso ntswa .
Mushumo uyu u avhelwa muraḓo wa Komiti ya Meyara a re na vhuḓifhinduleli ha u dzudzanya zwa vhukhethelo hu na thikedzo i bvaho kha ofisi ya vhakhantseḽara vho ḓiimiselaho u itela vhaswa , vhafumakadzi , vhana , vhathu vha re na vhuholefhali na vhathu vha re nga fhasi ha ndaulo thwii ya Yuniti ya Mveledziso ya Sekithara dzo Khetheaho .
U hula ha bulo , ndi u hula ha GDP-R , na uri phambana ndi ya vhukuma .
Khonfarentse i khou tevhela nyambedzano dzo vhalaho dzine dza khou vha hone dze dza thoma nga murahu ha Khonfarentse ya Dzitshaka dza Vhuvhusi ha Maḓi o Kunaho ye ya farwa nga Ḽara nga 2012 .
Nnḓa ha zwipiḓa hu ṱalutshedzwa na u khwaṱhisedzwa mutalo wo olwaho , arali zwo tea , maelana na nyolo ya u fhedzisela na ṱhoḓea dza saithi .
Hezwi zwi katela , kha tsumbo ya u thoma , mbadelo dza nṱha kha u vhulunga kha tshitshavha na sekhithara ya phuraivethe .
Zwivhumbeo zwo fhambanaho : u mona vha tshi mona na tshitendeledzi
Khabinethe i khoḓa madzhendedzi a vhukombetshedzi ha mulayo kha u ṱavhanyedza hao a fara vhahumbulelwa na u dovha ya ṱuṱuwedza madzhendedzi u bvela phanḓa na u shuma a sa neti u fara vhoṱhe vho kwameaho kha mabulayo a tshiṱuhu aya .
U bviselwa nnḓa hu hone kha vhubindudzi kha dzikhamphani dzi tendelwaho dzi re kha mutevhe , dzibannga , huṅwe ha vhubindudzi ha ha ndindakhombo dza vhutshilo , dzikhamphani dza ndindakhombo dzi re kha mutevhe wa mashango a nnḓa , dzikhamphani dza vhubindudzi dzi re kha mutevhe wa ndaka ya dzinnḓu i re na mbuelo khathihi na zwikwama zwiṅwe wa zwikwama zwa mashango a nnḓa zwo tendelwaho .
Tandululani phambano nga mulalo .
Ndaka i ṱoḓa u dzhiiwa naho hu si na vhuṱumani ha teaho kha milandu yo itwaho nga Vho Brooks .
Ṱhalutshedzo nṋa dza khonadzeo kha izwi ndi , tsha u thoma , ndi ya uri tshiimo tsha mutakalo zwiṱirikini zwa vhupo ha mahayani tshi khou khwinisea nga zwiṱuku nga zwiṱuku ( nga maanḓa zwi tshi elana na vhana , ri khou livhuwa u phaḓaladza maga a u thivhela ha mutheo ) fhedzi a ho ngo khwinisea kha tshiṱiriki tsha ḓorobo khulwane .
U langiwa zwavhuḓi na u lambedza sisiteme dza mutakalo dzine dza lwela katela ho angaredzaho zwoṱhe hu shelaho mulenzhe kha vhuthihi ha matshilisano na vhudziki .
Rakhonṱhiraka o livhana na khaedu dzo vhalaho nahone a sa kone tevhedza mbekanyamushumo ya u fhaṱa yo tendelaniwaho .
Miraḓo ya Tshitshavha i topola madzangano , tshumelo na vhaṋetshedzi vha tshumelo vha dubekanya zwi tshi ya nga ndeme na u swikelelea .
Ri ḓo bvela phanḓa na u shuma nga maanḓa u khwinisa vhushaka vhukati ha vhathu vhane vha shuma mabulasini na vhatholi na u fhelisa u tambudzwa ha vhathu vha no dzula mabulasini .
Ro humbela pfarelo nga ha tshilengo tsha ino khumbelo .
Ri dovha ra zwi limuwa nga maanḓa uri ri ṱoḓa vhashumisani , sa vhabindudzi na vhashumisani vha u rengiselana .
Muthusa Minisṱa wa Tshumelo dza Vhululamisi o sima thanga dza zwidohodohwane lwa u tou thoma mavuni a tsimu nga Lara ṅwaha wo fhelaho ndingedzo i ya u fha vhathu vha lwalaho zwiḽiwa zwi re na mutakalo .
Tshikoloni tsha hashu2 Mudededzi ( mugudisi ) waṋu vha ḓo ni thusa u ṅwala mutalotshifhinga wa tshikolo tsha vhoiwe .
Tsho anḓadzwa nga Lambamai 2017 u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Ho vha u langa zwa u dzhena ngomu tshitediamu zwavhuḓi khathihi na phera .
Ndivho / zwisumbi
Ndi khwine u shumisa ṋomboro ya vhuṋe .
U anganyela mbadelo : U angaya uri hu nga ṱoḓea masheleni mangafhani kha u khunyeledza mishumo ya thandela .
Kalani vhunṱha kha lurumbu lwa nga fhasi ha tshivhumbeo .
U tshimbidza pulane ya vundu na vhashelamulenzhe vhoṱhe u phaḓaladza Pulane ya Lushaka ya tsireledzo ya mahayani u itela u imela sisiṱeme dza gomane .
Zwo vhonala u bva kale uri vhuṅwe ha vhuleme vhu thivhelaho nyaluwo ya ikonomi yashu ndi tshikalo tsha nṱha tsha u sedzesesa kha zwa ikonomi fhedzi .
Ro vhea mbalombalo nahone arali ndi kha ḓi zwi humbula zwavhuḓi , kha phesenthe dzi fhiraho fuṱhanu dza milandu iyo vhutshutshisi ho itwa hu tshi khou lwiwa na tshipholisa .
O ṱamba maṋo lungana ?
4.6. Khabinethe i ṱuṱuwedza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe uri vha dzhie Sho't Left nga u dalela fhethu hapo hu kungaho na u tikedza vhuṱambo ha hayani .
Hu na mivhuḓa ya tshinna na ya tshisadzi ngeno vhana vhayo vha tshi pfi mivhuḓana .
Mushumo wa Komiti dza Phalamennde
4.3 . U tshoṱhelwa naho hu hufhio ha ofisi dza u vhona uri mulayo u a tevhedzwa ndi u tshoṱhela shango na mulayo waḽo , nahone vhatshoṱheli vha songo vhuya vha litshwa vha songo badela zwiito izwo .
( 3 ) Miholo na magavhelo na mbuelo zwi fhiwaho Miraḓo ya Vhusimamilayo ha Vunḓu zwi badelwa zwi tshi bva kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vunḓu .
Muvhuso wo kona u ṱola zwigidi zwa vhathu kha sekithara dza vho ṱaneaho vha tshumelo ya vhululamisi , migodini na zwitshavha zwa migodini .
Vhalani mvetamveto nga ḽiṱo ḽa u sasaladza ni wane mbigelamurahu i no bva kha vhaṅwe nga inwi kiḽasini na mudededzi waṋu .
Mafhungo eneo a fanela u katelwa kha pulane dza tshiṱirathedzhiki dza muhasho nahone a vhigiwa kha mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha .
Muvhigo thangeli wa tshigwada tshavho tsha u shuma tsha phuresidennde kha pfunzo ya kharikhuḽamu na vhugudisi ha dziphurofeshinaḽa dzi shumaho na vhapondwa vho ponyaho wo ṱanganedzwa nga U.N.
Musi no no dzudzanya maṅwalwa aṋu , a ṅwaleni nga vhudele afho tshikhalani tshe na ṋewa . Ṅwalani ṱhoho tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe .
U ri sia havho , musi ri tshi tou vha tsini na u fara miṅwaha ya 20 ya mbofholowo na demokirasi , zwo vhaisa vhathu vhashu vhukuma na vha nga nnḓa ha mikaṋo .
U ṱhogomela , u vhulunga , na u shumisa zwiko zwi re hone nga nḓila yone na
Sa tsumbo , vha nga ṱoḓa u shumisa ṱhoho dzi no nga sa ' Tshiteṅwa tsha adzhenda ' tshi tshi tevhelwa nga ṱhoho ṱhukhu ' Nyambedzano ' na ' Zwo itwaho ' .
Foramu heyi i ḓo ṋetshedza Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe vhukoni ho teaho u bveledza u bveledza muhumbulo wa Mafhungo a zwa vhupileli .
Muvhigo wa Afrika Tshipembe u na musaukanyo wa mvelaphanḓa yaḽo u bva kha Vhudavhidzani ha Lushaka ha u thoma u ya kha Vhudavhidzani ha Lushaka ha Vhuvhili he nga murahu ha vha Muvhigo wa Vhudavhidzani wa Vhuraru , sa zwe wa sedzuluswa nga tshitshavha tsha dzitshaka na vhathu vha kwameaho vha fhano hayani .
Vhuṱumani kha webusaithi ya Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u topola zwiko na vhuṱumani kha dziṅwe webusaithi dzine dza vhonala dzi dza vhuṱhogwa kha vhavhali vhashu .
Zwidodombedzwa zwi ḓo ḓivhadzwa musi ho no khunyeledzwa tshikedulu .
U fhaṱwa ha Tshṱitshi tsha Fulufulu ngei Medupi ho thomiwa nga Shundunthule 2007 nahone yuniti dzoṱhe dza rathi dzi khou lavhelelwa u vha dzi khou shuma vhukati ha ṅwaha wa 2019 .
Miraḓo yoṱhe ya khoro dza khorotshitumbe
Hezwi zwi amba uri tswikiso iṅwe na iṅwe ya nḓivhadzo dzi siho kha fomo ya eḽektroniki ya Adobe dzo swikiswaho kha bogisi ḽa poswo iḽi dzi ḓo haniwa .
Nga ṅwambo wa izwo , saizwi mavundu a si na maanḓa a ndeme a muthelo , pfanelo dzao ndi khulwane vhukuma kha dza muvhuso .
Kha vha dzhenise dzina ḽa masipala kana tshiimiswa na maṅwe mafhungo a ndeme hune zwa ṱoḓea kha mbekanyamaitele yoṱhe .
Naho zwo ralo , vhaṅwe vhashumi vhane vha wana uri vho dzhia khetho dzi si dzone , vha ḓo ṱoḓa u dzi itulula .
Awara dza nṱhesa kana gumofulu ḽa awara dza 8 na gumoṱuku ḽa awara dza 7 dzo avhelwa Luambo lwa Hayani na gumoṱuku ḽa awara dza 2 na gumofulu ḽa awara dza 3 kha Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma kha Gireidi ya Ṱ-2 .
Zwishumiswa zwino ṱoḓea
Nga hetsho tshifhinga hu tea u vha na zwigwada zwivhili zwine zwa khou ita nyito ya u vhala na tshigwada , hune mugudisi a vha o ranga phanḓa ; ngeno vhaṅwe vhagudi vhe kati na u khunyeledza dziṅwe nyito dzine dza nga sa u ṅwala tholokanyonḓivho ( u pfesesa zwo ṅwaliwaho ) , foniki , mupeleṱo , girama na u ṅwala .
ṱhalutshedzo dza u vhala u itela u vhuedza vha re na vhuholefhali ha u sa pfa .
Khabinethe i dovha ya ṱanganedza u sainiwa ha Mulayotibe wa NMW nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa uri u vhe mulayo .
U engedza kha vhukonḓi ha ndaulo ndi ṱhalutshedzo nnzhi dza halwa kha mulayo wa zwikambi wa Afrika Tshipembe .
Maitele o vha a u kuvhanganya mapa ine ya vha hone zwazwino khathihi na u bveledza mapa miswa ine ya sumbedza thevhekano ya vhupo ha ḓireini .
Ngauralo ri nga tama u vha funza uri tshiṅwe tshifhinga maipfi a sa vhonaliho a nga davhidzana u mona na mikano ya mvelele na luambo .
U khwaṱhiswa ha maitele a mveledziso ya mbekanyamaitele kha sekhithara nahone hu ḓo thusa .
Kha vha ḓe na ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe musi vha tshi ita khumbelo .
Nga nḓila iyi , zwigwada zwi nga vhuelwa nga maanḓa kha mbulungo dza masheleni dza kale na u thivhela u dovhololwa .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) ,
Zwenezwo vhuḓifhinduleli vhu na vhahumbeli vha mushumo ha u vhona uri khumbelo dzavho dza mushumo dzi a poswa , kana dza ḓiswa nga tshanḓa nga tshifhinga .
Tshifhaṱo tsho rengiselwa Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha nga 2003 .
Kha ri ambe No vha ni tshi zwi ḓivha uri hu na nḓila nnzhi dza u kunakisa maḓi ?
6.3 . Khabinethe i ṱuṱuwedza mihasho yoṱhe na mabindu u shuma vha tshi khou vhona uri vha khakhululisa hani mafhungo oṱhe e vha tsivhudzwa nga AG na u dzulela u vhea iṱo kha mashumele u itela u tandulula mafhungo ane a nga vha hone khalaṅwaha ya mutolamuvhalelano u ḓaho i sa athu swika .
Ni vhona u nga Ann o vha e khonani vhukuma ya Mandu ?
Ri ḓo fhungudza mpfu dza vhana nga mbekanyamushumo nnzhi dza u haela .
Zwa zwino ndi tshifhinga tsha u vhea mutheo wo khwaṱhaho wa nyaluwo i yaho phanḓa , na nyaluwo i ḓisaho mishumo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha Bodo ya SABC u tevhela luṅwalo na muya wa tsheo ya SCA .
Masheleni na mbuelo dza u shumisa ndayo ntswa khathihi na milayo na zwitandadi zwi a pimiwa musi zwi sa athu u ṱanganedziwa na u shumiswa arli zwi tshi konadzea .
Ndi tama u livhuwa vhashumisani vhanga vha kha Khabinethe vhane vha tou vha vhaṋe vha mugaganyagwama uyu .
Kha vha dzhiele nzhele uri ngade dza mitshelo a dzi dzhiiwe sa vhutivhamiri .
Nḓila i na zwithithisi zwi konḓaho
Tshigwada tsha 2 Miraḓo ya tshitshavha i bvaho kha dzangano ḽa vhafumakadzi
6 . VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA VHU SHUMISWA LINI ?
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru kha Ḽevele ya Nṱha ha Muofisiri ya Ndaulo .
Vhudavhidzani ndi ha ndeme u khwaṱhisedza uri mihumbulo , kuvhonele na kupfesesele kwa tshitshavha zwo dzheniswa kha tsheo dza nga ha nḓisedzo ya tshumelo na mveledziso .
3.1 . Khabinethe yo fushea nga mvelelo dza vhuḓi dza Samithi ya EU - ya vhu7 ya Afrika Tshipembe ye ya farwa nga ḽa 15 Lara ngei Belgium .
Mitengo yo ṱumbulwaho i fanela u shuma lwa maḓuvha a linganaho furaru u bva kha datumu khothesheni yavho .
arali ṅwana a tshi dzhena tshikolo , ṱhanziela ya tshikolo ya ṅwana .
Mabindu na one a khou ṱuṱuwedzwa uri a kunge vhaswa nga vhunzhi kha zwa mishumo nga u sika zwikhala zwinzhi zwa vhaswa .
Ḓiresi ine maṅwalwa a vha hone khayo u bva hune a tea u ḓiswa hone , i nga kha ḓi fhambana .
Hu tshi sedzwa phanḓa , u swikelela u tsa ho teaho kha vhushayamushumo , vhushai na u shaya ndinganyelo hu ṱoḓa nyaluwo yo khwaṱhaho , i sa nyeṱhi na i katelaho ine i tikedza u sikwa ha mishumo nga u ṱavhanya .
U ita ṱhoḓisiso dza u wanulusa vhuhulwane ha tshikhala , zwibveledzwa zwine zwa ṱoḓea , vhunzhi ha zwo shumiswaho na ṱhoḓea dza nḓisedzo dza vharengisi vhahulwane na vhashandukisi .
Kha tshiṅwalwa tsha u thoma , tshi no kwama tshivhumbeo tsha vhuṱaluli ha ipfi , ho ṋewa ṱhalutshedzo etimoḽedzhi zwi tevhelaho :
( e ) dzangano ḽi no khou ita zwi kha dzangalelo ḽa miraḓo yaḽo .
Vhatambi vha mitambo vha vhanna na vhafumakadzi vha ḓivheaho vhanzhi , vhatambi vha dzifiḽimu , vhalanguli , vhorapfunzo na vhorapolotiki vhoṱhe vho shuma zwavhuḓi lwa tshifhinga tshilapfu musi vha na HIV u swikela vha tshi thoma u lwala .
Mvelelo dza 2015 dzi sumbedza uri MPAT yo vuledza kha u tshimbidza nyengedzedzo dza khwiniso kha nḓowelo dza ndangulo ; fhedziha , dzi a fhambana u ya nga mihasho na mavundu .
2.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe Phalamenndeni .
Dziforamu dza mufhindulano dzi a shumiswa sa pulatifomo ya u amba mafhungo ane vhagudi vha ṱangana nao vhutshiloni havho ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
( 1 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe ane a tendelwa u khetha kha khetho dza Khoro ya Masipala u a tendelwa u vha Muraḓo wa Khoro , nga nnḓa ha -
U fhaṱa kha tswikelelo idzi , Phuresidennde vho sumbedzisa masia ane ha khou ḓo sedzwa khao ṅwaha uno .
Izwi zwi ḓo tandulula vhukhakhi ha kale ha u dzhielwa ha mavu , u vhona uri u swikela hu linganaho kha mavu na u ṋea maanḓa vhunzhi ha Maafrika Tshipembe .
Na uri ri nga si kone u sokou ima ri sa iti tshithu .
5.3 . Vhuṱambo vhu fanaho na mabembela a muzika wa eḽekhiṱhironiki ha mafheloni a ṅwaha ha vhagudi vha murole wa vhufumi khathihi na dziphathi dza nga murahu ha vhuṱambo ha nyonesano ya vhagudi vha murole wa vhufumi , vhu tou vha tshiphaḓaladzi tshuhulwane tsha COVID-19 .
Miholo yavho ndi miṱuku nahone i ya nga thengiso , zwine zwa amba uri , u rengiswa ha zwikambi zwinzhi zwi khwinisa zwikhala zwa u wana muholo wa fhulufhedzisa .
Naho wo vha u muhumbulo washu wa u thoma u shumisa mbekanyamaitele mathomoni a ṅwaha muswa wa muvhalelano , hezwo , fhedziha , zwo vha khagala zwauri phanḓa ha musi hezwi zwi tshi itiwa , hu fanela u thoma ha itiwa tshanduko kha Mulayo wa Tshumelo dza Ndulamiso .
Kha vha lingedze u dzhenisa zwigwada zwa kutshilele zwo fhambanaho zwe zwa topolwa,hu tshi katelwa nḓivho ya vhathu nga ha mafhungo a vhupo hapo .
U ṋetshedza thikhedzo ya ndaulo kha thimu ya ndangulo , u vhona zwauri kushumele ku elana na pulane ya u faela na furemiweke ya ndaulo .
Vhaṅwe vhathu vhe vha ṋetshedza tshumelo dzavho nga u tou funa kha khothe dza sialala a vho ngo kona u tholwa muvhusoni nga mulandu wa u shaya ndalukanyo dzo teaho .
Nga nnḓa ha u sika mishumo minzhi kha sekithara ya phuraivethe , u ṱanḓavhudzwa ha mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha zwi ḓo thusa uri miṱa i si gathi i kone u tshila nga miholo ya fhasi .
Theḽevishini ya sethalaithi i hasha u bva kha sethaḽaithi ya tshikhalani ine vha i ṱanganedza nga kha dishi ya sathalaithi yo rwelwaho kha nnḓu yavho .
Vhashumi vha muhasho wa zwa masheleni vho eletshedza thimu ya u linga uri zwi a konadzea u vhiga tshinyalelo ya zwa masheleni kha dzimbekanyamushumo .
Muṱangano ndi wa nga ha u ṋea ndendedzi nga ha vhudavhidzani ha tshiṱirathedzhiki na nga ha mafhungo a ICT khathihi na u sedza uri u shumiswa ha tsheo dzo dzhiiwaho kha muṱangano wo fhiraho ho guma ngafhi .
Kha u engedzedza , kha nyimele nnzhi dzidona dzi livhisa mianganyelo yavho kha ṅwaha wa muvhalelano wa vhone vhaṋe vhudzuloni ha u dzhiela nṱha ṅwaha wa muvhalelano wa Afrika Tshipembe fhedzi .
Zwitumbu zwavho zwo wanala nga murahu ha maḓuvha manzhi , zwi tshi khou tshinyala ḓakani .
Ṱalutshedzani ... ( tsumbo , Ṱalutshedzani muluṱanyi kha itshi tshiṱori . )
Uri tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwipiḓa izwi tshi ṋea hani tshivhumbeo tsha hugaledzwa zwo ṱalutshedzwa afho fhasi .
Ri zwi ḓivha nga mini uri Mandu o vha e na mazhuluzhulu ?
Arali vho ya afho fhethu sa zwine vha khou amba ngauralo , zwauri vho kundelwa u ita mushumo wavho a zwi vhuyi zwa hanga .
Vhuṱumani vhukati ha u vha mulayoni na vhuḓifulufheli ha muthelo wa bindu ndi zwa ndeme u itela u sa nyeṱha ha khakhululo iṅwe na iṅwe ya muthelo .
Tshiṱirimu tsho topola na zwiṅwe zwa zwipikwa zwa u thoma .
Muhumbulo muhulwane wa muhangarambo wa mveledziso ya fhethu ndi u sumba nḓila mveledziso ya tshifhinga tshi ḓaho fhethu afho .
Kha vha ṋekane nga vhuṱanzi ha u vha muraḓo wa muṱa wa mudzulapo kana mudzuli .
Theori idzi dzi vhumba mutheo wa mimodele minzhi ya tshivhalo na ya zwa musaukanyo .
Vhadededzi vha na vhuḓifhinduleli ho khetheaho u ṱhonifha na u tsireledza vhana vhane vha vha ṱhogomela .
Arali damu ḽi tshi shumiselwa kha zwithu zwi fhiraho tshithihi , kha vha swaye zwikhala zwoṱhe zwo teaho .
22.9 Khaṱhululo ya nga ngomu khathihi na nḓivhadzo ngamurahu36
Ri khou tea u shela mulenzhe kha Foramu ya Vhupholisa ha Tshitshavha .
Ho sedzwa u sa anḓana lwa polotiki maḓuvhani a si gathi o fhiraho , Minisiṱa wa Mapholisa vho thoma tshigwada tsha mushumo tsha ndaṱiso tshine tsho vhumbwa nga Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) Vhuḓivhi ha Vhugevhenga , Tshumelo ya Mafogisi , Hawks u tikedza bono ḽa Mvelelo ya Vhuraru ya Muhanga wa Maano a Tshifhinga tsha Vhukati , une wa amba uri " Vhathu vhoṱhe Afrika Tshipembe vha pfa vho tsireledzea " .
U khwaṱhisa u tevhedza khethekanyo ya tshakatshaka nga maitele a tsedzuluso a re khagala nga vha re kha vhuimo vhuthihi .
Ngudo i khou thoma u shumiswa u ya hoya , sa na musi tshumiso ya mveledziso na khethekanyo ṱhukhu zwi tshi ṱanganedzwa .
Tshithu tsho dzheniswaho tshi vhidzwa u pfi nyengedzedzo nahone tshithu tshe tsha dzheniswa khatsho , tshi vhidzwa u pfi tshithu tshihulwane .
Vhukwine hu si ha nṱha vhu thithisa Mbekanyamushumo ya Dzinnḓu ngei EC ngamaanḓa-maanḓa kha thandela dza mahayani , nga nṱhani ha u ṱangana ha u shumiswa ha matheriala a si avhuḓi , vhafhaṱi vha sa koni na ndango ya vhukhwine i so ngo eḓanaho .
Vha ḓo dovha hafhu vha ita uri vhashumi vha muvhuso vha vhe na vhuḓifhinduleli na u kona u fhindula nga u vha vhudzisa mbudziso .
Nyimele iyi i nga shanduka arali tshumelo dza khwiṋiswa saizwi hu na ṱhoḓea fhethu ha zwishumiswa zwo ṱanganelanaho zwine zwa ḓo fhungudza muelo une muṱa muṅwe na muṅwe wa ṱanganedza ngawo tshumelo hayani hawo kana kha saithi yawo .
8.3 . Ḽa Cuba ḽo ḓinekedzela zwinzhi u lwa ḽo tikana na madzangano a mbofholowo a Afrika nga tshifhinga tshe lushaka ulu luṱuku lwa kha tshiṱangadzime lwa vha lu khou konḓelwa nga fhasi mutsiko wa ikonomi wa ḽa United States lwa miṅwaha ya fumiṱhanu .
Zwibveledzwa zwo khetheaho , naho zwo ralo , zwi hone nga ngomu kha tshiputelo tshiṅwe na tshiṅwe tsha u ṅwala nga midia dzo vhalaho .
Khabinete yo ombedzela uri , naho vhaswa vha 1976 vho lwela mbofholowo na u vha hone ha demokirasi , vhaswa vha ṋamusi vha khou lwela u lwa na khaedu dza u fhelisa vhushai , vhushayamushumo , HIV na AIDS , mveledziso ya vhuṋe na tshumiso mmbi ya zwidzidzivhadzi .
Vhathu vha ngei Malaysia vha shumisa tshienge kha dzikheri na zwibikwa zwo fhambanaho zwa ṋama .
U wana " Khonani ya GEMS " ire kha vhupo ha havho , vha tea u rumela SMS kha 33489 ( SMS iṅwe na iṅwe i ḓo vha ḓurela R1.50 ) .
Asesimennde ya zwililo kana ṱhoḓea dza tshitshavha i tea u ṱanganedza zwi tevhelaho
Tshumiswa dza vhukuma dzi elanaho na thero na ṱhoho yo ṋewaho , phaphethe na mimasiki na zwiṅwe .
Lavhelesani khungedzelo iyi nga vhuronwane .
Maṅwalo a tevhelaho a tea u rumelwa :
Tshivhalo tsha nṱha tsha amonia ya mvelo kha maḓi a tshika bulasini dza khovhe i nga fhungudzwa nga u sumbanḓila maḓi fhethu hu re na ṱhanga kana nga u shumisa sisiṱeme dza maimo a nṱha dzo itelwaho u kunakisa soredzhi .
1.7 Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha mubebi wa Taegrin Morris wa miṅwaha miṋa we a vhulawa kha tshiwo tsha u dzhiiwa ha goloi nga khani ngei Reiger Park Tshipembe ha Johannesburg .
Ri dovha ra dalela mahaya , tshiṅwe tshifhinga u amba na u haseledza zwa tshikolo na u guda na avho vhana na vhabebi vhavho .
Nṱhani ha izwo , vha dovha vha thoma wadi ntswa na zwiṱiriki zwa vhukhethelo .
Maga a thikhedzo o dizainwa u khwinisa sia ḽa ṋetshedzo ya sekhithara ya u maga .
Thaidzo ya u ṱhaṱhuvha ndivho ya mbetshelo iyi zwi kwama u wana mbuno na vhuṱanzi , uri naa aya mahumbulelwa ndi one , na uri ndi afhio mafuvhalo ane a kwama vhathu .
ICC nga dzi 28 Shundunthule yo vha yo no ramba Afrika Tshipembe uri hu vhe na vhukwamani nayo zwi tshi elana na u tevhela ndaela ya ḽiṅwalo ḽa u fara uya nga Athikili 97 ine mbetshelwa yayo i khagala hune Dzangano ḽa Muvhuso ḽi ṱanganedza khumbelo ine i khou topola thaidzo dzine dzi nga kundisa kana u thivhela u tevhelwa ha khumbelo , uri Muvhuso u fanela u kwama Khothe hu so ngo fhela tshifhinga u itela u tandulula fhungo iḽi .
U khwinisa vhuṱaṱisani ha zwivhambadzwaseli zwashu , ri ḓo khunyeledza ngudo dzo thomaho nga ha u fhungudza mutengo wa muḓagasi , mbambadzo , vhudavhidzani , vhuendi na dziṅwe mbadelo .
Ho vheiwa 37 000 khiḽomitha ya khevhele dza fibre-optic nga sekithara ya phuraivethe na ya tshitshavha kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Zwishumiswa zwa ndeme kha u swikelela ṱhanganelo na pfananyo zwi katela maitele a u dzhenelela ha vhathu , nyambedzano na vhashelamulenzhe , Pulane ya Ṱhanganelo ya Madzulo a Vhathu ya miṅwaha ya sumbe , na Vhupo ha Mveledziso ya Ṱhanganelo .
Mbekanyamushumo yo itwa hu na vhufarakani na Ofisi ya Mulangavundu , vundu ḽa Eastern Cape u itela ndivho dza ndeme dza u tendela vhagudiswa uri vha wane tshenzhemo kha mishumo ya ndeme nga u ita uri vha ḓivhe zwi tevhelaho :
3 . Zwiṅwe hafhu , zwisumbi zwi tea u :
Ndivhonyangaredzi ndi ya u fhungudza vhunzhi ha malaṱwa ane a laṱwa ḓaleḓaleni na ane a fhisiwa .
U tou fana na muthelo wa mbuelo a hu na nzwalelo zwi bvaho vhukati ha asesimennde na datumu ya nzudzanyo ya phambano zwa nga pfukiselwa phanḓa .
U kona u guda nga u ṱavhanya ; na
Tshumelo iyi i ṋekedzwaho muthu muṅwe na munwe we a pondiwa .
Zwi a konḓa u ḓivha uri hu nga vha na mbuelo dzifhio kha ḽiga ḽa u tumbula ngauri khonadzeo ya mbambadzo i vha i sa athu ḓivhea .
Ḽiga 1 : kha vha sedze kha zwi tevhelaho
8 . Thendelano ya Buthano ḽa Dzangano ḽa zwa Vhashumi ḽa Dzitshakatshaka Malugana na Buthano ḽa 2019 ( ḽa vhu 190 ) ḽa u Fhelisa Dzikhakhathi na u Tambudzwa kha Ḽifhasi ḽa Mushumo
5.2 . Khoro iyi yo vhumbwa nga zwigwada zwo fhambanaho zwa vhathu vha bvaho kha zwa vhubindudzi , yunioni dza mbambadzo , madzangano o ḓitikaho nga lushaka khathihi na vha zwa pfunzo , Itsho tshigwada tshi ḓovha na vhuḓifhinduleli ha u tsivhudza muvhuso kha maga a u shandukisa ikonomi .
Hu khou puḽanwa vhuṱambo ho vhalaho kha ṅwaha woṱhe ha u swaya vhuṱambo u vho vhuraru , hu u itela u swikelela u elelwa ha lushaka nga dzi 11 dza Fulwana .
Mme a kona u bvelela , u a kona u vha na fulufhelo kha ene muṋe .
Zwidodombedzwa zwa khoro iyi na datumu ya hone zwi ḓo ḓivhadzwa nga murahu .
5.2 . Nga tshifhinga tsha vhudzulatshidulo ha Afrika Tshipembe , ho thomiwa zwine zwa vhidzwa u pfi African Continental Free Trade Area ( Vhupo ha Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ) , zwe zwa vha u thoma ha lwendo luswa kha mbambadzokati ya mashango a Afrika khathihi na ṱhanganyo ya ikonomi .
Nga murahu ha khaṱhulo : Maitele kana mbekanyamushumo ya Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma a nga shumiswa nga murahu ha musi ho no vha na khaṱhulo kana sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya vhululamisi ya u vhuedzedza kha tshiimo tshe muthu a vha e khatsho u thomani , kana u vhuedzedza tshitshavhani kana mbekanyamushumo ya phanḓa ha u vhofhololwa .
Riṋe , sa tsumbo , ri khou ita vhuṱoḓesi nga mafhungo a mutakalo , vhudzulo , pfunzo , vhushayamushumo , thaidzo dza vhaaluwa , vhaswa , tshelede yo vhulungwaho na kutshilele .
Ṱhanziela ya vhukuma ya phytosamitary i ṱuwa na zwimela .
Nga nṱha ha izwo , dzimbuelo dza u sudzulusa zwiko izwo zwi nga gomadzwa nga kulangele ku si kwavhuḓi kana kwo dzhenelelwaho nga madzangalelo o hweswaho .
Zwiga zwa ngafhadzo zwine vha tea u zwi ṱhogomela :
Zwiṅwe zwe zwa thomiwa zwi katela zwifhaṱo zwa mafhungo zwa tshitshavha zwa 800 , zwine zwa ṱumekanya senthara dzi fhiraho 80% dza mutakalo nga kha ICT na u sika tshiko tsha mafhungo a zwa pfunzo tshine tsha vhidzwa u pfi Thutong u thusa vhagudisi na vhagudi kha u wana mafhungo a nga ha pfunzo .
Tshedza tsho fanelaho na u lingana
U kopolola maipfi na maḽeḓere na dziphatheni .
Dzangalelo ḽa u shuma na zwitumbu zwo remiwaho , zwi no khou sina kana zwo kavhiwaho .
Zwi na vhuṱanzi u bva kha ṱhanḓavhudzo iyi uri zwipida zwiraru zwi tea u vha hone phanḓa ha tshishumiswa tsha zwa masheleni tsha nga vha hone , zwine zwa vha khonṱhiraka , ndaka ya zwa masheleni na khwalwa ya masheleni kana mbuelo ya zwo salelaho .
( e ) ndivho dza u dzhia ndaka yeneyo . ( 4 ) U itela ndivho dza ino khethekanyo-
Shango ḽo dovha ḽa khoḓelwa vhurangaphanḓa na vhulanguli haḽo ha dwadze ḽa COVID-19 .
Ndivho ya u shumisa maga u fhungudza zwiwo na u phaḓalala ha mulilo ndi :
Vhugudisi , hu tshi katelwa matheriaḽa , ho waniwaho nga vhadededzi ho sedziwa nga nḓila mbuya vhukuma .
Komiti ya zwa mutakalo na tsireledzo i ḓo ṱola rekhode iyi muṱanganoni wayo u ḓaho .
Ro dzhenisa lwo khwaṱhaho vhathu vha Russia na nga maanḓa mashango a re na maanḓa .
Zwipiḓa zwa muvhili : Hu tshishumiswa bege dza ṋawa , vhagudi vha edzisela mudededzi u vhea bege ya ṋawa hune vha fanela u i vhea hone , tsumbo : musi vha tshi khou tshimbila vha hwala bege ya ṋawa kha ṱhoho , u vhea bege ya ṋawa kha magona ( tshauḽa / tshamonde ) vha tshi khou ḓitika nga mulenzhe muthihi ; vha vhea bege ya ṋawa kha shaḓa ( ḽa tshauḽa/ tshamonde ) vha tshi khou tshimbila , nz .
Sa kha zwitshavha zwa mashango a vhukovhela zwiḽa kale , Zwitshavha zwa Afrika zwo vhidzwa upfi " vhaloi"kana " vhadziamanditi " ( zwi tshi bva kha nyimele ) kana u vhaisa vhaṅwe nga u shumisa manditi mavhi kana zwine zwa vhidzwa upfi manditi matswu , kana nga u shumisa mishonga .
Zwidodombedzwa zwa Muhasho / Tshiimiswa tsha Lushaka
Iṅwe ya thandela yo pfukiselwa phanḓa lwa tshifhinga tshilapfu nga nṱhani ha zwiitisi zwa thekhinikhaḽa .
4.1 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha ḓo ranga vhurumelwa ha Afrika Tshipembe u ya kha Guvhangano Guṱe ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ( UNGA 71 ) vhukati ha ḽa 13 na ḽa 26 Khubvumedzi ngei New York fhasi ha thero : : " Zwipikwa zwa Mveledziso zwa Tshoṱhe : u sukumedza nga ḽifhasi ḽothe u itela u shandukisa ḽifhasi ḽashu . "
Nga kha DIRCO , Afrika Tshipembe ḽo ṋetshedza R8 miḽioni u itela u u thusa kha u ṱhaḓula tshiwo .
A ri shumisi tshigwada tsha zwiṱhavhane zwa mmbi , kana a ri bveledzi kana u rengisa zwibveledzwa zwenezwo .
Muvhuḓa wa tshifuwohaya une wa fariwa zwavhuḓi u a kona u aluwa u swika kha miṅwaha ya malo kana ya fumimbili .
Ndi maṅwalo afhio ane nda tea u vha nao uri ndi kone u vhila tshelede ya vhuunḓi ?
Khabinethe i ṱuṱuwedza sekithara dzoṱhe u thusa muvhuso kha u vhona uri ṱhoḓea dza vha shayaho tsireledzo zwitshavhani zwashu dzi khou fushwa .
Tshibodempembe tsha takutshedza hafhu zwi tshi pfisa vhuṱungu tsha vhuyelela u tamba zwanḓa hafhu .
( b ) wa khakhisa u shumiswa ha phoḽisi dza ikonomi dza lushaka .
Arali vha khwiṋisa ndango yavho zwi ḓo ita uri vha vhe na vhutshilo ha maṱhakheni vhukuma .
5.2 Khabinethe i fhululedza vhagidimi na vhorazwipotso vha vhanna na vha vhafumakadzi kha u nangiwa kha zwiteṅwa zwa malo zwa Awadi dza Mitambo ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya Dzingu ya 2017 , ye ya vha i tshi khou itelwa Afrika Tshipembe .
Phambano i fanela u tiwa vhukati ha vhuholefhali ha tshifhinga nyana na ha tshoṱhe .
Vhunzhi ha vhathu vhashu vha khou shumisa netiweke dza midia wa matshilisano na uri ndi nga pulatifomo dzo raliho hune ra kona u davhidzana na u alusa u swikela mafhungo na uri nga masia o fhambanaho ezwi zwi ḓo thusa madzangano u davhidzana khwine na vhathu na vhakwameaho .
Mafhungo a mahumi mararu na mararu o dzhenwa khao kana u pfukiswa nga Vhaeni vha Senthara ya Ndulamiso vho Ḓiimisaho nga vhoṱhe .
Kha ḽiṅwe sia , ḓirama ya radio i ḓitika lwo fhelelaho nga muungo , mibvumo , muzika na tshanduko dza muungo .
Vha tea u ita ngauralo musi hu tshi vha na tshanduko ya vhuṋe ha goloi kana musi igoloi i tshi ṱo ḓea u bva kha ifa ḽa mufu .
Ṱhanganyo iyi i katela muvhuso wa lushaka na vunḓu , zwiimiswa zwa muvhuso na masheleni a tsireledzo ya zwa matshilisano .
Puḽanti i tea u shumiswa hu na tsireledzo nahone ha sa bviswe tshivhalo tsho kalulaho tsha mitetemo ya fulufulu tshi yaho kha vhupo .
Mulayo uyu u kombetshedza Muvhuso , nga nnda ha u ya nga u shumana na vhugevhenga .
Khaedu ndi ya vhona uri zwiimiswa zwoṱhe zwa Muvhuso zwi na ṱhumanyo yavhuḓi ya Inthanethe kha u ṱuṱuwedza nḓisedzo ya mafhungo a Muvhuso .
Ndi tshifhinga tshingafhani tshine tsha ṱoḓea u khunyeledza phurogiremu na dzikhampheini kha dziwadi dzavho ?
Milenzhe ya murahu ndi hone i tshi vho thoma u lapfa .
Mvelelo dzo wanalaho nga kha maitele a u bveledza ho nangwaho dzi tea u vha dzo fanela nahone dzi tshi elana na zwine sekithara yo bulwaho ya ṱoḓa u zwi swikelela .
A ri nga ofhi tshithu .
Ro kuvhangana hafha mathomoni a Phalamennde ya Dimokirasi ya vhurathi , miṅwaha ya 106 u ya kha ḓuvha ḽa nga murahu ha Mulayo wa u langa Mavu a Vharema - muṅwe wa milayo ya maḽisambilu a u ṱangulwa , vhuṱungu na u shoniswa - we wa vhuya wa shumiswa .
Nga ḽa 30 Fulwi 2015 , Khomishini ya Pfanelo dza Mbuedzedzo dza Mavu ( CRLR ) yo vha yo no badela mbilo dza mavu dza 78 138 , zwe zwa vhuedza vhathu vha fhiraho 1.9 miḽioni u bva kha miṱa ya 385 691 u bva kha u avhelwa egere dza 3 231 787 dza mavu dze dza badelelwa R9.1 biḽioni kha vhaṅwe vhaṅwe vhavhili vhe vha nanga ndiliso ya masheleni .
U kumedza mihumbulo i katelaho nḓivho yo waniwaho u bva kha maṅwalo a vhurereli o fhambanaho .
Mafhungo aya a kwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha fhethu hu ḓivheaho ha vhaendelamashango vha dzitshakha .
Nga ṅwambo wa izwi , vhunzhi ha mashango na vhoraikonomi vha dzhia u thivhelwa ha thengiso dza mashangoḓavha sa zwi tshinyadzaho .
Saithi dza zwiṅwe dziṅwe tshaka dza zwiwo zwa vhugevhenga kanzhi dzi nangiwa hu na vhuḓiimiseli nga vhatshinyi , phanḓa ha nyito , u itela u swikelela nḓila dza u bva .
Datumu ya u valelwa na datumu yo dzinginywaho ya muaro ( arali i hone ) .
MUTHU ANE A KHOU LWALA MUTHU A RE NA MUTAKALO
Muzika wawe wo swikelela zwi songo ḓoweleaho na u pfukela kha mvelele dzo fhambanaho zwine zwa khou bvela phanḓa u ṱanganedzwa nga MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Zwipotso : mulenzhe wa u takuwa ngawo kha nzambo ya fhasi
15.1. Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi Vho Mmamoloko Kubayi-Ngubane , vhe vha nangwa kha u shuma kha Khoro ya Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi kha Rivoḽushini ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa , ine yo vhumbwa nga muvhuso , vhadzulapo na vhoradzipfunzo .
Kha iṅwe mveledziso , tshanduko ya zwa thekhinoḽodzhi yo ita uri zwi lelutshele vhadzheneli vhaswa kha maambwa a u ela ane a ḓo bvelela .
Zwino ndi tshifhinga tsha u fhedza migwalabo yoṱhe , u vhuelela kiḽasini na u fhedza ṅwaha wa akhademi hu si tshe na u lenga .
U valwa ha dzibugu ha ṅwedzi nga ṅwedzi u ya nga shedulu ya vhufaragwama .
( ii ) o tendelwa nga Buthano nga thendelano ye ya tikedzwa nga vouthu dza vhunzhi ha Miraḓo yaḽo
Maḓi a mashika a zwa nḓowetshumo ane a nga siniswa nga bakitheria ha na zwithu zwine zwa nga ḓadza vhupo zwi fanaho na methala dzi lemelaho na zwithu zwo andesaho zwa oganiki .
Ri ḓo isa phanḓa na u kwamana na vhorabulasi na vhashumi vha mabulasini .
Phinulo kanzhi dzi ḓo vha dzi si dza vhuḓi .
Muvhuso u na zwiimiswa zwa sumbe zwi lwaho na vhugevhenga na zwipiḓa zwa 17 zwa vhusimamulayo zwo itelwaho u fhelisa vhugevhenga .
Masipala u dovha wa livhana na thaidzo dza vhukoni ha nga ngomu ; sa musi maimo mahulwane a sa athu u ḓadzwa .
( 1 ) Tshumelo ifhio na ifhio ya zwa vhusevhi , nga nnḓa ha ya tshipiḓa tshifhio na tshifhio tsha vhupileli kana tsha Tshumelo ya Tshipholisa i tea u thomiwa fhedzi nga Muphuresidennde sa ṱhoho ya Khorotshitumbe ya Lushaka , nahone hu tshi tevhedzwa mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka fhedzi .
Hezwi zwi ita uri hu si vhe na u konadzea ha vhubindudzi ha vhuṋe ha mavu ha phuraivethe .
Maga a vhuṱoli a ḓo thomiwa u swikelela mvelelo kha u kona tswikelelo ya zwipikwa zwa ndinganyiselo kha muhasho nga misi yoṱhe .
Hune nda vhea hone zwithu kiḽasini
U langa u shumiswa ha mbekanyamaitele na kuitele zwa ndangulo ya zwikolodo .
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo na u sedzwa arali vhathu a vho vha si na mulandu
5.4 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vhashumisi vhamagondo , zwihulusa vhane vha khou dzhena nyendoni nga tshifhinga tsha holodei i no khou ḓa , nga u shela mulenzhe nga u dzhia vhuḓifhinduleli ha tsireledzo ya vhone vhane na tsireledzo ya vhaṅwe vhashumisi vhamagondo .
Vhuṱanzi vhu bvaho mushumoni vhu si ha vhukale ha miṅwedzi i paḓaho 12
Honeha , nga thusedzo ya tshitshavha kha maitele a u pulana , zwikili zwa u engedzedza zwi a ṱoḓea .
Wo ta masia mararu a muvhuso ane a vha :
Kha u ṱuṱuwedza mashumele avhuḓi na vhuḓorobo khathihi na zwikhala zwa fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho , ndi zwa ndeme u ṋetshedza ndededzo ya mveledziso , zwine zwa vha ndivho ya ndima iyi .
5.2 . Iṅwe ya mvelelo dza muṱangano wa IORA ya Vhu18 ho vha Mulevho wo Khetheaho hu tshi khou huliswa Muphuresidennde Vho Nelson Mandela vhane vha vha muṅwe wa vhatumbuli vha IORA .
Sa Muofisiri wa Muvhalelano , ndi tikedza tshoṱhe mugaganyagwama nahone ndi ḓo khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli na ndaulo yavhuḓi .
CPA i sedzesa kha mafhungo a nyelelo ya tshelede , u fana na vhuḓifhinduleli ha maanḓa a u tshutshisa ; ḽiṅwalo ḽa u setsha , u fara , u vhidza khothe , beiḽi , tsengo , thuso kha muhwelelwa , vhulwadze ha muhumbulo , vhuḓifhinduleli ha zwa vhugevhenga , phindulo kha mulandu , kutshimbidzele kwa mushumo , u gwevha , ndiliso na mbadelo .
Dza nga murahu dzi shumiswa u tewa uri ndi u ṱavhanya lungafhani kana u lenga ha u itea ha mpfu kha vhathu .
Hu na thandela dzi re vhukati ha nthihi na tharu kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Arali vhashumi vha sa vunḓa milayo , a vha nga livhani na maga a ndaṱiso .
Kuṱari kwo tshimbila hani ku tshi bva kha tshipuka tshiṅwe ku tshi ya kha tshiṅwe ?
Kha vha nwale nḓila ya hone :
Zwi thusa sa tshishumiswa tsha u engedza vhutumbuli na u ṱuṱuwedza vhaṅwe u tumbula u itela khwiniso ya nḓisedzo ya tshumelo .
Masheleni a ḓo shumiswa kha thandela dzine dza tikedza na u bveledzisa vhafumakadzi .
17.2 . Mazhendedzi a no vhona uri mulayo u tevhedzwa vho hwedzwa maanḓa a u tsireledza lushaka kha zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa vhugevhenga .
Kha phara ya vhuvhili na ya vhuraru dzhenisani maṅwe mafhungomatsivhudzi a no amba nga Nothembi .
Nzudzanyo na Mivhigo nga ha tshanduko ya tshiimiswa ( Ndinganyiso ya kutholele , Batho Pele ( Vhathu Phanḓa ) , Ndangulo ya Tshanduko na Mutakalo wa Vhashumi ) .
Tshenzhemo ya miṅwaha i fhiraho fumi ya u shuma na seva dza imeiḽi , seva dza tshumiso na seva dza webu .
Vhuṅwe vhuḓifhinduleli ha ndeme ha Khethekanyo ndi u khwaṱhisedza uri vhudavhidzani nga ngomu ha tshiimiswa vhu a khwaṱhiswa nahone vhashumi vha langa mbekanyamushumo dza Muhasho .
Khasiṱama dza ndeme dzo vha Muhasho wa Ndondolo , Mutakalo , Vhulamukanyi , Mitambo na Vhuḓimvumvusa , Vhutsila , Mvelele , Saintsi na Thekinolodzhi , Mafhungo a zwa Nnḓa .
Madzangano aya ṋetshedza Ṱhogomelo ya hayani na Tshitshavhani u itela uri ṱhoḓea dza vhathu vhane vha tshila na HIV na AIDS ( PLWHAs ) dzi khou swikelela .
( b ) Arali muhumbeli a humbela u wana rekhodo i kha tshivhumbeo tsho imaho nga uri , zwenezwoha u ḓo i wana i nga nḓila yeneyo ye a humbela .
( 4 ) Vhusimamilayo ha Vunḓu vhu nga bvisa Mulangadzulo kana Muthusa Mulangadzulo tshiduloni tshawe nga ḽikumedzwa .
Vha tshi khou shuma nga vhavhili vhavhili vhadzheneleli vha ita phosiṱara u nweledza maṅwala a mulayo na mbekanyamaitele dzo fhambanaho dzine dza vhumba muhangawakushumele wa u bveledzisa muvhuso wapo .
Fhungo kheḽi , naho , nḓila ntswa dzo fhambanaho dzo lingedzwaho kha miṅwaha yo fhiraho dzoṱhe dzo kundelwa .
U vhudza shango - tsumbo , u phaḓaladzwa ha nyusiḽetha malugana na zwine zwa tea u itwa , u ananya hu tshi buḓwa na dziwadi khathihi na u pfukela huṅwe
Ri dovha ra fhungudza muhwalo wa mushumo washu nga u sa bvisa phemithi ṅwaha nga ṅwaha .
Kha vha sumbedze vhuṱanzi ha uri :
Tshikhala vhukati ha miṅwenze ya magabelo kana magovha a magabelo zwi anzela u vhambedzwa zwa elekanywa .
Naho hu na mafhungo nga ha thasululo dza thaidzo dza malugana na mutakalo mushumoni , nḓivho yapo nga ha thasululo dzi shumaho i nga vha i ṱhukhu .
Ndi mutheo une u bvelela ha thandela ha fhaṱwa khawo .
Nga nṱhani ha ezwo , Minista vha ṋewa maanḓa a u phalala kha nyimele dzine hu na u rema miri kana u rema miri i songo tsireledzwaho .
Vha songo hangwa u dzhenisa nomboro ya rasithi u itela referentsi .
Vhathu vha si na vhuḓifari vha a tzhipiwa .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa pulane ya u ita mushumo yo khwaṱhwaho yo livhanywaho kha u katela zwigwada zwa vhathu vho nyadziwaho ..
Mbuelo , muthelo na mihumbulo zwo tevhetshedzwa henefha .
' Fhethu ho lugelaho fiḽimu ' ha Newtown hu lingedza u khwaṱhisedza nyanḓano yo khwaṱhaho ire hone ine Newtown ha ḓiphiṋa ngayo sa haya ha vhubveledzi ha mvelele ngeno zwi tshi dovha zwa takula ikonomi yapo .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) ,
Vhathu vhanzhi vhari sisiṱeme ya komiti dza wadi ya Afurika Tshipembe i vho swikelela vhunzhi ha ṱhoḓea , saizwi hu tshi vho vha na ndambedzo ya masheleni i vhetshelwaho thungo ya komiti dza wadi , nahone mimasipala i itwa uri i vhe na nzhele ya thoḓea ya u vha na tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani hapo tsho teaho , na uri hu dovha hafhu ha vha na nyendedzi na milayo yo ṱanḓavhuwaho ya u endedza vhakhantseḽara vho khethwaho na tshiṱafu kha mafhungo a u dzhenela .
U kalea : Zwipikwa zwo itwa uri zwi kalee nga kha zwisumbi na thagethe ?
A ṅwaleni tsibogisini tshi re magumoni a fhungo .
U kona u kala kushumele kwa thandela zwavhuḓi , hu fanela u vha na tshaka tharu dza zwisumbi :
Khoudu ya Vhuḓifari i na ndeme na thendo zwi tikedzaho zwipikwa zwa tshiimiswa .
Tshiteṅwa tsha ndeme u itela mbekanyamaitele ndi u shumiswa ha dzilafho ḽa thengiso hune nḓowetshumo dzapo dza tambula nga mafuvhalo nga ṅwambo wa nyito dzi si kwadzo .
Ṱhoḓea dzi no ḓo vhangelwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi nga vhudzulo ha vhathu ndi dzifhio ?
Mbonadzo ine nda i wana ndi ya uri vha si vhanzhi vho tou tea fhedzi u ṱanganedza izwo zwe vhe ṋekedzwa nga vha re vhanzhi vha konaha u lingedza u ṱuṱuwedza tsheo idzo na u fhungudza vhukonḓi vhune vho ḓiwana vha khou tea u livhana naho .
Boḓelo a ḽi na tei u vha ḽone ḽine ḽa ḓo rengiswa ngaḽo sa izwi zwine zwa ḓo ṱoliwa hu zwi re nga ngomu .
Vhalaṱi vha fanela u shumisana na maanḓalanga apo , vhaeletshedzi na vhapulani , khathihi na u ṋetshedza mafhungo a mutheo a ndeme na ane a anganyelea u ya nga hune zwa konadzea ngaho , uri a shume sa mutheo wa ngaganyo na vhupulani .
Mugaganyagwama wa ṅwaha wa muvhalelano wa 2016 / 17 u ḓo dovha wa sumbedza nyavhelo ya zwishumiswa kha mbekanyamushumo dza muvhuso dzo fhambanaho sa zwe zwa ombedzelwa nga Muphuresidennde .
Komiti dza Wadi dzi tea u ḓivha nga ha pulane dzi re kha mimasipala yadzo na uri hu kwamiwa nyi .
1.1 . Mafhungo a zwa ikonomi ane a kha ḓi bva u itea zwenezwino ngei Turkey o livhisa kha u wa ha tshelede dza mimaraga minzhi ine ya khou bvelela , ho katelwa Rannda ya Afrika Tshipembe .
Ezwi , zwo ṱangana na maga a tsireledzo ane a ḓo vha hone u itela u langa u humela ha T , zwi tea u shuma u tsireledza T kha u vhaisala .
- Vhana na hune vha bebelwa hone
u isa phanḓa na u shomedza madzhendedzi ashu a vhusevhi , na u vhona uri a dzula a tshi shuma nga fhasi ha Ndayotewa na milayo yashu ;
Muvhuso u khou isa phanḓa na u ṋetshedza thikhedzo ya mveledziso ya matshilisano kha zwitshavha zwa migodini .
Izwi , kha tshifhinga tshine tsha khou lavheleswa , zwo vha zwi songo fhelelaho zwo vhangwa nga dzitshanduko dza ikonomi ya ḽifhasi ntswa , zwihulwanesa malugana na u khwaṱhisa mitengo ya zwirengiswa , zwine nga murahu zwo vha na ṱhuṱhuwedzo yo livhaho nahone khulwane kha mbuelo ya muthelo wa zwa koporasi .
Khoro ya Vhusimamilayo ntswa ya miraḓo ya 15 yo shuma sa " Nnḓu Khulwane " ya u thoma ya vhukoloni he miraḓo yoṱhe ya khethiwa hone .
Sekithara ya muvhuso i badela tshumelo dzoṱhe , hu tshi katelwa themamveledziso ntswa , ndondolo na u langula zwiimiswa , nga kha u badela nga ṅwedzi kana nga ṅwaha .
Mutheo wa ndayotewa u tendela u fhambana kha ṋetshedzo ya maanḓa na mishumo , nahone izwi zwi tea u shumiswa u khwaṱhisedza uri hu na u tshimbilelana vhukati ha vhukoni na vhuḓifhinduleli ha mavunḓu na mimasipala .
GCIS i shumisa luvhanḓe na zwibveledzwa zwo fhambanaho u swikela ṱhoḓea dzo fhambanaho dza vhathetshelesi vho fhambanaho vhane zwa vha zwo livhiswa khavho .
Zwivhangi zwa vhulwadze ha lukanda ho vhangwaho nga mushumo une wa itiwa
Maitele a tshiimiswa tsha Muhasho , Ofisi dza Dzingu na Ofisi dza Madzhisiṱiraṱa , hu na u khetha ha u vhambedzwa khaho kha nyelelo ya mafhungo na nḓisedzo ya zwiko zwa masheleni na vhashumi vho eḓanaho hu tshi katelwa zwishumiswa , arali zwi tshi nga khwiniswa .
2.2 . Khwiniso ine ya khou dzinginywa i tandulula khaedu dzine dziNPO ṱhukhu dza khou livhana nadzo ; ya lwa na zwa u sa tshimbidzwa zwavhuḓi ha dziNPO khathihi na u leludza maitele a tswikelelo .
Muvhigo u dzinginya todea ya u engedzea ha mushumo wa thekeniki ya ndangulo ya mashumele , vhufarani ha nḓisedzo ya tshumelo , u khwinisea kha u shumiswa ha vhashumi na u engedzea ha thikhedzo kha ndaulo dza vundu .
Kha miṅwaha ya fumi i ḓaho , muhanga wa mivhuso minzhi u ḓo ṱangana na tshaduko ya vhuṱhogwa :
U ṅwala : Ṅwalani uri ndi mini tshi no ita uri ni pfe no takala , no ṱungufhala , no sinyuwa na u ofha .
I ḓo dovha ya sedzulusa maṅwe maimo a thendelano ya SACU na kushumele kwayo , u itela u tshimbidza mveledziso ya ikonomi dza SACU .
Hafhu , izwi zwi ṋea tshikhala tsha u ṱuṱuwedza hu si u tshintshana mitambo fhedzi , fhedzi na vhuendelamashango hafhu .
Ndivhuwo dzenedzo u bva khavho ndi mutheo wa tshumisano yavho .
Muhasho zwazwino wo sedza kha u ṱutshela kule kha nyalafho dza thakhula ya malwadze u ya kha mbekanyamushumo dzi yaho phanḓa dzo tewaho kha tshitshavha .
Vhurangeli uvhu athu u khwaṱhisedza u fushea ha vhurangeli hu tshi vha vhambedzwi na sethe dza mikhwa na zwitandadi zwi khou dzhielwa nṱha u thoma .
Vhagudi a vho ngo tea u sokou ṱalela vidio , vha tea u i shumisa .
Ndi zwa vhukuma , ndingo dzi re na madzangano a vhadzulapo mavhili o dzinginya uri hu na kuhumbulele kwa uri u wana zwithu nga muvhuso zwi dzhiiwa sa zwi swikeleleaho nahone zwi kha mbambe .
Hune vha tea u wana hone fomo na thuso ya u dzi ḓadza .
Nahone a si zwone zwa uri vhuṱanzi havho u swika zwino matsheloni ano , ho fhambanaho vhukuma na musi ri tshi shumana na ḽiṅwalwa iḽi , vho ṱanziela zwavhuḓi kha mbuno mbili fhedzi .
Kha mbekanyamushumo yashu ya 2010 , ri ṱoḓa u khwinisa vhukoni ha vhana vhashu ha u vhala , u ṅwala na u vhalela mbalo kha miṅwaha ya mutheo .
PDF : Mbadelo ya u phaḓaladza ya phurofeshinaḽa .
U tsireledza pfanelo dza vhathu vhoṱhe kha shango ḽashu na u khwaṱhisa ndayo dza demokirasi dza tshirunzi tsha vhuthu , ndinganyiso na mbofholowo .
Mugaganyagwama ndi nzudzanyo ya zwa masheleni .
Vhathu vha tea u hwala vhuḓifhinduleli ha u engedza u bvelaphanḓa uhu sa izwi tshimbila nga u ḓihudza u bva kha ṅwaha wa vhu fumbili wa mbofholowo .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho thola khomishini nga ḽa 24 Shundunthule 2018 , kha zwiṅwe zwinzhi , u dzikisa SARS , u vhuedzedza vhuvha hayo na u khwaṱhisa vhukoni u itela u swikela zwipikwa zwa u kuvhanganya mbuelo .
Misaukanyo ya SWOT yo itwa u topola maanḓa a zwa ikonomi a mishumo ya tshifhinga nyana yo sikwaho nga thandela dza khephithala ya masipala .
IDP i dovha ya swikelela ṱhoḓea dzo bviselwaho khagala kha Ndayotewa na dziṅwe theo dza milayo ( dzingaho sa Nḓivhadza Mulayotibe ya Muvhuso Wapo , 1998 ) dza zwiimiswa zwa masipala na u langa ndangulo , mugaganyagwama na nzudzanyo u itela u vhea phanḓa ṱhoḓea dza ndeme dza tshitshavha na u dzhenelela kha phurogireme dza mveledziso dza vundu na dza muvhuso wa vhukati .
Kha vha vhee X kha izwo zwine vha vha nazwo .
Khamphani dzi kwameaho a dzi nga ḓo buliwa zwazwino sa musi tsedzuluso nnzhi dzi sa athu u ṱhaphudzwa .
Manweledzo nga u angaredza wa zwiṱirakitsha zwa athomu zwo angaredzaho zwa izwo zwa vhuṱhogwa kha vhulimi .
Ezwi ho vha ho itiswa khamusi nga ṱhanganelo ya mbulungo ya masheleni a mashangoḓavha na phimo ya mbulungo ya masheleni ya fhasi ya Afrika Tshipembe .
Fhungo ḽauri a si poswo dzoṱhe dzo ḓadzwaho nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano dzo swikisaho kha uri Tshikwama tsha si kone u shumisa masheleni oṱhe .
Fhedzi , arali Komiti dza Wadi dza sa khwaṱhisedza uri dzi na pulane na tshiṱirathedzhi tsha vhukwamani na u vhigela murahu , hezwi zwi ḓo sala zwi sa ambi tshithu .
4.30 Khethekanyo ya u thoma ndi milandu ya u pomoka muṅwe muthu vhuloi ine milandu iyi yo iswa khothe , nahone muhwelelwa o vhonwa mulandu u ya nga Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi .
5.22 vha ḓo , arali vho ita khumbelo , ḓivhadzwa nga ha zwo shandukiswaho kha zwigwevho zwa vhulavhelesi ha vhululamisi ; mishumo ya Bodo ya Parole , mushumo wavho nga tshifhinga tsha tsengo ya Bodo ya Parole , na zwine vha tea u zwi lavhelela tsengoni ;
Nyombedzelo ya ndingo ndi fhethu ha tshifhinga tshine tsha khou anganyelwa .
Iḽi ipfi ḽiri vhudza uri nyito i kwama nnyi kana mini .
Kha vha ntendele ngauralo ndi vhidze vhaimana vhoṱhe nga maanḓa u lingedza na u tinya maitele a ṋeaho khombo khulwane kha vhana vha sa athu bebwaho dzi ḓiswaho nga zwibveledzwa izwi .
Nga u haseledza , u gonya kha mutengo wa zwibveledzwa zwa zwikambi , nga kha u gonyisa mbuelo dza muthelo , zwi nga sukumedzela vharengi vha shayaho ( hune ṱhoḓea ya halwa nga u angaredza ha vha na u tepa ha mutengo huhulwane ) u ya kha kunwele kwa halwa ku siho mulayoni .
Tshitshavha tshi dovha tsha tsivhudzwa uri tshi ṱutshele u anḓadza mafhungo a si a vhukuma , ane a nga vhanga nḓaḓo zwi songo tea , zwa sinyusa vhathu na u ṱuṱuwedza khakhathi zwitshavhani zwashu .
Mitambo na zwikili zwa vhusiki zwi lugisela muvhili na ipfi , nahone mitambo i shumiswa sa zwishumiswa zwa zwikili zwa u guda .
Pharamitha dzi fhiriselwaho kha tshumelo dzi katela tsitsikano ya maḓi a mashika , engele hune zwikepe zwa shululela thundu , reithi ya hune zwikepe zwa shululela thundu nga nnḓa ha mavuni , velosithi dza lutsingaḓanzhe lwa fhasi ha lwanzhe na tsitsikano ya maḓi .
Mafhungo a zwa vhulanguli , a elanaho na milayo ya matshimbidzele , na one , a wela fhasi hadzo .
Vha sedze ndima ya 5 ya Bugupfarwa ya Bathopele u itela mafhungo nga vhuḓalo .
Mbadelo i re Yoṱhe ya Ṅwaha i badelwaho yo dzudzanywa kha vhuimo ha ṅwaha nga khumbelo ya nzudzanyo ya CPI na maitele o angedzedzwaho a mushumisi .
8.3 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri hezwi zwi sumbedza u ḓikumedzela nga muvhuso kha ndivho ya u alusa na u vhona uri vhubindudzi vhu vhe ha tshoṱhe .
U bva kha kuvhonele kwa mushumisi , vesheni ya mathoma ya tshishumiswa tsha u swikelela tsha rimouthu ndi tsha vhuḓi .
Ndivho , zwo ralo , ndi u vhumba vhukoni ha ndangulo ya thandela kha mimasipala yoṱhe .
U apuḽouda faela dzine dza vha na vairaisi , faela dzo tshinyalaho kana iṅwe sofuthuwee yo no nga yeneyo kana phurogiramu dzine dza nga tshinyadza kushumele kwa iṅwe khomphyutha .
Vhagudi vha ḓo lwela u wana ndalukanyo dza lushaka kha levhele ya 3 kana vha khou shuma kha vhupo ha ndangulo , hu tshi katelwa dziSMME ( Mabindu maṱuku , a vhukati na Maṱukusa ) , hune u waniwa ha vhukoni malugana na izwi zwitandadi zwi ḓo engedzedza ndeme kha mushumo wa mugudi , kana khonadzeo ya u wana mushumo .
Tsumbanḓila a si milayo , fhedzi ndi furemiweke ine i nga thusa masipala kha u vhea Komiti dza Wadi dzavho .
U dzhielwa nṱha ha vhuḓifari zwi tshi kwama u sa fhurela ndi ha ndeme kha madzangano oṱhe a zwa mitambo , ho sedzeswa u shumiswa ha zwidzidzivhadzi na vhuḓifari .
Masia oṱhe a vhomakone kha zwa vhuinzhiniara o vha o imelwa nga madzangano o tou ḓi ḓisaho avho u ya nga u fhambana ' hu tshi katelwa na Dzangano ḽa Lushaka ḽa Dziinzhiniara dza Vharema .
Nga kha u linga tshivhumbeo tsha ḓivhamahe tsha zwishumiswa zwapo , ḽiga ḽazwo ḽa u sudufhala ha matombo , nyimele dzapo dza maḓi na kilima , muḓivhamahe wa inzhiniariṅi vha ḓo kona u khetha zwishumiswa zwo teaho u shumiswa kha bada dzi songo shelwaho tshigonṱiri .
Mushumo u ḓo farwa nga nḓila i tevhelaho :
Data yo kuvhanganyiwaho misi yoṱhe yo ṱanganyiswa magumoni a tshifhinga tsha u vhiga , kanzhi ṅwedzi , ya kona u fhiriselwa kha tshileludzi , tshiṱiriki tshiṱuku , tshiṱiriki , mbekanyamushumo na u fhedzisela i kha ṱhanganyelo dza vundu .
Musi hu na khanedzano , milayo yo ṅwaliswaho ḽi ḓo shuma
Khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe u itela bindu ( thendelo ya vhureakhovhe )
19.3.2 Fhedzi , PAIA i fha mutevhe wa zwiitisi kana zwivhangi ( zwa u vhetshela thungo ) ( kha vha sedze phara 19.4 na 19.6 dzi re afha fhasi ) zwa uri ndi ngani khumbelo i tshi nga haniwa kana i si nga si haniwe .
Sekhithara yo vhuelwa nga u khwinisea ha mitengo ya zwivhambadzwa na u gonya ha vhurumelazwivhambadzwa ha tsimbi-tseṱa ngei Tshaina .
Khabinethe i ombedzela uri muhasho wa Minisita wa Vhutsireledzi ha Muvhuso u fulufhedzise lushaka uri tsireledzo ya maAfrika Tshipembe vhoṱhe ndi ya ndeme .
Maitele aya a ṱalutshedzwa kha Pulane ya Mabindu ya U fhaṱela vhathu vhudzulo ya ( Mutsitsikano wa Vhukati ) .
Zwi tevhelaho ndi ṱhalutshedzo yo fhelelaho ya Tshitediamu tsha Ellis Park , ho sedzwa dziṅwe dza mbumbo yatsho dzine dza ṱutshelana na ino ṱhoḓisiso .
Vhufaragwama ho ṋekedza na tshikwama tsha tsumbanḓila fhedzi ri nga si sumbe nḓila tshithu .
Mulayotibe uyu u ṋea sisiteme nthihi ya Tshumelo ya Zwannḓa na u sika muangarambo wa vhusimamilayo vhune ngaho Tshumelo ya Zwannḓa i ḓo langula na u vhetshelwa milayo nga Muhasho Vhushaka ha Dzitshakha na Nyanḓano .
Mishumo ya vhutsila i sumbedza nga maanḓa vhazwimi na vhakuvhanganyi na vhushaka havho na ḽifhasi ḽa zwipuka na mishumo ya ḓivhazwakale , khathihi na vhudavhidzani havho na mbono ya vha thomaho u dzhenelela kha tshikhala tshine vha tshila khatsho .
U shuma mushumo nga nḓila yo tsireledzeaho zwi ḓo dzhiwa zwi zwa ndeme nahone mushumo woṱhe u ḓo shumiwa hu tshi khou tevhedzwa milayo na ṱhoḓea dzoṱhe dzo teaho , nahone Vhorathendara vha tea u ta mutengo wa Thendara ngauralo .
Masiandaitwa aya o lavhelelwa u engedzea nga vhanga ḽa ṱhahelelo ya maḓi , zwine zwa kho lavhelelwa nga 2020 .
Tshikoupu tsha nyelulo tsho engedzwa uri tshi katele tsireledzo ya mupo kha pfuko .
U swika ha dimokirasi ho konisa u ambiwa nga maanḓa nga nyimele dza vhuaḓa .
Mulayo u re hone u kombetshedza ndingo dza maḓi dzi no dzulela u itwa u itela uri vhukhwiṋe ha maḓi avhuḓi a khou iswa zwitshavhani khathihi na u tevhedza milayo ya mupo .
Ṱhahelelo nyangaredzi ya maḓi i dovha ya kwama sisiṱeme ya soredzhi sa izwi nyelelo ya maḓi i sa fushi sa izwi hu si na maḓi manzhi a dzhenaho kha bodo u itela u fuḽasha tshika dzoṱhe kule .
U guda u peleṱa maipfi a 10 nga vhege a tshi bva kha maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo na ngudo dza foniki .
Vho dovha hafhu vha sumbedzisa vhathetshelesi nga ha uri vha nga ḓitetshela hani pulane dza tshifhinga tshilapfu khathihi na u bveledza maitele a u dzi shumisa .
Mishumo ya Mmbi ye nda vha ndi tshi i ḓivha , nga u tou ṱhonifha , yo vha i mishumo ye hu si na u timatima , ya vha yo dzudzanyelwa u lwa na mitheo dza zwifheṱashango na zwigwada zwa u tambudza .
Zwithu zwa vhuṱhogwa zwa tshitshavha .
U bva nga 2014 , EPWP yo sika zwikhala zwa mishumo zwi fhiraho miḽioni mbili zwi tshi iswa kha u swikelela tshipikwa tsha zwikhala zwa mishumo ya miḽioni dza rathi mafheloni a Ṱhafamuhwe 2019 .
Izwi zwi khwathisa u bvelela ha dzhango ḽashu sa maraga wa vharengi une wa sumbedza zwikhala zwiswa .
Vha Mbalombalo Afrika Tshipembe ( Stats SA ) vha vhea iṱo khwaḽithi ya mafhungo ane a vha hone kha webusaithi iyi na u dzhenisa maswa tshifhinga tshoṱhe .
Shumisani zwibulatshifhinga zwi re kha makumba matshena kha u vhumba fhungo .
Thandela i kha ḓi vha kha maimo a u bveledza zwikalo na dzimbalombalo dza mutheo une wa ḓo tendela u shumiswa ha mbambedzo .
( c ) ya u sa dzheniswa kha tshivhumbeo na tshithihi tsha khakhathi dzine dza itiswa nga vhathu kana nga zwiṅwe zwiko ;
Nga mulandu wa dwadze ḽa COVID-19 , wo ḓo fhiriselwa phanḓa u bva kha ṅwaha wa 2021 u ya kha 2022 .
1.2 . Mishumo yo pulaniwaho ya tshifhinga tshilapfu tsha ṅwedzi nga Fulwi ya u pembelela Ṅwedzi wa Vhaswa i ḓo itwa nga fhasi ha ṱhoḓea dza maga a tsireledzo ya mutakalo a COVID 19 .
Komiti ya Mbalelano i khou fushea nga vhukhwiṋe ha ndangulo ya mivhigo yo dzudzanywaho na u ṋetshedzwa nga ndangulo nga tshifhinga tsha miṱangano yayo .
Khumbelo heyi ya nḓisedzo ya tshumelo yo vhidzwa na hone iḓo tshimbidzwa uya nga mulayo wa Ndangulo ya Nḓila ya Kurengele wa KwaZulu-Natal khathihi na Notsi dza Maitele dza Vundu ḽa KwaZulu-Natal .
Vhadzulapo vha fanela u khwaṱhisedza uri vho dzhenisa nomboro dza luṱingo dza vhukuma khathihi na ḓiresi ya vhukuma ya hune vha dzula hone u itela uri vha kone u wana mafhungo nga ha mbekanyamushumo ya muhaelo , musi zwo fanela .
Arali vha sa ṱoḓi ri tshi bvelaphanḓa na ṱhiransekisheni dza khiredithikhadi , vha tea uri ṅwalela ṅwedzi muthihi phanḓa ha musi ri tshi tea u ima nga ṱhiransekisheni idzi vha ri vhudza .
Hu ḓo dovha hafhu ha vha na u fhaṱa ho kaliwaho ho engedzwaho kha dzipharamithasi dza u pulana mimbete ya mahayani u itela u tendela tshikhala na u phaḓaladzwa ha vhathu .
Mbekanyamushumo ya mishumo ya tshitshavha , ine ya shuma kanzhi vhuponi ha mahayani , i khou ḓo thomiwa kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhaswa uri vha sa tambe nga tshikhala itshi tsho ṋetshedzwaho nga mbekanyamushumo dza muvhuso sa Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha , i sumbedzisaho nḓila ine vhufarani ha ḓisa tshanduko ngayo kha themamveledziso ya tshitshavha na tshumelo , na u engedza zwikhala zwa mishumo kha uri ivhe mishumo iyaho phanda zwo itwa nga u pfukiselwa na mveledziso ya zwikili .
Kha vha ṱalutshedze vha dovhe vha shumise mafhungo a tshimbilelanaho na mutsiko , vilili na vhulanguli ha tshanduko .
Data ya ikhoḽodzhi i tea u vha yo linganela u u ita tsenguluso i no ṱanganedzea ya zwitatisitiki na ya vhuponi uho vhunga zwo dzinginywa afho fhasi .
U tholwa hoṱhe hu ḓo khunyeledzwa nga murahu ha musi ho ranga u vha na u senguluswa ha ndalukano khathihi na u ṱanzwa dzina ho teaho .
U ṅwala fhungoṱhoho na mafhungo a no tikedza ṱhoho
Ndi phesenthe nngafhani ine vharengi vhaṋu vha saina thendelano ya u fhedza tshikolodo nga nṱhani ha uri vha khou fushea nga zwire ngomu hayo ?
Miraḓo iyo ya tshumelo dza tsireledzo vhane vha bvela phanḓa na u ḓidzhenisa kha dzikhakhathi na zwiito zwa vhugevhenga , vha fanela u ṋewa ndaela ya u ima na zwenezwo kha zwiito izwo .
Vhege yo fhelaho , nga Ḽavhuṋa , ndi a humbula , Vho Singh vho amba zwiṅwe zwithu zwo fhambanaho na zwire kha mafhungo a ndeme e ha dzulwa ngao .
Izwi a zwi anzeli u konadzea tshifhinga tshoṱhe kha wadi dzo phaḓalalaho nga maanḓa .
Hezwi zwi ṱoḓa u dzheniswa ha sisiṱeme ya u vhea iṱo , u fana na theḽevishini dza dzikhamera hoṱhe nga nnḓa na nga ngomu .
U shaea ha sisiṱeme ya zwa masheleni yo ṱanganelanaho zwi amba mishumo yo vhalaho ya zwa masheleni i kha ḓi tea u shumiwa lwa manyuwaḽa , hu si u fhedza tshifhinga fhedzi na u vha na tshirunzi na vhuṱumani ha data .
Minisiṱa wa Vhudavhidzani Vho Ayanda Dlodlo vha ḓo imela muvhuso wa Afrika Tshipembe kha mbulungo ine ya ḓo vha hone nga Mugivhela wa ḽa 24 Fulwi 2017 .
Maitele a sa londoleiho , a siho mulayoni ane a nga u laṱa malaṱwa zwi siho mulayoni na u ṱuma muḓagasi zwi siho mulayoni hu na fulufhelo ḽa uri zwi nga fhungudzwa zwi vhonalaho nga u engedza fulofulu ḽa maitele a londoleaho .
Lushaka lwa tshipiḓa / vhupo ha mbalavhathu
Ho dzhiwa tsheo ya u khwaṱhisedza tshivhalo tshinzhi tsha meinifureimi kha Muvhuso ngeno hu tshi khou fheliswa khomphuyutha dza Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo .
Ho sedzwa thendelo u thoma na ndangulo ya nyimele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Nga maanḓa vhuimo ha u shaya nungo vhune vhafumakadzi vha anzela u ḓi wana vhe khaho ho no khwiṋiswa vhukuma .
Ndi tsivhudzo yavhuḓi ya u ita ndingo tshifhinga tshithihi ṅwedzi muṅwe na muṅwe , ngamaanḓa maanḓa maḓuvha a si mangana musi muthu a tshi khou tou bva u vhona ṅwedzi .
Nḓisedzo ya tshumelo dza muteo dzi nga vhanga khaedu arali nnḓu dza si fhaṱwe mavuni a phuraivethe ;
zwifanyiso , tshati dza kha luvhondo na mimapa
Ro takalela vhukuma uri ṋetshedzano khulwane vhukati ha mihasho ho zwikelelwa kha ḽiga ḽihulwane iḽi .
Nga nnḓa ha idzi nḓila , hu na tshikhala tshi no khou aluwa vhukati ha vhadzulapo na muvhuso .
Khothe dzi nga dzhia tsheo arali zwo tea .
Mbekanyamushumo ya gavhelo ḽa tshitshavha - iyi yovha ya ndeme khulwane kha u fhungudza tshivhalo tsha vhathu vhare na mbuelo ṱhukhu .
Bodo i tea u tevhedza maitele a pfadzaho a kuvhusele kwa khamphani zwine zwa ṱaluswa nga zwithu zwi no nga pfanelo na vhuḓifhinduleli sa zwo tikedzwaho nga Muvhigo nga ha kuvhusele kwa khamphani .
Vhukati ha zwiṅwe vho , makumedzwa a sumbedzisa tshanduko ya ikonomi ya matshilisano yazwinwiwa na dziṅwe mbadelo dza u shumiswa ha zwikambi khathihi na tshanduko kha nḓowetshumo ya zwinwiwa .
Mbuelo u bva kha nzwalelo , makovhiwa na rennde ya mavu kanzhi i wanala nga kha nzwalelo dzi badeliswaho kha bazari na tshikolodo tsha vhashumi , hu songo sedzwa nzwalelo dza mbadelo dza vhalwadze dzo salelaho .
Zwitzhili na madwadze maswa zwi nga swika hune zwa bvelela tshifhingani tshi ḓaho .
63 Wanani risipi 132 U shumisa zwifanyiso kha u wana thevhekano ya risipi .
CBP i ṱuṱuwedza u hwesa vhathu maanḓanḓivho , lune ya lila u ḓiimisela ha vhathu siani ḽa u shela mulenzhe ho ṱanganelanaho u itela uri tshitshavha tshi fhedze tshi na zwine tsha ita nahone tsho hwedzwa maanḓanḓivho .
Tshipikwa tsha mulayo uyu ndi u vhona uri ndiliso yo fhelelaho kha muthu o huvhalaho naho hu na uri zwo vha zwi tshi nga vha kha ndozwo ya mutshinyi .
Khabinethe i ṱanganedza maga o dzhiwaho nga u ṱavhanya nga Yunithi ya Hawks u Thivhela u Rengisiwa ha Vhathu na Tshigwada Makone tsha Vhufhinduli tsha Tshumelo ya Mapholisa Afurika Tshipembe vhe vha fara mufunzi wa Durban ngei Port Elizabeth nga mulandu wa u rengisa vhathu .
Vha lavhelese arali tshivhumbi tshiṅwe na tshiṅwe tshi tshivhumbi tshine tsha thivhela kana tshine tsha vhuedza .
Muhasho wa Dzinnḓu wa Lushaka wo themendela uri ṱhoḓisiso dzi engedzwe hune dza vho ḓo katela shango ḽoṱhe .
Kha zwibadela , zwiimiswa zwa phuraivethe zwo vha zwi khwine nga u angaredza , khamusi nga vhanga ḽa zwiko zwa masheleni zwihulwane zwa u bindudza kha ndangulo ya malaṱwa yavhuḓi .
1.10. U itela u thusa kha vhuleme ha ṱhahelelo ya maḓi ngei Kapa Vhukovhela , ndingedzo dzi tea u vhekanyiwa u itela u ṋetshedza u rindidzwa hu hulwane nga kha u ṋetshedza dziṅwe nḓila dza zwiko zwa maḓi zwine zwi tea u sokou dzula zwo lindela u itela uri arali ha sa wanale maḓi o linganaho khalaṅwaha hei .
Vha khwaṱhisedze uri vha tevhedzela ndaela zwa u dzhenisa u bva kha vhabveledzi .
Zwiwo zwo no ḓi vha na masiandaitwa kha mutheo wa ndaka ya themamveledziso na thekhinoḽodzhi .
Masiandaitwa a u sa londa uhu nga vhoramilayo kha vhuḓifhinduleli havho o vha a si avhuḓi na luthihi .
3.10. Muvhuso u fhululedza kushumele kwa mazhendedzi a u vhona uri mulayo u tevhedzwe nga u fara havho phondi ye ya vha i tshi khou itela dzikhakhathi vhafumakadzi na vhana .
Ndaulo ya Mbekanyamushumo , Tshumelo ya Mulayo , na tshipiḓa tsha Ṱholambalelano tsha nga Ngomu na u vhiga kha Mulanguli-dzhenerala .
Tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya , vhushumisani vhukati ha aya masia mavhili vhu ḓo vha vhu tshi khou ḓisendeka nga fhasi ha thero : " China na Afrika : Ho livhiwa kha tshitshavha tsho dovhaho tsha khwaṱhesa hu tshi khou kovhekanyeliwa vhumatshelo nga kha vhushumisani ha uri ndi u wina ngeno na ngei . "
Zwi a konadzea u wana nzulele mbili dzo kalulaho kha mudzedze wa mushululo wa lwanzheni .
Ri topola ṱhoḓea dza zwikili nga vhuronwane vhukuma nahone ro vha ri khou ela vhaofisiri vha shumelaho u khwaṱhisedza arali nangoho zwo tea u itela ṱhoḓea .
Gumofulu ḽa R189 376 nga muunḓiwa nga ṅwaha kha daiḽisisi i sa fholi ho sedzwa PMB
PMS ya masipala itea u katela zwitenwa zwo topoliwaho nga khoro zwi elanaho tshoṱhe ha fhethu ha kushumele kwa ndeme ha masipala yavho .
Kha vha ye kha vha maanḓalanga a vhuṅwalisi vha tsini na zwi tevhelaho :
( c ) ṱhoḓea na lutamo Iwa muvhuso wa lushaka zwo livhanywa na ( maitele a pfalaho ) ;
ZWIDODOMBEDZWA ZWA MUTHU ANE KHUMBELO YA KHOU ITELWA ENE
Ri tea u lindela maitele a tshi shuma ra kona u livhana na themendelo dzine dza nga bva kha zwigwada zwi shumaho .
U shaea ha sisiṱeme ya muelelo wa maḓi a mvula kha vhunzhi ha miḓana ndi maitele malapfu .
Fhedziha , mbadelo ya u ṋetshedza tsireledzo kha khamphani dza yo gonya vhukuma u bva 1997 .
U laṱiwa ha ndaka hu itwa nga kha komiti u ya nga mbekanyamaitele ya muhasho .
A kona u ita mbilo nga fhasi ha khoudu ya ṅwana wawe .
Mufumakadzi Tshipikara , Mudzulatshidulo na Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde ;
Mabambiri a mbudziso o pakiwa hu tshi khou shumiswa mutshini wa u paka na sisiṱeme ya u paka i na sofuthiwee ya khetheaho .
Vha re na ṱhoḓea khulwane vha a kona u ya kiḽiniki
Ho fariwa vhathu malugana na mulandu wa vhugevhenga kha mimasipala mivhili .
Nḓivho yo vhibvaho ya khomphyutha
O sudzulusa ṱafula .
Mulangavundu o eletshedza vhathu u ya kha muvhuso musi vha tshi ṱoḓa thuso .
Vhana vho no vha vhone vhaṱunḓi miḓini
Ri na , ri tshi khou shuma nga khathihi kha mvelelo na u vhea ita kushumele kwa muhasho , u bveledza Pulane ya U vhea Iṱo Nḓisedzo ya Tshumelo ya Vhuṱhogwa .
Fhedzi u itela uri vha swikelelezwitatamenndezwavhohusinavhuleme,nga u ṱavhanya nahone lwa tshidzumbe , zwazwino vha nga lavhelesazwitatamenndezwavhokhaluṱingothendeleki lwavho lu re na WAP ( luṱingothendeleki lwavho lu na WAP musi vha tshi kona u swikelela inthanethe .
Dzilafho ḽo ṋetshedza mvelelo nga u ṱavhanya , fhedzi mbuelo dza dzilafho ḽa muhumbulo ḽi ḓo dzula ḽi hone .
U langa vhuraḓo havho
Vho ṋewa lufhera luswa lwa u pfumbudzela khalwo .
Yunithi dzo khetheaho - dzi ṱanganyisaho Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe ( SAPS ) na Ndaulo ya Vhutshutshisi ha Lushaka - vho hwedzwa maanḓa a u lwa na hovhu vhugevhenga vhu khakhisaho zwa ikonomi .
Vhulavhelesi vhu tea u vha na vhulanguli u sedzulusa na u lulamisa muraḓo muṅwe na muṅwe wa vhashumi ane a sa khou tevhedza mbekanyamaitele yo ṅwaliwaho , na u livhana na thaidzo iṅwe na iṅwe na zwenezwo .
Ndi zwa vhuṱhogwa u dzhielwa nzhele uri zwa mbalombalo kha tshipiḓa tsho salaho kha ndima iyi zwo livhiswa kha ndingo dzo ṋetshedzwaho .
Ezwi zwo tea musi hu tshi anganyelwa u gonyiswa ha mutengo wa tshiimo tsho dzikaho .
Zwo ralo , i vha tsivhudzo yavhuḓi u shumisesa tshelede nnzhi kha ngudo dzi swikeleleaho sa izwi zwi tshi swikisa kha thandululo yavhuḓi i sa ḓuri zwi thivhelaho thaidzo dza mushumoni na mashumele kha tshifhinga tshi ḓaho .
Ni vhudze vhathu vhanga uri ndi avha funa .
U vha na vhuṱanzi ha uri Tsedzuluso ya IDP i sedze-vho na kushumele kwa Vhomasipala kha u shumisa IDP kha zwe ya sikelwa zwone nga kupulanele kwa CBP na M&E ;
U lwisa u vhana vhagudisi vha re na mutakalo wavhudi nahone vha diphinaho nga u fushea mushumoni wavho .
Muingameli o dovha hafhu a monithara mpfu dzi Shushaho .
Shumisani zwiṱikara zwa zwipuka ni nambatedze zwifhaṱuwo kha dziṱhoho u ya nga hune na funa .
Vhukoni ha u pulana na u dzudzanya ndi u vhekanya zwipiḓa zwa tshivhumbeo kha sisiṱeme ya nzulele ine ya tikedza kutshilele , ine ya bveledza ndunzhendunzhe ya tshikhala ine ya nyanyula phindulo u bva kha vhashelamulenzhe vhanzhi vhane vha shela mulenzhe kha u vhumba hugaledzwa .
Zwenezwo , vhorabulasi vha eletshedzwa u pulana nyito dzavho u ya nga ha nyimele dza mutsho dzine dza anzela u itea kha vhupo ha havho mathomoni a vhuria .
Modele wa ndondolo ya vhukati u bva kha khumbulelo dzi tevhelaho :
Thandela i ḓo shumiwa nga nḓila-ḓe
Vhuṱumani ho ita mvelaphanḓa khulwane zwi tshi ya kha u khwaṱhisa vhuṱumani nga kha u fhaṱa vhukoni , vhuṱumani na u kovhekana maitele a khwinesa .
Lwendo lwashu lwa dimokirasi lwo fhaṱwa kha u konḓelelana na u ṱhomphana .
Ho shumiswa nḓila ifhio nga Komiti ya Wadi ?
Kiḽoso iyi i dovha dzinginya uri hu vhe na ṱhalutshedzo ine ya bveledza miano ya ndayotewa , khwaṱhisedzo na vhuḓifhinduleli kha Ndayotewa .
U hana ndi nḓila yo ḓowelelaho ya u thivhela khuḓano .
U davhidzana na vhulangi u itela u khwaṱhisedza u rumelwa ha zwiengedzwa kha mugaganyagwama na zwo dzudzanywaho .
Ni songo sudzuluwa na luthihi u swikela mudededzi vha tshi amba .
Ho anganyelwa uri u tsa ha mutengo hu ḓo ita uri hu vhulungee R11.7 biḽioni kha miṅwaha ya rathi i ḓaho .
Nyimele iṅwe na iṅwe yo ṱumana na liṅwe dzilafho ḽine ḽa tea u katelwa .
Nga u angaredza , mbekanyamaitele dzo zwi kona vhukuma u kwama tshanduko dza nga ngomu u fhira tshanduko maelana na nḓisedzo kha vhadzulapo zwavho .
Muvhigo u thusa vhalangi vha dziṱhundu vho no ḓivhadzwaho kha u khwinisa malangele a vhaṱoḓavhudzumbamo na dzitshavhi .
U fhindula u vhudzisesa u bva kha vhadzhiamukovhe vho fhambanaho zwi tshi elana na ndiliso dza mbadelo ya tshikolo .
Maitele a nṱhesa a ḓo topolwa uri a shumiswe nga miṅwe mihasho .
Tshifhinga tshoṱhe ri tshi anganya mbudziso ya zwikili zwa vhutshilo na pfunzo ya vhupfi ha zwa vhudzekani , kha ri humbule uri mahumi a zwigidi zwa vhaswa vhashu vho no thoma u ita zwa vhudzekani na u kavhiwa nga vairasi ya HIV nga vhanga ḽa u sa londa .
Hu sa khou dzhiwa sia ḽi imelaho kana ḽi sa imeli dziakhaunthu dza muthu dza tsireledzo ya matshilisano , ri ḓo fulufhela uri pulane iṅwe na iṅwe yo raliho , arali ya shumisiwa , i ḓo vha yo dizainiwa nga vhuronwane na uri i ḓo rwelwa ṱari nga nḓila yo bvelelaho .
Tshi ṱitshi tsha ndingo dza goloi ndi senthara i itaho ndingo dza goloi na u ṋekedza ṱhanziela dza ndungelo ya u tshimbila badani .
Hu tshi lwela u swikela vhuthihi , muṅwali u lingedza u bvisa tshiṅwe na tshiṅwe kha pharagirafu tsha elani na kuhumbulele kwavhuḓi kwa ṱhoho i no khou bveledzwa .
kha ofisi iṅwe na iṅwe ya DRDLR u wana thuso arali mavu avho o dzhiiwa ngauri vhadzhii vha khou ṱoḓa mavu a vhulimi .
U ṱana vhukoni ha u shuma sa tshipiḓa tsha tshigwada tsha ndaṱiso nga vhathu vhanzhi .
Mimasipala na yone a i na vhukoni hu fushaho ha u lwa na mbekanyamushumo dza vhufhura khathihi na vhuyaḓa .
Ndima iyi i sedza mushumo wa Komiti dza Wadi kha maitele a u dzhia tsheo ya khoro na uri vha shuma hani mushumo wavho kha u fara khoro kha u vha na vhuḓifhinduleli ha u shumana na u fhindula ṱhoḓea dza tshitshavha .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhabebi na vhaunḓi uri vha rangise tsireledzo ya vhana phanḓa na u vhona uri vha khou londotwa nga vhaaluwa vha na vhuḓifhinduleli .
Vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa kha maanḓalanga apo ho vha ho sedzesa kha u laṱwa ha malaṱwa .
Muvhuso wo ḓikumedzela kha u tshimbidza nyaluwo na mveledziso ya sekithara na u vhona uri hu na mbetshelo ya tshumelo ya poswo i fanaho nahone i swikelelaho kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe , zwi sa bvi nga lushaka , tshiimo , mbeu , miṅwaha kana vhupo vhune vha dzula khaho .
O bulwa khathihi na ḓivhazwakale ya muzika ya Kapa .
Ri ḓo isa phanḓa na u shumisa nḓila ya kuitele kwashu i tshimbidzwaho nga saintsi ye ya ri fara zwavhuḓi u bva kha maḓuvha a u thoma a dwadze .
Afrika Tshipembe ndi vhaṱavhi vhaṱuku vha zwienge u ya nga hekithara dza ḽifhasi .
Ho sedza gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa sibadela
U khwaṱhisedza uri akhaunthu dzoṱhe dzo imiswaho dzo lugiswa ṅwedzi nga ṅwedzi .
Madokotela zwao ( GPs ) : Madokotela a ṋetshedzaho tshumelo ya ndondolo ya mutakalo nyangaredzi nahone a sa ṋetshedzi tshumelo dza vhomakone .
2.3 . Khabinethe i kha ḽithihi na Muphuresidennde Vho Zuma kha u fhirisa ndiliso kha miṱa , khonani na vhashumisani vha miraḓo ya SAPS yo vhulawaho .
Ri kha ḓi vha ro khwaṱhisa kha mbidzo yashu ya u takusa thivhelo i lwaho na ikonomi ya Cuba .
Kha mbambadzo na luvhanḓe lwa pfungavhuṋe , hu na tshikhala tsha u sa ṱalutshedzwa zwavhuḓi kana mathemo a fanaho .
Vharangaphanḓa vha zwiimiswa zwa tsedzuluso na zwa pfunzo ,
Heyi ndi tsumbedziso ya uri Vundu ḽi kha muṱala wa u gonya .
5 . U ṋea muvhigo nga ha vhukwamani na vha zwa migodi
Ndangulo ya kushumele nga ngomu kha masipala ndi ya masia mavhili , ndangulo ya kushumele kwa tshiimiswa ine ya vha nga fhasi ha ofisi ya Minidzhere wa Masipala ngeno Ndangulo ya Kushumele kwa Muthu nga muthihi i tshi tea u itwa u nga fhasi ha Muhasho wa Tshumelo ya zwa Mabindu .
Ri dzhiela nṱha uri vhanzhi vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha ndondolo a vha koni u tshila na kathihi .
phurosesa zwibveledzwa zwa ṋama zwine zwa sa vhe na zwitzhili zwa malwadze .
Khabinethe i vhidza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha ite vhudzekani ho tsireledzeaho ; vha ite ndingo dza HIV luthihi nga ṅwaha uri vha dzhie maga o teaho a u thivhela , nyalafho , ndondolo na thikhedzo na uri vhanna na vhatukana vha ye kha tshumelo dza u fumbiswa ha vhanna nga mushonga .
Ngaha na khumbelo ya Phemithi ya Tshiimiswa tsha u Phurosesa khovhe
Ahuna tsho swikiswaho kha tshenzhemo ya vhalanguli u sumbedza uri hu na u khauwa hu vhonalaho kha kushumele kwa ndango idzi , maitele na sisiṱeme nahone zwo itea musi wa ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
Minisṱa wa u ṱola naulavhelesa na vhone vho bvisela khagala phindulo dza polotiki dzine dza tea u vha tshipiḓa tsha mushumo wa DPME .
Zwitshavha a zwi faneli u shela mulenzhe kha IDP
Arali vha tshi khou ṱoḓa u thoma zwa tshumelo ya mugodi vha tea u wana phemithi ya mugodi kha Muhasho wa Zwiko zwa Minerala .
U itela zwiitisi zwa ikonomi na mutakalo , zwenezwo , ndi zwa ndeme uri zwifuwo zwi sa vhe na malwadze na uri mafhi na zwibveledzwa zwa mafhi zwi farwa , u endedzwa , u itiwa na u pakiwa nga nḓila ya ndondolamutakalo nga hune zwa konadzea .
U dzudzanya mafhungo kha girafu dzi sa konḓi dzine dza nga tshati kana tshifhinga sa : u shumisa tshati kha u rekhoda mvelelo dza ṱhoḓuluso ya kuḓele kwa vhagudi tshikoloni .
Ṱhalutshedzo a yo ngo livhiswa kha uri i vhe i thivhelaho kana u randela zwi songo tea .
Ndangulo ya thungo ya ṱhoḓea na thekhinoḽodzhi dza vhubveledzi ha fulufulu na zwone zwi khou takuwa hu na thikhedzo khulwane u bva kha muvhuso na nḓowetshumo .
U wanalea ha maraga dzo rekhodiwaho na zwone ndi zwa ndeme , ro sumbedzisa , kha nyimele ine vhagudiswa vha ṱahisa mbilahelo malugana na tsheo dza ndingo dzavho kana kha nyimelo dzine uvha khagala ha tsheo dza ṱhaṱhuvho dzenedzo zwa nga vhudziseswa .
Dzangano ḽapo ḽa phuresidennde ḽo dzhia kuvhonele kwo fhambanaho , vha tshi pfa uri ndi zwa ndeme vhukuma kha dzangano u ṱoḓa milayo ya mashumele yo tsireledzeaho .
Vha tou vha Ambasada vha Mvelele na Vhutsila vhashu kha ḽifhasi .
Phurosese ya u bveledza maga a tshumelo i a shanduka .
U ṅwala kha ṱhirei dza muṱavha .
2 . Kha vha rerisane siani ḽa uri miraḓo ya tshitshavha i nga shela mulenzhe nga nḓila-ḓe kha luṱa ulwu lwa ndangulo ya thandela .
Ndi nga nḓila dzifhio dzine vhadzulapo vha pfukisa vhuvha havho kha zwa polotiki , nga maanḓa-maanḓa kha murafho wa vhaswa ?
12 . Zwi ḓo thoma u nkwama lini ?
Zwa mbambadzo zwo ita uri vhaofisiri vha mivhuso na vha mmbi vha ḓidzhenise kha zwiito zwa vhuaḓa kha maṅwe mashango .
Malugana na khumbelo ya tshikepe tsha u rea khovhe tsha mashango a nnḓa
Mvelelo dza phurogiremu ndi dzifhio malugana na mveledziso ya vhathu na u fhaṱa vhukoni ha vhafumakadzi ?
Zwo swikelelwaho zwa miṅwedzi ya fumimbili yo fhelaho kha vhuongelo hune ha livhiswa khaho ho dzhielwa nṱha .
Vhakhantselara vha PR vha tea u imela dzipholisi na zwine madzangano a zwa polotiki ane vha imela kha khantsela a tama .
7.2 . Zhendedzi ḽa Bada dza Lushaka ḽa Afrika Tshipembe ḽo fhaṱa buroho dza Botlokwa , dzine nthihi ndi buroho ya bada ya dzigoloi ngeno mbili dzi dza vhaendanganayo kha N1 vhukati ha Polokwane na Makhado.
Hune zwa modele wa mbalo wa shumiswa u vumba u adzelwa na u fhahewa hafhu , muelo wa maanḓa a khuṱhano nga nḓowelo ndi zwone zwiitisi .
A vho ngo fanela u vha muhali wa u ḓivha nga zwa mbeu ane a ṱoḓa u shumela khwaṱhiso na ndinganyiso ya vhafumakadzi uri vha shumise tsaukanyo ya mbeu .
Izwi ndi nga murahu ha muvhigo wa zwezwino wo ṱahiswaho wa uri vho fariwa ngei Dubai kha ḽa UAE he zwa ḓivhadzwa nga Dzangano ḽa Mapholisa kha Vhugevhenga ḽa Dzitshaka ( Interpol ) .
Vhavhambadzela nnḓa/ vhavhambadzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo
U shela mulenzhe ha nnyi na nnyi hu tea u vha kha zwiimiswa u itela u vha na vhuṱanzi ha uri vhadzulapo vhoṱhe vha na pfanelo dzi no eḓana dza u shela mulenzhe , khathihi na u ṋea furemiweke i re khagala ya kudzudzanyelwe kwa zwithu ;
U fhulufhelea ha nyavhelo dza mugaganyagwama wa vhukuma zwi khwaṱhiswa nga u ṱalusa , phanḓa ha , nḓila ya u livhanyisa nga nḓila i re khagala nahone i pfadzaho i re sisiṱematiki .
U wana ḽaisentsi iṅwe , kha vha dalele ofisi ya tsini navho ya zwa badani .
1.4. U rwelwa ṱari ha Tshialameli tsha Mveledziso ya Mabindu a Vhuendelamashango , ngei Pilanesberg kha ḽa North West nga Minisiṱa wa Vhuendelamashango Vho Derek Hanekom , zwi ḓo sika nḓila ya u katelwa kha ikonomi nga kha mabindu a vhuendelamashango a vhuedzaho .
U shumiswa ha zwitandadi zwiswa zwa u vhuḓifhinduleli zwi nga zwi o thusa kha u simiwa ha tshiṱirathedzhi tsho teaho tsha u langa ndaka , mbadelo dza tsuḓufhalo ha ndaka ndi nḓila ya khwiṋe ya u ṱalukanya tshelede ine ya ḓo ṱoḓea ya u wana ndaka ntswa .
Tsireledzo na u kona u shumisea ha rada iyi ndi zwa ndeme vhukuma .
Arali ndugiselo dzi sa fushi , kutshimbidzele kwa CBP ku ḓo lepa-lepa , a hu nga ḓo vha na vhathu vha u shela mulenzhe , vhatshimbidzi vha ḓo hanganea , nahone vhudzivha ha kutshimbidzele kwa CBP kha u isa tshiuludzani ndeme ya u shela mulenzhe hu ḓo nyeṱha .
Vhukoni ha u renga ho lavheleswaho zwavhuḓi vhu vhumba ḽiga ḽa u thoma kha bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo bvelelaho .
Muvhigo u dovha wa topola ṱhoḓea dza vhudzekani na vhana sa tshiṅwe tshivhangi tsha mutheo .
U ya nga ha ṱhoḓea dza gumoṱuku , gese dzo pwanyeledzwaho a dzo ngo tea u laṱiwa hu fhiswaho mathukhwi na kathihi .
U bva nga Lambamai uno ṅwaha , tshitzhili tsho phaḓalala nga u ṱavhanya kha mashango a 166 kha dzhango ḽothe .
Mutevhe wo khwiṋiswaho wa zwikili zwa vhuṱhogwa u ḓo anḓadzwa u itela mahumbulwa nga tshitshavha nga Muhasho wa zwa Muno , kha vhege nthihi , u khwaṱhisedza uri tshivhumbeo tshawo tsha u fhedzisela tshi sumbedza zwikili zwi khou ṱoḓiwaho nga ikonomi .
Dokotela wa zwifuwo wa muvhuso u bva ofisini ya Lushaka a vhuya a tenda zwa u renga u bva nnḓa , zwi dzhia maḓuvha mararu u ya kha maṱanu a mushumo uri khumbelo yavho i tshimbidziwe na u ṋetshedza phemithi .
Kha vha tambe nga idzi palete u vhona uri ndi yunithi dza maitele dzifhio dzi re khadzo .
Kha ri vhone uri zwanḓa zwoṱhe zwi a shumisana kha thandululo ya thaidzo ine ra vha nayo , nahone ri ṱuṱuwedzwe nga muano une wa ri kombetshedza uri ri ri A zwi Fani na Zwa Misi !
Fhedzi ha , i kha ḓi vha na muvhala wayo wa tsiko mutswuku u bva kha maḓuvha a musi i tshi kha ḓivha Nnḓu Khulwane ya Phalamennde ya Cape nahone yo itwa hu tshi edziselwa Nnḓu Khulwane ya Phalamennde ya Westminster .
Ṱhuṱhuwedzo ya ndeme ya zwa mutakalo ndi u maanḓafhadza vhuṋe na nyito ya tshitshavha .
Ezwi zwi katela mveledziso ya muhanga wa mulayo une wa vha wavhuḓi , u ṋetshedzwa ha tshumelo dza tekeniki na huṅwe u engedzwa , u phaḓaladzwa ha mawanwa a ṱhoḓisiso na u kunguwedzwa ha zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe ḽifhasini .
Muṅwe wavho o sendela tsini na muofisiri a sedza nṱha .
11 . Pfanelo dza Poḽotiki - Vha nga tikedza dzangano ḽa poḽotiki ḽine vha funa .
Nga murahu ha muṱangano wa u fhedzisela wa Tshigwada tshi Shumaho mahoḽa , ho thomiwa zwiṱirimu zwa u shuma zwa rathi na uri zwo no thoma u ambedzana ngaha thandululo ya zwithithisi zwo fhambanaho zwa u ita mabindu Afurika Tshipembe .
Muhaelo wa vhana wo teaho nahone wo itwaho nga tshifhinga hu tshi itelwa malwadze a phirela ndi maṅwe a maga a u thivhela a sa ḓuri nahone a vhuedzaho ane a ḓivhea .
U endedza hezwi zwidodombedzwa zwi tshi ya kha dathabeisi ya khombo dza badani ya vunḓu ine ya ḓo vha na zwidodombedzwa zwoṱhe zwa khombo dza badani , vhupo ha dziḓoroboni na ha mahayani fhaḽa Kapa Vhukovhela .
1.7 . Kha u konisa khwine mabindu maṱuku , Tshikwama tsha Lushaka na Khoro ya Mabindu ya Vharema vho thoma senthara ine ya ḓo thusa mabindu maṱuku nga u ḓiṅwalisela kha Central Supplier Database ( CSD ) , mbilaelo dza e-tender na dziṅwe tshumelo dza Tshikwama tsha Lushaka .
Mafhungo a re kha webusaithi yi o itelwa u ṋekedza mafhungo nyangaredzi kha thero yo tiwaho kana dzo vhalaho nahone ha ngo sedza thero iyo a i khunyeledza .
Hu na mbetshelwa idzi , phimo i shumaho ya gumofulu ya muthelo ndi :
Vhashelamulenzhe vha fhedzisa mutevhe wa zwine zwa fanela u sedzuluswa na u rera nga u ri masipala wavho u vhambedzisa hani .
U tholwa ha vhathu vhoṱhe hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa nga ndalukano dzavho na u sedzwa arali vhe si na milandu .
Tshihumbudzo itshi tshi khou itwa tshanduko dza ndeme dzine dza ḓo sumbedza mushumo wa ndeme wo itwaho nga maAfrika Tshipembe vha vharema kha nndwa ya u Thoma na ya Vhuvhili ya Ḽifhasi na u vha ṋetshedza ṱhonifho yo teaho .
1.2 . Fhethu hoṱhe ha muhaelo u mona na shango ho lugela u thusa avho vho ṋetshedzwaho tshikhala tsha u haelwa .
Ho tendelanwa ...
Vhathu vhane vha vha na dzangalelo ngeno vha sa shumeli muvhuso vha tea u vhudzisa kha muhasho wo kungedzeleaho uri vha nga ita khumbelo naa .
Bwa ndaka ya minerala u itela u bveledza tshomedzo dzine dza ḓo ita uri u gonya ha maimo a vhutshilo , vhukoni na themamveledziso zwi bvele phanḓa .
Vhuendelamashango zwa zwino ho khwaṱhisedza mishumo ya 700 000 nahone vhu khou shuma zwavhuḓi u fhira nyaluwo ya dziṅwe sekhithara .
Vhadzheneli vha ḓadza thebulu ya ' Tshakha dza Miṱangano ' .
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela . tshikolo dziṅwe pandamedzana tshikwamani nḓou lutshele ṅwaha lingedza tshikukwana tshanḓa tshawe ṅwenda mudededzi kwambatela phanḓa
U isa phanḓa Khovhakhombo , Fhungo , Vhuḓisendeki kana Ṱhanganedzo a zwi faneli u lindela u swikela muṱangano wa nga misi wa Ḽavhuṱanu .
Pfufho yo ṋetshedzwa hu tshi dzhielwa nṱha Minisiṱa Vho Hanekom kha u shela mulenzhe kha nyanḓano vhukati ha Germany na Afrika Tshipembe nga tshifhinga tsha musi vha Minisiṱa wa Saintsi na Thekinoḽodzhi .
Mihumbulo iyi yo ḓoweleaho yo vha milayo ya ndeme ine khayo mashango a songo ḓidzhenisaho , u swika na ṋamusi , a vhea tsheo dzao na mishumo .
U ṱoḓa vhalwadze vho xelaho u mona na vhuongelo .
Fhedzisa , izwi zwi nga shanduka arali tshivhumbeo tsha ṱhoḓisiso yavho tsha nga shanduka .
Ngauralo , hu na mbekanyamushumo dzi tevhelaho ;
U rangela u vhala na u humbulela mafhungo a tshiṱori .
2.4 . Khoudu ya Maitele i ḓo endedza vhatholi na vhashumi kha u ita kana u khwiṋisa pulane ya ndingo ya khombo u itela u fhungudza u kavhiwa nga COVID-19 mushumoni .
Ri khou shumisana na sekithara dza phuraivethe kha u bveledza Pulane ya Mbekanyamaitele ya Vhulimi ine ya ḓo ḓisa egere dza miḽioni kha mavu a sa khou shumiswaho uri a shumiswe lwa tshoṱhe kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho sumbedzisa zwihulwane zwo swikelwaho kha u bveledzisa bono ḽashu ḽa Shango ḽa Lushaka lwa Dimokirasi na mishumo mihulwane i no ṱoḓea kha u ri sendedza tsini nahone nga u ṱavhanya kha u vha lushaka lwa vhuthihi , lu sa ṱaluli nga muvhala , lu sa ṱaluli nga mbeu , lwa dimokirasi nahone lu khou bvelelaho .
Ṱhoḓea dzo thomiwaho ngadzo dzo itelwa mugaganyagwama u ya nga u vha hone ha masheleni .
IZWO vhalondotavhathu na vhagudisi vha ḓo ṋetshedzwa vhugudisi
Ndaela dza tsireledzo a dzi kuḓani na ndaela dza vhuunḓi ngauri tshaka mbili dza ndaela dzi na ndivho dzo fhambanaho .
1.5 . Magudedzi a Pfunzo ya Thekheniki na Mishumo ya Zwanḓa na Vhupfumbudzi ( TVET ) maswa ane a ḓo fhaṱiwa ṅwaha uno a ḓo thusa u vala gake vhukati ha vhushayamushumo ha vhaswa na zwikili .
Kha vhupo ha zwino hu na oda yo ḓalaho vhukuma ya bugu , kha bindu ḽashu , zwi a leluwa u fhirisela phanḓa vhugudisi nga maanḓa musi ndivho dzashu hu u swikelela ndavhelelo dza nḓisedzo kha vharengi u itela oda dzashu .
U bveledza fhethu ha u badela ho linganaho nahone hu swikeleleaho kha vhupo ho salelaho murahu ho ṱaluswaho .
2.2 . Khabinethe yo tendela ndovhololo ya vhuṱahe ya ṅwaha nga ṅwaha ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo ( IPAP ) 2017 / 18 ya 2019 / 20 i ambaho nga ha khaedu khulwane dza nyaluwo ya ikonomi na nḓowetshumo na vhushai ho lumbamaho kha murafho , tshayandingano na vhushayamushumo .
Tshivhalo tshihulwane tsha zwiko zwa masheleni a u shumiswa kha thandela ndi tshine tsha vha kha mihasho i fanaho .
Khethekanyo a yo ngo swikelela tshipikwa tsha u ita ṱhoḓisiso na musaukanyo wa vhuaḓa vhu elanaho na zwa dzinnḓu nga ṅwambo wa thaidzo dza vhukoni .
Vhagudisi vha a kona u swikela tekeniki dza u funza ntswa na vhagudi vha nga swikela lupfumo lwa mafhungo nga vhoṱhe - zwoṱhe hezwi ri livhuha u ṋetshedzwa sa tshifhiwa ḽaborathori ya dzikhomphyutha u bva kha vha feme ya thekhinoḽodzhi ya Siemens .
Rekhodo ya mutheli i sa shumiho .
3.1 . U anḓadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Zwikambi wa 2016 zwo tendeliwa u itela vhukwamani na tshitshavha nga vhuphara .
Miraḓo ya itshi tshiimiswa tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe tsha u lavhelesa i fanela u vha na kupfesesele kwa ndeme kwa vhuvha , ndivho na ndangulo ya tshiimiswa tsha muṱolamuvhalelano .
Mushumo Wa Dzangano Ḽa Vhuthihi Ha Afurika ( Au ) Kha Dzhango
Vha ḓo swikela zwinzhi nahone muṱangano wavho u ḓo tshimbila zwavhuḓi arali vha fha vhadzheneli tshifhinga tshine vha tshi ṱoḓa u ḓilugisela .
Vha lugise pulane ya ndangulo ya zwiwo u itela uri vhupo hayo u ya nga ha nyimele dzi bvelelaho nga ngomu kha vhupo .
U ṅwala mitaladzi miraru ya mafhungo a si fhasi ha miraru a ene muṋe kana tshiṱori tsho sikwaho hu tshi shumiswa mibvumo yo gudiwaho na maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo , maḽeḓeredanzi na tshitopo .
Kha heḽi fhungo muambedzani vha ḓo bvisa vhupfiwa havho vhune vhu takuswa nga nḓila ya kuvhudzisele .
Muvhuso u ḓo ita uri hu ṱanganyiswe fulufulu hu tshi katelwa malasha , nyukiḽiya , gese ya shale , oiḽi ya lwanzheni na gese na zwi vhuedzedzeaho , hu tshi dzhielwa nṱha mupo , masheleni na matshilisano .
Ri a fulufhela uri vhashumela vhapo vha ḓo khwinisa tshiimo tshavho kha u ḓisa tshanduko , vhukati ha zwiṅwe zwithu , u engedzea ha mitengo i tshitsa , ndi mbuelo i waniwaho nga tshitshavha .
Mugudisi u enda a tshi ṱolela mugudi muṅwe na muṅwe a tshi thetshelesa musi vha tshi vhala kupiḓa kuṱuku kwa ḽiṅwalo kana bugu vha tshi vhalela nṱha .
Ḽifhasi ḽashu ṋamusi ḽi khakhathini nga nṱhani ha u sa lingana ha zwivhumbeo hu hulwane na sisteme na kuhumbulele kwa dzi tikedza ezwi , hu si nga nṱhani ha vhathu vhane vha humbulelwa uri a vho ngo eḓana na uri a vha koni u ḓowela nga u ṱavhanya .
Madzangalelo a ikonomi , masheleni na zwavhubindudzi : Muofisiri wa Zwamafhungo a nga hana u swikelela arali u ṋetshedza zwi tshi nga vhaisa tshiimo tsha ikonomi na tsha masheleni zwa Shango ;
Nyaluwo ya dziḓoroboni khulwane yo livhisa kha thekhinoḽodzhi ntswa dzi engedzaho kubveledzele u itela u shumana na ṱhoḓea ntswa .
Kha vhupo uhu , zwiendedzi zwoṱhe zwi dzhenaho zwi a ṱolwa u itela tsireledzo khathihi na u thivhela u rengisa ha u lalela hune hu nga itea .
Mbadelo dza diphosithi na u pfukisela zwi itwa ḓuvha na ḓuvha kha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha ḓuvha ḽi tevhelaho ḽa mushumo .
Mushumisi u tea u gudiswa u bwa mulindi henefho tsini kana vhukati ha tshumelo dzine dza vha hone u mona na henefho nahone u ya nga tshikalo tsho ṋetshedzwaho nga vha muhasho wa zwa vhuinzhiniere .
zwikili zwa vhusiki na u kona u vhona zwithu zwavhuḓi na nḓivho nga u dzhenelela kha nyito dza mitshino , muzika , ḓirama na Vhutsila ha u Vhona ;
Vhunzhi ha zwiimiswa zwo tikedzwaho na u thuswa nga masheleni , ndondolo ya mahayani khathihi na senthara dza tshumelo dzi ḓo thusa kha hezwi .
I tea na u sika muhanga wa u dzhia mbadelo dza sisiteme na u livhanya zwiṱuṱuwedzi zwa mihasho ha lushaka yo fhambanaho kha u tevhedzela muhanga .
Mutevhe wo fhelelaho wa Thandela Khulwane ndi we wa katelwa kha Mbekanyamushumo Khulwane ya nga ṅwaha u ya nga Fhungo ḽeneḽo , u ya nga Modele wa Zwipikwa .
Sa tsumbo , muthu we a tambudzwa na u nyadzwa nga mulandu wa nndwa ya zwa poḽotiki u na khonadzeo ya u nga bvela phanḓa na zwiito zwa u tambudza na u nyadza nga ngomu muṱani wawe .
( b ) muthu o teaho nahone a re na nḓivho kana tshenzhemo kha ndaulo , kana mbetshelo dza tshumelo ya vhathu .
U kundelwa u bvisela khagala hu ḓo ita uri muthu a sa tee .
U shulula mabini a mathukhwi ofisini ḓuvha na ḓuvha na u laṱa mathukhwi nga nḓila yone u itela u ḓo dzhiiwa .
I dovha hafhu ya shumiswa kha madzulo a muṱanganelo a Nnḓu mbili , sa tsumbo , Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka na u ṋewa ha tshipitshi nga ṱhoho dza muvhuso dza dzitshaka .
Tsha ndeme nga maanḓa ndi u ṅwala na u phaḓaladza nḓivho iyi kha vhashumi .
Tshanduko dzo sumbedza u vha dza tshivutshela , zwi tshi vho nga dzo nangiwa nga vhuṱama , fhedzi dzi dza u khwaṱhisedza muhumbulo wa vhudzekani .
5.1 . Vhaimeleli vha bvaho kha Muhasho wa Mabindu a Tshitshavha vha tshi ya kha Bodo ya Vhutsivhudzi ha Fhethu ha Ikonimi :
Ho ṅwalwa fhungo ḽithihi ḽi re na sa konḓi ḽi re na vhushaka vhushaka na tshifanyiso ho na tshifanyiso . shumiswa na ḽitanganyi .
U vhumba mafhungo tserekano .
Heyi khethekanyo i tea u ḓadzwa fhedzi nga Muḓisi wa mbilaelo ane a khou ita mbilo o imela muraḓo wa GEMS , sa tsumbo muṋetshedza tshumelo ya mutakalo ( dokotela , dokotela wa maṋo , fisiotheraphi , nz . )
Khumbelo ya u dzula u mudzulapo wa Afrika Tshipembe : R128
Nga ḓuvha heḽi ḽo khetheaho , ri tea u dovha ra dzhiela nṱha u shela mulenzhe ha avho vha re kha vhurangaphanḓa ha National Party , he vha vho zwi limuwa uri khethano nga muvhala a zwi na vhumatshelo .
U shumisa maipfi ane a bulwa u fana ; ane a peleṱiwa u fana fhedzi a tshi amba zwo fhambanaho ( homonimi na phoḽisemi ) , tsumbo , " u ṱula ṱhulo kana u ṱula ha zwiito zwino amba tshiwo tshi sa takadzi " .
Ni shumise ḽipusitiki kha u ita khannḓiso ya minwe yaṋu ni noṱhe tsini na tshifanyiso tshaṋu .
Hu si kale lusunzi lwa pfa u nga lu ḓo nwela khothe lwa huwelela lu tshi ṱoḓa thuso .
10.2 . Khabinethe i fhulufhedzisa Maafrika Tshipembe uri u lwa na vhugevhenga ndi zwone zwithu zwa ndeme vhukuma na uri muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u dzhia maga o teaho u khwaṱhisedza tsireledzo na vhupo ho tsireledzeaho ha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Rathandela u khou eletshedzwa uri a ṱoḓe ngeletshedzo yo teaho malugana na ndindakhombo .
2.1 . Khabinethe i swikisa ndiliso dzayo kha muṱa , khonani na vhashumisani vha Minista wa zwa Mupo vho ri siaho Vho Boma Edna Molewa .
1.1.9 a si na thendelo yo tou ṅwalwaho ya Muhadzimisi -
Ndi zwe zwa tendelanwa vhukati ha vha kwameaho phanḓa ha mulamuli uri vhafhinduli vhoṱhe vhaṱanu vho swika vhufhethu ha u thetshelesa nga iḽi ḓuvha .
Ho sedzwa mbuelo ya buloko ya ḓuvha na ḓuvha
U shela mulenzhe a hu ngo tea fhedzi u guma kha vharangaphanḓa vhapo kana avho vhane vha dzhenela kana u tshimbidza miṱangano .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u rambiwa nga Muphuresidennde , nga kha Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka na Mudzulatshidulo wa Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka , musi Muphuresidennde vha tshi vha ṅwalela hu u itela u humbela dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa Phalamennde .
Kha vhuimo ha zwa polotiki , maitele aya u katelwa na u tshimbidzwa nga vhuḓikumedzi ho khwaṱhaho ha polotiki u ya kha mavhusele avhuḓi .
1.1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe Phalamenndeni .
Tshiedziso tshi dzudzanywa u itela uri tshi tshimbilelane na akhaunthu mafhungo a zwa ekonomi a lushaka a kale a Afrika Tshipembe .
Hu na phambano ṱhukhu vhukati ha vhutshinyi vhu bvaho kha nyito dza mulayo wa sialala na idzo dzi bvaho kha mulayo wa vhahu zwavho .
Ndi vhorathendara dzo dzhenelelaho muṱangano wa zwidodombedzwa , vhane vha ḓo tendelwa u ḓisa phindulo fhedzi .
Ṱalutshedzani thaidzo dza mveledziso dzo teaho na u dzi sengulusa hu tshi tevhedzwa zwa matshilisano-nyangaredzi na theori dza zwa ikonomi khathihi na theori dzo khetheaho dza mveledziso ;
U maanḓafhadza Tshitshavha tsha Mveledziso ya Mashango a Tshipembe ha Afrika ( SADC ) - muvhuso u shumisana na mashango nga tshumisano ya nnṱhesa .
Sa zwe nda amba u thomani , zwiedza zwo valeaho zwi fhedzisela zwi tshi nga zwa metse , naho hu nga muṱalukanyo muthihi fhedzi .
Kha vhunzhi ha mashango , khumbulelo dza u vhulunga ha lushaka dzi thomiwa u bva kha zwidodombedzwa zwa akhaundu dza lushaka kha mubindudzo woṱhe wo salaho wa ngomu shangoni na kha zwidodombedzwa zwo ḓitikaho kha ndinganyiselo ya mbadelo .
' ( 3 ) Vhominisiṱa vha na vhuḓifhinduleli nga vhone vhane kha na kha Buthano ḽa Lushaka kha u laula ofisi dzavho na miraḓo yoṱhe ya khabinethe sa zwenezwo vha na vhuḓifhinduleli vho ṱangana kha u ita ndivhanelo dza muvhuso wa lushaka na phoḽisi dzawo
Tshiṅwe tsha zwikili zwa ndeme zwine mutshudeni wa zwa u ḓologa a tea u vha na zwo , ndi u thetshelesa .
Afrika Tshipembe ḽo livhana na khaedu ṱhanu dza ndeme dza tsireledzo ya zwiḽiwa dzi tevhelaho :
Vhathu vha dzhenelela nga kha nḓila dzo fhambanaho hu tshi katela u dzhenela miṱangano ya vhupfiwa ha nnyi na nnyi , u ḓisa maṅwalwa nga ha mvetomveto ya theo ya mulayo , musi hu tshi itwa milayo ya masipala .
U dzhenela vhupfiwa nga vhathu : Vhupfiwa nga vhathu vhu ḓo farelwa mavunduni oṱhe u bva nga ḽa 28 Luhuhi 2020 kha zwiṱiriki zwo vhalaho na mimasipala mihulwane u mona na shango .
Ho dzudzanywa milayo ya u thomiwa ha Zhendedzi ḽa Themamveledziso dza Zwiko zwa Maḓi ḽa Lushaka , nahone i ḓo anḓadzwa hu tshi itelwa uri hu vhe na vhupfiwa ha nnyi na nnyi kha ṅwedzi u ḓaho .
Lavhelesani zwifanyiso .
4.3 . Khabinethe i humbela tshitshavha uri tshi ite mushumo watsho nga u vhiga avho vhaitaho vhugevhenga uvho kha mazhendedzi a khombetshedzo ya u shumiswa ha mulayo kana u founela Nomboro ya Lushaka ya U lwa na zwiito zwa Tshanḓanguvhoni kha 0800 701 701 .
U dzudzanya mafhungo kha tshati kana thebuḽu .
Tshikimu tsha Vhubindudzi ha Automotive ho rwelwaho ṱari nga 2009 tsho themendela 3.8 biḽioni ya dzirannda ya zwiṱuṱuwedzi zwa thandela dza vhubindudzi dza 160 .
1.3 Mafhungo ane a nga kwama phambano ya vhathu
Khumbelo ya u ṱunḓa phukha na tsinga
Muvhigo u ṱalutshedza na u sengulusa maga ayo na u ṋekedza themendelo kha uri zwiṅwe zwiteṅwa zwa sisiṱeme zwi nga khwaṱhiswa hani .
Dzi dovha dza sumbedza uri vhueletshedzi ha u badela zwithu khathihi zwi dzulela u ṱuṱuwedza vhukoni hayo ha u engedzedza na u gonyisa mbuelo ya muvhuso ; u sa vhuyedzedzwe na luthihi .
U vhalela tshiṱori nṱha a tshi vhalela kiḽasi/ tshigwada .
Thuso i bvaho kha tshipikiṱere
Vhadededzi vha tea u zwi ḓivha nahone vha tendele vhagudi vhane vha vha na HIV uri vha bve afho kiḽasini vha ye vha nwe mishonga yavho arali zwo tea .
Kule na vhugudisi vhu si havhuḓi , phanḓa na vhugudisi ho dzudzanywaho zwavhuḓi .
Nga nnḓa ha mbekanyamushumo idzi na thusedzo , muvhuso wo dovha wa badelisa muthelo kha zwipiriṱi , waini na bia .
Vhuḓifhinduleli ha maanḓalanga a sialala na maanḓalanga a zwitshavha vhu tshi fhambanywa na ha masipala .
Vhathu vho ḓo tea u ṱuṱuwedzwa u ṱanganedza na u tikedza ndivho ya lushaka ya u ḓisa tshanduko nga nḓila ya mulalo na tshanduko ya poḽotiki na u lwa na madzangano a tshanduko ane a ṱoḓa u ḓisa tshanduko nga kha khakhathi .
Nga murahu ha u pulana wadi dzi ṋewa masheleni nga u ḓikhethela ane a ḓo shuma kha u isa phanḓa na pulane dzavho khathihi na u ṱuṱuwedza uri tshitshavha tshi dzhene fhasi .
Nyimele i ṋaṋaho fhasi yo korela fhasi mikano ya zwine thuso ya mashangoḓavha ya nga swikelela , vho ralo .
U engedzea ha nṱha kana hapo ho lavhelelwa kha u thusa tshitshavha tshithihi , zwo vhumbwaho ngamaanḓa nga madungo a re hone .
U imba nyimbo na zwidade a tshi khou tevhedzela nyito dza hone na kiḽasi yoṱhe
Khethekanyo iyi i shumana na mathukhwi a ndondolo ya mutakalo o fhambanaho , ane a nga huṅwe a laṱiwa kha tshiimiswa .
U swikelela ikonomi ya vhuḓimvumvusi yo ḓisendekaho nga maḓi ine ya ḓo konisa zwitshavha u kovhekana kha mbuelo dzine dza bva kha tshumiso ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi naho zwi tshi elana na u dzhenelela ha zwitshavha he zwa ita ho sedzwa kha u khwaṱhisedza u sa nyeṱha ha zwiko .
Khophi ya tshivhumbeo tshi vhalwaho nga khomphutha
9.2.2. Miraḓo ya vhashumi vha GCIS vhone vhaṋe nga tshavho vha nga kha ḓi amba , u ṅwala , kana u rumela vhudavhidzani nga kha eḽekiṱhironiki nga luambo lune vha funa , fhedzi ho sedzwa uri vhoṱhe vhane vha vha tshipiḓa tsha vhudavhidzani uvho vha a pfa luambo kana nyambo dzine dza khou shumisiwa .
Vhathu vhane vha hola mundende wa vhalala .
Yone i ṱoda ndinganyiso vhukati ha u swikelela ṱhoḓea na zwi tamiwaho nga vhadzulapo , zwishumiswa zwi re hone na vhadzulapo vha dzhiaho vhuḓifhinduleli ha u shumisana na vhaṅwe vhadzulapo ngavho nga u ṱhonifhana na u dzhiela nṱha .
Ndi ngafhi ha masipala hune a khou bvelela hone ?
Kha vhumatshelo , vhafarani na u thomiwa ha mbekanyamushumo dzo ḓoweleaho dza u monithara na maitele a vhukhwine ha maḓi kha madzingu zwi ḓo vha zwi zwa ndeme , u itela u bveledza u monithara ho fhelelaho nahone hu vhambedzeaho na asesimennde ya fhethu hu re kha phendelashango kha dzingu .
Hezwi zwi sumbedza ṱhoḓea ya u dzhenelela .
Tshikimu tsha Lushaka tsha Thusedzo ya Masheleni kha Matshudeni ( NSFAS ) tsho ṋetshedza masheleni kha matshudeni vha fhiraho 300 000 vhaswa na vhane vha khou tou vhuya u itela uri vha gude kha dziyunivesithi na kha Magudedzi a Thekhiniki ya Mishumo ya Zwanḓa na Vhupfumbudzi ( TVET ) u yakha shango ḽoṱhe nga vhuphara nga 2017 .
Mudededzi waṋu vha ḓo vhidzelela dzina ḽaṋu vha ni posa bola .
Sa u thomani , ri tea u ita izwi hu si na u sa londa , hu si na u ṱoḓa u ḓi ita muhwalo kha vhaṅwe nahone hu si na u kanganyisea kha u sa pfesesana siani ḽa u shumisa maanḓa ane ra nga vha ri nao kana ri tshi tama u vha nao .
Ri livhuwa vhuḓinekedzeli ha tshifhinga tshilapfu ha aya madzangano malugana na muvhuso wapo wa demokirasi kha ḽa Afrika Tshipembe :
4.5 . Khabinethe i rumela ndiliso dzayo kha vha tevhelaho :
Madamu a maḓi o kunaho a vhulunga maḓi ane a sa vhe na mashika ane maḓi ayo kanzhi a bva kha mikumbela ya mupo ya nga nṱha kana ane a vha o tou dzhiiwa u bva kha mbulungelo ya maḓi , naho hu na uri a nga ḓi vha a songo kuna lune a nga nwiwa .
Madalo kha vhomakone u sa athu vhofholowa na musi wo no vhofholowa
Datumu dza ndeme kha ṅwaha dza mitambo hu u shavha khuḓano vhukati ha mitambo yo fhambanaho .
U ḓitika nga mulenzhe u sa shumiseswi
Khetheni dzenedzo dzi ḓo vhumbwa nga mianḓadzo ya tshikhala tsha tsini na tsini ine ya ḓo vhanga u ṱangana ha dzipulamu tsini na fhasi ha lwanzhe .
Mvelelo idzi na zwilinganyo zwo livhana na gireidi dzo khetheaho nahone dzi a leluwa u dzi ṱalutshedza .
Khabinethe na yone i ita khuwelelo nthihi na Muphuresidennde ḽa u khwaṱhisa u lwisa hune ha vha ho sedza kha u tshimbidza tshanduko ya ikonomi nga vhuhali na u lwisa zwa u i ṱavhanyisa u shuma .
Hedzi ndi rekhodo dzine tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tsha dzi ṋetshedza muitakhumbelo hu so ngo thoma ha ṱoḓwa a tshi ita khumbelo .
Mvelaphanḓa ye ra i ita nga thandela yashu ya muvhuso wa eḽekiṱhironiki , i sumbedza vhuyo ho livhaho kha mvelaphanḓa i mangadzaho .
2.1 Khabinethe i ḓibaḓekanya na Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha u ṱanganedza mbofho yo fhelelaho ya thendelano ya muholo wa fhasisa we wa pfaniwa khawo nga vhashumi , muvhuso na mabindu fhasi ha iṱo ḽa Komithi ya Dziṱhoho dza NEDLAC .
Ngeno hu na uri nḓowelo dzi re hone kha lushaka ulu lwa tshigwada dzi nga vha dzi dzo kaleaho kana nyangaredzi , dzi anzela u vha dzi fomaḽa .
3.68 Makumedzwa na madzinginywa o ḓiswaho kha Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo uri hu itwe ino ṱhoḓisiso , makumedzwa o ṱanganedzwaho a tshi khou fhindula zwe zwa ambiwa kha bammbiri-mviswa , na ṱhoḓisiso yo itwaho u itela u pfesesa nga ha vhuloi hu na zwe a bvukulula / pengula .
Sa tsumbo , kha muṱangano wa u amba nga ha IDP zwi ḓo vha zwa ndeme u ambedzana na mukhantseḽara wa wadi ane na ene a tea u dzhenelela muṱangano na vhaofisiri vho teaho uri Komit ya Wadi i na mafhungo o teaho a muṱangano .
U sedzulusa khakhathi vhukati ha maitele a mvelele na Mulayotibe wa Pfanelo maelana na vhukomba / vhutuka na u mala/ u malwa .
U langea : Ngona dzi shumiswaho dzi fanela u leludza nzudzanyo , ndingo dzi sa ḓuri dzine a dzi dzheneleli kha u guda zwi songo tea .
Naho hu na nungo nga u angaredza dza makumedzwa a mulayo u itela mafhungo a mupo , naho zwo ralo , tshumiso ya mulayo yo vhonala i tshi thengathenga kha mashango o ṱoḓisiswaho .
Kha nyambedzano na mabindu , muvhuso wo ḓikumedzela u bvisa zwikhakhisi zwa mbekanyamaitele na u ṱavhanyisa mathomo a mushumo wa thandela idzi .
Vhunzhi ha mvelaphanḓa nnzhi yo itwaho kha miṅwaha ya fumi ine ya kha ḓi bva u fhira nga ha mbekanyamaitele ya ndifho yo itea kha vhuimo ha zwiimiswa zwa ḽifhasi na tsheo dza mulayo dzo fhiraho .
Izwi khathihi na u ḓiṅwalisa nga huhulu zwo ita uri hu vhe na u tsela fhasi ha masheleni kha zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha Afrika .
Ndivho ya u thoma ndi u pfufha mamaga e a swikela vhunzani ha nṱha kha zwibveledzwa zwavho , na uri tshavhuvhili ndi u ita uri zwibveledzwa ezwi zwi ḓivhee nga vharengi kha mbambadzo .
1.2 . Vhatshimbidzi vha vhuṱhogwa vha Tshiṱirathedzhi tsha PC4IR vha katela vhuṱaṱisani kha zwa ikonomi , u fhindula khaedu dza nḓisedzo ya tshumelo , vhubindudzi ha nḓadzo ya vhathu na u fhindula kha COVID-19 .
Arali daisi ya wela nṱha ha ṋowa , ni tea u tsela fhasi mathomoni a ṋowa .
Tshumiso ya magavhelo o sedzaho mushumo wo imaho ngauri i ḓo khwiṋisa vhukoni ha u kunga na u dzudza phurofeshinaḽa dza ndondolo ya mutakalo .
Ri vhidza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha hulise ḓivhazwakale yashu na u isa phanḓa na u khwaṱhisa vhungoho ha demokirasi yashu .
Nga sisiṱeme ya eḽekiṱhironiki ya u langula kutshimbidzele kwa milandu , zwazwino ri na mafhungo o fhelelaho kha faela iṅwe na iṅwe ine ra kona u a shumisa .
Kha dziṅwe dza dziwada , u ḓa miṱanganoni ha vhathu ho vha hu tshi takadza ngeno kha dziṅwe zwo vha zwi sa takadzi .
U ṱhogomela Senthara ya Ndangulo ya Tshiwo ine ya vha na tshomedzo na i shumaho ndi zwone zwithu zwa ndeme khulwane .
Dzimbalombalo dzo vha u sumba ṱhoḓea dzi re hone khathihi na mabembela a re hone .
Khaedu ye ra sedzana nayo kha u shumana na iḽi fhungo a si ya malugana na pholisi .
Maḓi a khou bommbiwa a tshi ya madamuni .
17 . Thundu - Thundu yavho vha nga dzhielwa yone arali ho tevhelwa milayo yo teaho .
U shumisa khaḽenda ya kiḽasi u ita nyambedzano nga ha ḓuvha na ṅwedzi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha ṅwaha .
Kha vha dzhiele nzhele : Khoḽomu ya muholo Hei i sumbedza tshelede ya muholo wa ṅwedzi nga ṅwedzi hu saathu u bviswa muthelo na dziṅwe mbuelo .
U londotwa ha u fhaṱiwa ha dzibada na u londotwa ha zwishumiswa .
Nga yeneyo nḓila , tshelede ine ya khou thengathenga i khou lavhelelwa u vhuedza shango zwi tshi ya nga mbuelo ya zwivhambadzwannḓa , fhedzi mashudumavhi a zwo ngo ralo kha nyimele ya Afrika Tshipembe , nga maanḓa musi hu tshi ṋetshedzwa zwithivheli zwa tshivhumbeo tsha ikonomi i yaho phanḓa .
Tsha u thoma , vharengi vha fanela u funzwa nga ha mvelelo dza khombo dza vhudakwa .
Ro ṱoḓa u mveledziso iyi yo livhanaho nga u ombedzela uri khothe dzo raliho dzi tea u vha fhasi ha vhuḓifari hone ha poḽotiki na u ḓi dzivhisa kha u ḓidzhenisa kha zwiito zwa khakhathi .
Hezwi zwo itwa nga tshifhinga tsha Foramu ya Mabindu yo vhumbwaho nga vharangaphanḓa vha Afrika Tshipembe na vhurumelwa ha mabindu ho fhelekedzaho Mukhantseḽara Vho Merkel .
Maḓuvha a Vhurereli na maṅwe o khetheaho ane a pembelelwaho nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi bvelela kha themo ( Awara mbili nga themo dzo avhelwa zwenezwi ) .
Muhasho wa Mutakalo u shela mulenzhe kha mafulo o fhambanaho a u ita tsivhudzo u fana na Ṅwedzi ya Tsivhudzo nga ha Vhuxweṱe , Ḓuvha ḽa Vhuholefhali ha u tou Dzhiela ḽa Lushaka na fulo ḽa Dauni Sinḓiromu .
DSP ya vhulwadze vhu sa fholi yo ḓiṋekedzela kha maga a vhuḓifari a nṱhesa nahone i tevhedza Milayo ya Tshikimu na milayo yoṱhe i langaho dzikhemisi .
Alusa fhulufhelo ḽa vhadzulapo kha muvhuso .
Mpimo ine ya konḓelelea u ya nga u ṋea tshumelo na dziṅwe ṱhoḓea zwi khou topolwa nahone makumedzwa a khou livhanyiswa na khaphasithi ya tshumelo ya zwa inzhiniara .
Vha pendele nyambedzano nga u bula mbuno dza ndeme kha notsi dza khoso .
( 1 ) Hune Mulayotewa muswa wa ṱoḓa u phasiswa ha mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka kana ha Vunḓu , uyo mulayo u tea u phasiswa nga maanḓalanga o livhanaho nazwo hu saathu u fhela tshifhinga tshilapfu u bva ḓuvha ḽe Mulayotewa muswa wa thoma u shuma .
Zwiteṅwa zwi tevhelaho zwi tea u dzhielwa nṱha musi hu tshi ṱhaṱhuvhiwa ndavhelelo dza khumbelo iyi :
Zwifaredzi zwi re na mutsiko sa maboḓelo a gese zwi tea u humiselwa kha vhaṋetshedzi vhazwo .
Malinga Tshanḓa Maṋo Maalo .
Muhumbeli a re na mbilaelo kha tsheo ya DIO ya u hanelwa ha khumbelo yawe ya tswikelelo kha mafhungo a nga ita khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu kha Minisiṱa wa Muhasho wa zwa Madzulo a Vhathu kha tsheo yeneyo .
9.1 . Khabinethe i ṱanganedza mulevho wa uri tshiwo tsha Ḽesiṱeriosisi tsho fhela na uri zwi sumbedzisa mvelelo ya pulane ya tshumisano yo khwaṱhaho ya u ita mushumo nga u ṱavhanya nga Muhasho wa Mutakalo ( DoH ) na Tshiimiswa tsha Malwadze a Phirela tsha Lushaka , vha tshi khou tikedzwa nga Tshiimiswa tsha Mutakalo tsha Ḽifhasi , u langa na u fhedza tshiwo itshi .
Vhunzhi ha khetho dzi no khou ḓa dzi ḓo vha na vhalavhelesi vha dzitshaka na u vha hone ha khomishini dza khetho dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe u itela u vhona uri maitele ndi a vhukuma na u pfesesa .
Vhuholefhali Tshivhumbeo tshine Rekhodo dza khou ṱoḓea ngatsho
Zwikili zwavhuḓi zwa vhudavhidzani ha u ṅwala na ha u amba .
Fulo ḽi nga vha ḽa vhaḓivhi kana ḽa u angaredza .
3.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe ya uri vha shumise ḓuvha iḽi kha u humbula na u hulisa avho vhe vha lwa kha nndwa ya mbofholowo yashu na demokirasi .
1.13. Khabinethe i vhaiswa nga u u xelelwa ha matshilo dzibadani dza shango ḽashu hune hu khou vhangwa nga u reila nga u sa londa , vhuhwarahwara na u shaya vhuḓifhinduleli ha vhareili .
Manweledzo nga ha nḓowetshumo o bvisela khagala tshiimo tsha nṱhesa tsha u andesa ha tshivhalo tshiṱuku tsha vhashundikisi vhahulwane kha vhunzhi ha mishumo ya u engedza ndeme kha zwibveledzwa zwa vhulimi zwi shandukiswaho , hune kanzhi mabindu maṱuku a vha hone fhedzi sa vhorabulasi vhane vha khou bvelela , kana vha vha hone kha mishumo miṱuku ya tshandukiso .
Ndaulo i si yavhuḓi na ndangulo nga fhasi ha muvhuso wa Ciskei zwo swikisa kha u wa ha tshumelo na mishumo i ṋetshedzwaho nga ḓorobo .
Nga nyito kuitele uku kwo swikelela u bvelela hu hulwanesa kha kharikhuḽamu u itela zwikolo zwa phuraimari .
Tshiimo tsha vundu tsho sumbedzisa uri vhunzhi ha mihasho yo vha na mawanwa a sumbedzaho vhutevhedzeli ha vhusimamulayo ha ndeme na kha ndeme ya mivhigo ya kushumele kwayo kwa ṅwaha nga ṅwaha .
Arali vha khuvhuwa kana ha vha na khuvhalo musi hu tshi khou tambiwa mutambi o huvhalaho u fanela u bviswa mudavhini , a ṋewe thusothanzi na u tendelwa u vhuya nga murahu tshilonda tsho ṱanzwiwa na u pombiwa .
Sisiṱeme ya vhuendedzi i pika u fhungudza zwithithisi kha kutshimbilele kwa vhanameli na thundu , u ṱavhanyisa luvhilo na tshumelo , ngeno hu tshi khou tendelwa khasiṱama u ḓikhethela lushaka lwa vhuendedzi kana u ṱanganyisa tshaka dza vhuendedzi .
Ndayo dzo sedzesa , u fhirisa , kha u ṋetshedza vhadizaini vha mafhungo a siangane yo angalalaho kha u egedza sisiteme ya tshampungane i re hone , u itela u i konisa u ita thekinolodzhi yone yo fanelaho nga fhasi ha nyimele yo khetheaho , ngeno hu na u ṋetshedza vhuimo hu fushaho ha matheriala a ṱhoḓea dzavho .
Izwi zwi ṱalula tshoṱhe vhathu vhatswu , vha ne tswikelelo ya pfunzo ya vha fhasisa .
Vhambedzani zwe na nweledza na zwa u thomani .
Tshiṱirathedzhi tshi ṱoḓa u langwa hu vhuedzaho ha matshimbidzele oṱhe , nga mannḓa zwibisana-thekhisi na u kombetshedza u tevhedzela zwo raloho .
Tshifhinga na ndondolo zwo shumiswaho hu tshi khou ṱalutshedzwa ndivho zwi ḓo badelwa murahu zwifhinga zwinzhi .
NDIMA YA 3 NYANGAREDZO NGA HA VHULOI
( c ) u sa kona u ita mishumo ya ofisi yawe .
U swikelela khomphyutha
- Khabinethe yo farina na phuresidennde Vho Ramaphosa kha u isa maipfi a ndiliso kha muvhuso na vhathu vha Riphabuḽiki ya Zambia nga murahu ha u lovha na Phuresidennde ya kale Vho Rupiah Bwezani Banda ( 85 ) .
Ramu na zwiṅwe zwipiriṱi zwi wanalaho nga u kunakisa zwibveledzwa zwa mphwe zwo vhiliswaho ;
U kunakisa Khothekhaṱhuli na Khothe Khulwane ya Cape Town zwi tea u itwa ṅwaha u tevhelaho .
Mbuelo yo kuvhanganywaho i fana zwavhuḓi na migaganyagwama yo lavhelelwaho nahone zwenezwo zwi ita uri kuthomele ku vhe ku pfadzaho kha u swikelela mugaganyagwama u fhulufheleaho .
U itela u kunga vhanameli vha vhuendedzi ha nnyi na nnyi , vhapulani vha tea u pfesesa ṱhuṱhuwezo ya u shumiswa ha mavu na dizaini ya vhuponi dza ḓoroboni kha vhuḓifari ha vhaendi .
Vhutsila ha sika Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho
U vhea fhethu huthihi ndangulo ya mishumo iyi na u ṋetshedza tshivhalo tsho kalwaho fhedzi tsha khetho zwi nga vha zwi sa ḓuri nga maanḓa zwa dovha zwa fhungudza thaidzo na vharengisi vho ḓiimisaho nga vhoṱhe vhane vha rengisa u fhira mpimo zwibveledzwa zwa mbulungo ya masheleni .
Sa tshipiḓa tsha izwi , zwi tou vha khagala uri maitele a vhudavhidzani ane a vha mutheo wa dimokirasi na vhudzheneli a si ṱhoḓea dza zwa poḽitiki kana vhuphuvhephuvhe .
Ni vhona u nga ndi pfunzoḓe ?
Vhukate - Kha vhu leluwe vha ambe thwii .
U khwiṋisa nyendedzavhuongi , tshenzhelo dza vhalwadze na mvelelo kha vhafumakadzi vha re na khentsa ya maḓamu nge ha khwiṋiswa u tswikelo ya tshumelo dza u asesa .
Vha shuma mini na uri vhuḓi na vhuvhi ha vhutshilo havho ndi vhufhio ?
Shumisani zwifanyiso uri zwi ni thuse u ṅwala tshiṱori tshi no amba nga tshiḓula na khumba .
Nzudzanyo ya vhuvhili ya Gaidi ya U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha na IDP i tevhedza nzudzanyo ya u thoma .
Muṱangano wa Phanele u fariwa fhedzi musi hu na milandu ine ya fhira 10 ine ha tea u haseledzwa nga hayo
5.8 . Nḓivhadzo ya ndaṱiso ya R1 , 5 biḽioni ine ya khou fanela u badelwa nga ArcelorMittal , vhamagi vhahulwanesa vha tsimbi shangoni ḽashu , nge vha ita tshimbevha tsha u langana mitengo kha nḓowetshumo hei ya dzitsimbi , ine i tou vha ndaṱiso khulwanesa ye ya vhuya ya itelwa khamphani nthihi nga avho vhalangi vha zwa muṱaṱisano wa mitengo .
Muvhigo uyu wo ḓisendeka nga pulane dza kushumele dze dza bveledzwa nga mihasho .
Fhedziha , thaidzo i fhira mafhungo a ndangulo ya zwifhaṱo , nahone i vhanga khaedu khulwane kha nḓowetshumo na vhuvhambadzi , mushumo na vhugudisi , u kovhekana mbuelo na tsireledzo ya zwa matshilisano .
Nga ḽiṅwe sia , mulayo wa sialala wa Afrika nga u angaredza u , a kwamea nga maanḓa na u vhonala na u vha wo livhiswa kha u vhulunga madzangalelo a tshigwada .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhagudiswa vha Kiḽasi ya 2015 uri vha ite khumbelo dza u ṱanganedzwa zwikoloni zwa pfunzo dza nṱha hu tshe na tshifhinga sa tshipiḓa tsha Fulo ḽa Apply Now/ Khetha Career Guidance ḽine ḽa itwa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi .
Nga nnḓa ha musi zwo bulwa kha data ya thandela , u fhindula kha khumbelo ya u bviselwa khagala ho ṱanganedzwaho u swika kha maḓuvha maṱanu a mushumo hu sa athu fhira tshifhinga tsha u vala thandela tsho bulwaho kha data ya Thandela na u ḓivhadza vhorathandela vhoṱhe vhe vha bvisa maṅwalo a u wana .
Kha vha humbule izwi sa thandela dza mveledziso ya ikonomi ya vhupo , vhugudisi ha vhalondoti ha vhalwadze miḓini .
Ndi wonoyu mushonga une wa fha muloi maanḓa .
Mvusuludzo dza zwa masheleni dzo ḓivhadza ndeme kha sekhithara ya u bannga na zwishumiswa zwiswa zwa tshumelo na masheleni zwo bvelelaho .
Vhoramafhungo u mona na shango vho vha vha tshi shushedzwa , nga zwi ri welaho na nga ndaṱiso dza zwa masheleni .
4.4 Khabinethe yo tendelana na u tholiwa ha miraḓo miswa ya Khantsele ya zwa Mupo wa Zwifhaṱwa .
6.2 . Khabinete i tama u fhululedza mufumakadzi Vho Zandi Shange , Mulangi wa Thandela ya Tshiṱitshi tsha Muḓagasi tsha Medupi kha u ita uri tshiimiswa itshi tsha muḓagasi tshihulwane ngaurali tshi kone u shuma nga nḓila yo fhelelaho .
4.1 Khabinethe yo dzhiela nṱha u ungedzwa ha themo ya ofisi ya miraḓo i tevhelaho kha Bodo ya Ḽothari ya Lushaka , musi zwa u thola mufara ḽaisentse wa vhuraru zwi tshi kha ḓi fhedziswa .
Honeha , khwaṱhisedzo i fanela u wela kha u vhona hu na u pfesesa musi hu tshi vhambedzwa na u vhona fhedzi hu si na u pfesesa hune kanzhi ha anzela u bvelela musi hu tshi khou lavheleswa theḽevishini hayani .
Zwithu zwiṅwe na zwiṅwe , zwine nga muhumbulo wa muthu wa vhuraru nahone wa vhonala u wo bva nḓilani vhukuma , zwi ḓo ḓivhadzwa Muhasho hu songo bviselwa khagala khamphani i kwameaho .
Ro dovha ra ḓikumedzela u lwa na mutevhe wo salelaho murahu wa tshavhi na u leludza thandela ya mutevhe wo salelaho murahu .
U rwelwa ṱari ha Khothe ya Milandu ya Vhudzekani nga tshifhinga tsha fulo zwi ḓo dovha zwa vhona uri hu vhe na tswikelelo ya khwine kha sisiṱeme ya vhulamukanyi .
U vhulunga zwo swikelelwa u bva kha zwipiḓa zwa mugaganyagwama muhulwane wo khetheaho .
Mutengo une vha u badela wa mutsiko munzhi wa phuraivethe , ndi zwenezwo zwine vha khou amba .
Miraḓo ya muṱa ya tsini ya ndangulo khulwane vha dzhielwa nṱha sa avho miraḓo ya muṱa vhane vha nga lavhelelwa u ṱuṱuwedzwa kana u ṱuṱuwedzwa nga vhathu vha re kha ndangulo khulwane kane miṅwe miraḓo i re na vhushaka na tshiimiswa .
Ndingo dza murundo na tswio
U avhela masheleni o linganaho u vhona zwauri hu vhe na nḓisedzo i sa nyeṱhi ya phakhedzhi yo fhelelaho ya tshumelo ya ndeme kha vhuongelo ha vundu .
A vha koni u ya kiḽiniki
Arali Mushumisi muṅwe na muṅwe a tshi shumisa matheriala , zwi re ngomu , na tshumelo zwo ṋetshedzwaho kha na nga kha webusaithi ya SARS nga u pfuka mbetshelwa dzo dodombedzwaho hafha , SARS i na pfanelo ya u dzhia vhukando vhuṅwe na vhuṅwe vhune ya vhona ho tea u tsireledza vhuṋe hayo na madzangalelo maṅwe kha webusaithi yeneyo , matheriala na zwi re ngomu .
Mbekanyamaitele ya zwa tshelede yo dzudzanywa ya tou kwakwanyedzwa kha u tsela fhasi ha ṱhoḓea na vhubveledzi u itela u tikedza nyaluwo , zwa zwino phimo ya nyingapfuma i nṱha ha phesenthe ya ziro .
Zwino ṅwalani risipi ndi tshi sumbedza thinganywa dzine na tea u vha nadzo .
Thikhedzo ya Themamveledziso i ḓo vha tshipiḓa tsha Khethekanyo Khulwane .
Vha ite tsenguluso ya masheleni vha tshi khou ṱalusa zwiko zwa ndambedzo ya masheleni , mbuelo yo bveledzwaho kha vhuitwa ha muhasho , maitele a u shumisa tshelede a zwino na a tshifhinga tsho fhiraho na kushumele kwa masheleni .
Khoro i tea u themendela migaganyagwama iyi phanḓa ha musi ṅwaha wa muvhalelano u tshi thoma , nga murahu ha u pulana havhuḓi na u kwamana na Komiti ya Wadi na zwiṅwe zwigwada zwa vhadzhiamikovhe kha vhupo .
Zwikhala izwi a zwi ambi uri migaganyagwama ya vhuongelo ha vhukati i a hana .
Nga fhasi ha nḓila ya kuitele iyi , mushumo wa dzhendedzi wo iledzwa nga nnḓa ha musi yo tendelwa nga u ambiwa .
Tshumelo dzi fanaho dza tshiphiri sa Child Line , Rape Crisis na Suicides Anonymous na dzone dzi a wanala misi yoṱhe .
Zwi vha thusa u awela na u ḓipfa vha khwiṋe .
Gammba ya Vhaswa i ṋetshedza vhaswa tshikhala , vhane zwino ndi vharangaphanḓa nga nḓila yavho zwitshavhani zwa havho , tsha u kovhelana tshenzhemo yavho na vhaṅwe vhaswa .
Ndambedzo dza mbekanyamushumo dza mushumo wa muvhuso dzi nga engedzwa kha masia o vhalaho .
Avho vhane vha tou pfuka muhanga wa ndangulo ya masheleni a tshitshavha nga khole vha ḓo livhana na masiandaitwa a u shumisa zwiko zwa muvhuso nga nḓila i si yavhuḓi .
B O vha a tshi vhona u nga hu na phele .
Milayo i sumbedza uri " mitengo yoṱhe a yo ngo katelwa musi miraḓo itshi ita maitele kana u wana divaisi kana phurisithesisi dzine dza sa katelwe nga Tshikimu " .
Ho farwa muṱangano wa vhoramafhungo nga Murahu ha dzulo ḽa khabinethe , ha bviswa zwitatamennde .
Matshimbidzelwe o tiwaho o ḓitika nga khaṱhulo ya muṱolambalelano , hu tshi katelwa asesimennde ya khombo ya matheriala kha u sa ṋea tshitatamennde tsha masheleni nga nḓila , zwi tshi nga vha nga nṱhani ha vhufhura kana vhukhakhi .
U puḽana a ita mukumedzo wa orala , tsumbo , u anetshela mafhungo ano kwama ene muṋe , a ṱalutshedza tshiṅwe tshithu tshe tsha bvelela , a elelwa tshiwo tshigede , na zwiṅwe , a tshi shumisa thusedzo ya zwino tou vhoniwa nga maṱo ( visual aids ) .
Zwo swikelwaho nga Khethekanyo nga ṅwaha wa muvhalelano ho vha :
Musi ho no swikelelwa thendelano , ri nga bva kha dibeithi ra ya kha tshumiso .
Kha nyimele idzi dzoṱhe Maanḓalanga a nga balelwa u ita maanḓa ao a zwa ndangulo o vhewaho kha Mulayo , u ya kha u dzhia sia ha ndivho dzo vhewaho afho .
Vhufarakani ha Tshiṱirathedzhiki : u fhaṱa vhushaka vhune ha vhuedza masia oṱhe apo , a dzingu na a ḽifhasi u itela u khwinisa ndivhotiwa dza mbambadzo na mveledziso ya ekonomi dza Afrika Tshipembe .
Ṅwalani lunganovhubvo ( kha siaṱari ḽi tevhelaho ) .
Hezwi zwi ḓo ita uri tshanduko iṅwe na iṅwe ine ya vha hone kha mbekanyamaitele dza masheleni na dza vhubindudzi kha ḽiṅwe ḽa Mashango a re Miraḓo dzi sa ṱoḓe uri hu vhe na tshanduko dzi si ṱanganedzeiho zwavhuḓi kha maṅwe Mashango a re Miraḓo ..
Hezwi ndi zwine ngazwo vhaṅwali vha ndayotewa vho ḓo ṋea ṱhoḓea ya mbofholowo na usa dzhia sia kha ino ofisi sa zwine zwa tendelwa nga khothe .
Phara iyi i no amba nga vhusunzi i fhambana hani na lungano lwe na vhala .
( iii ) komiti ya Mulayotewa ya u sedzulusa ; na
Khabinethe yo tendela nga 2005 uri Tshimedzi u kumedzelwe kha u ita tsivhudzo kha vhuendi sa tshiṅwe tsha tshikonisi tsha vhuṱhogwa tsha zwa ikonomi .
14 . Mbekanyamaitele dzi fanela u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza u tsireledza vhana kha mafhungo ane a nga vha tshinyadza .
Muofisiri wa Mafhungo u tea u ḓadzela muiti wa khumbelo fomo a dovha a mu ṋea na khophi ya fomo iyo yo ḓadzwaho .
Uhu u bindudza hu na mbuelo khulwane ya zwa matshilisano kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha shaesaho .
Ni vhona u nga tshiṱori itshi tshi na pfunzo ine tsha ni funza ?
Dadamalani kha danda ḽa u dadamala ḽi siho nṱhesa kana kha lutambo lwo vhewaho fhasi .
Musi vha sa athu dzhena kha nyambedzano dza u kovhekana mbuelo vha fanela u lingedza u wanulusa zwinzhi nga hune vha nga kona ngaho vha tshi vhudzisa mushumisi nga ha ndavhelelo dza mbuelo .
Zwihulwane , mbigelamurahu i a ṱoḓea nga ha ri makumedzwa aya o lugisa hani nyimele nkene dzavho na vhuḓifhinduleli .
Nga thikhedzo yo lugelaho uri ri ḓi humbudze nga ha pfunzo ya vhusedzi ha fulufhelo na u konḓelela , mvelaphanḓa na tshanduko , nga Muphuresidennde wa kale vho-Nelson Mandela , maṅwalo a vhutshilo , Long Walk to Freedom :
Thendelano dza tshikonṱiraka dzo itwa vhukati ha masipala na vhakonṱiraka vhane vha rura malaṱwa zwikolobulasini vhe mazhendedzi a masipala .
Ṱhanziela kha zwa ndangulo ya zwa masheleni a masipala ya vha hone i ḓo thusa kha u vhea khumbelo fhethu havhuḓi .
12.2 . Samithi i khou vha hone nga fhasi ha bena ḽa 4IR ya Afrika Tshipembe ( 4IRSA ) , vhushumisani vhukati ha Muhasho wa Vhudavhidzani ha Ṱhingo na Tshumelo dza Poswo , Telkom , Yunivesithi ya the Witwatersrand , Yunivesithi ya Johannesburg na Yunivesithi ya Fort Hare .
Mbetshelwa ya mbekanyamushumo idzi dzi fanela u vha dza ndeme kha zwiimiswa zwoṱhe zwine zwa valela zwiṱokisini hu na khonadzeo ya muvhuso .
Vhufarakani , khathihi na zwiṅwe , ho sedzesa kha mbekanyamushumo dzi tevhelaho :
Tangedzelani ḽeḓere ḽi re tsini na phindulo yone .
U dzheniswa ha Mavhengele rinngini ya Thekhisi hu ḓo thomiwa , na sisiṱeme dza maitele a u maanḓafhadza mbofholowo na ikonomi kha nḓowetshumo ya thekhisi zwi ḓo ṱhogomelwa nga thikhedzo kha Khoro dza Thekhisi na Tshumisano .
1.5 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Khantsele ya Thendelonzwiwa ya Sekithara ya Vhuendi ya u Manḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vharema hu u itela u sedzulusa u shumiswa ha zwipikwa zwa u Manḓafhadzwa ha Ikonomi ya Vharema .
U itela u fusha maanḓa aya , Komiti ya Tshifhinga nyana i khou ramba vhathu vhoṱhe vha zwi takalelaho na u kwamea nga muthihimuthihi na kana vho dzudzanywa , u shela mulenzhe kha Khwiniso ya vhu 18 ya Mulayotewa , sa afha i tshi elana na Khethekanyo ya 25 .
Tshipikwa tshihulwane tsha u engedza vhukoni ndi tsha u vhu engedza kha zwitshavha zwapo uri zwi kone u dzhia ndango ya mashumele a thandela na u ita uri dzi vhe tshipiḓa tsha u bvela phanḓa na maitele aya nga nḓila ine a ḓo vha a tshifhinga tshilapfu hu songo dovha hafhu ha vha na thuso u bva kha vhalambedzi .
Kha nyambedzano yashu na vha Zimbabwe ro ḓi dzulela u vha kwengweledza uri vha thome mufhindulano wa poḽotiki wa vhoṱhe .
Ofisi ya Tshumelo , thikhedzo nga ṱhumanyo nga khomphyutha na ofisi dzi tshimbilaho zwi wanala nga tshifhinga tsha u humisa muthelo u itela u vhona uri vhatheli vha wana ngeletshedzo na thikhedzo dza u ḓadza fomo .
Rekhodo dzoṱhe dzi sika vhuṱala ha odithi .
Kushumisele kwa vhashumi : Zwoṱhe zwine zwa rengwa zwino yelana na nyimele ya kushumele kwa vhaofisiri na vhashumi hu tshi katelwa na miholo , masheleni a mbuelo dza vhashumi , mbadelo dza u shuma tshifhinga tshire nṱha ha tsho tendelwaho , bonasi , masheleni a u notha na ane a badelwa nga mutholi kha tshikwama tsha phensheni na tshikimu tsha zwa dzilafho .
Ṱhoho i na zwipiḓa zwa mulomo zwe zwa vhumbwa zwavhuḓi , Ha dovha ha vha na maṱombumbano .
U thetshelesa ndaela na nḓivhadzo na u fhindula nga ngona .
Muhanga wa ndangulo ya khovhakhombo wa Bodo ya vhalanguli u ḓo shanduka musi Bodo dza vhalanguli dzi tshi bvela phanḓa na u shumisa maitele a nḓowetshumo a khwinesa kha maga na ndangulo ya khovhakhombo .
Mvula i tevhelwa nga u dzika na u sefa sa kha fhethu ho ḓoweleaho ha u kunakisa maḓi .
Ndi tshifhio tshifhinga tshine mishumo ya fanela u vha yo khunyelela ngatsho ?
Netiweke dzi kuvhanganya vhasiki vha mbekanyamaitele na mazhendedzi a shumisaho , na uri u ita ngauralo zwi engedza vhukoni vhu re hone na mafhungo .
Khabinethe i ṱanganedza vhuḓifulufheli he Federesheni ya Netiboḽa ya Dzitshakatshaka ya vhu sumbedzisa .
Mashango a Afrika o balelwa u bveledza na ita uri nyaluwo ya ikonomi ya tshifhinga tshilapfu i swikelele ṱhoḓea dza nyaluwo dza vhathu vhaḽo vhane vha khou engedzedzea .
Tsha vhuvhili , u shela mulenzhe ha Evangeḽikhaḽa nga khomishini na vhukhakhi ha khakhathi dza tshifhinga tsho fhiraho .
6 . Khetho dza Buthano ḽa Lushaka
Maitele na ṱhoḓea zwo fhambana .
Ndi tshiṱori tsha kholekhole .
Nga fhasi ha nyimele dzifhio dzine ri nga ṱanganedza mvelelo dza mimodele ya makhanikhi miṅwe ?
Ndivho ya u anḓadza mvelelo a si u shonisa zwikolo kana u bveledza muhumbulo wa " vhawini " na " vho kundwaho " , fhedzi ndi u ṋea zwikolo na vhabebi kupfesesele kwa uri tswikelelo yavho i hani i tshi vhambedzwa ya zwiṅwe zwikolo .
Vhuḓifari na u fhulufhedzea
Muvhuso , nga kha ṱhuṱhuwedzo ya vhamishinari wo vha u wa ndeme , u tshi ṱoḓa u thuthekanya kereke iyi uri i si tsha vha hone .
Nga hetshi tshifhinga , kushumele ku shandukaho kwa ikonomi ya masipala ku sumbedza kwa Tshiṱiriki tsha Overberg .
Senthara ya mveledziso ya vhana kana khireshe ndi fhethu ha ndondolo ha vhana vha sa athu thomaho tshikolo vha hune vha londotwa lwa ḓuvha kana vhusiku .
Ya wanga ṱhoho ni pfuka zwibuḽoko zwivhili ni tshi ya phanḓa , ya wanga mutshila humelani murahu nga tshibuḽoko tshithihi .
Musi ho no itwa dzimaraga ri ḓo humisela asainimenthe kha vho .
Hu na khethekanyo ya ndaulo ya vhomadzhisiṱiraṱa na mishumo ya zwa vhulamukanyi , vhomadzhisiṱiraṱa a vha tsha mumiswa kha mishumo iyi .
Izwi zwi kwama u phuromotwa ho dzudzaneaho nahoen ho pulanwaho kha sekithara dze dza vha dzi tshi kandeledzwa dza tshitshavha tsha Afrika Tshipembe u itela u vhumba vhuimelela ha khwine ha mirafho yoṱhe ya mishumo ya muvhuso .
Tsenguluso dza mbekanyamushumo ya magavhelo ane a khou tea u livhiswa kha u ṋekedza u dzhenelela ho teaho u itela u tandulula nyito kha mabindu aya .
Zwa ndeme vhukuma ndi zwidodombedzwa zwa u hana u dzhena .
Zwino a ṅwaleni a tshi tevhekana nga aḽifabethe .
Avho vhane vha ḓo vha vha khou enda nga goloi dzavho dza phuraivethe vha eletshedzwa u ṱoḓa fhethu ha u paka ha phuraivethe nga nnḓa ha fhethu hu si na vhuendi .
11.1 Khabinethe yo vhona na u vhilaedzwa nga akhaunthu dza khole khole dza Facebook na LinkedIn dzine dza pfi ndi dza Dziminista na Vhafarisa Minista .
IPID i tea u ṱoḓisisa milandu i tevhelaho ( yo sumbedzwaho ) :
Ho fara samithi ya u thivhela vhutshinyi kha mavundu oṱhe he fhungo ḽa vha u maanḓafhadza mupondwa kha samithi iṅwe na iṅwe .
16 . Khabinethe yo tendela Muhanga wa Mbekanyamaitele wo vusuludzwaho u itela Akhredithesheni ya Tshumelo dza Vhuḓimvumvusi dza Afrika Tshipembe .
Vhafaramikovhe vha ndeme vha katela madzangano a vhabveledzi , madzangano a vhashumi , dzi NGO , zwiimiswa zwamasheleni , muvhuso , mimaraga ya zwibveledzwa zwiswa , vhaiti vha zwibveledzwa nga u itwa , vharumelazwivhambadzwa nnḓa na vhaṅwe vhavhambadzi .
Nazwino ndo zwi vhona uri muvhigo uyu u khou vhalwa hu tshi tou nangiwa .
Vhuḓifhinduleli ha khoro ya masipala
5.4 . Khabinethe i dovha ya vhidzelela vhadzulapo uri vha funzane nga ha pfanelo dza vhafumakadzi na vhana , na nga ha nḓila dzo fhambanaho dzine dza vha hone dza u thusa vhapondwa vha dzikhakhathi .
Kha vha wanuluse arali masipala wavho o bveledza sisiṱeme ya ndaulo ya kushumele .
Tshikwama tshi dovha tsha tikedza vhubveledzi vhu konisaho mashango a vhashumisani u alusa vhulamukanyi , pfanelo dza vhathu na u ṱhonifha milayo ya mashangoḓavha .
Muofisiri wa muvhalelano u tea u thoma na u shumisa sisiṱeme ya u ṱola ha nga ngomu u itela u vhona , zwo ḓisendeka nga musaukanyo wa u ḓisedzulusa , arali maitele o tendelwaho a nḓisedzo ya tshumelo o tevhelwa na uri zwipikwa zwa Mbekanyamaitele iyi zwo swikelelwa .
1.1 . Khabinethe i ombedzela tsatsaladzo yayo ya khakhathi dzi itelwaho vhana na vhafumakadzi , na u ita khuwelelo kha riṋe roṱhe kha madzangano ashu uri ri dzhie vhukando ha u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi , vhana na , zwitshavha zwa vhasadzi-mutamambeungae ( lesbiani ) , vhanna- mutamambeungae ( geyi ) , mutamambeumbili na zwitshavha zwa vhathu vha shandukisaho mbeu dzavho .
Ngona ya ḽaborathori na u vhiga zwi tea u linganyiswa na u vha na ndango dzo teaho dzi shumiswaho .
U thetshelesa vhaṅwe
Nga u ralo ndi ṱhoḓisiso yo livhanaho ine ya ḓo kwama mbekanyamaitele nga nḓila yo livhanaho .
Nga u tou ḓadzisa , ri ḓo khwaṱhisa uri nyimelo ya tshumelo ya mitambo kha zwitshavha zwi shayaho zwi vhe zwone zwine zwa wana tshumelo u thoma .
Miraḓo ya ndagulo vha shumaho kha komiti dza zwa u renga na u ṋetshedza vha ṱoḓea uri vha ḓivhadze mbuelo dzavho kha muṱangano muṅwe na muṅwe .
Zwitshavha zwine zwa vha tevhela zwi a anzela u tshila tshifhinga tshilapfu u fhira vhane vha sa ite izwo .
Vha nga wana khophi ya IDP u bva kha mukhantselara wa wadi , ofisini ya mulanguli wa masipala , kana ofisini ya Tshipikara .
Ngauralo mutengo wa khwine ndi houḽa we wa vhambadzwa .
Vha humbelwa u rumela khumbelo ya mushumo yavho khathihi na Ḽiṅwalo Vhuṋe ḽavho , vho sumbedza nomboro ndivhanele na poswo ine vha khou ita khumbelo ya mushumo , kha ḓiresi yo bulwaho afho nṱha .
Mivhigo ya nganetshelo kha vharangaphanḓa vha poḽotiki na vhaambeli vha muvhuso .
Ṅwaha wa 3 - U pfumbisa na u engedza vhudzivha ha ngona , na u sedzulusa pulane dza wadi .
u dzhia maga a mulayo kha vhaṱoḓisisi vhane vha khou kuvhanganya lu siho mulayoni zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
u shayea ha tshenzhelo ha miṅwe miraḓo ya komiti dza wadi kha u dzhenela kha miṱangano ya komiti na u sa ḓivha maga a kushumele a komiti
Kha u alusa muya wa vhufa , Khabinethe i ṱanganedza thendelano yo sainwaho vhukati ha Afrika Tshipembe na Tanzania , yo sedzaho kha u vhulunga ḓivhazwakale ya nndwa ya mbofholowo .
Hezwi zwi nga wanala kha siaṱari ḽa 53 ḽa Tsumbanḓila .
Masiandaitwa kha mbulungelo dza maḓi o kunaho zwi bvaho kha u tevhulwa ha mashika a nga fhungudza vhunzani ha maḓi ane a shumiswa kha zwiṅwe zwithu .
Zwi tevhelaho ndi thoḓea ṱhukhusa dzine vha tea u dzi ṋekedza na fomo ya khumbelo :
U bva tshe ha rumelwa vhathu , ro vhona ndango yo khwaṱhaho na nyito dzi si gathi dza vhugevhenga .
Zwisumbi zwa kutshimbidzele zwi kala uri ' thandela i bvelela hani ( kanzhi hezwi zwi amba ndeme ) .
U fheliswa ha phambano idzi , zwine zwa sa vhonale kha mbalombalo , zwa dovha zwa vha zwa ndeme kha u swikelela ndinganyiso ya mbeu kha zwa pfunzo .
ICTSD i na tshipikwa tsha u ṱuṱuwedza sisiṱeme ya mbambadzo ya dzitshakhatshakha nga nḓila ine ya khwinisa tshipikwa tsha mveledziso i sa fheliho .
Nahone kha nyimele dzo khetheaho dziṅwe khamphani na vhathu dzo vhuelwa nangoho .
Vhuongelo ha dzingu vhu ḓo ṋetshedza tshumelo dza rangwaho phanḓa nga vhakoni nyangaredzi .
Ndi a kona u shumisa maṱaluli .
Nnḓu dzi fhiraho miḽioni tharu dzo ṋetshedzwa nga kha mbekanyamushumo ya muvhuso ya dzinnḓu .
Kha dzitshaka maitele a u dzhiela nṱha hu fanaho a khou dzhielwa nṱha nga huhulu .
Nda lila mbilu yanga i tshi khou vhavha .
Mepe u re afho fhasi u sumbedzisa khovhekano khulwane ya zwiimiswa zwa mitambo u mona na ḓorobo khulwane .
Maipfimaḓivhiwa mushumoni ngomu vhusunzi thusana zwiḽiwa
Naho zwo ralo , u khwaṱhisedza zwe a sedza zwone u ita mbilo ya uri zwo vha tshipiḓa tshazwo .
Kha tshifhinga tshi re tsini , mbekanyamaitele dza zwa ikonomi dzi tea u ṱuṱuwedza mvusuludzo kha ikonomi ya fhano hayani hu si na u lemedza mirafho i ḓaho nga zwikolodo zwihulu zwa tshitshavha , phimo dza nyingapfuma dzi re nṱha na infḽesheni i re nṱha na phimo dza nyaluwo i re fhasi .
U kona u shumisa ndongazwiga ( zwiga zwa u vhala ) ( tshitopo , khoma , tshivhudzisi , tshigagarukela ) u itela uri vhaṅwe vha kone u vhala zwo ṅwaliwaho .
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe u tandula shango ḽashu ḽi takadzaho ḽa manakanaka , nga u ita zwenezwo zwi thusa uri vhathu vha dzule vhe na mishumo nahone hu khou tikedzwa zwibveledzwa zwapo .
U swikela zwenezwo , u pulanela zwa ndaka zwi bva kha kuvhonele kwa muhasho wone uṋe zwi tshi langwa sisiṱeme nngede .
Uri a nga zwi konisa hani uri ' Hai ' kha tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe tsha u tambudziwa
U langula konṱiraka dza thundu na tshumelo dzo themendelwaho na u vhona kushumele u ya nga konṱiraka idzi dzo bulwaho .
Moeketsi o vha ngweṋa ya lushaka ya dzhiminasitiki ya u sumbedza vhutsila nga 2011 nahone a sedzesa fhedzi zwa u thambuḽa , ndi henefha hune a vha kha vhuimo ha vhurathi ḽifhasini ḽoṱhe .
Kha vha ambedzane nga ha uri ndi ngani u inthaviwa zwi tshishumiswa tsha ndeme na uri tshi nga shumiswa ngafho kha mutevheṱhanḓu wa u pulana .
IZWO ndivho i ḓo swikelwa
Mbekanyamaitele a dzi ho dza u langa tshumiso ya mavhiḓa .
Ndaulo ya fhasi i ḓo shumana na khaedu dza mbekanyamaitele dzine dza kwama kushumele kwa Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi nga kha mveledzo ya matshimbidzele a tshiofisi .
Mbadelo dzi nga itwa maḓuvha a sa fhiri 121 .
MBEKANYAMAITELE YA LUAMBO TSHUMELO YA MUVHUSO VHUDAVHIDZANI NA MAFHUNGO ( GCIS )
A hu na mushumo kha oda wo no thomaho na uri nga kuvhonele kwa Vundu , hu tou vha na zwiṱuku , kana a hu na khonadzeo ya uri mushumo u khou thomiwa nga tshifhinga tshi pfeseseaho ;
Sa musi zwo ḓivhadzwa kha u thetsheleswa , ro vha ri si na vhukoni ho fhelelaho kana u gudiswa .
Arali muvhigi wa mulandu a dalela tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsini u vhiga mulandu , u tea u thusiwa nga muofisiri wa tshipholisa Sentharani ya Tshumelo ya Tshitshavha .
Vhuḓifhinduleli ha sekhithara ya phuraivethe ndi u dzhia zwikhala zwo ṋetshedzwaho kha Puḽane dza tshandukiso ya zwibveledzwa zwa Vhulimi khathihi na u bindudza afho hune zwa konadzea .
Zwa vhukuma vha ḓo elelwa uri mavhuthu a shango ḽino , nga zwivhumbeo zwo fhambanaho , vho aravha vho ḓiimisela kha mbidzo u itela uri shango ḽi so ngo vhusea na uri tshiṱalula nga muvhala tshi sa shume .
( a ) shuma miṅwe mishumo i badelaho ;
U imba nyimbo hu tshi shumiswa mafhambanyi a no nga sa , u ṱavhanya na u ongolowa
Arali muvhuso wo khwinisa ikonomi yawo na nyaluwo malugana na u rengisela mashangoḓavha , zwenezwo vhuimazwikepe hu tea uvha fhethu ha ndeme .
Kha vha ite khumbelo ya vhureakhovhe musi ho itwa khuwelelo ya khumbelo kha Gazette ya Muvhuso .
Bindu / vhubindudzi ( Mbalelano dza Lushaka )
Arali zwi tshi konadzea , kha vha ṱavhe mukosi , vha tzheme , vha shavhe fhedzi vha humbule uri vha nga si kone u ḓipilela tshifhinga tshoṱhe , u hana havho zwi nga vhanga u ḓihuvhadza huhulwane .
Mvulatswinga ya u thivhela vhufhura , mielo nga kotara kha vhuaḓa na u tsireledza ndzozwo ya ndaka na mbuelo dza ndaka dza masipala .
Izwi zwi thusa u khwinisa u pfesesana ha mushumo wa Phalamennde na vhuḓifhinduleli ha Phalamennde kha tshitshavha .
Mvelaphanḓa yo no vha hone Free State na Eastern Cape na ndugiselo dzi nḓilani kha maṅwe mavundu oṱhe .
Vho siela maAfrika Tshipembe vhufa ha tshifhinga tshilapfu , hu si dzangano ḽavho fhedzi ḽa ANC .
Kha nyimele ya u shaya mushumo hu hulwane vhukati ha vhanna vha makhaladi , vho pfa uri hezwi zwo vha zwi si na khonadzeo ya u nga bvelela .
Hezwi zwi amba uri ri fanela u khwinisa tswikelelo , tsireledzo na ṱhanganelo ya vhuendi ha vhaṋameli vha miṱani i holaho masheleni maṱuku .
Itani mutevhe wa zwithu zwa fumimbili zwi re kiḽasini i re kha tshifanyiso 1 .
Pfunzo ya tshikolo ya ndeme , ine ya vha na zwilinganyo zwa ḽitheresi na nyumeresi zwine zwa pikisana na zwa ḽifhasi
Ndi vhuongelo ha u thoma kha ḽa Kapa Vhukovhela vhu re na sisiṱeme ya ndangulo ya maṅwalwa ane a tou failiwa kha dzikhomphyutha zwine zwa u swikelela folodara dza vhalwadze lwa eḽekiṱhironiki .
Zwifanyiso zwi tea u nangiwa nga vhuronwane - zwi tea u vha na dziṅwe khuḓano .
Nga vhanga ḽa ndingedzo dza ṱhanganyelo ya dzingu na ikonomi dzo dzikaho , ho vha na nyaluwo yo khwaṱhaho kha vhubindudzi ha nga ngomu ha Afrika .
Ro ḓiṋea maḓuvha a 100 uri ri kone u khunyeledza thendelano dzashu dzo fhelelaho dza zwa matshilisano dzo livhiswaho kha u alusa ikonomi yashu , u sika mishumo na u fhelisa nḓala .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha komiti dza wadi
15.1 . Khabinethe i dzhiela nṱha u thomiwa ha iṅwe nḓila ya zwa u tandulula phambano dza Life Esidimeni sa zwine zwa nga vha mathomo a u ṋetshedza ṱhovhowo kha miṱa ya vhalwadze vhe vha lovha .
Khathihi na u ṱanganya ḽaiburari dza muvhuso , hune Mulayotibe wo Khwiniswaho wa Ḽaiburari dza Lushaka wo ṅwaliwa .
Maga a ḓo bvisela khagala vhukuma ṱhoḓea dza khombekhombe dzine vhaṋetshedzatshumelo vhoṱhe vha tea u dzi swikelela u itela u wana na u londota akhiredithesheni .
Kha vha dzhenise khophi dza zwipiḓa zwa ḽiṅwalo ḽo teaho zwa kharikhuḽamu ye vha shumisa .
Nga nnḓa ha musi nzudzanyo dziṅwe dzo tendelaniwa khadzo kana nga iṅwe nḓila dzo ṋetshedzwa kha konṱiraka , u dzudzanyela vhathu vhavhili uri vha fhedze u itela mulayo dza u thola muhaṱuli o nangwaho nga tshifhinga tshithihi na tshine konṱiraka khulwane ya khou sainwa ngatsho .
Nzwalelo kha nyadzimiso dzo dzhielwa nṱha .
Khaedu dza ndeme na dzone dzo tandululwa nahone ha ḓikumedzelwa hafhu kha mbekanyamushumo ya COGTA ya u Vhuela kha zwa Mutheo .
Zwo vha khuliso kha nṋe na vhuvhusi hanga uri ri fhaṱe kha mutheo wo thomiwaho nga mivhuso miraru ya u thoma , u shumela vhathu vha Afurika Tshipembe .
Vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela ḽi kha 99.8% kha u fhelisa izwo .
Muṱangano u ḓo thoma nga ndovhololo ya ndangano zwipiḓa zwa madzangano zwi kwameaho nga sisteme ya BRT .
Vhukati ha mbuelo nnzhi , nyambedzano dzi swikelelaho vhathuni dzi tendelwa u itela u ṋetshedzana mihumbulo nga ha u kovhelana vhuḓifhinduleli kha mveledziso .
Kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Ngaka Modiri Molema ngei Devhula Vhukovhela , muvhuso wa lushaka u ḓo tikedza na u shumisana na Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika kha u tandulula ndambedzo ya themamveledziso ya maḓi na tshampungane .
Ri nga si ḓitike fhedzi nga muvhuso u itela ndambedzo , na themo ' u alusa tshikwama ' ḽi ṱoḓa u humbulwa hafhu nga haḽo , sa musi zwa zwino ri tshi ṱoḓa u kunga thikhedzo nga kha tshumisano ya mbuelo kha vhoṱhe .
Ngauralo zwiṅwe zwipiḓa zwa mugaganyagwama wa lushaka zwi ḓo tea u aluwa nga u ongolowa .
Mbuelo kha Muhasho dzi itwa nga u rengisa zwibveledzwa zwo itwaho kha wekishopho dza senthara dza ndulamiso , u hirwa ha mushumo wa vhafariwa khathihi na u hadzimisa tshumelo ya madzulo kha vhashumi .
Mulayo u ḓisa Ḽidzinginywa ḽa Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganywaho ya Lushaka ḽe ḽa tendelwa nga Khabinethe nga 2016 .
Ṱhoḓea na zwipikwa zwa sisiṱeme ya mafhungo a lushaka a malaṱwa zwo topolwa dziwekishophoni na miṱanganoni na vhaimeleli u bva kha muvhuso wapo , vunḓu , na lushaka .
Thaidzo khulwane i elanaho na maga ndi zwilinganyo zwine kanzhi a zwi takadzi zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo zwo sumbedzwaho afho fhasi na u sumbedziswa kha tshibveledzwa .
Khaboni daokisaidi na dziṅwe gese dza greenhouse dzi khou shandukisa kilima ya ḽifhasi , zwine zwa ita uri hu vhe na khonadzeo ya uri mitengo yoṱhe nga u angaredza i vhe nṱha lune zwa ḓo kwamesa nga maanḓa vhashai .
Vha isa phanḓa vha amba uri vhuloi , manditi na vhunzhi ha zwi kwamaho sialala na maitele ndi zwithu zwa u sumbedza vhurereli na uri zwi wela fhasi ha khethekanyo ya " Muvhili , Muhumbulo na Muya"kana " -zwi songo ḓoweleaho"kha mavhengele a dzibugu oṱhe mahulwane .
Zwa migodi , zwine sa ḓivhazwakale zwa vha thikho ya ikonomi , zwo vha na u konḓelwa kha miṅwedzi ya zwezwino .
( 3 ) Ndivho dza Tshumelo ya Tshipholisa ndi u thivhela na u ita ṱhoḓisiso kha zwa vhuvemu , u vhona uri shango ḽi lale , khathihi na u tsireledza na u londota vhadzulapo vha Riphabuḽiki , na ndaka dzavho , u ṱhonifha na u tevhedza mulayo .
2.3 . Khabinethe i livhuwa uri dziṅwe dza themendelo idzi dzo no ḓi thoma u shumiswa .
Kuitele kwo ḓoweleaho kwa u gonyisa mitengo kune kwa vhangwa nga mitsiko yo ḓoweleaho ya u tsa na u gonya ku khou vhonala hafha .
Vhurifhi ho sainwaho vhu bvaho kha mutholi wavho wa zwino , vhu khwaṱhisedzaho tshenzhemo ya mushumo ya zwino na yo teaho i elanaho na ṱhoḓea na themendelo dza khungedzelo .
Pulane iyi i dovha hafhu ya vha phindulo kha Maga a u Lwa na zwa Tshanduko ya Kilima .
Thasiki 2 Kha vha topole mitheo ya ndeme ya u dzhenelela ha tshitshavha .
Vha khou lavhelela u wana mbuelo ya mbambadzo ya lushaka lufhio ?
U nanga fhasi hune ha nga kona u shumisea nga vhuitwa ha mitambo u fana na roller-skating .
Kha hu shumiswe ndango ya goloi dza muvhuso na u vhea rekhodo dza tshumelo na zwibviswa .
Vhashumi vha thusothanzi na maitele a shishi a topolwa nga tshiimo tsha shishi .
2 . Nyambedzano na tsheo dza ndeme dza khabinethe
( 4 ) Muphuresidennde , hu tshi tevhelwa themendelo ya Buthano ḽa lushaka , u tea u thola Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi , Muoditha Dzhenerala na Miraḓo ya -
NB : U kundelwa u tevhedza ndaela dzi re afho nṱha zwi ḓo balelisa muiti wa khumbelo u swikelela .
Khumbelo ya pfanelo ya u medza zwimela
Phasipoto ya ṅwana ndi dokumenthe ine ya ṱo ḓea musi ṅwana a tshi dalela ḽi ṅwe shango .
Izwi zwi swikisa kha ndeme ya vhulimi sa tshiḓisi tsha mishumo nga nnḓa ha uri sekithara iyi i shela mulenzhe kha ikonomi ya tshiṱiriki ngeno yo pimea .
Mvelele ya vhukhagala malugana na maṅwalwa a mugaganyagwama i khou hanya ngamaanḓa nahone i na nḓivhiso nga ha mugaganyagwama , mbuelo ya muthelo , kurengele na ṱholo ine ya itwa uri i vhe hone nga tshifhinga kha inthanethe nga kha webusaithi dza muvhuso .
Fhungo ḽi nnḓa hangei , ḽi hone u nga elwa nga zwishumiswa zwo ḓoweleaho .
Ḓuvha ḽi tevhelaho fekisi i bvaho kha Minisiṱa yo ṱanganedzelwa u vhofholola muhumbulelwa na zwenezwo .
U ṋetshedza thikhedzo ya tshiṱirathedzhi nga ha u dzhenelela ha mveledziso ya tshiimiswa na kushumisele kwa u ṱola , u vhiga na sisiṱeme ya u linga .
Mulanguli wa mbekanyamushumo na vhalanguli vha tshiṱiriki vha ḓo tholwa nga thendelano vhukati ha Belgium na vhafaranani vha Afrika Tshipembe kha Komiti ya Munanguludzo .
Muhasho u kha ḓi shumisa sisiṱeme ya zwanda kha mushumo wa u monithara na u sengulusa .
Tshi no ntakadza ndi musi inwi ni tshi wela tivhani na ṱoḓa u nwela khothe .
Tshivhalo tsha awara dzo shumiwaho
Milayo ine ya khwaṱhisedza tshiimiswa tshi ḓilangaho tshiṅwe na tshiṅwe nga vhuraḓo ha Pfano ndi :
U shumiseswa ha mishonga yo khetheaho , nga u ṱolou dovholola , ndi tshiṅwe tsha zwivhangi zwa uri zwitumbudzi zwi sa fe nga mishonga zwi konḓelele mushonga uyo .
Vhanwi vha ḽa Thailand vha funa biya na zwipiriṱi u fhira veini .
Kha nyimele nnzhi , hu si dzoṱhe , tshipikwa tsha u fhungudza mbadelo ya vhashumi kha ḽevele dzi ṱanganedzeaho yo swikelelwa .
Vha tea hafhu u ḓivha tshipikwa tshavho .
- U rwela bola nṱha ha nethe hu tshi shumiswa murahu ha tshanḓa , e na khonani
Indasiṱiri i tea u ḓilanga hu tshi tevhedzwa ṱhandavhudzo ya tshibveledzwa , vhuṋe ha tshibveledzwa , na zwi re ngomu kha tshibveledzwa .
Ṅwalani madzina a khonani dzaṋu dzoṱhe kha ṅwedzi une wa vha wa maḓuvha avho a mabebo .
Matshelo ndi ḓo ḽa zwiḽiwa .
U ḓivha zwinzhi nga ha mbekanyamushumo na tshumelo dza muvhuso , kha vha kwame : www.gcis.gov.za kana Senthara ya Vhukwamani ya Batho Pele kha 1020
Ndivho ndi u fhedza maitele kha kotara yeneyi .
6.10 U dzudzanywa hafhu hu ḓo itwa ho tevhelwa mbekanyamaitele dza u dzudzanya hafhu hune ha vha hone na maitele a Tshumelo ya Tshitshavha .
Vharengi vha ṋama ubva mashangoḓavha ( kholomo , khuhu , nngu na nguluvhe ) vho lozwa thengiso nga uri nzudzanyo dza u renga dzo ḓo fheliswa .
Khathihi na mvelelo dza saveyi kha u shumiswa nga mihasho ya Muvhuso kha mbambadzo dza dzitshaka , izwi zwo swikisa u ambwa na u ṱanganedzwa na zwezwo nga Khabinethe nga Nyendavhusiku ya Tshiṱirathedzhi tsha Nyambedzano ya Dzitshaka .
Sa ndangulo ri tea u ranga phanḓa nga u vha tsumbo .
Mithelo ya muvhuso wa vhukati ine ya badelwa nga vhabveledzi kana vhaṱunḓi vha zwiṅwe zwivhambadzwa .
Naho zwo ralo , ri ḓo zwi swikelela nga vhunzhi arali vhatsila vha vha tshithu tshithihi na u ṋea muvhuso tshiimiswa tsho dzudzanyeaho u shuma natsho .
Hu tshi ḓadziswa kha zwenezwo , i ḓo dovha hafhu u thusa u bveledza zwidodombedzwa zwa pulani idzo kha sekithara dzo nangwaho dzine dza ṱoḓa u dzhielwa nzhele uri dzi tshimbidze nyaluwo ya ikonomi , u shandukisa ikonomi na mveledziso i bveledzeaho .
Nomborani mafhungo a re afho fhasi a tshi yanga u tevhekana ha zwiwo tshiṱorini .
Khanedzano yo ṋetshedzwa uri mvula yoṱhe yo naho nga ṅwaha a hu na phambano ya ndeme ye ya bveledza fhedzi lushaka lwa mvula iyi lu nga shanduka .
Mulayo u ḓo ḓiswa kha Nnḓu ino u itela u fhelisa Mulayo wa u vhumba Koporasi ya Dzinnḓu ya North West lwa tshiofisi .
Musi vha hanengei , mufumakadzi a lovha .
( 3 ) Maitele o bulwaho kha Tshipiḓa tsha A tsha Muengedzo wa 3 a shuma kha khetho dza Mulangadzulo na Muthu sa Mulangadzulo .
U ṋea madzina a tshivhumbeo kha mushumo wavho
Mafhungo o linganaho kha mutshimbilo wa zwidziki a fanela u vha hone u itela u wana vhudzivha ha vhukule ha kulekule na khunzikhunzi u itela u tsireledza mugero muhulwane , ngauri tsireledzo ya tshifhinga nyana i ḓura .
Ho no fhela ṅwaha ro thoma u shuma nga NDP sa nḓila ya u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi na u tandulula khaedu tharu dzine dza vha u shaea ha mishumo , vhushai na u sa lingana .
Ndima i vala nga u angaredza zwihulwane zwine zwa ḓo ḓiswa nga hoyu muhanga muswa wo itelwaho kharikhuḽamu na ndalukanyo , mavhusele , mulayo , mveledziso ya vhashumi na tshiimiswa , ndambedzo khathihi na u u shumisa .
U ḓiṱana hu hulwane kha miṱaṱisano ya nnḓa zwo kwama vhukoni havho ha u ita mbambe nga nḓila i si yavhuḓi , zwa ita uri vhorabulasi vhanzhi vha furalele nḓowetshumo iyi .
Ndi a ndeme kha vhutshilo , kha mveledziso na kha nyaluwo ya ikonomi .
Thimu ya shango ya vhafumakadzi ya nethibola yo ita uri ri ḓirwe khana nge vha kunda kha Tshaḽenzhi ya nethibola ya Zwitshavha-Zwiraru .
U kungulusela bola khulwane kha muthu ane a khou tamba nae ...
Kha vha wane uri naa zwipiḓa zwi tea u rengwa u sika sisiṱeme ya u vhiga na u vhea iṱo thandela .
Zwifhaṱo zwo salaho zwa vhueḓelo zwi wanala kha Tshiṱaraṱa tsha Wilson .
Mulondoti u tea u vha na thendelo ya vhabebi .
Khorombusi ya Tshikolo iṅwe na iṅwe i fanela u wana zwaho madzulo a vhugudisi ha vhurangaphanḓa mavhili nga tshifhinga tshayo .
Ro dzula ro ni itela maga mavhili .
Gerani ndaela dzi re kha siaṱari ḽa seli ni dzi nambatedze tshikhalani itshi dzi tshi tevhekana nga ngona .
( d ) u tendela u tshadzha thwii kha Tshikwama tsha Muthelo wa Mbuelo tsha Lushaka , nga nnḓani ha Mulayotewa wo sumbedzwaho kha khethekanyo ya 214 u tshi khou ṋea maanḓa a u tshadzha thwii .
Ndi ufhio Mushumo wa Komiti dza Wadi kha CBP ?
Vhaongi vha phurofeshinaḽa vha re na vhuḓifhinduleli ha u dzudzanya na u ḓisedza ndondolo ya mahayani vha ḓo shele mulenzhe vhukuma kha u ta kulondotelwe kwa mulwadze .
Pfukiselo dzi nga hanwa arali mafhungo o humbelwaho a vha a si ho nga tshifhinga tsho tetshelwaho .
Muhumbulo ndi wa u tshimbidza na u pfananya matshilisano , hu tshi katelwa u dzhenelela ha tshitshavha kha mbekanyamushumo , nga u vha na miṱangano ya nnyi na nnyi ya u Voutu ha Tshiṱiriki ( VD ) .
Ndi nga mini ri tshi lila maḓi ?
EPP yo sedzuluswaho i ṱoḓa ndinganyiso vhukati ha mitengo ya muḓagasi i sa ḓuriho u itela vharengi vha miholo miṱuku na mitengo ya muḓagasi u sa tou ḓuresa une wa kona u shumiswa tshifhinga tshilapfu nga vhaṅwe vharengi vhoṱhe .
Vhatshinyi vha dovhololaho na vhareili vha nnyi na nnyi na vhone vha a laṱiswa lu vhavhaho .
Ndi dovha hafhu nda themendela uri Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya zwa Matshilisano , ngei Limpopo , ḽi thole tshigwada kana thimu ya mushumo u ṱoḓisisa nga ha magavhelo o imiswaho , nge ha vha hu tshi khou humbulelwa uri hu na u fana ha nomboro dza vhuṋe vhunga izwi hu thaidzo ine ya khou bvela phanḓa na u bvelela .
Arali komiti yo tshea u thetshelesa vhupfiwa havho , Mu'nwaleli wa Komiti u ḓo vha kwama u ita nzudzanyo dza u thetshelesa vhupfiwa havho ha u tou amba .
Fomuḽa ya phothifoḽio siṱandadi deviesheni i nga sumbedzwa nga nḓila heyii :
Mbuelo dza Dzangano dza Nḓisedzo dzi a swikelelwa nga : U thoma , u tendelana , na u vhea iṱo mbuelo ( u fana na pfufho ya zwa masheleni , pfukiselo ya ndivho , na mveledziso ya tshikili ) ine PricewaterhouseCoopers , i tshi khou shuma sa dzangano ḽa nḓisedzo , ya ḓo vhielwa u bva kha thandela .
Mushumo wa u thivhela u khou tea uya phanḓa uri ri kone u swikelela tshipikwa tsha u sa kavhiwa nga HIV hu si kale .
Ri tshi ya kha ngoho , hu na ṱhodea ya u ṱumanya sisiṱeme ya mugaganyagwama wa miṅwaha yo vhalaho .
Ndivho khulwane ya madzilafho oṱhe a vhufamuraḓo ndi u " shandukisa " vhufamuraḓo uri vhu vhe vhufamuraḓo vhu si na maanḓa .
Hu na hezwi muhumbuloni , tshiimo tsha muvhalelano tshi vhumbwa nga zwipikwa zwiraru .
Zwishumiswa zwine zwa ṱoḓiwa kha zwa mulalo zwi thoma kha zwithu zwiṱukuṱuku u ya kha zwishumiswa zwihulwane zwa tshisoleni zwi tshi khou itiswa kha tshiimo kha vhupo .
Matshudeni vha lambedzwa luthihi nga ṅwaha nga kha Muhasho wa Pfunzo na Tshikolo tsha Ṋaledzi .
Zwe ra zwi swikelela zwi tea u ḓivhiwa nga vhathu vhoṱhe u itela uri muthu muṅwe na muṅwe a kone u khoḓa uri mavhaka ane ra kha ḓi vha nao a nga valwa nga u dzhenelela ha vhathu vhoṱhe vha kwameaho .
Vho kumedza uri dathabeisi nthihi ya vhaṋetshedzi vha muvhuso i thomiwe u bva kha khamphani dzoṱhe dzo itaho khumbelo kha SARS ya ṱhanziela ya nzudzanyo ya muthelo .
Naho ḽa Afrika ḽi muṋe wa phesenthe ire fhasi ha nthihi ya satheḽaithi kha mono , dzhango ḽi na ṱhoḓea khulwanesa ya zwibveledzwa zwa tshikhala na tshumelo .
Dzhielani nzhele : Vhagudi vha bva kha miṱani minzhi yo fhambanaho .
Naho iyi Nyendedzi yo ganḓiswa u itela u thusa tshitshavha u bva kha masia oṱhe u shumisa pfanelo yavho ya ndayotewa ya u swikelela mafhungo , hu na zwiṅwe zwiko zwa mafhungo zwine zwa nga thusa vho muthu kha u ita khumbelo ya rekhodo .
Thero Tshiṱori itshi tshi khou amba nga mini ?
Nga kha Ndingo ya Lushaka ya Ṅwaha nga Ṅwaha , ri ima kha khwinisedzo na nzhenelelo dzi ṱoḓeaho , nga mannḓa kha mbalo na saintsi .
Dzifiga dzo vhekanywaho dzi nga dzudzanywa u itela lushaka lwa mavu lwo tiwaho .
Nga u isa phanḓa u khwiṋisa u pulanela na u ita thandela .
Vhuḓiimiseli hashu ha uri kha miṅwaha ya fumi i no khou ḓa hu songo vha na muthu Afrika Tshipembe ane a eḓela na nḓala ndi mutheo kha ndingedzo dzashu dza u fhelisa vhushai na u fhungudza u sa lingana .
Hezwi ndi nga mulandu wa tsheo ya tshiṱirathedzhiki ya muhasho ya u sa renga ambuḽentsi na zwiendedzi zwa u phulusa fhedzi zwa tou hiriwa , zwenezwo zwa bveledza tshinyalelo ya u hira ya masheleni ine ya vha nṱha .
Khoro dzi ḓo rangaphanḓa vhadavhidzani ha nga ngomu kha vhakwamei vhoṱhe hu tshi katelwa na mvelaphanḓa , khaedu , mvelelo na mveledziso ntswa .
Kiḽabu yo shumisa tshitediamu sa mudavhi wayo wa hayani .
11 . Ṅwana wa mbudzi ndi mbudzi
Ri tea u farana na u vha tshithu tshithihi kha maanḓa o fhambanaho na vhuimo vhune ra vha khaho .
Fhungo ndi ḽa ndeme nahone ḽi ṱoḓa uri ḽi bviselwe khagala ;
Tshivhalo tsha tshumisano dze dza tewa na kiḽabu dza mitambo nga ṅwaha .
Ri pika nga maanḓa u khwinisa maimo a mushumo a vhashumi vha zwikili zwa fhasi na u dzhena maragani ha vhashumi vhaswa .
Tshenzhemo ya dzitshaka yo sumbedza tshifhinga tshoṱhe maanḓa ane khasho ya dzingu ya vha nao a u alusa na u ṱahisa nyambo dzapo na mvelele .
Vhutshimbidzi ha maḓi a mvula
SARS a i nga thuthisi u ḓi ṅwalisa havho sa murengisi o ṅwaliselwaho VAT arali huna zwiitisi zwipfalaho zwi vha tendisaho uri muthu uyo u do thoma ḽi ṅwe bindu tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe kha miṅwedzi ya 12 u bva kha ḓuvha ḽa u fheliswa u bindula .
Muziamu wa Ḓivhazwakale ya Mvelele ya Afrika Tshipembe u re Cape Town u na khuvhanganyo ya ḓivhazwakale ya mvelele ya kalesa shangoni .
Tshibugwana tshi ṋekedza mbonalelo ya rekhodo dzi farwaho nga Muhasho wa Dzibada na Vhuendi na maitele ane a fanela u tevhelwa u itela u swikelela rekhodo dzenedzo .
Vhalanguli na vhashumi vha thandela
Ro ḓiimisela u khwaṱhisedza uri vhaendelamashango vha ḓaho kha shango ḽashu vho tsireledzea .
Ahuna mutale une wa tea u vha u hone kha sisiṱeme u thivhela u tshikafhadzwa ha mutale nga muṱambuluwo .
U ṱanganedwa kha Ṱhanganelano ya Dzitshakatshaka ya Ndingo dza Mbeu .
Arali zwidodombedzwa zwavho zwa bannga zwi si zwone , tshelede dzi ḓo farwa nga Vhufaragwama ha Lushaka u swika vha tshi dzi vhila .
Mutevhe wa vhashumisani na ndaedzi kha maitele a u dzudzanya zwine zwa rangela phanḓa ḽiṅwalwa iḽi zwo dzheniswa sa Ṱhumetshedzwa ya A.
Ri pfa ri tshi ḓihudza uri , musi ri tshi khou tevhedza vhuḓiimiseli hashu siani ḽa u fhaṱa tshitshavha tsha vhulondo , ro khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na dziṅwe ndambedzo u tou bva nga 2004 .
Mulayotibe u ṱuṱuwedza mveledziso , u thomiwa na u londola sisiṱeme ya u ṅwalisa tsumbavhuṋe ine ya ḓo ṋetshedza , ro tou topola kha zwinzhi , u shuma hu vhonalaho ha tshumbavhuṋe nnzhisa zwo itiswa nga maga a Muvhuso a mbuedzedzo dza mavu , u ṋetshedza tshumelo dzo fhungudzaho u dzhia tshifhinga u ṋetshedza maṅwalo a tsumbavhuṋe kha vhaṋe vha mavu ; u ṋetshedza tswikelo ya tshumelo dza u ṅwalisela tsumbavhuṋe , khwiniso yo engedzedzeaho ya u ṅwalisa hu songo khakheaho ; u vha hone ha vhuṱanzi kha tshitshavha ; na zwiṅwe zwa tsireledzo ya mafhungo a muthu .
Kha vha kwame muingameli kha ofisi ya Khethekanyo ya Zwibveledzwa zwa Mahalwa Stellenbosch kha 021 809 1660 kana u imeiḽa kha jeswaynen@nda.agric.za na uri vha ṱalutshedze uri vha khou ṱoḓa u ṱanganyisa mahalwa o tou rengwaho u bva nnḓa hu u itela u a rengisa .
Mudzulapo muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u swikisa phethisheni kha Phalamennde , sa zwe zwa ṋetshedzwa nga Ndayotewa .
Thebulu ire afha fhasi i vha sumbedza uri ḽevele dza u nwa hu re thaidzo kha ḽa Dzheremane .
Vhulangi Vhuhulwane ha zwa Mishumo vhu na vhuḓifhinduleli ha u fhaṱa na u ṱhogomela themamveledziso dzi vhonalaho dza zwiimiswa zwa mutakalo , zwiimiswa zwa pfunzo , zwifhaṱo zwa dziofisi zwa mihasho yoṱhe ya vunḓu , zwifhaṱo zwa Vhusimamilayo ha Vunḓu na vhudzulo ha Mulangavundu .
Ndi nnyi we a ṅwala bugu iyi a dovha a ola zwifanyiso ?
Tshithivheli tshihulwane tsha uri vhana vha shumise pfanelo dzavho dza murengi ndi uri nga u angaredza a vha ḓivhi uri vha na pfanelo dzenedzo .
No / vho thoma lini u tamba mutambo uyu ?
Musi Muvhuso u tshi tikedza vhunzhi ha mabindu a muvhuso a itelaho mbuelo u dovha hafhu wa sedza mitikedzo yoṱhe nga kha mugaganyagwama .
Miṅwe ya miraḓo ya tshigwada tsha thandela vho no shuma vhoṱhe murahu nga zwiṅwe zwifhinga .
Hu na dziṅwe akhaunthu dza muvhuso dzi dza tou vha akhaunthu dza thandela yo lambedzwaho nga dona fhedzi dzine a dzi vhambedzwi tshifhinga tshoṱhe .
Mutengo wa ole a u tou kwama ikonomi thwii , sa afha mutengo u kha dzidoḽa dza USA , fhedzi phimo ya rengiselana tshelede vhukati ha doḽa ya USA na Rannda na yone i a shela mulenzhe .
Ngauralo , tshanduko ya kilima i kwamaho pfanelo dza matshilisano na zwa ikonomi dza vhathu vha sa vhaleiho ; hezwi zwi katela pfanelo dzavho dza zwiḽiwa , mutakalo na vhudzulo .
( b ) u thoma na u lugisela milayo , nga nnḓani ha Milayotibe ya tshelede .
U dzhenelela hu ḓo vha nga kha thendelano ya vhoṱhe , mvelelo dza ambedzaniwa , na komiti ya mulalo a i nga ḓo vha na maanḓa a mutsiko na u sa vha na iṅwe mbumbo ya vhulaedzwa .
Tshiṅwe tshe tsha vha tshi tshi khou takadza ndi zwauri ndingo dza vhukoni dzo itwa hu si u itela u khwinisa vhukoni , fhedzi hu u itela nyaluso .
Hu sedzwa avho vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha sisiṱeme ya komiti ya wadi uri vha humbule uri madzangalelo a tshikhala na one ndi a ndeme nahone a nga katelwa zwi tshi leluwa kha komiti dza wadi nga u dzi ramba sa vhadzhiamikovhe vho khetheaho musi hu tshi ambiwa nga mafhungo a vha kwamaho , kana musi zwigwada izwo zwi tshi humbela pfanelo ya u ṱangana / amba na komiti ya wadi .
U pfananya mbekanyamushumo ya nyito ya u thoma u shumisa Tshiṱirathedzhi tsha Vhuongi tsha Vhugudisi ha Pfunzo ya Vhuongi na Nḓowelo .
Vha humbelwa u ḓivhadza murumelwa na zwenezwo arali zwo swika kha muṅwe muthu nga khakho .
Nḓila dza vhuendi ha tshitshavha dzi tea u dzudzanywa uri dzi tevhedzele nḓila yo dzudzanaho i ṱavhanyaho yo livhanaho thwii i fhiraho tsini na senthara ya vhudzulatsini vhu shumelwaho nga nḓila nga hune zwa konadzea ngaho .
U ya nga Mulayo 30 wa Milayo ya GEMS , tsheo iṅwe na iṅwe ya Komiti ya Khanedzano ya GEMS ndi amba dzi fhele nahone i vhofha GEMS na vhathu vhoṱhe vha kwameaho nga khanedzano .
U sumbedza nḓivho ya mushumo wa u fhambana ha mvelele kha u ṱalutshedzwa ha Bivhili .
Ndangulo dzi nga vha dzo linganaho zwavhuḓi kana hu nga vha na luṱa lwa u khwinisa zwithu .
Ri dovholola khuwelelo yashu ya uri vhadededzi vha fanela u vha vha tshikoloni , kiḽasirumuni , nga tshifhinga , vha tshi khou funza awara dzi swikaho henefha kha sumbe nga ḓuvha .
U isa fomo dza ḽivi kha yuniti ya Zwiko zwa Vhashumi nga murahu ha u themendelwa nga Muhulwane wa Muhasho .
Ndi dovha nda takalela u thetshelesa Hip Hop , nga maanḓa Kanye West .
U thutha zwi re ngomu ha davhi ḽa fhungo na u dzhenisa zwi tevhelaho :
4.104 Vhuloi vhu shumiswa u ṱalutshedza zwiwo zwa mashudumavhi kana zwiṅwe zwiwo zwi si zwavhuḓi zwine zwa itea kha vhathu .
Zwiṅwe hafhu zwine zwa tea u lavheleswa , ndi phambuwi dza datumu ya mutumulo wa Fulwi 1913 u itela u katela mbilo dza vhatumbukwa vha Khoi na San khathihi na fhethu ha vhufa na zwiga zwa shango .
Dzimbekanyamaitele , khoudu dza vhuḓifari kha zwa midia , milayo ya mikhwa , ndaulo dza phurofeshinala na ndeme dza ndaulo ya mupo ( vhukoni na themamveledziso zwi khou shayea ) , pfunzo , i nga vha i yone yo teaho kha tshiimo itshi .
2 . mishumo na vhuḓifhinduleli ha komiti dza wadi kha mbekanyamaitele , theo ya mulayo na vhupo ha u shumea ha masipala ha zwino
Arali vha vhona huna ' mutsiḓi ' u mona na mulomo kana ningo yavho musi vha tshi khou shumisa tsha u fembedza , hu nga vha huna thaidzo kha kushumisele kwavho .
Mupfuluwo u tshimbilelana na NDP kha u sika themamveledziso ya ICT i fhulufheleaho , yo tsireledzeaho nahone i swikeleleaho .
Nga nnḓa ha mvelaphanḓa ine ra khou i ita kha phungudzo ya tsiku , ri khou dovha ra isa phanḓa na u shumana na zwinzhi zwi sa tshimbili zwavhuḓi , hu tshi katelwa kushumelwe kwa Mulayotibe wa Tshumiso ya Mavu , khunyeledzo ya mbilo dza mavu dzi saathu u fhela , mbekanyamushumo ya thikhedzo ya vhane vha wana mavu , na mvelaphanḓa ya na u itwa ha mbekanyamushumo ya mvelaphanḓa ya vhupo ha mahayani .
Ndambedzo dza muvhuso dzi tea u sedzesa masia a re na khonadzeo ya mveledziso i sa nyeṱhi ya zwa ikonomi ;
Mulayo wa Sisiteme dza Masipala wa 2000 u ṱalutshedza vhuvha ha mulayo ha masipala
Bono ḽashu ḽo lapfa u fhirisa na nḓivhadzo i re mulayoni ya mulayo muswa wa u vhona uri mulayo uyo u khou tevhedzwa zwavhuḓi nahone lu fushaho .
Nyimele iyi i khou lavheleswa vhukuma .
Milayo ya Kushumisele
Vheani zwigero na zwiṅwe zwithu zwi no fhira ngomu khabodoni .
Hu na thengiselano dza ndeme dzine dza tea u dzhielwa nṱha kha u bveledzwa ha dziminerala .
Kha vha pime hafhu mihumbulo iyi vha sedze arali kupfesesele ukwu ku tshi nga shuma kha ṱhalutshedzo .
U tshimbidza u khwiṋiswa na u shumiswa hu re nṱha ha inifurasiṱirakhitsha i re hone zwino .
Hu na maanḓa nga u tou nanga o pimiwaho u ya nga khumbelo na u pfukiswa ha ndaṱiso na nzwalelo .
Hei mbekanyamushumo ya themamveledziso ya ṱhiriḽioni nnzhi yo ṱanganyaho shango i khou shandula ikonomi na sisiṱeme ya vhuendi shangoni ḽashu .
Khophi ya nḓivhadzo kha fomethe ya dzudzanywaho , ye kale ya vha i tshi ḓivhea nga u pfi vhuṱanzi ha u sumbedza uri tshithu ndi tsha vhukuma , i ṋetshedzwa fhedzi he ya itelwa khumbelo , kha Vhakungedzeli u ri vha vhone nḓivhadzo kha nzudzanyo ya gurannḓa ya Muvhuso ya u fhedzisela .
Luṱa lwa 0 : Luṱa lwa ḽa u lugisela kana u rangela u pulana
Hu ṱanganywa na tsenguluso ya thekeniki .
( ii ) kha vhusimamilayo ha vunḓu , arali u langulwa ha uyo mulayo zwo ṋewa kha muvhuso wa vunḓu u ya nga ha Mulayotewa wo fhiraho kana Muengedzo kha khorotshitumbe ya Vunḓu .
U kona u langa vhuleme vhu re hone zwino ha malwadze zwi nga itwa nga zwithusedzi zwine zwa sedza zwa " thangiso " ya mafhungo i no nga zwithusedzi zwa mishonga na zwa bayoḽodzhi .
Nga kha Thandela ya Khwiniso ya Tshumelo ya Khamphani , Muhasho Muhulwane wo pika u khwinisa mashumele awo .
Kha milayo yo tiwaho iyi , nga nnḓa ha musi hu sumbedziswa nga iṅwe nḓila , themo ḽo ṋeaho ṱhalutshedzo kha milayo , ḽi na ṱhalutshedzo yo ṋewaho nahone mathemo a tevhelaho a na ṱhalutshedzo i tevhelaho -
Tshenzhemo kha mveledziso ya mahayani , ndangulo ya thandela na ndangulo ya masheleni .
Mvelelo dzo vha dza uri miṅwaha ya mahumi o vhalaho yo fhiraho hu sa athu u vha na vhubindudzi ha tshanduko dza dimokirasi ḽevele dza vhuendi dzo wa lu shavhisaho .
Kha ri ambe Ambani nga tshifanyiso itshi ni kha tshigwada tsha vhoiwe .
Thendelano ya Mbambadzo ya Tshipembe ha Afrika ya Vhuthihi ha Mercosur na yone i khou shuma , hune ya ṋetshedza tswikelelo i tameaho kha muthelo dzi fhiraho 1 000 .
Nga maṅwe maipfi , u aluwa ha tshivhalo tsha vhathu ho fhira vhubveledzi ha vhulimi , nga maanḓa kha sia ḽa vhubveledzi ha zwimela , nga kule .
U thithisea ha ngudo na u valwa ha zwiimiswa zwa ngudo ya nṱha , nga maanḓa ngei KwaZulu-Natal , he ha nga maḽisambilu ha vhanga lufu lwa mutshudeni uyu , zwi khou vhilaedzisa vhukuma .
Tshigwada tsha u shuma tshi ḓo fhenḓa tshumiso ya tshelede kha masia oṱhe a muvhuso na u sedza u ita sheduḽu hafhu , khwiniso ya mashumele kana u fhelisa miṅwe mishumo , ngeno hu na nyengedzedzo ya thikhedzo ya ndivhiswa dza ndeme .
Dziṅwe thandela dzo topolwaho nga tshifhinga tsha phurosese ya CBP dzi fanela u bveledzwa sa zwo dzinginywaho kha u ṋetshedzwa ha IDP nga uri dzi na mafhungo a ndeme nga ha ṱhoḓea dza tshitshavha na thasululo dza vhusiki dzine dza vha kha tshitshavha , fhedzi dzi nga vha khulwane nga maanḓa kha u shumiswa kha ḽeveḽe ya wadi .
Kha zwishumiswa zwinzhi zwa tshitshavha khaedu khulwane hu kha ḓivha u kona u swikelela zwiimiswa zwa dzilafho na zwa u laṱela mashika , sa vhunga zwi tshi khou wanala dziḓoroboni khulwane .
Muthu o ṅwalwaho kha ḓiresi ya imeiḽi ndi ene muṱanganedzi o rumelwaho .
Khumbelo ya u shumisa tshikwekwete tsha shango ḽa nnḓa i nga dzhia maḓuvha a 14 a mushumo , zwi tshi ya ngauri khumbelo yo itwa nga ngona naa .
Mveledziso ya pulane ya u nzudzanyo ya zwikolobulasi u itela u kona u ṋekedza tshumelo kha vhupo uvhu .
Ri lushaka lune lwa khou shuma .
( 4 ) Dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhashumi na dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhatholi ḽi na pfanelo ya-
Musi vha tshi tou pfa ndwevha nahone vhathu vha tshi vho thoma u ṱavha mikosi , vho mbo ḓi dzhena .
Musi izwi zwi tshi khou khwinisea ṅwaha nga ṅwaha , reithi ya u phasa nga u angaredza i kha ḓi vhilaedza .
Musi hu tshi khou khwiniswa ikonomi yo fhambanaho , masipala wo livhana na khaedu khulwane ya mveledziso ya tshifhinga tshiḓaho , ine ya nga ṋea mutsiko mvelaphanḓa i sa nyeṱhi ya masipala ya tshifhinga tshilapfu .
U ṋea ngeletshedzo ya u ṱanganedza na u vhofholola .
Naho zwo ralo , hu na maga a u fhungudza o teaho , ane zwino o dodombedzwa kha tsheo yanga , masiandaitwa a ningo a ḓo fhungudzwa u ya kha negethivi yo linganelaho .
U ita ḽitambwa kha zwigwada hu tshi shumiswa zwiṱori zwo livhanaho na ṱhoho yo teaho , hu tshi bveledzwa mafhedzisele a iwe muṋe
5.3 Khabinethe yo tendela uri hu vhe na nyimiso ya tshumelo lwa mulayo kha khamphani dzoṱhe dzi langwaho nga muvhuso na zwiṅwe zwiimiswa zwa nnyi na nnyi zwi ime u ṋetshedza mavu azwo afhio na afhio .
Kha ri tikedze zwikhala zwa ikonomi yapo zwo ḓiswaho nga vhurangeli uhu sa afha zwi tshi vha zwo livhiswa kha u shandukisa mbonalo ya tshikolobulasi itshi .
tshiimiswa tshine tsha shuma sa ndaulo ya mundende ( tsumbo , madzangano a matshilisano ) .
Musi mabindu a tshi thoma u shumisa zwiporo , vhuimangalavha na ḽaini dza phaiphi dzo engedzwaho - u bva kha migodi u ya kha mamaga na mabindu maṱuku - vha ḓo thoma u livhana na u engedzea ha ṱhoḓea ya ṱhundu na tshumelo dzavho .
Kutshimbidzele kwa u langa -kutshimbidzele ku katela u vhea iṱo na u pima mveledziso u vhona uri ndivhotiwa dza thandela dzi khou swikelwa , u ta u kheluwa ha thandela kha pulane uri hu konou dzhiwa vhukando ha ndulamiso .
U vhiga ha misi nga misi nga komiti ya wadi kha masipala ( ṅwedzi nga ṅwedzi / miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe )
U thetshelesa a sa dzheneleli .
Mushumo uyu u ḓo dovha hafhu u thusa tshiimiswa kha u bvisa u ḓitikesa tshoṱhe kha vhukoni huṱuku na kha vhashumi vho swikelaho zwa thekenikhaḽa .
U swikelela bono iḽi ho bveleldzwa theo ya milayo .
Nzudzanyo dza ndaulo dzi ṱoḓaho uri mbadelo kha tswikelelo ya tshivhalo tsho khetheaho zwi ṱoḓa mbadelo nga nḓila ya voutshara ya ḽiṅwalo ḽa u farwa .
IPAP yo sedzuluswaho i ṋetshedza manweledzo a tswikelelo ya mbekanyamitele ya nḓowetshumo ya miṅwaha ya ṱahe yo fhiraho .
Tshivhumbeo a tshi nga vhi nga mbumbo ya tshati ya dungo fhedzi tshi tea vho u sumbedza zwi khagala tshivhalo tsha mushumo wo lavhelelwaho u itwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
U sedza muthu ane wa khou amba nae maṱoni
11 Bodo ya Lushaka ya Dziphakha ya Afrika Tshipembe
Ṱhoḓea ya u engedza u kuvhanganywa ha malaṱwa , u endedzwa ha malaṱwa , tshumelo dza u shuma na u laṱa u ya kha vhuimo vhu ṱanganedzeaho kha zwitshavha zwoṱhe , khathihi na u ṋetshedza tshumelo dza ndangulo ya malaṱwa kha shango nga u angaredza .
6.2 . Biovac Institute , ine ya vha khamphani ya zwa mishonga i re ngei Kapa Vhukovhela , ndi khamphani ya muvhuso na sekhithara ya phuraivethe .
Mutheli muṅwe na muṅwe ane a rumela fomo dzo teaho u khou shela mulenzhe kha u bveledza Afurika Tshipembe .
Ndivho ndi u tinya u vuwa ha vhulwadze na u adimithiwa hafhu , u fhungudza khohakhombo , na u pfufhifhadza u dzula vhuongeloni .
Kha ri ite nyito nga phanḓa ha garaṱa .
Vha songo ḓikombetshedza u ṅwala maambiwa nga thevhekano ya vhukuma ya nyambedzano - zwi nga kha ḓi si shume .
Masheleni a songo shumiswa oṱhe o vha tshipiḓa tsha khumbelo ya u pfukiselwa phanḓa .
Khovhe dzine a dzo ngo tsireledzea kha vhukhroumu dzi na tshivhalo tsho fhungudzeaho tsha nyaluwo .
( 4 ) Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka i imelela Mavunḓu u itela uri lutamo lwa mavunḓu lu dzhielwe nṱha kha muvhuso wa lushaka .
Afurika Tshipembe ḽo lwa na vhukoḽoni na Khethululo kha maAfurika hu u itela uri vhathu vhoṱhe kha dzhango ḽashu vha ṱhonifhiwe na u vha na tshirunzi .
2 . Tshirunzi tsha muthu - Tshirunzi tshavho tshi tea u ṱhonifhiwa tsha tsirelezwa .
Mafhungo a Kushumele kwa Muvhuso
Kha vha ḓe na ṱhanziela i bvaho kha chartered accountant i ṱanzielaho uri vha na tshelede ine i sa vhe fhasi ha R7,5 million na uri vho badela diphosithi yo tiwaho ya R75 000 kha Muhasho wa zwa Muno .
Vhupo ha Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ḽa Afrika vhu ḓo khwinisa u tshimbidzwa ha thundu na tshumelo , khephithala na nḓila dza u bveledzise u mona na dzhango .
Thasululo ya u fhedzisela ya u langula khombo iyi ya mutakalo wa tshitshavha ndi u thoma u shumisa maga a ndaulo o teaho , u fana na maitele a ' zwiḽiwa zwo bveledzwaho kha vhupo hapo ' .
Hei i ḓo vha yone nomboro ya akhaunthu yavho ya zwoṱhe zwi tshimbilelanaho na masheleni .
Vha rengiselaho mashangoḓavha na vhaṱunḓi vha zwibveledzwa zwa vhulimi na zwiḽiwa zwa lwanzheni vho khwaṱhisedza uri vhuimazwikepe vhu tea u vha ha phuraivethe lwa tshoṱhe kana zwiṅwe zwipiḓa zwaho .
7 . NDI LINI HUNE VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA HA VHA HO TEA ?
Musi ikonomi mbili ṱhukhu , iṅwe yo bvelela na iṅwe i tshi khou bvelela , hu na zwiṅwe zwivhuya zwo tiwaho zwine ra nga zwi dzhia u bva kha u shumisana nga tshashu .
Vhekanyani mafhungo aya nga mutevhe wone uri a ite phara .
2.7 Vha ḓo humbelwa uri vha ḓivhadze muofisi wa u ṱoḓisisa arali muhwelelwa a tshi khakhisa kana a tshi lingedza u khakhisa ṱhoḓisiso dza mulandu , arali a sa ḓo ya tsengoni kana arali vha tshi mu ofha .
Naho zwo ralo , Mulayo wa 1997 na wone wo vhanga huṅwe vhukonḓi .
Khabinethe i kha ḓi vha na fulufhelo uri maga are hone a ḓo thusa shango u sika mishumo miswa ya kona u swikelela tshipikwa tsha mishumo miswa ya 5-miḽiyoni nga 2020 .
( b ) dzi nga si fhe vunḓu maanḓa afhio na afhio a welaho -
Mveledziso na vhugudisi ha vhashumi na zwone zwi tikedza mikhwa ya ndeme ya tshitshavha - ndingano , khaṱhulo , ndinganyelo nga mbeu , u sa ṱalula , vhuḓifhinduleli kha zwa matshilisano , na vhushela mulenzhe .
Ri dzulela u pfa nga ha tshipiḓa tsha vhulamukanyi nahone a si kanzhi ri tshi pfa nga ha tshipiḓa tsha mveledziso ya ndayotewa .
Arali tshikhala tsho ṋetshedzwaho afho fhasi tshi songo lingana uri vhalanguli vhoṱhe vha saine , vha khou humbelwa uri vha shumise bambiri ḽa thungo ḽine ḽa fana na ḽi re afho fhasi .
Khumbelo dza mushumo dzi tea u ḓa na CV yo dodombedzwaho , khophi dza ndalukanyo na ID dzo sethifaiwaho .
Vhadzuli vha tea u kwamiwa nga ḽeveḽe dza tshumelo na khwaḽithi , hune zwa konadzea .
Iṅwe nḓila ine ya nga khou shumiswa ndi ya , Lok Adalat ( khothe dza vhathu ) , hune vhulamukanyi ha itwa nga u pfufhifhadza hu sa khou khwaṱhisedzwa zwitenwa zwoṱhe zwa mulayo .
7.2 . AU i katela madzangalelo a Maafrika vhoṱhe nahone i hwala tshiga tsha fulufhelo kha vhurangaphanḓa hayo ha vhathu vha Afrika .
Nga huṅwe ri nga nanga vhukati ha thangeladzina mbili ri sa khou fhambanyisa na kathihi kha zwa ṱhalutshedzo :
Hune minukho ya bva hone Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho - Awara 2
Fhedziha , milayo iyi i tshimbilelana na u pulana pfunzo nahone yo lugela u sedzuluswa hafhu .
Kha vha humbule uri vhathu vha khou ḓo ḓa na dziporompiṱa nahone ḽi ḓo tou vha ḓikiṱa .
U ṱuṱuwedza u dzhenelela ha nnyi na nnyi nga kha khanedzano dza nnyi na nnyi nga nḓila yo teaho na maitele one a u tandulula thaidzo .
1.7 . Ho khou itwa mvelaphanḓa u lwa na vhuaḓa .
( ii ) zwiṅwe na zwiṅwe zwo dzumbululwaho nga nṱhani ha zwe vha zwi amba , u zwi bvisa kana u zwi ṋea .
U itela uri ndavhelelo idzi dzi vhe nṱha , muthu u tea u vha na vhukoni , tshenzhelo ya kale , na zwishumiswa zwo teaho , mafhungo na zwikhala zwa u shuma .
Tshavhuvhili tshi na muhumbulo wa u sedzesa , zwi ambaho uri , muthu ane a vhona zwavhuḓi .
NCOP yo vhumbwa nga miraḓo ya 10 i bvaho kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe - miraḓo ya rathi ya tshoṱhe na miṋa ya vhurumelwa ho khetheaho .
Thimu ya vhuongelo ha mukoni nyangaredzi i fanela u ṋetshedza thikhedzo na u swikela kha puḽatifomo ya tshumelo ya tshiṱiriki .
Khabinethe i dovholola u amba nga ha u ḓivhofha hayo kha mbekanyamushumo dzi livhiswaho kha vhushai , nga maanḓa yo sedza kha vhana vha bvaho miṱani i shayaho .
5.1 . Khabinethe i sasaladza khakhathi dzi sa pfadziho na zwiito zwivhi zwa u tshinyadza ndaka nga vhaṱaleli vha bola ya milenzhe nga murahu ha uri vha fuḓekanye vha dzhena luvhanḓeni ngei Mudavhini wa Moses Mabhida nga tshifhinga tsha Premier Soccer League mafheloni a vhege .
11.6.2 Nga nnḓa ha musi ho vha na thendelano , nḓivhadzo dza muṱangano muṅwe na muṅwe , i fanela u vha na zwidodombedzwa zwa fhethu , ḓuvha , tshifhinga , adzhenda na maṅwe mafhungo a khwaṱhisedzaho kana maṅwalwa , zwi fanela u rumelwa kha muraḓo muṅwe na muṅwe wa Phanele na muthu muṅwe na muṅwe o fanelaho kana a re na pfanelo dza u dzhenela muṱangano , hu tshe na maḓuvha mavhili hu saathu u swika ḓuvha ḽo vhewaho ḽa muṱangano .
Sa iṅwe nḓila ya kuitele kwa tshithu lwa tshifhinga tshilapfu , zwiṱuṱuwedzi zwa u ḓisa tshanduko zwi a shumiswa .
Mmbi ya Vhupileli ha Lushaka ya Afrika Tshipembe i khou imelela shango zwavhuḓi kha mushumo wa u ḓisa mulalo .
Naho hu na u pfela vhuṱungu kha zwivhangi zwi fanaho na masheleni , ṱhahelelo ya tshiṱafu na matshimbidzelwe a muhasho , zwi dzulela u vha zwa u suvha ngazwo .
U shumisa nḓila dza u ḓilulamisa ene muṋe musi a tshi vhala , tsumbo : u vhalulula , u awela , u edzisa kubulele kwa ipfi a sa athu ḽi bulela nṱha
Muvhigo u ṋea manweledzo a mashumele avhuḓi a milayo yo fhambanaho , mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzo thomiwaho Afrika Tshipembe na u sumbedza zwe zwa swikelelwa nga shango ḽashu kha u maanḓafhadza vhafumakadzi na u eḓanya mbeu .
Ni ḓo ṅwala nga mini ?
Vho vha vho sokou fhumula nahone vha fhedza vha iswa sibadela .
Khomishini i ita themendelo kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa aya masia .
Dzina ḽa masipala ( kha vha ḓadze dzina ḽa masipala )
Nyangaredzo ya vhubindudzi uvhu ho imela 1.7% ya nyangaredzo ya mugaganyagwama wa lushaka wa ṅwaha .
Nga ngomu ha Nzudzanyo nyangaredzi yo tendelwaho , iṅwe khwaṱhisedzo yo vheiwa kha maitele a mveledziso ya dzinnḓu i pfadzaho kha vhupo .
Nzulele ya vhathu ya kale na u shaea ha dziṅwe mveledziso zwi tea u tandululwa nga wana na u shumisa mavu na hone a khwine .
Ndayotewa i ṱalutshedza pfanelo na mishumo ya vhadzulapo , na nḓila ine ya ita uri avho vha re kha maanḓa vha kone u laula .
Tshivhalo tsha masheleni o shumiswaho miṅwahani yo fhiraho tsho fhungudzwa nga nḓila yo teaho .
Kha nyimele nnzhi , hezwi zwo itisa uri hu vhe na u ṱoḓa lwa tshifhinga tshilapfu nahone hu vhavhaho hune , u ya nga vhunzhi ha vhathu , ha sa ḓo vhuya ha bva ho swika magumoni .
Madalo a vhulavhelesi o ṋetshedza miraḓo ya Komiti ya Potofolio tshikhala tsha u sedza khaedu dza mashumele a Vhuingameli .
Zwenezwo ho tendelaniwa uri tsedzuluso i tea u katela vhaimeleli u mona na khethekanyo dza ndondolo ya mutakalo nga ngomu na u mona na dzingu Ḽihulwane ḽa Piṱori .
Hu na khaedu nnzhi dzine dza tea u dzhielwa nṱha , hu tshi katelwa na ṱhahelelo khulwane ya vhukoni , sisiṱeme i konḓaho ya mivhuso , vhuaḓa vhuhulwane , ndunzhendunzhe i songo khwaṱhaho ya vhuḓifhinduleli , vhuḓifhinduleli ha zwa mulayo vhu songo linganaho na ḓivhazwakale ndapfu ya u khakhisa vhuḓifhinduleli vhukati ha tshigwada na muvhuso .
Ro ḓi kumedzela u fhaṱa Muvhuso u re na mikhwa yavhuḓi une a hu na tshikhala tsha zwiito zwa vhuaḓa , tshiḓivhano , vhufhura , na u shumisa masheleni a tshitshavha nga nḓila i si yone .
Kha vhana ḽifhasi ḽa vhaaluwa ḽi imela haya maanḓa a re nṱha ha oṱhe .
Mvelele dza Ndingo dza Lushaka dza Ṅwaha nga nwaha dza 2014 dzo sumbedza uri zwipikwa zwa Gireidi ya vhuraru kha ḽitherisi na mbalo zwo fhira ndavhelelo , ho katelwa Luambo lwa Hayani lwa Gireidi ya rathi .
Ṅwana u tea :
Tshi dovha tsha tshimbidza thaluso na tsenguluso ya khaedu dza mupo zwo livhanaho na masipala na u tendela masipala kha u u ḓa na zwiṱirathedzhi zwone na nḓila ya u dzhena kha khaedu idzi .
Tshelede iyi yo fhiriselwaho phanḓa i vhumba tshipiḓa tsha tshelede yo fariwaho kha zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha .
Netiweke idzi dzi fanela u sumbedzwa kha nzudzanyo ya u pulana u itela u engedza u konḓa na u khwinisa pulane ya vhukuma .
Zwa mugodi zwi ḓi dzula zwi thikho ya ikonomi yashu na u vha muṱanganedzi wa thengiselano ya mashangoḓavha .
Matshelo ndi khou ya khempheni ya bola ya milenzhe .
6.1 . Masheleni a bvaho kha muvhuso a u thusa kha mavunḓu o kwameaho nga tshiwo tsha miḓalo a khou thusa nga nḓila yavhudi .
Khovhe yo ḽingedza nga maanḓa u ponyoka. "
U LONDOLA NA U SHUMISA HU SA ṰHOṰHELI
A dovha a khonela kha tsha .
( b ) shuma nga nḓila iṅwe na iṅwe ine ya si yelane na mushumo wa ofisini dzavho , khathihi na u ḓidzhenisa kha maitele maṅwe na maṅwe ane a nga vha dzhenisa khomboni ya phambano vhukati ha mishumo yavho ya tshiofisi na lutamo Iwavho vhone vhane ; kana
Hezwi na zwone zwi nga khakhisa huṅwe u dzhielwa nṱha ha fhungo iḽi .
" Milayo " zwi amba milayo ya vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki yo randelwaho nga fhasi ha khethekanyo ya 255 ( 1 ) ya Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo ;
Zwo ḓi ralo , vhathu vho shandukiswaho uri vha ṱanganedze na u ḓitika nga mveledziso ya thekinoḽodzhi yo raliho .
( a ) dzudzanya na u langa ndangulo , mukovho , na dziṅwe mbekanyo u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza tshitshavha khulwane na u ṱuṱuwedza mveledziso ya matshilisano na ikonomi ; na
Ndingo dza zwino zwino dza vhupulani ho ḓisendekaho nga tshitshavha ( CBP ) , dzi sumbedza uri zwiedziswa izwi ndi phurosese i sumbedzaho uri hu na ṱhoḓea ya tshumisano ya tsini na mishumo ya thekhinikhala ya masipala sa u pulana .
Miṱa i unḓwaho nga vhana na vhaswa i khou anda ngauri vhabebi vha khou lovha nga mulandu wa malwadze-ndelelo a elanaho na HIV / EIDZI , u fana na TB .
Mbilaelo a i ngo tandululwa , zwo ralo khanedzano ya tshiofisi ine ya khou livhiswa kha GEMS i khou khwaṱhisedzwa .
Zwino , referentsi iyi yo itwaho nga Vho Varney i vhukati ha vhushaka kha u humbulelwa ho khakheaho ha uri mivhigo ya komiti khulwane na ya komitiṱhukhu i a ṱoḓa u fana .
Themamveledziso ya dzibada , naho hu yone yo ḓalesaho , a yo ngo dzudzanyea nahone yo ḓalesa kha vhupo ha ḓoroboni .
Arali na ita vhuaḓa thoiḽethe , i kunakiseni ni kone u ṱamba zwanḓa .
Zwino ngauri ri a ḓivha mvelele dza khetho , ndi tshifhinga tsha uri Muphuresidennde wa Afurika Tshipembe a vhewe tshiduloni .
Ṱhoḓisiso dza ṅwana nga ṅwaha dzia itiwa na mihasho ya vhashumisi u itela u khusa kha u monithara nḓisedzo ya tshumelo .
Muhangarambo wa mbekanyamaitele ya ndangulo ya mashumele wo tendelwa nga Khoro i ṋetshedzaho u thomiwa ha mashumele , u monithara na u asesa kha tshiimiswa khathihi na maimo a vhathu .
Sisiṱeme ya kale i kha ḓi shuma zwa zwino .
U khakhulula vhukhakhi na zwithu zwi songo itiwaho u itela uri thaidzo dzi tandululwe nga nḓila ya khwine .
Mukalaha wa ngei Peru U fana na muṅwe wa Gweru We a lora e na bemu .
Zwo ḓi tika nga riṋe rothe ; nahone u ita hezwi ri nga si badele na tshithu !
saithi dziṅwe dza thungo , dzi re kha webusaithi ya SARS kana nga ngomu kha matheriala , zwi re ngomu , kana tshumelo dzo ṋetshedzwaho nga na nga kha saithi , a dzi langiwi nga SARS nahone ḽinki dzenedzo a dzi ambi themendelo iṅwe na iṅwe ya , thendelano na , kana thikhedzo ya saithi dzenedzo kana zwi re ngomu zwadzo .
Tshumelo dza Tsireledzo
Arali mudzulatshidulo a siho muṱanganoni , miraḓo ya komiti vha re hone vha tea u nanga muthihi vhukati havho uri a tshimbidze muṱangano .
Nga zwiito zwashu , kha ri ṋetshedze mirafho i tevhelaho khonadzeo ya u imba nga vhuthihi na u pfumedzana vhukati havho zwe zwa vha , kha riṋe , hu vhumatshelo hashu .
Haya ndi mafhungo ane khanedzano ya nnyi na nnyi ya nga thusa u bveledza mbekanyamaitele ya u khunyeledza hu si na u timatima .
Mulayo u tshimbilelana na u angaredza zwi linganaho ( zwi fanaho ) na phambano ya zwo fhambanaho kha hugaledzwa .
Afrika Tshipembe ḽi na tshikalo tsha nṱha tsha u shumisa zwidzidzivhadzi , zwi fushaho vhugevhenga na khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana,zwi ṋanisa vhushai na u vhanga thambulo khulwane na vhuṱungu miṱani .
Kha vha wane musi u ṱanganedzwa hu tshi itea na uri ndi lushakaḓe lwa u ṱanganedzwa .
Mulayo wo dovha hafhu wa ita uri u inga halwa hayani zwi si vha mulayoni .
Afrika Tshipembe ndi shango ḽa demokirasi ya ndayotewa hune mudzulapo muṅwe na muṅwe u na tshikhala tsha u shela mulenzhe kha maitele a demokirasi .
Pulane dzo lugelaho dza khovhakhombo dza ndemesa dzi a ḓivhadzwa na khaphasithi yo lugelaho zwa Tshiṱiriki zwo ṱalutshedzwa zwine zwa i sa kha ṱhaluso ya maṅwe magake na themendelo .
A vha na mahaya , a vha koni u wana zwiḽiwa kana pfunzo
Tshifhingani tsho fhelaho , Mbekanyamushumoṱhukhu ya Vhadzulapo na Mveledziso yo vha i na zwikhala zwinzhi zwa mishumo zwi songo ḓadzwaho khathihi na phurofaela ya zwikili i songo linganaho .
Ṅwedzi u vhonala u sa fani musi u tshi mona na ḽifhasi .
Maga mararu a ndangulo ya kushumele
U ya nga milayo miswa yo kumedzwaho , tshikalo tsha nṱhesa tsha vhuṋe ha mavu tshi khou tea u vha hekithare dza 12 000 .
Muthu muṅwe na muṅwe , hu si na ndavha ya tshidzulapo , a nga ita khumbelo ya u swikelela mafhungo nga fhasi ha PAIA .
U ṅwala mivhigo ya thekhinikhala na zwikili zwa musaukanyo .
Vhathu vha NEA ndi vhathu vha si na mishumo fhedzi , u fhambana na vha sa shumi , a vha khou ṱoḓa mishumo .
Mudzulatshidulo na vhurumelwa vhuṱhonifheaho , kha vha ntendele hafhu ndi livhuhe mulanganelo nga thikhedzo yavho .
Nyendedzi : Themamveledziso ya Masipala i sa Nyeṱhi na Nḓisedzo ya Tshumelo , 1 Lambanai , nyendedzi dzo bveledzwaho u thusa muvhuso u swikelela vhuḓifhinduleli ha ndayotewa na u ṋetshedza tshumelo dza masipala .
U wana thikhedzo ya mabalane .
Fhedzi , ṱhalutshedzo ya vhaswa i fhambana u bva kha dzingu u ya kha dzingu na uri a hu na ṱhalutshedzo yo ṱanganedzwaho ḽifhasini .
Muvhuso u tea u lingedza u shuma na khamphani dza ndindakhombo u itela u thoma phoḽisi yo teaho mabindu maṱuku .
U sa vha na vhuimeli , waranthii , tshanduko , vhuḓibvisi , phulufhedziso , kana na zwiṅwe zwi ngaho zwenezwi , zwi songo rekhodiwa hafha a zwi nga ḓo shuma nga nnḓa ha musi zwo tou ṅwaliwa na u sainiwa nga vhuimeli ho ṋewaho maanḓa nga masia oṱhe .
Vha tea u shumisa heyi pulane kha themamveledziso dza matshilele na kha zwifhaṱo zwa dziofisi hu tshi itelwa u engedza luvhilo lwa nḓisedzo ya themamveledziso khathihi na u fhungudzwa ha maselelamurahu uri a vhe kha tshiimo tshi ṱanganedzeaho .
Nga tshifhinga tsha musi hu tshi itwa ṱhoḓisiso nga Khomishini ya Ralushai , ho sumbedzwa uri dziṅanga dzi a shela mulenzhe kha mafhungo a kwamaho vhuloi .
Fhedziha , vho vha , thikho ya Khamphasi ya Grey's lwa miṅwaha minzhi na vhukoni havho , nḓivho na vhuḓikumedzeli ha u thusa muṅwe na muṅwe a vhu vhambedzwi .
Zwavhuḓivhuḓi , vhafumakadzi vha re kha ngudo vho khwaṱhisedza mbuno ya u tevhela musi vha tshi ri baisigira dzi nga vha na zwivhuya na u dovha ha vha na zwikonḓisi zwihulwane .
Ndi zwine ra zwi vhidza uri ndi u edza muthu , maipfi a no edza muthu a pfi maedzamuthu .
20 . Foramu ya vhu3 ya Afrika ya Vhege ya Nyengedzo ya Tshumelo dza Vhueletshedzi ha zwa Vhulimi
Muvhuso wo ḓikumedzela kha u khwinisa mupo wa vhulanguli , u fhungudza ṱhahelelo ya zwikili na u engedza mbekanyamushumo dza vhubindudzi ha themamveledziso sa tshipiḓa tsha u bvisa zwithivheli zwa nyaluwo .
Tshumiso na murekanyo wa magavhelo a u farela .
Muhumbulo wa khaṱhululo ya milayo ya matshimbidzele sa zwiitisi zwa u haṱula vhuḓi ha ṱhalutshedzo , wo khwaṱha .
U tea u ṅwala maḽeḓere nga ḽithihi nga ḽithihi huṅwe na huṅwe .
9.3 . Pfufho dza Nyanḓadzamafhungo ya SADC ndi tshishumiswa tsha ndeme tsha u tshimbidza ḓivhazwakale ya Afrika ḽiswa , ḽiṅwe ḽa khonadzeo isa shaedzwiho na fulufhelo ḽo vusuludzwaho u itela vhumatshelo ha khwiṋe .
Muvhigo u nga katela tsedzuluso ya zwe vhutshinyi ha ita kha vhone .
vhafunwa vha avho vhe vha lovha kha mulilo u shavhisaho we wa ṱaha kha tshifhaṱo tshi shumiswaho nga Mihasho ya Muvhuso wa Vundu wa Gauteng wa Mutakalo , wa Madzulo a Vhathu na wa Tshumisano ya Mavhusele .
musi dzi nyimelo dzavho dzi tshi shanduka
Mulayo wa Mbebo na Dzimpfu wa 1997 u amba uri u bebwa ha ṅwana a tshilaho hu tea u vhigwa hu saathu u fhela maḓuvha a 30 nga murahu ha mbebo .
U shumisa luambo kha u vhambedza na u fhambanya ( contrast ) mafhungomatsivhudzi , tsumbo , kulilele kwa ṅwana na kwa ṱhoho .
U khwaṱhisedza uri maṅwalo a shishi a a ḓiswa nga u ṱavhanya .
Muhasho u a ṱalukanya uri u na vhuḓifhinduleli ha u tinya khohakhombo dzi no kwama zwa IT khunyeleloni yazwo .
Musi mbumbo i vhonalaho ya phendelashango i tshi konḓesa , zwi ita uri na phetheni dza vhutendeleki kha tshifhinga na fhethu zwi konḓese .
vha na lutamo lwa u londola ṅwana
Thaidzo ine vhaguradzhuweiti vha HET vha khou ṱangana nayo malugana na u tholwa na tshenzhemo dza mushumo a si u sa tholiwa fhedzi ndi u shaea ha mishumo na khethululo u ya nga zwikundisi zwa u tshintsha mishumo - zwivhumbi zwine zwo no ḓi ambiwa ngazwo .
Mimasipala yo vhalaho yo sika dzipholisi , kana furemiweke dzadzo dza u langula Komiti dza Wadi kha masipala yavho .
Kha vha wane tshivhangi tsha tsinyuwo yavho .
10.2 . U bva nga Ṱhangule , hu khou itwa vhuingameli vhu songo lavheleliwaho fhethu hunzhi hune ha vha na zwiḽiwa na uri vhu khou bvela phanḓa kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango .
Kha ri ṅwale
Tshipikwa Tshipikwa tsha mbekanyamushumo ndi u tshimbidza khwiniso kha nḓisedzo ya tshumelo nga kha u ṱola ha ndeme ho ḓisendekaho kha vhadzulapo na sisiṱeme i shumaho ya u tandulula mbilaelo .
U dzinginya u thomiwa ha tshiimiswa tsho teaho tshi re na zwishumiswa na ndaulo ya u tshimbidza na u konanya mbekanyamushumo yo ṱanganelanaho ya mveledziso ya mahayani , mvusuluso ya mavu na tshanduko ya zwa vhulimi .
Khura idzi dzi thivhela vhafumakadzi u kona u swikela nga u leluwa kha , sa tsumbo , makete , masheleni na mutengo wa masheleni , mafhungo nga ha tshumelo dza thikhedzo dzi hone na vhupfumbudzi .
Bonokhumbulelwa ḽa 1 : Arali hu na phambano khulwane vhukati ha kuṋetshelwe kwa maimo vhukati ha mvelelo dza ndeme dza CBP na mafhungo a ndeme a IDP , kana arali hu tshi tou vha ṱhukhuṱhukhu fhedzi dza mvelelo dza ndeme dza wadi dzine dza fana na mafhungo a ndeme a IDP , izwo zwi nga itea uri mafhungo a ndeme a IDB a vhe a songo ṱoka midzi kha mafhungo a ḽeveḽe ya wadi lune a ḓo balelwa u fhindula zwililo zwa vhathu nga nḓila i no fusha .
Kha izwo ri ṱoḓa vhashumisani vha sekhithara dza phuraivethe vhanzhi vhukuma .
Mafulufhedziso ashu a nḓisedzo ya tshumelo a dovha hafhu a ṱoka midzi kha bono ḽashu ḽiswa ḽine ḽa vha u vha :
Arali vha tshi ṱoḓa u shandukisa vhuḓifari havho ha zwa vhudzekani , vha humbelwa u vha na vhuhali na vhuḓipfi havhuḓi ha u ita nga u ralo .
Zwenezwi hu na ndango dzine dza shuma zwavhuḓi kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽihulwane ḽa mutevheṱhanḓu wa tsheledemviswa , ndango dza zwa u renga dzi ḓi dzula dzi sa shumi zwavhuḓi .
U ṅwala mafhungomaitei e kha tshifhinga tsho fhiraho .
Madzina a ḓivhavhupo a fhiraho 2000 o shandukiswa hu tshi itelwa u khakhululwa u irwa hu si hone ha madzina a fhethu , khathihi na u ṋea zwitshavha pfanelo ya u langa madzina a vhupo havho .
Zwipiḓa zwa muvhili wanga zwine ndi si kone u zwi vhona - zwi katelaho mafhafhu , mbilu , mala e thumbuni , vhuluvhi , muhangarambo
Khathihi fhedzi a mbo ṱavha mukosi nge a wela ngomu dindini .
Itani thiki kha mishumo yo teaho vhana .
Masipala yo vhumbaho muvhuso wapo yo kumedzwa maanḓa na mishumo .
Livi ine ya nekedzwa vhane vha si tsha vha na livi ya vhulwadze yo itelwa zwa ndangulo nahone yo khethekanywa nga tshakha mbili :
Muvhuso u dovha wa dzudzanya u dzhenisa khomphiyutha kha zwikolo zwa sekondari zwoṱhe u itela uri vhathu vha litshaho tshikolo vha vhe na u kona khomphiyutha ha gumoṱuku .
Tshifhaṱo tshi dovha tsha ṋekedza nyendedzi ya mbekanyamitele kha u khwiṋisa u sa nyeṱha , nḓila ya nyaluwo na vhuthihi ha ḓorobo ya dzingu .
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani ha Muofisiri wa Mafhungo
U engedza kha ezwo , Muhasho u ṱoḓa u bveledza zwiṅwe zwiko zwa maḓi manzhi u tandulula gomelelo kha vhupo ho kwameaho ha shango .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze zwidodombedzwa zwa muthu ane a kwamiwa o ḓadzaho mbuelo iyi , u itela arali hu tshi nga ṱoḓiwa maṅwe mafhungo .
Nḓila ya nga misi nahone i songo ṱanḓavhuwaho ya tsireledzo i ombedzela uri hu vhe na u shushedza nga mmbi na ṱhoḓea ya midiomithivheli .
U ṱola na u sedzulusa ha sisiṱeme dza ndangulo ya kushumele
Tsho ḓo ṋewa dzina ḽa Africa House nahone zwa zwino tshi khou shumisiwa nga Ofisi ya Matshimbidzele a Phalamennde na komitiṱhanganelo kha zwa Vhuṱoli .
Mvusuluso na vhupo vhu no khou londwa na maga a pholisi a vhupulani , maitele , na maimo .
Afrika Tshipembe , ho vha na tshivhalo tsha vhurangeli he tshe tsha swikisa kha , henefha kha , uri tshipiḓa tsha nyelelo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili tshi langiwe nga nḓila i ṱanganedzaho i pfadzaho .
Kha dziṅwe nyimele tshiṅwe tshithu tsho tswiwa nga maanḓa kana , kha dziṅwe nzulele a hu na tshe tsha tswiwa .
Vhambedzani zwe na vhala na zwe na humbulela .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze ha Onkholodzhi
U kanakana nga ha vhupo ha mikumbela vhune ha nga vha hone na ṱhuṱhuwedzo kha mveledziso .
Muingameli a nga , hu na thendelo ya muredzhisiṱara , thola muṅwe muthu u mu ṱhaḓula kha u ita mushumo wa u ingamela .
U vhekanya zwino elana na u fanyisa zwi sa fani .
U fhedzisa tshiṱori hu tshi shumiswa maṱaluli o teaho .
Kha dziṅwe nyimele , u shandukisa mbekanyamaitele ndi zwa ndeme , fhedzi kha masia manzhi zwa ndeme ndi u wana pfanelo dza mutheo , u shumisa mbekanyamushumo dza muvhuso , u vhona mulandu vhathu vho khakhaho na u wana thandululo ntswa kha khaedu dzi konḓaho .
Zwiko zwa mupo zwa Afrika zwi tea vhusiwa zwavhuḓi u itela u bveledza u vha khagala na u lwa na u bviswa ha zwiko hu siho mulayoni na u tambiswa hu sa ṱanganedzei .
Ndi tama u dzhia tshikhala itshi u ṱahisa ndivhuho dzanga kha vhurangaphanḓa ha Price Waterhouse Coopers kha u shela havho mulenzhe he vha hu ita u itela u bvelela ha mbekanyamushumo iyi .
U livhanya maiti a tshifhinga tsha zwino na a tshifhinga tsho fhiraho khathihi na thutha maiti a si one .
U engedzedza , vhukombetshedzi ha mulayo vhu ḓo gonya u khwaṱhisedza dzibada dzo tsireledzaho .
Miraḓo ine ya tama u voutha i ḓo kona u khetha nthihi ya nḓila dzi tevhelaho dza u voutha :
Tshumelo ndi ya dzikhasi ṱama dzi tevhelaho :
vhu na khombo ya mililo ya ḓaka kana
Vhudzheneleli ha tshitshavha vhu yaho phanḓa khathihi na vhudzheneleli ha nyalafho yo bveledzeaho vhu khou ṱoḓea kha u tandulula tshibveleli tsha matshilisano lu bveledzaho .
Arali vho farwa nga vhulwadze lwa tshihadu kana vho huvhala , kha vha divhadze muhulwane wavho nga u tavhanya arali vha sa ko kona u shuma nga mulandu wa vhulwadze kana mafuvhalo .
Tshifhinga tsho ṱanganywaho tshi re hone kha NA u ita tsedzuluso ya maṅwalo a mugaganyagwama yo buliwaho nṱha tshi ṱoḓa u swika kha miṅwedzi miṱanu .
U itela u shuma thandela nga nḓila i pfadzaho nahone ine ya vha ya phurofeshinaḽa , ho dzhiiwa maga a tevhelaho :
7.3. Khabinethe i tenda uri hei thandela i ḓo khwinisa nyimele ya kuendele na tsireledzo kha vhashumisi vhoṱhe vha dzibada afho vhuponi .
Iyo vautshara i nga shumiswa kha u isa phanḓa pfunzo na vhugudisi kana ya ṋetshedzwa mutholi o ḓiimiselaho u thola muthu o litshaho tshikolo , u thusa vhashumi vha thangana ṱhukhu u itela uri vha wane vhukoni na tshenzhemo .
Muhumbulo wa sia ḽithihi wa uri vhafumakadzi a vha na vhukoni
Zwiṅwe hafhu , Tshumisano ya Mveledziso ya Nḓowetshumo na Land Bank yo ṋetshedza masheleni a linganaho R500 miḽioni kha vhorabulasi vho tsikwaho uri vha lange zwiimiswa zwavho zwa zwikolodo na u vha tikedza nga khadzimiso .
Khabinethe i vha tamela u bvelela tshoṱhe .
Vharangaphanḓa vha mashango a shayaho , naho zwo ralo , vha nga si ḓitsireledze vhone vhaṋe .
Muimeli wa iṅwe ya dzikhamphani dza tsireledzo we a vhona thaidzo phanḓa ha musi thaidzo dzi tshi vha hone , u ṱalutshedza uri o lingedza hani u dzudzanya muṱangano wa ṱhoho dzoṱhe dza tsireledzo , fhedzi a kundelwa .
Sa nḓila ya u khunyeledza , ndi tama u sedza zwiṱuku kha zwiṅwe zwivhumbeo zwa ṱhoḓisiso zwi re zwa ndeme u itela ṱhoḓisiso dza nnyi na nnyi .
U vulwa hafhu ha mbilo dza mavu zwi tshe zwo ima nga nṱhani ha Mulayo wa Khwaṱhisedzo ya Mbuedzedzo ya Pfanelo dza Mavu , 2014 ( Mulayo 15 wa 2014 ) wo bulwa sa u sa shumiho nga Khothe a Ndayotewa .
Therisano i re afho nṱha i sumbedza uri mupfuluwo wa dzitshaka u kwama zwiṱirakitsha zwa dimogirafi na zwa ikonomi zwa mashango a kwameaho .
Sa tsumbo : Kha vha ṱalutshedze nga vhuḓalo uri u topola mpho zwi amba mini .
Pulane ya Ndangulo - Mushonga na Inisuḽini
U bva zwenezwiḽa ro no ṱangana na muphuresidennde , vharangaphanḓa vha mahoro mahanedzi , minista dza muvhuso , mahoro a poḽotiki , dziNGO , vhaimeleli vha nyanḓadzamafhungo na vhaṅwe vhashelamulenzhe vhahulwane .
Tshileme tsha phaiphi khulwane kana sisiṱeme ya u tika zwi fanela u vha zwo linganaho u kona u konḓelela maanḓa a haiḓirodainamiki nga tshifhinga na nga murahu ha u fhaṱiwa .
Ndi nnyi we a ṅwala atikili iyi ?
Vhatshutshisi na Dzikhothe : Milandu yoṱhe ya Ukuthwala ine ya kwama vhana vha re na miṅwaha ya fhasi ha 18 i fanela u tshutshiswa hu tshi tevhedzwa milayo ya shango .
2.1 . Khabinethe yo tendela uri Zhendedzi ḽa Tshikhala ḽa Lushaka ḽa Afrika Tshipembe ( SANSA ) ḽi dzhene kha vhufarani na National Aeronautics na Vhulanguli ha Tshikhala uri zwi vhe ṋemuḓi wa tshiṱitshi tsha u ṱola zwire kha Tshikhala tsha nnḓa ha Ḽifhasi .
( 2 ) Muvhuso u fanela u ṱhonifha , u tsireledza , u ṱuṱuwedza na u fusha pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo .
Nangoho , tsenguluso dzi songo linganaho , nga huṅwe , a dzo ngo ṋekedza muofisiri a rangaho phanḓa ngei khothe mbuno dzi kholwiseaho dza u hana beiḽi .
Tshifhiwa u hwala zwidina ngauri u shuma kha mufhaṱi .
Ezwi zwi ḓo sika dathabeisi ya maraga u katelaho zwoṱhe une wa khavara phesenthe dza ḓana ḽithihi ya zwibveledzwa zwa vhulimi ha maḓini Afrika Tshipembe .
Nḓisedzo ndi tshumisano vhukati ha vhadzhiamikovhe vhoṱhe nahone Komiti dza Wadi dzi shuma mushumo wa ndeme wa u ṋekedza vhuṱumani vhukati ha tshitshavha na masipala nga kha vhakhantselara vha wadi .
U itela u shandula vhuḓifari , tshitatamennde tsho engedzwaho tsha bono tshi lingedza uri tshi pfale kha vhathetshelesi ṋamani , mihumbuloni na muyani .
Zwipondwa zwa pfanelo dza vhathu zwi ḓo ṋetshedzwa tshikhala tsha u dzhenela kha maitele a khothe ayo .
Ri khou tea u fhedza ro swikela tshivhalo tsha vhathu vhoṱhe vhuṱanu havho vha tshigwada tshenetsho tsha vhathu vho haelwaho vha miṅwaha yeneyo nga tshifhinga tsha mafhelo a ṅwaha u itela u fhedza maanḓa luṱa lwa vhuṋa lune lwa khou lavhelelwa .
Arali hu na vhagudi vhanzhi na /kana vhagudisi vhanzhi vho dzulaho hayani , tshiimiswa tsho kwameaho tshi tea u kwama Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo une wone na vha mutakalo vha ḓo vha eletshedza uri vha ite mini .
Tshiṅwe hafhu , u itela u wana mbuelo nnzhi u bva kha u bveledza , mishumo i engedzaho ndeme i ṋetshedza zwikhala zwiswa zwa vhubulasi ha tshitshavha .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i tea u ṱola kushumisele u vhona uri masipala u khou shumisa hani kha u swikelela pulane .
Thandela i sumbedza maanḓa a nyolo a nga thusa hani u ḓisa tshanduko ya matshilisano .
Kha vha humbule nga ha masia mararu a muvhuso na uri vhadzulapo vha nga shela mulunzhe hani kha sia liṅwe na ḽiṅwe .
Saizwi vhunzhi havho vho vha vha tshi zwi ḓivha , sa vhorapolotiki , vhalanda vha nga ho sa ndangulo ya pfungavhuṋe a vha ṱalutshedzei nahone a si vhukoni hashu .
Zwo tea vhukuma uri vhapuḽani vha vhudzulo ha vhathu vhuponi ha ḓoroboni vha tea u ṱalukanya mbekanyamaitele dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzi re hone zwino dzi no dzulela u shanduka u itela u thusa kha u sika vhudzulo ha vhathu hu no tikedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Nga u angaredza , ri ḓo khwaṱhisedza uri gemo ḽa vhudavhidzanikule ḽo fhungudzwa nga kha dzi thandela nga nḓila ya u engedzedza vhuhulwane ha tsumbatshiga .
Vhunzhi ha zwileludzi zwa kufarelwe na zwa u laṱela malaṱwa , hu tshi katelwa malaṱwa a zwa ngalafho , a zwi langulwi zwavhuḓi , nahone a zwi nga koni u tevhedzela zwilinganyo zwo lavhelelwaho .
Iṅwe mvelaphanḓa yavhuḓi ya Operation Phakisa yo rwelwa ṱari ya tshiimiswa tsha u vhulunga fuele hanefha Doroboni ya Kapa , zwine zwa ḓisa vhubindudzi ha R660 miḽioni .
U eletshedza vhalangi vha mushumo na vhashumi nga mbekanyamaitele nga maanḓa kha ndivhanele kha ndinganelo ya mushumoni na mbekanyamaitele i dzhielaho nzhele vhe vha vha vho kandeledzwa .
Misumbedzo yavho ya mulalo ine ya khou bvele phanḓa ya u ita khuwelelo ya uri ndi vhuye nahone hu vhuyedzedzwe kuvhusele kwa dimokirasi zwi fanela u pfiwa .
Kha izwi , na kha nungo dzavho dza u shumana na khakhathi dza vhugevhenga nga maanḓa , vha na thikhedzo na fulufhelo ḽashu .
Ambani na khonani yaṋu uri ndi zwifhio Kha ri ite nyito kha zwiḽiwa izwi zwi re na mutakalo ngomu .
Phambano i nga itwa vhukati ha tshaka mbili dza " zwikhala " zwa u dzhenela ha vhathu vha tshitshavha .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha vhudzheneleli ha shango ha u langa zwishushedzi zwa mupo na mutakalo wa vhathu zwo vhangwa nga khemikhala na malaṱwa .
Nḓila dza kale dza u ṋetshedza masheleni na nḓisedzo ya themamveledziso zwi tea u bviswa ha ḓa nḓila ntswa .
- izimbizo , dza vhushumisani vhukati ha muvhuso na tshitshavha
U ita tsedzuluso nga ha milandu yo vhigwaho ine ya elana na u pfukekanya ha mulayo wa vhashumi na u shumiswa hune na musi zwo tea .
3.1 kha dziṅwe nyimele komiti dza phothifolio dzi dovha dza kwama vhadzheneli na vhadzhiamikovhe vha kwameaho , kana vha elanaho na mafhungo u itela mihumbulo kha foramu dzapo dza polotiki sa tsumbo , Foramu ya Muḓagasi kana ya zwa Vhuendi
Na Mulanguli wa IDP na vhalanguli vha vhupo hune vha vha vhe hone
Kha vha humbele CCMA uri i ite thendelano nga ha milayo ya mugwalabo nga tshifhinga tsha mugwalabo kana u siwa nnḓa
Pulane dza tshiṱirathedzhi dzi dzulela u angaredza u fhira ṅwaha muthihi wa mishumo .
Muhasho wa thekhinikhala ( sa maḓi , bada nz . ) u lavhelesa tshumiso ya thandela
Sisiṱeme dzi songo teaho dza u topola vhathu vho pomokwaho nga ngomu kha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi vhune ha bveledza uri tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshi shumise u topola hatsho kha u fara na u valela .
Hei sisiteme ya two-tier ya mbadelo i sia vhashai nga nnḓa , vha sa koni u swikelela vhunzhi ha vhaḓivhi vha zwamutakalo na zwishumiswa zwa kha sekithara ya phuraivete .
Zwo tea uri hu bveledzwe nḓila ntswa yo teaho ya u lambedza nga masheleni .
Zwoṱhe hezwi zwi ḓo monithariwa u itela u vhona uri hu na u khwinisea kha vhunzhi ha tshivhalo tsha u phasa , nahone ho vhewa mitheo ya u guda yo teaho .
2.2.5 U thomiwa ha mashangohaya na mivhuso ya vhuḓilangi zwo ḓisa tshanduko kha sisiṱeme ya khothe ya sialala .
Hezwi zwi nga thusa vhadededzi kana vhagudisi uri vha ḓivhe zwine vha tea u sedzesa khazwo musi vha tshi dzudzanya ngudo dzavho . ii . marangaphanḓa :
Zwikhagala zwa uri ri tea u bindudza zwihulwane kha mvelaphanḓa ya mitambo .
Mbalo dzire afho nṱha dzi sumbedzisa uri vhudzulo ha vhaendelamashango asi zwithu zwi songo ḓoweleaho u shumiswa kha vhupo uho .
Zwihulwane zwo no swikelwa kha u tandulula khaedu dza fulufulu Afrika Tshipembe u bva tshe ha ḓivhadzwa Pulane ya Fulufulu ya Mbuno Ṱhanu nga Nyendavhusiku 2014 .
Muvhuso u khou humbela vhavhusi vha Egipita uri vha vulele mavothi vhathu vha Gaza vho vhaisalaho na vha kwameaho .
Tshifhinga tsha u dzula tshi tea u vha vhukati ha maḓuvha mararu na a fumi , hu na tshikati tshi swikeleaho tsha maḓuvha a sumbe .
Nga kha zwitandadi zwa fhasi zwa ṱhanganedzo zwo raliho zwi ḓo vhewa malugana na vhuḓifhinduleli na vhubvelakhagala .
Kha phindulo dzi si gathi dzo wanalaho kha mbudziso iyi yo sumbedziswaho a hu ngo vha na vhugudisi ho linganaho ha u shomedza vhadededzi u bveledza zwikolo zwi katelaho vhoṱhe .
Kha vha nange khetho nthihi :
Mushumi a nga humbela uri dokotela wawe wa phuraivethe a ite ṱhoḓisiso nga ha rekhodo dzawe dza u sa tsireledzea .
U shaya mushumo zwi vhonala kha zwigwada zwinzhi zwa vhaswa , u bva kha vha maṱiriki u ya kha vhatelwadigirii vha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha .
Muvhigo uyu ndi nḓisedzo ya u fhedza .
Zwa u haelwa ha vhathu vhanzhi zwi ḓo thusa kha u swikelelwa ha khaelo ya vhathu vhanzhi kha tshitshavha na u fhelisa dwadze .
Thandela dze dza shumisa ndingano u ya nga mbeu na u phuromota dzipulane dza ndingano nga nyito ya khwaṱhiso u katela u shela mulenzhe ha vhafumakadzi kha Komiti dza Wadi dzo shuma nga nḓila yavhuḓi i linganaho .
U lambedza sabusidi ya miholo zwi nga ṱoḓa mithelo i re nṱha .
Vhupo ha mbambadzo ya mahala vhu vula mbambadzelannḓa yashu ya thundu na tshumelo kha maraga wa vhathu vha fhiraho 1,2 biḽioni .
1.6 . Khabinethe i ita khuwelelo madzangano a vhushumisani , mabindu , vhashumi , tshitshavha na madzangano a polotiki , u khwaṱhisedza ndingedzo dza vhushumisani kha u ita uri shango ḽashu ḽi vhe fhethu ha khwine ha vhoṱhe na u kovhelana vhuḓifhinduleli ha u ṱavhanyisa gondo ḽa nyaluwo .
Nyaluwo kha mishumo kwayo na tsireledzo ya mbuelo zwi fanela u khwaṱhiswa na vhubindudzi vhu londotwe u itela u fhaṱa vhukoni ha ekonomi ya lushaka na u khwinisa u shela mulenzhe hayo kha nḓowetshumo .
Ṱalutshedzani zwiitisi zwine zwa konadzea zwa u lenga hu sa thivhelei kana ho teaho kha u kovha na u ṱalutshedza masiandaitwa ane a konadzea a u lenga uhu .
Khethekanyo 1 : Vhudavhidzani vhukati ha Tshitshavha , Komiti ya Wadi na Khoro
mulayo wa kha dzimbadelo
U ḓura ha mishonga na mbulungo
1.1 . Khabinethe yo asesa Mivhigo ya Mvelaphanda ya Mvelele dza Kotara ya Vhuraru wa tshifhinga tsha Khubvumedzi u ya kha Nyendavhusiku 2015 .
Ezwi zwo itiswa nga maanḓa nga u shumisa tshelede yo engedzwaho nga muvhuso u itela u nyanyula ikonomi .
A hu na thendelo ine ya vha ya ndeme kha ḽiga ḽa u tumbula , fhedzi maitele a u ḓivhadza a fanela u tevhedzwa .
Khethekanyo ya Mbuedzedzo na u Khwinisa Khephithala zwi sumbedza nga u angaredza nyaluwo yo khwaṱhaho .
Tsha u thoma muvhigo u vhea makumedzwa , ane a konadzea na u leluwa u a shumisa .
U anda ha u nwiwa ha zwikambi na zwone zwi nṱha vhukuma kha vhanna , ḽevele dza u ṱutshela kule nazwo dzi nṱhesa kha tshitshavha tsha vhafumakadzi .
Nga nḓila iyi ndeme ya tshelede yavho na vhukoni zwi a wanala .
Maano o nangwaho ndi a tevhelaho :
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri nga nṱhani ha tshivhalo tshihulwane tsha khumbelo dza mushumo dzine ra lavhelela u dzi ṱanganedza ; ndi vhahumbeli vha mushumo vho vhewaho kha mutevhe vhane vha ḓo kwamiwa .
Tshiitisi tsha uri mabindu a kundelwe , ha ngo vhuya a vha na masheleni o linganaho nahone ha ngo vhuya a pfesesa uri ndi ngani u kundelwa hu tshi swika , kha nyimele nnzhi ndangulo mmbi ya masheleni kana u shaya ndangulo .
Ro no vhona
Ndi kuhumbulele kufhio ku no ima na TV kune vhabebi vha nga ku funa ?
Ndivho ya Khethekanyo : Tshumelo dza Mutakalo dza Tshiṱiriki na Mbekanyamushumo dza Mutakalo , ndi u ṋetshedza tshumelo dza mutakalo dzo ḓisendekaho nga tshileludzi ( dzi kiḽiniki , senthara dza mutakalo wa tshitshavha na maongelo a tshiṱiriki ) na tshumelo dza mutakalo wa tshiṱiriki dzo ḓisendekaho nga tshitshavha ( CBS ) kha vhathu vha Vundu ḽa Western Cape .
Phimo ya tshivhalo tsha vhashumi i dzula yo ralo , sa afha i tshi kala vhuhulu ha vhukale ha vhathu vha shumaho vhane vho tholiwa zwavhukuma .
Muofisiri wa zwa milandu o khwaṱhisedza uri vho vusuludzwa .
U vha na vhuṱanzi uri nzudzanyo dza vhutshimbidzi ha ḽodzhisitiki dzi itwa nga vhuronwane ;
U vhalela muṅwe ngae zwe a ṅwala
Tshinyalelo dza muḓisedzi wa tshumelo arali yo shumiswa
Muvhuso u ḓo dovha wa isa zwikhala zwa dzinnḓu dza 5 000 kha Maswole a kale a Mbofholowo .
Hezwi zwi na ṱhoho dzino yelana na zwipiḓa zwikene zwa khethekanyo dzo swaiwaho nahone zwine zwa kona u fhambanywa na zwiṅwe zwoṱhe .
2.4. Khabinethe i tikedza muvhigo wa u thoma u ḓaho nga murahu ha miṅwaha mivhili kha Tshiimo tsha Saintsi ya u Shanduka ha Kilima na Thekhinoḽodzhi Afrika Tshipembe .
Arali ni tshi nga dzhia tsheo ya u ḓidzhenisa kha zwa vhudzekani , shumisani khondomu .
U swika huṅwe fhethu , u thivhelwa kha ṱhanganelano ya nzimo u swika zwino zwi nga vha mafhungo a lenga u livhana na masiandaitwa zwo no tshinyala .
Muhumbulo wa u ṱumanya CBP na IDP kha u shuma , u monithara na u ela wo ḓisendeka kha zwi tevhelwa :
Mabono ayo a ḓo vha konisa uri vha davhidzane lu vhuedzaho na vhatsivhudzi na zwivhumbeo zwa tshitshavha , nahone Bugu Tswuku yo sedza kha u ṋetshedza mabono aya nga nḓila ine ya pfesesea hoṱhe na u shumisea nga vhathu vha si na nḓivho ya zwa thekeniki .
B vhutshivha na vhutsha
U ṱalukanya uri mupeleṱo muthihi u a imela mibvumo yo fhambanaho , tsumbo , zwitshili ( germs ) , tshimbila .
Vhushaka vhukati ha u shumiswa ha ndaka na u tshimbidzwa ha milandu a zwo ngo vhuya zwa vha na u shela mulenzhe kana u vha tsini .
Naho zwo ralo , tshifhisamalaṱwa tshavho a tsho ngo fhaṱiwa , na khamphani a i shumi zwa zwino .
Arali vha tshi khou ṱunḓa zwikambi nga buto , vha fanela u ḓisa sambula nga boḓelo ḽo ḓoweleaho ḽa 750ml .
Dzhiminasiṱiki : nyito ya u ḓitika sa u ima nga zwanḓa u ima nga ṱhoho na u thoma tshithu tshiswa , n.z.
U tamba khadi , u woṱhe , nga zwigwada zwa vhathu vhararu , vhavhili vha tshi rwa khadi muthihi a tshi khou fhufha , vha tshi sielisana .
Ya u thoma ndi ya tshitenwa tsha Alibamu ya Muzika wa Nṱhesa kha Ḽifhasi ya aḽibamu yavho ya Shaka Zulu Revisited : 30th Anniversary Celebration , ya vhuvhili kha tshiteṅwa tsha Alibamu ya Vhana ya Nṱhesa ya Nyimbo dza Mulalo na Lufuno kha Vhana na Vhabebi u mona na Ḽifhasi .
Mulanguli wa dzibannga hu si kale u ḓo vha na maanḓa a u ṱusa vhatshimbidzi vha sa ḓifari zwavhuḓi musi mikhwa yo kundelwa .
( 6 ) ( a ) Nga u ṱavhanya hune zwi nga konadzea musi Mulayotewa muswa wo no thoma u shuma , khothe dzoṱhe , zwi tshi katela na zwivhumbeo zwadzo , kuvhumbele , kushumele na vhupo ha mishumo khathihi na milayo yo teaho , zwi tea u dzudzanyululwa hu tshi khou itelwa u thomiwa tshiteṅwa tsha zwa Vhuhaṱuli tsho teaho kha ṱhoḓea dza Mulayotewa .
Kha mashango manzhi ngweṋa dza dzonedzone dza khakhululo ya zwa mbalombalo dzi dzhia mishumo miswa na vhuḓifhinduleli .
U thoma u shumiswa ha muhumbulo wa tshigwada muswa hu ḓo shumiwa naho nga nḓila i vhuedzaho nga pulane ya thandela .
Zwipiḓa zwa ndeme zwa maano aya ndi u shandukisa mvelele ya tshumelo ya nnyi na nnyi u fhungudza tshinyalelo na u thivhela tshumiso yo kalulaho , mushumo u sa fushi na tshanḓa nguvhoni .
Tshishumiswa tshi re afho fhasi tsho sumbedzwa tshi na tsumbo dza ithaḽiki
Vho Dini vha humbela uri mafhungo aya a ḓivhadzwe miraḓo ya tshiṱafu .
Vharangaphanḓa vha Sialala a vho ngo tholwa kha tshiimo na tshithihi tshavhulamukanyi , fhedzi vha tou vhewa tshiduloni .
Muvhuso u ḓo alusa Mbekanyamushumo yo Engedzwaho ya Mishumo ya Tshitshavha ( EPWP ) , nga mannḓa Mbekanyamushumo ya Vhashumi vha Tshitshavha ( CWP ) , hu u itela u fha vhunzhi ha vhathu tshikhala tsha u shuma ; u ṋetshedza vhugudisi na tshenzhemo ya mushumo na u engedza nyanḓano .
Mulangadzulo , sa tshipiḓa tsha u fhaṱa lushaka na mushumo wa u fhaṱa vhuthihi kha tshitshavha , ro isa phanḓa na u ṱuṱuwedza mvelele yashu nga kha vhunzhi ha maḓikiṱa a vhutsila na mvelele .
U thoma u shumiswa ha Pulane ya Maga a Mashumele a Mveledziso ya Vhutsila Vhusiki ya Afrika .
U fhelisa vhushayamushumo , nga maanḓa kha vhaswa , hu ḓo ṱoḓea maṅwe maga .
Arali miraḓo ya Komiti ya Wadi i tshi tikedza u shela mulenzhe ha tshitshavha kha u pulana na u gaganya gwama ha mveledziso yo ṱanganelanaho , na kutshimbidzele kwa ndangulo ya kushumele , vha nga thusa mukhantselara wavho na khoro u swikela ṱhodea dzavho .
Ri ḓo alusa nḓowetshumo ya thekhinoḽodzhi ya nṱha yashu nga u vhona uri muhanga wa zwa vhulangi na zwa mulayo u ṱuṱuwedza vhutumbuli , u alusa u bveledzisa zwikili zwa vhathu vhaswa kha dzithekhinoḽodzhi ntswa , na u fhungudza mitengo ya data .
U guma kha R1 124 nga muṱa nga ṅwaha
U sa elana ha zwiimo , muṱaṱisano nga ha zwiko zwi konḓaho , zwiṱaluli zwa vhuḓifari na ndivho dzi hanedzanaho lu fanaho ndi zwiṅwe zwa zwiitisi zwi ṱuṱuwedzaho khuḓano .
Zwi shi khou bva kha tshivhalo tshiṱuku tsha senthara dza tshitshavha dzine dza nga ṋetshedzwa muṅwe na muṅwe sa vhudzulo , zwi a pfesesea u sedzesa izwi kha u sika tshivhalo tshiṱuku tsha fhethu ho khetheaho , hune ha fhedza hu zwipiḓa zwa tshihumbudzo zwa vhudzulo .
Zwi ḓo dovha zwa alusa u shumiswa ha thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani na ya mafhungo a ( dziICT ) , u alusa u thoma zwiswa kha dzithekhinoḽodzhi na kushumiselwe kwadzo khaMuvhuso wa eḽekiṱhironiki .
Ndo takala nga uri vesele mbili dza u hwala zwithu nga vhunzhi dzo ṅwaliswa ngei Port Elizabeth , na thannge ḽa vhuraru ngei Doroboni ya Kapa fhasi ha fuḽaga ya Afrika Tshipembe .
A hu tou vha na thendelano i fanaho yo ḓoweleaho nga ha muelo wo linganaho ya fhethu ha kereke .
Mutshutshisi vho ita Khumbelo ya Tshihaḓu kha ICC , vha so ngo ṋea Afrika Tshipembe nḓivhadzo na luthihi .
Arali khumbelo yavho ya SMS yo tshimbila zwavhuḓi , zwine zwa amba uri na zwidodombedzwa zwoṱhe zwo teaho , vha ḓo wana phindulo ya SMS i na mafhungo a sumbedzaho masheleni avho a mbuelo ane a vha hone .
Khabinethe i dovha ya livhisa ndivhuwo kha Muluvhisi wa kale Vho Gill Marcus kha u tshimbidza zwavhuḓi mbekanyamaitele ya masheleni musi ikonomi isiho kha tshiimo tshavhuḓi .
Phambano yo dzikaho nahone ya nṱha yo rekhodiwa ngei Poland na Germany .
Malaṱwa a mishonga a dzheniswa kha zwifaredzi zwa puḽasiṱiki zwo tiwaho ( zwa muvhala wa dzivha ) na u bviswa nga muṋeyatshumelo o ṋewaho khonṱhiraka ya u ita mushumo uyu tshifhinga tshoṱhe kana hu na ṱhoḓea
Zwiimiswa zwa sialala zwi kha ḓivha zwa ndeme kha vhupo ha mahayani .
U ita zwivhumbeo nga muvhili , u livha kha u ita tshitendeledzi na tshikwea
Fhethu ha ṱaḓa hu amba uri ndango i khou kalula na uri vha tea u shandukisa mishonga yavho sa zwe zwa sumbedzwa kha garaṱa .
A hu na na muthihi washu , tshitshavha , tshitshavha tsha ṱhoḓisiso tshashu kana vhashumisani vha mveledziso vha nga ita izwi vha vhoṱhe .
Hu na tshishumiswa tsha maanḓa tsha u dzhia tsheo tshine tsha tea u shumiswa u vhona vhupo , mvumbo na tshikalo tsha ndondolo ya bada na thandela dza zwa u fhaṱa dzine dza tea u itwa kha vhupo ha masipala tshifhingani tshi ḓaho .
Lavhelesani zwifanyiso na ṱhoho ni lingedze u humbulela uri maṅwalwa aya a amba nga mini .
Zwinzhi nga ha izwi musi ri tshi amba nga maga a zwa vhusimamilayo .
Naho zwo ralo , arali pulane ya u pfumedzana ya swikesa kule , mbofholowo , nahone vhukonḓi vhu ḓo fhungudzea .
Nga fhasi ha muhangarambo u re hone zwino wa u wana zwithu , vhuḓifhindulei ha u wana zwithu vhu fhiwa Muofisiri Muṱolambalelano .
Khaṱhululo ya nga ngomu :
Kha sia ḽa nzudzanyo ya ikhonomiki , ngangoho ri mashango ane a khou bvelela , ri kovhana milayo na vhuimo zwine zwa lingedza u konisa mashango ashu u bveledza vhukoni hao ho fhelelaho .
Tshumelo dza vhuinzhiniara dzi a ṱoḓea u ṱhogomela ḽevele yo eḓanaho ya tsiravhulwadze , hu tshi katelwa na maḓi , mabunga a nnyi na nnyi , na fhethu ha u vhulunga malaṱwa , zwi fanela u ṋetshedzwa .
Wadi 2-7 : U vha hone ha u ongiwa ha vhathu vha re na HIV khathihi na u londolwa ha miṱa i no kwamea
Vhudziki , huna tshiambi tshithihi .
Kha nungo dzavho afha vha khou dovha vha ri thusa u swikelela ndivho yashu .
Miraḓo ya Phalamennde vha nga amba zwitatamennde kha Nnḓu , nga ha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
HIV i kona u tshila fhedzi na u ḓiandisa kha zwiluḓi zwa muvhili zwi fanaho na vhunna , zwiluḓi zwa vumbu , mikando , malofha na mare .
Nyimele kha ikonomi ya ḽifhasi yo huvhadza vhathu vhanzhi Afrika Tshipembe .
Uri vha kone u wana fomo ya mbilaelo , vha tea u dalela Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo kana vha kwame Ofisi nga luṱingo , fekisi kana emeiḽi vha humbele fomo ya mbilaelo .
Kha vha shumise tshithusedzi tshavho , musi zwo tea , kha u thivhela u thathaba .
2.4 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha mvelephanḓa nga ha zwine zwa khou itea nga ha Pulane ya Zwiko yo Ṱanganelanaho ( IRP ) nahone yo tenda uri vhukwamani na tshitshavha hu itwe nga ha nyimele ya mutheo na khumbulelo .
Muṱalukanyo wa u tea u shumiswa zwenezwo ndi wa ndeme kha ndangulo ndeme ya maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe na kha mveledziso na tshumiso ya nyendedzi idzi .
Ri kha ḓi ḓo ṱanziela nyambedzano yo khwaṱhaho ya nnyi na nnyi nga ha vhushumisanyambonnzhi kha pfunzo ya nṱha .
Muhasho a wo ngo dzulela u dzudzanya lwa tshifhinga tshoṱhe , mivhigo ya masheleni i songo khakheaho nahone yo fhelelaho khathihi na mashumele zwe zwa tikedzwa na u khwaṱhisedzwa nga mafhungo a vhukuma .
Ri ḓo isa phanḓa na u alusa sekithara yashu ya vhureakhovhe , ine yo ḓisa 6 biḽioni ya dzirannda kha ikonomi ya ṋetshedza mishumo ya 27 000 .
Saithi heyi i ṋetshedzwa " sa zwine ya vha " .
( c ) lushaka na vhuhulwane ha phungudzo ;
Musi ri tshi sedza uri vhathu vha no swika 50% vho vhofhololwa nga khothe , zwi a solisea uri u valelwa havho ho vha ho tea .
Milayo iyo i nga maanḓafhadza muthu muṅwe na muṅwe o tiwaho afho u fha thendelo ya ndovho kana vhuḓowedzi , kana u ita uri ndovho kana vhuḓowedzi zwi wanale tshitshavhani , ha mushumo wa vhutsila muṅwe na muṅwe kha nyimele dzingaho idzo sa zwe dza tiwa kha milayo iyo .
Zwivhumbi izwi zwine kanzhi zwa sa katelwe kha u ṱuṱuwedza tsheo zwi nga kha ḓi vha zwenezwo zwine zwa ṱalutshedza mbuelo kana zwivhi zwa maga a mulayo kha zwigwada zwi tsikeledzwaho .
Rathandela u ṱoḓea uri a rekhode nomboro ya murengisi kha tshikhala tsho ṋetshedzwaho kha siaṱari ḽa khavara ya ḽiṅwalo ḽa muredzo uyu .
i . Muimeleli u bva kha Muhasho wa Vhuendi ;
Vhushaka ha ṱshikwama na Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) zwi isa phanḓa na u bveledza mvelelo dzavhuḓi dza mashumele adzo .
Vho vha vha tshi ḓivhea ḽifhasini ḽoṱhe nga mulandu wa mushumo wavho wa u lwa na maitele a u tshinyadzwa ha vhudzimu ha vhathu vha tshifumakadzi .
U rengwa ha thundu na tshumelo zwa tshuelo ya nnyi na nnyi zwi ṋetzshedza zwikhala zwinzhi zwa vhuyaḓa .
2 . Kha rowu ya vhuvhili , hu ṅwalwa wadi dzine dza khou lila thikhedzo nga u tou angaredza ya komiti dza wadi .
Nga nnḓa na nga ngomu nḓuni / kha mabindu
Mafhungo o topoliwaho a mbilaelo dza mutheo , fhedziha , a ya elana vhukuma , ha athu u tandululwa tshoṱhe .
Sa ḽiṅwe ḽa vhabindudzi vhahulwane vhukuma kha Afrika Tshipembe , Germany ḽi na khamphani dzi fhiraho 600 kha shango ḽashu .
Tsha ndeme nga maanḓa , u pfananya mbekanyamaitele , u fana na mbekanyamaitele dzo livhiswaho kha u kunga mbulungo ya masheleni ya mashangoḓavha , na yone i nga ṱhaḓula dzingu kha u vha na vhukoni vhunzhi .
Zwibveledzwa ezwi zwi nga bveledzwa fhano hayani .
Nyendedzi iyi yo itelwa u vha tshishumiswa tsha u endedza , tshi sa konḓi u shumisa nahone tshine tsha swikelelea nga muthu muṅwe na muṅwe ane a khou ṱoḓa u swikelela pfanelo dziṅwe na dziṅwe dzo anganyelwaho kha Mulayo wa PAIA na Mulayo waTsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe wa 2013 .
Arali vha wana uri vha khou wana ndambedzo zwi songo tea , kha vha ḓivhadze ofisi ya Social Security ya tsini .
Hezwi zwo bveledza vhulanguli na matshimbidzele a thikhedzo zwa khwine kha Komiti na Nnḓu dzashu .
Naho shango ḽi khou swikelela ṱhoḓea , vhashumisi vha muḓagasi vhoṱhe vha humbelwa u dzhia maitele a u vhulunga muḓagasi sa nḓila ya kutshilele .
Vharangaphanḓa vhoṱhe vha zwa vhurereli na vharangaphanḓa vhoṱhe vha zwigwada zwa kereke
Khaedu ndi u thoma na u engedza mvelaphanḓa ya sisiṱeme dza musudzuluwo , hu tshi khou ṱanganywa vhupo ha u dzula hapo .
Kha vha ṱalutshedze masiandaitwa a zwa mbambadzo a phurofaiḽi dzo fhambanaho dza matshilisano kana mvumbo dza vharengi .
Ndayotewa i ralo u ri ṱanganya u itela u tikedza vhuimo hapo ha muvhuso nahone ri ḓo ita uri ri ḓivhe vhuḓifhinduleli uvhu nga nnḓa ha thivhelo ya vhukoni ine ra vha nayo u ya nga tshomedzo ya vhashumi na masheleni .
Kha Gireidi ya 3 gumofulu ḽa awara dza 8 na gumoṱuku ḽa awara dza 7 dzo avhelwa Luambo lwa Hayani na gumoṱuku ḽa awara dza 3 na gumofulu ḽa awara dza 4 kha Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma .
Nyavhelo ya pfufho dzi elanaho na kushumele u itela miraḓo ya tshumelo ya ndangulo ya nṱha i sedziwa nga murahu kha muvhigo .
U vhiga murahu ndi ha ndeme kha maga oṱhe : luṱa lwa u rangela u dzudzanya - u engedza ngafhadzo kha tshitshavha na u isa phanḓa na mbudziso na u khwiṋisa ho humbulwaho nga haho , dzangalelo na u shela mulenzhe tshitshavha tshi rwela ṱari muṱangano miṱangano ya tshitshavha u vhea na u tendelana nga ha zwithu zwa ndeme miṱangano ya tshifhinga tshoṱhe u vhiga murahu na u monithara kushumele .
Mutambo wo tambiwa nga masiari a Mugivhela .
Sisiṱeme ya Ndangulo ya Sabusidi : Heyi sisiṱeme i tshimbidza na u vhiga nga ha ndangulo ya sabusidi dza zwa vhuendi .
Sa izwi Komiti yo vha i tshi khou ṱoḓa zwa u humiselwa murahu ha pfanelo dza pfulo hu si zwa vhuedzedzwa ha pfanelo dza zwa migodi maanḓa a u dzhiulula ndaka ha ngo swika kha izwi .
Khabinethe i vhidza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha shele mulenzhe kha u tikedza thimu dzashu dza lushaka .
Naho hu si na u phambano khulwane , u kombetshedza hu nga vhanga khuḓano na lufuno arali hu tshi itwa tshipikwa hu u thivhela ndivho ya lufuno , sa , u vhuelelana ha vhe vha vha vho fhambana .
Izwi zwi nga katela na u valwa ha fekiṱhiri dzine dza shumisesa fulufulu .
Mishonga yavho yo randelwaho i nga vha ya tshidzidzivhadzi tshithihi kana ṱhanganelano ya zwidzidzivhadzi zwiraru .
Mbuelo dza zwa ikonomi dza miri iyi , fhedziha , u shushedzwa nga mililo .
Zwipiḓa zwa mulayo wa phuraivethe zwihulwane zwi nga ha khovhelo ya vhuḓifhinduleli ha vhabebi vhukati ha vhathu vha phuraivethe .
Hu uri iyo yo vha yone nḓila ya u ṱavhayedzesa nahone yo tsireledzeaho ya u badela , muthu u tea u vhona uri luṅwalo lu bvaho kha Tshikwama tsha Phuresidennde lu swika kha muṱanganedzi nga poswo tshelede i saathu pfukiselwa kha akhunthu ya muthu ene muṋe .
Fhedziha , nzulele i khou shanduka , nga maanḓa kha ḓorobo khulwane hune vhupo ha maḓaleḓale o teaho ha khou fhungudzea na u ḓuresa .
Vho Bieber , vhe tshifhinga tsho fhiraho vha wina pfufho dza Nyolo dza Khanḓiso ya Ḽifhasi dza malo , ndi vhane fhedzi mufodi wa zwinepe wa vhuvhili wa Afrika Tshipembe vhe vha wina tshiphuga tsha u huliswa tshihulwanesa kha muṱaṱisano uyu wa maimo a nṱha .
Nḓivhadzamulayotibe i kumedzela zwiṱirathedzhi zwihulwane zwiraru , Nyaluso ya vhutshilo havhuḓi ha muṱani , Pfarisano ya muṱa na u vhulunga Muṱa .
Nga thandela i fanaho na yeneyi kuitele kwa ndaulo ya khwaḽithi ya data i khou wanala zwino .
Vhupulani ndi mushumo wa nyimele na vhusiki .
Mutevhe wa vhatholi avha u a wanala kha Milayo ya Tshikimu sa Anekidzha A.
Tsha vhuvhili , zwi ṱoḓa u shuma nga vhukoni na zwiṱirakitsha zwa u vhea mitengo zwine zwa vha vhufa ha u khethekanya zwi tshilaho nga mikano ya vhupo .
Arali muhumbeli a sa koni u ḓadza fomo yo randelwaho nga mulandu wa u sa kona u ṅwala kana vhuholefhali , muthu onoyo a nga ita khumbelo nga mulomo .
Mazhendedzi a mishumo kale o vha o thivhela kana u fhelisa kha mashango manzhi a Yuropa .
I sumbedza vhuimo ha mutevheṱhandu na vhuḓifhinduleli ha vhuimo ho fhambanaho ha muvhuso .
Nga kha vhukwamani na vha Lushaka , hu fanela u itwa ḽikumedzwa ḽa mbekanyamaitele kha uri hu nga sumbedzwa hani khwine u livhuwa zwiṱhavhelo zwe miraḓo heyi miswa ya badela zwone kha tshumelo kha muvhuso washu .
12 . Khabinethe yo tendela Milayotibe i tevhelaho uri i anḓadzwe u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi :
Hu na fhethu ha u laṱa malaṱwa hunzhi , hune ha kha ḓi kwama mipo lwa matshilisano na zwithutshikwamea , zwi tshi vhangwa nga kupulanele ku si kwavhuḓi tshifhingani tsho fhelaho .
Hezwi zwo ḓisa kuvhonele kwa ndeme kha khaedu dza mivhuso yapo .
Vha ḓivhadze muvhilaeli .
Vhorakhonṱhiraka na vhashumi vhavho vha na vhukoni ha mushumo hune vha nga kona u ita mushumo u swika kha vhukhwine vhu ṱoḓeaho ho khetheaho ;
Ri khou ya bisini
Hafhu , sa izwi zwi sa konadzei u bveledza tsumbo kha koporasi iṅwe na iṅwe ya phuraivethe , hu ḓo shumiswa tsumbo ya Anglo-American Corporation , hu si na vengo na nga vhukati .
Vhuendi ha vhathu ha masipala .
Arali vha nṱha ha miṅwaha ya malo , dokotela ane a khou vha alafha kana makone wa zwa maṋo u tea u ri fha mbuno ya uri ndi ngani vha tshi itwa anasiṱetiki nyangaredzo kana u dzidzivhadzwa vha sala vha tshi vhona musi vha tshi alafhiwa maṋo .
Ri amba nga ha khakhululo , zwenezwo , ngauri ri tama zwiimiswa izwi zwa muvhuso wa ḽifhasi zwi tshi shuma lu pfadzaho vhukuma kha u bveledza ndaela dzazwo .
Vhathu u ya nga u fhambana havho vha nga ita vhutshinyi ha khakhathi dza zwa vhudzekani kana nḓila ya u vhaisa zwikoloni .
U kuvhanganywa ha mutevhe wa nnḓu dzi re nga nthihi-nthihi dzo lindelwaho zwi vhonala sa sia ḽa mashumele ḽa ndeme kha muhasho wa dzinnḓu .
Arali ro vha ri songo ṱavhanyedza ra iledza u tshimbila na mishumo , ri songo dzudzanya zwiimiswa zwashu zwa mutakalo , na uri arali Maafrika Tshipembe vha songo tevhedza maga a tsireledzo o teaho , mutshinyalo u vhangwaho nga hetshi tshitzhili wo vha u tshi ḓo vha u muhulwane .
Izwi zwi ḓo vhona vhunzhi ha zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe zwi tshi vhambadzelwa seli ngei Yuropa .
1 . Naa nga matungo a fhethu hune ha khou fhaṱiwa ho tsireledzwa zwavhuḓi ?
Kudzudzanyele kwavhuḓi : Hu na vhushaka ha ngomu kana ṱhumanyo vhukati ha zwishumiswa nahone vhu nga wanala tsini ha , kana u kuvhanganywa na , nga tshaho .
8 Dzina ḽipfufhi na ḓuvha ḽa u thoma u shumisa mulayo Uyu Mulayo u ḓo vhidzwa upfi Mulayo wa u iledza Maitele ane a Vhaisa a Kwamaho Lutendo lwa Vhuloi , wa 2016 , nahone u ḓo thoma u shuma nga datumu ine ya ḓo dzudzanywa nga Phresidennde wa Shango nga kha Mulevho wa Gazete .
Muhumbeli ane a ṱoḓa tswikelelo kha rekhodo ine ya vha na zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwa muhumbeli onoyo ha ṱoḓei uri a bvise mbadelo dza khumbelo .
Vhadzulapo vha ḓo rambiwa uri vha thusedze kha u lavhelesa nḓisedzo ya tshumelo , ngeno vhabebi vha tshi ḓo ṱuṱuwedzwa uri vha dzhenelele kha khorondangi dza zwikolo .
Shumisani mepe wa muhumbulo kha u pulana .
Vho ṋetshedza tshipitshi tsha u vula kha Samithi , tshe tsha sedza kha zwikhala na mafhungo a vhubindudzi kha mashango a Afrika .
Hetshi tshipiḓa tsha mbekanyamaitele tshi shumana na mbetshelwa ya khethekanyo 14 ( 1 ) ( d ) ya Mulayo wa PAIA , une wa amba uri DPME itea u ṋetshedza zwidodombedzwa zwa rekhodo dzine ya vha nadzo u itela uri hu kone u khwaṱhisedzwa khumbelo ya u swikelela mafhungo o bveledzwaho nao vhulungwaho nga DPME .
Nga murahu ha vhege mbili ndo vha dzhoina ndo wana uri hoyu a si mushumo wa tsireledzo , ndi wa u vhaisa .
Mishumo yoṱhe i kwamaho u ta/ u nanga , mushumo na u gudisa vhaimeleli i fanela u itiwa nga tshifhinga tsha awara dza mushumo .
dzhiela nzhele u dzhenelela hu hulwane nga vhorabulasi kha zwimela zwo fhambanaho zwine zwa fusha lushaka ;
Muvhuso u khou dzudzanya u shumisa masheleni a khadzimiso ya nzwalelo dza fhasi ane a kha ḓi tou bva u tendelwa nga vha Bannga ya Ḽifhasi kha u renga dziṅwe phimamushonga dza khaelo ya COVID-19 dza u ḓadzisa khathihi na u vhona uri lushaka lwo tsireledzwa nga nḓila yo teaho kha u kavhiwa hune ha nga vha hone .
Tshanduko ya kilima i ṱoḓa kuhumbulele kuswa kwa sisiṱeme ya zwavhulimi ngauri nḓivho na sialala zwi re hone zwino zwi khaeduni nga vhanga ḽa tshanduko dza vhupo , hafhu , zwiwo zwiswa zwi khou khwiniswa u itela vhuḓowedzi na u engedza u tila .
Vhomme vhane vha kha ḓi vha vhaṱuku
( 3 ) Mukovhe wa vunḓu wo linganelaho wa mbuelo yo kuvhanganywaho nga lushaka , u ḓo bviswa kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Lushaka .
Nga ndivho iyi , i a shumisea kha u ganḓisa nyimele , ndededzi na thebulu dza tshelede i badelwaho .
Ḽiga ḽa vhuraru ḽa vhubveledzithangeli ḽi katela u khwaṱhisedza u shela mulenzhe u bva kha avho vhashumi na vhashelamulenzhe vhane vha khou lavhelelwa vho topolwa .
Annapolis mahoro o ṱangana nahone a amba nga mafhungo a poḽitiki na tsireledzo .
Khothe dzashu dzo ḓalelwa nga milandu minzhi ya zwa vhutshinyi na vhutshinyi ha vhuendi a zwi khou dzhielwa nṱha nga vha sisiṱeme ya vhulamukanyi .
1.5 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha uri dzi ite uri mbekanyamaitele dzashu dza ndinganyiso ya mbeu dzi bveledzwe khathihi na u dzhia vhukando ha u lwa na khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi nga u vhiga vhaiti vha vhutshinyi uvhu kha tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsinisa .
Lutendo lwawe lwo vha lwa uri itshi tshigwada ndi tshiṅwe tsha zwigwada zwa u fhedzisela zwa vhurereli ha kale .
Mvelelo dza izwi ho vha u engedzea ha ṱhoḓea kha mimbete ya TB , zwe zwa bveledza ṱhoḓea ya u langula nyimele dza vhutilamushonga tshitshavhani sa musi zwi tshi konadzea u langula vhalwadze nga u ṱavhanya .
U ṅwala : Ṅwalani fhungo nga tshiṅwe na tshiṅwe tsha izwi zwifanyiso .
Hezwi zwi nga ṱaluswa kha u gonya ha mutengo wa mavhele , khethekanyo khulwane kha sisiṱeme khulwane ya mveledziso ya mafhi .
Minisṱa vho vhidza vhabebi uri vha thanye musi vha tshi ṅwalisa vhana vhavho .
2 . Zwitshavha zwapo kana vhathu vhane vha shumisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo kha mishumo ya sialala kana vhe nḓivho yavho malugana na zwiko zwa zwi tshilaho zwapo ya vha yo vhuyedza ( kana i tshi ḓo vhuyedza ) vhushumisamupo .
Mulangadzulo na Mudzulatshidulo ,
U tea u fhaṱiwa , u bvela phanḓa na u vusuludzwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku .
Ri na lutendo uri nḓila ine ya takadza ya tshanduko na vhumatshelo vhune aya mashango are na vhushaka a nga nanga,i itiwe nga one aṋe .
Pulane dza sekithara idzi dzo sedzesa kha sekithara dzo khetheaho dzi re nga fhasi ha muvhuso wa vhukati .
Musi ro shuma u itela u langa u phaḓalala ha tshitzhili , ro vha ro fanela na u dzhia maga o kalulaho u itela u tikedza vhadzulapo zwavho vha Afrika Tshipembe , u thusa mabindu kha vhuleme na u tsireledza vhuḓitshidzi ha vhathu .
Vhalanguli-Dzhenerala na vhaṅwe vharangaphanḓa vha tshumelo ya tshitshavha ;
Izwi zwi ḓo tsireledza dzangalelo ḽa lushaka ḽa Afrika Tshipembe .
Vhaṋe vha fulo ḽa Tsivhudzo ya Ndondolo vha ḓo ṱhogomela vhaholefhali .
Arali vha sa athu u ita khumbelo ya dokhumennde , vha ḓo tea u ita khumbelo kha Muhasho wa Muno kha miṅwedzi miraru ya u ita khumbelo ya mundende .
Nga lwa mvelo , tshanduko ntswa dza poḽotiki dzi nga ḓisa mbudziso nnzhi ufhirisa ṱoḓa phindulo dzine dza vha hone zwino .
Nga yeneyo mbuno , vhuṱanzi havho ho mbo dzhiiwa sa mavharivhari .
Mvelelo dza ngudo thangeli ya khonadzeo dzi konisa vhadzhiatsheo u swikelela magumo nga ha uri vha nga hana thandela arali i sa sumbedzi ndeme ya khonadzeo kana u themendela thandela kha khonadzeo ya ngudo nga vhuḓalo .
U ṋetshedza ndondolo yavhuḓi khathihi na ndondolo yo dzudzanyeaho ya vhaeletshedzi vha tshipentshela kha maimo a dzingu kha mbonalo ya u ṱanganedza khathihi na maitele a zwithu a zwino u itela u tshimbidza nḓisedzo ya ndondolo ya mutakalo ya nṱha .
U lavhelesa ndangulo ya u ṱolwa ha masheleni na khohakhombo dza u langula konṱiraka kha mbekanyamushumo .
U itela mbambedzo khoudu ya vhubvo yo ṱanganelaho ntswa iyi yo sumbedzwa mafheloni a thebulu .
Mashango a si gathi a na zwiwo izwo zwo teaho zwa vhuhali ha tshifhinga tsho fhiraho zwenezwino u itela u wana uri ri pembelele zwivhuya zwa vhafumakadzi .
( Khumbelo ya u ṅwalisa Mushonga wa zwa Vhulimi )
9 Ndinganyiso Malugana na tshiṱalula tshi songo ḓaho tshi itiswaho nga murafho , muvhala , lushaka kana vhubvo ha vhathu , mbeu , vhurereli kana luambo .
Tshanduko yo sumbedzwaho kha muano wa muvhuso ndi u sumbedza mbofholowo Afurika Tshipembe khathihi na vhuvha ha u funa iḽi shango .
Ho vha hu na muimeli wa Mapholisa a Masipala wa Johannesburg .
U gudisa tshivhalo tsho teaho tsha vhashumi vha ndondolo ya shishi u itela u swikelela ṱhoḓea dza ndeme na ṱhoḓea nnzhi dza Tshumelo ya Dzilafho ya Shishi .
Kuitele kwa manyuwaḽa kwo tiwaho na vhuḓikumedzeli ho teaho na muimeli wa thundu zwi langa u bva ha ndaela dzo tou ṅwaliwaho nga tshanḓa uri dzi itwe kha nyimele dza shishi u fana na ṱhahelelo ya muḓagasi .
Mveledziso ya dathabeisi ya vhupo ha zwa mvelele na ha vhufa khathihi na tshomedzo dza zwa vhuendelamashango dzine dza vha hone zwazwino .
Mbilo dzi shumiwa hani ?
Dziminisṱa dza zwa Masheleni na Vhuvhusi ha Tshumisano na zwa Sialala hu si kale vha ḓo ḓivhadza nzudzanyo dza zwiimiswa dzine dza ḓo thomiwa u itela i dzikisa masipala na u khwaṱhisedza u vhuyelela hawo kha zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Muofisiri wa Vhuṅwalisi ha Tshaka dzo Fhambanaho dza zwimela : Zwimela zwa u khavhisa na zwa mitshelo
A Ṱholo ya Ngangomu ndi pfulufhedziso ya ndivho yo ḓiimisaho nga yoṱhe ya vhukwamani yo itelwaho u engedza ndeme na u alusa kushumele kwa GCIS .
Kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka Komiti dza u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi dzi imela zwigwada zwa mihasho ya muvhuso .
1.2 . MTBPS dzi bvisela khagala pulane dza lushaka dza u fhelisa khaedu kha ikonomi dze dza ḓiswa nga mulandu wa masiandaitwa a COVID-19 dza dovha dza tandulula thaidzo dza tshivhumbeo tsha ikonomi lwa tshifhinga tshilapfu .
Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Vhurengi
A ri ngo amba ṋamusi nga ha lutamo lwashu ro amba nga ha thandela dzo khwaṱhaho na dzo tiwaho .
u dzhenelela kha u bveledzwa na u londotwa ha tshisiku tsha data tshi re na ḓivhazwakale ya u pulana na u sheduḽa .
Izwi zwi fhindula tsheo ya Khabinethe ya u eḓanyisa vhukati ha Thero ya MTSF nga ha Mvelele 12 - Tshumelo ya Tshitshavha ya khwine i shumaho zwavhuḓi na mveledziso , lwa tshifhinga tsha 2014-2019 na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Mvula ine ya vha fhasi ha yo ḓoweleaho Vhukovhela Devhula .
Tshiitisi tsha ndeme tshifhinga tshinzhi tshi wanala nga iṅwe nḓila ya u kundelwa ha mbambadzo kana hu ne ha vha na tshipikwa tshi re khagala tsha khovhekanyo ya muvhuso .
U posela bola khulwane kha tshithu ho livhiwa khatsho sa , mapala a netibola
Thaidzo khulwane NDONDOLAVHATHU I SA FUSHI YA VHATHU VHA RE HIV PHOSETHIVI
Ri pfa ro ḓala dzindivhuwo vhukuma u kona u bveledza vhushaka na ofisi yavho , vha ri tendela u vha founela u itela thuso nga ha thendelo dza fhethu na thikhedzo dza nzudzanyo kha tshifhinga tsha u ita fiḽimu tshoṱhe ( ya thevhekano ṱhukhu ya Angel ) kha ḽa Gauteng .
1.4 Khabinethe yo ṱanganedza mawanwa a Tsedzuluso yo Angarelaho ya Miṱani ya 2013 yo bviswaho zwenezwino nga Tshiṱatisitiki tsha Afurika Tshipembe . Mawanwa aya a tendelana na nganea yavhuḓi ya mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dza muvhuso dzine dza khou shandukisa matshilo a vhathu vha Afurika Tshipembe uri avhe khwine .
U ṱalutshedza tshivhumbeo tsha Komiti dza Wadi na u wana mishumo na vhuḓifhinduleli ha miraḓo .
Nga mveledziso ya Tshiṱirathedzhi tsha u Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi zwo lavheleswaho , vundu ḽa Gauteng ḽi nga khwaṱhisa vhukoni haḽo na u tikedza u bveledza zwihu zwapo .
Vundu ḽi dzulela u lingedza u swikela maṱhakheni kha zwa akhademi nahone ḽo vhekanya zwitandadi zwa khwaḽithi zwine zwa ḓo tshimbidza pfunzo na ngudo kiḽasini u ya kha tswikelo ya zwikili zwa kuhumbulele zwa vhuimo ha nṱha .
Zwa mimaini ndi mafhungo a re hone zwa zwino .
u ṱavhanyisa u fhaṱwa ha nnḓu dzi sa ḓuri nga u tiwa nga u ṱavhanya ha Tshivhumbiwa tsho Khetheaho tshine tsha ḓo shumana na zwa masheleni , u ṱuṱuwedza Mulayotibe wa Tshumiso ya Mavu na u khunyeledza zwo salaho zwa thendelano yo lengaho ine ya tea u itwa na sekhithara ya phuraivete kha zwa dzi nnḓu dza mutengo wa fhasi ;
Zwikundisi zwihulwane ndi u humiswa ha milandu ya u fhirisa tshivhalo tsha vhanameli nga nṱhani ha u shaea ha khaphasithi kha vhatshutshisi vha phabuḽiki na u sa badeliwa ha milifho .
Thebuḽu dzi tevhelaho dzi ṋetshedza mafhungo a ndeme kha u huvhala muthu a mushumoni .
Zwishumiswa zwa vhuṱumani hu re kha Gaidi ya Ndangulo ya CBP
Ro zwi limuwa uri mbadelo dza matshudeni ndi mbilaelo khulwane kha vhunzhi ha matshudeni ashu na miṱa yavho .
Dzhielani nzhele : U shumisa zwifanyiso , zwiṱori , zwidade , phaphethe , na masiki
Kha mvelele dzine u ṱalela theḽevishini ha vha hu songo ḓalesa nahone hu ha u ḓimvumvusa , fhedziha , zwi nga lemela kha matshudeni u shandukisa mikhwa ya u ṱalela na u vhona theḽevishini sa nḓila ya u guda .
Thendelano i tea uvha phanḓa ha musi hu tshi thoma tsheo uri vhathu vhoṱhe vha ḓivhe maitele .
Dokotela wa zwifuwo wa Muvhuso u ḓo dzudzanya zwa vhudzulo tshiṱitshini tsha u ṱolwa malwadze na uri u ḓo ḓadza fomo ya khumbelo ho teaho .
Ri nga si dzule ri khou dibeitha tshiteṅwa itshi hu si na u bvisa gwama na mbekanyamaitele dza u fhaṱa sekhithara iyi ine ya vha na khonadzeo ya u nga hula .
Zwithu zwa ndeme na nḓila ya thendelano ine zwitshavha zwa thoma ngayo mikano ya u guda vhudavhidzano .
U a ṱamba khofheni .
Muṱanganoni muya wa gonyo , zwigwada zwoṱhe zwa iama kha thandela dzazwo uri dzi tea u sedzwa sa dza ndeme .
Thusani ṅwana uri a wane thedibee yawe .
U tshimbidza zwa u kumedzwa ha wekishopho dza Tshenzhelo ya Vharengi .
Kha vha vhone zwa uri muṱanganoni hu a langea - hezwi zwi amba u vhona uri vhaambi vha a ṱhonifhiwa , u vhona zwauri vhathu a vho ngo tea u amba na u sea musi muṱangano u kati kana u ita nyambedzano nga tshavho
Ngudo dzi re khagala dza ṱhoḓea dza zwigwada zwa vhashumisi vho fhambanaho dzi zwi sumbedza zwi khagala uri ṱhoḓea i zwoṱhe u fhambana na vha i tshilaho .
Vha a ḓivha na u pfesesa zwi re ngomu kha khwaṱhisedzo ?
U shela mulenzhe kha miṱangano yoṱhe ya kiḽasiṱa .
Khaedu ya vhurangaphanḓa i huvhili ; u ita uri zwithu zwi itiwe na u dzhia vhathu vha ṱuwiwa navho .
U badela rakhonṱhiraka nga ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Kha tshipiḓa tshawo , muvhuso wo no thoma u shuma nga fulufulu kha u lwa na thundu dzi ṱunḓwaho nnḓa zwi siho mulayoni , hune wo no dzhia zwikhonthina dzi ṱoḓaho u lingana 400 dzine rasithi dzadzo dzo vha dzo ṅwalwa tshelede ya fhasi kha kotara ya u fhedzisela ya 2019 .
Huno ho vha na u sudzuluwa ri tshiya kha dzikhakhathi na vhutshinyi .
U bveledza vhutsireledzi vhu elanaho na mulayo na ṱhoḓea dza ndaulo .
U swikelela ndivho dza muvhuso wa vhukoni na wa mveledziso , shango ḽi tea u khwinisa mushumo wa vhulavhelesi wa Phalamennde , u sa shandukisa mikano ya zwa poḽitiki na zwa ndaulo , u ita uri tshumelo ya muvhuso i vhe ya phurofeshinala , u khwinisa vhukoni na vhukonanyi .
Tsha u fhedzisela honeha a tshi athu nanga maanḓalanga a vhukati .
10.1 . Khabinethe i ṱanganela na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u swikisa ndivhuwo kha thikhedzo na tshumisano ya UNICEF kha u maanḓafhadza vhaswa vha Afrika Tshipembe .
Kha vha nange kha muhasho muthihi kha tshigwada tshavho .
Khampheini dza khasho dzo livhiswa kha Khomishini , vha tshi khou lavhelelwa u ṱavhanyedzisa nḓisedzo ya u ṋetshedzwa ha ndiliso .
- U fhungudza tshivhalo tsha matshudeni vhanzhi vha litshaho tshikolo kha sekithara ya pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi vha miṱani i shayaho na ya vhabebi vha shumaho ,
Phungudzo iyi yo ṱalutshedzwa kha khethekanyo i tevhelaho .
Ndeme ya mvusuludzo
Kha dziṅwe nyimele , vhakoni nyangaredzi vha ḓo ṋetshedza tshumelo idzi kha u thomiwa ha vhuongelo ha tshiṱiriki .
Hezwi zwi ḓo konisa u fheliswa tshoṱhe ha Aventura .
Ndivho ya muṱaṱisano ndi u ṋetshedza tshiṱuṱuwedzi tsha u ṅwala ha mulayo havhuḓi ngeno hu tshi khou ḓiswa mihumbulo miswa ya u shandukisa mulayo .
Nga nṱhani mukwanyeledzo wa masheleni u pfumbudzwa , wekishopho dzi tea u imiswa lwa tshifhiganyana .
Muṱangano wo vhidzwa na mukhantseḽara wa wadi a ṱalutshedza uri makumedzwa a zwino a khou ambedzaniwa nga hao na uri hu ḓo itwa muṱangano wa nnyi na nnyi .
Zwishumiswa , kuitele na kushumele kwa maitele o dzudzanyeaho a u shela mulenzhe ha tshitshavha .
Mbudziso hedzi dzi nga bviselwa khagala fhedzi ngauri zwiimiswa zwa ndaulo khathihi na vhaṋetshedzi vha phuraivethe vho vha vho ḓiimisela vhukuma u shumisana .
Vhupo ha vhuimabisi vhu tea u dzudzanywa sa tshipiḓa tsha nethiweke ya musudzuluwo u bva mathomoni , u itela u swikelela nzudzanyo ya nṱhesa .
Musi khumbelo yavho yo no ṱang lushaka lwa mbeu khumbelo yavho i ḓo rumelwa nga imeiḽi , u fekisiwa kana ( muṱusi wa sambula ) Ofisi ya dzingu ya tsini .
Nzulele na zwililo kana ṱhoḓea dza vhathu zwi nga shanduka musi vhathu vhaswa vha tshi swika vhuponi honoho , zwililo zwa kale zwi nga vha zwo swika he zwa fhindulwa zwino ho no vha na zwiswa .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali khumbelo vha tshi khou i ita vhe nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Ngeletshedzo dzi elanaho na nndyo ya zwiḽiwa zwa Afrika , uri dzi ḓe na mimaraga ya u vhambadzela mashangoḓavha .
Musi vhunzhi ha fhethu ho vuleaho hu sa sumbedzi tshanduko zwavhuḓi , hune u swika kha iṅwe nḓila zwa nga swikisa kha u kundelwa nga u angaredza ha u fhungudza u ḓalesa ha muhwalo , nga maanḓa wa N , sa zwo nweledzwaho afho nṱha .
Ndi nga ha pfanelo dza vhathu dza mutheo na tshirunzi tsha mvelo tsha vhathu vhoṱhe .
Muofisiri a re na vhuḓifhinduleli , hune zwa shuma , o wana khuthadzo ya u lulamisa .
Tshivhalo tsha mpfu tsho ambiwaho nga tsho kha ḽibviswa iḽi a tshi kateli vhana vho bebiwaho vho lovha , vhane na vhone vha kuvhanganywa nga Sisteme ya u Ṅwalisela ya Vhapo hu tshi khou shumiswa fomo yeneyo ya u ḓivhadza lufu .
Ri anzela u hangwa uri vhunzhi ha vhana vha thoma u limuwa nga zwa vhudzekani na u ṱoḓa u ḓivha nga hazwo vha tshi kha ḓi vha vhaṱuku vhukuma .
Zwiṱirathedzhi zwa mupfuluwo zwi na masiandaitwa a u fhungudza mphomali dzavho dza u fhedzisela u swika kha mutheo wa fhasi na hafu kha miṅwaha mivhili iyi .
Khabinethe yo takadzwa nga mvelelo dza Sentsasi dzi si dza Masheleni dza Mimasipala dza 2017 dze dza bvisiwa nga StatsSA .
Thaila ḽo bviswa ha dzheniswa ḽiṅwe fhasi nga muinzhiniara wa fuḽaimatshini .
Vho-Council vha ri vha khou funa u bvisa dzithathu dzavho musi vho vhofhololwa fhedzi a vha ḓivhi uri mitengo ndi vhugai .
Kha sisiṱeme yashu ya zwa mutakalo i re hone zwino , mbemba dzo serekanaho dza sisiṱeme na ḽeveḽe nnzhi-nnzhi dza kushumele kwa muthu e eṱhe nga vhe vha gudela mishumo zwi amba uri vhurangaphanḓa ho navhaho a zwi tou vha fhedzi zwa khwiṋesa zwi dovha zwa vha zwo tea u itela u vha hone ha tshanduko khulwane ya mvusuludzo ye ya lavhelelwa .
Ri ḓo ita zwi fanaho na kha mafogisi a mapholisa .
Zwa vhukuma , themo mbuelo tshiṅwe tshifhinga ḽi a shumiswa u amba muholo tsalela .
Maṅwalo ane a shuma .
2.6. Khabinethe yo dovha ya tendela Pulane ya Mveledziso ya Vhukavhamabufho a Lushaka ye ya thomiwa nga Mulayombisi wa Mbekanyamaitele ya Lushaka ya zwa Vhufhufhi ha Tshitshavha u itela u tandulula u fhambana vhukati ha nethiweke dza zwino dza vhukavhamabufho na zwine dza tamelwa u vha zwone .
U shela mulenzhe na tshumisano ya vhathu vhane vha dobela lu siho mulayoni maḓaleḓaleni i ḓo ṱoḓea u itela uri maitele aya a twe a tshiofisi na u a langa lwa tshifhinga tshipfufhi , na u itela u a fhelisa lwa tshoṱhe nga murahu ha tshifhinga tshilapfu .
Ri fanela u tsireledza mvelaphanḓa na u tendela vhudziki kha yunivesithi dzashu .
Zwenezwo , ri ḽifhasi ḽithihi nahone ri a kovhekana , vha nga si thome ḽiedza , kha kuitele ukwo , fhedzi vha na thengo dzapo na vhorathekeniki vhavho vhapo .
I dzhiwa yo tou ralo sa tsiko , fhedzi a zwo ngo ralo .
Ḽevele ya nṱha ya miṱangano ya zwigwada , zwenezwo , a i tsha ḓo dovha ya shuma mushumo wa u sedzulusa na tendela pulane dzo khetheaho dza shango .
Khadiamu i nga bviswa kha tshiluḓi nga u tzwonzwa .
Vhubveledza ha u saukanya kha vhuimo hovhu ndi iṅwe ya khetho ine ya takalelwa kana mutevhe mupfufhi wa khetho dza ndeme .
Zwidodombedzwa zwi a sumbedzwa kha tsivhudzo ya mbadelo ya mbuyelo ya IRP 6 .
Muṅwali u ḓadza ḽifhasi iḽi ḽa khole nga vhathu kana , u tou amba ngoho , u olwa ha khole ha vhathu .
Musi ro ḓidzhenisa kha nndwa ya u fhedza vhuvhusi ha u khethulula nga murafho , ro dovha hafhu ra amba uri a ri koni u amba nga ha mbofholowo ya vhukuma hu si na ṱhanganelo ngomu hayo , u vhofhololwa ha vhafumakadzi .
Mbulungeo kha themamveledziso ndi ya ndeme kha mveledziso na u dzulea zwavhuḓi kha vhupo ha dziḓoroboni .
6.9 Mushumi ha nga ḓo vhewa kha tshikhala tshi re fhasi ha khethekanyo ine a vha khayo zwino .
Tshikwama tsho ṱanganedza mafhungo tsha sa ite tshithu ngao zwine zwa lengisa u shumana na mbilo u swika musi tsho no vha na mafhungo o lavhelelwaho .
Vho vha vho tea vho shumisa muthethe muṅwe na muṅwe , ndi a livhuwa .
Pfungavhuṋe dza phirimiya dzi ḓivheaho dzi katela Blue Ribbon , Mister Bread , Snowflake na Manhattan .
Kha vha tutshele u shumisa livi ya vhulwadze kha u ita zwinwe-vho zwine zwi si vhe zwa vhulwadze kana mafuvhalo ngauri vha nga di wana vha na thaidzo nga murahu kha saikili ya livi ya vhulwadze .
( e ) kha vhusimamilayo ha vunḓu , Mulangavunḓu kana Khorotshitumbe kana muraḓo wa khorotshitumbe zwi tea u dzhiiwa sa musi zwi tshi sumba kha vhusimamilayo ha vunḓu , Mulangavunḓu kana Khorotshitumbe nga fhasi ha Mulayotewa muswa , hu tshi tevhedzwa tshiteṅwa tsha 12 tsha uyu Muengedzo , kana
Ṱuṱuwedza tsivhudzo kha maitele na zwiimiswa zwa demokirasi .
" Tshimange tsho ri ndi mudala , tshiṋoni tsha ri muvhala wanga ndi muṱaḓa kholomo ya ri muvhala wanga ndi tshitopana .
Ṱhoḓisiso dzo sedza kha zwiteṅwa zwo fhambanaho zwine zwa vha hone kha tshaka dzo fhambanaho dza vhugevhenga , u fana na fhethu na tshifhinga , u shumiswa ha zwiṱhavhane khathihi na lushaka na vhuhulu ha khakhathi ine ya itea .
Ri khou tikedza thandela dza themamveledziso kha mashango o vhalaho , nga maanḓa kha vhupo ha ndeme ha vhubveledzi ha muḓagasi na vhuratheli , na u khwaṱhisedza ṱhumano dza bada kha vundu .
Vha nga kona u wana tshelede ya u thoma bindu ine vha khou i ṱoḓa i tshi bva kha Gauteng Enterprise Propeller .
7.2 . Hezwi zwi katela Samithi ya Lushaka nga ha Thivhelo ya Dzikhakhathi na Vhugevhenga ye ya farwa nga fhasi ha thero " U fhaṱa zwitshavha zwo tsireledzeaho nga kha maitele a zwa mveledziso yo ṱanganelaho kha u lwa na vhugevhenga na thivhelo ya dzikhakhathi " , ine yo bveledza bono ḽo ṱanganelaho hune tsireledzo ya khou sedzwa sa vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe , khathihi na u ṋetshedza luvhanḓe lwa vhakwamei vhahulwane na vhaḓivhi uri vha ḓidzhenise kha u thoma u shumisa Nḓivhadzamulayotibe wa Tsireledzo na Vhutsireledzi wa 2016 nga nḓila i shumaho u mona na sekithara dzoṱhe .
Zwi sedza mafhungo a pfanelo ya zwiḽiwa , maanḓa a u renga na nḓila ya kuḽele .
Mutheo wa mulayo kha aya mashango u ḓo rerwa ngawo nga vhuḓalo nga afho
U valelwa ho ḓisendeka nga thendelo u thoma
Komiti dza wadi ndi furemiweke dzo dzudzanywaho dza u shela mulenzhe , khathihi na u vha madzangano a vhadzhiamikovhe , nahone dzi tea u imelwa kha Foramu ya Vhuimeli ya IDP na kha thimu dza u shuma dza IDP .
3.3 . U vha hone ha Vharangaphanḓa vha Ikonomi ya Ḽifhasi na Ṱhoho dza Mashango shangoni ḽashu zwi ṋea Afrika Tshipembe tshikhala tshine a tshi sokou wanala u itela uri ḽi ḓirengise na u dovha ḽa takula vhuvhekanyandeme haḽo vhuhulwane ha u alusa ikonomi .
Arali vha tshi khou ṅwala maambiwa , vha khwaṱhisedze uri a vha mudzheneli kana musheli wa mulenzhe muhulwane kha muṱangano .
NYENDEDZI YA KU SHUMISELE KWA MULAYO WA
Tsedzuluso dzo itiwa ngomu muvhusoni nga vhathu vha nnḓa .
Tshiimo tshi no ḓo shumiswa zwi ḓo ya nga maitele a tevhelaho :
Zwiteṅwa zwa ndeme kha aya mafhungo zwi katela u phuromotwa ha nyambo nnzhi , u fhaṱwa ha dziḽaiburari na ha u vhulunga maṅwalwa , u phuromotwa ha mitambo na vhuḓimvumvusi , u phuromotwa ha nḓowetshumo ya mvelele , khathihi na u shandukiswa ha madzina a fhethu .
Musi hu si na vhashelemulenzhe vho ḓiswaho , u itwa hazwo hu nga ongolowa .
U pfesesa na u ṅwala nga girafu i no amba nga Ṱhulo dza Milamboni
U vha zwone , u fhelela na zwifhinga zwo kalwaho zwa mafhungo aya zwi ṱuṱuwedza u vha zwone ha murekanyo wa mbilo na mbadelo .
Mvelelo dza pfunzo dzo khwiniseaho dzi tea u thoma zwikhala zwinzhi zwa vhubindudzi , hune nga murahu ha nga engedza zwikhala zwa mushumo na u fhungudza phimamvelela dza u shaea ha mishumo .
Izwi ndi musi hu sa athu vha na risesheni , ye ya swikisa kha u fhela ha mishumo minzhi .
A ri tei u hangwa nga vhashumi nga riṋe na makhomoreidi vhe vha fela u ḓisa mbofholowo shangoni .
U thoma na u monithara mbekanyamaitele dza ndangulo ya khombo kha muhasho .
11.10 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha Muvhigo wa Khomishini ya Vhuṱoḓisisi kha Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi kha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
9.3 Maitele a Mufhindulano , Mulalo na Khaṱhulo Aya ndi Maitele a Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma o itelwaho u bveledza thendelano vhukati ha vhafaramikovhe hu tshi katelwa vhapondwa , vhatikedzi vha mupondwa , miraḓo ya tshitshavha , vhakhakhi , vhatikedzi vha mukhakhi , vhaofisiri vha u haṱula / vhahaṱuli , vhatshutshisi , muimeleli khothe , pholisa na vhashumeli vha khothe kha mvelelo dzo teaho dzine dza tandulula mbilaelo dza zwigwada zwoṱhe zwi kwameaho .
Khamusi khoniferentsi kha maḓuvha a ḓaho i nga ambedzana hafhu nga ha aya mafhungo .
Thangela u ṱola ya ṅwaha nga ṅwaha ine ya itwa nga ofisi ya vundu ine ya ṋekedza ndingo dza u lugela ha zwileludzi u itela u ṱola .
Zwiṅwe zwigwada zwa malaṱwa a zwi ngo katelwa kha u redzhisiṱariwa ha fhethu ha malaṱwa , u fana na fhethu hu laṱelwaho luphuse lwa zwa nḓowetshumo na hu laṱelwaho mashika a zwa migodi .
Fhethu ha u paka hu dovha ha dzhiiwa sa fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho , fhedzi u vha hone haho hu sia hu na mbudziso nnzhi .
Milambo , zwipuka , mavu , zwimela na vhathu zwoṱhe ndi zwipiḓa zwa mupo .
Zwo vha zwo livhiswa , u ya phanḓa , kha u shela mulenzhe zwihulwane kha u pfumedzanya lushaka .
Mbalelano dzi tea u katela mafhungo oṱhe a mashumele a masheleni na ho hu si kha zwa masheleni nahone dzi tea u itwa nga vhoṱhe vhaṱolambalelano vha ngomu na vha nnḓa .
Vhunzhi ha ndingo dza u shuma ha pulane dzo itwa nga Muhasho wa zwa Maḓi dzo fhiwa vhaeletshedzi vha khamphani dza nnḓa .
Kha ḽiṅwe sia , ngauri thengo dzi kovhekanya kha vhashumisi vhanzhi , thengo ya nethe i fhasi .
U sa vha hone ha ino tshumelo ya u lugisa kanzhi zwi ita uri wiḽitshee dzo tshinyalaho dzi swike hune dza kudzelwa thungo , zwine zwa ḓurela Muvhuso masheleni manzhi .
Mbekanyamushumo yashu khulwane ya mveledziso ya mitambo yo thoma , tshikolo tshi ḓo bveledzwa ngei Thekwini .
Madzina a miraḓo ya komiti vhane vha vha hone .
Mbekanyamushumo dza dziminisita dzi re kha zwa Mbekanyamushumo ya Ṅwedzi wa Vhaswa dzi ḓo ganḓiswa kha webusaithi ya muvhuso na kha mbanḓe dza nyanḓadzamafhungo ya ṱhingo .
Hedzi ndi thendelano dza Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) dzine dza tou vha mbofho ya ḽifhasi ḽoṱhe dzi sedzaho kha zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu nga zwiito zwa u ngalangadzwa ha vhathu nga nḓila ya khombekhombe nga vha mazhendedzi a zwa mulayo .
Nda thivha tshivhana .
Vhaimeleli vhashu vha tshoṱhe vha fanela u dzula vho imiswa nga fhungo iḽi na u ṱalutshedza zwiṱirathedzhi zwo ṱanganelanaho u ya kha magumo aya .
Nga murahu ha wekishopho dzo vhalaho , tshitshavha tsha topola zwiṱirathedzhi zwo khwaṱhaho zwine Masincedane ya nga zwi bveledza .
Ndi khwaṱhisedza uri , arali nda vha ndo tea u wana gavhelo ḽa u thusa u fhungudza mutsiko ḽa Covid-19 ḽa luthihi , ndo ḓiimisela u saina thendelano na zhendedzi ḽa u ṋetshedza nahone ndi ḓo ṋetshedza muvhigo malugana na mvelelo dza gavhelo musi u tshi ṱoḓiwa nga zhendedzi ḽa u ṋetshedza .
Zwa mathomo vhukati ha tshigwada itshi ndi ikonomi dza Asia hu tshi katelwa na China , khathihi na ikonomi ḓo khethiwaho u bva kha maṅwe madzingu u fana na Mexico , Hungary , India , Poland , Czech Republic na Chile , khathihi na ikonomi dzo bvelelaho nkene u fana na Ireland .
Mvelelo dza ngudo ya dimogirafi nga u ralo dzi khou bvela phanḓa na u lingwa nga nḓila ya u ṋetshedza mafhungo maswa luthihi nga ṅwaha u wana masiandaitwa a tshiṱirathedzhi na mbekanyamitele u bva kha mafhungo o ṋetshedzwaho kha ngudo .
Musi vha sa athu takuwa vha fhirela gammbani , hu na muthu we a vha ṋewa ndaela malugana na uri pfumbudzo i ḓo vha ya lushaka lufhio ?
Masheleni a u shuma zwa vhukuma ha ngo ḓalesa na kha shango na ḽithihi na maḓuvha .
Tshitatamennde tsha muvhuso tsho ṱanganywaho , tshi vhidzwaho mafhungo a zwa masheleni o ṱanganywaho tshi dzudzanywa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
1.5 pholisa ḽi ḓo dzhia tshitatamennde na u ḓadza fomo dzo teaho dza u redzhisiṱara vhutshinyi ;
2.3 . Khabinethe i dovha ya ṱanganedza mushumo wa Pfufho dza Vhashumelannḓa vha Afrika Tshipembe une wa ḓo hulisa vhashumelannḓa vho khetheaho Afrika Tshipembe na maAfrika Tshipembe vha shumaho kha mashango a Afrika .
U iledzwa ho raliho kha u shumiswa ha tshelede zwi nga itea ha sa funwe nga vhashumi vha re na tshikolodo tsho salaho tsha akhaunthu khulwane , zwiṅwe zwiko zwa mbuelo ya u litsha mushumo , vhuḓifulufheli vhuhulwane kha vhukoni havho ha u vhulunga tshelede nga nḓila i vhuedzaho , kana mutakalo u si wavhuḓi une wa kale vhutshilo ho lavhelelwaho havho .
arali vha si na akhauthu ya Postbank vha badela R182 nga ṅwaha .
Hu na mikhukhu yo thomaho miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Zwo siiwa uri inwi ni kone u ḽebuḽa tshifanyiso nga u ṅwala ipfi ḽi re ḽone tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe .
1.1 . Afrika Tshipembe ndi lushaka lwa mirafho minzhi ine ya vha na nyambo dzo fhambanaho nahone dzo pfumaho .
Vha nga kha di rumela kana u disa na mivhigo ya dokotela kana ya dzilafho na manwe mafhungo zwine zwa vha hone u itela u tikedza , khathihi na thikhedzo yo tou twaliwaho .
Kha hu dzudzanywe fureme ya u ṅwala u itela u thusa vhagudi uri vha ṅwale zwiṱori zwavho .
Ngauralo a tea u vha a ngoho kana a vhukuma na u sumbedza zwavhuḓi zwe zwa bvelela kha muṱangano . mishumo
Tsha u fhedza , ṅwalani zwine ra khou kaidzwa khazwo kana pfunzo ya lungano ulu .
Vhashumi vha Tshumelo ya Pfunzo :
Naho miṅwaha ya fumi kha tshanduko ya ndeme i kha ḓi vha kule vhukuma .
1.12 . Maga a vhufaredzi o khwaṱhaho o ita uri hu vhe na u ongolowa na u fhungudzea huhulwane kha mudzedze wa u kavhiwa .
Musi vhutshinyi ho vhigwa mapholisani -
Khovhe dza thirotho dzone nga maanḓa dzi na ṱhoḓea yo imaho ngauri ya maḓi a ndeme ya nṱha nahone dzi a dzi ṱoḓi u sa dzudzanyea na kathihi .
Vhalingiwa vhararu , vhe vha vha vha tshi bva kha siangane yo raliho , vhane vha , nṱha ha zwiṅwe , vho vha vha na ndalukanyo dza pfunzo dzavhuḓisa , vho vha vha songo vhewa kha mutevhe .
Pulane Khulwane ya Swigiri yo sainiwa nga tshifhinga tsha nyiledzo dza u tshimbila , hu na vhuḓikumedzeli u bva kha vhashumisi vha swigiri u itela urenga henefha kha 80% ya ṱhoḓea dza swigiri yavho u bva kha vhalimi vhapo .
Khohakhombo ya phimo ya nyingapfuma ya fhasi i nga khethekanywa ya vha khohakhombo ya phimo ya nyingapfuma ya vhukuma na khohakhombo ya infḽesheni .
Ngauralo , ri ḓo thoma maitele a u sedzulusa mbumbo , tshivhalo na saizi ya mihasho ya muvhuso .
Vha ḓo wana mihumbulo yo fhambanaho u bva kha miri u ya kha zwifuwo na thuso ya tshizwino-zwino u itela uri ngade dza miṱani yavho na tsimu dza zwimela zwi sa tou ṱavhiwaho zwa nga shumiswa lu si lwa u bveledza .
Hu na mbudziso ya uri mulayo uyo u ḓivhiwa zwi ngafhani kha shango ḽoṱhe , zwine zwa nga ita uri u shume zwavhuḓi .
Hune SARS ya vha i songo ṱanganedza themendelo dza Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo , iyi nyito i ḓo katelwa kha Muvhigo wa Ṅwaha wa Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo une wa ḓo ṋetshedzwa Minisṱa wa zwa Gwama uri u kumedzwe kha Buthano ḽa Lushaka .
U ḓivha zwinzhi , kha vha kwame :
17 . Ndi ita mini arali STB yanga isa bvisi zwifanyiso zwavhuḓi ?
Pfufho ya Mudededzi wa Nṱhesa , iṅwe ya khethekanyo nṋa , i dzhiela nṱha u shela mulenzhe ha mudededzi wa nṱhesa muṅwe na muṅwe we a vha makone kha u bveledza u funza , u guda , mveledziso ya zwikili na tsedzuluso kha mabuḓo ane vha vha vhomakone .
( c ) Mbadelo dza khumbelo na nḓivhadzo ya tsheo kha tswikelelo
Mukano wa poḽotiki na mbalombalo kha tshikhala tsha mafhungo wo ḓa u dzula .
Kha vha ḓadze fomo ya u ita khumbelo ( fomo A ) nga tharu na uri vha tshi khou tou ṅwala vha sa pombi vha tshi khou shumisa maleḓere danzi fhedzi .
Kuvhumbele kwa zwa u tshilisana kwa mbeu vhatshimbidzi
Zwi dovha zwa ṱuṱuwedza sekithara ya SMME na u alusa zwikhala zwa mishumo nga kha mabindu a re na vhushaka na fulufulu .
6.3 . Muvhigo wo themendela uri hu bveledzwe mbekanyamaitelenyangaredzi ya nga ha ndondolo ya mupo na kushumisele kwa tshifhinga tshilapfu kwa zwithu zwi tshilaho zwa ḽino shango .
Kha vha khethekanye vhathu vho dzhenelaho vha bve zwigwada zwiraru ..
Mbudziso dzo vhudziswaho a dzi nga ḓo linga fhedzi tshuṅwahaya nga u amba , fhedzi dzi ḓo khwaṱhisedza uri nḓivho ya phanḓa i tea u humbulwa .
Vhaṋetshedzi vha khou humbelwa u ḓadza fomo idzi nga u ṱavhanya .
Vhavhali vha mitha vha khou ṱangana na thaidzo dza u balelwa u dzhena zwifhaṱoni zwine mitha dza vha kha mbondo , nahone maḓi a dzhena nga phaiphi dzi no bva nṱha .
Khethekanyo ṱhukhu iyi i ṱalutshedza zwiteṅwa zwine zwi nga khavariwa nga nyavhelo ya tshikolo .
Tshiimiswa tsho ḓiimisela u ṱavhanyedzisa vhurangeli ya masheleni a vhabveledzi na vhashumisani vha re kha sekithara dza phuraivethe kha tshifhinga tsho linganelaho .
31 . Khabinethe yo bvisa vhupfiwa hayo i tshi vhilaedziswa nga tshanduko i khou ongolowaho mishumoni nga murahu ha musi ho no bvisiwa muvhigo wa vhu19 wa Khomishini ya Ndinganyiso ya Mishumo .
Arali vha tshi koloda DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi , mushonga u re na mbadelonyengedzedzwa u ḓo imiswa u swika vha tshi fhedza u badela .
U ḓiṱolela musi a tshi vhala , na kha sia ḽa u ṱalukanya ipfi na u ḽi pfesesa .
U engedza muṱaṱisano kha sekithara ya Mabindu nyanḓano u itela uri a dzula kha vhuimo havhuḓi kha u shumisa zwikhala zwine zwa khou vha hone kha mimaraga ya vundu , ya lushaka nay a dzitshakatshaka ;
A hu na mbadelo ya matheriala a fhethu ha u fhaṱela hone ine ya ḓo ṋetshedzwa arali ḽiṅwalo ḽi songo rumelwa na mbadelo ya mvelaphanḓa ine ya khou sedzwa .
Dziṅwe khethekanyo dza vhashumi vha mutakalo , u fana na vhorathekeniki vha maṋo , vha wana vhugudisi havho kha yunivesithi dza thekhinoḽodzhi .
Londolani nḓevhe dzaṋu nga u sa thetshelesa muzika u re na phosho .
Mbadelo dza luṱingo dzo bviswa kha muvhuso wa vhukati u ya kha wapo kha dziṅwe mbekanyamushumo dzoṱhe na mbekanyamushumo ṱhukhu .
Maitele a zwiṱhopho o shumiswa ane a khwaṱhisedza uri betshe dzoṱhe dza mabambiri dzi khou sedzuluswa kha ḽevele ya Mumaki Muhulwane na Mufarisa Mumaki Muhulwane .
Zwi si zwavhuḓi , ro no vhona u engedzea ha u shumisa zwidzidzivhadzi .
Khaedu yashu khulwanesa i vhilaedzisaho ndi vhushayamushumo ha vhaswa .
Hu na ḽaisentsi dza mugudi dzo fhambanaho dzine dza ṋetshedzwa kha zwiendedzi zwo fhambanaho :
Fhethu hune zwifuwo zwa ḽela hone uhu ndi hu hulwane kha madzingu ane vhubveledzi ha phuraimari ha itea hone , naho hu na uri zwiṅwe zwa zwiimiswa zwi dovha hafhu zwa wanala kha dzingu ḽine ḽa vha ḽa nḓowetshumo ya Ekurhuleni .
Vha humbelwa uri vha tshi vhale na u amba ngatsho hayani , na vhashumisani ngavho tshikoloni , kha zwiimiswa zwavho zwa u vhusa , vha na vhagudi vhavho , dzikerekeni , dzikiḽabani dzavho dza mitambo , na huṅwe na huṅwe hune vha fhungadza hone .
Zwiṱori zwa u enda muyani na u ita ṱhoḓisiso
Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha zwoṱhe , madzangano na vhathu uri vha farane zwanḓa kha u lwa na khakhathi idzi .
Naho zwo zwalo , tshanduko idzi dzi nga vha dzi tshi khou ongolowa , musi zwiko zwiṅwe zwa mbuelo zwi tshi wana ndeme na u gonya ha zwilinganyo tsha kutshilele .
Ndi na mme anga zwi a takadza .
TSHUMELO IDZI DZI SWIKELELWA HANI
Ndi zwa ndeme uri vhakwamei vhoṱhe vha shumisane u itela u vha na vhupo vhu shumeaho zwine zwi ḓo thusa vhagudi vha konaho uri vha fungelele kha zwa u guda na milingo yavho .
6.4 . Kha ṅwaha uno , Phuresidennde Vho Ramaphosa vha khou lavhelelwa u dzhia vhuimo ha mudzulatshidulo kha muṱangano wa Komiti ya Ṱhoho dza Muvhuso na Muvhuso wa nga ha Tshanduko ya Kilima ( CAHOSCC ) .
Eskom i ḓo saina thendelano dzo salaho dza u renga muḓagasi , dza muḓagasi u bikululwaho zwi tshi elana na afho ho waniwaho .
Kha sia ḽa Eskom , muvhuso u ḓo fha khwaṱhisedzo ho teaho , nahone nyengedzedzo ya mbadelotiwa dzi ḓo tea u livhanya mitengo ya muḓagasi na mutengo wa mveledziso .
Tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tshi ḓo fhirisela muvhigo kha zhendedzi ḽa nnḓa u vhambedza ṅwana na mubebi o lavhelelwaho .
Madzhenuwo aya a swikisa kha u gonya ha mbambedzamitengo ya thundu idzo ; fhedzi kha dziṅwe nyimele , a nga shushedza u ya nṱha ha inflesheni .
Anza a vhudza Vhonani uri a i fare zwavhuḓi .
Vhuhulu ha ḽaiburari vhu ya nga tshivhalo tsha vhathu vhane vha dzula kha vhupo honoho .
Muhumbeli u fanela u saina ayo masiaṱari o engedzwaho .
Madzina o iledzwaho o katela madzina a vhathu vha tshilaho , madzina a dovhololaho na makumedzwa maswa ane a sa ambe nga ha madzina a kale .
Sa tsumbo , khonṱhiraka ya tshumelo i nga vha ' U vusuludza na u Londota Zwishumiswa zwa Masipala ' .
Ri ḓo khwaṱhisedza tshumelo ya thikedzo i ṱoḓeaho kha ndondolo ya ngalafho yavhuḓi dzi khou engedzwa .
Observatory ya Ghana ndi ya u thoma nga nnḓa ha ya Afrika Tshipembe , sa ḽiṅwe ḽa mashango a vhafarisani .
Khethekanyo dza u ṅwalisa yo ima ngaurali :
Vhalanguli vha lavhelelwa u langa mafhungo nga nḓila yone kha masia avho a tsini a vhuḓifhinduleli .
Zwavhuḓivhuḓi , mveledziso dzo lavhelelwaho dzi ḓo shandukisa ḓorobo mbili ṱhukhu lune dza si tsha ḓo ḓivhea .
Hosiṱele dza mbeu nthihi na dzone , dzo kwasha zwivhumbeo zwa miṱa .
Zwifhaṱo , midavhi na ndaka ( u wana ṱhoḓea na u ṱhaṱhuvha , nzudzanyo na nyolo , u wana na u hira ofisi na vhudzulo ha tshiofisi,u avhelwa , u londola na u fhirisela lwa mulayo ) .
Zwo sikwa u itela u tsivhudza Minista zwi tshi kwama mafhungo a zwa mbekanyamaitele .
U swika zwino a hu a thu vha na iṅwe phindulo , naho ho vha na khumbelo dzi re na tshivhalo , yo no ḓaho u bva kha Muhasho wa Mutakalo wa Lushaka .
Vhafarisi vha ndeme nga maanḓa hu ḓo vha vhashumisani , vhabebi na vhagudiswa vhone vhaṋe .
Komiti dza Wadi na vhadzulapo vha nga ita mishumo ya ndeme kha nzudzanyo na nḓisedzo ya tshumelo dza masipala nga nḓila dzi tevhelaho :
Afrika ḽi ḓo vha na maitele avhuḓi a u tandulula khuḓano , u fhungudza nyaluwo ya khuḓano na u fhungudza mishushedzo .
Nga murahu ha musi muhasho wo vha thetshelesa mbekanyamaitele ya ndambedzo i fanela u vhonala yo fhambana vhukuma .
U bva afho , mbuno dzoṱhe dzi ḓivheaho dzo ṱanganyiswa kha muvhigo wa u fhedza .
U ṋetshedza , nzudzanyo dza ndangulo maitele a sekhithara ; u vhekanya ṱhoḓea dza u ṋea ḽaisentsi na phemithi dza u fuwa na ṱavha zwimela na zwipuka zwi ḽiwaho zwa lwanzheni na mathoma a dzizounu dza mveledziso ya u fuwa na u ṱavha zwimela na zwipuka zwi ḽiwaho zwa malwanzheni .
Tshiṱirathedzhi tsha Vhudavhidzani tsha Lushaka tsho kumedzelwa kha lushaka , vundu na zwiimiswa zwapo .
Kheshe na tsheke dzi re na khwaṱhisedzo ya bannga ndi zwone fhedzi zwine zwa ḓo ṱanganedzwa .
U kungedzela hu nga vha na ndovhololo vhukuma , nahone huṅwe u kungedzela a hu na zwine ha bveledza .
3.9 Ndi tshakha dzifhio dza mbuelo dzine dza nga itelwa nyambedzano ?
1.10. Kha Kotara ya u Vhiga - Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku wo tikedza mabindu a zwikolobulasini a 1,388 na miṱanganelano ya 48 , nga kha vhurangeli honovhu.
Hu tou vha mafhungo a ndeme ya poḽotiki kha mashango manzhi uri a dzudze ḽeveḽe iṅwe ya u ḓiimisa nga hoṱhe kha mveledziso ya vhulimi .
Hezwi ndi tsumbedzo ya vhuḓikumedzeli ha muhasho kha u shuma na ndangulommbi na vhuaḓa .
Vha khwaṱhisa uri u gudisa hu vha nga nḓila ine ha tea u vha ngaho , u ya nga kharikhuḽamu ya lushaka .
Maḓuvha ha ya a vhaleliwa u bva kha ḓuvha ḽa u fhedzisa ḽa disiki ya laisentsi .
Ni kone u khaḽara zwithoma ni tevhedzele nomboro .
Nga u ralo , kha vha ḓirule zwiṱuku kha u shumisesa masheleni zwino , sa i zwi zwi tshi ḓo vha bveledza dakalo nga murahu vhutshiloni .
Nga ḽeveḽe dza mutshikafhadzo ngei Yuropa , tshibveleli tsha mvula ya esidi i khou vhanga tshinyalelo khulwane kha zwifhaṱo zwa kale .
Vha nga dovha vha shuma mishumo yo vhalaho , u fana na u vha mutshimbidzi , mukonanyi , muambeli , na miṅwevho .
( b ) Hu tea u ṱuṱuwedziwa tshumiso ya tshomedzo nga nḓila ya khwine nahone i sa ḓuri .
Ri khou tea u bindudza kha themamveledziso , ri aluse mveledziso na u shandukisa ikonomi yashu , uri i sike mishumo na u alusa kutshilele .
Nga maṅwe maipfi , Mbebuluwo ine munna a i ṱoḓa u itela u langa mupo yo mu thusa kha u ṱoḓa hawe mbofholowo .
Khabinethe yo rumela ndiliso dzayo kha :
Tshiedziswa tsha mbuedzano tshi na maga maṋa a ndeme .
Hu na tsumbo dzi vhalaho dzo vhoniwaho kha vhubindudzi ha nnḓa ha shango kha netiweke dza vhudavhidzani ha ṱhingo kha ḽa Afrika Tshipembe .
U ṋetshedza zwiendedzi na zwishumiswa zwa maḓi , zwa u hwala mashika , vhuthathazwitzhili , u vhuisa masheleni o shumiswaho murahu , bada , mutakalo na tshumelo dza tsireledzo .
Kha ṅwahafumi ya mbofholowo , tshikati tsha ikonomi tsho vha tshi 3% nga ṅwaha , nahone yo khwinisa nga tshikati tsha 5% nga ṅwaha u bva nga 2004 u swika nga 2007 .
Kha mulandu uyu munna wa ha Magakala o tshuwisa uri u ḓo vhulaha musadzi wawe .
Mbumbo khathihi na tshivhalo tsha vhukhakhi , khathihi na uri vhukhakhi ho khakhululwa ho shumiswa muhumbulo , zwo katelwa kha notsi u ya kha mafhungo a ndeme na a si a ndeme zwa zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha .
U khwiṋisa khaphasithi kha masia oṱhe ( Muvhuso wa Lushaka , wa Vundu na Muvhuso Wapo ) hu tshi shumiswa akhiredithesheni na nyaluso ya zwikili , hu tshi katelwa maitele a u pulana a dziḓoroboni na kha madzingu .
Vhukati ha ṅwaha ( Gireidi ya 1 ) vhagudi havha vha tea u vha vha tshi vho kona u ṅwala ṱhoho dzavho vhone vhaṋe nga ha zwifanyiso na u vhumba zwavho fhungo ḽithihi .
Ngauralo , ri khou fhungudza maitele a zwa milayo u itela uri sekhithara ya mbanzhe na yone i kone u shuma zwavhuḓi u fana na kha maṅwe mashango a fanaho na shango ḽa Lesotho .
Zwi amba mini ?
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho vula vhege iyo nga tshifhinga tsha Imbizo kha Tshikolo tsha Phuraimari tsha Marhulana ngei Tembisa , kha ḽa Gauteng he ha ṋetshedzwa ḽeborothari yo shomedzwaho nga khomphyutha .
Arali izwi zwi sa elani na khamphani yo imaho ngauri , vhaimeleli vha nḓowetshumo vha ḓo ḓivhadzwa phanḓa ha musi muhasho u tshi ḓivhadzwa .
Khungedzelo yashu ya vhuendelamashango i katela vhubveledzi ho khetheaho kha uno ṅwaha izwi zwi katela :
U dzudzanywa ha Mutengo wa Konṱiraka hu bvaho kha zwo fhambanaho kha Phimo na Dzitshadzhi hu ḓo , kha nyimele iṅwe na iṅwe , shumiswa kha mutengo wo teaho , kana tshelede , ya thundu dzo endedzwaho nga tshiendedzi .
Ri tenda uri arali ra swikelela vhaswa vhanzhi , ri ḓo vha ri khou shela mulenzhe khavho uri vha vhe mulwelahaya , na uri zwi ḓo vha thusa kha u tumbula havho u Muafrika a khetheaho a ḓihudzaho .
Hezwi zwi livhisa kha iṅwe mbudziso hafhu ine ya tea u dzhielwa nṱha : ri pfesesa hani masiandaitwa a u tambudzwa kha zwa matshilele khathihi na u kandekanywa ha pfanelo dza muthu muthihi , dza miṱa yavho na dza tshitshavha ?
Khumbelo ya u ḓibvula u vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe
U ita mbekanyamaitele ho sedzaho kha vhuṱanzi ndi maitele ane a khou ṋaṋa u wanalea kha miṅwaha ya zwino .
Nyanḓadzamafhungo ya matshilisano ndi vhulili vhuṅwe , vhune ha nga khwinisa vhudavhidzani na u thoma u ṋea tshivhumbeo kha kuhumbulele kwa tshitshavha musi tshi tshi khou bvelela .
Zwenezwo , khoniferentsi ya ṋamusi i tea u bveledza tsheo dzine dza ḓo tsireledza shango iḽi , tsheo dzine dza ḓo bveledza vhupfumedzani na mulalo wa tshoṱhe .
Afrika ḽi tea u vha tshipiḓa tsha maanḓa a tshanduko ya u pfulutshela dziḓoroboni ; ane a fha zwikhala zwa vhuṱhogwa zwa mveledziso ya ikonomi , u dzhenelela kha mimaraga ya u vhambadzela mashangoni a nnḓa na mveledziso na nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi ḽifhasini , khathihi na mveledziso ya zwamatshilisano na vhuthu .
" Na mmbuyela ! " ndi ene a tshi vhidzelela .
Nga zwenezwo , vhashumi vha zwa mutakalo vha a konḓelwa u hangwa nga hedzi thaidzo musi vha tshi tou dzhena nga miṋango ya zwiimiswa zwashu zwa mutakalo na huṅwe hune vha shuma hone uri vha thome u shuma mishumo yavho ya ḓuvha na ḓuvha .
Thaidzo malugana na mveledziso ya thekhinoḽodzhi dzi a fhungudzwa nga milayo heyi ya vhuḓifari .
Kha vha vhudzise vhadzheneli kha tshigwada mbudziso nthihi nga tshifhinga tshithihi .
Thikho ya bindu ḽa vhurumelazwivhambadzwa nnḓa ndi u anḓadza na u rengisa mitshelo ya vhabveledzi vha mutheo nga mutengo wa khwinesa une vha tea u kona u u rera .
U shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa u pulana wadini khathihi na u shumisa pulane .
Ndi zwiḽiwa zwifho zwiṅwe zwine ra zwi wana kha mafhi ?
Nda tshetshelela vhurotho .
U kundelwa nga vhatholi kha u ḓivhadza rekhodo dza mishumo yadzo zwi dzulela u lengisa kha u dzudzanya mbilo .
Ri ḓo mbo ḓi thoma nga u ṱavhanya nga u ḓadza zwikhala zwa ndeme na u amba nga ha maimo o kwameaho nga mulamdu wa u imiswa ha vhathu kha tshiimiswa tsha Zhendedzi ḽa Vhutsireledzi ha Lushaka na Vhusevhi ha zwa Vhugevhenga .
Sesheni ya ndugiselo yo tevhela miṱangano ya zwigwada zwi shumaho u bva kha mihasho ya muvhuso yo fhambanaho kha masia na mbekanyamushumo dzo fhambananaho dza tshumisano ya vhathu vhoṱhe .
Khothe dza Nṱha dzi nga tshea kha -
Naho mbuno dza mathomo dzo fhambana , zwipikwa zwa mafhedziselo zwi a fana .
U tshenzhela thempheretsha dzo fhambanaho na mbonalo dzi fareaho Ṱhoho : Muthetshelo na munukhelelo - Awara 2
A zwi ngo lingana kha vhurangeli ha tshiṱirathedzhi tsha ndeme , khwiniso , ṱhanḓavhudzo kana vhutumbuli .
Khomishini ya Tshumelo ya Nnyi na nnyi i tea u ita maitele a zwa vhubindudzi kha u engedza ṱhoḓisiso kha Muhasho wa Zwifhaṱwa na Mishumo ya Khanḓiso ya Muvhuso u itela u khwinisa maitele ayo a mushumo na u tandulula thaidzo dza nḓisedzo ya tshumelo kha vhashai .
U thetshelesa u sa dzheneleli u tshi sumbedza u ṱhonifha ane a khou amba na u amba nga u sielisana .
Tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mavu tshi na vhushaka ho khetheaho na zwiṅwe zwipiḓa zwa mavu , tshiṅwe na tshiṅwe tshi na zwipiḓa zwa kuvhumbele kwo fhambanaho na vhushaka .
Hune ha vha na zwikolo zwi sa badeli mutendelo zwi wanalaho mahayani , vha dovha vha vha na senthara ya mufusho .
Maano a vhupulani kha mbekanyamaitele dza muṱaṱisano a vhona uri mitengo i vhe fhasi nga maanḓa ya thundu dza mveledziso na thundu dza u shumisa , ho katelwa manyoro na zwiḽiwa .
Lavhelesani tshifanyiso ni kone u humbula uri aya mafhungo ndi ngoho kana a si ngoho naa .
U shumiswa ha zwi re ngomu kha webusaithi iyi ndi nga khakhonadzeo ya khombo kha iwe muṋe .
Netiweke yo valeaho i na maimo a ṱhumano , ane khao a ṱhumano dza dzhenelana fhedzi na ṱhumano dziṅwe dzi linganaho na - kana nthihi nga fhasi kana nga nṱha - kha maimo .
Ndangulo ya mishumo ya ndondolo nga murahu na u davhidzana mvelaphanḓa ya kushumele kana khaedu .
Luṱingo lu sumbedza vhuḓiimiseli hashu u ita zwithu nga nḓila yo fhambanaho kha muvhuso .
Akhaunthu i re khagala ya Akhaunthu Nthihi ya Gwama i mbo ḓi ṋetshedzwa dziphoindi .
Sekithara iyi ndi ya ndeme kha nyaluwo ya Afurika Tshipembe na khonadzeo dza u sika mishumo , kha mbambadzo na tshumelo i vhambadzeaho kha yone iṋe .
I amba nga ha uri muvhuso wo pulana hani u kunda zwithithisi kha u langa nḓila ya themamveledziso na thandela dza khephithala ya u lambedza nga nḓila i bvelaho phanḓa .
Zwiimiswa zwa u ṱunḓa na u rengisela mashangoḓavha vha humbula uri vhuimazwikepe vhu tea u tiwa sa fhethu ha ndeme ha vhubindudzi kha shango na u vhu ta sa fhethu ha vhuṱhogwa huno ṋetshedza tshumelo dza ndeme na hone vha songo tendelwa u ṱereka .
Vharangaphanḓa vha khou tea u shumisa tekiniki u itela u fhungudza mutsiko na vhuleme vhune vhashumi vhane vha khou ṱuwa , khathihi na u vhulunga vhuḓiimiseli na fulufhelo ḽa avho vhane vha khou sala .
Zwi ṋea vhathu maanḓa zwa dovha zwa thusa u dzhia vhuṋe ha vhulamukanyi nga tshitshavha na vhaṅwe miraḓo ya tshitshavha . "
Ri dovha hafhu ra takalela mufhindulano shangoni ḽashu - mirerisano i na mulalo nga maanḓa na dimokirasi .
Zwibveledzwa zwa modeḽe zwi fha mvelelo nga mbalo dzine dza shumiswa , khathihi na data i no bva vhuponi , kha u ṱola khwaḽithi ya zwianganyelwa na vhusevheḓi .
Mvelelo dza khumbelo ya musi hu tshi shumiswa thekhinoḽodzhi iyi dzi vhonala dzi sa gumi .
Ikonomi yo vha yo ḓisendeka mveledziso ya luvhele na fola tshivhindini tsha ḓorobo .
Naho zwo ralo , phambano vhukati ha masipala na phimo ya nyaluwo ya tshiṱiriki ndi ṱhukhu .
Nga kha zwezwi , ro sedza phanḓa kha u khunyeledzwa ha nyambedzano dza poḽotiki ngei Zimbabwe na Madagascar .
Nga u ḓivha na u shumisa milayo ya mutheo yo rerwaho nga hayo afha , vha saukanya mulaedza wavho , zwire ngomu na kushumele .
Gondo ḽine ra ḓo ḽi fara zwa zwino , ḽi ḓo vha ḽone ḽi sumbedzaho nḓila kha mirafho i ḓaho .
2.3 . Ṱhahelelo ya tswikelelo kha COVID-19 yo thivhela vhunzhi ha mashango a khou bvelelaho nga u angaredza kha dzingu ḽa Afrika uri a ite mvelaphanḓa ya ndeme kha u lwa na COVID-19 .
Muofisiri a re na vhuḓifhinduleli wa lushaka ha zwa muvhuso wapo a nga laedza uri u wanuluswa uho hu nga kwamea nga u bviswa kha pfukiselo u ya kha masipala u kwameaho , zwine zwa nga ḓi tea u badelwa u ya nga ha shedulu ya mbadelo .
Mvetomveto ya Mulayotibe wo livhiswa kha khethekanyo iyi kha vhaṱolamuvhalelano vho wanwaho mulandu nga fhasi ha khethekanyo iyi u fhiwa ndaṱiso kana u valelwa tshifhinga tshi sa fhiriho miṅwaha ya fumi kana vhuvhili hazwo .
Tshiimiswa itshi tshi khou thomiwa u itela u langa zwiimiswa zwa nnḓu dza zwa matshilisano zwine zwa wana masheleni a nnyi na nnyi na u langa zwa ndingo , thendelo , ndaulo na u phaḓaladzwa ha zwo vhulungwaho nga zwiimiswa na mphomali dza pfuma kha zwiimiswa zwa nnḓu dza zwa matshilisano .
U kona u ṅwala , zwihulu nga nyambo dze dza bulwa afho nṱha
Nyaluwo kha mbadelo dza ndaka ya zwa ikonomi i sumbedza vhuḓikumedzeli ha muvhuso kha u dzhena mafhungo a zwa u salela murahu ha themamveledziso na u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi .
Nga nnḓani ha musi ndangulo ya u fulufhedzea kha zwitshilaho na u dzhiela nṱha ya zwithu zwine zwa wanala lwanzheni kha mveledziso ndi u khwiniswa nga u ṱavhanya , zwiko izwi zwi ḓo xedzwa lwa tshoṱhe .
Hu tea u vha na fhethu ha kudzhenele kwa mafhungo a zwa u engedzwa ha fhethu u itela u ṋetshedza masia a swikeleleaho nahone a tshifhinga tshilapfu a tshumelo ngeno hu uri hu na u vhona uri hu na mashumele a ṱanganedzeaho nahone ane a fusha .
Tshiṅwe tsha zwiimiswa izwi tsho vha tshiimiswa tsha vharangaphanḓa vha sialala .
U tsireledzwa nga zwifhinga zwa nndwa nga Buthano ḽa Geneva , ambuḽentsi dzi vha zwipikwa zwa vhugevhenga nga zwifhinga zwa mulalo .
U sa kona u vhona zwo itea lwa tshihaḓu kana u fhungudzeaho ha u vhona kha iṱo ḽithihi kana oṱhe .
Hezwi zwi amba uri Muhasho u na tshikhala tshiṱuku dza nyengedzedzo ya u thola u alusa tshumelo kha hovhu vhuimo .
Komiti ya Wadi i nga vha yo topola thandela yo sedzwaho nga tshifhinga tsha maitele a u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha .
Nga u ralo , arali fhungo ḽikene ḽi sa athu ambiwa nga haḽo - kana u haseledzwa nga haḽo , ndi ngauri vhashumi vhanzhi vha kha ḓi tsivhudzwa nga ha maṅwe mafhungo .
Vha zwiimiswa zwa malaṱwa zwo kwamiwa vho khwaṱhisedza data ya mutheo ine ya tea u lavhelelwa a i nga vha fhi muhwalo u so ngo fanelaho , hune vhanzhi vho no thoma u kuvhanganya sethe ya data iyi ya mutheo .
Nzudzanyo ya Mashumele iyi ndi tshiṱirathedzhi tsha DBE tsha u khwaṱhisa masia o hoṱefhalaho kha sisiṱeme ya pfunzo o topolwaho sa a ṱoḓaho thikhedzo .
3.1 . Khabinethe yo tendela Mvetamveto ya Nḓivhadzamulayotibe kha Tshumelo dza Mulilo .
Ndivho ya iḽi Davhi ndi u ṱuṱuwedza , u khwiṋisa , na u bveledzisa Ndayotewa , pfanelo dza vhuthu na demokirasi ya u kona u dzhenelela yo imela muvhuso .
U fhungudza mpfu dza vhomme dzi no vhangiwa nga u konḓelwa hune ha nga vha hone musi wa u beba .
U kona u ḓivha themba dze vha guda kha themo yeneyo .
Thundu dzo iswaho dzi ḓo vha dzi na lubammbiri lwa u isa lu na luṅwe lwa mukokotolo tshifhinga tshoṱhe , luṅwe lu ḓo sala kha Vundu .
Kha nyimele dzenedzo vha ḓo ḓivhadzwa arali vha tshi nga i swikelela i nga tshinwe tshivhumbeo . c ) Mutengo une wa tea u badelwa vha tshi swikelela rekhodo , arali u hone , u ḓisendeka zwiṱuku kha tshivhumbeo tshe vha humbela u swikelela rekhodo ngatsho .
U amba nga zwifanyiso zwi re kha phosiṱara , tshati i re na thero , bugu na zwiṅwevho ( zwoṱhe zwi vhe na vhushaka na thero dzi sa fhiri ṱhanu nga themo ) .
Zwi fanela u vhewa kha ofisi i re henefho , faila dza vhashumi vhoṱhe vha tsireledzo vho tholiwaho u ita mushumo dzi ḓo dzulela u vha dzheniswa mafhungo maswa nga Muṋetshedzi wa Tshumelo .
Izwi zwi amba uri dziṱhodea dza vhashai na vhathu vha si na tshavho tshitshavhani dzi fanela u dzhielwa nṱha musi masipala u tshi tshea uri zwiko zwi avheliswa hani .
Khethekanyo ya Ndango ya Masheleni i fha u pfumbudzwa ha nyengedzedzo arali hu na ṱoḓea .
Fhedzi , musi sekhithara ṱhukhu i vha ṋaṋa u vha ya maḓuvhano na tshelede ya bindu yo ṋetshedzwaho , vhashumi vhanzhi vha a vhofhololwa uri vha ye kha dziṅwe sekhithara dza ikonomi .
Khumbulelo dza nyengedzedzo dza muholo dzo dzhielwa nṱha , kha zwiṅwe , ndivhanyiso dzo katelwa kha thendelano ya malamba .
U ṅwala maipfi a u ṱalutshedza tshilimo .
Ho ṱanganedzwa makumedzwa a 27 ubva kha vhorabulasi vha rengiselaho mbuelo na uri makumedzwa maṋa a khou shumiswa ngei Kapa Vhukovhela na Free State .
Sa izwi puḽane yo itelwa u ḓisa tshanduko dza ndeme nga tshifhinga tsha miṅwaha ya mahumi mavhili , i ṱoḓa u tshimbilelana ha mbekanyamaitele ine ya katela tshanduko dza vhurangaphanḓa , mabindu na vhashumi .
U kona u tshimbidza miṱangano ya tshitshavha / mavhuthu ;
Kha nḓowetshumo ya zwa mbeu matshimbidzele a mveledziso ane a livhisa kha tshibveledzwa tsha u fhedza tshihulwane a nga kha ḓi sa itea kha khamphani nthihi .
Ndi vhone vha konesaho kha shango .
Tshivhumbeo tsha ṅwedzi tshi nga tshi dzulela u shanduka ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Ri nga si dzule ra puta zwanḓa ra ṱuṱuwedza vhuḓifari honoyo uya nga mushumo we ra tetshelwa wone sa vhaimeleli vha lushaka vho tou khethwaho .
Komiti dza Wadi dzi dovha hafhu dza shuma mushumo wa u tikedza vhakhantseḽara musi vha tshi ḓivhadza tshitshavha .
Ni vhona unga Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa vho ṋenḓila vho pfumbudzwaho u tshimbidza mafhungo a u fhiwa vhana na u swikelela vhana kha lushaka lwashu lu re na mvelele nnzhi ?
Vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo : vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo vha nga katela , muthu muthihi , khamphani , muṋe wa mavu , tshiimiswa tsha muvhuso kana tshitshavha tshapo tshine tsha vha vhaṋe kana tsha langula tshiko tsha zwi tshilaho tshapo .
Ho vha hu na u khwinisea ha tshumisano nga zwiimiswa kha u bviselwa khagala nga zwifhinga zwine zwa nga bvelelela kha mivhigo yavho ya ṅwaha na zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha wa 2013 / 2014 .
Sa mutshimbidzi , ndi zwa ndeme uri vha humbule uri vhadzheneli vha muṱangano kana wekishopho ndi vhaaluwa vhane kanzhi vha vha na tshenzhemo khulwane ya mushumo na/ kana tshenzhemo ya thyiori .
U ḓidzhenisa tshoṱhe na vhathu - sa musi vhana vha tshi khou aluwa zwi ṱoḓa tshikhala , mitambo nga tshigwada i tatamudzaho , khathihi na u engedzea ha ndugiselo dza mitambo .
Hu katelwa u vusuludzwa ha muvhili kha nyimele dzo themendelwaho na ndondolo ya zwa vhuongi hayani nga murahu ha muaro
Tshiṱirathedzhi ndi maṱhakhe a vhuvhudzisi ha shango ḽashu na sekhithara dzo fhambanaho , hu tshi katelwa mabindu , muvhuso na tshitshavha tsha vhadzulapo .
Mathomoni a themo tshifhinga tshinzhi tsha u vhala tsho shumiswa kha u ita zwiito zwa u vhala kiḽasini .
Nḓivhadzamulayotibe ya Batho Pele , 1997 i bula zwa uri mihasho ya lushaka na ya vundu i tea u vha na sisiṱeme dza ndangulo ya kushumele dzine dza katela u vhea zwisumbi zwa nḓisedzo ya tshumelo na u kala kushumele .
U bveledza nḓowetshumo dzi no nga sa dza u bveledza zwibveledzwa u bva kha tshomedzo dza mupo , vhuendelamashango , zwa vhureakhovhe na mabindu maṱuku hune ha vha na vhukoni .
8.4 . Nga kha mbekanyamushumo iyi , muvhuso u isa phanḓa na u tandulula zwi songo dzudzanyeaho zwa kale nga u ḓisa tshumelo dza tshitshavha dza ndeme tsini na zwitshavha zwe zwa vha zwo tsikeledzwa kha mveledziso ya ikonomi ya matshilisano khulwane .
Ḽiga 2 Nga u puṱedza kha ḽinki , zwi vha isa thwii kha zwitatamennde zwavho zwa mbilo na zwa mbadelo .
Komiti ya vhashumi i sedzulusa zwidodombedzwa zwa tsiruwo na u tholiwa ha vhashumi nga kotara u itela u sedzulusa tshiimo tsha mveledzazwiwo tsha u sa kona u londola kana u kunga vhukoni havhuḓi .
Tshipiḓa tshihulwane tsha vhashumi tshi wela kha tshumelo dza mutakalo dza tshiṱiriki na tshumelo dza sibadela tsha vundu .
Mashumele avhuḓi a vhulanguli ha masipala a tea u dzulela u vhonala nga nḓila dzoṱhe .
Mvelelo dzo dovha dza davhidzanwa na ofisi dzoṱhe dza tshiṱiriki .
Lushaka lwa vhuraru lwa mbambedzo kha vhurendi lu vhidzwa uri mbambedzo ya nyedziselo , hune tshipiḓa tsha vhuvhili tsha fhungo tsha bveledza muhumbulo wo bulwaho kha mutaladzi wa u thoma .
1 . Tshiimo tsha Khabinethe kha mafhungo a mupo zwazwino
Nḓivhadzo i tea u ṋetshedzwa na datumu ntswa ya khumbelo .
Sa lushaka , roṱhe ri ṱoda tshitshavha tshi sa sedzi murafho tsho ḓisendekaho kha pfanelo dza mutheo na mbofholowo dzi re kha Ndayotewa .
Muhwelelwa ha na mulandu , fhedzi muṅwe muthu hafha khothe u na wo .
A huna khumbelo ine ya ḓo shumiwa nayo nga nnḓa ha vhuṱanzi ha mbadelo .
" Vhulamukanyi ha mbuelano vhu ṋetshedza nḓila ya u bvisa vhulamukanyi kha vhongwaniwapo .
Hetshi ndi tshikhala kha mithara tsho kalwaho u bva vhukati ha mulambo u ya kha magumo a mishumo ya zwa migodi a re tsinisa .
Ri zwi ḓivha nga mini uri vhatambi vho vha vho takalesa ?
Hu na muṅwe mushumo une ra khou ṱoḓa Muvhuso u tshi u ita , mushumo wa zwa u sika mabindu maswa .
I na vhuḓifhinduleli ha mbekanyamaitele dzi elanaho na nyambedzano dza nga ha miholo kha tshumelo ya nnyi na nnyi na vhupulani ha themamvelezdziso ha ndeme na zwa mugagagnyagwama .
Vho tendela mihasho uri i sedzuluse arali muiti wa khumbelo a vha e na zwi elanaho na zwi ṱoḓeaho kha digirii hu tshi tevhedzwa tshikolo kana tshenzhemo .
Phambano dze dza vha hone tshi nga vha dzo vha dzi ṱhukhusa uri dzi nga vha na ndeme i no itwa .
Watshi ya aḽamu ya tzhema i tshi ri humbudza tshifhinga tsha u vuwa .
Fhethu hu ḓo bva kha tshitshavha tshine tsha khou shumelwa na zwiimiswa zwi re hone vhuponi ha u mona na vhuponi uho .
Ri khou ita khuwelelo kha nḓowetshumo ya zwa vhudavhidzani nga ṱhingo u dovha vha fhungudza mitengo ya data u itela uri i tshimbilelane na mitengo ya maṅwe mashango ḽifhasini .
Sa zwenezwi tshenzhemo ya zwinozwino yo zwi sumbedza , maimo a ikonomi ane a sa vhee vhathu na ndondolo ya vhathu sa zwithu zwa ndeme a a tshinyadza , zwihulusa vhashai .
Vhulamukanyi : Senthara dzo Fhambanaho : Tshigwada A : Mvusuludzo na ndondolo ya fhethu ha u vusuludza muya .
U renga kha vhupo : Tshelede i shumiswa tshitshavhani ngauralo ha sikea mishumo yapo na maanḓa a u renga zwa hanefho .
Hu tshi dzhielwa nzhele ya ezwo , mutholi u ḓo badela mukonṱiraka tshelede i kolodiwaho u ya nga nyimele dza konṱiraka yo topolwaho kha data ya konṱiraka .
Lutevhedzi lwo ṅwalwa lu na zwi re ngomu zwa thekiniki zwine fhasi u itela u hulisesa u leluwa ha kuvhalele na kushumisele .
Naho hu na uri zwino mbekanyamushumo dza u thivhela HIV Afrika Tshipembe dzo vhulunga nga maanḓa kha tshigwada tsha vhukale uhu , dzi kha ḓi tea u sumbedza masiandaitwa a ṱoḓiwaho .
Tshakha dza miṱangano dzi nga katela miṱangano ya kereke wa u ambedzana nga ha u kuvhanganya masheleni
Ro dovha hafhu ra kona u langa u bveledza na khovhekanyo ya matheriala o ganḓiswaho na zwiṅwe zwa nyanḓadzamafhungo u phaḓaladza mafhungo a nga ha Vhusimamilayo na maitele ayo .
U sa badela tshumelo nga vhanga ḽa u shaea ha vhukhagala , u fhulufhedzea na maitele a dimokirasi , nḓisedzo ya tshumelo i songo linganaho nahone i songo teaho , nahone , kha dziṅwe nyimele , hu u sa kona u badela .
Ndivho ndi u topola vhupo vhune ha nga vha ho adzelwa vhune ha nga shuma sa zinki ya zwipiḓa zwa khemikhala i re khombo , u bva kha maḓi a mashika , musi a tshi tzwonzwa matheriala o papamalaho .
TEACHER : Sign lavhelesa ngei na ngei zwithu zwi no konḓa u hwala zwi no thivhela khombo tshithu tsho omelelaho mimuya i re na vhuhali
Zwazwino ro ḓiimisela u dzhena kha luṱa luswa lwa ndangulo yashu ya dwadze iḽi .
Muthu a nga bula mbuno nnzhi u sumbedza ezwi , fhedzi kha nyimele iyi tsumbo nthihi , iyo ya u dzhenisa muḓagasi , i tea u vha yo lingana .
Kha mashango ane a khou bvelela , zwi tshe zwo ralo , u dzhena ha khamphani dza tshakatshaka nga kha vhubindudzi ho livhaho ha mashangoḓavha kanzhi o dzhenisa pfuma ya ndeme , thekhinoḽodzhi , zwikili na dziṅwe phaḓaladzo dza ikonomi dzi fhungudzaho vhushai .
U ṋetshedza tshumelo dza zwa Ndango ya Vhashumi zwa vhukoni na zwi bveledzaho kha Bodo .
Khumbelo i shumiwa nga ḓuvha o ḽeneo ḽo .
Miṱangano hei i ḓo ṱalusa vhupo vhune ha ṱoḓa khwiniso dza vhubveledzi ya ṱalutshedza vhuḓidzhenisi kha vhupo uhu .
Vhathu vhanzhi vha a tenda kha mushonga wa hayani , kha ṱhangu , na zwiṅwe zwine muvhuso wa sa zwi langule .
Zwiṅwe hafhu , murangaphanḓa muṅwe na muṅwe u ḓo ḓivha u ri vhadavhidzani hoṱhe na mishumo zwi a rekhodiwa , hezwi zwi ḓo thusa u fhungudza khonadzeo ya u sa londa kana nditshedzelo ya mushumo .
Hezwi zwi swikisa kha nyimelwe ya U VHUELWA NA U XELELWA
Khumbelo dzo itwaho uri hu vhe na mbadelo ya mphomali kha akhaunthu dza poswoni dzo iswa kha ofisi khulwane ya poswoni .
Musi hu tshi khou ṋetshedzwa mitshelo ine ya tevhedza haya mafhungo a nga vha a si khombe khombe nga zwa mulayo , a khou vha a vhuṱhogwa zwihulu Yuropa nahone a nga si nga sedzelwe fhasi nga vharumelazwivhambadzwa vha re hone kana vhane vha kha ḓi ḓo ḓa .
Ri ḓo dovha ra ṱavhanyisa mbekanyamushumo ya u fhaṱwa ha vhudzulo ho teaho ha vhathu na nga u ṱavhanya , u itela tswikelelo ya vhoṱhe kha maḓi , tshampungane na muḓagasi , u itela uri miṱa yoṱhe i kone u vha na vhudzulo ho teaho na tswikelelo kha tshumelo nga 2014 .
Tshiṱirathedzhi tsho kumedzwa kha vhalanguli vhahulwane vha mihasho ya vhukati yoṱhe na mavundu u khwaṱhisedza uri hu na kuitele ku fanaho na tshumiso ya vhoṱhe .
Pfunzo yo vhuelwa nga nyaluwo yo khwaṱhaho ya mikovhe ya mugaganyagwama miṅwahani ya fumi yo fhiraho , kanzhi yo vha yo sedza kha u khwinisa u swikelela u dzhena tshikolo na ndinganyiselo kha masheleni a tshikolo .
Khothe yo tshea ḽa uri mbingano yo pwashea tshoṱhe lune a hu tshe na u pfumedzana , na uri izwo zwa vhuya zwa wanala , khothe a i na maanḓa a u hana u ṋea ndaela ya ṱhalano .
Masiandoitwa a izwi ndi a uri , muhumbulo uyu wo mbo nwelela kha milayo ya tshiṱalula kha mashango manzhi a Afrika o tsikeledzwaho , izwi zwa ya phanḓa na u ṱuṱuwedzwa nga milayo i tsikeledzaho vhuloi u swika na zwino .
Fhedziha , mutsiko muhulwane wa tshanduko u bva kha ṱhuṱhuwedzo ya nga nnḓa .
Ngauralo , ngona dzi fanela u katela mishumo na zwithusi kha levhele dzoṱhe u khwaṱhisedza tshanduko yo livhanywaho ya sisiteme yo fhelelaho .
Sa ḽiga ḽa i thivhela , Muhasho wo ḓiimisela u anḓadza mvelelo dza milandu ya khothe na zwidodombedzwa zwa zwo waniwaho nga kha siviḽi kha dza midia dza khanḓiso , radio na nyanḓadzamafhungo dza nga ngomu .
Nga maanḓa , ri na fulufhelo uri muhasho na mushumo wa Bodo wa u vhofholola vhukoni ha vhuendelamashango ha vundu ḽashu hu ḓo salwa murahu nga mafulufulu manzhi na u ḓiimisela .
Hune ha tshimbilelana na vhushaka vhukati ha vhupo ho tou fhaṱiwaho na mbonalo ya shango ya mupo .
Vhashumi kha nḓowetshumo ya fesheni vha livhana na khaedu khulwane : u ita uri mishumo i dzule i hone na maimo a mushumo ya vhuḓi zwi tshi livhana na mitsiko mihulwane yo itwaho nga ḽifhasi , na muṱaṱisano u bva kha ikonomi dza vhabveledzi .
Vhonani uri hu na tswikelelo nahone dzo leluwaho kha zwigwada zwa vhashumisi zwo fhambanaho .
Thuso ya nga nnḓa i nga vha ya ndeme kha u bveledza mushumo we wa vha u nga si ḓo bvelela arali zwi songo ralo .
Ro ita mbekanyamushumo dza u dzhenelela dza muhasho , ndondolo na ndulamiso ya vhuḓifari ha vhukhakhi .
Uyu ( u tendelana / vha tendelana ) na nṋe .
Vhashumi vha ḓo renga khamphani , kana ndangulo i ḓo renga khamphani .
Komiti dza Wadi dzi thusa vhadzulapo kha tshitshavha tshavho uri vha vhe na zwine vha nga amba .
Vhone kana muthu ane a vha na dzangalelo a nga ita khumbelo Khothe ya Madzhisiṱiraṱa , u kombetshedza mukhakhelwa ane a khou humbulelwa uri a ye u ita ndingo dza HIV dzine dza ḓo badelwa nga muvhuso .
Vhusimamulayo ha thekhinikhaḽa vhu elana na ndivhanyotiwa na zwilinganyo zwine zwa dzhiiwa sa zwa ndeme nga vhafaramikovhe .
U khwathisa u alusa zwa ikonomi yo katelaho , u thusa nyaluwo na u bveledziso , ro thoma Khoro ya Vhueletshedzi ha u Maanḓafhadza Ikonomi ya Vharema yo Ṱanḓavhuwaho , ine Mudzalatshidulo ha vha Muphuresidennde .
I dovha hafhu ya thusa kha u asesa vhungoho ha mbekanyamushumo dza muvhuso na u monithara u itwa ha mbekanyamaitele dza vhudavhidzano dza muvhuso .
A hu na muthu ane a tou vha ene a re na maanḓa a u fhedzisela a u ṋetshedza ndaela kha senthara .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari yawe .
Lushaka lwa zwiṱaraṱa zwo ṱanganelaho zwi re na ṱhanganelo ya vhashumisi vha bada vha zwiendedzi na vha si na zwiendedzi .
Vhulwadze ha baiphoḽa vhu itea kha phesenthe mbili u ya kha ṱhanu dza tshitshavha nahone ndi thaidzo khulwane ya mutakalo wa tshitshavha i re na masiandaitwa a vhavhaho kha ikonomi na matshilisano .
Ḽa Afrika ḽi na zwiwo zwa nṱhesa zwa vhana vha malwaho zwikunwe nahone vhunzhi hazwo zwi khou ita Vhukovhela ha Afrika na kha zwipiḓa zwa Tshipembe ha Afrika .
U shumisa foramu dza vhudavhidzani sa fhethu ha u pulana na u pfananya lwa khwine kha vhudavhidzani ha muvhuso .
Ri khou tea uvha vha ita uri vha wane tshikhala tsha u shuma kha mishumo ya vhukuma nga kha tshumisano na zwinwe zwiimiswa zwine zwa ḓo vha fha pfunzo ya u guda na u pfumbudzwa .
2.4 . Kha zwi kwamaho iḽi fhungo , khabinethe i ṱanganedza thikhedzo ya masheleni a linganaho R3 biḽioni a u pfukisela thekhinoḽodzhi ya zwino zwino ya u bveledza khaelo na maitele a dzilafho a vhuedzedzaho maswole a muvhilini Afrika Tshipembe ye ya ḓivhadzwa nga Vho Dokotela Patrick Soon-Shiong , Muafrika Tshipembe - ramabindu a shumisaho thekhinoḽodzhi u bva kha ḓivhavhutshilo kana baoloḽodzhi wa Amerika .
( d ) Ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Phoḽisi ya lushaka ya malugana na ṱhoḓea dza mbekanyamaitele na u pfukela phanḓa zwa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 , na khethekanyo dzine dza vha kha Phoḽisi ya Kharikhuḽamu na u Linga sa zwe zwa dzudzanyiswa zwone kha Ndima ya 2 , 3 na 4 dza heḽi ḽiṅwalo , zwi vhumba tshipiḓa tsha maga ane a fanela u tevhedzwa na maimo kana zwitandadi zwa Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 ( Phando 2012 ) .
Mulayo wa Ndaulo ya Tshitshavha ya Vhulamukanyi u ṋea pfanelo ya u ita aphiḽi na tsheo dziṅwe na dziṅwe dza Muhasho .
Kha dzingu Darfur , ḽine ḽo hula nga maanḓa u fhira France , hu si na tshishumiswa tsha thekhinikhala nomboro nga dzoṱhe a dzi nga vhi na mushumo nga maanḓa wa u ḓisa mulalo wa vhukuma kha dzingu iḽo .
Ṱhanganyelo dzi re fhasi dzi nga itiswa nga u vha hone vhatshinyi vho teaho u shela mulenzhe nga vhuitwa ha wekishopho .
U dzhena havho tshikolo hu ḓo kwamea , nahone hu na khonadzeo ya u kundelwa u thetshelesa na u salela murahu kha mushumo wa tshikolo .
U ṋetshedza tswikelelo kha ndondolo ya mutakalo ya ndeme .
Mulayo u langaho khothe dza ndinganyiso u nga ṋea nyendedzi ya ndeme kha heḽi sia , sa uri hu humbelwe pfarelo kana ndaela ya uri muhwelelwa a badele muhweleli ndiliso kha tshinyalelo yoṱhe ye a muvhangela , hu na mikano yo vheiwaho .
Hafha , rekhodo ya khasiṱama i ḓo dzudzanyululwa fhedzi arali khoudu ya rekhodo i sa lingani na ' 23 ' nahone khoudu ya u dzudzanyulula i sa tewi nga u thuthwa .
u engedza zwa mitambo zwitshavhani na zwikoloni .
DziSOE dzi shela mulenzhe wa ndeme kha ikonomi yashu .
Nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi i tea u engedza ṱhoḓea nga maanḓa na uri zwenezwo i nyanyule vhubveledzi ha vhulimi , ngeno i tshi khou sika mishumo na u nyanyula nyaluwo ya ikonomi , zwine zwa tendela u khwiniswa ha zwitandadi zwa vhutshilo na nḓala yo fhungudzwaho .
Nḓivho ya mutheo na kupfesesele kwa muhanga wa theo ya mulayo u langaho tshumelo ya nnyi na nnyi .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari ya ene muṋe .
Ndindakhombo ya Tshikolodo tsha Muṋetshedzi yo vhumbiwa nga tsireledzo ya PRI na ya CRI kha vhavhambadzelaseli vha Afrika Tshipembe vhane vha ṋetshedza zwikhala zwa u koloda kha vharengi vha thundu na tshumelo dza Afrika Tshipembe vha mashango a nnḓa .
3.47 Khumbelo ya tsedzuluso iyi na zwe zwa ḓiswa zwo ita uri madzangano o fhambanaho a ri humbudze nga zwithu zwi kwamaho vhuloi kana vhuloi vhu si havhuḓi vhu re hone kha tshitshavha tshahu .
Mafhungo a tsireledzo ya mulilo ndi a ndeme kha zwiṅwe zwipiḓa zwa nyendedzi .
Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Savei ya Mavu uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
6.4. Khabinethe i kha ḽithihi na Muphuresidennde Vho Zuma kha u fhirisela ndiliso kha vhathu vha Cuba nga murahu ha o lovha ha Muphuresidennde wa kale na ḽizhakanḓila ḽa mvutshelano Vho El Commandante Jefe Fidel Alejandro Castro Ruz , vhe vha kumedzela vhutshilo havho kha mbofholowo na u ḓiimisela vhone vhaṋe .
Zwenezwo vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u badela izwi .
Vhuendedzi ha Goloi ha Muvhuso hu na ndivho ya u shumisa tshumelo dza ndangulo na vhutevheleli hu u itela u khwinisa ndangulo ya mushinzhi wa zwiendedzi zwa muvhuso .
U vhambedza na u vhea zwithu nga zwigwada a ṱalutshedza kuvhetshele kwazwo , tsumbo : zwipuka zwi re na milenzhe miṋa . nyito ya u linga ha fomaḽa 1 u thetshelesa na u amba ( orala / kana nḓowenḓowe )
Nḓisedzo ya tshumelo dza mutakalo wa muhumbulo dza sekhithara ya muvhuso a dzi khou waniwa nga nḓila yo linganaho zwazwino nahone a hu na vhugudisi ho linganaho khathihi na thikhedzo i bvelaho phanḓa ya vhathusi vha re phanḓa u mona na sekhithara dzo fhambanaho dzine dza katela pfunzo , vhashumi , tsireledzo na vhutsireledzi , vhupileli , mutakalo , na ndondolo .
Mbuelo dzoṱhe dzi sa vhalei dzi fanela u ṱaluswa nga vhuḓalo .
Data i kuvhanganywa u bva kha mbekanyamushumo ya dzinnḓu ya miṅwaha ya sumbe ya ḓorobo khulwane na reithi ya u fhaṱwa ha dzinnḓu nga Bodo ya Vhalanguli ya Vhudzulo ha Vhathu kha miṅwaha yo fhiraho .
Vho Nkosi vha dzula kha muḓana wo dzheniswaho phaiphi dza maḓi saizwi hu si miḓi yoṱhe i re na maḓi a elelaho .
U swika mafheloni a 1970 Seymour yo vha i tshiṱiriki tsho bvelelaho kha zwa ndimo .
Vhuḓikumedzeli havho vhu sina vhunṋe , ho phulusa matshilo a vhathu vhanzhi nahone lushaka lwashu lwu tea u vha livhuwa zwinzhi .
Mugudi muṅwe na muṅwe kha ṋewe bugu ya A5 ine a ḓo i shumisa sa ṱhalusamaipfi ya vhuṋe .
U ita modele wa nyito dza ene muṋe kha vhupo hawe a tshi shumisa vumba / vumba ḽa u tambisa ; U tuṱuwedza nḓivho ya vhone vhaṋe , kushumisele kwone kwa zwishumiswa na dzhiela nzhele tshikhala tshine tsha shumiswa
Kha vha ḓadze fomo ya u ita khumbelo fomo C ya u vusuludza zwa u ḓiṅwalisa u itela uri vha vhe vho vusuludza rekhodo ya muṅwalisi nga vhuṱanzi ha uri vha kwamiwa hani .
Mveledziso ya sisiṱeme ya u lavhelesa zwo itwa uri zwi konadzee mathomoni nga kha ndambedzo ya masheleni i bvaho kha Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
" Dzirobotho " dzi nga shumiswa u sumbedzisa vhuḓifulufheli , vhudziki kana khwaḽithi ya maitele kana tshipiḓa tsha thandela .
U vhona uri hu na u fhindula havhuḓi kha mvelelo , tshigwada tsha matshilisano tsho vhea maṱo kha u thomiwa zwi teaho u thomiwa ngazwo zwi tevhelaho kha Motherwell :
Sa tsumbo , fhungo ḽa u funza nga nyambo mbili ḽi lemedza maḽekitshara na u pima zwibveledzwa zwa ṱhoḓisiso .
Kha vhunzhi ha zwikhoḓo zwashu , zwiṅwe ndi zwa uri GEMS ndi Tshikimu tsha Dzilafho tshine tsha khou hula ngauṱavhanyakhaḽaAfrikaTshipembenauvhetshelwa vhuimoni ha nṱha u ya nga ha tshumelo yayo .
Ri tea u dovha hafhu ra bvela phanḓa na u ambara maski ine ya thivha mulomo na ningo , u ṱamba kana u sanithaiza zwanḓa zwashu misi yoṱhe , u sia tshikhala tsho tsireledzeaho vhukati hashu na vhaṅwe vhathu khathihi na u vhona uri fhethu ho valeaho hu khou kona u dzhena muya wo eḓanaho nga u vula mafasiṱere .
Miṱangano iyi yo guma kha u bveledza muhanga wa u thusa tshumisano yashu ya u ṱuṱula ndavheleso yashu na u khwaṱhisa mvelele ya pfanelo dza vhuthu sentharani dzashu dza zwa ndulamiso .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
Atikili yo sumbedza uri zwipiḓa zwoṱhe zwi hone kha tshivhumbeo na kha zwi re ngomu .
U ṅwala : Nomborani mafhungo a re afho fhasi a tshi yanga u tevhekana ha zwiwo tshiṱorini .
( 2 ) Vhufaragwama ha lushaka , vhu tshi tendelana na Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha mafhungo arali hu tshi nga wanala uri hu na nzulele ya u sa fara tshelede nga nḓila yavhuḓi u ya sa zwe zwa tiswa zwone kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) .
Ndima 77 ya Mulayo wa Vhushaka ha Vhashumi , 1995 , i ṋea vhashumi pfanelo ya u shela mulenzhe kha mugalwabo u lwela u vheiwa phanḓa , na tsireledzo ya pfanelo dza u tsireledza miraḓo kha u pandelwa na maga a ndaṱiso .
Kha sekhithara ya vhudavhidzani ro sumbedzisa mbekanyamushumo dzashu na mvelaphanḓa kha :
Naho hu kha ḓi vha na khombo dzi no vhonala kha mbonalelo , zwishushaho zwa vilili zwi vhonala zwo fhira .
Tshiimiswa tshithihi nahone tshine tsha vha na tshomedzo dzo teaho tshi ḓo ṋetshedza thikhedzo nnzhi dzo teaho kha mabindu maṱuku u ya kha a vhukati khathihi na mabindu o ṱanganelaho .
ḓiresi ya fhethu na ya poswo dza tshiimiswa tsha ndondolo
Operation Phakisa ndi mashumele a vhuṱali na ṱhuṱhuwedzo ane a kona u pindula pulane dzo ṱanḓavhuwaho kha u vha mvelele dzi vhonalaho nga kha nḓisedzo ya vho ḓiimiselaho vha dovha vha shuma vhoṱhe .
Akhademi i nga dovha hafhu ya bveledza na u imisela ntha tshiimo tsha budo heli na maitele kwao , thanziela na kushumele , na Milayo ya Vhuḓifari ha Phurofeshinaḽa kha dzi akhitshuwari dzino khou shuma kha United States .
Ho sedzwa phetho iyi , a si zwa ndeme u shumana na maṅwe a mafhungo .
6.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha u shumisana na mazhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo u ṋetshedza vhutsireledzi na tsireledzo zwine zwa vha zwa ndeme kha mveledziso ya tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe .
Muvhuso wo kuvhanganya zwiko zwinzhi zwa idzi ndingedzo dza masia manzhi dzine dza khou thoma u vha na ṱhuṱhuwedzo .
Mbudziso : Naa tsheo dzo dzhiwaho nga komiti ya wadi dzi a vhofha Khoro ?
Musi Mbekanyamushmo dza u Thola Tshitshavha dzi kha ḓi bvisa mvelelo dzavhuḓi , Khabinethe i ita khuwelelo kha vhashumisani nayo uri vha ise phanḓa na u shumisana na muvhuso , u khwaṱhisa vhuḓidini ha u sika mishumo na u wana thandululo dza tshifhinga tshiṱuku na tshilapfu kha khaedu dza vhushaya mushumo .
Ro dzhia vhurangeli ha u ṋetshedza vhugudisi ha vhudavhidzani kha vhaminisiṱa , luṱa lwa u thoma lwo ṱanganedzwa zwavhuḓi , na vhaminisiṱa vho no thoma u shumisa dziṅwe dza thekhiniki kha u engedza ho khwiniswaho .
Mushumoitwa wa vhuṱumani na IDP wa u thoma ndi wa u wana , u ananya na u bula nga vhudodombedzi mvelelo dza ndeme dzo ḓisendekaho nga tshitshavha .
Tshivhangi tsha uri sisteme ya gese ya malaṱwa yo ṱhoṱhela tshoṱhe tshi a vhilaedza .
Mbadelo ya u swikelela ine ya tea u badelwa nga muiti wa khumbelo sa zwe zwa sumbedziswa kha mulayo wa vhu 7 ( 3 ) ndi zwi tevhelaho :
Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha ( Tshipiḓa E ) zwo dzudzanywa u ya nga vhuimo ho khwiniswaho ha tshelede na muhangarambo wone na ndededzo dzo bviswaho nga Gwama ḽa Lushaka .
Zwidodombedzwa zwoṱhe u bva kha maanḓalanga a nga nnḓa a u kuvhanganya zwidodombedzwa a zwi athu ṱanganedzwa .
Kha vha ṋekane nga khophi ya Ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe .
Yo vha itshi enda itshi lila na u kunguluwa .
U shandukisa iyi ikonomi ndi thandela ya tshifhinga tshilapfu i re na khaedu .
Muṋe wa fhethu u a ḓivha nungo na vhuṱudzeṱudze ha vhashumi nahone u a kona u vha vhekanya u ya nga vhukoni havho .
U itela ndivho iyi , sisiṱeme ya u ṱhireka moḓoro yo dzheniswa nahone mimoḓoro yoṱhe i khou vhewa iṱo nga kha sisiṱeme .
Vha tshi fhindula , vhapulani vho bveledza mimodele ya vhuendi vha ṱalutshedza zwidodombedzwa zwavho kha bodo dza u pulana na kha tshitshavha nga u angaredza .
Fhedzi , dzangano a ḽo , u swika zwino , ngo ḓidzhenisa kha u tikedza dzitshilikadzi na zwisiwana vhane vha wana phensheni .
Mulayotibe , wo bveledzwaho nga murahu ha vhukwamani ho fhelelaho na vhathu vha kwameaho vhoṱhe kha sekhithara ya u fuwa na u ṱavha zwimela na zwipuka zwa lwanzheni , u ṱoḓa u bveledza mveledziso ya u fuwa na u ṱavha zwimela na zwipuka zwa lwanzheni kha ikonomi ya malwanzhe .
Naa vhatshimbidzi vho gudiswa na u vha na vhukoni ?
Izwi zwi nga dovha hafhu u livhisa kha uri zwo mela zwi sa ime zwavhuḓi , kanzhi-sa kha zwimela i songo khwaṱhaho i balelwa tshoṱhe u imela u ṱhaselwa nga zwitumbudzi .
Fureme ya ḽogo i vhonala nga hei nḓila
Mutengo wa Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo u kholu lavhelelwa u gonya musi Muhasho u tshi khou ṋaṋa u ḓitika nga sisiṱeme dza IT .
Thikhedzo ya vhuvhili na ya vhuraru zwi shuma nga tshifhinga tsha awara dza mushumo .
Kha ri vhale Thabo o vha a tshi pfana na u vhidza maṱo a vhathu .
U shumiswa ha Mbekanyamushumo yo Engedzwaho ya Mishumo ya Lushaka
12.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya fushea kha ḽa uri vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha re ngei Mozambique vho ṋetshedzwa thuso ya vhuswaledzi nga kha Senthara ya Ndaela ya Vhuswaledzi ya Muhasho wa Vhushaka ha Dzitshaka na Tshumisano ine ya shuma awara dza 24 .
Arali khumbelo i songo tshimbila zwavhuḓi , mulanga dzingu u ḓo i humisela kha vhone hu sa athu fhela maḓuvha a 14 .
Zwiṱalusi zwa lushaka luṅwe na luṅwe lwa maṅwalwa ane na takalelesa u a vhala ndi zwifhio ?
Ri ita khuwelelo kha vhathu uri vha tevhedzele maga a tsireledzo .
Komiti ya wadi yo ṱangana luvhili nga ḽa 15 Fulwana na ḽa 2o Ṱhangule hu na miraḓo ya 3-4 ye ya vha hone .
Zwenezwo mbuelo idzo dzi a engedzedzwa nga nḓila ino fhira ye mishumo ya murahu ya kundelwa .
a tshi khou sumbedza kutshilele kune a ku langulei nga vhabebi kana ane a mulondola
Muhumbulo , ndeme , milayo na maitele a Mabindunyanḓano
komiti dza wadi dzi hone sa tshiendedzi tsha mutheo kha u dzhenela ha tshitshavha kha mafhungo a masipala
Hu tshi itelwa ndivho dza phara ṱhukhu iyi zwi tevhelaho zwi ḓo shuma :
Musi khumbelo yo no tendeliwa , vha ḓo ṋetshedzwa ṱhanziela ya u ṅwalisa kana u ṅwalisa nga nyimele kana u vusuludzwa ha u ṅwalisa .
Zwa u shandukisa tshelede - Sisiṱeme i shumiswaho u shandukisa tshelede u bva kha iṅwe .
Zwo lavhelelwa uri , nga nnḓa ha u thusa vhashumisi , hezwi zwi ḓo ḓi thusa na kha u fhungudza tshikolodo .
Hu na u ḓisendeka nga vhukoni , tshumelo hei i dovha ya ṋetshedzwa kha miṅwe mihasho ya Muvhuso .
4 . Vhuimo ha Khabinethe kha Mafhungo a zwino
Zwi a , zwenezwo , ṱanganedzwa uri nomboro dzo ṋetshedzwaho dzi nga ḓisa u anganyela ho fhiraho , ho sedzwa uri i nga katela elementhe dzi si dza u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
arali vha siho kha mbingano , hu tea u vha na afidavithi ine ya amba zwauri a vha ho kha mbingano
( 2 ) Tsheo yo tou ṅwalwaho ya Muphuresidennde i tea u sainiwa hafhu nga muṅwe Muraḓo wa Khabinethe arali tsheo iyo i tshi kwama mushumo wo ṋewaho uyo Muraḓo wa Khabinethe .
U sedzwa hafhu ho ḓitika nga ngona dzi pfadzaho dzo tewaho u sedzuluswa nga tshitshavha na phalamennde .
Nga 2030 , vhathu vhane vha dzula Afurika Tshipembe vha ḓo pfa vho tsireledzea nahone vha sa ofhi vhugevhenga .
( b ) u tendela mugaganyagwama wa tshifhinganyana kana maga a u gonyisa mbuelo u ṋekedza u bvela phanḓa ha u shuma ha masipala .
Madzulo a vhathu o ṱanganelanaho a katela u bviswa ha mavu o dzulaho fhethu havhuḓi , u ṋetshedza ha maṅwalo a vhune nga tshifhinga na u tevhedzwa ha thandela dza ndeme dzine dza wanala vhuponi vhune havha na zwiito zwa ikonomi .
Nyimele dzi konḓaho dza ḽifhasi na dza fhano hayani dzi tea uri kombetshedza uri ri engedze vhuḓidini hashu kavhili , ri tshi khou shumisana na sekithara dzoṱhe .
Kha mepe waṋu wa mihumbulo ṱalutshedzani uri itshi tshipuka tshi davhidzana hani na zwinṅwe : miungo ine tsha ita .
U lavhelesa zwavhuḓi tshifanyiso na u amba nga ha zwino elana na zwe wa vhuya wa ṱangana nazwo . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga ha luambo .
U hudzwa uhu hu ḓo konisa BMW u bveledza na u vhambadzelaseli murafho muswa wa mimoḓoro ya X3 .
Vunḓu ḽashu ḽi khou ṱangana na khaedu nnzhi musi muthu a tshi humbula muṋetshedzi muhulwanesa wa fulufulu , ine ya vha , Eskom .
Ndayo dzo dodombedzwaho dzo vhea fhasi maitele na matshimbidzelwe a re khagala a tsheo iṅwe na iṅwe ya ndeme , nahone zwi zwa vhukuma u itela vhunzhi ha dzi si dza ndeme .
Mvelelo dza mutakalo dzi si dzavhuḓi u fana na buthanyo ya klorini ndi yone masiandaitwa o andesaho .
I dovha ya katela magemo a ndeme a Puḽane ya Kushumele ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo , Nḓila Ntswa ya Nyaluwo na Puḽane ya Themamveledziso .
( b ) kha sia ḽa zwa muvhuso zwa vunḓu maanḓa a zwanḓani zwa vhusimamilayo ha vunḓu sa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 104 ; na
U bula ndavhelelo na ṱhoḓea
Mbekanyamitele yashu ya zwa vhurereli kha pfunzo , zwenezwo , yo sikelwa u tikedza vhuthihi hu si na u fana na phambano hu si na u fhandekana .
U edzisela u sudzuluwa , mutevhetsindo na phetheni dza u sudzuluwa dzi no nga u tevhedza murangaphanḓa , u tshimbila , u fhufha nzambo na u vhanda zwanḓa
Arali dzina ḽa mbambadzo ḽa tshifhaṱo tsha tshitshavha ḽa shanduka , mufari wa ṱhanziela ya u khwaṱhelela u tea u vhona uri tshanduko i a ḓiswa kha vha Tshumelo nga u ṱavhanya nga u tou ṅwala .
Hu dzhielwe nṱha vhorakhonṱhiraka na mabindu apo .
Vhuḓikumedzeli ha u vhona ndeme ya mveledziso ya iwe muṋe na vhaṅwe .
3.1 . Khabinethe yo livhisa ndiliso dzayo kha vha miṱa yoṱhe khathihi na khonani dza vhafumakadzi vhe vha vhulawa lwa tshiṱuhu zwenezwino .
Tshumelo dzo ḓisendekaho nga tshitshavha dzi a konadzea na uri dzi nga ṱuṱuwedzwa
U sikwa ha zwikhala zwa mimbete miswa zwo ḓitika nga thandela dza u fhaṱa zwishumiswa zwa ndulamiso .
U lugisa khumbelo na u langa ridzhisiṱara ya u kumedzela u itela khethekanyo ṱhukhu .
Tshikolodo tsha tshitavha na thagethe dzi elanaho dzi re kha mbekanyamushumo dza tshikwama zwi tea u tenda u shanduka lune zwa tendela mashango a Afrika u swikelela mimaraga ya tshikolodo tsha mbambadzo nga nḓila yo ṱalifhaho .
9 . Nḓivhadzo kha vhurangeli ha u wana dziḓiresi na mushumo wa dziḓiresi
U khwaṱhisedza pfananyo na mihasho ya muvhuso u itela khumbelo dza themendelo dza tshumiso ya maḓi .
Sa tshipiḓa tsha ndingedzo dza u engedza vhubindudzi , na u ṱuṱuwedza u katela huhulwane na u sika zwikhala zwiṅwe zwinzhi , hu si kale ndi ḓo saina Mulayotibe wa Khwiniso wa Muṱaṱisano wa vha mulayo .
Tshathi dza luvhondoni dza foniki dza Tshivenḓa .
Ndi musi yo no rwa iri ya malo vhusiku ho no vhana swiswi .
U farwa ha ayo magungwa zwi sumbedza u futulela hashu sa shango u tsireledza mikano yashu na fhethu ha ikonomi ho khetheaho .
U bvisela khagala kha vhathu vha vhuraru
U bveledzwa hafhu ha ṱhanziela nga murahu ha minwedzi ya rathi a huna mbadelo .
U itela u vhona mbadelo dzine dza tea u badelwa u itela nḓisedzo ya tshumelo nṋa khulwane , masipala u ḓo topola mbadelo dzoṱhe dza tshumelo dza zwithu zwo itwaho , hu tshi katelwa zwi tevhelaho :
U sinisa nga mufhiso hu dovha hafhu ya isa kha mveledziso ya mbumbano dza haiḓrodzheni na khaboni dzi songo ṋwelaho .
I dovha ya sumbedza nḓila dza u ḓivhadza tshitshavha nga ha tshiimo tsha masheleni a masipala .
Vho dovha vha gungula nga ha uri nga huṅwe vharengi vhane vha ḓa u renga aḽikhoholo vha vha vho no kambiwa nahone kanzhi ndi vhone vha vhangaho dzinndwa dzine dza bvelela .
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku , therisano dza muvhigo wa puḽenari
Mulayotibe u khwinisa u Mulayo wa u Engedzwa ha Vhutsireledzi ha Madzulo , wa 1997 ( Mulayo 62 wa 1997 ) u itela u khwaṱhisa , u bvisela khagala na u tsireledza pfanelo dza vho dzulaho afho .
Kha vha vha ṋee khumbudzo na uri ṱhaṅwe u vha vhetshela mikano fhedzi vha vha tendele vha dzhie nyito yavho vhone vhane .
Khumbelo ya uri tshelede ya ndambedzo ya tshitshav
U ola tshifanyiso wa ṅwala khephusheni .
Ndavhelelo ya ya nyaluwo maraga wa IT i nga vha nṱhesa arali ho vha hu si nga zwiṅwe zwiitisi zwine zwa i fareledza , zwi tshi katela u sa ṱoḓa u badela ha vharengi , kushumisele kwa masheleni ku re fhasi kwa sekithara ya muvhuso , nyaluwo ya maraga , na khamphani khulwane dzi rengaho thwii u bva kha vhabveledzi vha zwishumisa .
U thusa vhatshimbidzi kha u dzudzanya miṱangano ya thangela u pulana ;
u tevhela maitele maṅwe na maṅwe e a randelwa nga SARS a u bvisa kana u phumula mafhungo ; na
Kha vha ṱalutshedzele masia aya a khamphasi kha nyimele ya mimapa na dzipulane zwo teaho :
U shandukisa sisiṱeme ya u pulana u tandulula vhuḓifhinduleli ho khethekanywaho ha u pulana kha muvhuso wa lushaka , u pulana vhukati ha mivhuso hu songo dzudzanywaho zwavhuḓi , u sa vha hone ha vhushaka kha mikano ya masipala na zwikhukhulisi zwa puḽane dza mveledziso dzo ṱanganyiswaho .
Muṋe wa tshikwekwete u ḓo tea u badelela ndingo .
Kha nyimele dzi ngaho idzi , vha ḓo fanela u ṅwalela Minisṱa vha humbela uri thendelano ya u kovhekana mbuelo i khwiniswe .
Saithi dzi tea u nangiwa zwihulwane u itela u swikelelea zwavhuḓi kha fhethu ha muelelo u ya nga ha vhane vha nga vha vhashumisi .
Maga o khwaṱhaho e ra a dzhia u fhelisa u thubiwa ha zwiimiswa zwa muvhuso na u lwa na zwiito zwa vhugevhenga , hu tshi katela maga a u khwaṱhisa Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka ( NPA ) , Yunithi ya Ṱhoḓisiso ya Tshipentshela ( SIU ) , Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) na Tsireledzo ya Muvhuso , zwi khou swikelela mvelelo dza vhuṱhogwa .
Arali fomo i sa vha tendeli u ṱalutshedza mbilaelo yavho nga vhuḓalo , vha shumise ḽiṅwe bammbiri ḽine vha ḓo ḽi nambatedza kha fomo ya mbilaelo .
Roṱhe nga sisiteme dza khwaṱhisedzo ya khwaḽithi i ṱanganedzwaho i fanaho , nzudzanyo dzenedzo dzi vhoniwa sa u tshimbidza tswikelelo ya matshudeni kha makete ya mishumo ya Yuropa na u engedza pfano na u vha kha vhuimo hu ṱaṱisanaho na ha pfunzo ya nṱha ya Yuropa .
Muvhuso u na ndivho ya u wana zwikhala zwa u alusa ikonomi zwine zwa ḓo sika mishumo ya khwiṋe .
Minista wa Gwama wa Afrika Tshipembe vho ṱahisa ndivho ya u vhona uri u vhulunga hu a itea .
Tshipiḓa tshine tsha konḓesa nahone tshine tsha ṱoḓesa tshifhinga tsha muṱangano ndi u dzudzanya .
U vhala tshiṱori Therisano nga vhaanewa , fhethuvhupo na puloto .
Pfananyo ya tshumelo dza Ndangulo ya Masheleni u ya kha Ofisi ya Mulangavundu , zwi re Nzudzanyo da Mugaganyagwama , Ndangulo ya Zwibviswa na Tshumelo dza Ndangulo ya Mutevhe wa Nḓisedzo .
U vhala a tshi vho tou elela na mutsindo e nawo .
U ya nga kuhumbulele kwavho , thaidzo idzi dzi nga kundiwa hani nga kha nyito ?
Phara dza vhukati : Ifhani muvhali zwidodombedzwa zwo fhelelaho .
Ezwi zwi humbudza uri CPI i tevhela musudzuluwo wa PPI .
Masipala yapo yo fhambana nahone i fanela u vha na vhuṱali ha u wana thandululo dza dzithaidzo dzayo dzine i nga ṱangana nadzo zwitshavhani dzayo .
( b ) Maanḓa na mishumo i itwaho nga masipala muṅwe na muṅwe .
Mutevhe une miraḓo ya phanele ya ḓo vhudzisa mbudziso ngawo i vha yo tiwa mathomoni .
Zwiitwa izwi zwi katela izwo zwine zwa vha zwinzhi kana masia a sia ndeme kha u tshila - u renga , u lindela muthu , u ita zwiṅwe nyana na zwiṅwe vho .
Tshiṱirathedzhi tsha LED tsho sedzuluswa fhedzi tsha sa ṱanganedzwe .
Tsenguluso kha u swifhadzwa dzina : muvhigo uyu wo sedza kha khonadzeo dza u swifhadzwa dzina ha vhathu kana vho radzithendara vho wanalaho vha songo ḓifara zwavhuḓi .
U fhaṱa ho no thoma nahone mvelaphanḓa i khou itwa kha vhunzhi ha idzi thandela .
Tshiteṅwa tshithihi tsha mveledziso ya ndeme kha fulufulu ḽi vusuludzeaho ḽi sa nyeṱhi hu ḓo vha mveledziso ya thekhinoḽodzhi yo sedzaho kha u fhungudza mitengo na u engedza vhukoni .
U shumiswa ha mbekanyamaitele ya zwa malaṱwa kha ḽa Netherlands zwo phaḓaladzwa .
Ezwi zwi katela vhushai , u khethulula kha zwa matshilisano , vhuḓifari ho bvaho nnḓa ha tshanḓa , vhugevhenga na khakhathi .
Tshivhumbeo tsha tsinde
Kha dziṅwe nyimele hu re a wadi khulwane dzi katelaho vhupo vhuhulwane kana vhathuvhanzhi , komiti ṱhukhu dzo itwa ho sedzwa phothifolio .
Kha vha vhe na vhuṱanzi uri mafhungo avho a zwa muthelo a ngonani musi vha saathu u ita khumbelo ya ndaela ya muthelo .
Khavha ṋetshedze vhubvo ha mafhungo o kovhelwaho a dzidona malugana na kushumele kwa ndangulo ya masheleni a tshitshavha nga u angaredza kha shango .
Hu tshi engedzwa kha zwezwo , ri ṱuṱuwedza mabindu o no bvelelaho uri a tikedze mveledziso ya mabindu a nḓowetshumo ya vharema .
Tshivhalo tshihulwane tsha thandela tsho tshenzhela vhunzhi ha thaidzo dzo vhangwaho murahu ha musi thandela dzi tshi thivhelwa hu tshi nga vha nga kha uri dzi sa thome kana u thivhela thandela uri dzi si fhedzwe .
Tshumelo dza ṱhanganyo ya zwitsireledzi dzi ḓo lingana na zwi re afho nṱha , nga nnḓani ha musi tshivalo tshi no bvisea tsha vha tsho fhiwa .
Kha vha ṋee tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe minete i si mingana ya u rekhoda madzina a ' Vhatshimbidzi ' na madzina a vhashelamulenzhe vhane vhavha miraḓo ya tshitshavha .
Ambani ngauri ri nga vha thusa nga nḓilaḓe .
A hu na maṅwalo a thandela ane a ḓo ṋetshedzwa nahone a hu na u ṱhanziela dza u ṱola fhethu ha muṱangano dzine dza ḓo ṋetshedzwa kha muṱangano wa u nyeṱulela thangela thandela .
7 . ṰHALUTSHEDZO YA KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE DZA DZULA DZI DZA U WANALA U ITELA MUSI DZI TSHI INGAMELWA U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) YA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA U SWIKELELA MAFHUNGO WA , 2000
Nga tshifhinga tsha fulo ḽa khetho ṅwaha wo fhelaho vhathu vho kuvhanganywa na ndavhelelo dzo itwa .
Vha dzhiele nzhele uri naho u vhulaha zwitzhili zwi tshi amba u fhela tshoṱhe ha makhurooganizimu dziṅwe na dziṅwe , ṱhalutshedzo i tendela u vha hone ha tshivhalo tshiṱuku tsha makhurooganizimu .
VHA NA PFANELO DZA URI HAI
Mutsila u tea u dzhia vhuḓifhinduleli ho engedzwaho kha vhathu vhawe na muombano .
Iṅwe ya nḓila dzi re hone dza u langa muvoni ndi sisiṱeme ya ndingo dza mutakalo .
Komiti ya Wadi i nga thola muṅwaleli na muthusa-muṅwaleli u bva kha miraḓo yayo , kana masipala kana mukhantselara a nga thola muṅwaleli .
Tsumbo : Ndalamo o takala sa ṱhambelamaḓi , ngauri o phasa .
Hezwi zwi katelwa vhupo ha zwitshavha zwinzhi zwe zwavha zwo pfuluswa nga ṅwambo wa zwiitisi zwo fhambanaho uya kha vhudzulo ha tshifhinganyana na vhune ha khou bveledziswa uya phanda .
Ndi zwifhio zwi no khou vhanga vhuaḓa kamarani iyi ?
Vhaṱaleli vha mitambo ya bola ya milenzhe vha dzhiiwa sa vhathu vhane vha bva kha zwigwada zwa vhathu vhane vha hola masheleni a fhasi , ngauralo a vha koni u renga thikhithi hu tshe na tshifhinga phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma .
Ndi vhiḓifhinduleli havho sa murenga nnḓa u vhala vha dovha vha tevhedza maitele a tshimbilelanaho na ṱhoḓea dza phemithi ya zwa u renga zwa zwifuwo .
Muya u ṱuṱuwedzaho thendelano iyi wo vha u wa uri musi dziṅwe nyito dzo vha dzi tou vha dzi si ho mulayoni lwa tshiofisi , fhedzi dzo vha zwi tshi tou vha dzi sikwa dzo nahone dzi sa imelelei .
Sa tsumbo , ḓidzheniseni kha zwithu zwihulwane , u tou fana na mushumo une wa u shuma u sa shumeli malamba .
u khwaṱhisa Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho ye , nga u fhira hayo zwe zwa vha zwo anganywa , yo sumbedzisa uri i nga kona u dzhia vhathu vhanzhi : hedzwi zwi ḓo katela u dzhiwa ha vhaswa vhanzhi kha mbekanyamushumo u itela ndondolo ya tshomedzo dza tshitshavha , u engedza tshivhalo tsha vhana vha ṅwaliswaho kha Early Childhood Development uri tshi fhire 600 000 nga u vha hone ha kiḽasirumu dza 1 000 ntswa dzine dza ḓo vha na vhadededzi vha 3 500 vho gudiswaho , na u engedza tshivhalo tsha zwixele .
Maga a re kha nḓila iyi o no vhaho tshipiḓa tsha mishumoitwa ya u pulanela CBP na IDP ha ngo tea u dovha a tevhelwa nahone o khwaṱhisedzwa nga muvhala .
Ndi thaidzo dzifhio dzine na vhona u nga avha vhana vha nadzo vhutshiloni ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ?
U pfukisela dzo ṱanganedzwa ha tevhela zwibviswa nga maitele anea mathihi na u ḓivhadzwa nga zwiṱaluli zwi fanaho zwa mbekanyamaitele .
U langa zwikolodo .
Thendelano ya Thengiso
Tshaini iyi ya musuku yo vha i tshi lemela vhukuma lwe zwanḓa zwavho zwa vho thoma u neta .
Mbekanyamaitele dzo sikaho nyimele dzine khadzo vhorabulasi na vhaṅwe vha nanga u dzhenelela kha zwa maḓaka u itela mbuelo dza zwa masheleni vha nga wana , dzo fhedzisela dzo bvelela .
Ni kone u ola tshifanyiso tsha hone kha fureme .
Tshipikwa ndi u ṱuṱuwedza nḓisedzo ya vhashumi , u fhira u ṱuṱuwedza ṱhoḓea ya vhashumi .
Mulayo uyu u ita mbetshelwa ya mavhusele a vhupo a muṱanganelwa nga u sika milayo na matshimbidzele a u dzhia tsheo kha mafhungo ane a kwama vhupo .
Nga u engedzedza zwiko kha ikonomi dzapo nga mbekanyamushumo dza tsireledzo ya zwamatshilisano dzo dzudzanywaho zwavhuḓi zwi nga ḓisa nyanḓano ya vhashumi zwi tshi vhambedzwa na tshivhalo tsha vhathu .
5.1 ṰHALUTSHEDZO YA MADZINA A REKHODO DZINE DPSA YA VHA NA REKHODO DZAO NA KHETHEKANYO DZA REKHODO KHA THERO IṄWE NA IṄWE
Vhuḓifhinduleli vhu shumaho kha na vhulavhelesi kha kushumisele kwa zwiko zwa tshitshavha nga Vhusimamilayo na zwiṅwe zwiṱirakhitsha kha ḽevele ya masipala zwi a tikedzwa .
Zwino , khunyeledzo idzo dzi khou tou ita zwenezwo , nahone ri hanedzana na khunyeledzo dzenedzo .
U shumiswa huṅwe na huṅwe ha zwi re ngomu kana tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha webusaithi , hu tshi katelwa u shumiswa ha zwi re ngomu zwo ḓiswaho nga vhashumisi , zwi tea u dzhielwa nṱha zwi khagala uri webusaithi iyi ndi tshiko tshazwo .
Tshutshedzo iyi kanzhi i bva kha muthu ane vhana vhashu kanzhi vha a mufulufhela - muraḓo wa muṱa wa havho .
U leludza mveledziso ya zwikili nga vhugudisi ha tekeniki na ha zwiimiswa .
Tswikelelo ya nṱha na luboḓa lwa mveledziso zwi ṋetshedza tswikelelo yapo , vhupo ha nyaluwo yapo na tswikelelo kha zwitshavha zwa vhathu nga vhone vhaṋe .
Ri khou kona u swikela zwinzhi nga u kundelwa hashu u fhira nga mvelaphanḓa dzashu .
Vhuaḓa ndi thaidzo ya lushaka ine i tea u lwiwa nayo nga u tou i thathedza roṱhe sa izwi zwi tshi lindedza mveledziso ya matshilisano a ikonomi khathihi na u engedza vhushai nga u khelusa tshomedzo kule na hune dza khou ṱoḓeesa hone .
Sekithara ya mabindu , zwiimiswa zwi si zwa muvhuso na zwiimiswa zwa muvhuso zwo ḓiimisaho zwi tshipiḓa tsha vhutshinyi vhunzhi ha muvhuso .
U nangiwa ha sisiṱeme kanzhi zwi elana na lushaka na saithi na u topolwa nga khonadzeo ya vhubindudzi .
Ndivho khulwane ndi ya thengiso ya zwipuka zwi tshi ya kha vhaṋe vha ndaka vha zwino na vhaswa kathihi na u bviswa ha dziṅwe phukha u itela zwa ndondolo ya mupo na zwipuka .
Kha ḽeneḽo fhungo , mashango oṱhe o tenda u ṱuṱuwedza vhukwamani ha vhathu kha vhathu nga kha vhutsila , mvelele , zwa saintsi na mbekanyamushumo dza mutshintshano dza pfunzo , hu tshi katelwa na vhuendelamashango .
Tshikwama tshi bindudzwa kha ndaka ya fhano hayani fhedzi na u sa ṱanea thwii kha vhuḓivhusi .
Nga kha u shumisana na vhaimeleli vha vhashumi na sekithara ya migodini , muvhuso una ndivho ya u thoma u sisiteme ya vhuṱoli na vhulavhelesi ine ya ḓo ṋea dzikhamphani dzi re na tsireledzo yavhuḓi na u tevhela milayo ya ndiliso magavhelo .
Kha vha vha vhulunge dzina ḽa khamphani nga ḓadza Khumbelo ya u Vhulunga Dzina , Fomo ya Fomo CoR 9.1.
Ri amba izwi ri tshi pfesesa uri musi mushumo u muhulu ngaurali , mugaganyagwama wo fhimiwa .
Maanḓalanga a khaṱhululo ha ngo fhundula hu tendwa uri vha khou hana
Zwi kha ḓi vha tshipikwa tshashu u vha na thikedzo ya fhasisa kha avho vhane vha na ṱhoḓea khulwane .
Phimo ya thengophikhisano iyi i ḓo katela u shumisea , ndi hune thengophikhisano dza ḓo pimiwa hu tshi tevhedzwa milayo ya phimo dze dza bulwa kha ḽiṅwalo ḽa thenda .
Tsedzuluso ya tshivhumbeo tsha dzangano ye ya laedzwa hu tshi shumiswa maitele a u pulana ha tshiṱirathedzhi i kati .
Fhedziha , DBE a i khou vhudza vhathu uri vha tea u ita mini u itela u swikelela ndivho idzi .
U saukanya uhu hu itelwa u ṋetshedza ngafhadzo ya mavundu ane a nga kwamea nga maanḓa nga zwiwo zwa ikonomi ya ḽifhasi .
Nga ṅwambo wa u sa dzhiela zwithu nṱha na u sa kona u pfesesa , maanḓalanga a vhorakoḽoni o itelwa u fhelisa maitele kana lutendo luṅwe na luṅwe lwu kwamaho zwa vhuloi / vhutenda-tenda .
Afrika Tshipembe na ḽone ḽi khou vuwa , fhedzi nga u ongolowa .
Khabinethe i khwaṱhisedza u ḓiṋetshedzela ha Afurika Tshipembe u bvela phanḓa u shumisana na Muvhuso wa Lesotho u isa phanḓa u khwaṱhisa vhushaka vhu re hone nga u sedzesa kha u khwaṱhisa ikonomi na nyanḓano ya matshilisano ine ya ḓo swikisa kha u khwinifhadza matshilo a vhathu .
Ni vhe na vhuhwavho na u vhavhalela .
Hei ndi thendelano ya sekithara ya ndemesa ya tshanduko yo no swikelelwaho u swika zwino na muvhuso , na uri i nga thusa kha u vhona uri bono ḽa Muvhuso ḽa tshanduko ya ikonomi nga vhuhali ḽi khou bvelela .
Kushumisele kwa u ela hu no khou itea nga khathihi hu nga vha ha ndeme vhukuma , sa i zwi vhu tshi ṋea vhashumi tshikhala tsha u khakhulula mvelelo dzi si dzavhuḓi dziṅwe na dziṅwe musi mulwadze a tshi kha ḓi vha nga fhasi ha ndondolo .
Vho malanaho vha tea u vha vhe na miṅwaha i fhiraho 18 .
( c ) ya u vha na mushumeli o tholelwaho mufariwa nga muvhuso nahone hu tshi khou badela muvhuso , u itela arali hu tshi nga vha na khaṱhulo i si kwayo , na u ḓivhadzwa nga ha hei pfanelo nga u ṱavhanya ;
Khaedu dzi kwamaho lutendo lwa vhuloi kana maitele a vhuloi , sa zwe zwa ṱanganwa nazwo nga zwitshavha kale , dzi kha ḓi ṱanganiwa nadzo na zwino kha ḽa Afrika Tshipembe .
1.3 . Vhugevhenga ho raliho na zwiito zwo bvaho nnḓa ha nḓila zwi katela zwiito zwa u ta mitengo yo kalulaho , u khakhisa na u khelusa nḓisedzo dza zwiḽiwa zwo dzudzanyelwa u kovhelwa vhashai , na zwiito zwa vhufhura zwi kwamaho masheleni o livhiswaho kha u fhungudza vhuleme ya vhashumi na mabindu o kwameaho nga u valwa ha mishumo ya zwa ikonomi nga tshifhinga tsha nyiledza u bva mahayani .
Nyimele yo shandukaho i ṋea tshikhala tsha u guda nga nḓila ine izwi zwa livhanywa nazwo zwi langulwa nga nyimele .
u vhona uri zwidulo zwo lugiswa u itela muṱangano , zwihulu hu tshi itelwa vhaaluwa ;
Fhano Afrika Tshipembe , tshumelo ya ndeme ya vhadzulapo zwiḽa kale yo vha i tshi tshimbidzwa nga fhasi ha tshivhumbeo tshi kalulaho tsha modele wa ndaulo .
Nga mbekanyamaitele iyi , muvhuso wo sedza zwine wa nga ita , izwo ndi , u renga tshiṱoko wa tshi vhetshela mihasho ya muvhuso .
U swikela mvelelo zwi bva kha nungo u shumisana dza vhakwameaho vhoṱhe na masia a muvhuso .
Nḓivho ndi ya ndeme
Vhathu , vhashumi vho vhofhololwa u bva kha mihwalo ye ya vha yo hweswa khavho .
10 Arali vha songo fushea nga phindulo , vha nga ṅwalela Khomishini ya Madzhisiṱaraṱa arali mbilaelo yavho itshi kwama khothe ya madzhisiṱaraṱa kana Khomishini ya Tshumelo ya Dzikhothe arali mbilaelo itshi kwama khothe khulwane .
Rakhonṱhiraka u ḓo londa na u londota zwiimiswa zwa vha kha tshiimo tsho kunaho na u vha na mutakalo nga tshifhanga tsha khonṱhiraka , nahone musi o no fhedza u shuma u tea u zwi bvisa kha vhupo .
4.4 Arali vha muvhilaeli kha mulandu wa khakhathi dza muṱani , na musi mapholisa a tshi vhona u nga vha nga pfiswa vhuṱungu zwi tshi itiswa nga uri vho pfuka ndaela ya tsireledzo ya muthu ane a khou aphiḽa -
Risipi Zwine nda ḓo shumisa
Muvhuso wa Afrika Tshipembe wo ṱanganedza ṱhoḓea ya u lugisela na u fhungudza khovhakhombo ya tshinyalelo nahone wo ita mbetshelwa ya maga aneo nga kha madavhi mararu a muvhuso a tshi khou shumisana na sekhithara ya phuraivethe na tshitshavha tsha vhadzulapo .
1.1 . Afrika Tshipembe ḽi humbula Ṅwedzi wa Vhafumakadzi nga Ṱhangule , sa tshihumbudzo tsha vhafumakadzi vha fhiraho 20 000 vhe vha matsha vha ya Union Buildings nga ḽa 09 Ṱhangule 1956 vha tshi khou gwalabela vha tshi lwisana na milayo yo engedzwaho kha vhafumakadzi .
U kuvhanganya na u ṋetshedza zwitatisiṱika zwa ṅwedzi nga ṅwedzi .
Honeha , mabambiri a vhukuma oṱhe o shumiswaho kha vhupfumbudzi o sedzuluswa .
Zwenezwo a si mulayo uyu kana miṅwe iḽa miṋa ine ya nga ima i yoṱhe .
Mafhungo a mavu ndi a ndeme kha mveledziso dzoṱhe dza mavu kha shango .
Mbekanyamushumo dza kupfesesele kwa nnyi na nnyi dzo sedzuluswa , nga mashango manzhi , nga maanḓa nṋe ndo guda zwa Amerika na zwa Biritishi , ri nga zwi khwiṋisa .
Nga maanḓa , luambo lwo vha lwo serekana na u kanganyisa ( hu tshi katelwa na u shumiswa na kuambele ku si na mushumo ) .
Kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe tshipikwa tshihulwane ndi u fhaṱa vhudzulo hune ha fhungudza dzema ḽa u shumisesa zwiendedzi na uri hu vhe fhethu hu no vhulunga tshumiso ya fulufulu .
Milayo na Vhuḓifhinduleli ha Komiti dza Wadi
Hedzi khwiniso dzine dza ḓo ri swikisa kule ngaurali , dzi ḓo ita uri hu vhe na maraga wavhuḓi wa vhubveledzi ha muḓagasi khathihi na u thomiwa ha khamphani ya muvhuso yo ḓiimisaho nga yoṱhe ya u ṋetshedza muḓagasi .
Vhuṱambo uhu vhu ṱanganyaho , u pembelela ha ṅwaha huhulu ha vhutsila kha dzhango ḽa Afrika , zwi shela mulenzhe kha u swikelela Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ine ya tikedza uri " vhutsila na mvelele zwi vula zwikhala zwa ndeme zwa khanedzano nga ha hune tshitshavha tsha khou ḓiwana tshi hone na hune tsha khou ya " .
Kha vha vhale zwoṱhe nga ha u ḓisa mbilo kha tshikimu kha siaṱari 20 .
Sa tsumbo , i ombedzela ṱhoḓea ya u engedza magudedzi a FET phanḓa ha musi hu tshi khwiniswa vhukoni nga u ṱavhanya .
1.1 . Ṅwedzi wa Mbofholowo kha uno ṅwaha u khou pembelelwa nga fhasi ha ṱhoho ine ya ri : " Ṅwaha wa Vho Charlotte Maxeke : Zwine Mbofholowo ya Amba zwone nga fhasi ha tshiwo tsha COVID-19 " .
u khwinifhadzwa ha mbekanyamushumo dzashu dzi sedzanaho na pfunzo na vhugudisi
Sa izwo u wa ha ikonomi ya ḽifhasi i tshi khou thoma , izwo na riṋe zwi a ri kwama ngauri nga nṱhani ha nḓila ya kuṱundela kwashu kwa thundu .
Ndi ngazwo o dzhena khakhathini .
Mushumo uyu u ḓo ya phanḓa na uri muvhuso u khou sedza kha ndaela ya SANDF maelana na Tsedzuluso ya Vhupileli yo khunyeledzwaho zwenezwino .
Yo rumela vhathu vha fumimalo nga u angaredza vhe vhuḓifhinduleli havho ha vha u vhona uri hu khou vha tsireledzo luvhanḓeni , thaneleni , kha phera dza u ambarela khadzo na kha bara dzoṱhe .
Jazz na blues zwa tshikolobulasi , nga maanḓa muzika wa kwela ya miṅwaha ya vho fuiṋa na vho fuṱhanu , i khou ṱalutshedzwa hafhu , ngeno hu na uri shango ḽi na maitele o pfumaho ya muzika wa khwaere na vhaimbi vha pop na rock vho ḓi itela madzina kha dzitshaka .
Vhulondoti uhu hu ṱoḓa nungo nahone hu a ḓuresa , vhafumakadzi ndi vhone vha no fa nga mushumo wa u fhaṱa .
Vhaṅwe vho khanikhala .
Themendelo dzo itwaho nga mueletshedzi malugana na maitele na ndango ya bindu dzo shumiwa , akhaunthu dza u fhedzisa dzo dzudzanywa nahone Axennḓe wa Muvhuso o ṋewa vhuḓifhinduleli ha u humisela murahu khwaṱhisedzo .
Mbuelo khulwane dzo vhonala u ya nga ha mveledziso dza ikonomi i sa nyeṱhi , ndinganyiso ya mbeu , mutakalo na pfunzo .
Masipala uḓo vula fhedzi akhaunthu nthihi kha ndaka ya mbadelo dza tshumelo , mbadelo dzo dzudzanyeaho na dza tshumelo dzoṱhe .
Thebuḽu i re afho fhasi i sumbedza miṱangano kana wikishopho dzo dzhenelwaho nga madzingu nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
( ii ) Muraḓo ufhio na ufhio wa muvhuso .
GFL yo fhungudzwa nga R1.50 kha litha u bva vhukati ha Lambamai na Shundunthule , i ḓo dovha hafhu ya gonyelanṱha u bva nga ḽa 1 Fulwi u swika ḽa 6 Fulwana 2022 .
Miṱangano ya ṅwedzi muṅwe na muṅwe i ḓo fariwa u itela u rera mivhigo na maṅwe mafhungo a no ḓo bvelela kha ṅwedzi .
Ndaka i sa farei i dzhiiwa sa i re na vhutshilo hu shumaho hu sa gumi musi , ho ḓisendeka nga zwivhangi zwoṱhe zwo teaho , a hu na phimo i sa vhonali kha tshifhinga tshine ndaka ya lavhelelwa kha u ita nyelelo ya tshelede yo salaho kana khumbulelo ya tshumelo .
Fhano Afrika Tshipembe , koporasi dzo vhumbiwa hu tshi tevhedzwa mirafho nahone kha sekhithara ya vhulimuvhufuwi .
Ri ḓo tea u ḓiṱama nga vhunzhi ha izwo zwiṱhavhane zwi shumaho - maanḓalanga a mikhwa .
Tshibogisi tsha penisela tsha Mulalo tsho wa .
Ri tama u humbudza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vho lugelaho u khetha vha sa athu ḓiṅwalisa sa vhakhethi uri vha kha ḓi vha na tshifhinga u swika hu tshi ḓivhadzwa lwa tshiofisi datumu ya khetho .
4.2 . Khabinethe yo dzhiela nṱha masiandaitwa a dwadze ḽa COVID-19 kha vhashumi , hu na vhunzhi ha vhashumi vhane vha khou ṱangana na u fhelelwa nga mishumo , u fhungudzwa ha miholo musi vhatholi vha tshi khou rangisa phanḓa hafhu zwiko kha mishumo u itela u phulusa matshilo .
Nṱhani ha uri hu vhonale hu na ngweṋa khulukhulu khunzikhunzini ya mulambo , ho vha ho no sala khunzikhunzi fhedzi zwino !
Iṅwe khonadzeo ndi fhethuvhupo ha Botswana ha khamphani dza ndindakhombo dza vhuthubwa , dzi shumiswaho nga khamphani khulwane u ita ndindakhombo kha vhunzhi ha khohakhombo dzavho , zwine zwa sa ḓure u fhira u vhea ndindakhombo huṅwe fhethu .
Naho mazhendedzi a zwa mishumo a tshi wanela mishumo ya tshifhinga nyana , mushumo uyu u nga shaya mbuelo dzi wanwaho nga vha shumaho lwa tshoṱhe , sa maḓuvha a u awela , zwivhumbeo zwa muholo na phesheni .
Masipala wa Buffalo City u ita mbetshelwa ya bonasi ya kushumele i sa athu u badelwaho mafheloni a ṅwaha na mbueledzo ya fhethu ha u laṱa tshika .
Arali hu na tshithu tshithihi tshe ra guda u bva kha nyambedzano dzashu na vhaswa vha ḽino shango ndi uri ri nga si vha kombetshedze u ṱanganedza thandululo dzashu : zwithu zwoṱhe zwine ra ita zwi fanela u rangwa phanḓa nga vhaswa vhone vhaṋe .
6 . Tsha Vhurathi , Lekgotla ḽo dovha ḽa sedza kha zwo no swikelwaho na maga ane a khou dzhiwa kha u shandukisa mabindu a muvhuso ( dziSOC ) u bva tsha Lekgotla ḽa Khabinethe nga Luhuhi 2015 .
U itela u alusa vhuimo ha ngomu ha ḓorobo uri hu vhe fhethu ha vhukoni na u tandulula mavhaka a re hone , u phalala hu hulwane huṅwe hu a ṱoḓea .
Khophi ya khumbelo na vhuṱanzi zwo ṅwalwaho hu tshi itwa khumbelo zwi a fhiwaho-vho na ene muhwelelwa , khathihi na yone ndaela ya tsireledzo ya tshifhinganyana , nahone muhwelelwa u ḓo vhidzwa uri a zwi sumbedze nga ḓuvha ḽa u humela khothe ḽo sumbedzwaho kha ndaela uri ndi ngani ndaela ya tsireledzo ya tshifhinganyana I sa tei uri I vhe ya tshoṱhe/ kana ya u fhedzisela .
Fhedzi ra tende milayo ine ya shumiswa kana i si na yuthiḽithi i shumaho kana mvelelo ya mulayo ine ya vha hone henefho .
Dzinḓila dzo omaho dza u kharamedza dziphurama , kha vhabebi vhane vha vha vhaleli vha vhana .
Hafha ho vha na tshenzhemo i songo lingana ine ya ṋekedzwa kha uri vhadededzi vha a fhedza na mbekanyamushumo yavho ya u guda nga ṅwaha .
Matheriala i tea u ṱalutshedzwa ( hu si sokou ṋekedzwa ) .
Hezwi zwi amba uri kuitele kwa CBP kutea u dzhenisa vhaṅwe vha re na dzangalelo vho vhalaho .
Ni kone u ṅwala mafhungo a re kha khanedza .
Kha u dzhia tsheo nga wone uṋe zwi tshi vhambedzwa na phuromosheni yo ḓisendekaho nga tshikhala tsha poswo , mbudziso ya ndeme hafhu i dovha u mona kha lushaka lwa ṱhuṱhuwedzo i tamiwaho .
Ho sedzwa mugaganyagwama muṱuku u re hone wa mbulungo ya masheleni , ndi zwa ndeme uri mbulungo iṅwe na iṅwe ya masheleni yo ḓivhadzwa nga u dzhia tsheo hu pfalaho , ho sedzwa khiraitheria ya u ela yo khwaṱhaho na u vha hu tshi khou tevhedzwa zwo sedzwaho zwa ndeme zwa mveledziso ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
3.1 . Khabinethe yo ṋea thendelo ya u ganḓiswa ha milayo ya Nḓivho ya zwa zwa Sialala hu tshi itelwa uri vhadzulapo vha bvise vhupfiwa havho .
( a ) ṋea thendelo na u saina Mulayotibe ; kana
Mushumo wa u fhaṱa Afrika Tshipembe ndi hone wo thoma .
Nga mulandu wa u anda ha masia a mishumo ya tshipentshela ya zwa mutakalo , u gudiswa ha vhathu vha re na nḓivho nngede ya mushumoni ho ḓisumbedza sa yone nḓila ya khwiṋesa ya u vha na vhuṱanzi ha tsireledzeo mishumoni .
" Ri tea u dzhenelela roṱhe nga nḓila i fanaho kha zwiteṅwa zwoṱhe zwa ndeme zwo livhanaho zwi fanaho na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u khwaṱhisa muvhuso wapo , ho katelwa na Komiti dza Wadi .
Vhathu vha re na vhuholefhali vho gudiswa u lugisa wiḽitshee , nahone kha dziṅwe nyimele , uri vha lange heyi tshumelo sa bindu .
U lima kha ndunduma : ngona ya vhulimi iyi ya u lima u mona na mutalo wa ndunduma ya bama i dzhiela nzhele zwiitisi zwi fanaho vhuwa ha bama na takula mavu u mona na bama .
Arali muthu a sumbedza vhuḓifari ha u lwa kha zwa vhudzekani kana u rwa , hu ḓo tea u dzhia maga o teaho malugana na ngeletshedzo ya zwa dzilafho , vhuḓifari vhu shumiswaho kha vhagudi , ṱhonifho ya pfanelo vhoṱhe vha kwameaho , na mulayo .
Marsh o ṱoḓa u tsireledza mupo u itela vhathu , zwine zwa tshimbilelana na nḓila ya kuitele kwa zwino kwo dzinginywaho nga vhaeletshedzi vha mveledziso i sa nyeṱhi .
Mbekanyamushumo i fanaho na yeneyi yo no ḓi thomiwa u itela mbueledzo ya themamveledziso ya u tshimbidza maḓi .
U itela u vhulunga zwiko , mbuelo dzi pfalaho dzi fanela u avhelwa kha ndondolo i bvaho kha vhushumisamupo - muhumbulo u wa u tikedza ikhosisiteme / vhutshiloṱhaḓu u bva hune zwiko zwa dzhiiwa hone , kana zwithu zwo shumiswaho , kana u tsireledza izwi zwithu uri zwi sa shumiswe nga nḓila i si yavhuḓi .
Zwitimbwanywa zwa mvelaphanḓa i ṱavhanyaho kha phanḓa ha mishumo yashu yoṱhe zwi hone
U sumbedza vhudavhidzani vhu bveledzaho na vhalwadze , vhalavhelesi na maṅwe madokotela .
Afrika Tshipembe ḽi khou bvela phanḓa kha u vhuedza na u engedza ndeme ya lupfumo lwa miniraḽa ; tshisika mushumo kha ikonomi ..
U pfesesa mashumele a khwinesa o ambiwaho nga hao musi hu tshi khou pfumbudzwa vhathu azwi khou tevhedzwa .
I shuma mushumo uyu i tshi kha vhufarani na miṅwe mihasho ya muvhuso , maanḓalanga apo , mazhendedzi a ndondolo ya phuraivethe na tshivhalo tsha madzangano a si a muvhuso .
I dovha ya ṱuṱuwedza mveledziso ya mashumele o khwaṱhaho a themamveledziso dza zwa vhufhufhi kha Miraḓo ya Mashango a SADC .
Madzina nga vhuḓalo : ...
Zwikhala zwa mishumo , u tholiwa na u dzheniswa kha zwikhala zwa mushumo .
Afrika Tshipembe ḽi ṱuṱuwedza nyanḓano vhukati haḽo na maṅwe mashango na mveledziso yo ṱanganelanaho kha dzhango .
Khamphani dzi khou ṱuṱuwedzwa u eletshedza Muhasho hu tshe na tshifhinga nga khonadzeo dza u sa tshimbila zwavhuḓi ha zwithu hune hu nga vha hone malugana na konṱiraka iyi kana dziṅwe .
ḓivhadzwa nga ha tsheo dza khoro ya masipala , kana tshiṅwe tshiimiswa tsha polotiki kana mufaraofisi ya polotiki wa masipala , kha zwi kwamaho pfanelo dzavho , ndaka na ndavhelelo dzi pfadzaho .
Ndi zwa ndeme uri maga a tshumelo o khethwaho a vhe a na muelo u pfadzaho wa zwine zwa khou ṋetshedzwa .
Vhushaka na dzitshaka kha vhukoni ha vhathu na mveledziso .
U bveledza kwa pulane ya kushumele na mugaganyagwama ( na voutu ya mugaganygwama )
Vha a pfesesa uri maipfi a tevhelaho a amba mini ?
Khabinethe i ṱanganedza sesheni ya tshitshavha ya zwenezwino ya
Yo thoma Khomishini ya Nyambedzano , Mbuedzano na Vhupfumedzani kathihi na Khomishini ya Vhuimeleli nahone nga murahu Tshipiḓa Tshihulwane na Nḓila dzayo dza U thivhela Khuḓano , Ndangulo na Thasululo .
Volumu ndi khaphasithi i re hone khulwanesa ya mbulungelo , naho damu ḽi songo ḓala tshoṱhe .
Arali muthu a humbela u swikelela nga tshivhumbeo tshenetsho ( sa tsumbo : khophi you ṅwaliwaho , ya eḽekiṱironiki , na dziṅwevho ) muhumbeli u fanela u wana tswikelelo nga tshivhumbeo tshenetsho .
Ndi ngazwo ri tshi ṱoḓa ngafhadzo phanḓa ya uri mbalombalo idzi a dzi ngo fanela u shumiswa sa tshishumiswa tsha u fhenya kha zwa poḽitiki , fhedzi sa nḓila dza u fhaṱa dza u ṋea mvelelo dzavhuḓi kha u kunda vhugevhenga .
Ro vhekanya mbekanyamushumo i hovhelelaho ya mushumo ngauri zwifhinga zwashu tshi ṱoḓa vhuhovheleli na ndivho .
Arali ra nga ḓihuvhadza ri tea u ita uri zwilonda zwashu zwi
1.18 . Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe dza tshitshavha , mabindu , mishumo na madzangano u shela mulenzhe kha u isa phanḓa zwipikwa zwa NDP nga u sumbedza u thoma ha NDP nga kha vhurangeli vhune ha ṱuṱuwedza u thoma pulane iyi .
A vha tami arali vho vha vhe na luvhilo sa nṋe ?
Komiti ya Mbalelano yo bvisa vhuḓifhinduleli hayo sa zwo katelwaho nga ngomu .
Vhathu vha shuma vho ṱanganelana kha u saukanya , u bveledza pulanetshumiswa , na u sima kana u khwaṱhisa zwiimiswa zwapo .
' Tshishumiswa ' tsha mulandu tshe tsha vha tsho fanelwa nga u dzhiululwa ndi bulasi .
Khali ya Vumba ya Tshirema
GEMS i dzulela u ṱoḓa u khwiṋisa nḓisedzo ya tshumelo kha miraḓo yayo .
( 4 ) Miraḓo ya khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli vho bulwaho kha khethekanyo ya 105 ( 1 ) ( h ) ya Mulayotewa wo fhiraho vha ḓo ima u vha miraḓo ya khomishini musi miraḓo yo sumbedzwaho kha khethekanyo ya 178 ( 1 ) ( i ) ya Mulayotewa muswa vha tshi nangiwa .
Tshandulo ye ya vha hone hu tshi shundulwa zwa muvhuso wa kale uri zwi kwakwane na mishumo ya Mimasipala ya zwino i tshee gake vhunga mimasipala i sa athu simiwa ya khunyelela nahone hu khou ṱoḓea u posa iṱo ho ḓalaho .
Mulayotibe u fhelisa mafhungo o tendiwaho a Mulayo wa Mavu a Vhulimi , 1970 ( Mulayo 70 wa 1970 ) a u bveledza ṱhoḓea dza Ndayotewa , na u ṋetshedza maele kwao a sa dzhiiho sia kha u shumiswa ha mavu a vhulimi .
Naho zwo ralo , u konanya hu hulwane vhukati ha muvhuso , zwa vhashumi na vhubindudzi zwi a ṱoḓea u itela u fhungudza zwivhumbi zwa infḽesheni zwo fhaṱelaho nahone zwi konḓaho miṅwahani ya zwinozwino nahone zwo dzhiela fhasi u swikelelea ha phimo ya thengiselano ho sedzwa infḽesheni .
Ndi zwa vhuṱhogwa u ita mveledziso dziṅwe dzi vhonalaho nga tshifhinga itshi .
10.5. Khabinethe yo ḓiimisela vhukuma u fhaṱa lushaka lwo vhofhanaho u itela vhoṱhe na uri i vhidzelela vhadzulapo vhoṱhe uri vha ite tshipiḓa tshavho kha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽo faranaho , ḽi sa ṱaluli nga lukanda , nga mbeu , ḽa dimokirasi nahone ḽi khou bvelelaho .
Komiti ya u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi ya Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka ya Vhafumakadzi , Vhaswa , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali
U sa tevhedza mikano na milayo ya konṱiraka zwi livhiswa kha u pfuka mulanga wa konṱiraka .
Mbalombalo dza vhugevhenga dzi shumiswa sa maitele a tsivhudzo zwi sa athu hulela u itela u khwaṱhisa mashumele a u thivhela vhugevhenga na zwiṱhirathedzhi zwa mihasho yo fhambanaho .
Sa izwi ndangulo i tshi khakhulula na zwezwo u ṋea zwiṱatamenned lu si lwone , a ro ngo swikisa mawanwa afhio na afhio a odithi kha u shuma khathihi na u vhetshea fulufhelo ha mafhungo a mashumele o vhigwaho .
Fulo ḽo katela u ṋetshedza thuso ya phindulo nga u ṱavhanya kha vhaendelamashango vhane vha wana tsireledzo na vhutsireledzi zwavho zwi khomboni .
Zwiraba zwi bveledzwaho fhethu ho tsireledzwaho u bva kha nyimele i si yavhuḓi musi zwi saathu iswa masimuni .
Muofisiri wa zwa u vhalela u tea u ita tsedzuluso nga u pfufhifhadza dza nyimele dza vhukuma dzi elanaho na khanedzano nahone u itela ndivho iyi a dovha a livhisa ṱhoḓisiso dza u tou vhudzisa nga mulalo kha muthu muṅwe na muṅwe ane a nga kona u thusa .
U phirintha , u paka na khovhelo ya mabambiri a mulingo zwi itwa hu si na thuso ya nga nnḓa u itela u tendela ndaulo yo fhelelaho na u fhungudza khovhakhombo kha tsireledzo kha u phirintha , naho maitele a u phirintha na zwiimiswa zwi itwa nnḓa .
Kha u ṱuṱuwedza zwa ikonomi i katelaho , ri khou shumesa u vhona uri vhafumakadzi vhoṱhe vha a shela mulenzhe kha zwa ikonomi na zwa u ṱuṱuwedza ikonomi i katelaho .
Ngona ya u tshimbidza : Zwigwada zwiṱuku , nyambedzano ya dzulo
( b ) ya u isa pfunzo phanḓa , ine muvhuso , nga kha maga a pfadzaho , u fanela u ita uri i vhe hone nahone i swikelelee .
Musi tsumbo dza Gireidi na thero dzo dzudzanyiwa nga mutavha wo katelaho zwidodombedzwa zwoṱhe , mudededzi ha tei u ṋea vhagudi mutavha woṱhe wa mbudziso uri vha fhindule nga tshifhinga tshithihi .
7.2 Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ṋea ndaela ya uri Vhafunzi Vho Stofile vha ḓo ṋetshedzwa Mbulungo ya Tshiofisi ya Tshipentshele u ya nga ha mbetshelwa dza Tshiteṅwa tsha Vhuvhili tsha Mbekanyamaitele ya Mbulungo ya Tshiofisi ya Shango na ya Tshiofisi ya Vunḓu .
Vhuṱungu he mbiḓi ya vhu pfa i tshi fhiswa nga tshikuni ho ita uri i wane maanḓa !
Yo tea vhorabulasi , vhaeletshedzi , vhashumi vha u thusa na matshudeni .
Nga murahu ha vhukwamani ho dzhenelelaho na nyambedzano , ri khou ḓo thoma Khoro ya Mabulayo a vha Tshifumakadzini na Khakhathi dzo ḓitikaho nga Mbeu khathihi na Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka dzine dza ḓo ri sumbedza nḓila roṱhe , huṅwe na huṅwe hune ra vha hone , kha ndingedzo dzashu dza u fhelisa maḽisambilu a lushaka aya .
Muofisiri a ṅwalisaho kana muthu o teaho u ḓo rumela khumbelo ofisini ya tsini ya dzingu kana ya tshiṱiriki ya Muhasho uri i ṅwaliswe kha redzhisita ya vhathu .
Vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana mubvannḓa ane a vha na thendelo ya vhudzulapo ha tshoṱhe
Vha khou tea u Kha ri ṅwale renga zwiḽiwa zwa u bika tshilalelo .
TSAINO YA MUHWELELI
1.8 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe khathihi na muthu muṅwe na muṅwe fhano shangoni uri a tambe tshipiḓa tshawe khathihi na u tevhedza maga oṱhe a nyiledzo dza u tshimbila - nga maanḓa nga tshino tshifhinga tshine tsha khou ḓa tsha maḓuvha a vhuṱambo ha zwa vhurereli a Phaseka , Mvuwo na Ramadan - u itela u fhungudza u u hulela hafhu ha u kavhiwa ha vhathu nga COVID-19 khathihi na u thivhela khonadzeo ya lushaka lwa vhulwadze lwa vhuraru .
Uri riṋe ri kunge ṱhunḓu dzi na vhukoni , a ri koni u bvisa thendelo zwayo ya u shuma .
U dzhia pulanete idzi sa vhathu .
Harane yo vhofhaho hovhu vhuḓikumedzeli hohu zwo dzulela u livhisa mafulufulu ashu kha avho vhane vha vha phanḓa , ri tshi khou hudza pfananyo , ndangulo na thikhedzo u bva fhethu ha u kuvhanganela .
Khakho yo angaredzwa nahone i ita uri varebulu ine ya shumiswa i tshimbile kha sia iḽi u swika kha khakho i linganaho na pumu .
CSA u na mbetshelwa dzo vhalaho dzine dza ṋetshedza tshumelo na mbekanyamushumo dza vhathu vha vhafariwa nga u angaredza , hu tshi katelwa na khethekanyo dzo khetheaho .
Musi khwaṱhisedzo yo no ṱanganedzwa u bva kha Khomishinari wa zwa Ndinganyiso , mbilo i a badelwa nga u badela vhashumi muholo wo fhelelaho nga tshifhinga tshine vha vha sa khou shuma na u badela akhauthu dzoṱhe dza dzilafho musi dzi tshi tou ṱanganedzwa .
Musi vhathu vha tshi ḓa dziofisini dzashu , kha ri vha thetshelese .
Ri ḓo isa phanḓa na u alusa mafulufulu avhuḓi na khonadzeo ya u vusuludza ha mafulufulu .
U vhiga kha Mulangadzulo lu no hovhelela luthihi nga ṅwedzi .
Madzulo a linganaho 32 a khou khwiniswa ngeno thandela dza 87 dza dzinnḓu dzi tshi khou thomiwa uya nga vhuvhekanyandeme ha ḓorobo dza migodini .
Dzibannga dzi nga ita mbambe u itela u kunga matshudeni uri vha vule akhaunthu dza mbadelo .
3.4 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo ya u khwaṱhisedza uri hu vha na khaṱhulo kwayo na vhulamukanyi u itela vhafumakadzi avha na vha miṱa yavho .
Vhathu vhane vha vha na vhuholefhali vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha ite khumbelo .
Dzi fhata vhushaka ho khwaṱhaho na vhathu dza kona u pfesesa uri hu na khombo . "
Miṱangano ya komiti ya wadi - iyi ndi miṱangano ya tshifhinga tshoṱhe ya miraḓo ya komiti ya wadi .
Kiḽasi ine ṱhoho dza mishini dzavho dza khou ḓo ṋewa dzi ḓo tendelanwa vhukati ha mivhuso .
Mulangi Muhulwane wa Vhashumi ndi ene Maanḓalanga a Muvhalelano wa Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo .
Musi zwiimiswa izwi zwi tshi kha ḓi lingedza u ḓiimisa nga zwoṱhe , zwo no dzhenela tshoṱhe kha maitele ashu .
NEA i katela matshudeni vha tshifhinga tshoṱhe , vhasadzi vho malwaho vha dzulaho hayani , vhaholefhali vha sa koni u shuma , vhathu vho litshaho mushumo na vhaṱoḓi vha mushumo vha si na mafulufulu .
Tshipikwa tshayo ndi u swikelela zwa vhudavhidzani ho ṱanganyiswaho , ho vhofhanaho ha dovha ha pfadza vhukati ha muvhuso na vhadzulapo vha Afrika Tshipembe , zwine zwa ita uri lushaka lu shele mulenzhe kha tshanduko ya shango .
Komiti dza Wadi dzi tea u dzula dzi tshi ḓivha na u dzheniswa kha mveledziso , zwipikwa na nḓisedzo ya masipala .
( 3 ) Kha tshifhinga tshaho tsha ofisi , tshi fhelaho nga ḽa 30 Lambamai 1999 , nahone hu tshi tevhelwa khethekanyo ya 108 ( 4 ) , vhusimamilayo ha vunḓu ho vhumbiwaho nga tshivhalo tsha miraḓo yo tetshelwaho uho vhusimamilayo kha Mulayotewa wo fhiraho khathihi na tshivhalo tsha vhasinetha vha tshifhinga tsho fhiraho vhe vha vha miraḓo ya vhusimamilayo u ya nga ha tshiteṅwa tsha 8 tsha hoyu Muengedzo .
Khomphyutha idzi dzi ḓo ṱumiwa kha VPN nga zwileludzi zwa u daila u itela tswikelelo ya imeiḽi na inthranethe .
U langula phurokhwayamenthe ya u thendara na phurokhwayamenthe ya u ṋetshedza thundu na tshumelo .
Ro vhona uri kushumele kwo khwaṱhaho vhukuma kwa ikonomi ya Philippine nga izwi zwifhinga zwi konḓaho zwa ikonomi kwo vha ku nga ngomu .
Hezwi zwi vhonalesa kha thero hedzi mbili nga maanḓa .
U vhona uri hu na vhupo ho tsireledzeaho nahone hu re na mutakalo , vhashumi vhoṱhe vha tshikwama vha tea u shumisana na mutholi kha u fhungudza khombo iṅwe na iṅwe ine ya nga khakhisa mutakalo na tsireledzo ya vhashumi vha Tshikwama .
Kha vhashumi vhoṱhe vha SAPS vhane vha ḓo vha vha tshi khou shuma nga maanḓa u tsireledza dzibada na mahaya zwashu , ngavhe Mudzimu vha tshi vha navho .
Vha tsitse fomo ya khumbelo i re afho fhasi vha i ḓadze .
Ri dovha ra ri , ri khou fhululedza tshoṱhe nga ḓuvha ḽavho ḽa lushaka .
Zwileludzi zwa zwa mitambo na vhumvumvusi
Muvhigo u ita makumedzwa a u ṋea maanḓa maswa ṱhuṱhuwedzo ya zwa nḓowetshumo na u khwinisa vhuṱaṱisani hashu kha zwa ikonomi ya dzhango na ya ḽifhasi u khwaṱhisa nyaluwo i katelaho zwoṱhe .
Ikonomi ya ḽifhasi ḽothe i khou bvela phanḓa na u fuḓwa nga ḓumbu .
Mbekanyamushumo iyi yo fhambana na vhurangeli ho fhiraho nga uri yo ḓi sendeka kha u dzhenela na u pulana ha tshitshavha .
Ri tou ri Diwali i swika lini .
( 1 ) Tshifhinga tsha ofisi tsha Muphuresidennde tshi thoma musi a tshi dzhia tshidzulo tshawe , tsha fhela musi a tshi tshi ṱutshela kana musi muṅwe muthu o khethiwaho sa Muphuresidennde a tevhelaho a tshi dzhia tshidzulo tshawe .
Thyiori ya tsatsaladzo i bvela phanḓa na uri vhorasaintsi vha vhofhea nga vhuḓifari u bvisela khagala ndeme ine ṱhoḓisiso dzavho dza ḓitika ngayo .
Ndaulo maelana na u ḓiṅwalisa , dzi bvisa na u mbuedzedzo dza ṋekedzwa afha nga vhuḓalo hu na dziṅwe nyambedzano mafhedziseloni a ndaulo ya vhu 66 :
2.5 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mawanwa a vhupimathengo nahone ya tendelana na mawanwa yo sedza u engedza masiandoitwa u bva kha u thomiwa ha Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Hudzwaho ya Sekithara ya Matshilisano ( EPWP-SS ) .
Sa tsumbo , HYDRA , dzangano ḽine ḽa ṱuṱuwedza u vhuisa nyimele yo ḓoweleaho ya mushumo wa u rengisa muvhili na u fheliswa ha nyambo yoṱhe ya u rengisa muvhili u bva kha khoudu ya zwa mulayo , ḽo sasaladza Mulayo sa u songo teaho .
Zwisikwa zwi tshilaho zwi shumiswa kha nḓowetshumo ya zwiḽiwa sa zwi vhanga muḓifhelo .
Vhuḓipfi ha mvumbo ha mukhuthadzi vhu nga shuma sa fhethu ha mutheo wa khuthadzo fhedzi vhu songo tou kombetshedzwa fhungo .
Dziṅwe kiḽiniki a dzi shumiseswi , nahone hezwi ndi nga nṱhani ha zwivhangi zwa kumbululele kwauri muhumbulo wa dzikiḽiniki ndi u ṋetshedza tshumelo ya u alafha hu si u thivhela .
Kha vha sedze dzina ḽavho kha mutevhe wa vhakhethi
Miraḓo i Ṱhonifheaho ,
Khosikhulu Vharangaphanḓa vhahulwane vha sialala
Kha vha lange maitele a u pulana mbueledzo ya mavu maṋu , vha shele mulenzhe kha ṱhogomelo ya tshiṱoko tsha mavu maṋu na u bveledzise nyendedzi dza ndangulo ya mavu maṋu oṱhe a vhueledzwaho .
Sedzulusani mushonga wo shumiswaho murahu u itela khonadzeo ya masalela a mushonga uyo u tshi nga vha khombo .
Vhurangeli ha zwa vhulimi ha ḓoroboni , ho rangwa phanḓa nga Mveledziso ya zwa Ikonomi ya Masipala na Bodo ya vhulanguli ya Tshumelo ya Vhumvumvusi , u dzhia nṱha u thoma mabindu na thandela dza tshitshavha .
A sumbedza vhuḓifhinduleli ha muvhuso ha u shandukisa kana u lulamisa mvelelo dza khethululo , hune vhadzulapo vhoṱhe vha ḓipfa vha tshipiḓa tsha shango na mbekanyamushumo dzaḽo .
Naho zwo ralo , tshifhinga tshoṱhe zwo vha zwi tshi konadzeaho kha zwileludzi izwi u faredza vhana vho lindelaho tsengo na vhaṅwe vhavho vhe vhomakone kha izwi nahone ho nangwa sa " fhethu ha u valela " .
Guvhangano ḽi ḓo bveledza makumedzwa na u dzhenelela kha u tandulula mafhungo ane a vha na masiandoitwa kha mushumo wa vhashumelavhapo na u livhanya u bveledziswa ha buḓo u tikedza khwiniso ya ikonomi na matshilisano ya muvhuso .
Ndi zwa ndeme uri miraḓo ya tshitshavha vha gude usa sia phaiphi dzi tshi khou bvuḓa nahone vha dzi vhige kha masipala .
9 . KUITELE KWA U ITA KHUMBELO 9.1 Khumbelo dza u swikelela mafhungo Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u humbela u wana mafhungo o rekhodiwaho ane Muhasho wa vha nao , tenda khumbelo ya itwa nga nḓila yo randelwaho nahone ho badelwa mbadelo yo randelwaho .
Ndivhotiwa dzi fanela u vha pfufhi , dzo tea , dzi tshi swikelea , dzo tou livha , nahone zwi si zwitatamennde zwo sokou ṱanḓavhuwaho .
( 3 ) Tshelede ya mbadelo na tshifhinga na nḓila ya kubadelele zwi fanela u vha zwo tea na u linganela , zwi tshi sumbedza u linganela vhukati ha lutamo lwa vhathu na lutamo lwa vhathu vha kwameaho , ho dzhielwa nṱha nyimele dzi kwameaho , hu tshi katelwa-
Hu tshi ṱoḓwa ezwi tshi ḓo khaula vhuṱumani ha ndeme ha nyaluwo ya ikonomi kha u engedza masiandaitwa kha mupo .
( 4 ) Mulayo muṅwe na muṅwe une wa phasiswa hu tshi tevhelwa u vhewa ha tshiimo tsha shishi u nga bviswa kha Mulayotibe wa Pfanelo nga nḓila ine -
Khoniferentsi yo sedza mbekanyamaitele na u thoma ha vhusimamilayo zwo itwaho kha nḓila iyisa ngudo dza ndeme dzine dza nga thusa u fhaḽa vhuthihi ha lushaka na mbuedzedzo ya kha mashango nga murahu ha khuḓano .
1.6 . Afrika Tshipembe ḽi pembelela u thoma ha Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhathu u thoma nga ḽa 1 Ṱhafamuhwe 2017 fhasi ha thero : " Ṅwaha wa Vho OR Tambo : Vhuthihi nga Nyito kha u Takulela Phanḓa Pfanelo dza Vhathu " u itela u takusa tsivhudzo na u alusa ṱhompho ya ndeme ya pfanelo dza vhathu .
U swikela khaedu dzi konḓaho dza mutavha wo phaḓalalaho nga vhupo na wo fhambanaho wa thandela dza khephithala zwi ṱoḓa u pulana ha tshifhinga tshilapfu , musaukanyo nga vhuḓalo , na u guda na u bvelaho phanḓa na vhuḓowedzi .
5.1 Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shele mulenzhe kha u pembelela Ṅwedzi wa Vho Nelson Mandela nga Fulwana fhasi ha thero iyi : " Itani ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi vhe ḽa Vho Mandela : Nga u shela mulenzhe minete dza 67 dza tshifhinga tshashu u thusa vha ṱhogaho . "
Sa lushaka , ri na mushumo wa u ita zwinzhi u itela u vha na vhuṱanzi ha uri vhashayatsireledzo a vha tambudzwi .
U guma kha 1 ndingo ya u ṱolwa ha maṱo nga muunnḓiwa nga ṅwaha
Fhethu ha nnyi na nnyi hune zwitentsi izwi zwa nga pfuluselwa khazwo u itela ndivho ya fhethu ha vhudzulo , mabindu kana zwiimiswa zwi tshi bva kha zwivhumbi zwo fhambanaho .
Minisiṱiri wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku u na ndivho ya u swikelela nyengedzedzo dzo swaiwaho kha tshivhalo tsha mabindu maṱuku na a vhukati ane a nga thusa kha u engedza u sikwa ha mishumo .
Ri ḓo lavhelela Khorotshitumbe na Mishumo ya Muvhuso u shuma i tshi tendelana na heḽi bono .
Hu na vhatshinyi vho gwevhiwaho vho wanaho miṅwe milandu musi vha tshi khou shuma zwigwevho zwa tshigwevho tsha u dzula dzhele .
Sisiṱeme dza nḓisedzo dza themamveledziso dzi a itwa na ndangulo ya thandela
Zwo katelwa kha Gumofulu ḽa mbuelo ḽa tshumelo dza mutakalo dzi elanaho
Miraḓo ya tshitshavha i nga isa mbilaelo kha Ofisi ya Mulanguli wa Mbuelo dza Miraḓo arali vha tshi fulufhela uri dzi MP a dzo ngo bvisela khagala mbuelo dza masheleni dzavho dzoṱhe .
Ni vhona u nga ndi Nothembi kana ndi muṅwali ?
U ṱalusa na u ṋea madzina na maḽeḓere a aḽifabethe ( sa , maḽeḓere are kha dzina ḽa ene muṋe ) . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga ha luambo
Mutheo wa ikonomi ya makhiro wa Afrika Tshipembe u ṱoḓa u ṱuṱuwedza u bindudza ha fhano hayani ho dzingindelaho , vhusikamishumo na thengiselamashangoḓavha .
6.5 Khabinethe yo tendela Mvetamveto yo Sedzuluswaho ya Maano a Vhuendi ha Mahayani .
Ri bvela phanḓa na nungo dzashu u fhelisa vhuaḓa na vhufhura kha zwa u renga na matshimbidzele a dzithendara , na kha u ita khumbelo ya ḽaisentse dza u ḓiraiva , tshelede ya mundende na bugu ndaula , kha zwiṅwe zwinzhi .
Mveledziso iyi ya vhuḓi i fanela uri ṱuṱuwedza u shumesa uri ri ise Afrika Tshipembe phanḓa .
Radiesheni ya soḽa ndi tshiitisi tsha vhuṱhogwa tsha u sinisa zwi tshilaho izwi kha maḓi a re na saḽini .
3.21 Vha ḓivhadza nga ha tshumelo dza vhapondwa dza zwikolo dzine dza vha hone kha sia ḽavho .
Kha vha ye tshiṱitshini tsha mapholisa he muthu vhigwa hone uri o xela kana kha muṱo ḓisisi wa mulandu arali muthu uyo o waniwa .
Sa tsumbo , kha IDZ ya Coega , vhabindudzi vhaswa vha 12 vhane ndeme ya vhubindudzi ya fhira R8 biḽioni vho no sainiswa , vhabindudzi vhaṱanu vhane ndeme ya vhubindudzi ya fhira R140 miḽioni kha IDZ ya East London , na uri kha IDZ ya Richards Bay ho no sainiswa vhabindudzi vhaswa vhaṱanu vhane ndeme ya vhubindudzi ya fhira R2.8 biḽioni .
Mutsedu wo yo ṅwalwaho fhasi ho linganelaho
Ro ḓi lugisela u thoma fulo ḽa u fhaṱa hedzi tshomedzo kha vhupo ha mahayi .
Muṱoḓisisi u ṱoḓa u ṱalutshedza kana u ṱanḓavhudza mawanwa a maitele mathihi a tshi vhambedzwa na maṅwe .
Thendelano ya matshilisano iyi i ṱoḓa u longa tshanḓa nga muṅwe na muṅwe ḓo dovha ha ṱoḓa u ḓiṋetshedzela na u ḓidzima .
Vhafariwa vha fumi na vhararu vho huvhala zwihulwane .
Vhudavhidzani ha khwiṋe vhukati ha masipala na vhadzulapo zwi ḓo thusa khoro u topola ṱhoḓea dza tshitshavha na u sedza arali dzi ikhou swikelelwa .
Vhuṱanzi vhune ha ṱoḓea vhu ḓo ṋetshedzwa , u kundelwa hune ha ḓo ṱoḓa u engedzelwa tshifhinga a hu nga tendelwi .
Muvhuso u khou lavhelela u dzudzanya hafhu nḓowetshumo ya nḓisedzo ya muḓagasi , sisiṱeme ya lushaka ya u vhupulani na ndambedzo ya muḓagasi , mbekanyamaitele ya u khwinisa zwivhaswa zwa tshiluḓi u vhona zwauri mitengo I a tsela fhasi na u ṋetshedza hu pfadzaho kha vhabveledzi , mimaraga na vhashumisi vha zwivhaswa zwa tshiluḓi .
Zwishumiswa zwo themendelwaho hu tshi engedzwa kha zwishumiswa zwo tiwaho kha Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓea :
Mbonalo ya ikonomi na muthelo kha shango i kwamea nga maanḓa nga khaedu dza ikonomi ya ḽifhasi , zwa sia hu tshi vha na u ongolowa kha phimo ya nyaluwo ya ikonomi .
Ulwu luṅwalo lu tea u vha lu sa fhiri siaṱari ḽithihi .
Ro tendelana uri nga maipfi aya na u tendelana u fha mveledzwa dza vhukuma dzi konadzeaho kha kushumiselwe kwavho .
Arali zwithu zwa tshimbila zwavhuḓi , khaelo yeneyo i nga kha ḓi vha yo no vha hone miṅwedzini i si gathi .
Kha Foramu ya G20 , ri ḓo isa phanḓa na u hanedza u itela maitele a ikonomi a linganelaho .
Nomboro ya muraḓo yo khakhea ,
Masheleni a Furentshaisi ( ndambedzo ya masheleni a u wana bindu ḽine ḽa shuma nga fhasi ha thendelo ya u shuma nga dzina ḽikene )
1.3 Vhushaka vhukati ha IDP na phurogireme dza muvhuso kha vhuimo ha vhukati na ha vundu
Muṋaṋo wa ikonomi ya ḽifhasi a wo ngo tshipa fhedzi vhuḓidini hashu ha u alusa nyaluwo ya ikonomi nga u ṱavhanya ye ya vha i tshi ḓo sika mishumo na u lwa na vhushai nga nḓila i vhonalaho , wo dovha hafhu wa engedza ḽevele ya vhushayamishumo .
Vha dzhena mahala .
Ndingedzo dza u lulamisa vhuṱudzeṱudze uvhu dzi khou ya phanḓa nahone ri kati na u ṱoḓa dzibasari dza vhalingiwa u bva kha zwigwada zwo khethelwaho u shandukisa sekhithara ya zwa vhufa lwa tshifhinga tshilapfu .
Fhedzisani thebuḽu i re afho fhasi .
Tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha masipala tsho sedzuluswa u itela u fhindula u vusuludzwa ha ndangulo na nḓisedzo ya tshumelo zwi ṱoḓeaho .
Nga hune zwa nga konadzea ngaho nga murahu ha u ṱanganedzwa , mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe u fanela u ṱamba kana u shawara , na u ita ndingo dza tshiimo tsha mutakalo , dzine dza fanela u katela malwadze a phirela na ane a fhirela .
Milayo ya masipala wapo yo nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
Ndo wana sabusidi ya nnḓu miṅwaha i si gathi yo fhiraho .
Mushonga wo randelwaho na matheriaḽa wa dzhekiseni
Mugudisi u ṱuṱuwedza vhagudi nga u amba zwi tevhelaho :
Kha dziṅwe mbekanyamaitele dza ndaulo ya mulayo ya maitele a u dzhiela nṱha vhathu vhe vha khethululwa kale dzo bviswa ngeno dziṅwe ndaulo dza mulayo dzo tikedzwa sa dzilafho ḽo teaho ḽa u khwaṱhisedza uri khethululano a i khou bveledzwa nga huswa kha tshifhinga tsha zwino na tshi ḓaho .
Vhadededzi vha fanela u khwaṱhisedza uri katela tshaka dzo ṱanḓavhuwaho dza maiti kha pfunzo .
Kha vha fhedze mushumo nga u rera uri ndi ngani u vhona na u pfa zwi zwa ndeme kha riṋe .
Zwi ḓo dovha hafhu zwa kwama vhukuma maitele a dimokirasi na zwa mavhusele .
Thandela na zwiko zwi tea u wanala vhuponi ha mahayani nahone zwi tea u katela thandela dza mveledziso ya zwiḽiwa .
Vha ṱoḓa murangaphanḓa ane a kona u vha na tshifhinga tsha muthu nga muthihi nga muthihi kha miraḓo ya thimu dzavho .
Theo ya mulayo na nyendedzi dza lushaka zwi bula uri wadi iṅwe na iṅwe i ḓo vha na :
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ndi mushumo wa rekhodo ya u ḓi hudza ine , sa tsumbo , vhafumakadzi-vho ṋewa mishumo ya hayani vha dovha vha ṱanganedza mukovhe une wa fhira tshikati tsha mbadelo ya tsha lushaka ri tshi katela nnḓu na ṱhogomelo ya mutakalo ; fhedziha kha hezwo vhukati ha mbekanyamushumo yo mvelahophanḓa kha khunguwedzo ya u thivhela malwadze kha vhana na uri vha vhe na pfushi .
Kha vha dovhe hafhu vha dzhiele nzhele mafhungo a ndeme ( kha vha sedze afho fhasi ) .
Khophi yo ṱanzielwaho ya ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ḽa muṅwe na muṅwe wa vhahumbeli
u vhofha na u bvisa zwi re nga ngomu ha muraḓo
Ndi fhasi fhedzi ha malaṱwa a tshiomate hune ha nga vhulawa zwitshili .
Ane vha khou mu imelela kha vhuimo havho sa musaini wa thendelano ya u ṋetshedza zwishumiswa .
Mvelele i na khonadzeo yo khwaṱhaho ya u vha tshiṅwe tshi shelesaho mulenzhe kha ikonomi , matshilisano o vhofhekanaho khathihi na u fhungudza vhushai .
Nzulele ya mutsho
Vhupulani ha ndaulo ya malaṱwa ho ṱanganelanaho vhu kona u khethekanywa u ya kha maga a ndeme a tevhelaho :
U ṋetshedza thikhedzo ya tshumelo dza mutakalo wa forentsikhi kha vhalwadze vhoṱhe kha ḽeveḽe ya tshiṱiriki .
Ezwi zwi ḓo livhisa kha " mushumo wa dzangano " , zwiimiswa zwi tshi khou sedzesa kha tshiimo tsha nṱha tsha mbekanyamushumo dza akhademi dze dza tshinyadza mbekanyamushumo dza tekeniki na dza vhugudela mushumo .
Fhedziha , nga Ḽavhuvhili , ro khwaṱhisa vhushaka uvho lwa tshiofisi nga muṱangano wa u rwela ṱari .
Vha nga i wana ofisini ya muhasho u kwameaho kana u i daunuḽouda hafha fhasi .
Zwo vha zwo livhiswa kha u shandukisa kuhumbulele kwa vhathu na tshenzhemo nga ha vhuṱungu na u tambula havho .
U tamba mitambo hu tshi shumiswa masaga a ṋawa u itela u ḓitika nga miraḓo yo fhambanaho ya muvhili , tsumbo , ' Takalani u ri ' u tika saga ḽa ṋawa kha shaḓa , nz .
U pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha i ṱoḓa mutshimbidzi kana vhatshimbidzi u tikedza kuitele .
1.2 . Shango ḽashu ḽo wana pfulufhedziso ntswa dza zwa vhubindudzi vhu linganaho R322 biḽioni .
Vhuḓifhinduleli ha foramu ndi u ṱola tshivhalo tsha vhana vhane vha khou dzhena kha sisiṱeme , thikhedzo ya kushumele na ya masheleni kha madzangano a ne a khou ṋetshedza tshumelo .
GEW ndi thangela phanḓa u ya kha Khongiresi ya Vhubindudzi ya Ḽifhasi ( GEC ) ine ya ḓo farelwa kha dzhango ḽa Afrika lwa u tou thoma ngei Johannesburg nga Ṱhafamuhwe 2017 , hune ha khou lavhelelwa vhurumelwa vhu fhiraho 5 000 u bva kha mashango a 160 vhane vha ḓo dzhenela vhuṱambo uvho .
Khumbelo ya thendelo ya shaka halutshedzo
NDP yo dovha ya sumbedzisa u khwaṱhisedza ha khonadzeo ya Shango sa zwa ndeme kha u swikelela Bono ḽa 2030 .
Gerani zwiṋoni zwi re kha masiaṱari a re na zwigeriwa .
Mbekanyamushumo dza ikonomi dze ra amba ngadzo ndi tshipiḓa tsha vhukando vhune Afrika Tshipembe loṱhe ḽa tea u sedzana naho u itela phungudzo ya tsiku na u sa lingana shangoni ḽashu .
I vhea zwiṱuṱuwedzi vhudzuloni na u dededza nyavhelo ya mavu nga vhaṋe vha zwipiḓa zwihulwane zwa mavu .
Nyaluwo i fhiraho yo lavhelelwaho na tsedzuluso ya nṱha kha mvelelo dza nyaluwo ya kotara ya vhuvhilli zwi amba uri nyaluwo i nga swika kha 0.9% nga 2017 .
Ofisi dzoṱhe dza DPME dzi tea u ṋetshedza nḓila dza u swikelela Rekhodo dzine dza dzula dzi hone .
Mutshutshisi o faraho mulandu wavho u ḓo vha kwama phanḓa ha musi vha tshi vhidziwa u ṋea vhuṱanzi arali zwo tea .
Vha dzhiele nzhele .
Naho theo ya mulayo uyu i tshi topola ṱhoḓea , thendelano dzi nga topola ṱhoḓea ntswa dza fhasisa .
Vha ḓipfa hani nga tsheo ya Komiti ya Wadi ya u fara muṱangano nga tshifhinga tsho raliho ?
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha :
U ḓidzhenisesa kha zwithu ho khetheaho hu ṋewa thekinoḽodzhi ya zwa mupo na thekinoḽodzhi ya zwa tshikhalani .
U vhala zwe a ṅwala , a tshi thoma na u khakhulula vhukhakhi . mushumo wa u linga wa fomaḽa 1 : u vhala ( orala na / kananḓowenḓowe )
( 6 ) A hu na Muraḓo wa tshumelo ya tsireledzo ane a ḓo tevhedza ndaela ine ya si vhe mulayoni zwi tshi tou vha khagala .
Mafhungo a u swikelela na mbetshelo ya tshumelo dzi fanaho a ṋetshedza khaedu khulwanesa kha u phaḓaladza tshumelo u itela u swikelela kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Mugudisi u shuma na zwigwada zwivhili ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , u shumisa minethe ya 15 kha tshigwada .
U shumiswa nga mannḓa ha Pulane ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo nga nḓila khulwane . 5 .
6.1 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe u bvela phanḓa na u londota na vhulunga maḓi .
Vha ṅwale zwiṱuku ngaha muthu o nangiwaho vha zwi nambatedze kha fomo .
Mitengo yo fhambanaho yo waniwa nga Muhasho wa Vhashumi nga fhasi ha Tshikwama .
Ri ṱoḓa mbuedzano - fhedzi hu nga si vhe na mbuedzano hu si na tshandukotewa .
Maṅwalo oṱhe a tshiofisi a tea nga zwifhinga zwoṱhe u ḓadziwa mukokotolo a mararu ; khophi ya vhukuma ndi ya mushumelwa ngeno idzi dziṅwe mbili dzo salaho dzi dza vha Tshumelo u itela mushumo wa vhulanguli .
Tshiimiswa tshi i imela , nga maanḓa u ṱoḓa ndinganyiso , mbofholowo , tshirunzi , vhuthihi na u bvelela ha tshitshavha , lwo vha lutamo lwa vhathu vhashu u bva kale .
Nga fhasi ha NMLvhunzhi hashu ri ḓo kona u nanga tshumelo ya mutakalo .
Zwine zwa nga zwi khou ṱahela ndi tshenzhemo ya uri ḓorobo , vhupohaya , zwifhaṱo na zwikhala zwo vuleaho zwi nga olwa nga nḓila yo tsireledzeaho .
Nga kha tsedzuluso , miraḓo yo vhudzwa uri maṅwe mavemu mararu o vhulawa nga murahu .
Mimasipala yoṱhe yo ṋewa ndaela ya u thoma senthara nga u ṱavhanya na u vhona uri vhudavhidzani na vhashumisi vhu khou khwiniswa .
Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi ḽo amba uri u dahiswa ( u hambela mutsi wa fola ḽa muṅwe muthu ) zwi na khombo kha mutakalo , nga maanḓa kha vhana .
Nyangaredzo ya mutakalo wavhuḓi nayo ndi ya ndeme kha u langa asima , muhasho wa zwa nndyo na fiziotherapi wo ṋea vhathetshelesi zwiṅwe zwisumbi zwa pfushi yavhuḓi na nḓowenḓowe dza u fema dzi shumaho .
Ri ya mugeroni honyana
Phatheni ya vhupo ine ya vha yone yo ḓalesaho i nga ambelwa uri yo itiswa nga zwi tevhelaho : Mbekanyamaitele dza kale na pulane dza mveledziso , vhubveledzisi ha mavu siani ḽa ikonomi , vhuṋe ha mavu na ndangulo , mvelele na mbumbo ya shango .
Na uri lushaka lwa nungo dzine ra ḓisa sa vharangaphanḓa vha muvhuso , sa vhapo , dzi nga thusa u bveledza ḽifhasi .
Tshipiḓa tshi funeswaho tsho wanala nga nḓila i fanaho na mikovhe i funeswaho afho nṱha , na tshipiḓa tshi shelaho mulenzhe tshi dzhielwa nṱha u fana na mukovhe zwao .
Khabinethe yo dovha ya thola madzangano a tevhelaho :
Mulayo wa sialala wo vha hone u bva kale nahone u a dzhielwa nṱha kha sisiṱeme mulayo ya Afurika Tshipembe .
Ndi figara ifhio ya muambo ine a i shumisa kha u ita mbambedzo iyi ?
Kiḽoso i ṋekedza zwa shedulu ya mbadelo u itela mphomali .
Maḓuvha a Vhurereli na maṅwe o khetheaho ane a pembelelwa nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi bvelela kha themo ( Awara mbili nga themo dzo avhelwa zwenezwi ) Ṱhoho : Mahaya - Awara 4
U tatamuwa na u songasongana- u lapfisa na u pfufhifhadza muvhili u ya nga hu ne zwa nga konadzea ngaho
Senthara ya tshitshavha i ṋetshedza tshumelo dzo fhambanaho kha zwitshavha zwa vhadzulapo zwinzhi na , zwo ralo , i fanela u swikelea nga ezwo zwitshavha , arali zwi tshi konadzea kha bada khulwane i re tsinisa na vhuima vhuendi ha tshitshavha .
Zwiṅwe hafhu , Khabinethe i dzhiela nṱha gundo ḽa u thivhela u dzhena lu siho mulayoni nga vha SANDF kha dzingu ḽa Tshipembe ha Afurika nga vhurumelwa vhu lavhelesanaho na Lupenndelo lwa Mozambique .
Kha u livhanwa na khaedu dzo ḓiswaho nga ngoho iyi Muhasho washu u ḓo dzhenisa nzudzanyo na zwiko zwinzhi kha miṅwaha i si gathi i ḓaho kha u mbekanyamushumo dza u thivhela dzo sedzaho vhaswa na vhafumakadzi .
Muphuresidennde vha ḓo ṋetshedzana mihumbulo nga ha mafhungo a mulalo na vhutsireledzi kha dzingu na kha dzhango , vha dovha hafhu vha amba nga ha mafhungo a ḽifhasi ane a vha shumela vhoṱhe .
u ita uri fhethu ha u tshimbila na fhethu ha u shumela hu dzule ho kuna ho oma nga u thivhela u shuluwa zwithu musi hu tshi khou shumiwa na u ṋetshedza vhashumi zwienda zwa u thivhela u redza kana u suvha .
Nda paka zwithu zwi si gathi zwe nda vha ndi nazwo nda ṱuwa na mme anga ra ya haya hanga huswa .
Khabinethe yo fushea nga nyaluwo ya tshivhalo tsha khamphani dzine dzi khou bindudza kha R&D na u bvela phanḓa na u ita khuwelelo kha mabindu uri a bindudze nga vhunzhi kha R&D , ine i dzula i thikho khulwane kha ndingedzo dzashu dza u alusa ikonomi .
Ndi zwa ndeme u humbula nga tshivhumbeo nga ha zwipiḓa zwine zwa vha kha hugaledzwa .
12.1 Olani mutalo ni vhambedze mathomele na mafhedzisele a mafhungo .
Ndivhuwo kha zwoṱhe zwe vha itela fesithivala na vhuthu havho kha u ḓadza ṱholo ṱhukhu iyi .
3.69 Zwe zwa ḓiswa kha Khomishini zwo sumbedza-vho na ṱhoḓea ya uri hu fhambanyiswe vhuloi ha vhathu vha Pagans na vhuloi ha u vhaisa vhahu ( vhuvhi ) .
Hezwi zwi katela zwiwo kha maini , nḓowetshumo ya zwa u fhaṱa , vhashumi vho farwaho nga malwadze a elanaho na u shuma fhethu hu songo tsireledzeaho u fana dzikhwari na kushumisele kwa mushonga wa u vhulaha zwikhokhonono kha Sekhithara ya zwa Vhulimi .
Vhathu u mona na ḽifhasi vha kha ḓi huwelela u vha hone havho na u vha ṱoḓa uri vha vha tandululele zwililo zwavho .
Komithi ya Masheleni ya Ofisini ya Muphuresidennde i ḓo dzula hu si kale uri i sedze kha uri zwi ḓo itisa hani kha masheleni .
Nḓowelo mbuya na dzone dzi khou vhonala u itela zwa mbeu na pfanelo , fhedzi mbuelo khulwanesa yo vhonala u itela u dzhenelela ha poḽitiki .
Rathandela ha nga ḓo vha o teaho u rumela thandela arali :
A vha vha ne vha fanela u ita na u dzhia tsheo ndi mashaka a tsini na vhashumeli vha zwa dzilafho .
3.4 . Muvhuso wo bveledza mbekanyamushumo dza u tikedza zwa u tholiwa ha vhaswa khathihi na u sikwa ha mishumo ya tshifhinga tshipfufhi .
Ndi zwa ndeme uri elementhe khulwane dzi ngaho bono na zwipikwa zwi pindulelwe kha luambo lwa vhuponi ha vhathu vhenevho .
Muvhuso u dzulela u ḓikumedzela u lambedza dzithandela nga kha Koporasi ya Mveledziso ya zwa Nḓowetshumo na dti .
Vhagudi vha shumisa kuitele kwa u ṅwala na fureme kha u dzudzanya tshiṱori tshavho .
Tshipiḓa tshi si na ayene tsha amonia tshi nga vhalelwa arali amonia yoṱhe , pH na thempheretsha zwi tshi ḓivhiwa nga u shumisa ndinganyiso yo ṋetshedzwaho .
U bveledza , u pulana na u shumisa mbekanyamushumo dza akademi .
Lutendo lwa uri nndwa na khakhathi a dzi ṱanganedzei sa mikhwa yavhuḓi nahone phambano dza kha dzitshaka dzi nga tandululwa nga nḓila ya mulalo .
Arali vha sa wana bugundaulu , mundende wa vho u ḓo imiswa .
Gariki ṱhukhu ya mabulannga ya donngi . tsho gidima nga luvhilo luhulu .
Phalamennde , sa muimeleli wa vhathu , yo fara khanedzano yo khwaṱhaho nga ha zwipitshi zwa mugaganyagwama na u khwaṱhisedza uri tshelede dza tshitshavha dzi khou shumiswa lu vhuedzaho tshitshavha .
U vhala nga u tou elela zwi katela :
Nga vhubveledzi vhunzhi ha khomphyutha ṱhukhu dza luvhilo , ri na nyimele ṋamusi hune mushumisi muṅwe na muṅwe a vha na khomphyutha yawe ene muṋe .
3.2 Bodo ya Khoro ya Tsedzuluso ya Saintsi ya Vhathu .
Muvhigo wo dodombedzwaho uya wanala kha Webusaithi ya Muvhuso wa Afrika Tshipembe ( www.gov.za ) .
Muhasho wa Dzinnḓu ndi mutholi a ṋeaho zwikhala zwi linganaho , a tevhedzaho mbekanyamaitele ya u dzhiela nzhele vhe vha vha vho kandeledzwa .
Siaṱari ḽiswa ḽi re na fomo ya u ḓi ṅwalisa ḽi ḓo vulea kha tshikirini tshavho .
Tsha u thoma , o vha a tshi funa bola ya milenzhe .
Matshudeni a bvaho kha khamphasi yavho nangoho na one o ṱanganedzwa u wana ngeletshedzo ya mulayo musi wa madalo aya - nga maanḓa maelana na vhutshilo ha mutshudeni ho dzudzanyeaho .
Mbekanyamushumo dza u Thusedza Vhubindudzi : Austin , Texas ho thomiwa Mbekanyamushumo ya Thusedzo ya Phungudzo ya Malaṱwa ( WRAP ) ine ya fha mabindu apo thuso ya thekhinikhala u itela u swikelela phungudzo kha tshivhalo na vhumulimo ha malaṱwa o sikwaho .
Mihumbulo ye ya ṱanganedzwa na ṱhanḓavhudzo zwo thusa kha u bveledza muvhigo wa u fhedzisela wo khwinifhalaho .
Mushumo washu , sa MaAfrika Tshipembe , ndi u dzhia tshikhala itshi tsha fulufhelo na mvusuludzo , ra shumisana u khwaṱhisedza uri ḽi ite phambano i pfadzaho kha matshilo a vhathu vha hashu .
U fana na mivhigo ya tshifhinga tsho fhiraho ya dzangano iḽi , na heyi i ṱanganedza matheriala a ganḓiswaho maṅwe , hu tshi katelwa na mivhigo ya dzigurannḓa .
Vha tea u phasa ndingo dzo teaho u sumbedzisa nḓivho yavho ya mulayo kha mugudisi o ṅwaliswaho .
Mafheloni a ṅwaha , sekhithara yo wana murahu mveledzo yayo ya henefha kha 70% yo ḓoweleaho ya ṅwaha , kha nyimele dzi konḓaho .
Khwiṋiso dzi dovha hafhu dza fhindula kha magake e a sumbedzwa nga Bodo ya Vhulanguli ya Khorondanguli ya U lwa na Vhufheṱashango ya UN .
U vhona zwauri hu na fhethu ha u vhulungela ndaka dzo fhelelwaho nga tshifhinga na dzi si tsha shuma fhethu ho topolwaho ha u laṱela hone u ya nga ha maitele o themendelwaho a u laṱa ndaka , mbekanyamaitele na ndaela dza maitele .
Nyingapfuma dza vhukuma nahone dza khwiṋe na kufarelwe kwa nyaluwo ya u ṋetshedza masheleni zwo ḓi dzula hu tshiitisi tsha u lwa na u gonya ha mitengo .
( 3 ) Milayo ine ya tea u vha hone u itela u shumiswa ha maanḓa malugana na mishumo i re kha Muengedzo wa 4 , ndi i lavhelesaho zwipikwa zwoṱhe , vhusimamilayo malugana na fhungo ḽo bulwaho kha mutevhe u re kha Muengedzo wa 4 .
Ndi dzangalelo ḽa Afrika Tshipembe u vha na vhalimi vha limelaho u rengisa , na uri haya maitele a nga khwaṱhisedza uri ri vhe na tshivhalo tshihulwane tsha vhalimi vha limelaho u rengisa vho bvelelaho .
Minista Vho Molewa vho ḓikhethekanya kha vhuimo vhunzhi na mishumo , u bva kha u shela mulenzhe havho kha mbofholowo yashu u ya kha u lwela ndinganyo ya vhafumakadzi tshitshavhani tsha hashu .
Mbekanyamushumo iyo yo sedzuluswaho i ḓo tiwa kha tshikalo tsha mushumo wo swikelelwaho nga Rakhonṱhiraka u swika ḓuvha ḽa u sedzuluswa .
Ri ḓo vhona uri hezwi zwi khou itiwa hu tshi tevhedzwa milayo ya zwa mupo khathihi na miṅwe milayo ya shango , khathihi na uri afho hune ha vhonala hu na khuḓano , ri shumisane u itela u dzi tandulula ri tshi itela shango ḽashu na vhathu vhaḽo .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha a shumesa arali vho fhiwa dziphothifoḽio u ya nga zwiimiswa kana masia ane vha khou shuma khao .
Zwivhuya zwazwo zwi katela vhushaka ho leluwa ha zwithu , na u tshimbidzwa ha poswo thwii u ya kha mbekanyamushumo .
Tshishumiswa tshi shumiswaho u kala spekithiramu tsha tshileme tsha bimu ya moḽekhuḽi tshi re na iṅwe ya elementhe dzi tevhelaho :
I leludza u wanwa ha mafhungo a magavhelo a vhashumi u bva kha vhatholi zwo vha livha u ya kha sisiṱeme dza Tshikwama na u ṱoḓa hafhu u livhisa mbadelo dza u shela mulenzhe u ya nga mafhungo a magavhelo a vhashumi o swikiswaho nga kha Muṋango wa U-Faiḽi .
U posa na u gavha bege ya ṋawa nga zwanḓa zwoṱhe , na / kana nga tshanḓa tshauḽa / tshamonde
Ri dzhia vhukando nyimele i sa athu vha hone , zwine zwa amba uri ri nyanyuwa na u dzhenela tshoṱhe kha khetho dza vhuṋe dzine dza ri isa kha vhuyo hashu .
Khabinethe i isa phanḓa na u tikedza maga a tshumiso yavhuḓi ya masheleni nga muvhuso ane a ḓo vhona uri zwipikwa zwa muvhuso a zwi khou kanganyisea na luthihi .
Nga nṱhani ha tshivhalo tsha zwino , tshi songo ganḓiswaho , u wana mutevhe u ra afho nṱha a zwi nga kateli mashumele oṱhe a Tiger Brands ya Gauteng .
Vha takalela lushaka lufhio lwa muzika ?
Mbekanyamaitele ya vhukuma ya halwa Afrika Tshipembe yo dzinginyi ḽa u vhumbiwa ha Komiti Ngeletshedzo ya zwa Halwa ya Lushaka ine ya vha na miraḓo u bva muvhusoni , kha nḓowetshumo ya halwa , madzangano a zwa matshilisano a vhadzulapo na vhaṅwe vhashumisani .
Kha thandela ntswa dza ndeme sethe ya mitengo yo nangwaho ya data yo tendelwaho i ḓo shumiswa .
Kha ri ambe Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona .
Mutengo wa musuku , puḽatinamu , malasha na dziṅwe minerala dzine ra rengisela ḽifhasi nga vhuphara wo tsela fhasi nga nḓila khulwane na u dzulela u vha fhasi .
Zwikili na mitambo zwa vhusiki
Sabusidi i tea u tendela vhatholi u wana murahu tshipiḓa tsha mbadelo dzavho dza muholo dzo badelwaho vhashumi vhaswa .
Zwiṅwe hafhu vhuḓifari uvhu ho tsireledzeaho vhu tea u kona u imedzana na masiandaitwa oṱhe a bvaho nga nnḓa , tshifhingani tshi ḓaho khamusi kha nyimele ya vhufheṱashango nahone .
Nḓivho na tshenzhelo ya sisiṱeme ya phurokhwayamenthe ine ya shuma kha tshumelo dza muvhuso .
Na uri ri ḓo kaidza u engedzea huṅwe na huṅwe ha khuḓano nga musudzuluwo wa mmbi dza muvhuso wa Chad kha ḽa Sudan .
Mukumbululo wa fhasi ha lwanzhe u nga vhanga u ṱanea tshoṱhe ha phaiphi khulwane dzo gwelwaho nahone u nga vhanga vhulapfu ha phaiphi khulwane hu sa tikedziwe .
Ṅwalani tsenguluso ya bugu Wanani maipfi a re na raimi U amba : Olani tswayo ni ṱalutshedze khonani yaṋu .
Nomboro dzo khetheaho kha dziphakhete nga ngomu ha bogisi ḽiṅwe na ḽiṅwe yo rekhodiwa na yone .
Arali vha sa wana thendelo u thoma , vha nga tea u badela ndaṱiso ya R1000.00 u bva tshikwamani tshavho .
U bveledzisa maga a u leludza u swikelelwa ha ndivho dzo bulwaho , hu tshi katelwa magemo a malaṱwa a sumbedzaho mitengo yo fhelelaho ya khuvhanganyo , kufarelwe na u laṱa ;
Ndalukanyo ya mutheo kha Vhulanguli ha Vhuongi kana Ndangulo ndi ṱhoḓea .
Vhuṱambo hovhu sa tsumbo , ho ṋetshedza tshikhala tsha maṱhakheni u ita khumbelo ya tshihaḓu kha vhafumakadzi , nga maanḓa havho vha re kha ḽeveḽe ya fhasi , u vhona zwauri vha tshipiḓa tsha thimu .
Maitele a u ṋea aphiḽi dzo fhandekanaho kana mulevho kana maṅwe maṅwalwa nga ha mafhungo a ndeme zwi tea u vhulungwa .
Kudzhenelele kwashu ku ḓo langiwa nga dzangalelo na zwihulwane zwa lushaka lwa Afurika Tshipembe , khathihi na u ḓivhofha nga dzingu na dzhango ḽashu .
Davhi ḽi khou dzudzanya zwa vhugudisi ha vhatshimbidzi vha vhuendi ha nnyi na nnyi , hu tshi katelwa mabasi , thekhisi dza zwibazana na vhuendi ha vhaendelamashango .
Ndivho ya furemiweke ndi u vhona uri madzulo a u thetsheleswa , khumbelo dza khaṱhululo , u vhudziseswa na inthaviwu dzo farwa nga nḓila yavhuḓi , yo teaho , i re khagala na ine ya pfadza , zwi tshi ya kha pfanelo ya muimeleli wa mulayo .
Mulayotibe wo livhiswa kha u phumula Mulayo wa Thuso ya zwa Mulayo , 1969 ( Mulayo wa 22 wa 1969 ) zwi tshi tshimbilelana na nyimele dza zwi khou bvelelaho zwino , nga maanḓa kha tshifhinga tsha ndayotewa ntswa , na u leludza mashumisele awo .
Zwikili zwa u tandulula thaidzo , zwikili zwa vhudavhidzani havhuḓi ( ha u ṅwala na ha u vhala ) .
Naho zwo ralo , na zwenezwo , u ḓiṅwalisa ha vhafumakadzi kha saintsi , thekhinoḽodzhi , vhuinzhiniara na metse hu fhasi .
3.2 Iyi khethekanyo ya bammbiri i ḓo lavhelesa kha ḓivhazwakale ya nyimele ya vhuloi , u ṱalutshedza uri vhuloi ho vha ho itisa hani zwiḽa kale nahone zwine zwa kha ḓivha hone kha vhuloi kha ḽifhasi ḽa zwino ndi zwifhio .
Tsumbo nthihi i vhonalesaho ya izwi u mona na luambo na khanedzano dza u bvelaphanḓa ha zwikolo zwi funzaho nga luambo luthihi na yunivesithi dza Afrikaans fhedzi .
Nṱhani ha izwo , mulanguli wa webusaithi a nga , arali zwo tea , shumisa mafhungo u itela mishumo yo fhambanaho i elanaho na saithi .
Vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vha na tshipiḓa tshine vha tea u tshi ita kha u fhungudza zwiwo zwa vhutshinyi , dzikhombo na u tambudziwa , zwine zwi sala zwi tshi khou ṋaṋa nga tshenetshi tshifhinga .
Mavunḓu a imelwa kha Phalamennde nga Khoro ya Lushaka ya Mavundu , yo vhumbwaho nga vharumelwa vha 10 nga vunḓu .
Honeha , zwigange zwo tendelwa u ya nga Ṱhoḓea dza Fhasisa ya U laṱa Malaṱwa Tshigangeni a nangulwadzwa na u shumiwa kha vhupo vhune malaṱwa o tshikafhadzwaho nga tshivhalo tshiṱuku itshi tsha malaṱwa a re khombo .
1.3 . Tshiṱirathedzhi tshi dovha tsha dzinginya Khoro ya Vhueletshedzi ya U lwa na Zwiito zwa Vhuaḓa ya tshifhinga nyana sa nzudzanyo i elanaho na zwiṱirakitsha u khwaṱhisedza u vhea iṱo huhulwane , vhuḓifhinduleli na vhubvelakhagala .
Hezwi zwi fanela u dzhielwa nzhele kha maitele a vhupulani .
Ndi zwa ndeme u ita thagethe na zwisumbi zwa nḓisedzo ya tshumelo
U rengisela mashangoḓavha na u ṱunḓa ubva mashangoḓavha ha zwibveledzwa zwa vhulimi zwo khakhisea , na hone ndozwo yeneyo yo vha i tshi khou vhilaedzisa .
Musi a tshi tou dzhena u fanela u khonela kha tsha monde a dzhena nga vothi ḽi re kha tsha u ḽa .
Kha tshifhinga tshi no khou sedzuluswa , khomishini yo shumisana na vhurumelwa ha seli vhu tevhelaho :
5.2 . Khabinethe yo tendela u ya phanḓa ha u fheliswa ha Khoro ya Masipala ya masipala wa Lekwa .
U dzhenelela uhu zwi ḓo khwaṱhisedza uri muvhuso , u tshi khou shumisana na sekhithara ya vhaswa , u ḓo bveledza nḓila dzo ṱanḓavhuwaho dzo fhambanaho na vhaswa kha nḓisedzo ya tshumelo , izwi zwi thusa kha Vhaswa vha Gauteng u vha vhakundi vha mveledziso ya vhone vhaṋe .
Fhungo ḽauri muhweleli wa u thoma o kundelwa ngeno muhweleli wa vhuvhili o kunda kha aphiḽi zwi ita ri zwi konḓe u avhela mbadelo kha aphiḽi .
Mulomo a u ḓalelwi nga mulambo .
Madzangano a pfanelo dza zwipuka a bvela phanḓa u amba nga ha mbilaelo dzavho kha kufarele ku si kwavhuḓi kwa zwipuka kha mushumo uyu .
Mimaraga i yi i a shuma nahone kushumele kwa Afrika Tshipembe ku tea u dzhiwa sa tswikelo ya fhasi .
Hezwi zwi engedza kha mbofho dza masheleni dzi fhiraho R400 biḽioni ye ya ṱanganedzwa nga tshifhinga tsha fulo ḽa vhubindudzi nga tshigwada tsha tshipentshela na kha mashango o fhambanaho nga tshifhinga tsha madalo a muvhuso .
phosho ine ya vhanga u sa tsha pfa : hune levele ya phosho ya fhira 85 dB ( A ) .
Ri dovha hafhu ra ḓikumedza u shumisa maṅwe masheleni hafhu kha tshipiḓa tsha u rumelwa tshumelo dza mbekanyamushumo .
Naa vha na iṅwe thaidzi ine ya elana na zwiko zwa mupo zwine na zwi swikelela ?
Therisano nga vhaanewa , puloto , fhethuvhupo na magumo .
Nahone afha ndi livhana na themamveledziso ya muvhuso yone iṋe , khuvhanganyo ya mathukhwi na nḓowetshumo ya zwa vhuendi , nḓowetshumo ya kufarelwe kwa mathukhwi na avho vhane vha tshimbidza zwileludzi zwa malaṱwa , mbuedzedzo na vhaṋetshedzi .
Vha fhungudze tshivhalo tsha mapfura na khoḽesiṱiroḽo kha zwiḽiwa zwavho .
Tshumisano vhukati ha mashango , dzifeme na vhathu i ḓo khwaṱhisedza u ṱanganyiswa ha ikonomi na vhathu , zwi tshi khou thusa kha uri hu vhe na nyaluwo ya khwine na mveledziso .
Hu na masia ane Afrika Tshipembe ḽa vha na u phuletshedza kha u shela mulenzhe lwa vhukuma kha nḓisedzo ya tshumelo .
3.2 . Vhugevhenga uvhu ha tshiṱuhu ho itwa nga tshifhinga tsha u pembelela Ṅwedzi wa Vhafumakadzi nga Ṱhangule , une wo vha u ṅwedzi wa u pembelela maga ane ro no a ita kha u khaula tshayandingano ya mbeu kha tshitshavha tshashu .
Zwi nga itea miṅwaha minzhi phanḓa ha nyawelo ya vhukuma .
Ndambedzo i thoma u ṋetshedzwa kha zwitshavha ' hune miṱa ya shaya vhudzulo , zwiḽiwa na dziṅwe ṱhoḓea dza ndeme kha matshilo a vhana vhavho .
Mulayo muthihi wa Phalamennde u langaho mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi u a ṱoḓea .
Zwo sedzwaho zwi tea u shanduka u ya kha maitele a tshaka dzi sa nyeṱhi dza nḓisedzo .
Mulayo wa GEMS uri ndi Miraḓo Mihulwane fhedzi ya GEMS vhane mafhungo avho o dzudzanyea zwavhuḓi vho teaho u ima sa Vhonkhetheni .
U bveledza zwibammbiri , phosiṱara na zwa u vhambadza zwo tou gandiswaho .
Tshigwada tsho livhiswaho na ndivhotiwa ya Phurogiremu ya Zwikili
Kha nyimele nnzhi , vhane vha nga vha vhashumisi a vha ḓivhiwi , uri vha kha mutevhe wa u lindela kana vho lindela u ṋewa vhudzulo kha mveledziso dza phuraivethe kana madzulo a tshitshavha .
U sika nzulele ya ikonomi i no katela roṱhe ine ya ḓo fhungudza u saya mishumo , vhushai na u sa lingana ha vhathu ya sika mishumo kwayo na u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi , zwi tea u rangiswa phanḓa .
( a ) arali u sa fushea ha Muphuresidennde malugana na u yelana ha Mulayotibe na Mulayotewa zwi tshi yelana na maṅwe mafhungo a kwamaho Khoro ; kana
Mulayo 10 wa Milayo ya Tshikimu , une wa nga vhaliwa kha webusaithi ya www.gems.gov.za , u vha ṋea mafhungo nga ha garaṱa ya vhuraḓo na ṱhanziela ya vhuraḓo .
153. Mishumo ya mveledziso ya masipala
Asesimennde i nga ḓi itwa sa mushumo wa tshigwada kana muthu nga eṱhe zwi tshi bva kha asainimente na tshigwada .
Nga muya wa ' Thuma Mina - Ruma Nṋe ' zwo ṱuṱuwedzwa nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha Mulaedza wavho wa Lushaka nga Luhuhi 2018 , Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , nga maanḓa sekithara dza phuraivethe , u thusa u sika mishumo na vhubindudzi hapo u itela uri MaAfrika Tshipembe vha dzheniswe kha ikonomi nga vhunzhi .
3.2 . Khabinethe yo themendela u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa Afrika Tshipembe wa 1994 u swika 2014 wa Mvelaphanḓa kha u Thomiwa ha Mulevho wo Khwaṱhaho wa Vharangaphanḓa vha Mashango a Mbumbano ya Afrika kha Ndinganyo ya Mbeu kha ḽa Afrika u tshi ya kha Ofisi khulwane ya AU .
Arali huna zwidodombedzwa zwine zwa ṱo ḓea kha ṱho ḓea dza phukha kana tshibveledzwa tsha phukha , khophi dza tsumbo dza Ofisi ya u Ṱun ḓwa ha Phukha na Ṱhanziela ya Mutakalo wa Phukha zwi nga wanalea u bva Ofisini ya u Ṱun ḓwa ha Phukha .
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe - tshavhi
U ṅwala na u kumedza bugu ya zwiṱori i no tou kherulwa .
Zwi a ḓivhea uri dziṅwe dzi shuma tsinisa na mutalo wo itelwa u kanula vhupo ho vhetshelwaho thungo vhaṋetshedzi vha ndindakhombo vho ṅwaliswaho , ngeno dziṅwe dzi tshi shuma tsinisa na iṅwe i sumbedzaho vhupo ho vhetshelwaho thungo zwikimu zwa zwa dzilafho .
Mudededzi a nga pulana nyito hune maitele a ndingo a ṋekedza zwikhala u itela vhagudi nga muthihi , ho dzhielwa nṱha u fhambana ha mvelele kha tshitshavha tshashu .
Atikili iyi i amba nga mbuelo tharu dza nyonyoloso .
U vhona uri u thomiwa ha tshumelo zwi khou tshimbilelana na Mulayo wa Ndangulo ya zwa Masheleni a Nnyi na nnyi .
Muvhuso u khou ita khuwelelo kha vhoṱhe vha kwameaho shangoni ḽashu u Shumisana kha pulane ya mbuno dza ṱahe u itela u ṱuṱuwedza nyaluwo na u sika mishumo .
Mulingo u dzula u wa u phaḓaladza zwiko zwashu , hu na mushumo muhulwane fhedzi hu si na mvelelo na zwo sedzwaho khazwo .
U thetshelesa nga u dzhenelela vha bveledze nyimele kana vhupo vhu tikedzaho nahone vhu thusaho vhathu uri vha ḓigeḓe na u sedza kha zwithu .
Nḓivhadzo ya tshanduko ya vhuṋe kana ya u rengisa goloi , vha ḓo i wana ofisini ya zwa badani .
Soḽa na muya na zwone ndi zwiṅwe zwa zwithu zwo bulwaho kha ḽiṅwalwa nahone ri humbula uri ri tea u ya kha sia iḽo , fhedzi saintsi i khou bvelela u ya kha sia iḽo .
Iṅwe ya mbuno dza ndeme yo itwaho kha Nḓivhadzamulayotibe ya Batho Pele ndi uri tshumelo dza muvhuso a si mbavhalelo , kha tshitshavha tsha demokirasi .
Zwikhala zwi sa konḓi zwo vuleaho zwo vulea , kana a zwo ngo fhaṱwa , zwikhala zwi re vhukati ha mudzudzo , zwine ngamaanḓa zwi na ḓaka kana fhasi ha hone ndi lubulebule .
( c ) Mbadelo ine ya badelwa u swikelela rekhodo i bva kha tshivhumbeo tshine tswikelelo ya khou ṱoḓea ngatsho khathihi na tshifhinga tshine tsha ḓo ṱoḓea tsha u ṱoḓa na u lugisa rekhodo .
Sisiṱeme ya Mbalelano dza Mutheo ( BAS ) ine ya khou shumiswa zwazwino ndi ya kale kha u shumiswa sa sisiṱeme ya ndangulo ya zwa masheleni .
2.9 . Khabinethe yo dzhiela nṱha u rwelwa ṱari ha Digirii ya Mveledziso ya Madzulo a Vhathu ( BHSD ) i tshi khou farisana na Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi khathihi na Yunivesithi ya ḓorobo khulwane ya Nelson Mandela .
6 . Thandululo dzi re hone ho sedzwa , aga o dzhiwaho kana zwikunisaho kha u dzhiiwa ha maga
Vhunzhi ha malaṱwa Afrika Tshipembe a laṱiwa nga u iswa ḓaleḓaleni .
Ri ṱangana ṋamusi sa vhaimeleli vha mivhuso , madzangano a dzitshaka na sekhithara ya phuraivethe u pembela mveledziso idzi khulwane nga u rali kha u shumisa tshikhala na mutandulo .
Vhareili vha fariwaho vho fhirisa tshikalo itshi vha livhana na faini na u nga imiswa ha ḽaisentsi dzavho dza u reila lwa ṅwaha .
Vhabebi na vhaunḓi vha tea u vha na vhuṱanzi ha uri vha a sedzesa mvelele dza ANA dza 2013 sa izwi dzi tshi shuma sa tshishumiswa tsha u sumbedzisa vhukoni kana u kundelwa ha vhagudi .
Ri shumisa wuḽu kha u ita mini ?
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Masipala,2003
U bvelela hu vhonalaho ho swikelelwaho u swika zwino , hu sumbedza uri hu tshe na mvelaphanḓa ine ya nga itwa .
Vhukonḓi uvhu ho ṋaṋa zwikoloni zwa mahayani nga nṱhani ha theo ya tshiko i si yavhuḓi zwikoloni zwinzhi na u siwa nnḓa na u khethululwa havho .
Muvhuso u ḓo ṋetshedza Mulayotibe wa zwa Sialala , une wa ita mbetshelwa ya u dzhiela nṱha zwitshavha zwa Makhoi-San , vhurangaphanḓa na zwiimiswa zwavho .
11.3 Khabinethe i bvisela khagala thikhedzo yayo nga vhuḓalo ya themendelo dzo itwaho nga Khomishini na uri Minisiṱa wa Gwama vha ḓo vhona uri idzi themendelo dzi khou shuma , ho katelwa na uri vha range phanḓa maitele a vhukwamani u itela u khwinisa Mulayo wa SARS une wa thusa kha mavhusele na vhuḓifhinduleli , khathihi na mushumo wa ndeme wa Mulavhelesi Guṱe a tshi vhambedzwa na Bodo .
U khunyelela ha khetho dzo tshimbilaho hafhu zwavhuḓi kha ḽa Afrika zwi tou vha tsumbedziso ire khagala ya uri mveledziso ya demokirasi i khou ya phanḓa kha dzhango .
U itela u shumisa iṅwe ya ṱhoḓeathangeli dza kufhaṱele dzi no thusa kha u sima zwikhala zwa vhoramabindu vhaṱuku vho imaho nga vhoṱhe , netiweke dza vhuendangayo dzi tea u vhumbiwa nga nḓila i tevhelaho :
Tshiitisi tsha u litsha
Kutshimbidzele iku lugiselwa na tshigwada tsha ndeme tsha vhasevhi , nga maanḓa zwigwada zwa vhathu vha 12 u swika kha 20 hu tshi katelwa zwigwada zwo fhambanaho zwa kutshilele - vhanna , vhafumakadzi , vhaswa , vhaaluwa , vhashumisi vha zwiko zwa mupo , zwigwada zwa madzangalelo a vhupo nz . muṱangano uyu u fhedza awara mbili .
Hezwi zwi katela u thoma u shumisa maga a tshifhinga tshipfufhi , tsha vhukati na tshilapfu u itela u fhungudza masiandaitwa ane a vhangwa nga gomelelo iḽi .
Masheleni enea maṱuku ane ra vha badela a shela mulenzhe kha u unḓa muṱa zwawo wa vhathu vhaṱanu kha mugudiswa muthihi .
Thaidzo i dzulela u vha u timatima ngaha uri tshiḓumbumukwe tshi ḓo vha tshihulu hani musi hu tshi vha na mupiḓimuwo .
Muṱa tshifhinga tshoṱhe u kombetshedzwa u ita khetho dzi konḓaho na pulane tshifhinga tshoṱhe dzi ḓitika nga u vha hone ha zwileludzi zwa pfunzo .
Vha khou tea u ṋetshedza ndangulo ya masheleni na tshumelo dzi elanaho na vhutsivhudzi u ita mbetshelwa dzo shaedzwaho dza ṱhoḓea ya vhudzulo .
Musi ri tshi khou davhidzana nga ha mbekanyamushumo idzi nga kha mafulo o fhambanaho , midia u ḓo dzulela u vhudzisa uri naa ri ita nga nḓila ifhio sa muvhuso .
10 . Khothe I nga iledza muhwelelwa , nga ndaela ya tshifhinganyana kana ya tshoṱhe - ( a ) uri a sa ite kana a sa lingedze u tambudza ; ( b ) uri a sa dzhenise muṅwe muthu ane a nga mu thusa kha u ita zwa thambudzo ; kana ( c ) uri a sa ite zwiṅwe zwiito zwo sumbedzwaho kha ndaela ya tsireledzo .
U monithara vhutshilo ha miri na zwimela a si tshipiḓa tsha tshoṱhe tsha mbekanyamushumo kha madzingu oṱhe .
No no vhuya na lora nga tshiṅwe tshithu tshi no bva buguni ye na vha ni tshi khou i vhala ?
Ṱhoḓisiso dzi tevhelaho dzi tea u itiwa :
Vha humbelwa uri vha dzhiele nṱha uri muhasho u na pfanelo ya u ḓadza iyi poswo arali zwo tea .
Mabembela aya a mafhungo aya o tikedzwa nga ṱhoḓisiso na ngeletshedzo dza kiḽinikhala .
U vhala -ho katela ndaela na khunguwedzo
Sa tsumbo muraḓo a nga vha kha komiti ngauri u khou bva kha sekithara ya vhurereli , fhedzi vha vha vha sina vhuṱumani ho khwaṱhaho na dziṅwe kereke dza lutendo .
Themo ḽa u guda ḽi shumiswa musi vhathu vha tshi kona u ita tshiṅwe tshithu nga nḓila yo fhambanaho na ye vha vha vha tshi itisa zwone murahuni .
Bannga ya Vhukati ya Afrika Tshipembe i ima ngafhi kha nyimele iyi ?
Mbalo mbalo dza zwa mishumo dzo bviswaho nga Ḽavhuvhili , dzi sumba uri ikonomi i khou sika mishumo madzuloni a u i fhelisa .
Tshifhinga tshi ḓo sumbedza uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvelela hani kha u shumisa nungo dzaḽo dza nṱhesa na u fhungudza vhuṱudzeṱudze haḽo .
Ri dovha hafhu u livhisa ndivhuwo dzashu zwi tshi bva mbiluni kha tshitshavha tsha ḽifhasi kha thikhedzo yavho kha nndwa yashu ye ya vha i sa dzinginyei .
Vha tea u vha na zwikili zwa u dzudzanya a vhushaka ha u tshila na vhathu , vhudavhidzani na ndangulo ya thandela .
U ṅwala : Zwino itani phosiṱara ni rambe vhana uri vha ḓe vha thuse u kunakisa tshikolo .
U shumisa zwipiḓa zwa vhutsila na milayo ya u ola hu tshi ṱalutshedzwa na u amba , u ḓivhadza u linganyisa
Izwi zwi khou itiswa nga u shayeya ha vhukoni ha ndeme kha zwipiḓa zwihulwane zwa lushaka , mbadelo dza nṱha dza u swikelela kha tshumelo dza ICT na themamveledziso dzi songo tou bvelelaho zwavhuḓi , nṱha ha zwiṅwe .
Madzinginywa ayo ha ngo fanela , nahone ndingedzo iṅwe na iṅwe dzo itwa u itela u zwi bvisa zwoṱhe .
Hanefha kha tshitshavha hetshi , hune tshanduko i kho u tevhela demokhrasi , zwine tshumelo ya mmbi ya amba na zwine ya vha zwone i ṱoḓa khwaṱhisedzo ya ṱhoḓea na u bviselwa khagala .
3.2 . Musi Ṅwedzi wa Vhafumakadzi u tshi khou ya mafheloni , Khabinethe i bvela phanḓa na u ṱhompha vhafumakadzi vha 1956 vhe vha matsha u ya Union Buildings ngei Pretoria vha tshi khou hanedzana na muvhuso wa tshiṱuhu we wa vha wo dzhia tsheo ya u shumisa milayo ya khethululo u langa hune vhathu vha tshila hone u itela u tsitsa tshirunzi tshavho .
Kha vhupo ha mahayani hune ha vha na madzangano a vhadzulapo a si na nungo , mafhungo a vhuimeli ha fhethu kanzhi ndi a ndeme u fhira vhuimeli ha sekithara .
Vundu ḽi nga kona u fhirisela phanḓa ḓuvha ḽa u isa , arali na hone ḽi tshi vhona zwo tea .
U vhalela tshifhinga
Zwa ndemesa zwa mugaganyagwama muhulwane zwi ḓo langwa nga mutheo wa tshiṱirathedzhi tsha tshifhinga tsha vhukati na zwone zwo dzudzanywa .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS na mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho kha radioḽodzhi na phathoḽodzhi
Ho sedzwa Mbuelo ya Buloko ya ḓuvha na ḓuvha
Ro sedza kha vhaswa vhashu uri vha ḓo takulela nṱha na nṱha shango iḽi .
Ndima ya 1 Manweledzo a ndangulo ya thandela
Ezwi zwi katela mishumo ya mveledziso ya phurofeshinala i sa gumi , sa zwo randelwaho .
Vhalani tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshi bvaho kha ḽitambwa ni fhindule mbudziso dzi tevhelaho .
U khwinisa mveledziso ya zwa mahayani na mbuedzedzo ya mavu
Muhasho u kha maitele a u wana sisiṱeme ya u rekhoda data i si ya masheleni .
Vhulenda na Vhuḓikumedzeli
Ni a ḓivha hune bogisi ḽa Thusothanzi ḽa dzula hone ?
Nga mulandu wa zwenezwo , vhane vha ḓo vha vho telwa digirii sa madokotela , dziinzhiniya , vhavhalelani , vhagudisi na mabuḓo o fhambanaho a vha nga koni u dzhena kha ikonomi .
U khwinisa mafhungo a re kha sisteme ya mafhungo a ndangulo ya thundu u itela u sumbedza mafhungo oṱhe a elanaho na thundu yo teaho .
Muhasho wa Mabindu a Muvhuso u khou shumisana zwavhuḓi na vha Bodo ya Eskom khathihi na vha vhulanguli u itela u vhona uri hu khou fhungudzwa vhuhulu ha tshifhinga tshine muḓagasi wa vha wo khauwa ngatsho nga ḓuvha khathihi na tshifhinga tshine maga aya a ḓo tea u shumiswa .
U kopolola na u ṅwala mafhungo mapfufhi nga u tou pomba .
Bono ' ndi muḽoro ' wa tshitshavha , fhethu hune tshitshavha tsha tama u ya hone .
Ndivhotiwa : U ṋetshedza tshumelo dza mutakalo dza nṱha na u bveledza tshikhala tsha vhugudisi ha vhashumi vha zwa mutakalo .
Vhupulani uho vhu a ṱoḓea u ṱavhanya kha ḽiga ḽa vhufhaṱi na nyolo ya tshifhaṱo u khwaṱhisedza uri mitengo ya litshiwa ya khetho dzo fhambanaho dza vhufhaṱi dzi a elwa .
Ṱhumanyo idzi ndi dza ndeme kha mutevhe wa zwikalo .
Musi mutevhe wa vhuya wa itwa , muṋe wa mutevhe u ḓo ṋewa nḓivhadzo , khathihi na phasiwede ya mutevhe ya mathomo .
Thikhedzo ya Mveledziso ya Nyanḓadzamafhungo na u Fhambana hu shela mulenzhe kha u khwinisa vhupo ha u shuma ha tshitshavha na sekhithara dza nyanḓadzamafhungo ya mbambadzo ṱhukhu nga u bveledza tshiṱirathedzhi u engedza mbuelo ya sekhithara idzi , na u ḓidzhenisa na u dzudzanya thikhedzo .
Naho vhuvhili ha izwi zwi tshi vhumba zwine zwa pfi vhuloi nga u angaredza , phambano ndi ya uri vhuloi vhu tou pfukela / mamelwa kha muthu ngeno zwa manditi zwi sa pfukeli / mamelwi .
Nga maanḓesa , ri humbela vhaiti vha mbilo dza mavu uri vha dzhie mavu u fhirisa u dzhia tshelede .
Muthu wa vhuraru ane rekhodo ine ya khou itelwa khaṱhululo ya vha yawe , kana
Ndivho ya thandela iyi ndi u kuvhanganya mpho yo angalalaho ine vhupo uho ha vha nayo ya zwiko zwa mupo hu tshi itelwa nyaluwo ya ikonomi .
Naho zwo ralo , u bva maluvha ha helele hu bveledza u fhungudzea ha kha tshivhalo tsha gesedungi yo nwiwaho , ine ya vha khombo kha khovhe .
U saina khunguwedzo ya thandela ya vhukuma na khophi dzoṱhe dza hone hune zwa ṱoḓea , u ya nga milayo ya data ya thandela .
4.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ḓivhadzwa nga ha mvelaphanḓa yo no swikelwaho kha u bviswa ha Afrika Tshipembe kha mutevhe wa mashango o swifhadzwaho nga vha Muhasho wa Vhushaka vhukati ha Mashango na Tshumisano .
Mvetomvetothangeli ndi maṅwalo o kuvhanganywaho a mbekanyamitele ntswa , theo ya mulayo na madzinginywa a mvusuluso ya tshiofisi kha mveledziso ya mahayani na mvusuluso ya mavu .
Naho zwo ralo , nḓowetshumo iyi i tea u shandukiswa u itela u khwaṱhisedza uri u shaya ndinganyiso ha kale ho shumaniwa naho .
Sisiṱeme ya Afurika Tshipembe ya muvhuso ine ya sa khou tshimbila zwavhuḓi i tea u lugiswa .
Arali hu na ndeme ya u sudzulusela ḽikumedzwa ḽa thandela phanḓa , khetho ya ndeme i fanela u saukanywa i tshi ya phanḓa kha Khonadzeo ya ngudo .
Hezwi zwi ḓo vha vhudza ndivho dza muvhuso wapo .
Hu na phambano arali muthu a dzhiela nṱha masipala wapo nga muthihi kha Tshiṱiriki tsha Overberg .
Izwo zwi amba mini , vhukoni ho kalwaho ha ṱhoḓisiso ?
Tshishumiswa itshi tshi nga kha ḓi shumiswa na kha u tikedza phaḓaladzo ya manweledzo a IDP yo Sedzuluswaho u itela uri vhathu vha ṱahise mihumbulo yavho .
Vhadededzi vha zwikolo : Vhadededzi vha zwikolo vha fanela u vhiga mapholisani na kha vhashumelavhapo u tambudzwa hoṱhe ho vhigiwaho kana hune ha khou humbulelwa , hu tshi katelwa na Ukuthwala .
Nga u shumisa mulayo na luambo lu songo dzumbamaho , vhusimamilayo ho bvisela khagala muhumbulo waho muhulwane wa uri ' ndifho ' dza luṅwe lushaka kana tshivhumbeo dzi tea u ṋetshedzwa kha zwipondwa .
Muhasho wo vha na vhuḓifhinduleli ha u dovholola ndaulo dza tshumelo ya muvhuso na zwilinganyo zwa ndaulo ya vhashumi , zwo ṱangana na u bveledza kuitele kuswa kwa u fhungudza .
Vhulimi ndi tshitshimbidzi tsha ndeme tsha mishumo na uri vhu ṋetshedza zwikhala zwa vhubindudzi .
Muvhuso u nga si kone u ṱalutshedza thaidzo tshifhinga tshoṱhe u sa khou dzhia vhuḓifhinduleli .
Vhashumisi vha ṱoḓa khwaṱhisedzo yauri muhasho u na mbumbo yavhuḓi ya mavhusele a re hone u itela shumisa zwiko zwa muvhuso nga nḓila yavhuḓi , yo fhelelaho nahone i vhulungaho tshelede , zwine zwi lambedzwa nga muvhuso .
U engedza bennde ya khonkhrithi phanḓa ha musi phaiphi i tshi kokodzelwa lwanzheni na thandululo i konadzeaho .
wadi dzi kovhelwa Masheleni a u sokou ṋetshedza a sa mbumburusei
Khumbelo ya u shandukisa madzina a fhethu kha Database ya Khoro ya Afrika Tshipembe ya Madzina a Fhethu
DIO u ḓo fara rekhodo u swika muhumbeli onoyo o no badela mbadelo dzo tiwaho ( arali dzi hone ) .
Masheleni oṱhe a bvaho kha thendelano ya u kovhekana mbuelo ane a kolodiwa vhafaramikovhe a fanela u badelwa kha Tshikwama . ( Kha vha sedze Tshikwama afho fhasi . )
Vhuṱambo ndi tshiga tsha tswikelelo kha maitele o ṱanganelaho u swikelela sisiteme ya mutakalo ya khwaḽithi i sa nyeṱhi .
Vhaeletshedzi vha muvhuso vho vha tendelana vhoṱhe kha muhumbulo wa uri dzoṱhe kana vhunzhi ha u ṱaselwa bulasini ho hu si ha poḽitiki .
Mihwalo i rekanywa u bva nga nyelelo ya ṅwedzi wonoyo hu na u sedzulusa maanḓa u lavhelesa kha tshithu tshithihi .
Ri tea u fhedzisa maitele a u bveledza thendelano dza kushumele nga tshifhinga na u dzi shumisa na zwenezwo .
U ita ndugiselo dza u vha muvhigi wa mitambo zwi tshi kwama mbambe vhukati ha Sankambe na tshibode .
Muṱangano wo ita khumbelo kha tshitshavha tsha mashangoḓavha u itela u hulisa vhuḓifhinduleli kha tshavhi ha u ṋekedza thuso ya vhathu yo linganaho .
Tsedzuluso ya mazhendedzi a lushaka a u lwa na vhuyaḓa .
Muhasho wa mutakalo na tshumelo dza zwa shishi ha masipala vha a vhudzwa uri vha ongisa hani vhathu vha no khou lwala .
( 5 ) Dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhashumi , dzangano ḽa vhatholi na mutholi vha na pfanelo dza u dzhenelela kha thendelanoguṱe .
3.3 . Maga o bviselwaho khagala kha MTBPS a sumbedza uri muvhuso u na pulane i re khagala ya u langa ikonomi nga tshifhinga tshenetshi tsha khakhathi dzo vhangwaho nga dwadze ḽa COVID-19 khathihi na u vhea lushaka lwashu kha nḓila ya nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu .
Miṅwedzi mivhili phanḓa ha ṅwedzi wa mabebo ṅwaha muṅwe na muṅwe
Arali zwifaredzi zwa u thoma hu dzitshubu , dzi tea u khethekanywa .
Kha sisiṱeme mbili dza muvhuso wapo dzo sedzuluswaho , ndi nthihi fhedzi ine ya khou kuvhanganya mafhungo a malaṱwa tshifhinga tshoṱhe .
Vhurangeli ha themamveledziso khulwane ndi u khwaṱhisedza vhuongelo ha dzingu ha mahayani .
Mivhuḓaḓaka yone i a tshila u swika miṅwaha miṱanu .
Musi vha Tsedzuluso ya Kotara ya Maano a Mishumo vho rekhoda nyegedzeo ya u shayea ha mishumo kha kotare ya u thoma ya 2016 yo imaho kha 26.7% , tshiimo tsha 2016 tsha u tholiwa tshi nṱha nga 204 000 ya vhathu vho tholwaho musi vha tshi vhambedzwa na vha 2015 .
- Vhuthihi ha matshilisano na zwitshavha zwo tsireledzeaho ndi zwiṅwe zwa ndeme zwi teaho u dzhielwa nṱha u thoma
Tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi zwenezwo zwi katela nyito dzoṱhe dza vhuḓimvumvusi na Mishumo ine ya maḓi kana fhasi hu re na maḓi ha zwiko zwa maḓi u itela u bveledzwa zwavhuḓi .
Hedzi thandela dzi katela maongelo , zwiendedzi na dzibada , vhuendelamashango na thandela dza vhudzulo dza ofisini khulwane .
Tshumelo dza Ndaulo ya Mugaganyagwama na Ndunzhendunzhe ya Nyisedzo .
kha vha ise zwi tevhelaho :
Ṅwalani madzinazwao ane a rinwa zwithu kha mitaladzi mitswuku .
Tshumiso ya Mulayo kha mashango ane ha ngo katelwa a zwiho mulayoni .
Foramu i ḓo tea u sedzulusa mafhungo a u tevhedzela thendelano ya kudzulele kwa vhathu ya dovha ya amba nga thandululo kha thaidzo dzi no kwama nḓisedzo .
Buraunu ya musuku ndi mini ?
5.2 . Khabinethe i dzhiela nṱha u tendelwa ha u kumedzwa ha u rengwa ha SAB Miller nga vha AB InBev zwi khou sedzwa nga maanḓalanga a miṱaṱisano .
U vha na vhukwamani ha radio kha vhupo hoṱhe .
Vhalelani figara dzi siho kha tshitatamennde tsha tshelede i dzhenaho na i bvaho .
arali ho vha na vhukhakhi musi mundende wavho u tshi phasiswa .
Kha ḽianetshelo iḽi zwo sumbedzwa uri muthu u ṱoḓulusa mafhungo nga ha muṅwe muthu we a vhuya a ṱangana nae u itela uri a ḓivhe uri a nga nyanyuwa hani khae .
Pfanelo ya mveledziso a i ṱanganedzwi sa pfanelo nga mulayo wa dzitshaka na uri a i ngo katelwa kha Mulayo wa Afrika Tshipembe .
U shela mulenzhe ho fhelelaho ndi mutheo wa filosofi ya demokhirasi ya Afrika Tshipembe .
Kha phaiphi dza phandakati khulwane kha maḓi o tsesaho , mulivhanyo na ḽaini ine ya vha hone zwi nga vha thaidzo .
Vhungomu ha mathomo ndi ha zwiko zwo tendiwaho nga zwibveledzwa zwashu .
U lugisa na u vusuludza , na u khwiṋisa khemisi na mathenithi .
Hu uri migwalabo nga matshudeni na mbilo zwa pfunzo ya mahala zwi mulayoni kha demokirasi , ho vha na u sa ṱalutshedzwa zwavhuḓi ha ndayotewa kha khuwelelo ya pfunzo ya mahala .
Dziodithi dza tshifhinga tshoṱhe dzo itwa u ya nga muhasho .
Kha vha dzhenise curriculum vitae yavho na khophi dza ṱhanziela dza dzo sethifaiwaho dza pfunzo dzavho .
U sielisana musi hu tshi ambiwa , u sumbedza , u vhavhalela vhaṅwe khathihi na u ṱahisa mihumbulo ino fhaṱa .
Khomishini i themendela uri ndaulo ya maitele a u pomokana vhuloi , vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi , na vhuviavhathu .
Khabinethe yo tikedza uri Minisita wa zwa Masheleni , Mishumo na Zwiko zwa Minerala vha fanela u thoma nyambedzano dzi fhaṱaho na dzibannga u itela u wana thandululo ya tshifhinga tshilapfu kha fhungo iḽi .
Tshifhinga tshine tsha ḓo ṱoḓea kha u pulana tshi nga fhungudzwa musi u saukanya nyimela ho no fhela kana hu tsini na u fhela sa izwi izwi zwi tshi nga vhulunga tshifhinga kha hetshi tshiteṅwa .
Naho zwo ralo , na kha tshigwada itshi , hu ḓo shuma maṅwe maga a gumoṱuku u thivhela u pfukwa hu hulwane ha mbekanyamaitele , khamusi nga kha u fha vhaṅwe khonṱhiraka uri vha vhe nga fhasi hau .
U shumisa ha fomaḽa ha zwiteṅwa zwa vhutsila zwi tea u dzheniswa kha ngudo ya Vhutsila ha u Vhona . hezwi zwiamba uri vhagudi vha tea u shumisana u amba nga ha mitalo , zwivhumbeo na mivhala .
Vha dzule vha na ḽiṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe na ḽaisentsi ya u reila na u dzula vho lugisa tsha u ṅwala na kubugu kwa u ṅwalela u itela u ṅwala notsi dza vhuṱhogwa .
7.2 . I dovha ya dzinginya ṱhanganelo ya Ridzhisiṱara ya Tshitshavha ya Lushaka u tendela muhumbulo muthihi wa muthu ane a vha na mbonalo ya u shumisana na sisiṱeme dza ndangulo ya ṱhaluso ya mvumbo kha sekhithara ya phuraivethe na muṅwe muvhuso .
4.1 . Khabinethe i fhululedza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , nga maanḓa zwigidi zwa vhaswa na vhane vha khou ḓo vouta lwa u tou thoma , vho dzhenelaho kha u ḓiṅwalisa ha vhakhethi mafheloni a vhege ya 26 na 27 Phando 2019 phanda ha musi shango ḽi tsha fara dzikhetho dza mavunḓu na dza lushaka dza dimokirasi dza vhurathi nga ḽa 8 Shundunthule 2019 .
Khoniferentsini iyi , zwenezwo , ri lavhelela nyambedzano na therisano dzo livhiswaho kha u swikela bono ḽashu roṱhe .
Zwi ḓo vha khombekhombe u bvisela khagala u vha hone ha zwithu zwi lwadzaho u fana na zwibveledzwa zwa mafhi , nḓuhu na zwibveledzwa zwa ṋawa , ngauri hezwi zwidohodohwane zwi nga vha na masiandaitwa a khombo kha vhaṅwe vhathu .
Khuliso na ṱhonifho iyo zwi fanela u ḓitika zwihulwane nga vhuḓilangi na u fulufhedzea ha vhaofisiri vha khaṱhulo dza vhathu .
Gumofulu ḽa mbuelo ḽi ḓo engedzwa ṋaṅwaha na uri tshivhumbeo tsha phimo yo aluwaho tshi ḓo sedzuluswa .
Tsedzuluso ya muhasho yo itwa u itela u wanulusa nḓila ine themamveledziso ya tshumelo ya matshilisano na zwiko zwo kwama zwitshavha zwo sedzwaho khazwo .
Khomphyutha yo ḓisa khonadzeo nnzhi .
Zwe zwa ita thaidzo ya zwa mulayo na dziṅwe thaidzo ndi u shumiswa ha maipfi a Luisimane ( English ) kha maitele na lutendo lwa vhathu vho davhukaho fhano hayani .
Khumbelo yavho i ḓo khunyeledzwa hu sa athu fhela maḓuvha a 14 .
Mbuno dza u ṱola a dzo ngo avhelwa zwavhuḓivhuḓi kha masia ayo , fhedzi kha vhupo ha tshiṱirathedzhi nga muvhuso .
U konisa Minisita u lavhelesa tswikelelo , ṱhuṱhuwedzo , na tsireledzo ya vhupo vhu re na ndalamo .
( b ) i fanela u itwa hu saathu u fhela maḓuvha a 30 u bva musi Mulangavunḓu o no saina Mulayotibe .
U engedza nḓivho zwikoloni nga ha tshumisommbi ya zwidzidzivhadzi , u tambudza lwa vhudzekani , khakhathi na zwiṱhavhane zwi siho mulayoni .
Nga tshifhinga tsha u fara , vhaofisiri vho dzhiela nṱha uri hu na koporo yo ngalangalaho u bva rumuni .
Gumofulu nyangaredzi ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha
2.2 . Khabinethe i tendela u anḓadziwa ha Mbekanyamaitele ya Ndaka ya Ramaṱali ya Lushaka , u itela vhupfiwa nga lushaka lwa tshifhinga tsha maḓuvha a 30 .
Naa ndi vhafhio vho katelwaho kha mutevhe wa u phaḓaladza ?
Vhakwameaho vha tea u imela ekhoḽodzhi dzoṱhe , ikonomi na mbilaelo dza matshilisano , dzangalelo na zwiko zwi elanaho .
Vhulwadze ha muhumbulo u bva kale ho langiwa nga ndondolo ya vhuunḓi kha vhuongelo .
Naho zwo ralo , zwe nda sedza na u tshenzhela zwo vha zwi lwaho thwii na zwipikwa izwi .
Ndi tsenguluso yeneyi ine ya tea u vhumba mutheo wa nyaluwo yashu ya matshelo sa lushaka .
Ri ḓisa nga u ḓiimisela zwanḓa zwashu zwa vhuthu na phodzo khavho .
Ri ṱoḓa hafhu u fhaṱa vhushaka ha vhuanḓani vhu konadzeaho vhukati ha muvhuso , madzangano a mushumo na vhathu vha kwameaho kha sekithara ya phuraivethe , hune roṱhe ra nga kona ro ṱangana u wana nḓila ya mashumele a vhuṱali ya dziSOE u itela u sika mishumo , u tendela nyaluwo yo katelaho na u kona u ita mishumo na u langa masheleni .
Vhorasaintsi vha sumbedza kuvhonele kwavho nga kha ṱhoḓisiso .
Fhungo ḽo vho vhewa kha mutevhe wa khaḽenda u itela vhulamuli lwa vhuraru .
U fhirisa mulaedza .
Ri nga si kombetshedze kana u susumedza vhathu ita khumbelo dza maṅwalo a vhuṋe , kana u ḓiṅwalisela u vha vhakhethi .
U vhuelela ngonani na vhudziki zwi fanela u itea yunivesithi dzashu u itela uri mbekanyamushumo dza akhademi dzi bvele phanḓa ngeno khaedu dza tshifhinga tsha vhukati na dza tshifhinga tshilapfu dzi tshi khou tandululwa .
Kha vha humbule nga ha tshitshavha tshavho , naa huna dziṅwe khaedu dzine vha vha nadzo ?
Masheleni a muvhuso washu a zwa mutakalo a khou ḓi engedzea na vhuṱumani ha zwibadela na kiliniki dza muvhuso zwi khou ḓi aluwa .
Ndango dzo linganaho na maitele a ndangulo , zwenezwo , a hone .
11.1 . Muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na mbilaelo malugana na u shumiswa ha
Naa pulane i a shumisesa mabono a vhanna na vhafumakadzi , vhukoni na u nga vha na vhukoni ?
Muhasho u ḓo khwaṱhisedza uri hu na zwikhala zwa vhugudisi zwo teaho zwine zwa ṋekedzwa maelana na ṱhoḓea dza tshumelo .
6.2 . R50-miḽioni ya u ita mushumo wa u vusuludza i ḓo kunga vhoramabindu vhapo uri vha thome mishumo yavho zwi tshi bva kha themamveledziso na tsireledzo dzo khwiniswaho .
Na uri " arali hu si na u swikelela ha mafhungo , vhukoni ha vhadzulapo ha u ita tsheo dza poḽotiki dzo itwaho nga vhuḓifhinduleli na u dzhenela nga nḓila kwao zwi vha zwo sedzelwa fhasi " .
Ndingo yo ṱanḓavhuwaho ya vhuendi ha Newton Park i ḓo itwa u itela u thoma maga a u fhungudza vhuendi tshifhinga tshi ḓaho :
Zwithu zwa ndeme zwashu zwo dzhiiwaho kha ḽiṅwalwa iḽi , nahone ndi zwithu zwa ndeme zwe ra zwi vhumba , ri roṱhe , u bva kha vhufa hashu ho fhambanaho , vhuimo hashu ho fhambanaho tshitshavhani .
Uri vho vha vhe zwivhotshwa zwa poḽitiki kana zwivhotshwa zwa mulayo wo ḓoweleaho , ngauri ro pfa uri ri tea u ita ḽikumedzwa iḽi .
Mbadelo , vhuḓifhinduleli , zwithu zwa ndeme na sheduḽu zwi vho pfeseswa nahone vhadzhiamikovhe vhoṱhe vha tea u ṱalukanya uri u pfumba ha thandela hu ḓo eliwa hani na uri vhuṱanzi vhu ḓo kuvhanganywa nga nḓila-ḓe .
Transnet i khou shumisa tshiṱirathedzhi tshayo tsha makete tsha 300 biḽioni , u fhaṱa themamveledziso ya vhuendi ine ya khou ṱoḓea vhukuma .
U vusuludza na u phaḓaladza mivhigo ya zwibviswa zwa ṅwedzi nga ṅwedzi kha khethekanyo .
Vhafumakadzi na vhasidzana vha tambudzwa ḓakani vhusiku
Kha vhathu vhanzhi , ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi ḓisa khaedu dzo linganaho kha u tshila ha mutheo .
Ri ṱanganedza u vhuelela ha mitengo ya zwivhambadzwa , zwo itaho uri hu vhe na nyaluwo kha zwa migodi .
Vhalambedzi vha nga nnḓa na vhone vha nga iwa khavho u itela u thusa kha dziṅwe nyimele .
Kha ezwi , ḽitheresi ya thekhinoḽodzhi i ambiwa sa ya ndeme na u vha mutheo sa u vhala na u ṅwala .
Pfufho i ḓa nga murahu ha musi Bannga ya Ḽifhasi yo ṱanganedza mashumele a nṱhesa a shango kha mbumbeo ya zwikolodo .
Maimo a Fhasisa o khethekanywa nga zwipiḓa zwiṋa .
U vha hone ha masheleni a magavhelo a u thusa zwi kungedzelwa kha gurannḓa mbili dzapo ṅwaha nga ṅwaha .
Nyito ya ndongazwiga zwa khoma , tshiga tsha
Pfanelo ya u gwa mugodi ndi thendelo i ṋekedzwaho nga Muhasho wa Minerala na Fulufulu u vha ṋea thendelo ya u gwa minerala vhuponi ho sumbedzwaho .
Themendelo dzashu dzo dodombedzwaho , nga sia ḽa u oditha , dzo katelwa u itela tshenzhemo yavho .
Khaedu heyi i kwama zwipiḓa zwoṱhe zwa lushaka lwashu : mabindu , vhashumi , vhaimeli vha tshitshavha , vha no ḓi dzhenisa kha u lwela vhathu na vhadzulapo vhoṱhe u mona na shango .
Kha vha tendele ḽikumedzwa ḽi tshi kumedzwa kha muvhigo na u ṱanganedzwa .
Nga tshifhinga tsha vhukati , vhudziki ha nyaluwo kha tshinyalelo dzi si na nzwalelo na nyaluwo ya mbuelo dza muthelo zwi ḓo bveledza u ṱukufhala ha ndingano ya ṱhahelelo ya ndeme .
U bindula ha ndaka ndi nyengedzedzo ya mutengo wa u rengisa ngawo u bva kha mutengo wa u thoma u renga ngawo ndaka ya u dzhenisa tshelede .
Mbetshelwa ya zwileludzi zwa vhugudisi zwa vhashumi vha mutakalo na dziphurofeshinala vho ṱangana na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha .
Mihumbulo ya dzitshaka i khou kuvhanganywa kha fhungo iḽi uri ndi ayo mashango fhedzi e a kona u langa u fhira u lwa na mupfuluwo e a vhuelwa nga mbuelo khulwane nga maanḓa u bva kha maitele a mupfuluwo wa dzitshaka .
Zwi ḓo , ngauralo , engedza zwikhala zwa u sikwa ha mishumo na mveledziso ya mabindu .
Vhuthihi ha poḽotiki Afrika hu ḓo vha u khunyeledza maitele a ṱhanganyo , ho katelwa u tshimbila ha vhathu vho vhofholowa , u thomiwa ha zwiimiswa zwa dzhango , na ṱhanganyo yo khunyelelaho ya ikonomi .
Tombo ḽa muvhala wa mulora ḽa tshivhumbeo tsha khuḓa tharu ḽo imela tshishumiswa tsha u ḓitshidza tshe tsha vha tshi tshi shumiswa misi ya kale nga vhomakhulukuku kha u via phukha , u fhaṱa nnḓu na u tshea mikumba u ita zwiambaro .
Vhufuwi ha maḓambatshekwa a koi na ndeme ya khwiṋe a nahone vhu khou aluwa kha ḽa Afrika Tshipembe .
U khwaṱhisedza na u vhiga murahu : U omelela kha mivhigo ya tshifhinga tshoṱhe kha thandela dza masipala na tshumelo dza Komiti ya Wadi na kha miṱangano ya tshitshavha kha wadi dzavho uri vhadzulapo vha dzulele u ḓivhadzwa nga ha mvelaphanḓa na / kana dzithaidzo .
Suvei i vhiga , ro tou topola kha zwinzhi , u tsela fhasi ha mmpfu dza vhana nga 20% na u tsela fhasi ha tshivhalo tsha vhanna na vhafumakadzi vhano daha fola nga 11% .
Zwenezwoha , ro i itela uri i pfumbise u fana ha zwithu na u ṱanganedzea hazwo .
Ndi fanela u lingedza nga nḓila dzoṱhe .
Mbekanyamushumo dza ndangulo ya vhulwadze
A thi dzhii aya mafhungo sa tsumbo ngauri oṱhe a fhethu huthihi lune ra nga ṱhanngela fhedzi u ḓo tandulula thaidzo dzoṱhe dza lushaka .
Khabinethei i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha sedze na u tevhelela vouthu ya mugaganyagwama kha puḽatifomo dzo fhambanaho dza nyanḓadzamafhungo uri vha kone u pfesesa khwine musi Dziminisiṱa dzi tshi sumbedza pulane dza Mbekanyamushumo ya Kushumele kwa Muvhuso ( PoA ) .
U shela mulenzhe kha vhugudisi , mutholi u tea u kona na u ḓi imisela u ṋekedza vhugidisi .
Musi khonṱhiraka yo khunyeledzwa , zwigwada zwi ima kha vhushaka ha mushumo .
U vhekanya madzina e kha mutevhe wa madzina vhukuma a vhathu , fhethu kana tshifhinga ( ḓuvha kana ṅwedzi ) .
U ṋetshedza muthu a songo ṅwaliswaho garaṱa yavho ya vhuraḓo a zwi ho mulayoni .
U vusuluswa na u engedzwa ha Mulayo wa Tshikhala na Nyaluwo ya Afrika ( AGOA ) zwi ḓisa puḽatifomo kha u engedza nḓowetshumo na u ṱanganelana ha dzingu .
Ho itwa thambo ya thendara nahone dzi ḓo ṱanganedzwa hu si kale .
Thekhinoḽodzhi dzi no shumiswa nga vhoṱhe dzi re hone dza u bvisa aḽumini maḓini ndi zwithu zwa vhuṱhogwa .
Ndi ngani zwi zwa ndeme u vha na adzhenda yo ṅwaliwaho zwavhuḓi ?
7.1 . Vha Mbalombalo dza Afrika Tshipembe ( Stats SA ) vha ḓo ita ndingo dza mbalavhathu fhethu ho tiwaho sa ha nḓowenḓowe dza u fhedzisela u itela mbalombalo khulwane hu u linga sisiṱeme dzoṱhe na maitele a mbalavhathu .
Awara dza u shuma dzi dzulela u buliwa nga vhashumi uri dzo lapfesa .
Ri ḓo tshimbila nga bisi .
) , hune zwiṅwe miṱangano yo dzudzanywaho/ vhuṱambo na zwiṅwevho zwa muvhuso zwi khou ḓaho zwa nga wanala henefho .
2.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na tshitatamennde tsho bviswaho nga Ofisi ya Muphuresidennde nga ḽa 23 Khubvumedzi , nga ha mafhungo a Muofisiri wa Mashumele Muhulwane ( COO ) wa SABC .
Mbadelo dza matshilisano dzi katela mbadelo ya zwiimiswa kha tshikimu tsha ndindakhombo ya matshilisano yo badelelwaho mushumi .
U ya phanḓa na u vha hone ha Mulayo wa Vhulanguli ha Vharema buguni ya mulayo ya Afrika Tshipembe , fhedzi , a zwi tshimbilelani na maitele a dimokirasi a zwino .
Vhaimeleli vha tshitshavha ( sa tsumbo foramu ya IDP )
U swika zwino , mashango a Afrika a tea u shumisa mbekanyamaitele dzi re khagala dza khwaṱhisedzo u itela u swikelela vhutsireledzi ha zwiḽiwa vhu sa nyeṱhi .
Mulayo wa Mutakalo wa Mushumoni na Tsireledzo u ṋekedza zwa tsireledzo na mutakalo wa vhashumi vha masipala vha re mushumoni .
Maipfi ayo a khou ṱoḓa uri zwa 50% ya vhuimeleli ha mbeu zwi londotwe kha theo ya mulayo .
Zwa ita uri Muzhou a kokodzwe a swike e lwanzheni kumvuu !
Hezwi azwi elani na Ndayotewa , na uri zwi tsitsela fhasi mveledziso ya demokirasi yashu na pfanelo dza vhathu dza u khetha vhuimeleli havho ha tshitshavha .
4.97 Iḽi shango ḽi re Vhubvaḓuvha ha Afrika na ḽone ḽo ḓala lutendo lu kwamaho vhuloi .
2.4 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe vha kwameaho u ḓisa vhupfiwa havho nga zwifhinga hezwi zwa nyambedzano , zwine zwi ḓo sumbedza thandululo dzine ra tea u dzi dzhia u isa shango ḽashu phanḓa .
Tshumisano ya tshiṱirathedzhi NA VHUPO NGA VHUPHARA
Lavhelesani mavu na maḓi a tsheledzo u itela u thetshelesa uri a na muṋo na , kana khonadzeo ya dziminerala dzi re khombo .
Muvhuso wa Britain u na vhuṅwe vhuḓifhinduleli ha ndayotewa zwi tshi ya kha Northern Ireland , vhune a hu na muthihi washu a re naho zwi tshi ya kha Zimbabwe .
7.2 Khabinethe i tikedza u lwisa hoṱhe hune ha khou sedza kha uri pfunzo i swikelelee , nga maanḓa avho vhane vha bva miṱani ine ya shaya .
4.119 Vhathu vha Afrika Tshipembe vha nga guda kha zwine zwa itea kha maṅwe mashango a dzingu ḽa Afrika .
Mulandu u nga kha ḓi imiswa wa thetsheleswa nga ḽiṅwe ḓuvha ḽa tsengo .
Nga murahu ha izwo vho thoma u ri itisa nyonyoloso , heyo yo vha i nyonyoloso ya muvhili .
Vhupo ha ḓivhavhupo ha ṱhoḓea khulwanesa ho topolwa u ya nga vhupo ha ofisi ya tshiṱiriki ya kushumele .
Ezwi zwo itiswa nga uri muhasho wa renga ndaka , dzi fanaho na fanitshara ya vhashumi vha re hone zwino , na u tholiwa kha poswo dza ndeme dze dza vha dzi si na vhathu musi ho no elwa tshivhumbeo tsha muhasho tshiswa .
Tsumbo : Lufu , haya hau ndi ngafhi ?
Tshivhalo tshi swikaho hafu ya miṱa i shayaho vhuponi uvhu yo farwa nga vhafumakadzi vha songo maliwaho .
GCIS a i na vhuḓifhinduleli ha zwi re ngomu kana u fulufhedzea ha webusaithi dzi re na vhuṱumani nahone a i khwaṱhisedzi mihumbulo yo bulwaho ngomu khadzo .
Nga u dzhenelela kha u pulana mveledziso na tshumiso vhathu vha vha zwiko zwa ndeme vhone vhaṋe , nahone izwi zwi khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na themamveledziso .
Vha ḓo tama u ḓivhadzwa nga nḓila ifhio nga ha tsheo malugana na khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo ?
Zwikili zwa u tshimbidza
U shuma na ndangulo ya thimu ya vundu u itela u thoma na u londola sisiṱeme dza ndondolo hu tshi katelwa dzikhamera , mafhungo a mutakalo , nyambedzano na ndededzo dza pfukiselo khathihi na matele a u tikedza nḓisedzo ya tshumelo .
Izwi zwi ḓo vhumba mutheo wa mutevhe wa u sedzulusa wa tshomedzo dza u ṅwala maambiwa .
I tea hafhu ya thusa kha u sika mishumo nga u shumisa ngona dza zwanḓa zwa vhashumi kha u fhaṱa musi hu tshi fhaṱiwa themamveledziso dza tshaka nngede , sa tshipiḓa tsha Phurogireme ya Mishumo ya Nnyi na Nnyi yo Ṱanḓavhudzwaho .
Mulayo u ḓo themendela kha vhoṱhe pfanelo dzavho dza u amba , u dzudzanya , u ṱangana vhe vhoṱhe , u anḓadza , u rera , u renda na u funza vhana vhavho ;
1.1. Afrika Tshipembe ḽi humbula Ṅwedzi wa Vhafumakadzi nga Ṱhangule , sa tshihumbudzo tsha vhafumakadzi vha fhiraho 20 000 vhe vha matsha vha ya Union Buildings nga ḽa 09 Ṱhangule 1956 vha tshi khou gwalabela vha tshi lwisana na milayo yo engedzwaho kha vhafumakadzi .
Khakhululo khulwane dza zwa ikonomi dze dza shumiswa kha mashango manzhi a Afrika dzo no ḓi thusa u ita uri ikonomi dzavho dzi vhe dzo khwaṱhaho vhukuma musi dzo livhana na midzinginyo ya nga nnḓa .
Kulangulele kwa masheleni apo , hu tshi katelwa tshiedziswa tsha zwino tsha masheleni apo , Afrika Tshipembe tshi fhasi ha mutsiko muhulwane .
Mulayotibe wa Pfanelo ndi yone thikho ya Mulayotewa .
1.4 . U swika zwino , ho no bindudzwa masheleni a linganaho R316 biḽioni kha thandela dza 46 dzo no khunyeledzwaho khathihi na kha dziṅwe thandela dza 57 dzine dza kha ḓi vha kati .
Nga nnḓa ha muraḓo wa khoro ya wadi , miraḓo ya komiti ya wadi ye ya ḓo fhaladzwa a i nga ḓo tendelwa u khethwa hafhu kha komiti ya wadi lwa tshifhinga tshi linganaho ṅwaha muthihi nga murahu ha u fhaladzwa .
Nḓila ya u amba nga ha nyofho dza ndozwo ya u dzhia tsheo ya vhuḓivhusi tshoṱhe i katela kuitele kwa khethekanyo nga zwigwada kha ṱhanganyelo ine ya dzhiela nṱha ḽevele ya ṱhanganyelo ya mashango o fhambanaho .
Na nga dakalo ḽine ḽa nga ḓela vhanna na vhafumakadzi vha tshilaho kha shango ḽo vhofholowaho " .
Ndi tshipiḓa tsha mveledziso ya ikonomi ya muvhuso nga kha mveledziso khulwane ya themamveledziso na uri zwi ya kona u shumiswa na nga vhaholefhali .
Ni a ḓivhudzisa uri pulanete dzo tou itisa hani ?
Tshumelo dzine dza ṋetshedzwa nga Muhasho wa Mutakalo nga fhasi ha hedzi mbekanyamushumo dza rathi dzo ṱalutshedzwa nga vhuḓalo nga afha fhasi :
Zwo dzudzanyiwa nga nḓila ya vhuṱali uri zwi tshimbilelane na zwihulwane zwe zwa vhekanyiwa kha NDP hu na kuvhonele kwa u itela mavhusele a shumaho , tsireledzo ya zwa matshilisano , u sikiwa ha mishumo , vhuḓimvumvusi na vhuḓigeḓi .
U ya nga ha u engedza nyito dzine zwa zwino dzi khou bvelela , ri ḓo tea u sedza kha nḓila mbili dza ndangulo ya data ya ndambedzo na u fhaṱa thendelano dza data dza zwilinganyo , kathihi na u ḓivhadza mbetshelwa nga hau swikelela data ya ṱhoḓisiso kha thendelano dza ndambedzo .
Kholomu ya muraḓo : Hei kholomu i sumbedza uri muraḓo muhulwane , a re mushumeli wa muvhuso o ḓiṅwalisaho kha GEMS , u badela vhugai .
Musi vha tshi dalela dokotela wavho wa maṋo nga nyimele ya zwa maṋo yo khetheaho ( tsumbo : u shata maṋo ane a khou siṋa kana u longela ḽiṋo hu na ḽivhende , dzilafho ḽa u kwakwanyisa maṋo na dzilafho ḽa marinini ) vha humbelwa u vha na vhuṱanzi ha uri dzilafho ḽo wana thendelo u thoma nga u rwela luṱingo GEMS kha 0860 00 4367 .
Vhege i ḓaho hu na khontsati ya tshikolo zwino na nṋe ndi muṅwe wa vhatambi .
Pulane ya vhubindudzi na mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha zwo themendelwaho nga Bodo ya UI yo tikedzwaho nga muvhigo wa u ṱola khohakhombo wo ṋetshedzwaho maanḓalanga a khorotshitumbe u itela themendelo .
Kha Afrika Tshipembe ḽa zwino hu na khethekanyo dza tshitshavha , u fana na vhathu vha Pagans na madokotela vha vhaloi ( vhane zwino vha ḓivhiwa nga ḽa uri ndi ṅanga dza sialala ) , vhane vha ṱoḓa u ita vhuloi sa vhurereli havho kana mvelele yavho- sa pfanelo dzavho dzo tsireledzwaho nga Ndayotewa .
Mivhigo i khou tea u itwa tshifhinga tshoṱhe u itela uri thaidzo dzi vhonwe hu tshe na tshifhinga .
Vha fanela u ita khumbelo hu tshe ho sala vhege mbili uri vha ṱuwe u itela u tshimbidza zwithu A vha tendelwi u ṱunḓa khovhe dza vhuḓimvumvusi vha sin a phemithi ya u ṱunḓa .
Vhuvhi uvho vhu dzhiiwa sa hone vhuloi .
Kha vha ṱalutshedze na u sumbedza uri thikhedzo i fanela u vha na : dzina ḽa wadi datumu ine pulane ya khou tendelaniwa ngayo tsaino ya muimeleli wa tshitshavha .
( 3 ) Muphuresidennde , o wana ngeletshedzo ya Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli a nga awedza Muhaṱuli , ane a khou ambiwa kha maitele a khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ya uri a bvisiwe .
U dzhiela nṱha iyi pharagirafu , mvelelo dza muhumbulo na dza muthu kha foromane ndi mini ?
Vha nga vusuludza ḽaisensti yavho tshifhinga tshi saathu u swika . Ḽaisentsi ntswa i vha mulayoni miṅwaha miṱanu .
Maipfi a vhaṅwali vha ḓirama vha vharema na vhatambi vho wana pfufho dza dzitshaka hu si kha vhunzani na zwi re ngomu , fhedzi na u tshimbilelana havho na ḽifhasi .
Mudzulatshidulo , kha vha ntendele ndi ṱanganedze vharangaphanḓa vhoṱhe vha bindu , vha vhoradzipfunzo , vha vhurereli na tshitshavha fhano ṋamusi .
Naho madzangano a sekhithara dza maḓilonga nnzhi dzo ḓitika nga vhashumi vha badelwaho u ita mushumo wadzo , zwoṱhe zwo ḓitika nga vhomaḓilonga , vhaṱuku nyana kha bodo yavho ya vhulanguli .
Khovhekanyo ya tsheledemviswa yoṱhe nga ha u tsela fhasi ha tshelede ya u thoma bindu lwa tshifhinga tsha miṅwaha ya sumbe , nga maanḓa sa zwo ṱalutshedzwaho nga fhasi ha mbadelo dza zwino dzi re afho nṱha .
4.58 Mbetshelo i iledza zwa u vhidza muṅwe muthu uri ndi muloi kana u sumba muṅwe uri o lowa muṅwe .
Khumbelo ya ṱhanziela ya u reila ya tshifhinganyana
Tsha u fhedzisela , khethekanyo i sedzesa nga maanḓa kha khethekanyo ṱhukhu dza vhubveledzi u ya nga u shela mulenzhe havho kha zwibveledzwa zwoṱhe zwa vhubveledzi na nyaluwo nga tshifhinga tshenetshi tshithihi .
Phemithi i fanela u vha ya tshiofisi u shumisela fhedzi kha tshiendisi tshithihi .
Ndo ṱungufhadzwa nga maanḓa , u pfa uri miṱa ya vho lovhaho a i tendelwi u wana ndiliso ya tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe u bva kha muvhuso .
U fhindula mbudziso dza vhuimo ha nṱha dzi no bva kha pharagirafu ye ya vhalwa , tsumbo , ngavhe muṋe wa shopho o vha o sia muṋango wo vulea a tshi ya hayani vhuḽa vhusiku .
Khabinethe i humbela vhurangaphanḓa ha mbumbano dzoṱhe ( NUM NA AMCU ) uri vha tandulule phambano dzavho zwavhuḓi na uri vha vhee madzangalelo a shango na a vhashumi nṱha kha zwoṱhe .
Sikani modele wo dzudzanyeaho nahone wo khwaṱhaho hu na ndango dza ngomu dzo teaho u itela u fhungudza u bvuḓa , vhufhura na khombo kha u ṋetshedza na u badela bazari na zwikolodo kha matshudeni o teaho , ngeno hu na u khwinisa u kuvhanganywa ha tshipiḓa tsha tshikolodo tsho ṋetshedzwaho na kha matshudeni o fanelaho .
Naho zwo ralo , kha ḽa Afrika Tshipembe , naho hu na honndo dzine dza tshinyadza mathukhwi a re khombo , hu ḓo vha ha vha na zwileludzi zwa magumoni a phaiphi zwine zwa fara lutsinga luthihi lwa mathukhwi .
( Hedzi dokhumenthe dzi a wanalea nga fomathi ya
6.3 . Khabinethe i dovha ya khoḓa zwigwada zwa mulayo , ho katelwa vha thuso ya zwa mulayo , vhe vha vha vho imela mahoro o vhalaho kha mulandu wa tshifhinga tshilapfu we wa fhedza nga u tenda u lilisa avho vhe vha vha vhe vhashumi vha migodini kana vhaḽaifa vhavho vho lugelaho u wana , vhane vhashumi vhone vhane vha mugodini vho no ri sia , nga murahu ha musi vho no lwala silicosis kana muṅwe mufuda wa lufhiha lwe lwa vha fara kha muṅwe wa migodi ya musuku nga murahu ha ḽa 12 Ṱhafamuhwe 1965 .
Tshifhinga itshi tsha u shumisana ho khwaṱhaho ndi tshipiḓa tsha vhadzulapo vhashumaho vho ḓifunga ; zwine zwa vha zwa ndeme kha u ṋetshedza Bono 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Mbuletshedzo ya milayo na zwilinganyo zwa vhupo , hu tshi katelwa milayo na zwilinganyo zwo lavhelelwaho kha Ndayotewa , zwo vhewaho kana u shumiswa nga Muhasho wo teaho .
Sa ḽiga ḽa u thoma , musi vhomakone vho kuvhangana kha samithi iyi , ri ḓo vha ri khou guda u bva kha vhukoni na thikhedzo yavho kha u fhungudza samba iḽi .
Muṱangano uyu u tikedza zwipikwa zwa NDP hune ḓorobo na mivhuso yapo zwa tamba mushumo wa ndeme kha nyaluwo yashu nga vhuḓalo .
Thero ya vhuṱambo yo vha i tshi ri : " Tshanduko kha zwa Migodi ya Afrika : U bindudza kha Tshanduko ya Fulufulu , ESG , na Dziikonomi " .
Kha mbudziso ya vhuraru nga ha vhuvhekanyandeme , vha khou amba ngoho vhukuma .
Vhuṅwe vhudzheneleli ha ndeme kha themo iyi hu ḓo vha u khunyeledza Mbekanyamaitele ya Pfanelo dza Vhuholefhali ha Lushaka vhu katelaho Muhanga wa Pfanelo dza Vhuholefhali ha Lushaka .
Kha u tikedza Vhufaragwama ha Lushaka kha u ṋanga khandideithi dza Tshikimu tsha Bazari ya Vhufaragwama ha Lushaka , heyi fomo i nga shumiswa kha u topola khandideithi dzine dza ḓo ita ndingamushumo .
Tshibode tsha wina mbambe .
Phothifolio iyi i katela zwifhaṱo zwoṱhe zwa mihasho ya vunḓu khathihi na zwifhaṱo zwoṱhe zwa ofisi dza mihasho yoṱhe .
Zwiimiswa zwaphuraivethe a zwi ngo vhofhiwa nga maga manzhi u vha khagala zwi tshi vhambedzwa na zwiimiswa zwa tshitshavha .
Mbekanyamaitele dza u renga dza muvhuso dzi khakhisa nḓila ya vhudavhidzani kha mafhungo a vhuaḓa nahone sisiṱeme ya u renga ya muvhuso yo konḓisiwa vhukuma .
Figara dzo rekanya u bva ka nyelelo ya nga nnḓa .
( mvumbo tharu dzaṋu kana nzulele ya muvhili waṋu )
Ho shumiswa miṅwaha ya rathi ya ḓivhazwakale ya data .
Uri riṋe ri kone u ita nga u ralo ndi vhuḓifhinduleli vhu re nṱha ha mahaḓa ashu u thoma mulilo wa nyaluwo ya ikonomi yashu sa zwe zwa sumbedziswa nga Muphuresidennde .
Arali vha tshi kona u shumisa inthanete vha ḓo wana , vha ḓo wana maswa maswa kha website www.doh.gov.za
Kha miṅwaha miraru i ḓaho , nyaluwo ya mbuelo i khou lavhelelwa u vuwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku , nahone nyaluwo ya u shumisa masheleni i ḓo tea u tou linganela u itela u vhuisa masheleni a tshitshavha kha nḓila i langeaho .
Arali ha nga vhana muthu ane a ḓo sendela tsini na dayari yawe vha ḓo vhona ṋayo dzawe kha fuḽauru .
Ya u thoma nga kha milayo miṱuku ine ya tikedzwa nga vhunzhi ha vhakhantseḽara na ya vhuvhili , tshitshavha tshi tea u vha na tshikhala tsha u bula mihumbulo kha mulayo uyo .
Ro ḓikumedzela kha u ita mushumo wa u tshimbidza maitele eneo na ṱhoḓea .
Tshiteṅwa hetshi tshi ṱalutshedzea zwavhuḓi nga manweledzo mapfufhi a , tsha u thoma , mveledziso i livhisaho kha u gannḓiswa ha edishini ya u thoma ya Bugu Tswuku na , tsha vhuvhili , wekishopho dzi tevhelaho mushumo uyu .
Mueletshedzi wa Maanḓalanga o tendela uri Minista ha ngo khakha musi a tshi ṋea mbuelo dza vhukuma nahone o zwi ta zwavhuḓi nga matshimbidzelwe one hu na ṱhonifho i re khagala .
Khomishini i tama u ṱahisa ndivhuwo dzayo kha miraḓo ya vhuṅwaleli kha tshumelo dzavho dzavhuḓisa kha khomishini na tshitandadi tsha nṱha tsha maṅwalo a mushumo na mivhigo yo bveledzwaho nga vhashumi vha ṱhoḓisiso .
Tshumelo ya ndaulo ya u redzhisiṱara
Hu tshi engedzwa kha lupfumo ulwu , mvelele dzo fhambanaho , dzine dza katelwa kha 2% ya shango kha ḽifhasi , na tshumiso ya zwiko zwapo zwa zwi tshilaho sa tshiṅwe tsha zwiko zwa ndeme zwa u fhodza malwadze na u shuma sa zwiga , zwine zwa ita uri zwi leluwe u pfesesa uri ndi ngani AfrIka Tshipembe ḽi tshi dzhiiwa sa shango ḽa vhuraru kha mashango mahulwane a re na zwithu zwinzhisa zwo fhambanaho ḽi tshi tevhela Indonesia na Brazil .
Tshikolodo tsha u imiswa ha magavhelo tshi songo kuvhanganywaho tshi phumulwa kha akhaunthu ya vhakolodi .
Mulayo wa Mbuyedzedzo na Khwinisedzo ya Pfanelo dza Mavu u ṋetshedza mbuyedzedzo kana thandululo ya ndinganyo kha vhathu na zwitshavha vho dzhielwaho pfanelo dza mavu nga murahu ha dzi 19 Fulwi 1913 .
Kupulanele kwa ḓorobo kwo teaho ku ḓo khwaṱhisedza uri mvelelo dza u ṱola phosho dzi itwa hu sa athu thomiwa thandela dza mveledziso dziṅwe na dziṅwe .
Iṅwe Thimu ya u puḽamba ya u engedzedza i khou ṱoḓea u khwaṱhisa khethekanyo iyi na u fhelisa mushumo wo salelaho murahu .
Khumbelo ya u thoma i dzulela u humbela thandululo ya mulayo zwine zwa ḓa zwo itiswa nga tsho vhangaho thaidzo .
Ndivho khulwane dza Mulayotibe wa Tshanduko wa mvetamveto , ndi , u engedza ṋetshedzo ya mbuelo ya minerala u itela u alusa nḓowetshumo na u shela mulenzhe kha ndivho dza lushaka dza u sikwa ha mishumo na nyaluwo ya ikonomi sa zwo lavhelelwaho kha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vhubvaḓuvha ha Gombameni , ho vhonala u khwinisea ha nyimele ya dzingamufhe .
Kuitele kwa ngudo kha khonadzeo dza muthelo mimbete kwo thomiwa .
Vhudziki ha mutengo vhu itwa dzitshakani kha mashango manzhi , u fana na Australia , United Kingdom na United State of America , na uri ho shumiswa nga Old Mutual nga tshifhinga tsha u dzhenisa mikovhe yavho kha mutevhe kha London Stock Exchange .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ndi nḓila ya ndeme ya u sumbedza vhuḓifhinduleli kha Phalamennde na tshitshavha tsha Afurika Tshipembe kha zwe zwa itea kha ṅwaha wo fhiraho na u dzhenisa vhadzulapo kha adzhenda ya poḽitiki ya ṅwaha u ḓaho .
Ho sedzwa uvhu vhubvo , muṅwe na muṅwe u tea u ḓivha uri , musi NP dzi tshi vouthela ndayotewa zwa zwino , a si u vouthela tsatsaladzo na vhukhakhi kha ndayotewa iyo .
Thomani u ṅwala tshiṱori tshaṋu inwi muṋe hafha .
Mafhungo a vha hone arali a tshi nga vhalwa u bva kha siangane yao nahone a dzulela u vha a swikeleleaho .
Zwi nga kha ḓi vha ṱhoḓea ya dzingu ḽa kule kule na khunzikhunzi uri fhasi ha lwanzhe hu vhuedzedzwe kha ḽevele ya mathomo , zwine zwa ḓo ṱoḓa mugero muhulwane .
Zwikhala zwa mutshimbilo khathihi na fhethu ha u awela zwi tea u vha tshipiḓa tsha nḓila .
Vhathu vha vha Sunni vho hana ezwi na u tenda uri vha fulufhelaho vha tea u nanga vharangaphanḓa vhavho .
3.3 Nga nnḓa ha tswikelelo dzashu khulwane dzi mangadzaho dza u bveledzise mbofholowo ya vhafumakadzi zwitshavhani zwashu , thambulo ya khakhathi na u tambudzwa ha vhafumakadzi kha lushaka lwa hashu zwi khou bvela phanḓa . Zwigwevho zwihulwanesa zwo ṋetshedzwaho milandu ya khakhathi dza vhudzekani ngei Gauteng zwi sumbedza uri vhapondi vha vhugevhenga ha zwa vhudzekani na miṅwe milandu i elanaho a zwi nga ḓo ponya tshanḓa tsha vhulamukanyi .
Naho arali vha nga si kone u bvumba mvelelo , u ṱavhanyisa phindulo zwi ḓo dzulela u bveledza mvelelo dzo khwaṱhaho nnzhi .
Olani tshisusu , ni tshi sumbedza muvhili watsho mulapfu , musekene na mabesu .
Haya maipfi a ri ṱuṱuwedza uri ri so ngo awela u swika ri tshi swikela mihumbulo ya lushaka lu si na vhushai na hone lu sa ṱahedziho .
Vhulavhelesi ha khorotshitumbe vhukatela komiti ya phothifolio sa musi zwi zwiimiswa zwa phalamennde .
U luka na u vhaḓa nga u shumisa zwishumiswa zwi konaho u vusuludzea : phetheni ya fureme ya mushumo wa vhutsila ha vhone vhaṋe , zwifaredzi zwa kiḽasirumuni , n.z
U ṋekedza zwishumiswa zwa phabuḽiki zwi no fusha zwikalo na zwitandadi zwi no ṱanganedzea nga 2007
7.2 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe vha kwameaho u tandulula mafhungo nga nḓila ya mulalo .
Bulani zwiitisi zwivhili uri ndi ngani muambi a tshi vhona uri luvhondo lu re vhukati hawe , na mudzulatsini nae a lu ṱoḓei .
Ro vha na tshikhala tsha u ṋekana nga muvhigo wo fhelelaho kha vhurangaphanḓa ha SADC Muṱanganoni wa AU we wa farwa Addis Ababa .
Nḓivhiso nga ha zwi songo dzulaho zwavhuḓi , schizophrenia na PTSD zwo ṱalutshedzwa , khathihi-vho na nḓila dza uri zwi nga lafhiswa hani .
2.3 . Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u sedza kha sekithara dzi bveledzaho zwithu dzine hu a shumeswa , ho katelwa na ṱhodea dza nḓila dzo fhambanaho dza u tikedza zwikwamesaho zwa mishumo , zwi ngaho u shumiswa ha mbekanyamushumo dza ṱhuṱhuwedzo , ho tou topolwa kha zwinzhi : mutevhe wa mashumele kha zwiambaro , malabi , mikumba na zwienda ; tshumelo dza matshimbidzele a mabindu na zwibveledzwa zwi bvaho kha zwibveledzwa
Tshipeisa tshi a shuma kha vhana zwavhuḓi kana muṅwe na muṅwe ane a vha na thaidzo dza u femela ngomu zwavhuḓi .
Thaidzo dzi katela u sa ṋetshedzwa ha bugupfarwa , u sa badelwa ha vhuendi ha tshikolo , vhadededzi vha si na mushumo na maitele a u sa vha na ndavha na tshikolo nga u angaredza .
u ṋea thendelo - thendelo i re khagala ya muvhuso na / kana vhafaramikovhe kana nḓivho kana pfanelo dza vho zwi faraho .
Ndayotewa nga zwenezwo i tendela tshitshavha u ṱoḓa uri tshumelo dzi swikelelwe , na uri vhaofisiri vha muvhuso na vhalanguli vha na zwikili u dzhia maga a pfadzaho kha u ṋetshedza tshumelo .
5.2 Musi hu tsi khou ṅwalwa Ndayotewa ya Afrika Tshipembe nga murahu ha miṅwaha ya Muvhuso wa Tshiṱalula nga vho 1990 , madzangano manzhi na vhathu vhanzhi vho ita fulo ḽa uri hu dzheniswe vho na pfanelo ya u swikelela mafhungo .
Mafhungo a u tsikeledzwa nga milayo o no vhigwa nga sekhithara lwa tshifhinga tshilapfu .
Zwiitisi zwiraru zwi hone kha hezwi , nga nnḓa ha tshanduko ya zwithu zwa ndeme kha ndondolothangeli ya mutakalo .
Zwiṱitshi zwa zwidzimamulilo zwi phaḓaladza zwiendedzi zwa shishi vhuponi na uri zwo ralo , zwi fanela u wanala kha bada dzi itaho mishumo minzhi dzine dza ṱangana na dzi dzhenaho khadzo khulwane na dza dzingu .
Tshivhalo tsha tsimbitswuku tshi tea u ṱaluswa ho sedzwa vho na vhushaka na pH , na tshivhalo tsha amonia ngauri amonia i nga ṋokisa tsimbitswuku kha pH ya alkali na u leludza u ṱanganedzwa nga khovhe .
Kha u farwa u ho hu katelwa na u farwa ha mushumi wa Muhasho wa zwa Muno ngei sentharani ya u dzula vhafhalali ya Desmond Tutu i wanalaho Pitori nga murahu ha u hweswa mulandu wa u ṱanganedza masheleni a tshanḓanguvhoni u bva kha muṅwe wa vhabvannḓa - izwo zwi tou vha tsumbo ya uri a huna muthu ane avha nṱha ha mulayo nahone a huna tshikhala tsha vhashumi vha sa fulufhedzei kha ofisi dza muvhuso .
Zwi anzelwa u wanala kha zwinwiwa na dzhusi dzi si dza vhukuma .
Tshiṅwe hafhu , ri nga ṋetshedza hani tswikelo i shumiseaho kha vhaṋetshedzi vha mafhungo na vhashumisi ?
Vha ndangulo ya muhasho ine ya ṋea thendelo ya u tiwa ha zwifhambanyi zwa mugaganyagwama wa u shuma ngawo vha tshi shumisa maanḓa a u vouta e vha ṋewa , zwa vho tendela zwifhambanyi vhukati ha zwigwada zwa mugaganyagwama wa muhasho mugaganyagwama fhedzi hu si kha zwigwada zwoṱhe .
Khumbelo dzi nga itwa kha ofisi iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali zwazwino vha tshi dzula nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Muraḓo wa tshigwada u pfa a songo tea na uri tshiṅwe tshifhinga o vha a tshi ḓo vha o dzula kha mupo wo tsireledzeaho lwo kalulaho .
Vha tea u wana thendelo ya tshifhinganyana ya goloi arali vha na goloi i songo ṅwaliswaho kana ine i sina ḽaisentsi nahone vha tshi tama u i ḓiraiva badani u itela uri vha kone uya u i ṅwalisa uri i wane ḽaisentsi , u i diḽivara kha murengisi wa dzigoloi , u isa kha ndingo ya dzigoloi kana u dzhiululwa ha dzigoloi .
Sekithara i na vhukoni ha nyaluwo .
Vhufaedzi ha muthu na lutendo khamusi zwi nga vha zwi tshi elana lune tshiṅwe tshi nga si vhe hone hu si na tshiṅwe .
URI hu DZHIELWE NṰHA uri Setplan i ḓo vhidza muṱangano na Komiti ya u Tshimbidza u fara nyambedzano nga ha mvelaphanḓa ya Mutheo wa Mveledziso ya Fhethu .
Rekhodo ndi mafhungo maṅwe na maṅwe o rekhodiwaho hu sa sedzwi tshivhumbeo , sa tsumbo , maṅwalo o ṅwalwaho , odio , zwadidzhithala kana vidio .
Ndi kuitele kwa Mulayotewa wa demokirasi yashu uri Muvhuso u nga kona fhedzi u shumisa tshelede arali yo phasiswa nga Phalamennde .
Musi ho ṋetshedzwa tshikhala tshilapfu tsha phetho ya u hanedza muthelo , u khoḓa khunyeledzo ya sisiteme ya aphiḽi ya muthelo , nzudzanyululo iṅwe na iṅwe ya tshiṱoko tsha tshikolodo zwi lengiswa ngeno tshelede i so ngo dzudzanywa i tshi isa phanḓa na u dzhenisa nzwalelo .
Afurika Tshipembe ḽo kona u fhaṱa zwiimiswa zwo teaho zwa muvhuso wa tshanduko wa demokirasi .
Oṱhe a shuma mushumo wa ndeme vhutshiloni hashu na kha ikonomi .
Ndi zwa ndeme u kungedzela vhathu vha re na vhukoni na mafulufulu kha poswo dzenedzo .
Tshipiḓa tsha tshipiwa tshawo ndi u khwaṱhisedza uri hu dzula hu na zwiko zwa maḓi zwa ndeme zwo teaho mishumo a maḓi i dzhielwaho nṱha na uri u konadzea ha sisiṱeme ya mupo ya maḓi hu a londotwa na u tsireledzwa .
U rennda ha tshiendedzi u itela zwigwada zwa fulo fhedzi , zwine zwa vha na vhurumelwa vhuraru kana na u fhira .
Tshiṅwe tshipiḓa tshithihi tshi fushaho ho vha ndingedzo ya u ḓiimisela hashu na tswikelelo ya u ṱhogomela vhuṱumani ha Dzangano ḽashu kha dzitshaka .
Avho vha no khou ṱoḓa u ḓiphiṋa nga u vhona Table Mountain vha ḓo vha na dzangalelo ḽa lufhera lu re kha fuloro ya vhurathi kha tshifhaṱo tsha tshi zwino tshire tsini na vhuimazwikepe .
U bveledza sisiṱeme ya ndindakhombo ya mutakalo ya lushaka ndi ndivho ya ndeme .
Avho vhane vho ḓivhadzwa vha nga ṱaṱa vha tshi ya phanḓa na u pfesesa milayo iyi .
Vhukati ha mbemba mbili , fiḽimu ya bayo i a aluwa nga zwiṱuku ine ya kunakisa mafhungo a oganiki na zwitzhili .
Kha u fheliswa ha sisiteme ya tshiṱalula na mveledzo khulwane ya dziḓorobo , thaidzo ya vhushayamushumo i vho tou vhonalesa tshoṱhe .
15 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Matshimbidzele a zwa Vhugevhenga wa 2018 , une wa khwinisa Mulayo wa Matshimbidzele a zwa Vhugevhenga wa 1977 , Phalamenndeni .
Vha tou vha vhalwi vha tshanduko ya zwa matshilisano , vhane vha ṱoḓea kha shango ḽashu kha u thathela kule zwa tshifhinga tsho fhiraho zwe zwa vha zwi tshi lwisa vhathu na u sendedza tsini zwa u swikela zwipikwa zwa Afrika Tshipembe ḽo faranesaho .
Ndivhotiwa ya thendelano ndi u khwaṱhisedza uri vhafariwa vhe vha ita vhugevhenga vhu sa vhuṱuku , nahone vha kundelwa u badela beila , vha fhiriswa nga dziṅwe mbekanyamushumo .
Nga murahu kha ḓuvha ḽeneḽo ḽithihi mufariwa o fhisa sele yawe o shumisa zwiambaro zwawe na zwo adzela mmbete .
Nga nnḓa ha uri a huna nyengedzedzo ya tshivhalo tsha tshiṱafu tsho tholwaho kha Tshikwama kha miṅwaha nyana yo fhelaho , zwo kuvhulula khakhathi ya ikonomi ya ḽifhasi zwavhudi na u ya isa phanḓa na u ṋetshedza tshumelo yo dzudzanyeaho kha khasiṱama dzayo na u ṋetshedza u awedzwa kha vhushai .
Kha u khwinisa ndondola mutakalo kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , muvhuso wo pulana :
Hedzi ṋari dzi nga pfukisela vhulwadze kha dziṅwe phukha afho phakhani kana kha vhupo ha mabulasi a nga tsini .
1.1 . Tsheo ya u bva kha Ḽevele ya Vhuraru ya Tsivhudzo u ya kha Ḽevele ya Vhuvhili ya Tsivhudzo ya nyiledzo dza u tshimbila u thoma nga ḽa 18 Ṱhangule 2020 yo bveledza u ṱanganedzwa ha phungudzo dza nyiledzo kha miṅwe mishumo ya zwa ikonomi na matshilisano .
Muphuresidennde Vho Zuma khathihi na Muphuresidennde Vho Francois Hollande , vha France , vho fara Khomisini ya Maimo a Nṱha nga ha Nyaluwo ya Ikonomi na Mishumo ya Mutakalo nga ḽa 20 Khubvumedzi 2016 .
Zwishumiswa izwi zwi a thusa kha u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha .
( h ) Bodo ya Vhufhufhi ha Afrika Tshipembe :
Zwi ḓo vha ngoho u amba uri zwiṅwe zwa zwiito zwihulwane zwa vhupfumedzani , u ṱanganedzana na phodzo zwo bvelela kha maimo a tsinisa ane a vha kule na maṱo a vhathu .
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya Mveledzisohafhu ya Madzulo a Vhathu , yo thomiwaho nga 1999 , ndi u khwinisa maimo a vhupo ha dziḓoroboni na u tandulula u sa lingana na u salela murahu ho wanalaho kha muvhuso wa tshiṱalula .
Thebuḽu i re kha siaṱari 21 I sumbedzisa lushaka lwa u shela mulenzhe na zwine zwa katelwa .
- Vho Ivy Cikizwa Gcina , vhe vha shuma kha zwiimo zwinzhi nga tshifhinga tshavho vha tshi khou lwa na muvhuso wa tshiṱalula , hu tshi katelwa na u shuma kha Dzangano ḽa Vhadzulapo vha Vharema ḽa Port Elizabeth na u vha muraḓo wa kale wa Phalamennde ya demokirasi ya u thoma ( 1994 - 1999 ) .
Milayo ya Batho Pele i tikedza zwine nḓisedzo ya tshumelo ya vha zwone .
Maitele a sumba nḓila ya uri maanḓa a Thendelo ya Khabinethe a hwedzwa Muofisiri wa Mbalelano ya Masheleni na uri hu nga dovha ha fhungudzwa zwiimiswa sa zwe zwa randiwa kha Mulayo wa Tshumelo ya Tshitshavha ( PSA ) na Mulayo wa Vhulanguli ha Masheleni a Tshitshavha ( PFMA ) .
( 2 ) Mulayo wa lushaka wo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) u nga shumiswa fhedzi arali ho dzhielwa nṱha na themendelo dza Khomishini ya Gwama na Muvhalelano .
Hu u itela u fhindula , vha Gwama ḽa Lushaka , hu na vhuṱumani na mihasho , vho thoma tshiṱirathedzhi tsha u khwiṋisa nḓisedzo ya tshumelo na ndangulo ya ndaka .
Ridzhisiṱara i nga ṱolwa kha webusaithi ya Gwama ḽa Lushaka .
Durkheim o vha a tshi zwi ḓivha zwavhuḓi uri zwitshavha zwa nḓowetshumo zwo thivhela khuḓano nnzhi na uri nungo dzo vha dzo tshivhumbi tsha ndeme kha thivhela u thithiswa ha zwa matshilisano .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R3 931 kha u vhonana na vhorasaikhoḽodzhi nnḓa ha sibadela
Khabinethe i humbela avho vho itaho khumbelo dza ID ya Khadi uri vha ye u dzhia maṅwalo avho kha matavhi a havho a Muhasho wa Muno ( DHA ) .
No ita uri wadi dzoṱhe dzi vhe na pulane dza wadi , nahone dziṅwe dzi nga vha dzo no ḓi sedzuluswa arali hu uri ho no fhela ṅwaha ;
Pulane ya u swikelela ndivho i shumaho nga ndaṱiso , mulayotewa , midia na mbuedzedzo ya zwa khetho , mulayo , mbofholowo ya dzangano na buthano , adzhenda ya zwa vhusimamilayo na vhuḓikumedzeli na mafhungo a khetho a vhukuma .
Bugupfarwa iyi i ṋetshedza ngeletshedzo dzi thusaho na mihumbulo yavhuḓi i shumaho ya u tshimbidza komiti dza wadi .
2.1 . Nyengedzedzo ya Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka u swika 15 Lara 2020 , u ya nga ha Mulayo wa Vhulanguli ha Tshiwo wa 2002 ( Mulayo wa 57 wa 2002 ) , i ḓo konisa muvhuso u isa phanḓa na u fhungudza u phaḓalala ha tshitzhili .
Cape Agulhas LM yo hweswa vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza maḓi , fulufulu , vhuthathazwitshili na tshumelo dza u hwala mashika kha vhadzuli vhavho .
Kha vha dzhie phindulo vha dzi rekhode .
Muvhigo u sumbedza zwi shonisaho zwine u tevhedza zwe zwa tiwa zwi fhasi u ya nga Mulayo wa Ndinganyiso ya Mishumo , 1998 ( Mulayo 55 wa 1998 ) une wa sedza kha u lulamisa zwa ḓivhazwakale zwe ra sielwa nga tshifhinga tsha tshiṱalula hune zwi sa kwakwane zwa dovha zwa sa lingane kha mimaraga yashu ya mishumo .
Tshitendeledzi tsha maḓi ndi lwendo lu sa gumi lwa maḓi u bva lwanzheni , shangoni na muyani .
U ḓadzisa kha zwenezwi , muhasho wo bvela phanḓa na u vula kiḽiniki ntswa kha vhupo ha mahayani .
I hwala vhuḓifhinduleli lwa tshifhinga tshi linganaho hafu ya zwibviswa kha mutheo wa u pfumbisa .
Khetho nṋa dzi ṋetshedzwa sa phindulo dza khonadzeo kha mbudziso dzi tevhelaho :
Zwi re afho nṱha a zwi faneli u wanala kha ḽevele ya u thoma kana zwibadela zwa zwiṱiriki ngauri , u ya nga ṱhalutshedzo , a vha na vhashumi vha vhavhomakone vha zwa mishonga .
Kha khavara , ṅwalani dzina ḽa bugu . Ṅwalani dzina ḽaṋu fhasi ha dzina ḽa bugu , ngauri ndi inwi muṅwali .
Sa zwenezwo , u kwamea ha ikonomi nga ICT kha shango hu kha ḓi timatimisa .
Izwi zwi ombedzela vhuḓikumedzeli ha Muvhuso kha vhuimawoga ha Vhuhaṱuli sa zwo tikedzwaho nga Ndayotewa yashu .
Mbudziso dze ra dzi vhudzisa nga ha mushumo washu dzi katela maitele a zwa masheleni u itela u thoma milayo yashu ya bisimusi sa dzangano ḽa muvhuso ḽine vhuḓifhinduleli vhuhulwane haḽo ndi mbekanyamaitele na ndaulo .
Hu tshi itelwa u tevhedza ṱhoḓea dza Pulane ya u Shumiswa ha Maitele a u Ṋetshedza Khonṱhiraka kha Zwigwada zwa Vhathu vho Khetheaho , hu ḓo ṋetshedzwa zwidodombedzwa zwinzhi zwa mbalombalo kha Mulangi wa zwa u Maanḓafhadza .
Hezwi zwi ḓo tshimbidza u rwelwaṱari ha zwipiḓa zwi tikedzanaho nga nḓila ya tshumisano na u sika vhugwena ha burodibennde ya lushaka .
Nyendedzi Nyendendedzi iyi , yo itelwa u thoma u shuma ha tshiteṅwa10 tsha PAIA , u ya nga khwiniso , hu tshi khou itelwa u thusa muthu ane a khou tama u shumisa pfanelo iṅwe na iṅwe yo anganyelwaho kha PAIA kana kha Mulayo waTsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe , wa 2013 .
U swika zwino kha zwo swikelelwaho zwi katela zwi humaho lwo khetheaho zwa sisiteme ye ya bveledzwa .
Vhaofisiri vhahulwane vhane vha nga shumiswa sa tshipiḓa tsha kutshimbidzele kwa CBP vha nga katela :
U fhaṱa tshileludzi tsha mbulungelo ya malaṱwa a radioekthivi ine ya fusha ṱhoḓea dza European Union .
Ro isa phanḓa na u thusa mashango are tsini na rine kha u tandulula thaidzo dzavho , tsumbo ndi Lesotho na Tshipembe ha Sudan .
Ṱhohoyatshikolo vho ṱanganedza uri mushumo wavho wo khwinisea kha u shumisa mbekanyamaitele .
Khaedu ya riṋe sa vhagudisi , ri na kana ri si na HIV , ndi u ita uri tshikolo tshi vhone khonadzeo uhu .
Ndi ngazwo , nṋe ndi tshi amba nda ri , ndi khou tendela khwiṋiso heyi .
Naa ri nga ita idzi thandela na maṅwe madzangano a tshitshavha ?
Hu na ṱhoḓea ya u khwinisa nḓisedzo ya ndondolo ya mutakalo .
Mbambadzelaseli ya zwienge ya North West kanzhi ndi ine ya bva kha masipala wa Bojanala Platinum .
Mutheo u fanela u dzhiela nṱha , vhuvhili ha zwivhumbeo zwa mulandu zwine zwa katela u dzhena zwi siho mulayoni , u khakhisa hu siho mulayoni , na u shumisa lu si lwavhuḓi zwishumiswa na zwiṅwe zwivhumbeo zwa kale zwa vhutshinyi , zwine zwa katela maitele a u fodzhara a khomphyutha , vhufhura , zwifanyiso zwa vhudzekani ha vhana na zwiṅwevho .
22 . Mbofholowo ya u ita mushumo wa zwanḓa , mushumo na phurofesheni
Zwa u vhumbiwa ha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya zwa Vhulimi na Tshandukiso ya Mavu zwi ḓo khunyeledzwa ṅwaha uno .
Miraḓo ya Khomishini ndi -
Ndivho ya tshiṱiratedzhi tsha Mbekanyamushumo ya zwa Nnḓu dza Muvhuso ndi u leludza nḓisedzo ya dzinnḓu dza maimo dzine dza swikelelea hu na tshumisano na sekithara ya phuraivethe nga kha Tshikimu tsha Sabusidi ya Dzinnḓu tsha Zwiimiswa .
Mvetamveto ya mbekanyamaitele i ḓo anḓadzwa u itela uri tshitshavha tshi ṱahise vhupfiwa hatsho nga kotara ya u thoma ya 2021 .
Ḽaimi na gipisamu zwoṱhe zwi itea lwa mupo , minerala ine ya vha na khaḽisiamu ine ya shumiswa zwithu zwa u khwiṋisa mavu .
Masipala wo kona u kuvhanganya redzhisiṱara yo dzulaho ya ndaka .
Nga u sika vhupo vhune ha ita uri nyaluwo i konadzee , ri ḓo sika zwikhala zwa mushumo zwi sa nyeṱhi zwa oganiki .
Vha khou dovha hafhu vha shumela u shandukisa kuvhonele kha uri buḓo ḽo bvelelaho kha hip-hop ndi ḽa vhaimbi vha dzitshaka fhedzi .
U bvela phanḓa ha u kundela u kunga vhainzhiniara vha re na ndalukano dzo teaho kha mavundu zwi khou vhanga khaedu khulwane .
Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi u katela :
Ha vhuya ha swikelelwa mvelelo yeneyo , ri ḓikumedzela u wana khakhululo , hune zwa vha zwo tea , kha sisiteme dzashu nga u fhambana .
U pennda hu tshi tevhelwa ṱhoho dza themo ; u haseledza nga ha mivhala , khalo , na mbonalo zwi tshi kwamiwa , ndivhanyo , na zwivhumbeo
Vhahulwane vha vhulanguli kha Tshumelo ya Muvhuso vha ḓo lavhelelwa , vhukati ha vhuṅwe vhuḓifhunduleli , u ṋetshedza Muphuresidennde na manḓalanga mahulwane tsivhudzo dza kulangele kwa zwi kwamaho mabuḓo a vhahulwane vha mihasho ( HoDs ) .
Ha ngo sumbedza fhungo iḽo kha mbekanyatshifhinga tshawe .
Zwiṱatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha zwo dzudzanywa kha vhuimo ha mbadelo dza ḓivhazwakale , nga nnḓa ha mielo ya zwishumiswa zwiṅwe zwa masheleni nga ndeme i pfadzaho i re fhasi ha ndavhelelo ya mbadelo dza thengiso na u ṱanganya mbekanyamaitele dza mbalelano khulwane yo ṋetshedzwaho afho fhasi .
Nga mbuno i fanaho , halwa a vhu faneli u dzheniwa naho sitediamu .
Muṱangano uyu wo vha wo dzudzanywa nga kha mikano ya Sesheni dza 37 dza Khonfarentsi ya Vhukateli ya UNESCO .
Zwi tea u dzhielwa nzhele uri phambano ya ndaela dza mbekanyamaitele ( sa tsumbo ndaela dza tshanduko na mbekanyamaitele nga u Avhelwa Masheleni ) dzi kombetshedza muhasho u dzudzanya kuitele kwa vhulanguli hawo na mekhenizimu ya u tevhedza na tsumbo dza khou bvelela .
Arali zwa sa itwa , hu na khonadzeo ya u tshikafhadzwa hafhu .
Muṋe wa bindu u a funa vharengi vhane vha nga sa vhenevho ngauri vha ḓisa tshelede nnzhi .
Zwi nga dzhia maḓuvha maṱanu u ṅwalisa khamphani ya phuraivete .
Mutengo wa khekhe dza ole dzoṱhe i rekanywa kha ḽevele i gonyiswaho kana u sa shandukisa mitengo ya zwiṱunḓwa na themo dza Rannda .
Vhubulasi ha saizi ṱhukhu na dza vhukati vhu khou ṱuṱuwedzwa u itela u bveledza sekhithara iyi i no khou vha khwine .
Nga u ralo , u rangwa phanḓa nga ṱhuṱhuwedzo ya ṱhonifho , ḽifhasi ḽo fhira vhureleli maṅwalo a sumbedzaho zwipikwa .
Zwikambi ndi zwone zwine zwa vha tshidzidzivhadzi tshihulwane tshine tsha shumiswa nga nḓila i si yavhuḓi Afrika Tshipembe .
Zimbabwe na Zambia o fara mukovhe muhulwane wa maraga wa vhurumelazwivhambadzwa nnḓa zwa Afrika Tshipembe .
Vhadededzi vha tea u dzhia tsheo ya uri vha ḓo livhana hani na u funza havho na uri ndi ngona dzifhio dzine vha ḓo dzi shumisa .
SEP Mutengo muthihi wa u bva
U tshinyadzwa ha dzibasi ho iteaho zwezwino ngei Kapa Vhukovhela nahone hu khou sasaladzwa zwihulu .
Zwibveledzwa zwine zwa ṋetshedzwa zwi engedza ndeme kha matshilo a tshitshavha .
- Maga a u langa phosho a vhuinzhiniara a tea u shumiswa u itela u fhungudza phosho , nahone hu tea u ombedzelwa u ḓitsireledza ha muthu ene muṋe .
Ngoho i vhavhaho ndi ya uri musi zwi tshi ḓa kha vhushayamushumo ha vhaswa , ri khou tea u gidima u itela u ima fhethu huthihi .
Mbuelo khulwane dze dza swikelwa nga u khwinisa zwibviswa na u shandukisa mashumele a si avhuḓi kana zwikolo zwi sa shumi o ombedzelwa , khathihi na zwe zwa swikelwa hu tshi fhungudzwa dziḽevele dza u sa lingana nga u angaredza , na kha vhafumakadzi vhaṱuku nga maanḓa .
Kha vha ṱole CAPS ya Vhuimo ha Vhukati ya Luambo lwa Hayani .
Ri bvulela muṅadzi kiḽasi ya 1976 kha u ḓiimisa vho ḓigana vha tshi lwa na muvhuso wa tshiṱalula .
Khetho dza u bvisa tshikafhadzo dzo fhambana vhukuma na u katela u bviswa ha tshikafhadzo nga u tou ita nga zwanḓa na nga u shumisa khemikhala , nga u shumisa thyemala , nga u shumisa dzibakitheria dza muvhili na vhudzikisi , u baḓekanya nga semennde na microencapsulation .
Khumbelo dzi tea u vha na mbadelo ndavhelelwa nga u dodombedza zwa fulo , ho katelwa na mbadelo dza vhufhufhi na dza madzulo .
Ndi ngazwo ndo ḓiimisela u amba zwa uri ri khou tikedza u Dzudzanyululwa ha Mugaganyagwama hoyu lwo fhelelaho ngauri na kha Komiti ahuna we a hanedza , ari ṱoḓi hezwi .
Vha nga ita ndingo dza embirio Afrika Tshipembe .
Zwa uri hu tovholwa vhathu vha sina tsireledzo , ngamaanḓa vhafumakadzi -na vhakegulu , ndi zwine zwa tea u dzhielwa nṱha na uri zwithu izwi zwi khou vhilaedzisa .
5 . Muhanga wa lushaka wa u thoma u ita mushumo wa u khwiṋisa vhukoni na vhupfumbudzi ha vhashumi kha Tshumelo ya Tshitshavha
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga vha na phothifolio dzo khetheaho u vha thusa u imela tshitshavha .
Ṱhanziela ya thendelo i fanela u dzheniswa kha fomo iyi .
( 5 ) Kha itshi tshipiḓa tsha vhu 22 ( 2 ) tsha Mulayo hu shuma zwi tevhelaho ;
5.4 . Hovhu vhubindudzi vhu khou vha hone nga murahu ha u rwelwa ṱari zwa u magwa ha tshiendedzi tsha luṱanḓala tsha Isuzu D-Max ngei Gqeberha kha ḽa Kapa Vhubvaḓuvha ṅwedzi wo fhelaho .
Vhaḓisedzi vha tshumelo vhoṱhe a tea u rumela ṱhanziela dza vhukuma dza uri vho thela muthelo na ṱhanziela dza vhukuma dza khamphani ṅwaha muṅwe na muṅwe vhunga dzi tshi vusuludzwa ṅwaha na ṅwaha .
Furemiweke ya mbekanyamaitele yo ṱanganelaho na tshiedziswa tsha u maanḓafhadza vhapondwa Afrika Tshipembe yo bveledziswa ho sedzwa nga maanḓa kha khakhathi dzine dza itelwa vhafumakadzi .
Vhashumi vha ndeme vha u khwaṱhisedza tshumiso ya pulane dza u thivhela vhufhura , nga maanḓa ṱhoḓisiso ya vhufhura , dzi hone nahone dzi khou shuma .
Masipala u sedzesa kha masia ayo a mutakalo wa muthu , hu tshi katelwa na khwaḽithi ya vhutshilo , zwine zwa ṱaluswa nga zwiitisi zwa muhumbulo , na mikhwa na matshilisano , zwa vhutshilo , khemikhala na mvumbo kha mupo .
Khoḽidzhi dza vhaongi dzo pulana , u dizaina , u fhaṱa , u londota na u shumisa .
Arali hu na phambano vhukati ha miraḓo ya Komiti ya Wadi na mukhantselara , vhoṱhe vha nga si kone u bveledza mishumo yavho ' ya u shumela vhathu . '
Kha nyimele ine vhashumeli vha muvhuso vha imiswa u shuma hu na muholo wo fhelelaho ngeno hu uri tsenguluso dza vha dzi tshi khou itwa na u ṱuṱuwedza kuhumbulele kwauri vhuyaḓa a vhu dzhielwi nṱha .
Hafha ri ḓo ita na u ṱuṱuwedza tshumisano na vharangaphanḓa vha sekhithara ya phuraivethe vha re na maano siani ḽa saintsi , thekhinoḽodzhi na vhushumisamaano .
Musi hu tshi tewa u sa fanelana hu humbulelwaho , zwo tea u vhudzisa arali vhukhakhi ha nyimele i si yavhuḓi vhu tshi nga vha ho itiswa nga vhuḓifari ha muhweleli .
Ṋenḓila o fhiwa tshikalo tsha daimane , na tshishumiswa tsha vidio khathihi na tsha u tou thetshelesa zwe zwa vha zwo dzumbwa ngomu zwiambaroni zwawe u itela u rekhoda mbadelo .
Mbekanyamushumo i ḓo langwa nga vhashumi vha zwa mishonga vho gudelaho kha maongelo na kiḽiniki dza muvhuso u mona na Afrika Tshipembe ḽoṱhe nahone i ḓo dzulela u senguluswa u itela u vhona uri i khou swikelela ṱhoḓea dza vhalwadze nga nḓila yo fhelelaho .
U shuma na u davhidzana na vhathu vho fhambanaho vhane vha vha na zwiṱoḓwa zwo fhambanaho na vhubvo ho fhambanaho zwi nga vhanga khuḓano .
Muhasho wa Vhushaka ha Dzitshaka na Tshumisano ( DIRCO ) vho lambedza tshipiḓa tshihulwane tsha thandela ya u shandula nga kha Tshikwama tsha Mvusuludzo ya Afrika na Tshumisano ya Dzitshaka , tshine tsho sedza kha u khwaṱhisa tshumisano vhukati ha Afrika Tshipembe na maṅwe mashango Afrika .
Mushumo u bvelaho phanḓa wa muhasho wa u lwa na vhuaḓa wo dzhielwa nzhele kha muvhigo wa zwenezwino wo anḓadzwaho nga Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo .
U shuma sa nzhendedzi ḽa u kuvhanganya nyito ya tshitshavha , nga maanḓa nga u shumisakuitele kwa IDP na kuitele kwa mugaganyagwama wa masipala .
MULAYO U SHUMAHO
ṰHOHO DZA ASAINIMENNDE DZO DZINGINYWAHO
Zwi tsheaho zwine zwa dzheniswa kha zwifaredzi zwo khetheaho zwine zwa sa phulee , nahone zwi valeaho .
Naho vhafumakadzi vha vhone vhane vha khethululeswa tshitshavhani,kuhumbulele uku ku shuma kha vhathu vhoṱhe vhane ra vha dzhia vho ' fhambana ' kana vha ' vha sa fani na riṋe ' .
Nḓivho ya mibvumo
Ndi humbula uri zwiṅwe zwithu zwo fhungudzeswa .
Muṱangano u tevhelaho wa Tshigwada tshi Shumaho u ḓo isa phanḓa vhufarani ha nyaluwo yo katelaho na mveledziso i yaho phanḓa .
Itani odithi ya u tevhedza zwa mulayo i shumanaho na zwa :
Tshelede yo angaredzwaho kha mbuelo i bvaho kha mbuelo ya thengiselano i sa tshintshiwiho i nga nḓila i tevhelaho :
Nga u angaredza , thandela dzi anzela u tevhedza tshiṱirathedzhi tsha u zwiko zwinzhi .
Ṅwalani ḽeḓere c ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela maipfi nṱha .
U sedzuluswa hafhu nga vhuḓalo ha ndivho na mushumo , vhuḓifhinduleli , u langula mushumo , mbuletshedzo ya mushumo na ḽeveḽe zwo thoma .
Mbetshelwa idzi dzo dzhiwa sa dzi tsireledzaho pfanelo dza ndaka yo waniwaho nga tshifhinga tsha maḓuvha a vhukoloni na tshiṱalula .
Ndalukanyo iyi yo dizainelwa nga maanḓa u thusa na u ṱama vhagudi uri vha phethe mishumo yavho ya u shumela na u shandukisa kereke na tshitshavha .
6.8 . Muhasho wa zwa Saintsi na Thekinoḽodzhi
U lambedzwa ha dziyunivesithi a hu ngo fhambana na khaedu khulwane dza shango , na uri zwi katela u ambiwa ngaha zwiimiswa zwi siho kha tshiimo tshavhuḓi na u vhona uri tshanduko dzo itwaho kha mbekanyele ya zwishumiswa ai thivheli vhukoni ha zwiimiswa izwo uri zwi ṱaluswe kha dzitshaka na u ṱaṱisana .
Arali ha sa wanwe phindulo kha khumbelo nga tshifhinga tsho tiwaho , hezwi zwi vhidzwa sa ' U balelwa u fha Phindulo "
Mushumo une vhunzhi havho vha khou ita , nga maanḓa kha kiḽiniki dza mulayo kha mbekanyamushumo dza pfanelo dza vhathu u ḓo swika hune wa ita khwiniso .
TSHIPIKWA : Vhuongelo ha Dundee ho ḓikumedzela u ṋekedza ndondolo ya ndeme , i pfadzaho na vhuedzaho nga u shuma na u londota tshirunzi na pfanelo dza vhalwadze vha vhashumi .
U ṱalutshedzwa ha milayo
U ṋekedza tshumelo ya thikhedzo ya thuso ya iwe muṋe kha mulanguli muhulwane .
6.7 . Khabinethe yo khwaṱhisedza uri khetho ndi dzone thikho ya dimokirasi yashu nahone dzi tea u tsireledzwa nga nungo dzoṱhe .
Arali mulandu wa ya khothe vha nga lavhelela uri -
Kha khumbelo yavho ya Muṅwalisi , vha fanela u nambatedza ṱhanziela ya u saukanya .
Ri dovha ra vha na thaidzo na nomboro ya vhathu vhane vha khou ṱoḓa maṅwalo avho a tshi khwaṱhisedzwa .
U ṱhaṱhuvha mashumele na u shela mulenzhe ha NSI kha zwipikwa zwa lushaka zwa ndeme zwo bulwaho kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
A ri ngo ḓilugisela u ṱanziela lufu lwa vhathu vhashu .
A vhona mmbwa i tshi khou tambisa dayari yawe .
I na vhupimakoni ha zwa ikonomi ; na mbonalo ya mashango oṱhe a no khou bvelela na o no bvelelaho hu na mvelelo dzi so ngo ḓoweleaho dza u kovhiwa ha lupfumo na mbuelo .
Khabinethe i khoḓa vhakwameaho kha u shumisa thendelano dzo ṱahiswaho nga Khosi .
Pulane i katela u engedza thikhedzo kha vhalimi vhaṱuku na u sedza nḓila dza u alusa tshivhalo tsha vhabveledzi vha zwa vhulimi .
Themamveledziso ya tshiṱirathedzhi ndi muṱoḓo u ne wa ṱumetshedza ikonomi dza maḓuvhano .
( e ) u ḓadza arali zwo tea , ho sedzwa phara ya ( b ) , tshikhala tshi re kha ofisi ya minisiṱa dzenedzo dzine dza ḓo avhelwa mahoro a shelaho mulenzhe nga ndivhanelo hu tshi tevhelwa tshivhalo tsha dziofisi dze vha avhelwa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 9 ) ;
U swikelela izwi , yuniti i ḓo fara u ḓidzhenisa ha tshiimiswa , u fana na nyendo dza tsivhudzo nga ha nyanḓadzamafhungo , u vha na vhuṱambo na nyanḓadzamafhungo nga kotara na vhadzudzanyi vhahulwane vha khanḓiso khulwane , u shela mulenzhe luvhili nga ṅwaha na vhudavhidzani ha mashango a nnḓa , na u tshimbidza zwipiḓa zwa mihumbulo zwa mafhungo mahulwane .
Samithi ya G20 lwa u tou thoma kha ḓivhazwakale yayo , i ḓo vha na rekhodo ya nomboro ya mashango o bvelelaho vho dzhenela vhuṱambo uvho .
Musi vha tshi khou ṱanziela , ṱhanzi vha wana pfanelo dzi fanaho dza mbofholowo ya u amba u fana na miraḓo .
U guma kha R27 838 nga muṱa nga ṅwaha kha zwi si zwa PMB
9.1 . Nḓowetshumo ya fiḽimu ya Afrika Tshipembe lwa tshifhinga tshilapfu yo ḓi dzhiwa sa tshiḓisatshanduko kha nyaluwo ya ikonomi na vhusikamushumo Afrika Tshipembe .
Vhuongelo vhuṅwe na vhuṅwe ha vhukati hu na yunithi dza vhubindudzi dza fumimbili dza kiḽinikhala na tharu dza thikhedzo na ndaulo ya masheleni .
Dzhenani nḓuni ni ri makhulu , kha vha vale bommbi musi vha tshi tamba maṋo , ni vha sumbedze ni ri , kha vha sedze hu no khou bvuḓa , na hone vha hu sedzese .
Mulayotibe u dovha hafhu wa khwiṋisa maitele , ndangulo ya zwigidi khathihi na sisiṱeme ya u ita khumbelo .
Vhahiri vho salaho vha songo vusuludza thendelano ya ḽisi yavho vho rambiwa ofisini uri vha saine thendelano ya ḽisi ntswa , fhedzi phindulo yo ongolowa .
Mveledziso ya vhuendelamashango ya hayani i ṱoḓa u dzhielwa nṱha u itela phaḓaladzo ya mbambadzo , mveledziso ya zwibveledzwa , nḓisedzo , nḓisedzo ya mafhungo na mbekanyamushumo dza zwa khonadzeo ya vhuendelamashango nga tshitshavha .
Dzhielani nṱha uri fomo heyi ya khumbelo yo sedza fhedzi makumedzwa a elanaho na u dzudzanyululwa , zwine azwi kateli zwipiḓa zwiṱuku zwa zwifhaṱo .
Tsha u fhedzisela tshi langulwa nga thendelano ya fomaḽa yo thomiwaho vhukati ha vundu na muṋetshedzatshumelo .
2.8 Hu tshi katelwa na zwiṅwe , dzhiela nṱha zwine vha ṱoḓa zwone musi a tshi dzhia tsheo ya u tshutshisa kana u sa tshutshisa ;
Ri na miṅwe mishumo ya u tikedza , vha pfesesa , nyengedzedzo , u maketa na zwiṅwevho .
Hezwi zwi pfi ndi vhuḓipfi .
Mvusuludzo i tevhelaho ya u thoma
Kharikhuḽamu ya Vhuimo ha Fhasi i na ṱhoḓea yauri vhagudi vha Gireidi R vha tea u fhiwa tshikhala tsha u alusa zwikili zwa thangelauvhala , thangelauṅwala na thangelaḓivhambalo , ya dovha hafhu ya bula zwikili zwine vhagudi avha vha tea u vha nazwo zwa u wana murango wo khwaṱhaho wa pfunzo u itela uri u guda hu vha lelutshele musi vha tshi swika kha Gireidi 1 na u fhirela phanḓa .
Mushonga wo randelwaho na matheriaḽa wa dzhekiseni
Transnet i khou lingedza u tandulula khaedu idzi nahone zwazwino yo sedzesa kha u khwinifhadza mashumele avhuḓi kha kutshimbidzele kwa vhuimangalavha nga u renga dziṅwe tshomedzo khathihi na u thoma u shumisa sisiṱeme ntswa dzine dza fhungudza u tsitsikana .
U ṅwala mafhungo kana pharagirafu nga mibvumo yo gudwaho na maṅwe maṅwalo .
Fhedzi , Sekhithara yo vha na vhukonḓi vhuhulwane kha u pfesesa lushaka lwa thaidzo nga nṱhani ha ṱhahelelo ya dathabeisi yo linganaho ine khayo vha nga livhisa musaukanyo .
Zwikili zwa u langula thandela .
I dovha ya vha na vhaimeleli vha bvaho kha mabindu o dzudzanaho na vhashumi , vhoradzipfunzo , vhaimeleli vha zwitshavha na miraḓo zwayo yo tou nangwaho . ( Madzina kha Anekizaria 1 ) .
MBUDZISO DINE DZA ANZELA U VHUDZISWA
U shandukisa dzina naho zwi sa yi kule zwi ḓo dzhiiwa sa tshanduko ya dzina .
Mulangadzulo , vho ḓo zwi humbula uri ndo ima hafha kha Nnḓu hei ndi tshi khou humbulela uri Ofisi ya Mulangavundu ndi fhethu ha u laṱa mathukhwi a makhomureidi vhe vha sa swikelele kha u tholwa havho siani ḽa zwa polotiki tshifhinga tsho fhelaho .
Kha mushumo uyo , mbekanyamushumo ntswa a i nga ḓo swikela tshoṱhe tshipikwa tshayo tsha u khwaṱhisa tsireledzo ya matshilisano .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho , phurothokholo dza ndondolo dzi langiwaho na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu Nyimele dzi re na vhuṱungu na sepusisi , tshumelo dza zwa maṋo dzo sumbedzwaho lwa kiḽinikhaḽa hu sa katelwi u kula , maitele a kha midzi ya maṋo a shishi , intra oral radiography
Ndaulo ya Vundu ya Western Cape yo vha na vhupfumbudzi he havha na vhuḓifhinduleli ha u lugisa luhura lwa tsireledzo .
( 3 ) Vhusimamilayo ha Vunḓu vhu fanela u vhea vhurumiwa haho ha tshoṱhe hu tshi tevhedzwa u nangiwa ha madzangano .
Milandu ya u sa tevhedzela Mulayo wa Khakhathi dza Muṱani nga miraḓo ya SAPS
Kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe hu na miraḓo vha ṱanaho nḓila dzo khetheaho dza vhuḓifari .
Hezwi zwi ḓo fhambanyisa mafhungo ane a ṱoḓou lavheleswa na zwenezwo u bva kha ayo ane a nga kona u shumiwa nao sa tshipiḓa tsha vhuitwa ha vhupulani ha misi nga misi .
Vho tumbula zwithu zwine zwa khou dzhiiwa uri ndi fosiḽi ya miṅwaha ya miḽioni dza 360 .
Maitele a odithi ya fomaḽa na Ofisi ya Audithadzheneraḽa , i no vhiga i sa langiwi nga vhusimamilayo , i vha na vhuṱanzi ha u tevhedzwa milayo yo vhewaho .
Vha nga khwaṱhisedza ndalukanyo dzavho dza pfunzo kha Dathabeizi ya Lushaka ya Rekhodo dza Vhagudiswa ( NLRD ) nga kha
Vha nga ita na khumbelo ya ḽaisentsi ya u reila ya tshifhinganyana .
Ndangulo ya khohakhombo i dzula i kha adzhenda dza miṱangano hune ha mvelaphanḓa ya vhigiwa na u topolwa ha khohakhombo .
Mulangidzhenerala wa Muhasho u na vhuḓifhinduleli ha u langula tshikwama itshi .
Thandela iyi yo ṋetshedzwa thendelo ya u thoma ya u vhambadzelwa nnḓa lwo ṱanganelanaho na vhushumisamupo nga 2010 .
Mutengo wa zwi rengwaho zwi zwinzhi kha nyimele ya maḓi na muḓagasi .
10.3 Phindulo yo ṱanganelaho u mona na muvhuso i khou ṱoḓea kha mafhungo a fanaho na e-toll u khwaṱhisedza uri MaAfrika Tshipembe vha vha na fulufhelo kha mushumo wa muvhuso .
U ita zwa u faila musi ndi khou thetshelesa
Nga zwa u sedza mbuelo nga SMS , vhone sa muraḓo muhulwane vha nga wana mbuelo dzine dza vha hone kha tshaka dza 10 dzo ṅwalwaho kha tshanḓa tsha u ḽa tsha khoḽomu kha thebuḽu ine ya vha kha tsha u ḽa .
Yunithi ya Ndozwo ya Ndaka yo dzhia ndaka i na ndeme i fhiraho R541 miḽioni .
Nga u angaredza , ri ḓo ita tsedzuluso kha mbilaelo dzo livhiswaho kha zwa ndaulo , matshimbidzelwe na maitele a zwithu , u fhirisa tsheo .
Zwino kha vha ṱalutshedze vhashelamulenzhe uri musi tshitshavha tsho no tendelana kha bono , zwipikwa zwi tea u tendelaniwa khazwo na zwiṱirathedzhi zwo bveledzwaho kha tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe .
Muhasho u khou shumisana na vhashumisani vho fhambanaho u konisa vhuḓifhinduleli ha mishumo kha Muvhuso wapo nga kha u saina Thendelano dza Ḽeveḽe ya Tshumelo .
Sekithara iyi yo ḓitika lu so ngo ḓoweleaho nga nyaluwo ya mishumo .
Zwithu zwine zwa ita uri muvhuso u ḓisedze khwine kha vhadzulapo vhashu ndi vhuḓifhinduleli hashu ha guṱe .
Nga nṱhani ha u lenga uhu ha u solisea nga maanḓa , zwa zwino T u na vhukale ha miṅwaha miṱanu na miṅwedzi ya fumi na uri o fhedza u fhira hafu ya vhutshilo hawe vhuswa a Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , kha maṅwe masia , ndo vha ndi tshi ḓo vha ndo tama zwidodombedzwa zwo ṱanḓavhuwaho .
Zwo ḓisendeka nga vhukwamani uvhu , ri ḓo rumela tshanduko dzashu dzo dzinginywaho kha Khabinethe uri dzi dzhielwe nṱha .
Vhashelamulenzhe vha ḓo sumbedzwa kushumisele kwa mafhungomatsivhudzi ( a no buliwa kha Khoso ya Vhulondolarekhodo dza Vhurabulasi ) na thekhiniki dza u saukanya , u pulana na u langula bindu ḽa vhubulasini .
Iḽi ipfi ḽi ri vhudza uri nyito i kwama nnyi kana mini .
Mbekanyamushumo ya akhaunthu ya muthu o ḓidzhenisaho nga u tou funa i ḓo vha aphiḽi dzine dza tu vha khagala dza vhashumi vhanzhi na hone yo themendelwa nga vharangaphanḓa vha poḽotiki ngei White House na nga Congress .
A mbo doba kaṱara yawe ya muḓagasi .
( e ) Maadivokhethi mavhili a no khou shuma sa maadivokhethi o rumelwaho nga vha phurofesheni ya maadivokhethi , u imelela phurofesheni nga vhuḓalo , nahone vho vhewa nga Muphuresidennde ;
Muthu muṅwe na muṅwe ane a vhona u sa londotwa ha mulala , u tambudzwa , u sa farwa zwavhu ḓi , kana ane a sola uri mulala u khou tambudzwa , u tea u vhiga thambudzo iyo .
Tshiṋamelwa tshawe tsha u ya Durban tsho vha tsho lambedzwa nga vha Transnet nahone o shumisa magavhelo awe a ndifho ya tshifhinganyana kha u badela vhudzulo hawe ha musi a tshi khou alafhiwa .
Vha shumise mafhngo a notsi dza khoso u itela u wana thuso .
Zwa zwino ro no vhona nyanḓadzo dzo ḓoweleaho dza mishumo ya mbiti dza tshitshavha ine khayo khanedzano dza nga ngomu dza dzangano - hu nga vha kha zwiimiswa zwa nnyi na nnyi kana zwa phuraivethe zwa poḽitiki - dza tandululwa nga kha u thithiswa ha vhutshilo ha nnyi na nnyi .
Muhasho u ḓo ita uri hu vhe na vhuṱumani ha zwiimiswa zwawo zwoṱhe zwa mutakalo zwa lambedzwa nga sisiṱeme dza muteo dza mafhungo dzine dza ḓisa ndondolo ya khwiṋe ya vhalwadze na u monitha hu re na vhuḓifhinduleli na hu no shuma , u vhiga na u pima kushumele .
Vharema vha Afrika na Vhathu vha muvhala vhone vho imelelwa vhukuma kha vha sa shumi u fhira vha shumaho .
Thandela ya CBP i tevhedza zwiṱirathedzhi zwa IDP zwi no yelana nayo , hut tshi dzhielwa nṱha mbudziso dzi tevhelaho :
Zwiwo izwo zwi songo ḓoweleaho zwi tea u dzheniswa kha u vhona muelo wa zwo vhulungwaho zwa ḓanzhe na ḽevele dzazwo dza tsireledzo , na zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa nga lavhelelwa u nga itea hanefha nḓilani .
Minisiṱa vho eletshedza tshitshavha uri tshi sa dzhiele nzhele dziimeiḽi dza tshutshedzo dzine dza khou fhefheḓa , dzine zwa tou vha khagala uri ndi dza vhufhura na u ṱoḓa u ḓisa nḓaḓo .
Ṱhalutshedzo dza mishumo :
Gumofulu ḽi kovhelwaho na phurothesisi ya nga ngomu sibadela ḽa R60 900 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
Tsumbo ya mvelelo ya phindulo ya mbeu: ( a ) U engedza tshivhalo tsha vhathu vha sa dzhielwiho nṱha- na u dzula tshikoloni , ( b ) U engedza maanḓa a u tshea mafhungo a vhafumakadzi malugana na tshelede i shumiswaho miṱani , ( c ) U dzhenelela hu linganaho ha vhanna na vhafumakadzi kha ndangulo ya tshomedzo dza mupo .
Zwi ṅwaleni nomboro , ni thome nga 1 kha tshiṱori tshe tsha ni takadzesa u swika kha 4 kha tshiṱori tshe tsha si ni takadze .
Tshigwada tsha u shuma tsha thandela
Thendelanomviswa i ṋetshedza muhanga wa zwa tshiimiswa na zwa mulayo u itela u thoma SASO , u thusa Miraḓo ya Mashango a SADC nga vhulavhelesi ha zwa tsireledzo ya zwa vhufhufhi .
U katelwa kha tshigwada itshi ndi mubveledzisi ane a nga vha mubveledzisi wa phuraivethe kana mulanguli wapo .
Minisiṱa vha zwa Gwama vha ḓo dovha vha dzhia maga a u ṱuṱuwedza vhatholi u thusa vhashumi vhavho vhane vha khou lemeleswa nga zwikolodo u ita ṱhoḓuluso ya vhungoho ha ndaela dza u ṱusa mbadelo dza tshikolodo kha muholo , na u ṋetshedza vhashumi maitele a u vha thusa kha u langa masheleni avho nga ngona .
1.3 . Musi ' gabelo ḽa vhuvhili ' ḽa vhulwadze ḽe ḽa tshenzhemiwa nga mashango o vhalaho ḽi tshi tou vha khonadzeo ine ya dzula i hone , nyito dzashu roṱhe kha dzivhege na miṅwedzi zwi ḓaho dzi nga thivhela izwo uri zwi bvelele , nahone zwi ḓo sumbedza uri ri ḓo bvela phanḓa hani nga u ṱavhanyedza .
Nḓisedzo ya fekisi dzo ṱanganedzwaho nga Ridzhisiṱiri u ya kha ofisi dzo fhambanaho .
Vhunzhi ha vhadzheneleli vhahulwane kha nḓowetshumo a vha sedzi kiḽiniki ṱhukhu na phera ṱhukhu dza madokotela sa vharengi vha ndeme ngauri vha langiwa nga tshivhalo .
Khathihi na phungudzo ya u shumiswa ho teaho ha fhethu ha u vhulungela zwithu ho pfumbiswaho na u ṱola u tevhedzelwa ha lutevhedzi na mirandelo ya vhusimamulayo vhu shumeaho .
Bulani uri ndi zwiḽiwa zwifhio zwine zwi sa ṱoḓe u rothodzwa , zwine zwa nga dzula khabodoni .
Ṱhanḓavhudzo yo dodombedzwaho ya mihumbulo kha u swikelela zwibvekedzwa na mvelelo zwi tea u ṋetshedzwa kha pulane ya mashumele .
Zwi kwama vhonnyi ?
Komiti ya Dziminisita ya Mbekanyamaitele ya Nzie yo pendela mveledziso yayo ya mbekanyamushumo ya u langa ya u lwa na thaidzo dza nzie .
Tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi zwi ḓo vha vha zwo tsireledzea , u bva kha kuvhonele kwa zwikona kwa nḓowetshumo .
Vhaofisiri vhahulwane vha khorotshitumbe vhoṱhe vha mabindu mahulwane .
U bveledzisa pulane ine ya ḓo shuma ; na
Khaḽarani ḽi no amba u ṱafuna zwipiḓa nga zwipiḓa .
Maga a shumaho a fulufulu avhuḓi na mathomo a tshiimiswa o bvelelaho a phungudzo khulwane ya tshanduko ya kilima kha madavhi oṱhe a bindu zwi vhumba tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli uvhu .
Zwa vhukuma , Nḓivhadzamulayotibe ya Muvhuso Wapo i sumbedza phurosese ine ngayo zwitshavha zwa ḓo dzheniswa kha mafhungo a kuvhusele hu tshi katelwa u pulana , tshumiso na u ṱola kushumele na tsedzuluso ... zwitshavha zwi ḓo ṋewa maanḓa a u topola ṱhoḓea dzazwo dzo sumbedzwaho kha tsumbakushumele na thagethe na u ṋea masipala vhuḓifhinduleli ha kushumele kwazwo kha nḓisedzo ya tshumelo .
Zwa zwino yo no engedzea kha kulugele lune ṋamusi tshivhalo tsha hone tsho ima kha 22% , ine ya vha tsinina 25% ine ya ḓo thusa u fhata matshilo fhedzi nga ṅwaha wa 2014 .
Naho hu na khaedu idzi , vhuṱanzi ha dzitshaka vhu tsivhudza uri mivhuso ine ya khou shandukela kha dimokrasi a si kanzhi i tshi kona u ṱavhanya u lwa na vhugevhenga .
Nḓivho yo teaho i fanela u ṋewa masiandaitwa kha vhupo ha u fhaṱa na ha mupo musi hu dzi ṱanganedzwa makumedzwa a bada .
Tshi si tshavhuḓi tshe tsha itea nga tshifhinga tshanga ho vha u lengisa u dzudzanya nga huswa nga miṅwedzi ya rathi uri ṱhoḓisiso dza mvelelo dzi itiwe sa izwi vhumatshelo havho hoṱhe ho vha ho imisiwa lwa miṅwedzi ya rathi , vho vha vha tshi ṱoḓa phulufhedziso uri vha kone u dzudzanyela vhumatshelo .
Ḽiga a vhuvhili ; AG u oditha tshitatamennde hu saathu fhela miṅwedzi mivhili .
Na tshi shumisa musi na musi ni ḓo nyanyula mafulufulu .
Muvhigo u sumbedzisa uri ri tshe kule na u swikelela tshiimo tsha mushumo tsho teaho na u sumbedza zwi imelaho shango ḽashu .
Fhedziha , ndingedzo a dzi lingani , maitele maswa a tshanduko dza ḽifhasi na one a na khaedu dza vhulangi , vhuḓivhusi na vhudziki .
" Zwibveledzwa zwi si zwa vhukuma " hezwi ndi zwibveledzwa zwine zwa anzela u rengiswa fhasi ha dzina ḽa burende ya iṅwe khamphani fhasi ha dzina " zwiḽiwa zwi si zwa vhukuma " ḽo shumisiwa nga nyanḓadzamafhungo dza zwa matshilisano u amba nga ha zwiḽiwa zwine a zwi na zwithu zwa zwiḽiwa .
Na zwauri zwo vha zwi tshi ḓo tshimbilisa hani u shela mulenzhe kha iṅwe nyimele , tshifhinga tshavhuḓi tsha u fhandekana ha ikonomi ?
Tshipuka Tsho ri mini kha kuṱari ?
6.4. Kha ṅwaha uno , Phuresidennde Vho Ramaphosa vha khou lavhelelwa u dzhia vhuimo ha mudzulatshidulo kha muṱangano wa Komiti ya Ṱhoho dza Muvhuso na Muvhuso wa nga ha Tshanduko ya Kilima ( CAHOSCC ) .
Inwi na khonani dzaṋu sielisanani u vha bara .
Ri ḓo kumedza izwo musi wa ndingedzo dzine khadzo ha shumiswa magavhelo , vhatholi vha vhofholowe u pandela vhashumi hu si na ṱhalutshedzo .
Mbebo ngangoho ndi tsumbo ya zwithu zwoṱhe zwine zwa vha zwiswa , mveledziso na u imela vhumatshelo .
U xelelwa nga matshilo a vhathu vha fumi , vhane khavho vha malo ndi MaAfrika Tshipembe ngeno vhavhili vha vhabvannḓa , zwine zwo itiswa nga pfudzungule dza ngei Gauteng , zwo vhaisa Khabinethe .
Musi hu khou engedzea zwiwo zwa vhufamuraḓo , yunithi i shuma mushumo wa ndeme wa u sengulusa zwivhangi na u thivhela vhufamuraḓo kathihi na masiandaitwa a tshimbilaho naho .
Mutholi nga u ṱavhanya u fanela u ḓivhadza vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo nga ha zwo iteaho mushumoni .
Tshanduko idzi nga mvelo a dzi ngo litshwa dzo ralo Afrika Tshipembe .
Ndi nyimele yo khwaṱhaho ine ya uri pulane dza u fhaṱa dzi lingiwe zwihulwane u wana u tea ha mveledziso yeneyo u nga dzi zounu , kushumisele , na ndaulo ya tsitsikano .
U pfesesa kushumisele kwa milayo na mbekanyamaitele zwo teaho zwine zwa laula Tshumelo ya Tshitshavha na phurofesheni ya Vhuongi .
Kha vha livhanyise tshumelo ya ndeme ya nṱha kana muṋetshedzi wa tshumelo .
6 . Mvetamveto ya Nḓivhadzamulayotibe wa nga ha Ndondolo ya mupo na Kushumisele kwa Tshifhinga Tshilapfu kwa Zwithu zwi Tshilaho nga u Fhambana hazwo zwa fhano Afrika Tshipembe
Tshiendedzi tsha mulaedza uyu ndi mbekanyamushumo ya Kha vha Swike Hayani vho Tsireledzea , ine ya khou tshimbidzwa nga mbuno dzi vhavhaho dza dzimbalombalo dza khombo dza badani , i ṱoḓaho u fhungudza tshivhalo tsha dzimpfu badani dzashu nga 2014 .
U shumisa sefo dzi shumaho zwavhuḓi kha ṱereṱere / zwiendisi
U dudedza muvhili : nyonyoloso ya u fema na u shumisa zwiendanungo zwo fhambanaho sa tshinungo tsha lwayo ; u sumba na u tepisa na u monisa tshinungo hu tshi itwa tshidanga n.z.
1 . Mulayotibe wa Khwiniso ya Mutakalo na Tsireledzo Migodini
Maanḓalanga a muvhuso na zwiimiswa zwa phurofesheni kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa ḽifhasi vho thoma u dzhenisa vhudzuloni ha , kana u engedzedza dzikhoudu da dizaini dzavho u dzhiela nṱha mihumbulo iyi .
Nndwa ya u lwa na vhugevhenga na vhuaḓa yo ḓitika lwo khwaṱhaho nga mvelelo iyi .
Kha shango , vhukoni ha ndeme vhu katela zwiimiswa zwa mulayo na zwiṅwe , themamveledziso ( vhudavhidzani , maḓi , fulufulu na vhuendi ) , sisiṱeme ya pfunzo na vhupfumbudzi , ndangulo ya vhupo i bvelaho phanḓa , sisiṱeme ya u bveledza zwithu zwiswa na phetheni dza mveledziso ya zwikhala .
Mugaganyagwama u fanela u dzudzanywa hu tshee na tshifhinga na u tsireledza ndambedzo
Hune mvelaphanḓa ya fhelisa zwo salelaho murahu ho vha na u ongolowa nga maanḓa , ri tea u engedza luvhilo lwa nyito yashu na vhushumisani .
Yo vha i dzhia wo lala .
Tshamaano o mpha mpho musi ri tshi vho ṱuwa .
A zwi konadzei , naho zwo ralo , u lavhelela u kona u thivhela tshaka dzoṱhe dza vhugevhenga nga u shumisa ngona nthihi , kana uri u thivhela vhugevhenga nga u shumisa nyolo dza vhupo dzi dzoṱhe zwi nga tandulula tshaka dzoṱhe dza vhugevhenga .
Maitele a u bvisela khagala , u dzhiela nṱha na u thivhela khohakhombo dzine dza nga vha hone kha sisiṱeme ya ndangulo ya nḓisedzo a themendelwa nga u ṱola ha nga ngomu na komiti ya zwa u ṱola .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Muvhigo wa Tsenguluso wa Afrika Tshipembe nga ha u thoma u shuma ha Thendelano .
Kha tshivhalo tshihulwane tshaho a hu tei u vha ho ḓalesa zwiendedzi .
Hezwi ndi zwone zwivhangi zwihulwane zwa u fhiriselwa phanda ha masheleni zwe ra zwi vhona tshifhinga tsho fhelaho .
U wayara zwi ḓo dzudzanywa kha rou dza vhutengu na nzimo nahone dzi ḓo vhofhiwa nga pfuṋelo dza pulasitiki dzo teaho .
Muvhigo wa zwa mutakalo .
Nḓila i lelulwaho ya u ita khumbelo ya ndaela ya muthelo ndi u ita khumbelo nga kha eFiling .
U shumisa ṱhalusamaipfi u sedzulusa ṱhalutshedzo ya ipfi na kupeleṱele kwa maipfi .
Ri na fulufhelo uri muvhuso wa vundu u ḓo isa phanḓa , u tshi khou shumisana na vhakwameaho vhoṱhe , na u shela mulenzhe kha u khwinisa khwaḽithi ya vhutshilo ha vhathu vhashu nga u phaḓaladza mbuelo dza vhuendelamashango .
Khaḽisiamu ni pfushi ya ndeme ya zwimela ine ya vha ya vhuṱhogwa kha mavu oṱhe u itela nyaluwo ya midzi ya zwimela .
Kha vha vhe na Nzhele : A hu nga ṱanganedzwi fekhisi na khumbelo dzi re gake .
Mafhungo a ḓalesa , naho zwo ralo , a ḓo lemela mugudi nahone u bvela khagala hu ḓo ngalangala .
Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe na mapholisa a vhuendi zwi tea u vha zwiimiswa zwa phurofeshinala zwine zwa vha na vhashumi vha re na vhukoni na mikhwa vhane vha dzhiela nṱha mushumo wavho na u shumela tshitshavha .
Mathemo a tevhelaho a tea u ṱalutshedzwa sa zwo sumbedzwaho :
Tshumelo i shumiswa kha vhudzulo ha muthu , kana fhethu .
Ambani na khonani yaṋu nga zwifhinga zwo fhambananaho zwa ḓivhazwakale ya bola ya milenzhe .
Masincedane iI ṋetshedza mveledziso na thikhedzo kha tshitshavha , hu tshi katelwa desike ya mabindu maṱuku , senthara ya thikhedzo ya ngade dza tshitshavha na senthara ya ngeletshedzo hu tshi katelwa zwa mulayo ( para-legal ) na thikhedzo ya matshilisano .
Zwiṱiriki zwa fumi zwi ḓo nangiwa zwi bva kha mvelelo ya odithi khathihi na thaidzo dza mutakalo dza tshiṱiriki tshikene , dimogirafi , ḽevele ya muholo na zwiṅwe zwiitisi zwa matshilisano zwi kwaho nḓisedzo ya mutakalo na kushumele .
Komiti dza Wadi dzi anzela u khethwa miṱanganoni ya tshitshavha lwa tshifhinga tsha ṅwaha muthihi kana mivhili .
Anekitsha dzo sumbedziswaho afha fhasi dzi tea u tshimbila na khumbelo - vha humbelwa uri vha rumele khophi dza maṅwalo avho dzo ganḓwaho fhedzi , ngauri anekitsha a dzi nga ḓo humiselwa murahu kha muhumbeli .
A hu na muthu ane a nga dzhena shangoni ḽavho a songo thoma a wana thendelo yavho .
Muofisiri a faraho u tea u vha na vhuḓifhinduleli uvhu , nahone u tea , saizwi zwa zwino nyimele yo tou ralo , u vha na vhuṅwe vhuḓifhinduleli hafhu ha u ḓivhadza hafhu vha tshumelo ya ndingedzo .
Khonadzeo ya u shandukisa na u livhanyisa uri u si mbwandamele kha tshayanyelelo , nayo ndi ya ndeme .
Muvhuso wapo u shuma kha vhupo vhune ha dzulela u shanduka .
U ḓo dovha wa khwinisa u kona u fhindula na u ita zwavhuḓi mveledziso ya ṱhoḓisiso na u ṋetshedza vhutumbuli , u khwinisa kwaḽithi ya matshilo a maAfrika Tshipembe nga kha u livhanya lwa khwine na zwipikwa zwa muvhuso .
Arali vha si na vhuṱanzi nga ha u ita nyambedzano ya thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na thendelano ya u kovhekana mbuelo , DEA i hone uri i vha thuse .
Honeha , zwa u maanḓafhadza zwi nga katelwa kha ḽiṅwe ḽiṅwalo ḽa mulayo kana tshishumiswa kana u bva kha mulayo wa sialala .
Tshikwama tshi kha maitele a u ḓadza poswo ntswa dzo sikwaho khathihi na ndingedzo dzoṱhe dzo itwa kha u vhona uri poswo dzoṱhe dza u thoma ngadzo dzi khou ḓadzwa u ya nga zwipikwa zwa ndinganelo ya mushumo .
Nyanḓano ya tshanḓa na iṱo - u posa bola ya thenisi muyani vha gavha , u i bammbisa fhasi , u i fhirisela kha khonani
Zwino tangedzelani ḽeḓere ḽi re tsini na phindulo yone .
Fulufhelo ḽine ra vha naḽo malugana vhuḓikumedzeli kha zwa matshilisano na ikonomi vhu bva kha uri mitheo yashu ya ikonomi ndi pfadzaho .
Afurika Tshipembe ḽo isa Mapholisa Lesotho nga kha Mulayo wa Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe wa 1995 ; ( Mulayo wa vhu . 68 wa 1995 ) u sumbedzisaho uri Khomishinara wa Lushaka wa SAPS a nga rumela miraḓo ya mapholisa nnḓa ha mikano ya Riphabuḽiki , o wana thendelo kha Minisiṱa .
Kha ḽa Amerika , ri kha ḓi tou bva u vusuludza mikhwa i kwamaho sekhithara ya phuraivethe , u khwaṱhisa u wanalea ha mbuelo kha bindu , ho sedzwa zwiṱuku kha u swikela ndinganyelo na u tsireledza vhashai na vha re kha tshiimo tshi si tshavhuḓi - ro fhelisa mbekanyamaitele ya u khwinisa vhathu vhe vha vha vho tsikeledzwa na ndondolo .
Sa zwe zwa ambiwa nga muṅwe wa ṱhohodzazwikolo : A si uri tshitshavha tsho fushea nga mvelelo dza mulingo .
U tamba khadi u woṱhe u tshi fhufha kavhili
Ri khou pulana u rwela ṱari itshi tshiṱirathedzhi vhukati ha ṅwaha .
Ṅwalani nga kutshimbilele kwa u bva getheni ḽa tshikoloni tshi ya kiḽasini .
Ri ita izwi u livhuwa thusedzo u bva kha vhuthihi ha dzitshaka kha ṱhoḓisiso yashu ya mbofholowo .
Kha ḽiṅwe sia miraḓo ya Komiti ya Wadi i nga pfa uri yone yo vhigela tshitshavha , fhedzi tshitshavha tshe vha tshi imela a tshi pfesesi vhuleme kana kutshimbidzele kwa khoro na uri khumbelo dzavho a dzi pfesesei .
Tshumelo yashu ya tshipholisa kanzhi i a sasaladzwa nga ṅwambo wa tshumelo i si yavhuḓi , fhedzi hu kha ḓi vha na mapholisa vhane vha shuma mushumo wa maṱhakheni .
Vhashumi vha dovha vha wana imeiḽi dza vhege iṅwe na iṅwe dzi re na ṱhoho dza ndeme u itela mutakalo wa muvhili na wa vhuḓipfi .
Hune zwa konadzea , madalo a hayani a fanela u dzudzanywa nga tshikolo .
Fhedziha , khaphasithi kha tshumelo dza zwa zwifuwo dza muvhuso a i khou gonya .
Komiti i nga ita themendelo ya uri Buthano ḽa Lushaka ḽi dzhie maga o teaho arali zwo tea .
Thikho ya bindu ḽa vhabveledzi ndi u bveledza zwilinwa zwa maimo a nṱha kha mutheo wa milayo ya Maitele One a Zwavhulimi .
Makumedzwa a thuso ya masheleni yo engedzwaho ya nyavhelo ya mathomo a tea u tevhedza tshivhumbeo tsho ṱalutshedzwaho kha khethekanyo iyi .
1.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na shango ḽoṱhe kha u tamela mashudu Vho Winnie Madikizela-Mandela , vhane vha ḓivhiwa sa Mme a Lushaka , ḓuvha ḽa mabebo musi vha tshi khou fara miṅwaha ya 81 nga Ḽavhuvhili , ḽa 26 Khubvumedzi 2017 .
Nga u ḓa phanḓa vha ḓo vha vha khou tenda tshivhindi tshavho tsha u fhaṱa vhuthihi na u kunda dzikhakhathi dzo livhiswaho kha vhafumakadzi .
I sumbedza zwithu zwa ndeme ya nṱha , nahone kha maṅwe masia , u tevhekanya ho khetheaho .
Dziforo : U lima hu vha hone kha vhupo ha thavhani , u ita dziforo hu ḓo thivhela muelela na u ongolowa mukumbululo wa maḓi kha mavu .
Kha thero i re afho nṱha vho fhedzisela vha tshi ḓivha zwidzidzivhadzi zwine zwa kwama u vhumbiwa ha malofha nga nḓila dzo fhambanaho .
U dudedza muvhili ho sedzwa kha u fema : U pennda nga mufemo , u pennda sa mmbwa n.z.
( 4 ) A hu na mulayo-wapo une wa phasiswa nga Khoro ya Masipala nga nnḓa ha musi-
Mvelelo dza zwithomiwa zwa vhupulani ha vhulangi ha malaṱwa dzi ṱoḓa u ṱhaṱhuvhiwa u ya nga tsumbedzelo dza vhupulani ha vhulangi ha malaṱwa .
( a ) lutamo lwa vhathu lu katela vhuḓiimiseli ha lushaka kha tshandukiso ya zwa mavu na tshandukiso ya u ḓisa ndinganyiso kha tswikelelo ya zwoṱhe zwa mupo ; nahone
U ira ho khetheaho ha mivhala na zwivhumbeo ( mivhala ine ya kokodza maṱo na isa kokodzi maṱo na zwivhumbeo zwo leluwaho zwa dzhomeṱiri ) na u fhambanyisa nga kufhindulele kwa mbudziso
U kovha ha zwiko zwi re hone zwi sumba u dzhia sia u ya kha muvhuso wa vunḓu na muvhuso wapo hu tshi khou sedzwa tshumelo dza ndeme dzine vha ṋetshedza .
Vhuṱumani vhukati ha sekhithara dzo fhambanaho ho tea .
Sisteme ya mafhungo i tea u leludza ndugiselo ya vhupulani ha shishi u itela u swikela ṱhoḓea dza tshiimo tsha shishi .
Naho hu si maitele a angaredzaho , phaiphi khulwane dzi nga tikwa fhasi ha lwanzhe , hu tshi khou shumiswa madzanda kha vhupo ha muṱavha kana thikho dza matombo na thikho kha vhupo ha matombo .
Muvhigo wa thero u fhedzisela tsenguluso , vhupimahengo na themendelo u bva kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha mushumo .
Khomishini yo sedzesa kha ṱhoḓea ya dziphurofeshenala dza mutakalo kha mashango a mbuelo ya fhasi na ya vhukati .
U imba nyimbo dza mvelele hu tshi shumiswa u tshimbidza muvhili nga nḓila yo teaho na nyedziselo
U sedzesa uri muanewa muhulwane u shanduka nga nḓilaḓe u bva mathomoni u swika magumoni a tshiṱori .
Kha vha ḓadze luṅwalo lune lwari ' Kha o teaho ' .
Zwikhala zwa musudzuluwo zwi fanela u kona u shandukisea , u itela uri zwi kone u swikelela dziṅwe ṱhoḓea - dzine dza nga sa maraga , fhethu ha u ṱangana hone na phakha .
Arali vha vha vha songo kwamiwa kha miṅwedzi miraru musi ḓuvha ḽa u vala ḽa khunguwedzo , vha humbelwa uri vha ṱanganedze uri khumbelo yavho ya mushumo a yo ngo bvelela , na uri ri a vha livhuha dzangalelo ḽe vha ḽi sumbedza kha muhasho washu .
Nga u angaredza Mugaganyagwama hoyu wo Dzudzanyululwa , u Dzudzanyululwa ho Lavhelelwaho zwi khou balelwa u swikelela ṱhoḓea na ndavhelelo dza vhadzulapo kha zwa mitambo na mvelele .
Aya ndi maitele ane a livhisa kha u ṱanganedzwa ha thandela nga vhadzhiamikovhe vhoṱhe .
Ṅwalani kha dayari yaṋu ni tshi amba nga zwe na ita mafheleloni a vhege o fhiraho .
Fhedzisani nga u lingedza u ḓipfufhifhadza tshoṱhe .
5 . Vhushaka ha ḽifhasi , mulalo na tsireledzo
Vha nga dovha vha wana zwiitisi zwa tshiṱirathedzhi u fana na ṱhoḓea ya u thoma vhuhone ha mveledzo kha mimakete miswa yo khwaṱhaho , u tevhela vhaṱaṱisani vhahulwane vha kha mashango a seli kana u kovhekanya mishumo ya madzingu u itela fhambanyisa khovhakhombo .
Mbekanyamaitele i khwaṱhisedzwa nga maitele a uri vhufa ha mvelele ndi ha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Thendelano dza u kovhekana mbuelo dzi fanela u sumbedza zwifhinga zwine mushumisi a ḓo vhiga kha muṋetshedzi wa tshiko tsha zwi tshilaho tshapo kana wa nḓivho ya sialala nga ha tshiimo tsha thandela ya vhushumisamupo na mbuelo dzi yelanaho nayo .
Mbudziso ine ya bvelela i nga vha ya uri hu ḓo vha na u fhungudza ho linganaho na ha u wa u itela u thivhela maṅwe mafuvhalo o ḓoweleaho ane muthu a a vhona nahone izwi ndi zwone zwine zwa mmbilahedza , ndi zwa uri a hu na na nyimele na nthihi ye ya vha na mafuvhalo mahulwane kha ṱhoho .
muthelo wa tsireledzo ya tshitshavha wa u lambedza zwikimu zwa mbulungo ya tshelede , lufu , vhuholefhali na ndambedzo dza vha sa shumi .
Haho muthu o teaho u ṱun ḓa khovhe dza lwanzeni nga nnḓa ha thendelo ya u ṱun ḓa ya vhuḓimvumvusi .
5.3.1 Ndayotewa i ṱoḓa vhaofisiri vha vhulamukanyi vha tholwaho kha khothe iṅwe na iṅwe vha tshi vha vhanna kana vhafumakadzi vha re na ndallukanyo nahonr vho teaho .
SMS dza u ḓivhadza mbilo Miraḓo i nga wana SMS dza u ḓivhadza mbilo tshifhinga tshoṱhe musi GEMS itshi shumana na mbilo dzavho .
U shayeya ha uvhu vhukoni ho topoliwa sa tshone tshithithisi tsha nyaluwo ya mveledziso na ikonomi .
Na vhone vho vha fanela u vhona uri ndi zwa ndeme u swika ngafhi uri ri na mmbi ya vhupileli ine ya kona u ita zwithu zwine Ndayotewa ya zwi lavhelela khavho .
U vha mudzulapo a zwi fheleli kha u khetha vhaofisiri vha muvhuso .
U khwiṋisa na u ṱuṱuwedza tshireledzeo , tsireledzo na vhudziki hoṱhe kha Ḓorobo ya Tshwane nge ha shumiswa tshumelo dza tshipholisa tsha ḓorobofulu dza maṱhakheni hu na tshumisano na vha SAPS na vhashelamulenzhe vhaṅwe .
Nga ha u ita khumbelo ya u adoptha kha shango vha mudzulapo wa ḽiṅwe shango
Muhwelelwa ha ngo ṱanganedza zwavhuḓi khaedu dzi yaho phanḓa dza maitele a mushumo na uri o dzhia vhuḓifari ho raliho sa tshitsinzili .
2.1 Khabinethe yo tendela Vhulanguli ha Thekhiniki ya u Ṱoḓa na u Wana Zwivhaswa zwa Peṱiroḽiamu , zwine zwi ḓo anḓadzwa kha gazethe ya Muvhuso , u itela vhupfiwa .
Nyimele heyi i khou ḓo shanduka nga murahu ha tsheo nga vha Muvhuso wa Vunḓu ḽa Mpumalanga ya u vha ṋetshedza tshomedzo dza u shuma ngadzo .
U sika vhupo ho tsireledzeaho ho vhulungeaho kha Nelson Mandela Bay , vhudzheneli nga vhuḓalo nga vhathu vha kwameaho vhoṱhe , hu tshi katelwa na vhadzuli vhashu na tshitshavha tsha mabindu , zwi a ṱoḓea kha u tandulula khaedu dzi tevhelaho :
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP GP na mutevhe wa tshumelo dzo themendeliwaho
Mvelelo dzo rangiswaho phanḓa dza wadi
Mulayo u ita milandu ya mbetshelwa yo eḓanaho hune a zwi ṱanganedzei uri ṅwana a ḓitike nga tsheo dza vhabebi .
2.2.3 Mvelelo ya u dzheniswa ha khothe dza Vharangaphanḓa vha Sialala kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ya lushaka ho vha Sisiṱeme ya milayo mivhili nga kuitele kwa khothe dza Vhukovhela dzi itaho vhulamukanyi u ya nga ha " mulayo wa shango " , ngeno " Khoro " dzi si fomaḽa na Khothe dza khomishinari dzo vha dzi tshi ita vhulamukanyi u ya nga ha mulayo wa sialala .
10 . Komiti ya wadi i vhudza vhathu nga kuvhonele kwa wadi malugana na mvelaphanḓa kha u shuma ha thandela khathihi na mutsindo wayo uri zwi sedziwe sa tshipiḓa tsha mafhungotsivhudzi a no shumiswa kha u monithara na u ela mishumoitwa ya IDP kana kha Foramu ya CBP na Masipala
Zwino khakhathi ya vha uri arali a si na matombo a u mu ṋupedza , u a papamala a humela nṱha nnḓa ha maḓi .
" Ndi khou humbela uri ni nthuse , " ndi Bongi a tshi humbela kana Bongi a tshi humbela a ri " Ndi khou humbela uri ni nthuse . "
Vhainzhiniara vha re na vhuḓifhinduleli ha Ṱhoḓea dzo Khetheaho dza Thenda vha fanela u khwaṱhisedza uri magatsireledzo oṱhe malugana na mushumo wa u dzhenisa na tsireledzo ya phaiphi khulwane o tiwa nga vhuḓalo .
Sia ḽa vhuvhili ndi u sika lupfumo , u sika vhutshilo ha zwa ikonomi ha lushaka .
Sa tshiko tshi ṱahelaho , tshumelo yo dzudzanyelwa u vhona uri hu na tswikelo , ngeno hu na uri nga tshifhinga tshenetsho hu tshi khou khwaṱhisedzwa khwaḽithi ya maitele a tsenguluso ya mulayo wa mutakalo .
U kundelwa u tevhedza ndaela idzi zwi ḓo ita uri khumbelo dza mushumo a dzo ngo tea .
Musi vhuṱoḓesi ha zwa mbala vhu tshi nga shumiselwa ndingo ya theori , vhu nga dovha ha shumiselwa u tandula nyalo na u bveledza haiphothesisi na theori .
Saizwi ri tshi zwi ḓivha , misumbedzo iyi i dzula i fhethu hu lwelwaho kha dibeithi dza u lwa na vhuaḓa .
Arali vho humbela khophi kana ṱhalutshedzo dza rekhodo ( dzi EE HAI re afho nṱha ) , vha khou tama khophi kana ṱhalutshedzo i tshi tou posiwa khavho naa ?
A hu na zwiṅwe zwine ra nga amba nga nnḓa ha uri milayo yoṱhe ya dzitshaka hu tshi katelwa na guvhangano ḽa vhuṋa i khou kandekanywa hu si na na ṱhonifho na nthihi na uri nga ngoho mbilaelo dza milayo ine ya vha ya dzitshaka na u vhofha .
Muvhuso u kombetshedza mithelo kha mabindu na vharengi u itela u wana tshelede ine u nga i shumisa kha thandela dzo pulanelwaho u alusa zwivhuya zwa tshitshavha .
Muvhigo wo tou ṅwaliwaho wa tsedzuluso une wa katela : o Kuitele na nyito ; o Mawanwa na dzitsheo ; na o Dzithemendelo ;
Ri ḓo shandukisa nḓila ine miraḓo ya bodo ya tholiwa ngayo u itela uri hu vhe vhathu vhane vha vha na vhukoni , tshenzhemo na vhungoho ha vhane vha ḓo shuma kha vhuimo uvhu ha vhuṱhogwa .
Arali maṅwe a maitele a musaukano sa musaukanyo wa shumisa nuṱironi , ekisirea ya fuḽoresentse , u kala mudugudugu wa khavhu na u shumisa tshedza zwi a shumiswa , vhuvha hao vhu tshi vhambedzwa na maitele o sumbedzwaho vhu tea u ḓivhea .
Vhunzhi ha Vhathu vha Wiccans vha funesa u ḓivhidza uri vha vhaloi , ngauri ipfi ḽa zwino ḽi na ṱhalutshedzo yo fhambanaho ya ndeme .
Khabinethe i ṱanganedza thambo ya Afrika Tshipembe ya u dzhenela Samithi i khou ḓaho ya G7 ngei Canada .
Zwidodombedzwa zwa Mbilaelo : Lushaka lwa Muthelo : Muthelo wa Mbuelo wa Muthu ene muṋe ; Muthelo wa Mbuelo wa Khamphani ; VAT ; Ndaka ; PAYE / SDL / UIF ; Thirasithi ; Mithelo ya thundu dzo ṱunḓwaho / Mithelo ya zwithu zwino rengiswa hayani na Miṅwe Lushaka lwa Mbilaelo : Mikhwa / Vhuḓifari ; Tshumelo ; Ndaulo ; Maitele na Zwiṅwe
Ṱhanganyelo ya tshivhalo tsha vhashumi i katela vhaṅwe vhashumi vhane vha engedzwa kha tshiimiswa .
Zwino kha vha ṋekedze zwiitisi zwa masiandaitwa a vhupo maelana na fhungo ḽi re afho nṱha .
Ndi vhafhio vhaṋetshedzi vha tshumelo vho ḓaho tshitshavhani na uri tshumelo yo vha i yavhuḓi u swika ngafhi ?
Mbadelo dza zwa vhubindudzi dzi ṱuṱuwedza zwo livha tshoṱhe kha u wana zwithu na zwone zwo katelwa kha mbaedelo dza vhubindudzi .
Hezwi zwo ṱalutshedzwa kha khethekanyo dzi tevhelaho :
Khomishini i fanela u fhirisa tsheo yayo nga u tou ṅwala kha muthu o itaho khumbelo ya khaṱhululo na kha muraḓo muṅwe na muṅwe ane , nga kuhumbulele kwa khomishini , u a kwamea nga tsheo iyi .
Avho vhane vha khou dzudzanya u matsha a vho ngo wana thendelo ya u matsha u kha madzhisiṱiraṱa kana khoro .
Zwithu zwo bvelela lini ?
U imelela ofisi ya vundu kha pulatifomo dzoṱhe dza maḓi hu tshi katelwa miṱanganoni ya lushaka ya zwa maḓi .
Tshumelo dza zwa mutakalo dzi shuma nga nḓila ine ya vha na vhuṱanzi uri tshitshavha vhashumeli vha zwa mutakalo tshi a fulufhela tshumelo dza zwa mutakalo khathihi na vhashumi .
Khabinethe i tikedza khuwelelo nga Minisiṱa ya " madzhenele khadzo lwo fhelelaho nga shango " a hedzi thaidzo dzi pfadzaho dzo ḓiswaho nga zwitshavha , dzine dzi ḓo tandululiwa nga kha : u thomiwa ha Manḓalanga a Vhulanguli ha Mikano zwine zwa ḓo thusa vhukhwine kha u langa mikano , maṅwalo a vhathu vhane vha khou dzula Afrika Tshipembe , vhupholisa vhu shumaho na u vhona uri milayo i khou tevhelwa khathihi na Mulayotewa wa Riphabuḽiki nga vhadzulapo na vhabvaho kha maṅwe mashango .
Ndi ḓadza ngilasi yanga .
Muhanga u ṱoḓa u linganya maitele a u vhumbwa ha mbekanyamaitele u mona na zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhuso .
Ri fulufhela uri muṅwe na muṅwe are na mbilaelo uḓo shumisa tshino tshikhala na u swikisa makumedzwa a ndeme .
Thevhekanyo dzi yaho phanḓa dzine dza anzela u vha dza mitalo tswititi na uri dzi imela uri ndondolo i dzudzanywa hani u itela nyimele nkene kana tshigwada tsha nyimele dzi re kha ḽeveḽe iṅwe na iṅwe ya ndondolo kha sisteme ya mutakalo .
Vhorakhonṱhiraka vhoṱhe vha re na dzangalelo vha tea u ḓisa Ṱhanziela dza Muthelo dza Vhukuma kathihi na maṅwalwa nga ḓuvha ḽa u vala .
Hu khou ṱanganedzwa uri kha nyimele nnzhi mushumisi u ḓo tea u kwama zwiko zwo fhambanaho kana u wana muhumbulo wa vhaḓivhi hu sa athu u swikelelwa khunyeledzo ya u fhedzisela nga ha u tea ha maḓi u itela u shumiswa .
Ndaedzi idzi dzi sumba u tshimbidzwa ha zwa saintsi zwine zwa tikedza tshivhumbeo tsha vhurendi ha tshizwinozwino : ndingedzo na vhuḓikumedzeli ha u livhana na zwithu zwa ngoho hu na u bviselana khagala zwavhuḓi .
3.2 DHA i ṋetshedza tshumelo nnzhi dzo fhambanaho kha shango ḽoṱhe .
Hezwi zwi tea u itwa hu sa athu fhela maḓuvha a 30 nga murahu ha musi ho ṱanganedzwa khaṱhululo ya nga ngomu , kana hu sa thu fhela maḓuvha a 5 nga murahu ha u ṱanganedza makumedzwa o tou Nwalwaho a kwamaho khaṱhululo .
U lugisa mirekanyo ya ṅwedzi nga ṅwedzi kha tshiṱoko tshi re kha mutevhe .
Ṱhoḓisiso ya lushaka yo dzinginya uri mutevhe wa u sedzulusa u vhudziswe musi hu tshi sedziwa arali mishumo ya vhudavhidzani ha nnyi na nnyi na ya u vhiga i tshi khou shuma nga vhuḓifhinduleli .
Kha miṅwaha i fhiraho ḓana , nyaluwo ya ikonomi ya Afrika Tshipembe zwiṱaluli zwayo zwo vha zwo ḓisendekaho kha thengiselamashangoḓavha ya zwa migodi kha sia ḽithihi , na zwine zwa konḓa fhedzi kha sekhithara ya tshumelo ya vhukoni ho angalalaho kha ḽiṅwe sia .
Mveledziso ntswa iṅwe na iṅwe i fanela , nga u ralo , u shela mulenzhe kha u ṱandavhudza tshaka dzo fhambanaho dza khetho .
Muthu kha ambare zwikhipha e na dzhuweḽari kana phenndelo dza u ḓiṱongisa .
U isa na u ṱanganedza maṅwalo na ndaka kha ḽeveḽe dzoṱhe dza muhasho .
Muṱusanzhele yapo , nga nnḓani ha yo itelwaho u shumiselwa zwa maṱo na zwa vhabebi .
Thonga ya vhuhosi ya musuku ye ya ṋetshedzwa Phalamennde nga 1963 nga Nnḓu dza zwa Migodi dza Transvaal na Orange Free State , yo thivhiwa nga Thonga ya vhuhosi ya vhathu .
Minisita vho vha na madalo a dzitshaka vha tshi ya seli sa tshipiḓa tsha vhuḓifhinduleli havho kha zwiimiswa zwa muṱanganelwa zwa ndulamiso hoṱhe Afrika na ḽifhasi , hafhu sa tshipiḓa tsha nyendo dza u guda .
Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha ( CDWs ) ndi vhashumeli vha muvhuso vhane vha vha na vhukoni vhunzhi vha tholiwaho kha ḽeveḽe ya tshitshavha u fhungudza tshikhala vhukati ha nḓisedzo ya tshumelo nga muvhuso na u swikelela tshumelo idzo nga zwitshavha .
Mbuelo ya muthelo wa ṱhanganyeloguṱe sa phesenthe ya GDP ndi tshisumbi tsha zwa ikonomi tsha vhuṱhogwa sa i zwi i tshi sumbedzisa mukovhe wa mawanwa a shango u kuvhanganywaho nga muvhuso nga kha mithelo .
Vhukoni na / kana tshenzhemo yo teaho tshikhala
Hu itwe nyito dza misi yoṱhe na mitambo ya musi vhagudi vho vhofholowa ya ngomu nḓuni na ya nnḓa sa zwe zwa sumbedzwa kha Khethekanyo ya 2
U poselana bola nga fhasi ha milenzhe muṅwe o ima nga murahu ha muṅwe
U kavhiwa nga HIV , AIDS na maṅwe malwadze a elanaho nao
Nyammbeula u tsireledza vhathu kha malwadze na khombo dzine dza nga vha wela .
U vhudzisa mbudziso a tshi thusa khauri kiḽasi i ṱalukanye mushumo wa u ṅwala une wa ḓo itwa .
Mushumo munzhi kha maga a mathoma a thendelano dza dzitshaka na mushumo wa Phalamennde kha u isa phanḓa dimokirasi u tea u dzeulwa .
Khumbelo dzi nga itwa nga muthu ene mune embasini kana mishinini muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe .
Tshenzhelo sa mulanguli muthusedzi kha ndaulo ya vhuongi na pfunzo i ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
I dovha ya tamela mashudu vhaṋameli vho huvhalaho vha 68 uri vha fhole nga u ṱavhanya .
Kha ri ṅwale Tangedzelani maipfi a re na mubvumo wa f . fura pfana founu fagi fara fumi fhungo foro posa fhufha fuyu fola
Mveledziso ya Sisiṱeme ya Ndangulo ya u valela Khothoni yo khwiniswaho ya sisiṱeme ya u valela khothoni ndi zwa ndeme kha muhasho na kha tshigwada nahone muhanga wa mbekanyamaitele wo no dzudzanywa .
Musi phindulamulandu dzo no shandukiswa , nga thendelano , na musi tshandukiso iyi yo no ananywa , madzhisiṱiraṱa o kombetshedzea u thetshelesa phindulamulandu ya tshipentshela ya vhuvha ha mulandu na u u haṱula .
( 2 ) Muphuresidennde khathihi na miṅwe Miraḓo ya Khabinethe vha nga shumisa maanḓa a zwa khorotshitumbe nga -
Ri ṱanganedza murangaphanḓa wa tshigwada itsho , Vho Joseph Shabalala , vhane vha vha muṅwe wa vhaeni vhashu madekwana ano .
Muṱalukanyo wa saintsi u ṱalutshedzwa u fhambana nga vhathu vha thendo dzo fhambanaho , naho zwa vhukuma saintsi itshi dzula yo ralo .
( iii ) u vhulunga mveledziso ya tshifhinga tshoṱhe ya mupo na u shumiswa ha zwiko zwa mupo nga u ṱuṱuwedza mveledziso ya ikonomi na matshilisano ine ya ṱanganedzea .
Tshipikwa ndi tsha u thusa miṱa yoṱhe , nga maanḓa zwitshavha zwo shayaho , uri zwi kone u tshila matshilo a khwine .
Na riṋe nangoho ro humbula uri gurannḓa yashu a i nga timatimi tshirunzi na u ganḓisa kuvhonele kwashu kwa zwine zwa khou bvelela kha shango ḽashu .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-9 nahone vha kandise minwe yoṱhe , vha dovhe vha ṋekane nga zwinepe zwivhili , zwine zwa shumiswa musi muthu a tshi ita khumbelo ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe , arali vha nṱha ha miṅwaha ya 15 .
Kha vha wane nomboro yavho ya thendelo u thoma Vha nga ita khumbelo ya thendelo u thoma u bva kha GEMS nga u founela kha 0860 00 4367 .
Kha awara inwe na inwe kana tshipiḓa tsha awara , hu songo katelwa awara ya u thoma , ine ya vha yone ine ya teau shumiswa kha u ṱoḓa na u dzudzanya
2.2 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza mvetamveto ya muvhigo wa u Bveledza ha Lushaka ha Mimuya i bveledzwaho ngomu lufherani ya Afurika Tshipembe , wa u bva 2000 - 2010 .
U tou ṱanganedza iyo nḓivhadzo , muḓisedzi u tea , uri hu saathu fhela tshifhinga tsho ṱaluswaho nahone nga luvhilo lwoṱhe lu pfadzaho , a lugise kana a tshintshe thundu yo huvhalaho kana zwipiḓa zwa yeneyo thundu , hu songo badela murengi .
U khwinisa phurofaiḽi ya zwikili zwa shango ḽashu ,
U kona u bula maḽeḓere oṱhe a aḽifabethe dzoṱhe dza Tshivenḓa .
Sekhithara ya tshitshavha i shumaho zwavhuḓi zwi amba nyavhelo ya zwiko i shumaho zwavhuḓi , mveledziso ya khwine ya masheleni a vhathu na u sa ḓurelwa kha zwa vhubindudzi musi vhu tshi shumisana na muvhuso .
Tsha vhuṱanu , zwiimiswa zwa nyanḓadzamafhungo zwazwino , na kha ḽa mulovha , zwi khou lepalepiswa nga zwipiḓapiḓa zwazwo nga maanḓa u ya nga kha u ya nga lukanda .
Vha dzhena nga hafha tshifhaṱoni tshavho , zwi a pfala .
( 3 ) Milevho , ndaulo na dziṅwe ndayo ṱhukhu dza vhusimamilayo dzi tea u swikelelwa nga nnyi na nnyi .
Pharagirafu nthihi pfufhi i no fha ṱhalutshedzo ya thandela hu tshi nweledzwa mvelelo dza thandela iyi zwi khagala .
Ndingedzo dzo raliho dzi tea u phaḓaladzwa dzi tikedze u lwa na vhuvhava ha thakha na phurogireme ya tsireledzo ya vhupo ha mahayani u itela u tika mapholisa a no shuma nnḓa ha vhupo ha ḓoroboni .
Khwiniso kha dathabeisi dzi ḓo vhona uri sekhithara i shuma nga nḓila i bveledzaho na mafhungo a vhudzheno ha ikonomi ṱhukhu na u ṱanganedza nga u ralo ngafhadzo dzi kaleaho dza khiraitheria dza vhudzheno .
Sekhithara ya ndeme ya vhubveledzi , zwi tshi katela na sekhithara ya u renga nnḓa , yo fhungudza mushumo , naho i miṱuku kha ye ya vha yo lavhelelwa .
Vhathu vha lwelaho pfanelo dza avho vha songo imelelwaho zwavhuḓi
Shango ḽashu ḽo no ṋetshedza phimamushonga dza khaelo dzine dza fhira 22 miḽioni u swika zwino .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe .
Tsha u thoma , hu na zwithu zwa thungo zwine zwa itea musi u anganyelwa ha ḽeveḽe hu tshi kunga dzangalelo .
Mugaganyagwama wa fhasi wo kwama vhubveledzi na mushumo wa vhatshinyi kha wekishopho nnzhi , zwo ralo phimo yo kona u swikelwa nga madzingu oṱhe .
Ndi nga mini zwi zwithu zwihulwane u u ḽa mishonga hu na muthu muhulwane tsini ?
Vha humbule : Kha miraḓo ya Sapphire na Beryl , mushonga wavho wo randelwaho u tea u ṅwalwa nga dokotela are kha Netiweke ya GEMS .
Uri vha tendelwe u ṱunḓa phukha , vha fanela u :
Ndima ṱhukhu i na masia maṋa o sedzwaho a tevhelaho :
Hezwi zwi ḓo shuma kha puḽatifomo dzoṱhe dza tshumelo na kha Tshibugwana tsha Nḓila ya u livhisa kha Mutakalo zwi ḓo sedzwa hafhu kha vhukwamani vhuṅwe na vhuṅwe hune zwa konadzea , nyelulo yo ṋetshedzwa u vhiga nga ha malwadze o topolwaho .
U bva kha nyambedzano na maṱano u swika kha u ṋekedza vhuṱala vhune ha nga vha hone kha vhatshimbidzi vha re fhano hayani na yunithi dzo sedzaho zwiṅwe zwiteṅwa zwa maitele a vhubindudzi a tshifhinga tshilapfu , TISA i na yo dzula yo sedza vha mudivhitho wa vhudavhidzani .
U swika zwino , kha maitele aya a u tshinyadza , a hu na tsho tambiseaho .
3.3 . Khabinethe i dovha ya ṱahisa ndiliso dzayo kha u ri sia fhano shangoni ha muimbi a ḓivheaho ḽifhasini ḽoṱhe na mulwela pfanelo dza vhathu wa United States , Vho Aretha Franklin .
Vha tea u ita hezwi nga vhuronwane na hone vha shumise mabakete .
Vhuṱhweṱhwe ha kilima ho khetheaho na lushaka lwa tshifhaṱo , zwi a konadzea u bula hu na mbambedzo nyendedzi dzo nweledzwaho .
U dzhiela fhasi thambulo ya avho vhe vha waniwa nga Khomishini uri vho vha vhe zwipondwa zwi ḓo vha luṅwe lushaka lwa tshiṱuhu .
Kha vha buletshedze mulayo wa ndayo dzine dza vha kana dzine dza tendelana na mbudziso idzi dza mulayo kana mbuno dza khanedzano ; vha sa athu dzi shumisa .
Muvhuso wo anḓadza pulane ya NML lutamo lwawo ndi uri muthu muṅwe na muṅwe a ḓivhe nga ha iyi pulane yo ṱalutshedzwaho kha iyi bugwana .
U ṅwala maipfi nga u shumisa mibvumo ya maḽeḓere ye ya gudiwa .
Fhedzi , nga kha u bvisela khagala pfanelo na vhuḓifhinduleli ha vhashumisani vha mveledziso zwi a konadzea u khwaṱhisedza uri mushumisani muṅwe na muṅwe a pfesese zwavhuḓi na u tendelana na zwipikwa zwa mveledziso na zwa ndangulo zwo vheiwaho u itela zwiko nga ngomu kha nyimele ya dzingu .
Vhuimo ha mbuelo fhethu afho vhu fhasisa .
Mafhungo a Zwino kha Shango
Vhu nga ha vhuḓiphiṋi na ṱhonifho kha vhoṱhe .
( c ) u shumisa maimo avho kana mafhungo maṅwe na maṅwe e vha a ṋewa kha u ḓipfumisa kana u ṋea mbuelo zwi songo ḓaho kha muthu muṅwe na muṅwe .
A. Mafhungo a Zwino kha Shango
Kha maṅwe mavu a re na esidi , gipisiamu i nga shumisa u khwiṋisa mulimo wa aḽuminiamu wa mavu a re nga tsini .
Mugudi u fanela u eletshedzwa uri ndi ngani na nga nḓilaḓe ya shumisa na u laṱa izwi .
Ndo dovha nda dzudzanya wekishopho dza vundu dzine dza khou tevhekana na khuvhangano tharu dza vhukwamani dza lushaka .
Muhasho wa zwa Mutakalo u kati na u ita odithi ya zwiimiswa zwa mutakalo zwoṱhe kha shango .
Mbekanyamushumo i ḓo dzula i na tsumbazwiswa .
Musi mulangano wa muthelo wo no lugiswa , ḽa Afrika Tshipembe ḽi ḓo u shumisa khathihi na miṅwe milangano ya muthelo yo sainwaho na maṅwe mashango .
Nga 2.30pm vhashumi vha vhuelela mushumoni musi vha tshi swika khavho vha vha vho no lenga .
Zwi tshi kha vha zwo ralo , mupfuluwo uyu u ḓo ya phanḓa kha mashango oṱhe kana madzingu nga luvhilo lwo fhambanaho u ya nga vhukoni ha mashango nga u fhambana hao .
Ri ḓo shumisa nungo dzine dza pfadza kha vhubindudzi u vhona nga u ṱavhanya na u tandulula thaidzo .
Ri tea u ita zwine Minista vha amba nga u ṱavhanya musi vha tshi ri :
Kha u sala murahu zwipikwa zwa u tikedza zwi re afho nṱha , pulane ya kushumele ya miṅwaha miṱanu i tevhelaho yo thomiwa u swikela vhudzulo ha vhathu ho khwaṱhaho ho ṱanganelaho :
Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi u ḓo tea u sedzulusa mbekanyamaitele na milayo yo teaho , hune zwi ḓo vha zwo tea .
Ndaela ya Masheleni yo dodombedzwaho yo dzudzanywa hune maitele u bva kha u ṱanganedzwa ha tsumbathengo u swika kha mbadelo ya u fhedzisa a vha o ṅwalwa u itela u londa vhuṱala na u khwaṱhisedza u badela nga tshifhinga .
Ambani nga khethululo sa mahumbulwa e muthu a tou a humbula a bveledzwa nga ḓivhazwakale nga zwishumiswa zwa mahumbulwa , zwi ngaho nyanḓadzamafhungo , ine ya a bveledza ya dovha ya a phaḓaladza nga kha tshitshavha .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa zwa maṋo sibadela ḽa R6 123 nga muunḓiwa nga ṅwaha
U tshimbidza wekishopho dza vhugudisi u itela vhashumi na vhaṅwe vhadzheneleli kha zwa mvusuludzo ya mavu .
Hu na mikano na vhalangi vhapo vhaswa , vha tshi khou tou vha u vhewa , ṱhalutshedzo iyi i ḓo shanduka tshifhinga tshiḓaho .
Nga u tevhedza iyi milayo vha isa phanḓa maitele a demokirasi Afrika Tshipembe .
Musi fulufhelo kha dzingu ḽi tshi khou fhungudzea , zwiko zwa tshikolodo tsha mashango a sili tsho thoma u fhela .
Anansi u khou kokodzwa nga vhathu vhararu nga luthihi .
2.1 Khabinethe yo tendela u thomiwa ha maitele a vhuvhudzisi huna nḓivho ya u bveledza vhatelwadigirii vho gudelaho nga vhuphara .
Vho ḓo humbulwa nga vhuḓikumedzeli kha u fhaṱa lushaka , vhuthihi ha matshilisano na u sa vha na khethululano nga muvhala .
U kuvhangana ha vhukhroumu ndi vhunzhisa kha tshivhindi na dzitswio , nahone zwi a dovha zwa vha hone kha tshibveledzavhunna , maluvhi na malofha .
Vhathu vha tshisadzi vha vhaswa vho ombedzelwa zwiṱuku sa tshigwada tsho thagethiwaho , naho hu na uri ḽeveḽe dza vhuimana dzi nṱha kha tshigwada tsha vhukale uhu .
Khaedu khulwane ya zwa muḓagasi kha vhunzhi ha dziwadi ndi ine ya elana na zwa ndondolo , nahone masipala u mbo ḓi lavhelesa nga u ṱavhanya khumbelo dza tshumelo dzo vhigwaho .
U mveledzo ya maṅwalo nga pulane ya bindu na pulane ya tshiṱirathedzhi zwa ndangulo .
Nḓivhadzo i dovha hafhu ya vala mutevhe wa vhakhethi kha u ḓiṅwalisela u shela mulenzhe kha khetho dziḓaho .
Nyingapfumo dzi wanwa nga tshifhinga hu tshi dzhielwa nṱha phimo yo teaho ine ya shumiselwa ndaka ya ndeme .
Mishumo miswa yo sikwaho hafhu i katela vhathu vhavhili vha re na vhuholefhali na vhagudi vhararu .
U vhambedza maiti a no shuma na zwiitwa na ane a si shume na zwiitwa .
THIKHEDZI I REA HONE U BVA KHA VHULANGULI HA ZWAMAFHUNGO U YA NGA ...
Mahoro o khwaṱhisedza uri pulane , khathihi na thendelano dza mathomoni dzo sainwaho nga nyito ya ḽihoro ḽihulwane ḽa Ivory , hu tshi katelwa na Pretoria , i tea u thoma u shumiswa hu si na u tshinya tshifhinga hu si na hafhu na u dzi vula kana u dzi ṱalutshedzela hafhu .
U ya nga muhumbulo wa muṅwali , tshipiḓa hetshi tshi tea u ṱanganya na zwi tevhelaho :
Tsedzuluso dza kushumele dza ṅwaha nga ṅwaha
Vhushelamulenzhe havho a vhu dzhielwi nṱha sa mushumo nahone a hu mbadelo ya masheleni i badelwaho kha mushumo une vha ita .
U khwiṋiswa ha sisiṱeme dza zwa basheleni dza vhupo nga u khwaṱhisedza ndango dza nga ngomu , hu tshi katelwa u thomiwa ha thasululo dza u swikelela bayomeṱiriki u mona na sisiṱeme dza zwa masheleni na u khwiṋisa ndeme ya data u mona na vundu na kha vhuimo ha masipala .
Khonadzeo ya u wana maḽekitshara vha re na ndalukanyo dzo teaho na tshenzhemo ya mushumo .
Arali vha wana uri vha khou shumisa tshithusedzi tshavho u fhira mpimo , zwi nga amba uri asima yavho
Tsireledzo ya zwiḽiwa kha ḽeveḽe ya mahayani i khou dzhielwa nṱha vhukuma kha " Maano a Nyaluwo na Mveledziso a Vunḓu " na Muvhuso wa KwaZulu-Natal .
Miṅwaha ya vhukale
Ri tea u vusuludza na khwaṱhisa ṱhanganelano yashu u itela u vusuludza pfunzo na madzangano ashu oṱhe a vhadededzi .
Zwi tshi hanedzana na vhubvo uvhu u sudzuluwa ha mupo ho ṋea thuso ine yo dzudzanywa lwa khwine na u bulwa thwii zwihulwane u fhirisa u sudzuluwa huṅwe na huṅwe ho fhiraho .
Mugudisi u tea u lingedza u thetshelesa mugudi muṅwe na muṅwe luthihi kha vhege mbili .
U thusa mulangi u khwaṱhisedza u tevhedza .
U thoma thikhedzo ya zwivhumbeo zwa zwiimiswa zwi ṱoḓeaho hu tshi tevhedzwa pfunzo na mafhungo , thikhedzo ya ndangulo , mbambadzo na mimakete .
Muṅwe na muṅwe o ṋangiwaho u shela mulenzhe kha mbekanyamushumo ya vhugidisi u wana masheleni a bvaho kha mutholi .
U bva afho , nda ya kha Khomishini ya Ndinganyo ya Mbeu nda kona u fhirela Feedom Park .
Sa Muphuresidennde wa khonfarentsi ya COP17 / CMP7 ya Tshanduko ya Kilima ya Yuno yo farelwaho ngei Durban nga 2011 , Afurika Tshipembe yo vhea ḽifhasi kha tshiimo tshi sa kanakanisi , nga kha u u nḓwa ha Puḽatifomo ya Durban hu tshi itelwa Ḽiga ḽo Khwiniswaho .
Khaedu khulwane yo ṱanganwaho nayo kha thandela ho vha mashumele a si avhuḓi na u dzulela u litshwa ha fhethu nga rakhonṱhiraka we a thoma u tholwa .
U shela mulenzhe nga tshitshavha kha u lwa na vhugevhenga ndi yone nḓila yo salaho ine ya khou shuma u pholisa na u sengisa vhaiti vha vhugevhenga .
Mililo ya ḓaka yo vhigwa kha vhuṅwe vhupo .
Mundende u ḓo khathiwa malugana na :
U funza u ola na u pennda lwa fomaḽa na zwiṅwe vho . : hu tshi sedzuluswa zwishumiswa zwo fhambanaho zwa midia
U vhiga kushumele ( sa tsumbo , phaiphi dza tshampungane dzo itwa kha wadi nṋa kha ṱhanu nga ṅwaha ) .
Kha ḽiṅwe sia , ndi a ṱanganedza vhuṱungu vhune ha nga itiswa nga maitele a ndingano kha u pfuluswa ha mudededzi .
Thambo i sumbedza u dzhielwa nṱha huhulwane hune shango ḽashu ḽa sedzwa ngaho nga mashango a dzitshaka .
Mulayo wa Tshumelo ya Tshipholisa wa Afrika Tshipembe , sa zwe wa khwinisiswa zwone , u ṋea mbetshelo dza u thoma tshumelo ya tshipholisa dza masipala na foramu dza tshipholisa kha tshitshavha na kha bodo .
Nyaluwo ya ikonomi shangoni a yo ngo dzulela u linganywa nawo nga u sikwa ha mishumo .
Kha ḽiga ḽa mualuwa , zwiṅwe zwa mvumbo idzi zwo xela .
Vhudzisani khonani dza fumi uri vha tama u dala ngafhi .
Kha vha fhungudze vhunavha ha u tshimbila nga zwikhau u khwaṱhisedza vhuitwa , na u tikedza zwiimela zwa vhukule ha muratho , sa bisi , baisigira na thekhisi .
U langa u kuvhanganya na u pindulelwa ha mafhungo oṱhe a thekhinikhala kha zwiedziswa zwa mbadelo dzo teaho .
U vhona uri hu na mbetshelwa ya tshumelo dza thikhedzo ya ndaulo dza yuniti .
Themamveledziso ya ndeme yo vha i sa a thu vha hone u ṋekedza fhethu ha vhana vho valelwaho dzhele vho lindela tsengo .
11.5 . Spectrum itshi tshi khou dovha hafhu tsha lavhelelwa u shela mulenzhe kha zwa u shandukiswa ha ikonomi kha sekhithara dzo fhambanaho nahone mbuelo dza fandisi iyi dzi ḓo dzhenisa masheleni a linganaho R8 biḽioni kha vhufaragwama ha lushaka .
Tshishumiswa tsha IDP tsha 10 : U vhigela murahu kha komiti dza wadi malugana na tshiimo tsha thandela dze dza kumedzwa kha IDP nga komiti dza wadi
Maano o Ṱanganelanaho a u Thivhela Vhugevhenga ha Vhupo uho a tea u bveledzwa u itela u lwa na zwa u engedzea ha vhugevhenga .
6.3.3 Kanzhi mulandu u iswa kha khothe ya sialala sa thasululo ya u fhedziselana nga murahu ha musi dziṅwe ndingedzo dzo kundelwa .
Nga kha muhumbulo wa " u swikelela zwiḽiwa " muthu u tea sedza vho na mafhungo a mvelele , hune vhafumakadzi ndi vhone vhathu vha u fhedzisela u fhiwa zwiḽiwa .
U sedza mbudziso dzoṱhe na u livhisa mbudziso idzi kha mulangi wa kiḽiniki nga nḓila yo teaho .
Tshivhumbeo itshi tshi tendela mbambedzo yo to livhanaho ya mbuelo na tshinyalelo kha khovhelo ya mugaganyagwama wa mathomo une wa katelwa kha dzithebulu .
Zwazwino , nga murahu ha miṅwaha ya 30 , musi ri tshi khou bvela phanḓa na u hwenya ri tshi ya phanḓa u itela u khwinisa matshilo a vhathu vhashu , musi ri tshi khou imedzana na khaedu khulwane , musi ri tshi khou konḓelela zwifhinga zwi lemelaho , na riṋe vho ri nga si tendele nyofho dzi tshi ri ima phanḓa .
Khamphani ya zwa mishonga yo vhuelwa nga kha Phungudzo ya Muthelo ya 121 ya dzidti hu na mbuelo ya muthelo u linganaho R209 miḽioni .
Mubvumo na vidio zwo rekhodiwaho kana zwishumiswa zwa vhubveledzisi zwi nga shumiswa ;
Iyi ndi fomo yo randelwaho lwa mulayo ine ya tea u shumiswa musi hu tshi khou itwa khaṱhululo kha tsheo nga tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe ho sedzwa khumbelo ya u swikelela mafhungo .
U vhona zwa uri ndangulo ya tshumisano , mveledziso ya milayo na zwilinganyo na mbetshelwa ya thasululo dza vhubveledzi .
( a ) u vhona uri zwivhumbiwa zwoṱhe zwa khorotshitumbe ya vunḓu na vhuḓifhinduleli khaho ; na
Ri fanela u fhedza ṅwaha uyu , anivesari ya vhu25 ya mbofholowo yashu , ri tshi khou ḓivhudzisa uri naa ro fhaṱa tshitshavha tshine MaAfrika Tshipembe vhoṱhe nga u lingana , nahone hu si na phambuwo , vha ḓiphiṋa nga pfanelo dzi sa dzhiululwi murahu dza vhutshilo , tshirunzi na mbofholowo .
Ri tea u litsha mafhungo a u fhirisela vhuḓifhinduleli kha vhaṅwe na u vhonana phoswo musi zwithu zwi sa tshimbili sa zwe zwa pulanwa .
3.2 . Houno ndi ṅwaha wa vhufuiṋarathi ( 46 ) wa u pembelelwa ha ḓuvha ḽa mvutshelano ya matshudeni ye ya vha hone nga ḓuvha ḽa 16 Fulwi 1976 fhaḽa kha ḽa Soweto he vhaswa vha vha vha tshi khou gwalabela zwa u kombetshedzwa u guda nga luambo lwa Tshivhuru nga muvhuso wa khethululo nga lukanda .
Ri ṱoḓa u kunga ṱhuṱhuwedzo u bva kha matshilo a vharangaphanḓa avha vhahulwane na u isa phanḓa muloro wavho wa tshifhinga tshiḓaho une wa fhira zwithu zwashu zwa tshifhinga tsho fhiraho .
Hu na vhuvhonadzi vhuṱuku kha mirengelano iyi yoṱhe .
3.3 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhaaluwa wa 2016 uri u anḓadziwe u itela vhapfiwa ha nnyi na nnyi .
Khoro i nga ṋanga komiti ya khorondangi .
U vha vhu songo ṅwalwa nga tshanḓa , vhu vhe ho thaiphiwa vhu na ṱhoho ya vhurifhi ya khamphani .
Nga u ralo , musi ri tshi nga khunyeledza uri tshayandingano i dzula i nṱha , ri nga si sokou zwi bula nga zwoṱhe u ya kha data ya uri tshayandingano yo no tou ṋaṋesa .
Tshiṱuṱuwedzi tshihulwane kha mushumo wavhuḓi tshi vha tshone nḓila ya mushumo kha phurofesheni .
U monithara uri komiti dzi ṱangana lu fushaho
Zwino dizainani ni ḽebuḽe tshiṅwe tshithu tshine na nga tshi ita ni tshi shumisa zwithu zwo vusuludzwaho .
Muraḓo muṅwe na muṅwe ane a khou dzhenela muṱangano u fanela u saina dzina ḽawe kha ridzhisiṱara ya u dzhenela yo itelwaho ndivho iyi .
Vha tea u tou isa khumbelo ya ḽivi nga tsha vhukoma kana vha rumela shaka , mushumisani hu sa athu fhela maḓuvha 5 a u shuma nga murahu ha ḓuvha ḽithihi ḽa u fhidza mushumoni
Mishonga i randelwa nga phurofeshinaḽa dza tshumelo dzo ṱanganelanaho Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vha sa lwalesi na vhuongi ha phuraivethe )
Ha ḓivhi na luthihi nga tsengo iyi , ine hu tea u livhuhiwa Vho KG .
Ri fulufhela uri mimasipala yashu iḓo isa phanḓa na u shumisana na riṋe kha pulane hedzi .
Tshivhalo tsha nyito dza tshireledzeo kha mulilo zwe zwa sedziwa .
6.2 . U bveledza pfanelo dza vhathu kha shango ḽashu ndi tshiṱavhanyedzisi tsha u fhaṱa hashu lushaka , zwi re maitele ane ra tea u bvelaphanḓa na u a londota na u a tsireledza misi yoṱhe .
Tshifhingani tsho fhiraho , ro kona u engedza lwa ndeme kha pulane dza u shumiswa ha masheleni a themo ya vhukati nga musi wa Mugaganyagwama , fhedzi ṋaṅwaha zwo fhambana .
Olani zwifhaṱuwo zwaṋu inwi muṋe .
Muhasho wo thusa nga u dzudzanya na u lambedza tshihumbudzo tshapo tsha mushumo .
Phalamennde i khou khunyeledza khwinisedzo kha mulayo uri u sedze kha mveledziso iyi yavhuḓi , ine ya ḓo tumula maḓuvha a fhasi ha 300 , a tshifhinga tshine tsha dzhiiwa uri mugodi u thomiwe , ubva kha u ita khumbelo uya kha themendelo dza u fhedzisela .
Kha vhafumakadzi , nyofho idzi a dzi elani fhedzi na u shoniswa , fhedzi khakhathi na u tshinyadzwa .
Tshipikwa ndi u : fhedzisa mabammbiri a ṱhalukanywa a thandela iṅwe na iṅwe /mushumo une wa ṱoḓa thikhedzo ya nnḓa .
Zwi na ndeme uri muhanga wa milayo u tendele ndangulo i no shuma kha leveḽe ya tshiimiswa tshigede na kha vhupo hu si ha muvhuso wa vhukati , na kha ḽeveḽe ya muvhuso wa vhukati .
Yo dzulela u vha mutholi muhulwane shangoni .
Kheshe na zwi elanaho na kheshe : Kheshe na zwi elanaho na kheshe zwi elwa ho sedzwa mutengo .
Iṅwe hafu ya tshitengeledzi yo itwa nga ṋanga dza nḓou dzo sedzaho nnṱha .
DPME i ḓo lingedza u ita uri muthu uyo a swikelele fomo i nga nḓila ye ya humbelwa ngayo .
Tsumbanḓila ya zwino i ṱoḓa u ṋetshedza thendelano kana phaṱhekanyo i ṋetshedzaho zwa nṱhesa kha masia mavhili - zwine zwa vha nethiweke ya musudzuluwo i shumaho kha tsudzuluso thwii ya vhaendangaṋayo kha masia oṱhe na nethiweke ya bada isa thivheli vhuendi .
U bveledza mbekanyamushumo , u lugisa maṅwalo na u fara dziwekishopho nga mafhungo kwamaho vhoṱhe .
A ro ngo humbula uri zwo tea u humbela muṅwe muthu uri a badele .
Tshiṱuṱuwedzi tsha vhuraru ndi khonadzeo ine ya vhavha ngauri i bva kha u sa aluwa ha Afrika , uri dzhango iḽi ndi ḽiṅwe ḽa madzingu a ḽifhasi ḽoṱhe ḽine ḽa nga kona u aluwa zwihulu .
Fhedzi , arali mitsiko i itelwaho maitele a vhuaḓa a sa dzhiwe kha khona iṅwe na iṅwe nga maṱhupho a linganaho - muvhuso na mushumo wa hulumeni , mahoro a poḽotiki , mabindu a phuraivethe na madzangano a si a muvhuso - dwadze iḽi ḽi ḓo dzula na riṋe .
Tshiṅwe tshifhinga ri ḓivhetshela zwikalo zwine na mashango e a ḓiphiṋa nga muvhuso wa dimokirasi lwa dzisentshari ha athu u zwi swikela .
Zwavhuḓivhuḓi , ho ambiwa uri zwikonḓisi zwihulwane zwa nyaluwo na mveledziso kha ḽifhasi ḽi bvelaho phanḓa ndi muhwalo wa tshikolodo .
Ngoho ndi ya uri , kha vhumatshelo vhu sa vhonali , vhunzhi ha vhathu a vha nga koni u dzheniswa kha sekithara ya fomala ya zwa ikonomi nahone vha tea u bveledza nḓila dzavho dza u mishumo ya uri vha tshile , nga kha mabindu maṱuku - na nzulele ya nga kha inifomala - sekithara ya ikonomi .
Luṱa lwa Puḽane ndi lune lwa amba nga ha u bveledziswa ha Zwipikwa kha zwithu zwoṱhe zwa ndeme zwe zwa ṱaluswa , khathihi na u ṅwalwa ha Pulane na Thandela Thangeli dzine dza ḓo amba nga ha zwipikwa na bono .
Vhunzhi ha vhafaramikovhe vha tenda uri huna zwinzhi zwo swikelelwaho kha iḽi sia .
Vha lingedza nga nungo dzoṱhe , kha vha zwi litshe . '
Vharengi vhoṱhe vha tea u ḓadza fomo ya u itela khumbelo ya tshiofisi hune vha humbela zwi mulayoni uri masipala u vha ṱumanye na ḽaini dza nḓisedzo ya tshumelo .
( a ) Khwinisa kana a shandukisa mulayo uri u kone u langa ṱhalutshedzo yawo kana ndangulo ;
Mutshimbidzamushumo vho ḓivhadza uri mbofholowo ine ra khou i pembelela ṋamusi yo ḓa na mvelele ya vhuthu , tshirunzi tsha muthu na vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
Vha ri ṋamusi hu na muṱangano wa khoro holoni ya ḓoroboni .
Ri tama u livhuwa vhashelamulenzhe vhoṱhe vhe vha ita uri iḽi fulo ḽi bvelele zwihulu .
Zwiteṅwa zwa nyito kana zwine zwa tea u itiwa zwo ṋetshedzwaho .
U bveledza maga a vhukoni o teaho u thivhela zwibviswa zwi songo themendelwaho , zwibviswa zwi songo vhuedzaho na ndozwo na zwibviswa zwi songo tevhedzaho milayo .
Arali vha tshi ṱoḓa u vhambadzela rumela zwishumiswa nnḓa ha shango vha fanela u wana thendelo i no bva kha vhalanguli vha vunḓu arali tshishumiswa tshine vha khou ṱoḓa u tshi bvisela nnḓa ha shango tshi sa bvi kha khuvhanganyo ya vhane vha tou fuwa ' ex-situ ' u fana na muziamu , nnḓu ya mishonga ya zwimela , bannga ya dzidzhini kana vhakuvhanganyi vha zwa mvelele vho ḓiṅwalisaho .
Mbekanyamaitele yo raliho i ḓo dzhena vhudzuloni ha khethekanyo iyi ya pulane ine ya ṋetshedza ṱhalutshedzo nga u angaredza ya mafhungo u mona na nḓivhadzo ya tshiimo tsha ya tshinyalelo .
U linganyiswa ha vhushaka hashu a zwo ngo tou ḓisa mbuelo fhedzi kha vhadzulapo vhashu .
Dziṅwe thandela dza fulufulu ḽo vusuludzwaho dzo vhalaho dzi tikedza ndingedzo idzo .
Mikano ya vundu yo avhelwa nga Ndayotewa .
Naa hu na muṅwe wa vhalangi vha khaphani , dzithirasithii , vhalanguli , vhafaramikovhe vhahulwane kana vhakwamei kha tshumelo ya muvhuso ?
Izwi zwi katela thandela dzo livhiswaho kha u ita mutheo wa sisiṱeme ya Ndindakhombo ya zwa Mutakalo ya Lushaka ine ya nga u vusuludzwa ha zwibadela na madzulo a vhaongi .
Elementhe idzi mbili zwenezwo dzi tea u dzhiele nzhele kha u pulana ha mveledziso hufhio na hufhio .
5.12 Nyimele dza vhuḓifari ho iledzwaho dzo ambiwa nga afho fhasi .
Heyi bugu ndi a i takalela ngauri ndi funesa bola ya milenzhe .
8.2 . Sa izwi vhaswa vha tshi vhumba tshipiḓa tshihulwane kha tshivhalo tshoṱhe tsha vhadzulapo vha shango ḽashu , dzangalelo ḽavho ḽa u vha tshipiḓa tsha maitele ashu a zwa khetho ndi zwithu zwine ra zwi ṱanganedza khathihi na u zwi ṱhonifha .
Zwino ṅwalani mafhungo a rathi ni tshi shumisa maṅwe a madzinazwao e na a wana tshiṱorini .
Uri naa thundu dzo dzhiiwaho dzi nga vhilwa lini nahone hani m .
Dzibodo dza maḓi dzo fhambana nga maanḓa nga saizi na nga mishumo yadzo , u fhambana ha vharengi , beisi ya mbuelo na khaphasithi .
Miḓi ya vhashai vha tea u dovha vha ita khumbelo hafhu ya thikhedzo ya vhashai kha miṅwedzi ya fumi mbili miṅwe na miṅwe , tenda havha na u ṱolwa nga misi ha nyimele ya muthu nga muthu .
Komiti ya u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi ya Buthano ḽa Lushaka ya Vhafumakdzi , Vhaswa , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali
Maitele a zwa ndaulo , ndangulo ya zwa masheleni , ndangulo ya thandela na ndangulo ya mbekanyamushumo .
Nyambedzano dzo vha dzo livhiswa kha ṱhalutshedzo ya Garaṱa ya Mutakalo ya Kiḽiniki na nyendedzi ya kuḽele kwa mutakalo kha vhana .
Mitambo yo vhekanyiwa kha ndili dza tshivhalo , na uri dziḽigi dza nethibola na bola ya milenzhe dzi ḓo tambwa kha vhuṅwe vhupo .
U ita ḽiedza nga maipfi , ( tsumbo , u ṅwala tshirendo tshi sa konḓi kana luimbo )
Kha zwa mutakalo , Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka ( NHI ) ndi thandela yashu khulwane ine yo sedza kha u bveledza Afrika Tshipembe phanḓa kha uri hu vhe na Mukatelo wa Mutakalo wa Ḽifhasi .
Muthu muṅwe na muṅwe o no dzhenaho kha vhushaka ha vhathu vhavhili vhadzulaho vhoṱhe na muhwelelwa .
KANA : vha tea u sumbedza vhukoni ha phurathikhaḽa kha masia a pfunzo a re afho nṱha .
Nga nnḓani ha musi zwo no bulwa nga Minisiṱa maelana na vhafari vha pfanelo dza zwino , ndi vhathu vha ḽa Afrika Tshipembe fhedzi vhane vha ḓi fara pfanelo u ya nga ha khethekanyo iyi .
Khethekanyo ya vhadzheni vhaswa kha maraga wa mishumo zwi ita mukovhe wa nṱhesa kha phurofaiḽi ya u shaea ha mishumo .
Mudededzi ( mugudisi ) waṋu vha ḓo ni thusa u ṅwala mutalotshifhinga wa Kha ri ite nyito tshikolo tsha vhoiwe .
zwo ḓitika nga uri u bvisela khagala uho vhafaramikovhe vho tenda u ṋetshedza tswikelelo kana u kovhekana nḓivho ;
Gwama ḽo ṱukufhala nga maanḓa musi ro dzhena kha khethekanyo khulwane dza zwa nyaluwo .
Vho no thoma u vhumba tshipiḓa tshihulwane tsha zwa mishumo kha thandela dza themamveledziso dzashu nahone ndi vhavhuelwa vha mutheo vha mbekanyamushumo dzi fanaho na dza u dzhenisa hithara dza maḓi dza soḽa na mbekanyamushumo ya u fhelisa u bvuḓa ha maḓi .
GEP ḽi ḓo shuma ḽi tsini vhukuma na Muhasho wa zwa Vhulimi na Mveledziso ya Mahayani wa Gauteng une wa ḓo ṋetshedza thikhedzo ya zwa thekhiniki i no bva kha vhoraikonomi vha zwa vhulimivhufuwi na ngeletshedzo nga u angaredza kha masia a vhulumivhufuwi ha mutheo na ha sekondari vhune ha ḓisa phambano kha vundu ḽa Gauteng .
Kha vha ambedzane uri hu tea u vha na vhushaka na vhukati ha milandu iyi mivhili kana hai .
3 Uri pfanelo yo tsireledzwa u swika ngafhi
Muvhigo uyu u khou vha hone nga murahu ha Muvhigo wa Misi nga misi wa vhuvhili we wa ṋetshedzwa kha vha UNCRC nga ṅwaha wa 2014 .
Roṱhe sa vhathu ri a shumisa kuambele kwa u kwengweledza , nga maanḓa musi ri tshi lingedza u ita uri vhabebi vhashu kana vhadededzi vha ri pfe .
Muḓagasi u nga si khwaṱhisedzwe nga Masipala .
Tshitshavha tshi a ḓivha na u ṱanganedza murengisi wa mishonga sa muḓivhi kha zwa mishonga .
U ṱalutshedza uri ndi ngani ole dza zwimela zwa tshiluḓi zwi tshi vha u khwaṱha ha fhethu ha fhasi hu ṋokaho musi dzi tshi vha dzi na tshanduko ya khemikhala ya zwiluḓi .
2 . Bodo ya Poswo ya Afrika Tshipembe :
Methala idzi zwa zwino ndi dzone minerala ya lupfumo khulwanesa i sa athu shumisa nga nḓila i vhuedzaho shangoni ḽashu .
U ṅwala mitaladzi miraru ya mafhungo a si fhasi ha miraru a ene muṋe kana tshiṱori tsho sikwaho hu tshi shumiswa mibvumo yo gudwaho na maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo , maḽeḓeredanzi na tshitopo .
Ri ḓo ambedzana nga ha zwoṱhe uri ri swikelele mafhedziseloni a uri zwi bulwa hani .
Mbadelo dza u posa dzi ḓo badelwa .
Arali kuvhonele ku tshi tikedzwa nga vhathu vhanzhi nahone ku na ndeme , muhumbulo u kana mbilaelo i vha na tshiimo tsha vhuḓi tsha u nga dzheniswa kha mushumo wa Komiti yo teaho .
Pulane yo ṱavhanyiswaho ya u ṱhaphudzwa ha sisiṱeme ya phaḓaladzo khulwane yo themendelwa na uri zwa zwino i khou thoma u shumiswa nga Muhasho .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha Themo 1 .
Zwiṅwe hafhu , maga a khou dzhiiwa u kunakisa tshumelo dza thengo , u thoma u shumisa sisiṱeme i konaho u topola hu tshee na tshifhinga u itela u sedzana na milandu ya u ḓiimelela nga nḓila i si yone musi vha tshi tea u bvela khagala nga ha maitele a u pfufha thenda .
Na Magirika na vhone vho vha na lushaka lwavhovho lwa bola ya milenzhe , lu tshi pfi " Episkyros " , he ha vha hu tshi tambiwa nga u tou raha bola khathihi na u i gagula .
U namela zwidimela na thekisi nga nḓila yo tsireledzeaho
COVID-19 i kha ḓi phaḓalala nahone u haelwa ndi yone nḓila i yoṱhe ya u fhungudza u phaḓalala ha vairasi zwitshavhani zwa hashu.
U wana mavu hu nga vha nga nyambedzano kana u renga u itela vhudzulo , tshitshavha , bindu kana nḓowetshumo u itela u ṱuṱuwedza mveledziso na u wana mbuelo .
Minukhelelo yo fhambanaho i re hone
Toyota yo engedza marengele apo kha ngeḓane ya nḓisedzo u tikedza vhaḓisi vhapo , khamphani yo dovha hafhu ya sedza kha u thola dzithekinisheni dza vhafumakadzi na u ṋea zwikhala zwinzhi vhafumakadzi mishumoni .
Tshigwada tsho wana uri , naho u ya nga maitele , mbadelo dzi tshi tea u tiwa nga komiti ya muvhalelano ; ndi ngazwo , dzi tshi tewa nga ndangulo phanḓa ha miṱangano ya komiti ya muvhalelano .
6.4 U ṋetshedza maitele a sa soliseiho ane a vha khagala ane a fhungudza u humbulela na phambano a ṋetshedza na fulufhelo kha vhashumi .
Arali i tshi ṋekedzwa sibadela kana yo imela u valelwa sibadela i ḓo badelwa u bva kha mbuelo dza sibadela
Tshipikwa hu ḓo vha u fhaṱa fhethu ha vhukoni kha vhupo na kha masia a mushumo mahulwane na u kona u engedza zwikili izwi kha lushaka .
U shaea ha tshiedza tsha u lambedza u itela u rina madzina , u shandukisa madzina na tswayo dza mbonalo dza ḓivhavhupo , zwiṱaraṱa , fhethu ha vhufa na vhudzulo .
Kha Anekisitsha A , u ṋetshedzwa ha u monithariwa ha dzingu kha zwa maḓi na mufusho wo bviswaho zwi tou vha khagala .
U engedzedza kha khaedu nnzhi dzo welaho vhathu vhashu , ro no zwi pfa uri Khosi Khulwane Vho Goodwill Zwelithini a vha khou vuwa zwavhuḓi nahone vho ṱanganedzwa sibadela .
Vhufaramuraḓo ha Afrika Tshipembe kha Khoro ya IMO vhu a thusa kha nyaluwo ya mishumo zwi tshi bva kha Operation Phakisa : Ikonomi ya Maḓanzhe .
Tshenzhemo ya u shumisa na khwinifhadzo miṅwahani yo fhiraho ya mahumi maṋa yo vhea ulu lwa feme ya muḓagasi uri i vhe tshiko tsha u ḓisa muḓagasi tshiswa hu si kale .
Muvhuso u ḓo tewa ḽeveḽe ya nyavhelo ya tshikolo , na u shumisa nga maanḓa u pindulelwa ha nyavhelo ya tshikolo kha zwiko zwine zwikolo zwa zwi shumisa , nga beisi ya mihumbulo ya ndeme miṱanu :
Ri na fulufhelo ḽauri vha ḓo zwi vhona uri iyi Bugu ya Mishumo i thusa vhagudi kha u alusa vhukoni uhu he ha bulwa .
Tshiko ndi dathabeisi ya mbuelo ya Muvhuso Wapo wa Vhufaragwama ha Vundu .
U swenda kha dzhangili dzhimu na u songolowa na fureme hu u shumisa zwipiḓa zwo fhambanaho zwa muvhili
U tamba matambwa , hu tshi shumiswa zwiṱori zwine zwa vha hone zwa sialala , zwirendo , zwidade kana nyimbo sa zwinyanyuli
Vha phendele nga manweledzo a ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Kha izwi , Khomishini i themendela uri vhugevhenga kana maitele a vhaisaho ane a tea u vha nga fhasi ha ndaulo ndi a tevhelaho : zwa u pomoka vhuloi , zwa u sumba vhaloi , vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi vhu vhaisaho , na u vhulaya ndivho i ya u ita mushonga nga miṱuvha ya muthu .
Dokotela wavho kana rakhemisi vha nga vha thusa kha hezwi .
Ri khou shuma na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha u khwaṱhisedza uri matshudeni vho teaho vha wane thuso ya masheleni , nga Tshikimu tsha Thuso ya Masheleni kha Matshudeni tsha Lushaka .
U rwa : nga luvhando , u rwa baloni , u rwa baloni ḽihulwane nga luvhando na u pfukhela phanḓa kha bola ya thenisi
Musi ro kuvhangana matsheloni aya , ri khou ṱhonifha na u vhona ndima ya vhuraru ya mulayotewa washu , une wa ṱuṱuwedza vhuvhusi ha tshumisano .
Ṱhoho i elana na u fhambana ha muambi na ṅwana wawe wa mutukana ( 1 ) .
Ri ḓo bvela phanḓa na u tikedza mveledziso ya nḓowetshumo ya gese i bvaho maḓini , sa izwi i na vhukoni vhuhulwane ha u sika mishumo khathihi na mveledziso ya ikonomi nga u angaredza .
A hu khou sikiwa mishumo yo eḓanaho .
" Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , ndi ṋekedza mugaganyagwama uyu ndi na fulufhelo ḽa uri sa lushaka ri ḓo kona u gonyela nṱha ha dzangalelo ḽa vhukhethekanyi hashu , na uri , sa musi vho amba Muphuresidennde , kha ri kunde nga nyaluwo khulwane , ri farisane ri bveledze shango iḽi . "
Musi vha nṱhesa vha vhathu vha re na zwikili vhukuma vha tshi khou ṋaṋa u ḓikanda nga mbuelo dza mupfuluwo , zwithivheli kha vhapfuluwi vha vhashai zwi khou engedzea .
Ṱhahelelo ṱhukhu ya muvhuso i ṋetshedza shango na vhutepe huṅwe ha muvhalelano u itela u fhindula kha zwimangadzo zwa tshifhinga tshiḓaho na u ṋetshedza huṅwe u kuvhatedzwa u bva kha khonadzeo ya masiandaitwa a phaḓaladza vhuleme ha tshikolodo tshihulwane ho tshenzhelwaho nga miraḓo ya fhethu ha Yuro , vhukati ha maṅwe mashango .
Yo ṋetshedzwa nga Mufumakadzana Vho L Maseko , MP , Mudzulatshidulo Mufareli wa Komiti ya Phothifoḽio nga ha Saintsi na Thekinoḽodzhi .
Khumbelo i nga dzhia maḓuvha a 30 u shumiwa nayo .
Mbadelo thwii ya mbekanyamushumo dzine dza tou kombetshedza dzi ḓo tea uri dzi tshi badelwa NSG dzi vhe dzo itelwa mugaganyagwama wadzo wa vhupfumbudzi wo tendelwaho nga mihasho yeneyo yo tholaho vhashumi vhenevho .
Ri vho zwi ḓivha zwino uri masalavhukuma a vhonala nga nḓila ifhio .
Nga u pfufhifhadza ṱalutshedzani phambano ya ndeme ya tshikolodo na u rengiswa ha khamphani yo waho .
Ndeme ya tshumelo dza mutakalo , musi i tshi elwa nga zwisumbi zwi re hone zwi vhonala zwi kha nzulele yavhuḓi , hu na mbilaelo dzi si nnzhi dzo redzhisiṱariwaho u fhirisa zwo lavhelelwaho na phimo ya u fushea ha vhalwadze yo khwinisea u fhirisa zwo lavhelelwaho .
2.1 U rwelwa ṱari ha zwidimela zwiswa zwa Zhendedzi ḽa Zwidimela zwa Vhanameli zwa Afrika Tshipembe ( PRASA ) na tshumelo dza zwidimela , nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma nga ḽa 9 Shundunthule 2017 ngei Tshiṱitshini tsha Pretoria ndi tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli ha muvhuso vhu yaho phanḓa ha u vhona uri vhuendi ha nnyi na nnyi vhu a swikelelea na u fulufhelea , na u alusa themamveledziso ya ikonomi ya shango .
Zwiṅwe vha vhuṱhogwa vhukuma , thandululo dziṅwe na dziṅwe yo wanalaho i ḓo , zwi tshi ya nga mvelo yadzo , u ya nga u khethea ha masipala yo fhambanaho iṅwe na iṅwe kana vhupo .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa :
Vha vhona unga tshigwada tsho ita mini zwe zwa shuma zwavhuḓi ?
Thandela yo lambedzwa nga Tshikwama tsha Ṱhirasithi ya Phaḓaladzo ya Ḽothari ya Lushaka .
Vhafuḓukanyi na tshone tshitshavha musi malaṱwa a tshi khou posiwa .
U ṱahisa muhumbulo malugana na zwe zwa vhaliwa .
Hezwi zwi ḓo katela u ṱaluswa ha zwipiḓa zwa mavu na zwifhaṱo , zwine zwa nga shumiswa kha u ḓadza na u engedza tshivhalo hu tshi itelwa zwa dzinnḓu .
3.5 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe u bvela phanḓa na u shumisana na muvhuso kha u vhulunga maḓi nga u a shumisa nga nḓila yavhuḓi na u vhulunga .
Sipekiṱhiramu tsha thekhinoḽodzhi tsho dovha tsha fhungudzwa , na khwaṱhisedzo kha i tsini na mutheo wa mafhedziselo wa sipekiṱhiramu .
Thandela na mishumo
Kha tshifhinga tshipfufhi mbekanyamushumo ya u isa gese kha fulufulu i ḓo shela mulenzhe u tikedza ikonomi na u tsitsa na u thusa u thivhela u lozwea ha mishumo .
Naho zwo ralo , vhurumelwa ho dzhiela nṱha vhu na mbilaelo , nḓowelo ya madzangano a poḽitiki , ya u wana nyito dza poḽitiki dzi ngaho wa mabembela , u shumisa tshumelo dza feme dza phuraivethe dza vhutsireledzi .
Vhuṱanzi ha ḓiresi yavho ya poswo na ya hune vha dzula hone sa tsumbo , akhaundu ya maḓi kana muḓagasi .
Khonani yavho i khou ḓiṋetshedza u rengisa miroho kha dorobo khulwane hune a ḓo ita tshelede nnzhi .
Mbuelo dzo shumiswaho dzi kalwa nga ndeme ya tsireledzo ya u sedzulusa zwine zwa nga wanala .
U ṱavhanyiswa ha u khwinisa mukovhe na ipfi zwe zwa thoma ṅwaha wo fhelaho ;
Khaṋo i fhasi nga mulandu wa maitele a vhulimi a so ngo ḓaho , u tshinyala ha mavu na u swikelela hu si hunzhi ha zwithu zwi no nga mbeu dzi si na zwikhokhonono , manyoro na zwi vhulaya zwikhokhonono .
Ri ḓo ṱanḓavhudza Mbekanyamushumo dza Dzinnḓu dza Vhathu , hune miṱa ya ṋewa zwitentsi zwo shumiwaho uri vha fhaṱe nnḓu dzavho nga vhoṱhe kana nga kha khamphani dza zwa dzinnḓu dzo rangiwaho phanḓa nga tshitshavha .
Vhathu , zwimela na zwipuka vha lila maḓi uri vha kone u tshila .
Ndi nyito ifhio ya u fhedza ine na tea u ita ?
Fhindulani mbudziso idzi ni fhedzise mafhungo .
Khabinethe i tikedza Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u ḓivhofha havho u shuma na Zimbabwe u alusa vhushaka vhu re na ḓivhazwakale , ha poḽotiki na ha vhukonani , nga maanḓa u khwaṱhisa vhushumisani ha zwa ikonomi .
Zwithu zwa vhuhali ndi zwithu zwine zwa nga vhanga zwilonda zwa u tshewa na zwa u ṱhavhiwa na u katela ( hypodermic ) dziṋeleṱe , zwikapula na zwiṅwe zwi tsheaho .
Arali ho vha na thambo yo raliho muthu o vha a tshi ḓo lavhelela mutheli u ḓivhadzwa uri mbadelo i ḓo itwa nga nḓila ya u shumisa inthanethe , arali zwidodombedzwa zwa bannga zwa vhukuma zwo vha zwi hone kana zwo ṋetshedzwa nga mutheli .
Sa tsumbo , u pfuluwa u bva kha vhalwadze vha vhuongelo vha nnḓa u ya kha ndondolo ya mutakalo ya ndeme zwo konadzea , na u engedza phimo dza u ḓala ha mimbete nga vhathu na u fhungudza mbalotshikati ya u dzula vhuongeloni , he zwa tea .
A hu na vhathu vhane vha ḓo ḓa u lenga vhane vha ḓo ṱanganedzwa na u kundelwa u dzhenela zwi ḓo ita uri thendara yavho ya si khwaṱhisedzwe .
Zwenezwo , vhurereli hu tea u vha ha ndeme nga maanḓa kha vho u fhira vhutshilo ha vhathu nga muthihimuthihi kana ndaka ya vhathu .
Mveledzwa dza tshelede dzi nga fhungudza kana u khwinisa musudzuluwo kha mutengo wa ole wavhukuma .
U shela mulenzhe uhu hu anzela u thoma fhedzi nga murahu ha musi mazhendedzi mahulwane o no dzhia tsheo khulwane .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ri kha vha ṋetshedzwe Mbulungo ya Tshiofisi ya Tshipentshele Vunduni hu u itela u pembelela ngwena ya muAfrika Tshipembe ya rugby .
Data ya thandela i ḓo vha ya u sedzwa u thoma kha u ṱalutshedzwa ha ambigwithi ifhio na ifhio kana u sa vha na nzio vhukati hayo na nyimele dza tshitandadi dza thandela u itela u wana tshumelo na thundu u fhira u laṱa .
Muoditha Dzhenerala u ṱanganyisa odithi yawe ya zwiimiswa na odithi ya zwitatamennde zwa masheleni zwazwo .
Kha idzi nyimele , vhathu vha kwameaho nga u vhaisala hune vha humbulela uri zwo itwa nga vhaloi vha nga lifhedza , zwo itwa nga muthu ene muṋe kana nga tshitshavha , nga u tou vhulaya kana u fhisa vhane vha khou humbulelwa uri vha a lowa kana u vha pfulusa afho muvhunduni.Ṱhoḓisiso yo itwaho nga ṅwaha wa 2009 yo sumbedza uri lushaka lwa khakhathi lwo ḓoweleswaho ya u lwa na vhaloi ndi u kwashekanya ndaka , zwi tevhelwaho nga u pfuluswa nga swili .
Maṅwe mavundu o engedza masheleni u bva kha mugaganyagwama wao .
Mbuno ya vhusumbe na ya u fhedzisela nḓisedzo na vhuḓilangi ha thusedzo ya vhuphalalavhathu i nga tsireledzwa hani kha muhanga wa mishini yo ṱanganelaho ?
U fhaṱa zwitshavha zwo tsireledzeaho
Arali muthu ane a vha uri u tsini navho a ngalangala , vha tea u zwi vhiga mapholisani nga u ṱavhanya musi zwi tshi tou thoma u ḓivhea .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa na vhaṅwe Ṱhoho dza Mashango a SADC vho dzhenela vhuṱambo uvho ha u saina .
2.3 . Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo nga Minisṱa wa Muhasho wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu Vho Gwede Mantashe ya khamphani dza malo dzo nangwaho uri dzi ṋetshedze muṅwe muḓagasi wa shishi wa u ḓadzisa u linganaho 2 000 megawatts une wa ḓo thusa netiweke ya muḓagasi ya lushaka kha tshifhinga tshipfufhi .
Hu dovha hafhu ha vha na tshikhala tsha u engedza ndeme khulwane hu si nga u bveledza zwibveledzwa zwine zwa kunga fhedzi , fhedzi na mveledziso ya nḓowetshumo dzi thusaho u fana na u paka , ṋama dzo pangwaho zwikoṱikoṱini na u kunguwedza .
Nḓivhadzo i tea u katela mafhungo a khanedzano , na maṅwalo oṱhe a tshimbilelanaho na khanedzano .
Hu na maitele o fhambanaho a u renga nnḓa ane a vha hone u ya nga ha zwibveledzwa na tshiimo tsha mutakalo wa zwifuwo u ya nga kha mashango eneo .
U xelelwa nga zwibveledzwa
Vhana vha kiḽasi ya Gireidi 4 yo tou ḓiitela bugu dzavho vhone vhaṋe .
U ṱuṱuwedza nyaluwo ya u ṱavhanya ya u sika mishumo zwi amba u tandulula idzi thaidzo nga nḓila i fhulufhedzeaho nahone zwi khagala .
U shuma mbadelo dza vhakolodisi u ya nga ṱhoḓea dza ndaulo .
Arali vha songo fushea nga mvelelo dza Komiti ya Khanedzano , vha nga dzhenisa mbilaelo kha Redzhisiṱara wa Zwikimu zwa Dzilafho u itela tsheo .
Musi ho sedzwa kha vhadali vhane vha khou dzhena , IMC yo dzhia tsheo ya uri hune visa dza ṱoḓea , hu ḓo ṱoḓea ḽiṅwalo ḽa mabebo ḽone ḽine kana khophi yo khwaṱhisedzwaho ya maṅwalo ane a ṱoḓea dzi fanela u bvela phanḓa nga tshifhinga tsha maitele a khumbelo ya visa vhunga izwi zwi tshi tshimbilelana na nḓowelo kha maṅwe mashango manzhi .
Vharangaphanḓa , nga maanḓa kha muvhuso , vha tea u konḓelela tsheo dzi konḓaho na ndingano .
Vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha
Heyi thandela yo itisa uri hu vhe na mveledziso khathihi na u shumiswa ha tekiniki dza othomathiki hu tshi itelwa u sumbedza zwidodombedzwa nga Inthanethe .
U vha afha , madzangalelo a fanaho a bvelela a vha nyambedzano nga ha mishumo na vhuḓifhinduleli , na nyambedzano dza nga misi dzi nga vha dzo tea u itela u bveledza na u ṱana mihumbulo i tumbukaho , u bva kha vhuimo ha u humbulela u ya kha maitele a u bveledza .
Sisiṱeme ya nzudzanyo ya zwino a i sedzi zwa milayo ya ndangulo ya khonṱhiraka , zwine zwa vha zwone zwe ndangulo ya ḽizi ya sendekwa khazwo .
Foramu i ḓo tendela uri hu vhe na tshivhumbeo tsha u vhiga , zwine zwa sika vhuḓifhinduleli na u kuvhanganya mafhungo fhethu huthihi .
Zwiṅwe vho , ri kumedza u dzhielwa nzhele ha vhushelamulenzhe ha phuraivethe kha dziphakha dzashu dza mulalo dzire mikaṋoni u itela muthelo .
Themamveledziso dza vhuendi ha nnyi na nnyi na dzisisiṱeme , hu tshi katelwa u vusuludzwa ha tshigwada tsha vhuendi ha tshiporo ha vhanameli , zwi tshi tikedzwa nga ṱhumano kana vhushaka na tshumelo dza badani .
Khabinethe yo dovha hafhu ya themendela Ofisi Khulwane ya Vhaofisiri vha Thengiso kha u engedza u vusuludzwa ha SCM nga u khwinifhadza mashumele a Tshumelo dza Muvhuso .
Mbekanyamushumo i ṋetshedza u tholwa ha vhathu vhapo u bvisa miri ine ya khou phaḓalala nga u ṱavhanya i sa tsha ṱoḓea .
Ndi a ṱamba zwanḓa musi ndi tshi bva thoiḽethe .
Dzangano ḽi na vhuḓifhinduleli ha u swikelela tsheo kha mafhungo a ḽifhasi a malwanzhe , u bva kha Ikonomi ya Malwanzhe , u vhurangeli ha u phalala na mafhungo a tsireledzo na vhutsireledzi lwanzheni .
Komiti i a kona u tevhela mvelaphanḓa ya masipala nga ka mivhigo
Ho sedzwa khethululo ya shango ya tshifhinga tsho fhelaho , vharangaphanḓa tshiṅwe tshifhinga vha tikedza vhuimo vhune ha sedza kha madzangalelo a tshifhinga tshiṱuku vhudzuloni ha adzhenda ya tshifhinga tshilapfu nahone yo ṱanḓavhuwaho .
Vha nga nga dzhia tsheo ya u sa ḓibula dzina .
Hu tshi ḓadziswa kha Senthara dza Thusong dzi re hone dza 197 , ngudo dzo topola na u themendela fhethu ha u ḓadzisa ha 67 hune u swikelela tshumelo ha fanela u khwiniswa uri hu kone u fusha ṱhoḓea dza tshitshavha na u fhungudza vhukule ha u tshimbila u ya kha Senthara dza Tshumelo .
Nzudzanyo dza u tshila dzi tikedzwaho dzi tea u vha vhuḓifhinduleli ha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
3.1 . Khabinethe yo livhisa maipfi a ndiliso kha miṱa ya avho vho lovhaho zwenezwino kha khombo ya tshiendedzi tsha tshitshavha yo iteaho musi mabisi mavhili a tshi thulana ngei Johannesburg vhege yo fhiraho na u tshaisana ha zwidimela kha Tshiṱitshi tsha Denver hune ha vha tshipembe ha Johannesburg .
Zwiṅwe hafhu , a hu na maitele a u lavhelesa na u sedzulusa mvelaphanḓa kha u shumiswa ha mbekanyamaitele .
Mishumo ya Vhushumisani ha Matshilisano i sedza kha u vhumba mitengo na mbekanyamaitele ya muholo na u tsivhudza muvhuso nga ha mbekanyamitele ya zwa ikonomi .
Kha vha ite khumbelo kha embasi ya Afrika Tshipembe , mishini kana ofisi ya Muhasho wa Muno ya tsini na hune bindu ḽa ḓo vha hone .
Tshumelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe i na matshimbidzelwe a ngomu a u sedza arali u hanedza hu tshi nga tendelwa na zwezwo kana hu tshi nga thudzelwa kule .
Nga nḓila iyi , sisteme ya mveledziso ya dzimbalombalo ye ya balanganywa na u vha zwipiḓa ye ya waniwa nga 1994 yo konḓelela u swika zwino .
Kha vha dzhie 750 ml ya tsumbo kha halwa ho tou rengwaho u bva nnḓa na 750 ml ya tsumbo ya halwa vhune vha ṱoḓa u ṱanganyisa naho .
Vhulavhelesi vhu itela nga kha vhukwamani hu sa gumi na mazhendedzi a vhashumisi vha mulayo na vhatshutshisi vha khothe .
Vhavhilaeli vho ḓivhadzwa nga ha mvelelo ya ṱhoḓisiso hune vha kona u kwamea .
Nga iyi nḓila , vhupo vhune ha vha tsini na ḓorobo idzi vhu ḓo vhuelwa kha thikhedzo ya ikonomi .
hu sa ḓo vha na tshikafhadzo ya mupo kana tshinyalelo isa ṱanganedzei zwo vhangwa nga u vha hone ha mugodi uyo
Mbekanyamaitele ya tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi zwenezwo i ḓo vha i shandukaho , hu na tshanduko dzo ḓisendekaho nga kushumele kwa ṅwaha nga ṅwaha na u ṱola u tevhedza naho hu na u katela maitele a u dzhenelela ha vhashumisani zwo ḓisendeka nga ṱhoḓea na ndavhelelo dza vhashumisi vho fhambanaho .
Fhedziha , muthelo wa mbuelo nyengedzedzwa wa zwino u lemedza zwi songo tea kha nyimele dzine mutholi a pfukisela nnḓu kha mushumi a holaho muholo wa fhasi nga mutengo u re fhasi ha ndeme ya maraga .
Ofisi yo vha na vhudifhinduleli ha u langa nyambedzano dza Muvhuso zwi tshi elana na u vulwa ha Phalamennde nga Fulwana .
( c ) Arali khumbeIo ya u wana rekhodo yo fhiriswa , zwi tea u vhalelwa u bva nga datumu ye khumbelo ya ṱanganedzwa .
11.4 Maanḓa na mishumo ya Phanele
Vhuhulu ha phungudzelo hu a vhavha kha avho vhane vha ṱanziela / tenda uri vha na aya maanḓa .
Dzilogofureme tshiṅwe tshifhinga dzi vhidzwa zwisumbi ' zwisumbi zwa u ita uri muthu a vhe na vhuṱanzi ' .
Ndo ḓiimisela u kwamiwa zwazwino uri ri ambe nga ha heyi khumbelo .
Ho vha hu si na muthu a no ṱoḓou sendela tsini na muḓi wawe nahone a huna we a vha a tshi nga amba nae . Ḽiṅwe ḓuvha tshilimo musi ḓuvha ḽi tshi tou nzirii uyu munna a mbo ḓi farwa nga khofhe murunzini wa muri nnḓa ha muḓi wawe .
Mbudziso dzine dza tea u fhindulwa :
Nḓowetshumo ya u phurosesa ṋama yo ṱanganedzwa zwavhuḓi Gauteng zwi tshi bva kha vhutsini na masia a vhulimi na mimaraga .
KUSHUMISELE NGA U ANGAREDZA KWA MAITELE A VHUSHUMISAMUPO YA MBAMBADZO
3.2 . Heyi tshanduko yo vha hone nga murahu ha musi ho vha na ṱhoḓisiso yo fhelelaho ye ya itwa nga vhorasaintsi vha zwa mishonga ye ya sumbedzisa uri Khaelo ya AstraZeneca i tou vha na vhuhali vhuṱuku ha u lwa na luṅwe lushaka lwa vairasi yo no fhambanaho na iyo ya u thoma , i vhidzwaho u pfi COVID-19 501Y.V2.
Sa afha maḓi aya a si na mitha na u badelwa a songo badelwa , tshumiso i anzela u vha nṱha nga maanḓa .
Bugundaula yavho ire na ṋomboro dza 13 na ṱhanziela ya mabebo .
1 . Ino nḓivhadzo I amba nga ha- ( a ) thuso ine ya vha hone zwi tshi ya nga Mulayo wa Tsireledzo kha zwa u Tambudzwa wa , 2011 ; na ( b ) pfanelo ya muhweleli kha u vhiga mulandu a tshi khou hwelela muhwelelwa .
Tshenzhelo ya nga murahu ha u wana ndalukanyo ya zwa tsedzuluso ya miṅwaha ya rathi i a ṱoḓea .
Rerani ni kha zwigwada zwa vhoiwe .
Mulayo muthihi wa Phalamennde u langaho mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi u a ṱoḓea .
Phetheni dza mulambo dzi tea u dzhielwa nzhele musi hu tshi khethekanywa fhethu hu u itela u khwaṱhisedza uri mavu o khethekanywaho a vha na muelela wavhuḓi .
Vhuṱumani ha u humela murahu na ha u ya phanḓa ha mabindu a vhulimi kha maitele ane khamphani ya a shumisa u itela u engedza ndeme hu ḓo khwinisa u shela mulenzhe nga vhulimi ha vundu kha GDP ya shango yoṱhe .
CBP na IDP ndi maitele a tevhekanaho na uri a fanela u dzudzanywa .
Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili u kha maitele a u fhelisa sisiteme ya mabakete nahone u swika zwino wo no fhelisa 78.8% wa sisiteme ya mabakete madzuloni a vhathu a si fomala Afrika Tshipembe .
Musaukanyo muswa u eletshedza zwa uri u fhungudza ṱhoḓea dza ṋetshedzo ya ḽaisentsi ya u wana thandela ntswa dza mveledzo ya muḓagasi yo baḓekanaho na nethiweke ya khovhelo ya muḓagasi zwi nga vulela nḓadzo ya nyengedzo ya muḓagasi u swika henefha kha 5 000 MW na u thusa u fhungudza masiandoitwa a u khauwa ha muḓagasi .
Ri isa phanḓa na u pulana u ita vhuphalali vhu elanaho na sisteme hu inga hafhu kha tsenguluso dzi elanaho na sisteme dza tshitandadi .
U ḓi sendeka nga zwiḽiwa : u shumisa na u ḽa zwiḽiwa zwo tsireledzeaho nahone zwi re na mutakalo .
Ngudo hedzi dzi khou ṱoḓa u fhindula dziṅwe dza mbudziso idzi .
Mutsho wa tshilimo
U tshila ha saradini , hu na vhuthihi kha vhupileli kha shaka .
U ḓadzisa kha izwo , vhalangi vha tshumelo ya muvhuso vha tea u vhona uri ndingo dza muthu dzi dovha dza sedza kha mvumbo ya vhuḓifari kha nnyi na nnyi .
Kha thero iyi , ṱhaṅwe ri nga dzhiela nṱha u engedza madzinginywa a muṋe wa bindu ḽiṱuku a bvaho Ḓoroboni ya Kapa .
Vhukati ha zwoṱhe ndingedzo dzashu dza u swikelela nṱhesa na nyaluwo i linganaho , u kunga vhaswa kha mushumo na u lugisela shango ḽashu ṅwaha wa didzhithaḽa , hu tea u vha u dzhiela nṱha u thoma pfunzo na mveledziso ya zwikili .
Muhanga u no nga sa uyo wa vhulanguli u alusa tsireledzo ya zwiḽiwa na u sika vhupo vhune ha konisa u alusa vhubveledzi ha tshoṱhe .
U shumiswa ha masheleni ha u rangaho ongolowa nga ṅwambo wa u lila u ranga nga u vhekanya maitele a u isa vhathuni .
Mulalo u rengisa mitshelo ḓuvha ḽoṱhe Musi tshikolo tshi tshi bva Mulanga
Matshudeni ane a kona u saukanya mafhungo na u tandululi thaidzo a ḓo ḓiphiṋa nga thero iyi .
Muvhuso u pika u bveledza vhuendela mashango vhu sa nyeṱhi , ha ndeme vhune ha sa tshinyadze mupo na u vhavhalela mvelele .
Ri dzhiela nṱha u vha hone havho kha shango ḽashu .
Zwavhuḓivhuḓi , hu tea u vha ho itwa na tsedzuluso dzo khetheaho musi nyimele i songo ḓowelaho kana ya shishi yo no fhira .
Dziṅwe tshumelo dzi katela ndangulo ya rebisi na maṅwe malwadze o ḓoweleaho , u fana na dali .
Dzina ḽa tshithu
Vha khwaṱhisedze ndangulo na ṱhogomelo ya ndaulo ya u dzhena .
Ro shuma nga u ṱavhanya kha u lwa na u dzhavhuliwa ha muvhuso na u lwisa tshanḓanguvhoni .
Tshikwama tsha Vhalambedzi vha Phuraivethe tsha modele kha vhushaka ha zwine muvhuso wa khou tikedza zwone lwa masheleni .
Vha humbelwa u dzhiela nzhele ya uri menyu wa u fhedzisela hu ḓo ambedzaniwa ngayo na mubidi o bvelelaho .
154. Masipala kha muvhuso wa tshumisano
Ho sedzwa khethekanyo 43 ( 5 ) na 43 ( 6 ) dza Mulayo wa Vhudavhidzani ha Eḽekiṱhironiki na Ṱhirantsekisheni , wa 2002 , GCIS a i nga ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha tshinyalelo iṅwe na iṅwe , ndozwo kana ndaka ya lushaka i bvaho kha u shumisa kana u sa kona u shumisa webusaithi kana tshumelo kana zwi re ngomu zwo ṋekedzwaho u bva kha na nga kha webusaithi iyi .
Khoudu ya Vhuḓifari yo livhanywa kha Bammbiri ḽa Muvhigo wa Madzinginywa kha zwa Ndulamiso , sa izwi maṅwalwa oṱhe zwi khagala a tshi ṱalutshedza uri Muofisiri wa Ndulamiso u lavhelelwa u ḓifara zwavhuḓi .
C Muthu u tea u fulufhedzea .
Ndi ṋe khosi ya phukha dzoṱhe .
Yo katela thaṅwa dzi fanaho na ṋekana lupfumo lwa shango na dzinnḓu dzo eḓanaho , pfunzo , na ndondolo ya mutakalo zwa vhoṱhe .
Nga yeneyo nḓila , hezwi zwi ḓo ṱoḓa kupfesesele kha zwo khephutshariwa sa musi zwi tshi bviselwa khagala kha thebulu i elanaho , na notsi dza ṱhalutshedzo .
Zwenezwo , thekhinoḽodzhi i kwama kushumele kwa bindu thwii , fhedzi izwo kanzhi a si vhuḓifhinduleli ha muhasho wa saintsi na thekhinoḽodzhi .
U ya nga muvhigo , Afrika Tshipembe ḽi kha tshiimo tsha vhuvhili tsha mveledziso , tshine tsha ḽi ita ikonomi i tshimbidzwaho nga vhukoni .
Thaidzo malugana na iyi mbetshelo dzi fana na dza mbetshelo dza khethekanyo ṱhukhu ya ( a ) , sa zwo bveledzwaho nga mbetshelo ya zwa vhutshinyi , ine ya fana na khethekanyo idzo mbili .
U shanduka ha khamphanni iyi zwo ita uri hu vhe na nyaluwo khulwane ya tsumbathengo na mukovhe lwa u tou thoma ubva nga 2011 ya 245 senthe .
mushumi u ṋea vhuṱanzi phanḓa ha Khothe ya Vhashumi kana ha Khothe ya Mulayo ndivhanyoni na mafhungo a kwamaho zwa mutakalo na tsireledzo .
Nyimele ya zwino ine mbekanyamaitele ya zwa tshipholisa i khou fhambanywa na i ḽa ya 1994 .
Mulayo wa Lushaka wa Tshanduko ya Vhuendi ha Mavu , 2000
Pulane Khulwane ya Zwidzidzivhadzi ya Lushaka ya 2013-2017 , i pfananya nungo dza muvhuso kha nndwa yawo ya zwikambi na tshumiso mmbi ya zwidzidzivhadzi .
Zwipikwa zwa ndeme na zwone zwo shandukiswa u itela uri zwi elane na Tswikelelo ya Tshitshavha , U Fhelisa Vhushai na mafhungo a zwa Vhuendi ha Nnyi na Nnyi .
Mbuelo i kuvhanganywa u itela muvhuso nga vhavhambadzi vha ṱoḓaho kana vhoramabindu maṱuku u ṅwalisa na u badelisa VAT kha ṋetshedzo dzi thelaho dza thundu kana tshumelo .
Matshelo hu ḓo vha i miṅwaha ya 21 u bva tshe Muphuresidennde washu vhane ra vha funa Vho Nelson Mandela vho bva dzhele .
Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) i thola komiti dzi re na tshivhalo kha miraḓo yayo ya tshoṱhe uri dzi lavhelesa mushumo wa mihasho ya muvhuso wa lushaka yo fhambanaho na u shumana na Milayotibe .
Kha ri ṅwale malugana na khontsati iyi , tshifhinga tsha u thoma , ḓuvha na deithi na hune tshikolo tsha vhoiwe tsha wanala hone .
Hu na maga maṋa a u bveledza nyolo ya thaidzo : diagram
Vhaṋetshedzi vha tshumelo dza matshilisano , hune zwa konadzea na hune vha vha hone -
Kah hei milayo yapo , na nnḓa ha musi zwi re ngomu zwa nga sumbedza nga iṅwe nḓila-vho :
VHA DZHIELE NZHELE : Mafhungo ha imeli mulayo ufhio kana ufhio nahone vhavhali vhane vha sa fhulufhele mafhungo maṅwe na maṅwe o sumbedzwaho kha gaidi vha tea u sedza kha mulayo wo teaho , kana vha ṱoḓe ngeletshedzo kha muthu o teaho a re na ndalukano .
A hu na bidi ine ya ḓo ṱanganedzwa u bva kha muthu kha tshumelo ya muvhuso .
Ndi vho nnyi vhane na vhona vha tshi nga takalela u vhala phosiṱara iyi ?
Naho zwo ralo , ri nga si tou sedza fhedzi tshaka dzi sili u itela zwimela zwashu nahone ri tea u katela maḓaka a vhongwaniwapo kha ṱhanganyo iyi .
Tshigwada tsha 3 : kha vha dzhiele nṱha zwine vha ḓo tea u zwi ita nga murahu ha muṱangano
Muinzhiniara u tea u sumbedza vhupo ha ofisi Rakhonṱhiraka a saathu u thoma vhupo .
Fhethu hu re kha khohakhombo khulwane hune tshigwada tsha vha tsho ṱaniwa ndi phimo dza nzwalelo , ndaka , ndeme ya tshelede ya shango na mitengo ya zwivhambadzwa .
Pfukiselo u ya kha vundu dzi nga itwa fhedzi musi ho ṱanganedzwa nga muofisiri a re na vhuḓifhinduleli wa lushaka o sedzaho zwa ndondolo ya maṅwalwa a vhukuma maelana na zwibviswa zwo wanalaho .
Muhangahwe u itwa nga maanḓa nga minerala u si na muvhala , ine ya vha khaboneithi ya khaḽisiamu ya vhukuma .
Hezwi ndi nga nṱhani ha uri ri ita mushumo washu vhukati ha ṅwaha , Mudzulatshidulo .
Komiti dza wadi dzi nga shumisa mutevhe wa u sedzulusa u ḓithusa kha u wana mafhungo ane dza a ṱoḓa .
4 . Vhuimo ha Khabinethe nga ha Mafhungo a Zwino
Zwikili zwo khwiniswaho kha ndangulo ya thandela na konṱiraka , kuhumbulele kwa vhukoni ha musaukanyo na vhurangeli , zwikili zwa vhudavhidzani na u ṅwala khathihi na vhukoni ha u amba kha nyambedzano dza ḽeveḽe ya nṱha , ndangulo ya vhathu na masheleni , ḽitheresi ya khomphyutha .
U sa ḓi dzhenisa kha u tshinyadza tshumelo ya masipala na ndaka .
( 8 ) Arali Mulayotibe wo ambiwaho nga hawo kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) ( b ) , kana kha tshiṅwe tshipiḓa tsha Mulayotibe , u tshi kwama fhedzi ḽiṅwe vunḓu kana mavunḓu , Khoro ya Lushaka ya Vunḓu i nga si phasise Mulayotibe kana tshipiḓa tshenetsho nga nnḓani ha musi zwo tendelwa nga vhusimamilayo kana vhusimamilayo ha vunḓu ḽeneḽo .
Zwenezwo , ṱhoḓisiso ya mutheo na i shumiswaho kha fulufhedziso ḽa goroi ya thirithikheiḽi u itela u vhuedza thwii zwithu izwi zwivhili zwa ndeme .
Vhathu vho themendelwaho kha iyi yuniti ya ṱhalusamagudwa vha sumbedza nḓivho ya milayo ya Batho Pele na u i shumisa kha mishumo yavho kha tshumelo ya muvhuso .
Hezwi zwi katela u ṱola arali milayo , mbekanyamishumo na phoḽisi zwi tshi khou thoma u shumiswa na uri zwi khou shuma hani .
Mashudumavhi , nga itsho tshifhinga ho vha hu si na tshifhinga tsho dzudzanywaho na milayo fanaho .
Tshumelo dza zwa maṱo ( u ṱolwa maṱo , fureme , ḽentsi na mushonga wa vhuṱungu )
Kha miṅwaha ya 15 yo fhiraho ro lingedza u lwa na heḽi swina nga kha u khwinifhadza miholo ya tshitshavha .
Vhaṅwe , sa vha Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu , vha na muhumbulo wa uri arali vhuloi ha dzhiiwa sa vhugevhenga , zwi ḓo konḓa u ḓivha uri zwiito zwa vhuloi ndi zwifhio .
Tsha u fhedzisela , zwa uri vhanameli vha dzitshakatshaka vha a kona u ita mbilo ya VAT kha zwirengwa zwavho zwo tendelwa .
Miṱangano yo khetheaho , nḓivhadzo ya maḓuvha a sumbe i a ṱoḓea , i tshi buledza adzhenda ya muṱangano wa Bodo ya Milingo , ine ya tea u vha tshiteṅwa tsha adzhenda tshi tshoṱhe tsha muṱangano .
U thetshelesa a kona u tevhedzela a tshi dovholola mubvumo wa mutevhetsindo ( sa , u vhanda zwanḓa lunzhi a kona u tevhedzela )
Tshifhinga tsho anganyelwaho tsha mishumo ya Ndima ya Vhuraru : Awara dza 4
U kuvhanganya mafhungotsivhudzi a u pulana
Bugu dza zwiṱori na bugu dza zwifanyiso dza ḽaiburari ya kiḽasi .
Ri na sisiṱeme yo khwaṱhaho ya ndaulo yo ḓikumedzelaho u bveledza ndaela ya ndayotewa ya u ṋetshedza tshumelo ya khwaḽithi kha vhathu vha re nga fhasi ha maanḓa a mulayo ashu .
Khonferentsi ya vhubindudzi yo kokodza masheleni a ṱoḓaho u swika R300 biḽioni kha mbofho dza vhubindudzi u bva kha khamphani dza mashango a dzitshaka .
Kanzhisa izwi zwi amba u rumela muthu kha muhasho wa muvhuso wo teaho .
Kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho , ro isa thikhedzo nga nḓila khulwane kha miṱa i kundelwaho nga kha vhubindudzi ha dzinnḓu , u engedzwa ha mbekanyamushumo dza mindende na nyengedzo ya tswikelelo ya pfunzo na ndondola mutakalo ya ndeme .
Vhaiti vha khumbelo vhe khumbelo dzavho dza tendelwa vha ṋewa visa dza u bva na u dzhena dzo andaho .
Kha vha dzhenise mbadelo ya phemithi kha akhaunthu ya bannga ya Muhasho .
Miraḓo ya madavhi a vhudipuḽomati , vhaeni vho khetheaho ,
Meṱirikisi ya fureme ya ḽogo ndi ḽiṅwalwa ḽine ḽa sumbedza zwipiḓa zwi re zwone zwihulwane zwa pulane ya thandela zwo vhewa nga nḓila i no pfadza .
Asima kanzhi u tou i dzhiela - i mona mona miṱani .
River game - ndugiselo na u tshimbidza
U bva kha sia ḽo tendelwaho nga mulayo , SARS ( hu tshi katelwa vhashumi vhayo , vhaḓisedzi , vhaṋetshedzi vha tshumelo , vhashumisani , vhakonani , na mazhendedzi ) a vha nga ḓo vha na vhuḓifhinduleli kha tshinyadzo iṅwe na iṅwe , ndozwo , vhuḓifhinduleli ho vhangwaho nga u shumisa kana u sa na vhukoni ha u shumisa webusaithi ya SARS kana thekhinoḽodzhi , matheriala , zwi re ngomu , kana tshumelo yo ṋetshedzaho kha na nga khayo ( hu tshi katelwa na iyo ya Tshumelo ya Muthelo kha Inthanethe ) .
Rakhonṱhiraka u ḓo vhulunga rekhodo dza fhethu he ha itwa ṱhumano , khathihi na tshivhalo na vhuimo ha ḓiramu nga ngona nga tshifhinga tsha u vhofha .
3 . Mafhungo maswa nga ha Vhulwadze ha Tshitzhili tsha Corona ( COVID-19 )
Bulani uri ndi nga mini vha tshi tea u vha na izwi zwithu .
Nḓowelo dza ndaulo ya masheleni dzavhuḓi dzo topolwa sa dza ndeme kha maitele a u dzudza mimasipala i kha tshiimo tshavhuḓi lwa tshifhinga tshilapfu .
Tshimbidzo dza mveledziso idzi na khonanyo ya mishumo zwi tea u ṱalutshedzwa zwavhuḓi .
Vha fulufhela uri ngudo dzo teaho dzi ḓo gudwa hu tshi tevhelwa khaedu dze dza tshenzhemiwa , na uri vhukhakhi vhuṅwe na vhuṅwe vhu no itwa ho ḓiimiselwa kana nga u sa londa zwi ḓo topolwa na uri vhaiti vha ḓo tea u fhindula .
Nyavhelo dza mbadelo i dovhololaho kha zwikolo u bva kha mavundu zwa zwino dzo itwa ho sedzwa fomuḽa hune zwikolo zwi shayaho nga maanḓa zwi ḓo dzielwa nzhele musi hu tshi ṋewa masheleni .
Zwenezwo , hu na vhupo vhu songo dzulisea ha nyaluwo na mveledziso ya ikonomi i sa nyeṱhi ; themamveledziso i songo khwaṱha kha sekithara nnzhi , tshumisano , nḓowetshumo , vhubveledzi , tshumelo , ikonomi na matshilisano , zwa mulayo , vhuendi , vhudavhidzani na thekhinoḽodzhi ya mafhungo .
VHA HAELWA HANI ?
U itela u dzhenisa ṱhoḓea dza vhathu vhe vha vha vha sa dzhielwi nṱha mahayani na fhethu hu re nnḓa , tshumelo nthihi vhukati ha Muhasho wa Vhulamukanyi , Muno na Ndondolo i tea u sedzuluswa .
Vho FS Mufamaḓi Minisiṱa wa Mivhuso Yapo na ya Vundu , U ita uri Komiti dza Wadi dzi Shume : Bugu Tshumiswa : Maitele na Ngudo dza khwiṋe dzo Gudwaho : dplg na GTZ , 2005
3.2 . Fulo ḽo lavhelesa kha u ṋea tsivhudzo nga ha vhathu vha re na vhuholefhali kha zwitshavha zwashu khathihi na u pembelela mvelaphanḓa ine ro no i swikelwa sa shango kha u ṋetshedza tshikhala tsha u shela mulenzhe ha vhathu vha re na vhuholefhali nga nḓila yo fhelelaho kha fulo ḽashu ḽa zwa nyaluwo ya ikonomi .
U ṋekedza thikhedzo kha Mufarisa Minidzhere wa tshiṱiriki .
Ṅwalululani ndima ni shandule mamethafore a vhe mafanyisi .
Nyimele ya vhuvhili i katela u takusa nyaluwo ya vhubveledzi na mishumo .
Hezwi kanzhi zwi a vhavha kha phukha dzenedzo nahone dzi nga fhedza dzi sa koni u ḽa .
Malugana na tshivhalo kha vundu tsha u nwa , vhafumakadzi vhanzhi vha Mpumalanga , Limpopo na Kapa Devhula vha ḓiphiṋa nga kunwele ku re na mulingo u fhira kha maṅwe mavundu .
Naho zwo ralo , vhuṅwe vhushaka vhu ḓa vho , vhu ngaho ha vhukati ha nṋe na maṅwe mafhungo a zwa mulayo .
Kha vhuhulu na masia oṱhe a u vha hone , vhathu vha ḓitika nga u sa takala .
Nyaluwo kha tshinyalelo yo ṱuṱuwedza mishumo ya ikonomi nahone yo kovhiwa hafhu zwinzhi , ya thusa kha nyaluwo ya GDP na khwiniso ya vhulondavhathu ha vhoṱhe Afrika Tshipembe .
Siginala ine ya sokou bvelela i bveledzwaho i fanela , fhedziha , u vha na zwiṱalusi zwo khetheaho .
( 2 ) Muthu muṅwe na muṅwe o bvisiwaho ofisini ya Muphuresidennde malugana na khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( a ) kana ( b ) a nga si wane mbuelo ifhio na ifhio ya yeneyo ofisi , nahone a nga si shume kha poso ya muvhuso .
1.1 . Khabinethe yo ṱahisa mbilaelo khulwane nga ha u gonya ha tshivhalo tsha u kavhiwa huswa nga COVID-19 ngei Kapa Vhubvaḓuvha na kha zwipiḓa zwa Kapa Vhukovhela .
Ndangulo ya zwa Masheleni i fanela u khwaṱhisedza na u konisa u shumisa ho teaho ha vhuḓi ha Sisiṱeme ya Mutheo ya Muvhalelano .
1.8 . Khabinethe i khou humbudza Maafrika Tshipembe u bvela phanḓa na u tevhedza maga a tsireledzo ya mutakalo a si a mushonga u itela u thivhela u phaḓalala ha COVID-19 , a u bvela phanḓa na u ambara masiki musi vhe fhethu ha nnyi na nnyi ; u vha kule na muṅwe muthu lwa tshikhala tshi linganaho 1.5 mitha ; u dzulela u ṱamba zwanḓa misi yoṱhe nga maḓi na tshisibe kana vha shumisa sanithaiza ine ya vha na 70% ya tshikambi ; na u ṱutshela u tshimbila hu si ha ndeme vha dzula hayani .
Rerani nga mvumbo ya Tybalt sa zwe ya bviselwa khagala nga mitaladzi iyi .
1.1 . Khabinethe yo amba nga ha mivhigo ya mvelaphanḓa ya kotara ya vhuṋa ya u thomiwa ha Mbekanyamushumo ya Nyito ya muvhuso ( PoA ) na mvelelo .
Kha sia ḽa sekhithara ya muvhuso , hu na zwiimiswa zwa muvhuso zwo fhambanaho na mihasho ya lushaka , ya mavunḓu na ya mivhuso yapo ine ya shela mulenzhe kha zwa vhulimi na tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi , hune tshiṅwe na tshiṅwe tsha vha na mbekanyamushumo dzatsho dza u dzhenelela , magavhelo na migaganyagwama .
Vhunzhi ha vhathu vha ḓo swikelelwa nga kha mbekanyamushumo dza u pfumbudzwa na tsivhudzo .
Hu do vha ha vha na khonadzeo ya uri zwitshavha zwapo zwo fhambanaho zwine zwa kovhekana nḓivho ya sialala zwi nga ṱangana zwa dzhia tsheo nga ha uri zwi nga ṋetshedzisa hani thendelo ya u shumiswa ha nḓivho yavho ya sialala .
Afha fhasi hu na zwiṅwe zwiteṅwa zwine zwa tea u dzhielwa nṱha kha u londota ndeme :
Muhumbeli ha ngo fanela u humbelwa fhedzi uri tshitshavha tshi na pfanelo kana dzangalelo kha vhupo uvho ho khetheaho fhedzi u fanela u sumbedza uri hu na ḓivhazwakale yo khwaṱhaho ya tshumiso ya sialala ya tshiko tshenetsho , na u sumbedza nga mulayo ha u vha na nḓivho ya sialala nga hatsho .
B Tshi ri vhudza uri vhusunzi vhu pandelwa nga ndilaḓe .
Vhaṅwe vhaḓivhi vha khou ofha u bveledza ho fhiraho ndingano na u wa ha mitengo nahone vho sedza kanzhi kha ndeme na mimaraga .
Zwithu zwi no nga sa kushumele , mivhala , u pendela na khwaḽithi yoṱhe zwi ḓo funzwa .
U ṱalutshedza milayo ya u bveledza ḽiṅwalo ḽine ḽa shuma kha pulane , hu tshi katelwa na milayo ine ya ṱalutshedza mbonalo .
U thoma u shuma mushumoitwa / thandela
Khumbelo khothe nga fhasi ha PAIA i itiwa nga maitele a vhulamukanyi ha vhadzulapo ( civil ) , nahone zwi tea u shumiswa sa ḽiga ḽa u fhedzisela .
Gumofulu ḽiṱuku ḽi kovhelwaho na zwa maṋo sibadela R6 615 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khalenda
Vha SAPC vha na muhumbulo wa uri u shandukiswa ha mulayo zwi ḓo ita uri hu langulwe zwithu zwi sa koni u vha na tsumbo ( kana zwi sa vhonali ) , hu na uri nga khathihi hu ḓo vha hu khou tendelwa maitele ayo oṱhe .
Ro shuma kha u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Tsedzuluso ya mvelaphanḓa maelana na u swikelela u lingana vhukati ha vhurereli kha Afrika Tshipembe ḽi si na tshiṱalula .
Tsheo iyi i sumbedza mbekanyamaitele ya muvhuso ya khasho ine ya tutuwedza tsireledzo , u pfumisa na u khwaṱhiswa ha mvelele na zwitshavha za Afrika Tshipembe .
Odithi i ḓo ṱalusa zwibveledzwa zwa mvelele na zwa vhufa zwine zwa vha hone zwazwino khathihi na zwiṅwe zwiswa zwine zwa nga bveledziswa .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhaswa vhothe na vhakhethi lwa u thoma uri vha ḓiṅwalisele u khetha .
Fhedzisani inthaviwu .
Fuḽaga ya Afrika Tshipembe yo vha yone ya u thoma u imiselwa nṱha sa shango ḽi re ṋemuṱa .
Tshumelo na Phungudzo ya Vhushai zwi ḓo tandulula vhupo vhu tevhelaho :
Kha vha ṋee zwiitisi zwiraru zwa zwikhala zwi vhonalaho kha girafu yavho na thebulu .
Miraḓo ya Komiti dza Wadi vho khethelwa uri vha vhe na zwine vha amba kha tsheo , u pulana na thandela dzine khoro kana masipala a dzi ita dzine dzi kwamaho wadi .
( a ) wanwa mulandu wa vhutshinyi ho ambiwaho kha khethekanyo ya 1 ( a ) u tea u fhiwa tshigwevho tshiṱukusa tsha u vhulaya ;
Phanga dza vhuhali kana dza u pfa nga maanḓa kana zwithu zwi waho )
Gerani milenzhe , maṱo na mulomo zwi tshi bva kha siaṱari ḽa zwigeriwa ḽi re murahu ha bugu yaṋu .
1 a ) Zwidodombedzwa zwa muthu o vhigaho khaṱhululo ya nga ngomu zwi tea u ṋetshedzwa afho fhasi .
Kha nyimele yo raliho khaphasithi ya maḓi a mavu a mupo i nga khwaṱhiswa nga u shumisa fiḽithara ya muṱavha sa u nwelela ha vhukati .
Iyi ndi yuniti i tshimbidzaho na u khwaṱhisa vhukhwine ha nḓisedzo ya tshumelo ya nnyi na nnyi nga kha u ṋetshedza ha vhukuma , hu shumiseaho nahone hu re na tsheo dzi re khagala dza u dzhiela nṱha ndeme ya tshelede .
1.4 Khabinethe i vhiledziswa zwihulwane nga u aluwa ha khakhathi vhukati ha Vhupo ha Isiraele na Phaḽesitina .
Gurannḓa Dzapo a dzi koni u swikelela kha zwitshavha zwoṱhe .
1.1 . Khabinethe i livhuwa MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vhe vha ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha u rwela ṱari fulo ḽa lushaka ḽa Mishumo Yavhuḓi ya u Kunakisa Mupo .
Mushumoitwa wa vhuṱumani na IDP wa vhurathi ndi wa u ṱanganya na u ṱala zwiṱirathedzhi zwo teaho , zwe zwa bveledzwa kha Zwiṱirathedzhi zwa Tshiwo tsha 20 tsha CBP , ndivho hu u wana kuhumbulele kune kwa anzela u vhuya kanzhi na kanzhi khathihi na u tikedza u sikiwa ha zwiṱirathedzhi zwi no ḓo shumiswa kha zwipikwa zwa CBP .
Ri tea u elelwa uri madzina aya a wanala zwitshavhani na kha mimasipala ndi ngazwo u dzhenela havho hu ha ndeme .
Fhedzi ha , khethululo ya kuthelele i ṋekedzwa madzangano a tevhedzaho Mulayo wa Madzangano asi a Mbuyelo wa 1997 , na milayo i yelenaho nawo .
Zwitshavha zwo fhungudza vhusikamalaṱwa , zwa khwinisa khonadzeo ya ikonomi ya dzisisiteme dza ndaulo ya malaṱwa nahone zwa sika mishumo kha nḓowetshumo ya ndaulo ya malaṱwa .
" Musi ri tshi khou dzhena kha luṱa lwa vhuvhili lwa u bva kha muvhuso wa tshiṱalula uya kha wa demokirasi ya lushaka , ri khou tea u lavhelesa kha mudzi wa tshanduko ya ikonomi ya matshilisano uri ri fhelise khaedu idzi .
Ndivho khulwane ya muṱa na tshumelo ya ndondolo ya vhana ndi u vhulunga na u khwaṱhisa miṱa uri i kone u ṋetshedza vhupo havhuḓi kha nungo , muhumbulo na mveledziso ya matshilisano kha miraḓo yayo yoṱhe .
Musi wo no ṱanganedzwa sa mulayo , Bannga ya Poswo i vho ḓo kona u shuma sa tshiimiswa tsho ḓiimisaho , tshine tsha vha na mutheo wa milayo yatsho ine ya vha thungo kana yo fhambanaho na iyo ya SAPO .
U sa tsireledzea ha zwiḽiwa ha tshifhinga tshoṱhe ndi tshiimo tshi no ḓi dovholola tsha u sa vha na zwiḽiwa zwo linganaho u swikelela ṱhoḓea dza pfushi dza kutshilele kwa mutakalo .
Mufhindulano u ri vhudza zwine vhathu vha amba .
U ṅwala maṅwalwa a mafhungomatsivhudzi hu na u tevhekana nga ngona .
NYAMBEDZANO VHUKATI HA VHANNA NGA HA KHAELO
U sika kha 3D ( u fhaṱa )
Ndi zwa ndeme uri vha ḓivhe tsumbadwadze dza asima yavho tshifhinga tshoṱhe , sa izwi dzi tshi vha fha ngafhadzo arali hu na khombo ya u thathaba
Mbekanyamaitele dza muvhalelano dza zwishumiswa zwa masheleni dzo shumiswa kha zwithu zwi re na vhuṱumani .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza mawanwa a fulufhedzisaho a Madalo a Muphuresidennde a Tshiofisi kha Riphabuḽiki ya Vhathu ya China u bva nga dzi 4 u swika nga dzi 5 Nyendavhusiku 2014 , zwine zwa tou vha tshiga tsha vhukuma kha u ḓidzhenisesa ha mashango aya mavhili , kha zwa vhushaka ha vhubindudzi na u mbambadzo vhukati ha Afurika Tshipembe na China .
4.3.3 u guda tshaka dza mafhungo ane nga humbelwa vha tshi khou shumisa PAIA ;
Muraḓo wa Bodo Khaṱhululi a nga tea u tholwa hafhu .
Vhathu vha re nṱha ha miṅwaha ya 20 vha tea u ṱoliwa ḽeveḽe dza khoḽesiṱiroḽo dzavhi luthihi nga murahu ha miṅwaha miṱanu .
Hezwi zwo tea sa izwi CBP i tshi lingedza u vhona zwauri zwililo zwa zwitshavha dzi khou topolwa na u dzheniswa kha IDP .
Hezwo zwi ntswikisa kha heḽi ḽikumedzwa .
Nahone , a thi hangwi vhuṱumani ha vhunzhi ha u ḓidzhenisa hunzhi kha vhutshilo ha zwa vhugevhenga nahone zwi zwi ra zwa vhukuma tshoṱhe kha u tsireledza ndaka dzavho kha u dzhiiwa .
Ngauralo , u khwaṱhisa tshanḓa itshi tsha vhulamukanyi ha maanḓalanga a sialala zwi ḓo thusa zwi khagala kha u khwaṱhisedza uri muhwalo wa mulandu kha khothe dza tshizwinozwino u a fhungudzea zwihulwane .
Hezwi zwi amba uri zwivhangi zwiṅwe na zwiṅwe zwa u fhungudza u vha khagala uhu zwi tea u vha zwi tshi pfala .
Nga luambo lu sa konḓi , mushumo wa khethekanyo ṱhukhu kha nyimele iyi ndi u tevhelaho :
Nga nṱhani ha zwezwo , madzinginywa o dodombedzwaho afho fhasi o livhiswa lwo khetheaho kha pfunzo .
U lugisa na mvusuludzo khathihi na u lugiswa ha zwa muḓagasi na zwa mitshini .
Nahone ndi a ṱanziela u swika afho matsheloni a ṋamusi uri o dzulela u sumbedzisa uri o vha e na vhuṱanzi ha uri o vha a khou ḓaḓiswa nga muṅwe muthu .
Muvhuso u tea u shuma nga vhuḓifinduleli kha vhupulani ha fulufulu u itela u vha na nḓisedzo ya fulufulu i swikeleleaho lwa tshoṱhe .
I dovha hafhu ya sumbedza u shaea ha ndinganyo yo fhelelaho hune ha vha hone vhukati ha zwikolo zwa dziḓoroboni na zwa mahayani .
Hedzi Tshumelo dzi vha vhulungela tshifhinga na u vha thusa uri vha lange mbuelo dzavho zwavhuḓi .
Ezwi ho vha hu tshipikwa tsha lutamo lwa u swikela na , zwa vhukuma , vhunzhi ha vhalwadze vho vha vho bviswa vhuongeloni kha vhunzhi ha zwiimiswa zwa mutengo wa fhasi .
Vho dovha hafhu vha tendelana kha u khunyeledza u sainiwa ha Thendelano ya Visa Waiver kha vhane vha vha na Phasipoto dza Vhudipuḽomati na dza Tshiofisi .
DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi u ḓo vha humbudza ( nga u tou ṅwala nanga SMS kana nga luṱingo ) uri vha ḓise mushonga muswa wo randelwaho u bva kha dokotela wavho musi vha saathu u rumelwa ndovhololo yavho ya u fhedzisela nanga murahu ha ṅwedzi .
Minista vho sumbedziswa tshifhingani tsho fhiraho nga ha mushumo wa ndeme une wa khou itwa nga zwiimiswa zwi vhigaho khavho .
Arali ni tshi ṱoḓa u ḓivhadzwa nga iṅwe nḓila , ni humbelwa uri ni ṱalutshedze nḓila ine na ṱoḓa u ḓivhadzwa ngayo khathihi na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwo teaho u itela uri khumbelo yaṋu i kone u tevhedzwa .
Komiti ya odithi ya muhasho yo sumbedza zwauri ndango ya nga ngomu i khou shuma u ya nga he ya lavhelelwa ngaho kha vhuṅwe vhupo , ngeno vhuṅwe ho ṱoḓa u lavheleswa .
3.2 . Mulayotibe wa Khothe dza Sialala wa 2016 , u thusa kha u vhona uri hu na mveledziso , i konaho na muvhuso wa mikhwa nga u langa mushumo na mishumo ya zwiimiswa zwa vhurangaphanḓa ha sialala kha thandululo ya phambano , u ya nga Ndayotewa ya Afrika Tshipembe .
Arali vha na muhumbulo wa u vhambadzela nnḓa ha shango tshiko tsha zwi tshilaho tshapo , hu ṱoḓea thendelo ya u vhambadzela nnḓa yo ṱanganelanaho na ya vhushumisamupo .
Vhamaki vho tholiwa kha maitele a ya bvelaho phanḓa u dzhena vhudzuloni ha vhamaki vho hana u ṱanganedza ṋetshedzo ya u tholiwa na u engedza thimu ya u maka hune ha vha na ṱhahelelo ya vhamaki .
Ḽiedza ḽa mivhala
Uri vha vhulunge tshifhinga tshavho , GEMS yo ḓa na madzina o pfufhifhadzwaho a tshaka idzo , kana maipfi a ndeme ( legends ) sa zwine ra a vhidzisa zwone .
Zwi elana na u khwinisa ṱhanganelo ya zwa vhulimi-vhufuli na u ṱuṱuwedza mutevhe muhulwane wa u bveledza vhulimi .
U wana na u bvisa maṅwalwa nga ngomu kha dzangano na nga nnḓa .
U anetshela tshiṱori tshi re na mathomo , vhukati na magumo .
Nga nṱhani ha , vhaiti vha mapfura a mbeu vhanzhi vho ṱanganywa nga nḓila ya nzimo kha vhubveledzi vha nḓowetshumo dza zwiḽiwa zwa zwifuwo na u ita zwiḽiwa .
U vhona uri muhasho u na vhurangaphanḓa havhuḓi , ndaulo na ndangulo na u vhona uri u tevhedzela milayo yoṱhe yo teaho .
Rakhonṱhiraka u ḓo fanela u thoma a vhona uri zwiteṅwa zwoṱhe zwo ṱoliwa nga ene muṋe a saathu u humbela ṱholo nga Muinzhiniara .
Naho zwo ralo , hu tea u humbulwa uri mubveledzi wa mathukhwi u na " mushumo wa u londota " u khwaṱhisedza uri mathukhwi a farwa fhedzi nga khamphani dzo tendelwaho u endedza na u laṱa mathukhwi a re khombo .
U pfesesa ndeme ya u khwaṱhisedza uri fhethu ha vharengi vha tshumelo ya zwinwiwa ho kuna , na uri fanitshara a yongo pwashekana na uri i hune ya tea u vha hone hu sa athu vha na tshumelo .
U thusa kha mishumo ya ndangulo ya vhulavhelesi na ndangulo ya zwiko na zwishumiswa hu tshi katelwa na ndangulo ya vhathu ya vhashumi vha khemisini .
Kha luṱa lwa u pulana vhashelamulenzhe vha ḓo waniwa nahone hu tea u tholiwa vhashumi vho teaho vha re na vhukoni u khwaṱhisedza uri thandela i a bvelela .
Nga ṅwambo wa reithi dzo fhambanaho dzi no tendelwa nga Mulayotibe , khethekanyo iṅwe na iṅwe i ḓo sedzwa i yoṱhe u itela u fhungudza u ḓureleswa .
Malofha maṱuku a dzhiwa kha tshanḓa tshavho nga ṋeleṱe na sirinzhi , kana nga u tou ṱhavha muṅwe wavho ha vhewa malofha kha bambiri ḽa u tzwonzwa .
U dzhenela , hune zwa ṱoḓea , muṱangano wa u bvisela khagala une khawo vhorathandela vha nga ḓi ḓowedza na masia a mushumo wo kumedzwaho , tshumelo kana nḓisedzo na u vhudzisa mbudziso .
Lavhelesani zwifanyiso ni ambe nga u fhambana ha mutsho .
I dovha ya vhona uri khemikha ḽa dzi tshimbidzana na ṱho ḓea dza mupo .
Kha zwa u lingana , hu na mbudziso ya uri naa tshiṱalula tshi a pfadza naa .
A hu na ndaela kha mitengo .
U ṱanganyiswa ha SWOT nga mvelelo
Muhumbulo wo ḓalesaho wa nḓowetshumo wa uri phungudzo ya malaṱwa ndi tshivhumbi tsha mutengo vhudzuloni ha u vha tshikhala tsha u vhulunga tshelede .
U ṋekedza pfumbudzo ya thikhedzo ya kushumele ya nnyi na nnyi na ya zwiimiswa .
Ndeme ya mushumo wa u ya nga ḓivhafhungo wa kiḽasi dzi shumaho i sumbedziswa nga haya maipfi , sa izwi nḓila ya kuṱalutshedzele i sa koni u hwala vhuḓifhinduleli ha phambano .
Modele wa u ṋetshedza masheleni u khou sedziwa nga muvhuso wa lushaka .
Muhasho wa Tsireledzo na Vhulanguli ha Vhuendi .
Vhukoni na zwine nda zwi takalela
Muvhono washu kha u vusuludza dzinnḓu zwi kha ḓorobo ṱhukhu .
Yo dovha hafhu ya itwa mvetomveto nga tshitaela tshi sa swikelei , tshine zwitshavha zwa mahayani zwo dzhenelaho kha maḓaka zwa sa ḓo kona u i pfesesa .
Naho nyimele dzavho dzo vha dzi tshi fana na dza vhanzhi madzuloni ha zwiṅwevho , u fhambana hadzo ho wanala kha fhungo ḽa uri vho nanga u ḓidzhenisa kha maitele aya .
Khabinethe yo tendela hafhu Mulayotibe wa Khwiniso wa Tshavhi nga Khubvumedzi 2015 u swikiswa uri u ambiwe nga hawo Phalamenndeni nahone Muhasho wa Muno wo kumedza ḽiṅwalo kha Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika u tshi ramba kha khaseledzo nga ha uri hu nga tandululwa hani mipfuluwo dzinguni iḽi .
Buthano ḽi nga engedza u vhewa ha tshiimo tsha shishi lwa miṅwedzi i fhiraho miraru .
Ri fhindula mbudziso idzi na dziṅwe-vho kha khoso iyi yo ṱanḓavhuwaho , i no funzwa nga vhorasaintsi vhe re na tshenzhemo yo dombelaho ya phurathikhaḽa ya pfushazwimela .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) ha ambiwa nga vhushaka vhukati ha zwiitisi na u bveledza tshiṱori .
U thusa kha u khuruṱanya zwitshavha ;
Ndi vhana vhangana vha no takalela u bambela ?
A zwi gumi U pfukisela malofha
U dzhiela nṱha mbekanyamaitele dza vhugudisi u itela u ṱuṱuwedza zwa u pfukiselwa ha zwikili .
Mbekanyamushumo dzo tiwaho u fana na Buthano ḽa Vhathu , U isa Phalamennde kha Vhathu , Phalamennde ya Vhafumakadzi na Phalamennde ya Vhaswa , dzoṱhe ndi pulatifomo dzo itelwaho u ambedzana na tshitshavha u pfa mavhonele atsho nga ha zwine zwa vha zwa ndeme khavho .
Ro kumedza vhashumi vha muvhuso , maraga ya masheleni i bveledzaho , na mabindu a na midzinginyo a khou vhonala a tshi khou aluwa .
1.1. Khabinethe yo ṱanganedza u rwelwaṱari ha edishini ya vhurathi ya Zwisumbedzisi zwa Mveledziso nga Minisiṱa kha Ofisi ya Phuresidennde wa Vhulavhelesi na Vhuṱoli ha Kushumele .
U swikelela vhuṱumani ha Inthanethe ya luvhilo lwa nṱha a ḽi tsha ḓo vha dzanga ḽine ḽa swikelelwa nga vha si vhangana fhedzi i ḓo tou vha pfanelo kha vhadzulapo vhoṱhe .
Mupfuluwo u khou lavhelelwa u engedzea nga phesenthe ya 0.1 na 0.2 nga ṅwaha kha tshiimo tsha nyaluwo ya vhathu nga tshifhinga tsha 2030 .
Naho zwo ralo , kha nyimele iyi , u ita nga iṅwe nḓila zwo vha zwi sa konadzei .
Mmbi idzi dzi ḓo thusa nga u fhaṱa shango na u ṋetshedza vhuṅwe vhutsireledzi .
Mbekanyamushumo ya zwa dzinnḓu yo thusa kha ndambedzo ntswa dza zwa dzinnḓu dzi swikaho tsini na 300 000 dzo ṋekedzwaho miṅwahani mivhili yo fhiraho .
Ngauralo , tshitshavha na muvhuso muṅwe na muṅwe u re na vhutshilotshedza u fanela u tikedza tshirunzi tsha vhathu .
Kha vha vhambedze mihumbulo ya uri vhuḓifari ha swili vhu muthuni na theori ya uri vhuḓifari vhu tou waniwaho .
Mbudziso : Naa mukhantseḽara wa wadi a nga ta mukhantseḽara wa PR uri a vhe Mudzulatshidulo arali mukhantseḽara wa wadi a siho ?
Sa ndingedzo dza u wana nḓila dziṅwe-vho dza u lambedza dzine dza ḓo ita uri nḓisedzo dza themamveledziso dzi ṱavhanye , ho tholwa mueletshedzi wa zwa mirengelano hu na u shumisana na Muhasho wa Mutakalo , nahone luṱa lwa u thoma lwa ṱhoḓisiso ya Tshumisano ya Vha Muvhuso na Vha Phuraivethe lwo khunyeledzwa .
Ri livhuwa ngeletshedzo ine vha khou isa phanḓa na u ri ṋea .
Tshinyalelo ye ya vhangwa nga u tswiwa ha mutale na khebuḽu kha themamveledziso dzashu dzi fanaho na dza muḓagasi , zwidimela na dziṅwe tshumelo dza ndeme ndi khulwane vhukuma .
Nga ḓuvha ḽa tsengo , Madzhisiṱaraṱa u ḓo lingedza u dzhia tsheo o ḓisendeka nga Afidaviti dze dza ṅwaliwa nga masia oṱhe .
Fhethu ha muṱangano : A si wadi dzoṱhe dzine dza vha na fhethu ha muṱangano hune muṋe wadzo a vha masipala .
Naho dziṅwe komiti dza wadi dzo khethwa ho sedzwa phesenthe ṱhukhu ya vhakhethi vho teaho na kha miṱangano ya inifomaḽa ya nnyi na nnyi , maitele aya a vhonala sa a ndeme naho o leluwa nahone a inifomaḽa .
vha tea u ḓa na tshiṱatamennde tshire mulayoni tsho sainiwaho nga muthu wa muṱhomphei ( u fana na mukhantseḽara , khosi , mushumela vhapo , minisiṱa wa vhurereli kana ṱhoho ya tshikolo ) ane a nga ṱalusa madzina a vho na vhukale ha vho
Ri tea u sedzesa mafhungo mahulwane u itela u tikedza vhuendi kha dzhango ḽashu , hu tshi katelwa na u kona u enda muyani , mbekanyamaitele dza vhupfukamikano na zwiṅwe zwithithisi zwa nyaluwo .
Kha vha dzhiele nzhele uri vha Senthara ya Vhugudi ha zwa Milayo Tshumiswa vha khou ita khumbelo kha khothe ya ndaela kha zwiteṅwa zwi tevhelaho :
Zwigwada zwoṱhe zwi ḓo fara miṱangano ya u nyeṱulela vha nyanḓadzamafhungo nga vhuḓalo nga ha mvelaphanḓa na nga ha masia a ṱoḓaho vhudzheneleli .
U bveledza hone huṋe ho fhira kha tshanduko dza zwiimiswa nga u ṱavhanyedza .
U tsela fhasi ha mveledziso tshifhingani tsha kale ho dzhiiwa uri hu khou itiswa nga manyoro a zinc sulphate e a vha e na cadmium ye ya vha i tshi shumiswa nga vhabveledzi vha zwienge .
Henengei , zwi nga " shumiswa " nga tshivhalo tsha zwiṱiriki .
7.2.8 Mihumbulo na makumedzwa oṱhe o itwaho kha wekishopho dza vhukwamani na tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala zwo dzhielwa nṱha kha makumedzwa a mbekanyamaitele are kha muhanga wa mbekanyamaitele .
Tshelede yo avhelwaho i songo shumiswaho i humiselwa kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Vundu , nga nnḓa ha musi thendelo yo ṋetshedzwa nga Vhufaragwama ha Vundu u fhirisela tshelede kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Mimasipala i tea u shela mulenzhe kha phurogireme dza lushaka na dza mavundu na kha phurogireme dza mveledziso dza themamveledziso .
Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Mulayo wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi wa 2017 uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Kha zwa mutakalo , Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka ( NHI ) ndi thandela yashu khulwane ine yo sedza kha u bveledza Afrika Tshipembe phanḓa kha uri hu vhe na Mukatelo wa Mutakalo wa Ḽifhasi .
( d ) Mufariwa u tea u tendelwa u nanga , na u dalelwa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsho teaho , nga ramilayo .
1.2 . Mulayotibe u ḓisa Khethekanyo ya 7 ( 1 ) na ( 2 ) ya Mulayo wa U ṱanganedzwa lwa mulayo Mbingano dza Sialala ( RCMA ) , wa 1998 ( Mulayo 120 wa 1998 ) u tshimbilelanaho na khaṱhulo dza Khothe ya Ndayotewa , dzine dza amba uri khethekanyo a dzo ṱanganedzwa u ya nga ndayotewa .
U lingedza u vhona uri ṱhoḓea dza miṱa i songo tsireledzeaho na ya vhaheḓana ngomu ha vhupo vhu re fhasi ha ndangulo ya ha Masipala dzi khou lavheleswa nga nḓila yo teaho nahone ine ya nga vha ya tshifhinga tshilapfu .
Kha ri ṅwale Khaḽarani zwithu zwivhili kha muduba muṅwe na muṅwe .
Mune wa akhaunthu : Muhasho wa zwa Vhulimi wa Lushaka
4.1.6 vha ḓo tea u ṋea vhaofisi vha Mbekanyamushumo ya Tsireledzo ya Dziṱhanzi zwidodombedzwa zwavho zwoṱhe zwa masheleni , u itela uri hu kone u tiwa mbadelo ya masheleni o teaho ;
Nyambedzano nga ha tshiimo tsha zwigwada nga u fhambana tsha kushumisele kwa zwiḽiwa dzia a ṱoḓea arali ndinganyiselo dzi sa khou ṱoḓa u dzumba thaidzo .
Khumbelo dza u litshiwa dza u angaredza dzi fanela u rangelwa nga u khunyeledzwa ha mishumo kha vhupo ha Afrika Tshipembe kha tshifhinga tsha miṅwaha miraru ya u ṱavha
C Vho vha vha tshi ṱoḓa u tamba nga thoyi dzawe .
Vhuleme ho vhu ho bvelela khathihi nga tshifhinga tsha u gonya ha mitengo na dzi nzwalelo dzi kha ḓivha nṱha .
Muhumbulo wa tshigwada tsha nḓowetshumo u ṱanganya dzielemente dzo fhambanaho .
Wekishopho iṅwe na iṅwe yo vulwa lwa tshiofisi nga Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Mahosi ya Vundu ḽeneḽo ḽe ḽa dalelwa .
Ri tea u ita nyito ya u fhungudza u wa ha ikonomi nga khombo iyi .
Ndi mishumo mingana yo sikwaho nga mulandu wa mishumo ya Tshivhalo tsha Mishumonyengedzwa ya Muvhuso ?
U sedzulusa kuitele , matshimbidzele na ndangulo ya vhukonanyi na tshumisano kha zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
6.4.3 Mulayo wo Khwiniswa u lavhelela uri mafhungo a u ṋetshedzwa masheleni ḽihoro ḽa poḽotiki kana nkhetheni o ḓi imisaho nga eṱhe a rekhodiwe , u vheiwa nahone a kone u wanalea .
Ndau dzi pfana na u dzula fhethu hu re khagala nahone hu na hatsi .
Sa musi ro zwi amba murahuni : vhaofisiri vha tshipholisa vha vhoṱhe vha nga si kone u lwa na vhutshinyi .
Hezwi zwi katela u tshimbidzwa ha minetse ya khoro .
Lwa tshipiḓa tshihulwane , mbekanyamaitele ya lushaka nga dzi ICT yo sedzesa kha mafhungo mahulwane mararu .
Tshi fhambanyisaho na u ita uri fynbos ḽi vhe ḽo khetheaho ndi uri kha u bvelela na u tshila , ḽi ṱoḓa mulilo .
Ri kha ḓi saukanya phindulo dzo ṱanganedzwaho na uri musi ro khunyeledza maitele aya , ri ḓo ḓivhadza miraḓo ya midia nga ha kuvhonele kwashu nga ha maitele aya .
Sisiṱeme a i thusi vhathu vha songo funzeesaho kana vhane vha balela u amba zwavhuḓi nga Luisimane .
Mielo ya mashumele na zwisumbi zwi bveledzwa kha sia ḽa vhupulani hune ya shuma sa tshiendedzi tsha ndeme kha maitele a u monithara .
Naa matheriala , masalela ( magwada kana mathukhwi ) na mitshini na zwishumiswa zwo vhewa kule na lumeme lwa mulindi u thivhela khonadzeo ya u mbombomela kana u wela ?
Vhurifhi ( luṅwalo ) vhupfufhi Ni vhona u nga lungano ulu lu ri funza mini ?
( a ) tshi fanela u sumbedza nga vhuphara u vha hone zwihulusa ha mvelele , zwigwada zwa vhurereli na zwi ambaho luambo luthihi Afurika Tshipembe ; na
Kha vha sumbedze maitele a nzudzanyo dzo fhambanaho na u khetha u ya nga resipi dzo ṋetshedzwaho .
Mutengo wa tshikimu Mulayo wa Tshikimu 4.32 .
Khumbulelo ya uri vhathu vhoṱhe vha na muhumbulo wo fhelelaho u swika hu tshi sumbedziswa nga iṅwe nḓila , i a shuma .
Tswikelelo yo leluwaho kha vhaendangaṋayo na dzibaisigila i tea u vha hone , ngeno tswikelelo ya dzigoloi itshi tea u konḓa vhukuma na u laulwa .
' Mutandulo wa u tou buḓa ' hu shumisa u tandula ha u tou randa wadi , naho zwo ralo zwi nga shuma zwavhuḓi u shumisa nḓila ya masongesonge kha vhupo u katela zwigazwiṱaluli zwihulwane .
Mumono na tshitendeledzi tsha vhuendi tshi shuma ho sedzwa goloi dzi dzhenaho dzi tshi lavhelelwa u ima kha vhuendi vhu no khou sendela u bva kha tsha uḽa .
Muthu a tshi khou bva mikota
Inwi na khonani yaṋu ni tea u posa na u gavha bola .
Ṅwalani ḽeḓere i ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela maipfi nṱha .
Nga u angaredza , mbuelo dza u vhulunga muḓagasi dzi na mveledzwa ṱhukhu fhedza dzavhuḓi dza vhubveledzi hoṱhe kha ikonomi .
Ri tea u pfesesa zwi no ri shushedza ri khwaṱhise zwa dziṱholi kha madzingu oṱhe khathihi na u khwiṋisa vhukoni hashu ha zwa thekhiniki .
U livhanya hafhu yunithi uri i ṋee mveledzwa kha masia o sedzaho kha maano na u kona u fhindula kha ṱhoḓea dza masipala lu bveledzaho .
4.2 . Khabinethe yo ima yo khwaṱhisa kha vhuḓikumedzeli hayo ha u thoma u shumisa nga vhuḓalo thusedzo dza tshaka dzo fhambanaho dzo bveledziswaho u bva kha Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka nga ha GBV na Mabulayo a vha tshisadzini .
Naho ndi songo swikisa mawanwa a odithi kha u shuma na u vhetshea fulufhelo ha mafhungo a mashumele o vhigwaho kha ndivho dza khetheaho , ndo sedzesa kha mafhungo o fhambanaho o randelwaho .
Vhaoli kana tshigwada tsha u ola vha nga ṅwalisa zwibveledzwa .
Tshumelo dza shishi dzi na zwiko zwi songo linganaho , nga maanḓa vhusiku musi vha tshi tea u shuma na nyimele dza shishi dza khombo dza badani , nga maanḓa avho vha ṱoḓeaho uri vha shume na thundu dzo shuluwaho dza khombo .
Malugana na mutakalo wa mupo , masipala u khou sedza kha mishumo ya vhuṱhogwa i tevhelaho :
Vhutendatenda na zwi tendwaho a zwo ngo vhalwa lwo linganaho lune zwa konisa avha vha re nga nnḓa ha sisiṱeme ya zwi tendwaho uri vha zwi pfesese .
13.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha u pembelela vhuthihi naho ro fhambana musi ri tshi khou ḓi shumisana u itela u fhaṱa shango ḽine vhathu vhoṱhe vhaḽo vha londana vha dovha vha ṱhomphana.
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza nomboro khulwane ya vhakhethi vho fhindulaho mbidzo ya u ḓiṅwalisa nga tshifhinga tsha u ḓiṅwalisa ha u thoma nga dzi 9 na dzi 10 Ḽara 2013 .
Zwidzidzivhadzi izwi zwiswa zwi ḓo bviselwa khagala musi wa khoniferentsi khulwane ya mashangoḓavha ngei Asia , Yuropa na USA .
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo i khou sedza kha R10 biḽioni ya vhuṋe na ndambedzo nga vhafarisi vhane vha vha vho sedza kha mabindu a u manḓafhadza mabindu a vhafumakadzi .
Nga mulandu wa uri datumu iyi i khou lwa na ḓuvha ḽa muṱangano wa bodo , Vho Aitken vho fulufhedzisa uri vha ḓo ṱoḓa mulangadzulo ane a ḓo ṋetshedza makumedzwa kha wekishopho ine khayo vhathetshelesi vhane ho lavheleswa khavho ha vha vhaofisiri vha mimasipala yapo .
Khoso yo livhiswa kha vhorabulasi , vhaeletshedzi na vhashumeli vha Muhasho vhane mushumo wavho u kwama zwa tsheledzo kanzhi .
Ambani zwi shumiswa zwi no shumiswa u ita ḓiraṱa , tshivhalo tsha ḓiraṱa , tshikhala vhukati ha matanda , tshivhalo tsha maga na ḓiropolo na mutengo wo anganyelwaho wa zwishumiswa zwine zwa khou ṱoḓea u vusuludza ḓiraṱa .
Ṱhalutshedzo ya mbuno nga mbuno ya Vhupo ha Vhulanguli sa zwe zwa buliwa .
U shela mulenzhe ha sekhithara kha u sikwa ha zwikhala zwa mishumo kanzhi ho dzula hu sa shanduki .
Zwoṱhe hezwi zwithu zwo vha zwi tshi khou itea kha khona ya devhukavhubvaḓuvha ha vhugalatenga .
Kha vha ṱalutshedze zwiṱalusi zwi no fhambanya khethekanyo dza zwithu .
( 4 ) Muvhuso wa lushaka na wa vunḓu i nga si pfuke kana u ima phanḓa vhukoni kana pfanelo ya u shumisa maanḓa awo kana u ita mishumo yawo .
Zwanḓa zwa Tshibodempembe zwo vha zwo tswuka nangoho nge tsha tshimbila ngazwo tshi tshi yo ṱamba mulamboni .
U hanedzana na siangane iyi ndi u ombedzela nga u amba nga nḓivho na u thivhela vhulwadze ho vha na mvelelo khulwane zwenezwino .
( e ) ya uri kha ḓuvha ḽa u ya khothe ḽa u thoma nga murahu ha musi o farwa , a hweswe mulandu kana a vhudzwe mbuno malugana na u bvela phanḓa na u valelwa , kana u vulwa ; na
Ḽi tshi swika ḽo pfala nga mitsindo i no dzinginyisa fhasi .
Mithelo ya zwa mupo i tevhelaho yo ḓivhadzwa u bva kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho :
Muingameli a sa khwaṱhisedzi hu tshe na tshifhinga uri mushumo u wo itwaho u ḓo badelwa .
9.1.2. Khumbelo dza vhudavhidzani nga dziṅwe nyambo dzi nga kha ḓi ṋetshedzwa u ya nga maitele o ṅwaliwaho kha phara 9.4 afho fhasi .
U khwaṱhisa tshanduko ya sekithara , u alusa vhukoni na u tikedza mvelaphanḓa
Khaedu ndi ya uri vhunzhi ha vhadzulapo a vha na zwikili kana zwikili zwavho ndi zwa fhasi .
Kha vha ḓi ṋee awara dzine dza swika mbili .
Ndaka ya mashango a nnḓa na khwalo zwi pindulelwa kha tshelede ya ḽa Afrika Tshipembe kha phimo ine ya vha i khou vhusa mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
Naho i tshi shuma , ho swika he huṅwe ya vhanga zwiḓangamurahu kha vhalwadze .
Fhedzi vhupo uvhu vhu khou shanduka u bva kha vhupo ha zwa vhulimi fhedzi , u ya kha vhupo ha zwa vhuendelamashango ha mupo na vhufuwaphukha .
Vha nga ita izwi kha phetheni dzoṱhe dzo topolwaho .
Sisiṱeme i dovha ya ṋetshedza maḓi kha vhunzhi ha zwiṱitshi zwa muḓagasi wa malasha zwa ESKOM , SASOL , vhashumisi vha zwa u sheledza na migodi , khathihi na nḓowetshumo ngei Vhubvaḓuvha Mpumalanga , Devhula Vhukovhela , Free State na Northern Cape , zwi ambaho u tikedza hu anganyelwaho kha 45% ha ikonomi ya shango na 35% ya vhathu . 80% ya maḓi u bva kha sisiṱeme ya Vaal i shumiswa nga vhathu miṱani yavho .
Vhadededzi , vhabebi , vhagudi na tshitshavha tshoṱhe vha tea u khuruṱana vha tikedze pfunzo ya ṅwana muṅwe na muṅwe , ngauri kha ṅwana muṅwe na muṅwe hu na thaḽente ine ya tea u tumbulwa nahone vhukati ha vhana avha hu na vharangaphanḓa vhomakone vha matshelo .
U amba : Tevhelani mukwita ( meizi ) uri ni wane nḓilani kone u laedza khonani yaṋu uri ha Tshamaano hu yiwa nga nḓilaḓe .
Dti i khou bvela phanḓa na u shuma na vha kwameaho u itela u fhungudza masiandoitwa .
Ndinganelo i tea u vha hone vhukati ha digirii ya ngudo dza zwa vhathu na saintsi ya tshitshavha khathihi na avho vha dzudzanyelaho matshudeni kha u gudela zwa phurofeshinala kana digirii ya mishumo ya zwanḓa .
Izwi zwi ita uri henefho tsini na bommbi hu dzule hu na matope nahone zwa vhidza vhunyunyu .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya uri a hanedze nahone zwi tshi ḓo kona u tou tandululwa hu tshi khou shumiswa mulayo tsheo ya dzhiiwa nga nḓila isa dzhiiho sia khothe kana , arali zwo tea , zwa itwa nga komiti isa dzhiiho sia kana iṅwe foramu kana muthu o tou ḓiimisaho nga eṱhe .
U vusuludzwa ha vhulimi na maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa a u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ndi ha ndeme kha tshanduko yo fhelelaho ya ikonomi .
Hezwi zwi amba u ambedzana na vha maanḓalanga a zwa vhuendedzi uri itela u ḓivha uri hu ḓo vha na u pfukela kha tshumelo dza vhuendelakule , kana vhudzulo ha vhathu hu ḓo ḓiselwa tshumelo nga tshumelo ya vhuḽedzani ha vhanameli .
nḓila ine pfanelo dza sa fhungudzee ngayo
Saida na veini a dzi rengisi u ṱavhanya sa biya .
A si dzipoḽitiki u ya nga madzangano a zwa poḽitiki kana mahoro a kwameaho .
Tshiimo tsha themamveledziso a tshi kwami fhedzi khwaḽithi ya vhutshilo , fhedzi themamveledziso yo dizainiwaho zwavhuḓi i dovha hafhu ya livhisa kha vhubveledzi ho khwiniswaho .
Ndivho ya vhuṱhogwa ho vha u imela zwibveledzwa zwa vhuendelamashango zwi elanaho na miṅwe mishumo ya masipala .
Mbadelo dzi tevhelaho dzi ḓo dzhiiwa sa dza ndaulo kana dza ndaṱiso , nahone dzi ḓo tiwa nga nḓila yo teaho kha maitele a mugaganyagwama :
Mbudziso khulwane ndi ya uri naa tshiimiswa tshi isedza dzitshumelo dzine zwitshavha kana dzikhasitama dza ṱoḓa ?
Muṅwe na muṅwe u ḓo wana dzhusi na sangwetshi zwa mahala .
Muṅwe na muṅwe wa minwe yaṋu u nga ni thusa uri ni pfesese uri ipfi ḽi bulwa nga nḓilaḓe , na u pfesesa uri ipfi ḽi amba mini .
Ndingo yo sedza muthu ene muṋe , na lutendo khalwo a ho ngo thoma na u vha lu pfeseseaho .
Zwikhala zwa 2 zwa Komiti dza Wadi uri dzi bule mihumbulo kha u ita mugaganyagwama
Nga murahu ha minetse musi vhathu vho dzhena badani u ita mumatsho , mapholisa vha mbo ḓi swika .
Muvhuso wapo u fanela u vhiga kha tshitshavha nga ha uri tshelede ine wa vha nayo yo shumiswa hani .
U isa phanḓa bono ḽa tshiṱirathedzhi itshi , ri ṱoḓa u sala murahu mbekanyamushumo dzine dza khwaṱhisedza :
Muthu muṅwe na muṅwe a re na vhushaka na muthu muṅwe na muṅwe a re na khonṱhiraka na Tshikimu kana a khou ṋekedza thendara kha Tshikimu ya zwa ndaulo , buroka , ndondolo ya mutakalo i langwaho , kana dziṅwe tshumelo , e eṱhe kana hu khamphani kana tshumisano kana hu na u thusana .
Nga nṱha ha izwo , u kuvhanganyiwa ha data a zwo ngo tevhedza sisṱeme , na sifhere idzi dzo tou kwa .
Vha tea u kona u davhidzana nga nyambo mbili kha idzo tharu dza tshiofisi dza Kapa Vhukovhela .
Ngoho , ṋamusi ri khwaṱhisedza uri vhathu vhaswa ndi miraḓo ya vhuṱhogwa ya tshitshavha tshashu , vhaṅwe vhavho mvelaphanḓa ya vhone vhaṋe na vhukoni hu dzulela u tsikeledzwa nga shumiswa zwidzidzivhadzi .
Zwo sendeka kha ngaganyo dza tshifhinga tshi ḓaho dza nyelela ya malaṱwa ane a sa vhe khombo , Mbekanyamushumo ya Ndaulo ya Malaṱwa ya Miṅwaha ya Fumi i anganyela zwine ḓaleḓale , u fhisa na vhukoni ha u sinisa zwine zwa ḓo ṱoḓea tshifhingani tshi ḓaho .
Tsivhudzo , u ṱukufhadza mushumo une u si vhe kha nḓila ya ndeme a zwi nga ḓo tsikeledza shedulu .
1.6 . Khabinete i dovha hafhu ya fhululedza vhathu vhoṱhe vho wanaho pfufho dza Oda dza Lushaka na u vha livhuwa kha u shela mulenzhe kha u khwinisa demokirasi yashu na u khwinisa matshilo a maAfurika Tshipembe .
I dovha hafhu ya vha vhuṱanzi ha bono ḽa fhethu hu tshi tevhedzwa zwipiḓa zwa fhethu nahone ndi muṱoḓo wa pulane yo ṱanganelaho .
Mikhwa i tevhelaho ndi ṅwongo unera shuma ngawo na u fhindula :
Mbekanyamushumo ya ndondolo ya E i konisa vhashumi u langa mutakalo wavho kha lubuvhisia na u rumela vhashumi imeiḽi dza vhege iṅwe na iṅwe dzi re na mafhungo nga ha ṱhoho dzo fhambanaho dza mutakalo u itela u bveledza mutakalo wa vhuḓipfi na wa muvhili .
* Nga murahu ha tsheo ya Khothe ya Ndayotewa - ya u dzhiela nṱha madzinginywa hu u itela u khwaṱhisedza zwe zwa tshewa khathihi na vhulanguli ha masiandoitwa ( nga u ṱavhanya ) khathihi na u dzhiela nṱha tshifhinga tsho teaho tsha tshanduko ;
Tshikimu tsho livhiswa kha khamphani dzine dza vha kha mutsiko zwo vhangwa nga nyimele ya ikonomi na vhashumi vhane vha nga vha vha kha khohakhombo ya u fhungudzwa mushumoni vhane vha nga vha vhaiti vha mbilo ya u fhelelwa nga mushumo .
Mitshelo na miroho yo fhambanaho yo nangiwaho
Muaro wa maṱo , nga huhulu , sa nḓila ya u amba nga ha u pofula tshitshavhani , ndi vhuḓifhinduleli ha Muvhuso wa Western Cape :
Mushumo wa Freedom Park ndi u ḓisa na u sumbedzisa zwivhambadzwa izwi u itela shela mulenzhe kha muhumbulo wa uri ro vhumbana kha phambano dzashu .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u shuma kha u itela u swikelela tshanduko kha UN musi ḽi tshi shela mulenzhe kha Sesheni ya vhu72
Zwiṋoni zwi / tshi a fhufha .
U ya nga tshumelo dza vhupulani ha mbuelo kana mivhigo , ine ya vha :
Vhaiti vha khumbelo vha tea u : vha vha tshi thonifhiwa nga vhaṅwe vhorasaintsi siani la nḓivho yavho kha zwine vha ita vha vho shela mulenzhe kha zwa saintsi vha vhe na miṅwaha ine i vhe fhasi ha ya 10 vha tshi khou shuma vha sa imi , nahone vha na tshenzhemo ya phurofeshena ḽa ya zwine vha khou itela zwone khumbelo phanḓa ha u ita khumbelo .
Ṅwalani madzina a mavunḓu .
Tsedzuluso ya zwa Vhupileli i ṋekedza nyendedzi kha muvhuso kha u vhona ṱhoḓea dzashu .
Pulane ya vhudavhidzani ha vhufhura i bveledzwa nga ṅwaha hu na thuso ya muṋetshedzi wa tshumelo o ḓiimisaho u itela u pfananya u thomiwa ha mashumele a khwine .
U fha ṱhalutshedzo ya uri vhuloi vhune ha vhaisa ndi mini zwi nga si thivhelwe , sa izwi zwi zwa ndeme u wana zwine zwa fana kha vhafaramikovhe vhoṱhe vha kwameaho uri hu kone u vha na u ya phanḓa .
Tshikonḓisi tshihulwane ndi tsha u shayea ha masheleni a u ṱhogomela netiweke ya dzibada nga nḓila yo fhelelaho .
Ṅwaha wa ndingo ( ṅwaha wa muthelo ) wa khamphani u tshimbilelana na ṅwaha wa muvhalelano wayo .
Zwa zwino ri kati na u fhirisela mavu kha mimasipala , na hone ndi pfesesa uri musi ro no fhedza u ita hezwi zwa u ṋetshedza mavu , ri ḓo kona u ubva kha u badela mbadelo dzo bulwaho afha .
U swikelela izwi , muhasho wo thoma mbekanyamushumo ya vhagudi u lambedza vhagudi vhane vha khou gudela vhushumelavhapo dziyunivesithi .
- U ṱolwa ha maitele a zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi nga muvhuso na nga mabindu a zwitshavha nga 2008 ho swikisa kha maga a phanḓa a u maanḓafhadza maitele .
Zwenezwo , u pfesesa zwavhuḓi phatheni dza vhugevhenga dza fhethu henefho ndi zwa ndeme ngauri dziṅwe tshaka dza vhugevhenga dzi nga lwiwa nadzo nga kha phindulo dza nyolo dzo imaho ngauri .
Thandela i no fana na dza kha dziṅwe wadi
Vhunzhi ha zwitshavha zwapo zwi na kupfesesele kwavhuḓi kwa ndeme ya zwimela na zwipuka kha ikhosisiṱeme yavho yapo na u shumisa zwiko izwi u itela ndivho dzo vhalaho , zwi tshi katela mishonga , na zwiḽiwa .
4.6 . Khabinethe i khou ima na u tholwa hafhu ha Miraḓo sa Vhalangi ngeno vha sa shumi kha tshiimiswa tsha bodo ya Lushaka ya Afurika Tshipembe kha Sisiṱeme ya u Tendelwa zwi Mulayoni , vhane vha khou fhedza u shuma ofisini iyi nga dzi 30 Ḽara 2013 , uri vha dovhe vha shume lwa vhuvhili u bva nga dzi 1 Nyendavhusiku u swika dzi 30 Ḽara 2018 .
U dzhielwa nṱha uhu zwi ḓo swikelelwa fhedzi arali ndeme ya maḓi ya u vha tshiko , tshishumiswa na vhuḓimvumvusi zwa nga pfeseswa na u dzheniswa kha u dzhia tsheo .
Wekishopho yo katela ṋetshedzo dzo fhandekanywaho kha ngudo dza tshipiḓa tsha vhuṱhogwa dzi tevhelaho dzo bulwaho afho nṱha :
Vha tea u lindela u swikela vha tshi ṱanganedza thendelo u bva kha ofisi ya vhuingameli u ri vha nga isa phanḓa na u ṱanganyisa zwibveledzwa , u paka na u ḽebeḽa mahalwa .
Shangoni ḽashu ri ḓo dzhia hezwi sa tshipiḓa tsha u dzudzanya lushaka lwashu kha nyaluwo ya maimo a nṱha na nḓila ine ya ri isa kha mvelaphanḓa .
Hafhu , magavhelo nga muvhuso wa vhukati kha Pfunzo ya Nṱha o gonya nga phesenthe dza 144 tshifhingani tsha miṅwaha ya fumi u bva 2006 u ya 2015 .
U ṅwaliswa ha vhaṋetshedzi kha databeizi ndi kushumele ku dzulelaho u ya phanḓa nahone masipala u wana khumbelo ḓuvha na ḓuvha .
HEYI NDIMA I ṰALUSA NA U DODOMBEDZA luṱa luṅwe na luṅwe lwa Mapa wa nḓila wa CBP nga tsumbanḓila ya AICDD CBP .
songo vha hone mushumoni tshipida tsha duvha nga mulandu wa vhulwadze kana fuvhalo ; kana
Vhushai vhu ṱaluswa nga mbuelo kana zwibviswa .
Zwishumiswa , zwi nga ho sa ngoma na zwishumiswa zwa tshivhumbeo tsha dathi , a zwi tambiwi nga maanḓa u fana na zwiṅwe zwishumiswa .
Mavhengele na Zwiimiswa zwa Vharengi Vha fanela u ṋetshedza zwidodombedzwa zwo teaho kha vharengi u itela uri vha kone u nanga zwavhuḓi musi vha tshi renga dziSTB na uri vhashumi vhane vha shumisana na vharengi vha na nḓivho yo fhelelaho u itela uri vha kone u tsivhudza vharengi .
Ri dovha ra khwaṱhisedza uri musi ni tshi pembelela u bvelela haṋu , ni humbule uri mushumo waṋu ndi hone wo thoma .
Zwitatisitiki zwa Mbalavhathu zwo sumbedzisa uri 63% ya vhathu vha dzula kha vhupo ha ḓoroboni .
Mbudziso iyi i na phindulo nthihi i pfeseseaho : Maraga wa anyuwithi ya phuraivethe .
I ḽa na u tamba vhusiku u bva nga lufhimavhaeni u swika maḓautsha .
Khoso iyi yo itelwa u ḓivhadza zwa vhuvhambadzi .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u farwa luvhili kha ṅwaha musi khethoguṱe dzi tshi farwa .
Ro lugela u kovhana tshenzhelo dzashu na Pfano ya Russia na u ṋekedza thuso ya thekhinikhala , arali zwi tshi ṱoḓea , arali Russia ya wina bidi .
Data ya tshifhinga tshilapfu ya muya i no bva kha tshiṱitshi tsha zwa mutsho tshi re tsini i tea u ananywa na ya tshiṱitshi tsha zwa mutsho tshapo .
Ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe na nkhetheni muṅwe na muṅwe u tea u ṱanganedza mvelelo dza dzikhetho , kana a dzi itela khaedu khothe .
Mvetamveto yo sedzuluswaho ya Thendelanomviswa ya Migodi i isa phanḓa u ṱanganya mbekanyamaitele dza u khwinisa dza muvhuso na theo ya milayo u khwaṱhisa u leluwa ha u ita bindu , u sika khanganyiseo ya milayo , u bvumba na vhungoho .
Thandela iyi i ḓo sika mishumo , mveledziso ya zwikili na u pfukiselwa ha thekhinoḽodzhi kha mashango o dzhenelelaho ya dovha ya vhuedza miṱa na vhashumisi vha nḓowetshumo .
( c ) thuso ya tshelede na ya ndangulo kha ḽihoro ḽiṅwe na ḽihwe ḽo imelwaho kha vhusimamilayo , u ya nga ha vhuimeleli hao , uri ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe na murangaphanḓa walo ḽi kone u shuma mishumo yaḽo kha vhusimamilayo ; na
Arali vha sa pfa tshithu u bva kha riṋe kha miṅwedzi miṋa nga murahu ha u vala , kha vha dzhie khumbelo yavho sa yo kundelwaho u swikelela .
Dzi nga ṱoḓa muthu muṅwe na muṅwe uri a kana tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe uri tshi vhige khadzo na uri dzi nga ṱanganedza phethisheni , vhuimeleli kana vhupfiwa zwi bvaho kha tshitshavha .
Ṱhoḓea nnzhi dzi tea u itwa kha sia ḽa u langula TB .
Nga muhumbulo wavho ndeme ya ikonomi i nga si ombedzelwe lwo fhiraho .
Sa Mudzulatshidulo wa AU , Afrika Tshipembe ḽo dzula ḽi phanḓa kha u tshimbidza u thomiwa ha AfCFTA .
Khuḓano dza kuhumbulele dze dza fhandekanya Afrika tshifhingani tsho fhiraho nahone dza vha zwilindedzi zwa vhuthihi ha poḽotiki na ṱhanganelano ya ikonomi zwo fhedzwa .
Vho Mbuli vho shela mulenzhe zwihulwane kha u vhumba lushaka kha mafhungo a ndeme , vhuḓikumedzeli havho na u funa mushumo wavho zwo kwama mbilu dza maAfurika Tshipembe .
U ambarwa ha zwiambaro zwa zwo ḓoweleaho nga vhafariwa vho lindelaho tsengo zwi engedza khovhakhombo ya tsireledzo nga vhanga ḽa vhuleme ha u fhambanyisa vhukati ha vhafariwa vho lindelaho tsengo na vhathu vha shumaho nga ngomu ha senthara .
Phambano yo itwa vhukati ha ṋetshedzo i si na milayo tiwaho u badela na ṋetshedzo ya u badela hu si na u dzhia sia ḽithihi .
Rakhonṱhiraka u ḓo dzhenisa thambo khulwane dzo teaho kha tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha nethiweke , hune dza ṱoḓea .
Musi vha nnḓa ha shango .
Vha tikedzwa nga mihasho yo fhambanaho ya muvhuso wapo .
U fhindula mbudziso nngede .
Kha sia ḽa maitele a mbumbo ya shango , mumono , na ḓivhazwakale , matshudeni vha tea u ṋetshedza ṱhalutshedzo vho sedza kha zwipiḓa zwa mumono na maitele .
U khwaṱhisedza u dzhenela ha tshitshavha hu fushaho kha mishumo yoṱhe ya masipala na phurosese .
Tsumbo khedzi : " Nḓou i tshi wana musingo " kana " Musengavhadzimu u tshi wana mivhala yawo " kana " Ndi nga mini ṅwedzi u tshi bva musiku "
Ndivho ya mbekanyamaitele ndi u khwinisa kushumele na u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo , zwihulwane kha mbekanyamushumo dza vhaswa .
Zwo tea u shumisa zwihulwane zwikhala zwa vhulimi ḓoroboni kha vhupo uvhu , nga maanḓa tsini na zwitshavha zwi shayaho .
U bveledza mveledzwa dza mafhungo hu na i tikedza muhanga wa u londota na u ela mafhungo .
u khwinisa mutakalo wa lushaka lwoṱhe ;
5.8. Khabinethe yo fhululedza mulwela vhulamukanyi ha matshilisano Father Michael Lapsley kha u ṱanganedza havho Pfufho ya Mulalo wa Tshitshavha 2016 wa dzitshakha kha khethekanyo ya ' Mbuedzano na Mulalo wa Ḽifhasi - Ramulalo a Ṱhonifheaho wa Dzitshakha ' .
Ndondolo ya vhukati , i kwama u fhaṱa vhushaka na vhathu miḓini , ho dzikaho , ha tshifhinga tshilapfu hu no ḓo ḓisa u pfesesana , na u pfelana vhuṱungu na u fulufhedzana .
Kushumele/ Pulane ya Nyito
Muthu u tewa fhedzi nga u wana sabusidi ya dzinnḓu arali :
Vhunzhi ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga zwiluḓi zwa muvhilini o ṱanganedzwaho nga ṋanḓo idzi vhu a dovholola .
Vhuendedzi ha shishi : Vhu shuma tshumelo dza dzilafho dza shishi hu tshi katelwa tshumelo dza ambuḽentsi , mashumele o khetheaho , vhudavhidzani na tshumelo dza ambuḽentsi dza muyani .
U vhudza muṅwe ngae uri a thome u ḓilugisela ( u pulanela ) u ṅwala .
" Yoṱhe i tea u dzheniswa kha ndeme dza Ndayotewa .
2 . U engedzwa ha themo ya miraḓo ya Bodo ya zwa Vhuendelamashango ya Afrika Tshipembe :
Naho izwi tshinwe tshifhinga zwi tsheo ya vhone vhane , vhafumakadzi vha tea u ṱuṱuwedzwa u dzhia mbekanyamushumo dzine dza ḓo vha ṋea vhutsila na u bveledza zwihulwane zwikhala zwa u tshila matshilo avhuḓi musi vha tshi vhuedzedzwa hafhu zwitshavhani .
Yuniti ya u Oditha i thoma pulane ya mushumo wa odithi wa ṅwaha wo ḓisendeka nga kha musaukanyo wo itwaho nga Vhusevhi ha zwa Vhubindudzi .
Zwa zwino ri na tshiitisi tsha u ima ra sedza kha zwe ra zwi swikela u swika zwino , na zwine zwa kha ḓi vha phanḓa hashu .
Madalo ayo o takusa vhushaka ha tshaka mbili na u thomiwa ha Khomishini ya Tshaka mbili khathihi na u sainiwa ha thendelano tharu na Memorandamu ya u Pfesesa mivhili .
Ri nga bula mihumbulo yashu nga u shumisa mihumbulo i nga ho sa nga ṅwambo wa , zwo sedza na nga mulandu wa .
Ndi zwa ndeme u dzulela u elelwa uri khethekanyo ya mavu a i sokou itea fhedzi i ṱuṱuwedzwa nga zwithu zwa mupo zwi re henefho khathihi na tshivhumbeo tsha vhudzulo ha nga henefho tsini .
Vha dzhiele nzhele : sa muṋe wa Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa , vha fanela u tsireledza ndaka yavho na u khwaṱhisedza uri a hu na u dzhenelela ha vhathu hu siho mulayoni .
Thendelo i ḓo vha yo luga kha vhege dza rathi u ya kha dza malo .
Muvhuso u shumisa IDP u amba nga u sa lingana na u vhona zwauri mveledziso i khou fhindula ṱhoḓea ya tshitshavha .
Ambani nga zwine na khou ita tshikoloni khathihi na mafhungomaitei ( nyusi ) .
Vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala vha ya phanḓa vha amba uri hu na ṱhoḓea ya u vha na mulayosiṅwa une wa ḓo kona u ṱalusa na u langa maitele a " busakats " .
Ri khou tea u isa phanḓa na u shumisana roṱhe kha u lwa na vhutshinyi na u ita uri zwitshavha zwi tsireledzeye .
Maimo a Fhasisa a Vhutshinyi ha ṱalutshedzi fhedzi pfanelo na milayo zwa mutheo , a dovha hafhu a ṋetshedza mafhungo nga u dodombedza ane a ḓo vha thusa kha u shumisa pfanelo dzavho na u thusa vhaṋetshedzi vha tshumelo kha u tevhedzela pfanelo dzavho sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha Tshatha , nga u vhea maimo a fhasisa a tshumelo ane vha nga a lavhelela u bva kha vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Mukhantseḽara wa wadi ndi mudzulatshidulo wa Komiti ya wadi .
Iṅwe khaedu khulwanesa ndi u vhulunga ha maṅwalo a u tou anetshela a sialala na ngano , hu tshi katelwa u ganḓiswa ha Enisikiḽopedia ya Ndivho ya Vhongwaniwapo , zwine zwa ḓo bvela phanḓa na u dzhielwa nṱha .
Ndivho ya fulo iḽi ndi u ḓivhadza sekithara dzoṱhe dza tshitshavha uri hu londotwe na u tsireledza vhana .
Dzina ḽa mutholi
Nga nṱhani ha uri vhaholaphesheni vha fhedzesa maḓuvha manzhi vha hayani , mafhungo ane vha a ṋetshedza a na mushumo wa ndeme kha u topola vhahumbulelwa na fhethu hune vhugevhenga ha itea hone nga maanḓa , sa tsumbo , zwifhaṱo zwi siho mulayoni zwi tshi khou fhaṱiwa , na dzinnḓu dzine dza khou renndiswa kha vha rengisi vha zwidzidzivhadzi na vhathu vha rengisaho mivhili .
U shumisa tshipiḓa tsha ndaṱiso tsha mulayo musi nḓisedzo ya tshumelo i sa fushi .
Muhasho wa zwa Muno u ḓo rangaphanḓa kha u thomiwa ha BMA .
Tshikwekwete tshi anzela u vha na tshomedzo dzi shumiswaho kha u rea khovhe kana zwi elenaho na zwa u rea khovhe .
Muhweleli wa mulandu u ḓo sumbedzisa ndaṱedzo nga u vhidza ṱhanzi ye tshiṱatamennde tsha livhana nayo .
Kupfesesele kwavhuḓi na nḓivho ya ndayo dza tshumelo ya nnyi na nnyi , milayo yone ya mushumo a Mulayo wa Ndinganiso Mushumoni .
Nga u ralo ndi khou amba uri ndi tama arali ro vha ro ḓivhadzwa u thoma musi muṅwe na muṅwe a tshi kha ḓi tshila ngauralo thusedzo yashu yo vha yo fanela u thusa nyimele .
Heyi i ḓo vha therifi ya u vhulunga maḓi nahone i ḓo lifhela Masipala " mbadelo dza u phaphela " dza u khwiṋisa sisiṱeme dza vha no shumisesa maḓi .
Muvhigo uyu u shuma sa muelo wa u sumbedzisa mvelaphanḓa ya lushaka kha u kona pfanelo na vhuvha ha vhana .
Ndi ngani Pele o vha a tshi kona ?
Vha vhe na nzhele uri zwidodombedzwa zwo dzheniswaho kha thendelano dzoṱhe zwi ḓo kovhekanwa na muṱoḓisisi , DEA khathihi na komiti nyeletshedzi ya DEA ine ya shuma na u sedzulusa thendelo dza vhushumisamupo .
( 3 ) Muraḓo wa muvhuso u re ngomu ha khuḓano vhukati ha muvhuso u fanela u dzhia vhukando ho teaho , a tandulula khuḓano iyo nga u shumisa maitele na matshimbidzele o itelwaho wonoyo mushumo nahone u fanela u shumisa thandululo dzoṱhe phanḓa ha musi u tshi kwama khothe uri u fhelise iyo khuḓano .
Fhedzi thundu dzoṱhe dzo no shumiswaho , maḓagala na magwangwangwa zwi langwa nga maitele a ndango ya thundu dzi ṱun ḓwaho .
Murumeli u na vhuḓifulufheli vhuṱukusa kha vhukoni ha vhaṅwe .
Zwine a zwi sa vhe khagala ndi zwauri muthu ane a khou ita ṱhoḓisiso kana muthu ane a khou kaṋa na u vhambadza u fanela u ita khumbelo ya thendelo ya vhushumisamupo .
Khamphani ine ya khou ṅwalisa nga masheleni a u thoma bindu i tea u dovha ya ṋekedza dokhumenthe dzi tevhelaho :
Vha fanela u wana :
4.5 Khabinethe yo tendela u dovha u tholwa hafhu ha Vho Hlonela Lupuwana sa Muofisiri Muhulwane wa Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha 22% vha a daha fola ngeno avha vhaṅwe vha 78% vha sa pfani na u hambela mutsi wa fola ḽa muṅwe muthu .
Odithi dza fulufulu dzo itwa kha zwifhaṱo zwa muvhuso zwihulwane hu na muhumbulo wa u shumiswa zwavhuḓi fulufulu .
Vho Brig-Gen Bita vho shuma sa Muṅwaleli Muhulwane wa Komiti ya Mbofholowo wa Dzangano ḽa Vhuthiihi ha Afrika ( OAU ) ḽa kale .
Shumisani mepe wonoyo muthihi .
Sa tshipiḓa tsha thandela ya ṱhoḓisiso , thimu na nṋe ro inthaviwa vhorabulasi vhe vhoṱhe vha amba nga vhudugambilu nga uri ndi mini zwine vha zwi ita .
U sa ḓisa tshinepe musi hu tshi ya u ganḓiswa bammbiri ḽa u vouthela zwi ḓo ita uri nkhetheni a ganḓiswe hu si na tshinepe , hu bviswe CV fhedzi kha Tshibugwana .
Musi vho no ṅwalisa vha ḓo bveledzelwa ṱhanziela ya u ḓiṅwalisa .
Data yo no ḓi vha ya ndeme u itela mbambedzo na topola saithi dza muya dzi konadzeaho u shumisea .
Muthelo wa khaboni , mugaganyagwama wa khaboni na thikhedzo ya thekhinoḽodzhi ya khaboni ya fhasi zwi ḓo thomiwa hu u itela u ḓisa tshanduko ya kilima .
Sa tsumbo , zwikimu zwiṱanu zwiswa zwa maḓi zwi kha mutevhe .
Ṅwana muṅwe na muṅwe o rekhodwa kha fomo yo ṋetshedzwaho u itela zwa dzimbalombalo .
Lushaka lwa tshibveledzwa tsha vharumelazwivhambadzwa na mashumele a vhuvhambadzi hapo .
U pulanela wadi kha wadi dzoṱhe
Tsimbi i tea u vhewa fhethu ho tsireledzeaho na u humiselwa kha tshiendedzi i kha nyimele yavhuḓi musi i tshi vhofhololwa .
Ngauralo a i lavheleli uri muvhuso u nga fhedza u songo wana ṱhamu .
Ho sedzwa thendelo u thoma 100% ya mutengo wa Tshikimu
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tshothe - vhaiti vhoṱhe vha khumbelo vhane vha vha nṱha ha miṅwaha ya 21 nahone vhe vhana vha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe halutshedzo
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS na u ḓiṅwalisa na zwiimiswa zwa mulayo zwo teaho
Mutsho wa ino vhege wo ima nga nḓilaḓe ?
Mahoro oṱhe o tendelana uri vhuḓidini ho ṱanganelaho vhu khou tea u khwaṱhiswa hu u itela uri ikonomi i vhuelele ngonani .
Tshumelo dza shishi ( muhasho wa khuvhabvu )
Khoniferentsi yo sumbedzisa uri arali sisiteme ya zwa khetho ya zwino i tshi tea u khwiniswa , vhaimeli vho khethiwaho vha fanela u dzhia vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha vhakhethi na vhuḓifhinduleli vhuṱuku kha vharangaphanḓa ha ḽihoro na zwiṱirakitsha zwa dzangano .
U ima na u tshimbila nga zwikunwe na zwirethe
U tea u sumbedza vhuṱumani vhukati ha rekhodo ine a i ṱoḓa na u shumisa kana u tsireledza pfanelo .
Vha humbelwa u dzhiela nzhele ya uri thendelo yo tou ṅwalwaho ya vhukuma kana khophi i bvaho kha Muhulwane wa dzangano yo ṅwalelwaho Muḓisi wa mbilaelo , uri a tshimbidze heyi khanedzano o imela dzangano i tea u nambatedzwa kha heyi Fomo .
Kha u vhuedzanya na u saukanya mivhigo ya kushumele ya Muhasho , ine ya sumbedza mvelaphanḓa ya muhasho maelana na tshumiso ya Zwiṱirathedzhi zwa Muhasho na Nzudzanyo dza Kushumele .
U bvelela ha nḓowetshumo hu nga dzhiwa sa ho vhangaho ṱhoḓea i aluwaho ya zwibveledzwa na u paka yo khwiniseaho .
THASIKI 3 U kuvhanganya mafhungo a vhubvo
Khumbelo ya thuso ya phungudzo ya tsiku
Musi no no nambatedza zwiga izwi , ambani na khonani yaṋu nga tshati ya mutsho .
Madzangano a vhashumi o vha e mulayoni nahone a tshi ḓivhea lwa u tou thoma .
Mahumbulwa o ṅwalwaho , ane a tea u sumbedza dzina na poswo , imeiḽi na zwidodombedzwa zwa vhukwamani nga ṱhingo ( arali zwi hone ) zwa muthu , tshiimiswa tshi langaho , kana dzangano ḽi rumelaho mahumbulwa , zwi nga rumelwa kha :
Dziṅwe dza mbudziso dzine dza fanela u fhindulwa nga maitele ndi dzi tevhelaho : Zwipikwa kana mihumbulo mihulwane na mitheo ya vhulanguli zwo fusha ṱhoḓea dzoṱhe na ?
U vha na vhuṱanzi uri u iswa vhathuni ha kutshimbidzele kwa u pulanela wadi hu fanela u sa lenga ;
Ndi mikhwa ifhio mivhi ine na kona u i vhona ?
Fhedzi , vha tea u ḓiswikisa sa tshavhi mikaṋoni yashu kana ofisini dza u ṱanganedza tshavhi nga u ṱavhanya arali vho dzhena shangoni ḽashu zwi siho mulayoni .
Muvhuso u ḓo dovha wa vhona uri hu khwiniswa u tholiwa , u pfumbudziwa na u bveledziswa ha vhagudisi .
Ri tea u tsireledza mivhili yashu .
Mishonga ya u ilafha zwifuwo i shumiswa kha zwifuwo , phukha dza hayani , khuhu , khovhe , kana phukha dza ḓaka u :
13.2. Fhedziha , Khabinethe , yo sumbedza uri hu na mushumo munzhi une wa kha ḓi itwa kha u lugisa nzudzanyo yo kumedzwaho ya zwiimiswa na pfananyo .
U tsireledzea na mutakalo ndi mutheo wa ṱhoḓea ya vhubindudzi ha vhubulasi vhu bvelaho phanḓa .
Ndi ngani ni tshi humbula ngauralo ?
Tshifanyiso tsho ṋewaho tshi fanela u vha mathomo musi hu tshi funziwa maipfi a fanaho na u dzhenelela hu tshinyadzaho na hu fhaṱaho .
Hezwi ndi zwiito zwa vhugevhenga vhune mazhendedzi a zwa mulayo a tea u shumana naho vho khwaṱha .
Mbuno ya ndeme i bva kha zwe zwa ambiwa nga vhuṱanzi vhu bvaho kha tshirendo .
U sedzulusa na u tendela pulane dza ndangulo ya malaṱwa a re khombo dza u ranga na pulane dzo ṱanganelaho dzo swikiswaho nga Mihasho ya vhupo ya mavundu .
Arali mitengo yo fhambana nga nṱhani ha u tsa na u gonya kha phimo ya u rengiselana tshelede , u ṱanganedzwa ha oda iṅwe na iṅwe hu ḓo bva kha konṱiraka ya u rengisa na u renga tshelede yo dzhiwaho nga vhone vhane .
Hu tea u dzhielwa nṱha nga maanḓa ndivho ya tshipentshela , kana tshenzhemo kha zwa u oditha , kha zwa tshelede dza muvhuso , khathihi na zwa ndaulo ya muvhuso , musi hu tshi vhewa Muoditha Dzhenerala .
Khabinethe i ita khuwelela kha maAfrika Tshipembe uri vha tikedze u lwisa nga hoṱhe u tsireledza mbekanyamushumo dza akhademi dza 2016 .
U tholwa hoṱhe hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukano dzavho na u sedzwa arali vha si na milandu .
Siani la mavhengele na dziofisi , muimeleli muthihi u fanela u tiwa kha vhashumi vhaṅwe na vhaṅwe vha 100 kana vha fhiraho .
U vhudzisa mbudziso na u sedza kha bugu hu tshi lavheleswa ṱhalutshedzo
U leludza u thoma u shumisa , u vhea iṱo na u linga mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi .
Hafha , zwa vhushaka na vhashelamulenzhe vha phuraivethe vha re hone zwazwino vhune ho livhiswa kha mveledziso yo engedzedzwaho , ine nga murahu ya ḓo ita uri hu vhe na u engedzea ha u sikwa ha mishumo khathihi na nyaluwo ya nḓowetshumo zwi ḓo vha zwa tshifhinga tshilapfu nahone zwa vha na mbuelo .
U thaipha maṅwalo u ya nga mbekanyamaitele ya Muhasho na zwitandadi .
Ni shumise zwiḓevhe .
Vha fanela u rumela khophi ya u ṱunḓa kha muvhambadzela nnḓa / muḓisedzi .
Kha SoNA ya 2014 , ndo amba uri ri ḓo isa phanḓa na u bveledza na u khwinisa matshilo a vhathu vha na vhuholefhali .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi sumbedza u ṱhonifha ano khou amba na u vhudzisa mbudziso uri a pfesese .
Lekgotla ḽa Khabinethe ḽo sedza kha masia a rathi a ndeme :
5.5 . Khabinethe i fhululedza Muambasada wa Afrika Tshipembe kha Dzangano ḽa Mbambadzo ḽa Ḽifhasi ( WTO ) , Vho Xavier Carim , vhe vha nangwa u vha mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Nzudzanyo ya Khuḓano ḽa Khoro Guṱe ya WTO .
Hu na ṱhoḓea ya mulayo ya masipala uri u dzhenise zwitshavha zwapo , nga kha Komiti dza Wadi , kha u sika KPI na thagethe dza kushumele na u khwaṱhisedza u dzhenelela ha tshitshavha kha u ṱola na u sedzulusa zwisumbi .
Thendelo dzi fanela u ṋetshedzwa nga tshifhinga tshi pfalaho .
Izwi ndi maga a ndeme kha u ṱanganya migaganyagwama ine mbekanyamaitele ya zwi rangisa phanḓa .
U tambudzwa hoṱhe ho katela mbeu , muvhala na dziṅwe nḓila dza khethululo zwi ḓo fhedzwa .
Fhedziha , Khabinethe yo ṱanganedza u fulufhedziswa huswa nga G20 kha u bvela phanḓa na u ṱola mvelaphanḓa , u ṱhaṱhuvha u phaḓalala na u tandulula khombo dzi no khou thoma sa zwine zwa ṱoḓea kha u ṱuṱuwedza fulufhelo na vhudziki ha masheleni .
Swaziland ndi hayani ha Vhaswati .
Mbuelongwanwa ya bindu ndi vhubveledzi ha bindu ho bviswa mbadelo dza zwishumiswa zwo shelaho mulenzhe khayo .
Minisiṱa wa zwa Muno , Vho Phurofesa Hlengiwe Mkhize,vha ḓo fara muṱangano mupfufhi wa u ṱalutshedza nyimele na maitele zwine zwa tea u tevhelwa musi zwa u ita khumbelo hafhu zwi tshi vula .
U shumisa nzimulo ya u thoma i swikeleaho ya vhuimazwikepe vhu sa khou shumaho zwavhuḓi na luthihi kha muanḓadzo .
Vhuimo ha zwithu zwine phaiphi dza vhotshidzimamulilo dza ṱomiwa khatsho tshiṱaraṱani na huṅwevho zwoṱhe zwi tea u vhewa zwavhuḓi u itela mashumisele nga vha Tshumelo .
Thendelo ya vhabebi vhoṱhe kana vhalondoti vha ṅwana i a ṱo ḓea phanḓa ha musi ṅwana a tshi nga ṋewa phasipoto .
Tsumbanḓila idzi dzo itelwa vhashumisi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala i yelanaho na zwiko izwi .
U badela vhukati ha asesimennde ya muthelo , u kuvhanganya na zwiḽipi nga Gwama zwi itwa ḓuvha a ḓuvha .
Nomborani tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha maipfini tshi sumbedza u tevhekana hao nga ngona kha aḽifabethe .
Mutheo wa ikonomi ya zwa poḽotiki i kha mishumo ya muvhuso ine ya shandukisa khovhelo ya zwiko .
Dzhenisani madzina a re na thangi dza madzina dza vhunzhi dzo teaho afho zwikhalani .
Ro vha na nyambedzano zwinozwino na Mozambique , nahone ro ḓiimisela u vha na nyambedzano na vhahura vhashu .
A ṅwaleni tsini na fhungo ḽone . tshipopola na munyanya vhewa khunyeleli
( ii ) tshitshavha na ogeni dzo teaho dza muvhuso .
u ḓo engedza tshivhalo tsha vhaeni vha bvaho kha mashango a nnḓa uya kha 15 miḽioni nga ṅwaha u swika nga 2017 , na u engedza u shela mulenzhe ha vhuendela mashango kha ikonomi uya kha i fhiraho R125 biḽioni nga 2017 .
Rakonṱiraka a no ḓo bvelela u tea u thoma mushumo nga ḓuvha ḽo bulwaho kha vhurifhi ha u ṱanganedza .
Kha vha sumbedzise uri khophi ya fomo yo rumeliwa kha muṅew muraḓo nga u katela zwi tevhelaho kha khumbelo yavho .
Nḓivho ya mushumo wa mashumele na ndondolo ya u matheriala a u kunakisa na tshomedzo .
Vhatheli vha tamaho u rumela na u badela nga computer vha tea u ḓi ṅwalisela tshumelo ya e-filing na SARS .
Naa nyimele kha wadi yo tou itisa hani ?
Ofisi ya Mufarisa Muphuresidennde i katela yunithi dzo fhambanaho dza u pfananya mbekanyamaitele na mbekanyamushumo u ya masia oṱhe a Muvhuso .
U ṋetshedza thikhedzo ya thekeniki na khemisi kha mbekanyamushumo dzoṱhe dza mutakalo .
4.111 Ho vhigwa uri hu na phambano vhukati ha nḓila ine khothe dza sialala na khothe dzo ḓoweleaho dza shumana na vhuloi .
Bothnia a i gumi kana i engedzea nga u angolowa .
Sa zwine zwa ḓo sumbedzwa , muhumbulo wa maitele a kushumisele kwa dzinyambo u nga si kone u pfesesea u songo livhanywa na vhuṅwe vhushaka ha mbambedzo kana zwigwada zwa vhushaka , fhedzi nga ngoho u i sa vhudzivhani ha ṱhoḓisiso ya izwi .
Ri na mashudu u vha na sekithara ya vhulimi yo bveledziswaho zwavhuḓi , i konḓelelaho na yo yaho nga u fhambana .
Muthu wa mutsinda u ri ni mu fhelekedze huṅwe fhethu .
Bugu dza u shumela idzi dzi vanganya u funzwa luambo ( ngudaluambo ) , ḓivhambalo na zwikili zwa vhutshilo kha thero dza 20 , hu tshi shumiswa nḓila dzi no mvumvusa na u kunga vhagudi vhane vha kha ḓivha vhaṱuku .
Kha sia iḽi , ro vha ri tshi khou pikisana na khaedu ine ya khou dzulela u aluwa ya u fhungudzea ha phimo ya vhagudisi .
Ri ṱoḓa uri u dzula havho vhe na mutakalo zwi leluwe .
Kha vha humbele vhashelamulenzhe vha vhe kha zwigwada zwiṱuku zwavho vha vha livhise kha SWOTya zwigwada zwa kutshilele kha siaṱrai 66 kha notsi dza khoso .
Muhadzimi u ita vhupfukathendelano vhufhio na vhufhio hu no kwama thendelano iyi a balelwa u lulamisa vhupfukathendelano uhu hu sa athu fhela maḓuvha a fumiiṋa ( 14 ) nga murahu ha musi o humbelwa nga luṅwalo uri u ite ngauralo .
Hezwi zwi nga katela na u shumisa sisiteme dzi re hone zwino dzi no shumiswa henefho ha masipala .
1.3 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Tshiimiswa tsha Masheleni tsha u thoma tsha Koporasi ya Vhafumakadzi vha Mahayani vha Vhutsila na Zwivhaḓwa nga Minisiṱa wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu Vho Gugile Nkwinti .
Vhege i ḓo dovha ya sumbedzisa zwo swikelelwaho zwa muvhuso ngeno hu tshi khou dzhielwa nṱha khaedu dzine ra kha ḓi livhana nadzo .
Tshipikwa tsha heino ndima ndi u sumbedzisa mashumele avhuḓi na vhuṱudzeṱudze ha vhupo uvhu khathihi na u vhona uri zwidodombedzwa zwi re hone zwazwino na maga a zwino a mveledziso zwi khou bvelwa phanḓa nazwo .
Mvumbo ya vhukuma ya mulandu i nga si vhuvhiswe nga u vhidza zwiṅwevho .
Zwiteṅwa zwa u haseledza haseledza
Vha humbule uri zwi a leluwa u thivhela malasha uri a sa thathabe u fhirisa u tsima mulilo une wa khou nzhangama .
U dzheniswa ha vhuṱumani vhuṅwe na vhuṅwe a zwi ambi uri GCIS yo themendela saithi idzo .
Miraḓo yaḽo ndi vho nnyi ?
Tshumelo dza mushumi dzi khou ḓo fheliswa nga ṅwambo wa u ṱanganedza hawe masheleni a ndiliso nga u tou ḓithauba o ṋekedzwaho nga khamphani .
U hanedza huhulwane kha modele wa phurofeshinala ndi ha uri hu imela vhukoni ha dziphurofeshinala u itela tsheo dza mbekanyamitele dza vhurangaphanḓa ho nangwaho .
Khohakhombo ya u tevhedza i langiwa nga kha u sika tshenzhemo ya ṱhoḓea dza ndaulo , na u lavhelesa u tevhedza ṱhoḓea dza theo ya mulayo .
U bva tshetsho khoro yo ṱanganedza mbekanyamitele dze dza tatamudzelwa kha mihangarambo ya puḽane dza nyito kha sekithara iṅwe na iṅwe .
Musi ndi tshi vha na miṅwaha ya sumbe , khotsi anga vho nnyisa tshikoloni tsha tshiṱasini .
Nga u ita hedzi phetheni na zwiitei zwi sumbedzisa vha pulani uri vha kone u humbulela zwiṅwe zwiitei na u lugisa pulane na zwiṱirathedzhi zwavho uri zwivhe nga nḓila yo teaho .
Vhabveledzisi , nga maanḓa vhahulwane , vha fanela u vha nḓivho ya vhutumbuli ha zwa thekhinoḽodzhi ya zwino kha nḓowetshumo ya thoro khubaole u vha kha nḓila yone u itela u ṱaṱisana na vhabveledzisi vhahulwane vha mashango a seli ha lwanzhe .
Zwikolo zwi fha vhathu pfunzo i no shuma ; bada dzi na mavhone ; mabindu apo a sika na zwikhala zwa zwa ikonomi na lupfumo .
Tshumelo dza dzilafho ḽa shishi
A hu na na kha tshiimo na tshithihi tshine ṱhodzi dza nyimiso dza dzipfara dza ḓo kwama luṱa lwa zwifhirisafulufulu .
Tshiṅwe tsha zwithu zwo sedzeswaho khazwo ndi u fhelisa khakhathi dza vhana na vhafumakadzi .
U ṋea ngeletshedzo kha vhashumi malugana na mbekanyamaitele dza vhuendi kha u shuma na dzikhombo , tshinyalelo , u dzhiela goloi na vhufobvu kana u xela ha garaṱa dza peṱirolo .
U bva tshe ha vha na u khauwa ha muḓagasi mathomoni a ṅwaha uno , Eskom yo vha yo no ita mvelaphanḓa khulwane kha u thoma u shumisa Pulane dza Mbuno dza Ṱahedzayo , u khwaṱhisedza ṱhogomelo ya khwine ya zwishumiswa zwa u bveledzisa muḓagasi , u fhungudza mbadelo na u khwaṱhisedza uri hu na malasha o linganaho o vhetshelwaho thungo .
Kha muzika , muhasho u na mutheo wo khwaṱhaho une wa nga fhaṱa khawo .
U thetshelesa , u ḓiphina na u fhindula tshifanyiso , miswaswo , thai , hu tshi shumiswa luambo nga u humbula .
U bva tshi tshetsho Ṱhanganelano ya thekhinoḽodzhi yo vala mikano vhukati ha sekithara idzi .
Mveledziso ya milayo ya u sika zwikhala zwa mishumo ya vhaḓivhi vha zwa mutakalo .
U vha u woṱhe swiswini kana fhethu hu sa dzuli vhathu kana vhusiku .
U topola ṱhoḓea dza tshitshavha , na u dzinginya thandela dzine dza nga khwinisa matshilo a vhathu kha wadi .
U ya nga ha mulayo wa Tshiisiḽamu nahone wo bulwa kha theo ya mulayo kha maṅwe mashango a Vhamosiḽemu , vhabebi , hu si na ndavha uri ndi nnyi a re na vhuunḓi , vha nga si thivhelane u vhona u vhona vhana vhavho .
Ṱhoḓea dza mafhungomatsivhudzi dzi tea u sedza , fhedzi zwi sa gumi henefho , zwithu zwi tevhelaho :
Nga u ralo vha ḓo ḓa ofisini nga awara dzo khethiwaho na zwifhinga .
Asesimennde ya muvhuso wa vhukati a yo ngo ṋetshedza tshikhala tshinzhi tsha u kala nḓisedzo ya tshumelo .
Khetho ya thekhinoḽodzhi i ḓo bva kha tshaka dzo fhambanaho nnzhi nahone vhunzhi ha idzo dzi khou ṱanganedzwa nyana afho fhasi .
Kha hezwi , ndi a takala u ḓivhadza uri Vhulangi ha Vhuimangalavha na Transnet vho tendelana kha nzudzanyo ine ya ḓo swikisa kha vharengisela nnḓa vha thundu dzo itwaho , vha tshi wana u fhungudzea ha mbadelo dza vhuimazwikepe lu vhonalaho kha ṅwaha u ḓaho , hune ha eḓana henefha kha R1 biḽioni yo ṱangana .
Nzudzanyo dza madalo a khombekhombe a u ingamela fhethu ha mushumo na muṱangano wa u bvisela khagala zwi nga nḓila i tevhelaho :
Mulayo wa themodanamiki u kha ḓi shuma fhedzi i leludza zwihulwane murekanyo une ra tea u ita .
Tshiitisi tsha vhuvhili tshi kwama tshinyalelo ya zwino na u engedzea ha mutengo wa mishonga .
Tshenzhelo ya u shuma na ndaulo ya thundu zwi engedza ndeme .
Ri khou dzudzanya zwiṱediamu zwoṱhe nga ngona kha u itela Tshiphuga tsha Khuvhangano , tshine tsha khou thoma nga dzi 14 dza Fulwi , mvelaphanḓa khulwane .
Tshelede ye ha dzhenelwa yone kha konṱiraka ya tshiteṅwa , ḽeveḽe ine khayo yo ṱalutshedzwa kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa , zwidodombedzwa kana huṅwe fhethu fhedzi tshivhalo tsha mushumo une a wo ngo elwa nga yunitsi dzifhio na dzifhio .
" Ḽiṅwe ḓuvha ndi ḓo vha thusa . "
Nṱhani ha izwo , vhurumelwa vhuṅwe na vhuṅwe vhu nga kwengweledza Mivhuso ire na mafhungo o teaho uri i imaime i ṋetshedze thikhedzo yayo ya tshihaḓu nahone yo fhelelaho na thuso kha u khwaṱhisa mushumo wa Zhendedzi .
Thero ya 2 : Ngoho na khumbulelwa
Tshuṅwahaya yanga ya mbalo ndo tou ṅwalela nṋe muṋe .
Zwiitisi zwi tevhelaho ndi zwiitisi zwa khombekhombe zwa u hana , nahone Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo a nga hana khumbelo arali zwi na vhushaka na kha rekhodo -
Khabinethe i tama u fhululedza na u tamela mashudu kha :
I ṱalutshedza uri hu na mafhungo-ḓe kha muhasho na u vha vhudza uri vha swikelela hani mafhungo ayo .
Arali hu na miṅwe mishumo kana huṅwe fhethu ha mushumoni hune ha fhidzeswa , izwi zwi nga sumbedza uri hu na thaidzo .
( 1 ) Mutsireledzi wa nnyi na nnyi u na maanḓa a u ita zwi tevhelaho , sa zwine zwa langulwa nga mulayo wa lushaka -
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza fulufhelo ḽihulwane vhukuma ḽo sumbedziswaho kha Mugaganyagwama wa Lushaka wa 2018 we wa ḓo ṋetshedzwa Phalamenndeni , Kapa Vhukovhela vhege yo fhiraho .
Kha vha bvele phanḓa na u vha tikedza musi vha tshi dzhia iḽi ḽiga ḽa u fhedzisela kha buḓo ḽavho ḽilapfu ḽa tshikolo .
Kha fhungo ḽa zwino mulamuli o sumbedza uri mufhinduli wa u thoma na tshiṱafu ( vhaṅwe vhafhinduli ) vho vha vha na vhuḓifhinduleli vhune ha fana kha u lozwea ha tshiṱoko .
Mutevhe u sa netisiho wa tsumbo dza vhaṋetshedzi vha tshumelo vho tou raliho wo dodombedzwa afho fhasi .
Hu ḓo humbulwa u thoma kha ṱhanganyelo ya zwiitisi zwi fanaho na thaidzo dza mutakalo wa tshiṱiriki , dimogirafi , ḽevele dza muholo na zwiṅwe zwiitisi zwa matshilisano zwi kwamaho mutakalo , kushumele kwa nḓisedzo ya mutakalo , ndangulo ya zwiimiswa zwa mutakalo na vhutevhedzeli kha zwitandadi zwa khwaḽithi .
A hu na fomo dzo teaho u ḓadziwa .
Hu katelwa mushonga i randelahwaho nga phurofeshinaḽa dza tshumelo dzo ṱanganelanaho
Sa tsumbo , madokotela vha ri vho ḓitika nga manese uri ndi vhone vha kuvhanganyaho nga murahu ha musi madokotela vho fhedza mushumo .
U vha hone ha Tshumelo dza Mapholisa a Afrika Tshipembe na kha dziṅwe nyimele , miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe zwi ḓo thusa .
U topola nḓila dzo fhambanaho dza u tshimbila a tshi pfukekanya kha zwitanda zwi ngaho maboḓelo ya u linganyisa , u fhufha na u ima zwavhuḓi a tou dzhiṱa zwavhuḓi ( u khotha magona )
Ri ḓo ela milayo yashu kha nyimele dza tshumelo , ra khwaṱhisedza uri mekhenizimu wa vhuvhudzisi vhukati ha ndangulo na vhashumi ho khwaṱhisedzwa u itela uri ndinganyiso nnzhi na vhushaka vhu pfalaho ha mushumoni vhu a aluswa .
Muhasho u nga si kone u tshila nga nnḓa ha uri u fushe ṱhoḓea dzo fhambanaho kha masia o fhambanaho na u swikela ṱhoḓea dza vhathusiwa vhawo .
Ndi lini hune mundende wavho wa khathiwa ?
Tsumbamutengo ine ra i shumisa u shuma mitengo ya zwigwada zwa mishonga .
Volumu dza malaṱwa dzi gaganywaho zwa zwino na dzo gaganyelwaho tshifhinga tshi ḓaho ;
U sedza hafhu pulane ya nyito ya u langula khohakhombo uri i shumiswe na u vhona uri pulane dzenedzo dzi khou tevhedzwa .
Kha vha ṱalutshedze mishumo na maanḓa a Komiti ya Wadi o sumbedzwaho kha khethekanyo 74 ya Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 na uri Komiti dza Wadi dzi nga khwaṱhisedza uri dzi shuma satshanele ya vhudavhidzani vhukati ha tshitshavha na khoro .
Tshitshavha tshi na pfanelo ya u hanela u dzhena kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo kana u ṋetshedza nḓivho ya sialala .
Mihasho ya Pfunzo na Mveledziso ya Matshilisano i ḓo shumisana kha thikhedzo ya tsiwana na vhagudi vha re vhashai nga u vha fha yunifomo na tshumelo dziṅwe-vho dza matshilisano .
Tshimange tsho vha tsho gonya muri tshi si tsha kona u tsa .
Nga pfanelo vhatshimbidzi vha tea u vha vhathu vhane vha kona u amba nyambo dzapo nahone vha kona u pfukisela mihumbulo ya CBP kha dziṅwe nyambo10 .
Khasho dza radio na theḽevishini na dzone dzi a shumiswa , ngamaanḓa musi tshumelo ntswa kana mishumo i tshi nga itwa , u tou fana na Mulayo wa Ndondolo , Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani na Ofisi dza Ngeletshedzo ya Vhathu dzikhothe .
Nḓila ine muraḓo wa Komiti ya Wadi kana sa komiti , a davhidzana na tshitshavha ngayo ndi ya ndeme ..
U sedzulusa kuitele kwa zwino na matshimbidzele malugana na kutshimbidzele kwa mulandu , hu tshi katelwa mushumo wa thekhinoḽodzhi ya mafhungo na nḓila kana ngona dza u kuvhanganya datha ;
4.4 . Khamphani ya Aspen Pharmacare yo vula davhi ḽiswa ḽa u bveledza tshidzikisavhuṱungu tsha Diprivan fhano hayani sa tshipiḓa tsha vhubindudzi ha masheleni a linganaho R3,2 biḽioni kha u fhaṱa tshiimiswa tsha vhubveledzi ha mishonga tsho kunaho nahone tsha maimo a nṱha khathihi na u shandukisa vhupo uho vhu re ngei Gqeberha hune ha vha kha vunḓu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha ha fhedza nga u vha fhethu ha zwa mishonga ha khwinesa kha dzhango ḽoṱhe ḽa Afrika .
Phambanyisi dzi re hone zwino , hu tshi katelwa na ṱhanganyamagodo , zwi ḓo tea u shumiswa hafhu .
Tsheo iyo i ḓo dzhiwa fhedzi arali Afrika Tshipembe ḽo fhelelwa nga maano othe are hone khaḽo u ya nga Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka , Thendelanomviswa ya Vhuthihi ha Dzitshaka na zwiṅwe zwishumiswa zwa milayo ya dzitshakatshaka .
Vhashumi vho vhalaho , nga maanḓa avho vhane vha khou shuma nga fhasi ha mihasho ya thekhinikhala , vha shuma mishumo musi vha si na vhugudisi ha akademi vhu ṱoḓeaho u itela mushumo uyo .
Tshitendeledzi tsha u pulana tshi tea u bulwa khathihi na u dodombedzwa kha masipla muṅwe na muṅwe .
Fhedzi , mveledziso idzi dza vhuḓi dzi fhethu huthihi na khaedu dza ndeme na manweledzo a zwithu zwavhuḓi zwine zwa thivha u fhambana ha ndeme kha madzingu na vhukati ha mashango .
Kha muṅwe mulandu , tshitatamende tsha tshiimiswa tsha tshikolo tsho tshi ṋea maanḓa .
Iyi tsumbanḓila ndi nḓila ya u shumisa ya nzudzanyo yo teaho , yo vhumbiwaho nga sethe ya puḽane dza vhuitwa na mitheo ya u shumisa , u itela u langa vhubindudzi ha Afurika Tshipembe kha ICT RDI kha miṅwaha ya 10 i ḓaho .
Tswikelo kha zwiimiswa zwa tshampungane zwo khwiniswaho i amba nga phesenthe ya vhathu vha re na zwiimiswa zwa phaḓaladzo ya malaṱwa o linganaho zwayo ( hu nga vha zwa phuraivethe kana zwo kovhaniwaho ) zwine zwi nga thivhela vhukwamani ha vhathu , tshipuka , na tshikhokhonono na malaṱwa nga nḓila i bveledzaho .
Ḽi tou vha , zwavhuḓivhuḓi , gavhelo ḽithihi ḽi re na zwipiḓa zwiraru .
U bva vhuṱukuni havho , Vho-Adv Thomas vho vha vha tshi ḓi vha na dzangalelo kha u shela mulenzhe kha muhumbulo wa u vha na tshitshavha tshavhuḓi hune vhathu , hu sa sedzwi uri ndi vha muvhala kana lutendo lufhio vha dzula vho vhofholowa , vha na zwikhala zwi linganaho kha vhupo ho tsireledzeaho .
1.2 . Tshandukiso ya Ikonomi i ṱoḓa tshanduko nga vhuhali kha mutheo wa u bveledza wa ikonomi ya Afrika Tshipembe ; na uri zwi dovha zwa ṱoḓa maitele o shandukaho a kudzhenelele nga avho vhe vha vha vho sielwa nnḓa kha ikonimi .
U ya nga Mulayo , vhugevhenga uvhu vhu na tshigwevho tsha u valela muthu dzhele miṅwaha i sa fhiriho ya fumi .
Komiti dza tshifhinganyana dzo dubekanywa afho fhasi :
Maitele aya vhuvhili kunga vhashumisi kha webusaithi ine ya sa vhe ya vhukuma ( ine ya vhonala u nga ndi ya vhukuma ) hune mafhungo a vhuṋe a ṱoḓea .
U hanedzana na vhuthihi ha matshilisano ndi mikhwa na maime zwo thomiwaho nga khonadzeo dza u kuvhanganya lupfumo nga u ṱavhanya u itela avho vho faraho poso khulwane kana dzi re na vhupfiwa na uri hafhu nga nyimele dza mutsiko wa vhushai ho kalulaho vhukati ha avho vhe vha nyadziwa .
Muvhuso u ḓo dzula wo ḓivhofha kha u khwaṱhisa sisiṱeme ya zwa vhulamukanyi ha vhugevhenga hu u itela u lwa wo khwaṱhisa na maitele a u kandeledza pfanelo dza vhafumakadzi na vhana .
Sisteme ya vhukuma , yo nangwaho zwavhuḓi , yo vhewaho na u thoma u shumiswa , yo ṱanganywa na nḓivho na pfunzo ya mushumi , i khwaṱhisedza uri khovhakhombo dzi a fhungudzea na uri tsireledzo na vhutsireledzi a zwi anzeli u itea .
U ṱanganedzwa ha pulane nga tshitshavha
4.2. Khabinethe yo ima yo khwaṱhisa kha vhuḓikumedzeli hayo ha u thoma u shumisa nga vhuḓalo thusedzo dza tshaka dzo fhambanaho dzo bveledziswaho u bva kha Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka nga ha GBV na Mabulayo a vha tshisadzini .
Ndo ṱanganedza zwidodombedzwa na muvhigo wo ṱanḓavhuwaho wa Khomishini ya Vhuṱoḓisisi ha Koporasi ya Vhubindudzi ya Tshitshavha .
Musi ri tshi takalela tshiṅwe tshithu ri vhana vhuḓipfi ha uri " ee " mbiluni dzashu , ra tama zwi sa swiki hune zwa fhela .
1.3 . Muya wa vhufarani wo dziaho vhukati ha muvhuso na tshitshavha tsha vhoramabindu nga musi wa sesheni ya WEFA wo vha u wavhuḓi vhukuma .
Zwazwino matshudeni vha nga khunyeledza mbekanyamushumo idzi nga miṅwaha miṋa nṱhani ha miraru , ngeno vha tshi khou wana thuso ya muengedzo .
U ya nga ṱhoḓea dzo bveledziswaho , nga fhasi ha Ḽevele ya Vhuvhili ya nyiledzo dza u tshimbila , matshudeni vha swikaho 66% vha ḓo tendelwa u humela khemphasi dza yunivesithi .
Thandululo ya tshifhinga tshilapfu i ḓo thomiwa zwi tshi tshimbilelana na themendelo yo ṋewaho nga Komiti ya Dziminisiṱa dzo Ṱanganelanaho ( IMC ) .
Tshandukiso yo sedzesa kha vhudavhidzani nga ṱhingo , fulufulu , vhupileli na vhuendi .
Hezwi zwi fanela u dzhielwa nṱha u thoma , phanḓa ha nyaluwo ya zwiko zwa maḓi zwiṅwe na zwiṅwe .
Shango ḽine lushaka lwa tshimela lwa ḓo ṱavhiwa kana u tumbulwa khaḽot
Tsumbo yo pharamedzwa kha vhudzulo ha vhathu ha vhukuma , fhedzi zwithu ( zwi no nga phakha ya dzingu ye ya dzinginywa ) ndi zwa khumbulelwa .
Sa muṅwe wa vho sainaho thendelano dzi tevhelaho dza dzitshakatshaka , Afrika Tshipembe ḽi a kombetshedzea u ya nga mulayo wa dzitshakatshaka , u tsireledza na u vhulunga vhana uri vha songo tambudzwa ha vhana hune ha khou itwa nga maitele a Ukuthwala :
Mulayo nga nḓila ine wa vha ngayo u nga imisa zwa mushonga wa sialala , une wa dzhiiwa wo tea u ya nga miṅwe milayo .
1.4.1 ha nga ḓo dzhena kha u ḓivhofha hufhio na hufhio huṅwe nga nnḓa ha musi a tshi khou shuma binduni ;
Ri na fulufhelo ḽa uri vha ḓo imela lushaka lwashu nga ṱhompho na u ḓihudza , khathihi na u vha tamela mashudu kha ḓora ḽavho ḽa u vhuisa Tshiphuga hayani .
U shaya khethululo nga murafho na nga mbeu :
Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vho fara miṱangano nga thungo ha samithi u khwaṱhisa vhushaka na mashango o vhalaho .
Vhutshimbidzi vhu vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha Vhulangi ha Ndangulo ya Masheleni .
Khadiamu i nga vhumba zwivhumbeo zwi no ṋoka zwo yaho nga u fhambana .
Vhagudi vha fhufha vha tshi ita muungo
Ḽiga ḽa u tumbula ḽa vhushumisamupo - Ṱhoḓisiso iṅwe na iṅwe kha , kana mveledziso kana u shumiswa ha , zwiiko zwa zwi tshilaho zwapo hune tshivhumbeo na tshiimo tsha mbambadzo kana khonadzeo ya mbambadzo kana u shumiswa kha nḓowetshumo maelana na thandela a zwi tou vha khagala lu fushaho kana u ḓivhea lune ha nga thomiwa maitele a mbambadzo ( Mulayo wa Khwiṋiso ya Milayo ya Mupo wa Lushaka ) .
Itani thiki tsini na phindulo yaṋu .
" Naho mukapuṱeni washu ho swika he a huvhala , ro dzhenisa vhaṱhaḓuli ( dzirizeve ) , nahone vha ita mushumo u no takadza " , ndi mugudisi vha no ralo .
Muvhuso wo tshi renga u bva kha Vho Freemasons nga 1916 vha tshi itela ofisi dza vhashumi vha Muluvhisi , we a vha a tshi wanala Tuynhuys .
U isa phanḓa , khwiniso ya vhukoni i nga vha tshishumiswa kha u fhungudza tshikafhadzo ya muya na u engedza tshibveledzwa tsha ikonomi .
Vhaswa vhashu ndi lupfumo na uri ri tea u vha sumba nḓila zwavhuḓi .
Mabambiri a therisano o kandiswaho u bva tshe ha ḓivhadzwa serisi ya ḽiṅwalo o ṅwalwa kha mutevhe .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa Bugu Khulwane dza fikishini na dzisi dza fikishini , gurannḓa , zwirendo , mufhindulano na maṅwalo a iḽekiṱhoroniki nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi .
Fomo dza khumbelo na khweshenee ya thekhiniki dzi nga wanala kha ofisi ya Muṅwalisi na kha webusaithi ya muhasho ya : www.daff.gov.za
Tshikalo na tshivhalo tsha u vha khomboni zwi tea u sedzwa ngauri khadiamu kanzhi vhuhone hayo vhu a kuvhangana .
Zwino ṅwalani madzina fhasi ha ṱhoho dzo teaho .
U guma kha R977 nga muunḓiwa nga ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe
U ḓadzisa kha phemithi , vha fanela u vha na phemithi ya u vha endedze khovhe .
Nthihi ya magumo a khonthiamu ndi i nga vha netiweke dzo valeaho na dzo vuleaho .
Khaedu ndi ya uri mutshipiselo na dziṅwe ndambedzo dzi re hone zwi wanala hani zwa ya zwanḓani zwa vhabveledzi vhapo u itela uri nḓowetshumo i nga kona u bveledza tshivhalo tshi pfadzaho tsha vhabveledzi hapo .
Maano o sedzaho kha u khwinisa matshilo a vhafumakadzi na miṱa kha mabulasi o thomiwaho kha vhupo vhuraru ha mahayani .
GEMS yo sedza kha u ṋekedza u swikelela ndindakhombo ya ndondolo ya mutakalo i linganaho kha Vhashumeli vha Muvhuso vhoṱhe vho teaho nga kha mbuelo nyangaredzi dzi sa ḓuri .
Maga o vhalaho o dzhiiwa u itela u swikelela izwi .
Ndi a tama u fuwa muvhuḓa sa tshifuwohaya .
Hei ndi yunithi ya vhuvhili ya kha dza rathi ine ya khou thoma u shuma .
Maḽisambilu kha shango ashu ndi uri vhathu vhanzhi vha khou lovha nga vhanga a vhulwadze vhune vhu a thivhelea tshoṱhe .
Nga kha u ḓikumedzela havho , matshudeni avho vho livhisa shango iḽi u ya kha mbofholowo .
U thivhela ha khwiṋesa hune ha nga itwa a hu nga thivheli u dzhena ha zwine zwa khou ḓisiwa .
Nga murahu ha mavhele na goroi , mbeu ya mulivhaḓuvha ndi tshone tshiliṅwa tsha tsimuni tsha vhuṱhogwa vhukuma Afrika Tshipembe .
- Dokotela Vho Namane Magau ( 70 ) , vhane vha vha radzipfunzo a ṱhonifheaho khathihi na u vha muraḓo a huliseaho wa Bodo ya Vhafarandaka vha Khoro ya Lushaka ya AIDS ya Afrika Tshipembe .
Zwavhuḓivhuḓi , ndi mbilaelo yawe khulwane ya uri vhathu vha anzela u sedza na u ela ḓivhazwakale sa ya vhukuma .
Thikhedzo nga u angaredza u itela vhuṱanzi ha u shuma nga ngona ha komiti ya wadi
Sumbedzani uri puloto na vhaanewa zwi aluwa nga nḓilaḓe kha maga oṱhe a tshiṱori .
Ndi vhathu vhangana vha dzulaho kha vhupo ha havho ?
Hu na u shaea ha vhukoni maelana na vhashumi vha re na vhukoni maelana na tshenzhelo ya thekhinikhala na ya phurofeshinaḽa , kha Mihasho ya Mutakalo na Vhuendi na Zwifhaṱwa , zwine zwa thithisa maitele a u pulana , nyolo , u fhaṱa na u ṋekedza mushumo .
Thendelano ya Paris i ḓo thoma u shuma nga ḽa 4 Lara 2016 , maḓuvha a furaru nga murahu ha ḓuvha ḽine Madzangano a 55 kha Buthano ane nga tshivhalo o ṱangana a eḓana 55% ya ṱhanganyelo ya u bviswa ha gese ya greenhouse ya ḽifhasi a vha o ṋetshedza zwishumiswa zwao u itela u khwaṱhisedzwa .
Muvhuso wo ḓiimisela u khwaṱhisa fulo ḽa u lwisa HIV na AIDS na u khwinisa u itwa ha zwoṱhe zwa mutakalo u fana na u thivhela malwadze , dzilafho na ndondolo ya hayani .
Hu ḓo rumelwa vhaṅwe vhashumi vha zwa tekeniki vhegeni i ḓaho uri vha ite tsenguluso ya maga a u dzhenelela nga vhuronwane .
Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa Mafhungo
Zwi amba u fhaṱa vhushaka vhukati ha muvhuso , vhubindudzi , zwa vhashumi na tshitshavha tsha vhadzulapo .
U swikelela ho khwaṱhaho kha vhupo vhu re khomboni khulwane sa midavhi yo waho ire tsini na milambo .
Khabinethe i amba yo khwaṱhisa na vhaṋe vha khadi dza kale uri vha tshintshele kha ntswa .
Khethekanyo ya zwa Vhashumi yo bvela phanḓa na u vha hone u itela uri i ḓo kona u fhindula mbudziso dzoṱhe .
2.2 . Zwiṅwe zwine pulane iyi ya amba nga hazwo , ndi kudzudzanyelwe kwa mimaraga ya LPG ine ya vha hone zwazwino , themamveledziso ine ya vha hone , kudzudzanyelwe kwa mitengo khathihi na vhunzhi vhune mikumbu ya gese ya khou magwa ngayo zwazwino fhano shangoni .
Ndayotewa i kombetshedza Phalamennde u dzhenisa tshitshavha kha mishumo na maitele zwayo , ngauralo vhaswa sa tshipiḓa tsha tshitshavha vha dzulela u rambiwa u shela mulenzhe kha vhurangeli ha Phalamennde , u fana na Vhupfiwa nga vhathu , u Amba na Lushaka nga Muphuresidennde na dzi'nwe mbekanyamushumo dza u swikela vhathu na u shela mulenzhe ha vhathu .
Ndango yavho ya guḽukhousu vhe muimana i dovha ya thusa u thivhela thaidzo iṅwe na iṅwe i elanaho na vhulwadze ha swigiri uri i sa ṋaṋe .
Mugaganyagwama wo kuvhanganywa ho sedzwa nyimele ya ikonomi na u gonya ha vhushayamushumo Afrika Tshipembe nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano wo fhelaho .
Masipala wo thoma komiti ya odithi ya tshiṱiriki , nahone i khou shuma .
Zwa vhuṱhogwa zwine zwa tea u dzhielwa nzhele a si uri thoro kana khekhe yo tou ṱunḓwaho , fhedzi ole i songo kunaho ya mulivhaḓuvha .
Tsha u fhedza , ri ḓo fhaṱa mutingati wa mveledziso , u fhaṱa lushaka na u khuruṱanya zwitshavha u itela u ṱalutshedza kuvhusele kwa khophareithi ku re khagala nge ra fha vhathu mafulufulu na u vha shavhedza nga zwiko zwa Zwitshavha zwa Muno u itela u fhaṱa shango .
U tamba mutambo wa u dzumba na u wana tshithu kiḽasini vhukati ha zwiṅwe zwishumiswa .
U guma kha R6 227 nga muunḓiwa na R12 453 nga muṱa nga ṅwaha
Miraḓo yeneyo i vhidzwa Dzikhomishinari .
Senthara dza dzilafho dzo vhalaho zwa zwino dzi khou shuma fhano shangoni , na uri milayo na zwitandadi zwa khombekhombe zwa vhalwadze vho valelwaho zwo no ḓi fhela na u tendelwa .
Ndi zwone zwe vhuvhusi ha shumisa zwone , tenda zwa vha zwo itea zwi tshi vhonala zwi khagala .
Kha sia ḽa nḓisedzo , zwiṱitshi zwashu zwa muḓagasi zwi khou shuma lu si lwa khwine musi zwi tshi vha zwi tsini na u fa .
Hezwo u itela u thoma luswayo luhulwane lwa mbambadzo , kuitele kwa ḽogo ine wa kona u i shandukisa ku fanela zwa zwino u ṱanganedza u dzhielwa nṱha nga maanḓa na u iswa phanḓa .
U ṋetshedzela u thomiwa na mishumo ya ofisi ya sisiteme ya Nḓivho Yapo ya Lushaka , ndaulo ya pfanelo dza vhane vha nḓivho yapo , u thomiwa na mishumo ya phanele ya Ngeletshedzo nga ha sisiteme ya nḓivho yapo .
Sa musi zwo ambiwa vhege yo fhelaho , SIU yo khunyeledza ṱhoḓisiso kha khonṱhiraka dza 164 dzi itaho ṱhanganelo ya masheleni a linganaho R3,5 biḽioni .
Fhethu ha Kushumele kwa Ndeme
Arali minerala u tshi gwea zwavhu ḓi .
U swika zwino , ndingedzo dza u pfukisela vhuṋe ha ndaka dzo bveledzwaho a dzo ngo bvelela kana u vha na mvelelo dzo lavhelelwaho , nahone zwikimu zwa vhuṋe zwa mikovhe ya vhashumi zwi shela mulenzhe zwiṱuku .
Muhanga wa WHO u bvisela khagala zwiṱuṱuwedzi zwiṱanu zwi re na ndeme zwine zwa ṱalutshedzwa afho fhasi .
A hu na zwiwo zwa u pfukiselwa HIV zwikoloni kana kha zwiimiswa nga tshifhinga tsha mushumo wa zwa pfunzo .
Muaro wa u tou funa une ha nga ṱoḓiwa muhumbulo wa vhuvhili na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho
Mbudziso yo fhindulwa zwavhuḓi vhukuma nga vhagudi vhe vha vha vho ḓilugisela zwavhuḓi .
Kha vha ri ndi vhudzise hezwi , vhuḓifhinduleli ho vha hu songo kovhekanywa , vhuḓifhinduleli ha uri ndi nnyi ane a khou tea u posa iṱo gai ?
O kona u wana ndondolamutakalo ndi pfanelo ya muthu kha mulayotewa Afrika Tshipembe lune ya tea u pfumbiswa nga zwiṱuku nga zwiṱuku .
Theo ya mulayo na nyendedzi dza lushaka dzi sumbedza tshivhumbeo na kuvhumbelwe kwa Komiti dza Wadi .
Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho
Didzhithala zwi amba u shumiswa ha nethiweke ya thawara dza zwirathisi zwa TV nga fhasi ha mavu zwi tshi hanedzana na sathelaithi dzi re tshikhalani uri hu kone u hashiwa nga didzhithala .
ṅwaha ṅwedzi ḓuvha
Vhuswikeleli ndi khaedu i ṱoḍaho antsara ya vhubveledzisi , hu si ni fhedzi kha thengo ya matheriala fhedzi kha mvelo na thengo ya maitele a nḓisedzo one ane .
Ri dovha ra khoḓa na u hulisa Muphuresidennde wa kale wa ANC Vho Oliver Tambo , vho vhonaho uri ḓenzhe ḽa mbofholowo ḽi dzule ḽo funga fhano hayani na seli musi zwi tshi khou lemela nga tshifhinga tsha pfudzungule .
Ndi ramba vhakwamei vhoṱhe uri vha vhe tshipiḓa kha mushumo u re kati uri hu sa vhe na makumedzwa a songo pfiwaho .
Khwiniso dza masheleni dzi katela u aluswa ha mbulungo ya masheleni na u lambedza mbambadzo he ha ambiwa ngaho .
Madzangano a phurofeshinala a randela mbadelo dza gumofulu u itela u langa nyito iyi na u khwaṱhisedza u lingana .
U thusa mukonanyi wa CBP kha u dzudzanya mafhungotsivhudzi malugana na ndovho dza u pulanela madzangano maṅwe ;
Ngomu ha Africa House hu na zwivhaḓwa zwa kalesa zwapo zwa Phalamennde : khasikhethe ya fesheni ya u bva kha muunga wa miṅwaha ya 350 we wa vhudzulwa nga mimuya ya maanḓa ya tshipembe-vhubvaḓuvha nga 1892 .
U imisela nṱha phurofaiḽi ya Sekhithara ya Saintsi na Thekhinoḽodzhi kha Mashango ane a vha Miraḓo ya Mbumbano ya Afrika .
Musi khaedu idzi dzi si zwithu zwiswa , kuvhonele ku engedzeaho ku si kwavhuḓi kwa shango nga vhalambedzi kwo andisa vhukuma khaedu idzi u bva ṅwaha wo fhiraho .
Maitele a itwa zwavhuḓi na u tikedzwa nga sesheni dza mushumo wa ndugiselo na ṱhalutshedzo nga Muoditha Dzhenerala .
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito Hu tevhela mini ?
Nga yeneyo nḓila , nga mvelo yavho , madzinginywa haya a ḓisa khaedu i konḓaho kha tshitshavha tshoṱhe tsha vhupileli na muhasho nga yeneyo nḓila .
Nyendedzi nyangaredzi dzi elana na vhushaka vhu elanaho vhukati ha vhupo ha mupo na nyito dza vhudzulo dza vhathu .
Sa tsumbo , arali hu muṱangano wa Komiti ya Wadi , mukhantseḽara u tea u kwama miraḓo a vha vhudzisa arali vha na zwiteṅwa zwine zwa tea u katelwa kha adzhenda .
Zwi tshi tshimbilelana na Pulane dza Mbuno dza Ṱahe dza muvhuso , mushumo wo no itwaho wa u saukanya sekithara dza malo dza ikonomi na u topola fhethu ha vhubindudzi huswa na nyaluwo .
Zwiṅwe zwiteṅwa zwa ndeme zwo livhanaho na mimasipala ya Mbuedzanyo ya Thandela ndi u shayea ha zwiṱirathedzhi zwa mveledziso na zwiṱirathedzhi zwo ṱanganelanaho u itela vhuhana thangeli na mveledziso ya vhaswa .
Ezwi zwi nga katela nyito dzi tevhelaho : Ndingo dza vhuḓifari , vhune ha vha thaidzo kha vhalavhelesi , hu ṱoḓaho u topola nyimele kha vhathu , zwigwada , miṱa na zwitshavha zwine zwa khwaṱhisa u phalala ho teaho .
Khothesheni dzine dza ḓo rumelwa kha bogisi ḽi si ḽone ḽa thendara , nga fekisi , imeiḽi , kana dza ḓiswa nga murahu ha tshifhinga tsha u vala a dzi nga ḓo ṱanganedzwa .
U thivhelwa ha thengiselano sa tsireledzo ya zwiḽiwa , pfanelo dza vhathu na maga a vhupo .
Mutheo kha nḓila ya kuitele kwa zwa pfunzo ku pfadzaho ndi mulayo wa ndivho dzo vhumbwaho zwavhuḓi .
Tshi mangadzaho ndi uri mvelaphanḓa ye ya vha hone malugana na ndondolo ya lushaka ya Afurika Tshipembe ye ya ita uri hu vhe na tshivhalo tshi re nṱha ha 73% tsha dzitshugulu dzo londolwaho , zwo ita uri shango ḽashu ḽi kunge zwigwada zwo fhambanaho zwa dzitshaka zwine zwa zwima dzitshugulu zwi si ho mulayoni .
Zwiitisi zwa ndeme zwivhili nga vhadededzi vhane ṱhuṱhuwedzo yavho ya kwama nga maanḓa mashumele a vhasidzana , ndi u ṱanganedzea na vhunzani .
Mivhuso yapo i na vhuḓifhinduleli ha , ṋetshedzo ya tshumelo kha zwitshavha nga nḓila ine ya sa nyeṱhe , u bveledza mveledziso ya matshilisano na ya ikonomi , na zwiṅwe , na u bveledzwa vhupo ho tsireledzeaho vhu re na mutakalo .
Ndivho ndi u ṋea vhalwadze Kapa Vhukovhela tshenzhelo ya khwiṋe , ya khwaḽithi i no wanala kha tshumelo dza zwa mutakalo dza maṱhakheni dza nnyi na nnyi .
Khanedzano kha mafhungo aya dzo sumbedza mihumbulo mivhili i hanedzanaho zwihulu .
Ndivhonnyi vhe vha ḓa u ṱalela mbambe ?
U fhungudzwa kana u fhedza vhushayi ha mavhuthu , tshayandingano na nzulele dza u sa bveledziswa ndi tsumbo dza kukhwiṋiselwe kwa matshilisano .
O dzinginya lwavhuḓi zwauri aphiḽi i phumulwe .
Masiandaitwa a zwa mutakalo a gomelelo a fhira mvelelo dzi vhonalaho dza nḓala na u vhushayapfushi .
U sedzana zwikili zwa u tou fombe : mitambo ya ḓirama sa u fhaṱa ḓirama dza mutevhe wa u edzisela nga vhavhili , n.z.
Nga u ralo a ri nga ḓo konḓisa nga nnḓa ha hune mishumo yashu na zwipikwa zwashu na mishumo yashu yo vhewa kha tshiimo tshi si tshavhuḓi .
Khoro ṱhukhu dzo vhumbwa nga vhakhantselara vha wadi vhane vha imela tshigwafa tsha dziwadi dzi re henefho na vhaṅwe vhakhantselara vha PR .
Khwiniso i ḓo ita uri zwi konadzee uri Muvhuso u dzhiulule mavu hu si na ndiliso zwi kha dzangalelo ḽa vhathu .
Hezwi zwi nga wanala u bva kha ofisi dza zwa vhudokotela ha zwifuwo dza vunḓu .
Tsha u fhedzisela , u ṱalukanyiwa ha milayo ya mbekanyamitele ya mashangoḓavha ya zwa sialala ta ḽa Switzerland zwi nga si kone u katela tshivhalo tshi engedzeaho tsha vhatambi vha mashangoḓavha vhe vha vha vha khou ṱuṱuwedza sisiṱeme ya poḽitiki ya mashangoḓavha .
Mbekanyamushumo i ya nga ṱhoḓea , nahone nyisedzo ya tshumelo yo fhiriselwa kha mimasipala .
Ni vhe na vhuṱanzi uri phara i na fhungoṱhoho na mafhungo a no tikedza ṱhoho , nauri ni shumisa maṱanganyi kha u ṱuma mafhungo .
Muvhuso u ḓo bveledza kushumele kwa u tandulula khaedu dzi kwamaho " matshudeni vha vhukati " vhane a vha lugeli u u badetshelwa nga fhasi ha milayo ya zwino ya NSFAS , fhedzi a vha koni u swikelela mbadelo dzo fhelelaho dza u guda vha songo tou thusiwa .
Pulane i khou Shumaho u itela u khethekanya ḓorobo khulwane nga vhupo ha khonṱhiraka ya vhuendedzi ha tshitshavha vhuṱanu .
Vha humbelwa u ḓivha uri a hu nga ambiwi uri khumbelo dzo ṱanganedzwa .
Masheleni a tsireledzo ane a dzheniswa , nga tshanḓa kana bannga , kha masipala a ḓo dzhiiwa , nahone manzhi a fhambana uya nga ḓivhazwakale ya mbadelo .
Naho zwo ralo , ṱhoḓea dza mulayo wa mashangoḓavha dzi nga si vhetshelwe thungo .
U kona u fhambanya mibvumo yo fhambanaho nga maanḓa mathomoni a fhungo . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga ha luambo .
Tshiko tsha ndemesa tshi re tshoṱhe tsha Afrika Tshipembe ndi vhathu : vhutumbuli , u ṱuṱuwedzea na vhulondo , Afrika Tshipembe ḽo vhewa zwavhuḓi kha u amba nga ha khaedu dzi kwamaho shango .
Vha songo mu dzhena hanwani u ṋea muhumbulo wavho .
Tshikolo tsho zwi vhea khagala uri mikhwa ya vhuthu ya mutheo iyi yo khwaṱhisedzwa nga vhathu vha re na mikhwa yavhuḓi na fhira vhureleli na phambano dza zwa mvelele .
U khwaṱhisedza vhukoni ha muvhuso ha u pulana .
Mushumisi u dzhia vhuḓifhinduleli hoṱhe na khonadzeo ya khombo ya ndozwo zwi tshi bva kha u shumisa zwi re ngomu kha saithi iyi .
Kha vha kumedze mawanwa avho kha puḽenari .
Fhedziha , mafheloni , vhukoni hashu vhu ḓo pimiwa nga nḓila ine ra bveledza vhushumisani na vhathu vha kwameaho - zwitshavha zwine ra shuma khazwo na u shuma nazwo kha u linga mushumo washu .
Afrika Tshipembe ḽo vhuya ḽa fara mishumo ya maimo a nṱha i ngaho sa Mitambo ya Afrika Ḽoṱhe , Khaphu ya Ḽifhasi ya Khirikhethe , 2010 FIFA World CupTM na vhunzhi ha khonferentsi dza ḽifhasi .
Nzulele ya pfunzo ya vhudzulapo ndi muvhuso wa lushaka , ngeno pfunzo ya ḽifhasi i tshi sedza kha u ṱumana ha ḽifhasi .
Fhedzi , sa izwi roṱhe ri tshi zwi ḓivha , nga murahu ha mbalombalo dziṅwe na dziṅwe hu na tshiṱori tsha vhathu tsho khetheaho .
U bva kha muvhigo wavho , zwi tou vha khagala uri ndi zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itwa u khwinisa tshiimo tsha vhubindudzi .
Arali ri tshi nga haelwa roṱhe , ra bvela phanḓa na u tevhedza maga a fhasisa a zwa mutakalo khathihi na u dzulela u vha na ṱhogomelo , ri ḓo kona u bvela phanḓa na matshilo ashu naho tshitzhili itshi tshi tshi kha ḓi vha hone vhukati hashu .
Nga vhuḓalo , nga maanḓa kha mashango o no bvelelaho , milayo iyi i nga i a dzhenelelana .
Zwi na ndeme u dzhiela nzhele , fhedzi-ha , uri u shandulwa ha bada hu nga shandula voḽumu dza ṱhirafiki nga u ita uri nḓila i si tsha funeswa nga vhafhiri vha gondo , tshandulo ya vhuṱumani na zwone zwi nga fhungudza luvhilo lwa ṱhirafiki .
U sika maipfi mapfufhi a tshi shumisa mibvumo ye a i guda .
1 . Khomishini ya ofisi ya Muphuresidennde kha Muvhigo wa Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa ( PC4IR )
Nḓisedzo ya tshumelo dza meiḽi ndi ya u bva dzi 1 Phando u swika dzi 31 Nyendavhusiku ṅwaha muṅwe na muṅwe na uri dzi ya badelea hu sa athu swika Nyendavhusiku .
Tshiimo tsho ṋaṋiswa nga vilili ḽa ḽifhasi ḽa oiḽi .
Tsheo ya mvetomveto yo ita khuwelelo kha zwigwada uri zwi ise phanḓa na nyambedzano dzazwo nga mafhungo a tshiimo tsha u fhedzisela tshine tsha katela na mbudziso nga Yerusalema ; vhudzulo ; mikano na tshavhi .
Mulayotibe wa Mvetomveto ya Phurofesheni dza Muvhalelano wo kombetshedza tsheo , zwine zwa ḓo vha zwa fhasisa musi hu tshi sedzwa mashumele o khwaṱhaho a phurofesheni ya muvhalelano .
Muvhuso wa Western Cape u na ndavha na hone u dzhiela nṱha mushumo uno khou itwa nga hetshi tshigwada ngomu kha Muhasho .
Vhuleme ha mugaganyagwama ho pima khethekanyo u ita mushumo wa ṱhogomelo nga vhuḓalo , nga maanḓa u vusuludzwa ha dzibada .
Mvula ya maḓuvha o fhiraho yo fhungudza mutsiko , fhedzi masiandoitwa a gomelelo a khou ḓi bvela phanḓa kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango ḽashu .
Ro sika zwikhala zwiswa zwa mbambadzo zwine ndivho yazwo ndi u vula tswikelelo ya mimaraga na u kwaṱhisa vhushaka ha ikonomi vhu re hone .
Vhufarani hashu ha tshumisano na maṅwe madzingu vhu khou aṋwa mitshelo .
Ṱhoḓisiso , u sala murahu milandu ya vhufhura na mafhungo a ndangulo ya zwiwo .
2.2 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha thandela ya maimo a Muelela wa Mugodi wa Esidi " Mishumo ya Shishi " ye ya thomiwa sa thandululo ya tshifhinga tshipfufhi ya u fhungudza Muelela wa Mugodi wa Esidi ngei migodini ya musuku ya Witwatersrand .
Miṱa ine ya kona u swikela tshomedzo dza thoiḽethe dzi shumisaho mishonga yo engedzea zwihulwanesa .
Mbuelo ine ya ṱanganedzwa u bva kha nḓowetshumo i fanela u shumiswa zwi khagala u khwinisa nyimele ya vhupo na ya matshilisano .
U phalala ho kumedza ṱhanganelano ya masia a vhukuma , a ikonomi na a matshilisano na uri ho dovha hafhu ha eletshedza huṅwe u vhekanya ha tshiimiswa .
Khethekanyo ya Tshumelo dza Khophoreithi ya Masipala wa Tshiṱiriki tsha Nkangala i ranga phanḓa phurosese ya u sika na u sedzulusa IDP nga kha nomboro dzi re hone dzo vhalaho .
Nḓila ya khwine ya u ḓivha tshiimo tsha kuvhalele na u khethekanya zwigwada hezwi u ya nga vhukoni havho ndi nga u tou lavhelesa vhagudi vha tshi vhala ḽiṅwalo kana bugu .
Vhuṱhogwa , tshivhalo na u dzulela u bvelela ha vhutshinyi zwo aluwa lu kalulaho .
U takalelwa ha dzikilaba ndi a elana , fhedzi zwo fhambana , hune dzikilaba dza vha na vhatikedzi vha si vhanzhi na u bva kha uri vha khou tamba na nnyi , ḽevele ya khovhakhombo i ḓo vha ṱhukhu ; ngauralo hu na sisiṱeme ya u khethekanya mitambo .
Kha vha ḓadze khophi mbili dza fomo ya khumbelo .
Zwi wanalaho zwo katela kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni u bva kha mbadelo dza tshelede dzo itwaho dzine dzi a wanala murahu u bva kha zwiṅwe zwiimiswa ( hu tshi katelwa vhashumi vha muhasho ) nahone a vha tsha ḓivhea zwo bva kha u wanulula kana u phumulwa .
Fhedzi , arali vhana vhanga vha nga ḓa hafha ṋamusi vha ri kha nṋe " Baba , vho ri funza u vha na vhuḓipfi ha lushaka , vho ri funza zwoṱhe nga ha vhuvha ha lushaka " .
Tshitshavha tshi nga vhuelwa ngani nga u dalela phakha ?
Muvhuso u tshi khou shuma fhasi ha mulayo , wo ita zwinzhi u vhona uri mveledzo u bva kha mavu i khou ya phanḓa ngeno wone u tshi khou ṱavhanyisa maitele a u khakhulula zwa u dzhielwa ha mavu kha havho vho kwameaho .
Minidzhere wa masipala na vhashumi
Tshikwama tsho kwaṱhisedza na Tshikwama tsha Ndiliso hu ne zwa konadzea arali vhavhili vha tshi ṱanganedza Mbuelo dza Ndiliso .
19.3 Tshaka dza phindulo kha dzikhumbelo
U vhala ha mudededzi na vhagudi nga kiḽasi yoṱhe 23 nga vhege hu tshi shumiswa ḽiṅwalwa ḽithihi nga vhege .
Ndi zwa ndeme u sumbedzisa ṱhoḓea i re khagala ya thandela yo tiwaho na uri ndi ngani muvhuso u tshi tea u dzhenelela .
Vhushaka ha u thembana vhukati havho na muaphiḽi zwi tou vha khagala uri ho tshinyala lune vhu nga si tsha vhuedzedzea .
Vho ṋetshedza mbuno mbili dzo fhambanaho kha uyu mukumedzo .
Maitele o sumbedziwaho na mutevhe wa zwifhinga zwa ndeme zwino kwamea zwo ṋetshedzwa kha muolo wa maitele a u ita khumbelo a PAIA , kha phara 27 ire afha fhasi .
U swikelela thendelano na u fhaṱa thendelano na miraḓo ya tshitshavha a si u sumbedza u kundelwa .
Khophi yo ṱanzielwaho ya maṅwalo a vhuḓiṅwalisi a khamphani
Phindulo : Ha dokotela wa maṋoKha ri ambe
Makhulu vha miṅwaha ya 80 vha nga si kone nahone a vha ngo tea u fhedza ḓuvha ḽoṱhe vho ima mudubani u lindela u wana mishonga yavho .
Nga nnḓa ha izwo , mbuelo iṅwe na iṅwe i ḓo shumiswa u itela u engedza tshivhalo tsha zwikolodo zwine ya ḓo kona u humbelwa nga matshudeni .
Nga murahu ha ḓuvha ḽa u thoma ḽa u shuma vhukuma , vhurangeli ho ḓo tondwa nga vhuṱambo ha khokhotheiḽi .
U shaea ha mishumo zwi kha ḓivha nṱha kha mashango manzhisa , ngeno mveledziso ya thekhinoḽodzhi zwi tshi khou isa phanda na u fhungudza ṱhoḓea ya vhashumi kha nḓowetshumo nnzhi .
Khabinethe i khou vhilaedzwa zwihulu nga u dovha u vuwa ha vhuvhava ha CIT na u dovha ya sathula vhukuma izwi zwiito zwa vhugevhenga .
A ro ngo vha vhomakone kana u ṱoḓisisa nga ha nḓila dza u phaḓaladza hune zwa kwama izwi , hai .
1.4 hu ḓo dzhiiwa maga ane a ḓo fhungudza thaidzo dzine dzi nga vha hone kha vhone ;
Pulane dzashu dza mbuelo dzi kha mbalotshikati ya vhukati ya 15% u ya fhasi nga u ḓura musi hu tshi vhambedzwa na zwiṅwe zwikimu zwa dzilafho .
Afrika Tshipembe ḽo ḓikumedzela u engedza tshumelo ya ṋetshedzo ya maḓi na vhuthathatshili , ngauralo , ha vha u vhuedzedza tshirunzi tsha avho vha bvaho kha zwitshavha zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa .
Laedzani khonani yaṋu nḓila dza u ya fhethu ho fhambananaho .
1 . Mvetamveto ya Pulane ya Zwiko zwa Maḓi ya Lushaka - Nzudzanyo ya Vhuraru ( NWRS-3 )
Zwenezwo hu na tsireledzo hafho , zwi tou vha khagala uri hu na tsireledzo hafho na uri muthu a henefho u a thusa , a tshi ḓisa vhathu luvhanḓeni .
Muṋetshedzi wa Tshumelo u fanela u ita mishumo ya u laula u dzhena u ya nga Kuitele na Mbekanyamaitele ya Tsireledzo ya Muhasho wa Pfunzo .
Vha nga ri ṋetshedza dzina / madzina a saithifiki a tshiko / tshishumiswa tshenetsho ?
U ṱalutshedzela ṱhoḓea dza mulayo dza makumedzwa a u vhambadza hu u itela uri makumedzwa a ṅwalwe nga nḓila yone .
u sa eletshedza muvhilaheli nga ha zwiṅwe zwine a nga ita , u fana na u bvula mulandu kana u ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo
Hune zwa konadzea , vhorabulasi vha ḓo sumbedza kushumisele kwa mitshini yavho masimuni .
Gondo ḽa lwendo U pulanela Mveledziso ho Ṱanganelanaho ( IDP )
U itela khonṱhiraka iyi , vhomakone vha na thendelo ya u shuma kha mafhelo a vhege na nga dziholodei tsha nnyi na nnyi , sa i zwi vha shi ṱoḓea u itela u ḓisa tshumelo dzo humbelwaho .
Vhuḓifari ha Bodo vhu dovha ha langwa nga Ndayotewa .
Ri ita mbadelo murahu kha miraḓo lwa eḽekiṱhironiki , zwenezwo vha tea u khwaṱhisedza uri vho khwinisa zwidodombedzwa zwavho zwa banngani vha zwi lulamisa .
Ndaka i katela mbuelo dza ndindakhombo ya vhutshilo na mbuelo ya gwamafulu ḽo ṱanganedzwaho u bva kha mbuelo dza phensheni kana dza tshikwama tsha mbetshelwa .
Tshumelo dzi katela maḓi , muḓagasi , tshampungane , na u bviswa ha malwa ṱwa .
SAB i na maanḓa a maraga a mangadzaho na vhuimo ho khwaṱhaho ha pfungavhuṋe nahone yo no vhewa mulandu wa maitele a si avhuḓi kha phaḓaladzo ya zwibveledzwa zwa halwa .
Nga tshifhinga tsha muṱangano wa Tshigwada itshi tsha u Shuma , vharangaphanḓa vha sialala vho u dzhenelelaho vho ḓikumedzela uri vha ḓo shumisana na muvhuso u tandulula na u lwisana na u tshinyadzwa ha ndaka na khakhathi na uri vho ita khuwelelo ya uri hu vhe na thandululo nga u ṱavhanya kha nyimelo iyi .
Vho ḓa nga tshifhinga tshi konḓaho vhukuma kha Eskom nahone vho ita mushumo muhulwane khathihi na bodo yo rangiwaho phanḓa nga Vho Jabu Mabuza u ri hu vhe na vhudziki kha khamphani .
Zwi ṋetshedzwaho , naho zwo ralo , zwi ḓo ṱanganedzea arali tshutshedzo dzi tshi livhana na fhungo kana arali zwi tshi sumbedzwa uri zwi ṋetshedzwaho a si zwa vhukuma .
Hedzi ndi mvelelo dzine dza tea u tou lwelwa , hu na vhanzhi vha ri siaho .
Nga murahu ha u sedza mbudziso idzi dza mutheo mudededzi a nga dzhia tsheo ya uri tshiṱirathedzhi tsha ndingo tsho teaho tshi nga vha tshifhio .
Ho bveledzwa Pulane ya Tshiṱirathedzhiki nahone ya swikiswa zwavhuḓi phalamenndeni .
Vhurangeli uvhu vhu tou vha tsumbo yo dziaho ya uri muvhuso u nga shumisana hani na sekithara ya phuraivethe kha u ḓisa thandululo dzi vhonalaho kha khaedu ya tshihaḓu ine shango ḽashu ḽa ṱangana nayo .
Yuniti iṅwe i re kha Ofisi ya Mugaganyagwama ndi Koporasi ya Mveledziso ya Dzitshaka i tshimbidzaho vhushaka vhukati ha Vhafarakani vha Mveledziso na khasiṱama dza muvhuso .
Pfunzo ya Nyonyoloso Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho hu tshiengedzedzwa kha zwishumiswa zwa tshitandadi ( ndinganyelo ) zwa Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓwa :
Khamphani dzine dza sa tsha elana na mveledziso ya adzhenda yashu dzi ḓo fheliswa .
Ri pfa ro takala nga nyambedzano dzashu u bva vhusiku ha mulovha na matsheloni ano .
Ri ḓo dzhia vhukando ho khwaṱhaho hounu ṅwaha nga u shumisa zwa u kombetshedzwa ha milayo ho khwinifhadzwaho khathihi na nga u thoma u shumisa maṅwe maga a u langa zwa u rengiswa kana u rengiselwa nnḓa ha mutale uyo .
Tshanduko i katela fhedzi vhalauli , nga maṅwe maipfi feme ine ya shumana na ṱhoḓisiso na ndaulo dzashu .
Nḓivhadzamulayotibe ya Batho Pele ndi mbekanyamaitele ya ndeme ya muvhuso ya u ṅwala mafhungo a u shandukisa nḓisedzo ya tshumelo ya nnyi na nnyi .
Shumisani zwiṅwe zwa zwiṱanganyi uri zwi ni thuse kha u ṱanganya phara .
Ho ṋetshedzwa masheleni a ndambedzo a linganaho R740 miḽioni ane a ḓo shumiswa kha miṅwaha miraru iyo .
Kha nzulele dzoṱhe , ndinganyiso ya vhashumi yo andesa kha vhashumi vha zwa dzilafho .
Tshiṱirathedzhi tsha Ndangulo ya Tshikolodo tshi vhetshela khagala tshikalo .
Ndivho ya senthara ndi u engedza fulufhelo ḽa mabuḓo a dzhiinzhiniyara dzi fhiraho 100 vha bvaho kha miṱa ina tsikeledzwa kale ya vhushai .
Zwino , maṅwe a madzangano avho o vha e hone ḓuvha iḽo , kha khoniferentsi dzoṱhe idzo .
U ita uri data i vhe hone kha miṅwe mihasho ya muvhuso ine ya nga i ṱoḓa , hu si na u dovholola u vhiga na u kuvhanganya data .
2.1 . U vulwa ha Tshiimiswa tsha Mvusuludzo ya Gariki dza Transnet tsha R30 miḽioni ngei De Aar , Kapa Devhula zwi ḓo alusa ikonomi yapo na matshilo a vhathu kha zwitshavha .
Kha khumbelo dzi bvaho kha matshudeni vhane vha khou ita khumbelo kha yunivesithi lwa u tou thoma , mafhungo a tshikolo a sedzwa kha databeizi ya Muhasho wa Pfunzo dza Fhasi u sumbedzaho khethelanyo ya vhukati .
Komiti ya Dziminista nga ha Mbuedzedzo ya Mavu ine Mufarisa Muphuresidennde Vho David Mabuza vha vha mudzulatshidulo wayo i ḓo ingamela maitele aya .
Nga 2003 , vhuvhekanyandeme ho vhewa kha u fhedzisa garaṱa ya vhuṋe ntswa yo humbulelwaho u itela u ima vhuimoni ha ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ḽa zwino .
Zwiimiswa zwa masheleni a mveledziso zwihulwane zwiṋa ndi Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika , Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo , Bannga ya zwa Mavu na Koporasi ya zwa Masheleni a Nnḓu dza Lushaka .
U vha nṱha ha tshivhalo tsha vhathu vho tholiwaho , zwi ita uri vhadzulapo vha vhe khwine nga u angaredza na u ita uri hu vhe na u ḓitika zwiṱuku kha magavhelo a muvhuso .
Ro takala u vha na Vho Sophie de Bruyn vhukati hashu , vhe vha vha muṅwe wa vharangaphanḓa vha gundo kha mumatsho uyo wa ḓivhazwakale .
Tshikalo tsha u ita khumbelo , khonadzeo dza tsivhudzo-thangeli , hu tshi katelwa zwipiḓa zwa tsireledzo na u sa fanelwa nga dziṅwe khemikhala , ndi mbuno dza ndeme dzi wanalaho kha ḽebuḽu ya tshifaredzi nahone vhaṱavhi vha tea u tevhedza wavhuḓi nḓila ya kushumisele yo ṋetshedzwaho .
U dalelwa ha muṱa wa ha Nyameni ngei Muvhunduni wa Ludeke he Muphuresidennde vha funga muḓagasi sa tshipiḓa tshihulwane tsha muvhuso tsha mbekanyamushumo ya u dzhenisa muḓagasi ngei Mbizana na vhuponi hoṱhe u mona ;
Khamphani dza sekhithara ya phuraivethe dzi khou sumbedza ḽeveḽe dza nṱha dza vhuḓifulufheli na uri dzo engedza nga maanḓa kha khaphasithi yadzo ya u bveledza .
Muvhuso u ḓo engedza tshumelo dza ndondola mutakalo kha miṅwaha miṱanu i ḓaho nga :
Hezwi zwo ambiwa nga hazwo na dziṅwe wekishopho dzo engedzwaho u itela vhupulani ha tshiṱirathedzhi , na u ṱola na u ela vhashumi kha Mihasho na zwiimiswa zwa muvhuso .
Musi dziṅwe dza garaṱa dza zwikoro dzi re hone dzo ḓisendeka zwavhuḓi kha zwi re hone zwo angalalaho kha Tshiṱirathedzhi , dziṅwe dzo vha zwo ṅwalwaho i mishumo ya vhuḓikumedzeli kha tshanduko .
Zwithu zwi tshilaho zwi ṱoḓa zwiḽiwa u itela nungo , u tshimbila , u aluwa na u lugisa tshinyalelo kha mivhili yazwo .
Mavunḓu a sumbe o shuma zwavhuḓi nga u tou angaredza o swikelela 90% ya u fhelisa .
Mbonalo ya vhukonani ine ya sumbedziswa yo sedza tshiṱaraṱani kana mavhengeleni tsha shango i nga ṱuṱuwedza vhuḓipfi ha tsireledzo kha vhaendangaṋayo , zwenezwo , zwa bveledza nyito nnzhi tshiṱaraṱani , mavhengeleni na huṅwe fhethu ho vuleaho ha nnyi na nnyi hu re phanḓa haho .
U tshimbidza pfukiselo dzi re hone dza vhuṋe ha khwivho ya miri .
Mitambo , vhagudi vha tshimbila nga zwikoṱikoṱi ( zwikoṱikoṱi zwa dzhamu zwa ontsi dza 48 ) zwo vhofholelelwa kha milenzhe nga thambo , vha fara thambo i no bva milenzheni nga tshanḓa , vha tshi lingedza u linganyisa / u baḽantsa
Ṱhoḓisiso i sedzaho vhunzhi na i sedzaho khwaḽithi vhuvhili hadzo dzo itwa .
Nga zwezwo , a huna tshiṱirathedzhi tsho bulwaho zwavhuḓi tsha lushaka kha mveledziso i katelaho u fhungudza vhushai na mveledziso ya ikonomi yapo .
Ndi ngani ni tshi vhona u nga Pele o vha e mutambimakone wa bola ?
Vhunzhi ha zwiṱaluli zwa ndaulo ya mbuelo zwi shuma zwavhuḓisa .
Khabinethe i khou vhidzelela vhabebi , vhadededzi , vhagudi na maAfurika Tshipembe zwavho uri vha vhe tshipiḓa tsha NSW ya 2014 .
Kha u tshimbidza tshanduko ya tshikolo a ri faneli u dzhiela fhasi mushumo une vhuṱumani ha ita vhukati ha dziphurofeshinala dza pfunzo .
Ṅwalani zwiṅwe zwithu zwivhili hafhu zwine khonani dza mbiluni dza itelana .
U itela thangelaulinga dza khoifishiente ya phungudzo nga u fa , dza nga masiari na vhusiku , dzi no dzhiwa sa dzo imelaho nzulele i re vhuponi ha ṱhoḓisiso , i nga shumiswa .
Zwazwino ri ḓihudza nga u ṋekedza ndindakhombo ya ndondolo ya mutakalo kha matshilo a fhiraho 1.7 miḽioni .
Muhashi ha ngo amba uri ndi ngani o amba aya maipfi .
Nṱhani ha idzo ṱhoḓea dzo bulwaho kha thenda , vha dzheneleli kha thenda vha lavhelelwa u ḓisa maṅwalwa are afha kha mutevhe ure afha fhasi .
U KHWINISA NA NDOVHOLOLO
Ikonomi i nga ha tshelede na nga ha u shuma na u ita bindu u wana tshelede .
U thola hashu ho vha ho sedza kha u ḓadza zwikhala zwa mishumo zwi re zwa ndeme , zwine zwa vha zwa ndeme kha vhubindudzi hashu vhuhulwane .
Nomboro ya vhuṅwalisi ya pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi , arali yo no ḓi ṅwaliswa vha ṋee na tshiitisi sha u ḓisa ( uri ndi khumbelo ntswa kana vha khou dzhenisa iṅwe pfulo ya bulasini kha redzhisiṱara ya zwibveledzwa )
Nyaluwo ya ikonomi ya 2018 yo sedzululwa u bva fhasi kha 1.5% u ya kha 0.7% , nahone nyimele ya ḽifhasi i dzulela u vha khaedu kha mimaraga yo no khou thoma u bvelela .
Hu na nyaluwo ya tshivhalo tsha vhathu , zwi tou vha khagala uri saintsi ya zwipuka i ḓo dzula i ya ndeme tshitshavhani tsha vhathu .
Khaedu khulwane dzi nga thasululwa nga u shandukisa kushumele kwa shango ḽashu .
7 . U dzudzanyululwa hafhu ha sisṱeme ya zwa khetho ya Afrika Tshipembe uri i katele na vhonkhetheni vho ḓiimisaho nga vhoṱhe
Kheshe na zwi elanaho na kheshe zwi na kheshe ire tshanḓani na baḽantsi ya banngani .
u lulamisa zwiko u ya nga ha zwo sedzwaho kha mveledziso
Vhathu vha funa shango ḽashu na uri vha kha ḓi isa phanḓa na u dalela Afurika Tshipembe .
Tsireledzo , vhutsireledzi na vhushaka na Mashango a nnḓa zwa Afrika Tshipembe : Muofisiri wa Zwamafhungo a nga hana u swikelela arali u bviselwa nnḓa ha mafhungo zwi tshi nga shushedza nga nḓila ino pfadza tsireledzo kana vhutsireledzi ha shango .
Kha ṅwaha u ḓaho , ri ḓo bvela phanḓa u sedza kha zwibveledzwa zwa vhulimi zwa ndeme ya nṱha zwi re na khonadzeo ya u vhambadzwa seli u fana na mitshelo yashu , veini na themamveledziso ya miroho , khathihi na dzikhuhu na ṋama tswuku .
( a ) zwine zwa sa ḓo khethulula nga murafho ;
Mvelelo dza zwenezwino dza nga ha QLF dzi bvaho kha vha Mbalombalo Afrika Tshipembe dze dza sumbedza u engedzea nga phesenthe dza 0.5 kha tshikalo tsha u shayea ha mishumo u bva kha 34,4% kha kotara ya vhuvhili u swika kha 34,9% kha kotara ya vhuraru ya ṅwaha wa 2021 dzi a vhaisa .
Ri khou ḓo nanga uri ndi vharengi vhafhio na uri ndi zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya lushaka zwifhio zwine zwa tea u dzhielwa nṱha u thoma .
Kha vha dzhenise mafhungo o tiwaho arali a tshi ṱoḓea .
asima ine ya vhangwa nga mushumo : yo vhangwaho nga u fema mabuse a thoro na a bekharini
Akhaivi ya Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo ya Mulayo wa Afrika Tshipembe i ri mini nga ha rekhodo dza eḽekiṱhironiki ?
Kha miṅwaha ya zwino , tsireledzo ya tshitshavha yo vha i khou rumela zwiṱaṱamennde zwa vhashumi kha muṅwe na muṅwe wavho zwa ṅwaha nga ṅwaha na ndavhelelo ya uri mbuelo dzavho dzi swika ngafhi , nahone haya maitele o sumbedzisa vhukhakhi , u siiwa nnḓa , na u lengiswa ha u vhigwa ha masheleni ono waniwaho nga vhatholi .
Khabinethe i na fulufhelo uri MaAfrika Tshipembe vha ḓo ima sa lushaka lwo khwaṱhaho lune lwa ḓivha ndeme ya u shumisana nga mulalo na vhudziki .
Mushumo u tea uri nga u angaredza u elane na vhukoni ha fhethu ho vuleaho u itela u kombetshedza kutshilele ku re na mutakalo nga tshitshavha .
Na zwenezwo , Vho Ralph na tshigwada tsha vhatukana vha vha vho farana sa tshithu tshithihi na u pfa vho vhofholowa nga u setshela nṱha .
Tshumisano na zwiimiswa zwa dzingu zwa vhulimi , hu tshi katelwa na nḓowetshumo i ḓo khunyeledzwa u itela u khwaṱhisedza uri dzhenelela ha vhugudisi ho livhaho kha dzingu vhu kone u itwa .
Hu dovha ha vha na muhumbulo u dzhiaho kuhumbulele kwo agalalaho kha zwine muhumbulo wa amba zwone wa " mveledziso " u katela mafhungo a fanaho na khonadzeo dza mveledziso ya vhathu .
U isa phanḓa nndwa ya u lwa na vhugevhenga
Mulangavunḓu vho sumbedzisa uri u bveledzisa na u ṱuṱuwedza vhuendelamashango ndi tshiṅwe tsha zwa rathi tsha Sekhithara ya Nyaluwo ya Gauteng tshine tsha ṱoḓa u dzhenelela ho tiwaho .
Ro dzhenelela Samithi ya India-Afrika khathihi na Foramu ya u Shumisana vhukati ha Afrika na China musi ri tshi khou khwaṱhisa vhuḽedzani u vhu ha ndeme .
Zwikili zwa phurofeshinaḽa zwi tshimbila na ḽifhasi , nahone hu na phimo dzi re khagala kha tshikoupu tsha ndingedzo dza shango ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela u langa nzulele ya muholo nga nḓila yo khwaṱhaho kana u dzhenelela kha kutshimbilele u mona na mikano ya vhathu vha re na zwikili .
Dokotela wavho kana rakhemisi vhanga vha thusa kha hezwi .
Awara dza masana dza avaredzhi mafheloni a ṅwedzi wa Luhuhi dzo vha dzi mini ?
Mushumo wa mimasipala ine ya wela fhasi muhanga wa zwa milayo na mbekanyamaitele zwine zwa ṋea ndaela na tsumbanḓila malugana na zwipikwa , zwiṱirathedzhi na phurogireme dza masipala zwi tea u shumisa na u livhanywa na mishumo ya masipala .
U pulana ho ṱanganelaho na nḓisedzo ya tshumelo ndi mbekanyamaitele ya ndeme ya muvhuso .
Kha nyimele dzo raliho , komiti a yo ngo ṱarafa miraḓo kha u sa bvisela khagala .
Vhurangeli ha vhashumisani kha Khabinethe kha masia manzhi o fhambanaho ndi ha ndeme :
Hu sala tshipiḓa tsha tshitshavha shine tshi sa kone u swikelela theḽevishini fhedzi gake iḽi ḽo fhungudzea nga maanḓa nga 40% ya tshitshavha nga 1998 ( sa zwo vhigiwaho kha nḓivhadzamulayotibe ) u ya fhasi ha 10% nga 2012 .
Musi vha khou ṱola nomboro ya u ḓivhulaha France , England na Denmark , vho dovha vha sedza kha zwitshavha zwa mashango aya na u topola uri phimo ya u ḓivhulaha kha vhadzulapo vha miḽioni vha mashango aya yo vha i nga nḓila i tevhelaho :
Maitele a nyambedzano a bveledzaho nahone o ḓoweleaho a ḓo ṱoḓea u itela u dzhenelela ha vhashelamulenzhe vho teaho .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri rakhonṱhiraka na zwezwo u hwala vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya vhukhwine .
Musi ndeme yo tsela fhasi ya zwiteṅwa izwo zwa ndaka , vhupo ha mveledziso na zwishumiswa , ṱhanganelo ya ndingano i ya sudzuluswa u bva kha Mbetshelwathungo ya Gavhelo ḽa Muvhuso u ya kha mufhalala wo kuvhanganywaho .
U pfumbudzwa ho sedzesa kha zwa mabindu , u maketa , kufarele kwa murengi , ndaulo ya masheleni , zwikili zwa u renga , kulangele na ṱhompho ya milayo yo vhewaho , ngudamutakalo na tsireledzo ya zwiḽiwa , tshiṱoko na u rengisa .
Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho :
Ndangulo ya u dzhena na u bva i katelaho na u phurosesa ID ya koporasi .
" U ita zwa khwine a hu fheli .
( a ) Khoro ya Lushaka i fanela u-
U shumisa sisiṱeme ya muthelo u itela u ṱuṱuwedza zwa mishumo zwi anzela u shumiswa .
Naho , ndo no ḓi amba nga mbuno iyi mathomoni , makhuwa vha nga ya , kha vhuswole havho na vha ḓo ṋetshedza mishumo yavho .
Faela ya ngalafho ya mulwadze ine yo kuna na u vha na vhudele , yo ṅwalwa notsi dzavhuḓi , u swika zwino , na u dzulela u swikelea ndi u sa thithisea ho dzhielwaho nzhele na uri ndi tshiga tsha ṱhonifho ya tshirunzi tsha mulwadze nga tshifhinga tsha lwendo lwawe nga tshumelo dza mutakalo .
Luimbo lwa lushaka lwa Riphabuḽiki tsheo ya hone i dzhiiwa nga
Nṱhani ha izwo , khoniferentsi dza mashangoḓavha dzo vhalaho dza sekithara dza phuraivethe dzi vha hone ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Bulani uri no vha ni tshi nga ita mini .
( i ) Arali Mulayotibe wo fhiriselwaho kha Khoro hu tshi tevhedzwa phara ya ( f ) na ya ( h ) i sa phasiswe nga Khoro , Mulayotibe uyu u a fhela nga woṱhe nga nnḓa ha musi Buthano ḽi tshi nga phasisa Mulayotibe wo tikedzwaho nga vouthu dza mbili tshararu tsha miraḓo yayo .
Vha songo hana vhuhone haho kana u hana u shumana naho .
Hu khou vha na mvelaphanḓa kha tshanduko ya vhuhaṱuli kha u sumbedzisa tshandukisatshivhumbeo ya murafho na mbeu kha shango .
Reshio i vhambedzwa zwavhuḓi na mashangani ane a kha ḓi bvelela fhedzi a tshi shaya na mashango a bvelelaho manzhi .
Khakhululo dzi sedza kha u swikelela tsireledzo ya matshilisano yo katelaho na khakhululo ya u ya phenshenini i swikeleleaho , yo khwaṱhaho na yo teaho MaAfrika Tshipembe oṱhe .
Hu si kale ri ḓo thola Muofisiri wa Tshandukiso Muhulwane , ane a ḓo lavhelelwa u vhekanya nga huswa Eskom kha sia ḽa zwa masheleni nga vhuronwane kha ṱhanganyiso vhukati ha mbuelo , tshikolodo na nyimele ya mbadelo kha khamphani .
Zwi dovha zwa ṱoḓa tsudzuluwo kha vhuṋe u ṱuṱuwedza ndinganyo na vhuramabindu .
Kha vhuṅwe ha vhukando hovhu muthelo wa zwiḽiwa zwi re na swigiri nnzhisa ndi zwine zwa vha zwa vhuḓisa kha u vhulunga masheleni na u tandulula thaidzo malwadze haya a vhangwaho nga ku lele .
Ndingo dza u ṱanganedzwa ha Mushumisi wa sisiṱeme dzo khunyeledzwa na u valiwa .
Muṅwe na muṅwe we a vha tshipondwa tsha u fariwa zwi siho mulayoni kana u valelwa u ḓo vha na pfanelo i kombetshedzaho ya ndiliso .
ECA i sumbedza gumoṱhukhu ḽa Vhathu vhe Kale vha vha vha Sa Koni u Swikelela ḽa 30% kha zwiimiswa zwa khasho nahone tshipikwa itshi tsho no swikelelwa , nga maanḓa kha sekithara ṱhukhu ya khasho ya mibvumo .
Mme anga vha khou ḓo fara miṅwaha ya 92 maḓuvhani a malo a ḓaho .
Milayo iyi yo bvela vhakwameaho vhoṱhe uri vha ṱahise mafhungodzheniswa na mahumbulwa zwo ṱanganedzwa .
Shango ḽavho ḽi nga vha ḽi na tshiko tsha zwitahilaho tshi kungaho zwa vhushumisamupo .
Vhana vhoṱhe vha na zwanḓa zwa saidzi nthihi ?
Vho Dokotela vha tshi swika vha ri , " A hu tshee na kuṱoho ku no ḓo thamukana nṱha ha mmbete ! "
6 . Komiti ya wadi i tea u vhigela murahu kha muḓivhimakone wa CBP malugana na thikhedzo ye ya ṋewa ( uri i a shuma naa kana hai ) , kha mbigelamurahu wadini na kha Foramu ya CBP na Masipala
Vha fanela u vha na ofisi Afrika Tshipembe kana muthu wa zwa mulayo a re na ofisi Afrika Tshipembe uri vha tendelwe .
Mbilaelo dzoṱhe dzo rekhodiwa na u fhindulwa nga tshifhinga tsho ṋetshedzwaho
Ngangoho , arali tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tsha khaedu tsho vha tshihulwane sa mutevheṱhandu wa vhadzhiamukovhe vha kwameaho kha pfunzo wo engedzaho .
Mbonalo ya dzibada yo ṱanganelanaho , saithi na zwifhaṱo zwi ḓo ṋekedza khonadzeo khulwane ya u swikelela nyolo yo tsireledzeaho .
Mawanwa aya a imela khwiniso kha izwo zwa saveyi ya tshifhinga tsho fhiraho .
Vhutumbukisi , ṱhoḓisiso na mveledzo na zwone ndi zwa ndeme vhukuma .
Hone ha , hezwi zwi bva kha mbetshelo dza Mulayo wa Khwiniso wa Milandu ya Vhudzekani wa 2007 , une wa vhea miṅwaha ya vhudzekani ha thendelano kha 16 . mulayotibe wa u thivhela na u fhelisa u rengiswa ha vhathu wa 2009 Vhabebi na mashaka vhane vha ṋekedza ṅwana uri a vhingiwe nga khani u itela mbuelo dza masheleni kana dziṅwe na dziṅwe vha ḓo haṱulwa nga fhasi ha khethekanyo 4 yo vhalwa khathihi na khethekanyo 1 ya Mulayotibe wa wa u Thivhela na u Fhelisa u Rengiswa ha Vhathu .
172. Maanḓa a Khothe kha mafhungo a zwa Mulayotewa
Ri nga sedza khaedu iyi u bva kha kuvhonele kwo fhambanaho ; kwa matshilisano , kwa saikhoḽodzhikhaḽa na kwa ikonomi .
Ṱiraka ḽo shumiswaho tshifhinga tsho fhelaho ḽo no ḓivhea , ndi zwa vhukuma , nahone a hu na tsho ri thivhelaho u shumisa zwiṅwe zwiendedzi .
Kha vha rumele khumbelo ya u ita ndungiselo ya kubadelele kwa tshelede ya muthelo ye vha balelwa u badela kha SARS nga nḓila i tevhelaho : khumbelo dza ndungiselo dza kubadelele kwa muthelo u kolodwaho SARS dzi nga rumela nga tshan ḓa davhini ḽa ofisi ya tsini khumbelo dza luṱingo dzi nga itwa kha Call Centre dzo teaho khumbelo dza fax dzi nga rumelwa Call Centre ya SARS yo teaho kana davhini ḽa ofisini ya SARS vhuponi havho .
Mutheo muswa wa u kovha masheleni a tshumelo dza maimo a nṱha zwo vhuedza mavunḓu a mveledziso ire fhasi nahone zwi ita uri hu vhe na khwiniso kha ndinganyelo kha sisiṱeme ya mutakalo .
Nga zwigwada zwa vhathu vha 4 , vhadzheneleli vha ola thebuḽu ya kholomu mbili kha khanḓisamafhungo vha ambedzana nga ha nḓila dzine Komiti dza Wadi dza nga dzhenelela kha maga o fhambanaho a u ita mugaganyagwama , vha tshi swaya mihumbulo kha khoḽomu ya vhuvhili .
Mutakalo muthu na wa dzangano zwi swikelelwa nga kha u sika kilima ya dzangano ine ya vha yo lugela ndondolo na u vha na u vhona hu re na mbambedzo kha khohakhombo dza mutakalo wa matshilisano na muhumbulo .
Zwi tshimbidzana na Tshimbidzana na Tshatha ya Migodi .
Hune khamphani ya vha i songo sumbedzisa muholo kha ṅwaha wo fhiraho wa mbadelo ya muthelo , i tea u ita khumbelo kha davhi ḽa ofisi ya tsini ya Tshumelo ya Masheleni ya Afrika tshipembe South African Revenue Service u ta mbadelo ya muholo une wa ḓo dzhiiwa sa muholo we mulanguli a holelwa wone .
Zwigwada zwi tevhelaho zwi a kona u wana thuso ya mbadelo :
U bveledzwa ha pulane ya vhudavhidzani , hu tshi shumiwa na muḓivhi wa CBP kha u wana khonadzeo na u konanya khonadzeo dza u anḓadza zwo swikelwaho nga CBP nga tshumisano na mulangadzulo .
3.4 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza nḓivhadzo ya dziṅwe tshanduko kha mbekanyamushumo ya muhaelo ine ya vha hone zwa zwino , dzine dzo livhiswa kha u ita uri khaelo dzi kone u swikelea . U bva nga Ḽavhuraru , ḽa 23 Luhuhi 2022 , tshifhinga tsha u lindela vhukati ha u wana phimamushonga ya u thoma na ya vhuvhili tsho fhungudzwa u bva kha maḓuvha a 42 u swika kha a 21 .
2.6 . Khabinethe yo dovha ya nyeṱulelwa nga zwo no swikelwaho nga ha u shumisa Mulayo wa vhu 11 wa 2014 wa Vhulanguli ha Ndaulo ya Tshitshavha .
Zwiṱaluli nyangaredzi zwa zwiṋoni - mithenga , milenzhe mivhili , mulomo , u kudzela makumba
Vhathu vha no dzula tsini na ḓaleḓale
U shumisa zwithu zwa ndeme zwa mveledziso kha wadi u ṱalutshedza zwigwada zwa madzangalelo zwi re zwa ndeme kha mishumo ya masipala zwi a shuma .
Saithi dza u laṱa mathukhwi o ḓoweleaho dzi tea u shumiswa fhedzi u laṱela mathukhwi a ndondolo ya mutakalo :
U bveledza ndaela na matheriaḽa ane a bva kha mutevhe wa nyolo dzi no sumbedza kuitelwe kwa tshikukwana tsha khathoni ya tshinwiwa .
3.4 Nṱha ha pulane dza zwiwo zwine zwa nga bvelela dza Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili , Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe shangoni u isa phanḓa na u vhulunga maḓi , sa i zwi Afrika Tshipembe ḽi shango ḽine ḽa vha na ṱhahalelo ya maḓi .
Vhufhaṱi ho no fhira vhukati , na mushumo woṱhe une wa konḓa wo fhela .
Asia ḽi kha ḓi bvelela ndi mubindudzi wa nga nnḓa ane a kho aluwa nga u ṱavhanyedza kha shango ḽi kha ḓi bvelelaho .
Mbadelo idzi dza u swikelela dzi badelwa nga muitakhumbelo kha tshiimiswa tshine vha khou humbela mafhungo u badela mbadelo dza u ṱoḓa na u ita khophi dza rekhodo dzine vha khou ṱoḓa .
Mushumo u nḓilani wa u fhedzisa nzudzanyo dza masheleni u itela thandela idzi .
U shumisa vhukoni hashu he ra vhu sumbedza kha sekithara dza zwa zwiendedzi , ri ḓo thoma u shumisa pulane khulwane dze dza bveledziswa na bindu na mishumo kha zwa nḓowetshumo u fana na sekithara dza zwiambaro na malabi , gese , khemikhaḽa na mapuḽasiṱiki , zwi vusuludzeaho , zwa tsimbi na vhutumbili ha dzi metheḽa.
Tshipiḓa itsho ndi tsha ṅwaha muthihi .
Ho sedzwa ngomu na nnḓa ha sibadela
Zwibveledzwa ; mvelelo : Mvelelo dzi no vhonala kana dzine dza farea , dzi no tou thwii , dzine thandela ya ḓisa , zwibuletshedzwa kana zwidodombedzwa zwa zwithu zwe tshitshavha tsha itelwa .
Vha tshi tou swika , vho mbo ṱalutshedza ndivho ya madalo avho kha mufhinduli wa u thoma .
Puḽane dza mushumo dza yunithi dzo dodombedzwa nahone dzo fhelela .
Sumbani vhana vha re na mabaḽoni a ṱaḓa ( muṱaḓa ) , a lutombo na madala .
Izwi a si u sumbedza ha ndeme ha mashumele a u wanulula muthelo a si avhuḓi fhedzi ngamaanḓa hu na u koloda mbekanyamaitele kha SARS u ya nga u phumulwa ha dzieriasi dza muthelo , zwo swikisaho kha tshipiḓa tshihulwane tsha dzieriasi u ya nga tshifhinga tsha ḓivhazwakale .
Zwitshavha u bva mathomoni zwo bveledza na u shumisa milayo yapo nga nḓila ine vha tenda uri ndi ya khwiṋesa .
Vhudzheneleli vhu ṱoḓa :
( 2 ) Buthano ḽa lushaka sa zwe ḽa vhumbiswa zwone u ya nga ha tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 1 ) , ḽi ḓo dzhiiwa sa ḽo khethiwaho nga fhasi ha Mulayotewa muswa kha tshifhinga tshine tsha ḓo vha muengedzo wa 6 une wa guma nga ḽa 30 Lambamai 1999 .
Tshivhalo tsha amonia tshi tea u ṱalutshedzwa tshi tshi khou vhambedzwa na pH na thempheretsha .
Moḓoro hoyu wa Audi u vho kona u ṱaṱisana na miṅwe kha maraga wa mimoḓoro ya vhunzhilinzhili kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , zwe zwa ita uri vhaṱaṱisani nayo vha Mercedes na BMW vha ime nga milenzhe .
U ṅwala mafhungo hu tshi shumiswa maitimatikedzi .
Vhaṅwe vha vhilahedzwa nga khonadzeo ya zwine zwa nga itea kha ikonomi yashu nga ṅwambo wa mutsiko une wa vha kha ikonomi ya United States .
Ndi khou tama u amba uri nṋe na Minisiṱa ro dzhiela nṱha nga vhuronwane mabulamuhumbulo na u dzhiela nṱha thikhedzo yo ṋetshedzwaho hafha ṋamusi kha kuitele hoku kwa u Sedzwa hafhu .
U ṱhaselwa ha dzangano ḽashu na vhathu nga minista ndi ndingedzo nga muvhuso ya u khethekanya vhathu vhashu , u kula nungo dzangano ḽashu na u zwala khumbulelo na nḓaḓo .
SASSA i ṋanga uri mundende wavho u sedzuluswe .
Ni vhona u nga u a pfana na u tamba mitambo ?
Ri tshi ya phanḓa na mveledziso ya vhulimi ya khwinesa i imela tshiṅwe tsha zwikhala zwa mveledziso zwa ndemesa zwa kha tshiṱiriki .
Hune uyo are na a ḽi ṋea faini ine miraḓo ya inkundla ya vhona yo tea , vha i dzhia sa vhuṱanzi ha ha uri ha khou ḓisola , vha nga engedza faini , nga huṅwe arali a ḓiṋea tshigwevho tsha nṱhesa , vha nga kha ḽi tshi fhungudza . " 45
Milayo ya masipala ya zwa masheleni i ṋekedza u shuma ha mulayo kha zwa u shumiswa ha mbekanyamaitele iyi .
Phalamennde yo ṋea maanḓa CRC sa zwe ya laedzwa nga Milayo Ṱhanganelo ya Phalamennde ya Afrika Tshipembe , Milayo Ṱhanganelo 97 - 103 u vha na vhupfiwa nga vhathu nga ha Khethekanyo 25 ya Ndayotewa .
Mabavhuri a Afrika a shumisa muya u fema ngauralo a ya kona u konḓelela ḽeveḽe dza fhasi dza okosidzheni yo ṋokaho .
U lavhelesa vhashumi vha itaho mishumo iyi .
Maitele a sedza kha u ṱuṱuwedza na u bveledza vhashumi u itela u thusa vhalwadze .
( 1 ) Buthano ḽa Lushaka ḽi khethiwa lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Sa tsumbo , ri dzulela u amba nga ha mikhwa ya dzangano , fhedzi roṱhe ri a tendelana uri dzangano ndi tshiimiswa tsha kholekhole .
Tsaukanyo i a fana , na uri khamusi izwi zwo leluwa kha u sumbedza uri u pfadza ha hone ho sedza u sa ṱanḓavhuwa ha khakhathi .
Crime Stop ndi tshigwada tsha dzicall centre dzine dza vha na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya mafhungo u bva kha vhathu malugana na zwigevhenga na nyito dzavho .
Sisiṱeme ya vhubvumbamutsho i sumbedza thempharetsha ire nṱha kha yo ḓoweleaho ya gumoṱuku na gumofulu u bva mafheloni a luṱavula kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango , nga nnḓa ha vhupo ha phendelashango ha tshipembe na ha tshipembe vhubvaḓuvha hune ha khou bvumbiwa thempharetsha dza fhasi ha dzo ḓoweleaho .
Kha vha rere nga u shela mulenzhe hune ngona iyo ya ita u engedza kupfesesele kwa zwibveledzwa zwa nyanḓadzamafhungo .
Ṱholo ya nga ngomu a yo ngo swikisa muvhigo ufhio na ufhio kha Komiti ya Ṱholo .
Hune ṱhaluso ya luambo lwa zwiga ya ṱoḓea kha vhuṱambo ha GCIS , khumbelo i tea u itwa maḓuvha a sumbe phanḓa ha datumu ye ya vhetshelwa vhuṱambo uho .
Ri ḓo ṱuwa nga ngoho na nḓivho ntswa , mafhungo na ṱhuṱhuwedzo .
Khabinethe i khoḓa vhafumakadzi vha mihaga vhe vha kona u vhiga khombo idzi na u humbela zwitshavha uri zwi thuse kha u wana vhaiti vha khakhathi dzi lwaho na vhana na vhafumakadzi .
Ndi nnyi o teaho u vhiga thambudzo ?
Muhwelelwa u khou ita khaṱhululo ya u lwa na tshigwevho o ṋekedzwa thendelo ya khothe ino .
2.16. Khabinethe yo tendela Nḓivhadzamulayotibe ntswa kha Mupfuluwo wa Dzitshakatshaka .
Naho hu na uri maṅwe makumedzwa a a ita themendelo yo raliho , i a engedza kha mbadelo dza mbuelo na u konḓisa mbekanyamushumo ya vhulanguli .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari .
Minista vho ombedzela uri u tevhedza milayo ya vhupo a zwi na nyambedzano na uri vhadzheneleli vha re kha sekhithara ya mathukhwi a khohakhombo kha ndondolo ya zwa mutakalo vha tea u zwi pfesesa .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u vhona uri tshumelo a i tseli fhasi , na kha tshumiso ya zwiko zwinzhi zwa muvhuso zwine zwa ḓo ḓisa tshumelo dza ikonomi u itela u sika mishumo na zwikhala zwa vhubindudzi .
Musi pulane ya nyito i tshi tea u tevhedzwa , hezwi zwi a sedzwa , fhethu ha ndeme nga tshifhinga , zwa ṱolwa
Khabinethe yo ṱanganedza hafhu tsheo ya muṱangano wa Masia Mararu Kavhili wa SADC , we wa farwa wo vhambelana na Samithi ya SADC wo dzhenelwaho nga Muthusa Muphuresidennde na Mutshimbidzi wa SADC Vho Cyril Ramaphosa , u khwaṱhisedza maitele a mashumele a Khomishini ya Ṱhoḓisiso ya SADC kha mafhungo a Muvhuso wa Lesotho .
Tsheo ya khunyeledzo ya themendelo ya Tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo i ḓo itwa nga Ṅwaha Muswa sa zwe ya vheiswa zwone kha muvhigo .
Kha Masipala Wapo wa Mbhashe ri ḓo shumisa puḽane dza ndango ya malaṱwa na u tandulula thaidzo ya maḓi a fhasi o tshikafhadzwaho .
Nyimele dzine dza vhanga u kandekanywa ha pfanelo dza vhathu nga maanḓa dzo ambiwa ngadzo nga NEC naa ?
Hu vhulungwaho zwithu henefho kha feme , zwititshi zwi pfukiselwaho na mushumo wa u dovholola zwithu na zwone zwo ṱalutshedzwa .
- Naa zwishumiswa kana thulusi dza u dzinginyisa dzi a ṱhogomelwa zwavhuḓi ?
Mafhungo a ngudo
Izwo zwo thusa uri hu sikiwe mishumo ya 300 000 kha sekithara ya mamaga a goloi .
NHBRC ndi tshiimiswa tsha muvhuso tsho thomiwaho zwi tshi ya nga Mulayo wa Maga a u tsireledza Vharengi vha Dzinnḓu , Mulayo wa vhu 95 wa 1998 .
Ndaela ya vhuhaṱuli na ndinganyiselo zwi ṱoḓa Khothe iyi i tshi fha thandululo yone ine ya ḓo imelela pfanelo dzavho .
A huna tshipiḓa tsha mushumo tshine tsha ḓo iswa phanda natsho u swikela Muinzhiniara kana muimeli wawe a tshi fha thendelo ya luṱa lwo fhiraho .
Vhuimo ha Afrika kha zwa mafhungo a ḽifhasi ndi vhufhio ?
Vha ḓivhadze tshikoloni tsha ṅwana wavho uri u muraḓo wa GEMS nahone vha khwaṱhisedze uri vha tshikolo vha a ḓivha nomboro ya tshumelo ya dzilafho ya shishi .
Fomo ya thungo itea u ḓadziwa kha muraḓo muṅwe na muṅwe kana muunḓiwa ane a ṱoḓa mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
U tshimbila hu tshi lindiwa hu songo lingana nga mapholisa a vhuendi vhusiku .
Masia ane nga khao mazhendedzi a ḓo sika thendelo ya tsireledzo ya mikano kha thundu na vhanameli , lwanzheni na vhufhufhi , na bada dza lushaka .
Musi hu tshi pulanelwa vhudzulo ha vhathu , zwi ḓo fanela uri hu vhe na vhuṱanzi uri ndi lushaka lufhio lwa khorido lune lwa ḓo shumela vhudzulo ha vhathu .
Naho hu na uri u lingedza uhu ho itwa a hu tou vha na u fulufhedzisa ha vhukuma uri vhadededzi a vha nga ṱutsheli poswo dzavho .
U dzhenela ha Vhakhiresite nga u ṱavhanya kha khanedzano hu ombedzelwa nga fhungo ḽa uri maipfi a pfalesaho kha khanedzano a phirisela na ngalafho .
Zwihulwane zwine zwa ḓo ambiwa ngazwo zwi katela : 5G u itela mveledziso ya didzhithaḽa ya vhuṱali , tshumelo dza zwa masheleni dza didzhithaḽa na dzisatheḽaithi u itela mveledziso ya didzhithaḽa ya vhuṱali .
Ndi Nyammbeula a no nisa mvula na u ita uri vhazwimi vha wane phukha nnzhi .
4.5 . Khabinethe i humbela vhabebi na vhaunḓi uri vha vhone uri vhana a vho ngo sala vhe vhoṱhe nga tshifhinga itshi .
Nḓivhadzo ya tsheo ya khaṱhululo :
Khabinethe i tikedza nungo dza mazhendedzi a mulayo u vhona uri u guda hu khou vhuelela ngonani , na uri ndaka na pfanelo dza vhathu zwo tsireledzea .
Vha vhalulule maambiwa phanḓa ha musi vha tshi a rumela .
Malugana na u ita khumbelo ya pfanelo ya u rea khovhe
Tshikalo tsho tendelwaho ndi tshinwiwa tshithihi tsho ḓoweleaho u ya kha zwivhili nga ḓuvha . ( Tshinwiwa tsho ḓoweleaho ndi tshiboḓelo ( tot )
Lavhelesani zwiḽiwa izwi zwa tshilimo na vhuria .
Ngona ya vhutshimbidzi : Zwigwada zwiṱuku , therisano ya dzulo
Magavhelo aya a zwa matshilisano o livhiwaho o thusa kha u fhungudza vhushai .
Tshishumiswa kana mitshini ya u giraindara nga u tshea i re na " software " yo dizainiwaho nga maanḓa zwishumiswa zwa u bveledza kana u tshea ;
Mutambo wo vha u nzudzanyo ya mutambo wa Ḽigi ya Bola ya milenzhe ya Phrimiya .
Gaidi ya maitele a mbilaelo Ri fhano u vha thusa
Vha tea u ita mafulo a u tsivhudza vhathu khathihi na u ḓidzhenisa kha pfunzo ya vhadzulapo hu tshi katelwa na ndingedzo dza u thivhela zwiito zwa GBVF .
Zwavhuḓivhuḓi , vhaakademi vha a kona u fhambanyisa vhathu vhaṅwe vhane vha amba nga tshavho tshifhinga tshinzhi u fhira na miraḓo ya zwiṅwe zwigwada .
U ṋekedza tshumelo ya zwa vhueletshedzi kha vhahumbeli vha itaho khumbelo dza tshumiso ya maḓi .
Uri tshanduko yo bvelela naa ( ndivho dze dza swikelwa ) .
Phanele ya vhahaṱuli na vhalanguli vha muṱaṱisano vho tenda u fara zwidodombedzwa zwa u dzhenela lwa tshidzumbe vhukuma nahone a vha nga bvisi mafhungo maṅwe na maṅwe a zwidodombedzwa zwa u dzhenela kha nnyi na nnyi .
Vhathu vha Afurika vho rangela mishumo guṱe ya AU nga u :
Tsha u fhedzisela , Mulayo wa U ṋetshedza Masheleni Ḽihoro ḽa Poḽotiki u ṋea vhuḓifhinduleli Khomishini ya Dzikhetho u anḓadza ndambedzo dzo vhigwaho nga mahoro a poḽotiki miṅwedzi miraru miṅwe na miṅwe na u vhiga nga ṅwaha Phalamenndeni ndambedzo dzoṱhe dzo ṋewaho mahoro a poḽotiki nga ṅwaha .
Vhuimo ha fhasisa zwa khwine kha u sa vha hone ha tshikolodo na mashumele a ndangulo ya vhuḓikumedzeli hu shumiseaho vhu nga dzinginya ḽauri zwo shumiswaho kha sia ḽa nṱhesa a zwi sumbedzi khombo .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari yawe .
Ri khou shuma ri tshi khou farisana u vhona uri vhaholi vha mundende a vha khou vhaisiwa nga nṱhani ha zwiitei izwi zwi si zwavhuḓi .
2.2 . Musi ri tshi pfesesa mitsiko ya u pfukwa ha milayo ya mupfulutshelo nga dziṅwe dza dzikhamphani , khakhathi a si yone thandululo .
U ṱalutshedza uri muanewa u shanduka nga nḓilaḓe u bva mathomoni u swika magumoni a tshiṱori .
Ro ita , naho zwo ralo poswo dza ndeme dzi ṱoḓaho u ḓadzwa nga ṅwaha wa muvhalelano .
Pulane idzi khulwane ndi dzi tevhelaho :
Zwiko zwihulwane zwa mbuelo kha khethekanyo heyi ndi ḽaisentsi dza dzigoloi na mithelo ya khasino .
Nga mveledziso khulwane na ya khwine ya thekhinoḽodzhi na mveledziso ya zwa ikonomi i ḓo iswa phanḓa hu si na u humela murahu .
U vha hone hayo zwi sumbedza dzulo ḽa tshiofisi ḽa Buthano ḽa Lushaka .
Komiti i tshimbidzaho zwithu yo tholiwa u tshimbidza maitele aya , yo thoma mushumo nga Luhuhi 2002 .
Zwiko zwa miṱa zwi katela u vhulunga ha lushaka nga mamaga na miṱa , zwine zwa ṱoḓa u engedzwa vhukuma .
Mulayo wa Muhanga wa Vhushaka ha Mivhuso , 2005 i uri vhuimo vhuraru ha muvhuso vhu tea u shuma hoṱhe u swikelela u takulwa ha tshitshavha .
Khoro phanḓa kha u ḓivha zwi no itea kha maimo a fhasi kana kha vhuimo ha wadi , ngauri miṱangano ya vhuvhudzisi yo ḓitikaho nga wadi yo sedza lwo khetheaho kha mafhungo a iteaho kha wadi iyo nahone miṱangano heyi i farwa nga kotara nga kotara .
Ḽiṅwe ḽa masiandaitwa thwii a ezwi ho vha u kwama nga nḓila i si yavhuḓi he ḽa vha naho kha reshio ya mugudisi na mugudi u ya nga nḓowelo na zwiimo .
U ita zwa makwevho , mushumo kana phrofesheni zwi nga langulwa nga mulayo " .
Vhuhulwane ha mulandu vhu fanela u shumaniwa naho nga sa fhungo ḽa mulayo ngeno khoro ya mulayo i tshi fanela u themendela .
SAMBULA YA PULANE YA WADI
Nga u ralo tshitatamende tshiṅwe na tshiṅwe tshine ra ita sa muvhuso tshi nga khakhisa nyambedzano idzo .
Mvelaphanḓa i khou itwa hu u itela u khwinisa nḓisedzo ya maḓi kha vhupo he ha vha ho kwamea nga ṱhahelelo , sa Masipala wa Tshiṱiriki wa Makana u re Kapa Vhubvaḓuvha , Masipala wa Tshiṱiriki wa Ngaka Modiri Molema u re Devhula Vhukovhela na wa Giyani u re Limpopo , he maḓi a vha a tshi khou iswa kha mivhundu ya 55 nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2014 .
Ṱhoho dza muvhuso dzo khwaṱhisa hafhu thikhedzo dzadzo dza vhuthihi ha ḓisi , tsireledzo na vhuḓivhusi tshoṱhe ha Belize na u amba fulufhelo ḽa u bvela phanḓa na u khwinisa vhushaka vhukati ha Belize na Guatemala .
Tshi tandulula khaedu , ho katelwa u fhandekana ha didzhithaḽa vhukati ha vhashai na vhapfumi , vhukati ha zwigwada zwa muvhala wo fhambanaho , vha dzulaho fhethu ho fhambanaho na mafhungo a zwa mbeu .
Zwileludzi zwa ṱhingo na fekhisi a zwi ṱoḓei kha vhupo .
Nzudzanyo dza vhupo ha maraga , rinngi dza thekhisi na bisi , mabunga a nnyi na nnyi , u swikelela tshumelo na goloi dza shishi , nḓila dza vhaendangaṋayo na fhethu ha muelelo zwi kha sia ḽa nyolo ya ḓorobo na masia a vhufhaṱi .
Mudzulatshidulo , nyengedzedzo iyi kha zwibviswa i nga ṋekedzwa , nṱhani ha izwo ri lavhelela uri zwo salaho kha mugaganyagwama zwi ḓo vha mufhalala ṅwaha u ḓaho .
U fhambana na zwipikwa zwa uri u hasekana ha ḓoroboni hu fanela u fhungudzwa , na u shumiswa nga vhuḓalo ha themamveledziso dzine da vha hone hu fanela u itwa , khethekanyo ya vhuvhili ya ngudo i topola vhupo kha ḓorobo khulwane hune u gonya ha tsitsikano hu nga tendelwa .
Maga a tshivhalo o kumedzwa u leludza milayo ya masheleni a mikaṋoni na ṱhoḍea dza mithelo kha dzikhamphani , zwi leludzelaho dzibannga na zwiṅwe zwiimiswa zwa masheleni kha u bindudza na u shuma kha maṅwe mashango .
Ri a zwi ḓivha uri vhana a vha gudi mazha ( khathihi ) lune bugu dza u shumela dza Gireidi R dza vha na vhuṱanzi tshoṱhe uri vhadededzi ( vhagudisi ) vha shume vha tshi tevhela kugudele kwa ṅwana mugede e eṱhe nahone , hune zwa konadzea , vha shumise bugu idzi vha tshi ya phanḓa na u humela murahu , zwi tshi edza nyaluwopfunzoni ya ṅwana uyu i re yawe e eṱhe .
Musi zwileludzi zwi tshi kwamiwa , ho vha na ṱhalutshedza yo ṋekedzwaho ambelana na ndivho ya tsedzuluso na mbudzisombekanywa .
7.1 . Khabinethe yo tendela u thomiwa hafhu ha Khoro ya Vhutsireledzi ha Lushaka u itela u leludza pfananyo ya mushumo woṱhe wa shango u elanaho na zwa vhutsireledzi .
u khwinisa ndeme ya ndondola mutakalo na u fhungudza zwifhinga zwa u lindela kha sekithara ya tshitshavha , zwi tshi khou tikedzwa nga Ofisi ntswa yo thomiwaho ya u Tevhedzelwa ha Maimo a Mutakalo na Thendelonzwiwa ya Vhalwadze .
U itela u shumela khasiṱama zwavhuḓi , zwi ṱalusa ndeme ya vhushaka ha tshiṱirathedzhi .
Vha rumele fomo dzo ḓadzwaho na vhuṱanzi ha u khwaṱhisedza mbadelo kha :
Ri dovha ra ḓikumedzela kha uri arali ra nga kundelwa u swikela izwi , dzangano ḽashu ḽa ANC , na vhuraḓo haḽo zwi fanela u shumisa pfanelo yazwo ya u vhidza murahu avho vhane vha vha vhaimeli vhazwo tshitshavhani vhane bono ḽavho ḽa nga vha ḽi tshi khou pofudzwa nga madzanga ane a ḓa na maanḓa na zwikhala .
Mbekanyamushumo iyi ndi vhushaka ho fhelelaho ha vhavhili he ha dzudzanywa zwavhuḓi u itela u thusa uri hu vhe na ṱhaṱhuvho na ndondolo yo teaho kha avho vhane vha sa kone u swikelela dzilafho ḽa malwadze mavhili ane kanzhi a vha na vhushaka na AIDS .
Khoso nga ha madzulo a ndaṱiso yo dzudzanywa nga vha muvhuso wapo na zwa dzinnḓu .
Muvhuso wa Lushaka u fanela u ṋetshedza bono ḽa tshiṱirathedzhi ḽo katelaho ḽa mveledziso ya ḓoroboni , hu tshi katelwa na vhuendi .
Hezwi zwi ḓo thusa kutshimbidzele kwa IDP nge ha vukululwa tsedzuluso nga u angaredza ya zwigwada zwo fhambanaho malugana na zwa ikonomi na kutshilele hu tshi katelwa na zwigwada zwi fhambanywaho nga zwine vhathu vha takalela , henefho ha masipala .
Kha IDPs dzo fhiraho , vhomakone vho shuma mushumo muhulwane nga maanḓa - tshifhinga tshinzhi vha tshi vha na thaidzo dza mvelelo .
U itela u shuma zwavhuḓi na khaedu dza vhushai , ro ṱalusa ndivhotiwa dza ndeme dzi tevhelaho dzine khadzo ha ḓo vhumbiwa ndavhelelo dza tshifhinga tshi ḓaho dza vundu ḽino :
Ri nga zwi ita hezwi zwoṱhe ; nahone ri nga zwi dzudzanya zwa vhuḓi .
U bveledza zwivhumbeo zwo ṅwalwaho , zwa oraḽa na vhuṅwe vhudavhidzani ha midia zwa u kwengweledza .
U dovha wa katela Tshitatamennde tsha Mbuelo na Manweledzo a Nyelelo ya Tshelede ane a sumbedzisa mbuelo ya Mulangagwama , ndaela dza Muhasho , dzo anganyelwaho nga fhasi ha u shumisa tshelede , ṱhoḓea dza u sumbedza ṱhanganyelo ya tshelede yo hadzimiwaho , na tshanduko kha tshelede ine ya vha kha akhaunthu .
Tshivhumbeo tsha maraga itshi tshi ṱuṱuwedzwa nga maanḓa nga zwivhumbi zwa ḓivhazwakale , saizwi vharengisi vha halwa vha rengisaho Afrika Tshipembe kha zwikolobulasi na fhethu ha vhudzulo hu si ha tshiofisi vho vha vha siho mulayoni fhedzi zwa zwino vha nga kona u wana ḽaisentsi dza u rengisa halwa .
U ṋea muvhigo u bvaho kha tshitshavha khoro musi vho no sedzulusa uri masheleni a khou shumiswa hani .
Vho mu vhulaha ngauri vho vha vha tshi vhenga vharema .
U wana tshenzhemo na nḓivho ya ndeme
Ri na tsumbo dzi vhonalaho dza zwo swikelelwaho nga mbekanyamushumo yapo .
( a ) Tshifhingatshau gudisa tsha thero dza Vhuimo ha Fhasi tsho ima nga nḓila i tevhelaho :
U dubekanya mishumo : U rekanya uri ndi zwifhio zwi no tea u itea nga zwifhinga zwifhio .
Khabinethe yo nyeṱulelwa ngaha u thomiwa ha luṱa lwa u thoma lwa u sudzulusa mishumo ya vhulanguli na vhashumi zwi elanaho na Khothe Khulwane u bva kha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa uya kha Ofisi ya Muhulwane wa Vhulamukanyi .
Mvelelo dzo paḓa kushumele kwo pulanelwaho .
Koporasi ya Ndambedzo ya Vhudzulo ya Lushaka i ḓo ṋea thendelo nga tshifhinga dza tshelede ya thandela dzo teaho dza SHI ;
Muhasho wa Mutakalo u ḓo vha na muṱangano nga ḽa 29 Fulwi 2017 wa u ṱanḓavhudza tshiga nga tshiga tsha Nḓivhadzamulayotibe iyi .
I fanela u vha i tshi tshimbilelana na DVB-T2 ;
Muvhuso wo vha u tshi khou tikedza mimasipala kha masia manzhi kha u thoma u shumisa mbekanyamushumo ya u zwa u Humela kha zwa Mutheo , ye ya ḓivhadzwa nga Khubvumedzi 2014 u itela u vusuludza muvhuso wapo .
Ḓivhazwakale i khou itwa na u gudiwa , vhukati ha zwiṅwe , hafhu na dakalo ḽine ḽa bva khayo .
Ri kha tshifhinga tshine kha ḓivhazwakale ya lushaka lwashu hune vhathu , nga kha vhuḓiimiseli , vho thoma u shandukisa shango ḽashu .
Maṅwe maga o katelwa kha Thendelano ya Vhaswa ya Lushaka yo sainiwaho Soweto mahoḽa nga Lambamai .
Dziakhaunthu dza satheḽaithi kha masia o fhambanaho dzi nga , u engedza nṱha ha ezwo , thusa u ṱuma musaukanyo vhukati ha maṅwe a ayo masia .
Zwi tevhelaho ndi zwa ndeme zwine zwa ḓo tikedza ndeme mbili dza vhukoni ha mugudi dzo bulwaho afho nṱha :
Ri amba nga tsireledzo ya muvhuso ngauri mushumo washu muhulwane ndi u tsireledza vhathu vhashu kha zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwi si zwavhuḓi zwo livhiswaho kha u dzhiela fhasi vhuḓivhusi tshoṱhe hao na u thithisa mbekanyamushumo dza lushaka .
Ri na vhalwadze vhane vho vhetshelwa thungo nga nṱhani ha khombo ine vha nga i vhangaho kha vhaṅwe .
1.1 . Kha tshumelo ya Ṅwedzi wa Tshumelo ya Muvhuso , Vhege ya ṅwaha nga ṅwaha ya Senthara ya Tshumelo ya Thusong u bva nga ḽa 17 u swika nga ḽa 21 Khubvumedzi 2018 fhasi ha thero : " Thuma Mina : U Isa Tshumelo dza Muvhuso Vhathuni " , zwi ṋetshedza luṅwe luvhanḓe uri muvhuso u dzhie tshumelo dzawo u dzi ise vhathuni .
A si zwoṱhe zwine zwa dzhenisa pfunzo fhedzi hu nga vha hu tshi nga vha hu na mafhungo a re na mushumo kha pfunzo .
Tshipiḓa tsha vhulanguli ha vhuṅwaleli vhu na vhathu vha tevhelaho :
Vha vha kha zwigwada vhaṋa vha bveledza tshikalo tsho fhelelaho tsha pulane ya vhudzheneleli ha tshitshavha ya tshitshavha tsha haṋu .
Ndi ngani mafhafhu a muthu ane a vha na asima a tshi ita nga iyi nḓila ?
4.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe u tikedza fulo ḽa Maḓuvha a 16 a u lwa na Pfudzungule dzi itelwaho Vhafumakadzi na Vhana .
Nga ṅwambo wa izwo , tshirunzi nahone zwenezwo u fulufhedzea , nga nnḓa u dzhiela nṱha vhuḓiilisi hu re khagala , ndi tshiteṅwa tsha ndeme kha nḓowedzo dza saintsi kana ndambedzo ya vhagudi .
Vhafumakadzi avha na vhone vho na vhone vho penyelela nga nḓila yavho yo khetheaho na ṋamusi , ri pembelela gundo ḽavho .
Nga nḓila yeneyo vhadzheneleli vha sekithara dza zwa masheleni , vha ḓo ita zwenezwo vha tshi lwela zwikhala zwa vhubindudzi .
Vhunzhi ha milindi i khou ḓala .
Muvhuso wapo u thungo na maṅwe masia a si na phirisela nao , u bva nga ngomu na kha wone uṋe .
Izwi zwo itiswa ngauri vho thoma mbekanyamushumo vha tshi itela miraḓo ya miṱa ya vhatshinyi uri vha iswe kha vhufhethu ha u dalela .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka wo khethekanywa wa bva zwipiḓa zwiraru .
U vhona ha u ṱalula- u kona u vhona zwi fanaho , phambano na odombedzwa zwa zwithu nga nḓila yone ;
Thero ya khoniferentsi ndi : " Vhusendekamisi ha mushumo wavhuḓi:"U bveledza vhuṱumani , vhu pfadzaho hu katelaho vhoṱhe " .
Nga nḓowelo nyelelo ya vhuendi tswititi nga kha Hertzog Boulevard , naho zwo ralo , i ḓo vha i kha ḓi konadzea musi wa tshifhinga itshi .
A hu na mbilaelo na nthihi dzine dzi nga ṱoḓa pfudzungule na u kwashekanya ndaka .
U ḓo engedza vhushaka vhu vhuedzaho masia oṱhe na mashango a Devhula .
Mutengo wa mavu , pfanelo dza zwibvamavuni , pfanelo dza zwa migodi , na vhushumeli a u ṱusei .
1.1 Khabinethe yo sumbedzisa nga ha nḓivhadzo dza zwenezwino nga mazhendedzi mararu mahulwane a vhupimi ..
Uri a nga vhigisa hani mafhungo a u tambudzwa
Dziṅwe mbadelo ndi dze dza katela zwikhipha zwa bola zwa thimu dzoṱhe dzine dza khou shela mulenzhe na zwiphuga zwa vhawini .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , vhakhantseḽara na miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga pfa uri tshitshavha a tshi dzheneli kha miṱangano , sesheni dza u vhiga murahu kana dzulo ḽa nnyi na nnyi u kunga mihumbulo .
Aphiḽi na zwino no thudzelwa kule hu na mbadelo .
Zwi tevhelaho ndi manweledzo mapfufhi a makumedzwa a re kha theo ya mulayo i elanaho na u dzhenela ha vhadzulapo .
Hezwi zwi amba uri muvhuso u tea u ita zwinzhi nga zwiṱuku .
Ndi nnyi o ṅwalaho ulu luṅwalo ?
Swaziland ndi zwone ḽo vha shango ḽa u thoma u thoma dathabeisi vha tevhelwa nga Botswana , ro vha vha vhuraru ha fhedzisela Zimbabwe .
Khuḓano idzi dzi sumbedza uri huna ṱhoḓea dza u bveledzisa hafhu mulayo wa sialala uri u elane na ndeme dza ndayotewa .
Hu khou ṱoḓea thikhedzo ya u thusa Masipala uri kone u wana mavu o teaho .
Muvhigo we wa bviswa zwinozwino wo dzhielwa nṱha nga khoro na nga vha ndangulo .
Ri tshi khou shuma nga kha phurotokholo hu na tshumisano zwi thusa u sika tshiimo tsha u fulufhelana na u bvela khagala musi mimasipala i tshi shumisana u vhona arali vha tshi tea u zwi sainela na kana hai .
Ndivho ndi ya u engedza nḓisedzo i bveledzaho na vhulondoti ha themamveledziso ya fisikhala nga kha u simula na u linganisa ngona dza maitele avhuḓi , zwishumiswa na dzisisiteme .
Vhagradzhuweithi avha vho tea u ambedzana na mbudziso dzo vhalaho dzi kwamaho vhuḓifhinduleli ha vhone vhaṋe kha khamphani dzavho hu tshi vhambedzwa na mushumo wavhuḓi kha tshitshavha .
Dziṅwe tshumelo dza tshitshavha : Dzi ṋetshedza tshumelo dza vhupo , mutakalo wa zwa vhuimazwikepe na dza dokotela wa hulumeni dzi si dza tshoṱhe , nz .
b ) Mulayo wa Phensheni ya Vhupileli wa 1976 , u itela u amba nga ha mbetshelwa dzi khethululaho ;
Zwiḽiwa zwo luga .
Ṅwana a nga dzudzanya na u langa ḽifhasi ḽawe nga zwezwi zwithu .
Vhupo uvhu , he ha tendelwa nga khoro na maanḓalanga a vundu , ndi :
Mubebi wa Afrika Tshipembe u tea u ḓadza fomo ya khumbelo BI-529 .
( 7 ) Miṱangano ya Khorotshitumbe i fanela u tshimbidzwa nga Mulangavunḓu wa vunḓu .
Mveledziso ya mbekanyamushumo ya vhudavhidzani na dayari ya mishumo zwi yaho phanḓa .
Tsha u fhedzisela tsha u vhona tshivhalo tsha thimbanywa tshi vhonala nga mithara wa pH kana u shandukisa muvhala ha tshisumbedzi , u vha fenolofuthaleini kana mutswuku wa methyli .
Ndi mbilahelo khulwane kha Komiti yauri Muhasho a wo ngo fhedzisa maitele aya nga murahu ha miṅwha miraru ya muvhalelano u bva tshe wa thoma .
Nga nnḓa ha u leludza zwa u enda ha vhathu nga u ṱumanya zwitshavha zwa vhupo ha mahayani na senthara dza dziḓoroboni u mona na shango , buroho iyi i ḓo dovha hafhu ya ṱuṱuwedza zwa vhubindudzi na nyaluwo .
Mivhala i funeswaho ya Afurika yo olwa kha protea - muvhala mudala , wa musuku , mutswuku na mutswu .
Nṱhani ha izwo , zwilinganyo zwa muvhalelano a zwi shanduki na kathihi , nahone zwi khou ṋaṋa u konḓa .
U wanala ha masheleni na khaphasithi ya ṱhoḓisiso ya zwikili , lushaka na vhuhulu zwa tsenguluso , na ṱhoḓea ya vhuvhudzisi zwoṱhe zwi tewa tshifhinga tsho shumiswaho kha thandela iṅwe na iṅwe .
6.1 . Khabinethe yo tendela u wana vhuimo ha Afrika Tshipembe kha TAC ine ya ḓo rumelwa Phalamenndeni u wana thendelo ya fomaḽa ya mulangano .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele : Mutevhe wo dodombedzwaho wa mbalelano ya zwiṱunḓwa zwo dzheniswaho u fanela u nambatedzwa kha khumbelo iyi .
Semennde ya shambo i badelwa u bva kha mbuelo dza sibadela
Zwavhuḓivhuḓi , ho vhuya ha humbulwa nga ha izwo ?
Dzina ḽa muthu a itaho khumbelo kana dzina ḽo ṅwaliswaho ḽa tshivhumbiwa , vha songo sumbedzisa dzina ḽa bindu kha tshipi ḓa hetshi . hune ha vhonala tshiga ( ) , kha vha thuthe zwi sa vha kwamiho .
Mbekanyamaitele yo sedza kha u engedza ndunzhendunzhe , vhuvhuḓi , u vha khagala na tswikelelo ya ndinganyo kha vhathu vhe vha tsikeleldzwa kale nga khethululo isi yavhuḓi .
Fhedzi , nga nzumbululo nnzhi na tshenzhemo , zwi a kundea nga u ṱavhanya .
Thandela dza themamveledziso khulwane dzi nga dzhia miṅwaha i fhiraho fumi u thoma u dzi shumisa .
1.2 Kha madalo a Muphuresidennde Vho Jacob Zuma a mushumo ngei kha Riphabuliki ya Uganda , Vharangaphanḓa avha vhavhili vha mivhuso vho tendelana u khwaṱhisa vhushaka ha nyambedzano dza mashango aya mavhili , na u haseledza nyimele ya polotiki na tsireledzo kha Riphabuliki ya Burundi na ngei vhubvaḓuvha ha Riphabuliki ya Demokirasi ya Congo .
Ndingo ya madzinginywa a khwiniso kha mulayo wa zwa masheleni u khwaṱhisedza i bvela phanḓa na u tshimbilelana .
Muhasho u na tshiṱirathedzhi tshi re khagala na pulane dza u shumisa , zwipikwa zwi khagala nahone i na vhuḓifhinduleli vhathuni malugana na mvelelo dze dza ḓisendeka nga zwitsivhudzi zwi no fulufhedzea .
Avho vha kombetshedzaho u shumisa mimoḓoro ya phuraivethe vha nga kha ḓi sa wana fhethu ha u paka nahone vha nga fareledzwa nga tsitsikano na vhuendi .
Hafu ya miṱa yo dzhia vhukando vhu vhonalaho ha u tsireledza mahaya ayo , ngeno vha linganaho kotara vho dzhia maga a vhonalaho a u tsireledza zwiendedzi zwavho .
Komiti dza Wadi dzi thonwa nga thasululo dza khoro .
Thebulu dza nyengedzedzo dzi ḓo itiwa fhedzi arali , nahone hu na ṱhoḓea , u thivhela u itwa ha thebulu dzi si dza vhuṱhogwa na u kuvhanganya data i si ya vhuṱhogwa .
1.4 . Khabinethe yo dovha hafhu ya tsivhudza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha khwaṱhise demokirasi yashu nga u shela mulenzhe nga nḓila yo fhelelaho kha dziforamu na zwiimiswa zwine zwa ḓo ita uri avho vho khethwaho vha vhe na vhuḓifhinduleli .
Nzudzanyo dza tshifhinganyana hu tshi itelwa vhudziki na nḓisedzo ya tshumelo i sa gumi zwi tea u khwaṱhisedzwa hafhu .
Nga maṅwe maipfi , mumono wa ḽifhasi sa zwine wa tshimbidziswa zwone zwino , u vhonwa nga vhathu vhanzhi vha re na nḓivho na vho fhaṱuwaho sa nyolo i sa takadzi kha tshaka dza vhashai .
U ṅwala mafhungo hu tshi shumiswa maipfi are na mibvumo yo no gudiwaho .
Nga 2010 , ikonomi ya lwanzhe sa zwine ya ḓivhiswa zwone , yo engedza nyaluwo ya Afurika Tshipembe ya Nyaluwo ya Ikonomi ya Zwibveledzwa Zwapo ( GDP ) , nga R54 biḽioni , zwine zwo vhuedza nga mishumo i ṱoḓaho u swika 316 000 .
Zwifhaṱo , zwine zwa dovha zwa katela vhudzulo ha hosiṱele , ndi havhuḓi vhukuma .
Kuvhonele kwashu ndi kwa uri , arali hu na ndingano , zwiitei kana nyimele dza ḽifhasi dzi nga vha na mvelelo dzavhuḓi malugana na mveledziso ya Afurika Tshipembe , naho hu tshi nga vha hu na ndozwo dzo vhalaho dza ndeme .
Vhudzheneleli ha vhadzulapo vhu dovha hafhu ha thusa u vhona uri muvhuso u na vhuḓifhinduleli na u ṋetshedza mishumo yawo .
Tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsho dzinginywaho tsho tendelwa nga Minista wa Vhashumi .
Nḓisedzo ya tshiṱiriki , vundu na tshumelo dza vhukati dza vhuongelo .
Vha mbo ḓi rumela khophi yo khakhululwaho ya maambiwa kha vhadzheneli na zwenezwo .
Mafhungo haya ha ngo itwa nga Mbalelano ya Ngomu o pfukiselwa kha Ndaulo ya Mulanguli Pfareli uri a dzhene khao .
Ṅwedzi wa Tshumelo ya Tshitshavha na wone u khou farwa musi ndaulo ya vhuṱanu i vhukati na uri ho no fhela ṅwedzi u bva tshe khetho dza muvhuso wapo dza farwa .
( g ) u sa valelwa nga nnḓa ha musi vhu hone vhukando ha u fhedzisela , hune , hu tshi ḓadziswa kha pfanelo dzine ṅwana a vha nadzo kha khethekanyo ya 12 na 35 , ṅwana a nga valelwa lwa tshifhinga tshiṱukusa tsho teaho , nahone a na pfanelo ya u -
Vhugevhenga ha muṅwe musi kanzhi vhu ḓisendeka kha u shumiswa zwithu zwa u vha khomboni zwo sedziwaho .
DMV i ṋetshedza tshumelo dza ikonomi ya matshilisano u konisa khonadzeo dza mushumo kha maswole a kale hu na thikhedzo ya kushumele kwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kwa muhasho , khamphani dza phuraivethe na mazhendedzi a muvhuso .
Zwikolodo zwine zwi nga vha hone zwi katelwa kha rekhode dza akhaunthu .
Mutholi u fanela u ita mini u vhona uri vhupo hune ha shumelwa hone ho tsireledzea nahone a hu khombo siani ḽa zwa mutakalo wa vhashumi vhawe ?
Muṱangano wa thangelaupulana u fanela u farwa vhege nthihi kana mbili phanḓa ha vhege ya u pulana hu hulwane .
Izwi zwi ḓo thusa sekithara ya zwa migodi u shumisa vhukoni , tshomedzo , nḓivho na ndaka ine ya vha hone , na u tendela muvhuso u gonyisa mbuelo ya muthelo u fhirisa zwine ya vha zwone .
Nyito iyi yo sedza kha u sedzulusa ṱhoḓea na u khwaṱhisedza uri fhethu ha vhukhethelo ho fhambanaho hu na zwine ha amba .
Ri khou ima roṱhe ra lwa na zwiito zwa vhuaḓa khathihi na u vhona uri avho vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u tendela zwa u dzhenelela ha vhathu vha nnḓa kha muvhuso vha khou swika hune vha laṱiswa kha vhugevhenga he vha vhu ita .
Ṱalutshedza uri ndi ngani milayo ya Batho Pele i ya ndeme kha muvhuso .
Vhuthomi uvhu ho itelwa u livhana na mvelele i engedzeaho ya u nwesa u itela uri mvelele dza u nwa dza ḽa Australia dzi kone u bveledza mvelelo dzi re na mutakalo nahone dzo tsireledzeaho .
Sa izwi ndi hafha , ndo vhudza khonani dzanga dzoṱhe uri a thi nga vha founeli , vhone vha mpfounele nahone zwenezwo zwi kwama tshitshavha tshoṱhe nahone Telkom yo vha i tshi khou vhuyelwa vhukuma .
U tshimbidza miṱangano : Phurogireme dza u fhaṱa vhukoni - Yo bveledzwa nga EISA na u lambedzwa nga Inwent U fhaṱa vhukoni ha dzitshaka , Germany
Ri tama hafhu u ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe u tshila vhutshilo ha u londa mutakalo u itela u fhungudza vhukwamani ha malwadze a si a phirela ane a nga sa swigiri , malwadze a mbilu na mutsiko wa malofha .
Maṅwalo a Bivhili a ndeme a ṱalutshedzwa nga nḓila yo leluwaho .
Vho Naidoo vho vha vha Mulanguli Guṱe o Imelaho kha Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi .
Miraḓo yoṱhe ya thimu ya vhufamuraḓo vha fanela u ita mushumo kha vhugudisi , pfunzo na vhuṱoḓesi nga vhufamuraḓo .
Muvhigo u katela mafhungo maswa kha migaganyo ya mutengo yo anganyelwaho ya masia oṱhe a sisiteme , zwidodombedzwa zwa mushumo wa themamveledziso u no khou bvela phanḓa na datumu dza u fhedza mushumo dzo anganyelwaho .
Mbadelo dza u ranga na tshelede ya u thusa zwi ḓivhea kha vhuimo ha tshitatamennde tsha masheleni musi muhasho wo wana kana u badela tshelede .
U ṱanganyiswa ha milayo ya lushaka na nyambedzano na zwiimiswa zwa vhutshutshisi , khathihi na vhukoni vhune ha ṱoḓea ;
U fhumula zwi thusa vhulwadze uri vhu phaḓalale , u engedza u ṱhuphea na u thivhela kereke kha u ṱanḓavhudza nḓila dzi shumaho dza thuso kha avho vha re na ṱhoḓea .
Ndi vhuḓifhinduleli ha zwipikiṱere zwa mapholisa kha ofisi dza Vhokhomishinari vha Vundu vha SAPS u shumana na iyi milandu .
Ḓorobo khulwane , naho hu na uri dzi kha ḽeveḽe dzo fhambanaho , dzo ṱangana dzo shela mulenzhe kha ndivho ya u swikela phimo dza u shaea ha mishumo dza fhasi .
Ndangulo ya Rekhodo na Zwishumiswa .
11.3 . Tshumisano ya mbambadzo na ikonomi vhukati ha aya mashango mavhili yo aluwa vhukuma , u swika kha vhuimo vhune Afrika Tshipembe ḽa vha mufarani muhulwanesa na Angola kha dzhango .
Ngauri nga kuvhonele kwawe , Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u shumisa muhumbulo wawe tshoṱhe musi a tshi sedza zwiitisi zwo fhambanaho , zwine zwa vha :
U itela u swikelela tshipikwa itshi , fomo dzoṱhe dzo teaho dza midia dzo shumiswa u itela u ṋekedza mafhungo a ṱoḓeaho na u bveledza vhudavhidzani ha masia mavhili vhukati ha muvhuso na zwitshavha .
Mafhungo o vhigwaho ha tei u katela fhedzi mafhungo a zwa masheleni a tea u katela-vho na mafhungo a u sa shuma zwavhuḓi ha masheleni .
Rekhodo dzi nga wanala ho tou itwa khumbelo yo tou ṅwalwaho nahone musi ho badelwa mbadelo yo randelwaho kha tshiteṅwa tsha vhu 2 tsha Tshipiḓa tsha II kha Ṱhumetshedzo ya A ya ndangulo I ambaho nga ha Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya u Swikelela Mafhungo , khumbelo I rumelwe kha : The Information Officer The Department of Tourism Private Bag X424 PRETORIA 0001
Nga nḓila iyi , ndiliso ndi u sumbedza u pfela vhuṱungu ha nnyi na nnyi hu si vhuḓifhinduleli .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha dzulaho vhuponi ha mikanoni ya shango na ha tsini na SKA ngei Kapa Devhula .
Kha iṅwe ngudo ya vhureleli ha 224 , ho tou vha na vhuṱanu he vhanna vha vha tshi ita mishumo yoṱhe ya u bika na ha 36 he vhafumakadzi vha ita mishumo yoṱhe ya u fhaṱa dzinnḓu .
U vhulawa ha mudededzi phanḓa ha vhagudiswa tshikoloni zwa zwenezwino nga mufarisi wawe zwi ri humbudza khaedu dzine ri tshe ro livhana nadzo dza u tambudzwa ha vhafumakadzi .
1 . Ndi lungana hune nda ṱoḓa nḓisedzo u bva kha DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi ya u randelwa ha mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi u dovhololwaho ?
Fhedziha , phambano dzi re hone vhukati ha dzikhophi a dzo ngo vhuya dza livhisa kereke kha u xela .
Khumbelo i tea u fhelekedzwa nga zwi tevhelaho : sambulu ya 750ml ine muingameli a ḓo i bvisa kha muhwalo
Tshanduko dza tshihaḓu kha zwikhala zwa thekhinoḽodzhi na pfunzo dzi khou bveledza vhadzulapo vha vhuṱali , vhane vha kona u enda , vha re na vhuṱumanyi ha inthanethe , vha si na mikaṋo nahone vha re na nḓivho , zwine hezwi zwo vha zwi songo lavhelelwa kha ḓivhazwakale ya vhathu .
Naho zwo ralo , matherorisi vha tea u khethululwa nge vha mashangoḓavha vha shumisana u itela u sima mulalo ḽifhasini .
4 . Ṱhanganyo ya Zhendedzi ḽa Masheleni a Mabindu Maṱuku ( SEFA ) na Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Bannga dza Mabinduṱhanganelo ( CBDA ) uri zwi vhumbe Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku ( SEDA )
Ndi na vhana vhararu na mufumakadzi wanga ha shumi .
Vhadzulapo vhoṱhe vha tou kwamea nga nḓila yo livhaho kana i songo livhaho .
Izwi zwi konḓelelwa nga muya wa tshiswole na ṱhoḓea dzo wanalaho u bva kha nyambedzano vhukati ha vhorakhoṱhiraka vha no khou thoma u aluwa .
Zwa zwino 75% ya komiti dza wadi dza Mtilini dzi a ṱangana nga murahu ha vhege mbili nahone komiti i dzulela u rumela miraḓo kha miṱangao ya tshitshavha kha masipala ya kule , nga huṅwe vho wana ḽifuthi kha tshiṱafu tsha tshiṱiriki tsha mutakalo .
Maṅwe maga a u lwa na vhutshinyi kha lushaka a ḓo katela u thomiwa ha yunithi dzo khetheaho , ho sedzwa kha vhutshinyi vhu kwamaho zwa zwidzidzivhadzi , khakhathi dza dzithekhisini na zwigidi , khathihi na u engedza zwishumiswa zwi thusaho kha u ita tsedzuluso sa mvelelo dza tsedzuluso dzi itwaho nga maitele a saintsi .
U ṱanganedzwa ha mbekanyamaitele dzi fanaho na Mbekanyamaitele ya Kushumisele kwa Mavu a Vhulimi , LM u itela u swikela ṱhanganelo ya fhethu , u fhambana ha kushumisele kwa mavu na tsitsikano ya mveledziso .
Tshipiḓa hetshi tsha mulayo tsho vha thero ya nyito ya khothe lwa miṅwha minzhi .
Vhalani pfanelo na vhuḓifhinduleli ni ambe na khonani yaṋu uri zwiṅwe na zwiṅwe zwi amba mini .
Muhumbeli u tea u badela mutengo wa khumbelo wo tiwaho nga u diphositha kha nomboro ya akhaunthu yo ṋetshedzwaho afho fhasi , arali tshifhinga tsho swika nahone o humbelwa u ita ngauralo .
U ṱanganedza na u ḓiṅwalisa
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri vha tendelwa u ita madalo luthihi fhedzi nga ṅwaha kha dokotela wa maṋo ane a si vhe wa netiweke kha u alafhiwa maṋo lwa shishi .
Vhafumakadzi vha vhumba u fhira hafu ya vhathu vha Afurika Tshipembe zwenezwo vhupfiwa havho vhu fanela u pfiwa musi tsheo dzi tshi dzhiwa na milayo i tshi sikwa .
Ri tea u tenda afha uri , arali izwi zwo vha zwo thomiwa u ṱavhanya , masiandaitwa o vha a tshi ḓo vha e khwiṋe vhukuma .
Mimaraga miṅwe i funa tshienge tsha Afrika Tshipembe nahone yo no vha mimaraga ya itshi tshibveledzwa .
Zwo vheiwa na mulayo une wa vhumba zwiimiswa zwine matshudeni vhashu vha imelwa , mbekanyamushumo ya thuso yashu i bvisa kuhumbulele kwe kwa vha ku tshi shumiswa u pfesesa u sa vha na vhudziki dzikhamphasini dzashu .
Ṅwaha we ṱanziela ya mufu ntswa ya thoma u shumiswa ( 1998 ) wo sumbedziswa .
Tshikafhadzo i nga dovha hafhu ya vhanga thaidzo dza mutakalo nahone i nga tshinyadza vhupo ha zwa maḓini .
2 . U shaea ha nyendedzi kha themamveledziso ya masipala na thikhedzo ya tshumelo .
1.7 . Khabinethe i ṱangedza nyambedzano kha u rwelwa ṱari ha Komiti ya Ndaulo yo Ṱanganelaho ya Maraga Zwayo ya Tshipembe ( MERCOSUR ) na Mbumbano ya Dzikhasiṱomu dza Tshipembe ha Afrika ( SACU ) dzo farelwaho fhano zwenezwino .
Pulane khulwane kha nḓowetsho dza swigiri na vhufuwakhuhu dzi khou shela mulenzhe zwihulwane kha vhubindudzi vhune ha khou engedzea , khwiṋifhadzo kha zwa vhubveledzi khathihi na tshanduko .
U bveledza mihumbulo
Ri ḓo vhona uri hu thomiwe themendelo dza Khomishini ya Tsedzuluso ya Vhuphuresidennde kha Mabindu a Langwaho nga Muvhuso , ine ya sumbedzisa nḓila ine zwiimiswa zwa tea u langwa ngayo .
Nangani vhathu vhararu vhane na nga vha fulufhela ni ṱalutshedze uri ndi nga mini ni tshi vha fulufhela .
Musi u shuma zwavhuḓi ha zwidzidzivhadzi kha nyimele idzi hu sa athu khwaṱhisedzwa , tsheo nga ha kushumisele kwa zwidzidzivhadzi zwi fanela u dzhiwa nga u ṱavhanya sa i zwi zwi tshi dzhiwa uri zwi shuma zwavhuḓi musi zwi tshi shumiswa nga murahu ha u kavhiwa .
( a ) imisa muthu Iwa tshifhinganyana u bva ofisini musi kana nga murahu ha u thoma ha u tshimbidzwa ha mishumo ya komiti ya Buthano ḽa Lushaka na u bviswa ha uyo muthu ; na
Kha tshitshavha tsho ṱanḓavhuwaho , u eḓanisa vhukati ha pfanelo na vhuḓifhinduleli zwo konḓa u humbulwa lwo teaho .
U tea u vha na vhukoni ha u shuma fhasi ha mutsiko a dovhe a vhe na vhukoni ha u humbulaho .
Kiḽiniki iyi I ṋea tshumelo kha vhafumakadzi vha funanaho nga tshavho , vhanna vha funanaho nga tshavho , avho vha no funana na vhathu vha mbeu mbili dzo fhambanaho na avho vhane mbeu yavho ya fhambana na zwine mivhili yavho yavha zwone .
Khabinethe yo ṱanganedza nyendedzi dza mbadelo na maimo a zwiṱuṱuwedzi zwa vhalangi vha dziSOE .
Tsheo iyi i ḓo ya phanḓa kha u khwaṱhisa tshikhala tsha sisiṱeme ya vhulamukanyi hashu i tshi lwa na avho vha itaho dzikhakhathi kha vhana na vhafumakadzi .
Wekishopho a i nga ḓo vha vhuṱambo ha u amba mawanwa a ngudo dza tshipiḓa tshithihi tsha muthu tsha u thoma .
Vha swikelela dzikhomphyutha , zwiḽiwa zwavhuḓi khathihi na nyito dza zwa mitambo na mvelele .
Afrika Tshipembe ḽi saathu u vha ḽa dimokirasi na u vha na pfanelo dza vhathu dzine dza vha dza khombekhombe , sisteme dza muvhuso Afrika Tshipembe ho katelwa na zwiṅwe , zwo ḓisa mvelele ya zwiphiri i si na ndavha kha zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe zwe kanzhi zwa ḓisa u shumiswa maanḓa nga nḓila i si ya vhuḓi na u kandeledza pfanelo dza vhathu .
Tshimange tsho vha tsho gonya muri tshi si tsha kona u tsa .
Ngauralo , ndi nga nḓila ye ya zwa itiswa zwone , kha muṱangano wa mushumo ro amba nga maga a thivhelo ayo kana u pomoka muthu muṅwe na muṅwe kana u sa pomoka muthu muṅwe na muṅwe .
U pulana na u langula ṱholo dza u thoṅwa ha kuitele kwa khovhe na dziresiṱuarenthe .
11.5 . Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u ima na uri vha vhalwe kha avho vha shelaho mulenzhe kha u lwa na khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu u itela u sika mahaya o tsireledzeaho , zwitshavha zwo tsireledzeaho na vhupo ha tshitshavha ho tsireledzaho ha vhoṱhe .
Ndondolo i fanela u itwa musi bennde dza khonkhrithi dzi tshi dzheniswa , na matheriala a u paka o teaho a fane u shumiswa vhukati ha dzibennde na ḽaini ya phaiphi .
Musi ndi tshi khunyeledza , ndi khou livhuwa vhukuma na ṱukufhadzwa nga vhunzhi ha thikhedzo ye nda i wana u bva kha vhathu vha Afrika Tshipembe u mona u ya nga mutevhe wa vhukale , mirafho , vhuimo na mbeu .
Hezwi zwigwada zwi ḓivhelwa u dzhia mulayo zwa u vhea zwanḓani zwavho na u tshoṱela vhathu vhane vha khou humbulelwa u tswa zwifuwo , zwa sia hafhu tshitshavha tshi nyofhoni ya tsireledzo yatsho .
Idzo a si dzone tsumbo dzi dzoṱhe , vhadededzi vha nga ḓi engedza maṅwe maṅwalo o teaho na a wanalaho .
Muhasho wa Mafhungo a zwa Mavu u shuma vhupo ho tendelwaho tshoṱhe , hune zwi na mbuelo uri tshiṱafu tshi re phanḓa kha u vha na nḓivho ya milayo ya zwa mulayo wa ndeme zwine zwa elana kha u itwa ha mishumo yawo .
U itela u vhona vhukonḓi , zwi a ṱoḓea uri hu ṱolwe mulayosiṅwa wa tshifhinga tsha vhukoḽoni uri naa wo ṱalutshedza hani vhuloi na uri kuṱalutshedzele ukwo masiandoitwa a hone ndi afhio .
Ndaela i tendela vhubindudzi kha khethekanyo dzi tevhelaho dza ndaka , kheshe , vhubindudzi ha mimaragani , mimaraga ya khephithala na mikovhe ya fhano hayani .
Arali zwo tea,kha vha vhalele nṱha mbudziso iṅwe na iṅwe vha litshe phere iṅwe na iṅwe i sumbedzise vhupfiwa hayo .
Kiḽasi yoṱhe i vhala Bugu Khulwane kana maṅwalwa o hudzwaho vhe na mudededzi .
2.4 . Khabinethe yo themendela u farwa ha Federesheni ya Dzitshakatshaka ya Madzangano a Ḽaiburari na Zwiimiswa kha Khongiresi ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya Mafhungo a Ḽaiburari ya Ḽifhasi ngei Kapa ubva dzi 15 u swika dzi 21 Ṱhangule 2015 fhasi ha thero " Tshanduko kha Dziḽaiburari : Tswikelelo , Mveledziso na Tshanduko ya Vhubveledzisi " .
3.4 . Khabinethe yo themendela uri Mulayotibe wa Tshanduko ya Mvetamveto ya Mveledziso ya Zwishumiswa zwa Peṱiroḽiamu na Minerala , wa 2012 u iswe Phalamenndeni .
Ikonomi ya ḽifhasi i khou shanduka u ya kha yo ḓisendekaho nga nḓivho na tshikhala tsha nga nnḓa na tshone ndi huṅwe fhethu ha ndeme .
Tshenzhemo i fanela u ṋetshedzwa nḓila dza u ṱhaḓula dzine dza nga vha dzi songo dzhielwa nṱha .
Ri tenda uri nga kha bembela ḽi katelaho zwoṱhe ri nga kunda thaidzo iyi .
Swole ḽa vhuraru kha ḽi vhe ḽa u bika swobo nahone ḽi tshi tevhela ndaela nga nḓila yone .
U ombedzela huhulwane hu buliwa kha u ḓikhethela hune vhathu vha ita kha zwikhala zwo fhambanaho zwa vhutshilo havho nahone vhe kha nzulele dzo fhambanaho .
Tshifheli khamusi ndi tsha uri kuitele kwa thathu ku na ṱhalutshedzo nnzhi nahone u dzulela u ya phanḓa na u tumbulula ṱhalutshedzo dza hone zwi sokou dzula zwi tshi shandukashanduka .
Miṱangano ya komiti ya wadi yo vulelwa zwigwada zwi re na dzangalelo kha tshiimo tsha u lavhelesa .
Mvelelo : Masiandaitwa a nyito dza mbekanyamushumo kha vhaṱaleli vho sedzwaho kana zwitshavha , a nga ho sa u shanduka ha nḓivho , kusedzele kwa zwithu , vhutendatenda , zwikili , vhuḓifari , u swikelela tshumelo , mbekanyamaitele , na nyimele dza mupo .
Arali ho vha hu si u dzhenelela hu sa ḓiṱoḓeli zwau ha vhathu Cuba kha Tshipembe ha Afrika kha miṅwaha ya mahumi mararu , zwo vha zwi tshi ḓo dzhia tshifhinga tshilapfu uri dzingu iḽi li vhofholowe kha mutsikeledzo wa vhukoloni .
KHOUDU NA PHESENTHEDZHI DZA U REKHODA NA U VHIGA
Nga u shumisana na vhadededzi , vhabebi , tshitshavha na vhatikedzamboho vho fhambanaho , ri ḓo kona u shandukisa zwikolo zwashu zwa vha senthara dza vhukoni .
Arali hu na nḓivho ya sialala fhedzi muhumbeli a sa khou ṱoḓa tswikelelo kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo , hu ṱoḓea fhedzi thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Nḓivhadzamulayotibe i sumbedzisa makumedzwa a ndeme a mbekanyamaitele ane a ḓo vha mutheo wa theo ya milayo ya tshumelo dza mulilo ine ya ḓo ima vhuimoni ha Mulayo wa Tshumelo dza Fire Brigade , 1987 ( Mulayo 99 wa 1987 ) .
Mupotiwa o bula uri mupoti wa mulandu o pandelwa ngauri vhushaka ha mutholi na mutholiwa ho vha hu songo tsha ḓisendeka nga u ṱhonifhana , u fulufhelana na u thembana nga ṅwambo wa u kundelwa ha mupoti wa mulandu , kha ;
Muiti wa khumbelo u tea u shumisa fomo ( Fomo A ) yo ganḓiswaho kha Gazethe ya Muvhuso ( Nḓivhadzo ya Muvhuso R187 ya dzi 15 Luhuhi 2002 ) .
Khabinethe i khwaṱhisedza uri maAfrika Tshipembe vha ise phanḓa na u vha tshithu tshithihi , nga mannḓa kha zwifhinga zwi konḓaho na uri vha shume vhukuma u vhona uri shango ḽi wane hafhu tshiimo tsha gireidi ya vhubindudzi .
Munangi u tea u khwaṱhisedza uri Munangiwa ( Nkhetheni ) u a saina muano u khwaṱhisedza u ṱanganedza hawe u nangiwa na u vhoxwa nga muano u re kha Khethekanyo ya 2 ya Fomo iyi .
Ndivho ndi u tandulula u sa lingana hune ha kha ḓi vha hone malugana na vhuṋe na ndango zwa mabindu a midia , khathihi na u swikela kha midia u ya nga u fhambana ho ṱanḓavhuwaho ha madzangalelo na mihumbulo nga hune zwa konadzea .
Sa tsumbo , kha vha dzhiele tshitatamennde tsha u rangani malugana na maitele a zwa vhufarabugu .
6.5.3.3 Mudziavhuḓifhinduleli a nga hana u bvisela khagala mafhungo a vhuṋe o humbelwaho , u ya nga maga a u hana u swikelela rekhodo sa zwe a sumbedzwa kha phara 19.4 i re afho fhasi .
Bannga i ḓi amba yone iṋe kha mbekanyamushumo dza dzhango na u ṱuṱuwedza ṱhanganelano ya matshelo ya dzingu .
Hedzi khaedu dzo ita uri hu vhe na u lenga u khunyeledza zwa u ḓiṅwalisa ha matshudeni a ṅwaha wa u thoma kha dziyunivesithi .
U sa badela lwo linganaho zwi dzhiwa sa khwalo zwi badelwa nga tshifhinga tshine tsha ḓivhea .
Arali khumbelo yo tendelwa , mbadelo ya tswikelelo itea u badelwa u itela mveledziso na ṱhoḓuluso na nzudzanyo , lwa tshifhinga tshetsho tsho tiwaho kha u sedzulusa na u dzudzanya u bviselwa nnḓa ha rekhodo .
Musi mulayo wo phasa , u ḓo tendela u dzhiululwa ha mavu na ndaka hu si na ndiliso .
Heyi ndi mihumbulo ine ra ima ngayo na ine ha vha riṋe ri i bveledzisaho .
Tshumelo dza mutakalo dzo ṱanganelanaho
Na u tsitsela nthihi fhasi u bva kha raka kha nṋe ndi ndavhelelo ya dakalo .
Nḓila na fomuḽa dzo shumiswa kha u kovhela masheleni o vha nga nḓila i tevhelaho :
Vhunzhi ha thaidzo dza komiti dza wadi kha mishumo yadzo dzi elana na u khelutshela hadzo kule na zwine zwa fanelwa u tevhelwa kha mveledziso zwo sumbedziwaho kha IDP .
Vhabidi na Vhorakhonṱhiraka vha tea u tendela tswikelo i pfalaho kha zwifhaṱo nga vhaofisiri vha bvaho muhashoni vha rambaho bidi , kana muthu o tholwaho lwa tshipentshela nga Vundu u itela ṱholo kana ndingo .
Hu si fhedzi ngauri mihasho iyi yo vha i na ṱhahelelo ya vhashumi , fhedzi na uri khakhathi na u shushedza zwo livhiswaho kha vhashumi nga vhashumi vhe vha ṱereka .
Zwine maipfi a re kha mutevhe a amba zwone
Tshiedziswa tsha CBP tshi bula mushumo wa komiti ya wadi kha ṱhoḓea ya u sengulusa ṱhoḓea na maitele a tsenguluso ya u dzhenela ya IDP .
Mvelelo dza izwi ndi dzifhio kha miholo ya vhanna na vhafumakadzi ?
Kha ri ṅwale Nangani nyito yone ni i talele .
Ro , kha nyimele dzo fhambanaho amba na u fara khanedzano nga vhuḓalo nga fhungo iḽi kha foramu nnzhi dzo fhambanaho ra dzhia tsheo dzavhuḓi u itela u humisela murahu u kundelwa u swikela he ra vhu topola nga tshifhinga tsha u haseledza .
Masipala u khou ṱoḓa u thola vhorakhonṱhiraka vhararu .
U kala kushumele hu ḓisa u vha khagala ho khwiṋiseaho na vhuḓifhinduleli ha ndangulo na tshumiso ya zwiko zwa nnyi na nnyi uri zwi vha ngoho .
( a ) milayo ya vhusimamilayo ha lushaka kana ha vunḓu , i nga ita uri hu vhe na u thomiwa ha nnḓu dza vharangaphanḓa vha zwa sialala , nahone
Ṅwedzi u ḓaho , shango na ḽifhasi zwi ḓo swaya na u pembelela ḓuvha ḽa Dzitshaka ḽa Mandela .
A vha vhili tshelede ya Ndondolo kha Khothe ya Khakhathi dza Miṱani .
Milayo i ri hu tendelwa fhedzi u shumisa masheleni he ha i lavhelelwe na ha u phapha nga nṱha .
( b ) Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo ( kana murumelwa wawe ) u ḓo thusa muhumbeli uri a anane na ṱhoḓea dzo bulwaho afho nṱha dzine dza tevhelwa musi hu tshi itwa khumbelo ya u wana mafhungo , hu tshi katelwa na u fhirisa muhumbeli , arali zwi khagala uri khumbelo ya mafhungo yo vha yo tea yo itwa kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha , kana itsho tshiṅwe tshiimiswa .
U khwinisa ngona dza u laṱa na u shumiswa ha tombo ḽa ole kha u shuma malaṱwa .
Muhasho wa zwa Mishumo u kha fulo na shango ḽoṱhe fhasi ha thero ine ya ri : " U ḓisa tshanduko - zwi ita uri mabindu a vhe na mutsindo " kha u khwaṱhisa u simula nau vhona uri hu khou tevhedzelwa zwo teaho .
Vhatholi vha tea , musi vha kha zwezwo , u linganyisa zwithu zwi fanaho kha zwithu zwoṱhe zwine lingana .
Phalamennde i kha nzudzanyo ya u wana muṋeyatshumelo wa u bvisa mabambiri a malaṱwa uri a bikululwe .
U vhumbiwa ha Muhasho wo ḓiimisaho nga woṱhe wa Mveledziso ya Ekonomi wa Lushaka zwo vula tshikhala tsha mveledziso na u shumiswa ha mbekanyamaitele ya ekonomi ya khwine nahone i pfeseseaho kha ḽino shango .
U na vhuḓifhinduleli ha u lavhelesa vhulanguli , thikhedzo , ndondolo , u tea u ita mushumo , maṅwalo na tsireledzo ya themamveledziso ya LAN zwo shumiswaho nga mihasho i shumelwaho .
Vhatshini avha vho shela mulenzhe kha mbekanyamushumo ya Mixing It Up kha Senthara ya Vhutsila ya Yunivesithi ya Johannesburg nga Ṱhafamuhwe .
Tshifanyiso itshi tsha kuimele kwo kombamaho tshi amba uri vha nga pfuka mikano nahone vha tea uri vhurangeli dzi dzule dzi hone .
Shumisani phere idzi dza maipfi kha mafanyisi aṋu . takala na ṱhambelamaḓi tswa na goya hula na nḓou
Khumbelo ya u shumisa tshikepe tsha shango ḽa nnḓa ( hu tshi katelwa na khumbelo ya u fhirisela tshikepe , phemithi ya u fasha na ḽaisentsi ya malwanzhe a nṱha ) i nga dzhia maḓuvha a 14 a mushumo , zwi tshi ya nga uri vho shumisa nḓila yone ya u ita khumbelo .
U sa dzulisea , hu si na ndavha na mbeu ya khovhe , ho vhigwa kha lushaka lwa khovhe dzi no funa masana lwa buḽugiḽi na ntswu dza mulomo muhulu ya dununu .
Kha vha rumele khophi ya u ḓiṅwalisa u ya nga Mulayo 36 wa 1947 na khumbelo yavho .
Mathomo a muhanga wa ndaulo na mulayo u khwaṱhisa na u khwinisa kha vhubvelakhagala , vhukatelazwoṱhe na vhungoho ha mugaganyagwama , ndangulo ya tshikolodo na tsedzuluso ya nga nnḓa na vhulavhelesi .
Nṱhani ha izwo , khabinethe yo tendela u pfukiswa ha Muofisiri wa Muhulwane wa zwa Masheleni a ya kha Muhasho wa Vhupileli .
Musi maḓi a tshi elela u mona na nga nṱha ha tshiṱirakhitsha , maanḓa a haiḓirodainamiki a ḓo bviselwa kha tshiṱirakhitsha , u bva kha phambano ya mutsiko kha sia ḽa nyelelo .
Muvhuso , zwihulusa mimasipala , u na khaedu kha u ṱoḓa na u fareledza vhathu vhane wa ṱoḓa .
1.3 . Muhanga wa themo ya vhukati ha ṅwaha u vhulunga zwi vhuedzaho zwa matshilisano vhuponi ha ikonomi ine ya khou lepalepa .
Tshifhinga tsha u tsenguluso tshi khou salela vhukati ha murafho wa oda , nḓisedzo na mbadelo .
Kilaba iṅwe na iṅwe i fanela u khwaṱhisedza uri vhalangi vhayo vho pfumbudzwa na u sa dovholola kavhili sa vhaofisiri vha tsireledzo .
Yunifomo i vhonalaho zwavhuḓi yo kunaho u bva kha Muṋetshedzi wa Tshumelo , ine ya vha na madzhasi a mvula na madzhasi a phepho u itela nyimele dza mvula na phepho u ya nga u fhambana .
Mawanwa a nyaluwo ya ikonomi ire fhasi na mbonalele zwi sumbedzisa uri khuvhanganyo ya mbuelo i ḓo vha fhasi sa zwe zwa vha zwi tshi lavhelelwa zwone tshifhingani tsho fhiraho .
Naho ha nga shumiswa nḓila ifhio na ifhio , mulayo ndi wa uri mathukhwi a re khombo a tibedzwe nga u ṱavhanya nga maṅwe mathukhwi kana mavu , nga fhasi ha vhulavhelesi na vhukoni , u itea u thivhela u vha khomboni .
Naho zwo ralo , ro sasaladzwa tshifhinga tshinzhi kha u tendela mashango a dzitshaka u tandulula thaidzo dzashu musi hu si na vhudziki .
U ya nga mapholisa , pulane ya tsireledzo i ḓo sedzana hafhu na zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa vhutherorisi .
Kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani muthu a si nga si kone u amba uri vharengi vhoṱhe vha a fana .
Ndo vhidza dzulo iḽi lo ṱanganelaho nga madekwana u itela uri vhoṱhe , hu tshi katelwa matshudeni na vhashumi , vha wane tshifhinga tsha u thetshelesa zwi tshi khou tou itea musi muvhuso wavho u tshi khou amba nga ha zwithu zwine zwa kwama matshilo avho .
Vhuvha vhu nga nḓila ḓe ha nzivhanyedziso kha mushumo wa maṅwalwa kana muzika ?
Mufumakadzi Vho Sekgothadi Kabelo sa Mulanguli Muhulwane a si wa Ngomu wa Vhulangi ha Vhuimazwikepe ha Bodo ya Afrika Tshipembe .
Sa izwi ṱhalutshedzo yo dzinginywaho ya ipfi vhuloi i tshi sumbedza mbuno ya uri vhuloi ho iledzwaho vhu kwama u shumiswa ha nḓila dzi si dza upoka zwa maanḓa a sa ṱalutshedzei ( vhuloi ) kha u vhaisa kana u shushedza hu tshi itelwa u huvhadza , maitele a fanaho na ayo a vhathu vha Pagans na dziṅanga ha nga katelwi nga fhasi ha mulayo wo dzinginywaho .
Ro dovha u ḓiimisela u ṋekedza tshumelo ya khasho ya didzhithaḽa kha 50% ya vhathu mafheloni a ṅwaha .
Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya zwa Vhulimi yo sedzuluswa u itela uri i vhe i sikaho mishumo na u alusa nyaluwo , u tholwa , mbuelo dza vhupo ha mahayani , vhubindudzi , zwibveledzwa , thengiso ya nnḓa na mveledziso kha dzingu ḽa Afrika .
Zwiga zwa tsireledzo hune ndeme ya khonadzeo ya khombo kha mutakalo na tsireledzo ya sala nga murahu ha musi vho dzhia maṅwe maga a ndaulo o topolwaho nga ndingo yavho ya khonadzeo ya khombo .
U dzhiiwa ha madzinginywa aya hu ḓo thusa muhasho kha u wana luvhonela lwa sisiṱeme na u khwiṋisa pfumbiso ya u vhiga kha vhadzheneleli vhashu .
Muya wa mafulufulu na u konḓelela we wa sumbedzwa nga vhaswa u mona na shango ḽashu , nangoho ndi zwithu zwine zwa tea u fhululedzwa na u dzhiiwa sa fulufhelo ḽa vhumatshelo ha khwine .
U gidima na u tamba khadi / labi ḽilapfu / riboni hu tshi shumiswa tshanḓa tshi songo ḓoweleaho u shumiswa
Zwo itea kale36
Nḓowedzo yo fhiraho yo sumbedza uri vhathu vha humbula nga nḓila yo fhambanaho nga ha khethululo .
U tikedza Tsireledzo ya Tshitshavha hu sina u engedza muthelo kha miholo , pulane ya akhaunthu ya muthu muṅwe na muṅwe i ṱoḓa miholo miswa ubva kha masheleni o ḓoweleaho , nga zwiitisi zwivhili .
I vhetshela nṱha nyengedzedzo kha pfunzo na u engedza zwikhala zwa u pfumbudzwa .
Kha phindulo ya mbudziso iyi , milayo ya tshitshavha yo ṱanganedzwaho , iṅwe ṱhalutshedzo ya tshibveledzwa u ya nga ndivho i a ṱolwa .
Vhukwamani ho itwa na vhathu vha kwameaho vhoṱhe .
Khomishini i lavhelelwa u ṋea muhumbulo wo khwaṱhaho wa ṱhoḓisiso , vhuṱanzi vhu pfalaho na themendelo dzi re khagala kha muvhuso .
Afha , kha lumeme lwa ḽiga ḽi tevhelaho ḽa nndwa yashu ya ṱhanganelano nahone ya shishi ya u lwa na tshanduko ya kilima , ri tea u sumbedza vhurangaphanḓa ha u khwaṱha nahone vhu re na ṱhuṱhuwedzo .
Sumbanḓila ya EC ya Mutikedzo wa Mugaganyagwama u ṋea ndaela ya asesimennde ya u thoma ya Ndangulo ya zwa Masheleni a Nnyi na Nnyi u itela u khwaṱhisedza khonadzeo ya nḓila iyo ya u dzhena mafhungo u itela u bveledza thuso kha shango .
Sa zwe zwa lavhelelwa , nḓowetshumo i re na phesenthe khulwanesa dza vhathu vhane vha dzhiwa sa vha shumaho mishumo i si ya fomaḽa ndi miṱa ya phuraivethe ( 99,2% ) .
U itela ndivho dza iyi Gaidi , ri khou sumbedzesa khakhathi dzine dza bvelela kha vhafumakadzi ngauri ndi zwone zwo ḓoweleaho .
Phendelo ye vha tama u i bula yo dovha hafhu ya vha yo khakheaho .
Tshine nda nga ita uri ndi ḓitsireledze kha Ravana ndi u tou shavha .
Lwa mupo , nazwino , ndaela dza fumi dzoṱhe dzi nga dzi negethivi , nga nnḓa ha dziṅwe nḓowelo dzi no nga dzi a kunga , naho dzi tshi vhonala u nga dzi a pfadza .
Mbalo dzi shumiswaho musi hu tshi khethekanywa dzikiḽasi , fhedzi hu si na mavhaka o thomiwaho nga phimo ya kiḽasi .
Mufhaladzi wa bindu a nga hana khonṱhiraka arali mbadelo dzi sa khou itiwa tshoṱhe u ya nga khonṱhiraka .
Miolo i tea u ṱuṱuwedza u shumiswa ha zwidzheniswa zwapo .
Ndi ngazwo HIV i tshi vhidzwa u pfi ndi Vairasi i kulaho Nungo dza Maswole .
Ndeme ya ndaka yo ṅwalwaho ya vhubindudzi kha tshiimiswa tsha nyanḓano i a linganyiswa kha mukovhe wa mufhalala wa mashumele a Masipala wa Buffalo City .
Mulangi Muhulwane a nga rumela u shumiswa ha maanḓa awe afhio na afhio na mashumele a mishumo yawe ifhio na ifhio kha muofisiri wa muhasho o bulwaho ; kana mufari wa ofisi kha muhasho :
U tzhipiwa na u vhulawa lwa tshiṱuhu ha Anene Booysen na vhaṅwe vhafumakadzi na vhasidzana zwa zwezwino ho ri vula maṱo kha ṱhoḓea ya vhuthihi ha u dzhia maga a u fhelisa thambulo iyi .
Khabinethe i humbela maAfrika Tshipembe u bvela phanḓa u wisa zwikhukhulisi , zwi thivhelaho vhathu vha re na vhuholefhali kha u shela mulenzhe tshoṱhe tshitshavhani na kha ikonomi .
Zwiṱori nga ha zwipuka zwine zwa thusa vhathu
Kha ḽifhasi ḽashu ḽi ṋaṋaho u vha ḽiṱuku na u vha ḽa mupikisano , vhaswa vhashu vha ṱaṱisana na vhaswa vha maṅwe mashango .
U ṱalusa u kovhiwa ha vhukhakhi na u tendela tswikelelo ya jonala .
Nyombedzelo kha ndondolo ya mutakalo ya mme na ṅwana .
Khonadzeo ya u thoma Zhendedzi ḽa u Kala ḽa BRICS ḽo ḓiimisaho zwo ḓisendeka nga milayo yo sedzaho maraga , u itela u khwaṱhisa u ya phanḓa vhuvhusi ha ḽifhasi , na zwone zwo ṱanganedzwa .
Therisano nga vhaanewa vha zwipuka vha re na mvumbo dza vhathu , puloto na uri tshiṱori tshi nga fhela nga nḓilaḓe .
1.2 . Khabinethe yo khoḓa u fara na u ṱangula ho itwaho nga vha Project Darling na u farwa ha tshigwada tshe tsha humbulelwa zwa u ṱangula maṱiraka .
U pulanela Mveledzisoṱhanganeli sa tshishumiswa zwi kha ṅwongo wa sisiṱeme ntswa ya mivhuso yapo ya mveledziso Afrika Tshipembe nahone zwi sumbedza zwiṱuṱuwedzi zwa u ita uri mimasipala i shumise zwiṱirathedzhi , i shume na vhathu , u pfe zwililo zwa vhathu nahone i ṱuṱuwedzwe nga u ṱoḓou shumela vhathu .
U dzhielwa nṱha ha " Khoro dza Mahosi " nga tshifhinga tsha vhorakoloni zwo vhonala sa tshithu tsha ndeme tsha ndangulo iyo nga fhasi ha mbekanyamaitele ya u vhusa hu songo livha5 .
U ranga phanḓa u tshimbidzwa ha kutshimbidzele kwa u pulana wadi na u ṅwala pulane .
Ngauralo , roṱhe ri fanela u thudzela kule mafhungo a si na vhuṱanzi na tshimbevha tshi xedzaho vhathu nga ha khaelo ra nanga vhutshilo nga u haelwa .
Vhusimamilayo ha Vunḓu kana komiti ifhio na ifhio dzaho vhu nga -
Ni songo ṱalula
Kha vha ḓe na zwinepe zwivhili zwa phasipoto .
I dzhia u bva nnḓa thandela dza ṱhoḓisiso dza vhudavhidzano dzine dza vha dza tshifhinga tshilapfu na tshifhinga tshipfufhi u mona na shango ho sedzwa vhunzhi hadzo na vhukhwine hadzo , u ḓiṅwalisa kha mivhigo ya ṱhoḓisiso yo ḓoweleaho ya vhudavhidzano , u renga ṱhoḓisiso dzone dza mawanwa na u ṋetshedza ngeletshedzo kha ṱhoḓisiso dza vhudavhidzano na thuso kha khasiṱama dza nga ngomu na dza nga nnḓa .
Yo vhumbwa nga Senthara ya Vhusevhi ha zwa Masheleni , Bodo ya Vhulanguli ya Vhuṱoḓisisi ha Mapholisa yo Imaho nga Yoṱhe ; Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka ; Bodo ya Vhulanguli ya Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ya Ṱhoḓisiso ya Vhugevhenga vhu Itelwaho Muvhuso ( Hawks ) , Vhusevhi ha Vhugevhenga na Tshumelo ya Vhuṱoḓisisi ; Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ; Yuniti yo U ṱoḓisisa yo Khetheaho ( SIU ) na Dzhendedzi ḽa Tsireledzo ḽa Muvhuso .
Khombo i shushaho iyi i tou vha mvulamaṱo kha riṋe roṱhe , nga muthihi nga muthihi na lushaka lwoṱhe , u sedza kha uri ndi zwifhio zwine ra nga ita u thoma u vha na vhuḓifhinduleli na u tamba tshipiḓa tshashu u fhelisa vhudakwa .
Mueletshedzi wa Maanḓalanga naho zwo ralo ṱata uri lwa u thoma uri mbuelo dzi nga si vhe lwa tshifhinga tshi sa gumi sa izwi Mulayo u sa maanḓafhadzi Minista uri a ṋee mbuelo idzo .
Zwi nga konadzea u ita tsenguluso yoneyone ya masiandaitwa hu songo ranga u vha na nḓivho nga ha vhutshilo ho fhelelaho ha muthu uyo ?
UAS zwi amba mbekanyamaitele dzine muvhuso wa dzi dzhia u vhona uri vhadzulapo vha na tswikelelo i linganaho kha vhupo ha vhudavhidzani .
Tshikwama tsho ita mulevho na tshipiḓa tsha mbadelo tshi vhidzwaho U-Faiḽi sa tshumelo yo fhelelaho ya kha khomphyutha .
CoR14.1 Muengedzo wa B arali dzina ḽi tshi khou vhulungwa kha khamphani
Musi ni kha tshigwada , wanani uri ni tea u shumisa zwithu zwifhio kha u vhumba vhatshini avha .
Vha dovha vha vha na vhuḓifhinduleli hau ṋetshedza tshumelo dzo dziaho dza vhulanguli ha masheleni malugana na masheleni na ndangulo ya mbekanyanḓisedzo , tshumelo dza ndangulo ya mbekanyanḓisedzo na ndango ya ngomu .
Khabinethe yo khoḓa mazhendedzi a mulayo kha maga e vha dzhia .
U khwaṱhisedza ṱhanganelano i shumaho ya mishumo ya TB na HIV kha ḽeveḽe ya tshileludzi .
Kulangulele kwavhuḓi ku tea u khwinisa ndeme ya mitambo yashu .
Hu na komiti dza odithi dzi re na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri hu khou salwa murahu zwo itwaho nga nḓila yone nahone nga tshifhinga tsho teaho kha mawanwa a odithi nga muofisiri muṱolambalelano .
Mufumakadzi Tshipikara , Mudzulatshidulo na Vhahulise Miraḓo ya Phaḽamennde :
Ri tea u dovha ra lwisana na mukhwa ure kha tshitshavha wa u ṱoḓa ṱhalutshedzo , nga nnḓa ha kushumele kwa maṱhakheni , kha tswikelelo dza vhafumakadzi .
Muvhuso wo phasisa milayo ya u lwa na u sa lingana ho kalulaho na khethululo i si ya vhuḓi ye ra i sielwa .
Ri zwi ḓivha hani uri zwe ra zwi pulanela zwi khou bvelela
Isani phanḓa na tshiṱori tshaṋu hafha .
Ro sedza nyimele iyi , Muhasho wa zwa Vhulamukanyi na
Ahuna na kha nyimele na nthihi hune murengi a ḓo ta u badela kheshe u itela ṱhiransekisheni na nthihi .
ya fhethu ha muṋe watsho uri tshi endedzwe , kana u
Ho vhigwa u pfukwa ha milayo hunzhi kha Khomishini hune ha sa wele kha tshigwada itshi .
Khalaṅwaha ine na si i funese ndi ifhio ?
Ri nga kha ḓi ri , hu na ndalukano nnzhi , zwifanyiso zwa u gonya zwo ṱumana na u khwaṱhisedzwa ha ḓiḓivha .
Muvhuso u khou sedza kha u wanwa ha mbekanyamushumo ya u fhaṱa nyukiḽa ya 9 600 megawatsi sa zwo themendelwaho kha Pulane ya Zwishumiswa zwo Ṱanganelaho ya 2010-2030 .
Kha sia ḽa zwa poḽitiki , demokirasi yo ḓisa mveledziso dzo fhambanaho .
Arali muraḓo muhulwane kana munna kana mufumakadzi wawe a tshi wana mundende wa u unḓa vhana
Olani mbonalo ya ṅwedzi kha Musumbuluwo muṅwe na muṅwe kha uno ṅwedzi ni ambe uri u kha ḽiga ḽifhio .
Deithi : Khotsi awe vho renga goli ḽihulwane .
Khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Ramaphosa ya thendelano ya matshilisano ntswa i ṱoḓa u shela mulenzhe ha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha tshi khou shumisana u kunda khaedu dzashu na u vhe shango ḽashu kha nḓila ya nyaluwo khulwane .
Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ḽa Afrika Tshipembe ( SALGA ) ndi tshiimiswa tsha muvhuso wapo tshi dzhielwaho nṱha lwa tshiofisi .
Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma l nḓila ya u ya u fholani
Vhupo ha tshipembe , vhukovhela ha tshipembe na vhukovhela , kha ḽiṅwe sia , a vhu ḓi phini tswikelelo i fanaho , naho zwi tshi nga hanedzanwa uri a vhu ngo tou ḓitika tshoṱhe kha u swikelela hu sa khou shumiswaho mimoḓoro , nga uri vhunzhi havho vha na mimoḓoro .
Tshumelo dza u kuvhanganya malaṱwa dzi re hone a dzo ngo eḓana .
Zwi tshi edza mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi zwa lushaka na zwa vundu , milayo i tevhelaho ya mveledziso i tea u lavheleswa u itela mveledziso ya nzulele ya zwifhaṱo afha ha masipala :
Komiti yo dzudzanya u ṱoḓisisa u ṱanganyiswa ha magudedzi a pfunzo u vha Muhasho wa Pfunzo wa Lushaka vho , ṱhaphudza mushumo wavho na Muhasho u khou dzhiela nṱha muvhigo wayo .
Ri ṱanganedza u tsela fhasi ha phimo ya u tswiwa ha maṋanga a tshugulu u bva Tshimedzi 2015 , zwine zwa tou vha zwa u thoma nga murahu ha miṅwaha ya fumi .
Bugu dza vhuṋe kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe kana phasiphoti kha vhabvann ḓa kha : muthu vhashumisani kha close corporation na vhuimeli ha dzangani ḽi si ḽa mbuyelo - miraḓo yoṱhe , Phathinara vhoṱhe , vhaimeli vhoṱhe vha dzangani ḽi si ḽa mbuyelo khamphani - dzidairekhithara dzoṱhe , u katela dairekhithara dza ndango na dza masheleni .
Vha dzhenelaho thendara vha eletshedzwa u vhala Buḽethini ya Thendara ya Muvhuso yoṱhe .
FPS yo thoma thandela ya u khwiṋisa u ṱalusa vhathu vha sa ḓivhei .
Ṱhoḓea dza vhugudisi ha komiti dza wadi dzi fhambana u bva kha masipala u ya kha muṅwe .
U shumisa ludungela na zwifanyiso u itela u pfesesa tshibveledzwa .
Tshikhala tsha zwiengedzwa u ya kha ANN tshi fanela u ṋetshedza zwidodombedzwa nga ha nyimele na tshiimo tsha nethiweke .
Vhana vha musadzi vhoṱhe
Tshanduko idzi dzo sedzuluswaho dzo itelwa u thusa sekhithara ya nnyi na nnyi u kunga na vhulunga vhashumi vha re na vhukoni .
Tshipikwa tsha ino mbekanyamushumo ndi u ṋetshedza masheleni kha Tshumelo dza Thikhedzo ya Ndondolo ya Mutakalo .
Madzangano oṱhe a zwa Ḽaiburari a tenda uri vhulangi hapo ndi zwone zwiimiswa zwo zwa vhukuma zwa u tshimbidza tshumelo dza ḽaiburari .
11.3 habinethe i ṱuṱuwedza vhadzulapo u ambedzana nga ha vouthu dza mugaganyagwama na u hwesa mihasho vhuḓifhinduleli .
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi humbula sinaria he u dzhenelela ha tshitshavha hu si bvelele .
Maitele a Mveledziso ya Vhukoni ha Thekhiniki .
Magavhelo a muvhuso na mbadelo dza yunivesithi ndi zwone zwi dzhenisaho vhunzhi ha masheleni a wanwaho nga dziyunivesithi , ngeno kha masheleni a wanwaho nga dziyunivesithi phesenthe ya 43 i tshi bva kha muvhusona 34 wa phesenthe i bvaho kha mbadelo dza yunivesithi .
Nḓowedzo ya ḓivhamaipfi yo livhanywa na maipfi o swifhadzaho / a re na muvhala a re tshiṱorini .
U dzhia ḽiga kha zwa masheleni ho khwaṱhaho , hu fheletshedzwaho nga u tsitsa nyingapfuma , zwo tikedza nyaluwo ya ikonomi nahone zwo thivhela u fhungudzea kha tshumiso ya zwiko , u bindudza na zwa mishumo .
ndi zwiimiswa zwi eletshedzaho kha vhuimo ha tshitshavha tsha vhadzulapo na mukhantseḽara wa wadi kha u ita mushumo wawe nga nḓila ya demokirasi nga hune zwa konadzea .
Nga tshikimu tsha basari yawo , Muhasho u ṋetshedza zwikhala zwa u guda luambo khathihi na vhugudisi kha u shuma nga nyambo .
Nḓila iṅwe na iṅwe ine ra nga sedza khayo , ro thusa uri sisiṱeme i ye phanḓa ngauralo zwo engedza u vhaiswa ha tshiṱalula .
Lwendo lwa tshikolo lwa vha takalelaho zwikhokhonono
Dzina ḽa tshikepe tsha u rea khovhe
Nga hetshino tshifhinga Yuniti 6 yo ḓi kona u thusa u bvisa mutsiko une wa vha hone kha sisiṱeme ya muḓagasi ya lushaka , i tshi khou thusa nga u fhungudza uri hu sa vhe na u tsiṅwa ha muḓagasi kana hone u tou fhungudza kha maitele a u tsima muḓagasi .
Khathihi na zwikili zwa ndangulo ya mugaganyagwama na masheleni zwavhuḓi .
Hezwi zwi amba uri vhagudi vha tea u shumisa na u amba nga ha mitalo , zwivhumbeo na mivhala .
Nga u shumisana na vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe , ri ḓo khwaṱhisa nndwa ya u lwa na vhutshinyi na tshanḓanguvhoni .
Vhutshilo hanga na ha vha muṱa wanga vhu ḓo shanduka lwa khwine nahone vha muṱa wanga vha ḓo vha na haya lwa tshoṱhe .
Ndivhuwo nga huhulu kha Pulane Khulwane ya Vhumagagoloi , ro rengisa goloi u ya kha ḽifhasi ḽoṱhe mahoḽa u fhirisa zwifhinga zwo fhiraho , zwine zwi sikela mishumo vhaswa ngei Kapa Vhubvaḓuvha na KwaZulu-Natal .
Nga lutamo lwavho , kha vha shumise tsumbedzo i engedzeaho kha u fha mmbwa vhuḓipfi ha mbofholowo , musi itshi kha ḓi vha fhasi ha tsireledzo yavho .
Nḓivho ya Ndangulo ya Masheleni na Vhulanguli ha ṋetshedzo na zwone zwo vha zwo katelwa kha therisano .
Mupo wa ḽifhasi u khou dzhiwa sa une wa vha khaedu vhukuma kha mimaraga ine ya khou bvelela , i re na mitengo ya fhasi ya zwivhambadzwa na u khwaṱhisa mbekanyamaitele dza masheleni ngei USA zwi tshi khou ṋea mutsiko kha matshimbidzele a masheleni a vhubindudzi na nyaluwo ndavhelelwa .
Vho ita khuwelelo ya mathomo a ndaela ya ikonomi ḽa ḽifhasi ntswa , ine ya ḓo dzhiela nṱha madzangalelo a mashango a shayaho u itela u fhungudza gake ḽine ḽa khou dzulela u aluwa vhukati ha vhashai na vhapfumi .
Ho farwa muṱangano na Komiti ya Tshoṱhe na Maanḓalanga a Dzingu kha Vhupo ha Tshitshavha .
Tshigwada tsha tsedzuluso tsho takadzwa vhukuma nga tsireledzo yo itwaho tshikoloni , u fana na tsimbi u thivhela vhuvemu dzo dzheniswaho kha mavothi oṱhe na maitele a vhusevhi ha theḽevishini .
3.1 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe kha Guvhangano ḽa Vharangaphanḓa vha G20 ḽine ḽa ḓo itwa nga kha vidio nga Mugivhela wa ḽa 21 Ḽara na Swondaha ya ḽa 22 Ḽara .
Vha Tshumelo vha tea u vhona uri mbadelo dzoṱhe dzo bulwaho kha madavhi a mafhungo a A na B a ṱhumetshedzo iyi a a dzudzanywa u itela u dzudza nḓowelo ya inflesheni kha tsumbathengo ya murangi .
Vhusunzi vhu a zwi tevhela ?
Reilani moḓoro u tshi ya tshikoloni na u vhuya hayani hafhu .
Afrika Tshipembe na Riphabuḽiki ya Angola a kovhelana ḓivhazwakale i fanaho ya nndwa ya u lwa na vhukoḽoni na tshiṱalula .
U bvumba uri hu ḓo itea mini tshiṱorini ( u sedza dzina na gwati\ khavara ya bugu .
Nyendedzi hedzi dzi ṋetshedza kuitele kwo angaredzwaho kha u pulana na u lugisela thandela na u ṋetshedza zwidodombedzwa kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa thandela .
U shaya vhupfiwa ha vhafumakdzi vhaswa
Yo vha itshi khou na fhedzi kharoseḽe yo vha itshi khou gidimesa .
Notsi dza u ṱalutshedza , dzo ṅwalwaho nga ithaḽiki dzo swifhadzwaho , mathomoni a dzindima na zwipiḓa a dzi tei u shumiswa u ṱalutshedza Mulayo uyu .
Sa tsumbo , u alusa migaganyagwama kha tshumelo dza tshitshavha dzo angalalaho dza zwa mishumo zwi nga amba u fhungudza kushumisele kwa masheleni huṅwe fhethu .
Nga lwanzheni , shango ḽi ṱumana na ḽifhasi nga kha phendelashango yaḽo ya Afrika Tshipembe kha ḓanzhe ḽa Atlantika na ḽa India .
Zwipikwa zwa Mveledziso ya Meleniamu ( MDGS ) ndi mapa wa u enda ngawo kha u swikelela u ḓikumedzela kha Mulevho wa Meḽeniamu .
I adza mutheo wa vhusimamilayo vhuswa ho dzinginywaho ho itelwaho u ṋea maanḓa kha ṋetshedzo dza Vhurangaphanḓa vha Sialala na Mulayo wa Muhanga wa Vhuvhusi , zwi ṱumekanyaho Muvhuso , sa tshipiḓa tsha muvhuso , u ṋetshedza mishumo na vhuḓi fhinduleli kha tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi .
Mbuelo ya muthelo i thusa muvhuso u badela thandela dza nḓisedzo ya tshumelo na mbekanyamushumo dza dziṅwe mveledziso dza ikonomi ya matshilisano .
Hune ṱhoḓea iyi i nga si kone u swikelelwa kana i songo teaho ( nga vhanga ḽa vhuimo ho ḓoweleaho ha vhashumi ) , hu ḓo vha zwa vhuṱhogwa uri vhaṱaleli u thivhela u khakhisa nḓila phiriso .
Hu ḓo funziwa vhushaka hu re hone vhukati ha kilima , mavu , zwiko zwa zwimela na zwa maḓi khathihi na uri hu ḓo shumiswa maitele a u linga a no ṱuṱuwedza kushumisele kwa mavu ku sa nyeṱhi .
I dovha hafhu ya ṋetshedza shango thikhedzo kha ṱhoḓisiso dza zwa saintsi , mveledziso na vhutumbuli kha zwa mishonga , zwa vhulimi , ngudo dza zwa vhutshilo na ngudo dza zwa saintsi dzi lavhelesanaho na zwitshilaho .
Ri lavhelela uri vhubindudzi vhu ḓo ṱoḓa vhubindudzi ho livhanaho ha ndeme , khadzimiso na pfulufhedziso dzi bvaho muvhusoni .
Kha tshifhinga tshino tshi konḓaho , roṱhe kha ri sumbedze lufuno na u pfela vhuṱungu na uri ri ite uri vho Madiba vha ḓihudze nga riṋe .
Fhedziha , tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa a tsho ngo ṱalutshedzwa , nahone zwi nga vha zwi tshi amba vharangaphanḓa vha sialala khathihi na muvhusowapo / vhalangaḓorobo .
Sa zwenezwo , nga u ralo ro kombetshedzea u lavhelesa fhasi kha u bvumba malugana na khuliso na u sika mishumo .
Bugu iyi yo sedza kha u fhaṱa nungo idzo nga u ṋetshedza nyendedzi i vhonalaho nga ha kuthomele na u ita uri sisiṱeme ya komiti dza wadi i shume uri komiti dza wadi dzi vhe dzi pfadzaho na u vhuedza .
Khabinethe i ṱanganedza miraḓo ine ya khou dzhena nga mbilu tshena vha NHTL ya Vhurathi na avho vha nnḓu dza vunḓu dza sumbe .
tshiendedzi tsha u hwala zwiendedzi zwo tshinyalaho kana bisi
Thandela ya u Fholisa Mihumbulo i wanala kha Ḓorobo ya Kapa nahone yo thomiwa hu tshi itelwa u tshimbidza maitele a phodzo ya muthu na tshitshavha .
Nzudzanyo dzi khou bvelaphanḓa dza u khwaṱhisedza ndangulo ya masheleni nga kha u tholwa ha vhaṅwe vhathu , u bvelaphanḓa na u fhaṱa vhukoni , u ṱola muvhalelano ha nga ngomu ha misi yoṱhe , u vhiga ha kotara nga kotara nga zwiimiswa kha mvelaphanḓa hu na u lulamiswa ha thaidzo dzo vhonalaho nga Muṱolamuvhalelano kha mutevheṱhanḓu wa zwa vhuṱoli .
Vhunzhi hashu ri ḓo lozwa miraḓo ya muṱa na dzikhonani nga HIV .
Nga dziṅwe mbuno a nga kha ḓi sa tama uri mulandu u wanale .
Ho vhu ndi vhuleme vhune shango ḽashu ḽa tea u amba nga haho musi ri tshi khou ḓi ya .
Khothe naho zwo ralo yo thetshelesa khumbelo ya khaṱhululo , nga kupfesesele kwa uri arali ya nga ḓiswa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe phanḓa ha khaṱhulo uri muvhudziswa a nga khethululwa , mulandu u fanela u fhiriselwa phanḓa ngauri wo hanedziwa kha vhuvhili ha masia mavhili .
Dzi katela mbadelo dza phathoḽodzi , radioḽodzhi , thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho na mushonga wa onkhoḽodzhi
Muṅwaleli wa khamphani na Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni vha thusa kha ndangulo ya u tevhedza milayo na ndaulo dzoṱhe dzi shumaho .
U shaya nungo kha vhanna
Mapholisa , sa tsumbo , vha nga ṱoḓisisa vha dovha vha isa vhuṱanzi phanḓa kha khothe dza ṱhoḓisiso .
Mbadelo dza mutendelo dzi katela notsi , tshiswiṱulo na tie .
Vhudzheneleli ha mulalo kha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe zwi dzulela u vhuedza vhoṱhe vha kwameaho .
Vhakhantselara vha PR a vha faneli u khakhisa kushumele kwa Komiti ya Wadi .
Tshumelo idzi dzi swikelelwa hani
Khonṱhiraka ya Sekithara ya Nnyi na nnyi ndi lushaka lwa vhutumbuli ha mashumele a zwa masheleni zwi konisaho muvhuso na vhalambedzi kha u kovhanya zwavhuḓi zwiko phanḓa ha mvelelo dza tshitshavha tshi shayaho na ikonomi yo kwanyeledzeaho .
Milayo , Milayo yo Tiwaho , na nḓivhadzo , dzi re kha haiphaḽinki kha Milayo yo Tiwaho dzi vhumba thendelano yoṱhe vhukati ha SARS na Mushumisi nahone ndi dza ndeme kha thendelano dziṅwe na dziṅwe dza u thoma kana dzo dzinginywaho , hu nga vha nga u tou amba kana nga u tou ṅwala maelana na mafhungo eneo .
U ṱhobila nga mulenzhe une a sa u shumisese
U pembelela anivesari ya vhu20 fhasi ha thero " U pembelela miṅwaha ya 20 ya Ndayotewa - u shandukisa tshitshavha na u ṱanganya lushaka " , muvhuso u ḓo ita tsielano ya vhukwamani na tshitshavha na mbekanyamushumo dza u engedza u dzhiela nzhele na nḓivho ya Ndayotewa , ndeme yayo na pfanelo dza vhathu .
Miṱangano ya malwadze na dzimpfu yo farwa u khwinisa ndangulo na u fhelisa khohakhombo dza mutakalo .
Zwiiṅwe zwazwo zwi vha zwi zwa ' vhukuma ' ngeno zwiṅwe zwi tshi tou ' u humbulela ' , izwi iv ha i nḓila ine muthu / vhathu vha sedza ngayo nyimele .
Vhuḓiimiseli hu vhonala nga kha thendelano ya u fhelisa mushumo .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si fomaḽa u ṅwala
U shumisa u farelela , dembelelani kha tsimbi yo navhaho ya dzhangili dzhimu
Mavharivhari a u sa shumisa zwavhuḓi maanḓa a vhulamukanyi nga vhaṅwe vha Vharangaphanḓa vha Sialala , mihumbulo ya vha tshinnanani na u siiwa nnḓa ha vhafumakadzi kha zwiimiswa zwa khothe ya sialala khathihi na u dzhia sia zwi tshi ḽa kha vhafumakadzi zwi kha ḽi ḓisa murinzi kha khothe idzi .
Vhashelamulenzhe vha shandukisa mvelelo dzavho dza vha zwipikwa .
Ikonomi ya ḽifhasi i khou fhindula kha maga a zwiṱuṱuwedzi zwihulu na nyito ya mbekanyamaitele yo konanywaho kha mashango a re na ikonomi khulwane .
Mulovha ḽo vha ḽi ḽavhungana ?
Sa tsumbo , ṋetshedzo ire kha Mulayo wa Ndangulo ya Vharema , i ṱoḓaho uri Vharangaphanḓa vha Sialala vha sengise khanedzano dza siviḽi ya vharema35 na milandu ya vhugevhenga hune muhwelelwa a vha murema , hezwi ndi khethululo nga lukanda .
Zwo rali , muvhuso u ḓo shumisa maano a u takusela nṱha ane a vha hone kha Muvhuso u ya nga hune wa kona ngaho .
Sa tsumbo , ngudo dza mutheo na dza epidemiyoḽodzhi dzo livhisa kha vhuṱoḓesi ha u shumisa , hu na u thoma u shumisa na u ela u phalala hu humiselaho mathomoni kha vhuṱoḓesi ha mutheo kha mafhungo o topolwaho kha maitele .
Muṅwaleli o humbula uri a sedzuluse Mulayo woṱhe kha komiti yashu , nga maanḓa kiḽoso iyi , nahone ri ḓo dzula ro vha lavhelesa kha izwo .
Naho hu na idzo khaedu , Khomishini i khou themendela ṱhalutshedzo i tevhelaho sa yone ine ya ḓo tea u tevhelwa u itela ndivho dza ino ṱhoḓisiso na dziṅwe themendelo dzo teaho :
U sima na u khunyeledza ridzhisiṱara ya mabindu ya ndaka .
DziSpringboks kha gundo ḽavho kha Ireland kha mulingo wa vhuraru uri vha kone u wina serisi .
Vha songo ḓadza zwifaro sa bodo dza u bika , sa izwi zwi tshi ḓo shumisa muḓagasi munzhi kha u vhilisa maḓi .
( ii ) Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa , u vha Muthusa Muphuresidennde wa Vhulamukanyi sa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 167 ( 1 ) ya Mulayotewa muswa ;
Ndivho dza COP 22 dzo swikelelwa nga huhulu zwi tshi elana na ndango ya Afrika Tshipembe .
Uya nga Mulangi Muhulwane o tou Farelaho wa Transnet , ho anganyelwa masheleni a swikaho dzi miḽioni e vha ḓurelwa one .
Nga tshifhinga itshi vhatukana vhe vha vha vha tshi khou bika muliloni vha mbo ḓi kokodza thindi khulwane ya ṋama vha shavhela nayo mahatsini .
12.4 U ya nga tshiteṅwa 50 ( 1 ) tsha POPIA , muthu muṅwe na muṅwe a nga ita khumbelo ya u swikelela rekhodo , dza tshiimiswa tsha phuraivethe , dzine dza vha na mafhungo a vhuṋe nga ha muhumbeli kana muthu ane a khumbelo i khou itelwa ene .
Vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya kushumele vhu zwanḓani zwa minidzhere wa masipala .
Nyanganyelo dza phetheni dzi re hone zwino dza nḓilamagodo dzi no khou ṱoḓiwa dzi tea uri dzi itwe ho sedzwa khwaḽithi dza fhethu hune vhathu vha dzula hone hune ha ḓo tewa vhuponi hugede , na zwihumbulelwa zwi no kwama vhukoni ha sekhithara ya phabuḽiki kha u langa zwiṱuṱuwedzi zwi no bva kha maraga wa zwi no kwama vhuendedzi .
Mivhigo ya ndangulo nga ṅwedzi i katela hu sa pimiwi notsi dzi bviselwaho khagala dzi elanaho na zwezwo .
Ri tama u humbela pfarelo kha u khukhulisa he ha itwa .
Kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwibogisi zwo swaiwaho , vha bvisele khagala zwitevhelaho :
Mbekanyamaitele dzashu dzo vha dzo tea khaedu dzashu dza ikonominyangaredzwa kha ino miṅwaha .
Tshiṅwe hafhu , Cuba na Afrika Tshipembe o tendelana u shumisana kha masia ane tshenzhemo dzao dza fana na mafhungo a elanaho na u lwa na vhugevhenga , hu tshi katelwa na mafhungo a vhugevhenga vhu pfukaho mikano , mupfuluwo na ndango ya mikano , khathihi na thekhinoḽodzhi .
U shela mulenzhe ha thimu ya u tshimbidza kha vhege ya u pulana
Hezwi zwi tea u tikedzwa nga netiweke ya nḓilamagondo ine , sa tshone tshithu tsho rangiswaho phanḓa , ya tshimbidza kutshimbilele kwa vhaendangaṋayo vha no khou ya kha masia o fhambaho , ndumbo i vhe i kha vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no swikelei hu si na vhuleme .
" Fhedzi ni tea u guda uri arali na dzulela u zwifha , a hu na ane a ḓo ni fulufhela ... na musi une na
Zwiito nga muṋe wa nzivhanyedziso kha vhukhakhi zwo lavhelelwa .
Vho Chikane vho vha MP nga 1994 nga murahu ha khetho dza dimokirasi dza u thoma dza shango .
Huna nḓila mbili dza kubadelele kwa tshumelo dza masipala :
HIV ndi vhulwadze ha phirela , fhedzi hu na dziṅwe nyimele fhedzi dzine khadzo vhathu vhane vha vha na vairasi vhanga i fhirisela kha vhaṅwe vhathu .
Ri khou lavhelela uri nomboro iyi i ḓo engedzea .
Zwi tamiwaho nga vhana zwi nga ṱoḓa maga ane a tea u dzhiiwa o ḓiimisa kha mupendelo wo swikelaho kha u dzhiululwa ha ndaka mafheleloni a ṱhoḓisiso ya u kovhanywa .
Ri dovha ra pfa ro hulisea nga u vha hone ha Vho-Dinilesizwe Sobukwe , murwa wa muhali muḓivhalea na murangaphanḓa Vho-Robert Sobukwe , vhe na vhone vha lovha miṅwahani ya 30 yo fhiraho , nga murahu ha thambudzo ya miṅwaha minzhi ye ya katela u bvalelwa dzhele , u shakuliswa na dziṅwe thambulo dzo fhambananaho .
Kha ri ambe Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe nga zwine vhana vha khou ita uri vha dzule vhe na mutakalo wavhuḓi .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 u ṱanḓavhudza khethekanyo dza masipala .
Nahone vha humbule nga ha izwo , arali vhathu vha khou tea u badela na tshelede , vhathu vhane khavho tshelede i amba zwinzhi , zwenezwo khamusi zwi ḓo vha ḽiṅwe ḽiga ḽa u thivhela , a si zwone ?
Afrika Tshipembe ḽo ḓivha nga ha zwi re ngomu ha muvhigo wa zwezwino na u anganedza tshumisano yo engedzedzwaho nga Siria kha zhendedzi kha u bvisela khagala mafhungo a elanaho na mbekanyamushumo dzaḽo dza nyuklea .
Vha nga lingedza u thoma gukhula ḽa zwimela vhukati ha mavu na mulambo .
Ezwi ndi , musi nḓila dza u ya madakaloni dzi hone , dzi a tea , hu si na dziṅwe mbilo , u kovhekanywa nga nḓila i linganaho naa ?
Zwa khwine , maitele a fanela u vha na vhusiki na u davhidzana , u tendela ṱhanganedzo ya pulane sa na musi nyimele i tshi nga ṱoḓa , na hune thikhedzo ya tshitshavha ya tshanduko dzenedzo ya vha hone .
Madzulo Mahulwane a ṅwaha
Nga kha maga ane a ḓo ṱavhanyiswa na mushumo u re nḓilani wa u dzudzanyulula tshoṱhe nḓowetshumo ya muḓagasi , ri ḓo kona u swikela nḓisedzo ine ya fulufhelea , ya swikelelea na uri ngauralo ḽi ḓo vha fulufulu ḽa tshoṱhe .
Tshipiḓa tsha ndeme tsha maitele aya tshi kha u khwaṱhisedza uri matshudeni vhane vha khou ṱoḓa u guda kha pfunzo ya nṱha vha kona u swikela sisiteme ya u ita khumbelo i leluwaho na i sa ḓuriho ine ya katela zwiimiswa zwinzhi zwa pfunzo ya nṱha .
Ari thomi u amba nga hezwi zwithu musi ri tshi swika hafha .
( 7 ) Muthu kana tshitshavha tsho dzhielwaho ndaka nga murahu ha 19 Fulwi 1913 nga mulandu wa milayo kana zwiito zwa tshiṱalula , u na pfanelo , u ya nga zwo bulwaho kha Mulayo wa Phalamennde , ya u liliswa kana thandululo i linganaho .
Phindulo ndi u pfesesa na u langula khohakhombo na vhurangaphanḓa ha tsireledzo ho ḓiimiselaho .
4 . U humbula na ndingano malugana na thandela dza mveledziso
Maimo a Tswikelelo ya ḽifhasi a shumiswa hu tshi tholwa thandela idzi u itela u thusa vhathu , hu tshi katelwa na vhathu vha na ṱhoḓea dzo khetheaho .
Hu tshi tevhedzwa u kokodza , vha tshimbidza u kunakiswa ha mashika nga kha u kunakisa na ndangulo ya maḓi , na u sefa muya .
Mbuno nnzhi dzo ambiwa nga hadzo nga ḓuvha ḽeneḽo dzo salela u rerwa nga hadzo .
Miṅwe miraḓo ya tshitshavha i khou ṱoḓa hu tshi fhaṱwa kiḽiniki hu re na mikhukhu minzhi saizwi vhadzulapo vha mikhukhuni vha si na tshelede ya u ṋamela vha tshi ya sibadela kana kha dziṅwe kiḽiniki dzi re kule .
U wana vhuṱudzeṱudze na thaidzo dzine dza tshimbilelana na vhukonanyi na tshumisano kha sisiteme ya zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi , nga maanḓa vhukati ha Mihasho , hu tshi katelwa na zwithu zwine zwa kwama u kuvhanganya datha na sisiteme dza mafhungo kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
U vhumbiwa na ndondolo ya vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe ha matshilisano zwo ḓisendeka nga nyanḓano ya u tou ḓithauba na nyito ya vhathu vha phuraivethe .
Ino mbekanyamushumo , yo ṱanganedzwaho nga u angaredza kha ḽa Netherlands , i thoma sisiṱeme ine ya fana nahone na tshiimiswa kha zwa khuvhanganyo i re thungo ya zwiomate zwa malaṱwa a miḓini .
Sankambe tshi tshi dzulela u tshi sea . Ḽiṅwe ḓuvha Sankambe tsha amba na tshibode tsha ri , " Kha ri ite mbambe . "
Khonadzeo dza vhathu na mashango oṱhe uri a swikelele vhukoni hao ha ikonomi dzo vhaisala nga nḓila ine dzi nga si kone u vhuedzedzwe .
Vhorakhonṱhiraka na vhashumi vhavho vha na zwishumiswa zwone na tshishumiswa tsha u ita mushumo u swika afho hune vhukhwine ha ṱoḓea ngaho ;
Tshikhala tsho tendelwaho tshi tea u sumbedza vhulapfu ho lavhelelwaho ha phindulo yavho .
1.2 . Tshiteṅwa tshi re hone zwazwino tshi tsireledza ṱhalusavhuṋe dza vhatshinyi vhane vha kha ḓi vha vhana , zwipondwa na ṱhanzi kha masiandaitwa a vhavhaho a u ḓivhadzwa ha u kwamea havho kha mafhungo a vhugevhenga u vhuya u swika kha miṅwaha ya 18 .
Muhumbeli a nga swikisa khumbelo ya khaṱhululo , hune zwa vha zwo fanela , kana khumbelo kha khothe a tshi hanedzana na thendara kana u badela mbadelo ya khumbelo .
Kha miṅwaha ya 22 ya mbofholowo na demokirasi yashu , vhunzhi ha vharema a vha athu vha na ndango ya ikonomi .
Mbeu dzi phaḓaladzwa u bva kha tsitsikano ine ya vha hone zwazwino nga maḓi , muya , zwiṋoni , tshiḽei na zwifuwo .
Mulaedza wa u amba nga shaka , mushumisani kana khonani u do tanganedzwa fhedzi arali tshiimo tsha vhulwadze kana fuvhalo tshi tshi vha kundisa u divhadza muhulwane wavho kana mulanguli nga vhone vhane .
Zwi sumbedza uri mavunḓu a Western Cape na Gauteng ndi one e a vha na mukovhe muhulwanesa wa mbambadzelaseli ya zwienge kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho .
Vhabebi , vhomazwale / vhomakhulu , vhomakhulu vha malofha na vha mufarisi wavho - arali vho ḓisendeka nga muraḓo muhulwane lwa masheleni .
U bveledza kulangele kwa miraḓo miṱuku ( nga u shumisa tshigero u gera mapendelo ( magumoni ) a mabambiri .
U ṱavhanya u faedza nyimele zwi nga isa kha dzilafho ḽi shumaho .
Vhugudisi ha vhagudisi malugana na sia iḽi ḽa u guda vhu tea hafhu u wana tshenzhemo .
Ṱhoḓea dza thekhinikhala dza tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe dzi ḓo dovha hafhu dza ṱalutshedzwa nga murahu kha burotsha iyi .
SARS a i nga ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha mbadelo dzo vhangwaho nga ngeletshedzo ya phurofesheni malugana na Milayo kana Milayo yo Tiwaho .
Zwine nda fana ngazwo na khonani dzanga
Hezwi zwi amba uri ri fanela u bveledzisa nga u ṱavhanya vhukoni hashu kha sia ḽa saintsi , thekhinoḽodzhi na vhutsila .
Ri sola tshoṱhe u tshinyadzwa ha thundu musi hu na phambano dza muhumbulo .
Naho hu uri ndambedzo dza hone dzi humbelwa ṅwaha nga ṅwaha kha Vhufaragwama ha Lushaka , a ho ngo vha na phindulo yavhuḓi ye ya wanala .
Zwiṅwe ndi zwa kale , zwine , kha tshifhinga , zwo tshimbidza tshumisano na tshitshavha kha masipala kana zwiṅwe zwipiḓa zwa muvhuso kha thandela kana phurogireme ngeno zwiṅwe zwi zwiswa zwine zwa kha ḓi tea u vhumba vhushaka na tshitshavha , masipala kana zwiṅwe zwipiḓa zwa zwine zwa tea u zwi shumela .
Mishumo ya muṋetshedzi wa tshumelo
5.2 . Khabinethe i farisana na Muphuresidennde Vho Zuma kha u amba vhuḓifulufheli havho ho fhelelaho kha Minisiṱa wa Gwama , vhane vhone na vhaṅwe miraḓo yo fhambanaho ya Khorondangi , mabindu , Vhashumi na tshitshavha tsha vhadzulapo vha khou ita mushumo wa vhuḓi kha u fhaṱa vhuḓifulufheli kha ikonomi yashu vhukati ha vhabindudzi vhapo na vha nnḓa .
Ri ḓo vouthela ndayotewa iyi , ngauri i na nahone i vhulunga milayo minzhi ya ndeme ine ra i ḓivha tshoṱhe .
Khethululo nga muvhala yone iṋe i ḓivhonadza nga nḓila dzo fhambanaho .
Talani mutalo wa u livhanya mubvumo na tshifanyiso tshone .
Naho SAHRC itshi ḓo isa phanda na u ita mushumo wayo ngauangaredza wa vhuḓifhinduleli kha ndayotewa wa u ṱuṱuwedza , u tsireledza na u ṱola pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo , SAHRC na Vhulanguli vha ḓo shumisana .
Kha vha dzhiele nṱha sinario dzi tevhelaho vha sedze kha Mulayotibe wa Pfanelo dza Vhathu kha Ndayotewa u topola uri ndi pfanelo ifhio ine sinario ya khou livhiswa khayo .
Matshudeni vha ḓo kona u dzhenisa khwaṱhisedzo na u kunda thaidzo dza vhukuma nga kha khonkhrithi yo khwaṱhisedzwaho kha zwa vhufhaṱi .
Ḓorobo khulwane kana ḓorobo ine ya vha tsinisa na damu ine ya nga vha i sa fani na ine muṋe wa damu kana muiti wa khumbelo a dzula khayo .
Mafurase a shumaho a tevhelaho a ḓivhadza zwitatamennde zwa u vula zwine zwa shumisa nzulele ya thaidzo yo ṱanḓavhuwaho , yo angaredzaho zwihulwane :
Mukaputeni vho amba uri o vha a tshi tou vha kha vhukule ha mithara dzi si gathi u bva kha Kruger musi hu tshi itwa khuwelelo .
Fhedzi , a si u mbulungo dza masheleni dzoṱhe dzine dzi a bindudzwa , na uri u bindudza hu nga dzhena u mona na mikano ya lushaka .
Mulayo muswa wa mveledziso ndi tshikhala tsha vhuthihi kha bono ḽo ṱanganelanaho na u ṋekana zwanḓa kha u fhaṱa vhumatshelo vhuthihi .
( d ) U khwaṱhisedza uri mafhungo a khou bviswa nga komiti ya wadi a shumiwa nga u ṱavhanya na u fhindulwa nga khoro .
Muṅwe wa ṱhanzi o ṱalutshedza nga nḓila ye a dzhia ngayo luṱingothendeleki kha khonani yawe a kwama mapholisa a tshiimo tsha shishi nga mulandu wa u hanganea afho he a vha e hone henefho tshitediamu .
Vha shumisa sisiteme ya rekhodo i dovhololaho ya thundu dzo fhelaho na sisiteme ya tshifhinga tshetsho kha matheriala a saathu u itwa tshithu khathihi na matheriala o no shumiwaho .
Ri khou fhulufhela uri u ḓo lavheleswa wa humiselwa murahu uri u khunyeledzwe hu sa athu fhela tshifhinga uri mbilaelo dzi kwamanaho na zwo ṱahiswaho nga vha mabindu dzi tandululwe .
Mulayotibe u engedzedza u katelwa ha khuvhalo na malwadze mushumoni kha vhashumi vha re khomboni vhe vha vha vho siiwa nnḓa khathihi na khwiniso ya mbuelo dza ndiliso kha vhashumi nga u angaredza .
a ya Zwikhala zwa Mishumo ya Muvhuso i ḓivhadza vhashumeli vha muvhuso nga ha zwikhala zwa mishumo zwine zwa vha hone kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Ri ḓo vhofha nga tshenzhemo ine ngayo ri ṱoḓa vhashumisani vho khwaṱhaho kha vha hulwane vha zwa ikonomi kha vhashumi vha mahayani na tshikalo tsha ḽifhasi , husi ngauri ri ṱoḓa u fhelisa tshiimo tshi si tsha vhuḓifhedzi , fhedziha nga u shumisa maga oteaho .
Ndi zwifhio zwo shumaho zwavhuḓi ?
Ri ḓo khwaṱhisa vhukoni ha thekhinikhaḽa kha muvhuso na u khwaṱhisedza uri thandela dzi tshimbila nga u ṱavhanya , u fhaṱa tshigwada tsha vhainzhiniara , vhalanguli vha thandela , vhapulani vha vhupo na dzikhwanthithi savei - tshigwada tsha u shuma tshine tsha kona u ita uri zwithu zwi bvelele nga u ṱavhanya mushumoni .
Ṱhoḓea dza u ḓiṅwalisa dzi ḓo ita uri mabindu maṱuku a kone u swikelea kha vhorabulasi , fhedzi ri ḓo dovha ra khwaṱhisedza uri mabindu maṱuku maswa a ndavhelelo ya bindu i pfadzaho hu si u ḓiṅwalisela fhedzi kha ndavhelelo ya ṱanganedza mundende wa Muvhuso kana thusedzo ya masheleni .
Muhasho wa zwa Maḓi na Vhusimamaḓaka ndi wone muṋe wa zwiko zwa maḓi zwa ḽa Afrika Tshipembe .
ṱhanziela yavho ya mbingano na bugundaula ya muthu wavho arali zwitshi kona dzea
6.7 Arali zwo tea , nahone hu tshi tevhedzwa 6.5 na 6.6 , magemo maṅwe na maṅwe o teaho u badelwa Muhadzimisi nga Muhadzimi a tea u badelwa khathihi fhedzi musi une thendelano iyi ya fa ngawo , musi zwi tshi kwama Project Finance Facility .
Afrika Tshipembe ḽo shanduka zwihulusa ḽi tshi bva kha nyimele ya tshiṱalula tsha muvhala ( sisiṱeme i re kha murango wa vhuḓilangi ha phalamennde ) ḽa ya kha demokirasi ya Ndayotewa yo ḓiimiselaho u sika tshitshavha yo ḓisendeka kha milayo ya demokirasi , vhulamukanyi kha zwa matshilisano na pfanelo dza vhuthu .
Mbekanyamushumo dza pfunzo ya zwa mutakalo wa ndeme dzi ṋetshedza avho vho tou ḓiṋekedzelaho u bva kha zwitshavha zwapo tshikhala tsha u engedza nḓivho ya ndondolo ya mutakalo wa ndeme .
Kha pulane ya ndondolo , u dzudzanya ndi zwa ndeme , zwenezwo nyimele ya mutakalo iṅwe na iṅwe i tea u tandululwa ya fhela na hone i yoṱhe .
Ndivho khulwane dza yunithi iyi ndi u vhona uri thengiselano dzoṱhe dzo ṅwalwa fhasi dzo fhelela nahone nga tshifhinga u ya nga tshanduko dzi tshimbilelanaho na masheleni .
Kanzhi vha tshi ḽiṅwalo ḽa ndaela ḽine ḽa bva khothe , vha ṋewa na kubugwana kune kwa ṱalutshedza uri hu ḓo bvelela mini khothe .
( b ) Minisiṱa muthihi ane a si vhe muraḓo wa Buthano ḽa lushaka nahone o vhewaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 13 ) tenda Muphuresidennde a tshi shuma o kwamana na Vhathusa Muphuresidennde na vharangaphanḓa vha mahoro ane a khou shela mulenzhe , vha tshi vhona u vhewa ha Minisiṱa onoyo ho tea .
Vha ḓo wana phasela ya zwiḽiwa , vautshara kana tshelede ya ṅwedzi wa u thoma naho vha songo ḓisa dokhumenthe dzoṱhe dzi ṱo ḓeaho .
2.4 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Milayo yo Fhelaho ya Vhudavhidzani ha Dziṱhingo ha Mbumbano ya Dzitshaka ( ITU ) ya Khoniferentsi ya Plenipotentiary ya Guadalajara 2010Phalamenndeni u itela u khwaṱhisedzwa u ya nga Tshiteṅwa 231 ( 2 ) tsha Ndayotewa .
Saizi ya kiḽiniki i ḓo fhambana u ya nga tshivhalo tsha vhathu tshine kiḽiniki ya vha shumela - u ḓala ha vhathu zwi amba tshivhalo tshihulwane tsha tshumelo dzi ṱoḓeaho , zwenezwo zwa amba u hula ha tshiimiswa .
Hezwi zwi ṋetshedza khonadzeo khulwane vhukuma ya u shela mulenzhe kha u alusa ikonomi ya shango , u sika mishumo , tshanduko na u fhelisa vhushaka .
Arali ha vha na nyimele ine ya khakhisa thendelano , muḓisedzi nga u ṱavhanya u tea u ḓivhadza murengi nga u tou ṅwala nga ha iyo nyimele na zwo i vhangaho .
Vhugudisi vhu katela ngudo dza kiḽasirumuni dzine dza itwa sentharani ya vhugudisi kana gudedzini ḽa vhugudisi na u guda mushumoni .
Kha vha ḓadze fomo ya u ḓi ṅwalisa henefho .
1.12 . Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo ya uri milandu i swikaho 36 i elanaho na zwiito zwa vhuaḓa i kha maga o fhambanaho a ṱhoḓisiso na u tshutshiwa .
Muṅwe mutevhe wa malwadze a sa fholi ( ACDL ) : Muṅwe mutevhe wa malwadze a sa fholi ane Tshikimu tsha ṋetshedza mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi khao .
Muhasho wa Pfunzo wa Gauteng wo ya Khothe Khulwane ya Tshipembe ha Gauteng u hanedzana na vhabebi kha u nga gwalaba , u shushedza na u hanela ṱhoho dza zwikolo na vhadededzi vha Tshikolo tsha Phuraimari tsha Roodepoort u dzhena nga ngomu tshikoloni .
Mavundu a u thusedza a ḓo lambedza mbadelo dza tshumelo dzi no kwama u pfumbudza vhapfumbudziwa vha saintsi ya zwa mutakalo kha tshiimiswa tsha tshumelo dza zwa mutakalo dza nnyi na nnyi .
3.6 . Zwa u vhuyela murahu kha vhutshilo ha nga misi khathihi na u shela mulenzhe nga nḓila yo fhelelaho kha zwa matshilisano na ikonomi , zwi ḓitika tshoṱhe kha tshivhalo tsha vhathu vho haelwaho .
Naho hu si khombe-khombe u ṱo ḓisisa uri a huna tshiolwa tshi fanaho na tshavho tsho no ṅwaliswaho , ndi zwa ndeme u kwamana na Ofisi ya Vhuṅwalisi ha Zwiolwa ine ya vha Pretoria u ṱo ḓisisa uri a tshiho naa tshiṅwe tshiolwa tshi fanaho na tshavho .
Tshenzhelo ya u tshimbidza kha mveledziso dza tshitshavha
U khwinisa u ṱola na u fhungudza migodi na u i vala zwo dzhielwa nṱha .
Ndi vhutsireledzi ha vhoṱhe na nzudzanyo ya tsivhudzo i ṱavhanyaho u itelwa u dzhia vhukando ho khwaṱhaho na ho teaho musi hu na nndwa na zwiimo zwa vilili kha ḽa Afrika .
Muthu muṅwe na muṅwe una vhuḓifhinduleli , musi zwiimiswa zwa masheleni zwi tshi khou ṋetshedza thuso khulwane .
Vha fanela u ṱanganedza luṅwalo lwa u tenda u ṱanganedzwa ha khumbelo yavho ya mushumo kha tshifhinga tsha maḓuvha a fumiiṋa musi ḓuvha ḽa u vala ḽo no fhira .
thusa masipala u vha u fhindulaho kha tshitshavha .
Hu tea u vha zwiitisi na mafhungo a thikhedzo zwino fusha u itela uri vha maanḓalanga a khaṱhululo vha kone u dzhia tsheo vha na nḓivho .
U pennda zwimedzwa na maluvha a mahodze / kholekhole ; u haseledza nga mivhala ya tsiko na yo vhumbwaho ; u khwaṱhisedza , na maipfi a ngaho murahu , phanḓa ha , fhasi ha . n.z.
Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe , ngauralo , a u dzhii vhuḓifhinduleli kha zwine zwa nga itea zwi tshi khou itiswa u shumisa aya mafhungo .
Khumbelo ya thendelo ya u ṋekana nga vhathu u itela mbekanyamushumo dza zwa mvelele , ikonomi na zwa matshilisano halutshedzo
Vha nambatedze marifhi a nga nṱha na vhuṱanzi ha mbadelo .
Thangi dzi tevhelaho dzi amba mini ?
U kaṋa mikovhe ya tshanduko kha tshivhumbeo zwi ṋekedza tshikhala kha ḽa Afrika u bveledza zwikili zwa vhaswa kha saintsi , thekhinoḽodzhi na vhuthomi u itela u ṱaṱisana na ḽifhasi .
Kha ṅwedzi une ra pembelela fuḽaga ya lushaka sa tsumbo , vhagudi vha pfumbudzwa sa vhafari vha fuḽaga .
U ḓisa Tshumelo dza Ndangulo ya Mafhungomatsivhudzi Tshwane .
Vharathu na vhakomama ( vha malofhani ) vha si vha malofhani na vhana vha mufarisi wa mme kana khotsi avho
Ḽaini yo itelwaho u dzhena dziVIP yo vha yo thivhiwa .
Zwitshavha zwa hashu zwi angaredza tshaka dzo fhambanaho dza vhathu vhane vha vha na maitele a mikhwa yo fhambanaho , kutshilele , vhureleli , dzinyambo , vhudzekani , zwitaila zwa kuambarele na mbonalelo ya mivhili .
Kha tsenguluso ya vhunzhi hu shumisa zwitatisitiki u nweledza data na u sedzulusa vhushaka vhune ha vha hone khayo,nahone nḓila iyi i shumisa kuhumbulele kwa lushaka lwa didakithivi .
Makete wa ndaka ya madzulo u shumaho une wa vha na gemo ḽa u ṋetshedza nnḓu ntswa dza 110 000 kha tshikhala tsha makete u swikeleleaho nga 2019 .
Vhuvha uhu vhu ḓo vha na masiandaitwa a si a vhuḓi kha Vhutswana , Ḽisuthu , Namibia na Swazini .
Vidio dzo fhambanaho dza u pfumbudza dzo bveledzwa .
Tshivhalo tsha thundu dzo ṋetshedzwaho kana dzo iswaho dzi ḓo itwa u ya nga tshilinganyisi tsha zwileme na mielo tsha Afrika Tshipembe .
Tshomedzo na matheriala oṱhe o tshinyalaho kana u haniwa a ḓo vha kha akhaunthu ya Rakhonṱhiraka nahone a tea u bviswa kha vhupo .
ṋetshedzwaho nga mulayo .
( b ) u shela mulenzhe kha matshimbidzele a Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , na komiti dza madzangano maṱuku oṱhe a poḽitiki o imelelwaho kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , nga nḓila ya demokirasi ; na
Fhedzi ha , maitele aya a ḽa tshifhinga .
Arali khumbelo ya nga tendelwa , thuso iḓo vha hone u swikela X hu sina khwaṱhisedzo ya u vusuludza , sa vhunga yo thusedzwa nga gavhelo ubva kha muvhuso wa vhukati utshi khou zwi ita nga kha vunḓu na ḓorobo .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga tshoṱhe ( tshifhinga tsho avhelwaho tshi a zwi tendela ) .
Vhulamukanyi vhu ṱoḓa u sedza phanḓa kha tshifhinga u itela u wana zwiimiswa na mbekanyamaitele dzi re dzone .
Ri ḓo vusuludza mbekanyamushumo dza mutakalo zwikoloni .
A u phurosesa nama na khovhe
Ri tshi sedzesa kha hovhu vhuṱambo ri khou vhona mushumo wa maAfurika Tshipembe kha u ḓisa shango ḽo vhofholowaho na u bvelela zwavhukuma ḽi si na khethululo nga muvhala , ḽi sa khethululi nga mbeu .
Mimaraga ya zwivhambadzwa seli mihulwanesa ya vhuvhili na vhuraru ya Gauteng ho vha hu USA na Japan , nga u tevhekana .
Manweledzo a mafhungotsivhudzi mahulwane a no bva kha thandela dza IDP hu tshi katelwa :
Zwa tou fana na zwa musi ho vha na milandu ye ha itwa ṱhaṱhuvho ya tshitumbu tshe ha pfi muthu wa hone o vhulawa nga vhaloi vhe vha tou zwi " ṱanziela " ha wanala uri mufu o lovha lwa mupo .
Khophi ya nḓivhadzo ya thendelo i tea u fhelekedza vhudavhidzani hoṱhe na / kana u ḓiswa ha dziṅwe dokhumenthe kha EMIA .
Hu tshi ḓadziswa kha vhuḓifhinduleli hawo ho teaho , Muhasho wa Mveledziso ya Matshilele u na vhuḓifhinduleli ha vhulavhelesi ha zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa vhiga fhasi ha Minista wa Mveledziso ya Matshilele , u itela u vhona uri zwi khou tevhedza zwiṅwe zwa zwilinganyo zwa nḓisedzo .
U Pulana , u Lavhelesa na u Ṱola
Ṱhoḓea dzo bulwaho afha fhasi dzi ḓo vha tshipiḓa tsha ndingo dza kushumele kha vhaṋetshedzatshumelo vhane vha vha na dzangalelo kha u thendara u itela zwa Ndingo Thangeli dza zwa Vhupuḽambi .
Zwidodombedzwa zwo senguluswaho zwo khwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe a ḽi athu ṱangana na tshiwo na tshithihi tsha aya magovho a malofha a songo ḓoweleaho kha vhashumi vha ndondolamutakalo ( HCWs ) vhane vho no haelwa u swika zwino .
Fhedzi ha , zwi dovha hafhu zwa ita mbudziso dza u sa dzhia sia ngauri mivhuso yapo i ḓo vha i tshi khou fha data kanzhi .
Ro vha ṱhanzi kha miṅwaha yo fhiraho dza zwa ndeme zwo swikelwaho na zwibveledzwa nga vhorabulasi vha vhafumakadzi .
A hu tei u vha na mbetshelo ya u thomiwa ha u ḓivhiwa vhukati ha nyandiso ya dzikhasiṱama .
11.2 . Nga 2017 Senthahara ya Mulayo wa Ṅwana yo dzhia vhukando ha mulayo kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano kha u salalela murahu ha ndondolo ya u unḓa .
U fusha ṱhoḓea vha fanela u vha :
Muthu o tendelwaho u tea u vha e hone u sainela mushonga arali vha siho .
Khoro i ḓo ṱangana ṅwedzi muṅwe na muṅwe u lavhelesa u shumiswa ha Pulane ya U vusuludza na U fhaṱa Ikonomi nga huswa na tshiṱanganelwa na tshigwada tsha vhashumisani kha Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka na Khoro ya Mushumo .
1.1. Khabinethe i fhululedza Minisiṱa wa zwa Masheleni Vho Pravin Gordhan na tshigwada tsha Vhufaragwama ha Lushaka kha u kumedza havho mugaganyagwama wo linganyiswaho nahone wo humbulwaho zwavhuḓi .
Muhwalo wa khaelo we wa ṱanganedzwa u bva kha tshiimiswa tsha Serum Institute tsha India nga ḽa 1 Luhuhi 2021 a u athu fhelelwa nga tshifhinga nahone u kha ḓi vha kha tshifhinga tsha u nga ṋetshedzwa zwine zwa vha tshipiḓa tsha u thoma tsha mbekanyamushumo ya muhaelo .
Ri tikedza mmbi dzashu dza tsireledzo dze dza shumisa mbekanyamaitele idzi na tsheo na ṱhalutshedzo dzoṱhe dzine dza pfadza kha zwenezwo .
U vusuludza muvhuso : poḽotiki dza u kundelwa ha muvhuso na u phalala madzingu ngei pasifiki .
Kha vha sumbedze kha puḽane ya saithi vhuimo ha tshifhaṱo tshi re tsini u itela u pima mveledzwa ya hone .
Ndingedzo yo konanywaho nga dziikonomi khulwane u itela u shumisa masheleni manzhi na tshiṱuṱuwedzi tsha tshelede zwi vhonala zwo dzikisa ikonomi ya ḽifhasi , nga zwiga zwi si zwa tshoṱhe zwa uri mvelelo na fulufhelo zwi khou thoma u dzivhuluwa .
Matshudeni vho paṱekanywaho na zwigwada ezwi vha ḓo kona u ḓivhesa matheriala wa u guda uyu nga maanḓa u fhira avho vha shumaho nga vhoṱhe .
Fhedzi kha vhunzhi ha mimasipala vhakhethi vhayo vha dzhia khetho idzi sa dzi ' pfadzaho na u ' vhuedza ' .
Yo hwedzwa mushumo wa u kuvhanganya tshomedzo dza themamveledziso na thandela dza mveledziso ya tshoṱhe kha BRICS na dziṅwe ikonomi dzine dza khou takuwa na mashango a khou bvelelaho , u ḓadzisa kha ndingedzo dzi khou itwaho nga mashango o vhalaho na zwiimiswa zwa masheleni zwa dzingu u itela nyaluwo na mveledziso ya shango ḽoṱhe .
Vhuṅwe vhukaṱudzi kha radio na theḽevishini nga tshifhinga tsha u hasha ho tea .
Ho vhigwa uri Ṱhoho ya Senthara yo tendela u shumiswa ha zwipurei zwa phiriphiri u itela u khethekanya vhafariwa musi vha tshi khou lwa na musi vha tshi hana u litshana musi vho humbelwa uri vha ite nga u ralo nga muofisiri .
Ndingedzo dzo itiwa u ḓadza zwikhala zwa poso dzoṱhe dza tshiṱirathedzhi kha Vhusimamilayo u itela uri Vhusimamilayo vhu shume zwa khwinesa .
Vha ḓo thuswa nga u ṱavhanya .
Munna wavho o vha e muthu ane a ṱhogomela muṱa wawe a dovha hafhu a vha murangaphanḓa we a shela mulenzhe zwihulwane kha nndwa ya mbofholowo u itela vhutshilo ha khwine kha vhathu vhoṱhe .
Kha vha humbele vhatholi vhe vha vha fulufhedzisa mushumo uri vha ḓadze ndima 13 , , na dza BI-1738 .
Vhudzulo vhu si ha fomaḽa vhu katela u pwashakanywa ha matshilisano hune hu nga engedza khonadzeo ya tshenzhemo ya vhudzekani vhu songo tsireledzeaho , fhedzi hu dovha hafhu ha vha na khonadzeo khulwane ya uri vhathu vha kha khombo khulwane ya HIV , hu tshi katelwa na vhaṱoḓi vha mushumo , vhashumi vha tshifhinganyana , na vhapfuluwi nga nṱhani ha mushumo ndi vhadzuli fhethu afha .
2.1 Khabinethe yo tendela Muvhigo wa Shango wa Zwipikwa zwa Mveledziso yo Khwaṱhaho kha Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) .
( 2 ) Miraḓo ya komiti ya wadi i tea u saina Khoudu ya Vhuḓifari ine ya ḓo tshimbidzwa nga mukhantseḽara wa wadi . 6
Arali muḓisedzi a kundelwa u ḓisa dziṅwe thundu nga u ṱavhanya , murengi , a songo fha muḓisedzi tshiṅwe tshikhala tsha u ḓisa dziṅwe thundu madzuloni a dzo lambiwaho , murengi a nga renga idzo thundu zwi tshi ya nga ṱhoḓea nahone hu tshi ḓo tea u badela muḓisedzi .
212. Mishumo ya vharangaphanḓa vha sialala
Rekhodo dzi si dza nnyi na nnyi kana dza phuraivethe dzi katela dziṅwe khethekanyo dza dzirekhodo , mabammbiri a phuraivethe , rekhodo dza bisimusi , rekhodo dza kereke , na dziṅwe-vho .
Adzhenda ya mbuedzedzo i sedza kha khaedu dza u ṋetshedzwa ha Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshitshavha kha Mivhuso Yapo na ya Mavundu .
u dzhenisa vhakhantseḽara vho khethiwaho lwa polotiki kha phurosese ya u dzhenela
Arali vho ita zwa vhudzekani , kha vha sokou zwi dzhia uri vhone na mufarisi wavho vha nga vha vho kavhiwa nga HIV .
U ṋetshedzwa ha zwiimiswa a hu koni u fhambanywa na zwiṱaluli zwa fhethu ho tiwaho na tshitshavha tsho tiwaho .
Nyito dza tshifhinga tshoṱhe ( rothini ) dzi itea nga tshifhinga tshi fanaho ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
1.2 . Khabinethe i livhuwa vhabadeli vha mithelo vha fhiraho 4 , 5 miḽioni vhe vha kumedza mbadelo dza mithelo yavho nga Khalaṅwaha ya Mithelo ya 2016 na u humbudza vhoṱhe vhane a vha athu badela uri vha ite ngauralo vhunga ḓuvha ḽa u fhedzislea ḽo vhewaho ḽa 25 Lara 2016 ḽo no vha tsini .
Izwi zwi katela madalo a u ya kha mimasipala hu songo ḓivhadzwa , u sedzuluswa ha maitele a ndango ya supply chain , u shumiswa ha khwaṱhisedzo dza mivhigo ya forensiki , u dalela dzisaithi dza thandela dzo lambedzwaho nga Magavhelo a Themamveledziso ya Masipala , na u engedza vhudzheneleli ha u thusa masipala ine ya khou kundelwa .
Vhalani uri u na penisela na khirayoni nngana , ṅwalani tshivhalo tshibogisini .
Thebulu ya 3 afho fhasi i sumbedza shedulu i no ṱalusa kuḓiselwe kwa CBP hu tshi shumiswa maga sa tshiiḓa tsha tshitendeledzi tsha u pulana na u gaganya gwama tsha IDP , tshine tsha sumbedza nga tshiṅwe tshivhumbeo tshitendeledzi kha Nyolo ya 5 .
Vhaṅwe vhatambi vha thimu yawe vha anzela u fha ene bola uri a kore . nahone fhedzi
Zwithu zwo laṱwaho na mavhudzi zwi ita uri hu vhe na u buḽokea .
Thebulu ya vhu 6 : Mbaloguṱe ya vhashumi ( hu tshi katelwa vhaholefhali ) kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya mushumo u bva nga ḽa 31 Ṱhafamuhwe 2021
14.2 Vhuṱhaṱhuvhi vhu lwela u khwaṱhisa Tshumelo ya Vhashumi na mavhusele a muvhuso .
Mbudziso ndi uri hani .
Ndivho dza Ḽaisentsi ya miṅwaha miṋa ya Khasho ya Tshitshavha ndi dzi tevhelaho :
ḽebuḽu dzine dza khou tama u shumiswa ( arali dzi hone ) .
Ri ṱuṱuwedza hafhu uri , zwine zwa nga konadzea na u thoma zwi nga sumbedza u ṱalusa mvelaphanḓa kha vhathu vha Democratic Republic of Congo kha mugwalabo wavho we vha dzenelela na u andisa , hei mvelaphanḓa yo khwaṱhaho .
Vho Montana vho vha vha khou tea hafhu u vhona uri zwipikwa zwa ndivhamashumele zwo tendelwa nga mbekanyamaitele .
Tswikelo kha masia oṱhe a kushumele yo khwinisea .
Kale Muhulwane wa Khothe Khulwane kha ofisi khulwane dzo fhambanaho o vha atshi tou khetha zwi tshi bva kha zwine mulayo wa amba maelana na zwi itwaho na maitele ane a tea u tevhelwa kha ofisi dzavho .
Zwi a konadzea uri masipala a khwiṋise na u ṱanḓavhudza nḓisedzo ya tshumelo nga u khwinisa vhukoni hawo ha u ita izwi .
Masiandaitwa avhuḓi na a si avhuḓi : Mudzudzanyo wa masiandaitwa avhuḓi na a si avhuḓi wo katelwa lwo fhelelaho kha tsenguluso ya mupo .
Vha rambe zwigwada u nambatedza migaganyagwama ya u shuma kha luvhondo vha mona na luvhondo na vha dzheneleli vha tshi i sedza nga muthihi vha na vhadzheneleli .
5 . Vandisi ya khasho ya radio ya ṱhoḓea ya nṱha
Ri ḓo shumisa nungo dzi pfadzaho dza vhubindudzi u topola nga u ṱavhanya na u tandulula thaidzo .
U khwinifhadza na u londa nga nḓila yo teaho kiḽiniki dzoṱhe dza muvhuso wa vunḓu dzine dza vha hone zwazwino .
2.6 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mawanwa nahone ya tendelana na themendelo dza dizaini na u thomiwa ha vhupimathengo ha Magavhelo a Mveledziso ya Vhudzulavhathu Dziḓoroboni na Pulani yo khwinifhadzwaho .
4.3 . Vhabebi na vhalondoti vha ṱuṱuwedzwa u sa sia vhana vha si na mulavhelesi nga tshifhinga tsha khalaṅwaha ya vhuawelo .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha na gumofulu ḽa zwa maṋo ḽa nnḓa ha sibadela
Uhu ndi vhuḓikumedzeli vhuhulwane , fhedzi vhune ha vha na filosofi ya demokirasi ya Afrika Tshipembe .
Minista wa Gwama vha ḓo ṱalutshedza nga vhuronwane izwi zwo bulwaho kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama .
Tsumbo dzi tevhelaho dzi sumbedza nḓila ine mbonalo ya maanḓa ya shumiswa u leludza maanḓa o ṱangananaho .
Khothe ya Vhulamukanyi ya Yuropa yo wana uri ṱhoḓea iyi i pfuka pfanelo ya u vha na tshiphiri , hu si na ndavha uri hu na thendelo .
Ṋetshedzani tshikhala tsha u awela , u ḽa kana u nwa musi no awela ni khou lindela vhuendedzi .
U ya nga musaukanyo wo itwaho , asesimennde i ṱalula zwibviswa zwa ndeme na mbuelo dzapo u bva kha mphomali ( nga nnḓa ha u shela mulenzhe ha mugaganyagwana thwii ho itwaho nga kha akhaunthu ya tshikwama tsha Mbekanyamuashumo ya Mveledziso na Mbumbo ) na mbuelo dza nyadzimo na mphomali na zwibviswa zwa tshikwama tsha nyadzimo .
Na uri kha vhunzhi ha zwoṱhe kha vha sedze kha Mudzimu hu si kha vhone vhaṋe .
Malwadze a kutshilele a khou hulela nga nḓila khulwane .
Tshiṱori tsha Anasi wa Buvhi tshi kha siaṱari ḽifhio ?
Olani tshifanyiso .
U ya nga Mulayo , vhaofisiri vha phurobesheni vha na vhuḓifhinduleli ha zwi tevhelaho :
Ṱhoho : Mikhwa na vhuḓifhinduleli - Awara 2
Nga maṅwe maipfi , u ḓivhonela nṱha lwa mvelo nga vhathu vhone vhaṋe zwi amba uri nga murahu ha tshifhinga nahone kha vhupo ho fhambanaho , mvelele iṅwe na iṅwe i na nḓowelo ya u haṱula lutendo na maitele a vhaṅwe , nahone vhathu vha tshi ita izwo vha na u tenda uri lutendo na maitele a vhone vhaṋe ndi avhuḓia u fhira vhaṅwe .
Vho dovha hafhu vha sedza na kha zwine zwa khou bvelela kha dzhango ḽa Afrika khathihi na ḽifhasi nga u angaredza , hu tshi katelwa na khuḓano ya ngei Ukraine khathihi na masiandaitwa ayo kha ikonomi ya ḽifhasi na u wanala ha zwiḽiwa na fulufulu .
Lutamo lwa u ṱalukanya lwa sekhithara dziṅwe u lingedza u phungudzo ya vhukuma kha u tambisa , fhedziha , ho pimea vhukuma .
Kha vha pakulule muhwalo wa halwa hanefho he wa swikela hone nahone vha tshi khou sumbedzwa nga muingameli a bvaho kha Muhasho wa Vhulimi .
Na kha vidio dza vhubindudzi , muzika u tamba tshipiḓa tsha ndeme vhukuma .
U ita uri pfunzo ya u thivhela na huṅwe u phalala hu elanaho na HIV na AIDS hu swikelea kha vhathu vha re na ṱhoḓea dzo khetheaho .
( b ) u shuma na mafhungo aho hu si na tshidzumbe , na u farela madzulo aho na a dzikomiti , zwi tshi itea khagala , fhedzi , hu tea u dzhiiwa vhukando ho teaho-
Ndi dzifhio tshandukiso dzi iteaho nga tshifhinga kha u shumisa tshiko ( nyolo ya zwithu zwine zwa itea nga tshifhinga zwi nga thusa ) ?
3 . Arali muṱoḓisisi a sa khou ṱoḓa tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo ( sa tsumbo , ngauri zwi kha ndaka / mavu avho ) nahone a sa khou shumisa nḓivho ya sialala , a huna thendelano dzine dza ḓo ṱoḓea .
( 1 ) Tsheo ya Mulangavunḓu wa vunḓu i fanela u vha yo tou ṅwalwa arali yo -
Arali vha sin a pfanelo dza u rea khovhe , vha fanela u vha na thendelano na muthu a re na pfanelo ya u reila tshikepe tshavho .
Ri tea u vha na vhuṱanzi uri ri humele kha zwa u londota mamaga sa zwe ra vha ro pulana .
U ṱumanya zwi vhonwaho kha theḽevishini kana tshifanyiso na tshenzhemo ya ene muṋe musi a tshi vhala e na mugudisi .
U amba : Lavhelesani tshifanyiso tsha muvhali wa mafhungo ni ambe uri ni vhona u nga u khou vhala mafhungoḓe .
Sa tsumbo , hune ha vha na vhashumi vha tshifhinganyana vho tholiwaho mabulasini , lune zwa ita uri nomboro ya vhashumi i fhire 20 lwa tshifhinga tshine tsha vha fhasi ha miṅwedzi miṋa , vhaimeleli vho tiwaho a vho ngo tea .
Mikumedzo yo vha khuvhanganyo ya mushumo wo itwaho nga kiḽasiṱa dza Khabinethe dzoṱhe , dzo sedza kha mvusuludzo ya ikonomi ya masiandaitwa a dwadze ḽa COVID-19 na u tsitselwa kha vhuimo ha fhasi ha Afrika Tshipembe zwenezwino nga madzhendedzi a u ela ikonomi a Moody na Fitch u ya nga u ralo .
CAPS i lila vhagudi vha tshi ita nḓowenḓowe dza u ṅwala musi na musi dza mafhungo o fhambananaho .
Hezwo zwi ḓo laula ndambedzo ya masheleni ya sekhithara ya phuraivethe na ya tshitshavha kha mahoro a zwa poḽotiki .
Nga ṅwambo wa u gonya ha mitengo ya matheriaḽathumbukwa na mitengo ya vhashumi ine ya gonya musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya .
Tshikhukhuliso tsha fhethu tshine tsha vha na masiandaitwa kha vhunzani ha fhethu ha vhudzulo tshine tshi nga khakhululwa nga nzudzanyo na u pulana ha u shumisa mavu , ndi tshikafhadzo ya phosho .
Hu nga ḓi swaiwa tshumisano dzi fhiraho nthihi .
- Vho Mabi Gabriel Thobejane , vhe vha vha vhe muṅwe wa vhaimbi vha muzika wa jazz a ḓivheaho vhukuma kha shango ḽashu .
Kha ri sedzese kha ṱhoḓea dza ndeme ri shumise zwiṱukuṱuku zwine ra vha nazwo nga nḓila yone .
Naa muvhuso u na ndavha na vhathu vhane vha dzula dziḓoroboni ?
Kha vha dzhiele nzhele : U kundelwa u ṋetshedza vhuṱanzi ha thendelo yeneyo , afho hune zwa vha zwo tea , zwi nga ita uri hu vhe na u fheliswa ha thengisophikhisano yeneyo .
1.5 . Sa tshipiḓa tsha nndwa yashu ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa ine ya khou bvela phanḓa , Yuniti ya zwa Ṱhoḓisiso yo Khetheaho ( SIU ) yo vhiga milandu i re na tshivhalo ngei kha Khothe Khulwane na kha Khothe yo Khetheaho lune ngauralo milandu i tevhelaho ndi ine ya kha ḓi tea u sengwa u bva nga ḽa 31 Ṱhafamuhwe 2021 :
Minista vho khwaṱhisedza nzudzanyo yo ṱanḓavhuwaho ya mafhungo hune mashango mararu a fara maimo a fanaho .
U kona u topola ipfi ḽi sa faniho na maṅwe kha o tevhekanaho , he maipfi a thoma nga mubvumo wa u fana ( sa , raha , rema , rothola , ruma ) kana a a ṱalusa uri mibvumo mivhili i a fana naa kana hai sa , /k/ /k/ , i a fana . /g/ , /d/ a i fani .
Arali nṱha dza U ita Mushumo dza Ofisi ya Thandela dzo shumiswa , vhunzhi ha mafhungo a ṱoḓeaho u dizaina mivhigo ya manweledzo miṅwe na miṅwe i nga vha yo ṱalutshedzwa kha nṱha dza Ndangulo ya Vhakwamei na Ndangulo ya Vhudavhidzani .
Nga murahu ha u bveledza tshibveledzwa tsho kunaho , ndi zwa ndeme u sa tshi tshikafhadza nga u engedza khemikhala kana zwibveledzwa zwine zwa si tee u fhelela kha zwa vhulimi .
U kundelwa u langa , u monithara na u vhona uri hu na khwaṱhisedzo ya vhuṋe .
Mushumo wavho vhusiku uho wo vha wa u tou hwala fhedzi tshishumiswa tsha radio ya vhudavhidzanokavhili vha tshi itela tshigwada tshavho , naho vho vha vhe si murangaphanḓa wa tshigwada .
Khabinethe i tikedza ṱhoḓea dza khoro khulwane kha u langula mvelaphanḓa yo itelwaho u amba nga ha mbilahelo dzo bviselwaho khagala kha mivhigo ya odithi na u ḓivhadzwa ha tshenetsho tshifhinga .
Nga murahu ha zwoṱhe , a hu na mutheo wa u ṱaṱisana uri zwiṱhavhane zwa tshinyalelo nga vhunzhi zwo tsireledzea zwanḓani zwa vhaṅwe hu si kha zwa vhaṅwe .
( ii ) sisiṱeme dza mulayo wa muthu ene muṋe kana mulayo wa muṱa nga fhasi ha sialala , kana u tevhedzwa nga vhathu vha tevhedzaho zwa vhurereli honoho .
Minisiṱa wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi vha ḓo ranga phanḓa u thoma u shuma ha mbekanyamaitele iyi , musi Minisiṱa wa zwa Masheleni vha tshi ḓo bvisela khagala zwipiḓa zwoṱhe zwa ndambedzo ya tshikimu kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama vhege i ḓaho .
Senthara ya ha u hudzisa i dovha hafhu u fara marifhi , fekisi na dziimeiḽi .
U vha na vhulondo vha tshi khou reila .
Mafhungo nga ha pfanelo dza vhathu vha re na vhuholefhali a nga kona u swikelelwa u itela u tikedza u maanḓafhadzwa havho .
Dzo ḓisendeka nga Milayo ya Batho Pele , senthara idzi dzi thusa u ṱuṱuwedza mveledziso ya vhudavhidzani zwine zwa vha vhudavhidzani vhune ha vhona uri nga mafhungo o ṋewaho na tshumelo dzo swikelelwaho , vhathu vha nga khwinisa matshilo avho nahone vha fhaṱa vhumatshelo havhuḓi .
U thoma zwa u monithara havhuḓi na maitele avhuḓi a u asesa kha u shumiswa ha mafhungo na u vhiga ho teaho ha mvelelo na mvelelo dza mutakalo .
Tsumbedzo dzine dza khou kaliwa nga Muhasho dzi ṱuṱuwedzwa nga ṱhoḓea , zwine zwa ita uri zwi lemele u ta zwipikwa zwone , nga nnḓa ha u shumisa data ya zwifhinga zwo fhiraho sa tshipikwakhumbulelwa .
Yo dovha hafhu ya ita khuwelelo kha vhaofisiri vhaswa vhane vha kha ḓi tou bva u khethiwa uri vha fulufhedzee kha miano yavho ye vha ita musi vha tshi khethiwa , khathihi na u shumela vhathu vhoṱhe nga nḓila i linganaho nahone i pfalaho .
U ḓirula mushumo , naho zwo ralo , a hu nga ḓo vha tshidza kha u farwa arali vha kwamea kha nyito dza vhugevhenga .
2.3 . Kha u lwela u swikelela tshipikwa tshe ra tshi thoma tsha u ṋetshedza mbekanyamushumo dza zwa themamveledziso dza phuraivethe na dza muvhuso , muvhuso wo vhetshela thungo R100 biḽioni kha miṅwaha ya 10 i ḓaho ya Tshikwama tsha Themamveledziso ya Lushaka , nahone wo ḓiimisela u ḓo shuma na vhabindudzi vha phuraivethe na zwiimiswa zwa masheleni zwa dzitshaka u ḓo vhuelwa nga masheleni a mveledziso ya themamveledziso ya shango ḽashu .
Mmbi ya Vhupileli ha Lushaka ya Afurika Tshipembe yo vha yone tshiko tsha u ḓihudza ha lushaka musi itshi shela mulenzhe kha mushumo wa u ḓisa mulalo kha dzhango .
U shumisa zwishumiswa zwa u ṅwala nga ngona , tsumbo , penisela , raba , ruḽa . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : muṅwalo
Ndi ḽiṅwe ḽa mashango a furaru o omesaho ḽifhasini na uri ḽi wana vhunzhi ha maḓi aḽo kha mvula .
Tshikalo nga u vha hone ha phambano ine sisiṱeme ya tshiimiswa , malugana na tshikhala tshine tsha vha phuraivethe na tshikhala tshine tsha vha tsha nnyi na nnyi ;
Ngona yo khetheaho ya vhudavhidzani i ṱoḓa tshenzhemo kha mafhungo oṱhe a zwibveledzwa , nga maṅwe maipfi , u vhala a hu itwi nga nḓila dzo fhambanaho u a nga ha mihumbulo yo dzulaho yo tiwa .
Vha dzhiele nṱha nga vhuronwane nḓila dza u ṱhopha kana u paka,u fara na u tshimbila ha dzithundu u itela u thivhela u wa ha zwithu .
Ni songo vhilaela Masindi , ndi ḓo ni ṋea iṅwe ya dzihemmbe dzanga " .
Miṱangano ya u tsivhudza / eletshedza
Muvhuso wa Vunḓu u tea u pfukisela ndaka hu tshi itelwa u ṋetshedza tshumelo .
Vhalani phara dzi no amba nga Pele hafhu , ni kone u rera nga vhuhulu ha mitambo musi ni kha tshigwada tsha vhoiwe .
Ndo ( vhala ) zwiṱori zwinzhi buguni iyi .
u khwaṱhisa vhukando ha u dzhenisa mveledzisophanḓa ya vhaswa kha kushumele kwa muvhuso , hu tshi katelwa na mbekanyamushumo ya tshumisano ya vhaswa , na maga a itwaho a u ṱanganya vho funzeaho vha sa shumi na zwikhala zwa mishumo ;
U khwaṱhisa u pfananya vhukati ha sekhithara dzoṱhe dza vhapo vho dzhenelaho kha mishumo ya dzilafho , ndondolo na thikhedzo .
Tswikelelo dzavho dzi khou bva kha ṱhonifho khulwane yavho nahone a yo ngo fanela na luthihi nyadziwa .
Themamveledziso dzoṱhe dzi fha tswikelo ya zwikhala zwi re hone na u thusa u sika zwiṅwe zwiswa .
Vhulavhelesi ndi mushumo wo ṋetshedzwaho Phalamennde nga Ndayotewa u ṱola na u lavhelesa mishumo ya muvhuso .
Mbekanyamushumo dza u gudisa vhugudisi hu si khoso dzine muthu a ṱoḓa u vha makone khadzo , fhedzi kha mashango e a vha a kha izwi lwa tshifhinga tshilapfu .
Tsumbo , arali muthu a re na vhuḓifhinduleli ha u lugisela fhethu hune khoniferentsi ya ḓo farelwa hone a vha a songo lugisa a fhedza malugana na ḓuvha ḽine fhethu afho ha ḓo shumiswa ngaḽo , zwi amba uri muthu a no khou lugisa zwa kutshimbilele a nga si kone u wana zwidodombedzwa zwo teaho zwa u bukela vha no khou ḓa khoniferentsini mabufho kana u vha rengela thikhithi dza bisi .
Sa tshipiḓa tsha maitele a mavundu a u dzhia vhuḓifhinduleli ha ṋetshedzo ya pfunzo , pulane dza tshiṱirathedzhi dzo ṱanganedzwa kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe , zwenezwo ha vha u thoma maitele a u dzudzanya mihasho na mveledziso ya zwivhumbeo zwa dzangano na vhuvhusi zwi bveledzaho .
U khwinisa matshilele a vhadzulapo vhoṱhe na u bvisela khagala vhukoni ha muthu muṅwe na muṅwe ; na
Ndi bvisela hani khagala nḓila ine nda ḓipfa ngayo
U dzhena thaidzo dza ḓivhazwakale na ṱhalutshedzo ya sistemiki kha vhurereli nga u saukanya vhurereli hu tshi sedzwa kuvhonele kwa dziṅwe nyimele dza mvelele , ikonomi , matshilisano na polotiki .
Hu tshi fhindulwa , muvhuso khathihi na vhathu vha kwameaho kha nḓowetshumo ya zwa mveledziso ya mimoḓoro vho dzhenelaho kha vhurangeli ho vhalaho u ha u tandulula vilili .
U papamala ha muthelo nga u ralo hu ela kushumele kwa mbuelo ya muthelo malugana na dzitshanduko kha mutheo wa muthelo .
17.1 Musi Khabinethe i tshi khou fhedza mbekanyamushumo yayo ya ndaulo ya vhuṱanu , yo livhuwa vhafarisani vhoṱhe vha zwa matshilisano na vhadzulapo .
Thumelo ya nnyi na nnyi i wana sisiṱeme ya ngaganyo u itela u sumbedza zwi rangelwaho u thomiwa ngazwo zwa tshumelo ya nnyi na nnyi .
u thoma getheni u ya fhethu ho fhambananaho afha tshikoloni .
Vho Montana a vho ngo fhindula vhurifhi uvhu .
Hezwi zwo swikisa kha mbuno dza vhufa kha Afurika sa masithesele siani ḽa zwa saintsi na maṅwalo , filosofi na khomese , zwo kanganyiswa nga u shumiselwa mbambadzo na u kanganyiswa ha lupfumo lwa Afurika .
Khumbelo i ḓo rumelwa murahu ofisini ya thendelo ya vhuṱun ḓi nga fax ha kona ha u bviswa thendelo ya vhuṱun ḓi .
U topola na u shumisa madzina na maiti zwavhuḓi . nyito ya u linga ha fomaḽa 1 u ṅwala
Nga u pfufhifhadza , khomishini ndi tshiimiswa tsha u eletshedza tshine ndivho yatsho ndi u vusuludzwa na u khwiniswa ha mulayo wa Afrika Tshipembe nga nḓila i dzulelaho u ya phanḓa .
Khaedu i no khou dinesa zwa zwino kha mulanganeo kha ḽifhasi ndi tshanduko ya kilima na vhushai .
Ri lavhelela dzibannga dzashu dzi tshi bvela phanḓa na u engedza khadzimiso kha dzikhasitama dzo teaho , ho sedzwa kha uri ndi u wa ha khadzimiso he ha dzhenisa vhunzhi ha dzibannga mashangoni o bvelaho phanḓa khakhathini .
Milayo i ṋetshedza tshivhalo tsha maitele a thagethe dza kushumele ane a nga thusa Komiti dza Wadi u linga thagethe dza kushumele dza KPI .
Naho mupfuluwo u tshi fhungudza mitengo ya matshelo ya u khwiṋisa , a zwi nga ḓo vhuya zwa vha nyimele ya uri hetshi / kana hetshi nahone phindulo ya u khwiṋisa ndi ya ndeme .
U ela : Khuvhanganyo ya mafhungo yo khwaṱhaho , yo ḓisendekaho nga saintsi nga ha nyito dza mbekanyamushumo , zwiṱaluli , mvelelo dzine dza sumbedza vhukoni kana ndeme ya mbekanyamushumo yo imaho ngauri .
Zwo vhekanywa nga Ofisi ya Vhuendedzi ha Nnyi na Nnyi , Muhasho wa Vhuendedzi wa Florida .
U engedzwa ha tshumelo dza mutheo kha vhathu zwo ya phanḓa kha ṅwaha wo fhiraho musi ri tshi khou itela uri hu vhe na vhutshilo ha khwiṋe kha vhoṱhe .
Kutshimbidzele : nga vhavhili vhavhili na puḽenari
Ha ḽi tshifhinga fhedzi a a ḓura .
Zwi katela ḽiga ḽa u pulana , u sala murahu na muvhigo na tsedzuluso dza kushumele dza ṅwaha nga ṅwaha .
Khumbulelo dza mbuelo ya mihasho dzi sumbedzwa kha mugaganyagwama ; tshelede i diphosithwa kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Lushaka na u vhigwa kha mugaganyagwama .
Zwanḓa zwa Tshibodempembe zwo vha zwo tswuka nangoho nge tsha vha tsho fhedza ḓuvha ḽoṱhe tshi nḓilani .
Zwinzhi zwi nga itwa u swikelela ṱhoḓea dza tshifhinga tshiḓaho madzuloni a u thivhela nyaluwo .
Aa hu na nḓivhadzo dzo tou ṅwaliwaho nga tshanḓa dzine dza ḓo ṱanganedzwa u itela u shumiwa , hezwi zwi katela fomo dza Adobe dze dza ḓadziwa nga tshanḓa .
Vhatshimbidzi vho nangwaho u tshimbidza kuitele , zwigwada zwi rekhoda mafhungomatsivhudzi azwo kha liḽipitshati tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi rambwa uri tshi kumedze kha puḽenari .
Arali vha tshi aluwa kha vha tshimbile na muṅwe . ' '
Ndavhelelo dzire khagala dza ino ngudo ndi dzi tevhelaho :
Vhomakone vha sekithara ya TISA vha a pfesesa zwavhuḓi , na u vha na vhuswikeleli kha , nḓowetshumo dzo fhambanaho .
U bveledza mbekanyamushumo dza u fhungudza mpfu dza vhaimana nga thihi tshararu .
( b ) vhaimeleli vha re kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu vhane tshivhalo tshavho tshi si vhe fhasi ha vhaṱanu .
Musi u tshi tou puṱedza bele ya luṱingo , mupondwa u ṱumanywa na Senthara ya Ndaelo .
Ndangulo ya akhaunthu dza mbekanyamushumo ṱhukhu u itela vhunzhi ha tshinyalelo kha mbekanyamushumo iyi .
Ri nga ṋetshedza nḓila yo ṱuṱuwedzwaho na u bveledza fulufhelo kha vhaṅwe nga kha zwiito zwashu riṋe vhaṋe .
Fomo dza khumbelo dzi ḓo vha tshipi ḓa tsha Gazete ya Muvhuso .
U khwaṱhisedza uri Komiti ya Wadi i imelela madzangalelo a tshitshavha i tea u :
Muvhuḓa u thuswa nga nḓevhe dzayo dzi no kona u pfa zwithu zwi re matungo oṱhe .
Arali vha si na vhuṱanzi uri mushonga wavho ndi wa Shedulu 6 kana 7 , vha vhudzise dokotela wavho .
Vha nga wana pfanelo ya vhuṋe Afrika Tshipembe arali vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana arali mushumo wavho wo bveledzwa Afrika Tshipembe .
Izwi ni ḓo zwi ṅwala kha siaṱari ḽi tevhelaho .
Musi ni tshi khou vhala , ni ite ni tshi awela ni vhone uri ni khou pfesesa naa .
U bveledza na u londola mugaganyagwama wa Khorotshitumbe Khulwane u itela u swikelela ṱhoḓea dza mutakalo na tshumelo zwa tshiṱiriki u ya nga zwoṱhe zwo randelwaho .
Fhethuvhupo , fhethu hune tshiṱori tsha khou bvelela hone , ndi hufhio ?
4 . Kha khoḽomo ya u fhedza kha vha ite tshikalo tsha uri tshipikwa tshi nga kona u swikelwa naa kana hai musi zwithu zwo ima nga u rali .
Hezwi zwi tou vha iṅwe ya khonadzeo nnzhi dzine dza vha hone .
Nyito nga maiti a no shuma na zwiitwa na maiti ane a si shume na zwiitwa .
Ri kati na u goḓombedza vhuvha vhuswa ha lushaka nga kha u bveledza zwiga zwa lushaka sa fuḽaga ya lushaka , luimbo lwa lushaka na marangaphanḓa a Ndayotewa kha tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe .
U pfumbudzwa ha dziNGO na dziCBO dza wadi malugana na nḓisedzo dza tshumelo dza ndondolavhathu ya miḓini
Zwipuka zwa fhasisa zwi dzhia zwithu nga nnḓa , fhedzi kha vhuṅwe vhupo zwipuka zwa nṱha , hune ha vha fhethu ha u dzhena ngaho u bva nnḓa , ho khwiniselwa ndivho yeneyi yo khetheaho .
Thendelonzwiwa i ḓivhadza mashumele a lavhelelwaho kha tshumelo ya tshitshavha vhukati ha madzangano a vhashumi vha muvhuso kha u ḓivhofha u itela u tikedza mas ashumele a lavhelelwaho .
Maitele a Ndangulo ya Khombo a katela ṱhaluso ya khombo dza ndeme dzo livhanaho na Tshikwama na u thomiwa ha ndangulo u itela u fhungudza khombo .
Tshumiso ya mafhungo a vhuṋe
Ri khou fhirisela zwoṱhe hezwo kha yunithi ya vhuṱoḓisisi yashu , musi ro zwi dzhiela nṱha .
Notsi dza marangaphanḓa kha khoniferentsi iyi dzi bula tshanduko ya kilima , mupfuluwo na vhutsireledzi ha zwiḽiwa sa khaedu dza ḽifhasi dza ndeme .
Hetshi tshiimo tshi nga swikisa kha u sedzesa zwihulwane kha sekithara dza zwa vhubveledzi ha zwiḽiwa na mabindu , zwine zwa nga vha thaidzo kha vharengi na Muvhuso .
Hu nga vha hu nnyi ?
Ro shumisa nḓila dzoṱhe dzine dza pfala dzavhuḓi hu tshi shumaniwa nga vhuronwane na mugwalabo .
Nga u swaya ḓuvha iḽi , kha ri ḓihumbudza riṋe vhane na mirafho i kha ḓi ḓaho uri zwi songo tsha vhuya zwa itea uri shango heḽi ḽi vhuelele kha maḓuvha he mbeu yavho na murafho zwa ṱa fhethu havho na mushumo wavho kha tshitshavha .
( a ) o tendelana na Minisiṱa nahone nga murahu ha musi o kwamana na Vhalangi vha Vhatshutshisi , u fanela u tea mbekanyamaitele ya zwa vhutshutshisi ine ya tea u tevhedzwa kha maitele a zwa vhutshutshisi ;
Vhavhilaeli vho ḓivhadzwa nga ha mvelelo dza ṱhoḓisiso hune vha kona u kwamea .
9.1 Khumbelo dza u swikelela mafhungo
Ndeme ya nyimele ya mavu kha u ola tshifhaṱo na kushumiselwe kwa zwiṱaraṱa zwo sumbedzwa zwavhuḓi kha ṱhoḓea dza musele na ndondolo ya zwiṱaraṱa nga u angaredza .
4.7 U tholwa hafhu na u tholwa ha vhalanguli vha si khorondanguli vha Bodo ya Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika lwa miṅwaha miraru ( u swika 31 Fulwana 2020 ) :
Kha vha ḓivhe hezwi : Mbuyelo ndi tshipi ḓa tsha IT 3 : Mbuyelo ya vhuṱanzi zwaho .
Phuretheini dzi fhaṱa sele ntswa u itela uri mivhili yashu i aluwe .
Hezwi zwi ḓo vha zwi tshi khou ri sendedza kha u swikela Bono 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , modele washu wa u fhedza vhushai na u fhungudza tshayandingano nga 2030 .
Roṱhe ri na tshenzhelo ya poḽotiki nahone ṋamusi ri tea u thivhela ḓivhavhureri musi ri tshi amba nga ha shango ḽashu .
CDWs vha a badelwa ngeno miraḓo ya Komiti ya Wadi vhe vhaimeli vhane vha si hole .
Tshikwama tshi lwa na u i fhungudza nga u vhona uri themamveledziso yo tea , ndangulo , sisiṱeme na vhuḓifari ho teaho zwi khou itwa na u langwa nga maitele one o thomaho a dzudzanywa .
O ṋewa vhurifhi ha u mu vhea kha ḽivi ya sipeshala .
Hafha ndi musi Muhwelelwa o pfukaho Ndaela o kundelwa u ḓivhonadza Khothe ya Vhutshinyi uri a fhindule milandu ye a hwelelwa yone .
Hu na vharengisi vha ṱhingo dzi sa sudzuluwi vhavhili vhane vha khou rengisa mavhengeleni mahulwane .
6 Ndi ḓo tea u tshimbila zwavhuḓi hu re na ṱhirafiki .
Phambano dzoṱhe dzo salelaho dzi tea u vhigwa sa tshipiḓa tsha maitele a Ndangulo ya Khombo zwine zwi tea u katela tshigwada tshi sedzaho Khothe ya Mbilahelo .
Ndi tshi fhedza nda namela bisi ya .
PLC ya Barclays , zwihulusa CEO , o ambedzana na Vhufaragwama ha Lushaka na Bannga ya Mbulungelo kha nyambedzano , nahone i ṱanganedza u ḓikumedzela ha khamphani iyi u thoma maano ayo maswa nga nḓila ine ya fhungudza masiandoitwa kha ikonomi ine BAGL ya shuma khayo .
Ndeme ya sisiṱeme ya siala vha vhulamukanyi yo sumbedza zwavhuḓi kha mulayo wa Ghana , na mulayo wa sialala u khou shumiswa kha khothe dza tshiṱiriki na dziṅwe khothe , zwi tshi bva kha tshivhumbeo tsha khanedzano dza hone .
U tea u vha a na rekhode yavhuḓi ya u fhaṱa na u ranga phanḓa thimu dzo bvelaho phanḓa zwavhuḓi na vhukoni ha u tshimbidza , u dzudzanya na u langa mutevhe wa mbekanyamushumo .
Zwigwada zwa ndangulo ya dali zwa mihasho mutakalo ya mavunḓu ya zwi na vhuḓifhinduleli ha maga a fanaho na pfunzo , dzilafho ḽa vhalwadze , u fafadzela ha tshifhinga tshilapfu nga ngomu ha fhethu hoṱhe ha u dzula hune ha vha kha vhupo ha khohakhombo khulwane , khathihi na u tumbula na u ṱhaṱhuvho ya zwithu zwoṱhe zwi hwalaho nzulatshinya .
Ndi dovha nda ḓikumedzela u ḓo ḓisa muvhigo wa u sala murahu kha zwa u bvelela ha thundu dzi vhambadzelwaho nnḓa nga ṅwambo wa u dzhenelela kha vhuṱambo uvhu , hu sa athu fhela miṅwedzi ya rathi mushumo uyu wo vha hone .
Muthuzwawe , dzangano , tshiimiswa , khamphani , rabulasi ufhio kana ufhio o tendelwa u ita mbilaelo na khanedzano .
( b ) i nga ita fhedzi tsheo kha mafhungo a zwa Mulayotewa na kha mafhungo a Khothe ya Mulayotewa .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R11 732 nga muṱa nga ṅwaha kha zwishumiswa zwa dzilafho na muaro
Rekhodo ya u bva murahu kha khonadzeo dza muṋetshedzi wa tshumelo a fanaho kana zwi elanaho na mushumo i tea u ṋetshedzwa .
Zwenezwo ri khou ita mini u ṋekedza mudzulapo muṅwe na muṅwe pfanelo ya mutheo ?
U ṅwala dayari ya vhege yoṱhe , a tshi dodombedza mutsho , khathihi na huṅwe huthihi hune a ṅwala nga maṅwe-vho mafhungomatsivhudzi .
Naho hu na uri tshiṱori tshiṅwe na tshiṅwe tshi amba nga mafhungo aneyo , maṅwe a mafhungo a bva kha tshiṱori u ya kha tshiṱori .
Huṅwe ha fhethu ho pikwaho hu katela u engedzea ha vhafumakadzi , ngamaanḓa kha maimo a vhurangaphanḓa , khathihi na vhathu vha re na vhuholefhali .
Nga tshifhinga tsha maitele a u pulana , Vhufaragwama ha Vundu vhu shuma mushumo wa ndeme wa ndangulo ya vhulavhelesi kha u ola pulane dza mveledziso ya themamveledziso .
Germany na France a na vhuimo havhuḓisa , maimo a vhuvhili na a vhuṱanu nga u tevhekana .
Zwazwino , Vhabveledzi vha Muhaelo vha Afrika Tshipembe a vha khou shuma nga mulandu wa u vusuluswa hune ho livhiswa kha pulane dza ndinganyiselo ya vhushaka na sekhithara ya phuraivethe .
Tshiga tsha vhupo havhuḓi ndi tshauri ho serekana .
Mugaganyagwama malugana na hezwi wo itwa uri u vhe hone , na vhukoni ho fanelaho nga ngomu kha muhasho ha u ita mveledziso iyi i bvelaho phanḓa .
Ro amba uri Afurika Tshipembe ndi fhethu ha khwiṋe ha u dzula hone u fhirisa zwe ḽa vha ḽi zwone nga 1994 , na uri matshilo a vhathu vhashu vha dzimiḽioni o no khwinifhala .
Kha vha dzulele u sedza arali :
Nṋe ( ndi a tenda / tshi a tenda ) uri tshiṅwahaya yashu yo ḓalesa .
12.1 . Mbekanyamaitele ya luambo i ḓo wanala nga :
Ri khou ya u shumisa masheleni a linganaho R64 biḽioni kha miṅwaha ine ya khou ḓa kha madzulo a matshudeni na uri hu ḓo dovha ha shumiswa iṅwe R64 biḽioni ya kha vhubindudzi ha phuraivethe .
Naho zwo ralo , arali ha sa gonyiswa miholo lwa tshoṱhe , vhashumi avha vha ḓo ṱuwa kha tshumelo nga murahu ha u fhedza u shumela vhuḓikumedzeli havho ha bazari .
Zwa mafheleloni , i ḓo vha khombekhombe uri zwiimiswa zwiṅwe zwinzhi , nga nnḓa ha vhupileli , zwi khou dzhenela .
Kha maitele , vho thuntsha na u thuba vhathu vha si na ndavha na mbilo dza vhapondwa dza vhuthu na u vha endedza vha vha isa kulekule nahone nga huṅwe , fhethu hu sa ḓivhei .
Nga nṱhani ha phambano ya u nona ha mavu , zwi a ṋetshea ngeletshedzo yauri mavu avho kha a itwe tsenguluso , u itela uri esidi i re nṱha mavuni , ṱhahelelo ya pfushi kana u sa linganela zwi tshi nga khakhululwa hu saathu u ṱavhiwa .
A ho ngo vha na mushumo u no khou itwa mathomoni na mafheloni a ṅwaha wa muvhaelano .
Dziḽisi dza maini na vhuṋe zwo khethekanywa nga huswa sa mbuelo dzi si na muthelo .
1.1Ndeme ya khoro ( tshiimiswa tsha sisiṱeme ya khothe ya sialala ) kha u londota mulalo na vhudziki kha zwitshavha zwa sialala .
Sa zwe zwa sumbedziswa u thomani , midia ndi tshiimiswa tsha matshilisano tshi re na maanḓa vhukuma .
Zwine zwa nga ambiwa ndi zwa uri khakhathi ya u lwa na vhathu vha pomokwaho " vhuloi " , zwa kale na zwa zwino , ndi u lwa na thaidzo ya nḓila ine mulayo wa shumana na zwa vhuloi ngayo .
U ḓiphiṋa : Thusani vhadzimamulilo uri vha wane nḓila .
Ri ḓo , naho zwo ralo , vho na zwauri vhashumi vhashu vha thekhinoḽodzhi na vhuswole vha khou kona u konḓelela mbekanyamaitele idzi dzine dza konḓa u dzi swikelela .
Pulane dza mashumele dzi ṱalutshedza uri ndi mishumo ifhio ine ya ḓo shumiwa dza dovha dza ta pulane dza u ita mishumo iyi ine ya ṱoḓea hu tshi itelwa u thoma u shumisa mbekanyamaitele .
U khwinifhadza ndeme ya u shumisa masheleni , hu khou sedzuluswa kuitele kwa u ita khumbelo ya magavhelo a themamveledziso .
Zwikalo zwa fhasi zwa nyaluwo zwi amba uri a ri khou dzhenisa mbuelo yo linganaho u swikela u ḓurelwa hashu , tshikolodo tshashu tshi khou swika kha zwikalo zwine a ri tsha ḓo zwi kona , na uri mashumisele a khou iseswa hu si hone hune ha vha kha u shumisa na u badela tshikolodo u fhirisa themamveledziso na mishumo ya u bveledza .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa Muvhuso Wapo , 1998 , u ṱoḓa vhukati ha zwiṅwe , mimasipala i tshi bveledza nḓila dza u kwamana na zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha u ita mushumo wavho na u shumisa maanḓa avho .
Ḽaisentsi yavho ntswa i nga vha yo no luga vhukati ha vhege ṋna na dza rathi .
Kuvhonele kuswa kha ṱhoḓisiso dza nga ha zwifuwomvumvusi ku sumbedza uri khonani yavho ya maveve ( kana ya makwanda , kana mathenga ) i nga ṱumanywa na mutakalo wa khwine wa muvhilini na wa muhumbulo , nga maanḓa kha vhaaluwa .
U itela uri vhupfiwa vhu bvaho kha tshitshavha vhu vhe vhu bveledzaho , zwi re ngomu na tshivhumbeo zwi tea u sedzuluswa nga vhuronwane .
U dzheniswa ha vhafumakadzi kha u dzhiiwa ha tsheo ndi pfanelo ya vhuthu ya mutheo .
Pulane ya Vhuendedzi ha Nnyi na Nnyi ha Vundu i ḓo bveledzwa nahone i ḓo shumiswa kha u sumba nḓila na u tshimbidza nḓisedzo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi Kapa Vhukovhela .
U vhona nḓila na maitele a masipala kha uri u tevhedzele pfanelo dzavho .
Khuhu dza musanda .
Madokotela vha tea u alafha vhane vha khou humbulelwa u vha na uvhu vhulwadze u ya nga ndaela dzo ṋetshedzwaho nga Muhasho wa lushaka wa Mutakalo .
Tshitshavha tsho ḓo zwi wana nga murahu uri mafhungo o ambiwaho nga hao kha iyo miṱangano o vha a nga ha mveledziso .
Tshipikwa tshithihi tshihulwane tsha zhendedzi zwenezwo ndi u ita ṱhoḓisiso kha zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa u shumisesa aḽikhoholo na zwidzidzivhadzi na u ḓisendeka nga khemikhala .
Mitengo ine ya sumbedza mbadelo na nyimele ya mithelo yo vhumbwaho zwavhuḓi zwi ṋetshedza zwiṱuṱuwedzi kha khwiniso yavhuḓi na u bindudza huswa .
Muvhuso wo sedzesa kha ndambedzo ya nyanḓadzo , thivhelo na dzilafho .
Thaidzo i engedzwa nga u hanganea na u shaya mushumo ha vhathu vha Afrika Tshipembe vhane vha khou vhaiswa nga dzisindikheithi dza uri masheleni o leluwaho a nga itwa nga u shuma sa mazhendedzi a zwidzidzivhadzi .
Kha vha vhee zwi tevhelaho kha khona iṅwe na iṅwe ya rumu
Ndi vhuḓifhinduleli ha vhabebi vhoṱhe vha malofhani , vhomakhulu vha malofhani kana muunḓi wa mulayoni ha u badela tshelede ya u unḓa .
U nyefula ndi khethululo ine khayo muthu kana tshigwada tsha si dzheniswe kha u vha tshipiḓa tsha vhathu vha tsheaho mafhungo a ndeme
Hei mbekanyamushumo i na vhana vha 91% vho lugelaho u wana na vhaaluwa vha 95,5% .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele , sa wone muhasho une wa tou vha phanḓa kha zwa Ṅwedzi wa Vhafumakadzi , na wone u ḓo ḓivhadza Zwifhinga zwa Nṱhesa zwa 20 zwa Vhafumakadzi kha ṅwedzi hoyu wa Ṱhangule .
Ngudo ya u thoma i sedzesa kha mafhungo a kuvhusele , na , nga maanḓa , u elana hao na mveledziso .
( 6 ) Khethekanyo hei a i kwami Mulayotibe wa tshelede .
Zwikili zwa u thetshelesa ha maṱhakheni , u pfela vhuṱungu , u fhaṱa vhushaka , nyambedzano na u netiweka .
Mushumo wo no ḓi vha vhukati wa uri ri khakhulule izwi na maṅwe mabuthano na ṋea ṱhalutshedzo ya ngoho kha fulo ḽashu ḽa u wana mushumo wavhuḓi zwihulwane wa zwigwada zwi re khomboni u fana na vhashumi vha bulasini na vhashumi vha mahayani , vho ralo .
Kha maṅwe madzingu mvula yo naho yo vha i tsini nayo ḓoweleaho u ya kha ya fhasi ha yo ḓoweleaho .
Vhagudi vha lavhelelwa u pfa mibvumo i re na pfanapheledzo kha nyimbo ntswa na kha raimi vha konou fhedzisela mutaladzi kana fhungo .
vhatshimbidzi vha no ḓifulufhela na u sa konḓa
Kha SoNA ṅwaha wo fhelaho , ndo amba uri ri ḓo vhea phanḓa u maanḓafhadzwa ha ikonomi ya vhafumakadzi .
Zwi tshi ṋaṋa zwi tshi ya , mvusuludzo ya vhupo ha vhukati ha ḓorobo yo sedza mveledzahafhu ya ndaka dza vhudzulo ha vhuvhambadzi na ha vha re vha mbuelo dza nṱha .
U ṱanganedza uri u rumelwa ha thandela ho rumelwaho kha mutholi hu nga humiselwa murahu kana u thivhelwa fhedzi nga u ṋea zhendedzi ḽa mutholi nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho hu sa athu swika tshifhinga tsha u vala tsha dzithandela .
12.2 Nangani phindulo yone u bva kha tshibogisi .
Zwishumiswa zwe zwa milwa nga vhashumi vha wekishopho vha songo ḓivhadza vha Ndangulo ya Mutevhe ya Nḓisedzo .
Therifi dzi a fana kha mavundu oṱhe nga mulayo .
Kha ṅwaha u no khou ambiwa , Muhasho wo kona u pfumbisa zwa thandela yo tou lumbamaho kha u kuvhanganya zwikolodo wa tshelede ya ḽaisentse dza zwiendedzi .
Pfanelo ya u thoma mugodi i ṋetshedzwa arali :
Komiti ya Wadi na tshigwada tsha vhuimeleli ha vharangaphanḓa vhapo
Vhatholi vha fanela u guda mbekanyamaitele dzavho , maitele , matshimbidzele na vhupo ha u shuma .
Uri hu ḓivhee uri murengi ndi nnyi kha vha sumbedzise nga u ṅwala dzina na tshifani tshavho .
Tsha vhuvhili , ri fanela u ṱavhanyisa mvusuludzo ya ikonomi yashu .
U bvelela ha zwipiḓa zwo fhambanaho kha tshimiswa tshi fanaho zwi dzulela u ṱanganedzwa sa zwezwo nga u kundelwa hazwo kha u hwala vhuḓifhindulei kha tshiṅwe na tshiṅwe tshazwo na u shuma nga nḓila ya ṱhanganelo na nḓila i re na pfananywa .
Tshiṱirathedzhi tsha Nyaluwo ya Nḓowetshumo dza Mvelele tshi dzhia zwivhuya zwa khonadzeo ya ikonomi ya nḓowetshumo dza vhuvhaḓi , muzika , fiḽimu , u gandisa na dizaini .
U bula mbudziso ine vhagudi vhavhili vha ḓo i shumisa u thoma tsenguluso yavho .
Vhupfiwa hu itwa zwavhuḓi nahone vhu a swikelea nga nnyi na nnyi .
Kha tshiimiswa itshi hu na zwigwada zwa vhomakone zwa tshivhalo , zwi ngaho zwigwada zwa vha mishonga , vha u ṱoḓisisa na vha u phulusa .
Hu na tshaka khulwane tharu dza kuitele kwa tsedzuluso zwi tshi bva kha lushaka lwa muhumbulo wa odithi .
Tshifhinga tsha u badela maṅwalo a mbilo tsho phaḓaladzwa kha Vhalanguli vha re na Vhuḓifhinduleli u itela u wana thendelo nahone zwo tiwa u vha maḓuvha mararu a mushumo .
Dzina na ḓiresi ya muthu ane a khou dzhenelela kha thendara zwi tea u vhonala nga murahu ha fulobo fhedzi .
Sisiṱeme dza muhasho kha u ṱanganya na u vhiga mafhungo a mashumele a zwi fushi .
Phambano : Nḓila ine u dzhenelela ha tshitshavha ha dzudzanywa ngaho hu tea u ṋekedza tshikhala tsho linganaho tsha phambano , zwi re , u itela zwitaila na mvelele dzo fhambanaho dza u dzhenelela .
Naho zwo ralo , tshumiso ya ngudo nga u shumisa kuitele uku kwa u kuvhanganya data kwo vusuludzwaho a yo ngo swikelela u dzhiiwa ho linganaho ha vhadzheneleli .
Ndi dzifhio foramu dza tshitshavha , tsumbo , Madzangano a mutakalo kana a tshitshavha ane komiti ya wadi ya ṱoḓa u imelelwa khao ?
Tshitshavha tsho dzhia tsheo ya u ṱangana na u khetha komiti ine ya ḓo isa thwii kha khoro ya ḓorobo .
Zwenezwi zwiṅwe zwa zwiṱaluli zwa dzisisiteme dza ndaulo ya ikonomi , u tou fana na ndangulo ya sekhithara ya zwa masheleni , zwo lavheleswa nga vhuronwane , vhunzhi ha vhuṱudzeṱudze he ha vhangula tshiwo vhu kha ḓi tea u tandululwa .
DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi o ḓikumedzela u vhea zwidodombedzwa zwa vhuṋe na zwa dzilafho ( hu tshi katelwa dzilafho ḽa HIV ) lwa tshidzumbe .
Kutshimbilele kwa masheleni kwo vusuludzwaho kha mimaraga i thunyuluwaho ku ḓo fhungudza u ḓura ha masheleni na u bindudza ho dzingindelaho ha masheleni .
U phaḓaladzwa ha zwiimiswa u ya nga vhupo nga ngomu ha Muhasho wa Dzibada na Vhuendi , wa Limpopo
Ṱhalutshedzo ya khethekanyo dza dzirekhodo dzine dza wanala na zwenezwo u ya nga Khethekanyo ya 15 ( 1 ) ya PAIA
" Shango ḽashu ḽo vha ḽi shango ḽe u dzula kha vhuṅwe vhupo zwo vha zwi tshi amba u vha na tsireledzo ngauri u tsireledzea zwo vha zwi tshi amba u ḓihahedza fhethu ho tangwaho nga mbondo khulwane , ḓaraṱa dza muḓagasi , mmbwa dzi lumaho , mapholisa na maswole vhe vha vha vho ḓiimisela u tsireledza avho vhe vha vha vhe vhone vhomailausumbwa , nahone vha tshi khou vha tsireledza nga zwigidi na dzithannnga na mabufho e a vha a tshi vhulaha avho vha ṱoḓaho u khakhisa mulalo wa vhomailausumbwa ...
Muhweleli u ṱoḓa ndaela ya u vhuedzedzwa mushumoni .
U ḓibvisa hu ḓo itea ṅwaha muthihi nga murahu ha datumu ya u ṱanganedzwa ha nḓivhadzo , nga nnḓa ha musi nḓivhadzo yo ta datumu ine i kha ḓi ḓa .
badele mbadelo yo tiwaho .
Zwiendedzi zwi ḓo vha zwandeme ya nṱha , zwiendedzi zwiswa zwi londotwaho zwavhuḓi nahone zwo kunaho .
Khumbelo ya thuso ya ndambedzo
Kha nyimele hune zwi vha zwi ḓivhea uri u shumiswa ha milayo ya vhuḽaifa nga nḓila yo tilaho a zwi nga dzuleli u swikela ṱhoḓea dza vhathu vha kwameaho .
Bono ndi ḽa u vha na sekithara ya vhulimi ya vhuthihi , i bveledzeaho na u vha na mutsindo , kha zwitshavha zwa mahayani zwine zwa khou bvelela zwine zwa vha kha ndinganyo na mvelo .
6.7.4.6 Minisiṱa u tea , tshifhinga tshoṱhe , nga nḓivhadzo kha Gazette , a vhee gumofulu ḽa ndeme ya tshelede ya khanedzano dzine dza tea u sengiswa kha khothe dza sialala .
Ndumeliso dza u swika na u ṱuwa ;
Mukovhe wa mbuelo u bva kha mbulungelo u vhonala musi pfanelo dza vhafaramikovhe dza u wana mbadelo dzi tshi nga thomiwa .
Vha ṱalutshedze vhai B uri vha ḓo vha vha khou thetshelesa .
10.3 . Khabinethe i dovha ya khwaṱhisedza pfanelo dza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha ite migwalabo ya mulalo sa tshipiḓa tsha dimokirasi yashu ya ndayotewa .
Arali na ṱavhanya u eḓela
Arali shango ḽi ḽavho na tshitshavha , vhone khathihi na tshitshavha tsha havho , vha ḓo dzhia tsheo ya uri muṱoḓisisi a dzhene shangoni ḽavho na kha zwiko zwaḽo .
Musi tshinyalelo ya masheleni a si a muthu kha ḽeveḽe ya tshikolo i tshi fhungudzea , vhabebi vha a itwa uri vha vhe na muhwalo muhulwane wa tshinyalelo ya masheleni a pfunzo .
Miraḓo i ṱhonifheaho na maAfrika Tshipembe nga nṋe , matshudeni na vhabebi vha khou tea u pfesesa uri ṱhoḓea dza tshumelo dzi nga ho maḓi , vhuthathatshili , mveledziso ya vhana na vhuendi ha nnyi na nnyi havhuḓi nazwone zwi khou tea u sedzwa khazwo , khathihi na tswikelelo ya ndeme ya pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi .
Khwaṱhisedzo ya zwa Masheleni kha Zwiimiswa ya u ṱalusa mutshudeni .
Fuḽete yawe yo wanala yo vilingana na uri mapholisa zwi tou nga ri vho wana malofha henefho fhethu .
Ndi zwiḽiwa zwifhio zwi re kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe ?
Lugisani tshipitshi tshi no amba nga atikili yaṋu ya gurannḓa .
Khumbelo ya ndambedzo ya haya ha vhana halutshedzo
Ri ima nga muhumbulo wa uri vhudavhidzani ha misi yoṱhe na Vhakwameaho vhashu hu nga ri thusa u wana nḓivho ya khwine nga ha ndavhelelo dzavho , na uri zwenezwo ra vha ṋetshedza tshumelo dzo teaho .
Ndivho ya mbadelo dza vhudzadze ndi u badela mushumi tshifhingani tsha vhudzadze .
Lu ḓo vha lu lwa u tou thoma khongorese i tshi farelwa Afrika , na uri i fha tshikhala maAfrika Tshipembe na dzhango ḽoṱhe nga vhuphara tsha u kuṱedza muya wa zwa mabindu .
" EE " , avho ndi vhana vha tshikolo vha tshi kanuka vhuḓi ha mushumo wawe .
2 . Phanele ya Vhueletshedzi ya Vhomakone ya Muphuresidennde nga ha Muvhigo wa Mbuedzedzo ya Mavu na Vhulimi
Tshomedzo ya nyengedzedzo yo dzheniswaho vhukati ha tshomedzo ye ya vha i hone i tea vho u ṱaluswa nga nomboro ya nga murahu , fhedzi nga nomboro maleḓere maṱuku sa mitshila .
U thoma mbekanyamushumo ya pfunzo vhukati ha vhadzulapo nga ha tshinyalelo i vhangwaho nga zwiito zwi fanaho na u rema khuni .
Vha fanela u vha na vhukoni ha u saukanya thaidzo , u ita themendelo na u kuvhanganya mivhigo .
U khwaṱhisedza uri nyolo dzo shumiswa nga nḓila yo tiwaho .
Ri tama u fhululedza tshiṱafu tshi tevhelaho vhe vha aluswa mushumoni uri vha vhe ṱhoho dza thero :
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u vha vha tshi ṱalukanya kuthekhekanyelwe kwa khasiṱama henefho hune vhathu vha dzula hone , ngauri hezwi zwi ḓo kona u vha sumbedza uri ndi lushaka lufhio lwa tshumelo lune vha lavhelela .
Vha humbelwa uri vha sumbedzise kha fomo ya khumbelo uri phemithi vha ḓo ya vha i dzhia naa kana i tou rumelwa khavho .
Mihanga iyi i tikedzwa nga Sisteme ya Ndangulo ya u Shumisa Mavu o Ṱanganelaho ; nyolo dzi re afho fhasi dzi sumbedza vhuṱumani uhu :
GCIS i nga ṋekedza vhuṱumani u ya kha dziṅwe webusaithi u tou itela uri vha sa hanganee fhedzi .
U ita nḓowenḓowe ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe . ( lini )
Ri fanela u fhungudza masheleni a zwa vhulangi , u tinya zwa u dovholola na u isa zwishumiswa zwinzhi kha mabindu maṱuku .
3.20 ḓivhadza nga ha tshumelo dza thikhedzo ya tshitshavha na ṱhingo dza thuso dzo teaho zwine zwa vha hone .
Mielo ya mashumele yo ḓisendeka nga murekanyo wa metse u dzhielaho nṱha " u kala " na " tshileme " tsha tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe na vhukoni .
Kha vha kwame ofisi ya tsini ya muhasho
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhaswa uri vha shumise thikhedzo na zwishumiswa zwoṱhe zwo ḓiswaho nga muvhuso u itela u khwinisa mabono avho na u bveledza u dzhenelela havho kha ikonomi .
Zwitatamennde zwa masheleni zwo dzudzanywa kha mutheo wa kheshe wo khwiniswaho wa muvhalelano .
Dzikomiti dza Wadi dzi na vhuḓifhinduleli kha tshitshavha tshine dza tshi imela kha wadi dzadzo .
Nga nnḓani ha musi vha ṱoḓa lutamo lwa Mudzimu , ndi zwivhuya zwifhio zwine ri nga vha nazwo ?
U sedzuluswa zwa ndeme kha zwa vhupulani na nyolo ya zwivhumbeo zwo ḓoweleaho zwa zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi :
Tshikolodo tsha miṱa shi fhungudzeaho na tshone tshi leludza vhuleme kha ikonomi , tsha tendela nyimele uri dzi inamele nga maanḓa kha nyaluwo .
Milayo ya u pulana ya ḓorobo ya vundu ine ya vha hone zwino , u ya nga hune tshanduko dza kushumisele kwa mavu nnzhi dzi kha ḓi shumiswa kha , u vha na ṱhoḓea dzo khetheaho malugana na u kunguwedza na u ḓivhadza tshitshavha nga ha mveledziso dzo dzinginywaho .
Vha na pfanelo ya u shumisa luambo lune vha funa , vha tshila u ya nga mvelele yavho .
Wadi dzine zwa anzela u itea khadzo
Tshipikwa tsha ndima idzi ndi u ombedzela hafhu tshihaḓu na ndeme ya themendelo dza ndifho na mbueledzo .
Kha vha ise fomo kha muhasho we wa kungedzela tshikhala tsha mushumo .
Sa shango ḽa u thoma ḽa Afrika kha u ṱanganedza pfufho iyi , pfufho iyi i dzhiela nṱha u ḓiṋetshedzela ha nṱhesa ha shango kha pfunzo ya ḽifhasi , mafhungo a dzitshakha na vhudavhidzani ha ḽifhasi u isa phanḓa dzangalelo ḽa lushaka .
U ya nga nzudzanyo dza kushumele na maano tshivhalo tsha ndivho dza maano dzo engedzwa u itela u khwinisa vhupfiwa ha zwibveledzwa zwo tamiwaho .
U hira lwa masheleni : U hira lwa masheleni a hu dzhielwi nṱha sa ndaka na khwalo kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni .
Mbambadzo kha zwiṅwe zwipisisi yo iledzwa fhedzi kha zwiṅwe zwipisisi yo tendelwa nga fhasi ha u vhetshelwa mikano i konḓaho .
4.1.1 u shushedzwa havho hu ḓo ṱoḓisiswa nga pholisa ;
Ngauri ndi nga kha u anetshela tshiṱori hune muya wa tshitshavha tshashu wa thubiwa hone , u sumbedzisa izwo zwine ra zwi funesa na u vha zwi khethwa na izwi zwine ra sedza khazwo nga u nyadza sa zwi songo teaho vhathu vha khwine .
Dzangano iḽi ḽi ḓo sedzana na madzingu ayo ḽifhasini ane o kwamea vhukuma nga TB , ane a vha Afrika , Asia na Latin America .
Hetshi mbalombalo ntswa dzi dovha hafhu dza engedzedzwa nga mulandu wa tsumbathengo ya vhabveledzi ( PPI ) nga ṅwaha hu tshi itelwa uri hu kone u swikelelwa tshivhalo tsho lavhelelwaho u itela u ṱanganyela mbadelo dza maḓimbisi .
U zwi dzhia uri ri khou bvelela lwo linganelaho kha ndingedzo dzashu dza u vha thungo , mutengo wa tswikelelo yeneyo ndi vhugai ?
U thivhela nyito dzi sa pfesesei nga mavundu malugana na vhupo dzine dza vhaisa madzangalelo a ekonomi kana a mutakalo a maṅwe mavundu kana a shango nga u angaredza .
Sa lushaka , ri koloda ndivhuwo dzashu kha Komiti ya u Dzudzanya Yapo ya 2010 kha vhukoni ha nungo dzavho .
Vhudzuloni ha izwo , vha khou pennda zwifanyiso zwi ofhisaho zwa khakhathi dzine dza khou ḓa nga khetho dzi ḓaho na khwiṋiso dza ndayotewa khulwane nga murahu ha khetho , nga vhanevho vhathu vho itaho mvetomveto ya ndayotewa .
Nga u ralo tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tshine vha khou tshi vhona kha tshipiḓa itshi tsha mulayo a tshi ngo vha afho nga phoswo .
- tsho imela mulalo na vhudziki nga murahu ha nndwa ya Isandlwana ya 1879 .
Ndivhanelo : U langa na lavhelesa khethekanyo dzo vhewaho nga fhasi ha vhulavhelesi .
( 4 ) Muvhuso wa lushaka na wa vunḓu i tea u ṋea kana u rumelwa kha masipala nga u tendelana hu tshi tevhedzwa maga maṅwe na maṅwe , ndangulo ya mafhungo o dodombedzwaho kha Khethekanyo ya A ya Muengedzo wa 4 na Khethekanyo ya A ya Muengedzo wa 5 , zwi yelanaho na muvhuso wapo , arali -
Kha vha dzhenise zwidodombedzwa kha khonṱhiraka : Ndi nga mini hu tshi khou ṱoḓea tshumelo ?
9.2 . Kha ndingo yaḽo ya tsedzuluso na mashango a linganaho ( peer review assessment ) ya 2021 , Afrika Tshipembe ḽo wana mivhigo i takalelwaho kha vhutevhedzi ha mulayo , zwiimiswa zwa vhulavhelesi u fana na zwiimiswa zwa Ndima ya 9 ya Mulayotewa , mveledziso ya pfanelo dza vhafumakadzi , tsireledzo ya tshavhi yo khwaṱhaho na mveledziso ya sisiṱeme dzashu dza zwa khetho , vhuvhusi ha mabindu mahulwane ho khwaṱhaho , maitele a mugaganyagwama are khagala na nyaluwo ya vhurangeli kha vhuḓifhinduleli ha mabindu mahulwane kha zwa matshilisano .
Ndi ngadzwo ro tea u isa phanḓa na u tikedza nḓowetshumo ya migodi .
Vhuimo uhu ha vhukati ha ngudo dza Luambo lwa Hayani ho itelwa
Izwi zwi nga katela dziburotsha , zwifhinga zwa khamphani hu tshi katelwa zwikhipha na miṅadzi , mabammbiri , mabaḽuni a burendi , matheriala wa vidio na zwishumiswa zwi elanaho na zwezwo .
Khothe yo khwaṱhisedza uri ḽithara dza 42 dza maḓi a mahala kha mudzulapo muṅwe na muṅwe hu ḓovha hu one maḓi o linganaho uya nga Ndayotewa .
2.8 . Zwa u vhulunga na u thivhela u tambisea ha maḓi zwi kha ḓi vha zwa vhuṱhogwa .
U ya nga kuvhonele kwa nḓowetshumo ho ṋewa ndumbo kha thandululo dza u wa ha nḓowetshumo na ṱhoḓea ya u konanya , u swikelela ndambedzo ya masheleni , u swikela tshumelo ya dzibannga kha vhalimi , u swikelela tshumelo ya zwirothodzi na mitshini ya u bveledza na ya u paka .
Fhedzi , nga zwiṅwe zwifhinga ezwi zwi nga kuḓana na nḓisedzo ya tshumelo dzavhuḓi .
( a ) tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsho lambedzwaho nga tshikwama tsha mbuelo tsha lushaka , tshikwama tsha mbuelo tsha vunḓu , kana zwa vhapo ;
Vhathu vha re kha ridzhisiṱara iyi vha kombetshedzea u bvisela khagala mafhungo aya musi vha tshi rumela khumbelo ya u shuma na zwigwada izwi .
U langula u rengiselwa ha vhathu mahalwa
Ndi ngani Komiti ya Wadi yavho i tshi tea u khwaṱhisedza uri maambiwa a a rumelwa nga u ṱavhanya nga hune zwa konadzea ?
Maga a vhutsireledzi mahulwane ane a katela u dzheniswa ha dzikhamera dza nga ngomu ha tshifhaṱo na khombetshedzo ya dzisefo dza u vhea mabambiri a mbudziso zwo khwaṱhisedzwa fhethu hoṱhe ha u vhea .
Phesenthe dza furathi ṱhanu dza vhafhinduli kha maanḓa a " Khoro " vha funa uri milandu yavho u sengwe kha khothe dza sialala .
Ri vhiga fhedzi u kheluwa ha tshitandadi tsha u gonyiswa ha mitengo ho rekanywa , sa afha tshikalo tshi tshi nweledza mielo ya tshibveledzwa , tshelede na vhashumi kha sekhithara ya u bveledza .
U vha o khwaṱhaho kha muvhilini na mutakalo wavhuḓi .
Lufuno na Dakalo
Izwi zwi tea u vha ngaurali kha mulandu uyu .
Muhasho u khou ḓisa makumedzwa kha Tshikwama tsha Vhoṱhe u itela u bvelaphanḓa ha ndambedzo ya mbekanyamushumo dza HIV .
Vho Vhimbi vha thoma u kokodza na Muzhou a thoma u kokodzavho .
Ri nga si humele murahu ra bva kha muvhuso wa tsireledzo ya tshitshavha tshashu naho kha vhone vhaṋe thusedzo dzenedzo dzi songo lingana u pfulusa miṱa kha vhushai .
Olani tshifanyiso tshi no sumbedza uri tshikolo itshi ndi tsha tshipentshela nga mini .
Vhuongelo vhu ṋekedza tshumelo dzo fhelelaho dza tshumelo dza vhuongelo ha tshiṱiriki .
Buthano ḽa Lushaka
Gauteng ḽo vha ḽiṅwe ḽa mavundu e a fhelelwa nga mishumo yo vhalaho .
U kundelwa u ṋetshedza vhuṱanzi ha vhuṋe ha ndeme zwi nga bveledza u haniwa ha khumbelo yavho kana u lengiswa kha u shumiwa ha khumbelo .
Kha vha ṱalutshedze u tshimbilelana ha phambano na mvelelo kha nyimele yo fhambanaho ya bindu .
Vhukoni ha u ita mishumo minzhi , u shumana na zwithu zwine zwi a kanakana na u langula nga fhasi ha tshanduko i ṱavhanyaho na nyimele dza mutsiko .
Tshiṅwe tshifhinga , zwi bveledza mvelelo dzavhuḓi na tshiṅwe tshifhinga , hu si nga u ralo .
Zwiimiswa zwa tshitshavha zwi tea u sedza arali zwi tshi nga konadzea u bvisela khagala zwipiḓa zwamafhungo musi zwo no tshea uri u bvisela khagala tshoṱhe zwi nga si konadzee nahone vha tea u saukanya kana u bvisa mafhungo ane a nga si kone u bviselwa khagala na u bvisela khagala o teaho .
Masiandaitwa a tshanduko ha sokou vha khaedu kha muvhuso fhedzi ; a kwama tshitshavha tshoṱhe nga u angaredza .
A hu ngo tou vha na u lozwea hu hulu ha mishumo zwine zwa nga baḓekanywa na tshiṱereke .
A hu na tshishumiswa , fhedzi-ha vhaimeleli vha komiti dza wadi vha tea u shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa thandela ya wadi
Tshenzhelo ya u shumisana na dzitshaka i ḓo engedza ndeme .
The bathllegofeasrmov.er ni kone u anetshela tshiṱori tsha zwine zwa khou bvelela kha garaṱa ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Hu ṱoḓea thendelo u thoma kha madalo oṱhe 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mapa wa nḓila vhatshimbidzi
( 5 ) Bodonyangaredzi ya Nyambo ya Afrika Tshipembe yo thomiwaho nga mulayosiṅwa wa lushaka i fanela u- ( a ) alusa , na u ita nyimele ya , u bveledzisa na u shumiswa ha- ( i ) nyambo dzoṱhe ; ( ii ) nyambo dza Khoi , Nama and San ; na ( iii ) luambo lwa zwiga ; na
Ḽihoro ḽa khakhululo ḽa dzhele ḽo no aluwa kha nungo na vhuimo kha miṅwaha ya ḓana kana ya u fhira .
Ni nga ita mini arali muṅwe muthu a tshi nga swa ?
Maitele : Ngoho ya vhukuma kana mulayo wo shumiswaho sa mutheo wa kuhumbulele kana nyito .
Vha ṅwale maambiwa a muṱangano , ane a sumbedza :
Mvelele khulwane dza NYP 2020 ndi u maanḓafhadza vhathu vhaswa vhane vha khou kona u vhona vhukoni havho ho fhelelaho na u pfesesa mishumo yavho na vhuḓifhinduleli kha u shela mulenzhe hu pfeseseaho kha mveledziso ya Afrika Tshipembe ḽi si na murafho , ḽa u lingnana , dimokirasi na hone ḽo pfumaho .
Nwaha muṅwe na muṅwe Muoditha Dzheneraḽa u ḓisa mivhigo nga ha tshikwama na kulangelwe kwa masheleni kha mihasho ya muvhuso yo fhambanaho na zwiimiswa zwa Shango .
U tshimbidza mishumo nga ngomu kha sekithara ya vhuthathazwitshili nga kha foramu dzi re hone na vhushaka vhu buḓekanyaho hu na ndivho ya u swikelela thagethe dza vhuthathazwitshili .
Hu na mutsiko u khou engedzeaho kha vhaiti vha mbekanyamaitele uri vha bveledze dzimbekanyamaitele dzi bveledzaho na u livhisa na u langa zwiko nga nḓila dzo tou fombe na vhukoni dzine dza ita uri hu vhe na u thoma u shumisa na mvelelo dzo khwiniseaho .
Musi hu tshi rumelwa vhanangiwa , zwi tea u humbulwa uri vhathu vhane vha khou nangiwa u ya nga ha nḓivho yavho vha na vhukoni ha bveledza ndivho ya Vhuendela Mashango ha Afrika Tshipembe nga nḓila i sa dzhii sia nahone ya ngoho .
1.7 . Vhushaka ha tshumisano vhu re hone vhukati ha Biovac na khamphani ya ngalafho nga tshidzidzivhadzi u itela u khwaṱhisa maswole a muvhili ya Amerika ine ya vhidzwa u pfi ImmunityBio ha u bveledza vhukoni ha Afrika Tshipembe ha u maga khaelo dza COVID-19 , vhu ḓo swikisa kha u magwa ha lushaka lwa vhuvhili lwa khaelo ya COVID-19 fhano shangoni nga vha khamphani ya ImmunityBio .
Ḽi ḓo ṋetshedza ofisi rekhodo dza ndondolo , u kuvhanganya , mbekanyamushumo dza vhugudelamushumo kha matshudeni vha u saveya zwa thekeniki , u vusuludza mimapa ya mikano ya ndaka na vhasayei vha re kha ngudo dza vhuphurofeshinala ha zwa mavu .
Kha kuvhonele kwavho , u lozwea ha tshiṱoko ndi thaidzo i bvaho kha vhengele ḽone ḽiṋe , na uri tshiṱafu tsha vhengeleni tshe tsha vha tsho fhiwa mushumo wa vhuḓifhinduleli ha u tsireledza thundu dza muaphiḽi kana tshiṱoko , tsho tea u fha ṱhalutshedzo yo eḓanaho .
U itela mishumo ya ḓanzhe , zwi tevhelaho ndi zwiteṅwa zwa ndeme kha u livhana na Tswikiso ya Mulayotibe wa Tshivhalo u itela u fhungudza khombo ya khanedzano ndapfu na dzi ḓuraho .
u vhona uri maambiwa a ṋetshedzwa miraḓo , na u faeliwa a vhulungwa fhethu ho tsireledzeaho .
U vuwa ha ikonomi ya ḽifhasi na u khwinisea ha phurofithi dza khamphani ndi zwiṱuṱuwedzi zwihulwane vhukuma .
U vhewa tshiduloni ndi vhuṱambo ho dzudzanyiwaho vhu sumbedzaho mathomo a kotara ya muvhuso muswa ofisini .
Vhuḓifhinduleli ho engedzwaho ha mubveledzi : Nyimele dza mbekanyamaitele yo bvelelaho .
Vho vha tshiga tshashu tsha nndwa ya u lwa na tshiṱaluli na tsumbo ya vhukoni ha u wana nga u ṱavhanya u bva kha vhukonḓi ya vhathu vhashu kha ḓora ḽavho ḽa vhulamukanyi .
Ro ḓiimisela u kovhana tshenzhemo ya vhathelisi vha mbuelo vhe vha nanga izwi sa nḓila ya u khwinisa tshumisano na vhoṋenḓila vha muthelo na vhubindudzi .
Hu na tshivhalo tsha milayo , mbekanyamaitele na nyendedzi zwo shumiswaho nga madavhi o fhambanaho a muvhuso , zwine zwa elana na ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo ; zwa vhuṱhogwa vhukuma zwa izwi zwi nyeṱulelwa zwiṱuku afho fhasi .
U khwaṱhisa uri ndangulo ya mutheo ya nwaha nga nwaha i vha hone zwikoloni zwothe u mona na shango nga nḓila ine zwa shela mulenzhe kha vhupo vhu shumaho ha tshikolo .
Zwo khwiniswa u bva kha U guda nga ha Muvhuso Wapo , Mutheo wa ṱhoḓisiso dza tshizwino zwino ( FCR )
Vhuimo ha vhathu hu nga fhambana , fhedziha , sa i zwi vha si vhathu vhoṱhe vhane vha vha na vhukoni nga nḓila i fanaho .
3.3 . Maṅwe maga a u dzhenelela ane a nga vha a tshifhinga tshilapfu ndi Mbekanyamushumo ya Nyambedzano dza Vhaswa ya Vho Nelson Mandela na Vhurangaphanḓa vhu re na Mikhwa ine yo sedzesa kha zwiteṅwa zwa ndeme zwi kwamaho vhaswa kha ḽa Afrika Tshipembe na u mona na ḽifhasi ḽoṱhe .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha na gumofulu ḽiṱuku ḽa R7 109 nga muṱa nga ṅwaha
U thusa kha mbekanyamushumo dza vhugudisi na mveledziso .
U bva kha daigramu idzi zwi ḓo pfesesea u khunyeledza uri masalela kha ...
Pfanelo dza u fananyisa vhuḓidini uhu zwa zwino vhu kha vhafarakani vha mveledziso vhashu .
Ni a kona u zwi vhona uri mbeu , vhutshele na zwiḓula zwo ṋewa mvumbo dza vhathu ?
Kha dziṅwe nyimele , vhashumi vha badela tshelede thwii ( hu si nga kha vhatholi vhavho ) .
U itela u sumbedza u sa fanelana , vhuṱanzi vhu khwaṱhisedzaho ho ḓiimisaho nga hoṱhe kha u u khwaṱhisedza vhu a ṱoḓea u sumbedza uri vhuḓifari vhu sa konḓelelei ha mushumi ndi hone ho vhangaho nyimele i si yavhuḓi .
Lutamo lwavho lwa mbiluni ndi uri tshaka dzo khetheaho dza ndalukanyo dza yunivesithi , nga maanḓa ndalukanyo dza nga murahu ha digirii ya u thoma , dzi tea u ṋetshedzwa kha ḽeveḽe dzo fhambanaho .
U tumbula uhu huswa hu tevhela mishumo ya vhaṱoḓisisi nga vhorasaintsi fhasi ha thikhedzo ya Muhasho wa Saintsi na Thekinoḽodzhi na Senthara ya Vhukoni ya Mutheo ya Ṱhoḓisiso ya Lushaka ngei Yunivesithi ya Witwatersrand .
Zwo dovha hafhu , tshiitisi tsha vhukoni ha u dzudza kha tshiimo tshithihi na mveledziso zwo vhudziswa .
Mvetamveto ya Mulayotibe yo livhiswa kha u tsireledza madzangalelo a musadzi na vhana vha nnḓu iyo musi ṱhoho ya muṱa yo lovha .
Zwiko zwa mupo na zwone zwi a shela mulenzhe lwo livhaho kha mveledziso ya ikonomi nga kha vhuendelamashango , zwa vhulimi , vhudzulo na dziṅwe nyito .
Arali khumbelo yo fhelela nahone ina dokhumenthe dzoṱhe dzo teaho nahone i tshi tshimbidzana na zwidodombedzwa zwo teaho , i nga sedzwa uri i tendiwe .
Izwi zwo itwa hu na u ḓiimisela sa afha ro zwi ḓivha uri zwikolo izwi zwi ṱoḓa ṱhoho dza zwikolo vha re na vhukoni na zwikili na Thimu dza Ndangulo ya Zwikolo u swikela muhumbulo wo raliho .
U anganya thandululo ya khaedu nga maanḓa kha Mathematiki .
1.2 Khonfarentsi i ḓo sedza kha Miṅwaha ya 25 ya Dimokirasi na u ṋetshedza kuvhonele kwa miṅwaha ya 25 i ḓaho kha nḓila ya mveledziso ya Afrika Tshipembe .
Khumbelo ya ṱhanziela ya mbingano halutshedzo
U shumisa bammbiri ḽa tsenguluso ya u ḓiṱunḓela ḽi no bva kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha kutshilele vha sumbedza thebuḽi I fanaho na ire afho fhasi .
Ri na vhuḓifhinduleli ho angarelaho ha u fhaṱa tshitshavha tshi ṱhonifhaho mulayo , u ṱhonifhana nga tshashu na u ṱhonifha vhutshilo na ndaka .
Nḓisedzo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi
Ho davhidzanwa na mihasho yoṱhe nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso ya mbilaelo .
Ṋetshedzo ya phuraivethe ya tshumelo dza tshitshavha mashangoni a bvelaho phanḓa .
U ya nga Ndayotewa , " Muṅwe na muṅwe u na pfanelo , nga mulalo na hone a so ngo shoma , ya u kuvhangana , u ita misumbedzo , u gwalaba na u kumedza phethishini . "
Tsaino ya Muḓisi wa mbilaelo magumoni a Fomo ;
A thi dzuli fhasi
Hezwi zwo itiswa nga u sa badelwa ha zwitolomennde kha bondo zwi elanaho na u iledzwa .
Maitele a u ongolowa ha mvusuludzo ya mavu na mbilo dza mbuedzedzo dza mavu zwine zwa ḓi vha zwi sa athu tandululea , zwi ita uri hu vhe na u sa vha na vhuṱanzi malugana na vhubindudzi ha bulasi .
Mbekanyamushumo i angaredza maano a tshifhinga tshilapfu a u khwinisa u bveledza ha zwiḽiwa na vhulimi , khathihi na u engedza mbuelo nga maga a thikhedzo dza u bveledzisa ikonomi .
Pulane dza mimasipala ire tsini na tsini na madzingu dzi tea u elana zwavhuḓi .
Zwiṅwe hafhu , huna zwishumiswa zwa u vhona zwinzhi hu tshi katelwa zwiko zwa mbuelo , pfusheo ya vharengi , mbumbeo ya mupo na tshiṱafu .
55. Maanḓa a Buthano ḽa Lushaka
U shumisa luambo u bveledza mihumbulo kha thero dzoṱhe .
1.2 Vhuṱambo ha tshaka nnzhi , vhune ha farwa kha miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe mashangoni o fhambanaho , vhu ṋetshedza maraga muhulu nahone u kungaho wa u sumbedza thundu na tshumelo zwa Afrika Tshipembe vhathu vha ḽifhasi .
Mbingano kha Athens ya sialala , sa kha zwiṅwe zwitshavha ṋamusi , yo vha i dzudzanywaho , nga maanḓa zwi tshi da siani ḽa vhathu vha tshifumakadzini .
Milayo ya muṱa i tea sumbedza tshanduko na nyimele ya miṱa .
Kha miṅwe miṱa vhushaka uvhu ho khwaṱha ngeno kha miṅwe hu songo khwaṱha .
U thetshelesa ho khwaṱhaho hu ṱoḓa u pfela vhuṱungu hu na ndivho : u wana mafhungo , u tandulula thaidzo na u kovhana dzangalelo .
Muhumbulo muhulwane ndi wa u ḓivhadza na u thusa khorotshitumbe na vhashumi nga ha ndivhanele dzavho na vhuḓifhinduleli na u vhona uri khombo dzi elanaho na fhethu ha ndango yavho dzi a langea u itela u vhona uri hu na u swikelela mvelele dzavhuḓi .
2.9 . Nga murahu ha u tenda ha Khabinethe , Minisiṱa ofisini ya Muphuresidennde vha re na vhuḓifhinduleli ha Vhupulani , Vhuṱoli na Vhulavhelesi Vho Jeff Radebe vha ḓo bvisa mawanwa a Tshishumiswa tsha Asesimennde ya Mashumele a Ndangulo 2015 ( MPAT ) .
Zwa zwino ri khou lambedza vhaṅwe vha matshudeni vhe vha ḓiṅwalisa kha masiangudo a vhulimivhufuwi ndivho yashu nthihi hu u itela u ṱuṱuwedza mveledzo ya zwa vhulimivhufuwi .
Tshelede yo pfukaho i sumbedzwa hu na u khethekana phanḓa ha vhuimo ha tshitatamennde tsha masheleni .
Ri ṱama muḓi washu ra thuthubisa khirikhethe .
1.2 . Vhuṱambo ha uno ṅwaha vhu ḓo pembelelwa nga fhasi ha thero : " Ṅwaha wa Vho Charlotte Maxeke : U Swikela Pfanelo dza Vhafumakadzi . "
Fhedzi , zwigwevho izwi zwi ḓo vha zwi songo tea kha Ndayotewa .
Hu na muhumbulo wo ṱahiswaho wa uri Foramu ya Masipala ya CBP i vhumbiwe uri I vhe na vhuṱanzi ha uri dziwadi , vhatshimbidzi vha wadi na vhakhantseḽara vha kovhekane zwi no gudwa , u monithara mvelaphanḓa ya mushumo , u tandulula tshaidzo dzi no kwama kutshimbidzele dza u pulana na u shuma khathihi na u ita uri vhadzhiamikovhe vha komiti dza wadi na vha ndangulo dza ha masipala , vha vhe na vhuḓifhinduleli nga tshavho .
Lu tea u sedza zwi tevhelaho :
Vhashumisani vha khou engedza kha zwikili zwa vhubindudzi zwa tshitshavha nga u vha funza u khethekanyea mathukhwi u bva kha tshiko u itela mbuedzedzo kwayo na mbuelo khulwane kha mupo u itela riṋe na mirafho ya matshelo .
U bva kha ngudo ya vhuṱhogwa ro guda , nga kha u lwisa ro tou ri fombe , na nga kha khwiniso dzine ra khou ita kha vhupo ha mabindu , ro ḓiimisela u kuvhanganya vhubindudzi vhuṅwe vhunzhi ṅwaha uno .
U itela muvhigo uyu , phambano dzo itwa vhukati ha vhalangi vha kilaba na vhashumi vha tsireledzo .
Lusunzi luthihi kana vhuvhili vhu no khou tshela matshakatshaka , khovhuḽaa !
U dzhenelela hu fanaho na AsgiSA na Jipsa ho ita ure hu vhe na u lavhelesa kha mveledziso ya vhafumakadzi na vhaswa .
Arali mushumisi a vha a khou ṱoḓa mafhungo maṅwe na maṅwe u bva GCIS mayelana na tshumelo dzayo kana zwi re ngo kha webusaithi iyi , vhuṱumani ha ' u vhiga murahu ' i nga shumiswa .
Vhulapfu ndi tshikhala tsha u kheluwa kha mulambo .
U ḓisedza na u dzhenisa ekhondishini na venthiḽesheni .
Minisṱa Ofisini ya Phresidenthe Vho Mondli Gungubele khathihi na Minisṱa wa Gwama Vho Enoch Godongwana hu tshi katelwa na Minisṱa wa Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na Mafhungo a Sialala , Dokotela Vho Nkosazana Zuma , vha ḓo amba na vhoramafhungo vhege i ḓaho u itela uri vha kone u bvisela khagala vhukando uvhu ha u dzhenelela ha lushaka .
U lwa na vhuyaḓa zwi ḓo dzhia mushumo muhulu nahone wo pfananywaho nahone u tea u iswa kha masia oṱhe a zwiimiswa zwa sekithara ya nnyi na nnyi .
Hu si na u kumedza vhuḓifhinduleli , bodo ya vhalangi a i fanela u vha kha tshiimo tshine ya pfa hu na ṱhoḓea ya u hanedza tsheo dza komiti ya odithi .
Nga matsheloni vhabebi vhawe vha mu vhudzisa uri khezwi fhasi hu na maḓi , uri vothi ḽo pwashiwa nga nnyi , uri vasi ine mme awe vha i funesa khezwi yo pwashea zwipeḓukwa zwayo zwo hasekana hoṱhe .
Pfanelo ya vhuṋe ha ndaka ya vhashumi vha bulasini , vhadzuli vha bulasini na avho vha dzulaho kha mavu a nnyi na nnyi a re fhasi ha Ṱhirasithi i tea u khwaṱhisedzwa .
Tshikolodo tsha zwa pfunzo tshi dzhiiwa sa thendelano ya mveledziso ya tshikolodo .
Gudisani nga u sumbedza ; gudani nga u ita
Zwenezwo ndi zwa ndeme u ḓivha uri vhathu vha zwi takalelaho vha tea u sumbedza zwi khagala sia ḽa vhukoni havho ho sedzwa zwo bulwaho afho nṱha .
Thero ya vhukati ya mafhungo a nyaluwo ndi u bindudza hafhu kha nḓowetshumo ya netiweke u itela u gonyisa zwibveledzwa zwayo na u fhungudza mbadelo dzayo sa muhumbulo wa tshibveledzwa tsha u fhedzisela .
U ita mutevhe wavhuḓi wa thandela dzoṱhe dzo topolwaho kha Pulane dzo Ḓitikaho nga Tshitshavha .
Dzhangili dzhimu - u tshimbila nga u linganyisa kha zwithu zwi re fhasi
Shango ḽashu , u fana na maṅwe mashango manzhi , ḽi na khaedu ya u sa shuma ha vhaswa .
- Thimu ya khirikhethe ya vhafumakadzi ya Afrika Tshipembe : kha u takulela nṱha fulaga ya lushaka kha Miṱaṱisano ya Lifhasi ya Khirikhethe ya Vhafumakadzi ngei New Zealand .
Zwenezwo sikiramu tsho khwaṱhaho tshavhuḓi ndi tsha ndeme kha thimu iṅwe na iṅwe , kha u ṱhasela kana u tsireledza havho .
1.1 . Khabinethe i swikisa ndivhuwo kha miraḓo ya Mashangombumbano ( UN ) vhe vha tikedza Afrika Tshipembe nga huhulu uri ḽi shume sa muraḓo u si wa tshoṱhe kha UNSC u bva nga 2019 u swika 2020 .
Abaḽoni na muṅwe mufuda wa dziḽobista dza matomboni a dzo tendelwa u ṱunḓwa u bva nnḓa .
Ngoho : U tzhipa ndi tshihali tshine tsha shumiswa u wana maanḓa na u langula muṅwe muthu .
10.2 . Khaṱhulo i sumbedza uri milayo ya Afrika Tshipembe yo khwaṱha kha u tsireledza pfanelo dza vhadzulapo vhoṱhe .
arali vhe kha mbingano , hu tea u vha na ṱhanziela yavho ya mbingano na bugundaula ya muthu wavho
Mbuno ya mikhwa ya nḓila ya kuitele kwa vha kwameaho kwo katelaho kwo , fhedziha , yo no ḓi ṋewa mathomoni kha atikiḽi iyi ngauralo a i tsha ḓo dovha ya dovhololwa hafha .
o wa kha basigiri . nyito i re na ḽiiti wa
Fomo dzo randelwaho dza u swikelela rekhodo dza Muhasho
Fisiotherapi zwi itwaho ngomu sibadela kana madzuloni a u valelwa sibadela dzi ḓo badelwa kha mbuelo ya ngomu ha sibadela 100% ya mutengo wa Tshikimu
Minista vha tea u phaḓaladza mafhungo a bvaho kha u vhea iṱo kha tshitshavha nga nḓila ine muhumbulo wavho wa ḓo alusa ndangulo ya maḓaka i dzulaho i hone .
Zwino ṅwalani tsenguluso ya
Khwiniso ya milayo ya Khomishini ya u Dzhenelela ha Vhathu vha Nnḓa kha Muvhuso ye ya itwa nga ṅwedzi wa Fulwi 2020 , yo ṋea maanḓa kha zwa u kovhana mafhungo vhukati ha Khomishini na mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
Tsumbo ya hezwi ndi u vhona uri hu khou vha na tsireledzo kha migodi ya nga fhasi ha mavu .
Zwiteṅwa na zwikili zwihulwane na zwikili zwi no elana na aya mabuḓo kha kharikhuḽamu kha Vhuimo ha Fhasi zwo dodombedzwa afha fhasi :
Zwiṅwe zwi nga hanedzana na muhumbulo uyu vhunga zwi tshi humbula uri izwi zwi ḓo fhelisa vhuimo hazwo ha u vha zwigwadangeletshedzi .
Magethe o vha a tshi khou mona nga u ongolowa vhukuma nga mulandu wa u vhalwa .
Ro tshinyadza dziphukha na zwimela , ra ita uri zwinzhi zwi dzame na u kwasha vhupo hashu ha mupo .
Zwitshavha zwa mahayani zwi khou shela mulenzhe kha u vhona uri vhathu vhoṱhe vha vhe na zwiḽiwa Kha u khwaṱhisedza u vha hone ha zwiḽiwa na vhuṱaṱisani ha zwa vhulimi , na u fhungudza vhushai nga mannḓa kha mashangohaya , muvhuso u ḓo :
Tsha u thoma , khathihi na vhupfumbudzi vhu bvelaho phanḓa zwi fanela u ṱanganya vhabebi na dziphurofeshinala u bva kha muhasho wa zwa pfunzo , matshilisano na mutakalo u tendela uri hu vhe na u kovhelana ha mvelele ya phurofeshinaḽa na u khwinisa tshumisano .
Zwi amba uri kuitele uku ku tea u langulwa nga vhuronwane , zwino vhuḓifhinduleli afha ndi ha Mulanguli wa CBP , a tshi tikedzwa nga Vhaḓivhimakone vha CBP vhane vha dzhia vhuḓifhinduleli kha zwigwada zwo livhanaho zwa wadi .
Ro fhaṱa naa tshitshavha tshine vhushayavhulamukanyi ha tshifhinga tsho fhiraho vhu si tsha vha hone vhu ṱalutshedzaho vhutshilo ha zwino ?
Musi muṋaṋo wa ikonomi wa mukatelo hu si na thimathimo ya uri u na mveledzwa dzi si dzavhuḓi kha nḓowetshumo , hu tshi sumbedzwa ṱhoḓea ya khaidzo , hu na tshivhangi tsha u vha na fulufhelo .
Lavhelesani vhili ḽa zwipuka ḽi re kha bammbiri ḽa u shumela ḽa 26 .
Tshithu tshi hwalaho - zhendedzi ḽi shumiswaho u itela u ḓisa vhunzhi ha zwiṅwe zwithu u swika kha volumu i ṱoḓeaho , zwenezwo , u khwaṱhisedza kushumisele ku fanesaho .
Mmbi ya Mishumo yo Khetheaho i shumana na nyimele dza u valelwa ; zwiito zwa vhutherorisi ; vhugevhenga ho dzudzanywaho ; zwiwo zwa khakhathi na vhugevhenga vhuhulwanesa , u thusa vha VIP ; na mishumo ya u ṱoḓa na u phulusa .
Vhathu vhatshena vho ḓala kha mbuelo ya khethekanyo ya vhuimo ha nṱha , ngeno Vharema vha Afrika vha na vhuimeleli ho ḓalaho kha khethekanyo ya vhuimo ha fhasi na u tsela fhasi kha vhuimo ha khethekanyo ya nṱha .
Mbadelo dza phurofeshinaḽa ho sedza gumofulu ḽi kovhelaniwaho na zwa maṋo nnḓa ha sibadela zwa mbuelo ya 123 8 nga muunḓiwa nga ṅwaha
U tambudzwa kana u rwiwa nga pholisa
Ndivho ndi u sima muhanga wa mbekanyamaitele na nzudzanyo dza kutshimbidzele dzine dza vhea mikano u itela u ṱalutshedza na u langa nyito dza zwa mutakalo nga muhasho kha zwiimiswa izwi .
( 3 ) Dziṅwe mbetshelo dza Mulayotewa dzi nga khwiniswa nga Mulayotibe wo phasiswaho nga -
Vhaimeleli vha Themamveledziso dza Mihasho
Izwi hu ḓo vha tshifhinga tsha mafhelelo tsha vhakhethi uri vha ḓiṅwalisele na u khwinisa zwidodombedzwa zwavho zwiṱitshini zwavho zwa u khethela .
U lugisa nga nnḓa hu tshi katelwa na u pennda tshifhaṱo tshihulwane tshi re hone .
Huṅwe u lusa hu yaho phanḓa ha inzhiniariṅi u fhungudza muḓalo - hu ngaho philiphili dza mavu , nḓila dza u langula muḓalo , tshithivheli tsho fhaṱwaho u thivhela maḓi na phaiphi zwi isa phanḓa na u tshinyadza fhethu hune maḓi a elela ngaho na maitele a ngaho mativha na matzhava .
Ndivhotiwa dza muvhuso wapo
Vhubveledzi vhu ḓo fhungudzea , na vhukoni ha yunithi ntswa ( sa tsumbo kiḽiniki ) ha u shuma zwavhuḓi hu nga vha khomboni vhukuma nga ndozwo ya mushumi wa ndeme muthihi fhedzi .
Dziṅwe dza nḓila dza dzitshakatshaka dzi ḓisaho ṱhahelelo a dzi tsha ḓo iswa phanḓa .
2.10 . Khabinethe yo vhudziwa nga ha mawanwa na themendelo u bva kha ṱhoḓisiso dzo itwaho nga Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo ( DPSA ) nga ha u swikelelea ha Senthara ya Tshumelo ya Thusong , senthara ya tshumelo ya muvhuso ine wa wana tshumelo dzoṱhe ine ya ṋea mafhungo na tshumelo kha zwitshavha .
Vha nga ita khumbelo ya u vusuludza ḽaisentsi dzo vhalaho dza zwigidi .
Thandela dzi katela u dzhenelela ha pharalegala kha u ṋetshedza thuso ya zwa mulayo , u thomiwa ha khothe dza miṱa , na u ṋetshedza ṱhingo dza thuso ya vhafumakadzi vho tambudzwaho khathihi na nḓisedzo ya vhupfumbudzi .
Mimodeḽe ya u shumisa maano hu tshi tholiwa vhashumeli vha zwa mutakalo vha no katela nzudzanyo dza u shumisa zwiko zwa phuraivethe kha masia a tshumelo dza mutakalo dza tshitshavhani .
1.1 . Khabinethe yo sedza nga ṱhoni vhukuma mivhigo ya zwenezwino ya zwiito zwa vhuaḓa na vhuvhava ha zwiko zwi ṱoḓeaho vhukuma zwe muvhuso wa zwi ṋetshedza u vhulunga na u ṱhogomela matshilo a vhathu nga tshifhinga tsha tshiwo tsha dwadze ḽa COVID-19 .
Malugana na tshitatamende nga mushumisani na nṋe hezwi a zwi elani na luthihi .
Thandela iyi i ḓo engedza tswikelelo ya fulufulu Afurika ya ḓisa mbuelo khulwane kha zwa vhulimi , migodi na dziṅwe sekithara kha dzingu ḽa SADC .
I sumbedza vhukwamani vhuhulu ha luthihi nga ṅwaha vhukati ha Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe na vhabadeli vha mithelo , musi vhabadeli vha mithelo vha fhiraho miḽioni nṋa vha tshi kumedza fomo dzavho dza mithelo ya mbuelo .
Ṱhanganyo tshayambofhano ya tshipiḓa tsha bindu
Vhorasaintsi vhashu , vhaṱoḓisisi na vhaḓivhi vha zwa mishonga vho vha vhe phanḓa kha nndwa ya u lwa na dwadze ḽa COVID-19 vha dovha hafhu vha ranga phanḓa zwa u sala murahu vairasi ya COVID-19 , zwe zwa ita uri hu vhe na u tumbulwa ha lushaka luswa lwa vairasi lune lwa ḓivhiwa sa 501Y.V2.
Sa mvelelo dza ḓivhazwakale ya Afrika Tshipembe kha u ṋetshedza tshiṅwe tshigwada tsha murafho tshi na mbuelo nnzhi u fhira vhaṅwe , fhethu hunzhi vhungoho hu ṱoḓa uri u humisela murahu zwo khakheaho zwi dzhia tshivhumbeo tsha u rangisa phanḓa ṱhoḓea dza vhathu vhe vha vha vha sa dzhielwi nṱha mathomoni .
Zwiimiswa zwi tevhelaho zwi ṱalutshedzwa sa zwiimiswa tshi shumiswa yuniti i langaho :
Ndi zwa vhukuma , nḓisedzo ya vhudzulo kha miṅwaha ya fumi ya u thoma yo itea vhuponi ha ḓoroboni u itela u thivhela mikhukhu ye ya vha i tshi khou fhaṱiwe hoṱhehoṱhe nga nṱhani ha u shambila ha vhathu .
Vhana u / vha tshikoloni .
Kha ḽiṅwe sia ro vha ri khou wana ṱhingo dza tshaka dzoṱhe nga ha phemithi naho ri sa koni u wana phemithi idzi .
Muofisiri mulangi u ṋekedzwa nnḓu ya zwiṱhavhane zwa zwi thivhelwaho lwa ndaulo , hu tshi katelwa u fheliswa ha thendelo ya u ṋekedza tshumelo dza masheleni .
Kha ḽiṅwe sia , hu na ngoho yo ṱanḓavhuwaho nga maimo a vhukwakwani ane a ita vhuendi ha nnyi na nnyi hu konḓe u bvela phanḓa .
Mulayo wa u ṋea maanḓa a u vhumba , u thomaho Mbumbano ya Afrika , u ṱanganedza ṱhoḓea ya u khwinisa mveledziso ya Afrika nga u alusa ṱhoḓisiso kha masia oṱhe , na kha saintsi na thekhinoḽodzhi nga maanḓa .
U vhona uri zwiendedzi zwi a iswa u lugiswa nga tshifhinga .
Maitele o ṱanganelaho a u thivhela na u alusa mutakalo a katela :
Ro thetshelesa dzimbilaelo na makumedzwa a vhadzulapo vha Afurika Tshipembe kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho , zwi tshi elana na kushumele kwa mimasipala .
Tshumelo dzine dza khou ḓiswa dzi na muelo u swikaho kha maga ?
Senthara i tama hafhu u tikedza mveledziso ya mabindu maṱuku ane a nga kona u thusa mimaraga ya fhano hayani khathihi na mimaraga ya GE ya ḽifhasi .
5 . Mihasho i re na mishumomitholelwa yo teaho ha masipala i shuma thandela sa thandela dza IDP khathihi na u vha na vhuṱanzi ha uri hu na u shela mulenzhe ha vhaimeli vha wadi vho teaho .
Khomishini i ḓo shuma kha pulane ya pfukelo kha mveledzo yo khwaṱhaho yo fanelaho u ya kha ikonomi ya khaboni ya fhasi na tshitshavha tshi konḓelelaho ya kilima .
U khwinisa nga u ṱavhanya zwikili zwa ndangulo zwa ṱhoho dza zwikolo kha zwikolo zwo khethiwaho vunduni nga ngona i shumiseswaho nga maanḓa .
Mbilaelo khulwane mbili dzi re tsini na u renga na u rengisa ndi dzangalelo ḽa tshiphiri na ḽa mbambadzo .
A mbo ḓi dzumba dayari yawe .
Khaedu nga maḓi yo vha ya uri mveledziso dza zwiko zwa maḓi yo vha i songo nyaula , na uri muvhuso wa zwino a wo ngo fhaṱa madamu vhuponi uho .
Nḓowelo idzi kha u lambedza zwikolo dzi sika ndeme khulwane ya dzi ICT uri dzi vhonale sa dza ndeme u itela u fhaṱa khwaḽithi ya pfunzo vhukati ha zwikolo zwoṱhe , nga maanḓa izwo zwe zwa vha zwi kha nyimele i si yavhuḓi kale .
( 2 ) Mulayo wa Phalamennde u fanela u -
U ombedzela zwine zwa vha muhumbuloni wawe , o dzinginya uri ndi tea u humbula maipfi a ḓivheaho e Vho-Charles Dickens vha vula ngao tswinga kha bugu yavho ya nganea i vhidzwaho A Tale of Two Cities .
Khohakhombo dza tshikafhadzo nga vhukhakhi , nga maanḓa kha vhashumi vha kiḽiniki , vhashumi vha zwa shishi na vhashumi vhane vha shuma kha zwa u bviswa ha malaṱwa a zwa mishonga .
Vha hashu , kha vha ntendele hafhu ndi ṱanganedze vhaeni vhararu vho khetheaho vhane ra vha navho namusi :
u vhona uri Dzhendedzi ḽa Mveledzisophanḓa ya Mabindu Maṱuku ( Seda ) ḽi shuma nga nḓila kwayo ;
Pulane dzoṱhe dza wadi dzi a sedzuluswa
Vhashumi vhane vha vha na mbilaelo na dziEA vho ḓivhadzwa nga ha mvelelo ya mbilaelo hu saathu fhela maḓuvha a 30 ho ṱanganedzwa mafhungo oṱhe
Khabinethe yo ṱanganedza u tiwa ha Tshigwada tsho fhiwaho Mushumo wa u langa u thoma u shumiswa ha Kharikhuḽamu ya Luambo lwa Zwiga lwa Afurika Tshipembe ( SASL ) nga 2014 u bva kha Gireide R u swika kha 12 , zwi tshi khou tshimbilelana na zwo ambwaho nga Muphuresidennde vha tshi ri luambo lwa zwiga lu vhe lwa tshiofisi .
Ni kone u elekanya nga mafhungo ane na ḓo a shumisa .
Khamphani i si ya mbuelo yo linganelaho ( hu sin a miraḓo )
U shumisa maanḓa hu u itela u fhungudza nyito a zwi koni u dzhia tshoṱhe mbofholowo ya nyito ya mulanda .
2.4 . Khabinethe i khou ramba MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u ṱanganela kha u pembelela senthinari mishumoni yavho , zwikoloni , kerekeni na kha madzangano a tshitshavha .
Naho zwiitisi izwi zwo vhewa iṱo tshifhingani tsho fhiraho , ano maḓuvha ṱhogomelo nga u ṱavhanya ndi ya ndeme kha u ṱaṱisana kha makete wa dzitshaka une muṱaṱisano wa khou engedzea .
Nnḓu dzo teaho na khwiniso ya ndeme kha mupo une ha tshilwa khawo , hune miṱa ya 1,4 miḽioni ya ḓo vha itshi khou dzula kha nnḓu ntswa kana dzo khwiniswaho nga 2019 .
Thoololo ya tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha maanḓalanga kana nḓowetshumo i kwameaho .
Mihasho yo bveledza na u shumisa mbekanyamaitele na pulane zwo teaho .
Izwi zwi , naho zwo ralo , a zwi ambi uri zwi nga si lange rekhodo dzazwo dza elekiṱhironiki .
Musi vha tshi khou swikela ndaela yavho hu tea u dzhielwa nzhele kha vhushumisani , vhukoni na u ḓilugisela .
Tsumbo dzi ḓo shumisa u sumbedza nga nḓila ya khwine na u fhindula mbudziso idzi nga nḓila yo teaho .
Ndugiselo yavhuḓi ya mavu i nga shela mulenzhe na kha nḓisedzo ya maḓi nga u fhungudza vhunzhi ha fhethu hu re nṱhesa kha u oma , kana fhethu hu re nṱhesa kha u ṋukala .
Zwenezwo , vha ḓo tea u vhea miṅwe mielo vhudzuloni ha yavho kha fomuḽa na u sedzulusa mvelelo dza hone .
Kha khaṱhulo yaṋu , shumisani ngudo ya khwinesa sa hone vhudzivha ha pfunzo yaṋu khulwane ya ndeme .
Tsho fhedzisela tsho no itwa dzikhothe ngei Durban , Johannesburg na Pretoria .
Ndi zwifhio zwine na ita musi ni siho hayani , ni tshi khou tamba , zwine zwa vha na khombo ?
Thikhedzo ya GEP ya u dzhenelela hu no shumisa kuitele kwa thekhinikhaḽa i ḓo vha thusa uri vha kone u humbulela phanḓa zwi tshi ḓa kha vhumatshelo ha bindu ḽavho .
U swikelela ha zwiḽiwa : vhukoni ha shango na miḓi u kona u wana zwiḽiwa zwo linganaho lwa tshifhinga tshilapfu .
I nga kha ḓi tevhelwa nga sesheni ya u haseledza kana nga dzimbudziso .
Thuso ya sabusidi i ḓo ṋetshedzwa nga Zhendedzi ḽa Tshumelo na Tswikelelo i Fanaho ḽa Afrika Tshipembe ( USAASA ) ḽine ḽa vha zhendedzi ḽa muvhuso ḽo ṋewaho vhuḓifhinduleli ha u badela sabusidi dza STB .
Vha tea u ḓadza fomo ya khumbelo BI-130 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
Vhanga si wane COVID-19 kha khaelo ngauri a dzi na vairasi .
Masheleni a muvhuso wapo o ṱanganywa kha muvhigo wa ṅwaha zwi tshi tshimbilelana na mavhigele a zwa ikonomi a muvhuso wa vhukati .
Mikano kha iyi khanḓiso i a ṱanganedzwa , nga maanḓamaanḓa kha sia ḽa dzimbalombalo .
arali komiti nthihi yo thomiwa mushumoni , vhaimeleli vhoṱhe vha fanela u vha miraḓo ya komiti yeneyo
Muvhigo u ṋea siangane nga nzulele dza ndeme dzine dza tewa nyaluwo ya ikonomi .
Puḽane i shumana na izwi zwithu nga vhuḓalo , i tshi ṱanganedza uri zwithu zwa ndeme zwi no nga sa pfunzo kana mveledziso ya mahayani zwi ḓo kwamesa vhafumakadzi vha vhashai .
U ita khumbelo ya u hana pheliso ya pfanelo ya mumedzi wa zwimela : R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
U dzudzanya ha vhubindudzi kha vhubindudzi ha mikovhe na mbuelo yo waniwaho , ye ya bveledzwa nga u shumisa ndeme yo tendelaniwaho khayo , a zwo ngo tiwa .
Maitele maṅwe na maṅwe o angalalaho u fana na ayo o itwaho nga Khomishini a tou tea u nweledza na u angaredza zwidodombedzwa zwinzhi u itela uri hu vhe na mukumedzo une wa vha kha tshivhumbeo tshi shumiseaho nahone tshi swikeleleaho .
( b ) u shumiswa ha maanḓa ho bulwaho kha phara ya ( b ) , d ( i ) kana ( e ) ya yeneyo khethekanyo ṱhukhu i kwamaho muthu ane a si vhe muraḓo wa ḽihoro ḽa Mulangavunḓu , tsheo ya murangaphanḓa wa ḽihoro ḽine onoyo muthu a vha muraḓo waḽo , i ḓo langa ; na
Sisiṱeme yo ḓisumba u vha yo dzikaho nahone yo dzudzaneaho zwihulu kha u swikelela vhuḓifhinduleli ha khasiṱama .
NGO idzi dzi thusa kha ṱhoḓea dza zwiḽiwa , vhudzulo , mutakalo na pfunzo .
Ngeyi Yuropa , madzhendedzi a mishumo a phuraivethe o no vha tshipiḓa tshi aluwaho nga u ṱavhanyedza tshi tshoṱhe kha mimakete ya mishumo kha mashango manzhi .
Miraḓo i ḓivhaleaho ya zwa vhulamukanyi ;
U thoma u shumisa tshoṱhe rennde dzi elanaho na maraga ya ndaka ya u rennda .
9.3 . Vhukwamani ho vha ho livhiswa kha u thoma u shuma ha Thendelano yo Vusuludzwaho nga ha Thandululo ya Khuḓano kha Riphabuliki ya Tshipembe ha Sudan .
Arali hu na vhagudiswa vhanzhi na /kana vhadededzi vhanzhi vho dzulaho hayani , tshiimiswa tsho kwameaho tshi tea u kwama Muhasho wa Pfunzo , une wone na vha mutakalo vha ḓo vha eletshedza uri vha ite mini .
Khohakhombo yo bveledzwa nga u ḓitika nga sisiṱeme , zwiedziswa , maitele na u anganyela ho shumiswaho kha zwishumiswa zwa mitengo na nzudzanyo .
Izwi zwi nga livhisa kha nyimele iṅwe ya vhubva u bva kha sia ḽa ofisi ya madzhisiṱiraṱa sa izwi hu yone fhedzi i teaho u fhindula hu si na mbuelo nga nṱhani ha zwiṅwe u bva kha Ofisi dza Dzingu musi zwi tshi ṱoḓea .
U shumisa lutendo lwavho nga nḓila i shandukisaho zwitshavha na vhathu .
Hezwi zwi ḓo ita uri masipala wapo u thole muthu ano ḓo tshimbidza tshiimiswa khathihi na u ambedzana nga ha thendelano dzi no khou ṱoḓea .
Iṅwe ya khaedu khulwane dza mbekanyamushumo iyi ndi u swikelela zwavhuḓi vhuimo ha muṱa .
Zwenezwo ri tea u sumbedza u konḓelela,nga maanḓa musi khetho dzi tsini ngaurali .
U swa hu sa langeiho ha pfulo - mulilo ndi tshishumiswa kha zwanḓa zwa vhukuma .
Arali sisteme i tshi khou shumiswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , khombo ya u tshinyadzwa nga mahaḓa yo fhungudzea .
Tsimbitswuku kha zwiluḓi i bvisiwa kanzhi zwavhuḓi maḓini nga u shumisa maitele o fhambanaho .
U sala murahu mbilaelo na u vhiga murahu
Mbekanyamushumo i ḓo bvela phanḓa na u khwaṱhisedza vhuṱumani ha u swikelela tshitshavha na vhukoni ha u sala murahu u dzudza tshivhalo tsha vhathu vhane vha pidza fhasi .
Tsha u thoma , ri ṱuṱuwedza hani mveledzo na mbambadzo ya zwibveledzwa vhudzuloni ha sedza vhubindudzi ha tshelede ha vhugalatshane na vhubindula nga mali hu no itwa kha mbambadzo ya masheleni zwine zwa si vhe na vhusha na vhuṱukuṱuku na mveledziso yone iṋe khathihi na vhubindudzi ?
Tshivhalo tsha thendelano dza ndondolo dze dza itiwa na kiḽabu dza mitambo nga ṅwaha .
2.4 Muphuresidennde vho ḓivhadza uri zwiko , nga kha maitele a re kha mudzedze wone kha migaganyangwama ya muhasho , vha ḓo vhona uri zwi tshimbidzwe nga kha miṅwedzi ya rathi i ḓaho .
A huna tshikalo tsho vhewaho tsha tshivhalo tsha phemithi tshine tsha nga bviswa u ya nga vhuṋe ha tshithu .
Ri nga si kone na luthihi u shuma ri si na zwo waniwaho nga vha mbalombalo , ṱhoḓisiso na zwiṅwevho .
2.2 . muṱa na dzikhonani dza Khomishinari wa kale wa Mbilo dza Mavu kha ḽa Kapa Vhukovhela , Vho Berverly Janson , vhe vha vha vhe mufarathotshi kha muombano washu wa u lwa na muvhuso wa tshiṱalula , vho dovha vha ita mushumo muhulwanesa kha mvelelo ya zwitshavha ya u vhila mavu u mona na shango .
U sa shuma zwavhuḓi ha zwipikwa zwa masipala zwa nga umanywa na khaedu dza tshelede i bvaho na i dzhenaho dzi ṱanganwaho nadzo nga masipala na ṱhahelelo ya vhashumi hune masipala wa nga ḓadza maimo oṱhe zwi vhangwaho nga ṱhaleleo ya zwiko zwa mugaganyagwama .
Muthusiwa u na vhukoni ho teaho ha u nanga na u dzhenelela nga nḓila yo fanelaho fhedzi ha na nḓivho yo linganaho u ḓivha zwiṅwe zwine zwa vha hone .
Arali hu na u sa tendelana vhukati ha NA na NCOP nga ha Mulayotibe u kwamaho mavunḓu , Mulayotibe u fanela u rumelwa kha Komitikhonanyi .
U ita ndungiselo dza u badela mbadelo dza muthelo
Phimo i sumbedza uri nyaluwo ya ikonomi kha shango i nga vha fhasi ha zwo lavhelelwaho .
Ndivho khulwane ndi u wana tshikalo tsha lushaka tsha u kala vhuimo ha tswikelelo ha ḽitheresi na nyumeresi zwikoloni zwa phuraimari , u itela uri hu sedzwe ho tewaho nga khwiniso na u dizaina u dzhenelela ho teaho hune ha ṱoḓa thikhedzo ya nyengedzedzo .
Musi Afurika Tshipembe ḽi tshi ṱangana nga 1910 , tshifhaṱo tsho engedzwa kha tshifhaṱo tsha u thoma tsha 1885 nahone ha mbo ḓi fhaṱiwa Nnḓu ntswa ya Phalamennde ya Yuniyoni .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i nga ḓiwana i tshi khou fanela u lamula vhukati ha zwigwada zwine zwa vha na zwiṱoḓwa zwo fhambanaho .
Vho Mme Shope , vha ḓivhiwa sa muṱhomphei wa u lwela mbofholowo na mbofholowo ya vhafumakadzi . Vho ṱanganedza Isithwalandwe / Seaparankwe , ine ya vha khuliso khulwane i pfufhiwaho nga Khongiresi ya Lushaka ya Afrika kha avho vhane vha shela mulenzhe nga nḓila i vhonalaho na u ḓidzima vha tshi lwela mbofholowo .
Zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi zwi shuma mushumo muhulu wa u konisa maitele aya a " u bvisa " na " mukokodzo " u itela u shuma lwa tshifhinga tshilapfu kha mudzudzo .
Vhukando vhuhulwane ha maga aya vhu tea u vha u khwaṱhiswa ha vhukando ha vhoṱhe vhathu vha Afrika Tshipembe siani ḽa u khwinisa vhuthihi .
U vhofholowa hune ha khou ambiwa afha ndi mbofholowo i fhaṱaho , mbofholowo ya u kona u ita zwithu madzuloni a u mbofholowo kha dzhenelelwa kana u kombetshedzwa nga vhaṅwe .
Ngauralo muvhigo uyo wo dzudzanywa nga murahu ha muṱangano wa Khabinethe nahone wo ṋetshedzwa muṱanganoni wa ṋamusi .
I tikedza na u shumisana na sisiṱeme ya vhulamukanyi .
Mbekanyamaitele i tshi tshimbilelana na mushumo na tshikhala tsha mushumo wa u gwa mugodi .
Vhufaragwama ha Lushaka vhu ṋetshedza ndaela nga ha tshivhalo tsha fhasisa tsha thengo tsho teaho .
Hezwi zwi vhonwa sa kuhumbulele kwa vhuḓi ho sedzwa uri a hu na zwinzhi zwo ṅwalwaho kana u ambiwa nga hazwo nga ha u shumisa zwiḽiwa na mafhungo a kushumisele Afrika Tshipembe , hu tshi vhambedzwa na maṅwalo a re hone nga ha u wanalea na u swikelelea ha zwiḽiwa .
Ndi ṱanganedza tshikhala tshine ra vha natsho matsheloni ano tsha u ṱangana kha fhungo iḽi ḽa ndeme ḽa u tendela , u karusa na u bveledza nyaluwo i konadzeaho kha sia ḽa nḓisedzo kha nḓowetshumo ya u fhaṱa .
Nga u phalala ha muhasho mimasipala i konḓelwaho nga u shumisa magavhelo aya , yo wana zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa thikhedzo .
Zwi sa katelwi ndi thendelano dza lushaka lwa thekhinikaḽa , vhulanguli kana Khorondanguli , kana edzo dzine a dzi ṱoḓi u tendelana kana u tevhedzwa .
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Ndi miomva mingana ine na ḓo i shumisa ?
Masipala wapo wa Mbhashe zwa zwino u kha vhuimo ha u thoma ha u bveledza sisiṱeme ya ndaulo ya kushumele , na komiti dza wadi dzawo dzo sumbedza dzangalelo ḽihulu kha PMS musi i tshi kumedzwa na mushumo wavho khayo wa sumbedziswa .
( a ) Kapa Vhubvaḓuvha ;
Arali vhuṱanzi vhune vha khou vhu ṱoḓa a vhuho kha muhasho u kwameaho ngeno vhu kha tshiṅwe tshiimiswa tsha nnyi na nnyi , mufarisa muofisiri wa mafhungo u ḓo fhirisela khumbelo yavho kha muofisiri wa mafhungo wa tshiimiswa tshi kwameaho tsha nnyi na nnyi hu songo fhela maḓuvha a 14 .
Khoudu ya u Khetha ya Vhuḓifari i vhofha vhathu vhoṱhe vhane vha khou ṱaṱisana kha dzikhetho kathihi na ḽihoro kana nkhetheni wa wadi iṅwe na iṅwe .
Zwa vhuṱhogwa nga maanḓa ndi u khwaṱhisedza mufhe wo kunaho , maḓi a u nwa , u laṱiwa ha malaṱwa a vhathu na are khombo , u wana mufhe , vhudzulo na thivhelo ya u ḓala ho fhiraho mpimo .
U khwaṱhisedzwa ha ndango dza kha vhupo ha ngomu , tshumiso nyangaredzi u ya nga ha muhanga wa mbekanyamaitele wa tshilinganyo na vhugudisi .
( b ) u guma ha u elwa ha miholo , magavhelo kana mbuelo zwa Miraḓo ya vhusimamilayo ha vunḓu , Miraḓo ya khorotshitumbe na Miraḓo ya Khoro dza Masipala dza zwigwada zwo fhambanaho .
Vha ḓo ṱhaṱhuvhiwa nga mulingi a re na ndalukanyo .
U fanyisa mubvumo na ḽeḓere na ipfi na u pfesesa uri mafhungo a na mubvumo muthihi kana minzhi .
Tshiimo tsha zwino tsha madzulo a vhathu Afrika Tshipembe tshi katela :
Khumbelo ya u ṅwalisa senthara ya ndingo ya ḽaisentsi ya u ḓiraiva i tea u itwa kha fomo dzo tiwaho .
Kha vha ḓivhe hezwi : Mbadelo ya fhasi ha R30 a i badelwi murahu .
2.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Mulayo wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi wa 2017 uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Hezwi zwi nga swikisa kha khuḓano ya u avhela na u topola thandela dza IDP .
Vhufarakani hapo hu vho dzhiwa nga nyimele nnzhi nga kushumele sa vhu fanaho na mbingano .
Muhasho wo dovha wa vhambadza vundu nga kha u shela hawo mulenzhe ( nga kha Ndaulo ya Vhuendelamashango ya Northern Cape ) kha maṱano a mbambadzo ya zwa vhuendelamashango a dzitshakatshaka maṋa .
3.1 . MaAfrika Tshipembe vho ṋea ndaulo ya vhurathi ndaela i re khagala ya u ṱavhanyisa ikonomi yo katelaho , u shuma nga u ṱavhanyedza u lwa na vhushayi , u khwinisa tshumelo ya muvhuso , u lwa na zwiito vhuaḓa na u dzhenela kha ndaulo ya muvhuso .
Vhorakhonṱhiraka vha tea u hwala vhuḓifhinduleli kha u swikelela vhukhwine .
Naho zwo ralo , ndi tama u fhedzisa nga mbudziso nthihi ya u fhedzisela .
Fulo iḽi ḽa vhutshilo hoṱhe ḽi lugisela na u dzudzanya vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe nga maanḓa vha dzulaho zwitshavhani zwa migodini , vho farwaho zwishumiswani zwa vhululamisi na senthara dza mveledziso dza vhana vhaṱuku u asesiwa na u itwa ndingo dza TB .
Ndo lingedza uri ndi si fhelelwe nga maanḓa ; Ndo ḓi ita vhukhakhi musi ndi nḓilani .
Nḓila dza vhuḓikumedzeli ha Mmbi ya Vhupileli dzo shanduka nga maanḓa miṅwahani i si mingana yo fhelaho .
Zwo ralo , sa tsumbo , vhuitwa ha zwa makwevho na midavhi ya mitambo , musi zwi tshi vhambedzwa na vhuitwa ha zwa vhurereli , zwo fhambana .
U maga aya a u dzhenelela ndi phindulo ya vhukwamani ha tshivhalo he ha thomiwa nga Khubvumedzi 2015 nahone a khou bvela phanḓa .
U haelwa u itela u thivhela khentsa ya mbumbelo zwi ḓo itwa kha vhasidzana vha miṅwaha ine ya vha vhukati ha 9 na 10 .
Tshelede iyi a i na luvhengelambiluni kha ndiliso ya lushaka ifhio na ifhio ine i nga themendelwa nga komiti ya lushaka ya vhaṋeiwa vha pfufho kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mulanguli wa Bannga ya Vhukati ;
Musi vha tshi amba ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha izwo zwi dzhiiwaho sa vhuḓifari vhu ṱanganedzeaho kha tshigwada tsho imaho nga uri .
Tshanduko kha tshivhalo tshi hwalwaho tsha magavhelo a akhaunthu kha tshiṱatamennde tsha mashumele a masheleni .
Milayo yo vhewaho kha u ḓivhiwa ha Mbekanyamaitele dza Ndinganelo i Eḓanaho :
Ndeme ya nṱha ya vhutshilo ho ḓisendekaho nga mulalo , vhudziki , vhuthihi , na vhuvhusi havhuḓi , u vhuswa nga mulayo , ikonomi yo khwaṱhaho na u ṱaṱisana .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vha sa lwalesi na vhuongi ha phuraivethe , a zwi kateli ndondolo ya vhuhoṱa )
Mutheo wa zwa masheleni u sumbedza ngaganyo dza mbuelo ya muvhuso , ngaganyo dza kushumisele kwa masheleni , ṱhoḓea dza u koloda na mahumbulelwa malugana na mitengo ya nyingapfuma dza tshikolodo lwa tshifhinga tshilapfu .
Musi vha tshi khou shandukisa aḓiresi vha fanela u ṱuwa na zwi tevhelaho :
Fhethu ho valwaho nga tsimbi hu tea u vha ho fhela u ya nga zwidodombedzwa , hu na puḽaka ya nga masia mavhili ya nnḓa na ḽivhone ḽa nga nnḓa ḽa switshi ine ya tou kokodzwa .
Ho vha hu si na mawanwa a fareaho kha muvhigo wa kushumele wa ṅwaha nga ṅwaha malugana na u fulufhedzea ha mafhungo .
U thusa kha muṱalomuvhalelano , akitshuariaḽa na u vhudzisesa ho angaredzwaho .
Vha ḓo humbulwa nga nḓila i vhavhaho nga vhashumisani vhavho na dzikhonani .
U dzudza ḽeveḽe ya nṱha ya tshiphiri musi vha tshi khou shuma na faela dzoṱhe .
Zwa zwino , mbonalo ya zwa masheleni a pulane i khou lingiwa nga u sedza u vha hone ha zwiko na nga u vhambedza tshinyalelo na mbuelo ine ya khou lavhelelwa kha vhubindudzi .
Ndi zwifhio zwine zwa nga vha zwo imiswa ?
Maṅwalwa aya a thusa kha u sumbedza uri vhuloi na maitele a pfeseswa hani kha nyimele ya Afrika Tshipembe .
Phesenthe dza vhathu :
Hetshi ndi tshiimo tshine nḓowetshumo ya bola ya milenzhe ngei England ya kona u tshila natsho , kha reithi iṅwe na iṅwe , vhutsireledzi na tsireledzo ya vhaṱaleli ndi ya vhuṱhogwa vhukuma .
Vhaṱoḓisisi vho swikelela thendelano dza u kovhekana mbuelo na vhalanguli vha vunḓu , hu na mbuelo dzine dzi katela zwidodombedzwa nga ha u phaḓalala ha zwipuka na zwidodombedzwa nga ha zwa dzhenethiki .
U topola muhumbulo muhulwane , puloto , fhethuvhupo na vhaanewa/ vhabvumbedzwa .
Khumbelo ya thendelo ya vhushumisamupo yo ṱanganedzwa nga DEA i tshi bva kha khaphani dza nnḓa ha shango dzi tshi khou shumisana na Khamphani ya zwa dzikhemisi ya Afrika Tshipembe ya u ṱoḓulusa nga ha P. sidoides .
U edzisela nyito sa , u ḽa kiḽasini , u baga khekhe , u ṱavha na u sheledza mbeu , nz .
Pulane ya zwithu zwine ra fanela u ita kha tshitshavha ri tshi isa phanḓa pulane yashu
U amba ḓivhazwakale na mikhwa zwa Vhukriste na zwiṅwe zwitshavha zwa lutendo .
2.4 . Khabinethe yo tenda muvhigo wa u Ṱhaṱhuvhiwa ha u Shuma Mbekanyamushumo ya Bazari ya Funza Lushaka khathihi na Khwiniso na Vhufhinduli ha Vhulanguli u bva kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo .
Tshimedzi ndi ṅwedzi wa Tsivhudzo ya Khentsa ya Ḓamu ; zwo ralo , sibadela na tshone tsho shela mulenzhe kha u ita tsivhudzo iyi nga ha dwadze tshifu iḽi tshitshavhani tshashu .
Zwenezwo , hu na u timatima uhu , ndo vouthela muvhigo .
ṅwana o lovha
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza Operation Vulindlela , ine ya ḓo tikedza u shumiswa ha Pulane ya u Vusuludza na u Fhaṱa Ikonomi nga huswa nga kha u engedza tshanduko dza zwiimiswa dza ndeme .
Kha ḽiṅwe sia , vho sedza kha vhadededzi vhanzhi vho funzeaho na bugupfarwa nga ṅwana u fhira kha zwikolo zwa mahayani zwa sialala .
136 . Vhuḓifari ha Miraḓo ya Khorotshitumbe
Hoyu ndi muhanga wa mbekanyamaitele une wa ḓo dededza tsedzuluso nga vhuphara ya mupfuluwo na vhuṅwe vhusimamulayo vhu elanaho .
Mbekanyamushumo i tea u katela zwidodombedzwa ZWOṰHE zwi tevhelaho u itela u leludza u khwaṱhisedza ndangano nga TISA hu saathu u swika ḓuvha ḽa u ṱuwa :
U ṅwala maambiwa a miṱangano .
Kha vhupo uvhu milayo na phimo zwi tea u vheiwa fhasi zwine zwa nga ṋekedza lushaka lwa nyendedzi mbuya ine ya ṱuṱuwedza tshenzhemo ya vhutsireledzi ha iwe muṋe vhukati ha vhagudi vhaswa .
Zwifanyiso zwa zwimela na zwiḽiwa / zwiḽiwa zwo fhambanaho na zwiputo zwa zwiḽiwa
Vha dzule vha tshi ḓivha nga ha zwifuwo zwine vha vha nazwo na u ita zwa vhusedzulusi ha tshiṱoko nga murahu ha tshiwo .
Ho vhonala hu na ṱhoḓea ya u fhambanya zwi khagala vhukati ha vhuṱanzi ha vhuteabadani na u ṋetshedzwa ha ṱhanziela dza vhuteabadani .
U tshimbila nnḓa ha bada na kha zwikwea zwo fhambana .
Nḓila dzo omaho ( fhedzi dzi sa suvhi ) nga kha zwikhala zwa zwiṱaraṱa , khathihi na zwikhala zwi re thungo na huṅwe .
U ṋekedza ngeletshedzo na thuso kha zwa mveledziso na ṱhalutshedzo ya mushumo .
Ipfi vhushumisamupo ḽi ṱalutshedzwa sa ḽi katelaho ṱhoḓisiso kha kana mveledziso kha tshumiso ya zwiko zwapo zwa zwi tshilaho u itela u vhambadza kana u shumiswa kha nḓowetshumo ' .
Lushaka lwa u dzhenelela : U bveledza mbekanyamushumo i bveledzaho fulufulu ḽa nḓowetshumo u itela u lwa na mitengo ya nṱha ya fulufulu , muhasaladzo wa fhasi a u sika ṱhundu na tshumelo ntswa .
16 . Mbofholowo ya u amba na u ita zwithu wo vhofholowa
Muhasho wo vhumbwa nga matavhi mahulwane a tevhelaho , ane a vha:-
Ekonomi na lushaka lwa Afrika Tshipembe zwo ḓivha na u sumbedza u ḓikumedzela kha dzangalelo ḽa pfunzo na vhugudisi ;
Kha vha ṱalutshedze maitele a u kuvhanganya u itela na ndeme ya data ya tshitshavha tsha ḽifhasi .
Nangani ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo u itela u
19 . Ndi ḓo fanela u renga theḽevishini ntswa naa u itela uri ndi kone u fara DTT ?
Ndi masumbanyito. gidima ḽiṋo raha mutambo bambela reila sokha penya humbula ṅwala tamba mvula atsamula vhala eḓela ṱuwa watshi dzhia hatsi tshimbila
Kha vha sike tshipikwa tsha thero afho hune vha ṱoḓa u ṱanganyisa thekhinoḽodzhi ya luṱingothendeleki .
U langa mishumo yo fhambanaho ya u alusa mutakalo wa vhashumi .
" Milayo yo Tiwaho " zwi amba milayo yo tiwaho iyi ;
Ṅwalani ḽeḓere a ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bula maipfi .
Ole ya mulivhaḓuvha ya vhukuma i dzulela u rengiswa kha phirimiamu .
Nga mafheloni - a ṅwaha , u bvisela khagala ho swikelwa ha nga ha mbalo ya vhomaḓilonga vha khou ṱoḓeaho na pulane ya maitele yo no vhekanywa .
Khethekanyo ṱhukhu iyi i sedza kha nyimele dza maraga wa mishumo dzi re hone vunduni nga u saukanya mishumo , u shaea ha mishumo , hu si kha vhathu vho ḓalaho mafulufulu lwa ikonomi .
Mabembela a mulalo o dzinginywaho a tea u vhidzwa nga vharangaphanḓa vha madzangano oṱhe a poḽotiki .
Khoudu dzoṱhe dzine dza khou khwinisiwa dzi ḓo gazethiwa .
Hone arali ndi songo fushea nga mawanwa ?
Tshenzhelo yo teaho nga ha ndangulo ya zwiko zwa maḓi yo ṱanganelanaho na ndangulo ya vhashumisani .
Zwa zwino u itela rekhodo u thoma Muhasho wo hanedza uri hu vhupfiwa vhu farelwe vhathuni nga vhanga ḽa mbuno tharu dza vhuṱhogwa .
Khabinethe yo dzhiela nṱha tshivhalo tsha zwithu zwi re na masiandotiwa kha ikonomi ya shango ḽashu .
Vhaswa vhashu vha ṱoḓa u dzheniswa kha ḽifhasi ḽa mushumo .
U thetshelesa zwiṱori hu na u ḓiphina na u ḓidzhenisa kha khorasi na u tevhedzela nyito nga tshifhinga tshone .
Masipala u tea u lavhelesa kha zwa u sikwa ha tshiimiswa tshine tsha vha na vhashumi vhane vha vha na zwikili na nḓivho vhane vha a kona u ṋetshedza tshumelo yo fhelelaho nahone ya phurofeshinaḽa .
2.3 Vha ḓo ṋetshedzwa tshifhinga tsha u ṱalutshedza kha tshitatamennde tshavho uri vhutshinyi ho vha kwama hani nahone hune zwa vha zwo tea zwine zwa ṱoḓiwa nga vhone zwi ḓo dzhielwa nṱha ;
Miṱangano ya nnyi na nnyi na yone i ṋetshedza tshikhala tsha mivhigo na mafhungo fhedzi ngauri zwi anzelwa u itwa na vhathu vhanzhi , tshikhala tsha u vha na nyambedzano dzo ṱanḓavhuwaho kha zwiteṅwa a tshi ho .
Vhaofisiri vho pfukaho mulayo nga u dzhenisa zwo iledzwaho sa tshelede , ṱhingo , zwihali , zwidzidzivhadzi , mahalwa o itwaho mahayani na tshaka dza khii dza dsigoloi .
Arali muthu a tshi khou itela khaedu tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha phuraivethe , muthu u tea u ṋea vhuṱanzi ho linganaho ha u sumbedza uri rekhodo yo humbelwaho i khou ṱoḓea u itela u shumisa kana u tsireledza pfanelo dziṅwe na dziṅwe .
Mafhungo , o kuvhanganywaho nga kotara iṅwe na iṅwe , a shumiswa u ita muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha wa muhasho .
30 U elelwa zwa mbevha na ndau
Ndi zwa ndeme kha u bvelela ha mbekanyamushumo uri hu vhe na vhudavhidzani na u konanya ho teaho na tshitshavha malugana na vhupulani na u itiwa ha thandela u itela u khwaṱhisedza u ṱanganedzwa na u londolea ha tshifhinga tshilapfu ha thandela .
Zwenezwo u londola zwiimiswa zwa themamveledziso ya mutakalo .
3.3 . Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Vhulangi ha Milayo ya Mupo wa Lushaka wa 2013 - Mulayotibe u kumedza khwiniso ya mbetshelwa fhasi ya Mulayo wa Vhulangi ha zwa Mupo wa Lushaka wa 1998 ( Mulayo wa vhu . 107 wa 1998 ) na u vhona uri zwiko zwa shango ḽashu zwa mupo zwo tsireledzea kha murafho wa zwino na u ḓaho sa zwe zwa vhekanyiswa zwone nga Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vhathu vha mahayani vha tambula nga thaidzo dzi fanaho dza vhushai u fana na zwiṅwe zwitshavha .
Ndi ngazwo mapholisa vho ita vhuḓifari ṱhoḓisiso dza ndemesa vho dzumbama lwa miṅwaha mivhili .
Zwi a bvafhisa uri pfanelo dza ndaka ndi pfanelo dza ndeme dzo dzumbiwaho ngomu ngomu kha Mulayotibe wa Pfanelo .
U rangisa muthu muṅwe phanḓa zwo iledzwa nahone zwi tea u thudzelwa kule hu tshi katelwa u rangisa vharema nga vhatshena na musi vhanna vha tshi rangisa vhafumakadzi phanḓa .
Sekithara ya zwa masheleni i ṱumanya sekithara mbili dza u bveledza ṱhundu nga nyimele dza ndinganyiso kha mitengo ya zwikolodo na ndinganyiso .
Nyito iyi i katela u vhumbiwa sisiṱeme ya u dzudzanya mihumbulo ya tshikhala tsha vhudzulo .
Masipala kanzhi u dzulela u ita mishumo ya u linga maḓi u itela u vhona uri maḓi ane a khou bviswa kha zwisima zwa nga fhasi ha mavu o tsireledzea uri a nga nwiwa .
U bveledza na u londota tshumiso dzoṱhe dza IT .
6.1.4 Masia a tevhelaho a elanaho na tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala kana Vharangaphanḓa vha Sialala a nga swikelela mushumo wa u ṱuṱuwedza vhuthihi ha tshitshavha , u farana , u tshilisana , mulalo na vhudziki kha masia a vhulamukanyi :
Ndivho ya Mulayotibe wa Tshanduko ndi u livhanya Mulayo wa Khomishini dza Tshumelo ya Tshitshavha wa 1997 na Ndayotewa .
6.7.4.3 U engedzwa ha maanḓa a siviḽi na a vhugevhenga kha khothe dza sialala zwi nga ḓisa khaedu dza ndayotewa .
Mikaṋo ine ya khou dzinginywa ya Vhupo ha Vhulanguli vhune ha tea u sedzuluswa .
Mbono ya thero i itwa lu no fhira luvhili ( u fhambana na ngudo dza mutumubuḓo ) .
U shumisana na zwiimiswa zwo teaho , tshiimiswa tsha SAA tshi ḓo bviswa kha Muhasho wa Mabindu a Muvhuso tsha iswa kha Vhufaragwama ha Lushaka .
U ṱola mbumbelo ho vha fhasi ha tshikalo tsho tiwaho , na u vhuelwa kha vhupo hapo ha ḓorobo khulwane .
Zwikili zwa Vhutshilo nga Tshivenda
Muṅwe wavho , muofisiri wa mapholisa wa mutshena , o swika he a leleḓisa tshigidi .
Muthu a kokodzaho kana a sukumedzaho u tea u vha a tshi vhonala zwavhuḓi .
Ri tea u ṋetshedza maḓi u ya nga thendelano dzo tiwaho dza nḓisedzo ya maḓi nga vhunzhi .
Zwiteṅwa zwo vhalaho zwo sumbedziswaho kha Samithi zwo sumbedza uri Tshiṱiriki tsha iLembe a si tshi sa kwamiwi nga tshanduko ya kilima .
Vhakhethi sa athu ḓiṅwalisaho vha khou humbudzwa uri u ḓiṅwalisa hu ḓo ya phanḓa u swika hu tshi ḓivhadzwa ḓuvha ḽa khetho dza lushaka dzi tevhelaho .
Lushaka lwa pfanelo dza mushumisi , zwenezwo , dzo dzhiiwa fhedzi dzi dzulela u khwaṱhisedza nga mulayo .
Tsha u fhedzisela , ambani uri tshiṱori tsho fhela nga nḓilaḓe
Khanedzano ndi ya uri demokhrasi yo thomiwaho , ine ya dovha ya humbulela ndinganyo ya matshilisano na ikonomi yo dzikaho , i ṱoḓa uri nyanḓadzamafhungo i khunyeledze mishumo iyo kha nzulele iyo yo tiwaho .
Vha ḓo ya vha lingwa maṱo sentharani ya u lingela kana vhone vhane vha nga ya u lingwa nga ṅanga ya maṱo i re na ndalukanyo vha isa fomo ngei sentharani ya u lingela .
Mbingano ya tshirema i tea u vha yo itwa phanḓa ha 15 Lara 2000 uri i kone u ṱanganedzwa sa ine ya vha mulayoni .
NṰHA NA VHANNA !
U amba nga zwikhoḓo ra lushaka lwa maṅwalwa .
Ṅwalani nomboro na ṱhoho ya mafhungo ya maanea aṋu zwavhuḓi .
Vhudavhidzani vhu katela zwitenṅwa zwo vhalaho na u fhambana .
U fhufha khadi
Ndima ya 4 i vhidza masipala u bveledza mvelele ya kuvhusele kwa masipala ku shumisanaho na muvhuso wa vhuimeli ha fomaḽa hu na sisiṱeme ya kuvhusele kwa u dzhenela .
1.2 . Nḓivhadzo iyi i ḓo thusa muvhuso kha u khwaṱhisa maga a re hone zwazwino a khou shumiswaho nga zwiimiswa zwo fhambanaho zwa muvhuso u itela u fhungudza masiandoitwa a tshiwo tsha lushaka .
Bono ḽa muvhuso ḽa u bveledzisa muvhuso wapo ndi u fhaṱa masipala u re na masheleni o teaho u swikelela ṱhoḓea dza mutheo dza matshilisano , ikonomi na ṱhoḓea dza vhathu vhavho nga nḓila ya u dzhenelela ho teaho .
U vhiga kushumele : U kuvhanganya na u phaḓaladza mafhungomatsivhudzi a no kwama kushumele .
Ngauralo , musi mulayo u tshi vetwavetwa u ṱanganyisa Buthano , ri nga kha ḓi litsha u fhira u sumbedzisa masiandaitwa a u vhulunga nga u amba uri khumbelo dza mashango a sili a dzi nga ḓo kombetshedzwa nga nnḓa ha uri dzi tevhedze mulayo washu .
Ri ḓo shuma ro khwaṱha u vhona uri nḓila dzashu dza thikhedzo ya vhadededzi i sedzesa kha u thusa vhadededzi vhashu kha nḓila dza u langula ngomu kiḽasini .
1.4 . U aluwa ha u sa dzika ha mimaraga ya ḽifhasi na mvelelo dza GDP hu ṱoḓa uri muvhuso u lwise nga u ṱavhanya u vhofholola zwikonḓisi zwa nyaluwo ya ikonomi ngeno u tshi khou ṋetshedza thikhedzo kha zwigwada zwi re khomboni .
U swika zwino , thandela dza u engedza maḓi ntswa dza sumbe dzine dza ḓo isa maṅwe maḓi a u shumiswa miṱani , kha fulufulu , kha u sheledza na kha sekhithara dza nḓowetshumo dzi ḓo thoma u shumiswa kha tshifhinga tsha vhukati ha ṅwaha .
11.2.2 Tshiimiswa tsha phuraivethe tshi ita mushumo wa phuraivethe .
Ndinganyiso ya tshanduko ya maitele ndi i sa i tevhelaho :
Kha vha ṱalutshedze thikho tharu dza Basel II na madzhenele a mutheo a u kala tshikolodo na khombo ya mashumele a zwipikwa zwa u lingana ha tshelede ya u thoma mushumo .
Tshipondwa na tshone tshi na pfanelo ya u vha na vhudzulo , mulayo , masheleni na thuso ya mutakalo .
Mulayo wa Mukovho , une wa dovha wa phasiswa ṅwaha muṅwe na muṅwe , u ita mbetshelwa dza u bviswa ha tshelede kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka u ya nga mikovho wo itwaho nga Mulayo wa Phalamennde .
Ndi a tenda uri vhaṅwe vha na mbuno dzo khwaṱhaho u fhira nṋe
U tumbulwa ha Dzangano ḽa Vhuthihi ha Afrika ho ḓisa u vhumbiwa ha dzangano ḽa Vhuthihi ha Afrika ( AU ) nga 2002 .
Ṱhoḓea dza u dzhiela nṱha zwa vhukuma mushumo uyo ndi dza ndeme saizwi zwi tshi kwama mvumbo ya kuvhumbelwe kwa mbekanyamaitele ya ikonomi na matshilisano .
Hezwi zwi ḓo vha tshipiḓa tsha vhuḓidini ha u khwaṱhisa sekhithara ya mveledzo .
U pfumbudzwa ha vhashumi vha phuluso na vha ambuḽentse .
Naho zwo ralo , sekhithara ya u vhumba na ya u vanga ndi i imaimaho vhukuma .
Muhanga wa tshenzhemo ya senthara ya mulwadze ya muhasho yo sedza u thoma fhethu ha ndumbo ṱhanu :
Khetho ya makete wo pikwaho i nga ṱalutshedza zwipikwa zwa muṱaṱisani na u kwamea ngazwo - nga maṅwe maipfi , zwipiḓa zwa makete hune ha vha na vhaṱaṱisani vha lepalepaho zwi nga vha zwipikwa zwi kungaho .
6.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho nga tshigwada tsha vhuvhudzisi tsho rangwa phanḓa nga Muhasho wa Mitambo , Vhutsila na Mvelele kha tshandukiso ya mbono ya vhufa .
Davhi ḽi khou lavhelela u engedza ndingedzo dza u vhona uri hu vhe na tsireledzo na vhutsireledzi kha tshaka dzoṱhe khathihi na kha tshomedzo dzoṱhe dza vhuendi kha vunḓu .
1.1 Khabinethe yo ṱanganedza u swikiswa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya U ṱanganedzwa lwa mulayo Mbingano dza Sialala wa 2019 Phalamenndeni
Eskom yo swika he ya vhumba mmbi yayo ya vhuswole , ya renga zwigidi zwi re na tshivhalo ya dovha ya fhaṱa vhuvheazwiṱhavhane hayo .
( a ) u bviswa ha vha hu tshi shuma fhedzi kha tshiimo tsha shishi ; na
A hu na vhuṱanzi ha mushumo ufhio na ufhio Afrika Tshipembe .
Kutshimbidzele ku fanela u dzula ku khagala hu tshi itelwa u ḓadzisa na rekhodo dza tshitshavha .
Vhafuni vha mitambo na vharengi ndi zwiṱuṱuwedzi zwa ndeme kha u ḓisa mbuelo ya vhuṱambo honoho fhedzi ṱhoḓisiso ṱhukhu dzo itwa khaho .
Nga ṅwambo wa izwi , vhoraikonomi vha shumisa mitengo ya vhukuma musi hu tshi itwa musaukanyo .
Vho swika nga tshifhinga tsha u awela .
Zwidodombedzwa zwa muhumbeli zwi a ṱolwa kha Redzhisita ya Vhathu ya Lushaka .
U swika hafha khabinethe yo dovha hafhu ya themendela u thomiwa ha Komiti ya u Ranga Lushaka .
Honeha ri fanela u dzulela u sedza vhurangeli hashu nga ngomu ha maitele o katelaho zwoṱhe a mbuedzedzo ya ṋetshedzo ane a khou itea zwino .
Ri ḓo ri hu sa athu fhela vhege mbili , ra vhea nzudzanyululo ya mithelo miswa ya u renga khuhu nnḓa u itela u tikedza nḓowetshumo yapo .
Naa thandela dzoṱhe a dzi na kushumisele kwa luambo lwa lunyadza-mbeu ?
Tshanduko ya tshihaḓu kha tshivhumbeo tsha tshivhalo tsha vhadzulapo ine ya khou bvelela zwazwino fhaḽa Kapa Vhukovhela khathihi na nzudzanyululo ya tshivhumbeo tsha ngomu tsha miṅwe ya mihasho mushumisi zwo swika he na zwone zwa itisa uri hu vhe na tshilengo tsha u wana mitevhe ya themamveledziso dza ndeme u bva kha mihasho mushumisi .
Tsha u thoma kha vha vhale atikiḽi yoṱhe nga vhuronwane , hu si na u ita notsi na luthihi .
10 . Tsheo ya Komiti ya Khanedzano ya GEMS i a vhofha , arali zwo ralo ndi nnyi ane ya mu vhofha ?
Mme anga vha khou bika tshitshuu .
Tsho tevhelaho tshi nga dzhia sia , zwo kalula , lushaka lwa u dzhia sia lu anzela u sa ḓivhea .
U livhisa kha masalela a mushumo muhulwane nga tshifhinga tsha mulalo na u thithiswa hu songo lavhelelwaho , hu na vhukoni ha u ḓitika zwihulwane musi hezwi zwi sa tsha thivhelea , ndi tshiteṅwa tsha ndeme tsha ḽiṅwalo heḽi .
Mbekanyamaitele yo ḓitika nga zwi tevhelaho zwa muhanga wa mulayo : 5.1 .
Vhaeni vho rambiwaho ,
Ḽiṅwe ḽa masia a vhilaedzaho kha nḓowetshumo ane ri kati na u a tandulula ndi thaidzo ya u lenga ha mbadelo dza sekithara ya tshitshavha , zwine zwa khou ḓisa thaidzo khulwane kha vhorakhonṱhiraka vhane vha khou bvelela na vho no bvelelaho na uri a zwi timatimisi uri zwi khou kwama vhaḓisedzi vha matheriala nga nḓila i si yavhuḓi .
Zwishumiswa izwi , naho zwo ralo , zwi na muhumbulo muṱuku wa kuitele kwa mveledziso ya tshishumiswa tsha mulitimidia ngauri zwi sedza fhedzi kha dizaini ya maimo a fhasi na mishumo ya u phurogireme .
Hezwi zwi tendelana na vhuḓidini na nṱhesa ha Tshigwada tsha Afrika Tshipembe ha u vhona uri shango ḽo ḓikumedzela u fhaṱa vhufarani na Zimbabwe uri hu bveledzwe mbuelo dzi tamwaho dza ikonomi .
Madzangano o tendelana kha tshitatamennde tsho tou ṅwaliwaho tsha mbuno .
Miṱangano ya komiti ya wadi ya u vhigela murahu kha wadi , miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe .
1.7 Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano , u tshi shumisana na Muhasho wa Vhupileli na Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽa Lushaka , i ḓo vha na Gammba ya Vhaswa ya Lushaka ya vhurathi .
Vhupfiwa nga vhathu vhu ḓo farelwa mavunduni oṱhe u bva nga ḽa 28 Luhuhi 2020 kha zwiṱiriki zwo vhalaho na mimasipala mihulwane u mona na shango .
Kha tshifhinga itshi tsha tshanduko ya tshihaḓu , vhushaka ha nyito ya kiḽinikhala kha maitele a pfunzo yo fhelelaho vhu ṱoḓa tshenzhemo khulwane .
U guma kha R46 nga tshiwo , zwiwo zwa 5 na R234 nga muṱa nga ṅwaha
Zwo ralo , muhasho wo dzulela u isa phanḓa na u thusa malugana na ezwi .
U hula ha phambano ya mihumbulo ho sedzwa adzhenda idzi dzo fhambanaho lune i nga pennda luvhanḓe lwoṱhe lwa u saukanya mafhungo oṱhe o kumedzwaho , u bva kha masia oṱhe , kha muvhigo uyu .
Ndi tama u ramba MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha thome u humbula nga kha khonadzeo iyi .
Vhudzulo ha vhathu ho ṱanganelanaho na u fhaṱiwa ha zwitshavha zwithihi na u fhaṱa lushaka .
Hu ḓa katelwa na u endela vhalimivhafuwi vhane vha bveledza zwiliṅwa hu songo limiwa ; hu ḓo ambiwa nga tshenzhelo dze vha ṱangana nadzo musi wa u shandula kushumele u bva kha u lima ho ḓoweleaho khathihi na mbuelo dze vha dzi wana .
Kha u bvela phanḓa na u ṋetshedza basa , vhadzulapo u bva kha uno ṅwaha vha ḓo kona u ita khumbelo ya Garaṱa ya Smart ID ntswa kha bannga dzavho dzapo nga kha vhushaka vhukati ha Muhasho wa Muno na dziṅwe dza bannga kha shango .
Musi poswo dzi sa khou ḓadziwa vhunzhi ha mushumo wa shishi wo bviselwa nnḓa kha vhaṋetshedzatshumelo vha nga nnḓa .
Wadi dzoṱhe na vhakhantseḽara dzo vhewa hagala kha CBP khathihi na mishumo ine vha tea u ita ;
Shumani na khonani yaṋu .
U ṱuṱuwedza fulufhelo zwi bva kha tshivhalo tsha zwithu zwine khazwo zwa katela khumbelo ya zwilinganyo zwa tsireledzo ya zwidodombedzwa zwa vhuṋe , ṱhalutshedzo ya zwiiimiswa zwa tsireledzo ya inthanethe na pfunzo ya tshitshavha nga u angaredza , u bva kha vhashumi vha phurofesheni vha inthanethe u ya kha vhashumisi zwavho vha inthanethe .
ḽaisentsi ya mugudi yavho .
Ahuna vhathu vho lengaho vhane vha ḓo ṱanganedzwa na u kundelwa u dzhenelela zwi ḓo ita uri bidi yavho ya sa vhe ya vhukuma .
Mulayo uyu wa mbonelaphanḓa u ḓo alusa vhukoni hashu ha u kokodza vhabindudzi vha nnḓa na nyaluwo ya thengiselo ya nnḓa u itela u alusa nyaluwo ya tshoṱhe na mveledziso ya Afurika Tshipembe .
Mbekanyamushumo dza dza u rentha madzulo a vhathu : : 2007 Muvhigo wa Ṱhoḓisiso , Vhudzulo ha u Rentha ha Phurofeshinala dza Sekithara ya Muvhuso na tshanduko na u ṱola u thoma u shuma ha Mbekanyamushumo ya nnḓu dza Vhathu / Tshitshavha ya 2015 .
Themendelo dzi elanaho zwazwino dzo fhedzwa nga hadzo u itela themendelo ya poḽotiki na uri zwi ḓo vhumba mutheo wa kupulanele kwa vhupileli kha tshifhinga tsha vhukati .
Dzangano ḽa vhupholisa ḽa ḽifhasi ḽi na khaphasithi ya u shumela ḽifhasi ḽa vhupholisa u mona na ḽifhasi u vhona uri ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe hu na u shumisana kha mapholisa vha dzitshaka .
Ri livhuwa ndingedzo iṅwe na iṅwe , ndingedzo dzi kwamaho mashango mavhili na ndingedzo dza ḽifhasi , nga maanḓa nga kha tshikwama tsha masheleni tsha ḽifhasi .
U bva zwino maitele oṱhe o ṱumanaho na tshanduko a tea u ḓivhea zwikhala na u langiwa hu na u bvela khagala ho fhelelaho .
Mbambedzo na mashango o khethwaho o vhalaho yo sumbedza uri Afrika Tshipembe ḽi na phimo ya u shaea ha mishumo khulwane nga maanḓa u fhira ikonomi khulwane .
U itela u tsireledza mutakalo wa vhashumi , hu tea u thoma ha ḓivhiwa zwivhangi zwa khombo mushumoni .
Arali a tshi yelana ( metsha ) ni a vhetshele dubo .
Mushumo wa u ranga wo no thomiwa kha u engedza Phuphu ya vhuvhili kha vhuimazwikepe ha Durban .
U vhiga murahu nga luṱingo malugana na vhuimo ha tshumelo yo ṱanganedzwaho
Mualuwa o iswa kha madalo a ngei Vhugalaphukha ha Lushaka ha Kruger nga Masipala .
Vhaṅwe vhakegulu , vho vhonalaho vho litsha zwenezwo zwe vha vha vha tshi khou ita , vho vhonala vho ḓaḓa vho vhea na zwanḓa zwavho dziṱhohoni dzavho .
Ri tshikoloni .
Hezwi zwo iteswa nga mulandu wa mitengo ya zwiḽiwa ine ya khou gonya na mitengo ya khovhe ine ya sa fushe .
Ya u thoma yo dzhielwa fhasi nga mashango oṱhe , zwe zwa isa phanḓa na u isa vhathu lufuni musi zwi tshi vha fara zwavhuḓi .
Zwiṱuku kha zwo lavhelelwaho zwo shumiswa kha zwo lavhelelwaho kha mulwadze nga ḓuvha kha maongelo a vhulwadze ha muhumbulo .
Thero i ḓo vha " Kale na Zwino : U humbula nga ha vhumatshelo " .
Vha ita phosho vhusiku na u dzulela u hamba tshitshavha musi vha tshi khou tshimbila phakhani .
Figara ya muambo iyi yo shuma naa ?
Vhaanewa Vhathu vha re kha tshiṱori itshi ndi vhonnyi ?
Zwikili zwi sa vhudziswi zwa u tshila na vhaṅwe vhathu khathihi na zwa u ita mikumedzo
Maga o thomiwaho o sedza kha u sika sisiṱeme i lwaho na vhugevhenga yo khwaṱhisa , zwi alusaho tshumisano ya sekithara dzo fhambanaho u mona na sekithara dzoṱhe .
Arali nga nga vha na khanedzano vhukati ha mufaraḽaisentsi na vhashumeli vha Bodo malugana na mafhungo a mutengo wa mithelo ya vhugembuḽi u tea u badelwa , khanedzano iyi i re vhukati ha mufaraḽaisentsi na vhashumeli vha Bodo i sa koni u tandululwa , Bodo yone iṋe i tea u tandulula khanedzano yo raloho .
Masipala zwa zwino u na sisiṱeme nthihi fhedzi ine ya khou shuma .
Muhasho u na nahone u bvelaphanḓa na u sedzulusa sethe dza data dza lushaka na dza vundu u itela u fhungudza tshivhalo tsha zwisumbi zwine zwa khou ṱolwa na , kha maitele ayo , ha fhungudzwa muhwalo wa vhashumi vha shumaho kha tshileludzi tsha zwa mutakalo .
Khoḽomu ya ṅwana Kholomu hei i sumbedza uri vha tea u badela vhugai kha vhaunḓiwa vhavho vha vhana .
Arali muthu ane athikili kana thukitha a vha o rengiselwa kana u isedzwa , u fanela u tou ṅwala maga o tiwaho u vhona uri athikili kana thukitha i ḓo kona u swikelela ṱhoḓea dzoṱhe dzo bulwaho , nahone i ḓo vha yo tsireledzeaho hu si na khombo kha mutakalo , mishumo ya muṱunḓi , muoli , murengisi , muisedzi kana mubveledzi zwi ḓo mbo ḓi pfukela kha muthu ane a dzhia maga aneo .
Musi NDP i yone thikho ya mbekanyamushumo ya kushumele ( PoA ) kwayo , muvhuso u ḓo ṱavhanyisa tshanduko na mvelaphanḓa kha shango nga kha Nḓila Ntswa ya Nyaluwo ( NGP ) , Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka na Pulane ya Kushumele kwa Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo ( IPAP ) , dzine dza sedza kha u alusa vhubindudzi na vhuṱaṱisani kha sekithara na nḓowetshumo dzi rangaho phanḓa .
" Ri ḓo gidima tsimuni , ri tshi pfuka muse wa kherotsi ra gonya asizwiḽa u swika kutivhani kwa masekwa , " ndi tshibode tshi no ralo .
48 Zwi bvelela zwi tshi ya phanda
Ndi yanga nahone ndi nga sini fhe .
Mbuelo na ndaka zwi nga phanḓaladzwa kha vhaṋe vha khamphani , miraḓo , vhalanguli na vhaofisiri vha khamphani i si ya mbuelo , fhedzi sa ndiliso i pfalaho ya tshumelo dze vha dzi ita .
Ri kha ḓi vha ro ḓitika nga sisiteme ya khomphyutha ine ya vha ya kale nahone a i ṋetshedzi mafhungo ane ra a ṱoḓa kha vhulanguli ha tshifhinga tsha zwino .
Ri lavhelela phanḓa kha tshumisano yo khwaṱhaho lwa mafhedziselo musi ri tshi fara muṱangano wa Samithi ya EU-Afurika Tshipembe husi kale kha hoyu ṅwaha .
Mbudziso i khou vha hone nga mulandu wa uri zwo ambiwa kha khanedzano uri yo ita zwi songo eḓanaho .
Mvelelo dzi bvaho kha zwiimiswa zwa Khwaṱhisedzo ya Ndeme sa dza SETA .
Ndi pfa ndo takala hafhu musi ndi tshi ḓivhadza ngaha khamphani ya mishonga i langwaho nga muvhuso ine ya pfi Ketlaphela , yo thomiwaho .
Ndi zwa ndeme u davhidzana na miṅwe Mihasho na vhashumi vha tekeniki malugana na thendelo , u lavhelesa Redzhisiṱara ya vhugudisi na mivhigo ya mvetamveto ya Redzhisiṱara , na u shela mulenzhe kha u funza matshudeni vha si na digirii ha Mutakalo wa Tshitshavha .
Mukhantselara u ḓiita a re na mishumo minzhi ngeno miraḓo ya Komiti ya Wad i tshi pfa yo siiwa nnḓa .
Iṅwe nḓila ya u thoma a i ḓuri na u vha yo teaho vhukuma u ṱanganedzwa u ya nga mvelele kha tshitshavha u fhira ya vhuvhili .
13 . Ndi ḓo vha fha fomo ya u ita khumbelo arali vha tshi funa u ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo malugana na u tambudziwa .
Mitengo ya ole ya mulivhaḓuvha , ole ya madzharini a u bika na madzharini yo dzika lu pfadzaho hu na u gonya na u tsa huṱuku ha mutengo tshikati .
Afrika ḽi na vhukoni ha u nga swikelela mveledziso na nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi ḽifhasini na u dzhena kha maitele na mimaraga ya ḽifhasi twii nga u ṋetshedza vhukoni na vhubveledzi ho tiwaho hu si na ṱhoḓea ya sika nḓowetshumo yoṱhe .
Mbadelo dza u thivhelwa kana u tumulwa , na dza u ṱumiwa hafhu , dzi ḓo vhewa nga masheleni ane aḓo tendelaniwa khao nga khoro , nahone aḓo badelwa nga murengi .
U itela u kona u vha hone zwivhidzoni wa CBP , miraḓo ya tshitshavha i nga fhedza yo ḓurelwa siani ḽa vhuendedzi .
19.4.2 Hu na zwiitisi zwinzhi zwa khombekhombe u fhira zwi si zwa khombe khombe .
Mbonalo ya shango ya mupo yo fhambanaho i dzinginya phindulo dzo fhambanaho .
3.24 Ro sedza kha zwo ṱalutshedzwaho afho nṱha , muthu u a kona u zwi vhona uri hu na u kanganyisea kha kushumisele kwa maipfi .
U lwela uri hu vhe na nḓila nthihi kha zwitshavha zwoṱhe .
Vha humbele murangaphanḓa kana mudzulatshidulo u vha ḓivhadza kha vhadzheneli vha muṱangano vhane vha si vha ḓivhe .
U ṋetshedza na ndondolo ya tshigwada tsha zwiendedzi ndi vhuṅwe vhuḓifhinduleli .
Mbadelo dza ṅwana wavho dzi tea u badelwa u bva kha ḓuvha ḽa u thoma ḽa ṅwedzi wa murahu ha we a bebwa ngawo arali vha mu ṅwalisa hu saathu fhela maḓuvha a 60 o bebwa .
Shandulani zwivhumbeo zwa maiti o talelwaho nga fhasi .
Vhadzheneli vha vhudziwa uri vha sedze kha mutevhe wa u sedzulusa kha siaṱari ḽa 27 ḽa notsi dza khoso sa referentsi .
Fhedzi ri ḓo livhana-vho na mulingo kha zwa ikonomi .
Vho Ashley Naidoo ( vho tou tholwa hafhu na muimeleli wa Muhasho wa zwa Mupo ) ;
Kha nyimele iyi , themo " vhubvo " zwi amba tshishumiswa tshine tsha vha na milayo ine zwi nga konadzea u i shumisa kha mulayo wa zwa ndaulo nahone na kha thaidzo dza zwa ndaulo .
U katela u vhona na nyito dza u ola .
Ndi a kona u dzula ndo tsireledzea hayani ha hashu .
ṱhanziela ya u ṅwaliswa ha bindu .
A thi khou dzinginya ḽa u dovholola mafhungo kana ḓivhazwakale u itela u fhungudzelwa tshigwevho ngauri izwi zwo bulwa zwavhuḓi kha khaṱhulo ya mushumisani na nṋe o gudaho .
Hezwi zwi sika muhanga u konisaho u shuma nahone une wa ḓo alusa tshivhumbeo tsha vhashumi kha sekithara ya mveledziso ya sekithara , zwine zwi ḓo ita uri zwi khwinise tshumelo dza ndondolo na tsireledzo dzine dza ṋetshedzwa kha zwigwada zwi shayaho tsireledzo .
Vhanna a vha anzeli u ṱoḓa thuso ya dzilafho nga u ṱavhanya .
Ṅwalani dzina ( ndi inwi muṅwali ) .
Ri pfesesa fhedzi vhathu vha ambaho arali luambo ri tshi lu ḓivha .
Vhafaramukovhe vha khou ṱuṱuwedzwa u wana maṅwe mafhungo ane mutheo wa mbekanyamaitele wa fanela u a sedzesa .
Ndi bono ḽeneḽi ḽi ṱumanyaho nungo kha riṋe u itela bveledza pulane dza tshiṱirathedzhi na u engedza zwiko u itela swikelela tshipikwa tsha ndeme tsha u khwinisa matshilo a vhathu nga kha nḓisedzo ya tshumelo ya tshifhinga tshilapfu nga nḓila ya afidafiti .
U ita ḽitambwa ḽa lungano hu na muanetsheli na vhaambi vho fhambananaho .
Sa tsumbo , arali mafhungo o no khou ṱoḓiwa a tshi vho swikelelea nga nnyi na nnyi .
THEKHINOḼODZHI DZA TSIVHUDZO NA VHUDAVHIDZANI
U fhindula - vho fhindula hani kha khuḓano ?
Komiti ya vhuhaṱuli i tea u sedza bidi i songo rambiwaho na u nga ṋea bidi kana u themendela kha muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli , zwi tshi bva kha vhurumelwa hayo .
UK na USA ndi dziikonomi khulwane dzo bvelaho phanḓa .
Hu tshi shumiswa mveledziso ngei Limpopo sa mutheo , ri ḓo engedza vhuendi ha tshiporo ngei Mpumalanga , hu tshi ṱumekanyiwa fhethu hu na malasha na zwiṱitshi zwa fulufulu .
5 . Maimo a khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
Ndi vhathendari fhedzi vhane vha fusha ṱhoḓea dzi tevhelaho vhane vho tea .
Arali daisi ya wela fhasi ha ḽeri ni nga gonya zwaṋu ḽeri .
Gese dzo fhambanaho tharu dzi a bva mabulo a gese nga thasululo dza tshiga dzo fhambanaho .
Milandu yo shumaniwaho nayo kana ine zwa zwino khothe ya khou shumana nayo
Vhuendedzi , vhune ha langa Ndangulo ya Dzibada , Tshumelo ya Zwiendedzi , Ndangulo ya Vhuendi ha Badani , Muṅwalisi wa Zwiendedzi na Zwigwada zwa zwiendedzi zwa Muvhuso .
Tshikimu tshi ḓo ita uri dzibannga dzi kone u hadzimisa masheleni kha vhathu vhane vha vha kha nyimele ine ya nga ya Vho Mali .
Kuvhumbele nga huswa kwa Gunther kwa ḽiṅwalo hu fanela u vhudziswa nahone hu fanela u haniwa , sa i zwi hu na u ombedzela hune hu sa vhe na mutheo wa ḓivhazwakale na luthihi na u xedza ngoho ya mbuno dza ḓivhazwakale nga nḓila i sa ṱanganedzeiho :
Dzingu ḽo lugela mveledziso dza zwa ikonomi ya vhulimi nga vhanga ḽa dzhioḽodzhi yo khetheaho na tshaka ya mavu a elanaho , khathihi na bayodaivesithi yo pfumaho na kilima yo teaho .
Musi no no fhedza ni nga kha ḓi i gera kha khethekanyo ya zwigeriwa buguni iyi na i khavhisa .
Mvetomveto ya Nḓivhadzamulayotibe kha Miṱa i ḓo konisa Muvhuso na vhatikedzamboho u shumisa muṱa sa tshiṱuṱuwedzi tsha u wanulula vhuvha ha lushaka .
Mulayo u elanaho na madzina a fhethu wo phasiswa nga phalamennde kale nga 1998 .
U ita nḓowenḓowe ya vhudzula maḓi uri a ite mapulo nga tshiṱiroo
Arali ṱhanziela dza vhukuma dza uri vho thela muthelo na ṱhanziela dza vhukuma dza khamphani dza sa vusuludzwa , khamphani i ḓo thuthiwa kana ya bvisiwa kha databeisi nga vhuitatshoga .
Ndi zwifhio zwihulwane tshitshavhani tshashu ?
Tshigwada , tshi rangwa phanḓa nga'Vhatshimbidzi' , tshi fanela u sumbedza zwigwada zwa kutshilele zwo fhambanaho tshitshavhani vha zwi rekhoda kha fiḽipitshati , nga u pfufhifhadza , ndi zwifhio , arali zwi hone , tshanduko dzo vhaho hone kha u vhumba kutshilele kwa tshitshavha tshavho miṅwahani yo fhiraho vha bule zwigwada zwi songo tsireledzeaho nga maanḓa na zwo tsireledzeaho , tsumbo , vho tsireledzeaho vha nga vha dziphurofeshinaḽa,vha songo tsireledzeaho vha nga vhane vha khou ṱoḓa mishumo miswa .
A zwi kateli mbadelo dza tshumelo kha Tshikwama tsha zwa Masheleni tsha Ḽifhasi .
Ndi zwi ḓivha u tou bva kha tshenzhemo yanga uri mishumo iyi tshiṅwe tshifhinga i kwama na u lengisa mbekanyamushumo dza Nnḓu .
I dzhiwa sa iṅwe ya ndayotewa dza ḽifhasi dzi fhaṱaho nahone dzi shandukisaho .
Sa tsumbo , ndima ya 2 ya Ndangulo ya Vhupulani ha Masipala na Ndangulo ya Kushumele ya 2001 i sumbedza zwidodombedzwa zwa mutheo zwa IDP na phurosese ya u shandukisa IDP .
Tsha u fhedzisela : Thimu i tea u livhuwiwa ; Muthusa Minisṱa na DG vha ranga phanḓa tshigwada tsha vhatshimbidzi vhare na dzangalelo ḽihulusa .
Sabusidi ya Nnḓu kha Vhupo ha Mahayani
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari ( ṱhalusamaipfi ) .
Tsha u thoma , masipala u tea u sedza uri ndi tshumelo dzifhio dzine wa khou ṋetshedza , ndi nnyi ane a khou dzi ṱanganedza nahone ndeme yadzo i hani .
Ri tea u tikedza mulilo wa zwa u sika mabindu maswa ngauri lupfumo lwa shango iḽi lwo ḓitika nga nungo na mpho dza vhusiki zwa vhaswa vhashu .
Ho sedzeswa kha vhaswa , vhafumakadzi , na vhathu vhane vha vha na vhuholefhali ;
Ro vhona tswikelelo u ya kha , na zwiimiswa zwa mutakalo tsini na zwitshavha .
Afrika Tshipembe ḽi kati ḽi khou amba na madzangano oṱhe kha u lugisela maṅwalo a mvelele idzi mbili dza ndeme .
Ndi ngani ri sa vhulungi hune mishumo iyi ya vha hone , vha rali vha tshi vhudzisa ?
Vhuimo vhuswa ha Mbekanyamaitele ya Maḓi vhu khou dzhia tshiimo tsha vhulangi ha mveledziso ya maḓi na zwipikwa zwa tshandukiso zwa muvhuso .
Lwa miṅwaha minzhi vhafumakadzi vha vharema vho tshenzhela mutsiko nga huraru - u khethululwa ho sedzwa kiḽasi yavho , murafho na mbeu .
22.1.4.7 tshifhinga tsha nyengedzedzo tshi si tsha vhuḓi tsho dzhiwaho tsha u fhindula khumbelo ya u swikelela ;
1.13. Minisṱa dza Vhudavhidzani dza tshigwada tsha BRICS nadzo dzo dzhenelela muṱangano , na tshigwada tshine tsha khou ganḓisa Mulevho wa Vhuminisṱa kha Mafhungo a Thekhinoḽodzhi , uri mashango a BRICS a ḓo engedza tshumisano kha tsireledzo ya mafhungo , vhunga thekhinoḽodzhi ya mafhungo a didzhithaḽa itshi shela mulenzhe lwa ndeme kha u tshimbidza nyaluwo ya ikonomi .
Iyi ndima i ṋea mudzedze wa zwipikwa na nḓila dza kupulanele kwo ḓisendekaho nga tshitshavha ( CBP ) .
Nga u rumela SMS ya ' Stop Ebola ' kha nomboro ya 40797 vhadzulapo vha Afurika Tshipembe a vha nga ḓo doneitha R10.00 fhedzi , huno vha ḓo dovha hafhu vha khwaṱhisa fulufhelo ḽa u ḓiimisela kha uri Ebola i nga fhela nahone i ḓo fheliswa
MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , zwikolo , mabindu na zwitshavha vha khou vhidziwa uri vha fhefheḓise fuḽaga yashu sa tshiga tsha u pembelela Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo khathihi na u tikedza fulo ḽa ' Ḽavhuṱanu ḽa Mbofholowo ' ḽine ḽo rwelaṱari nga dzi 20 Khubvumedzi 2013 .
Vhaṅwe vhashumi vho ambiwaho kha muvhigo vho imiswa lwa tshifhinganyana .
U swikela tshifhinga tshi ḓaho
Nnḓani ha izwo , vho vha ḓi fhandula shango iḽi nga vhukati .
Zwe zwa ambiwa nga vhafhinduli malugana na izwi zwiito zwo sumbedzwa nga mufhinduli wa u thoma .
Khwine , hu tshitatamennde tsha mbekanyamaitele tsho livhiswaho kha u ṋea nḓila nga huswa phetheni dza nyaluwo na u ṱuṱuwedza masia oṱhe u dzhenela kha mveledziso u humbula nga huswa khetho dzoṱhe dzine da vha hone .
Tshenzhelo kha vhupo ha nyanḓadzamafhungo na vhudavhidzani ndi iṅwe ya ndeme khulwane .
NMW ya u tou thoma i ḓo gonyisa miholo ya vhashumi vha holaho tshelede ya fhasi vha anganyelwaho kha miḽioni dza rathi .
Puḽane iyi i sumbedzisa zwine ra tea u ita u fhelisa vhushai , u engedza u tholwa na u fhungudza vhushayandinganyo nga 2030 .
U ḓiṅwalisa na vha Khoro ya Phurofesheni ya u Ola pulane dza zwifhaṱo ya Afrika Tshipembe .
Tsha u thoma , ro ita uri pfunzo i vhe khombekhombe kha vhana vha re vhukati ha vhuṅwe vhukale ha u ya tshikoloni .
Kha nyimele iyi , vhubindudzi vhutsireledzaho zwiko zwa mupo vhu amba nga ṱhoḓea dza mveledziso nga u ṋetshedza masheleni na mushumo kha DNA ya shango nga u bindudza kha thandela dzapo , fhedzi na u khwaṱhisedza uri iyi mveledziso ndi ya tshoṱhe .
Hai , a zwi dini .
Ri ḓo shuma u engedza luvhilo lwa tsumbatshiga,na u khwaṱhisedza vhuimo ha nṱha ha tshumelo ya inthanethe , zwi tshi tshimbilelana na maitele a ḽifhasi ḽothe .
Mufholo wa Khuliso nga Mmbi wa Vhuṱambo u dzhia vhuimo phanḓa ha tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Lushaka nahone bennde ya mmbi i lidza luimbo lwa lushaka .
Kha vha nange tshishumiswa , ndi uri , kha vha humbule uri vha ḓo ṅwalisa hani dzinotsi .
I sumbedza ṱhoḓea ya u dzhia maga nga u ṱavhanya lwa na vhugevhenga vhune ha kwama na mashango maḽedzani nga maanḓa u hombokwa ha goloi .
Kha ri litshe u renga zwithu zwo tou tswiwaho .
Tsumbo ndi u itwa ha Khoudu nga Mudzhii wa Tsheo hune muofisiri wa u renga wa tshiimiswa tsha sekithara ya nnyi na nnyi a dzhiiwa sa thendara .
Puḽatifomo ya SAYouth.mobi ya vhaṱoḓi vha mushumo vhane vha kha ḓi vha vhathu vhaswa yau ri vha kone u swikela zwikhala na thikhedzo zwazwino yo no vha na vhathu vhaswa vha Afrika Tshipembe vhane vha swika 2,3 miḽioni vhe vha ḓiṅwalisa .
Afrika Tshipembe ḽi na ṱhahelelo ya akhaunthu ya tshelede , fhedzi ndi ḽone ḽiṱuku u fhira ṱhahelelo dza Brazil na India .
Kha u fhaṱa uhu vhurangaphanḓa ha u lwa na vhugevhenga na zwitshavha zwashu , ri ḓikumedzela u :
A tshi lavhelesa a wana thaela ḽa murahu ḽo phontsha .
Dzangano ḽi ṱoḓa u engedza mbalotshikati ya vhukale vhune vhaswa vha Australia vha thoma u ḓivhadzwa kha aḽikhoholo , kathihi na u bveledza mvelele ya u nwa ire na mutakalo nahone yo tsireledzeaho .
U khakhiswa ha milayo na zwidayo zwi tshimbidzanaho na afho hu dzhenwaho ngaho na tshomedzo dza kha zwiṱirathedzhi zwa vhundeme ha lushaka zwi tea u shumaniwa nazwo ho tou khwaṱhiswa hu si na u shavha kana u takalela muthu .
U edzisa tshiṱori nga u ola kana nga u tamba ḓirama .
Vhukuse uhu ndi hone hu no ita uri i dudelwe .
Hu katelwa vhukonḓi ha vhuimana ha mme na ndondolo ya nga murahu ha u vhofholowa ( ya vhudzadze )
Nzudzanyululo ya ndeme ya ndangulo ya vhadzudzanyi na kushumele kwa nethiweke dza vhuendi ha tshitshavha ha ḓoroboni .
Khophi ya ndaela ya khothe i tea u fhelekedza fomo ya khumbelo ya phasipoto .
Ri ḓo sumbedza zwino maga mavhili a u phaḓaladza nga u dzhiela nṱha tsumbo .
Zwidodombedzwa zwa zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwi elanaho zwo sumbedziswa kha mbekanyamushumo ya mugaganyagwama iṅwe na iṅwe .
U ṱalusa maitele a u dzhenelela ha tshitshavha .
Komiti ya Wadi i nga ṱoḓa u tshimbidza nyambedzano na mukhantseḽara wa wadi na khoro uri ṱhoḓea idzi dzi nga katelwa nga nḓila-ḓe ine zwa ḓo sia dzangalelo ḽa muṅwe na muṅwe ḽo swikelwa hu si na u khakhisana na miṅwe miraḓo ya tshitshavha .
Vhone a vha faneli u kuvhanganya zwithu zwa dzhenethikhi .
Iṅwe tsumbo ndi ya ṅwana wa mupfumi o farelwaho u reila o nwa a vhofhololwa o tou kaidzwa , ngeno ṅwana wa mugudisi wapo a tshi nga farelwa mulandu onoyo a ya a senga khothe .
Tshumelo dza maḓi na u kunakisa , zwo tou itelwa fhedzi sisiteme ya nḓisedzo ya maḓi a u tou hwalwa na sisiteme ya maḓi a si avhuḓi miṱani na sisiteme ya u bvisa swuredzhi .
MaAfurika Tshipembe a tsivhudzwa u ya vhudzivhani ha vhufa hashu ha mupo nga u dalela vhugalaphukha ha lushaka nga mahala u bva dzi 8 u swika dzi 12 Khubvumedzi 2014 sa tshipiḓa tsha Vhege ya Vhugalaphukha ha Lushaka ha Afurika Tshipembe ( SANParks ) ha Ṅwaha ha vhuṱahe .
Sa tsumbo , ho vha na therisano nga ha uri u gonya ha khuvhanganyo ya VAT ho vhonala hani kha nyaluwo ya ikonomi .
Khomishini idzi dzi na vhuḓifhindulei ha u ita nyambedzano ya thendelano dza mbuedzedzo na u ṋetshedza tshumelo dza thikhedzo ya ndaulo kha khomishinara wa mbilo dza mavu wa dzingu .
Ndo wana e-mail ya nga ha thaidzo ya zwa nnḓu u bva kha Vho Mzukisi Mali , mushumeli wa tshitshavha u bva kha vhupo ha Fingo ngei Grahamstown .
Nyendedzi ya Kuthomele na Kushumele kwa Komiti dza Wadi , Gurannḓa ya Muvhuso ya Vhu 27699 , Fulwana 2005 - Fulwi 2005 - Nyendedzi dzi ṱalutshedza uri Komiti ya Wadi ndi tshiimiswa tsha u eletshedza tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe nahone tshi tea u shuma mishumo yatsho tshi sa ofhi tshithu , u dzhia sia kana u vhavhalela nahone mushumo wa Ndeme wa Komiti ya Wadi ndi u vha dzhendedzi ḽi kungaho kha u dzhenelela ha tshitshavha .
u vhala nga zwigwada hu na u sumbiwa nḓila
Ndondolo iṅwe na iṅwe kha tshifhaṱo tshi re hone u bva tshetsho yo imiswa lwa tshifhinga nyana .
Roṱhe ri tea u thoma u tenda uri zwithu zwe kale zwa vha zwi sa swikelei zwi nga swikelea zwino .
Tshumelo heyi , yo ṱangana na tshumelo ya mutakalo ya nyengedzedzo ya mbebo , i fhungudza khohakhombo kha vhafumakadzi dza u lwala na mpfu zwi songo tea .
Ndi a khwaṱhisedza uri u ya nga ha Khonṱhiraka iyi Mubadelwa u tea u wana mbadelo sa zwe dza rekanywa afho nṱha .
Zwi tevhelaho ndi manweledzo a hune DBE ya ṱoḓa u ḓivhona i hone nga 2025 :
Madalo na tshumelo dziṅwe dzoṱhe 100% ya mutengo wa Tshikimu
na vhuholefhali ha u sa kona u ḓiitela nahone a tshiṱoḓa ṱhogomelo ya vhuṱhogwa tshifhinga tshoṱhe .
Hafhu , u bviswa u ri hu thome u shuma zwa ndangulo zwi tea u ṱavhayedziswa , hu na tshikalo tsha vhukuma tshi re nṱha tsha mugaganyagwama .
Vhunga IEC i tshi ḓo lingedza u vhona uri khetho dzo vhofholowa , ndi vhuḓifhinduleli vhuhulu ha vha kwameaho vhoṱhe hu tshi katelwa zwitshavha na madzangano a polotiki .
Vho ya ha masipala u ḓadza fomo na u badela diphosithi .
-Miraḓo i ṱhonifheaho ,
Thangela u ṱola na mivhigo khuela ya nga murahu zwo sumbedza vhuṱudzeṱudze fhedzi zwa thusa u engedza tshenzhemo kha vhashumi na vhalanguli nga ha zwiteṅwa zwa ndeme ya data na zwa u ṱola nga u angaredza kathihi na u khwaṱhisedza maga na maitele o thomiwaho nga Khethekanyo ya Ndangulo ya Mafhungo .
Kha ri Lingani kuhumbulele kwaṋu zwi tshi nga ni kha dibeithi ni sa ambe athu u ṅwala kha siaṱari ḽa seli . 48
Bugundaula ya tshifhinganyana yo ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Muno ( arali i hone )
Zwi tshi bva kha gumofulu ḽa tshitshavha tsha thikhedzo , zwiṅwe zwileludzi zwi tea u sumbedziswa kha vhupo vhu swikelelaho nga vhaendangaṋayo , vha shumisaho vhuendi ha nnyi na nnyi , khathihi na vhaendangaṋayo vha tshivhalo tsho fhimiwaho kha vhupo hapo .
Therisano nga ha mulayo wa dzitshaka wo fhedzisa nga ḽa uri ḽeyara ṱhanu dza mbetshelwa ya tshumelo dza matshilisano dzi fanela u vha hone u tendelana na pfanelo dzine vha khou ṱoḓa u ṋetshedza mvelelo khadzo .
Vha humbelwa u vhala maga na milayo kha nḓivhadzo iyi nga vhuroṅwane .
Vha tea u wana nomboro ya thendelo u thoma kha nyimele dzi tevhelaho :
Vhathu vhoṱhe u bva kha Khorondanguli ya Vhubindudzi u swika kha Bodo ya Vhalangi vha dzhiwa sa ndangulo khulwane .
Mugodi ndi tshithu tshithihi na nḓowetshumo .
Ri ḓo dovha ra dzhiela nṱha u sedzuluswa kana tsenguluso ya ndango ya visa uri hu vhe na ndinganyo vhukati ha vhutsireledzi ha lushaka na nyaluwo kha zwa vhuendela mashango .
U thomiwa ha thirasiti kha vhulimi zwi ḓo dovha hafhu zwa engedza ndambedzo ya vhuṱoḓesi nga sekhithara ya phuraivethe
Tshomedzo dza u fhaṱa dzine dza ṱoḓea u fhaṱa ṅanda dzi ḓo dizainwa nga nḓila ine hu ḓo shumiswa fhedzi burakete ya thikhedzo ya muelo muthihi , pfara dza mutsiko nahone tshitivhili tshi nga shumiswa u swikela hu tshi dzheniswa , hu si na ndavha na muelo wa zwifhirisafulufulu .
Vha tea u wana thendelo u thoma na ya u vhona GP wavho kha Netiweke ya Sapphire na Beryl nga murahu ha madalo maṱanu .
Miṅwe ya mivhigo iyi i nga dzhia tshivhumbeo tsha girafu ya " sofuthiwee ya vhea iṱo kushumele " ngeno miṅwe nga vhuḓalo i tshi nga bva kha maṅwalo .
3.4 . Milayo heyi iḓo ganḓiswa kha gurannḓa ya muvhuso nahone i nga kona u swikelwa nga u shumisa webusaithi ya Muhasho wa Saintsi na Vhuṱali : www.dsi.gov.za
Muṱangano wo dovha wa tenda uri kha miṅwedzi i si gathi yo fhelaho , vhagwalabi vha si ho mulayoni na zwigevhenga vha nga vha vho wana vha songo lavhelela muhumbulo muṱuku wa mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa ho livhiswaho kha u fhelisa khakhathi na vhuḓifari ha vhugevhenga nga tshifhinga tsha migwalabo .
( b ) u shela mulenzhe kha maitele a u dzhia tsheo dza masipala na u ṋetshedza themendelo ya u tou amba kana yo tou ṅwalwaho , vhuimeleli na mbilaelo kha khoro ya masipala ...
Ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya zwa maṱo
Ndo tamba nnḓa ngauri ho vha hu na phepho . vhanzhi mbwdamela mupfuluwo tendelwa mini lwanzhe vhumbwa mupfufhi lwala ngani milenzhe mbwanana pfuka lwendo lini
Ri vhidza vhafarisani vhoṱhe vha nḓowetshumo iyi uri vha ise phanḓa na u bveledza khathihi na u alusa vhuendelamashango u itela uri zwi vhuedze zwitshavha zwapo nga kha mishumo na mveledziso ya themamveledziso .
Muvhigo uyu u tea u anḓadzwa u itela vhupfiwa ha vhathu mafheleloni wa tendelwa nga Khoro hu saathu swika mafheloni a Ṱhafamuhwe .
Mutheo wa masheleni wa makhiro u bvaho kha nyanganyelo ya mbuelo ya miṅwaha miraru na mbonwasia ya tshikolodo zwo sendekaho kha ndavheleso dza ikonomi ya makhiro dzo itwaho nga vhuronwane .
Ndi muhanga wo ṱanganelanaho wa fhethu ha nnyi na nnyi une wa khwinisa vhukoni ha vhuḓipfi ha hugaledzwa .
Tsumbo dza zwithu zwi sa katelwi , zwine GEMS ya sa badele , zwi katelwa :
2.2 . Musi shango ḽi tshi khou khunyeledza Ṅwedzi wa Vhufa fhasi ha thero " Ṅwaha wa Vho Oliver Reginald Tambo : U Pembelela Vhufa ha Mbofholowo yashu " , maAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u fhaṱa kha zwa ndeme zwo sumbedzwaho kha Ndayotewa na u khwaṱhisedza vhuḓidini ha u fhaṱa lushaka lu si na vhushai , nḓala , vhushaya mahaya na tshayandingano .
Zwi tshi ḓa kha mafhungo a vhuholefhali , ro sumbedzisa mihasho yoṱhe ya muvhuso u khwaṱhisedza uri ri swikele zwipikwa zwe ra ḓivhetshela miṅwahani yo fhiraho yo fhambanaho ya u vha na vhathu vha 2% vho tholwaho kha Tshumelo ya Muvhuso vha vhe vha vha holefhali .
Malugana na izwi , ndeme dzoṱhe na mbekanyamushumo dza ndangulo yo mikhwa yo ḓitikaho nga vhutevhedzeli ndi dza vhuṱhogwa .
Nga kha mutsiko muṱuku , muya mufhe muṱuku na zwidzidzivhadzi zwa khombo zwo itaho mutheo kha kushumele kwa tswio zwi ḓo khakhisea nahone zwi nga shela mulenzhe kha u ita uri tswio dzi kundelwe u shuma .
Vho dovha vha ḓivhadza uri vundu ḽi khou pulana u vula senthara ya vhutsila khulwane ngei Durban hune vhafumakadzi vha ḓo kona u vhambadza .
U kundelwa u ita mbadelo iyo ye ha tendelaniwa khayo tsha tshifhinganyana kana mbadelo zwi ḓo ita uri murengi a hweswe vhuḓifhinduleli ha u tumulwa .
( 5 ) Khothe ya zwa Mulayotewa i na maanḓa a u ita tsheo ya magumo ya uri Mulayo wa Phalamennde , Mulayo wa vunḓu , na vhuḓifari vhuṅwe na vhuṅwe ha Muphuresidennde , a zwi yelani na Mulayotewa , nahone u fanela u khwaṱhisa ndaela ifhio na ifhio yo itwaho nga Khothe Khulwane ya Khaṱhululo , Khothe Khulwane kana khothe ya maimo a fanaho nayo phanḓa ha musi iyo ndaela i tshi vha na maanḓa .
Mugudi musi a tshi amba u vho pfala ḓivhaipfi yawe yo no engedzea .
Izwi zwi amba uri arali mulayo wa ita mbetshelo dza maitele a khaṱhululo , tsedzuluso ya mulayo i nga itwa fhedzi arali maitele a khaṱhululo o no khunyeledzwa ( naho Mulayo u sa iti mbetshelo dza khothe uri i tendele muthu zwo ḓitika nga nga ṱhoḓea iyi kha nyimele dzo khetheaho nahone arali zwi kha dzanganelelo ḽa vhulamukani ) .
I kovhelaniwaho na zwa maṋo nnḓa ha sibadela
Kha vha vhone uri vho fhiwa maanḓa a u ita nga u ralo nahone vha bule tshiimo tshavho kha dzangano .
Tshiitisi ndi tsha uri zwiteṅwa zwa vhuḓifari u mona na dzikhomphyutha zwi bva kha zwiṱaluli zwayo zwa thekhinoḽodzhi zwi sa fani na zwiṅwe :
U ṋetshedza u itela ndangulo ya fhethu ho raliho .
Ṱhoho ya ndaulo kha masipala muṅwe na muṅwe ndi mulanguli wa masipala , o tholwaho nga khoro ya masipala .
( 4 ) Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu i na maṅwe maanḓa na mishumo ya nyengedzedzo zwo bulwaho nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha Lushaka .
Masipala u nga ṋetshedza tshumelo nga wone uṋe nga u shumisa zwiko zwawo , kana u wana kha vhaṅwe vhaṋetshedzatshumelo .
A thi muthu wa suthu na thai .
Khorondangi yo vhumbwa nga khabinethe , dziminista na muhasho , vhane vha vhoṱhe vha na vhuḓifhinduleli ha u sika na u thoma u shumisa mbekanyamaitele ya fulufulu .
Zwivhangi zwihulwane zwa vhuṱudzeṱudze ha nḓisedzo ya tshumelo yashu zwo ḓowelea kha tshumelo ya tshitshavha , u fana na mvelele ya kudzudzanyele kwa kale ye ya si ṱanganedze tshanduko , zwe zwa vha zwi songo livhiswa kha murengi , na zwe zwa konḓelela u sa vha hone ha ndondolo na u lenga .
24.1.1.2 nga murahu ha musi muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru o shumisa maga oṱhe a u ita mbilahelo sa zwe zwa sumbedzwa kha tshiteṅwa 77A .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa radioḽodzhi yo ṋaṋahho ḽa sibadela ḽa R15 907 nga muṱa nga ṅwaha
1.1 . Mbekanyamushumo ya muhaelo ya lushaka ya Afrika Tshipembe i khou tshimbila nga luvhilo nahone sekhithara ya mutakalo ( ya phuraivethe na ya muvhuso ) i khou haela vhathu vha swikaho miḽioni nthihi nga maḓuvha mararu .
U swikelela hedzi khwinifhadzo dza maimo a nṱha dzo lavhelelwaho , hu ḓo ombedzelwa ha dovha ha sedzeswa nga nḓila yo khetheaho kha mveledziso ya vhukoni .
U tamba mitambo ya u fara sa , zwimange vhukati ha maivha
Phungudzelo dza nṱhesa dzo fhelelaho dzo tendelwaho nga khabinethe ine ya ṋetshedzwa mafheloni a mutevheṱhanḓu wa nzudzanyo dza mugaganyagwama u leludza lwa ṅwedzi u itela uri mihasho i fhedzise migaganyagwama yayo i na phikhisano dzo tendelwaho nahone dzo katelwaho .
* U Ṱavhanyisa Nḓisedzo ya Themamveledziso dza Zwikolo
3.2 . Nga nnḓa ha u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi , i ḓo dovha hafhu ya sedza kha masiandaitwa a tshayavhulamukanyi ha zwa vhupo nga mulandu wa khethululo .
Nḓivhadzo ya ndeme : Uri hu ḓivhee uri murengi ndi nnyi kha vha sumbedzise nga u ṅwala dzina na tshifani tshavho .
( f ) Khomishini ya u langa Khetho .
Mafhungo ane a vha na vhushaka na luambo na zwa matshilisano , vhuḓipfi na zwiṅwe zwa u bveledza nyaluwo ya miraḓo miṱuku na miraḓo mihulwane zwi sokou tou bvelela , zwa itea nga zwone zwine nga tshifhinga tsha mitambo ( ya ḽiṅwe na ḽiṅwe ) na nyito dzi bvaho kha nzudzanyo ya maimo ya ḽiṅwe na ḽiṅwe ya GIREIDI YA Ṱ.
( 2 ) Mulayo wa lushaka u tea u thoma maanḓa na mishumo ya Tshumelo ya Tshipholisa khathihi na uri u tea u ita uri Tshumelo ya Tshipholisa i ite mishumo yayo nga nḓila ya khwine , hu tshi dzhielwa nṱha ṱhoḓea dza vunḓu .
Fhedziha , mbekanyamushumo dzi fanaho idzi dza ndaulo dzi vha tshidziki tsha khanedzo .
Maṅwalwa a u pulana na Zwiṱirakitsha
Mutevhe wa u sedzulusa vhudavhidzani u nga katela :
Musherifu a hu na zwine a nga ita , arali vhone vha sa ṱoḓi u shumisana .
Kha ri ṅwale Fhindulani mbudziso dzi no kwama zwibode zwi no dzula shangoni .
Thandela a dzi ngo thoma u shuma nga vhanga ḽa vhuleme ha zwa masheleni .
Musi vhaṅwe vha si na pfunzo na zwikili , vhaṅwe pfunzo yavho yo thithiswa kana vha na digirii ya pfunzo dza nṱha u bva kha mashango avho .
Dziphurofeshinaḽa dza zwa nyolo a si kanzhi na vhone vha tshi shumisa musaukanyo wa phatheni dza vhugevhenga kha maitele a nyolo dzavho .
Tshidzumbe
Thandela khulwane , kana dzine dza ṱoḓa thikhedzo , u kumedzwa uri dzi sedziwe siani ḽa u ndambedzo ya IDP nga masipala kana vhaṅwe vhaṋetshedzi vha tshumelo
Vhadzulapo vha KwaZulu-Natal vha khou humbelwa uri vha tevhedzele nyiledzo dza maḓi vhunga vunḓu ḽi fhasi ha mutsiko wa gomelelo .
Dzina ḽa Bannga : Bannga ya Standard ya Afrika Tshipembe :
U fhela ha maḓuvha a 100 o fhelaho hu songo vha na u ṱuwa ha muḓagasi azwi ambi uri ri tea u ḓigeḓa .
Hu tshi engedzwa , vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu ha khamphani na mveledziso ya matshilisano vhu ḓo engedzwa nga kha u thomiwa ha tshiimiswa tshihulwane tsho ṱanganelaho fhano Afrika Tshipembe .
Phuluphedziso dza zwa politiki na ndavhelelo tshitshavhani zwi tea u dzhenelelwa zwavhuḓi ;
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza u khwiniswa ha Mulayo wa Ndinganyo ya u Tholwa wo thomaho u shuma nga dzi 1 Ṱhangule 2014 .
Ndeme yo fhiwaho kha thebulu ndi ndeme ya kha ṱhiori kha phindulo ya vhukuma .
Thuso i no ṱoḓiwa kha masipala
Zwi nga dzhia maḓuvha maṱanu uri khamphani i ṅwaliswe .
Ezwi hu nga vha nga huṅwe hu nga nṱhani ha uri risesheni yo tshinyadza sekhithara ṱhukhu ya vhubveledzi u fhira nnzhi , sa afha u bveledza hu huṅwe ha vhatholi vhahulwane ngei Gauteng .
Mafhungo a re afho fhasi a vhambedza tshaka tharu dza sele ya eḽekthroḽaiti i shumiswaho musi hu tshi bveledzwa klorini na soda ya i vhangaho mukumbululo , dzine vhuvhili hadzo dza vha zwishumiswa zwi shandukaho zwa ndeme nga maanḓa kha maitele a nḓowetshumo dzo fhambanaho .
U kuvhanganya data ya CBP hu u itela u pulanela maṅwe madzangano
2.9 . Vhuḓiimiseli ha muvhuso kha u khwaṱhisa , u mveledzisa , na u vula zwikhala zwa u swikelela pfunzo dza yunivesithi , zwi vhonala nga u engedzedzea ha tshivhalo tsha matshudeni kavhili miṅwahani yo fhiraho ya 20 .
Izwi zwi ḓivhea hu u tou " dzumba " .
Ni ṅwale nga zwa matshelo na mbamatshelo na mbamphanḓa u swikela dayari yaṋu itshi ḓala .
Miṅwaha i linganaho miṋa yo fhelaho , ro ḓivhetshela tshipikwa tsha u kuvhanganya masheleni a linganaho R1.2 thiriḽioni ya vhubindudzi vhuswa kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe vhane vha khou vhilaela , ho katelwa na miraḓo ya Khabinethe vhane vha vha vhe kha vhuimo ho fhambanaho , u ḓifunza u ḓibvisa na u ima u bvisa zwiṱatamennde zwo livhiswaho kha muṋe wa mafhungo .
O vha na mafuvhalo kha ṱhoho , ḽivhadzi muṱanani nahoen zwa zwino u khou pfa vhuṱungu .
Sisiteme ya kale ya tshiala tshithihi tsha Khuliso na Zwiala zwina zwo vha zwi tsumbo ya zwa mulovha .
musi vho ita vhukwila kana vho ḓi sumbedzisa nga nḓila i si ya vhukuma
Musaukanyo wa mvelelo wo bva kha phesenthe ya vhagudi vho ṅwalaho milingo .
Fomo ya zwino I ḓo ṱoḓa vha tshi ḓadza zwiteṅwa zwi tevhelaho :
U thivhela vhathu vho valelwaho kha u shela mulenzhe kha vhuitwa ha vhugevhenga na u shavha , nga u ṋetshedza vhupo vhune ha khwaṱhisedza tsireledzo ya vhathu vhoṱhe vho kumedzelwaho kha ndondolo ya muhasho khathihi na tsireledzo ya nnyi na nnyi .
U itela u fhenya thaidzo iyi , Mabindunyanḓano a nga ita khumbelo ya iṅwe ya nḓila dza masheleni dzi tevhelaho : Thikhedzo ya zwa Masheleni ya GEP kana Tshikimu tsha Zwiṱuṱuwedzi tsha Mabindunyanḓano ( CIS ) u bva kha DTI .
Maṅwe maitele a mveledziso ya mbekanyamaitele a katela u sedzwa hafhu ha zwipuka na zwimela zwo fhambanaho , u langula tshikafhadzo na ndangulo ya malaṱwa , ndangulo ya maḓi na shango , ikonomi dza zwiko zwa vhupo na mveledziso ya zwisumbi zwa vhupo .
Gake kha vhubveledzi vhukati ha Afrika Tshipembe na vhaṱaṱisani naḽo maragani vhane vha khou thunyuluwa ḽo hula , ḽa vho ri ṱoḓa uri ri dzhie maga a u alusa vhubveledzi u itela u tikedza nyaluwo ya muholo .
Ndi a fulufhela vho no wana kale uri u dzula havho kha vundu ḽashu hu a takadza na u vhuedza .
Ri ṱoḓa vhana na vhadededzi vha tshi vha vha tshikoloni , kilasini , nga tshifhinga , vha tshi khou guda na u funza lwa iri dza sumbe kha ḓuvha .
Zwiṅwe zwivhangi zwa khombo
Nḓowetshumo ya khuhu i dzula i iṅwe ya sekhithara khulwane Afrika Tshipembe sa musi i tshi ṋetshedza tshiko tshi sa ḓuri tsha phurotheini .
Khabinethe i tamela mashudu Springboks kha mutambo wavho na Italy na uri ri fulufhela uri u kundwa havho nga England zwo ita uri vha khwaṱhe .
Hezwi zwi ḓo tshimbilelana na nḓila ya mveledziso yo ṱanganyelaho kha dzhango .
Khabinethe yo lavhelela nyaluwo ya tshivhalo tsha vhubindudzi vhu bvaho Nigeria kha ḽa Afrika Tshipembe vhune ha ḓo ṱuṱuwedza mbambadzelano ya vhavhili vhukati ha mashango mavhili .
Ri ṱoḓa u phalala hu sedzaho kha dziṅwe dza lufharahara lwa ndeme dza vhanameli na dza vhuendi ha u tshimbidza thundu .
Zwi pfukela kha matshilisano , murafho , mvelele , luambo , vhurereli na mbeu nahone zwi kwama muṅwe na muṅwe nga nḓila yo livhaho na i songo livhaho .
Nga maanḓa , hu ḓo vha na ṱhoḓea ya u :
U bveledza , u sedzulusa na u shumisa mbekanyamaitele dza u khwaṱhisa zwa mbeu na nyendedzi kha yunithi ya Mbekanyamaitele dzo Khetheaho u khwaṱhisedza mbekanyamaitele dzo khetheaho .
Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ndi yone mulayo muhulwanesa wa shango .
Poswo dzi tea u sikwa u itela vhaongi vhahulwane vha phurofeshinaḽa kha sia ḽa vhuongi uri vha shume kha yunithi idzo .
( 2 ) Ḽikumedzwa ḽa Buthano ḽa Lushaka malugana na u bvisiwa ofisini ha -
Ri tshi ya phanḓa , Muhasho u dovha hafhu wa sedza kha maitele a u thola hune vhashumi vha no khou ḓa vha nga ita khumbelo kha khomphiyutha kha zwikhala zwo itelwaho khunguwedzo .
- U wana na u sedzulusa thaidzo dza sisiteme na zwithu zwine zwa khou bvelela zwine zwa kwama vhatheli nga nḓila i si yavhuḓi .
Khabinethe i dovha ya tamela mashudu Vho Mme Zondeni Veronica Sobukwe kha ḓuvha ḽavho ḽa mabebo musi vha tshi khou fara miṅwaha ya 90 .
Izwi zwo khwaṱhisedza u vha thaidzo ya ndeme , nahone i dovhololaho mahayani , nahone ya fhedza nga u lengisa maitele a zwithu .
Ndi a sumbedzela miṅwe u khwaṱhisedza mbuno
Sa izwo tshakha dzo fhambanaho dza zwimela dzi na ṱho ḓea dzo fhambanaho , tshifhinga tsha ndingo tshi nga fhambana u bva kha maḓuvha a si gathi uya kha vhege dzi si gathi .
Ubva ṋaṅwaha , zwikolo zwi tea u guda luimbo lwa Mbumbano ya Afurika , hu tshi itelwa ndugiselo ya bembela ḽa Ṅwedzi wa Afurika nga Shundunthule , musi ri tshi thoma u shumisa maga a Mbumbano ya Afurika .
U wana nḓivho na mihumbulo yo wanalaho sa thipiḓa tsha kutshimbidzele kwa u pulana
Vhashumi a vho ngo ambiwa navho nga nḓila yone nga u shuma hu sa takadzi ha thimu .
Phambano dza mbadelo dzi dovha dza vha hone vhukati ha maongelo o fhambanaho a mavunḓu zwi tshi ya kha tshomedzo dzine dza ṋetshedzwa .
Musi zwi tshi khou vhonala zwi tshi khou konḓa , tshiṅwe tshifhinga zwi tshi ḓisa khanedzano , ri fanela u ita zwe zwa vha zwi tshi ḓo vhuedza vhathu vha KwaZulu-Natal .
Muvhuso na sekithara dza phuraivethe vha tea u bvisela khagala mishumo vhoṱhe na i tikedzanaho u itela u khwaṱhisana , saizwi vhoṱhe vha tshi vho bveledza zwa vhusimamaḓaka vhukati ha vhorabulasi na zwitshavha .
Vhupo vhu tevhetshedza fhethu ha mushumo ho fhambanaho ha masipala nga fhasi ha zwiimiswa zwo fhambanaho , u tou fana na muvhuso wa vundu na sekithara ya phuraivethe , na u ḓivhadza mishumo yo fhambanaho kha vhuimo ha vhupuḽani , mveledziso na u tshila .
Tshumelo dza shishi ( muhasho zwa malwadze )
Livhanyani maipfi a re kha tsha monde na zwine a amba zwi re kha tsha u ḽa . mphulusa minzhi fhufhela
Naho zwo ralo , TB thilamushonga yo dzula i khaedu khulwane kha Muhasho nga nṱhani ha mutengo na tshifhinga tsha dzilafho , vhukonḓi kha u dzudza vhalwadze uri vha tevhedze lwa tshifhinga tshilapfu nga u rali na vhukonḓi ha u sala murahu vhukwamani ha miṱa kha nyimele ya vhutilamushonga .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Bannga ya Poswo wa 2020 , u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Mahalwa ha gonyi zwihulwane nga nḓila ine mitengo ya zwiḽiwa ya gonya ngaho .
Mihumbulo i re kha tshipiḓa itshi tsha tsenguluso yanga i kha ḓivha i songo bveledzwa ya fhelela nahone ndi mihumbulo thangeli , nahone i ṱoḓa u shumisa hafhu .
Khaṱhululo i lapfisa maitele a mualyo .
Mulanguli wa thendelo u na mushumo wa mulayo wa u tsireledza vhafaramikovhe avha vhe vha wanala .
20.4. U ṱangana na vhathu uhu ha kha dzingu u itela Nyengedzo ya zwa Vhulimi na Tshumelo dza Vhueletshedzi ( AEAS ) Afrika i ṋetshedza luvhanḓe lwa u guda nga u pfesesana na u thoma zwiswa vhukati ha vhaṋetshedzi vha AEAS u ya kha Afrika na ḽfhasi ḽoṱhe nga vhuphara .
Muṱoḓisisi muṅwe na muṅwe u fanela u wana thendelo i no bva kha mufari wa nḓivho na u thoma a wana ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo ( kha vha sedze tshipiḓa tsha 37 ) .
U vusuludza ikonomi na u vhumbulula tshumelo ya tshitshavha zwi ṱoḓa nzudzanyo dzi konḓaho .
Afha ndi hune msaipala wa tshitiriki a langa u netshedzwa ha zwikhala zwinzhi zwa mishumo ngeno u tshi kha di netshedza tshumelo ya tshampungane zwitshavhani .
( b ) Muraḓo wa khomishini u fanela u ṱanganedziwa nga thikhedzo ya vouthu ya tshivhalo tshihulwane tsha Miraḓo ya Buthano ;
Zwiṅwe hafhu , ndi u vhona uri vhana na vhaaluwa vha ḓivhe ngaha tsireledzo ine ṅwana a ḓiphina ngayo ire kha Ndayotewa , vhusimamulayo , mbekanyamaitele na zwishumiswa zwa dzitshakatshaka .
Ndi khou dzhiela nzhele u livhuwa ha khomishini kha vhaimeli vha zwa mulayo malugana na hezwi .
Gumofulu ḽituku ḽa mushonga wo khetheaho ḽa R161 438 nga muṱa
Khabinethe i kha ḓi vha yo ḓivhofha kha u swika hune ya ṋetshedza pfunzo ya fhedzi kha vhashai , u ya nga hanefha hune masheleni a ri tendela ngaho .
Musi ṱhalutshedzo ya tshiteṅwa tshifhio na tshifhio tshi re kha mutevhe tshi si na ndalukanyo kana ṱhoḓea , tshi dzhiwa sa tshi katelaho u fhambana hoṱhe ha itsho tshiteṅwa .
Hu tshi engedzwa izwo , mivhigo ya khophi dza gurannḓa ya zwithu zwa ndeme kha Phuresidennde , Buthano ḽa Lushaka khathihi na mivhuso ya mavundu miṋa zwo fekisiwa kha ofisi dzo teaho lwa ḓuvha na ḓuvha .
A sinyuwa na u mbumbumala musi khonani dzawe dzi tshi hana a tshi namelavho .
Kha ikonomi idzi dzapo , vhubveledzi ha nṱhesa hu nga vha na mushumo muṱuku une vhu nga hu tamba , u fhira khonadzeo yo elwaho ya khonṱhiraka yo ṋetshedzwaho khamphani ya nnḓa na nyaluwo ya mabindu a sekhithara ṱhukhu i si ya tshiofisi ṱhukhu .
Toksini ya aseniki yo ḓi sendeka kha lushaka lwa mbumbo .
Ri khou fareledzwa na kha u sumbedzwa thwii ha mafhungo .
3.7 . Sa tshipiḓa tsha Ḽitheresi yo Ṱanganelaho ya Lushaka na Tshiṱirathedzhi tsha Lushaka , Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u ḓo fara muṱaṱisano wa 2016 Spelling Bee kha u khwinisa kushumele kwa vhagudiswa kha dzinyambo .
Hezwi zwi ḓo ita uri hu vhe na mutevhe u fanaho kha ṱhoḓea dzoṱhe dzi no tea u swikelelwa na maitele ane a tea u tevhedzelwa nga zwiimiswa zwi tshi elana na vhuvhusi .
Bola , thambo , malabi malapfu , mimethe ya dzhimu/ fhasi hu re na mahatsi , tswayo
U thusa nga u vhea iṱo kha mbilu .
Reshio ya u sa shuma Mpumalanga i fhasisa kha mbaloguṱe ya lushaka , naho zwo ralo , yo vha i sa khou ṱanganedzwa tshoṱhe u ya nga maimo a dzitshakatshaka .
Naho zwo ralo , mashudu mavhuya ndi uri vhunzhi ha vhathu vhane vha kavhiwa nga tshitzhili vha ḓo vha na tsumbadwadze dzine dza sa tou dinesa .
Vhashumi vha ḓo ṱuṱuwedzwa uri vha vhe na vhubveledzi na u ṱoḓa nḓila dzi bveledzaho na vhukoni nga maanḓa .
Nag nṱhani ha izwi , vhashumi vha dzulela u sa ḓiimisela na u swika nga tshifhinga sa zwo lavhelelwaho hu re na vhuingameli ho livhaho .
5.7 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga u dovha u vuwa ha migwalabo ya dzikhakhathi kha zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha .
Vhaṱaleli vho dovha hafhu vha ṱavha mikosi vha tshi ṱoḓa thuso , fhedzi zwa konḓa .
Nyito ( mishumo ) dzi re buguni dzi ḓo thusa vhadededzi kha u topola zwikhukhulusi zwine vhana vha nga vha nazwo pfunzoni huu itela uri zwi bviswe nḓilani ya ṅwana musi a sa athu thoma pfunzo ya fomaḽa .
Fomo dzi no tea u adzwa
Miraḓo i ṱhonifheaho ,
Muoditha Dzhenerala u oditha Mihasho , zwiimiswa zwa ndayotewa na zwa tshitshavha ṅwaha muṅwe na muṅwe nga tshifhinga tsho tiwaho nga mulayo .
U sika kha 3D ( u fhaṱa na u vhumba )
Arali maṅwe a maitele a shumisiwa , sa maitele a u sedza vhunzhi ha khemikhala , vhuvha hao vhu tshi vhambedzwa na maitele o sumbedzwaho vhu tea u ḓivhea .
Vhupo ha mushumo hu re a mulalo na vhudziki ndi ha ndeme kha tshiimiswa tsha bvelelaho , vhuḓifari na nḓisedzo ya tshumelo yo khwiniseaho .
Tshaka dza zwiḽiwa - u itela nyaluwo , maanḓa , mutakalo
Ngeno hu na uri mvelelo dzone dzine dzi a shonisa , dzi ḓivhadza lushaka uri zwavhuḓivhuḓi ndi ngafhi hune kushumele kwa vha kwavhuḓi kana hai .
Kha mulandu uyu ri hanedza ngoho na khonadzeo ya uri thundu dzi vhilaedzaho vhukuma na vhuvhi vhu hone kana ho vhuya ha vha hone .
3 . ṰHALUTSHEDZO DZA KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE DZA WANALEA NA ZWENEZWO U ITELA U KOPA U YA NGA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( ii )
Tsireledzo ya matshilisano yo dzulela u lingedza u linganyisa ndinganyo ya matshilisano na ndeme ya mukovhe wa muthu nga u phaḓaladza mbuelo kha vhashumi .
Agri-Park nthihi i tsini na u vulwa ngei Devhula Vhukovhela .
Mushumo wa tshiimiswa ndi wa ndeme kha u pfesesa khaedu dzo livhanaho na tshiimiswa itshi nga fhasi ha ndaela ya zwino ya demokirasi .
U fhambanyisa uho , naho zwo ralo , hu ḓo vha hu pfadzaho misi yoṱhe , nahone hu ḓo bviselwa khagala tshoṱhe kha mugaganyagwama wa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Naho tshanḓa tshi tshi dzula tsho huvhala nga ṅwambo wa mafuvhalo a zwa mitambo , fuvhalo ḽa lushaka ulu a ḽi khou alafhiwa nga nḓila yone .
Bugu iyi yo bveledzwa sa nyendedzi ya :
Mbekanyamushumo ṱhukhu i dovha hafhu ya bveledza na u pfananya mbekanyamaitele ya mbuedzedzo na vhulavhelesi ha milandu ya khothe .
Mafulufulu o ṋetshedzwaho nga tshifhinga tsha nḓowenḓowe ya vhuṱhogwa iyi o sumbedza uri thimu , hu si vhathu fhedzi , ndi yone maanḓa a yunivesithi iyi .
U SWIKELELEA - zwi amba uri tshumelo a dzi khou litshwa nga mulandu wa tshifhinga na tshikhala tshi songo tea
Ro no thoma u ita nyito kha u fhungudza u fhelelwa nga mishumo .
Hu ḓo ṋetshedzwa phakhedzhi ya mukatelo ya ECD kha vhana u bva vha tshi bebwa u swika kha vha miṅwaha miṋa , ho sedzeswa vha shayesaho .
Pfanelo ya u swikelela mafhungo ndi pfanelo ya ndayotewa ire na maanḓa vhukuma , ngauri i thusa vhathu u ḓivha dziṅwe pfanelo .
Ni vhona u nga vhabebi vha ḓo tenda zwine a khou vha vhudza ?
2.2 . Mulayotibe uyu u khou khwinisa Khethekanyo 6 ( 1 ) ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha wa 1996 , ine ya sumbedza uri nyambo dza 11 dza tshiofisi dza fhano Afrika Tshipembe , ndi Tshibeli , Tshisuthu , Tshitswana , Tshiswati , Tshivenḓa , Tshitsonga , Tshivhuru , Luisimane , Tshindevhele , Tshithoza na Tshizulu.
U sala murahu mafhungo a vhuingameli zwi tea u itwa u itela u vhona uri matshimbidzelwe o randelwaho a khou tevhedzwa tshifhinga tshoṱhe .
Zwi fanela u bviselwa khagala uri musi vhukhakhi vhu tshi bveledza mulandu wa vhugevhenga vhu ḓo shumaniwa naho nga yeneyo nḓila .
Musi wa maitele a vhuvhudzisi , vhashumeli vha muvhuso vho amba zwithu zwinzhi sa khaedu dzi vha kwamaho kha nḓisedzo ya ndondolo ya mutakalo kha vhathu .
Madzina a khamphani dza vhukuma na zwibveledzwa zwo bulwaho afha zwi nga vha pfungavhuṋe dza vhaṋe vhadzo vho fhambanaho .
Vhunzhi ha zwiṱitshi zwa mapholisa zwi na Muofisiri ane a shumana na mafhungo a khakhathi dza miṱani .
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela . swika rwa mmawe swiswi farwa mme vuswa rwisa mmila fasha ṱavhanya vhala fhisa fusha bonya vhavha vhifha shambo nyala vhofho fhaṱuwa
U pima Masheleni a u ḓikhethela a wadi
Ṱhalutshedzo ya Thero na Khethekanyo dza Rekhodo dzo farwaho nga Muhasho wa Dzibada na Vhuendi
U rangaphanḓa nga tsumbo , mushumo wo thoma kha u sikwa ha vhudavhidzani ha tshitshavha na ofisi ya Muphuresidennde .
Mashudu mavhi a hu na nḓila yo ḓoweleaho ine ya shumiswa kha thendelano ya u kovhekana mbuelo hu sa dzhii sia nahone hu linganaho !
Hedzi ndi khaṱhulo dza zwino nahone dza khaṱhulo dza zwinozwino maelana na tshiteṅwa tsho bulwaho , nahone u zwi dzhiela nṱha zwi nga vhuedza .
U shayea ha maḓi kha vhalimi vhane vha khou bvelela .
22.8.1.1 Muthu wa vhuraru ane rekhodo ine ya khou itelwa khaṱhululo ya vha yawe , kana
Nazwino , miraḓo ya vhurangaphanḓa yo no bvelaphanḓa nga ṅwambo wa vhugudisi hashu .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vhane vha vha muraḓo wa Phaneḽe ya Luṱa lwa Nṱha ya Mbumbano ya Dzitshaka kha Pulane ya Nyito ya Maḓi vha ḓo vula vhuṱambo nga u rwela ṱari , Muvhigo wa Mveledziso ya Maḓi a Ḽifhasi wa 2017 , ngaha maḓi a mashika na zwiṅwe zwi elanaho nazwo .
U bveledza kulangele kwa miraḓo miṱuku nga u tamba mitambo minzhi ya u imba zwidade zwine zwa sumbedza nyito nga minwe .
Hezwi zwi nga vhulunga tshifhinga na tshelede .
Kha tshipikwa tsha thengo u ya nga mushumisi o ṅwaliswaho .
U nga si takadze vhathu vhoṱhe .
Hu tshi rengiwa ndaka , mbadelo dza vhutshilo hoṱhe ha ndaka dzi a dzhielwa nzhele na uri ezwi zwi katela , u wana , u shumisa , ndondolo na mbadelo dza u rengisa .
Vha ḓo ya vha lingwa maṱo sentharani ya u lingela kana vhone vhane vha nga ya u lingwa nga ṅanga ya maṱo i re na ndalukanyo vha isa fomo ngei sentharani ya u lingela .
Musi ri tshi khou amba , mishumo yo mapholisa yo engedzwaho i kha ḓi bvela phanḓa .
Mihasho yo no thoma u shumisana na tshipiḓa itshi tshi takadzaho dza masheleni na u kunakisa zwo vhetshelwaho phanḓa .
Tshi dzula vhathu vhangana ?
Mudzulatshidulo vho khwaṱhisedza mafhungo a uri tshiteṅwa tsho vha tshi tsha poḽotiki u fhira u vha tsha mulayo , ngauri , zwenezwo ho ṱoḓea tsedzuluso iṅwe hafhu .
Tsedzuluso ya ḽiṅwalwa ḽo lugiswaho nga ofisi ya zwa mbalombalo yo katela khanḓiso dzi nga ho sa bugu ya ṅwaha nga ṅwaha .
Marifhi a ṋeaho mafhungo maswa a iswa kha vhatholi u itela khwaṱhisedzo na u ḓivhadza nahone milandu yoṱhe hune vhatholi na zwezwo vha vhudzisa nga ha mafhungo a tshizwino-zwino , mafhungo livhiswa kha Yuniti ya Ndangulo ya Khombo ya Tshikwama u itela u isa phanḓa tsedzuluso .
Kha vha rambe vha re na dzangalelo vho fhambanaho u sedza hafhu pulane
9.4. Khabinethe i ṱuṱuwedza vhane vha mabindu na zwitshavha zwa Gauteng uri vha shume na vhalavhelesi vha vhuendelamashango u itela u khwinisa tsireledzo ya vhaendelamashango kathihi na u zwi ṱanganyisa na khonadzeo ya ikonomi u bva kha heyi nḓowetshumo .
Zwi katela :
Hezwi zwo itisa uri hu vhe na ṱhoḓea ya tshikhala tshiṅwe tsha muya hu tshi itelwa u laṱa mashika .
Mbekanya , nga maanḓa , dzi sumbedza tshelede dzo shumiswaho kha mbadelo dza vhashumi malugana na mbekanyamushumo na ḽeveḽe dza miholo dziṅwe na dziṅwe kha Muhasho .
Vha dovha vha ṋekedza zwa uri pfukiselo dzo iteaho hu na vhukhakhi dzi wanele murahu hu si na tshilengo nga muofisiri a re na vhuḓifhinduleli o sedzanaho na zwa pfukiselo .
Kha vha ita ṱhoḓisiso u khwaṱhisa mvelelo dza mawanwa a sekhithara nnzhi kha HIV na TB .
Tsha u thoma , hu na mbilaelo nga maanḓa nga muhulwane wa zwa tsireledzo wa Orlando Pirates ya uri vho vha vha tshi khou shushedza vhaṱaleli .
Hu na ṱhoḓea khulwane ya u amba nga ha nyaluwo na zwiṱaluli zwi nga ho themamveledziso khulwane na u salela murahu u vula ndeme ya ikonomi .
U shumisa zwishumiswa zwa u ṅwala nga ngona , tsumbo , penisela , raba , ruḽa
Ḓuvha ḽi fulufhela u ṱuṱuwedza vhathu u kuvhatedza ndeme ye Vho Mandela vho i kovhekanywa .
Milayo ya Vhubvo ha zwiambaro na yone yo leludzwa nahone zwi ḓo ṱuṱuwedza mbambadzo ya zwiambaro zwa Afrika Tshipembe kha EU .
Khohakhombo yo sedzwaho khayo ndi khohakhombo ya ndozwo yo bveledzwaho nga tshanduko i ne ya sa vhe yavhuḓi kha zwikwama .
Zwo waniwa uri hu na vhushaka havhuḓi vhukuma vhukati ha kunwele kwa halwa na zwiwo zwa vhulwadze ha mbilu uhu .
U khwiniswa ha ndeme hu bvelaho phanḓa hu a ṱoḓea musi sisiṱeme i tshi khou hula .
U bvelaphanḓa kha zwo swikelelwaho nga fhasi ha pulane ya vhudavhidzani zwi vhigwa kha Komiti ya Mbalelano na Khombo kha miṱangano yayo ya kotara .
Ngauri ri fulufhela kha u bvelela ha vhaswa vhashu vhoṱhe , kha avho vhane vha kundela u phasa gireidi , a zwo ngo bala tshoṱhe .
( i ) mafhungo afhio na afhio a welaho kha mishumo yo bulwaho kha Muengedzo wa 4 ,
Vho Amanda vha thoma u kwama dzikhamphani uri dzi lambedze nga zwishumiswa .
Ndambedzo ya masheleni a ṱhoḓisiso kha vhupo i ḓo bva kha zwiko zwi si zwa muvhuso , naho madzhendedzi a lambedzwaho nga muvhuso a tshi khou engedzea u ya phanḓa kha sia ḽa u lambedza ho livhiswaho vhudzuloni ha mutheo wa ṱhoḓisiso .
Naho zwo ralo , u bveledzwa ha ḽiga ḽa u thoma kana u nokisa kana u bveledza mutale zwi ṱoḓa fulufulu ḽinzhi na tshelede nnzhi , lune hu nga vha na khonadzeo ya u wana fulufulu na masheleni kha dziṅwe sekithara .
Mbekanyamaitele na theo ya mulayo dzo fanelaho vhukuma dzi ṱalutshedzwa nga u pfufhifhadza afho fhasi .
" Fhedzi ni tea u guda uri arali na dzulela u zwifha , a hu na ane a ḓo ni fulufhela ... na musi une na vha ni tshi khou amba ngoho ! "
Nḓisedzo ya tshumelo dza thikhedzo u khwaṱhisedza tshumelo ya mutakalo ya i re na vhukoni .
Zwiimiswa zwa vhudavhidzani zwa Komiti ya Wadi vhatshimbidzi
Tsha u thoma , ndi mashango afhio a wanaho zwivhalo zwihulwanesa zwa thuso ya pfunzo na uri mbonalo dzao ndi dzifhio ?
Hu na nḓila dzine dza nga vha tharu dza u rengisa dzo fhambanaho dza u rumela nnḓa mitshelo .
DTP : Ṱhaṱhuvho na Phere dza Dzilafho ndi mutevhe wa nyimele dza PMB dza 270 dzi re kha Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho zwo ṱumanaho na ṱhalutshedzo yo ṱanḓavhuwaho ya dzilafho .
Tsha vhuvhili , mvumbo ya vhukuma ya pfanelo idzi mbili i dzhiiwa yo ṱangana .
Fhindulani mbudziso idzi nge na fhedzisa fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U langula na u dzudza rekhodo dza ndangulo na sisiṱeme ya khethekanyo ya maṅwalo .
Thendelano yo ḓo swikelelwa ya uri komiti ya zwa khetho i engedzedzwe u katela vhuimeli vhararu ha CSI .
Lingedzani u ṱuṱula dzangalelo ḽa muvhali nga tshitatamennde tshi no seisa , tshi re na vhuṱali ngomu kana tshi songo lavhelelwaho .
Sa tsumbo , mapholisa ashu zwazwino vha shuma vhoṱhe zwavhuḓi .
Ro ṋekedza vhuṱanzi ha uri hezwi zwo luga u itela zwiitisi zwivhili zwihulwane : tsha u thoma , tshumiso hafhu na u ita iṅwe ndivho ya zwipiḓa zwa khoso zwi khou ṋaṋa u vha thero ya ṱhoḓisiso , zwa pfunzo na nyito dza nḓowetshumo , nahone zwa zwino ndinganyo .
U vhona zwauri u ganḓiswa ha webe ya maṅwalo a ngaho mbekanyamaitele dza sekhithara , nḓivhadzo , gurannḓa dza muvhuso .
Vhuḓifhinduleli hashu ha u imelela zwine ra imela zwone vhu ṱoḓa uri ri dovholole nahone ri imelele ro khwaṱha vhuḓikumedzeli hashu kha thandululo ya mulalo ya khuḓano dza mashangoḓavha .
Miraḓo i ṱhonifheaho , tshumisano ndi ya ndeme ngauri ri dzhia zwiimiswa zwashu sa mazhendedzi a u shumisa .
Egypt ndi shango ḽihulwane kha bola ya milenzhe ya Afurika , zwi sa vhuyi zwa vhudziswa .
Khwiniso dzine dza khou bva kha Mbekanyamaitele dza u Pandela na Vhutsireledzi ha Madzulo a Mavu Fhethu ha Vhulimi ha Vhubindudzi , nga ndivho ya u wana thandululo kha u sa tsireledzea ha madzulo nga u ṱanganya vhukando ha mbuedzedzo ya mavu fhasi ha tsireledzo ya mulayo ya khwine na maitele a thandululo ya khuḓano .
Ndi mini tsho itaho uri vha bvele phanḓa ?
Nda ḓuvha ḽa vhuingameli hezwi a zwo ngo itwa .
U shumisa nyengedzedzo ya eḽektro dzi sa khou tshimbilaho u itela u katela tshanduko ya ṋuklia ya radioekthivi ya aisotheiphi dza zwileme zwiraru na aisotheiphi dzo dzikaho dza zwileme zwivhili .
Murengisi o ṋewaho maanḓa u ḓo ṱoḓa thendelano ya u hira na u tsheka uri tshelede ya u rennda i a pfesesea kha tshifhaṱo .
Vhukudo na tsireledzo kha vhuvemu na u shengedzwa miḓini
Tshenzhelo ya mashangoḓavha yo sumbedza uri u dzhenela ha vhadzulapo na zwitshavha ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha kuvhusele ku shumaho nahone ku re na vhuḓifhinduleli kha vhuimo ha muvhuso wapo .
Vhafariwa vha khou vhilahedzwa ngauri hu vha na ṱhahelelo ya maḓi a u dudela tshifhinga tshoṱhe .
Vhashumi vhoṱhe vha tea u ḓivha pulane ya u ṱutshela nyimele ya shishi ya mutholi .
Sisiṱeme yo leludzwaho vhukuma i a ṱalutshedzwa afha fhasi :
7.2 . Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ( DBE ) wo lugela milingo ya maṱiriki ine ya khou thoma nga ḽa 16 Tshimedzi 2017 ine ya ḓo ṅwalwa nga vhagudiswa vho ṅwaliswaho vha fhiraho 798 000 .
Tsireledzo ya iwe muṋe ndi tshiteṅwa tsha ndeme maelana na huṅwe fhethu ha mushumo ha ṱhanganelo , nga maanḓa nnḓu dza u ṱambela na mabunga a tshitshavha .
Zwi tou vha khagala uri mafhungo a vhuṋe o wana ndeme ya maragani .
Dzi ḽa zwimela zwine zwa mela tsini na milambo .
U itela u vhulunga nḓivho na vhukoni vhu ṱoḓeaho kha u shuma zwavhuḓi ha komiti dza wadi , nḓila ya vhugudisi ha vhagudisi yo shumiswa kha mimasipala minzhi .
Ro zwi kona u swika zwino nga kha zwikili , mbulungo na dzangalelo ḽa ḽifhasi .
Tsha ndeme , maitele a mveledziso ya maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa a katela u ela ha maitele a kwamaho mveledziso , hu na u ombedzela kha ndeme ya u sika kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya tshaini .
Thaidzo yo vha u tsitsikana ha nzudzanyo ya mutambo na u kuḓana kha u vhidzwa ha vhatambi vha thimu kha ya lushaka na nzudzanyo dza mitambo ya ḽigi .
Sekhithara ya zwa nḓowetshumo ngei Angola i khou shandukiswa uri i swikelele zwitandadi zwa dzitshaka .
Tshiṱirathedzhi tshi khou sedza kha u shandukisa tshivhumbeo na u alusa dziikonomi dza dzingu khathihi na u ḓadzisa tshileme ho sedzeswa kha u bveledza zwinwiwa na zwiḽiwa u bva kha zwifuwo na zwiliṅwa , u vhuelwa nga zwa dzimineraḽa na zwa mishonga .
I fanela u dzhiela nṱha mushumo une Eskom yone ine ya tea u ita kha thekhinoḽodzhi dza vhubveledzi dzo kunaho .
Tshiimiswa tsho thomiwaho nga u dzhiiwa ha matshudeni tshi ḓo shuma lwo fhelelaho u bva mathomoni a Ṱhafamuhwe kha ṅwaha uno .
Ro sevhela muvhuso tshifhinga tshinzhi nga ha fhungo iḽi .
zwitshavha zwi nga humbela masipala u ta komiti ya vhaimeli vha tshitshavha u ṱola phurosese na u eletshedza masipala nga ha zwo sedzwaho u itela u engedza tshumelo na khwiniso .
ZWIṰAṰAMENNDE ZWA ZWAMASHELENI : Vhahumbeli vha tea u ṋetshedza zwiṱaṱamennde zwa zwamasheleni zwa u fhedzisela u odithiwa , kana kha sia ḽa mabindu a muthu muthihi , zwiṱaṱamennde zwa banngani zwi saathu u fhira miṅwedzi miraru .
5.19 Vhugevhenga ho fhambanaho vhu itwa nga nṱhani ha u tenda kha zwa vhuloi .
A ri na vhuṱanzi arali zwi sa ḓo sokou konḓisa mushumo washu sa vhadededzi .
Luṅwalo lu khou ya kha nnyi ?
Khabinethe i dovha ya tamela mashudu dzikhuvhabvu uri vha fhole nga u ṱavhanya .
Ḽiṅwalo iḽi ḽo vha ḽo vha ḽo dodombedza vhukuma masia a ndemesa , zwo sedzeswaho zwihulwane , zwiṱirathedzhi na thusedzo , nyito na tshifhinga tsho tiwaho zwi tshi khou ṋetshedzwa nga nḓila i pfadzaho yo vhekanywaho zwavhuḓi .
Mulayo wapo muswa u ḓo langula zwiito zwa mbuedzedzo na u vusuludza nga nnda ha zwiito zwa misi zwa malatwa wa dovha wa vhea thoḓea ṱhukhu u itela u vhulunga malaṱwa na themamveledziso .
Ndi tshone tshifhinga tshine ra fhiwa maḽegere manzhi na zwifhiwa zwinzhizwinzhi .
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tshohe bindu
Musi u sengiswa ha vhatshinyi hu tshi nga katelwa nga miṅwe milayo i re hone , tshikhala tshi wanala zwihulwane kha maga a u thivhela , u lwa na u rengiswa ha zwithu zwi siho mulayoni , na u tsireledza na u thuswa vhapondwa vhane vha khou rengiswa zwi siho mulayoni .
Hezwi zwo vha ( nahone zwi kha ḓi vha ) maga ane a shumisa zwa matambwa , u shela mulenzhe ha vhathetshelesi , u vhuisa mihumbulo nga ha u tambudzwa ha vhukuma na ḽiṅwalwa ḽi songo lugiselwaho ḽine ḽa amba ngoho nga ha vhutshilo .
Nga u angaredza , ho sedzwa mbonalo ya zwithu , zwi a konḓa u khwaṱhisedza vhuhulu ha mashumele a muvhuso a so ngo vhigwaho a fhelela , fhedzi tsumbo iṅwe na iṅwe i dzinginya uri u shaea ha thikhedzo , arali hu hone , zwibviswa zwa mugaganyagwama nyengedzedzwa u so ngo vhigwaho u itea nga nnḓa ha ha u fhiwa tshelede ya mbekanyamushumo ya donesheni na thandela .
hu bveledzwa maduda manzhisa
Ri fanela u ṋetshedza tshumelo yavhuḓi kha vhubindudzi , vhuendelamashango na vhaṅwe vhathu vhoṱhe .
Vhuṱoli vhu shumaho vhu konisa Muhasho na Vhalangi vha Mbekanyamushumo u imaima musi thaidzo i sa athu u ṋaṋa u itela u wana thasululo i shumaho .
Ndangulo ya phambano
Ngenovho mvula dza maḓuvhani a si gathi o fhiraho kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango ḽashu dzo fhungudza mutsiko , ṱhahelelo ya maḓi shangoni ḽashu i kha ḓi vha khaedu khulu nahone i ṱoḓa uri roṱhe ri shumise maḓi nga vhulondo na nga vhuḓifhinduleli .
Hezwo zwi ḓo khwaṱhisedza mbadelo i linganaho kha mushumo wa ndeme i linganaho na u khwaṱhisedza vhuḓifulufheli ha nṱha kha vhashumi .
( 2 ) Muhaṱuli o rumelwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa u tea u ranga phanḓa khetho dza Mulangadzulo .
Vha khou humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri khumbelo dzi ḓo dzhielwa nṱha fhedzi arali ho nambatedzwa khophi dza ndalukano dzo teaho .
Ṱhafamuhwe 2021 , u ya nga fhethu .
Mushumo wa vhubindudzi wo vha wo tea u itela u zwikhala zwa mabindu zwi vhuedzaho vhoṱhe u itela mashango vhuvhili hao .
U tholwa ha Mubishopho Vho Sikhwari kha u ranga phanḓa kereke ya miṅwaha ya 503 ndi tshiga tsha ndingano ya mbeu na tshanduko vhukati ha tshitshavha .
Nga ṅwambo wa izwi , Vho Weber vha ḓivheesa nga maanḓa kha zwa u ṱana kuitele kwa u pika nga khumbulo kwo ḓalesaho kha ṱhalutshedzo ya lushaka lwa muthu wa tshizwinozwino ya tshitshavha .
Ambani na tshigwada tshaṋu nga ṱhalutshedzo dza vhukuma dza maidioma a re na mivhala .
Tsha u thoma a tshi koni u shumiswa ngeno hu tshi khou dzhielwa fhasi tshoṱhe tsho tevhelaho nga nnḓani ha musi hu na zwiitisi zwi kombetshedzaho uri hu itwe nga u ralo .
Ṱho ḓea dza u wana iṅwe phasipoto musi phasipoto yo xela kana u tswiwa : kha vha ḓe na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe kana ṱhanziela ya mabebo isi ya tshikhau musi vha tshi ita khumbelo kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-73 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
Afha zwa vhukuma ndi ḓo lavhelela uri vhone vha ṱalutshedze maṅwe kana kuṅwe kwa kuitele .
Pulane ha u thoma fhasi u ya nṱha , u thoma kha mavundu na mimasipala na u konanywa kha ḽevele ya lushaka , u khwaṱhisedza khethekanyo ya mishumo na khovhelo i re khagala ya vhuḓifhinduleli vhukati ha ḽevele ya mavundu na lushaka .
Khomishini i na muhumbulo wa uri khethekanyo yo dzudzanywaho ya mutambo ndi maga a vhuṱhogwa vhukuma ane , zwi tshi khou bva kha uri kale a zwo ngo itwa nga nḓila yone , zwi fanela u kombetshedza nga kha mulayo .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya u bveledza zwivhaswa
Kha vha bule muhumbulo wavho , kha vha rumele heyi fomo kha :
Ndi Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Khakhathi dza Miṱani ; Mulayotibe wa 2020 wa Khwinisedzo ya Zwa Vhugevhenga na Zwielanaho nazwo ; na Mulayotibe wa Khwinisedzo ya 2020 wa Mulayo wa Vhugevhenga ( Mulandu ya zwa Vhudzekani na Zwielanaho Nazwo ) .
Ndalukanyo ya theshiari ya miṅwaha miraru yo teaho kha mulayo wa vhashumi kana milayo ya vhashumi yo teaho ine ya elana na milayo ya vhashumi Afrika Tshipembe .
Kuṱari kwo vha ku tshi khaḓi ri ku a vhudzisa tshiṋoni musi muya u tshi dovha wa vhudzula .
Nga tshifhinga tsha musi ho dzika nahone hu tshi fhisa u bva mafheloni a Fulwana u swika mathomoni a Ṱhangule maluvha a aḽigae o vhonwa fhethu ho yaho nga u fhambanaho kha Sound na kha Little Belt .
Imani phanḓa ha tshivhoni ni lavhelese tshanduko ifhio na ifhio ya tshivhumbeo tsha ṱhungu , u lingana hao , mbonalo ya lukanda , u onyana ha lukanda kana zwifhio na zwifhio zwi no bva kana u bva malofha .
U bva kha masiari u ya vhusiku
Mbekanyamaitele dzi langula u thomiwa , kushumele , na mishumo ya Komiti dza Wadi kha mimasipala yadzo na u ṋetshedza na u sumbedzisa zwi khagala sisiteme na maitele zwine zwa ḓo thusa Komiti dza Wadi u shuma nga nḓila yone .
U NANGA Vhathu vha tea u u nanga u ri huvhe na ḽihoro ḽa polotiki ḽi fhiraho ḽithihi
Vho vha vha sa ḓivhi na zwa uri muvhuso wa vundu ḽa KwaZulu-Natal wo pandela khomishini yawo ya tshumelo ya vundu .
1.2 Nḓila dza u langula phambano ya vhathu nga nḓila yo teaho
Nḓivhadzo ire na madzina a dzithirasitii i ḓo vheiwa kha webusaithi ya GEMS nga ḽa 16 Fulwana 2013 nahone mafhungo nga vhuḓalo a ḓo ṋekedzwa kha Nḓivhadzamafhungo ya Miraḓo i tevhelaho .
Ri khou kunga vhaendelamashango vha si gathi vha kule kha shango u fhira zwine ra kona .
2 . Muṱoḓisisi ane a khou ṋetshedzwa nḓivho ya sialala na tswikelelo kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo hu na ndivho ya vhushumisamupo u ṱoḓa thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na thendelano ya u kovhekana mbuelo vhuvhili hazwo .
I khwaṱhisedza u ṋetshedza nḓila dza mutikedzo na zwiṅwe zwivhumbeo zwa ndangulo ya khonṱhiraka , hu na phaṱhelangomu ya muṱuṱuwedzo u itela tsimulo ya mveledziso na u ita vhubindudzi hafhu .
Ndo ima tsini na mulambo ndi tshi khou vhona nḓou dzi tshi khou nwa maḓi .
Pulane ya kushumele ya thandela
Nyendedzi dza ṅwaha nga ṅwaha dzo ṱalutshedzwa nga zwo anganyelwaho zwa tshelede dzo tiwa , ho livhiwa kha u fhungudza phimo ya tshanduko ya mitengo .
Tevhedzani milayo ya tshikolo .
Zwiteṅwa zwa ndeme zwa nḓisedzo ya dzinnḓu ndi :
U ḓala lwo fhiraho mupimo a si tshibveleli tshiswa kha zwileludzi zwa u valela vhathu Afrika Tshipembe .
Zwo anganyelwaho u bva kha Phaneḽe ya Zwosikelelwaho ya Afrika zwi sumbedza uri u fheliswa ha vhushayi kha uyu murafho ndi i tou vha miloro , fhedzi a si uri a zwi konadzei sa vhunga u anganyela zwi tshi tiwa zwinzhi nga mbekanyamaitele dze dza tendelaniwa nga mivhuso hu si nga maitele a kale .
Mulayotibe wa Khwiniso ya Vhana wa Vhuvhili , 2015 ( tshiteṅwa 76 tsha Mulayotibe ) -ndivho yawo ndi u vhona uri vhana vhoṱhe vha ḓiphina nga tshumelo na mbuelo dzo sedzaho kha u tshimbidza u kona u swikelela ndondolo ya matshilisano na tsireledzo na u sika sisiteme ya matshilisano ya vhulondavhathu ya khwiṋe .
Vhuimeleli ha vhafumakadzi kha zwiimiswa zwa tshitshavha na hone ho engedzea u bva tshe ha vha na mbofholowo , na nyengedzeo ya tshumelo dza mutheo na dzone dzi vhuedza vhafumakadzi .
Dziketone dzi bveledzwa musi muvhili u tshi fhisa mapfura u itela maanḓa kana fulufulu .
Vho ya Botswana vha dovha vha ya na Tanzania .
Hoffmann o soko tou bula na dziṅwe tsumbo hune milayo yo fhambanaho yo vha i hone .
Vhashumisi vhoṱhe vha tea u pfa vho tsireledzea .
Kha ṱhoḓisiso ho wana uri vhupfumbudzi ho ṱanganedzwaho ho vha hu vhupfumbudzi ha luthihi ha ḓuvha ḽithihi fhedzi ho vhumbwaho nga dziḽekitsha dzo vhalaho .
Vhana vha tshikolo vha badela vhugai u dzhena Akhwariamu ?
Tshifhingani tshi ḓaho , SARS i ḓo thoma kuitele kuthihi kwa u ṅwalisa hune khamphani dza kona u ṅwalisa khathihi lwa tshoṱhe nga nḓila yo leluwaho kha tshaka dzoṱhe dza muthelo na mishumo ya vha zwa mithelo .
Mbuno nga ha Tshipitshi tsha u Amba na Vundu , tsho swikisaho kha u amba uhu , ri na tshikhala tsha u ambedzana na vhashelamulenzhe vho fhambanaho hu tshi katelwa vhaswa na sekithara ya zwa vhubindudzi .
Mafhungo a anḓadzwa nga murahu ha musi khonṱhiraka yo no ṋetshedzwa .
u vhe na muvhigo wa kushumele wa ṅwaha wo ṱoliwaho nga Muṱola Muvhalelano
60 U vhala mepe 126 U ṋea phindulo nga mulomo na nga u tou ṅwala dzi tshi fhindula mbudziso dzino kwama zwa u tou vhonwa .
Tshiṅwehafhu , vho ombedzela mushumo wavhuḓi wo itwaho nga vhagudisi nga u angaredza .
Vha fhambana nga mini ?
Muṱangano wo sumbedzisa hafhu ndeme ya foramu dzi si dza tshiofisi kha u ṱuṱuwedza therisano dzo vuleaho na dza poḽotiki .
Tsheo dza u vhulunga masheleni dzi fanela u sedza u thoma thandela kana themamveledziso dzine dza vha fhethu ho dzulwaho lwa tshiṱirathedzhi kha madzingu o sedzwaho u thoma u fana na zwigwada zwo kumedzwaho zwine zwa vha na vhukoni ha u vha na masiandaitwa a zwithu zwi songo lavhelelwaho kha u khiulula vhukoni ha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ha vundu .
U dzudza tshifhingani na u sedzulusa hafhu maitele na bugupfarwa dza ndangulo ya thandela .
Nga ṅwambo wa izwo fhedzi , ndaulo iyi yo tea u wana thikhedzo .
Manyoro a Group 1 ndi manyoro ane a vha na nitrogen , phosphorus kana potassium sa tshone tshithu tshihulwane kha ayo manyoro , nahone a dovha a ḓivhiwa sa manyoro a tshilaho .
Mutengo wa u vha muraḓo Mbadelo ( ndi vhugai ine vha badela ṅwedzi muṅwe na muṅwe uri vha vhe muraḓo wa GEMS ) Sa nga misi , GEMS yo ḓiimisela u vha ḓisela mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dza khwiṋesa dzi elanaho na ṱhoḓea dzavho .
Hune ndaela iṅwe na iṅwe ye ya itwa i sa tevhedzwe kha tshifhinga tshe ya ambiwa , khothe i nga ṱavhanya ya ṋea khaṱhulo kha zwiito zwa sia ḽi re na vhukhakhi .
Baisigira i vhambedzwa na miṅwe mimoḓoro zwi tshi ḓa kha tsireledzo .
Hetshi ndi tshipikwa tshe mashango oṱhe a tendelana khatsho sa tshipiḓa tsha Thendelano dza Paris dza nga ha Kilima , nahone ndi zwa ndeme u thivhela masiandaitwa o kalulaho a tshanduko ya kilima .
3.36 Mulayosiṅwa wa zwa vhuloi kha ḽa Afrika Tshipembe na Northern Rhodesia ḽa kale wo sumbedza uri u na zwine zwa fana na mulayo wa ngei kha ḽa Europe,na zwine vhathu vha Europe vha zwi dzhia hu vhugevhenga ha vhuloi .
Khetho ya Mbuelo : Iṅwe na iṅwe ya khetho dza mbuelo dza GEMS - dzi re Sapphire , Beryl , Ruby , Emerald na Onyx - i na mutevhe wo fhambanaho wa mbuelo dza ndondolo ya mutakalo .
U pima na u bvisa tshelede zwi itwe nga u ṱavhanya nga murahu ha musi pulane dza wadi dza 6 u swika kha 8 dzo no khunyeledzwa na u pimiwa , musi hu sa khou thoma ha lindelwa uri pulane dzoṱhe dza dziwadi dzi khunyelele ;
Tshampungane tshi re na mahalahala tshi wanala fhedzi dziḓoroboni .
2.2 Khabinethe yo tendela Mutheo wa Tshiṱirathedzhi wa Vhukati ha Themo wa 2014-2019 ( MTSF ) une wa ḓo shuma sa buḽoko ya tshifhaṱo kha miṅwaha miṱaṋu ya u thoma iḓaho ro livha kha bono ḽa 2030 kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Ri a takala uri DeBeers yo tenda u thusa nga nnḓa ha mbadelo siani ḽa vhulanguli , zwikili zwa thekiniki na nḓisedzo ya thundu tshifhingani tsha miṅwaha miraru ;
5.8 Mveledziso ya Vhukoni u itela tshifhinga tshi ḓaho
Zwi ḓo itwa kha miṅwaha ya malo i ḓaho , zwenezwo a vha nga tou mbo ḓi wana garaṱa zwa zwino vha tshi tou ita khumbelo .
Ri nga sumbedza mvelaphanḓa yo pimiwaho lwa tshivhalo kha masia aya , naho zwi tshi tou vha khagala uri ri tshe na mushumo muhulwane une ra tea u u ita kha u ḓisa mveledziso hafhu na tshanduko .
Nga huhulu , pH na khonadzeo ya redoxi zwi ta tshaka dza aseniki dza zwi bva mavuni zwi re hone kha vhupo ha maḓini .
Thikhedzo yo engedzea nga maitele ane khamphani ya a shumisa u itela u engedza ndeme hu na u sedzesa nga maanḓa kha vhupo ha mavu a tshitshavha na zwiṅwe zwibveledzwa zwiṱuku khathihi na mishumo ya u engedza ndeme i elanaho nazwo .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u langa malwadze khathihi na u fhungudza vhuhoṱa na dzimpfu .
Mulayo wo Khwiniswaho wa PAIA wa 2019 u ita uri ho swikelelwe vhona rekhodo dza ḽihoro lingwe na lingwe ḽa poḽotiki .
Miraḓo ya muvhili : u imba nyimbo kana u renda zwidade musi hu tshi kwamiwa miraḓo ya muvhili yo fhambanaho sa u kwama magona , zwikunwe , ningo , ṱhoho , nḓevhe na nz .
U fhaṱwa ha madzulo a vhathu khathihi na u vhuedzedzwa nḓilani ha nḓowetshumo vhuponi uho zwi khou bvela phanḓa , nga tshumisano na sekhithara ya phuraivethe .
3.2 . Kha u thoma pulane iyi , maga a u fhungudza khombo khulwane dza khalaṅwaha ya tshilimo o no vha hone .
U vhona zwauri fhethu hune ha vhewa hone zwithu ho kuna nahone ho pakwa zwavhuḓi .
Kha tshiṅwe tshiteṅwa tsha u thivhela , muṱangano wo tshea zwi tevhelaho :
Mbekanyamushumo dza ndangulo ya zwimela zwi songo ḓoweleaho a dzi wanali kha tshifhinga tsha mathomoni a tsitsikano .
Ri khou sengulusa Mulayo wa zwa Mabindu , wa 1991 ( Mulayo 71 wa 1991 ) - khathihi na tsenguluso yo angalalaho ya milayo ine ya kwama mabindu maṱuku , a vhukati na maṱuku ( SMMEs ) - u itela u fhungudza vhuleme ha zwa milayo kha mabindu a tshayanzudzanyo .
Fhedzi , zwi nga dzhia tshifhinga nyana hu sa athu swikela ndivho ya mishumo ya vhoṱhe .
Maṅwe a aya mafhungo a nga vha o dzudzanywa hu tshee na tshifhinga nga vhomakone vha CBP .
Nḓila ine maḓi na pfushi dza minerala dzo tandululwaho zwa i tevhela i a ḓivhiwa , ngeno nḓila ine mutsukunyeo wa itea ngayo i si khagala .
Mulayo wa Mveledziso ya Mbuelo ya Zwikili u ṋetshedza tshikimu tsha muthelo wa zwikili zwi shumaho ṋetshedza tshelede mushumo wa mveledziso ya zwikili kha shango , sa zwo lavhelelwaho kha Mulayo wa Mveledziso ya Zwikili .
Khabinenthe yo tendela u tholwa hu tevhelaho :
( b ) u shela mulenzhe kha mishumo na mbekanyamushumo dza dzangano ḽa vhatholi .
Zwidodombedzwa zwa muiti wa khumbelo :
Vha fanela u vusulusa vhuḓiṅwalisi havho miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe hu sa athu u fhira 31 Nyendavhusiku .
U wana vhuṱudzeṱudze na thaidzo malugana na beiḽi na kugwevhele kana kuhaṱulele kha maitele a sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ; na
( a ) u lavhelesa mikhwa ya mapholisa ;
Hu tshi katelwa vhubvo khathihi na mutevhe wa zwi ṱoḓeaho wo sedzuluswaho na mahumbulwa o teaho a na muvhigo .
Naho zwo ralo ri khou takadzwa nga u vhona mveledziso u mona na vundu .
Nga nḓila yo shandeaho tsedzuluso idzo dzo humbuleswaho dzo bvelela fhedzi nga murahu ha vhapondwa zwavho vha vhugevhenga , vhane vhunzhi havho vha vha vharema nahone vha shayaho , dzo pfiwa kha midia .
Thendelano kha zwa mashumele nga vhaofisiri vhaulwane dzi tea u katela u livhiswa lwo khetheaho kha vhuḓifhinduleli havho u itela u thomiwa ha ndangulo ya khombo kha muhasho na pulane dza u thivhela vhufhura .
Arali zwo ralo , vho nambatedza vhuṱanzi ha thendelo yeneyo kha ḽiṅwalo ḽa thengisophikhisano ?
Wadi kha i ṱalutshedzwe malugana na u bvela phanḓa ha u shuma ha IDP khathihi na u tikedzana hu no khou ṱoḓea ; na
Phanele ya vhaḓivhi yo amba uri arali hu na zwiṅwe zwithu zwe khakhathi idzi dza zwi bvisela khagala , zwithu zwenezwo ndi vhushai na tshayandingano zwine zwa vha zwone mudzi wa tshivhangi tsha u hanganea ha vhathu vha Afrika Tshipembe .
Tshivhalo tsha vhukuma tsha thikhithi dzi re hone a tshi ngo khwaṱhisedzwa sa musi thikhithi dzo vhaledzelwaho vhalambedzi na vhashumisani vha mbambadzo fhedzi dzi songo dzhiwaho , zwazwino dzi khou ṋetshedzwa vhathu , FIFA yo ralo .
Ri tea u amba nga ha fhelisa phambano ya ndivho u fhirisa phambano ya zwa didzhithala .
Mushumo muhulwanesa une wa kha ḓi tea u itwa ndi nndwa yo dziaho i bvelaho phanḓa ya vhulamukanyi na tsireledzo ya pfanelo dza vhathu , zwihulwane vhulamukanyi ha mbeu na pfanelo dza mbeu .
Mveledzwa zwa mvelaphanḓa dzi a vhigwa ; mveledzwa dzi songo swikelelwa , dzi a bulwa .
Dziṱhoḓea dzi nga aseswa nga nḓila dzo fhambanaho .
Ho itwa zwa vhuṱoli kha tshifhaṱo tshi songo fhela tshoṱhe u itela u vhona tshikalo tsha thaidzo idzi na u kona u shuma mushumo wa u lugisa .
Ri shumisa mushumo uyu u wana khanedza ya mushumo muṅwe na muṅwe .
Atikiḽi i sedza kha Cradle of Humankind sa fhethu he vhathu vha bva hone .
Vhukwamani ha maṅwalo vhu ḓo itwa fhedzi kha vhonkhetheni vho nangiwaho .
Vhukonḓi vhuhulwane ri sedzanaho naho , musi ro ima phanḓa ha muṱangano uyu wa ndeme ndi u fhindula nga vhuṱali kha khaedu ya ndeme i bveledzwaho nga ṱhoho iyi i kungaho .
A hu na masheleni e a si badelwe vhunga Kapa Vhukovhela ḽo tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe dza DORA dza u vhiga .
Maga aya a na senthara dzo fhambanaho dza madzingu u mona na Afrika Tshipembe .
Memorandamu uyu u na masiaṱari 6
Komiti dzo ita themendelo dzo fhambanaho , fhedzi dzoṱhe vhararu hadzo dzo kovhekana ḽidzinginywa ḽithihi ḽi fanaho : dzo dzinginya uri ri fanela u ya kha u shela mulenzhe ha vhadzulapo vhoṱhe , hu tshi nga vha ndindakhombo ya mutakalo ya lushaka kana ya matshilisano .
Thikhedzo i si ya zwa masheleni : Hu humbelwa khothesheni u bva kha vhaṋetshedzi vha tshumelo vho themendelwaho
Tsha mathomo hu na maitele malugana na nḓila ine tshenzhemo ya wanala ngayo ( u kuvhanganya data ) .
U ṅwala Kha vha ṱole Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Kharikhuḽamu na u Linga ( Tshivenḓa masiaṱari 18 - 19 , hu no ambiwa nga muṅwalo na kuṅwalele .
Nga hezwi , ri a vha hulisa , na ḓivhazwakale i ḓo sumbedza vhuṱanzi hazwo .
Nyimele ya maḓaka na zwifuwo ndi i fushaho u ya kha yavhuḓi , fhedzi ine ya sa fushe kha zwipiḓa zwa Francis Baard na Namakwa .
Muvhigo u ṱalusa kushumele kwa Afurika Tshipembe kha vhulangi vhu bveledzaho ha zwi ḓiswaho nga tshanduko ya kilima , na u ṋea themendelo kha u shela mulenzhe ha Afurika Tshipembe kha vhuḓidini ha ḽifhasi ha u fhungudza ṱhanganyelo ya dzingamufhe ya GHG .
Nḓivhadzo ya muṱangano i fanela u rumelwa i na adzhenda na khophi ya maambiwa a muṱangano wo fhiraho .
Minista vho ṋewa maanḓa manzhi kha vhulanguli ha Thirasiti na uri vha nga ṱoḓa ngeletshedzo ya Komiti nga Tswikelo ya Maḓaka nga fhungo ḽifhio na ḽifhio .
Sabusidi dza miṱa ya vhashai dzi tea u vha dzi tshi pfesesea nga hune zwa konadzea .
Kha iyi nyimele i konḓaho , u aluwa ha shango nga u ṱavhanya na u tholiwa ha vhathu vhanzhi zwi vha zwi tshi khou itelwa madzangalelo a tshifhinga tshilapfu a mabindu oṱhe .
Arali hu tshi khou ṱun ḓwa zwibveledzwa zwine zwa vha maboḓeloni , ḽeibu ḽu ya boḓelo i ḓo sedzwa u vhona uri i tshimbidzana na ṱho ḓea dza Mulayo wa Zwibveledzwa zwa Halwa wa 1989 .
Kha ri ṅwale ḽitambwa iḽi .
Lwa tshihaḓu ri khou ṱoḓa u ḓivhadzwa ha zwiwo hu re khagala , ho dzudzanywaho nahone ha vhukuma ngomu ḓoroboni yashu .
Vhaṅwe vhavhili a vha ngo vhofholowa nga uri vha na miṅwe milandu i songo fhelaho .
Ndi zwiṱori zwifhio zwine na zwi funesa ?
28 U vhiga nga zwe vha amba
Muhasho wo ṱalusa khaedu dzo vhalaho dza ha masipala , dzine dza tea u tandululwa u itela u swikelela zwipikwa sa zwe zwa sumbedziswa kha ino pulane .
Vhorakhonṱhiraka vha ṱoḓa mushumo u dzulelaho u isa phanḓa nahone wa tshifhinga tshilapfu , u itela u aluwa , u wana tshenzhemo na zwikili , u dzhenisa tshelede ya u renga zwishumiswa na thulusi na u pfumbudza vhashumi vhavho .
Vhominidzhere vha khoro vha bvisa na u ita ' Thasululo ' sa mvelelo dza muṱangano wa khoro vha kona u ḓivhadza vhaofisiri kha yuniti ya u Dzhenelela ha Tshitshavha yo ṱumanaho na Ofisi ya Tshipikara .
Nyaluwo ya phetheni dza u shumisa nḓisedzo yo dzheniswa kha nyanganyelo dza mbuelo .
Vhunga mashango aya mavhili a wela fhasi ha mashango a maḓanzhe khonadzeo ya nyandano kha Ikonomi ya Maḓanzhe na yone yo haseledzwa .
11 . Maitele a Vhulamukanyi ha mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma a tea u vha a linganaho nahone a songo dzhia sia .
Tshiṱaluli tsho ḓoweleaho tsha zwikolo zwine zwa tshimbidzwa zwavhuḓi ndi vhurangaphanḓa .
Kha dziṅwe nyimele , mbekanyamaitele dza nga murahu ha 1994 dzo khwaṱhisedza u khethekanywa ha zwikhala kana fhethu nga u fhaṱa nnḓu dza mitengo ya fhasi nnḓa ha dziḓorobo .
Ni takadzwa nga mini ?
( a ) u shuma vha tshi tevhedza Mulayotewa nahone arali mulayotewa wa vunḓu wo fhiriswa nga vunḓu , na wonoyo-vho Mulayotewa ; na
KHWAṰHISEDZO YA MAAMBIWA
Zwi khagala , uri ṅwana ndi ene ta vhukati kha zwoṱhe a anzelaho u vha kha khovhakhombo .
Hu na mulingo wo engedzeaho wa uri miṅwe ya zwiṋeamivhala zwine zwa shumiswa hu ḓivhea uri zwi a kwashekana zwa vha khemikhala dzi re khombo ngomu muvhilini .
Phesenthe kha ḓana ya tshumiso ya vhukoni ha vhubveledzi
Khomishini yo , fhedzi , pfesesa kha muhumbulo wa uri sa afha kuitele ku tshi ḓo ḓivhadza vhurangeli , ku tea u shumiswa nga nḓila ya u engedza nga zwiṱuku .
Tsha u thoma buvhi ḽo dzula fhasi ḽa ḽa zwiḽiwa zwa u ḓifha .
ṱhuṱhuwedzo ya mabindu maṱuku na a vhukati ;
Matheriaḽa wo apuḽodiwaho kha Tshumelo ya Vhudavhidzani u nga wo sedza phimo dza u ṱaniwa kha kushumisele , u bveledzwa hafhu na / kana u phaḓaladzwa .
Khaedu dza ndeme dzi kha masia u thoma , u pfananya na u ṱanganya tshumelo dza vha fehdziselaho u dzi shumisa .
7 . Bodo ya Vhalangi vha Mveledziso ya Nḓowetshumo ya zwa Vhufhaṱi :
3.9. Khabinethe i ṱhompha u ḓirula mushumo ha Vho Brian Molefe sa Mulanguli Muhulwane wa Khorondangi ya Eskom na u vha tamela mashudu kha vhumatshelo havho .
U ḓiṅwalisa na ndaulo yo dzudzanyaho ya madzangano a vhatholi , madzangano a vhashumi na khoro dza nḓowetshumo ;
U engedza kha zwenezwo , fhungo ḽe ra ḽi amba nga ha mitengo yo langwaho , hu i nga vha muḓagasi kana mbadelo dza tshumelo ya lushaka luthihi kana luṅwe , ine ya badeliswa nga koporasi dza muvhuso kana nga zwiimiswa zwa muvhuso na zwiṅwe .
Vhaṱaleli vha bola ya milenzhe vha Afrika Tshipembe vho ṱalutshedzwa sa vhane vha vha na vhuḓifari havhuḓi ḽifhasini .
Bisi ya dubisa buse na bada
Madalo a ḓo vha o sedzesa zwihulwane kha u khwaṱhisa vhushaka ha mashango mavhili na ayo mashango o bulwaho afho nṱha .
Khumbelo dzoṱhe dza u bviswa vhuongeloni dzi tea u swikelwa ngei Cape Town na kha zwiṱiriki zwa mahayani sa zwitevhelaho :
Fhedziha , malugana na ṱhahelelo ine ya vha hone ya vhashumi vha mapholisa , tshivhalo tshihulwane dza mmbi zwa zwino tsho tholiwa u vha thusa .
U ṋetshedza tshumelo dza mutakalo wa maṋo dzo fhelelaho dzine dza swikelelea na u ṋetshedza puḽatifomo ya vhugudisi na ṱhoḓisiso ndi zwa ndeme kha muhasho .
A zwi kateli ndondolo ya vhuhoṱa na holodei dza u fhola
8.3 . Miraḓo ya vhalangi vha si na maanḓa vho tholwaho kha ya Bodo ya Zhendedzi ḽa Vhuendi ha Nḓilani vhu Pfukaho Mikano :
U bveledzisa kushumisele kwo engedzeaho kwa thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani na mafhungo na vhuṅwe vhutumbuli u khwinisa ndaulo na ndangulo ya tshitshavha .
Ndaulo ya Khoro i na mihasho miṱanu , ine miṋa ya khou rangiwa phanḓa nga Khoro dzo tiwaho na ya u fhedzisela nthihi ine ya rangiwa phanḓa nga Minidzhere wa Masipala .
Ndi a takalela u ita phosiṱara .
U bviswa ha dziṅwe dza mbuelo dzo ṱalutshedzwaho na u dzi thivhela nga dziakhaunthu dza muthu dzine dza eḓana kha miholo , zwi ḓo vhonala sa u bviswa ha dziṅwe mbonalo dza ndinganyelo .
U shumana na mbudziso dzoṱhe dzi elanaho na mbilo dza lwendo .
Vhunzhi ha zwipiḓa izwi zwi dzulela u vha hone fhedzi ndi zwo ḓoweleaho nahone zwi songo fanela na u tikedzwa hu si havhuḓi .
Ṱhoḓea dzo khetheaho dzo dodombedzwaho dzi a ṱoḓea u ite maga o dzhiwaho u khwaṱhisedza uri ṱhuluwo dza matungo dza vhulapfu hoṱhe ha mugero muhulwane vhu dzula ho dzika u swikela u vhuedzedza mavu hu tshi fhela , na uri ḽevele na mutalo wa mugero muhulwane zwi khou laulwa nga vhuronwane .
Hezwi zwi amba uri mithelo yavho i tea u vha i ngonani .
Tshigwada tsha Muofisiri wa Mutakalo Muhulwane tsho vha tshi tshi khou vhilaela nga HIV na AIDS na Lufhiha .
Ndi humbula uri miraḓo vho eletshedzwa uri tshifhinga tshinzhi Afrikaans , i ne ya vha na ṱhoḓea ṱhukhu , i ḓe nga murahu .
Mbadelo kha dzi MP ya vhueletshedzi i tea u bviselwa khagala kha tshitshavha - u thivhela u galatshela malamba nga u nga ndi vhueletshedzi , hu si hone .
U engedza kha pfunzo na vhugudisi , u fhaṱa vhukoni hu nga katela u kovhekanywa ha mugaganyagwama , tshanduko kha tshivhumbeo na vhashumi , na thuso ya u langula vhomakone .
Tshivhalo tshihulwane tsha vhathu vho fhedzaho tshifhinga tshilapfu vha si na mishumo , naho hu na uri GDP-R yo gonya , tshi humbudza u kundelwa ha ikonomi ya Gauteng u fananyisa nyaluwo ya ikonomi yaḽo na mishumo .
SA ZWE ZWA SUMBEDZISWA MURAHU U DZHENELELA HA TSHITSHAVHA ndi zwa ndeme u itela kuvhusele kwavhuḓi kwapo .
Hu a avhiwa ṱhanziela musi khoso yo no khunyeledzwa nge mugudi a vha o fusha ṱhoḓea dzoṱhe dza iyi khoso .
3.9. Khabinethe i humbela tshitshavha tsha Coligny , Devhula Vhukovhela u imisa migwalabo i re na dzikhakhathi nahone tshi dovhe tshi tendele Tshumelo ya Mapholisa Afurika ya Tshipembe u fhedza mushumo wavho wa u sedzulusa tshivhangi tsha lufu lwa ṅwana , u itela uri vhuhaṱuli vhu ṋetshedzwe .
U wana zwigada zwa u tshilisana
Mirero ndi kuambele kupfufhi kune kwa ri ṋea mulaedza wa tshipentshela .
U swikelelea - vhadzulapo vhoṱhe vha fanela u kona u shumisa tshumelo dza vhudavhidzani , zwi sa bvi kha vhupo , mbeu , vhuholefhali kana zwiṱalusi zwiṅwe na zwiṅwe .
A hu na vhugudisi ha ndondolavhathu ya miḓini
Naho zwo ralo , mushumo u ḓo fhedziswa mafheloni a ino vhege .
Tshanduko dza kha Levhele ya Muthu muthihi
Mulayo wa khwalo dzo khwaṱhaho u itela u tshinyadzwa wo imelwa nga mulayo wa uri ndingo dza ndeme dzo vha dza uri khanḓiso yo vha i tshi pfadza na .
Zwi tshi ya nga ha u kuvhanganya data ine wa tou ḓiitela , redzhisiṱara kana fomo dzo teaho zwi tea u vha hone .
U khwiniswa ha zwiṱiriki zwa madzhisiṱiraṱa na fhethu ha mikano ya u shumela ha Luṱa lwa Khothe Khulwane ndi tshipiḓa tsha u khwinisa mbekanyamaitele ine ndivho yayo ndi u lugisa tshinyalelo yo vhangaho muvhuso wa tshiṱalula wa kale .
4.127 Mulayo une wa khou dzinginywa u ḓo shumana na mafhungo a u pokana vhuloi , u u fara sumba vhaloi ( u vhonisa ) , vhugevhenga vhu kwamaho kana ho ṱuṱuwedzwaho nga u tenda kha zwa vhuloi , na vhuviavhathu .
Watshi yanga ya ya mbo lila .
Vhashumi vha tshileludzi tsha dza ndondolo ya mutakalo vho fha ndingo dzi fulufhedzeaho dza ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo kha zwileludzi zwavho .
Zwine zwa khou ombedzelwa zwa zwino ndi uri u farwa ha miṱangano ndi wa ndemesa na uri zwi i fanela u dzhielwa nṱha .
Hezwi zwi ḓo vha tshishumiswa tsha u khwinifhadza vhupulani , na u ṋetshedzwa ha themamveledziso nga mazhendedzi a muvhuso u itela u tikedza nyaluwo ya ikonomi , u shela mulenzhe kha maraga wa zwa mishumo na ndondolo ya Vunḓu nga u angaredza .
Vhathu vhanzhi vha na tshelede maḓuvha nyana nga murahu ha ḓuvha ḽa u hola fhedzi vha vha vha si tshe na tshelede kha maḓuvha o sala a ṅwedzi .
U ṅwala maambiwa a muṱangano .
U nanga ṱhoho dzo teaho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo u itela
3.1.1 U tandulula phambano nnḓa ha khothe a si zwithu zwiswa .
3.4 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na tshitshavha tsha ḽifhasi kha u livhisa ndiliso dzayo kha Muvhuso wa Italy na vhathu , miṱa ya dzikhuvhabvu , nga murahu ha u wa ha buroho ya mimoḓoro ya Morandi kha thungo ya vhubvaḓuvha-vhukovhela ha Italy ḓoroboni ya Genoa .
Fhedzi hu nga vha hafhu na khonadzeo ya u mveledziso ya vhabveledzi vha mapfura a ndeme a vhukati u ya kha manzhi ngei Gauteng , zwi tshi bva kha lushaka lwa nḓowetshumo i bvelelaho , u wanalea ha zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso na u kunguwedza , na u swikela u engedzwa ha mimaraga ya dzitshaka na ya fhano hayani .
Khumbelo i shumiwa nga ḓuvha ḽene ḽo .
Izwi zwi ḓo shuma , sa tsumbo , kha tsheo ya u ṋetshedza thendelo kana tsheo ya Minisṱa ya u tendela kana u sa tendela thendelano
Nyaluwo ya khovhe dza kapu i a thithisea na u tsela fhasi ha u kona u tsireledza zwiḽiwa kha khovhe ntswu dza dununu .
Mulayo u topola nḓila dzo vhalaho dzine dza nga ita uri izwi zwi swikelelwe hu tshi katelwa :
Ri khou humbela khamphani u shumisa tshifhinga tsha vhugudisi hune khamphani dza vha dzi sa tsha thola vhathu tsho ḓivhadzwaho nga Muphuresidennde u lugisela vhashumi vhavho tshanduko musi Samithi yo dzhia tsheo .
U ṋekedza goloi dza u linda dzo linganaho
Ho sedzwa kha mvelele , khonadzeo ya u vha hone na khaidzo ya mutengo wa mbadelo dzi elanaho na khombo dza khantsela mushumo , vhutshinyadzi na vhutherorisi , zwo langanwa uri hu sa itwe ndindakhombo kha hezwi .
Nyaluwo ya maraga wa vhubindudzi ha Afrika na vhalanguli vha Afrika Tshipembe vhane vha khou shumiswa nga tshivhalo tshi aluwaho ṅwaha nga ṅwaha u itela khamphani dzi dzhenelelaho .
Na musi mivhuso i tshi khethiwa nga nḓila ya dimokirasi , hu kha ḓi ḓo vha na zwigwada zwa vhathu vhane vha sa fushei nga nḓila i faho ine muvhuso uyo wa fara ṱhoḓea dzavho , madzangalelo kana mihumbulo .
U fhindula mbudziso dza Phalamennde nga tshifhinga tshi ṱoḓeaho nahone tsho tetshelwaho .
Zwi khou ṋaṋa u konḓa kha vhaṱolamuvhalelano vha mabindu mahulwane u tsireledza lwo fhelelaho vha tshi itela u ṱanea , vhaṱolamuvhalelano vha vha zwipondwa zwa u hwelelwa na musi u wa ha bindu hu sa tshimbilelani na u kundelwa ha u ṱola muvhalelano ngauri a huna mikano ya mulandu .
Hezwi zwi tikedza tshipiḓa tsha mbonalo i vhilaedzisaho ya ndinganyiso ya zwa mbeu sa musi vhafumakadzi vha tshi sumbedzwa vhuimeleli vhunzhi kha mabindu maṱuku .
Vhuloi a vhu dzhiiwi sa vhurereli vhuhulu , fhedzi vhu dzhiiwa vhu tshi ofhisa ngauri vhu a vhanga mashudumavhi , vhulwadze , kana lufu .
3.1 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Maḓaka wa Lushaka Phalamenndeni .
Muvhigo une ha khou itwa khanedzano nga hawo ndi ḽiṅwalo ḽo ṱanḓavhuwaho .
Zwine ha shumanwa nazwo hu katelwa : phairesi , tsireledzo ya khophiraithi na u pfuka mulayo , zwi re ngomu zwapo na u tambiwa muyani , tsireledzo ya matshilisano hu tshi katelwa u shumiswa ha thekhiniki dza vhoradzitshelede kha miholo u dzudzanya nḓowetshumo kha vhadzheneleli vhakene , u shanduka ha sekithara na mveledziso ya zwikili .
Muṱangano u ḓo tshimbidza mufhindulano wa u ṱoḓa u wana u pfesesa huhulu ha tshivhangi na vhubvo ha khaedu idzi u itela u wana thandululo na zwine muvhuso wa nga nanga khazwo zwi re hone u tandulula u kandeledzwa uhu .
Fhasi ha thendelano ntswa , veine dza Afrika Tshipembe dzi sa badeli mithelo dzi vhambadzelwaho EU dzi khou lavhelelwa u aluwa kavhili .
Ri tshi khou ḓadzisa kha maga a u ṱuṱuwedza u lingana ha vhathu ho nweledzwaho huṅwe , ri themendela zwi tevhelaho :
Fhedzi , musadzi wa muhweleli a nga hana u fhindula mbudziso ifhio na ifhio nga nṱhani ha vhuṱalu ha mbingano arali phindulo ya mbudziso ye a vhudziswa i tshi nga bvisela khagala zwe munna wawe a mu vhudza .
Vha dovha vha humbelwa uri vha dzule vha tshi sedza u itela u vhona tsumbadzwadze dza vhulwadze uhu na u kwama dokotela wa zwipuka kana vhashumeli vha mutakalo wa zwipuka , arali zwo tea .
Itani phosiṱara ine ya amba nga mmbwa iyi u itela uri vhathu vha i ṱoḓe .
Khebulu dzoṱhe na mafheleledzoni a ṅanda zwi ḓo tea u tikedzwa na pala u thivhela u vhofha kha tshifhirisafulufulu na u langa ndango thendeledza yo kombamaho .
Muhasho wo ṱanganywa kha matavhi a ṱahe u itela nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi na tshumisano ya khwine .
Khaṱhululo dzi fanela u itiwa nga u tou ṅwalela Tshipikiṱere Muhulwane , wa zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni , Muhasho wa zwa Mishumo , Tshisagana tsha Poswo X117 , Pretoria , 0001 .
Mbuelo dzi dzula dzi kha tshikwama u swikela vhaitambilo vha tshi ḓa .
Kha vha ambedzane nga ha mathemo : nyavhelano ya gese yo linganelaho na nyavhelano ya gese i songo linganela , u itela u bvisela khagala phambano vhukati ha mathemo aya .
Ndi wone mutheo une u bvelela ha thandela ha ḓitika hone .
Hezwi ndi u ya nga ha Milawana ya mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Hu na ṱhoḓea ya tshihaḓu ya zwileludzi zwo fhaṱiwaho hu na ndivho ntswa .
Khomishinari wa Lushaka o shumisa hafhu tshikhala u saina Memorandamu wa u Pfesesana na Australia , wa u shumisana kha mashumele kha masia a vhugevhenga vhu pfukaho mikano , u ṋekana vhusevhi na u fhaṱa khaphasithi .
U hulela ha vhusiwana na u engedzea ha u dzhiela vhaṅwe fhasi zwi ṋaṋisa vhukonḓi vhune ha pfiwa nga dzimilioni dza vhathu vhane vha khou lingedza u tshila na u vhambadza kha heḽi ḽifhasi ḽi thusedzwaho nga thekinoḽodzhi ya luvhilo nahone yo ṱalifhaho .
( c ) nga miraḓo mivhili ya vhusimamilayo ha vunḓu ho teaho , arali hu tshi khou tea u khethiwa Mulangavunḓu wa vunḓu kana Mulangadzulo kana Muthusa Mulangadzulo wa vhusimamilayo hayo .
Ri a vha livhuha kha u shela mulenzhe havho na u vha tamela mashudu mavhuya kha vhumatshelo havho .
U pfesesa mushumo wa rekhode .
2.5 . Khoniferentsi ya Afrika ya G20 ye ya farwa zwenezwino i dovha ya engedza ndavhelelo yashu ya nyaluwo nga kha vhuḓiimiseli ho fhambanaho vhune ha bveledzisa vhubindudzi ha phuraivethe na vhudzheneli kha zwa ikonomi kha mashango a Afrika sa tshipiḓa tsha Mulanga na Vhurangeli ha Afrika .
Kha ri ṅwale Mafhungo aya ha tevhekani nga ngona .
Fulo ḽi ṋetshedza tshikhala kha sekhithara dzo fhambanaho dza tshitshavha u tamba tshavho tshipiḓa na u vha na ṱhalukanyo nga ha zwa mupo .
Kha nzulele nnzhi , muvhuso u ḓo ṱoḓa u kwama vhasheli vha mulenzhe kha mbekanyamaitele u itela phindulo dzavho kha makumedzwa a mbekanyamaitele o bveledzwaho nga vhaofisiri vha muvhuso .
Zwi a timatimisa uri nḓila iyi i ḓo shumiswa nga nnḓa ha musi hu na nzulele dzi songo ḓoweleaho nahone zwi sa dzhiwi sa tshiimeli tsha vhulangagwama na vhupulani hu songo vhibvaho .
U ya kha mvula dza vhukati ha tshilimo hu lavhelelwa uri dzi ḓo vha fhasi ha dzo ḓoweleaho .
Tshipiḓa tsha 88 ( 3 ) tsha Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho tshi sumbedza uri tsheo nga mulanguli wa thendelo u ṋetshedza kana u hanela thendelo dzi fanela u tshimbilelana na PAJA .
Nga nnḓa ha u pfumbudza zwo no khetheaho , mukovho uyu u ḓo fha tshelede vhupfumbudzi ha vhureakhovhe na zwa u ṱavha zwimela zwi aluswaho nga mitshini khathihi na u tikedza u thomiwa ha u shandukiswa ha zwa vhulimi .
Ḽiṅwe sia ḽa u shumiswa ha thekhinoḽodzhi dza sialala dzine dza kwamesa nzulele i re Kapa Vhubvaḓuvha ḽi kwamesa Ngona Dza Vhufhaṱangamavu kwa Vhongwaniwapo .
Mufumakadzi wa u thoma wa Afrika u thuba mendele kha Mitambo ya Mashango a Muṱanganelano .
Minista wa Mbambadzo na Nḓowetshumo vha khou vhilaedzwa nga maanḓa nga zwikhukhuliso zwivhili zwa u thoma .
U ya nga Ndaulo ya 78 miraḓo ya mashango i kombetshedzea u ṋetshedza zwileludzi zwa u ṱanganedza mashika vhuimangalavha na vhukavhamabufho .
Ndi nnyi a gudisaho Hulisani u bika ?
Bammbiri ḽi sumbedzaho vhuṋe ha goloi .
Milayo i shumiswaho
U londota na u khwiṋisa ridzhisiṱara ya ndaka maelana na goloi dzoṱhe dza muhasho na u khwaṱhisedza ndangulo ya ndaṱiso dza goloi .
U ita uri hu vhe na u shuma zwavhuḓi ha tshifhinga tshilapfu na khwinifhadzo ya nḓowetshumo ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi kha vunḓu , zwi a ṱoḓea uri vhashumi vha muvhuso vha shomedzwe lwo teaho u itela uri vha kone u ita mishumo na vhuḓifhinduleli havho .
U sika kha 3D
AfricaCom yo no vha luvhanḓe luhulwane kha u bveledza ikonomi ya didzhithaḽa kha ḽa Afrika hu tshi itelwa mveledziso ya ikonomi ya matshilisano na u manḓafhadza kha u tikedza mbekanyamushumo ya Adzhenda ya Afrika ya 2063 .
Ndaulo ya muthelo yo khwiniswaho i ita uri hu vhe na mbadelo dza fhasi dza muthelo kha vhathu zwi konadzee .
arali vha so ngo vha na tshumisano musi mundende wavho u tshi sedzuluswa
Nḓila ine zwimela zwa vha ngayo- midzi , tsinde , maṱari , maluvha
Ikonomi a i koni u bveledza tshivhalo tsho teaho tsha zwikhala zwa mishumo yo livhaho u itela zwitshavha zwapo .
Kha ṅwaha wa 2012 na u fhira , ri ramba lushaka u ṱangana na muvhuso kha mveledziso khulwane ya themamveledziso .
Mbekanyamushumo ya Mveledziso na u Fhaṱulula nga Huswa , 1994
Fhedzi arali nyaluwo ya ḓi ya phanda nga nḓila ine yavha ngayo zwino , kushumisele ku re nṱha kwa masheleni ku ḓo ṱoḓa nzudzanyo khulwane dza masheleni na u fhungudzwa kha maṅwe masia a kurengele .
Hu vha fhethu hune ha sa livhalee , hune ha vhumba mbonalo ya tshoṱhe ya hugaledzwa .
U sima vhudzulo ha vhathu hu no vhuisa tshirunzi tsha vhathu , hune vha no shaya vhudzulo vha fhaṱelwa vhudzulo khathihi na u vha na vhuṱanzi uri miḓi yavho ndi ndaka i no vha ḓisela lupfumo .
Zwipiḓa zwa vhutsila : u topola na u ṋea madzina a zwipiḓa zwoṱhe zwa vhutsila
Maitele kwao hu ḓo vha u shumisa nḓila yo khetheaho kha vhathu vhanzhi ha khwaṱhisedzwa mawanwa a maitele aya nga u shumisa nḓila yo khetheaho u dzhia tsumbo dza vhathu havha .
Zwishumiswa zwavhuḓi zwa u ḓimvumvusa na zwa mitambo na dziḽaiburari dzi re na Inthanethe zwi gonyisa khwaḽithi ya vhutshilo .
Bommbi dzi songo litshiwa dzi tshi khou bva maḓi u tou nga vha khou tamba nga maḓi ano bva mulamboni .
" Izwo ri ḓo ya u tamba mirini , " Vhonani u fhindula nga u ṱavhanya .
Muhasho wo khunyeledza mbekanyamushumo ya u fhedzisela ya mishumo .
Tshanduko kha mutevhe wa mishonga ya lushaka dzi nga leluwa u thomiwa nga u ṋea dzikhoudu dza atikiḽi dzo khetheaho kha zwibveledzwa zwiswa .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza uri ri khetha mbadelo na u ṋetshedza vhuḓifhinduleli kha tshiimiswa tsho teaho tshiṅwe na tshiṅwe .
Khomishini ya Tshumelo ya Tshitshavha u ya nga ndayotewa yo fhiwa mushumo wa u sedzulusa , u monithara na u asesa ḽihoro , ndaulo na kushumele kwa vhashumi vha tshumelo ya nnyi na nnyi na u eletshedza madavhi a muvhuso a vundu na a lushaka .
3.1 . Khabinethe yo tendela ndaela i fanaho na mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi dza khombekhombe dzine dza ḓo tshimbidzwa nga NSG u itela u ḓo thoma u thusedza kha u ṱavhanyisa mveledziso ya vhukoni na u vhona uri tshumelo ya muvhuso i vha ya phurofeshinaḽa .
Vha ita mini zwine zwa leludzela vhone u amba navho ?
Nṱhani ha izwo , vhafariwa vho kavhiwaho vho ṱanganyiswa na tshitshavha nga u angaredza tsha dzhele .
U khwiṋifhadza vhufulufhedzei , vhuḓifari na vhungoho kha tshumelo dza muvhuso ndi zwa ndeme arali ri tshi khou ḓa u fhaṱa muvhuso u konaho .
Ndi ngafhi hune ra ṱoḓa u ya hone ?
Muvhigo wa manweledzo wa u thoma wa mushumo wo itwaho nga khethekanyo wo ṋetshedzwa kha Komiti ya Mbalelano , i tshimbidzwaho nga Muofisiri wa Khorotshitumbe Muhulwane .
U langa ndondolo na kushumele kwa zwiṱitshi zwa u kala maḓi nga ngomu kha vundu ḽa Kapa Vhukovhela .
Khungedzelo iyi yo livhiswa kha vhathu vhafhio ?
Ndangulo yo khwiṋiswaho ya mabuḓo na kushumele i amba uri u shuma zwavhuḓi hu ḓo ṱangenedzwa na u pfufhiwa , nahone u sa shuma zwavhuḓi hu ḓo topolwa ha lulamiswa .
Hu nga ḓivhadzwa muvhilaeli nga ha mvelelo dza ṱhoḓisiso hune a kona u kwamea .
Kha zwa mikano hu na mulayo u re khagala na matshimbidzelwe u ya nga muthelo wa mikano na mulayo wa u phumula .
U khwaṱhisedza ndangulo yavhuḓi ya vhuendi ha moḓoro ha Masipala .
5.3 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza nḓivhadzo u bva kha Total SA ya uri yo wana tshikalo tsha gese tsha ndeme kha phendelashango ya tshipembe ha Mossel Bay ngei Kapa Vhukovhela .
7.1 Gemo ḽa tshikolodo tshine Muhadzimi a koloda Muhadzimisi hu tshi tevhedzwa thendelano iyi ḽi ḓo tiwa na u ṋewa vhuṱanzi nga ṱhanziela i no bva kha muofisiri wa zwa masheleni a no shuma na Muhadzimisi , Muhadzimi ha langi u tholiwa ha uyu muthu khathini na maanḓalanga ane uyu muthu a vha nao .
Zwa vhukuma khuḓano idzo kanzhi dzi tandululwa nga nyanḓano vhukati ha vha kwameaho .
Vhathu vha shela mulenzhe nge vha vha na zwine vha ḓisa mushumoni , sa tsumbo , zwanḓa ngeno muthu a tshi ḓo ṋewa zwiḽiwa , tshelede na zwiṅwe-vho zwi no vhanḓea .
8 . Maga o dzhiiwaho nga shango ḽa United Kingdom ( UK ) u itela u tikedza vhuḓidini ha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo a Afrika Tshipembe .
TSHIPIKWA TSHA MUVHUSO NDI : ' ndi u sika tshumelo yo ḓisendekaho nga vhathu , i ṱalulwaho nga ndinganyiso , ndeme , i ḓaho nga tshifhinga na milayo ya vhuḓifari ho khwaṱhaho , tshiimiswa tsha nṱhesa na nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme ' .
Arali ri tshi khou tou amba ngoho , shango ḽine ḽa sa kone u ṱanganyisa mirafho yaḽo yoṱhe kha zwa ndinganyelo ya ikonomi , ḽi nga si kone u swika he ḽa vha ḽi tshi nga kona u swika hone .
Ngauri mugaganyagwama u ḓo ṱuṱuwedza phaḓaladzo ya zwiko kha masipala u tea u dzhiiwa sa maitele a ndeme vhukoma a u dzhia tsheo kha muvhuso wapo .
Vhonani o ya nga mini hayani ?
Arali ni sa koni u pfesesa zwine maṅwe a maipfi a amba shumisani dikishinari ( ṱhalusamaipfi ) .
3.2 . Musi ṅwedzi wa Vhaswa wa Lushaka u tshi khou swika magumoni , kha ri khwaṱhise nungo dzashu u itela uri vhaswa vha kone swikela vhunzhi ha mbekanyamushumo dza thikhedzo dzine dza netshedzwa nga muvhuso khathihi na u ṱuṱuwedza zwa u dzhenela havho kha ikonomi nga nḓila yo fhelelaho .
Ri tea , u shuma ri roṱhe ro livha kha u denyefhadza kha nḓila ine ra bveledza ngayo zwa dzinnḓu , vhuendi , na dziṅwe themamveledziso dza ikonomi na matshilisano .
Naho zwo ralo , ri tea , u dzhiela nṱha uri ṱhanganelano ya dzhango i na maṅwe masia .
U linga hu si ha fomaḽa ha Zwikili zwa Vhutshilo kha Vhuimo ha Fhasi hu itwa tshifhinga tshoṱhe .
Ndaka ya ndeme i rekhodiwa kha redzhisiṱara ya ndaka musi hu tshi ṱanganedzwa tshiteṅwa hu na mbadelo .
Kha nyimele ya thandela dza vhuedza kha vhuimo ha vhukuma , phetheni dzine dza vha hone dza dzitshanele dza matshimbilele a si a fomaḽa dzi ḓo vha mutsivhudzi wa nga ngomu wa mbumbo ya netiweke ya sisiṱeme ya u enda .
Nga u shumisa tshiedza itshi sa tsumbo na ndaedzo , zwino vha fanela u ola tshiedza tsha vhone vhaṋe tsha u funza pfelovhuṱungu ya ḓivhazwakale .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga tshoṱhe ( tshifhinga tsho avhelwaho tshi a zwi tendela ) .
U khwaṱhisa na ndondolo ya vhushumisani ha ngomu na ha nnḓa na vhakwameaho vho teaho .
Komiti yo vhumbwa nga miraḓo ya khoro .
Dzikhamphani dzi ḓo vha dzi tshi khou bveledza goloi , zwibisana na dzibasi dza sedan
U tamba ḽitambwa : u vhumba zwiṱori zwa mitaladzi i si gathi , zwo ḓitika nga bogisi ḽi re na zwithu zwi takadzaho - hu nangiwa tshithu tsha humbulelwa sa tshi tshilaho
Dzina na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa mupondiwa na / kana muvhilaheli .
Pulane i nga bveledzwa fhedzi nga murahu ha musi zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwo no tiwa .
Khamphani dzashu khulwane dza fhano Afrika Tshipembe dzi fanaho na SASOL , Anglo na BHP Billiton dzi khou fara nyambedzano na Muhasho ya Minirala na Fulufulu na Muhasho wa Mabindu a Tshitshavha u wana thandululo dza nḓisedzo ya muḓagasi .
Ri ḓo khwaṱhisedza uri tshumelo ya zwiporo zwashu ndi ine ya thembea , zwo tea nahone zwo ṱanganaho na vhuima zwikepe .
Maga o fhambanaho a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki o sumbedzwa afho fhasi :
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u shela mulenzhe kha u vhona uri ndivho dza Kyoto Protocol dza malugana na Tshanduko ya Mutsho dzi a itwa , na u vhona uri nyambedzano dza WTO Doha Developments Round dzi swikelela zwo teaho .
U tea u sumbedzisa uri ndi ngani a tshi pfa uri tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo yo khakhea .
Ndangulo ya u shandukiswa ha vhuṋe , lufu lwa mushumisi na musi mushumisi a tshi khou pfuluwa a tshi bva nnḓa ha mikaṋo ya Kapa Vhukovhela ndi dziṅwe dza khaedu .
Naho zwo ralo , Muhasho wa Mutheo wa Pfunzo na zwikolo zwo thoma mbekanyamushumo ya u swikelela he vha salela murahu u lugisela vhagudiswa .
2.9 Khabinethe yo tendela u khwiniswa ha zwiṱiriki zwa madzhisiṱaraṱa Limpopo na Mpumalanga , na u ṋanga Khothe ya Madzhisiṱaraṱa wa Lephalale sa hune ha ḓo dzula Khothe Khulwane ya Limpopo , sa maga a tshifhinganyana u swikela khothe yo ḓiimelaho ya tshoṱhe yapo ya Luṱa ulwu i tshi fhaṱwa .
Zwa zwino vhusimamilayo vhu khou amba nga mulayotibe u shumaho na fhungo iḽi na uri vhu khou ṱanganedza makumedzwa a tshitshavha .
Khothesheni i nga ṋetshedzwa fhedzi kha ḽiṅwalo ḽa khothesheni ḽo bviswaho .
U konisa u dzhia tshiṱoko , u khwaṱhisedza ndaka na maitele a u laṱa .
Vhukoni kha nyambo dza tshiofisi mbili zwadzo dza Western Cape .
Kha tshiimo tsha ṱhanganelo , ṅwaha wa 2015 u ta tshihumbudzo tsha vhu 70 tsha UN , tshine tsha ḓisa luvhonela lwo khwaṱhaho lu ṱoḓaho u ḓisa tshanduko kha khoro ya Tsireledzo ya UN na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa dzitshaka .
Vhulanguli ha Vhuḓifari ha maraga vhu sedza kha u thivhela na u langa arali u thivhela hu songo tshimbila zwavhuḓi , mvelelo dzi si dzavhuḓi u bva kha zwiimiswa zwa masheleni zwine zwa tshimbidza bindu ḽazwo nga nḓila dzi si dzone kha vharengi kana u dzhiela fhasi vhungoho ha mimaraga ya masheleni na vhuḓifulufheli kha sisiṱeme ya zwa masheleni .
U dzhiela nṱha thandela dza ndeme ya nṱha , vhaṱoḓisisi na wekishopho vha ita uri mbekanyamushumo iyi ya masia mavhili i vhonale na u vha ya ndeme kha mashango oṱhe .
O vha a tshi phurakhithisa u langa bola na u rahela bola matandani ( vhuno ) o bonya na maṱo .
Fomo dza khumbelo dzo ṱoliwa nga vhashumi vha Ndaulo na madzina a vhaita khumbelo vho swikela ṱhoḓea dzo sumbedziswaho vho rekhodwa kha spreasheet ya excel ngeno madzina o themendelwaho u khethwa o dzheniswa kha Sisiṱeme ya Ndaulo ya Vhamaki .
Vhathu vha mbo vhuya vha tshi gagamisa goroi i no bva zwitaleni na mafhi a no bva dzikhameloni .
Zwidodombedzwa zwa Mbilaelo : Lushaka lwa Muthelo : Muthelo wa Mbuelo wa Muthu ene muṋe ; Muthelo wa Mbuelo wa Khamphani ; VAT ; Ndaka ; PAYE / SDL / UIF ; Thirasithi ; Mithelo ya thundu dzo ṱunḓwaho / Mithelo ya zwithu zwi no rengiswa hayani na Miṅwe Lushaka lwa Mbilaelo : Mikhwa / Vhuḓifari ; Tshumelo ; Ndaulo ; Maitele na Zwiṅwe
Zwino vhigani mvumbo ya mutsho yaṋu .
A vha ḓadze fomo ya khumbelo huna muofisiri wa SASSA ( a vha ḓivhe zwauri ndi vhone fhedzi sa muiti wa khumbelo kana muofisiri wa SASSA ane a nga ḓadza fomo ya khumbelo ) .
Tshifhinga tsha zwino , tshifhinga tsho fhiraho na tshi ḓaho .
Ragibii : Gidimani na bola ni i fhirisele kha vhaṅwe .
Roṱhe ri fanela u ṱanganedza khaedu dza tshanduko na uri ri fanela u hana mulingo wa u ṱutshela kule na tsumbo ya thaidzo ṱhukhu .
Ngona dza u vhiga dzi nga katela zwivhumbeo zwa orala , u ṅwala , dziphothifoḽio .
Arali tshiluḓi tsha ndulamiso tsha vha tsho shumiswa , muredzo woṱhe a u nga dzhielwi nzhele .
Ni humbelwa u ṋetshedza zwidodombedzwa arali tshiṅwe tsha zwibogisi tsho swaiwa .
MAFHUNGO A VHUKUMA Afrika Tshipembe ḽo swikisa tshivhalo tsha nṱhesa tsha 22 miḽioni tsha phimamushonga dzo ṋetshedzwaho .
Tshumelo iyi ndi ya vhathu vhane vha vha na zwikili zwi songo ḓoweleaho na / kana pfunzo .
Muhanga wa ndangulo ya khovhandozwo wo katelaho zwoṱhe wa Bodo ya vhalanguli vhoṱhe , nga maanḓa u sedzanaho na vhutevhedzeli na khovhakhombo ya kushumele , wo thomiwa nahone wo ṱanganyiswa sa tshipiḓa tsha sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele .
U lavhelesa na u elwa ha kushumele kwa zwino , ṱhoḓisiso dza khombo , vhuṱolamuvhalelano ha muṅwe musi na tsedzuluso dza sisiṱeme ya ndangulo .
Ndi ni funa zwone .
Ndeme ya thero ya tshelede i dovha ya ombedzelwa hafhu kha maitele a u renga na u rengisa .
Naho hu na uri hu na zwikundisi zwa muvhalelano wa zwino , ri ḓo khwaṱhisedza uri mihasho yoṱhe i badela vhaṋetshedzi vha tshumelo kha maḓuvha a 30 a u langa .
Fhedzi ro itwa ṅanda nthihi nga vhumatshelo vhu fanaho ha uri ri MaAfrika Tshipembe .
Kha vha wane fomo ya khumbelo ya electronic , CK3 .
Mushumo u re phanḓa hashu u a shusha .
Nga murahu ha khetho dza mivhusoyapo nga Ṱhafamuhwe 2006 , mbekanyamushumo dza u gudisa vhashumi dzo mbo ḓi thoma , nahone dzo itwa ho sedzwa uri 62% ya vhoṋeḓorobo vho vha vhe vhoṋeḓorobo vhaswa .
Masipala wo dzhena kha vhurangeli ho fhambanaho ha Mveledziso ya Ikonomi Yapo u fhungudza vhushai na u tshimbidza vhurangeli ha mveledziso ya zwa ikonomi yapo u ya nga Tshiṱirathedzhi tsha LED .
Hu khou engedzea uri u dzhiela nṱha tsheo dzapo dzo fara ndeme khulwane ya vhutshilo kha vhupo ha dziḓoroboni na u vho vhuṱumani vhukati ha dziḓorobo na u sa nyeṱha ha ḽifhasi zwi khou aluwa zwi na ndeme .
Dziṅwe mbuelo dza u dzhoina Mbekanyamushumo ya Vhuimana ndi hedzi :
Arali vha vha tshi khou humbela mafhungo vho imela muṅwe muthu , vha tea u ṋea vhuṱanzi ha tshiimo tshine vha khou ita khumbelo vhe khatsho ( " sa muthu o ṋewaho thendelo " )
Musi ho sedzwa lushaka lwa thandela , ndi mishumo ya tshifhinga tshipfufhi ine ya ḓo sikiwa .
U swikelela zwileludzi zwa u valela tshiṱokisini nga u vhofholola mutshinyi hu sina u lengiswa hu sa pfadzi ;
Zwo ḓi sendeka nga maitele a u khwaṱhisedza , data yo bveledzwaho kha itshi tshisumbi yo dzudzwa tshifhingani .
Mushumo wa Khomishini ya u Puḽlana ya Lushaka ndi u eletshedza muvhuso na shango nga ha zwithu zwine zwa kwama mveledziso ya shango ya tshifhinga tshilapfu .
Ndangulo i sa fushi ya maḓi a mvula ndi tshiṱuṱuwedzi tshihulwane kha tshiimo tshi sa takadzi tsha bada dza masipala na zwiṱaraṱa .
Phemithi ya vhukuma ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa .
Mavundu na one o vhona uri hu vhe na R198 miḽioni nga kha ndambedzo ya mukovho i linganaho , na uri masheleni a mbekanyamushumo ya u Thivhela na u Fhungudza Tshutshedzo ya Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho o shumiswa kha u bwa milonga ya maḓi na u fhaṱa zwa u thivhela mulilo .
Ṱhanganyelo ya muhumbulo u funeswaho wo dzudzanywaho na muhanga wa mulayo na ndayotewa u nga vha wo khwaṱhaho nga maanḓa kha u shushedza hufhio na hufhio kha mbofholowo idzi uri dzi bvelele .
Arali na nga ita vhuaḓa thoiḽethe , ni elelwe u i kunakisa .
Zwifaredzi zwi si na tshithu zwo fhambanaho zwa zwibveledzwa zwa mafhi .
Mafhungomatsivhudzi ri ḓo a wana ngafhi ?
Vhudzheneleli ha vhadzhiamikovhe vhu na khaedu kha masipala , vhakhantseḽara vha wadi na Komiti dza Wadi .
Ḽiṅwe sia hafhu ḽine muvhuso wa tea u dzhenelela khaḽo ndi ḽa vhugudisi .
Thengiselano i vhuedzaho i fanaho ya thundu na tshumelo vhukati ha mivhuso , hu si na phungudzo u fana na dzitharifi na mikovhelo .
Zwenezwoha , nga tshino tshifhinga , kuitele kwa zwithu kwe kwa shumiswa ndi ku no langwa ndaka ya muthu muthihi , lune ndaka ya ṱuṱuwedza maga a no ḓo dzhiwa .
U itela miṅwe miṅwaha yoṱhe ya kha tshifhinga itshi , ndambedzo ya mbekanyamushumo ya pfufhi ya tshikolo yo katelwaho kha mugaganyagwama yo ḓi bvela phanḓa na u katela zwiko zwa vhukuma .
Mivhuso ya vundu i ḓo langa uri ndi mishonga ifhio yo teaho kha vhuimo huṅwe na huṅwe ha ndondolo ya nga kuvhanganywa kha tshumelo dzo fhambanaho .
Zwifanyiso zwa vidio ye ya lavheleswa a zwi tou sumbedza zwikoṱi zwa gese i bvisaho miṱodzi kha miraḓo ya tshigwada tshine tsha khou ambiwa nga hatsho .
U ṱalusa themba na pfalandoṱhe mathomoni a maipfi o ḓoweleaho nga mibvumo na nga mbonalo yadzo .
Masiandaitwa a ḓo vha nyaluwo i akhamadzaho ya vhushayamishumo , nga maanḓa kha dzirenke dza vhathu vhane vha vha na ḽevele ya zwikili ya fhasi .
Vhunzhi ha vhana a vha koni u vhala kana u vhalela , vhafumakadzi vhanzhi vha lovha vha tshi khou beba , vhathu vhanzhi vha tambula nga malwadze ane a thivhelea , miṱa minzhi i vha zwipondwa zwa vhugevhenga nahone mbekanyamushumo dza mishumo ya nnyi na nnyi dzi swikelelwa nga vhathu vha si vhanzhi .
Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango a bindudzaho zwihulusa kha dzhango nahone ḽi a vhuelwa nga nyaluwo ya makwevho ngomu ha Afrika .
Kanzhi vhuraḓo ha muthu vhu fheliswa nga kha lufu kana u ḓirula mushumo .
Arali bidi mbili kana u fhira dza lingana kha masia oṱhe , pfufho i ḓo nangiwa nga u doba kubambiri kha zwinzhi ku re na luswayo .
U ṱuṱuwedza mitambo ndi zwiṅwe zwa mushumo muhulwane zwa Muhasho .
Ndi zwifhio zwine zwa tea u katelwa kha maambiwa ?
Vhuṋe hu katela vhuṋe hapo kana ha mavu na ndango yapo .
2.3 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadziwa ha kuitele kwa matshimbidzele a mugaganyagwama wa muvhuso kha mishumo ya Ṱhoḓisiso na Mveledziso ( R&D ) .
Vhukati ha ezwi ho vha hu zwiimiswa zwa vhurereli , zwiimiswa zwa mitambo , vhatsila , madzangano a vha shumi , dziyunivesithi , vhathu na dziṅwe khethekanyo nnzhi dza madzangano a Amerika .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R235 208 nga muṱa nga ṅwaha kha mishonga ya vhomakone na ya bayoḽodzhikhaḽa
Muvhuso wo dzhia maitele o fhambanaho a u vhona uri hu na tshumelo dza ndeme na mveledziso ya vhuangaredzi ha vhana vha kha ngudo ya thangela tshikolo .
U wanwa ha zwigwada zwa vhashumi na u vhea maḓuvha u ita zwiṱirathedzhi na mishumoitwa
Zwa mbalombalo zwa ḽifhasi malugana na mafuvhalo na dzikhakhathi ndi zwine zwa vhilaedzisa vhukuma .
Ḽiṅwe ḓuvha nga Mugivhela musi metshe u sa athu thoma , mugudisi a vhidzelela madzina a vhatambi vha no ḓo tamba iḽo ḓuvha .
Mulevho u sumbedzisa uri thendelano ya u vhea mapfumo fhasi hu katela u ṱutshela , u fhandekana ha mmbi dzi re tsini na tsini , u bvisa maswole ane a khou lwa kha sia ḽithihi , u vulwa ha miṋango ya vhuphalali na u vhofholola zwivhotswa zwa nndwa na vhafariwa vha zwa poḽotiki .
Khunyeledzo ya tshifhinganyana yo vha ya uri u vhea fhasi nyendedzi dzashu nga kha theo ya mulayo zwi nga bveledza uri khothe dzi zwi dzhie uri dzi khou vhofhiwa vhukuma nga nyendedzi idzo .
U shandukisa nzudzanyele ya ḓivhazwakale na matshilisano a zwa vhagudisi , tshivhalo tsha vharema vhane vha vha kha luṱa lwa u thoma tshi ḓo vha tsho engedzea nga 100 nga ṅwaha u swika nga 2019 .
Nga ḽiṅwe sia , muthu ane a hola phimo ya fhasi u ḓo wana mbuelo dza fhasi , naho hu na uri maṅwe a makumedzwa a katela na themendelo ya u tsireledza vhashumi kha u fhungudzwa huṅwe na huṅwe kha ṱhanganyelo ya mbuelo .
Na musi hu na tshanduko , vhashumi vha vhenevho hu khou pfi vha khou ḓo dzhia ofisi dzi fanaho .
Kha maḓi manzhi o kunaho tshipiḓa tsha tshivhalo tsha anoini ndi dzikhaboneithi , saḽifeithi na dzikuḽoraidi .
Vhugudisi na mveledziso ho ambiwa nga hazwo nga nḓila yo teaho kha masia oṱhe a vhashumi na mugaganyagwama wa mveledziso ya zwikili wo shumiswa nga nḓila yo teaho zwi tshi elana na pulane ya mveledziso ya zwikili .
Kha vha kovhelane mihumbulo na tshigwada tsha puḽenari
U vhumba tshisiku tshawe tsha maipfi ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe .
Nḓivhiso ya masheleni i itwa-vho uri i vhe hone nga dziḽaiburari dza akademi na dza tshitshavha .
Pulane u vhambadza : ndi pulane ine ya angaredza masia oṱhe a tshibveledzwa kana tshumelo na mbuelo dzatsho khathihi na mbonalo yatsho , kuṱuṱuwedzele na kuphaḓaladzele
Dziṅwe khoro dza dziḓorobo khulwane dzi a kona u vhumba dzikhoro ṱhukhu .
U itela u shela mulenzhe ha miraḓo ya komiti dza wadi na vhakhantseḽara , ho fariwa miṱangano i tevhelaho ya zounu :
1 . ṰHALUTSHEDZO DZA KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE DZA WANALEA NA ZWENEZWO U YA NGA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( i )
Nga kha Mulangadzulo , ro ramba vhurumelwa ha mahoro o fhambanaho u bva Phaḽamenndeni u dalela senthara ya dziṱhingo , u itela uri dzi MP vha tou ḓivhonela nga vhone vhaṋe mushumo une wa khou itiwa .
Kha miṅwaha ya fumbili yo fhiraho , ndangulo dza muṱaṱisano dzo sumbedzisa tswikelelo ya vhuṱhogwa kha u lwa na zwigwada zwi lwaho na muṱaṱisano , u laula makete nga nḓila i si yavhuḓi na tsireledzo ya madzangalelo a tshitshavha nga tshifhinga tsha musi dzi tshi ṱangana dza vha tshithu tshithihi .
U nangiwa ha ḓulu ḽa mbeu hu songo dzudzanywaho
Ṱhoho dza Zwiimiswa zwa U valela vha lavhelelwa u shumisana na madzangano oṱhe a vhulavhelesi nga u khwaṱhisedza tswikelelo kha senthara u itela uri vhashumi vha imelaho madzangano a vhulavhelesi a nga ita mishumo yavho nga vhukoni na i vhuedziho .
Dzhenisani maṱaluli a u ṱalutshedza madzina .
Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Ofisi ya Ndango ya Thandela ya Vhurangeli ha Gundo ḽa Themamveledziso ya Muphuresidennde , itshi khou tikedzwa nga mihasho ya muvhuso yo teaho .
Mbambedzo ya thekhinoḽodzhi ya u fhisa malaṱwa i sumbedza uri mbadelo dza u ita mushumo na khephithala , zwine zwa katela ṱhoḓea ya u laṱwa ha masalela kha tshigange , zwi a fana na u fhisa malaṱwa tenda tshishumiswa tsha u fhisa malaṱwa a tshi na bulatsho .
U fhiriselwa ha pfanelo dza muvhuso na mishumo zwi shi elana na maḓaka a muvhuso zwi nga zwenezwo kwamea nga nḓila dzo vhalaho .
Nothembi a imisa zwanḓa a lumelisa gogo ḽa vhaṱaleli .
Vho Ndau vha tshi ralo vha gekhana na tombo lihulu vha mbo ḓi nwela khothe .
U fana na khotsi anga , vho vha vha tshi funa na u tenda kha zwauri pfunzo ndi tshithu tshuhulwane .
Maga a tevhelaho a nga thusa u fhungudza mitengo ya tshumelo , na u khwinisa kushumele kwao :
Kuhumbulele kuhulwane kha sia iḽi ḽe ḽa sedzeswa ndi uri tshitshavha , nahone ri tshee henefho ndingedzo dza mveledziso ya ikonomi , dzi nga khwaṱhiswa nga u sedzesesa zwikili zwi no bva kha , na u baḓekanesa na , tsheo na zwiito zwi no kwama nḓisedzo na ṱhoḓea dza zwa vhudzulo vhuponi ha mahayani .
Nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku 2014 , Khabinethe yo bvisa mvetamveto ya Lushaka ya Mbekanyamaitele ya Pfanelo dza Vhaholefhali hu u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Zwa ndeme ndi zwauri vhagudi vha ite nḓowenḓowe yo teaho kha u fhindula thesite yo ḓalaho na kha lushaka lwa tsumbo ya thesite ya u Linga ha Ṅwaha Ṅwaha ha lushaka ( ANA )
Hu fanela u khwaṱhisedzwa uri vhashumi vhane ha pfi vho fhira tshivhalo vha a ḓivhadzwa nga ha poswo dzo kunguwedzwaho .
Zwiṅwe zwa izwi zwi a lwa na zwine zwa khou ṱoḓa u bveledzwa .
Hezwi zwi ḓo sia hu tshi khou ṋetshedzwa tshampungane zwa maḓi kha zwitshavha zwa Masipala Wapo wa Nketoana , ngei Free State na Masipala Wapo wa Dawid Kruiper , Kapa Devhula sa tshipiḓa tsha u ṱavhanyisa tshumelo dza u bvisa mabunga a mabakete .
Khwiniso dzi tshimbilelana na :
Musi ho sedzwa zwine zwa nga kwama ikonomi , fhungo iḽi ḽi ṱoḓa u sedziwa tshoṱhe na hone nga vhuronwane .
Khoudu dza Sekithara dzi nga bva nḓilani , u ya nga nyimele , kha masia a tevhelaho :
Mufhalalaguṱe wa tshumelo / mbuelo yo vanganaho
Mvelelo dza hone , ndi dza uri kubugwana a ku vhi kwo dzudzanyaho zwavhuḓi .
Khethekanyo ino i ṋea ṱhalutshedzo ya vhuṱumani hune ha nga bvelela vhukati ha CBP na IDP zwi tshi sedzwa kha kuvhonele kwa kutshimbidzele kwa CBP , nge ha bulwa :
Khakhathi dzo vha phetheni kha ḽevele ya zwi sa athu vhonwa kha shango ḽashu .
Ri tea u kunda u engedzea nga zwiṱuku ha mutengo nga u engedza zwibveledzwa , nḓila ntswa dza mashumele dzi sa ḓuri , vhubveledzi na u shuma nga maanḓa .
A huna maitele kana tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo .
Ndingedzo idzo dzi raloho dzi tea u bviswa kha pfukiselo u ya kha vundu dzine dza nga vha dzine dza tea u badelwa u ya nga shedulu ya mbadelo .
U ola nyolo ya thaidzo zwi ita uri zwivhangi zwoṱhe na mvelelo dzoṱhe dza thaidzo zwi kone u dzhielwa nṱha .
( a ) Khwiniso ya idzo khethekanyo sa zwe zwa buliswa zwone kha Ṱhumetshedzo ya D ;
Zwenezwo ndi kumedza miṅwaha yo salaho ya vhutshilo hanga zwanḓani zwaṋu
A ri imiseli zwanḓa nṱha , u poidza kana u sumba musi ri nga riṋe vhaṋe ; hu si nga , musi , nga nnḓa ha musi ro swika kha nyimele i songo ḓoweleaho ya u amba dzinginya mivhili kha riṋe vhaṋe .
Pfunzo ndi murango une vhumatshelo ha shango ḽashu ha ḓo fhaṱwa khawo .
Ro kwamana na vhaṅwe vhathu musi ri tshi khou lugisela ḓuvha iḽi .
Ri khou ṱoḓa u vhona dzi NGO dzi tshi tevhedzela , nga nnda ha hezwo ni nga si vha fhe masheleni .
U sumbedza mubvumbedzwa na zwithu kha ḓirama dza u edzisela hu tshi sedziwa , u edzisela na u ṋaṋisa
Phambano a siho khagala nga maanḓa , fhedzi i na mvelelo dza ndemesa .
Fhedziha , zwi a pfala u nga amba , uri tshiṅwe tsha zwiitisi ho vha u vhona vhathu vho valaho ningo dzavho .
Nga u khwiṋisa vhuṱumani ha dzingu nga u shumisa vhupo uhu , ṱhirafiki ra dzingu i nga ṱuṱuwedzwa uri i pfuke vhuponi uhu .
Vha ambe zwavhuḓi uri muṅwe na muṅwe a vha pfe .
Khabinethe i ṱanganedza tsheo ya uri fuḽaga ya kale " i tsitsela tshirunzi tsha vharema fhasi na uri havho vhane vha ṱana fuḽaga ya tshiṱalula vho ḓiimisela vha vha vha tshi khou nanga tsikeledzo vhudzuloni ha mbofholowo " .
2 . Arali Thivhu a nga khonela kha tsha monde a nga kona u swika veneni ya
Mushumo wa ndima iyi ndi u ṋetshedza muhangarambo wa ndivhiso kha u ita mafhungo a zwa madzulele .
Nga u ralo , yo thoma maitele a u ela vhukoni zwi tshi bva kha tshishumiswa tsho bveledzwaho ngei Canada u khethekanya muhasho muṅwe na muṅwe kha tshikalo na u wana thikhedzo yo teaho u ya nga fhaṱa vhukoni ha tshiimiswa .
Vhunzhi ha zwitzhili a zwi koni u tshila lwa tshifhinga tshilapfu kha mavu ane ha sa vhe na vhunzhi ha zwitzhili zwa mupo .
( a ) o fanela u voutha kha mutsheo fhedzi arali hu na thai kha tshivhalo tsha dzivouthu dza masia oṱhe ane a khou voutha kha ḽiṅwe fhungo ;
U vhala a eṱhe maṅwalo a konḓahonyana a tshi ḓiphiṋa na u vhalela u wana mafhungo u bva kha maṅwalo o fhambanaho ( sa : khomiki , fikhishini dzi sa konḓi , na bugu dzisi fikhishini . )
Sa izwi uyu muṱangano u wa u dzhiela nṱha mvelelo dza ndeme dzine dza ḓo vhumba pulane ya wadi tshigwada tshi fanela u tendelana uri izwo zwithu zwa ndeme zwi ḓo vha zwifhio .
U HANIWA HA KHUMBELO NA KHUMBELO YA KHAṰHULULO YA NGA NGOMU I HANEDZANAHO NA TSHEO
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri miholo yo tiwaho u ya nga mulindi i fanela u badelwa nga nḓila yeneyo .
Ndingo ya sambulu dza mbeu dza tshiofisi
Hezwi ndi tshipiḓa tsho vhangwaho nga mbekanyamushumo yo itwaho nga muvhuso u engedza themamveledziso ya tshitshavha .
Tshi hone musi ri tshi khou imba na u tshina .
U topola maḽeḓere kana zwikhala vhukati ha maipfi khazwo ṅwaliwaho , ( tsumbo : madzina avho kana kha bugu .
Khumbelo ya ndambedzo ya mulwi wa kale
Naho mvelaphanḓa kha zwa vhuṱumani , nga maanḓa nga kha nyengedzedzo ya tshihaḓu ya u shumiswa ha ṱhingothendeleki , yo ita zwihulwane kha u ita uri hu kone u swikelelwa vhunzhi ha mafhungo , mabindu maṱuku ha nga ḓo ḓivha uri a nga swikela hani mafhungo o teaho nahone ngafhi .
Muvhuso wa tshiṱalula wo vha na vhuḓifhinduleli ha tshihaḓu ha u fhindula kha ṱhoḓea iyi yo khoḓwaho ya shango ḽoṱhe ngauralo zwa ita nzulele iyi .
Ni kone u nwala fhungo ḽa tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe .
Mutandululi wa zwa Muthelo ndi Muhaṱuli Vho Bernard Ngoepe vhe vha tholiwa nga Minisiṱa wa zwa Gwama lwa tshifhinga tsha themo ya miṅwaha miṱanu u bva nga ḽa 1 Tshimedzi 2013 .
Luambo : U shandula mafhungo a tshi bva kha tshifhinga tsha zwino a tshi ya kha tshifhinga tshiḓaho ni tshi thoma nga Mulovha .
U ita mishumo ya ndaulo musi zwo tea .
Khomishini dza vhaswa dzi a shumisea kha u thudzela vhaswa kule na u tshea tsheo khulwane hu no itwa shangoni ḽino .
Tshivhalo tshiṱuku tsha khophi ṱhanu na nthihi ya mathomo ya ḽikumedzwa ḽa tekeniki ḽi na maṅwalo na ḽiṅwe ḽa ḽikumedzwa ḽa mutengo , ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi kha fulobo yaḽo .
Ri fulufhela uri Phalamennde i ḓo kona u shuma nga u ṱavhanya kha u swikelela ṱhoḓea uri mulayo u khunyeledzwe u kone u ḓisa tshanduko .
Hu na thekhinoḽodzhi dzo khwiniseaho dzo kumedzwaho dzine dza ḓo dzheniswa kha Smart City , tshivhalo tshihulwane tsha vhabindudzi tshi ḓo kungea tsha ḓa kha vundu .
Sisiṱeme dzashu ntswa dza vhuvhusi , ndaulo na zwa masheleni a zwi athu bvelela kha u bvisa zwitshavha izwi kha nyimele dza pfunzo i si na mutevhe na i sa lingani yo susumedzwaho nga mirafho ya muvhuso wa khethululo na mulayo wa vha si gathi .
10.1 Khabinethe i fhululedza vhoṱhe vho wanaho Oda dza Lushaka dza 2017 .
Vhufhaṱi , Tshifhaṱo , Vhuinzhiniere zwi na nḓivho yavhuḓi na u pfesesa ṱhoḓea dza u redzhisiṱara dzikonṱiraka .
Vhurumelwa hashu vhu tama u livhuwa muvhuso wa Switzerland u tshimbidza khuvhangano iyi .
Kha sisiṱeme ya u vhea nga zwigwada ya vunḓu , zwa vhulimi na mbekanyamushumo iyi zwi ḓo wela kha tshigwada tsha mveledziso ya ikonomi .
Zwa u shayea ha vhuṋe ha mavu vhu re mulayoni kha vhupo ha tshitshavha a zwi tou fhungudza fhedzi pfanelo dza vhathu dza u vha vhaṋe vha mavu ane vha dzula khao , fhedzi zwi dovha hafhu zwa fhungudza khonadzeo yavho ya u nga a shumisa kha u khwinifhadza matshilo avho khathihi na tshiimo tshavho tsha zwa masheleni .
4 . Nga murahu ha u ṱolwa ha pulane ya dzilafho na u themendelwa hayo , hu ḓo rumelwa thendelo kha dokotela ane a khou vha alafha .
U vhiga ha ṅwaha nga ṅwaha ha u bveledzwa ha malaṱwa Afrika Tshipembe a hu khou itiwa zwa zwino , naho zwi ṱhoḓea ya mulayo .
Kha milaedza iyo ya murumeli a pfa uri tshipikwa tshi ḓo vha tshi hani , mbuno dza vhuṱhogwa dzi fanela u ḓa mathomoni .
1.7 . Khabinethe i ṱanganedza mvelele dza Foramu ya vhuvhili ya BRICS ya zwa Dziḓoroboni na Foramu ya vhuraru ya zwa Vhukonani ha Dziḓorobo khulwane na Foramu ya Vhufarisani ha Muvhuso Wapo .
Musi zwiko nyengedzedzwa zwi tshi vha hone , maga nyengedzedzwa a nga shumiswa .
Miraḓo nga muthihi ya Dzangano ḽa Vhashumisi vha Maḓi a vha tei u redzhisiṱara kushumisele kwavho sa muthu muthihi kha maḓi ane o wanala u bva kha sisiṱeme ya khovhekanyo ine ya langwa nga dzangano .
Zwine zwa ṱanganedzea zwa khiriso u bva kha miṅwe mihasho ya muvhuso hu ne hu sa vhe na mbetshelwa ya tshinyalelo yo itwaho .
Vha ya tendelwa u ḓibvisa kha redzhisiṱara arali vha sa tsha ṱoḓa u ita nḓowedzo ya phurofesheni yavho Afurika Tshipembe lwa tshifhinga tshikene .
Dzimbalombalo dza nga ha u shumiswa ha zwidzidzivhadzi ho anḓadzwaho kha ngudo idzi a zwo ngo ṱumanywa na rekhodo dza vhathu .
6.1 Khabinethe yo haseledza nga ha Khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa nga ha kushumisele , ndimo na u vha na mbanzhe nga mualuwa fhethu ha phuraivethe / u dzi shumisa ene muṋe na masiandaitwa adzo .
Nyaluwo kha u ḓitika nga vhuṋe ha zwiendedzi zwa phuraivethe na u zwi shumisa yo ṋaṋisa thaidzo .
Ri tikedza tshitshavha tsha dzitshaka kha u khwaṱhisa vhushumisani hu u itela u vhona uri hu na vhudziki na mveledziso yo khwaṱhaho ya mimaraga ya vhukuma nga u fhungudza u shanda na u isa phanḓa na u langa maraga wa masheleni .
U ṱanganywa uhu ho vha ho tetshelwa u ḓo vha hone nga ḽa 1 Lambamai 2022 .
Fhedziha , vhashumisi vha fanela u limiwa uri Webu ya Ḽifhasi nga Vhuphara ndi netiweke ya nnyi a nnyi i songo tsireledzea ine ya vhanga khonadzeo ya khovhakhombo ya uri thiransikishini dza mushumisi dzi khou vhoniwa , u khakhiswa kana u shandulwa nga muṅwe muthu kana faela dzine mushumisi a dawunuloda dzi nga vha na vairasi , khoudu dzi tshinyaho , dziwemu kana dziṅwe divaisi kana dzo khakhea .
U vhambedza na u ela khetho dzo fhambanaho u itela u ya phanḓa na u guda .
U khwinisa u swikelela ha vhaswa kha Pfunzo dza nṱha na Vhupfumbudzi ( FET ) u nga nṱha ha Gireidi 9 .
( CC ) dzi a leluwa u fhira dza khamphani .
Iṅwe ya mvumbo ine ya ita uri tshumisano vhukati ha vhathu i konadzee ndi vhukoni hashu ha u amba .
6.1 . Vho Mziwonke Dlabantu sa Muofisiri Mulangi Muhulwane wa Khoro ya Lushaka ya Vhuṅwalisi ha Vhafhaṱi vha Dzinnḓu .
6.3.4 Dzulo ḽa khothe ḽi a tendelana miraḓo ya tshitshavha itshi ḽa ya dovha ya tendelwa u bula mihumbulo na u vhudzisa vhakwameaho .
1.2 . Nyambedzano dzo vha dzo lumbama , vhukati ha zwinzhi , kha Zwipikwa zwa Mveledziso i Yaho Phanḓa ( dziSDG ) ; tshanduko ya kilima ; zwa mulalo na vhutsireledzi na tshanduko dza UN , nga maanḓa tshanduko ya Khoro ya Vhutsireledzi ya UN .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri nzudzanyo iyi i nga fhambana u bva kha vundu u ya kha vundu na thandela nga thandela .
Arali mushumi e muimeleli wa zwa mutakalo na tsireledzo , a nga ita ṱhoḓisiso a themendela nga u tou ṅwala nga u ndingo ya u sa tsireledzea na mivhigo ya u sedzulusa .
Pfanelo idzi , naho zwo ralo dzi nga si shumiswe nga nḓila i si yone u tsireledza vhuḓifari vhu tshinyadzaho nahone vhu si ho mulayoni , vhu dzhielaho fhasi kuitele kwa u guda .
Naa hu na matheriala u lemelaho u no nga sa thikho dza ṱhanga , matombo ane a shumiswa u ita lumeme kana muṱoḓo vhukati ha bada na phevimennde zwine zwi nga vhanga thaidzo arali zwo tea u bviswa nga tshanḓa ?
Muvhigo wa ṅwaha u fanela u vha na muvhigo wa u tou ṱalutshedza na muvhigo wa zwa masheleni .
U fara wekishopho dza mishumomitikedzi ya mulayo kha zwitshavha zwa mabulasini .
Musi mbuelo dzavho dzo swika kha gumofulu kana gumofulu ḽituku , GEMS a i nga badeli mbilo .
Muṅwalisi u fanela u vha fha ṱhanziela ya DNA ya phukha yo shumiswaho u bvisa embriyo yeneyo .
Mveledziso ya ikonomi yapo ndi tshumisano vhukati ha muvhuso wapo na vha re na dzangalelo u bveledza ikonomi ya khwaṱhaho kha vhupo ha masipala .
u khwinisa kushumele kwashu kha zwi kwamaho vhushaka ha zwa ḽifhasi , nga maanḓa ho sedzwa Afrika na vhushaka ha mashango a ḽifhasi aTshipembe .
2.4 . Khabinethe yo tendelana na Mbofho ya Tshampungane na Phytosanitary ( SPS ) kha Matshimbidzele a Zwitshavha zwa Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika kha zwa Makwevho , na uri i khou tea u ṋetshedzwa Phalamennde .
12 . Khabinethe yo ṱanganedza u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya U gembuḽa wa Lushaka Phalamenndeni .
ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUKWAMANI ( KHETHEKANYO YA 14-1b )
U xuxwa na u netulusa muvhili : u sudzuluwa nga u ongolowa kha muzika wo dzikaho
( a ) Miraḓo ya ṱahe ya Buthano ḽa Lushaka yo khethwaho nga Buthano hu tshi tevhedzwa maitele o tiwaho nga milayo na ndaela ya Buthano nahone i tshi bveledza vhuimeleli ha mahoro u ya nga u sielisana ha vhuimeleli vhu re kha Buthano ; na
Dzi katela mbadelo dza phathoḽodzhi , radioḽodzhi thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho na immuno-suppressants
Mushumi muṅwe na muṅwe u tea u vha na khonṱhiraka ya ndaulo ya kushumele ine ya vha na KPI , heyi khonṱhiraka i nga shumiswa u ri vha vhe na vhuḓifhinduleli ha nḓisedzo hu tshi itelwa idzi KPI .
Muthu ufhio na ufhio a shumisaho lufhera lwa u vhulungela kana a tendela lufhera lwau vhulungela lu tshi shumiswa na hone a sa tevhedze mbetshelwa dza khethekanyo iyi u na mulandu wa vhukhakhi .
Tshiṱirathedzhi tshi imela phindulonyangaredzi yashu kha nndwa yashu na vhushai ine ya vha tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme zwa nṱha zwashu .
Vhahumbeli vho bvelelaho vha ḓo tea u saina thendelano ya kushumele .
Sa tsumbo , madzangano manzhi a tenda uri mbekanyamaitele dzi ḓo alusa vhuḓipfi ha vhashumi ha u pfa vha tshi khou farwa zwavhuḓi zwine zwa vha konisa u shuma nga nḓila ya vhukone .
Siani ḽa matshilisano muthu muṅwe na muṅwe u tea u ḓigeḓa kha tshipiḓa tshawe .
Musi ri khou khwaṱhisa zwidanga zwashu zwa ikonomi na u vula fhethu ha thengiselano yo vhofholowaho ri tea u na thundu dza u rengiselana .
Lushaka na u anda ha mbilahelo zwi sumbedza u nyeṱha ha palane hu re na vhushaka .
U vhea iṱo nḓisedzo ya tshumelo ya vhuṱhogwa yashu ndi tshimbilelana na zwa ndemesa zwihulwane zwiṱanu zwa muvhuso , zwine zwa vha Pfunzo , Mutakalo , Vhugevhenga , Tsiko ya Mishumo , Mveledziso ya Mahayani na Mvusuludzo ya Mavu a zwa Vhulimi .
4.6 . U khwinisea ha Afrika Tshipembe nga u gonya zwikhala zwa 14 kha Indekisi ya Kushumele ya Bannga dza Ḽifhasi ya 2016 zwi ri vhudza uri Afrika Tshipembe zwavhukuma ḽi kha ḓi vha ḽo vulea kha mabindu .
Arali zwibveledzwa zwa sa ṋetshedzwa u ya nga pulane , hu fanela u sedzuluswa nḓila na themamveledziso yo teaho .
Vhabwi vha migodi vhaṱuku hu ḓo vha avho vhane vha shuma kha masalela maṱuku ane zwa leluwa u shumisa .
2.2 . Khabinethe yo ṱanganedza khumbelo ya u shumisa Khethekanyo ya 100 ( 1 ) ( b ) ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ḽa Afrika Tshipembe wa 1996 u tandulula tshiimo tshivhi , zwihulwane kha sekhithara ya zwa mutakalo .
U pimiwa ha tsinga lwanzheni ho serekana nga ṅwambo wa u sa fana ha fhethu na nga nzulele ya tsinga ine ya vha ya tshifhinganyana .
Topolani fhungo ḽithihi ḽine ḽa ri vhudza uri Jacob o kona u kunda .
Bugutshumiswa iyi ya Komii ya Wadi ndi tshipiḓa tsha nungo dza Muvhuso wa Vundu na muvhuso Wapo na Dzhendedzi ḽa Germany ḽa Tshumisano ya Thekhiniki ( GTZ ) vhukati ha 2001 na 2005 .
Khumbelo ya u tunda thundu dza muthu
Tshimbidzani maṱo ( u sikima ) kha siaṱari ni wane uri ni ḓo vha ni tshi khou vhala nga mini .
Nungo dzi dovha hafhu dza shumiswa nga senthara sa tshipiḓa tsha mishumo yayo ya u swikela u fana na mbekanyamushumo dza u ḓivhadza , u alusa saintsi ya tshikhala na thekhinoḽodzhi ya mveledziso ya lushaka i dzulaho i hone .
Vhashumisi vhoṱhe vha maḓi vhane vha sa wane maḓi u bva kha muisedzi wa maḓi , muvhusowapo , bodo ya maḓi , bodo ya tsheledzo , tshikimu tsha maḓi tsha muvhuso kana muṅwe muisedzi wa maḓi manzhi , vha tea u ṅwalisa tshumiso yavho ya maḓi na Muhasho wa Maḓi na Vhusimama ḓaka .
Zwo dzhiwa kha ṱhalutshedzo ya Vhuṅwaleli ha Commonwealth
Ndingo ya vhukuma ya dimokirasi ndi tshiimo tshine Phalamennde ya nga kona u vhona uri muvhuso u vha na vhuḓifhinduleli kha vhathu .
Ho sedzwa kha mbekanyamaitele iyi , ho vha muhumbulo wa u amba ngaha tsireledzo na vhutsireledzi nga kha mveledziso na u thomiwa ha mbekanyamushmo ya sekithara dzo ṱanganelaho .
Ndi zwo teaho uri vhagudi vha kone u swikela zwishumiswa zwo teaho tshifhinga tshoṱhe .
Arali ri tshi khou ṱoḓa u swikelela ṱhoḓea dza vhaswa nga nḓila i pfadzaho , ndi zwa vhuṱhogwa uri vhaswa vha ambe mihumbulo yavho na u kona u ambedzana na muvhuso kha luṱa lwa nṱha .
Ndi kona u anetshela tshiṱori tshe nda vhala tshi tshi tevhekana nga ngona .
Ezwi zwi isa phanḓa na u thivhela vhathu , nga maanḓa zwigwada zwi songo tsireledzwaho , kha u ita ndingo dza HIV , dzilafho na thikhedzo .
Hu na u konḓa ha zwiko na vhukoni izwi zwi nga si shanduke , nahone komiti dza wadi ndi khwiṋe dzi tshi dzhiiwa sa zwiimiswa zwi re vhurumelwa ha tshitshavha hu si gathi nahone dzi dzule dzo vulea u itela khonadzeo ya vhuimeli vhuṅwe hafhu .
5.11. Khabinethe yo dzhiela nṱha uri Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ṱanganedza na u tenda u ḓirula mushumo ha Vho Krish Naidoo na Vho Vusi Mavuso sa miraḓo ya Bodo ya Koporasi ya Khasho ya Afrika Tshipembe ( SABC ) .
Vhukwamani vhu khou bvela phanḓa ha u amba nga ha ḽiṅwalo ḽa maimo a mvelelo a Habitat III ya Afrika Tshipembe .
Ku dovha kwa shumiswa na vhuponi ha mahayani hune vhathu vha vha na pfanelo ya tshumiso ya vhudzulo ha mavu ane vha vha khao .
Muvhigo wa u ṱhaṱhuvha tshitumbu wo wanalaho wo sumbedza uri tshivhangi tsha lufu ho vha mafuvhalo kha ṱhoho na kha khana nga nṱhani ha tshihali tsho shumiswaho tsho gomalaho .
ANA i bveledzisa vhuṱanzi ho linganyiswaho u sedza u bvelela ha u dzhenelela ho fhambanaho ha muvhuso u khwinisa zwa u vhala na mbalo kha vhagudi na u konisa vhadededzi u fhambanya masia ane a ṱoḓa thikhedzo yo engedzwaho .
Maga a zwa mulayo na ndangulo ndi ane a katela mafhungo a fanaho na u ṋetshedzwa ha ṱhanziela dza lufu kana nḓivhadzo dza lufu kha avho vhe vha tou ngalangala , u phumulwa ha rekhodo dza vhugevhenga afho he vhathu vha vha vho gwevhelwa zwa vhutshinyi vhu elanaho na zwa poḽotiki , na u tshimbidza nga tshihaḓu mafhungo a zwa mulayo ane a kha ḓi vha o salela murahu .
Ro no ita mvelaphanḓa ya ndeme kha u pendela na u thoma u shuma nga pulane khulwane kha zwipiḓa zwihulwane zwa ndeme kha ikonomi yashu .
Nḓila ya u ita vhugudisi ha komiti dza wadi
Ino ṱhaṱhuvho a yo ngo itelwa uri hu bviwe muhumbulo kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha masheleni kana mbekanyamaitele ya tsheledemviswa nahone yo vha na vhulondo uri ya sa ri ralo .
U ṱalutshedza nga huswa muhumbulo wa Phaṱhelavhathu ya ( Mutsitsikano wa Vhukati ) : Phaṱhelavhathu i nga vha na zwivhumbeo zwo fhambanaho nahone i zwi na ndeme uri tshaka tsha phaṱhelavhathu dzi elekanywe nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho u itela vhuṱanzi ha u katela zwigwada vhathu vha miholo yo fhambanaho .
3.3 . Nzudzanyo ya muvhigo uyu yo itwa nga murahu ha vhukwamani na mihasho yoṱhe khathihi na vhashumisani vho teaho u mona na shango .
Zwo ralo , zwa amba uri u lowa ndi u vha wa ha Saṱhane , uri muiti wa vhuloi a wane ndango kha maanḓa a mupo na zwiimiswa zwa wone mupo hu u ṋekana muya .
Ṱhuṱhuwedzo ya muthelo wa u tholwa ha vhaswa i sedza kha vhathu vhaṱuku vhane vha khou dzhena mushumoni nahone vha tshi khou hola fhasi ha muelo wa muthelo wa mbuelo ya iwe muṋe .
U shela mulenzhe ha Muhasho wa Vhutsila na Mvelele kha mishumo yo fhambanaho kha luvhanḓe lwa mvelele ya dzitshaka zwi thusa u topola , u alusa na u shumisa vhufarakani vhu vhuedzaho vhoṱhe ha mveledziso ya matshilisano na ikonomi Afrika Tshipembe .
" NB Hu tshi khou tevhedzwa milayo ya Tshikimu " ndi u vha humbudza uri miraḓo i tea u shumisa mbuelo dzavho vha tshi khou tevhedzwa milayo ya GEMS .
Izwi zwi shuma naho vha tshi khou ita muteo wa ṱhoḓisiso une u sa vhe na muhumbulo wa mbambadzo kana arali vho vhona khonadzeo ya mbambadzo .
Khoro ya AIDS ya Gauteng i ḓo lavhelesa u itwa ha mushumo wa u pulana nga u konanywa mushumo wa vhakwamei vha mavundu , ngeno Khoro dza AIDS dzapo dzi ḓo lavhelesa mushumo kha ḽevele dza masipala kha Khoro dza Tshiṱiriki na dza Dziḓorobo Khulwane .
Ndeme ya makete ndi tshipikwa tsha ndeme ya ṱhoḓisiso dza mikhwa ya k tshimbila .
Thikhedzo ya phurofeshinala , vhugudisi , tshumelo dza ndaedzi na mafhungo dza vhukati , khathihi na sisiṱeme ya khomphyutha ya ḽaiburari ya vhuṱumanyi zwo angaredzwa kha tshumelo iyi .
Nḓivhadzo kha gogo , nga maanḓa nḓivhadzo dzi re na khonadzeo ya u tshuwisa kana mbilaelo , dzi fanela u itwa nga vhulondo ; sa tsumbo , musi hu tshi ḓivhadzwa uri mutambo u ḓo lenga u thoma , wo imiswa kana u fheliswa .
Muvhuso wa Vunḓu u ḓo khwinifhadza tshumelo dza vhuongelo nga u bveledza Vhukoni ha u ṋetshedza tshumelo dza maimo a nṱha dza ṱhaṱhuvho na dza ndondolo ya mulwadze kha maimo oṱhe .
Ri dzhiela nṱha ṱhoḓisiso na mihumbulo ye ra i wana khavho .
U bva kha saveyi idzi , zwi tou vha khagala uri hu na u gonya kha tshivhalo tsha vhafumakadzi vhane vha nwa .
Na hone ndi nga vha vhudza uri hezwi zwi ḓo ṱoḓa huṅwe u sedzulusa ha ndeme ha u ṋetshedza tshumelo ya ndeme nga Muhasho .
Kha tshipiḓa tsha u thoma , nyombedzelo i kha u fhungudza u tambiswa ha masheleni na u shumiswa ha masheleni lu si lwa ndeme .
Vhahumbeli vha tea u dovha vha ṋekedza ndaedzi tharu dzi re na mafhungo a tevhelaho : dzina na nomboro dza vhukwamani kathihi na tsumbo ya vhukoni hune vha ḓivhelwa hone nga ndaedzi sa muhumbeli .
Zwishumiswa zwi engedzwa zwoṱhe zwine zwa ṱhoḓea hu ḓo tendelaniwa ngazwo nga Muhasho na khamphani .
Mbambadzo " i bveledzeaho " ndi mbambadzo yo katelaho u linganela ha phimo dza mbambadzo na dziṅwe tshelede .
( d ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 tsho ḓiimisela u bveledza vhagudi vhane vha kona u :
Nḓila dza u linga dzi tea u sedza miṅwaha na maimo a nyaluwo yo teaho .
Fhedziha , mvula idzi dzi songo ita uri maAfrika Tshipembe vha vhe na kuhumbulele ku si kwone kwa tsireledzo vhunga vhunzhi ha zwipiḓa zwa shango zwi kha ḓi vha gomeleloni .
Hezwi zwi katela u sika tshikwama tsha masheleni o kuvhanganywaho u bva kha ḽeveḽe ya lushaka u itela mbadelo dza mutakalo , dzine dza dzhenisa lweṱo lweṱo lwa vhuḓifhinduleli ha mabindu kha zwamatshilisano khathihi na mithelo .
Vhubveledzi ndi ha ndeme kha nyaluwo na zwa mishumo .
Ndi % nngana dza vhaaluwa vha si na mishumo ?
U ya nga maitele , maṅwe mafhungo a dzheniswa u itela vhuṅwe vhutshinyi vhune mutshinyi a vha nae ne o haṱulwa .
Dzhielani nzhele vhuimo : u engedza muhumbulo wa u dzhielani nzhele u shuma kha tshikhala
Khezwi inwi ( ni sa kholwi / vha sa kholwi ) zwe na pfa ?
Kha fhungo iḽi ro ṅwala kha mutevhe wa makumedzwa ashu o tou ṅwalwaho , masia o fhambanaho he mafhungo aya a ṱahiswa hone .
Mbekanyamaitele iyi i kumedza vhukoni ha muvhuso u ṋetshedza tshumelo ya dzilafho kha vhoṱhe vhane vha dalela zwishumiswa zwa zwa mutakalo .
Vhathu vha ḓitika nga mvula uri vha kuvhanganye maḓi a mvula .
Zwenezwo-ha , ndi mafhungo a ndeme uri Vhaḓivhimakone vha vhudavhidzani vha dzhene kha haya mafhungo , vha tshi shuma na Mulanguli wa CBP vha tshi pulana fulo ḽa vhudavhidzani .
Naho hu na uri u swikela ho bulwaho afho nṱha , vhafumakadzi vha dzulele u vha tshiṅwe tsha zwigwada zwi songo tsireledzwaho nga maanḓa shangoni .
U shuma sa vhashumi vha ETD a zwi gumi fhedzi kha kusedzele kwa lushaka , fhedzi nga ṅwambo wa tshibveleli tsha mumono wa ḽifhasi ure kha riṋe , a hu ngo tea u sa dzhielwa nṱha kusedzele kwa mashangoḓavha .
Nga nnḓa ha musi masipala a tshi kona u wana zwiko zwine zwa ṱoḓea zwa vhathu nga ṋama kana zwa thekhinolodzhi ya mafhungotsivhudzi , hezwi zwi ḓo ṱoḓa thikhedzo ya vhaḓisedzi vha tshumelo dza risetshe ya vhungafhani , vha no nga sa madzangano a risetshe dza makete / kutshilele .
Olani zwifanyiso zwa u sumbedza mirero iyi .
Musi zwiko zwihone zwi a konadzea u ṅwalisa muiti wa khumbelo kha sisṱeme na u ṋetshedza muiti wa khumbelo pfufho kana luṅwalo lwa u lamba nga ḓuvha ḽithihi .
GCIS a i iti vhuimeleli kana ndindakhombo , yo bulwaho kana nga iṅwe nḓila , uri , vhukati ha zwiṅwe , zwi re ngomu na thekhinoḽodzhi ire hone kha saithi yi a zwi na vhukhakhi kana u siedza , na uri tshumelo i ḓo vha i sa thithiswi 100% na u sa vha na vhukhakhi kana u swikelela maitele maṅwe na maṅwe a kushumele kana ndeme .
Masheleni a linganaho 70 miḽioni ya dzirannda o no shumiswa u swika zwino .
U thoma u pindulela vhuimo , u isa vhashumi kha vhuṅwe vhuimo , u dzhielwa nzhele ha ndalukanyo dza nṱha na mvelelo dza u ela mushumo .
A hu na konṱiraka ine ya ḓo khunyeledzwa na murengiphikhisano muṅwe na muṅwe ane mbadelo na mithelo zwa masipala na tshumelo dza masipala zwa vha zwi khou koloda malengelenge .
Minwe i ḓo ni thusa u vhala
Zwo ralo , a ri ḓivhi uri ndi lini hune poswo ntswa dza ḓo dzheniswa kha sisteme , kana uri nga fhasi ha sia ḽa buḓo ḽifhio kana fhethu hune dza ḓo wela hone .
U vhea zwikolodo zwo khethekana u bva kha mphomali ya tshipiḓa tsha tshikolodo .
Talelani ḽiṱaluli li re kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mafhungo a tevhelaho .
Musi muthu o ḓiṅwalisa sa muheḓana , nahone u ḓiṅwalisa uhu ho pfumba , tshikolodo tshi ḓo phumulwa nga Muofisiri Muhulwane wa Gwama .
Kha vha kwame SARS u ḓivha zwinzhi malugana na u vhila zwa muthelo .
Tshigwada tsha3 Miraḓo ya tshitshavha yo imelaho vhathu vha sa shumi
Ndi ṅwedzi ufhio he thempheretsha ya lwanzheni ya vha i tshi khou rotholesa ?
Humbulani nga zwithu zwoṱhe zwe a ita a tshi lingedza u ḓilamukisa kha ngweṋa .
U ṅwala nga tshenzhemo ino kwama ene muṋe i kha zwivhumbeo zwo fhambanaho , tsumbo , kha tshivhumbeo tsha athikili pfufhi i kha gurannḓa .
Tshiimiswa tsha zwa u adoptha tshi ḓo ita tsedzuluso/ tsedzuluso ya hayani u vhona arali vho fanelwa u adophtha ṅwana .
Khumbelo dza mushumo dzi sa tevhedzi ṱhoḓea dzo bulwaho afho nṱha a dzi nga dzhielwi nzhele .
Vhunzhi ha mashango na zwiedziswa a sumbedza phindulo dza ndeme kha inflesheni ya mutheo , fhedzi hu si kha madzhenuwo a mbambedzamitengo .
Hezwi zwi katela tshumisano na thuso ya u tou ḓikumedzela vhukati a vha kwameaho ho livhiwa kha tshipikwa tshithihi .
3 . Kha vha wane thaidzo khulwane na zwikhukhulusi zwine vha vha na lusevheḓi lwazwo kha thandela iyi .
1.2 . Hezwi zwi sumbedza uri ra shumisana , ri ḓo khwinisa matshilo a MaAfrika na u alusa Ikonomi ya shango ḽashu , nga u sedzana na ngoho i sa khou yaho fhethu ya vhushayamushumo , vhushai na u sa lingana .
Fhedzisani tshifanyiso nga u dzhenisa nyolo kana zwifanyiso zwa zwipuka zwine zwa dzula maḓini .
U ḓivha uri saintsi na vhubveledzi ha thekhinoḽodzhi na mveledziso ndi zwiko zwa ndeme zwa mupikisano wa nḓowetshumo na nyaluwo i dzulaho i hone , lutamo lwa muvhuso :
Mveledziso ya ikonomi yapo ndi maitele a tshilaho nahone lwa tshifhinga tshilapfu , zwi sikaho lupfumo na u gonyisa maimo a vhutshilo .
Thagethe dzo khetheaho dza nḓisedzo na mveledziso ya thememveledziso dzine dza nga ṱolwa nga kha zwisumbi zwa wadi zwo ṱalutshedzwaho zwavhuḓi .
U ta ndeme dza A dza ekizisi iṅwe na iṅwe ya mutshini .
Arali u vha khwine hu tshi ḓo dzudzwa yo ralo , mveledziso ya themamveledziso i ḓo vha ya ndeme sa afha i tshi ḓivhadza muṱoḓo wa mveledziso ya ikonomi iṅwe na iṅwe .
U swika ha zwikepe zwa lwendo zwi nga ḓisa tshanduko dza ndeme dza matshilisano na dza mvelele .
U shela mulenzhe kha matshimbidzele a Buthano ḽa Lushaka , na komiti , dza madzangano maṱuku oṱhe a poḽitiki o imelelwaho kha Buthano , nga nḓila i yelanaho na demokirasi ;
REKHODO DZINE DZA DZULA DZI TSHI KHOU WANALA DZINE DZA TOU ITWA KHOPHI HU TSHI TEVHEDZWA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) ( a ) ( ii )
Vha tea u ita ndingo hu sa athu fela maduvha a 30 tshe tshifuwo tsha swika .
Ho vha na tsenguluso ṱhanu dzo itwaho kha kotara , zwi swikisaho kha khumbulelo ya ndingedzo dza u ṱoḓa u vhulaha , u rwa , na kufarelwe ku si na vhuthu .
Vhubvo ha zwiṱalusi
Khabinethe i ṱanganedza thendelano dze dza swikelwa nga dziṅwe dza dzisekithara na u dzhiela nṱha uri dziṅwe nyambedzano dzi kha ḓi bvela phanḓa .
Khunguwedzo dza thandela dzi ḓo ṱanganedzwa fhedzi arali :
Ri tea u alusa mvelele yashu ya u vhiga vhugevhenga musi ri tshi vhu vhona vhu tshi khou itiwa .
Bodo ya Ndindakhombo ya Vhushayamushumo yo thoma komiti tharu dzine dza ḓo eletshedza Bodo nga ha mafhungo o khetheaho a elanaho na mushumo wa komiti idzo .
Maraga u khou lavhelelwa u wa lu shushaho nga ṅwambo wa u ḓalesa nga u angaredza ha nḓisedzo dza ḽifhasi dza thanga dza ole .
Facebook nga ha u sa lingana ha vhathu Bekkersdal , hune ha vha mishashani , hu si na tshumelo , hu tsini na sababu henefho seli ha bada ine ya vha na zwoṱhe .
Nga murahu ha ṱhaluso ya miraḓo iyi , vhalanguli vha mulandu vha nga vhea iṱo ndondolo yavho tshifhinga tshoṱhe u linga uri na ndondolo ya khwaḽithi i khou ṋetshedzwa .
Muṱangano wa thoma u fhisa vhunga tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi tshi khou ṱoḓa hu tshi dzhielwa nṱha zwatsho .
Nga nṱhani ha khethululo i fanaho , vhaṅwe vho dzhielwa zwithu zwavhuḓi zwe vha vha vhe nazwo .
Tshikhuramalaṱwa a Tshigangeni tshi khou hiriswa u bva kha khamphani ya phuraivethe lwa tshifhinga tshi fhiraho miṅwaha ya miṱanu sa i zwi Masipala wo vha u si na masheleni a u renga mutshini muswa .
ṅwana a nnḓa ha shango
Zwi dzhia khala ṅwaha nthihi ya ndimo u shumana na khumbelo .
Ndi fulufhela uri khonferentsi iyi i ḓo ri ṋetshedza luvhanḓe lune nga khalwo ra nga ita khanedzano na u swikelela u tendelana nga ha nḓila dza khwine dza u tumbula zwithu zwine ra nga shumisa ICT kha u khwinisa matshilo a vhathu .
Vhavhuelwa vha wanaho mindende mavhengeleni na dzibanngani vha ḓo hola nga ḽa 1 Lambamai 2017 , ngeno vha no shumisa zwiṱitshi zwa SASSA vha tshi ḓo hola u bva nga ḽa 3 Lambamai 2017 .
U livhanya maṱaluli na madzina , mafhambanyi na makateli .
U nanga ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dzo teaho uri ni kone u ṋekedza fhethuvhupo ha Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona .
Khamusi hu na mbudziso idzi dzoṱhe hu na tshikoupu tsha u linga masendelele .
Thomani mafhungo humani nga maga a 5
Ri ḓo dovha ra ita pfunzo yo dzhenelelaho vhukuma , tshenzhemo ya nnyi na nnyi na bembela ḽa vhudavhidzani .
( Arali hu muano : Mudzimu a nthuse . )
Vha fanela u vha vha tshigwada tsha vhathu vhane vha wela khamkhethekanyo yo bulwaho afho nṱha , vha tshi dzula kha vhupo vhuthihi .
( h ) u vha na ramulayo o tholwaho nga muvhuso ane a ḓo thusa ṅwana , nahone tshinyalelo dzi tshi khou badelwa nga muvhuso , kha maitele oṱhe a tshitshavha ane a kwama ṅwana , u itela arali ha vha na u sa farwa zwavhuḓi ; na
5.2 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhapondwa u vhiga uvhu vhugevhenga vhu shavhisaho kha mandalanga a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa , vhane vha tea u ṱoḓisisa mavharivhari a GBV na uri vha shumane nao vhe nga ngomu kha mulayo u itela u vha na vhuṱanzi ha uri mulayo u khou tevhedzwa .
Kha vha thome nga tsumbo khulwane , tsumbo , ndi ṅwaha u fhio we wavha wo ṋaṋa , ndi vhafhio vhathu vhane vha nga fanyiso dziṅwe tsumbo zwi tshi ya nga u ṋaṋa .
Zwenezwo ha vha ho sala u fhaṱa iyi sisiṱeme ya tserekano hu si na vhurangelaphanḓa .
Vha ḓo wana hu na zwibveledzwa zwa maṅwalwa zwi re na tshivhalo kha iyi Bugu ya Mishumo .
Nga kuitele uku , ri ḓo fhaṱa tshitshavha dza dimokirasi na u lwela shango .
Hu na u shanduka kha maanḓa a poḽotiki kha vundu ḽino , vhathu vha na ndavhelelo khulwane na fulufhelo ḽiswa ḽa vhumatshelo .
U vhudziswa hu hulwane ho itwaho ho kundelwa u wana tsumbo nthihi kha ḽa Afrika Tshipembe ya tshumiso ya vhunzhi , hu si yoṱhe , milayo yo tiwaho kha nyendedzi idzi - zwine zwa sa mangadze .
Tshilapfusa ndi tshifhio ?
Kha ri sedze tshifanyiso ri ambe nga zwine ra khou vhona .
Vhahumbeli vha mushumo vhe vha ita khumbelo ya poswo iyi tshifhinga tsho fhiraho a vha tei u ita khumbelo hafhu .
Zwi na zwivhuya zwa u dzudza maṱari na vhunzhi ha mavu zwo oma , zwine zwi fhungudza khombo ya malwadze a maṱari , khathihi na midzi .
Zwitshavha zwa hashu zwi ḓo tsireledzea arali muṅwe na muṅwe o dzhenela kha uri zwi tsireledzee .
Komiti dza Buthano ḽa Lushaka
Kunangele kwa pharamitha mpimo ine ya ta u shumiswa kha vhupo ha u ṱanganedza i langwa nga vhupo hugede .
Mulangavundu vha Gauteng vho amba uri vhuḓifari ho bvaho nnḓa ha tshanḓa ha vhaṅwe vhanna vhu khou fhura vhafumakadzi ha mbofholowo yavho yo lwelwaho zwi tshi vhavha .
Phera dzoṱhe dza u fafadzela dzi tea u ṱhogomelwa nga zwifhinga zwoṱhe hu tshi tevhedzwa mbetshelwa dza khethekanyo iyi .
Vhuḓikoni ha tshibveledzwa , u ṱaṱisana ho lavhelelwaho na zwikhakhisi zwa mbambadzo .
Thebuḽu ire kha siaṱari ḽo fhiraho ndi themphuḽeithi ine ya nga shumiswa u sumbedza fhethu ha kushumele ha ndeme kha pulane ya kushumele .
U ambedzana na u leludza u bveledzwa hafhu ha Midavhi ya Mitambo ya Caledon u itela senthara ya Afrika ya maṱhakheni nga vhufarakani ha tshitshavha na phuraivethe .
Mulangadzulo , ri na ṱhonifho ya kale na kale ri I tevhedzaho kha tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala , nahone ri livhuwa mushumo une tsha khou ita sa vhafarani u itela u tikedza nungo dzashu musi ri tshi khou fhaṱa zwitshavha lwa tshifhinga tshilapfu .
U thoma pulane ya u vhea iṱo na u ela ya zwiimiswa zwa vhapo zwoṱhe .
Ri khou takalela luvhilo lwe muhasho wa fhindula ngawo kha milandu yo vhigwaho kha Luṱingo lwa nnyi na nnyi ya Phuresidennde .
Nḓila ya u u pulana yo bveledzwaho kha gaidi iyi yo ḓisendeka nga mirando ya u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi .
Vhupo ha mupo vhu sumbedza vhukoni vhu sa fheli ho bulwaho afho nṱha .
Zwiimiswa zwihulwane , kanzhi khamphani dzi no rengisa mishonga , dzi nga kombetshedza vhaṱoḓisisi u ita ndingo ya zwithu zwo fhambananaho nga nḓila dzo tiwaho .
vhiga nyimele dzi songo tsireledzeaho nahone dzine dza vhaisa mutakalo kha mutholi kana muimeleli wa zwa mutakalo na tsireledzo nga u ṱavhanya
Vhurangaphanḓa ha ANC ngavhuya vhu ḓo vha ho livhana na tsheo dza mbekanyamaitele dza ndeme .
Nga ngomu ha khovhelo dza mugaganyagwama wo pimiwaho , zwi khou konḓa u swikela ṱhoḓea dzoṱhe u bva kha zwitshavha .
Zwenezwi Khabinethe i khou ṱanganedza milayo na nyimele ya bannga , maitele aya a nga shusha vhazwali vha masheleni vhane vha khou humbula u ita mabindu na Afrika Tshipembe .
R500.00 nga muvhigo
Kha vha ite khumbelo ya u ḓiṅwalisa sa mubadeli wa muthelo wa mbetshelwa
U Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi zwi ṱalutshedzwa sa khethekanyo ṱhukhu ya u bveledza ine ya phurosesa matheriala maṋu na zwibveledzwa zwa vhukati zwi bvaho kha vhubveledzi ha phuraimari na u lima kha sekhithara ya vhulimi .
U KHWAṰHISWE nga Phalamennde ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe , nga nḓila i tevhelaho :
Sa tsumbo , nga kha mbetshelo ya u ṅwalisa mabebo na maṅwalo a vhuṋe , muhasho u konisa vhathu uri vha swikelele kha mutheo wa tshumelo ya tshitshavha .
( c ) Sa ita nga nḓila ine ya vhea khomboni vhuimo , a sa fheli mbilu , na u ḓiimisa kana u wisa tshirunzi tsha komiti ;
Samithi ya Lushaka i ḓo sumbedza u dzhenelela nga muvhuso hu u itela thikhedzo ya u shela mulenzhe lwa tshoṱhe kha ikonomi na tswikelo nga vharema kha ikonomi khulwane , nga nḓila ine zwa ḓo thusa u alusa ikonomi .
Tshitshavha tshine ra vha khatsho na nga maanḓa vhupo ha tshikoloni hu nga vha vhubvo ha lufuno , ndondolo na thikhedzo .
Vha vhudzeni uri mutsho uyu u ḓo kwama mishumo ya hayani nga nḓilaḓe ( tsumbo : u kuvha ) , kana uri vha tea u ḓola zwiḓolo zwa u thivhela ḓuvha naa . Ṱalutshedzani vhorabulasi uri ndi mutshoḓe une vha tea u u lavhelela .
4.2. Kha muṱangano wayo wo fhiraho , Khabinethe yo tendela uri Devhula Vhukovhela ḽi vheiwe nga fhasi ha Khethekanyo ya 100 ( 1 ) ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 .
Kha u ita mishumo iyi , netiweke ya sisiṱeme ya u enda kha vhudzulo hapo i fanela u vha na khwaḽithi dza mutheo dzi tevhelaho :
Thusani mutukana a wane tshikwekwete tshawe .
zwo ṋekedzwa kha Mbekanyamaitele iyi ya Tshidzumbe ;
Musi i tshi fhedzwa hu na khumbulelo dza kotara , zwi katela mivhigo ya mashumele , zwine u bva afho zwi shumiswa sa mutheo wa u sedzulusa mashumele .
Kha vha zwi dzhiele nzhele : Mbadelo dzoṱhe dza nḓisedzo dzi tea u katelwa kha mutengo wa thengophikhisano , u isedza kha vhufhethu ho randelwaho .
Khumbelo ya thendelo ya mushumo wa zwikili zwi sa anzi halutshedzo
Ngaganyo dzo bvelelaho zwa zwino dzi a kona u vhambedzwa u itela mutevhe woṱhe wo fhelelaho u swika zwino .
U dzinginya thandululo ya thaidzo nga maanḓa kha Mathemathiki .
Vhudavhidzani dzo tsireledzeaho , dza ndeme na dzi swikelelaho ; 4 .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa wa Madalo a Tshiofisi a ngei United Republic of Tanzania , madalo e na vhurumelwa ha vhoramabindu vho vha vhe tshipiḓa tshaho ane ndi a u takulela phanḓa u dzhena kha mbambadzo na vhubindudzi ha Afrika .
5.2 u swikela zwino , DHA , madzangano a vhashumi kha thendelano iyi , miraḓo yavho na vhashumi vha DHA , zwo engedzwa na nga u kombetshedzea havho nga milayo yo ḓoweleaho vha fanela :
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi u dovha wa tikedza Thandela ya Eucalyptus Genome , luvhanḓe lwa ṱhoḓisiso ya dzhinomikisi ya miri Afrika Tshipembe .
u ombedzela maga a ndango o teaho ho sedzwa mafhungo a mutakalo na tsireledzo
Moduḽu wa Vhuraru : U pfesesa khonṱiraka
Vhufhura ndi u ṱalutshedza nga nḓila isi yone zwi si ho mulayoni zwine zwa ḓisa khonadzeo kana u vha na vhukhakhi ho itelwaho Tshikimu .
11.6. Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Muvhigo wa nga ha Vhulavhelesi ha Mbekanyamushumo ya Lushaka ya Pfushi dza Tshikolo .
Muvhuso u nga si itele vhathu zwithu - u tea u ita zwithu na vhathu , vha tshi khou shumisana na zwiṅwe zwiimiswa u ṋetshedza zwikhala zwa mveledziso ya zwitshavha zwoṱhe .
I ḓo dovha ya konisa komiti u ṱola , u itela mvelelo dza khwine , makumedzwa a muvhuso na mmbi dzo ḓitamaho .
U bva 1994 , ro vha ri khou ḓi amba ngaha thaidzo ya tshanduko ya mavu nga kha mbuedzedzo , u humisela hafhu na tshanduko ya vhuṋe ha vhulangi .
Zwa u voutha zwi ḓo itwa nga kha vouthu dza poswo , dza eḽekiṱhironiki na u vouthela kha zwiṱitshi zwa vhukhethelo zwi re kha desike dza u thusa miraḓo kha madzingu .
Hezwi zwi ḓo engedza vhuṱumani vhukati ha zwipiḓa zwa ḓoroboni na zwa mahayani , muhumbulo muhulwane u wa u ṱanganya mupo wa mahayani kha ikonomi khulwane .
Muhasho wo tshea uri bondo dzi ḓo rengiswa nga fandisi yo vuleaho .
Ndeme ya thekinolodzhi ndi ya u khwinisa tshumelo i ṋetshedzwaho ya dovha ya engedza u konadzea na uri i a vhuedza siani ḽa masheleni zwine khamusi zwo vha zwi nga si humbulwe .
Vha dzhenise khophi tharu dza ndayotewa ya dzangano kha fomo ya khumbelo i rumelwaho kha Muṅwalisi .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe i ṱoḓa masia oṱhe a muvhuso a tshi shuma kha mutheo wa tshumisano ya vhuvhusi .
- Maṅwe mafhungo ane ha ḓo ambiwa ngao na u tshea / mafhungo maswa
Uya nga ha zwo no swikelelwaho zwino , huna u kundelwa kha sia ḽa Muvhuso u i ṋetshedza nga nḓila yo teaho na hone ya khwine .
4.6 . Khabinethe i pembelela thimu ya Lushaka ya bola ya milenzhe Bafana Bafana na mugudisi Vho Ephraim " Shakes"Mashamba kha u swikelela u vha tshipiḓa tsha Tshiphuga tsha Lushaka tsha Afurika tsha ṅwaha wa 2015 ngei Equatorial Guinea tshine tsha ḓo thoma nga dzi 17 dza Phando 2015 , khathihi na u ita khuwelelo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe kha u tikedza thimu ya lushaka vhunga vha tshi takulela nṱha Fulaga yashu .
Mulanguli wa CBP a tshi thuswa nga vhaḓivhimakone vha CBP vha ṅwala muvhigo u no ḓo kumedzwa kha Foramu ya CBP na Masipala luvhili nga ṅwedzi malugana na phindulo dza Khoro khathihi na vhukando hu no ḓo dzhiwa nga rapolotiki a re na vhuḓifhindulelina / kana vhaṅwe-vho vhathu vha zwa tshithekiniki
Ndi vhana vhangana vha no takalela netibolo ?
Tshiṱirathedzhi na tshiṱirathedzhi tsha zwipikwa na zwezwo zwo mbo ḓi livhanywa na bono iḽi .
U vhiga kha maṅwe masheleni nga u angaredza ndi ha tshifhinga nyana na vhutevhedzi ha ṱhoḓea dza u vhiga dza Vhufaragwama ha Lushaka dzo fhambana kha u ya nga dzidona .
Mutengo u ne wa dzhielwa nṱha kha u badela murahu a u nga ḓo fhira mutengo wa nḓisedzo .
Tshumelo dzi ṋekedzwaho nga Muhasho dzi sumbedziswa kha khethekanyo ya Kushumele kwa Mbekanyamushumo ya Muvhigo wa Ṅwaha nga ṅwaha .
Komiti ya Wadi ya masipala wa ABC i dzulela u dzhenelela miṱangano ya khoro .
Zwithoṅwa zwi khou itwa u itela u tandulula nyimele .
Hezwi ndi : Tshiimo tsha nḓowetshumo maelana na u fhima tshivhalo tsha thandela u ya nga zhendedzi ḽi shumisaho na gavhelo ḽa fhethu , senthara khulwane na kuvhetshele kwa mitengo ya musaukanyo wa matheriaḽa .
Zwihulusa , mvelelo dzi sumbedzisa uri nḓowetshumo dzire kha nḓowetshumo ya nṱha ndi dzone dzi no khou shuma zwavhuḓi , uya nga mbalo yo khwaṱhaho ya vhashumi na nyaluwo .
Ṅwalani mafhungo maṋa nga fhasi ha ṱhoho iṅwe na iṅwe .
Muvhusowapo u shela mulenzhe zwihulwane kha maitele a mveledziso a Afrika Tshipembe .
( 6 ) Phanḓa ha musi vharumiwa vha tshoṱhe vha tshi shuma mishumo yavho kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka , vha fanela u ana kana u ḓiana nga u fulufhedzea kha Riphabuḽiki na u tevhedza Mulayotewa , hu tshi tevhedzwa Muengedzo wa 2 .
Fhethu ho lwiwaho nndwa hu ḓivheaho ha KwaZulu-Natal , Northern Cape na North West na hone hu a dalelwa .
Tshivhumbi tsha phungudzo ndi uri u dzudzanya , na u dzudzanywa ha vhurangeli ha u pfumbudza zwi ḓo rangelwa , nga u ṱavhanya nga murahu ha u khunyeledzwa ha shedulu tsha pfanavhanzhi .
Milayo i ḓo fanela u langa thomiwa na u fhaladzwa ha u shela mulenzhe nga tshigwada .
Nga u ralo , SU i tikedza na u tevhela nḓila yo fhambanyiswaho : U gonya ha mbadelo hu khou fhungudzwa nga kha thikhedzo ya zwa masheleni kha matshudeni vha shayaho vho teaho kha sia ḽa zwa akhademi zwi tshi elana na mbuelo ya muṱani ya ṅwaha yo ṱanganaho .
U linga kha Zwikili zwa Vhutshilo kha Vhuimo ha Fhasi ndi hu si ha fomaḽa tshifhinga tshinzhi , na uri ndi ha tshifhinga tshoṱhe .
Kha masia o vhalaho a engedzeaho , nga maanḓa avho vho ṱangulwaho nga u shaya vhuthu ha khethululo , ro sudzuluwa ra fhira kha nḓisedzo ya dzinnḓu kha mvusuludzo ya ndeme ya vhupo ha ḓoroboni .
Muvhuso u tea u ita zwihulwane u vhona uri sekithara ya vhudavhidzani ha eḽekitroniki i a languliwa nga nḓila ine ya tikedza zwipikwa zwoṱhe zwa lushaka .
Ndangulo ya tshifhinga tshi ḓaho ya gwama ḽa lutsinga lwa vhuraru dzi khou fheliswa .
Musi muvhuso u tshi khou sedza thungo , vhapfumi vha khou ya phanḓa na u pfuma , ngeno vhashumi vha vhashai vha tshi sala vha tshi khou tambula .
ṰHUMETSHEDZO 1 : FOMO A - U swikelela rekhodo ya Tshipiḓa tsha Muvhuso
Ni elelwa u swika ngafhi ?
Kha ri ambe
Vho amba uri zwo tou vha tshilidzi tsha Mudzimu u tshila tshifhinga tshilapfu he vha vhuya vha vhona u vhuedzedzwa ha Khosi yavho .
U shumisiwa ha Vhulanguli ha Thengo ya Tshipentshele mafheloni a Ṱhangule 2016 sa tshikalo tsha tshifhinga nyana tsha hohu u ṱhaḓula ha ndeme .
Naho u vhofhololwa kha mulayo wa maitele zwi tshi nga ṋekedzwa kha zwibveledzwa zwo funzeaho zwa zwipikwa , zwa vhukuma zwo vha zwi sa sokou wanala .
Ndayotewa yashu i ri vhofha u bveledza mbekanyamaitele dza nyambo na dzipulane u ya nga ha muhumbulo uyu .
U awedzwa u bva kha zwiitwa zwa khomese , bisimusi na zwa indasiṱiri .
Ndi nnyi ane a nga vha muraḓo ?
Vha nga engedza mushonga wa u thivhela , fhedzi kha vha thome vha ambe nga ha nyendedzi dza ndango ya asima nga iwe muṋe na dokotela wavho .
Khophi ya tshinwe tshithihi kana tshithihi tsha zwi re afho nṱha i tea u kateliwa .
Mudzheneli muṅwe na muṅwe u ima nga murahu ha muṅwe .
Dzikhanseḽara vha ḓo tea uvha na nḓivho musi vha tshi sedza makumedzwa maṅwe na maṅwe evha a wana , u vhona arali huna u sasaladzwa kana u tikedzwa ha madzina o ṱanganedzwaho .
Ndi zwa ndeme uri muthu ane a khou humbela khaṱhululo a sumbedze kha khumbelo ya khaṱhululo arali tsheo i tshi fanela u imiswa .
Khabinethe i khoḓa mapholisa kha u dzhenelela havho vha dzikisa nyimelo iyo .
Ndaulo ya ndeme yo khwiniseaho i ḓo thusa kha u thivhela vhuyaḓa .
5.2.8 U ṋetshedza nḓivhadzo i fushaho kha u sa kona havho u dzhenela muṱangano kana u swikelela ḓuvha ḽa u guma , na u sa ita zwine zwa sa fanele u itwa .
Zwigwada zwa vhathu vha sa koni u ḓi lwela , zwine zwa vha zwa vhana , thangana ya murole na vhaaluwa , vho katelwa kha mutevhe wa u lindela une wa tea u sedzwa hafhu .
Pfuko dzi pfuka dzi sa pfali .
Kha ḽeveḽe ya sekhithara dza nnyi na nnyi nga u angaredza , u pamba ha zwiimiswa zwa muvhuso zwa tshayambuelo zwa u ṋetshedza tshumelo mali , u fana na Transnet na Eskom , zwi lavhelelwa u isa phanḓa na u engedzedza thikhedzo ya mbekanyamushumo dzazwo dza tshinyalelo ya thundu .
Tshipikwa tshihulwane tsha mutheo wa mbekanyamaitele tsho vha tshi tsha u vhona uri hu na tshumelo ya poswo ine ya swikelelesea , i linganaho , i shumaho zwavhuḓi nahone yo leluwaho .
Kha mashango ane a kha ḓi bvelela , madzangano a vhadededzi o ita tshileme tshi vhonalaho tsha poḽotiki .
Ri dovha ra ṱalutshedza tshanduko dza zwinozwino kha mbono ya shango .
ICD i nga vha humbela uri vha ṋekane nga zwiṅwe zwidodombedzwa phanḓa ha musi mbilahelo i tshi nga ṱo ḓisiswa .
Ndi nnyi we a vha a siho ?
U ṅwala maipfi kha dikishinari .
Vhukoni ha vhulaha zwitshili vhu bva kha nyimele dza kushumele na tshivhulahazwitshili tsho shumiswaho .
Ri tea u dzula ri tshi ḓihumbudza uri mbofholowo iyi ndi ya vhathu zwavho vha shango ḽashu na uri ndi vhone vhane vha fanela u thetshela mitshelo ya mbofholowo nga nḓila ine ya shandukisa matshilo avho a vha khwine .
Vhukati ha zwiṅwe , hezwi zwi katela u khwaṱhisedza uri maitele a nyavhelo o vulea lwo linganaho nahone o dzudzanyea , nahone a tshimbidzwa lwa poḽitiki , u itela uri vhuvhekanyandeme ha vhukuma u mona na vhushai na mveledziso hu katelwa nga nyavhelo .
Ri khou ita khwaṱhisedzo iyi nga tshifhinga tsha musi mbonalo ya ikonomi i songo khwaṱha na luthihi .
Wanani hune na nga ima hone ni dovhe ni fhire hu si na u thulana .
Mathemo a ndeme a mafhungo
Ngauralo muthu u fanela u vha na vhuronwane vhuhulwane musi u dzhielwa nṱha thyiori dzi fanaho na vhukhephithaḽisi na vhusoshaḽizimu .
Mbuno nthihi ye nda hangwa u i ita nahone Paul , no vha no tea no nkhumbudza , zwo vha zwa nga ha miano na milevho na uri yo tea na u elana na izwi hani .
U vha o ṅwaliswa na Khoro ya Dziphurofesheni dza Mutakalo ya Afrika Tshipembe ( HPCSA ) sa dokotela .
Kanzhi i vha i na khethekanyo dza rathi dzine dza vha :
I katela maga a u pulana , u sala murahu na u vhiga murahu na tsedzulusa ya kushumele ya ṅwaha nga ṅwaha .
Mveledziso na Thikhedzo ya Tshumelo ya dza Themamveledziso kha
U tevhedza nga vhuronwane maga a tsireledzo ya mutakalo ane a si vhe a mushonga zwi kha ḓi vha nḓila i shumaho ya u lwa na u phaḓalala ha tshitzhili .
Tsipikiṱere a nga humbela dokhumenthe iṅwe na iṅwe uri a ṋekedzwe , u ita ṱhoḓisiso na u ita dzikhophi dza dokhumenthe , na uri a ṱalutshedzwe nga ha zwoṱhe zwo ṅwalwaho kha idzo dokhumenthe .
Mutevhe wonoyo u fanela u wanalea na kha vhaṅwe vharangaphanḓa , kana muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na dzangalelo ḽihulwane .
Avho vhane vha ḓivha nga ha tshiteṅwa tsha vhushumisamupo , tswikelelo na u kovhekana mbuelo kha ḽa Afrika Tshipembe vha nga tama u pfuka itshi tshipiḓa vha tou ya kha Tsumbanḓila dzone dziṋe .
Ri roṱhe , kha miṅwaha mivhili yo fhiraho , ro shuma kha u dzikisa ikonomi yashu na u fhaṱa mutheo wa nyaluwo .
Hetshi tshiṱirathedzhi tshi ḓo tendela mbambadzelano ya mashango a Afrika khathihi na u khwinisa vhuṱaṱisani ha dzingu kha mimaraga ya ḽifhasi .
U vhalela hu tea u itwa nga thevhekano ine ya vha khagala na thevhekano na uri i tea u sumbedza khumbulelo dza dizaini dzoṱhe .
U Dzhenela ha Tshitshavha Tshoṱhe hu pfananya na u fhaṱa khaphasithi kha mbekanyamushumo dza u dzhenela nga vhanzhi fhethu ho topolwaho ; hu alusa thandela dzo khetheaho nga tshanduko , HIV na AIDS ; u pembelela maḓuvha a lushaka ; na u vhea iṱo , maga na mivhigo kha masiandaitwa a mbekanyamushumo .
Gauteng ndi fhethu hu funwaho ha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Kha ri ṅwale Ṅwalani dzina ḽaṋu ni ḽi vhandelele zwanḓa .
Mutholi na ene a nga nanga vhaṅwe vhathu uri vha mu imele kha komiti hone vhanangiwa vhenevho a vha tei u fhira nomboro ya vhaimeleli vhane vha vha kha komiti .
Postbank i ḓo shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha tshumelo dza u bannga
Nga nṱha ha zwenezwo , ri ḓo sedzesa kha u engedza zwibveledzwa , hune nga vhuya ra shumana na nyimele ya sekhithara yashu ya muno .
Hezwi zwi itwa u itela u khwaṱhisedza maitele o vhigwaho henefha .
Ro topola vhupo vhune ha ṱoḓa u khwiniswa , hune ra ḓo lwisa u isa phanḓa , zwo katela u vha na vhuṱanzi ha u shuma tshoṱhe kha thandela .
Nngwe yo dzhena nḓuni .
Vhalani iḽi ipfi : takutshedza
Maweta na vharengi vha vhafumakadzi , u tou fana , vho livhana na u levhelwa nga u tou farwa na nga maipfi zwine zwa fhedza zwo livhisa kha nndwa .
Mahoro a poḽitiki a vha na tshifhinga tsha u ṋea mihumbilo yao na u vhudzisa mbudziso nga ha mafhungo o ambiwaho kha tshipitshi .
Vhunzhi ha zwiko zwo ṱunḓwa u bva kha Masipala wa Ḓorobo khulwane ya Ekurhuleni .
Ndangulo kana dzibada
4.2 . Muvhigo u bvisela khagala mvelaphanḓa yo no itwaho kha zwa u thoma u shumiswa ha milayo na mbekanyamaitele dza u tsireledza na u ṱuṱuwedza pfanelo dza vhana sa zwe zwa sumbedziswa kha Mulayotibe wa Pfanelo .
Tsumbanḓila dza zwa u laṱa malaṱwa na kufarele dzi re hone zwino dza vhusikamuḓagasi na malaṱwa a zwa migodini dzi dzhiiwa dzi songo linganela nahone dzi tea u khwiniswa .
Kha vha tevhele tsumbanḓila dzi fanaho na vhupfiwa ha u tou nwalwa .
Mafhi a tshikalo tshiṱuku o itwaho u ri a sa vhile na u engedzwa ha ndeme zwi nga thusa vhorabulasi vhaṱuku uri vha ye phanḓa .
Tshi ḓo rangwa phanḓa nga muhaṱuli .
Kha hu itwe uri kha muinwe na muṅwe a ḓivhe uri kha tshiṅwe na tshiṅwe muvhili , muhumbulo na vhungomu zwo vhofhololwa u ḓibveledza zwone zwiṋe .
U tsela fhasi ndi nga nṱhani ha mishumo yo thomaho u lambedzwa nga yuniti ya u Ṱola na u Sedzulusa kha Ofisi ya Phuresidennde , ine zwazwino yo avhelwa kha matavhi mararu muhashoni .
Mushumo wa Komiti a u gumi kha vhulavhelesi ha u shumiswa ha milayo .
Hezwi zwi ḓo dovha hafhu zwa ṋetshedza Afrika Tshipembe tshikhala tsha u ṱana shango kha tshitshavha tsha ḽifhasi .
Fynbos Biome , ḽine ḽa rambalala u mona na Kapa , ḽi na mbonalo dzo khetheaho kha zwimela zwinzhi zwi no wanala shangoni .
Arali vha vhona muthu atshi khou sheledza ḓuvha na ḓuvha , kha vhaye ha masipala vha zwi vhige .
Muholo wa fhasisa wa lushaka u tou vha tshikalo tshine a huna mushumi ane a tea u badelwa fhasi hatsho , na uri u ḓo shandukisa matshilo a dzimiḽioni dza vhashumi vhane vha badelwa miholo ya fhasi lu vhonalaho khathihi na u thoma u tandulula khaedu ya u sa lingana ha miholo .
Matheriaḽa oṱhe a vhudavhidzani a ḓo pindulelwa kha luambo / nyambo dzoṱhe dzine dza ambeswa kha ḽeneḽo vunḓu .
Hezwi zwi amba uri mugudisi u tea u ḓivha uri ndi lini hune a nga dzhenelela kha ngudo dza vhagudi kana ndi lini hune a tea u sendela murahu a litsha vhagudi vha tshi wana tshikhala tsha u ḓiwanela thasululo kha thaidzo yo bvelelaho ( i re henefho kana yo ṋewaho ) .
Mawanwa a muvhigo wa muḓivhamahe o katela u topolwa ha iṅwe nḓila ya tshifhinganyana ya u pfuka nga thungo na u bvisela khagala hafhu mushumo une wa tea u itwa u itela u vhuedzedza mugodi .
Khwiniso a i nga kateli dziṅwe themamveledziso dza tshumelo ya tshitshavha ( PSI ) dzi no nga sa dzibada , zwiporo , fhethu ha u paka mabupo na nḓila dza mabupo , madamu na tshithivheli tsha maḓi kha u vhea mbadelo .
Zwiendisi zwavho kana mitshini miṅwe na miṅwe ine vhashumi vha khou u i ṋamela kana u shuma ngayo yo kwewa nga kha zwifhaṱo zwo tsireledzaho u mona nayo
Nyito khulwane ya tshiimiswa ndi nyito ine ndemenyingwa yayo ya fhira ya nyito ifhio na ifhio i no itwa nga yuniti yeneyo nthihi .
Ndivho ya thandela ndi u wana maitele a pfadzaho a ndangulo ya mafhungo kha mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe na u khwaṱhisedza uri zwishumiswa zwa u kuvhanganya data zwo teaho na maṅwalwa zwi khou shumiswa zwine zwa ḓo ṋekedza ndingo dza zwa u ṱola dzi ṱoḓeaho u itela mafhungo a kushumele .
Tsheo malugana na aphiḽi ya ngomu i nga vha yo ima u swikela tshelede ya aphiḽi i tshi badelwa .
23.7.1.2 u sa dzhia maga kha mbilahelo nga mulandu wa uri -
Ri tshi shumisana ri ḓo swikela zwinzhi .
Maele a maano a shango a katela vhutsireledzi ; u maanḓafhadza tshitshavha ; vhusimamilayo vhu fhindulaho nahone vhune ha thomiwa zwavhuwa na tevhelwa ; na ndaulo i vumbaho , pulanaho na u laula .
Honeha , zwitshavha zwi na lupfumo lwa nḓivho yapo ine vha nga i ṋetshedza khathihi na u pfesesa ha mvelo ha ṱhoḓea dzavho , ṱhoḓea , nyimele dzapo na vhushaka .
Fhedzi vha ḓi ri vha a nnḓivha Fhedzi a vha nnḓivhi Ngauri a thi khou ḓiamba Ndi khou amba murunzi wanga .
Dzitshanduko dzine dza tea u itiwa malugana na mugaganyagwama , vhashumi na dziṅwe tshomedzo u itela u khwinisa vhukoni na u shumisea ha maitele a sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
Thimu ya vhamaki vha sumbe yo ṋewa mbudziso nkene nga fhasi ha vhuṱoli ha Mumaki Muhulwane .
Shumisani vumba ḽa u tambisa kha u
Vha kiḽasi ya Gireidi 6 vho ṱavha muri .
Naa dzikhetho dzi dzulela u itwa lune zwa konadzea u thusa kha dzithaidzo dza kushumele ku sa fushi nga miraḓo ya Komiti ya Wadi ?
Tshitatamennde tsha mbadelo dzoṱhe vhukati ha shango na ḽifhasi nga u angaredza , hu tshi katelwa potofolio na nyelelo ya vhubindudzi hu sa tshimbili khathihi na mudzinginyeo kha zwiko zwa mashango a nnḓa .
Hezwi zwi vha zwo tea musi hu tshi khou lingwa u tea ha sethe dza data ya kale .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri vhuhulwane ha mudavhi wa mitambo sa wa khirikhethe , ragabii na wa bola ya milenzhe i nga fhambana zwihulu , nahone kha izwo mimetshe ya mitambo ya mbambe i ṱoḓa vhulapfu ha mudavhi ho khetheaho nahone ho talwaho .
Khabinete yo ḓivhadza uri tshiṱitshi tshi ḓo shumana na zwa poḽotiki , mafhungo a zwa matshilisano na mitambo nga maanḓesa na u dzhenelela kha mutevhe wa radio dzine dzi nga shumiswa u ḓivhadza vhathu vha Afurika Tshipembe .
U itela zwa zwino , u engedzea huṅwe na huṅwe kha nḓisedzo ya muḓagasi zwi amba u engedzea ha tshumiso ya malasha .
U ḓidzhenisa kha vhuṋe ha vhubindudzi ha : - vhadzheneleli vha vharema kha Zwikimu zwa Vhuṋe ha Vhashumi ; - vhavhuelwa vha vahrema kha Zwikimu zwa Vhuṋea ho Ḓisendekaho nga u Angalala ; kana - vhadzheneleli vha vharema kha Dzikhophorethivi ndi zwa ndeme .
Khethekanyo ya u thoma i katela vhupo na phambano dziṅwe vhukati ha mivhuso ya miraḓo .
Vhiga u pfukiwa na u lavhelesa u tevhedzwa ha milayo u itela u fhelisa u sa laṱiswa ha vhathu .
1.10 . Ho no itwa mvelaphanḓa kha u thomiwa u shumisiwa ha Maano a Vhuṱali a Vhutumbuli na Mveledziso , Ṱhoḓisiso ya Haiḓirodzheni na Thekinoḽodzhi ya Sele dza Zwivhaswa zwa Lushaka ( HySA Strategy ) .
Hezwi zwi ḓo dovha zwa khwaṱhisedza kuvhigele kwashu kwa mafhungo a elanaho na vhuaḓa vha vhufhura kha Mulangi Muhulu na kha Khomishini ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi .
Haya ndi madzangano maṱuku ane a nga vha a si na vhukoni ha u bveledza mivhigo ya zwa masheleni .
Gumofulu ḽa R2 373 nga muunḓiwa na R7 119 nga muṱa nga ṅwaha
Mulayo 6 wa Milayo ya Tshikimu , une vha nga u vhala kha webusaithi ya www.gems.gov.za , u ṱalutshedza uri ndi nnyi ane a nga vha muraḓo wa GEMS .
U phasisa milayo ndi muṅwe wa mishumo ya Phalamennde .
Maitele o thomiwa nga Phalamennde yone iṋe nahone a ṱaluswa sa tshipiḓa tsha maitele ane a bveledzea nga u ṱavhanya nga tshifhinga tsha dzulo ḽa Nnḓu .
Khumbelo ya ndungelo dza vhudzadze kha Tshikwama tsha Ndindakhombo tsha vhashumi
( 2 ) Khomishini i na maanḓa , sa zwi langulwaho nga mulayo wa vhusimamilayo , ane a vha a ndeme u kona u swikelela ndivho yayo ya ndeme , zwi tshi katela , maanḓa a u monithara , u ṱoḓisa , vhuṱoḓesi , u funza , u ita khuwelelo , u ita nyanḓadzo na u fha muvhigo kha mafhungo a kwamaho pfanelo dza mvelele , vhurereli na zwigwada zwi ambaho luambo luthihi .
Tsumbo : ndapfu ndapfusa ndapfusesa tsireledzea naka
Dzhenani tshikolo , ni gude ni shumese .
Musaukanyo uyu u ḓo thoma u pfesesa nga vhuḓalo ha tshaka dzo fhambanaho dza phindulo , vhukhakhi na u sa pfesesano sa zwe zwa sumbedzwa nga vhagudi , khathihi na u dzhiela nzhele masia a maitele avhuḓi kha bambiri ḽa mbudziso .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha u pembelela u dzhenelela ho itwaho nga vhaaluwa vhashu kha u bveledza zwitshavha na shango ḽashu .
A thi humbuli uri ndi mbudziso ya mulayo .
I ṱalusa uri a hu na rikhodo ya nnyi na nnyi , nga fhasi ha ndango ya tshiimiswa tsha muvhuso , ya nga pfukiselwa kha tshiko tsha akhaivi , u tshinyadzwa , u phumulwa kana u bviswa nga iṅwe nḓila hu songo rangwa ha wanala thendelo yo tou ṅwalwaho nga Muakhaivi wa Lushaka .
Kha vha dibeithe tshiṱaṱamennde tsha uri u khwiṋisa vhupo ha tshikolo vhu vhonalaho hu ḓo tsireledza mutakalo ;
Mushumo wo tshimbidza vhukuma zwa u fhedziswa na u ḓiswa ha makumedzwa a ndeme e a dzhiiwa .
Masipala na wone wo dzhenelela kha mbekanyamushumo dza nḓisedzo ya dzinnḓu na Mihasho ya lushaka na ya vundu ya Vhudzulo ha Vhathu lwa miṅwaha .
Mvelaphanḓa ya vhupulani ha zwa ndaulo ya malaṱwa ngei Netherlands yo rerwa afha fhasi .
Nga u pfufhifhadza , vhafumakadzi vho hwala muhwalo wa ndeme wa vhuḓifhinduleli ha u tshila na u bebwa ha mirafho .
Zwiimiswa ezwi , nga nṱhani ha hune zwa vha hone , a zwi koni u ṱhogomela ṱhoḓea dza tshitshavha dzi shandukaho sa afha zwi tshi shumela vhashumisi vho fhambanaho vha si gathi .
A huna mafhungo a re hone nga ha mbuelo ya tsireledzo kana ṱhanziela ya u vhora maḓi u bva kha magwedzho .
Vhubindudzi na u sika mishumo
Muthu ane a vha na asima u vha na zwifhinga zwine khana i vha yo thivhea , u kundelwa u fema , u hoṱola na ita phosho a tshi fema .
Malaṱwa o omaho a bvaho kha nḓowetshumo ya zwa migodi nga maanḓa a laṱiwa madamuni a masalela a zwa migodi na maḓaleḓaleni a mugodini .
Nga nṱha ha izwo , vho ṋea thikhedzo ṱhukhu kha vhulimi , na uri thikhedzo ye vha i ṋetshedza yo iswa kha vhalimi vha sa bveledzi zwinzhi , fhedzi vha na maanḓa manzhi a poḽotiki .
Vhunzhi ha fhethu ho fanelaho ndi mafhungo a zwa vhudzulo , hu na fhethu ha ḓivhashango na vhunzhi ha fhethu ha u dzula zwi tshi vha zwa ndeme kha u sedzuluswa .
Kha vha te tshigwada tshine tsha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u ita khumbelo ya tshumelo nahone tshi vhe tshone muiti wa khumbelo
U vha nga fhasi ha musidzana kana musidzanyana hu a sumbedzwa kha milandu ine ya vha uri yo ṅwalwa fhasi , vhana vha vhasidzana vho vha vha tshi kombetshedzwa u malwa nga vhathu vhahulwane vhane vha lingana na vhokhotsi avho na vho makhulu wavho .
Madalo maṱanu nga vhuimana
I ṱunḓa tshumelo ya u vhulunga rekhodo kha liṅwe dzhendedzi ḽine ḽovha ḽi hone musi TSP itshi thoma .
Idzi dzi tou vha tsumbanḓila ngauri , nga tshifhinga tshone , maanḓalanga a vhuendedzi a ḓo ṱhaṱhuvha dzikhorido nga zwine dza vha zwone na u ta mbekanyamaitele dza vhuendi ha nnyi na nnyi .
Vhunzhi ha zwimela zwa mapfura a ndeme zwa Afrika Tshipembe zwi ṱavhiwa KwaZulu-Natal , Eastern Cape , Western Cape na madzingu a vhunṱha ha fhasi a Limpopo na Mpumalanga .
Zwenezwi moḓoro u tshi tou vha pfunzo , vho ḓivhadza muṅwe moḓoro wa mapholisa we wa vha wo livha sia ḽeneḽo ḽe moḓoro wa yela hone nga ha tshiimo itsho .
U isa phanḓa , maitele a u dzudza maimo a u fushea ha vhashumi a nṱha a swikisa kha kubveledzele kwa khwine .
Mushumo Wa Phalamennde Ya Riphabuḽiki Ya Afurika Tshipembe
Tsireledzo nnzhi i khou ṋetshedzwa kha zwiko zwa maḓi zwi re hone ( mavu o ṋukalaho , madamu , zwisima na milambo ) u tikedza mushumo wa mupo wazwo na khwaṱhela .
Vhukatela tshiṅwe na tshiṅwe tshi no bva kha lubuvhisia u daunuḽouda faela dza mizika zwi siho mulayoni , u tswa u bva kha akhaunthu dza bannga dza lubuvhisia , na u " kopa " garaṱa u ya kha milandu i si ya masheleni i ngaho u bveledza na u kovhekanya vairasi kha dziṅwe khomphyutha .
U itela madzangalelo a nḓowetshumo ya vhufhufhi ha Afrika Tshipembe na ikonomi yashu , ndi zwa ndeme uri phufhela ya matshelo yo dzudzanyululwaho i kone u vhuedza kha bindu na u shuma lwa tshoṱhe khathihi na uri i songo tsha ḓitika nga ndambedzo ya muvhuso .
Kha vha thomiswe u vhumbuluwa vha tshi ya phanḓa na murahu -hu ṱalutshedzwe tsireledzo
I nga vha mutheo wa tshanduko nahone i nga fhaṱa vhushaka vhuswa musi vhathu vha tshi wanulusa na u guda tshivhangi tsha khuḓano .
U tshimbidza nzudzanyo ya thandela dza Madzulo a Vhathu dza Lushaka kha ḓorobo / vhupo ha migodini .
Tsha u fhedzisela , ri ḓo ranga phanḓa vhurangeli ha u tholwa ha vhaswa vhune vhu ḓo lambedzwa nga u vhetshela thungo 1% ya mugaganyagwama u itela u shumana na u shaea ha mushumo ha vhaswa hune tshikalo tshi nṱhesa .
Ndi kona u gonya zwithu .
Ri khou dzulela u ita nyambedzano na vhafaramikovhe vha nḓowetshumo u vha ḓivhadza zwe ra swikelela .
Mutshimbidzi wa masipala u ḓo thusa mutshimbidzi wa wadi na Komiti ya Wadi u tshimbidza kuitele kwa u pulana , u ṅwala na u shumisa pulane dza wadi , na u monithara na u monithara tshifhinga tshoṱhe .
Kha tshiimo tshine ha vha hu si na muongi wa zwifuwo pholisa ḽi ḓo vhidza vhaaluwa vhavhili vhane ḽa vhona vha tshi fhulufhedzea na nga kuhumbulele kwaḽo .
I kovhekanywa na radioḽodzhi yo ṋaṋaho ya nnḓa ha sibadela
Ndeme ya Afrika kha vhashumisani naḽo i ṱanziela nga kha zwi tevhelaho :
Hezwi zwi nga amba uri zwigwada zwiraru zwi nga tshimbidzwa mazha .
Afrika Tshipembe ḽi khou shanduka .
Zwisumbi zwa tsireledzo khathihi na ṱhalutshedzo dzazwo na zwone zwo sedzuluswa u itela u vha na u vhiga hone .
Mulayotewa u tsireledza vhashumi kha u tambudzwa musi vha tshi khou tevhedza pfanelo dzavho .
Ndi tenda uri ri nga wana antsara nnzhi dzo fanelaho kha thaidzo dza khombo i bvaho kha thandela dza vhufhaṱi .
Ri ita themendelo dzo khetheaho ro sedzesa kha thikhedzo yavhuḓi ya zwikolo , nḓisedzo ya zwithu zwa ndeme zwa pfunzo yavhuḓi na u ela zwithu zwa vhukuma .
Nḓivho ya theo ya mulayo ya zwa mulayo na vhuthathazwitshili , mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi .
Ni vhona u nga mutukana u takalela zwifhio ?
ṱanganedza khaphu ( tshiphuga ) ya tshikolo tshavho .
Zwo ralo , mbekanyamaitele ntswa dzi a konḓa u itwa u mona na bodo kha thandela dzi re hone .
Manweledzo mapfufhi a mishumo yo fhambanaho ya bodo ya vhalanguli ṱhukhu iyi o sumbedziswa afho fhasi .
Maḓaka a mupo e a vha e hone o vha a nga si ṋetshedze matanda o eḓanaho kha indasiṱiri ya zwa mimaini kha vha re na zwavho nga tshifhinga tsha kale tsha mimaini ya musuku .
Izwi ro zwi ḓowela na zwone , sa izwi nga ngoho tshiṱirathedzhi tsha u dzudzanya gogo u lwa na khethululo tshi tshi katela u shumiswa ha nyimbo dza mbofholowo .
Naho , u khwaṱha ha nḓila dza khaedu dza matshimbidzele a maraga dzo sumbedzisa ṱhoḓea ya ngona ine ya vha yo fhelelaho nahone i re na u fulufhedzea kha u amba nga ha thaidzo ya matshimbidzele a sa takadzi u mona na sekithara ya zwa masheleni nga vhuḓalo .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . hangwa ngwana ngweṋa inwi khontsati nwela ntsa nwisa ntsisa
Uri naho mathemo aya o shumiswa u fhambana kha Ndayotewa , a gna vhonala nga vhonala sa o shumiswaho nga nḓila ya ṱhalutshedzo u fhira nḓila yo ḓowelelaho na hune a wela hone .
Zwiṅwe zwoṱhe zwi shumiswa nga nḓowetshumo , kha ṱhoḓea dza ngadeni na dza muṱani .
Kha nyimele ya zwino ya poḽotiki ya Zimbabwe , EU i khou lavhelesa u engedza maga a u thivhela .
Ḽimethafore ḽi vhambedza zwithu zwivhili nga u amba uri tshithu tshigede ndi tshiṅwe .
Bulani zwiitisi zwauri ni nange zwiko izwi . mbudzisoṱhalutshedzwa : phindulo i ṱoḓa uri muthu a thome a humbule nahone u a ṱahisa mihumbulo yawe na vhuḓipfi hawe .
U itela u khwaṱhisa Dzangano , Komiti ya Khorotshitumbe i ḓo fanela u wana zwiko zwa u lambedza masheleni .
Kha vha shumise luambo lune vhathetshelesi lwa vha fara zwavhuḓi , zwa sa ralo vhathu avho vha ḓo xelelwa nga dzangalelo kha zwine vha ṱoḓa u amba .
Naho zwo ralo , u bva kha tshenzhelo dza maitele ashu a u funza ri nga kona u engedza izwi zwiraru .
Ndavhelelo dzi nga nḓila ya uri u fusha ndavhelelo ya muthu a zwi nga ḓo vhuya zwa konadzea u fusha vhaṅwe .
Naho vhunzhi ha vhashumi vha songo fushea na kathihi nga nyimele iyi .
U vhona uri data dzoṱhe dzi na ṱhalutshedzo ya tshitandadi na uri i kuvhanganywa hu tshi shumiswa zwishumiswa zwa tshitandadi .
U shumisa nga muvhuso hu a dzudzanyiwa u itela u swikelela tshipikwa hu na mveledzwa dza mushumo wa ekonomi kha mbuelo .
Zwa u zwima vhaloi kana u sumba vhaloi ndi thaidzo khulwanesa , sa zwe zwa khwaṱhisedzwa kale .
Tsha u fhedzisela hu na zwishumiswa , zwine khazwo tshidziki tshi nga si vuwe tsho ṋoka na kathihi .
Fomo ya tswikelelo kha rekhodo
Ho tou vha tshivhalo tshiṱuku tsha maanḓalangaapo e a vha o no ita mvelaphanḓa khulwane ya u thomiwa ha maitele a zwa vhupulani ane a thusa kha u khwinifhadza u thoma u shuma ha thandela na mbekanyamushumo .
Muhwelelwa o ḓo gwevhiwa miṅwaha ya 12 kha mulandu wa u vhulaya .
Nzudzanyo hedzi dza tshiimiswa dzo sumbedzisa u vhilaela ha muvhuso hu na u ḓivhofha ha mapholisa kha dimokirasi ntswa .
Izwi zwi katela madokotela vha shumelaho muvhuso , madokotela kha tshumelo ya phuraivethe , na vhomakone .
Ndi na fulufhelo uri ri na vhathu vhoṱhe vho kuvhanganaho afha , vha ḓo tenda uri musi vha tshi dzhena tshiṱitshini tsha mapholisa , vha ḓo lavhelela tshumelo ya u ṱavhanya na phurofeshinaḽa .
Mukovhe wa lushaka u katela nyaluwo ya tshivhalo tsha vhavhuelwa vha gavhelo ḽa matshilisano , mbekanyamushumo dza mishumo dza nnyi na nnyi , u engedzedza masheleni a mveledziso ya vhupo ha mahayani na masheleni o livhaho a madzhendedzi a u ita uri milayo i tevhedzwe .
U swikelelea , u dzhenea na kudzulele
U lavhelesa sisiṱeme ya ndangulo ya masheleni ya nga ngomu yo teaho , ya vhukoni i re khagala .
Vhalani mafhungo a vhusunzi ni fhindule mbudziso nga nthihi nga nthihi ..
Mivhigo ya khwaḽithi yo bveledzwa na u kovhelwa nga vhathu vha kwameaho .
Vhurangeli vhu ḓo engedza khaphasithi ya vhuimangalavha ya Afrika Tshipembe ya mushumo wa u lugisa magungwa a ole na dzirigi dza ole .
U khou ṱoḓa u khwaṱhisa mashumele avhuḓi a khasho ya tshitshavha .
Vhavhambadzaseli vha BEE vha ṱalutshedzwa sa khamphani dzi vhambadzelaho seli dzi langwaho nga vhunzhi ha vharema .
Tshimange tshi mamisa zwimangana zwatsho .
Musi Tshiimiswa tsho Elwaho tshi tshi ta u katela Vhubindudzi ho Tiwaho sa tshipiḓa tsha vhufaramukovhe hatsho , tshi tea u sumbedza ndeme i vhonalaho kha vhareme hu tshi tevhedzwa mbuelo dzoṱhe dza ikonomi khathihi na ndeme ya tshelede yo salaho .
Vhudzulo ha tshifhinga tshipfufhi kha vhafumakadzi vho tambudzwaho na vhana vhavho .
2.1 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Vhabetshi ya Lushaka ya u fhedza , ine ya tandulula khaedu dzi khukhulisaho mashumele avhuḓi a Mulayo wa Vhabetshi wa Lushaka , 2004 ( Mulayo 7 wa 2004 ) .
Muvhigo u ṱalutshedza zwiraru zwa E na u buletshedza muhangarambo wa zwi sa farei kha u pfesesa ndeme ya nḓisedzo ya tshumelo ya tshelede .
4.4 . Hu tshi khou dzhielwa izwi nṱha Minisiṱa wa Fulufulu , Vho Jeff Radebe , vho thusedza nga nḓila yo khetheaho vho imela muvhuso u ṱhaḓula tshitshavha kha u gonya zwihulwane hafhu ha mutengo wa zwivhaswa , nga nnḓani ha u gonya nga 4.9 wa senthe nga ḽithara kha madzhini ya thengiso ya piṱirolo u itela nyengedzedzo dza miholo ya vhashumi ya ṅwaha nga ṅwaha,dzi no nga dza vhasheli vha piṱirolo , na zwiṱitshi zwa zwivhaswa .
Zwi vhea zwishumiswa zwiswa zwanḓani zwa vhashumisi zwine zwa nga khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli na u nthusa vhadzulapo u fhaṱisana zwihulwane dziṅwe tshumelo dza muvhuso .
U ṱandavhuwa na u fhungudzea ha maraga hu nga bvelela nga tshifhinga zwiṱukuṱuku .
9.2 . U ṱaha ha dwadze iḽo zwa zwino hu khou langea .
Nḓivho ya Mulayo wa nyimele dza mutheo dza Mushumo .
6.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa Mulayotibe wa U shumisa Mbanzhe u itela Muthu ene Muṋe wa 2020 Phalamenndeni uri u bveledziswe .
Kha tshifhinga tshilapfu , ri ḓo shuma na NPA na maṅwe mazhendedzi a mulayo u bveledzisa thandululo dzo khwaṱhaho dzine dza ḓo khwaṱhisa vhukoni ha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha zwa vhugevhenga u sedzana na zwiito zwa vhuaḓa .
Sa zwenezwo u tevhekana na mvelaphanḓa zwo fhaṱelwa ngomu ha ṱhoho dzo vhekanyiwaho .
Chad na Sudan a tea u ṱuṱuwedzwa u ṱhonifha maanḓa a vhupo hao nahone a tea u thoma u ita zwi re kha pfano yo swikelelwaho ya u sa vutshelana .
Tshiṱoko tsha thundu tshi rekanywa hu tshi khou shumiswa nḓila ya rekhodo ya tshoṱhe .
6.7.8 Tsheo ya khothe ya sialala i vhe ya u fhedza nahone khaṱhululo dzi tendelwe fhedzi kha dziṅwe ndaela .
4.3 . Mbekanyamushumo dza ṅwedzi yoṱhe dzi ḓo engedza fulo ḽa vhafumakadzi na u khwaṱhisa zwigwada zwo dzudzanyiwaho zwa vhafumakadzi u ya kha nḓila yo khwaṱhaho ya nyito kha mafhungo a vha kwamaho .
Maṅwe mashango a ikonomi khulwane , u tou fana na Germany na France , o kona u vhona u dzika ha mvelelo .
Tshipikwa ndi u simula muhanga wo dziaho wa mbalelano wa masheleni u shandukaho u itela u khwinisa vhuḓifhinduleli , vhukhagala na vhuvhusi havhuḓi .
Vhudavhidzani vhu bvelela hani ?
Kha vha ite khumbelo embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe kha vha kandise minwe u itela u ṅwalisa kha Redzhisita ya Vhathu kha vha ḓe na zwinepe zwivhili zwa phasipoto .
4.3 Khabinethe i fhululedza vhuhali , vhuḓiimiseli , vhuḓikumedzeli na u shumesa ha vhanna na vhafumakadzi vhane vha khou shuma vha sa neti u tsireledza matshilo na u thivhela u tshinyadzwa ha ndaka , zwifuwo na mupo washu wavhuḓi nga mililo yo thomaho ngei Kapa .
Vhone vha / ḽi khou ya hayani .
Izwi zwi ita uri mushumo u vhe u konḓaho .
Nga ngomu ha tshiṱirathedzhi tsha mushumo tshoṱhe , maga a fanela u pikwa kha u lwa na vhushayamushumo .
Lushaka lu na tshikolodo tshihulwane vhukuma tsha u livhuwa vhashumi vha ndondolamutakalo vho ḓiimiselaho khathihi na vhaṅwe vhashumi vhane vha ranga phanḓa vha vhea matshilo avho khomboni vha tshi itela u ṱhogomela vhalwadze na vhathu vha songo tsireledzeaho nga tshifhinga tsha dwadze iḽi .
Zwiṅwe zwa zwithu zwine zwa nga vha zwi tshi kwama kushumele kwa vhagudi zwi fanela u waniwa na u dzhielwa nṱha .
Ipfi heḽi ḽo fhumudzwa tshifhinga tshinzhi tshifhinga tsho fhiraho , na uri ndi zwa ndeme kha riṋe u ri ri zwi pfe zwino .
U ' vhala ' zwawe ene muṋe na zwo ' ṅwalwaho ' nga vhaṅwe .
Ndi lini hune nda tea u ṅwalisa mbingano ?
PAYE ndi muthelo une vhatholi vha ṱusa kha muholo wa mushumo wa vhashumi ; hezwi zwi khwaṱhisedza uri vhuḓifhinduleli ha u thela nga mushumi u khou tevhedzwa nga nḓila i bvelaho phanḓa , nga tshifhinga tshenetsho hu tshi khou holiwa muholo .
Komiti dza Wadi dzi tea u vha na vhuḓifulufheli , nḓivho na zwikili uri dzi kone u bveleldza mushumo uyu .
Khwaḽithi i sa fushi i nga vhanga mushumo munzhi wa u lulamisa kufhaṱele ku sa fushi .
Hezwi zwi ḓo ṱuṱuwedza u fhungudza u shumiseswa ha tshumelo u itela u engedza u sa ḓurelwa nga mithelo ya ṅwedzi nga ṅwedzi i no kwama lushaka ulwo lwa tshumelo dzi si na nyafhulelo kana dzi songo iledzwaho .
Naho hu uri ikonomi ya maṅwe a mashango mahulwane i khou aluwa , vhunzhi ha mashango ane a khou bvela phanḓa a ḓo ḓi dzula e thovhoni dzi fhisaho lwa tshifhinga tshilapfu .
Zwi khagala uri ṱhoḓisiso ya u fushea ndi muvhigo wa ndeme kha khoro .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muiti wa khumbelo u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea idzo dzo tevhedzwa .
Nga maanḓalanga e nda sumbedza khao na e nda a tendela ho vha hone u khunyeledza ha u ḓitika hufhio na hufhio nga u shaea ha maanḓalanga a mulayo .
12 . MBUELO DZA MAITELE A MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA KHA VHULAMUKANYI NDI DZIFHIO ?
U swikelela uvhu vhukoni a zwi sokou itea , kana zwa bvelela musi shango ḽi tshi kha ḓi vha kha nḓila ya mveledziso ine ḽa vha khayo zwino .
Mufariwa u tenda uri o tou khakhelwa nahone ha ngo thuswa nga vhaofisiri .
Nḓila dza kuitele mbili dza tsedzuluso dzo shumiswa nga nḓila i tevhelaho :
Tsha u fhedzisela , ri fanela u ṱola nga maanḓa pfananyo ya thandela dza dona .
Arali zwibviswa zwi tshi kona u wanala murahu zwi dzhiiwa sa ndaka u swika zwi tshi kona u wanala u vha kha vhathu vha re na vhuḓifhinduleli kana u thuthiwa sa zwine zwa nga si wanale murahu kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni .
U sedziwa ha Zwa Ndeme zwi amba uri khethekanyo dzoṱhe tharu dza muvhuso , dzine dza vha muvhuso wa lushaka , ya mavunḓu na mivhusoyapo , dzi khou ḓikumedza uri dzi ḓo shumisa tshifhinga tshiṱuku tsho salaho u zwinga dza khwaṱha kha u swikelela ndivho yashu ya ndeme ya vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
U itela u leludza ndangulo , nkhetheni u tea u wana fomo ya CV u bva kha webusaithi ya GEMS kana The Elexions Agency u itela izwi .
Mbetshelwa ya mbekanyamushumo dzo raliho i fanela u dzhielwa nṱha u thoma kha Senthara dza u valela vho Lindelaho Tsengo .
Mvetomveto ya mulayotibe yo kha Minisṱa u itea u lavheleswa .
4.2 . U rwelwa ṱari ndi tshiga tsha u thoma u shuma ha mbekanyamaitele ya vhureakhovhe vhuṱuku .
Kha vha humbule nga ha dziṅwe ngeletshedzo dzine dza nga vha thusa
1.3 . Indaba yo ṱuṱuwedzwa nga Bindudzani Afrika ine ya vha luvhanḓe lwa vharangaphanḓa vha mabindu na vhabindudzi u itela u vhuelwa na u wana vhuṱanzi na zwikhala Afrika .
Nga kha ṱhalutshedzo ya u bva mathomoni na zwiṱuṱuwedzi zwa mvelele , zwiṅwe zwa zwipiḓa zwo khetheaho zwa zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwi nga simuwa , zwi katelaho vhukwakwani ho khetheaho vhukati ha fhethu na mupo nga u angaredza hune zwa shuma hone .
Gurannḓa ya Muvhuso ine ya vha na mulayotibe yo anḓadzwa u itela mihumbulo ya nnyi na nnyi .
Vhahashi Khasho dza therestriala dzi fanela u shandukisa tshumelo dzadzo dza kha didzhithala .
Mubiki u kovhekana maitele maṱuku a marengisele nga kha dandululo dzi nyanyulaho , uri na inwi vho ni kone uvha mubiki muhulwane ngomu tshiṱangani tshaṋu .
U sa vha hone ha masheleni o vhulungwaho na mbuelo ya ndozwo zwi tea u fheliswa nga khwiniso , hu tshi katelwa zwibviswa zwa u kombetshedza , hu tshi khou dzhielwa nṱha sabusidi dzo ṋetshedzwaho dza u ḓadzisa izwi zwibviswa zwa vhashumi vhane vha hola muholo muṱuku kana vhashumi vha tshifhinganyana .
Vha WHO yo sumbedza uri zwa zwino ahuna u thivhela kha khungedzelo na vhulambedzi ha zwibveledzwa zwa zwikambi ngei kha ḽa Zambia .
Ro thetshelesa khumbelo ya uri hu vhe na masheleni a u lwa na khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu , nahone ro kovhela ndambedzo kha mugaganyagwama wa zwino u tikedza tsheo dzo dzhiiwaho kha samithi .
Khamphani yo thoma vhurangeli ha mbambadzelaseli nahone i khou pulana u vhambadzelaseli 25% wa zwibveledzwa zwayo ngei Vhubvaḓuvha Vhukati , China na Afrika ḽoṱhe .
Nnḓu yo shumiswa hafhu u bva 1983 u swika 1994 kha madzulo a Phalamennde a Nnḓu ya Vhaimeli , i katelaho miraḓo ya vhe vha vhidzwa upfi vha muvhala vhe vha vha vhe tshipiḓa tsha Phalamennde ya nnḓu tharu yo thomiwaho hu tshi tevhedzwa Ndayotewa ya 1983 .
Ṱhalutshedzo na tsumbo kha nyambo yo ḓoweleaho " Ri wine ra ḽa zwone " i khou vhudziswa fhethu hunzhi maḓuvha nao .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Mugaganyagwama wa Lushaka wa 2015 une wa ḓo tshimbidza u thomiwa ha nzudzanyo ya mbuno dza ṱahe ye ya ṋetshedzwa nga Muphuresidennde nga tshifhinga tsha musi vha khou amba na lushaka .
Muthu u tea u dzhiela nṱha khonadzeo ya u thoma mavu o tshinyadzwaho nga zwishumiswa , u ṱavhulula , manyoro kana maḓi a elelaho .
Musi vha vhoṱhe nga tshifhinga tshithihi , musi vha tshi khou ṋewa ndaela , u monela kha tsha u ḽa na kha tsha monde nga vhuthihi ho raliho ndi pfa ndi tshi mangala uri ri nga vha dzangano ḽa maanḓa hani arali ra vha na maime o tou raloho kha zwoṱhe zwine ra ita ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mbekanyamushumo ya mveledziso yo sedzaho kha u khwiṋisa ndeme ya vhutshilo i tea u tikedzwa sa nḓila ine ya shumesa ya u lwa na zwivhangi zwa vhugevhenga na zwikhala zwa u ita vhugevhenga .
Mulayo uyo u dovha wa langa maitele a mazhendedzi a u thola a phuraivethe na tshumelo dza vhutholi ha tshifhinganyana , hu u itela u tsireledziwa ha vhathu vhane vha khou ṱoḓa mushumo .
Ndi khou ramba MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha dzhie mushumo uyu sa wavho .
Ri khou vha humbela vhoṱhe uri vha lime ngade kha muḓi muṅwe na muṅwe vha ri thuse u fhaṱa vhumatshelo ha khwine roṱhe .
Zwazwino ri khou shuma u khwaṱhisedza khomphonenthe ya sekhithara ya vhubveledzi ine ya ṋetshedza vhubveledzi vhuhulwane ha dzigoloi .
5.1 . Khabinethe i amba ya dovha kha u sathula u tambudzwa lwa vhudzekani ha vhafumakadzi na vhana , zwi si na ndavha na uri vhuimo ha vhatambudzi ndi vhufhio tshitshavhani .
Nḓila dza u khwaṱhisedza uri mivhigo ya diphosithi na muholo zwi a tshimbilelana .
Bulani ḓuvha ḽa ṋamusi .
Ndozwo ya mutambi a fanaho na uyu zwi ḓo dzhiela fhasi muṱaṱisano nangoho , zwine zwa sia zwi tshi dzhiela fhasi nungo dza mimaraga yo vhofholowaho .
Sa mvelelo , mabammbiri ayo a musi i tshi thomiwa a dzhena kha mafhungo sa u nga o thomiwa kha uri ndaka yo vha tshishumiswa , tsho vhaho na pfanelo dza u vha ndaela ya u dzhiulula ndaka .
Muthu u ḽa tsha biko ḽawe .
Thi tendi uri mbuelo dzi lwa na zwipiḓa zwa Mulayo ngauri a zwi gumi .
Ro thoma maano a u shandukisa muvhuso wapo , ro sedzesa nga maanḓa kha u khwaṱhiseda sisiṱeme ya vhulangi ya mutheo , vhulangi ha zwa masheleni na u ṱhogomela vhathusiwa .
3 . Maṅwalwa maṅwe na maṅwe ane a shuma kha mutevhe ure afha fhasi .
Nḓivho Thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha
U ita fulo ḽa u khethiwa ha miraḓo ya komiti dza wadi hu songo ṱuṱuwedzwa nga mafhungo a ḽihoro ḽa zwa poḽitiki .
Kha ṅwaha wonoyu , ri khou ṱoḓa u khunyeledza thendelano na vha mavhengele uri vha renge zwiṱoko zwinzhi zwa fhano Afrika Tshipembe na u ṱuṱuwedza zwibveledzwa zwavhuḓi zwo itwaho nga vhashumi vha Afrika Tshipembe .
Nga mulayo vhugevhenga ha u vhulaha vhu katela bulayo ḽi siho mulayoni ḽa muthu nga muṅwe muthu .
15.1. Khabinethe i dzhiela nṱha u thomiwa ha iṅwe nḓila ya zwa u tandulula phambano dza Life Esidimeni sa zwine zwa nga vha mathomo a u ṋetshedza ṱhovhowo kha miṱa ya vhalwadze vhe vha lovha .
Ri a ḓihudza madekwana a ḓuvha ḽa ṋamusi ngauri vhukati hashu ri na , vhaambeli vhashu vhavhili vha ṱhonifheaho vha vhuthihi ha tshitshavha , Muhaṱuli Vho Yvonne Mokgoro na Muambeli Vho George Bizos .
Phemithi ya vhukuma ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa .
1 . Ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha
U navha ha thandela ho navha lwe mimasipala yoṱhe ya zwiṱiriki , hu tshi katelwa na vhupo na masipalafulu wa Cape Town ho vhuedzwa nga thandela dzo fhambanaho .
Minisiṱa wa Mapholisa vha ḓo ita nḓivhadzo masiari a ṋamusi .
Kha ri ṅwale
Zwe a ḓisa zwi fhindula mbudziso dzo vhudziswaho kha bammbirimviswa , na uri zwi ḓo shuṅwa u ya nga he a zwi tevhekanyisa zwone .
A i buli kana u sedza kha zwa vhuimeleli kana ndindakhombo dzi elanaho na zwi re ngomu kha webusaithi na uri webusaithi yo itwa kana u ṋekedzwa u itela u swikelela ṱhoḓea dza mushumisi nga muthihi .
Zwino ndi ḓo sedzesa thero iyi u bva kha kuvhonele ukwo .
Kha vha vha ṱalutshedze uri vha khou ya u ṋea muthu wa u thoma mutaladzi une a fanela u dovholola a tshi khou vhudza muthu a re nga murahu hawe , uyu na ene ḓo fhirisela kha muṅwe , ngauralo ngauralo .
Zwi tshi kwama dziariasi na muthelo , muvhigo wa avhela maraga dza fhasisa Afrika Tshipembe zwo bva kha uri dziariasi dza muthelo washu a dzi sumbi tshifanyiso tsha vhukuma tsha zwine zwa lavhelelwa u wanala na u badelwa murahu .
Zwino ṱalutshedzani mvumbo ya muthu wa vhukuma .
Musi ri tshi dzulela u fhirisela phanḓa mathomo a u shuma a phindulo ye ra i dizaina zwi ḓo ita uri khaedu idzi dzi ṋaṋe u ri kandeledza .
Ndinganyiselo dza tshivhumbeo dzi sumbedziswa sa mbalotshikati ya zwibveledzwa zwine zwa nga vha hone .
U gwedzhiwa na u ṱukiswa ha formaldehyde , zwiṋokisi na mishonga zwo vha zwi khagala uri ndi maitele a ḓoweleaho .
Thoro , fuḽauru , dzikhanakhana , zwidohodohwane na buse ḽa thanda zwi nga vhanga vhulwadze ha ningo,na maṱo ane a bva maḓi na u ṱhavhaṱhavha kana u ṱhoṱhona na zwiṅwe zwine zwa ita uri muthu a pfe vhuṱungu .
Muvhuso u tea u khwinisa kulangulele kwawo kwa sisiṱeme , hu tshi katelwa thendelano dza vhukonanyi vhukati ha tshiṱiriki na masipala yapo hune ha vha na u dovhololwa kana khuḓano malugana na u ṋetshedzwa ha vhuḓifhinduleli na tshomedzo .
Malaṱwa na maḓi zwi bvaho thoilethe zwi a kuvhanganywa kha thannge ya thungo .
Fulo ḽi vhumba tshipiḓa tsha Maḓuvha o fhelelaho a muvhuso a 365 a Nndwa ya u lwa na zwiito zwa u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana hu tshi itelwa mushumo wa u tsivhudza na u ṱuṱuwedza zwa u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Mbuelo i theliswaho i ṱalutshedzwa sa mbuelo guṱe , nga nnḓa ha rasithi dza thundu na mbuelo tshayamuthelo , ho bviswa miṱuso i tendelwaho na nzudzanyululo ya ndozwo .
Murangaphanḓa , fhedziha , u fanela u vha na dzangalelo na vhukoni ha u dzudzanya , u vhangula dzangalelo , u tevhela na u londota bono zwavhuḓi , ṋamusi hu na ṱhoḓea ya uri a ite zwiṅwe tshiṱhavhelo .
Vese ndi tshigwada tsha mitaladzi kha tshirendo .
Ṋetshedzo ya tshumelo dza ndangulo ya malaṱwa kha khethekanyo idzo dza vhadzulapo vhane zwa zwino a vha koni u swikelela tshumelo dza u kuvhanganywa ha malaṱwa kana vhane vha sa wane tshumelo dzo linganaho .
Hezwi zwii ḓo thusa kha uri nḓowetshumo iyi i shume i tshi ya phanḓa .
Kha thaidzo iṅwe na iṅwe i konḓaho na i lemelaho , hu na phindulo ine ya leluwa , i sa konḓi , nahone i si yone .
Ndambavhuḓifhinduleli nga ha vhuṱumani kha dziṅwe saithi .
Thimu ya Mushumo , yo vhumbwa nga vhaimeleli vha Muhasho wa Vhulamukanyi , Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka , Muhasho wa Mutakalo na Muhasho wa Tshumelo ya Vhululamisi , yo dzudzanya Mulayotibe wa Khwiniso i na muhumbulo wa u ṱanḓavhudza vhukwamani na madzangano are na dzangalelo .
Thikhedzo i ḓo ṋetshedzwa vhadzudzanyi vha mafulo a u renga a kha vhuvhambadzi hapo u itela uri vharengi vho lavhelelwaho vha kone u ṱumana na vharumelazwivhambadzwa vha Afrika Tshipembe u kona u pendela dzioda dza vhurumelazwivhambadzwa .
Ni elelwe uri muṅwe a ambare dzhasi . gidima bambela humbula atsamula watshi ḽiṋo reila ṅwala vhala dzhia raha sokha tamba eḓela hatsi mutambo penya mvula ṱuwa tshimbila
A huna u fhiriselwa phanda ha masheleni kha hezwi .
Minisiṱa Vho Nxesi vha ḓo ṱalutshedza u ya phanḓa nga heḽi fhungo .
( b ) u bveledza na u shumisa phoḽisi dza lushaka ;
U thoma vhudavhidzani havhuḓi na tshigwada tsha nyiledzo .
Phindulo dzo vha dzi mangadzaho kha khuwelelo yashu .
1.2 . Nḓivhadzo dzo itwaho nga Muphuresidennde dzo ṱanganedzwa zwavhuḓi nga sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha tsha Afrika Tshipembe - hu tshi katela dza mishumo , mabindu , tshitshavha tsha vhapo na madzangano a zwa poḽotiki .
Zwileludzi , hu songo katelwa zwifhaṱo zwa tsireledzo ya mupo , zwi kha tshiimo tsha khwine nahone tshi fushaho .
Tsumbanḓila ya Vhaṋetshedzi , Vhashumisi na Vhalanguli
Vhadzhiamikovhe vhoṱhe vhane vha dzhenelela kha vhuvhusi hapo vha tea u vha na nḓivho ya mutheo ya muvhuso wapo , ndivho dzawo , zwipikwa na mishumo .
Vhalanguli vha vhashumi vha kombetshedzea u vhiga khonadzeo ya nyimele dzine muthu a nga vhuelwa .
Vhupo ha mahayani hu na dzikhaedu dzo khetheaho .
Zwenezwo , ndingo iṅwe na iṅwe ya u engedza vhukoni i tea u ita zwinzhi u fhira u tikedza dzifeme nga nthihinthihi .
Siḽedzhi i na phurotheini ṱhukhu fhedzi ya vha na faiba nnzhi nahone i ṱanganyisea khwine na urea , molasses na maḓi u itela u khwinisa vhuḓi ha pfushi dzayo .
Zhendedzi ḽa u shumisa vhuḓifhinduleli ḽo lavhelelwaho .
Khohakhombo yo vha i ṱhukhu saizwi ho vha hu na sanzwo dza phuraivethe dzi sa nyeṱhi dzine dza kona u ṋekedza tshumelo i pfadzaho , ire na vhukoni nahone u sa ḓuri .
Poswo dza tshifhinganyan dzi ya nga mutsiko wa mugaganyagwama .
Kha ri shumise ḓuvha iḽi u ḓivhuyedzedza hafhu kha u swikelela u fhaṱa lushaka na u dzudzanya matshilisano .
Mugudisi ha faneli u vha na vhushaka ha zwa vhudzekani na vhagudi .
Zwavhuḓivhuḓi , nyambo idzi a dzi ṱhonifhi mikano ya mafanedza ya vhukoloni .
Hune vhalangi vha tshikwama vha tea u badela tshelede , fomo ya khumbelo ya ndaela i tea u itwa .
Thandela dzo dzinginywaho dzi ḓo kunguwedzwa vhukuma hu tshi itelwa u kuvhanganya masheleni .
Zwi vhonala hu tshi nga mbetshelo a i pfadzi nahone zwo ralo i khou lwa na Ndayotewa .
Miṅwe miṱangano sa ya Komiti ya Wadi i dzulelaho u vhidzwa hu na adzhenda yo tiwaho na zwithu zwiswa zwo dzheniswa kha adzhenda .
Vha nga ita khumbelo ya u adoptha kha lushaka arali vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe ane a dzula Afrika Tshipembe vha tshi ṱoḓa u adoptha ṅwana wa Afrika Tshipembe .
Ho itwa uri hu wanale zwikhala zwa vhugudisi zwo vhalaho u itela uri miraḓo ya komiti ya wadi i kone u tikedza vhukoni hayo .
Mbekanyamushumo ya ndondolo yo ṱanḓavhuwaho i thusa kha u dzudza mutengo wa ndaka nga tshifhinga tsha vhutshilo hayo , fhedzi a i koni u dzudza ndaka i kha nyimele " ntswa " lwa tshoṱhe .
U ṱalutshedza na u saukanya mihumbulo ya ndeme , misudzuluwo na mveledziso zwi elanaho na u aluwa ha musalauno .
Kha mutakalo wa tshitshavha , hu na zwiṱirakitsha zwa u konḓelela na zwa fomaḽa zwi tikedzaho mutakalo wa tshitshavha , u vha na masia oṱhe a sa vhonaliho na u vha hone nga nnḓa na nga ngomu ha sekhithara ya muvhuso .
Vhadzudzanyi : U ita matshakatshaka a vhurotho , ṱanganyisani na fuḽauru , swigiri na boṱoro khathihi nga ngomu ha tsha u ṱanganyisa zwiḽiwa .
Tshipikwa tshoṱhe tsha pfunzo ya u thoma ya vhathu vha Athens ho vha hu u bveledza mikhwa mivhuya , ine khayo nḓivho ho vha hu u ṋetshedza mvulatswinga .
Vha hashu na dzikhonani ,
Thenda i dovha ya bula uri zwi ṱoḓea lini na hone khumbelo i tea u itwa hani .
U dovha wa vha wa vhuḓifari ha phurofeshinaḽa na u fhulufhedzea .
Ndangulo ya thandela ndi :
Vha tea u ita iṅwe khumbelo musi ine vha vha nayo i si tsha vha mulayoni .
U bambela , u ita nyonyoloso dza u fema hu tshi shumiswa bakete ḽa maḓi
Khamphani dza mimoḓoro , dzi goloi na peṱiroḽiamu , khathihi na dzifeme dza zwa vhudavhidzani nga ṱhingo , ndi dzone dzo andesa kha vhuimo ha nṱha ha fumi .
6.9. Miraḓo ya nyanḓadzamafhungo kha mushumo we vha ita wa u vhona uri tsheo dza Khabinethe dzi khou davhidzelwa maAfrika Tshipembe uri vha kone u shela mulenzhe vhe na nḓivho nga ha mafhungo a tshitshavha .
Kha nyimele dzine mafuvhalo kana lufu zwa vha zwo vhangwa nga u shumisa maanḓa , tshiwo tshi fanela u vhigwa nga kha nḓila dzi re hone kha tshifhinga tsho randelwaho .
Kupfesesele kana vhuḓipfi ha uri muthu u khou ita mushumo u si wone .
Masiandaitwa a vhudzulo ha vhathu a a pfuka na fhethuvhupo havho .
U fhindula mbudziso dza phindulothopolwa dzino kwama tshiṱori .
Izwi zwo itiswa nga vhubindudzi ho bvelaho phanḓa u bva kha khamphani dza ḽifhasi .
199. U thomiwa , kuvhumbelwe , na vhuḓifari ha tshumelo dza tsireledzo
Khaedu dzashu kuhulwane dza tshumelo ya zwa muaro dzi dzula dzi u ṋekedzwa ha tshifhinga tsha vhuareloni .
9.3 . Mvelelo dza vhuṱhogwa dza khoniferentsi dzi katela Mulevho wo Senthinari wo ṱanganelaho wa madzangano .
Mutshimbidzi u tea u vha na zwikili zwifhio u tshimbidza muṱangano zwavhuḓi ?
Arali zwo tea , khoniferentsi ya u ṱanganyisa na u eletshedzana na vhafaramikovhe vhahulwane kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na vhaimeleli u bva kha mihasho ya muvhuso , zwiimiswa zwa pfunzo na tshitshavha tshapo .
Khabinethe i na fulufhelo kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga ha shango ḽashu na maitele a vhulamukanyi a sa khethululi ane o ṱanḓavhudza tshifhinga tshashu tsha demokirasi .
Fulo ḽo katela vhahulwane vha tshi dalela mahaya , senthara dza mavhengele na zwiṱitshi zwa vhuendedzi u funza vhathu nga ha TB .
Vhathu vha dzulaho vhuponi ha mahayani vha tea u vha na vhulondo kha u sa shumisa mulambo kana khunzikhunzi dza mulambo sa bunga .
Tsivhudzo i fanela u ṱoḓiwa kha avho vhane vha ḓivha nga ha sia ḽeneḽo , fhedzi vha si na dzangalelo kha mbuelo dza khumbelo .
Komiti dza Odithi dzo vhumbwa nga miraḓo yo ḓiimisaho yo khethwaho kha sekhithara ya phuraivethe .
Pholisa ḽa ḽiriseve ndi muraḓo wa tshitshavha ane a tou shuma nga tshifhinga ( hanefha lwa iri dza 16 nga ṅwedzi ) a tshi khou ita kana u shuma zwa vhupholisa kha Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe ( SAPS ) nga u tou ḓiṋetshedza a sa badelwi .
Masipala wa Prince Albert u dzulela u ṱangana na thaidzo ya u khauwa ha muḓagasi hune ha vhangwa nga ndondolo ya netiweke dza muḓagasi ine ya si vhe yavhuḓi nga vha Eskom .
Bulasi ya nngu
Ndumbo iyi na yone i lavhelelwa u sika mishumo zwi tshi elana na muhanga wa nḓila ya nyaluwo muswa wa muvhuso .
Ṅwalani dayari kha maḓuvha maṋa .
Nga murahu , vha sedzulusa mushumo vha dzhenisa ndulamiso khawo woṱhe .
Mulayo wa tswikelelo kha Mafhungo ndi mulayo muhulwane une langula tshidzumbe naho Ndaulo dza BABS dzi tshi dovha dza katela ṱhalutshedzo ya Mafhungo a Tshiphiri ( kha vha sedze kha tsumbanḓila dza Mulanguli ) .
Tshitshavha tshi a eletshedzwa hafhu nga u valiwa ha zwiṱaraṱa nga tshifhinga tsha mitambo iyi mihulwane .
Vhubindudzi ho engedzwaho kha mveledziso ya vhusimamiri na vhureakhovhe , mveledziso ya mbambadzo na tswikelelo ya mimakete na tshumelo dza zwa masheleni zwine zwa ḓo ita uri hu sikwe mishumo kha vhupo ha mahayani .
Maitele a ndango o linganaho o sikiwa na u shumiswa u khwaṱhisedza vhuronwane na u fhelela ha mafhungo a kushumele o vhigwaho .
Voutu iyi i dovha hafhu ya fha mbuelo Dziphuresidennde dza Shango dza kale na mbadelo dza zwa mulayo arali Muphuresidennde a muhwelelwa .
Wanani uri ni nga kona u fhaṱa nnḓu yaṋu inwi muṋe naa .
Ṱhalutshedzo yawe ya ṱhanḓavhudzo dzo teaho na mvelelo dza khunyeledzo ya khethekanyo yo yo vha itshi pfadza .
Girafu i re afho fhasi i sumbedza tshivhalo tsha vhagudi vho ṅwalisaho na avho vho ṅwalaho na u phasa mulingo .
Ṱhalutshedzo ya Mbekanyamushumo : U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha zwa poḽotiki na thikhedzo ya vhulanguli nga ngomu ha muhasho u vha na vhuḓifhinduleli na u langa masheleni a tshitshavha na u ṋetshedza tshumelo dza vhathu , masheleni na thikhedzo ya zwa ndaulo nga u angaredza .
Hezwi zwo sika na u engedza mutsiko wa tsela fhasi ha mutengo wa khekhe ya mulivhaḓuvha .
Mbuelo dza zwa vhuimana ( sibadela , u vhofholowela hayani na kha yuniti dza u bebela dzo akhiredithiwaho )
KPA dzi dzheniswa kha kholomu hei
Tshipikwa tshashu ndi u shumana vhashumisani na riṋe u itela u khwinisa kushumele kwa Muvhuso kha u swikelela mvelelo dzo teaho na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo ri tshi khou dovha ra shandukisa nḓila ine Muvhuso wa shuma ngayo .
Ro ḓiimisela u khwinisa tshanduko kha vhupo uvhu , na uri ndo thoma maitele a u karusa nyaluwo ya vhaḓisedzi vha vharema vhane vha khou bvelela ho sedzeswa kha vhafumakadzi .
Mulayo wo ḓoweleaho wa dzitshaka ndi mulayo wa Riphabuḽiki nga nnḓani ha musi u sa yelani na Mulayotewa kana Mulayo wa Phalamennde .
Hezwi zwi ita uri mbilu i khwaṱhe .
Mvelelo idzi a dzi nga ḓo vhonala fhedzi dzi na zwiṅwe zwithithisi nahone ngauralo tshifhinga tshoṱhe dzi a konḓa u dzi kala .
Ndo salelwa nga kushumo kuṅwe ; Zwenezwino ndi a phetha ; Ndi ḓo shandula maṱari a vha thulwi dzo omaho , Uri vhana vha ḓiphiṋe nga tshifhefho tshi ḓaho ! "
U sedzesa kha u kunga na vhutholi zwi ḓo thusedzwa nga zwiṱirathedzhi kwao zwa u kona u fara vhashumi u itela uri hu konou vha na mvelaphanḓa kha ṋetshedzo ya tshumelo .
Ndingo ya u fhindula nga u ṱavhanya : U wana , musi ho no vulwa na musi hu sa athu elwa ho dodombedzwaho , arali khunguwedzo ya thandela iṅwe na iṅwe yo ṱanganedzwa zwavhuḓi .
Tsireledzo kha u pfukiwa ha Pfanelo dza Vhathu .
Zwithusedzi izwi zwi ṱalukanywa nga muthu ane a khou ṱoḓa u fhola nahone zwi bva kha nzulele ine a vha khayo zwino , zwikhala na nyanyuwo .
Muvhuso wa Vundu wa North West ndi mutholi a ṋeaho zwikhala zwi linganaho , a tevhedzaho mbekanyamaitele ya u dzhiela nzhele vhe vha vha vho kandeledzwa .
4.47 Nga ṅwaha wa 2007 , ngei Mpumalanga ho vha na ndingedzo dza u ita mulayo wa zwa vhuloi .
U ya nga mbekanyamaitele ya Vundu , ṱholo dza thundu na tshumelo zwa Mubidi dzo tendelwa .
U swika zwino , phindulo ya lushaka a i athu tandulula ṱhoḓea dzo khetheaho dza khethekanyo dzo fhambanaho dza vhathu vha re na vhuholefhali u ya nga mbekanyamushumo dza u thivhela , dzilafho , ndondolo na thikhedzo .
- Tshandukiso ya ikonomi na tsiko ya mishumo
Huna dziṅwe nyimele dzine dzi a tenda uri hu fheliswe zwo tea maitele a u kuvhanganywa ha tshikolodo :
Bannga ya Mbulungelo ya Afrika Tshipembe ndi tshiimiswa tsha vhuṱhogwa tsha dimokirasi yashu , tshi fhulufhelwaho zwihulwane na u vha tsho imaho kha shango na kha dzitshaka .
Mufhaladzo wa masheleni vhukati ha mashango une wa si vhe mulayoni wo khelusa vhunzhi ha masheleni ane a ṱoḓea vhukuma kule na mveledziso ya Afrika a vho livhiswa huṅwe fhethu henefha ḽifhasini .
Ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe ḽine la vha na bar-code na ṋomboro dza 13 na ṱhanziela dza vhana vhavho dza mabebo .
Vhuleme ha maanḓa a mulayo kha ḽevele ya mavundu na ya lushaka , na phambano dzine dza tou vha khagala tshiṅwe tshifhinga kha sisiteme dza ndaulo dza mavundu , zwi ita uri hu vhe na vhukombetshedzi na u vhea iṱo ḽo khwaṱhaho na u ita uri ndaulo ya zwikambi i vhe i konḓaho .
Fhethu hu songo tsireledzeaho ha u tamba
Tshipikwa tsha mbekanyamushumo iyi ṱhukhu ndi u ṱola hafhu , uṱola na u tikedza u thomiwa ha mvelelo 12 dza MTSF na u tevhedza thandululo dza tshiṱirathedzhi na u tikedza na u vhona uri zwi tevhedzwe .
Ri na lungano lwavhuḓi lune ra nga anetshela kha u khwinifhala ha ndondolamutakalo .
Ndumeliso kha vhavhali vhoṱhe vha gurannḓa ya mafhungo yavhuḓi ngaurali nga Dzina ḽa Yeso Khristo wa Nazaretha .
Nḓowetshumo ya zwa migodi i kha ḓi vha yone thikho ya ndeme ya ikonomi ya shango ḽashu .
3.5 Mulayotibe wa Zhendedzi ḽa Ndangulo ya Mikano ( BMA ) u khou khunyeledzwa kha Khoro ya Mavundu ya Lushaka ( NCOP ) ; izwi zwi ḓo ṱavhanyisa u khwaṱhisa ha tsireledzo yashu ya mikano .
Muvhuso wa lushaka u nga ṱalusa zwone , tshikalo tsha gumoṱuku kana tshi ṱoḓeaho na zwiimo zwa tshumelo .
Zwiimo zwa mafuvhalo ane a nga ṋaṋa zwi khwaṱhisedza uri nyolo ya tshisumbedzi ndi yavhuḓi .
Arali maṅwalo avho a tshi bva Afurika Tshipembe , a tshi ḓo shumiswa kha ḽiṅwe shango a tea u thoma a " khwaṱhisedzwa " kana " u itwa uri avhe mulayoni " .
Pulane ntswa ya vhudzulo ha vhathu i ḓo tikedza izwo nga u :
Zwo ralo , sisiṱeme ya nete ya tsireledzo kha tshitshavha ( u fana na iyo ya vhaaluwa , mutikedzo wa vhana na mphomali ya vhuholefhali ) zwi ḓo vha hone lwa tshifhinga tshilapfu .
Muṅwe na muṅwe o fariwa kana u valelwa kha mulandu wa vhugevhenga u ḓo fanela u ḓiswa nga u ṱavhanya phanḓa ha muhaṱuli kana muṅwe muofisiri o ṋewaho maanḓa nga mulayo u shumisa maanḓa a mulayo u ḓo tewa nga u senga kha tshifhinga tshi pfadzaho kana u vhofhololwa .
Hu ḓo vha na mitambo ya tshivhalo tshidimelani , nga maanḓa u lugela u endedza , hu ḓo vhona uri lwendo lu nga lwo pfufhifha .
Vha ḓadze fomo dza khumbelo nga zwidodombedzwa zwi tevhelaho :
Nga maanḓa zwa mvelele ya u nwa biya kha ḽa Afrika Tshipembe zwo amba uri vha South African Breweries ( SAB ) vho bvelaphanḓa na u vha vhone vha ḓivheesaho kha mbono ya shango .
Ro ḓiimisela u shuma na sekithara ya phuraivethe u vula nḓila dza u dzhena kha mushumo u itela vhaswa nga kha u engedza netiweke dza ndangulo ya nḓila ine ya vha hone zwino
Khabinethe yo sumbedzisa uri muvhuso u khou shumana na khaedu dzine dza khou hulela dzo livhanaho na Afurika Tshipembe .
Vha tea u ṋetshedza Khothe mafhungo oṱhe o teaho kha Afidaviti yavho , sa tsumbo , zwidodombedzwa zwa zwiwo zwa u tambudzwa , ḓuvha na fhethu na lushaka lwa tshiwo tsha u fhedzisela .
Tshelede ya tshumelo idzi yo vhilwa mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
Arali mawanwa ayo kana tsenguluso yo swikiswaho kha ṱhalutshedzo ya vha i si yone kana i tshi khou tou humbulelwa lwa vhukuma zwo ralo zwo tou tea uri zwa sa vhe na vhuimo kha muvhigo wa u fhedzisela .
Vhulaedzwa ha sisiṱeme ya tshizwinozwino ya vhulamukanyi , muvhuso na ndaulo zwi a tevhedzwa .
Tshivhalo tsha vha ṱoḓaho muḓagasi miṅwahani mivhili yo fhiraho tsho fhedza tsho anda u fhira maanḓa ane a vha hone .
Nga murahuni ha mbudziso yanga i tevhelaho ine yo mangadza u pfa uri ri ṱoḓa u fhelisa vhudzulo ha mishasha nga 2014 .
Hezwi ndi u itela nga maanḓa u vhea vundu kha mapa na u kunga vho na vhubindudzi .
Ndingo dza goloi dzi nga itwa kha zwiṱitshi zwa phuraivethe kana zwa nnyi na nnyi .
Vhadzulapo vha tea u vhoniwa sa madzhendedzi a shumaho a tshanduko na mveledziso .
U shumisiwa ha ipfi " maṅwalo " ho dovha ha iledzwa sa ezwi mulayo u tshi amba nga fhungo ḽa vhutumbuli , vhuingameli na vhubveledzi ha maṅwalo na dzitheiphi , eḽekhiṱhironiki , didzhithala kana dziṅwe nḓila dza kurekhodele .
Vhaṅwe vhathu vhe vha ṋetshedza tshumelo dzavho nga u tou funa kha khothe dza sialala avho ngo kona u tholwa muvhusoni nga mulandu wa u shaya ndalukanyo dzo teaho .
Zwino ṅwalani maipfi a no bva tshirendoni a re na mutevhetsindo na maipfi a tevhelaho . gomba
Datumu ya thangelamviswa yo salaho ine ya khou dzinginywa ya nga ha u anḓadzwa ha mbalombalo dza zwa vhugevhenga ndi ṅwedzi wa Ṱhangule 2021 hu tshi itelwa kotara ya u thoma na ṅwedzi wa Lara 2021 hu tshi itelwa kotara ya vhuvhili .
Vho swika nga tshifhinga tsha musi ri tshi khou vha ṱoḓa nga maanḓa , na uri a vho ngo ri shonisa sa afha vho ranga phanḓa na u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha vhukuma vhune ha tikedza shango .
Nga u fhindula mbudziso idzi nga mafhungo mapfufhi , vha ḓo vha vho wana matheriaḽa wo teaho kha manweledzo avho .
Miṅwe masipala i nga kumedzwa maanḓa na mishumo yo fhambanaho zwi tshi ya ngauri ndi masipala wa lushaka-ḓe ( muhulwane , wapo , wa tshiṱiriki ) na vhukoni ha u shumisa maanḓa na u bveledzisa mishumo ye ya tetshelwa yone .
U davhidzana na u tikedza mveledziso ya Tshumelo dza Mutakalo wa Vhana kha Ḓorobo khulwane ya Cape Town .
Zwiṱaluli zwa tshigwada zwa u vha phurofeshinaḽa na tshenzhelo zwi ima vhuimoni ha vhurangaphanḓa ho sedzaho mushumo na , u swika kha vhuṅwe vhuimo , vhurangaphanḓa ho sedzaho vhathu .
SAPS , sa mutholi , vha a vhuelwa nga u tholiwa ha vhashumi vha re na vhuholefhali .
Hu vha hu na mafhungo na nga ha hadiwee ya khomphiyutha yavho na sofuthuwee ine a kuvhanganyiwa lwa othomethiki nga vha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Ndugiselo kwadzo ndi dza ndeme musi hu sa athu u vha na u tshimbidzwi ha vhathu nga muthihi / zwigwada .
Ri khou shuma hafhu u ṱanḓavhudza zwikhala zwa ikonomi kha vhathu vha re na vhuholefhali .
Kha vha humbele vhadzheneleli vhavho vha tshigwada tshihulwane vha engedze mihumbulo miṅwe na miṅwe , na u ambedzana nga ha zwiteṅwa zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa nga vha zwo siiwa .
Madalo a 1 nga muunḓiwa nga ṅwaha - U ḓadza
( h ) u shumisana nga nḓila i fhulufhedzeaho na nga u fulufhedzea vhukuma nga -
Vhana vha tea u ita nyonyoloso tshifhinga tshinzhi vha sa fhedze tshifhinga tshinzhi vho ṱalela TV
Khadzimiso dza henefha kha R18,9 biḽioni dzo tendelwa u itela mabindu a 13 000 nga kha Tshikimu tsha Khwaṱhisedzo ya Khadzimiso ya masheleni .
ho pulanelwa na u gaganya gwama malugana na ḽiga ḽa 2
Mivutshelano ye ya vha hone hu si kale Devhula ha Afurika ndi tshihumbudzo tsha vhulanguli vhu si havhuḓi na zwiimiswa zwi songo khwaṱhaho zwine zwa tendela vhathu vha maimo a nṱha u shumisa vhaṅwe vhathu u kuvhanganya lupfumo .
Hu dovha hafhu ha vha na thikhedzo ya muvhuso ya T ine Vho KG o vha a tshi khou i ṱanganedza a sa athu ṱuwa u ya Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , vha nga dzumbama nga murahu ha vhoramilayo u swika lini ?
Hu tea u vha na ofisi ya muṅwaleli u itela u ṋetshedza thikhedzo kha
Hezwi zwi amba uri Komiti ya Wadi ndi tshaneḽe ine zwitshavha zwa nga shumisa u vhiga mbilaelo na u ḓisa mafhungo kana u bvisela khagala ṱhoḓea .
Zwenezwo hu tea u sumbedziswa zwi khagala kha shedulu iyo yo nambatedzwaho .
Mbilaelo dza ḓuvha na ḓuvha dzine vhathu vha vha nadzo
Mbudziso ya phurotokholo i nga vha i konḓaho musi mvelele dzo fhambanaho dzi tshi khou dzheniswa .
Ngudo yo wana uri vhubindudzi vhu ongolowaho ho vhaisa vhukuma nyaluwo u bva magumoni a tshiṱalula na uri vhubindudzi ha fhasi , na hone , vhu khou ṱalutshedzwa zwiṱuku nga vhukoni ha u vhulunga ho pimiwaho .
Vhudzisani khonani yaṋu uri u takalelesa mutambo ufhio ?
Vhulapfu ndi vhulapfu ha nga nṱha ha tshivhumbeo .
1.3 . Khabinethe yo dovholola ndeme ya u tevhedzela vhudzheneleli vhu si ha mushonga sa u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe kana u shumisa tshithathatshitzhili tsha zwanḓa tshi re na aḽikhoholo , u londota maitele a u vha kule na kule na muṅwe na u ambara masiki musi u fhethu ha nnyi na nnyi .
Ndivhanele : U ṋetshedza ndondolo ya dzilafho kha vhalwadze .
Tsha u thoma , hu na mushumo wa thekhinikhala , hoyu u mushumo we wa bulwa afho nṱha .
Itani pulane ya u ṅwala tshiṱori tshaṋu inwi muṋe .
Wadi / u wanalea vhuponi
Ho no ṱoḓisiswa na u tandula fhethu hoṱhe hune hu nga lugiswa u tandulula u dzhiela nṱha mafhungo a tsireledzo na masiandoitwa a so ngo lavhelelwaho , IMC yo ita themendelo dzi tevhelaho .
U pfananya dzikiḽasiṱa na foramu dza vhudavhidzani ha muvhuso .
Nga u ralo , muhanga wa mulayo nga ngomu ha domeini ya ndangulo ya RD u nweledzwa u ya nga mihanga ya mulayo ya fhano hayani na ya dzitshaka .
U itela tshipikwa itshi , dzifaela , mafhungo na zwiṱanwa zwi elanaho na vhutshinyi vhu ḓo fhiriselwa hu si na u vulelwa mulandu nga nḓila yo ṋetshedzwaho kha Atikili ya 12 , pharagirafu ya 1 .
Zwazwino ro bveledzisa zwirathisi zwa thandela ya vhubindudzi ha themamveledziso zwi ḓuraho R340 biḽioni kha nḓowetshumo dza nethiweke dzi fanaho na dza fulufulu , maḓi , vhuendedzi na vhudavhidzani ha kule .
Mafhedziseloni , vhukwakwani vhu re nṱha vhu nga shela mulenzhe kha kushumisele kwavhuḓi kwa mavu , u fhungudzwa ha nyengedzedzo ya ḓorobo , phungudzo kha u tshimbila na phungudzo ya tshumiso ya fulufulu na tshikafhadzo .
Ro livhisa ndingedzo dzashu kha u kuḓedza nyaluwo hafhu na u sika mishumo .
Mbuedzedzo ya mavu yo ṋetshedzwa tshikati tshi lingana tshithihi tsha fumbili tsha tshinyalelo yo dzinginywaho kha themamveledziso ya mahayani .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano muhasho wa lusa nga nungo dzoṱhe u swikelela Zwipikwa zwiraru zwo Sedzesaho kha mvelelo :
Sedzani hafhu kha ṱhoho dza iniflesheni ya mutengo wa vhashumisi .
Ri ḓo khwiṋisa nḓisedzo ya madzulo a u tou hira sa izwi vhaṅwe vhathu vha tshi ḓa dziḓoroboni vha vha vha songo ḓa lwa tshoṱhe .
U itela uri vha kone u redzhisiṱara , vha tea u ḓa na vhuṱanzi ha nyambedzano dza mamalo kana luṅwalo na afidavithi ya vhathu vhane vha khou malana khathihi na ya ṱhanzi dzavho , ine ya sumbedza uri nangoho ho vha na thendelano ya mbingano kana vhuṱambo ha mbingano .
Thero ya vhukati ya dzangano kha muya wa vhuzwino-zwino ndi u ḓitika nga kuhumbulele ku shumaho , kwo dzalaho nga mbilaelo dza mbuelo na thekinolodzhi .
Dzimbalombalo vha SA vho bveledza sete ya milayo ya u editha ye ya shumiswa kha data musi zwiimo zwoṱhe zwa u phurosesa data zwo no fhedzwa .
Mulayo u amba uri SARS i tendela Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u swikelela mafhungo ane a yelana na maanḓa na mishumo ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo .
Maanḓalanga a khaṱhululo a tea u vha tsivhudza nga maitele a u ita mbilahelo kha tsheo yo dzhiwaho na Vhulanguli kana khothe .
Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Mavu ndi o sedzaho tshitshavha na maitele a thikhedzo ya muvhuso kha ndangulo i dzulaho i hone na u shumiswa ha zwiko zwa vhulimi zwa mupo .
U ṱalukanya na u shumisa thangi , tsumbo , tshi- , zwi- na mitshila ni , -el- .
Hu fanela u dzhielwa nṱha uri thandela i ngafhi kha mutevheṱhandu a u ela u re na vhushaka na ṱhoḓea dza mugaganyagwama na muhasho kana tshiimiswa tsha muvhuso .
Tshipikwa tshihulwane ndi u engedza tshivhalo tsha vhagudiswa kha zwikolo zwa sekondari nga pesenthe dza 95 nga 2014 .
Ri ḓo vha navho ṋamusi kha nyito ya u renda , u hulisa na u pembelela .
U bveledza kulangele kwa minwe nga u shumisa tshigero u gera zwifanyiso zwihulwane na zwivhumbeo .
Ngauri tshitshavha a tshi ḓivhi nga ha ndeme ya u fhungudza tshiko na uri iyo mihumbulo i nga itwa hani , mbekanyamushumo dza zwa pfunzo dzo fhelelaho nahone dzenedzo ndi dza ndemesa .
Tshiṱitshi tsha mapholisa tshi ḓo fhirisela khumbelo phanḓa kha senthara ya rekhodo dza vhugevhenga .
Hamulima hu na mbudzi tshena .
Tshipiḓa tsha vhuvhili tsha Luṱa lwa 4 tshi ombedzela nga u ri pulane ya nyito nga vhuḓalo ndi ya ndeme kha u ita uri pulane i vhe ya vhukuma .
Sa vhashumisani vha zwa matshilisano , ri khou vhuedzedza mbofho ya fulufhelo , nyambedzano na tshumisano .
Vhaunḓiwa vha re na vhuholefhali na vhaunḓiwa ( vhabebi , vhomakhulu / vhomazwale , vhafarisi ) vha re nṱha ha miṅwaha ya 65 ( vha re kha phensheni ) vha tea u tou ṋetshedza tshikimu maṅwalwa a tikedzaho fhedzi .
Muvhigo wa ṱhoḓisiso ya u lwa na vhufhura na tshanḓanguvhoni
U topola vhukule hune tshanduko kha nḓowetshumo yo no itea u swika khaho , zwi dovha zwa ṋaṋiswa nga u shaea ha vhulavhelesi .
Tshumelo idzi dzi tea u ṅwalwa kha khoḽomu ya u thoma dza ḓi engedzwa zwenezwi dziṅwe tshumelo dzi tshi enda dzi tshi waniwa kha pulane dza wadi dziṅwe-vho .
U ya nga kupfesesele kwanga milayo ya FIFA yo shuma nga maanḓa na riṋe na u dzhia vhuimo luvhanḓeni , u talwa ha luvhanḓe , na u vha na vhuṱanzi nga ha ṱhoḓea .
Uri vhuhulwane vhu re nga fhasi ha tsedzuluso ya mbilo kha Tshiimiswa tsho elwaho ho Disendeka kha vhushaka huṅwe na huṅwe hu re nga nṱha na nga fhasi vha vhushaka ha vhuṋe ?
Fhungudzo kha ndeme ya vhubindudzi hu re fhethu huthihi zwo bva kha u ṱahala na u kherukana kana u sa shumiswa .
Ndima ṱhukhu yo khethekanywa nga khethekanyo ṱhanu .
Phambano tharu dza u thoma dze dza vhambedzwa ( tswikelo ya muḓagasi , zwiko zwa maḓi na tshampungane ) zwo sumbedzwa sa dziphesenthe .
U shumisa zwidzidzivhadzi zwi livhisa kha u ḓitshinyadza , tshinyadzo ya tshitshavha , ngauralo maga a konḓaho a tea u dzhiwa hune zwa fanela .
Tshanduko ya ḓembe i vhonalaho Afurika Tshipembe , yo ḓiswa nga zwa Vhutsila ha Masila ha Keiskama kha mbondo dza tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Lushaka ḽa Kale .
4.2 . Khabinethe i khou ima na u tholwa ha Vho Irene Rofhiwa Singo kha vhuimo ha Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni kha Muhasho wa Zwiko zwa Minerala .
U pfala ha u kandekanya pfanelo zwi na maga sa ayo o ṱalutshedzwaho afho nṱha .
( a ) mafhungo maṱuku ane a yelana na u sa shumiswa zwavhuḓi ha tshelede ;
I ita mbetshelwa ya mveledziso ya mbekanyamushumo na u langula u thomiwa na ndangulo ya ndondolo ya zwiimiswa .
Hezwi zwi ḓo livhisa kha u khwinisa mveledziso .
Infḽesheni i re fhasi , phimo ya thengiselano ine ya sa ḓure , na u gonya ha u bindudza ha sekhithara ya phuraivethe na zwa mishumo ndi zwa ndeme kha mvusuludzo yo khwaṱhelaho .
U dzhia vhupulani huhulwane ; u lugisela manyeṱu a thandela , milandu ya vhubindudzi , shedulu dza vhudzulo na ṱhalutshedzo dza mashumele .
U ya nga ha ndingo dzayo zwi tshi ya kha mishumo iyo , zwi khagala uri mbekanyamaitele yayo yo ṱanḓavhuwa na u fhelela na u vha na ndeme yavhuḓi u shumela lushaka ulu nga nḓila yo teaho u swika ri tshi livha kha vhumatshelo .
Hu si na kushumele kwo khwinifhalaho , iyo tshanduko i ḓo ya phanḓa na u vha na ṱhuṱhuwedzo mmbi kha u anganya mugaganyagwama kha mugaganyagwama wa muvhuso wa vhukati .
Ndi zwithu zwifhio zwi no papamala ?
A. Mafhungo nga ha Vhupo
Ro takalela uri vhutshilo vho khou thoma a nga zwiṱuku ngei Haiti na kha vhana vha yaho tshikoloni , fhedzi ndi vhilahela vhukuma uri kiḽasi a dziho dza u gudela khadzo .
Phanḓa ha muṱangano wa komiti ya mbalelano , Mukomishinari wa UI na AG vha dzulela u ṱangana na komiti u amba mafhungo a zwidzumbe a elanaho na Tshikwama .
Zwiṱirathedzhi zwo vhalaho zwo shumiswa u itela u khwiṋisa u swikelela vhuareloni hu u itela vhalwadze vha ṱoḓaho muaro , sa tsumbo , u fhelisa zwa u ya vhuareloni na zwifhinga zwa u thoma muaro u itela mitevhe ya nga matsheloni zwi vha zwi khou londotwa nga vhuronwane u khwaṱhisedza tshumiso ya vhuareloni yo fhelelaho .
4.112 Mulayo wa 1899 wo vha wo itelwa u pfisa vhuṱungu avho vhane vha pomoka vhaṅwe vhuloi .
Musi ri sa khou dzula ro humbulela ṱhoḓisiso , vho vhona themendelo yashu kha u lwa na vhuaḓa kha maimo oṱhe a muvhuso na kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Ndi kha nyimele idzi hune u shumiswa ha gipisiamu ha nga shuma .
U tendela mutsinda kana muthu ane vha si mu ḓivhe zwavhuḓi hayani havho , nga maanḓa vhe vhoṱhe ;
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Ṱhoḓisiso ya vhuvhambadzi ya 2021 ya Ṅwaha nga ṅwaha ya Ofisi ya Ndeme ya Maitele a u wana thundu u bva nnḓa ( BPO ) , ye ya vhea Afrika Tshipembe kha vhuimo ha nṱha ḽifhasini kha u vha fhethu havhuḓisa ha zwa BPO .
Tshivhalo tsha mbekanyamushumo dza vidio dzo bveledzwa nga ṅwaha .
Khothe i na maanḓa a u ṋea ndaela tevhedzwa ha lutamo lwawe .
Khomishinari muṅwe na muṅwe a pfadzaho , a ṱoḓaho u lavhelesa fhungo a sa dzhii sia , nga u tou ṱavhanya , nahone nga nḓila i pfalaho , o vha a tshi ḓo vha o ḓisendeka kha vhuṱanzi he ha vha vhu phanḓa hawe kha u itela u swika kha tsheo i fanaho .
Ngudo dza Mveledziso kana ndalukano dzi fanaho dzo teaho .
u shandukisa tshivhumbeo , u shandukisa khoudu , u ṱhaṱhamula kana u lingedza nga iṅwe nḓila u tumbula khoudu dza tshiko dza thekhinoḽodzhi iṅwe na iṅwe ; na
Dokhethe i ḓo ṋetshedzwa mutshutshisi vhuvhili havho muofisirimuṱoḓisisi na mutshutshisi vha ḓo kona u vha vhudza mafhungo nga ha ṱhoḓisiso ya mulandu .
Phimo ya vhugevhenga nga u angaredza yo tsa nga 21% ubva 2002 na uri mushumo u khou ya phanḓa wa u vhona uri zwitshavha zwo tsireledzea .
Adzhenda yo shumisa ḓivhazwakale ya dzhango yo pfumaho , zwiko zwa mupo , vhathu , mvelele , na zwiimiswa zwayo kha ḽeveḽe dzoṱhe , na u shumisa zwikhala zwa u shandukisa Afrika na u shandukisa nzulele dza ḽifhasi na zwiteṅwa zwa tshanduko .
Uri tshelede ino kwamea na miholo yo badeliwaho vhoramafhungo vhaṋa vhe vha vha vha kha mutevhe wa mbadelo ya vhashumi .
Arali hu na tshiṅwe tshithu tshine roṱhe ra tendelana khatsho , tshithu tshenetsho ndi tsha uri nyimele ya zwino ya vhushai ho kalulaho , ya u shayea ha mishumo na tshayandingano , a i ṱanganedzei nahone ri nga si kone u bvela phanḓa nayo .
( 9 ) Mulayotibe u khwinisaho Mulayotewa we wa phasiswa nga Buthano ḽa Lushaka , nahone hune zwa konadzea , nga Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , u tea u fhiriselwa kha Muphuresidennde uri u wane thendelo .
1.3 Vhathu vha miṅwaha ya vhukati ha 18 na 60 vhane vha si vhe na thikhedzo ya zwa masheleni iṅwe na iṅwe vha fanela u ṅwalisa .
Vha tea u ita na khumbelo ya phasipoto ya tshoṱhe musi vha ita khumbelo ya phasipoto ya tshifhinganyana .
Nḓila ine zwifuwo zwa kwamea ngayo
Khuḓano i vha hone musi ho omelelwa nga maanḓa kha mikhwa ine ya vha thikho ya khonadzeo ya khetho ya vha i sa khou anḓana .
U bveledza ha dziasi ndi tshipiḓa tsha bindu ḽa u bveledza zwigariki na ?
Vha nga lavhelela zwi tevhelaho kha vhaofisi vha Tshumelo dza zwa Vhululamisi -
Khumbelo i ḓo tshimbidzwa fhedzi arali ya ṱanganedziwa yo fhelela i khumbelo ya u vusuludza u ḓiṅwalisa nahone i na Fomo A tharu , Fomo B na Fomo C dzi mbili khathihi na mbadelo yo tiwaho ya khumbelo iṅwe na iṅwe .
Thebulu i tevhelaho i ṋea manweledzo a vhadzheneli , mishumo yavho na vhushaka na Komiti dza Wadi .
Hu khou humbulwa uri ndeme ya zwino ya Tshiimiswa tsho Elwaho i ḓo engedzea nga tshifhinga zwine nga u ongolowa zwa ḓo fhungudza tshivhalo tsha mbuno dzine Tshiimiswa tsho Elwaho tsha nga isa phanḓa na u kora .
Ṱhoḓisiso i sumbedzisa uri thikhedzo ine ya vha nga tshivhumbeo tsha mbekanyamaitele na ṱhuṱhuwedzo zwi sumba u vha zwo dzudzanyea kha ḽa Afrka Tshipembe kha u vhona uri vhubindudzi vhu bvela phanḓa kha sekithara ya ICT .
PRASA i ḓo shumisa R51 biḽiyoni kha miṅwaha ya fumi i ḓaho u renga zwidimela zwa maṱhakheni zwa 600 u itela vhathu vha Afurika Tshipembe .
Zwi tshi bva dzingu ḽo imaho ngauri , vhuvhekanyandeme ha nyendedzi hu ḓo fhambana .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha iyi tshumelo sa izwo kha zwiṅwe zwipi ḓa i tshi thoma nga thendelo ya pulane phanḓa ha u faṱwa ha tshifha ṱo .
Tshumiso dza mavu dzi khethekanywa nga nḓila dzine zwithu zwa itwa ngadzo dza bva fhethu ha vhudzulo , ha vhuvhambadzi , ha nḓowetshumo , ha zwiimiswa zwa tshitshavha , fhethu ha tshitshavha na musudzuluwo .
4.4 . Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe maanḓa a therisano uri a shume sa wone mutheo wa nyambedzano ngei kha Dzulo ḽa vhu22 ḽa Khoniferentsi ya Madzangano kha Buthano ḽa Muhanga wa Mbumbano ya Dzitshakha nga ha Tshanduko ya Kilima ( COP22 ) , na Dzulo ḽa vhu12 ḽa Khoniferentsi ya Madzangano ḽine ḽa khou shuma sa u Ṱangana ha Madzangano kha Phurothokhoḽo ya Kyoto ( CMP12 ) , ine ya ḓo farwa u bva nga ḽa 7 u ya 18 Lara 2016 ngei Ighli , Marrakech , Morocco .
Mveledziso ya vhungomu , zwibveledzwa , thengiso na maano a nzudzanyo ya nyanḓadzamafhungo ine ya khou bvela phanda u itela :
Hu ḓo ṱanganedzwa fhedzi fomo dzo ḓadziwaho zwone .
Ri dovha ra takadzwa nga mbekanyamushumo yashu ya pfunzo ya vhaaluwa , Khari Gude , ine yo swikelela vhathu vha linganaho 2,2 miḽioni vhukati ha 2008 na 2011 .
Mbekanyamushumo dza u khwinisa vhukoni ha mivhuso yapo dzi khou ya phanḓa .
U engedzea ha zwiko zwa maḓi , mveledziso , na ndangulo zwoṱhe zwi kwama khwaṱhisedzo ya nḓisedzo kha sekhithara dzoṱhe - ngazwo , hu tshi ṱoḓea tshiimiswa tsha u wana murahu mitengo tsha ḽifhasi .
U tshi lingedza u ḓi ita muṱali , u nga wana uri muṅwe o ṱalifha u fhira iwe .
Misumbedzo yo ḓalaho vhumvumvu ya mvelele dzo fhambanaho na u kovhana vhufa hashu ho pfumaho zwo ita midzinginyo shangoni ḽashu ḽoṱhe .
Sa Tsumbo milindi dzi badani i songo valiwa i khombo .
Mulanguli wa Dzingu kha ḽevele ya Mulangi u rangaphanḓa Dzingu .
Thikhedzo i ṋetshedzwa kha mbekanyamushumo nga u fhaṱa vhukoni vhu ṱoḓeaho ha tshiṱafu nga kha vhupfumbudzi na mveledziso na u vhona uri hu na nḓisedzo ya nzudzanyo dza kushumele .
Lu na phukha dzino amba sa vhathu ?
Naho zwo ralo , ni ṱoḓa u vhonala ni na fulufhelo na uvha na tshitaela , nahone ni si vhonale sa ramiswaswo , zwenezwo ni songo zwi itesa .
Afrika Tshipembe ḽi konanya nzudzanyo dza frikhwentsi na maṅwe mashango u vhona uri a hu na u dzhenelelana ha siginala dza khasho dza maṅwe mashango .
Hune muṋetshedzi wa tshumelo a vha o ṋea vhaṅwe miṅwe ya mishumo , mafhungo a tevhelaho a tea u ṋetshedzwa malugana na nzudzanyo dza u ṋea vhaṅwe mushumo :
TSHITATAMENNDE TSHA PHOḼISI YA KHARIKHUḼAMU NA U LINGA Gireidi ya Ṱ-3
Tshavhuvhili , roṱhe ri a ṱanganedza uri vhushayamushumo ya vhaswa vhu nṱhesa lu sa ṱanganedzei .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u aluswa ha Afrika Tshipembe kha u vha muraḓo wa UNESCO 2003 ho sedzwa Thendelano dza u Tsireledzwa ha ICH . Thendelano idzi dzi ita uri hu vhe na u tsireledzwa havhuḓi , u vhulungwa na u ṱuṱuwedzwa ha vhufa vhu sa farei ha zwa mvelele ( ICH ) nga mashango ane a vha miraḓo u ya nga u fhambana hao .
Tshi ṱoḓa u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha tshitshavha tsha vhuṱoḓesi na tshitshavha tsha mbekanyamaitele na u alusa mveledziso ya vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi muvhusoni , hu tshi katelwa na u ombedzela ho khwaṱhaho kha vhuḓifhinduleli .
Kutukana ku no pfi Francois ( Furanshwa ) kwa gidima kwa yo dzhia kherotsi dze dza vha dzo dzumbiwa nga ngovho .
Sa musi vhathu vha tshi nga vha na mihumbulo yo fhambanaho , mbonalo na / kana madzangalelo hezwi zwi ṱoḓa u dzhielwa nṱha nga ndangulo .
Maitele a u dzhia vhukando ha mulayo a dzhiwa kha tshiwo tshine vhulamuli ha kundelwa .
Zwifhiwa na ndambedzo zwine wa itwa nga Mihasho na zwiimiswa zwa muvhuso kha vhuṱambo zwi fanela u ṋetshedzwa PT phanḓa ha musi hu tshi ṋetshedzwa zwifhiwa kana ndambedzo .
Ndi thaidzo dzifhio dzo ḓoweleaho dzine vhafumakadzi vha ṱanganesa nadzo ?
Zwi thusa dzangano u vuledza zwipikwa zwaḽo nga kha kuitele kwo dzudzanyeaho , ku re na vhuḓifari lwa u ela na u khwiṋisa kushumele kwa ndangulo ya khohakhombo , ndango na maitele a zwa vhuvhusi .
U vha ṋemuṱa wa IGF ya Afrika zwi ṋea Afrika luvhanḓe lwa u bveledza maano a u shela mulenzhe kha ikonomi ya inthanethe ya ḽifhasi ine ya vha ya ndeme kha mveledziso ya ikonomi ya Afrika .
Tshikoupu tsho ṱanḓavhudzwaho tshi khou tea u dzudzanya zwa u engedza u vanganywa maraga wa nnḓu dza vhudzulo wa phuraimari na wa sekondari .
Muhasho wa zwa Kuvhusele kwa Tshumisano na Mafhungo a Sialala wo fhindula ṱhoḓea dza masipala na miraḓo ya Komiti dza Wadi malugana na u ita uri uyu modulu u wanale nga nyambo dzoṱhe dza Afrika Tshipembe .
Dzhango ḽi ḓo ṱanziela nyaluwo ya thengiselano ya zwibveledzwathanzi na vhavhambadzi vhahulwane vha dzhango vha ḓo bvela phanḓa na mbambadzo ya Afrika yo sedzaho kha ikonomi ya dzingu yo ṱanganelaho ya vhubindudzi ha dzhango hune ha vhambadzelwa nnḓa .
( i ) ya u sa shumiswa kha khuḓano dza muthu o ḓiṱamaho , nahone ya u tsireledzwa musi hu na khuḓano ya vhathu vho ḓiṱamaho .
Tshigwada tsha Vhaswa vha Vhashumisanaho tsho thomiwaho nga Muphuresidennde ( PYWG ) tsho thomiwa , tshine tsho vhumbwa nga vhaswa na muvhuso tsha rangwa phanḓa nga Minisita wa Vhupulani , Tsedzuluso na Ndaulo kha Ofisi ya Muphuresidennde , Vho Buti Manamela .
Vha lingedze u dzika .
Zwo ḓi ralo , ṱhoḓea dza zwitshavha zwa Nelson Mandela Bay dzi khou dzulela u shanduka .
Nyengedzedzo yo lavhelelwaho kha ṱhoḓea ya tshumelo dza mutakalo wo fhelelaho wa nnyi na nnyi dzo sedza kha zwithu zwiṋa :
Khomphonenthe iyi yo dzula zwavhuḓi vhukuma kha u vha na vhuṱanzi uri vhatshimbidzi vha vhuendedzi vhe vha vha vha sa londiwi vha maanḓafhadziwe uri vha kone u shela mulenzhe kha u dzudzanyululwa ha sisiṱeme ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Muthu a nga vhudzisa uri ndi vhuḓifhinduleli vhufhio vhune a si dzieditha fhedzi , hone na vhalanguli na vhane vha vha naho kha mafhungo aya .
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
1 . Mutengo wa khophi ya tshibugwana sa zwo bulwaho kha mulayo 5 ( c ) ndi R0.60 kha fothokhophi inwe na inwe ya siaṱari ḽa saizi ya A4 kana tshipiḓa tsha hone .
Tshikhala tsha vhutshilo nahone nga maanḓa nyimele dzine ha nga wanala dziṅwe thambo .
Makumedzwa a khou rambiwa u bva kha vhaṋetshedzatshumelo vho teaho u ganḓisa zwifanyiso zwo itelwaho u sumbedza mbekanyamushumo dza u guda dza Muhasho wa Pfunzo wa Gauteng .
Phara nthihi pfufhi i ṱalutshedzaho zwavhuḓi manweledzo a mvelelo ya thandela .
Tsha u thoma , ṱhoḓea dza data na u nanga sambulu zwi ḓo haseledzwa .
Vhagudi vha vhona khanḓiso vha konou ḓivha ndivho yadzo , vha guda nga ha bugu na zwiṱori nga u vhalelwa nga vhaaluwa na vhagudi vhahulwane .
3.1 . Khabinethe i khou sasaladza tshoṱhe zwiito zwoṱhe zwa khethululo nga lukanda fhano shangoni , hu tshi katelwa na zwiwo zwo vhigwaho fhaḽa Tshikoloni tsha Nṱha tsha Good Hope Seminary na fhaḽa Yunivesithi ya Stellenbosch ngei kha vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela .
Kha mashango manzhi a dzhiwaho sa o bvelelaho , nga maanḓa nga tshifhinga tsha nyaluwo ya nḓowetshumo , zwivhalo zwihulwane zwa vhathu vho ṱutshela vhupo ha mahayani vha ya vha dzula dziḓoroboni vha tshi khou anzela u ṱoḓa mishumo na nyimele dza khwine dza vhutshilo .
Ṱhogomelo kha ikonomi ṱhukhusa yo khwinifhadzaho kha ṅwahafumi yo fhiraho , na maanḓa , nga maanḓa ubva 2004 zwo vha nga nḓila ya u ntsha zwikhakhisi kha khuliso yo ḓisaho tshanduko .
U ṱuṱuwedza uri zwigwada zwo tewaho zwe zwa tiwa zwi bveledzelwe themamveledziso dzo teaho dzine dza vha dza u ḓo shumiswa tshifhinga tshilapfu dza kushumele kwa maṱhakheni .
U pfumbudzelwa u thoma u shumisa
U dzhielwa nṱha ha " Khoro dza Mahosi " nga tshifhinga tsha vhorakoloni zwo vhonala sa tshithu tsha ndeme tsha ndangulo iyo nga fhasi ha mbekanyamaitele ya u vhusa hu songo livha .
U ḓitika nga mathaela a goloi o ladziwa kana u tou imiswaho
Bada khulwane dzi ita uri hu vhe na u kona u swikelelea ha vhuṅwe vhupo , nga maanḓa vhupo ha mahayani vhune ha vha ngomu kha vhupo ha masipala .
Sisiṱeme i tea u bveledzwa u itela u swikelela vhuimo ha muḓi u re bulasini .
Vhukonḓi ha maimo a mimaraga ya mushumo , na tshayavhukoni na u pima mbofholowo ya milayo ya vhashumi ine ya konḓa , yo bveledza tshaka hedzi dza mbambadzo .
Muvhuso u ḓo nyeṱulela vhadzudzanyi ngaha mafhungo a ndeme na pulane dzi ḓaho ngeno u tshi fha vhadzudzanyi tshikhala tsha u engedza dzangalelo kha muvhuso .
Kushumele kwa zwibadela zwa TB ku eliwa nga tshivhalo tsha zwibadela zwine zwa khou shumisa zwilinganyo zwa mutheo zwa lushaka na tshivhalo tsha zwibadela zwine zwa khou ita odithi dza ngalafho .
Hu na vhuṱanzi ha u khwinisea kha khaphasithi , vhuimo ha mbekanyamaitele nga u hadzima vhu khou sedzuluswa .
Hezwi zwi ri sendedza tsini na ndavhelelo dza Bono 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Fhedzi naho muhaelo u tshi nga bveledziswa , zwi ḓo dzhia miṅwaha yo vhalaho phanḓa ha musi u tshi nga lingwa nga vhuronwane , u ṱanganedzwa nga maanḓalanga o teaho u ita uri u wanale nga vhunzhi tshitshavhani .
Mbondo u mona na nnḓu na bagiḽaphurufu kha mafasiṱere ndi tsumbo dzo ḓoweleesaho .
Zwenezwo , zwipiḓa zwoṱhe zwa mulayotewa zwine zwa dzhiela fhasi mulayo wa bivhilini a si zwone kana ngoho na uri zwi ḓo mbo ḓi haniwa nga Vhakhiresite vhoṱhe vho ḓiimiselaho .
U thomiwa ha itshi tshiko tsha mafhungo o ṱanganelaho , hune mafhungo a dzula a hone nahone fhethu huthihi , zwi ḓo ita uri zwiṱori zwa mvelelo zwe zwa swikelwa dzikhothe dzashu zwi ṱalutshedzwe zwavhuḓi na u vhambadzwa .
Mihumbulo si yone nga ha vhathu avha itea u fhela .
Vha songo dzhenisa madzina a miraḓo ya muṱa wavho na dzikhonani .
Tshivhumbeo tsho khunyelelaho tsha Luswayo lwa Shango tshi ṱanganyisa tshidanga tsha tshivhumbeo tsha kumba tsha fhasi na tsha nnṱha kha luswayo lwa u sumbedza u ya nga hu sa fheli .
Muthu u vha na muhumbulo wa uri u engedzea ha tshivhalo , u amba ngoho , hu swikelelwa nnḓa ha mikano ya masia a ngudo dzavho u ita ngauralo .
Arali zwo tea , masipala u tea u sa themendela zwifhaṱo zwi songo tsireledzeaho na u dzudzanya u ḓo thuthwa hazwo hu tshi ḓo badela muṋe wazwo .
Nyimele dzi re hone mavu dzi re hone , maṱavha na kudzulele kwa mahayani , khathihi na tsini ha tshiṱiriki u ya Lesotho , u ṋetshedza vhuhulwane ha zwikhala zwa vhuendelamasango na mafhungo a elanaho na izwo .
Vhunzhi ha vhaṅwe vho huvhala kha khombo dza bada dziṅwe dzo vhalaho u mona na shango .
Madzina a miraḓo ya PSEC a ḓo ḓivhadzwa hu si kale .
( 5 ) ( a ) ( a ) Khoro ya Volkstaat yo thomiwaho hu tshi tevhedzwa Mulayotewa wo fhiraho i ḓo isa phanḓa na u shuma hu tshi tevhedzwa milayo i shumaho khayo , na hone muṅwe na muṅwe o faraho ofisi sa muraḓo wa khoro musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma , u ḓo i sa phanḓa na u shuma hu tshi tevhedzwa milayo i shumaho kha yeneyo ofisi , hu tshi ḓo tevhedzwa -
U engedza kha ezwo zwa u ṋetshedza tshikarusi tsha ikonomi , ezwo zwi ḓo khwaṱhisa mushumo wa vhulimi , sa afha mavu a tshi ḓo itwa uri a vhe hone u itela u shumisa ha khwine .
Mugaganyagwama wa vhukuma wa u lugisa zwithu u katela u lugisa ho tiwaho , ha u thivhela , ha vhuinzhiniara , na ha ḓuvha na ḓuvha kha zwiimiswa .
Fhedziha , phimo ya nṱha ya nyaluwo yo lavhelelwaho kha maṅwalwa a u ranga a tshiṱirathedzhi i bvelaphanḓa na u ri tinya , nahone mbuno dza izwo ndi dzo vhalaho , dzine vhunzhi hadzo dza ṱuṱuwedzwa nga zwithu zwa nga nnḓa .
Vha ise zwi tevhelaho kha Muṅwalisi wa Khwiniso ya Zwimela :
Nga Ḽavhuṱanu ho wa mahaḓa ra pfa ro oma i tshi ri haḓa .
Hetshi tshibugwana tshi vha fha mafhungo a ambaho nga nḓila dza khwiṋe dza u langa vhulwadze havho ha swigiri .
Mulayo u na mishumo miṅwe ya/ ndivho dziṅwe dza mutheo u fana na , vhukati ha dziṅwe , u laula , u langa , u vhusa , u sika vhudziki na u randela thasululo kha milandu hune mulayo wo pfukiwa .
U dzula u tshi ḓivha mivhigo ya u kuvhanganywa ha mbuelo ya khoro na nḓisedzo ya tshumelo .
Milayotibe i sa kwamiho mavunḓu :
u ḓivha vhushaka ha matshilisano , maitele a thekhinoḽodzhi na murango wa saintsi .
Kha mimasipala yoṱhe ho no ḓi vha na IDP yo no sedzuluswaho arali i si IDP ya u ranga ( ya 2002 ) .
A hu na pfanelo kana vhuḓifhinduleli zwi sikwaho nga zwone zwine kha vhafunani nga tshifhinga tsha u vha hone ha vhushaka .
Mvelelo dzo sumbedza nyaluwo khulwane kha zwibveledzwa zwa u fhedzisela zwine zwa shumiswa mahayani na kha zwibveledzwa zwa nḓowetshumo ya vhumagi .
Foramu i nga katela vhakhantseḽara , miraḓo ya khorotshitumbe , vhaofisiri vhahulwane vha ndaulo , miraḓo ya Komiti ya Wadi na vhaimeleli vha bvaho kha zwigwada zwo dzudzanyeaho zwa vhadzheneli , vharangaphanḓa vha sialala na vhathu vha zwiko .
Matshimbilele ha ngo tea u vhonwa sa magumo kha one aṋe , fhedzi sa nḓila ine nga khayo ṱhoḓea dzi nga swikelelwi .
Hu na nzudzanyo idzi dzoṱhe dza zwiimiswa zwa nga ngomu , Muvhuso u ṱoḓa u shuma zwavhuḓi , nahone ri sedza kha u swikelela mvelelo idzi zwino musi hu na tshihaḓu tshihulwane tshi elanaho na uri khetho dzo fhiraho dzo koniwa zwavhuḓi .
Ayoni i nga bviswa maḓini nga u shumisa maitele a okosidzheni ane a shandukisa ayoni ya vha soda i sa ṋoki kana haiḓirethede okisidi , ine ya nga bviswa nga u sefa .
U shumisa zwifanyiso u humbulela uri tshiṱori tshi khou amba nga ha mini .
Khumbelo ya u khethekanywa lwo khetheaho kana u tendelwa u sa ṅwalisa
U langula mutakalo na pfananyo ya Mishonga ya Shishi kha Muhasho wa Mutakalo wa Vundu .
3 . TSHIKOUPU NA MAGA ANE A TEA U TEVHEDZELWA A
Vha humbule , sabusidi i badelwa thwii kha mulangi wa akhaunthu ya Dzangano ḽa Thikhedzo , kana muṋetshedzi wa tshumelo .
Ndi Miraḓo Miṱhomphei , ine nga u shaya vhuḓifari hayo , ya dzhenelela Muphuresidennde musi vha tshi kha ḓi fhindula dzimbudziso .
U khwaṱhisedza pfananyo na musaukanyo wa mihumbulo ya tshiṱirathedzhi na vhupulani ha mugaganyagwama .
Mbekanyamushumo dza Ndinganelo dzi Eḓanaho dzi tea ukatela ṱhanḓavhudzo yo fhelelaho ya maitele a ndalukanyo .
U itela u vhona uri zwitshavha zwi re na ṱhahelelo ya ikonomi ya matshilisano zwi ṱanganedza nga zwipiḓa zwiko zwinzhi zwa u tandulula vhuleme vhunzhi ha malwadze , gavhelo ḽo itelwa phimo dza u shumiswa ho kalwaho .
Muvhuso wo dovha wa badela tshikolodo tshoṱhe tsha matshudeni tsha Tshikimu tsha Thuso ya Masheleni ya Matshudeni a Lushaka ( NSFAS ) wa dovha wa engedza tshivhalo tsha matshudeni ane a tea u thuswa nga nomboro khulwanesa zwine a zwi athu vhuya zwa vha hone .
Vha humbelwa u sedza Maga a Kushumiselwe u itela u wana maṅwe mafhungo .
Komiti dza Wadi ndi dza ndeme kha u tshimbidza mugaganyagwama u ya kha tshitshavha na u tshimbidza mivhigo i bvaho kha tshitshavha u ya masipala .
Mulayo na muhanga wa kushumele kwa mbekanyamaitele
Ndi zwifhio zwine zwa nga itwa u khwinisa vhudzheneleli
Miraḓo ya tshitshavha vha khou humbelwa uri vha pfesese zwavhuḓi khaṱhulo sa i zwi u shumisa mbanzhe vhuponi ha nnyi na nnyi zwi songo tendelwa .
Kha vha sedze mafhungo a re afha fhasi na uri Komiti dza Wadi dzi nga shandukisa hani kuhumbulele uku nga nḓila ine dza ṋea phindulo kha mafhungo aya .
Ndivho ya Maano aya ndi u engedza u dzhenelela thwii ha vhuendelamashango kha ikonomi u bva kha R118 biḽioni u ya kha R302 biḽioni nga 2026 nga kha vhupulani ho ṱanganelaho , na u shumiswa ha nyito dza zwo tendelwaho zwa ndeme .
Muṋetshedzi wa tshumelo makone o tholelwaho u tshimbidza vhupfumbudzi ha vhabebi kha vhupo ho topolwaho , na uri ho swikelelwa zwi tevhelaho :
Nḓivhadzo dza Gurannḓa ya Muvhuso na Thendara dza Muvhuso zwi ganḓiswa nga Maḽavhuṱanu na tshifhinga tsha u vala u ṱanganedza nḓivhadzo zwi shuma nga maanḓa u ya nga tshifhinga tsho vhewaho kha gurannḓa ya muvhuso iṅwe na iṅwe .
Ri fulufhela uri hu si kale EU i ḓo bvisa tshelede ye ya vha yo avhelwa u thusa mbekanyamushumo iyi na u ri thusa uri ri songo shumisesa tshelede .
Zwa ndeme kha mbekanyamushumo ya Mitambo na Vhuḓimvumvusi ndi mishumo ya muhasho u tikedza na u konisa zwikhala zwa u sika mishumo na mishumo i sa nyeṱhi ya vhagidimi .
Zwa Vhutsila ha Masila izwi zwi sumbedzaho ḓivhazwakale ya muombano wa Afurika Tshipembe , zwo itwa nga vhafumakadzi vha bvaho Eastern Cape , nahone zwi katela zwifanyiso zwa matheriaḽa a khunguwedzo a mafhungo a khetho e a ṋetshedzwa vhakhethi vha Afurika Tshipembe kha khetho dza u thoma dza dimokirasi .
Vha ṱoḓaho u fhira 1.3 miḽioni vho dovha vha ḓiṅwalisa kha zwiṱiriki zwavho zwa zwino zwa u khethela ;
Mafhungo o khwiniswa u itela u katela thikhedzo ya mugaganyagwama wa sekithara ya Irish .
Khadzimiso idzi dzi na nzwalelo dza nṱhesa nahone a dzo ngo lugela masipala miṱuku ine ya ḓo konḓelwa u badela murahu khadzimiso idzi .
Muvhuso u isa phanḓa na u ṱoḓa maṅwe masheleni a thikhedzo u itela mvusuludzo ya ikonomi nga u ṱavhanya zwi tshi elana na Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi .
Maṅwe mafhungo ri tshi ya phanḓa a ḓo ḓivhadzwa nga Minisiṱa wa Gwama kha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama .
Zwikili zwa vhudavhidzani havhuḓi , matshilisano , u pulana na u dzudzanya ndi zwa ndeme .
2 . Thasululo na themendelo dzine dza nga vha hone - Kha vha ṅwale mutevhe u ya nga nomboro
( b ) Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi nga tshea kha ḽikumedzwa nga u bviswa ha uyo Muhaṱuli , iyo thendelano i tea u vha yo tikedzwa nga tshivhalo tshi linganaho kana u fhira mbili tshararu tsha Miraḓo yoṱhe .
Musi zwo no thomiwa , mushumo na mugaganyagwama zwi ḓo pfukiselwa kha Muhasho wa Gwama .
Dzilafho ḽa phuraivete zwa zwino ḽi a ḓura zwi songo fanela .
Muvuso Wapo : Mulayo wa Nzudzanyo na Ndangulo ya Kushumele kwa Masipala wa 2001 , Ndima ya 3 u ṋetshedza zwidodombedzwa nga ha sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele .
Fhethuvhupo ha lungano ulu ndi hufhio ?
Buthano ḽi ita mbofho ya maanḓalanga a zwa vhutshutshisi u ṋea ndaela ya u humiselwa murahu ha ṅwana .
Nga tshifhinga tshi no khou sedzwa , ho itiwa nyito khulwane dzi tevhelaho :
A hu na khumbulelo i re khagala yo itwaho zwi tshi elana na phimo dza tshifhingani tshiḓaho dza u gonya ha mbilo .
Mulayo u ita mbetshelwa ya u khethekanya zwifhaṱo zwo itwaho nga fhasi ha mulayo .
Ndi lini hune na ṱoḓa nyeletshedzo kha muṅwe muthu ?
Vho ita tshikwekwe tsha mini ?
Ndi vhukonḓelelo havho vhune ha ḓo thusa heḽi shango uri ḽi vhuelele.
Dipuḽoma kana digirii yo teaho i ḓo engedza ndeme .
Ri tea u ṱuṱuwedzwa kha nyambedzano dzashu nga muhumbulo wa uri u bvelela ṋamusi zwi ḓo ḓivhadza ḽa matshelo .
Ḽeveḽe dza u anda ngei Western Cape dzi tshimbilelana na nomboro dza lushaka .
Ndivho ya tshiṱirathedzhi ndi u khwaṱhisedza nyambedzano na dzitshaka dzi thusa mbekanyamaitele dza vhuṱhogwa dza fhano hayani u fana na u fhungudza vhushai , vhushayamushumo na u sa langana .
Ro ḓiimisela u khunyeledza mushumo kha sisiteme yo ndondolo ya tshitshavha , nahone ri ḓo laedzwa nga zwo ambiwaho miṱanganoni na vhashumisani .
Ngoho yo vha ya uri mvumbo ya murero yo ita uri hu vhe na nzudzanyo dzo ḓisendekaho kha madzangalelo , sa tsumbo , mavundu a vhupo ha mahayani o ḓisendeka kha vhavhuya vha ḓoroboni , u fhira kha mitala ya ḽihoro .
Thithisa vhathu vhane vha khou shumisa mitshini .
Ndi fuḽaga ya lushaka ya vhurathi fhedzi i re na mivhala ḽifhasini .
U dzhiela nṱha thendelano dza tshumelo ya Zhendedzi na ofisi dzapo dza vhupo ha vhukhethelo kana dziṅwe tshumelo u itela u kuvhanganya mbuelo hu tshi itelwa Khoro .
I nga bveledza vhukoni hayo nga u thoma khamphani ya u ḓisa tshumelo kana u thoma vhushumisani na maṅwe madzangano kana na tshitshavha .
Idzi ndi pfanelo dzo ḓoweleaho dzine dza khwaṱhisedzwa kha vhunzhi ha mashango a dimokirasi ngauri a khwaṱhisedza dimokirasi na mbofholowo .
Mafhungo a re kha nyendedzi ya u itela thimbanywa dzo imaho ngauri o dzudzanywa nga khethekanyo tharu .
Thero ine ya bvelela lunzhi kha puḽane ndi ya uri ndunzhendunzhe ya vhuḓifhinduleli i tea u khwaṱhisedzwa .
Talani mutalo u tshi bva kha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe u tshi ya kha muthu o teaho .
Masiandaitwa kha u lozwea ha vhutshilo na khonadzeo ya mveledzwa dzi si dzavhuḓi kha miṱa na u vhea ikonomi kha mutsiko wo engedzwaho kha ṱhoḓea ya pfunzo yo engedzwaho na u kombetshedza u tevhedza .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo u wana mbuelo yawo u bva kha zwiko zwiraru hune ha vha ;
Ndingo na nyolo dza khonṱhiraka zwi fhedziswa nga tshigwada tsha zwa mulayo hu na thendelo u bva kha miraḓo ya komiti ya Khombo na Tshikolodo .
( b ) Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 ( Phando 2012 ) tshi ima vhudzuloni ha zwitatamennde zwa kharikhulamu ya lushaka zwivhili zwine zwa khou shumiswa zwa zwino , zwine zwa vha
Vhathu vha ṅwala mini dayarini dzavho ?
Ndi uri , tsha u thoma ndi phesenthe ya matshudeni yo vhalelwaho ya shango ḽiṅwe na ḽiṅwe vhe vha fhindulaho zwone kha tshiteṅwa .
Posani tshisagana tsha ṋawa kana bola muyani ni i gavhe nga tshanḓa tshaṋu tshine ni si anzele u tshi shumisa .
Tshakha dzo fhambanaho dza mitshelo
SOCR i ṋetshedza mavhonele a miṅwaha miṱanu nga ha mashumele na nyimele ya dziḓorobo khulwane dza shango na u ta Adzhenda ya mveledziso nga u davhidza milaedza ya ndeme nga ha vhupulani , mveledziso na ndangulo ya dziḓorobo u ya kha muṅwe murafho wa vharangaphanḓa vha siviki .
Nga u ṱuṱuwedza u fhambanyiswa ha tshi tsha matheriala , maitele aya a ḓo nyamiswa .
Hedzi mbekanyamaitele na zwipikwa zwa u fhungudza vhushai , zwine zwa vhonala kha nḓisedzo ya zwiko zwa u sabusidaiza tshumelo dza fhasi , ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha Pulane dzo Ṱanganelanaho dza Mveledziso ya Mahayani khathihi na Pulane dza Mvusuluso ya Dziḓoroboni dze Muvhuso wa dzi ṱanganedza .
Mafhungo o kuvhanganyiwaho nga tshifhinga tsha tsenguluso ya u ḓiṱunḓela a shumiswa u tshimbidza SWOT ya zwigwada zwa kutshilele .
Ro takala u vhiga uri hei ndambedzo i ḓo thoma mishumo yayo nga Lambamai , zwi tshi langiwa nga Khammphani ya Lushaka ya u Lambedza Dzinnḓu .
Vhuvhusi vhu na zwipiḓa zwi tevhelaho : Ṱhanganelano ya Tsedzululo , Ṱhoḓisiso , Mafhungo a Afrika na a Dzitshakhatshakha , Sekithara ya Muvhuso ya u lwa na Vhuaḓa na Nḓila ya Tsedzuluso ya Mbambedzo ya Mashango a Afrika ' African Peer Review Mechanism ' .
Vha lingedze u ola mihumbulo ine ya ḓo vha ya ndeme kha vhuimo ho fhambanaho ha u pulana .
Ndivho hu nga ndi ya u humbulela uri vhuloi vhu hone nahone ho ima sa tshiimiswa , na uri vhu a vhaisa vhathu zwine zwa tou vhonala .
1.4 . Vhafumakadzi vha na mushumo wa ndeme wa u fhaṱa ikonomi ya shango , u sika mishumo na u takula miṱa u bva vhushaini .
Tshumelo dza mutakalo
Sa zwine musaukanyo ure afho nṱha wa sumbedzisa , ho vha na u shanduka hu hulwane kha lupfumo lwa Afrika kha miṅwaha ya fumi na hafu yo fhiraho .
Kha vha humbele Desike ine ya khou Thusa vhathu u Ṅwalisa kha Ofisi ya Dzingu ine ya shumela vhupo ha havho .
Legal Aid SA i ṋetshedza tshumelo nga maanḓa kha Senthara dza Vhulamukanyi na ofisi dza setheḽaithi .
U engedzea ha vhutshinyi vhuhulwane vhu tsinisa na u elana na u engedzea ha u shumiswa ha u valelwa ha thangela tsengo nga dzikhothe hu sina u ṋetshedzwa beiḽi .
U swika zwino , ho ṱanganedzwa henefha kha R1,5 biḽioni ya khamphani dza 60 u ṱuṱuwedza u sika mishumo .
Ḽiga la vhuraru : Kha vha ḓise fomo
Vha ḓivhadza hu na tshifhinga databeizi ya thandela ya muhasho na u langula seva ya muhasho na sisiṱeme yo vhulungwaho .
Muṱolamuvhalelano Muhulwane wa ḽa Afrika Tshipembe o bvisela khagala kha Komiti ya zwa Vhuṱolamuvhalelano uri ho vha hu na mabulamihumbulo mavhili a ndangulo e a vha o salela musi wa u khunyeledzwa ha zwa u ṱola .
Vhurumelwa ho dovha hafhu ha ḓadzisa nga ḽa uri mbekanyamushumo yo tshimbilaho zwavhuḓi ya u fafadzela vhulwadze ha dali yo vhulunga dzimiḽioni dza matshilo a vhathu Tshipembe ha Afrika .
Ndaka i fanela u vha kha na u ṅwaliswa nga dzina ḽa muhumbeli , na u fusha ṱhoḓea dza sabusidi ya ṱhanganelano .
arali muthu wavho o lovha , ṱhanziela ya lufu ya muthu wavho .
Phimo ya tshanduko ya mveledziso mishumoni , u shumiswa ha mbekanyamaitele ya ndinganyiso sa zwine zwa ṱoḓiswa zwone nga Mulayo wa Ndinganyo ya u Thola , 1998 ( Mulayo 55 wa 1998 ) i kha ḓi ongolowa vhukuma .
Vhadededzi avha vho ḓiimiselaho vha bveledza shango ḽashu phanḓa nga u vhona uri kiḽasirumu dzavho dzi bveledza vhagudi vho ṱuṱuwedzeaho vhane vha ḓo shela mulenzhe kha mvelaphanḓa ya Afrika Tshipembe .
5 . No no vhuya na vhala iḽa bugu ?
U itela munanguludzo wa mimasipala yapo , hu shumiswa maitele a tevhelaho :
Zwo tou vha mashudumavhi nge Miraḓo Miṱhomphei ya vha dzhenelela musi vha tshe kati na u fhindula mbudziso ya Vhuraru kha dza rathi dzo livhiswaho khavho .
Vhaofisiri tshitumbe vha no shuma na zwiṱirathedzhi vho fhedza vho ḓivhadzwa nga ha mvelelo dza phungudzo idzi na u humbeliwa uri vha rangise phanḓa hafhu u shumiswa ha masheleni hu tshi edzwa zwiteṅwa ho sedzwa nḓila dziṅwe-vho dza nḓisedzo ya tshumelo na u vhuedza ha kushumele kuvhuya .
Muṱaleli nga anga lavhelesa kha izwi , sa izwi a sa khou vhilaedzwa nga u isa phanḓa a vhona uri nganetshelo i fhela hani .
a tshivhotshwa tsha zwidzidzivhadzi kana o tshi tshila nga zwidzidzivhadzi na u sa vha na thuso ya dzilafho kha u shumisa izwo zwidzidzivhadzi
Khothe yo ombedzela vhuhulu nga ha u vhulaya hu tshi khou ṱoḓwa mushonga wa ṋama dza vhathu .
Thendelo u thoma ( PAR ) : Maitele a u ḓivhadza GEMS nga ha nyito yo pulaniwaho musi i saathu itwa , uri ri kone u ela arali ri tshi ḓo i katela .
Arali mbadelo dza khaṱhululo dzi tshi badelwa zwa khaṱhululo , tsheo ya khaṱhululo i nga ḓi lengiswa u swikela hu tshi badelwa mbadelo .
Mutevhe wa vhunzani ha thaidzo wo sedzisa dzangano kha u bveledza themamveledziso ya sitatisitiki kha mutheo wa mihanga , i tevhelaho vhupo , bindu na vhathu .
Nga u ralo , ri ḓo tama midia u tshi dzhiela nṱha zwine zwa vha mbuno , na u ela u phaḓalala uhu ha zwine zwa vha zwa mugwinyati nahone tshiṅwe tshifhinga ha vha mavharivhari a si na ngelekanyo ane a iswa phungo .
Ri nga si tsha kona , nga luvalo lwoṱhe , u ṱutshela fhungo iḽi ḽi lale , kana u sina .
Senthara ya Ṱhanganelano ya Vhupo na Thaidzo dza Vhupoḓorobo , Yunivesithi ya Florida Atlantic .
Zwi nga dziha maḓuvha maṱanu u ṅwalisa khamphani ine ya vha na mukovhe wa masheleni .
Izwi zwithu zwi fanela u dzielwa nṱha musi vha tshi khou ṱoḓa u wana na u khwaṱhisedza vhaṋe vha nḓivho ya sialala .
GEP ḽo khwiṋisa Thikhedzo dza Mbambadzo dza u tou thusa dzo vhalaho dzi ne dza ḓo thusa vhone kha u wana nḓila dzi no shuma dza u swikelela mimaraga yavho .
Vhana vha sala vha songo tsireledzea kha zwiito zwa vhuḓifari vhu si havhuḓi ha vhathu vhahulwane vhane vha daha na u nwa mahalwa henefho kha dziphakha dzenedzo .
Mvetamveto ya Nḓivhadzamulayotibe yo ganḓiswa lwa u thoma u itela vhupfiwa ha vhathu nga Ṱhafamuhwe 2015 .
U engedza vhulanguli ha zwiko
Topolani fhungo ḽithihi ine ḽa ri vhudza uri o vha a si tshee na fulufhelo .
Honeha , a si maitele oṱhe kana sisiṱeme dzo lugelaho u tshimbidza zwavhuḓi ṱhanganyo yo fhelelaho .
Kha ndugiselo ya zwiḽiwa , vhu anzela u fara zwanḓa na zwifhanga
Arali tshiṅwe tsha zwa murahu tsha sa shumisa lwo khunyelelaho nga tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe , zwo salaho zwi ḓo bvela phanḓa na u shuma naho zwo ralo .
PoA yo sumbedziswaho kha nyanḓadzo iyi yo thewa kha zwipikwa zwa MTSF zwa miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Maipfi aya a nga fhambana u ya nga tshigwada , tshitshavha kana dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Muṅwalisi wa Pfanelo dza Vhamedzi vha Zwimela a nga dzhia tsheo ya u dzhia tshimela sa tshiswa nahone a ṋekana nga pfanelo dzatsho arali :
Vhuṱumani ha tshumelo ya zwiendi zwa nnyi na nnyi vhu isa kha , u mona , na nnḓa ha vhupo vhu imela nḓila ya vhuṱhogwa ya u ṱanganyisa mupo hapo na sisiṱeme ya matshimbilele kha vhupo na phetheni ya u shumisa mavu .
5.2 . Khabinethe yo dzhiela nṱha nyito nga bannga nṋa dze dza ṋea nḓivhadzo ya u valwa ha akhaundu ya bannga ya khamphani .
Mbekanyamushumo idzi dza vhurangeli dzi tendiwaho na u khoḓiwa na uri roṱhe ri tea u tikedza na u ṱuṱuwedza vhurangaphanḓa ho raliho u bva kha fhethu ho vhonadzaho zwavhuḓi hune ra shuma hone .
Vhunzhi ha haya maga a na masiandaitwa mahulwane kha matshilo a vhathu nga mulandu wa uri zwidodombedzwa zwa zwe zwipondwa zwa ṱangana nazwo khathihi na vhudavhidzani vhukati ha vhashelamulenzhe zwi nga tou ṱalutshedzwa zwi khagala .
Dzangano ḽa ṱhogomelo ya tshi tshavha tshi ita uri vhaaluwa vha wane ṱhogomelo na thikhedzo mahayani avho henefho kha tshitshavha nga nḓila ine zwa nga konadzeo ngayo .
Zwenezwo vhudavhidzani ndi ha ndeme .
Sekithara dza Khoro dza Nyambedzano dzi tevhelaho dzi a wanala :
Nḓila nthihi fhedzi ya u tandulula thaidzo iyi ndi u ḓivhea kha maimo a linganaho na a sekhithara ya phuraivethe khathihi na u khwinifhadza gwama ḽa muholo u itela u kunga vhukoni ho teaho ha zwa tekiniki .
( i ) muraḓo wa khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha zwa muvhuso wapo ; na
Khumbelo nga huswa ya ndambedzo yo imiswaho
kha vha rumele vhuṱanzi ha uri vho ita khumbelo ya bugundaulu kana ṱhanziela ya mabebo kha Muhasho wa Muno
Komiti yo sumbedzisa uri ḓivhazwakale i nga si ṱanganedze zwo bvelelaho yunivesithi .
1.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mawanwa a vhuvhudzisi ho itwaho nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa na madzangano o fhambanaho a tshitshavha , u itela u vhona uri mvelaphanḓa ya shango ya u bva kha Ḽeveḽe 4 u ya kha Ḽeveḽe 3 ya nyiledzo dza u tshimbila dza lushaka i na thikhedzo na makumedzwa a vhafarani vha matshilisano vhoṱhe .
Tshiala itshi tshi ṋekedzwa kha khethekanyo tharu :
Izwi vha nga zwi ita nga u humbela mukhantselara uri a vhee tshifhinga tshine tshitshavha tshi nga kona u amba nga ṱhoḓea na mbilaelo dzine vha nga vha vha nadzo .
Zwiṅwe hafhu , vhudziki ha zwa poḽotiki , mulalo , tsireledzo na tshanduko kha vhuvhusi zwo shandukisa luṱa lwa poḽotiki .
Kha vha ṱalutshedze uri zwikili izwi zwi nga shumiswa hani .
U tshoṱelwa nga asima ho ḓowelea kha vhege dza 24th u swika kha 36th dza vhuimana fhedzi dzi a konḓa u vha hone vha tshi vhofholowa .
" ( k ) u thomiwa na u ṱhogomeliwa ha tshigwada tsha mapholisa tsha vhudziki ha lushaka tshine tsha ḓo vhewa u tikedza na nga khumbelo ya Khomishinari wa Vunḓu ; ' .
22.1.4 Muitakhumbelo a nga , vhukati ha zwiṅwe , ita khaedu ya tsheo dzi tevhelaho dza tshiimiswa tsha phuraivethe na/ kana tsha tshitshavha -
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khwiṋiso ya thendelano vhukati ha muvhuso wa Afrika Tshipembe na muvhuso wa Kingdom of Netherlands kha tshumisano ya tsireledzo ya zwa matshilisano .
Phesenthe ya vhafhinduli i lugiselwa u tikedza ndingedzo dzavho nga kha kushumisele kuhulwane kwa zwiṱuṱuwedzi .
Nga u tshutshisa vhaṅwe vhaofisi vhanzhi , ndi lavhelela ndingedzo dzavho dzi ḓo ṱuṱuwedza vhaṅwe vhaofisiri u sumbedza ṱhonifho malugana na mishumo yavho ya mikhwa na ya mulayo .
U ṅwala tshirendotshikhoḓo nga Afrika Tshipembe .
Muhumbeli we a kundelwa kha khaṱhululo ya nga ngomu hu sa athu fhela maḓuvha a 180 a u ṱanganedza nḓivhadzo ya tsheo malugana na khaṱhululo ya nga ngomu , a nga ita khumbelo ya thuso yo fanelaho sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha 78 ( 1 ) .
Ndayotewa i ṋea Phalamennde vhuḓifhinduleli ha u dzhenisa tshitshavha kha mishumo na phurosese dzayo , ngauralo vhaswa sa tshipiḓa tsha tshitshavha , vha dzulela u rambiwa u shela mulenzhe kha vhurangeli ha Phalamennde , u fana na Vhupfiwa nga Vhathu , Mulaedza wa Muphurusidennde kha Lushaka na dziṅwe mbekanyamushumo dza vhuswikeli na vhudzheneli ha tshitshavha .
Mphomali na yone yo fheliswa , ngauri thendelano ine ya dzhenelana na iyo thendelano yo tshikafhadzwaho uri na yone i vhe yo tshikafhalaho hafhu , na yone yo fheliswa .
Tsedzuluso na u kuvhanganya vhuṱali kha mafhungo a vhugevhenga zwo vha zwi si mushumo wa NI .
Khumbelo dzo fhambanaho dzo ṱanganedzwa u ya nga khwiniso dza tshikimu tsha u pulana ḓorobo .
Kha vha ṅwale zwine a amba zwone vha humbele mutshimbidzi uri a vha thuse arali vha sa a ṱalukanyi .
Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi u ṋekedzwaho nga khemisi ya Netiweke kana khoria
" Kha vha vhone , " u amba na mme awe .
Mvelaphanḓa ya Afrika Tshipembe kha ndondolo ya bayodaivesithi yashu yo ita uri shango ḽi vhe ḽone ḽo pikwaho kha vhugevhenga ho dzudzanywaho , mupo seli ha mikano na vhugevhenga ha matshilo a ḓakani .
Ṱhaluso na u dzhiela nṱha zwa ndemesa u thoma zwa ṱhoḓea zwi ḓivhadzwa khwine nga vhathu vhane pfanelo dzavho a dzo ngo bveledzwa .
Kha bugu ya zwiṱori
Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Gauteng yo nweledzwa kha ḽiṅwalo iḽi .
Mashango ane a vha miraḓo o vha a khou lavhelelwa u ṋetshedza mivhigo ya nga ha mvelaphanḓa nga one aṋe nga u tou funa hao .
Zwauri dziṅwe kana dzoṱhe haiphaḽinki dzi nga vha dzi sa khou shuma a zwi nga ḓo ita tshithu kha u wana ngoho kana u kwama kupfesesele kwa thendelano .
Vhafumakadzi vho shela mulenzhe hani kha mishumo ya phurogiremu ( hu tshi angaredzwa dziphurogiremu dza vhugudisi , dzisemina , na miṱangano ?
Ṱholo ya kuitele kwa vhupulani i a ṱoḓea u itela u dzudzanya na u khwinisa zwo sendeka kha u lavhelesa na u ṱhaṱhuvha .
Ndi humbula uri mutaladzi wa u fhedzisela kha hoyu muvhigo ndi zwine roṱhe ra khou tama u zwi vhona :
12.2 . Mbekanyamaitele hei i nga swikelelwa :
Ṱhalutshedzo ya nzudzanyo dza PPP , mbadelo dza khonṱhiraka na zwibviswa zwa zwino na zwa masheleni zwi elanaho na nzudzanyo dza PPP zwo katelwa kha notsi .
Mulayo u na ndaulo dzo fhambanaho nga ngomu hawo dzo itelwaho sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi elanaho na zwiḽiwa .
Izwi zwi a konḓa zwi tshi itiswa ngauri ndeme ya tshibveledzwa , thekhiniḽodzhi , kana tshumelo kanzhisa a i ḓevhei nahone zwi a konḓa nga maanḓa u zwi vhalela .
Ṅwananyana wa muhwelelwa na khonani yawe vho ṋea vhuṱanzi ha uri muhwelelwa o vha vhidzela lufherani lwawe , a bvula zwiambaro zwawe a vha ṋea ndaela ya uri vha bvule zwiambaro zwavho , a kona u vha tshipa nga u sielisana .
Ndondolo ya mutshari na tsiravhulwadze kha tshomedzo u ya nga Mutakalo wa Mushumoni na Tsireledzo .
Kha ḽogofureimi ( zwo ṱalutshedzwaho kha ndima i no tevhela nga murahu ) manweledzo a sumbedza ḽeveḽe dzo fhambananaho dza zwipikwa
Mbetshelwa a dzi nga dzhielwi nṱha sa ndozwo dza u shumisa tshifhingani tshiḓaho .
Zwi a leluwa u hangwa uri ndi zwa vhuṱhogwa hangwa khonani dza vhatukana na dza vhasidzana vho vha vha hani riṋe musi ri kha ḓi vha vha ṱakanyana na vhasidzanyana .
Ya u thoma ndi yauri kani ndaka i re mafhungoni yo vha tshitshimbidzi tsha u ita mulandu , ngamaanḓa -maanḓa , khamusi hu na vhushaka vhu no tshila vhukati ha ndaka na vhugevhenga .
Ngona ya vhutshimbidzi : Phere
2.3 . Khabinethe yo dovha ya nyeṱulelwa nga ha fhungo ḽa Vho Shepherd na Vho Mary Bushiri , vhe vha shavhela Malawi musi vho wana beiḽi ya R200 000 muṅwe na muṅwe wavho nga murahu ha u hwelelwa milandu ya vhufhura na u ngalangadza tshelede .
Khomishini ya zwa Mbeu i ṱuṱuwedza u ṱhonifha ndinganyiso ya mbeu na u shumela tsireledzo , meledziso na u swikelela ndinganyiso ya mbeu .
Mudzudzanyi o vhibvaho ; na
( b ) tsumbakushumele dza ndeme dzi shuma na zwisumbi zwo tiwaho u itela :
U dzumbulula u shuma zwi bveledzaho kha tsumbedziso ya thandela
A hu na ane a nga dzhielwa thundu nga nnḓani ha musi ho shumiswa mulayo u shumaho nga u angaredza .
U ita na u dzhenelela kha ṱhoḓisiso ya vhuongi .
U vhona uri hu na u bvela khagala na vhuḓifhinduleli , mahoro a poḽotiki a tea u bula ndambedzo dzoṱhe dzo waniwaho dzi re nṱha ha tshikalo tsha R100 000.00 kha Khomishini ya Dzikhetho tshifhinga tshoṱhe miṅwedzi miraru miṅwe na miṅwe ( kathihi na nga tshifhinga tsha u ya khethoni ) .
Kha u vhona uri nethiweke ya themamveledziso ya ikonomi ivhe phindulo nahone i bveledze , muvhuso u na nḓivho ya :
Kha ri ambe funesa ?
Mvusuludzo ya vhudavhidzani na mafhungo a ṋetshedza maanḓa manzhi na u khwaṱhisa vhukoni , u kwama na u shandukisa phetheni dza mushumo , pfunzo na nḓisedzo ya mutakalo , zwimvumvusi , mihumbulo ya tshitshavha na zwiṅwevho .
U khwinisa kushumele kwa muvhuso , ngamaanḓa kha ndeme ya tshumelo dzine dza isedzwa kha vhashai ndi yone nḓila nthihi ya khwiniso .
Kha zwa dzitshakatshaka , ro lavhelela u swielela Samithi ya vhuṱanu ya India-Brazil-Afurika Tshipembe uno ṅwaha .
Khoro yo khethwaho ndi yone foramu i dzhiaho tsheo kha dzi IDP .
U itela u kona u swikela na u londola nḓila ya nyaluwo ya ekonomi ya nṱha , Afrika Tshipembe ḽi fanela u kona u vhumba vhuṱumani ha mbambadzo vhu bvelaho phanḓa na mashango a BRICS .
Bugu dzi ri vhumuthu havho vhu fanela u dzula ho sa shanduki hu si na ndavha uri ngafhi .
Nga muya wa zwa ndayotewa na maitele a mulayo , zwa u sainiwa zwo fhiriselwa phanḓa .
Vho Pretorius , vhe vha ḓivhonadza sa muvhigi wa mulandu , vho fhedza vho tendelana uri u hanedzana na afidafiti a zwo ngo tsha isa phanḓa mulandu wavho .
Ri tshi khou shumisana na sekithara dza phuraivethe , zwa mishumo na tshitshavha tsha dzitshaka , ri ḓo engedza ndingedzo dzashu dza u ḓowela na dza u fhungudza .
Zwiteṅwa wa mutengo , u lulamisa , hani nahone mini
Makumedzwa a tshumiso ya mavu zwenezwo a a elana vhukuma na mihumbulo ya nnyi na nnyi .
Ri ḓo sumbedza u pfela vhuṱungu tshifhinga tshoṱhe musi ri tshi khou na vhahura vhashu nahone ri nga si shushedze muthu na muthihi .
Kha vha ṋee nḓivhadzo ya awara dza 48 kha Division Quality audit tshifhinga tshoṱhe muhwalo wa halwa vhune ha vha na thendelo u tshi dzhena Afrika Tshipembe .
Kha u angaredza , zwi sumbedza u dzhenelela hune ndeme ha mihasho ya Kapa Vhukovhela ya ḓo hu ṱoḓa kha miṅwaha i ḓaho hu u itela u swikelela ikonomi u aluwaho ine ya livha kha u fhungudza vhushai , u engedza mbuelo na ndeme ya khwiṋe ya vhutshilo kha vhoṱhe .
Kuitele kwa CBP kha iyi yuniti kwo ḓisendeka nga milayo ya u ḓiṱunḓela hu sa nyeṱhi .
Vhukoni ha maanḓalanga a mbambe vhu nga dovha hafhu u khwaṱhisedzwa u itela u kombetshedza dzilafho kha vhatambi vha vhukuma na ndangulo , u itela u vhuedza vhashumisi na dzinḓwetshumo .
Vhuṱumanyi hashu ha tshiporo vhu endedza vhathu vha fhiraho miḽioni nga ḓuvha u ya na u vhuya mishumoni .
Ro , nga kha nungo dzashu , dzhia maga a ndeme musi ri khou tshimbila .
Tshitatamennde tsha tshelede i bvaho na i dzhenaho tshi sumbedza dziṅwe dza tsheo dza ndeme dzo dzhiiwaho nga vhalanguli kha miṅwaha yo fhelaho .
Kushumisele kwa tshelede ku ngonani siani ḽa nyanganyelo dza u ranga dza kutshimbilele kwa tshelede .
( a ) hu na tshikhala kha ofisi ya Muphuresidennde ; na
Mathomoni a ṅwedzi uno , ro ḓivhadza nzudzanyo nga huswa dza tshivhalo tsha mihasho ya muvhuso u itela uri i kone u bveledza ndaela dzavho .
Ro ima kha mbekanyamushumo ya mveledziso ya themamveledziso i dziḓaho uri hu vhe na nyaluwo .
Thendelano ya u pfukisa zwishumiswa ndi thendelano vhukati ha muhumbeli wa thendelo na mufaramukovhe ane a khou ṋetshedza tswikelelo kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo .
Maitele a Phalamennde a ḓo dovha a kunakisa Mulayotibe phanḓa ha musi u tshi phasiswa wa mulayo .
4.3 Muofisi ane a vha na vhuḓifhinduleli tshifhinga tshoṱhe u ḓo khwaṱhisedza uri thundu iṅwe na iṅwe yavho na yo dzhiiwaho u itela vhuṱanzi , i fariwa zwavhuḓi nahone i humiselwa murahu kha vhone nga u ṱavhanya musi i si tsha ṱoḓea ; na
Naho u dzhiwa na u ṱanganywa zwi si zwithu zwiswa , zwiitisi zwe khamphani yeneyo ya ita ezwi a zwi fani na zwiṅwe .
Ri fanela u ṱuṱula zwishumiswa zwashu na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli malugana na izwi .
Iyi ndi nḓowelo i fanaho na i ḽa i tevhelwaho nga figara ya lushaka .
Konṱiraka i ḓo vha ya tshifhinga tsha miṅwaha mivhili na uri u engedzedzwa ha hone hu ḓo bva kha mashumele a fushaho .
Yuniti dza nyendelavhathu dza Muhasho wa Ndondolavhathu
Zwigwevho u ya nga ṱhalutshedzo yazwo a zwi tou pfala zwavhuḓi na uri muhumbulelwa ha na pfanelo ya u ḓivha phanḓa uri mpimo wa vhukuma wa tshigwevho u ḓo vha ufhio .
Mushumo muhulwane wa muvhuso ndi u bveledza nyimele dzine dza ḓo ita uri sekhithara dza phuraivethe , khulwane na ṱhukhu , dzi kone u bvelela , u aluwa , u swikela mimaraga miswa , u bveledza zwibveledzwa zwiswa na u thola vhashumi vhanzhi .
Mavhengele a si a fomaḽa a dovha a ṋetshedza tshikhala tsha vhukoni tsha vhuṱhogwa tsha u ṋetshedza tshanduko khulwane kha nyengedzandeme .
Kuitele kwa u pulana kwa madzingu kwo fhambanaho na maitele a u thoma u shuma zwi ṱaluswa nga zwivhuya na zwi si zwavhuḓi zwa ikonomi ya matshilisano zwikene .
( d ) ya u tsireledzwa kha u sa farwa zwavhuḓi , u litshedzelwa , u tambudzwa kana u nyadziswa ;
Vho dovha vha shumisa nnzi kha u putela kana u rungelela sigara .
Hu na tshumelo ya sibadela u itela u vhona uri ṱhoḓea dza mutakalo kha vhafariwa dzi a tevhedzwa .
Tshelede ya hone i ḓisendeka nga muelo wa muṱa wavho .
Khathihi na Vho Eliud Kipchoge kha u vha mugidimi wa marathyoni wa u thoma u kunda tshikhala tsha awara mbili ; nge vha gidima mbambe ya khiḽomitha dza 42 nga awara dza fhasi ha mbili .
Tshanduko ya vhuṱhogwa kha mafhungo o ṋewaho tshitshavha nga u vha ḓivhadza nga ha mbekanyamaitele ya Khoro na dzitsheo .
U bvelaphanḓa , mushumo wa u fhungudza zwiṱunḓwa zwo vheiwaho mutengo wa fhasi ndi wa ndeme kha sekhithara .
Vhuṱanzi ha mbadelo dzo itwaho vhu tea u tshimbila na tsumbathengo .
Murero uyu ndi u sumbedza u kona u ṋea vhaṅwe vhathu .
U khethekanywa ha mishumo zwavhuḓi-vhuḓi a zwi khou shumanwa nazwo nga nḓila i fanaho kha Muhasho woṱhe na kha mavundu .
Iṅwe na iṅwe ya dziḓorobo dzine dza vha hone kha vhupo ha masipala uyu i na fhethu hayo ha u laṱela mashika - hune fhethu afho hoṱhe a hu na na huthihi hune ha vha na ṱhanziela ya u ita zwenezwo .
Mvelelo dza u ita nyonyoloso kha ṱhoḓea dza inisuḽini .
Dovhololani ndingo nthihi kha ḽiṅwe ḓamu ni zwi dovhe kha maḓamu oṱhe musi no tou ganama .
U itela u khwaṱhisa zwikhala zwa u sika mishumo ya BEE , hu na u engedzedzea ha u shumiswa ha badzhethe kha konṱiraka dza u ṱhogomela ya u ṱhogomela ha musi nga musi he ha itwa nga sekhithara ya phuraivethe .
Idzi ṱhumanyo dzo khethekanaho dzi tshimbidza ṱhumanyo vhukati ha faela dza Ofisi ya Mikano na faela dza Ofisi ya Muthelo wa Mbuelo .
Musi Mulangadzulo o no nangiwa , hu itiwa thambo ya u ta poso ya Mufarisa Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka .
Bulani uri ndi madzina a zwino vhalea kana madzina a zwi sa vhalei naa ni ite thiki tshibogisini tshone .
Ri dzula ri hone u itela u ṋetshedza thikhedzo yoṱhe ine ya ḓo ita uri zwi konadzee uri guvhangano ḽashu ḽi bvelele na u sedza phanḓa kha u ni ṱanganedza matshelo ngei zwifhaṱoni zwa OR Tambo .
Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha tshi na fhethu ho khetheaho kha mbekanyamushumo ya Phalamennde , ngauri tshi konisa vhasimamilayo na tshitshavha , mabindu na vharangaphanḓa vha zwitshavha zwapo , vhashumi na vhadzulapo , u dzeula pulane dza mugaganyagwama wa muvhuso miṅwedzi yo vhalaho phanḓa ha Mugaganyagwama wone une .
7.2 . Muvhigo wa MAC u ṋetshedza dziṅwe mbekanyamaitele dzine dza nga shandula zwiteṅwa izwo zwa Mulayo wa zwa Khetho wa 1998 zwine zwa sa elane na ndayotewa .
Tshipikwa na maitele a mukovho zwa aya magavhelo zwo sumbedziswa nga afha fhasi :
U sumbedzisa tshiṱirathedzhi tsha minwe miṱanu tshine muvhali a nga tshi shumisa u vhala nga nḓila ya sisiṱemetiki kha u vhala ipfi ḽi sa ḓivheiho na ṱhalutshedzo yaḽo .
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha gude nyambo dzapo vhunga zwi tshi alusa u ḓivha nyambo dzo fhambanaho na u fhaṱa lushaka .
Kha vha humbele vhadzheneli uri vha ṋee vhuimo ha masipala wavho kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiteṅwa kha garaṱa ya zwikoro afha fhasi .
Pulane idzi dzo sedzesa kha vhuambeli na mabembela a u kungedzela o sedzaho kha u khwinisa mutakalo nga u angaredza kha ḽa Thailand .
Deithi : Thinganywa dzo ṋukalaho ndi dzifhio ?
U kuvhanganya maṅwalo a munyeṱulelo na zwipiḓa u bva kha mbonalo ya zwa inzhiniara .
U vhona uri phaḓaladzwa ha zwiḽiwa dziwadini na phera dza u ḽela hu itwa u ya nga kuitele nga tshifhinga u itela uri zwiḽiwa zwi kone u vha hone .
Muhasho wa Mutakalo u khou ita mushumo wa ndeme kha u thivhela khakhathi .
Ngeno hu na uri a zwo ngo ḓowelea u vhudziswa kha sekhithara ya phuraivethe uri u oditha ha ngomu ndi tshishumiswa tsha ndangulo ya u vhona uri vhuvhusi ha koporasi havhuḓi , kha sekhithara ya tshitshavha muhumbulo u kha ḓi tea u kunguwedzwa tshoṱhe .
1.6.1. Khabinethe i fhululedza dti kha u rangaphanḓa tshigwada tsha khamphani dza 20 dza Afrika Tshipembe uya kha ṱano ḽa 2017 ḽa Zwiḽiwa zwa Ḽifhasi zwa Moscow , ine ya vha kati u swika ḽa
Kha vha ṱalutshedze , nga u shumisa tsumbo dzapo , miṱalukanyo ya nḓisedzo na ṱhoḓea , u vhea mutengo , mafhungo , ndaulo na maga na nḓila dza u phaḓaladza .
Vha humbelwa u ṋetshedza ofisi iyi khothesheni yo tou ṅwaliwaho ya ṋetshedzo ya thundu kana tshumelo sa zwe zwa dodombedzwa afho fhasi .
Thikhedzo yashu ya muvhuso wapo i dzula i thikho ya maanḓa ashu a nḓisedzo ya tshumelo .
Muaro wa nga murahu ha khatharakhithi , PMB u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhala i sa fhiri R842 kha ḽentsi dzoṱhe na fureme na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 ḽa fureme
Honeha , nomboro dzi kha ḓi gonya , na uri zwinzhi zwi fanela u itwa zwavhuḓi .
Ndayo dzi langaho nyimele dza tshumelo dzo leludzwa na u itwa uri dzi vhe thendelano nga tshigwada .
Fhedzi , khamphani dzine dza khou ita khungedzelo a dzi swikeleli kha khukhi dzashu .
Ndingo dza Kushumele dza vhashumi nga muthihimuthihi nga ngomu kha masipala dzi tea u itwa kotara iṅwe na iṅwe na mivhigo ya ḓiswa kha khoro .
Vhaṅwe vhaḓivhi vha tenda uri ipfi ' u sa dzhia sia ' zwi amba matshimbidzele a u sa dzhia sia , nauri ipfi ' u lingana ' zwi amba mvelelo .
NOTSI : a ) U tendelwa ha khumbelo yavho ya u swikelela nga tshivhumbeo tshe vha tshi bula zwi nga bva kha uri Rekhodo zwa zwino i kha tshivhumbeo tshifhio . b ) U swikelela Rekhodo nga tshivhumba tsho humbelwaho zwi nga landulwa kha dzinwe nyimele .
U ṅwalulula luimbo*
Itshi ndi tshiimo tsha mveledziso tsho tewaho nga , vhukati ha zwiṅwe , nzulele dzi fanaho na saizi ya maraga , vhukoni ha maraga wa vhashumi na mveledziso ya maraga wa masheleni .
Zwishumiswa izwi ndi zwa ndeme kha mudzudzo wa muthu , fhedzi tshishumiswa tshi thusa vhathu vha mathomo zwi fhiraho madzulo a muthu , nahone zwo ralo zwa dovha zwa tikedwa nga vhunzhi ha madzulo .
Senthara a yo ngo sedza fhedzi kha u ṱana zwibveledzwa zwa dzinnḓu , fhedzi yo sedza na kha u vhea zwileludzi u itela u linga zwibveledzwa .
Ri lwela :
Hune matheriaḽa a vha a khou ganḓiswa kana u bviselwa kha vhaṅwe vhathu ( hu tshi katelwa URL ) na vhuimo ha nzivhanyedziselo vhu tea u dzhielwa nṱha .
Vhaofisiri vha mapholisa vha vhea matshilo avho khomboni ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela tsireledzo ya vhadzulapo khathihi na shango ḽashu .
Fhedziha , maṅwe mafhungo a milayo o bvela khagala zwavhuḓi nahone ndi tama u kumedzela maṅwe mahumbulwa khao .
2.5 Garanthii iṅwe na iṅwe i ḓo vha yo ima nga yo ( he nahone i songo baḓekanywa na zwiṅwe , khathihi na uri a yo ngo iledzwa kana u kaṱudzwa nga zwe zwa tou ṅwalwa kana zwa u tou humbulelwa zwi zwa garanthii iṅwe-vho , kana nga maipfi afhio na afhio a re kha thendelano iyi .
Ndangulo ya Vundu ire kha Shedulu 2 ya Mulayo wa Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ;
Saizi ya thoro dza khungumuṱavha na zwivhumbi zwa matshakatshaka a oganiki zwi na mushumo muhulwane kha tsenguluso ya mvelelo .
U khou amba nga founu .
Ndi mushumo wa SEA u sedza hafhu dziṅwe nḓila dza sitirathedzhi na mafhungo manzhi o kuvhanganyiwaho kha ḓuvha a ḓovha a ndeme kha ndivho heyi .
Lekgotla ḽa Khabinethe ḽa Ṱhangule 2016 ndi luswayo lwa lwendo lu re vhukati lwa themo ya ofisi ya Ndaulo ya Vhuṱanu .
Mveledzwa dza luṱa lwa vhuvhili dza madzhenuwo a mbambedzamitengo dzi katela masiandaitwa adzo ane a fhedza o vha hone kha ndavhelelo dza inflesheni , mbadelo dza miholo , na u vhewa ha mitengo kha ekonomi nga u angaredza .
Khaedu khulwane dzi katela u shaya nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo , mbuelo ya fhasi na khephithala i re fhasi vhukuma na mugaganyagwama wa u shuma ngawo .
Ṱhoḓea na u wana ( khothesheni , khumbelo na u renga ) .
U bva kha misaukanyo iyi , khaedu dza vhuṱhogwa dzine dza nga kwama mbetshelwa ya tshumelo ya tshampungane na maḓi yo khwaṱhaho i shumaho dzi fanela u topolwa , na zwiṱirathedzhi zwi fanela u bveledzwa u khwinisa ṋetshedzo ya tshumelo .
U shuma ha vhoṱhe na mabindu , vhadzulapo na vhashumi , muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u sumbedza vhuḓikumedzeli hawo kha u pindulela pulane dza vha nyito dzo khwaṱhaho dzine dza ḓo khwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe ḽi dzule ḽi shango gireidi yo teaho vhubindudzi .
Nyolo ya mbonalo ya tshiṱaraṱa i tea u katela thero yo ḓoweleaho , i khwaṱhisaho ṱhanganelo ya zwifhaṱo zwi sa fani .
Vhuḓifari ha lushaka lwa mupo lwa khovhe vhu a kwamea nga vhunzhi ha tsimbitswuku i re hone .
Muvhuso u fanela u khakhulula milangano na mabuthano hu nga vha nga u saina mulangano kana buthano kana u i phasisa sa tshipiḓa tsha mulayo wa lushaka .
Sa tsumbo , vhorakhonṱhiraka vha nga ṱoḓa tshishumiswa tsha u dzhenisa siḽi tshine , naho tshi tshishumiswa tshi sa ḓuri , ndi zwa ndeme u dzhenisa zwavhuḓi siḽi ya u thivhela maḓi .
U ya bambeloni .
Zwo vha zwi konḓaho zwihulu u ṱhaphudza , nahone tshikhala tsho vha tshiṱuku .
Nga Luhuhi 2001 , mbekanyamushumo ya tsivhudzo yo livhiswaho kha u fhungudza reithi ya dzimpfu ya vhomme kha tshifhinga tsha u beba yo rwelwa ṱari .
U tshimbidza gaidi ( kha khaidi yeneyi )
Tshipiḓa tsha mvusuluso dza mbekanyamaitele dzine dza khou dzinginywa ndi sisiṱeme ya mbemba tharu ya vhuṋe ha mavu Afrika Tshipembe .
Thandela dzo fhedzwaho dzi ḓo dzhielwa nṱha , arali huna u sumbedzwa nga nḓila i sumbedzaho u shela havho mulenzhe .
Mveledziso ya mbekanyamaitele ya vhuhana thangeli a si i si na khohakhombo : i nga fhandekanya ECCE kha dziṅwe sekhithara , dzi elanaho nayo hu tshi katelwa ya mutakalo na ya pfunzo ; nahone zwi nga bveledza ndambedzo i songo lingana kana u sedza kha zwa tshumiso .
Vhabveledzi vha mivango i si na ṱhanziela a vha na vhashumi .
Vho fhedza vho mmbudza uri ndi nnyi o vhulayaho ṅwananga wa mutukana na uri ndi ngani .
Kha ḽevele ya muthu ene muṋe , nḓivho ya nyambo mbili kana u fhira dzi tendela vhudavhidzani na vhathu vhanzhi na u tendela tswikelelo kha nḓivho nkene ine zwitshavha zwikene zwa vha nazwo .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo , ya uri nga mulalo nahone a songo ḓitama zwiṱhavhane , a ite khuvhangano , a ite misumbedzo , a gwalabe na u ṋetshedza phethishini .
U ḓihudza ha Vho-Mandela ho bvela khagala musi vha tshi tou ḓiimisela u sa wisa tshirunzi tshavho khothoni , sa zwine vha zwi bula :
Vhuṋe- ndi pulane ya muṅwe na muṅwe
Vha rumele fomo iyo kha ofisi dza dzingu dza Muhasho wa Fulufulu .
A hu na milayo yo vhewaho malugana na u ḓivhadza vhadzheneli vha muṱangano nga ha muṱangano , fhedzi muthu u fanela u shumisa ṱhoho ene muṋe .
Zwo ḓi ralo , vhabveledzi vha vhonala vha tshi humbulela ṱhoḓea dza vhaiti vha mbekanyamaitele .
" Uyu mushumo a si wavho vhone vhaṋe - kha vha vhulae muya wa vhunṋe , na u sa tshila vha wa khwiṋe kha vhathu vhavho , fhedzi vha dzule navho .
U bvisa Tshikwama kha mutevhe ndi nga ṅwambo wa Gwama ḽa Lushaka hune u bvelaphanḓa na u ha hone ha Tshikwama zwa si tsha vha zwa ndeme .
Zwipuka zwine zwa ri shumela
Mining Phakisa , yo sedzaho kha u vhuelwa kha zwa minerala , i ḓo ḓivhadzwa mafheloni a 2015 .
Vhubindudzi hashu kha vhuendi ha nnyi na nnyi ndi tshipiḓa tsha u fhata na u shuma ha vhuendi ha nnyi na nnyi vhune ha ṱumana u ya kha shango ḽoṱhe nga vhuphara .
Hu dovha ha vha na midavhi ya zwa vhufhufhi miraru ire na ḽaisentsi kha dzingu .
U dzhenela ha tshitshavha kha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka U dzhenela ha tshitshavha ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha vhuṱambo .
Data iyi ndi ya ndivho ya mafhungo fhedzi a hu na vhuḓifhinduleli vhune ha ḓo fhiriselwa kha maanḓalanga apo kana vhashumeli vhaho nga u i shumisa .
Nga u angaredza , zwi nga dzhiiwa uri mbekanyamaitele a dzi athu u thoma u shuma nga nḓila yo fhelelaho .
Vhagudi vha lwalaho , vha salela murahu kha pfunzo dzavho .
Mbekanyamushumo dza vhushai dzi ṱolwa hani , u elwa a u vhigwa nga hadzo ?
NAHO YO VHUMBIWA KHA ḼIGA ḼA U PULANELA THANDELA , FUREME YA ḼOGO NDI ḼIṄWALWA ḼI NO ANIWA NGAḼO , ḼINE ḼA TEA U SHUMIWA NGAḼO TSHIFHINGA TSHOṰHE KHATHIHI NA U ḼI SHANDULA KHA SAIKILI YA THANDELA YOṰHE .
Nyito ya ngudo afha i dzula kha vhuimo ha u guda nga mbilu ha thevhedzaipfi ya mafhungo .
Nzulele nngede kha vhupo vhuṅwe na vhuṅwe dzi tea u sedziwa musi hu tshi dzhiwa tsheo malugana na nḓisedzo ya zwiimiswa zwine vhomme vha bebela vhana khazwo .
Vhuḓifhinduleli ha zwa dzinnḓu vhu tea u sudzuluselwa kha muvhuso wa u pulana , une wa vha masipala .
Tshikoupu tsha vhukuma tsha mbofholowo , naho zwo ralo , a tshi a thu vhuya tsha randelwa .
Maitele ayo ha tshimbilelani na mvumbo , vhuḓifhinduleli na ndeme ya pfanelo dza ndayotewa yashu , na uri a zwina vhuimo kha tshitshavha tsha demokirasi .
U vhala nga eṱhe maṅwalo o fhambanaho ane a vha a tshikalo tshine tsha konḓa a tshi itela u ḓimvumvusa kana u wana mafhungomatsivhudzi kha maṅwalo o fhambanaho are hone , tsumbo , magazini na khomiki , bugu dzi sa konḓi dza khumbulelwa na dzisi dza khumbulelwa u bva kha mvelelo dzo fhambanaho , bugu dzi no vhaliwa kha u vhala na vhagudi .
Mulayotibe ndi mvelelo ya u vusuludzwa ha milayo yoṱhe ya pfunzo ya mutheo ho sedzwa kha u alusa vhukoni ha tshiimiswa u itela u khwinisa mavhusele a zwikolo , vhurangaphanḓa na vhuḓifhinduleli , u shandukisa tshumelo dza pfunzo , khathihi na u tsireledza zwigwada tshayatsireledzo u itela u vhona uri hu na u tsireledzea ha vhaṅwe vhagudi .
U ya engedza mafulo a pfunzo na tsivhudzo ya nnyi na nnyi malugana na zwi kwamaho nḓisedzo dza vhudzulo vhuponi ha mahayani .
i re na maipfi mahulwane na zwifanyiso .
Mithelo ya zwiṱunḓwa kana zwibvaseli ndi mithelo yo hwedzwaho kha thundu dzo ṱunḓwaho u ḓa Afrika Tshipembe na u hwedzwa sa nḓila ya u tsireledza vhabveledzi vhapo .
Thikhedzo kha mashango manzhi malugana na zwiimiswa zwa mitambo kha vunḓu ḽashu nayone i khou ṱanganedzwa zwihulu .
Mushumo muṅwe na muṅwe u tea u ṋewa zwiko zwo teaho ( zwi amba , mbadelo dza masheleni na zwiṅwe-vho zwiko ) zwine zwa ḓo ṱoḓea kha u khunyeledza thandela .
Kha vha ite khumbelo vhege dza rathi , fhedzi hu si vhege dzi fhiraho dza malo , phanḓa ha ḓuvha ḽa u ṱun ḓa .
U shuma kha zwikhala zwiṱuku .
Thendelo idzi vhuvhili hadzo dzi tea u ṋekedzwa kha Muofisiri wa Phukha vhuimangalavha kana vhukavhamabufho kana mukaṋoni wa u dzhena Afrika Tshipembe , nahone zwi fhelekedzwe nga Ṱhanziela ya Mutakalo wa Phukha yo bviswaho nga shango ḽine phukha dza bva hone .
Mabindu na koporasi dza 489 zwo tikedziwa nga kha kha zwo thomiwaho nga sekithara ya mveledziso ya mahayani , mupo na vhuendelamashango .
Kha zwiṅwe zwa zwibveledzwa , u itela u kona u swika kha maraga une zwa khou ya khawo zwi kha ḓi vha kha tshiimo tsha vhuḓi tshine tsha ṱanganedzea , vhuendi ha muyani ndi yone khetho i yoṱhe .
Zwino ṱalutshedzani mvumbo ya khonani yaṋu ya mbiluni .
Vhaswa vha Afurika Tshipembe vha nga dzhenela hani kha Phalamennde
U thivhelwa hu fanaho hu a shuma kha honndo ya zwiṋwelo zwinzhi : Nyito u ya nga tshiputelo tsha mathukhwi ane a laṱiwa na ṱhanganyelo ya nyito ine ya laṱiwa nga ṅwedzi a zwo ngo tea u fhira gumofulu ḽo bulwaho .
Khuvhanganyo idzi dzi na ḓivhazwakale khulwane nahone ndi dza ndeme , fhedzi a dzi imeli vhathu vhoṱhe na vhutsila ha shango ḽino .
Kha luvhondo lwa zwa mitambo , Nelson Mandela Bay i na ḓivhazwakale i re na u ḓihudza ha vhadzulapo vhayo vhe vha shumesa zwavhuḓi kha zwa mitambo .
Nḓivhadzo ya zwimela na u dzheniswa hadzwo kha mutevhe wa zwimela zwo fhambanaho i itwa musi ho itwa khumbelo .
Kha vha kwame Muraḓo wa Phalamennde
Ndi henefha he u kuvhanganywa hunzhi ha zwishumiswa ha itea hone , he vhunzhi ha zwivhambadzelwannḓa zwa Afrika Tshipembe na tshipiḓa tshihulwane tsha zwibveledzwaguṱe zwapo zwa vha zwi tshi bveledzwa hone .
Musi hu saathu itwa ndingo vha ḓo tea u ḓadza mbudzisavhathu ya ḓivhazwakale ya dzilafho , ine ya ṋetshedza phurofeshinala wa ndondolo ya mutakalo mafhungo nga ha khombo dzi re kha mutakalo wavho .
U engedza tshivhalo tsha vhashumi vha tshumelo ya mutakalo ya shishi vhane vha vha na ndalukanyo dza u thusa dza ambuḽentsi dza mutheo na uri vha a kona u ṋetshedza ndondolo ya shishi kha zwipondwa zwa u shelela mulimo , mafuvhalo na dza tshiimo tsha shishi tsha vhomme .
Khomishini yo zwenezwo dzhia tsheo ya uri mulayo u fanela u ṱanganedzwa u itela u ṋetshedza " khuvhanganyo " yo ṱanḓavhuwaho musi u tshi khou shuma na ṱhoḓea dza vhapondwa vha vhugevhenga .
U lwa na vhuaḓa muvhusoni na u thivhela zwiko zwa muvhuso kha u dzhiiwa nga zwigwada zwi re na dzangalelo zwo fhambanaho , zwi tea u dzhiiwa zwi zwa ndemesa .
( 3 ) Khomishini i tea u shuma i tshi tevhedza Mulayo wa Phalamennde , nahone kha u ita mishumo yayo , i tea u dzhiela nṱha zwiitisi zwoṱhe zwo livhanaho nazwo , hu tshi katelwa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 214 ( 2 ) .
Hezwi zwo swikisa kha vhushumisani ha dzitshakatshaka he ha vha hu songo humbulelwa ha u ṱoḓisisa vhubvo ha u tou thoma ha gravitational waves dzine dza bveledzwa nga ṋaledzi mbili dza nyuṱhuroni dzi tshi kuḓana .
Maraga ya vhubveledzi ha zwipiriṱi zwa tshiofisi na veini i dzula i miṱuku , hune zwiṱunḓwa zwa vha na mukovhe muhulwane wa sekithara khulwane .
Ṱalutshedzani uri ndi ngani vhaanewa vha tevhelaho vho swika kha tombo ḽa vha Capulets :
Kha ri vhale Vhalani phara iyi ni kone u fhindula mbudziso .
U itela izwi mudzulatshidulo , ri ḓo dzulisea nahone ra vha tshipiḓa fhedzi ri songo fhungudza zwine ra ṱoḓa .
Thikho ṱhanu dzi katela luṱa lwa mathomo lwa u thola na u nanga nga ngomu kha Tshumelo ya Tshitshavha ; u dzheniswa na u ṱanganedzwa ha vhashumi , u pulana na ndangulo ya kushumele ; mveledziso ya kushumele kwa vhukoni na u guda ha tshifhinga tshoṱhe , na mvelaphanḓa kha buḓo na zwiitea zwa buḓo .
Nga thungo , dzi ita uri tshiṱaraṱa tshi sa tsireledzee nga u fhungudza zwikhala zwa mbono dzo dzikaho u bva kha zwifhaṱo zwi re nga murahu .
Muṱaṱisano u vha hone ṅwaha nga ṅwaha nahone ṅwaha muṅwe na muṅwe mavunḓu a tea u khetha vho swikaho kha makhaulakhani vhaṱanu .
Honeha , nga tshifhinga tsha u ṅwala , a hu na tsheo yo dzhiwaho malugana na mafhungo aya .
Tshigwada tsho vha na vhuṱambo ha khokhotheiḽi kha vhusiku ha u thoma ha tevhelwa nga u endela vhupo ha ḓivhazwakale ngei Soweto .
Nyimele hei yo swikisa kha uri masipala wa tshiṱiriki u sedze kha thandela dza Tsenguluso ya u Bvuḓa kha Masipala wa Tshiṱiriki zwine zwa ḓo ḓivhadza kudzhenele kwa tshiṱirathedzhi kwa masipala u shandukisa nyimele hu tshi tevhedzwa u wana thikho ya ikonomi uri i engedzee nga mumonolodzo wa nga ngomu .
Tshelede U tandulula thaidzo dza mbalo dza tshelede zwi tshi katela ṱhanganyelo na tshintshi i kha dzisente u swika kha 75c na dzirannda u swika kha R75 .
Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwine na khou zwi vhona .
Tshiṱiriki tshi kha ḓi tea u wanulula vhukoni hatsho ha ikonomi na u khwiṋisa nḓila dza nyaluwo yatsho .
Tsedzuluso ya vhukati yo sumbedza u aluwa nga zwiṱuku kha masia o fhambanaho ane a nga mutakalo , pfunzo , nndwa ya u lwa na vhugevhenga , zwa u ṋewa ha vhathu madzulo , fulufulu , mbetshelwa maḓi , mveledziso ya mahayani na zwiṅwe .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza tsheo dzo dzhiwaho ngei kha Samithi ya Mbumbano ya Afrika ya vhu 25 ( AU ) ine ya vhea Afrika kha nḓila ntswa ya mvelaphanḓa na nyaluwo ine ya ḓo ita uri dzhango ḽashu ḽi vhe kha maimo o teaho kha mafhungo a shango .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri muhumbulo wa uri Khomishini i nga thusa , na u tikedza zwipondwa wo wanala kha vhuḓikumedzeli ho ḓoweleaho ho itwaho nga mukhomishinari a shumaho kha phaneḽe nga tshifhinga tsha u thetsheleswa ha u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Khopi dza tsumbo dza kale dza pulane dza kutshimbidzele dzi a wanala .
Mudzulapo u sedza nḓisedzo ya tshumelo sa musi masipala u tshi fhindula ṱhoḓea dza tshitshavha u fhirisa u kombetshedza mihumbulo yayo kha tshitshavha .
Mutakalo na Tsireledzo kha Ḽimaga ḽa Zwiḽiwa na Zwinwiwa
2.2 . Khabinethe yo tenda uri Afurika Tshipembe ḽi ṱanganedze Khwiniso ya Thivhelo nga fhasi ha Pfano ya Basel ya Ndangulo ya Tsudzuluso ya Malaṱwa a Khombo , Vhukati ha Mashango khathihi na u laṱwa hao .
Khabinethe i sasaladza nga nḓila dzoṱhe zwiito zwoṱhe zwa vhuaḓa nahone i na fulufhelo ḽa uri vhatshinyi hu si kale vha ḓo tshutshiswa , hu si na nyofho kana u dzhia sia .
Vhukoni ha u shuma fhasi ha mutsiko u yaho phanḓa na u ḓisa mvelelo dzi fushaho .
U ṱanḓavhudza vhudzheneli kha masia a thekhinikhaḽa , zwikolo zwo ḓoweleaho zwo vhalaho zwi ḓo shandukiswa zwa vha zwikolo zwa nṱha zwa thekhinikhaḽa .
Tshivhumbeo tshi ṋetshedza vhuḓifhinduleli na vhuvhusi vhu re khagala , nga nṱha ha u tevhedza mulayo hu khwiniseaho .
Hu tea u shumiswa fulobo dzo fhambanaho u itela thambo ya thendara iṅwe na iṅwe .
Tshipikwa ho vha hu u linganyisa mbetshelo ya tshumelo dza ndeme dzi linganaho dza poso kha zwitshavha zwa mahayani na zwa dziḓoroboni , hu na tshumelo dza nḓisedzo dzine dza kona u swikelela ṱhoḓea dza ikonomi ine ya khou aluwa ya Afrika Tshipembe .
U ṋekedza ridzhisiṱara ya ndaka ya eḽekiṱhironiki u itela mbuedzano .
AfIGF i ḓo ranga phanḓa kha u tsitsa mitengo ya tswikelelo ya Inthanethe kha dzingu ngauri tsitsikano ya ithanethe i ḓo phaḓalala vhukati ha mashango a Afrika .
Muvhuso wa Afrika Tshipembe u ḓo vha u tshi khou shumisana na wa China , Tshigwada tsha Afrika tsha Vhaambasada ngei Beijing na Addis Ababa , na Khomishini ya AU nga ha ndugiselo dzo livhaho kha Samithi ya FOCAC .
Masipala u ṋetshedza muḓagasi kha miṱa yoṱhe kha vhupo ha vhudzulo ho dzudzanywaho zwavhuḓi kha vhupo hoṱhe ha masipala .
ṅwalela luṅwalo ulu .
A vho ngo fanela u ṋetshedza Muhwelelwa Ndaela nga tshavhukoma ngauri hezwi a zwi nga iti uri hu vhe na tshumelo yo teaho .
Fiḽimu i no amba nga mabuvhi yo vha yo tea a takadza .
U itela uri izwi zwi bvelele , mafhungo ayo a tea u ṱumanywa na sisiṱeme ya mafhungo a zwa ḓivhashango ( GIS ) na u pfananywa nga tshiimiswa tsha vhukati sa Dzimbalombalo dza Afrika Tshipembe .
Ndingo ya khonadzeo ya khombo
U ṋetshedza tshumelo ya ngeletshedzo , vhuṅwaleli na tshumelo ya thikhedzo ya ofisi .
Vha ṅwale tshifhinga tsha u thoma ha muṱangano .
Nḓila dza u swikelela Rekhodo dzine dza dzula dzi hone
Vhathu vha khou renga miroho dzingadeni
Hezwi zwi ḓo ita uri hu vhe na u vulwa ha ikonomi nga nḓila yo fhelelaho zwine zwa ḓo ita uri i kone u aluwa khathihi na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea ngaurali .
Tshivhalo tshoṱhe tsha tsimbitswuku yo ṋokaho tshi elwa nga murahu ha u shelwa esidi kha sambula .
Komiti dza Wadi dzi khethwa nga zwitshavha na u thusa na u eletshedza vhakhantseḽara vha wadi .
4.4 . Khabinethe i khou ṱanganedza tshoṱhe u dzhenelela na miṱangano ya zwitshavha nga vhurumelwa ha muvhuso ho rangwaho phanḓa nga Minisiṱa wa zwa Muno , Vho Malusi Gigaba , MEC vha Tsireledzo ya Tshitshavha Gauteng Vho Nkosi-Malobane uri vha ambe nga mafhungo a kwamaho zwitshavha vhuponi havho , nga maanḓa mafhungo a nga ha vhupholisa na mavharivhari a zwiito zwa vhugevhenga nga dziṱhundu.
Sibadela , kiliniki kana tshumelo ya mutakalo iṅwe na iṅwe ine ya ṱoḓa u vha tshipiḓa tsha NML iḓo tea u themendelwa nga ofisi ya " Health Standard Compliance . "
Uyu mulayo u a shuma , nga nnḓa ha musi u pfalo zwi tshi khakhisa matshimbidzele na kushumele kwa Muhasho , kana zwi tshi vhaisa rekhodo , kana u pfuka mulayo wa pfanelo ya thengiso ya maṅwala zwine zwa langwa nga muṅwali ene muṋe , hu si muvhuso .
Nzudzanyo nngede dza ḽodzhisitiki dzine dza nga kwama ndambedzo dzi sa thengathengiho dza masheleni dzi katela :
U ṱanganedzwa ha tshiṱirathedzhi tsha zwa masheleni tsha zwino tsho livhiswaho kha zwiitisi zwo fhambanaho na varebulu dza zwa masheleni dzine dza fhedza dzi tshi khou ṱuṱuwedza mugaganyagwama une wa ḓo ṱanganedzwa nga khoro .
Tshi vhilaedzaho nga maanḓa ndi uri zwi isaho khomboni zwo sudzuluwa nga nḓila yo engedzaho u ya kha muthu , nga maanḓa hu tshi sedzwa mbadelo dzo ṱalutshedzwaho dza tshikwama tsha u litsha mushumo nga u aluwa na zwishumiswa zwo ṱumanywaho na mimaraga .
Maipfi a re afho fhasi ndi ndaela .
Ro thetshelesa makumedzwa na khumbelo dze vha ḓisa .
Zwibveledzwa zwa ndeme kha miṅwaha miṱanu i no khou ḓa zwi katela zwivhangi zwo yaho nga u fhambana .
Khumbelo ya u renga zwifuwo na zwi tshimbilelanaho na zwa dzidzhini u bva nnḓa .
Vha tshi wela kha tshigwada tsha vhatholi vhaṅwe na vhaṅwe vho themendelwaho nga Tshikimu .
Hezwi ndi zwa ndeme vhukuma saizwi dzilafho na thekhinoḽodzhi dza u laṱa zwi shumiswaho kanzhi zwi tshi vha zwo fhambana .
Ṅwedzi na ṅwaha ( kha vha ḓadze ḓuvha )
U dzhenelela ha vhadzheneleli kha mbekanyamushumo dzapo na zwone ndi zwa ndeme kha u fhaṱa zwifhaṱo zwa thandela dzi ḓaho nga fhasi ha thendelo ya yapo , nga maanḓa nga kha Puḽane dza Mveledziso ya Ṱhanganelo nga mimasipala yapo .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga kha ḓi si sedzuluse :
Ri fhululedza thimu iyo , yo rangwaho phanḓa nga Muhaṱuli vho nothaho Vho Zac Yacoob , sa mudzulatshidulo .
Data iyi i sumbedza uri vundu a ḽo ngo ṱutshelwa nga vhuimo haḽo ha ndeme kha ikonomi ya lushaka kha miṅwaha yo fhelaho .
Zwenezwo , kha vha vhee maṅwe maga a u tikedza kharikhuḽamu sa thikhedzo ya vhadededzi , vhulayi ha vhagudi , themamveledziso na maṅwe mafhungo a elanaho nazwo .
Tshau thoma kha zwoṱhe , hu na mulayo nyangaredzi u laulaho khuvhanganyo , u shumisa na u phaḓaladza mafhungo a vhuṋe nga sekhithara ya tshitshavha na ya phuraivethe vhuvhili hadzo .
Khaedu ya u isa phanḓa mihumbulo iyi ho vha u lambedzwa na vhashumi vha si vhanzhi .
Khoro yapo i nga dovha ya ṋetshedza senthara dza a mfhungo dzi ṱoḓiwaho nga masia oṱhe , hu tshi katela vhashumi , ndambedzo , na zwiṅwe zwiko u ṱuṱuwedza na u khwinisa mbekanyamushumo dza vhushelamulenzhe nga tshitshavha .
Ngudo dza fomaḽa dzi tshi itwa luṋanga vhege nga minethe ya 15 mishumo ine ya tikedza u bveledza ha miraḓo miṱuku na u bveledza miraḓo mihulwane na u tshimbidza zwanḓa na maṱo khathihi .
Naho , vhunzhi ha zwivhumbi zwa vhathu hu u vhaisala na u shoniswa he vhanzhi vha tambula naho , na u sa kona ha khothe u ḓisa thulo kha u vhaisala uho na u shoniswa .
Ri ṱanganedza themendelo ya ṋenḓila vhukati ha muvhuso na tshitshavha tsha zwa mutakalo ya uri hu na ṱhoḓea ya u sedzulusa hafhu Mulayo wa Mutakalo wa Lushaka , 2003 ( Mulayo 61 wa 2003 ) na Mulayo wa Ndondolo ya Mutakalo wa Muhumbulo , 2002 ( Mulayo 17 wa 2002 ) muhumbulo muhulwane u wa uri ndango na miṅwe mishumo i ye kha Minisiṱa wa Mutakalo .
Vha dzhiele nzhele : Vha fanela u vusulusa vhuḓiṅwalisi havho miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe , Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe u ḓo vha ḓivhadza musi vha tshi fanela u vusulusa .
Musi hu tshi shumiswa fulufulu ḽinzhi nga , zwi ita uri mutengo wa fulufulu u ḓure nga maanḓa .
Zwivhumbeo ezwi zwiraru zwa mbadelo nga muraḓo zwi nga engedzwa kha mbadelo iṅwe na iṅwe ine ya ḓo ita mbadelo nga muraḓo i ṱoḓeaho u bva kha mubadeli .
Ri mikano ya vhuḓifhinduleli na milandu ya vhadzheneleli nga muthihi ?
Maitele a u pulana ho ḓitikaho nga vhushumisani a ṋetshedza zwi fhiraho nḓila ya kuitele kwa vhushelamulenzhe nga tshitshavha .
Muvhuso wa vhukati u shumisa sisiṱeme ya khomphiyutha ine ya buḓekanya ya BAS u itela u laula kushumisele kwa masheleni , akhaunthingi na u vhiga zwa masheleni .
3.1 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Mafhungo a Vhugevhenga , wa 2015 Phalamenndeni .
U kopolola na u ṅwala dzina ḽawe , maipfi mapfufhi na mafhungo u bva kha dziḽebuḽu , phosiṱara na tshokobodo , n.z.
Dzangano ḽi tea u omelela kha u ita tsheo ya ḽifhasi-u ita vhuimeleli vhunzhi na u vha khagala .
U ṱhogomela tshipeisa tshavho Kha vha ṱanzwe tshipeisa tshavho nga tshisibe tsha phulethi vhege iṅwe na iṅwe vha tshi tendele tshi ome nga u phopha vha songo tshi ṱukisa .
Nḓivho ya Samithi ndi u wanulusa zwiimiswa zwine zwa shelamulenzhe kha Ombud u itela ṱhanganelano ya demokirasi na kuvhusele kwavhuḓi , zwine zwa shelamulenzhe kha mulalo na vhudziki kha dzhango .
Ro fara Khetho dza Mivhuso Yapo dzo tshimbilaho zwavhuḓi , ra dovha ra vha ṋemuṱa , nga muya wa Vhuthu , wa mitambo mihulu .
Nga tshumisano , dzingu ḽa tshipembe ha Afrika ḽi ḓo vhuya nga maanḓa mahulu musi ri tshi khou kuvhunganya sekhithara dzashu dza nḓowetshumo u itela u fhaṱa nga huswa ikonomi dzashu .
Zwa ndemesa mbekanyamushumo iyi i ḓo khwinisa tshiimo tsha kutshilele kha Masipala nahone i ḓo endedza nyaluso ya ikonomi .
Tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya tshikili tsha masipala tsho sedza kha tshitshavha , vhakhantselara na vhaofisiri .
- pfanelo dzi re kha phara ya ( a ) u swika ( o ) kana khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) , nga nnḓa ha phara ya ( d ) ;
Zwikili zwa ndangulo ya thandela zwi pfadzaho , zwikili zwa vhadavhidzani zwavhuḓi , zwikili zwa u pulana na nzudzanyo i pfadzaho .
Vhaiti vha khumbelo vha tea u vha na matshilisano avhuḓi , tshenzhemo na nḓivho ya ndaulo ya tshitshavha ya nṱhesa , zwikili zwa nṱhesa zwa u kona u amba , zwikili zwa ṱhoḓisiso na zwikili zwa u kona u ḓivhambadza na zwikili zwa u kona u ṅwala muvhigo .
Mbeu na vhafumakadzi zwo ḓiswa nga vha tshisadzini vha bvaho devhula-a si thaidzo ya tshipembe .
" Ṱhamusi uḽa muhumbulo wavhuḓi nga maanḓa wo vha wo itesa . "
Nnḓu iyi yo fhela nga 1987 .
( 1 ) Milayo yoṱhe ye ya vha i tshi khou shuma musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , i ḓo isa phanḓa na u shuma u swikela musi -
Ndalukanyo iyi na tshipiḓa tsha zwiṱandadi zwa yuniti zwo vhambedzwa na dziṅwe ndalukanyo dzi fanaho nayo u bva mashangoni maṅwe .
25 . Vho Goodman Ntandazo Vimba sa CEO kha Dzhendedzi ḽa Thikhedzo ya Themamveledziso dza Masipala kha Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na Mafhungo a Sialala .
Nga murahu ha u ḓadziwa ha fomo ya u nanga iṅwe na iṅwe , i fanela u ṋetshedzwa Komiti ya Khetho , ine ya ḓo nanga ofisi u itela ndivho iyi na u ṱanganedza lwa tshiofisi u nangiwa huṅwe na huṅwe .
U ṋetshedzwa ha kiḽiniki ntswa kha vhupo vhune ha vha na dziṅwe tshomedzo dza tshitshavha .
Musi mbuelo dza zwiimiswa izwi dzi tshi tea u vha khwine vhukuma nga tshifhinga tsho anganywaho , nyaluwo ya ndambedzo ya mbekanyamushumo dzavho ndi dzone dzi no vhanga ḽeveḽe khulwane ya u koloda .
Munthu muṅwe na muṅwe a tamaho u vha na tshumelo ya khasho ya vhubindudzi ya radio u tea u vha a na ḽaisentsi ya Tshumelo ya Khasho ya Vhubindudzi .
Nga vhanga ḽa izwi , ndi mveledziso ya zwikili fhedzi i itwaho kha mbekanyamushumo dza u guda sa zwe zwa dzheniswa kha Muhaga wa Mbekanyamushumo ya U guda dzi ṱanganedzwaho .
U shandukisa u pfulutshela dziḓoroboni nga u ṱavhanya ha vha zwikhala zwi ṱoḓa maitele maswa a phoḽisi u ya kha mveledziso na vhulanguli ha ḓorobo dza Afrika .
U tea u vha na ḽaisentsi ya u reila na u kona u reila .
Ndi ngazwo asima i nyimele isa fholi .
Zwo ralo , Khabinethe yo dzhiela nṱha makumedzwa a bvaho kha sekithara dzo fhambanaho .
Zwiimiswa zwa nnyi na nnyi khathihi na zwiimiswa zwa mveledziso zwa masheleni zwi tea u shuma kha mutheo wa u langa masheleni zwavhuḓi .
Hugaledzwa hune ha shuma zwavhuḓi ndi fhethu ho serekanaho .
Nga ha u ita khumbelo ya u ḓiṱuṋdela thundu iwe muṋe
U vhala tsumbanḓila ya TV na u fhindula mbudziso dzo ḓisendekaho nga tsumbanḓila .
Honeha , mavundu maṋa - Kapa Vhukovhela ( naho ḽi kha ḓi bva u ḓivhadza uri ḽo swika maṱhakheni ) , Devhula ha Kapa , Devhula Vhukovhela na Free State - o vha a khou ḓi dzulela u rekhoda u engedzea ha tshivhalo tshiswa tsha vho kavhiwaho nga ḓuvha .
Samithi dza vhaswa dzo fariwaho kha zwiṱiriki zwiraru .
Kha vha sumbedze zwauri tshiitisi ndi tsha uri ngauri CBP i lingedza u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dza tshitshavha dzi topolwe ya dzi dzhenisa kha IDP .
Mvetomveto ya milayo yo anḓadzwa u itela mihumbulo ya tshitshavha .
TICAD-VI yo dovha ya farwa kha ṅwaha wa u thoma wa u sedza u shuma ha adzhenda dza mveledziso ya ḽifhasi na ya dzingu , ine ya pfi Adzhenda ya 2030 u itela Mveledziso ya Tshoṱhe na Adzhenda 2063 khathihi na Pulane yayo ine ya ḓo Shumiswa kha Miṅwaha ya u Thoma ya Fumi .
Khathalogo ya eḽektroniki ya data ya ndangulo ya malaṱwa kha EU yo itiwa , ine ya pfufhifhadza pulane dza ndangulo ya malaṱwa dzi re hone kha vhuimo hoṱhe ha Muvhuso .
Khophi dza iyi fomo dzi hone ngei ofisini dza Muhasho kana ofisini ya Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo o ambiwaho afha kha manyuwaḽa .
Vhuḓifhinduleli ho ṋetshedzwa ho sedzwa ḽeveḽe dza vhukoni na ndeme ya zwamasheleni ya tsheo i no khou ḓo dzhiwa .
Themendelo dzashu a dzi vhofhi vhatheli kana sars ; naho zwo ralo , arali tshigwada tshifhio kana tshifhio tsha vha tshi songo fushea nga themendelo dzashu ; tshigwada tshenetsho tshi na pfanelo ya u shumisa dziṅwe nḓila dzine dzi nga vha dzi hone .
No humbelwa u ita ṋetshedzo nga u tou amba pfufhi hune na khou ṋea ndaela nga ha u ita tshiṅwe tshithu .
Arali DPME itshi khou tendela khaṱhululo ya nga ngomu ino khou hanedza u landulwa ha khumbelo ya u swikelela rekhodo ya muthu wa vhuraru ine ya kwama zwithu zwawe zwa tshidzumbe ; madzangalelo a bindu / thengiso na maNwe mafhungo a tshiphiri ; na rekhodo dza Mbuelo dza
U dzudzanya mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya ndangulo .
Maipfi aya a ni vhudza mini ?
Tsha u thoma , tsheo ya khothe yo engedza tshivhalo tsha vhahumbeli vha ḽaisentsi dza u phaḓaladza .
Themamveledziso , hu nga vha themamveledziso ya ikonomi kana themamveledziso ya matshilisano , i ḓo vha tshiṅwe tsha zwipiḓa zwa zwihulwane maelana na u endedza phimo ya nṱha ya nyaluwo , vhungomu vhuhulwane ha mbulungo nga ngomu ha ikonomi .
Nga muhumbulo wanga , tshifhinga tshinzhisa , ndingedzo , na tshelede zwi khou bindudzwa kha mishumo ya mveledziso ya nnḓa na zwiṱuku nga ngomu .
U shela mulenzhe kha u pulanela wadi .
Heyi ndi thendelano i konḓaho ine ya ṱoḓa zwiimiswa zwa tshumelo ya tshitshavha u shuma u mona na mikano na u pulana khwine u itela u swikelela ṱhoḓea dzi dzulaho dzi tshi khou hulela dza vhathu vhashu .
Nga u angaredza zwi a ṱanganedzwa uri dziṅwe tshaka da vhugevhenga dzi nga pimiwa fhedzi arali mupo zwi dzudzanywa nga nḓila yo teaho .
Tshiwo tsho bveledza maga a tsireledzo a songo linganaho kha vhupo .
Ndi nga ḽa tshilalelo ?
Zwo ralo , ro tendelana kha u shumisana uri hu vhe na nyambedzano yo khwaṱhaho ; kha u amba ngaha thaidzo ya dzinnḓu ḓoroboni dzire na mimaini ; u tikedza Mbekanyamushumo ya Themamveledziso ya Lushaka ; u mba ngaha u sa shuma ha vhaswa ; na u amba ngaha maga ane a nga dzhiiwa kha u fhungudza u sa vha hone ha ndinganyo .
3.3 . Zwo ralo ri ṱanganedza maga a ndulamiso a tshihaḓu o dzhiiwaho nga Clicks . Hezwi zwi katela vhuḓikumedzeli havho ha u shuma na muvhuso kha u khwinisa zwibveledzwa zwapo kha mavhengele avho oṱhe na u ṱangana na vhaṋetshedzi vha vhengele ḽavho kha u khwinisa ndeme dza mulayotewa sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Ri ḓo khwinisa Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani u itela u tsireledza vhapondwa khwine na Mulayo wa Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani u itela u hudza khethekanyo dza vhatshinyi vha zwa vhudzekani vhane madzina avho a tea u dzheniswa kha Ridzhisiṱara ya Lushaka ya Vhatshinyi ha vha zwa Vhudzekani , na uri ri ḓo phasisa mulayo u itela u konḓisa beiḽi na nyimele dza kugwevhele kha milandu ine ndi ya khakhathi dzo ḓisendekaho nga mbeu ( GBV ) . ) .
Ṅwalani mulaedza wa u ramba vhathu . 1 .
Izwi zwo katela vhubindudzi kha ndangulo ya zwithu zwi tshilaho zwo fhambanaho , ndangulo ya malaṱwa na thandela dza fulufulu dzi sa nyeṱhi .
Zwa u tsitselwa fhasi ha dzibada u bva kha muvhuso wa vhukati zwe zwa tshimbila zwavhuḓi na zwone zwi ḓo kona u rula khethekanyo iyi kha tshivhalo tshihulwane tsha tsenguluso nga vhuḓalo dza makumedzwa a tshandukiso ya kushumisele kwa mavu , ngeno mveledziso ya vhukoni kha ofisi dza zwiṱiriki khathihi na vhurumelwa ho teaho na zwone zwi tshi ḓo fhungudza muhwalo .
Naho nyaluwo ya ikonomi i tshi khou khwaṱha kha miṅwaha ya fumi ino , vhunzhi ha vhathu vha Afrika vha kha ḓivha vhushaini nahone nyaluwo kanzhi ndi ya u shaea ha mishumo .
Vhabebi vha muthu ane a vha fhasi ha miṅwaha ya fumimalo vha tea u vha vho tendela mbingano .
Nga murahu ha u dzudzanya mbuno dza fomaḽa kha u vhulunga ha lushaka na zwipiḓa zwaho , ri ṱoḓisisa zwivhangi zwa mbalelano na zwa ekonomi zwa u vhulunga ha phuraivethe .
Yo vha i tshi khou na fhedzi lwe ra vho tou shumisa thotshi . hu sa rotholi. kharoseḽe yo vha i tshi khou gidimesa .
Vhalani maipfi ni thetshelese mibvumo .
Mulanguli wa thandela ndi muthu we a tholelwa u khwaṱhisedza uri thandela i a bvuledzwa kana u khunyeledzwa .
U pfuka vhukwamani na u dzhenelela u ya kha u fhaṱa tshumisano ya tshifhinga tshilapfu , nga u thoma nethiweke dzi sa gumi na tshumisano dzi re na vhubveledzi na vhashelamulenzhe vho fhambanaho .
U shumiswa ha thekhinoḽodzhi ya u kala maḓi a re mavuni , nga phothenshiometha , zwi nga khwinisa tsheledzo kha siṱirasi na ṅwovha .
Hune ha vha ho itwa zwa vhudzekani na ṅwana wa miṅwaha ya fhasi ha 12 , mulandu ndi wa u tshipa ngeno fhasi ha 16 , u tshi vha wa u tshipa lwa mulayo hu sa sedzwi thendelo ine ya khou ambiwa .
Hu ṱoḓea phaiphi khulwane u dzhia maḓi u bva Tugela .
komiti dzoṱhe dza dziwadi dzi shuma dzi tshi tevhela pulane dza wadi
Komiti yo amba na u tendelana kha mafhungo o vhalaho ane a ḓo thusa kha u wana thandululo ya khaedu dza tshifhinga tshilapfu dzo livhanaho na vhathu vha Libya .
( 2 ) Milayo ya vhusimamilayo ha lushaka yo bulwaho kha khethekanyo ya 44 ( 2 ) i ḓo langa nṱha ha milayo ya vhusimamilayo ha vunḓu malugana na mafhungo o bulwaho kha mishumo i re ngomu ha Muengedzo wa 5 .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha
Maṅwalwa ane a tea u ḓiswa na mbilo dzoṱhe : Ho sikwa desike ya thuso ya mbilo risepusheni u itela u thusa vharengi nga u ḓadza na u topola maṅwalwa ane a ṱoḓea u itela u ḓisa mbilo yavho .
Zwo ralo , arali vha na muhumbulo wa u vha na bindu ngeno khaedu yavho khulwanesa hu u wana tshelede ya ndambedzo ya ndaka kana tshelede ya u shuma a , kha vha ambe na vha GEP nga ha khadzimiso ya u thoma bindu .
Tshiṅwe hafhu , tshitshavha tshi nga si tou ṱanganedza mbekanyamushumo ine ya ṱoḓa tshi dzhia khombo khulwane ya musi mbuelo dzi tshi lingana na mbadelo kana u ṱhaphudza u kha vhuimo havhuḓi .
U rathiswa uhu u bva kha anaḽogo u ya kha tshumelo ya khasho ya didzhithaḽa hu bvisa tshirathisi tsha radio tshine tsha khou ṱoḓea tsho teaho nḓisedzo ya tshumelo ya burodibennde thendeleki .
U endedza , kana u phurosesa
Nyimele dzi katelwaho kha khetho dzoṱhe sa tshipiḓa tsha Mutevhe wa Vhulwadze vhu sa Fholi ( CDL )
U dzheniswa ha muḓagasi dzikiḽiniki
Masipala u maanḓafhadza vhakhantseḽara vha wadi na komiti u tshimbidza maitele a u tshimbidza ane a ' ḓo konisa komiti iṅwe na iṅwe u bveledza maanḓa a tshifhinga tshayo tsha u vha tshidzuloni ' .
Sa ḽiga ḽa u thoma , ri ḓo engedza thandela dzo no thomaho , u fana na vhudzulo ha matshudeni .
Miṅwe mihasho yo thoma zwine ya ṱoḓa u ita , sa tsumbo Re Ya Patala ( Ri a badela ) pulane ya Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha .
Zwo ralo , zwi vho konḓa u ṱalusa zwiimiswa zwine zwa vha na zwine zwa dzhielwa nzhele nga u angaredza .
Vhaloi vha vhusiku vha mamela maanḓa a vhuloi kha vhomme avho , ngeno vhaloi vha masiari vha tshi tou tea u wana nḓivho yo teaho nga ha vhuloi .
Hu tshi sedzwa zwa uri Gauteng ḽi shela mulenzhe nga maanḓa kha mishumo ya ikonomi ya shango , u ongolowa ha muvhilo hu ḓo vha na masiandaitwa a vhonalaho kha vundu .
Ṅwalani tshiṱori tshaṋu tsha mafhungomaitei afho fhasi .
Dzangano ḽa Thikhedzo ḽi ḓo vha thusa u ita khumbelo yavho .
Ndo lindela ndo lindela fhedzi ṋamusi , a thi tsha ḓo lindela .
Tsireledzo ya vhana kha nḓowelo dza vhashumi dzine vha tou shumiswa .
Ndi vhona u nga yo ṅwalwa zwavhuḓi nahone tshiṱori tsha hone tshi a nyanyula .
U vhala na tshigwada , hu na u sumbiwa nḓila
Nzudzanyo ya zwiendedzi i katela zwidulo , zwisṱretsha na tshidulo tsha malinga .
Ndi mini zwine nda nga ita zwine zwa nga nthusa u thetshelesa nda pfesesa ?
U ṅwala tshiṅwalwaho kha dayari tsha u nweledza tshiṱori .
Minista vha nga engedza tshifhinga tshine ngatsho nḓivhadzo ndi i bveledzaho .
Muvhuso na sekhithara ya zwa vhufuwi vha vhoṱhe vha nga si kone u ḓisa khakhululo ya mavu yo linganaho .
Puḽanthi yo wanala kha nyimele dzo linganelaho hu na nungo dzo ṱanganelanaho dzo itwaho nga vha ndangulo ya puḽanthi hu na nḓila dzi re hone .
Masipala wo pfumaho , fhedzi ni na masipala une wa khou thuswa nga ha Pulane Khulwane ya Muḓagasi .
Ndo vha ndi sa athu vhuya nda pfa nga Mr Print fhedzi musi ndi tshi thoma u ita ṱhoḓisiso , nda wana uri vhunzhi ha vhathu vha Afrika Tshipembe vha a takalela zwiamboro zwa hone , nda zwi vhona uri zwi nga nthusa u dzhena kha bindu iḽi .
1.15 . Khabinethe yo khoḓa Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi na wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi na Yunivesithi ya Peninsula ya Thekhinoḽodzhi kha u ita ḓivhazwakale ya u rwela ṱari CubeSat ya u thoma ya shango , nga dzi 21 Ḽara 2013 , ngei Russia .
Phambano nthihi fhedzi yo vha ya uri maṅwe madzina ha ngo dzheniswa kha muvhigo .
Nga tshifhinga itshi nḓowetshumo ya mimoḓoro yapo yo vha yo tsireledzwa vhukuma kha mṱaṱisano nga mimoḓoro i ṱuṅwaho seli nga nḓila ya mithelo ya nṱhesa .
Mutukana muhulwane o thusa nga u kunakisa phakha .
Tshiṱiriki tshi nga shuma mushumo wo khwaṱhaho nga u leludza wekishopho dza vhugudisi ha vhagudisi kha masipala yoṱhe yapo i welaho kha vhupo uvhu .
A zwi gumi Maitele a muaro hu tshi katelwa muaro wa tshifhaṱuwo wa maxillo
Zwidodombedzwa nga ha vhuhulu ha nyiledzo zwo sumbedzwa kha mveta-mveto ya Mulayotibe wo fheletshedzaho iyi bammbiri .
Sa zwo ṱalutshedzwaho kha Mbekanyamitele ya Ḓorobokhulwane ya Vhulimi ha Vhupo ha Dziḓoroboni u itela u themendela na zwigwada zwo redzhisiṱariwaho , u dzhielwa nṱha nga ṅwaha .
Nḓivho ya Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista i amba fhedzi nga ha tshikwama na thikhedzo ya matshudeni a vaho kha vha shayaho na siangane ya vha shumaho vhane vha khou isa phanḓa na ngudo dzavho dza u gudela digirii .
U katela tshitshavha kha mveledziso na u shumisa pulane zwo engedza u pfesesa ha tshitshavha nga ha ndeme ya u fhungudza malaṱwa na ndingedzo dza u vhulunga zwiko .
Arali tsaino ya muthu zwawe yo kopelwaho nga nḓila i sa vhonali uri o kopelwa , muthu onoyo u ḓo dzhia vhu ḓifhinduleli ha ndozwo fhedzi arali a na nḓivho ya u kopelwa nahone a songo ṋea nḓivhadzo ya u kopelwa honoho kha bannga .
Naho zwo ralo , khethekanyo idzi ṱhukhu dzi na u dzhenelela huṱuku vhukuma kha ṱhanganyelo ya mveledzwa dza vhubveledzi .
Ro ombedzela nga maanḓa kha sia iḽi zwi tshi elana na zwine Ofisi ya Muphuresidennde na Khabinete ya vunḓu dza khou ita .
Dziṅwe bada mbili dzo vha dzi khou fhaṱiwa , u ya nga ha minista .
U bula ṱhoḓea nyangaredzi dza u fhaṱa , u linga na u ita tshishumiswa tsha muḓagasi na khethekanyo dzo itelaho u shumiswa kha dzingamufhe ḽa zwithuthubi .
Vhunzhi ha zwipondwa vho vha vhe kha lurumbu lwa devhulavhubvaḓuvha ha vhugalatenga .
Hafhu , u aluwa ha u engedzea ha Vhubindudzi kha Mabindu a Nnḓa ( FDI ) vhu sumbedza khonadzeo ya FDI ya R13.1 biḽioni zwihulusa kha sekithara ya fulufulu na khemikhaḽa .
Sisiṱeme ya mbalelano ya BAS , sisiṱeme i so ngo imaho thwii i shumiswaho u mona na vhukati khathihi na mivhuso ya vundu , zwi ṋetshedza mafhungo a fulufheleaho kha zwiko zwo wanalaho nga tshelede na musi hu si nga tshelede nga zwikolo zwa dziphuraimari na dzikiḽiniki dza zwa mutakalo u mona na shango .
Vhaendangaṋayo vha humbelwa u vhona uri musi vha tshi khou shumisa nḓila a vha vhi khomboni vhone vhane na u vha khombo kha vhareili .
Hu na ṱhaluso isa fushi ya zwipiḓa zwine zwa tea u tambiwa nga vhorapolotiki na ya vha ndaulo .
3.10. Khabinethe yo tendela uri Mulayotibe wa Vhulamukanyi wa Dzitshaka u ḓivhadzwe Phalamenndeni .
Vha elelwe u katela na mbadelo dza ndaulo ya thandela kha mugaganyagwama , zwi no nga sa founu dzo itwaho , poswo , tshiṱeshenari tsha ofisini .
Munna wavho u shuma vhuponi ha mahayani nahone ndi muraḓo wa Komiti ya Wadi .
U bveledzwa ha zwinwiwa na zwinwiwa zwine zwa tou didielwa zwi fanela u dzhielwa nṱha .
Mikovhe iyi i a theliswa i zwanḓani zwa muṱanganedzi .
Vhuendelamashango ha KwaZulu-Natal ho kombetshedza vhushaka ha tshumisano na vhuvhili ha Emirates Airlines na Emirates Holidays .
U tevhedza ha muhasho zwa Khakhululo ya Ndangulo ya Ndaka zwo lengiswa nga ṅwambo wa vhukonḓi ha vhukoni saizwi tshiimiswa tsha muhasho tsho vha tshi si na ndambedzo yo fhelelaho .
U shela khonkhrithi hu ḓo iswa phanḓa kha zwiṱepisi zwi songo linganyiswaho , zwine zwa amba uri , ḽeyara nthihi a i nga ḓo khunyeledzwa kha khethekanyo yoṱhe hu sa athu thomiwa ḽeyara i tevhelaho .
Ndima ya 4 ya Mulayo i ita bembela ḽa u dzhenelela ha tshitshavha kha zwa vhupulani : Iri masipala u tea u ṱuṱuwedza na u sika nyimele dzi itaho uri tshitshavha tshapoi tshi kone u shela mulenzhe kha mafhungo a masipala , hu tshi katelwa u dzudzanya , u shumisa na u sedzulusa vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelanaho ' ( Ndima ya 4 , khethekanyo 16 ( a ) ( i )
Ni ṅwale nga zwa matshelo na mbamatshelo na mbamphanḓa u swikela dayari yaṋu i tshi ḓala .
Phetheni dza u phaḓaladzwa ha u dunga ha maḓi kha gombame na zwone zwi a ṱuṱuwedza mvumbo dza zwi no tshila maḓini dzi no kwana phambano ya vhutsitsikani ha maḓi a re na muṋo na maḓi a milamboni .
Zwa vhuṱoli zwo itwaho zwi sumbedzisa zwi khagala uri hu na sisiṱeme dzo linganaho dza ndango kha muhasho ; naho zwo ralo , zwi vhilaedzaho ndi zwa uri ndango idzo dzi a shuma na .
Tsho ṱumiwaho nga nṱha ha Thonga ya vhuhosi ya vhathu ndi bugu yo vuleaho ( yo imelaho Ndayotewa ) , i re na ngoma i huwelelaho vhaimeli vha lushaka uri vha ḓe kha indaba .
Ndangulo ya mukwita wa zwiḓiswa wo ongolowa u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Ngeno zwiimiswa izwi zwi na maitele a u ṱanganedza , ane a bvelaphanḓa na u sa katela na u khethulula .
Muvhuso wa Kapa Vhukovhela wo shumisa Tshiṱirathedzhi tsha Ndwisavhuaḓa , tshine tsha khwaṱhisa u ḓigana ha Vundu kha u sa ṱanganedza vhufhuratshelede na vhuaḓa .
U engedza afho Phalamennde i na vhurangeli ho fhambanaho ho livhiswaho kha Vhaswa u fana na Phalamennde ya Lushaka ya Vhaswa na Nyambedzano dza Vhaswa Ṱafulani , ye ya a vha i pulatifomo yo sikwaho nga Sekhithara ya Vhusimamilayo ui Vhaswa vha kovhekane mihumbulo , u humbula nga ha vhumatshelo havhop na u dzinginya thandululo dza khaedu dzo vha livhananho .
Kha vha dzhenise vhurifhi ha u ṱuṱuwedza na ṱhanziela u bva kha murengisi wa nnḓa .
Kha iḽi sia , ho dzudzanywa Maga o Sumbedziswaho .
Vhatholi vha ṱoḓa vhagudi vha re na zwikili u shela mulenzhe zwihulwane kha vhubveledzisi mushumoni .
MATAVHI KHA MUHASHO WA ZWA VHUENDELAMASHANGO WA LUSHAKA
Bammbiri ḽi ṱoḓisisa nyimele dza mbekanyamaitele mbili kha u tikedza nyaluwo na u sikiwa ha mishumo .
Dziakhaivi dza Lushaka dzi na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya rekhode dzi si dza tshitshavha dzi re na velu ya ndeme kha lushaka .
Mulilo ri u pfa na nga u nukhedza .
Ri a zwi ḓivha uri haya maga na maṅwe a nga si fhungudze masiandoitwa a u tsa ha ikonomi .
Vha sa tevhedzi mulayo hu na ṱhoḓea dza sisiṱeme zwi nga swikisa kha , kha zwiṅwe , musi dokotela a tshi nga bvisa kha vho ṅwaliswaho .
Zwiṅwe hafhu , mutevhe wa zwiḽiwa zwa muthu a u na mutevheṱhandu sa zwe zwa sumbedziswa nga figara ire afho fhasi .
Lavhelesani zwifanyiso izwi ni bule dzina ḽa muthu ane a shuma mishumo iyi ha haṋu .
Fhedzi nṋe ndo vha ndi sa ḓivhoni ndi tshi mangadza .
Themamveledziso ya masipala : mishumo na Vhuḓifhinduleli na Mihasho ya Sekhithara ya Vhukati , Zwipiḓa zwa Vundu , dplg , siaṱari 11
Ha nga ḓo pfuka maipfi a khotsi awe .
U reila tshiendisi tshi so ngo ṅwaliswaho kha bada ya nnyi na nnyi Afurika Tshipembe , vha fanela u thoma vha ita khumbelo ya nomboro na phemithi ya u vhambadza .
Tshiṅwe tshifhinga miraḓo yo kwameaho ya tshitshavha a vha ḓivhi nga ha maga a maitele a u fhaṱa .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u khou vhona zwi ṱoḓa thendelo u thoma nahone husedzwa milayo ya ndondolo ilangwaho ( zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re nga fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re kha vhuṱungu vhuhulu na madzeu a vhuraru a kwameaho )
Tshavhi ndi muthu o shavhaho shangoni ḽawe nga ṅwambo wa u shavha u tovholwa nahone ane a khou ṱo ḓa u dzhiwa sa tshavhi - yo shavhelaho Afrika Tshipembe .
Vhainzhiniara vha ḓoroboni ṱhukhu na ḓoroboni khulwane zwenezwo vha tea u vula maṱo musi vha tshi topola tshanduko , na u sumbedza vhubveledzi musi vha tshi ita uri tshumelo dzo sa ḓure , ngeno vha tshi khou swikela zwitandadi zwo lavhelelwaho nga zwitshavha ezwi .
Zwibadela zwi Angaredzaho ( Dzingu ) : U shuma tshumelo dza zwibadela kha vhuimo ha vhaḓivhi vha malwadze oṱhe na tshikhala tsha vhugudisi ha vhaḓivhi vha zwa mutakalo na ṱhoḓisiso .
Kha maga haya , matshudeni vha tea u amba nga ha tshenzhemo na mbilaelo dza tshigwada tsho fhiraho .
Zwiṅwe zwo swikelelwaho zwi katela fulo ḽa u Lingwa na Vhueletshedzi ha HIV ( HCT ) ḽe ḽa linga maAfrika Tshipembe vhulwadze ha HIV na AIDS vha miḽioni dza 18 nga tshifhinga tsha miṅwedzi ya 18 , ngeno vha miḽioni dza 10 vha tshi itwa ndingo ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Ofisi ya Khomishini ya Tshumelo dza Muvhuso i ṋewa mushumo wayo nga khethekanyo dza vhu 195 na 196 dza Ndayotewa .
Vha songo ṋea phindulo dza muthu o sinyuwaho .
U ṅwala ṱhalutshedzo ya mvumbo ya muanewa wa ṋama .
Lu ṱingo u bva kha cellphone : mbadelo dzo ḓoweleaho dza ṱhingothendeleki
Khoudu ya Vhuḓifari ya Bannga i amba uri bannga dzi nga kona fhedzi u vha kwama u itela ndivho dza thengiso ya khiredithi vhukati ha :
Muthusa minisṱa wa kale vho sumbedzisa dzangalelo ḽa u renga moḓoro we vha u shumisa tshifhinga tsha musi vha tshi kha ḓi shuma .
Tshaka dzoṱhe dza thuso dzi a bviselwa khagala kha ndeme ine ya sa pfadza nga datumu ya u ṱanganedza kha anekitsha dzi re kha Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha nga ṅwaha .
Tshiṋoni tsha muṅwaleli tsho sumbedzwa tshi tshi khou fhufha - zwine zwa itea musi huna nyaluwo na tshipidi .
Muthu muṅwe na muṅwe kana dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe vho itaho ndambedzo luthihi kana nga zwiṱuku zwiṱuku ine ya fhira R100 000.00 kha ḽihoro ḽa poḽotiki nga ṅwaha vha tea u vhiga ndambedzo iyo kha khomishini ya Dzikhetho hu vhathu u fhira maḓuvha a 30 a u ita ndambedzo iyo kana husaathu u fhira maḓuvha a 30 ndambedzo ino khou fhiwa nga zwiṱuku zwiṱuku ya paḓa R100 000.00 .
( 2 ) Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka zwi ḓo dzhenelela kha maitele a vhusimamilayo nga nḓila yo randelwaho kha Mulayotewa .
Mahosi ashu a ṱhonifheaho ;
Muṱangano wa Makone wa Thekhinikhala wo sumbedzisa fhedzi khonadzeo na ndavhelelo malugana na izwi .
Zwivhalo zwi no khou gonya izwi zwa u nwa halwa vhukati ha vhafumakadzi Afrika Tshipembe zwi khou vhilaedza vhukuma sa izwi vhuholefhali ha ṅwana nga vhanga ḽa u nwa halwa mme o ḓihwala ndi mvelelo yo i bvaho kha vhudakwa nga vhafumakadzi vhane vha kha ḓi kona u beba .
1.7 . Vhubindudzi Thwii ha Nnḓa ( FDI ) vhu khwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe hu dzula hu fhethu hu takalelwaho ha vhubindudzi .
Musi ho ṱalutshedzwa " zwine " zwa ḓo davhidzanwa , kha nnyi na uri lungana , kha vha ṱalutshedze zwi re ngomu zwa vhukuma , vhubvo hatsho na ngona ya ṋetshedzo .
Miraḓo ya khoro ya wadi i fanela u tendela miraḓo ya khoro ya PR yo vhetshelwaho komiti dza wadi dzayo pfanelo ya u shela mulenzhe yo vhofholowa kha vhuitwa ha komiti ya wadi .
Kha vha fare zwi tevhelaho :
U tsa ha mitengo ya zwivhambadzwa a zwi nga humeli murahu nga u ṱavhanya .
U ita nyambedzano na kiḽasi vha tshi fhana mihumbulo uri vha kone u ṅwala .
Nga iṅwe nḓila , ri nga si vhe na u hanedza vhabvannḓa vha tshi shumisa tshomedzo dzashu kha tshumelo dza maitele a khothe dzavho .
U buka ḓuvha ḽa ndingo na u khawṱhisedza u buka , vha fanela u ṋetshedza zwitevhelaho :
Mushumo wa Mbekanyamushumo iyi ndi u tshimbidza ṱhanganelano ya vhasedzulusi vha HIV na AIDS vha Afrika Tshipembe , na u ita Nethiweke ya Lushaka ya Senthara ya Vhuṱanganelani ha Tsedzuluso kha HIV na AIDS .
Ndi a tenda uri Miraḓo i Ṱhonifheaho vha ḓo tenda uri vhuthu ha demokhirasi vhurereli ha poḽotiki vhutea u wana vhupfiwa ha tshitshavha tsho pfaho vhuṱungu tshine ra thusa tshone nga maanḓa .
Vhafumakadzi vho vhuelwa hani ?
1.2 . Musi yo no ṱanganedzwa , NISED i ḓo vha yone ine ya ḓo ima vhuimoni ha Pulane yo Ṱanganelaho ya zwa Vhubindudzi na Mabindu Maṱuku ine ya vha hone zwazwino .
U hwala mashika ( malaṱwa ) , u sokou kudza mashika na u sokou phaḓaladza malaṱwa .
Nḓaḓo vhukati ha vhashumisani vho fhambanaho maelana na mishumo yo imaho ngauri na kushumele zwi nga bveledza ndovhololo , khumbulelo na u shaya vhukoni .
Vhakhantseḽara vha na mushumo wa ndeme wa u ṱola kushumele kwa masipala mayelana na izwi zwithu zwa ndeme .
Pfanelo dza khaṱhululo
Mvelelo dza u khwinisa fhethu / nzulele dzi no ḓo vhonwa musi thandela yo no khunyelela
U sa kona u wana ndondolamutakalo i sa ḓuri
Thanda dza u sumba hu tshi vhaliwa maṅwalo o hudzwaho , zwiṱori zwa luvhondoni na zwiṱaṅwa .
2 . Kha vha bule , kha tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha tshishumisi ( A na B ) zwivhuya na zwivhuyedzi zwiṱanu khathihi na zwishushedzi na vhuthengathenga zwe zwa anzela u bulwa u mona na dziwadi ;
Muitakhumbelo nga ha khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ya u sa ṋetshedza khumbelo ya u swikelela .
Sheduḽu i bula phimo dzo fhambanaho dza mithelo zwi tshi bva kha vhugembuḽi hu no khou itiwa .
Mimasipala yoṱhe heyi ho swika he ya lambedza kha thandela heyi nga tshifhinga , zwiko na mafulufulu a vhashumi hu tshi lingedzwa lwa u tou thoma na u khwiṋisa ngona dza kushumele ha vha hone u vha na mukovhe kha gaidi iyi .
Ha vha u ngalangala haḽo .
Vha humbelwa u sumbedza nomboro ya thendara na datumu ya u vala kha fulobo .
ndi ḓo shuma nga nungo dzoṱhe kha u ita vhuṱanzi uri u shela mulenzhe uhu , hu ḓo fulufhedzea kha lutamo lwa vhadzulapo , ha tikedza u dzhenelela havho
U khwaṱhisedza uri tshumelo ya vhashumela vhapo i elanaho na ndondolo , thikhedzo , tsireledzo na mveledziso ya vhathu vhane vha nga huvhala , zwigwada , miṱa na zwitshavha zwo ṋetshedzwa .
Komiti ya Vhueletshedzi i ṱola zwo ṋekedzwaho na khumbelo zwa saintsi ya ita themendelo malugana na tsireledzo kha Khoro Tshitumbe .
Arali vha vha na tsumbadzwadze dza asima lune lwa fhira luvhili kha vhege nga masiari , kana lune lwa fhira luthihi nga madekwana , vha tea u wana mishonga ya u thivhela hu si ya u thusedza .
2.2 . Sa tshipiḓa tsha muvhuso tsha u u engedza nḓowetshumo ya vhubveledzi Afurika Tshipembe , u engedza mutheo wa nḓowetshumo ya shango na u sika mishumo minzhi ine ya khou ṱoḓea , ho rwelwa ṱari tshiimiswa tsha R80 miḽioni ngei Epping Kapa .
Vhatholiwa vhoṱhe vha tshumelo ya thikhedzo vha ḓo gudiswa u khwinisa mbonalo ya phurofesheni ya muhasho na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Haya mafhungo a si a tsivhudzo ya mushonga kana dzilafho nahone a songo vhuya a ima vhuimoni ha tsivhudzo na dzilafho o ṋetshedzwaho nga dokotela wavho .
Dakalo ḽa shango ḽashu ḽo bva kha u vha ṋemuṱa ro imela dzhango ḽa Afrika , ḽiṅwe ḽa khuvhangano ya ndeme kha ḽifhasi ḽoṱhe , ḽine vhunzhi ha murafho wa zwino vha nga si tsha dovha vha hafhu vha ḽi tshenzhela vhutshiloni havho .
Phemithi dzoṱhe dzi bva na ndangulp dzo tiwaho .
U itela uri vha khasho dzi badelisaho vha sa vhuelwe nga nḓila i sa pfadziho nga kha sisiṱeme ya vhulanguli ya STB , vhubindudzi ha muvhuso kha Sisiṱeme ya Vhulanguli ya STB vhu ḓo kona u wana murahu masheleni ayo u bva kha vha khasho dzi badelisaho vhane vha nanga u shumisa Sisiṱeme ya Vhulanguli ya STB .
1.8 . Ri ṱuṱuwedza vhane vha tama u ḓisa tshumelo na vha re khazwo zwazwino u ḓiṅwalisela kha CSD , hune ha vha hone tshiko tsha mafhungo a vhaṋetshedzi vha tshumelo kha masia oṱhe a muvhuso .
u humbulela uri zwiṱori zwi ḓo fhela nga nḓilaḓe .
U shumisa maṱanganyi kha u ṱuma mafhungo .
Ri khou shuma na mavunḓu o fhambanaho u khwiṋisa mavhusele , matshimbidzele na vhulangi .
Vhuṱhogwa ha tshiga tshaho vhu nga khwaṱhisedza nga u vhu shumiswa u ṱalutshedza ndavhelelo na nga u zi fanyisa na zwiga zwa shango zwa mupo zwa vhuṱhogwa .
URI Mulangi : Tshumelo dza Tshitshavha na Matshilisano a ṋetshedze ṱhalutshedzo uri ndi ngani Muvhigo wa Odithi ya Mupo ya Tshifhinganyana u songo nambatedzwa .
Mihasho i na vhuḓifhinduleli ha u thoma mbekanyamaitele na u kombetshedza ndayo kha mihasho ya vundu na ya lushaka .
Tshelede i songo shumiswaho u ya nga u Fhiriselwa ha Tshelede u bva kha Ḽeveḽe ya Muvhuso u ya kha Iṅwe ya Thuso kha zwa Matshilisano yo ṋetshedzwa Muhasho wa Lushaka wa Mveledziso ya Matshilisano .
2.11 . Khabinethe yo tendela nyolo dza tshihumbudzi tsha ndeme tsha 2014 na u phaḓaladzwa ha nyolo dza ḽingwende :
Pfunzo ya tshiṱori itshi ndi ifhio ?
4.3 . Muvhuso wo ḓikumedzela u shumisa ndango dzoṱhe dzi re hone u itela u tsireledza vhathu vha Afrika Tshipembe kha u gonya ha mutengo wa kutshilele u itela u khwaṱhisedza uri ikonomi i a kona u imedzana na zwifhinga izwi zwi konḓaho .
Khabinethe yo fhululedza vhurangeli nga AU uya kha u ṱanganywa ha dzingu huhulu na mbambadzo nga kha u thomiwa ha nyambedzano dza u thoma vhupo ha mbambadzo yo vhofholowaho ya dzhango ine ya ḓo vhumba vhukonani ho khwaṱhaho vhukati ha ikonomi dza Afrika .
Itani ṱhoho ya mafhungo i no kunga .
U lavhelesa zwoṱhe zwi dzheniswaho kha Ridzhisiṱara ya Ndaka i Sudzuluseaho na i sa Sudzulusei u ya nga ṱhoḓea dza gumoṱuku .
2 . Mulayo wa u ṰuṰuwedza Ndaulo ya Vhulamukanyi ( AJA ) , Nomboro 3 wa 2000 : AJA wo phasiswa hu tshi itelwa vhubvo ha ṱhoḓea dza Ndayotewa kha mulayo u khwaṱhisedza pfanelo dza vhathu kha ḽiga ḽa ndaulo ine ya vha mulayo , maitele avhuḓi ane a pfadza na uri muthu muṅwe na muṅnwe ane pfanelo dzawe dzo vha dzo kwamea nga nḓila i si yavhuḓi nga ḽiga ḽa ndaulo , u na pfanelo ya u ṋewa zwiitisi zwo tou ṅwaliwaho .
Tsha u thoma , ndi tshivhalo tsha nṱha tsha khombo dzi shushaho dza zwiendedzi kha bada iyi .
Vhareili vha tea u tevhedzela milayo ya badani , u sa reila vhonwa zwikambi , usa gidimesa na u vhona uri zwiendedzi zwavho zwi kha tshiimo tsho teaho tsha u vha badani .
GCIS i nga si themendele uri vhuṱumani uvhu vhu ḓo shuma misi yoṱhe nahone a i na ndango kha u vha hone ha saithi kana masiaṱari a re na vhuṱumani .
U fhisa dzinnḓu muḓini wa kale , na zwenezwo nda pfa u nga vhutshilo hanga vhu khou swika magumoni .
Ndivho ya u ṱhaḓula nga muvhuso ndi u imisa u tsela fhasi ha sekithara ya zwiambaro , zwa malabi , mukumba na zwienda zwe zwa thusa u vhulunga mishumo ya 68 000 kha hei sekithara .
Izwi ndi u itela u wanulusa arali Muhasho wo kona u swikela mushumo wa ṅwaha wo fhelaho na u shumisa tshelede ya vhatheli nga nḓila yo fanelaho .
Vhupo uvhu ndi fhethu ha maimo a nṱha ha mitambo , vhuḓimvumvusi na u ḓiphiṋa ḽifhasini .
6.1 . Khabinethe yo tendela mbekanyamaitele , i ṋetshedzaho maitele avhuḓi , a fulufheleaho na a re khagala kha munanguludzo wa vhavhuelwa na mukovhe wa mavu Afrika Tshipembe .
Khaedu kha khwaḽithi ya data ya zwa mbalombalo tshiṅwe tshifhinga dzo ṱumana na madzangalelo o hwedzwaho , ane a ḓo hanedza data ine ya sa tendelane na madzangalelo aneo , mbekanyamushumo na dzimbekanyamaitele .
C Nga matsheloni a Mugivhela a maḓumbu C Vho vha vha tshi ṱoḓa u tamba nga thoyi dzawe .
Eskom yo saina thendelano dza Thengo ya Fulufulu ya Tshifhinga Tshipfufhi ine i ḓisa muḓagasi wa u ḓadzisa u itela hu tshi vha na ṱhahelelo musi hu tshi khou shumiwa na uri hu kone u vha na nḓisedzo ya muḓagasi wo linganaho musi u tshi khou shumisesiwa.
Magovho a malofha aya a tshimbila kha ludivhitha lwa lutsinga a fhedza a swika a dzula kha tsinga dza vhuluvhi ṱhukhu , tshifhinga tshinzhi kha ludivhitha lwa vhuluvhi ha vhukati .
Hezwi zwi katela themamveledziso dzapo na thandela dza zwiimiswa na thandela dza u vhala na u ṅwala , ndondolo i itwaho hayani , u londa zwikolo na ṱhuṱhuwedzo ya u bveledza vhana u bva vhuṱukuni .
Musi no no ita dizaini ya mvetamveto , humbelani khonani yaṋu a i vhale .
Khumbelo ya u ḓi ṅwalisela mbadelo murahu dza diziḽi
Hu na u sa khwaṱhisedzwa ha mbalo fhasi ( tshivhalo tsha vhana vhane vha vha nga fhasi ha ṅwaha muthihi nga vhukale ) sa zwe zwa bviselwa khagala kha zwitetisitiki zwa tshiofisi zwa vhathu na u sa khwaṱhisedzwa nga ha masiandaitwa a mupfuluwo wa mutakalo .
Senthara dza Tsireledzo ya Tshitshavha dzo bveledziswa nga tshumisano na mihasho .
" Ndi uri , " hu amba Sankambe , " Ndi na kholomo yo phirimelaho thopheni , hangei murahu ḓakani .
Zwi sumba uri kha maṅwe madzingu u endedzwa ha mufusho u ya kha milambo zwi rekanywa hu tshi khou shumiswa ndeme ya nga ṅwedzi wonoyo u itela u bvisa maḓi khathihi na u ḓala ha mielo kha ṅwedzi nga ṅwedzi .
Afrika Tshipembe u swika zwino ho no kavhiwa vhathu vhane vha lingana 2 844 nahone ho no lovha vha 6 .
Holwu ndi lwa u thoma TICAD i tshifarelwa Afrika u bva tshe ya thomiwa nga 1993 .
Tshigwada itshi tsha vhabebi vho thoma vha dzhenisa mbilaelo ine ya lwa na ṱhoho ya tshikolo .
Zwikhala zwo engedzedzwaho zwi ḓo thomiwa ngazwo u ḓadzwa kha mugaganyagwama u re hone .
Kha vha thome afha vha tevhele misevhe
Zwi tshi ya phanḓa tshelede i re hone ndi mukovhe muhulwane wa mugaganyagwama .
Thundu dzine dza isedzwa dzi tea u anana na zwiṱandadi zwo bulwaho kha maṅwalwa a thengophikhisano na kha dziṱhaluso .
Tsireledzo , zwiphiri na vhutsireledi zwi ṋetshedzwaho kha ndaka zwi sumbedzwaho nga fhungo ḽauri vhaṅwe vha vhatshimbidzi vho vha vha si ho musi daimane dzi so ngo pholiswaho dzi tshi rengwa ho imelwa vhone nahone vha fhambana na vhunzhi ha tshelede .
1.Khonadzeo dza mushumo malugana na Komiti ya Wadi na u dzhenelela ha tshitshavha kha u palana mveledziso yo Ṱanganelanaho
U vhuedzanya mutheo wa themamveledziso dza lushaka u itela mulalo u katelaho madzangano a tshitshavha tshapo , vharangaphanḓa vha zwa vhurereli na zwiimiswa , vhafumakadzi , sekithara dza phuraivethe na vhaṅwe vhadzheneleli , hu tshi katelwa tshitshavha na vharangaphanḓa vha vhurereli , ho sedzwa u bveledza u mukatelo wa vhoṱhe kha maitele a mulalo .
Vha ḓo ṱangana na ṱhalutshedzo dzi no sumbedza maga nga maga dza ' kuvhalele ' nga ngomu ha khavara ya nga phanḓa ya bugu iyi .
Migaganyo i dzudzanywa ṅwedzi muṅwe na muṅwe na u sedzuluswa nga Khethekanyo ya Masheleni a Tshitshavha .
Vha songo karusa ndavhelelo ine vha sa ḓo i swikela .
U bveledza , u ṱola na u tsivhudza kha zwo ḓoweleaho na tshilinganyo tsha vhuvhusi ha pfanavhanzhi nga u tikedza mveledziso , u shumiswa na tshumiso ya zwigwada zwa zwilinganyo zwa nyangaredzo .
Modele wa Gateway muswa wo bveledzwaho wo ḓivhadzwaho nga muhasho wa lushaka u ḓo thusa nga u vhona uri hu ḓo itwa uri vhashumi vha re na zwikili zwi ṱahelaho vha sa litshe mushumo vhane vha ḓo vhona uri hu na u thoma u shumiswa ha thandela dzo pulaniwaho , na u ṱavhanyiswa ha thandela u mona na vundu .
Arali u ṋetshedzwa ha tshiimiswa ha ṱanganyiswa na vhuendi ha tshitshavha , na uri zwiimiswa zwo vhalaho zwa vha zwo vhewa zwoṱhe fhethu huthihi hune ha swikelea nga goloi kana nga milenzhe , ezwi zwi nga :
U zwima khovhe ya vhimbi , nga maanḓa phanḓa ha ndaulo zwo phasiswa fhethu ho vhalaho ḽifhasini , ha khwaṱhisedzwa uri dziṅwe tshaka dzo ṱoḓou tshinyadzwa lwa tshoṱhe .
MMBWA YO XELAHO Yo itisa hani .
Madzulo a Vhathu
Mveledziso ya vhukoni ha tshiimiswa ( zwi tshi katela mafhungo a zwa nzudzanyo dza bindu dzine dza tshimbilelana na u konanya , u thoma u shumana thikhedzo ya mbekanyamushumo ya vundu khathihi na u lavhelesa na u ṱola tsedzuluso .
Zwa sa ralo vhathu vhapo vha ḓo anzela u ṱumanya thaidzo dza nyaluwo na dziṅwe thaidzo kha vhuendelamashango nahone zwi khou ita uri huvhe na u fhelelwa nga dzangalelo kha nḓowetshumo heyi .
Tangedzelani madzina ane a tea u thoma nga
Nḓowetshumo ya zwa migodi , iṅwe ya zwiṱuṱuwedzi kha Nḓila Ntswa ya Nyaluwo , i na mushumo muhulwane kha mveledziso ya matshilisano na ikonomi .
Ndi tenda uri Mmbi ya Vhupileli yashu yo bvela phanḓa na uri yo vha khakhathini nga maanḓa , hu si u khwaṱhisedza u vha hone hayo , fhedza u dovha u sumbedza uri i shumisana nga u fulufhedzea kha Afrika Tshipembe ḽiswa .
U engedza ḓorobo khulwane zwi vhanga u engedzea ha ndozwo tshifhinga tshoṱhe kha vhulimi na ḓaka , u bveledza tshikafhadzo nnzhi nga maanḓa hune maḓi a elela hone na dzingamufhe .
Hezwi ndi ngauri hu na tshifhinga tshinzhi kha Komiti uri dzi sedzese kha zwidodombedzwa .
Shumisani minwe yaṋu kha u ita tshidade itshi .
Zwiitisi zwa uri ndi nange avha vhararu ndi zwa uri vha ḓivhiwa ḽifhasi ḽoṱhe sa vhathu vho bvelelaho nga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine wa nga ḽi humbula .
Iyo phiriselo yo vha hone nga fhasi ha nyimele dzine dza si vhe dzavhuḓi nahone mulamukanyi o vha o tea o zwi vhona uri ndi u tsitselwa fhasi .
28 Mihasho ya muvhuso i re na tshivhalo i ḓo vha ṋetshedza thuso .
1.3 . Khabinethe i dzhiela nzhele uri zwibveledzwa zwoṱhe zwa Afrika Tshipembe ( GDP ) zwo aluwa nga 0.2% kha kotara ya vhuraru .
Mapholisa : Mapholisa a fanela u fara muthu muṅwe na muṅwe ane a khou hwelelwa u ita zwa Ukuthwala .
U ambedzana na tshiṱafu tsha zwa thekhiniki malugana na u wanala / u shumisea ha tshiṱafu , ovathaimi /ḽivi ya TOIL
F. Ndangulo ya Mafhungo na Thekhinoḽodzhi
Khwairi i nga imba tshikoloni , vhuṱamboni ha ya matshilisano na ha mvelele .
11.8.2.2 U sa dzhenela kana u thithisa miṱangano na maitele a tshigwada .
( iii ) mafhungo afhio na afhio a welaho nnḓa ha mishumo iyo , na yo tou ṋewaho vunḓu zwo tou buletshedzwa nga vhusimamilayo ha lushaka ; na
1.5 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe Afrika Tshipembe u tevhedza phurotokholo dza mutakalo dza COVID-19 u fana na u sia tshikhala vhukati ha muthu na muṅwe , u ambara masiki fhethu ha nnyi na nnyi na u ṱamba zwanḓa tshifhinga tshoṱhe nga tshisibe na maḓi kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa ine ya vha na aḽikhoholo .
Kha vhuṅwe ha vhukonḓi vhunzhi he vhathu vhashu vha vha vho tea uvhu tshenzhema ṅwaha wo fhelaho , u khakhisea ha ngudo ho ḓisa muhwalo muhulu kha vhagudi , vhagudisi na miṱa .
Vhathu vhanzhi vhe vha ita inthaviwu vha shumisa " u sa vha hone ha tshifhinga " sa tshivhangi tsha tshitandadi tsha fhasi tsha ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo tshe tsha vhoniwa .
Pulane ya Shishi ya Afrika Tshipembe ya Vhufhinduli ha Tshimela tshi sa Ṱoḓei , ine i shuma na u wanulula tshimela tshi sa ṱoḓei , vha kati na u lwa na Tshivhungu Fall Army .
Vhalanguli vha gwama uri vha sike na u langula sisiteme dza zwa gwama / masheleni dzi no kwama mbadelo dza zwi yelanaho na u pulanela CBP khathihi na kutshimbidzele kwa u shumiswa ha masheleni a u sokou ṋeetshedzwa ;
Nomboro yanga ya luṱingo
Zwenezwo-ha , hu ḓo tea uri hu vhe na nzudzanyo dza u pulana dzo fhambanaho zwi bva kha lushaka lwa wadi .
Poswo dzoṱhe dzo bulwaho afho fhasi ndi poswo dza ndangulo khulwane ; vhahumbeli vha fanela u vha vhe na zwikili zwa ndangulo .
Hezwi zwi nga katela u shela mulenzhe kha kulangele kwa zwiimiswa zwa mutakalo u itela u ṱuṱuwedza tshitshavha malugana na kutshilele ku re na mutakalo .
Nga maṅwe maipfi , avho vho vhaiswaho nga nyito dzo khakheaho .
Kha vha vhetshele thungo awara yo ḓoweleaho kana tshifhinga tshine miraḓo ya tshitshavha i nga ṱangana navho
Pfanelo ya u wana phindulo nga u ṱavhanya .
U vha na ḽaisentsi ya u reila ya vhukuma ya Khoudu B.
Kha vha ri ndi livhuwe Vhaofisiri Vhatshimbidzi vhe vha mpha tshikhala tsha u ṋetshedza Mbekanyamushumo yashu ya Kushumele ya 2013 kha dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa Phalamennde .
Minidzhere dza khoro dzi wana mivhigo u bva kha Yuniti ya u Dzhenelela ha Tshitshavha kana nyito ya ndaulo u itela uri i lavheleswe nga ndangulo i sa athu iswa kha komitindauli kana komitindauli ya meyara u itela tsheo ya polotiki .
Komiti dza wadi dzi tea u sumbedza nyaluwo na u sa dzhia sia kha u khwaṱhisedza uri mihumbulo na mivhigo i bvaho ha masipala i iswa kha foramu dzo teaho nahone a dzi khou shuma sa dzi kulumagaho nnḓu fhedzi kha mishumo iyi .
Batho Pele i ṱoḓa uri ' muthu muṅwe na muṅwe a no shuma kha tshumelo ya muvhuso u fanela u ḓihudza u vha mushumeli wa vhathu ' na uri milayo ya malo yo sumbedziswaho kha mulayo i vhumba mutheo une ngoho ya mveledziso ya muvhuso yo ḓisendekaho nga ṱhoḓea dza zwitshavha zwapo zwi nga thoma u shuma .
musumbavhaloi : u sedza tshifanyiso
Ngafhadzo dza ikonomi khulwane dza malugana na u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ngei Gauteng dzo ambiwa ngadzo kha mabammbiri a mbuno a re afho fhasi .
Tshumiso- vhukoni ha u shumisa mihumbulo yo angaredzaho kana milayo kha zwiimo zwikene .
U ḓivha na u pfuka mulayo wo ḓiimisela ha khethekanyo iyi zwi bveledza mulandu .
Kha u eḓanisa zwidodombedzwa zwa milandu zwe zwa vha zwi siho , dzulo ḽa ndaṱiso ḽi kha ḓivha ḽo imiswa , kana dzulo ḽa ndaṱiso ḽa muhasho ḽo vha ḽi songo tea .
Mbadelo dza u hira na u dzula dzi bvaho kha vhashumi vhane vha shumisa zwileludzi zwa vhudzulo zwa muhasho na dzone dzi shela mulenzhe kha mbuelo yawo .
U vhulunga na u vhambadza kha mashango a Afrika - Afrika zwa zwino ndi shango ḽashu ḽa vhuṋa kha zwa u rengisela mashanga a nnḓa .
Muvhuso u ṱoḓa u pima vhunzhi ha tshelede i shumiswaho yo engedzwaho kha themamveledziso dzine dza vha na mveledzwa ya maimo a nṱha yo lingwaho ya kunda kha u fhungudza vhushai na mvelaphanḓa .
U wana na u ramba vhaimeli vha dziwadi khathihi na vhaḓisedzi vha tshumelo
" Phalamennde ya Vhathu ine ya vha Muṱuṱuwedzi na u vha na Vhulondo , ine ya thetshelesa vhathu "
Muhanga wa mulayo wa dzitshaka u nga nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
khwinisa ndeme ya tshumelo
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho dovha vha ranga phanḓa vhurumelwa ha Islamic Republic ha Mauritania , kha kha Sesheni Zwayo ya vhu31 ya Buthano ḽa Ṱhoho dza Mivhuso dza AU na Muvhuso .
Arali Mulanguli-Dzhenerala kana tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana , muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana kana muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na dzangalelo , a nga ita khumbelo ya uri tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana tshi langulwe nga Mulanguli-Dzhenerala kana tshi balanganywe , Minista vha nga ṱan ḓavhudza nḓila ine tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana tsha ḓo tea u tshimbidzwa nga Mulanguli-Dzhenerala kana ya u balanganya .
6.7.4 Khothe dza sialala dzi vhe na maanḓa a zwa siviḽi zwi bvaho kha mulayo ya sialala na miṅwe milandu ya vhugevhenga .
Hu tshi iwa phanḓa , pulane i thusaho mimasipala i nḓilani .
Zwenezwo-ha zwa sia avho vhane vha ofha u loiwa vha tshi tea u ḓilwela nga u lwa na avho vhane vha pfi vha a lowa .
U engedza kha bayoḽodzhi , ikonomi , matshilisano na huṅwe u sa tsireledzwa ha mvelele , vhafumakadzi vha anzela u nga tshenzhela u tambudzwa lwa vhudzekani , nga maanḓa khakhathi dza miṱani hu tshi katelwa na u tzhipa .
U swikisa matheriala a mushumo wa muthu ene muṋe zwine zwa vha mvelelo ya tshivhalo tsha thuso i songo ḓaho na u sa ṱanganedzea u bva kha muṅwe muthu .
Tshiimiswa tsho elwaho na tshone tshi te au sumbedza uri tshi ṱuṱuwedza hani u ḓidzhenisa kha zwa vhufaramukovhe .
Nga 2009 , thikhedzo ya Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi yo engedzea kha tsedzuluso ya HIV nga u katela vhuṅwe vhudzheneleli hu ngaho ṱhoḓisiso , dziARV , microbicides , hu tshi engedzwa kha khaelo .
U ola tshifanyiso tshi no sumbedza ḽithihi ḽao .
Nga mulandu shayea ha nḓisedzo ya maḓi yo teaho phaiphi yo dzheniswa fhethu he ya dina vhathu vhoṱhe .
Vha songo sokou zwi dzhia uri tshifhinga tshinzhi na zwiko zwi ḓo dzulela u lugisa thaidzo .
Vhukati ha mutshinyalo wa ikonomi wo vhangwaho nga COVID-19 , sekhithara ya zwa vhulimi ya Afrika Tshipembe yo shuma zwavhuḓi vhukuma .
Mbadelo dza ṱhanzi dzo randelwaho a dzi ṋei mbetshelwa ya mutengo malugana na u ita dzikhophi kana zwi fanaho .
Hezwi a zwi ḓuri u zwi bveledzisa na u ri zwi nga bveledziswa fhethu hu re na vhukwakwani vhunzhi hu re na mveledzwa ṱhukhu dza mukumbululo .
U linga ndi maitele o dzudzanyawaho ane a itiwa tshifhinga tshoṱhe hu tshi itelwa u topola , u kuvhanganya na u ṱalusa mafhungo nga ha kushumele kwa mugudi , hu tshishumiswa zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa u linga .
20 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Milayotube i tevhelaho Phalamendeni .
U bva tsha miṅwaha i fhiraho miraru tshiimiswa tsho vha tshi tshi khou ḓi bveledza maṅwe a matheriaḽa a vhudavhidzani tshi sa fhidzi nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi .
Tshifhinga tsha u fhedziswa ha :
U bva kha mivhigo yo fhambanaho ya Vhaṱolamuvhalelano vha nga Ngomu na muvhigo wa ndangulo ya tshifhinganyana wa Muṱolamuvhalelano Muhulwane wa Afrika Tshipembe ho dzhielwa nṱha uri hu na vhuṅwe vhukonḓi kha sisiṱeme dza ndango ya nga ngomu .
Vhalwadze vha bvaho kha vhuongelo uvhu hoṱhe vha rumelwa kha senthara .
Khondomu dzi khou ṋaṋa u phaḓaladzwa nga zwifhaṱo zwi songo ḓoweleaho , fhedzi tshivhalo tsha khondomu dzo ṋetshedzwaho afho fhethu tshi kha ḓi vha fhasi tshi tshi vhambedzwa na phaḓaladzo yoṱhe .
Fhedzi , arali maḓi a na tshivhalo tsha nṱha tsha zwipali zwo iliswaho zwa vumba , u dzika zwi vha nga u ṱavhanya , nahone nyengedzedzo ya dziphoḽieḽekhiṱhiroḽaithi a dzi ṱoḓei .
Ndivhanyiso ya ndaka , mudzudzanyo na khwaṱhisedzo zwi itwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe u itela u ṱalusa na u khakhulula dziphambano .
Ni vhona u nga muṅwali u khou amba mini nga maipfi a " mbilu yo takalaho " ?
Matshimbidzelwe o khetheaho a hone u itela vhashumisi vha bvaho kha mashango a nnḓa .
Ṱhandulukano , poḽotiki , zwoṱhe zwo vha zwi khagala , Mudzulatshidulo , fhedzi nyanyuwo yo vha i si khagala .
Maitele o fhambanaho o tiwaho a kushumele a khou khunyeledzwa nahone hu khou thomiwa , nga u katela zwa u vhalwa ha ndaka , zwine zwo no bviswa tshino tshifhinga .
Tsheo dzo dzhiwa u itela u tevhela zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya vhukati ya u khwaṱhisa dziSOC u itela uri dzi kone u swikelela zwipikwa zwa mveledziso .
Muthihi wa vhaongi vhashu vho ṅwaliswaho u ḓo vha kwama tshifhinga tshoṱhe u amba navhone nga ha mutakalo wavho na thaidzo dziṅwe na dziṅwe dzine vha khou ṱangana nadzo .
Komiti dza Wadi dzi thomiwa nga thasululo ya khoro .
2.4 . Khabinethe i tamela avho vhoṱhe vho kavhiwaho hu tshi katelwa na Minisṱa washu wa Mutakalo , Vho Dokotela Zweli Mkhize na mufumakadzi wavho Vho Dokotela May Mkhize u fhola nga tshihaḓu .
Malugana na mveledziso ya mbekanyamaitele , ho bulwa kha ḽiṅwalo ḽa CTP uri mbekanyamitele ya vhuendi ha muyani vhu ḓo laulwa nga maanḓa u bva kha davhi ḽithihi ḽa muvhuso .
Fhedzi , u fhambana na mvutshelano ya poḽotiki , mvutshelano ya ikonomi a i nga ḓo sumbedzwa kha theḽevishini .
Musi hedzi khanedzano dzi tshi khunyeledzwa fhedzi , ri fanela u lavhelela vhuḓikumedzeli tshoṱhe .
Olani tsie dzaṋu , ningo na mulomo .
Ri ṱoḓa u khwaṱhisedza tsha mbadelo i ḓo rumelwa ṅwedzi muṅwe na uri vho fushea nga tshumelo i ne ra khou vha ṋetshedza muṅwe . yone : Ri humbela mihumbulo yavho kha kushumele kwashu nga nḓila dzo fhambanaho :
U sedzesa luambo lwa miraḓo ya muthu , zwi re luamboni na kushumisele kwa maipfi .
Masipala na ene u a ṱoḓa uri a vhigelwe murahu siani ḽa zwine zwa khou bvelela , fhedzi-ha ndi mafhungo a no sedzwa fhasi ha u mmonithara na u ela , M&E
Mvetomveto ya Nḓila ya u Laula Tshikafhadzo na Ndaulo ya Malaṱwa tsha Lushaka .
( e ) nḓila i songo fhungudzeesaho ya u swikelela ndivho .
Ro tenda , nahone ri kha ḓi tenda , uri ri shumela madzangalelo a nnyi na nnyi khwine nga heyi nḓila .
MUTAKALO Nga murahu ha miṅwaha miṱanu yo fhelaho , muvhuso wo swikelela zwipikwa zwi vhonalaho kha ndondolamutakalo .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo dovha ḽa ṱuṱuwedza vhubindudzi ha nnḓa u ḓa fhano hayani , khathihi na zwikili na mbuelo dza mveledziso ya themamveledziso dzi tshimbilelanaho na thandela ya SKA .
Zwenezwo , zwo tou ralo , nga u pfesesa uho , uri ri tea u oda , ro kombetshedzea u ṋea ndaela dziyuniti uri dzi ite mushumo wa u dzhiulula .
U vhalela nṱha bugu yawe kha tshigwada na mudededzi , tshigwada tshoṱhe tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Zwibviswa izwi zwi si zwa phurofeshinala zwi tea u katela , kha zwiṅwe , ho teaho , mbadelo dza vhuendi ho sedzwa tshikhala tsho tshimbilwaho nga khiḽomitha ; mbadelo dza vhudzulo hodelani ; na mbadelo dza zwiḽiwa u ya nga muthu .
Nyaluwo ya ikonomi i ṱavhanyaho i ṱoḓa u ṱavhanyiswa ha khakhululo ya mavu na kha vhupo ha mahayani na vhupo ha ḓoroboni na milayo wa pfanelo dza ndaka dzi re khagala .
Vhungomu , vhuṱanzi ha vhuthomi ha iwe muṋe na ṱhoḓea dza asainimennde dzo tou ṅwalwaho dza saintsi zwi ḓo elwa u ya ho ya .
U swika zwino , hu na masheleni a anganyelwaho kha R2.5 biḽioni o iswaho kha uri zwifuwo zwi wane zwa uḽa , themamveledziso ya maḓi , u vhora , u vusuludzwa ha magwedzho , thengiso ya murengi a badelesaho na vhuṅwe vhudzheneleli .
Tshikwama tsho sedza kha u bveledza sekithara ya zwa dzinnḓu ya matshilisano i sa nyeṱhi nga u ṋekedza thikhedzo kha mbekanyamaitele ya zwa matshilisano na ṱhoḓisiso , thikhedzo ya thekhinikhala , u tshimbidza thikhedzo , kathihi na u lavhelesa na u ela vhashumisani vho fhambanaho vha nnyi na nnyi na vha phuraivethe .
Zwavhuḓivhuḓi , maga a u thivhela a tea u shumana na nyimele ya hayani ya vhana avha vha sa athu u shavhela kule .
Kha vhumatshelo , ro dzhia ṅwaha wo fhiraho u maitele a takadzaho kha ṱhalutshedzo dza vhureleli ha pfumedzano nahone ro pfa ro vhofholowa u nambatedza mvelelo dza izwo kha ḽikumedzwa iḽi .
Fhethu ha vhuḓimvumvusi zwaho hune vhathu vha kona u tshimbila , pikiniki kana u lavhelesa vhutshilo ndi zwileludzi zwa hugaledzwa ndeme .
Mutambo uyu une wa ḓo farwa nga Khomishini ya Ndinganyo ya Vhutholi , u pfufha vhatholi vhe vha thoma u shumisa maano ane a vhona uri ndinganyo ya matholele na u fhambana , ngeno vha tshi tusa nḓowelo mmbi ya khethululo .
Mulingi o fushea uri mushumo une wa khou lingwa ndi wa muthu ane a khou lingiwa .
Ṱhanzi yo amba uri kha nyimele dzi swikaho tharu ha ngo kona u shumisana na tsevhi .
Magazini wa fomethe ya didzhithala .
ḓiresi , vhudzulo
1.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shumise maḓi zwavhuḓi sa izwi zwiito zwashu zwa u tambisa maḓi ṋamusi , zwi tshi nga kwama mirafho i ḓaho nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi .
Khabinethe yo livhuha Vho Motsepe nga mushumo wavho na u tamela mashudu Vho Molefe zwenezwi vha khou dzhia mushumo wavho wa ndeme .
Ri tshi ya phanḓa , mbekanyamushumo ya ndondolo i ḓaho nga murahu i ḓo isa phanḓa u vha fhethu ho sedzeswaho khaho .
Ndaulo zwa zwino yo anḓadza maṅwalwa a milayo yo sedzuluswaho na mbuno dza nga ha nḓila dzine dza shumiswa u ṋetshedza ḽiṅwalo ḽa thendelo ḽa zwirathisi zwa radio kha avho vhano khou ṱaṱisana vho swikisaho khumbelo kana nyimelo ine a huna zwirathisi zwire hone u swikelela ṱhoḓea .
Na , nga tshifhinga tsha shishi , ri fanela u vhetshela thungo phambano dzashu , ro dzhenela maḓuvha a thabelo roṱhe , tsini na tsini .
Vhashelamulenzhe vhahulwane ndi vha masipala wa Ḓorobo khulwane ya Johannesburg na wa Ekurhuleni .
U simula Zhendedzi ḽa Peṱiroḽiamu ḽa Afrika Tshipembe , ḽine ḽa ḓo ita themendelo kha Minisṱa wa Zwiko zwa Mineraḽa na Fulufulu .
U vhalwa ha ndaka lwa vhukati ha ṅwaha zwo ṱanganywa na u vhigwa kha Khoro .
Kha phara ya u khunyeledza , khaṱhulo dzi a itwa maelana na ṱhaḓulanyo .
Zwivhangi zwo ḓoweleaho ndi zwifuwo ( nga maanḓa tshimange ) , mutsho wa u rothola , nyonyoloso , u kavhiwa nga vairsi ( duda na mukhushwane ) , mutsi wa fola , maluvha , buse , zwa u vhulunga na u daya zwiḽiwa kha zwiḽiwa na miṅwe mishonga .
Honeha , a ri tendi uri mpimo wa tshifhinga tsha miṅwaha miṋa sa zwe zwa dzinginywa kha khwiniso idzi zwo tea .
Muvhuso wo kumedzela masheleni a re na tshivhalo , u phaḓaladza themamveledziso , zwi tshi katela sekithara ya ICT .
Ḽi tshi tsha nga tshamatshelo maswole aḽa a mbo ṱuwa vha ...
Ngudo dza zwinozwino dzo vhalaho dzo sumbedza vhukonḓi kha nyaluwo ya Afrika Tshipembe .
Vhunzhi ha fhethu ha vhugudisi uvhu ho no khwaṱhisedzwa nga komiti dza wadi kha vhugudisi he ho no itwa .
Fhedzi vhathu vha humbula uri u khou tamba ngavho u fana na zwiḽa kale lwe na muthu na muthihi a si bve u ya u mu thusa .
Zwino vhu ḓivhea sa dwadze ḽa mukhushwane kana nga dzina ḽa tshiofisi A ( H1N1 ) 2009 .
Mbuelo na ndaṱiso zwi tea u theliswa kha mbadelo dza nga murahu u bva kha vhatholi .
Mbekanyamushumo dza u vusuludza vhuendi ha u tshimbidza thundu na tshumelo ya vhanameli dzi kha ḓi bva u thoma .
Arali ra ṱanutshela vhathu vhane vha vha na HIV , vha nga kombetshedzea u lingedza u dzumba kana u ḓiitisa u nga a vha nayo .
Maitele oṱhe a , ane a wana iṅwe thikhedzo yapo , o ḓivhadzwa nga mulevho wa maanḓa na vhuḓikumedzeli , fhedzi o sumbedza u vha na vhuṱudzeṱudze nga tshifhinga tsha u shumisa .
Vhathu avha vha na dziṅwe pfanelo fhedzi vha fanela u fara maṅwalo a u vhuṋe musi vha tshi fara lwendo .
Mbekanyamushumo dza u dalafhadza na u nakisa dzo vha dzi si ho lu vhonalaho .
U hotola nga masiari Ee Hai
Phesenthe ya mugaganyagwama wa khephithala wa masipala u shumiswaho kha thandela dza khephithala dzo topolwaho nga ṅwaha muṅwe wa muvhalelano u ya nga ha IDP ya masipala .
Ofisi ya dzingu na yone yo eletshedza madzhisiṱiraṱa , sa ḽiga ḽa tshifhinganyana , kha u anisa muthu zwawe o wanalaho tshiṱaraṱani uri a vhe ḓologi .
Munango wa Queen u wanala kha Phalamennde ya Kapa ya u thoma ye ya ṋewa maanḓa a vhulanguli nga 1885 .
Ṱhuṱhuwedzo ya modele wa tshumelo ya vundu u nga nḓila i tevhelaho :
Nga nṱhani ha uri fomo ya khumbelo nga yone ine ndi afidafiti , khumbelo iṅwe na iṅwe i tea u khwaṱhisedzwa nga Mukhomishinari wa Muano .
Zwipikwa zwa NWA na mbekanyamaitele ndi tshumiso ya mbekanyamushumo maelana na tshumiso ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi zwi ḓo davhidzanwa na vhashumisani nga nḓila yone vha dovha vha shomedzwa nga maanḓa nga kha vhurangeli ha u fhaṱa vhukoni .
Nga mulandu wa zwenezwo , o fhedza o ita nzudzanyo dza mbulungo nga ene muṋe nahone o vha na tshifhinga tshiṱuku tsha u lila kana u ṱungufhala .
Fhedzi , havha vhane vhasa kone u ḓilanga kha dzinndwa , ri songa xedza vhuimo kha mbuno ya uri ri ṱhoḓuluso ndi sisteme ya u ḓiphiṋa nga , u luga , vhusimamilayo ha vhuḓi vhu sa athu u tshenzhelwaho shangoni ḽashu .
Khuthadzo : Khuthadzo ya tshiimo tsha shishi kha vhafumakadzi vho tambudzwaho , avho vho ponyaho u tambudzwa lwa vhudzekani , vhahulwane vho ponyaho u tambudzwa vha tshe vhaṱuku .
Hafhu , u bindudza kha ndaka dzi sili zwi nga fhungudza muṅwe wa mutsiko kha u livhuwa ha vhukuma ha kharentsi musi mitengo na zwivhambadzwaseli i nṱha .
5.2 . Vhafarisani vha matshilisano vho dovha vha sumbedza u tsela fhasi ha mveledziso ya zwa migodini kha kotara ya u fhedzisela khathihi na maitele o ṱanḓavhuwaho a elanaho na vhubindudzi ha zwa migodini , mveledziso na mushumo .
Bembela iḽi ḽi khou tshimbidzwa nga Komiti ya Dziminisita dzo Ṱanganelanaho .
Nahone arali vho isa phanḓa na pulane , vho vha vha khou nyadza ndaela ?
U itela therisano , ndi khwine u ḓitika kha vhusedzi vhu bvaho kha ḽiedza ḽa therisano dza tshitshavha , sa phambano u bva kha referentsi ya zwa saintsi iṅwe na iṅwe .
Sa tsumbo , lutamo lwa u wana khamphani khulwane u fana na SAB uri i vhe na ḽaisentsi yo fhandekanaho ya senthara iṅwe na iṅwe ya gushete na ya phaḓaladzo zwi nga ṱoḓea uri dzi vhudziswe .
Tshikolo tsha vhoiwe tsho thoma lini ?
U ḓadzisa kha izwo , yunithi ya tshipentshele ya DPME na vhashumisani navho vha khou phaḓaladza mbekanyamushumo ya u tikedza zwe zwa sedziwa khazwo u itela u vhona mihasho ine ya khou kundelwa u itela uri vha pfe na u tandulula khaedu dzine dza khou swikisa kha u lenga kana u sa badela vhaṋetshedzi vha tshumelo kana tshomedzo .
Arali vha na bindu ḽine ḽa khou shuma nahone khaedu yavho khulwanesa hu u wana tshelede ine ya khou ṱoḓea u engedza bindu ḽavho , kha vha ambe na vha GEP malugana na Phurogireme ya Masheleni a Nyaluwo
Zwikhalani zwi re afho fhasi ṅwalani mihumbulo mivhili ya u vhulunga maḓi .
Vhadzeneleli vha fhindula mbudziso dzi tevhelaho vhatshimbidzi
Afrika Tshipembe ḽi ḓo dovha hafhu ḽa kumedza khwiniso kha Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka u bvisela khagala na u engedza vhukwamani na zwipikwa zwa nyanḓano zwa ICC kha iyo Mivhuso .
Mimasipala i ḓo ita uri masheleni a u sokou ṋetshedza a wadi nga wadi a u ṱuṱuwedza u shuma ha tshitshavha a wanale e a thandela dze dza waniwa .
11 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya Mulayotibe wa Vhana wo Khwiniswaho kha Gazethe ya Muvhuso u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
Kha ri n . wale tangedzela muthu kana tshithu tshine tsha khou ita nyito iyo .
Ndayotewa I sumbedza uri hu na PSC nthihi ya Riphabuḽiki ya
Mimaraga ya u vhambadzela mashangoḓavha : vharengi kha maraga wa u vhambadzela mashangoḓavha u katela vhabveledzi vha dzinnḓu dza muṋukhelela , ndondolo ya mutakalo , zwinakisa khofheni , dzilafho nga zwibveledzwa zwi ṋukhelaho na zwiḽiwa .
Ḽinki ya WAP ya u swikelela zwitatamennde zwa mbilo dzavho zwo rumelwaho nga kha SMS nga murahu ha musi ho itwa mbilo , nahone musi muṋetshedzatshumelo o ita mbilo kha mbuelo yavho .
U fana na kha thaidzo iṅwe na iṅwe ya mutakalo na tsireledzo , hu tea u tevhedzelwa kutevhekanele kwa maga a ndaulo .
Vhadzulapo zwavho kha vhuimo ha tshitshavhani vha dzulela u vha vha vhatambi vha ndeme kha ikonomi ya zwa polotiki ya Afrika Tshipembe nahone hezwi a zwi athu u shanduka .
Dziṱhama kha tshigwada ndi :
Ni ita mini musi ni sa athu ṋuṋedza swigiri kha saḽadi ?
Maga na milayo iyi ya tshumiso ndi tshipiḓa tsha vhushaka ho fhelelaho ha phurofeshinala kana vhuṅwe vhushaka vhukati ha GCIS na mushumisi wa webusaithi iyi .
Tshitshavha tsha Afrika Tshipembe nga u angaredza tshi tea u vulesa maṱo kha ṱhoḓea dza u linganyisa u vhambadzela zwiṅwe zwa zwipiḓa zwa milayo u itela u vhona uri hu na ndinganelo na vhulamukanyi .
Ri hulisa murwa uyu , Vho Nelson Rolihlahla Mandela na ṅwananyana uyu wa mavu a Afrika , Vho Albertina Sisulu kha ṅwaha wa tshanduko , kha ṅwaha wa mvusuludzo , kha ṅwaha wa fulufhelo .
U ṋetshedza mafhungo nga kha tswayo dza mivhala , dzi takadzaho nahone dzo ḓi tikaho nga thero .
Kudzhenele nga mudzheni zwi shumana na mutsiko u re hone ngomu kha muvhuso wapo , na fhethu hu re na mutsiko u swikaho na zwezwo kha zwitshavha .
Nyengedzedzo dza nga ṅwaha dzi itiswa nga tshanduko dzi elanaho na infḽesheni khathihi na u ḓadzwa ha zwikhala zwi si na vhathu .
Tshipikwa tsha Mbekanyamushumo Nyengedzedzwa ya Muhaelo ya Afrika Tshipembe ndi u fhungudza mpfu na vhuholefhali zwi vhangwaho nga malwadze ane a nga thivhelea nga muhaelo nga u ita uri muhaelo u kone u swikelelea kha vhana vhoṱhe na vhafumakadzi vha miṅwaha ya u beba .
Nga u nweledza zwiteṅwa zwa nyito kha imeiḽi , vha nga vha na vhuṱanzi uri vhadzheneli vhoṱhe vha a ḓivha uri mishumo yavho ndi ifhio .
Komiti i khou fushea nga zwauri Mbalelano ya Ngomu yo shuma zwavhuḓi lwa tshifhinga tsha nga fhasi ha muvhalelano nahone yo dzhena zwa khombo dzi elanaho na Tshikwama kha mbalelano dzatsho .
Hezwi zwi katela u ḓivhadza muvhuso nga ha mafhungo a nḓisedzo ya tshumelo na zwithu zwine zwa kwama zwitshavha kha vhupo havho .
Mushumo wa tshivhumbeo tsha masia mavhili ( 2D ) tsho livha kha u khwaṱhisa tshenzhemo ya vhagudi ya shango ḽa vhukuma zwi ṱuṱulwaho nga zwipfi , nyambedzano na u vhudzisa , na u ṱuṱuwedza u olwa ha muvhili u tshi khou ita nyito , u gonya , u gidima , u dzula , u eḓela .
Zwithithisi zwa nga nnḓa/ u vha khomboni/ khohakhombo
Olani tshifanyiso tsha khonani dzaṋu , kana mudededzi waṋu , kana mashaka ane avha a tshipentshela kha inwi . Ṅwalani madzina avho .
U langa khohakhombo , u ṱola na zwiteṅwa zwa vhutsireledzi zwa kha zwo vhetshelwaho thungo .
Vhulwadze vhu khou phaḓalala nga u ṱavhanya nga maanḓa ngauri Maafrika Tshipembe vhanzhi , nga maanḓa vhanna , a vha londi nga vhuḓifari ha vhudzekani havho .
Ṱhoḓea ya u dzulela u fusha vharengi nga u swikelela ṱhoḓea dzavho i ṋekedza mutsiko muhulu kha khamphani na madzangano .
Mbadelo ya tshumelo dzi fanaho na muḓagasi .
Mihumbulo na dzithabelo dzashu ri dzi livhisa kha miṱa ya avho vhe vha huvhala na vhe vha lovha .
Nyonyoloso Nyonyoloso ya tshifhinga tshoṱhe i khwiṋisa ndeme ya vhutshilo na uri ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha kutshilele kwa mutakalo .
Ndaela ya mushumo wa tshigwada
Na nga tshifhinga itshi - na u dovha , vha nga anganyela uri izwi zwi nga ya phanḓa lwa tshifhinga tshingafhani , u shumiswa ha konisiṱabuḽu vho khetheaho u vhulaha vhathu ?
u ita zwiṱirathedzhi zwo teaho
Hu na vhuḓipfi ha u livhuha na fulufhelo ḽa vhutshilo nga u angaredza .
Hezwi zwi ḓo dzheniswa kha Mulayotibe wo Dzudzanyululwaho wa Mukovho .
Vha badele mbadelo dza ndingo dza mbeu vha rumele vhuṱanzi ha mbadelo kha OSTL nga fekisi kana nga imeiḽi uri muvhigo u bviswe .
Tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya Doroboni tsha Vhuthihi ha Lushaka ha Muvhuso .
Fomo dzi no tea u adzwa
Dziṅwe dza tshanduko dzo dzinginywaho dzi tendela IEC u nga kona u shumisa tshomedzo dzoṱhe dza data u wana vhuṱanzi hoṱhe ha ndeme kha u vhekanya na u vhulunga roḽo ya vhakhethi ya lushaka .
Zwi a pfala , miraḓo , arali ndi tshi nga amba navho .
Pulane dza tshiṱirathedzhiki dzi fanela u vhumbiwa zwavhuḓi hu na nyelelo i re na thevhekano na khanedzano dzi pfalaho .
Zwi tshe zwo ralo vha ri a vha ṱoḓi u pfuluwa saizwi hu kule vhukuma na ḓorobo nahone vhunzhi havho vha tshi shuma ḓoroboni vha si na na tshelede ya u ṋamela zwiendedzi .
U kona u ṱalusa themba mbili dzi wanalaho mathomoni a ipfi .
U kala vhushai , na nga u humbulela u kala mvelaphanḓa ya u fhungudza vhushai , a si mafhungo o leluwaho .
Naho themo ḽa tshaka ḽi mutheo kha ekhoḽodzhi , kha nyimele nnzhi , ndi tshitshavha tshine vhoraikhoḽodzhi vha vha na dzangalelo vhukuma khatsho .
Ndi zwa vhuṱhogwa u dzhiela nṱha kushumisele kwo phaḓalalaho kwa ole ya mulivhaḓuvha .
Kha vha ḓivhe uri hu ḓo sedzwa u thoma vhashumi vho fhiraho .
Ro vhona heyi mvusuludzo ya demokhrasi u mona na dzhango .
Khomishini i ḓo vhiga na u ita themendelo dza uri zwiwo zwi fanaho zwi nga thivhelwa hani tshifhinga tshiḓaho .
Ri ḓo vhudzwa nga zwitatisiṱika zwa ndondolo ya mutakalo i si yavhuḓi , u shaeya ha pfunzo , ndavhelelo ya vhutshilo vhupfufhi , ṱhahelelo ya zwiḽiwa na maḓi na u sa vha hone kana u tshinyala ha themamveledziso .
Thandela na thusedzo ndi zwone zwo pikwaho zwihulwane kha vhaswa vha Afrika Tshipembe khathihi na vhaaluwa vha re khomboni ya u kwamea nga mvelelo dzi si dzavhuḓi dza vhudakwa .
Bugupfarwa ya Batho Pele i ṋetshedza tsumbanḓila dzi re khagala kha avho vho dzhenelelaho kha nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso kha masia a tevhelaho :
Muhumbulo hafha ndi wa uri nga zwiimiswa zwenezwi , vhashumi vha ḓo fhindula nga u ṱavhanya u fhirisa nga nḓila dza fomaḽa .
- hu na fhethu hune vhashumi vha nga dzula vha ita tie kana zwinwiwa zwa u fhisa ?
Mbuno idzi dzi tou nga dzi sumbedzisa uri kha nyimele dza vhukuma zwithithisi kha pfunzo ya musidzana zwi ḓo bva nḓilani .
MBUDZISO 2 Vha nga tandulula hani thaidzo dza nḓisedzo ya tshumelo ?
Murendi u ri lu a kona u vhonala sa muri kana maṱari .
Nga ngomu kha mugaganyagwama wa lushaka ho vha hu na u sa lingana vhukati masheleni a re hone na ṱhoḓea .
2.3 . U vha ṋemuḓi wa Khonfarentsi ya Dziminisiṱa zwi ḓo bveledza adzhenda , fhano hayani na kha dzhango ḽa Afrika , ya nyaluso i katelaho kha u dzhia khaboni ya fhasi na nḓila ya ikonomi ya kilima yo khwaṱhaho .
U kundelwa u ita nyonyoloso .
Na zwiḽiwa zwa u tshila ngazwo .
Mutevhe wo ḓalaho wa vhaofisiri vha dzangano , u sumbedzaho tshiimo kana mishumo yavho
Pulane dza ndangulo ya malaṱwa dza lushaka dzo bveledzwa u itela malaṱwa a re khombo .
thusa muvhuso wapo na masipala u pfesesa na u shumana na ṱhoḓea dza tshumelo dza vhadzulapo
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa wavho , khonani na vhashumisani .
Vha khou humbelwa u vha na nzhele uri izwi zwi nga katela u ṋetshedza dziṅwe dza nḓivho dzavho dza sialala kha muṱoḓisisi .
Sa tsumbo , a hu na zwine zwa ambiwa nga ṱhahalelo ya maitele , maitele a matshilisano na thaidzo dzao , u sa tsireledzea kha mushumo wa vhuluvhi na vhushai .
Nyimele dzi sa fholi dza 26 ( dzi a wanala kha mutevhe wa malwadze a sa fholi ( CDL ) kha siaṱari 12-13 .
Memorandamu wa Thendelano nga ha Pfunzo ya Nṱha wo penndelwa , hu tshi katelwa na u sainwa ha Maitele a ḓo Tevhedzwaho a Kushumele , kha Komiti yo Ṱanganelanaho ya Vhaḓivhi nga ha Mukano wa Orange River .
( 2 ) Muhulwane wa mmbi ya vhupileli u tea u langa a tshi tevhela tsumbanḓila ya Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli kha zwa vhupileli .
a ) Tsumbanḓila dza vundu
U fhaṱa zwiko - zwo sedzeswaho u bva nga 2004 :
5.26 hune zwa vha zwo tea , vha tea u ṋewa ṱhanziela ya mutakalo ya u fhidza tshikoloni kana mushumoni .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha ise phanḓa na u vhulunga maḓi vhunga shango ḽi tshi kha ḓi vha gomeleloni .
U rumela maṅwalo oṱhe nga tshifhinga phurokhwayamenthe u itela u vhaledza .
Modeḽe wa bindu uyu u fanela u dzhiela nṱha mudzi wa zwivhangi zwa vilili ḽine ḽa vha hone zwino na tshanduko dzapo na dza dzitshaka khulwane vhukuma malugana na mbadelo , u engedzea ha thengiso ya zwiko zwa fulufulu , nga maanḓa thekhinoḽodzhi dzo kunaho .
Ho vha hu na misiamelo ya vhuphuvhephuvhe na nguvho dzi no dudela kha mmbete wa kale .
Nahone ngauri khaedu iṅwe na iṅwe ya tshiṱirathedzhi yo fhambana , tshivhumbeo tsha khetho dzavho na tshone tshi tea u vha tshi tendaho u shanduka .
Lavhelesani zwifanyiso ni wane uri ni vhona u nga lungano ulu lu khou amba nga mini .
Mbuelo dza vhuṋe ha ḓisi ho engedzeaho vhu katela u thivhela tshikhala tsho tambiseaho nga kha tshumiso ya vhupo hu na ndivho yo buliwaho , nahone hu vha na khonadzeo khulwane ya u dzhenelela nga vhalavhelesi vho dzikaho ngauri vha pfa vhe na vhuḓifhinduleli ha vhupo havho .
3.15 Kha ḽifhasi ḽa zwino,vhuloi sa vhurereli ( Wicca ) vhu na dzina ḽeneḽo kha vhatevheli vha vhuloi , vhane vha ṱoḓa u fhelisa luvhengela lwa kale lune lwa lwa na lutendo lwa vhuloi sa vhurereli havho .
Khothe Khulwane yo kwama vha ṱoḓisiso zwa nga uri pfanelo dza vhana dza vhudzulo na pfanelo dza vhabebi zwi tshi kwama ndaka na dzinnḓu zwi si nga si khethekanywe na u ṱaluswa .
Mabindu , vhashumi na tshitshavha tshapo ndi zwigwada zwo fhambanaho nahone a si kanzhi vha tshi amba tshithu tshithihi .
U engedzea uhu kanzhi ho vha ho vhangwa nga mitengo ya kushumele , i nga ho sa nyendo na ndondolo , na mutevhe wa zwi rengwaho kha ofisi dza vundu .
1.1 . Khabinete i khou humbudza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri ndayotewa yashu i khwaṱhisedza pfanelo ya u gwalaba lwo tendelwaho nga mulayo .
Bisi i nga kha ḓi takuwa tshikoloni nga 09:00 .
Ngauralo , kharikhuḽamu i ṱuṱuwedza uri vhagudi vha vhe na nḓivho yo goḓombelaho ya vhupo hapo , zwi sa ambi u dzhiela fhasi kana u sathula kuhumbulele kwa mashangoḓavha .
7.3 Zwi tshi ya nga vhahumbeli vha u ḓadza zwikhala zwiṅwe na zwiṅwe zwi songo ḓadzwaho zwi tshi ya kha poso dza Tshipiḓa A , ndi ṱhoḓea uri muhumbeli a dzhenele ndingo ya vhukoni nga dzangano ḽo ḓiṅwalisaho na uri muhumbeli a dzhenele ndingo ya vhukoni ya u tou amba ( inthaviyu ) .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa zwirendo , Bugu Khulwane , phosiṱara maṅwalo a eḽekiṱhoroniki nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi .
Tshikolo tshi fanela u vala tshifhinga tshilapfu .
Kushumisele kwa zwithu zwa PVC zwine zwa ḓo ṱoḓa u fhiswa nga vhanga ḽa u vha na malwadze a pfukelaho zwi fanela u iledzwa fhedzi kha kushumisele kwa mutheo .
Khetho ya thekhinoḽodzhi yo teaho i fanela , honeha , u bva kha ndingo ya zwa mupo , matshilisano na mafhungo a mbadelo .
Kha vho ḓiṅwaliselaho u khetha vhaswa , 82% vho vha vhe vha miṅwaha ya fhasi ha 30 na uri vha ṱoḓaho u swika 54% vho vha vhe vhafumakadzi ;
Khohakhombo ya maraga ndi ndozwo ya ndeme zwo bveledzwa nga nyimele i si yavhuḓi ya ndeme ya maraga wa ndaka .
Maḓi ane a shumiswa nga maanḓa kha zwithu zwa muṱani na u ṋetshedzwa kha ndaka nthihi dza vhudzulo .
Khathihi na maṅwe mashango a Tshipembe ri ḓo bvelaphanḓa na u tevhela nḓila yo dzudzanyeaho ya u Vhumba Lushaka , Tshikwama tsha Ḽifhasi ḽothe tshi Ṱhogomeliwaho na dzinwe thendelano dza zwiimiswa uri hu vhonale tshanduko na u shandukisa vhukuma kuma dzango na kushumele kha demokhirasi , u luga na mikhwa i pfukiseaho .
Arali zwi songo ralo ri khou tshimbila kha khohakhombo ya u kuḓedza u tila ha vhanna na tsinyuwo ya u lwa na zwipiḓa izwi zwa ndeme nahone zwi ṱoḓeaho zwa theo ya mulayo .
Tshikolo tsha haṋu tshi dzule tsho kuna .
Tshikhala tshavhuvhili tsha khumbelo dza u ṅwalisa vhana tshikoloni kha ṅwaha wa 2012 tsho thoma .
Khabinethe i ita khumbelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe , u ya nga vhuḓifhinduleli ho gavhelwaho ngaho kha NDP , u vha tshipiḓa tsha thandululo na u vhona uri vhoṱhe vha khou ḓimvumvusa vho tsireledzea .
U lavhelesa vhaodithi na miṅwe miraḓo ya vhashumi nga u vha ṋea mushumo une wa elana na vhukoni havho , u ḓo sedzulusa mushumo wavho na u ela kushumele kwavho .
a ) U pomoka muṅwe muthu vhuloi
Tshivhalo tsha vhashumi vha muḓagasi vha ṱuwaho na vha tholiwaho vhudzuloni havho ndi tshihulwane kha Masipala .
Ndivho ya iyi miṱangano ndi ifhio ?
Tsha u thoma , kha vha ri vha rere na u rekhoda ṱhalutshedzo dza vhone vhaṋe dza vhuendelamashango .
Ndangulo yavhuḓi kha zwiko mishumoni kha zwishumiswa zwa khombo i ḓo khwinisa vhuimo ha mutakalo wa tshitshavha na u fhungudza tshikafhadzo ya mupo .
Nga tshifhinga tsha miṱangano iyo , themendelo dza Komiti ya Potofolio i tevhelaho yo dzinginya u thomiwa nga hayo nga muhasho .
Kha nyimele ya u shaya mushumo ha nṱha , nyaluwo kha vhubveledzi ndi ya ndeme u itela u sika mishumo .
U ya nga kuhumbulele kwavho Mulayo u kombetshedza zwikalo kha mbofholowo ya u ṱangana na vhaṅwe ine ya sa katele izwo zwo tendelwaho fhasi ha mulayo wa dzitshaka .
I nga rangela phanḓa kana u dzudzanya Milayotibe i welaho ngomu ha Shedulu ya 4 ya Ndayotewa ( mafhungo ane vhusimamilayo ha lushaka na ha vunḓu ho ṱanganela ha vha na maanḓa a u sika milayo ) na miṅwe Milayotibe i kwamaho mavunḓu .
Kha maṅwe masia a ndeme ndi vunḓu ḽa Limpopo , KwaZulu-Natal na Eastern Cape hune ha kha ḓi vha na tshivhalo tshi re nṱha tsha vhathu vha si na maḓi o kunaho a u nwa , hu uri ri sa khou litshedzela maṅwe masia .
11.8.3 Miraḓo ya Phanele na vhalavhelesi vha fanela :
Mugudisi a no dina / wa vhulenda o amba na musidzana a sa pfi / wa vhuṱali .
Dipuḽoma ya musi muthu o no ṱhaphudza digirii ya u Bebisa na u Ṱhogomela Vhaimana i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
U inthaviwa vhathu e na nḓivho nngede , tsumbo , u wana nga ha mushumo wa muthu .
Mbadelo dza u pfukisela na dzone dzi nga pfukiselwa phanḓa .
( 1 ) Muvhuso wa lushaka kana muvhuso wa vunḓu kana wapo u nga ḓivhofha malugana na khadzimo fhedzi arali mbofho i tshi yelana na zwidodombedzwa zwa mbofho iyo zwo bulwaho nga mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Kanzhi phambano vhukati ha vhupfumi na vhashai , vhathu vha shumaho na vhathu vha sa shumi , dziḓoroboni na mahayani , u funzea na u sa funzea zwo fhaṱela nahone zwo dzhenelesa kha zwa polotiki .
Phesenthe ya u swikelela tshumelo yo itwa mutevhe afho nṱha u ya nga lushaka lwa nnḓu .
Iri , zwiṱaka na dziṅwe mbonalo dza mbono ya shango zwi nga thivha u vhonadza na u ṋekedza vhudzumbamo kha vhane vha nga ita vhutshinyi na dziṅwe nyito dza vhugevhenga , fhedzi arali zwo nanguludzwa na u londotwa zwavhuḓi , zwi nga khwaṱhisedza mbonalo .
U ṱalusa zwiḓevhe zwa u vala na u vula u sumbedza mafhungo ane a khou ambiwa tswii .
U tshila nga halwa na zwidzidzivhadzi
4.32 Khethekanyo ya vhuvhili i katela u vhulaya muhumbulo muhulwane u wa u ḓitsireledza kha vhuloi , kana hune ha vha ho tou huvhadzwa muhweleli ( vhahweleli ) .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa mibvumo ( Foniki ) : ( orala na / kananḓowenḓowe )
Tsedzuluso dzi ṱoḓa u livhanya muhanga wa vhusimamilayo wa Afrika Tshipembe na milayo ya dzitshaka ine ya ṱoḓa u lwisa zwa vhufheṱashango .
U bva tshetsho o fhedzisa khoso na u ita khumbelo yauri a humiselwe murahu Durban Westville CC ngeno hu uri a huna phindulo i bvaho kha muofisiri ye a i wana .
Muhumbulo wa Mulayo ndi wa u ita uri ndondolo ya zwa mutakalo i sa ḓuri i kone u swikelelea kha vhaaluwa na vha re na vhulwadze vhu sa fholi .
Ndivho khulwane ya NPC ndi u vhuedza tshitshavha , hu si u wana mbuelo .
Ri ḓo lingedza u ṋetshedza thuso dza ndeme dza mavunḓu na nyambedzano nga ha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dza vunḓu khathihi na nḓila ine dza kwama ngayo kupulanele kwa mimasipala nga u angaredza .
U vhavhalela ndi tshiṅwe tsha zwiṱalusi zwe zwa topolwa sa zwibvumbi zwa mvelaphanḓa .
Vhahumbeli vha tea u vha na nḓivho na kupfesele kwa sisiṱeme ya u ela na ya u londota ya muvhuso yo ṱanḓavhuwaho kathihi na nḓivho ya u londota na u ela kha nyimele ya sekithara ya phuraivethe .
242892 : U sumbedza u pfesesa Mulayotiwa,tshivhumbeo tsha Dzikomiti dza Wadi , mishumo ya vhuḓifhinduleli. ( 6 )
Vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha tshumelo dza u kuvhanganya vhu sala vhu kha maanḓalanga apo .
Vharengi vhapo : vha na vhavhambadzi vha mapfura , mazhendedzi a u kunguwedza , dzikhamphani dza mishonga , dzikhamphani dza dzikhemikhaḽa , na nḓowetshumo dza zwiḽiwa na u ita uri hu vhe na muḓifhelelo .
Khaedu ine vhunzhi hashu ra ṱangana nayo i bva zwiṱuku kha zwifhinga zwa vhukoloni na zwiṱuku kha maitele a u thoma zwithu kha tshiimiswa ane a thivhela mashumele a vhukoni ha sisteme dzashu dza fulufulu .
U dzudzanya na u vhekany zwavhuḓi mivhigo kha tshiṱiriki na kha vhuimo ha tshiṱriki tshiṱuku .
23 . Khabinethe yo tendela themendelo dze dza ṋetshedzwa nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo na Muhasho wa Vhupulani , Tsedzuluso na Ṱholo .
U londota na u khwiṋisa maga a ndondolo ya dzilafho ya shishi inga kha mveledziso ya Ndondolo ya Dzilafho ya Shishi .
Tshumelo dzo ṋetshedzwaho kha ḽeveḽe ya ndondolo iyi dzi ḓo katela : U linga vhalwadze vhaswa ; u sedzulusa vhalwadze vho dzikaho vha malwadze a tshoṱhe ; na u ṱavhanya u wana na ndangulo yo teaho kana phiriselo ya vhalwadze vha re khomboni ya u ṋaṋa u lwala hafhu kha vhuongelo ha tshiṱiriki ha tsinisa .
Ndi ḓo ṱanganedza mbudziso ṱhanu kana ṱhanu na nthihi pfufhi nahone ndi tshifhinga tsha u swikela vhaambi vhunga vha sa nga koni u wana tshifhinga tsha u ḓipilela .
Naho zwo ralo , musi hu tshi vha na u fheliswa ha mushumo uyo , kutshilele kwa muthu na vha muṱa wawe ku a kwamea .
Khumbelo ya Khothesheni ya u vhea nḓivhadzo i fanela u rumelwa kha Senthara ya Vhukwamani ya Gurannḓa ya Muvhuso sa zwo sumbedziswaho afho nṱha , phanḓa ha u ṋetshedzwa ha nḓivhadzo u itela khungedzelo .
Ri khoḓa Muphuresidennde washu wa kale Vho Thabo Mbeki na miṅwe miraḓo ya Phaneḽe ya Vhuimo ha Nṱha ya AU nga nḓila ye vha ḓi kumedzela ngayo musi vha tshi khou shuma thungo mbili .
Dzibugu na ndima dza Dzibugu
Mulayotibe u ṱoḓa u swikelela pulane yo konanywaho na yo ṱanganelaho u mona na madavhi oṱhe a muvhuso , ane o khwaṱhisedza nga nḓila i fanaho na shumisana u bveledza mathomo o khwaṱhaho a Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Zwa ndeme ndi u dzhiela nzhele mbuno ya uri gavhelo ḽa nyimele , magavhelo a thikhedzo ya matshilisano na vhuvhusi ho raloho , kale zwo vha zwi tshipiḓa tsha mukovhe wa ndinganyo wo kovhelwaho mavundu .
Musaukanyo wa u vha hone maitele a u engedza ndeme kha zwiḽiwa zwo nangiwaho zwa zwiḽi zwa thoro ya mulivhaḓuvha zwi tshi khou bva kha mitengo ya fhasi zwa fhungudza u kuya .
U ḓivhadza -tshitshavha tshi ṋetshedzwa mafhungo a bvaho kha khoro .
Laula maitele a Komiti ya Wadi
Mavu a vhulimi ha dziḓoroboni ndi a ndeme vhukuma ha hugaledzwa hune vhathu vha ḓitika nga zwibveledzwa zwavho kha zwiḽiwa na pfusho kana vha fanela u engedza mbuelo dzavho .
Sa tshipiḓa tsha u isa phanḓa na u engedza nyaluwo , nga kha u tikedza khamphani dzi langwaho nga muvhuso , mushumo u kati na u shumisa tshiṱirathedzhi tsha maḓuvha a 90 tsho sedzaho kha u linganya masheleni kana gwama ḽa Vhufhufhi ha Afurika Tshipembe ( SAA ) .
Musi tshifhinga tshi khou ḓi ya ndo ḓo dzulela kha miṅwaha yo fhiraho , miṅwaha ya ṱahe yo ita uri ndi sedze kha tsheo heyo .
Tshiṱitshi tsha mapholisa ndi tsha ndeme kha sisiṱeme ya vhulanguli ha mapholisa khathihi na nungo dza u dzudza zwitshavha zwo tsireledzea na u vhulungea .
Thaidzo dza tshaka dzo fhambanaho zwihulwane dzi ḓivhonadza kha mavu a pfulo a nnyi na nnyi nahone hu si kha mavu a zwa mabindu a phuraivethe .
Ezwi zwi katela vhudziki ha poḽotiki na ha mbekanyamaitele na u vha khagala vhukati ha mabindu na muvhuso .
Hu na vhavhuelwa vha mbuedzedzo ya mavu vha 894 ( hune 30% ha vha vhafumakadzi ) , vhane vha tou vha vhatumbukwa vha itshi tshitshavha vhane vha ḓo vhuelwa nga ṋetshedzo iyi.Ṱhanganyelo ya ndeme ya iyi ndaka ndi R136 miḽioni .
U kona u ṅwala nga Tshiisimane na luambo / nyambo lwa / dzapo
Kha vhatambi , a hu na maipfi a ndeme : hezwo zwo vha maanḓa a u ṱangana uhu ha tsinisa .
Vha ri vhalele Thusani kheroti uri i thamuwe nga zwikhala ( maga ) zwa 4 .
Vhunzhi ha mbekanyamushumo dza sekithara ya matshilisano dzi ṋetshedza tshumelo dzo khetheaho kha vhathu vha ṱoḓaho thikhedzo na zwitshavha zwi tambulaho .
Vhathu vha tevhelaho , vhukati ha vhaṅwe , vho vhofhololwa kha mbetshelwa idzi :
Vhafariwa vho lindelaho tsengo vha nga kha ḓi sa dzheniswa kha mathomo a shumisa maga a ndaṱiso kha u lwa na zwiṅwe zwivhotshwa .
Mutshimbidzakhoso o pfa uri zwa khonano zwo tshimbila zwavhuḓi , nga maanḓa kha zwigwada zwa vhagudisani .
I kovhelaniwa na radiolodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela R17 798 nga muṱa nga ṅwaha
Saizwi zwo no ḓiambiwa , vhuṱanzi maelana na dziṅwe thendamulandu dza khaṱhululo kanzhi vhu a ṱanganedzea .
Naho zwo ralo , vhadzuli vha mabulasini vha shayaho na vhashumi vha kha ḓi livhana na u tambudzwa lwa tshiṱalula nga vhane vha mabulasi .
THASIKI 1 Vha sedze arali pulane ya kushumele ye vha i bveledza i tshi swikelela maitele a tevhelaho oṱhe ?
Fhedziha , ri a ḓivha khaedu dzine vhathu vha hashu vha khou ṱangana nadzo musi vha tshi kwamana na muvhuso .
Zwikili zwa u ṅwala minetse na u ṅwala muvhigo ndi zwa ndeme .
( 2 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u wana pfunzo nga luambo lwa tshiofisi kana nyambo dzine muthu ene muṋe a tou ḓiṋangela kha zwiimiswa zwa pfunzo zwa muvhuso hune yeneyo pfunzo ya nga konadzea zwi pfalaho .
( a ) zwivhumbeo zwa vhusimamilayo ha vunḓu kana khorotshitumbe na matshimbidzele ane a fhambana na o tiwaho kha ndima iyi ; kana
Maga ayo a nga katela themendelo dza u dzhenelela mbekanyamushumo ya vhugudisi kana u bviswa lwa tshifhinganyana kana lwa tshoṱhe kha u sengisa arali ho vha na u pfuka vhuḓifari h teaho uri a bviswe .
Vhubindudzi uvhu vhu ḓo sika mishumo ya vhukuma i fhiraho 1 000 kha ḽimaga ḽeneḽo ya dovha hafhu ya thola vhathu vha linganaho 24 000 henefho nga thungo tsini na ḽimaga , zwine hezwi zwa ḓo vha u shela mulenzhe zwihulwane kha u bveledza zwitshavha henefho kha dzingu ḽeneḽo .
1 . Kha vha ṱalutshedze uri ndi nga mini sheduḽu dza mishumo dzi dza ndeme .
Tshikwama tshi ḓo isa phanḓa na u ita mushumo wavhuḓi kha ndangulo yawo ya zwkwama u itela u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu .
Nga iyi nḓila , zwikolo zwine zwa shuma zwavhuḓi zwi nga tendelwa u bvela phanḓa na mushumo , tenda ha vha hu na u khwinisea hu vhonalaho .
Ri fanela , sa musi murafho uyu wa vhafumakadzi , u dzhia ṅwana wa musidzana nga tshanḓa ra tshimbila nae u ya kha mbofholowo ya vhafumakadzi yo fhelelaho .
Mukhantseḽara u ṱola maambiwa
Ri ḓo dzulela u muhumbula sa mutambi makone wa bola we a tamba vhukuma kha Tshiphuga tsha Lushaka tsha Afrika tsha 1996 .
Arali zwa nga itwa nga nḓila ya u dzhenelela nahone i katelaho nnyi na nnyi maitele a u bveledza tshiṱirathedzhi a nga thusa kha u ṱalusa kudzhenele kwa zwithu nga nḓila ya u tou humbulela nahone i re na vhutumbuli khayo zwine zwa nga ponyisa u shaea ha zwibveledzwa kha vhunzhi ha khanedzano dza mafhungo .
Zwiḽiwa zwa tshipentshela a zwo ngo dzheniswa kha manweledzo - ṱhoḓea zwo dzo ṅwaliwa kararu kha zwiḽiwa zwiraru zwa ḓuvha .
Khabinethe i ṱanganedza na u livhuwa mvelaphanḓa kha u shumiswa ha mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso zwine zwa sumbedzisa vhuḓikumedzeli hashu kha u bveledzisa Afurika Tshipembe .
Ri tenda uri u ḓidzhenisa he ra hu amba nga u pfufhifhadza hu ḓo ri isa phanḓa kha u vhea zwa u sika mishumo nṱha kha mutevhe wa zwine zwa ṱoḓa u itwa nga vhadzhiatsheo kha shango .
Muhumbulo wo vha u si wa u ṱangana fhedzi u pfuka thagethe dza lushaka nga phesenthe mbili ngeno hu khou fhaṱiwa dzangano ḽine mvelele yaḽo yo vha yo ṱalulwa nga u pfesesa na u konḓelela phambano .
Dwadze ḽi sa fholi ḽi nga fhungudzwa nga nḓila i bveledzaho arali ra ita zwithu roṱhe nga nḓila ya vhuedzaho ri tshi khou shumisana .
Sa tsumbo , ho vha hu si na muhumbulo wa u dzhoina misumbedzo ya mathomoni ya u lwa na tshiṱalula , u fana na khanedzo nga 1953 .
Zwiṅwe zwa zwileludzi izwi zwi tea u vhekanywa sa zwa ḓoroboni na zwa mahayani .
Muhasho wa Ofisi ya Muphuresidennde ( DMPE ) , u tshi khou tevhedza Mulayo wa u Ṱuṱuwedzwa ha u
Tshitshavha tshi fanela u ḓivha zwoṱhe nga ha ndivho ya mushumo wa tshiko tsha zwi tshilaho tshapo kana nḓivho ya sialala nga muṱoḓisisi tshi sa athu ṋetshedza thendelo yatsho .
Ho no ḓi vha na u bvelaphanḓa kha u ṱanganyiswa ha zwiimiswa zwa mabindu maṱuku , na tshiimiswa tshithihi tshihulwane tshine tsha ḓo rwelwa ṱari ṋaṅwaha .
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela . lwisa vhudzula zhaḓuwa ṅwethuwa khwese lwala vaṱamedza zhamba ṅwala khwali lwendo dzungu zhendedzi huṅwe thukhwi
Vhukale ha velu ya fhasi kha lufu ndi ngafhadzo ya uri mpfu dzi itea kha vhukale ha mathomoni a vhutshilo , ngeno hu na uri vhukale ha velu ya nṱha kha lufu ndi ngafhadzo ya uri mpfu dzi itea nga maanḓa kha zwiimo zwa ha nga murahu ha vhutshilo kha vhathu vhaṅwe .
Sa muraḓo , vha tea u khwaṱhisedza uri vha tevhedza Milayo ya Tshikimu na maitele atsho uri vha kone u wana zwinzhi kha vhuraḓo havho .
I ita khuwelelo kha vhathu vha kwameaho vha re na dzangalelo kha Pfunzo ya ntha u shela mulenzhe kha mushumo wa khomishini u itela u wana thandululo ya tshifhinga tshilapfu kha khaedu dzine Pfunzo ya Nṱha ya khou ṱangana nadzo .
Kha ofisi dzashu dza dzingu hu na garaṱa ya u dzhenisa zwikoro zwa desike ya u thusa vhathu ine vha nga i ḓadza u itela uri vhudza uri ri khou shuma hani .
U bva zwenezwo , ndi tenda uri vhunzhi ha hezwi zwo bvela phanḓa nga mulandu wa tshumisano ya dzitshaka .
U thetshelesa tshiṱori a bula zwiitisi na mvelelo dzatsho. nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 : u thetshelesa na u amba ( orala/na nḓowenḓowe )
U wana zwine lungano lwa amba hu tshi shumiswa zwifanyiso .
Masheleni o gaganywa o katelwa kha zwiṱaṱamennde zwa masheleni zwa ṅwaha uno wa muvhalelano fhedzi .
Vhafarisa Vhamaki Vhahulwane vha sedzulusa bambiri ḽoṱhe .
Ha ngo vha hone , ndi ḓo humbela Muṅwaleli uri a vhale mafhungo a ḓuvha .
Mulangi Muhulu vha nga ṋea ndaela nga ha ndingo ya phoḽigirafi .
Bvelani nnḓa Edzisani mitambo iyi .
2.26 Tsha u fhedza , u vhea khagala kuitele kwa vhuloi kha Sekithara ya Pagan , na uri u amba uri a si uri vhathu vha Pagans vhoṱhe vha a lowa .
Zwibveledzwa zwa ṋama zwi endedzwa nga dzikhontheiṋa dzi valaho dza fara dzi sa dzhenisi muya , na uri vha tea u wana thendelo u bva kha Birou ya Zwiṱandadi ya Afrika Tshipembe ( SABS ) .
Vhalani kutshimbilele nga vhuronwane .
PAIA yo phasiswa u fhindula maanḓa a ndayotewa o bulwaho afho nṱha , nahone wo thoma u shuma nga vhunzhi nga Ṱhafamuhwe 2001 .
Ho iteani kha themendelo iyo ?
Madzulo a linganaho 32 a khou khwinifhadzwa nahone thandela dza u fhaṱa nnḓu dza 87 dzo itiwa u mona na ḓorobo dza fhethu hu re na migodi dzo topolwaho u thoma .
MULAEDZA - mafhungo
Ri khou ṱoḓa vhashumisani , vho ḓiimiselaho u finya zwanḓa na u shuma na riṋe u bveledza ndaela ya Muhasho uyu , vha tshi khou kaṋa mbuelo dzavho dza uri u kovhekana na u alusa nḓivho zwa tea u ri fha .
Afrika Tshipembe , maitele a mvelele a vhureleli maṅwe a ṱoḓa mbulungo ya zwiṅwe zwipiḓa zwa malaṱwa muvhilini wa muthu .
Thero idzi dzi ḓidzhenisa kha sipekiṱhiramu tsho ṱanḓavhuwaho dza mabambiri na vhushelamulenzhe kha khoniferentsi .
Thandela dza wadini na mushumoitwa ine ya tea u itwa nga wadi nga zwiko zwayo a zwi khokhovhedzi IDP .
Vhuḽedzani ha Dzitshakhatshaka ( Nyendo dza u guda , thendelano dza vhukati ha zwigwada zwivhili ) .
A thi humbuli uri mafhungo a fhelela henefho .
U langa mikano yo khetheaho ya sisiṱeme ya zwa masheleni .
U dzhenelela ha Tshitshavha kha Muvhuso kha Kuvhusele Kwapo
U vhea iṱo
( 9 ) I nga ita themendelo kha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho mukhantselara wa wadi kana khoro yapo , komiti ndauli na meyara .
Thaidzo dze dza ṱanganiwa nadzo nga nḓila ya kuitele ndi dza uri vhalwadze nga muthihi nga muthihi vha khou fhambana vhukati ha nyendedzi dzo dzinginywaho ; muvhigo uyo a u ngo lingana , na uri nḓila ya kuitele iyi i nga vha vhueletshedzi fhedzi nahone i nga isi kombetshedzwe .
Vhaitanavho , vhane vha vha vho tea u wana thikhedzo ya u enda nga muyani , vha tea u tevhedza maitele a tevhelaho :
Muṅwe na muṅwe o ḓiphiṋa kha shango ḽashu hu si na iṅwe thaidzo khulwane .
Vundu ḽi ḓo isa phanḓa na u shumisana na maanḓalanga apo na u thusa kha ndambedzo ya maitele a u pulanela zwi no kwama milayo na dziṅwe-vho nyito dza u pulana .
Wo dzudzanywa nga Dzangano ḽa Komiti dza Mitambo ya Olimpiki dza Lushaka ḽa Afrika .
Zwi vhea Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo na Vhudavhidzani vhukati ha adzhenda ya mveledziso ya 2063 ya mashango a Afrika .
u khwaṱhisedza ṋetshedzomaanḓa ya Ikonomi yo ṱanḓavhuwaho kha vhathu Vhatswu ;
Vhuḓifari ha zwa ndaulo ha muvhuso na vha ndangulo vha ḓo sedzuluswa nga fhasi ha madzangano o ḓiimisaho .
Khakhululo ya masheleni a muvhusowapo i fanela u dzhiela nṱha mushumo wa dziṅwe khethekanyo mbili dza muvhuso na u sumbedzisa sisiṱeme yoṱhe ya vhushaka ha masheleni a mivhuso .
Mulayotibe u khwinisa Mulayo wa Tshikwama tsha Khombo Dzibadani , 1996 ( Mulayo 56 wa 1996 ) une wa ṱalutshedza nga ha mbadelo dza ndiliso kha tshinyalelo kana ndozwo yo vhangwaho zwi songo tea nga u reilwa ha mimoḓoro .
Kudzadzanyelwe kwa masheleni a zhendedzi ku khou sedzuluswa uri hu wanale ndinganyiso ya masheleni a u badela zhendedzi na tshipiḓa tsha mbuelo tshi no fanela u farwa nga muhasho .
6.3 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo rwela ṱari lwa tshiofisi u elelwa ha Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano nga Ḽavhuṱanu , ḽa 29 Khubvumedzi 2017 .
Kubevha kwa si zwi londe kwa thoma u shengekanya aḽa mambule .
Thendelano nahone hu si nyito dza vhuimawoga ndi yone nḓila i yoṱhe ya u bva kha dziedzi iyi .
Themamveledziso ya zwiporo ine ya vha hone ndi ya kale ine ya vha na maga a sa takadzi a thekiniki na zwo vhulungwaho zwiṱuku zwine zwa itwa uri zwi fhedze miṅwaha minzhiminzhi .
Fomuḽa ya mikovhe yo itelwa u khwaṱhisedza mbuelo ya mikovhe yavhuḓi , yo dzikaho i ne ya humbulelea , na u amba nga ha phambano dza ikonomi na dza masheleni .
Khakhathi ndi vhuḓinyanyuli ha tseḓa kha vharangaphanḓa vha poḽotiki hu vhangwaho nga nḓaḓo ya poḽotiki .
U ḓivhadza nyanḓadzamafhungo nga ha mbekanyamushumo dza muvhuso na u dzi dzudza tshifhingani kha mushumo wa muvhuso .
U alusa ndondolo ya vhuongi ha khwaḽithi sa zwo bulwaho nga tshikoupu tsha mushumo na zwitandadi zwa phurofesheni sa zwo tiwaho nga tshiimiswa tsho teaho u itela u tikedza sisiṱeme ya vhulamukanyi .
Muṅwalisi u fanela u vha fha ṱhanziela ya DNA ya phukha yo shumiswaho u bvisa zwithu zwa dzhenethikhi zwenezwo .
Tshanduko ya Mavu i kha ḓi vha ya ndeme musi ri tshi khou ya phanḓa na u shandukisa zwithu .
Sele dza zwivhaswa dzi shumisaho haiḓirodzheni , sa tsumbo dzo itwaho u bva kha zwiko zwa fulufulu zwi vusuluseaho , dzi ḓo dovha zwa vha na ndeme ya mbambadzo tshiṅwe tshifhinga .
Zwipikwa zwe zwa bulwa kha fureme ya ḽogo , zwo ṱanganywa na mushumo , zwiko na sheduḽu dza mbadelo , zwi ṋea mafhungomatsivhudzi a no thusa kha u sengulusa u ḓura na u vhuedza ha thandela .
Tshiṅwe tshifhinga dzi nga xelelwa nga ṋala dzadzo kana khwanḓa .
Mbudziso dzi nga livhiswa kha :
a ) Mulayo wa u Kundelwa u Badela wa 1963 , u khwaṱhisa ndaulo ya mimaraga i si ya vhukuma ine ya tou shumela hanefho , zwi tshi tshimbilelana na vhuḓiimiseli ha G20 ;
U shandula zwitatamennde zwa vha mbudziso .
U kuvhanganywa ha data I re hone yo teaho i re zwanḓani zwa maanḓalanga apo i no yelana na mafhungo a tshitshavha , zwa vhekanywa nga nḓila yo teaho hu tshi itelwa vhatshimbidzi ;
U ya nga luambo lwa ikonomi , mavu a dzhiwa sa tshiṱuṱuwedzi tsha ikonomi ngeno nga luambo lwa zwa masheleni mavu a tshi dzhiwa sa ndaka , zwine zwa amba uri mavu a vha tsireledzo musi muṋe wao a tshi khou ṱoḓa u hadzima masheleni .
U fhaṱiwa ha ḽaini ya reiḽi ya malasha ya Majuba hu ḓo thomiwa hu si kale .
Kha vha sedze mafhungo a mushumo a tevhelaho .
I tea u fhindula ṱhoḓea na u ṱuṱuwedza vhukoni ha miraḓo yayo sa nungo , matshilisano , muhumbulo , vhuṱali na zwa tshi muya .
Hu ḓo bveledzwa nḓila dza u khwaṱhisedza tshumelo dza ndeme dzi no nga sa vhuendi ha u bindudza , fulufulu , vhudavhidzani na maḓi , hu tshi khou khwaṱhisedzwa u swikelelea hadzo na u bvela phanḓa na u shuma .
2.3 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha ḓo dalela ngei Port Elizabeth nga ḽa 8 Lambamai 2016 u ita vhuṱoli kha mvelaphanḓa yo itwaho kha u bveledza themamveledziso ya vhuendi ha madini sa tshipiḓa tsha vhurangeli ha shango nga ha Ikonomi ya maḓanzhe .
Atikili ye dizaini ya shumiswa yo vha i songo itelwa u shumiswa nga nḓila i si yone nga maitele a zwa nḓowetshumo .
Musi muvhuso wo vhea idzi sisiṱeme na zwiimiswa uri zwi vhe hone , khaedu nnzhi , naho zwo ralo , dzi tshe dzo sala .
Vha humbela u dzhiela nṱha : Heḽi ḽiṅwalwa ḽi a wanala u bva kha Ofisi dza Mishumo ya Tshitshavha ngei Piṱori ( Ofisini Khulwane ) na Bloemfontein .
U kundelwa u tevhedza maitele o vhewaho zwi nga ita uri phemithi yavho i imiswe lwa tshifhinga nyana kana lwa tshoṱhe .
Nga ho khetheaho zwo bviselwaho thungo u bva kha tshitatamennde itshi ndi mbadelo dza Thengiso ya Ndaka .
Kha vha shele mulenzhe kha u thoma u shumiswa na ndondolo ya sisiṱeme dza vhulanguli vhu bveledzaho na vhukoni na kuitele kha ndangulo .
Ri sa khou sedza khaedu dzine dza nga thithisa nyambedzano dza matshilisano dza zwino , tshitshavha tsha Nedlac tsho dzhia Nedlac sa dzangano ḽa ndeme nga fhasi ha nyambedzano dza matshilisano dzo tshimbidzwaho , na vhatshimbidzi vha maitele maṅwe na maṅwe ane a ḓo tevhela Indaba ya Vhushaka ha Vhashumi .
Vhadzulapo vha tshiṱiriki itshi vha ṱuṱuwedzwa u ḓisendedzela kule na vha itaho zwiito zwa u tshinyadza vhumatshelo ha vhana vhashu na uri vha tea u vha vhiga kha mazhendedzi a shumanaho na mulayo .
Vhone na miṱa yavho a vha nga ḓo amba nga hazwo .
Mugaganyagwama wo farwa nga khumbulelo dzi tevhelaho :
Naa gethe dza u ḽaisulula dzi dzula dzo valiwa nga nnḓa ha musi pulatifomo i tshi khou laisulula ?
Vha fanela u vusulusa phemithi yavho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Khwiniso dzi fanaho dzi nga langulwa kha zwa mulayo na ndaulo ya ndayo dzi shumaho khamphani dza ndindakhombo na zwiṅwe zwiimiswa u tou fana na tshikwama tsha phesheni .
Redzhisiṱara ya ndaka i khwiniswa tshifhinga tshoṱhe hu na zwithu zwi no khou engedzwa na u bviswa .
5.3 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shumise maḓuvha o salaho a Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhathu kha u ṱuṱuwedza vhuthihi , u fhaṱa lushaka khathihi na ṱhalusavhuṋe ya lushaka vhukati ha vhathu vhoṱhe .
Izwi zwi anzela u itea musi Komiti ya Wadi i tshi khou kundelwa u ita mushumo yayo .
Migaganyagwama i katela lweṱolweṱo lwa zwa masheleni lwo lavhelelwaho u bva kha zwiko zwoṱhe zwa ndambedzo zwo bulwaho afho nṱha .
Tshifhinga tsha u shuma fhethu henefho
Ezwi ri ḓo ita ngauri ri khou lavhelela nyaluwo i yaho phanḓa na mvelaphanḓa ya sekhithara ya vhuendelamashango .
Sa muraḓo wa GEMS , vha nga shumisa tshumelo iyi tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsha ḓuvha ( kana vhusiku ) u wanulusa nga ha masheleni ane vha vha nao kha tshaka dza 10 dzo fhambanaho .
Idzi dzi sokou vha tsumbo na vhashelamulenzhe vha nga ṋea phindulo dzavho vhone vhaṋe .
Vha fanela u thoma vha khwaṱhisedza na DLTC uri hu ṱoḓiwa zwinepe zwingana phanḓa ha musi vha tshi fodiwa zwinepe .
1.8 . U ṱavhanyisa na u khwaṱhisa maitele a u lwa na zwiito zwa vhuaḓa , Muphuresidennde Vho Ramaphosa zwenezwino vho saina ndaela ya tshiofisi ya u ṋea maanḓa SIU u ṱoḓisisa vhuḓifari ho songo teaho kana hu siho mulayoni vhuṅwe na vhuṅwe kha thengo ya ndaka iṅwe na iṅwe , mishumo na tshumelo nga tshifhinga kana i elanaho na tshiimo tsha lushaka tsha tshiwo kha tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe .
Minirale nnzhi dzi re na tsimbitswuku dzi a ḓivhiwa ; dziṅwe dzadzo sa maḽakhaithi , azuraiti na thekhoisi ndi minerala dza tshipiḓa dza ndeme dza vhuṱhogwa .
Hu nga vha na u sa tendelana hu hulwane na phambano vhukati ha vhabebi na zwi tamiwaho nga vhana .
Nḓila dza u thoma mbudziso ndi dzine dza ḓo thusa u bveledza zwikili zwa tholokanyonḓivho zwa maimo a nṱha na a fhasi .
Vhalanguli vha zwiimiswa zwa u valela vhathu zwiṱokisini vha fanela u ḓibvisa kha maitele a u vhaisa sa tshiṱirathedzhi tsha u ṱuṱuwedza tsireledzo na vhudziki .
Uri vhunzhi ha zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwi shumaho zwa zwino Afrika Tshipembe zwi nga si swikelele zwiṱandadi zwa fhano hayani kana zwa mashangoni a nnḓa .
Vhutsila Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho hu sedzwe zwishumiswa zwa tshitandadi zwa Zwikili zwa
Muhasho u khou ita zwa khwine kha u swikelela heyi nḓila .
U lavhelesa mbekanyamushumo dzi re hone zwi swikisa kha khwiniso ya ndivho dzo tiwaho kale ;
Kha nyimele ya zwivhalo zwi kaleaho , mukonṱiraka a nga humbelwa u fhungudza mutengo wa yuniti , nahone iyo mitengo i nga ṱanganedzwa , tenda ha sa vhe na u gonya ha mutengo .
2.2 . Foramu iyi , ye ya thomiwa nga ṅwaha wa 2007 , i ḓo ṋetshedza tshikhala Afrika Tshipembe tsha uri ḽi kone u khwiṋisa mbekanyamaitele dzaḽo khathihi na mafhungo a ndeme a kwamaho vhafumakadzi .
Nzulele ya vhurangeli ho ṱanganelanaho ha dzhango na dzingu , hu na u lavheleswa ho khwaṱhaho kha themamveledziso , mveledziso ya ekonomi na nḓowetshumo ya dzhango .
5.7 Bodo ya Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika :
Khabinethe i fhulufhedzisa Maafrika Tshipembe uri muvhuso u khou ita ndingedzo dza u leludza khaedu dzine zwitshavha zwi shayaho zwa khou ṱangana nadzo .
Vhatshimbidzi vha Masipala - vha nga bva kha sekithara dzo fhambanaho dza masipala kana vhaofisiri vha thekiniki vha muvhuso vha no bva kha tshiṱiriki kana mihasho ya vunḓu .
Sa vhurangaphanḓa ha tshipholisa , ro ḓiimisela u ṋekedza dzindivhuho dzo fanelaho kha kushumele kwavhuḓi .
3.1 . Khabinethe yo dzhiela nzhele na u vhilaedzwa huhulwane nga khunguwedzo yo phaḓaladzwaho i khukhulisaho zwihulwane kha webusaithi ya Clicks , zwo dzikusaho na u kwatisa lu pfadzaho tshitshavha nga vhuphara .
U rumelwa ha khaṱhululo kha maanḓalanga o teaho zwi tea u itwa hu saathu u fhira maḓuvha a 10 a mushumo nga murahu ha musi ho ṱanganedzwa khaṱhululo .
Hu na thendelano vhukati ha vhunzhi ha MaAfrika Tshipembe nga u fhambana havho ya uri hu khou tea u vha na tshanduko khulwane u itela u vusulusa nyaluwo ya ikonomi .
Zwine khethekanyo iyi ya ita , ndi u vhea tshikalo fhethu huṅwe na huṅwe ha pfulo ho salaho .
U fhungudza mbadelo ya u hira vhathu vhane vha kha ḓi vha vhaṱuku zwi ḓo khwinisa u katelwa lwa matshilisano na u fhungudza phimo dza u shaya mushumo kha vhaswa .
U itela rekhodo , u siwa nnḓa u bva thengo yoṱhe hune ho no ḓi sumbedzwa afho nṱha ngauri ndi khathutshelo u bva kha u katelwa ho tiwaho .
Hu na ndangulo ya nḓivho , vhashumi vhaswa vha ḓo guda mishumo ya kushumele kwavho nga u ṱavhanya , nga maanḓa arali hu na u kovhekana ho khwaṱhaho na u guda .
Faela dza milandu : Maitele a ndaṱiso
Masipala yo ḓiimisela u fhelisa mushumo wo salelaho murahu kha tshifhinga tsha miṅwaha i fhiraho fumi .
Fhedziha , mutsila nga ene muṋe , ha ṋuvheli fhedzi kha sialala , u ṋuvhela nga nḓila i fanaho kha mafhungo .
Zwithithisi ; ndwevha , bola dzo fhambanaho , bethe yo itwaho nga gurannḓa , nz .
Kha vha ambedzane nga ha nḓila dzine komiti dza Wadi na vhadzulapo vha nga shuma mushumo wa ndeme kha u pulana na nḓisedzo ya tshumelo dza masipala .
Dziṅwe dza khokheini dzi rumelwa dzi tshi bva Afrika Tshipembe dzi tshi ya UK na Australia thwii nga vhaṋamelazwiendamuyani na vhashumi vha kha zwiendamuyani kana nga kha mashango a Asia .
Khomishini ya Ṱhoḓisiso ya Muphuresidennde nga ha Vhupfumbudzi na Pfunzo ya Nṱha , i khou bvela phanḓa na mushumo wayo nahone i ḓo thusa muvhuso u wana thandululo ya tshifhinga tshilapfu ya tswikelelo ya pfunzo ya nṱha , zwihulusa kha vha shayaho .
Ri fanelela u kuvhatedza ndeme ya ngoho ine ra nga wana vhuthihi kha u fhambana hashu , arali fhedzi ra ḓitendela u lingedza .
Nga tshifhinga tsha muṋaṋo , ṱhahelelo ya muvhalelano yo engedzea , huṅwe nga u engedzea ha u shumisa ho livhanaho , huṅwe nga mishumo ya zwipepelekula zwi shuma nga zwoṱhe zwe zwa tendela u fhungudzea ha mbuelo dza muthelo hu pfeseswe .
Mishumo a i nga ḓo fhela u swikela zwikolo zwi tshi vula hafhu nga ṅwaha muswa .
Mulayotibe wo khwiniswa nga nḓadziso u bva kha vhuvhudzisi vhuhulwane na tshitshavha na u bva kha zwivhumbeo zwo fhambanaho .
Zwifanyiso na phosiṱara .
Wadi ( dzina ḽa mutshimbidzi na ane ha davhidzaniwa nae )
Muthu ane a tea u kwamiwa kha fhethu ha muṱangano ndi Waranthiofisa O.
Iyi ndi nḓila ya u dzhia tsheo yo dzudzanyeaho na u tou funa hune vhuvhili havho vha ṱangana , hu na kana hu si na thuso ya muthu wa vhuraru , u ṱoḓa thasululo i ṱanganedzeaho kha vhoṱhe vha kwameaho na u sedza thendelano kana u tandulula phambano dza vhukuma kana dza u tou humbulela .
Khaedu khulwane dza Western Cape na shango ḽa Afrika Tshipembe nga vhuphara ndi u fusha ṱhoḓea dzino dzula dzi khou aluwa dza zwikhala zwa dzinnḓu .
i ṋetshedza tshumelo dza thengo ya nyanḓadzamafhungo na u bveledzwa ha khunguwedzo dza nyanḓadzamafhungo zwi tshi itelwa muvhuso wa lushaka , u vhona uri hu na vhuthihi , vhudavhidzani hu bveledzaho nahone hu sa ḓuri u itela mbekanyamushumo dza muvhuso .
Haya ndi maitele a no ya thambo a u lulamisa zwa mutakalo wa vhadzulapo nga vhuphara .
I dovha hafhu ya ṋetshedza tshikhala tsha thekhinoḽodzhi ya musalauno nahone yo teaho kha zwa maḓi na vhuthathazwitzhili .
Olani tshifanyiso tsha kufhelele kwa tshiṱorini kone u ṅwala phara nga kufhelele kwatsho .
Vhege yo fhelaho ro ṱhaphudza sesheni yo khetheaho ya u sedzwa hafhu , yo rangwa phanḓa nga muphuresidennde .
U bveledza mbekanyamaitele ya Khomishini ya Ndangulo ya Mavu u itela u tikedza u shumiswa sisiṱeme ya tshifhinga tsha u dzula kha mavu ya mbemba tharu nga kha mishumo i tevhelaho : u eletshedza , u konanya , ndaulo , u oditha na u shuma sa fhethu hune ha sedzwa hone .
Nga ṱhonifho kha vhuhaṱuli , Botswana na Malawi ndi one mashango a re miraḓo ane a vha na vhafumakadzi vha re vhalangavhatshutshisi .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u thoma u shuma hafhu ha mabufho a ha SAA , ane a vha na tshumelo dza zwa vhufhufhi vhukati ha ḓorobo ya Johannesburg na ya Cape Town .
Zwiliṅwa zwihulwane ndi apuḽakoswo , oḽivi na nḓirivhe dza veini khathihi na zwiliṅwa zwiṱuku zwa maberegisi , mapiere , phurini , gwebere na nḓirivhe dza u ḽa .
Goloi yo fhedzaho miṅwaha miṋa i sina ḽaisentsi ya badani i ḓo thuthiwa kha mutevhe wa goloi dzine dza vha badani .
( Fomo dzi a wanalea nga fomathi ya
Nga nḓila iyi PMS i sedzwa sa tshithu tsha ndeme nga tshitshavha .
Kha khethekanyo dzoṱhe , Egipita na Arab Jamahiriya ya Libya o katelwa kha dzingu ḽa Vhubvaḓuvha Kati madzuloni a fhano Afrika .
Tshikwama tsho vhona hafhu ndeme ya masia maṅwe a bindu , zwine zwa vhonalesa vhudavhidzani vhu shumaho , vhathu na vhurangaphanḓa .
No ṋetshedzwa tshipiḓa tsha ḽiṅwalo u bva kha gurannḓa tsho ḓisendekaho nga fhungo ḽa vhukuma .
U ḓala ho linganaho ha mimaraga ya kale wo kombetshedza vhoramabindu uri vha sedze kha mimaraga ya mashangoḓavha hu u itela u tshila .
U tevhelaho ndi mutevhe wa maanḓa a thikho maelana na izwi :
Wana uri ndi Miraḓo ifhio ya Phalamennde i re kha Komiti dza Phalamennde dzifhio .
Madalo , u vha vhona na tshumelo dzoṱhe kha GP dza Netiweke ya GEMS
Mulayo wa mukovho wa ṅwaha u ḓivhelwa u phasiswa nga phalamennde nga Fulwi kana Fulwana nahone u vha mulayo nga tsaino ya phuresidennde .
Na kha vhenevho vhashumi vhane vha kha ḓi vha na mishumo vhunzhi vha khou shuma mushumo ya tshifhinganyana na ine vha tou vhidzwa nga tshifhinga .
Sitediamu tsho vha tshi nḓilani ya u fhela nga murahu ha vhege mbili .
Vhathu vha 15 hu tendwa kha ḽa uri vho vhulawa nahone vha zwigidi vho kombetshedzwa u pfuluwa nga u thuthuba ha thavhandubi.
( b ) Nthihi tsha raru tsha mbadelo ya tswikelelo i badelwa sa diphosithi nga muhumbeli .
Masipala u nga ita pulane u amba nga ha hedzi ṱhoḓea
Muhasho wa Pfunzo ya Fhasi u khou ṱuṱuwedza madzangano a mabindu a phuraivethe o fhambanaho na madzangano a si a muvhuso u tikedza fulo iḽi nga u ṋetshedza dzibugu na u thoma dziḽaiburari , vhukati ha zwiṅwe zwa zwithu .
Fhethu hunzhi ha maḓaleḓale a malaṱwa zwao ho itiwa , u bveledzwa nahone hu shumiswa nga maanḓalanga apo , ngeno fhethu ha ḓaleḓale ḽa malaṱwa a re khombo ho itiwa nahone hu tshi shumiswa nga khamphani dza phuraivethe , naho kha dziṅwe nyimele , hu na mbetshelwa yo itwaho ya u laṱa na malaṱwa a re khombo kha maḓaleḓale a dzingu .
U tikedza mushumo a ndangulo ya tshiwo kha dzingu na u imelela ofisi ya dzingu kha foramu dzoṱhe dza Ndangulo ya Zwiwo dza dzingu na dza lushaka .
Ro no ḓi livhana na u ṱhaselwa ha tshiṱuhu na ha dzikhakhathi na miraḓo yashu yo no vhulawa lwa tshiṱuhu .
Lingedzani u thetshelesa mutevhetsindo kana mudivhitho wa tshirendo itshi .
Hu na zwipiḓa zwo tiwaho zwivhili zwine zwa vhewa iṱo musi hu tshi sedzwa zwibviswa zwa thandela :
Mahoro a ḓo saina thendelano nga murahu kha ṅwedzi uno .
Fhethu hu wanalaho maḓi nahone arali zwo fanela , na u wanalaho mabunga .
Dziḽinki
( b ) Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 ( Phando 2012 ) tshi ima vhudzuloni ha zwitatamennde zwa kharikhulamu ya lushaka zwivhili zwine zwa khou shumiswa zwa zwino , zwine zwa vha
Kha ri ite nyito Shumisani khirayoni dzaṋu kha u ita phosiṱara ya makolokolo i no amba nga u vhulunga maḓi .
Vhege ya u Shelamulenzhe ha Tshitshavha i ṋea tshikhala kha muvhuso tsha ṱhanganyo na tshitshavha , u ṱalutshedza zwo itiwaho zwa mbekanyamushumo ya kushumele .
Muelela wavhuḓi kha vhupo ho ṋukalaho u fana na vhupo ha u ṱanzwela miroho kana ḓeri
U vhumba tshisiku tshawe tsha maipfi ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe a tshi shumisa maḽeḓere au ranga a maipfi , tsumbo , goloi , vothi , bodo .
21.3. Hezwi zwi khou thusa kha Pulane dza Nḓila dza Ṱahe na NDP , dzine dzi khou lwisa kha u vusuludza vhulimi na ndeme ya mutevhe wa zwibveledzwa zwa zwiliṅwa na zwifuwo .
Ri tea u wana mbekanyamushumo ya ikonomi ya vhuvhili ine yavha na masiandoitwa mahulwane u fhirisa ayo maṱuku manzhi-manzhi .
Mashudumavhi , naho zwo ralo , hoyu muvhigo u ri isa tshoṱhe kha sia ḽia .
Khoro yo ṱangana lwo vhalaho u bva tshe ya thomiwa na uri i khou ita mushumo wa ndeme nga maanḓa kha u tewa na u linga zwi re ngomu ha khoso dzo dodombedzwaho afho nṱha .
U sedzesa marangaphanḓa , ṱhoḓisiso , mihumbulo ya vhaḓivhi , nyolo na ṱhohwana dzine dza ḓo shumiswa .
Masipala yoṱhe i fanela u dzudzanya Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ( IDP ) .
U dzhenelela kha hetshi tshikhala zwi nga thusa kha u fhungudza vhutshinyi vhunga vhaswa vha si na mishumo vha tshi khou itiswa nga a shaya fulufhelo uri vha ite vhutshinyi hu si na siya vha tshi tshutshudzwa nga u nḓila dzi si dzavhuḓi dza u ṱoḓa masheleni .
Muvhuso wa lushaka u ḓo ṱhoḓisiso nḓila dzo teaho dza u ḓivhadza maga a ndinganyiso ya ikonomi he zwa tea , nahone u ḓo lavhelesa nga vhulondo phatheni dza nyaluwo ya ḓoroboni na mveledzo kha sia iḽi .
Vhaṅwe vhadzhiamukovhe vho shelamulenzhe , na uri hu khou lavhelelwa uri sisiṱeme ya thuso ya zwa mulayo ya zwino i ḓo shandukela kha u vha sisiṱeme ya u imelela tshitshavha .
6.3 . Khabinethe yo ṱanganedza tshumisano vhukati ha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo apo na a dzitshaka e a livhisa kha u dzhiiwa ha zwidzidzivhadzi nga khani dzhangoni ḽa Afrika Vhubvaḓuvhakati .
Yunithi i khou shuma zwavhuḓi vhukuma .
Ri wana phambano khulwanesa vhukati ha masia a kale a ikonomi na masia maswa a ikonomi zwi tshi elana na vhuṱumani hao na saintsi .
Vho ri vhudza uri u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi si na khethululano nga muvhala a zwi konadzei , na uri ri nga si vhuye ra fhola kha vhuṱungu ha tshifhinga tshi vhavhaho tsho fhiraho .
Muhumbulo wo vha wa uri vhadzheneleli vha nga vha na zwine vha nga amba nga nḓila ine vha sa thivhelwe .
U thoma ngudo dza ndingo dza masiandaitwa u itela u vhona masiandaitwa a pfunzo ya ṋetshedzo ya mutakalo na tsiravhulwadze kha thandela dza vhuthathazwitshili .
Kha mushumo wa vhuṱhogwa wo itwaho , madzangano a ṋea vhashumi vhao tshelede .
Komiti dza Wadi na vhathu vhe dza vha imelela vha na pfanelo ya u lavhelela nḓisedzo ya tshumelo .
20.1 Naho hu na zwiitisi u ya nga mbonalelo kana zwa khombe khombe zwa u hana ho sedzwa khumbelo ya u swikelela rekhodo dza zwiimiswa zwa tshitshavha kana phuraivethe , kanzhi hu na khonadzeo ya uri dzangalelo ḽa tshitshavha kha u bvisela khagala rekhodo ḽa vha ḽa ndeme u fhira khombo dzine dza nga vha hone nga u ṋetshedza rekhodo .
( 6 ) Mulayo wa lushaka we wa ambiwa nga hawo kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( b ) u tea u thoma u wana nḓila ine ngayo mahoro na madzangalelo o sumbedzwaho nga Khoro ya Masipala kha u ta uri a imelelwe zwavhuḓi .
Ni thome nga u
Ri ṱuṱuwedza vhunzhi ha vhafumakadzi uri vha dzhene kha zwa vhulimi .
Vhathu vha ṱoḓa ndinganelo vhukati ha zwine vhafumakadzi vha ḓisa zwone na zwine vhanna vha ḓisa zwone .
Vhukonḓi vhuthihi ha ḽikumedzwa , naho zwo ralo , ho vha mbuno ya uri mushumo uyu u ḓo u poswo ntswantswa muvhusoni , khamusi kha muhasho wa Vhulamukanyi , hu si na tsumbo ire khagala kha tshumelo yashu yapo .
Nga u ralo , zwithu zwoṱhe u mona nayo zwi livhisa kha riṋe uri ri sedzane nazwo nga nḓila ya pfelavhuṱungu khulwane .
Nḓivhadza Mulayotibe ya ṅwaha uno wa 2014 kha mapholisa i bva kha tsedzuluso ya ṅwaha wa 1998 wa Nḓivhadza Mulayotibe kha Vhutsireledzi na Tsireledzo .
1.3 . Ri ita khumbelo kha vhoṱhe ya u ṱhonifha phuraivesi ya vhalwadze vha COVID-19 na miṱa yavho .
Fhedzi , ngauri ndi tshivhalo tshiṱuku mvelelo dzoṱhe a dzi nga fhambani nga maanḓa musi tsho katelwa kana tshi songo katelwa .
Mulayo wa ndayotewa sa mvelelo u nweledza muhangarabo wa asesimennde ya mashumele u itela u sedzulusa nḓisedzo ya tshumelo kha sekithara ya nnyi na nnyi .
Zwithusedzi zwi tevhelaho ndi zwine zwa khou shumiswa :
Vhakhantseḽara Vhaimeleli vha Ndivhanele vho iswa kha dziwadi u khwaṱhisedza u dzhenelela kha wadi na vhudavhidzani .
U ya nga kuvhonele kwavho , ndi vharengi vha lushaka-ḓe vhane vha nga nanga zwiṱanga izwi ?
u vhona uri kushumele kwa Tshumelo ya Mithelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) ku vha kushumele kwa tshizwino-zwino , nga maanḓa siani ḽa u khwinifhadza ndangulo ya Vhulanguli ha Mikaṋoni na u vhona u khwinisa tshumisano vhukati ha mihasho ;
Zwenezwi tshiwo tsha ḽifhasi tsho vhanga uri ikonomi ya Afrika Tshipembe i we , zwivhangi zwa fhano hayani zwo ṱuṱuwedza-vho .
Avha vhasidzana vho vha vho takala vhukuma musi thimu yavho itshi ṱanganedza khaphu ( tshiphuga ) ya tshikolo tshavho .
Kereke dzo vha dzi ṱhukhu nahone kha nyimele nnzhi dzo dzudzanywa nga ngomu nḓuni .
Mbuno ine ya tea u topolwa na u katela zwigwada zwo teaho , na KPA a yo ngo tea u shumiswa sa tshishumiswa tsha u sia nnḓa .
Hu ḓiwa na mashumele u itela mveledziso ya sisiteme ya ndangulo ya mashumele nga vhakhantselara .
U ṱhiraisela , u kopolola na u ṅwala dzina ḽawe u bva he ha sumbedziswa uri hu tea u thomiwa hone .
Zwazwino mulayo a u tendeli tshikalo tsha mulandu kha mulayo wa u ṱola muvhalelano .
Maga a u engedza levhele dza mbuyedzedzamalaṱwa o tshimbila zwavhuḓi .
Tshipikwa tsha mutheo tsha UNFCCC ndi u swikelela ndango ya gesepfuḓi kha mufhe uri i vhe kha ḽevele ine ya ḓo thivhela tshikafhadzo ya mupo ine ya vha khombo uri i sa khakhise sisteme ya kilima .
Ri shumisa pfanywa musi ri tshi tama uri luambo lwashu lu nyanyule .
Honeha , i konḓa u shandukisa na u kona u konḓelela mutsiko une wa itwa khayo nahone i a ḓura u fhira dziṅwe tshaka dza phaiphi .
Senthara dza madungo a ṱhirantsifee dzi ḓo shuma sa ndumbo ya netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzi no dzhielwa nṱha .
Zwikili zwa Vhutshilo nga TSHIVENDA
Zwivhuya ndi maanḓa ayo kha reshio ya tshileme , u konḓelela kha u rosa na vhukoni ha u vhumbiwa kha tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe kana muelo wa ṱhoḓea dzo tiwaho .
Tshipikwa tshashu tsha vhuṱahe tsha tshiṱirathedzhi - u fhungudza vhushai na u ṱhaḓula - tshi dovha hafhu tsha langwa nga uri zwiṅwe zwipikwa zwo swikelwa naa .
U ita izwo zwi ḓo alusa u kovhekana ha mbuelo hu sa dzhii sia hu linganaho hu bvaho kha thandela dza vhushumisamupo dzine dza shumisa zwiko zwapo zwa zwi tshilaho na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo .
Ndaela ya u kokodza tshelede muholoni yo bviswaho nga SARS i tea u tevhedzwa .
Muḽoro uyu roṱhe ri nga kovhelana na u shela mulenzhe kha u fhaṱa .
Sa saithi ya vhuna , i ḓo engedza kha idzo tharu na u ṋetshedza mukatelo wo khwiniswaho na u sa shumiswa kha thikhedzo ya mushumo wa ndeme .
3 Ndi zwa ndeme uri thandela i tou fombe kha u lwa na thaidzo dzoṱhe dzine dza dzhiwa dzi khulwane nahone dzi tshi ḓura .
Elekanyani nga zwiṅwe zwipuka zwine zwa shumisa mudzumbamo .
Volumu ya vhukuma ya thusedzo honeha a i ḓivhiwi .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo ya thungo kha tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha halwa tshine mufaro watsho , vhuvha , ḽeibu ḽu , dzina ḽa thengiso kana vhuhulu ha boḓelo vhu sa fane na maṅwe mahalwa ane a vha kha muhwalo .
U sumbedza vhushaka vhukati ha thaidzo dza tshitshavha tsha lutendo luṅwe na zwitshavha nga u angaredza .
A hu na ṱhanziela ya u khwaṱhelela ine ya ḓo ṋetshedzwa ya zwifhaṱo zwa tshitshavha nga nnḓa ha musi mbetshelwa dzo teaho dza milayo ya masipala dzo tevhedzwa .
Kha dimokirasi dzo vhibvaho , foramu idzi kanzhi dzi na rekhodo dza kushumele dzi ḓivheaho na u shuma hu na vhuḓifulufheli ha nṱhesa kha u isa phanḓa na dibeithi idzo .
U kuvhanganya khothesheni , goloi dzo lugiswaho na zwitatamennde wo vhuedzanywaho u bva Standard Bank kana Transit Solution .
Toksini ya aḽumini kha khovhe yo ḓi sendeka nga lushaka aḽumini na tshivhalo , vhulapfu ha u vha khomboni na nḓowelo ya vhupo ho fhiraho ha khovhe .
Ndavhelelo ndi ya uri vhadzulapo vhoṱhe vha Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo vha fanela u vha na dzangalelo , u kovhelana kha vhuḓifhinduleli ha u ṱhogomela mupo na u vha tshanduko yavhuḓi ine vha tama u i vhona .
HIV / AIDS yo vha na mvelelo dzi si dzavhuḓi kha tshivhalo tsha vhathu , yo engedza tshivhalo tsha dzimpfu u bva nga 2000 na u fhungudza tshivhalo tsha vhafumakadzi vha re kha tshiimo tsha u kona u beba vhana .
3.3 Nyaluwo iyi ya mishumo i khou sumbedza tshipiḓa tsha nyaluwo ya vhuḓifulufheli ha vhabindudzi , khathihi na u aluwa ha vhubindudzi ha nnḓa thwii kha ikonomi , zwine zwoṱhe zwi sumba kha u bvelela ha u lwisa nga Muphuresidennde kha u alusa ikonomi ya Afrika Tshipembe sa fhethu hune vhubindudzi vhu nga itwa hone .
Zwiimiswa zwa phuraivethe a zwi ngo vhofhiwa nga maga manzhi u vha khagala zwi tshi vhambedzwa na zwiimiswa zwa tshitshavha .
Ho vha na vhukwamani ha u vhudzisa na Khomishini ya Vhupulani ya Gauteng na vhaṅwe vhakwameaho , u fana na mimasipala kha u fhedzisa maṅwalo a vhupulani ha tshiṱirathedzhi a katelaho APP ya ṅwaha uno .
Vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe vha na ḓivhazwakale yo pfumaho vhuthihi ha u shumela vhumatshelo ha khwiṋe .
Ri ḓo tea u dzudzanyulula thuso ya masheleni ya Tshikwama tsha Mvusuludzo u ya kha nyimele ya zwino , hu na vhulondo ho khetheaho kha mabindu ane o no kwamea nga khakhathi dza poḽitiki .
Zwi a konḓa u vha vhudzisa uri miṱa ya vho i khou vuwa hani .
Khabinethe i khou huwelela kha maAfrika Tshipembe u ṱhonifha vhashumeli vha muvhuso vho khetheaho kana zwiimiswa zwa muvhuso nga u vha nanga kha mushumo wa Pfufho dza Vhukoni dza Lushaka dza Batho Pele nga datumu ya u vala ya dzi 30 Khubvumedzi 2014 .
U vhulunga nga nḓila yo tsireledzeaho maṅwalo a mufu , vhuṱanzi , mafhungo , zwiṱanwa na ndaka zwi bvaho fhethu he tshiwo tsha itea hone .
Ngudo ya vhurangaphanḓa i thoma nga u dzhiela nzhele zwithu zwine zwa fhambanya maitele a vhurangaphanḓa u bva kha ndangulo .
CRC I ramba mavhonele avho kha mbudziso hedzi :
u hoṱola mufhiso
Khwiniso dzi ita uri khaṱhulo ye ya ṋetshedzwa khothe Khulwane ya South Gauteng kha mulandu wa Vho Levenstein i vhe yone .
Kuhumbulele nga ha vhugevhenga na tsireledzo kwo fhambana u ya nga zwiitisi zwo fhambanaho , u fana na u shuma kana u sa shuma , tshitshavha , tshigwada na vhupo ha vhudzulo .
18.3 Mulayotibe wa vhuya wa tendelwa , u ḓo sedzana na u sa lingana ha tshifhinga tsho fhiraho malugana na dziḽaiburari dza tshitshavha na u ṋetshedza zwiko zwo linganaho zwi ṱanganedzaho vhathu vha re na vhuholefhali , vhaswa , vhaaluwa na vhane vha si ambe Tshikhuwa kha vhupo ha ḓoroboni na ha mahayani .
Davhi ḽa ndangulo ya vhune ha savei ḽi ḓo thomiwa ngaḽo kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Zwitshavha zwi khou ṱoḓa vhupo ho tsireledzeaho vhune zwa nga tshila khaho na muvhuso wapo u khou lavhelelwa u zwi ṋekedza hone .
I katela ndaulo ya mithelo yoṱhe kha tshiimiswa tshithihi .
Fhedziha , ro takala uri tsedzuluso ya zwa vhulamukanyi yo vhuedzedzwa malugana na maanḓa a mavundu , fhedzi a ri ngo takala uri khumbulelo i kha ḓi vha hone kha mulayotewa .
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kiḽinikhala dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi 100% ya mutengo wa Tshikimu
U fhaṱa dzinnḓu / zwifhaṱo zwa muhumbulo hu tshishumiswa mabogisi o tou vusuludzwaho na zwiṅwe zwishumiswa .
Musi vha tshi khou reila zwigagamisamihwalo zwa phanḓa zwo gonyela nṱha musi zwi si na tshithu na u tsitselwa fhasi arali zwo ḓala , nga nnḓa ha musi zwi tshi nga vhanga khombo , sa kha bada dza nnyi na nnyi .
Mivhigo yo khakheaho zwi tshi ya nga oṱhe mafhungo a zwa masheleni na ndivho dzo sedzuluswaho u thoma zwi pfukiselwa kha ofisi khulwane hu si na kana u sedzuluswa lwo pimiwaho .
Mulovha ro tshenzhela u ḓala ha vhakhethi vhanzhi vhe vha vha vha tshi khou ṱoḓa u shumisa vouthu yavho ya tshipentshele .
Tshipiḓa tshithihi tsha muvhuso tshi shumaho tshi kwama sia ḽa zwa masheleni na vhungoho ha mukovho wa zwiko na zwone zwi sumbedzwa nga zwibviswa zwa muvhuso zwi so ngo vhigwaho .
Maitele a tshandukiso o ita uri hu ambiwe nga ha zwipikwa zwiswa zwa u swikelela , ndinganyiso , khakhululo , ndingano , vhukoni na dimokirasi .
Mushumo wa vhukati kha tshitediamu tshiṅwe na tshiṅwe u fanela u thomiwa hune vhashelamulenzhe vhoṱhe vha imelwa .
Madzina a vhabvumbedzwa Zwine vha amba zwi kha tshifhinga tsha zwino
Musi zwiimiswa zwo bulwaho zwo no tendelwa , u tholiwa ha vhukuma ha vhashumi hu nga thoma .
Mphomali na mitikedzelo i bvaho kha muvhuso wa vhukati na wa vundu na u bva kha masipala ya zwiṱiriki .
U eletshedza mushumelwa nga nḓila dza nyito dzi konadzeaho nga tshifhinga tsha maitele a vhuvhudzisi , zwi tshi elana na pfanelo dza zwa mulayo na ndaela dza mushumelwa .
Talelani maiti oṱhe ane a ri vhudza uri tshibode tsho ita mini .
Tshi dovha hafhu tsha shuma sa ḽiga ḽa vhupulani ḽa u thusa vhapulani vha migaganyagwama uri vha kone u vhambedza zwiko zwine zwa vha hone na ṱhoḓea ya tshumelo dza themamveledziso na zwa matshilisano dzine dza katela maḓi , vhuthathazwitshili , na muḓagasi , dzinnḓu na ndondolo ya mutakalo .
Mbingano i tea u vha yo pembelelwa nga fhasi ha mbingano dza tshirema .
U shumisa zwipfi zwa u kwama .
U vhea iṱo na u lavhelesa u tshimbidzwa ha u dzhena na u bva .
Vhutsila ha zwanḓa nahone ho nangiwa nga kha vhukoni haho ha u imela ndivho ya luvhanḓe khathihi na u sumbedzwa na u imela nungo , maanḓa na dakalo ḽi yelanaho na zwa mitambo .
Vhuphara ha tsumbadwadze dza kiḽinikhaḽa vhu nga , kha ḓi vha , ho ṱanḓavhuwa , nahone a si vhalwadze vhoṱhe vho vha ho na tsumbadwadze dza kufemele .
Maime a foromane kha dzangano a nga vha e a vhuhali kana vhukonani , zwi tshi bva kha tshenzhelo yawe ya kale navho .
Afha fhasi hu na tsumbo dza zwitatamennde zwa bono zwa zwitshavha zwa ikonomi ya dzingu .
Nga u shuma ro kwaṱhisa na nyito dza vhuthihi , ikonomi na fulufhelo ḽa vhabindudzi zwo dzikiswa kha nyimele iyi ya mutsiko kha ikonomi .
Mbekanyamaitele yo no ḓi ya vhathuni vha kwameaho u itela vhupfiwa havho .
u khwaṱhisa vhukando ha u dzhenisa mveledzisophanḓa ya vhaswa kha kushumele kwa muvhuso , hu tshi katelwa na mbekanyamushumo ya tshumisano ya vhaswa , na maga a itwaho a u ṱanganya vho funzeaho vha sa shumi na zwikhala zwa mishumo ;
Nungo na fulufulu zwi sumbedzwa kha , lutamo lwo khwaṱhaho lwa u khwaṱhisa thengiselano na zwivhoniswa nga ngomu ha khonthinenthe , na zwiṅwe .
( e ) kha nyimele dza u valelwa dzine dza anana na tshirunzi tsha muthu , hu tshi katelwa u shumisa na mbetshelo , hu tshi khou badela muvhuso,vhudzulo vhu fushaho ,
11.2 . Nga 2017 Senthahara ya Mulayo wa Ṅwana yo dzhia vhukando ha mulayo kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano kha u salalela murahu ha ndondolo ya u unḓa .
Vhupo ha ndaulo hu si na vhuṱanzi vhu elanaho na mulayo wa zwiḽiwa zwa khuhu na mbambadzo ya dzitshaka na hone vhu ḓisa khaedu nga maanḓa ya u rengisela zwiḽiwa zwa khuhu Yuropa .
U vhulunga zwavhuḓi rekhodo dzoṱhe dza zwa masheleni na maṅwalwa zwithu u ya nga ndeme nga u londota sisiṱeme ya u faila yo linganaho .
Kha vha ḓe na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽine ḽa vha mulayoni kana ṱhanziela ya mabebo .
Milayo i tevhelaho i eletshedza miṱa kha Tshitatamende tsha Malta i shuma sa one mathomo a mveledziso , kha zwiṅwe , milayo .
Hu na makhanḓela mangana kha khekhe ?
Zwitshavha zwi a kona u vhuisa pfanelo dzazwo nga :
Kha Zwikili zwa Vhutshilo kha Vhuimo ha Fhasi mugudi muṅwe na muṅwe u tea u lingwa lwa fomaḽa nga u tou sedzwa na u vhiga ho ṅwaliwaho lu siho fhasi ha luthihi nga themo kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u guda .
Vhatshimbidzi vha CBP vha tea u ṱalutshedziwa malugana na kupimelwe kwa ndeme dza tshumelo khathihi na kuwanalee kwadzo nga nḓila nthihi i no fana hoṱhe kha masipala ( tsumbo , 0 - a zwo ngo bulwa kana a zwi na ndeme / a zwi wanalei u swika kha 5 - zwi na ndeme khulu / zwi a wanelea vhukuma ) .
Fhedzi , ndeme ya vhulimi kha ikonomi ya Afrika Tshipembe na uri Gauteng a ḽi nga ḓo dzhielwa fhasi .
U kombetshedza ho fhelelaho ha mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhuendi Dzibadani ndi u vhona uri hu ṱanganedzwa ḽeveḽe ya ndeme kha vhuendi dzibadani , hu tshi ombedzelwa tsireledzo dzibadani .
Tsumbo kheyi , he ra swaya madungo a no khou ombedzelwa nga 4 ngeno madungo a sa ombedzelwi ro a swaya nga 7 .
Nga u angaredza , mivhigo i tea u bviswa ṅwaha muṅwe na muṅwe , kotara iṅwe na iṅwe na ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Mutengo wa tshikimu : Mutengo wo tendelwaho nga Tshikimu na vhaṋetshedzat shumelo ya ndondolo ya mutakalo u itela mbadelo ya tshumelo dza ndondolo dza mutakalo dzo ṋekedzwaho miraḓo ya Tshikimu .
Yunithi ya Tsedzuluso dza Khakhathi dza Miṱani , Tsireledzo ya Vhana na Milandu ya zwa vhudzekani ya Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe ( SAPS ) yo kona u wana zwigwevho zwa vhutshilo hoṱhe zwa 659 kha vhatshinyi vha milandu i kwamaho vhafumakadzi na vhana .
Mbudziso dzi teaho u fhindulwa :
Zwiitisi zwa ṱhoḓea zwi fanaho na nḓowelo dza vharengi , u tshintshana vhukati ha zwibveledzwa na mbuelo nga muthu na zwone zwo ṱuṱuwedza mitengo .
Sa minidzhere wa nnyi na nnyi vha tea u ḓibvisa kha nyito dza mushumo dzi dzhiaho sia misi yoṱhe .
Dzhendedzi ḽa Mbulungeo na Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe ( SASSA ) ḽi ḓo vha badela mundende nga kha maitela mathihi kha a tevhelaho :
Zwiimiswa zwa zwa polotiki zwa masipala zwo vhumbwa nga vhaimeli vho tou khethwaho kana vhakhantselara .
Tshipiḓa tsha vhuraru tshi ḓo katela ṱhaṱhuvho yo fhelelaho ya kushumisele kwa masheleni .
Nga zwezwo , tshanduko iṅwe na iṅwe maimo a ndaulo ya vhashumi , zwi sa sedzi uri ndi vhashumi vhaṱuku vho kwameaho , vha tea u ambedzanwa navho .
Muhasho u na pfanelo ya u sa thola muthu .
Themamveledziso i ḓo ḓihwa sa " Phenthagoni " nahone u ḓo dzudza buḽoko ya ndaulo , ofisi dza maḽekitshara , buḽoko ya maḽekitshara , vhudzulo ha vhanna na vhafumakadzi , tshapele , holo , khathini ya matshudeni , ḽaiburari na phera dza u vhala khadzo .
Mukovho wa mbuelo kha masia a muvhuso a lushaka , a vundu na apo sa zwi ṱoḓeaho nga Ndayotewa .
Muhanga uyu u khwinisa zwitandadi zwihulwane zwa lushaka nga u vhea mulwadze vhukati ha tshiṅwe na tshiṅwe u ḓo swikisa hu si fhedzi kha mvelelo ya mutakalo i ṱoḓeaho , fhedzi ine ya dovha ya tevhelwa nga tshenzhemo khulwane ya lwendo lwa mulwadze lwo fhelelaho .
Vha kwame vhaimeleli vha madzangano a vhashumi vha tsireledzo na vhashumi u khwaṱhisedza uri hu vha na thasululo dza thaidzo nga vhuḓalo dzavhuḓi nahone dzi shumaho .
Komiti dza wadi dzo katelwavho kha theo ya mulayo sa nḓila ya u ṋetshedza tshikhala zwitshavha uri zwi vhe na vhupfiwa kha vhuimo ha muvhuso wapo nga nḓila yo dzudzanyeaho nahone yo vhewaho lwa mulayo .
Musi vha tshi shuma na vhatshimbidzi vha wadi , komiti dza wadi na mukhantseḽara wa wadi , mutshimbidzi wa wadi u ḓo :
Kha khwiṋifhadzo ya ndeme ya u bvela khagala na u vha na vhuḓifhinduleli , Mulayo wa Ndambedzo ya Ḽihoro ḽa zwa Poḽotoki wa 2018 ( ACT 6 of 2018 ) u ḓo thoma u shumiswa nga ḽa 1 Lambamai honoyu ṅwaha .
Nga u ralo , sia ḽa mutakalo ḽo bvelela sa tshiimiswa tsha ndango ya matshilisano , tshi shumaho u vhuedzedza mutakalo kha muthu o kwameaho zwa ita uri hu fheliswe u thithisea kha tshitshavha .
Inthanethe yo lavhelelwa u vha tshithihi tsha maitele a mutheo a u phaḓaladza .
Vhunzhi ha tswikelelo dza sisteme dza ndaulo dzo ṋewaho dzi ḓo vhonala nga uri dzi khou shumiswa hani zwavhuḓi .
Zwiito zwenezwo zwi fanela u haṱulwa nga muthu muṅwe na muṅwe .
Vha tea u dzhenisa luṱingo lwa mahala na u ita uri lu shume na zwenezwo .
Hu na tshitatamennde tsha tshikolodo tsho salelaho tsho ṱalulwaho vhukati ha tshikolodo tshapo na tsha nnḓa zwi dodombedzaho lushaka lwa tshikolodo .
Masipala muṅwe na muṅwe wo livhana na khaedu ya u vha na vhuṱanzi uri themamveledziso i re hone i a lugiswa uri i shumisee , fhedzi nga tshifhinga tshenetsho tshithihi hu fushiwe zwililo zwa ndaka ntswa na yo khwiniswaho .
U khwaṱhisedza zwiḽipi zwoṱhe zwa mbadelo kha khonṱhiraka dza khemisi .
Ndivho ya mushumo uyu ndi u khwinisa vhukhwine ha dzinnḓu dzo fhaṱwaho hu tshi katelwa na nḓisedzo ya matheriala avhuḓi nahone a sa ḓuri u ya nga ṱhoḓea dzi ṱoḓeaho .
Miṱangano i fha Komiti dza Wadi tshikhala tsha ndeme tsha u kona u ṱangana na tshitshavha .
Kanzhi vhathu vha lovha vhukati ha miṅwaha miṱanu na ya fumi musi vho kavhiwa , fhedzi vhaṅwe vhathu vho kavhiwaho nga HIV vha tshila tshifhinga tshilapfu .
Khomishini i themendela uri hu sedzeswe kha lushaka malugana na u shandukiswa ha zwikhala kana fhethu kha zwikalo zwoṱhe zwo fhambanaho .
Ndi ḓo imisa mutshila wanga inwi na kona u dzumbama nga ngomu . "
U dudedza ipfi : hu tshishumiswa nyimbo na zwidade zwo livhanyiswa na notsi dza nṱha na dza fhasi na thempo ya u ṱavhanya na u ongolowa
Thendelano iyo i vula tshikhala tsha u vhea zwixwatudzi kha khuḽara dza ha Coca-Cola kha vharengisi vha mabindu maṱuku : tshikhala tshi linganaho phesenthe dza fumi tsha zwixwatudzi tshi ḓo vha hone kha zwibveledzwa zwi si zwa ha Coca-Cola kha mabindu maṱuku hune ha vha na zwixwatudzi zwa ha Coca-Cola .
Hu na tsivhudzo dza kukanzwele kwa mivhuḓa kwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , khathihi na mafhungomatsivhudzi a kuṱanzwele na a nyonyoloso .
U thoma u shuma nga ngona ha thandela dza themamveledziso dza muvhuso zwi ṱoḓa khwiniso kha u pulana , u ṱola na u ela u itela uri migaganyagwama ya masheleni i iswe kha ndivhiswa dza Afrika Tshipembe na u swikelela ndeme ya tshelede kha tshumelo dzine vha dzi bveledza .
Uri muhanga wa wo tendelwa nga khamphasi dzoṱhe na uri ḽikumedzwa ubva kha dzikhamphasi ḽo dzhielwa nzhele .
Zwi ṱoḓa u bviswa ha zwikhakhisi zwoṱhe zwine zwa sia shango ḽi na sekithara ya mabindu maṱuku i songo khwaṱhaho na u sa ṱuṱuwedzwa ha vha si vhaholefhali uri vha ṱoḓe mushumo .
Vhurangeli ho thomaho u shumiswa u itela u fhungudza u sa shumiseswa ha zwikambi na zwidzidzivhadzi vhukati ha vhashumi .
Nga kha u ḓifara zwi tshi elana na mikhwa , muthu u ḓiṱanganyisa nga zwivhumbwa zwoṱhe na Zwivhumbwa zwa muya , sa tshiko tsha zwivhumbwa zwoṱhe , a zwi funa zwoṱhe na u wana lufuno kha zwoṱhe .
Mveledziso dza ndeme dzo itwa kha u isa tshirathisi tsha radio ya VHF ya mbalombalo na Tshiṱiriki tsha Phendelashango ya Vhukovhela i khou shuma kha sisiṱeme ntswa , ine ya ṋetshedza ipfi ḽihulwane zwi khagala .
Nga kha mashumisele kwao a dzikhomphyutha sa tshishumiswa tsha u langula , vhalanguli vha ḓo kona u langa tshikolo nga nḓila yo leluwaho , zwine hezwo zwi ita uri tshi shume nga nḓila ya khwiṋe u fhira na u thomani .
Phimo ya zwikhala a yo ngo kona u fhungudzea nga mulandu wa u imiswa .
Mbadelo dza zwa milayo dze dza itwa nga muhumbeli u tea u dzi badela .
Izwi zwi katela bammbiri , ngilasi , mapuḽasiṱiki , zwikoṱikoṱi na marambo .
Zwipotso na mitambo
Mvetamveto ya mbekanyamaitele ya u pfuluwa i ḓo ṋetshedzwa kha Khabinethe nga ṅwaha wa 2016 .
Muvhuso wo ṋetshedza masheleni u vhona uri hu sa vhe na mutshudeni na muthihi ane nyangarelo ya muholo wa muṱa wa hawe wa lingana R600 000 nga ṅwaha ane a ḓo vha na khaedu ya u gonya ha mbadelo yunivesithi na magudedzini a TVET nga 2017 .
Ni kone u talela tsinde ḽa ipfi .
Hezwi zwi katela : ( i ) tshipi ine ya topola vhulwadze ha swigiri u itela u lavhelesa tshikalo tsha swigiri malofhani nga u saukanya mufemo ; ( ii ) mveledziso ya dzi dziprobiothiki kha u dzi shumisa kha u bveledza khuhu dza u gotsha kana u ṱhaṱha , khovhe dza mufuda wa dusky-cob na abalone , zwine zwi ḓo thusa kha u bveledza zwibveledzwa zwa mupo , zwi si na dzianthibiothiki , dzikhemikhaḽa kana zwiṱuṱuwedza nyaluwo ; ( iii ) na vhuṅwe vhuṱoḓisisi ha stem cell .
Zwa zwino khamphani i shuma Afrika Tshipembe , Swaziland , Zambia na Botswana hu na pulane dza u engedza hafhu vha tshi ya Afrika .
Vhathu vhashu vha nga si fhirisele phanḓa nḓala ine vha vha nayo nahone ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe u khwaṱhisedza uri ri a lwa na khaedu idzi .
Mufariwa o dovha a posa feisi kha muofisiri ngae , o poswa khabodo ya rwa luvhundo , a doba bodo ya dzitshati a fhedza u i tevhedzela kha vhaofisiri .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha vhuṋe ha mavu nga Mufarisamuphuresidennde Vho David Mabuza - kha mushumo wavho sa Mudzulatshidulo wa Komiti ya zwa Mihasho yo fhambanaho ( IMC ) kha zwa Mbuedzedzo ya Mavu - kha vhadzulapo vha Covie ngei Kapa Vhukovhela nga Ḽavhuṱanu , ḽa 30 Lambamai 2021 .
SoNA ya Muphuresidennde i vhea u aluwa ha ikonomi yashu tsiko ya mishumo ya vhaswa kha tshidziki tsha mushumo wa ndaulo wa Vhurathi .
Khethekanyo ya 1 : Nyimele ya Mashangoḓavha kha U dzhenela ha Tshitshavha kha Kuvhusele Kwapo
U tendela vhukoni , vhuḓipfi ha muthu , o ṱuṱuwedzeaho nga ḽiṅwalo .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza mvelaphanḓa ya Project Mikondzo , nḓisedzo ya tshumelo yo thomiwaho hu na ndivho ya u engedza tswikelelo ya tshumelo dza tshitshavha kha zwitshavha zwi tambulesaho shangoni ḽashu .
U dovha u swikiswa nga vhashumisi huṅwe na huṅwe hu ḓo ya nga zwifhinga zwa u khunyeledza zwi re afho nṱha .
Vhalondotavhathu vha tea u ṋewa vhugudisi ha ndondolavhathu ya miḓini .
Vha fanela u posa na u ḓisa khumbelo ya u thoma ; lune arali vha kundelwa a vha nga wani phemithi .
Kha ri ite nyito Itani nḓowenḓowe ya uri " ebo ! " .
Tshikalo tsha mukokodzo na mutakulo ndi mishumo ya nomboro ya Reynolds na u dovha zwa ḓitika nga zwiitisi u fana na u hwasa ha luvhondo lwa mushululo wo ṱaneaho , phurofaiḽi ya viḽosithi nṱha ha vhulapfu ha phaiphi , na u hwasea ha fhasi ha lwanzhe .
U gidima kha masia o fhambanaho hu si na u kuḓa vhaṅwe nga u shumisa tshikhala tshi re hone
3.65 Vha Pagans vha ṱanganedza thaidzo dzi kwamanaho na u sa vha hone ha ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi kha Mulayo , na thasululo dzo ṋetshedzwaho nga Khomishi ya Ralushai ( Ralushai Commission ) kha muvhigo wayo , na idzo dzi re kha Mulayotibe wa zwa Vhuloi wa Mpumalanga .
Mukhomishinari wa mapholisa u afho he zwithu zwa itea hone nahone tshigwada tsha u shuma tshi ḓo rumelwa kha vhupo uho fara vho itaho iyi milandu .
Arali mushumisi a sa wane phindulo kha tshifhinga tshi pfadzaho , mushumisi u tea u zwi sala murahu na vha GCIS .
Ezwi zwi ḓo swikelwa nga mbekanyamushumo ya tshanduko yo fhelelaho , u ita uri Gauteng i vhe ya maḓuvhano na u vha ya nḓowetshumo hafhu .
Khoro i nga fhaladza komiti ya wadi zwi tshi ya nga themendelo ya Mulangadzulo .
Rekhodo dzi ṋewa datumu hu tshi khou shumiswa datumu kha ndaela ya mbadelo .
Fhedziha , maanḓa a fanela , u vhulungiwa na u shumiswa nga vhuronwane .
Foramu yo ḓivha vhukonḓi ha vhashumi vhune ya vha naho ya dzhenisa ngeletshedzo ya nnḓa , thikhedzo na ndambedzo .
Mulayotibe u ḓo shuma wo sedza kha mveledziso ya tshoṱhe , nṱhani ha u sedza kha tsireledzo ya maḓaka na mupo fhedzi , hu na mbonelo ya u shela mulenzhe kha ndivho guṱe dza matshilisano na ikonomi .
Hu dzula hu vhuḓifhinduleli ha muvhuso nga maanḓa mihasho ine ya valela vhafariwa vho lindelaho tsengo khwaṱhisedza vhutevhedzeli vhu re na pfanelo dza vhafariwa vho lindelaho tsengo .
Khouthani dzifigara u bva kha mafhungo u itela u tikedza phindulo yaṋu .
4.42 Tshitshavha tsha Afrika Tshipembe ndi kale tshi tshi khou lwa na zwiito zwa vhuloi na masiandoitwa a vhuloi .
Ri tea u dzhiela nṱha ngoho iyi na u pfesesa uri ri nga si sokou vha furalela .
Nyambedzano dza Vhupo ha Mahoro mararu ha Mbambadzo ya Mahala ( TFTA ) dzo thomiwa nga Fulwi 2011 kha Samithi ye ya vha yo farwa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ngei Sandton , hune ha vha Afrika Tshipembe .
U ombedzela masia mahulwane mararu a kwamaho mafhungo a mupo u itela u renga na ndangulo ya nḓisedzo .
Hai , muthu muṅwe na muṅwe a re na vhuḓifhinduleli ha u alusa ṅwana u fana na muunḓi a re mulayoni , vhabebi vhe vha tou ṋwanakisa na vho makhulu wa ṅwana , arali vhabebi vha malofhani vha sa nga koni u badela tshelede ya vhuunḓi .
Zwenezwo vha wana vhe si gathi kha tshikolobulasi tsha havho , avho vhane vha vha na pfunzo yo linganaho .
Tshifhango tsho rwa fasiṱere .
Naho hu uri tsheo iyi i nga vha yo ḓisa zwiṅwe zwipikwa zwa vhukuma , nahone zwi nga khwinisa u vha khagala ha mbekanyamaitele ya masheleni , i katela khombo ya uri ndavhelelo dza inflesheni dzi nga kanganyisa .
2.2 . Mulayotibe uyu wo fhira nga fhasi ha maitele a vhukwamani na tshitshavha o angalalaho nga murahu ha musi wo ṱanganedzwa nga khabinethe nga ḽa 1 Lambamai 2021 .
Vhunzhi ha vhashumeli vha tshitshavha na vhashumelavhapo ndi vharumiwa vha u ḓisa tshanduko kha miṱa yashu i songo dzudzanyeaho .
Dziṅwe thikhedzo kha vhubveledzi
Nga 2016 Ṅwedzi wa Afrika u ḓo sedza kha vhurangeli ha mveledziso ya vhafumakadzi na vhaswa , ngeno hu tshi khou pembelelwa ṅwaha wa vhu 60 wa Matshi wa Vhafumakadzi na ṅwaha wa vhu 40 wa Mvutshelano ya Vhaswa ngei Soweto .
U ṋea mveledzwa ikonomi , ndangulo ya masheleni na mbekanyamaitele ya masheleni na vhuḓifhinduleli ha u eletshedza , Muhasho wa zwa Masheleni zwazwino wo vhumbwa nga matavhi mararu :
U bveledziswa ha muḓagasi ṅwakani nga puḽanti dza muḓagasi ya Kusile na Medupi zwi ḓo dovha zwa sumbedzisa u bvelela huhulwane ha shango na u bvelela ha shango kha u thoma mbekanyamushumo ya mveledziso ya themamveledziso khulwane ine ya khou fha ikonomi na tshitshavha tshivhumbeo tshavhuḓi .
U dzudzanya thikhedzo ha tshitshavha uri tshi dzhenelele kha u lwa na vhutshinyi hu khou ṱoḓea .
U bebwa ha vhana vho takalaho vhashumeli vha mutakalo vho gudelaho
Lutombo ṱaḓulu ri tou vhona nga maṱo .
Naho zwo ralo , Ndayotewa i ṱoḓa zwinzhi u fhirisa tsireledzo ya pfanelo , i ṱoḓa u ṱuṱuwedziwa ha pfanelo .
Musi ni sa athu vhala Lavhelesani zwifanyiso na ṱhoho ni lingedze u humbulela uri maṅwalwa aya a amba nga mini .
Kuitele kwavhuḓi ku ṱoḓa u gudiwa .
Zwavhuḓi , ipfi kana ḽiambele ḽine ḽa bva kha ipfi kana ḽiambele ḽe ḽa ṱalutshedzwa kha khethekanyoṱhukhu ḽi na ṱhalutshedzo i fanaho nga nnḓa ha musi zwi re ngomu zwi tshi vho sumbedza hu khou ambiwa nga ha iṅwe ṱhalutshedzo .
Khabinete i ṱuṱuwedza vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe na madzangano u shumisana malugana na u khwinisa vhutshilo ha vhaswa na u lwisa u bvisa vhathu vhane vha rengisa zwidzidzivhadzi kha tshitshavha tshashu .
Ri tenda uri mbofholowo i amba zwinzhi musi vhutshilo ha vhathu hu tshi shanduka ha vha khwine ; ndi ngazwo ri tshi dzulela u ḓidzhenisa kha mbekanyamushumo dzo livhiswaho kha u swikela tshipikwa itshi .
Tshiimo tsha mutsho vhuria
THENDELANO VHUKATI HA MUSHUMISI NA ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka
10 . Nyendedzi dza U thoma na Kushumele kwa Komiti dza Wadi dza Masipala , 2005 .
Vhaṅwe a vha na na fhethu ha u eḓela musi ḽekitshara dzavho dzi tshi fhela zwine zwi vha ita uri vha mbo ḓi eḓela dziḽaiburari .
Nga murahu ha madalo mararu afho mavhiḓani , miṱa yo ita vhukwamani na vhashumi vhavhili vhane vha kha ḓi humbula musi vha tshi vhulunga masalela .
Kha ṅwaha wo fhelaho , Afrika Tshipembe ḽo tshenzhema u tsa huhulwane kha nyaluwo na u gonyela nṱha huhulwane ha vhushayamishumo .
Madzulo a Phalamennde nga ha nyambedzano dza zwa mugaganyagwama o vulelwa tshitshavha , a hashwa kha theḽevishini ya lushaka , kha radio nahone a ambwa ngao lwo fhelelaho kha khasho yo tou ganḓiswaho .
Ndi tama u ḓivhadza maṅwe a maga ayo madekwana a namusi .
Tsha u fhedzisela , maitele a u voutha one aṋe a tea u tendela vhakhethi tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe u dovholola ndaela na khetho .
Ndo humbela Phalamennde uri i themendele vhuimo uhu ha u thoma ha u sedzwa hafhu ho khwaṱhisedzwaho nga Khabinethe .
Mulayo uyu wo phasiswa nga ṅwaha wa 1911.132Thaidzo yo vhonalaho kha Mulayo ndi ya uri a u dzhieli nṱha uri hu na zwithu zwine zwa pfi vhuloi , fhedzi ngeno u tshi dzhia u pomoka vhuloi hu vhugevhenga .
Zwibveledzwa zwa maḓini zwi khou sumbedzisa u vha sia ḽa nyaluwo ya ndeme kha khethekanyo ya Operation Phakisa ya lwanzhe .
Mbiḓi yone a yo ngo sala i si na mbonzhe .
Nyanḓadzamafhungo na zwikhala zwi imela nyimele iṅwe na iṅwe nga tshifhinga tshine mafhungo a fhiriswa ngatsho .
Vhashumisi vha ṱuṱuwedzwa u vha na ṱhogomelo yo teaho na yo linganaho u khwaṱhisedza uri zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa dzhenelela kha saithi iyi a zwi na vairasi kana dziṅwe tshinyadzo dzine dzi nga khakhisa kana u tshinyadza sisiteme ya khomphyutha ya mushumisi , sofuthiwee kana data .
Arali lushaka lwa tshimela lu siho kha thebulu , vha ḓadze fomo ya khumbelo i na zwidodombedzwa zwi evhelaho zwo fhelela :
Izwi zwi bveledza tshikhala tshi no vhonala tsha tsireledzo ya zwamatshilisano mimaragani ya zwavhashumi .
Milayo ya mveledziso ya kudzulele na milayo yoṱhe nga u angaredza ya muvhuso i tea u tandulula u dzhenelela ha vhathu na vhupo he murahu vha vha vho siiwa nga nnda .
Nḓila dza khwiṋesa dza u ḓivha arali vha na khoḽesiṱiroḽo ya nṱha ndi uya vha ṱoliwa nga muṋetshedza ndondolo ya mutakalo o gudelaho .
Zwiitisi zwoṱhe zwo buliwaho avho nṱha zwi shela mulenzhe zwihulwane vhukuma kha u gonyisa mbadelo dza SU , sa i zwi tshinyalelo yo engedzedzwaho i sa khou lambedzwa nga kha ndambedzo ya muvhuso .
Nga iyi nḓila , ri ḓo ya phanḓa kha u fhelisa vhutshinyi tshitshavhani .
" Musi ndi tshi ita khumbelo ya nnḓu ya RDP ndi vhudzwa u pfi a thi tei u wana na uri a thi koni u wana bondo ngauri ndi khombo kha dzibannga ... ' '
Fhedzi vha ri vha tea u ṱuwa nga Ḽavhuvhili ?
u bveledza sisiṱeme dzo teaho dzi bveledzaho tshipikwa na bono ḽa masipala
U vhumba na u shela mulenzhe kha Komiti ya Mafhungo ya Vundu na Komiti ya Ndugiselo ya Dwadze .
Vhushaka ho khwiniswaho na zwitshavha nga ngoho vhu ḓo shela mulenzhe kha u lwa na vhugevhenga nga nḓila i bveledzaho .
Ṱhoḓisiso dza Makete wa Vhashumisi na zwigwada zwo sedzesaho kha u monithara zwiito zwa vharendi na zwine vha ṱoḓa , khathihi na u sedzesa kha mafulo a u dovhololwa ha zwithu .
Zwenezwo musi muṱangano u tshi khou ṱoḓa u isa phanḓa na u vouta Dokotela Cooper vho mbo ḓi dzhenelela u itela u thivhela tshiṱafu tsha matshudeni kha u vouta .
Ro zwi vhona hafhu uri mbetshelwa ya themamveledziso yashu yo ṱhukukana vhukuma vhukati ha masia o fhambanaho a muvhuso .
Ni elelwe u sa fanywa no kwama malofha a muṅwe muthu .
Miṅwe ya mitheo ya nyaluwo ya tshihaḓu i hone .
Sa tshipiḓa tsha zenezwi , mushumo wa u dzudzanyela wo thoma hu tshi itelwa u thomiwa ha khamphani ya muvhuso ine ya ḓo vha yone i faraho mikovhe na u langa SOE dza ndeme khathihi na u ita zwa vhulavhelesi ha mufaramikovhe ho dzudzanyeaho .
Tshumelo iyi i ṱalutshedza uri vhukando vhu nga dzhiwa hani kha u fhelisa kana u thivhela thambudzo ya vhalala .
Iyi nḓila ya u ṱoḓa u vhona uri muthu u a lowa kana ha lowi yo ḓo sasaladzwa nahone ya dzhiiwa i sa tshimbilelani na tshifhinga tsha musalauno .
Ndi zwa ndeme u vha na nzhele uri zwitshavha zwine zwa khou ṋetshedza nḓivho ya sialala zwi nga vha zwi si zwone vhaṋe vha nḓivho yeneyo .
U ṋea tsedzuluso ya vhuimo ha zwino ha thandela nga nthihi nga nthihi ho sedzwa kha pulane , Khovhakhombo , Thaidzo , Vhuḓisendeki na Ṱhanganedzo ( nga maanḓa izwo zwine zwa ṱoḓa u fhiriselwa nṱha ) na zwa masheleni .
Phaiphi i nga tshinyala nga u kokodzwa kana nga u wisa thikho ya tshikepe .
5.4 . Thandela idzi dzi ḓo lambedzwa zwihulwane u bva kha masia mararu - a zwa mabindu , ndambedzo ya masheleni yo ṱanganyiswaho na kha khovhelo ya muvhalelano .
Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa pulatifomo ya zwiimiswa zwa sekhithara ya maḓi u itela u amba nga tsireledzo ya maḓi shangoni na u vhona uri maḓi ndi thikho ya nyaluwo ya ikonomi .
Hezwi zwo ita uri hu vhe na u swikelela ha mitengo i pfadzaho , muṱaṱisano na maitele a thenda a re khagala zwi vhe khaedu .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo muholo wa mulanguli
4.6. Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe wo humbela manḓalanga a Brazil uri vha ṋetshedze mafhungo a tshiofisi na mutevhe wa zwo no thomiwaho zwe zwa topolwa kha fhungo ḽi kwamaho ṋama i songo tsireledzeaho ine ya khou iswa kha mashango o fhambanaho , ane a nga katela Afrika Tshipembe .
1.4 . Masia a ndemesa o topolwaho a ḓo shela mulenzhe kha u fhaṱa fulufhelo na u isa Afrika Tshipembe nḓilani ntswa ya vhubindudzi na nyaluwo ya ikonomi nga murahu ha mutshinyalo wo vhangwaho nga vhulwadze ha tshitzhili tsha Corona ( COVID-19 ) .
Zwimela zwa dzilafho , zwi bvelelaho kha mupo , zwi dzulela u shushedzwa nga zwa vhulimi , mveledziso ya nḓowetshumo ya zwa makwevho na nyito dza vhakuvhanganyi vha phurofeshinala .
Phane ḽe ya vhathu vhahili yo khethwaho nga Komiti ya Nyeletshedzo yo teaho ya SACNASP i ḓo vha vhudzisa mbudziso .
U swika zwino , miṱa i swikaho miḽioni dza sumbe zwa zwino yo dzheniswa muḓagasi .
nḓila ya muya i a sekena nga u ṱavhanya nga mulandu wa uri luvhemba lwa musipha lune lwa vha kha nḓila ya muya lu mbo ḓi " fula " lwa vha lu a hwetea nga tshivhangi tshiṱukuṱuku .
5.17 Milandu ine ya kwama vhapondwa vha sa koni u ḓithusa i ḓo ṱavhanyiswa nga hune zwa konadzea ; na
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website .
Kha vha ombedzele phambano vhukati ha mutshimbidi wa wadi , mutshimbidzi wa masipala na muraḓo wa Komiti ya Wadi vha vhone zwauri vhashelamulenzhe vha a pfesesa mushumo une wa itwa nga CBP vha ṱumanye na Komiti dza Wadi .
Ri ḓo isa phanḓa na u engedza mbambadzelannḓa ya zwibveledzwa zwa vhulimi , vhureakhovhe na vhusimamiri , ine ya khou aluwa vhukuma nga mannḓa kha mimakete miswa ya Afurika na China .
Zwi fhedza awara mbili na uri nyolo i shumiswa kha u ḓadza bammbiri ḽa u saukanya .
Tshiimiswa tshi bvelaphanḓa na u langa tshikwama tsha ndindakhombo tsha vharengi vha dzinnḓu .
Hune zwa vha zwi tshi tea , kha u sedzana na mafhungo o tiwaho , ndi ḓo amba mbuno dzo teaho kana nyimele nga u pfufhifhadza .
Vho Brooks vho swikisa Vho Erasmus na vhatshimbidzi vha mushumo kha vharengisi .
Afrika Tshipembe ndi murangaphanḓa wa ḽifhasi kha zwa u vhulunga mupo nga kha u shela mulenzhe haḽo hu vhonalaho nga thendelano ya zwa mupo na zwiimiswa zwinzhi zwi ngaho CITES , Guvhangano nga ha Zwipishisi zwi khou Ṱhoṱhelaho na Guvhangano nga ha Biological Diversity .
Zwitshikafhadzi ezwi na zwone zwi laṱwa henefha mavuni , kha zwimela , na maḓini , zwa ṋaṋisa u shela mulenzhe kha u dzhenisa vhathu khomboni .
Ngei Burundi zwigwada zwo salaho nnḓa ha maitele a mulalo zwa zwino zwi kha nyambedzano na muvhuso wa Burundi hu na tshipikwa tsha u vhuedzana kha phambano dzavho u itela u ḓisa mulalo wa tshifhinga tshilapfu na u bvelela kha shango ḽavho .
Hezwi zwi vhumba tshipiḓa tsha ndingedzo dzo ṱanḓavhuwaho dza u khwaṱhisa sisiteme ya pfunzo ya mutheo nga u manḓafhadza thimu dza vhurangaphanḓa ha zwikolo , u khwinisa vhukoni ha vhagudisi na u khwaṱhisedza muelo wa mvelaphanḓa tshifhinga tshoṱhe kha mirole ya vhuraru , rathi na ṱahe .
U shumisa mishumo ya vhutsila na zwinyanyuli zwa u vhona zwi tshi vhambedzwa na mushumo wa vhone vhaṋe
Khaedu ya Devhula-Vhukovhela hu ḓo vha u fara mikovhe yayo ya makete uyu wa u re na mbuelo ngaurali , na u shandukisa mushumo wa u maketa une wo no thoma kha u dalela vundu , hu na mvelelo dza nyaluwo kha mbuelo dza ikonomi .
Ndi tama u dzhia tshino tshifhinga u fhululedza Muphuresidennde Vho-Nelson Mandela , muṅwe wa vhatumbuli vha dimokhirasi yashu , vhane vha ḓo pembelela miṅwaha ya 90 nga 18 Fulwana ṋaṅwaha .
" Mulayotewa muswa " zwi amba Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , 1996 , ;
Sisiṱeme yo ṱanḓavhuwaho ya u bveledza zwithu zwiswa ine ya ita uri dziyunivesithi , khoro dza zwa saintsi na dziṅwe ṱhoḓisiso na vhasheli vha mulenzhe kha mveledziso zwi vhe na vhushaka na masia a ndeme a ikonomi .
( 4 ) Vhusimamilayo ha vunḓu vhu a tendelwa u shuma u bva nga ḓuvha ḽe ha fhaladzwa kana ḽe tshifhinga tshaho tsha fhela u swika ḓuvha ḽine ḽa ḓo tevheliwa nga ḽine ha ḓo thoma u farwa khetho dza u vhumba vhuṅwe vhusimamilayo ha vunḓu .
Kha miṅwaha mivhili yo fhiraho , ro shuma roṱhe u fhaṱa mutheo u itela mvelaphanḓa .
Ngauri tshithu tshithihi , vhuḓikumedzeli ha mivhuso ire miraḓo kha pulane dza dzingu kanzhi a vhu ngo shandukiswa ha vha mbekanyamaitele na nyito dza lushaka .
Hezwi zwi sumbedzisa u aluwa ha demokirasi hune vhadzulapo vha dzhenelela kha vhurangeli ho sedzaho kha uri muvhuso u vhe na vhuḓifhindeleli wolumbama kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Ṱhanziela ya u ṱola miri kana muvhigo
6.3 Musi ri tshi khou bvela phanḓa na u tikedza Eskom , Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u bvela phanḓa na u shumisa muḓagasi zwavhuḓi , zwihulwane vhukati ha awara dza 17 : 00 na 21:00 musi ṱhoḓea ya fulufulu ya miṱani i nṱhesa shangoni .
Meme dza dzomomulambo na phurofaiḽi ya nyelelo ya mulambo i pfukaho zwi ḓo pima phaḓaladzo i tevhekanaho .
U khwinisa tshikati tsha kushumele kwa vhagudi vha Gireidi 6 kha mbalo .
U posa na u gavha bege dza ṋawa
U sumbedza nḓivho na tshumiso ya u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha na khonadzeo ya mushumo malugana na u dzhenelela ha Komiti ya Wadi .
Kha maedza o no langiwa , zwo tea uri hu shandulwe fhedzi variebuḽu nthihi yo imaho nga yoṱhe .
Tshumelo iyi kanzhi i tshitshimbidzwa nga matshudeni zwifhinga zwa u awela zwa matshudeni na milingo zwi na masiandaitwa kha zwibveledzwa zwa tshumelo .
Tshishumiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha u dudedza tshi ḓo ṋetshedzwa na ṱhiroḽi ya u hwala na tshithu tsha u tikedza lufhera lwa nga ngomu .
A tshi amba uri iyi nyimele , i ḓo ita uri zwi konḓe u sia nnḓa vhathu vha vhurereli ha Pagans kha mulayosiṅwa une wa langula zwa vhuloi .
Khethekanyo ya u fhedza i ṋetshedza mahumbulwa a u khunyeledza .
Asesimennde yo sedzesa kha mbuelo dzoṱhe dza nnyi na nnyi na zwibviswa zwa muvhuso wa vhukati na vhuḓifhinduleli ha zwiimiswa u itela zwezwo .
Sa vhorasaintsi , ri tea u dzula ro linda misi yoṱhe khombo nthihi , ire muhumbulo wa uri tsiko i tea u kwakwana na u elana na milayo ya saintsi .
( a ) na pfanelo , vhuṱalu na mbuelo dza vhudzulapo u lingana ; vha dovha
Vho vha vha hanengei hafhu sa u mutshimbidzi wa Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) kha Lesotho ..
1.5 . Khabinethe i ṱanganedza u tshimbila zwavhuḓi ha Vhege ya Imbizo fhasi ha thero ' Roṱhe ri bveledza Afrika Tshipembe phanḓa ' , he vhashumi vha muvhuso vha amba na zwitshavha shangoni ḽashu ḽoṱhe .
Vhuḽedzani hapo - U shuma na vhaḽedzani vhapo zwi alusa tshiimo tsha fulufhelo na thikhedzo ine tshitshavha tsha ṱumekanya na thandela dza tshumelo na tswikelelo dzi fanaho .
Naho zwo ralo , sa musi izwi zwi shi ḓo vha zwi tshi khou iswa kha muṱangano muṅwe na muṅwe wa Komiti ya Wadi zwi ḓo khwaṱhisedzwa nga maanḓa musi mushumo u tshi thoma .
Phesente ya miḓi i holaho nga fhasi ha R1 100 nga ṅwedzi vha swikelelaho tshumelo dza mutheo dza mahala .
Zwoṱhe vhuvhili hazwo zwenezwo ndi zwa ndeme kha nyaluwo ya ikonomi .
1.6 Khabinethe yo dzhiela nṱha mvelaphanḓa ya mipfuluwo ngei Yoropa ine ya bvisela khagala u konḓa ha ndangulo ya mipfuluwo na vhushaka na mbekanyamaitele dza dzitshakhatshakha dza mashango o fhambanaho .
Nyimele ya zwino ndi ya uri gethe yo sudzuluswa na uri tshikolo tsho amba hafhu na masipala u ḓo fhaṱa fhethu ha u paka .
Ro amba uri ndi nga kha zwiito zwashu uri ri kone u ḓivha vhuyo hashu .
Phimo ya u bvelela u yaa nga milandu yo ṱoḓisiswaho na u tshutshiswa , hoṱhe kha muhasho kha vhugevhenga .
Vhashumi vha fanela ngauralo u pfumbudzwa zwavhuḓi kha mafhungo a pfanelo dza vhuthu na tsireledzo .
3.48 Bammbiri-mviswa yo rera nga ha mulayo wa milandu uri ndi afhio maitele a vhuloi ane a vhaisa o kwamiwaho , na uri khothe dzo shumana hani na iyo milandu .
Khabinethe i vha bvulela muṅadzi kha u shela havho mulenzhe kha mveledziso ya demokirasi yashu ya ndayotewa .
Muhasho wo amba nga ha zwithu zwawo zwa ndeme zwa uno ṅwaha wa muvhalelo .
Ndi sa athu khunyeledza , kha vha ri ndi ise maipfi a ndiliso kha muṱa wa mulwela mbofholowo vhane vha dovha vha vha axennḓe ḽa pfanelo dza vhathu , Khomureidi Vho Phyllis Naidoo vho ri siaho ṋamusi .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , mbambadzo kha nḓowetshumo ya zwinwiwa yo ṱalulwa nga baḽantsi ya mbambadzo yavhuḓi , yo tikwa nga mashumele a u vhambadzela mashangoḓavha o khwaṱhaho .
( I ) u ḓidzhenisa hune Eskom ya ḓo hu ita nga tshikhala tsha maḓuvha a 30 a ḓaho ,
Na ḓa Kimberley ni ḓo vhona dindi ḽihuluhulu ḽifhasini ḽoṱhe .
DZANGANO ḼA VHASHUMI VHA MUTAKALO NA PFUNZO ḼA LUSHAKA NA VHAṄWE VHASHUMI-VHO
Izwi zwi fanela u katela zwiteṅwa zwi elanaho na vhathu , zwine vha itana u sa dzhia sia .
Lupfumo lwa minerala dza shango ḽashu ndi ndaka ya lushaka na vhufa vhuthihi vhune ha vha hashu roṱhe maAfurika Tshipembe , Shango ḽi ḽone ḽo faraho vhuṋe .
A vha ngo tea u ḓadza fomo ya u nanga khetho arali vha dzula kha khetho nthihi .
Sisiṱeme dzi dzulela u khwiṋifhadzwa u itela u vhona uri dzi khou tikedza ndaulo .
Ṱhanziela ya u Redzhisiṱara i ḓo ṋetshedzwa i na nomboro ya u redzhisiṱara zwenezwo musi fomo dzi tshi tou fhedza u shumiwa .
Musi dziSOE dzi sa koni u kuvhanganya ndambedzo yo linganaho u bva kha dzibannga , u bva kha mimaraga ya dzitshelede , u bva kha zwiimiswa zwa masheleni kana u bva kha tshikwama tsha tshelede , ri ḓo ṱoḓa u sedzulusa dziṅwe nḓila , u fana na tshiṱirathedzhi tsha vhushumisani ha ndingano kana u rengisa ndaka dzi sa elani na mushumo wa vhuṱhogwa .
Makumedzwa o ṋetshedzwa nga mulomo , nahone tshaka dzo ṱanḓavhuwaho dza madzinginywa dzo itwa .
Themendelo dza Khomishini kha themamveledziso dza ikonomi dzi katela ndambedzo ya masheleni , u pulana na ndondolo .
U kubevha kuṱukuṱuku .
Zwi kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe u shela mulenzhe kha u lugisa vhumatshelo .
Nga kha mbekanyamushumo yayo ya maitele a tshizwinozwino , SARS yo pfulusa vhanzhi vha vhatheli kha puḽatifomo ya zwa eḽekiṱhironiki , ngauralo hu u fhungudza khovhandozwo i elanaho na khuvhanganyo ya kheshe dziofisini dza davhi .
Tshenzhemo kha ḽifhasi ḽoṱhe yo sumbedza uri u valiwa ha zwikolo na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha , mavhengele a u rengisa na fhethu ha mushumo a zwo ngo thusa kha u imisa u phaḓalala ha vhulwadze .
Tshiṱori itshi ndi lungano lwa sialala .
I ya zwi ḓivha uri ho no vulwa miṅwe milandu , na uri mapholisa vha khou ita ṱhoḓisiso dzo teaho .
Malugana na vhulanguli havhuḓi
Vhupo ho ambiwaho afha vhu nga ṱumiwa murahu kha mimodulu ya kushumele nga nḓila i tevhelaho :
Phasipoto khulwane ndi dokhumenthe ya masia ṱari a 64 ine ya ṋewa vhathu vhane vha anzela u endela mashango a nnḓa .
Zwine vha amba zwone zwo sendeka kha mbuno ya uri vhuloi na mushonga ( muti ) ndi zwone mbuno dza zwa vhugevhenga , na uri idzi mbuno dzi tea u lavheleswa musi hu tshi itwa tshigwevho .
Ṱhoho dza Tshumelo dzashu dza Tsireledzo ;
Arali hu na o tshuwiswaho nga u xelelwa nga mbofholowa , hu tea u vha na maitele o teaho a mulayo , muimeleli vha muhwelelwa , nḓivhadza mulandu , sisiṱeme ya khaṱhululo na maitele a fomaḽa .
Naho hu si dzoṱhe thandela dzi re hone dze dza vha na u vhuedza lwa ikonomi fhedzi hu na nḓisedzo ya mishumo na thuso kha vhathu vha re na fulufhelo ḽa u tholwa kana ḽa u thoma thandela .
Zwiporo , nḓila yo ḓoweleaho nahone ine ya sa ḓure ya vhuendi huṅwe fhethu kha ḽifhasi ḽi bvelelaho , tshi khou ongolowa u bvelela kha ḽa Afrika .
Dzifigara ngamaanḓa-maanḓa dzi vha dzi si dzavhuḓi kha murafho wa matshudeni a u thoma vhane khavho muthihi kha vhatanu ndi ane a ambara gaweni nag tshifhinga tsho fanelaho .
Vha fanela u swaya mudzio nga muthihi nga muthihi ( zwi tshi vhonala ) kana vha ḽeibeḽe na nomboro ya lushaka yo ṋetshedzwaho .
Hu te u vha na tshenzhelo ya ṅwaha muthihi kha zwa ndangulo ya ndeme na tshanduko ya kilima kana ndangulo ya vhupo .
( b ) mafhungo a kwamaho zwa dzikhaṱhululo ; na
Mbonzhe dzi fanela u pombiwa nga banditshi i sa dzheniho maḓi .
U vha ṋemuṱa wa muṱangano zwi ḓo thusa shango ḽashu kha nungo dzalo kha mafhungo a HIV na Lufhiha ngeno zwi na masiandoitwa kha iṅwe khaedu nthihi Afrika Tshipembe , kha dzingu na kha ḽifhasi .
Zwivhumbeo zwa muṱa zwo fhambanaho na zwiṱirakitsha zwo ṱanganedzwa kha ḽiṅwalo iḽi .
Hafhu , ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha zwauri tshanduko kha ndinganyiselo dza tshivhumbeo tsha mugaganyagwama a dzi tou itiswa nga tshanduko dza mbekanyamaitele fhedzi dzi nga sumbedza nungo dzine dza vha hone ngomu ha mbekanyamushumo dzi re hone dza mashumisele a masheleni .
Ṅwana muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya dzina , lushaka na tsireledzo kha u shengedzwa .
11.9 . Khabinethe yo dovha ya tendela uri Phalamenndeni hu ḓivhadzwe thendelano ya Thendelano ya Minamata nga ha Mutobvu .
Musi nḓowetshumo dzavho ntswa dzi tshi bvelela , oda dzavho dza thundu dza Britain dzi aluwa zwihulwane ṅwaha nga ṅwaha , nahone izwi zwi amba mishumo minzhi na zwifhinga zwa khwine kha riṋe roṱhe .
( 1 ) Vhathu vhoṱhe vha a lingana phanḓa ha mulayo nahone vha na pfanelo ya tsireledzo na mbuelo dza mulayo dzi linganaho .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha sekhithara dzoṱhe u ita tshipiḓa tshadzo tsha u dzhia maga u itela u lwa na u sa lingana ha murahu nga u dzhia maga ho sedza u ongolowa ha tshanduko mishumoni .
Khwaṱhisedzo dza bannga u ya nga ha thendelano ya u hira dzo dzhenwaho khadzo na vha Venture Building Trust ( Pty ) Ltd .
Mashudu mavhi , zwiimiswa zwi songo bveledzwaho lwa tshoṱhe , thaidzo dza zwa masheleni a u tshimbidza fhethu , na ṱhahelelo ya vhuthathazwitshili na maḓi a phaiphini kha fhethu zwi khou lengisa mvelaphanḓa ya fhethu huṅwe na huṅwe , zwi livhisaho kha uri fhethu hu valiwe .
Nṱhani ha hovhu vhuḓidini , ndeme ya ndaka i vhonalaho na themamveledziso kha luṱa lwa tshikolo i dzula i sa lingane zwihulwane .
U pulana uri thandela i ḓo tshimbila nga nḓila-ḓe - ndi zwine zwa dovha zwa vhidzwa u pfi ndi luṱa lwa u sika kana u vhumba kana ḽiga ḽa pulane ya u shumisa .
Vhukoni ha thekhinikha ḽa zwi amba fhethu hu ne ha ḓo shumiswa nga tshiṱitshi tsha ndingo na ngudo dzo itwaho nga vhaṱoli vha dzigoloi .
Mihasho u bva afho i tea u fhaṱa dzagano ḽawo ḽa mushumo u mona na mishumo yo bulwaho .
Tshivhangi / tshiitisi tshihulwane tsha lufu
Dziṅwe dzo no itelwa migaganyagwama yadzo kana dzi kati na u shumiwa .
KOMITI YA WADI I NGA ITA MINI
Maraga wa Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo wo ita uri hu vhe na vhudziki naho hu na u kwamea nga tshiwo tsha zwa masheleni tsha ḽifhasi .
Mafhungo a vhushaka ha vhashumi nga nḓila ya u thetsheleswa ha ndaṱiso zwo dzhenelwa nahone mafheleloni a ṅwaha wa muvhalelani nyimele ya zwithu yo ambwa nga hayo .
Tshishumiswa itshi tshi shumiswa kha maga a kushumele , tsedzuluso , u vhea iṱo na u sedzulusa maga .
ṱhanziela ya mabebo ya ṅwana/ vhana , kana bugundaula ya shango ḽine vha bva khaḽo .
U ḓisedza tshumelo dza ndavhuko dza milayo , vhuṅwaleli na dza khothe dza masipala na u shumisa na u tshimbidza maitele u itela vhuṱanzi ha phasisa , u shumisa na u vhulunga tsheo .
Vhutshilo hoṱhe ndi mpho .
Vhukoni ha tshifhinga ho itaho , sesheni dza u fhaṱa kha zwa kushumele , mihanga ya u londota na nyendedzi ya u bveledza kutevhedzele kha ṱhoḓea dza u vhiga .
U dzhenisa kha tshiimiswa zwa tshumiso ya ICT ya kha pulatifomo dza kha lubuvhisia u itela vhulavhelesi ha zwiwo na u kuvhanganya mivhigo ya mvelaphanḓa u itela Minisṱa Ofisini ya Phuresidennde , U ṱola Kushumele na U ela kathihi na Ndaulo .
Zwino ṱalutshedzani mvumbo ya khonani yaṋu khulwane ( ya mbiluni ) .
Khoudu dzo teaho dzo dzheniswa kha nyimele dzine vhagudi vha vha vho ṅwala ḽevele yo khakheaho , thero kana vho vha vha siho .
A hu na magake o wanwaho malugana na mabanngele a ḓuvha na ḓuvha a masheleni .
U kopolola phatheni kha phegibodo na u kopa phetheni , maipfi na maḽeḓere kha bambiri .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Madalo a Tshiofisi a Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ngei Islamic kha Riphabuliki ya Iran , ane a engedza vhushaka ha ikonomi na mbambadzo vhukati ha mashango aya mavhili , nga kha u saina thendelano dza tshivhalo na u ḓikumedzela .
Tshikepe tsho tendelwa u rea khovhe maḓini a Afrika Tshipembe
Vhukoni ha mulayo ha vhuimo ha lushaka na ha vundu ha muvhuso zwo vhonala nga nḓila ire khagala .
Hune Mulayo uyu wa ṱoḓa maṅwalwa uri a ḓivhee , kana a wanale u itela zwa vhuṱoli kana u kopa , Khomishini i tea u lwela kana u ḓivhadza maṅwalwa ayo nga nḓila ya thekhinoḽodzhi ya eḽekiṱhironiki .
Nyito dzo sedzaho kha vhupo sia ḽiṅwe na ḽiṅwe dzi nga fhaṱwa khadzo na u tikedzana , hu tshi sedzwa nyimele ya zwiteṅwa zwoṱhe zwa u guda luambo .
Fulufulu ḽi bikululwaho ndi ḽa ndeme kha ṱhanganyo ya fulufulu ḽashu , zwi katelaho u bveledza fulufulu ḽi bvaho kha gese , nyukiḽia , soḽa , muya , maḓi na malasha .
Ngei Japan sisiṱeme ya ḽeveḽe mbili ya muvhuso wapo yo vhumbwa nga vhupo , lushaka lwa muvhuso wa tshiṱiriki , na mimasipala yapo .
Maitele aya ndi tshipiḓa tsha u swikelela ho angaredzaho ha vhudavhidzani ha lushaka a shumisaho Mulayo wa Mbuyedzedzo na Khwinisedzo ya Pfanelo dza Mavu wa 2014 , wo sainwaho ndayoni nga Muphuresidennde Vho Zuma .
Mavothi a nnḓu ya Vho Radley o vha o valiwa vhukati ha vhege na nga Dziswondaha , na uri mutukana wa Vho Radley ha ngo tsha dovha a vhonala hafhu lwa miṅwaha ya fumiṱhanu .
9.2 Khabinethe i tama vhashumeli vha ndondolo ya mutakalo u dzula vha tshi khou tevhedza zwitandadi zwa phurofesheni kha vhalwadze vhane vha khou vha ṱhogomela .
Ri ḓo sedzulusa khumbelo yavho .
A hu na muraḓo wa Khorondangi a humbelaho mbadelo ya bindu kana mushumo zwa tshiofisi nga kha midia wa matshilisano .
Malugana na ṅwana , miṅwaha ine ha nga vha na thendelano ndi 16 zwine zwa amba uri u ita zwa vhudzekani na muthu a re na miṅwaha ya fhasi ha 16 zwi amba uri ndi u tshipa u ya nga mulayo .
Ndi nga mini tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiḽiwa tshi tshavhuḓi kha riṋe ?
Hulisani u guda u bika
Kha vha aluse na u bveledza mbekanyamishumo dza mitambo na mishumo kha ḽevele dzoṱhe sa zwipiḓa zwa ṱhanganelano .
Thendelano ya Paris i dovha hafhu ya ṱoḓa u tsitsela fhasi thempheretsha dza ḽifhasi u swika fhasi ha digirii mbili na u lwela u swikela kha digirii dza 1.5 .
10.3 . UNICEF yo ramba Afrika Tshipembe u kovhelana nga tswikelelo yaḽo ya u maanḓafhadza vhaswa sa tshipiḓa tsha fulo ḽa ḽifhasi u khwinisa zwikhala zwa vhaswa - tshiga tsha vhukuma tsha u khwaṱhisa vhushaka ha shango ḽashu na UN .
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku , nyambedzano dza vhoṱhe
vhathu vha Nigeria na Senegal - na u khwaṱhisedza hafhu muhumbulo ya Khomishini - ya u fara khetho dze dza tshimbila zwavhuḓi .
Nga kha khetho dze dza farwa nga Shundunthule , vho ri ṋetshedza roṱhe ndaela ya nyaluwo na mvusuludzo .
A hu na vhuṱanzi ha u khunyeledza nga ṱhaluso nnzhi uri mianganyelo ya BS yo vha yo tendelwa kha vhege dza rathi fhedzi phanḓa ha u rumelwa ha mugaganyagwama wa muvhuso .
Kḽorini i shumiswa kanzhi sa tshivhulahazwitzhili u itela u kandululula na u kunakisa maḓi a u nwa .
Khoso iyi i ṱanganedza vhathu vhoṱhe vhane vha vha na dzangalelo ḽa ndimo ya ndondolamupo .
Nga tshenetsho tshifhinga , vhushaka vhukati ha mashango mavhili vhu ḓo khwiniswa na u haseledzwa nga fhasi ha thikhedzo ya Khomishini ya Tshaka mbili ya Afurika Tshipembe na Nigeria .
Mbonalonyangaredzwa dzo ṋetshedzwaho dzi nga si angaredze vhukonḓi ha nyimele ya lushaka luṅwe na luṅwe i sedzuluswaho kha mabambiri a nyambedzano ane akhaunthu iyi yo ḓisendeka ngao .
Zwifanyiso zwo fhambanaho zwa miṱa
Vhuraḓo ha vharema ho engedzea nga luvhilo , na mugwalabo wa dzangano wa vha nḓila ya ndeme ya u bula u fushea havho nga muvhuso wa tshiṱalula .
Nga nṱha ha izwo , u ita mbetshelwa ya u wana , u londola , vhupulani , mveledziso , khwiniso na u balanganywa ha ndaka na mbetshelwa ya thuso ya masheleni hu tshi itelwa ndivho dza mbuedzedzo ya mavu .
Khabinethe yo tendela uri kha u dzheniswa ha dikhouda dzo salaho , vhadzhenisi vha ḓo tholwa kha levele ya masipala wapo . Modeḽe uyu wa nḓisedzo wo sedzuluswaho wo itelwa u ṱavhanyisa maitele a u ya kha mupfuluwo u bva kha anaḽogo u ya kha didzhithaḽa na u bviswa ha Ṱhodea ya Nṱha ya Tshipekithiramu .
Kha vha ṋekane nga ṱhanziela ya muhaelo wa yellow fever arali vho vhuya vha ya kana vha tshi ṱo ḓa u ya fhethu hune ha vha na thaidzo ya vhulwadze uvhu .
Komiti dza Wadi dzi na mushumo muhulwane sa nḓila ya tshitshavha ya u imelela madzangalelo kha IDP na u vhona uri pulane dza matshilisano na dza ikonomi dza wadi dzi khou takalelwa nga tshitshavha tshoṱhe .
Tshikhala tsha u khwinisa tshipiḓa tsha muthu zwi bva kha zwa ikonomi , matshilisano , mvelele na zwikhala zwa zwa vhuḓimvumvusi zwo bvaho kha kha u kuvhangana ha vhathu kha kudzulele kwavho .
O vhaisala tshanḓa mugudisi vha mu isa kiḽiniki .
Mbuelo dzi katela u engedzedzea kha mutakalo wa mbilu na mafhafhu , u lunguluwa na pfananyo .
Ndaulo zwa zwino i khou lavhelesa kha u tandulula mafhungo nga u pfumbudzo na mushumo wa u fhaṱa vhukoni .
Naho hu na uri zwipondwa zwa khakhathi a si vhathu vho hwelelwaho , na vhone vha ṱoḓa u imelelwa .
Izwi zwi amba uri vhathu vhoṱhe , hu songo sedzwa phambano ya nḓowelo dziṅwe na dziṅwe , nungo na vhuṱudzeṱudze , vha na tshirunzi tshi eḓanaho na u tea u farwa lu eḓanaho nahone nga nṱhani ha izwi vha vhofholowa lwo eḓanaho kha tshiṱuhu .
Pulane ya khombekhombe ya u vusuludza tshiimo tsha zwa masheleni yo swika he ya kombetshedzwa kha masipala uyo nga ṅwaha wa 2020 .
Vho mbo ḓi khunyeledza vhupfumbudzi ha zwa u bebisa ngei Old Grey , u bva afho vha shuma lwa tshikhala kha ICU ya Sibadela tsha Guy ngei London .
Bugu ya u fhedzisela a yo ngo katela maṅwe masia e a vha e kha bugu yavho ya u thoma .
Zwiṅwe hafhu zwine zwa kwama ikonomi ndi thikedzo kha vhatshimbidzi vha nyendo , mavhengele a zwiḽiwa a henefho hayani , na maṅwe mabindu a yelanaho na vhuendelamashango .
Vhuṱanzi vhu dovha hafhu ha sumbedza uri nga mulandu wa mutsiko wa tshigwada tsha vhathu kha gethe ya dziVIP , vhashumi vha zwa vhutsireledzi vhe vha vha vha tshi khou shuma vho dzhia tsheo ya u i vala .
Izwi zwo vha nga nṱhani ha u sedzuluswa hu fushaho ha muvhigo wa ṅwaha phanḓa ha u swikiswa u itela u tendelwa .
Zwi dovha zwa ḓivhea sa mbuelo yo ṱanganelaho ngauri i ṱanganyisa mbuelo yo waniwaho na mbuelo ya pfuma fhethu huthihi .
Naho zwo ralo , muṱalukanyo wa u vha nṱha ha vhatshena a u ngo ṱhonifha na u dzhiela nṱha vhadzulapo avha fhedzi wo dovha wa lingedza u funza vhathu vhashu u dadadza ndeme yashu ye ra bebwa nayo na tshirunzi .
vha Springboks kha u swika kha luṱa lwa vhuvhili lwa Khaphu ya Ḽifhasi ya Rugby ya 2019 ngei Japan na u vha tamela mashudu mavhuya musi vha tshi ḓo fhirela phanḓa kha thonamennde .
242. U fheliswa kana u vhulahwa ha milayo
Rakonṱiraka u ḓo mbo ḓi tandulula zwo khakheaho zwe zwa bulwa nga u ṱavhanya Vundu ḽi sa badele tshithu .
Maitele o vhigwaho kha tsedzuluso idzi a magumoni a Ndima a dovha a vhambedzwa na data yo rekhodiwaho fhethu ha u ṱola ho fhambanaho .
Senthara dza fulufulu dzi ṱanganya ṱhoḓea dza fulufulu na dziṅwe ṱhoḓea - mutakalo , vhusikamushumo , vhupo na vhuendelamashango .
Hezwi zwi nga katela magavhelo a zwa mithelo u itela u ṱuṱuwedza mabindu a sekhithara ya phuraivethe uri a shele mulenzhe kha Tshikwama tsha nga murahu ha Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani tsho khetheaho .
Hoyu wo vha u tshi khou ḓo vha mutambo wa ndeme , une mvelelo dzawo dza ḓo ta vhugwena .
Sa i zwi shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi tshi kona u dzhenisa thimu nthihi ya miraḓo miṋa , vhorapfunzo vhaṋa avha vho vha vhe thimu ya tshiofisi .
Musi mushumo wa vhuya wa ṱalutshedzwa , ndugiselo dza u ṋetshedza tshumelo dzi nga thoma .
Kha vha vhudzise uri ndi khovhe ifhio ye a i rea vhunzhi hayo , nauri ndi khovhe ifhio ye a rea ṱhukhu dzayo .
( b ) I fanela u dzhiela nṱha mulayo wa dzitshaka ; na ( c ) I nga dzhiela nṱha mulayo wa shangoḓavha .
Pulane i ṋetshedza ṅwongo wa mbekanyamaitele ya tshitshavha ya u lwa na khethululo nga muvhala ine ya ḓo thusa kha u ombedzela zwipikwa zwashu zwa pfanelo dza vhathu dza dzitshakha .
Ri khou tama i tshi pfukisa tshipikwa kha sekele i tevhelaho .
Mashudu mavhi sa vhunga minerala heyi isa wanali kha tshiimo tsho kunaho i tea u khethekanywa kha oṱhe matombo a si na mushumo .
Vha ḓo kona u ḓadza mbuyelo kha website .
Khanedzano afha ndi dza uri u kundelwa u ita ha muvhuso , zwine zwa vha , zwine muvhuso wa tshea u sa zwi ita , zwi nga vha na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha tshitshavha sa zwine nyito dza muvhuso dza nga ita .
Mufariwa o wana mafuvhalo kha haḓa ḽa tshamonde .
U thetshelesa hu si na u dzhenelela .
Nnḓu dza u ṱambela dza nnyi na nnyi dzi nga vha na shawara , zwileludzi zwa sanzwo , na mabunga .
Zwiṱhavhane zwa khombo a zwo ngo tea u tendelwa u dzhena tshitediamu , hu tshi katelwa zwikhonthina zwi shumaho luthihi zwine zwa nga shumiswa sa misaili .
Afrika Tshipembe khathihi na muvhuso wa Japan na Dzangano ḽa Vhuvhambadzi ha nga Nnḓa ha Japan o farisana kha u vha ṋemuḓi wa vhuṱambo uhu .
Pulane yashu ya ṱanganya muḓagasi wa ḓuvha , yo no vha phanḓa vhukuma , u vha na mvelelo dzavhuḓi kha mbekanyamushumo yashu ya fulufulu ḽo vusuludzwaho ine ya khou bveledzwa zwa zwino .
Mabindu na vhathu vha lwelaho u tsireledzwa ha mupo kha u tshikafhadzwa vha khou kuvhanganya data kha masiandaitwa a mupo na bayoḽodzhi a tsheo iṅwe na iṅwe yo dzhiwaho nga vhathu .
Tshiṅwe hafhu , thekhinoḽodzhi dza mubveledzo wa fulufulu ḽi vusuludzwaho i vhulunga kushumisele kwa maḓi hu tshi vhambedzwa na feme dza mulilo kuṱedzwa nga malasha .
Hezwi zwi itwa u ya nga Tshiteṅwa tsha 231 ( 2 ) tsha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Vhuṱambo vhu ḓo ṋea Phresidennde tshikhala tsha u davhidzana na zwitshavha khathihi na u ṱola mbekanyamushumo dza nḓisedzo ya tshumelo kha vhuimo ha fhethu hapo .
Nga murahu ha muṱangano uyu , vha wana mivhigo u bva kha vhatshimbidzi na vhashumisani navho .
Ṱhoho dza mashango na mivhuso na vhone vho amba u ḓivhofha havho u itela u bvelaphanḓa na u khwaṱhisa maitele a TICAD na milayo i langaho ya foramu i re khagala ya dovha ya katela u dzhenisa vhathu vhanzhi vha kwameaho , u zwi vhea nga nḓila ine zwa tshimbilelana na adzhenda dza u thoma dza Afrika , u ombedzela zwa u sedzesa kha mveledziso ya vhathu , na u thoma u shuma nga vhukoni hu na maitele o vhekanyiwaho a u tevehelela zwi khou shumiwaho ..
Ri ḓo khwinisa thendelano kha vhuṱumani hashu hu re hone na u ṱanḓavhudza vhuṱumani .
Khoudu i sedzuluswa tshifhinga tshoṱhe u itela uri i dzule i tshi tshimbilelana na vhupo vhu shandukaho hoṱhe ha nga ngomu na ha nga nnḓa ha koporasi .
Ndi ngazwo , hu tshi vha na tshikhala tsha u bva nga nnḓa ha mulayo hune tshirathisi tshenetsho tsha kona u dzula tsho poswa iṱo nga madzhendedzi a langaho khasho na vhudavhidzani ha dziṱhingo .
2.2 . Dwadze ḽa COVID-19 ḽo kwama mathomo a mushumo wa MTSF , tshivhalo tsha zwipikwa kha sia ḽa zwithu zwa ndeme tshi dzula tshi nḓilani yone nga tshifhinga tshine tsha khou sedzuluswa , naho hu na u lenga hu vhonalaho kha zwiṅwe zwipikwa zwa kushumele ndi nga vhanga ḽa u dzudzanya mugaganyagwama nga huswa u ya nga zwithu zwa ndeme .
Milandu ya vhugevhenga yo vhigwa kha mufariwa , fhedzi senthara yo vha yo lindela SAPS ya Paarl uri vha ye kha Sentha ya u vula dokhethe .
Muhumbulo nga ha nḓivho ya sialala une wo no vha hone kha nnyi na nnyi a u ambi uri tshitshavha tsha u bveledza kana u tumbula nḓivho iyi a tshi tsha vha na pfanelo yayo .
vha mushumi asa shumiho fhasi ha ndango ya mutholi tsumbo , rakhonṱhiraka muṱuku .
Ri thivhela riṋe vhaṋe kha u dzinginya muhanga , zwipikwa na zwiṅwe zwipiḓa zwine zwa ṱoḓa u dzheniswa kha mulayo wo dzinginywaho .
Kha nyimele dzoṱhe , u vhala uhu ho engedzwaho hu tea u elana na ṱhoho na thero dze dza nangelwa maṅwalwa o randelwaho kha tshifhinga itsho tsha vhege mbili .
Mutengo u langwa nga Ndaulo ya Mulayo wa Mveledziso ya Zwiko zwa Minerala na Peṱiroḽiamu ( MPRDA ) na uri mbadelo iyi a i humiselwi murahu .
Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽi- fhasi ḽi khou ṱuṱuwedza vhathu u mona na shango u shumisa mithethe ya 40 u dzhia ḽiga nga ḽa 10 Tshimedzi , u khwinisa tsivhudzo ya ndeme ya u ḓivhulaha sa thaidzo ya mutakalo wa nnyi na nnyi shango ḽoṱhe ; u khwinisa nḓivho ya zwine zwa nga itwa u thivhela u ḓivhulaha ; u fhungudza tshitigima tshi ṱumanywaho na u ḓivhulaha ; na u sumbedza vhathu vhane vha vha vha na thaidzo iyi uri vha zwi ḓivhe uri a vha vhoṱhe .
Musi mafhungo a dimokrasi o ḓisa pfanelo dza vhuthu kha vhadzulapo vhanzhi u mona na ḽifhasi ḽoṱhe , khombo dza zwa tsireledzo a dzi ngo tou fhungudzea lu mangadzaho .
U thoma zwiṱirakitsha zwa muvhuso wapo zwiswa u khwaṱhisedza vhuvhusi ha ndinganyo , na vhuḓifhinduleli ha dimokirasi , khathihi na nḓisedzo ya tshumelo i shumaho ;
Izwi zwi ḓo ambiwa ngazwo ngei kha Dzulo ḽo khetheaho ḽa UNGA nga Lambamai 2016 .
Zwi nga konadzea u khethekanya u tambudzwa uho kha zwiṅwe zwiteṅwa zwa vhutshilo ha muthu ?
U shumisa gwati ḽa bugu u humbulela uri tshiṱori tshi ḓo fhelisa hani , khathihi na u wana muṱoḓo watsho .
Mbumbo ya Muhangarambo wa Tshikalo tsha Mashumele u tevhedzwa nga vhuronwane .
Hu fanela u vha na tsedzuluso ya mbekanyamaitele dza zwino u vhona uri u vha na tshitshavha tshi re na dzangalelo kha mafhungo hu khou swikelelwa .
Kha vha vhe tshipiḓa tsha muṱa wa GEMS une wa khou aluwa vha dzhoina hani !
Vhupholisa ha tshitshavha vhu dzulela u vha mbiluni ya bono ḽashu ḽa Ndayotewa .
Khwiṋe kha vha vha humbele u ita khadi pfufhi tharu vhudzuloni ha u ita ndapfu nthihi .
Vhukando ha u dzhenelela ha Khethekanyo 139 ( 1 ) kha Masipalawapo wa Enoch Mgijima na hone vhu ḓo imelwa nga vhukando ha u dzhenelela ha Khethekanyo 139 ( a ) na ( c ) , vhune ha ḓo dovha ha katela na u kundelwa ha masipala kha u ita mushumo wawo .
Hezwi zwi nga ambiwa nga hazwo nga fhasi ha ṱhoho ya mbilaelo dza vhukoni , mbilaelo dza mulivhanyo , mbilaelo dza vhudavhidzani , na mbilaelo dza vhavhuelwa .
Mafhungo a kwamaho phambano ya vhathu vhatshimbidzi
vha vha vho ṋewa mushumo wa tshoṱhe Afurika Tshipembe
Mbekanyamaitele dza dzitshaka dzi sedza kha vhuendi a muyani ha dzitshaka na vhushaka na madzangano a dzitshaka na mivhuso miṅwe kana zwigwada zwa mivhuso .
Tsumbo vha nga humbela tshigwada tshithihi u fhindula mbudziso nthihi tshiṅwe tsha kwaṱhisedza phindulo .
Zwi fanela u ḓivhiwa uri nga nṱhani ha tshumelo dzi songo khethekanywaho nga lushaka kha figara , zwi nga vhonala uri miṱa zwavhuḓivhuḓi yo shumisa tshipiḓa tshihulwane tsha mbuelo yavho i re hone kha ezwi .
Nga u angaredza i dzhiwa sa tshibveledzwa tsha ndeme ya fhasi tshi sa vhambedzei zwavhuḓi kha ole ya khekhe ya ṋawa dza soya zwi tshi ya nga ndeme ya pfushi .
Izwi ndi muzika kha nḓevhe dza tshiimiswa tshithihi , fhedzi zwi pandela mutshinyalo wa zhendedzi .
U ṅwala ḽiṅwalo ḽa u buletshedza , tsumbo , garaṱa ya ndivhuwo kana vhurifhi a tshi tevhedza kuṅwalele kwe kwa ṋewa na u ita mvetomveto , u ṅwala na u khwinisa .
Arali bidi iyi ya rumelwa nga vhathu vhane vha shumisana kha bindu , khophi yo sethifaiwaho ya thendelano ya u shumisana kha bindu i tea u ḓa na ḽiṅwalo ḽa bidi hu sa athu swika ḓuvha na tshifhinga zwa u vala bidi .
Izwi kha ḽiṅwe sia zwo swikisa kha ṱhahelelo vhashumi vho gudelaho mushumo na vhorakhonṱhiraka vhaṱuku vha re ngei EC .
Ndi nyito ifhio ya u thoma ine na tea u ita ?
U amba nga , ho tou topolwa kha zwinzhi , nḓila dza u phikhetha , migwalabo ya tshifhinga tshilapfu na zwiimiswa zwa vhueletshedzi ha vhulamuli .
Ngauralo , Khabinethe yo sedza mafhungo aya nga vhuronwane na u dzhia tsheo dzi elanaho na tshigwada tsha dzikhamphani dza Transnet .
U vhigela tshigwada tshatidungo .
URI Muvhigo wa Mvelaphanḓa wa ṅwedzi nga ṅwedzi u bva kha Khethekanyo ya Mulilo na u Thusa Vhulanguli ha Tshumelo dza Mulilo na zwa u Tshilisana wa u bva nga ḽa 20 Fulwana 2004 u swika nga ḽa 25 Ṱhangule 2004 u DZHIELWE NṰHA ..
Nyolo na nzudzanyo vhudzulo wa tsireledzo ya mulilo , na u bvisela khagala u dzhiela nṱha nyolo ine ya nga fhungudza zwiwo , u phaḓaladza na u tshinyadza masiandaitwa a mulilo .
Kha vha sumbedze tshiitisi tsha zwithu zwine zwa khakhisa nyelelo kha mulambo .
Haya maitele ha athu khunyelela , sa zwine zwa khou vhonala kha mbilo dza zwenezwino khathihi na thendelano ya u badela ndiliso kha zwipondwa zwa dzigammba dza mishumo ya u kombetshedzwa nga Manazi .
Muelo wa u engedzea ho fhelelaho ha mitengo kha ikonomi yoṱhe .
Kha ṅwaha wo fhelaho , ro vha na mvelaphanḓa khulwane kha nndwa ya u lwa na tshanduko ya kilima , nahone , tshiṅwe tshifhinga , ro kona u vhona ikonomi yashu i tshi khou shuma zwavhuḓi .
- u ṋetshedzwa ha themamveledziso nga vhunzhi ,
Kha vha ṅwale ipfi ' khuḓano ' kha fiḽipitshati vha vhudze vhadzheneli vha humbule ipfi ḽine ḽa thoma u ḓa muhumbuloni musi vha tshi pfa ipfi ' khuḓano ' .
Ri khou tenda uri ndaulo yashu i fanela u tshimbilelana na ndaulo dza dzitshaka u ṋetshedza u dzhiela nṱha hu fanaho ha vhaṅwe vhalanguli vha u ṱola muvhalelano .
Mbekanyamushumo ya muvhuso ya ṅwedzi woṱhe , ine ya ḓo wanala kha www.gov.za , i navha u fhira sekhithara ya vhutsila na mvelele kha u kuvhatedza shelamulenzhe nga Muvhuso wa Afurika Tshipembe nga kha zwi kwamaho ikonomi , poḽotiki na zwa matshilisano kha mveledziso ya shango .
Musi o no aluwa a pfa mbilu yawe i tshi vhavha nge a shavha tshikolo .
NCOP i nga vhidza muraḓo wa Khabinete , muofisiri kha muvhuso wa lushaka kana muvhuso wa vunḓu , uri a dzhenela muṱangano wa Khoro kana wa komiti ya Khoro .
8.1 . Bodo ya Tshumelo dza Mutsho ya Afrika Tshipembe :
Vha tea u i vusuludza nga murahu ha miṅwaha iyi .
Naho zwo ralo , arali nyito idzi dzi tshi fhambana , zwenezwo nyito ya vhupo i dzhiiwa sa nyito yo vhigiwaho .
Khumbelo dzi nga itwa embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe .
Ndi tenda uri Mulanguli Muhulwane o gumisa khanedzano nga nḓila yavhuḓi nahone i re na themo dzi kungaho .
Vha tea u vha na fhulufhelo kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga u kona u fara na u tshutshisa zwigevhenga nga vhukoni zwine zwa khakhisa tsireledzo ya vhathu na tshitshavha .
Ri khou ṱangana na tshikafhadzo ya maḓi i sa athu vhuya ya vha hone nga mulandu wa mishumo ya nḓowetshumo yo engedzedzeaho na fhethu ha u dzula hu songo dzudzanywaho , u kundelwa ha themamveledziso nga mulandu wa u aluwa hayo , na ṱhahelelo ya maḓi kha maṅwe madzingu .
Muvhuso u khou pulana u shumisa masheleni manzhi kha miṅwaha isi gathi i no khou ḓa u khwinisa zwiimiswa hu u itela uri zwi na tshomedzo na vhashumi vhane vha ḓo khwathisedza uri ndondolamutakalo i khou waṅwa nga vhoṱhe .
Masheleni a dovha a katela thandela na mbekanyamushumo nahone zwi vhidzwa nga u ralo .
5.4 . Khabinethe dzhiela nṱha mveledziso yavhuḓi fhedzi i kholwa tshoṱhe uri lwendo lu kha ḓi vha lulapfu kha u khwinisa kushumele kwa sekhithara dzoṱhe dza ikonomi yashu na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma shangoni ḽashu .
Khumbelo ya thendelo ya u rumelwa u shuma fhano kha tavhi la khamphani ine ya vha hone nn ḓa
Nṱha ni ha izwo , mashangohaya a kale na one a na mulayo wao , une wa isa phanḓa na u shuma nga murahu ha
( ii ) na u ita uri muthu ufhio na ufhio a setshiwe , nahone arali zwo tea , u hanela muthu a tshi dzhena kana u bviswa ha muthu ufhio na ufhio .
Gumofulu ḽi kovhelwaho nga mutakalo wa muhumbulo ngomu sibadela ḽa R11 865 nga muṱa nga ṅwaha
Vhaeni vho rambiwaho ,
Carnival i ḓo shela mulenzhe kha u kombetshedza vhuthihi , u fhaṱa lushaka na u kovhana muya wa vhufunashango ḽau .
Muṱa ndi mini
Hoyu muvhigo u alusa nyito dza u ita uri dziḓorobo dzashu dzi vhe khwine , dzo katelaho nahone fhethu ha vhubveledzi kha vhane vha dzula khadzo .
Ḽimaga iḽi ndi tshipiḓa tsha Toyota tsha u ḓisa vhubindudzi ha R6.1 biḽioni kha nḓowetshumo ya vhabveledzi ya Afrika Tshipembe na vhubveledzi ha mimoḓoro shangoni ḽashu .
Tsha u fhedzisela , ri fanela u lwa na zwiito zwa vhuaḓa na u khwaṱhisa Muvhuso .
Miṱuso i katela tshinyalelo ya u vhulunga na ndaulo ya thundu ; zwikolodo zwa mufu nga tshifhinga tsha lufu ; zwifhiwa zwi yaho kha madzangano a vhuedzaho nnyi na nnyi ; na ndaka ine ya khou engedzea kha mufarisi ane a kha ḓi tshila .
Mbumbo na vhupulani ha kudzulele kwa vhathu zwo ṱalutshedzwa na deme ya tshivhumbeo na tshone ombedzelwa .
Pulane ya bindu yo tendiwaho nga IDC na masheleni zwo kovhelwa .
Nzulele ya shango i sumbedza vhunzhi ha khaedu dza u bveledza sa izwi tswikelelo yo pimiwa nahone madzulo a vhathu a itea nga nḓila yo balanganaho nahone zwo ita gulungwa .
Mafhungo a vhuṋe a shumiswa u itela ndivho dzo elwaho sa tsumbo , musi mushumisi a tshi ḓiṅwalisa na webusaithi u itela u humbela vhudavhidzani ha tshifhingani tshi ḓaho nga ha fhethu ha madzangalelo a GCIS .
ṱambani zwanḓa nga tshisibe tshifhinga tshoṱhe hoṱolelani kana u atsamulela kha mabammbiri a u phumula maduda kana nga nnḓa ha tshanda ni songo vhuya na vuwa no hoṱolela tshanḓani , ni nga hoṱolela kha lukuḓavhavha arali ni tshi kombetshedzea u hoṱolela tshanḓani , ni songo fara zwithu zwi no nga sa ḽoko ya vothi , mafasiṱere , ṱafula kana zwishumiswa u swikela ni tshi ṱamba zwanḓa zwaṋu nga tshisibe . arali ni tshi pfa ni na tsumbadwadze dzine dza si tou ḓinesa , ni dzule hayani u thivhela u kwamana na vhaṅwe vhathu .
U leludza thasululo dza mbilaelo na vhuṱungu zwa mushumi .
Zwi tevhelaho ndi zwa ndeme kha tshiṱirathedzhi tsha u Pfukisela a u Dzhenelela :
" Pulane iyi yo ṱanganedzwa sa ya lushaka u mona na shango .
Vhathu vhashu vho balelwa u dzumba dakalo ḽavho musi Ḽimpopo ḽi tshi katelwa kha mutevhe wa mavunḓu e a ṋewa thendelo ya u fara miṅwe ya mitambo .
Nga uri vhupo vhuno khou itwa khumbelo khaho vhu wanala ngomu vhuponi vhu no nga ha ḓoroboni , na hone ngomu ha vhupo vhu dzulaho vhathu , nnḓu ya vhaeni ino khou ambiwa a i nga vhi na masiandaitwa a si avhuḓi kha mbetshelwa dza themamveledziso .
Hu a itea vhugevhenga kana a vhu itei , zwi bva kha u tshumisano ya zwipiḓa zwo vhalaho .
Sisiṱeme ya Zwidodombedzwa zwa Vhuendi ya Lushaka i shumiswa kha u langa zwidodombedzwa zwoṱhe na khonṱhiraka dzi elanaho nahone dza dovha dza tiwa nga Mulayo wa Vhuendi ha Badani wa Lushaka na Milayo ya matshimbidzele .
Khophi ya ḽeḓere ya thendelo ya lwendo lwo teaho .
Mishonga kanzhi i tea u nwiwa nga zwifhinga zwo tiwaho u itela uri i kone u shuma nga nḓila yo teaho .
Sa izwi nyaluwo ya ikonomi yashu i tshi khou hula nga u ṱavhanya , u gonya ha mbuelo dza dzifeme , miṱa na muvhuso zwi thusa kha u fhungudza mbadelo dza ikonomi nga u engedza zwo vhulungwaho na vhubindudzi .
Mveledziso ya zwikili zwo sedzaho kha wadi i ḓo lingedza u fhelisa phimo ya u shaea ha mishumo i re nṱha vhuponi uho na vhurangeli ha u sika mishumo .
Vhunzhi ha sabusidi dzo tendelwaho , dzi wela fhasi ha lushaka lwa sabusidi dzo ṱumanywaho na thandela .
Hetshi tshiṱirathedzhi tshi khou ḓadzisa kha Tshiṱirathedzhi tsha Tshomedzo ya Maḓi tsha Lushaka tsha 2004 .
Izwi ndi maelana na Guvhangano ḽa Muhanga wa Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi kha Ndango ya Tobacco ḽo tendelwaho nga Afrika Tshipembe nga Lambamai 2005 .
7 . Dokotela Vho Litha Magingxa sa Muofisiri Mutshimbidzi Muhulwane ( CEO ) na Phresidennde wa Khoro ya Ṱhoḓisiso dza zwa Vhulimi . Khabinethe yo tendelana na u tholwa uhu he ha itwa nga Khoro
Vhaswa vha vhumba tshipiḓa tsha tshitshavha tshine tsha nga kona u dzhenela Miṱangano ya Komiti hune vhunzhi ha mushumo wa Phalamennde wa itwa hone na u dzhenela madzulo u itela u lavhelesa , u ḓipfumisa na u ḓimaanḓafhadza .
Ngauralo , vundu ḽo ḓitika tshoṱhe nga mbekanyamaitele dza u maketa dza lushaka na ndingedzo .
Muthuthubo we wa rumela dziweivi dza firikhwensi dza mubvumo wa fhasi ( infrasound ) we wa unga u tshi fhira kha dzingamufhe wo topolwa nga monitara ya infrasound Afrika Tshipembe , ine yo vhewa sa tshipiḓa tsha Sisteme ya U vhea Iṱo ya Dzitshaka ya Thendelano ya Comprehensive Nuclear-Test-Ban.
Zwi ambelwa kha zwithu zwa ndeme kha tshifhinga tsha musi vhana vha vhaṱuku u fana na pfushi , ndondolo ya mutakalo , tsireledzeaho ya vhupo na pfunzo ya mathomo na u guda .
Naho zwo ralo , zwishumiswa zwa nnyi na nnyi na zwone zwi a ṋetshedzwa lwa phuraivethe , musi tshumelo yo ṋetshedzwaho muvhuso i tshi dzhiiwa sa i so ngo linganelaho .
U dzudzanya zwa vhuendedzi - ho sedzwa uri hu nga tou shumiswa vhaendedzi vhannḓa naa kana ha tou lifhelwa vhatshimbidzi ;
Mushumo wa Phalamennde kha Mveledziso ya Vhaswa
Ḽifhambanyi ḽa nona ndi ḽifhio ?
Maitele o shumiswaho nga muvhuso kha u tandulula thaidzo ya gomelelo na thaidzo ya u fhungudzea ha mavu , a lulamisa phindulo ya u vha khagala na muvhuso wa ngomu wo ṱanganelaho , sa , mbekanyamushumo ya Ṱhogomelo ya Mavu , U shumela Maḓi , U shuma kha Mulilo na u Shuma Matzhavani , zwine zwa ḓo thusa kha u sika mishumo , u vha hone ha zwiḽiwa , mveledziso ya zwikili , ndondolo , mbuyedzedzo ya mavu na mbuyedzedzo khathihi na mveledziso ya vhupo ha mahayani .
Afurika Tshipembe ḽi tea u khwinisa nḓila yaḽo ntswa na u bvela phanḓa na u shela mulenzhe kha u khwinisa saintsi na thekhinoḽodzhi nga u angaredza .
Zwishumiswa zwi fareaho zwo imela zwiṅwe zwithu kha ḽitambwa , sa tsumbo : lebula i tshi nga vha na madambi , muṅadzi u tshi khou shumiswa sa tshiḓiraivelo n.z.
Zwine ya ita ndi u vhona uri ṱhoḓea dza vhafumukadzi dzi a angaredzwa na u ṋetshedzwa .
Naho zwo ralo u tevhedzwa ha mulayo nga u angaredza zwi dzhiiwa zwi zwa nṱha . U ya nga Yuniti dza Odithi dza nga Ngomu hu na mbilahelo dza ndeme malugana na u sa shumisiswa zwone ha milayo ya u renga zwithu u itela u thivhela u shumiswa ha nḓila dza u ita mbambe nga tshifhinga tsha zwi vhidzwaho sa u gonya ha Ṱhafamuhwe .
U tsivhudza vhathu - u shumisa kuitele kwo fhambanaho u ḓivhadza Komiti dza Wadi , maanḓalanga a vharangaphanḓa vha zwitshavha na vhoramafhungo uri phurosese ya CBP i khou ya u bvelela .
Zwi tou pfala uri u kona u ṱalukanya nzulele ya fhethu zwi nga si koniwe nga u pulana ha tshitandadi na dizaini .
Huna zwiitisi zwo vhalaho uri muṱolamuvhalelano a ḓi rule mushumo kha khasiṱama , hu tshi katelwa kha milandu mihulwanesa vhuḓifari vhu si havhuḓi kana u sa badela mbadelo dza muṱolamuvhalelano .
U tholwa kha vhuimo uvhu zwi ḓo vha zwa tshifhinganyana , hu tshe ho imelwa mafhungo a u sedzuluswa lwo fhelelaho uri vho lugela mushumo .
Ee , thendelo ya bayoprospectingi i a ṱoḓea , naho thendelano dza u pfukisa zwishumiswa na dza u kovhekana mbuelo dzi tshi khou tikedza khumbelo ya thendelo .
Masana - u katela na tsireledzo kha ḓuvha
4 . Mushumo wa Dzikomiti dza Wadi na vhaṅwe vha dzhiamikovhe kha pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
Vhaimelli vha nga topola khombo dzine dza nga bvelela mishumoni na u dzi vhiga kha komiti ya zwa mutakalo na tsireledzo kana kha mutholi .
Ndi kona u shumisa mikungelo ya zwanḓa ndi tshi ya phanḓa .
Hezwi zwi nga khakhululwa nga u engedza ayene dza hayiḓiroxiḽi nga u kunakisa nga soda ya haiḓiroxisaidi kana khaḽisiamu ya haiḓiroxisaidi .
Vhavhigi vha mulandu ndi vhone vhaṋe vha ndaka vho ḓiṅwalisaho .
Kha vha vhone zwauri poswo dzine dza khou avhelwa dzi ṋetshedzwa nga nḓila yone kha vhadzhiamukovhe vhoṱhe .
Vhathu vha vhutsireledzi vho vha vha tshi khou shuma hanefha , vha na ṱhalutshedzo ya mushumo wavho ine nda sa i ḓivhe .
U mona na ḽifhasi , vhuṱanzi vhu re hone vhu dzinginya ḽauri u fhandekana hu ya phanḓa kha masia haya a sialala a na u humisela murahu ; zwi a humisela murahu hu si ni kha khonadzeo dza u tumbula zwithu , na zwikhala zwa mveledziso , na zwone .
Mveledziso na ndondolo ya Pulane ya u Renga u itela ndaka ṱhukhu na khulwane mafheloni a Lambamai kha tshifhinga tsha u vhiga tshiṅwe na tshiṅwe .
Vha tshi khou shumisa mutevhe wo ṱanganelaho wa mvelelo kha vha fhirisele mvelelo iṅwe na iṅwe kha bammbiri li si na tshithu .
U tsireledzwa ha madzangalelo o nwelelaho kha nyimele ya maanḓa a sa lingani zwi amba uri hu na khonadzeo dza uri madzangalelo a tshigwada tshiṱuku a afhulwe .
Vhuholefhali ha ṅwana nga vhanga ḽa u nwa halwa mme o ḓihwala , sa zwe zwa ṱalutshedzwa mathomoni , ndi thaidzo khulwane Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , zwithithisi zwinzhi zwi re nḓilani zwa u swikelela u bveledza nga maanḓa na vhukoni ha nḓisedzo ya dzinnḓu zwi dzula zwi khaedu kha riṋe u fhirisa u vha tshithivheli .
Vha ḓivhadze muvhilaeli nga ha kutshimbidzele kwa mbilaelo na zwifhinga zwo vhewaho .
Zwiṅwe hafhu , hezwi zwo fhelisa ndivho yoṱhe ya sisiṱeme na u bveledza uri mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a dzhene kha lutsinga lwa mathukhwi zwao .
Muhasho wa lushaka muṅwe na muṅwe une wa shuma mishumo ine ya nga kwama vhupo na vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe zwi fanela u lugisa pulane ya u shumisa ya vhupo hu sa athu fhela ṅwaha muthihi ho ḓivhadzwa Mulayo na nga murahu ha miṅwaha miṋa miṅwe na miṅwe zwaho .
Arali Ofisi yapo ya Mutshutshisi ya si tshimbidze mbilaelo yavho nga nḓila i fushaho , vha nga ṅwalela Mutshutshisi Muhulwane kha sia ḽeneḽo .
Muhasho wa zwa Muno u dzinginya zwi khagala uri vhuḓifhinduleli ha khwaṱhisedzo , hu tshi katelwa na khwaṱhisedzo dza ndeme ya zwa vhubindudzi , ṱhoho , u tea kha ndivho yo imaho ngauri , u sa pfuka pfanelo , u tevhedza , vhutsireledzi na u tea hu si zwone fhedzi , nahone a u iti makumedzwa a u tou bula kana dzinginya kana khwaṱhisedzo mayelana na zwi re ngomu ha webusaithi na uri webusaithi yo vhekanywa na u ḓiswa u itela u swikelela ṱhoḓea dza muthu nga muthihi .
Ho ḓo swika tshigwada tshihulwane , he vhathu vha ḓa u bva kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa shango .
U itwa na mbekanyamaitele ya tshiṱirathedzi tsha AIDS na mbekanyamaitele ya mushumoni .
Sa zwine tshifhinga tshoṱhe zwo ḓowelea kha miṱangano iyo , vhaofisiri vha ḓorobo khulwane vho sumbedza uri arali vho vha vhe vhabindudzi vhahulwane ro vha ri tshi ḓo vha thusa nga u vha wanela khonadzeo ya fhethu ha mveledziso havho .
Ndi khou ṱoḓa u mu livhuwa kha vhurangaphanḓa hawe , na hone ndi pfesesa uri vha khou amba ngoho , Mulanga Dzulo , uri ṱhoḓea iyi ino khou engedzea i khou shela mulenzhe kha khaedu dzine ra khou ṱangana nadzo .
Naa thendelano iṅwe na iṅwe vhukati ha mudzheneli wa thengophikhisano na tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha muvhuso yo fheliswa miṅwahani miṱanu yo fhelaho nga nṱhani ha u kundelwa u shuma kana u tevhedza thandela ?
Rekhodo dzine dza nga humbelwa
Hu ḓo tea u itwa khetho dzi konḓaho .
11.1 . Khabinethe yo tendela Muvhigo wa nga Nyimele ya Mivhuso Yapo Afrika Tshipembe wa 2015 / 16 .
Muṅwaleli wa Muvhuso wa France wa nyanḓano o amba uri Birou ya France ya Ṱhoḓisiso na Musaukanyo u ḓo thoma mushumo na uri bogisi ḽitswu ḽi ḓo amba ngoho .
Ndeme ya sisteme ya ndangulo ya ndaka nga nḓila i bveledzaho i nga si ombedzelwe u fhira ezwi , ngauri i tikedza mbekanyamushumo dza mveledziso ya themamveledziso na ndondolo .
A zwi khagala uri tshivhangi tsha nndwa tsho vha mini .
Khonadzeo dza zwa vhuendelamsahango ha fhethu dzi dovha dza tea u ṱumanywa na nḓila dziṅwe dzo thomiwaho dza vhuendelamsahango sa fhethu ha kha luboboda lwa lwanzhe na ngei Lesotho .
Mafhungo aya a fanela u khakhululwa nga vhugudisi ho teaho ha vhaofisiri na tshipholisa tsha nga ngomu .
Hu tshi khou sedziwa uri GCIS i khou ṱoḓa u davhidzana na vhathu vhanzhi u swika nga hune zwa konadzea ngaho , na nga u vhona uri tshikhala tsho kalea tsha nyanḓadzo ya mifuda iyi , dzitswayo na pfungavhuṋe dzoṱhe dza nga ngomu na dza nnḓa dzi ḓo itwa nga Luisimane .
Kha vha ḓadze fomo ya nḓivhadzo ya tshanduko ya ḓiresi kana zwidodombedzwa zwa muthu kana dzangano ( NCP ) .
Mishushedzo mihulwane ya mupo na khohakhombo dzine dza nga vha hone ngomu kha vhupo ha Masipala wa Greater Marble Hall yo sumbedziswa afha fhasi :
Khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani i nga itwaho sedzwa tshiteṅwa 74 tsha PAIA , na maanḓalanga o teaho a sia ḽa muvhuso wa lushaka , vunḓu kana masipala muṅwe na muṅwe kha muvhuso wapo .
Datumu dza mathomoni dzi rekanywa nga datumu dza u fhedza nga u ṱavhanya hu tshi khou shumiswa datumu dza u thoma dzo tiwaho na datumu dza nga u lenga u fhedza u bva nga kha datumu ya u fhedza mushumo .
Tholokanyonḓivho i re mbudzisoṱhoḓisisi dzi no kwama vhaanewa .
Tshivhalo tsha zwitentsi zwine zwa khou tea u dzhena muḓagasi lwo khunyelelaho kana tshipiḓa , tshi nga fhambana na tshivhalo tsho sumbedziwaho kha Ḽiṅwalo ḽa Mbadelo nyangaredzi .
Vhadzulapo vha tea u kwamiwa nga ha ndeme na ḽeveḽe ya tshumelo ya nnyi na nnyi ine vha i wana , hoṱhe hune zwa konadzea , vha tea u nangisiwa nga ha tshumelo dzine dza ṋetshedziwa
musi zwi zwa ndeme kha khoro u dzhiela nṱha tshitshavha tsha zwigwada zwa madzangalelo kha zwitshavha zwa vhadzulapo kha mafhungo a komirti dza wadi , khoro i tea u thivhela u sedzulusa vhanangiwa kana ' u topola ' zwigwada izwi .
Vha na nungo dza u ṱanganedza kana vha hana dzikhukhi .
- Tsha vhuvhili , ḓivhazwakale yashu i ṱoḓa uri ri khwinise sisiṱeme ya pfunzo na u bveledzisa zwikili zwine ra ṱoḓa zwino na tshifhinga tshi ḓaho .
Muwini wa thengisophikhisano u ḓo ṋetshedzwa ḽiṅwalo ḽa thengiselano .
Vho ṋetshedza zwiḽiwa zwa Khushumusi kha miṱa .
5 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Dzikhamphani wa 2018 kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
U londola fhethu uri hu dzule ho kuna - zwo katela u shumisa magokoko a u posela tshikha na u sa laṱekanya mashika
Vhaofisiri vha ndeme vho vha vha hone kha maitele a zwa u ṱola .
Vhupo a vhu na mishumo yo fhambanaho ya zwa ikonomi .
Ngangoho , u bva zwenezwo u dzulela u sumbedza u sa vha na ndivho na u ḓisendeka kha kuhumbulele kwo khakheaho ku re khagala na thengiselano dzine dza nga vhambedzea dzine zwa vhukuma zwo vha zwi songo ralo na khathihi .
U bveledza masia ( tsumbo , tshamonde u ya kha tshauḽa na mitalo ya u bva nṱha itshi tsa fhasi , u ṱanganya zwithoma ; kutshimbilele kwa watshi na ku sikwa watshi ) .
Muhasho u dovha wa vhofhiwa nga thendelano dze dza ambedzanwa ngadzo vhukati malugana na milayo ya tshumelo ya vhashumi vhavho .
U shuma kha komiti na u dzhenela miṱangano na foramu .
Zwenezwo hu na ṱhoḓea ya u fhambanyisa ikonomi na u engedza ndeme uri zwi vhe hone u itela u lwisa u fhungudzea kha sekhithara ya vhulimi .
Thikhedzo ya u thomiwa ha Thandela dza u Fhelisa Vhushai .
Miṅwe mitambo ya u ṱhaḓula na zwipotso zwa tshikolo zwi fanela u kateliwa. itani uri nyito dzi tee-vho na vhagudi vha vhaholefhali .
Vha ḓo kwamana na zwigwada zwo fhambanaho zwi re kha shango ḽashu hu u ṱoḓou sedza mafhungo a kwamanaho na zwa dziṱhaselo dza khakhathi kha vhabvannḓa na vhathu vha Afrika Tshipembe , zwine vhanzhi vha zwi vhidza uri ndi vengo ḽa vhabvannḓa na vengo ḽa vhathu vha Afrika .
Zwa zwino poswo dzi kovhekanywa vhukati ha zwikolo zwa phuraimari u tendela vhagudiswa vhanzhi nga hune zwa konadzea uri vha vhuelwe u bva kha zwivhuya izwi zwo khetheaho .
Tshiporo tsha tshidimela na zwiṱitshi zwi ḓo vha mutheo wa sisiṱeme ya ṱhanganelo ya vhuendi , une wa ḓo shumiswa sa tshishumiswa tsha u bveledza mveledziso ya thengiso na zwileludzi zwa tshitshavha kha zwiṱitshi .
Muvhuso ṋaṅwaha wo ṋetshedza R1.9-biḽioni kha ṱhahelelo ya R2.3-biḽioni yo vhangwaho nga nga phungudzo ya mbadelo kha nyengedzo ya mitengo ya 2016 .
Tshumiso ya muḓagasi wa masipala wapo i ḓo badeliwa nga mutengo wa fhasisa wa hayani .
Zwi nga dzhia tshivhumbeo tsha mvelelo dza ḓuvha na ḓuvha dza tshampungane , mashika na ḓitsi .
Sa tshipiḓa tsha u lugisela muvhuso u swikela zwipikwa izwi , ri ḓo vha ri tshi khou thoma na maitele a u oditha kushumele kwa zwiimiswa zwi langiwaho nga muvhuso zwi re na vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya ekonomi .
Dziikonomi dzo wanwaho nga u engedza vhubveledzi dzi fhambanaho vhukati ha tshaka dza vhuongelo ho fhambanaho .
Zwithu zwa vhutsila zwo fhambana u bva kha bege ṱhukhu dzo nakaho dzo itwaho nga dzibena dza muhasho dzo tou vusuludzwaho , zwienda na mimethe zwo itwaho nga pulasitiki na khetheni dza mivhalavhala dzo itwaho nga zwiṱurou zwo kuvhanganyiwaho renngeni dza thekhisi .
Vha tea u ita khumbelo ya ṱhanziela ya zwifuwo u bva kha Mulangi wa Mutakalo wa Zwifuwo .
Zwitatamennde zwo ṋewaho nga vhana tsho ambiwa tshifhinga tsho fhiraho tshi sumbedza zwavhuḓi u sa linga nga ngomu zwikoloni .
Hezwi zwi fanela u rerwa kha muṱangano wa u fhedzisa wa tshitshavha .
Themamveledziso iyi khulwane ndi u fhaṱiwa ha luṱa lwa vhuvhili na uri i khou ya u vha tshiimiswa tsha vhuendi ha tshitshavha tshihulwanesa vunduni .
3.2 Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano u ḓo rwela ṱari Vhege ya Tsireledzo ya Vhana ya Lushaka ngei Bulasini ya Braakspruit , Klerksdorp nga ḽa 29 Shundunthule 2016 fhasi ha thero : " Kha ri Tsireledze Vhana u Isa Afrika Tshipembe Phanda Rothe " .
kha vhathu vha Namibia kha u fhira shangoni ha
Ahuna na mulayo na muthihi wa iyi une wanga dzhielwa nṱha u fhira muṅwe - ngauralo ndi mvelo ya u ḓisendeka hayo nga muṅwe .
nḓila idzi dza mulayo dzi tea u ṱhonifha zwithu zwa ndeme kha ndinganyiso , kathihi na vhuḓivhusi na u nanga .
Kha vhaswa , u shaea ha mishumo hu khou vhilaedza vhukuma , sa zwe vha amba .
Vhonani o ḓipfa hani musi o vhona u nga mpho yawe yo xela ?
Ḽaiburari dzi fanela u vha kha vhukule ha u tou tshimbila nga zwitshavha zwine dza zwi shumela .
Fhasi ha tshiteṅwa itshi hu tondwa vha tshi sumbedza luambo lune vha funa iri rekhodo i vhe i ngalwo ( hezwi zwi nga si tou konadzea kha rekhodo dzoṱhe fhedzi vha tea u sumbedzisa ) .
1 . U thoma u shumiswa ha Mbekanyamushumo dza Ndeme dza Muvhuso
Mbekanyamushuo iyi ndi tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya ri Humela murahu kha he ra Thoma hone tsho rangwaho phanḓa nga Muvhuso wa Vundu , hune Mimasipala ya khou lavhelelwa u sedzesa kha thandela dza ndeme dza nḓisedzo ya tshumelo .
Khophi i vhaleaho nga khomphyutha*
Hezwi zwi ḓo ṱumanywa na u fhungudzwa ha phambano ya mbuelo vhukati ha vhupo ha mahayani na vhupo ha dziḓoroboni , vhanna na vhafumakadzi , vhane vha ranga phanḓa zwitshavha zwo ṱanganelaho zwo dzudzanyeaho .
Vha ḓo vha thusa nga hune vha nga kona .
8.2 Tshiteṅwa 77C ( 1 ) na ( 2 ) tsha PAIA fha mbetshelwa dza maanḓa , vhuḓifhinduleli na mishumo ya Vhulanguli , kha -
Samithi yo dzhiela nṱha uri tshumisano ya dzitshaka kha sekhithara dzo tiwaho yo no thoma nahone mushumo uyu u khou ya phanḓa .
Mushumo wa u oditha wo dzudzanywa nahone wo ḓitika nga asesimennde ya zwikili zwo teaho zwi ṱoḓeaho u ita mushumo zwo fanelaho wa u oditha , na kha mukovho wa zwiko kha vharangaphanḓa vha tshigwada .
Fhedzi , zwo vha zwi kha vhupo uhu uri makumedzwa mahulwane a mbekanyamaitele ya pfunzo ntswa ya , o vha a tshi khou ya u thoma u shumiswa .
Ndinganyiso zwi amba u fara vhathu nga nḓila i fanaho , hu si na u sedza mvelelo .
Fomo dza u nanga madzina dzi a wanala kha webusaithi ya Ofisi ya Muphuresidennde : www.thepresidency.gov.za
U dovha hafhu wa ṋetshedza bodo ya vhusengulusi , ine yo vhumbwa nga mushumi wa ndondolamutakalo wa muhumbulo , muḓivhi wa zwa milayo na muimeli wa tshitshavha vhane vha ḓo ṱola mafhungo a mulwadze uyo o vhigwaho .
( 4 ) Arali Phalamennde ya sa dzula tshifhingani tsha maḓuvha a sumbe a u thoma nga murahu ha musi mmbi ya vhupileli i tshi shumiswa sa zwo ambiwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) , Muphuresidennde u tea u ṋea komiti ndaela ya u vhea iṱo kha mafhungo a ṱoḓeaho sa zwine zwa ṱoḓiswa zwone nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) .
Kha u ṱuṱuwedza tshanduko ya kushumisele kwa mavu , mupulani u fanela kwamana na vhaṅwe vhashumi vha re na phurofesheni nga vhuphara u bva kha maṅwe masia a ngudo , na vhukoni ha u humbula ho katela zwoṱhe na u ṱanganya mahumbulwa o fhambanaho ndi zwa ndeme .
4.2 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza ndaela ya u thivhela u shandukisa na u tshinyadza ndaka ye ya ṋetshedzwa kha vha Tshigwada tsha u Dzhiulula Thundu tsha vha Ndaulo ya Vhutshutshisi ha Lushaka ( NPA ) nga Khothe Khulwane ya Gauteng kha milandu ya avho vhe vha kwamea kha u rengiwa ha Mugodi wa Malasha wa Optimum nga masheleni a linganaho R2.1-biḽioni nga ṅwaha wa 2016 nga khamphani ya vha ha Guptaine ya ḓivhiwa sa Tegeta Exploration And Resources .
Ṱalutshedza uri milayo ya Batho Pele i shumisa hani kha mishumo yavho .
Mufumakadzi Vho-Mali vha nga si kone u dzhenela vhupfumbudzi uhu ngauri vha fanela u dzhia ṅwana wavho khireshe nga 5:30 ḓuvha na ḓuvha .
Ndi khou ṱoḓa u ṋetshedza ḽibulamuhumbulo nga ha tshivhumbeo sa zwo bviselwaho khagala kha u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Zwo ḓi rali , fhedzi , ndi khontsephuti khulwane mbili fhedzi dzine dza shumiswa , dzine dza vha mushumo wa tshitshavha na mveledziso ya tshitshavha .
Muthu are na nḓivho ane a dzudza tshifhingani mveledziso nga ha kulangulele na u Langula khohakhombo u a dovha a ṱoḓea tshifhinga tshoṱhe .
U ṱun ḓa khovhe dza lwanzhe u itela vhuḓimvumvusi , vha tea u ita khumbelo ya thendelo ya u ṱun ḓa ya vhuḓimvumvusi , ine ya bviswa nga Minista wa zwa Mupo na Vhuendelamashango kana dzangano ḽo ṋewaho maanḓa .
U ita uri fhethu hu dzule ho kuna na u kombetshedza mulayo na vhudziki zwi khou kundelwa u vha hone .
Sabusidi dza vhuponi ha mahayani dzi ṋewa fhedzi vhathu vhane pfanelo dzavho dza inifomaḽa dza si khou haniwa na vhathu vhane vha nga si swike hune vha lozwa pfanelo idzi musi wa tshandululo ya zwa mavu i re hone zwino .
Muvhuso u ḓo vhona uri ndangulo ya maraga wa zwa masheleni u khou dzudzanyiswa zwone u itela u tikedza nzikiso ya ikonomi ya makhiro .
A ri tendi kha uri u ṋetshedza tshumelo ya u itelwa mushumo nnḓa ya nga ngomu kha kiḽaente ya odithi zwi ḓo hoṱefhadza vhuḓiimisi ya muoditha wa nga nnḓa .
5 . mishumo ya ndeme ya masipala na ṱhoḓea ya komiti ya u shumana nazwo
A ri tsha rengisa zwibveledzwa , fhedzi mutakalo na u vha na mutakalo wavhuḓi .
U swika zwino , muvhuso wa vundu u ḓo fara Khoniferentsi ya Komiti ya Wadi hu na ndivho ya ' u bva maipfi ' a zwiṱirakitsha izwi na u khwaṱhisedza uri Dzikhantseḽara dza Wadi dzi vhukati ha modele washu wa nḓisedzo ya tshumelo .
Khaedu khulwane ya Masipala i kha u ḓisa nyaluwo ya ikonomi , tsiko ya mishumo , na u kunga vhabindudzi .
Vha nga kona na u wana fomo iyi kha vhurathisi ha website vhune ha vha afho fhasi .
Mishumo na tshelede ya mashango a nnḓa ye vhuendelamashango ha i dzhenisa zwi ḓo ṱuṱuwedza ikonomi yashu .
Ndima dzo fhiraho dzo sumbedza uri u shumiswa ha ngona dzine dzi sa dzhie sia dza vhukuma hu a konadzea nga u angaredza ngauralo ri nga amba nga ' saintsi ' ya vhukuma .
DIO wa DHS u ḓo ita uri khumbelo ya mulomo i tou ṅwaliwa kha fomo yo teaho a ṋetshedza khophi kha muhumbeli .
Kha ṱhahelelo i re nṱhesa ya vhashumi , izwi zwo ita uri maimo a mashumele a vhe kha nyimele i si yavhuḓi na khathihi .
Zwisumbi zwi sumbedzisa tshifanyiso tshoṱhe tsha mvelaphanḓa khathihi khaedu dziṅwe khulwane .
Ri tshi engedza kha zwiṱuṱuwedzi izwi zwa u fhungudza mbadelo , u ta mitengo kha maraga uyu ndi mbambe .
Tshiyuda Ri tea u ṱhonifha vhathu vha vhurereli hoṱhe .
Vhugudisi uhu vhu katela zwikili zwi ngaho u fhaṱa , muḓagasi kana dziṅwe mbambadzo dzine dza ḓo ṋekedza vhathu zwikili zwine vha nga zwi shumisa tshifhingani tshiḓaho .
Khamusi hezwi zwi khou dzinginya ḽauri mudizaini u tea u isa phanḓa sa mulavhelesi , naho maimo mavhili a tshi ṱoḓa vhukoni vhu sa fani .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza vhubindudzi ha R16-biḽioni ya dzirannda nga vha Khamphani ya zwa Mimoḓoro ya ha Ford kha ḽimaga ḽavho ḽi re ngei Silverton .
Vhukoni ha u langula na u dzudza tshifhingani ridzhisiṱara dza ndaka ya muhasho ndi ṱhoḓea .
Ri khou dovha ra lavhelela u khwiṋisa maitele a u renga , nga maanḓa maelana na u oda na nḓisedzo ya mishonga .
U fhungudza na u lwa na u dovholola ha vhufhura na zwiito zwa vhuaḓa .
Ri ima na vhathu vha Palestine musi vha tshi khou lwa na u rembulusa ṱari ḽiswa ḽa pfanelo dza vhuḓiimisi ; zwo ralo ri tikedza ṋetshedzo yavho ya u vha lushaka lwo ḓiimisaho .
Nyito ya ndaulo : Kha nyimele dzine nyito ya ndaulo ya kwama lu si lwavhuḓi
Ndi na vhulwadze ha disleksia , fhedzi naho tshiṅwe tshifhinga ndi tshi kwaṱiswa nga vhushaka hanga na maipfi , ndo guda u ṱanganedza nyimele yanga .
Mukhantselara ya wadi ndi ene mudzulatshidulo wa komiti .
Ṋamusi ri khou pembela ngauri gabelo ḽo tsiruwa , u bva tshe mbofholowo ya ḓa na vhunzhi ha zwikhala kah vhathu vhashu .
Zwi katela vhathu vhane vha khou tshila na AIDS kha mabembela a tshenzhemo .
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha tsha tshikhakhisi itshi ndi tshikhakhisi tsho dzudzanywaho tshi sa badelwi nga tshikolodo tshine tsha nga buletshedzwa kha nyolo i tevhelaho :
A ri na mafhungo nga ha mbekanyamaitele dza pfunzo kha ḽa Tanzania kana Kenya , kana nga ha mugaganyagwama une vha vha nawo , kana nga ha khanedzano dzavho dza phalamennde .
Zwa vhubindudzi kha sekhithara ya phuraivethe na kushumisele kwa masheleni ngauralo ndi zwa ndeme kha u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi .
Ri livhuwesa nga maanḓa vhathu vhe vha vha vha tshi khou ṋekedza makumedzwa vhe vha ita uri izwi zwi shume .
Zwi anzela u ambiwa uri vhaṅwe vha vhapondwa vha Ukuthwala vha lila khole ngeno vha tshi takalela u " dzhiwa nga khani " havho .
Zwo bvelela ngafhi ?
Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka i shumisa " dzikhukhi " u thusa u ita uri tshenzhemo yavho ya kha lubuvhisia ivhe yavho vhe vhoṱhe .
Pulane idzi dzi ḓo dovha dza katela muvhigo wo pfufhifhadzwaho wa pulane dza ndangulo ya malaṱwa zwao dza u ranga dza Muvhuso wapo .
U ṋetshedza mafhungo a mutheo kha khasitama zwi tshi elana na tshumelo dza muhasho .
Komiti dza NCOP dzi vhidzwa u pfi ndi Komiti dza u ṱoḓisisa na vhulavhelesi , sa tsumbo , Komiti ya u ṱoḓisisa na vhulavhelesi ya zwa Dzinnḓu , ya Mishumo ya Muvhuso na ya Vhuendi .
Pfunzo ya itshi tshiṱori ndi ifhio ?
Bugupfarwa ya Batho Pele ( ire kha www.dpsa.gov ) yo bveledzwa u itela u konisa tshumelo ya nnyi na nnyi uri i bve kha u ' ḓivha ' i ye kha u ' ita ' .
Pfunzo ya fhasi ndi pfanelo ya ndeme , ngeno hu uri pfunzo ya nṱha ( ngamaannḓa pfunzo dza nṱha na pfunzo ya thekenikhala na ya mishumo ya zwanḓa na vhupfumbudzi ) zwi tea u engedzwa uri zwi wanale nahone zwi swikelelee .
Mbetshelwa dza u pandela dzi songo lugaho na maitele a mishumo a songo lugaho a masalela zwi ḓo ṋetshedza tsireledzo kha u lwa na lushaka lwa u tambudza .
U tsa fhasi kha mulavhelesi wa mutevhe wa u thoma , mulavhelesi wa vhutsireledzi kha sia ḽa ndangulo na u tsa u ya kha vhalavhelesi vha re kha sia ḽa dzangano .
Hu na zwivhuya zwo vhalaho kha u ṱuṱuwedza mimakete hu tshi khou shumiswa nyito dza tshitshavha .
U katela Miraḓo na Tshitshavha kha ṅwaha .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe , sa tsumbo , i ṱalutshedza uri muvhuso wo vhumbwa hani , wo khethwa hani nahone u shuma hani .
Izwi zwi katela thendelonzwiwa ya vhusimamulayo , ndango , u ṋetshedza ḽaisentsi , mugaganyagwama na khethekanyo ya zwirengwa khathihi na u Manḓafhadza Ikonomi ya Vharema yo Tewaho kha Nyengedzedzo uri zwi ṱuṱuwedze vhuḓifari kha sekithara ya phuraivethe na uri hu vhe na tshanduko .
Ngona hu nga vha ṱhanganelo ya tshivhalo tsha ngona dza tshitandadi kana dzo tiwaho kha dzangano .
Zwenezwo mathemo maṋa oṱhe a amba muvhuso kha ḽevele yapo kana muvhuso ḓoroboni ṱhukhu na khulwane .
Vhadzulapo vha vhupo uhu vhunzhi havho ndi vha mahayani na uri vha tshila nga tevhedza mvelele dzavho dza kale na mikhwa .
Na mbilaelo iyi i ḓo shumiwa kha khwiṋiso dza ndayotewa dzo dzinginywaho .
6.1 Khabinethe i ṱanganedza mvelelo dza tsedzuluso yo itwaho kha mbilaelo na mbudziso dza 161 091 dzo ṱanganedzwaho kha nomboro ya shishi ya Muphuresidennde ubva tshe ya vha hone u swika magumoni a Ṱhafamuhwe 2013 .
Kha vha ṅwale zwiitisi zwa khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu
( b ) Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo u ḓo vhona uri rekhodo dzi vhulugwa u swika hu tshi tshewa nga ha u wanwa ha mafhungo a iyo rekhodo .
Arali hu si na dzitswayo nahone vha sa ḓivhi uri khothe i ngafhi , vha nga vhudzisa kha Desike ya Ngeletshedzo / Mafhungo / Thuso u wana uri ndi kha rumu ifhio ya khothe hune vhuṱanzi havho ha ḓo thetsheleswa kana nga ha zwishumiswa zwa khothe .
Heyi thaidzo yo dzhielwa nṱha nga huhulu nga dplg na vhugudisi ha IDPs ho farwaho nga 2001 u lingedza u engedza u pfesesa mveledziso zwi tshi hanedzana na u pulana fhethu .
Musaukanyo wa vhuḓipfi vhu sumbedza goloi dza muḓagasi dzi dzone dzine dza kona u ṱaṱisana kha mitengo ya ole ya nṱha .
Maitele o ḓoweleaho ndi a uri thendelano dzo swikelelwaho dzine dza lwa na mbekanyamaitele dza muvhuso a dzi tevhedzei .
Thusedzo idzi ndi tshipiḓa tsha Mbuedzedzo ya Mavu na Mbekanyamushumo ya Thikhedzo ya Vhalimivhafuwi yo Ṱanganywaho .
Katini ha tshino tshipiḓa , muvhuso u ḓo lavhelesa kha phaṱululo ya nḓila ine tshumelo dza tshitshavha dza isedzwa na nyavhelo ya zwiko .
U konou u khethekanya maipfi nga nḓila yo teaho .
Hune zwilengo izwi zwa thulana na vhukoni vhu sa fushi ha masipala , mvelelo dzo sumbedziswa kha zwilengo zwa adzhenda ya mveledziso ya muvhuso .
Fhethu hu wanaho thikhedzo ya nṱhesa u bva kha vhadededzi ho vha Lusaka lwa u asesa .
U sa fhidza , u fulufhedzea ha nḓisedzo na u bveledza zwithu zwo fhambanaho zwine zwa khou ṱoḓiwa nga mimaraga nga mutengo une wa swikelelea ndi dziṅwe dza mbonalo dza vhuṱhogwa dza vhuḓifhinduleli ha vhabveledzi na mishumo ya bindu .
Mbetshelwa dza mulayo wo bulwaho afho nṱha a dzi ambi nga phambuwi dza tshifhinga nyangaredzi tsho randelwaho , fhedzi dzi ṱoḓa huṅwe u tevhedza hafhu ha ṱhoḓea dza kuitele dzo tiwaho dzi elanaho na u thomiwa ha dzimbilo .
Thirasiti yo khetheaho ndi thirasiti yo itelwaho fhedzi mbuelo ya muthu ane a lwala vhulwadze ha muhumbulo kana vhuṅwe vhuholefhali ha muvhilini ho kalulaho .
Zwi fanaho zwi shuma hafhu na kha netiweke khulwanesa ya ofisi dza poswo hu tshi katelwa na fulo ḽa khuvhanganyo ya u vhulunga .
1.101.4 Sa muraḓo wa Komiti ya Vhuimo ha Nṱha ya Libya , Afrika Tshipembe ḽi tikedza vhuḓidini hoṱhe ha AU ho sedzaho kha u ḓisa thandululo dza mulalo kha khakhathi dza Libya .
Mbekanyamushumo ya NEPAD khathihi na Maitele a u Sedzulusa Ndinganyo ya Afurika dzo pembelela ṅwaha wadzo wa vhufumi tshe dza vha hone .
Vha songo fhirisa tshifhinga tsho vhewaho kha zwiteṅwa zwa adzhenda
Hedzi mbekanyamushumo dzoṱhe a dzo ngo sedza fhedzi kha u shela mulenzhe kha mveledziso ya vhaswa fhedzi dzo sedza na kha u sika nḓila ya u thoma u dzhena kha luṱa lwa mishumo hoṱhe kha mabindu a ndeme , zwikili zwi ṱhogeaho nahone zwa ndeme , na kha mishumo ya u tikedza .
Lu ṅwalo lwa thendelo lu bvaho kha vhabebi vhoṱhe lu a ṱo ḓea , hu tshi katelwa na zwiitisi zwi pfadzaho zwi ṱalutshedzaho uri ndi ngani hu tshi tea u vha na tshanduko .
U lwisa nga nungo ho ṱanganelanaho ha muvhuso , mabindu , vhashumi na tshitshavha zwatsho hu kha gondo ḽa nṱhesa ḽa u limuwa Bono 2030 ḽa NDP .
Mushumo wo itwaho nga mbekanyamushumo u katela u lugisa ndaka dza tshitshavha u fana na zwikolo , dzibada na dziphakha , na u thoma ngade dza zwiḽiwa .
Ndivho yashu kha u ḓivhisa nga huswa vhupo ha masheleni a tshitshavha ndi u khwaṱhisedza uri khephithala yo ṋetshedzwa nga nḓila i shumaho zwavhuḓi .
Zwa nzhele hafhu zwo vha nyelelo ya ṱiropika yo khwaṱhaho vhukuma u ya devhula nga nṱha ha Angola , khathihi na nyimele ya mufhe wa nṱha wavhuḓi wo bveledzaho mvula dzi songo ḓowelaho kha vhunzhi ha Namibia na kha hafu ya vhukovhela ha Afrika Tshipembe .
Nzulele iyi i vha kombetshedza u sedza zwivhangi zwi re zwa matshilisano zwi no kwama mutakalo vha simesa u khuruṱanya zwiko zwa u lulamisa mafhungo aya .
Sa tsumbo , tshivhalo tsha vhabveledzisi tshiṱuku tshi na zwi si zwavhuḓi kha u vha kule na makete , zwi tshi fhambana na vhahulwane vho fhaṱaho dzi fekiṱhiri tsini na mimakete ya Gauteng na KwaZulu-Natal , kana avho vha dzulaho tsini na vhuimazwikepe .
17 . Muhumbeli Muthu muṅwe na muṅwe ane a khou ita khumbelo ya tswikelelo ya mafhungo kana rekhodo dza DHS kana muthu o imelaho muthu ane a khou ita khumbelo ya mafhungo sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha khethekanyo ya 1 ya PAIA .
Kha vha ḓe nga dokhumenthe dzoṱhe dza Afrika Tshipembe ofisini ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe .
U bviswa ha malaṱwa hu ḓo bvelaphanḓa na u thithiswa kha tshifhinga itshi , na nga holodeni dza nnyi na nnyi .
Tshanduko khulwane ine ya nga kunga maṱo a tshitshavha , fhedziha , yo vha mutshimbilo u ya zwa muvhalelano wa akhurala nga vhuḓalo , hu na mveledzwa ya mvelelo kha u vhiga ha zwa masheleni na vhuḓifhinduleli .
Zwiṅwe zwine zwa khou vhilaedzisa ndi khakhathi dzo tou dzudzanywaho , sa u shumiswa ha bomo dza dzipaṱirolo na zwiṅwe zwihali nga tshifhinga tsha mugwalabo .
Ri fulufhela uri mufhindulano nga u ḓo bveledza mvelelo dzi fareaho nga murahu ha tshifhinga .
Dza ikonomi : Hezwi ndi zwithu zwine vhathu vha zwi shumisa kha u ḓiṱunḓela , sa masheleni , u vhulunga masheleni , maḓulu / zwisiku / zwiṱaṱari zwa mavhele , thakha , thulusi na zwishumiswa .
Ri tea u vhiga vhutshinyi na u thusa mapholisa kha u fara vhatshinyi .
Hezwi zwo itwa nga tshumisano na yunithi yo teaho i sedzanaho na vhagudi vha ṱanganaho na zwithivheli kha u guda .
Izwi zwo ṱalutshedzwa sa ' Grand Bargain ' : u itela uri vhashumisi vhane vha wana tswikelelo kha zwiko zwa dzhenethiki vha ṋetshedze mbuelo dzi pfeseseaho na dzi linganaho shangoni ḽine ḽa khou ṋetshedza , zwi tshi katela u ṋetshedza thekhinoḽodzhi , nauri u itela u wana mbuelo idzo shango ḽine ḽa vha muṋetshedzi ḽi fanela u vha ḽone ḽi tshimbidzaho tswikelelo kha zwiko zwa dzhenethikhi .
A huna na kha nyimele na nthihi hune GEMS , vhalanguli vhayo , vhaofisiri na vhashumi vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli kha muthu na muthihi ha tshinyalelo yo livhaho , i songo livha , yo khetheaho na ya masiandaitwa , hu tshi katelwa , naho hu si zwone fhedzi , ndozwo ya vhubindudzi , u thithiswa ha kutshimbidzele kwa vhubindudzi u bva kha u ḓisendeka ho livhaho na hu songo livha kha mafhungo maṅwe na maṅwe o bviswaho kha webusaithi iyi .
1.3 arali vho vhiga vhutshinyi kha pholisa , vha ḓo fhindula muvhigo wavho nga u ṱavhanya nga hune vha nga kona .
1.17 . Maḓi na vhuthathatshilu ndi zwone zwiko zwa mveledziso i yaho phanḓa .
Arali u ṅwla zwi thaidzo mutshimbidzi a nga rekhoda zwiitei nga ha kutshimbidzele kha vhashelamulenzhe vha tshigwada .
Zwi tou vha khagala uri hu na zwiṅwe zwikolo u ya nga ha maga a lushaka kha vhupo ha masipala .
Nyambedzano dzo vha dzo sedza kha nyendedzi dza kuḽele kwa mutakalo kwa muthu a re na vhulwadze ha swigiri na tsheo dza matshilele a mutakalo .
Khabinethe yo laela Minisiṱa wa zwa Vhudavhidzani , Vho Faith Muthambi , uri vha ṱavhanye vha dzhie maga a u tandulula fhungo iḽi na Bodo ya SABC .
Nga ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , thandela khulwane yo itwaho nga khethekanyo iyi yo vha ya u fhiriswa ha mushumo wa motshari u bva kha Tshumelo dza Tshipholisa dza Afrika Tshipembe u ya kha Muhasho .
Kha vha thome u shumisa mbekanyamaitele , zwiṱirathedzhi na kuitele zwoṱhe zwa muhasho wa vhashumi u itela u khwaṱhisedza u tevhedziwa nga vhashumi vha muhasho .
Vhorakhemisi:muthihi kha vha fumi vhaṅwe na vhaṅwe vho ṅwaliswaho vha shuma kha zwibadela kana kiliniki zwa muvhuso .
1.2 . Thendelano dzi ṱalutshedza zwa u ngalangala nga nḓila ya khombekhombe sa zwithu zwi katelaho u thubiwa , u fariwa , u hoṋelwa tshiṱokisini hu si na u senga kana nḓila iṅwe na iṅwe ine ya nga ita uri avho vhaiti vha zwiito zwenezwo vha hane u ṱanganedza kana vha dzumbe fhethuvhupo hune zwipondwa zwenezwo zwa zwiito zwenezwo zwa vha hone .
Kha vha Kwame ofisi ya zwa dziḽaisentsi yapo malugana na mbadelo kana mutengo .
Kha zwiṱitshi zwiṱuku zwo ṱukufhalesaho , na dzikiosiki na iṅwe tshomedzo zwi re fhethu ho fhaṱiwaho , tshivhalo tshi tea u vha tsha tshifhingatetshelwa kha fhethu ho fhaṱiwaho hu ra na dzibaudu na dzimuru dzi sa vhi na rosi .
Zwidodombedzwa nga ha zwibviswa zwo sumbedzwa nga afho fhasi .
Zwino yelana na hezwi ndi mbadelo dzine nḓila hedzi dzo bviswaho dza sivhe dzo linganaho ngauri dzi khou itwa nga mashango o dzumbamaho uya nga nḓila dzi siho ho khagala , zwine zwi ṋea tshivhumbeo tsha khaedu dza tshigwevho tshone tshine .
Zwivhuya zwa u fhisa malaṱwa ndi : Zwi shuma kha nyelelo dzoṱhe dza malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili hu tshi katelwa na malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili nga u angaredza ; khathihi na , malaṱwa a zwa zwipiḓa zwa muvhili ; na zwine zwa bveledza phungudzo khulwane kha volumu ya malaṱwa .
Vhukoni ha u shuma u woṱhe na nga fhasi ha mutsiko .
Naho hu na uri ho ḓadzwa vhatambi vhahulwane vha si gathi , sekhithara ṱhukhu dza nḓowetshumo nnzhi , dzi fanaho na zwinwiwa zwi ṋeaho nungo , zwibveledzwa zwa mafhi , tie na kofi , a zwi athu nwelela .
Miḽioni dza Vhadzulapo vha Afrika vha ḓo vha vho no gudiswa , pfunzo na zwikili na nyombedzelo yo khetheaho nga ha saintsi , thekhinoḽodzhi , ṱhoḓisiso na vhubveledzi , na u gudela mishumo ya sekhithara iṅwe na iṅwe .
U wana na u talela mamudi mafhungoni .
Tshumelo dza mukoni wa mutakalo wa orala dzi ḓo ṋetshedzwa kha puḽatifomo ya tshumelo ya mutakalo kha zwiimiswa zwo teaho .
Muhaṱuli Muhulwane u tshimbidza khetho dza Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka na khetho dza Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe .
Ndingo i leluwaho vhukuma yo itwa u itela u wana nḓivho ya vhubvelaphanḓa u ya nga tswikelelo ya zwiimiswa zwa matshilisano zwa ndeme na zwithu zwa ndeme , u fana na fhethu ho vuleaho , zwikolo na dzikiḽiniki .
( k ) Mulayotibe wo phasiswaho nga Buthano hu tshi tevhedzwa phara ya ( e ) ( i ) kana ya ( j ) u tea u ṋetshedzwa Muphuresidennde u itela thendelo .
Kha vha sumbedze khaedu dzine masipala ya livhana nadzo , na uri vha shuma hani kha u lwa na khaedu idzi , vha sumbedze zwivhuya zwine Komiti dza Wadi dza khou ita kha kutshimbedzele ukwu .
U thetshelesa na u ṱalusa zwilidzo zwo khetheaho zwa Afrika Tshipembe , vha ṱoḓulusa nga havhuḓi na ndeme ya zwilidzo
Ṅwalani phara nga zwine na tama u ita musi tshikolo tsho vala .
Kha mishumo iyo , muvhigo wa mafhungo o wanwaho u dovha wa vha na mushumo wa ndeme , fhedzi wa tshiitisi tsho fhambanaho husi kha mishumo iyo ya ' u ḓiḓowedza zwikili ' .
U vhala a tshi vho tou elela na mutsindo o no vha nawo .
Zwo ḓi ralo , muvhuso wa Russia wo hana u ṱanganedza zwikolodo zwe zwa itwa nga Tsar kha muvhuso wa kale wa Russia .
U phaḓalala ha mashango kha tshikalamutengo hu sumbedza muvango wa zwiitisi zwa ṱhuṱhuwedzo ya mbekanyamaitele na zwa poḽotiki ; maimo a vhonali u sumbedza u tshimbilelana hu sa shandukiho na ḽevele dza mveledziso .
Hu tshi sedzwa zwi re hone hu na tsumbo dza vhathu vhane vha khou ṋewa vhuṋe ha mavu a phuraivethe nga heyi nḓila , vhunga vha khantseḽe dza misanda vha tshi koloṅwa u ḓidzhenisa kha zwa mavu a havho .
Muphuresidennde a nga bvisa Muraḓo ofisini zwi tshi itiswa nga u sa ḓifara zwavhuḓi , u balelwa kana u sa kona u ita mushumo .
U ṋekana zwishumiswa zwi a konadzea , fhedzi muthu o wanaho tshishumiswa u thoma , u na vhuḓifhinduleli hatsho .
Samithi i khou sedza kha ṱhoḓea ya u khwinisa mveledziso ya nḓowetshumo na ya themamveledziso u itela u alusa ṱhangano na mbambadzo kha dzingu uri hu vhe na thandululo ya mveledziso ya tshoṱhe kha SADC sa fhungo ḽi re kha adzhenda .
2.1 Khabinethe i ṱanganedza mvelelo ya Samithi ya Muphuresidennde yo livhiswaho kha u sedzana na khaedu dzo fhambanaho dzine sisteme ya mutakalo wa tshitshavha ya khou ṱangana nadzo .
3 . Arali rekhodo yo bveledzwa nga maipfi o rekhodiwaho kana mafhungo ane a nga kona u bveledzululwa nga muungo-
Ndi ngazwo thendelano dzine dza sa elane na nḓila ine tshitshavha tsha vhona ngayo vhulamukanyi zwi sa konadzei uri dzi tevhedzwe nga khothe ya mulayo .
1 . Miraḓo ya Bodo ya Maanḓalanga a Vhutsireledzi ya Maḓanzhe a Afrika Tshipembe :
Tshiteṅwa tshihulwane malugana na mishumo ya u lambedza , ngauralo , ndi tsha ḽisi dza tshelede .
U bveledza Sisiṱeme ya Ndangulo ya Rekhodo , na u swikelela mafhungo a tshiimiswa .
( b ) u yelana na Mulayotewa muswa .
Zwi nga dzhia miṅwaha mivhili u khunyeledza u ṅwaliswa ha luswayo .
hu na vhuṱumani ho khwaṱhaho na u pulanela sekhitha
Hezwi zwi amba uri naho u swikelela rekhodo dzine dza vha na mafhungo a vhuṋe nga ha muitakhumbelo zwi songo angaredzwa kha PAIA u ya nga Tshiteṅwa11 ( 2 ) , muṋe wa data a nga humbela -
Nḓowelo ndi ya u thivhela u shumiswa ha zwihali zwine zwa vhanga thambulo i songo tea na tshinyalelo guṱe .
U vhumbiwa ha dzangano ḽo raliho zwi ḓo fha Khomishini dza Afrika luvhanḓe lwa u kovha lupfumo lwavho lwa vhaḓivhi na u bveledza thandululo ho sedzwa thaidzo dzi no khou dovholola dzo livhanaho dzhango fhedzi .
U sumbedzisa u sa ḓowelea ha zwikili zwavho na / kana pfunzo dzavho kha Muhasho wa wa Muno , vha tea u ṅekana nga luṅwalo lu bvaho kha tshivhumbiwa tsha zwa nnḓa kana tsha muvhuso wa Afrika Tshipembe , kana u bva kha tshikolo , dzangano ḽa mvelele kana ḽa mabindu ḽa Afrika Tshipembe ḽi khwaṱhisedzaho zwikili zwavho .
Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe yo swielela u thomiwa ha NCOP sa Nnḓu ya Vhuvhili ya Phalamennde .
Nga nnḓa ha u bvelela uhu , ndifho dza bannga dza nṱhesa dzi kha ḓivha tshithithisi na kha u aluwa nga u ṱavhanya kha sekhithara ya bannga .
Luṱa lwa u thoma lwa mbekanyamushumo lu ḓo fhelisa u shumiswa ha mabakete ḓoroboni dza Free State , Kapa Vhubvaḓuvha na Kapa Devhula .
Vha songo vhuya vha tshimbila vha songo ambara zwienda , naho hu tshi tou vha bitshini .
Bono ḽashu ndi uri Gauteng ḽi bveledze fiḽimu dza maimo a nṱha na nḓowetshumo ya vhubveledzi ha TV khathihi na uri ḽi vhe midia muhulwane kha dzhango na senthara ya u ṋekana mafhungo .
U vha na vhuṱanzi ha uri hu na siseme ya u tikedza khuvhanganyo ya maṅwalwa a pulane dza wadi , na khomphyutha na phirintha dzi no ḓo shumiswa nga dziwadi , kana nga vhathu vha ndngulo uri vha thaiphe zwo ṅwalawaho nga zwanḓa ( arali masipala e na tshomedzo dzo linganaho , hu nga u rengwa laptop nthihi kha thimu iṅwe na iṅwe nga thimu , sa zwe zwa sumbedzwa kha tsumbo ya eThekwini ) .
Vha tevhedze nga nyambedzano nga ha u ṱola na u ela .
( a ) u ḓivhadzwa hawo , arali Buthano hu musi ḽo dzula Mulayotibe u tshi ḓivhadzwa ; kana
- zwi ka tshiṱangu sa zwiga zwa tsireledzo na khuliso .
Vhabidi vha tea u bula zwidodombedzwa zwa konṱiraka yo bvelelaho ya ṅwaha wa kale muthihi zwayo , i elanaho na iyi .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u khwinifhadzwa ha mbonalo ya shango ḽa Afrika Tshipembe nga vha zhendedzi ḽa u kala tshiimo tsha ikonomi dza mashango ḽa Moody's u ya kha tshiimo tsho dzikaho vhu tshi bva kha tshiimo tshi si tshavhuḓi khathihi na tsheo ya u khwaṱhisedza nyimele ya zwikolodo zwa masheleni ya tshifhinga tshilapfu ya shango ḽa Afrika Tshipembe ya fhano hayani na kha mashangoḓavha u ya kha vhuimo ha ' Ba2 ' .
U langula zwiko kha tshumelo ya muvhuso .
Ri tshi khou ṱanganedza vhuhulu ha khaedu dza pfunzo ya nṱha , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho isa phanḓa hafhu vha ṱanḓavhudza mbumbeo ya Tshigwada tsha Dziminisiṱa tsho Hwedzwaho Mushumo ho katelwa na Minisiṱa wa Vhudavhidzani , wa Madzulo a Vhathu , Masheleni na Mveledziso ya Matshilisano .
Ndango dzo khwaṱhaho kha zwiitei zwa nyito dza thengiso dzi songo themendelwa nga ngomu hosiṱele dzi tea u shumiswa .
Ri wana khuthadzo nga kha nḓivho ya uri Vho Madiba vha ḓo dzula vha mbiluni dzashu , na uri ri na mushumo wa u isa phanḓa na zwe vha ri siela zwone .
Ro ṋekedza vhudzulo na maḓi a u nwa kha vhupo vhunzhi ha u holela khaho .
Naho zwo ralo , vhupo ndi wa ndeme ṱhukhu na u fanela fhedzi u engedzwa arali u tshi shela mulenzhe kha u ita uri mvumbo i ṱalulwe kana u ṱalulea .
U ḓivhadza mushumi ane a vha na mbilaelo nga ha matshimbidzele a mbilaelo na zwifhinga
Mihumbulo na phindulo dzavho a zwi humbelwi
9 . Mbekanyamaitele ya Lushaka ya U rea Khovhe Lwanzheni na Milamboni na Madamu ( nga ngomu shangoni )
Mudzi wa ipfi
Mbadelo ya malaṱwa i ḓo badelwa nga feme na vhaṅwe vhashumisi vha dzifemeni hune maḓi a malaṱwa a bvaho kha vhashumisi avho a ṱoḓa u maga a u kunakisa o khetheaho nga masipala .
Tsha u fhedzisela , Vhulavhelesi ha Muṱaṱisano vho ṱoḓisisa milandu miṋa kha maraga wa dzikhuhu .
Arali vha nga kundelwa u vusuludza ḽiṅwalo ḽa u vhulaha miri nga dzi 31 dza ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe kana phanḓa ha datumu iyo ya ṅwaha wa u fhedzisela une u ḓinwalisela havho ha ḓo vha hu tshi khou guma , Mulanguli wa Mulayo wa 36 wa ṅwaha wa 1947 u ḓo thivhela u bvela phanḓa ha u ḓiṅwalisela havho nahone zwi ḓo ita uri ṱhanziela yavho i si vhe mulayoni .
Vhuimo ha nḓisedzo ya tshumelo ndi hune ha shumiwa na u ṱhogomela , hune ha vha hone hu re na nḓisedzo ya tshumelo ya vhukuma .
Zwitshavha zwo fhambanaho zwi na zwine zwa vha zwa ndeme khazwo zwo fhambanaho zwi tshi ya nga zwileludzi zwa nnyi na nnyi .
Khii dzo vhewa ho tsireledzeaho musi zwiendisi zwi sa khou shuma .
Zwa vhuṱhogwa zwi katela mveledziso ya vhuendi vhu shumaho zwavhuḓi , netiweke dza vhudavhidzani , tshumisano kha fulufulu na zwa maḓi , u ṱanḓavhuwa ha bindu na ṱhumano ya mbambadzo na mveledziso ya madzangalelo a fanaho kha tshitshavha tsha dzitshaka .
Izwi , zwi tshi ya , zwi hwala vhuḓifhinduleli ha maimo a vhushai vhu re nṱha khathihi na vhuimo ha mbuelo vhu re fhasi .
VHUPO VHUṰUKU /KOMITI YA WADI
U tou bva ḓuvha ḽe ra swika ngaḽo , mafhungo a pfunzo e a vha hu one fhedzi kha midia , ho vha hu thaidzo dza vhuḓifari vhu si havhuḓi na vhuḓifari , khakhathi na vhuswina , na nyambedzano kha tshanduko dzo kumedzwaho kha pfunzo .
Naa vhupo a a vhu wanali miri na zwipuka zwi re khombo ?
1.4. Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha u vusuluswa ha Babelegi Industrial Park ngei Hammanskraal sa tshipiḓa tsha pulane dza muvhuso tsha u engedza mveledziso ya ikonomi ya muvhuso na u sika mishumo kha vhupo uvho .
Ṅwana ane a vha fhasi ha miṅwaha ya 21 ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe u tewa nga u vha na thendelo ya vhudzulapo musi thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe i tshi fhela .
Zwipiḓa zwa tshivhumbeo tsha mupo zwi tshimbilelana na miḓalo , gomelelo na u dzhenelela ha vhathu .
Nga ḽiṅwe sia , khethekanyo ya madzulo kha nyito zwo vha zwi tshi kha ḓi tou shuma vhukuma .
U bveledza pulane ya nyito ya wadi
mbadelo dza u buka .
Mabambiri o ṅwalwa nomboro nga thevhekano sa afha a tshi shuma phanḓa ha khomishini .
Arali muraḓo wa khamphani a ramulayo , vhuḓifhinduleli ha ramulayo kha muimeleli o tendelwaho u dzhenisa nga onoyo ramulayo uri a imelele khamphani na u saina maṅwalo o fanelaho
Ni na khonani vhukuma ?
Mvelelo dzi wanalaho dzo vha dza uri mashango a Afrika o vha na muhwalo muhulu na u sa shuma zwavhuḓi .
Hezwi zwi ḓo thusa kutshimbidzele kwa IDP nge ya vha na vhuṱanzi ha uri mafhungo a vhupo na a kuvhetshele a songo sedzwa fhedzi lwa tshitekiniki , a sedza na siani ḽa uri a kwama hani vhadzulapo vha ha masipala .
QMS i ṋekedza musaukanyo na u vhiga ha tshumelo na mvelelo .
Ndivho ya madalo aya ndi u khunyeledza Muhanga wa Tshumisano vhukati ha Afrika Tshipembe na China wa miṅwaha mitanu uya kha ya fumi une wa ḓo thoma u shumisa thendelano dzashu nga murahu ha u khunyeledzwa ha Mulevho wa Beijing nga 2010 .
Khethekanyo nga huswa iyi i kwama khethekanyo ṱhukhu nga fhasi ha muthelo wa zwa mupo fhedzi , nga u ralo a zwi kwami mbuelo sa zwe zwa vhigwa .
Hezwi zwi tea u ṋea tshikhala tsha u dzhenisa vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe kha u fhaṱa vhuvha ha lushaka ho ṱanḓavhuwaho , kha u engedza kupfesesele kwashu kha ḓivhazwakale yashu na vhufa .
Maṅwe maṅwalo kwao , a ngaho mutevhe wa vhusedzulusi na bambiri ndanga zwisedzuluswa , nazwone zwi tea u dzheniswa .
Kha nyimele yo khetheaho ya pfanelo dza minerala , u itwa ndaka ya lushaka zwi a pfesesea .
tshi fanela u tou kwakwakwa ( maimo mathihi ) , zwi ambaho uri zwimela zwoṱhe zwi fanela u vhonala zwi tshi fana kwakwakwa zwi na zwivhumbeo zwi no fana
U khwinisa ndeme ya pfunzo na u pfumbudzwa ndi mutheo wa ndeme wa mveledziso na nyaluwo yo ṱanganelanaho .
Muhasho uyu ndi tshikhala tshi linganaho , mushumi wa ndinganyiso , ane ndivho yawe ha vha u ṱuṱuwedza vhuimeli kha khethekanyo dza mushumo yoṱhe .
1.24 vha ḓo eletshedzwa fhethu ha tshiphiri nahone hune ha vha na tshirunzi nahone nyeletshedzo yeneyo i ḓo vha nga luambo lune vha lu pfesesa ;
Zwi ḓo bvela khagala u bva kha izwo zwi re afho nṱha uri kuhumbulele kwashu nga u angaredza ndi kwa uri hu khou ṱoḓea tshanduko kha phurofesheni ya zwa muvhalelano .
Tshigagarukela ( ! ) tshi shumiswa magumoni a fhungo ḽine ḽa sumbedza vhuḓipfi hu no bva mbiluni .
3.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha Tsedzuluso ya Kotara ya Mmbi ya Vhashumi , yo sumbedzaho uri tshivhalo tsha vhushayamishumo kha kotare ya vhuraru ṋaṅwaha ndi 25.4% u bva kha 24.7% ya ṅwaha wo fhiraho nga tshifhinga tshenetshi tshithihi , u tshi sumbedza ṱhoḓea ya kushumele kwa ikonomi kwa nṱhesa uri ri kone u tandulula khaedzu tharu dza vhushayamushumo , vhushai na vhushaya ndingayo .
Mulangavundu o ri : " Ri songo lindela sa vhadzulapo uri Muvhuso u ḓise u thivhelwa ha maḓi . "
Maga a muvhuso a u khwinisa ndeme ya pfunzo a katela mikhwa yavhuḓi na vhuḓifhinduleli zwikoloni .
Khabinethe i swikisa ndiliso dzayo kha vha muṱa wa ha Jola na wa Khumalo .
Vhubindudzi uhu vhu sumbedza u thoma u itea ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe na Pulani ya Nyito ya Mbekanyamaitele a Ndowetshumo ( IPAP ) yo sedzaho kha nyaluso ya u engedzwa ha vhubveledzi , u sika mishumo na mbambadzelaseli u alusa ikonomi na u sika mishumo .
Yunithi dza u lwa na dzigennge dzi ḓo khwaṱhisedzwa , hu tshi khou dzhielwa nṱha Kapa Vhukovhela , Kapa Vhubvaḓuvha , Gauteng na Free State .
Zwe nda zwi takalela Ndi tshipiḓa tshifhio tshe tsha vha tshone tshavhuḓisa tshiṱorini itshi ?
Masipala wo vha na thendelano i si ya fomaḽa na miṅwe mimasipala , na uri u vha thusa nga zwifhinga zwa zwiwo .
Miraḓo i na mushumo wa u tsivhudza Phalamennde kha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo wanalaho nga tshifhinga tsha musi vhe kha mushumo wa vhulavhelesi .
Ndi ngoho , muvhuso u nga ḓihudza ngauri wo shandukisa nḓila ya kutshilele kha demogirafiki ya tshumelo ya tshitshavha , ine yo ṱoḓa u ita uri vhoṱhe vha ṱhonifhe ndeme ya kutshilele kwa vhathu vhashu .
Ofisi ya Ṋeḓorobo Muhulwane i thusa kha mbekanyamushumo dza mveledziso ya vhaswa kha masia a tevhelaho :
Mihashomitikedzi , i tshi thusana na Muhasho wa Mbadelo dza Muvhuso , u ḓo topola phorogireme wa ita uri dzi ḓivhiwe nga vhalambedzi .
Vhahumbeli vha mazhendedzi a muvhuso vha tea u khwaṱhisedza uri thandela dzoṱhe dzo bveledziswaho hu na vhukwamani ho teaho na zwitshavha .
Miraḓo ya Phalamennde sa vhaimeleli vha vhathu vha tea u vhea madzangalelo a maAfrika Tshipembe vhoṱhe phanḓa na u khwaṱhisedza vhuimo hashu kha hetshi tshiimiswa tsha ndeme .
Manweledzo a kudzhenele kha u fhungudza na u langa khombo zwo ṋetshedzwa .
24 . Khabinethe i humbula nga u ḓihudza anivesari ya vhu63 ya ḓivhazwakale ya u ṱanganedzwa ha Thendelano Mviswa ye ha vhumba mutheo wa Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Ndaka ine ya vha ya zwiṅwe zwiimiswa zwi shumaho kha vhuongelo ha vhukati yo ṋekedzwa dzibaakhoudu sa ndaka ya vhuongelo .
Musi ndi tshee tshikoloni ndo vha ambiwa vha anzela u vha vhanna .
Muḓisi wa tshumelo u tea u vhona uri mbadelo dza nyengedzedzo dzine dza nga vha hone , nga vhanga ḽa u pambuwa kha zwidodombedzwa zwa u enda u bva kha zwidodombedzwa zwo tendelanwaho zwa u enda , dzi ḓo vha dza akhaunthu ya murengi .
Nḓivhiso yo lulamaho , i tshimbilaho na tshifhinga , mbalombalo nga ha kushumisele na u shumisa zwikambi nga nḓila i si yavhuḓi na zwidzidzivhadzi nga nnḓa ha mulayo Afrika Tshipembe i a konḓa u wanala , fhedzi nyangaredzo ya ndeme i nga wanala kha ṱhoḓisiso dza zwinozwino , mivhigo ya mihashoni na nḓivhiso i bvaho kha zwiko zwa mashango a dzitshakatshaka .
A huna na tshithihi kha Milayo tshino sumbedzisa uri u tea u humisela murahu ḽikumedzwa , na hone zwenezwo ḽikumedzwa li khou ṱanganedzwa .
139 . U dzhenelela ha vunḓu kha zwa muvhuso wapo
Tshifhinga tsha u thoma musi izwi zwi tshi itiwa , zwi ḓo vha na elemennde nnzhi dza phurosese .
Vhudavhidzani , u kumedza , nyambedzano ho bveledzwaho zwavhuḓi na zwikili zwa ṱhoḓisiso .
Khabinethe yo tendela Mihasho ya Vhashumi na wa Zwiko zwa Mineraḽa uri vha ite ngudo dza mimodeḽe yo fhambanaho ya zwinamelo zwa migodini ya Austrlalia u itela u thusa kha nyendo ndapfu dza vhashumi vha migodini vha dziṱhunḓu Afrika Tshipembe vha namelaho u ya mahayani tshifhinga tshoṱhe .
Mushumo wa sekithara ya phuraivethe u katela :
Tshumelo dza Forensiki ya Ngudamalwadze dzi thusa kha Mishumo ya Muingameli wa Anathomi .
I dovha hafhu u lavhelesa mishumo ya zwa masheleni nga muhasho na u shela mulenzhe ho khetheaho kha Pfunzo ya Sekithara na Maanḓalanga a Vhupfumbudzi .
Maṅwalo a bidi a nga rengwa u bva kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
242892 : U sumbedza u pfesesa Mulayotewa , tshivhumbeo tsha Dzikomiti dza Wadi na mishumo na vhuḓifhinduleli ha miraḓo ya komiti ( 6 )
Ro ḓiimisela u bvisa zwigevhenga kha zwitshavha zwashu na uri ri ḓo isa phanḓa na u shuma kha uri Afrika Tshipembe ḽi tsireledzee hune vhadzulapo vhoṱhe vha vha , vha dovha vhapfa vho tsireledzea .
Ho vha hu na kholomo mudavhini , dzi tshi khou fula hatsi .
Nyanḓadzo iyi i ṋetshedza ndivho na vhuḓifhinduleli ha ngoho ha sekithara ya nyanḓadzamafhungo ya shango .
Ngeletshedzo dza HIV dzi ṱuṱuwedzwaho na tshumelo dza avho vhashumi vhane vha tama u vhona tshiimo tshavho tsha HIV .
Miṅwedzi i si gathi i tevhelaho i ḓo vhona vhugudisi ho ṱanḓavhuwaho ho livhiswa kha ndangulo ya vhomasipala .
e na vhu anzi ha mabebo ha mubebi wa Afrika Tshipembe .
U sa dzumbama na u fulufhedzea kha u dzhia tsheo na ndangulo ya masheleni muvhusoni hune vhadzulapo ( vha re tshitshavha na vhathu vha hanefha ) vha ḓivha uri vhathu vhe vha vha khetha vha vhusa hani vho vha imela .
U ṅwalulula maṅwalo are kha bodo , bugupfarwa na kha garaṱa dza mushumo , na zwiṅwe , nga ngona ; a tshi sedzesa kuvhumbele kwa ḽeḓere na u thalanganya maipfi kha u ṅwala ha u pomba .
Maanḓa e a hweswa dzikhothe ha fhiri maanḓa a bvaho kha tshipolotiki na mandeiti ya ndaulo i bvaho kha khetho dza dimokirasi .
Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi u ḓo ḓivhadza uya phanḓa .
Ri tenda uri pfanelo dza vhathu dzi nga khwaṱhisedzwa fhedzi dza vha dzi pfadzaho nga kha u ḓiphiṋa havho ha vhukuma na u vhona hu bvelaho phanḓa .
Nga murahu ha muaro wa khatharakithi , PMB i ṋekedza u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhala dzi sa fhiri R842 ho katelwa ḽentsi na fureme , hu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 ḽa fureme Pathoḽodzhi
A tshi imba zwi a takadza vhukuma ngauri u na ipfi ḽavhuḓi .
Zwiimiswa zwa pfunzo na vhupfumbudzi zwi a kona u fhindula vhupfumbudzi ha zwikili , khathihi na mveledziso ya vhashumi i re na zwishumiswa zwone .
Thikhedzo na ṱhuṱhuwedzo
Tshivhumbeo tshiswa tsha therifi tsho ḓisendeka nga kushumiselwe kwa maḓi kha mimasipala yo fhambanaho .
Ri khou ṱoḓa u vusuludza sisiṱeme ya pfunzo na vhugudisi vhu elanaho na mushumo , ri tshi shumisa masendelele a musalauno , u engedza ḽevele ya mbulungo dza lushaka kha vhathu , na u ṱumanya na vhugudisi kha sisiṱeme dza u kala na u ṱoḓa u bveledza muthu .
Nḓila ya 3 ya M & E : Nḓila ya u monithara , u pima na u tikedza ya 3 ; Thandela dza tshikalo tsha masipala dzi fanela u shumiswa na zwiko zwa nnḓa .
Tshiṱirathedzhi tsha ikonomi tsho dzhiiwaho nga 2010 tsha Nḓila Ntswa ya Nyaluwo tsho topola ikonomi ya zwa matshilisano sa tshiṅwe tsha zwiṱuṱuwedzi zwa mishumo .
Mvelaphanḓa yo itwaho kha masia manzhi a muhasho ndi vhuṱanzi ha uri naho hu na khaedu dzo livhanywaho nadzo , muhasho u bvela phanḓa na u shuma .
Musi vha tshi ita mbilo dza vhaunḓiwa , vha khwaṱhisedze uri vho ṅwaliswa nahone zwidodombedzwa zwi hone kha mbilo .
U maanḓafhadza na u pfumbudza Miraḓo ya Khoro na Komiti dza Wadi .
Maḓuvha ayo , vhunzhi ha zwine zwa tea u ṋekedzwa na hune zwa tea u iswa hone , zwi a wanalea musi zwo humbelwa kha Muṅwalisi .
Zwino ṋotshi dzi vho ḓivha uri dzi nga fhufha vhukule vhungafhani dzi tshi tevhelela nyamunaithi yaṋu .
Nyaluwo ya ikonomi khulwane ya Afrika kha miṅwahani ya zwino a yo ngo livhanyiswa na u khwiṋisea ha thengiselano dza vhukati ha mashango a Afrika ; fhedzi thengiselano dzo khwiṋiseaho na vhashumisani vha nga nnḓa .
Zwiko zwa vhulimi zwapo zwi ḓo ṱoḓa thendelo nga fhasi ha NEMBA na Ndaulo dza BABS
U fhambana na waini na halwa ha u vhavha , nḓowetshumo ya halwa yo ḓala nga maanḓa Gauteng na uri ndi ngazwo hu na u sedza kha ndingo iyi .
Ro ḓivhadza uri ri ḓo vha ri tshi khou thoma na ṋetshedzo khulwane ya themamveledziso u mona na shango .
Mufariwa o vhewa kha hawe e eṱhe lwa maḓuvha a mahumi mararu u swika hu tshi fhedziswa tsedzuluso .
ṱhanziela ya vhudzulo
Muvhuso u ḓo alusa izwi nga u vhea dzifulaga zwikoloni na kha zwiimiswa zwa tshitshavha u tikedza zwiga zwashu zwa lushaka na vhuṋe .
1.25 vha ḓo humbela uri vha ṋee thendelo ya ndingo dza mutakalo kana dzilafho , fhedzi vha ḓo ḓivhadzwa uri vha nga kha ḓi hana u lingiwa kana u ṋetshedzwa thikhedzo ya zwa muhumbulo , fhedzi vha ḓo ṱalutshedzwa mvelelo dza izwi ;
Ndi zwa ndeme kha u vhiga mishumo ya khoro kana kha zwiteṅwa zwo no ambiwaho kha muṱangano wo fhiraho .
Zwoṱhe , hei milayo miswa na ndavhelelo ya kushumele kwa mekhenizimu zwi ḓo vha thikho ya u shandukisa mbono ya shango ya uri bindu ḽi tshimbidzwa hani na uri vharengi vha tsireledzelwa hani zwa khwine .
Zwi ita zwithu zwifhio zwi no fana ?
( tshikolo tsha haṋu kana dzina ḽa mudededzi )
A vhona matanda a vhuno o aṱama phanḓa hawe .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe uri ni vhona u nga tshiṱori tshi khou amba nga mini .
Vhaeni vha no khou dzula afho nḓuni ya vhaeni vha ḓo lavhelelwa u ṱhonifha fhethu hure na ndaka ire nga henefho tsini khathihi na vhudziki ha vhupo uho ha Rexford .
Tsumbathengo dzoṱhe dzo ḓiswaho nga Mukonṱiraka dzi tea u vha Tsumbathengo dzi re na Muthelo dzi sumbedzaho tshivhalo tsho odiwaho na tshivhalo tsho iswaho , tshelede ya muthelo yo tshadzhiwaho na tshelede ya ṱhanganyelo ya tsumbathengo .
( 2 ) Khomishini ya zwa Ndinganyiso ya mbeu i na maanḓa , sa zwine zwa laulwa nga mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka , o teaho kha u ita mishumo yayo , zwi tshi katela na maanḓa a u monithara , u ita ṱhoḓisiso , u ita vhuṱoḓesi , u funza , u ṱoḓa thuso , u eletshedza na u ṋea muvhigo malugana na mafhungo a ndinganyiso ya mbeu .
HU SHUMISWA NGA MUHASHO : REKHODO DZA TSHIOFISI DZA KHAṰHULULO YA NGA NGOMU Khumbelo ya khaṱhululo yo ṱanganedzwa nga ḽa ( datumu )
3 . Vhalanguli vha si vha ngomu kha Bodo ya Ndangulo ya Vhuimangalavha ha Afrika Tshipembe :
Kha miṅwaha mivhili yo fhelaho , pfunzo ya vhana vhashu na vhaswa vhashu yo swika he ya thithisea zwihulwane .
Vha vha fhindula hani ?
I ṋetshedza pfanelo , mbofholowo , maanḓa na tsireledzo ya vhathu vhoṱhe shangoni .
Nga maṅwe maipfi , dzangalelo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u fhelisa vhushai ḽi dzumbiwa nga lutamo lwa vhorapolotiki lwa u ḓikuvhanganyela lupfumo nga kha vhuaḓa .
Saizwi ri tshi zwi ḓivha , mivhuso yapo a langi zwiko zwa nga ngomu zwo linganaho lu fusheaho u itela u livhana na khaedu dza mveledzisoṱhahedzwa , u salela murahu ha tshumelo na vhushai .
U fhindula mbudziso nga data i re kha phikhitogirafu nga u livhanya zwiteṅwa .
Lingedzani u wana uri atikili i amba nga mini .
U khwinisa u phaḓaladza mafhungo nga ha phungudzo na u bveledzulula malaṱwa zwi ḓo khwinisa nḓivho ya tshitshavha na u engedza mutsiko u bvaho kha vhashumela vhapo wa uri hu dzhiiwe maitele ane a konana na vhupo .
Vhafarisani vha matshilisano vha ḓo tea u dzudzanya vhushayandinganyo ha miholo .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini i ṅwe na i ṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nn ḓa ha Afrika Tshipembe .
Masipala u na mbekanyamaitele dzo fhambanaho dzine dza elana na ndangulo ya mugaganyagwama na masheleni kha masipala .
Vhatshimbidzi vha masipala vha no bva kha sekithara dzo fhambanaho dza masipala kana vhaofisiri vha muvhuso vha zwa thekiniki vha no bva kha tshiṱiriki kana mihasho ya vunḓu .
Ho no fhela maḓuvha nyana , uyu mutukana a vhona phele ya vhukuma itshi khou nukhedzanukhedza henefho sambini .
Nṋe ndi na nḓou .
4.3 . Pulane i ḓo ita uri hu vhe na u khwaṱhiswa ha shango ḽine ḽa vha na mashumele avhuḓi , ḽa mikhwa yavhuḓi khathihi na mvelaphanḓa zwine hezwi zwi kha ḓi vha one maga a ndeme kha u shumela vhadzulapo vha Afrika Tshipembe .
Lufuno o ri u ḓo thusa nga u fara phosiṱara mudavhini . "
" Vha nga si vuwe vho nkholwa musi . "
arali ho vha na vhukhakhi musi mundende wa ṅwana u tshi phasiswa .
Riṋe vhathu vha Amerika a ri khethekanyi na u vhea tshifhinga fhedzi , ri dovha hafhu ra lavhelesa phanḓa na uri ro sikwa nga nḓila ine ra dzulela u sedza tshoṱhe kha vhumatshelo .
Ri thoma u ṱalukanya mveledzo na maitele ane a ḓo kwama lwa ndeme nahone lwa tshihaḓu dzikhamphani , hu si fhano fhedzi , fhedzi u mona na ḽifhasi .
U vhiga murahu kha tshitshavha phanḓa jha u shuma
Vha nga si ḓi wane vhe kha vhupuli kana u kombetshedzwa u shuma
Hezwi zwi ḓo konisa uri vhaswa vha ḓorobo heyo khulwane vha pfumbudziwe kha zwa vhuthomazwiswa ha zwa thekhinoḽodzhi vhune ho no vha phanḓa u itela nḓowetshumo dza zwino na dza ḽa matshelo .
Vha songo tendela vhana vha tshi tambela tsini na maḽenzhe a pharafeni kana a xasi kana hithara .
Muanewa ndi nnyi ?
3.4 . Khabinethe yo tendela uri hu ḓo itwa tsedzuluso yo fhelelaho ya Zwiimiswa zwa Mveledziso ya Masheleni kha Vundu ( PDFIs ) zwi tshi bva kha mawanwa a themendelo ya tsedzuluso ṱhukhu , nga Vhufaragwama ha Lushaka hu tshi khou sedzuluswa tshiimo tsha zwino tsha masheleni na mveledziso .
Mbilo dza u tsa ha ndaka dzi lavhelelwa u dzula dzo dzika .
Musi ri tshi humela mushumoni matshelo kha ri dzhenise mbiluni maipfi a muphuresidennde o thomaho Dzangano ḽa Vhafumakadzi ḽa ANC Vho Charlotte Maxeke vhe vha ri musi vha tshi amba na Khoro ya Lushaka ya Vhafumakadzi vha Afurika sa Muphuresidennde .
Nyaluwo kha nzudzanyo dza u shumisa tshumelo ya nnḓa na u dzhenelela kha sisiṱeme ya u ṱanzwa muthu wa vhuraru , zwi nga fhungudza dziṅwe dza khombo fhedzi zwi nga ḓisa tshiṅwe tshivhalo tsha dziṅwe khombo kha bannga .
Tsha u thoma , ri ḓo tshimbidza themamveledziso ṱhanu khulwane dzine dza ḓo kona u hoṋolola nyaluwo kha nḓowetshumo yashu yavhuḓi , ri engedze u rengiselwa ha zwibveledzwa zwashu kha mashango are nnḓa ha dzingu ḽashu , khathihi na u sika mishumo .
Iyi ndi nzulele ya ndeme kha u vhona uri ṱhoḓea dza mutakalo wa muhumbulo wa vhathu dzi a swikelwa .
Mbekanyamaitele i bvaho nnḓa nga tshifhinga hetshi i khou lavhelelwa u langa uri ndi lini hune ha itwa khonṱhiraka nahone ndi lini hune mushumo wa itwa nga vha nnḓa kana maimo .
Lu ḓo vha lu lwa u tou thoma khongorese i tshi farelwa Afrika , na uri i fha tshikhala maAfrika Tshipembe na dzhango ḽoṱhe nga vhuphara tsha u kuṱedza muya wa zwa mabindu .
Ri koloda zwinzhi vhakomana na dzikhaladzi dzashu dza Afrika u fhira zwine ra nga vha badela zwone .
Zwiṅwe hafhu zwa zwitatamennde zwi songo ṋetshedzwaho zwi katela kha Khoudu , zwi nga bviswa tshifhinga tshoṱhe .
U fhaṱa dzinnḓu / zwifhaṱo zwa muhumbulo hu tshi shumiswa mabogisi o tou vusuludzwaho na zwiṅwe zwishumiswa .
CC i nga litsha u shuma nahone ya tama u balanganywa , kana ya balanganywa nga khamphani dzine dza kolodwa nga CC nahone tshelede yayo ya kovhekanywa kha idzo khamphani .
U sedzulusa kuitele kwa zwino kana matshimbidzele malugana na vhukonanyi na tshumisano kha sekithara yoṱhe ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , nga maanḓa vhukati ha Mihasho , hu tshi katelwa thekhinoḽodzhi ya mafhungo na nḓila kana ngona dza u kuvhanganya datha ;
( c ) u ḓo ṱuṱuwedza vhuthihi ha lushaka na zwoṱhe zwine zwa bveledzisa Riphabuḽiki phanḓa ;
ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ya 2011 u swika 2015 ine ya vha : "
Ro swika he ra ḓiwana ri tshi khou tea u dzhia tsheo dzi konḓaho , nangoho ra dzi dzhia .
Ṅwalululani mafhungo a tevhelaho ni tshi a thoma nga Mulovha .
Ndaka iyi ndi ifhio na hone i ngafhi ?
khophi yo sethifaiwaho ya tshiga tsha u vhidzelela radio ( arali zwi tshi ṱoḓea )
Nga musumbuluwo ho na mvula i no rothola ri ḓo tetemela ri tshi hoṱola .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa uri khaedu dzifhio na dzifhio dzi ṱaluswa zwi khagala na u dzhenwa khadzo .
Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo rwela ṱari lwa tshiofisi u elelwa ha Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano nga Ḽavhuṱanu , ḽa 29 Khubvumedzi 2017 .
Kha vha vha thuse nga u dzhiela nṱha khalo ya mivhala yo fhambanaho ya maipfi nga nḓila ya u tou thetshelesa .
( a ) u itwa hu tshi tevhedzwa thendelano vhukati ha Muraḓo wa khorotshitumbe kana khoro dzapo a shumanaho nazwo ,
Mbilaelo na khanedzano dzi sengiselwa ofisisni iṅwe na iṅwe ya ndaulo ya sialala , hu nga vha ofisini ya khosi kana bodorumu ya ofisi dza ndaulo ya sialala .
Ro takala vhukuma u vha na muwini wa Tshiphuga tsha zwa Vhulimi wa Nṱhesa wa Mufumakadzi wa 2014 Vho Nokwanele Mzamo vhukatini hashu , ubva Kirkwood ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Kha themo ya u / bva nga ḽa 1 Lambamai 2016 u swika ḽa 31 Tshimedzi 2016 , Khomishini ya Pfanelo dza Mbuedzedzo dza Mavu yo badela masheleni a ṱoḓaho u swika biḽioni ya dzirannda kha vhavhili vha mavu vhe vha dzhielwa pfanelo dzavho dza mavu .
5 . U vha na vhuṱanzi ha uri vhaimeli vha wadi vha shela mulenzhe kha Foramu ya Vhuimeli uri vha sedze kufhindulelwe kwa mihumbulo yo ṱahiswaho
Tshelede dzi nga fhiriselwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vundu musi dzi tshi wanala murahu kana dza fhiriselwa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni musi yo no bviswa tshoṱhe .
Mveledziso ya zwamatshilisano na zwavhuthu : vhushai , u sa vha na ndinganyiso , mishumo na miholo , mutakalo , pfunzo , tsireledzo na vhutsireledzi ha zwamatshilisano , mirafho na u pfulutshela dziḓoroboni ;
TB ndi vhulwadze vhuhulwane Afrika nahone maṅwe a mashango o tsigwaho vhukuma nga TB a kha dzhango .
Nḓila ine ya shumiswa i fanela u vha yo ḓitika nga pfanelo u itela u sudzulusa u bva kha dzangalelo ḽa sekithara na dzangalelo ḽa kiḽasi u ya kha u sedzesa kha vhulamukanyi ha zwa matshilisano na u lingana .
Ho tiwa komiti ye ya dzhena fhasi kha u ita ṱhoḓisiso dze dza katela nyembedzano vha vhathu shangoni ḽoṱhe . Ṱhoḓisiso dzo sedzana na nḓivho ya ḓivhadzwakale na u kuvhanganywa ha zwiolwa zwa miṅene na dzimedaḽa u itela u olwa ha medaḽa ntswa hu tshi tevhedzwa ṱhoḓea dzo ṋekedzwaho .
Hune zwa konadzea vhukwamani ha u thoma na mulwadze vhu fanela u vha vhu vhuongeloni kana sentharani ya ndondolo ya mutakalo .
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , vhunzhi ha mushumo wa u fhaṱa Luṱa lwa vhuvhili lwa Thandela ya Maḓi ya Lesotho Highlands u ḓo vha wo khunyelela .
Thevhekano ya misudzuluwo na u nangiwa ha nḓila kana engele ndi zwi shandukiseaho kha phetheni ya " mbekanyamushumo " yo dzudzanywaho .
Sa zwe zwa ḓivhadzwa kha SoNA yo fhiraho , muvhuso wo vhetshela thungo R100 biḽioni u i shumisa kha Tshikwama tsha Themamveledziso .
Hu na khonadzeo nngafhani ya uri vha ḓo vhuelwa lwa mbambadzo u bva kha vhushumisamupo ?
Mbuno idzi na nyimele ndi zwone zwivhangi zwo ḓoweleaho nahone vhungoho ha manweledzo a muhaṱuli wa tsengo vhu khou ṱanganedzwa nga masia oṱhe .
Ḽiṅwalo ḽa PAM ḽi ṋea nyendedzi ya u tholwa lwa khonṱhiraka ha vhashumi nga fhasi ha Mulayo wa U tholiwa ha Vhagudisi u ṋetshedza tshumelo da mishumo i elanaho na ndingo .
( c ) Vhuṱanzi ha tshiimo tsha muhumbeli , arali vhu hone , vhu fanela u nambatedzwa .
U ḓivha uri ndi lini hune thendelano dza u pfukisa zwishumiswa na dza u kovhekana mbuelo dza ṱoḓea
Masipala wo bvela phanḓa na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo yawo na sisiṱeme dza nga ngomu , mbekanyamaitele na nḓila ya kuitele .
Mabindu a muvhuso a tea u dzhiela nṱha uri vhumatshelo hao vhulapfu ho ḓitika nga u vha na vhashumisi vhane vhathu vha ṱoḓa u bindudza tshelede dzavho khavho .
Ndo ṱoḓa ṅwana , fhedzi a tho ngo kona u mu wana .
Mufareli u langa khephithala u itela u vhuedza vhavhuelwa vha thirasithi .
Pfunzo ya mupo na vhupfumbudzi , khathihi na mbekanyamushumo dza u vusuludza ha donga , ndi dza ndeme u amba nga ha ayo mafhungo .
Izwi zwo ambiwa zwiṱuku kha Mulayo wa u Gwevha , une wa randela tshigwevho tshi vhavhaho vhukuma kha avho vhane vha vhulaya muthu vha mu bvisa miraḓo yawe .
Nḓila dza u ita pulane dza thandela dzi nga tea u shanduka nahone ndi zwa ndeme uri hu vhe na tshisiku tsha data tsha mafhungomatsivhudzi ane a ḓo shumiswa tshifhingani tshi ḓaho .
Arali vha mutholi , vha nga khwaṱhisedza ndalukanyo dza vhashumi vhavho kha dathabeizi .
Musi Mulayotibe u khwinisaho kana u shandukisa Ndayotewa u tshi kwama mavunḓu thwii , mavunḓu a henefha kha rathi kha a ṱahe a tea u tendelana nawo .
Maitele aya a khwiniso ya mbekanyamaitele o ita uri hu vhe na ṱhoḓea ya maitele a u khwinisa mulayo .
NDAULO YA MUVHUSO NA TSHUMELO DZA TSIRELEDZO : KHWINISO DZA KHETHEKANYO DZA MULAYOTEWA WO FHIRAHO
Ri khou livhuha u kombetshedza u tevhedza milayo ho pfananywaho na mafulo a pfunzo khaedu idzi dzi khou tandululwa .
Musi mulwadze o no vhofhololwa u bva vhuongeloni kana yunitini ya vhufamuraḓo u ya kha tshiimiswa tsha ndondolo ya mutakalo wa mutheo kana hayani , u phalala hu tevhelaho ndi ha ndeme .
MISHUMO NA MBUMBO YA MUHASHO WA DZIBADA NA VHUENDI
Honeha , vhuimo ha mulayo vhu pfadzaho ha , sa tsumbo , vhana vho bebwaho mbinganoni nga pfanelo dza vhureleli vhu dzulela u sa kwamea .
U itela i lwa na pwanyepwanye iyi , vhaendangaṋayo vha tea u tshimbila badani , zwine zwa engedza khombo na u vha khomboni .
Khumbelo dzi nga dzhia vhege nthihi uya kha dza rathi .
Ndima ya u fhedzisela ( Ndima 6 ) i sedza kha khetho dza mbekanyamaitele dzo teaho sisiṱeme ya vhulamukanyi ya sialala ya Afurika Tshipembe ya ṋetshedza na muhanga wa vhusimamilayo vhune ha ḓo thusedza muhanga wa mbakanyamaitele .
Kubugwana kuswa kwa ndaulo ya mashumele ku a konḓa .
Ezwi zwo vha zwo livhiswa nga nḓila yo tiwaho kha zwitshavha zwi shayaho zwa mahayani zwa mafulufulu lwa ikonomi ya mutheo u rengeaho , yo fhambanyiswaho na u dzula i hone .
Vhuṱanzi ha mbadelo kha mbadelo dzoṱhe dzo teaho dzo bvelelaho musi wa madalo vhu tea u ḓiswa .
Ndangulo na u langula ḽogobugu .
Ndivho dza khomishini hu ḓo vha u ita themendelo zwi tshi kwama malamba , magavhelo na dziṅwe mbuelo , hu tshi katelwa phesheni na mbuelo dza tshikimu tsha dzilafho , zwa vhaimeleli .
CDWs dzo iswa kha mimasipala hune vha dzula hone u shumana , u shayea ha mafhungo , nḓivho na vhudavhidzani vhu sa fushi na zwiṅwe zwine tshitshavha tsha ṱangana nazwo mayelana na tshumelo dza muvhuso .
Arali ndi sa koni u swikelela Tshibogisi tsha u Funga ( STB ) ?
Ndi livhuwa muṱa wanga u ntikedzaho vhukuma u itaho uri vhushelamulenzhe hanga vhu konadzee .
U itela zwibveledzwa zwiswa , hu na nyimele dzo khetheaho dzi kwamaho zwine murengi a nanga .
U shumiwa na khumbelo zwi nga dzhia ṅwedzi muthihi uya kha miraru kana u fhira zwi tshi ya nga vhunzhi ha khumbelo dzo waniwaho nahone / kana nga khumbelo dza sekhithara dza khala ṅwaha dza vhureakhovhe . khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe :
Mbumbo ya indasiṱiri na yone yo vha na mveledziso ya nṱhesa , phimo ya mbambe na mbuelo yavhuḓi .
U vusuluswa hu hulwane hu khou khakhiswa nga ṱhahelelo ya masheleni .
Maitele a katela ndingo na tsenguluso dza nga murahu ha mbambadzo na ndingo hafhu dza tshibveledzwa .
Zwi ḓo konḓa u ṋetshedza ndondolo ya khwaḽithi yo sedzaho mulwadze hu si na vhashumi vha khwaḽithi ya nṱha na uri hu na vhuṱanzi vhu khou engedzeaho ha uri u fushea ha vhashumi hu elana thwii na u khwiniswa ha u fushea ha mulwadze .
( i ) zwiṅwe na zwiṅwe zwe vha zwi amba , u zwi bvisa kana u zwi ṋea kha vhusimamilayo ha vunḓu kana iṅwe na iṅwe ya komiti dzaho ; kana
Thikhedzo yo engedzwaho ya nga ha vhushaka na ndondolo ine vha wana kha dokotela wavho
Phetho nga ha mawanwa a muvhigo wa odithi na zwone tshitshavha zwi a kona u wanala .
1.16 Tshigwada tsha SAPC tshi lavhelesesa kha Afrika Tshipembe ḽiswa , uri kuitele kwo iledzwaho kha Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi ku lavhevheleswa nga kha iṱo ḽa Ndayotewa , ine ya ṱoda uri vhurereli hoṱhe vhu vhonwe vhu tshi lingana .
24.3. MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u dzhenela mabembela a miṅwaha ya ḓana , ane a ḓo khunyelela nga ḽa 27 Tshimedzi ngei Mbizana , Kapa Vhubvaḓuvha , hune ndi hone he tshivhonelo Mulwelambofholowo vha bebelwa hone miṅwaha ya 100 yo fhiraho .
Ho vhigwa mbilaelo dzine dza lingana 560 kha Ofisi ya Lushaka na Ofisi dza Vundu dza PSC .
U ya nga Ndayotewa , Komiti dza Phalamennde dzo vhumbiwa sa zwishumiswa zwa Nnḓu zwa u leludza vhulavhelesi na u vhea iṱo muvhuso .
Kha sisiṱeme ya ndimo ya u sa rembulusa mavu , ḽaimi i shumiswa fhasi nahone a i ṱanganyiswi na mavu .
Ṱuwani nayo hayani ni i vhalele mashaka na dzikhonani .
Arali zwi songo ralo , muthelo na disiki ya ṱhanziela ya u tendelwa u tshimbila badani a zwi nga gandisi .
1 . Vho Robert Nkuna , vhane khonṱhiraka yavho sa Mulangi Muhulu ( DG ) kha Muhasho wa Vhupulani , Vhulavhelesi na Tsenguluso yo engedzwa lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
U wana zwinzhi nga Phalamennde
Ṱhoḓea i re nṱhesa ya mukokodzo ndi mvelelo dza zwiko zwi dovholeaho na zwi sa dovholelei , zwo bviswaho kha mupo nga saintsi ya zwa mulayo yo ṱangana na ya vhutshilo .
Vhaofisiri vha Muhasho vha dzulela u dalela mimasipala yashu na hone nga nṱhani ha madalo eneo , ro ita dziṅwe tshanduko kha migaganyagwama yashu , zwo laedzwa ngazwo no khou itea tshitshavhani .
Vhabindudzi vha fhano hayani na vha mashango a sili vha khou lavhelelwa u fhindula nga nḓila i fanaho kha mitheo ya zwa ikonomi na mbonalo dza zwiṱirakitsha zwa mashango .
Ndungiselo dza kubadelele kwa tshelede i kolodwaho kha akhaunthu yavho inga ṱanganedzwa , vha nga wana miṅwedzi isa fhiri miraru uya nga zwiitisi zwa khumbelo .
Themendelo dzi tevhelaho dzo itwa , uri muraḓo a bule ṱhoḓea ya :
Sisteme i re na thoilethe ya u gwedzha ya fhasi i ita uri zwi vhe zwa ndeme u tevhela ndaela dzi bvaho kha vhabveledzi nga vhuronwane .
Hune miḓana ya vha kule na kule nahone i minzhi zwi tea u vha zwa ndeme u kuvhanganya miḓana u itela vhuimeli .
Vha humbule nga haho .
Mbadelo dzi pfukiselwaho na dzone dzo itwa kha madzangano ane a si vhe a muvhuso u bva kha mbadelo dzo itwaho kha Tshikwama tsha Mukatelo na mphomali ya HIV na AIDS i langwaho nga nyimele .
Nga tshifhinga tsha luṱa lwa mathomo a u linga , tshivhalo tsha vhanameli tshi khou lavhelelwa u gonya musi tshitshavha nga u angaredza tshi tshi thoma u ḓowela sisiṱeme ya bisi ntswa .
Ndangulo ya mafhungo o kuvhanganywaho i na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya sethe dza u kuvhanganywa ha mafhungo hu tshi khou tikedzwa zwipikwa zwa maano a PT .
A si zwa ndeme u ta tshivhumbeo tsha zwileludzi izwi .
U fhisedzela a phaiphi hu lingiwa hu si na tshinyadzo , na mushonga u ḓodziwaho u tsireledza u rosa u ḓodzwa kha hune phaiphi dza ṱumana hone .
( i ) ta nga nḓila ya ndingano yo tiwaho nga vhusimamilayo ha vunḓu uri naa kha mahoro nga ḽithihi , ndi vhurumiwa vhungana vhune ha ḓo vha ha tshipentshela ; na
Fhedziha , ri tea u vhona uri , ndingo dza zwa kiḽinikhaḽa dzo itwaho kha mbekanyamushumo dza dzilafho ḽa ndondolamutakalo wa vhana dzi no khou aluwa dzi khou tevhedza mulayo nahone dzi khou fhindula mutsiko wa vhulwadze na ṱhoḓea dzashu .
Muvhuso wo topola maḓi sa tshiko tshihulwane tsha mveledziso ya ikonomi na uri mushumo u khou ya phanḓa wa u vhona uri pulane ya zwiga zwiṱanu zwa maḓi na vhuthathatshili i khou shuma .
Avho vhane vha ita zwa vhuloi , hu nga vha vhuloi ha vhurereli kana mvelele , a si vhanzhi hone vha ṱoḓa u tsireledzwa nga Ndayotewa .
Vha tshi thetshelesa vha sumbedze u sa vha na dzangalelo .
Ri ḓo rangwa phanḓa nga vhuḓikumedzi hashu kha u shumana na uyu mushumo u itela u vhona uri 2010 Fifa World Cup ndi ya nṱhesa ye ya vhuya ya farwa .
Mvelaphanḓa yashu yo vhonwa kha vhuimo hoṱhe ha sisiṱeme ya pfunzo u sumba u khwinisa zwine zwa khwaṱhisedza hafhu mvelaphanḓa .
Tsitandadi tsha yuniti iyi ndi tsha vhagudi vhane vha shuma kha Komiti ya Wadi kana kha Muvhuso Wapo , hune u wana vhukoni malugana na tshindadadi itshi zwa ḓo engedza tshileme kha mushumo wa muthu .
( i ) minisiṱa wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha zwa mivhuso yapo a hanedzana na u dzhenelela hu saathu u fhela maḓuvha a 28 u bva tshe u dzhenelela ha u thoma kana mafheleloni a tshenetsho tshifhinga a vha a saathu tendela u dzhenelela ; kana
U ṋetshedza mivhigo kha mbadelo ya kheshe i itwaho kha tshikwama honeha a i tshimbilelani na khanedzano .
U dzeula nga vhuḓalo mutevhe wa maitele a no tevhedzwa hu na tsumbanḓila dzi re khagala dza u tandulula khuḓano dza dzangalelo .
Ri ṱoḓa tshumelo ya nnyi na nnyi yapo ya ndeme ya khwiṋe hu na u swikelela ha vhoṱhe .
U phaḓalala nga zwiṱuku na nga nḓila i sa khou langiwaho ha vhupo ha ḓoroboni kha fhethu ha mupo ha tsini .
Muhwelelwa ha ngo bvisa vhuṱanzi vhu bulaho khetho dza thasululo na khetho i dzi kumedzaho kha muhweleli u itela u tandulula u sa fanelana ha muhweleli .
Vhathu vhane vha khou dzhenela thendara vha fanela u vha na tshenzhemo na vhukoni u ta kuitele kwo teaho kwa sisiṱeme ntswa dza mafhungo a ndangulo ya masheleni .
Ri shango ḽa mulalo ḽi tevhedzaho mulayo na u wana nḓila dzi fushaho dza u shuma na mafhungo , ho katelwa fhungo ḽa mavu .
Fhedzi , vhuḓiimiseli uhu hu khou ongolowa u vha kha u phalala hu dzulaho hu ha maimo a nṱha .
U khwiṋiswa ha vhuongelo ha Caledon na Riversdale hu tsini na u fhela .
Musaukanyo wa mathomo u sumbedza uri fhungo ḽa zwiimiswa ḽa vhuṱaṱisani na uri ndi ḽa vhuṱhogwa vhukuma .
Matheriala oṱhe na tshomedzo dzi tea u ḓiswa nga muḓisedzi sa zwe zwa ṋetshedzwa kha Zwidodombedzwa zwa Tekiniki zwo Dodombedzwaho .
Milayo i tevhelaho ya nnyi na nnyi , uya nga bugu ya tshiṱaṱisitika tsha masheleni a muvhuso :
Nga ha u ita khumbelo ya u adoptha kha shango vha mudzulapo wa ḽiṅwe shango
Vhuṱaṱisani vhu katela u ṱoḓa zwikhala zwiswa zwa ikonomi zwiswa .
Gwindi ndi mini ?
u isa phanḓa na u shumana na zwi kwamaho mbadelo ya vhashumi vha zwa mutakalo , na u ṋekana nga zwiko zwo engedzwaho u itela khwinifhadzo ya miholo ya vhadededzi ;
U shaea ha mabunga o linganaho zwi vhanga uri vharengi vha ṱambulutshele fhasi , ngeno zwileludzi zwa u sielisana zwi tshi vhanga u shaya vhuḓifari siani ḽa vhudzekani .
u redza kana u suvha kha fuloro yo nukalaho kana ine ya vha na zwiḽiwa zwo shuluwaho
5.2 . Phothaḽa iyi ya u redzhisiṱara i kuvhanganya mafhungo u bva kha mabindu o kwameaho uri hu kone u dzudzanywa maga a ṱhaḓulo nga nḓila ya khwine khathihi na uri hu kone u ḓivhiwa zwine zwa tea u itwa tshifhingani tshi ḓaho .
Clover i bveledza na u phaḓaladza lushaka lwa ḓeri lwo fhambanaho na zwibveledzwa zwa vharengi , i tshi khou shumisa nthihi ya dzinetiweke dza u phaḓaladza dzo ḓigeḓaho dza muengedzo muhulwane dza Afrika Tshipembe .
Vha na mbudziso ?
U dzhenelela kha nyito dza Tshenzhelo ya Vharengi dzo dzudzanywaho nga kana dzo fariwaho hu na tshumisano na vhaṅwe vhashumisani .
Ho dzuliwa kha mavu a tshilogo
Kha vha ambedzane nga ha zwifanyiso nga vhuḓalo na u vhudzisa mbudziso dza u ṱuṱuwedza nyambedzano .
Vhudzheneleli uvhu vhu ḓo thusa kha u vhuedzedza kushumele ku vhuedzaho kwa PRASA .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo shumisa vhuimo haḽo ha u vha Mudzulatshidulo wa SADC u ita nga vhuṱali u bveledza phanḓa madzangalelo a lushaka a shango sa zwe a ṅwalwa kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka na u kwaṱhisa zwikhala zwa ikonomi zwa dzingu na zwi no elana na vhutsireledzi .
Nga kha maano a vhuṱali hu ḓo vha hu tshi khou sedzwa nyaluwo ya bayodavesithi kha u thusedza Zwibveledzwa Zwapo ngeno hu tshi khou vhulungwa ekhosisiṱeme .
1.2 . Muṱangano wo tenda uri u khwinisea ha ikonomi ya Afrika Tshipembe hu ḓo ṱoḓa uri maga a u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi a thome u shumiswa nga u ṱavhanyedza na tshanduko dza u khwaṱhisa nyaluwo ye ya fhulufhedziswa .
Nga nnḓa ha musi kushumele kwavhuḓi ku tshi engedzwa na u fhungudzwa ha mbadelo dza mveledzo , sekhithara ya swigiri i ḓo livhana na vhumatshelo vhu si khagala .
Vhalangi vha tshiṱiriki vha EMS vha ḓo tikedza vhalangi vha mutakalo wa tshiṱiriki tsha tsini nga u ṋetshedza data i elanaho na EMS u itela u vhea iṱo na u ela na , nga u wanala havho , u itela u tandulula thaidzo nga u ṱavhanya .
Hu dovha hafhu ha vha na ṱhumanyo thwii vhukati ha Muthelo wa Mbuelo na databeizi ya Muthelonyengedzedzwa .
5.3 . Khabinethe yo ṱhonifha vhathu vha Mozambique kha vhuthihi havho na u ḓikumedza kha nndwa yashu ya mbofholowo .
Tshigwada tsha vhahaṱuli tshithihi , tsho vhumbwaho nga miraḓo miṱanu i vouthaho ( dzisainthisti khulwane ) vha ḓo tholiwa nga Khomishini ya Mbumbano ya Afrika .
D Muthu u tea u fulufhedzea .
Ho no vha na sisiteme khulwane dzo bveledzwaho , tsumbo , dza vhudavhidzani , dza u lambedza pulane dza wadi , dza M&E , dza u kovhela dziwadi masheleni o teaho nzulele nngede ;
( 4 ) Muṅwe na muṅwe we a vhuya a bviswa ofisini ya Mulangavunḓu zwi tshi tevhela khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) ( a ) kana ( b ) ha ngo fanela u wana pfanelo dza heyo ofisi , na uri a nga si kone u shuma kha ofisi ya vhathu .
Nungo dza u khwinisa u thoma u shuma ha tshiṱirathedzhi tsha masia manzhi u itela u langa u ḓalesa ha vhathu dzi ḓo engedzedzwa .
Ndingedzo dza muṱanganelano kana tshumisano zwi amba tshumisano ya vhathu ndivho hu u ṱanganyisa nḓivho , thundu , tshelede , ndingedzo , vhukoni na nḓivho kha mushumo wa u shuma konṱiraka .
U vhuedzanya zwo kuvhanganywaho na mutevhe wa zwi badelwaho ṅwedzi nga ṅwedzi .
Hoyu mulayo wa mutheo wa ndingano ya vhathu wo vhewa u shuma zwi tshi vhonala kha hoyu modulu .
13.2 Mulayotewa u kombetshedza u fheliswa ha khethululo nga mbeu , na u dzhiela nṱha pfanelo dza vhafumakadzi na vhasidzana , zwine zwi ṱoḓa u shuma nga maitele maswa na vhuḓiimiseli u bva kha masia oṱhe a muvhuso .
Bvelani nnḓa Tshigwada tsha vhoiwe tshi tea u humbulela uri ni khou shuma mushumo ufhio .
No vha ni mufaramukovhe u bva tshe khamphani ya thoma miṅwaha minzhi yo fhelaho .
Zwo itea kale nga tshin. we tshifhinga tshi songo bulwaho , hu si zwino .
I ṋea ndaela yauri masipala u tea u ita zwa vhubindudzi hawo nga nḓila i re khagala , i vhonadzaho nahone hu na vhuḓifhinduleli .
4.7 . Vhege ya Maḓi ya Lushaka 2016 i ḓo itea u bva nga ḽa 14 u swika 22 Ṱhafamuhwe fhasi ha thero : Maḓi a vhathu , maḓi nga vhathu . "
Komiti dza bodo ndi :
Khwaṱisedzo i ḓo dovha hafhu u ṋetshedzwa kha u shumisa mveledziso ya masheleni u bva kha Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo u itela u nyanyula tshanduko ya nḓowetshumo , u sikwa ha mishumo , u renga zwa henefho na minerala khathihi na mbuelo kha zwa vhulimi .
Naho zwo ralo , ndi khou ṱoḓa u bula mihumbulo i si mingana zwi tshi elana na zwiteṅwa zwi si zwingana , zwi tshi khou itiswa nga u sa vha na tshifhinga .
Yuniti ya nyambedzano i shuma hu na vhukwamani ha tsinisa na mimasipala yapo .
Fhedzi hezwi vha fanela u zwi ita nga mulalo .
Kha mitengo ya vhufhufhi i phanḓa ha Bodo ya Muṱaṱisano zwa zwino , fhedzi vhathu vha fanela u dovha vha vhambedza mitengo vha sa athu renga .
Khavho ri koloda tshikolodo tsha ndivhuwo na , zwiṅwe zwa ndeme , vhuḓikumedzeli ha u shumisa masheleni ayo nga vhuṱali , nga vhukone na nga nḓila i bveledzaho .
Zwikili zwa musaukanyo na u leludza zwi re nṱha ha zwo ḓoweleaho .
Musi ndaulo ya mavhengele a zwikambi a tshi khou bvela phanḓa sa u vha vhukoni ha mavundu , dziṅwe phambano u mona na zwikimu zwa ndaulo ya mavundu na lushaka a dzi tinyei .
Talelani ḽiṱaluli / maṱaluli fhungoni ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Hezwi zwi na masiandaitwa a vhavhaho kha avho vhane vha ḓo fhelelwa nga mishumo na ikonomi yashu .
1.10 . Zwi tshi tshimbilelana na zwo ṅwaliwaho kha Thendelanomviswa ya Mbofholowo zwa uri " pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi ha thekiniki i ḓo vulelwa vhoṱhe nga kha masheleni a lambedzwaho nga muvhuso na zwikolashipi zwo ḓisendeka nga ṱhoḓea ya thuso " , Muvhuso nga kha Tshikimu tsha Lushaka tsha Thusedzo ya Masheleni kha Matshudeni tshi khou lambedza matshudeni maswa vha fhiraho 20 000 kha yunivesithi dza 23 .
Musi dzi seed lot dzo no lugela u sambuluswa , kha vha vhidze muṱoli uri a dzhie sambulu .
Tshumisano ine ya shuma tshoṱhe vhukati ha sekithara dza nnyi na nnyi na dza phuraivethe ine ya dzhenelela kha ḽimudi ḽo khwaṱhaho na nḓisedzo i bvelelaho ya ṱhoḓea dza Khaphu ya Ḽifhasi zwi tea u shumiswa u itela nḓisedzo ya khwiṋe ya tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani .
Vhunzhi ha maswole a Vharema vho lwa kha nndwa iyo fhedzi vha sa farwe zwavhuḓi nga vhanga ḽa muvhala wa lukanda lwavho .
U sedzana na tshiimo tsha zwino tsha poḽitiki na matshilisano a zwa ikonomi kha shango .
Tshumelo dza mutheo mikhukhuni dzi khou ṱahela , hu na u swikelela hu songo fhelelaho kha maḓi o kunaho , muḓagasi na sisiṱeme ya tshampungane yo vha yone nyimele .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo wo kuvhanganya Muvhigo wa Odithi ya Nḓisedzo ya Tshumelo u itela u sumbedza mashumele a masipala na zwezwo zwo sumbedzwa :
Mbilaelo dzavho dza vhuṋe dza vhushaka vhukati ha mivhuso , na u aluwa nga ṱavhanya .
Vhaṋe vha ndaka dzo raloho kana vhane vha dzula khadzo vha nga vha vhe vhashai .
Zwi songo tou angaredza , fhedzi nga ha thambulo yo vhangiwaho nga shango iḽi u ḓibvisa kha tshiṱalula .
Nyaluwo iyi ya vhathu dziḓoroboni i na masiandaitwa manzhi : u pulana tshumiso ya mavu , u swikelela dzinnḓu , nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo , u sika mishumo , mveledziso ya ikonomi na zwamatshilisano .
A zwo ngo sumbedzwa uri u vhuedzedzwa mushumoni ha muhweleli a zwi nga konḓelelei , kana zwa sumbedzwa uri zwi ḓo vha zwi sa pfesesei na u sa konadzea u vha vhuedzedza mushumoni .
Hune maga a zwa mutakalo na tsireledzo mutholi a vha o a ita , ngeno a sa tsireledzi lu fushaho siani ḽa zwa mutakalo na tsireledzo ya vhashumi , tshipikiṱere a nga ṱoḓa mutholi a tshi engedza maga a tsireledzo nga nḓila i fushaho .
Hoyu muhumbulo wo ṱuṱuwedzwa nga zwiitisi zwo fhambanaho , u fana na tshifhinga tshe mapholisa vha tshi dzhia musi vha tshi fhindula kha vhugevhenga , u ḓivhonadza ha mapholisa , tshikalo tsha u gwevhiwa , na u haṱulwa ha vhatshinyi .
zwo katelwa kha mbuelo ya mushonga wa vhulwadze
Musi khumbelo ya u swikelela rekhodo yo itwa , Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo u tea , u vhudza muitakhumbelo zwi tevhelaho , arali khumbelo yawe yo tendiwa kana u haniwa -
Tshilimo tsho swika
Zwipikwa zwashu hu tea u vha tsireledzo ya mushumo , maitele a vhutholi avhuḓi , vhugudisi ha tshifhinga tshoṱhe , maimo a nṱha a vhukoni na vhubveledzi na vhukoni ha u swikelela maitele a ikonomi a no khou shanduka hu si na vhukonḓi ha tswikelelo iyo vhu si kwao vhu no khou wela kha vhashumi .
Nga murahu ha sentshari dzine dza ṱoḓou swika tharu dza phambano , , u sa lingana vhukati ha dzitshaka hu khou fhungudzea .
Hezwi zwi nga dovha zwa bveledza khethekanyo ya mishumo vhukati ha mavundu na mimasipala .
Vhathu vha re a vhuholefhali vha wanala kha sekithara ya vhaswa , vhafumakadzi , vhana na vhaaluwa .
Tshidimela tshiseṱha tshipfufhi tsha Gautrain yo enda itshi lila na nḓila yoṱhe .
U thomani , therisano dzo vha dzo sedza kha sisteme dza mulayo na mihanga zwine khazwo bannga dza lushaka dza shuma .
Naho zwo ralo , zwi tou vha khagala musi hu na ḽeveḽe dza zwino dza mbuelo dzi re hone uri hu ḓo livhanywa na khetho dzi konḓaho .
Mapa wa dzikhombo na mushelamulenzhe na tsenguluso ya mushelamulenzhe o Ḓoweleaho zwi tea u itwa , u sumbedza mutakalo khathihi na fhethu ha khombo hune vhunzhi ha u sedzesa zwa tea u ṋetshedzwa .
A vha tendelwi u vhumba mbumbano vha vhoṱhe .
UIF i do khunyeledza khumbelo hu saathu u fhela vhege dza rathi nga murahu ha u wana khumbelo .
Mbadelo dzoṱhe dzi ḓo itwa nga u badela tshelede kha Muhasho kha khethekanyo ya zwa Masheleni Tshifhaṱoni tsha Muhasho wa zwa Vhuendelamashango , 17 Trevenna Street , Sunnyside , Pretoria , nga tshifhinga tsha mushumo kana ha itwa diphosithi kha akhaunthu ya Muhasho wa zwa Vhuendelamashango ya banngani .
Khoro i lavhelesa kushumisele kwa Pulane ya Kushumisele kwa Mugaganyagwama na Nḓisedzo ya Tshumelo nga kha mivhigo ya kotara i ṋetshedzwaho nga Muraḓo wa Khorotshitumbe u itela u vhona uri zwipikwa , sa zwo anḓadzwaho kha zwitshavha na vhafaramikovhe vhoṱhe , zwi a swikelelwa .
Vhavheaiṱo Vhahulwane vha vhagudi musi vha tshi ṅwala mulingo vho tholiwa , nga u tou ṅwala , nga Vhalanguli vha Tshiṱiriki .
Sa tsumbo , mukhantseḽara ane a kha ḓi bva u khethwa kana a vhonalaho a tshi swikelela zwiko kana iṅwe mbuelo na u dzhiiwa nga nḓila ya u sa thembiwa .
Milandu iyi i katela u vhulaha , u rengisa zwidzidzivhadzi , u ṱahisa , u kombetshedza na tshanḓanguvhoni .
Zwikimu zwa u ṱavhanya u notha zwi tea u fheliswa , na uri sisiṱeme ya phensheni i shandukiswe u itela uri hu bvisiwe zwiṱuṱuwedzi zwa u ya u notha tshifhinga tshi sa athu swika ; mbetshelwa dza u kombetshedza u notha dzi tea u bvisiwa .
Muvhuso u khou lwa nga nḓila dzoṱhe u tshi ṋetshedza muṅwe na muṅwe masheleni a ndiliso , nga maanḓa vha shayaho .
Mbadelo ine vha i wana i ḓo lingana na ndeme ine vha dzhenisa kha mveledzo .
2.31 Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe i na muhumbulo wa uri ngauri mulayo a u khou thusa kha u langula na u tandulula nyimele ya zwa vhuloi na khakhathi dza zwenezwi , Mulayo u tea u tou namba wa fheliswa .
Zwiito izwo a zwi lavhelelwi kha muraḓo a ṱhonifheaho wa vhuhaṱuli a ḓivhaho mulayo , a si zwine tsitshavha tsha lavhelela .
Nḓivho ya Zwiko zwa Vhathu na theo dza mulayo dzi elanaho .
Themamveledziso i kovhaniwa vhukati ha vhadzulapo na uri i nga zwenezwo ambiwa sa thundu ya tshitshavha .
Kuitele ukwu ndi kwa u tendela uri hu vhe na vhuḓilangi vhukene u itela uri zwikolo na zwitshavha zwi ḓe na zwiṱirathedzhi zwine zwa nga tea nyimele dzazwo khwine .
Latin Amerika zwa zwino hu khou livhanwa vhupfumbudzi hafhu ha poḽitiki ho bveledzaho mivhuso yo siaho nḓowelo dza u vha khagala na zwiṱaluli zwa mvelaphanḓa .
Nga vhanga ḽa vhuleme ha masheleni uvhu , Masipala a u ngo kona u thoma thandela dza khephithala dzawo dzoṱhe u ya nge dza dzudzanyelwa ngaho .
Mimapa ya kiḽasini ya ekhoḽodzhi yo bveledzwaho tshifhingani tsha kale yo vha yo vhewa vhuponi uho u itela uri i kone u swikelelea , nahone ho dovha ha engedzwa nga sethe ya mepe ya vhupo hu tshi itelwa u sumba vhupo .
Zwikolo zwinzhi zwo no thoma u ṱangana na masiandaitwa a dwadze , musi vhagudisi , vhagudi na miraḓo ya miṱa yavho vha tshi lwala .
Nga murahu ha musi khoro yo nanga u fhaladza komiti ya wadi , nḓivhadzo ya u fhaladza komiti ya wadi i ḓo ṋetshedzwa muraḓo wa khoro ya wadi na komiti ya wadi , hune nga tshifhinga tshenetsho komiti ya wadi ya ḓo guma u vha hone .
U ṱoḓea nga vhunzhi na u bveledza nga zwiṱuku hu ḓo vhea mutsiko kha vhubveledzi uri vha engedze mitengo ya vhabveledzi .
Nṱha ha izwo , izwi zwi dovha zwa tendela maitele a tsedzuluso u ombedzela kha magake a zwino khathihi na khaedu .
( 1 ) Maanḓalanga a zwa vhuhaṱuli ha Riphabuḽiki a nga fhasi ha khothe .
Ri khou tea u vhona hezwi zwithu nga maṱo ashu , ri kone uri ri khou ṱoḓa thandululo hafha .
Nga tshumisano ya vhoṱhe , na vhuḓiimiseli ha u ita zwithu nga nḓila i songo ḓoweleaho nahone nga vhukoni , ri ḓo kona u vhona uri mushumo washu wa mvusuludzo na mvelaphanḓa u a bvelaphanḓa nahone ri ḓo kona u u isa maṱhakheṱhakheni .
Phirisela yo bviswa ya iswa kha vhalanguli vhoṱhe nga ha ndeme yau ita mbadelo nga tshifhinga .
Muhumbeli u tea u wana thendelo u bva kha TISA musi a saathu u bvela phanḓa na u ita nzudzanyo dza u dzhenela ṱano .
Hune zwa konadzea , kha vha thome u ṱhiresela na kopa aḽifabethe yoṱhe u bva mathomoni a ṅwaha , nga u shumisa vhumveru ha aḽifabethe hune fhethu ha vhukuma ha u thoma na vhuyo ha u ṅwala ha sumbedziwa .
Zwo ḓisendeka nga mvelelo dza tsenguluso ya thaidzo , fhethu ha mvelelo ho " bvukululwa " kha mishumo na mishumo miṱuku .
Ndi nnyi o teaho u ita khumbelo ?
Sa tshipiḓa tsha thangelaulinga , hu tea u sedziwa zwithu zwo fhambanaho .
Kha vha ye kha senthara ya ndingo dza u reila na zwi tevhelaho :
Mufariwa o dovha hafhu a wana mafuvhalo kha khana na kah muṱana , khathihi na huṅwe u sutukana .
SARS i khou pika hafhu kha maṅwe masia a u sa tevhedzela , hu tshi katelwa vhaṱanganedzi vha tshinyalelo ya muvhuso vha sa khou badelaho mithelo yavho nga tshifhinga .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi zwa zwino u khou khwinisa dathabeisi ya vhaṋetshedzi vha tshumelo , zwine zwa ḓo thusa nga khumbelo ya miredzo u itela u ṋetshedza vhaṋetshedzi vha tshumelo vhoṱhe vho ṅwaliswaho tshikhala tshi linganaho tsha u rumela miredzo ya thundu na tshumelo .
Nyangaredzo na u asesswa ha tshumelo dzo ṋetshedzwaho kha wadi
Ndivho ya Afrika Tshipembe ya u vha muraḓo ndi u khwaṱhisa maga a dzingu a lwaho na tshelede yo wanalaho nga nḓila mmbi na u lambedzwa ha nndwa dza polotiki , zwine zwa ṱuṱuwedza tsireledzo ya lushaka shangoni ḽashu na kha dzingu .
Kana , vha nga itwa ndingo dza maṱo nga ṅanga ya mato i re na ndalukanyo vha isa fomo .
Mikhwa kha nyito dza ikonomi ndi zwithu zwine zwa dzula zwo angaredzwa - zwo katelwa kha zwiimiswa , mihanga na nzudzanyo ya mushumo wa zwa ikonomi .
Ndo tendela u fhiriselwa phanḓa ho sedzwa uri muhumbeli a badele mbadelo dzo tambiseaho .
Vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho , vhudavhidzani havhuḓi na zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe zwi pfalaho ndi zwa ndeme .
Notsi : Tshati ya mutsho i tea u vusuludzwa ṅwaha woṱhe
Dzina ḽavho na nomboro ya basa
khophi kana ḽiṅwalo ḽa vhukuma ḽa thendelo ya muraḓo yo
Ro ḓiimisela u fhedza zwiitovhuaḓa na u vhumba muvhuso u no ṱhonifhelwa u fulufhedzea hawo .
Tshi vhangaho thaidzo ndi zwa uri hu na thivhelo kha u tholwa ha vhashumi vho khethaho vha phurofeshinaḽa , vha nga ho sa dzipharamediki , vha tshumelo ya vhuṱoli ha zwivhangi na masiandaitwa a malwadze na vhaṅwe vhomakone vha zwa vhuongi .
Tshifhinga tshoṱhe ni mu laedze u thoma tshikoloni .
1.17 . Khabinethe yo dzhiela nzhele Minisiṱa wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi , Vho Blade Nzimande kha u ranga phanḓa muṱangano wa BRICS wa Minisiṱa dza Pfunzo wo dzhiaho tsheo khulwane vhukuma .
Kha vha ḓadze sheduḽu ya mishumo nga hei nḓila :
Mveledziso ya Afurika Tshipembe yo kwamiwa nga zwine zwa khou bvelela kha dzingu na ḽifhasi .
Vhonani o rengela Tshamaano tshifhiwa nahone o dzula o ita garaṱa ya u tamela mme a Tshamaano mashudu a uri vha ṱavhanye u fhola .
Zwi katelwa zwi nwiwaho , dzi dzheniswaho , zwi ṱhavhelwaho na zwa lukandani
Luambo : Dzhenisani sh kana sw kana kh maipfini aya u itela uri a yelane na zwifanyiso zwo teaho .
Zwiṅwe hafhu , milayo ine vhomakone vha i shumisa u tandulula thaidzo dzi konḓaho nga nḓila kwayo kanzhi dzi na mvumbo ya ḽiedza .
Muhasho wo kona nga nḓila i mangadzaho u gonyisa mbuelo dza tsireledzo ya matshilisano kha vhavhuelwa vho teaho .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze ḽiṅwalo ḽa thambo musi vha tshi ṋamela .
Dokhethe ya mulandu yo fhelelaho i ṋekedzwa kha pholisa ḽa fogisi ḽi ne ḽa ḓo ita ṱho ḓisiso .
Nga murahu , miṅwahani ya 600AD , Japani na ḽonevho ḽo vha na lushaka lwaḽo lwa bola ya milenzhe , lu no pfi " Kemari " .
Naho khethekanyo yo vha i tshi dzulela u itwa , vhashumi nga u angaredza vha anzela u sokou shululela malaṱwa a ndondolamutakalo o khethekanywaho kha mapuḽasiṱiki matswu a masipala musi vha ita mushumo wavho wa u dzhia malaṱwa , zwa sia ndivho yoṱhe ya sisiṱeme i songo tsha swikelwa .
Ezwi zwi nga swikisa kha magomelelo ; mikumbela i ḓo ṋaṋa u vha hone na u kalula , zwa fhungudza khaṋo na u ita uri vhubulasi vhu ḓure .
Ro ima kha uri u dzhiulula hu si na ndiliso hu tea u itiwa nga nḓila i engedzaho mveledzo ya zwa vhulimi , u khwinisa tswikelelo ya zwiḽiwa na u khwaṱhisedza uri mavu a khou vhuedzedzwa kha avho vhe vha dzhielwa nga fhasi ha mulayo wa vhukoḽoni na tshiṱalula .
( i ) U kona u shuma ha zwiṅwe na zwiṅwe zwo itwaho hu tshi khou tevhedzwa mulevho kana mbetshelo phanḓa ha musi u tshi fhela nga wotṱe , kana
Tsumbo ya mvelelo dza ndeme
Madzangalelo a miraḓo yashu misi yoṱhe , sa maga a nṱhesa a kuvhusele ndi themendelo .
Vhaṅwe vhashu ri re kha phurofesheni ya mutakalo ri dzulela u wana maanḓa na fulufhelo u bva kha fulufhelo ḽa mazhakanḓila na u ḓiimisela havho kha vhathu ho leluwaho na u vha huhulwane .
Sa zwa ndeme ndi vhuḓifulufheli ha vhone vhaṋe vhune vha khou vhu wana .
13.4.Manyuwaḽa i nga wanala kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu u ya nga phara ya vhu 4 ( 1 ) ya Nangulo dzo phaḓaladzwaho u ya nga PAIA .
Kuvhonele ukwu ku dovha kwa sumbedzwa na kha NDP ine ya themendela uri muvhuso u fanela u " sumbedzisa nḓila dzine wa ḓo dzhenelela ngadzo kha u ṱuṱuwedza u phaḓaladza na u shumiswa ha mbekanyamushumo dza vhugudisi ha khompyutha u itela u ṱuṱula dzangalelo , mveledziso ya vhukoni ha ICT na u fhaṱa vhukoni ha zwiimiswa .
Tshumelo ya Vhuendelamashango i na sisiṱeme yayo ya kuvhulungele kwa rekhodo kune kwa tou fana na kwa Muhasho .
isa phanḓa na u khwinifhadza miholo na zwi kwamaho kushumele kwa mapholisa , na u engedza vhashumi vha SAPS uri vha fhire 180 000 tshifhingani tsha miṅwaha miraru , na u vhona uri hu shumiswa nga vhuronwane nahone zwi ngomu sisiteme ya vhutoli ya ḽekhiṱhironikhi yo thoṅwaho maḓuvhani a si gathi o fhiraho ;
Tshithu tsha vhuvhili ndi u vhulunga kha tshelede ya vhukuma , zwine zwa katela u vhulunga kha themamveledziso ine ya leludza mishumo ya ikonomi - nga maṅwe maipfi dzibada , vhudavhidzani nga ṱhingo , vhuimazwikepe , zwiporo na vhuendi ha tshitshavha .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka na mushumo wa vhulavhelesi wa Phalamennde Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u vha tshipiḓa tsha ndeme tsha vhulavhelesi na vhuḓifhinduleli .
EIMA i thusa vharengiselinn ḓa nga masheleni uri vha kone u ṱana zwibveledzwa na tshumelo dzavho ḽifhasini na u thusa kha u vhona uri vha kona u swikelela vhubindudzi .
Mbonalo ya pfunzo ya mahayani i katela tshivhalo tshinzhi tsha zwikolo zwa phuraimari .
U vhumbiwa na mveledziso ya Tshumelo dza Phathoḽodzhi ya forensiki KwaZulu-Natal .
Thendelano yo sedzuluswa na u khwiniswa kha ṅwaha wa muvhalelano .
U theliswa nga huvhili ha mbuelo ya tshiko tsha mashango a nnḓa zwi a thivhelwa nga u ṋea phoindi kha muthelo u badelwaho kha mashango a nnḓa .
Vundu a ḽi nga vhi na vhuḓifhinduleli ha mutshinyalo , mbadelo dza u isa hafhu kana dziṅwe mbadelo dzo engedzwaho nga Spoornet .
Zwivhumbeo nyangaredzi zwa tshiimiswa zwa Zwibadela zwa Dzingu na zwa Tshiṱiriki , TB , Saikhaṱhiriki na Zwibadela Forensiki .
1.2.2 Muhadzimisi u na pfanelo , hu si na u nyefulwa ha pfanelo dziṅwe dzawe dzine a vha nadzo mulayoni kana dzi re kha thendelano iyi , dza -
- vha amba navho nga ha zwa tsireledzo na zwa mutakalo kana vha amba na vhaimeleli vhavho
Mafhungo a mangadzaho o bvelelaho ho vha tshivhalo tsha khonani dza vharema vhoḓaho na mihumbulo ya bindu i mangadzaho nga maanḓa vhane vho vha vha sa koni u swikelela masheleni .
Zwe ra ḓiimisela zwone , zwenezwo , sa vhadededzi na vhaṱoḓisisi , zwo vha zwi zwa pfunzo fhedzi .
Khumbelo dzi nga itwa vhuimangalavha , vhuimamabufho , getheni dza mikaṋoni kana huṅwe na huṅwe hune muthu a tshi dzhena Afrika Tshipembe a swikela hone .
Dzibuloko dzi tea u vha na phanda ya vhuphara u itela u dzhenisa khebulu dzine dza khou shumiswa .
Dziṅwe khamphani dzi ṅwala haya maipfi kha phakhethe dza segereṱe ngauri a i ta uri vhathu vha humbule uri segereṱe dza " nikhothini ṱhukhu " a dzi dini u fana na nikhothini nnzhi .
Hezwi zwi tendelana na vhuḓidini na nṱhesa ha Tshigwada tsha Afrika Tshipembe ha u vhona uri shango ḽo ḓikumedzela u fhaṱa vhufarani na Zimbabwe uri hu bveledzwe mbuelo dzi tamwaho dza ikonomi .
Ngoho ya ikonomi idzo i hanedzana na u unḓa vhathu avha kha thandela dzapo dza mashangoni o bveledzaho vhukoni hao ha phurofeshinala .
Phimamvelela kha wa u kona u vhala na u ṅwala zwi shumiswa sa tshishumiswa tsha ndeme tsha tshitshavha u itela mveledziso nga muvhuso na mazhendedzi a mveledziso a dzitshakatshaka .
Vhaitanavho vhane vha a tea u wana thikhedzo ya u enda nga muyani vha ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha mbadelo dza u khantsela dzine dza ḓo vha hone nga mulandu wa u khantsela thikhithi dza zwa vhufhufhi .
U hudzwa ha ndaka i re hone uri tshumiso yayo i engedzedzee , kana u mveledziswa ha ndaka uri vhutshilo hayo vhu engedzedzee , ndi tsumbo ya tshinyalelo yo tevhelaho ine hu nga wanwa mbuelo .
Sa zwo lavhelelwaho , hu tshe na fhethu na ṱhoḓea ya vhupimathengo ha sialala , u fana na thesite na milingo .
Vha ḓo ita ndingo dza maṱo kha senthara ya u linga kana , vha nga ya kha dokotela wa maṱo a re na ndalukano na u isa fomo senthara ya ndingo .
Sekhithara ya u fhaṱa yo dovha ya vhiga nyaluwo yo khwaṱhaho , yo khwaṱhisedzwaho nga mushumo wa u fhaṱa wo engedzwaho na maimo a nṱhesa a vhubindudzi u mona na sekhithara nnzhi dza ikonomi .
Magatsireledzo o angaredzaho o tea ngauri kha vhupo ha u guda a zwi konadzei u ḓivha uri ndi nnyi ane a vha na HIV .
Vharengi vha tea u ḓadza mafhungo nga ha mutengo , ndeme na thimbanywa u bva kha vhaṋetshedzi vha thundu na tshumelo .
Mbadelo idzi dzi khwanyeledzaho dzi swikisa kha mbuelo dzi re fhasi dza vhorakhonṱhiraka vhane vha kombetshedzwa u " dzhia tshikhau " u itela u vhulunga mbadelo dzine kanzhi dza katela u shumisa matheriaḽa a si ho kha maimo avhuḓi na u badela vhashumi vha sa ḓivhesi mushumo tshelede ya fhasi , zwa vha nga vhukhwiṋe ha mushumo vhu si havhuḓi .
Uyo ndi mushumo wa Ofisi ya Mulangavundu , u vhona uri zwithu zwi khou itea na u monithara na u ṋea tsivhudzo yauri zwithu zwi tea u itiswa hani , ngeno hu uri kha muhasho washu zwithu a zwi khou itea .
U tevhedza milayo na kuitele zwa Mutakalo wa Mushumoni na Tsireledzo tshifhinga tshoṱhe .
Hu fanela u shumiswa nḓila ya u tandulula phambano i tevhelaho :
I dovha ya ita khuwelelo kha muṅwe na muṅwe uri a ime o hagala a tshi lwa na pfudzungule dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Masia a nṱha a mishumo , kha tshifhinga tshipfufhi na tshifhinga tshilapfu , a a maanḓa a u shuma a bvelelaho a ṱoḓa u vha hafhu ṱhuṱhuwedzo ya ndeme kha nyaluwo ya tshiṱirathedzhi tshashu tsha nyaluwo .
Kudzudzanyele kwa mugaganyagwama ku sumbedziwa thwii kha nzudzanyo dza tshiimiswa dza u laula mugaganyagwama .
Nyito dzi pfadzaho kha vhuimeli :
Fhethu ho ḓalesaho u tamba na u shumiseswa , hu ṱoḓa u vha ho omesa , arali ha nga vha na fhasi hu konḓaho , ngeno hu uri fhethu hune kha vhana ha nga vhana khonadzeo dza u wana u ḓivhaisa hu tshi tea u vha na fhasi hu so ngo omaho .
7.1 U bveledzwa ha mulayo wa khothe dza sialala
Kudzhenele kwa thandela yo ṱanganelaho kwo dovha hafhu u swikisa kha u tshimbidzwa zwithu zwavhuḓi nahone zwa nṱha kha tshitaela na ngomu ha , sa tsumbo , dziphosiṱara na mabammbiri , nahone zwo tendela vhupulani ho dzudzanyeaho hunzhi u mona thandela dza nyambedzano na mvelelo dza zwibveledzwa .
Vha dzulele u sedzulusa na dokotela wavho u itela u vhona arali vho randelwa mushonga u sa ḓuresi u ya nga Tsumbamutengo ya mushonga ( MPL ) na mutevhe wa fomuḽari wa mishonga uri vha sa badele iṅwe tshelede u bva tshikwamani tshavho .
Pulane tuṱuwedza u khwaṱhisa mbambe , u alusa themamveledziso , u vhuedza huhulwane ha fhethu kha ḓorobo dzi aluwaho , na u ṱavhanyedzisa mveledziso ya mahayani .
U ya nga Mulayotibe , mushumi wa ndondolamutakalo wa muhumbulo a nga dzhia tsheo .
Ndivho khulwane ya khuvhanganyo ya mbekanyamaitele idzo ndi u ṅwala tshenzhelo ya tshitshavha nga nnḓa ha sia ḽa kuvhusele .
I dovha ya dzhiela nṱha thekiniki dzo teaho dza u tshimbidza zwithu dzine dza nga shumiswa nga Komiti ya Wadi kha tshumisano na vhadzhenleli avha .
Ayakha o nkhumbela uri ndi vhone uri hu songo vha na ṅwana na muthihi wa muAfrika ane a siiwa murahu kha tshanduko ya u ya u fhungudza khaboni , u ima kha zwa kilima na u vha lushaka lune lwa londola ; na uri ndi pfulufhedziso ine nda ḓo i vhulunga .
Ṱhalusamagudwa iyi ndi ya muthu ane a tshimbidza u dzhenelela ha tshitshavha kha maitele na zwiimiswa zwa demokirasi .
Arali mushonga wavho wa humiswa lwa vhuvhili nga u tevhekana , nḓisedzo ya mushonga wavho i ḓo imiswa u swika vha tshi kwama DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi u khwaṱhisedza uri vha tama u wana mushonga wavho .
10 . Mbofholowo ya u ḓi Baḓekanya - Vha nga ḓi baḓekanya na ane vha funa .
Zwiṅwe hafhu , mihasho ya Mveledziso ya Mabindu Maṱuku na Mbambadzo , Nḓowetshumo na Vhuṱaṱisani i khou tikedza dziSMME u itela u swikelela mimaraga mihulwane yapo na ya dzitshaka .
Naa mishumo ya IA ya nga ngomu , yo itwa nga vha nnḓa kana nga u kovhelwa ?
Vhadzuli vha Nelson Mandela Bay vha bva phanḓa kha u ṱalutshedza na u ita zwo sedzwaho u thoma zwavho nga maitele a u shela mulenzhe na mbekanyamushumo zwo vhalaho .
2.1 . Musi vhunzhi hashu ri tshi ḓo vha ri tshi khou ya u awela nga tshifhinga tsha khushumusi , ri tea u humbula zwauri COVID-19 a i na holodei .
Hezwi zwi khou thusa kha u ṱuṱuwedza u pfesesana huhulwane vhukati ha vhabvannḓa na zwitshavha zwapo .
Vha ḓo ḓivhadzwa musi ḽaisentsi yavho ya u reila yo no vhuya uri vha ḓe vha i dzhie .
Mveledziso ndi muelo wa thekeniki u sumbedzwaho sa tshikalo tsha mveleo u ya kha mvelelo .
U khwinisa na u londota Dzibada dza Vundu
Hu kumbiwa mashika58
Pfukiselo , naho zwo ralo , dzi tea u itwa nga nḓila i tshimbilelanaho na ndayo , sa zwi tevhelaho :
Ndangulo ya zwa masheleni na kushumele : Muhasho wa zwa Vhudzulo ha Vhathu a u na kushumele sisiṱeme dza ndangulo ya kushumele dzo khwaṱhaho u itela u topola na u kuvhanganya mafhungo u ya nga ha Muhanga wa u Langula Mafhungo a Kushumele kwa Mbekanyamushumo na Muhanga wa u Vhiga u bva kha Gwama ḽa Lushaka u itela u tikedza kuvhigele kwa kushumele .
Uri vha vule maṅwalo a PDF , vha fanela u vha vha na
Zwipotso : u gidima mbambe ṱhanḓu ( mbambe ya u ṋekedzana zwitanda ) .
Hezwi zwo swikisa kha u tsa u ya nga mbambadzo ya zwibveledzwa zwa vhulimi , khathihi na nyaluwo ya ṱhoḓea yo imaho fhethu huthihi ya vhubveledzi ha mutheo ho ḓitikaho nga zwiko .
Vha tea u posa mushonga wo randelwaho wa oridzhinaḽa ṅwedzi muṅwe na muṅwe kha DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi - u khwaṱhisedza uri zwi ḓo swika nga tshifhinga na uri vha a kona u ṱhireka mvelaphanḓa ya ḽiṅwalwa u bva tshe ḽa poswa u swika ḽi tshi swika kha DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi .
U pfesesa dizaini ya ṱhoḓisiso na milayo i shumaho kha ngudo nga ha mvelele na mutakalo .
Ri tshi ya phanḓa , masiandaitwa a u thomiwa huṅwe na huṅwe nga huswa ha mbekanyamaitele dza muthelo zwi ṱuṱuwedzwa u itela u bveledza pulane dza mbuelo dza miṅwaha miraru .
A ri athu u ita ṱhoḓisiso kha vhunzhi havho - nga u ralo kha vha tevhele ngeletshedzo kha masiaṱari ashu , hu si khunguwedzo .
Uri ṅwana muthihi fhedzi kha vhararu u a kona u vhala , zwo vha zwithu zwi mbaisaho nga maanḓa .
2.3 . Muvhigo nga ha u muelo wa Vhuswoga Afrika Tshipembe na masiandoitwa kha ikonomi ya vhupo ha mahayani na maano a re na vhushaka a khou thomiwa u itela u tandulula khaedu idzi .
( d ) Arali ni songo fanela u badeliswa , ni humbelwa uri ni ṋee zwiitisi zwo fanelaho .
Kha u khwaṱhisedza vhupimi , Moody yo sumbedzisa uri Afrika Tshipembe ḽi khou swikelela vhuimo ha tshanduko nga murahu ha miṅwaha ya nyaluwo i songo khwaṱhaho na uri maga a khwaṱhisedzo yo dziaho kha mugaganyagwama wa 2016 a ḓo dzikisa tshikolodo tsha muvhuso kha GDP ya ṅwaha uno .
Hezwi zwi nga itwa nga u fara miṱangano ya nnyi na nnyi kana u ita ṱhoḓisiso muḓi nga muḓi dza u topola zwithu zwo sedzwaho kha tshitshavha .
Naho ni si na tshenzhemo , no ita khumbelo ya mushumo kha sedzhari ya zwipuka nga tshifhinga tsha dziholodei ngauri ni na lufuno luhulwane lwa zwipuka .
Nahone nyendedzi iyi naho zwo ralo yo vha yo ḓisendeka nga zwo bulwaho nga nnḓani ha kha nyimele dzine nyito ya tshihaḓu ya vha i khou dzhiiwa i ya ndeme .
Gumofulo nyangaredzi ḽa ṅwaha Mushonga wa acute na wa u tou renga khauntharani Zwishumiswa ( zwa dzilafho na zwa muaro ) Tshumelo dza mutakalo dzo ṱanganelanaho Tshumelo dza pfukiselo ya malofha Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi Mbuelo dzo randelwaho dza gumofulu Zwa maṋo Madokotela zwao ( nnḓa ha sibadela ) Phurothesisi ya nnḓa na ya ngangomu Mutakalo wa muhumbulo Radiolodzhi yo ṋaṋaho ( zwikene zwa MRI , CT , nz ) Basic radiology Makone wa dzilafho Zwa maṱo ( fureme , ḽentsi dza khothakithi nz ) Onkholodzhi ( khemotherapi na radiotherapi )
Miraḓo ine ya vha kha Sapphire na Beryl vha tea u ḓivha uri dokotela wa maṋo ane vha khou ṱoḓa u mu shumisa u kha netiweke ya zwa maṋo ya GEMS naa .
Kha zwitshavha zwa kale na tshanduko , musi ho vha na u tendesa kha zwithu zwa mupo , ho vha hu sina kuhumbulele kana ipfi " muloi"kana " vhuloi " .
Ṱhoḓisiso dza tshifhinga tshilapfu na mveledziso , u sikwa ha nḓivho na vhutumbuli zwi ḓo tamba mushumo muhulwane kha nyaluwo .
Itshi ndi tshone tshipiḓa tsha ndeme tsha Maimo a Fhasisa , vhunga hu tshi khou itelwa u vhona uri pfanelo dzi re kha Tshatha dzi a tevhedzelwa .
U lwisa hohu ho ṱuṱuwedzwa nga Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Muvhuso .
Ṅwalani phara nga zwine zwa khou bvelela kiḽasini zwino .
Khabinethe i ṋea thikhedzo yo fhelelaho kha kiḽasiṱa ya vhutsireledzi , u itela u vha na vhuṱanzi ha uri haya mafhungo a tandululiwa lune a ḓo fusha tshitshavha tsha Afrika Tshipembe .
( a ) u vhumba dzangano ḽa poḽotiki ;
( d ) Tsireledzo ya lushaka i ḓo vha nga fhasi ha maanḓalanga a Phalamennde na a khorotshitumbe ya lushaka .
Mafhungo a ndeme ndi afhio ?
Hune tshivhalo tsha madzulo ( 10 ) tsha thivhela vhuimeli ha muḓana zwi a konadzea u vha na vhuimeli vhuṅwe ha miraḓo ya nga nnḓa ine ya dzhenela miṱangano yo imela miḓana zwine wa sia hu na madzulo o itelwaho avho vhaimeli vha madzangelelo ayo sa vhorabulasi na vharangaphanḓa vha sialala vhane zwa tou vha khagala uri ndi vhadzhiamikovhe vha ndeme .
Ndi tou tama uri ngavhe ri tshi fhiwa zwifhiwa .
A hu na vhathu vho swikaho u lenga vhane vha ḓo tendelwa muṱanganoni wa u nyeṱulela ha thangela thandela .
Miraḓo ya tshitshavha i ṱuṱuwedzwa u dzhenisa na ḽiṅwalo ḽa u ḓadzisa uri ndi ngani vho nanga uyo muthu .
12.3 . Nga zwenezwo , Khabinethe yo themendela vhukombetshedzi ha Mulayo uyu , nga maanḓa kha zwiito zwi si zwavhuḓi zwo kalulaho zwine zwa ṱoḓa AG uri a fhirisele vhutshinyi honoho uri hu itwe dziṅwe ṱhodisiso , hu tshi katela na zwiimiswa zwa vhukombetshedzi ha mulayo .
Ro vhumba hetshi tshigwada tsha BMW , ngauri ro vha ri tshi zwi ḓivha uri u rengeḓeliswa hohu na u farwa na yoṱhe mifuda hei ya tshutshedzo ine mapholisa vho ri vulela na zwithu zwi ngaho izwo .
Ho no bveledzwa pulane ya u bindudza / tshimbidza malugana na ṅwaha wa 2 hu tshi katelwana mugaganyagwama wa u pulanela u u pulana , u pfumbudza , u shumisa pulane khathihi na u tikedza4
Thandela nga u angaredza yo kumedzwa na u ṱanganedzwa nga fakhaḽithi vhuvhili hadzo .
U ṱanganya , hetshi ndi tshiga tsha tsumboya vhuṱungu ha mveledziso ya mbuyelo ri tea u ṱandavhudza tshumelo ya vunḓuni na u thoma thandela yashu ya nḓowetshumo .
Mutandululi kana muthu muṅwe na muṅwe o mu imelaho ha nga ḓo bvisela khagala mafhungo maṅwe na maṅwe o waniwaho nga kana ho imelwa Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo , kana o dzudzanywaho u bva kha mafhungo o waniwaho nga kana ho imelwa Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo kha SARS , nga nnḓa ha musi a tshi ṱoḓiwa uri a ite mishumo i re nga fhasi ha Mulayo .
( f ) u vhofhololwa arali zwa vhulamukanyi zwi tshi tenda , tenda ha vha na zwiitisi zwi pfalaho .
Ṅwaha uno u dovha wa swaya miṅwaha ya 40 ubva tshe ha vha na mvutshelano ya matshudeni ngei Soweto nga dzi 16 Fulwi .
U itela mbudziso na kana u bviselwa khagala , vha humbelwa u kwama vhuṅwaleli ha Mbekanyamushumo ya Pfufho ya Sainthifiki ya Vho Kwame Nkrumah ya Mbumbano ya Afrika .
Khohakhombo ya mbonalo ndi khohakhombo ya tshinyalelo kha tshirunzi tsha khomishini zwine zwa kwama vhukoni ha u vhulunga na u bveledza vhuṅwe vhubindudzi .
Kha vha rumele adzhenda kha vhadzheneli vha muṱangano vhoṱhe ḓuvha phanḓa ha muṱangano i na khumbudzo ya ndivho dza muṱangano , fhethu , tshifhinga na vhulapfu ha muṱangano .
Muṅwe na muṅwe wa vheiwe anga ḓivha atshi khou monamona atshi humbula unga vhathu vhoṱhe vho no pfumedzana nga nnḓa ha inwi ni noṱhe .
Ndi dzaṋu .
Ndi nnyi Mushumisani washu wa Tshumelo ya u Endedza sa Vundu ḽa North West ?
Vhu tikedzwa nga mutevhe wa zwikolo .
Ri tshi ya phanḓa , komiti a yo ngo sedzulusa mivhigo ya odithi ya vhukati ya kotara nga kotara , zwo ralo a i nga koni u shuma zwavhuḓi zwa vhulavhelesi hu tshi itwa zwa mafhungo o vhigwaho kha mushumo wa odithi ya ngomu nga tshifhinga itshi .
Khaḽenda i re khagala mugaganyagwama wa ṅwaha i re hone nahone ine nga u angaredza ha khou tevhelwa yone nahone khaḽenda iyo i tendela vhege dza rathi u ya kha dza malo uri muhasho u fhedzise nga nḓila i pfadzaho zwidodombedzwa zwa khumbulelo dzawo u itela zwibviswa na mbuelo .
Zwikhala zwa vhuimabisi zwo ḓitika nga vhukwakwani ha mveledziso ya nnḓa ha bada .
Vhashumi vha tewa nga u wana dziphesheni kwadzo sa zwine zwa ḓo sumbedziswa zwone nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka
7.1 . Khabinethe i khou hanedza tshoṱhe na tsheo i songo teaho nahone ya muthu muthihi nga Mudzulatshidulo wa AUC ya u ṋea Israele vhuimo ha u vha mulavhelesi kha AU .
U thivhelwa ha thengiso , zwi re , mashango o vhalaho kha miṅwedzi ya zwenezwino zwo shumisa u thivhelwa ha thengiso u itela u fhungudza mbambadzwaseli dza zwimela zwa tshiṱirathedzhi .
I dovha ya shushedza thandela ya zwa akhademi na vhukoni ha konḓelela ha tshifhinga tshilapfu ha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha ya tshitshavha zwinzhi .
Tsha vhuvhili , Cooper na vhaṅwe vha sumbedza uri tshiṅwe tshiitisi tshine tsha thivhela u guda ndi tsha uri musi ri tshi khunyeledza thandela nthihi , ri vha ro no thoma iṅwe kale .
Tshiṱiriki tshi na nyimele yavhuḓi ya mveledziso ya sekithara ya vhulimi , nahone ndi zwa ndeme u asesa vhukoni ha iyi indasiṱiri na u ḓa na nḓila i sa khou shumiswaho ya u sa shumiswa ha uhu vhukoni .
arali vha tshi dzula vhudzulavhathu hu si fomala , vha fanela u ḓisa luṅwalo lu re na tshiṱemmbe tsha datumu tsha ofishala u bva kha mukhantselara wa wadi lu khwaṱhisaho ḓiresi yavho ya poswo na ya madzulo
Nṱhani ha izwo , ri ḓo humbela u kokodza malofha u bva kha vhaṅwe vhathu u itela dziṅwe ndingo dza malofha .
migaganyagwama na maṅwalwa a elanaho nayo
Ri ṱuṱuwedza na u kwengweledza vhathu vha Zimbabwe vhoṱhe vho ḓiṅwalisaho na u vha na pfanelo dza u voutha uri vha ḓe nga vhunzhi vha vouthe lwa tshiphiri .
bveledzisa tshomedzo kha vhathu
tsumbo ya mbekanyamushumo na tshumelo dzine dza ḓo ṋekedzwa , hu tshi katelwa ndivho na zwipikwa
Kudzhenele ukwu kwa zwithu , u fhirisa u vha a kungeaho nga mbadelo kana thekinolodzhi thwii , zwo ḓisendeka nga vhathu na demokirasi .
Nga nnḓa ha u sumbedzisa mbilaelo dza phendelashango na u dzi ṱanganya kha maitele a elanaho , khonadzeo ndi ya uri theo ya milayo ntswa ya phendelashango i ḓo nyanyuwa na u laula u fhirisa u langa nyimele .
21.3 muvhuso na vhathu vha Riphabuḽiki ya Indonesia nga murahu ha miḓalo yo tou vha welaho nga u bonya iṱo .
6 . Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano
U topola ha khwiṋe na vhupo ho tingaho zwi ḓo engedza zwa u dzhenelela na vhuḓifhinduleli ha vhathu kha vhaṅwe ngavho .
Maitele a IDP a ṋetshedza u shela mulenzhe sa tshipiḓa tsha maitele a u pulana nga u shumisazwiimiswa zwo tiwaho .
Milayo ya vhukoni i katela , vhukati ha zwiṅwe zwithu , matshimbidzele a vhugevhenga a tea u sumbedza zwi khagala nahone nga nḓila ya vhukuma .
12 Lwendo lwa tshikolo lwa vha takalelaho zwikhokhonono
51 . Zwifhinga zwa madzulo na zwa u awela
( 7 ) Muvhuso wa lushaka , u tshi tevhedza khethekanyo ya 44 , na muvhuso wa vunḓu i na maanḓa a u sima milayo na maanḓalanga kha u vhona uri hu vhe na u itwa ha mishumo nga vhomasipala nga nḓila i fushaho u ya nga ha zwidodombedzwa zwi re kha Muengedzo wa 4 na 5 , nga u langa u shumiswa ha maanḓalanga a vhomasipala o sumbedzwaho kha khethekanyo ya 156 ( 1 ) .
Kha tshifhinga tshine tsha khou sedzuluswa , maga a ndeme o itwa kha u ṋetshedza zwikolo zwiko zwa mutheo zwo linganelaho .
Ri khou ita khuwelelo kha avho vhoṱhe vhane vha vha na mbilahelo dzi pfalaho ya uri vha dzi vhige kha maanḓalanga o teaho u itela uri dzi kone tandululwa nga nḓila ya u fhaṱa .
U dzhenela lunzhi zwi a konadzea arali fomo ya u dzhenela ya tshiṅwe na tshiṅwe yo itwa nga u fhambana .
Muhasho wa lushaka u na vhuḓifhinduleli ha nzudzanyo khulwane , zwine zwa vha u pfananywa mbekanyamaitele na mbekanyamushumo , vhurangeli ha vhusimamulayo , vhuṱoli na vhulambedzi .
U baḓekanya ( tevhekanya ) zwifanyiso zwa tshiṱori a tshi livhanya / fanyisa na dzikhepusheni na zwifanyiso .
U khunyeledzwa na u itwa ha khumbelo ya tshishumiswa zwi ḓo engedza vhukoni ha muhasho nga nḓila khulwane kha vhukalandeme , thandela na u tevhela u fana ha zwiko zwa mukovhe na ndulamiso na vhuvhekanyandeme ha ndinganyo yayo vhu wanalaho kha Nzudzanyo ya Tshanduko ya muhasho .
Fhedzi , ndambedzo i nga kona u badela tshelede ya vhulanguli , nga nṱhani ha zwithithisi zwa mugaganyagwama dzo bulwaho mathomoni .
Huṅwe u vhufushi ha thikhedzo hu nga itea .
Iḽi ḽiṅwalo ḽi na ndivho , maga ane a tea u tevhedzelwa na zwithu zwo teaho zwine zwa tshimbilelana na tsedzuluso yeneyo , zwo talatadziwaho maelana na mahumbulwa o ṋetshedzwaho kha Khabinete Lekgotla nga Fulwana 2004 na mahumbulwa a Phuresidennde Vho Thabo Mbeki , kha muṱangano wa JCPS wa ḽa 12 Ṱhangule 2004 .
13.2 . Mulayotibe u tshimbidza zwavhuḓi na u khwinisa kuitele kwa aphiḽi , zwine zwa vhulunga masheleni na tshifhinga , na u konisa vhareili vha vhuendi ha badani ha fhano hayani na nga nnḓa ha mikano yashu u tshimbidza vhanameli nga nḓila yavhuḓi khathihi na u ḓiitela masheleni avho .
Saizwi IDP i tshi katela vhadzhiamikovhe vho vhalaho , ndi zwa ndeme uri masipala u dzhie nḓila yo teaho na u ita uri hu vhe na zwiimiswa zwo teaho zwa u khwaṱhisedza u dzhenelela hu pfadzaho .
Kha nyimele dze nda shumisa zhendedzi ḽawe ḽa zwa vhuendi u itela zwa tshiofisi , a hu ngo vha na tshithu na tshithihi tshi songo tshimbila zwavhuḓi kha ṱhiransekisheni idzi .
rekhodo dza Khabinethe na khomiti dzayo
Nga maanḓa avho vha u fhedzisela vhane vha kha ḓi vha kha miduba ya thikhithi .
Ho sainwa thendelano dzi tevhelaho : Memorandamu wa u Pfesesa ( MoU ) kha u vhumbiwa ha Khomishini ya Ofisi ya Muphuresidennde ya Mashango Mavhili , MoU kha Tshumisano ya Sia ḽa Mupo , u Shumiswa ha Ndededzo dza waiva ya visa , Phurothokhoḽo kha Tshumisano ya Mapholisa na Thendelano kha Thikhedzo ya Vhulangi ha Ṱhanganelo kha Mafhungo a Mithelo .
Ndi muṱoḓisisi wa zwa milayo ane a vha mualuwa o tholiwaho kha Thandela ya Ṱhoḓisiso ya zwa Mbeu ya Senthara ya Ngudo dza zwa Milayo , ya Yunivesithi ya Witwatersrand , Johannesburg .
U shandukisa bono ḽa Ḓorobo ya Tshwane ḽa vha ngoho , zwi ṱoḓa milayo ya zwa masheleni i pfadzaho na ndangulo .
Vho vha vha tshi zwi ḓivha ?
U humbela garaṱa ntswa dza vhuraḓo ; na
Mpumalanga yo ṅwalisa mukovhe muhulwlanesa wa vhurathi kha maṅwe mavundu .
Tshanduko kha maga na milayo iyi ya kushumiselwe dzi ḓo thoma u shuma musi tshanduko idzo dzo no dzheniswa kha webusaithi iyi
Vhalimi vha tea u vha na vhuṱanzi ha uri vha vhetshela mishonga ya zwikhokhonono kule ha zwiko zwa maḓi kana migero .
Mahumbulwa o ṱanganedzwa u bva kha mihasho yo fhambanaho u sumbedzisa masia ayo o fhambanaho a mushumo une wa khou khunyeledzwa kana u vha tsini na u khunyeledzwa .
Ho shumiswa maanḓa nga vhaofisiri .
( 1 ) Kha tshifhinga tshi fhelaho khathihi fhedzi phanḓa ha dzulo ḽa u thoma ḽa vhusimamilayo ha Vunḓu ho no ḓo fariwa nga murahu ha khetho dza u thoma fhasi ha Mulayotewa muswa -
( 3 ) A hu na mushumi wa tshumelo ya muvhuso ane a ḓo dzhielwa nṱha u fhira vhaṅwe vhashumi kana ane a ḓo khethululwa nga nḓila ya luvhengelambiluni , nga nṱhani fhedzi ha uri uyo muthu u tikedza dzangano ḽifhio na ḽifhio ḽa poḽitiki .
Nga murahu ha miṅwedzi ro lindela ro ṱalukanya uri phindulo dzine ra khou dzi ṱoḓa a dzi khou ḓa .
Nyolo na fhethu a zwiṱaraṱa a mavhengeleni u itela u tendela awara nnzhi dza u shumisa nahone zwa shuma sa zwipiḓa zwa u dzudzanya u itela fhethu ha u vhea zwileludzi zwo fhambanaho .
6 . Muṱangano wa Dziminista wa Vhubindudzi na Mbambadzo wa G20
Kha vha ri ndi ambe nga ha maṅwe mafhungo ane nda humbula uri ndi a ndeme a bvaho kha muvhigo uyu .
Hu ḓo lavhelelwa uri vhalingiwa vha vhe hone kha inthaviwu ya u nanga nga ḓuvha , tshifhinga na fhethu he ha tiwa nga muhasho .
Komit dza Wadi na zwitshavha vhatshimbidzi
Tshumelo dza mulayo : Tsivhudzo ubva kha ramilayo .
Zwi vhilaedzaho ndi uri kha vhunzhi ha mimasipala zwikhala zwinzhi zwa mishumo a zwi athu u ḓadzwa kana zwo vha hone kha vhulanguli ha nṱha na phurofesheni .
Ṱanganyani zwithoma ni tshi ola tshipuka tshine tshisi tsha vha hone shangoni .
Vha khwaṱhisedze ndeme ya u dzhenelela ha tshitshavha kha phurosese ya nḓisedzo ya tshumelo na u sumbedzisa nḓila dzine komitj dza wadi dza nga khwaṱhisedza izwi .
Zwiṅwe zwine ha nga nangwa zwone hu nga vha u thomiwa ha bindu ḽa zwa vhuendi ḽo tou livhanaho na zwenezwo hu tshi itelwa u kuvhanganya zwibveledzwa u bva kha vhabveledzi vhaṱuku khathihi na u endedza zwibveledzwa zwenezwo kha zwifhaṱo zwa u pakela khazwo zwi re vhukati .
Ndangulo khulwane i bveledza zwikhala zwa ngangomu khathihi na vhuvha havhuḓi ha vhashumi , khethekanyo khulwane dza mbeu , ndango ya vhuholefhali na mbekanyamushumo dza vhaswa .
3 . Vha ṋetshedze ṱhalutshedzo ya zwo iteaho na uri nyimele yo vhifha u swika ngafhi .
Thebulu dzoṱhe dzo itwaho dzi ḓo vha dzi na mafhungo a u ya nga datumu yo dzheniswaho .
U ita uri nyito dzi tee-vho na vhagudi vha vhaholefhali .
Bannga yo thoma mushumo kha pulane ya vhashumi yo ṱanganelanaho u khwaṱhisedza uri vhashumi vha na zwikili zwo teaho .
Nga nṱha ha izwo , Minisita kha Tshigwada tsha Vhulamukanyi ha Vhutshinyi dzo saina matshimbidzele a beila .
Tshivhalo tsha mugudiswa tshi kha datumu ya asesimende nga 2006 .
Mimasipala i tea u bveledza nḓila dza u vhona uri : hu na u shela mulenzhe ha vhadzulapo kha u thoma na u sika mbekekanyamaitele hu na u monithara na u ela u dzhiwa ha tsheo na u shumisa pulane .
Vhupfiwa ha u tou amba vhu nga ḓi itwa hafhu kha Vhupfiwa nga Vhathu vhu farwaho nga Komiti .
U kunga maṱo ha ḓorobo yo kunaho zwi tsireledza na u alusa vhuendelamashango na zwa mabindu , na vhadzulapo vhayo .
Vha ḓo kona u pfi vha thaiphe nomboro yavho ya vhuraḓo ( nomboro ya tshikimu tsha dzilafho ) , PIN ye vha nanga na nomboro ya basa .
5.5.7 Ṱhoḓisiso dzi tevhelaho dzi sumbedza dziṅwe tshanduko na nḓaḓo dzine dza kha ḽi vha hone kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ya sialala :
Khabinethe yo themendela u thomiwa tshigwada tsha Tshumelo ya Tshitshavha tsha vhaḓivhi vha mulayo na vhashumanaho na zwi kwamaho vhashumi tshine tsha ḓo shumana na dzikheisi dzo salelaho murahu dza vho imiswaho kha Tshumelo ya Tshitshavha .
U vhiga mvelelo musi wa u ṱaṱisana ha nnyi na nnyi hu tshi ambiwa nga zwiṱirathedzhi malugana na tsheo kha zwiṱirathedzhi zwifhambanyi .
U takuswa ha luvhondo lwa Damu ḽa Clan William ngei Kapa Vhukovhela zwi katela u takusa ḽeveḽe ya damu nga mithara dza 13 u itela u engedza ṋetshedzo ya maḓi .
Vhaswa vha Afrika Tshipembe vha ḓo dzheniswa vhukati ha adzhenda ya ikonomi yashu
Masheleni a fhiraho R6 biḽioni a ḓo shumisiwa kha u pulanela ḓorobo dza 13 , kha u dzhenisa na u shumisa sisiṱeme yo ṱanganelanaho ya vhuendi ha nnyi na nnyi vhukati ha uno ṅwaha wa muvhalelano .
Vhalwadze vho kavhiwaho nga HIV vha re na TB vha lwala nga maanḓa na vhulwadze ha tshihaḓu , na u konḓa u ṱhaṱhuvha na u ilafha u fhira vha ḽa vha songo kavhiwaho nga HIV .
Hu na ḽeveḽe dza u ṱaṱisana dzi engedzeaho kha sekhithara ya zwinwiwa zwi si zwa zwikambi .
Muṱali , u ya nga mihumbulo ya muvhusawoga , a zwo ngo tea u humbula nga ha khanedzo .
Vha tea u ita khumbelo kha Muhasho wa Fulufulu malugana na u wana fhethu khathihi na thanziela ya u rengisa arali vha tshi toda u renga kana u rengisa zwibveledzwa zwa zwivhaswa kha tshitshavha .
Nga u angaredza , vhubindudzi vhu ḓo , tshifhinga tshi khou ḓi ya , livhisa kha u sikwa ha mishumo , ngeno vhubveledzi vhu tshi fanela u ya phanḓa na u takuwa , hu tshi khou dzulela u sedziwa tshinyalelo ya mushumo wa yunithi .
1.4 . Khabinethe i ita khuwelelo kha zwiimiswa zwa tshitshavha zwoṱhe u tevhedza maimo a nṱhesa a vhungoho na vhuḓifhinduleli , na u bveledza ndaela dzavho nga nḓila i shumaho na vhukoni .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo shumisa vesele yaḽo ya tsedzuluso ya SA Agulhas II kha u ita tsedzuluso ya zwikepe ngeno itshi ḓo pfumbudza na u fhaṱa tshikhala tsha sainthefiki kha Afrika Tshipembe na Afrika Vhubvaḓuvha .
Hu na dzikhophi nnzhi dza mvelele dza kale dze dza vha dzi hone shangoni kale .
Nga thikhedzo na vhuḓikumedzeli havho , na riṋevho ri ḓo zwi kunda hezwi .
Satheḽaithi dzi ri ṱumanya na zwiwo zwa tshifhinga tsha vhukuma , u ḓisa ḽifhasi mahayani ashu , ngeno vhanzhi vha sa koni u swikelela ṱhingo dza mutheo .
Kha vha sedze Thebulu ya Zwi re ngomu kha siaṱari ḽitevhelaho vha swaye dzinomboro dza mbudziso dzi re kha bugu dze vha guda ṋaṅwaha .
9.2.2.2.3 arali muthu a tshi khou ṱoḓa khophi yo ganḓiswa , tshiimiswa tsha phuraivethe tshi tea u ita khophi , fhedzi tshi nga humbela mbadelo dzi no pfadza dza u ita khophi iyo .
U ṱalusa sisiṱeme na nḓila dzo vhewaho u itela tsireledzo na mutakalo wa vhashumi vhavho
Muvhuso u khou humbelwa uri u thome maano a vhuṱali a re khagala a phaḓaladzo ya mavu u itela u tandulula maitele a si kwao a tshifhinga tsho fhiraho .
3.2 . Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha wa 1996 ndi yone ndededzi yashu musi ro livha kha u fhelisa zwiito zwi vhavhaho zwa u khethululana na tshayavhulamukanyi zwa tshifhingani tsho fhelaho .
Honeha , vhadzulapo a vha anzeli a vha shumisi khetho iyi - vhudzuloni ha u bvisa vhaimeli vhavho vha dzhenisa vhaṅwe , vho mboḓi tou ḓibvisa kha vhudzheneli ha maitele a zwa poḽotiki .
Vhunzhi ha dzithandela dzo khunyeledzwa kana dzi tsini na u khunyeledzwa .
Mbofholowo ya polotiki yone iṋe a i vhi yo khunyelelaho hu sina mbofholowo ya ikonomi .
( 2 ) Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli kha zwa ndaulo ya vhulamukanyi u tea u vhea Vhafarela Vhahaṱuli kha dziṅwe khothe nga murahu ha musi o kwamana na Muhaṱuli Muhulwane wa khothe ine onoyo mufarela Muhaṱuli a ḓo shuma khayo .
U davhidzana na vhakwameaho vhoṱhe malugana na ndangulo ya ndaka .
Ni ṱambe zwanḓa ni sa athu ḽa .
Mufarandugelo , ḽaisentsi kana phemithi yo ṋekedzwaho kana yo bviswaho u ya nga Mulayo uyu u ḓo vhiga kha Minisiṱa u pfukwa huṅwe na huṅwe ha mbetshelwa dza Mulayo nga muṅwe muthu .
Nga ṅwambo wa thaidzo dza thekhinikhala mutevhe u tevhelaho wa eḽekiṱhironiki u ḓo vha wa Ḽavhuvhili ḽa 13 Nyendavhusiku .
U ṱuṱuwedza u shela mulenzhe nga vhunzhi nga vharema , nga maanḓa vhafumakadzi ; vhathu vhane vha vha na vhuholefhali na vhaswa , kha u vhumba na ndangulo ya Mabindu nyanḓano .
( b ) ṱoḓa uri muthu ufhio na ufhio kana tshiimiswa a ( tshi ) ṋee muvhigo ;
Mabalane wa muṱanganedzi u na , sa tsumbo , vhuḓifhinduleli ha u thangela u vhaledza hoṱhe na akhaunthu dza vhaeni dzoṱhe .
Ndangulo i pfadzaho ya khovhakhombo i ḓo konisa masipala u lavhelela na u ṱanganedza tshanduko vhupo ha nḓisedzo ya tshumelo khathihi na dzhia tsheo i re na nḓivho nga fhasi ha nyimele dzi sa ḓivheiho .
U khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha ḽevele ya zwitshavha zwapo na u engedzedza khwaḽithi ya matshilo a vhadzulapo vhashu zwo ḓitika zwihulwane nga u ṋetshedza thikhedzo u shumaho na i re na vhukoni kha mimasipala .
Fhedzi mbudziso ndi ya uri naa iyo milayo yo lingana naa u nga tandulula thaidzo ye ya vha hone vhathuni lwa miṅwaha minzhi- minzhi .
Tsumbo u bva kha nḓowenḓowe dzi ḓo shuma kha u ita nḓowenḓowe na u fhedzisa vhugudisi haṋu kha zwa thero hei .
Muhanga uyu u dovha hafhu wa ṋetshedza vhupfumbudzi , mivhigo kha nyanḓadzamafhungo khathihi na u tsivhudza vhathu tshitshavhani nga ha pfanelo dza vhathu vha re na vhuholefhali .
Afha ndi fhethu he ha vha ho litshedzelwa tshifhinga tsho fhelaho , ho dzheniswa themamveledziso i si ya maimo .
Nyaluwo ya kiḽasi ya vhukati ya vhathu vha Afrika , ine i nga wanala kanzhi sentharani dza dziḓoroboni , i ḓo ṱuṱuwedza nyaluwo ya sekhithara dzo sedzaho-murengi .
Mvelelo dzo fhelelaho dza Muhanga wa Mveledziso ya Dziḓorobo yo Ṱanganelanaho ndi khwiniso ya tshikhala .
Hetshi tsho vha tshifhinga tshe thengo ya musuku ya vha nṱha vhukuma .
Khoso i sedza vhushaka vhukati ha mavu , zwiliṅwa na kilima .
Nyito idzi dzi tea u tikedzwa nga u dzhenelela ha mbekanyamaitele hu taho maga u itela na a u kunda zwithivheli kha mveledziso ya thekhinoḽodzhi .
U dzhenisa-vho vha shayaho mafhungoni a u pulana ( nga u ralo zwishumiswa zwi no khou shumiswa zwi lila u ita uri hu vhe na vhuṱanzi ha uri vha shayaho vha ḓivhiwe nahone hu saukanyiwe nḓila dzine vha ḓiṱunḓela ngadzo .
Masheleni a ṱoḓaho u swika R30 miḽioni o dzudzanywa nga huswa u itela thusedzo ya zwenezwo kha u renga na u kovhekanya ha pfushazwifuwo kha tshitshavha tsha vhalimivhafuwi sa muelo wa tshifhinga tshipfufhi .
Hezwi zwo vha na nṱhani ha uri mufariwa o vhea vhutshilo hawe kha khombo khathihi na ha avho vhaṅwe vhafariwa ngae nahone o tshinyadza ndaka ya khamphani hu si na he a dinwa hone .
Ndi kale ro sokou vala maṱo ashu sa lushaka .
Vho vhiga u khwinisea kha vhuḓifari na u kunakisa , na u pfa vha si ngo ṱanea zwiṱuku , vho tsireledzea zwihulwane kha mavheevhee ngauri zwino ho vha hu na mufumakadzi muhulwane nḓuni .
U ḓadzisa afho , muhasho u na vhuḓifhinduleli ha vhurangaphanḓa kha sekhithara ya zwa maḓi vhune wa tea u bvela phanḓa naho kha sia ḽa ndangulo ya ndaka dza themamveledziso .
Vhahulwane vha ṱoḓa thuso ya u ṱhogomela zwisiwana .
Khomishini i khou ṱanganedza uri hu na vhukonḓi ho vhonalaho ha u fha ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi .
2 . Tshiimo tsha khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
Bugu dzo nanguludzwaho
U monithara hashu ha ndaulo ya nnyi na nnyi na u asesa thandela zwi dovha hafhu u ita mafhungo a shumiswaho kha u bveledza tsenguluso dzo swikiswaho hafha .
Zwo lavhelelwa uri SIP i ḓo khwiṋifhadza na u tshimbidza ndingedzo dzo raloho .
Ri ḓo tshi shumisa u fhaṱa kha murango we ra u vhea na u shandukisa zwine zwa tea u shandukiswa .
Ndangulo ya tshumisano ya tshiṱirathedzhi ya Afrika i vhaiswa nga khaedu dzo vhalaho , hu tshi katelwa zwi tevhelaho :
Miraḓo ya Yunithi ya Odithi ya nga Ngomu yo vhiga uri maga a u lulamisa a khou dzhiwa nga vhulanguli kha mawanwa haho .
Ṱhanzi dzo fhambanaho na dzone dzo ṋea vhuṱanzi nga ha mutambo uyu phanḓa ha khomishini .
Vha tea u valelwa khothoni lwa miṅwedzi vho lindela tsengo .
5.3 Nga u vha ḓivhadza nga ha pfanelo dzavho ;
Musi Muṅwalisi o ṱanganedza fomo yavho ya khumbelo na muvhigo wa vhuingameli , muingameli wa Mulayo wa vhu 36 wa 1947 u ḓo ṱola arali fhethu ha u kunakisa hu tshi fusha ṱhoḓea dza Mulayo ( Mulayo wa vhu 36 wa 1947 )
Khonadzeo dza u shuma ha tshiṱirathedzhi itshi na dzone dzi khwiṋe nga ṅwambo wa tshenzhemo khulwane ine muvhuso wa vhukati wa khou fha muvhuso wapo .
Naho hu na uri ndi ṱhukhu nga saizi musi i tshi vhambedzwa na dziṅwe sekhithara kha vundu , sekhithara ṱhukhu ya vhulimi i shuma mushumo wa ndeme musi zwi tshi ḓa kha tsireledzo ya zwiḽiwa , mveledziso ya mahayani na mveledziso ya zwikili .
Nahone arali vha khou ṱoḓa thuso iṅwe na iṅwe kha riṋe , vha humbelwa uri vha ḓivhe uri ro ḓiimisela u ṋetshedza zwine ra kona .
1.4 . Mushumo muhulwane une muvhuso wa ḓo u ita wo khwaṱhisedzwa nga vhuvhekanyandeme vhuhulwane ha sumbe uri vhune ha ḓo tevhelwa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , na u ita uri Pulane ya Mveledziso ya Lushaka NDP i shume na fulo ḽashu Bono ḽa 2030 .
Vhuendedzi hashu vhu na ndivho nkene nahone vhu fanela u khwiniswa nga u ṱavhanya ha bveledza sa sisiṱeme i kwamaho masia mavhili kana u fhira .
6.1 . Ṱsenguluso ya zwa Vhashumi ya Korata ya Vhuṋa ( QLFS ) ye ya bviswa nga vha tshumelo ya zwa Mbalombalo ya Afrika Tshipembe nga Ḽavhuvhili , 23 Luhuhi 2021 i bvela phanḓa na u ri humbudza khaedu dzoṱhe dza vhushayamishumo dzine shango ḽa khou livhana nadzo .
Sa musi Muphuresidennde washu na Mufarisa Phuresidennde vho ombedzela , mvusuludzo ya Afrika a i fhandekanywi na vhuṱumani ha demokhrasi .
Vhuvha ha vhupo ha tshikhala tsha nnyi na nnyi vhu na mushumo wa ndeme zwi tshi ya nga vhupfiwa ha hugaledzwa .
Tshiṱirathedzhi tshi re hone ndi tsha kale nahone tshi ḓo sedzuluswa ṋaṅwaha .
Nzudzanyo /muvhigo wa zwiimiswa ( nzudzanyo dza maitele , Nzudzanyo dza Kushumele kwa Ṅwaha )
U bviswa ha malaṱwa a mabambiri na u bikulula
U thoma maitele a u ṋetshedza masheleni o teaho u itela u thivhela mazhendedzi ;
Muhasho uyu u humbela pfarelo ya thithisea ho itwaho .
Phurogireme iyi , musi tshifhinga tshi tshi ya , yo rangisa phanḓa tshumiso ya tshelede nga zwiṱuku nga zwiṱuku kha masheleni e ya avhelwa u itela uri zwithu zwi si nyeṱhe .
Kha u dzhia mbadelo dza tshumelo dzi ṋekedzwaho nga masipala , milayo i tevhelaho i ḓo shuma :
Thangelamulayotibe wa Muvhuso Wapo , wa 1998 ndi ḽiṅwalwa ḽa mbekanyamaitele ḽine ḽa thoma mutheo kha sisiṱeme ya mveledziso ntswa ya muvhuso wapo .
Lavhelesani tshifanyiso tsha muvhali wa mafhungoni ambe uri ni vhona u nga mafhungo ayo ndi mafhungoḓe .
Khaedu khulwane ndi u konanya , u thoma u shuma na u dzulela u zwi lavhelesa .
U ṅwala fhasi ha ṱhingo dzo itwaho na tshiimo tsha lushaka lwa vhalwadze na mutevhe wa madzina na zwidodombedzwa zwavho zwa vhuṱumani zwi dzheniswa kha vhufaramafhungo ya mbekanyamushumo .
Khamphani yanga i tou shela maboḓeloni fhedzi zwishumiswa fhedzi a i dzheneleli kha ndundzhendunzhe ya nḓisedzo .
Masipala u dovha wa ita zwa u ṋekedza mbadelo dza tshumelo dzawo nga nḓila i vhuedzaho u itela u khwaṱhisedza mbadelo dza khwiṋesa dzi konadzeaho kha nḓisedzo ya tshumelo .
Fhedzi vhana avho ngo tea u shuma mishumo i no lemela sa ya vhahulwane .
1.18 Muhumbulo wa vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala ndi wa uri Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi u tea u fheliswa .
Tsumbo ndi Komiti ya Akhaunthu dza Muvhuso i vheaho iṱo kha nḓila ine muvhuso wa langa tshelede ya vhatheli ngayo .
Khumbulelo dza ndeme dza u bvelaphanḓa ha nḓisedzo ya dzinnḓu zwi katela :
U itela u thivhela tekiniki na nḓila nnzhi , hune ndaela yo ṋetshedzwaho ya vha ndaela ya ndondolo ya tshifhinganyana , a i faneli u itelwa khaṱhululo i hanedzaho nga nnḓani ha musi hu na mbuno dzo khwaṱhisaho dzi re hone .
Ro zwi vhona kha ṅwaha wo fhelaho uri mimasipala miṱanu kha ḽa Western Cape yo ḓo tiwa sa vhupo ha tshiwo na hone vhuṅwe vhupo na hone ho kwamea .
Vhudavhidzani hoṱhe vhune ha ḓo tevhela vhu ḓo vha na iyo ṋomboro .
Ri ita khuwelelo kha avho vhoṱhe vhane vha ḓo vha vha tshi khou enda uri vha vhone uri goloi dzavho dzo lugela u tshimbila badani .
Vha i vhanḓa vho takala vha ri vha ḓo i shumisa kha u tika vothi .
U sa lozwa vhaṅwalisi sa vhaḓivhi ndi thaidzo i sa fheli nga nṱhani ha khaedu dza ndambedzo .
Ri lavhelela uri u gonya uhu ha tsheledemviswa ya ndondolo hu ḓo ya phanḓa tshifhinga tshiḓaho , musi mbadelo dza vhudzulo dzo engedzwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku kha maimo a elanaho na maraga .
Kha vha ṋekane nga luṅwalo lu bvaho kha tshivhumbiwa , dzangano kana muṱa une vha tama u ita hone mbekanyamushumo yavho Afrika Tshipembe , nahone luṅwalo ulwo lu khwaṱhisedze uri mbekanyamushumo iyo i hone .
- Muḓagasi u swikaho henefha kha 800 MW u bva kha thandela dziḽa dza muḓagasi dzine dza fhungudza khombo dzine zwa zwino dzo lindela u bvela phanḓa ,
U lwa na vhuaḓa ndi u vhuedzedza na u tsireledza vhuḓi ha tshitshavha tshashu .
Matshudeni vha re kha magudedzi a pfunzo dza nṱha na vhupfumbudzi vhane vha swikela u wana thuso ya masheleni vha ḓo ruliwa u badela masheleni .
Musi maga a muvhuso a u kombetshedza muvhuso wa tshiṱalula o vhigwa nga vhuḓalo nga nḓila yone , vhuhulu ha mvelelo ya maga aya kha matshilo a ḓuvha na ḓuvha a vharema ha ngo salwa murahu vhukuma .
7.1 . Khabinethe i ita khumbelo kha masia oṱhe a kwameaho kha tshiṱereke tsha SAA uri a shumisane u wana thandululo dzine dza ḓo vhuedza vhoṱhe , nga maanḓa shango .
Ngei UK na Holland vhurumelwa vhu ḓo ṱangana na vhabindudzi vhaswa vha ndeme na vhahulwane na vha kale .
3.1 . Khabinethe yo tendela u bviswa ha Mulayombisi nga ha Mbekanyamaitele ya Zwiporo ya Lushaka hu tshi itelwa vhupfiwa ha tshitshavha , ine ya tandulula u tshimbidzwa ha vhathu nga tshidimela na mihwalo .
Nga u kundelwa nga nḓivho heyi , u dzhenisa khumbelo kha vhulamukanyi ha khothe u fanela u dzhiwa sa u vha na thendelano kha vhulamukanyi ha khothe yeneyo , na uri a nga si kone nga murahu u tendelwa u humisela murahu thendelano .
Naho hu si mbetshelo ya MFMA , zwi tou vha khagala uri komiti dza wadi dzi shuma mushumo muhulwane kha u kunga tshitshavha u dzhenela na u thusa kha u lugisela mihumbulo ya tshitshavha kha miṱangano iyo .
Arali u vhiga ha mbilaelo nga muvhilaeli thwii kha PSC hu songo ṱanganedzwa , muvhilaeli u tea u ḓivhadzwa hu sa
Khoro ya Vhasan i nga shumisa ḽogo kha u kungedzela tshiṅwe tshibveledzwa tshine tsha sa khou ṱaṱisana natsho .
( 1 ) Khomishini yo vhumbiwa nga vhafumakadzi na vhanna vha tevhelaho vho vheiwaho nga Muphuresidennde sa ṱhoho ya khorotshitumbe ya lushaka :
Ho sedzwa vhuhulu ha mishumo yo iledzwaho kha bulasi , a huna nḓila ine muhweleli wa u thoma a nga ḓivha zwi khagala zwine zwa khou itea ngomu bulasini .
Matshudeni a gudelaho mushumo a dzulela u dzhiiwa kha yuniti sa zwi ṱoḓeaho .
Kha ri ite nyito Nambatedzani mitshelo na miroho kha khoḽomo dzone .
Ndi a kona u ṅwala atikili .
6.8.1.1 Nga ṅwambo wa mbetshelwa ya milayo ya mashangohaya a kale kha mavunundu nga1994 , milayo yo fhambanaho , nazwino , i kha ḽi shuma kha zwipiḽa zwo fhambanaho zwa Riphabuḽiki .
U fana na kha u ṱanganyiswa ha mitshelo , dzangano ḽa vhurumelazwivhambadzwa nnḓa ḽi nga isa kha mimaraga ya zwa bindu kana zwigwada zwa mabindu , u ya nga nyimele yeneyo .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza uri hu khou dzhiiwa maga o teaho a u khwaṱhisedza uri zwileludzi zwo teaho zwi khou fhaṱiwa kha vhupo vhu re na ṱhoḓea na uri maga a khou ḓo shumiswa u livhana na zwiteṅwa zwi nga ho sa zwifhinga zwa u ṅwala .
1.3 . Vhege yo fhiraho , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ita muṱangano wa u ṱanganya vhafaramikovhe na vhaimeleli vha mabindu , vha zwigwada zwa vhurereli , vha zwa vhashumi , vha tshitshavha zwatsho na vhaimeleli vha vhabvannḓa .
5 . Mulanguli wa CBP u tea u topola na u rekhoda thandela dzine khadzo ha vha na u bvela phanḓa hu no fusha khathihi na u shumiswa ha masheleni e a vhetshelwa thandela nga nthihi nga nthihi wadini dzoṱhe u itela u wana wadi / thandela dzine dza lila vhudzheneleli .
A hu na a re na pfanelo ya u dikitheitha mitengo ya zwibveledzwa zwavho khavho .
Lekgotla ḽo ṋea Khabinethe tshikhala tsha u sedza kha uri mbekanyamushumo ya nyito ya Muvhuso i shume na u ṋetshedza pfunzo dza ndeme kha u shumiswa hu khou toḓeswaho ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka,ine ndi thikho ya Muhanga wa Maano a Vhuṱali wa Themo ya Vhukati wa 2014-2019 .
Ndivho ya Mbekanyamaitele ndi u linganyisa na u amba ngaha thaidzo dzo fhambanaho dza zwi tshimbilelanaho na ndaka ya ramaṱali , zwi kwama masia o fhambanaho , zwikatekelaho : mbambadzo , saintsi , vhulimi na zwa mutakalo .
Khumbelo i tea u fhelekedzwa nga :
Musi zwo fanela , u tsireledza mavu sa fhethu ha vhukuma zwi tea u vha na madungo , musi zwi tshi vhambedzwa na mutalo , u itela u fhungudza u vha kha gala kha zwiitwa zwa vhathu .
( f ) U ṱoḓa rekhodo u itela u bvisela khagala ndi , R30 , 00 kha awara iṅwe na iṅwe kana tshipiḓa tsha awara tshine tsha ṱoḓea malugana na u ṱoḓa honono .
Nga u ita ezwi u ḓo ḓivha uri ndi nnyi ane a tea u mu kwama u itela thikhedzo .
Saizwi ngudo dzi tshi gudwa nga kha mutevheṱhandu dza dzheniswa hafhu kha kuitele kwa u ita mbekanyamaitele .
Khoro ina maanḓa oṱhe a u hanela kana u thivhela u rengiswa ha muḓagasi kana maḓi kha vharengi vhane vha khou koloda tshumelo dzavho kana dziṅwe mbadelo dza masipala .
Phaḓaladzo ya ḽaimi na u dzheniswa hayo na zwone ndi zwa ndeme nauri ḽaimi a i koni u tshimbila mavuni .
Zwitshavha zwi nga vha hone fhedzi nga zwiṅwe zwifhinga pulane dzi nga tea u shandukiswa zwi tshi bva kha vhathu vhane vha kwamea nga vhuṱambo , sa tsumbo .
U vhambedzwa ha mvelelo dza ndeme
U vhiga u sa tshimbila zwavhuḓi ha zwithu ngomu lufherani lwa swiswi kana dziphurosesa kha dziradiogirafa .
Thimu i livhuwa Muvhuso na vhalambedzi kha ṱholo ya mvetomveto ya muvhigo na miṱanganondovhololi ya u amba nga ha mvetomveto ya muvhigo nga vhuḓalo .
Ndondolo ya dzithandela i khou shumiwa nayo ho sedzwa ṱhoḓea na zwipiḓa zwa ndeme u shuma zwifhaṱoni u itela u tevhedza Mulayo wa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni .
Zwa zwino hu na nungo dza u shandukisa ndaṱiso dza ndaulo iyi i tshi ya kha mulayo .
1.9. Khabinethe i ṱanganedza zwo no swikelwaho kha u isela zwifuwo zwiḽiwa u itela u tikedza vhorabulasi vhuponi ha shango ḽashu ho welwaho nga gomelelo .
Madzulo a tsini na 500 a mikhukhuni o shandulwa nga madzulo a ndeme na tshumelo dza mutheo kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Ndi dzawe .
Kereke i songo ṋea ḽifhasi zwine ḽa ṱoḓa fhedzi zwine ḽa zwi ṱhoga .
Nga tshumisano , ri nga ita uri zwitshavha zwashu khathihi na magondo ashu a vhe o tsireledzeaho kha vhathu vhoṱhe , hu tshi katelwa vhaaluwa , vhafumakadzi na vhana .
Mbekanyamaitele ya khabinethe nga ha u dzudzanywa hafhu ha sekhithara ya fulufulu yo sumbedzisa zwipikwa zwi tevhelaho , zwine zwa vha :
I nga thusa u khwiṋisa ndeme ya ndondolo yavho ya mutakalo saizwi muṋetshedza tshumelo a tshi ḓo vha a na mafhungo oṱhe ane a a ṱoḓa tshanḓani .
Hezwi zwi ḓo thusa kha tsheo ine ya do dzhiwa nga Muhasho kha u badela hafhu ndambedzo .
Zwi tevhelaho ndi miṅwe mihumbulo ya mutheo kha sia iḽi :
Hezwi zwo khwaṱhisedza vhukoni ho khwaṱhaho ha zwa saintsi fhano shangoni vhune ha dzhielwa nṱha ḽifhasi ḽoṱhe .
Zwa ndeme afha ndi u ṱanganedza uri kha ḽa Afrika Tshipembe maipfi aya " muloi"na " vhuloi"o shumiswa sa maipfi a ambaho"vhuvhi kana zwiito zwa vhugevhenga vhu kwamaho mabulayo a u rerela , vhuviavhathu na Mashudumavhi nga u tou angaredza".6Mushumo u ya phanḓa wa ṱoḓa u thoma kuitele kwa
Vha hashu , ndi tama u vha humbudza nga ha dziṅwe anivesari dzi si gathi dza ndeme .
U kundelwa u tevhedza ndaela dzo bulwaho afho nṱha zwi ḓo ita uri khumbelo ya mushumo i sa dzhielwe nzhele na u bvisiwa nga yone ine .
U fhandekana ha nyelelo dza malaṱwa mbili idzi ndi ya vhuṱhogwa vhukuma .
b ) khasho ya khunguwedzo na dzimbekanyamushumo .
Arali muthu anga tou sedza madavhi mararu a muvhuso , zwi a kanganyisa u amba ngoho , mivhuso ya mavundu ina vhuḓilangi vhuṱuku kha ha mivhuso yapo .
Pulane iyi ya shedulu yo itwaho i shuma u vhewa nṱha ha zwibviswa kha voutu na vhuimo ha mbekanyamushumo kha sia ḽa ṅwaha kha BAS .
Khabinethe yo tendela mvetamveto ya milayotibe i tevhelaho :
Hoyu ndi ṅwaha wa ḓivhazwakale kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe , nga maanḓa avho vhane vha dzula Vunduni ḽa KwaZulu-Natal .
Ro ṋetshedza ndambedzo ya masheleni u itela ṱhoḓisiso thangeli dza zwiedziso zwo fhambanaho na u shumisana nga maanḓa na vhashelamulenzhe kha sekhithara iyi .
Nga nnḓa ha theo ya mulayo ya muvhuso , tshitshavha tshi khou dovha tsha ṋea mutsiko muvhuso wapo uri u fhindule kha zwiteṅwa wa vhugevhenga .
Mivhundu mihulwane ya masipala ndi ya mahayani ine yak ha ḓi vha murahu kha mveledziso .
Thangi iṅwe na iṅwe i na zwine ya amba .
Arali mutshinyi o valelwa dzhele , Muhasho wa Tshumelo ya Vhululamisi u ḓo :
Nga nnḓa ha izwo , arali zwa shumiswa nga nḓila i si yone nahone arali sisiṱeme dza zwa mutakalo dza vha dzi songo lingana , zwidzidzivhadzi izwi zwi nga vhanga mutshinyalo .
Kha avho vhane a vho ngo tikedza mulayotibe na u ambesa vha tshi xela tshitshavha , tshitshavha tshi tshenetshi tshithihi hu si kale tshi ḓo pfesesa uri zwiitisi kha Komiti zwo vha zwa u ḓiimisela na u sa fulufhedzea kha u sa funa shango .
Vhoṱhe vha shelaho mulenzhe kha nḓowetshumo ya dzithekhisi vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha dzhenelele mufhindulano na u wana thandululo ya mafhungo aya uri zwi sa kwame vhanameli vhane vha ḓitika nga tshumelo dzavhonga nḓila i si yavhuḓi .
Ṱhahelelo ya ṋetshedzo ya maḓi a u shumiswa miṱani , kha mabindu na zwa vhulimi , zwo swikisa kha u tsela fhasi ha mveledzo na thaidzo dzi elanaho na zwa mutakalo zwo ṱumanaho na tshampungane tshi si tshavhuḓi .
Zwi ṱanganedzwaho zwo katelwaho kha tshitatamende tsha tshiimo tsha masheleni zwi bva kha mbadelo dza kheshe dzo badelwaho dzine dzi a wanala u bva kha muṅwe muthu .
Kha ṅwaha wa 1 , hu tshewa ḽa 30% ya wadi dzine dza ḓo shumiwa khadzo ṅwahani wonoyo , zwi nga vha zwavhuḓi arali hu tshi nga sumbedzwa mifuda yo fhambanaho ya masia na mafhungo a henefho ha masipala .
Vhashumi na madzangano a vhashumi avho vho ombedzela masia mahulwane maṋa a ṱhoḓea ya vhupfumbudzi na mveledziso :
U thomiwa ha mbekanyamushumo dzo vhalaho nga fhasi ha thendelo ya mutheo wa Nḓowetshumo dza Migodi dza Ndeme zwo ḓisa vhudziki havhuḓi na fulufhelo sekitharani ya zwa migodi , zwine zwa vha thikho ya ikonomi .
Zwauri sekithara dzo ḓi imisaho nga dzoṱhe dzi khou ita vhuṱudze-ṱudze kha u shandukisa nzulele ya zwa vhuminidzhere na mishumo ino ṱoḓa tshenzhemo /zwikili , na u bveledza mishumo miswa na zwinwe-vho ; zwi khou ita uri shango ḽi salele murahu kha nyaluwo .
U kungulusela bola khulwane kha khonani
Mbadelo dza mishonga na dza u dalela vhuongelo dzine dza khou engedzea kha avho vhane vho kwamea na kha vhashumi .
Mushumeli wa tshitshavha u ḓo ṱo ḓisisa mulandu hu sathu u fhela awara dza 48 nga murahu ha u vhigwa ha mulandu .
Pulane dza wadi dzi tea u angaredza :
Thikhedzo Ngauangaredza i ṋetshedzwa vharumelazwivhambadzwa vha Afrika Tshipembe vhane vha khou u ṱoḓa u ṱumana na vharengi vha mashangoni a nnḓa vha re na ndavhelelo ya u pendela dzioda ntswa .
Phalamennde ntswa yo ṱoḓa u ṋetshedza tsumbanḓila ya nḓila i ne dzi MP vha tea u ḓifara ngayo kha mafhungo a vhone vhane .
Tshifhinga tsho fhiraho zwiimiswa zwo vha zwi tshi anzela u vha kha vhuimo ha vhukati kha vhupo ha vhudzulo .
Fhedzi naho zwo ralo , mugudisi wavho o vha na sa mu nangi uri a tambe kha thimu .
Nga nnḓa ha mafhungo o dodombedzwaho nga tshanduko kha zwa mishumo , zwi re ngomu ha mushumo , pfunzo na vhugudisi , u litsha mushumo nga vhashumi na u tholiwa ha vhaṅwe na miholo , mafhungo a mutheo a vhashumi na one o ṱoḓiwa .
9.3 . Senthara dza vhubindudzi ha One-Stop Shop dzi khou thomiwa u mona na mavunḓu oṱhe , nahone dzi ḓo shumiswa u konanya na u ṱanganya zounu dza ikonomi dzo khetheaho , mazhendedzi a vhubindudzi ha vunḓu , ndangulo yapo na mihasho ya muvhuso yo teaho , redzhisiṱeresheni , phemithi na mafhungo a u wana ḽaisensi .
Tshanḓanguvhoni tshi khou tandululwa nga maitele o fhambanaho , ane a katela : Milayo ya Vhuḓifari ha Vhashumi vha Muvhuso ; u thomiwa ha yuniti yo khetheaho ya nndwa ya u lwa na tshanḓanguvhoni u fana na Yuniti ya Vhugevhenga ho Dzudzanywaho ya Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe ( SAPS ) , Mutshimbidzi wa Ṱhoḓuluso ya Vhugevhenga ha Ndeme ; Yuniti ya Vhugevhenga ha Makwevho yo Khetheaho ya Maanḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka ; Yuniti ya U dzhiela Ndaka na Senthara ya Vhusevhi ha Masheleni .
Nga murahu ha miṅwaha miraru ya nndwa ya nyambedzano , ro fhedza ro fhungudza ṱhoḓea dzashu dza mulayotewa u swika dzi tshi fhungudzeesa .
GAIDI YA VHATSHIMBIDZI ya Phurogireme ya Zwikili
Vhugudisi ho teaho : Thimu ya vhathu vhavhili kha wadi i tea u gudiswa na u shuma vhe na Komiti ya Wadi .
U ṅwala maḽeḓeredanzi na maḽeḓere maṱuku nga nḓila yone na nga u ḓifhulufhela .
Mpumalanga ndi ḽinwe ḽa mavundu mararu hune mikovhe ya dzula i sa shanduki , ngeno hu uri mikovhe ya mavundu mararu yo tsela fhasi ngeno miraru yo gonya .
Mumaki Muhulwane u na vhuḓifhinduleli ha u sedzulusa mabambiri o makiwaho nga tshigwada nga tshifhinga tshoṱhe tsha sesheni u khwaṱhisedza u sa dzhia sia ḽithihi vhuronwane , u fulufhedzea , na u vhungoho ha maraga .
Izwi zwi nga ita uri ṱhoḓisiso dzi ḓure .
Phuresidennde vhavhili vho tshea u shuma vha tshi ya kha u khwinisa vhushaka uvho nga kha mbambadzo , ikonomi , mvelele , nḓowetshumo na thengiselano ya thekhinoḽodzhi .
Zwiṱirathedzhi zwoṱhe zwine zwa nga konadzea na dziṅwe khonadzeo dzine dza nga shela mulenzhe kha u bvelela ha muhasho zwi fanela u ṱaluswa .
Arali vha tshi khou ṱoḓa u renga kana u vhambadzela nnḓa zwifuwo lwa tshifhinga nyana ngomu kana nnḓa ha Afrika Tshipembe hu na zwe vha tou sedza khazwo zwi ngaho sa maṱano , zwa u guda / tshumelo ya zwa zwifuwo , vha tea u ita khumbelo uri vha ṋewe phemithi ya khwiniso ya zwifuwo u bva kha Muṅwalisi wa Khwiniso ya Zwifuwo .
Masiandaitwa a u angalala ha mbadelo dza fhasi zwiṱuku a ḓo vha afhio ?
Mvetomveto ya muhanga wa u shela mulenzhe ha sekithara dza phuraivethe yo bveledzwa hu tshi itelwa sekhithara dza vhukavhangalavha na dza vhuendi
Sa tshipiḓa tsha nungo dzashu u ṱuṱuwedza nyaluwa ya ikonomi nga hu hulu , ri khou shuma u fhungudza u ḓurelwa kha zwa vhudavhidzani .
Hune zwa konadzea , u thomiwa ha miri zwi nga ṱanganywa kha nyolo ya mbonalo ya mavu .
Kha vha ambedzane nga ha ndeme ya Dzangano ḽa Tshifhambano Tshitswuku na u bula zwine mushumi wa zwa vhuongi muṅwe na muṅwe a tea u zwi ḓivha kha sia iḽi .
Zwo katelwa na u sumbedziswa nga u ralo kha maitele a ndeme ya maḓi o ṋekedzwaho u itela thimbanywa dziṅwe na dziṅwe .
Izwi ndi lwa u thoma hune Muṱangano wa Mvelele ya maḓini ( Aquaculture ) wa ḓo farwa Afrika .
Mbilaelo khulwane ndi ya uri zwimela zwa tshifhinga tshi ḓaho zwo ṱavhiwaho kha mavu ayo zwi nga ḓi tshikafhala .
Miraḓo ya tshitshavha na vhone vha vhona uri mukhantseḽara ha vha dzhieli nṱha saizwi a sa athu vhuya a ṱangana navho kana u fhindula mbilaelo dzavho .
Ri fanela u vha tendela u ita izwo nga ṱhonifho , na u ṋea muṱa na tshigwada tsha zwa mutakalo tshikhala tsha u vha ṱhogomela , vho imela riṋe tshiphirini .
( a ) Tshirunzi tsha Vhuthu , U swikelelwa ha Ndinganyiso na u khwinisa pfanelo na mbofholowo dza vhuthu .
Roṱhe ri na lupfumo lwa nḓivho na maitele a khwine kha ndaulo ya tshitshavha ine , arali yo kovhiwa , i nga thusa kha u khwinisa u shuma zwavhuḓi ha zwiimiswa zwa mivhuso yashu u ya nga fhambanana .
Ḽifhasi ḽoṱhe , mbuelo ya nḓowetshumo dza mvelele i ita sekhithara iyi ikonomi ya vhuṱanu nga vhuhulwane , ine ya vha na u dizaina , vhutsila ha u ita , mitshino , fiḽimu , theḽevishini , midia minzhi , vhufa ha mvelele , vhuendelamashango ha mvelele , vhutsila ha u vhona , vhuvhaḓi , muzika na u gandisa .
Ndivho ndi u bveledza vhukoni ha vhathu na ha shango , hu tshi khou sikwa zwikhala zwa vhoṱhe .
Mielo yo ṱanḓavhuwaho ya mvelele na vhukonesi i ḓo vula nḓila ya mveledzo ya mvelele u itela zwigwada zwa vhathu zwo fhambanaho u nga vhukale nga u fhambana haho .
Nga murahu ha musi fomo dzo fhedzwa u ḓadzwa , dzo livhiswa kha ofisi ya dzingu yo teaho he dza sedzwa uri dzo ḓadzwa dza fhedzwa na uri nga murahu dza iswa kha ofisi ya lushaka Cape Town .
Mulanguli wa thendelo a nga dovha a humbela vhuṱanzi ha muḓivhi , vhune ha ḓo mu konisa u ṱhaṱhuvha arali vhafaramikovhe vhavhukuma vho tsireledzea .
Khumbulelo ya ndeme ndi yauri tshikwama tha Khonṱhiraka ya Sekithara ya Nnyi na nnyi i ḓo lambedzwa nga masheleni lwo fhelelaho kana lu songo fhelelaho nga u fhungudza u bvuḓa kha ikonomi ho wanalaho kha modele wa u lambedza matshudeni a zwino .
Vhavhulungi vha tshelede tshiṅwe tshifhinga vha ṱoḓa u ṱahisa tshitatamennde tshine tsha fhira u dzhielwa nzhele ha masheleni , vha nanga u vhulunga masheleni kha Khamphani ya A ine zwibveledzwa zwayo na maitele zwa vha mikhwa ine vha ṱoḓa u i tikedza , hu si Khamphani ya B ine mikhwa yayo vha sa i takalele .
Ndivho ya fulo ḽa tsireledzo mukanoni yo vha u khwinisa tsivhudzo nga ha tsireledzo ya mukano nga ngomu tshitshavhani tshi dzulaho tsini na mukano .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 2 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe / vhege iṅwe na iṅwe ho sedzwa kha masia oṱhe a Luambo na zwiṅwevho .
Muvhigo u sumbedza zwo no swikelwaho nga Afrika Tshipembe kha u dzhiela nṱha pfanelo dza vhathu na mbofholowo dza ndeme sa zwe zwa vheiswa zwone kha Ndayotewa .
9 . Khabinethe yo tendela u thomiwa na u shumiswa ha Muhanga wa Tshikimu tsha Tshumelo ya Tshitshavha ya u Thola Matshudeni vho Ṱhaphudzaho Pfunzo .
Vha dovha vha ṱo ḓa thendelo ya u ṱun ḓa uri muhaelo u dzhene shangoni , nahone thendelo iyo i bva kha Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha .
I do vha ya katela u badela luthihi ha mveledziso ya ḽogo ya khungedzelo ya tshibveledzwa nga khoro ya Vhasan na 1% ya mbadelo ya u shumisa ḽogo vha vhoṱhe .
Muṅwe na muṅwe wa mihasho ya vundu ya fumi nga tshifhinga tsha vhege tharu dzi ḓaho i ḓo , ṋea ṱhalutshedzo yo dodombedzwaho ya uri zwa ndeme izwi zwi ḓo shumiswa hani sa tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Nyito ya Muvhuso lwa ṅwaha .
Arali mushonga wa u haela wo no ṅwaliswa uri u shumiswe Afrika Tshipembe u ya nga Mulayo 36 wa 1947 , vha ṱoḓa phemithi nthihi fhedzi u bva kha Tshiimiswa tsha Mutakalo wa Zwifuwo .
Zwibveledzwa zwine shango ḽa zwi bveledza nga mutengo wa fhasi hu tshi vhambedzwa na maṅwe mashango zwi katela tshomedzo dza mupo na minerala , sekithara dza tshumelo dza mabindu na zwa masheleni dza vhuimo ha nṱha , u vha tsini na mimakete ya Afurika ine ya aluwa nga u ṱavhanya , yunivesithi dza ndeme khulwane dza maimo a nṱha na sekithara ya zwa vhulimi ha vhubveledzi .
Ṱhoḓea ya mapfura a mbeu , manyoro o itwaho nga masalela a zwimela na mapfura a miroho yo lavhelelwa u ya phanḓa na u aluwa kha dikheidi i ḓaho na vhushumisi hu fhiraho vhubveledzi nga kule .
Ṱhoho : Zwibveledzwa na maitele - Awara dza 6
Mveledziso ya vhupo ha mahayani i ita nyombedzelo ya u shandukisa nyimele ine ya ita uri vhathu vha shayaho vha vhuelwe zwihulu , vha bindudze kha vhone vhaṋe na zwitshavha , nga dubo hu na u shela mulenzhe kha u lugisiwa ha themamveledziso ya ndeme .
U kopolola na u ṅwala mafhungo mapfufhi zwavhuḓi .
Musi wa khoso iyi , phosiṱara ya santsi i ḓo bveledzwa uri i vhe kha ḽiga ḽa u khunyeledza ḽa mvetomveto .
A huna tshikepe tsho ṅwaliselwaho zwa makwevho tshine tsha tendelwa u shumiswa kha zwa vhuḓimvumvusi .
Hu tshi engedzwa kha zwenezwo , hu ḓo fhaṱwa magudedzi a vhugudisi na a pfunzo ya vokheshinaḽa a 12 u itela u engedza zwikili zwa thekhiniki zwo fhambanho kha shango .
U dzhenelela ha vhadzulapo kha tsheo dzi vha kwamaho kha vhuimo hapo ho themendelwa nga kha u thomiwa ha zwiimiswa na theo dza milayo dzo dzudzanyiwaho zwavhuḓi , dzi ngaho sa Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 .
Vha kha ḓi bva u ita muaro wa vhuvhili wa u dzhenisa tshitungulo zwenezwino , zwine zwi hu ita senthara ya zwa mishonga ya u thoma ḽifhasini u ita muaro uyu wa tshimbila zwavhuḓi luvhili lwoṱhe .
Mulwadze ndi murangaphanḓa wa thimu .
Vhalangi vha nyimele vha ḓo vha thusa u ḓiṅwalisa kha mbekanyamushumo ya vhuimana nahone vha nga vha kwama kha 08600 00 4367 u itela ngeletshedzo na mafhungo .
Khabinethe yo tendela themendelo dza ndeme dza Khomishini ya Strauss .
Musi hu tshi khou i wa khethoni , dzimiḽioni dza vhakhethi vho sedza zwidodombedzwa zwavho zwa u ḓiṅwalisa vha tshi khou shumisa ṱhingo tendeleki nahone milaedza ya dzimiḽioni yo rumelwa nga tserekano ya vhudavhidzano ha eḽekothroniki dzashu .
Roṱhe kha ri renge thundu dza fhano hayani u gonyisa ṱhoḓea kha ikonomi yashu .
U gidima hu tshi monwa zwithu zwivhili zwo swaiwaho
- Vho Pandelani Jonathan Mudziwa Makhado ( 99 ) , ḽizhakanḓila na mulwelambofholowo vhe vha vha muṅwe wa vharangaphanḓa vha fulo ḽa u lwa na zwa u tshimbila wo fara basa nga ṅwaha wa 1960 , na u dovha vha kumedzela vhutshilo havho kha nndwa ya u lwela demokirasi na mbofholowo .
Ho bveledzwa mbudzisombekanywa u itela tsedzuluso .
Naho zwo ralo , sabusidi ya muholo i vhonala i tshi ḓura hu tshi sedzwa vhuhulu ha mveledzwa dzayo kha mushumo .
Kha vha humbule nga thaidzo idzi vha nange nthihi ( 1 ) ine ya vha takadza nga maanḓa .
Ndi ḓo tendela mbudziso dzi si gathi , fhedzi a thi nga ḓo tendela vhakumedzi vha tshi fhindula idzi mbudziso .
Khwiniso i dovha hafhu ya shumana na u tendela vhakhakheli vha vhana u ita ṋetshedzo phanḓa ha musi madzina avho a tshi dzheniswa kha Redzhisitara ya Tsireledzo ya Lushaka .
Nyaluwo kha GDP kanzhi i vhonala nga maanḓa sa tsumbo khulwane ya uri ikonomi i khou shuma zwavhuḓi hani kana zwi si zwavhuḓi hani .
Vhuḓifari ha vhubveledzi ho khwaṱhaho u itela tsireledzo ya zwiḽiwa ya lushaka yo khwaṱhisedzwaho .
Kha ri ambe Ndi zwipuka zwifhio zwine na kona u zwi vhona tshifanyisoni itshi ?
Kha ri ite nyito
Ndivho ya inthaviwu iyi yo vha i ifhio ?
Arali vha sin a phemithi ya pfanelo ya u rea khovhe , vha fanela u ḓisa na zwi tevhelaho :
Zwitandadi zwo vhewaho kha ṱhoḓea dza fhasisa dzo livhiswa kha sisiṱeme ya khethekanyo yo ṱalutshedzwaho kha maṅwalo .
I ḓo dovha hafhu ya sedza kha u ṱuṱuwedza mveledziso ya mahayani , ngeno hu na u khwinisa matshilo a vhathu , hu na u vhona uri hu na u londa mupo lwa tshifhinga tshihulwane na u sika mimakete u itela u dzhenelela kha ikonomi ya yapo , ya lushaka na ya dzitshaka hune zwa konadzea .
Ndi khwaṱhisedza uri , arali nda vha ndo tea u wana gavhelo ḽa u thusa u fhungudza mutsiko ḽa Covid-19 ḽa luthihi , ndo ḓiimisela u saina thendelano na zhendedzi ḽa u ṋetshedza nahone ndi ḓo ṋetshedza muvhigo malugana na mvelelo dza gavhelo musi u tshi ṱoḓiwa nga iḽi zhendedzi .
U ita ngudo dza mbambedzo nga ha zwo tiwaho zwi tshi ya kha Ndangulo ya Rekhodo .
Ri songo ṱoḓa kana ra badelisa tshelede ya tshanḓanguvhoni kana u dzhena kha zwiito zwa vhugevhenga .
Phoḽisi ya deme ye ra i sumba na Mbekanyamaitele ye ra i dzudzanya hu sa athu u ḓa dzikhetho , dzi tshe dza vhuthugwa kha mbekanyamushumo ya muvhuso uyu .
Ṱhalutshedzo iyi i sedzesa pfanelo na vhuḓifhinduleli .
Avho vha kwameaho vha ḓo ṋewa ndaṱiso i lemelaho vhukuma , na tshelede yo tswiwaho kha Muvhuso nga khamphani na vhathu vha si na mikhwa yavhuḓi vhe vha gonyisa lwo kalulaho mitengo ya tshomedzo dza u ḓitsireledza i ḓo waniwa murahu .
Tshimbidzani maṱo ( u sikima ) kha siaṱari ni wane uri ni ḓo vha ni tshi khou vhala nga mini .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na thendelo ya vhdzulapo ha tshoṱhe ha Afrika Tshipembe a nga kona u ita khumbelo ya vhudzulapo nga murahu ha u dzula kha ḽino lwa tshoṱhe minwaha miṱanu .
A huna khothesheni i no ḓo ḓiswa u lenga nga murahu ha datumu ya u vala yo ḓivhadzwaho lwa tshiofisi no ḓo ṱanganedzwa .
Kha afidafiti yavho ya u hanedza , a huna zwi sumbaho uri vhana vha kha lushaka lufhio lwa ṱhoḓea , kana vha tshi nga vha vhe kha khombo kha mushumo wa ndaela yo ṋetshedzwaho ya u dzhiululwa ha thundu ho ṋetshedzwaho .
Digirii ya u dzhenelela ha tshitshavha kana tshanduko ya matshilisano na yone i a fhambana .
Khamphani i no tshimbidza bisi dza masipala i ḓo ita uri bisi dzoṱhe dzi ye sevisi u itela uri zwithu zwo raliho zwi si ḓidovholose .
TSIRELEDZO YA PFANELO DZA VHATHU
Nḓivhadzamulayotibe nga ha Mbekanyamaitele ya Vhudavhidzani ha Ṱhingo ( 1996 ) ;
Musi khothe i tshi bvisa ndaela ya tsireledzo ya u thivhela , khothe i tea u ṋea ndaela i ṋeaho thendelo ya u bvisa ḽiṅwalo ḽa u fara .
Ngauralo , Mafhungo Maḓifha ho ngo livhiswa kha kana o itelwa u pfeseswa fhedzi nga tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe tsho tiwaho .
Tsumbanḓila ya TV ine ya kona u shandukiswa uri hu vhe na shedulu dza vhukuma .
Hu tea u vha na vhukoni ha vhurangaphanḓa hu shumaho , vhushaka vhukati ha vhathu na zwikili zwa ndangulo ya khuḓano maelana na ndangulo ya vhathu .
Ri na fulufhelo ḽa uri vha ḓo isa phanḓa na u fhaṱa kha he vha swikelela na u ṱuṱuwedza vhaswa vha Afrika Tshipembe vha na taḽente .
Nga u angaredza , mulayo u tevhelaho u shuma hu na u sedza tshithu tshi re na mushumo , ṱhoḓea na mutengo :
Na uri ho vha na dziṅwe ndingedzo dza u ṱoḓisisa nga huswa mafhungo ayo na vhea mulandu vhathu avho nga murahu , nga murahu ha tshiimo tshoṱhe .
Vhuḓikumedzeli ho sumbedzwaho nga miraḓo yoṱhe vhu adza mutheo wo khwaṱhaho uri hu vhe na vhuambedzani vhu bvelaho phanḓa vhu isaho kha sekithara ya zwa vhulimi i re na vhutshilo vhulapfu .
Khumbelo ya u thuthisa ṱhanziela ya goloi yavho
Ngauralo , hune ha vha ho tholiwa vhashumi vha 19 , a zwi tou vha khombekhombe uri hu tiwe muimeleli .
Vhuaḓa vhune ha itwa nga mapholisa
Izwi zwi ḓo katela masia a vhukoni u fana na ndangulo ya mbekanyamushumo , vhugaganyagwama na mudzudzanyo .
Vhuhulu ha nḓivho kana tshipiḓa tsha nḓivho i vhonalaho kha ndeme ya u vhambadza thundu na tshumelo na zwone zwo gonya .
Hezwi zwi amba uri vhagudi kha Vhuimo ha Fhasi , vhagudi vha lingwa nga nḓila ya nyambedzano , ḓirama ya u edzisela ( role play ) na u sumbembedza maitele nga maanḓa kha Vhutsila na Pfunzo ya Nyonyoloso , hu uri u vhiga ha u tou ṅwala hu tshi itea zwavhuḓi kha Nḓivho Thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha .
Tshitumbu tsha musidzanyana tsho fhedza tsho wanala mulamboni wa nga henefho tsini , nahone tshitumbu itsho tsho vha tsho tshetshekanywa .
Sa muṋe wazwo , u langa vhuṋe na u shumiswa ha ndaka , zwine zwi a shuma zwa vhukuma .
Komiti ya Wadi na mukhantseḽara wa wadi vha dzhia tsheo ya u vhidza muṱangano wa vhadzulapo .
Zwenezwo zwi ita uri u ṱanganedzwa ha mugaganyagwama a vhe mafhungo a ndeme kha u bula uri ndi lini hune kutshimbidzele kwa IDP na CBP kwa nga thoma .
Naho zwo ralo , zwiimiswa zwoṱhe zwo livhanwa na khaedu dza vhukoni dzi re khagala nahone zwi nga shuma fhedzi u ṋaṋisa mutsiko kha mazhendedzi .
Tswayo dzi penyaho kha kushumele kwashu kwa ikonomi kha ṅwaha uno dzo vha zwa vhulimi na zwa vhufhaṱi .
Kha vha ḓadze Fomo ya u Vhiga Mbilahelo vha i rumele nga fax ofisini ya tsini ya ICD .
Mabindu a Muvhuso a ṱoḓea u ri a swikise kha Gwama ḽa Lushaka mugaganyagwama wavho wa ṅwaha na pulane dza u vha vha shumisanaho hu saathu thoma ṅwaha wa muvhalelano , khathihi na mivhigo ya ṅwaha na zwitatamennde zwa masheleni .
Tsheo u bva kha Mudzulatshidulo dzi ṋetshedzwa hu u fhindula ndaelandulamisi yo buliwaho kha dzikhanedzano nahone tsheo idzo ndi zwiko zwa ndeme zwa maitele a zwino .
Kha vha haseledze na dokotela wavho uri vha zwi ite lungana .
Gemo ḽi re hone ḽo teaho wadi ( tsumbo , R50 000 ) ḽi tea u tiwa nga masipala ene muṋe , fhedzi-ha , tshenzhelo i ri vhudza uri gemo ḽi no hovhelela R10 000 ḽi nga shuma mushumo u no vhonala .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) ha ambiwa nga vhushaka vhukati ha zwiitisi na mvelele dza tshiṱori .
U shumisa mbonalo ya maipfi u bvumba uri tshiṱori tshi khou amba nga ha mini , sa , gwati ḽa bugu na nyolo buguni .
Magudiswa a tevhelaho a tea u fhedziwa kha themo ya 4 .
Muvhuso wo ḓikumedzela u vhona uri Inthanethe i khou swikelelea hoṱhe nga MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , zwine zwa thusa kha u bveledza lushaka lwo katelwaho .
Tshipiḓa dza phurogireme idzi dza u maanḓafhadza ndi uri swikisa vhathu maragani hu tshi shumiswa vhugudisi na mveledziso ya zwikili .
Hu dovha ha vha na ṱhoḓea i re khagala ya mafhungo mazhi khathihi na vhupfumbudzi , ngeno hu uri u monithara na tsenguluso zwo khwiniseaho zwi tea u itwa u itela u ṋetshedza vhalanguli mafhungo a zwino nahone a re na mushumo .
Sa tsumbo , hune ṱhiraka khulu ya ima kha bada ya lushaka i re kha iṅwe wadi , ine ya vha i khou ya kha wadi i re na tshivhalo tsha nṱha tsha HIV na AIDS , u lwa na vhulwadze zwi nga vha tsumbafhethu ha kushumele ha ndeme kha wadi iyo .
Mitalo ya vhukati ya lubannda i thoma kha khuḓa ya nṱha na ya fhasi tsini na pala ya fulaga , ya ṱangana vhukati ha fulaga ya ya phanḓa i vhutengu u swikwa vhukati ha lumeme .
Vhalani mafhungoni talele maiti oṱhe kana maipfi oṱhe a nyito .
U ṋekedza thikhedzo ya vhupulani kha vhulanguli ha tshumelo ya dza zwa maḓi musi hu khou bveledzwa pulane da mveledziso dza tshumelo dzavho dza maḓi .
U fhaṱa thimu : U alusa zwikili zwa vhathu hu u itela u vhuyedza thandela .
Musi vhuḓifulufheli kha u vha khwine vhu tshi khou khwaṱha nga zwiṱuku , mitengo ya tshivhambadzwa tshi khou xelelwa nga phirimiamu dze dza ḓiphiṋa ngadzo kale nga nṱhani ha nyofho dza vhabindudzi dza khetho dza khombo u fana na mikovhe .
Gumofulu ḽituku ḽa R161 438 nga muṱa kha zwa bayolodzhikhaḽa na mishonga yo khetheaho i elanaho na zwo
Arali ḽiga ḽi tshi ri : ' vhathu vha songo litshwa vha lindela " tshifhinga tshilapfu " ' , izwi a zwi kalei , saizwi ipfi ' tshifhinga tshilapfu ' ḽi tshi amba zwithu zwo fhambanaho kha vhathu vho fhambanaho .
Nomborani mafhungo aya u thoma kha 1 u swika kha 6 ni tshi sumbedza Kha ri n . wale u tevhekana ha zwiwo zwa tshiṱori itshi nga ngona .
Mbuedzedzo yo ṱanḓavhuwaho yo kona u engedza tsheledemviswa ya tshitshavha kha pfunzo ya mutheo nga yone iṋe .
Kha vha vha sedze vhathu , ngauri hezwi zwi ita uri vha pfe vha tshipiḓa nahone vha vha vhuṱhogwa .
U ṋekedza ḽaisentsi na ndaulo ya vhuongelo ha phuraivethe nga ngomu kha vundu .
( b ) musi hu na ndeme a sedzulusa na u dzudzanya idzo tsumbakushumelel dza ndemenyangaredzi
Masheleni a u unḓa a muvhuso a dzula a maitele a ndeme kha u fhungudza vhushai .
Engedza tshumelo dza mutakalo na zwikimu zwa mishumo ya tshitshavha , zwi konisaho muvhuso u ṋetshedza zwitshavha zwi shayaho tshumelo na thikhedzo , nga maanḓa zwine zwa vha na tshiimo tsha nṱha tsha vhugevhenga na dzikhakhathi .
Vhupfumbudzi ha fhasi ha manese o ḓiṅwalisaho zwi ṋetshedzwa kha zwikolo zwo tendelwaho zwa vhunese zwine zwa nga vha khoḽedzhi ya vhunese kana zwibadela zwa zwikolo zwa vhunese .
Hu ḓo vha na u vhigelwa murahu kha mvelaphanḓa yo itwaho nga murahu ha miṱangano ya vhukwamani na tshitshavha shango ḽoṱhe nga ha tshumelo ya tshitshavha nga 2014 na nyambedzano na vhashumeli vha muvhuso nga ha " u thomolola nḓila ine vhashumi vha muvhuso vha shuma ngayo . "
Kanzhi vhukoni ha vhashumi , themamveledziso na masheleni ha maanḓalanga ane a vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza tshumelo dza u kuvhanganya malaṱwa vhu vha vhu vhuṱuku .
Ndangulo ya mashumele i katela ṱhanḓavhudzo ya zwipikwa zwa mashumele na mielo ( zwisumbi ) hune mashumele a tshilaho a aseswa .
Kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani muvhuso u tshi nga kundelwa u vhona uri hu na mukovhe na tshiko zwo dzudzanaho na zwo teaho .
Ṅwalani ndaela kha kupiḓa kwa bammbiri ni tshi shumisa ndaela sa ṱanganyisani thinganywa zwavhuḓi , tshetshelani nyala , shelani thinganywa dza tshiluḓi kha dzo dziaho .
Vhana vho no fhirisaho miṅwaha mivhili vha na nzulele ya u sa dzhenela zwileludzi zwa mutakalo nga nnḓani ha musi vha tshi khou lwala nga maanḓa , zwine zwa fhedzisela vho kundelwa nga zwikhala zwa nḓisedzo ya u dzhenelela .
Hezwi zwi katela na tshiimo tsha nḓivho ya u vhala na u ṅwala , u ṅwaliswa ha vhagudiswa zwikoloni na dziyunivesithi kana magudedzi .
Thaidzo dza khaphasithi , vhuimeleli ha vhukuma na vhubveledzi kha u shela mulenzhe nga a kwameaho zwi dzula zwi khaedu na u titilidza na vhugudisi ho kalulaho zwi a ṱoḓea u ita uri vhushela mulenzhe vhu bveledzaho vhu shume kha mushumo .
Arali nzulele yo tou ralo vha songo vhuya vha dzhena kha mafhungo a CBP , fhedzi-ha vha nga sedza ḽa u shumisa zwiṅwe zwa zwishumiswa zwa CBP kha u vha thusa uri vha shele mulenzhe kha IDP .
Khetho dzi fhambana nga uri u ṋetshedza khetho nnzhi zwi nga imela tshivhuya kana tshikonḓisi .
Zwipikwa zwo rerwa zwiṱuku nga hazwo kha Ndima ya 2
1 . Vhuimo ha Khabinethe nga ha mafhungo a ndeme kha nyimele ya zwino .
Khaedu ro livhanaho nayo zwino ine ra fanela u dzula ri tshi khou imedzana nayo ndi ya uri ri itani u vhona uri avho vhathu vhane vha khou shumesa vha dzulaho vha tshi khou ṋetshedza mvelelo dza nṱhesa naho hu na khaedu vha dzule .
Muvhuso u ḓo khwaṱhisa thikhedzo yawo kha miṱanganelano , nga mannḓa kha u maketa na u ṋetshedzwa ha zwishumiswa , u konisa vhubveledzi vhu saathu bvelelaho uri vhu dzhene kha ṱhumano ya ndeme uri u vhe kha ikonomi ya tshileme .
Ri tea u londota zwine ra vha nazwo , ri tea u fhaṱa themamveledziso ntswa , nahone ri tea u vha na vhathu vha thekiniki vha re na zwikili kha mimasipala .
U bveledzisa na u khwaṱhisa zwikhala zwa vhaswa uri vha gude pfanelo dzavho na vhuḓifhinduleli .
Zwenezwo ho vha hu na madzangano manzhi , ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa sika na u ita zwe ḽa vhona uri zwo tea .
Kha sia ḽa mveledziso ya zwa matshilisano , dzisamithi dza ḽifhasi na khoniferentse dza dzitshaka dzo fhaṱa na u ṱandavhudza kupfesesele kwa mafhungo a mveledziso .
Minisiṱa wa Muhasho wa Themamveledziso ya Vhudavhidzani na Tshumelo dza Poswo , khathihi na vhalangi vha SAPO , vha ḓo fara muṱangano na vhoramafhungo wa u amba nga vhuḓalo ngaha pulane iyi .
Hu na maga a u dzhenelela o fhambanaho ane a tikedza thikho ya tshanduko .
5.1 Miraḓo i fanela u tevhedza maitele a tevhelaho a vhuḓifari hoṱhe kha maitele oṱhe a u vhea vhashumi kha zwikhala na tshandukiso .
Miṅwahani ya mahumimaṱanu yo fhelaho , mashango a Afrika o bveledza phindulo nnzhi kha ṱhoḓea dza tshifhinga .
U itela u wana mbuelo khulwane u bva kha ndango ya zitshilaho , mushumo wa mishonga u tea u monithariwa na u iledzwa , ngamaanḓa kha iyo yo fhambanaho zwihulu .
Mbekanyamushumo dzo fanelaho na ndangulo ya thandela ( hu tshi katelwa u monithara thandela ) ndi zwa ndeme kha u vhona uri hu na nḓisedzo dzo leluwaho nahone dzi shumaho ;
U ṱola mvelelo : U ṱola mvelelo ndi u sedzulusa ha mutheo ha zwithu zwi shandukaho zwo dzhiiwaho sa maga kana " zwisumbi " zwa mvelelo dza mbekanyamushumo dzi ṱoḓeaho .
U khwaṱhisedza tshanduko ya kha sekhithara na tshumelo dza vhuendelamashango nga kha mveledziso ya vhathu , thikhedzo ya vhubindudzi na vhukoni kha tshumelo u itela uri Afrika
Tshanduko ya khohakhombo zwi amba zwihulwane nḓowelo ya vhathu , musi vho kuvhanganywa fhethu huthihi , ya u sa vha na vhuḓifhinduleli .
Hu kha ḓi vha na ṱhoḓea ya u dzudzanyulula hafhu zwiimiswa zwa tshumelo ya nnyi na nnyi , ngamaanḓa kha mavundu .
Davhi ḽa tshumelo ya thikhedzo ya khamphani ḽi ṋetshedza thikhedzo kha zwipiḓa zwa mushumo u re tsini nazwo , izwi zwi konisa kha u swikelela zwipikwa na mvelelo dza nḓisedzo ya tshumelo .
U rengiswa ha zwiḽiwa zwinzhi , zwi gonyisa mbuelo wa zwiimiswa ezwi .
U shumisa tshifanyiso kha u nanga ine a tama u ṅwala ngayo .
Vha SAPS vho bveledza tshiṱirathedzhi tsha u lwa na vhugevhenga na u vhona uri mulayo na vhudziki zwi hone sa zwe vha ṋewa maanḓa nga Mulayotewa washu .
U ṅwala , u dzudzanya zwo khwaṱhaho zwe zwa khwaṱhisedzwa na zwiṅwe zwikili zwa nyanḓadzamafhungo .
U fhambanyisa na u khethulula ha vhathu nga milayo ine ya ṱuṱula shayandinganyo .
U swika zwino ro no sika zwikhala zwa mishumo zwi fhiraho 850 000 .
Ni vhona u nga mbiḓi yo vha i muhali ?
Vhulavhelsi , tsenguluso na mveledziso ya vhashumi sibadela .
Sisteme ya u ṋetshedza ḽaisentsi nthihi ya bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe ( zwine zwa dzudzanywa tshifhinga tshoṱhe u sumbedza zwiṅwe na zwiṅwe zwa zwifhaṱo zwa u shumela ) vhudzuloni ha u ṋetshedza ḽaisentsi u ya nga tshifhaṱo zwi nga kha ḓi fhungudza muhwalo wa zwa ndaulo fhedzi zwa swikelela mvelelo dza ndaulo dzi fanaho .
Kuvhonele kwa zwithu nga vharengi ku tea u sedzelwa nṱha vhukuma musi hu tshi dzhiiwa tsheo dza khamphani .
Ho vha hu tshi khou ḓo vha na muṅwe muṱangano u amba nga khetho dza muhumbeli wa vhuraru .
Kha ri ṅwale
8.1 . Khabinethe i ṱanganedza u gwevhiwa ha zwinozwino nga Khothe Khulwane ya Kapa Vhukovhela ha tshigwada tsha miraḓo miṱanu tsha vhugevhenga ye ya wanwa milandu ya u tswa khebuḽu dza tsimbitswuku u dzula dzhele lwa miṅwaha ya 1 250 .
U fhindula kha zwo sedzwaho zwa ndeme zwa tshanduko kha sia ḽa vhuḓifhinduleli , u shuma na mbudziso dzoṱhe na u ṋetshedza yuniti ya zwa mulayo muvhigo wo fhelelaho .
Naho mbuno dzenedzi , ṋamusi dzi ngoho , kanzhi dzi vha dzi mvelelo dza khethululo .
Kha mashango manzhi , u tsa ho bva kha maga o thomiwaho a u khwinisa ndeme sa zwe zwa sumbedzwa kha zwipikwa zwa lushaka zwa u fhungudza ndovhololo ya gireidi .
Ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa maṅwalwa a tevhelaho ḽi fanela u nambatedzwa kha imeiḽi sa tshinambatedzwa tsho khetheaho :
SAPS i ṱanganedza vhuholefhali nga u vha mutholi a funeswaho nga vhathu vha re na vhuholefhali .
Iṅwe thikhedzo yo livhiswa kha vhashumi vhoṱhe vha zwa muvhalelano nga ngomu kha vundu na mimasipala , hu tshi katelwa vhugudisi hoṱhe vhu bvelaho phanḓa .
Muhasho , wo ita vhuṱanganelani na gurannḓa dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe , wo ita na u kovhekanya zwishumiswa zwa maṱiriki zwikoloni .
Miraḓo kana muraḓo wa Komiti ya Wadi vha nga pfa uri huṅwe fhethu kana muvhundu vhathu vha hone ndi ' dzikhuruku ' ngauralo ngeletshedzo dzavho dziṅwe na dziṅwe dzine vha ḓisa dza nḓisedzo dza tshumelo kana thandela a dzo ngo fanela u dzhielwa nṱha .
Phirisela dza zwikhala zwa mushumo zwo kunguwedzwaho
Kuitele hoku ku fulufhela u thusa avho vhane zwazwino vha khou ṱoḓa thuso u ri vha kone u ḓiimisa kha sia ḽa ikonomi na matshilisano vha bve kha vhusiwana .
Lingedzani u pfuka iḽo ipfi ni vhale u swika mugumoni wa fhungo .
Siani mavhaka vhukati ha nomboro
U fhambana ha saizi dza zwiṱentsi hu fanela u ṋetshedzwa u itela u katela mishumo yo fhambanaho , fhedzi mbuno dzi tevhelaho dzi fanela u elelwa :
A si mishumo minzhi ine ya ḓo tshimbidzwa nga wadi .
Wa vhuya wa ṱanganedzwa sa mulayo , Mulayotibe u ḓo fhelisa tshivhalo tsha milayo ya zwi elanaho na zwa vhuendi ha lwanzheni .
Muhasho washu u lavhelelwa u shela mulenzhe tshoṱhe u itela vhuṱanzi ha uri hu na nḓisedzo ya tshumelo malugana na zwipikwa izwi zwa tshiṱirathedzhi .
Minista vho ita manweledzo nga ha mafhungo aya vhege mbili dzo fhiraho kha tsheo iyi .
U langula mbetshelwa ya asesimende , khwaṱhisedzo na mbadelo dza mbilo .
Vhunzhi ha vhatholi vho kundelwa u ita mushumo wo teaho wa u funza vhashumi , zwenezwo muvhuso u ḓo tea u sika zwiimiswa zwa u ita ezwi thwii .
Nḓila na mbadelo dza u gwa ngolo zwi langwa nga nzulele ya luvhemba lwa luvhanḓe lwa lwanzhe .
Hafha , hu tshi engedzwa ṱhahelelo ya vhuṱumani vhu sa fushiho vhukati ha ndaka na milandu , ndaka yo vha yo dzhiiwa lu re mulayoni phanḓa ha khomishini .
U vha na vhashumi vho gudiswaho nahone vha re na vhukoni khathihi na tshigwada tsha vhurangaphanḓa .
Ndi nga vha muhali
rasithi ya u buka u khwaṱhisedza nzudzanyo
Thendara dza zwinozwino dzo sumbedzisa uri ho vha na u gonya ha tshihaḓu kha mutengo wa tshumelo dza sanzwo dzi wanalaho nnḓa .
Vhana , vha miṅwaha miṱanu kana ya fhasi hayo nga vhaṱuku , vhaṅwe vhavho dzhele ndi hone haya hune vha hu ḓivha .
6.6 . Nga Luhuhi 2020 , khethekanyo 55A ya Mulayo wo Khwiniswaho wa zwa Vhugevhenga ( Milandu ya zwa Vhudzekani na Mafhungo a Elanaho na Zwenezwo ) wo sainwa uri u thome u shuma zwine zwa amba uri lwa u tou thoma , Khothe dza Milandu ya zwa Vhudzekani zwazwino dzi vho ḓo vhumbwa u ya nga mulayo .
2 . Mvetamveto ya Muvhigo wa Ndangulo ya Mavu na Mbuyedzedzo ya Vhuṋe ha Mavu kha Vhupo ha Tshitshavha
( 2 ) Muphuresidennde u vhea Muthusa Muphuresidennde na Dziminisiṱa , u vha fha maanḓa na mishumo nahone a nga ḓi vha bvisa kha zwidzulo zwavho .
Musaukanyo wa ndeme u ṱoḓa kuvhudzisele kwae na ku sa dzhii sia kha u sedza uri naa zwipiḓa zwa sisiṱeme zwi na vhushaka naa nga nḓila i vhuedzaho .
Khumbelo ya mvusuludzo kana u fheliswa ha u ṅwaliswa ha mishonga ya vhulimi
1 . Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso , Nomboro 103 , wa 1994 : Wo itelwa u ṋetshedza zwiimiswa na ndaulo dza tshumelo ya muvhuso , ndaulo ya nyimele ya kushumele , tshifhinga tsha u shuma henefho,ndaṱiso , u ya u awela na u vhofhololwa ha miraḓo ya tshumelo ya muvhuso na mafhungo a elanaho nazwo .
Disiki idzi dza u paka a dzi koni u pfukiswa u bva kha goloi u ya kha iṅwe .
U sa vha hone ha vha wanaho mbuelo dza nṱha zwi fhungudza khonadzeo ya nyaluwo kha tshiṱiriki ngauri ndi khethekanyo iyi i ṋetshedzaho vhuṱali ho teaho na zwa masheleni kha thikhedzo ya nyaluwo .
U thoṅwa ha mazhendedzi aneya zwi ḓo vha na mveledzwa dza ndeme dza u thusa vhufaragwama ha muhwalo wa mutikedzelo wa tshino tshifhinga na u tendela u sumbedza vhuyo hafhu ha zwiko zwa masheleni kha masia a ndeme a nḓisedzo ya ikonomi na ya matshilisano .
Hezwi zwi thusa u khwaṱhisedza demokirasi yapo .
U anganyela ha mathomo ha vhuṱumani vhukati ha nyelelo ya u dzhena ya mulambo na maimo o fhambanaho a dzomomulambo zwo ṋetshedzwa afho fhasi .
Mimasipala i tevhelaho yo dzinginywa nga tshifhinga tsha u thoma u itwa wekishopho :
Tshikwama tshi eletshedza u ri Muvhuso kha u bvele phanḓa na u dovha u sedzulusa hu khou itwaho ha vhulanguli ha maraga wa mishumo na u sumbedza thikhedzo ya u sedzulusa ho itwaho hune ho dzudzanyulula maitele a vhupfumedzani na vhukonanyi na u dzhiela nṱha mafhungo a mabindu maṱuku .
12 . Ndi ita mini musi ndi sa tsha toḓa u shumisa mushonga wanga wa vhulwadze vhu sa fholi ?
146 . Phambano vhukati ha mulayo wa lushaka na wa vunḓu
Ri ḓo ṱanganedza maitele a livhanaho na tshiṱiriki - ho sedzesdwa kha zwiṱiriki zwa 44 na ḓorobo khulwane dza malo - u ṱavhanyisa nḓisedzo ya tshumelo , u khwaṱhisedza uri mimasipala i khou tikedzwa nga nḓila yone na u vha zwiko zwo linganaho .
Vhuḓiimiseli nga maanḓa ndi ha u khetha tsumbo dzi shumaho u itela ṱhoḓisiso hu u itela u pfesesa tshoṱhe izwi , na u wana nḓila dzi iteaho dza u shumana na miṅwe milandu .
Nnḓu dzi kule na kule .
Mbuelo dzo bulwaho dzi ḓo vha ndaka dzo khethekanywaho dza muhwelelwa wa vhuvhili nahone a dzi ho kha ṱhanganelo ya ndaka ya muhwelelwa .
Hune muthu a hola muholo u theliswaho ngeno u sa kokodzwi mbadelo ya SITE kana PAYE , vha tea u badela muthelo wa tshifhinganyana .
Luṅwalo lu tea u ṱalutshedza nga vhuḓalo uri tshaka idzo dza tshanduko kha mbekanyamaitele dzine dza khou dzinginywa dza mukovho wa fhasi dzi khou tshimbilelana hani na zwipikwa zwa mbekanyamaitele dza muvhuso dza tshifhinga tsha vhukati .
Mufariwa uri ndi nga murahu he a vho ḓo iswa kha ṅwana wawe .
Kha ri ite nyito Olani na u khaḽara tshaini iyi ya vhukonani .
Madzulo a ndaṱiso a tshiofisi o no ḓi iswa kha ḽeveḽe ya ofisi khulwane u khwaṱhisedza uri madzulo a ndaṱiso a shumaniwa nao nga nḓila kwayo nahone i pfadzaho .
1.3 . Khabinethe yo ṋea ndaela ya uri hu shumiwe vhukuma u itela u wana maitele ane a nga vha a tshifhinga tshilapfu a u badelela matshudeni kha ngudo dzavho dza pfunzo dza nṱha .
Muṋetshedzi wa Tshumelo dza Maḓi muṅwe na muṅwe u tea u ṋetshedza Pulane ya Ndangulo kha Muhasho u ya nga Mulayo wa Tshumelo dza Maḓi .
Zwidodombedzwa zwa dzipfara dzoṱhe na zwipiḓa zwa khemikhala zwi ḓo ṋetshedzwa na muredzo .
Mbadelo ya ndingo ya u ṱanganedzwa ha tshimela : khethekanyo A : R900 khethekanyo B : R1 100 khethekanyo C : R1 900
Fomo ya khumbelo i a wanalea na ofisini ya dokotela wa muvhuso wa phukha .
Kha vha Fhelise u Tambudzwa ha Vhafumakadzi
Khaṱhulo iṅwe ya vhutshinyi uhu ndi u ṱoḓou vhulaha ye a ṋewa miṅwaha ya 5 ine u khou tea u shuma ya 2 .
Nzudzanyo ya giridi i a kona u vhonea sa ine ya vha tshivhumbeo tshi fhireaho khatsho tsha nzudzanyo ya fhethu ha vhudzulo , musi vhuendi na vhaendangaṋayo vha tshi kona u dzhena na u tshimbila ngomu ha fhethu ha vhudzulo hu si na hune vha khou ya hone .
Vhaeletshedzi vha zwa thekiniki vha nga ita mushumo wa ndeme musi vha tshi ṋetshedza zwikili na vhukoni hune tshitshavha tshi nga vha tshi si naho , ndi zwa ndeme u dzhenisa vhaeletshedzi vha zwa thekhiniki / vhaṋetshedzi vha zwa tshumelo dzi no bva kha ḽeveḽe ya nṱha ya muvhuso wapo , NGOs kana sekithara ya phuraivethe .
Zwithu zwa hone zwi a konḓa u vhonala lune na tea u ita ḽiedza iḽi nṱha ha ṱafula lufherani lu re na swiswi ḽitswu .
Nyanḓadzo iyi i katela atikiḽi dzi bvaho mashangoni o fhambanaho u mona na dzhango ḽa Afrika na vhathu vho Balanganaho nnḓa ha Afrika .
Zwiṱoho zwivhili zwi khou thamukana nṱha ha mmbete .
Khamphani idzi dzi a lingedza u swika kha gumofulu ḽa zwi bindulwaho , ho sedzwa vhukonḓi vhune dza livhana naho .
Zwa zwino ri khou sengulusa muhumbulo wa mulayo wo wanalaho kha mbekanyamaitele yo kumedzwaho .
I khou ḓa itshi bva vhukovhela .
( d ) nḓila ine u voutha ha tea u vha ngaho
3 . Tshiimo tsha khabinethe kha mafhungo a zwino
Milayo ya kuḽele ku re na mutakalo ngomu
U khwiṋisa zwa vhuvhusi ndi tshiṅwe tshipiḓa tsha ndeme kha nḓisedzo ya zwibviswa zwa nnyi na nnyi zwi shumaho na zwo linganaho .
U ita nyonyoloso na u ṱamba misi yoṱhe
( 7 ) Arali khorotshitumbe ya vunḓu i tshi kundelwa kana i sa shumisi maanḓa ayo kana i sa shumi mishumo yayo yo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 4 ) kana ( 5 ) nga nḓila yo teaho , khorotshitumbe ya lushaka i fanela u dzhenelela hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 4 ) kana ( 5 ) madzuloni a khorotshitumbe ya vunḓu yo teaho .
Muhumbulo nga hetshi tshifhinga u songo vha wa u ṱutshela tshumelo dza ndeme , fhedzi vha fanela u vha vha tshi khou pulana u swikela zwinzhi nahone zwi re na ndeme ya tshelede zwa khwine nga masheleni a re hone .
Thekhisi i na mavhone avhuḓi .
Ndangulo ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi na Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso ya Tshitirathedzhi ( Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso ) .
Kha vha khwathisedze vhuḓifhinduleli nga vhashumi vhoṱhe nga kha u vhiga .
Arali hu si na dzimbudziso , ndi ḓo pendela , afho murahu , ndi muthihi .
Komiti ya Phothifolio ya Phalamennde i re na vhuḓifhinduleli kha fulufulu i tea u lavhelesa na u vhiga tshifhinga tshoṱhe tshumiso yavhuḓi ya themendelo dzo itwaho nga Ndaulo ya Fulufulu ya Lushaka ya SA ( NERSA ) nga Shundunthule 2008 nga murahu ha musi ho itwa ṱhoḓisiso dza ṱhahelelo ya muḓagasi .
Ho sedzwa thendelo u thoma ya sibadela 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vhadzulapo na madzangano avho na vhone vha na mushumo wa ndeme une vha u ita kha u pulana na u shumisa MSP .
Tshigwada itshi tshi katela mavundu , tsireledzo ya matshilisano na zwiimiswa zwa muvhuso zwo nangiwaho .
4.1 . MaAfrika Tshipembe vho zwi dzhiela nṱha nga u ṱanganedza uri Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ta dzi 3 Ṱhangule 2016 sa holodei ya tshitshavha u itela uri vhakhethi vhoṱhe vho ḓiṅwaliselaho na vho teaho vha khethe vho vhofholowa nga ḓuvha iḽo .
Koporasi i tikedza thandela dzine dza londa vhupo nahone i ṱoḓa u lavhelesa zwenezwo , u khwaṱhisedza u tevhedzwa ha ṱhoḓea dza zwilinganyo zwa vhupo .
Phesenthe khulwane ya muthelo wa mbuelo i shumiswa kha zwa mulayo , mbadelo na mitengo ya ndindakhombo i elanaho na mulandu .
Baḽantsi ya ṱhoḓea ya muṱani ndi ya thanda ya tshipentshela kana luṅwe lushaka lwa mabambiri , lune a ri athu lu bveledza fhano hayani .
Kha vha ṋee maga a CBP na u ṱalusa ndivho ya ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Matshimbilele a vhaendangaṋayo u ṱanganedzwa zwihulwane nga ngomu ha nḓila ya vhaendangaṋayo , milila na nḓila dza bada .
Hezwi zwi sumbedza uri kuhumbulele kukene kwa zwithu na zwone ndi zwa vhuṱhogwa .
Naa hu na thikho yo linganaho ya mulindi , kana wo itwa sa kuvhundu , kana u na zwiṱepisi kana ho bwelwaho murahu kha engele yo tsireledzeaho ?
Khethekanyo dzi tevhelaho dza Mulayotewa dzo tea kha Muhasho :
Ndambedzo ine ya ḓo thomiwa ngayo ndi R1 biḽioni ye ya bva kha dti u itela ṅwaha wa muvhalelano wa 2015 / 16 na R23 biḽioni u bva kha Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo u itela miṅwaha miraru iḓaho ya muvhalelano .
Ri zwi paḓukanya zwa vha mulayo wa phuraivethe na mulayo wa nnyi na nnyi , zwa vha uno mulayo na uḽa mulayo .
U topola tshipiḓa zwi tshi bva khazwo fhelelaho , ( tsumbo : zwipiḓa zwi itaho tshifanyiso ) .
13 . KHUMBELO I ISWA KHA NNYI ?
Zwi tou vha khagala , ndi lutamo lwa muvhuso u ṋetshedza idzo nnḓu kha vhavhuelwa zwo leluwa naho dzi si nnzhi .
Uri Muofisiri Muhulwane wa Khorondanguli wa muhumbeli o vha a si tshipiḓa tsha maitele a tsedzuluso a si tshone tshikalo tsha mbadelo dza mulayo dzine a kho hweswa .
Khethekanyo ya mishumo Mbeu
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku zwa vhathu vhaṋa
Arali mushonga we ra tenda uri ri ḓo u badela wa fhambana na uyo wo randelwaho nga dokotela wavho , ri ḓo nambatedza luṅwalo kha Garaṱa yavho ya u ṱanganedza mushonga lune lwa ḓo ṱalutshedza zwiitisi zwa izwi .
U wana masheleni lu vhonalaho kha pfunzo dza nṱha kha migaganyagwama mivhili zwo swikelelwa .
Ho ḓivhadzwa uri ho vha na nndwa nga dzi gennge nahone mufariwa o ṱhavhiwa .
U tea u vha na nḓivho yo ṱanḓavhuwaho nga mulayo wa mutakalo na tshumelo ya tshitshavha wa zwino malugana na mbekanyamaitele na milayo .
Arali ra themendela khumbelo yavho , vha ḓo wana Garaṱa ya u ṱanganedza mushonga , ire na mutevhe wa mishonga ye ra tenda uri ri ḓo i badela u bva kha mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Hu dovha ha vha na tshifhinga tsho eḓanaho tsha Mihasho u phurogirema nga huswa bidi dzo tendelwaho nga murahu ha thendelo ya khabinethe ya khovhelo ya bidi .
Mvelelo dza ndingo ya khwaḽithi ya data yo elwaho hu tshi khou shumiswa zwishumiswa zwa ndingo zwo fhambanaho na dzone dzo ṋetshedzwa kha khethekanyo iyi .
Nga tshifhinga hetshi , vhaofisiri vha engedza u vula havho maṱo kha u dzhenisa zwithu zwi fanaho na zwidzidzivhadzi , tshelede na zwihali kha senthara dza ndulamiso .
Khethekanyo iyi i vha ṋetshedza mbonalonyangaredzi ya tshumelo idzi .
Tsumbo , arali mbuelo dzi bvaho kha mbadelo na mithelo dzi fhasi ha zwo lavhelelwaho , tshelede i shumiswaho i ḓo fanela u vha fhasi .
Arali muthu a ḓisa kana a lingedza u ḓisa khoudu iṅwe na iṅwe i songo tendelwa , i tshinyadzaho kana i re khombo kha webusaithi iyi kana u lingedza u swikelela hu si na thendelo kha siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe kha webusaithi yi , muthu uyo u ḓo vulelwa mulandu wa vhugevhenga , nahone , arali GCIS kana tshiimiswa tsha nnyi na nnyi tshiṅwe na tshiṅwe tsha vha na tshinyalelo kana ndozwo , hu ḓo itwa mbilo dza siviḽi .
Kha zwiteṅwa izwi ha hone , ro dzhenelela kha vhudavhidzani ho dodombedzwaho - thendelano dza thengiselano ya mahala a dzi tikedzwi na luthihi u mona na tshitshavha tshoṱhe .
12.4 Khabinethe i khou tenda khaedu dzine zwitshavha zwo livhana nadzo zwi tshi ya kha madzema a u shumisa zwidzidzivhadzi .
( 6 ) Khoro ya Lushaka i nga bvisa Mudzulatshidulo na Muthusa Mudzulatshidulo ofisini yawe .
Elekanyani nga zwine na vho zwi ḓivha zwi no kwama ṱhoho ya mafhungo .
4.Vhulanguli ha Vhuendelamashango ha Fhano Hayani
23.4.4.4 u hana khumbelo ya u swikelela ; kana u ṱoḓa mbadelo nga u tou kombetshedza dza u ita khumbelo , kana diphosithi ya mbadelo dza u swikelela ; kana u engedza tshifhinga tsha u shuma khumbelo ; kana u ṋetshedza u swikelela nḓila yo teaho .
Bayodaivesithi ndi mutheo wa vhutshilo ha khwaḽithi .
u ṱumanya itshi tshikalombambedzo na zwiko zwi konadzeaho zwa mafhungo , hu tshi katelwa na tsumbo i re khagala ya u ri lungana nahone ndi nnyi ane a tea u ita tsenguluso ya data .
Zwihulwane , dzifeme dzi dovha dza bindudza kha mashango a seli u ka vhutumbuli ho khetheaho na zwikili kha maṅwe mashango .
Mepe u tevhelaho u sumbedza pulane ya thusedzo ya ḽevele ya vhukati u dededza ṱhanganelo na vhubvelaphanḓa .
Zwi vhonala zwi tshinga ndi zwa fhasi kha u nakisa zwithu na u zwi vhea kha tshiimo tsha nṱhesa fhedzi zwi ḓo kokodza maṱo a vhathu .
7.2.1 Khoniferentsi ya lushaka ya vhomadzhisiṱiraṱa nga Muhasho nga Khubvumedzi 2007 yo dzhenelelwa nga vhurumelwa vhu fhiraho 500 , hu tshi katelwa vhahaṱuli vhahulwane , madzhisiṱiraṱa , Minisiṱa na vhaofisiri vha vhulamumukanyi u bva kha mashango a SADC , zwo ambwaho kha iṅwe ya khomishini dzayo ndi mushumo wa ndeme wa vhurangaphanḓa ha sialala kha u ṱuṱuwedza vhuthihi ha tshitshavha na u tandulula khanedzano .
U ṋea shedulu na mishumo kha vhashumi vha shumaho u kunakisa .
Muraḓo wa Bodo Khaṱhululi u ḓo , tenda muraḓo wonoyo a vha na pfanelo ya u ḓirula mushumo o ṋetshedza nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho ya ṅwedzi muthihi , u dzula a muraḓo lwa tshifhinga tshenetsho musi Minisiṱa a tshi nga ta nga tshifhinga tsha u tholwa ha muraḓo .
Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi , Mupo na Vhuendelamashango u na pfanelo ya u sa thola kha poswo ifhio na ifhio dze wa kungedzela .
Muvhuso u fulufhela uri nyambedzano dza u tandulula mbilaelo dza matshudeni dzi nga farwa zwenezwi mbekanyamushumo ya akhademi i khou bvela phanḓa .
U shayea ha pfunzo na tsivhudzo nga ha mupo .
U shumisa u khokhonya nga muvhili na / kana tshishumiswa tsha u tou vhanda u itela uri a ite mutevhetsindo u sa konḓi
11. Fomo dzo randelwaho tswikelelo ya rekhodo dza muhasho
Dzi dovha hafhu dza ṱuṱuwedza mashango uri a ṱanganedze maga a mulayo , maga a zwa thekiniki , a ndangulo na a masheleni u itela u tsireledza na u ṱuṱuwedza zwa vhufa vhu sa farei ha zwa mvelele ( ICH ) .
U ita muolo na u ḓiola iwe muṋe hu tshi shumiswa tshakha dzo fhambanaho dza zwiendedzi , u ṱuṱuwedza u limuwa ha mutalo na tshivhumbeo na muvhala na u fhambana ( tsumbo : khulwane / ṱhukhu , ndapfu / pfufhi )
Kha miṅwaha miraru yo fhiraho khwaṱhisedzo dza ndaka dzo fhambanaho dzo iwa nahone zwo ralo ndaka dzo vhalaho dza sa kone u khwaṱhisedzwa kha vhuongelo ha vhukati .
Kha vha ṋange mitshini kana maitele o fhumulaho musi vha tshi ṋanga nḓila ya u bveledzisa kana mitshini miswa
Khetho dzi fanela u katela " khetho ya u sa ita tshithu " hune muvhuso wa sa ite tshithu kana wa ita zwiṱuku .
Mawanwa a u sa pfesesea a anzela u amba uri hu na tshiṅwe tshiitisi , hu nga vha tshi sa vhonalesi kana tsho vhumbwaho nga u vhonala ha u sa vha mulayoni .
Ṱhoḓea dza u ṱanganedzwa kha dzi ya nga mabuḓo , ngeno tshifhinga tsha mbekanyamushumo dza vhugudisi tshi tshi tiwa nga buḓo nga buḓo na ḽevele .
Lwa tshifhinga tsha miṅwaha minzhi , hezwi zwo vha yone nḓila yavhuḓi ya u ṱuṱuwedza khamphani uri dzi thole vhaṱoḓi vha mishumo vhaswa .
Dairekhothoreithi Khulwane ya Mutakalo na Tsireledzo Mushumoni
Malugana na themamveledziso dzine dza bveledza mbuelo dza masheleni , zwikolodo zwo itwaho musi hu tshi fhaṱiwa zwiimiswa zwi tea u vha zwi kha tshitatamennde tsha ndinganyiso tsha mabindu a muvhuso kana khamphani dza phuraivete dzine dza ita mushumo .
Tsedzuluso ya dzitshaka yo dovha ha sumbedzisa vhuhulu vhune vhukombetshedzi ho linganaho ha mulayo u shumaho ha tamba tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha u khwaṱhisedza mvelelo dza ndaulo dzone dza vhukuma , na uri vhukombetshedzi hu si havhuḓi ya milayo i konḓaho i nga swikisa kha u kundelwa ya ndaulo .
Maṅwalwa o sainwaho ( mulayo ) a dzhiwa a tshi vhofha dzikhothe .
Eskom i ḓo ṋetshedza ḽikumedzwa ḽa masheleni ḽo dodombedzwaho u itela u langa masheleni ane a ḓo vha a tshi khou bva a tshi dzhena nga murahu ha ṅwaha wa 2015 .
1.3 . Muvhuso u khou vhekanya zwa u dzhenisa Sisiṱeme ya Vhulanguli ha Queue vhune ha ḓo thusa u fhungudza matshimbilele a maitele ane a ḓo fhungudza tshifhinga tsha u lindela .
U ḓadzisa zwenezwo , zwiko zwi re hone kha madzangano a ndondolo ya vhana fhethu ho fhambanaho zwo fhambana zwihulwane .
U lwela uri SC i bvelele zwi tou vha ṱhoḓea ire khagala .
Vharengi na vhone vha tea u vhonwa mulandu wa u tshinyalelo na ndozwo .
Maano aya a tshimbilelana na NDP na Muhanga wa Maano a Themo ya Vhukati wa 2014-2019 .
Mafhungo a ndeme zwa zwino o livhana na vhunzhi ha dziḓorobo .
Zwi tshi bva kha u hula ha dzangano , u sedzesa kha u shumisa masheleni zwi ḓo vha ofisi ya vhudzulo .
Vhathu vhanzhi vho kandekanywa u swika vha tshi lovha , ngeno vhaṅwe vhanzhi vho tou huvhala .
Fomula ya nyavhelo i linganaho ya mikovhe yo ḓivhadzwa nga 1998 mayelana na khethekanyo 214 ya Ndayotewa u konisa vhuimo hapo ha muvhuso u ṋetshedza tshumelo dza mutheo na u shuma mishumo ye vha ṋewa .
A hu na u engedzea ha mutengo hune ha ḓo dzhielwa nzhele arali mbadelo dzo itwa kha mitengo yo itelwaho tsumbathengo .
Ri khou vhilahedzwa nga u kalula ha mabulayo a mabulasini na vhuṅwe vhugevhenga vhu tshimbilelanaho nao vhune ha khou ṱhupha zwitshavha zwashu zwa vhubulasi .
Ro ṱalutshedza uri u ḓiimisela hashu kha zwo sedzwaho ṱhanu khulwane nga tshifhinga tsha themo iyi ya muvhuso , ro vhona uri tshifhinga tsho swika tsha u sedzesa kha tshithu tshithihi tsha ndeme , u sika mishumo .
Ndi ngazwo ro kombetshedzea usa dzula ra fhumula , fhedzi ra bva ra ya nnda ngauri mushumo wa Komiti asi u dzula wa vhala bugu .
Khetho dza dzithirasitii dza vhathu vhararu vha khethiwaho nga miraḓo dzi ḓo vha vhukati ha ṅwedzi wa Luhuhi na wa Fulwana 2014 .
Ṅwalani phindulo dza mbudziso idzi .
12.5. Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri nga u shumisana ri nga fhelisa u tambudzwa .
Zwibveledzwa : Mvelelo dza nyito dza mbekanyamushumo .
Komiti ya Khombo na Mbalelano i dzulwa tshidulo nga muraḓo o ḓiimisaho ane a sedzulusa na u monithara vhupo ha ndangulo ya khombo u itela uri hu vhe na vhukhwine ha maitele a ndangulo ya khombo .
u vusuludza sisiteme ya zwa vhulamukanyi u itela nndwa i lwisaho vhutshinyi ;
Mivhigo ya vundu i bvelaphanḓa na u sumbedza nyimele dza maḓaka na dza zwifuwo dzi sa takadzi kha vhupo vhunzhi nahone kha maṅwe mavundu , mililo ya ḓala yo ṋaṋisa zwithu .
Zwi dzhia tshifhinga tshingafhani uri miraḓo miswa ya komiti dza wadi i shume lu bveledzaho kha mishumo yayo
Zwa u amba uri ambuḽese dzo vha dzi songo tea u dzhena ngomu luvhanḓeni a si zwine zwa nga thivhela u nga vha hone ha khonadzeo ya khombo na mukhakhiso .
Roṱhe nga muthihi nga muthihi ri ḓo khwaṱhisedza uri milayo ( zwihulwane milayo ya mbetshelwa dza vhubvo na ṱhoḓea dza maṅwalo ) a i khou ḓiimisela u thivhela mashango ane a kha ḓi bvelela o teaho u shumisa tshikhala tsha mbekanyamushumo dzi funeswaho .
Ndangulo : U tshimbidza u bveledzwa ha mbekanyamaitele , ndangulo na thikhedzo ya ndaulo nga u angaredza ya muhasho , madzingu na zwiimiswa zwi re nga ngomu ha muhasho .
U sumbedza u pfesesa furemiweke ya mbekanyamaitele na vhusimamiayo zwine zwa sumba sisitemu dza Komiti dza Wadi .
U tshimbilelana na mbetshelwa dza vhuendedzi ha lwanzheni ha Mbekanyamaitele a Vhuendi ha Lwanzheni yo Katelaho zwoṱhe ye ya tendelwa nga Khabinethe nga 2017 .
Wo ṱumiwaho kha pulane iyi ndi Muhanga wa u Vhea iṱo na u Ela .
Ndivhanele ya tshitavha kha u swikelela kha zwidzidzivhadzi zwa ndeme zwi swikeleleaho kha mutheo wo thomiwaho .
Muhasho wa Vhuendi u ḓo shumisa masheleni a swikaho R9 biḽioni kha Gavhelo ḽa u Ṱhogomela Dzibada dza Mavunḓu kana Mbekanyamushumo ya Sihamba Sonke na R11 biḽioni ine ya ḓo shuma kha u khwinisa na u ṱhogomela bada dzi sa badelwiho .
U bva kha zwifanyiso zwa vidio , zwo mbo ḓi tou vha khagala uri ṱhanzi i nga vha yo vha i tshi khou amba nga ha muraḓo wa tshino tshigwada .
Kha tshiimo tsha zwino sofuthiwee i bviselwa fhedzi vhomadzhisiṱiraṱa vhahulwane na dziṅwe dza ofisi dza madzhisiṱiraṱa .
U engedzedzwa ha tshifhinga tsha u fhedza konṱiraka , hu ḓo tendelwa arali ha vha na mvula i si yavhuḓi u ya nga fomuḽa i tevhelaho :
Therisano dzo vha dzi tshi konḓa nahone dzo serekana .
Muṋetshedzi wa tshumelo u tea u davhidzana na maṅwe mahoro o teaho , zwo bva kha uri thendelo ya muofisiri wa thandela khathihi na uri maṅwe a mafhungo a tea u farwa nga nḓila ya tshidzumbe .
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha hezwi zwi thomiwaho ngazwo tsho avhelwa muhasho muṱuku wo teaho u re kha vhuḓifhinduleli ha Mugaganyagwama na Muhasho wa Gwama u itela u ita izwo na u zwi ḓivhadza kha puḽane ya mashumele , khathihi na fhethu ha mashumele ha ndeme .
Zwiito zwa vhathu kha nzulele ya shango , sa tsheo ya kudzulele , zwi tea u tata mafhungo a matshimbidzelwe a shango .
Nga mulandu wa zwenezwo , o fhedza o fhandekanywa na miṅwe miraḓo ya muṱa wawe yo salaho , vhe a kombetshedzea u vha sia murahu ngei Port Shepstone .
Fomo ya khumbelo i ya wanalea ha masipala .
Vha kone u femela ngomu nga u ongolowa na nga maanḓa manzhi nga kha tshithu itsho .
U shumisa vumba u ita na u nakisa zwifaredzi , u ita nyambedzano nga ha phetheni , zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri , mitalo , u ita nyambedzano nga ha zwine fhasi ha pfalisa zwone , na thekiniki ya maṱanganyele .
Nga kha Eskom , muvhuso wo kona u rwela ṱari na u thoma thandela dza maḓana dzavhuḓi dza ikonomi dzine zwa zwino dzo novha mabindu ano khou tshimbila zwavhuḓi .
U khwiniswa ha damu ḽi re hone u itela u dzikisa u kombamiswa na u khwaṱhisedzwa ha nḓisedzo ya maḓi u itela u swikela ṱhoḓea dzi engedzeaho .
Ri khou humbudza zwauri , musi vhathu vha tshi khou amba , vha kona u sumbedza zwine madzina avho ndi vho nnyi na madzangano ane vha khou a imela .
U bva kha ṅwaha wa vhuvhili wa muvhalelano u ya phanḓa , akhaunthu heyi , yo iswaho phanḓa u bva kha ṅwaha wo fhiraho , i ḓo ita shandukiswa zwiṱuku nga ṅwaha .
Tshitaela na ndivho dza maambiwa zwi ḓo fhambana zwi tshi bva kha lushaka na ndivho ya tshigwada tshi kwameaho kha nyambedzano na tshitaila tshine tsha shumiswa henefho .
Kha hu modeḽiwe kuvhumbele kwa maḽeḓere na sia nga nḓila yone .
Nḓisedzo ya muḓagasi ndi iṅwe ya tshumelo dza vhuṱhogwa kha nyaluwo ya ikonomi yashu na u sika miṅwe mishumo minzhi .
6.5 . Mbekanyamushumo ya u Lugisa na Ndondolo ya Vhuimangalavha Vhuṱuku , ine ya vha Thandela ya Ndeme yo Ṱanganelaho sa tshipiḓa tsha Pulane ya Vhubindudzi ha Themamveledziso ye ya tendelwa nga Khabinethe nga ṅwedzi wa Shundunthule 2020 , zwazwino i kha 77% uri i khunyeledzwe .
Ho wanala uri vhafariwa vha ḽa tshisiiṱulo ( vhurotho ) ngomu wekishopho nga fhasi ha nyimele i si na mutakalo na luthihi .
Phimo dzoṱhe na ṱhanganyelo dza tshelede dzo itelwaho muredzo kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa hu ḓo vha hu Dzirannda na masenthe o fhelelaho .
Mbadelo dzi tendelwaho ngamaanḓa dzi katela masheleni a kolodwaho kha zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso .
Kha riṋe ri ngaho vhone , vho maanḓafhadzwaho nga pfunzo , nga zwikili , nga mbilu na vhuthu , ri lavhelesa nga maanḓa kha vhone sa vhashumisani kha vhumatshelo hashu .
U thutha thumbu hu no khou humbelwa hu fanela u haniwa , fhedzi hu na dziṅwe ṱhuṱhuwedzo dza u thutha thumbu u fana na mbuno dza zwa dzilafho dziṅwe na u tzipiwa dzine dza ṱanganedze sa thikhedzo dza mbuno dzi pfadzaho dza u thutha thumbu .
Deithi : ro wana ro edzisa u suvha ri vhudzisa ro amba yo ḓa ro ṱalela o dzhia vha lavhelesa u dzhia vha wana i ḓa ra ṱalela ri sedza ri edzisa o suvha ro lavhelesa ro vhudzisa amba ro sedza
Muofisiri wa Zwamafhungo na / kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha vha na mishumo i tevhelaho yo khetheaho :
Vha nga ḓi vhea thoyi dza madzudzu lwa awara dzi si gathi kha firiza vhege iṅwe na iṅwe .
Musi lusunzi lwo ṱangana na zwiḽiwa lu sia feḓa u itela u sumbedza nḓila .
Kha maitele a u kokodza u bva fhasi , tshipiḓa tsho gwelwaho tshi nga ita uri zwi sa konadzee u tshimbidza phaiphi .
Dzhango ḽi tea u sedzulusa nga nḓila ya vhuḓi zwiṅwe zwa zwikhala zwine zwa nga shandukisa khwine nzulele ya zwino ya mbadelo dza mutakalo .
Vha saathu ita khumbelo ya vhudzulapo ha tshoṱhe , vha tea u thoma vha ṱuṱuwedza uri ndi ngani vha tshi pfi a vha muthu o iledzwaho kana muthu a sa ṱoḓeiho .
Rekhodo dza miṱangano
Mbekanyamushumo ya Mutakalo wa Vhashumi yo tendelwaho nga khoro yo olwa u itela u thusa vhashumi vhoṱhe uri vha dzudzanye vhukonḓi hoṱhe hune ha nga vha vhangela khakhathi mushumoni .
Vhurangaphanḓa ha khombetshedzwa ya vhahulwane hu hoṱhe hu nga si ḓise tshanduko ya hoṱhe ngauri : a sisiṱeme dza mutakalo dzo serekana ; maanḓa a u langa avhelwa zwigwada zwa phurofeshinaḽa ; ndondolo i kombetshedza mutingati ; vha phurofeshinaḽa vha na zwikalo na nṱha dzavho vhone vhaṋe .
Ri tshi ya phanḓa , u tshinyala hatsho kha sia ḽatsho ḽa zwa ikonomi zwi swikisa kha u kundelwa ha vhuimo hatsho siani ḽa masheleni .
U ita ṱhoḓisiso na u lugisa fhasi hu si tswavhelele huṅwe-vho khathihi na u vala matungo .
Vho sumbedzisa zwauri vha vha vha tshi khou fushea nga kufarelwe kwe vha ku wana u bva kha vhaofisiri .
Mulayo u dovha wa iledza zwiṅwe zwiito zwa vhudzekani na vhana ( khethekanyo dza 16 na 17 ) , hu tshi katelwa na u alusela muthu u tshi itela zwa vhudzekani zwine nga maṅwe maambele zwa vhidzwa u swaya tshikunwe ( khethekanyo 18 ) .
Hu uri tsumbedzo yo ḓisendeka kha nyaluwo ya khumbulelo dza vundu , zwi dovha hafhu zwa sumbedza uri nyaluwo i na khonadzeo ya u ṱuṱuwedzwa mupfuluwo wa vhathu kha vundu zwo ṱangana na nyaluwo ya tshikalo tsha u beba .
U fhaṱa netiweke ya dzitshaka yo khwaṱhaho ya vhathu hu tshi khou shumiswa zwa ḓivhaṋaledzi kha pfunzo na mveledziso .
Maitele malapfu nahone a konḓaho a nyambedzano dza mahoro a poḽitiki manzhi , na u thomiwa ha zwiimiswa zwa vhulavhelesi , zwi ita uri ri vhe na fulufhelo ḽa uri dimokirasi yashu ye ra i shumela nga nungo yo khwaṱha nahone i nga si nyeṱhe .
Vhuponi ha thekhinoḽodzhi ya nṱha , izwi zwi ṱoḓa u shumisa themamveledziso ya ṱhoḓisiso yo khetheaho i wanalaho kha zwileludzi zwa lushaka zwa ṱhoḓisiso .
U shumiswa ha milayo ya u vhumba hugaledzwa ho ṱaluswaho kha vhupo ho tsikeledzeaho zwi nga vha na mushumo wa ndeme wa u bveledza nzulele i fhulufhedzisaho .
Tsumbo dza vhuḓifhinduleli
Ndi nnyi muhulwanesa o imelaho itshi tshigwada ?
Afrika Tshipembe ḽo no vha fhethu hune ha nangwa nga dzitshakha .
Tshipikwa tshihulwanesa ndi u phasisa mugaganyagwama une wa tshimbilelana na ṱhoḓea dza zwitshavha , vhatheli na vhadzulapo .
Hezwi zwi katela he sekhithara ya sumbedzwa sa " Zwiṅwe " ( u ya nga khoudu ya vhubvo ha SARS ) kana he sekhithara ya sia gake kha muthelo wa mbuelo .
Mveledziso ya sisiṱeme ya thikhedzo ya thikhedzo ya vhukuma , tsireledzo ya matshilisano , thikhedzo ya zwa muya na u khuthadza .
Musi wa madalo , ho sainwa thendelano tharu dzi re :
Fhedzi a zwi vhuyi zwa kanganyisa uri ri ḓo fhenya .
Vha tea uri tinya u shumisa maipfi a zwa mulayo ane a konḓela vhathu zwavho uri vha a pfesese .
Naho zwo ralo , arali vhutshinyi vhuhulwane vhu tshi khou itwa nga vhana vho avho , hu na khonadzeo i kha ḓi vha hone ya uri vhana avho vha kwameaho vha ḓo haṱulwa ho tevhedzwa maitele o ḓoweleaho a khothe .
U kulumaga dzikhasethe na zwikirini luthihi nga vhege .
Naa vha ṱoḓa vhege , maḓuvha mararu kana ḓuvha fhedzi ?
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela . ntswa pwasheaho phontsha hwala ntswela tshipwa ntshea tshihwi ntswikisa mapwa-pwalala thuntsha hwahwamala
Miraḓo ya muṱa khathihi na khonani dza vhathu vha miṅwaha ya 60 u ya nṱha vha khou humbelwa u vha ṱuṱuwedza na u vha thusa u ṅwalisa .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo ḓi dzula ḽi tshi elelwa mufumakadzi Vho Gordimer sa muhali wa polotiki vhe vha shumisa peni yavho na ipfi ḽa ṱhuṱhuwedzo u amba nga ha zwi si zwavhuḓi zwa muvhuso wa tshiṱalula .
Ndavhelelo ya vhukuma ya mulayo ndi ya uri u fanela u thoma tshiimiswa tshine kha tsho u ḓilanga ho teaho na u ḓilanga zwa ṱanganedzwa na u tsireledzwa .
Zwine zwa takadza ndi zwa mafhungo a ikonomi ya zwa matshilisano , kiḽasi na mbeu zwi kwameaho .
Luambo : Ṅwalululani mafhungo e kha tshifhinga tshi fhiraho ni tshi a thoma nga Mulovha .
Zwi nga ṱoḓea uri Rakhonṱhiraka a ḓise na u dzhenisa pala dza matanda a u tshimbidza u itela u thivha vhudzuloni pala dzi re hone dzine dza nga tshinyala .
U pima migaganyagwama ya u ḓikhethela
Mbambadzo i songo kuvhanganywaho yo wanalaho i phumulwa u bva kha akhaunthu ya magavhelo a zwo wanwaho kha mbambadzo .
4.1 . Vho Stavros Nicolaou sa muraḓo ane a nga imela wa Khoro ya Mveledziso ya Vhashumi na Ikonomi ya Lushaka kha Bodo ya Tshipentshele ya Vhueletshedzi ha zwa Dzizouṋu dza Ikonomi .
7.2 . Ṱhaselo ya COVID-19 yo kwama vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe ngeno hu na uri kuhumbulele kwo khakheaho kune kwa khou ṋaṋiswa nga vhathu vha si gathi , a si kune kwa sumbedza tshiimo tsha vhukuma tsha vhushaka havhuḓi vhukati ha vhabvannḓa vhane vha dzula na u shuma vhukati ha zwitshavha na vhadzulapo vhashu .
Ri a vha livhuwa na miṱa yavho yo vha tikedzaho u ḓa fhano .
Vhathu vhashu vhaswa vha litsha tshikolo vha si na zwikili nahone vha si na kuvhonele kwa u ḓo dzhiiwa vha dzhena kha maraga wa vhashumi wo ḓalesaho .
Kha vha dzhiele nṱha uri a hu na theḽevishini na nthihi ine ya khou rengiswa zwino ine ya kona u wana zwiṱitshi zwa khasho ya didzhithala hu si na STB .
Nḓivho i pfadzaho ya muvhuso wapo , wa vundu na wa lushaka .
Khumbelo ya u shela mulenzhe kha tshikimu tsha nnḓu dza vhathu halutshedzo
Khwinifhadzo dza kulangele kwa masheleni na mbekanyamaitele ya marengele zwi khou lavheleswa .
Kha vha vhudzise dokotela wavho nga ha zwipeisa zwa tshaka dzo fhambanaho zwa dzitshetshe , vhana na vhaaluwa .
Ṱalutshedzani khonani yaṋu uri ha Tshamaano hu yiwa nga nḓilaḓe .
Hune thendelo ya ṋewa nga mulondoti wa ṅwana , zwidodombedzwa zwa vhulondoti zwi tea u ṱalutshedzwa .
" Masipala " zwi amba Masipala Muhulwane wa Ḓorobo ya Tshwane wo vhumbiwaho nga nḓila yo teaho .
athikili dzavho dzo tsireledzea nahone a dzi vhangi khombo kha mutakalo nahone dzo tea ṱhoḓea dzo bulwaho/ ṋewaho
11.1 Kha uno ṅwedzi wa Fulwana , mihasho i khou ṋetshedza mugaganyagwama wavho , une wa ṋetshedza pulane ya zwa masheleni yo khwaṱhaho kha vhuḓikumedzeli ho sumbedziswaho nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha Mulaedza wa Lushaka wavho wa u thoma nga fhasi ha ndaulo ya dimokirasi ya vhurathi .
1 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya Mulayotibe wa Sisteme dza Nḓisedzo ya Eḽekiṱhironiki na Ndaulo ya Zwibveledzwa zwa Fola wa 2017 kha Gazete ya Muvhuso u itela u wana muhumbulwa nga tshitshavha .
U thetshelesa maipfi a re na mibvumo .
Ndi zwa vhuṱhogwa u humbula uri ni fanela u shumisa tshivhumbeo tsha nyambedzano .
Tshifanyiso tsha pulane ya nḓisedzo ya muḓagasi ya khwaḽithi i sa ḓuriho , tsireledzo ya fulufulu na zwiko zwo fhambanaho zwa fulufulu zwi tshi elana na Pulane yo Ṱanganelaho , ye ya gazetwa mathomoni a ṅwedzi uno na u dodombedza muvango wa fulufulu ḽa shango kha miṅwaha ya 10 i ḓaho .
( b ) masipala e na maanḓa a u a langula .
Mugaganyagwama u shumaho u katela zwibviswa zwa tshifhinga tshoṱhe zwine zwa ṱoḓiwa nga masipala u bveledza tshumelo dza ḓuvha na ḓuvha na ndaulo yawo .
Masipala na wone u na tshivhalo tsha fhethu ha vhudzulo hu songo bulwaho nga kha nyolo dza ṱhoḓisiso na maitele a nzudzanyo u itela fhethu afha ha vhudzulo a dzo ngo khunyeledzwa .
Avho vha ṱoḓaho thuso na zwenezwo vha tea u thuswa na zwenezwo , nga maanḓa maelana na tshenzhemo ya mushonga .
Ndambedzo ya mundende yo ṱanganedzwaho yo thusa masipala u bveledzisa thandela dza themamveledziso dzi khwinisaho nḓisedzo ya tshumelo .
R65 ya ḽaisentsi ya thendelo .
Naho mbuelo dza thandela dza ndingo ho sedzwa u ita ndingo ya mihumbulo miswa dzi si nnzhi nga tswikelelo ṱhukhu ya masheleni , hezwi zwi nga vhetshelwa thungo nga masiandaitwa a si a vhuḓi kha dzindingo dzine dza sa khou dovhololwa , sa :
Muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓa u shumisa fhethu afha a eṱhe uḓo tea u buka fhethu hoṱhe ha u bambela nga khathihi .
ṱhanziela ya fhethu hune vha dzula hone kana ya fhethu ha bindu
Ri ita khuwelelo kha dziṅwe khamphani khulwane kha sekhithara ya zwa masheleni u bveledzisa zwishumiswa zwa ndambedzo ya mveledziso i fanaho nga kha nyambedzano na muvhuso .
A ho ngo sedzeswa kha vhatshinyi fhedzi ho sedzwa na kha ndaka yo shumiswaho kha u ita mulandu , kana ndaka i tshimbidzaho zwa vhugevhenga .
Vhufaragwama ha Lushaka ho ṱalutshedza uri u itela u tsireledza kushumisele kwa masheleni a tshitshavha , milayo ya mveledzo na thengiso ya zwithu u ṱoḓa uri maitele avhuḓi na u pulana zwi tevhedzwe .
Bugupfarwa i ṋetshedza pfanelo dza u swikelelwa ha mafhungo , zwi tshi bva kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , ya 1996 .
Thaidzo i kwama uri zwi vhonala hani uri muthu u khou zwifha na uri a sa zwifhi ndi ufhio , musi zwi tshi ḓa kha zwa maanḓa a vhuloi , ngauri ṱhalutshedzo ya hone a yo ngo lingiwa lwa sainthifiki .
Mishumo i ḓo sikwa kha zwa vhubveledzi , u putela , u phaḓaladza na u dzhenisa nga hetshi tshifhinga .
Sia ḽa ndeme ḽa mulayo ḽine ḽi nga linganyiswa u mona na mavundu na lushaka nga vhuphara hu si na thithisa vhubveledzi ha mbekanyamaitele ndi ṱhalutshedzo ya halwa .
Tshikhala u bva kha zwishumiswa zwa vhuendi ha nnyi na nnyi , hayani na mushumoni zwi ṱuṱuwedza hu vhetsheleaho mimakete na ha u thoma ikonomi .
Vha rumele vhuṱanzi ha nḓivhadzo ya nnyi na nnyi ( hune zwa ṱoḓea ) .
Zwenezwo , a hu tou vha na phambano yo khwaṱhaho vhukati ha ndeme na mutitilidzo .
14.1. Kha u shela mulenzhe havho kha miṅwaha ya ḓana ya Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela , UNGA ḽi ḓo fara muṱangano wo dzudzanywaho wa vhuimo ha nṱha nga ḽa 24 Khubvumedzi 2018 wa nga ha mulalo wa ḽifhasi sa Samithi ya Mulalo ya Vho Nelson Mandela , sa khuliso ya miṅwaha ya ḓana ya Vho Madiba.
Tshiṅwe tshifhinga hu a shumiswa pfunzombonwa dza makovho a dayi .
Zwiṅwe hafhu , ndangulo ya vhupo uvho a i tshimbidzwi zwavhuḓi vhukati ha vhulangi vhu re na vhuḓifhinduleli , ndangulo ya vhupo uvho a i tshimbidzwi zwavhuḓi na mbekanyamaitele dzi dzulelaho u kuḓana dzi shumiswaho .
Mbadelo dzine dza vha hone kha u wana maṅwe mavu dzi a fhambana u ya nga nyimele .
" Ḽiṅwe ḓuvha ndi ḓo vha thusa ! "
3.2 . Kha u dzudzanyulula mulayo uri u tshimbilelane na zwiitei zwa pfunzo zwa zwino , Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Milayo ya Pfunzo ya Mutheo wa 2017 kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
123. Nyanḓadzo ya Milayo ya vunḓu
Arali nḓowetshumo i tshi khou renga pfanelo dza maḓi u bva kha vhorabulasi - hu fanela u vha na ndinganelo kha tshiteṅwa tsha mishumo yo sikwaho , na mishumo yo lozweaho .
Ndima ya 4 : Mushumo wa Komiti ya Wadi na vhaṅwe vha re na dzangalelo
Kathihi na thengiselano dza nzimo dza zwiko , i dzhiela nṱha a u ṱhonifha thengiselano dza vhutengu dza thikhedzo vhukati ha zwitshavha zwapo .
U ḓisa luṅwalo lwa thendelo lu bvaho kha vhabebi na / kana vhalondoti , nahone lu fhelekedzwe nga fomo yo ḓadzwaho ya BI-32 .
hune ha vha na thendelano ya phuraivethe ya u tandulula phambano ( sa tsumbo : vhulamukanyi ha phuraivethe ) .
Zwi ḓo badelwa u bva kha tshumelo dza GP dza nnḓa ha sibadela arali hu songo wanala themendelo
10.1 . Khabinethe yo tendela u valwa ha Bodo ya Tshifhingakati ya PRASA na u vheiwa ha tshiimiswa fhasi ha vhulangi .
1.2 . Sekhithara yapo ya khroumu ndi tshibveledzi tsha shango tshihulwanesa ḽifhasini nahone ndi yone fhedzi i bveledzaho tsimbi dzi re na khroumu dzi sa bvi vhulali .
Hetshi ndi tshiṱori tshine makhulu wa Vhonani vha tshi funesa .
Tshiṱirathedzhi tsha Tshomedzo ya Maḓi tsha Lushaka tsha Vhuvhili tshi sedzulusa uri maḓi ndi a ndeme hani kha ikonomi na u sedza khaedu nkene , mveledziso ya zwikhala na maga ane a thusa kha u ḓa na mutheo wo tendelaniwaho khawo u itela zwa ndeme kha shango .
Zwidodombedzwa nga ha ndaka afho hune ha khou itwa zwa u shumisa maḓi ho redzhisiṱariwaho zwi nga shandukiswa kha fomo ya Tshandukiso ya Vhuṋe ha Ndaka .
Ndi lushaka lufhio lwa nnḓu dzine vha dzula khadzo kana dzine vha vha muṋe wadzo ?
U ya nga kuvhonele uku , tsireledzo , nga ngoho , yo engedzwa .
Ndugiselo ya mugaganyagwama i lavheleswa nga khantselara dza masipala hu na tshumisano na vhaofisiri hu tea u khwaṱhisedzwa uri tshelede ya u konisa mveledziso i hone .
Vha tea u dovha hafhu vha londota ḽevele ya vhuḓikumedzeli nga vhaofisiri vhoṱhe na u shumisa nḓivho yo wanalaho .
Maitele a pfananyo vhukati ha mihasho na mivhuso yo leludzwaho nga madzhenele a mvelelo ḽo vha ḽiga ḽavhuḓi na uri i ṋetshedza tsivhudzo i pfalaho ya maitele a u khunyeledza nḓisedzo ya tshumelo .
Muhasho u khou lingedza nḓila dza u lwa na khaedu .
Iyi i katela muhasho wa zwa Mutakalo , Vhulimi , Mapholisa , Muno na Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ) .
Kutshimbidzele : Therisano ya puḽenari , Zwigwada zwiṱuku
3.5. Khabinethe yo dovholola khuwelelo ye ya itwa nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa ya uri thikhedzo ya tshifhinganyana ya Ndaela dza Trips ya Dzangano ḽa Mbambadzo ya Ḽifhasi i fanela u tikedziwa nga vhoṱhe .
MaAfrika Tshipembe vha ṱuṱuwedzwa u shumisa Ṅwedzi wa Tshimedzi u elelwa mushumo na u ḓi ita tshiṱhavhelo huhulwane ho itwaho nga vhaaluwa kha u wana mbofholowo ya shango .
Komiti ya Wadi i nga sumbedza u sa fushea nga u tou ṅwalela kha ofisi ya tshipikara tsha masipala nga ha u sa shuma ha mukhantseḽara wa wadi .
Nzudzanyo dza gurannḓa ya muvhuso nga ṅwedzi na nga vhege mbili .
Ri fanela u thusedza u itela u thivhela mutakalo u si wavhuḓi na malwadze , hu tshi katelwa na u topola thaidzo hu tshi kha ḓi vha na tshifhinga na u ṱuṱuwedza vhathu vhashu u ḓowela vhutshilo ha mutakalo .
Thendara idzo dzi ḓo sedzwa ho sedzwa vhukoni .
Luṱa lwa vhuraru lwa EPWP lu kha ṅwaha walwo wa vhuraru u bva tshe lwa vha hone - na uri lwo ita uri hu thomiwe milayo ya ḽifhasi i langaho u shumiswa ha mbekanyamushumo na uri mushumo wayo muhulwane ndi u engedza vhudzheneleli ha tshitshavha hune ha vha na thandela dza EPWP .
Ri tshi fhedzisela , tshivhumbeo na tshiṱirathedzhi zwa mbekanyamushumo dza u monithara kha madzingu zwi a ambwa nga hazwo .
Nga kha wonoyo mutheo ra fhaṱa vhushaka ha poḽitiki na ha matshilisano hu na dziṅwe nḓowelo kha shango ḽashu .
Mulayotibe uyu u vhumba Khothe ya zwa Mavu yo khetheaho ine ya vha na khaṱhulo dzayo , ndaela na tsheo dzayo dza kona u itelwa khaṱhululo kha Khothe ya zwa Mavu yo khetheaho ine ya khou dzinginywa .
Tshithivheli u tou fana na miri zwi nga ṋetshedza tsireledzo yo fanelaho kha muya .
U kundelwa ha makete , zwi swikisa kha makete u si wa vhukuma , zwi nga swikisa kha u iswa ha zwiko fhethu hu si hone nahone zwa dovha zwa vhanga u lozwa , ngeno nga thungo zwi tshi nga vhanga ṱhahelelo ya mishumo na vhushai zwi re nṱhesa .
U ya nga vhulaedzwa ha khomishini , komiti iyi i dzhenela nga nḓila i dzulelaho u ya phanḓa na mafhungo a misi na maṅwe mafhungo ane a ṱoḓa u sedzwa nga u ṱavhanya .
Vhanna na vhafumakadzi , ndi fhano ṋamusi vhuṱamboni ha giradzhuwesheni uhu u ṋetshedza lwa tshiofisi vhagiradzheweiti vhashu vho lugelaho u thoma mishumo yavho ya vhunese na u shumela lushaka kha mbidzo yavho ye vha tou ḓinangela .
Maipfi o ḓoweleaho a nga gudwa nga heyi nḓila - u dzulela u dovholola ipfi iḽo .
Naho zwo ralo , hu na mutikedzelo wo thoṅwaho u bveledza nnḓu dza mahayani dzine dza ṋetshedza khetho dza vhukhudo kha nyimele dza vhushai .
Kha ri ṅwale
Ri goda mafhi na vhurotho .
Ri dzhiela nzhele na u livhuwa zwikolo zwinzhi zwoṱhe na vhadededzi nga muthihi nga muthihi vho tikedzaho mbekanyamushumo , u sumbedzisa vhiḓiimiseli havho kha u lwa na zwiito zwa u sa konḓelela .
Nga kha Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa , vhaswa vhazhi vha khou ḓiswa kha ikonomi yo angalalaho nga kha mbekanyamushumo dzavho dzi ṋetshedzaho thikhedzo kha vhoramabindu vha vhaswa .
Maitele o pfuka kha mvetomveto ya ndaulo he vhoramimoḓoro vha re kha vundu vha dzhenelela kha u ṋekedza mihumbulo na mabulamihumbulo , zwe zwa ṋea tshivhumbeo maitele oṱhe u swika zwino .
U bveledzwa ha vhuvhusi vhu shumaho sa vhuḓifhinduleli ho ṱanganelanaho vhukati ha Phalamennde ya Vundu , Ndangulo ya Vundu , khoro ya masipala na vhaofisiri vha zwa muvhalelano , saizwi hu mutheo une khawo mbekanyamushumo dzoṱhe , thandela na vhubveledzi zwa ḓisendeka ngadzo tshoṱhe .
Fhedzi , hu na zwivhangi zwinzhi zwi i vhangaho :
B : Mafhungo a no buḓa masia
Dzangano ḽi na vhukoni ho khetheaho kana tshenzhemo kha mafhungo a no khou reriwa naa ?
Zwiṅwe zwiimiswa zwa ndangulo ya muvhuso washu zwo ḓo ḓadzwa nga dwadze ḽa u ḓi geḓa zwe zwa ita uri vhathu vha ḓi gede musi vha tshi shuma .
Vhuimo vhune ndinganyiso ya ndeme i kaleaho ya u shela mulenzhe yo khwiniswa , hu dovha ha mangadza .
Hovhu vhuḓiimiseli kha vhathu vhoṱhe vha kovhekane , sa mbonalo ya zwipikwa zwa mveledziso ya vhuthihi kha dzitshaka .
Vhuṱanzi vhu tevhelaho vhu ḓo sumbedza pulane dza tshiṱirathedzhi dzo pindulwaho dza vha pulanetshumiswa dzi bveledzwaho : thendelano dza kushumele dzi hone
Ri nga swa lu no vhavha .
I dovha ya sedza na kha u ṱanganedzwa ha ndalukanyo dza mashango a sili .
Mvumbo ( mbonalo yadzo na zwine dza takalela zwone )
Maitele maswa na thekhinoḽodzhi ntswa zwi ḓo vha hone u itela u shumisa nga nḓila ya vhuḓi zwiko zwa maḓi na mveledziso ya zwiko zwiswa .
Tshifhinga tshavho tsho fhela muraḓo , ndo livhuwesa .
Ni na tshifhinga tshingafhani ni dzikhonani ?
Ro khwaṱhisa vhuḓidini hashu kha u vha na maga o livhaho nahone a re khagala kha thuso ya zwa mutakalo wa vhafumakadzi na u sa pfukwa nga zwikhala .
Ngaha khumbelo ya thendelo ya mishumo yoṱhe ine ya tshimbilelana na zwithu zwo shandukiswaho lwa dzhenethiki
Hune zwa konadzea nahone zwo fanela , u talwa kha mudavhi zwi tea u itwa nga mivhala yo fhambanaho , u itela u konisa tshikhala tshi fanaho uri tshi shumise kha mitambo yo fhambanaho .
Tshikala Mveledziso ya Vhathu tshi elwa nga tshikati tsha zwisumbi zwi tevhelaho : mutakalo , wo ḓisendekaho nga vhutshilondavhelelwa , pfunzo yo ḓisendekaho nga ḽitheresi ya vhaaluwa na zwisumbi zwa u ḓiṅwalisa nga huhulu na mbuelo , yo ḓisendekaho nga mbuelo tshikati ya muṱa .
Pulane iyi i katela khalaṅwaha ya maḓuvha a madakalo i khou thomaho u bva nga Ḽara 2020 u swika nga Luhuhi 2021 , vhunga tshifhinga itshi hu tshi nga vha na nyengedzo ya khohakhombo dzi elanaho na khombo dzi elanaho na dza mutsho .
Vhu wana hani nḓila ya u humela tshiṱahani ?
Mulayotibe ho vha hu ndingedzo nga muvhuso wa vunḓu uri hu lwiwe na vhuloi , he vha vhona uri ho ḓalesa kha vunḓu .
Nga nḓila iyi , vhushai vhunga vhuholefhali : muthu muṅwe na muṅwe u livhana na khombo ya vhushai .
Hune vhuṱanzi vhune ha vha hone ha sumbedza uri ṅwana u khou ḓowela vhupo vhuswa khothe i nga kha ḓi sa ṋea ndaela ya uri ṅwana a humiselwe murahu .
Zwivhalo zwa u kunwele ku re mulingo kha vhafumakadzi kha ino ṱhoḓisiso zwo wanala zwi nṱha .
Musi zwibveledzwa zwa halwa zwi tshi dzhena Afrika Tshipembe , muṱun ḓi u tea u wana thendelo ya u fhirisa zwibveledzwa kha Division Quality Audit u itela uri a kone u bvisa zwibveledzwa afho he zwa swikela hone uya hune a ṱo ḓa u zwi vhea hone .
Kha ḽifhasi , vha swikeleli vha zwa mitambo vho ḓivhelwa u ṋea shango ḽine vha ḽi imelela mbonalo na vhuimo ha mashangoḓavha .
U bva kha zwitatisiṱika zwi si zwinzhi zwine zwa vha hone , zwi khagala uri tsireledzo ya mulilo i fanela u vha tshipiḓa tsha ndeme tsha nyolo na nzudzanyo dza fhethu ha vhudzulo .
No no vhuya na doba khamba ya khumba ?
A tshi tshinyadza thundu yavho , e.g. u fhisa zwiambaro , u vunḓa fanitshara kana u tshea mathaila a goloi yavho .
Tshiṱirathedzhi tsha u ḓiimisa nga tshoṱhe tsha u shumana na mafhungo , sa tshi hanedzanaho na u shumisana ha mashango o fhambanaho hune u thusana ho fhambanaho ha u tandulula thaidzo ha kwamea .
Zwikili zwa u kumedza , nyambedzano na u tandulula phambano na nḓivho ya mbekanyamushumo dza mutakalo wa tshitshavha ndi zwa ndeme .
Muṅwalisi wa Mulayo Act 36 vha ḓo vha kwama vha dovha vha vha rumela fomo .
Mivhigo i ṋetshedza tshikhala tshi re khagala nahone tsha ndeme kha Afurika Tshipembe u itela uri ḽi kone u kala zwo no swikelwaho kha haya masia :
Ri a zwi ḓivha , sa tsumbo , uri vhugevhenga vhu ḓurela bindu .
Mafhungo a dinaho ndi ṱhahelelo ya tshimelo , vhulavhelesi ha tshiṱafu khathihi na ṱhahelelo ya tshumelo na themamveledziso .
Kha ḽifhasi ḽa nga nnḓa , muṱa , zwa masheleni na u shoniswa zwi nga ṋaṋisa miṅwe mihwalo .
Miṅwaha ya 25 yo fhiraho , ro ita zwinzhi u swikelela ṱhoḓea dza vhathu dza mutheo , u fhungudza vhushai na u shandukisa ikonomi yo makhaulambilu ye ya dzudzanywa u shumela madzangalelo a vha si vhanzhi.
Kha dziṅwe nyimele Minisṱa a nga ṋea thendelo ya u khwiniswa ha thendelano ya u kovhekana mbuelo ine a i kwami ndeme ya thendelo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha matshudeni , vhashumi , vhaakhademi na vhalangi vha dziyunivesithi u shumisana na muvhuso u swikelela tshipikwa itshi .
Tshiimiswa tshi nga kona u khwiṋisa tshumelo nga u shandukisa nḓila ya kuisele kwa tshumelo ?
Tshialameli tshine tsha u edzisa tshi ḓo sedza kha dziSMME dza 50 kha Tshiṱiriki tsha Bojanala nahone tsha dzi tikedza lwa miṅwaha miraru u itela uri dzi kone u ḓiimela lwa tshifhinga tshilapfu .
Ni songo pfuka roboto musi yo tswuka
Kha dziṅwe nyimele , sa tsumbo , zwitshili , sele yone iṋe ndi tshithu tshilaho .
Nga kha maitele a thekhinikhala vhashumisani vha sedzulusa na u khunyeledza nyendedzi sa zwe dza anḓadzwa kha Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe .
Kha vhili ḽa u thoma nangani tshipuka , kha vhili ḽa vhuvhili nangani mvumbo dzatsho ( zwine tsha takalela ) ngeno kha vhili ḽa vhuraru ni tshi nanga pfunzo ya tshiṱori .
Ri tea u humela hayani zwino .
Zwifhinga zwoṱhe kha sesheni thimu dzi khephutshara mbuno dzo fhambanaho dza therisano na thaidzo dzo dzinginywaho .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u bvela phanḓa hune ha khou vhonala kha fulo ḽa u phaḓaladza themamveledziso dza lushaka dza shango ḽashu dzine dzi khou tshimbidzwa nga Khomishini ya Vhutshimbidzi ha Themamveledziso dza Muphuresidennde .
U ita mabembela a tshenzhemo kha u fhungudza u ṱaha ha mililo .
Ro bveledza maṅwalwa mahulwane o gudwaho vhukuma , themendelo dzi katelaho masia oṱhe e vha a sumbedzisa .
Mbadelo ya zwiṅwe zwine zwa nga dzudzanywa u itela u tevhela nyito iṅwe-vho .
Zwikili zwo vhibvaho zwa u ita mikumedzo
Arali rekhodo dzine dza khou ṱoḓa u swikelelwa dzi tshi nga thusa kha u ita khaṱhululo uri a sa ye dzhele , kana u thusa kha u wana dzilafho , sa tsumbo , khothe i nga zwi sedzela fhasi .
U lenga u wana masheleni zwi nga bveledza dziṅwe mbadelo dza thandela nahone vhunzhi ha vhalambedzi vha dzhiela nzhele zwifhinga zwa u khunyeledza .
Kha kushumele kwo ḓoweleaho , tshikalo tsha mukuḓedzo u no bva kha zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa nukiḽia ndi zwiṱuku nahone zwi fhasi ha mpimo i re mulayoni .
Hezwi zwi amba uri miṱa ya 95 000 ya MaAfrika Tshipembe vha ḓo vha vha tshi khou wana fulufulu ḽo kunaho , nga maanḓa nga zwifhinga zwine muḓagasi wa vha u tshi khou shumiseswa .
Khaedu khulwane ya Cape Agulhas LM yo ḓisendeka nga zwisumbi zwa mbuelo na pfunzo , zwine zwa vha fhasi nga kule kha tshikati tsha vundu .
Vha fhindula thwii mbudziso ya uri " hani " ya Pulane dza Mveledziso ya Zwikili .
Tshipiḓa tsha thambo ye ya itwa u bva kha nguvho ndi yone yo shumiswaho kha u mu hunga .
Muvhuso u nga ita mushumo muhulwane wa u bindudza kha sekhithara ya tshiṱirathedzhi na thandela dzine dza vha na vhukoni ha mveledziso i itaho uri hu vhe na u thoma , zwenezwo ha vha u shela mulenzhe kha nyaluwo ya ikonomi .
Nga zwifhinga zwa mimuya ya nṱha , fulufulu ḽinzhi ḽi a bveledzwa u fhira musi hu na muya wa fhasi .
Ndi pfa hu na phambano musi ndi tshi khou lidza muzika .
( c ) u ṱuṱuwedza ndangulo yo fanelaho .
U fana na dziṅwe sekhithara ṱhukhu dza zwa vhulimi , nḓowetshumo ya thoro khumbaole dzi fanela u tevhedza milayo yo vhalaho i kwamaho vhutsireledzi ha zwiḽiwa .
Naa tshifhinga a tshi ngo swika tsha u fhaṱa ḓorobo ntswa yavhuḓi yo tumbulwaho kha thekhinoḽodzhi dza Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa ?
U sedzesesa ha vhukuma ha lushaka lwa vhufamuraḓo .
Musi ni tshi khou vhala
Themendelo : Ndivho ya u bveledza buḓo kha akademi na ngudo na dzilafho zwa vhulwadze ha muhumbulo zwa sekhithara ya tshitshavha , vhuḓiimiseli kha vhukoni kha ngudo na dzilafho zwa vhulwadze ha muhumbulo ya akademi na ngalafho khathihi na mveledziso kha vhukoni kha fhethu uho vhuvhili hadzo .
Malugana na tshanduko mavunduni , kunwele ku re na mulingo ku nṱha kha vhanna kha ḽa Mpumalanga u fhira vhafumakadzi kha ḽeneḽo vundu .
Ni a kona u zwi vhona uri ri a dovha ra fana roṱhe .
Izwi zwi na masiandoitwa kha fulufhelo ḽa vhabindudzi vhannḓa nahone zwi shela mulenzhe kha u swikelela Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Fesithivala ya ṅwaha uno yo ṱumana na Makete wa Tshiṱaraṱani , hune vharengisi vha tshiṱaraṱani vhapo vho ṋewa zwikhala u rengisa zwiḽiwa na vhutsila .
Vhugudisi ha ndondolavhathu ya hayani hu a vha hone
U topola khombo dzine dza nga bvelela
Ndi nnyi ane a vha na vhulavhelesi ha ndeme ya mafhungo o bveledzwaho ?
Murole wa u shuma ( mulayo )
U kona ha muvhuso na mafulufulu kha u lwa na thaidzo , nga maanḓa kha zwifhinga zwa nḓaḓo , zwi a ṱoḓea u itela vhuṱanzi ha u pfumba ha zwithu ha tshifhinga tshilapfu .
Kushumele kwa vhathu vhoṱhe , thimu na Vhushumisani ha Muvhuso ha Phuraivethe hu thusaho u swikelela zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi dza muhasho kana masipala hu tea u ṱolwa u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme .
Khethekanyo ya 16 ( 1 ) ya Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 u bula zwauri masipala u fanela u bveledza mvelele ya kuvhusele kwa masipala ine ya ombedzela vhuimeleli ha fomaḽa .
Ndi tama u vha livhuwa kha u dzhia tshifhinga tsha u vhala uvhu mulaedza , na u vha livhuwa kha u shela mulenzhe kha u ḓivhadza na kha u ita uri mvelelo dza vhulwadze dzi songo vha dza khombo nga maanḓa .
Vhubindudzi vhu tea u itwa kha zwishumiswa zwa thekinoḽodzhi zwine zwa vha hone kha hedzi tshomedzo , u itela u khwaṱhisedza vhubveledzisi na mashumele adzo , khathihi na u ita uri dzi kone u kunga sa senthara dzi engedzaho ndeme kha vhabveledzi vha fhasi henefho kha dzingu .
Nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso , zwo ḓa zwa vha zwa ndeme u ṱola lwa tshiofisi fhethu vhukuma na u ita tsedzuluso dzo fhambanaho dze dza fhedza dzi tshi khou thusa vhukuma .
Leveḽe ya vhukati ya ofisi khulwane ndi yone i no sika mbekanyamaitele , u tshimbidza zwiṱirathedzhi , u monitha , u ela na vhuḓifhinduleli ha ndango ya vhathu .
7.3 . Zwa u bvela phanḓa na u govhelwa ha vhupo ha Palestina nga shango ḽa Isreale zwi kha ḓi vha zwithu zwi songo teaho nahone zwi shonisaho u swika zwino , nahone zwi dzhiela vhathu vha Palesitina pfanelo dzavho dza vhuthu .
U khwinisa muhanga wa ikonomi khulwane wa shango nga u gandisa mabammbiri a vhuṱoḓesi na makumedzwa ane a nyanyula nyaluwo , vhudziki ha ikonomi khulwane , u vusuludzwa ha u litsha mushumo nga u aluwa , na masia a mbekanyamushumo dzi elanaho na zwenezwi .
Tsimbitswuku tshiṅwe tshifhinga i a wanala vho kha tshiimo tsha mutheo .
Fhedzi sedzesani nga vhuronwane .
Ri ḓo vha ri tshi khou ḓifhura nga murunzi wa ningo arali ra sa dzhiela izwi zwithu nṱha kana ra zwi thudzela thungo sa vhuambamba ha vhathu vhane vha dzulela u vhona pfudzungule hune ha vha na mulalo .
Mulayo u dededzaho afha ndi wa uri vhathu vhanevho vha vhe vho ḓiimisaho fhedzi vha fanela u vhonala vho ḓiimisa .
Ndangulo i ḓo ita nyito dza dzilafho u itela u amba nga ha mafhungo a bvaho kha Savei ya Mushumi ya Kilima u ya nga u fareledzea ha mushumi na u kala kilima nga u angaredza .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha u ḓi ṅwalisa .
Ṅwaha wa 2015 ndi Ṅwaha wa Thendelonzwiwa ya Mbofholowo na Vhuthihi kha u Shuma hu u itela u Bveledza Mbofholowo ya Ikonomi .
Vhafumakadzi vhe vha vha vha tshi khou shuma kha thandela iyi vho vha na vhuleme vhuhulwane ngauri vho vha tshi fanela u shuma awara ndapfu zwa sia vha sa koni u ita miṅwe mishumo yavho i fanaho na u ṱhogomela vhana , u bika , u kunakisa hayani , u reḓa khuni na u ka maḓi , na zwiṅwe-vho .
U ṱavha lwa athifishiala na u lima lushaka lwa maluvha a flora u itela maraga wa u rengisa maluvha na zwimela zwa zwioro
Khethekanyo ṱhukhu ya mavu i ṱoḓa uri phambano i vhonale kha tshivhumbeo tsha mavu , na thophogirafi ya fhethu ndi elementhe ya tshivhumbeo tsha ndeme nga maanḓa tsha u thoma ngatsho .
U bviswa ha Ṱhanziela ya ISTA
Arali ṅwana a hone , vha ḓo vha vhidza ofisini u ya u vhona ṅwana khathihi na u vhudzisa arali vha na dzangalelo ḽa u adoptha ṅwana uyo
Muhanga wa tshumiso ya masheleni u ḓo vhona uri muvhuso a u khou kheluwa kha u thoma mbekanyamushumo dzawo sa zwe dza bulwa kha Pulani ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
Zwi khwine u thoma , mathomoni , hu na nyolo yo tendelaniwaho khayo ya mmbi i ne ya swikelea ine Minisiṱa wa zwa Gwama a pfa uri u a kona u i lambedza nga kha mugaganyagwama .
Vhathu vha fuṱhanu malo ( 58 ) vho wanwa milandu zwi tshi elana na u fhungudza vhuaḓa kha vhaofisiri vha muvhuso nga tshifhinga tsha u vhiga .
Ndingedzo dzashu dza u lwa na vhugevhenga dzi ḓo engedzea u itela u tsireledza ndaka ya muvhuso na zwifhaṱo .
GTZ yo tikedza vhugudisi ha Phurogireme ya u Khwaṱhisa Kuvhusele Kwapo he ha vha hu n maga a tevhelaho :
Tshipikwa tsha tshibugwana itshi ndi u bvisela khagala maitele ane a tea u tevhelwa hu tshi itwa khumbelo ya u swikelela mafhungo ane a vha na Muhasho wa u Pulana u Ṱola na Vhulavhelesi ( DPME ) .
U khwiṋiswa hohu hu khou sedza kha fhungo ḽa vhashumi vha songo katelwaho kha Mulayo na uri u khou khwinisa mbadelo ya mbuelo kha vho bvisaho masheleni kha miṅwedzi ya malo u ya kha ya fumimbili khathihi na uri u khou fha tshikhala tsha u nanga vhaḽaifa ho sedzwa mbuelo dza musi ho wa lufu .
( 3 ) Vhusimamilayo ha Vunḓu vhu nga ta fhethu hune vhu nga vha hone na madzulo aho tshifhinga tshoṱhe .
Zwoṱhe maitele azwo a khagala , o ḓisendeka nga mulayo nahone zwo katelwa kha Mulayo wa Mukovho wa Muthelo wa ṅwaha .
NML a i nga badeli matshimbidzele a sa ṱoḓei kha zwa mutakalo .
2.3 Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo dalela vho na Tshiṱitshi tsha Mapholisa tsha Inanda u ya u sedza mafhungo a tsireledzo na ndondolo ngeno Minisṱa wa Mutakalo , Dokotela Vho Zweli Mkhize , vha tshi ḓo dalela zwiimiswa zwa mutakalo .
Nga ḽa 24 Shundunthule , Muphuresidennde Vho Mandela vho ṋetshedza Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka wa u thoma kha dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa Nnḓu mbili dza Phalamennde ya u thoma yo khethwaho lwa dimokirasi .
Khumbelo ya u ṅwalisa khamphani ya nnḓa halutshedzo
2.3.1 Ḽounu iyi i ḓo langwa na u tshimbidzwa hu tshi tevhedzwa Mulayo wa GEP ( Ṱhuṱhuwedzanyaluwo ya Mabindu a Gauteng ) khathihi na nga miyalo i no kwama thendelano iyi ; u swikela zwenezwo Ḽounu iyi ya no badelwa ya fhela .
Ndi ngani vha sa ṱoli na u dzhiela nzhele phambano ifhio na ifhio khulwane ine vha nga vha vha nayo riṋe .
Vhalangi vha khamphani dza phuraivethe vho fanelwa nga Mbadelo ya Muthelo u ya nga Muholo ( PAYE ) , u ya nga fomuḽa ya bvisa tshipiḓa tsha muholo .
5.1 . Tsheo nga Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka ( NPA ) u imisa mulandu wa vhufhura we wa hweswa Minisiṱa wa zwa Masheleni Vho Pravin Gordhan zwi ri swikisa magumoni a fhungo iḽi nahone zwi tendela shango u livhisa nungo dzalo dzoṱhe u bveledza ikonomi , u fhaṱa fulufhelo ḽa vhabindudzi na u pambusa u elwa ha zwikolodo zwa dzitshakha na u tsitswa .
Ndeme ya vhadededzi vha tshi bveledza matheriaḽa wavho wa thikhedzo i dovha ya khwaṱhisedzwa kha zwa uri :
Zwiteṅwa zwi re afho fhasi zwo sedza kha mafhungo a vhuṱhogwa nga maanḓa-maanḓa zwa Thekinolodzhi na u dzinginya zwiṱirathedzhi zwa u dzhena mafhungo ayo .
Tshipikwa tsha u fhedzisela tsha ndangulo ya tshitshavha na vhuvhusi tshi ḓo vha u swikela dziḽevele dzi ṱanganedzeaho dza mveledziso ya matshilisano i dzulaho i hone .
Fhedzi u itela u ri vha swikelele zwitatamennde zwavho hu si na vhuleme , nga u ṱavhanya nahone lwa tshidzumbe , zwazwino vha nga lavhelesa zwitatamennde zwavho kha luṱingothendeleki lwavho lu re na WAP ( luṱingothendeleki lwavho lu na WAP musi vha tshi kona u swikelela inthanethe .
Mafhungo oṱhe a maanḓa a vhuimo ndi zwine vhathu vhavho vha re kha maimo a fhasi vha vha vhonisa zwone kha vhuimo honovhu nahone vha amba nga ha vhurangaphanḓa havho ha vhukuma .
Ndangulo ya mashumele i tendela vhupuḽani hu dzulelaho u vhahone , u monithara , tsenguluso , u sedzulusa na u vhiga mashumele kha masia oṱhe a tshiimiswa na muthu ene muṋe , na u tendela u fhindula zwavhuḓi kha mashumele a fhasi na u ḓivhea na u livhuwa mashumele o salelaho murahu .
U sedza na u saina kha murekanyo wo salelaho murahu , dzidzhenala , vhukhakhi na maṅwe maṅwalo o bveledzwaho nga tshifhinga tsha kuitele kwa ṱhoḓisiso .
U ṅwala hu tshi shumiswa zwiga zwa u vhala ( tshitopo , tshivhudzisi , khoma na tshigagarukela ) .
Uri mihasho ya muvhuso i khou langulwa lu bveledzaho naa .
Ndi vhaimeleli vha shango ḽashu ḽihulwane , a ri kanakani uri vha ḓo ṱuṱuwedza vhaṅwe vhaswa uri vha tevhedzele he vha kanda .
( 6 ) Muthu kana tshitshavha tshine vhuṋe hatsho ha mavu a ho ngo tsireledzwa lwa mulayo zwo itiswa nga milayo ya tshifhinga tsho fhelaho ya tshiṱalula kana zwiito o fanelwa , nga nḓila yo vhetshelwaho nga Mulayo wa Phalamennde , nga u wana vhuṋe vhu re mulayoni kana mbadelo yo teaho .
1.2 Olani tshifanyiso tshi no sumbedza zwine na ḓo ita ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha vhege .
Vhurifhi ho vha ho dzula ho lugiswa muṱangano u saathu farwa .
U sa sudzuluwa , u shumisa zwipfi , vhagudi vha gonya nga vhukati ha dzihuḽahupu vha tshi ita mivhili yavho u ri i ' lapfe , i vhe vhukati , i dovhe i ṱukufhale '
U ṋetshedza hu katela u ṅwalisa kana u katela khamphani dza nnyi na nnyi na dza phuraivethe , u ṋea mafhungo maswa na u khwinisa mafhungo a elanaho na khamphani dzo ṅwaliswaho , na u tsireledza vhabindudzi nga u khwaṱhisedza uri khonadzeo ya mishumo i vhe ngonani .
Vhurereli Fhethu ha u rerela
Nḓila dza u tandulula khuḓano dzi tea u vha hone uri phambano idzi dzi vhe dzi fhaṱaho na u ḓisa tshanduko na mvelaphanḓa yavhuḓi .
U ola phetheni hu tshi itelwa u ṅwala nga u pomba .
Naho zwo ralo , hezwo zwi na khumbulelo , ya uri ri ḓo ṱanganedza muvhigo uyu ṋamusi .
Sa zwo sumbedzwaho afho nṱha , ri tenda uri kuitele kwa vhoramafhungo kwoṱhe ku ṱoḓa tsheo nahone ndi mbuno .
Ḽiṅwe sia ndi vhuṱumani ha vhushai-nḓala Afrika .
Muengedzo wa 6 u ḓo shuma kha u shanduka kha zwa Mulayotewa musi zwo thomiwa nga Mulayotewa , na maṅwe mafhungo o livhanaho nazwo .
Fhedziha , Oditha Dzhenerala vho isa ndumbamo kha ṱhoḍea ya u khwiniswa ndangulo ya Thundu , ndangulo ya u Awela na thaidzo maelana na u kuvhanganywa ha zwi ṱanganedzeaho , mbadelo dzo fhiraho na mbadelo dza tsudzuluso .
Kunangele kwa modeḽe wa mbalo wo teaho u re na vhukoni ha u bveledza zwiṱalusi izwi , arali zwi hone , ku na ndeme .
( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo yo teaho ya ndangulo i re mulayoni , i pfalaho nahone ine ya tshimbidzwa nga nḓila kwayo .
Komiti i ḓo lindela muvhigo wa tsenguluso .
Kha vha ele tshumelo dzashu U vha vha maṱhakheni kha tshumelo na u fushea ha miraḓo ndi zwa ndeme kha riṋe .
Ho ṱanganedzwa mbilaelo nnzhi u fhirisa tshivhalo tsho vhewaho .
U bveledza na u langa zwiṱirathedzhi na mbekanyamushumo dza u leludza mveledziso ya sekhithara , u alusa nḓowetshumo nga u itela u vhuedza zwiko zwa dzingu zwihulwane na u leludza mveledziso ya zwikili zwo tiwaho zwa sekhithara u itela ikonomi .
U ya nga volumu dza vhubveledzi na u phaḓaladza zwi tevhelaho zwo tea Afrika Tshipembe .
Ḽikumedzwa ḽo Vhibvaho iḽi ḽi ombedzela ṱhoḓea ya u amba nga ha tshikhala tsha mbekanyamaitele na vhuḓifhinduleli ho ṋewaho malugana na u valelwa dzhele ha vhafariwa vho lindelaho tsengo .
Nahone ro ḓiimisela u ita uri zwi bvelele nga ngona .
Khothe i nga ita ndaela ya shishi ya thuso ya masheleni .
Zwo sedzwaho ndi zwa u thusa mimasipala u fhedza nyito dza tshanduko dza ndeme na u fhedzisela yo vhuedzedza khonadzeo ya zwa masheleni .
Mishumo minzhi i no itiwa kha nḓowetshumo idzi i amba uri vhathu vha no paḓa miḽiyoni nthihi vha re vhuponi ha mahayani vha tshila nga nḓowetshumo iyi lwo livhiswaho .
Naho zwo ralo vhubveledzi ha nḓivho uhu hu na lutamo lwa u bvela phanḓa na u dzhenisa zwitshavha zwoṱhe u mona na vhathu vhoṱhe vha Free State u ḓikumedzela kha vhupfumedzanyi na u hangwa zwe zwa vha khethekanya na u shela mulenzhe kha mishumo na mbekanyamushumo dzine dza vha ṱanganya .
2.1 . Khabinethe yo themendela u thomiwa ha vhukwamani ha maitele a Maimo a Mbekanyamaitele ya Maḓi a Lushaka nga Muhasho wa zwa Maḓi .
a ) U vhumba
Naho zwo ralo , hu na u swikelela uhu hu mangadzaho , mbuelo dzi khomboni nahone hu kha ḓi vha na khaedu dzo vhalaho .
Mvelelo dzi ḓo shumisiwa nga vha Muhasho wa zwa Mitambo na Vhumvumvusi kha u bveledzisa thikhedzo yo khwaṱhaho kha eneo madzangano ane a ṱoḓa thikhedzo ya ndaulo .
Tshumelo dza vhuendelakule kha khorido idzi hu ḓa iteswa nga mabisi , a tshi thusiwa nga mabisi na thekhisi zwa magondomaṱhaḓulani a re kha madungo a vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Kha siaṱari ḽitevhelaho hu na tsumbo ya pulane na uri itea u ṅwaliswa han .
Kha ri vhale vha re kiḽasini yaṋu .
24.1 Ndi nnyi ane a nga vula mulandu khothe nga ha tsheo ?
Zwiṅwe zwiko zwa muḓagasi
Ngeno hu na uri zwiwo zwi songo lavhelelwaho zwi tshi nga shandukisa mabvumbele a tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , ikonomi i vhonala i tshi khou vha khwine , naho hu na uri ndi nga u ongolowa .
Ndivho ya mbetshelo ndi u fhelisa zwa u pomoka vhuloi .
Zwa vhukuma , u nga ri thandela iṅwe na iṅwe ya vhuinzhiniara i ḓa na mielo ya zwa matshilisano , vhupo , ikonomi na masheleni zwine zwa katela khaṱhulo na zwithu zwa ndeme zwi teaho u dzhielwa nṱha .
U saukanya nyimele ya zwino na u bvumba nyimele dza tshifhinga tshi ḓaho .
1.3 . Vhuṱambo uvhu vhu ḓo dovha hafhu ha ṋea Afrika Tshipembe tshikhala tsha u bvisela khagala Mulayotewa wa shango sa izwi u tshi tsireledza pfanelo dza vhana .
Thero dzo amba nga ṱhoho dza ndeme dzo fhambanaho u bva kha giḽobaḽaizesheni , u ya kha vhuvhambadzi na vhubindudzi u ya kha mupfuluwo na vhugevhenga .
Zwi amba uri aphiḽi i tea u kundelwa .
Vhudzani vha tshigwada tshaṋu uri ho bvelela mini .
ANC a yo ngo ṱoḓa u ṱanganedza milandu yoṱhe ya dzikhakhathi dza lushaka ulwu , kana u dzhiela fhasi u tambula ha avho vho pikwaho kha ndifhedzo iyo .
Ri khou lingedza maṅwe maga maelana na u bviswa ha tshifhingani tshi ḓaho ha muvhigo wa kuitele kwa vhugevhenga sa mafhungo a elanaho , nga maanḓa na phimo dza zwifhinga dzine ra ṱoḓa u dzi ṱalutshedza hu u lingedza u pfufhifhadza mutevheṱhandu wa u vhiga .
Vhuṱanzi ha mbadelo dza tshitshavha dzi khou vhonala dzo khwinifhala kha tswikelelo ya zwa mutakalo . 95% ya ma Afurika Tshipembe vha dzula vhukule vhulinganaho 5 khiḽomitha na zwifhaṱo zwa mutakalo ; zwa zwino ro ḓivhadzwa uri dzikiḽiniki dzi na tswikelelo ya maḓi o kunaho .
Phalamennde yo ḓikumedzela uri i swikelee nga vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe nga u sika zwikhala zwi pfalaho zwa u dzhenela na u shela mulenzhe nga vhoṱhe : vhanna na vhafumakadzi , vho funzwaho na vha so ngo funzwaho , vha shumaho na vha sa shumi , vha konaho kana vhathu vha re na vhuholefhali , vhashai ( nga maanḓa vhashai vha mahayani ) , na zwiṅwe zwigwada zwo tiwaho : u kuvhangana na u bvisa mihumbulo yavho nga ha mafhungo a elanaho na ṱhoḓea dzavho dza mutheo .
Kha vha ḓadze fomo SAPS 55 nahone vha saine fomo ya indemnity ine ya tsireledza SAPS uri hu sa vhigwe zwithu zwi siho .
Ri khwaṱhisedza uri u ḓiimisela ha Senegal kha u livhana na khaedu iyi ya vhuthihi .
Arali mushumi o fhedza maḓuvha awe a vhuawelo a vhulwadze o ḓoweleaho , mutholi i tea u ita tsedzuluso kha lushaka na vhuimo ha u sa kona ha mushumi .
Ngudo iṅwe na iṅwe ya u vhala na vhagudi itea u ḓisendeka kha zwi tevhelaho : kuṅwalele , zwiṱaluli kana zwiteṅwa zwa ḽiṅwalo , foniki , phatheni dza luambo , zwiṱirathedzhi zwa u ṱalusa maipfi na tholokanyonḓivho kha maimo a nṱha kana o fhambanaho ( tsumbo , mbudziso tswititi , nzudzanyo hafhu , khumbulelwa , tsenguluso na u takalela ) .
Masia a re na mulandu a ḓo badeliswa kha akhaunthu dzao dza ṅwedzi muṅwe nga muṅwe dza maḓi na mavhone itela mutengo wa u phumula .
23.12.1 Vhulanguli vhu lavhelelwa u thoma Komiti ya Khwaṱhisedzo ya Vhutevhedzeli ire na maanḓa a38-
Mulaedza wa Lushaka na Mulaedza wa Mugaganyagwama zwo vha thikho ya u thomiwa ho khwaṱhaho ha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka kha tshikhala tshidaho tsha ndaulo ntswa
Izwi ndi ndovhololo ya vhumalo ya ṅwaha ya pulane dza nḓowetshumo dza muvhuso dzi tevhekanaho dzine dza khou fhaṱa kha zwo swikelelwaho , mbanḓe dza mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dza ndovhololo yo fhiraho .
Zwenezwo themendelo dzi bva kha tshenzhemo na themendelo dza zwiṅwe zwibveledzwa zwa mashika , u fana na matope a bvaho kha feme dzi kunakisaho mashika .
Musi ri tshi fema mufhe wo tshikafhadzwaho , mivhili yashu a i koni u shuma zwavhuḓi .
Ri na , kha nyambedzano dzashu ro vha na therisano dzi takadzaho vhukuma nga ha vhumatshelo ha tshumisano yashu .
U tholwa hoṱhe hu ḓo itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dza vho tholwaho na u sedzwa arali vha si na milandu :
Mbekanyamushumo dza u guda dzo nahone dzi khou bveledzwa u itela pfunzo ya zwikili zwa vhutshilo zwa miṅwaha yoṱhe , na vhupfumbudzi vhu khou ṋetshedzwa u konisa vhagudisi u ita izwi .
Mikhwa iyi yo katelwa nga vhunzhi kha masia a u guda Nguda Vhutshilo na Vhutsila na Mvelele .
( a ) uri i kone u shumisa pfanelo i re kha Mulayotibe , i fanela u shumisa , kana arali zwo fanela i fanela u bveledza mulayo wo ḓoweleaho une wa sa ḓo tendela u shuma ha wonoyo mulayo ; na
Samithi ya SADC i ḓo vha yo ḓisendeka fhasi ha ṱhoho " Vhufarisani na Sekhithara ya Phuraivete kha u Bveledzisa Nḓowetshumo na Miduba ya Mishumo ya Dzingu " , u ombedzela ṱhoḓea ya u dzhia maga nga ha zwivhumbi zwa ndeme kha u tshimbidza na u swikelela Maano a Nḓowetshumo na Pulane ya Nyito ya SADC .
Vhanna na vhafumakadzi , mbudziso dzavho dzi tea u ḓivhadza nḓila na maitele a u ṱuṱuwedza mbekanyamaitele na u khwaṱhisa vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha vhashumi .
Kha vhupo uvhu , mafhungo nga ha zwipisisi zwi no khou shushedziwa nga u ḓo fheliswa ha athu tou vha na vhuṱanzi .
Senthara dza hu ne ha wanala mafhungo kanzhi dzo itwa fhethu huthihi hu ne vhaiti vha mbilo dza mbuelo vha si na vhukoni vha vha vho sedzesa kha u vhona uri hu na u swikelela kana u dzhenea nga vhashumi vha vha vhaholefhali .
2 Kha vha sedze uri luvhemba luthihi lwa zwipikwa lu tea u bveledza lu no lu tevhela .
ḓo dovha hafhu wa hudza sekhithara dzashu dza zwa mafunda na vhuendelamashango .
1.2 . Tshumelo ya Vhabindudzi Moody's , Vhapimi vha Fitch na Standard & Poor vho dzudza maanḓa a zwikolodo zwa Afrika Tshipembe kha maimo a phimo ya zwikolodo nṱha ha tshiimo tsha fhasi tsha vhubindudzi .
Komiti ya Wadi yo shuma mushumo wa u tshimbidza phurosese i katelaho vhadzhiamikovhe
Ḽiṅwalo iḽi ḽi sedzulusa tshiimo tsha zwino tsha vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa Afrika Tshipembe , khathihi na nyimele ya mbekanyamaitele na theo ya mulayo ine maitele aya a vhupulani a khou bvelela khayo .
( 4 ) U itela ndivho dza hei khethekanyo-
Kuitele kwa ' u ṱanganyisa zwiḽiwa , muzika na fiḽimu ' kwo sedza kha u sumbedza zwimangadzo zwa fiḽimu , hu tshi ṱuṱuwedzwa lufuno lwa fiḽimu na u humbela kha baisikopo .
Kha maṅwe mashango , miṅwaha ya vhuhulwane i swikelwa kha vhukale ho fhambanaho .
Miṱangano yo farwa na vhaṱoli nga murahu ha muṱangano wa vhulanguli muṅwe na muṅwe .
Musi ri khou shumana na khumbelo idzi , zwi khou vha khagala uri vhunzhi ha khumbulo a dzi swikeleli ṱhoḓea .
Muhasho wa zwa Mishumo ( PW ) na zwipiḓa zwawo zwa vundu
NDI MBETSHELWA DZIFHIO DZA NDAYOTEWA DZI ITAHO URI VHAFUMAKADZI VHA SHELE MULENZHE ?
Vhulapfu ha sele dza tshinzienzie , tshi elanaho na vhuphara ha fhethu ha vhugabelo , ho ṱoḓisiswa zwihulwane nga nḓila ya theori nga u linga data ya phurothothaiphi .
Masipala wa Nelson Mandela Bay zwo dzhiela nzhele mahumbulwa aya na u katela makumedzwa kha ḽiṅwalo .
Mafhungo nga ha mbuelo nyangaredzi dza sisiṱeme .
Kha vhuṱambo ha u rwela ṱari , ro amba uri hetshi ndi tshifhinga tsha tshanduko tsha lushaka lwashu lune lwa kha ḓi vha luswa .
Muvhuso wa Vundu ḽa KwaZulu-Natal u ṱoḓa u ṱuṱuwedza vhathu vha Vundu ḽino kha u lima zwiḽiwa zwavho hu na muhumbulo wa u fhungudza nḓala na ṱhahelelo ya zwiḽiwa .
Naho zwo ralo , khuḓano dzi kha ḓi ya phanḓa ṋamusi nga nḓila dzo fhambanaho , zwa ita tshutshedzo kha tsireledzo ya vhathu na u shushedza u swikelwa ha ndivho dza mveledziso .
( 3 ) Thendelano ya dzitshaka ya tshivhumbeo tsha thekheniki , ndaulo kana khorotshitumbe , kana thendelano i sa ṱoḓi themendelo kana u tendelwa , yo dzhenelelwaho nga khorotshitumbe ya lushaka , i vhofha Riphabuḽiki hu si na themendelo ya Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , fhedzi i tea u vhewa ṱafulani kha Buthano na kha Khoro hu tshee na tshifhinga tshi pfeseseaho .
Miṱangano na Vhashelamulenzhe : Nyambedzano idzo na Vhashelamulenzhe dzo engedzea kha kotara iyi .
Mugaganyagwama wo avhelwaho u itela u vusuludzwa a wo ngo lingana u itela u katela zwikolo zwoṱhe sa zwe zwa dzudzanyiswa zwone .
Mbuelo ya lufu ya tshelede i badelwaho khathihi yoṱhe musi muthu a sa athu litsha mushumo : Arali zwa itea mushumi a lovha nga tshifhinga tsha luṱa lwa u kuvhanganya , zwi a pfesesea u badela tshikolo tsho salaho tsha akhaunthu sa mbadelo ya lufu ya tshelede i badelwaho khathihi yoṱhe .
Nga ḽa 1 ḽa Luhuhi 2017 , avho vhashumi vha muvhuso vhe vha vha vha tshi kha ḓi ita vhubindudzi na zwiimiswa zwa muvhuso vho vha vho tea vho ḓirula mushumo kha mabindu avho kana kha u vha vhashumi vha muvhuso .
Masipala u tea u engedza vhukoni hawo u itela u ḓidzudzanya na ṱhoḓea ntswa dza Mulayo wa zwa Mashika .
Kha vhana vha na tshaedzo ya tshenzhemo heyi mbonalo ntswa i ḓo vha takadza .
Bodo ya zwa Mikano ndi vhulanguli ho ḓiimisaho nga hoṱhe ho itelwaho u shuma mushumo uyu .
Ndi lwa vhuvhili hezwi zwi tshi khou itea .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo ya zwa matshilisano vha ḓo-
Nga nṱhani ha u rwiwa honoho o vha a khou pfa vhuṱungu vhuhulu .
Zwidodombedzwa zwa bannga :
18.2 Nga nḓivho ya uri mbetshelwa ya ḽaiburari dza tshitshavha u ya nga Mulayotewa ndi vhukoni ha mimasipala .
Izwi zwo sumbedzwa kha u sikwa ha dziofisi dza u dzhenelala ha nnyi na nnyi kha mihasho minzhi ya muvhuso nahone ṱhoḓea dzine zwipiḓa zwa tshiṱirathedzhi zwa mulayo dzi ita mbetshelo ya u tshetsheleswa nga nnyi na nnyi .
Hezwi zwi ṱoḓa uri ri khwaṱhise zwiimiswa zwa vhutevhedzeli ha mulayo na uri ri vha tsireledze kha zwikhakhisi zwa nga nnḓa kana u shumisiwa .
Nkhwe dzo vhaisala vhukuma nga ṅwambo wa nyimele dzo omaho ngei KwaZulu-Natal .
Zwenezwo , azwi thusi uri Muvhuso wa ANC u khou isa phanda na u langa nga nḓila isi yavhuḓi na u tambisa masheleni a lushaka ane ovha o tea o vhuedza avho vha shayaho zwihulu kha zwitshavha zwashu .
Ndi nnyi a no dzula hayani
U shumisa thangeladzina tsumbo : fhasi ha , nṱha ha , tsini na , ngomu ha , O ḓa na Maemu , O ṱuwa nga bisi .
U lengiswa ho lapfaho na ṱhalutshedzo i sa pfali zwo ralo zwi ṱoḓa u lavheleswa zwoṱhe na ndavhelelo dza mvelaphanḓa .
Arali vha sa ḓivhi nga ha tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa , kha vha dalelel ofisi dza Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano dzi re henefho tsini u itela uri vha wane tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa .
U engedza kha izwo , ho vha na tshivhalo tsha milandu yo bvelelaho i itelaho khaedu u khethulula hu sa pfesesei .
Sa zwo bulwaho kale , nga nyito ṱhalutshedzo a yo ngo fanela u itwa nga nḓila i fanaho u fhirisa ṱhalutshedzo iyo ine ya ṋetshedzwa mafhedziseloni .
Musi ri tshi khou ita bada dza tshizwinozwino kha shango ḽothe , Khabinethe i vhidzelela vhashumisi vhoṱhe uri vha shumise bada idzi nga u ṱhogomela .
Kha nyimele nnzhi mbilaelo idzi a dzo ngo fhambana na zwitshilaho zwo fhambanaho na u phaḓalala hazwo u mona na vhupo .
Muimeleli wa Tshigwada tsha vhathu vhaṋa u ḓo vhiga kha na u kwamana tshifhinga tshoṱhe na Tshigwada tsha vhathu vhaṋa na u sumbiwa nḓila ngatsho sa zwo fanelaho .
Phaiphi dzifhio na dzifhio dzi re fhasi ha mavu dza Tshigwada tsha II tsha thukuta ya khombo dzi tea u tevhedza ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Mbuno mmbi yo sala , honeha , mulayo wa tshitshavha na tsireledzo tshiṅwe tshifhinga dzi vha khomboni nga u vhofhololwa ha vhathu vho hwedzwaho milandu ya ṱuṱuwedza tsinyuwo dza tshitshavha .
Zwi dovha zwa ombedzela u phaḓalala ha vhadzulapo kha wadi dzo bulwaho , zwine zwa ṋea muvhali nḓivho ya uri wadi iṅwe na iṅwe yo vhumbwa hani u ya nga tshigwada tsha miṅwaha , tshiimo tsha mushumo na vhathu vhaswa kha wadi iṅwe na iṅwe .
Vho no thoma u ṱangana na vhashumisi vhahulwane na uri hu si kale vha ḓo ya kha Minisṱa uri a vha ṱanganye na Minista wa Gwama u itela tshayedzo dza khadzimiso ya thandela .
Ḽifhasi a ḽi nga lindeli musi ri kha ḓi lwa na mushumo wa u lugisa .
Ṅwana ha ngo sumbedzisa thaidzo na nthihi musi mme awe vha tshi ṱuwa kiḽiniki nae .
Vhupfiwa ndi nḓila ya u ita uri ipfi ḽavho ḽi pfiwe musi Mulayotibe u tshi khou reriwa ngawo Phalamenndeni .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe uri vha shumisane kha u vhona uri themamveledziso ya vhuendi ha shango i vhuedza vhathu vhoṱhe na u ṱuṱuwedza vhashumisi vha bada uri vha vhe na vhuḓifhinduleli khathihi na u shumisa tsireledzo ya badani sa tshipiḓa tsha vhutshilo havho ha ḓuvha na ḓuvha .
Ngona iyi ya ba-be-bi-bo-bu i shumiswe na kha miṅwe mibvumo u itela uri vhagudi vha i rwele ngomani .
Hu tshi itelwa u ṅwaliswa na ḽaisentse
Mbekanyamaitele ya Afrika Tshipembe na muhanga wa kushumele wa mulayo zwi ṱuṱuwedza zwitshavha zwine zwa dzhenelela nga mafulufulu kha u langula mveledziso dzawo .
U vhulunga na u wana maṅwalo na faela .
IPAP yo vha na tswikelelo khulwane kha masia a ndeme a na tshivhalo : u phulusa vhunzhi ha dzifeme na mishumo , u tikedza sekithara dzine dza vha dza ndeme kha bono ḽa Afrika Tshipembe u itela nḓowetshumo dza tshifhinga tshilapfu na u vula zwikhala zwiswa zwa nyaluwo ya ikonomi u itela u fhaṱa kha mbuelo dzashu dzi vhambedzeaho na u sika vhukoni ha nḓowetshumo ya vhuṱaṱisano ha ḽifhasi .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mvelaphanḓa u bva kha Khoro ya Ndaelo ya Lushaka ya tshitzhili tsha Corona .
I fareni no khwaṱhisa ni pombe nga theiphi .
Awara mbili nga murahu ha tshiswiṱulo
Miholo i no tou rothela , u kundelwa u wana dzigiranthi ( mphomali )
Tshiṱitshi , tshine tsha ḓo vha tshi Matjiesfontein ngei Kapa Vhukovhela , tshi ḓo tikedza mushumo wa zwifhufhi zwa muyani zwa vhathu zwi yaho ṅwedzini , kha Masase na u fhirisa .
Vhuṱambo uvhu vhu ṋetshedza vhashumisani vha Afrika Tshipembe , vha kha dzhango na vhaḽedzani vha dzitshakatshaka tshikhala tsha u ambedzana na u guda mbekanyamaitele kha mukaṋo ure vhukati ha saintsi na tshitshavha .
Kha zwa nyambedzano , vhaambedzani vha khou ita khwiniso ṱhukhu kha vhuimo hashu , u ḓilugisela nyambedzano .
242890 : U sumbedza u pfesesa kutshimbidzele kwa masipala kwa ndeme na u shela mulenzhe ha Komiti ya Wadi kha kutshimbidzele ukwu ( 8 )
Milayo i re nṱhesa ine ya laela nḓila ya kuitele kha ngeletshedzo yo tou rali :
Vhalani tshiṱori tshi re kha siaṱari ḽa 36 ni fhindule mbudziso idzi .
Vhoramimoḓoro vha sa athu ṅwalisaho e-thoḽini vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha ite nga u ralo , u vhona uri vha ya tewa nga phimo dzo fhungudzwaho .
Khoso iyi i kwama u itiwa ha dzhamu na dzheḽi dzo fhambanaho zwi langwa nga u wanala ha mitshelo .
Fhethu he vundu ḽa dzula hone na u bvela phanḓa ha themamveledziso ya vhukuma na ya ikonomi yaho , ho siya Gauteng ḽi na tshipiḓa tsho itaho ḓorobo tshine tsha vhea mutsiko muhulwane kha mavu a vhulimi o salaho .
1.5 . Afrika Tshipembe ḽo ḓikumedzela tshoṱhe kha maitele a AfCFTA nga vhanga ḽa vhuṱhogwa ha tshiṱirathedzhi tshaḽo kha adzhenda ya ṱhanganelo ya dzhango ḽa Afrika na adzhenda ya mveledziso ya Afrika Tshipembe .
Ngauralo , hu nga si vhe na konadzee ya uri hu vhe na muthu ane a vha na zwiṱalusi zwi re kha mutevhe wo ṋewaho u ya nga kuvhonele kufhio .
Mugaganyagwama wo kuvhanganyiwaho wo tendelaniwaho khawo u fanaho na mbekanyamushumo dza zwiimiswa ndi thendela yo ṱanganelaho , hu tshi katelwa mishumo yo teaho ya Mihasho wa vundu na wa lushaka , vhufaragwama ha lushaka na ha vundu .
Ri ḓo isa phanḓa na u ṱuṱuwedza madzulo a vhuḓi na mulalo kha khuḓano dza vhaIsraele na vhaPhalestina yo ḓi tikaho nga thandululo ya mashango mavhili .
Tshumelo idzi dzi nga katela risetshe , mbetshelwa dza mbekanyamushumo kha vhafariwa vho lindelaho tsengo na mveledziso ya matheriala a vhupfumbudzi a vhashumi na vhafariwa vho lindelaho tsengo , kha masia o khethwaho u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha senthara dza u valela vhafariwa vho lindelaho tsengo .
2.3 . Khabinethe yo khwinisa tsheo yayo ya ḽa 10 Fulwi 2015 ya u rumela Koporasi ya Fulufulu ya Nyukuḽia ya Afrika Tshipembe sa ḽone Zhendedzi ḽa u thoma ha Mbekanyamushumo Ntswa ya u Fhaṱa Nyukuḽia .
Vho vha vhe mulwelambofholowo na mulanguli wa ḽihoro ḽa vhadzulapo .
Zwimela zwivhili zwine zwa shuma zwavhuḓi u lwa na nzulatshinya dza dali zwo no ṱaluswa , nahone zwivhumbi zwi shumaho zwi re kha tshimela tshithihi na zwone zwo ṱaluswa zwa khethelwa thungo .
Kha vha lingedze u wana nyito nthihi i elanaho na mbudziso iṅwe na iṅwe i re afho nṱha ..
Hu na tshaka mbili dza zwivhangi zwa u hana u swikelela rekhodo dza tshiimiswa :
Muungo we wa ṱanganedzwa u a rathiswa u tshi bva kha haḓirofounu wa ya kha puḽota i re kha gungwa ḽa ṱhoḓisiso musi gungwa ḽi tshi khou tshimbila nḓilani ye ya dzula yo tewa .
Hu na tshumisano yo khwiṋiswaho na u kovhekanywa ha zwiko vhukati ha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo nga u tevhekana , zwi konisaho nḓila dza kushumele dzo ṱanganywaho kha ṱhoḓisiso na vhutshutshisi .
Hu nga vhanga uri thaidzo dzi vhilule , dzine dza nga u pofula , u shaya nungo kha vhanna , u tumulwa muraḓo na tshiṱirouku .
Dziṅwe nḓila dza u alusa mbuelo , u tou fana na u ṱanḓavhudza mutheo wa muthelo , u khwinisa u tevhedzelwa ha muthelo na u thoma mithelo miswa zwi nga fanela u lavheleswa .
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu huswa vha tea u vha na vhuṱanzi uri madungo ane a vha tsini na mimoḽo a songo tewa fhethu ha vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Musi fureme ya ḽogo ya thandela i tshi bveledzwa i tevhekanya zwisumbi zwa thandela .
Vhathu vha re miraḓo ya mbilo ndi vhavhili , Muhasho wa Zwa Mavu , Khoro Yapo ya Ḓorobo khulwane ya Northern na vhane vha mavu vha zwino .
Murwa wa shango ḽashu vhe vha vha vho khethea , Muphuresidennde Vho Oliver Reginald Tambo , vho vha vha tshi ḓo vha vho fara miṅwaha ya 100 ṋaṅwaha arali vho vha vha tshi kha ḓi tshila .
Zwiko zwi fanaho zwa mafhungo kha dziṅwe nyimele zwi nga ṋekedza maṅwe mafhungo nga ha thimbanywa dzine dza sa vhe hone zwa zwino kha Nyendedzi ya Ndeme ya Maḓi ya Afrika Tshipembe .
Vho Ntando Mahlangu vho thuba mendele wa musuku kha mbambe ya Vhanna ya u Fhufha nzambo ya vhulapfu , vha ita rekhodo ntswa nga u fhufha tshikhala tshi linganaho 7.17 mitha .
Mulayo wa u shela mulenzhe ha vhathu Vhapo , vhe lwa miṅwaha vho vha vha tshi khou tshila vho ṱangulwa , vha tshi khou kunda khwara ya vhushai , vha vha na zwiṅwe zwine vhabvannḓa a vhana .
Naho hu na u engedzea uhu hu hulwane , mbuelo kha pfuma yo shumiswaho yo ḓi dzula i nga fhasi ha nḓowelo dza nḓowetshumo .
Milayo ya u thoma
Mbudziso dze vha vhudzisa nga ha zwiko dzi fanela u linga zwikili zwa ḓivhazwakale nnzhi vhukuma .
U dzhenelela ha vhathu kha ḽevele ya mathomoni ho tea nga nḓila i fanaho kha pulane ya mveledziso iṅwe na iṅwe uri i bvelele .
Tshumelo ya nnyi na nnyi i tea u ṋekedza lwa ikonomi nahone lu pfadzaho u itela u ṋea vhadzulapo ndeme ya khwiṋesa ya masheleni
Hu tshi khou shumiswa tsumbo dzi re afho nṱha , tshiimiswa tsho elwaho tshi ḓo wana phoindi dza vhuṋe nga nḓila i tevhelaho hu na u humbulela zwo salelaho kha khadzimiso i dzulelaho u salela lwa miṅwaha .
Fhethu ha kushumele ha ndeme kha wadi ndi afho ho topoliwaho nga kha Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelanaho ( IDP ) na phurosese ya tshumiso .
U dzhenisa zwe vha guda kha tsheo dzo sedzaho kha mikhwa .
Mashumele a tshiimiswa zwo ḓisendeka nga ṱhanganelo ya u bviswa ha vhuḓifhinduleli nga vhakhantseḽara vhoṱhe , vhashumi , vhaṋetshedzi vha tshumelo na zwiimiswa .
Vhuitwa uvhu vhu katela ṱhoḓea dzi tshimbilelanaho na mveledziso ya muhanga wa theo ya mulayo , khathihi na maṅwalondaedzi na a nyendedzi .
I kovhelaniwa na zwishumiswa zwa muaro na zwa dzilafho na phurothesisi ya nga nnḓa ya nnḓa ha sibadela kha gumofulu ḽa R30 068 nga muṱa nga ṅwaha
Zwi tshi tou vha khagala mimasipala i khakhathini ya vhufhura na vhuyaḓa , ngeno hu uri Ofisi ya Mulangavundu i si na pulane i re khagala ya u fhaṱa vhuimo hu ṱoḓeaho u itela fhungudza thaidzo iyi ya vhufhura na vhuyaḓa kha mimasipala yashu .
U khwaṱhiswa a zwi ambi ndinganyiso ya nyimele ya kutshilele , kana vhukwakwani vhu fanaho .
Kha maitele a tshizwinozwino a odithi , dziodithi dza nga nnḓa na dza nga ngomu dzi a shumisana u itela u ṋetshedza ḽevele yo eḓanaho ya khwaṱhisedzo kha odithi ya nga nnḓa .
Zwo vhewa khagala kha zwe zwa makumedzwa o ḓiswaho kha Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo nga vhane vha khou humbela uri hu itwe tsedzuluso na vhafaramikovhe vha bvaho nnḓa , uri hu na nyimele dzo fhambanaho kha zwa vhuloi dzine dza tea u pfeseswa , na uri ndavhelelo dzo fhambanaho dzine zwigwada zwa vha nadzo malugana na mvelelo dza ṱhoḓisiso .
Zounu idzi ndi dzavhuḓi kha mveledziso ya nṱha yo kalulaho , i shumaho zwo ṱanganelanaho .
Ri khou engedzedza fulo ḽashu ḽa vhubindudzi .
Khumbelo ya ṱhanziela ya u reila , DL1 .
Tshelede ya khumbelo
Naho ho vha na vhukonḓi ha mugaganyagwama , ro lwa ro ḓiimisela kha u bveledza zwipikwa zwihulwane naho tshivhalo tsha mpfu dza badani tshi kha ḓi vha tshi sa ṱanganedzei , vhuḓifhinduleli a vhu na muvhuso fhedzi .
Khabinethe ndi yone muṱumanyi mukonanyi muhulwane wa poḽotiki wa ndeme kha vhuimo ha lushaka u itela mafhungo a vhupo .
U farwa na u laṱwa ha mathukhwi a ḽevele dza fhasi a re khombo hu shumisa milayo ya ndangulo ya fhambanaho zwiṱuku na iyo ine ya shumiswa kha mathukhwi a re khombo kana a khemikhala .
Phendelo dzi tea u dzhiiwa sa dzimbalombalo na uri dzi bva kha zwe zwa anganyelwa na mbono .
Thendelano ya u hira ndi mini ?
U shumiswa hafhu ha sisiṱeme zwo konisa mbuelo ya khethekanyo uri i hwale vhuḓifhiduleli ha vhakolodi vha maḓi vha masipala mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano hu tshi tevhedzwa tsenguluso ya vhukale .
Hezwi zwi nga itwa nga u vha na maitele o teaho na fomethe dza u ita mivhigo .
1.11 u ḓo dzhia maga , nga maanḓa kha milandu ya zwa vhudzekani na pfudzungule kana khakhathi dza mahayani , u khwaṱhisedza uri mulandu u tshimbidzwa nga mutshutshisi muthihi u swikela u tshi fhela ;
I vhuedzedza maimo a ṱanganedzeaho a vhuḓifhinduleli kha vhane vha tshimbidza mirundu na vhabebi vhane vha rumela vhana vhavho zwikoloni izwi .
Ndangulo ya Malaṱwa o Omaho
Nga u angaredza , fhedzi , vhathu vhanzhi ndi vha ndeme u itela masiandaitwa aḽo kha maanḓa a nga nnḓa a shango .
Vhuimo ha mashumele vhu sumbedza maimo a maṱuku a mashumele a ṱanganedzeaho , kana vhuimo ha mashumele vhune ha lavhelelwa nga u angaredza .
U bveledza pulane ya nyito kha Komiti ya Wadi
Muḓagasi , sa tsumbo , u na tshiko tshihulwanesa tsha mbuelo u itela mimasipala minzhi .
Ndima ya 3 i rera nga ha Mushumo wa CBP kha u khwaṱhisedza mihumbulo ya tshitshavha kha Pulane ya Mveledzisoṱhanganeli ya masipala
Vhandani zwanḓa luthihi musi ni tshi vhona tshithu tshithihi .
Tsaukanyo ya zwa mbeu ndi ḽiga ḽa u thoma kha u pulana ha ndeme ha zwa mbeu malugana na u phuromota ndingano ya zwa mbeu .
U thetshelesa zwiṱori e na dzangalelo na u ḓiphina ngatsho , a tshi ola tshifanyiso na u ṅwala zwifaredzi zwa maipfi a si gathi nga hatsho .
Hu nga vha na bodo ya nḓivhadzo .
Ndi lini hune miṱangano ya vha hone
5.2.1 U tevhedza milayo , nḓila ya kushumele na maitele , zwi re kha Thendelano .
Ndivho khulwane ya LED ndi u sika zwikhala zwa mishumo u vhuedza vhadzuli vhapo .
Ṱhanganelano ya dzingu i tshimbila nyaluwo kha u tikana ha ikonomi dza Afrika , kha sekithara dza vhukuma na dza zwa masheleni nahone hu na pfukiselo ya zwa masheleni na ikonomi u bva kha ḽiṅwe shango u ya kha zwiimiswa zwa dzhango .
Khabinethe i khou humbela vhadzulapo vha Afurika Tshipembe u phaḓaladza mulaedza uyu hu u itela uri vhapondwa vho dzhielwaho mavu , vhe vha balelwa u isa mbilo musi dzi tshi vala nga 1998 , vha bvele khagala vha vhile mavu avho u thoma nga dzi 1 Fulwana u swikela dzi 30 Fulwi 2019 .
" Ndi ngoho uri thaidzo dzine dza vha hone ndi khulwane ; u dzi tandulula zwi ḓo ṱoḓa vhuṱali , nga maanḓa kha tshumiso na mbulungo ya muḓagasi , na mveledzisophanḓa ya zwiṅwe zwiko zwa nḓisedzo ya fulufulu .
U ṱavha lwa u tsisesa fhasi ndi zwa ndeme kha mavu a lushaka ludenya .
Mbadelo dzine dzi sa tshimbidzane na ṋomboro ya referentsi na ṋomboro ya Vhuṋe ya mubadelwa a i nga ṱanganedzwi .
U swikelela mvelaphanḓa yavhuḓi ya u ṱavhanya i bvelaho phanḓa kha u fhungudza vhushai na u sa lingana kha miṅwaha ya mahumi mavhili i ḓaho , Afurika Tshipembe ḽi tea u lugisa vhumatshelo , ḽi tshi khou thoma zwino .
Thandela nngede dzo topolwa nahone tshumisano ya u pfumbisa thandela idzo nngede i kati .
Muvhuso wa vundu wa Free State ndi mutholi wa zwikhala zwi linganaho zwa nyito dza khwaṱhisedzo .
Tshithu tshithihi tshine khungedzelo ya tea u ita ndi u ḓivhadza vharengi u itela uri ramabindu a kone u vha rengisela tshibveledzwa tshawe .
Minista vha imela ndango ya vhathu zwavho kha mafhungo a zwa vhuswole vho imela Khabinethe .
Nyaluwo yo khwaṱhaho ya ikonomi ye Afrika ḽa ḓiphiṋa ngayo miṅwahani ya fumi yo fhiraho yo ita uri hu vhe na u engedzea kha u vhea lupfumo zwanḓani zwa vha si gathi he ha tou vha zwiṱukuṱuku zwe zwa swikwa kha vhunzhi ha vhadzulapo .
Muvhuso wo thoma mbekanyamushumo yo dziaho ya u fhelisa u shumiswa ha mabakete sa mabunga , sa tshipiḓa tsha u vhuedzedza tshirunzi tsha vhathu vhashu .
U ita mutevhe a tshi shumisa tshifhinga tsha zwino tsha a .
Zwi ḓo dzhia tshifhinga tshingafhani u wana thendelo ?
Sa zwine vha ḓo zwi pfa kha makumedzwa ane a ḓo tevhela , muvhigo wa ndingo dza vhuṋa wo sumbedzisa zwi khagala uri hu ṱoḓea nyito ya shishi arali ri khou tea u thivhela dziedzi khulwane .
U laṱiwa ha malaṱwa zwao na a re khombo ḓaleḓaleni zwi dzhiiwa sa tsheo yo tshipesaho ya u laṱa nga nzulele dza Afrika Tshipembe .
U kona u nanguludza na u topola mubvumo wa ipfi ḽa mugudisi vhukati ha phosho musi hu tshi khou lidziwa tshilidzo .
Zwenezwo ri puḽana u engedza vhugudisi ha miṅwaha ya 16-25 kha zwiimiswa zwa pfunzo ya phanḓa na zwiimiswa zwa vhugudisi .
Lufu lwa muofisiri wa mapholisa ndi ndozwo khulwane vhukuma .
Thasiki dzi no tea u itwa
Zwi ḓo ḓisa tshanduko ya didzhithaḽa kha tshumelo dza muvhuso na u konisa nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme ngeno hu tshi khou sedziwa kha dziṅwe nḓila kha thekhinoḽodzi dza didzhithaḽa .
156. Maanḓa na mishumo ya masipala
7.2 U itela uri hu tevhele maitele a vhulanguli a sa konḓi nahone a sa ḓuri musi hu tshi khou itwa khumbelo ya u swikelela mafhungo , u ita mbilahelo kha Vhulanguli na khothe zwi tea u vha zwi tshi tou vhofha .
Vhashumi vha zwiimiswa izwo navho vha khou pfumbudzwa .
Vhunzhi ha tsumbanḓila dza u ḓilondola ndi u thoma vhushaka havhuḓi na dokotela wavho .
Muṅwe na muṅwe o pfumbudzwa zwavhuḓi nga maanḓa kha muhasho wawe nahone a ri ṱangani na dzithaidzo .
Arali vha balelwa u tevhelela maṅwalwa a thendelano sa zwe zwa tendelaniwa na SARS kha mbadelo ya tshelede vha i kolodaho , thendelano i ḓo fheliswa ha thomiwa maitele a nḓowelo a u koḽeka tshelede vha i kolodaho .
U ḓadzisa kha zwenezwo , u tsikeledza nga muvhuso hune ho vhanga u gonya ha nyimele ya nyofho , ho thivhela vhathu u amba mihumbulo yavho zwi khagala .
Pulane dza thandela nthihi dzi a khwiniswa u itela uri dzi tshimbilelane na pulane ya mbekanyamushumo .
Hetshi ndi tshikhala tsha vhathu vha hashu u shumisa pfanelo dzavho dze vha dzi wana u konḓa u yo sumbedzisa sia ḽa shango iḽi .
Sa tsumbo , naho hu uri vhatelwadigirii vha na ndalukano dza u funza na dza masia maṅwe a sekhithara ya nnyi na nnyi , ṱhoḓea kha sia ḽa ikonomi ndi dza mabuḓo a zwa thekhinikhaḽa na zwa saintsi .
Zwibveledzwa na tshumelo zwi vho ṱoḓa vhathu vha re na nḓivho na zwikili zwihulwane .
Kha mafhungo a sekithara ya muvhuso nga ha tshumisano , u fhelisa u dovholola ha tsireledzo ya IT na tshikalo tsha mbuelo ndi zwa ndeme kha muvhuso u itela u swikelela zwipikwa zwawo kha u ita uri sekithara ya muvhuso i vhe didzhithala .
Izwi zwikatela u rengwa ha mathannge a maḓi a 45 u itela u ṋetshedzwa ha maḓi kha vhupo vhu kwameaho , u vhorwa ha maḓi fhasi na mbueledzo , u vhulunga maḓi na ndangulo ya ḓhoḓea na zwiko zwa maḓi .
Lavhelesani tshifanyisoni ambe uri vhana vha ita mini kha maḓuvha aya .
CPB i nga vha na mushumo muhulwane une ya nga ita kha u vhuyedzanya na u khuruṱanya vhathu nge ya ḓisa sekhitha dzo fhambananaho dza tshitshavha fhethu huthihi khathihi na u ṱuṱuwedza u pfesesana .
Ndangulo ya mafhungo yo fanelaho , zwihulwane malugana na miḓi ya mahayani , ndi ndivho ya mutheo .
Tsha u thoma ngauri a hu na ngona ye ha tendelaniwa yone ine i nga shumiselwa kha vhoṱhe vhathu vha vhaholefhali uri vha badele mbadelo dzo engedzwaho dzo fhambanaho nga vhuholefhali .
Eskom ndi yone muṋetshedzi wa muḓagasi i yoṱhe ine ya vha na thendelo kha vhupo uho , masipala u renga muḓagasi u bva kha Eskom u tshi itela u sabusidaiza vhadzulapo vha masipala khathihi na u vhona uri hu vhe na u kovhekanywa ho leluwaho vhukati ha Eskom na zwitshavha zwapo .
Kha vha dzhie minete i si mingana vha sedze kha maga a IDP vha ṱalutshedze uri ndi zwa ndeme u ḓivha IDP sa izwi mutevheṱhanḓu wa CBP u tshi ṱumanya IDP .
Hezwi zwi do ita uri Afurika Tshipembe ḽi kone u dzhenelela arali zwikepe zwa mashango asili zwo dzhenaho vhuimazwikepe hashu zwo pfuka pfanelo dza zwa maḓanzhe .
Muhasho wa Mutakalo wo thoma u haela huraru huswa ha vhana .
Mufarakani wa kale u ḓo kona u vhila u ṱunḓelwa u bva kha muṅwe mufarakani fhedzi nga fhasi ha nyimele dzo randelwaho .
Mbekanyamushuo iyi ṱhukhu i ṋetshedza thikhedzo ya ndaulo na zwa phurofeshinala kha Khomishini ya nga ha Mbuedzedzo na Pfanelo dza Mavu u itela matshimbidzelwe na ṱhoḓisiso ya mbilo dza mbuedzedzo .
Ndi zwifhio zwivhumbwa zwo khetheaho zwine na nazwo zwi ni khethekanyaho kha vhaṅwe ?
Khumbelo dzi tea u iswa nga kha inthanethe
Kha pulenari zwigwada zwiṋa zwi ambedzana zwiteṅwa zwa ndeme zwine zwa bva kha mishumo yavho na u sumbedza zwe vha wana zwi tshi takadzesa kha nyambedzano dzavho .
, muṅwali u thoma nyanbedzano kha nyimele ya mulayo ya Canada nga ha uro , u ya nga ha sialala , vhulamukanyi ha sialala ho vha hu tshi fhodza na u vhuedza vhusa dzhieli .
Musi hu tshi sedziwa arali muhweleli a tshi fanela u vhuedzedzwa mushumoni , hu ḓo vha hu vhukhakhi u tevhedza zwi ambiwaho nga muhwelelwa zwa uri vhushaka ha mushumoni ho tshinyala lune ha si tsha kona u pfumedzea , na uri nga fhasi ha nyimele a zwi nga pfesesei u vhuedzedza muhweleli mushumoni .
Devhula ha mukano , vhubveledzi ha Canada vhu lavhelelwa u dzivhuluwa zwiṱuku nga murahu ha u hanwa ha 2006 .
Ngei kha masipala wapo wa Emalahleni komiti dza wadi dzo sumbedza kupfesesele kwavhuḓi kwa mishumo yadzo fhedzi dza vha dzi si na vhuṱanzi nga ha maanḓa na theo ya mulayo yavho .
Khothe khulwane dzo vhalaho dzo bvisa ndaela dza mashumele a elanaho na zwenezwi .
U dzudzanya thandululo dza , na thendelano malugana na , thaidzo dza ndaulo ya malaṱwa zwa zwino na tshifhinga tshi ḓaho .
TSUMBANDILA YA U ITA VHUPFIWA HA U TOU AMBA
Vhathu vha Kapa Vhubvaḓuvha vha tea u ambara zwiambaroḓe kha mutsho wo raliho ?
Muhumbeli u shumisa fomo ( Fomo ya A ) ye ya anḓadzwa kha Gazethe ya Muvhuso ( Nḓivhadzo ya Muvhuso ya vhu R187 ya 15 Luhuhi 2002 ) .
* U dovha u sedza vhuḓifari ha Zhendedzi ḽa Afrika Tshipembe ḽa Vhutsireledzi ha zwa Matshilisano , nga maanḓa zwi tshi tshimbilelana na vhukoni havho ha ndaulo na vhulanguli khathihi na u ita themendelo ;
Muṱa na khonani dza mutambi makone wa kale na mutshimbidzi Vho Nyembezi Kunene , vhe vha lovha nga murahu ha u lwala lwa tshifhinga tshilapfu .
Vhaswa vha nga ṅwala ṱhaluso yavho , vha sedza zwikhala zwa u guda na u kona u wana masheleni , na u wana thikedzo nga kha nḓila nnzhi kha zwiteṅwa izwo .
5.1 . Thempheretsha dza nṱhesa zwipiḓani zwinzhi zwa shango ḽashu dzi ombedzela tshumiso ya maḓi nga vhuḓifhinduleli nga vhathu vhoṱhe .
U ṱanganyiswa ha mushumo wa mavu kha vhutsini ha senthara ya vhudzulatsini i ḓo konisa vhathu u khunyeledza ndivho dzo fhambanaho dza lwendo , kanzhi nga u tshimbila .
Kha vha dzhiele nṱha uri thimu ya SEA i dzhiela nṱha khethekanyo ya ikonomi na uri i kha kuitele kwa u themendela ngudo dza ikonomi , ngeno dzi tshi fhindula vhunzhi ha mbudziso na u sika mbonalo ine ya ṱoḓea .
Kha rou iṅwe na iṅwe , ndi afhio maipfi ane a bulwa a sina mibvumo i no fana na i re kha ipfi ḽi re tshibogisini tsha u thoma ?
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa nga ha mvelaphanḓa ya ṅwaha nga ṅwaha ya tshifhinga tsha vhukati ha ṅwedzi wa Tshimedzi 2021 u swika Shundunthule 2022 .
Hezwi zwithu zwa mushumo wa mbekanyamaitele ya vhukoni zwi ḓo thusa kha u khwinisa u shumiswa ha zwiko zwa nnyi na nnyi na thememveledziso ya nnyi na nnyi kha vhuimo ha zwitshavha zwi re zwoṱhe khathihi na masipala muhulwane na thandela dza vundu .
Miṱangano ya u tandulula thaidzo i vha hone kha vhuṅwe vhuimo .
Vhakhantseḽara vha wadi vha na mushumo muhulwane nga maanḓa sa miraḓo ya Foramu ya Vhuimeli ha IDP kana foramu dziṅwe-vho dzo raloho .
Izwi zwi ṋetshedza luvhanḓe kha maAfrika Tshipembe uri vha ṱanganye thekhinoḽodzhi kha matshilo avho nga nḓila i vhuedzaho tshitshavha nga u angaredza .
a . Maitele a u vhiga kana a thandululo :
Uhu ndi vhuḓifhinduleli vhuhulwane vhune Muhasho washu wa tea u vhu lavhelesa sa izwi mishumo iyi i tshi vha i na vhathu ha zwigidi .
Ngoho , u bva tsha mathomo a kuḽele kwa zwiḽiwa zwa mapfura maṱuku , ḽifhasi ḽi khou nona ḽi tshi ya na u lwa u fhira zwe ḽa vha ḽi zwone mathomoni .
Zwipikwa u ya nga mvelelo dza ndeme
Ndi nga zwenezwi hune ro dzhia ḽiga ḽa u sedza kha masia a ndeme a si gathi o angaredzwaho sa Pulane ya Ndila dza Ṱahe uri ri vusuludze nyaluwo u itela uri ikonomi i kone u sika mishumo heyo ine ya khou ṱoḓea .
Ri fanela u pfesesa uri milayo ya muthelo yo ḓitika kha khonṱhiraka i pfeseseaho vhukati ha mutheli na muvhuso ya uri u shumisa masheleni a muvhuso zwi itelwa u vhuedza lushaka nahone a huna zwiito zwa vhuaḓa .
Muhasho wo vhiga kha komiti ya Odithi uri , he zwa fanela , ho vha u dzhia maga a vhuṱhogwa kha u tandulula vhushayanungo .
Vha rumele khophi dza u ḓadzisa khumbelo , dzine dza vha na zwidodombedzwa zwa tshidzumbe zwa khamphani , kha Muṅwalisi wa dziGMO .
Mugudi u vhala a tshi ḓiṱola kha u elelwa ipfi na u ḽi pfesesa .
Hezwi zwi livha kha uri hu vhe na u shayanungo kha vhahura , nga maanḓa kha u fhaṱa vhuthihi kha vhathu zwe zwa vha zwi tshi nga thusa kha u lwa na vhugevhenga .
Mvelaphanḓa i khou itwa kha sia ḽa mishumo ya u dzhenisa , u lugisa na u ṱhogomela , mishumo ya thekhinoḽodzhi na didzhithaḽa u fana na khoudiṅi na u saukanya data , khathihi na tshumelo dza mabindu u ya kha ḽifhasi ḽoṱhe .
12.2 tshiimiswa tsha tshitshavha tshi dzhiiwa sa tshiimiswa tshi re na maanḓa lwa mulayo nahone tshi nga ita khumbelo ya u swikelela rekhodo dzi re na tshiimiswa tsha phuraivethe , fhedzi arali tshiimiswa tsha tshitshavha tshi -
Ndi nga mini ni tshi vhona e ene muanewa muhulwane ?
74 . Milayotibe ine ya khwinisa Mulayotewa
Mivhigo i fhambana u ya nga lushaka na ndivho , na u nga fhambana lwo ṱanḓavhuwaho u bva kha muthu muthihi u ya kha muṅwe nga zwi re ngomu .
Ndi zwa ndeme u humela murahu kha kha zwo swikelelwaho kha miṅwaha ya mahumi mavhili yo fhelaho nga u shumisana na Afrika Tshipembe .
A hu na u mangadzwa , ndi zwone , u pfa u vhomba uho hu tshi bva Amerika .
5 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Vhudavhidzani ha Muvhuso , ine i ḓo vha i tshi khou shuma kha muvhuso woṱhe .
U zwi ita musi a tshi kuvhanganya mafhungomatsivhudzi khathihi na u pulanela u ṅwala .
Kha nyimele dza mbekanyamushumo dzo ḓoweleaho , zwiṱirakitsha zwa mbekanyamushumo dzi tevhelaho zwo dzinginywa .
U londota mveledziso dza nga ngomu na u eletshedza muvhuso kha mbekanyamaitele dza mashango a nnḓa na mafhungo a elanaho a nga ngomu .
Migaganyagwama a yo ngo tea u itwa lwa tshidzumbe !
Ndingedzo iyi i ḓo shumisa mbekanyamushumo dzire hone dzi ngaho , Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha na Mbekanyamushumo ya Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha , hu u itela u alusa tsedzuluso yo tewaho kha vhadzulapo kha tshikhala tsha Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Kotara ya Vhukati .
16.1.2 u tshimbidza maitele a u ita khumbelo kha tshiimiswa
( e ) u thoma phurosese ya u dzulela u vhiga kha
Vhupulani ha thandela ndi yone thikho ya ndangulo ya thandela .
Mufhaṱi u fanela u vha na vhuḓifhinduleli ha u lugisa izwo .
U ṅwala maṅwalo mapfufhi ano ḓo shumiswa fhethu ho fhambanaho , tsumbo , kha u elelwa zwo iteaho kale ( recounts ) , mufhindulano .
Maṅwalo ane a langulea na u langulwa zwavhuḓi hu tshi tevhedzwa milayo , na u wana maṅwalo nga u ṱavhanya zwifhinga zwoṱhe .
Tsho pulanelwa u vha na vhutshilo ha u shuma ha miṅwaha ya 50 .
1 . Kha rowu ya u thoma , hu tea u wanwa wadi dze dza rumela fomo dzadzo dza mbigelamurahu .
Khoro ina maanḓa oṱhe a u hwesa mulandu na u dzhia vhukando ha mulayo kha muthu ane a kwasha na u tswa .
Muḓivhalea Khosi Vho Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu , vhe vha vha khosi ya Lushaka lwa Mazulu ye ya vhusa lwa tshifhinga tshilapfu .
Ri khou itela khuwelelo kha sekhithara idzi dzoṱhe dzo fhambanaho , nga maanḓa uri dzi gude u bva kha vhukoni ha saithifiki , vhunzani , vhuṋe na ha akhademi nga ha uri roṱhe ri nga tandulula hani khaedu iyi ya u vhulawa ha miraḓo yashu .
Themendelo idzi dzi a vhuedza zwiimiswa zwoṱhe zwine vhona uri hu na modele lwa tshifhinga tshilapfu .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka
Fhedzi , nḓila iyi ya kuitele ndi ya vhuṋe nga maanḓa , na uri sa zwiṱuṱuwedzi zwo sikwaho nga tshipiḓa tshi re hone zwi tikedzwaho tsho siwa tshi songo shandukiswa .
Thaidzo nga ha odithi ndi uri u sa tevhedza tshitandadi tsha kushumisele kwa masheleni ashu ho vhangwa nga thaidzo khulwane tharu .
U bva kha khonṱhiraka hu elela pfanelo dziṅwe na mishumo ya mahoro .
Fulaga ya lushaka i na muelo wo tou kokotolo woṱhe na wa muvhala muṅwe na muṅwe .
Vhathu vhashu vha kombetshedzea u humbela , u tswa kana u shumisa nḓila ifhio na ifhio uri vha tshile .
Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Zuma kha u fhululedza Riphabuḽiki ya Angola kha u tshimbidza Khetho dza Lushaka zwavhuḓi .
Kha tsengo , masia oṱhe a ḓo humbelwa uri a fhe vhuṱanzi na u sengiswa kana u vhudziswa dzimbudziso nga ḽiṅwe sia .
Okosidzheni yo ṋokaho i nga shandukiswa nahone zwo leluwa u i fhungudza nga mbumbano dza khaboni u vhumba gesepfuḓi .
Pulane dzaṋu dza vhumatshelo ndi dzifhio ?
Muvhuso wo bindudza masheleni a fhiraho R1 biḽioni kha thandela iyo , yo itelwaho u sika mishumo .
Musi mulomo wo vulea , zwiitei zwi ḓo fana na zwiḽa zwa magombame a no dzula o vulea .
Gerani siaṱari ḽi tevhelaho ni ite bugu .
Nga kha izwi , ri ḓo engedzedza mbekanyamushumo ya " renga Afrika Tshipembe " .
Khethekanyo ya Ndangulo ya Tshikokoldo zwa zwino i kha maitele a u ṱangana na mushumi muṅwe na muṅwe uri a wane Ndaela ya Tshoṱhe u bva kha vho kha akhaunthu ya zwino khathihi na nzwalelo .
U fhungudza tshivhalo tsha milandu ya vhutshinyi ha dzikhakhathi .
Miraḓo ya tshitshavha a i koni u ḓisa Milayotibe Phalamenndeni .
Tshiswaṱe ( u pandamedza khonani u tshi ṱoḓou mu kwama ) ; u fara mutshila wa khonani
Masipala u ita mishumo ya ḓuvha na ḓuvha sa pulane ya ndondolo sa zwi ṱoḓeaho .
Vhaṱaleli vha vhidzelela vho takala na mavuvuzeḽa a pfala u swika na kulekule .
Kha miṅwaha yayo ya fumi , Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Vhathu ya SKA SA yo ṋetshedza bazari dzi fhiraho 800 dza u guda , na thikhedzo khulwanesa kha zwikolo zwa Carnarvon .
vhukwamani na u ṱola dzi IDP na tshumiso na tsedzuluso yadzo
u shumisa luambo u humbula na u ṋea muhumbulo
Kha ri ite nyito Shumisana zwiṱikara zwaṋu kha u nambatedza vhana tsini na vhomme vhavho .
Musi vhaofisir vha vhulamukanyi vha tshi shuma mishumo yavho , vha tea u ita muano kana u khwaṱhisedza , nga nḓila yo tiwaho nga Ndayotewa , uri vha ḓo alusa na u tsireledza Ndayotewa . 5.3.2 Naho Vharangaphanḓa vha Sialala vho ṋewa mishumo ya vhulamukanyi nga fhasi ha Mulayo wa Ndangulo ya Vharema , a vha weli kha ṱhalutshedzo ya muofisiri wa vhulamukanyi o bulwaho kha Ndayotewa .
Thendelano nga vhoṱhe dzi tevhelaho dzo dzhenwa khadzo na madzangano a vhashumi kha muhasho :
R1 330 - Thendelo ya u vha na fhethu ha u bveledza zwibveledzwa zwa khovhe and R125 - Khumbelo ya thendelo
Kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe kha mutevhethandu , vhukando ho teaho hu fanelwa u dzhiwa .
Zwa u gaganya zwi lugiselwa zwo ḓisendeka nga muhangarambo wa zwi bviswa zwa vhukati haṅwaha zwi ṋetshedzaho mafhungo nga ha masiandaitwa a mugaganyagwama wa mbekanyamushumo dzi re hone zwino na tshifhinga tshiḓaho kha miṅwaha mivhili kha vhumatshelo .
Ni kone u tevhedzela nomboro iyo i re yone .
U daha hu vhanga malwadze a mulomoni .
Fokasi kha Mikhwa yo Teaho na Ndeme ndi zwa ndeme kha ndayo hedzi nga tshifhinga tsha u vulelwa tswinga na u sainwa nga ṅwaha ha Vhuḓifari ha Vhubindudzi na Khoudu dza Mikhwa ya vhashumi .
Fhedzi kha afidafiti yawe ya u hanedza muhweleli wa vhuvhili o zwi amba zwo leluwa ari :
Ri dzula ro fhaṱuwa na u engedza mafulo a tshenzhemo u thivhela u swikelela hu songo teaho kha zwidzidzivhadzi , nga maanḓa kha vhathu vhaswa .
Fhedzi tswikelelo ya mushumo i khou konḓela vhafumakadzi vha mahayani , vhaswa na vhaholefhali .
Muthu muṅwe na muṅwe a swikelelaho webusaithi iyi ( mushumisi ) u tea nahone u tendelana na maga na milayo yo tiwaho kha nḓivhadzo ya mulayo iyi .
Ri roṱhe , sa vhashumisani kha u swikelela tshipikwandauli itshi , ri vhona thandela iyi i tshi khou tshimbila .
( 5 ) Tshiṱalula nga tshiitisi tshithihi kana zwiitisi zwinzhi zwo tevhekanywaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) a tsho ngo tea nga nnḓa ha musi zwo vhonala uri tshiṱalula tsho tea .
U swikelela ho teaho na tshivhalo tshine tsha tea u swikelelwa zwo khwiniswa u sumbedza tshivhalo tsha nomboro nthihi .
Phalamennde , nga u angaredza , i ramba vhupfiwa ha tshitshavha kha Milayotibe ine ya khou i vhalulula .
Na vhutshilo ha miraḓo ya muṱa wavho , vhashumisani ngavho vhavho na vhagudi vhavho ho tou ralo .
" Muthu ane a vhana mavhudzi o raliho ndi ene we a vhala dayari yanga .
( a ) ṋekedza maanḓa na mushumo ufhio na ufhio wo teaho u itwa hu tshi tevhedzwa mulayo kha tshivhumbeo tshifhio na tshifhio tsha khorotshitumbe ya muvhuso , tenda u ṋekedza uho ha vha hu tshi yelana na mulayo malugana na nḓila ine maanḓa a tea u shumiswa ngayo kana nḓila ine mushumo uyo wa tea u itiwa ngayo ; kana
Tshiimiswa tsha Tshifhinga nyana tsho thomiwa nga ṅwedzi wa Phando 2019 tshine tsho vhumbwa nga zwigwada zwa vhaimeli vha vhadzulapo vha tshiitshavha na mihasho ya muvhuso .
Vha dzhie muvhigo u bva kha puḽenari kha dzipere na notsi dza khoso u ḓadzisa mafhungo
Gemo ḽa muvhuso u tevhelaho ndi u vhona uri vhathu vha linganaho 4.6 miḽioni vha ṅwaliswe kha mbekanyamushumo ya antirithirovairaḽa .
U ya nga kuvhonele kwa ḽiṱaḓulu , u fhodzwa ndi ha vha re na vhuṱalu fhedzi na vho pfumaho fhano ḽifhasini naa ?
U guda u peleṱa maipfi a 10 nga vhege u bva kha ngudo dza foniki na u bva kha maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo .
( a ) khwiniso kana u fheliswa hufhio na hufhio ; na
6.2 Khabinethe i ṱanganedza uri khaṱhulo i khou vha hone nga kha miṅwe milayo ine ya nga shumiswa kha u shumisa , u ṱavha na u vha na mbanzhe . Khabinethe i khou wana ngeletshedzo kha fhungo iḽi .
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe u shela mulenzhe kha zwiwo izwi na u davhidzana na vharangaphanḓa vhavho vha polotiki .
Kha vha bvisele khagala mafhungo nga ha vhathu vha elanaho hune muthu muthihi a nga shuma ṱhuṱhuwedzo ya ndeme , i si ya ndeme , i fushaho kana i sa fushi kha muṅwe muthu kha u dzhia tsheo dza zwa masheleni na dza kushumele kana u kona u shumisa ndango kana ndango i re na ṱhanganelano kha muṅwe muthu .
Naho vhathu vha tshi ḓa vha ṱuwa , tshumisano ya tshiimiswa i ḓo isa phanḓa , u ḓowela vhashela mulenzhe vhaswa na nyimele .
Mavu ndi tshiṱuṱuwedzi tsha u fhungudza vhushai , u sika mishumo , tsireledzo ya zwiḽiwa na vhubindudzi .
Zwikili zwavhuḓi zwa vhudavhidzani ha u amba na ha u ṅwala kha maitele a khothe na a tshipholisa .
Naho zwo ralo , ndi zwa ndeme u pfesesa uri sekele ya nḓisedzo ndi maitele a miṅwaha minzhi .
Zwi re afho nṱha ndi vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli ha vhulanguli ha Tshitediamu tsha Ellis Park kha mutambo wonoyo .
Nga ṅwambo wa pfulo i sa pfushi na mililo ya ḓaka , zwifuwo zwi kha nyimele i sa fushi .
U bveledza pulane dza thevhekano na u ita uri vhashumi vha sa litshe mushumo , u thoma u shumisa pulane dza mveledziso ya vhuṋe na u ṋetshedza vhukukumedza nga mbekanyamushumo dza mveledziso ya maimo a nṱha na u ita uri vha ḓivhe zwithu .
1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Milayo ya Dzikhetho wa 2018 Phalamenndeni .
U ola na u ṅwala mafhungo ano elana na ṱhoho kha u ḓadzisa kha bugu ya laiburari ya kiḽasi .
Kha zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa u khwinisa u tswikelelo , ho vhewa thagethe ya u fhungudza zwikhala zwa u tshimbila hu tshi yiwa kha zwishumiswa zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi uri zwi vhe fhasi kha khiḽomitha nthihi .
U shumisa mbekanyamushumo dza ndondolo na thikhedzo u itela vhathu vha tshilaho na HIV na AIDS .
U isa phanḓa na u vha na masia mavhili kha Mulayotibe muthihi na zwone zwi ita uri vhe na thaidzo dza kuitele kwa ndayotewa hu tshi phasisiwa mulayo , sa u dzima mulilo na zwone ndi mushumo wa muvhuso wa vundu na wapo .
Khanedzano hafha , mashudu mavhi , nga u ṱavhanya dzo katela zwiṅwe tsha zwo khetheaho .
Tshitatamennde tsha thaidzo tshi re afho nṱha , arali tsha senguluswa , tsho ima nga u rali :
Masipala wa Prince Albert u dzhiela nṱha ndeme ya u vhulunga zwiko zwawo zwa Vhufa na Mvelele .
Nahone , vha tea u ita uri khophi dza Bugupfarwa ya PAIA dzi vhe hone nahone nga mahala , nga nnda ha musi ho humbelwa khophi yo tou ganḓiswaho
A hu na tshine tsha nga thivhela u kavhiwa nga nnḓa ha vhuḓifari hashu .
Huna tshaka dzo fhambanaho dza vhudzheneleli sa zwo sumbedziswaho kha thebuḽu i re afho fhasi .
5.2 . Nḓivhadzamulayotibe , vhukati ha zwiṅwe , i kumedza tshanduko ya mbekanyamaitele ntswa na vhulanguli na themendelo dzo itelwaho u vhuedzedza sekithara ya nyanḓadzamafhungo ya u thetshelesa na u vhona vhudzuloni u itela nyaluwo ya matshelo na u khwinisa vhubindudzi .
Vha nga kona u pfukisa data zwavhuḓi .
Hezwi zwi nga fhedza tshifhinga tshilapfu , fhedzi kha vha shumise mihumbulo ya tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe sa nḓila ya u engedza ho teaho . thikhedzo : Thikhedzo ndi ' themendelo ' vhukati ha mahoro .
2.1 Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u ḓo vha ṋemuḓi wa Foramu ya Nyambedzano ya Mbekanyamaitele ya Ṅwaha nga ṅwaha ya Ḽevele ya Nṱha nga ha Pfunzo ya Sekondari Afrika ya Mathomo : U dzudzanyela Vhaswa Vhumatshelo ha Mushumo , na Dzangano ḽa Muhasho wa Pfunzo Afrika .
Zwibviswa zwi tea u shumiswa hu tshi tevhedzwa milayo yoṱhe na matshimbidelwe .
Tshiteṅwa itshi tshi dovha tsha khwaṱhisedza vhuṱhogwa ha Vhulanguli musi ho sedzwa u ṱuṱuwedza pfanelo ya u swikelela mafhungo .
Mbonalo ya tshiṱaraṱa , nga maanḓa-maanḓa , i tea u nangwa na u olwa u ya nga thero yo khetheaho zwi tshi ya nga fhethu ho ṋewaho , hu na u ṋetshedza muya wa fhethu ho engedzwa dziṅwe dza tshumelo dzaho .
Kha vha haseledze nga ha zwithu zwine zwi nga phaḓaladza mishumo minzhi nga nḓila i lingaho na uri hu nga tandululwa hani u sa lingana huṅwe ?
( ii ) u vhea vhurumiwa ha tshoṱhe hu tshi tevhedzwa u nangiwa ha mahoro .
Kha miṅwaha i fhiraho 15 iḓaho , mashango a ḓo lwisa nga hune a kona u fhelisa nyimele dzoṱhe dza vhushai u lwa na u sa lingana na u sedza kha mafhungo a tshanduko ya kilima ngeno a tshi khou vhona uri a huna ane a sielwa nnḓa .
U ombedzelwa honovhu ho vhewa kha u khwinisa khwaḽithi ya vhutshilo , tsireledzo ya mupo na ndondolo ya zwiko .
Ndi nga dzhenisa nyolo kana zwifanyiso zwifhio
Mivhigo yoṱhe ya ṅwaha nga ṅwaha ya muhasho wavho yo rumelwaho Phalamenndeni yo kumedzwa zwavhuḓi na uri ho tevhedzwa ṱhoḓea dzoṱhe u bva kha Muoditha Dzhenerala .
Hu a itwa magavhelo malugana na magavhelo a u tshila na u tshimbila na mbadelela phanḓa .
muṱa na khonani dza vhathu vha malo vhe vha lovha musi hu tshi vha na muthuthubo ḽimagani ḽa zwiṱhavhane ḽa Denel ngei Somerset West Kapa Vhukovhela .
Arali ni sa pfesesi phara iyi , i vhaleni hafhu nga u tou ongolowa .
U itela u swikelelea , na u thomiwa , hei pfanelo , muvhuso u fanela u shumisa dziṅwe nḓila dza u ita uri pfunzo i kone u wanala , hu tshi katelwa na zwiimiswa zwine zwa shumisa luambo luthihi , hu tshi dzhielwa nzhele-
U ṱola bugu dza kiḽasiṱa na mivhigo ya tshiṱoko .
Mushumo wayo ndi u vhona uri u tea na u dzula vhu hone ha vhutsila Afrika Tshipembe nga u ṋetshedza vhukoni kha vhufarakani ha mveledziso vhukati ha mabindu na vhutsila .
Musi hu tshi olwa zwifhaṱo kana zwikhala zwo vuleaho zwo khwaṱhaho , hu dzhielwe nṱha mbonalo tshifanyiso tshazwo tsha nnyi na nnyi , kathihi na u khwaṱha na u leluwa ha ndondolo dza matheriaḽa .
U lambedzwa ha tshiṱafu tsha dzilafho na tsha u thusa tsho teaho kha u sa nyeṱhisa zwibveledzwa dza tshumelo musi hu tshi ṱanganedzwa matshudeni kha tshiimiswa itshi .
Maḓabula , naho zwo ralo , a na maitele o fhambanaho a mutengo .
Vhuvhusi ndi themo ḽine ḽa katele vhushaka vhukati ha vhadzulapo na muvhuso .
Thendelano nga ha mathomo a Vhupo ha Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ḽa Afrika vhu ṋeaho zwikhala zwihulwane zwa u vhea Afrika Tshipembe kha nḓila ya mbambadzo yo rangwaho nga vhubindudzi , na u shuma na maṅwe mashango Afrika u bveledzisa vhukoni ha zwa nḓowetshumo dza one aṋe.
Dayamitha ya obithi i a fhungudzea u ya nga vhudzivha u swika u dzinginywa nga obithi u tshi ngalangala kha vhudzivha hu hovhelela u lingana na hafu ya vhulapfu ha gabelo .
Mathomo a vhege ( datumu )
Nga kha webusaithi ndi swikelela vhadededzi vhanzhi ngeno itshi dovha ya mpha tshikhala tsha u langula mishumo yoṱhe nga kathihi .
Fhedziha , ri tshi engedza kha zwenezwo , hu na zwishumiswa zwiṅwevho kana " senthara " dzi no thusa nga phurogireme dza nyalafho na dza ndulamiso .
Mbadelo dza fhasi dzi nga swikelelea fhedzi nga mutheli o pfukaho u ita mbadelo nga nḓila ya u thoma a swikisa asesimennde u itela u sedzuluswa nga Komiti ya Ndaṱiso kana nga kha u hanedza khathihi na maitele a aphiḽi yo fhelelaho .
Ḽevele idzi dza dzipulane dzi nga nḓila i tevhelaho :
Milayo ya halwa kha vhunzhi ha maḓisi i na u fhungudzwa ha tshinyalelo i elanaho na halwa sa tshipikwa tshihulwane .
Zwa zwino ri khou bveledza Mvetomvetothangeli mbili dzo fhambanaho , iṅwe ndi ya Mveledziso ya Mahayani ngeno iṅwe i ya Mbuedzedzo ya Mavu na Tshanduko kha zwa Vhulimi .
A zwo ngo sedza kha u imela vhushai nga u tou vhala vhathu nga muthihi muthihi hu tshi khou shumiswa mutevhe wa vhushai we wa bveledzwa na uri u tea uri kana u vhonwe sa ḽiga ḽa u livhuwisa zwikalo izwi zwa tshelede .
U shumisa luambo u amba nga ha u vhambedza , tsumbo : u lelulwa , u lemela , u leluwanyana , u lemelanyana .
Mulaedza uyu u ṋetshedzwa kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde ḽa Buthano ḽa Lushaka ( NA ) na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) .
Hezwi zwi khwaṱhisedza ngoho ya uri hu na ṱhoḓea ya u ṋetshedza zwiko zwinzhi kha mbekanyamushumo dza vhutsila na mvelele .
Vhaminisiṱa vha Khabinethe vha tea u tikedza nga mbuno tshinyalelo dza kha mihasho yavho yo fhambanaho .
Thulusi dze dza sika LFA dzi nga shumiswa kha u fhaṱulula kana u pwasha thandela ye ya dzinginywa , hu u itela u vhona uri i kha ḓi vha yo tea naa nahone i kha ḓi konadzea naa .
Zwi ṱoḓa nḓila yo ṱanganelanaho ine miṱa na vhushaka ha tshiofisi na vhu si ha tshiofisi khathihi na tshumelo zwa shuma zwoṱhe .
3.1 . Khabinethe yo dovholola u sumbedzisa vhuḓikumedzeli hayo u khwaṱhisedza uri mavharivhari malugana na thengo dza tshomedzo dza COVID-19 a khou ṱoḓisiswa nga u ṱavhanya nga mazhendedzi a tshumiso ya mulayo u fana na Yuniti ya U ṱoḓisisa yo Khetheaho ( SIU ) .
Mbudziso - Kha vha ḓilugisele mbudziso dzi bvaho kha Miraḓo ya Komiti .
Vha tea u ḓadza Fomo ya khumbelo ya ḽaisentsi ya u bveledzisa : DE 30 .
Mulayotibe u khwiṋisa Tshiteṅwa tsha 154 ( 3 ) tsha Mulayo wa Mafhungo a zwa Vhugevhenga , 1977 ( Mulayo 51 wa 1977 ) , une tsheo ya Khothe ya Ndayotewa yo wana uri u khou kundelwa u tsireledza ṱhalusavhuṋe dza vhana vhane vha vha zwipondwa zwa vhugevhenga musi hu tshi khou tshimbidzwa milandu ya zwa vhugevhenga .
Hezwi zwi lavheleswa kotara iṅwe na iṅwe .
Ngeno hu na uri ri a tendelana na u dzhaha havho ri tea u eletshedza malugana na makumedzwa o itwaho nga u ṱavhanya na nga nḓila ya u sa londa ane a vha na khonadzeo ya u konḓisa hafhu nyimele i konḓaho ya dzingu .
Vho dovha vha ṱalutshedza uri ndavhelelo dzo vha dzi tshi khou engedzea u vhonala nga tshamurahu , na uri tshipikwa tsha tshiofisi tsho vha tshi tshi khou xelelwa nga maanḓa a u vha thikho ya ndavhelelo .
Zwine nda ita ndi hayani
Mukonṱiraka u ḓo eletshedza Vundu musi a tshi wana oda yo tou ṅwalwaho ya u lenga huṅwe na huṅwe ho lavhelelwaho , a tshi ṱahisa zwiitisi zwa hone na u ṋea ḓuvha ḽa u isa ḽe a ḽi lavhelela .
Foramu i ṋetshedza tshikhala kha vharangaphanḓa tsha u dovha u sedzulusa sisiteme i langaho vhuthihi kha ḽifhasi , vhupulani ha zwa masheleni na mbekanyamaitele dzo ṱumanaho na mbambadzo khathihi na tshanduko ya kilima zwi tshi tevhela u wa ha tshelede kha ḽifhasi .
Ndi kona u ṱamba maṋo .
Samithi ya Double Troika i khou vha hone sa mvelelo dza mveledziso ya zwenezwino ya polotiki na vhutsireledzi kha Muvhuso wa Lesotho .
Hune zwa tea , khumbelo itea u ḓa na tsheke kana mbadelenga poswo .
Khumbelo yavho ya ndaela ya muthelo nga tshumelo heyi i ṋekedza thendelo hu saathu fhela awara dza 48 .
Ro vha na muṱangano wa mitshelo yavhuḓi na vha zwa mabindu , hu tshi katelwa muṱangano wa maimo a nṱha we ra vha nawo na dziCEO nga Ḽavhuvhili ḽa ino vhege .
Naho i songo fhelela , u sedzuluswa hohu ha ndingo dza lushaka zwi khwaṱhisedza vhufhambanyi ha u lwisa nga mashango a khou bvelelaho , ṱhaluso na tshenzhemo kha zwenezwi .
U monithara na u pima ( zwi shumiswa vhuvhili hazwo kha u pulana na kushumisele kwa pulane )
1.3 Miṅwedzini i si gathi , vhagudiswa vha matiriki vha ḓo vha vha tshi khou ṅwala milingo yavho ya mafheloni a ṅwaha .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa tshanduko nga u angaredza kha kutshilele na kushumele kwa vhathu .
1.2 . Phungudzo kha masheleni a shumiswaho a R85 biḽioni kha miṅwaha miraru i ḓaho i sumbedzisa vhuḓiimiseli ha muvhuso kha khuvhanganyo ya masheleni na mukovho wa tshomedzo nga vhuṱali u itela u alusa ikonomi .
1.12 . Khabinethe i kwaṱhisedza u sasaladza hayo nyito dziṅwe na dziṅwe dza pfudzungule dzi ṱuṱuwedzwaho nga luvhengelambiluni .
Tshakha dzoṱhe hedzi dzo ḓitika nga feme dzo fhambanaho dza phuraivethe u rengisa na u langa akhunthu dzavho .
Thempḽeithi dza u vhea iṱo mugaganyagwama dzo fhambanaho dzi nga shumiswa na uri dzi fhambana u bva kha sipredeshithi tshi sa konḓi u ya kha sofuthiwee ya u ita mugaganyagwama wa thandela ya maimo a nṱha .
Muthu o fhiwaho vhuḓifhinduleli nga u tou ṅwala nga Muphuresidennde , arali e hone , nga nnḓa ha muphuresidennde .
Zwi tou vha mbuno uri sekithara ya nḓisedzo ya matheriala yo ṱaluswa nga phurofaiḽi ya vhuṋe ha tsinde ḽo sendamaho .
U ṋetshedza tshumelo ya u founela Dokotela wa lukanda dza nga tshifhinga tsha nnḓa ha awara dza mushumo , u thoma u shuma sa ndangulo na vhuḓifhinduleli ha dzilafho ḽi shumisaho tshedza na dzilafho ḽa ḽeiza , khathini na mveledziso na nḓisedzo .
Ri ḓo dovha ra shumisa Mbekanyamushumo yo Engedzwaho ya Mishumo ya Tshitshavha na Mbekanyamushumo ya Mushumo wa Tshitshavha kha u dzhia vhaswa .
Kha vha ri zwazwino ndi vhige ngaha mbekanyamushumo yashu ya tshanduko ya matshilisano .
Vhadzulapo vha tea u farwa nga vhulondo na ṱhogomelo
1.8.3. Naho vhuḓidini ha u vhulunga maḓi vhu tshi thusa kha u leludza mutsiko kha tshiko tsha maḓi tshire fhasi ha tsho ḓowelelaho tsha khalaṅwaha ya mvula zwo vhigwaho ngei Khapa Vhukovhela na KwaZulu-Natal zwi tou vha vhuṱanzi uri hu na zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itwa kha u vhulunga maḓi .
Nungo dzi dzulelaho u vha hone dza Bodo khathihi na ndangulo ho vha u vha na ndangulo ya vhupo ho khwaṱhaho hu ṋetshedzaho vhuṱanzi ha nyaluwo ine mvelele ya ndangulo i dzhia mudzi sa vhuṱanzi nga u khwinisea lwa tshifhinga tshilapfu kha vhupo ha ndangulo ya ngomu , ngamaanḓa kha ndangulo ya masheleni .
Pulane dza mashumele dzo dodombedzwaho dzi kha ḓi bveledziswa , fhedzi thandela dza ndeme dzo no topolwa nahone dzi khou lugiselwa .
Heyi i wanala kha mbonalo ya " tshikirini " na " khanḓiso " .
Zwiṱirathedzhi zwa ndangulo ya masheleni zwiswa zwo ḓo vhumbiwa nga tshifhinga tsha maitele a mugaganyagwama .
Nungo dzo ṱanganelaho dza mbekanyamaitele dza u dzudzanyulula hafhu vhalwadze vha TB thilamushonga ( e a vha a tshi langulwa nga vhuongelo , zwino a vho langulwa nga tshitshavha ) na nyimele dzi sa konḓi dza TB dzi langulwa kha ḽeveḽe ya tshiṱiriki tshiṱuku kha Ḓorobo khulwane , dzo bveledza tshivhalo tsha fhasi u fhirisa zwe zwa vha zwi tshi khou lavhelela u vhaliwa .
U shumiswa ha sisiteme dza mbofho dzo ambelelwaho na dza thendara
Nazwino , musi zwo raloha , ri tea u pfesesavho uri lushaka lu kwamiwa hani kana lu ḓo vhuelwa nga mini arali lwa ita uri vhaswa vha vhuelwe siani ḽa ndiliso ya tshinyalelo .
Vhathu vhoṱhe vha re na dzangalelo na zwiimiswa vha rambiwa u ṋetshedza ḽikumedzwa nga ha Mbekanyamaitele ya Mvetomveto ya Lushaka nga ha Khwaṱhisedzo ya u Ḓiṅwalisa na Vhashumi nga u tou ṅwala na u livhisa makumedzwa avho kha muthu o teaho .
Vha tshi khou shumisa apuḽikhesheni zwi amba uri vha tendelana na milayo yo tiwaho ine ya shumiwa .
Vha ṅwale mbuno dza ndeme kha fiḽipitshati .
Mbekanyamaitele na u pulana .
Mbambe , ( kha u pika ) nga u ralo a maitele o ḓoweleaho .
Mushumo wa ndima iyi ṱhukhu ndi u ṱalutshedza ngeletshedzo dza u pulanela zwiimiswa zwa tshitshavha .
Nyengedzedzo ya ḽeveḽe ya ayoni maḓini i nga fhungudzwa nga u londota ph ya nyuṱiraḽa .
Hu khou tendiwa uri u gwedzha ho ḓalesa u fhira zwe zwa vhigiwa .
Khombo dza badani dzi na masiandoitwa a si avhuḓi kha miṱa na zwitshavha vhunga zwi tshi sia vhathu vho lozwa matshilo na u engedza mutsiko kha tsireledzo ya matshilisano na sisiṱeme ya vhuvha havhuḓi ha vhathu .
U langa na u tshimbidza maitele a nyolo ya dzangano .
Zwine zwa nga vha zwi sa tou vha khagala ndi zwauri nangoho izwo zwo shumiswaho zwi nga vha zwo vha i gese i bvisaho miṱodzi , na uri arali zwo ralo , ndi ya lushaka lufhio .
Vhuḓifhinduleli vhuswa ha muvhuso wapo vhu katela u ṋetshedzwa ha tshumelo dza ndeme , u sikwa ha mishumo , u ṱuṱuwedza demokhrasi na vhuḓifhinduleli khathihi na u fheliswa ha vhushai .
Zwi nga dzhia tshifhinga uri tsumbadwadze dzi vhonale lune zwi nga ita uri vhushaka vhukati ha tshivhangi na mvelelo zwi sa kone u vhonala kana u vha khagala , fhedzi musi thaidzo dzo no vhoniwa na u ṱanganedzwa , thasululo dzi a wanala na u rekhodiwa .
Khonadzeo ya u thoma mekhenizimu wa masheleni a dzingu na mveledziso hu tshi khou dzhielwa nzhele ṱhoḓea ya phetheni ya fhethu ha baḽantsi nnzhi ya mbulungo ya masheleni ndi fhungo ḽihulwane .
U zwino zwezwino vhoradziinzhiniara vho vha vha tshi ri tshiṅwe tshifhinga vha ṋetshedza mushumo wo ṱanganaho wa u nanga vhukati ha u khetha kha tshumelo dzo fhambananaho u ya nga vhunzhi hadzo , ngamaanḓa kha sia ḽa nḓisedzo ya maḓi na tshampungane .
Sa tsumbo , izwi zwi nga kona u tendela u shandukisea ha awara nnzhi dza mme a shumaho na vhashumi vha ṱhunḓu .
Phanḓa ha musi mushumo wa u kokodza u tshi thoma , sia ḽithihi ḽa magumo a khebulu kana thambo ya tshimbi i ṱumiwa kha ṱhoho ya u kokodza yo fhisedzelwaho kha tshipiḓa tsha phanḓa tsha phaiphi .
U ṋetshedza tshumelo kha zwa u langa mulingo na ndaulo ya vhuvhusi , zwa mulayo , zwa koporasi , Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo , ṱholo ya ngomu , ndaulo ya masheleni na vhudavhidzani , tshumelo dza u tikedza kha Muhasho .
Zwiko zwi tevhelaho na mishumo a zwo ngo katelwa kha tshikoupu tsha mulayo :
Tsheṋe i nga bviswa nga u bveledza miroho , ngeno hu uri zwitumbudzi na malwadze zwi tshi nga vha hone , fhedzi zwa fhungudzea nga nḓila ine mulanguli a nga dzhia tsheo ya u konḓelela thaidzo hu si na maga a ndeme a ndango e a ḓo a dzhia .
A hu na luhura kana ndi luṱuku kana u shumiswa ha vhalisa vho gudiswaho u langa fhethu na tshifhinga tsha hune zwifuwo zwa tea u fula hone .
Musi vho no vhala bugu iyi , vhavhali a vha nga ḓivhi fhedzi uri ṱhulo dzi tshila nga nḓilaḓe , vha ḓo ḓivha nauri ndi ngani dzi tshi tshila ngauralo .
U bva kha tshenzhelo yavho ya vhuṋe , vho zwi limuwa uri u wanela vhathu maḓi zwi katela u sika themamveledziso , zwine zwa ḓura nga maanḓa .
9.2.3 Minista wa Tshumelo ya Vhulamukanyi na Ndayotewa vha na maanḓa u rula11 zwiṅwe zwa zwimiswa zwaphuraivethe kana khethekanyo dza zwimiswa zwa phuraivethe vhuḓifhinduleli ha ita bugupfarwa .
3.6 Madzina o fhelelaho a muthu ane ha nga davhidzaniwa nae
Khabinethe i dovha hafhu ya tamela mashudu vhagudi vhoṱhe vho huvhalaho uri vha fhole nga u ṱavhanya .
Zwi khagala , a si muṅwe na muṅwe a ṱoḓaho kana a teaho u wana thuso iyo yo khetheaho .
Izwi zwo konadzeiswa nga thikhedzo yo ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo we wa kona u kunga vhubindudzi vhu fhiraho R25 biḽioni kha nḓowetshumo ya mimoḓoro miṅwahani miṱani yo fhiraho .
Maitele a u linga a tea uvha a sia fomaḽa ( u linga ha vhugudisi ) na a fomaḽa ( u linga ha u guda ) .
U bva zwenezwo , Afrika Tshipembe ḽo dzulela u sumbedza zwiga zwa u vha khwine , na u humela kha u sikwa ha mishumo hu khou vhonala .
Ro topola vhuendelamashango sa tshone tshitshimbidzi tsha ndeme tsha mishumo .
Sisiṱeme dza eḽekothroniki dza u langa mafhungo dzi ḓo ḓisa ndangulo ya rekhodo dza vhalwadze ya khwiṋe hoṱhe muhashoni .
Musi hu tshi khou bebwa Nḓowetshumo dzine dza shumisa Thekhinoḽodzhi dza Tshizwinozwino ( Fourth Industrial Revolution ) , STI i ḓo ri vhea hune ra ḓo kona u shumisa mvelaphanḓa ya thekhinoḽodzhi ine ya khou itea nga u ṱavhanya .
U itela Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa iḽi , maipfi a tevhelaho a ḓo vha na ṱhalutshedzo dze dza ṋetshedzwa one hafha :
U tholwa hoṱhe hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukano na u sedzwa arali vha si na milandu .
Komiti yo dzhiela nṱha muvhigo na u humbela uri mavundu oṱhe a tea u dzhielwa nṱha u itela vhupfumbudzi ha thandela dzo itwaho nga Tshikwama .
Nga u shuma roṱhe ri ḓo wana thandululo ya u sa shuma ha vhaswa .
U sumbedzwa ha fiḽimu ho farwa zwikolobulasini zwo fhambanaho u mona na Gauteng , nga vhushumisanina madzangano a vhadzulapo .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i dzulela u vhiga murahu kha tshitshavha .
Vhunzhi ha vhulwadze ha mafuvhalo na khakhathi vhu dovha ha itea kha vhupo vhushayaho .
Fomo dzi a wanalea ofisini ya tsini ya Muhasho wa zwa Mvelaphanda ya Vhathu .
Naho zwo ralo , ṱhoḓea dza tshiofisi dza u ela ha ikonomi sa thuso ya tsheo dza mbadelo a dzi a thu u vha hone kha shango na ḽithihi ḽa Yuropa .
U ḓivhadza hu na tshifhinga redzhisiṱara dza mavu a nnyi na nnyi dzi ḓo itwa nga khomphyutha .
Ḽeveḽe ya fhasi ya pfunzo ya fomaḽa na tshenzhemo ya mushumo vhukati ha vhushayamushumo i ṋetshedza khaedu kha ndondolavhathu yapo ya ikonomi ya matshilisano .
Nga kha vhuḓidini ho ṱanganelaho ri nga ita nyito kha u thivhela u tambudzwa ngeno ri tshi khou vhona uri vhana na vhafumakadzi vho tsireledzea .
Mathomo a sedzeswaho a mishumo ya miḽiyoni nthihi o bveledzwa .
Maitele a kushumele na u londola Eskom a bvela phanḓa na u khwinisea u itela u vha na vhuṱanzi ha uri afho hune fulufulu ḽa bveledzwa hone hu dzule hu tshi londiwa nga nḓila yone na uri ṋetshedzo ya muḓagasi i vhe ine ha nga kona u i ṋetshedza .
6.2. Khabinethe i fhululedza Khamphani ya Vhukavhamabufho ya Afrika Tshipembe kha u vhaliwa ngomu kha dza fumi dza nṱha dzine dza langa vhukavhamabufho vhu faresaho tshifhinga ḽifhasini , u ya nga OAG Aviation Worldwide .
( d ) u hanedza u valelwa hu si ho mulayoni phanḓa ha khothe nga tshavhukoma na uri arali u valelwa hu si ho mulayoni , a vhofhololwe ;
Ḽimaga ḽiswa ḽi dovha ḽa vha tshipiḓa tsha mveledziso ya ikonomi ya ḓorobo vhunga ḽi tshi ḓisa vhudziki kha vhorabulasi , mabindu maṱuku na vhabindudzi .
Vhuaḓa na tshanḓanguvhoni kha tshitshavha nga u angaredza zwi humisela murahu mbuelo dzine mvutshelano yashu yo dzi ita .
Zwitshavha izwi zwo sumbedzisa zwiitisi zwo vhalo zwa khumbelo idzi , sa vhupo ha ḓivhavhupo na tswikelelo ya tshumelo .
Naho hu na uri shango ḽi kha ḓi tou bva u fhelisa zwa u ambara maski nga khombekhombe musi muthu e fhethu ha nnyi na nnyi , vhathu vhane vha vha na maṅwe malawadze a nga thungo hu tshi katelwa na avho vhane vha khou lwala , vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha bvele phanḓa na u ambara maski yavho .
Sa tshipiḓa tsha ngudo , tsedzuluso ya theo ya mulayo i tshimbilelanaho na vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa yo itiwa .
Arali u vha khomboni zwa ya phanḓa khovhe dzi shaya pfananyo na u ḓaḓa .
Dziṅwe thikhedzo dzi katela zwikili zwa thekhiniki malugana na Pulane dza Mveledziso ya Ṱhanganelano na mveledziso ya Fhethu ho Khetheaho ha zwa Ikonomi .
Mureili wa Maṱiraka a Thipha u fanela u tevhedzela ndaulo dza Tsireledzo ya Mutakalo ya Masipala Wapo .
Kha maṅwe masia , ṱhaluso ya bada na madungo dzi dza vhewa matungo a bada a dzi ṱalutshedzwi zwavhuḓi nahone ṱhoḓisiso ya u ḓivha bada dzo raloho na u khwiniswa ṱhaluso dza hone dzi kha ḓi ya phanḓa .
Zwi fana na u sa vha zwavhuḓi ha khanḓiso iṅwe na iṅwe , u fana na Sunday Independent kha heḽi shango , u shumisa sisiṱeme dza ndeme ya mashango a nnḓa na u dzi ṱana u nga ndi dza fhano Afrika Tshipembe .
Nḓivho ya mbekanyamaitele ya mutakalo ya vundu na ya lushaka , matshimbidzelwe na vhurumelwa zwi tshi ya nga khemisi , hu tshi katelwa ndededzo ya dzilafho ḽo ḓoweleaho kha mutevhe wa zwidzidzivhadzi zwa ndeme na pulane ya sisiṱeme ya mutakalo ya zwiṱiriki .
Fhedzi a ri tima timi uri tshifhinga tshazwo tshiḓo ṱavhanya u swika u fhirisa u ḓa u lenga .
Maṅwe mafhungo : Hu si na u khwaṱhisedza muhumbulo wanga , ndi isa tshenzhemo yanga kha zwi mafhungo a tevhelaho ane a elana na vhuḓifhinduleli hanga kha zwa u ṱola zwitatamennde zwa masheleni :
U ṱuṱuwedza vhubvelakhagala u khwinisa vhuḓifhinduleli ha u shumisa ndangulo ya zwa masheleni i shumaho .
Mulanguli wa Mulayo kana ISS u ḓo vha rumela kha tshiimiswa tsha u adoptha tsho tendelwaho kha shango ḽa havho u itela ṱhaṱhuvho na tsedzuluso u itela u wana arali vho fanela u adoptha ṅwana .
Ndi ngazwo mueletshedzi a tshi dzhenela nga tshifhinga tsha zwiimo zwoṱhe na mazhendedzi oṱhe a kwameaho na zwigwada zwi wanalaho zwitshavhani zwo kwameaho .
Heyi ofisi ndi ya u ṱola vhaiti vha khumbelo dza ḽaisentsi dza u reila na dza vhagudi , khathihi na u vusuluswa ha ḽaisentsi dza u reila .
Vhagudiswa vha fumirathi vho vhuelwa u bva kha mbekanyamushumo iyi .
5.9. Khabinethe i ṱanganedza u farwa ha Muṱaṱisano wa u Thoma wa Basiketebola wa Tshaka Nṋa une wa ḓo vha hone ngei Luvhanḓeni lwa Wembley , ngei Johannesburg u bva nga ḽa 19 u ya kha ḽa 22 Ṱhafamuhwe 2015 .
8.2 . Thimu i na miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( SANDF ) na Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe ( SAPS ) , nahone vha ḓo ṱangana na thimu ya vhupileli na mapholisa a Mozambique .
A i elekanya i tshi khou vhengema ḓuvhani .
Lavhelesani hafhu iṅwe na iṅwe ya atikili idzi .
Khabinethe yo engedza vhutshilo ha IMC u itela uri i kone u tandulula mafhungo maṅwe na maṅwe ane a nga bvelela zwenezwi hu khou thomiwa tsheo dza Khabinethe .
Minetse , milayo , na nḓivhadzo dza nnyi na nnyi zwi tea u bveledziswa hafhu mahala , nahone ha itwa uri zwi wanale kha tshitshavha .
Tshiṅwe tsha zwiga zwa u ṱutshela zwa mulovha ho vha u fhefheḓiswa ha fuḽaga ntswa ya lushaka nga 1994 .
Kha vha dovholole maitele luraru nga matsheloni na luraru nga madekwana vha sa athu u nwa mishonga yavho .
Mbekanyamushumo ya vhudzulo ha vha wanaho masheleni a fhasi i khou ḓa u fhaṱa nnḓu dza miṱa i wanaho masheleni a fhasi zwa zwino yo no swika kha vhuimo ha uri zwi shumiwe , zwine hu nga shumiswa masheleni a swikaho R9 biḽioni ya vhubindudzi ha phuraivethe kha u fhaṱa fuḽethe dza u hirisa dza 37 000 .
Musi hu tshi khou lingedzwa u dzi khwaṱhisa , hu tea u lwelwa tshikalo tsha khonadzeo ya nṱhesa .
Arali vha tshi khou i ita nga vhone vhane , tshiimo tshenetsho tshi tea u ṅwalwa fhasi .
Khoro dzi fanela u dzhia tsheo nga ha :
Vha lavhelese kha u sielisana mushumo , luvhilo lwa u shuma , zwifhinga zwa u awela na ṋetshedzo ya thuso .
U ḓivhadzwa mamudi .
Izwi zwi vhumba mutheo wa u bvelela kha mashumele .
Ri tea u ṱanganisa vhuimo hashu ha ḽifhasi na u isa phanḓa na u sendamela kha ndinganyiso ya maanḓa a tshi ima na riṋe .
U thoma ha ṅwaha muswa wa akhademiki zwo dovha hafhu zwa sumbedzisa mbilaelo ya ngaha thuso ya masheleni kha vha ṱhogaho masheleni , matshudeni vha konaho lwa akhademiki vha kha pfunzo ya nṱha .
U shumisa zwifanyiso zwi re kha maṅwalo hu u itela u pfesesa .
Haya a si mafhungo a u sima fulufhelo fhedzi kha sisiṱeme ya mutakalo kana u khwiṋisa u fushea ha vhalwadze , ndi ndambedzo kha u khwiṋisa mvelelo dza zwa mutakalo dzi re na khwaḽithi dza dovha dza vha dza khwiṋe .
U itela u fhambanyisa mishumo ya yuniti iṅwe na iṅwe , rekhodo dza yuniti iṅwe na iṅwe dzi na nomboro dzi sa fani .
Vhurumelwa vhuṅwe na vhuṅwe ha vunḓu ho vhumbwa nga miraḓo ya fumi vhu re na :
Ho sedzwa zwi re afho nṱha , hu khou themendelwa uri vundu ḽi ḓidzhenise kha u vhulunga tshelede ha tshiṱirathedzhi kha na u dzudzanya hafhu themamveledziso ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Ḽiṅwalondaedzi iḽi ḽi shumana na tshipiḓa tsha u thoma tsha mushumo wa vhupulani .
Ngauralo vha vha na tshifhinga tsha nga thungo tsha minete ya 10 , nahone arali vha nga fhedza nga u ṱavhanya , vhathu vha ḓo takala .
5 Zwipuka zwa ḓaka Kha ri ambeKha ri ambe Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwipuka zwine na khou zwi vhona .
Khumbulelo dzi tevhelaho dzo dzhielwa nzhele musi hu tshi bveledzwa mugaganyagwama uyu :
Vhathu vhoṱhe vha tea u vha na ndugelo dza u dzula hune vha tou nanga , vho fhaṱelwa zwavhuḓi , na u dzudza miṱa yavho zwavhuḓi nahone hu na tsireledzo .
Mbuelo dza pulane ya tshiṱirathedzhiki dzi shumana na masia a ndeme ane tshiimiswa tsha fanela u a sedzesa u itela u tikedza zwa ndeme zwa mbekanyamaitele ya Muvhuso , khathihi na zwiṱirathedzhi zwa u zwi swikela .
Hezwi zwi sumbedza ḓivhazwakale yashu ya mbofholowo na pfanelo dza vhathu , na u ṋetshedza vhuṱanzi ha vhuimo ho fhambanaho ha u lwela mbofholowo .
Nga kha mivhigo ya mbalelano ya ngomu ho vha na mafhungo e a ḓo ṋetshedzwa , zwo ralo , a zwo ngo vha na mashumo nahone nga nṱhani ha zwezwo komiti yo vho ḓo fushea nga sisiṱeme ya ndangulo dza ngomu hoṱhe kha zwiṱatamennde zwa masheleni na mafhungo a mashumele nga tshifhinga tsha fhasi ha muvhalelano .
U sedzuluswa ha mutsiko wa malofha ;
Nnḓu iyo i tea u dzula yo lugela u swikelelea kha vhashumi vha masipala hu tshi itelwa uri vha kone u ṱola .
Ndi ngudo dzifhio dzine vha nga dzhia u itela komiti yavho ya wadi kana masipala wapo ?
3.6 Khabinethe i ṱuṱuwedza vhadzulapo vha Afrika Tsipembe uri vha dzhenelele kha vhuṱambo ha
Vha nga ita khumbelo uri vha dovhe vha bveledzelwe iṅwe ID hafhu :
Vhurangaphanḓa ha tshiimiswa ho no ḓi sumbedzisa bono na pulane ntswa .
U rabelwa ha mphaya zwo vha zwo no vha maitele o ḓoweleaho nga itsho tshifhinga .
Khabinethe yo dovha ya engedza miraḓo ya IMC nga Dziminisiṱa dza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ; Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo , Madzulo a Vhathu ; Mveledziso ya Matshilisano ; Vhuendelamashango ; zwa Mupo na Vhuendi .
Mbadelo dza zwino dza muthelo dza mvusuludzo dzo ḓo engedza sa zwe zwa ṱoḓiswa zwone .
Ni a kona u vhona ḽifhasi .
Naho ho no itwa mvelaphanḓa zwiṱuku , hu kha ḓi tea u iwa kule u swikelela ndinganyiso ya zwa mishumo .
3.4 . Khabinethe yo dovha ya tikedza khunyeledzo ya Mulayotibe wa Ndayo ya Tshiswole , une wa ṱoḓa u sedzana na ndayo nga vhuḓalo kha SANDF , hu tshi katelwa na u khwaṱhisa ṱhalutshedzo ya u fhuriwa lwa vhudzekani na gonyisa ndaṱiso ṱhukhu ya swika kha miṅwaha ya 10 .
Tshifhaṱo tsho shumiswa u bva 1885 u swika 1910 nga Nnḓu mbili dza Phalamennde ya Cape .
Dzilafho ḽa tshidzidzivhadzi tsha thivhelo na ḽone ḽi hone kha sekhithara dza mutakalo dza phuraivethe ḽine ḽi nga fhungudza khovhakhombo ya muthu ane a sa vhe na HIV kha uri a kavhiwe nga vairasi arali o tzhipiwa kana u ṱhavhiwa .
Mishumo minzhi kha sekithara dza phuraivethe a yo ngo fhedza tshifhinga tshilapfu naho zwo ralo vhunzhi ha dzikhamphani dzi ḓo isa phanḓa na u vhona zwo tea u bvisa mbekanyamushumo idzo dza ndeme .
Nḓisedzo ya maḓi ḓoroboni i ḓo fhungudzwa nga phesenthe dza 15 ngeno maḓi a tsheledzo a tshi ḓo fhungudzwa nga phesenthe dza 20 .
Ṱhalano , naho zwo ralo , i na vhupfa nahone yo serekana vhukuma .
U itela tsireledzo ya vhana Muhasho u tenda uri maga oṱhe a tsireledzo a tea u dzhiwa u dzudza vhana vhashu vho tsireledzea .
Kha vha dzhie dziphindulo , vha ṱalutshedze ho teaho .
U badela masheleni a tshumelo , mbadelo dza ndaka na dziṅwe mbadelo , mbadelo dza u shumiswa dzi ṱoḓiwaho nga masipala .
Hafhu mitambo iyo , u ya nga kupfesesele kwanga , yo hashiwa thwii kha theḽevishini , fhedzi ṱhanzi iyi a i koni ṋea mahumbulwa nga hayo .
Mugaganyagwama wa ṋaṅwaha
Nga u tshi tendela tshi tshi phaḓalala , ro livhana na khombo ine hafu ya vhaswa vhashu a vha nga ḓo swika u vha vhahulwane .
Zwenezwo , vha ḓo zwi ḓivha u ri , vha ḓo vha na ndango , kana vha ḓo zwi vhona zwa vhukuma uri ndi nnyi o dzhenaho sedzharini ?
Ndi nnyi o ṅwalaho atikili iyi ?
Tshivhalo tshi re nṱhanyana tsha u beba zwibadela zwa vhukati tshi no fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa tsho vhanga u beba nga muaro .
3.3 . Milayo iyo ine ya khou dzinginywa zwiṅwe zwine ya lavhelesa khazwo , ndi u thomiwa ha Tshigwada tsha Vhaeletshedzi ; nḓila dza u ṋea ṱhanziela ; u ṅwaliswa ha vhukoni ha vhathu vha shumaho nga zwa Nḓivho ya zwa Sialala ; nḓila ine ha nga swikelwa ngayo kana u shumisa iyi Nḓivho ya zwa Sialala khathihi na u vhulungwa ha redzhisiṱara dza Nḓivho ya zwa Sialala .
Vhashelamulenzhe vho salaho kha tshigwada vha vha miraḓo ya tshitshavha .
2.1 . Khabinethe i khou ḓivha nga ha masiandaitwa a vhavhaho kha zwa matshilisano na ikonomi , u khakhisea na u kanganyisea he vhadzulapo khathihi na mabindu vha ṱangana naho nga mulandu wa u khauwa ha muḓagasi vhegeni dzi si gathi dzo fhiraho .
Nzivhanyedziso maelana na shango kana maṅwe a madzangano a ḽifhasi .
Sa zwe vhashumisani na riṋe vho amba , hu na khaedu dzi dza dzula dzi hone nahone a hu na dzangano ḽine ḽa vha hone ḽi si na khaedu
Mavundu a vha ṋemuṱa wa mishumo ya vhufa nga Ṅwedzi wa Vhufa .
Thandela dzo ṱanganedzwa hafhu , dza senguluswa na u ambiwa nga hadzo nga Task Team uri dzi kone u ḓa na Thandela Khulwane dza Ndeme dze " Makumedzwa a Thandela " a vha o itelwa dzone .
Vha vhale nga vhuronwane , vha pfesese , na u khwaṱhisedza ui vho fushea nga ṱhoḓea na maga .
Musi muthu a tshi lavhelesa kha phambano ya tsheledemviswa yoṱhe kha vouthu dza mugaganyagwama u ya nṱha na u fhirisa gumofulu ḽa tsheledemviswa u bva kha nyanganyelo ya gumofulu ḽa mugaganyagwama hu na vhuṱanzi ha uri hu na ndango ya mugaganyagwama ine ya khou shuma zwavhuḓi .
Mafhungo a khou dzhielwa nṱha ngamaanḓa .
Kha vhupo uvhu vhuswa , maṅwe mashango zwiṅwe zwifhinga a shandukisa maitele ao zwi tshi elana na milayo ya tsireledzo ya vharumelwa na u tshimbila ho vhofholowaho na pfanelo dza vhaendelamashango .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri 43% ya mukovho yo vha i kha sekithara dza ndeme sa u fhaṱa , thekhinoḽodzhi ya mafhungo na vhudavhidzani ( ICT ) , migodini , vhubveledzi , vhuendelamashango na vhulimi - sa zwine zwa ambiswa zwone kha Nḓila Ntswa ya Nyaluwo na IPAP .
Arali ha vha na tshikhala kha komiti ya wadi nga ṅwambo wa u litsha ha muṅwe muraḓo , Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 u zwi sia kha masipala u sedza nḓila ine tshikhaala tsha nga ḓadzwa ngayo .
Zwidodombedzwa u wana maṅwalo kha tshivhumbeo tsha mabambiri zwo to rali :
( c ) kha sia ḽa zwa muvhuso wapo a zwanḓani zwa khoro dza Masipala hu tshi tevhelwa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 156 .
Khamera dza kha lubuvhisia dzi hone u itea uri hu vhe na u ḓigeḓa ngauri sisiṱeme dzashu dza vhutsireledzi a dzi khou pfukiwa , nga kha vhuaḓa kana vhukhakhi .
Nga maṅwe maipfi , vhushaka vhu tea u vha ho dzivhuluwaho nahone vhu re na ndivho u fhirisa ha vhu songo pulaniwa .
Tsha u thoma , ri ṱoḓa vhuḓiimiseli ha poḽitiki hune ha vha , tshavhuvhili , ha pindulelwa ha vha khovhelo ya zwiko .
Tshipikwa tsha u fhedza tsha u sheduḽwa ha mishumo ndi u tshea uri hu tea u itwa mini , lini nahone nga nnyi .
Mveledzwa dza toksini iṅwe na iṅwe ya khemikhaḽa yo shelwaho i tea ṱoliwa .
U sa vha na mbilu ya u pfela vhuṱungu kana u fhambana ha vhuimo ha lushaka ulu , zwine kanzhi zwa sumbedza " vhukule ha vhushaka " vhukati ha vhathu , zwi dovha zwa ṱumana na tshaka dza kuvhonele ku dzhenelelaho kha u thoma dzikhakhathi .
Ndo vha ndo vhudzwa u pfi zwi ḓo dzhia miṅwedzi i si gathi fhedzi a hu na tsho no iteaho na uri a thi ḓivhi uri hu khou itea mini nga khumbelo yanga .
Mvelelo dzi tea u vha dzine dza dzhiiwa sa dzi ṋekedzaho mavhala a nngwe kha nyito ya ikonomi kha sekithara i si ya tshiofisi ya halwa kha zwiṅwe zwipiḓa zwa Gauteng , zwine zwa nga shumiswa i ḓivhadza sekithara i si ya tshiofisi musi hu tshi bvelwa phanḓa .
Khasho dza nyanḓadzamafhungo , nga mannḓa SABC , dzi ḓo hasha mbekanyamushumo dzi ambaho ngaha Afurika Tshipembe ḽi sa ṱaluli nga mbeu , nga muvhala , ḽi na ndinganyo na demokirasi .
12 . Thandela i a swikelela zwipikwa zwo ṱanḓavhuwaho zwa phurogireme dza lushaka dzi ngaho sa IDP ?
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) a amba nga muhumbulo muhulwane na vhaanewa vhahulwane
Fhedzi , mimaraga ya zwibveledzwa zwitete mihulwane miṋa , fhethu ha u ṋea zwifuwo zwiḽiwa hu hulwanesa shangoni na vhashumi vha zwigayoni vha wanala vunduni , na uri hu na themamveledziso ya bada yo bveledzwaho zwavhuḓi hu na u swikelea ho leluwaho kha vhukavhamabufho hu hulwanesa shangoni .
Musaukanyo wa vhupo na ṱhoḓisiso zwo itwa kha maitele a dzitshaka sa tshumelo dzi elanaho na masia o sedzwaho o buliwaho afho nṱha .
U khwinisa vhulangi ha mavu na pulane ya fhethu zwi tshi itelwa mveledziso yo ṱanganelaho ya vhupo ha mahayani .
4.8 . Khabinethe yo tendela u dovha u tholiwa ha iyo miraḓo yo sumbedzaho uri vha kha ḓi takalela u bvela phanḓa na u shuma kha Khoro ya Mveledziso ya zwa Vhashumi Afurika Tshipembe u thoma nga Khubvumedzi 2013 u swika nga Ṱhangule 2018 .
Maipfimaḓivhiwa lini inwi muṋe zwino ṋamusi lila fula dzula fhala ḓisa isa lilisa ḽisa lela elela ṱolela fhela pana fana tala dzwala
Muvhigo u sumbedzisa uri ho vha na vhuḓidini ho itwaho vhukuma kha u tandulula khaedu ya ndozwo dzi songo teaho .
Arali vha nga dzhia tsheo ya u ṋetshedza muṱoḓisisi tswikelelo kha zwiko zwavho zwa zwi tshilaho zwapo , vha ḓo fanela u dovha vha u ṋetshedza zwidodombedzwa izwi zwine a zwa ṱoḓea uri a kone u ita khumbelo ya thendelo .
Ngauri nga nḓila ine mathemo a khou ṱalutshedzwa ngayo kha Mulayo wa Muthelo wa Mbuelo , Khomishinari ha ngo fanela u tendela milayo ya phensheni kana tshikwama tsha mbetshelwa tshine tsha ṋea mbuelo dza lushaka lwa mbuedzedzo ya mbuelo phanḓa ha lufu kana nyawelo .
Vhuṱanzi hu fareaho ho thomiwa na zwa Muḓagasi na Mihasho ya Tshumelo dza Tshitshavha .
Yunithi ya khwaṱhisedzo ya ndeme i tea u bveledza maitele a u bveledza u bvisa tshiduloni .
senthara mbili dza zwa vhudavhidzani dzi re na tshomedzo ine ya lingana R37 miḽiyoni dzi khou sikiwa kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela vhukwamani ha zwiendedzi zwa shishi u ya kha senthara ya zwa shishi ya tsinisa
Vhuvhusi ha SITA ndi vhuḓifhinduleli ha Bodo ya Vhalangi .
Ro kwamea zwihulu vhukuma nga ha nyimelo isi ya vhunḓu ya ṱhogomelo ya mutakalo , yo khakhiswaho nga nyaluwo yo khwaṱhaho kha mutsiko wa malwadze ṅwahafumi na hafu yo fhiraho .
Ndi tshithu ḓe tshine na tshi ita u thoma matshelo maṅwe na maṅwe ?
Pulane yashu ya u vusuludza ya muvhuso wapo ya u Humela kha zwa Mutheo yo rwelwa ṱari nga Khubvumedzi 2014 na uri ṅwaha wa 2015 wo vha ṅwaha wa u shuma ro khwaṱhisa .
Lushaka lwashu lwo livhana na khaedu khulwane ya u xelelwa nga mvumbo ya mvelele na u sa ṱanganedzana vhukati na ngomu ha zwitshavha zwo fhambanaho .
Phemithi i ṋetshedzwa nga nṱha ha ḽaisentsi ya u reila yo ḓoweleaho .
Zwishumiswa ndi zwinzhisa vhuponi ho livhiwaho : khaphasithi i tea u fhungudziwa .
Nga nṱha ha mbalombalo idzo hu na mafhungo a muthu a makhaulambilu na vhuṱungu .
U bvisa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo ilangwaho
U davhidzana na miṅwe Mimasipala khathihi na DM .
Tshumelo dza Tshitshavha , dzo Khetheaho na dza vhuṋe
Fhethu dzoṱhe dza u vhulaha malwadze ane a vha kha marambo a phukha dza Afrika Tshipembe dzi tea u ṅwaliswa na Muṅwalisi : Mulayo 36 wa 1947 .
6.2 Pfanelo ya u swikelela mafhungo ndi pfanelo ya ndayotewa ire na maanḓa vhukuma , ngauri i thusa vhathu u ḓivha dziṅwe pfanelo .
Arali hu si magiḽafu , matshekasi a mavhengeleni a nga vhewa kha zwanḓa zwavho , tenda a vha a si na mabuli nahone hu na u ṱhogomela uri malofha a si dzhene zwanḓani kana u vha na maḓi o kunaho nga thungo .
Mushumo wa iyi Nzudzanyo ndi u ḓivhadza vhafaramikovhe nga ha zwilinganyo zwa nḓisedzo ya tshumelo zwa PSC .
Nḓisedzo ya tshampungane tsha ndeme i khwinisa tshampungane tsha ḓoroboni .
U ita vhuṱumani ho dzudzanyeaho vhukati ha masipala na vhaimeleli vha tshitshavha
Kha ri ṅwale Nangani phindulo yo teaho .
Mafhungo ane mawanwa a ṱhoḓisiso a kwama vhupo ha matavhi a mushumo o kuvhanganywa nahone ha bveledzwa muvhigo wa mvetomveto .
Hezwi a zwi nga ḓo vha mushumo u ḓuraho ; kilaba i nga vha nḓila dza vhupfumbudzi ha nga ngomu dza vhone vhaṋe .
Ngauralo ri tea u thusa mashango u kona u fara na u thelisa mbuelo dzao dzi bvaho kha dzitshaka , u engedza u vha khagala na u thoma u shumisa zwitandadi zwa dzitshaka nga ha u ṋekana mafhungo a u lwa na u dzumba mithelo na vhuṅwe vhuaḓa .
Therisano nga vhushaka ho dzudzanyeaho vhukati ha Afrika na Maafrika vho Balanganaho nnḓa ha Afrika u itela u vhona uri vhushaka vhu vhuedzaho ho khwaṱhaho vhu kha adzhenda ya Samithi ya Vhominista vha Mvelele ya Nairobi ya ṅwaha nga ṅwaha .
Naa mutsiko wa nṱha u ḓo takalela tshanduko ya u ya phanḓa kana ya u humela murahu ?
U swika zwino , Ndi ḓo thoma Tshigwada tshi Shumaho tsha Vhaswa tshine tsha vha vhuimeli ha vhaswa vhoṱhe vha Afrika Tshipembe u khwaṱhisedza uri mbekanyamaitele dzashu na mbekanyamushumo dzi bveledza ṱhoḓea dzavho .
U bvelela ha pulane zwo ralo hu ya nga vhuḓikumedzeli ha miraḓo yoṱhe ya thimu , vhukoni ha u tandulula thaidzo , vhukoni ha u davhidzana na u fhulufhelana na u shumisana .
Musi u bva malofha ho ima , vhathu vho huvhalaho vha fanela u thusiwa u ṱamba he vha khuvhuwa kana mbonzhe nga maḓi o kunaho na nzivhatsiṱo , arali zwi hone .
Khetho ya thandela i fanelwa u ṱolwa u ta arali i khonadzeo ya thekhinikhala na u swikelela nḓila dzo tendelaniwaho khadzo dza masheleni , ikonomi na matshilisano .
Khethekanyo 17 ya Mulayo wa Khwiniso wa Milandu ya Vhudzekani wa 2007 u iledza u tambudzwa ha vhana lwa vhudzekani nga vhabebi na vhaṅwe vhathu .
Ndi tshipiḓa tsha ipfi tshi no ṱumiwa mathomoni a ipfi ḽo fhelelaho ( kha tsinde ḽa / mudzi wa ipfi ) .
Ri ḓo ṱavhanyisa mvusuludzo ya zwa mitambo ya zwikolo na u khwaṱhisa uri i vhumbe tshipiḓa tsha kharikhuḽamu ya tshikolo .
Mbetshelo dzi tendelaho u dzhiiwa ha vhubindudzi ho itwaho nga zwikwama zwa ndinganelo ya phuraivethe uri zwi dzhiiwe sa vhufaramikovhe ha vharema dzi tea u ṱalustehdzwa nga nḓila hei :
Tshivhalo na mbonalo ya ṱhiransekisheni kha baḽantsi dza kheshe zwi a ṱoḓea .
( b ) ṱoḓa uri muthu ufhio na ufhio kana tshiimiswa a ( tshi ) ṋee muvhigo ;
U dzhenelela hu tshi itelwa u sika nyimele yo teaho ya mveledziso ndi hune ha katela maitele na zwiteṅwa zwo fhambanaho zwine zwa tea u dzhielwa nṱha .
Mvumbo dza muvhuso muswa ndi dza uri u ḓo vha ndaulo i re na vhulondo , yo sedzanaho na tshumelo na u fhindulaho .
Mbekanyamushumo dzi khwinisa mashumele a tshivhalo tsho fhambanaho tsha mbekanyamushumo dzo fhiraho u vha tshiko tsha mbadelo tshithihi tshi re na vhushaka .
Musi mbambe yo no fhela
U ṱanganedza na u ṱola ṱhingo .
Izwi zwo khwaṱhisedzwa nga muhasho wa vhufaragwama na mbambedzo ya mabanngele .
Ndeme dza miṱa dza sialala ya vhathu vha Afrika , zwitshavha na matshilisano zwi ḓo khwaṱhiswa nahone mvelele dza masheleni a zwa matshilisano zwi ḓo dzhielwa nṱha nahone zwi ḓo vha tsumbo kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Ri dzulela u dzhenelela kha vhudavhidzano ha matshilisano u bva ḓuvha ḽe ra bebwa .
Ndondolo yo teaho i ḓo itwa u vhona uri vhulapfu ha pala vhu kha ḽeveḽe nahone pala dzia a fana .
U engedza nṱha ha ezwo , zwiphiri zwo kalulaho zwo ita uri hu vhe na u humbulela na nyofho ya madzangano a vhusevhi na uri ezwi zwo fhungudza thikhedzo ya tshitshavha khavho .
Mutheo na zwipikwa zwi ḓo tiwa nga murahu ha ANA ya 2010 .
Ṱhoḓea ya nḓivho ntswa i khou thoma u vhonala i tshi khou engedzea sa izwi mishonga i tshi khou thoma u vha yo khetheaho na ḽifhasi ḽashu ḽi tshi khou vha na zwithu zwinzhi zwo fhambanaho .
Vho vha vha tshi shumisa gumbu ḽa muya uri vha kone u fema vhe ngomu maḓini .
Hezwi zwi sumbedza uri zwithu a zwi gumi kha u sokou amba nga u shela mulenzhe , u vha hone ha tshikalo kana vhudzivha ha u shela mulenzhe ndi mafhungo mahulwane .
Zwenezwo ri nga sumbedzisa uri zwine zwa nga ita uri huvhe na u tsela fhasi ha zwiwo zwa vhugevhenga ndi u ṱanganyisa ndingedzo vhukati ha madzhendedzi a zwa mulayo na tshitshavha tshi re tshone tshino bannga .
Izwi zwi ḓo thusa kha u ṋetshedza tshumelo dza muvhuso lwa vhuthihi zwine zwa ḓo eḓanela hu na ṱhoḓea ya u fhungudza mbadelo kha vhatheli .
Ḽiṅwalo ḽo tendelwaho nga vhaṋe vha tshikwama ḽo tevhetshedzaho madzina a vhavhuelwa , mbeu dzavho na mbonwasia ya murafho zwi tea u wanala .
U buletshedza na u shumisa thekeniki dza vhudavhidzani kha kushumele kwa Dzikomiti na Wadi
Mbekanyamaitele yo no bveledziswa u itela u shumisa nyito dza khwaṱhisedzo ine ya ḓo shumiswa yo paṱekana na Pulane ya Ndinganyiso ya Kutholele .
Vho dovha hafhu vha vhiga , fhedzi , uri vho tshenzhela u sa fushea nga zwikili zwa ndangulo ya vhathu zwa vhalangi vha mushumo vhavho na u sa tenda uri vha dzhiwa vha vha ndeme , vha pfa vha tshi thetsheleswa kana u ṱhogomelwa nga dzangano , na uri zwenezwo vha na vhudavhidzani vhuṱuku na dzangano .
Nga murahu ha musi dzo ṱanganedzwa nyelelo ya mafhungo yo dzudzanyeaho i katelaho u ṱolwa ho fhambanaho u shavhisa ndovhololo , u bvisela khagala dziphambano na u khakhulula u pfukwa ha zwithu hufhio na hufhio .
Thandela yo sika mishumo ya 188 , kha vhathu vhapo , vhaswa na vhafumakadzi vha vhone vho vhueleswaho .
Hu ḓi nga u shumisa fola zwo sumbedzwa zwi tshi vhangula vhushai nahone zwi tshi fhungudza na vhubveledzi , khathihi na zwikambi , zwi vhonwavho sa nḓila ya u shumiswa ha zwiṅwe zwidzidzivhadzi .
Ro sedza kha u thivhela na u ṱuṱuwedza , dzilafho ( hu tshi katelwa malwadze a ne a vhangwa nga vairasi ) , ndondolo na thikhedzo .
Vhubindudzi vhu lavhelelwaho kha Ikonomi ya Maḓanzhe kha miṅwaha miṱanu i ḓaho vhu anganyelwa kha R3,8 biḽioni nga muvhuso na R65 biḽioni nga sekithara ya phuraivethe .
Vhuendi ha vhaṋameli na mihwalo vhu songo tsireledzeaho na u sa fulufhedzea ndi mafhungo a kwamaho muhasho .
( c ) bula mvelelo dza khetho hu saathu u fhela tshifhinga tshilapfu tshine tsha ḓo tiwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka , tshine tsha ḓo vha tsha u ṱavhanya u ya nga hune zwa konadzea ngaho .
Mbekanyamaitele ya masipala yo bveledzaho Komiti ya Wadi kana khoudu ya vhuḓifari i fanela u tendela izwi .
Thandela iyi i sengulusa tshiṱirathedzhi tsha vundu kha zwa u lwa na vhuyaḓa khathihi na u dzhia tsenguluso ya ndaulo ya mihasho ya mutakalo , ndondolo na pfunzo .
Muhasho u ḓo vha rumela luṅwalo lu bviselaho khagala uri vha tea u ita khanḓiso ya khumbelo kha gurannḓa nṋa .
Hu fanela u phasiswa Mulayo wa lushaka wa u thivhela na u kaidza u khethulula hu songo teaho .
6.3 . Khabinethe i tikedza maitele aya , ane a ḓo shela mulenzhe kha u fhaṱa lushaka na u vhona uri fhethu ha nnyi na nnyi hu sumbedzisa ndaela ya demokirasi ya ndeme ya mulayotewa ya nga murahu ha vhukoḽoni na muvhuso wa khethululo .
Zwenezwo , vhushumisani hashu vhu tea u ṱoḓa u swikela ezwi u itela u engedza ndeme kha mabindu avho .
Sisiṱeme ine ya takalelwa ya u ṋetshedza maḓi a u fhisa nga vhunzhi ndi Tshishumiswa tsha u dudedza Fulufulu .
Ḽaisentsi khamusi dzi nga si ṋekedzwe kha vharengisi vha fhethu ha nnḓa ha u nwa vha re tsini na zwileludzi zwa vhurereli , mutakalo na pfunzo .
Sabusidi ya Vhadzuli vha dzibulasini :
U ṱalukanya zwiitisi zwa zwiwo na mvelelo dzazwo tshiṱorini .
2.1 U rwelwa ṱari ha zwidimela zwiswa zwa Zhendedzi ḽa Zwidimela zwa Vhanameli zwa Afrika Tshipembe ( PRASA ) na tshumelo dza zwidimela , nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma nga ḽa 9 Shundunthule 2017 ngei Tshiṱitshini tsha Pretoria ndi tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli ha muvhuso vhu yaho phanḓa ha u vhona uri vhuendi ha nnyi na nnyi vhu a swikelelea na u fulufhelea , na u alusa themamveledziso ya ikonomi ya shango .
Mielo ya vhutsitsikani ha fhethu ha vhudzulo i na khomphonenthe dzi elanaho .
Musi mbonalo ya ikonomi ya ḽifhasi , na nga u ralo nga masiandaitwa mbonalo dza ikonomi ya mavundu ya vho riṋe vhaṋe , i dzula i songo khwaṱhisedzwa , hu na zwiṅwe zwiga zwi ṱuṱuwedzaho .
Muhasho wa zwa Vhupo na Vhuendelamashango ( DEAT ) na zwipiḓa zwawo zwa vundu
Tsha u thoma , ḽiṅwalwa tshifhinga tshoṱhe ḽi itwa mvetomveto nga vhoramilayo , hu si ṱhanzi .
Vhutsila Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho
Kha nyimele iyi , a hu na phambano vhukati ha sisteme i shumiswaho nga muthu muthihi na i shumiswaho nga vhathu vhanzhi .
Hovhu vhubindudzi vhu ḓo engedza tshivhalo tsha mimoḓoro ya mbambadzwaseli ha dovha ha sika mishumo ya vhukuma i linganaho 1 200 .
Mushonga wa vhulwadze vhu re khombo kha vhutshilo , sa vhulwadze ha swigiri
A thi tou vha muthu wa vhugevhenga , thaidzo nthihi fhedzi ndi ya uri ndo vha ndo tou dzikusea musi vhathu vho nndina , nahone mbiti dza vho nndanga .
( i ) u langula u swikelela ha nnyi na nnyi zwi tshi katela na u swikelela ha vhoramafhungo , kha Buthano na komiti dzaḽo ; na u ita
Kha u ita uri izwi zwi shume , ni a kona u ṱuma nḓivho ntswa kha nḓivho yo no vhaho hone kha memori .
Muthu o pfufhiwa khonṱhiraka malugana na sekhithara ya tiwaho , u nga kha ḓi sa shuma nga fhasi ha khamphani khulwane nga nḓila yeneyo ya uri mveledziso yapo na zwi re ngomu zwa ndeme yo katelaho zwoṱhe zwa khonṱhiraka zwi khou tsitselwa fhasi u fhungudza mukano wa fhasisa wo sumbedziswaho .
Pangani zwo salaho zwe na ḓodza kha pani , ni fhise ni dovhe ni ḓadzise nga khirimu na dzi khorienda dzo tshetshelelwaho .
Ri ana u ita mushumo washu nga nḓila yo teaho u itela uri u shumela na u vhuedza zwa vhukuma vhathu vhashu .
Mushumo wa mbuedzedzo u khou ya phanḓa u itela u vhuedzedza tshirunzi tsha avho vho tambulaho nga tshifhinga tsha muvhuso wa khethululo .
I ṋetshedza bono ḽa mvelaphanḓa Afrika Tshipembe u engedza mbuelo dza mupfuluwo wa dzitshakatshaka u langwaho zwavhuḓi ngeno hu tshi khou fhungudzwa khohakhombo dzi kwamaho izwo .
U ola tshifanyiso tshine tsha pfukisa mulaedza ( sa , nga ha tshenzhemo ya ene muṋe ) .
Ndo guda hani u vhumba khali dza u naka ngaurali .
Mukuvhangano wa maḓi hu wanalaho nnzho - Tshiko : Ho kuvhanganaho maḓi hu tshi wanala nnzho dzo kuvhanganaho zwi swikisa kha phammbano ya anaḽogo kha mukuvhangano wa pfushi .
Mbekanyamushumo dza Mabindu a muvhuso na zwiimiswa zwa mveledziso ya masheleni zwi fanela u ḓisendeka nga maanḓa kha fhungo ḽa u sika mishumo .
Ro fhindula ra ri , ee , vha na muengedzo uyo .
Mutambo wa u gidima -nyito dza u lugisela nzambo ya fhasi
U kopolola maḽeḓere ane a ḓivhea kha dzina ḽa ene muṋe u imela muṅwalo ( sa , u kopolola dzina ḽawe )
Leveḽe / zwikalo zwi sa takadzi zwa vhathu vha no khou hola mindende na mphomali dza vhaholefhali ( fhethu ha u holela a hu swikelei )
Mukumedzo na murerisano wa u thoma wa ḓirafuthi ya ḽikumedzwa ḽa thandela ngomu ha Foramu ya Vhuimeli ha IDP
Hezwi a si zwine mbofholowo ya vha zwone .
Vha fhe vhadzheneli minete ya 15 u swika kha 20 ya u ṅwala mivhigo yavho na maambiwa a sambula kha siaṱari ḽa 30 .
Nyendedzi dza Lushaka dza Komiti dza Wadi dzi topola u fhaṱa vhukoni na ṱhoḓea dza vhugudisi dzi tevhelaho .
1.2 . NACS tshi katela thikho dza rathi , dzine dza katela u bveledzisa na ṱuṱuwedza vhudzheneli ha vhadzulapo , u ambulula , vhungoho na vhubvelakhagala , u bveledzisa vhukoni ha vhashumi , u khwiṋisa vhuvhusi kha zwiimiswa ; na u khwaṱhisa ṋetshedzo ya zwiko na khonanyo ya kushumele na vhuḓifhinduleli .
Maitele a ḽifhasi nga vhuphara a mashango , ikonomi dzao na vhudavhidzani hao , vhune ha kwama maanḓa na lupfumo zwa mashango oṱhe .
Hezwi ndi zwiṅwe zwa zwithu zwa ndeme zwe zwa swikelelwa nga mbekanyamushumo dza themamveledziso dza lushaka dza muvhuso zwine zwa ḓo bveledza u fhaṱwa ha zwibadela zwa 43 na dzikiḽiniki dza 213 kha tshikhala tsha miṅwaha miṱanu i ḓaho u swikela ṱhoḓea dza sisiṱeme ya Ndindakhombo ya Mutakalo wa lushaka .
Mivhigo i ṱoḓa u khwaṱhisedzwa u ya nga Zwitandadi zwa Muoditha Dzhenerala .
11.7.1 Mudzulatshidulo wa Phanele u fanela u vhona uri maambiwa , khophi dza mivhigo yoṱhe , na maṅwe mafhungo o fanelaho ane a khou shumiswa nga Phanele kha u swikelela tsheo yayo na vhudavhidzani ha tsheo he ya dzhia uri zwi khou londolwa zwavhuḓi .
U sumbedza uri u ḓiṅwalisela ha matshudeni kha Pfunzo ya Nṱha zwo aluwa nga phesenthe dza 32.5 u bva 2006 u ya 2015 .
Afho hune vhashumi vha IMF vha wanala vha si na zwidodombedzwa zwo teaho zwa uri vha kone u swikelela zwipikwa zwa mugaganyagwama zwa muvhuso khathihi na khonadzeo dza u thoma u shuma ha mbekanyamaitele , hu humbulelwa uri ho vha na u sa shanduka ha tshivhumbeo tsha ndinganyiselo , nga nnḓa ha musi zwo sumbedziswa nga iṅwe nḓila .
Ndi ngazwo vha tshi ṱangana na khaedu dzi sa fheli dza uri vhathu vha tende uri vhone a vha kwamei kha zwiito zwi sa ḓivhalei .
Mpumalanga yo dzhia vhuimo ha vhurathi hu tshi tevhedzwa nyaluwo ya u ṱunḓa zwithu na vhuimo ha vhuna hu tshitevhedzwa nyaluwo ya zwibveledzwa .
Tombo iḽi ndi bono ḽa Munnawavhaṋe Khosi Vho-Albert Luthuli - mulwelambofholowo a ḓivheaho a dovha a vha MuAfrika wa u thima u wana Tshiphuga tsha Mulalo tsha Nobel nga 1962 - ḽa uri Vharema vha shele mulenzhe kha mvelaphanḓa ya matshilisano na ikonomi Afrika Tshipembe .
( b ) fhethu hune mmbi ya tsireledzo ya khou shumiswa hone ; na
Vhatholi vha khou ṱoḓea u ḓivhadza kana u ṋetshedza zwododombedzwa zwa vhashumi vhavho kha Tshikwama musi vha tshi thoma vhubindudzi huswa , khathihi na nga tshifhinga tsha mushumo wa vhubindudzi musi hu na tshanduko kha malamba a vhashumi .
Arali ha vha na dziphambano , ndi zwa ndeme uri hu ambedzanwe nga ha zwiitisi zwa u sa tendelana na u ṱalutshedzwa zwavhuḓi , uri hu kone u vha na thendelano yo ṱanḓavhuwaho musi vha tshi ya phanḓa .
Mbekanyamaitele na phurotokholo u khwinisa mutakalo wa muhumbulo wa vhana , vhaswa , vhafumakadzi na miṱa dzi khou bveledziswa .
Vho tshila vhutshilo ho kunaho sa mulwela mbofholowo wa zwa poḽotiki na u dovha vha vhone vho rangaho phanḓa u lwela zwa u manḓafhadza vhafumakadzi .
Ṱavhanyisa u gudiswa ha Vhashumi vha Tshitshavha vha Muṱa kha zwa phurofeshenaḽa na zwinwe u vhona uri miṱa yo sedzwaho i thuswa na u sedzeswa nga ngona .
Mafhungo anga a ḓo vheiwa lwa tshidzumbe ?
Kha vha fhungudze mbadelo dza muḓagasi nga u aina zwithu zwavho tshifhinga tshithihi .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya Tshiṱirathedzhi tsha Zwikili zwa Tshifhinga tshi ḓaho na Didzhithala tsha Lushaka .
U imiswa hu na vhulondo zwi amba musi mushumi a tshi imiswa mushumoni a khou holelwa musi mulandu u kha ḓi ṱoḓisiswa .
Maitele a tevhelaho a tea u ḓivhiwa hu tshi khou dzhielwa nṱha tsivhudzo idzi :
5.9 . Kha muṱa na khonani dza Vho Abram Thuri Phago vhe vha lovha musi zwidimela zwivhili zwi tshi thulana ngei mafhandeni a zwiporo tsini ha Tembisa kha ḽa Johannesburg nahone i tamela mashudu vhoṱhe vhe vha vhaisala uri vha ṱavhanye vha fhole .
Muḓisedzi u tea u lilisa murengi malugana na mbilo dzoṱhe dza vhalifhelwa musi ho pfukwa ndugelo dza mutumbulatshibveledzwa , luswayo lwa mbambadzo , kana pfanelo dza nyolo ya nḓowetshumo dzi bvaho kha u shumiswa ha thundu kana tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe nga murengi .
Milayo miswa i ita uri u daha fola goloini i re na vhana vha re na miṅwaha ya fhasi ha 12 zwi lwe na mulayo , nahone muthu a re na miṅwaha i re fhasi ha 18 ho ngo tendelwa u dzhena fhethu hune ha daiwa hone .
Thimu ya u tshimbidza i fanela u katela vhakhantseḽara vhapo , miṅwe miraḓo ya Komiti ya Wadi , na vhashumi vha zwa thekiniki vhane vha nga thusa nga tshifhinga tsha kuitele kwa u pulana .
Iḽi ndi dzangano ḽa mulayo ḽo thomiwaho u ya nga Mulayo wa Muhanga wa Vhushaka ha Mihasho ya Muvhuso , 2005 ( Mulayo 13 wa 2005 ) , une wa ṱanganyisa masia mararu a muvhuso kha mafhungo a dzangalelo ḽa vhoṱhe na a ndeme kha lushaka hu u itela u khwaṱhisa vhuvhusi ha nyanḓano .
Ṱhoḓea dzo khetheaho dza vhathu vha re na vhuholefhali dzi ṱoḓa nungo dza u ḓivha u itela u vhona tswikelo ya ndinganelo kha mafhungo na tshumelo .
Khaedu ine ya vha hone ndi ya u lugisa nzulele yo serekanaho ya sekhithara heyi ya nḓowetshumo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi malugana na tshivhumbeo , ndangulo na uri tsheo dzi dzhiwa nga nḓila-ḓe malugana na nḓisedzo ya tshumelo dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Vho ita mushumo muhulwane vhukuma kha u vhumba vhuthihi ha MaAfrika Tshipembe , na u ṱuṱuwedza vhuthihi ha dimokirasi u mona na Afrika khathihi na ḽifhasi .
Arali mafhungo e hone mimaraga i nga tshimbidza kuitele kwa u sudzulusa mitengo , une wa vha mushumo wo livhanaho na sisiṱeme ya mimaraga yo ḓitikaho nga nḓisedzo na ṱhoḓea .
Ofisi ya mveledziso : Hei yo vha tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme vhukuma tsha u thoma Koporasi ya Mveledziso ya Masincedane .
Vha fanela u humbula vhadzheneli vha muṱangano musi vha tshi vha rumela nḓivhadzo ya muṱangano .
I dovha ya sedza kha vhakwamei vhoṱhe vho teaho ( sekithara ya muvhuso , vhashumi , madzangano a tshitshavha na a phuraivethe ) kha ṱhoḓea dza ikonomi na ndeme ya u tikedza maano a nḓowetshumo u itela u swikelela nyaluwo yo katelaho na mveledziso .
Hu nga ḓi vha muṋe , kana muthu muṅwe na muṅwe ane o hweswa maanḓa .
Musi vha tshi ' nwalela komiti vhupfiwa , vha ḓo vha vha tshi khou bula muhumbulo u yelanaho na Mulayotibe kana fhungo ḽa ndeme ḽine ḽa khou itea zwenezwo .
Ndi a tea naa u wana sabusidi ya nnḓu ?
1 . Mbekanyamaitele na Sia ḽa Mbekanyamaitele ḽa U ṋetshedza Ḽaisentsi ya Sipekiṱhiramu tsha Ṱhoḓea ya Nṱha
Inthaviu dza vhathu vha re zwiko zwi re na ndeme tshitshavhani
Musi hu na mbulungo dza nnḓa hunzhi , hu vha na zwikhala zwa zwinzhi wa mishumo .
U tea u dovha hafhu a kona u sumbedza nḓivho na tshenzhemo kha zwa mugaganyagwama na ndangulo ya mashumisele a masheleni .
Phalamennde zwenezwo i na mushumo wa ndeme wa u shandukisa mikano ya ndeme ya mbekanyamaitele uri i vhe mulayo .
U monithara na u shuma
Arali masipala a tshi ṋetshedza tshumelo kha ḽeveḽe ya nnḓa na mutengo wa u ṋetshedza tshumelo u a gonya zwenezwo na mutengo une masipala a ḓo badelisa khasiṱama na wone u ḓo vha nṱha .
Naho zwo ralo , hu na maṅwe maitele ane vhathu kana zwigwada vha tea u a tevhela musi vha tshi kumedza phethishini kha Phalamennde .
Vhunzhi ha u saukanya hu ḓo sedza kha mishumo yo thomiwaho nga sekithara dza fomaḽa na dzi si dza fomaḽa kha sekithara ṱhukhu dza ikonomi dzo fhambanaho dze dza sumbedzwa .
1.2 . Maguvhangano a fanaho na Samithi ya Vharangaphanḓa vha G7 ndi tshikhala tsha vhuṱhogwa tsha Afrika Tshipembe tsha u ṱuṱuwedza muhumbulo waḽo wa ḽifhasi ḽa mulalo ḽi sa dzhii sia .
Ṅwalani mafhungo aya e kha tshifhinga tsho fhiraho , ni thome nga Mulovha .
" ... Afrika Tshipembe lo sumbedzisa uri pfanelo ya tswikelelo kha maḓi i nga thusa hani sa tshumiswa ya ṋetshedzomaanḓa na tsumbanḓila kha phoḽisi ... tshanduko dzi ḓisendekaho nga pfanelo dza maḓi dzo thusa kha u ṱanḓavhudza tswikelelo na u kunda masiandoitwa a u sa lingana ho itwaho nga khethululo nga lukanda a apartheid .
U redzhisiṱara maṅwalo a ḓaho na u langa phaḓaladzo kha zwifhinga zwo vhewaho na u khwaṱhisedza u ṱanganedza maṅwalo , u sala murahu tsheo na nyito na u vhiga kha dziofisi dzo teaho kha Ofisi ya Muphuresidennde na dzone ndi dziṅwe dza ṱhoḓea dza ndeme .
Pfufho idzi dzo dzhiela nṱha vhathu vha re na vhuholefhali na vhalwelwa pfanelo dza vha re na vhuholefhali vhe vha shuma khwine nga 2015 .
Bogisi ḽa vhu 5 ḽi sumbedza maitele a dzitshaka kha ndambedzo ya risetshe nahone i sumbedza phambano hu si kha ndambedzo fhedzi , fhedziha na kha zwiimiswa zwi itaho risetshe .
Musi hezwi zwi tshi humiswa , zwi ḓo tshimbidzwa nga Tshikwama tsha Phuresidennde .
Dzangalelo ḽashu ḽi kha uri muvhuso u nga vha wo shumisa mazhendedzi nga nḓila yavhuḓi u itela u alusa mveledziso ya ikonomi , zwine vhushaka vhukati ha mazhendedzi na zwiimiswa zwa poḽotiki na zwa vhulanguli zwa langwa na u vhewa iṱo , na uri ndi zwithu zwifhio zwi ḓisaho mvelaphanḓa na u dzula zwi hone .
Zwi khagala uri zwitediamu zwihulwane dziḓoroboni khulwane zwi ḓo lwela u ṋetshedzwa ṱhanziela u itela u kunga mitambo ya khethekanyo dzoṱhe .
Muhasho u na pfanelo ya u sa ḓadza iyi poswo arali zwo tea .
Naho tshiwo tsho tshi shushaho vhukuma , tsho ita uri ndi ḓikumedzele vhukuma kha u lwela mbofholowo u bva kha muvhuso wa tshiṱalula , vho ralo .
MaAfurika Tshipembe vhoṱhe vha tea u kumedzela minete ya 67 ya tshifhinga tshavho nga dzi 18 dza Fulwana , kha u kunakisa Afurika Tshipembe , ine ya vha thero yashu ya ṋaṅwaha .
Vha ḓo ḓivhadziwa ngamurahu ha miṅwedzi miraru musi u sedzulusa zwi sa athu u itwa kana ḓuvha ḽine ṱhanziela ya vhutshilo ya fhela nga ḽo .
U walisa sa Tshikimu tsha Thuso ya zwa Mutakalo
Kuṱoho kuthihi ku khou thamukana nṱha ha mmbete .
U shumisa zwishumiswa zwa u muṅwalo nga ngona , tsumbo , penisela , raba , ruḽa . nyito ya u linga ha fomaḽa 1 muṅwalo
Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Vhatsila , yo rangelwaho nga Muhasho wa lushaka wa Mishumo ya Tshitshavha u bveledza zwikili zwa ndeme zwa vhathu vhaswa kha sekhithara ya vhupo ha zwifhaṱwa
U tshimbidza muvhili nga u sudzuluwa : u tshimbila , u tamba khadi na u gidima u tshi ya phanḓa na murahu
Khaedu khulwanesa dzine ra khou livhana nadzo dzi ṱoḓa uri ri pindulele maipfi ashu a nyito .
( 2 ) Vhathusa Dziminisiṱa vho tholiwaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( b ) vha na vhuḓifhinduleli kha Phalamennde kha u ita mishumo yavho na u shumisa maanḓa avho .
Komiti dza Wadi dzi dovha dza vha tshiendedzi kana tshirathisi tsha mafhungo u bva kha khoro ya masipala u ya kha miraḓo ya tshitshavha .
26.2 U ya nga tshiteṅwa 79 ( 1 ) tsha PAIA , Bodo ya Mulayo ya Milayo ya Khothe , yo fhiwa thendelo nga Minista yo ita milayo ya -
Kha ri ṅwale
Naho zwo ralo , vhakhethi vho sumbedzisa uri vouthu dzavho a dzi tshimbili dzi si na maga o tiwaho , ngauri thikhedzo ya tshifhingani tshi ḓaho yo ḓisendeka nga nḓisedzo ya tshumelo .
( b ) Kha u wanulusa vhulwadze , u lafha kana u thivhela vhulwadze ha muhumbulo na vhulwadze kha muvhili ; kana
Vha lusa u vhona uri u sedzesa kha muhasho kha mushumo wawo wa ndeme wa u ṋetshedza tshumelo i ṱoḓeswaho kha vhashelamulenzhe vhavho vha ndeme , zwitshavha zwa mahayani na vhathu vhoṱhe nga u angaredza .
Khoro Tshitumbe i dzhia tsheo yo sedza khumbelo , themendelo ya Komiti ya Vhueletshedzi , vhupfiwa ha tshitshavha na zwine zwa nga ṱahela sekhithara dzi fanaho na dza vhulimi , mutakalo , mupo , vhashumi , mbambadzo na saintsi na mvelaphan ḓa ya thekino ḽodzhi .
Nga maanḓa , vha fanela u vha na vhukoni ho fhelelaho kha u fara ikhwesheni ine ya nga vha hone kha masia mavhili , ikhwesheni ha mufhiso kha nthihi na masia mavhili na ikhwesheni ya weivi .
Zwiimiswa zwo kwameaho zwi ḓo ṱoḓa u konanya nga vhuronwane arali u dovholola , zwikhala na vhuṅwe vhukonḓi zwi fanela u tinyiwa .
Hu na ṱhoḓea nṋa malugana na u shuma zwavhuḓi hayo : u khwinisa ndeme ya mutakalo wa tshitshavha , u fhungudza mbadelo dza ndondolo ya phuraivete , u galatsha vhaḓivhi vha zwa mutakalo kha sekithara dzoṱhe dza muvhuso na dza phuraivete na u bveledza sisiṱeme ya mafhungo a mutakalo ane a katela vhaṋetshedzi vha mutakalo vha phuraivete na vha muvhuso .
U ṋekedzwa ha sisiṱeme ine ya vha na tsireledzo na u sa thengathenga ndi yone thikho ya uri netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi i shume .
Naho Mulayo wa U ṋetshedzwa Masheleni Ḽihoro ḽa Poḽotiki , u tshi a kombetshedza u bvisela khagala kha Khomishini ya Dzikhetho lwa , Mulayo wo Khwiniswaho wa PAIA wa 2019 u engedzedza na pfanelo ya u swikelela , rekhodo dza ndambedzo i no fhira R100 000.00 kha muthu muṅwe na muṅwe , dze dza ṋewa ḽihoro ḽa poḽotiki .
Nḓowetshumo ya zwiḽiwa na zwinwiwa dzi na milayo minzhi , hune ha vha na tshivhalo tshihulwane tsha ḽaisentsi na zwilinganyo zwa mutakalo zwine zwa tea u tevhedzwa .
Asenathi dzi no bva mavuni dzi na maitele o khwaṱhaho a u ḓi vhofha na madzikwa .
Mbadelo dza zwikimu zwa dzilafho a zwi tsha swikelelea nga vhunzhi ha Maafurika Tshipembe .
Tsumbo : u anetshela mafhungo au .
Mugudisi ( nga maanḓa ṱhoho ya tshikolo ) vha na vhulangi ha u kaidza mugudi nga nḓila yo teaho .
Tshiimiswa tshe tsha ita uri vhunzhi ha izwi zwi itee ndi bodo ya vhuongeloni :
U itela uri vhathu vha ḓe nga vhunzhi , zwi na ndeme uri hu uri thivhelwe uri vhana vha si wane malwadze a phirela .
Mbekanyamushumo i thusa u ita uri mupo u dzule wo kuna ngeno itshi khou ṋea mishumo kha vhathu vha sa shumi .
Iyi tshanduko yo vha ya mulalo naho shango ḽi na ḓivhazwakale ya dzikhakhathi na vhufhura .
U vhiga murahu kha tshitshavha phanḓa ha u pulana
Fomo ya MTN1 ( Khumbelo ya Nomboro ya u Rengisa Zwiendedzi )
U buletshedza ṱhoḓea dza zwa thekiniki nga u angaredza dzi tshimbilelanaho na ndangulo na u laṱwa ha malaṱwa .
Muhasho wo thola Vhaofisiri vha Vhushaka ha Nnyi na nnyi kha Zwiimiswa .
U dzudzanya ndambedzo ya masheleni a mbekanyamushumo dza u fhaṱa khaphasithi ya dzinnḓu na dzone dzo vha dzi kha adzhenda .
Musi tshifhinga tsha nyito yo dzhenelelaho tshi tshi engedzea , hu hula mveledzwa dza vhugudisi ha vhuḓitsiḓululi .
Miṱangano ya fomaḽa yo fariwa kha nḓowetshumo ya dzifiḽimu na vhadzudzanyi ya mitambo mihulwane hu na muhumbulo wa u shumisa nḓila ntswa dza u farela mbambe dzi no itiwa magondoni a nnyi na nnyi .
Maambiwa nga mupoti wa mulandu a uri ho vhidzwa muṱangano wa u mu ṋekedza masheleni a ndiliso ya u fhelelwa nga mushumo a khou tikedzwa nga thendelano ya u fhelelwa nga mushumo na tshitatamennde tsha mupoti wa mulandu tsha u ḓiimelela .
Muluvhisi wa Bannga ya Mbulungelo ,
Ṅwalelani luṅwalo mudzudzanyi wa gurannḓa yapo lune na vha ni khou ṱahisa mihumbulo yaṋu .
Ezwi zwi katela mbulungo ya masheleni kha dziphakha dza vhulimi dzo topolwaho , mimaraga ya zwibveledzwa zwitete zwi re hone u mona na shango , khathihi na nnḓu dza phakhedzhi na zwiimiswa zwa u bveledza zwo fhambanaho , vhunzhi hazwo zwi kha tshivhumbeo tshi si tshavhuḓi kana zwi khou shumiswa nga nḓila i songo eḓanaho zwa zwino .
Vhatholi vha tea u kherula tshipi ḓa kha Part B ya form W.Cl.2 vha tshi ṋekedze dokotela kana vhuongelo uri vha ḓadze nga u ṱavhanya nga murahu ha u bvelela ha khombo .
Zwi tea u leluwa u zwi swikela , arali zwi tshi konadzea kha bada khulwane yo teaho vhuendi vhunzhi na bada dzi endedzaho .
Musi ndi tshi humbula nga maanḓa nga maipfi a Vho Donne ndi a kwengweledzwa nga maanḓa uri mathina ndi zwithu zwine ra zwi ita nga u elelwa vhathu vho no ri siaho zwine zwa ita uri u ri sia havho hu fhelele ho ralo kana hu ri pfumise mihumbuloni .
Mabindu na one a na mushumo wa ndeme - arali muṅwe na muṅwe a bindudza zwinzhi , mbuelo dza ikonomi dzi ḓo engedzea kha sekithara ya phuraivete .
Honeha , musi hu tshi khou ṱuṱuwedzwa maga a u thoma kha dimokirasi na vhushelamulenzhe , vha nga dovha vha kundelwa u bveledza zwo lavhelelwaho arali vha thoma u shumela vhone vhaṋe na u ṱaṱisana nga zwiko .
Zwiṱalusi zwa kharenthe , zwo mbwandamedzwa kha vhudzivha hugede u bva kha luṱanḓala kana ngalavha dzo dzibaho , zwi nga kha ḓi shumiswa .
Nga ngomu ha muhanga wa zwa ṱhanganedzo ya mulayo na zwitandadi zwa phurofesheni , vhashumeli vha mutakalo vho vhidzwa uri vha thuse kha zwitandadi zwa ngoho zwa vhuḓifari na khoudu dza mikhwa dza ṱhonifha .
U itela u sika mimaraga mihulwane ya mabindu maṱuku , ri khou pulana u ḓo ṋanga zwibveledzwa zwa 1 . 000 zwi no bveledzwa fhano hayani zwine zwi tea u rengiwa nga Mabindu Maṱuku , a Vhukati na Mahulwane .
U thusa kha u ṱoḓa mafhungo hu tshi khou shumiswa dathabeisi dza lubuvhisia .
Ndingo dza phoḽigirafi dzi tea u shumiswa sa vhuthusedzi ha ṱhoḓisiso , hu si sa vhuṱanzi ho fhelelaho ha u kuna kha zwa vhutsireledzi .
Zwo ralo noṱhe ni vhafarani vha ndeme kha maitele a tshanduko na mveledziso .
Nḓowetshumo ya vhuendelamashango yo kona u sumbedzisa uvha yone i sikaho mishumo zwihulusa .
Ambani uri muanewa muhulwane ndi nnyi nauri puloto ndi ifhio .
Maga a masheleni a mutheo a u tikedza nḓisedzo ya tshumelo nga masipala kha vhashai ndi nga mukovho wa ndinganyiselo wa muvhuso wapo .
Zwi katela u thetshelesa hu na u sedza khazwo tshoṱhe na u pfa vhuḓipfi vhu ḓaho na maipfi .
Zwidodombedzwa zwa ḽisi dza zwa makwevho na zwone zwi a wanala sa zwithu zwo teaho u badelwa .
Honeha , nyito dza mbekanyamaitele dzi songo konanywaho dzi ḓo ṋaṋisa mvelelo dza vhoṱhe .
Masiandaitwa : Tsielano ndapfu , masiandaitwa a kuvhanganaho a mbekanyamushumo a tshifhinga tshilapfu , sa tshanduko kha u kavhiwa nga HIV , vhulwadze , na mpfu .
Phaiphi khulwane i si na tsireledzo i vha i kha khovhakhombo khulwane vhukuma kha thikho dza u kokodza .
Dzoṱhe hedzi ḓorobo dzi a kona u swikelelea , hu nga vha nga bada kana nga tshiporo .
Vhamaki vhoṱhe vho tholiwaho vho themendelwa nga vhamaki vhahulwane , vhasedzulusi vha nga ngomu na vhomakone vha thero .
U angaredza milayo na ngona dza ndangulo ya vhupo dzo ṱanganelaho kha vhupulani ha mveledziso ya tshikhala , sa izwi zwi tshi kwama ndangulo ya malaṱwa yo ṱanganelaho .
10 . U farwa ha tshifhinganyana ha Khomishini ya zwa Kilima ya Phuresidennde
I dovha hafhu ya ombedzela mbulungo ya tshelede ine ya tea u dzhielwa nzhele na masia a mveledziso na uri zwenezwo i shuma sa ngeletshedzi kha vhadzhii vha tsheo na vhabindudzi .
Mitevhe ya vhashumi kana dzimbekanyamushumo dzi nga wanala zwavhuḓi nga kha u senguluswa ha maṅwalwa , u fhirisa u shumisa tshifhinga tsha vhaofisiri vha dzula vha tshi khou shumaho u vhiga nga mulomo kha mafhungo aya .
Satheḽaithi dzi ngaho SPOT satheḽaithi dza France , sa tsumbo , dzo shumiswa u dzhia zwifanyiso zwa mililo ye ya swiela gombame ḽa Kapa mathomoni a ṋaṅwaha .
Vha matshimbidzele vha ḓo tshimbidza u shela mulenzhe ha mihasho malugana na zwishumiswa zwa u tikedza u maanḓafhadzwa ha zwipondwa na u khwiniswa ha ndangulo ya milandu sentharani idzi .
Naa ho ṋetshedzwa zwithu zwa u thivhela zwo khwaṱhaho u thivhela zwiendisi zwa u shululela zwithu u wela nga ngomu ?
Khethekanyo iyi i ṋekedzwa vhubvo ha zwipiḓa zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo kha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo .
U rembulusa zwi amba mini ?
7.2.1 Khumbelo dzi elanaho na tsheo dza MEC kana muthu o vhewaho nga u tou ṅwala nga MEC
6.2. Bodo ya Vhueletshedzi ha dziZouṋu dza zwa Ikonomi dza Tshipentshele :
U fhungudzea ha u ḓala ha mufusho zwo ima kha Baltic .
U shela mulenzhe ndi hune ha katela sekhithara dzoṱhe u bva kha zwa migodi u swika kha vhulimi .
Vhalangi , vha humbelwa u shumisa matheriaḽa a vhudavhidzani u shumana na mbudziso dzi bvaho kha vhatholiwa nga milayo iyi .
4.94 Vhuloi ngei Cameroon vhu langulwa nga mulayo wo itwaho musi Cameroon ḽo no wana vhuḓilangi .
Khaedu khulwane dzo livhanaho na CSA kha miṅwaha i ḓaho ndi u bveledzwa ha maitele a u nyeṱulelwa lwavhuḓi , u itela uri CSA i khou swikelela zwavhuḓi ndavhelelo dza mihasho i re dzikhasiṱama na zwigwada zwa thandela , khathihi na u engedzwa ha databeizi ya muṋetshedzi wa CSA .
Vhalangi Vhahulwane vho Ṱanganelaho na Mbekanyamushumo ya vhatelwadigirii vha Vhashumi vha ḓo wana dipuḽoma kana honasi ya vhatelwadigirii dza nṱha ine ya ḓo vha lugisela nḓila kha vhatelwadigirii vha Mbekanyamushumo ya Tsireledzo ya Khorotshitumbe ya Lushaka u wana digirii ya masiṱasi .
Vha nga ita khumbelo ya ṱhanziela ya u reila ya tshifhinganyana u itela u vusuludza ṱhanziela yo fhirelwaho nga tshifhinga kana vho xedza ṱhanziela yavho ya u reila .
U bva tshe Mulayo wa phasiswa ho no vha na mveledziso khulwane kha mulayo .
Ro vha ri tshi zwi ḓivha uri u swikela tshipikwa itshi ri ḓo fanela u fhaṱulula zwikili zwa thekhiniki nga zwiṱuku nga zwiṱuku kha muvhuso u itela u dzudzanya na u langa thandela khulwane dza themamveledziso .
Ndi khou ya fhethu hu re buḽoko mbili thungo ya tshipembe .
Ofisi i dovha hafhu ya shuma na mbekanyamushumo dza vhana , AIDS na u thomiwa ha Dzhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Lushaka .
Hu na dziṅwe tsumbo dzine ri nga amba ngadzo nga vhuḓalo , kha sekithara ya mabindu maṱuku , nahone hu na nḓila i no fana na yeneyo , na kha sekithara ya fulufulu hune ra vha na pulane i pfeseseaho yo kumedzwaho ine ya tendelana tshoṱhe na modele wa u dzudzanya nga huswa wa Vho David Boucher .
Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 ( TKL ) NCS ) ) tshi ṱalutshedza phoḽisi nga ha kharikhuḽamu na u linga kha miṅwaha ya u dzhena tshikolo .
Miṅwahani yavho ya u rangani , ho dzhielwa nṱha zwa uri ṱhanganyelo ya tshikolodo na vhuḓikumedzeli hoṱhe hu nga ho sa mbadelo dza nzivhanyedziselo kha Lesotho zwinga kwama hani mitengo ya maḓi kha vhashumisi vhao .
Hezwi zwi sumba u ṱalutshedza mbumbo ya zwithu huvhi kana u kala vhukhwiṋe ha zwitatamennde zwa masheleni zwa Afrika Tshipembe , u fhirisa u ṋaṋisa nyana kha u vhambedza ṱhanganyelo ya zwitatamennde zwa masheleni hu na muya wa u zwi ṱanganya nyana , sa zwo ṱanganywaho .
Fomo dzine dza tea u ḓazwa
TISA ndi dzangano ḽi shandukaho , ḽo sedzaho vharengi , nga maanḓa maelana a tshumelo dzine ya dzi ṋekedza na zwiṱuṱuwedzi zwa masheleni zwine ya zwi lavhelesa .
Ri khou hanedzana na ndaela kha mvetamveto iyi .
Fhasi ha khetho vhuvhili hadzo , vha ḓo badela muthelo kha mbuelo ya mashuluwa .
Nga kha khethekanyo dzayo dzo fhambanaho dza vundu na dza lushaka , Khethekanyo ya Vhusevhi ha Vhugevhenga yo thoma u saukanya kha shango ḽoṱhe , u ya kha vhuimo ha tshiṱitshi .
Ndingo dza mato , fureme , ḽentsi na mushonga wa vhulwadze
Mushumo wa fhethu ha vhukhetholo u vha nḓila ya u shumisana vhukati ha Miraḓo ya Phalamennde na tshitshavha .
U sedzwa kha mbekanyamushumo dzo khetheaho dza mveledziso ya vhaswa zwi kha u fhaṱa nḓadzo ya vhaswa nga kha mveledziso ya zwikili na vhupfumbudzi na u vha lugisela uri vha kone u shuma kha sekithara .
8.2 . Matshimbidzele a khumbelo o ḓisendeka nga sisiṱeme ntswa ine ya ita uri tsheo dza ndambedzo dzi ṱavhanye ngeno zwa zwino zwo leluwa u ḓadza khumbelo nga matshudeni sa izwi vha tshi nga dzi ḓadza vhe huṅwe na huṅwe .
Ho sedzwa thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo i langwaho .
Mulayo wa Muhanga wa Kushumele kwa Vhushaka ha Mivhuso wa 2005 , wo itelwa u ṱuṱuwedza na u tshimbidza u dzhia tsheo nga u shumisana vhukati ha vhuimo vhuraru ha muvhuso uri mbekanyamaitele na mishumo kha vhuimo hoṱhe zwi ṱuṱuwedze nḓisedzo ya tshumelo na u wana nḓila dza u swikelela ṱhoḓea dza vhadzulapo nga nḓila i vhuedzaho .
( 4 ) Musi mulayo u tshi rumelwa nga fhasi ha tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 1 ) , u sumba huṅwe na huṅwe kha mulayo kha maanḓalanga a no khou u langula , zwi tea u dzhiiwa sa u sumba kha maanḓalanga we wa rumelwa khao .
Nga zwenezwo , ndi khou dzhia hetshi tshifhinga u khoḓa na u fhululedza mmbi dza tsireledzo , nga maanḓa Mmbi ya Vhupileli , kha mushumo wavhuḓi kha u thusa mapholisa kha u dzudza tshiimo tsha vhugevhenga tshi fhasi .
Vhugudisi ha vhagudisi ( ToT ) ho sedza u ṋea vhukoni vhaimeli vhavhili vho ḓiṋekedzelaho vha masipala wapo muṅwe na muṅwe vha welaho nga fhasi ha vhupo ha tshiṱiriki na vhaimeli vhavhili vha tshiṱiriki .
Kana arali rekhodo i si ḽiṅwalwa i tshi nga tou vhonwa nga tshivhumbeo tsho humbelwaho , hune zwa konadzea .
Saizwi vha tshi zwi ḓivha o vha a songo vuwa , fhedzi u khou fhola zwavhuḓi hayani .
Ndi zwithu zwine ri si kone u zwi langa , nahone zwi ṱoḓa uri ri zwi dzhiele nṱha ngauri arali ra sa zwi dzhiela nṱha zwi nga ita uri thandela i pfuvhe kana i si bvelele .
NDIMA IYI I DZHIELA NṰHA VHADZHNELELI VHO FHAMBANAHO na vhushaka havho kha kushumele kwa Komiti ya Wadi .
U kovhelwa ha themamveledziso ho ṱumanywa na nḓila dza u pfukisa dza Vundu dzine dza buletshedza nḓila ine mulwadze a ḓo dzhia yone u vhuya a tshi swika Academic Complex .
Itelani garaṱa muthu ane a ni vhavhalela .
Ngauri sa vhafarakani kha vhukonani na mulalo , vhushumisani hashu vhu nga bvelela fhedzi musi ri tshi alusa mvelaphanḓa i vhuedzaho vhoṱhe na mveledziso i dzulaho i hone .
Sa ḽiga ḽa u shumisa Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka ya Mutheo , vha khou khwaṱhisedza kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka uri a vha nga shumisi Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka vha tshi itela zwiṅwe zwithu zwi siho mulayoni kana u iledzwa nga haya maga , milayo na nḓivhadzo .
Khumbelo i nga itwa nga muthu muṅwe na muṅwe a tshi khou itela ene muṋe kana o imela muṅwe ane ha koni u ita khumbelo nga ene muṋe .
U pfumbudza na u tshimbidza mutakalo wa muhumbulo .
U ya nga izwi vhunzhi ha tshanduko dzo itwa kha tshivhumbeo tsha tshiimiswa u itela u katela mushumo uyu .
Bono ḽa Masipala - Khethekanyo ya D
Tshigwada tsho vhumbwaho nga vhaofisiri vha Muhasho wa zwa Maḓi na Vhuthathatshili , Komithi ya Vhulanguli ha Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho zwa Lushaka vha tshi khou shuma na mavundu na mivhuso yapo , vha kati u vhona uri thandululo dza tshifhinga tshiṱuku u ya kha tsha vhukati dzi khou ṱavhanya u itela uri vha vhe na vhuṱanzi ha uri hu na maḓi a re hone kha vundu lwa tshifhinga tshilapfu .
Mbekanyamaitele yo dzinginywaho ya mbumbo ya Komiti ya Vhueletshedzi ha Zwikambi ya Lushaka yo vhumbwa nga miraḓo u bva muvhusoni , nḓowetshumo ya zwikambi , madzangano a vhadzulapo na vhakwamei vhaṅwe vho teaho .
1.5 . U rwelwa ṱari ha Senthara ya Fulufulu yo Ṱanganelanaho ya Ngwaabe nga ḽa 4 Lara 2016 nga Muhasho wa Fulufulu , u tshi shumisana na vhafarakani vha maano ndi tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya u thoma Senthara dza Fulufulu dzo Ṱanganelanaho vhuponi hu shayiwaho .
Ambani uri ho itea mini .
Hu na ane a nga vha tsumbo ?
Fhasi hu tea u ṱhogomelea tshoṱhe zwo leluwa .
5.1. Tsheo nga Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka ( NPA ) u imisa mulandu wa vhufhura we wa hweswa Minisiṱa wa zwa Masheleni Vho Pravin Gordhan zwi ri swikisa magumoni a fhungo iḽi nahone zwi tendela shango u livhisa nungo dzalo dzoṱhe u bveledza ikonomi , u fhaṱa fulufhelo ḽa vhabindudzi na u pambusa u elwa ha zwikolodo zwa dzitshakha na u tsitswa .
Zwikhala zwa u gudisa ABET zwi a kala afho tshiṱirikini .
Data ya konṱiraka i ḓo vha yone i dzhielwaho nzhele musi hu tshi ṱalutshedzwa ambigwithi iṅwe na iṅwe kana u dzulela u shanduka vhukati hayo na nyimele nyangaredzi dza konṱiraka .
Kha vha ḓivhe hezwi : Arali vha na muimeli a shumanaho na mafhungo avho a u thela , kha vha ḓivhadze SARS .
Komiti ya Ṱhoḓisiso ya Khethekanyo ya 194 ( " Komiti " ) yo thomiwaho nga Buthano ḽa Lushaka ( " NA " ) i khou ita ṱhoḓisiso u ya nga khethekanyo ya 194 ya Mulayotewa u ṱola milandu ine ya vha kha Ḽikumedzwa ḽo swikiswaho ṱafulani nga ḽa 21 Luhuhi 2020 kha NA u itela u thoma maitele a u bviswa ha Mutsireledzi wa Tshitshavha , Muimeleli Vho B Mkhwebane , nga vhanga ḽa mavharivhari a u kundelwa u ita mushumo wavho na / kana vhuḓifari havho vhu si havhuḓi ( " Ḽikumedzwa " )
Kha vha humbele mushumeli wa mutakalo vha vha ṋee mushonga une wa ḓo vha thusa kha mufhiso .
Vha fanela u fhindula kha vhadzhiamukovhe vha khamphani vhavho , sa vhafaramikovhe , vhatholiwa , vhahadzimi , vhaṋetshedzi vha tshumelo na khasiṱama .
Mbuelo ya ḓuvha nga ḓuvha ya buḽoko
Tshiṅwe hafhu , zwi nga itea uri zwikolo zwine vhabebi na vhadededzi vha vha na tshenzhemo nnzhi na nḓivho khulwane ya dzi ICT , vha ḓo kona nga maanḓa u langa na u dzudza mveledziso ya ICT i bveledzaho zwikoloni zwavho .
( 4 ) Arali nga murahu ha u sedzuluswa , Mulayotibe wa wanala u tshi fusha ṱhoḓea dza Muphuresidennde , Muphuresidennde u fanela u saina Mulayotibe , zwa sa ralo Muphuresidennde a nga -
Izwi zwo bviselwa u dzhia ḽidzinginywa ḽauri hu na khethekanyo yo xelaho .
Sisiteme mbili na vhuimeleli ho linganelaho vhu amba uri zwitshavha zwo khetha vhuimeleli thwii vhu re na vhuḓifhinduleli khavho , u tshimbidza na u amba nga ha ṱhoḓea dzavho .
Zwino kha ri elelwe bugu ye na vhuya na ḓiphiṋa ngayo .
Mulayo wo Khwiniswaho wa Milayo ya Ndondolo wo ganḓiswa , ndaulo dzi elanaho nawo dzi khou ya u sedzwa hafhu .
Nḓisedzo ya vhudzulo a yo ngo tou topolwa i yoṱhe , vhunga yo ḓi itelwa khaedu ya uri i sedze :
Naho hu na uri zwivhalo zwa vhadededzi vhane vho tholiwa kha sisteme ya tshikolo ya fomaḽa vha nga vhalelwa zwavhuḓi nga nḓila yone , mihumbulo i a fhambana ya uri hu nga vha hu na vhadededzi vhanzhi kana vhaṱuku kha sisteme .
Musi pulamu ya maḓi a mashika o papamalaho yo shululelwa lwanzheni , maitele a zwa bayoḽodzhi , zwa khemikhala na zwa mbumbo o fhambanaho zwi ḓisa phungudzo kha tshivhalo tsha zwipiḓa .
8.1 . Khabinethe i pembelela Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku kha u vha ṋemuṱa na vhone naṅwaha kha Vhuṱambo ha China ha Dzitshakatshaka ha Mabindu Maṱuku na a Vhukati ( SME ) , sa izwi zwi tshi thusa kha u honolola maraga wa China u itela mabindu maṱuku na mabindutshumisano .
Nga u pfufhifhadza , khangwelo yo ṱangana na nḓisedzo yo teaho nahone yo khwaṱhaho ya ndifho na mbueledzo zwi a kona u swikelela vhuḓifhinduleli ha muvhuso ha u vhona uri hu khou vha na vhulamukanyi ho teaho kha zwipondwa zwa tshifhinga tsha kale .
Mushumoitwa wa IDP wa vhuṱanu u kwama mafhungo a u vhambedza buḓo ḽa tshiṱirathedzhi ḽe IDP ya fara khathihi na ḽa CBP hu u itela u thoma nyambo dza u tshea uri mafhungo a ndeme a IDP o ṱoka midzi kha mafhungo a wadi nga nḓila i no fusha naa .
I kovhelaniwa na zwishumiswa zwa dzilafho na zwa muaro na phurothesisi ya nga nnḓa ya mbuelo ya R30 068 nga muṱa nga ṅwaha
3.20. Khabinethe yo fhululedza dziProteas kha serisi dzavho dza Ndingo he vha wina kha Australia khathihi na Bafana Bafana vhe vha wina kha Senegal kha mutambo u vha isaho kha vha tshipiḓa tsha Tshiphuga tsha Ḽifhasi .
Mbekanyamushumo yo livhiswa kha u ṋetshedza vhuṱumani vhukati ha zwiimiswa na ndambedzo .
Arali NCOP i tshi ṱoḓa u ita tshanduko kha Mulayotibe , u humiselwa kha Buthano ḽa Lushaka , ḽine ḽi nga tenda kana ḽa hana tshanduko .
Ngauri Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe dzo sedzesa nga maanḓa vhalanguli vha zwiko zwa maḓi zwapo na vhashumisi vha maḓi , hu tea u vha na khwaṱhisedzo khulwane ine ya ṋewa maṅwalwa a vhubvo a Afrika Tshipembe .
Vha khou tea u renga zwiḽiwa zwa u bika tshilalelo .
U ḓivhadzwa maedzamuthu
Kha vha vhone uri vhatsila vho fhambanaho vha na ku ṱalutshedzelwe ku yaho nga muthu nga muthihi kwa tshithu tshi no fana .
Vha humbelwa u katela mafhungo nyengedzedzwa maṅwe na maṅwe a ME kha bogisi ḽa mabulamihumbulo ḽi re afho fhasi .
U lavhelesa na u khwaṱhisedza tshumiso yone ya zwiko zwa masheleni na zwi vhonalaho .
Muhasho hoyu ndi kale wo fhumula nahone a wo ngo ita tshithu naho khaedu hedzi dzi tshi wela nga fhasi ha mushumo wavho .
Maanḓa na vhuḓifhinduleli zwi tshi kwama tshumelo ya mathukhwi na mishumo i elanaho na izwo , zwo avhelwaho kha masipala hu tshi tevhedzwa Ndayotewa , zwi katela :
Nzudzanyo ya mveledziso ya tshumelo ya maḓi
Izwi zwi ḓo langwa nga kha Senthara ya Ndangulo ya Mutshinyalo wa Vundu yo ṱanganywa na masipala .
Ngauralo zwi a pfesesea u sedza zwavhuḓi kha uri ndi ngani tshigwada tshiṱuku nga u rali tsha mashango ane a kha ḓi bvelela vho zwi kona , nga nḓila dzo fhambanaho , u swikela reithi dza nṱha dzo raliho dza nyaluwo na mveledziso .
Tsumbanḓila dzo bveledziswa ngauri mimasipala minzhi yo vha i tshi khou ṱoḓa mafhungo a tsumbanḓila nga ha uri Komiti dza Wadi dzi thomiswa hani .
Bugu hedzi dzi tea u vha dzi sa konḓi kana u vha dza maimo a fhasi u fana na bugu dzo shumiswaho kha u vhala na vhagudi na u vhala na tshigwada . u vhala nga vhavhilivhavhili zwi nga itwa sa nyito ya u vhala ya kiḽasi tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , fhethu huṅwe na huṅwe .
Ndima iyi i ṋetshedza manweledzo a sekhithara ṱhukhu ya vhulimi shangoni .
Ri ṋetshedza u Sedzwa hafhu ha Vhupileli ho fhelelaho hune ha sumbedza thendelano ya lushaka .
Vhatambi vha tevhelaho vho shuma nga maanḓa kha mvelelo dze vha dzi wana .
Tshitendeledzi tsha Vhutshilo tsha Mveledziso ya Sisiṱeme ndi maitele a vhupuḽani , u sika , u linga , na u dzhia sisiṱeme ya mafhungo .
Khethekanyo ya Sisiṱeme dza zwa Masheleni dza Khethekanyo ya Tshumelo yo Khetheaho kha Vhufaragwama ha Lushaka i na vhuḓifhinduleli kha sisiṱeme dza muvhuso wa vhukati na wa mavunḓu u ṋetshedza thengo , mitevhe ya miholo ya vhashumi na sofuthiwee ya muvhalelano .
U tshimbidza thandela dza ndeme dzine dza lambedzwa nga muvhuso wa vundu na wa lushaka .
Zwo vha zwo lavhelelwa , khomishini yo ṱalutshedzwa , uri thikhithi dzo rengwaho a dzi nga ḓo tendelwa uri dzi fhirise vhuhulwane ha tshitediamu .
Arali zwi songo konadzea u fhedza iyo phambano nga nḓila dza u tou pfumedzana , phambano i nga fheliswa nga khothe ya mulayo ya Afrika Tshipembe .
Musi ho sedzwa ṱhoḓea ya zwiimiswa izwi , vhadzulapo nga thungo vha khou bveledza nyimele yo teaho ya u maanḓafhadza na mbofholowo u itela u bvisela khagala vhuṱali havho na mafulufulu kha zwa nyaluwo na tshanduko .
Sa musi ro dzinginya , u vhiga hune ha kwama vhana thwii kana ṱhoḓisiso dzo itwaho hu na vhana dzi ḓo konisa vhoramafhungo u khunyeledza khwine mushumo uyu .
I ḓo ela tsedzuluso dzoṱhe dzi re hone & vhuṱanzi ha zwa saintsi khathihi na uri i elana na mafhungo a vhuthu na u shumisa mvelelo dzenedzo u hanedzana na milayo iyi kha foramu dzo teaho .
Nṱha ha zwenezwo , u bveledzisiwa ha pulani ya vhuṱumanyi ha zwikolo kha zwiṱiriki zwa malo zwo nangiwaho hu nḓilani .
A ro ngo , vha a ḓivha , shata vhathu kana zwipuka zwitshili izwi .
Mugaganyagwama une wa fulufhelwa wo avhelwa kha khethekanyo iyi ṱhukhu na zwithu zwa ndeme zwo pulaniwaho zwo ambiwa nga hazwo nga nḓila yo teaho kha mugaganyagwama wo avhelwaho .
Nyonyoloso i khwaṱhisa misipha yaṋu .
Sisiṱeme i ḓo ṱanganedza khumbelo arali ho swikelelwa zwoṱhe zwi ṱoḓeaho .
Sambula dza awara nga awara dzi sumbedza uri vhushandukwa uhu hu na vhushaka na vhushandukwa ha muthunyuwo , na khuvhangano i re fhasi ya oksidzheni zwi dzheniswa kha sisiṱeme nga muthunyuwo wa maḓi vhudzuloni ha nga tshikafhadzo yapo ya maḓi .
U KHETHEKANYEA NA THENDELANO YOṰHE
Mashango ayo a hanaho u ḓidzhiela milayo ya phuraivesi i pfalaho a nga ḓi wana a tshi kundelwa u ita vhuṅwe vhushaka ha u tshimbidza mafhungo na Yuropa , nga maanḓa arali a tshi katela data ya vhuṱalu .
Vhathu vho lovhelwaho nga vhamu ṱani vhane vha tama u mala / malwa hafhu vha tea u ṋekana nga ṱhanziela ya lufu lwa vhamu ṱani wavho vho lovhaho .
6.1 . GCIS yo thomiwa nga 1998 u ya nga maitele a Tshiteṅwa 239 tsha Ndayotewa sa tshiimiswa tshi no vhona uri mafhungo na milaedza ya muvhuso zwi ya vhathuni nga nḓila ine ya pfala nahone zwi tshi tshimbilelana na ṱhoḓea dzi kombetshedzaho dza ndayotewa ya shango .
Khomishini kana bodo i nga ṋetshedza phemithi ya tshifhinga nyana lwa tshifhinga tsho tiwaho tshi sa fhiri maḓuvha a fumiiṋa nga nḓila ine zwa ḓo tiwa ngayo .
Hezwi zwo katela u sudzuluswa ha fouḽda dza vhalwadze dza miṅwaha i no paḓa miṱanu khathihi na u dubulukheitha faela .
Ofisi dza Kapa Vhukovhela na dza Gauteng ( dzine dzoṱhe dza khou shuma nga akhaundu ya mbambadzo ) dzo kwama vha tshumelo dza vhululamisi muhumbulo muhulwane u wa u langa mutevhe woṱhe kha mavunḓu aya oṱhe .
U dzhenelela u itela u lulamisa tshifhinga tsho lozwiwaho na miṅwe mihasho ye ya si thusiwe , zwo vha zwi siho .
U imba nyimbo na zwidade na u ita nyito sa u tshina nga ene muṋe nga vhuḓifhulufheli .
U ṱuṱuwedza vhadzulapo u dzhenelela kha u pulanela tshitshavha tshavho
Ro itaha vhubindudzi vhuhulwane kha pfunzo , u guda ha vhutshilo hoṱhe na mveledziso ya mpho .
Ḽeri dzi tea u ṱolwa musi dzi tshi khou swika kha vhupo na ṅwedzi nga ṅwedzi .
Khomishini i dovha hafhu ya katela mafhungo a re kha mbekanyamushumo i itea nga yone ine .
Nga zwibveledzwa zwa mahala , nḓisedzo i fhira ṱhoḓea na ngauralo a iho kha ṱhahelelo .
Miraḓo yo khethiwaho a yo ngo tendelwa u dzhenela khetho lwa zwifhinga zwi fhiraho zwivhili .
Ndo laedza mapholisa ashu u lwa na vhathu vhane vha rengisela vhana zwidzidzivhadzi Kapa na kha vhuṅwe vhupo nga vhuhali .
Zwi tshi tshimbilelana na milayo iyi , ṱhoḓea yashu yo vha ya uri thendelano heyi i ḓo dzudzanywa nga nḓila mbili dzo tendelaniwaho khadzo ngei Bali nga 2007 .
I , zwenezwo , katela vhathu vha re tshipiḓa tsha vhathu vha vhukale ha u shuma fhedzi vha nga nnḓa ha khethekanyo Ya u sa Dzhenela kha Ikonomi ( NEA ) na uri vha khou ṱoḓa mushumo nga mafulufulu .
Vhudzulo havhuḓi vhu tshimbilelana na mvumbo , ndeme , dzangalelo na u ṱanganedza .
Vhurumelwa ho ṋetshedzana mihumbulo nga ha khonadzeo ya thandululo ntswa ya u engedza ṱhuṱhuwedzo ya vhubindudzi na mbekanyamushumo dza muvhuso nga ha tsiko ya mishumo .
Dzhenisani zwiḓevhe mathomoni na magumoni a zwe muambi muṅwe na muṅwe a amba .
Ṱhuṱhuwedzo ya u dovha u khethekanywa ha maitele ane ndi oneone sa zwine wa nga tou nanga zwi khou tea u tou rekhodiwa .
Avho vhane vha khou ita zwa maitele a u londota vha tea u dzulela u kwamana na avho vha re na vhuḓifhinduleli ha fhethu kana kushumele u itela u khwaṱhisedza uri tsirakhombo na nzudzanyo dzau fhelisa , u fhungudza kana u langa khombo dzi khou shuma .
Arali diphosithi yo badelwa hu tshi tevhedzelwa khumbelo ya tswikelelo ye ya hanelwa , DIO wa DHS u ḓo lifhela muhumbeli diphosithi yawe .
Milayo ya Vhupulani ha Masipala na Ndangulo ya Kushumele ( MP &PMR ) i bula uri masipala u tea u thoma foramu hune zwiṅwe zwiimiswa zwo ṱanḓavhuwaho zwa masipala zwa u dzhenelela ha tshitshavha zwa si vhe hone .
Hedzi tsumbadwadze dzi nga vha hone lwa tshifhinganyana kha tshifhinga tsha mushumo , kana dzi nga ṋaṋa na u fhedza tshifhinga tshilapfu u swikela dzi tshi nga swikelela hune dza nga dzulela u vha vhone .
Ṱhanziela Dala dzi shumiswa fhedzi kha ndima ye ya bviswa khayo , ngeno Ṱhanziela ya Muvhala wa Lutendo i tshi shumiswa fhedzi kha sambulu yo lingwaho .
10.2 . Muhanga u ḓo vha na vha na tshanduko khulwane ya vhuṱhogwa kha u thoma u shumisa ndivho dza u fhaṱa " vhathu vho faranaho na tshitshavha tsha vhuthihi a si ndivho dza lushaka fhedzi ; dzi dovha dza vha nḓila dza u fhelisa vhushai , " sa zwe zwa sumbedzwa kha NDP .
Kha tshikalo tshihulwane dzi ṱumanya zwipiḓa zwa mupo u tou fana na thavha , khunzikhunzi na milambo .
U dzhiela vhukando muṋe wa tshifhaṱo tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha pfuka Milayo ya Zwifhaṱo zwa Lushaka kana Tshikimu tsha u Pulana Ḓorobo .
U shumisa mavu mahulwane a fanaho na zwitediamu zwa mitambo , zwikhala " zwidala " zwihulwane , fhethu ha nḓowetshumo na ha makwevho hu hulwane hu tea u vha magumoni a tshiṱiriki hune a zwi khakhisi u shumisa ho ṱanganaho havhuḓi .
U tshimbidza u fhungudzwa ha u salela murahu ha u fhaṱiwa ha dzinnḓu nga tshivhalo tshi siho fhasi ha 10% nga ṅwaha .
Maraga u si wa tshiofisi u na vharengisi vha si na ḽaisentsi , vhabveledzi na vhaphaḓaladzi vha halwa .
4.51 Mulayotibe wo ḓo litshwa nahone wa sa vhuye wa vha mulayo kha muvhuso wa vunḓu .
Zwo ḓi ralo , ri a ṱuṱuwedzea nga mvelaphanḓa ine ra khou ita kha u alusa u maanḓafhadza lwa ikonomi hu angaredzaho vhanzhi .
Yo dzudzanywa nga VHULANGULI HA ZWAMAFHUNGO
Vha tea u ṱhonifha thendelano dza matshilele dze hezwi zwipondwa zwa dzi dzhenela , nga tshenetsho tshifhinga tshithihi vha tshi khou dzhiela nṱha nga nḓila yo fhelelaho avho vhe vha si kone u ḓidzhenisa kha maitele aya , fhedzi hu si na u dzhielwa nṱha kana fhasi ha tshiṅwe tshigwada .
Muhumbulo muhulwane wa khothe dza sialala ndi u swikelela mbuelano kha vha kwameaho .
Tsumbo , u sanda , u khethulula kana u kwanyeledza , u sa londola , u sema na u nyefula , u pomoka na u lavhelela zwithu kha mulala .
U shumiswa ho pfukaho ha masheleni kha voutu , fhedziha , ho thivhelwa nga mulandu wa u shumiswa masheleni lwa fhasi kha mbadelo ya vhashumi ye ya shumiswa u lambedza ṱhahelelo yo anganyelwaho kha mbulungelo ya zwithu na zwifuwo .
Vhuingameli ha saithi vhu nga itwa hu na u tholwa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe phanḓa ha datumu ya u vala .
Tshumelo dza vhuinzhiniara na vhudzulo
c ) tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya zwa vhashumi .
Zwi tea u dzhielwa nzhele lwa tshipentshala uri muthu muṅwe na muṅwe ane a ṋetshedza mafhungo asi one uḓo iledzwa kha u dzhenelela kha tshikimu tsha u wana gavhelo uya phanḓa .
Vha fanela u tendelana kha zwifhinga zwa u vhiga kha vhaṋetshedzi .
U vhumba maḽeḓere hu tshi shumiswa muvhili woṱhe ( sa , u shumisa muvhili u ita ḽeḓere ' I ' )
Ngaha mundende wa thusedzo ya ṅwana
Hezwi zwo tzhipeledza nyaluwo na mabindu maṱuku na , zwihulwanesa , u sia vhunzhi ha vhoramabindu vha Afrika Tshipembe na mabindu maṱuku nnḓa ha ikonomi kana u vha kalela mpimo wa hune vha tea u vha hone .
Tshanḓanguvhoni tshi shushedza u fulufhedzea ha mimaraga , u dzhiela fhasi muṱaṱisano wo teaho , u kwama nyavhelo ya zwiko , u tshinyadza fulufhelo ḽa muvhuso , na u dzhiela fhasi mulayondango .
Matshudeni vhane vha nanga u isa phanḓa pfunzo dzavho vho wana uri ndalukanyo dzo wanalaho zwikoloni zwa hodela vhuvhili hazwo dzi a ṱanganedzea ḽifhasini ḽoṱhe , ri livhuha :
Ndingedzo dza murahu dza u humbela u lambedzwa kha mishumo i so ngo lavhelelwaho a dzo ngo aṋwa mitshelo .
Zwa zwino vha tshivhindini henefho hune vha vha hone kha masia a muvhuso , nahone a vha shumi vha tshi dzhenelela .
U aluswa ha ndivho iyi hu nga swikelwa nga u wana thundu na tshumelo u bva kha mabindu a wanalaho kha Ḓorobo ya Tshwane .
Kha dziṅwe ofisi dza madzhisiṱiraṱa matshimbidzelwe a khothe a kha ḓi ṅwalwa nga tshanḓa .
( b ) Muthu muṅwe na muṅwe o faraho ofisi kana a no dzhiiwa o fara ofisi sa Muhaṱuli wa Muphuresidennde , Muthusa Muhaṱuli wa Muphuresidennde kana Muhaṱuli wa khothe yo bulwaho kha phara ya ( a ) musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , u ḓo vha Muhaṱuli wa Muphuresidennde , Muthusa Muhaṱuli wa Muphuresidennde kana muhaṱuli wa yeneyo khothe nga fhasi ha Mulayotewa muswa fhedzi hu tshi tevhelwa u dzudzanyulula huṅwe na huṅwe ho sumbedzwaho kha tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 6 ) .
CAPS i vha ṋea mutevhe wa Zwivhumbeo na Milayo zwa Luambo ( zwiteṅwa ) zwine zwa tea u funzwa kha gireidi iṅwe na iṅwe .
Bada i dovha ya vhumba tshipiḓa tsha ṱhumanyo ya u hwala malasha kha vundu .
Fhedzi , mishumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ya zwigwada zwa Khethekanyo ya Nḓowetshumo ya Tshitandadi ( SIC ) i re fhasi ha zwigwada zwiṱuku zwa u bveledza .
Vha dzulele u sheledza zwimela zwavho nga zwifhinga zwa musi hu tshe nga matsheloni kana nga tshikovhelelo , musi mufhiso wo dzika .
Kha hoṱhe vhuṱanzi ho no ṅwalwaho fhasi , a tho ngo wana zwidodombedzwa zwa muthu muthihi zwa u tzhipa .
Maanḓa a tshiṱirathedzhi itshi a nga khwiniswa nga u ḽabeḽa zwigwada , hu tshi khou shumiswa dziakhironimi u itela u humbula zwigwada , kana u shumisa mivhala yo fhambanaho u imela zwigwada zwo fhambanaho .
Vhupo ha dziḓoroboni havhuḓi , nga mvelo yaho , ho tea .
U sengulusa khumbelo na mbilaelo zwo ṱanganedzwaho u bva kha miraḓo ya tshitshavha .
Ndaela i na thikho ya ndeme ya vhushaka ha dzitshaka na mashango manzhi .
Kha tshumelo dza nḓisedzo dza masipala hu na dzithandela dzi no khou bvela phaṋda , u fana na ndugiso ya dzibada .
Phemithi ya migodi a i pfukisei .
U bvisela khagala hu si na thendelo na / kana u shumisa zwi nga swikisa kha vhuḓifhinduleli ha siviḽi kana ha vhugevhenga .
Mudededzi u shuma na zwigwada zwa vhukoni ha u fana , u dzhia ḽiṅwalo ḽi linganaho vhukoni ha vhagudi hune vha ḓo kona u ṱalusa maipfi are vhukati ha 90% - 95% .
Mishumo i na vhukhakhi ho vhonalaho i a khakhululwa , vhuḓifhinduleli ha u fhedzisela hu a dzudzanywa , khathihi na muvhigo wa ufhedzisela u a mbo ḓi bviswa .
Nga tshifhinga tshilapfu , hu tshi khou shumiswa nḓila kana nzudzanyo dzi konadzeaho na tshumisano ya ḽifhasi , Afurika Tshipembe ḽi nga kona u langa u shandukela kha ikonomi ya khaboni ya fhasi nga luvhilo lune lwa tshimbilelana na phulufhedziso dza tshitshavha dza muvhuso , hu si na u khakhisa mishumo kana mupikisano .
Ho kwamea thandela dzi tevhelaho :
Muvhigo wo themendela mbuedzedzo dza vhuṱhogwa dzo ṱanḓavhuwaho kha mulayo u re hone .
Mitshini na Zwishumiswa na zwiṅwe zwileludzi ( zwine zwa wela nga fhasi ha " zwiṅwe zwileludzi " ( u dzhenisa , u lugisa na u londola ) .
Bugupfarwa hei , Milayo ya Dizaini na Vhupulani ha Kudzulele kwa Vhathu , i ṋetshedza bono ḽa nḓivhiso ya mathomele a kudzulele Afrika Tshipembe , hu tshi khou ambwa nga ha vhukhwiṋe hu teaho u humbulwa nga haho kha kudzulele kwa vhathu , na u ṋetshedza ndivhisi nga ha uri izwo zwi nga swikelelwa hani .
Miraḓo ine ya sa ḓo khetha i ḓo dzhiiwa miraḓo i sa khethi .
Tsumbo dzi khokheini , zwikambi na heroini .
Nyambedzano dzi a konḓa fhedzi vhushaka ho no aluwa nahone ndi havhuḓi .
Mbilaelo nkene ya mbekanyamaitele ho vha sisiteme ya " thothotho " , ye ya phaḓalala nga tshifhinga tsha muvhuso wa tshiṱalula , na u vha na sisiteme ine vhorabulasi vha badela vhashumi vhavho nga waini vhudzuloni miholo ya tshelede .
Nga nnḓa ha musi ra dzhia maga a u thivhela o teaho muṅwe na muṅwe washu a nga kavhiwa nga HIV .
U itwa zwavhuḓi ha ndangulo ya ngomu zwo thusa kha u swikelelwa ha ndivho dza ndeme khathihi na mashumele o khwiniseaho lwa tshifhinga tshilapfu .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa muṅwalo
U fhelisa u gonya uhu , mbekanyamaitele i tea u sedzesa kha u pikisana na u bindudza kha themamveledziso ntswa kha masia ane a kwama thwii vhashai , u fana na mitengo ya zwiḽiwa , vhuendi ha nnyi na nnyi , pfunzo na mutakalo na vhudavhidzani .
Nḓisedzo i no fulufhedzea ya zwiḽiwa ṅwaha woṱhe
157 . Kuvhumbelwe na khetho dza Khoro dza Masipala
Zwiṅwe hafhu , ndi ḓivhazwakale zwa zwino uri minidzhere dza sekhithara ya nnyi na nnyi dzi na vhukoni ha khwiṋe ha u tshimbidza zwithu .
Wo vha u muhumbulo wavhuḓi uri vha tambe mulamboni vhusiku ?
Izwi ndi ngoho ya mashango ane a kha ḓi tou bvelela u tou fana na Afrika Tshipembe saizwi ḽi ḽiṅwe ḽa mashango a dziikonomi khulwane .
U fhaṱulula shango ḽashu zwi ṱoḓa vhuḓidini ho fanaho .
Zwenezwo vha fanela u guda tswayo dza badani , ndaulo ya goloi vha sa athu u ita ndingo .
Nga kha zwenezwi , miraḓo ya bodo na vhaṅwe vhabindudzi vha ḓo shumisana kha u pfumbudziwa ha vhashumi vhano shuma u londola mafhi uri vha shume fhethu ho kunaho ha u bveledza mafhi , uvha na lukuna khathihi na zwa vhuendi .
Fhethu hunzhi , mavu ane vhafumakadzi vha a langa a dzulela u vha maṱuku nahone ha na ndeme khulwane .
Hune mathukhwi a sa fhiselwe nga ngomu vhuongeloni , kana a langiwa nga rakhonṱhiraka , hu vha na khonadzeo ya thaidzo , saizwi mathukhwi aya a tshi ḓo fhedzisela o dzhena kha lutsinga lwa mathukhwi o ḓoweleaho .
Naho zwi so ngo swika he zwa vha zwo tea , ndi ḽiga ḽa ndeme sa izwi zwi tshi vhofha mashango oṱhe u fhindula kha tshanduko ya mutsho .
Mafhungo aya a tea u vha a tshi fana na a khumbelo ya u thoma .
- Mikhwa ya vhuḓi
Mapholisa vho ita hafhu mafulo a u ḓivhadza vhugevhenga . Vha khwaṱhisedza uri vhathu vho tsha maṱoni na u tsireledzea kha zwiito zwa vhugevhenga .
Kha vha ṱolwe ṋayo naho hu luthihi nga ṅwaha zwalwo .
Nga eneyo mbuno ri ita saveyi ya tshifhinga tshoṱhe u wana zwine vha vhali vha lavhelela na zwine vha ṱoḓa .
Lavhelesani tshifanyiso tsha muṋawa uyu .
Phukha dzi nga ḓi holefhala kha mulenzhe muthihi kana yoṱhe .
Arali vho kombetshedzwa u ṱuwa hune vha dzula hone nga mulandu wa dzikhakhathi nahone vha tshi khou dzula huṅwe fhethu lwa tshifhinganyana , vha nga ya kha khothe ya tsini na hune vha dzula hone lwa tshifhinganyana .
Khabinethe yo tenda mbekanyamushumo ya zwa u shumo ya miṅwaha miraru ya MRM na nḓila yo sedzwaho ya u tshimbidza mbekanyamushumo ya u vusulusa mbumbo kha muvhuso .
U valelwa hu sedzwa thendelo u thoma Madokotela zwao ( GPs )
Musi we ḓuvha ḽa vha ḽi tshi khou fhisa vhukuma , lusunzi lu humbula u ya u ḓiambusa mulamboni .
Tsedzuluso ya Mivhigo ya Ṅwaha ya mihasho yoṱhe ndi mivhigo ya odithi nga vhusimamilayo ine ya itwa hu sa athu fhela miṅwedzi mivhili u bva tshe ya rumelwa phanḓa ha u thoma ha mivhigo yo ṱanganedzwaho na ya mafhelelo ya vhupfiwa nga vhuḓalo ha fomaḽa .
Zwa uri hu ḓo vha na khaphasithi ya tshelede ine ya fhungudzea ine ya ḓo katela u fhungudzea ha tshelede ya tshikolodo hu u itela u tendela vhutepe .
Vhunzhi ha Kha ri ṅwale nganovhubvo hu lingedza u ṱalutshedza uri tshithu tsho ḓisa hani shangoni .
Ri ṱoḓa kupulanele kwa tshikhala tsha khwinesa tsha u shumana na ṱhoḓea dzi ṱaṱisanaho dza mavu .
Malugana na izwi mushumo wa madzhendedzi apo na a dzingu na zwiimiswa zwi ḓo engedzea u vha zwa ndeme .
Uri vha tendelwe u rea khovhe , sa khovhe ya marine u ite khumbelo kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe .
Muṱavhi muṅwe na muṅwe o ḓiimisaho kana tshiimiswa tsha u ṱavha tshi nga ita khumbelo ya Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa .
Nga u tou nweledza , zwiṱalusi zwihulwane zwa nḓila ya muvhuso ndi u ṱuṱuwedza nyaluwo nnzhi i si na tshiṱalula .
Zwibveledzwa zwo kovhekanywaho zwi amba nga ha ṱhoḓea ya mafhungo kha tshitshavha .
Khethekanyo 74a na b ya Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 1998 , i sumbedza mishumo na maanḓa a Komiti dza Wadi u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha Komiti dza Wadi kha tshitshavha u livhana na mafhungo ho imelelwa tshitshavha .
U hira , u phuromota na nḓila dza mushumo zwo vha zwo ḓisendeka tshoṱhe kha ndalukano dza fomala na u ya nda vhuhulwane mushumoni .
Ri pfa uri nga Nḓivhadzamulayotibe yashu , na nga mvelele ntswa na vhuḓifari , ri na mvelaphanḓa khulwane .
Bembela ḽa lushaka ḽi ḓo itwa nga dzi 20 Shundunthule .
Nga murahu ha tshigwevho / khaṱhulo :
Vhathu vhashu vho amba nahone sa muvhuso ri tea u sumbedza uri maipfi a vhadzulapo vhashu vha mahayani a khou pfala nahone ndi a vhukuma sa ayo a avho vha dzulaho dziḓoroboni u fana navho .
U shumisa luambo u bveledza zwiteṅwa kha thero dzoṱhe , ( tsumbo : mbalo - vhungafhani , masia , tshifhinga , thevhekano , mivhala , vhukale . )
U ḓivhadzwa ngano .
Vhoṱhe muhweleli vho ita khubelo ya dza ndaela dzi sa kateli mishumo ya u ndaela ya u dzhiulula u fana lutamo lune muṅwe na muṅwe wavho a vha nalwa kha bulasi .
" Tshiendatshikhalani ! "
I ṋetshedza thikhedzo kha sekhithara ya maḓi na zwiimiswa zwayo zwoṱhe zwo teaho na vhafarakani .
( a ) u sa ḓifara zwavhuḓi , u balelwa u ita mushumo na u sa kona mushumo ;
U ḓisa faila musi dzi tshi humbeliwa , u vhekanya na u sala murahu dzifaela .
Mutholi u fanela u ḓivhadza vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo musi tshipikiṱere a tshi mu ḓivhadza nga ha tsedzuluso na ṱhoḓisiso , zwine zwa ḓo itiwa henefho vhuponi .
Zwi sumbedza u fhindula ha shango kha zwa thaidzo ya u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yavhuḓi sa zwo sumbedzwaho kha dzangano ḽa Thendelano dza UN na zwiṅwe zwiimiswa zwa mashango a dzitshakatshaka .
Ngauralo , a hu na ṱhalutshedzo yo tendelaniwaho ḽifhasini .
Tshumiso yavhuḓi ya iyi puḽane i ṱoḓa vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho ha muvhuso , mabindu , vhashumi na tshitshavha tshapo .
A ho ngo vha fhedzi na mveledziso ya saintsi na mvelele , fhedzi afho ho ḓa ndivhuwo dza uri vhutshilo hu sa athu u ḓa Vhukhiresite ho vha havhuḓi .
Madzhendedzi a khomishini a Afrika Tshipembe a imelaho dziSMME kana mabindu ane vhaṋe vhao vha vha vhathu vhe kale vha vha vha tshi kwanyeledzwa .
U ya nga ha muvhigo wa Khoro ya Vhuendelamashango na u Endela Ḽifhasi we wa bvisiwa nga Lara 2016 , Afrika Tshipembe vhuendelamashango vhu thola vhathu vha 1.55 miḽioni thwii na vhaṅwe vhane vha tholwa zwo ḓa nga khaho , nahone i u vhuedza haho thwii kha zwibveledzwa zwapo ndi R118 biḽioni .
Inwi tangedzelani ḽiṱaluli ḽi no ṱalutshedza dzina .
( ii ) u vhea vhutshilo , pfunzo , mutakalo wa muhumbulo kana wa ṋama kana muyani , mveledziso ya ndayo kana matshilele a onoyo ṅwana kha khombo ;
Senthara ya mvusuludzo kana mutakalo iḓo sumbedzisa fomo dzo teaho u ḓadziwa .
Asesimennde ya hu wanalaho mufusho u bva kha fhethu hu dzudzwaho soredzhi kha madzingu o fhambanaho zwi ṋetshedzwa nga mielo yo fhambanaho ya maanḓa .
Fomo dzi a wanalea ofisini ya tsini ya Zhendedzi la Afrika Tshipembe la Vhutsireledzi ha zwa Matshilisano .
Tshikwama tsha Thusedzo ya Tshinyalelo tsho tenda u tshimbidza khumbelo dza vhupo uhu nga u ṱavhanyedza .
Masipala uḓo vhala mithara nga tshifhinga tsho tiwaho kha thendelano nga murahu ha nḓivhadzo ya u shandukisa vhune kana khumbelo ya u ṋetshedza tshumelo na u fha akhaunthu nga tshifhinga tsho teaho tshi yelanaho na ndaka .
Ndaulo , u oditha na u kombetshedzwa ha dzilafho ḽiṅwe na fhethu ha u laṱa hu nga vhewa nga fhasi ha maanḓalanga aya .
Afrika Tshipembe ḽo ambiwa nga haḽo lunzhi kha Phaḽamennde ya Switzerland .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha kha vhafunwa vha avho vhe vha fhalala nga mutshoṱelo uyu wa tshiṱuhu tshingafha kha vhathu vha si na mulandu .
Maitele a u tshimbidza u vhambedzwa na u tholwa ha vhashumi vha zwino o thomiwa .
A hu na vhuṱumani ha eḽekhiṱhironiki ha ofisi thendeleki na Sisiṱeme ya Vhufaragwama .
Huno , rekhodo dza data ya muya dza tshifhinga tshilapfu dzi shumiswa kha u ṱanziela vhungoho ha sethe ya data ya tshifhinganyana i re na vhudodombedzi , ye ya pimiwa kha tshifhinga tsha ṱhoḓisiso , hu si data ya tshifhinganyana fhedzi , ngeno hu tshi katelwa na data ye ya ṱuṱuwedzwa nga muya u fana na tshinga dzawo .
Muredzhisiṱara a nga tshiṅwe tshifhinga thola vhaingameli fhasi ha Mulayo uyu .
Livhanya tshifanyiso na fhungo .
Data ya PMI ndi ya zwinozwino u fhira dziṅwe data dzo shumiswaho kha khanḓiso iyi .
Kiḽoso idzi dzi livhana na zwa u thomiwa ha zwiṱitshi zwa vhukhethelo , u pfuluswa ha zwiṱitshi zwa vhukhethelo , mikano ya u khetha na zwiṱitshi zwa vhukhethelothendeleki .
Vha fhiraho 800 000 vho shandukisa he vha ḓiṅwalisa hone u ya kha zwiṱiriki zwiswa zwa u khethela ;
42 . Masipala , nga kha nḓila , phurosese na maitele o teaho o thomiwaho u ya nga Ndima ya 4 , u tea u dzhenisa tshitshavha tshapo kha mveledziso , tshumiso na tsedzuluso ya sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele kwa masipala , nga maanḓa , u tendela tshitshava tshi tshi dzhenelela kha u ta tsumbakushumele dzo teaho na thagethe dza kushumele dza masipala .
Muhasho wa zwa Maḓi wo takadzwa vhukuma nga khwinifhadzo khulwanesa ye ya rekhodiwa nga tshifhinga tshenetshi tsha Green Drop ; zwine hafhu , zwa amba zwinzhi nga ha vhuḓiimiseli ha tshigwada tshiṱukuṱuku tsha masipala une na wone wa vha muṱuku tsha u khwinifhadza tshumelo dza zwa maḓi a mashika .
Zwo itwa ho sedzwa mihasho yoṱhe ya Mveledziso ya Ndayotewa , Pfunzo , zwa Masheleni , Mutakalo , Dzinnḓu , Tshumelo ya Nnyi na nnyi na Ndaulo , zwa Mavu , Mushumo , Zwibviswa zwa Muvhuso , Vhuendi na Ndondolo .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelelo dza zwezwino dza Foramu ya Vhubindudzi ya Afrika Tshipembe na Japan , he ha tendelanwa kha mbekanyamushumo dzi shumisanaho zwavhuḓi kha nḓowetshumo dzo vusuludzwaho , thekhinoḽodzhi dza zwiendedzi zwi shumisaho muḓagasi na gesemaḓi yo vusuludzwaho .
Zwitivha zwi re na vhulali zwi shumiswaho u kunakisa mashika u bva kha tshampungane tsha maḓi na u bva kha zwisiku zwa tsinisa zwi kha tshiimo tshi shushaho .
U khwaṱhisedza vhuṱumani na Sisiṱeme dza Muno u itela u ṅwalisa mbebo .
U dzhenelela ha tshivhalo tsha mishumo ya tshiṱirathedzhi zwo pulanwa u itela u thusa ndangulo kha u tevhedza zwipikwa zwa ndinganelo kha Koporasi , u fana na , u nambatedza mboṅwasia ya ndinganelo ya mushumo kha fomo ya khumbelo .
Arali Madzhisiṱaraṱa o fushea uri Afidaviti yo ṅwaliwa nga muhumbeli i khwaṱhisedza u tambudzwa ho bvelelaho , Madzhisiṱaraṱa u ḓo khwaṱhisedza Ndaela ya Tsireledzo .
Kha maḓuvha mararu o tevhelaho vho ḓo phaḓaladza mulaedza na u ṋetshedza ndaela dza zwine zwa ḓo itwa nga iḽo ḓuvha .
U wa hungafha ha mutengo wa ole ḽifhasini ḽothe ho vhuedza Afrika Tshipembe naho hu tshi ḓo fhungudza nyaluwo ya kha mashango a Afrika a bveledzaho ole ane ndi one mahulwane ane zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe zwa rengiselwa khao .
Kha kuvhonele kwavho a hu na nḓila ya u tsireledza munna wa mualuwa kha u nga hweswa mulandu wa u binya ṅwana muṱuku .
Thikhedzo ya muvhuso i isa phanḓa na u fhungudza zwiitisi zwa gomelelo nga kha mbetshelwa dza mugaganyagwama wa tshifhinga tshipfufhi , tsha vhukati na tshifhinga tshilapfu u lambedza mbekanyamushumo dza muhasho wa ngomu dzi fhundulaho ṱhoḓea dzo khetheaho dza vhupo vhu na gomelelo na ṱhoḓea ya u tandulula u lozwea ha maḓi kha nethiweke dza ndeme dza ṋetshedzo .
U fhambana u bva kha tshikalo tsho vhewaho kha tshivhalo tsha vhalwadze vha mutakalo vhane vha dala nga ṅwaha zwo vhangwa nga tshivhalo tsho vhewaho hu sina u dzhiela nṱha zwifhinga zwa u awela zwa matshudeni .
Masipala unga , nga thendelano ya murengi , kona uya kha mutholi u kona u kokodza tshikolodo kana u ita nzudzanyo dza u tou kokodzelwa ubva muholoni .
Pfunzo , u guda hu sa fheli na u vhala nga vhaofisiri vha ndulamiso zwi vhona uri muya wavhuḓi u a kaṋwa kha u khakhulula muthu .
Zwi dzulela u vha thaidzo u dzudzanya nyambedzano na vhadzulapo , nga vhanga ḽa u sa vha hone ha vhadavhidzani vhukati ha vhadzulapo na muhasho .
U tevhela mvelaphanḓa uno ṅwaha , ro thoma milingo ya ṅwaha ya lushaka kha u vhala na u ṅwala na mbalo ine ya vha tshikalo tsha dzitshakatshaka , wa gireidi 3 , 6 na 9 .
Mbuyelo ya mbadelo ya muthelo wa tshifhinganyana
Kha dzitshaka na kha lushala , madzangano a muvhuso zwa zwino a dzulela u bveledza lwa tsumbo u tshi ḓi vha na masalela a dzikhemikhala .
6.7 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza sekithara dzoṱhe dza tshitshavha u shumisana na muvhuso kha u bveledza zwitshavha zwo tsireledzeaho khathihi na u tsireledza zwipondwa zwa zwiito zwa u tambudzwa .
Vha khwaṱhisedze uri vhone na dokotela wavho vho saina fomo ya khumbelo .
Arali matheriala a ṱano a bviswa kha vhuṅwe vhupo u ya kha vhuṅwe , zwi ḓo bva kha akhaunthu ya muṱani .
Milandu kha akhaunthu ṱhukhu dza zwino yo fhungudza zwidodombedzwa zwa ndambedzo zwa nnḓa , fhedzi u dzhena ha mbuelo ho engedzedzea nga maanḓa musi vhabindudzi vha tshi renga vhunzhi ha ndaka dza mimaraga i no khou bvelela .
U dovha hafhu wa ḓikumedzela kha u khwaṱhisedza na u ṱavhanyisa tswikelo Afrika i sa dzhiiho sia ya khaelo dzo tsireledzeaho nahone dza mutengo wa fhasi , dzilafho khathihi na tshisedzisisi nga kha Tswikelo ya Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi ya Tshiṱavhanyisi tsha Zwishumiswa zwa COVID-19 ( zwi ḓivheaho sa ACT-A ) na Tshiimiswa tsha Tswikelo ya Khaelo dza COVID-19 ( tshi ḓivheaho sa COVAX )
Zwi tea u ambiwa , naho zwo ralo , uri vhathu vha u ṱola na u ṋetshedza ṱhanziela vha fanela u vha vhathu vho ḓiimisaho vha maanḓalanga a bola ya milenzhe , kilaba , kana vhaṋe vha tshitediamu tshi kwameaho .
Mbekanyamaitele ya muvhuso yo livhaho kha mveledziso i dzulaho i hone zwi amba orienthesheni ya nyito dza tshitshavha dzo ṱuṱuwedzwaho nga u ṱanganedza u sa lingana ha zwiko zwa ekhoḽodzhi dza ndeme , zwine arali zwi siho a hu na mushumo une u nga itwa .
Ri khou dovha ra ita bembela ḽa tshenzhemo ya vhutsireledzi ha ḓanzheni kha mimasipala yo fhambanaho u khwaṱhisedza maitele o khwaṱhaho kha mafhungo a ḓanzhe .
Hu tea u vhana khumba , tshiḓula na muanetsheli wa tshiṱori .
4.2 Khabinethe yo tendela u tholiwa ha Vho Caiphus Ramushau kha poswo ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni/ Ṱhoho ya zwa Tshumelo ya zwa Mabindu kha Muhasho wa Vhushaka na Vhufarisani ha Dzitshaka .
Thikhedzo ya nḓisedzo ya tshumelo na u dzhenelela
Ri ḓo lavhelela ṱhoḓisiso dzo dzhenelelaho , zwihulwane kha ḽevele ya muvhuso wapo , u tikedza mbilo dzoṱhe na mbilo dzi hanedzanaho na dziṅwe mbilo .
Muvhigo wa u vala wo khunyeledzwa nga ha zwo swikelwaho na u kundelwa ha thendelanonzwiwa ya thandela na pulane ya thandela yo fhiraho .
Ndi muhumbulo washu wa uri , nga u ṱhonifha ndayotewa na thendelano dza dzitshaka , Mmbi ya Vhupileli yashu i fanela u ṱamiwa nga zwithu zwa khwine , zwo ḓi sendeka nga zwikalo zwa u thivhela na Tshumisano .
Fomo ya A ya Khumbelo ya Tswikelelo ya Rekhodo dza Tshiimiswa tsha Muvhuso
- Pfunzo , zwikili na mutakalo
Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso tshi ḓo vha tshone tsha ndeme tshine tsha ḓo sedzesa kha mushumo wa ṱhoḓisiso ine ya khou ṱoḓou u itwa .
Ri ḓo ṱuṱuwedza ḓivhazwakale ya u anetshelwa nga mulomo nga maanḓa kha zwitshavha zwine vhufa hazwo na ḓivhazwakale zwa vha zwi sa londiwi .
Hu ṱoḓea thendelo u thoma kha madalo oṱhe 100% ya mutengo wa Tshikimu
( c ) u fara maimo ane a sa ḓo vha a fhasi musi a tshi vhambedzwa na a zwiimiswa zwa pfunzo zwa muvhuso .
Pulane i sedzesa kha nyimele ya ndaka ya zwino , na uri i tevhelaho ndi ya ndeme nga maanḓa sa afha i tshi kwama pulane ya u renga , ndondolo na u rengisa .
U ṱanea kha dzitshaka ha ḽa Afrika Tshipembe hu tea u linganyiswa u itela u vhuedzedza shango vhudzuloni haḽo .
U vhona uri zwipikwa na ndivho zwa muhasho zwo swikelelwa .
Ndeme dza zwiṱunḓwa izwi dzo ḓivhadzwa kha Zwiṱunḓwa kha Ṱhanziela ya Zwiṱunḓwa ( BOE ) nga tshifhinga tsha u ṱunḓa thundu .
Zwine ra zwi tamela vhathu vhashu , ri dovha ra zwi tamela maṅwe mashango a Khonthinente yashu .
U tandulula thaidzo , luṱa lwa vhuraru , ndi luṱa lwa vhukonibale ha tshumisano ya vhuvhudzisi .
Hu na dziṅwe ngoho dza saintsi dzi pfalaho dzine , musi dzo bva nyana mafhungoni , dza vha dzi songo haluluwa dzo lindela u ḓo ambiwa ngadzo .
Musi muvhuso u tshi ḓo thoma tshumelo idzi , a hu na vhuḓiimiseli ha u thoma vha nyanḓadzamafhungo ya Muvhuso .
Madzangano a khou tendelana uri ndi fomo ya ndingo ya muthelo i fanela u sedzwa u itela u wana mbudziso ya mathomo .
Nda ṱuwa na dzhesi tshikoloni .
Tsumbo ya vhukuma ya phindulo ndavhelelwa dza tsumbo dza mbudziso iṅwe na iṅwe ya theiste dzo ṋetshedzwa na dza modele wa thesite ya ANA .
Maḓi a mvula na one a nga vhulungwa mathanngeni , u itela u a shumisa u sheledza ngadeni .
Tshanduko dzo kumedzwaho dzi thoma dza sedzwa nga Bodo ya Mikaṋo ya Masipala ( MDB ) , ine mushumo wayo ndi u sedza mikaṋo ya mimasipala u ya nga ha Mivhuso Yapo : Mulayo wa Mikaṋo wa Masipala , wa 1998 ( Mulayo 27 wa 1998 ) na Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe ya 1996 .
Izwi zwo ḓi ralo naho hu na fhungo ḽa uri Eastern Cape ndi ḽone mubveledzi muhulwane wa zwienge Afrika Tshipembe .
Vhudziswa ho thoma ha sedzwa zwiko zwoṱhe zwa ikonomi , zwandeme ndi zwa uri , u kovhekanywa ha vhuḓi ha nyaluwo zwi tea u kwama .
Muhumbeli u fanela u shumisa fomo yo ganḓiswaho kha Gazethe ya Muvhuso ( Nḓivhadzo ya Muvhuso ya R187- 15 Luhuhi 2002 ) ( Fomo A ) .
Ṱhalutshedzo iyi ndi yone yo itisa uri muṅwe muthu a ḓivheaho sa Kruger a ṱalulwe sa ene muthu we a vha e na phetsho ya ḽiṱo vhusiku honovho .
5.2 . Fulo ḽa vhudavhidzani ḽi kati u khwaṱhisedza uri miṱa yoṱhe yo lugela u dzimelwa .
Zwa u tholwa ha vhashumi kha yunithi ya mapholisa ya zwa vhudziki tshitshavhani ya vha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe zwi ḓo swikiswa kha vhuimo ho teaho , lune ha ḓo vha na khoso ya vhupfumbudzi yo teaho .
Muhasho wa Tshumelo ya zwa Vhululamisi ;
Phungudzo dzi songo lavhelelwaho dza ngudo na masia maṅwe a ṱhoḓisiso zwo topolwa .
-Naa zwikhafula zwo dzhenisiwa , u shandukisiwa na u vhofhololwa nga vhathu vha re na vhukoni kana nḓivho ?
U vhona uri hu na khwaṱhisedzo yavhuḓi ya zwiḽipi zwa mbadelo u bva kha vhaṋetshedzi .
Hezwi zwi ḓo thusa vhukoni ha shango kha vhulavhelesi na vhuṱhaṱhuvhi ha u vhona arali vha tshi khou tevhedza ndaela ya ndayotewa u itela u vha na vhuṱanzi ha u dzhia na mbuedzedzo dza mavu , ho sedzwa kha u dzhia maga a u lulamisa mvelelo dza tshifhinga tsho fhelaho tsha tshiṱalula nga muvhala .
U ṅwala tshiṱori tsha ene muṋe tshi no hovhelela pharagirafu nthihi ( ya mitala miṱanu ) a tshi tevhedza fureme ya kuṅwalele .
Vho tou khwaṱhisa , vho amba uri vhulova na vhudakwa zwi nga thivhelea arali vhathu vha dzhenela zwa mitambo .
U ita themendelo nga maga a u fhungudza u itela u thivhela u dovholola ha zwiwo .
Zwifhaṱo zwi linganaho 173 zwe zwa vha zwo no vha madumba zwo wiswa u bva 2011 .
( 1 ) Musi Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi phasisa Mulayotibe u welaho nnḓa ha mishumo yo bulwaho kha Khethekanyo ya 74 kana 76 , Mulayotibe u fanela u fhiriselwa kha Khoro ya Vunḓu ya Lushaka wa shumiwa hu tshi tevhedzwa maitele a tevhelaho :
U ḓivhea sa tshisima tsha soga ḽa Karoo nahone u kunga vhaendelamashango vha bvaho mashangoḓavha na vha fhano hayani ṅwaha woṱhe .
SARS , i tandulula mbilaelo dza vhatheli nga yoṱhe .
- Thimu ya zwa mitambo ya Vhaholefhali ya Afrika Tshipembe nge vha fhefheḓisa fuḽaha ya Afrika Tshipembe nga murahu ha u wina mendele ya sumbe nga u angaredza - ine ya vha miṋa ya musuku , muthihi wa siḽivhere na mivhili ya buronzi .
U itela u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza kiḽiniki ṱhukhu dza mahayani dzine dzi nga kha ḓivha dzi sa koni u swikelela zwiimiswa zwa u bvisa tshikafhadzo ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili zwa dzingu zwihulwane , milayo yo fhambanaho i fanela u shuma kha zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwihulwane hu tshi vhambedzwa na zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwiṱuku .
Muvhuso wa tshifhinga nyana wa Burundi , mahoro a poḽotiki , madzangano o ḓiṱamaho na zwitshavha zwa vhadzulapo vho dzhenela kha u fhaṱa mulalo na mbuelano ya lushaka .
Vhunzhi ha vhaṱaleli vha shumisa muṋango uyu u dzhena ngomu tshitediamu .
Arali no vha ni mufaramukovhe kha khamphani iyi , ndi dzifhio mbudziso dze no vha ni tshi ḓo vhudzisa mulanguli muhulwane kha muṱangano wo khetheaho ?
Vha tou ya kha vhupo ha u haela , naho vha so ngo thoma vha ita nzudzanyo hune vha ḓo swika vha ṅwaliswa vha dovha vha haelwa .
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u ṱalukanya uri vha tea u shumisa ndumbo musi vha tshi langa tswikelelo na vhuṱumani malugana na lushaka lwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi lu no ṱoḓea .
Hu pfala hu na vhuṱanzi vhuhulwane vhune ha sumbedza uri haya maitele a mabindu a vho shuma sa tshithivheli tsha u dzhena kha vhunzhi ha vhaṋetshedzi vhaṱuku .
U vha vhupo ha ḓoroboni a zwi iti uri ezwi zwi livhise kha u engedzea ha ṱhoḓea ya vharengi vha zwiḽiwa na zwibveledzwa zwa mitengo ya nṱha , fhedzi hu ovha hafhu ha vhea zwikhukhuliso zwihulwane kha u wanala ha mavu a u alusa mveledziso ya vhulimi .
Ri ḓo dovha hafhu kha miṅwaha miṱanu i ḓaho ra engedza mveledziso ya ikonomi ya dzingu na nḓowetshumo , nga kha u thomiwa ha Zounu dza Ikonomi yo Khetheaho u mona na shango .
Vha na adzhenda - pulane ya wadi - na kushumele na u monithara na u ela pulane ya wadi zwi vha ṋetshedza Mushumo ṅwaha woṱhe .
Tsumbo dza maitele aya ndi u tea mitengo , khethekanyo ya mimaraga na tshimbevha kha dzithenda .
Khethekanyo iyi i ṋetshedza mafhungo kha tshanduko dza mushumo kha ṅwaha wa muvhalelano .
Odithi i dovha hafhu ya katela u sengulusa u fanela tshoṱhe ha mbekanyamaitele dza muvhalelano dzo shumiswaho na u pfala ha khumbulelwa dza muvhalelano dzo itwaho nga ndangulo , khathihi na u sengulusa u ṋetshedzwa hoṱhe ha zwitatamennde zwa masheleni .
5.2 . Khabinethe yo khoḓa u tumbulwa ha khunzikhunzi ya lwanzheni ya gese yo luḓiwaho nga khaphani ya ole Total ine ya nga vha i na dzibarele dza biḽioni nthihi dza zwiko , zwiṋe zwa ḓo thusedza zwihulwane ṋetshedzo ya gese na oli zwa shango
maṅwe maṅwalwa a ṋetshedzaho vhungomu kha tshiimo tsha masipala kha zwa masheleni .
Hafhu ri fulufhela nga tshino tshifhinga maḓuvhani a ḓaho , maanḓa maswa kha tshitshavha tsha ḽifhasi u wana thandululo ya khuḓano hei ine ya ḓo aṋwa mitshelo , uri ma-Israele na ma-Palesitina ḽido kona u ḓi phina nga mulalo na tsireledzo sa vhahura nga ngomu ha muvhuso wavho wa u shengedza .
Atikili iyi i amba nga nnyi ?
Muṋaṋo wo engedzea musi vhatambi vhoṱhe vha tshi aniswa uri vha sa ambe tshithu nga fhungo .
Mulayotibe une wa kha ḓi tou vha mvetomveto u lwisa u swikela ndinganyiso vhukati ha zwa vhukuma na ṱhoḓea dza vhabindudzi vhoṱhe Afurika Tshipembe , ṱhoḓea ya u ṋetshedza tsireledzo yo teaho nahone i linganaho kha vhabindudzi vhoṱhe vha nnḓa na vha fhano hayani .
Vhudavhidzani vhu vhuedzaho notsi dza khoso
U kunda khaedu iyi ndi zwone zwine zwa khou dzhieleswa nṱha kha mbekanyamushumo yashu .
Muhasho wo fushea nga maanḓa nga uri tshumelo dza tshampungane dzo vhuedzedzwa ngonani u bva mulovha nga madekwana sa afha nḓisedzo ya maanḓa a maḓi yo fhelelaho i hone zwino .
Pharafeni na mishonga zwi hoṋelwa vhethu ho tsireledzeaho .
U shela mulenzhe ha heyi mbekanyamushumo kha SIP kha miṅwaha miṱanu i ḓaho zwi ḓo katela zwi tevhelaho :
Zwisumbi zwi fanela u bveledzwa khathihi na zwigwada zwi vhuelwaho .
Tsumbo , maanḓalanga apo a nga vha one ane a kombetshedza milayo yapo khathihi na u vha vhakuvhanganyi na vhaendedzi vha malaṱwa .
Nga nyito , gumoṱuku ḽa u wa hu buḓaho nga tshidanga tsha phevimennde ḽi tea u vha phesenthe nthihi .
Kha heyi miṅwaha yo fhiraho , ro lulamisa khwiniso ya tshivhumbeo tsha muvhuso .
Minista vha thola muraḓo muthihi wa khoro sa mudzulatshidulo na muraḓo muthihi sa mufarisa mudzulatshidulo .
komiti ya wadi yo itwaho nga miraḓo i sa fhiri 10
U dzhenelela lu pfadzaho kha ṱhoḓisiso u itela nyito dza khwiṋesa na u tevhedza zwo randelwaho nga theo ya mulayo kha pfunzo ya matshudeni na vhugudisi .
- Ri songo kwama malofha a muṅwe muthu .
Ndi zwa ndeme uri pulane i ṅwalwe zwavhuḓi u rekhoda bono ḽa tshitshavha na u vhona zwauri ḽi nga shumiswa nga amaanḓalanga a ḽeveḽe ya nṱha na vhaṅwe vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Tsha vhuvhili , tshine tsha nga vha tsha vhuṱhogwa vhukuma , tshanduko idzi dzo itea lwa tshifhinga tsho linganaho u thoma u dzi ela , u guda ngudo khadzo , na u ṱanganedza mbekanyamaitele nga nḓila yo teaho .
Muvhigo wa u asesa wo swikiswaho nga tshifhinga tsho tendelanwaho .
U ṱanganedza vhaeni vhuimoni ha mulanguli muhulwane .
Muphuresidennde wa ANC Vho Oliver Tambo vho shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha mafhungo ayo , vha tshi khou thuswa nga muṅwe vhukati ha vhaṅwe vho , munna wa vhaṋe Vho Johnny Makatini , muhulwane wa zwa dzitshaka wa kale .
Mashudu mavhi , a hu na zwiimiswa zwa ndondolo ya vhahoṱefhali kha senthara ngauralo vhaaluwa vha fanela u vha vha kha mutakalo wavhuḓi na u kona u ḓilondota .
Komiti ya zwa u Ṱola i tea u thomiwa u itela u endedza mishumo ya zwa u ṱola ya nga ngomu hu na tshipikwa tshihulwane tsha u khwaṱhisedza mafhungo a zwa vhuvhusi nga ngomu kha masipala .
Fhedziha , hezwi zwi amba uri malaṱwa a zwipuka , a nga shumiswa u bveledza phurotheini yo tsireledzeaho , yo lozwea .
Goloi dzoṱhe , i nga vha yo bveledzwa Afrika Tshipembe kana dzo tou ṱunḓiwa , dzi fanela u tevhedza ṱhoḓea dzo sumbedzwaho nga Mulayo wa Vhuendi Dzibadani wa Lushaka wa 1996 (
U kuvhanganya masheleni a ḽaisentse a no khou kolodwa na u dzudzanya rekhodo dza moḓoro zwi ḓo sedzeswa .
Tswumbadwadze musi wa nyonyoloso kana nga murahu dzi nga tinyiwa nga u shumisa mushonga wa u thusedza lwa minete ya 15 musi nyonyoloso i sa athu thoma .
Mufarisa Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka na Mufarisa Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu ,
basa kana phasipoto
Mudededzi u vhala na kiḽasi yoṱhe Bugu Khulwane kana maṅwalwa o hudzwaho .
Ṱhanziela u bva kha Muṅwalisi a ḓivheaho kha shango ḽine vha khou renga zwifuwo u bva khaḽo . Ṱhanziela itea u sumbedzisa lushaka lwa malofha nga kha DNA ya tshifuwo tshenetsho na zwidodombedzwa zwa tshifuwo .
Muthu a nga i shumisa u thusa u ṱola na u swikelela nḓisedzo ya tshumelo nga muvhuso , kana u swikelela rekhodo dza ḓivha zwakale ine vha i funa .
Ndinganyiso zwo ralo ndi mukovhe wa mbadelo ya muraḓo nahone zwi a konḓa u i wana murahu .
Khoro ya masipala i nga ita uri hu vhe na komiti kana dziṅwe komiti dza u thusa kha kushumele kwavhuḓi kwa mishumo yadzo .
Huṅwe u sa tendelana o vha ha uri nḓalo ya vhuvhambadzi ya Afrika Tshipembe na Afrika i nga vha yo xetshelwa nga khonadzeo nga nṱhani ha muṱaṱisano u bvaho kha mashango maṅwe a BRICS .
Vhaongi vhashu vha ndondolo ya vhulwadze ha swigiri vha ḓo vha thusa nga mafhungo maṅwe na maṅwe ane vha a ṱoḓa nga ha vhulwadze havho ha swigiri na mafhungo a mutakalo a elanaho .
Naho hu na uri nzudzanyo dzo vha dzo itiswa nga nyimele dzo fhambanaho dzingu ḽoṱhe ḽi khou vhuelwa u bva kha mveledzwa ya u pfukela avhuḓi .
Saizwi zwiimiswa zwa nḓowetshumo zwi madzangano a ḓithaubaho o ḓisendekaho nga thendelano , a hu na iṅwe nḓila ya u kombetshedza mbekanyamushumo dza mbambadzonyangaredzi , dzine dza ḓo ṱoḓa iṅwe nyavhelo ya mugaganyagwama nga nṱha ha mbadelo dza vhuraḓo .
" U bambela zwi nga ḓifha hani " , lu ralo lu tshi khou humbula .
Avho vha dzhenelelaho kha u bula zwiteṅwa nga ha dzikhakhathi na vhugevhenga na vhone vha khou lingedza misi yoṱhe u vha na vhupfiwa kha mbekanyamaitele dza muvhuso u ya kha ḽiṅwe sia kana ḽiṅwe .
Mashudumavhi , mbadelo dza u engedzedza a dzi anzeli u bviselwa khagala na u ṱalutshedzwa zwavhuḓi kha vharengi musi vha sa athu saina .
Zwa ndeme kha pfunzo ya nṱha hu ḓo vha u engedza u swikelela nga maanḓa ha vhashai .
U shumisa garaṱa u ṅwala mulaedza sa tsumbo : garaṱa ya u tamela mutakalo wavhuḓi .
Fhedzi , kusedzele nga u angaredza kwa vhathu vhanzhi kwo vha kwa uri " Khoro " ndi dza fhasi .
U vhala a tshi vho tou elela na mutsindo e nawo , a tshi bula maipfi nga ngona nahone nga vhuronwane .
Tshinyalelo i nga ho khulwane ndi ya muvhili , fhedzi hu na ya vhuḓipfi , ya masheleni na tshinyalelo ya matshilisano ine ya ita nyengedzedzo ya mametafore ya mulandu muhulwane .
- amba navho nga ha mushumo phanḓa ha musi vha tshi thoma ?
Poswo hei yo itelwa khunguwedzo nahone i ḓo ḓadzwa kha kotara ntswa .
U fhindula vharengi zwavhuḓi hu na vhusedzi na musaukanyo .
Sa zwo bulwaho murahu , milayo yoṱhe i na mveledzwa iṅwe kana dziṅwe kha mveledziso .
Ri dovha ra koloda vhatholi vhashu kha u vhona uri a vha ngo hwala mutsiko wa avho vha vhuelwaho kha themamveledziso ya shango ḽashu na zwiko vha sa badeli mukovhe wavho wa mbadelo .
U dzudzanya tshitatamennde tsha ndinganyiso u itela zwitatamennde dza masheleni zwa tshifhinganyana na zwa ṅwaha nga ṅwaha .
Ndi zwa ndeme u bvisela khagala zwine zwa amba nga muhumbulo muṅwe na muṅwe wa kha miraru i re hone kha mulayo wa ndayotewa .
Ndi vho ṱalukanya miṅwe ya mirero .
Hezwi zwo katela u shandukiswa ha zwiimiswa zwa ndaulo u ya nga ha ndaela ntswa ya demokirasi na maitele a ndayotewa a nga ho ndinganyiso na u shaya khethululo .
Nga mulandu wa u vhona mbuelo dzo khwaṱhisedzwaho dza magavhelo aya , ri ḓo dovha hafhu ra engedza tshifhinga tsha u ṋetshedzwa ha magavhelo aya nga ṅwaha muthihi , u vhuya u swika mafheloni a ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2023 .
Nṱhani ha izwo , muṱaṱisano a wo ngo shumiswa zwavhuḓi nga vhanzhi u ṱalutshedza u dzhenelela .
Khamusi tsha u thoma ndi tsha uri tshi ḓo engedza dakalo ḽa u vhala havho , hu sina u tevhekana kha nga kha tshipiḓa tsha tshifhinga tshi songo ḓoweleaho tsha u ombana na u lwa u itela u kunda .
vha si na thathu dzine dza vhonala
Vhaswa vha re na zwikili zwa nṱha vha khwiṋe kha u vhea shango kha nḓila ya nyaluwo na u khwiṋisa vhukoni ha shango kha nḓisedzo ya tshumelo kha vhathu vhaḽo .
Thandela , ine ya dzhia tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo ya zwa mutakalo yo ṱanganelanaho ya tshikolo , ndi mbekanyamushumo yo ṱanganelanaho nga Muhasho wa Pfunzo dza Mutheo na wa Mutakalo .
Kha ḽiṅwe sia , khoro dzo fhandekanaho dzi ḓo shuma u fhandekanya zwitshavha , u khwaṱhisa vhuṋe havho ha mvumbo na u sika khumbulelo dzi si dza ndeme na muṱaṱisano vhukati havho .
Ezwi zwi amba uri mbetshelwa dzi ḓo fanelwa u fheliswa nga vhusimamilayo ha vundu hone hune .
Afrika Tshipembe ḽi dovha ḽa dzhenelela kha u vhona uri maitele a u ḓisa mulalo ane a khou bvela phanḓa ngei Sudan na Tshipembe ha Sudan a khunyeledzwa , hu u itela dzangalelo ḽa vhathu vha mivhuso ya mashango ayo na miṅwe mivhuso ya mashango na dzhango ḽa Afrika .
Zwenezwo , vho ri , zwo luga , kha hu vhe dzikhothe dzine dza dzhia tsheo kha heḽi fhungo .
Vhuṋeamaanḓa - izwi zwi amba u vha na ndaulo ya tsheo na zwithu zwine zwa kwama vhutshilo ha muthu .
Nḓila ya Nyaluwo Ntswa i ṋetshedza zwiṱirathedzhi zwa u sika mishumo , nahone zwo ralo , muhasho u ḓo shela mulenzhe nga u khwaṱhisedza uri zwiṱirathedzhi na mbekanyamushumo dza u sika mishumo dzi a bveledzwa ho lavheleseswa vhupo ha mahayani .
Zwiko zwa mupo zwa masipala , musi zwi ndaka ya ikonomi u ya nga nyaluwo ya ndeme , zwi dovha zwa vha zwa zwithu zwine zwa ndeme kha u bveledziswa nga nḓila ya mvelaphanḓa i sa nyeṱhi , nga maanḓa nga muhumbulo wa nyaluwo i ṱavhanyaho ya vhathu .
( 1 ) Mulangavunḓu wa Vunḓu u fanela u fhaladza Vhusimamilayo ha Vunḓu arali -
Arali mulandu wa ya khothe , vha nga lavhelela uri : Muofisi mulanguli -
U swika zwino , hu na masheleni a anganyelwaho kha R2.5 biḽioni o iswaho kha uri zwifuwo zwi wane zwa uḽa , themamveledziso ya maḓi , u vhora , u vusuludzwa ha magwedzho , thengiso ya murengi a badelesaho na vhuṅwe vhudzheneleli .
Tsha ndeme kha u Dzudzanyululwa hohu ndi uri tshinwe na tshinwe tshine ro vhea masheleni khatsho ndi u itela u ṋetshedza tshirunzi kha vhutshilo ha vhashai .
Ṱhaluso ya ndaka yo dzulaho yo itwa uri i leluwe nga bakhoudu .
Khwiniso dzi tou vha phindulo kha khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa yo ṋetshedzwaho kha Khaṱhulo ya Phaahla nga ḽa 3 Shundunthule 2019 .
Tshitatamende tsha Muṱangano wa Khabinethe wo itwaho nga kha vidio wa Ḽavhuraru , 23 Khubvumedzi 2020
Fhungo ḽa uri sisiṱeme yo ḽi ya phanḓa na u shuma naho ho vha hu si na ndambedzo yo linganaho ya tshiofisi ndi vhuṱanzi ha nḓila ye tshitshavha tsha vha tshi tshi i ṱanganedza ngayo .
Khothe ya Ndayotewa yo wana uri maitele a nyambedzano na tshitshavha o tshimbidzwaho nga NCOP na vhusimamulayo ha mavundu , ha ngo swikelela tshiimo tsho tiwaho kha Ndayotewa .
Mushonga wa vhuṱungu ho sedza fomuḽari ya mushonga nahone u tea u randelwa nga DSP
U lwela u vhusa he ha ṱalutshedzwa afho nṱha hu wanala hoṱhe kha masia aya .
Phindulo ni ḓo dzi wana nge Kha ri ṅwale na lavhelesa hafhu atikili yoṱhe i no amba nga Nothembi .
Vha bvaho kha mivhuso ya vundu ire na vhuḓifhinduleli ha zwa sialala na vhone vho swika na u dzhenelela kha wekishopho iyi .
Zwifhaṱo zwi ḓo ṱhonifhiwa nga tshifhinga tsha Samithi , hu tshi katelwa na ḽiga ḽa mathomo na musi hu tshi khunyeledzwa .
Maitele a u vusuludza a ḓo vhona uri vhaṋetshedzi vha tshumelo dza vhuḓimvumvusi na mbekanyamushumo ya vhuḓimvumvusi a tshimbilelana ni zwikalo zwo vheiwaho tshifhinga tshoṱhe .
Uri tsedzuluso yo topola mbilaelo kha khamphasi dzo fhambanaho , naho zwo ralo , yo dovha ya sumbedza mafhungo ane matshudeni kha khamphasi dzoṱhe vha ḓo tama u a vhona o ṱanganyiswa kha webusaithi hu tshi katelwa na a tevhelaho :
7 . Mafhungo a zwa mutakalo , u londola , zwa u tshilisana na zwa mulayo
Khabinethe yo khwaṱhisedza u tholwa ha Mukhomishinari na Tshanḓa tsha Mukhomishinari wa Zhendedzi ḽa Ndangulo ya Mikaṋo ( BMA ) :
Tshiṱirathedzhi tsha u dzhenelela tshi tea u katela :
Mugaganyagwama wa vhukuma wa u lugisa zwithu u katela u lugisa ho tiwaho , ha u thivhela na ha ḓuvha na ḓuvha zwibadela .
( ii ) phasisa Mulayotibe wo khwiniswaho ; kana ya
U ita mugaganyagwama wa khwiṋe zwi ḓisa na nḓisedzo ya tshumelo ya khwiṋe .
Vhanna , kha mvelele nnzhi , vha swikelela zwi huhulu maimo a maanḓa a tshitshavha na ṱhuṱhuwedzo u fhirisa vhafumakadzi , ngeno vhafumakadzi , kha nyimele nnzhi , vha tshi shumisa ṱhuṱhuwedzo khulwane kha nzulele ya muṱani kana kha masia a si a tshitshavha .
Fhedzi , hu nga ḓi wanala hu tshi vha na zwipali zwiṱukuṱuku zwa tshikafhadzo ya muya kha vhupo ha vhudzulo ha vhathu vha holaho masheleni a fhasi hune ha shumiswa khuni na zwiṅwe zwivhaswa kha u bika na u ita vhududo .
Hune u vhulungwa ha thundu nga nnzhi ha itwa uri hu pfesesea , u ita uri u pfesesea uhu hu tea u vha ho sedza zwiitisi zwi pfalaho , zwi katelaho na ṱhanganyelo ya mbadelo ya vhuṋe ha thundu , zwivhuya zwa mbadelo na masiandaitwa a zwa mupo na uri zwi tea u themendelwa nga muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli .
Musi vhana vha sa athu u guda u vhala vha tea u ranga nga u ṱalukanya kufarelwe kwa bugu , u fhenḓa masiaṱari na u ṱalukanya uri bugu i shuma nga nḓilaḓe .
Ndi zwa ndeme uri khaphasithi yo linganaho i hone sa i zwi u vhea iṱo na u odithiwa ha zwiimiswa hu tshi khou ṱoḓea , ngauri hezwi zwi ḓo fhungudza u posa zwithu hu siho mulayoni na fhethu ha u laṱa malaṱwa a ho ngo tendelwa u laṱa malaṱwa a ndondolamutakalo .
Tsumbo , kuolele kwa rinngi ku ṱu ṱuwedzwa nga vhuḓi ha zwithu .
Komiti dza wadi dzi nga thusa u eletshedza na u ita themendelo kha khoro nga nḓila dzi tevhelaho :
Thebuḽu dzi tevhelaho dzi nweledza mbadelo dzo itwaho kha vhashumi sa zwo vhangwaho nga ḽivi dzi songo dzhiiwaho .
U dzhenelela uhu hu songo sedziwa hu ha thungo , fhedzi hu vhonale tshi tshipiḓa tsha maga o fhelelaho nga muvhuso hu u itela u fhungudza u vhaisala hu ḓiswaho nga zwikambi .
5 . DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi u khwaṱhisedza hani uri murotho u dzula u hone kha zwithu zwi vhulungwaho kha murotho ?
Muhasho wa zwa Mupo : Muhasho wa Lushaka wa Zwa Mupo ndi tshikhala tshi linganaho , vhatholi vha khwaṱhisedzo ya ndinganyiso .
Kushumele kwa Afrika Tshipembe kha mimaraga iyo zwi nga dzhiwa sa mbuelo kha mimaraga i no khou tsela fhasi nahone zwi tea u sedzwa sa vhukoni musi ho vhifha .
Nyimele dza musi wa luṱavula na mathomoni a tshilimo dzo lugela mukumbululo wa mavu une wa tshimbidzwa nga muya na maḓi kha vhupo ha mvula ya tshilimo .
U sedzuluswa hu ṱoḓa u ṋetshedzwa malugana na tsudzuluwo ya matshudeni , sa izwi vha tshi nga shandukisa akhaunthu dza banngani .
Manweledzo a Zwithivheli , Masiandaitwa , Thandululo zwo swikiswaho nga Khoudu na Zwitatamennde zwo Teaho :
Naho zwo ralo , saizwi zwi vhuṱanzi kha ṱhalutshedzo yavho ya u ranga ya vharathu na vhakomana , ene muṋe o ṋetshedza nḓivhadzo zwauri a ri tei u vha vhona sa vha sa fani .
Mulayotibe wo tendelwaho na u sainiwa nga Muphuresidennde , u vha Mulayo wa Phalamennde , u tea u ḓivhadzwa nahone u thoma u shuma nga ḓuvha ḽine ḽa ḓo tiwa hu tshi tevhedzwa Mulayo .
Zwitetisitiki zwa muvhuso zwi fanela u shumiswa u ḓivhadza mbekanyamaitele dzo pikwaho kha thaidzo dza matshilisano .
Sa tsumbo , dziṅwe nyendedzi dzi a bula pfutelelo ya gumofulu ya thimbanywa yo tea u itela tshumiso , ngeno vhaṅwe vha tshi lingedza u ṱalutshedza pfutelelo ya vhukuma ya thimbanywa , ine kanzhi ha vha na u katelwa ha zwivhumbi zwa tsireledzo .
U khwahisisa tshanduko ya zwidodombedzwa zwa goloi
Vhupfiwa vhu shumisaho luambo lwa u semana na lwa u shaya ṱhonipho a vhu nga dzhielwi nṱha .
Vhagudiswa vha ḓo ṋetshedzwa khoso dza ngudo nga u ita dza u Bika ha Phurofeshinala , Zwiḽiwa , Zwinwiwa na Tshumelo ya Vhudzulo kha ṅwaha uyu wa muvhaleano .
Muthu wa vhuraru u tea u ḓivhadzwa nga pfanelo na maitele a re hone kana a u ita khaedu kha tsheo yo dzhiwaho sa zwe zwa sumbedzwa kha phara 22 ire afho fhasi
Pfulo i sa fushi yo ṋaṋiswa nga mililo ya ḓaka kha zwipiḓa zwa Zwiṱiriki zwa Waterberg , Mopani na Vhembe .
U thomiwa ha khethekanyo ya ṱhoḓisiso dza ngudamalwadze hu kati .
U shaea ha ndondolo vhukuma ya muelelo wa maḓi a mvula hune izwi zwa vha hone zwi tea u dzhielwa nṱha .
2.11 Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe u vha ṋemuṱa wa Muṱangano wa maimo a nṱha wa Nyambedzano ya u Lwa na zwidzidzivhadzi u bva nga dzi 11 u swika dzi 12 Ṱhafamuhwe 2016 , une wa ḓo vha u fhasi ha Mbumbano ya Afrika .
Kha vha ṋetshedze tshumelo dza ngeletshedzo ya vhashumi kha Tshiimiswa .
2.2 . Tshiṱirathedzhi tshi fhindula kha muhanga wo konanywaho u bveledzisa khaphasithi ya zwikili zwa sekhithara dzoṱhe dza ikonomi kha sia ḽa tshanduko ya didzhithala na mveledziso ya zwa thekhinoḽodzhi zwa Tshanduko kha zwa Nḓowetshumo ya Vhuṋa .
Tshipikara vha tenda uri vha na vhuḓifhinduleli ha fomaḽa ha sisiṱeme ya komiti dza wadi fhedzi vha ri tsheo ya vhukuma i itwa nga meyara mulanguli ane a omelela kha ḽa uri zwoṱhe zwi elanaho an komiti dza wadi zwi ḓiswe khae .
Kha vhushaka ha vhukwamani hune thendelano ya vha yo ṱalutshedzwa zwavhuḓi i khagala , u fhelisa a hu faneli u ḓisa thaidzo khulwane .
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni kone u nambatedza tshiṱikara ni tshi sumbedza uri mushumo waṋu ndi wavhuḓi .
Mishonga yoṱhe ya zwa vhulimi ine ya ṱun ḓwa ya ḓiswa Afrika Tshipembe , u bveledzwa , u itwa kana u rengiswa Afrika Tshipembe i tea u ṅwaliswa na Muṅwalisi : Mulayo 36 wa 1947 .
Arali vha tshi khou kundelwa u vhala , u vhona kana u thetshelesa rekhodo nga ṅwambo wa vhuholefhali nga nḓila ye zwa sumbedzwa ngayo ubva kha 1 uya kha 4 afho fhasi , kha vha sumbedze vhuholefhali havho , vha sumbedze nḓila ine rekhodo ya khou ṱoḓea ngayo .
U funa u ya tshikoloni .
Khana yavho a i nga anzeli u pfa yo thivhea .
Ri tea u thoma u fhaṱusa vhathu vhoṱhe uri ri kone u tikedza na u kunga vhafumakadzi vhanzhi kha sekithara iyi ngeno ho sedzwa vhafumakadzi vhaswa kha vhurangeli hashu .
Sisiṱeme ntswa ya khwaṱhisedzo ya ndeme i ḓo ṱola ndeme ya ndondolo na vhutevhedzi ha maitele na zwiimo .
Nzulatshinya , Phirela na Malwadze a Khovhe Afrika ndi thaidzo vhukuma .
Nga u haela vhathu vhanzhi , ri nga fhungudza ṱhoḓea ya u shumisa maga a u thivhela u fana na u valwa ha shango hu konḓaho na huṅwe u iledzwa .
1.2 . Tshine tsha tou vha mudzi wa mafhungo ndi u hulela ha u kundelwa u fhindula kha u tambudzwa ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ha dzitshetshe , vhana , vhaaluwa , vhafumakadzi vhane vha khou tshila na vhuholefhali , dzilesbian , gay , bisexual , transgender / transsexual , intersex na tshitshavha tsha vhane vha sa ḓibaḓekanye na uri vha mbeu ifho ( a ḓidzhii vha vhanna kana vhasadzi ) na vhafumakadzi vha vhapfuluwi .
CBP i shandula nḓowelo ya dzangano ya u ita zwithu vhathu vho rangwa phanḓa nga kutshimbidzele kwa thekhinolodzhi vha vho zwi ita vho rangwa phanḓa nga vhathu .
Zwiito izwo zwi siho mulayoni zwi sedzela fhasi muya wa pfanelo dza muthu wo vhumbaho shango iḽi ubva tshe demokirasi ya vha hone .
6.1 . Mbuelo yo itwaho u bva kha muthelo wa miholo u khwaṱhisedza uri muvhuso u na khaphasithi ya u ṋetshedza tshumelo dzine dza khou ṱoḓea vhukuma na thikhedzo ya matshilisano kha miḽioni dza zwitshavha zwi shayaho .
U rengwa ha vese dza u tsireledza muvhili u itela vha Tshumelo ya u Kombetshedzwa ha Mulayo na vha Ndangavhuendi ndi zwa vhuṱhogwa .
Hu si kale ri ḓo vha ri tshi khou ḓivhadza maga ane ra ḓo a dzhia u amba nga ha u salela murahu na tshayavhukoni u itela uri vhurangeli ha ndeme ha u tshimbidza nḓowetshumo , na vhuṅwe vhurangeli ho teaho , hu wane ndambedzo .
Vhadededzi vha tea u thoma phimo ya tshifhinga yo anganyelwaho u itela inthaviwu na u pendela inthaviwu nga tshifhinga itshi tsho tiwaho .
Hu na vhashumi vha no thusa hu fhindulwaho ṱhingo nga tshifhinga tsha tshiswiṱulo u dzhia milaedza .
U sumbedza vhukoni ha u ita ṱhalutshedzo ya vhukoni ya zwa bivhili nga u shumisa ngona dza ṱhalutshedzo dza u saukanya dzi ṱanganedzwaho kha nyimele dzo tiwaho , na nga u ela nga vhuronwane dziṅwe ṱhalutshedzo .
Nga kha mutheo uyu nga tshifhinga itsho , ri ḓo kona u dzhia tsheo dziṅwe na dziṅwe dzo teaho .
Izwi zwi ḓobvisa zwiko zwi re kha Tshikwama u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u mishumo ya u kombetshedza .
Muungo u re fhasi sa ndau i tshi vhomba .
Hu khou lavhelelwa uri mishumo ya tshitshavha i ḓo netshedza mishumo ya tshoṱhe ya 2 miḽioni nga 2020 .
Mbekanyamushumo dzo khetheaho , dzine dza ḓivhea nga u pfi Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhubindudzi ha Vhulimi , ḽo thoṅwa miṅwedzini yo fhiraho , u tikedza vhorabulasi vha vharema vhane vha khou bvelela na u thusa thandela dza mbuedzedzo ya mavu kha u wa .
1.3 . Mugaganyagwama u dovha wa bveledza vhupo vhu ṋeaho khonadzeo ya vhafhaṱi vhaswa vhane vha khou tou dzhena kha nḓowetshumo nga u ḓivhadza mbetshelwa dza khonṱhiraka dzine dza vhona uri hu na u ima lwa tshoṱhe kha maraga .
Khothe dza miṱa dzo dzinginywaho dzi nga ṋetshedza foramu yo teaho ya vhupfiwa uvhu .
Arali zwidodombedzwa zwe vha ṋekana ngazwo zwi sa koni u shumisea , mushumeli wa call centre u ḓo vha ṱalutshedza uri ndi ngani zwi nga si shumisee , nahone a vha eletshedze uri vha nga ita mini u wana mafhungo nga vhuḓalo .
Khabinethe yo dzhiela nṱha uri vhunga mvelaphanḓa ya khwine yo itwa ho sedzwa vhunzhi ha tsumba mvelaphanḓa , hu tshee na fhethu hune ha kha ḓi ṱoḓa u dzhenelelwa ho pfananywaho nga muvhuso .
U ṋewa maanḓa zwo lavhelela u sika ḽeri ya zwikhala zwa muthu nga muthu na miḓi ya u khwinisa tsireledzo yavho ya zwiḽiwa khathihi na vhutshilo ha khwine .
Ṱhoḓea idzi dzi tea u tea kha u valelwa nga fhasi ha nyimele dzine dza tikedza u dzudza tshirunzi tsha muthu .
Nyelelo idzi , hu na u vhiga murahu na ṱhumanyo khadzo , zwi vhukati ha mudzudzo na mupo u mona na saintsi ya mulayo yo ṱangana na ya vhutshilo zwi nga vhumba muhumbulo muthihi sa u dzhiiwa ha mudzudzo , zwo itwa nga u fhambana-fhambana ha " u bviswa " na " zwa mukokodzo " hu ne ha ṱoḓea nga maanḓa .
Bugu ya Kanakana ndi .
ḓivhadza Dairekhithoreithi nga u ṱavhanya nga murahu ha u ḓivhadzwa , milandu miṅwe na miṅwe ine ya tea u ṱoḓisiswa nga Dairekhithoreithi ; na
Fhedziha , hezwi zwi nga fhungudza u kona u shanduka ha tshumelo ya dzangano , nga maanḓa kha nyimele dzine vhaofisiri vha kha vhukwamani ha radio na u vhidza goloi uri dzi ḓe dzi thuse ṱhoḓea dza vhaṋameli .
U engedza kha nyimele iyi ya mbambadzo ya masheleni i dzungailaho nga fhasi ha u wa ha tshelede u mona na ḽifhasi , zwi a pfesesea uri vhathu vha a pfa vha tshi dinalea na u sa dzulisea .
U wanalea ha data ya malaṱwa na ya ndangulo ya malaṱwa i fhulufhedzeaho zwi vhonala zwi zwa ndeme kha mveledziso ya pulane dza ndangulo ya malaṱwa dzi shumaho .
Kha wadi dzi re na vhathu vhanzhi , vha dzulaho tsini na tsini , sa dziḓoroboni , sisiṱeme iyi a i konḓi u shumisa .
Vhagudi vha tea u ḓa na zwa u adza mmbeteni zwa vhone vhaṋe , nguvho , musiamelo , thavhula na thoilethiri .
Phalamennde i nga kona u themendela tshanduko dza mukovho wa mbuelo .
Arali muthu ane a khou ḓadza fomo ya u ita khaṱhululo o imela muitakhumbelo , hu tea u dzheniswa na vhuṱanzi ha tshiimo tshine a khou ita ngatsho khaṱhululo kha fomo .
Ndangulo ya khuḓano na vhukoni ha nyambedzano
Ni pembelela zwifhio zwa tshipentshela ?
8.4 . Vhalangi vha si miraḓo ya vhulanguli kha Bodo ya Afrika Tshipembe ya Khamphani ya Vhukavhamabupo :
I nga shumiswa u kuvhanganya mihumbulo yo fhambanaho kana u wana uri vhadzheneli vha na nḓivho nngafhani ya ṱhoho ya mafhungo i no khou haseledzwa .
Avho vha si na nungo vha tea u koniswa uri vha khwaṱhe , vha no fhira mikaṋo ya vhukuma vha tea u humiselwa murahu .
Zwo sendeka kha vhuṱanzi ha ngudamvelele , vhuolathathu kha muvhili ndi vhutsila ha kale vhune ho itwa lwa miṅwaha ya maḓana yo fhelaho kha mvelele nnzhi u itela u khwaṱhisa ṱhalutshedzo nnzhi ho sedzwa u tenda kha vhurereli , vhuḓipfele , vhuḓiimiseli kha zwa lufuno , u khavhisa na vhuitatshiga .
Vhulimi vhu ṋetshedza zwikhala zwa mishumo minzhi , naho hu na uri u shela mulenzhe hu khou fhungudzea nga nṱhani ha u shumisa thekhinoḽodzhi ine ya ṱoḓa vhashumi vhanzhi na uri yo dzhena vhudzuloni ha vhashumi vhanzhi kha sekhithara .
Nga nnḓa ha musi ho ambiwa zwiṅwe , zwiteṅwa zwi kaliwa hu tshi tevhedzwa nyolo , na uri a hu na gavhelo ḽi no ḓo itelwa zwipiḓa zwo salaho na malaṱwa .
II . Muthu a nga ita khumbelo ya u swikelela rekhodo ya muhasho wa muvhuso kana zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso u ya ngaha PAJA , 2000 ( Khethekanyo ya vhu 11 ) .
Vhoṱhe vha kwameaho vha fanela u ṱavhanya u shuma vha tshi ya kha u sika nyimele na vhupo ho teaho u itela uri mbekanyamushumo dza akhademi dzi thome hafhu hu si na u lenga .
Zwenezwo ri khou lingedza u dzhenelela u fhungudza tshivhalo tsha vhana vhane vha lovha vha tshi khaḓibva u begwa , u fhungudza u kavhiwa huswa ha HIV na dzilafho ḽa vhuḓi na u lwa nga maanḓa na lufhia .
Ndi tshanduko dzifhio dzine vha nga takalela u dzi vhona u itela u thoma u shumiswa ha vhukuma ha Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa ?
Kha ḽiga ḽa mbambadzo , hu vha ho no wanala uri tshiko tsha zwi tshilaho tshapo tshi nga vhambadzea na .
U engedza izwo , mbumbo yone ya mushumo yo itwaho kha Tshumelo ya Ndulamiso zwo randela uri vhuḓifari ha khoudu ho sedzaho thwii kha zwezwo zwi sedzuluswe arali vhashumi vha tshi nga kona u vha na muya u re mulayoni kha vhafariwa vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u vusuludza .
Makumedzwa , khathihi na zwo a imelaho zwo ambelelwa tshoṱhe , a tea u rumelwa kha :
Fhedzi-ha , ndi tea u bula u sa fushea hanga nga u vha hone ha vhathu vha tshitshavha kha miṅwe ya miṱangano .
Mashudu mavhi , mpfu nnzhi dzo tshenzhela kha malwadze a elanaho na mufhiso zwe zwa ḓisa nyofho dza vhukuma nga tshifhinga tsha magabelo a mufhiso e a tshenzhela tshilimo tsho fhiraho .
Muvhuso u bvela phanḓa na u ṋetshedza dzinnḓu kha vhathu .
Nyito dzine dza vha dzo tou fombe kha u thetshelesa na u amba luvhili nga vhege
Mutengo wa ole u vhonala wo vha na vhupfiwa vhuhulwane kha PPI , na uri zwenezwo CPI .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri nḓowetshumo ya fiḽimu na TV i ḓivhelwa i konḓa u i sala murahu , na mvelo yayo , mishumo wa vhubveledzi u na vhuredzi nga ṅwambo wa vhathu vhane vha dzhena na u bva kha nḓowetshumo .
Zwo ḓisendeka nga kusaukanyele kwa mafhungo ane a khou bvelela shangoni , hezwi zwo tendelaniwa khazwo nga Khabinethe :
Vha nga fara mutevhe wa thundu dzine dza fanela u tevhedza maga a ndaulo ya u dzi ṱunḓa ye vha rumelwa nga vha ITAC na zwidodombedzwa zwavho .
3.1 . Khabinethe i tendela ṋetshedzo ya Sekithara ya vhuendi ya u thoma ya Afurika Tshipembe fhasi ha Nyambedzano dza Mbambadzo kha Tshumelo ya Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika ( SADC ) .
Kha vha dzule vho lugela khombo ine ya nga itea na u sedza nḓila dzine vha nga ponya ngadzo na vhukhudo ho tsireledzeaho nḓilani .
Nda mbo ambara vhurukhu hanga ha yanga ya na dzhesi
Hune hezwi zwikolo zwa shuma zwa vha zwi fhasi ha ḽevele dzo lavhelelwaho , muhasho u na pfanelo ya u nga fhungudza kana wa litsha u fha ndambedzo .
Kha milandu ine muhwelelwa o vhonwa mulandu wa u pomoka muṅwe vhuloi , khothe yo ombedzela vhuhulu ha uho u pomoka na ndeme dza u tsireledza tshitshavha malugana na vhathu vho sumbiwaho uri ndi vhaloi .
Mbudzi yo dzhena nga tshivhana ḓaraṱani .
Kah kotara iyi , matavhi a muvhuso khathihi na tshitshavha kha thebuḽu i re afho fhasi vho dzhenela miṱangano mizhi ya VC .
Kha miṅwaha ya fumi vhulwadze vhu ḓo vha ho ita vhana vha Afrika Tshipembe vha tshararu tsha miḽioni zwisiwana .
6 alusa u shuma zwi khagala , lushaka lu tea u ṋetshedzwa mafhungo nga tshifhinga , a vhukuma nahone a swikeleleaho .
Makumedzwa u itela u sengulusa a ḓo elwa ho sedzwa maitele a tevhelaho :
Afrika Tshipembe ḽi ima ḽo khwaṱha na tshitshavha tsha dzitshakha kha u sasaladza zwivhumbeo zwoṱhe zwa vhutherorisi .
1.3 . Khabinethe i dzhiela nṱha uri tshelede ya Afrika Tshipembe i na nḓila nnzhi dza u khwaṱha , ho katelwa bannga ya vhukati yo ḓiimisaho , u gonya ha zwithu ho livha thwii kha muvhuso na u gonya hune ha dzulela u vha kha mutevhe wa zwithu , zwikalo zwa fhasi zwa tshikolodo tsha tshelede ya nnḓa khathihi na pulane yo ṱanganyiswaho ya dovha ya vha khagala ya zwa masheleni .
( iii ) u ṋea maanḓa afhio na afhio a Vhusimamilayo nga nnḓani ha maanḓa a u khwinisa Mulayotewa , kha Vhusimamilayo vhuṅwe na vhuṅwe ha muvhuso ; na
Ndivho khulwane ya tshiṱirathedzhi ndi u ṋetshedza muhangarambo wa fulo ḽa mbambadzo ya shango Afrika Tshipembe .
121 . U ṋea thendelo kha Mulayotibe
u pulanela na u ṅwala tshiṱori .
Kha u tshanduko ya zwa ikonomi , ri khou khwiṋisa Mulayo wo Ṱanḓavhuwaho wa u Manḓafhadza Ikonomi ya Vharema .
Luswayo ndi tshiga , muano , kana dzina ḽine khamphani ya ḓihwa ngaḽo .
Mugaganyagwama muṅwe na muṅwe u tea u vha na sia ḽa tshinyalelo na ḽa mbuelo .
2.4 Khabinethe yo ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha ḓihudze na uri vha tsireledze zwidimela zwiswa uri zwi sa tshinyadzwe
Makhulu vha mukegulu vho vhumba khali yavho ya u tou thoma vha tshee musidzana .
( 4 ) Mulayotibe u nga ḓivhadzwa fhedzi kha Khoro nga Muraḓo kana komiti ya Khoro ya Lushaka ya Vunḓu .
U rea khovhe kana u ḓidzhenisa kha mishumo ya zwa khovhe u itela u rengisa , vha fanela u thoma nga u wana pfanelo ya u rea khovhe dza u rengisa . Vha tendelwa fhedzi u ita khumbelo ya pfanelo ya u rea khovhe dza u rengisa musi hu na thambo ya Gurannḓa ya Muvhuso . Thambo ya u fhedzisela yo vha yo itwa nga 2005 ngeno i tevhelaho ya ḓo vha nga 2013 .
Zwikili zwo vhibvaho zwa u tshilisana na vhaṅwe ;
Mvula dza Kwazulu-Natal dzo rekhodiwa kha vhunzhi ha vundu nga maanḓa musi wa vhege ya u fhedzisela ya Khubvumedzi .
Nga u angaredza , zwiko zwo raloho zwa tshikafhadzo na muhasaladzo zwi ḓo dzula zwi hone zwa zwino kana pfutelelo ya engedzea .
e ) Magumo
Fomo dzoṱhe dza nḓivhadzo dza lufu dzi a kuvhanganywa nga vha Dzimbalombalo vha Afrika Tshipembe ( Dzimbalombalo vha SA ) nga misi yoṱhe u itela u phurosesa data , u saukanya , u ṅwala muvhigo , na u phaḓaladza mabviswa na sete dza data zwa dzimbalombalo nga mpfu na zwivhangi zwa lufu .
3.1 Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha mvetamveto ya Tsireledzo , Ṱhuṱhuwedzo , Mveledziso na Ndangulo ya Mulayotibe wa Sisiṱeme dza Nḓivho dza Sialala ngomu ha Gurannḓa ya Muvhuso khathihi na maitele a vhukwamani na tshitshavha .
Kha vha farele tsini ḽiṅwalo iḽi na notsi dzavho musi vha tshi khou shuma kha khethekanyo ya ngudo iyi .
Naa mvelelo dza u ṱola dzi a rekhodiwa ?
Vhuraḓo hayo vhu fanela u katela vhashumi , vhabebi , vhagudi na vhashumeli vha mutakalo .
Gumofulu ḽa R3 226 nga muṱa ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe
Fhedziha , thaidzo yo ḓo hula nga u ṱavhanya u fhira u tandululwa zwe zwa ḓo vhanga mbadelo dza nṱha dze dza vha dzi songo lavhelelwa .
Ri humbula vhanna na vhafumakadzi vhane vho kavhiwa na u kwamea na avho vho lovhaho nga dwadze ili .
Vhutsireledzi ha vhagudi vhashu tshikoloni ndi ha vhuṱhogwa kha u sika vhupo ha u guda ho tsireledzeaho .
1.1 Fhasi ha vhurangaphanḓa ha Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , muvhuso u kati na u phaḓaladza mbekanyamushumo ya themamveledziso dza lushaka dza ṱhiriḽioni ya dzirannda dzo livhiswaho kha u honolola zwikhala zwa mishumo na u ḓisa tshumelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Roodeplaat - Zwimela zwa miroho , miroho na zwimela zwa u khavhisa
U tikedza na u khwiṋisa zwiṱirathedzhi zwi no kwama nḓisedzo ya vhukhudo ha vhathu nge vha si fhidze u khwinisa na u leludza maitele a no tevhelwa nga zwiimiswa khathihi ha uri maitele a u tendela khumbelo a si ongolowe .
Mveledziso ya tshishumiswa tsha ndinganyiso tsha u wanulusa u kovhekanywa hafhu ha zwiko yo thusa kha maitele .
Fhethu ha ṱhumano ya zwidzheniswa zwa koporo kana koporo ya aḽoyi zwi tea u putelwa nga thini .
Thasiki dza u shuma :
Arali nzivhatsiṱo i hone , fhethu ho huvhalaho hu fanela u kunakiswa nga nzivhatsiṱo .
Miṱangano mivhili ya u monithara ndi ya ndeme kha komiti nga murahu ha u bveledziswa ha pulane sa nḓila ya u kuvhanganya vhathu kha u shumiswa ha pulane na uri vhathu vha hwale vhuḓifhinduleli ha mvelaphanḓa .
U khwaṱhisedza mafhungo a tikedzaho a maitele a vhupulani ha masheleni ho fhambanaho .
U bveledzise thivhelo , phungudzo , na mishumo ya thandululo u thivhela khovhakhombo idzo na dzithaidzo .
Izwi zwi tikedza u vhekanya zwithu u ya nga u fhirana kha zwine zwa sa lingane zwa dovha zwa vhaisa vhafumakadzi .
6.3.5.2 pfesesa mushumo na mashumele a zwiimiswa zwa tshitshavha ; na
Fhedzi , sisteme ya khasho i a kona u vha na vhupfiwa nga maanḓa kha ndambedzo ya u ita mbekanyamushumo .
Naho zwo ralo , fhethu hunzhi hu wanalaho maḓi a shelwaho kha Baltic , u kuvhangana ha nnzho zwi wanalaho kha mativhi a maḓi zwo itwaho nga muthu zwi fhirela kule sekele ya nnzho dzo ḓaho nga mupo .
Kha vha haseledze nga mafhungo a mushumo na phidulo i tevhelaho .
C. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
Kha ri ṅwale posa
Yo ṱoḓa hafhu u wana nḓila dza u shuma na khuḓano ya dzangalelo na u vhona uri dzi MP a vho ngo vhea mbuelo dzavho dza masheleni nṱha ha madzangalelo a vhathu .
U tshi sedza kha vhumatshelo , zwimela zwi tshilaho zwi ḓo ḓi vha zwi tshi kha ḓi fara phindulo dza dzilafho .
Ṅwedzi wa Afrika ndi une khawo ha khwaṱhisedzwa vhuthihi vhukati ha tshaka dza Afrika na vharathu na vhakomana vhashu vha no dzula Afrika Tshipembe .
Zwa u dzimiwa ha zwirathisi zwa anaḽogo zwa zwino zwo no khunyeledzwa kha vhunzhi ha mavunḓu .
U ṱalutshedza vhuvha ( mvumbo ) ha vhabvumbedzwa kha tshiṱori na u ṋea muhumbulo .
Vhalani gurannḓa ni fhindule mbudziso .
Ndi lini hune tshigariki a si tshigariki ?
U shumiswa ha mavu hu fanela u fhindula zwavhuḓi kha phetheni dza musudzuluwo sa izwi zwi tshi ṱuṱuwedza phambano na ṱhanganelo ya vhuitwa .
U vhona zwauri phindulelo ya miṱangano u ya kha nyambo dze kale dza vha dzo siwa nnḓa u itela u swikelela nga huhulu .
Kha vha endedze na u eletshedza vhashumi nga mafhungo a vhulanguli ha vhashumi u khwinisa u thoma u shumisa maitele na mbekanyamaitele zwa vhulanguli ha vhashumi nga nḓila yone .
Ṱhoḓea ya u thoma ndi tenda kha ndivho dza Khonṱhiraka na Sekithara dza nnyi na nnyi .
Muthu muṅwe na muṅwe a sa tendelani na tsheo yo dzhiwaho nga tshipikiṱere , a nga humbela khaṱhululo ndivhanyoni na tsheo iyo nga u tou ṅwalela Tshipikiṱere Muhulwane , wa zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni,Muhasho wa zwa Mishumo , Tshisagana tsha Poswo X117 , Pretoria , 0001 .
Ni tea u sa tamba musi ni tshi khaḓi amba na uyu muthu .
Nga kha tshishumiswa itshi ndi zwi a konadzea u khwaṱhisa maga a vhuvhusi na u ṱavhanyisa vhukonisi ha muvhuso .
Vhatholiwa vha hwala mbadelo dzoṱhe maelana na fulufulu fhedzi mutholi u hwala mbadelo dzoṱhe maelana na ndondolo .
" A wo ngo ndya vhege yo fhelaho , " ndi kubevha ku no ralo .
Nga nṱhani ha nyengedzedzo kha vhunzhi ha thandela ṱhukhu dzapo dzi wanaho masheleni , hu dovha hafhu ha vha na sethe ya thandela khulwane dzine dza ḓo ṱuṱuwedza na u shumiswa ha vhubindudzi hu hulwane nga sekithara dza phuraivethe .
Thendelano ya makwevho a shumisanaho yo sainwaho i tea u dzheniswa kha thandela ya vhukuma .
Ni vhona u nga itshi ndi tshiṋoni tsho nakaho ?
Vhukati ha huṅwe fhethu ha vhufa ha ndeme dziḓoroboni ndi :
Kha dziṅwe nyimele zwiṅwe zwitshavha zwi nga vha zwi na nḓivho i fanaho nahone zwi nga humbela u dzheniswa kha thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Ndambedzo nnzhi i khou ṱoḓea u bveledzisa themamveledziso dzo teaho u ṋetshedza tshampungane .
Musi ezwi zwa swikelwa , zwi nga kona u dzudzwa zwi hone arali mapholisa vha ṱhogomela thundu sa ine ya vha yavho .
Muvhuso washu wo sedza u tshi fhindula kha , na musi u tshi lugisela vhuṱambo uvhu , vhubindudzi vhuhulwane vhu ḓo itwa kha u bveledzisa vhathu vhashu na themamveledziso vhune ha ḓo bveledza fhethu ha nyaluwo khulwane .
Vhafumakadzi na Makhaladi vho imelelwa khwine vhukati ha vhashumi u fhirisa vhushayamushumo .
U shumisa malaṱwa hafhu , u a vhuedzedza , u a sinisa na u a fhisa zwi a funwa-vho uri zwi vhe maḓaleḓale .
Ndaulo dzi ṱoḓa uri zwiṅwe zwinwiwa zwi si na aḽikhoholo zwi rengiswe nga mutengo wa fhasi u fhira tshinwiwa tsha tshikambi tsho tshipesaho ?
4.3 . Thendelano ya mutengo i ita uri mushonga wa Dolutegravir , une wo themendelwa nga Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi , u sa ḓurele mivhuso kha mashango a mbuelo dza fhasi na dza vhukati .
Zwiṱediamu zwiswa zwine zwa khou fhaṱiwa ndi zwa maimo a nṱhesa kha ḽifhasi nahone zwo ṱangana zwi na madzulo ane a nga lingana vhathu vha 570 000 .
u tandululwa nga riṋe , uri i ḓo tshimbidzwa hani na u dzudzanya tsedzuluso ya u thoma ya mbilaelo . - U rumela mbilaelo yavho , maṅwalo a u tikedza , mvelelo ya ṱhoḓisiso dzashu dza u thoma na / kana themendelo kha sars . - U sedzulusa phindulo ya sars na u dovha u ṱoḓisisa nga ha mbilaelo yavho , hune zwa vha zwo tea . - U rumela ' muvhigo wo dodombedzwaho " , une wa nweledza mvelelo ya mbilaelo yavho na u ita themendelo dza maṅwe maga ane a tea u dzhiiwa arali zwo tea .
Thendelonzwiwa ya Mugodi yo bveledziswa hu u itela u tshimbidza adzhenda ya tshanduko kha sekithara dza ndeme dza ikonomi ya shango .
1 . Bodo ya Mushavhi wa Daimane ya Muvhuso :
U badelwa ha nzudzanyo ya mbekanyamaitele yo ṱalutshedzwaho hu ḓo ṋetshedza nyaluwo i ongolowaho kha tshumiso ya muvhuso u fhira u swikela zwino , u ḓivhadzwa ha mbadelo dza migodini hune ha khou ḓa , nahone ṱhaṅwe nga u ḓivhadzwa ha mitengo ine ya anana na mupo .
Iṅwe nḓila ndi ya ' vhukoni ' ha u shumisa tshumelo dza ICT , dzi sumbedzaho ndeme ya mbekanyamushumo dzo fanelaho na aplikhesheni u itela u ṱuṱula dzangalelo .
Naho zwo ralo , " mupfuluwo wa dziphurofeshinaḽa " u nga thivhelwa nga kha maga o fhambanaho a mbekanyamaitele , ane a tea u katela thendelano dza mashangoḓavha dzo sedzwaho kha sia iḽi .
U kona u davhidzana na vhaṅwe
U phaḓaladza maanḓa zwi nga vha na vhuvhili ha zwipiḓa tsha poḽotiki na tsha masheleni .
( a ) vhalangavunḓu kha u dzudzanywa ha mutevhe wo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( b ) ; na
Ḽiga 3 : Tsedzuluso na nzudzanyululo ya zwipikwa zwa vhugudisi
Madalo a Muphuresidennde Vho Zuma ndi tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya vhuvheaiṱo ya muvhuso ine ya vha yo sedza kha u tandulula thaidzo dzine zwibadela zwa nnyi na nnyi dzo livhana nadzo khathihi na u khwinisa sisiṱeme ya ndondolamutakalo shangoni ḽashu , zwine zwa vha tshiṅwe tsha vhuvhekanyandeme vhuhulwane .
Naho zwo ralo , tsireledzo khulwane ine pfunzo ya nga i ṋetshedza mvelelo dza zwa mutakalo , u khwinisa vhunzani na tshivhalo tsha pfunzo vhuvhili hazwo hu nga ṋetshedza mbuelo khulwane .
EPWP yo rwelwaṱari nga 2004 nahone i kha ḓi vha vhurangeli ha ndeme ha muvhuso une wa sika zwikhala zwa mishumo ya dzimiḽioni kha vhadzulapo vha Afurika Tshipembe kha tshikhala tshipfufhi uya kha tshikhala tsha vhukati .
Hedzi mbekanyamaitele ndi dzine dza ṱoḓa u ṱuṱuwedza ndangulo ya tsengo dza milandu ya muvhuso nga nḓila ine zwa maanḓafhadza siani ḽa mishumogudwa na u fhungudza tshinyalelo ya zwa masheleni .
Vhasedzulusi vha fanela u tendelana kha nyendedzi dzi re khagala na dzo dodombedzwaho vha sa athu ita kuitele kwa u sedzulusa u itela u khwaṱhisedza uri u fana ha zwilinganyo hu dzudzwa ho ralo .
U shela mulenzhe ha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe na tshumisano na zwitshavha , na madzangano a zwitshavhani hu a ṱoḓea kha u tandulula fhungo heḽi ḽa mipfuluwo .
U bveledza u langa , nyanḓano ya miraḓo ya muvhili , U linganyisa na nyito ya u fhufha u tshi ya nṱha wa dzhiṱama zwavhuḓi
Muvhigo nga ha tshenzhemo ya mushumoni
Nga maṅwe maipfi , vhaṅwe vha vhathu vha na dzema ḽa u sa shanduka nahone vha na vhupfa ha u nyadza musi zwi tshi ḓa kha fesheni nahone zwihulwanesa vha tshi vhona kuitele kwa thathu dza u khavhisa hu maṱamba .
Ri tshi kha zwezwi , Mbuelo ya UK yo anḓadza mutevhe wa mashango hune vhadzulapo na u tshimbidzwa ha vhubindudzi zwa sa ṱuṱuwedze milayo ya CFC .
U tholwa havho hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa nga ndalukanyo dzavho na u sedzwa arali vhe si na milandu .
Ndingedzo ya Afrika Tshipembe u lingedza u wana mukovhe wa vhuṱhogwa wa tshumelo ya u bva kha mashango a kule ha lwanzhe hu khou ambiwa ngayo .
Kha ḽifhasi ḽa tshizwinozwino , naho zwo ralo , mivhuso i vhuswa kha mutheo wa poḽotiki na khetho dza mivhuso dzi elana zwiṱuku na vhurereli .
Pfufho i ṋetshedzwa mashango na dzikhamphani dze dza shuma zwavhuḓi kha u ṋetshedza tshumelo kha makete wa Yuropa wa u isa mishumo nnḓa .
Khoḽomu ya tshanḓa tsha monde i sumbedza uri ho khakhea mini kha khumbelo ya SMS ya muraḓo .
Mudzulatshidulo , khomishinari , vharangaphanḓa vha vhaswa na vhaṱuṱuwedzi , vha songo mangadzwa nga hei mbudziso .
Ri fhululedza mimasipala kha kushumele uku .
Kha vha livhise khumbelo dza mushumo kha khethekanyo ya Mafhungo a Tekeniki na nnḓa ha dziofisi dza u fhaṱa u itela zwiengedzwa .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u tsireledza mafhungo a topoleaho nga ha vhone vhaṋe ane vha a ṋekedza kha seva ya khomphiyutha nga nḓila i langeaho , vhupo ho tsireledzeaho , u tsireledzwa kha u swikelelwa hu si na thendelo , u shumiswa kana u bviselwa khagala .
Fhedzi izwo ndi zwi dzhia sa tshipiḓa tsha u guda .
Kushumele kha mbekanyamushumo heyi ku eliwa nga tshivhalo tsha vhaḓivhi vho pfumbudzwaho na matshudeni ane a vha na bazari vunduni .
Nahone iṅwe mbudziso ya mbo ḓi tevhela na zwenezwo : nyimele idzi dzi nga shumiswa hani u bveledza u guda hu pfadzaho ?
Tshifhinga tsha miṅwedzi ya fumi na mivhili hune zwipikwa zwa ndeme zwa mashumele zwa vha zwo vhewa na u elwa .
Ri tshi ya phanḓa , ṱhumanyo ya ṱhanganelo ya masipala na dzitshaka zwi ṋetshedza masipala tshikhala tsha u kovhana nḓivho , tshezhemo na vhukoni ha khwinesa .
Maga a u fhungudza mitengo a ḓo vha na masiandaitwa maṱuku kha mishumo ya nḓisedzo ya tshumelo ya khoro .
Nga mulandu wa zwenezwo , khethekanyo iyi yo vha i sa tsha kona u shuma zwavhuḓi .
Asesimennde ya u khunyeledza ya vunḓu
O sumbedzisa ndivhuwo dzawe kha tshivhalo tsha tshavhuḓi tsha vho ḓaho na u amba uri ḽevele ya tshivhalo tsha vho ḓaho ndi tsumbedzo ya vhuḓiimiseli na bono ḽa ḽi fanaho ḽi yaho kha u ṱhuṱhuwedzo ya vhuvhusi havhuḓi kha dzhango .
" U ḓigudisa zwi a thusa . "
Hedzi dzo vha tsheo dzi konḓaho nga maanḓa , fhedzi Khabinethe yo dzi ita u itela u shuma na nyimele i konḓaho .
Vha ḓo humbelwa u dalela Afrika Tshipembe u itela uri adopsheni uri i khunyeledzwe khothe ya vhana .
5.4 . Themamveledziso ya vhubindudzi ha R1 biḽioni i ḓo tikedza mveledziso ya ikonomi yapo kha zwikolobulasi .
Nḓivho na bono kha mvledziso na ndondolo ya databeizi , tsenguluso ya mafhungo na u bveledzwa ha mivhigo .
3 . Ho vha na u dzhenelela tshoṱhe ha tshitshavha kha maga oṱhe a thandela ?
Tshiṅwe hafhu u fhungudzwa ha u sa lingana zwi vha zwi tshi khou itelwa mabindu .
Ndi ṱhoḓea ya vhusimamulayo na uri i ḓo thusa muhasho kha u bveledzisa nzudzanyo na u langa nḓisedzo ya themamveledziso u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo nga u angaredza kha tshitshavha .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) ,
u thoma u shuma ha nzudzanyo dza mbekanyamushumo dza ECD
u ita mbekanyamushumo dze dza tendelwa dza u fhaṱwa ha dzhele nnzhi na u fusha zwipikwa zwa Phoḽisi ya Vhululamisi ;
U ṱola kushumele kwa maitele nzudzanyo na kushumele
4.1.4 Arali vha sa tevhedzela iyi thendelano vha ḓo vha vha tshi khou ḓi vhea khomboni nahone vha nga bvisiwa kha Mbekanyamushumo ya Tsireledzo ya Dziṱhanzi ;
Hezwi zwo tevhelwa nga u Sedzuluswa hafhu ha Vhupileli ha tshifhinga tshilapfu .
Kuvhanganani ni kha zwigwada zwa vhoiwe .
Thero ya samithi ndi u ṱangana ha mvelele , u pfesesa ṱhalutshedzo nga kha vhutsila .
U tshila nga halwa na zwidzidzivhadzi
Naho zwo ralo , i takusa khaedu dzo dzudzanywaho hu na masiandaitwa a so ngo lavhelelwaho .
Vhubindudzi ha sili vhu ḓisa tswikelelo kha mimakete na thekhinoḽodzhi ntswa , ngeno vhu tshi ri tendela u swikelela ṱhahelelo vhukati ha mbuelo dza zwivhambadzwaseli zwashu na u shumisa tshelede kha zwiṱunḓwa u bva seli .
Vhafari vha phurofesheni ya nnda ya ndalukano dza u funza vha tea u tholiwa lwa tshifhinga nyana lwa hanefha lwa ṅwaha muthihi vha sa athu sedziwa u tholiwa lwa tshoṱhe .
Muvhigo u ḓo anḓadzwa kha nnyi na nnyi zwenezwo musi wo no ḓivhadzwa kha vha UN nga ṅwedzi wa Ṱhangule 2022 .
Hune zwa konadzea , u bvisa khombo ndi khwine .
Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango u khou bveledza mulayo wa u ṋekedza tshumelo dza u halwa malaṱwa mahala .
U vhona uri hu na tsireledzo ya maṅwalo oṱhe ofisini zwi tshi elana na mulayo na mbekanyamaitele dzo teaho .
Vhuḓikumedzeli uvhu vhu elana na sabusidi ya zwivhambadzwaseli , thikhedzo ya fhano hayani na tswikelelo ya makete .
Zwishumiswa zwi fanela u ṋetshedza tsumbo dza vhutshilo dza vhukuma dza hune eḽekiṱhirokhemisiṱiri ya shumiswa hone kha nḓowetshumo .
b ) Phethisheni
TSHITATAMENNDE TSHA PHOḼISI YA KHARIKHUḼAMU NA U LINGA
Ḽa Canada ḽo tsitsela fhasi rekhodo ya u vhambedza pfanelo na vhuḓifhinduleli .
Tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani tsha u shuma na vhafariwa a tshi athu bveledzwa .
2.1 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelaphanḓa zwi tshi kwama thikhedzo dza muvhuso wa lushaka kha Muvhuso wa vunḓu wa vunḓuni ḽa Devhula Vhukovhela nga fhasi ha khethekanyo ya 100 ( 1 ) ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Thendelano dza ngei Paris nga ha tshanduko ya kilima dzi ṱoḓa uri Afrika Tshipembe ḽi ṋetshedze NDC dzine dza sumbedza tshipikwa tsha u fhungudza muhasaladzo wa gese tshikhalani nga u sielisana hadzo .
Nga nṱhani ha u khethulula nga tshivhumbeo , vhaṅwe vhathu vho vha vho ṋewa vhuḓi vhuṅwe na vhuṅwe .
Mbilo dzo lengaho a dzi nga dzhielwi nṱha u itela mbadelo .
6.1 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vha re na mutakalo wavhuḓi uri vha ṋetshedze malofha kha vha Tshumelo ya Malofha ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( SANBS ) , ine ya khou ṱangana na ṱhahelelo khulwane ya malofha .
Muhumbulo uyo u shuma khethekanyo dzoṱhe dzi shumaho dza zwishumiswa zwa tshitshavha ; naho zwo ralo , ṱhoḓisiso nnzhi dzo sedzesa kha zwishumiswa zwa pfunzo na zwi elanaho na zwezwo .
A huna thendelo i ṱo ḓeaho kha u kungwa ha khovhe .
Ngaganyo ya mivhigo yo wanalaho kha asesimennde ya khombo ho itwa na ndulamiso yo ḓo itwa kha muhasho .
Ndi kona u ṅwala tshirendo tsha tshivhumbeo .
Muvhuso u ḓo rangaphanḓa fulo ḽa u katela vhanna na vhatukana sa vhakundi vha shumaho kha nndwa ya khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu .
36 u gidima tshimbila ṅwala vha awela vha tshina ri imba ndi amba ri tamba ri ṱalela u founa o founa vho tshina zwo o gidima ro tamba vho awela ro imba no tshimbila ro ṱalela ndo amba
Nzulele ya tshikhala tsha maḓaleḓale a malaṱwa a re khombo ndi ya ndeme kha mavundu manzhi .
Ho vha na nyambedzano khulwane dza mbonalo ya ikonomi ya ḽifhasi na ya dzingu , na nga ha zwine ra khou tea u ita kha u humisela murahu u tsela fhasi .
Nzwalelo dzo wanalaho dzi shumiswa kha baḽantsi ya vhalambedzi vho fhambanaho .
Vha nambatedze maṅwalo oṱhe a u tikedza ane a tshimbilelana na mbilaelo .
Bambiri Ḽitshena ḽi dovha ḽa topola zwiteṅwa zwa ndeme zwine ha tea u sedzeswa zwone u thoma , hune zwiṅwe zwazwo ndi ndangulo ya vhashumi na u pfumbudzwa .
U ṋetshedza khethekanyo ya mushumo wa vhushaka ha vhashumi nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Dzilafho ḽavho ḽi ḓo tea u shandukiswa musi vhe muimana , zwo ralo vha tea u vhona dokotela wavho musi vha tshi tou humbulela uri vha nga vha vho vhifha muvhilini .
Ndingo dzo itwa nga Mihasho ya Lushaka miṋa yo fhambanaho nga tshifhinga tsha mushumo wa u ya vhathuni .
Ḽaisentsi ya miṅwaha miṋa ya Khasho ya Tshitshavha i nga ṋekedzwa kha khethekanyo dzi tevhelaho :
Ndalukanyo dza New Zealand na Zwiṱandadi zwa Yuniti zwi a fana zwavhuḓi na ezwo zwa ndalukanyo iyi .
Ndi masheleni mangafhani ane a khou badeliswa ?
( 5 ) U ya nga ha Khethekanyo ya 100 , u shumiswa ha milayo ya vhusimamilayo ha vunḓu zwi wela fhasi ha maanḓa a khorotshitumbe ya vunḓu .
Fhedziha , vhupo vhunzhi vhune ha tambula nga ndavha ya tshivhalo tshi re fhasi tsha ṱhingo a ho ngo vhuelwa nga muhumbulo uyu zwihulwane ri tshi tou vhambedza , ri nga to uri vhu fhirelwa kule nga vhuṅwe vhupo he ha vha vhu na tshumelo ya fhasi zwi tshi itiswa nga vhuḓikumedzeli uvhu .
Vha nga si ite izwi arali vha sa ḓivhi vhathu vhane vha dzula kha wadi yavho , ṱhoḓea dzavho na mafhungo avho , zwine vha ṱoḓa komiti i tshi vha itela na uri ndi zwifhio zwifhaṱo , dzibada na zwiṅwe zwithu zwo vhumbaho wadi yavho .
Betsho ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe
ICD i ḓo ṱo ḓisisa mulandu nga u ya he vhukhakhi ha itea hone na u wana zwitatamennde kha ṱhanzi dze dza vha dzi hone .
Khumbelo ya thendelo ya FPE i nga dzhi ḓuvha ḽithihi uya kha mararu kana u fhira , zwi tshi ya ngauri khumbelo yo itwa nga ngona naa .
Zwa ndemesa , miholo ya miṱa ndi yone ine ya sumbedzisa masipala nga ha vhuhulu ha vhushai , zwine zwenezwo zwa kwama mbekanyamaitele dza masipala dza zwa vhuheḓana , dza u fhungudza vhushai na mbekanyamaitele dza mbadelo .
a ḓirese ya fhethu , ṋomboro ya luṱingo na ṋomboro dza fax Afrika Tshipembe kha vha ṱalutshedze uri khovhe dzi ḓo ṱun ḓwa hani khophi ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽa muiti muṅwe na muṅwe wa khumbelo vhuṱanzi ha mbadelo fomo dzi nga iswa nga muthu ene muṋe , kana u rumelwa nga poswo kha vha ḓivhe hezwi .
Stats SA a i ṱanganedzi vhuḓifhinduleli ha u khakhiswa huṅwe na huṅwe kha kana tshinyadzo kha sisiteme ya khomphyutha ya mushumisi , sofuthiwee kana data zwi iteaho maelana na kana hu ṱumanaho na webusaithi iyi kana kushumele kwayo .
( d ) u ṱanganedza phethishini , vhuimeleli kana mihumbulo kana yo ḓiswaho nga muthu muṅwe na muṅwe kana tshiimiswa tshi re na dzangalelo .
Thangelamulayotibe i bvisela khagala ṱhoḓea dza muvhuso wapo uri dzi ime kha u isa mvelaphanḓa phanḓa .
Mulayosiṅwa wa lushaka u fanela u itwa / thomiwa u itela u thivhela kana u iledza tshiṱalula tshi songo teaho .
Helele ḽi dzula ḽi hone maḓini , fhedzi ḽi thoma u vhilaedza musi hu tshi bva maluvha .
Bvumo iḽi ḽi ḓo ḓisendeka zwihulwane kha nḓisedzo ya tshumelo dza zwa mutakalo dzi re na khwaḽithi dzine dza waniwa nga vhoṱhe Kapa Vhukovhela .
Nga tshifhinga hetshi tsha musi hu shishi ngaurali , vho kona u ita vhuingameli kha senthara nṋa dza ndulamiso .
U itela u wana dziṅwe ngeletshedzo dza u thivhela u swa , kha vha dalele www.childsafe.org.za.
11.1 . Khabinethe i ṱanganedza tshandukiso ya dzina ḽa Grahamstown , ngei Kapa Vhubvaḓuvha , ḽa Makhanda , hu tshi huliswa muporofita wa MaXhosa , mufiḽosofa na munna wa mmbi we a lwa na vhukoloni .
ZWIPIKWA ZWA TSHIṰIRATHEDZHI ZWA MASIPALA zwi tea u elana na zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa muhasho zwo dzheniswaho kha pulane ya tshiṱirathedzhi .
U shaya vhufulufheli - vhadzulapo vha nga shaya fulufhelo kha vharangaphanḓa vho khethwaho , miraḓo ya Komiti ya Wadi na / kana vhaofisiri vha ha masipala kha u ṋetshedza nga nḓila yo teaho mbekanyamushumo na thandela .
muṅwe muthu ane a tea u a fara kana a na thendelo ya u a tsireledza .
Muhasho wa Ndondolo wo thoma na kuitele kwa u thoma na sisiṱeme ya tshumelo dza matshilisano hu ne wa vhona zwo tea .
U bva ṋanwaha u ya ho ya , vhagudiswa vhoṱhe vha gireidi ya 3 , 6 na 9 vha ḓo ṅwala mulingo wa u vhala na u ṅwala na ḓivhambalo dzo ṱolwaho thungo .
Ṱhanziela ya zwa mutakalo i khwaṱhisedzaho vhuimana na / kana u bebwa ha ṅwana i tea u ṋekedzwa .
U ḓadza fomo ya khaṱhululo ya nga ngomu- Fomo 4
Zwitshavha zwi dzulaho u mona na vhugalaphukha zwi khou thoma u vhuelwa nga mbuelo u bva kha zwikhala zwa u maanḓafhadza zwo koniswaho nga zwiṱirathedzhi zwashu zwi bvelaho phanḓa .
Khaelo dzi fhungudza khovhakhombo ya uri vha lwale lwo kalulaho , fhedzi vhanga kha ḓi kavhiwa nga vairasi na u i phadaladza kha vhaṅwe , ngauralo ndi zwa vhuṱhogwa u haelwa .
Muṅwe muziamu wa migodi wa ndeme u kha Pilgrim's Rest , Mpumalanga , he mugodi wa musuku u shumeaho kha ikonomi wa u thoma wa tumbulwa hone .
Mbuelotshikati dza ṅwedzi kha mitengo ya zwino
Maime aya ha tikedzi kha riṋe vhaṋe , a ri vhudza zwine ra vha zwone vhudzuloni ha zwine ra nga vha zwone ?
Hu khou lavhelelwa uri Vhasuthu , nga kha vhurangaphanḓa ha Phuresidennde Vho Ramaphosa , vha ḓo shuma nga nungo u khunyeledza zwa tshandukiso phanḓa ha u farwa ha khetho guṱe dzi no ḓo farwa u bva nga la khubvumedzi 2022 .
Zwiṅwe hafhu , mianganyelo ya mbadelo kha tshikwama a u nga ḓo vha hone phanḓa ha uri muvhuso u rumele makumedzwa kha vhusimamulayo .
Vha songo ṋea ndaṱiso kha mupeleṱo na girama zwo
Idzwi zwi khou itwa nga murahu ha u vhona u ongolowa ha muvhuso zwi tshi ḓa kha u shumana na khumbelo dza vhubindudzi siani ḽa u waniwa ha mavu , ndingo dza masiandoitwa a u fhaṱwa ha tshomedzo kha mupo .
Khoro i ḓo rangwa phanḓa nga Muphuresidennde i tshi katela na Muthusa Muphuresidennde , Minisṱa kha ofisi ya Muphuresidennde na Minisṱa dzoṱhe dza Tshigwada tsha Ikonomi .
Tsedzuluso yo themendela zwa uri tswikelelo ya tshumelo dza maḓi , u hwalwa ha malaṱwa , dzinnḓu na pfunzo ya mahala zwo sumbedzisa u vha na nyaluwo tshifhinga tshoṱhe .
Nḓisedzo ya tshumelo ya maḓi lwa tshifhinga tshilapfu zwi sedza mafhungo a mushumo wo salelaho kha nḓisedzo ya tshumelo nahone zwi dovha zwa sedza mishumo na ndondolo ya zwikimu zwi re hone .
Musi hu tshi vhalwa hu sumbedzwe ngona ya kuvhalele kwone kwa mibvumo khathihi na maitele maṅwe a katelaho ludungela lwa zwine zwa vha mafhungoni ( lusevheḓi ) na u sengulusa zwivhumbeo .
Miṱangano ya Vhuṋa ya Ṅwaha nga ṅwaha ya Bannga Ntswa ya Mveledziso ( NDB ) , nga kotara ya u thoma ya 2019 .
Kha ri ṅwale Tangedzelani maipfi a no ṱalutshedza khovhe .
Hezwi zwo nga ngoho zwo vha tshenzhemo i dzinginyho ire na pfunzo !
Zwithu zwi tshilaho : iṅwe ya ngona dza ndondolo ya mavu i kha thuso ya zwithu zwi tshilaho mavuni u fana na vhusiḓu .
7.2 . Nḓowetshumo ya ṋama ya phukha kanzhi ndi nḓowetshumo ine a yo ngo dzudzanyea nahone i shuma nga nḓila ya zwipiḓapiḓa .
o imba zwi ḓa tsho lila ndo humbula
U dzhia tsheo ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha vhutshilo ha muthu .
( b ) zwi fanela u langulwa nga mulayo wa lushaka .
Mbadelo dzine ra dzi sika dzi tea u ṋekedza vhadzulapo vhashu u swikelela mishumo , vhuendi , vhuongelo , vhuḓimvumvusi na zwikolo , na u konisa vhathu u aluwa , u titima na u bvelela .
Naa silindara dzo ḓalaho na dzi si na tshithu dzi a vhewa thungo na thungo na u swaiwa zwavhuḓi ?
Maḓaka a muvhuso ndi u vha na mulandu wa vhutshinyi ha khethekanyo ya vhuraru .
Gurannḓa i ḓo humbelwa u humisela murahu atikiḽi na u amba mafhungo a ngoho u thivhela dziṅwe nḓaḓo .
Nga u guda uri hai , ni ḓo ita tshifhinga tsha zwithu zwire zwa ndeme kha inwi muṋe .
Muhasho wo khunyeledza thandela ya u khwaṱhisedza tshivhalo tsha vhashumi .
Zwigwada zwo sedzwaho zwa lushaka zwivhili kha ṱhoḓea dza vhupfumbudzi ho vha hone nahone vhuṅwe vhuvhili vhu khou pulaniwa .
Zwipikwa zwa Ndinganelo ya Vhashumi zwi sedzuluswa nga tshifhinga tsha maitele a u thola na munanguludzo .
Vhunzhi ha avha matshudeni vha shayaho na vha re kha miṱa i shumaho a vha dzheneleli kha ngudo dza nṱha ha digirii nga nṱhani ha mbuno dzo fhambanaho hu tshi katelwa ṱhahelelo ya zwa masheleni na dziṅwe ṱhuṱhuwedzo u itela uri zwi leluwe kha vho u isa phanḓa na ngudo dza nṱha ha digirii .
Hu na zwo vhulungwaho zwiṱuku vhukuma zwine zwa ḓo ḓisa mbuelo dza nṱha na masiandaitwa mahulwane ane zwa ḓo vha nao kha zwikolo zwa ndeme .
Ikonomi ya maḓanzhe na vhuendelamashango zwi ṋea zwikhala zwavhuḓi zwa nyaluwo ya ikonomi na tsiko ya mishumo .
Nga ṅwambo wa izwo , a hu ngo tea u vha na vhuṱanzi nga ha mishumo iyi yo khetheaho ine ya thusana .
Zwikili zwa khomphiyutha zwa nṱhesa kha MS Excel , MS Word na PowerPoint .
U vhumba maḽeḓeredanzi na maḽeḓere maṱuku ano swika 26 nga nḓila yone - masia , u vhumba , u khethekanya kha mitalo .
4.1 Khabinethe i ṱanganedza fulufhelo ḽa vhabindudzi vha dzitshaka na vhapo ḽe vha ḽi sumbedza nga kha vhubindudzi kha Zounu ya Mveledziso ya zwa Nḓowetshumo ya Saldanha Bay ( SBIDZ ) , ine ya khou bvelela u vha habu ya nṱhesa ḽifhasini kha zwa maḓini na ya mashango a seli ha malwanzhe .
Madzangano aya a na vhashumi vho pfumbudzwaho lwa phurofeshinaḽa vhane vha thetshelesa , u pfesesa , na u thusa .
Nga murahu ha maḓuvha a ṱahe , nga ḽa 11 Luhuhi 1990 , Vho Nelson Mandela vho vhofhololwa u bva dzhele nga murahu ha miṅwaha i fhiraho 27 .
Nga ṅwaha une wa vha nga fhasi ha tsedzuluso , bodo ya tendela mbekanyamaitele ya zwibviswa zwi sa takadzi na u vha na pulane ya u thivhela vhufhura .
U ya nga mme a Caleb , Vho Natalie , Caleb o thoma u sumbedza dzangalelo kha mutambo a tshi kha ḓi vha muṱuku .
A ri faneli u fara vhaṅwe vhathu kha nḓila dzine na riṋe vhaṋe ra sa ṱoḓe u farwa ngadzo .
Vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho hu nga vha u dzhia tsheo dzi no nga dzenedzo na u kona u khwaṱhisedza kha tshitshavha uri hu khou tevhelwa nḓila yone .
U kumedza mishumoitwa ya CBD yo teaho na tsumbedzo dza thandela dzo bveledzwaho nga wadi dzine zda fanela u tikedzwa nga masipala
1.7 . Kha tshipiḓa tshashu sa muvhuso ri ḓo engedza kavhili na kararu ndingedzo yashu sa zwe sumbedziswa nga Muphuresidennde u bvisa zwikhakhisi zwa nyaluwo kha ikonomi yashu na u fhaṱa khaphasithi ya zwiimiswa zwa muvhuso zwashu uri zwi shumele vhathu vhashu .
Ngudo dzo leluwaho dzi ḓo ṱalusa zwiṱuṱuwedzi zwoṱhe zwa ndeme na fhethu ha khombo u itela uri hu vhe na u khoḓa havhuḓi ha u timatima na khombo u mona na nga muhumbulo u ṱanganedzwaho .
U leludza mahumbulwakha u dzhenelela ha tshitshavha kha masipala , na zwiimiswa zwo thomiwaho u itela uri tshitshavha tshi dzhenelele .
Tsumbo dza garaṱa dza vhashumi ntswa dzo sumbedzwa muṱanganoni .
3 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha dzikhonani na muṱa wa Muraḓo a ṱhonifheaho wa Phalamennde , Vho Loliwe Fazeka , vhe vha lovha kha khombo ya goloi ngei Kapa Vhubvaḓuvha vhege yo fhiraho .
Zhendedzi ḽo thomiwa ; fhedziha tshiimo tsha kushumele kwaḽo a tshi fushi .
Vhunga fhungo iḽi ḽi tshi fhira tshikoupu tsha vhadzudzanyi vha mudzudzo , vha tea u ḓivha uri kudzudzanyele kwa nethiweke ya musudzuluwo na nzudzanyo ya tshikhala ya u shumiswa ha mavu ku nga vha na masiandaitwa a vhuḓi na a si a vhuḓi kha vhuendi ha tshitshavha .
u shumana na Mulayotibe wa Dzikhamphani nga murahu ha u ṱahiswa ha vhupfiwa nga vhathu , sa tshipiḓa tsha vhukando ha u fhungudza mutsiko kha mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa na u ṋea maanḓa vhafaramikovhe vha mikovhe miṱuku na vhashumi ;
Milayondango i itwa nga Nnḓu nga Komiti yayo ya Milayo nahone a yo ngo tsireledzwa kha u khwiniswa kana u phumulwa .
Miṅwedzi miraru yo fhelaho ho vha hu na ḽiṅwe fulufhelo ḽa uri vhasiki vha mbekanyamaitele vha ḓo wana nḓila dza u langa ikonomi dzo bvelelaho kha u tsa ha ikonomi lwa tshifhinganyana .
Mushumoitwa wa vhuṱumani na IDP wa 2 : Ndi zwa u shumiswa kha ṅwaha wa 3 nahone a si tshipiḓa tsha khethekanyo ino ya gaidi
Hezwi zwi ambiwa kha nṱha dza ndangulo ya muṋetshedzi na masheleni a thandela .
Miṅwe mitshini na zwishumiswa
Sa tsumbo , Muhasho wa Mutakalo u na vhuḓifhnduleli thwii ha u langa ḽaborothari tharu dza zwa dzilafho .
Ṱano ḽi ṱoḓa u bveledza ikonomi ya ḽifhasi , mvelele , saintsi na thekhinoḽodzhi , u tendela vhaṱani vha tshi anḓadza na u ṱana zwe vha zwi swikelela .
Hu ḓo vha na tshumisano na phurogireme dzi no nga dza Fulo ḽa Arrive Alive , u itela u thusa kha mafhungo a tsireledzo malugana na vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Vhalelani tshirendo nṱha .
Mulayotibe lwa u thoma wo fhedza wo isiwa Phalamenndeni nga ḽa 8 Tshimedzi 2015 .
Muthu wa vhuraru zwo ralo u na maḓuvha a 21 a u ita makumedzwa a u Nwala uri ndi ngani khumbelo ya u swikelela isa tei u tendelwa , kana a ṋee thendelo nga u tou ṅwala uri rekhodo dzi dzumbululelwe muiti wa khumbelo .
Ngoho yo vha i ya uri vhushaka ha ndeme na masendelele o ṱanganelanaho fhedzi o fhambanaho a ṱoḓeaho o vha a khou konḓa u swikelela .
22.9.1 Maanḓalanga a khaṱhululo a tea u dzhia tsheo ya khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani nga tshifhinga tshi pfadzaho hu saathu fhira maḓuvha a 30
Vho vhaiswa lwa ṋama kana lwa muhumbulo , vha vhaisala lwa muya , ndozwo ya tshelede , kana u tshinyadzea zwihulu ha pfanelo dza vhuthu .
Hu na phambuwi dzo angaredzwa u bva kha tsireledzo ya mbekanyamushumo yo hwalaho siginaḽa .
Thendelano na tshata ya komiti ya odithi dzi ḓo tea u ṱalutshedza zwavhuḓi na nṱha ha izwo , miraḓo ya komiti ya odithi i fanela u ṋewa ndaṱiso dzi fanaho na dza vhalangi musi vho ita zwiito zwa u sa londa kana zwa vhufhura .
U tsela fhasi ha maḓi na mbuelo ya magwedzho a zwi monithariwi .
U anganyelwa ho fhambanaho ha poswo dza vhadededzi hu tou ṋaṋa u konḓisa u bveledza tshifanyiso tsha vhukuma tsha ḽeveḽe dza vhashumi vha re kha sisteme .
Zwigwada zwa u shuma zwi shumaho na zwiṱirathedzhi
Vhusimamilayo ha North West ho fara Khoniferentsi nga ha U lwa na Vengo ḽa Vhabvannḓa na Khethululo nga muvhala sa mvelaphanḓa ya Khoniferentsi ya Lushaka nga ha khethululo nga muvhala ya ṅwaha wo fhiraho na u vha sa tshipiḓa tsha ndugiselo yayo ya Khoniferentsi ya Ḽifhasi ya u lwa na Khethululo nga Muvhalo .
Thandela ya dzina ḽo imaho ngauri i re na nomboro ya thandela i tea u swaiwa zwavhuḓi kha fulobo i sa athu u ḓiswa .
Tsho khetheaho , maḓuvha a si a mushumo hu ḓo vha dziholodei dzi re mulayoni dza Afrika Tshipembe dzoṱhe na dziholodei dza u fhaṱa dza tshiofisi :
U wana thundu na tshumelo na ṋetshedzo ya tekeniki na zwithusedzi zwi konaho u endedzwa khathihi na tshumelo dza ndondolo .
Arali ha nga ṱavhiwa nga nḓila ine zwimela a zwo nga tsitseleswa fhasi tshoṱhe , mavu ane mbeu ya khou dzheniswa khao a nga oma nga u ṱavhanya , ngamaanḓa kha mavu tshiṱavha , zwi ṋaṋisaho u sa mela zwavhuḓi ngeno huṅwe zwi songo mela .
U ḓivhea kha vhuimo havho na u humbula uri ndi fhindula hani
PPC i ḓo vhumbwa nga vhaedithi vha polotiki , vhavhigi vha polotiki , vhoramafhungo vha polotiki na vhoramafhungo vha ikonomi vhe vha akhiredithiwa uri vha vha vhige Ofisi ya Muphuresidennde lwa tshoṱhe nahone tshifhinga tshoṱhe .
Nga u dzhiela nṱha zwiṅwe zwinyanyuli nahone ra ḓihangwisa zwiṅwe , ri nanguludza izwo zwinyanyuli fhedzi kha khonadzeo dzoṱhe , zwine ra ḓo zwi ita .
U ḓiṱunḓela ha zwigwada zwo fhambanaho zwa ikonomi na kutshilele - bammbiri ḽa data ya vhushai na mbeu
Ngudo yo no ḓi itiwa kale i tshi itelwa riṋe nga vhakoni kha khonadzeo ya Bas-Congo SDI , i ṱoḓa vhuḓikumedzeli hashu ha u khwaṱhisedza u thoma u shuma .
Tshipikwa nyangaredzi tsha zhendedzi ndi u vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha a swikelela mafhungo nga luambo lune vha ṱoḓa na u shandukisa u swikela nyanḓadzamafhungo , vhuṋe na u langula kuitele Afrika Tshipembe .
Nḓivhadzamulayotibe nga ha Mbekanyamaitele dza zwa Poswo ( 1998 ) na ;
Samithi ya vhuraru zwenezwo i ḓo shuma sa foramu ya maitele a ndovhololo .
16.1 Mushumo wa Vhaofisiri vha Zwamafhungo kana Vhafarisa Vhaofisiri vha Zwamafhungo vha tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe ndi , hu tshi khou sedzwa u tshimbidza khumbelo ya u swikelela dzirekhodo :
Ro sumbedzisa zwe zwa tshelwa London , musi ri tshi ṱangana , zwo vha zwa uri ri ṱangana nga murahu ha miṅwedzi ya fumimbili .
Mulayo wa mulandu a u fhulufheli khothe wo wana uri kha zwifhinga zwo fhambanaho mutholi u khou tholwa nga zhendedzi , nga muthusiwa , nga vhuvhili havho kana hu si muṅwe wavho .
Khoso iyi i dzhenisa therisano na tsumbo dza phurathikhaḽa dzi no kwama thero dzi tevhelaho : ( a ) Mafhungomatsivhudzi a zwa Bindu ḽa Vhurabulasi ; ( b ) Tshitatamenndendinganyiso ; ( c ) Tshitatamennde tsha Mbuelo na Tshinyalelo ; ( d ) Manweledzo a Kubvele kwa Kheshe ; ( e ) Tshitatamennde tsha Bannga tsha Mbambedzabaḽantsi .
Iṅwe i thusaho nga maanḓa na yo bveledzwaho lwa khwinesa ya thyiori dzoṱhe dza sitatisitiki ndi tshiedza nyangaredzo tsha vhukuma .
Tshitatisitika zwi sumbedza vhushaka vhukati ha tswikelelo ya tshumelo ( u fana na zwirathisi zwihulwane zwi sa sudzuluwi ' fixed line broadband ' na dzikhompyutha ) na mbuelo khulwane dza ṅwaha .
U ya ha dokotela .
Ni shumise zwiḓevhe ni tshi sumbedza zwe vha amba .
Mabambiri a kholekhole o shumiswa kha u tholiwa ha vhamaki kha mbudziso , wi tshi bva kha vhuronwane ha u maka mabambiri a kholekhole aya .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri vhaunḓiwa vhavho vhoṱhe vho ṅwaliswaho vha a ḓivha nga ha tshumelo iyi .
Kha vhege yo fhelaho , hu na dzihitha dze dza siwa dzi tshi khou duga vhusiku hoṱhe .
Kha Gireidi ya 1 ( u thoma ) zwikolo zwi a ṱuṱuwedzwa u linga nḓivho ya mutheo kha themo ya u thoma .
Ndu humbela Eskom uri i ṱoḓe dziṅwe nḓila dza uri ṱhoḓea ya u gonya ha mitengo i nga fhungudzwa hani kha miṅwaha i si minzhi i ḓaho , hu u itela u tikedza nyaluwo ya ikonomi na u sikwa ha mishumo na u mpha madzinginywa uri a ṱanḓavhudzwe .
Vharema vho shumiswa nga nḓila i sa elani na phesenthe dza vhuimeleli kha tshitshavha .
Mbekanyamushumo iyi i ṋetshedza miraḓo ya tshitshavha tshikhala tsha u dzhenisa Miraḓo ya Phalamennde na maṅwe masia a muvhuso kha mafhungo a vha kwamaho .
U engedze u dzhielani nzhele phetheni na u gaṋdisa Afurika tsumbo , nyolo dza u pennda dza Mandevhele , u lunzhedza malungu , u nakisa nga dzi sesamiki ; u sedza , u amba , u thetshelesa nga ha phetheni
Zwa u litsha u shumisa maḓi zwi mbo ḓi fhelisa redzhisiṱiresheni ya u shumiswa ha maḓi .
Ndi nṋe Alan Hirsch o no ḓi ambaho , ndi khou ṱoḓa u vhudzisa Vho David Butcher vho dzulaho tsini na nṋe nga ha modele wavho wa u khethekanya mabindu ane a tshimbilelana ngauri a vho ngo ṱalutshedza nga vhuḓalo itsho tshipiḓa .
Zwi a pfala u bula uri nyito iṅwe na iṅwe ya u lulamisa ine ya vha hone kha milayo yo teaho i ḓo vha i konḓaho vhukuma .
Masiandaitwa a nḓisedzo ya maḓi , kufarelwe na tshumiso ya ndeme ya maḓi maelana na nyendedzi dza mutakalo kha zwitshavha zwi bvelelaho .
Nga mulandu wa tshanduko , tshikwama tshiṋetshedzi tsho ḓo katela thundu dzi re kha tshivhumbeo tshine dza nga rengisea na mbuelo ya mudzheneleli kha tshikwama tsho thomiwaho Ireland .
ṱhoḓisiso nga nnḓa ha ya vhushumisamupo , nga nnḓa ha musi zwiko zwi tshi khou vhambadzelwa nnḓa ;
Fhedzi , khonadzeo ndi ya uri zwo itiswa nga mulandu wa fulufhelo ḽa u tsireledzea ḽi siho ḽe ḽa itiswa nga mulandu wa uri mutambo wa u thoma vhukati ha thimu idzi mbili wo tshimbila zwavhuḓi .
U shuma na data U imela , saukanya na u ṱalutshedza data
Ṅwedzi u ḓaho , ri ḓo rwela ṱari vhurangeli ha Tshumelo ya Mishumo ya Vhaswa ine ya ḓo dzhenisa vhaswa vha sa shumiho kha u guda mushumo u tshi khou hola kha khamphani u mona na ikonomi .
Kha ri ambe Kha ri sedze zwifanyiso ri ambe nga zwine ra khou vhona .
Kha nyimele ya musi Muaphiḽi o ita aphiḽi yo lengaho , muaphiḽi u ḓo vhudzwa arali aphiḽi yawe yo tendiwa kana i songo tendiwa . 11.3 Mbadelo ya aphiḽi
Vhuḓiimisi ha khaṱhulo ho engedzwa nga u thomiwa ha Ofisi ya Muhulwane wa Vhulamukanyi sa tshiimiswa tshi re thungo ha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa .
Dziṅwe ṅanga dza sialala na vhaḓivhi vha sialala vha ombedzela uri hu na vhushaka vhukati ha vhuloi na ukuthakatha , na uri hezwo zwa u fhedzisela zwi kwama vhuvhi .
Eskom yo vha vhaṅwe vha vhalambedzi vha Koporasi ya Vhubveledzisi ha Yuraniamu ya Afrika Tshipembe ya dovha ya tikedza ṱhoḓisiso nga ha vhubveledzisi na vhumagi ha bomo ya nyukiḽia ya muvhuso wa khethululo nga masheleni .
I dovha ya wana , u bveledza na u phaḓaladza thekinoḽodzhi ine vhathu vha re na vhuholefhali ha u vhona vha i ṱoḓa uri vha kone u vhala .
3 . U tikedza u kusikelwe kwa zwiṱirathedzhi na thandela nge ha wanwa vhaḓisedzi vha tshumelo vho teaho vha no bva wadini yeneyo
Muṱangano u ḓo katela vhurumelwa u bva mihashoni ya muvhuso , mimasipala , khathihi na maṅwe mashango .
Vhane vha ḓo wanwa vhe na mulandu wa u vhanga nyito idzo dza vhugevhenga vha ḓo tea u imela milandu yavho mulayoni .
U shela mulenzhe kha u ṋea muhumbulo malugana na bugu ntswa ya kiḽasini .
Vha ḓo fanela u thoma vha khunyeledza thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na ya u kovhekana mbuelo na mushumisi / murengi muṅwe na muṅwe wa zwishumiswa zwa zwi tshilaho zwapo .
1.13 . Khoro ya Ndangulo ya Thukhwi ya Ṅwaha ya vhuṱanu , yo rangwa phanḓa nga Minisiṱa wa zwa Mupo fhasi ha thero " U Ṱuṱuwedza Vhutumbuli na u Alusa Mveledziso ya Mabindu " yo pika u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo , u vhona uri mbekanyamushumo dza ndaulo ya mathukhwi dzi khou shuma nga u ṱavhanya u ṱuṱuwedza ikonomi ya u bikulula , ngeno hu tshi khou vhuiswa zwitshavha zwinzhi uri zwi ḓe kha ikonomi ya shango , nga u engedza tswikelelo ya zwikhala zwa mishumo kha sekithara ya mathukhwi .
Mbuelo dza komiti dza wadi dzi nga nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
Lwa miṅwaha yo vhalaho , mashango manzhi a Afrika o mbilimbiḓana na khaedu dza ṱhahelelo kha zwa vhuvhusi , nga tshivhumbeo tsha zwiimiswa zwi si na nungo , zwikhala zwa poḽitiki zwo fhimiwaho na maitele ane a sa katele vhathu vhoṱhe .
Mutandulo wa maga a vhubveledzi , u fana na mavhengele a shumisaho dzina ḽithihi a fomaḽa , u wana nga muvhuso na u wana u bva kha vhorabulasi vhaṱuku u itela u sika zwikhala zwa u bveledza .
Tshivhumbeo tshashu tsha nzudzanyo tshi tea u vhumbiwa nga nḓila ine tsha shumela zwipikwa zwashu .
vhukoni ho lingana ha u ita mushumo ha zwiimiswa zwine zwa tea u ita mushumo
U khuruṱanya tshitshavha uri hu shumiwe / u ḓidzhenisa
Ngudo ṱhanu dzo ṱanḓavhuwaho dzo thunyuluwaho dzi tshi bva kha idzi ngudo dzo nweledzwa afha fhasi .
Liga ḽa u thoma ḽa vhugudisi ḽi tea u sedza kha zwipiḓa zwa ndeme dza vhukoni ha u tshimbidza vhugudisi .
Vhashumi a vho ngo gudiswa , kana vhatholiwa a vha tevhedzi milayo - ṱhaṅwe nga poḽotiki dza nga ngomu na ndangulo i si yavhuḓi .
Ho sedzwa kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha izwi , mbekanyamushumo dza ṱhoḓisiso dzi kwamaho masia aya dzo dodombedzwa .
Muhasho wo kombetshedzea zwihulwane u ṅwalisa hafhu vhavhuelwa vhoṱhe vha phensheni na magavhelo a matshilisano .
Nga vhurangeli ha vhone vhaṋe , vho sika khamphani idzi dzoṱhe ?
U bviswa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha fhasi ha miṅwaha ya 8
Nṱhani ha izwo ho vha hu na mbuno yo vhonwaho ya nyengedzedzo ya vhukomunisi ha mashangoḓavha na mvutshelano ine ya sa dzhiele nṱha mikano .
Nṱhani ha izwo , u khwiniswa ha ḽaini dza hu lingelwaho hone zwo thoma hu na nḓisedzo ya materiala a u fhaṱa dzilaini na zwone zwo no thoma .
Thendelo u thoma ( PAR ) : Maitele a u ḓivhadza GEMS nga ha nyito yo pulaniwaho musi i saathu itwa , uri ri kone u ela arali ri tshi ḓo i katela .
Nga tshifhinga tshashu , ḽifhasi ḽi ita mivhilo minzhi ya mikhwa na vhuthu .
Hu tshi katelwa phurothesisi na zwishumiswa zwa nga ngomu ( zwi dzheniswaho nga muaro ) , hu tshi katelwa phurithesisi dzoṱhe dza tshifhinganyana , kana / na zwishumiswa zwa tshifhinganyana kana zwa tshoṱhe zwa u thusa kha nyendedzi , u dzudzanya na nḓisedzo ya phurothesisi ya nga ngomu na zwishumiswa
Zwanḓa zwa Thabo zwi dzula zwi na tshika . "
" U Vhewa " zwi amba u vhea vhashumi vhane vha vha hone kha poso ya tshivhumbeo tshiswa .
Arali zwo ralo , ni tea u guda u shumisa luambo lwa u kwengweledza .
Ndi khou ḓivhadza uri mafhungo a re afho nṱha ya nga nḓivho yanga ndi a vhukuma nahone ndi one nahone ndi khou ṱanganedza uri arali zwi tshi nga wanala uri ndo dzumbetshedza maṅwe mafhungo , khumbelo kha i thuthwe na zwezwo .
Lists I na II dzi shumiswa sa tsumbo dza u sedza uri muiti wa khumbelo o ṋekana nga zwoṱhe zwi ṱo ḓeaho .
1.2 . Khabinethe yo dzhiela nṱha anivesari ya vhu 58 he ha sainiwa Thendelano Mviswa ya Mbofholowo nga dzi 26 Fulwi 2013 ine ya vha mutheo wa Dimokirasi na Ndayotewa yashu .
arali vhoṱalana , ndaela yavho ya ṱhalano
Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza thuso ya zwa vhuthusavhathu u bva kha shango ḽa United Arab Emirates ( UAE ) zwine zwa vha zwiḽiwa khathihi na maḓi o kunaho zwi ḓo newa avho vho welwaho nga tshiwo tsha miḓalo
Malugana na vhashumi vho fhedzaho mbuelo dza zwa dzilafho dzavho , khoro i dzhia vhuḓifhinduleli ha dzilafho ḽavho fhedzi arali sisiṱeme ya dzilafho ḽa tshitandadi i tshi ṋetshedzwa nga kha Mbekanyamushumo ya Dzilafho Mushumoni i tshi ḓo lingana na u sa vhanga khovhakhombo ya zwa dzilafho kha mushumi .
2.13. Khabinethe yo tendela muvhigo wa shango wa saikeḽe ya vhuraru Afrika Tshipembe wa u Vusuludzwa Guṱe nga Tshifhinga , uri u ṋetshedzwe uri u dovhe u vusuludzwe nga Tshigwada tsha u Shuma tsha u Vusuludzwa Guṱe nga Tshifhinga , kha Khoro ya Pfanelo dza Vhathu ya Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) nga Shundunthule 2017 .
U thomani ho vha hu tshi ḓivhiwa sa Swine Flu ngauri zwi khou humbulelwa uri ho thoma dzinguluvheni .
Naho zwo ralo , vhadzulapo zwavho kha zwikhala zwa nnyi na nnyi u fana na mavhengeletserekano vha a semiwa na hone tshinwe tshifhinga vha rwiwa nga ṅwambo wa mihumbulo ya tshiṱalula .
Nga kha vhurangaphanḓa , vho sumbedzisa vhuṱumani ha mutheo vhukati ha mbofholowo ya lushaka na mbofholowo ya zwa mbeu .
Vho shuma vha sa neti kha u takula zwa mutakalo wa vhudzekani na mbebo na pfanelo dza vhafumakadzi na vhaswa kha ḽa Afrika na ḽifhasi .
Naho haya maitele a tshi bveledza mimapa i vhonalaho hune khayo vhupo ha ḓireini hune ha vha ha ndeme ha vha ho bvela khagala musi u tshi hu lavhelesa , a dovha a sumbedza zwa u dzhia sia kha mvelelo .
Izwi zwi mbo vha u ṱangana ha tshivhalo tshihulu tsha vhathu .
vhadzulapo vha tea u shuma na NGO , CBO na mahoro a polotiki u bveledza makumedzwa ane a tea u dzhielwa nṱha nga khoro
Muhasho u ḓo lambedza kha u bveledza ṱhoḓea dza nḓivho ya vhalanguli na vhailafhi ya u langula nzulele ine ya khou ṋaṋa u serekana na u ita khaedu .
Nga nḓila iyi , zwo ṱumana thwii na sisiteme dziṅwe dza u ḓiṅwalisa nga muvhuso na kha sekithara ya zwa masheleni nga kha u dzheniswa ha akhaunthu dza bannga kha huṅwe u ḓiṅwalisa hoṱhe .
Hu na dziṅwe nḓila dza u dzhenela kha Phalamennde nahone idzo dzi katela u vouta kha khetho , u dzhena kha ḽihoro ḽa poḽitiki , u ṋea ṱhuṱhuwedzo na u dzhena kha dzangano ḽi sa kombetshedzwi kana dzangano ḽi si ḽa muvhuso , u kwamana na Miraḓo ya Phalamennde , u swikisa vhupfiwa kana u ṋetshedza na u rumela phethisheni kha Phalamennde .
U tzhipa hu fanela u vhigwa kha mapholisa , na mupondwa u ḓo humbelwa u ṋea tshitatamennde .
Ndi nga ṅwedzi ufhio he ha nesa mvula ?
Muhasho wa Mutakalo wo ḓivhadza app sa tshiṅwe tshishumiswa tsha u ḓivhisa maAfrika Tshipembe arali vho ḓi wana vhe fhethu hu na muthu a na COVID-19 .
Tshitshavha tsha hashu ṱoka kha midzi ya u konḓelela na u tshilisana , nahone ri ima ro khwaṱha , ri sa dzinginyei , ra konḓelela na u farana kha u lwa na zwoṱhe zwi ṱoḓaho u ri fhandekanya kana u ri tshinyadza zwe ra zwi wana zwi tshi konḓa .
Themendelo dzi katela vhupfumbudzi , miholo , zwiṱuṱuwedzi zwa tshelede , tshifhinga kha mushumo , nyelo ya kushumele , na zwi re ngomu na thikhedzo ya u gudisa .
2.6 . Komithi ya Vhubindudzi yo Vhumbwaho nga Dziminisiṱa , yo Dzulwaho Phanḓa nga Muphuresidennde Vho Jaconb Zuma , i ḓo tshimbidza zwa thandela dza 40 dza vhubindudzi ha vhuṱhogwa dzine dzi khou wanala kha muvhuso woṱhe .
Hezwi zwo vhonala zwi songo lingana sa izwi hu kha ḓi vha na u salela murahu hu hulwane kha miḓana yo fhambanaho .
Mbekanyo i re afho nṱha i sumbedza tshivhalo tsha vhashumi na tshinyalelo u ya nga khethekanyo .
U dzinginya mathomo a Ndaulo ya zwa Ikonomi ya Vhuendi Nthihi na Khoro ya zwa Ikonomi ya Vhuendi .
Izwi zwi katela mafhungo a elanaho na u thomiwa ha Ofisi ya Muhulwane wa Vhusengulusi ha Ndeme kha u vulwa ha mbilo dzire hone .
Zwisumbi zwo ṱalutshedzwa zwavhuḓi na u khwaṱhisedzea , na thagethe dzo buliwa , u kalea , na u vhoxwa nga tshifhinga ?
Kha vha vhone zwauri tshigwada tshi pfesesa phambano vhukati ha ' ndeme ' na ' u swikelela ' .
Kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho tshivhalo tsha zwiwo zwa tsireledzo tsho fhungudzea .
Thandela hei ina vhukoni ha u ṋetshedza kha ikonomi hu eḓanaho R177-biḽioni na u sika mishumo ine ya lingana miḽioni nga 2033. Khabinethe i ṱuṱuwedza vhabindudzi vhanzhi u shumisana na muvhuso kha zwikhala zwiswa zwa nyaluso ya ikonomi .
Pheleledzo ya mabaphathi i rekhodiwa ho sedzwa fhethu na tshifhinga tshe a swika ngatsho kha phendelashango .
Therapi ya u amba kana ya okhupheshinala yo itelwaho ngomu sibadela i ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya ngomu ha sibadela 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mihumbulo na dzithabelo dzashu sa lushaka dzi livha kha avho vhane vhafunwa vhavho vha kha ḓi vha vho ngalangala .
U ḓowela vhupo hu itea kha zwitumbuki na khovhe ṱhukhu dzi so ngo tsireledzea kha tshivhalo tshiṱuku tsha khadiamu .
Mbekanyamushumo idzi dza ikonomi na dza tshitshavha ndi tshipiḓa tsha zwiṱirathedzhi zwashu zwa phungudzo na pheliso ya tsiku ine ya isa phanḓa na u tambudza vhunzhi ha vhathu vhashu .
U rekhoda mafhungotsivhudzi a no yelana a wadi dzoṱhe kha khoḽomu dziṅwe , hu tshi katelwa na dzina ḽa tshiimiswa , lushaka lwa muḓisedzi wa tshumelo , muthu a no ḓo kwamiwa na zwidodombedzwa zwawe , lushaka lwa tshumelo khulwane dzi no itwa nga tshiimiswa tshenetsho , khathihi na asesimennde ya ndeme ya tshumelo iyo hu tshi katelwa na kuwanalee sa zwe zwa bulwa nga wadi yone iṋe ( mpimo ndi 0 u swika kha 5 )
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha dzulaho mashangoni a nnḓa vha nga ita khumbelo tshiṱitshini tshiṅwe na tshiṅwe tsha mapholisa tsha shango ḽene ḽo kana kha Embasi ya Afrika Tshipembe .
Tshumelo ya Transnet ndi ya ndeme kha nḓowetshumo ya zwa vhulimi na ikonomi nga u angaredza , nahone musi ya khakhiswa , nḓowetshumo na ikonomi zwi a hoṱefhala .
Vha elelwe uri mukhantseḽara wa wadi u tea u linganyisa ndavhelelo dza wadi yawe na dza ḽihoro ḽavho ḽa zwa polotiki .
Ni tamba mini na khonani yaṋu ?
Kha vha sumbedze uri ndi thandela dzifhio dzine dza sa ḓo dzheniswa sa thandela dza IDP hu tshi tevhelwa mafhungo a uri dzi khukhulisa zwiṱirathedzhi zwa IDP vha ṋee zwiitisi u ya nga thandela zwa uri ndi ngani .
3.1 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Vhuendi ha Shangoni ha Lushaka wa 2015 Phalamenndeni , une wa khwinisa Mulayo wa Vhuendi ha Shangoni wa Lushaka wa 2009 , ( Mulayo 5 wa 2009 ) .
Sa tshipiḓa tsha izwi , vhaendelamashango vha ṱuṱuwedzwa u ṱhonifha mvelele , u tsireledza vhufa , u vhulunga fulufulu na maḓi , tshiṅwe hafhu tsha ndeme , u renga zwibveledzwa u itela u tikedza mishumo yapo .
U topola dziṅwe pfanywa na mafhambanyi .
U ṱola na u ṱhaṱhuvha zwi ḓo itiswa hani hu sina u kundelwa ?
tevhedza ndaela nga nḓila yo teaho ine ya vha yo ṋekedzwa nga mutholi kana muthu o hweswaho maanḓa ndivhanyoni na zwa mutakalo na tsireledzo
Yo dovha ya livhiswa kha u thusa shango kha u bvisa muvhala kana murafho kha vhuṋe ha nḓowetshumo ya migodini .
Nga u shumisa mulayo wa vhuthihi ha matshilisano na u tsitswa ha mitengo ya nṱha uri i swikelelee , ndivho yashu ndi u ḓo fhungudza u sa lingana kha tswikelelo ya ndondolo ya mutakalo .
Hezwi zwi katela u engedzea ha mutsiko wa vhathu u elanaho na nyengedzo ya nḓowetshumo .
11.3.1 Musi muthu a tshi khou ṱalutshedza uri ndi pfanelo ine ifhio ine a khou lavhelela u I tsireledza musi a tshi ita khumbelo kha tshiimiswa tsha phuraivethe , muthu ha livhisi kha pfanelo ya u swikelea mafhungo .
Khabinethe yo themendela u sudzuluswa ha mikovhe ya Muhasho wa Mutakalo kha Biovac ya Tshipembe ha Afurika ya iswa kha Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Dziṅwe dza ndivho dza mbekanyamaitele afho nṱha dzi nga vha dzi tikedzanaho nga tshadzo , ngeno dziṅwe dzi tshi nga vha dzi kwamaho u swikelela tshiṅwe ngeno tshiṅwe tsha bala .
Maṅwalo a tshivhalo tshine tsha ḓo fashiwa a wanala kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe ,
1.2 Muvhigo u bula zwauri Afrika Tshipembe ḽo ridzhisiṱara ' mvelaphanḓa i vhonalaho vhukuma ' zwi tshi ya nga khwaḽithi ya zwa zwiimiswa , zwi ngaho sa u vhuedzedza ndinganyo ya maanḓa kha zwiimiswa zwa mivhuso zwo fhambanaho , na u khwinisa vhukoni ha zwa ndaulo kha sekithara dza nnyi na nnyi na vhuvhusi ha tshumisano .
Zwenezwo vha ṱoḓa u dzudzanya zwiṅwe zwithu na u ita zwiṅwe zwithu u itela u shumana na tshiteṅwa itshi .
Ri khou ṱoḓa nyaluwo ya zwa ikonomi ine ya sika zwikhala zwa vhudzheneli vhu pfadzaho , hu si u itela riṋe fhedzi , fhedzi hu itela na vhahura vhashu , hu si u itela riṋe fhedzi , fhedzi na vharwa na vhananyana vhashu .
Naho muṅwe na muṅwe a tshi vha na khentsa ya lukanda , fhedzi vhaṅwe vhathu nga maanḓa vha vha kha khovhakhombo .
Tshilengo kha sia iḽi , naho zwo ralo , tshi nga si baḓekanywe na gwama iḽi .
Rennde ya ṅwedzi na ḓuvha ḽa mbadelo .
4 . Vha swifhadze nga muvhala mafhungo ane a anzela u wanala hunzhi ( u swika kha a 10 ) u itela u nanguludza mvelelo dzine dza vha khulwane .
1.6 . Khabinethe yo ṱanganedza thendelano ya puḽane ya maitele u Dzhenisa Mushumoni ha Ḽinwalo ḽa Thendelano ya u Pfesesana kha u Tsireledzwa ha Phambano dza Zwimedzwa na Tsireledzo vhukati ha Afurika Tshipembe na Vietnam .
Miṅwaha ya ḓana iyi i tou vha khuliso ya nndwa yo lwiwaho nga vhafumakadzi u bva tshe mulwela mbofholowo a ḓivheaho , Vho Charlotte Maxeke vha ranga tshigwada tsha vhafumakadzi phanḓa kha mumatsho ngei Bloemfontein vha tshi khou lwa na zwa milayo ya dzibasa nga 1913 .
Muhasho ya Vhutsila na Mvelele na wa Vhuendelamashango i na foramu ya vhalangi vha vhuṱambo vha u itela u vhuelwa nga maanḓa nga zwikhala zwa vhuendelamashango .
Tsedzuluso dzo itwaho nga senthara dza ṱhingo dzo sumbedza uri vhalwadze vho fushea vhukuma nga tshumelo ine ya khou ṋekedzwa nga senthara ya ṱhingo .
Arali bidi i ya tshibveledzwa tshi fhiraho tshithihi , shedulu ya zwi re ngomu zwa fhano hayani nga tshibveledzwa i ḓo nambatedzwa .
Izwi zwi ḓo shumiswa u monithara u bvelaphanḓa ha thandela , khathihi na u fha tsumba vhuyo ha zwibviswa kha vhuimo ha thandela .
Iḽi ndi ḽiga ḽa u thoma kha u fariwa ha mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , ane a tea u khethekanywa kana a vhekanywa u ya nga kiḽasi dza khoudu dza muvhala dzi ḓivheaho .
Afrika ḽi ḓo vha dzhango ḽine a hu na ṅwana , mufumakadzi kana munna ane a ḓo siwa nnḓa .
Miri i so ngo ḓoweleaho i na ṱhuṱhuwedzo kha maḓaka nahone ndi iṅwe ya tshutshedzo khulu kha maḓaka .
Vha ḓo lingiwa nga muṋetshedzatshumelo nga kha wekishopho na mivhigo yo ṅwalwaho ine ya ḓo ṋetshedzwa kha kushumele kwavho .
Ndivho ya muṱangano .
Ofisi dza khakhululo ya mavu dzi ita mbekanyamushumo dza khakhululo ya mavu na thandela na u langa mavu a muvhuso kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vhathu vha anzela u pomokwa ngauri hu humbulelwa uri vho shumisa vhuloi kha uri vhone vhaṋe vha bvelele .
2.4. Khabinethe yo tenda muvhigo wa u Ṱhaṱhuvhiwa ha u Shuma Mbekanyamushumo ya Bazari ya Funza Lushaka khathihi na Khwiniso na Vhufhinduli ha Vhulanguli u bva kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo .
Zwo ḓisendeka nga kupfesesele kwavho kwa kuitele kwa u fhungudza vhushai , vho hanedzana ha u khwinisa nga zwiitisi zwivhili .
Khothe dzi bveledza mulalo , vhudziki na dimokirasi nga kha u tandulula khuḓano .
( a ) dzi tea u tendelana na ndeme dzi re kha khethekanyo ya ( 1 ) na kha Ndima ya 3 ; na uri
Vharengisi vho ṅwaliswaho vha tea u dzhenisa ṋomboro ya VAT .
U ṱalutshedza zwifanyiso u fhaṱa mihumbulo , ( tsumbo , u ita tshiṱori tsha ene muṋe na u ' vhala ' zwifanyiso .
Aya maitele a ṱuṱuwedza u fhola ha zwigwada zwoṱhe zwi kwameaho , na u fha mukhakhi tshikhala tsha u ita dzitshanduko .
Ndi pfana na mitshelo na miroho .
Tsha u fhedzisela , zwi ḓo shela mulenzhe kha u thomiwa ha vhushaka ha vhuanḓani vhukati ha vhuitwa na zwileludzi zwo fhambanaho .
Nyito dzavho dzi langwa nga maga a nṱha a vhuḓifari .
( c ) kha u ḓadziwa ha zwikhala kha Buthano , na u ḓadzisa , u sedzuluswa na u shumiswa ha Mutevhe wa madzangano kha u ḓadzwa ha zwikhala , u swikelela khetho dza vhuvhili dza Buthano fhasi ha Mulayotewa muswa .
Ṱalutshedza miraḓo , tshivhumbeo na mishumo ya Komiti ya Wadi .
Izwi zwi amba uri kha R10 iṅwe na iṅwe ino shumiswa nga muvhuso wapo , R8 i shumiswa nga zwiimiswa zwine zwa vha na zwiṱatamende zwa masheleni zwire kha vhuimo havhuḓi .
Kha khethekanyo ya vunḓu , hu na phambano dzi vhonalaho vhukati ha miholo i ṋetshedzwaho na phimo dzi bvelelaho kha mishumo i fanaho kha maraga ya mishumo yapo .
Ḽeveḽe dza nṱha dza swigiri ya malofha dzi vhangwa nga :
Pfanelo ya vhafariwa vho lindelaho tsengo ya u lugisela tsengo i fanela u katela mbetshelwa dza vhukwamani ha mulayo ho linganaho vhune zwa zwino hu dovha ha ḓisa khaedu .
Mbekanyamushumo dza Ndondolo ya Vhashumi dzi sedza kha therapi na u dzhenelela hau thivhela , nahone dzi katela zwi tevhelaho :
U amba : U shumisa vhusevheḓi ha u tou vhona nga maṱo kha u bvumba uri tshiṱori ri amba nga mini .
Vhekanyani mafhungo aya a tshi tevhekana nga ngona .
Kha vha haseledze nga dzangano ḽa ṱhanganelo ya thendo dzo fhambanaho na phalamennde dza vhureleli nga vhuḓalo .
Tshipiḓa tsha themendelo na khetho dza mbekanyamaitele zwi a ṱoḓea u itela u shumisa zwitshimbidzi zwa vhubindudzi , u tandulula zwilindedzi , na u swikela nyaluwo .
Ṋamusi fhethu ha tshumelo hunzhi ho ṋewaho thendelo hu khou shuma u fhira khaphasithi .
Bammbiri ya u amba nga hayo i khou anḓadzwa yo fhelela uri vhathu vhane vha vha na zwiimiswa zwine zwa tama u bva na muhumbulo kana u dzinginya kha mvusuludzo ya iḽi sia ḽa zwa mulayo vha vhe na kana zwi vhe na u kona u ḓivha siangane ya mafhungo uri vha kone kana zwi kone u sedzesa kha fhungo ḽine vha tea u bvisa muhumbulo khaḽo musi vha tshi isa mihumbulo yavho kha Khomishini .
Nḓivho yo khwiniseaho ya Mulayo wa Ndondolo ya Mutakalo wa Muhumbulo na dziṅwe mbekanyamaitele dzi elanaho na ndaulo ya nnyi na nnyi .
A Zwa gwama , Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso
3.2 . Tshanduko dzo dzinginywaho dzi ḓo khwaṱhisa maitele a vhusimamulayo a re hone .
Vho vhudzisa : ' Mukovhe wa munna wanga u ngafhi ? '
Bodo dza Dzithirasitii vha na vhuḓifhinduleli ha ndeme ha u lavhelesa zwa ndaulo na zwa masheleni zwa Tshikimu na u ita izwo vho lavhelesa madzangalelo a vhaunḓiwa vha Tshikimu .
Ni tea u ḓa na mini ?
Mbetshelo dza PAJA dzi ḓo vha dzi tshi yelana na tsheo dzi re nga fhasi ha Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho hune Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho kana Ndaulo dza BABS a dzi sumbedzi uri zwiitisi zwi fanela u ṋetshedzwa .
U topola ṱhoḓea dza mashumele hu sa athu u vha na ṱhoḓea u itela u khwinisa mushumo wa thimu .
Masipala u fanela u ṋea miraḓo ya Komiti ya Wadi ngudo dza u ya phanḓa nga ha IDP .
Iṅwe nḓila i nga vha ya u vhea dziṅwe ndaka dza mufhalala kha maraga nga nḓila yo dzudzanyeaho u itela u thivhela khonadzeo ya masiandaitwa ane a si vhe avhuḓi kha ndeme ya mitengo ya ndaka .
Hezwi zwi ḓo fhungudza mutsiko kha giridi ya muḓagasi ya Eskom .
Zwa zwino masipala u kona fhedzi u kuvhanganya 1% ya masheleni ane wa lila - zwi swika hune zwa ṋeṋula kushumele siani ḽa mishumoitwa ya mveledziso .
Musi wa tshifhinga tsha khonṱhiraka , sisiṱeme yo teaho ya theḽevishini ya sekhethe dzo valeaho dzi re na vhashumisi i ḓo londotwa , kathihi na zwishumiswa zwa zwinepe zwo imaho zwa nga fhasi ha maḓi .
Vha ḓo ita na u vha na vhuṱanzi uri tshiṱafu tshine tsha shuma mushumo uyu tshi shume nga vhuronwane nahone tshi sa lemelwi .
Kha mbekanyamushumo dzo fhambanaho , ri ḓo ita zwiṱirathedzhi zwa mvelaphanḓa na maḓi kha nyaluwo , ine ya ḓo khwaṱhisa ndango ya maḓi .
engedza phesenthe ya tswikelelo ya tshumelo dza vhuthathatshili kana tshampungane u bva kha 84% ya 2013 uya kha 90% , hu tshi katelwa u fhelisa u shumiswa ha mabakete sa mabunga kha vhupo ho dzudzanywaho .
Thendelo ya u rumelwa u shuma hu ṅwe nga khamphani yau i ṋewa mubhann ḓa ane a khou rumelwa nga khamphani yawe u ḓa u shuma kha i ṅwe ya matavhi ayo Afrika Tshipembe .
Phaiphi dza mbondo tsekene dzo ḓalaho muya dzi nga khothea musi dzi tshi dzheniswa kha maḓi o tsesaho ; kana phaiphi dza vhuphara huhulwane dzi si na vhudenya ha mbondo ho eḓanaho dzi nga tshenzhema u khothea na kha vhudzivha ha maḓi a songo tsesaho .
Kha ri ṅwale Dubekanyani mafhungo a tevhelaho nga ngona uri ni vhumbe phara .
Nga nnḓani ha musi vhulavhelesi ha vhuṱumani vhuṅwe na vhuṅwe ha mutevhe wa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo vhu tshi khou londotwa , mbekanyamaitele dziṅwe na dziṅwe dza mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , vhupulani na vhugudisi zwi ḓo kundelwa , sa zwine zwa khou itea zwa zwino kha zwileludzi zwo dalelwaho .
Ndi ngazwo ri tshi tea u thoma tsivhudzo sa izwi riṋe vhashumi ro fhambana nga nḓila fhedzi ri tea u pfesesa na u ṱanganedza u fhambana hashu na u guda dzhiela nṱha u fhambana hashu .
Naho iyi Nyendedzi yo ganḓiswa u itela u thusa tshitshavha u bva kha masia oṱhe u shumisa pfanelo yavho ya ndayotewa ya u swikelela mafhungo , hu na zwiṅwe zwiko zwamafhungo zwine zwa nga thusa vho muthu kha u ita khumbelo ya rekhodo .
Tsumbo ndi : U na mbilu ya tombo .
Ndangulo ya Vharema na miṅwe milayo yo phasiswaho nga tshifhinga tsha mashangohaya .
Nga mulandu wa zwenezwi zwiitisi , maga a ndangulo o khwaṱhaho a swika hune a shumiswa u itela u thivhela vhulwadze uri vhu si pfukele kha phukha dza bulasini .
U dzhenelela uhu hu dovha ha sedza kha u fhungudza tshinyadzo ya ikonomi na ya zwa matshilisano na zwiṅwe zwitshinyadzi zwi ḓaho nga u shumisa zwikambi nga nḓila i si yone , u vhekanyulula nḓowetshumo ya zwikambi khathihi na u engedza tshumisano vhukati ha masia oṱhe a muvhuso .
Hezwi zwoṱhe ndi mbonalo dza ndeme dza kuitele , dzine ri si nadzo a zwi nga ḓo fana kana u pfala sa tshenetshi tshibveledzwa .
Vhashelamulenzhe vhaṅwe na vhaṅwe vha nga ṋetshedza vhukoni ho fhambanaho , zwikili na ndaka , zwine musi zwo ṱanganyiswa zwa nga thusa kha vhukoni hovhu vhuthihi ho livhiswaho kha u swikelela ha bono ḽa nyaluwo ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi fhano Gauteng .
Ho vha na tshanduko khulwane u bva tshe ha fhela nndwa ya vhapo ya Angola .
- Kuitele - u bva kha vumba u ya kha tshidina
Tshumelo ya mulayo : Tsivhudzo ya mulayo zwayo , tsivhudzo ubva kha ramilayo .
Kha mushumoitwa u tevhelaho zwiṱirathedzhi zwo topolwa u fhaṱa kha u khwaṱhisedza na u kunda tshayedzo .
Mashango aya a ḓivha uri vharengi a vho ngo farea zwavhuḓi nga u engedzea ha u wanala ha data ya vhuṋe yavho , nga maanḓa nga nḓila ntswa dza vhufaedzi na zwivhumbeo zwa murengelano , zwenezwo uri mafhungo avho a vhuṋe a khou shumiswa ḽifhasini ḽoṱhe .
U vhambedza izwi ndi mushumo une mulangi wa tshikepe a u wana u bva kha vhalangi vha lwendo , tshine tsha ḓo fhirela kha dzingu .
Khabinethe i tendelana na mafhungo o ṱahiswaho nga matshudeni maelana na khaedu dzine vha khou ṱangana nadzo nga ha mbadelo dza nṱha dza yunivesithi , bugupfarwa , vhuendi na masheleni a u tshila ngao .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa mbekanyamaitele zwi tshimbilelana na tshipikwa nyangaredzi tsha tshiṱirathedzhi u amba nga ha thaidzo dza vhulwadze kha Vundu ;
Na kha u ṋetshedza ndavheleso mbekanyamaitele u itela u sika zwikhala na u fhungudza khombo kha vhathu vha mahayani sa vhashumi na vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Bege ntswa dzi a vusulusea nahone dzi vhavhalela mupo .
Maitele aya naho zwo ralo a na khonadzeo ya u tshuwisa vhutsireledzi ha vhupo na vhutsireledzi ha zwiḽiwa na hone .
Khwaḽithi ya phoizeni i ṱalutshedzwa u ya nga dzipharamitha dzi tevhelaho :
Mudzulatshidulo , musi wa dibeithi iyi ya mugaganyagwama ndi tama u ramba miraḓo i ṱhonifheaho u dzhiela nṱha pulane ya tshiṱirathedzhi ya muhasho .
Maṅwe mavhili , Angola na Libya , a hu na ḽi re na thaidzo dza poḽitiki kana u khethiwa u bva kha mashango o bvelelaho are na maanḓa u itela zwiitisi zwa poḽitiki .
Nyambedzano dza minista dzine dza ḓo thoma matshelo dzi tea u dzhiela nṱha izwi zwo sedzwaho .
Arali mundende wa vho wo phasa , vha ḓo badelwa u bva ḓuvha ḽe khothe ya vhea ṅwana kha ndondolo yavho .
Hezwi zwi vha vhea kha mutevhe wa tshiphuga tsha ḽifhasi tsha mbumbano- zwine zwa amba uri zwino vha a kona u ita khaedu kha zwiphuga zwa ḽifhasi kha madzangano maṋa mahulwane a mavili a ḽifhasi : Dzangano ḽa Ḽifhasi ḽa Mavili , Khoro ya Mavili ya Ḽifhasi , Dzangano ḽa Mavili ḽa Ḽifhasi na Feḓeresheni ya Mavili ya Dzitshaka .
( a ) lavhelesa , phasisa , khwinisa na u landula mulayo ufhio na ufhio u re phanḓa ha Buthano ; na
Ṅwana muthihi kha vhavhili o wanala o ḽa tshikalo tsha fhasi ha hafu kha tshikalo tsho themendelwaho tsha zwiḽiwa zwi re na mafulufulu , zinki , khaḽisiamu , ayoni , vithamini C na vithamini A.
Nyito dzo topolwaho dzo ṱolwa nga kha ndangulo yo teaho ya dzilafho ḽa mutakalo .
Khothe iyi kha phethishini nga murahu yo engedzedza tshikoupu tsha aphiḽi u dzhenisa maṅwe a mawanwa a khothe a nyimele ya zwino malugana na fhungo ḽa u vha mulayoni ha ḽisi , hune ha khou humbulelwa uri u vha u shaya maanḓalanga ha dzhendedzi .
Sa tsumbo , ndivho dzone dzine a dzi pfali , kana dzi nga imela mihumbulo i hanedzanaho ya vhakwameaho vho fhambanaho .
Zwidodombedzwa zwiṅwe zwa hovhu vhuṱambo zwi ḓo ṋetshedzwa nga mihasho yo teaho .
Mbadelo dzi itwaho kha u swikela ṱhoḓea dza vhusimamilayo dzi shumaho malugana na Vhupo ha Tshigange dzi nṱha vhukuma nahone zwi ḓo konḓela Masipala u swikela ṱhoḓea idzi nga vhanga ḽa vhuleme ha zwa masheleni .
Sisiteme yoṱhe ya kuvhusele i khou ḓikumedza uri kha tshifhinga tshi ḓaho i ḓo zwinga dza khwaṱha kha ndivho yashu - Zwi sa fani na zwa nga Misi !
4 . U shumiswa nga mannḓa ha Pulane ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo nga nḓila khulwane .
Sumbedzani kuhumbulele kwa ṱhuṱhuwedzo ya ḽifhasi malugana na mabindu a musalauno na tshitshavha :
Rakhonṱhiraka a shumisa vhathu vha nnḓa vha sa ḓivhi vhupo uvhu nahone nga huṅwe zwiputeli zwa zwiḽiwa zwi sa swiki kha vhathu vhane zwa tea u iswa khavho .
( 2 ) Muṅwe na muṅwe we pfanelo dzawe dza kwamiwa nga nyito dza ndangulo u na pfanelo ya u ṋewa zwiitisi zwo tou ṅwalwaho .
Kha vha katele milaedza ya ndeme kana thero dzine dza nga vha nyendedzi ya vhabidi kha u bveledziswa ha zwiṱirathedzhi na madzinginywa .
Vhathu vhashu kanzhisa vha ḓo vha vhavhuelwa arali muvhuso wa ṋamusi wa nga dzhiela nṱha u dovholola iyo mikhwa na vhundeme .
Khanedzano khhulwane dzi ngaho khakhathi dza miṱani u tambudzwa lwa vhudzekani a zwo ngo tea u pfiwa khothe dza sialala .
Nnḓu mbili dza Phalamennde , Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu , dzi ita mishumo yadzo kha madzulo a Phalamennde ( hune Miraḓo ya Nnḓu ya ṱangana sa tshigwada tshithihi ) , kha dzulo ḽo ṱanganelanaho ( hune Miraḓo ya Nnḓu dzoṱhe ya ṱangana sa tshigwada tshithihi ) , na kha Komiti ( zwigwada zwiṱuku zwa Miraḓo ) .
Ngauralo , ri ḓo tea u sedza fhungo iḽi nga u swikisa ṱafulani Mulayotibe wa Mukovho wo Khetheaho nga u ṱavhanyedza u itela u kovhela tshipiḓa tshihulwane thikhedzo ya masheleni a R230 biḽioni ine Eskom ya ḓo i ṱoḓa kha miṅwaha i fhiraho 10 i ḓaho .
Tshikwama tsha Lushaka tshi lavhelelwa u sedza dziṅwe khovhelo dza ndambedzo nga nḓila i tevhelaho :
Maitele a tshitshavha a a ṱoḓea nga mulayo fhedzi ndi tshishumiswa tshine tshitshavha tsha nga tshi shumisa .
Marangaphanḓa a fhaṱa nzulele ya zwithu khathihi na u nweledza mbuno khulwane dza atikili nga u fhindula mbudziso dza nnyi , mini , lini , ngafhi .
Vhaḓivhi vha akademi , musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya , vho bveledza mushumo wa u pfumbudza matshudeni nga u ṋetshedza ngudo ya vhutsila .
Miraḓo ya yunithi ya dzimmbwa yo vha i songo fushea nga ṱhalutshedzo yawe na uri ho vha hu si na tshine tsha tou farea tshine tsha khou sumbedza vhugevhenga .
U lenga kha u ṱoḓisisa vhulwadze hu tea u fhungudzwa nga u shumisa thekhinoḽodzhi yo teaho .
1.11 . Musi shango ḽi tshi khou pembelela mvula dze dza vha dzi tshi khou lilelwa ngaurali dzine dzi ḓo thusa vhukuma kha u ri vhofholola kha gomelelo , madamu na milambo zwi khou sumbedza u ḓala vhukuma .
Fhedziha , arali vhagudi vha vha ṋea muṅwe muhumbulo une wa pfadza , vha tea uri vha u ṱanganedze .
4 . Maimo a Khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
Mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi ha vhashumeli vha ndondolamutakalo dzi khou ṱoḓea .
Pulane iyo khathihi na NISED ndi yone yo ri swikisaho kha Nḓivhadzamulayotibe ya nga ha Pulane ya Lushaka ya Mveledziso na u Ṱhuṱhuwedzo ya Mabindu Maṱuku fhano Afrika Tshipembe .
Hu na maitele a tevhelelwaho ane a vha hone kha zwa u renga zwa zwifuwo u bva nnḓa .
Tshiimiswa tshi sumbanḓila mafulufulu a matshudeni na vhaswa vhaṅwe kha mveledziso dza vhuḓi nga u lwa na khaedu dza pfunzo , zwa masheleni na zwa matshilisano .
Lushaka ulu lwa tshishumiswa tsha ndeme u itela u bveledza vundu na nḓowetshumo ya SA ya mbono na u thetshelesa , na u ḓo bvelaphanḓa na u vha tshithu tsha ndeme kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho , zwi tshi bva kha ndambedzo dza vhathu vha vhuraru .
U dzheniswa ha Komiti dza Wadi dzi shumaho hu shela mulenzhe kha mvelephanḓa ya u dzudzanya uhu .
Ṱhanganelo i ḓo thusa u fhungudza tshivhalo tsha mitevheṱhanḓu ya mulingo nga ṅwaha na u khwinisa kha khwaḽithi ya ndugiselo dza milingo .
Kha vha dzhie ndango , kha vha tevhedzele nyendedzi dza ndango ya asima nga iwe muṋe ( kha vha lavhelese siaṱari 9 . 16 ) .
Nyofho ya uri tshutshedzo idzi dzi ḓo shumiswa i vhidzwa maanḓa a u kombetshedzwa .
Hu ḓo sedzeswa na mavhengele a re mulayoni ane ha pfi a khou rengisa zwidzidzivhadzi .
Lavhelesani zwifanyisoni kone u vhudza khonani yaṋu uri thaidzo ndi mini .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali zwazwino vha tshi dzula nnḓa ha Afrika Tshipembe .
6.7.3.1 Vharangaphanḓa vha Sialala vha tea u vha tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya vhugudisi yo tiwaho , kha zwiṅwe zwa zwi gudwaho hu vha pfanelo dza vhathu , u fhambana na nyimele ya tshitshavha uri u kone u tendelwa u tiwasa musengisi kha khothe dza sialala .
( 3 ) Vhusimamilayo ha vunḓu hu vhofhiwa fhedzi nga Mulayotewa , na uri arali ho phasisa Mulayotewa wa vunḓu ḽeneḽo , nga wonoyo Mulayotewa , na uri vhu fanela u shuma vhu tshi tevhedza , nahone i ngomu ha mikano ya Mulayotewa na Mulayotewa wa vunḓu .
Ndambedzo i ṋetshedzwa dzangano u itela muṱa muṅwe na muṅwe une ndambedzo yawo ya rumelwa kha dzangano .
Naho huna milayo na zwilinganyo , zwa zwino mavundu a laula maitele aya nga nḓila yo fhambanaho .
Nḓivhadzo ya Mulayotibe ya Muvhuso Wapo yo ta adzhenda ya u fheliswa ha vhushai kha muvhuso wa ha masipala .
Zwidimela izwi zwi ḓo thusa nga u khwinisa tshumelo na u vha hone ha tshidimela u itela vhanameli vha tshidimela vha Mamelodi .
Ri a livhuha uri na kha mutakalo wavho u sa takadzi vho kona u ḓa .
Kha nyimele idzi , kudzhenele kha zwa vhulanguli ku ṋea vhalanguli u dzhia tsheo nga vhone vhaṋe na kha zwa vhuyaḓa , kana u shaea ha vhukoni zwi nga mbo ḓi bvelela .
Thendelo iṅwe i bva kha Muṅwalisi wa Mulayo 36 wa 1947 ngeno iṅwe i tshi bva kha Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha .
2.3 . Milayo i ḓo thusa Afrika Tshipembe u ṱavhanyisa tshanduko u ya kha sisiṱeme ya vhululamisi ha mveledziso ya vhathu ine ya tshimbilelana na milayo na maitele o fhambanaho a dzitshakatshaka .
Maitele a Vhuḓiimisi ( hu tshi katelwa Vhaṅwalisi vhane vha khou gudela buḓo ḽa vhukoni vhukene ) '
Mashudu mavhi , sekithara ya thekhisi yo vha na u ongolowa kha u tevhedza ṱhoḓea dza Tshikwama na u isa phanḓa na u hanedza ndingedzo nga Tshikwama dza u i ṅwalisa sa zwine zwa nga vhonwa kha u engedzea ho litshedzelwaho kha u ḓiṅwalisa kha ṅwaha wo fhelaho .
Hezwi zwi ḓo konadzea nga maanḓa nga kha thusedzo ya u fhaṱa khaphasithi na u sika kuitele kwa zwiimiswa kwa u khwaṱhisedza thusedzo idzi .
Maiti aya ndi a ndaela .
Zwiendisi na vhaendangaṋayo vha tshi fhambanywa hune zwa konadzea
Mulayotibe u lilela u khwaṱhisa nzudzanyo dza mivhuso yo ṱanganelanaho na mavhusele a dimokirasi .
U kona u swikelela rekhodo dzo farwaho nga Muhasho wa Dzibada na Vhuendi khumbelo i fanela u itiwa kha Muofisiri wa Mafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo onoyo o tevhekanywaho kha Khethekanyo 3 ya tshibugwana itshi .
Kha vha dalele webusaithi
Fhufhani sa tshiṋoni nga luvhilo na nga u ongolowa .
Zwa u khwiṋisa ndeme ya tshelede ine ya khou shuma zwino he ha ḓivhadzwa kha Muvhigo wa Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Tshifhinga tsha Vhukati ha ṅwaha wo fhiraho hu khou thoma u shumisiwa .
SARS vha ḓiṅwalisele u vha muṱunḓi .
Kha vhaṅwe ndi vhukoni vhu ḓaho nga mvelo , u fhira vhaṅwe .
Zwazwino hu na u rumela hu si gathi ha maanḓa u ya kha komiti dza wadi na nḓila ya khonisevethivi ine ya vhonala a i khou ṱuṱuwedzwa nga Nyendedzi hu si nga tsenguluso i re na ṱhogomelo ya theo ya mulayo kana ngudo na tshenzhelo ya nyito .
Mivhigo na yone i a kovhelwana na Komiti ya Ndangulo kha miṅwe Mihasho .
U shumisa zwileluwaho zwi re hone zwi tshi katela na tshenzhemo yo ḓoweleaho muṱani wa haṋu na tshitshavhani sa , ' vhuṱambo ha mabebo ' , ' mitambo ' , nz .
U tevhedza na u thonifha milanga ya malugana na u ita dzinwe ndingo dza dokotela dzo humbelwaho na u dzudzanywa nga Mulanguli wa Khombo dza Mutakalo wa Mutholi .
Mumono hoyu wa ndangulo ya thandela wo swikisa kha u vha hone ha ṋdila yo tiwaho ine ya kanda kha maga othe a thandela .
Thikhedzo : Tshiko tshi shumiswaho kha mbekanyamushumo .
U bva the dzingu ḽa kale ḽa vhona u gonya ha u sa vha hone ha vhudziki kha zwa poḽotiki , u tsela fhasi ha vhuimo haḽo a vhu mangadzi .
U salela murahu ha u ndondolo zwi khou dina vhukuma .
U dzhia nṱha mbuno idzi muvhuso wo vha wo tou tea u amba ngoho yo fhelelaho , nga tshifhinga tshiṱukusa na ṱandavhudza vhukuma .
u lugisa tshiendisi , kana
Mafhungo a milandu yoṱhe o rekhodwa kha bugu ya khothe zwi sumbedzaho mulandu kana vhutshinyi ho teaho kha mulandu muṅwe na muṅwe vhu welaho kha mulandu muṋwe na muṅwe na khaṱhulo , u gwevhiwa kana ndaela .
Nyimele ya vhuendi ya ḽa Afrika Tshipembe i na bada , tshiporo , muyani , vhuimazwikepe na vhuendi ha maḓini .
Kha vha vhe tshipiḓa tsha miraḓo i fhiraho 1.7 miḽioni vhane vha vha tshila nga dakalo nga GEMS sa mufarisi wavho kha zwa ndondolo ya mutakalo .
Ri tenda uri tshifhinga tsho swika tsha u khwaṱhisa demokhirasi na u sedzulusa sisteme ya masheleni ; fhedzi nga murahu ha hezwi , haya maanḓa a vhutshinyi na maitele kha tshiimo tsha ḽifhasi a sa furalelei .
U shumisa maanḓa a vhuimo zwavhuḓi kanzhi zwi ita uri vhatevheli vha tevhedze , ngeno u shumisa maanḓa a vhuimo lwo kalulaho - nga maanḓa nga u kombetshedza - zwi nga ita uri hu vhe na u hana .
u khwinifhadza maitele a muvhuso , fulo ḽa u lwa na vhutshinyi na vhuḽedzani ha Afrika Tshipembe na maṅwe mashango .
Mudavhi une eropuleni ya kavha khawo tshifhinga tshi ḓaho u ḓo ṱhogomelwa fhedzi nga u gera mahatsi ; a hu na dziṅwe mveledziso dzo pulaniwaho .
Kudzenele kha Tshikwama kwo Ḓisendekaho nga u Itwa ha vhukoni ha muvhuso u itela u ṋetshedza phuluphedziso , kudzhenele ku itwaho ku nga ṱoḓea u itela u fhaṱa bugupfarwa na lutamo lwa vhalambedzi vha tshiimiswa tsha phuraivethe .
Lindiwe a u sedza magazini a zwi vhona uri tshifanyiso tshi re kha khavara tsho vha tshi si tsha fana na kale .
Tshishumiswa tsha zwa masheleni ndi khonṱhiraka iṅwa na iṅwe i engedzwaho kha ndaka ya zwa masheleni ya tshiimiswa tshithihi na khwalwa ya zwa masheleni kana nzwalelo yo salelaho kha tshiṅwe tshiimiswa .
Vha ḓo wana burotsha dza mafhungo kha ṱhoho dzi ngaho u daha , nyonyoloso na u langa tshileme .
Thimu ya bola ya milenzhe i / tshi siṱediamu .
Khabinete yo dovha hafhu ya rumela ndiliso kha vhathu vha Bangladesh vhe vha kwamea kha khombo ya fekiṱhiri .
5 Tshaka dzo fhambananaho dza madzina
Ndaela ine ya bva kha khuvhangano iyi ndi ya uri , vha vale zwikhala vha khwaṱhise muombano .
Naho Ndayotewa ya Afrika Tshipembe i tshi tsireledza pfanelo dza vhathu vha re na vhuholefhali ya dovha ya hanedzana na zwa u khethululwa ho sedzwa vhuholefhali , hu tou vha na tshomedzo dzi si gathi dza vhaholefhali dzi re hone zwazwino .
Kha vha thome nga u rera nga zwine zwa khou lavhelelwa na ṱhoḓea dza CBP , kha vha dzi ḓivhadze na uri zwi shela mulenzhe hani kha phurosese ya IDP ya masipala , Mushumo wa thimu ya vhatshimbidzi na Komiti ya Wadi .
Ndivho ya khoso iyi ndi u funza vhagudimuhumbeli u swaya kholomo nga tsimbi i no fhisa .
1.7. Khabinethe i livhuwa vhabebi vhoṱhe , vhagudisi , maḽekitshara na vhalauli kha u thoma ha vhuḓi ha ṅwaha wa u guda wa 2017 .
Nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2013 / 14 , vhathu vha 52 vho gwevhiwa kha milandu i kwamanaho masheleni a fhiraho R5 miḽioni .
Gwama ḽa Lushaka ḽo maanḓafhadzelwa u lavhelesa tshifhinga tsha uho u thivhelwa nahone mulandu muṅwe na muṅwe u ḓo shuṅwa u ya nga zwine wa vha zwone .
Muelo na vhukwakwani ha vhupo
Khaelo ya Johnson & Johnson ndi yone yo wanalaho i na vhuhali ho teaho ha u lwa na ulwu lushaka luswa lwa vairasi lwa 501Y.V2. lune zwazwino ndi lwone lwo andesaho shangoni .
Nyito dzo khwaṱhaho dzine vhuthu hoṱhe ho dzi dzhia u itela u ri thusa u tshinyadza sisiṱeme ya tshiṱalula , dzo amba hafhu nga mbudziso ya uri ndi tshifhio tshine tsha ḓo imela sisiṱeme iyo ya maanḓa a u langa ya vhatshena vha si vhanzhi .
Mbudziso i dzulela u vha hone ya ḽikhathi ḽifhio ḽine vha nga ḽi shumisa musi vha tshi khou ṅwala muvhigo wavho .
Kha vha ṱole uri khamphani dzo fhambanaho dzine vha dzi ḓivha dzi shumisa hani miṱalukanyo iyi ya u rengisa .
Nyimele dza Khumbelo ya U isa phanḓa na Masiandaitwa a Mbekanyamaitele i katela :
Kha ri ite nyito Vhudzani khonani yaṋu nga zwipotso na mitambo ine na i funesa .
a ) Vho Agnes Moiloa kha poswo ya Muofisiri Muhulwane kha zwa Mashumele .
Hu nga ḓi vha tshiṅwe tshiimiswa tsha nnyi na nnyi kana muṅwe masipala kana bodo ya maḓi , nz .
Kha nyimele iyo , ri ṱanganedza mihumbulo i fareaho nahone ine ya itea hu tshi katelwa na nungo dzi fhaṱaho dza u topola hune vha vhadzheneleli vho imelelwaho afha vha nga shumisana .
Khumbelo iyi i ḓo itwa hu sa athu fhela tshifhinga tsha vhundeme ( u vhofha ) ha vhukuma .
Mashango o vhalaho kha dzhango ḽa Afrika a na Khomishini dza Tshumelo dza Tshitshavha na dziṅwe Khomishini dza Tshumelo dzine vhuḓifhinduleli hadzo ha vha ndaulo ya tshitshavha na mishumo yadzo ya vha yo livhiswaho kha u khwinisa tshomedzo dza muvhuso .
Zwikhala zwi takadzaho zwa vhathu vhane vha ṱoḓa u ita phambano .
Arali muthu a nga humbela tswikelelo nga iṅwe nḓila zwenezwo muhumbeli u fanela u kona u swikelela nga nḓila ye a humbela yone .
Arali hu tshi ṱo ḓwa u kungwa vhathu vha sa shumeli muvhuso , muhasho wo teaho wa lushaka kana vunḓu u kungedzela zwikhala kha dzigurann ḓa .
Hu sa athu fhela vhege mbili musi khumbelo yo ṱanganedzwa , Muofisiri wa Mafhungo kana Muthusa
Kha madokotela , vhoṱhe madokotela na madokotela a maṋo , ho vha hu na tshaka dzo fhambanaho dza vhuḓipfi na ngauralo zwitandadi zwo fhambana vhukuma .
U ṱoḓa u fhola u bva kha vhuvhambedzanyi ha vhuṱanzi ha zwa masheleni .
U dzhielwa nṱha ha pulane kha tshiimiswa hu tshimbilelana na NDP nahone u ṱoḓa uri hu vhe na vhuḓiimiseli kha Muhanga wa Vhupulani ha Themo ya Vhukati ya 2014-2019 u itela u wana nḓila na vhukoni nga ngomu kha Muvhuso zwine zwa ḓo bveledza pulane ya mveledziso ya tshifhinga tshilapfu .
U ṱuluwedza tswikelelo ya ndinganyelo kha khonṱhiraka dza muvhuso .
Hezwi zwo itwa nga kha tshiimiswa tsha Ndango ya Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho ya Senthara ya Kushumele kwo Ṱanganelaho kwa Lushaka , tshi tshi khou shuma na Muvhuso wa Vundu wa Kapa Vhukovhela na zwigwada zwa Ndango ya Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho zwa Vundu .
Kha u khwaṱhisa mushumo wa Phalamennde wa vhulavhelesi , Mulayotibe u khou sedza kha u vhofholola Phalamennde kha vhuṅwe vhuḓifhinduleli ha khorondangi vhu elenaho na u tholiwa ha miraḓo kana u thivhiwa ha zwikhala kha Bodo kana Khoro dzenedzo .
Fhedzi arali hu na khombo na khuvhalo kha nndwa ?
Kha vha rambe vhaṅwe vhadzhenelei vha sedze nyolo na phositara dza vhaṅwe .
Ndi khou ḓo kwamana na vhalangadzulo vha Phaḽamennde uri ndi ite khumbelo ya uri Phalamennde i shele mulenzhe muhulwane kha u tshimbidza maitele a vhukwamani vhu katelaho vhoṱhe .
Hu na u sumbedza vhuthihi uhu , nahone hu si na ndavha na mvelelo , ri nga si kundwe .
Munna wavho kana mufumakadzi wavho wa kale arali zwi khou ṱoḓiwa nga thendelano ya ṱhalano
Kha mbuno dzoṱhe dzi re afho nṱha aphiḽi yo haniwa .
U shandukisa fhasi ha mulambo na khunzikhunzi dzawo zwi amba zwiito izwo zwine zwa bvelela kha kana tsini na mulambo , fhedzi zwine zwa sa thivhele kana u khelusa muelelo kha mulambo .
Thebulu , yo ṋetshedzwaho kha mbekanyamaitele iyi , i ṱalutshedza u phaḓalala ha vhushai ha lushaka u mona na shango .
Vhaṅwe vhashelamulenzhe vhahulwane hu katela vhatshimbidzi vha bveledzise na vhupfumbudzi na vhalangi .
Zwo sedzwaho afho nṱha ndi zwa ndeme musi hu tshi itwa zwa u thoma vhugudisi .
Muṅwe na muṅwe u na tshirunzi na pfanelo ya uri tshirunzi tshawe tshi ṱhonifhiwe na u tsireledzwa .
Musi ndi sa athu u rembuluwa nda sedza u tea ha tshigwevho tsho ṋekedzwaho , ndi khou ṋekedza vhubvo nga u pfufhifhadza .
Pulane ya u vhuvhili ndi ya u bveledza vhashumi na u ṱuṱuwedza tshanduko kha vhukoni .
Durban ḽi ḓo shumisa themamveledziso ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA tsha 2010 u vha ṋemuḓi , hune ha khou lavhelelwa uri mitambo iyi i ḓo ḓisa R20 biḽioni kha ikonomi , zwine zwa pindulelea kha u engedza R11 biḽioni kha nyaluwo ya Zwibveledzwa Guṱe ( GDP ) .
Fhedziha , ri khou ṱangana nga tshifhinga musi shango ḽashu ḽo livhana na khaedu khulwane vhukuma .
Ṅwalani zwe zwa ambiwa nga ndau na mbevha .
Kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho , muvhuso wo vhuelwa vhukuma kha ndondola mutakalo .
Tshifhinga tsha Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa
Arali miraḓo mivhili ya muṱa i tshi ṱoḓa mangilasi a swikaho R3 100 yo fhelela , zwi amba uri ho sala R236 kha muṱa woṱhe .
Izwi zwo ita uri hu vhe na vhuedzedzwa ha nyimele na u ṱuṱuwedza matshilisano yunivesithi dzashu ane a lingedza u wana thandululo kha khaedu dza tshifhinga tsha vhukati na dza tshifhinga tshilapfu dzi re na vhuṱumani na u khwinisa sekithara sa zwo ṱalutshedzwaho kha tsheo dza 2015 dza Samithi ya u Khwinisa Pfunzo ya Nṱha .
Kha zwitshavha zwa nḓowetshumo , kha ḽiṅwe sia , maanḓa o ḓisendeka nga vhathu .
Mvelelo dza ngudo thangeli ya khonadzeo dzi ḓo sumbedzisa khonadzeo ya u khetha hune ha khou takalelwa , mitengo yadzo mihulwane na mbuelo , u sa khwaṱhisedzwa ha thandela na khohakhombo na u ombedzela mushumo muṅwe na muṅwe wo salelaho une wa tea u ṱhaphudza ndugiselo ya thandela .
( b ) u ya nga ha khwiniso dzo ambiwaho nga hadzo kha khethekanyo ṱhukhu ( 1 ) , ( 2 ) kana ( 3 ) ( b ) , kha Mudzulaphanḓa wa Khoro ya Lushaka ya Vunḓu uri a ambiwe kha Khoro .
Kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani sisiṱeme nnzhi dza zwa pfunzo , tshifhinga tshoṱhe , dzi tshi vha dzo tou kopiwa kana u ṱuṱuwedzwa nga zwiimiswa zwo bvelelaho na maitele a huṅwevho .
U bva tshitshetsho , u gonyiswa ha mithelo ya zwibveledzwa zwo ita uri u shumiswa ha phoḽisi yo raliho hu fane tshifhinga tshoṱhe .
Kha vha thome zwiitwa zwo khetheaho zwi yaho phanḓa kana mishumo ire hone kha dungo , kha ṱhumano dzi yaho kha dungo .
Sa musi zwo bulwa afho nṱha , khethekanyo a dzi tou pfi tshikolokolo , dzi a vangana .
Samithi i ḓo sedza kha maga a u humisa vhulangi ha shango nga mashango a nnḓa na tshiṱalula zwo itaho uri vhathu vharema vha 75% vha kundelwe nga u vha na shango vha si vhe na ndaka nahone vha vhe vha si na tshenzhemo , hu songo tsireledzwa pfanelo dza tshifhinga .
Musi ho sedzwa vhuhulu ha masiandaitwa a u wa ha mbondo dza madamu , u lingwa hao hu mbo ḓi vha ṱhoḓea ya zwa mulayo .
1 . Vhuimo ha Khabinethe nga ha mafhungo a ndeme kha nyimele ya zwino
U ṱanganelana hu sumbedza uri milayo i nga ṱanganywa hani , zwenezwo zwa bveledza zwigwada zwa phindulo u ya nga fhethuvhupo .
Ḽisi dza mashumele ndi ḽisi dzine dzi si wele kha tshikoupu tsha ṱhalutshedzo ire afho nṱha .
Ro no ita mvelaphanḓa khulwane fhano Afrika Tshipembe .
I fanela u sedzuluswa tshifhinga tshoṱhe na u vusuludzwa arali tshiimiswa tshavho tsha nga shanduka kana zwiṅwe zwivhangakhombo zwa nga bvelela .
Vhupfiwa uho hoṱhe vhu tea u rumelwa kha :
Mapholisa vho fara vhafumakadzi vhavhili vha vha vhona mulandu , u ya nga Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi , nge avho vhafumakadzi vha pomoka muṅwe mufumakadzi vhuloi .
Nda sedza nnḓu na vhathu vhe vha vha vha tshi khou bvelaphanḓa na mishumo yavho .
Ṱalusa na u ṱalutshedza muhumbulo wa kuvhusele kwa u dzhenelela kha ḽeveḽe yapo .
Mufumakadzi Vho Dlamini vha Muhasho wa Mveledziso ya zwa Matshilisano vha ri , tshifhinga tshoṱhe , vhana vha tea u lelwa nga muthu muhulwane a re na vhuḓifhinduleli .
Nḓila idzi dzi nga fhambana na dzi shumiswaho kha zwa vhubindudzi .
Vhuṅwe vhupo ha u kwaṱhisa tshumisano hu katela : mvelele , vhudavhidzani ; mutakalo ; saitsi na thekhinoḽodzi ; mitambo ; vhuendela mashango ; mafhungo a vhafumakadzi na vhaswa .
Zwikili zwa u pulana lwa maṱhakheni , u dzudzanya na u langula vhathu .
Ndi khou livhisa heyi mbuno kha vhafumakadzi vhe vha ri ṱuṱuwedza sa muhasho , ngeno nungo dzavho dzi tshi konḓa u dzielwa nṱha nga vhalanguli vhahulwane vho fhambanaho .
Kha vha dzhenise mbadelo ya phemithi kha akhaunthu ya bannga ya Muhasho
Musi zwi tshi elana na u ṱanganedzwa na pfanelo ya u shuma phanḓa ha khothe .
Arali vho vha vha tshi nga dzula fhasi , ndi khou tou humbela .
Ṱhonifho i sa vhudziswi na u ṱanganedzwa zwo vhonala zwifhaṱuwoni zwavho na maṱoni avho .
Nyavhelo ya mugaganyagwama na u bviswa ha mugaganyagwama zwo khwaṱha .
U dzhenisa netiweke dza masipala dza u fhirisa mafhungo nga thambo dzo itwaho nga ngilasi kana puḽasitiki u itela u ṋetshedza tswikelelo ya inthanete yo khwaṱhaho ya luvhilo luhulwane .
Muelo ya u vha na aḽikali i tea u ṱalutshedza ho ṱanganyiswa na pH , kathihi na mbonalo dza maḓi dzi elanaho dzi nga ho sa u muṋwelo wo khwaṱhaho na u nwelela wa gesepfuḓi .
Ri bula mbilaelo yashu khulwane kha phatheni i bvelaho phanḓa ya zwiito zwa vhufheṱashango kha vhunzhi ha madzingu .
Tshipiḓa tsha muvhibvelo ndi tsha ndeme nga maanḓa musi hu tshi ṋetshedzwa bere dza nduna maragani .
Ndi nga nḓila ine muṱaṱisano wa vha ngayo , ngauralo uri vha langula hani ndavhelelo ndi zwa ndeme nahone ndi ḓo vha fha tsumbo nda vha sia henefho vhunga tshifhinga tsho no ḓi ri sia .
Nyavhelo iyi i kha thundu na tshumelo .
8 . NAA U SHELA MULENZHE KHA MBEKANYAMUSHUMO / MAITELE A VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA HU ITA URI HU VHE NA U VHOFHOLOLWA NGA U ṰAVHANYA U YA NGA PAROLI ?
Muofisiri wa u ṅwalisa u ḓo nambatedza tshitika tshine tsha vha na ṋomboro ya tshiṱiriki kha ID yavho .
Kha maanḓa a u ṋea khaṱhulo mashangoni asiḽi zwo ḓowelea u fhungudza vhutshinyi nga u ṋea tshigwevho tshilapfu tsha musi muthu o hoṋelwa khothoni , nga u angaredza u bva kha ṅwaha muthihi u swika kha ya rathi ya musi muthu o hoṋelwa khothoni .
U tandulula hei khaedu ndi khoṋo ya u hoṋolola masheleni ane a nga shumiswa nga mivhuso ya Afrika kha u vhona uri Zwipikwa zwa Mveledziso zwa Tshoṱhe zwi khou shuma khathihi na mbekanyamushumo dzavho dza mveledziso .
Zwithu zwi ngaho u sa vha hone ha zwiko na u swikelela na u langula zwiko zwi ḓadzisa idzi khaedu .
Ngoho ndi ya uri tshigwada tsha zwipondwa tshi re khagala tsho ṱaluswa nga maitele e a vha fhasi ha mulayo nahone e a ṱanganedzea vhukuma .
( 7 ) U ya nga milayo yayo na ndaela , Khoro ya Vunḓu ya Lushaka i nga nanga vhaofisiri vho hweswaho maanḓa vha tshi bva kha vharumiwa uri vha thuse mudzulatshidulo na muthusa mudzulatshidulo .
Madzinginywa na one o ambiwa nga hao u itela u thoma vhurangeli ha mveledziso ya themamveledziso vhune ha kunga ndambedzo ya sekithara ya phuraivethe na vhukoni ha zwa nḓisedzo .
Musi u khethekanywa ha mimaraga ho no itwa , dzangano ḽi nga kona u sedzesa zwa u nanga masia ane vha nga shuma khao kha ayo e a topoliwa .
Thivhela u shuluwa ha maḓi / zwiluḓi
Maitele aya o vha a songo fhelela fhedzi kha mashango o bvelelaho .
U shayea ha ndondolo na u vusuluswa ho teaho .
Mveledziso ya Tshiṱirathedzhi tsha u Bveledza Zwiḽiwa na Pulane ya Nyito hu na tshipikwa tsha nyaluwo yo ṱavhanyiswaho kha sekhithara ya u bveledza zwiḽiwa yo no phethwa .
Kha vha humbule nga ha muthu ane vha konḓelwa u amba nae
Ḽiṅwalo iḽi ḽi ṋetshedza makumedzwa o ne ane o kumedzwaho .
Ngauri a vha na zwikili na ndalukanyo zwi ṱoḓeaho u itela u tholiwa kha maraga wa mishumo , vhatholi vho no vha vha sa ṱoḓi u shanduka na uri a vha nga vha tholi .
Kha vha tshimbile nga luvhilo lwo fanelaho nyimele ya bada , vha tinye madindi , nz .
Kha u thithisa khompyutha u itela u wana zwidodombedzwa zwa muthu Afrika Tshipembe ndi ḽavhuṋa .
Kiḽasi iṅwe na iṅwe na yone i na milayo ine ra tea u i tevhedza .
Ro ṱalutshedza nga ha riṋe na mbekanyamushumo dzashu ri sa fheli mbilu , ngauri ro tenda uri ro vha ri songo pfesesiwa zwavhuḓi nga ngoho .
Vhukoni ha maraga wa nḓowetshumo .
Eid i ḓa nga maḓuvha ( deithi ) o fhambanaho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Vhashumi a vha tou vha na nḓivho nga ha zwi bindulwaho kha mitengo ya zwikambi .
Yo pfumaho vhaswa vha re na vhukoni vha mirafho yo fhambanaho .
U ḓivhadza ṱhuṱhuwedzo dzo teaho u khwinisa na u dzudza themamveledziso ya vundu na ya masipala .
Ṱhoḓisiso , u bveledza na u sika mbekanyamaitele nga Ndinganelo ya Mushumoni na mafhungo a elanaho zwa Muhasho na u phaḓaladza mafhungo o raliho kha vhoṱhe vha kwameaho .
Sinario idzi dzi ṋetshedza mikhwa , zwine zwa amba uri ndi mishumo ya zwino fhedzi ine ya khou lambedzwa , hu na nyengedzedzo dza ndambedzo kha mishumo miswa miṅwe na miṅwe kana ndambedzo nnzhi dza dzibasari .
Ri fhano , kha mbonalo ya thavha na lwanzhe , zwiṱaluli zwi hulwanesa zwine ḓorobo khulwane yashu ya ḓivhea khwinesa ngazwo .
Kha vha rere nga ha nyolo yo olwaho vha fhedzise bammbiri ḽa u saukanyela .
Kha ṅwaha wa u thoma wa u thoma u shumiswa ha Pulane yo Ṱanḓavhuwaho , fhethu ha tshumelo yo tendelwaho ho katela zwiṱiriki zwoṱhe zwa mutakalo .
U bveledza muhanga wa tshiimiswa une wa ṱalutshedza nga nḓila yavhuḓi mishumo , vhuḓifhinduleli kha mishumo ine ya ita u itela u engedza ndeme ya maḓi .
Ndi tendelana na muṅwe na muṅwe o ambaho mbuno ya u fhedzisela
Tsimbitswuku i kuvhangana vho lwa tshifhinga tshilapfu kha miṅwe ya miri , zwipuka na khovhe .
Hezwi , naho zwo ralo , zwi tou vha mbonalo ya nga nnḓa ya khanedzano .
Mutshelo wa tshienge une wa vha na khare i sa athu kuṋulwa kanzhi u shumiswa sa mukhavhiso nahone hu na tshaka dzo fhambanaho dza tshimela dzo ṱavhiwaho ḽifhasini nga mulandu wa u naka hadzo ngomu nḓuni na nnḓa .
Nzudzanyo dza ḽodzhisitiki dzi no ṱoḓea hu tshi pulanelwa wadi dzi ḓo tikedzwa nga nḓila-ḓe ?
Tsheo ine mafhungo a si a zwa masheleni a nga sedzuluswa i dzua kha Bodo sa tshiimiswa tshi imelelaho vhafaramikovhe .
Nga tshifhinga tshenetsho tshithihi , vhaṅwe vho swika he vha sasaladza nzulele yashu ya u langa zwithu sa ine sa i sa tsukunyei .
Hezwi zwi ḓo ṋetshedza maanḓalanga a muṱaṱisano vhukoni ha u tandulula thaidzo , fhedzi zwa vhuṱhogwa zwihulwane zwi ḓo vula zwikhala zwiswa zwa vhunzhi ha MaAfrika Tshipembe kha sekithara dzo fhambanaho dza ikonomi na u ṱaṱisana nga nḓila i linganaho .
Tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme zwa mushumo wa vhulavhelesi ndi u dzhielwa nṱha ha mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha ya madavhi a Muvhuso na mivhigo ya Muoditha Dzheneraḽa nga komiti .
( a ) pfunzo ya mutheo , hu tshi katelwa na pfunzo ya mutheo ya vhaaluwa ; na
Mulayo a u na zwiṅwe hafhu zwine wa amba nga ha thendelo iyo kana zwine zwa nga vha tshipiḓa tshawo .
Thusani mutukana uri a wane baisigiri yawe .
Ri na shango ḽavhuḓi nga maanḓa ḽifhasini nahone ri vhathu vhane vha vha na vhulenda vhukuma .
Hezwi ndi tshihumbudzi tsha vhaofisiri vha mapholisa na miraḓo ya tshifhinganyana vhe vha vhulahwa vhe mushumoni , vhe vha badela mutengo muhulwanesa kha u shumela havho lushaka .
Vhuingameli ha dzi feme vhu ḓo dzulela u itwa , u ya nga ndangulo dza mutakalo dzo khwiniswaho .
Tshinwe tshifhinga u fhindula mbudziso ya uri rekhodo ndi ya tshitshavha kana ya phuraivethe zwi a konḓa nahone tshitshavha tshi tsivhudzwa uri tshi ṱoḓe tsivhudzo ya mulayo .
Ri tea u vhona vhukoni kha masheleni na mbambadzo hune ha tea u tikedza nyaluwo ya khaboni i re fhasi .
Khabinethe i ḓibadekanya na tshitshavha tsha dzitshakatshaka kha u lwa na mivhigo ya u rengiswa ha dziṱhunḓu ngei Libya sa dziphuli .
Mashango aya mavhili a na vhushaka ha ḓivhazwakale fhedzi a dovha a shumisana kha ikonomi . Zimbabwe ndi ḽiṅwe ḽa mashango maṱanu a nṱhesa a vhufarani ha mbambadzo na Afrika Tshipembe kha Dzhango , hune mbalombalo dza mbambadzo dza sumbedza nyaluwo nga ṅwaha .
A zwi mangadzi uri vhunzhi ha vhathu vho vha vha tshi fhedza vhe khuvhabvu dza u vunḓea milenzhe , zwanḓa na u bodea dziṱhoho !
Tsedzuluso dza kushumele dza ṅwaha - khoro i fanela u vhiga kha Komiti ya Wadi na zwitshavha nga ha mugaganyagwama wavho na ndivhotiwa dza kushumele .
- Afrika na ḽifhasi ḽa khwine .
Nḓila iyi ya u ḓadzwa ha dzilogofureme i vhonala i tshi nga i a konḓa , fhedzi dzi ṋea nḓivho ya ndeme nahone kutshimbedzele ndi kwa ndeme , hu si kha u bvelela ha thandela fhedzi , fhedzi na u fhaṱa kushumele ku sa nyeṱhi na u guda kha avho vho dzhenelaho mushumo uyu .
Hafhu a ri khou humbudza uri vharangaphanḓa vhenevho vha fanela u shuma mushumo wa vhorathekeniki na miṅwe mishumo ya vhashumi makone .
A hu na mulayo une wa nga tendela u sokou pandelwa .
Nga tshifhinga tsha ṱholo , vha imeli vha Muinzhiniara vha ḓo ita mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa kha ḓi tea u dzhielwa nṱha .
Muhulusei Mulangadzulo , kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhelaho , thandela dza rathi kha dza ṱahe dza ICT a dzo ngo itwa ngauri ho vha na u lenga kha u fhedziswa ha bidi dza ICT , nga nṱhani ha khaedu dzo khetheaho .
U ṱalutshedza na u saukanya nga nḓila ya u sasaladza ngona ya u ṱalutshedza na maitele a ngona zwi wanalaho kha mushumo .
Masia aya a kwama sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mveledziso na ḽa vhutshilo ha vhadzulapo vha shango ḽino .
Uri vhavhambadzi vha fanela u ita kana vha sa ite khumbelo ya vhushumisamupo zwi ḓo bva kha ndivho ya nyito dzavho .
Zwenezwo vha tea u vha vho vha vha tshi kha ḓi shuma maṅwe mafhungo nga vhuḓalo a sa athu vhuya murahu kha Khabinethe .
Vhudavhidzani vhu ḓo itwa na vhahumbeli vha mushumo vho vhewaho kha mutevhe .
Muṅwe wa vhamagi o sumbedza uri Muvhuso u nga shela mulenzhe nga u langa vhuvhava na zwa u farwa mboho hu tshi shumiswa zwiṱhavhane .
A ri livhani na mimasipala hu na mihumbulo ine wa dzula u nayo na nḓila ya nṱha ya vhuvhusawoga yo dzinginywaho mulovha kha nnḓu ino .
Na nga fhasi ha nyimele dza nyaluwo i no khou lepalepa , ikonomi yashu yo sika mishumo , fhedzi hu si nga luvhilo lu ṱoḓeaho u thola vhathu vhaswa vhane vha khou ṱoḓa mushumo kha maraga wa zwa mishumo .
Lavhelesani zwifanyiso na ṱhoho ya tshiṱori ni wane uri ni nga kona u pfesesa naa uri tshiṱori itshi tshi khou amba nga mini .
Saveyi ya thambalalo i fanela u katela mbonalo dzoṱhe dza mupo na dzo itwaho nga vhathu dzi katelaho na pfanelo dza u pfuka kha mavu a muṅwe .
Kha vha sedze hafhu na kha nyambedzano ine ya elana na " maga a u lwa na u tinya " nga afha fhasi .
Vhuyo hu takalelwaho vhu shumaho zwavhuḓi kha zwa ikonomi vhu re na mafulufulu .
Muvhuso wa lushaka u ḓo shumisana na Muvhuso wa Kapa Vhukovhela , u tevhelela avha vhagudi na u ṋea thikhedzo uri vha sa xelelwe nga vhumatshelo havho .
Naho zwo ralo , hune zwa konadzea , hu tea u dalelwa fhethu ha tshumelo hu fhiraho huthihi nga ḓuvha .
Minista vha nga , hu na u tendelaniwa nga Minista wa Gwama , ṋea ndiliso muraḓo kha tshinyalelo iṅwe na iṅwe kana ndozwo ye a vha nayo malugana na tshumelo yo raliho .
Zwiṅwe hafhu kha u sika mishumo na zwiṅwe zwikhala zwa ikonomi , zwi amba uri ri fanela u khwaṱhisa pfanelo ya muholo wo linganaho kha matshilo a tshitshavha na u fhungudza masheleni a ṱoḓeaho u swikelela ṱhoḓea dza mutheo .
Zwi nga dzhia maḓuvha a 7 a mushumo u shumana na khumbelo zwi tshi ya ngauri yo itwa nga vhuronwane naa .
U fha tsumbavhuyo mbekanyamaitele na vhurangaphanḓa kha mafhungo a kwamaho ndaulo ya malaṱwa ;
Zwileludzi izwi zwi na tshivhalo tshihulwane tsha vhafariwa nga tshenetsho tshifhinga tshithihi vha wana mafhungo maṱuku nga havho u bva khothe .
( b ) vha tea u nanga vhaṅwe vhathu sa vhurumiwa havho ha tshoṱhe fhedzi arali hu si na kana hu na tshivhalo tshi sa eḓaniho tsha dzisinetha dza kale .
Muhasho hoyu wo ḓidzhenisa kha mbekanyamushumo u vhona zwauri hu swikelelwa zwifhaṱo zwa muvhuso kha vhaholefhali .
( 2 ) Arali muthu we a vha e Sinetha a khetha u sa tsha vha muraḓo wa vhusimamilayo , uyo muthu u ḓo dzhiiwa sa muthu o ṅalaho mushumo wa vhusinetha phanḓa ha ḓuvha ḽe Mulayotewa muswa wa thoma u shuma .
1.3 . Hu tshi khou bvelwa phanḓa na DDM , ine ya ita khuwelelo ya uri hu vhe na tshumisano khulwane vhukati ha vhadzulapo na vharangaphanḓa vhavho , Khabinethe i khou eletshedza zwitshavha zwa fhaḽa vunḓuni ḽa North West uri zwi shumise tshikhala itshi kha u ambedzana na Phresidennde vho tou livhana navho khathihi na u ita uri zwililo zwavho kana mihumbulo yavho i swike hune ya thetsheleswa .
Nyambedzano dzi tea u sumbedza uri u inthaviwa zwi nga thusa u wana vhungomu ha vhukomu ha nyimele , thaidzo , maitele , kutshilele , sisiṱeme na zwithu zwa ndeme .
Ndi zwa ndeme u vha na Ḽiṅwalo ḽa Vhuṋe ( ID ) - ID dala ya bakhoudu na ID ya garaṱa dzi ḓo ṱanganedzwa - na u ṱola maimo avho a u ḓiṅwalisela , nomboro ya wadi na vhupo ha tshiṱitshi tsha u khethela .
Fhedziha , Tshitediamu tsha Ellis Park a tshi na , fhethu ho dzudzanyelwaho u paka ha vhaṱaleli , nga nnḓa ha vhuṅwe vhupo vhune ho vhaledzwa sa fhethu ha u paka " dziVIP " .
U kona u fanyisa ipfi na tshishumiswa , ( tsumbo : u fanyisa madzina na zwishumiswa zwo ṋewaho madzina kha ṱafula ya dzangalela )
Hune ha si vhe na vhuṱanzi uri ndi kha vhupo ha khothe vhufhio he vhukhakhi ha itwa hone , vhu nga sengiswa kha vhupo ha khothe vhuṅwe na vhuṅwe .
Mbudziso dzi teaho u fhindulwa :
Izwi zwo ṋetshedza luvhanḓe lu katelaho , lwo ṱanganelanaho , lwo katelaho lwa nyambedzano ya mbekayamaitele vhukati ha mbambadzo dzo fhambanaho dzi re na vhushaka na vhukhethelo .
Muhasho wa zwa Vhulimi na Vhufuwi
U dzudzanya na nyolo ya sisiteme dza vhuendi ha tshitshavha .
Ndi na fhulufhelo ḽihulwane uri zwi ḓo bvelela .
Hafhu , thandela i fhungudza tshikafhadzo na maṅwe masiandoitwa a si avhuḓi .
Zwenezwo , musi vha tshi vhala matheriala uyu , vha songo sokou u edzisela mafhungo o ṋekedzwaho vho kotamela .
1.7. Vhubindudzi Thwii ha Nnḓa ( FDI ) vhu khwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe hu dzula hu fhethu hu takalelwaho ha vhubindudzi .
Khaḽarani Kha ri ambe tshibuḽoko tshithihi misi yoṱhe musi vha tshi sumbedza u takalela nyito nngede .
Muhumbulo muhulwane wa pulane kana muhagarambo ndi u ṋetshedza tshiṱiriki tshifanyiso tsho fhelelaho tsha tshiimo tsha mupo na u ṋea nḓila ya tshiṱirathedzhi na tshivhumbeo kha u dzhena kha thaidzo na zwikhala zwi kwamaho mafhungo a zwa mupo , ngamaanḓa a elanaho na ndangulo ya zwiko .
CDL : Mutevhe wa malwadze a sa fholi .
Mbetshelwa yo itwa vho na nga tshifhinga tsha u shela mulenzhe ha vhashumi ha nṱha ho lavhelelwaho nga mulandu wa u shandukisela miraḓo hune ha kha ḓi bvela phanḓa na hu sa athu fhelaho u ya kha GEMS , naho datumu ya u guma i sa athu tiwa .
Thengo yoṱhe nga u angaredza i sumbedza thengo dzo tou itwaho u bva kha vhalimi khathihi na vhunzhi ha zwienge zwo rengwaho u bva kha Maraga ya Zwibveledzwa Zwitete ya Lushaka .
Inifurasiṱirakhitsha i sa takadzi ya pfunzo na thikhedzo zwi vhanga u kona u vhala na u ṅwala hu re re fhasi khathihi na mutheo wa zwikili u si na ṅongo .
Vhanna vhuvhili havho vho fariwa malugana na u ngalangala hawe fhedzi vha vhofhololwa nga murahu .
Khumbelo dzi nga itwa embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali zwazwino vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Zwishumiswa zwo khetheaho zwa tshenzhemo dza tshisikamuḓagasi wa maḓi , sa zwi tevhelaho :
Kha shedulu iyi , ipfi kana fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo ṋewaho mbuletshedzo kha Mulayo ḽi ḓo vha na mbuletshedzo yeneyo , nga nnḓa ha musi zwi re ngomu zwi tshi khou sumbedza nga iṅwe nḓila , kana ipfi ḽi tshi khou ṱaluswa kha shedulu iyi .
Rakhonṱhiraka u ḓo dzudzanya mishumo nga nḓila ine a hu nga vhi na u salela murahu .
2.2 . Mashango ane a vha miraḓo a lavhelelwa uri a ṋetshedze mivhigo yao nga murahu ha miṅwaha miṋa .
( b ) Ni ḓo ḓivhadzwa nga ha ṱhanganyelo ine ya ḓo tea u badelwa sa mbadelo ya khumbelo .
Ndi miṅwedzi ifhio ye ya vha na tshikalo tshi no lingana tsha mvula ?
Muvhigo wo ṱhaṱhuvha mvelaphanḓa ya muvhuso ( nga tshumisano na vhafarisani nawo kha zwa matshilisano ) kha u ṋetshedza vhuḓikumedzeli hawo ha vhutshilo ha khwiṋe kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Mulaedza wa Lushaka nga Muhulisei Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho la Phalamennde , Kapa
Kha ri Zwino shandulani tshati iyi i vhe mafhungo a no ṱalutshedza zwine na ṅwale ṱwa ni tshi ita kha ḓuvha .
6.2 . I dzhiela nzhele u kovhelwa ha vhuṋe ha mavu kha vhafumakadzi , nga hezwo hu vha hu tshi khou bveledziswa mvelaphanḓa ya vhafumakadzi nga kha heḽi fhungo .
Muhasho wa Minerala na Fulufulu wo livhiswa kha u ṱuṱuwedza u shumisa lwa khwinesa zwiko zwa minerala na fulufulu na u vhona zwauri sekhithara ya minerala na fulufulu i nga shuma lu vhuedzaho kha vhupo ho tsireledzeaho ha mutakalo .
Ḽiṅwalo ḽo pika u langula u hiriwa ha nnḓa ha vhatshinyi kha u shela mulenzhe kha thandela dza tshitshavha .
U shuma kha vhulimivhufuwi na vhusimamaḓaka zwi nga ḓisa nyofho kha mutakalo wa vhashumi nga nḓila nnzhi , zwi tshi katela :
Nḓivhadzamulayotibe ya Muvhusowapo i vhona u puḽanela Mveledziso yo Ṱanganelaho sa nḓila ya u swikela muvhusowapo wo ḓisendekaho nga mveledziso .
Mushumo u khou shanduka , nyimele dza ḽifhasi dzi khou shanduka , na milayo yashu i tea u shandukisea kha tshanduko idzo nga nḓila yo teaho .
U pulana na u shuma kha phendelashango , u linda lwanzheni na muyani .
Kha mamaga a zwiḽiwa na zwinwiwa , vhunzhi ha mafuvhalo a misipha ya mutshilitshili a vhangwa nga zwithu zwiṱanu :
Mphomali dza u thusa
Ndo kona hafhu nda dovha u amba na vhabvannḓa vhe vha amba uri vha fola miduba ḓuvha na ḓuvha vha tshi ita khumbelo dza maṅwalo kha Muhasho wa zwa Muno .
Mulaedza muthihi , khamusi wo khwinifhadzwa lwo vhalaho , u tou vha khagala kha sekhithara ya zwiambaro na malabi .
( 6 ) Muphuresidennde u tea u vhea Vhahaṱuli vhoṱhe vha dziṅwe khothe o wana ngeletshedzo i bvaho kha Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli .
Khumbelo iyo a i athu itwa .
( 1 ) Nga murahu ha musi ho no fhedzwa u vhalwa dzivouthu , tshivhalo tsha vhaimeleli vha ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe tsho no wanala na mvelele dza khetho dzo no ṱanganedziwa u ya nga khethekanyo ya 190 ya Mulayotewa muswa , Khomishini i ḓo ri hu saathu u fhela maḓuvha mavhili mvelele dzo ṱanganedziwa , ya rwela ṱari vhonkhetheni vha re kha mutevhe , u anḓadza hu tshi tevhelwa mulayo wa lushaka , vhaimeleli vha ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe vhusimamilayoni .
8.2 . Mabindu maṱuku a tou vha mudivhitho wa ikonomi yashu na uri ndi one nzhini ya nyaluwo ya ikonmi na u sika mishumo Afrika Tshipembe , kathihi na uri u dzhenelela hashu kha vhuṱambo ha mbambadzo zwi alusa u vulea ha mimaraga na zwikhala zwa u aluwa ha mabindu .
A hu na na kha tshiimo na tshithihi hune tshifhirisafulufulu tshiṅwe na tshiṅwe tsha ḓo kokodzwa mavuni .
Phukha idzi ndi dzine dza katela nḓou , ndau , didinngwe na tshugulu .
U ṱalutshedza uri u wana aya mafhungo hu vha na muṱangano wa ju rangela u pulana .
I dovha hafhu ya pembelela lunako lwa mupo lwa shango , vhutshilo ha tshimela na ha tshifuwo zwaḽo na lupfumo lwa tshomedzo dza minerala lwaḽo .
Tshigwada tsha 4 Miraḓo ya masipaa yo katelaho vhalanguli vha masipala na dziṱhoho dza mihasho
Nga murahu ha musi hu songo vha na thandululo kha aphiḽi ya ngomu khumbelo i nga itwa khothe u ya nga khethekanyo dza vhu 78 -82 dza Mulayo .
Haya ndi magudedzi a pfunzo , mihasho ya pfunzo ya yunivesithi , kana zwikoloni .
Ro vha ro yela u vha thusa fhedzi kha mafhungo a tsireledzo na a zwithuthubi .
Kuṱari ku amba na zwipuka zwingana ?
Vhuṱanzi ha uri vha a tevhedza ndangulo dza shango ( vha fanela u vhu wana kha shngo ḽine vha khou ṱunḓa zwi tshi bva khaḽo )
Thimu yashu i tshi khou wina .
Uhu vhudzulo ha vhathu ndi vhungafhani , hu ḓo fhaṱiwa nga nḓila ifhio na uri hu ḓo tsitsikana zwingafhani ?
U dzhenelela kha u pfiwa ha mugaganyagwama vho imela tshitshavha .
Naho zwo ralo , ri a zwi ḓivha uri tshanduko dza ṅwaha muṅwe na muṅwe ndi dza ndemesa kha miṅwaha mivhili .
Kha vha ite khumbelo ya zwishumiswa zwa u vha thusa
Kha zwa pfunzo , ri takadzwa nga phimo ya u phasa ya Gireidi 12 ire kha tshiimo tsha nṱha .
U shuma na mbilaelo .
Mahoro o tendelana u ṋetshedzana mafhungo nga ha ṱhoḓea dza vhupfumbudzi u itela maṅwalo a vhuṋe a tshiofisi .
Ni kone u tevhedzela nomboro iyo i re yone .
Vhunga zwo fhambana na khetho dza lushaka , khetho dza muvhuso dzapo dzi ṱoḓa uri vhaṅwalise kha wadi ine vha dzula khayo .
Mutshimbidza Mushumo , vhunzhi ha vhathu vhashu vha tshe vho fashwa kha nyimele dza vhushai , u shaea ha mishumo na malwadze .
Hafhu , vhaitakhumbelo vha Lesotho vhe vha wana maṅwalo a Afrika Tshipembe ng vhufhura vha khou eletshedzwa u a vhuisa ofisini dzo teaho dza Muhasho wa Muno u itela uri vha wane luṅwalo lwa pfarelo .
Hezwi zwi nga kha ḓi vha na u kanganyisa nga nḓila i dinaho bono ḽa IDP na zwipikwa , zwiṱirathedzhi na thandela .
Khaedu dza tshanduko na dzone dzi ḓo ita uri hu vhe na u shandukiswa hafhu ha tshivhumbeo u itela uri tshi elane na zwe ha lavheleswa khazwo zwa ndangulo ya thandela khathihi na u ṱanganya mishumo yashu na ya miṅwe mihasho ya Muvhuso .
Ri nga kombetshedzwa u vha kha nyimele ine ra nga si tsha kona u vusuludza khonṱhiraka dza tshumelo ya tshifhinga tshipfufhi .
Kha fhethu ha tshumelo ya vhathu , vhuhone ha vhafumakadzi hu khou pfala , nahone vha na vhupfiwa .
Maitele a u humbulela mbuelo a katela u sedzuluswa zwavhuḓi ha zwisumbi zwa ikonomi khulwane zwo dzudzanywaho nga Gwama , fhedzi izwo zwi dovha hafhu zwa sedzulusa khumbulelo dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe zwo dzudzanywaho nga Bannga ya Mbulungeo ya Afrika Tshipembe .
Mbudziso ya uri ndi tshishumiswa tshifhio tshi shumiswaho u lavhelesa mbekanyamaitele dza ndinganyiso zwi ḓo shumiwa khwiṋe musi pulane iyi ya ndeme yo no tandululwa .
1.1 . U vhuyelela ha ḽifhasi hu kha ḓi vha ho lavhelelwa fhedzi hu si nga nḓila ye ha vha ho anganyelwa ngayo tshifhingani tsho fhiraho sa izwi Brexit i tshi khou khakhisa kha nyaluwo ya ḽifhasi .
Hu ḓo vha na zwiimiswa zwo linganaho kha u thusa u davhidzana na tshitshavha hu no shuma .
Nga nṱhani ha kufunele kwa zwithu kwo fhambanaho , nḓila ine mvelele dzo fhambanaho dza imba ngayo , i ḓo fhambana .
Modele wa u vhalela ṱhoḓea dza mushinzhi na u thola vhashumi vha tshumelo dza ambuḽentsi wo no bveledzwa .
Nga mulandu wa uri vhunzhi ha mishumo ine ya itwa kha iḽi davhi ndi ya tekiniki khathihi na u shayea ha poswo dzo teaho , vhashumi vha a pfumbudzwa , vha ṱuṱuwedzwa na u kombetshedzwa u shumisa mbekanyamushumo dzi shumisaho khomphiyutha na tekiniki .
Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe , vhashumi vhayo na vhaṅwe vhathu vho ṱumanaho na Webusaithi iyi , vha hanedza waranthii dzoṱhe , dzo ambiwa kana u dzinginywa , malugana na Webusaithi iyi na Webusaithi iṅwe na iṅwe ye ya ḽinkiwa nayo .
Burantshi yo isa phanḓa na u shela mulenzhe hu hulwane kha zwa u sika mishumo kha nḓowetshumo ya u fhaṱa .
U ṋetshedza tshumelo dza ndangulo ya u renga na nḓisedzo na zwa masheleni .
U kunda ha avho vho konesaho kha mitambo ya mudavhini yo fhambanaho , vho dzhielwa nṱha kha vhuṱambo ha zwenezwino ha 2018 ha Tshiphuga tsha Mitambo .
Vha nga ita khumbelo ya u bveledzwa ha inwe ṱhanziela arali vho xedza kana vho tshinyadza ṱhanziela ya vhukuma .
Naho hu na uri vundu ḽo ita ḓorobo nga maanḓa nga mupo , madzingu a nnḓa ha Gauteng o dzhenela kha mishumo yo fhambanaho ya vhulimi , hu na vhulimi ha ḓoroboni na hone vhu tshi khou bvelela sa mishumo ine ya shela mulenzhe kha zwibveledzwa zwa vhulimi .
Komiti dza wadi ndi nḓila i takadzaho ya u swikelela iṅwe ya ndivho ya mveledziso ya muvhuso wapo yo bulwaho kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe , ya 1996 :
Vhuṱali na u humbula nga vhuronwane zwi a ṱoḓea kha u tea na ḓowedza milayo ya mutheo kha nyimele iṅwe na iṅwe .
Hu nga shumiswa ḽiṅwalo ḽihulwane kana bugu khulu u itela uri mugudi munwe na munwe a kone u vhona zwine zwa khou vhaliwa .
Khumbelo dzoṱhe dzo ṱanganedzwaho dzi kha fulobo yo valwaho ina nomboro yo teaho ya khumbelo kha fulobo dzi ḓo dzula dzi songo vulwa na hone fhethu ho tsireledzeaho u vhuya u swika ḓuvha ḽa u vala khumbelo li tshi swika .
Khethekanyo Khulwane i ḓo ṱanganyisa Khethekanyo dzi re hone dza Vhuinzhiniara na Thikhedzo ya Thekhinikhala na Mbekanyamushumo ya u Vusuludzwa ha Vhuongelo .
U ita phamfuḽethe i ṋea vhathu mafhungomatsivhudzi re na zwino tou vhonwa nahone zwo tou ṅwaliwa .
3.6 . Khabinethe i ṱhonifha pfanelo dzi re hone kha ndayotewa dza u gwalaba nga nḓila ya mulalo hu tshi tevhedzwa mulayo .
Mvelelo dza maitele aya ndi u vha hone ha u ṱanganedza na u sikiwa ha konṱiraka ya zwa matshilisano zwi tshi itwa na vhashelamulenzhe vhoṱhe uri pfunzo ndi tshifho .
U khwaṱhisedza nḓisedzo ya thandela u ya nga milayo na zwilinganyo zwa Working for Wetlands .
Mupeleto na vhukhakhi ha girama , zwiga zwa u vhala na / kana u khethekanya maipfi , zwi songo dzhielwa nṱha
MVELELO YA U GUDA YA 4 : U ṅwala 5 . Ṅwalani mafhungo maṱanu nga ha tshifuwo tsha hayani tshine na tama u vha natsho .
Naho vhunzhi ha masipala yapo miṱuku i sa athu bvelela lwa tshoṱhe , kha sisiṱeme dza ndangulo ya kushumele kwa masipala dzi shumaho , komiti dza wadi dzi wana muhumbulo wa u fdzhenela kha ndingo dza kushumele kwa masipala u wa vhuḓi .
Ri na thusedzo na u ṱoḓa dza khwinesa kana ri ṱanganedza idzo dzine ra ḓo tea u fhindula khwine .
Zwi dzulela u itea , uri milayo zwavhuḓivhuḓi i thivhele u thomiwa ha mbekanyamaitele ntswa .
Zwipotso zwi katelaho u gidima na u fhufha nzambo ngei Transkei dzi khou lwisa u vha vhakonesi afho fhethu na u alusa u fhaṱa vhuḓifulufheli na u ḓiimisela u itela uri vhatambi vha kone u tevhela vhahali vhavho u mona na ḽifhasi ḽoṱhe .
Nga u linga ngona dzo fhambanaho dza u funza , zwi khagala uri a si ngona nthihi fhedzi ine ya tea u khethiwa .
Ndi tama u livhuwa vhe vha ḓa phanḓa hanga nga u ṱhogomela nṋe u thoma kha tshigwada itshi tsha vhafariwa , nga u ralo ha vha u tevhedza pfanelo dzavho dza ndayotewa , une wa sumbedzisa uri muthu muṅwe na muṅwe o hweswaho mulandu wa vhugevhenga vhuṅwe na vhuṅwe , ha na mulandu u swikela zwi tshi khwaṱhisedzwa uri u na mulandu .
Zwi amba uri hu na zwiṱuṱuwedzi zwivhili zwine zwa ta gemo ḽine muṋe wa ndaka a tea u badela maanḓalanga sa reithi dza asesemennde : Tsha u thoma , mutengo wa ndaka we wa asesiwa na tshavhuvhili , reithi dza asesemennde ine ya shumisea .
- Ri ḓo dovha ra vhea maga ane a ḓo shumiswa u konisa mimasipala yo imaho zwavhuḓi kha zwa masheleni uri vha renge fulufulu ḽavho u bva kha dziIPP .
Hezwi zwi ita mutheo wa u ṱanganyisa ṱholo ya u dzhenisa vhadzulapo kha maitele a ṱholo ya muvhuso .
Zwithu zwa ndeme izwi zwi ṱalutshedza tsumbamushumo ya dzhango , ine ya ḓo ṱanganyiswa ya vha puḽane ya mveledziso ya lushaka na ya dzingu .
Arali muṱa u sa koni u ita mbadelo u ya nga ndingo dza maitele o kalwaho , mulwadze uyo u mbo ḓi dzhiiwa sa mulwadze wa vhuongelo .
U kundelwa u bvisa dzifaela musi dzo humbelwa kha ofisi ya tshiṱiriki zwi sumbedza ndango i si yavhuḓi ya u mbulungo na tsireledzo zwa dzifaela .
Kha tshiimiswa itshi , vhashumi vhoṱhe vha re kha maimo a fanaho vha ṱanganedza mbuelo dzi pfalaho .
Hai Ee dziresithi , ndaka na mutevhe wa ndaka ) .
Mushumo wa dzi CDW ndi u ṱumanya zwitshavha na masia oṱhe a muvhuso na mihasho .
3.2 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho rwela ṱari zwiteṅwa zwa u guda nga kha inthanethe na zwikhala zwa mishumo , Tshiimiswa tsha SA Youth na tsha mPowa , zwine zwo pika kha u sika zwikhala zwa thikhedzo ya masheleni na mishumo kha vhathu vhaswa nga u vha ṱumanya na vhatholi khathihi na vhaṋetshedzi vha masheleni .
Ndi ngazwo ndi hafha , ndi khou thusa senthara yavho ya ṱhoḓisiso kha iḽi shango ḽine ḽi nga kona u ita ṱhoḓisiso , ḽine ḽa nga kona u ita uri nyambedzano ya tshitshavha i bvele phanḓa , ndi vhona u nga zwi tshimbilelana na u dzhenelela nga vhudzivha ha demokirasi kha tshitshavha .
Ra ṱodzimela ri tshi ṱoḓa u vhona na u bvela nnḓa .
2 . Khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo , sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha tshipiḓa tsha vhu 18 ( 1 ) tsha Mulayo , i tea u itwa kha Fomo ya A i re kha muengedzo .
Shumisani maiti aya mafhungoni ni ambe uri amfhungo ayo a kha tshifhinga tshifhio . tshi gidima ro ḽa o ṱuwau fha o fha tsho gidimau ṱuwa ri ḽa
Khophi dzo khwaṱhisedzwaho dza tsumbathengo na tsumba mbadelo .
MAṰALULI : Ni ḓo vha ni tshi khaḓi zwi humbula uri madzina ndi thinwa dza vhathu , fhethu na zwithu .
Tshedza tshikhethwa tshi fhaṱutshedze Afrika Tshipembe nga mulalo , lupfumo , dakalo , mvelaphanḓa na u fushea , musi roṱhe ri tshi khou ita tshipiḓa tsha u khwaṱhisedza pfano na vhuthihi kha mvelele ya shango ḽashu na phambano ya vhureleli .
Shango ḽashu ḽo vha na khaedu khulwane dza ikonomi , dza masheleni na dza poḽotiki .
Ndi nḓila ya u engedza u shela mulenzhe ha tshitshavha kha aya maitele , u topola mafhungomatsivhudzi o teaho na u langula nḓisedzo ya tshumelo .
Phalamennde , yo ṋewa maanḓa nga Mulayotewa i tshi tea u vhona uri vhathu vha dzhenele kha maitele ayo oṱhe , hu tshi katelwa na vhusima milayo .
U bva tshe vhushaka vhukati ha bannga na kiḽaente yayo ndi uho ha mukolodi na mukolodwa , hu si ha mu dzhenisi wa tshelede na muṱanganedzi , a hu tshe na mulayo wo ḓoweleaho malugana na tsireledzo ya zwishumiswa zwo ṋetshedzwaho uri zwi dzhiwe .
Tshiṱirathedzhi tsha lushaka a tshi pfadzi ngauri ndaela dzi pfukekanya mihasho .
Vha wanala Pretoria nahone vha rengisa zwishumiswa zwa ofisini .
Zwine zwa ita mibvumo ine ra i pfa
Miṅwe mitheo ya u dzhenelela asiyi :
Iḓani na nḓila ya u tandulula zwi tevhelaho :
Phuindulo dzi nga kkatela : U shaya thikhedzo i no bva kha tshitshavha na /kana masipala , muṱangano wa u rangela u pulana wo dzudzanywa vhashelamulenzhe vha si ḓe , u shaya zwiko kha tsitshavha na vhatshimbidzi vha wadi u bvela phanḓa na phurosese .
Hezwi zwi ḓo ri ita uri ri swikele Afrika Tshipembe ḽine ra ḽi ṱoḓa na Afrika Tshipembe ḽa miloro yashu sa zwe sumbedziswa nga u angaredza kha Bono ḽa 2030 ḽa NDP ..
Khabinethe yo dovha ya tendela u pfukiselwa phanḓa ha Tshiimo tsha Khombo tsha Lushaka u ya kha ḽa 15 Phando 2021 .
Ro ḓi imisela u shuma na madzangano oṱhe Phalamenndeni musi ri tshi khou isa Afurika Tshipembe phanḓa .
Tshenzhemo ya zwinozwino yo khwaṱhisa zwithu zwo vhalaho zwa mbekanyamaitele .
Mawanwa a tsedzuluso a ḓo thusa mihasho kha u pfesesa khwine mafhungo a kwamaho zwitshavha , na a ṱoḓeaho kha zwitshavha .
U leludza zwikhala zwa mishumo nga u sedzesa sekhithara dzine dzi nga huvhala dza tshitshavha , nga maanḓa vhafumakadzi , vhaswa na vhathu vha re na vhuholefhali .
Kha vha topole nyimele dza zwa ḓivhamahe na u ela khovhakhombo na mitengo i elanaho na mveledziso kha mbumbo ya zwa ḓivhamahe .
Mbudziso idzi tsha u thoma dzi sedzana na siangane yavho dza kona u livha kha nyimele ya zwino kha vhutshilo havho .
Kha sia ḽa u dzudzanya hafhu muhasho , ndivho ndi u fhandekanya mbekanyamaitele na mushumo wa ndaulo u bva kha mishumo ya u dzhiya tsheo .
Ḽiṅwe ḽa masia o litshedzelwaho ndi u shumisana na dziyunivesithi dza thekinoḽodzhi .
Muhanga u sumbedzisa mavhala a nngwe a uri muvhuso u pulanisa hani uri ikonomi ya Afurika Tshipembe ivhe na muṱaṱisano muhulwane , u sikwa ha zwikhala zwa mishumo yavhuḓi na u ṱuṱuwedza vhubindudzi ha kha dzitshakatshaka .
Kha Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Lushaka ya Kharikhuḽamu na u Linga ( TPLKL ) thero ya Zwikili zwa Vhutshilo kha Vhuimo ha Fhasi ( Gireidi yaṰ - 3 ) yo dzudzanywa u ya nga masia maṋa a u guda : Nḓivho thangeli , Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha , Vhutsila na Pfunzo ya Nyonyoloso .
Ngauralo , u engedza kha u kuvhanganya mafhungo vho dovha vha phaḓaladza mafhungo , hu tshi nga vha kha a vhuimo vhuhulwane ha tshipholisa kana kha tshitshavha ?
Ndaka mbuedzi dza Vunḓu dzi khou shumiswa lwo fhelelaho .
Tsumbo ya tswikelelo yo katelwa kha ṰHUMETSHEDZO ya 4 .
Mbekanyamushumo ya muvhuso ya tshanduko ya ikonomi ya mutheo ndi ya u ṱavhanyisa nyaluwo i bvelelaho , vhubindudzi ha nṱha , mishumo minzhi , u fhungudzea ha vhushaya ndinganyo na u tsa ha ikonomi .
Khabinethe i livhuwa zwihulu Muambeli Vho Ramaite kha zwe vha shuma kha NPA khathihi na kha ndaulo ya zwa vhulamukanyi u ya nga vhuphara kha miṅwaha yoṱhe hei musi vha tshi khou shuma kha sekhithara ya zwa vhulamukanyi .
Hezwi zwi itwa nga u ḓiimisela , na uri Mbuelo yo vhetshelwaho Thungo i vhulungwa u itela u tsireledzo vundu kha zwiṅwe na zwiṅwe zwi akhamadzaho zwa masheleni zwine zwa nga bvelela , na u shuma sa tsireledzo kha zwithu zwo fhambanaho u itela tshikolodo tshine tsha nga vha hone .
Kha khana ndi hone he milenzhe ya sima .
Senthara ya Nyambedzano i ṋetshedza tshumelo dzayo na zwibveledzwa kha maḓuvha a sumbe nga vhege .
Bulani tshiṅwe tshithu tsha tshipentshela tshi no kwama tshikolo tsha haṋu . ( Ṱhamusi ho vhuya ha vhana mugudi wa tshipentshela kana vhukoni ha tshipentshela he ha itwa . )
Ri ḓo kwamana na vhashumisani na riṋe vha dzitshakatshaka , hu tshi katelwa Australia na maṅwe mashango , zwi tshi kwama madzinginywa ashu u itela mbuelo .
Dziṅwe ṱhanganyelo dzi ṱaluswa sa magavhelo a thandela dza u thoma u shuma nga mavunḓu na mivhuso ya masipala sa mazhendedzi a muhasho wa lushaka u re na vhuḓifhinduleli .
U khwinisa mivhigo na u vhona uri hu na ndivhanyo ya tshivhumbeo tsha tshiimiswa kha pulane ya tshiṱirathedzhi tsha vhuongelo .
Dokotela u ḓo ḓadza muvhigo wa zwa mutakalo nahone u ḓo rumela muvhigo kha Dzhendedzi ḽa Mbulungeo ya Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe ) .
Mvelelo dza u ela dzo vhumba mutheo wa pulane ya zwino ya Muhasho u khwinisa mbekanyamushumo na u i sa phanḓa na u khwinisa tshivhalo tsho tiwaho .
Mulangi wa Dzingu u ḓo vha ḓivhadza hu saathu fhela maḓuvha a 14 arali khumbelo yavho yo ṱanganedzwa , zwi ambaho uri vho swikelela ṱho ḓea dzoṱhe .
Kha u lugisela khetho dza 2019 , Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shumise pfanelo dzavho sa vhadzulapo vha re na vhuḓifhinduleli nga u vhona uri vha na ID dzone dza tshibugu tshidala , ID ya khadi kana ṱhanziela ya tsumbavhuṋe ya tshifhinganyana khathihi na u vhona uri vho ḓiṅwalisela u khetha zwiṱirikini zwa havho .
Tshipiḓa B tshi na dzitshandukiso , dzikhwiniso na dzinyengedzedzo kha Zwidodombedzwa zwo Linganyiswaho na , arali zwo fanela , Zwidodombedzwa Zwenezwo .
Ndeme ya Nyelelo ya Ngomu i sumbedza vhuṋe ha vharema kha luṱa luṅwe na luṅwe kha vhuṋe ha mutshilinzhi hu tshi khou shumiswa Mulayo wa Nyelelo ya Ngomu .
Vhuhulu ha u pwashekana ha fulufhelo ho fa tshoṱhe lune ha khou livhisa muvhuso wa dimokirasi kha khovhakhombo .
Maitele aya a ṱoḓa vhupo ha u fhaṱa ha nnḓa ha maḓi vhuṱuku .
( 2 ) Ndi Muraḓo wa Khabinethe kana Muthusa Minisiṱa , kana Muraḓo kana komiti ya Buthano fhedzi vhane vha nga ḓivhadza Mulayotibe kha Buthano ḽa Lushaka , fhedzi Mulayotibe wa tshelede u nga ḓivhadzwa nga Muraḓo wa Khabinethe fhedzi ane a vha na vhuḓifhinduleli ha zwa Gwama , a nga ḓivhadza Mulayotibe wa zwa tshelede kha Buthano :
Vharangaphanḓa vha mmbi vho ofha uri mvelelo iyi ya dzikhetho i ḓo vhea khomboni vhuimo havho muvhusoni .
U shumisa madanzi na zwithoma .
5.3 . U tumbulwa ho itwa nga khamphani nga murahu ha u vhora ḽi na ndavhelelo kha Brulpadda kha Outeniqua basin , hune ha vha khiḽomitha dza 175 ( km ) nnḓa ha phendelashango ya Afrika Tshipembe .
U itela u shuma ha maṱhakheni ha zwifhungudzaluvhilo lwa muya , ṱhoḓea dzi tevhelaho dzi tea u fushwa :
Ri ḓo vha na zwikhala zwa zwinzhi zwa ndeme na pfunzo yavhuḓi ya vhana vhashu nga murahu .
Vhuṱumani uho asi ho teaho kha vhakolodi uri vha ḓiphine ngaho nahone u imiswa ha tshumelo na huṅwe u kuvhanganywa zwi ḓo bvela phanḓa naho hu sina vhuṱumani uho nga nṱhani ha zwiṅwe na zwiṅwe .
Musi wa tshifhinga itshi tsha thathiso , ro vha ro livhana na khaedu nnzhi dzine dza dzinginya uri migaganyagwama a si ndangulo ya zwibviswa i fulufhedzeaho nahone i bveledzaho .
Lufuno u vhudzisa uri "
Khumbelo i tea u ṋekedzwa Muṅwalisi wa Khwinifhadzo ya Phukha hu saathu u fhela maḓuvha a 30 phanda ha u ṱun ḓa .
Vhathu vha vhuraru avho vhoṱhe vho thivhelwa u shumisa mafhungo a vhone vhaṋe nga nnḓa ha u ṋekedza tshumelo idzi kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , nahone vha tea u londota tshidzumbe tsha mafhungo avho .
U tsireledza pfanelo , mbofholowo , maanḓa na tsireledzo kha vhathu vhoṱhe shangoni .
Thomani nga u ṅwala maipfi oṱhe ane a ḓa muhumbuloni waṋu ane a ṱalutshedza mutsho wa tshilimo .
Zwikhala zwa tshitshavha ( zwiimiswa zwa tshitshavha na zwikhala zwi si na tshithu ) zwi nga shumiswa sa mekhenizimu u itela u sika vhupo ha mushumo muhulwane na vhupo ha mulalo , zwa ita uri hu sikiwe zwikhala zwo fhambanaho u bva kha zwa tshitshavha nga maanḓa u ya kha zwa phuraivethe nga maanḓa .
Kha vha vhee iṱo na u ela thandela dza zwa mavu maṋu na u tendela pulane dza mbueledzo ṅwaha na pulane dza tshumiso dza thandela .
Hei ndi thaidzo yo ḓalesaho kha milandu ya vhugevhenga , hune vhasengisi vha nga si sokou dzhiiwa sa vha sa dzhii sia , musi nga tshifhinga tshenetsho vhe " vhahweleli vha mulandu " , vhatshutshisi " na " vhahaṱuli".25 .
IZWO nḓivho ya zwa HIV yo engedzedzwa na u anda ha HIV ho fhungudzwa
Zwiendedzi zwa u shumisa malinga maṋa zwo shumiswa u itela u swikelela vhaiti vha khumbelo .
Naho zwo ralo , u laṱiwa ha mathukhwi ane a vha manzhi o ḓalaho tsimbi dzi lemelaho , dzi nga ho sa maḓi , zwiṋwisi zwa klorini zwine zwa sa ṋoke zwi nga ho sa kiḽoforomo , na mathukhwi a fhiseaho a nga ho sa ethya a zwo ngo tendelwa .
Mvelelo dzo lavhelelwaho dza phurogireme dzo ima nga nḓila i tevhelaho :
U pfana tshifhinga tshoṱhe siani ḽa Memorandamu ya U pfesesana u tshi itwa na vhashumisani madendele vha re kha Konṱiraka ya zwa Matshilisano ya kushumele , u monithara na u pima zwipiḓa zwo fhambanaho zwa Tshiṱirathedzhi tsha Vhudzulo ha Mahayani .
A ho ngo vha na khumbelo ya parolḽi ho sedzwa mutakalo yo itwaho .
U lambedzwa ha Thirasiti hu itwa nga tshelede ine zwa zwino i kha tshikolodo tsha Tshikwama tsha Nḓila ya u Haika ha Lushaka na tshelede yo kovhelwaho nga Phalamennde .
Nga u ita ngauralo vhuvhili hazwo zwi khwinisa u vha hone ha nḓisedzo ya maḓi na u ṋetshedza mishumo manzhi i ne ya ṱoḓea .
Ḽo thomelwa u wana masheleni na zwiṅwe zwiko zwa vhutsila , mvelele na vhufa , na u alusa ṱhoḓea na mushumo wa sekhithara iyi kha domeini ya tshitshavha .
Kha zwinzhi , Mulayotibe u ṱuṱuwedza u vhumbiwa ha Khomishini ya Mavu ine ya ḓo vhona uri hu na vhupo ha vhulanguli vhu re khagala nahone vhu a shuma kha mirafho na u shumiswa ha mafhungo ane a tshimbilelana na mbekanyamaitele ya vhuṋe na kushumisele kwa mavu a ndimo .
Kha nyimele iyi , ndaka dzo monaho na afho dzi nga ḓitika nga tshikhala itsho thwii hu si na u kwama lu si lwavhuḓi tsireledzo .
A hu na ṱhalutshedzo dzi re kha tshitandadi dza nyanganyelo dza mugaganyagwama sa fhulufhedziso , vhuhone ha masheleni , vhuḓifhinduleli kana nḓila dzi sa shandukishanduki nahone dzi re khagala dza u wana nyanganyelo dza mugaganyagwama wa masheleni a ndambedzo u bva kha zwenezwi .
Nyendedzi ya PAIA ndi tshithu tsha u thoma tshine tsha tea u vhaliwa musi muthu muṅwe na muṅwe a saathu u dzhia maga a u swikelela mafhungo kana rekhodo dza tshiimiswa tshenetsho ,
Tshikalo tsha u hwalwa ha khungumuṱavha na khonadzeo ya u fukula zwi langwa nga u shumisa data ya kale na u tikedzwa na nga mvelelo nyedziselo dza mbalo dzo teaho , arali zwo tea .
U dzhenelela kha mveledziso ya mbekanyamaitele dza khoḽidzhi .
U swika zwino mvetomveto ntswa ya thendelanonzwiwa ya thandela yo bveledzwa , khathihi na mvetomveto ya pulane dza u shuma ya mabuḓo a mushumo nga u fhambana .
Hu sa sedzwi u lingedza hashu , hu sa sedzwi fulufhelo ḽashu , vha nga kundelwa u wana hafhu kana , nga nḓila i mangadzaho zwiṱuku , vha nga vha vha sa ri londi .
Muhasho wa Zwa Mutakalo Kapa Vhukovhela u ḓo tikedza lwo linganelaho u itela tshenzhelo ya nṱha ya vhalwadze , mvelelo dzonedzone dza zwa mutakalo hu tshi tevhedzwa Zwipikwa zwa Mveledziso Ṱhukhusa na kushumele kwa sisiṱeme ya zwa mutakalo ya maṱhakheni i sa ṱudzi .
Ndi ngani muofisiri a tshi swika kha tsheo iyi ?
Zwi sumbedziswa uri zwi tevhelaho zwi tea u mbo ḓi vha tshiteṅwa :
EPA i ṋetshedza zwikhala zwa tswikelelo ya mimaraga yo khwinifhadzeaho kha zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe , hu tshi katelwa na u khwinisea huhulu kha veini na tswikelelo ya mimaraga miswa ya swigiri na ethanol .
Ṱhanḓavhuwo ya vhukoni vhuhulu i khou lavhelelwa kha miṅwaha miraru i ḓaho hu u fhindula ṱhoḓea i aluwaho nga u ṱavhanya .
Fhethu ha u ima wa awela nahone hu nga itwa kha zwiṱitshi zwa tshumelo u mona na dziṅwe nḓila .
Dziṅwe thusedzo dzoṱhe - u bva kha mushumo une wa khou itwa u khwinisa pfunzo ya mutheo u ya kha mbetshelwa ya pfunzo ya nṱha ya mahala ya vhashai , u bva kha vhubindudzi kha magudedzi a Vhupfumbudzi ha Pfunzo ya Thekhinikhala na Mishumo ya Zwanḓa u ṱanḓavhudza ngudo ya mushumoni - a zwi nga ḓo bveledza mvelelo dzine ra dzi takalela nga nnḓa ha musi ri tshi nga khwaṱhisedza u thoma uri ṅwana u a kona u vhala .
Malugana na khumbelo ya u ṅwalisa fhethu ha u kunisa
Zwe ra sedza khazwo zwihulwane ho vha u fhaṱa u ḓiimisa kha mveledziso ya vhulimi , u tikedza mbekanyamushumo dza mbuedzedzo ya mavu ngeno hu tshi khou sika u swikela mbambadzo dzapo na dza dzitshaka kha mbambadzo khulwane na vhorabulasi vhaṱuku , hu tshi katelwa na tshumisano ya zwa vhulimi .
Mushumo wa ḓuvha : U tshimbidza mveledziso ya mbekanyamaitele dzo imelaho u shumiswa nga muhasho na u zwi tikedza hu na vhupulani ho ṱanganelaho , u monithara na u pimathengo mbekanyamaitele , u shandukisa , u dzudzanya na mbekanyamushumo dza vhudavhidzani .
Vha fanela u ita khumbelo ya ḽaisentsi ya tshikepe tsha u rea khovhe kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe ngei Kapa .
Kha ri sedze tshifanyiso ri ambe nga zwine ra khou vhona :
Mudzheneli u fanela u vha na nḓivho ya adzhenda ya mveledziso ya muvhuso , mbekanyamushumo dza matshilisano dza muvhuso , ndangulo ya masheleni a muvhuso na maitele a Muṱolamuvhalelano Muhulwane .
Ndi Afrika Tshipembe ḽine munna muṅwe na muṅwe , musadzi na ṅwana vha ṋewa tshikhala na nḓila dza u khwinisa matshilo avho vhone vhaṋe .
U bveledza ndondolo ya mupo na u kona u vhuyelela vhuimoni haho ha u thoma
Ṱhuṱhuwedzo i sumbedza lutamo lwa vhadzulapo vha Afrika na mvelaphanḓa na vhuvha , kha vhuthihi na u ṱanganelana , kha dzhango ḽa vhadzulapo vho vhofholowaho na vhusendekamisi ho ṱanḓavhuwaho , na mbofholowo kha khakhathi na u khwinisa tsireledzo ya vhathu .
Mbadelo kha avho vhane vha hola zwavhuḓi fhedzi vha sa ṱoḓi u vha mirado ya tshikimu tsha dzilafho
Kha mulaedza wa mahoḽa ro amba ngaha vhathu vha holaho tshelede nnzhi kha uri vha swikelele nnḓu dza RDP ine tshelede ya hone ya vha ṱhukhu kha uri vha swikelele bondo ya banngani .
Mutengo wa u thoma u shumisa pulane ya muhanga u tea u waniwa .
U sa tevhedzela ṱhoḓea huṅwe na huṅwe uri thendelano ya u khwinisa kana u shandukisa hu tea u tou ṅwalwa .
U vhuedzanya zwo kuvhanganywaho na mutevhe wa zwi badelwaho ṅwedzi nga ṅwedzi :
Musi ho pfukiwa nga kha maitele ayo o bulwaho , vhapulani vha thandela vho ita asesimennde dzavhuḓi nahone madzinginywa a thandela o lugela u fhiwa masheleni .
Rakhonṱhiraka u ḓo tea u wana " mutheo " wa matheriala na mafhungo awe a wekishopho dzoṱhe , dizaini , nyolonyedziseli na nyolo dza u dzhenisa kana dziṅwe nyolo dzine dza tea u ṋetshedzwa .
Mukhantselara wa wadi u tea u themendela mugaganyagwama .
U amba ipfi ḽi tshi pfala na hone o sedza vhathetshelesi .
( i ) lutamo Iwa mukovho wa tshipiḓa tsha mbuelo nga nḓila yo lulamaho nahone yo lavhelelwaho ,
Kiḽoso idzi dzi dzinginya u ṋekedza thuso ine ya nga ṋekedzwa kha vhaṅwe vhakhethi musi vha khou voutha , na u bvisa hafhu mabammbiri a u vouthela maswa arali ho vha na vhukhakhi kha u swaya mabammbiri a u vouthela nga vhakhethi .
Kha tshilimo tsha 2002 , zwo vhalaho a zwi athu khunyelela .
Nḓila nthihi ya u bula zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwa khonadzeo ndi u sika nyimele dzi konadzeaho .
Mvelelo dza ḽiga iḽi ndi tshiṱirathedzhi tsha kushumele tshi katelaho : nzudzanyo ya zwa masheleni ya miṅwaha ya 5 phurogireme ya mbulungo ya khephithala ya miṅwaha ya 5
Kha ri ṅwale Fhindulani mbudziso dzi tevhelaho dzi no kwama tsenguluso ya bugu .
Nazwino , mufhindulano wa zwa poḽotiki u dovha wa katela nyimele ya pfanelo dza vhathu .
O vhala gurannḓa mulovha .
Hezwi zwi ḓo katela u ita uri hu vhe na ndinganyiselo dza u vhona uri zwa muvhalelano zwi khou shuma nga nḓila yo khwaṱhaho .
Ho sedzwa gumofulu ḽa vhulwadze ho ṋaṋaho
U bveledzwa ha sisiṱeme ntswa ya u fha masheleni na u vhiga ya khantsela dza saintsi ;
Nga kha zwezwo , Muvhuso u ḓo salana murahu na mulayo wa ndiliso wo linganaho nahone wo fanelaho , sa zwe wa vheiswa zwone kha Ndayotewa u fhirisa mulayo wa " murengi o ḓiṋetshedzelaho , murengisi o ḓiṋetshedzelaho " , u kombetshedzaho muvhuso u badela zwinzhi kha mavu u fhirisa zwo teaho .
Mulayo wa Maanḓalanga a Vhatshutshisi wa Lushaka , 1998 ( Mulayo 32 wa 1998 ) - khwiniso nga Mulayotibe i sedza kha mafhungo a tshimbilelanaho na tshifhinga tsha u fara ofisi nga Mulanguli Muhulwane wa Lushaka wa Maanḓalanga a Vhatshutshisi na Vhafarisi Vhalangi Vhahulwane vha Maanḓalanga a Vhatshutshisi u ya nga khaṱulo ya Khothe ya Ndayotewa .
U ela kushumele : Sisiṱeme ya u ela kushumele ya mveledziso ya u dzhenelela ho sedzwa ndivho dzo tiwaho .
U fara muṱangano na vhashandukisi vhoṱhe vha zwibveledzwa zwa vhulimi vhahulwane khathihi na vharengisi vha Gauteng sa thikho ya u thomiwa ha tshikhala tsha vhaḓisedzi vha zwibveledzwa zwa vhulimi .
Zwa zwino , maitele a khwaṱhisedzo kha sia ḽashu o vha maṅwe a u linga zwiambaro zwa tsireledzo nga tshithu tsha u linga ( tshithu tsha u linga tsho vha zwithu zwa mmbini zwa khemikhala ) .
A hu na hune khonṱhiraka dzi nyadzaho mishumo kana maanḓalanga a vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe ha muvhuso u re mulayoni dza ḓo tikedzwa .
Hezwi zwi amba uri vhashumeli vha tshitshavha vha fanela u shuma nga dzangalelo ḽa vhukuma ḽa vhathu vhashu vhoṱhe .
Tshenzhemo i ṱoḓeaho : Ṱhanḓavhudzo ya bindu , thandela dza u khwinisa maitele , u kala mashumele , hu tshi katelwa na u bveledzisa maitele na zwilinganyo zwa mishumo ya mbalelano na u renga , u ṅwala maitele a mashumele o linganyiswaho ane a elana na mashumele a maimo a nṱha a ndangulo ya zwa u renga .
Musi no no fhedza u ṅwala tshiṱori humbelani khonani yaṋu a tshi vhale khathihi na u lulamisa vhukhakhi vhu re hone .
1.5 . Nyaluwo ya ikonomi yo tsela fhasi nga maanḓa kha miṅwaha miṋa yo fhiraho .
Zwi dzhia tshifhinga na u ḓikumedzela na u ṱoḓa thikhedzo ya Komiti ya Wadi , vhakhantseḽara na vhaofisiri vha masipala .
Fhedzi ri a zwi ḓivha uri phungudzo a i athu u luga , a i a thu u swikelela 7-10% ya tshivhalo tshe ratshi lavhelela kha mirafho ya fhambananaho kha vhutshinyi .
Zwishumiswa zwa mvelele , zwine zwa vha nḓila dzi fareaho dza ḓivhazwakale , ndi zwo sedzwaho khazwo kha ngudo dza vhufa .
Zwa ndeme : Hu ḓo ṱanganedzwa kheshe kana tsheke dza bannga dzo khwaṱhisedzwaho .
Vhupambuwi vhu hoṱhe kha idzi mvelelo ndi ha uri tshumiso yo fhimiwaho ya zwi dzheniswaho zwa vhuḓifhinduleli u itela khamphani vhu ḓo ṱoḓiwa .
Matshudeni ashu a kha ḓi ḓo vhuelwa nga vhukoni havho , vhunga vha tshi ḓo isa phanḓa na u funza zwa Vhuḓifari na Zwiito zwa Phurofeshinala .
4.1 . Khabinethe yo tendela khanḓiso ya Mulayotibe wa Khwiniso wa Thusedzo ya Matshilisano wa 2016 u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Maga o engedzwaho a u tsireledza madzangalelo a avho vhane khaphasithi yavho ya zwa mulayo yo fhela nga nṱhani ha tshiṅwe tshiitisi , o ṱoḓisiswa .
U shandukisela ikonomi kha vhubindudzi na u fhungudza tshumiso ndi zwa ndeme malugana na u bvelela ha ikonomi ha tshifhinga tshilapfu .
Ṅwalani phara nga zwine zwa khou bvelela kiḽasini zwino .
23.8.1 Arali vhulanguli ha dzhia tsheo ya u sa dzhia maṅwe maga nga mbilahelo , Vhulanguli vhu ḓo ḓivhadza muitakhumbelo nga ha tsheo yeneyo na zwiitisi zwa u sa dzhia maṅwe maga nga ha mbilahelo .
Phindulo kha makumedzwa a vunḓu dzi khou gudiwa nga vhuronwani phanḓa ha musi tsheo dza u fhedzisela dzi tshi itwa .
Fesithivaḽa yo vha tshipiḓa tsha vhuṱambo ha tshihumbudzo ha u pembelela miṅwaha ya ḓana ya Tata Nelson Mandela , na uri yo anḓadzwa kha mashango a fhiraho 180 .
Mbekanyamushumo ya mbebo ya ṅwana ine ya vhidzwa u pfi ' Hands On ' yo livhiswa kha u ṋetshedza pfunzo ine ya ṱoḓea nga u ṱavhanya ya ndondolo ya vhaimana na tshifhinga tsha u mbebo ya ṅwana .
Thandela i ḓo thomiwa kha mavundu oṱhe a ṱahe .
Havha vha ḓo vha matshudeni vho ṅwalisaho nga huswa , zwiimiswa zwe vha dzhena khazwo nga 2002 .
4.2 . Khamphani ya zwa mimoḓoro ya ha Toyota fhano Afrika Tshipembe yo rwela ṱari ḽimaga ḽayo ḽa zwa vhubveledzi ha mimoḓoro ḽa masheleni a linganaho R2,6 biḽioni ngei Durban hune ha vha kha ḽa KwaZulu-Natal . Ḽimaga iḽi ḽi ḓo maga lushaka lwa u tou thoma lwa zwiendedzi zwa makwevho zwi shumisaho muḓagasi fhano Afrika Tshipembe .
1.3 . Tshikimu itsho tshi ḓo tsireledza vhadzhenisi vha tshelede vha sa koni u ḓi lwela na u vhona uri u thithisea kha sisṱeme ya masheleni na ikonomi nga vhuphara hu si vhe vhunzhi musi zwiimiswa izwo zwi tshi dzhena kha mutsiko wa masheleni .
Kha sia iḽi , u vhonisa sa tshiṱirathedzhi tsha u phalala hu tshimbilelana na vhuḓipfi ha u swikela na mvelaphanḓa musi mushumelwa a tshi vhona u ya phanḓa ha u khwiniswa ha tshipikwa tshawe .
Dance Umbrella ndi puḽatifomo ya ṅwaha nga ṅwaha ya mitshino ya maḓuvhano ya Afrika Tshipembe ine khayo vhusiki ha khoriogirafu ha sumbedzwa .
Vhashumi vha a tshintshana mishumo misi yoṱhe .
Muvhuso wa Dimokirasi u na zwe wa swikelela zwihulwane kha u ḓisa nyimele dza u shuma dza khwiṋe kha vhashumi na tsireledzo khulwane .
Nga ngomu ha ṋanga dza nḓou huna nḓevhe mbili dza goroi dzine dza ita tshivhumbeo tsha tshiṱangu tsha musuku tshi vhewaho vhukati .
Izwi zwi ḓo engedza nḓila ya shango ya u swikelela ikonomi yo vusuludzwaho nḓowetshumo , nḓila ya nyaluwo i katelaho nahone ya nṱha na u sikwa ha mishumo .
Buthano ḽa Lushaka ḽi ḓo ta nga ḽone ḽine , tshifhinga na kudzulele kwa maṅwe madzulo aḽo khathihi na zwifhinga zwaḽo zwa u awela .
Vhashumi vho gudiswa na u shumisa zwiambaro zwa tsireledzo zwo fanelaho .
Zwino ndi tshifhinga tsha u sedza kha mathomo a mushumo .
1.2 Khuvhangano ya zwa ḓanzhe ya dzitshaka yo ita maga a u sedzana na zwiwo zwa tshikafhadzo ya ole lwanzheni kha tshaka dzoṱhe na nga tshumisano na maṅwe mashango .
Mushumo wa SABC sa khasho ya tshitshavha u kha ḓi vha wa ndeme kha mveledziso ya demokirasi yashu ṱhukhu .
Hezwi zwi katela , fhedzi zwi sa gume kha :
Arali mikota ya sa ima nga murahu ha
Izwi zwi nga amba tshumelo dza khasho nga nyambo dzoṱhe dza fumithihi , u phaḓaladzwa ha ICT u itela u shandukisa maitele a u guda na u funza na ndeme ya thekhinoḽodzhi kha nḓisedzo ya tshumelo dza mutakalo na zwiṅwe .
Vho Dokotela Ndlovu vho thuba zwiphuga zwo fhambanaho nga kha buḓo ḽavho ḽo khetheaho , na uri vho bvela phanḓa na u ranga phanḓa nga u vha tsumbo kha vhaṅwe , kha masia oṱhe kha zwa pfunzo na kha vha ranga phanḓa kha u vha mufumakadzi wa ramabindu .
Maga a katela u sedzulusiwa ha vhathu vhane vha shuma kha mihasho ya muvhuso kha mutevhe wa nḓisedzo .
Kha maga oṱhe mahulwane a kutshimbidzele kwa CBP , zwi nga vha zwa ndeme u ramba vha vhaeletshedzi vha zwa thekiniki / vhaḓisedzi vha tshumelo vha no bva ha masipala , dziNGO kana kha sekhitha ya phuraivete , uri vha tikedze u simiwa ha zwiṱirathedzhi na kha thandela .
Pfunzo ya nyonyoloso Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho
( 12 ) Arali khumbulo ifhio na ifhio ya u avha dziofisi ya shandulwa fhasi ha khethekanyo ṱhukhu ya ( 10 ) ( c ) , Minisiṱa vhe zwa vha kwama vha fanela u ṱutshela ofisi dzavho fhedzi vho fanelwa , hune zwa shuma , nga u vhewa hafhu kha dziṅwe ofisi dzo avhelwaho mahoro avho nga Ndivhanelo hu tshi tevhedzwa khumbulo dzo fhambanaho .
Hezwi zwi tea u ṱanganedza madzangano a vhathu vhashu oṱhe a zwa poḽitiki , zwa matshilisano na a zwa mvelele hu si na ndavha na phambano dza kuhumbulele na vhuimo havho ha poḽitiki .
Vhuḓidini ha zwino nga vhashumela vhapo kha u shandukisa kudededzele kwavho u ya kha u bveledza vhuvhi ha matshilisano zwi tea u themendelwa na u tikedzwa .
Maluṱa u ḓo renga bugu .
Zwiṱitshi zwi ḓo bveledzwa u ya nga ha muṱalukanyo wa Mveledziso ya Vhupfumbudzi ha Vhuendi , une wa bveledza tsitsikano khulwane na tshumiso ya mavu yo ṱanganaho kha tshikhala tshine ha tou tshimbilwa u bva tshiṱitshini .
Kha vhaṅwe , muthu a nga thoma mushumo ngeno masia a murahu a tshi kha ḓi shuma .
I ṋekedza mutevhe wa maga a nga ho sa muhaelo , u sia tshikhala vhukati ha vhathu , vhudele ha iwe muṋe na u linda mushumoni uri hu vhe ho tsireledzeaho .
Mvusuludzo ya vhupo ha Dziḓoroboni ha Lushaka na Zhendedzi ḽa zwa Dzinnḓu ḽo thoṅwa u ṱavhanyisa nḓisedzo ya dzinnḓu vhuponi ha ḓoroboni khulwane kha miṱa i re na mbuelo ṱhukhu .
B - u linganela lwo teaho
Hezwi zwi tshimbilelana na zwa Tshiimiswa tsha zwa Maḓini tsha Dzitshakatshaka na Thendelano ya Dzitshakatshaka u itela Tsireledzo ya Vhutshilo ha Lwanzheni , zwine ya vha thendelano ya dzitshakatshaka ya zwa maḓini ine ya vhea mutheo wa tsireledzo kha u fhaṱa , zwishumiswa na mushumo wa zwikepe zwa mabindu .
Ha Total ro ḓiimisela kha u kunga vhathu vha re na vhukoni na u ḓidzhia sa dzangano ḽa vhugudi nga mulandu wa uri ri a pfesesa uri ndi vhathu vhane vha ḓo ranga phanḓa nyaluwo na pulane dza khamphani .
Mushumo wa ndeme wa vhafumakadzi kha u bveledza , u renga , na u lugisela zwiḽiwa muṱani zwi engedza vhundeme ha u katela kha vhuimeleli hu eḓanaho ha vhafumakadzi kha u tshimbidza na ndangulo ya zwiimiswa zwa mbekanyamushumo .
Maṅwe a maano a u lwa na vhutshinyi ndi u vhona uri havho vho vhofhololwaho dzhele vha sa dovhe vha tshinya .
Muholo Muraḓo Mualuwa Ṅwana
Mutheo u re khagala hune muvhigo wa dzudzanywa hone u kha ḓi bveledzwa nga kha u monithara hashu ndaulo ya nnyi na nnyi na u asesa thandela na dziṅwe thandela dzashu .
Ṱhoḓeathangeli : Vhane vha vha na lutamo lwa u dzhena kha khoso iyi vha tea u vha vho guda khoso dza Khethekanyo ya Mavu na Ndimo Mavuni , U vhala Sananga na U vhala Mepe .
Ṅwaha wo fhelaho ro ḓivhadza kana u thoma mbekanyamushumo dza tshanduko kha u shumisa Pulane dza Mveledziso ya Lushaka .
Jacob a ṱodzimela mutevhe wa madzina a vhona dzina ḽawe ḽi hone .
Ndozwo ya bayomasi ya zwimela zwa mveledziso u fana na zwimela zwine zwa ḽea , zwa dovha zwa vha na pfushi i vho fhedza yo imelwa nga lushaka lwa zwimela zwi sa ḽiwi , nahone zwi si na pfushi .
Sa zwe nda no sumbedzisa , ndingedzo dza muvhuso kha u ṱanḓavhudza thuso ya matshilisano dzo vha na masiandaitwa mavhuya vhukuma kha u fhungudza vhushai .
Nga u ṱanganyisa khuvhanganyo ya mafhungo na mbuelano ya u phaḓaladza mafhungo zwi ḓo konadzea u ṋekedza mafhungo o teaho nahone ane a nga shuma kha nḓowetshumo ya vhuḓimvumvusi maelana na maitele , phetheni dza tshumiso , ndeme ya zwiko na zwikhala zwa mveledziso nga nḓila ine ya konadzea kha ṱhanganelano na kushumiselwe kwakwo .
U fhelisa maanḓa a vhulamukanyi ha vharangaphanḓa vha sialala zwi ḓo vha u dzima tshitshavha tsha mahayani kha khothe dzapo kha zwe vha vha vha tshi dzulela u sengisa milandu yavho .
Khabinethe i a zwi ḓivha uri mundende ndi wone wo faraho matshilo a miraḓo ya tshitshavha minzhi i shayaho nahone u lengisa mbadelo dza mundende a zwo ngo ṱanganedzea na luthihi .
Muinzhiniara mueletshedzi u ḓo khunyeledza ṱhoḓisiso dzoṱhe dzo fanelaho khathihi na pulane thangeli zwi tshi ya nga pulane yo nangiwaho kha dzi re hone .
U dzhenelela ri ṱoḓa tshiswole tsho khwaṱhaho tshi re na mutakalo , tshine tsha sumbedza ṱhuṱhuwedzo yashu , u wana ṱhonifho na u ṱuṱuwedza dzhango ḽashu .
10.2 . Muhanga u ḓo vha na vha na tshanduko khulwane ya vhuṱhogwa kha u thoma u shumisa ndivho dza u fhaṱa " vhathu vho faranaho na tshitshavha tsha vhuthihi a si ndivho dza lushaka fhedzi ; dzi dovha dza vha nḓila dza u fhelisa vhushai , " sa zwe zwa sumbedzwa kha NDP .
Ṱhoḓea dza ndalukanyo : Digirii ya B kana iṅwe ndalukanyo i elanaho , khathihi na ndalukanyo ya pfunzo ya phurofeshinala .
Vhaanewa vhanga ndi vhonnyi ?
Mafhungo a ndeme a ṅwaha ho vha nyolo ya bugu ya u humbula zwa vhurendi sa tshipiḓa tsha u Rwelwa ṱari ha Phuresidennde .
( 5 ) Phanḓa ha musi Phalamennde i tshi nga tendela kana u vusulusa tsheo ya u imisa u dzheniswa ha tshelede kha vunḓu -
Muvhuso khathihi na vhathu vha Afrika Tshipembe vha tea u vhulunga kha vhumatshelo nahone nḓila thihi fhedzi ya u swikelela izwi ndi nga kha amba mafhungo a elanaho na vhaswa sa zwa pfunzo na u sika mishumo .
ḓi- nyito i tea kha muṋe wayo ra- mudzia / muṋe wa
Zwo tsireledza lwa tshidzumbe na lwa mulayo kha u shumiswa hu si na thendelo .
Kha vha vhudze vhadzheneli uri vha vhumbe zwigwada zwa vhathu vha 4 u swika 6 vha vhale nganetshelo vhoṱhe .
Midzinginyo ya zwenezwino kha davhi ḽa zwa poḽotiki zwi humbudza murero wa Swahili : Musi nḓou dzi tshi lwa mahatsi a ya huvhala .
Hezwi zwi katela , zwikhala zwa mishumo , tshumelo dzine dza ṋetshedzwa nga masipala , khathihi na zwiṅwe zwikhala zwa vhubindudzi afho ḓoroboni khulwane .
Muhanga wa kushumele u tea u bveledzwa hu na vhukwamani na masipala yapo kha tshiṱiriki .
Ri nga kavhiwa fhedzi nga u kwamana na zwiluḓi zwa muvhili zwo kavhiwaho .
Hezwi zwi khou lwisa u tandulula fhungo ḽa u swikela u kolodiswa kha avho maAfurika Tshipembe vhane vha nga kona u swikela u kolodiswa .
Vha nga fhima hani tshikili tsha muhasho kha zwi tevhelaho ?
Fhedzi hu na dziṅwe khonadzeo dza u sa badela .
Mutheli a nga kwama Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo thwii kana nga kha muthu ane a shuma zwa muthelo kana muṅwe muimeleli .
Fhedzi , nga nṱhani ha zwikhukhulisi zwi no nga mitengo ya mithara , tsireledzo ya mithara tsini na nṱha ha maḓi , na u konḓa ha kushumelwe kwa mithara dzi re na tshivhalo dzi no khou rekhoda mazha , u rembeḓisa tshanḓa ho tea .
Mutevhe wa zwine zwa fanela u sedzuluswa kha muṱangano wa thangela u pulana
8.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha zwa u farwa ha vhathu vhe vha ḓidzhenisa kha zwiito zwa u phaḓaladza masheleni nga nḓila ine ya si vhe mulayoni nga vha Vhufaragwama ha shango ḽa Amerika .
Tshanduko idzi dzi ḓo vha na masiandaitwa kha u fhungudzwa ya ṱhuṱhuwedzo ya zwino ya u rengwa ha goloi dza ndeme ya nṱha dzo lambedzwaho , zwavhuḓivhuḓi , nga kha magavhelo a zwa vhuendi u ya kha tshivhumbeo tsha miholo tsha thengo kha khamphani .
Hezwi zwi dovha hafhu zwa sumbedza fulufhelo ḽo khwaṱhaho kha ikonomi yashu .
A vha tei u ḓadza fomo sa izwo vhutshinyi vhu tshi vhigwa nga luṱingo .
( a ) ine ya vhaisa lutamo Iwa dzangano ḽa poḽotiki lu re mulayoni hu tshi tevhedzwa Mulayotewa ;
Hu dovha ha vha na madzangano o vhalaho kha dzhango a dzhenelelaho kha thekhinoḽodzhi ya tshikhala na tshumiso dza ḽifhasi .
Mbuno ya uri muṱanganedzi zwa vhukuma ho ngo ita mushumo nga murahuni une muṋei o mukwengweledzaho uri a u ite .
U amba nga tshenzhemo ino kwama ene muṋe .
U bva kha tshifhinga tsha u timatima na u xelelwa nga vhuḓifulufheli na fulufhelo ; ra khetha u fhelisa zwoṱhe zwi ri fhandekanyaho , ra kuvhatedza zwoṱhe zwi ri ṱanganyaho .
Zwiimiswa zwa mavhusele a dimokirasi na a u shela mulenzhe zwi khou engedzea kha zwipiḓa zwinzhi zwa ḽifhasi , zwo ralo na fhano Afrika .
Nga u ralo , zwavhuḓivhuḓi , mishumo i ṱoḓaho u lingana miḽioni tharu yo sikiwa , fhedzi zwi pfisaho vhuṱungu miḽioni nthihi ya idzo yo lozwea kha risesheni ya ḽifhasi nga vhuphara .
Theo ya mulayo yo sedza kha u ḓisa ṱhanganelo lwa tshiofisi na lwa mulayo na u fhelisa maitele u swika magumoni .
Vhudzivha hu rekhodiwa musi gungwa ḽi tshi khou tshimbila vhukati ha mitalo ye ya dzula yo vhewa i kha phephendikhuḽa na phendelashango .
U bva tshe Phalamennde ya zwino ya thoma , mbekanyamushumo dzashu dza mishumo ya tshitshavha dzo sika zwikhala zwa mushumo zwi fhiraho 3.2 wa miḽioni .
Dzireseve dze dza kuvhanganywa nga mimaraga i no khou bvelela , nga maanḓa mashango a Asia , o dovha hafhu a shela mulenzhe nga maanḓa kha u dzhena ha tshelede ya ḽifhasi .
Nyimele iyi yo khwinifhala na uri ri khoḓa mabindu na vhashumi kha mvelaphanḓa ire hone .
Mulayo wa Ndangulo ya Vharema wo shandukiswa zwiṅwe zwithu u itela u bvisa izwo zwi lwaho na ndeme dza ndayotewa , dzi ngaho , u pfiswa vhuṱungu muvhilini .
( b ) U shela mulenzhe kha u fhaṱa vhukoni ha masipala wapo u dzhenelela kha mafhungo a masipala na vhakhantseḽara na vhashumi u thusa kha vhudzheneleli ha tshitshavha ...
Tshivhalo tsha senthara dza ndondolo yo tsireledzeaho dzi tshimbidzwaho nga Muvhuso .
Mukhentseḽara wa u ita pulanethangela ya miṱangano khathihi na u tsivhudza vhathu
Ndi mini tshi re tsini na fasiṱere ?
Fhedziha , ri dzhiela nṱha uri hezwi zwi nga wanala zwi sa rengisei kha zwa poḽotiki , fhedzi kha tshifhinga tshipfufhi , musi ho sedzwa zwiwo ḽifhasini na fhano hayani .
Mulayo wa ndinganyiso , mveledziso yo eḓaniswaho na mbuelo i fanaho vhukati ha mashango a re muraḓo kha u khwaṱhisedza u ṱanganelana wo dovhololwa hafhu .
Nga ngoho , u shaya vhukoni ha thekhinikhala zwo shuma mushumo wa ndeme u linganaho .
U ita khumbelo zwi nga dzhia maḓuvha a 7 kana u fhira zwi shi ya nga tshivhalo tsha khumbelo na u ḓiswa kha khumbelo dzi nga ngona.
Zwikolo ngei Western Cape , Gauteng , na Northern Cape nga u angaredza zwi kha vhuimo havhuḓi , naho hu na uri hu dovha hafhu ha vha na u fhambana huhulwane kha mavundu .
Ipfi zwiito zwa vhuaḓa tshiṅwe tshifhinga ḽi dzhiwa sa ḽibulazwithihi na mashango ane a kha ḓi bvelela .
Ri tshi ya phanḓa , mafhungo a vhubindudzi nga khamphani a tea u langwa henefho zwavhuḓi .
Ri khou vha navho hafha zwino u itela u langa tshifhinga .
Nga tshifhinga tsha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa kuitele kwa u ita , ro ḓivhudzisa arali pulane dzashu dzi tshi ḓo thusa kana u thithisa nyaluwo .
Kuitele kwo ḓoweleaho nga mulayo muswa na nyendedzi dza mbekanyamaitele zwi ḓo tevhela musi mirerisano i tshi khunyeledza .
Nganetshelo : U shela mulenzhe ha mbeu kha thandela dza mveledziso vhatshimbidzi
Nga tshifhinga tsha musi Afurika Tshipembe ḽo vha Mudzulatshidulo wa BRICS , ho swikelwa mvelaphanḓa khulwane kha u thoma maitele maswa a BRICS e a rwelwa ṱari kha muṱangano wa Vhuṱanu wa BRICS , izwi zwi katela , Khoro ya Mabindu ya BRICS khathihi na Khoro ya BRICS ya Think Tanks , nahone mivhigo nga ha mushumo we wa itiwa nga zwiimiswa izwi i ḓo ṋetshedzwa Vharangaphanḓa vha BRICS .
Naa HIV i kwamisa hani vhathu kha itshi tshigwada tsha kutshilele ( hu si nga muthihi muthihi ) ?
Muvhigo wa tsho ḽaho mufu wo sumbedza uri tsho vhangaho lufu ho vha u ḓihunga .
Ro ni humbela zwiḽiwa zwino vhoiwe a ni na zwiḽiwa .
Kha vha sumbedzise tshivhalo tsha avho vhadededzi vhane vha vha vhaswa kha tshikolo :
Hoyu Mulayotewa ndi wone mulayo muhulwane kha Riphabuḽiki ; mulayo kana zwiito zwi sa tshimbilelani nawo a zwo ngo tendelwa , nahone vhuḓifhinduleli vhune ha tiwa ngawo vhu fanela u tevhedzwa .
Muṱoḓisisi u ḓo shumana na kheisi iyo .
Phesenthe ṱhanganyelo ya ndaela ya zwo bindudzwaho kha Vhubindudzi ha Vhuḓifhinduleli ha Tshitshavha .
Vha nga khetha u sa ḓibula dzina arali vha sa todi u ḓibula dziṋa .
Tshelede yo diphosithwa kha akhaunthu ya bannga nga fhasi ha ndango ya mapholisa , u rekhodwa ha u thetshelesa na ha vidio zwo vhewa lwo tsireledzeaho .
Dziṅwe dza tswayo idzi khedzi . masana mvula makole makole fhaḽa na fhaḽa gambogo wa muya
Zwi a ḓivhea uri u tevhedzwa ha khumbelo i sa tsekitseki ya ndayo khathihi na u vhewa ha maimo a so ngo fanelaho zwi nga vha na mvelelo dzi si dzavhuḓi kha zwi ṱoḓaho u swikelelwa .
Zwa uri vhukule ho vha ho tea nga maanḓa zwo vha zwi tshi tou vha khagala , arali zwi songo ralo nṋe ndo kana Muvhuso wo vha u songo shumisa nungo nnzhi nga u rali kha fhungo iḽi .
U vha phurofeshinaḽa na vhukoni ha u pfuka ndavhelelo dza murengi .
Tshiteṅwa 32 tshi dovha hafhu tsha sumbedza uri hu tea u phasiswa milayo ine ya ita uri pfanelo ya u swikelelwa mafhungo i thome u shuma nga u dodombedza nḓila ine mafhungo u bva kha zwiimiswa zwa tshitshavha na phuraivethe a ḓo wanala ngayo , na u dovha vha sumbedza tshiimo tshine tsha nga ita uri zwiimiswa zwa tshitshavha kana zwa phuraivethe zwa nga hana hu tshi swikelelwa mafhungo .
U pfesesa HIV na u ṱhogomela na u vha na vhuḓifhinduleli nga ha vhuḓifari ha vhudzekani hashu zwi nga ri thivhela kha u kavhiwa , na u pfukisela vhaṅwe .
Pfunzo ya nṱha i fanela u rangaphanḓa tshitshavha kha u bveledza nḓivho ya ḽifhasi u tandulula khaedu dza ḽifhasi , dzi katelaho vhushai , vhushayamushumo , zwiḽiwa nga vhuḓalo zwa vhoṱhe , tshanduko ya kilima , ndangulo ya maḓi , nyambedzano vhukati ha mvelele , fulufulu ḽi vusuludzwaho , mutakalo na pfunzo zwa nnyi na nnyi .
Avho vha sa koni u ḓithusa a hu na zwine vha lavhelela kha riṋe .
Hezwi zwi ḓisa fulufhelo ḽa pfano ya u fhelisa nndwa yo tshinyadzaho shango ḽavho .
Komiti ya Wadi yo itelwa u thusa mukhantselara u bveledza mushumo wawe .
Dzi langwa nga mvelele na sialala ḽa tshatshavha tshine dza vha khatsho .
( 1 ) Muphuresidennde a nga vhea mufumakadzi kana munna uri a vhe Mufarela Muhaṱuli kha Khothe ya zwa Mulayotewa arali hu na tshidulo tshi si na muthu kana Muhaṱuli a siho .
Zwi dovha zwa khwinisa u kona u swikelela vhupo ha mahayani , u engedza matshimbidzele na u sika mishumo .
Khabinethe yo tenda uri ṱhoḓuluso dzi bvele phanḓa kha mafhungo a u sedza zwe zwi sa tshimbile zwavhuḓi na uri he ha wanala vhathu vha songo tshimbidza zwithu nga maitele one a thengo ya tshumelo kana tshomedzo , maga a ndaṱiso a ḓo dzhiiwa .
Zwitshavha zwi ḓo kona u shela mulenzhe kha tsheo ya Khoro arali komiti dza wadi dzi tshi shuma nga nḓila yo teaho .
U ḓadzisa kha izwo , nḓowedzo ya u endedza vhalwadze vha phuraivethe zwibadela zwa nnyi na nnyi musi mbuelo dzavho dza thuso ya dzilafho dzo fhela , zwi tea u imiswa .
Ri tea u hana khakhathi dzo mbeu , hu nga vha mahayani kana mushumoni .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS na mutevhe wa ndingo dzo themendelwaho
10.1 . Khabinethe i ṱanganedza u thomiwa zwavhuḓi ha phaiḽotho ya khadi dza Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya zwa Matshilisano ( SASSA ) ntswa kha dziṅwe dza poswo ngei Kapa Vhukovhela u itela uri vhaholi vha mundende vha kone u tshintsha khadi dzine vha vha nadzo vha wana khadi ntswa dza Postbank dza SASSA- dza Poswo ya Afrika Tshipembe ( SAPO ) .
Malaṱwa maṋu a dzheniswa kha zwifaredzi /mabini o tiwaho nahone a bviswa tshifhinga tshoṱhe
U ṱana vhathu fhethu hu re zwihali , matheriala o tshikafhadzwaho na tsikila , na mishonga yo shumiswaho , zwi vhumba ngoho ya vhukuma na khonadzeo ya khombo ya mutakalo khulwane u ya nga malwadze , u kavhiwa na u phoizeniwa .
Musi no livhana na mafhande aya , azwi mangadzi uri muraḓo wa ino Nnḓu anga ṱanganya zwanḓa na nungo naho atshi hanedzana kha maṅwe mafhungo a poḽotiki .
U dzudzanya na vhaṋetshedzi vha tshumelo uri vha dzhenelele kha u pulana
Khangaru dzi shumisa maṋo a phanḓa kha u shenga .
Malugana na izwi , masipala u ṋetshedza :
Nga u shumisa maga o tiwaho u fana na mubindudzo muhulwane kha zwa themamveledziso , muvhuso u khou shuma u tshi itela u tikedza tshanduko ya milayo , nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
14 . SWOT ya vhadzulapo na zwigwada u ya nga vhushai / mbeu
Kha vhagudi vhanzhi vha ḓaho kha Gireidi yaṰ na ya 1 hu ḓo vha tshenzhemo ntswa .
Mudededzi wawe vha dzulela u sumbedza kiḽasi yoṱhe mushumo wawe wa tshikolo .
Lwa tshifhinga tshilapfu , hezwi zwi ḓi sendeka kha ndeme na kuvhonele kwa vharengi vha Yuropa nga ha vhupo , kutshilele , mutakalo na tsireledzo ya zwibveledzwa na tekeniki ya mveledziso .
( 4 ) A hu na muthu ane a ḓo ṱalula muthu na muthihi nga nḓila yo livhaho kana i songo livhaho nga tshiitisi tshithihi kana zwiitisi zwinzhi zwi tshi ya nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) .
Dzikhaedu : Vundu ḽa Gauteng ḽo ḓala nga vhupo ha ḓoroboni na uri ḽi khou ṱangana na khaedu khulwane dza u tsireledza khonadzeo khulwane ya mavu a vhulimi u bva kha mvelelo dza nyaluwo i songo kalwaho ya dzinnḓu na mveledziso ya makwevho vhuponi ha ḓoroboni .
Pulane iyi yo tendelwa nga Komiti ya zwa Vhuṱoli hu na thikhedzo ya vha ndangulo .
Nḓivhadzo ya u haṱulwa ha bidi i ḓo ṋetshedzwa nga u tou ṅwalwa nga muofisiri o teaho wa Vhufaragwama ha Vundu .
Musudzuluwo ndi tshipiḓa tsha tshiṱanganyi tsha tshiimiswa tshine tsha tikedza zwi re afho nṱha .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela la ṅwaha nga ṅwaha
6.1.3 Hu na nyimele dza vhukuma kana khumbulelwa dza u kuḓana ha ndeme na maitele aya na ndeme dzo sumbedzwaho kha Ndayotewa .
U thivhela na u alafha malwadze a elanaho na zwa pfushi .
Sa vhunga mbumbo yo fhungudzwaho ya ayoni i tshi dzula i na okosidzheni , tshivhalo tshihulwane tsha u fhungudza mbumbo tshi nga vhanga u fhela ha okosidzheni maḓini .
Mulayo wa zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni wo engedza pfanelo dza vhashumi wa katela zwi tevhelaho :
Ndivho ya tsedzuluso ya u tambisa zwiḽiwa ndi u ela u ṱanganedzea ha zwiḽiwa .
U ṅwala mafhungo ndi tshi shumisa maṱaluli na maḓadzisi .
Nga murahu , Khabinethe i ḓo khunyeledza pulane ya mvusuludzo ya ikonomi ya shango .
7 . U tholwa ha Muhaṱuli Muhulu wa ḽa Afrika Tshipembe
Fhedziha , nga u pfufhifhadza , Mulangano uyu u ṋetshedza mbetshelwa dza mulayo wa dzitshaka wa nyukiḽia na maṅwe matheriala kana matheriala a mathomoni a u maga , u ṱhogomela na u shumiswa ha dzidivaisi dza mutshinyalo wa vhanzhi .
U vhala vha vhavhili / u vhala ha mugudi e eṱhe
I vhonala i tshi nga i khou kandekanya khethekanyo ya 15 ya Ndayotewa I kwamaho pfanelo ya mbofholowo kha zwa luvalo , vhurereli , muhumbulo , lutendo na kuhumbulele .
3.1. Mulayotibe wa Vhugevhenga ha khomphiyutha na Tsireledzo ya khomphiyutha wa 2016 , une wa kwaṱhisa sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga sa bonoḽa kha NDP , nga u lwa na vhugevhenga ha khomphiyutha , u thoma maanḓa a u tandulula tsireledzo ya vhugevhenga ha khomphiyutha na u tsireledza themamveledziso ya mafhungo a ndeme .
Fomo i hone kha webusaithi ya Muhasho .
U rathela kha muṅwalo wa u pomba musi a tshi ṅwala ( datumu , dzina ḽawe na maṅwalo awe ) .
Vha tea u kundelwa u sumbedza ezwo .
Ndi hola nga Maḽavhuṱanu nahone muholo u a shanduka .
Tshiedziswa tsha Botswana tshi pfukekanya vhukati ha khothe dza fomaḽa na sisiṱeme ya khothe ya sialala .
Vha tea u vha na ramilayo wavhuḓi ane a tea u lingedza u sumbedza uri bulayo ḽa mufu ḽo itiswa nga poḽotiki .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari yawe .
Tshifhingani tsha ṱhoḓisiso , ho wanala huna thaidzo nnzhi nga nḓila dza u langa dza HVAC .
Zwimela zwiṅwe zwo engedzedza khwinifhadzo ya dziofisi zwo vha zwiṅwe zwa khwiniso dze dza itwa .
Hezwi zwo bveledza u fhedzwa ha nyendedzi ya maitele a thandela ane a nga shumiswa sa tshishumiswa tshi endedzaho vhashumisi vha thandela kha u tevhedza maitele musi vha khou langa na u lavhelesa thandela dzavho
Zwiṅwe hafhu , i ṱoḓa : ( 1 ) mikhwa ya phurofeshinaḽa ya maimo a nṱha ; ( 2 ) tshumiso yavhuḓi ya tshomedzo nahone nga nḓila ya u vhuedza ; ( 3 ) u ṋetshedza tshumelo dzi linganaho hu si na u dzhia sia ; na u vha khagala na vhuḓifhinduleli .
o eaho uri khumbelo ya ndaela ya muthelo i kone u shumiwa : tshifani tsha mutheli madzina a mutheli uvha
Masipala u tea u tikedza na u leludza tshumisano vhukati ha CDWs na komiti dza wadi .
Mbekanyamushumo kanzhi i dzhia miṅwaha mivhili ya vhugudi ha musi u nga nnḓa uri u i fhedze .
Arali mafhungo mazhi a tshi ṱoḓea nga ha mugaganyagwama , khophi dzi tevhelaho dzo bviswaho dzi nga wanala ho vha na u humbela u bva kha ofisi ya vundu yo teaho .
Afurika Tshipembe ḽo no vha fhethu ha khwine ha u dzula hone u fhirisa zwe ḽa vha ḽi zwone phanḓa ha 1994 .
1.1 . Muṱa na khonani dza Mufarisa Minisṱa wa Zwiko zwa Mineraḽa , Vho Bavelile Hlongwa , vhe vha xelelwa nga vhutshilo havho nga nḓila i vhavhaho vhukuma kha khombo ya goloi khathihi na miṱa ya vhathu vhaṋa vhe vha lovhela fhethu henefho musi vha tshi khou lingedza u thusa vhaṋameli vhe vha vha vha kha iṅwe khombo ya goloi .
Kuvhonele kwa u thoma kha khaedu dzashu dza mveledzo , ndi nga dzinginya , zwa mvumbo yo khethekanaho ya ikonomi yashu .
Tshi re khagala ndi tsha uri , hu na mulayo une wo zwi iledza , fhedzi arali mulayo uyo u sa pfali zwenezwo-ha zwi nga ita uri u sa vhe " mulayo wo teaho " .
Izwi zwa ita uri hu vhe na nyaluwo ya khakhathi ya u lwa na avho vha humbulelwaho uri vha a lowa kha zwitshavha zwinzhi .
Arali ya langiwa zwavhuḓi na u vhulungwa , sisiṱeme ya vhashumisi vhanzhi i na zwi fanaho na pfushi kha manyoro a zwa vhubindudzi , fhedzi zwi re ngomu zwa mutale zwi sa lemelesi .
3.3 Ho sedzwa hedzi ndivho , muvhuso wo ṋetshedza zwiko zwo fanelaho u itela u shandukisa nga vhuḓalo DHA hu u itela u fhaṱa Muhasho wa zwa Muno muswa u itela u vhona uri Muhasho u khou ṋetshedza tshumelo i re na vhukonani , i si na vhuaḓa nahone yo leluwaho kha vhashumisi vhoṱhe zwi tshi tshimbilelana na mutheo wa mikhwa na milayo yo sumbedzwaho kha tshipiḓa 195 ( 1 ) tsha Ndayotewa ya Riphabuliki ya Afrika Tshipembe .
Mulayotibe u khou lwisa u fhungudza u vhaisala hu ḓiswaho nga zwi tshimbilelanaho na zwikambi nga u langa u maketiwa ha zwinwiwa zwa zwikambi .
U shela mulenzhe muṱanganoni zwi ḓo bvela phanḓa u vhumba mveledziso na u thomiwa ha mbekanyamaitele ya mveledziso ya tshikhala na mikano .
Tshikwama tsho ita mafulo a ndeme a nyambedzano na mbambadzo kha ṅwaha u itela u ḓivhadza vhatholi na vhashumi nga ha pfanelo dzavho na vhuḓfhinduleli havho .
Makumedzwa o Vhibvaho a sedzana na tshitshavha tsha vho vulelwaho vho lindela tsengo sa tshiimiswa tsho thungo tshoṱhe kha tshitshavha tsha vhatshinyi vho gwevhiwaho .
Hezwi zwo katela : Vhuḓifulufheli sa thikho ya mveledziso ; ndinganyelo kha mukovho wa lupfumo ; nyengedzedzo ya sekhithara ya muvhuso ; na tshumisano kha zwa ikonomi vhukati ha mashango a Afrika na ṱhanganelano .
U asesa mugaganyagwama wa masheleni a u sokou ṋetshedzwa malugana na u fhiriswa na u rumela luṅwalo lwa u ṱanganedza lune lwa ṱanganedza mugaganyagwama .
Iṅwe ya mveledziso khulwane ndi Dizaini ya vhupo ha Ḓoroboni na Muhanga wa Mushumo zwa ho Sedzaho kha Mulambo wa Apies .
16.4 . Khabinethe i fhululedza vhadzheneleli vhoṱhe na vhawini vha Awadi dza vhu15 dza Ṅwaha nga Ṅwaha dza Sekithara ya Tshitshavha ya Vhutumbuli Vhuswa .
Vha vhukale ha miṅwaha ya rathi zwikoloni
U ṋekedza themamveledziso i bvelaho phanḓa nahone yo linganaho
OCIO : Ofisi ya Muofisiri wa Mafhungo Muhulwane
( a ) Milayo ire hone mathomoni a Ndayotewa idzi i ḓo isa phanḓa na u shuma kha vhupo he ya vha itshi shuma hone hu saathu u vha na
Shumisani fhedzi thanga dzi si na malwadze kha u ṱavha .
Ro dzhia maga nahone ri ḓo isa phanḓa na u thivhela vhugevhenga uvhu khathihi na u dzhiela vhukando avho vha re na vhuḓifhinduleli u ya nga mulayo .
Nzudzanyo ya Mashumele i dodombedza ndivho dza 13 dzine dza tea u swikelelwa , dzi tshimbilelanaho na u guda na u ḓiṅwalisa .
Tech Mahindra yo sumbedza u vha vhuyo havhuḓi ha vhugudisi ha vhathu vhaswa kha Ndangulo ya Themamveledziso ya IT na Mveledziso ya Sofuthiwee .
Volumu ya muzika i vhewa ho linganelaho nahone hune ya ṱanganedzea u shavha mbilahelo dzi bvaho kha vhahura .
U a dzhenelela kha mafulo a u kunga a zwa poḽitiki kana vhuitwa vhu fanaho nazwo nga tshifhinga tsha miṱangano ya komiti ya wadi .
Kha vha tinye u ita uri miṅwe miraḓo ya thimu i pfe uri mihumbulo yayo a i na mushumo .
Uri hu ḓivhee uri murengi ndi nnyi kha vha sumbedzise nga u ṅwala dzina na tshifani tshavho .
Khophi ya iyi fomo yo nambetedzwa kha uyu manyuwaḽa sa Ṱhumetshedzo ya B.
1.2 . Mbekanyamushumo ya vhuvhili yo itelwa ṱhoho dza mihasho .
Khumbelo ya uri vha renge u bva nnḓa kana u endedza dzibveledzwa zwa ṋama Afrika Tshipembe
Fhethu ha u thoma hashu ho vha uri Afrika Tshipembe ḽo tingwa nga lwanzhe ḽihulwane fhedzi a ri athu vhuyelwa nga zwivhuya zwa tshiko itshi tshi sa athu shumiswa .
Kha tshifhinga tshi sa swiki ṅwaha dziṅwe dza themendelo dza maraga ya vhabindudzi dzo bveledzwa dza vha mbekanyamaitele kha maṅwe mashango a re miraḓo .
Magavhelo a matshilisano a ḓisa thuso ya masheleni kha miḓi ya miḽioni na uri u shumisana na muvhuso zwi takusa vha kundelwaho uri nyimelo dzavho dza vhutshilo dzi khwinifhale dzi na tshirunzi .
Tshati dza nyelelo u sumbedza maitele
Vhashumi vha tshumelo dza pfunzo vha ḓo-
Kha mafhungo a zwa mushumo vha ṱoḓa uri pfanelo ya vhashumi ya u gwalaba i tsireledzwe .
Kha vha ṱalutshedze uri heyi nḓowedzo I dzhia tshifhinga na uri musi vha tshi shuma na tshitshavha u bveledza pulane ya wadi zwo tea Tshifhinga tshi tea u ṋetshedzwa u ita nga u ralo .
Ndivho ya tshipiḓa itshi ndi u kona u pfesesa mvumbo dza zwi no tshila maḓini na zwa mupo na kushumele vhuponi ha risetshe .
U thomiwa ha tshikalo tsha fhasi tsha muholo wa lushaka ho konadzea nga vhuḓiimiseli ha vhashumisani vha tshitshavha vhoṱhe u itela u fhungudza u sa lingana kha sia ḽa miholo ngeno hu tshi khou ṱhogomelwa nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
KHA VHA VHE NA VHUPFIWA
1.2 . U khwaṱhiswa ha nyiledzo zwi ḓo khwaṱhisa vhukoni hashu kha u thivhela u engedzea ha u kavhiwa hune zwa ḓo fhungudza muhwalo kha sisiṱeme ya ndondolamutakalo yo no hoṱefhalaho .
Musi hu na vhaaluwa vhanzhi vha re kha miṅwaha ya u shuma hu tshi vhambedzwa na vhana na vhaaluwa , vhathu vha re kha miṅwaha ya u shuma vha vha na muhwalo muṱuku wa u ṋetshedza thikhedzo , na vhathu vhaṱuku vha u unḓa nga muholo na ndaka yeneyo nthihi .
Khwaṱhisedzo ya muṱa i katela ndugiselo ya u vha mubebi na mushumo wa vhanna kha tshitshavha .
Ri vhona uri zwo tou tea nazwino uri hu na zwivhuya hu dovha ha ḓa na zwivhi .
Nḓivhadzamulayotibe i vha i tshi khou amba nga uri u itela uri MaAfrika Tshipembe vha kone u vhona khonadzeo yo fhelelaho tshoṱhe ya Tshanduko ya Maitele a zwa Nḓowetshumo ya Vhuṋa , DHA i tea u ita mushumo wayo muhulwane wa u manḓafhadza vhadzulapo , mveledziso yo katelaho , vhutsireledzi ho linganaho ha muvhuso na lushaka .
Vhabveledzi vha malaṱwa vha bva kha sekhithara dzoṱhe , hu tshi katelwa zwa migodi , methaḽadzhi , vhabveledzi vha muḓagasi , vhulimi , nḓowetshumo , makwevho , vhudzulo na tshitshavha .
Phaḓaladzo hafhu hu u itela u tikedza tshumelo dza pfunzo , mutakalo na mishumo ya masipala vhuponi ha mahayani zwi dzula zwi ṱhuṱhuwedzo kha mbekanyamushumo dzashu dza u shumisa masheleni .
MBUyEDZEDZO yA MAVU Mbilo dza mavu dzi linganaho 36 000 dzo itwa shango ḽoṱhe u bva tshe muvhuso wa vula luṱa lwawo lwa vhuvhili lwa tshikhala tsha u ita mbilo dza mavu nga ṅwaha wa 2014 .
Vhathu vha mahumi mararu vho tholwa nga tshifhinga tsha mushumo uyo nahone ho sikwa mushumo muthihi wa tshoṱhe .
Zwikhala zwa mishumo kha mihasho ya lushaka na mavun ḓu zwi ḓadzwa nga u kunga vhathu na vhashumi vhane vha shuma khayo kana nga u kungedzela uri vhathu vha sa shumeli muvhuso na vhone vha ite khumbelo dza mushumo .
1.4 . Khabinethe i khou lavhelela uri nga nnḓa ha u ṱanwa zwi khagala ha avho vhaiti vha zwiito izwo zwa vhuaḓa , muvhigo uyu u ḓo dovha hafhu wa ri ṋetshedza na madzinginywa a nga ha u khwaṱhisa sisṱeme dzashu u itela u thivhela zwiito zwa vhuaḓa .
Rekhodo ya Mutakalo ya Mulwadze i ḓo rumelwa kha vhone nga imeiḽi kana nga poswo .
( a ) hu a fhela nga hoṱhe arali u wanwa mulandu hu tshi vhetshelwa thungo kha Khaṱhululo kana tshigwevho tshi tshi fhungudziwa kha aphiḽi tsha vha tshigwevho tshi sa thivheli muthu ; na uri
Vha ṋekedze nḓila dzo swaiwaho zwavhuḓi dza vhaendangaṋayo mafhandeni a vhuendi , hu bviwaho , hu dzhenwaho na miṅwe mishumo u thivhela nḓaḓo na vhathu vhane vha nga xela vha fhedzisela vhe fhethu hu songo tsireledzeaho .
Hu tea u vhana vhatambi vha ṱahe :
Kha vha ṱanganedze maṅwalwa o pereṱedzwaho a tevhelaho a bidi :
Ndeme idzi ndi maitele a sialala ane a lingedza u na u zwi ita a alusa vhuthihi ha lushaka , u farana ha lushaka , mulalo na vhudziki zwine nga huṅwe zwa pfi ubuntu , nga u sima ṱhonifho khulu kha mulayo na vhudziki , kha zwanḓa zwa ḽiṅwe sia na ndaulo kha ḽiṅwe sia .
1.2.6 Zwipikwa zwa mbekanyamaitele iyi zwenezwo ndi u
Ndi a pfesesa uri mafhungo a si one maṅwe na maṅwe o ṋetshedzwaho a nga ita uri khumbelo yanga ya mushumo i vha i sa tei .
Vhatikedzi vha mbambadzo yo vhofholowaho vha sasaladza zwihulwane khanedzano dzo vhudziswaho dzi tshi ima na zwithivhela mbambadzo ( tsireledzo ) .
Arali muṅwe muthu a tshi khou bva mikota , u fanela u sumbedzwa uri u itisa hani mutsiko kha muratho wa ningo yawe ene muṋe .
No ita uri komiti dzoṱhe dza dziwadi dzi khou shuma dzo fhelela dzi tshi tevhedza pulane dzadzo dza wadi ;
Ri ḓo isa phanḓa na u dzhenisa mabindu kha u khwinisa nyaluwo yo katelaho na u fhaṱa tshitshavha tshi bvelelaho nga nḓila khulwane .
Vha badele mbadelo yo randelwaho .
Nndwa ya u itela u fhelisa Pfudzungule dzi itelwaho Vhafumakadzi na Vhana
Lwa tshifhinga tshilapfu , mvusuludzo i ḓo vhoxwa nga u fhungudzea ha masheleni a re hone , zwa fhungudza tshikhala tsha zwiṅwe zwiṱuṱuwedzi .
Komiti ya Wadi i nga khetha u ṋetshedza dziphothifoḽio kha miraḓo ya Komiti ya Wadi .
Feḓaresheni i pfa zwi sa pfali u bva mulomo kha atikiḽi dzi re kha ḽiṅwalwa iḽi vhunga vhunzhi ha zwo ṅwalwaho zwi sa shumisei , zwi tshi konḓa nahone zwi tshi nga konḓa u zwi ita .
Naho zwo ralo , musi mitaladzi yo lapfesa , kha vha i ṱhukhukanye i vhe zwipiḓa zwi pfadzaho .
Muiti wa khumbelo u lavhelelwa u tevhedza ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Tshilimo , muya u re khunzukhunzini u vha hone u bva nga matshelonitsheloni u swika vhukati ha vhusiku , ndi khalaṅwaha na tshifhinga tsha ḓuvha zwine ngazwo bitshi dza Afrika Tshipembe dza shumiseswa kha vhuḓimvumvusi .
Pulane i khwiniswa ṅwaha muṅwe na muṅwe nahone yo ṅwaliswa na Senthara ya Ndangulo ya Mveledzazwiwo ya Tshinyalelo .
Hoyu nga mushumo wa vhuṱhogwa .
Vhatholiwa vho litshedzela u ṋetshedza mafhungo na mafhungo a songo fhelelaho nga fomethe yo khakheaho kana u ṋetshedza u lenga mafhungo a mutholwa ane a ṱoḓea .
Ṱanganyani nḓila dza vhuendi dzo fhambanaho na tshanduko zwi tea u ṱuṱuwedza u itela u vhona uri hu na mveledziso i fareaho nahone ya tshifhinga tshilapfu .
Vithamini A ndi ya ndeme ngauri i thusa kha nyaluwo yo ḓoweleaho , mveledziso na u tsireledza ṅwana kha u pfukelwa na malwadze .
Mbekanyamushumo ya zwenezwino ya u Kanywa ha dzithekhisi yo ḓi vha na zwine ya vhuedza na uri vhunzhi ha vhaṋe vha dzithekhisi vho mbo ḓi shumisa itshi tshikhala tsha u wana masheleni a u kwanyisa na uri vho renga zwiṅwe zwiendi zwiswa zwihulwane , nahone zwo tsireledzeaho .
U sumbedza tshenzhemo yo shumiswaho kha u thoma mushumo .
( b ) U swikelela nga tshivhumbeo tshi ṱoḓeaho hu nga kha ḓi haniwa kha dzṅwe nyimele .
Mbekanyamaitele iyi i ṋetshedza nḓila dza u tsireledza na u vhulunga kushumisele kwa maḓi .
Mbekanyamushumo yo vha i sa khou ya u bvelela arali avho vhe ya ṱoḓa vha tshi vhuelwa vha songo wana .
Uhu u pandelwa ha mupoti wa mulandu a hu ngo tea na kathihi zwine zwa ḓisendeka kha tshiitisi tsha u pandelwa hawe .
Ṱhoḓea ya u shandula mbonwasia ya vhaṱoḓesi vha konaho yo dzhaha lune a hu na tshiimiswa tshine tsha tea u pembela u swika hu tshi vha na tshanduko i vhonalaho .
Muhulwane wa Vhulamukanyi wa Riphabuḽiki vha khou isa phanḓa na u ranga tshanduko iyi .
Fhedzi , a hu na phambano i vhonalaho vhukati ha mbetshelwa dza phuraivethe kha Mulayotewa wa tshifhinga nyana na wa u fhedzisela , milayo i dzula i na maanḓa a u shuma tshifhinga tshiḓaho .
Sa zwe zwa sumbedzwa afho nṱha , hune hu sa vhe na mbekanyamaitele ine ya vha khagala vhagudisi vhanzhi vha ṋewa ndaela dza u linga dzi tshi vhambedzwa na tshitandadi tsha ndingo tshiṅwe na tshiṅwe .
U ya nga DAFF , vhulimi ndi nzhini ya vhuṱhogwa ya nyaluwo kha sekhithara dzoṱhe kha ikonomi .
Hu shuma mushumo muhulu wa u ṱuṱuwedza , u shandukisa na u bveleldzisa he zwa tea .
U shumisa maipfi o fhambananaho a no takadza .
Kha phindulo yavho , kha vha bule uri ndi zwifhio zwine vha vhona zwi tshumiswa .
Vha mundende vha a ṱangulwa
Ṱalutshedzani uri ḽimethafore ḽo shumiswaho kha mutalo uyu ḽi tikedza hani muhumbulo muhulwane wa tshirendo .
Heyi mbekanyamushumo yo livhiswa kha vhagudi kha zwikolo zwoṱhe zwine zwa vha kha vhupo vhu re nga fhasi ha vhulanguli ha masipala .
Vhuḓifhinduleli vhune vhaimeli vho khethwaho vha vha naho na pfulufhedziso dzavho kha vhakhethi na u fulufhedzea na u vha khagala na nyito dza masheleni na u dzulela u kwamana na fhethu havho ha khetho
U kala tshiimo tsha u tevhedza mbekanyamaitele .
U vhona uri dokhumenthe dza tshiofisi dzi mulayoni
Khabinete i dovha hafhu ya ombedzela vhuḓinekedzeli kha Afurika ḽa mulalo , ḽo bvelaho phanḓa na u vha na vhudziki nga kha u dzhenelela na mbekanyamushumo , hu tshi katelwa ndivho dza malugana na u ita uri hu vhe na mulalo .
Mbumbo dza netiweke , kanzhi , dzi sumbedza phetheni ya khethekanyo ṱhukhu ya shango , zwine zwa dovha zwa vhumba mutheo wa u ṅwaliswa ha tsumbavhuṋe na khovhelo ya pfanelo dza mveledziso .
Ri shandukisa zwiṱuku kuhumbulele kwashu u itela u tea mafhungo maswa , madzuloni a u shandukisa zwiṱuku mafhungo uri a tee kuhumbulele kwashu .
Musi muṅwali a tshi tou thoma u sumbedza uri tshithu tsho itea hani kana vhuḓiimiseli ndi vhufhio , thevhekano ya tshifhinga i a londotwa , na zwiwo zwa itea nga thevhekano .
Maitele a masia oṱhe kana masia mavhili u mona na tshivhalo tsha khaedu dza mveledziso na vhurangeli vhu nga ho sa thandela dza zwa vhulimi dza vhaswa .
Khabinethe i ita hafhu khuwelelo kha vhoṱhe vha re na vhuḓifhinduleli uri vha ḓibvise kha maitele ayo a vhugevhenga nahone avho vho kwameaho vha vhige avho vhathu kha mazhendedzi a mulayo .
Vhaofisiri vha ombedzela uri izwi a zwo ngo vha mvelelo dza u shumisa tshiimo tsha sialala tshine ndivho ya hone i kha u anganya mbuelo .
Kha vha vhe na therisano na tshigwada nga ha kushumisele kwa phetheni iṅwe na iṅwe yo topolwaho .
O ASESIWA VHUKONI KHA PHUROGIREMU YA ZWIKILI I KATELAHO ZWITANDADI ZWA YUNITI ZWI TEVHELAHO
Ndangulo ya gwama i katelwa ndangulo ya nyelelo ya kheshe , akhaunthu dza banngani na zwi vhulungwaho .
Vhahumbeli vho kundelwa u bvela phanḓa na mafhungo .
Elekanyani nga maṱaluli ane na nga a shumisa kha u ṱalutshedza mvumbo dza muvhuḓa na tshibode .
Garaṱa ya zwikoro tsha u ḓisengulusa ya mihasho ya lushaka i khou ṋetshedzwa kha masiaṱari ane a khou tevhela , nga mutevhe wa aḽifabethe .
Malugana na izwi , tshipiḓa tshi si tsha fomaḽa tsha tshenzhemo ya u guda tshi nga kona u khwaṱhiswa nga u ṱanganyisa zwileludzi zwa pfunzo na tshivhumbeo tsha hugaledzwa tsho angalalaho .
Mutevhe wa mbilaelo a u swikelelei nga tshitshavha .
Kha vha khethekanye mafhungo e vha kuvhanganya nga ha vhanna na vhafumakadzi uri vha ḓo kona u bveledza zwavhuḓi ṱhoḓea dzavho .
Vhahumbeli vha ṱo ḓaho u wana vhudzulapo ha ḽi ṅwe shango ngeno vha sa ṱo ḓi u xelelwa nga vhudzulapo ha Afrika Tshipembe vha tea u ita zwi tevhelaho :
Foramu dzi no ḓo tendela zwiimiswa zwo ḓiimisaho zwavhuḓi zwi tshi sima phoḽisi khathihi na / kana u ṱuṱuwedza kuvhumbelwe kwa phoḽisi , hu tshi katelwa na u shela mulenzhe kha M&E
U konisa na u bveledza tshumisano vhukati ha vhadzhiamukovhe vhangaho zwiimiswa zwa tshitshavha , dzikereke , mabindu , vharangaphanḓa vha tshitshavha , mihasho ya muvhuso , na zwiṅwe .
Muhanga wa zwilangi zwi re kha mbambe u shumisa masia maṋa a kushumele kwae kwa dzangano .
Muhasho u khou shumisa sisiṱeme dza ndango ya masheleni dza thiransivesaḽa dza Vhufaragwama ha Lushaka .
MP&PMR i itela bembela foramu uri dzi vhe na vhuimeleli ho teaho hune dza ḓo kona u khwaṱhisa u dzhenelela ha tshitshavha kha IDP .
Ngona ya CBP yo edziswa lwa u thoma Afrika Tshipembe ngei ha Masipala Wapo wa Mangaung miṅwahani ya 2001-2 .
U paka hu tea u vha ho eḓanaho u konḓelela , hu si na u thivhela , u fara nga u sa londa musi thundu dzi tshi khou endedzwa , na u livhana na mufhisomurotholo wo kalulaho , muṋo na u neliwa musi thundu dzi khou endedzwa , na fhethu ha u vhulunga thundu ho vuleaho .
Minista wa Tshumelo ya Vhulamukanyi na Ndayotewa vha na maanḓa u rula11 zwiṅwe zwa zwimiswa zwa phuraivethe kana khethekanyo dza zwimiswa zwa phuraivethe vhuḓifhinduleli ha ita bugupfarwa .
Muraḓo ha shumi lwa zwifhinga zwa ofisi zwine zwa khou tevhekana zwi fhiraho zwivhili .
Kha maitele a ṅwaha nga ṅwaha a u sedzulusa , vhuvhekanyandeme vhuswa kana ho shandukiswaho vhu nga vhumbekanywa .
U phaḓaladzwa ha tshumelo dzo fanelaho dza vundu zwi kha ḓo ḓo itwa .
U tikedza zwa kuitele kwa muvhuso woṱhe na tshitshavha kha u lwa na vhugevhenga na u thivhela dzikhakhathi .
12.1 Khabinethe i khou vhilaedzwa nga tshiimo tsho no khou bvelela ngei Venezuela , nga maanḓa khaedu dza vhalindavhathu dzine dza khou ṱoḓa u dzhielwa nṱha nga u ṱavhanya .
Fhedzi hu na vhathu vho fhambanaho vha tikedzaho mushumo wa dzi MP .
Themendelo dzashu a dzi vhofhi vhatheli kana SARS ; fhedzi arali dzi songo ṱanganedzwa nga mutheli kana nga SARS , hu tea u ṋewa mihumbulo nga ha tsheo kha Mutandululi wa zwa Muthelo hu sa athu fhela maḓuvha a 30 a nḓivhadzo ya themendelo dzo itwaho nahone zwi nga katelwa nga Mutandululi wa zwa Muthelo kha muvhigo u yaho kha Minisiṱa kana Mukhomishinari fhasi ha tshiteṅwa 19 .
Ndi zwifhio zwine ra ṱoḓa uri ri vhekanye nga huswa uri ri ite uri zwi bvelele ?
Mushumo wawe wa u tamba bola wo thoma lini ?
Thendelo yo tou ṅwaliwaho i fanela u wanala u bva kha Khomishinari wa Lushaka wa SAPS ya u shumisa betsho ( kana betsho ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi fanaho nga mbonalo ) nga ngomu na / kana nga nnḓa u ya nga maitele ane vhuimo na tshirunzi tsha betsho iḽi , ndi u dededzwa nga mulayo une vhuimo na tshirunzi tsha betsho iḽi , ḽine ḽa sumbedzisa mvumbo ya bindu na vhuṋe ha SAPS , zwi fanela u lindiwa na u tsireledzwa nga u ḓihudza tshifhinga tshoṱhe .
Aristotle ha ngo sedzesa nga maanḓa kha tekeniki ya vhuṱoḓisisi nga therisano .
U pfesesa uri zwifanyiso na zwinepe zwi pfukisa mulaedza nga ha zwiwo , vhathu , fhethu , na zwithu na u amba nga hazwo .
Vhupo ha u diphositha ha tshifhinga tshilapfu ndi hu re luṱhaṱheni malugana na u khokhana ha zwitshikafhadzi .
Izwi ndi tshipiḓa tsha muvhuso tsha u engedza nḓowetshumo ya vhubveledzi Afurika Tshipembe , u sika mutheo wa nḓowetshumo ya shango na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea nga nḓila khulwane kha Epping .
Masheleni kanzhi o shumiswa kha khwaṱhiswa ha LAC , Vhugudisi ha Vhuṅwaleli ha LAC , u thomiwa ha dathabeisi ya LAC , u thomiwa ha FSA , na miṱangano ya Vhulavhelesi na tsenguluso ya LAC .
10.4 . Khabinethe i sathula u valiwa ha dzibada hu tshi khou ṱaniwa zwiga zwa kale , u tsikeledza na u tshinyadziwa ha zwiga zwa lushaka zwine zwa vha tshivhoni tsha dimokirasi ye ra i shumela vhukuma uri ri i wane .
7 . U honolola khonadzeo ya u shuma ha mabindu maṱuku , a vhukati na dziSMME , dzikoporasi na mabindu a mahayani na kha zwikolobulasi .
Masheleni a dona a tshimbidzwa nga kha dziNGO u itela thandela dzine dza sa khou thoma u shuma dzo imela mihasho a dzi nahone dzi songo dzheniswa kha maṅwalo a mugaganyagwama .
Thendelo yo dzulaho i hone yo ṋetshedzwa kha pulane ya mveledziso ya fhethu hu tshi itelwa mavhengeletserekano sa izwi hu tshe na maṅwe mafhungo ane a kha ḓi vha o salela .
Ngaha khumbelo ya thuso ya phungudzo ya tsiku
I ḓo dovha ya thusa Komiti ya Wadi u vhiga kha masipala , sa musi i tshi kona u vhiga ṅwedzi muṅwe na muṅwe nga ha pulane ya nyito yayo .
Kha ri ambe Ho bvelela mini ?
Khakhululo dza ndeme kha miṅwaha ya u thoma ya muvhuso muswa dzi katela tsielano dza nzudzanyo khulwane na ṱhukhu .
5.2 . Hezwi zwi ḓadzisa kha themamveledziso dzashu dza maṱhakheni nga kha InvestSA One-Stop Shop , vhuṱoḓisisi na vhukoni ha mveledziso , vhuthoma zwiswa na u thoma fhethu ha vhubveledzi u itela u tikedza vhabindudzi .
Tshifhinga tshinzhi thandela dzi kwama vhathu , vhuvhili havho sa vhavhuelwa na vhatevhedzi .
U gonya ha mitengo ya thundu na tshumelo hu tshinyadza maanḓa a u renga a MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , zwihulwane a avho vha shayaho .
U thola ho pikwaho nahone hu bveledzaho na hone ndi ha ndeme u itela u vhona uri hu na zwipikwa zwi linganelaho nahone zwi khou swikelwa .
Nga ṅwaha wa 2014 , miṱa ya 400 000 i fanela u vha yo no tsireledzea na u swikelela tshumelo dza ndeme .
Khwaṱhisedzo , Tshayedzo , Khonadzeo , Zwishushedzi - tshishumiswa tsha u saukanya vhupo ha nnḓa na ha nga ngomu
Lavhelesani zwifanyisoni vhudze khonani yaṋu uri ndi tshibogisi tshifhio tshi re na zwinzhi nahone ndi tshifhio tshi re na zwiṱuku ?
U vhala na vhagudi Ngudo dza kiḽasi yoṱhe luvhili kana luraru nga vhege minethe ya 15 vha tshi shumisa ḽiṅwalo ḽithihi nga vhege ; maitele ane kiḽasi yoṱhe ya edzisela zwine mudededzi a khou ita .
Mikano ya phurogireme iyi hu ambiwa ngaho , khathihi na ndeme ya mafhungomatsivhudzi aya khau pulana .
Musi ro imela Muvhuso washu wa Vundu , ndi ni tamela Ḓuvha ḽa Mbofholowo ḽavhuḓi .
Zwiitisi zwa khaṱhululo
ṅwalisa fhethu hune ha ḓidzhenisa kha mishumo ya dziGMO
U thola , u alusa , u isa na u fhelisa .
Ṱhonifho ya ndeme , tshirunzi , na lutendo lwa vhathu .
Mivhigo ya Ṱhoḓisiso ya ngudo ya mushumo
Maḓuvha a vhurereli na maḓuvha o khetheaho - Awara 3
Mukovho wa masheleni na u vhigwa ha kushumisele zwi itwa u ya nga Dzirannda dza zwigidi .
Masipala u nga vha ṋetshedza mafhungo a zwi fanaho na mirole .
Fhethu ha u vhea ( kha nyimele dza fhethu ho teaho ) mishonga hu ita mushumo muhulu wa ndeme kha u khwaṱhisedza tsireledzo , vhukoni na vhudziki ha mishonga sa zwone nyolo kwao , mbumbo na vhubveledzi .
Vhuvhili ha mitengo vhu kha ḓivha hu fhasi u swika zwino .
Nga Tshimedzi , Muhasho wo thusa nga nzudzanyo dza zwa vhuendi u itela mishumo ya tshitshavha ngei St Lucia KwaZulu-Natal .
Zwiṅwe zwo fhambanaho : Zwithu zwine a zwo ngo katelwa mathomoni , u fana na mbilo i itelwaho vunḓu , ndozwo ya masheleni musi atshi renga a maṅwe mashango , u badela murahu na a ndaṱiso ya u fhelisa tshikolodo .
Mulayo u sumbedza khethekanyo mbili dza vhafaramikovhe ( tshipiḓa tsha 82 ) :
Ro pfa makumedzwa na zwi ṱahiswaho nga vhoramabindu , zwine ra nga shandukisa ngazwo nyimele uri ikonomi i vhuyelele kha nḓila ya nyaluwo .
Ni kone u amba uri thoyi iṅwe na iṅwe yo dzula ngafhi .
Hezwi zwi ḓo badela u fhaṱiwa ha dzipuḽanti dza vhubveledzi ha muḓagasi hu yaho phanḓa na mitevhe miswa ya vhuratheli , vhubindudzi ha reiḽi , mikano na dziphaiphiledzi , zwikimu zwihulwane zwiswa zwa vhuratheli ha maḓi , na khwinifhadzo dzo fhambanaho ha vhukavhamabupo .
Lingedzani u shumisa madzinakhumbulelwa mavhili kha ṱhalutshedzo iyi .
Vhashelamulenzhe , vhane ha vha mabindu , tshitshavha zwatsho na zwa Vhashumi vho vhudziswa lu bveledzaho .
Heyi zinc sulphate yo vha i na cadmium na lead nnzhisa .
Masipala a u dzhieli nṱha mihumbulo ya tshitshavha .
Ri ṱanganedza uri nḓivho , ṱhoḓisiso na thekhinoḽodzhi zwi tikedza ndingedzo dza mveledziso dzoṱhe .
Hu na khonḓela ṱhukhu kana i siho u bva kha sisteme ya tsireledzo ya muvhili , vhuakhwa vhu na vhukoni ha u thoma ṱhasela nga nungo muvhili na u vha khombo .
Mbekanyamushuo i ḓo vhea vhafumakadzi sa vhone vha re phanḓa kha ndangulo , vhupulani na u thomiwa ha zwivhumbeo .
Arali vha tshi ṱoḓa u ṱunḓa zwikambi kana zwiveledzwa zwa zwikambi nga buto kana nga maboḓelo ( nga nnḓa ha mahalwa ) zwi tshi ya Afrika Tshipembe , vha fanela u ita khumbelo ya ṱanziela ya u ṱunḓa zwikambi phanḓa ha musi zwibveledzwa zwa zwikambi zwi tshi vhofhololwa uri zwi phaḓaladzwe photho ya vhudzheno .
Ndi sumba hani vhuḓipfi hanga kiḽasini
Musi khombo khulwane ( dziMSD , buse , phosho , nz ) dzo waniwa , hu nga dzhiiwa maga malugana na khombo u itela u asesa kana u sedzulusa idzi thero nga nthihi na nthihi u fana na mafhungo a zwa tsireledzo .
Ri rothe , ri nga lwa dwadze iḽi nga u vha na vhuḓifhinduleli khathihi na u dzulela u ita zwoṱhe zwo teaho ri tshi itela u tsireledza mutakalo wa vhafunwa vhashu khathihi na lushaka lwashu kha COVID-19 .
Khabinethe i tamela vho huvhalaho uri vha fhole nga u ṱavhanya .
Poso i itea u sedzulusa na u khwaṱhisedza zwidodombedzwa zwi re kha khumbelo .
Switshi dza u ita uri sisiṱeme ya mvulelamufhe ya mekhenikhala iṅwe na iṅwe i shume dzi tea u vha dzi nnḓa ha lufhera lwa u fafadzela .
Musi vha tshi ṋetshedza vhaṅwe mushumo wa konṱiraka , naa vha a
Huḽa-hupu na madembetete a re na zwanḓa , khundu na mutsinga U ḓivhadza vhuimo na zwikhala
Vhuendelamashango vhu khou ḓi dzula vhu tshone tshikhala tshihulwane tsha zwa ikonomi kha masipala wa Prince Albert , fhedzi ri nga si bvele phanḓa na u ḓitika nga zwithu zwi kungaho u fana na ḓorobo khulwane dza lunako na izwo zwa mupo une wa vha tsini na tsini .
Mbetshelo dzi re hone dza mulayosiṅwa ( wa lushaka , wa vundu na wapo ) na dzitsumbanḓila .
Ndeme ya maga a ndingo i ḓo ambedzaniwa nga u shumisa mvelelo dza ndingo dza matshudeni .
Pulane ya tshumiso i a tevhela ine ya sumbedzisa zwipikwa na zwiṱirathedzhi dza sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa ndeme ḽa kushumele ḽo bvaho kha zwitatamennde zwa mbekanyamaitele .
Mimaraga ya u vhambadzela mashangoḓavha mihulwane ya zwibveledzwa ezwi ndi United States , Western Europe na China .
Tshifhinga tsha khoso ya ndeme tsha u ḓiṅwalisa sa nese ḽa phurofeshinaḽa na vhabebisi ndi miṅwaha miṋa .
Arali zwi tshi tendelwa nga Milayo ya Tshikimu , mbilo iḓo badelwa .
Ṱhoho iyi i na maipfi mangana ?
7 . Musi vhurumbu vhuvhili haho ho no vhana muvhala wa buraunu ya musuku avhelani vhathu no shela sirapu .
U ṋetshedza softhiwee , u vhala mithara na tsumbamulandu .
Ndunguluwo ya tshumelo i sumbedzisa ḽiga ḽa ndeme kha u dzhenelela tshoṱhe ha SADC na u shela mulenzhe kha u thomiwa ha maraga wa dzingu une wa ḓo tikedza u thoma na u bvelela ha feme dza dzingu u itela u ḓisa tshumelo kha maraga muhulwane wa dzingu .
Vhuṱanzi ha mbadelo
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho vha muṅwe wa vharangaphanḓa vha Afrika vhe vha vha dziṱhanzi dza uvhu vhuṱambo ngei Harare .
Ri livhuwa vhahumbeli vhoṱhe kha dzangalelo ḽavho .
Vho wana hei khuliso nga u dzhiela nṱha u lwisa havho u alusa nyambo dzo vhalaho Afrika Tshipembe .
Thekhinoḽodzhi , ine ya angaredza miraḓo ya Muhasho wa Vhulimi yo dzheniswa .
Ri tea u shumisa ngudo dzi bvaho kha ezwo u itela u khwaṱhisa hafhu u maanḓafhadza ha zwiṅwe zwigwada zwo tholwaho , nga maanḓa Vharema .
o Thandela i na zwine ya nga kwama kha dziṅwe wadi ?
Ndangulo ya Thundu na Zwiimiswa
Heyi mbekanyamushumo i khou itwa nga tshumisano na vha Muhasho wa Mitambo , Vhutsila , Mvelele na Vhuḓimvumvusi .
Arali tsaino ya muṅwali wa tsheke yo kopelwa nga muṅwe muthu , fhedzi i sa kolodi muṅwali wa tsheke , bannga ine ya khou badela tsheke yeneyo i ḓo fanela u ṱanganedza ndozwo .
Vhudzuloni hazwo zwo ita uri hu vhe na u thithisea zwihulwane kha zwa matshilisano .
Hezwi zwi nga fhedza zwo ṋetshedza vhudzudzanyi ha khwine na tshumiso ya maitele a mugaganyagwama .
Vhu na mbonalo ya tshikhala ho khwaṱhaho , hu na fhethu ha nnyi na nnyi ho itwaho zwavhuḓi , fhethu hu songo tou tiwaho nga ṱhoḓea dza mveledziso dza zwino fhedzi , fhedzi ho itwa hu tshi khou dzhielwa nzhele uri fhethu ha nnyi na nnyi ndi ha ndeme .
Arali muiti wa khumbelo a sa koni u vhala na u ṅwala , kana o holefhala , khumbelo itea u itwa nga u tou amba .
Ṱhanzi dze dza shumisa vhuendi ha zwiendedzi dzo ri vhudza nga ha vhukonḓi vhuhulwane ha u swikelela tshitediamu .
Ḽevele ya nṱha ya vhukoni ha khomphiyutha ; MS Word , Excel na PowerPoint .
Nete ya tsinga dzine dza ḓo tshimbidza na u phaḓaladza malaṱwa ndi mvelelo dza zwiṱuṱuwedzi zwo fhambanaho zwo serekanaho .
Vhavhuelwa vha mveledziso ya matshilisano vha nga vha vharema , kana , kha nyimele dzo ḓowelaho , zwitshavha kana zwigwada zwa vhathu .
Fhedziha , zwenezwino , ndifho dzi kha ḓi bva u ṋetshedzwa kana u vhilwa hu si fhedzi u bva kha ayo mashango e a ḓo kundwa , fhedzi na kha izwo zwipondwa zwe zwa tambula nga fhasi ha Mmbi dzo Ṱanganelanaho kana ha zwiṅwe zwiimiswa .
Vhubindudzi ho fhindula nga u engedza u bindudza , zwihulwane kha zwa vhufhaṱi , tshumelo dza zwa masheleni , vhudavhidzani na vhuendedzi , u engedzea ha vhunzhi ha mishumo .
Nḓila iyi ya kudzhenele kwa u khakhulula i tevhetshedzana na u ṱanganedzwa ha fiḽosofi yo tou pambwaho ya u tendela vhalanguli kha u langa na uri vha hwale vhuḓifhinduleli ha mvelelo .
U kona u vhumba mafhungo nga mibvumo yo gudiwaho . nyito dza u linga dza fomaḽa 2
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u vha na vhuṱanzi uri khorido dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzi re hone dzi ngafhi , zwi tshi yelana na vhudzulo ha vhathu .
Vhakhantseḽara - khumbelo
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ḓivhadza Mbulungo ya Tshiofisi ya Vundu ya Tshipentshela ya Khathagori 2 , ine ya katela na mishumo ya tshihumbudzo i no ḓo ṋetshedzwa nga vha Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe .
Muvhuso u khou engedza maga , sa fulo ḽa themamveledziso yo rangwaho phanḓa nga muvhuso , u engedza u tholiwa nga kha u dzhenelela ha Sekithara ya Tshitshavha .
( 1 ) Musi Muphuresidennde a nnḓa ha Riphabuḽiki kana a sa koni u ita mishumo ya ofisi ya Muphuresidennde , kana musi ofisi ya Muphuresidennde i si na muthu , mufari wa ofisi u ya nga mutevhe u re afho fhasi , u ḓo imela Muphuresidennde -
Tshiṱirathedzhi ( kha vha buletshedze nḓila na kuitele kune zwipikwa zwa ḓo koniwa ngazwo vha ite na u ṱalutshedza uri masia mahulwane ane khao ha ḓo vha na u dzhenelela ndi afhio )
Muvhuso u bva zwenezwo wo no ṋetshedza R1 biḽioni ya u tandulula thaidzo ya gomelelo .
Dokuṱrini ndi fhethu ha u ya phanḓa vhukati ha zwiwo zwa kale zwa Bivhilini na pfunzo na nyimele yashu ya zwino .
Hezwi zwi katela ndeme ya u engedza mishumo ya khephithala kha Vhulamukanyi , Tshumelo dza Ndulamiso na Tshipholisa , na u engedza mbetshelwa ya ndondolo ya zwifhaṱo .
Memorandamu wa u Pfesesa ( MoU ) kha Vhushumisani ha Mbambadzo u na ndivho ya u ṋetshedza luvhanḓe kha mashango aya mavhili uri a kone u kovhelana tshenzhemo ya u alusa mveledziso ya ikonomi .
Kha ri ṅwale Vha takalela zwiambaro zwi sa ṱahali nga u ṱavhanya kana zwine zwa vha zwa tshifhinga tshenetsho fhedzi ?
Muhumbeli , nga nnḓa ha muhumbeli ane a vha muṋe , ane a khou ita khumbelo ya u swikelela mafhungo ane muhasho wa vha nao u ḓo fanela u badela mbadelo dzo tiwaho dza R35,00 ( i badelwa musi khumbelo yo ṱanganedzwaho i sa athu u thoma u dzudzanywa sa zwo sumbedzwaho kha Fomo ya A ) .
Ṱhumetshedzo ya mbalombalo yo imela zwidodombedzwa zwa kale , khathihi na ndavhelelo .
Hezwi a zwi ambi uri ṱhingo dzi sokou rumelwa na u fhiriselwa phanḓa .
Afha ndi hu dzhenwaho ngaho ho thivhelwaho nga fhasi ha tshivhumbeo tsha maanḓa a sisiṱeme ya khethululo ya Isiraele .
Sa tshipiḓa tsha mushumo u no khou bvela phanḓa wa u bvisa vhuleme kha vhubindudzi vhuhulwane , ro thoma tshigwada u bva kha ofisi ya Muphuresidennde , InvestSA , Tshikwama tsha Lushaka na Muhasho wa U pulana , U vhea iṱo na U ela ine ya ḓo sedzana na mbekanyamaitele , zwa mulayo , thivhelo dza zwa ndaulo na milayo i ḓaḓisaho vhabindudzi .
Nga fhasi ha mutsiko wa u tshoṱelwa wo lavhelelwaho nga USA , mulayo wa maswole wo fhela .
Mulanguli kana o ṋewaho maanḓa una vhuḓifhinduleli nga fhasi ha ndaela ya muraḓo .
Khabinethe yo dzhiela nṱha mvelaphanḓa ya khwine yo itwaho u swikelela zwipikwa zwa ndeme .
Ṱhoḓea dza u ṱanganedzwa a dzi tou vha nṱha vhukuma , fhedzi ngudo dzi dovha dza ṱoḓa uri matshudeni a khwaṱhe vhukuma lwa vhuḓipfi .
Nzudzanyo ya vhuvhili yo ganḓiswa kha bammbiri ḽo litshedzanaho , kha tshivhumbeo tsho vhofhekanywaho nga rinngi u itela u leludza u khwiṋiswa ha nyendedzi ha misi yoṱhe .
Ho vha hu na fulufhelo ḽa uri , u katela pfanelo iyi kha Mulayotibe wa Pfanelo zwi ḓo ita uri zwiito zwivhi zwino fana na Muvhuso wa Tshiṱalula zwi si tsha dovha zwa itea , ngauri muvhuso na zwiimiswa zwaphuraivethe zwi tshi kombetshedzea u shuma nga nḓila ya vhuḓifhinduleli na u vha khagala nga u ṋetshedza mafhungo , nahone , a vha nga koni u ḓi sendeka ngauri ndi a tshiphiri .
Vhuṱambo uvhu ha ṅwaha nga ṅwaha ndi tshihumbudzi tsha tshumelo i si na vhunṋe ya vhanna na vhafumakadzi vha yunifomo na u ṱhonifha avho vho lovhaho vha mushumoni .
Nga maanḓa , tshenzhemo i tea u ṋewa kha maitele a ongolowaho a vhuvhudzisi na u wana thendelano na nyimele i si yavhuḓi i engedzeaho ine mashango a tshenzhelaho khombo dza mupo a ṱangana nadzo ( Mozambique na Madagascar ndi tsumbo dza hone )
Hezwi zwo ṋaṋisa nga zwilengo kha ngwano ya tshikhala sa zwe zwa sumbedziswa afho nṱha .
Datumu ine ngayo mafhungo o thoma u wanala - ndi datumu ya mafhungo kana zwa zwino yo no khwiṋiswa ?
U langa u dzhia tsheo na vhuḓifhinduleli notsi dza khoso
Tshivhalo tsha thandela dza vhuṱoḓesi ho fhelaho .
Mushumo wa Komiti ya zwa u Ṱola ndi u thusa Khoro kha u shuma mishumo yayo maelana na u linda ndaka ya Khoro , kushumele kwa ndango dza nga ngomu na maitele , ndangulo ya khohakhombo , u vhiga zwa masheleni na u tevhedza maga a zwa muvhalelano a tshiimiswa tsha vhubindudzi .
Kha khethekanyo nnzhi dza vhaunḓiwa dzo sumbedziswaho , hu ṱoḓea afidevithi i sumbedzaho u ḓisendeka lwa masheleni .
Vha dzhiele nṱha na u ṱanganedza u sinyuwa havho .
Nahone u bva kha mutheo uyo , nḓila ya mvelaphanḓa yo vha yo vulea .
Vhana avha vha a tambudzwa masimuni , migodini , kana vha shuma miḓini ;
U ya nga vhaḓivhi vha mihumbulo na vhaanthrophoḽodzhi vho fhambanaho muhumbulo wa u fhambanya muya na muvhuli u nga vha wo thoma muloroni .
Calvin o ṋetshedza mutheo wa mikhwa u itela mveledziso ya u humbula ha zwa poḽotiki ho vusuludzwaho .
Sa zwe zwa bulwa u thomani , khaedu ya mipfuluwo ya dzingu i nga si livhaniwe nayo i yoṱhe .
Ndivho : Tshitatamennde tsho ṱanḓavhuwaho tsha mvelelo dza tshifhinga tshilapfu , dzi ṱoḓiwaho nga mbekanyamushumo .
5.1 . Khabinethe i khwaṱhisedza mulaedza nga Muphuresidennde Vho Zuma nga ha ṱhoḓea ya u ṱhonifha zwiimiswa na maitele o sikwaho u ya nga Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 na mulayo .
Masia mahulwane a Milayo na Dzipholisi :
Khonṱhiraka i tevhelaho yo kungedzelwa yo khakhea kha ṱhalutshedzo .
Arali khovhe dzi re na malwadze a no vhangwa nga zwitzhili dza si lafhiwe , kanzhi dzi a fa .
Fhedzisani fhungo ḽi tevhelaho nga u nanga phindulo yone u bva kha mutevhe .
Kha nyimele ya mulanga hune u khuthadza ha vha hone pfulufhedziso dzi si dzone a dzo ngo tea .
Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma l nḓila ya u ya u fholani
Bisimusi i shumisa sisiteme ya u vhiga lwa tshifhinga tshilapfu .
Hulisanio pfa a tshi ḓihudza nahone o aluwa .
U bvelela ha Mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Vharema ndi zwa ndeme .
Komiti dza khoro dzine dza sedza kha tshithu tsho bulwaho sa zwa dzinnḓu , mveledziso ya ikonomi , nḓisedzo ya tshumelo na themamveledziso
Guvhangano ḽa zwino ḽi a tenda u ṋewa thendelo , u ṱanganedzea kana u themendelwa nga Mashango e a i saina .
Hune ha vha na u kundelwa kana mishushedzo kha vhudziki ha ikonomi khulwane kana nḓisedzo ya tshumelo , ri tea u vhona uri sisiṱeme yashu ya u dzhenelela i khou ri tendela ri tshi shuma nga tshihaḓu nahone ro khwaṱhisa .
Izwi zwi khethekanywa sa ndaka dzi si dza zwino .
2.2 . Mbekanyamaitele i dzinginya masia maṱanu a ndemesa : ( 1 ) pfunzo yo dziaho , zwikili na zwikhala zwa vhuvhili ; ( 2 ) tshanduko ya zwa ikonomi , vhubindudzi na u sikwa ha mishumo ; ( 3 ) ṱhuṱhuwedzo ya mutakalo wa muvhili na muhumbulo , zwi tshi katela na COVID-19 ; ( 4 ) vhuthihi ha matshilisano na u fhaṱa lushaka , na ( 5 ) pulane dza mveledziso ya vhaswa dzi shumaho na dzi bveledzaho .
Khoro ya Vhuongi ya Afrika Tshipembe .
Khwiniso dza zwa thekhinoḽodzhi dzo , honeha , ita uri zwi konadzee u ṋetshedza dzitsheke nga nḓila i shumaho , nga maitele a u rathisela nga eḽekiṱhironiki ha data dza vhuṱhogwa malugana na ndaela .
Minista vha a fara mavu a muvhuso u itela maḓaka kana u ḽi bvisa nga nḓivhadzo kha Gurannḓa ya Muvhuso .
A tshi shumi kha u pulanela fhethu ha vhudzulo .
( c ) u ṱahisa nḓila dza u ita uri hu vhe na u khwaṱhisa na tshumelo yo dziaho kha tshumelo ya vhathu ;
Kha vha ṋekane nga ṱhanziela ya chartered accountant i ambaho uri a vha nga tholwi nga fhasi ha suite ṅwa zwine zwa vha fhasi ha zwe vha ṋwe vhashumi vha vha tholwa nga fhasi hazwo na uri vha na pfunzo dzo teaho dza uyo mushumo .
Hune vhathu vha si shele mulenzhe nga huhulu kha ndangulo na kushumele kwa ḓuvha na ḓuvha na u sa shumisa ndangulo kha mabindu u lingana na tshikalo tsha vhuṋe tshavho , mikovhe ya vhuṋe i nga si itelwe mbilo .
A shandulwa nga zwifhinga .
Fhedzisani mafhungo a tevhelaho ni tshi shumisa maiti a re zwitangeni e kha tshifhinga tsho fhiraho tsha khou .
Tshiimiswa tsha Mmbi ya Vhupileli ya Afurika Tshipembe na tsha SAPS zwi bvela phanḓa na u dzhenelela kha u thivhela nndwa na mushumo wa u ita uri hu dzule hu na mulalo kha dzhango .
Kha vha shumise maitele a vhulangi ane a shumisa zwiko zwa vhashumi nga nḓila yoneyone musi vha tshi shuma na zwililelwa zwapo .
Luambo : Livhanyani maipfi uri ni vhumbe mafhungotserekani a " arali - izwo " .
Ho vha hu na vhudzheneli vhaṋa hafhu vha Afrika Tshipembe .
7 . Mbofholowo ya vhurereli , lutendo na muhumbulo - Vha nga tenda na u humbula zwine vha ṱoḓa , nahone vha nga tevhela na vhurereli ha khetho yavho .
Gavhelo heḽi a ḽo ngo avhelwa kha mavundu mathomoni a ṅwaha wa muvhalelano ḽi bviswa musi hu na mbuletshedzo ya tshinyalelo .
Khabinethe yo tendelana na u tholwa ha vhathu vha tevhelaho musi ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukano dzavho na u sedzwa arali vhe si na milandu :
Vhaimbi vho xelelwa nga mahaya avho , vhuthihi havho na zwishumiswa zwavho .
Na bannga a dzine dza sa khou dzhia gwama ḽa muvhuso dzi ṱoḓiwa nga ndaulo uri dzi dzhie ḽiga u engedza khadzimiso ya vhoramabindu vhaṱuku .
4.95 Ndi tshifhinga tshilapfu nga murahu ha musi ho vha na ndaulo ya vhuloi nga mulayo wa Penal Code , hu tshi khou timatimiwa uri mulayo u tevhedzwe ( shumisa ) .
Zwavhuḓivhuḓi ndi u sa lingana ho vhangiwaho nga muvhuso wa khethululo wo fhiraho zwe zwa vha ṱuṱuwedza uri vha tevhele buḓo ḽa mushumo kha zwa mulayo .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wo ḓivhadzwa nga 1992
Mulangadzulo , ri tshi ya phanḓa kha zwe ra sedzesa khazwo hu ḓo vha u amba nga ha khaedu tharu dzi re vhushai , ṱhahelelo ya mishumo na tshaya ndinganelo nga nḓila yo ṱanganelaho nahone hu na tshipikwa tsha kudzhenele .
A zwi ṋetshedzi thuso na zwenezwo musi huna u thathaba .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe , ya 1996 , i ṋetshedza muthu muṅwe na muṅwe pfanelo ya u vhofholowa kha khakhathi dzoṱhe na u khwaṱhisedza uri muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo , ya mulalo hu sina zwiṱhavhane , u kuvhangana , u gwalaba , u phikhetha kana u ṋea phethishini .
4 Khothe ye mulandu wa sengelwa khayo i nga thasulula vhunzhi ha dzimbilaelo .
U sedza thikhedzo ine ya nga bva zwiṱirikini kana mavunduni , tsumbo , kha u thusa u pfumbudza ;
U shumisa tshifhinga tshoṱhe milayo ya vhupo ha bindu vhu pfadzaho na ya matshilisano nga u shumisa maitele kwao a dzitshaka .
Arali khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu yo swikiswa nga murahu ha u fhelelwa nga tshifhinga tsho sumbedzwaho , MEC u fanela , nga u wana zwiitisi zwi pfalaho , u tendela u swikiswa ho lengaho ha khaṱhululo .
U kundelwa u engedza zwihulwane zwibveledzwa zwa vhulimi nga murahu ha miṅwaha ya fumbili ya mitikedzelo ya mutengo na ndaulo dza zwiṱunḓwa zwo ṱuṱuwedza muvhuso u sedzulusa mbekanyamaitele dza zwa vhulimi zwi tshi ima na mitengo yo tiwaho ya maraga na u katela zwithu zwo fhambanaho zwa vhubveledzi .
U ḓitika nga tsireledzo ya muthu ene muṋe nga kha tshishumiswa tsha u tsireledza tsha muthu hu tea u vha tshithu tsha u fhedza tshine tshi nga shumiswa .
Khoro dzoṱhe dzi fanela u tevhedza mbetshelwa dza Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala ( sa zwe wa khwiniswa ) na milayo yawo maelana na thendelano dza kushumele kwa vhashumi nga ṅwaha .
Hezwi zwi tendela muhwelelwa ane a sa kone u badela beiḽi uri a kwame khothe uri i fhungudze beiḽi yavho kana u khwinisa milayo yo tiwaho miṅwe na miṅwe u khwaṱhisedza uri a vha khou valelwa fhedzi ngauri a vha koni u badela beiḽi .
U vha na mbebo ha khovhe dzi so ngo tsireledzeaho kha aseniki a si kanzhi zwi tshi kwamea ngeno nyaluwo ya marambo i tshi kwamea , nga maanḓa tsukanyo ya khoḽageni .
Phindulo dza tshihaḓu dzi a ṱoḓea , hu tshi katelwa ṱhoḓisiso ya sisiṱeme dza thivhelo na ngafhadzo ya u ṱavhanya , u ṱolwa na u shumiwa ha mavu , ṱhoḓea themamveledziso dza mutakalo wa nnyi na nnyi , na sisiṱeme dza dzilafho .
Nḓivho ya sialala ine a i ḓivhei fhedzi kha tshitshavha tshapo ye ya bvelela kana u tumbulwa i ḓivhea sa i vhidzwaho ya ' nnyi na nnyi ' .
U engedza kha ezwo , hu na tshedza tsha mupo tsho eḓanaho na mvulelamufhe , phosho ṱhukhu , nga maanḓa kha dziwadi dza mulwadze o ladzwaho vhuongeloni na fhethu hu takadzaho nga lunako nga u angaredza na vhupo ha vhukonani .
Olani tshifanyiso tsha zwe Mulanga a vha a khou ita musi a tshi waniwa .
WHO i eletshedza uri mashango a tea u futelela kha u ṱalutshedza mvelelo dza vhulwadze kha zwitshavha .
Mutengo uyu u tiwa nga mulayo wa Afrika Tshipembe .
Une vhukati ha miṅwe , wa ḓo sedza kha ṱhoḓea ya uri hu vhe na ikonomi i katelaho na u fhungudza ḽevele dza nṱha dza vhuṋe na ndango zwine ra vhona kha sekithara nnzhi .
I dovha hafhu ya vha nḓila ya u ita uri dzi MP dzi vhe na vhuḓifhinduleli .
Nga u tevhekana maimo o raliho a shuma sa zwishumiswa zwa maimo a u elana na vhuḓifari he ha itelwa u ṱuṱuwedza vhuḓifari ha mashango , vhashumisani kha zwa matshilisano na vhakwameaho .
Hune zhendedzi ḽa kuvhanganya vhuṱanzi ha muthu , zhendedzi ḽi ḓo kuvhanganya vhuṱanzi thwii u bva kha muthu onoyo .
Komiti ya Milayo na komiti dzayo ṱhukhu dzi shumana na milayo ya Nnḓu , mugaganyagwama wa Nnḓu , thikhedzo ya Miraḓo , nzudzanyo dza nga ngomu , na maanḓa na mbuelo zwa Miraḓo .
Tshifhinga tsha mbudziso tshi ṋea Miraḓo ya Phalamennde tshifhinga tsha u vhudzisa miraḓo ya Muvhuso nga ha mafhungo a nḓisedzo ya tshumelo , vho imela mahoro avho a poḽitiki kana vhakhethi .
U khwaṱhisa nndwa ya u thivhela vhugevhenga na tshanḓa nguvhoni .
Zwenezwo , mafhungo aya o dovha a reriwa nga vhuḓalo , ha tendelaniwa kha tshiṱirathedzhi tshi katelaho :
Mutevhe wa zwine zwa nga lavheleswa musi vha tshi vhala zwine zwa nga thusa u khethekanya vhagudi u ya nga zwigwada zwa u vhala ndi hezwi :
Musi ho sedzwa mupfuluwo muhulwane wa vhathu nga mulandu wa nndwa , Dzheremane Vhukovhela na ḽone ḽo shela mulenzhe kha Khomishini Khulwane ya Vhuthihi ha Dzitshaka yo sedzanaho na zwa Vhufhalali .
Nga u sedzesa kha zwikili zwa u sengulusa , uvha u tshi khou tinya khakhathi ine wa ḓo vhala sia ḽithihi ḽa mihumbulo ya poḽotiki kha maṅwalo a u guda .
Diphosithi iyo i nga si badelwe murahu nga murahu ha u humela havho murahu kana nga murahu ha u ṋewa thendelo .
Ndi mvelelo mbili khulwane dzifhio dzine dza bva kha tsenguluso ya ekonomi ?
Sa shango ro guda nga tshenzhelo dzo fhiraho nga maanḓa tshiyalelo yo vhaho hone na zwithu zwi songo tshimbilaho zwavhuḓi zwe zwa tshimbilelana na 2010 .
1.5 . Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe vhoṱhe , nga mannḓa vhaswa na vhane vha khou voutha lwa u thoma , uri vha ite nḓowenḓowe ya pfanelo dzavho dza demokirasi nga u dzhia ḽiga ḽa u thoma ḽa u ḓiṅwalisela u voutha nga dzi 9 na dzi10 Ḽara 2013 .
R200.00 nga awara
U ṅwala marangaphanḓa a tshiṱori .
3 . U ṋea mavhala a nngwe siani ḽa kuitele kwa zwithu na nḓila dzine mihumbulo yo ṱahiswaho nga komiti ya wadi ya tea u iswa ngayo kha Mulanguli wa IDP ;
Ḽiga ḽa mathomo ḽi ḓo vhuedza nga u sika mishumo ya tshoṱhe na ya tshifhinganyana ngeno masiandoitwa a ikonomi a lavhelelwa kha R250 miḽioni nga ṅwaha miṅwaha miṱanu iḓaho .
Vhatshimbili vha nga dzhenelela hu si na tshifhingani nyengedzedzwa tsho tendelwaho .
A si zwone uri arali munna a ita zwa vhudzekani na musidzana a sa ḓivhi munna , nga maanḓa musidzanyana , zwi ḓo lafha HIV .
Kha ḽevele ya ikonomi khulwane , ndavhelelo ya nyaluwo ya mashango manzhi i dzula i sa ḓivhei .
Nga kha nyito iyi theo ya mulayo i nga vha na mulalo na vhudziki maelana na vhaofisiri vha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Izwi zwi amba uri muṱoḓisisi ha vha badeli tshanḓani .
Madzhasi a vhanna a fhiraho 800 miḽioni na a vhafumakadzi a fhiraho 20 miḽioni o phaḓaladzwa ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho .
Musi ri khou aluwa na u khwaṱha kha nungo , zwipikwa zwashu zwi dzula zwi tshi fana : U itela u khwaṱhisedza uri Vhashumeli vha Muvhuso vha a kona u swikelela ndondolo ya mutakalo ya ndeme .
Ngudo yo sumbedza uri phambano kha u bvelela vhukati ha vhaswa vha ṱhunḓu na vhadzulapo i nga wanalesa kha sisiṱeme ya zwa pfunzo i re na mabuḓo manzhi .
Dzigulupu dzi vhulungaho muḓagasi dzi shumiswa u funga mavhone fhethu hoṱhe ha nnyi na nnyi na dziphasedzhini dza Phalamennde .
Muhasho wa Mutakalo u khou khunyeledza tsumbamaitele dza mbekanyamaitele dza mutakalo wa vhathu vhaswa na thanga ya murole .
Fhedziha , nga u angaredza zwi a ṱanganedzwa uri tshifhinga tshinzhi vhaṋetshedzi vhoṱhe na vhaṱanganedzi a vha dzhieli nṱha masiandaitwa a mbeu a dzithandela .
Izwi zwi ḓo shela mulenzhe kha mutheo wa NDP , une wa amba uri vhathu vha Afrika Tshipembe vha fanela u shela mulenzhe kha u fhaṱa zwitshavha zwo tsireledzeaho .
U fhindula mbudziso dzi no kwama maṅwalwa .
Ndivho dzo katela , vhukati ha zwiṅwe , ṱhoḓea ya u vhona uri hu na nḓowelo kha vhaḓisedzi vha tshumelo maelana na tsireledzo ya vhana , na u vhona uri vhashumi vha u vhulungea ha hana vha ḓivhadzwa ngaha ṱhirende ntswa na mbekanyamaitele ntswa dzi elanaho na tsireledzo ya ṅwana .
Mbilaelo ya u thoma i nga ḓiswa nga muvhambadzazwiṱuku kha Muofisiri wa Muvhalelano wa Muhasho kana kha Bodo ya Aphiḽi thwii ya Yuniti ya Ndangulo ya Nyelelo ya Thundu kana Khethekanyo ya Mishumo ya Vhomakone vha Vhufaragwama ḽa Lushaka .
Hezwi zwi thivhela khamphani uri dzi aluwe khathihi na u sika mishumo .
Khabinethe i amba ya dovholola uri arali vha tshi khou humbulela uri ṅwana wavho a nga vha o xela , vha tea u ṱavhanya vha vhiga tshiṱitshini tsha mapholisa tsha tsinisa .
Tshipeisa tshi nga shumiswa khathihi na zwa u fembedza zwa zwithusedzi na zwithivheli .
Thagethe dza vhaofisiri vha zwa mutakalo , vhaṅwalisi na vhaḓivhi dzo paḓiwa .
Thendelano dzoṱhe hedzi dzo ṱanganedzwa nga Dzangano ḽa Vhashumi vha Yuno ḽa Dzitshaka .
Naho zwo ralo , musi nḓivho ya vhomakone i tshi shumiswa , nyito dza u gembuḽa dzi itwa nga nḓila yo dzudzanyeaho , mvelelo dzi a dzheniswa kha mbueloguṱe .
Arali vha tshi khou ṱunḓa khuhu kana makumba o kuvhanganywaho , vha fanela u ṅwalela Mulangi : shumelo dza Vhulafhazwifuwo vhurifhi ha u ṋetshedza zwiitisi .
U wanala ho ḓalaho ha muvhigo ndi ha ndeme vhukuma .
Milayo ine ya vha hone u swika zwino na khwiniso dza 2002 a dzo ngo vhuya dza thusa na luthihi .
Thuso ya shishi ( ya badani na muyani )
Vha nga sethifayisa maṅwalwa avho kha tshiṱitshi tshiṅwe na tshiṅwe tsha mapholisa kana senthara ya u tou ḓiyela ya tsinisa ya GEMS .
U shayea ha nḓivho ya tekiniki na mabindu .
Khothe yo dovha ya ṋea ndaela ya uri a humiselwe shangoni ḽa hawe ḽa vhubvo .
Mutengo wa ole , u dzula u nṱha , zwine zwa kwama vharengi na vhubindudzi .
Ri ḓo pembelela u fungelela hu tamisaho ha vhathu vho tsikeledzwaho uri vha vhofholowe , u lingana na u fushea .
Lufuno lwo khakheaho na lutendo lwo khakheaho zwi nga sike fulufhelo ḽi ṱoḓeaho kha nyambedzano .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo shumisa vhuimo haḽo u bveledzisa dzangalelo ḽa shango nga nḓila ya maano sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , u tshimbidza nḓowetshumo ya dzingu na ya dzhango hu u itela u alusa u shumiswa ha Adzhenda ya 2063 ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) .
Vhahashi vha hashaho mahala vha ḓo tea u vha na STB yavho vhone vhaṋe , M-NET i ḓo shumisa dikhouda ya yone iṋe .
Tshimange tsho pandamedza mbevha .
Milayo mihulwane i langaho Tshumelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe ndi : Mulayo wa Maitele na zwa Mikano , Mulayo wa Muthelo wa Ndaka , Mulayo wa Muthelo wa Mbuelo , Mulayo wa Mveledziso ya Zwikili zwa Muthelo , Mulayo wa Muthelo wa Tshitemmbe , Mulayo w Lweṱolweṱo lwa Ndindakhombo ya vha sa Shumi na Mulayo wa Muthelonyengedzedzwa .
Tenda ha vha ho vhudziswa mbudziso yone ya fhindulwa nga mulamukanyi , phindulo i si yone a zwi nga ḓo tou amba uri a i pfesesei .
Tshanduko i ṱalutshedza ya zwiṱaluli zwa mbonalo ya muṅwali .
Ndi khou dovha nda livhisa kha vhafumakadzi , vhaṅwe vhavho ndi vhahulwane , vhane vha vuwa lu tshi kha ḓivha lutswu musi vhaṅwe vhashu vha tshi kha ḓivha vho lala u kunakisa ofisi dzashu .
Arali zwo ralo dzo fhambana hani na hone dzo swikelela mini ?
I anzela u shumiswa sa matheriala a phaiphi ya mushululelo ṋamusi .
Kha u ita izwo ri nga ḓi vhea kha vhudzivha ha mvelele yashu i fanaho .
Miraḓo ya tshigwada vha a vhofhea nga milayo , ndivho na zwipikwa zwa tshigwada zwo tendelaniwaho khazwo .
U sumbedza vhuḓipfi ha mugudi nga u ola tshifanyiso kana u pennda .
Kha zwo nangiwaho , sedzani hune ha nga vha ho shumiswa maambele .
Vha dzhenise nomboro ya muraḓo na PIN .
Muvhigo u dovha wa sumbedzisa masia ane a kha ḓi vha khaedu .
Ann tshiṅwe tshifhinga u ita a tshi wana maraga dza fhasi 3 .
ṅwaliwa tshi kha tshifhinga tsho fhiraho .
Nungo dza vhashumi dzi shumaho dzo khethekanywa dza bva vhathu vha shumaho na vhathu vha sa shumi .
Muhasho wo ita khwiniso i vhonalaho vhukuma kha sia ḽa ndangulo ya kushumele .
Zwiḽiwa zwe nda ḽa mulovha
Ho vha hu na tshumelo , nahone zwi tshee zwo ralo , dzi si gathi dza musi ṱhirafiki yo dzika .
Vhuaḓa vhu anzela u katela vhasheli vha mulenzhe vha sekithara ya muvhuso na ya phuraivete .
Nḓivho ya thekiniki na maitele a zwa vhupulani na kuitele kwa mishumo .
Mulayo wa Khethekanyo ya mbuelo wo thomiwa nga 1997
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u isa phanḓa na u ṱuṱuwedza na u tikedza vhurangeli u itela u alusa vhatsila vha Afrika Tshipembe kha tshiṱeidzhi tsha ḽifhasi .
Vhathu vha kusi uku vha tshi pfa mukosi uyu , vha mbo dovha hafhu vha bva vha tshi ḓa u mu phalala , vha pandamedze phele iyi .
Tshipikwa tsha lwendo ulu ho vha hu u tshintshana na u khwaṱhisedza mihumbulo na dzikhontsephuti nga ha vhurangeli ha mveledziso malugana na nḓowetshumo ya migodi .
Zwo khwaṱhisa fulufhelo u vhona u khwinifhala kha masia oṱhe kha vhunzhi ha madzingu , zwa khwaṱhisa uri u khwinifhala ha mvelelo ho itiswa nga vhurangaphanḓa kwaho he re kha sekhithara iyi .
Nga mulayo senthara dzoṱhe dza u valela vhafariwa vho lindelaho tsengo dzi khethekanywa sa senthara khulwanesa dzi tshi elana na maitele a dzitshaka .
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa thikhedzo ya vha thusaho zwi ḓo ḓivhadzwa tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya .
3.3 . Nga nnḓa ha uri izwi ndi kotara ya vhuraru nga u tevhelelana ya nyaluwo yavhuḓi , ikonomi ya Afrika Tshipembe yo ṱukufhala nga 2,7% i tshi vhambedzwa na kotara ya u thoma ya 2020 .
Naho zwo ralo , tswikelo kha zwishumiswa zwa u vhala u itela vhunzhi ha vhavhali zwi itelwa fhedzi zwikolo zwi no shumisa nyambo mbili na senthara dza vhugudisi ha vhukoni ha u vhala na u ṅwala .
I nga vha nga tshivhumbeo tsha khumbelo ya thuso kha fhungo ḽo tiwaho kana u tandululelwa mbilaelo .
U kona u davhidzina zwi nga khwinisa nḓila ine miraḓo ya Komiti ya Wadi ya shumisa zwone na khoro , vhaofisiri vha masipala khathihi na vhone vhaṋe .
Ndambedzo ya u unḓa vhana
Nga kuvhonele kwavho , vha khou lavhelela uri hu na vhaṅwe vhalangavundu vhane vha nga bviswa zwidzuloni kha miṅwedzi i no khou ḓa ?
Khumbelo ya tshumelo ya khasho ya radio i shumisah
Ndingo nthihi nga muunḓiwa nga ṅwaha
Vhashumisi vhoṱhe vha maḓi vha fanela u tevhela nyiledzo hune dza khou thomiwa hone , nahone vha bvelephanḓa u vhulunga maḓi , u shumisana na mimasipala .
Zwipikwa zwa odithi zwa Phalamennde zwi ḓi sendeka nga mutheo nyengedzedzo wa mbalelano .
Shango , naho zwo ralo , ḽi kha ḓi ḓisendeka nga thuso ya nnḓa u thusa kha u linganyisa mugaganyagwama .
Komiti idzi dzi vhidzwa upfi Komiti dza u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi kha Buthano ḽa Lushaka na Komiti dza u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Ri ḓo dovha tea u lwa na malwadze a vhangwaho nga kutshilele u fana na mutsiko wa nṱha wa malofha , vhulwadze ha swigiri , khentsa na malwadze a mbilu .
Vharengi vha u tou thoma vhane vho ḓowela u ita mugaganyagwama wa rende ya ṅwedzi nga ṅwedzi na tshumelo dza masipala fhedzi , vha tea u ṱhogomela vhukonḓi uhu .
Ho vha na u pfuluwa kha saithi ye ya topolwa hu tshi lugiselwa u wanala thendelo ya vha Vhufa ha Lushaka ya u fhaṱiwa ha tshiimiswa .
U ḓivhadza maitele maswa kha nḓisedzo ya tshumelo i vheaho vhathu kha senthara ya u pulana na nḓisedzo ya tshumelo
U engedzea ha u hwelelwa ha milandu ya u vhaiswa ha vhanna / vhafumakadzi
2.1 . Khabinethe yo vhona mvelelo ya QLFS ya kotara ya u thoma ya 2021 ine ya sumbedza uri tshivhalo tsha vhathu vha shumaho a tsho ngo shanduka u bva kha 15,0 miḽioni , hu na u tsela fhasi nyana nga 28 000 kha kotara ya u thoma ya 2021 .
MaAfrika Tshipembe a khou ṱuṱuwedzwa u shumisana na muvhuso u lwisana na nyimele ikonomi ya zwino u ṱuṱula u isa phanḓa nyaluwo ya ikonomi .
11.5.1 Phanele i ḓo ṱangana musi yo tendelana , na nga tshifhinga tshine Mudzulatshidulo a vhona tsho fanela .
Nḓila dza u vhulunga maḓi
Ri na nungo nnzhi nga maanḓa dzine ngadzo ri nga fhaṱa zwileludzi zwa vhuṱoḓesi havhuḓi na zwiko zwa yunivesithi zwa vhuḓivhuḓi , milayo ya mupo i pfalaho , sa tsumbo .
Mabambiri o makiwa a fhela , na bambiri ḽa dzula kha betshe .
Ri a dzula ra rera , ri a tendelana phanḓa , nga u ralo ra kona u bvela phanḓa , fhedzi vhudzheneleli vhu itwa huṅwe fhethu .
Bodo yo ṱangana lu fhiraho luṋa nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Khophi tharu dza rekhodo dzi tea u ṋetshedzwa na u ḓiswa sa nyolo ya tsho fhaṱiwaho musi thandela i tshi fhela .
Thendara dzi tea u vha kha fomo dza thendara dza tshiofisi dzine dza tea u ḓadziwa dza fhelela .
( 3 ) Musi a saathu u dzhia vhuḓifhinduleli , maanḓa na mishumo ya Mulangavunḓu , Mufarela Mulangavunḓu u tea u ana kana u khwaṱhisedza hawe kha Riphabuḽiki na kha u tevhedza Mulayotewa , u ya nga ha Muengedzo wa 2 .
Muimeli muthihi kha vharumelazwivhambadzwa vho ḓi ṅwalisaho kha ṱano ḽithihi u ḓo fhiwa thikhedzo .
Kha vha sumbedzise mbuno dzine dza tea u sedzwa ṱhanu u itela musaukanyo wa u kwameaho hu shumaho na u dzi ṱalutshedza nga maipfi avho :
Fhethu hune wa hu vhusa
Ngoho ndi ya uri u sa lingana ha mirafho na nga mbeu a zwi vhangiwi fhedzi kana kanzhi nga khethululo mishumoni .
Ikonomi yashu i nga si aluwe arali hu si na vhuimangalavha na nḓila dza zwiporo dzi shumaho zwavhuḓi .
Ndeme ya iyi thandela ndi yauri mbalo ifhio na ifhio yo fhambanaho zwi tshi elana na tshipondwa nga ene muṋe kana muiti wa khumbelo zwa zwino a nga siiwa nga nnḓa .
3.30 Musalauno , Vhuloi ha vhurereli ( Wicca ) vhu imela vhurereli vhuṱuku ha vhathu vha vhurereli ha Pagan vhune ha nga ḓi katelwa kha dzangano ḽiswa kana maḓuvhaano .
Vhaholefhali vha ḓo ṱanganedza mundende na vhaaluwa vhashu vha ḓo tshila vhutshilo havho hoṱhe nga tshirunzi .
Mishonga ya anthirithrovairaḽa ( u ya nga nyendedzi ) i tsireledza ṅwana kha HIV musi vha tshi khou mu mamisa ḓamu .
Masipala wo thoma vhunzhi ha mbekanyamushumo dza u maanḓafhadza , u tou fana na Mbekanyamushumo ya Khorotshitumbe ya Vhurangaphanḓa , Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Masipala na mbekanyamushumo dza mveledziso yapo dza muvhuso .
Mavunḓu na mivhuso yapo vha ḓo wana vho magavhelo a nyimele na maṅwe vho u bva kha mukovho wa lushaka , ho katelwa tsudzuluso u ya kha mavunḓu u itela khwiniso ya tshiimo tsha tshumelo .
Bono iḽi ḽiswa ḽi vhidzwa " Sisiṱeme ya u Dzhenela ya Wadi " , nahone ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha sisiṱeme ntswa .
Maṅwe mafhungo a no humbelwa nga Phalamennde tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , a livhisa kha Phalamennde kana vhusimamilayo ha mavundu vhune ha nga humbela mihasho uri i ṋetshedze mapfiwa nga ha dziṅwe thaidzo .
kha vha ite khumbelo ya u ṅwalisa kana u ṅwalisa hu songo khwaṱhisedzwaho ha tshiimiswa tsha ndondolo/ mveledziso ya nyaluwo ya u ranga ( ECD ) kha muhasho wa Mveledziso ya matshilisano u re tsini navho kana kha ofisi dza masipala hune vha ḓo ṋewa Fomo ya nomboro ya 11 uri vha i ḓadze .
Ṱhalutshedzo ya tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe i re kha mutevhe i katela uri tshiteṅwa itsho tshi kha nyimele ntswa kana ya u vha ya muṋe wa vhuvhili .
Hezwi zwi thusa kha u swikela tshiṅwe tsha zwipikwa zwa tshifhinga tshilapfu kha zwa ṱahe zwa mutakalo zwine zwo tiwa kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , u fhungudza mpfu dza vhushie na vhana vhaṱuku .
U dzudza na u dzudza tshifhingani ḽiṅwalo ḽa mbekanyamushumo kha maitele a khwine a ndangulo .
Mbekanyamushumo yo ḓivhadzwa nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo nga 1992 u khwaṱhisa mveledziso ya zwikili kha saintsi , vhuinzhiniyara na thekinoḽodzhi .
Tsumbo , vhukati ha zwiṅwe zwinzhi , dza khoudu dza ndingo ndi :
U thusa kha mveledziso na u sedza hafhu Pulane dza Ndangulo ya Mutsireledzi wa Ndaka ( ine ya si sudzuluwe ) .
Tshumelo ya Muvhuso ;
Milayo i re na vhushaka na Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , 2021
Muvhuso wo kona u engedza tshikolodo naho mbuelo i fhasi hu u itela u khwaṱhisa u bindudza na kushumisele kwa masheleni a tshitshavha .
U ola na u pennda : hu tshi sedzeswa zwishumiswa zwa midia zwo fhambanaho
Miṅwaha miraru i ḓaho , muvhuso u ḓo shumisa R846 wa biḽiyoni kha themamveledziso dza tshitshavha .
U tea na tshenzhelo yo teaho kha phurokhwayamenthe , u ṋetshedza na ḽodzhisiṱiki .
Mutheli u a ḓivhadzwa nga nḓila ya mbadelo .
3.1 . Muvhuso u khou dzhiela nṱha mbekanyamushumo ya muhaelo ya shango u itela u thivhela u phaḓalala ha COVID-19 .
Sankambe tsha vhudza Vho Ndau uri ḽidau ḽi ngomu maḓini .
Vhuḓifhinduleli malugana na khadzimiso ya tshelede dzo sumbedzwa afho fhasi :
U lingana ha tshelede dza mashango aya mararu ane a vha miraḓo zwi leludza vhubindudzi kha sia iḽi .
Pulane ya u Shuma i sumbedza vhashelamulenzhe vhahulwane vhane vha tea u dzheniswa kha u itwa ha thandela kana nyito iṅwe na iṅwe , khathihi na zwifhinga zwine zwa khou lavhelelwa zwine zwa ṱoḓea kha u itwa ha thandela kana nyito iṅwe na iṅwe .
Muphuresidennde vha ḓo ṱanganedza mivhigo ya tshifhinga nyana nga ha ṱhoḓisiso vhege dza rathi dziṅwe na dziṅwe .
Senior Manager : wa Vhudzulo ha Bulasi wa Muhasho wa lushaka wa Vhulimi u ḓo sedzana na khumbelo ya khadzimiso ya FALA musi yo no tendelwa nga Minista wa Vhulimi na Mavu .
Khaedu ya kale na kale ine ra vha nayo ndi ya linganyisa zwithu kha vhushaka ha ḽifhasi na uri hu vhe na dimokirasi kha vhushaka ha dzitshaka .
U lwa na vhushai na u sa lingana na u dzudza vhagudi vha tshikoloni , vhagudi vha fhiraho miḽioni dza malo vha khou dzhena tshikolo tshi sa badelwi mutendelo hu uri vha fhiraho miḽlioni vha tshi khou vhuelwa nga tshikimu tsha muvhuso tsha u ṋetshedza zwiḽiwa .
Senthara ya tsivhudzo ya zwa vhudzulo
U tholwa hoṱhe ndi hune ha ḓo khunyeledzwa nga murahu ha tsenguluso ya ndalukano na u ṱanzwa dzina ho teaho .
Nḓila ya vhuvhili i amba nga thandela dza wadini na mishumoitwa ine ya tea u tikedzwa nga zwiko zwi no bva nnḓa ( Thandela dza Khathegori ya 2 ) .
Kha ḓivhazwakale ya dzitshaka , mirafho yo shela mulenzhe nga vhuṱali havho ha u ṱanganedza fhethu ha ndeme hu ḓisaho tshanduko , na nga u ḓiimisela na vhubveledzi , ha u shumisa tshikhala .
Ri vha ṋetshedza vhupo ha u ṱhogomela na u fulufhela vhune ha ṱuṱuwedza mveledziso ya vhuṋe ha dovha ha vha fhethu ha u alusa vhukoni .
Naho vhalambedzi vhe na ndivho i re khagala ya u lwa na vhushai , vha amba izwi nga nḓila dzo fhambanaho .
Vhane vha mabindu mahulwane ndi vhaphaḓaladzi vha vhafari vha tshiṱoko , na u fhambanywa ha vhuṋe u bva kha vhulanguli ho ṱoḓou u vha ṱhanganyelo .
Hu na u ṱanganedza uri khamusi muvhuso u na vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha u bveledzwa ha zwiṅwe zwiko zwa fulufulu naho hu uri a si nḓila dzoṱhe dzine dza ḓo thusa , hu na ṱhoḓea ya uri muvhuso u tikedze lushaka lwonolwo lwa ṱhoḓisiso .
Zwo vha zwi tshi dzhia miṅwedzi u ṅwalisa khamphani .
Guvhangano ḽe ḽa dzudzanywa nga Muphuresidennde Vho Vladimir Putin vha Muvhuso wa Russia , ḽo amba nga vhuḓalo nga ha vhufarisani ha BRICS u itela vhudziki ha ḽifhasi , khovhelano ya tsireledzo na nyaluwo ya zwa vhutumbuli .
1.9.3 Ri fulufhela uri Mishini wa u Wanulusa Mbuno wa Minṱasa dza Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) u ḓo kona u thusa Lesotho kha u wana vhudzheneli ho teaho .
Tshiphugaṱhalu : Tshiphugaṱhalu tsha Lushaka tshi tsireledzwa nga Mulayo wa u Vhulunga Zwiphugadupo zwa Muvhuso wa 1962 , nahone a tshi shumiswa kha zwiṅwe nga nnḓa ha zwa muvhuso zwa tshiofisi hu songo wanala thendelo yo tou ṅwalwaho .
Maafrika Tshipembe vha Vhatshena vhe vha vha vho tsireledzwa nga muvhuso vha na mavhadzi a luṅwe lushaka .
Ri ṱanganedza vhuḓifhinduleli ha u fhedza nndwa na khuḓano kha dzhango ḽashu , na u fhedza vhuvhusawoga na maanḓa a u langa nga vhathu vha re nṱha vha vhuaḓa .
Muvhigi wa mulandu u tea u vha na ṋomboro ya CAS sa nomboro ine a do i shumisa musi a tshi ṱo ḓa u ḓivha zwinwe nga ha mulandu
Thendelo ya u Ṱun ḓa Phukha na Ṱhanziela ya Mutakalo wa Phukha dzi ḓo bviswa dza rumelwa kha vhone nga murahu ha u waniwa ha fomo ya khumbelo .
4.1.1 hu sa athu ṱanganedzwa mivhigo ya kutshimbilele kwa zwithu musi ḓuvha ḽo tiwaho ḽi tshi swika kana ya vha i mivhigo ine khwaḽithi yayo ya si ṱanganedzee nga Muhadzimisi ; na / kana
Sekele ya u vhiga mashumele i nga ṱanwa nga nḓila i tevhelaho :
Naho zwo ralo , khonadzeo ya mutevheṱhandu wa dzikhakhathi i gonyaho na u lifhedza i dzula i hone .
Arali a tshi yelana ( metsha ) ni a vhetshele dubo .
2 . U thomiwa ha Mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso
Huṅwe phambano i nga vha i tshi khou itiswa nga zwi no khou bvelela kha sekhithara ya inifomaḽa .
Mbadelo kha vhatholi dzi katela u tshinyadzwa ha ndaka , u fhelelwa nga tshifhinga tsha u bveledza , u xelelwa nga zwikili khathihi na mbadelo dza u wana na u pfumbuza hafhu vhashumi vho ṱuwaho .
Havhaḽa vhathu ndi vhadzia u fhisa vha zwa poḽitiki vhane vha dzula vho lugela u tshinyadza ino nnḓu ye ra ḓo i fhaṱa nga malofha , biko na miṱoḓzi yashu .
Tshenzhemo yashu na ṱhaṱhuvho ya tshivhumbeo kana lushaka lwa mbilaelo dzo ṱanganedzwaho u bva kha vhashumisani vho fhambanaho kha mafhungo a luambo zwikoloni , i dzinginya uri SGB a dzi ṱanḓavhudzi tsheo dzine vha ita .
Arali vha ita khumbelo vha tshi khou itela muṅwe muthu , kha vha vhone uri vha badela nga fhasi ha dzina ḽa uyo muthu .
Ndi ndugelo dzashu uri uno ṅwaha u tshi ya mafhedziseloni ri pembelela miṅwaha ya ḓana yo fhiraho lwa u tou thoma kha dipuḽoma ya vhushaka na vhathu vha Riphabuliki ya China .
Ndivho khulwane hu u vhona uri masiandoitwa a zwi shumiwaho migodini zwi fhungudzee kana u langea zwavhuḓi .
Pulane ya Vhubindudzi ha Themamveledziso i topola thandela dza bada dzi ḓuraho R19 biḽioni i tshi katela na muṱoḓo wa nethiweke ya bada ya Afrika Tshipembe .
Nga nḓowelo phaiphi i ḓo gwelwa fhasisa vhukuma kha phurofaiḽi ya fhasi ha lwanzhe kha zounu ya vhugabelo .
Sa tsumbo , dziṅwe asesimende dza mveledziso na pulane dza ndondolo dzi itwa nga nḓila i si yavhuḓi , arali dzi sa khou itwa na luthihi .
Ino Tsumbanḓila ya Maitele Avhuḓi a Vhupulani ha Ndaulo ya Malaṱwa ndivho dzayo ndi u vhona uri murafho muswa wa pulane dza ndaulo ya malaṱwa kha EU dzi anana na ṱhoḓea dza ndaela dza malaṱwa o teaho .
1.4.2. Samithi yo vhea gemo ḽa ndeme kha u fhaṱa vhuthihi ho khwaṱhaho na tshumisano vhukati ha maraga ine ya khou bvelela na mashango ane a khou bvelela uri hu shumiswe Agenda 2030 kha Mveledziso i yaho Phanḓa .
Tsha u fhedzisela kha vhone , u konḓelela havho u nthetshelesa masiari a ṋamusi .
Zwi na ndeme uri hu vhe na vhutepe kha dizaini iyi .
Alcoholics Anonymous ndi dzangano ḽi sa shumeli malamba ḽo livhiswaho kha u thusa zwidakwa uri zwi khone u lwa na zwikambi .
Nahone , bodo yo ṋewa maanḓa a u shumisa ndaulo dzo khwaṱhesaho na u khwaṱhisedza u tevhedza nga nḓowetshumo .
Nḓivhadzamulayotibe i sumbedza vhukateli na maano o ṱanganelaho a mveledziso yoṱhe ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi , na u shela hayo mulenzhe kha nyaluwo ya ikonomi .
Saizwi vhugudisi ha ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo vhu si zwithu zwa ndeme , zwi amba uri zwilinganyo zwa ndangulo ya hone yone i nga vha i songo khwaṱha .
C. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
U swenda nga zwanḓa na magona
Sa zwine vha nga lavhelela , maitele aya a ḓo ṱoḓa tshifhinganyana .
Nṋe zwiḽiwa ndi a zwi funa
Nḓivho ya mbekanyamaitele dza ndangulo ya rekhodo , maitele na manyuwaḽa .
Vhuimo 3 : U Sika na u shumisa Tshiṱirathedzhi
Thendelo ya mulanga ndi dokhumenthe ine ya ṋea vhabvann ḓa thendelo ya u dzhena Afrika Tshipembe u shela mulenzhe kha mbekanyamushumo dze ha tendelanwa ngadzo nga Afrika Tshipembe na mashango a avho vhathu .
ḓaho tsha khou sa mutambo wa bodo .
U ṱanganedza vhashumisi vho fhambanaho zwiṱaraṱani .
Mbadelo ya khumbelo nga muhumbeli i sa humiselwi murahu musi a tshi rumela khumbelo ya tswikelelo u ya nga mbetshelo ya tshipiḓa tsha vhu 22 ( 1 ) tsha PAIA . ( Muhumbeli wa mafhungo a ene muṋe o tendelwa u sa badela mbadelo ya khumbelo ) .
Bugupfarwa dza vhugudisi , phosiṱara na dzitshati zwo bveledzwa , ha dovha ha farwa na dzikhoso .
Mulayo wa PAIA u wanala vho kha vhupo hoṱhe ha zwamulayo , hune wo itelwa u sika " mvelele ya u ṱalutshedza " .
Nga kha Pulane ya Themamveledziso yo Dzudzanyeaho , Muhasho u khou humbula u tikedza nyaluwo ya ikonomi , zwine zwa ḓo ita uri hu vhe na u sikwa ha mishumo ; na u khwinifhadza nḓisedzo ya themamveledziso dzoṱhe , hu tshi katelwa na themamveledziso dza zwa matshilisano .
Hulisani na u ṱhonifha vhabebi vhaṋu .
Zwiṅwe zwiteṅwa zwa u ḓiṅwalisa ha tshifhinga nyana kana hu re kha ndango :
Kanzhi vhaeni vha ḓaho kha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo a vha ḓivhi nga ha mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Vha ḓo Vha ḓo vhona mini KwaZulu-Natal ?
Muvhuso u tshimbidza mbekanyamushumo dza u fhelisa vhushai dzi shumaho vhukuma , dzi ngaho Mbekanyamushumo dza Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho ( EPWP ) .
Mutheo wa u pulana ha tshitshavha ho khwaṱhaho hu kha milayo ya mveledziso ye ya ṱanganedzwa kha ḽevele dza muvhuso wapo , wa mavundu na wa lushaka , sa zwe zwa tikedzwa nga mulayo na mbekanyamaitele ya muvhuso .
Sisiṱeme dzo fhambanaho , naho dzi na vhudziki vhukuma , dzi kha ḓi nangiwa dzo ima nga dzoṱhe nahone dzi si thasululo nthihi yo ṱanganelanaho .
Ri ḓo ṱanḓavhudza mbekanyamushumo dza u thusa vhaswa u wana tshenzhemo ya mushumo nga kha vhurangeli u fana na Tshumelo ya Mushumo wa Vhaswa , na u tshimbidza vhugudamushumo vhuponi ha mushumo .
Tshi na vhuḓifhinduleli ha mishumo na ndondolo ya zwikimu zwoṱhe zwa mahayani , magwedzho , dzibommbo na u fhaṱwa ha tsireledzo ya tshisima .
Ndi kha nyimele iyi uri zwi a ntakadza u vula khonifarentsi iyi .
U sa vha na khethekanyo dzaho zwo livhisa kha nyimele ine hoṱhe hu langulwa na u dzhiwa sa tshigwada tsha khohakhombo dza nṱha .
Heyi khethekanyo i nweledza kushumisele kwa masheleni na mugaganyagwama zwine zwa khou humbulelwa hu tshi itelwa vouthu .
Nyambedzano na Muhasho wa Vhuendi wa Lushaka na Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Vhulanguli a yo ngo bvelela zwavhuḓi kha fhungo iḽi .
Vhadzulapo vha tea u vhudziwa nga ha ḽeveḽe na ndeme ya ya tshumelo ine vha i wana uri vha ḓivhe zwine vha tea u lavhelela .
Yo vha i dzhia wo lala .
Zwiko zwa data zwo rekhoda levele ya nṱhesa ya asima kha u bveledzwa ha zwiḽiwa na zwinwiwa .
Maṅwalo a thenda a ḓo dzhiwa , sa afha hu si na thenda dzi no ḓo rumelwa nga poswo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhagudisi u vhea ṱhoḓea dza vhagudi phanḓa nga u vhona uri ANA i bvela phanḓa hu si na u thithiswa .
Kha vha ite khumbelo ya thendelo ya u ṱunḓa
Ri a fanela naa u vhudza vhaswa uri vha songo ita zwa vhudzekani ?
U wana ndalukanyo iyi yoṱhe kana sa tshipiḓa .
U sika kha 3D ( U fhaṱa )
Hezwi zwi ḓo isa phanḓa kutshimbidzele kwa u shumiswa ha NDP .
3.4.4 u engedza nga u ṱavhanya tshivhalo tsha vhashumi vhane vha ṋetshedza tshumelo ya tshitshavha nga nḓila yo leluwaho ; na
U ḓalesa na u fhungudzea ha vhuhulu ha fhethu ha phuraivethe zwi ita uri hu vhe na sisiteme ya fhethu ha nnyi na nnyi i na vhukhwine ha ndemesa kha vhupo ha nnyi na nnyi .
Khothe dza fomaḽa , kha ḽiṅwe sia , dzi tevhela milayo i konḓaho nahone dzi sedzesa kha zwa ndifhedzo .
Zwi si na ndavha na zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwino hanedzana na zwi re kha Mulayo uyu , Minisiṱa vha anga ita milayo iyo musi vha tshi vhona ṱhoḓea ho sedzwa mufhiriselo , mukumedzo kana u ṱanwa ha mushumo kana tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe .
U ṱavhanyisa nḓisedzo ya tshumelo nga u wana na u dzudza mushumoni ha vhashumi vha re na vhukoni ha u ita mushumo .
Zwidodombedzwa zwa muiti wa khumbelo : kha vha ḓadze Fomo C u shandukisa rekhodo ya muṅwalisi siani ḽa zwidodombedzwa zwa vhukwamani , u fana na aḓirese , ṋomboro ya luṱingo , na muthu a teaho u kwamiwa .
Ndaulo dzine dza sumbedza zwiitisi zwine ha nga vhetshelwathungo mbadelo dzine muthu anga dzi badela .
Ngomu ha ḓorobo ndi ho sedzwaho ha fhethu u itela u sika mbilu ya musanda wa ḓorobo ine ya vha na dziofisi khulwane dza mihasho ya muvhuso na zwiga zwa shango zwa ndeme , zwoṱhe zwi kha vhupo ha tshitshavha vhu songo ḓoweleaho .
Tshumelo dza shishi dzi ḓo vha hone sentharani na zwibadela zwa malwadze o goḓombelaho zwa shishi zwi re na tshomedzo dzoṱhe dza zwishumiswa na vhashumi .
Rekhodo dzi tevhelaho dza u tevhekana dze dza vhulungwa nga muimeleli wa Wolf Security kha senthara ya mashumele o ṱanganelaho dzi ṋetshedza manweledzo a tshiimo .
U lingwa ha mbeu u itela mbilahelo na khanedzano
Vha ḓo ṱoḓiwa uri vha sike mimekhenizimu ya u leludza , u sala murahu , u langa , u khwinisa na u tikedza Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Vhukati ha Ṅwaha kha dziofisi dzo teaho Ofisini ya Muphuresidennde .
Tshiṱiriki tshi dovha hafhu amba na zwitshavha nga kha mveledziso ya vhashumi na vhakhantselara vha wadi zwo vhewaho kha mimasipala yapo .
Kha vha ye kha vha mannḓalanga a zwa u ḓiṅwalisa tsini na ha havho
Ṋeani mbuno kana ṱhalutshedzo ya muhumbulo waṋu wo khetheaho kana mihumbulo .
7.2 . Mashango aya mavhili a ḓiphina nga vhushaka ha vhuḓi ha zwa matshilisano,ikonomi na poḽotiki vhukati hao vhune ho ḓisendeka nga mbofho dza kale dzo khwaṱhaho u bva murahu hangei kha miṅwaha ya u lwela mbofholowo .
Komiti ya odithi i fanela u livhisa tsedzuluso dzayo kha tshumiso yo teaho ya mbekanyamaitele dza muvhalelano na milayo u ya nga muhanga wa u vhiga zwa masheleni yo teaho .
Ngauralo , phimo ya zwirengiswa zwi no bvelela mashango ḓavha a i a thu u hula lune i nga swika kha haya mashango ane ra ḓi vhambedza nao .
Fhedziha , sa zwe zwa sumbedziswa kha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na Tsedzuluso ya Miṅwaha ya 20 ya Ofisi ya Muphuresidennde , khaedu tharu dzine dza vha vhushai , vhushaya ndinganyo na u sa tholwa zwi kha ḓi isa phanḓa na u kwama matshilo a vhathu vhanzhi .
U ḓisikela tshithu na u ṱalutshedzela
Madzangano a dzangalelo ḽi fanaho hu katelwa zwiimiswa zwa muvhuso , mabindu a phuraivethe , madzangano a si a muvhuso , madzangano a vhathu , madzangano a dzitshaka , nga u ralo nga u ralo .
Vhatshutshisi u bva afho a vha tsha lavheleswa nga Madzhisiṱiraṱa , fhedzi nga Mutshutshisi Muhulwane wa vundu .
( a ) Mulangi wa Vhatshutshisi wa lushaka ane a vha Ṱhoho ya maanḓalanga a zwa vhutshutshisi , nahone o vhewaho nga Muphuresidennde sa Ṱhoho ya Khorotshitumbe ya Lushaka ; na
Fhano muḓini a hu na muthu a re na mavhudzi o raliho .
Mozambique na ḽo ḽi na vhubindudzi ha khwine ho dzudzanyiwaho na Afrika Tshiembe .
Afrika Tshipembe pfanelo dza vhathu dzo tsireledzwa na u khwaṱhisedzwa nga Mulayotewa .
Vha humbelwa u rumela khumbelo ya mushumo ya thungo na u fhelela ya poswo iṅwe na iṅwe ine vha khou ita khumbelo yayo , vha bule referentsi yone ya poswo iṅwe na iṅwe ine vha vha na dzangalelo khayo .
( 4 ) Phambano iṅwe na iṅwe i yelanaho na maanḓa a ndaulo a vunḓu zwi tshi kwama mishumo ifhio na ifhio zwi fanela u fhiriselwa kha Khoro ya lushaka ya Vunḓu nga ḽikumedzwa hu saathu u fhela maḓuvha a 30 .
Vhagudi vha Tshikolo tsha Nṱha tsha Thekiniki tsha OR Tambo vho phakhelwa baisigira,sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya Shova Kalula ya Muhasho wa Vhuendi , ine i tikedza vhana vhane vha tshimbila nga milenzhe kiḽomithara dzi no fhira tharu ;
Vhudzuloni ha dziṅwe dza zwo kalulaho zwivhili izwi , kuitele kwa vhushumisani kha u pulana ku imelelwa nga nyendedzi idzi .
U itela u bveledza tsireledzo ya zwiḽiwa , zwipiḓa zwoṱhe zwiraru zwi tea u shuma nga nḓila yo fhelelaho .
Hezwi zwi thusa kha u sedza vhuṱhaḓuli ha muvhuso vhu katelaho .
Zwithu zwa ndeme zwine zwa tea u dzhielwa nṱha na u pfesesiwa , nga kha , ndi zwauri heyi mitengo a i bviswi kha migaganyagwama yavho nga yeneyo nḓila fhedzi i avhelwa kha mbadelo ya ndaka dza masheleni u tendela kushumisele kwa muvhalelano wo teaho nga yeneyo nḓila .
Ri ḓo dovha ra sedza kha u thoma dzizounu dza ikonomi dzo khetheaho dzo ḓikumedzelaho kha u bveledza tshaka dzo tiwaho dza zwibveledzwa , u fana na zwiambaro na malabi , sa tsumbo .
Minista vha nga gandisa khiraitheria , ngafhadzo na zwitandadi kha miṅwe midia yo raliho sa zwine vha vhona zwo tea .
Ṅwalelani muzwala waṋu luṅwalo .
Hezwi a zwi sumbedzi fhedzi uri Vho Brooks vho vha a tshi kwamea thwii kha mbadelo dzi si ho mulayoni , na uri o vhea tshelede kha ndaka u itela u renga daimane i so ngo pholiswaho .
U fulufhela zwi amba nzudzanyo hune ndaka ya muthu muthihi ya itwa kana ya fhiwa a re na mukovhe uri a langule ndaka iyo u itela mbuelo ya muṅwe muthu .
Hu tshi ḓadziswa , Muphuresidennde Vho Zuma vho bvisa muvhigo wa u tou thoma wa ulwu lushaka nga ha Maimo a Vhafumakadzi Afrika Tshipembe .
Ḽiṅwalo ḽa thengiso ndi mini ?
Zwiimiswa zwoṱhe zwi na redzhisiṱara ya ndaka u itela ndaka ṱhukhu na khulwane dzine dza londotwa ḓuvha na ḓuvha .
Mabulamihumbulo o wanalaho kha wekishopho a ḓo thusa vhalanguli kha u dzhia tsheo arali ndaulo dzo bulwaho dzi tshi tea u khwiṋiswa kana u fheliswa , arali zwo ralo , dza imelwa nga dziṅwe .
Arali vha tshi ṱo ḓa u shandukisa tshiimo musi vho no malana vha ḓo tea u ita khumbelo Khothe Khulwane .
Ngona ya vhutshimbidzi : Ḽitambwa , therisano kha dzulo
Dzhenisani maṱaluli a si gathi uri a ni thuse u bveledza muanewa waṋu .
Mabulayo , u valelwa ha vhana vhaṱuku , vhaswa vha tshi ṱuwa vha bva shangoni nga nyofho , arali hezwi zwoṱhe zwo bveledzwa nga nyito dzi songo tendelwa nga maanḓa uri ndi maga afhio e Muvhuso wa a dzhia u tsireledza vhadzulapo vhoṱhe ?
Muthu wa vhuraru u ḓo ambedzana nga ha muvhigo wawe na muhasho , na Nḓowetshumo .
Dzibege dzo itelwa vhathu vha si na mahaya na avho vhane vha dzula kha madzulo a si avhuḓi .
Zwithu zwa ndeme zwo fhambanaho na zwiṱuṱuwedzi zwi livhisa kha u sikwa ha sisiṱeme dza vhorabulasi dzo fhambanaho , sa tsumbo maime a tshitshavha a shandukaho u ya kha u shumisa tshivhulaya zwikhokhonono a ṱoḓa tshanduko kha ngona dza ndango ya zwikhokhonono .
Nzudzanyo dzo itwa kha miṅwaha yo fhiraho u itela mbambedzo .
Fhethu ha nnyi na nnyi ndi fhethu ha miṱangano ya vhathu vha hugaledzwa .
U bva tsha ṅwaha wa 1994 , miḓi minzhi i linganaho miḽioni ṱhanu yo dzheniswa nethiweke ya muḓagasi .
U khwaṱhisedza vhuimeli ha fhethu ( ( hu re ha vhupo ) kana ho ḓisendekaho nga sekithara , ' thaidzo ' uri hu vhe na miraḓo ya 10 fhedzi i a kona u kundwa nga u ṋetshedza vhuṅwe vhuimeli hu tou topiwaho , vhane vha vha vhaimeli vha tshitshavha vhane vha dzhenela miṱangano nga tshifhinga tshine ha vha hu na nyambedzano dza mafhungo maṅwe kha komiti ya wadi .
Arali muḓisedzi a kundelwa fhindula maḓuvha e a fumiiṋa e a bulwa a sa athu fhela murengi a nga dzhia ndaṱiso ye ya tiwa sa yo teaho nahone laṱisa muḓisedzi nga yeneyo nḓila .
Sekithara ya pfunzo dza nṱha Afrika Tshipembe i na u dzhenelela hu re fhasi na tshivhalo tsha matshudeni hu tshi vhambedzwa na zwine zwa vha zwone kha dzitshaka .
U sa shumisa tshelede yoṱhe zwo itea kha mphomali iyi zwe zwa bveledzwa u haṱulwa ha thendara , u ṋekedzwa ha saithi , mvelaphanḓa i ongolowaho kha saithi na akhaunthu dza u fhedzisela dza vha dzo salela .
U lingedza u ṱuṱuwedza tshumisano na vhuḓifhinduleli ha nzudzanyo ya vhuvhusi ha maḓanzhe .
Ndaela i katela u bveledza mvelele yashu na u sumbedza vhuyo mvelaphanḓa i sa shanduki kha matshilo ashu .
Mbekanyamaitele dza muvhuso dza mvelaphanḓa dzi khou isa phanḓa na u dzhiela nṱha u manḓafhadzwa ha vhafumakadzi , nga manḓa avho vha bvaho vhuponi ha mahayani , vhane vho livhana na vhushai vhu lemelaho .
U ela kushumisele kwa zwidzidzivhadzi , zwa tevhelwa nga u ṱoḓisiswa ha zwiitisi zwi vhangaho u itela nḓowelo dzi imelaho thaidzo , zwi tea u rangela mveledziso ya u phalala .
Mushumo wa u khwinisa ikonomi u na vhukoni ha u khwinisa nyimele dza matshilisano .
Vhuimo ha fhasi vhu bvela phanḓa na u farwa nga Suriname , na Indonesia nga phanḓa nyana .
Dzikhemikhala dza zwa vhulimi dzi nga shumiswa kha zwimela arali dzo ṅwaliselwa mushumo uyo fhedzi .
U imela wadi kha mafhungo a no kwama CBP kha thimu dza u shuma dza masipala dza IDP .
3.1.2. Mutheo wa Mbekanyamaitele ya Matshimbidzele a Mvetamveto ya Maraga a tshimbidza u farwa zwavhuḓi ha khasiṱama kha sekithara ya zwa masheleni , zwine zwa tou vha ngudo khulwane ya Afurika Tshipembe u bva kha u kundelwa ha Masheleni ha shango nga Vhuphara ha ṅwaha wa 2008 .
Ri tea u shumisana kha u tikedza zwitshavha zwashu zwine zwa khou lemelwa nga u vhiga u tshinyadziwa na u tswiwa ha themamveledziso kha vho teaho .
Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tshi themendela uri fokasi khulwane i ṋetshedzwe matshudeni vha gudelaho zwikili zwi re na ṱhahelelo .
22.5.1 Maanḓalanga o teaho , afha hu khou ambiwa " maanḓalanga a khaṱhululo " kanzhi ndi ṱhoho ya tshiimiswa tshenetsho o tholwaho lwa tshipolotiki ( naho mushumo uyu u nga fhiwa muṅwe muthu lwa tshiofisi ) fhedzi ngauangaredza zwi vha zwi tshi khou amba onoyo muthu .
( d ) u hanedza lu re mulayoni malugana na u farwa hawe nahone zwi tshi khou iwa khothe , arali u farwa hu siho mulayoni , a vhofhololwe ;
Hu na phambano khulwane ya tshumelo nyangaredzi dza vhomakone dzine dza ṋetshedzwa maongeloni a tshiṱiriki mahulwane u khwinisa u swikelela na u tshimbidza ndeludzo kha u livhisa kha zwileludzi zwa vhuongelo ha dzingu vhune ha ṋetshedza tshumelo nyangaredzi dza vhomakone .
Kanzhi na vhone vho shuma sa vhaimeleli vha mahoro apo a poḽotiki hu na vhuṱumani na madzangano na vhoramabindu vha ndeme vhukuma kha ḓorobo dza tsini .
Masipala une wa ḓo tshea ḽa u dzhena kha CBP u tea u vha na vhuṱanzi ha uri zwikombetshedzwa zwa ḽodzhisitiki zwi no rangela CBP zwi a tevhedzwa wadini iṅwe na iṅwe .
Dzingu ḽi na tshuluwo dzo vhalaho , dziṅwe dza hone dzo bulwa sa fhethu ho tsireledzwaho .
Ni kone u ita ḽitambwa ni tshi sumbedza uri hu khou bvelela mini tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Zwipikwa zwine zwa nga leluwa u topola zwavhuḓi sa zwa ndeme vhukuma ndi zwipikwa izwo zwine zwa sumbedza mvumbo ya mikhwa kha pfanelo dza mutheo dziṅwe .
Tsireledzo ha madzangalelo a phurofeshinala ndi mushumo na tshiitisi tsha uri hu vhe na madzangano a phurofeshinala .
Ho vha hu na vhathu vha si gathi vha 1,7 miḽioni vho tholwaho kha kotara ya vhuraru ya 2020 u fhirisa kha kotara ya u thoma , phanḓa ha musi dwadze ḽi tshi ri dzhenela .
Foramu dzi dovha dza ṋekedza vhudavhidzani na u ṋekedza zwikhala zwa u ṱola nzudzanyo na maitele a u thoma u shumisa a Komiti ya Wadi kha IDP .
Zwo fhambanaho na izwo , mawanwa mahulwanesa a mutakalo u bva kha mukhushwane wa khalaṅwaha a anzela u vhonala kha vhaaluwa .
Mugudisi u ṱola kuvhalele ( maitele ) kwa vhagudi vha tshi vhala a kona u nanga ngudo ine tshipikwa tshayo ndi u gudisa zwo livhaho kha mawanwa a u ṱola hohu .
Ṱhoḓea ya u saukanya i tea u sumbedzisa zwi khagala u tshimbilelana na nḓila ya mbekanyamaitele ya muvhuso na u tevhedza zwipikwa na zwithu zwa ndeme .
Thomani kha tshithoma .
Khamphani i kona u shuma i yoṱhe u fhirisa muhasho wa masipala ngeno i khou shuma nga fhasi ha ndango yo fhelelaho na vhulavhelesi ha khoro .
2.2 . Vhuḓifari ho raloho nga u tevhekana haho vhu kha ḓi vha nḓila khulwane dza u ḓitsireledza na u tsireledza vhaṅwe kha tshitzhili .
U tea u dzhenela miṱangano i farwaho tshiimiswani .
Kha u khwinisa vhukoni hashu sa vhashumeli vha muvhuso , Tshikolo tsha Lushaka tsha Muvhuso tshi khou thoma khoso dza khombekhombe , dzi katelaho masia a fanaho na mikhwa , u lwa na zwiito zwa vhuaḓa , vhulanguli vhuhulwane na ndangulo ya tshumelo , na u tholiwa ha vhalanguli kha mishumo i konḓaho u khwaṱhisa nḓisedzo ya tshumelo .
Kha nyimele nnzhi phambano khulwane dzi vha hone vhukati ha tshibveledzwa tsha vhukuma na tsho fhungudzwaho vhunzani hatsho nga u engedza zwiṅwe zwithu khatsho .
Vha humbelwa u ambedzana nga ha khetho dza dzilafho ḽavho na dokotela wavho na u dzhia tsheo dzo dziaho mayelana na vhone na vhane vha vha funa kha zwa ndondolo ya mutakalo wavho musi vha saathu u wana dzilafho , zwidzidzivhadzi kana u itwa nyito iṅwe na iṅwe .
Hezwi zwi katela u dzhenelela hu hulwane nga phurofeshinaḽa dza zwa vhudavhidzani kha nyambedzano dza phalamenndeni .
Nyengedzedzo ya ndeme yo ombedzelwaho ya mikovhe na u khetha phothifolio zwi imela ndeme yo ombedzelwaho ya khetho dzi engedzedzwaho ya u thithisa phothifolio ya mikovhe .
Kha ri ite nyito Khaḽarani tshifanyiso .
Khabinethe yo takalela u ḓikumedzela ho itwaho nga muvhuso wa Japan u engedza vhubindudzi hawo Afrika Tshipembe .
1.2 . HSRM i ṱanganya zwavhuḓi thekhinoḽodzhi dzoṱhe dza zwa gesemaḓi sekhitharani dzo fhambanaho dza ikonomi ya dovha ya ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi i katelaho .
u humbula hu no fhambana na ha vhomuthumunzhi - zwi a leluwa u livhisa mafhungo kha komiti kana u fhaṱa kiḽiniki . Ṱhoḓea dza u dzhiela nṱha u ṋetshedzwatshifanyiso tsho fhelelaho .
( iv ) u ṱuṱuwedza zwiito zwa ikonomi u mona na mikano ya vunḓu ;
U VHONA URI THENDELANO DZA U KOVHEKANA MBUELO A DZI SA DZHII SIA NA URI DZI A LINGANA
Maanḓalanga a Sialala , vhurangaphanḓa ha siviki na ha zwa polotiki khathihi na miraḓo ya Foramu Ya Vhuimeleli ha IDP vha tea u tsivhudzwa nga CBP khathihi na zwithu zwihulwane zwi no ḓo itea .
U bvisela khagala u pfela na u aluwa hu tshi fhindulwa khaedu dzi elanaho na mikhwa .
4.80 Vhutshinyi vhu kaliwa vhu tshi ya nga nḓila ya vhuhulwane ha hone .
Musumbuluwo u ḓaho ( wa dzi 31 Ṱhangule ) , Yuniti 2 ya Tshiṱitshi tsha Fulufulu tsha Koeberg ngei kha ḽa Kapa Vhukovhela tshi ḓo dziṅwa hu tshi itelwa ndugiselo dzo pulanelwaho .
U vha na nnḓu yavhuḓi zwi nga ṋetshedza mupo wa mutakalo zwine zwa nga ita uri vhutshilo vhu vhe vhulapfu .
Vhonkhetheni , sa tsumbo , dzi tangwa nga vhathu vha ndeme kana vhalindavhathu .
Ndi tshifhio tshi re tshiṱukusa ?
Musi ri tshi ḓisa vhatumbi , vhashumi , zwigwada zwa vhafumakadzi na vhaimeleli vha vhathu vhapo nyambedzanoni , ro vhona khonadzeo khulu vhukuma ya mukatelo wa tshitshavha u itela u swikela pfanelo dza vhathu kha nyambedzano dza u pfukisela .
Vhalwadze vha dzhenaho nga senthara ya shishi ya vhuongelo ha mukoni nyangaredzi , vha ḓo tevhela lwendo luthihi na lwe lwa ṱalutshedzwa lwa vhuongelo ha tshiṱiriki .
U bvisa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo ilangwaho
d ) Mulayo wa Phensheni ya Mushumo wa Muvhuso wa 1996 , u shandukisa mulayo wa mafhambanele o kunaho hune ha vha hu tshi khou vha na ṱhalano , u itela u vhona uri mbadelo ya miraḓo ya phensheni ya avho vhe vha vha vho malana musi vha tshi ṱalana i songo shandukiselwa kha tshikolodo tshine tsha tou kombetshedza ; na
Ri tea u shumisana u itela u bveledza vhupo uvhu .
Mveledziso ya vhashumi ( nzudzanyo , vhuḓikumedzeli , vhukoni na mbekanyamushumo dza zwa akademi , ḽenashiphi , dzibazari , vhuḓibaḓekanyi na mivhigo ) .
Kha vha ṱalutshedze maitele a u gonyisa mbudziso ho sedzwa phimo ya iwe muṋe ya vhulangi .
Ri ramba mashango a re na dzangalelo na zwiimiswa zwa dzitshaka zwo teaho u ta vhaimeli vhahulwane u ṱanganela na vhushumisani uhu .
Phalamennde , sa muimeli wa vhathu , i ṱuṱuwedza u shumiswa ha nyambo dzoṱhe dza tshiofisi nahone i nga takalela vhadzulapo vhoṱhe vha tshi pfa vho vhofholowa u dzhenela kha mushumo wa tshiimiswa nga luambo lune vha funa .
( b ) Khethekanyo ya B : Masipala ane a ṱanganela maanḓa a u vhusa na a vhusimamilayo kha vhupo hawe na wa khethekanyo ya C ya masipala kha vhupo vhune a wela khaho .
Tsumbo dza u tamba ho vhofholowaho dzi katela nyito dzi tevhelaho :
0860 004367 vha humbele fomo ya u ita khumbelo ya mbuelo ya mushonga kana vha i wane kha www.gems.gov.za ( vha ya kha " Members " vha puṱedza " Forms " ) Vha nga humbela fomo na kha Ofisi ya Dzingu ya tsinisa ya GEMS .
Hezwi zwi ḓo vha mutheo wa tshumisano vhukati ha vhashumisani vha tshitshavha nahone zwi ḓo thusa kha mvelaphanḓa ya ikonomi yapo .
Kha thandela dza vhukati , hu ḓo anzela u vha na komitinyendedzi nahone miṱangano i ḓo anzela u farwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Vho ṱanganedza uri hezwi zwo vha " tshiitei tshi songo ḓoweleaho " nahone zwiitei zwi songo ḓoweleaho zwi fanela u rekhodiwa kha mbekanyatshifhinga dzavho .
Thikhedzo ine nḓowetshumo idzi yo dzi wana u bva kha muvhuso yo vhonala nga zwithu zwa tshiṱirathedzhi hu si zwa ikonomi .
U ḓiṅwalisa ho fhelelaho hu ḓo ḓitika nga thendelano yo swikelelwaho kha mutengo wa u thoma .
Ri ḓo alusa vhuvhudzisi , mbekanyamaitele ya u ṱuṱuwedza u vha khagala na vhudavhidzani kha mishumo yashu u itela u vhona u shumisana ha thimu .
Maitele a thengo o fhambana u ya nga dzidona .
U wana ndambedzo ya tsedzuluso ;
Ndangulo nyangaredzi na asesimennde ya tshiṱafu tsha khemisi .
Vhalangavundu na Vhalangadzulo vha vhusimamilayo ha mavundu ,
Tsumbakushumele dza ndeme dzi tevhelaho dzi tea u vha tshipiḓa tsha PMS dza masipala u swika hune dza nga shumisea kha masipala .
Nga u shumisa khondomo , vha nga thivhela HIV na maṅwe malwadze ane a fhirela nga vhudzekani , na uri vha nga nanga uri ndi lini hune ha vha ṱoḓa u vha na ṅwana .
Makumedzwa aya a ṱoḓa u wana thasululo dza vhukuma dza thaidzo dza matshilisano dza shishi .
Kha ḽevele ya lushaka , hezwi zwo vha zwi tshi khou ḓo itwa nga kha Komiti ya Vhueletshedzi ha Zwikambi ya Lushaka ine ya ḓo ṱanganyisa miraḓo ya muvhuso na u katela tshipiḓa tshihulwane tsha madzangano a tshitshavha .
Mbekanyamaitele dzine dza dzhenisa milayo ya ndeme u fana na ndaṱiso ya zwa vhugevhenga a yo ngo dzheniswa nga nyelulo .
Vhaṱhannga na vhasidzana vha fhiraho 5 000 vho pfumbudzwa sa vhatsimaho mililo nahone vho vhewa kha beisi dza 200 u mona na shango ḽa Afrika Tshipembe .
Dzilafho ḽa tshifhinga tshoṱhe na tshanduko kha dzilafho na zwone zwo ṅwalwa kha garaṱa .
U tshimbidza u ṅwalwa fhasi na maitele a nḓivhadzo .
Hu ne zwa konadzea , senthara dza tshitshavha dzi fanela u vha kha vhukule ha u tou tshimbila .
Ri ḓo isa phanḓa ṋaṅwaha kha maga ashu a u khwinisa kushumele kwa muvhuso uri u kone u fusha ṱhoḓea dza vhadzulapo .
U ḓo dovha hafhu wa shela mulenzhe zwihulu kha u thomiwa ha Mbekanyamushumo ya Tshandukiso ya Mavu .
Mubvanamafhungo khoyu !
Mbekanyamaitele ya u shumiseswa ha zwidzidzivhadzi yo thomiwa u itela u khwaṱhisa u dzhenelela kha Mutakalo wa Vhashumi ho Ṱanganelaho khathihi na u vha wo Takalaho .
Mbetshelwa dza Tshumelo dza Phathoḽodzhi dza Forensiki .
U failiwa zwavhuḓi ha rekhodo zwine zwa katela u vhekanywa , u faila lwo kunaho na u vhea nga nḓila yone rekhodo kha dzifaela .
Ri vhidza vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe uri vha ṱhomphane vha dovhe vha farane kha u lwa na zwa khethululo nga lukanda kha lushaka lwashu .
Vhatshinyi vha re na thathu ine ya vhonalesa kana i songo ḓoweleaho zwi a vha konḓela u wana mushumo .
Komiti ya Wadi i nga ḓiwana i tshi khou lwa na CDWs
Vhashumi vha ḓo shumana na tshililo tsha tshitshavha u ngari ndi tshone tshi tshoṱhe , u tshi sala murahu kha tshaneḽe dzoṱhe u swika tshi tshi wana zwo tshi teaho .
U shumisa phaiphi khulwane ya ngadeni zwi nga shumisa vhunzhi ha maḓi ane a nga lingana ḽithara dza 30 nga minete .
Ho vho wanala uri muṱaleli uyo o vha e Muthusa Mukhomishinari wa SAPS wa Vunḓu we na ene a ṋetshedza vhuṱanzi kha khomishini .
Ndi nnyi ane a tea u ima sa nkhetheni kha khetho dza miraḓo dza thirasitii dza GEMS ?
1.6 . Khabinethe yo dzula ya sedzesa na u amba ngaha muvhigo wa Tshigwada tsha Minisiṱa dzo Vhalaho dzo Hwedzwaho Mushumo wo ṋetshedzwaho nga Miṋisiṱa vha Muhasho wa zwa Mishumo ngaha u khwiṋisiwa ha vhutsireledzi ha Muḓi wa Muphuresidennde ngei Nkandla .
Khabinethe i ṱuṱuwedza tshitshavha u shelamulenzhe kha dzulo ḽa vunḓu ḽa Mvetamvetothangeli ḽine ḽa ḓo thoma nga dzi 7 Ṱhafamuhwe ngei Rusternburg .
4.2 . Nga kha mushumo wa Minisiṱa wa Mishumo Vho Mildred Oliphant , Afrika Tshipembe ḽo swikela zwihulwane kha u khwinisa nyimele dza mishumoni nga kha maga a ndinganyiso ya mbeu , u vhesa khagala kha zwa muholo , u fhelisa dzikhakhathi , u dina vhaṅwe mishumoni na maṅwe maga thwii u itela zwikhala zwi no lingana .
U engedza izwo , zwikhala zwa nnyi na nnyi zwo vuleaho tshiṅwe tshifhinga zwi shumiswa sa fhethu ha u eḓela vhusiku , musi vhukhudo ha vhusiku vhu tshi nga vha vhu tshi shumiswa kana hu si ho .
Theo ya mulayo i bveledza maitele a kha mazhendedzi a phuraivethe na tshumelo dza u thola lwa tshifhinga nyana , hu u thivhela u tambudzwa ha vha ṱoḓaho mushumo .
Ri khou isa phanḓa na u wana zwiṅwe zwiko zwa fulufulu , zwi tshi elana na Puḽane ya Tshomedzo dzo Ṱanganelanaho ya Fulufulu .
Pulane ya Mveledziso ya lushaka i ṱanganedza tsudzuluso ya ḽifhasi ya maanḓa a ikonomi u bva Vhukovhela u ya Vhubvaḓuvha na u sumbedzisa u takuwa ha Afrika .
Miṱangano ya komiti ndi hune miraḓo ya komiti yo thomiwaho uri i shume na miṅwe mishumo kana manḓa o tiwaho vha ṱangana hone .
Tsumbo , i ḓo dovha hafhu ya sumbedzisa uri ṱhanganelano i a konadzea .
Thambudzo ya muhumbulo , u tambudzwa muyani na u seṅwa : U nyadza kana u shonisa mulala , zwine zwa sia mulala a si tshe na vhuḓifulufheli .
Muiti wa khumbelo a nga humbelwa nga u tou ṅwala , nga murahu ha datumu ya u vala , uri khothesheni yawe i bvisiwe .
2.4 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Muvhigo nga ha Mashumele a Ṱhoḓisiso na Mveledziso ( R&D ) na Mbekanyamushumo ya Tshiṱuṱuwedzi tsha Muthelo 2014 / 15 Phalamenndeni .
Arali muiti wa khumbelo a tshi tama u shuma , u tea u sumbedzisa uri a huna mudzulapo kana mudzuli wa Afrika Tshipembe ane a nga ḓadza tshikhala tsha mushumo uyo .
Vhuṱanzi ha maṅwalo hu tea u tshimbila na khumbelo ya sabusidi hu sumbedzwe kushumisele kwa mavu ku no ṱanganedzea malugana na u wana sabusidi ya vhuponi ha mahayani .
Tshiṱirathedzhi tsha u kunda masia a u sa shuma zwavhuḓi .
U thivhelwa ha mbingano ya Tshiisiḽamu vhukati ha vhathu nga ṅwambo wa vhushaka havho ha malofha kana nga u elana kana nga vhuunḓi , kana tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe , zwi sedza nga mulayo wa Tshiisiḽamu .
Tshenzhemo kha ḽifhasi ḽoṱhe yo sumbedza uri u valiwa ha zwikolo na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha , mavhengele a u rengisa na fhethu ha mushumo a zwo ngo thusa kha u imisa u phaḓalala ha vhulwadze .
Nga nnḓa ha mbumbo ya shango i shandukaho , milambo na milambwana i ela kha vhupo ha masipala .
Nga u shuma roṱhe ri nga ita zwinzhi !
Nḓivho na u pfesesa muhanga wa ndangulo ya mutevhe wa nḓisedzo na maitele .
Thengiselano ya tshelede dza mashango a nnḓa dzi ṱaluswa nga phimo ya thengiselano i no khou langa nga ḓuvha ḽa thengiselano .
Izwi zwi ḓo khwinisa ikonomi kha mimasipala yoṱhe .
Uyu u nga vha masipala wavho ?
Zwine nda ṱoḓa u zwi swikelela
Vhufhufhi ho nangwaho ha mashango vhuvhili hao vhu nga shumisa fhethu huraru ha vhukati ha mashango mavhili , fhethu huraru kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe sa fhethu ha u dzhena na fhethu vhuvhili nnḓa ha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ;
Thundu dzi bveledzwa musi , nga vhubveledzi , u phurosesa kana u kuvhanganya huhulwane na ha ndeme ha khomphonenthe , mvelelo dza tshibveledzwa tshiswa tshine tsha ḓivhea kha sia ḽa makwevho tshine tsho fhambana nga maanḓa nga mbonalo dza mutheo , mushumo kana u vha na mushumo u bva kha tshipiḓa tshatsho .
( g ) u ḓivhadza dzireferandamu hu tshi tevhedzwa Mulayo wa Phalamennde ;
Mitshini na zwishumiswa zwe zwa vha zwi tshi shumiswa miṅwaha ya 20 yo fhiraho , u fana na mitshini ya fekisi , khomphyutha i shumisaho disiki ya flopi , khasethe na khomphyutha dzi si na mivhala dzi si na zwa nyolo na u khavhisa nahone dzi si na na mausu a dzi tsha shumiswa na luthihi .
U ḓivha milayo ya Khoro ya Vhuongi ya Afrika Tshipembe i elanaho na u bebisa na u ṱhogomela vhaimana .
Muvhigo muṅwe na muṅwe une hetshi tshigwada tsho vhuya nawo , hovha zwithu zwe vha zwi shuma vhe na vhaofisiri vhorapolotiki vha mavundu , hu tshi katelwa na KwaZulu-Natal , naa hone tsha ndeme kha zwoṱhe , tsho tikedzwa na u shumisana tsinisa na vhashumeli vha tshitshavha .
U ṱanganya , u lavhelesa na u vhona uri hu khou itwa zwa ndangulo ya mashumele na mveledziso ya sisiṱeme .
Zwi vhonala zwi tshi ḓo konadzea u pulana nga vhuronwane ndaulo ine a nga ḓo engedza muhwalo wa ndaulo munzhi wa ita na u ḓura u fhira zwe zwa vha zwi tshi nga katelwa kha ndaulo ya zwikwama zwa u litsha mushumo nga nṱhani ha u aluwa zwo engedzwaho .
Vhahumbeli vhane vho ita khumbelo kale ya poswo a vha tei u dovha vha ita khumbelo saizwi u ha muhumbeli havho hu tshi ḓo bvelaphanḓa a u dzhielwa nṱha .
I ḓiimisela kha u sedza u thoma u phalala ho sedzaho kha zwivhangi zwa u sa lingana nga mbeu na masiandaitwa a shavhisaho ane HIV ya vha nao kha vhafumakadzi na vhasidzana vhanzhi .
Zwipikwa zwe ra ḓivhetshela riṋe vhaṋe zwo vha zwi tshi swikelelea hu saathu u vha na thaidzo hedzi dzi re hone zwino .
Khakhululo kha kufarele kwa muthelo wa vhu shela mulenzhe kha tsengedzo dza u notha dzi khou shumiswa .
I nga sedza ḽa u rerisana nga maṅwe a mafhungotsivhudzi o ṋewaho afha fhasi :
Tshumelo dza mapholisa ashu , vha tshi khou tikedzwa nga mmbi ya maswole , vha fhasi ha ndaela dza u fara avho vhoṱhe vha pfukaho milayo .
5.1 . Khabinethe yo livhuwa mathomo a mbekanyamushumo ya lushaka ya muhaelo wa COVID-19 , he u ṋetshedzwa ha phimamushonga dza Johnson & Johnson ha itwa kha vhashumi vha ndondolamutakalo ( HCWs ) kha sekhithara dza phuraivethe na dza muvhuso .
U fhefheḓiswa ha fuḽaga ntswa zwo khwaṱhisedza vhuḓihudzi na ṱhonifho ya shango ḽiswa na u pembelela vhuthu .
U fhelisa khohakhombo ya ndozwo ya khephithala ya phothifolio ya mikovhe , Tshikwama tsho shumisa nḓila ya u Rengisa Khautharani mikovhe ( OTC ) u tinya u ṱanea hatsho kha tshanduko kha mutengo wa maraga wa zwino wa phothifolio ya mikovhe yatsho .
1.3 . Yuniti i khou lavhelelwa u dovha hafhu ya shuma nga murahu ha miṅwedzi miraru .
Musi Mulangadzulo na Mufarisa Mulangadzulo vho no nangiwa , Muhaṱuli Muhulwane u ita thambo ya u ta poso ya Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe .
Hezwi ndi zwine ra tenda khazwo , vhuḓikumedzeli na milayo ine ya langa maitele a u dzhia tsheo a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe zwi tshi ḓivhea kana zwi sa ḓivhei .
2.4 . Khabinethe yo tendela Milayo ya Vhuvhusi ha Muvhuso na Vhurumelwa ha Vhulangi ha Masheleni .
Avha ndi vhane vho vhumbwa nga zwigwada zwi ngaho Harieth General Partners , vhane vha vha vhone vhabindudzi vhahulwane kha zwa themamveledziso dza Afrika na vhukavhamabufho khathihi na feme ya zwa ndangulo ya khamphani dza zwa vhufhufhi vhane vha vha Global Airways .
Ndaela dza zwigeriwa dzi wanala murahu ha bugu .
B Vhu sokou monamona u swikela vhu tshi ṱangana na zwiḽiwa .
Komiti ya Milayo na komiti dzayo ṱhukhu dzi shumana na milayo ya Nnḓu , mugaganyagwama wa Nnḓu , thikhedzo ya Miraḓo , nzudzanyo dza nga ngomu , na maanḓa na mbuelo zwa Miraḓo .
Thaidzo afha ndi uri a si vhoṱhe vhathu vha Afrika Tshipembe vhane vha tenda uri hu na vhuloi , na uri lutendo ulu lu nga si vhonwe nga tshisaithifiki .
Itshi ndi tshipiḓa tsha mugaganyagwama tshine masipala a ḓo vhulunga kha iyi mveledziso ntswa , themamveledziso kana dziṅwe ndaka dza khephithala dzi nga ho u ita bada na u fhaṱa zwifhaṱo .
8 . Mbuedzedzo nga Muvhuso na u khwaṱhisa mushumo wa khamphani dza muvhuso , themamveledziso dza thekhinoḽodzhi dza mafhungo na vhudavhidzani nga kana u phaḓaladziwa ha broadband , maḓi , vhuthathatshili na thandela dza vhuendi . phaḓaladziwa
Mihumbulo ya u fhaṱa ya u khwinisa i tea u itwa nahone hune zwa konadzea tshitshavha tshi nga dzheniswa kha u tandulula thaidzo .
Phindulo nga Khomishinari wa Lushaka wa Mapholisa , Dzheneraḽa Vho Riah Phiyega , u ya kha themendelo dza Khomishini ya Farlam nga ha uri vho tea naa u fara ofisi , zwi khou sedziwa .
Zwo ralo ri ita khunguwedzo kha vhathu vhashu uri vha ite nḓowedzo ya pfanelo dzavho dzau gwalaba nga mulalo na hone hu si na dzikhakhathi .
U thoma tshumisano ya midia ya u dzhia ndaulo na u fhindula nga u ṱavhanya mbudziso dza midia ;
Tshi ḓo thivhiwa nga tshiimiswa tshiswa tsho fhaṱelwaho ndivho tshine tsha ḓo shumisea kha risetshe .
U engedza nungo na mafulufulu na u ṱuṱuwedza sisiteme ya u lwa na zwitshili .
Fhungo ḽa tsireledzo ya zwipondwa nga mapholisa ḽi ṱoḓa u humbulwa zwavhuḓi .
( 5 ) Mulayo wa lushaka u fanela u ṋea tshikalo tsha u ta -
Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u dzhia ḽiga nga u ṱavhanya musi hu tshi vha na khethululo nga muvhala kha tshitshavha tshashu .
Gumofulu nyangaredzi ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa sibadela ḽa R156 492 nga muṱa nga ṅwaha
Ndiliso dzo itwa kha mushumi wa ndeme wa ndangulo , hu tshi katelwa miraḓo yavho ya muṱa vho teaho , na vhone vho katelwa kha notsi .
Zwo sedzeswaho kha vhugudisi kha ṅwaha une wa vha nga fhasi ha tsedzuluso ho vha u khwaṱhisedza uri vhashumi vhoṱhe vha re nga ngomu ha Muhasho vha a ḓivha nga ha khoudu ya vhuḓifari ya vhashumeli vha muvhuso na u ṋekedza mushumi muṅwe na muṅwe tshibugwana tsha khoudu ya vhuḓifari .
Mulayo , DPME i na pfanelo dza u vhudzisa vhuṱanzi ha u sumbedza maanḓa e a fhiwa uri a ite khumbelo o imela munwe .
mvelelo dza tsedzuluso
U homboka asi thaidzo ntswa kana yo khetheaho Afrika Tshipembe .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo i wanalaho madavhini a ofisii dza SARS .
Tshakha idzo ndi :
U ṱhonifha vhaṅwe vhathu na ndaka yavho
Sa mulayo nyangaredzi , fhedziha , zwikhala zwinzhi nga ngomu ha hugaledzwa zwi fanela u katela vhuitwa hoṱhe ha vhaenda nga ṋayo na zwiendedzi .
Tshenzhelo ya gumoṱuku ya ṅwaha muthihi ya kha vhupo ha u shuma nga ndangulo ya masheleni .
Mutevhe wa u ṱola wa maṅwalo a tikedzaho u tea u katelwa :
Desike dza thuso ya tshumelo ya vharengi vha nga nnḓa na vha nga ngomu , maṱano a nnḓa , nz .
U bviswa ha mivhigo mivhili vhege yo fhelaho - muṅwe kha vhulimi ha mbambadzo , muṅwe kha mimasipala - zwi sumbedza zwavhuḓi izwi .
Pfanelo ya u wana ndiliso
Zwiimiswa zwa tshitshavha zwi tea u ita uri bugupfarwa ya PAIA i vhe hone nga nḓila yo leluwaho nahone nga nyambo dzine dza nga swika tharu8 .
2.8. Khabinethe yo vhudzwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho nga muvhuso kha u fhindula kha ṱhaselo yo itwaho kha vhabvannḓa na u tandulula midzi ya zwiitisi .
Vha tshi kha ḓi vha muswa , Vho Moseneke vho ḓidzhenisa kha zwa nndwa ya mbofholowo sa muraḓo wa Pan Africanist Congress .
Zwishumiswa zwo livhiswaho kha u khwaṱhisedza nyimele dza kushumele dzi re na mikhwa kha vhareakhovhe vhoṱhe , nga maanḓa zwikwekwethe zwo ṋamelwaho , na tsireledzo ya matshilisano yo linganaho .
Shango ḽo dovha hafhu ḽa shumisa tshikhala tsho ṋetshedzwaho nga AGM u fara miṱangano ya mashango mavhili na mashango o vhalaho ane a vha na vhudugambilu vhu fanaho na hashu ha u lwa na vhugevhenga ho dzudzanywaho na vhutherorisi .
Vha Mr Print vha khou ṱoḓa vha tshi ṅwala atikili i no amba nga fesheni ya vhaswa .
A huna khumbelo ine ya ḓo tshimbidzwa hu si na khwaṱhisedzo ya mbadelo .
Hu khou ṱoḓiwa muongi o nothaho khathihi na mulauli uri vha thuse kha thandela khathihi na u langa u phakhela miṱa ya vhashai zwiṅwe zwiputo zwa zwiḽiwa .
Vhadzheneli vha tea u amba nga zwe vha vhona na vhaṅwe tshigwadani .
Ri tea u ḓikumedzela u imisa vhuvhi ha khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana kha ṅwaha woṱhe .
U khwiṋisa ndondolo ya mutakalo na ndavhelelo ya vhutshilo kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe ndi iṅwe ya mvelelo dza ndeme dza fumimbili dza Muvhuso wa Vhukati .
) , Senthara dza Tshumelo ya Thusong , ofisi dza masipala na ofisi dza vhukhethoni .
Vha humbelwa uri vha ṅwale zwi vhonalaho nga peni ntswu .
Maḓuvha a u gwalabela mbadelo ya muḓagasi o fhira .
Mafhungo a zwino kha shango
Ndi vhorakhonṱhiraka fhedzi vhane vha nga kona u ṋetshedza vhuṱanzi ha nomboro ndaula ya Mbuelo ya Muthelo , nomboro ya u Ḓiṅwalisa ya VAT na u Ḓiṅwalisa ha Khamphani zwi ḓo shuma .
U rwelwa ṱari ha wadi - u dzudzanya u rwela ṱari miṱangano vhege ya phanḓa ha vhugudisi .
3.42 U engedzea ha khakhathi dza zwa vhuloi nga miṅwaha ya vho 1990 zwi nga dzhiiwa hu uri zwitshavha zwa Vharema zwi khou lwa na Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi .
Kha muhasho u re phanḓa , vhashumi vho ḓiimiselaho vha ḓo tiwa u itela u langa mbekanyamushumo .
Thandela iyo ine ya vha hone vhukati ha Bapsfontein na Bronkhorstspruit , yo thola vhathu vha fhiraho 200 .
Madzudzanyele o aluswaho kha muvhuso a ḓo ḓisa u vhuelwa ha nṱha hu tshi bva kha vhufarisani .
Afrika Tshipembe , nḓowetshumo ya vharengi vha thundu ndi yone ine ya langa nyaluwo ya ikonomi .
Mulaedza uyu wo vha wo fanela u ṋetshedzwa vhege yo fhiraho , fhedzi wo ḓo lengiswa u itela uri ri lange zwavhuḓi nahone nga vhuronwane mafhungo a tshanduko kha zwa poḽotiki .
A huna fomo dzi teaho u ḓadzwa .
Thikhedzo ya tshiṱirathedzhi yo sedzaho kha u khwinisa vhukhwine ha tshumelo ya u thola nnyi na nnyi vhu khou sedzuluswa .
Kusedzele ukwu kwa tshiṱirathedzhi kwo itelwa u ḓisa mishumo i dzhenelelaho kha mveledziso yoṱhe ya vhupo i vhuedzaho vhathu vhoṱhe .
3.3 . Kha u engedza u shela mulenzhe kha u thoma u shuma ha Makumedzwa o vhibvaho a Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelaho ya Lushaka , madzangano a zwi takalelaho vho fhiwa tshifhinga u swikela ḽa Lara 2018 u ṋetshedza mahumbulwa o tou ṅwaliwaho nga ha mbekanyamaitele yo dzinginywaho na sia ḽa mbekanyamaitele kha vha ndaulo .
u dzhia vhuṅwe vhukando ha u engedza tswikelelo ya masheleni a mabindu maṱuku nga tshumiso ya gwama ḽa Apex ( Samaf ) na gwama ḽa khadzimiso ya masheleni kha ndimo ṱhukhu ( Mafisa ) ;
Ndivho ya Afrika ya u pfulutshela dziḓoroboni i tea u sedza tshanduko dza kudzulele kwa vhathu kha muhanga wa nyaluwo ya u pfulutshela dziḓoroboni ho angaredzaho na nyaluwo yo fhelelaho ya tshivhalo tsha vhathu vhuponi ha mahayani .
22.1.4.1 u fha kana u badela mbadelo dza u ita khumbelo ;
Heyi mbekanyamushumo i ḓo katela ṱhoḓisiso yo angalalaho nga ha zwithu zwi fanaho na u tila mishonga , u mamisa na masiandaitwa kha sekhithara ya zwa mutakalo .
O vha na u vhilahedzwa nga uri mivhigo ya mafhungo yo vha yo livha khae , hu tshi vhambedzwa na avho vhashumi vho imiswaho lwa tshifhinganyana .
Vhashumisi vha ṱuṱuwedzwa u vhiga vhukhakhi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha nga vha hone , u sa shuma zwavhuḓi kana matheriaḽa u sa fari muṅwe zwavhuḓi nga u shumisa vhuṱumani ha ' u vhigela murahu ' .
Hu na thaidzo nga nḓila iyi ya u thoma komiti dza wadi dzi si gathi sa :
Khabinethe yo tendela themendelo ya Phurothokhoḽo ya SADC kha Ndango ya Mupo wa Mveledziso i Yaho phanḓa nga Phalamennde .
Vha ita hani khumbelo ya Ṱhanziela ya Tsedzuluso ya rekhodo ya Vhutshinyi ( PCC )
U ṱanḓavhudza mbetshelwa zwi ḓo ṱoḓa uri zwiko zwine zwa vha hone zwi shumiswa zwavhuḓi na uri zwiṅwe zwiko zwa u engedza zwi wanale .
Muvhuso wo fhindula nga u bveledza pulane ya u vusa na u ṱuṱuwedza ikonomi ye ya livhiswa nga huswa kha sia ḽa u lambedza tshitshavha kha vhupo hune ha vha na khonadzeo khulwanesa ya nyaluwo na u sika mishumo .
Milayo ya u tou thoma ya bola ya milenzhe yo thomiwa nga 1815 .
Zwine makoleni nga madekwana ha vhonalisa zwone
Vhabebi vhoṱhe na vhaunḓi vha ṱuṱuwedzwa u tikedza vhana vhavho kha ndugiselo dzavho .
Maitele aya a ḓo sumbedzwa nga vhuḓalo nga murahu .
3 . Sa muraḓo wa Komiti ya Wadi ndi dzulela u ṱangana na vhadzulapo kha vhupo hanga u thetshelesa ṱhodea na mbilaelo dzavho
Hu themendelwa uri vhukoni ha ndangulo ya zwiwo hu tea u khwaṱhisedzwa kha masipala .
U itela u thusa mimasipala i songo khwaṱhaho ye ya konḓelwa nga phurosese ya u thoma , Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ḽa Afurika Tshipembe ( SALGA ) ḽo ṋetshedza sethe ya nyendedzi dza lushaka dza komiti dza wadi .
Nga mishumo ya lushaka ulu , vhagudi vha nga fhedza tshifhinga tshilapfu vha tshi khou u ita u fhira u kha u vhala phakhedzhi .
Dwadze na mvelelo dzaḽo dza mbekanyamaitele ya muvhuso hu na khonadzeo ya uri zwi bvele phanḓa kha muṅwe murafho - hu nga vha mivhili .
Nga nnḓani ha vhupo ho vhetshelwaho thungo , hu ḓo dovha ha vha na mveledziso yo vhetshelwaho thungo .
Tsenguluso i re afho fhasi a yo ngo itelwa u vha i netisaho kana ya vha manweledzo o fhelelaho a sisiṱeme i no khou ambwa nga hayo , fhedzi hu tshi tou vha u ṋetshedza tsumbo dza nḓisedzo dza ndeme dza milayo i shumiswaho kha mashango o imaho ngauri .
U bvelela ha nḓila ine ya nga dzhiwa i yone yo teaho zwi nga dzhia miṅwe miṅwaha i si gathi .
Yo vha i tshi shumiswa sa ofisi ya Khomishinari Muhulwane wa Birithishi , hone zwino i dzula Komitiṱhanganelo ya Vhusevhi na ofisi dziṅwe dza Phalamennde .
I ṋekedza mushumo wo khetheaho wa u langula kha vhupo ha u fhaṱa dzinnḓu .
Vhurumelwa ho ṱaṱa uri hu nga si vhe na vhuthihi ha matshilisano hu si na ndinganyiso ya matshilisano na u ombedzela ṱhoḓea ya u amba nga vhuḓalo nga ha vhufa ha tshifhinga tsho fhiraho , ngauri u sa lingana ho sikwaho nga muvhuso wa tshiṱalula ho dzudzanyelwa vharema vha shayaho .
Vhaṋetshedzi kha muvhuso wa vhukati vha vhonala vha tshi ḓivha nga ha u ṱavhanya uhu uri vha shumise tshelede i re hone mafheloni a ṅwaha .
Ro wana luṱingo u bva kha mufumakadzi wa mufariwa .
Muvhuso wapo u fhindulaho , u na vhuḓifhinduleli nahone u khou bvelela
Hezwi zwi ḓo shumiswa u alusa vhungoho ha u ṅwaliswa ha mavu , zwine zwi ḓo shuma sa hune ha ḓo thomiwa hone kha zwa u alusa mapuḽanele na malangele a mavu , ho katelwa miṅwe mishumo i tshimbilelanaho na vhulangi ha phothifoḽio ya zwifhaṱo na tshumelo ya nḓisedzo yo khwiṋiseaho .
Arali hu so ngo vha vhe vha vha vho ri kholonaiza , sisiteme yashu ya zwa mimaini , ye ya vha yo lugela mupo , yo vha i tshi ḓo vha i kha tshiimo tshavhuḓi tsha tshanduko .
Naho zwo ralo , a hu na dzangano ḽa muvhuso na ḽithihi ḽo dzhiaho vhuḓifhinduleli ha pholisi kha nḓowetshumo idzi .
U vhulunga ndi zwa ndemesa kha u bindudza na nyaluwo .
Fhedziha , masipala u ṋetshedza mavhone ane a vha mavhone malapfu , ane kanzhi a ṱomiwa badani khulwane kana u mona na vhudzulo ha mikhukhu u itela vhonetshela vhupo uho .
Ṱalusani zwiko zwa u fha tshelede zwa mavhengele a vhathu , mimotshari , mathukhwi a u fhaṱa , muvoni , na zwiṅwe-vho .
Ri ḓo kwamana na vhabindudzi avha u khwaṱhisedza uri ndivhanyiso na pulane dza mvusuludzo nga huswa dza riṋe vhaṋe u hudza vhukoni , nyaluwo na mishumo .
Kha vha ole tshitendeledzi kha fiḽipitshati vha ṅwale fhungogake ' pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha ' kha fiḽipi tshati .
Muvhuso zwenezwo u a hana u tendela u bvelaphanḓa na u dzimiwa mafhungo ha khethekanyo khulwane dza tshitshavha tshashu .
Tsheo mbili khulwane ndi tsheo ya vhubindudzi na tsheo ya ndambedzo .
Mulayotibe wo rumelwa Phalamenndeni uri u ṱanganedzwe .
Tshi sumbedzisa uri nyanganyelo ya mbuelo na tshinyalelo zwi ḓo linganyiswa hani .
Bodo ya Afurika Tshipembe ya Agrément yo fhiwa mushumo , une muwa na nmbetshelwa kha u dzhielwa n lushakae ane aa u vha engedzela maiso , u vhuelwa na mi ine i ṱa zwa zwino ya khou lemeleswa nga zwikolod zwi kha tshiimo tsho tendelwaho kana maitele a u shumisa nḓowetshumo ya zwa u fhaṱa , hune tshikalo tsho tendelwaho tsha lushaka a tshiho .
Zwi vhilaedzaho hu nga vha u bviswa ha zwiito izwi zwa mushumo ; u ya kha masia a re hone hu si na u fafadzelwa hu re hone nga tshifhinga tsha asesimennde .
Tshinyalelo dzoṱhe dza thandela dzo anganyelwaho ( dzo khethekanywaho u ya nga tshiko arali hu na u lambedza nga huswi hu lavhelelwaho ) .
U rumela na u ṱanganedza mivhuso yo vhidzelwa u thoma sisiṱeme i katelaho zwoṱhe ya khwaṱhisedzo ya vhunzani na akhiredithesheni ya pfunzo dza nṱha dzi yaho na nnḓa ha mukano ;
U sa khwaṱhisedzwa zwi tshi elana na khonadzeo ya mbambadzo zwi ḓisa nḓaḓo kha mimaraga vho .
Fhedzi arali muiti wa khumbelo e mubebi kana ṅwana wa mudzulapo , vhuṱanzi vhu sumbedzaho tshiimo tsha masheleni , mutakalo na vhuḓifhinduleli a vhu ṱo ḓei .
Phuraivethe Bege X9491
Khaṱhulo ya zwenezwino ya Khothekhaṱhululi i khou kwama kule vhukuma malugana na khumbelo dza zwa mveledziso .
Miredzo i tevhelaho i sumbedza uri vhagidimi vhavhili vha livhana hani na mutsiko wa muṱaṱisano .
Toolkit for Programme Managers ya dplg i bula zwibuletshedzwa zwi tevhelaho sa mutheo kha ndugiselo dza u shuma thandela , i tshi dovha ya ombedzela uri u pulana huṅwe ha nga murahu hu a ṱoḓea u itela u monithara , u shuma na u langa thandela :
Khethekanyo B : Zwidodombedzwa zwa muḓisi wa mbilaelo , a tshi khou ita mbilo o imela muraḓo
A hu na tshigwada tsha vhathu kana tshitshavha tshine tsha tou fana tshoṱhe , fhedzi vhathu vho fhambanaho vha na ṱhoḓea , zwine vha zwi takalela , lutamo lwa u swikela zwithu , madzangalelo na ndavhelelo zwo fhambanaho .
Mulayotibe u khou sedza kha uri zwikambi zwi kwama hani zwa matshilisano na ikonomi , u ongolowa ha tshanduko , u vhea tshikalo tshi fanaho kha zwihulwane zwa kulangele na kulangele kwa vhufarisani kwo khwiniseaho , u fhelisa zwa u bveledza na u rengisa zwikambi zwi siho mulayoni , khathihi na khaedu dzi kwamaho vhukoni ha kulangulele kha Maanḓa a Ndango ya Zwikambi ya Lushaka .
Kha vha khwinise ndaulo ya nyalusatshikwama tsha thuso , na u fhungudza ndaulo kha sekhithara , nga maanḓa ya madzangano a thuso maṱuku ;
Ri khou shumisa nḓivho iyi kha nyimele dzashu , naho tshikalo tsha hone tshi tshi nga fhambana .
Khothesheni dza theḽegirafu , luṱingo , fekisi , imeiḽi na dzo lengaho a dzi nga ṱanganedzwi .
Kale , musi zwo ralo , mivhigo ya ṅwaha yo vha i tshi tou vha maṅwalwa a mbuletshedzo fhedzi kha mushumo .
Ndi a ana uri mafhungo oṱhe o ṋetshedzwaho o fhelela na u vha a vhukuma u ya nga hune nda a ḓivhisa zwone .
Ngona ya nḓila iṅwe na iṅwe ya u fhaṱa milayo ine ya nangiwa , i ṱoḓa nḓivho ya zwino ya mafhungo a u alafha nahone i tea u vulela tsatsaladzo na ndovhololo nga masia oṱhe a re na dzangalelo .
ḽa matshakatshaka ayo .
CBP i ṋetshedza nḓila ya u khwaṱhisedza u shela mulenzhe kha u pulana na ndangulo kha ḽeveḽe ya wadi .
Zwikili zwavhuḓi zwa vhudavhidzani , ndangulo ya khonṱhiraka na nḓivho ya tshumelo dza zwa maḓi .
Mulayo muswa wa bege dza mapuḽasiṱiki nga ngoho u ḓo vhuedza mupo , fhedzi u nga vhangela thaidzo vhathu vhane vha sa swikela mutengo wa bege idzi .
U shela mulenzhe ha muvhuso kha tshumelo dza dzinnḓu na dza mutheo dza masipala ndi khethekanyo ya ndeme ya muholo wa matshilisano .
Zwine nda fhambana ngazwo na khonani dzanga
Mavhiḓa a khou ṱhogomelwa tshifhinga tshoṱhe nga u gera mahatsi , na miri i khou ṱavhiwa musi puloto ntswa tshi vulwa .
U hana khunguwedzo ya thandela i si phindulo , na u sa i tendela i tshi vha yo itwa phindulo i tevhelaho nga u lulamiswa kana u humiselwa murahu ha u pambuwa i sa tevhedzi kana u timatima .
U ita uri mulayo u tevhedzwe a zwi konadzei , ngamaanḓa hune ha vha na u tenda uri vhuloi vhu hone .
u shumisa vhusevheḓi ha maṱo na zwifanyiso u wana ṱhalutshedzo
Pfanelo dzashu dzia fhimiwa nahone ri a dzi lozwa musi ri tshi thoma u pfuka pfanelo dza vhaṅwe .
U tou bva tshi tshetsho mushumo wayo wo engedzedzea ngamaanḓa sa izwi vhunzhi ha zwipondwa vho livhiswa khayo .
Vhathu vha tea u pfa uri vho pfiwa na u pfeseswa .
Adzhenda i ṋetshedza mafhungo a ndeme a no nga sa : thero dza nyambedzano mukumedzi kana murangaphanḓa wa nyambedzano kha thero iṅwe na iṅwe tshifhinga tsho ṋetshedzwaho thero iṅwe na iṅwe manweledzo a muṱangano ( hu tea u fhedzwa tshifhinga tshingafhani kha thero dzifhio ) ndivho ya muṱangano .
4 . Muhasho / Dairekhithoreithi ine rekhodo dza wanala hone ( Arali u / i tshi ḓivhiwa )
18.1 Kha u sala murahu mvelele ya lushaka lu vhalaho , Khabinethe yo tendela khanḓiso wa 2019 u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
Tsumbadwadze na khombo dza swigiri ya nṱha malofhani
I nga wanala nga murahu ha garaṱa yavho ya vhuraḓo fhasi ha " Name " .
Naho hu na zwiga zwinzhi zwo fhambanaho zwa vhushayi kha dziṅwe wadi , miṱa ngei Wane Agulhas LM yo pfuma vhukuma .
Hune Mutengo kha Mubidi wa vha wo bva kha khathalogo yo ganḓiswaho kana kha mutevhe wa mutengo , zwo fhambanaho zwi ḓo vha phambano vhukati ha mutevhe wa mutengo uyo na mutevhe wa mutengo une wa vha wo tshadzhiwa .
Dzhenisani phindulo dzi re dzone kha thebuḽu idzi .
Ngweṋa ya dovha ya ita uḽa muungo wayo i tshi dzungudza ṱhoho na mutshila zwi tshi ya ngei na ngei .
Fomo4 dzo tiwaho kha Ndaulo ya BABS dzo oliwa u itela u shumisa ṱhoḓea dza mulayo nahone ndi zwa ndeme uri thendelano dzi tevhedzele tshivhumbeo tsho tiwaho na u vhona uri ho fhindulwa zwo fhelelaho nahone ho fanelaho kha tshipiḓa tshiṅwe tshiṅwe tsha fomo .
Muhasho wo ṋea mushumo wa u bveledzisa tshiedziswa tsha nyaluwo na mitengo kha sekhithara ya pfunzo ya nṱha , na mushumo u ne wa ṱoḓa nungo nnzhi wa tshiedziswa nga ha nyimele ya masheleni ane a tea u shumiswa kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha yo no thoma .
U fhedzwa ha maitele a u kala mushumo , kha poswo dzi re hone , zwi ḓo vha u zhakanḓila huhulusa nahone zwi ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha ndededzo ya phuromosheni na mafhungo a ndinganelo ya ngomu hu na mbadelo ya muholo kha mishumo yo kalwaho u fana .
Nḓivhadzo ya tsheo khaṱhululo
Vha nga thoma zwigwada zwa vhadzhiamikovhe hune ha ṱanganyiswa vhadzhiamikovhe u bva kha zwigwada zwi re na dzangalelo zwo fhambanaho hu tshi shumiswa sisiṱeme zwigwada zwa vhadzhiamikovhe kha phothifolio dzo fhambanaho .
Ri nga katela tshumelo dza dziphurofeshinala vhashu na vhashumi vha no shumela nnḓa kha masia , pfarelo , hune vhunzhi , hune vhathu vha vhaiswa zwihulwane nga nyimele ya kale .
Sa musi zwi tshi kwama vhathu , ṱhoḓea dzavho , mbilaelo , na ṱhoḓea dzine dza tea u langulwa nga nḓila ine ha vhuelwa vhathu vhanzhi na u swikelela tshivhalo tsha nṱhesa .
Tharifi dzo fhungudzwaho dzo themendelwaho dzi a konadzea nga vhanga ḽa ṋetshedzo hafhu ya mitengo , u dzudzanywa hafhu ha tshikolodo , khathihi na u dzudzanywa hafhu ha nzudzanyo ya luafhulelo na u sedzulusa reshio dza mavhone u bva kha mimoḓoro ya vhukati u ya kha mihulwane .
Kha fhungo iḽi , mivhuso yashu vhuvhili hayo i ḓo ṱuṱuwedza mishumo i iteaho masia oṱhe ya vhurumelwa ha mabindu .
Mbetshelwa ya datumu dza miṱangano ya khoro nga Tshipikara dzi tea u dzhielwa nṱha .
Vhaeletshedzi makone vha ṱuṱuwedzwa u ḓibaḓekanya nga tshavho uri vha thusane nga u ṋekana mihumbulo ine ya ḓo khwinisa ndalukanyo dzavho na masia avho a vhukoni nga u fhambana haho , kana zwiṅwe zwiitisi .
Ho vhigwa uri mufariwa hu pfi u ḓo langwa a songo tou humbelwa nag nṱhani ha mikhwa yawe i si yavhuḓi na tshutshedzo dzwawe kha vhaṅwe vhafariwa .
Pulane ya Ndangulo ya Malaṱwa ya Lushaka i ḓo dzudzanywa miṅwaha miṋa miṅwe na miṅwe .
Phalamennde ndi kale i tshi amba zwithu zwo fhambanaho kha vhathu vho fhambanaho .
Khabinethe yo swikisa ndiliso kha muṱa na khonani dza :
Musi mushumisi a tshi nanga u ḓiṅwalisa kha lubuvhisia u itela mushumo u farwaho nga vha GCIS , DoC i ḓo shumisa mafhungo o ḓiswaho nga mushumisi u mu fhindula .
Maitele a nzimulo o fhambanaho o ṱalutshedzwa nga vhuḓalo kha khethekanyo dzi tevhelaho .
Zwino ndi a shuma nayo musi ṱhanzi i songo ṋea vhuṱanzi nga hayo ?
Mihasho i fanela u topola na u rekanya mitengo ya mutevheṱhandu ine ya elana na vhubindudzi ho pulanwaho ; hezwi zwi fanela u katela fhedzi a zwi tei u guma kha :
Musi mukalaha Vho Sam vha tshi dia tshinwi vho vha vha tshi ambara zwiambaro zwa suthu ino tsireledza muvhili wavho .
U khwinisa vhukoni ha ṱhoḓuluso na zwikili zwa u asesa ndeme na u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu ha migaganyagwama zwi katelaho khwiniso ya vhungoho ha mafhungo nga tshifhinga tsha u ita mugaganyagwama .
Mafheloni , ri ṱoḓa vhafumakadzi vha tshi bvela phanḓa u tou fana na vhanna kha nḓowetshumo iyi .
U wana zwiko zwa maṅwalwa .
U khwaṱhisedza nga kha u ela uri vhupulani na nyolo dza vhaṅwe zwo itwa u a nga ha milayo ya vhuinzhiniara i pfadzaho na u ya nga ha maga na zwilinganyo .
Mulayotewa u dovha wa sika tshikhala tsha maanḓa maṅwe ane a nga ṋetshedzwa nga mulayo .
Ndi zwone , vhalambedzi vha a lenga u badela fhedzi maitele a zwithu a thoma u lenga nga nṱhani ha muvhuso .
Musi ho vha na mvelaphanḓa yo dzhielwaho nṱha kha nḓisedzo ya Muvhuso kha zwithu zwo fhambanaho , kusedzele kwa nnyi na nnyi kha kushumele kwa Muvhuso kha zwithu zwa ndeme zwa maanḓa a zwi na tshifanyiso tshihulwane nahone tshi re khagala .
Nga nḓila iyi miraḓo ya komiti vha re na vhuḓifhinduleli ha dziṅwe phothifolio vha a kona u ṱumanywa na komiti idzi ṱhukhu , zwine zwa sia hu na u tsitsa vhukwamani na zwitshavha kha zwithu zwi vha kwamaho .
U bva kha izwi zwi re afha nṱha , ndi nga khunyeledza nga uri a hu na merithi kha tshivhangi tsha mathomo tshe De Villiers a ḓitikaho ngatsho na uri khothe ya tsengo yo ita zwone nga u zwi hana .
Ro thoma Khoro ya SOE ya Phuresidennde , ine ya ḓo ṋetshedza vhulavhelesi ha zwa poḽitiki na ndangulo ya tshiṱirathedzhi u itela u khakhulula , u vhuedzedza vhuimo ho fanelaho na u khwaṱhisa dziSOE , u itela uri dzi ite mushumo wadzo sa vhaḓisatshanduko kha nyaluwo ya ikonomi na mveledziso .
U konisa vhaṱolamuvhalelano wa nga nnḓa u bvisela khagala mihumbulo yavho nga ha maga a nga ngomu a u langula , vhaṱolamuvhalelano vha nga nnḓa vha ḓo lavhelela ndangulo u topola , ḽiṅwalo na u ṱola ndangulo dza u vhiga masheleni dza ndeme , dzo ḓisendekaho nga nḓila dza u langula dzo teaho .
Vha tea u isa khwaṱhisedzo ya nyanḓadzo ya nothisi ya khumbelo kha Muhasho .
Foramu ya u iImelela IDP i tea u vha dzangano ḽa tshoṱhe , ḽo ṋewaho na mushumo wa u ṱola kushumele nga tshifhinga tsha tshumiso ya IDP .
Vhadzuli vha na tshikhala tsha u ṱahisa mbilaelo dzavho na u kaidza thangana dzavho nga nḓowelo dza vhugevhenga .
Hu si kale , vhaṅwe vhana vha ḓa u tamba na riṋe .
Ngauralo , pfanelo idzi dzi ḓivhadza ṱhalutshedzo ya khonadzeo ya pfanelo dziṅwe dzoṱhe dza mutheo .
Zwi tshi elana na izwi , vundu ḽo ita vhurangeli ha kushumisele nga zwiimiswa u itela u fhungudza mbadelo dzi songo teaho , nga maanḓa zwi tshi ya kha vhuṱambo , mbadelo dza bodo na mbadelo dza vhalangi vhahulwane .
U dzhenisa mafhungo a vhuṋe kha sisiṱeme ya vhaholelwa .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza madalo kha ḽa Afrika Tshipembe a Vho Alok Sharma , Phresidennde wa Muṱangano wa nga ha Tshanduko ya Kilima wa Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) wa vhu 26 u bva nga ḽa 19 u swika ḽa 21 Fulwi 2022 khathihi na tsenguluso yavho ya uri Afrika Tshipembe ḽo sumbedza vhuḓikumedzeli vhu re khagala kha zwa u shandukela kha fulufulu ḽo kunaho .
Ndiliso ya vhashumi
*Arali vho humbela khophi kana mveledziso ya rekhodo ( afho n ha ) , vha tama khophi kana mveledziso i tshi tou poswa ?
Kha ḽa Afrika Tshipembe maipfi aya vhuvhili hao a shumiswa kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa mulayo fhedzi zwine a amba zwone a zwi tshimbilelani .
Hezwi zwi ḓo thusa uri vhathu vha kone u tshimbila na u pfuluwa , arali vha tshi zwi tama , vha ya vhuponi hune ha nga vha fha mishumo i sa nyeṱhi kana zwiṅwe zwikhala zwa ikonomi .
Nga maipfi o ḓoweleaho , nḓila ya WID i dzhia mafhungo a vhafumakadzi a sa tshimbilelani na mbilaelo dza mveledziso khulwane u fana na mafhungo a pfanelo dza vhuthu , kuvhusele kwa demokirasi , tsireledzo ya mupo , gulobalaisesheni , mulalo na u laṱa zwiṱhavhani , na zwiṅwe .
I ni vhudza zwinzhi nga ha fhungo ḽihulwane , fhedzi maṅwe a mafhungo ha ngo tea tshirendo itshi .
U ḓadzisa kha u ḓivhadza zwikili zwiswa na u wana ndambedzo ntswa kha nḓowetshumo , zwi ḓo dovha zwa shuma kha u vhambedza mashumele na mitengo .
Ndaulo yapo na vhone a vhana masheleni o linganaho u ṋetshedza magavhelo a musi muthu o ṋanga u awela u shuma tshifhinga tshi sa athu u swika kha vhashumi avho vhe vha vha vho lelutshelwa nga zwithu tshifhingani tsha murahu .
Khumbelo iṅwe na iṅwe i tea u swikiswa uya kha ndaela dzo ganḓiswaho kha mabambiri o anḓadzwaho khumbelo idzo na hone dzi ḓo dzheniswa kha fulobo ire thungo na hone yo valwaho , huna dzina na ḓiresi zwa muḓisi wa khumbelo , nomboro ya khumbelo iyo na datumu ya u vala yo sumbedzwa kha fulobo .
Vhanna vho vha vhe vhatumbukisi kana vha ita mbilo ya pfanelo dza u vha vho tumbukisa vhubveledzi ha saintsi nahone vho vha vhasiki vha thekhinoḽodzhi iyi .
Mulangadzulo , pulane dzashu , miloro yashu , na zwine ra zwi tama zwo ḓi tika nga u shuma zwavhuḓisa ha ikonomi yashu .
Ndayotewa i amba uri muthu muṅwe na muṅwe u fanela u vha na nnḓu yawe .
Khwiniso dzi ḓo manḓafhadza Minista wa zwa Mushumo na Vhashumi vha tshi khou kwamana na vhathu vha kwameaho vha sekhithara , u ḓivhadza mbetshelwa dzi konaho u itela u dzudzanya zwipikwa zwa u vha na vhuimeli ho katela vhoṱhe kha Ndinganyiselo ya U thola kha sekhithara yo tiwaho .
Mukonṱiraka u ḓo ṋetshedza hafhu , a fhaṱa na u ṱhogomela ḓaraṱa ya tsireledzo na gethe , ganzhe na khii nga tshiṱitshi tsha u ela tshiṅwe na tshiṅwe , zwoṱhe nga mbadelo yawe .
Maimo a mbekanyamaitele o vusuludzwaho a ḓo thusa kha u dovha u isa maḓi kha vhashumisi avho vhe vha vha vho sielwa nnḓa .
Khabinethe yo dzhiela nṱha na u vhilaedzwa nga tshutshedzo na khaedu sa zwo sumbedzwaho kha mvelelo dza odithi .
U ya nga vhuimo ha khumbulelo ha mutheo ha Marx , zwenezwo , u ngalangala ha vhurereli ho vha hu sa tinyei hu tshi fana na u bvelela ha vhukomunisi .
Vhuongelo ha Alexandra vhu ṋekedza zwiputelo dzo fhambanaho zwa ndondolo hu na zwikalo zwo fhambanaho zwa vhuholefhali ha ngelekanyo , hu na kana hu si na vhulwadze ha muhumbulo ho hulelaho .
Kha muṅwe wa milandu ya u binya , muhumbulelwa ndi muhwelelwa wa vhuvhili .
Zwo themendelwa uri nḓila ya u dzhenisa tshelede muṱani zwo lingwa nga zwoṱhe zwi rekanywa sa tshipiḓa tsha u tandulula thaidzo arali mutshudeni o fhiwa thikolodo , bazari , kana mphomali .
U topola na u shumiswa ha Thandelathangeli dza Vhudzulo ha Vhathu ha Mahayani Hu-sa-nyeṱhi ha Ndeme .
Mikovhe nyengedzedzwa yo itwa u itela u engedza mishumo ya vhashumelavhapo na u ṋetshedza thikhedzo nyengedzedzwa kha madzangano asi a muvhuso a ṋetshedzaho tshumelo dza vhulondavhathu ha ndeme .
Transnet i ḓo humbela makumedzwa u bva kha vhashumisani vhayo vha phuraivethe nga ha Theminaḽa dza Khontheina dza fhaḽa Durban na ngei Ngqura kha miṅwedzi i si gathi i ḓaho , ane makumedzwa ayo a ḓo ita uri hu vhe na vhushaka ha tshumisano kha theminaḽa dzoṱhe nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2022 .
Ri ṋekedza thuso ya thekhinikhala ya thandela nga kha thikhedzo ya zwa masheleni , ya thekhinikhala na ya vhathu .
Nga ṅwedzi wa Khubvumedzi , Lara , Luhuhi na Ṱhafamuhwe , Meyara Mulanguli wa Masipala u ita miṱangano ya u swikelela ya vho meyara kha vhupo hoṱhe ha masipala .
( d ) u lugisela na u thoma milayo ; na
U ya nga muhumbulo wavho , ndi zwidodombedzwa na zwiko zwa u renga zwifhio zwa lwendolwanzhe zwine zwa ṋetshedza mitengo na tshumelo dza khwinesa ?
Henefhaḽa hune lwa vha hone , a ri ṱoḓi luvhondo : U tou vha ngade ya mipaini ngeno nṋe ndi ya maapula .
Tsha vhuraru , ri fanela u thoma mvusuluso dza ikonomi u itela u sika mishumo yo khwaṱhaho i bvelelaho na u tshimbidza nyaluwo i katelaho zwoṱhe .
Afrika Tshipembe ho vha hu si na mikano .
SU i a ḓihudza nga ha pfunzo yayo nga vhomakone vha nṱha kha masia a ngudo dzavho , mawanwa a ṱhoḓisiso dza vhukoni ha nṱha ashu , khathihi na vhurangeli ha u bveledzisa vhadzulapo vha re na vhuḓifhinduleli na dziphurofeshinaḽa dzi ṱoḓeaho vhukuma dzi re mvumbo ya digiri yo ṱanḓavhuwaho u fhira ndalukano dza pfunzo .
U kuvhanganya na u swikisa tsivhudzo dza mbadelo dza u renga kana tshumelo .
Zwenezwo mulalo na vhutsireledzi zwo vha zwo tshivhilelani tsha mbilaelo dza vhurangaphanḓa ha ḽa Afrika u bva mathomoni .
muvhigo wa ndingo ya mutakalo une wa sumbedza vhuholefhali ha ṅwana
DziSOE idzi a dzi koni u hadzima masheleni a u ḓibvisa kha thaidzo ya masheleni , ngauralo ri ḓo dzhia maitele a vhukwamani na vhoṱhe vha kwameaho u sedzulusa modeḽe wa ndambedzo wa dziSOE na maṅwe maga .
1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa u Thivhela na u Lwa na Vhugevhenga ha Vengo na Kuambele kwa Vengo wa 2018 Phalamenndeni .
Arali vha tshi khou dzudzanya u ita phathenthi ya zwiteṅwa zwa mushumo wavho zwo ḓitika nga nḓivho ya sialala ndi zwa ndeme uri vha thome u wana thendelo hu na nḓivho na u vha na thendelano ine ya ḓo vhuedza vhaṋe vha nḓivho .
Kha Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Lushaka ya Kharikhuḽamu na u Linga ( TPLKL ) thero ya Zwikili zwa Vhutshilo kha Vhuimo ha Fhasi ( Gireidi ya Ṱ - 3 ) yo dzudzanywa u ya nga masia maṋa a u guda : Nḓivho thangeli , Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha , Vhutsila na Pfunzo ya Nyonyoloso .
Ndi ya vhuvhili ya mufuda uyo Kapa Vhubvaḓuvha na uri ndi iṅwe ya phaka dza rathi dzine dza khou vusuludzwa u ya kha shango ḽothe .
Ndivhanelo : U ṱana kupfesesele kwo leluwaho kwa mulao wa vhunese na zwi elanaho na zwa mulayo na maitele a zwa mikhwa ya vhunese .
Uyu mutevhe a wo ngo fhelela wa fhethu ha kushumele ha ndeme .
Mvelaphanḓa i ongolowa i vhonalaho kha ḽevele ya vhuvhili ya nṱha i nga vhea mulandu kha mitwe ine ya vhonalesa nga vhuḓalo kha vhuimeli vhuṱuku ha zwigwada zwo tholiwaho kha ḽevele iyi .
Tsedzuluso dzi ima kha uri vhabebi vha shayaho ndi zwipondwa zwa khethululo iyi .
Ndi ngazwo ho pfi maitele maṅwe na maṅwe ane a nga huvhadza ṅwana a songo ṱanganedzwa .
5.3 . Dza fumalomalo kha thandela idzi dzo lugela vhubindudzi nahone dzi katela nḓowetshumo dzine dzo khwaṱhisedzwa u vha na vhukoni ha u andisa kha sia ḽa fulufulu , maḓi , zwiendedzi , themamveledziso ya thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani na mafhungo ; vhudzulo ha vhathu , vhulimi na nḓowetshumo ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
Arali dzina ḽavho ḽi siho kha mutevhe wa vhakhethi , vha ḓo eletshedzwa u dalela ofisi yapo ya Independent Electoral Commission uri vha ṅwalise .
Khabinethe i khou takadzwa nga nyaluwo ya ikonomi ya Afrika Tshipembe yo aluwaho nga phesenthe mbili kha kotara ya vhuraru ya 2017 , u bva kha 2.8% yo sedzululelwaho nṱha kha kotara ya vhuvhili .
Vho vha ramilayo wa pfanelo dza vhathu o pembelelwaho na u vha muraḓo o tumbulaho Senthara ya Zwiko zwa Mulayo , ḽine ḽa vha dzangano ḽa pfanelo dza vhathu .
Dzhenisani maipfi ane a khou ṱahela .
Komiti ya Wadi ndi tshiṱuṱuwedzi tsha ndeme ( dzhendedzi ḽa tshanduko ) kha uri tshitshavha tshi dzhenelele kha mafhungo a kwamaho tshitshavha nahone nga nḓila iyi ha itwa Nyendedzi yo bulwaho kha 1.1.1 uri i vhe ngoho .
Ndi ngazwo ri tshi khou thoma thero ntswa u fana na coding na data analytic kha ḽevele ya tshikolo phuraimari .
Kha vhege iyo hu ḓo sedzeswa kha Mbekanyamushumo ya u Fhellisa u Shumiswa ha Mabakete sa Mabunga .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha avho vhoṱhe vha miṅwaha ya 60 u ya nṱha uri vha ḓiṅwalisele kha EVDS .
Luvhilo - nḓila ine tshumelo dza didzhithala dza swikelelea ngayo nga tshifhinga tshipfalaho .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , ndi zwa ndeme uri mavundu na muvhuso wa lushaka vha shume mushumo wavho wa u ṱola na u langula nga nḓila yo teaho u tikedza muvhuso wapo .
Dzikhamphani dzoṱhe na dzikhamphani dza phuraivethe dzi fanela u ṅwalisa sa vhatheli vha tshifhinga tshoṱhe .
Hu na dziṅwe tshanduko kha mushonga wa mulwadze une wa si vhe ARV ?
Musi ho no ṋekedza phoindi malugwane u ḓo litsha nndwa ya bvela phanḓa .
Nḓisedzo ya maṅwalo a u tikedza ho teaho khathihi na fomo ya khumbelo zwo sumbedza u vha tshiṅwe tsha zwivhumbi zwa u lenga kha maitele a u ita khumbelo .
Maḓuvha a Vhurereli na maḓuvha o khetheaho - Awara 2
Vhulimi ndi hone vhu ṱavhanyisaho nyaluwo na u vha hone ha zwiḽiwa .
Nga kha vhuḓifari hashu vhu re na vhuḓifhinduleli , roṱhe ri nga shela mulenzhe kha u lwa na u thivhela u phaḓalala ha COVID-19 .
Lungano : Vhanga wana COVID-19 kha khaelo .
Hedzi mbekanyamushumo dza ndeme dzi ḓo khwaṱhiswa nga ndingedzo dzo livhiswaho kha u khwinifhadzwa na u wanala ha mafhungo a ndeme a zwa mabindu na nḓivho nga kha ṱhoḓisiso dzo engedzwaho , tswikelelo ya vhudavhidzano , pfunzo na vhugudisi , na vhulavhelesi .
U pfumbudzwa fhedzi a si yone phindulo , sa izwi hu na mbuelo ya nṱha ya tshiṱafu .
U vhambedza zwithu zwine zwa fana kana u elana na u vhambedza zwithu zwi sa fani .
Nzudzanyo ya mugaganyagwama , nzudzanyo dza tshiimiswa , u vhiga nga ha masheleni na akhaunthingi zwi a kona u tikedza kuitele kwa u gaganya gwama kwo sendekaho kha mbekanyamaitele .
Tshivhalo tsha nnḓu ntswa na themamveledziso ine ya khou ṱoḓea yo engedzedzea vhukuma u fhira zwe zwa vha zwi tshi ḓo lingana u shumana na zwe tshiṱalula tsha sa zwi londe na nyaluwo ya tshivhalo tsha vhathu .
Hedzi ndi dzikhamphani dzine dza khou shuma nahone a dzo ngo fa .
- Naa hu na reiḽi dza u tsireledza dzo linganaho na dzitoeboard ( bodo dza u thivhela vhathu na zwishumiswa kha u wa , kana zwiṅwe zwithu zwo teaho zwa u tsireledza ) , kha lumeme luṅwe na luṅwe u itela u thivhela u wa ?
Vhabveledzi , vhaoli , vhaṱunḓi , vharengisi na vhaḓisedzi vha fanela u vhona uri :
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme uri themamveledziso ya ḽaiburari i bveledzwa kha midzi yo khwaṱhaho ya mvelele ya u vhala , u sumbedza u ḓikumedzela kha u guda ha tshifhinga tshilapfu , na u livhuwa maitele a zwiko zwa vhufa ha vhongwaniwapo .
2.4 Khabinethe i khou ita khuwelelo kha madzangano oṱhe uri a tikedze u thoma nga huswa ha Phalamennde ine ya ḓo khwaṱhisedza ṱhanganedzo na thendelano .
U shumisana na zwitshavha , mahosi , vhakhantseḽara na magota ri ḓo kona u ṱavhanyisa mushumo uyu .
Yo dzhenelela kha vhudavhidzani he ra vha naho na tshitshavha tsha mabindu .
Vhulwadze hu nga vhanga u vhilaela na nyofho kha vhalwadze na uri ndi zwa ndeme u ḓivha uri kuvhonele kwa mulwadze ku bva kha mikhwa , lutendo na mvelele , zwi tshi bva kha miṱa , dzikhonani na tshitshavha .
U ṅwala maḽeḓeredanzi na maḽeḓere maṱuku nga nḓila yone .
Kha zwiimo zwo fhambanaho , ṅwaha wa 2015 u swaya anivesari ya vhu 70 ya Mbumbano ya Dzitshaka i ḓisaho uri hu sedzwe kha ṱhoḓea ya u shandukisa Khantsele ya Vhutsireledzi ha Mbumbano ya Dzitshaka na zwiṅwe zwiimiswa zwa dzitshakatshaka .
Ho bveledzwa dathabeisi ya vhewa kha Sisiṱeme ya Mafhungo a Ndangulo ya muhasho .
( c ) kha Vhulanguli ha Zwamafhungo ; kha lubuvhisia lwa tshiimiswa;na u itela uri i kone u vhaliwa dziofisini dza tshiimiswa tshenetsho nga tshifhinga tsha mushumo .
Kha mishumo yo ṅwaliwaho ya sialala ya mathomo yo vha yo ṋewa ṱhoho ya mafhungo nga maipfi maṱuku a u thoma a ḽiṅwalo .
Ri ita themendelo kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa aya masia .
CBP yo ḓisendeka nga u ṱanganyiswa ha zwithu zwoṱhe hezwi : u pulana ha tshitshavha hu tea u thusa zwitshavha nga mannḓa na nḓivho , fhedzi hu fanela u ḓi dovha ha kwama-vho na u khwiṋifhadzwa ha wadi , maanḓalanga apo na dziṅwe-vho pulane na tshumelo zwa zhendedzi .
Tshishumiswa tsha u fhambanyisa aisothouphu dza ḽithiamu , sa zwi tevhelaho :
Kha ri ambe Ambani nga nḓila dzine ra nga tsireledza zwiḽiwa ngadzo kha zwikhokhonono zwi no nga thunzi na vhusunzi .
Davhi ḽa zwa ndaulo ḽa Masipala ḽi na vhuimo ha ndangulo ha nṱha ha rathi kha tshivhumbeo tshaḽo tsha tshiimiswa .
Mbuelo dza thundu dzo rengiswaho dzi ḓivhiwa musi khombo yo fhiriselwa kha murengi .
Naho milandu minzhi i tshi khou ṱoḓisiswa , ndi i si gathi ine ya swika khothe .
Ro bula pfunzo sa tshone tshithu tsha ndeme nga 2009 .
U engedza kha ezwi , elementhe ya tshimuya kha muvhuso washu wa vhurathi na mveledziso yo litshedzelwa nga nḓila ya u swuswa , musi vhathu vha tshi khou sudzuluwa vha tshi ṱutshela kha sia ḽa u kuvhanganya mbuelo dza matheriala vha tshi itela vhone vhane .
Shango ḽashu zwa zwino ḽo dzhena kha luvhanḓe lwa tshumisano na mashango a dzitshakatshaka khathihi na vhunzhi ha mashango a nnḓa , ane maṅwe a o a imela u vha phanḓa kha maanḓa , ane thikhedzo yao na ndivho i re nṱhesa zwa nga shela mulenzhe kha u khwinisa maimo apo .
Tshiṱiriki tshihulwane tsha mbambadzelaseli ya zwienge fhaḽa Western Cape ndi tsha Ḓorobo Khulwane ya Cape Town .
U tshimbidza nḓisedzo ya tshumelo dza ndondolavhathu ya miḓini nga u tshimbidza na vhaḓisedzi vha tshumelo hu tshi katelwa na dziNGO na dziCBO
Vha fanela u sumbedza lushaka lwa ṋari ine vha khou ṱoḓa u i fuwa kha fomo .
Dziṅwe nyimele nyangaredzi dza mutakalo dzi na masiandaitwa kha mutakalo wa orala na vaisi vesa .
U leludzwa ha mbekanyamaitele ya zwa masheleni ho itwa naho hu na mbuno ya uri u gonya ha mitengo ho vha u kha ḓivha nga nnḓa ha tshikalo tsho sedzwaho tsha u gonya ha mitengo .
Tshikili na ndivho zwo vhuelwa fhano zwo tea u tevhedzwa , aluwa zwa dovha zwa shumisiwa nga nḓila yo teaho .
Zwenezwo , kha vhari ndi humbele tshumisano yavho nga u ḓiṱukufhadza .
Bulani uri vhana vha khou ita mini na uri vho ambara mini .
Tsaukanyo ya tshiimiswa na tshivhumbeo tsha Masipala wa Ḓorobo khulwane ya Nelson Mandela Bay zwo bulwa afho fhasi :
U RUMELA NGA TSHIFHINGA Vha humbelwa uri vha rumele mbilaelo yavho kha Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo nga tshifhinga nga murahu ha musi SARS yo fhedza u ita tsedzuluso ya mbilaelo .
Zwi dzhia maḓuvha mararu uya kha maṋa a mushumo u shumana na thendelo nga murahu ha musi dokotela wa phukha wa muvhuso o ṋea thendelo .
U khwaṱhisedza mutakalo wa vhathu vho valelwaho nga u ṋetshedza tshumelo dzi sedzaho ṱhoḓea dzo fhambanaho .
Vhagudelaho mushumo vha re na dipuḽoma ya lushaka kana digirii ya muvhalelano kana masheleni na tshenzhemo kha khethekanyo ya masheleni vhuponi ha vhuongelo ha muvhuso vho tendelwa u rumela khumbelo .
Tshifhinga tsha nṱhesa tsho tendelwaho tsha u fhedza khonṱhiraka ndi ṅwedzi muthihi , hu so ngo katelwa maḓuvha ane a hu shumiwi na tshifhinga tsha u awela tsha mafheloni a ṅwaha , u bva ḓuvha ḽa U ṱanganedza Vhurifhi .
Vhurifhi havho vhu fanela u katela na zwidodombedzwa zwi tevhelaho :
u sa ḓipfa zwavhuḓi muvhilini nga u angaredza .
Vha nga kwama
U lwa na vhushai zwi ṱoḓa ndingedzo dzo khwaṱhao dza u engedza zwikhala zwa vhathu zwa u dzhena kha maraga wa zwa mishumo na u ḓithomela mabindu avho vheone vhaṋe .
Vhurifhi havho vhu tea u sumbedzisa uri ndi ngani vha tshi ṱoḓou renga zwa dzikhuhu na makumba nnda vha zwi vhuisa Afrika Tshipembe .
Ndangulo ya zwiṱirathedzhi zwa u shavha zwi sedzanaho na u shavha zwi fanela u bveledziswa kha senthara iṅwe na iṅwe nahone u shavha huṅwe na huṅwe hu fanela u farwa u ya nga mbekanyamaitele .
Ri ḓo isa phanḓa na u tamba tshipiḓa tshihulwane u khwaṱhisa uri huvha na mvela phanḓa kha Nyambedzano dza WTO Doha uri dzi khunyelele .
Khoro yo khomishina NGO ya vundu u ṋekedza khoso ya vhugudisi ha u ranga .
Musi hu tshi lingwa u itela u wana vhushaka vhukati ha vhulwadze ha mbilu kunwele kwa halwa , mvelelo nga u fana a dzi tou vha khagala , fhedzi nga mbuno dzo fhambanaho .
U ṋetshedza mafhungo
Tshivhalo tsha moḽikhuḽu dzine dza vha na fulufulu ḽo linganaho u swikelela vhuimo ha tshanduko ya vhukati ho engedzwa .
Ri dovha hafhu , ra livhuwa tshumisano yavho kha ngudo idzi .
Thempleithi ya thendelano ya u kovhekana mbuelo yo katelwa kha Ndaulo dza BABS .
Tshiedziswa tsha India tshi tendela avho vha kwameaho uri vha imelelwe nga vhaimeleli nahone yo ḓisendeka nga dziṅwe nḓila dza u tandulula khanedzano .
Vhunga nyimele ine ya vha hone pfunzoni i tshi fhambana shango nga shango , fhethu hune ha thomiwa hone ho fhambanavho nga uralo .
Muraḓo na vhaunḓiwa vhawe vha nga si vhe miraḓo kana vhaunḓiwa vho ḓiṅwalisaho kha zwikimu zwa dzilafho zwi fhiraho tshithihi nga tshifhinga tshithihi .
Khonadzeo ya tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe u ya nga vhushaka uhu , na kushumisele kune kwa nga ṱanganedzwa khayo , i fanela u tumbulwa .
Ri ḓo sengulusa hafhu mbekanyamaitele na muhanga wa zwa milayo kha u bveledzwa ha nḓowetshumo dza mbanzhe u itela u bvukulula khonadzeo khulwane ine ya nga vha hone ya zwa vhubindudzi na u sikwa ha mishumo .
Hu tshi ingwa , hu ṋewa tsumbo ya nḓila ya u langula masheleni a u sokou ṋetshedza e a ṋewa wadi a tikedza u shumiswa ha pulane yayo .
Muthu a badelaho muthelo ( ramabindu maṱuku ) a nga ṱusa muthelo wo badelwaho nga tshifhinga tsha nṱha dza mathomo ; nga u ralo , muhwalo wa muthelo u kha murengi wa u fhedzisela .
Lavhelesani mafhungo a re afho fhasi .
nḓila u khethekanya vhana u ya nga mirole yo fhambanaho
Tshiitisi tsho vha tshi si nga mulandu wa uri vho vha vha tshi khou eḓela nga tshifhinga tsha mushumo .
Tshinyadzo a i thusi muthu , na uri a zwi pfali u tshinyadza tshumelo ngeno u tshi khou ṱoḓa iṅwe .
Zwazwino ri na Muhasho wa Vhafumakadzi Ofisini ya Muphuresidennde .
Riṋe sa muhura wavho muthihi fhedzi , ri tama u vha fhululedza , vha bvela phanḓa .
U talela ṋefhungo , ḽiiti na tshiitwa mafhungoni .
Musi ḽevele ya fhasi yo randelwa dziṅwe tshumelo , u fana na maḓi na tshampungane , ṱhoḓea dza u ṱalutshedza ṱhoḓea dza mutheo dzi fanela u katela u ṱanganedzwa ha mitengo , u swikelela na mutakalo .
Thaidzo ya madzangano haya o ḓoweleaho ndi ya uri mikaṋo yavho yo khwaṱhaho i ita uri hu si kone u bveledzwa tshanduko na u guda .
U ḓivhadza u vhala nga vhavhili vhavhili / e eṱhe .
Matshudeni a khou eletshedzwa u sedzulusa khethekanyo iyi zwihulwane phanḓa ha u dzhenela muṱangano uyu .
Ndivho ndi ya uri maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha swikelele zwivhumbeo zwa vhudzulo zwa tshoṱhe nga tshifhingatiwa tsho tsireledzeaho hu tshi vhonwa uri a hu na vhudzheneleli ha ngomu na nnḓa , u ṋetshedza tsireledzo yo linganaho ya u thivhela eḽemennde dzo fhambanaho , na u swikelela maḓi , zwileludzi zwa zwishumiswa zwa vhafumakadzi na ṋetshedzo ya fulufulu ḽa muṱani .
Zwi re ngomu ha phirisela iyi zwi fanela u itwa uri vhaofisiri vhoṱhe vho teaho vha zwi ḓivhe na vhatholiwa vha re nga fhasi havho hu sina u lenga .
Ro vhona tsumbo nnzhi dza vhashumi zwavho vha bulasini vha tshi ya France sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo , vha vhuya vho ṱuṱuwedzea vhukuma na u vha vhashumi vho ḓiimisela u shuma nga maanḓa vhane vha ḓo bvela phanḓa nga u ṱavhanya kha ḽeri ya buḓo ḽa mushumo .
Hezwi zwi nga kana zwi sa u katela pfunzo , mbuedzedzo , vhaswa , na tsireledzo badani ya nnyi na nnyi , fhedzi a hu na ṱhalutshedzo kha Mulayo wone uṋe kha tshaka kana ndeme ya rannda ya vhushelamulenzhe ho dzinginywaho .
Tshifhingani tsho fhelaho , ndangulo ya zwa masheleni yo vha yo vhumbiwa nga milayo ya matshimbidzele yo randelwaho ya vhukati ine yo tendela u shumiswa ha nḓivho ṱhukhu ya ndangulo kha sekhithara ya muvhuso .
U swika kha maḓuvha maṱanu a u shuma , ho sedzwa u wanala ha maṅwalwa a ṱoḓeaho
Kha vha sedze tshati ya maga a maitele kha phara 27 ire afha fhasi , nga ha uri vha nga ita khumbelo ya u swikelela rekhodo hani .
Zwi ḓo dovha hafhu zwa thusa kha zwa mveledziso ya Mabindu a Langwaho nga Muvhuso nga u fhungudza mitengo yavho yo vhewaho .
Arali muofisiri wa mafhungo kana mufarisa muofisiri wa mafhungo a vha hanela u wana vhuṱanzi he vha vhu humbela , vha nga ita khumbelo ya uri khumbelo yavho i dovhe i sedziwe kha minista vho teaho vha muhasho kana tshiimiswa tsha nnyi na nnyi tshi kwameaho .
PIC i tshi ḓadzisa kha mishumo yayo ya maitele a u langula vhubindudzi u ya nga mbekanyamaitele na maitele a ndangulo ya khohakhombo dzayo .
Kha nndwa ya u lwa na HIV na AIDS , ro no dzudzanya mbekanyamushumo dzashu na u ṱuṱuwedza maga o fhambanaho a tsireledzo , hu tshi katelwa na dzilafho ḽa u fumbiswa ha vhanna , u thivhelwa u pfukiselana ha mme na ṅwana na u ṱuṱuwedza u ita ndingo dza HIV .
28 . Vho Wiseman Mkhize , sa muraḓo wa Bodo wa tshiimiswa tsha Ndangulo ya Fulufulu tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe .
U TENDA U SA TENDA U ASA VHA NA VHUṰANZI
Naho hu na mvelaphanḓa , Afrika ḽi kha ḓi vha dzhango ḽi re na vhushai vhunzhi fhethu hunzhi .
Puḽane yo pika kha u thoma mvelelo i sa konḓelelei ya zwa vhuaḓa na vhufhura , na u thivhela kana u kula nungo vhufhura na vhuaḓa .
Kha vha dzudzanye muṱangano u bveledza pulane ya ṅwaha nga ṅwaha .
Bulani ipfi ḽi re na mutevhetsindo na nṋe .
1.13 Nga kotara iyo , hekithara dza 374 299 dza mavu a songo shumiswaho dzo limiwa mabulasini fhasi ha Mbekanyamushumo ya Mveledziso na Tshanduko Khulwane .
Mulanguli wa u shela mulenzhe ha tshitshavha / wa vhudzavhidzani a no ḓo thusa kha u phaḓaladza mafhungotsivhudzi vhukati ka masipala na wadi ;
Mvelelo ndi dza uri vhukoni hayo ha u ṋetshedza ho pimea .
Zwithu zwo raliho zwi a bvelela ?
1.2 . Vhahali vhashu vho ṋetshedza matshilo avho kha muloro wa Afrika Tshipembe ḽa khwine nahone vhanna na vhafumakadzi vha shango ḽashu vha wana ṱhuṱhuwedzo kha u lwela mbofholowo havho .
( b ) u dzhenela khetho dza ofisi ya muvhuso nahone , arali o khethiwa , u ḓo dzhena kha vhuimo ha yeneyo ofisi .
Kha wadi nthihi , mathukhwi a ndondolo ya mutakalo o vhulungwa kha lufhera lwa malagane o kunakiswaho , kha dziṅwe nyimele phasedzhini , khishini na phera dza u vhulunga zwo shumiswa .
Vhatholi vhane vha thola rakhonṱhiraka muṱuku vho tsireledzea
Naho zwo ralo , sa vhaofisi vha zwa mutakalo , kha ḽifhasi na vhuponi , ri kha ḓi vhilaedziswa nga mpfu dzo bvelelaho u swika zwino ( kha ḽifhasi ḽoṱhe 0,8% na Afurika Tshipembe 0,1% ya vhathu vho kwameaho ) .
Zwithivheli zwo vhalaho zwi thivhelaho vhafumakadzi u wana zwikhala zwa ikonomi zwi tea u fheliswa .
Salifa daiokisaidi i bveledzwa musi malasha a re ngomu ha Salifa ya nṱha a tshi swa .
Ri ḓo isa phanḓa na u shumana na khaedu idzi u itela pheliso ya zwine zwi sa vhe zwavhuḓi nahone zwi dinaho u itela uri ri roṱhe ri kone u amba nga mbofholowo na dakalo ḽi ḓiswaho nga mbofholowo .
Hu na u ṱanganedza uri nḓisedzo ya tshibububu vhuponi ha ḓoroboni hu tshi katelwa na u fhaṱa ha mutsitsikanyo hu ḓo ḓisa thandululo ya tshifhinganyana fhedzi .
Khamphani yo thomiwaho fhasi ha Ndima 21 i na memorandamu na mabambiri a thendelano ya ṱhanganyo o sikaho khamphani o ṅwaliswaho na Muṅwalisi wa Dzikhamphani .
Zwitzhili a ri koni u zwi vhona ngeno zwi hoṱhehoṱhe .
Khaedu vunduni ḽashu ndi ya uri ri tea u thusa vhathu uri vha wane zwikili zwi no yelana na pfunzo dze vha phasa .
18 Arali vha tshi kha ḓivha vha songo fushea nga nḓila ye mbilaelo yavho ya fariwa ngayo , vha nga kwama MEC wa Pfunzo kana Muhasho wa Pfunzo wa Lushaka .
Mulayotibe wo anḓadzwa u itela mabulamihumbulo a tshitshavha kha Fulwana 2020 zwa tevhelwa nga vhukwamani kha mabulamihumbulo e a wanala u bva kha tshitshavha .
U topola thaidzo khulwanesa na tshivhangi tshayo kha tshiṱori ine ya khou itisa uri tshiṱori tshi bvele phanḓa .
U badelwa mbadelo yo fhelelaho ya ngudo zwi ḓo bvisa tsenguluso ya muthelo fhedzi zwi nga vha na mvelelo dza u badetshela matshudeni maṱuku arali tshikwama tshi fushaho tsha sa aluswa .
Muphuresidennde vho ḓikumedzela u humela murahu Vuwani uri vha ṱangane na tshitshavha nga ḓuvha ḽine ḽi kha ḓi ḓo dzudzanywa nga Khosikhulu Vho Toni Mphephu Ramabulana na vhakwameaho vho teaho kha vhupo uvho .
Dzi ngafhi komiti dzi shumaho dzine dza fanela u saukanya mbilaelo dzo hwelelwaho nga avho vho kwameaho ?
Kilaba dza bola ya milenzhe nga ḽino shango a dzi na zwitediamu zwa dzone dziṋe .
Itani nyito i no khou tevhela ni kha tshigwada .
Nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshishavha , Milayo ya Vhufaragwama , Mulayo wa Muhanga wa Mbekanyamaitele ya u Renga ho Khetheaho khathihi na Milayo nga Muhanga wa Ndangulo ya u Renga Thundu na Tshumelo .
Ngaha u ḓi ṅwalisa sa dzangano ḽine ḽa ṱhogomela tshitshavha na uṋetshedza tshumelo ya thuso ya thikhedzo ya vhaaluwa
Mbekanyamushumo i na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhiki na ndangulo .
Hezwi zwi ḓo thusa dokotela wavho u dzhia tsheo ya uri u vha alafha hani .
52 Maiti ndi maipfi 110 Ṅwalani phara nga zwe na ita mafheleloni a vhege yo fhiraho .
KHOPHI HU TSHI TEVHEDZWA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) ( a ) ( ii )
Zwisumbi zwi thusa kha u pfesesa mbekanyamaitele dza muvhuso dzo fhambanaho na vhurangeli ha nḓisedzo ya tshumelo .
U vha hone ha malengelenge a re nṱhesa zwi nga dzinginya na zwezwo uri muvhuso a u khou swikelela tshoṱhe ndeme ya tshelede nga kha u wana zwithu na u renga , sa izwi mimakete i tshi nga lingedza u vhea mitengo kha mbadelo dzo lengiswaho .
Mashumele a yuniti o swikelelwa , nahone nga tshifhinga tshe yuniti ya vha yo tetshelwa tsha miṅwedzi ya rathi nga murahu ha u ṱumanywa na giridi ya lushaka .
Mulayo wa Khwiniso ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1995
Vhadzudzanyi vha mudzudzo vha tea u pfesesa ṱhoḓea ya vhuendi ha tshitshavha , u itela u ela zwileludzi nga nḓila yo fanelaho .
Zwivhulahi zwo fhambanaho , pharasaithi na zwitzhili zwi nga ṱhasela na u vhulaha zwiṅwe zwa zwitumbudzi kha zwiliṅwa zwa miroho .
Ri rwela zwanḓa sekithara dzoṱhe dza mafulo ono itwaho , a u sumbedzisa uri zwiito zwo raloho a zwi nga ḓo konḓelelwa .
Mulanguli wa vunḓu u ḓo vha a sa kombetshedzwi u ṋetshedza thendelo ya u kuvhanganya ngauri thendelo ya vhushumisamupo i vha yo no ṋetshedzwa .
Vharengi vha ḓo wana tsumbo dza zwine vha tea u badela zwa vhukuma ubva kha masipala , dzine dza ḓo ṱanganyisa mbadelo dzoṱhe dza tshumelo kha ndaka yeneyo .
Mishumo ya Tshikwama i itwa kha ofisi dza vundu nga kha Muhasho wa Vhashumi .
ṰHINGO DZA THUSO Muvhuso u na mihasho , tshumelo na mbekanyamushumo dzo fhambanaho dzine dza nga thusa kha u khwinisa matshilo a vhaswa .
Khabinethe yo dovha ya wana mafhungo maswa nga ha ṱhahelelo ya nḓisedzo ya zwivhaswa ya tshifhinganyana , na u dzhiela nṱha uri nyimele i khou langea .
18.2.3 ita khaṱhululo na maanḓalanga o teaho u ita mbilahelo na Vhulanguli ; u thoma maitele a khothe a u lwa na nyengedzedzo arali zwo fanela .
u imba zwo ḓa
Hezwi zwi a ṱoḓea u itela u alusa vhukoni ha ikonomi kha u alusa zwa u sika mishumo , khathihi na u alusa u ḓalesa ha zwavhuḓi nga u fhirisela ndivho na mveledziso ya zwikili .
Zwikolo , zwibadela na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso zwi tea u vha na nḓisedzo ya zwiḽiwa zwa pfushi sa tshipiḓa tsha zwikimu zwa zwiḽiwa khathihi na u tikedza zwiḽiwa zwa mutakalo .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho , Nnḓu heyi yo ita khanedzano lwa tshifhinga tshi sa vhalei nga ha uri ri nga nyanyuwa hani khwine kha khaedu dzine dza vha kha Muhasho washu wa zwa Vhulimi .
2.1 . Khabinethe i khou vhilaedziswa nga uri vhaṅwe vha vhathu a vha khou londa nahone a vha khou vha na vhuḓifhinduleli lune ha vho nga COVID-19 a i tsheho .
Musaukanyo wa khonadzeo dza u nga tholwa u sumbedzisa uri hu na u engedzea ha u sikwa ha mishumo hune ha nga swikelelwa nga nḓila tharu dzo ṱanḓavhuwaho .
Muhasho wa Zwa Mavu wo ambedzana nga khumiso kana ngalelo , mbadelo ya vhashumi vha bulasini , vhufarakani na ndangulo ya ngalelo ya Muhasho u itela u vhona uri vhashumi vha bulasini vha vha tshipiḓa tsha vhaunḓiwa .
Nga u laula malaṱwa kha tshiko , lushaka ulu lwa u laula lu tikedza ndangulo ya mupo une wa khou laulwa .
Vhupfiwa ha nnyi na nnyi vhu ḓo fariwa kha mavunḓu mathomoni a ṅwaha u ḓaho .
Vhusaukanyi ha tshikhala tsha nḓisedzo ya tshumelo ho itwaho kha vhupo ha vhuvhekanyandeme ha ḓivhavhupo .
Mulangadzulo u ḓo ranga phanḓa khetho dza Muthusa Mulangadzulo .
Tshikate tsha wuḽuya u luka Tshifhuṱabibi tshithihi kana luḓaraṱa lwa u vhofha Maṱo , mulomo na milenzhe zwi no bva kha siaṱari ḽa zwigeriwa
Mufumakadzi Vho Mahlangu vho renga nnḓu vha khou ṱoḓa u dzheniselwa muḓagasi .
Zwiṱoko izwi zwi nga nyadza u vuwa ha mutengo arali zwa bviswa kha maraga .
( a ) Arali muhumbeli a sa koni u vhala kana u ṅwala , kana arali muthu a na vhuholefhali vhune ha mu thivhela u ḓadza fomo yo randelwaho , zwenezwo-ha muthu a nga ita khumbelo nga mulomo .
Kha vha dzudze ṱhalutshedzo khulwane muhumbuloni ine ya amba nga thevhekano ya maitele :
U dzhena kha mishumoitwa ya u sika thandela nge vha lavheleswa madzangalelo a wadi a vhudzwa avho vhane vha khou luka zwiṱirathedzhi zwa IDP
Vha humbelwa uri ḓivhadza phanḓa ha awara dza 48 vha tshi valelwa kana hu tshi itwa nyito .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya vhuḓibaḓekanyi .
VAT i ḓo dzheniswa sa tshidzheniswa tshithihi kha manweledzo .
Ṱalutshedzani vhuḓipfi haṋu musi ni tshi vhala mutalo uyu .
vha muraḓo wa Mmbi ya Vhukuma ya Vhupileli ha Lushaka lwa Afurika Tshipembe vha tshi kha tshumelo ya vhupileli ha Riphabuḽiki , u ya nga khethekanyo 1 ya Mulayo wa Vhupileli , wa 1957
Nga ṅwambo wa izwo , miṱa i khou lilaho i khou balelwa u dzhia zwitumbu zwa mashaka avho .
Fhedzi , tshigwada itshi tsho litshedzelwa nga maanḓa kha phindulo ya AIDS .
Ro dovha ra engedza nga nḓila dza tshikhau sa saintsi na thekhinoḽodzhi , themamveledziso ya maḓi na vhuthathatshili , themamveledziso ya vhuendi na ya ṋetshedzo ya burodibennde .
Buvhi iḽi ndi tandamaano a no ḓivhea nga maanḓa .
Mimakete ya vhuponi ha miholo ya fhasi vhu nga ṋetshedza tshumelo ya vhuṱhogwa kha vhurengi , ngauri vha ṋetshedza tshaka dzo fhambanaho na khetho dza thundu na tshumelo kha vhathu vhane vha sa kone u tshimbila tshikhala tshilapfu .
Kha ri ambe Ndi nga mini Anansi o humbula u sa lindela muḓini wa Sankambe u swikela muroho u tshi vhibva ?
Hu na ṱhoḓea dza u ṱalutshedza hafhu tshivhumbeo tsha maraga hu tshi khou dzhielwa nṱha uri maraga iyi yo vha yo ṱalutshedzwa sa yo fhambanaho zwiḽa kale .
7.3 . Khabinethe i tenda uri hei thandela i ḓo khwinisa nyimele ya kuendele na tsireledzo kha vhashumisi vhoṱhe vha dzibada afho vhuponi .
U tevhekanya zwifanyiso na u amba nga hazwo .
Zwibadela zwi tea u shuma zwavhuḓi nga vhukoni , zwa ṋetshedza ndondolo ya ndeme ya u ḓadzisa na ya vhuraru kha vhane vha i ṱoḓa .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganela na shango ḽoṱhe kha u humbula tshiwo tshe tsha itea ngei Marikana vunḓuni ḽa Devhula Vhukovhela nga ṅwedzi wa Ṱhangule 2012 , na u dovha hafhu ya vhona vhuṱungu vhune ha khou pfiwa nga vhashumi , miṱa yavho na shango nga u angaredza .
Muvhigo uyu wa makumedzwa a muvhuso u fhindula kha khaedu dzo topolwaho zwi tshi tevhela ndingo dzi elanaho na Tshiṱirathedzhi tsha Thivhelo ya Vhitshinyi ( NCPS ) dza 1996 na Nḓivhadzamulayotibe na Vhutsireledzi na Tsireledzo ya 1998 .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , mushumo wa vhabebi kha pfunzo ya vhana vhashu ndi wa ndeme vhukuma .
Ro linga izwo , kana ri na rekhodo dza mpfu dza 73 dze dza itea kha u valelwa ha tsireledzo nga tshifhinga itshi .
Vhagudi vha anzela u alusa kana u bveledza zwikili zwavho zwa u thetshelesa na u amba kha thero dzoṱhe .
Nndwa ya u lwa na zwidzidzivhadzi i tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka nahone nyambedzano dzi fhasi ha AU kha u linga u swikelela zwipikwa u ya nga Buthano ḽa Vhugevhenga ho Dzudzanywaho vhu Pfukaho mikano na Zwidzidzivhadzi nga UN , Ndangulo ya Zwidzidzivhadzi kha Pulane ya Nyito ya AU ( 2013-2017 ) na tsheo dza BRICS ( Brazil , Russia , India , China na Afrika Tshipembe ) .
u vhala vha vhavhili / u vhala ha mugudi a eṱhe
Ri nga si khukhulise ndavhelelo iyo .
I nweledza mishumo yo pulanwaho ya ṅwaha u no khou tevhela nga u sumbedza tshinyalelo ya mishumo ( zwibviswa ) na masheleni ane a khou lavhelelwa u dzhena ane a ḓo badela tshinyalelo .
Khoro i nga vhumba Foramu ya Vhaimeleli vha IDP u wana u dzhenelela ho ḓalaho na mihumbulo u bva kha tshitshavha .
Nga nṱhani ha zwenezwi , u a kona u vhona zwithu zwi re nga matungo , na nga phanḓa na nga nga murahu .
Tsireledzo ya tshiko na tsireledzo ya mulomo wa tshisima zwi shumiswa nga u tshintshana u ṱalutshedza zwiito zwo shumiswaho kha vhupo ho tetshelwaho u tsireledza zwisima zwi bvisaho maḓi kana vhupo vhune maḓi a nwelela hone .
Matshudeni vho ṋekedza bazari hu na khwaṱhisedzo kha zwigwada zwe zwa vha zwi sa dzhielwi nṱha zwi ḽa kale , sa zwa vhaswa na matshudeni a vhafumakadzi vho ḓiṅwalisaho kha mbekanyamushumo dza vhuinzhiniara .
6.3 . U itela u vhona uri mafhungo a zwa vhupfuluwi a khou dzudzanywa nga nḓila yavhuḓi , muvhuso zwenezwino u kha ḓi tou bva u bvisa mvetamveto ya Mbekanyamushumo ya Vhupfuluwi ha zwa Mishumo ya Lushaka hu tshi itelwa uri hu kone u vha na vhupfiwa ha nnyi na nnyi ine mbekanyamaitele yeneyo ya ṋetshedza muhanga na mutheo wa zwa milayo ya u langa tshivhalo tsha vhadzulapo vha mashango a nnḓa vhane vhatholi vha tea u vha thola kha mabindu avho nga thungo vha tshi khou ḓi dovha hafhu vha tsireledza na pfanelo dza vhapfuluwi avho .
U itela uri izwi zwi kone u shuma , muhasho u ḓo lavhelesa vhukuma ṱhoḓea dza pfanelo dza mavu na madzangalelo a vhafumakadzi , vhaswa , vhana na vhathu vhahulwane .
Zwiko zwa masipala zwi shumiswa u ṱanganyisa vhupo ha ḓoroboni na ha mahayani na u isa tshumelo kha vhathu vha tshilaho kha vhushai .
Muhasho wo ita vhukhakhi kha zwisumbi zwi tevhelaho :
Nḓivhadzamulayotibe ya nga ha Mbekanyamaitele ya zwa Khasho ( 1998 ) .
U vha na aḽikali zwi nga fheliswa kha milambo , madamu na maḓiṱhavhela nga thikhedzo dzi bvaho kha zwa migodi kana nyito dza nḓowetshumo , na tshikafhadzo ya dzingamufhe .
Fhungo ḽo no ḓi ṱanganedzwa na u dzhielwa nṱha ḽa uri vhashumi vho wana vhupfumbudzi ho khwiniseaho malugana na vhuḓifari phanḓa ha vhaeni , matshudeni na vhashumi .
Kana , Muvhuso u nga badela muholo ngeno vhuanḓani vhu tshi nga ṋetshedza vhuendedzi na ndangulo .
Zwipikwa ndi zwa ndeme kha kushumele kwa muhasho ku re na mvelaphanḓa na u swikela ndivho yawo kha nzulele dzi pfeseseaho dzo dzikaho nahone dzine dza si vhange khombo nga maanḓa .
2.11 Kwamana na vhone phanḓa ha musi vha tshi ṱanganedza aphiḽi ṱhukhu na u vha humbela uri vha ṱalutshedze uri vhutshinyi ho kwama hani vhone na
( a ) dzhenelela kha u vhulaya muthu nga ḓiimisela zwi siho mulayoni ndivho i ya u bvisa miraḓo ya uyo muthu ; kana
Thaidzo dza zwa mulayo na thaidzo dza u dzudzanya kha zwa matshilisano dze vharema vha dziḓoroboni vha ṱangana nadzo a dzo ngo tandululwa .
Vhuongelo ha George ho shumisa sisiṱeme ya u thola kha muhasho wa mutakalo wa vhalwadze vha nnḓa u fhungudza tshifhinga tsha u lindela tsha vhalwadze , u khwinisa tshenzhemo ya mulwadze na u kutshimbidzele kwa u valelwa .
Nga tsha matshelo8
Khabinethe i vhidza vhoṱhe vha kwameaho uri vha ḓifare nga tshirunzi na tshiimo tshavho , na uri zwigwada zwi kwameaho zwi dzhene aya mafhungo nga ṱhompho madzuloni a u dzhia luvhanḓe lwa nnyi na nnyi vha tshi amba ngao .
Tshiṅwe hafhu , vhukoni ha ndangulo ha vhashumi vha kha vhuimo ha nṱha vha u tshimbidza kha nyimele i konḓaho ya dzangano , poḽitiki na matshilisano vhu tea u dzhielwa nṱha .
Tshifhinga tsho fhedzwaho hu tshi itwa izwi tsho vha tsho teaho u fhedzwa hu tshi khou shumiwa , u vhala , u ṱavha zwiḽiwa kana u dzhenela kha miṅwe mishumo .
Khumbelo ya u dzhenela vhugudisi arali muthu a sa shumi halutshedzo
Vha kha Ndi nnyi a no ḓa tshikoloni nga tshidulo tsha milinga ?
Kupfesesele kwa vhupo ha lushaka ndi zwishumiswa zwa ndeme kha u tikedza mveledziso ya vhureleli nga u konanya mbekanyamitele na mbekanyamushumo u ya nga milayo yo dzudzanywaho na nyendedzi .
Muṋetshedzi muthihi u ṋetshedza tshumelo dza u rengisa ha holosele fhedzi .
Zwi tou sumbedza zwavhuḓi uri khuwelelo ya Muhasho ya uri zwikolo zwi lugele u funza nga ḓuvha ḽa u vula i khou tevhedzwa .
Kha vha sumbedze uri kha mugaganyagwama wo dzudzanywaho zwavhuḓi , mbuelo i nga lingana na zwibviswa , kana ya vha nṱha kha zwibviswa .
U itela sisiṱeme nthihi i re nga ngomu kha tshiimiswa tshithihi , muṋe , mubveledzi , ramabindu , rabulasi ndi muthihi muthihi , nahone u a kona u pulana maitele a khandululo na tshumiso ya u fhedzisela u ya nga ha ṱhoḓea dza zwa vhulumi na dziṅwe thoḓea .
Vho wana u swikela u imisa oda dza 326 dza ndeme ya R779 miḽioni .
Tshivhalo tsha vhaswa kha mbekanyamushumo dza nyalafho ya madzulo .
1.4 nga Deithi ya Tsaino kana u i rangela ( kana nga murahu zwi tshi bva kha zwe Muhadzimisi na Muhadzimi vha pfana khazwo zwo tou ṅwaliwa ) vhaṋe vha Muhadzimi vha ḓo sida na u pfukisa pfanelo dzavho , vhuṋe ha ndaka na dzangalelo kha ndaka zwa akhaunthu dza ḽounu vha zwi pfukisela kha Muhadzimisi ;
I khou lavhelelwa u ṱangana lu swikaho luṋa nga ṅwaha , u ya nga milayo ya mashumele ayo o tendelwaho .
Govha ḽo valiwa zwino .
4 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Maano a Vhuholefhali wa Pfunzo ya Nṱha na Sisiṱeme ya Vhupfumbudzi uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Vhubveledzi ho engedzedzeaho ha tshifhinga tshilapfu kha zwa vhulimivhufuwi na kha mabindu a vhulumivhufuwi
Tshi hulwane ri tea u ṱanganedza masiandoitwa a mveledziso ya ikonomi ya dzingu ḽashu , na phindulo dza u vhamba maano ane a ḓo fhungudza vhuhali vhune ha nga ḓisa khakhathi lushakani .
Komiti ya zwa mutakalo na tsireledzo i vhumbwa nga miraḓo mingana ?
Ro sedzulusa mvetamveto ya zwitatamennde zwa masheleni a ṅwaha sa zwo swikiswaho nga ndangulo .
Ni tea u shumisa zwiḓolo zwa philamasana na u ambara muṅadzi u itela u tsireledza lukanda kha vhuhali ha ḓuvha .
Mveledziso ya ikonomi ndi mvelelo ya u fhedzisela ya maitele aya oṱhe .
Ho dzhielwa aya mafhungo oṱhe nṱha , nahone hu tshi ṱanganedzwa kuvhonele ku bulwaho nga vharangaphanḓa vha vha Afrikaner sa ku re kwone na ku fulufhedzeaho , Muvhuso u tama u fhindula nga nḓila i tevhelaho :
Khophi ya nḓivhadzo ya mawanwa a GEMS ;
3.46 Sa zwe zwa rerwa afho nṱha kha khethekanyo ine ya khou amba nga ha ḓivhazwakale , vhuloi ho ṱulela zwitshavha tshoṱhe lwa miṅwaha minzhi .
Vheyani tshiṅwe tshithu tshi no khou rothola kha mutsinga sa thavhula yo ṋukalaho kana matombo a a aisi o putelwa kha thavhula .
Fulo heḽi ḽo livhiswa kha u fhungudza masiandaitwa a u sa tsireledza zwiḽiwa na uri ḽo thoma zwavhuḓi .
Nga maanḓa ngauri vhufa ha ḓivhazwakale yashu , tshanduko khulwane i nga vhanga u sa vha na vhudziki , zwihulwane nga maanḓa , ro lingedza u kunda zwithivheli zwoṱhe .
Nga tshifhinga tsha u ṋetshedza Tshiṱatamende tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Vhukati wa 2016 , muvhuso washu wo ḓivhadza maṅwe maga o sedzaho kha u ita uri pfunzo ya nṱha i swikelele kha vhunzhi ha matshudeni vha bvaho miṱani ya vha shumaho .
Kha nyimele ine ha ha vha tshutshedzo ya khombo , tshipikiṱere a nga thivhela nyito nkene , maitele , kana u shumiswa ha mutshini kana tshishumiswa , nga nḓivhadzo ya u thivhela/ nzivhiso .
U pfesesa zwiṱaluli zwa ḓivhamahe zwa mbumbo ndi zwa ndeme kha u thoma fhethu ha vhudzulo , nga zwiitisi zwi tevhelaho :
Zwibveledzwa zwo ṱunḓwaho nga fhasi ha phemithi dza mbadelo murahu ya tswikelelo ya maraga ndi zwa u shumiswa Afrika Tshipembe fhedzi .
Damu ḽa Vaal ḽi ḓo dzula na 25% nahone izwi zwi ḓo swikelelwa nga u shululela maḓi u bva damuni ḽa Sterkfontein .
( c ) Mbadelo ya tswikelelo kha rekhodo i ḓo ya nga tshivhumbeo tshine tswikelelo ya khou ṱoḓiwa ngatsho na tshifhinga tshi pfeseseaho tsha u ṱoḓa na u dzudzanya rekhodo .
Vhabindudzi kha bondo idzi vha nga nanga u sa ṱanganedza mbadelo dza muingapfuma nga datumu ya mbadelo , fhedzi vha bindudza hafhu mbadelo .
Ṅwalani tshirendo tshaṋu inwi muṋe .
Kutshimbidzele kwa u sika - ku isa kha uri thandela i rwelwe ṱari nga vhoṱhe vhane vha khou shela mulenzhe .
Kha dziṅwe nyimele , mbekanyamaitele dzo kona u swikelela kha u tandulula khaedu dza kale , fhedzi zwino dzi fanela u sedzuluswa u itela u fusha ṱhoḓea dza thekhinoḽodzhi ntswa .
Mbekanyamaitele yashu ya nḓowetshumo a i nga ḓo fhimiwa fhedzi kha zwa vhubveledzi ha sialala , fhedzi i ḓo dzhenisa na sekhithara dza ikonomi ntswa na u lwela u ṱanganyisa nyito dzavho na vhubveledzi ha sialala .
O ḓivhona o kora nga khokho dzawe dza muvhala wa muṱaḓa .
I dzhia maga maṋa : u bveledza na u kuvhanganya vhuṱanzi ha tswikelelo , u ṱalusa vhuṱanzi , u vhiga mawanwa na u shumisa mafhungo aya u pfesesa na u ḓo kona u thusa mveledziso ya mugudi u itela u khwinisa maitele a u guda na u funza .
Fhungo ḽine ḽa tea u sedzwa ndi ḽa uri hu na vhathu vhane vha tenda na u ṱanziela uri vhone vha a kona u lowa vhaṅwe .
Ridzhisiṱara wa tshikwama tsha phensheni vho sumbedza u kwamea havho nga ha tshiteṅwa itshi .
Mbudziso : Naa hu na maitele ane a tea u tevhedzwa kha u ḓadza zwikhala zwa komiti ya wadi ?
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo .
Fhedziha , nyimele dza u vhea na u ṱana zwibveledzwa dzi ṱoḓa u lavheleswa u itela nyanḓanyo .
Kha Gireidi ya 13 u Vhala na u Ṅwala zwi itea nga tshifhinga tsho tetshelwaho u vhala na u ṅwala .
Komiti yo dzinginya uri milayo ya redzhisiṱeresheni i fanela u katela u ṱanganedza mulayotewa wa tshikolo , une wa fanela u katela mbetshelwa na mavhusele .
Tshithu tsha ndeme tsha vhuvhili , ri na vhathu vha 159 vha re nga ngomu .
U SHELA MULENZHE KHA AFURIKA ḼA KHWINE NA ḼIFHASI ḼA KHWINE kha Khomishini na zwivhumbeo zwa AU nga 60% .
Ndavhelelo ya daimane i wanalaho fhasi vhukuma ha maḓi , i khou konadzea nga kha khwiniso ya thekhinoḽodzhi , yo tendelwa u itwa ngei West Coast .
22.8.1 Maanḓalanga a khaṱhululo a tea , nga tshifhinga tshi pfadzaho , hu saathu fhira maḓuvha a 30 nga murahu ha musi vho ṱanganedza khaṱhululo ya nga ngomu35 , u ḓivhadza
Komiti yo asesa mivhigo ya zwa masheleni nga kotara sa tshipiḓa tsha ndangulo ya mivhigo nga kotara .
Vhagudi vha zwisiwana vha nga ṱangana na vhuleme ha zwa masheleni na u konḓela nga mbadelo dza tshikolo , yunifomo na dzibugu .
Vhaimeli vha midia vhoṱhe vha fanela uri zwino vha vhe vha kha maimo avho u itela Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ( u dovholola )
( b ) Khomishini i nga humisela murahu konṱiraka kana ya shandula konṱiraka , u thola , u phuromotha na u lambedza arali zwi songo ḓa nga ngona kana u pfesesea kha tshiimo tsha mulandu wonoyo . " ; na
A huna mbadelo dzine dza itwa sa idzwo ndingo dzi tshi itwa nga fhasi mulayo wa lushaka .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho dovha hafhu vha dzhenela vhuṱambo ha u rwela ṱari Muphuresidennde Vho Yoweri Museveni .
Zwa u shela mulenzhe ha tshitshavha zwo dzudzanyeaho zwo vha zwo tea nahone zwi zwa ndeme vhukuma .
Hezwi zwi katela mupo , tshumelo ya mutakalo na ndaulo ya tshikafhadzo .
Ni nga vha ni tshi vhalela u wana mafhungo a u ni tsivhudza .
Hone ha , musi vha tshi wana Muvhigo wa Ṅwaha hoyu Muhasho wo kundelwa u ṋea muvhigo wo teaho nga tsho Tshanduko ya tshikolo na hone ri tshe ro lindela muvhigo wonoyo uri u swike kha Komiti zwa zwino .
U pfana na u ya baisikoponi e na khonani dzawe , fhedzi uri o sedzesa buḓo ḽe a ḓinangela ḽa dzhiminasitiki , hune a ṱhireina awara nnzhinnzhi kha ḓuvha .
Zwenezwo , vha na mmbi hafha ye ya vha yo ḓidzhenisa kha khuḓano i sa ḓivhi zwine mulayo wa vhupfela vhaṅwe wa dzitshaka wavha .
U ṱoḓa vhupfumedzani ho vha hu tshiṱuṱuwedzi tshe tsha ṋea vhutshilo kha maitele a nyambedzano dzashu dzi konḓaho na thendelano dzo bvelelaho khadzo .
Musi hu tshi khou shumiswa phurogireme dza Tshiṱirathedzhi tsha Vhuendi , Bodo dza Thandela dzo thomiwa .
( 1 ) Tshifhinga tsha u shuma tsha Khoro ya Masipala a tshi fhiri miṅwaha mina sa zwe zwa sumbedziswa zwone nga mulayo wa lushaka .
Phambano ya zwi tshilaho ' Bayodaivesithi ' a i tikedzi fhedzi u vha hone hashu , fhedzi i dovha ya ṋetshedza tshikhala nga tshivhumbeo tsha lwanzhe , maḓi a si na muṋo na zwipuka zwa shangoni , zwimela na zwithu zwiṱukuṱuku zwine zwa nga shumiswa kha ṱhoḓisiso ya saithifiki ( tshisaintsi ) kana vhuvhambadzi vhu si havhuḓi .
Vhaṅwe vhathu vha kha ḓi hanedza uri hu na vhulwadze ho raliho .
Tsenguluso dzo ḓisendeka kha ḽiṅwalwa na kha madalo a u ya ofisini khulwane na one , nga huṅwe , a u ya kha mashango a vhaṱanganedzi .
Maipfi oṱhe ane na ḓo tangedzela ndi madzina .
( 3 ) Muphuresidennde sa Ṱhoho ya Khorotshitumbe ya Lushaka , nga murahu ha musi o kwamana na Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli , na nga vharangaphanḓa vha mahoro a re na vhaimeleli kha Buthano ḽa Lushaka , u vhea Muphuresidennde na Muthusa Muphuresidennde wa khothe , nahone nga murahu ha musi o kwamana na Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli , u vhea Muhaṱuli Muhulwane na Muthusa Muhaṱuli Muhulwane vha Khothe Khulwane ya Khaṱhululo .
Vhaṱani vha tea u : U humisa thundu ye ya dzhiwa mashangoni a seli lwa tshifhinganyana .
( iii ) U thivhela vhugevhenga , nga tshumisano na SAPS na zwiimiswa zwa u ḓisa mulalo na vhudziki sa Foramu dza Tshipholisa tsha Lushaka na Foramu dza Tsireledzo ya Tshitshavha .
Muvhuso , kha ḽevele dzoṱhe , une wa nga ṋea mindende u bva kha tshelede ye wa kuvhanganya u bva kha mithelo na vhuṅwe vhubvo .
Kanzhi hu na khwaṱhisedzo ya mbuelo ya zwa masheleni , ngeno mbuelo dzi si dza masheleni dzi tshi nga ṋetshedza mbuelo dzavhuḓi - nga maanḓa kha nyimele dzine ho itwa zwa u fhaṱa vhukoni kana u ṋetshedza thekhinoḽodzhi .
Muhasho wo dzulela u ṱangana na dzikhaedu malugana na ndambedzo ya masheleni u itela uri u kone u swikela ṱhoḓea dza themamveledziso ya dzibada dza vundu .
Fhedzi phambano ya vhathu i katela zwinzhi u fhirisa phambano dza vhukati ha vhathu dzo ḓisendekaho nga mvelele na mbeu na vhukale .
Muvhuso u ḓo tuṱuwedza mabindu kha u sika mishumo na zwikhala zwa mabindu kha vhaswa na vhafumakadzi na u shumisa tshikimu tsha vhuṱuṱuwedzi ha muthelo wa u thola .
Ipfi ḽiswa ḽi vho amba zwifhio ?
U pulana hu no ṱoḓea ṅwahani wa u thoma une pulane ya tshitshavha ya itiwa ( na musi muṅwe na muṅwe une komiti ntswa ya wadi ya rwelwa ṱari ) hu dzhia maḓuvha maṱanu na ḽithihi a u pulana na a 2 u swika kha a 3 a u i ṅwala .
Tshiṅwe hafhu , phimo ya shaea ha mishumo yo aluwa nga u ṱavhanya u fhira nyaluwo ya ikonomi .
Mushonga wa vhuṱungu ho sedzwa fomuḽari
Zwi tshigwada tshithihi ( Uniform ) arali zwimela zwo fhambanaho zwi tshi yelana nahone zwi tshi fana kha zwiṅwe zwiteṅwa .
Ṋetshedzo ya dzibada dzo linganaho u itela u dzhena kha vhupo hoṱhe ho bveledzwaho .
Tshifhinga tsha miṱangano ya vhukhethoni tshi fanela u vhewa hu tshe na tshifhinga , sa tshipiḓa tsha nzudzanyo ya miṱangano ya ṅwaha nga ṅwaha .
Tshikwama tshi dzulela u khwaṱhisa mbekanyamaitele dza u kuvhanganywa ha tshikolodo na matshimbidzelwe u bva tsha u wanala ha mbuelo dzo badelwaho lwa vhukhakhi u bva kha vhaiti vha mbilo vho sala sa khaedu khulwane ya Tshikwama .
Pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi vhune ha konisa vhathu u swikelela vhukoni havho
Kha hu fhungudzwe ndozwo ya mavu ine ya khou engedzea na u tshikafhadzwa ha milambo .
U vha na vhuṱanzi ha uri u ḓiswa ha khumbelo / khothesheni dza wadi dza ndambedzo dza mashelini dzi yelana na mugagayagwama we wa itwa ;
Holwu luṱa lu kha ḓi tikedzwa kha zwa masheleni nga vha Ford Foundation .
U siana ha mudzhenelano zwi fanela u ṱuṱuwedzwa nga maanḓa nga , vhukati ha zwiṅwe , vhutendeleki ha vhaendangaṋayo , khethekanyo ṱhukhu dza buloko na ṱhanganedzo ya tshumelo ya tshishumiswa tsha nga ngomu u fhira ṱhanganedzo ya vhutendeleki ha vhuendi .
Dzhielani nṱha mbadelo dza fhethu dzi ḓo bviswa nga Muhasho .
Vha nga kha ḓi ṱoḓiwa uri vha ite na mbadelo ya u swikelela kana u setsha ( kha vha vhone shedulu ya mbadelo afho fhasi )
Kuvhanganyani mivhigo ya kotara na ya ṅwedzi ya tshumelo dza khemisi .
Khonadzeo dza zwa ikonomi dzi ḓo vhona uri hu na u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu , mishumo na ndondolo ya zwikimu zwi re hone zwi ḓo khwinisa u ṱola mbalelano na ndangulo ya thekeniki .
1.2.1 tshikolodo tshoṱhe tsha Muhadzimi a tshi koloda Muhadzimisi hu tshi tevhelwa Thendelano iyi tshi ḓo mbo ḓi tea u badelwa na zwenezwo ; nauri
( a ) i fanela u dzhia tsheo nga ha u shumiswa ha maanḓa oṱhe na u shumiwa ha mishumo ya masipala ;
Ro ḓivhadzwa uri mulambedzi a nga shumisa sambula dzo salaho u itela mushumo muṅwe wa u ṱoḓisisa .
Tshumelo ya Sibadela na Ambuḽentsi ya Marble Hall .
Tshumelo ya dzilafho ya shishi ya awara dza 24 i katelaho vhupo hoṱhe ha Afrika TshiPembe .
Zwipikwa zwihulwane zwa bodo ndi u londota na u tsireledza maswole na vhufa ha mvelele ha Castle of Good Hope , u khwinisa vhuendelamashango hayo ha ndeme na u swikelelwa hayo nga tshitshavha .
U alusa na u vhambadza tshumelo dza dzilafho nga nyonyoloso ya muvhili .
" Minisṱa " zwi amba Minisṱa wa Vundu na wa Muvhuso Wapo .
Kuhumbulele kwa u thoma ku no tokedza ṱhoho ya mafhungo aṋu
Miraḓo ya tshitshavha i fanela u rumela luṅwalo lwa ṱhuṱhuwedzo lupfufhi nga ha muthu o nangwaho nahone fomo dza u nanga dzi nga wanala kha webusaithi ya Ofisi ya Muphuresidennde .
8.2.3 and u dzia tsheo , u ya nga tshiteṅwa 77D , ya u thusa u dzhia maga kha mbilahelo kana , musi mulandu u tshi nga ṱoḓa maṅwe maga u ya nga mbilahelo , na
Hezwi zwi nga katela mafhungo a mbambadzo a tshiphiri , kana ane a nga vha khombo kha madzangalelo a vhubindudzi zwa muthu wa vhuraru .
Magavhelo a burantshi nga burantshi khathihi na a thandela khulwane zwo sumbedzwa afho fhasi :
2 . Kha vha rekhode nga nḓila ya sisiteme uri wadi iṅwe na iṅwe yo kona naa u topola mafhungo magede , nge vha sumbedza tshileme ( kana ndeme ) tshi no tshimbilelana na mafhungo aneo magede wadini iṅwe na iṅwe ( u bva kha 0 - a zwo ngo bulwa u ya kha 5 - ndeme khulwane )
Arali MEC a sa tendeli u swikiswa ha khaṱhululo ho lengaho , u fanela u ṋekedza nḓivhadzo ya tsheo yeneyo kha muthu o swikisaho khaṱhululo .
U vhiga zwi tea u sedzesa kha vhalanguli u itela uri mafhungo a vhe na mushumo nahone a shumele zwi khagala .
Vhakhantseḽara vha wadi a vha na vhuḓifhinduleli ha mulayo kha komiti dza wadi dzavho - vha na vhuḓifhinduleli kha khoro , ḽihoro ḽavho na tshitshavha .
Sankambe tsha gogoḓela muri tsho tou dzula henefho nḓilani , tsha mbo ḓi farwa nga khofhe .
Muvhigo wo fhelelaho u ḓo vheiwa kha webusaithi ya Muhasho wa Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele ( www.dpme.gov.za
U pfananyo ha tshumelo dza Komiti zwi khou khwinisea .
Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza thambo nga ICC uri ḽi kwamane nayo uya nga Athikili 97 nga muya wavhuḓi na u fulufhela uri hu ḓo vha na nyambedzano dzivhuedzaho , dzifhaṱaho nga ha vhukundelwi ho tshenzhelwaho nga Afrika Tshipembe kha u tevhela ḽiṅwalo la u fara .
U engedzedzwa ha vhuvhili hu ḓo sedza kha data ya u dzhena na u shuma lushaka luthihi lwa u saukanya ha mbambedzo ha maga a u dzhena na u saukanya ha khumela murahu ha u dzhena na nyaluwo sa zwe ra itela u gonyiswa ha mitengo kha bammbiri iḽi .
Mafhungo ane ra a wana kha ngudo heyi anga ri thusa u sedza thero dza tshifhinga tshiḓaho dzi re na zwithu zwi songo dzudzanywaho zwavhuḓi zwa u tsikeledza vhathu nga nḓila ya khwiṋe .
U wa ha ikonomi zwo vha na masiandaitwa mahulusa , vhukonḓi vhuhulu ho pfiwa nga dzimiḽioni dza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe .
Khombetshedzo ya vhutsireledzi na tsireledzo zwi fanela u vha kha zwanḓa zwa vhathu vha phurofeshinala .
Ṋamusi hafhu , ri khou rwela ṱari lwa tshiofisi thandela yashu ya maedza ya mbekanyamushumo ya Road Rangers .
A ri na pfanelo ya mulayo u ṱana lutamo lwashu kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe .
Zwiṅwe zwa zwishumiswa ndi zwo teaho kiḽasi dza Vhuimo ha Fhasi .
Mveledziso ya modele ;
ṱhanziela ya muholo yavho
1.2 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe uri vha sasaladze khathihi na u ḓiimisela u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana kha shango ḽashu .
45 . Milayo na ndaulo zwo ṱanganelaho na komiti dzo ṱanganelanaho
Zwikili zwa maṱhakheni zwa u tandulula thaidzo na u saukanya .
Nyambo dza lushaka dzi ḓo vha wone mutheo wa ndaulo , nahone hu ḓo vha na mushumo wo khwaṱhaho wa maitelendavhelelwa wo ḓi sendekaho nga vhukoni .
Tsenguluso ya mashango ane a dzhiela nṱha khathihi na u lingedza u lwa na zwivhuya zwa u tinya u badela zwine zwa vha hone kha khadzimiso dza tshayanzwalelo , dzo dzumbulula uri a khethekanya thaidzo ya bva khethekanyo mbili :
Kushumele kwavho kwo sumbedzisa vhukoni ha mitambo kha shango ḽashu , zwine zwa vha ṱhuṱhuwedzo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe , nga manḓa vhagidimi vha vhaswa .
Zwiimiswa zwi ḓo londotwa , zwa dzula zwi si na tshika zwo tou nuthu tshifhinga tshoṱhe .
Vhulanguli vhu ḓo ṋetshedza muvhigo muthu o itaho khumbelo ya ṱhaṱhuvho na maga o dzinginywaho ane a tea u itwa , arali e hone .
Maitele o ṱanganelaho a katela mbekanyamushumo malugana na mutakalo , zwa pfusho , maḓi na tshampungane , pfunzo ya mathomo , khathihi na ndondolo ya muhumbulo na kutshilele tshitshavhani .
Nga iyi nḓila ri ṱoḓa u ita mbuno ro khwaṱhisa uri vhathu vhoṱhe na tshaka dzoṱhe vho ṱanganelana nahone u lingana vho tewa nga vhuṋe havho na u ḓihudza ha lushaka lwavho .
Vhurangeli vhu amba nga ha zwigidi zwinzhi zwine zwa shumiswa kha vhutshinyi na khakhathi Afrika Tshipembe .
Kha dzitshaka , khathihi na Afrika Tshipembe , hu na ṱhoḓea dzo fhambanaho malugana na ḽitheresi ya zwa masheleni kana vhukoni ha miraḓo ya komiti ya odithi .
Ndeme ya tshiṱirathedzhiki ya u tshimbidza vhuvhambadzaseli na vhubindudzi hashu kha maraga miswa yo no vha ya ndeme vhukuma nahone ya shishi .
A zwiho tsini na u itea musi ri tshi sedza tshiimo tsha zwino tsha ikonomi .
No kona u zwi vhona uri maṅwe a maipfi a na raimi ?
Ngoho ndi ya uri Nḓivhadzamulayotibe ya Muvhuso Wapo i vhona phurosese ine zwitshavha zwa ḓo dzhenela kha mafhungo a kuvhusele , hu tshi katelwa vhupulani na tshumiso na u sedza kushumele na tsedzuluso .
Kha nyimele dzoṱhe iḓo vha fhasi ha mbadelo ya tshikimu tsha dzilafho .
Ndeme ya pH i shumiswa u wana phimo dza ḽaimi kha thebulu yo fhiwaho afho fhasi .
U vha hone ha ḓologi ndi zwa ndeme u tou fana na mutshutshisi .
Luambo lwe lwa shumiswa lwo vha lu tshi takadza ?
Rakhonṱhiraka u tea u dzhiela nṱha uri tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsho gaḽivenaiziwa tshi nga haniwa kha vhupo arali tsha nga wanala tshi tsha tshilinganyo tsha fhasi .
Kha vha thome u pfa zwine vhaṅwe vha khou humbula zwone vha kone u ḓa na muhumbulo wavho .
Nga maanḓa , khwiniso kha baḽantsi ya muvhalelano i ḓo thusa sedzulusa u gonya ha mitengo na u sika tshikhala tsha mushumo wa zwa ikonomi wa sekhithara dza phuraivethe wo khwaṱhaho .
Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Muphuresidennde ya madzina a miraḓo ya Khomishini ya Ṱhoḓisiso nga ha Pfunzo ya Nṱha .
Avho vhane vha dzudzanya mazhendedzi aya a lufu vha hana u bvisela khagala vhuṋe ha vhana vhavho vha ofhisaho .
Ṅwalani phara ya mitaladzi miṋa i no amba nga khalaṅwaha ine na funa .
Vhathu kana zwiimiswa vha nga ita khumbelo ya uri maḓaka , miri , kana lushaka zwi tsireledzwe fhasi ha ndima iyi .
U vhona uri mishumo iyi i a tevhedzwa , mutholi u fanela :
A zwi konadzei uri ikonomi i nga shanduka nga zwiṱuku nga zwiṱuku nga u thola vhashumi vhanzhi arali idzi nyimele dzi nga bvela phanḓa .
2.2 . Uhu u engedzwa ha tshifhinga ho tendelwaho hu ḓo ita uri Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku u kone u khunyeledza zwa u senguluswa ha milayo u itela uri hu kone u ṋetshedzwa milayo na mbekanyamaitele dzo teaho dzine dza tendela u vhumbiwa ha tshiimiswa tshithihi tshine tsha vha SEDA .
Muṱoḓo wa tshifhinga ndi mini
Maphapha a tsho o imaho ndi luswayo lwa nyaluwo ya lushaka lwashu , nga tshifhinga tshithihi lu tshi khou ri tsireledza .
Kha vha topole vhupo vhu re khomboni vhune ha vha na tshikhala tshihulwane tsha u welwa nga mutshinyalo wa mupo u fana na miḓalo na maḓumbu na u fhungudza mveledziso henefho .
Zwipuka na zwikhokhonono zwine zwa ḓiitela mahaya - sa , zwiṋoni , dziṅwe ṋotshi , masunzi
Na , vhafumakadzi vho dzhia tshikhala tshiṱuku tshe vha ṋewa .
Themamveledziso yo khwiniswaho zwi nga vhea vundu uri ḽi dzule ḽi ndaka ya ndeme na mutshimbidzi wa ikonomi ya shango .
Zwithu zwo sedzwaho zwi pfeseseaho zwavhuḓi
Muvhuso wo langula khohakhombo ya zwikolodo zwine zwa nga anganyelwa zwo bveledzwaho nga PPP nga u ṱola nga vhuronwane kushumele kwa tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe hu tshi vhambedzwa na vhuḓifhinduleli havho he vha vhu fulufhedzisa na u shumisa ṱhoḓea dzo khwaṱhaho dza ndaulo .
Zwazwino ahuna u salela murahu ha vhulondoti .
Khothe i tshe milandu yo sedza rekhodo ya matshimbidzele e a itea kha khothe ṱhukhu na uri nga murahu ha u sedza khani dzo tou ṅwalwaho na dza orala dzo kumedzwaho .
Musi vho no gonya zwiṱepisi zwa u ya kha munango muhulwane wa tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Lushaka , zwiṱepisi zwa u thoma zwi livha kha fuḽoro ya mabuḽu ya Nnḓu ya Buthano ḽa Lushaka .
U sedza kha tsireledzo ya zwiḽiwa ndi thikho ya pfanelo ya ndayotewa .
Ndivhonelo : U ṋetshedza mishumo ya zwa vhuṅwaleli kha Mulanguli Muhulwane nga kha u dzudzanya mafhungo a Mulanguli Muhulwane nga londola na u dzudzanya dayari , u dzudzanya miṱangano , u khwaṱhisedza u langana na u humbudza vhuḓidzhenisi na nga Mulanguli Muhulwane , nzudzanyo ya vhuendi , madzulo na zwihomolosi .
U shuma nga kha vharangaphanḓa vhapo u itela u ṱuṱuwedza tekiniki dza khwine dza ndangulo ya pfulo .
Khabinethe yo tendela u dzhenela uho nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku 2019 .
Nga tshifhinga tsha u vhiga , ṱhumano ya Muṱolambalelano Muhulwane , Ndangulo ya Khombo na Mbalelano ya Ngomu zwo thusa Komiti ya Mbalelano kha tevhedza vhuḓifhinduleli hayo .
Muofisiri a tendelela nga ṱhoho , zwi tshi nga mbudziso yo fhindulwa .
Vhuraḓo na mishumo ya miraḓo ya komiti ya wadi i fanela u dzhiiwa sa tshumelo ya u tou ḓikumedzela hu tshi itelwa u vhuelwa ha tshitshavha .
Ndingedzo dza ṱhoḓisiso dzi tshimbidzwa nga ṱhoḓea , na zwithu zwa ndeme zwa ṱhoḓisiso zwi tiwa nga tshumisano ya tsinisa na madzangano a nḓowetshumo na zwigwada zwa vhorabulasi .
Ri ḓo dovha ra dzhia maga o teaho u vhona uri hu vha na mbekanyamushumo ya kushumele ine ya ḓo vha hone nga ṅwambo tsedzuluso ya peer review .
Mbekanyamitele na ngeletshedzi zwa masia oṱhe a HIV na AIDS zwo khwiniswa u itela u katela u shumiswa ha mishonga ya anthiritrovairala na u phalala ha pfusho .
A no thoma u swika ha Tshamano ndi ene we a wina .
Nḓivhadzo i tou vha fhedzi ya mafhungo a mutheli .
Sa zwe ra zwi vhona , kha zwipiḓa zwe ra zwi fhirisela vhege yo fhelaho , hu na zwipiḓa zwiswa .
ho pfumbudziwa vhapfumudzi khathihi na vhatshimbidzi
Izwi zwi khwiniswa kha mutheo wa miṅwedzi ya rathi na u ṱanganywa kha mugaganyagwama wa u dzudzanyulula .
Mutalo u sumbedzaho vhukati- u kona u shuma u tshi pfukekanya nga vhukati ha mutalo wa muvhili , tsumbo,ndi tshifhio tshanḓa tshine tsh khou fhefheḓiswa
Muhasho wa vundu u tea u sika zwiṱirathedzhi zwo ṱandavhuwaho zwa u shumiswa ha mavu zwi dzhiaho vhuḓifhinduleli ha mbadelo dza sisiteme dzo fhelelaho , kha ndivho ya muhanga wa muvhuso wa vhukati .
Lushaka lu na mbilaelo mbili - u shuma ha vhana dzibulasini na thaidzo ya pfushi dzine zwoṱhe muholo na sisiṱeme dza tsivhudzo hu tshe na tshifhinga zwa vha zwa vhuṱhogwa .
Idzi khethekanyo dzi na mbetshelo dzi tevhelaho ( zwo ombedzelwa ) :
Arali vha tshi ṱoḓa u ṱunḓa goloi ntswa kana yo shumiswaho , goloi ya u hwala thundu kana tshigariki , goloi yo fhaṱiwaho ( bveledzwaho ) kana u khwiniswa , vha fanela u thoma vha wana ḽiṅwalo ḽa thendelo .
Editha u na pfanelo dza u khwinisa kana u hanedza maṅwalwa .
U ṅwala : Ṅwalani bugu ya tshiṱori ni tshi shumisa thempheḽeithi ya tshigeriwa .
22.8.1 Maanḓalanga a khaṱhululo a tea , nga tshifhinga tshi pfadzaho , husaathu fhira maḓuvha a 30 ngamurahu ha musi vho ṱanganedza khaṱhululo ya nga ngomu35 , u ḓivhadza
U isa , nga nnḓa ha musi zwo sumbedzwa kha Nyimele dzo Khetheaho dza Konṱiraka , hu ḓo itwa hu sa athu fhela maḓuvha a sumbe u bva musi ho ṱanganedzwa oda .
Kha Voḽumu II u shela mulenzhe ha dzingu zwo ṋetshedzwa .
U ṱuṱuwedza hafhu maitele a u bveledzisa , ri ḓo lwela u ya phanḓa na mbekanyamushumo dza u bveledzisa fhano hayani , hune zwibveledzwa zwi fanaho na malabi , zwiambaro , fenitshara , zwidimela na mithara dza maḓi zwa vhetshelwa u rengwa fhano hayani .
Ha swika vhanna vha rathi vha zwidzimamulilo vha dzima mulilo .
Masipala , kha miṅwaha miraru ya muvhalelano yo fhelaho , a u athu u kona u wana muvhigo wa odithi wavhuḓi , zwine zwi a vhilaedza .
Naho zwo ralo , zwi sumbedzwa kha nṋe uri ḽikumedzwa li khou itela khuwelelo uri hu vhe na u phuravethaisiwa sa zwine ḽa vhalea zwone , na hone ndi ḓo topola :
U dzhenelela ho teaho kha tshifhinga itshi kanzhi hu a ṱoḓea u itela u zwi fhelisa .
Afrika ḽi ḓo vha na tsireledzo yo khwaṱhaho ire na vhupileli ha dzhango na mbekanyamaitele dza tsireledzo na maano , u itela uri dzhango ḽi vhe na vhukoni ha u ḓi tsireledza .
Ambani wa khonani yaṋu nga tshiṱori tshine na ḓo ṅwala .
Vhunzhi ha madokotela vha shumela kha sekithara dza phuraivethe .
U linganyisa kha bulanga ḽi kha vhuimo ha fhasi .
Zwenezwo kubevha kwa thoma u shenga aḽa mambule .
U ḓadza fomo dza khumbelo BI-1664 na BI-529 .
Arali i hone sa kḽoramaini , i vhidzwa sa kḽorini i re hone nga ngoho .
Khomishini yo humbula nga vhuronwane kha dzipharamithasi dza tshikimu tsha ndiliso na khonadzeo ya masiandaitwa a mbadelo yatsho .
( c ) Masheleni a badelwaho a u swikelela rekhodo , arali a tshi tea u badelwa , a ḓo tiwa hu tshi khou sedzwa tshivhumbeo tshine rekhodo yo humbelwa uri i wanwe i kha tsho .
Pulane iyi i tshimbila miṅwaha miṱanu nahone ndi muhanga wa kushumele wo ṱanḓavhuwaho wa mveledziso ya fhethu .
Ri na mashudu ngauri Ndayotewa yashu yo ḓala milayo yavhuḓi vhukuma ine ya ri baḓekanya roṱhe ya ri kumedzela uri ri dzhie vhukando .
Zwi re ngomu kha imeiḽi iyi a zwo ngo hanedzwa .
Musi vha tshi sedza ndingo iyi ya ' Arali- Izwo ' vha nga wana uri maṅwe a maipfi e a shumiswa kha zwipikwa a tea u shandukiswa kana ha engedzwa zwiṅwe zwipikwa .
Nyito dza u vhala dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe U vhala ha tshigwada , hu na u sumbiwa nḓila ( zwigwada zwivhili nga ḓuvha ) na 23 .
Kha nyimele iyi dandetande ḽa vhushai na u shaea ha mishumo zwi ḓo isa phanḓa , ngeno hu uri vhathu vha ḓo dzulela u vha vho fashwa fhethu hu saathu bveledzeaho .
Naho zwo ralo , i ḓitika nga u shuma nga vhuthihi , u vha khagala , vhuḓiimiseli ; na vhukoni ha u ṱola kushumele na u khakhulula vhukhakhi na u fhaṱa kha mvelaphanḓa ; musi ri tshi vhea vhadzulapo u thoma , na u bveledza kuvhusele na ndeme dzi pfadzaho .
Ndi mepe wa ḽifhasi ḽashu .
Ikonomi ya Afrika Tshipembe na yone yo vha yo kwamea nga risesheni ya ḽifhasi , naho hu na uri i tshi vhambedzwa zwiṱuku na maṅwe mashango manzhi .
Vho ri u vhuya hayani , vha dovha hafhu vha iledzwa he vha iledzwa uri vha songo bva muḓini wavho ngei tshikolobulasi tsha Makwarela hune ha vha kha Tshiṱirikini tsha Madzhisiṱiraṱa wa Sibasa u bva nga ṅwaha wa 1974 u swika nga 1976 .
Zwi tou vha khagala u bva kha mvetomveto ya 2016 ya Pulane ya Zwiko yo Ṱanganyiswaho uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvelaphanḓa na u shumisa muḓagasi wa malasha kha u ṱanganyisa fulufulu .
Nyito dza ndeme kha sekithara iyi ṱhukhu dzi katela vhubveledzi ha mitshelo ya zwikoṱini kana yo no shumiwaho na miroho , na vhubveledzi ha zwinwiwa zwi si na aḽikhoholo na maḓi a minerala .
Lutavhi lwo bulwaho lu ṋetshedza mbetshelwa yo teaho ya maga ane a tea u tevhelwa musi Muvhuso u tshi tshea u dzhia ndaka kha vhathu kana khamphani u itela dzangalelo ḽa tshitshavha .
Fhedzi , mihumbulo iyi yoṱhe yavhuḓi a i ambi tshithu arali ya sa shumiswa zwavhuḓi na nga u ṱavhanya .
3 . ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUṰUMANI ZWA VHULANGULI
Mabambiri aya ndi avhuḓi u shuma ngao arali vha , sa tsumbo , tshi ṱoḓa u vhulunga thero dzo fhambanaho dza gireidi nthihi tshikoloni .
Mushumo wanga wa tshikolo u khou tshimbila zwavhuḓi ; u melisa maṋo zwo pfuka fhedzi a thi athu lunguluwa .
U FHINDULA - Ḽiga ḽa tshumelo ḽi a fhindula ṱhoḓea dza vhadzulapo vhane vha vhuelwa kha tshumelo ?
nḓowelo a zwiṱuṱuwedzwi u dzhia tsheo yo sendekaho kha lutendo lwa vhurereli vhune a vhu koni u ṱolwa lwa sainthifiki .
Dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika ḽo livhana na u hulela ha u sa ḓivha uri hu ḓo itea mini khathihi na u vha khomboni zwi tshi ya kha nḓisedzo ya maḓi , nahone zwipiḓa zwinzhi zwa Afrika Tshipembe zwo ṱangana na nyimele dza gomelelo lwa tshifhinga tshilapfu .
Thendelano ya MERCOSUR-SACU i ṋetshedza vhavhambadzelannḓa vhapo tshikhala uri vha dzhene kha maraga wa vhathu vha fhiraho 280-miḽioni .
Kha sekithara ya mutakalo , uno ṅwaha , ri ḓo ombedzela u tholwa ha vhathu vha re na ndalukano dzo teaho kha zwiimo zwo teaho .
U khwinisa ndeme ya pfunzo , mveledziso ya vhukoni na u ḓa na mihumbulo miswa
3.3.2 Ndivho ya Mulayotibe wa u tshimbidza thundu ( Tshikwama tsha Ndiliso tsha tshikafhadzo ya oiḽi tsha dzitshaka ) ndi u : shumisa Phurothokhoḽo ya 1992 kha Thendelano ya Dzitshaka malugana na u thoma Tshikwama tsha Dzitshaka tsha Ndiliso ya Tshinyadzo ya Tshikafhadzo ya Oiḽi , ya 1971 ( Thendelano ya Tshikwama ) .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u dovha wa shumisa mafhungo avho ane a topolea u ḓivhadza vhone nga ha zwiṅwe zwibveledzwa kana tshumelo dzi wanalaho kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka na vhashumisani nawo .
Kha dza u ṋekana ho ḓowelwaho ha sisiṱeme dza thekhinoḽodzhi , muthusavhalimi u ṋekedza rabulasi mafhungomatsivhudzi a zwa saintsi .
Tswikelelo ya zwileludzi zwi fanaho na zwikolo na themamveledziso zwi fanaho na dzibada
Mushumo wa Komiti dza Wadi u dovha wa vha wa u khwaṱhisedza tshitshavha uri tsdhi bveledze ndivho kha thandela dzine vha dzi shuma vhone vhane .
Mushumo wo itwaho u swika zwino kha sia ḽa mpho dza zwikili u tea u engedzwa zwino u ya kha tshumiso yo fhelelaho u mona na zwikolo zwa sekondari .
Kha nyimele ya ṱhoḓea dza tshitshavha tshumelo i shumiswa kha vhupo ha tshitshavha .
U bva tsha nḓivhadzo ya Pulane ya Mvusuludzo na mbuedzedzo Ikonomi , ro rwela ṱari thandela mbili khulwane dza madzulo a vhathu dzine dza ṋetshedza madzulo kha miṱa i ṱoḓaho u swika 68 000 vunḓuni ḽa Gauteng .
Tshumelo dza u phulusa ha dzilafho dzo edzisela muvhilo ngei Ḓoroboni ya Cape Town na kha modele wa tsini wa fhethu kha bada dza vhuendi khulwane zwiṱirikini zwa mahayani .
Tsha vhuvhili , hezwi zwo vhanga nḓaḓo vhukati ha vhabveledzisi , nga u lenga huhulwane ha u phurosesa khumbelo .
Nzulele ya zwa matshilisano , mvelele na ikonomi zwi ṱuṱuwedza u vha luṱhaṱheni ha vhathu nga nḓila ine u ḓiwana u kha nzulele dzi no fana zwa vha na mvelelo dzo fhambanaho .
Fhedzisani mafhungo nga u livhanya zwipiḓa zwivhili .
vhashumi vha muvhuso wapo vha dzhenelaho kha u khwaṱhisedza sisiṱeme ya komiti dza wadi
Zwino ṅwalani manweledzo a phara iyo .
Dzina ḽa ndalukano
Hezwi zwi elana na khaedu dzo ḓoweleaho kha maḓi , tsireledzo ya zwiḽiwa , tshampungane , tshanduko ya kilima na tshanduko dza ḽifhasi kha masia aya .
U shumisa zwiṅwe zwiko u ṱalutshedza Bivhili na maṅwe maṅwalo .
Ndingedzo yo farelwa kha Ofisi ya Tshiṱiriki tsha Bellville .
Hezwi zwoṱhe ndi nḓila dza mbadelo dzi si dzavhuḓi , mbadelo dza u thoma dzi khou fhira vhukuma nga u vhulunga kha zwikolodo zwa fulufulu musi tshifhinga tshi tshi ya .
Ṱhuṱhuwedzo ya zwa mutakalo afha fhethu i ṱoḓa tshumisano hoṱhe kha sekhithara ine ya nga ṱuṱulwa nga u ita uri thimu dza tshumelo dza ndondolo dza phuraimari dzi vhe na vhuḓifhinduleli kha mutakalo zwa vhadzulapo vha no ṱalukanywa zwavhuḓi .
Komiti ya zwa Vhuvhusi na Khombo I khwaṱhisedza uri hu shumiswa vhuvhusi havhuḓi ha bindu kha zwithu zwa Tshikimu nga u khwaṱhisedza uri Tshikimu tshi tevhedza milayo yoṱhe ine ya kwama zwa kushumele .
Fomo ya Khumbelo ya thendelo iyi i nga wanala kha Ṱhumetshedzo ya 3 ya ndaulo dza BABS .
Nyendedzi dza u ṅwalisa dzi fhambana u bva kha Tshiimiswa tsha Phurofeshinala uya kha tshiṅwe .
Tshelede ya nṱhesa ine vha ḓo wana nga ṅwedzi ndi R1 500 .
Dziṅwe nyimele dzoṱhe ho sedzwa kha PMSA
Nga nyito , tshiteṅwa itshi kanzhi tshi vha tsha u fhedzisela u lavheleswa .
Maitele aya a nga engedzedzwa .
Zwilinganyo na Mikhwa zwa Tshumelo
Vhahiri vho sumbedzisa mbilaelo dzo vhalaho na u sa fushea lwa tshifhinga nyana zwino .
Khabinethe yo dzhiela nṱha nyaluwo i si nnzhisa ya 6.6% itshi vhambedzwa na ya ṅwaha wo fhiraho ro sedza vhuleme ha mbuelo ya lushaka zwa zwino .
Fhindulani mbudziso dzoṱhe .
Izwi zwi tevhela mvelelo u bva kha Samithi ya Ḽifhasi ya Buthano ḽa Guṱe ḽa Vhuthihi ha Dzitshakha nga ha Tsedzuluso ya Maimo a Nṱha a Tshitshavha tsha Mafhungo nga Nyendavhusiku 2015 .
U tholwa hoṱhe hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa nga ndalukanyo dzavho na u sedzwa arali vhe si na milandu .
Ro thoma maitele a u dzikisa na u tikedza masipala ya 57 , hune thandela dza themamveledziso ya masipala ya 10,000 dza khou thoma u shuma .
7.2.2 Khoniferentsi , yo vha ho mathomo a nyambedzano khulwane kha mushumo wa khothe dza sialala , yo tevhelwaho nga vhukwamani musi Muhasho utshi ṱangana na Nnḓu ya Lushaka na ya Vundu ya Vharangaphanḓa vha Sialala u amba nga ha u thonwa ha mbekanyamaitele ine ya ḓo vha mutheo wa vhusimamilayo ho lavhelelwaho .
Arali zwigwada zwi fhiraho tshithihi zwi na mushumo u fanaho , kha vha vhone uri tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi ṋee mbigelamurahu .
Musi ni tshi sikena tshirendo , ni vha ni tshi khou sedza mutevhetsindo watsho .
1.13 . Minisṱa dza Vhudavhidzani dza tshigwada tsha BRICS nadzo dzo dzhenelela muṱangano , na tshigwada tshine tsha khou ganḓisa Mulevho wa Vhuminisṱa kha Mafhungo a Thekhinoḽodzhi , uri mashango a BRICS a ḓo engedza tshumisano kha tsireledzo ya mafhungo , vhunga thekhinoḽodzhi ya mafhungo a didzhithaḽa itshi shela mulenzhe lwa ndeme kha u tshimbidza nyaluwo ya ikonomi .
Hu na zwiitisi zwinzhi , zwine zwa ḓo ṱuṱuwedza buḓo ḽo dzudzanyeaho ḽa Muhasho kha miṅwaha miṱanu i tevhelaho .
Nga nḓila iyi , mushumo wa asesimende ya tshiofisi muthihi u a kona u shuma ndivho mbili .
U langa vhalwadze kha muhasho u itela ndaṱiso yone .
Maṅwalwa u itela u khwaṱhisedza zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwa thirasithii vho bulwaho afho nṱha a fanela u ṋetshedzwa .
Khabinethe i livhuwa maAfrika Tshipembe vhoṱhe kha u shela mulenzhe kha vhuṱambo ho fhambanaho ha u elelwa Vho OR Tambo na uri hu khou lavhelelwa uri vhathu vha shele mulenzhe nga nḓila i fanaho na yeneyi musi ri tshi elelwa Muphuresidennde wa u thoma u khethwa lwa tshidemokirasi Afrika Tshipembe Vho Madiba .
( 2 ) Arali , nga murahu ha tsedzuluso , zwa wanala uri Mulayotibe a u na u sa pfesesea ho sumbedzwaho nga Mulangavunḓu , Mulangavunḓu u tea u ṋea thendelo na u saina Mulayotibe uyo , arali zwi songo ralo Mulangavunḓu u fanela u -
Ri khou ṱoḓa Afrika Tshipembe ḽine ḽa vha na ikonomi ya thekhinoḽodzhi ya ntha yo bvelelaho kha zwa mutakalo , ha shumiswa mishonga ya rimouthu na dzirobotho khathihi na u thoma u shuma ha NHI .
Ri khou ita khuwelelo kha tshitshavha uri tshi vhige zwigevhenga kha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
Vhutsila Awara mbili ( 2 ) nga vhege
Zwiṅwe hafhu , musi hu tshi bvelela ṱhoḓea ya u bvisa zwithu muvhusoni u ya kha phuraivethe na ṱhoḓea ntswa dza u lambedza thandela dza tshitshavha dzi tshi khou bvelela , bannga dza mashangoḓavha dzo rangwa phanḓa nga vhashelamulenzhe vha Afrika Tshipembe dzo engedza vhudzheneleli hadzo kha mushumo wa dzingu nga u ṱavhanya .
( ii ) muraḓo ufhio na ufhio wa vunḓu wa muvhuso .
Ngeletshedzo na mafhungo Arali mbudzisavhathu kana ndingo dza sumbedza uri vha khomboni ya thaidzo dza mutakalo , phurofeshinala wa ndondolo ya mutakalo u ḓo vha ṋetshedza ngeletshedzo ḽeneḽo ḓuvha .
Muhumbulo muhulwane wo vha wa u vhona uri hu na u gonyela nṱha ha vhukuma hanoe ho eḓanaho ngeno hu na u dzikisa nyambedzano .
Ndi lini hune na si ṱoḓe nyeletshedzo kha muṅwe muthu ?
1.8 . Khabinethe yo dzhiela nṱha uri Muhasho wa zwa Mupo u khou ḽedzana na Muhasho wa Vhuendelamashango kha u thoma nḓisedzo ya dziḽebu dzi vhidzwaho " Biodiversity Lab : U alusa u shela mulenzhe kha ikonomi ha Afrika Tshipembe kha zwiko zwa tsiko " u bva 10 Lambamai u swika 13 Shundunthule 2016 .
Izwi zwi sumbedza uri " u monithara lwa ndeme " zwi tea u vha vhuḓifhinduleli ha tshitshavha , nga kha lushaka kana u fhiwa tshelede nga dzingu .
Vhathu vha shela mulenzhe nga u ṋetshedza zwiko , tsumbo , u shuma u itela u wana zwiḽiwa , kheshe kana zwiṅwe zwiṱuṱuwedzi zwa matheriaḽa .
U vha ṋetshedza khetho nnzhi ndi zwone zwe ra ḓikumedzela u ita zwone .
Hezwi zwo vhona uri theḽesikopu ya MeerKAT yo ḓuraho R2 biḽioni i fhaṱwe ho shumiswa zwishumiswa zwapo zwi linganaho 75% .
3.1.6. Ṱhoḓea ya u kona u ṋetshedza ṱhoḓea dza vhudavhidzani dza vhathu hune ha vha na vhuleme ha luambo , sa vha re na vhuholefhali ha u sa vhona na / kana vha sa pfi .
Naa ḽeri dzo vhofhiwa lune dzi nga si kone u ya ngei na ngei kana u nga dzi ṱoṱomotshela phanḓa ?
Muvhuso u ita khuwelelo hafhu kha zwitshavha na vharangaphanḓa u ṱahisa mafhungo nga kha fhethu ho teaho he ha itelwa u konadzeisa nyambedzano .
Tshivhumbiwa itshi tshi na vhudziki , ṱhonifho na vhuḓipfi ha Tshiṱangu tsha Lushaka .
Hezwi zwi sumbedza uri zwithu a zwi gumi kha u sokou amba nga u shela mulenzhe , u vha hone ha tshikalo kana vhudzivha ndi mafhungo mahulwane nga maanḓa .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri maṅwalwa oṱhe a ṱoḓeaho o dzheniswa nga mutevhe u tevhelaho :
Sa shango ḽine ḽa vha na tshiimo tshavhuḓi tsha ikonomi , ḽi tea u pikisana na maṅwe mashango nga zwibveledzwa zwavhuḓi na dziburende , na u shumisa zwavhuḓi nḓila dza nḓisedzo ya zwibveledzwa zwa ḽifhasi .
Lavhelesani tshifanyiso tshi re tsini na Kha ri ṅwale tshirendo itshi .
1.8. Khabinethe i ita khuwelelo kha roṱhe uri ri shumisane u itela uri ri ite nga nungo dzoṱhe u thivhela khakhathi dzi itelwaho vhana na vhafumakadzi , u tikedza vhaponyi vha u tambudzwa na u vhona uri vhatambudzi vha livhana na mulayo .
Tshiṱirathedzhi tsho no ḓi iswa vhathuni u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Phosho iyi ya karusa Sankambe .
U kombetshedza hafhu milayo ine ya langa sekhithara i songo dzudzanyeaho .
Vha na vhuḓifhinduleli kha tshitshavha tshe tsha vha khetha .
Zwo tutuwa kha matshimbidzele ayo , zwazwino ro no vha na themendelo dza mulayo na thendelo dza ndingo ya tshanduko ya mupo , thendelo dza maḓi na thendelo dza migodi .
U shumiswa ha tshikwea na zwiitwa kha tshikwea zwo ḓitika nga zwiitwa zwa kha lumeme , nga maanḓa kha luṱa lwa fhasi .
Tshiṱangu tshi re vhukati tshi sumbedza tsireledzo ya Maafurika Tshipembe , nga fhasi pfumo na thonga ( mbaḓana yo vhaḓiwaho ) , zwo vhetshelwaho u ombedzela tsireledzo ya mulalo hu si u ḓiimisela nndwa .
Yunithi idzi dzi ḓo tea u tendelwa u fhungudza na u pfulusa vhashumi uri vha dzule vha tshi shumesa .
Arali zwo ralo , vha humbelwa u ita mutevhe wa miraḓo u ya nga vhuimo :
U bva mathomoni a ro ngo zwi tenda uri u ṱaha ha khoḽera kha vundu ho bva nnḓa .
Mveledziso ya Mbekanyamaitele na Sisiṱeme dza Tshumelo dza Mutakalo .
Honeha , thusedzo i shumaho vhukuma i ṱoḓa Maafrika Tshipembe vhoṱhe u tamba tshipiḓa tshavho kha u fhelisa mvelele ya khakhathi dzi itelwaho miraḓo ya tshitshavha ine ya sa kone u ḓilwela .
Vha nga dzhenisa tshekhe ine ya tea u badelwa kha Director-General : Agriculture , kha fomo ya khumbelo nahone vha i rumele kha aḓiresi yo ṋekhedzwaho .
Mafhungo a zwa dzibannga .
Muṅwe mushumo wa u ita sisiṱeme ya vhulamukanyi uri i sa dzhie sia hu u itela mbuelo dza khasiṱama , ndi u khethekana ha mishumo ya ndaulo yo itwaho nga vhomadzhisiṱiraṱa na vhatshutshisi u bva kha mishumo yavho ya zwa vhulamukanyi .
Nga nḓowelo , hu ḓo vha na u konḓelela ho ṱalutshedzwaho u thoma , hune khaho hu si vhe na ṱhoḓea ya u isa nṱha kana muvhigo wa fomaḽa kha tshanduko ya mugaganyagwama .
Kha zwa vhulanguli , Muhasho wo vhumbwa nga Ofisi Khulwane ya Vundu i re kha Tshiṱaraṱa tsha nomboro ya 40 tsha Paul Kruger , Polokwane na ofisi ṱhanu dza zwiṱiriki dzi tevhelaho :
Vha fanela u ḓadza fomo ya khumbelo nga nḓila yone , ine nga murahu ha izwo ya ṋetshedzwa kha muhasho wa dzinnḓu wa vundu wo teaho kana masipala .
Zwisumbi zwa mbuelo , pfunzo na malaṱwa zwi fhasi tshoṱhe kha tshikati tsha vundu .
Nyito dzi elanaho na u vhala ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe lwa minethe ya 20 ngeno zwiṅwe zwigwada zwi tshi khou dededzwa nga mugudisi kha u vhala .
Kha ṅwaha , masipala u tea u vhea zwipikwa zwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha Zwisumbi zwa Mashumele a Ndeme .
Ri ṱoḓa u vha na shango ḽine dzimiḽioni dza maAfurika Tshipembe vha vha vha na zwikhala zwa mishumo ya vhuḓi , ine ya vha na themamveledziso ya musalauno na ikonomi ya vhuḓi hune ndinganyelo ya vhutshilo ya vha ya nnṱha .
Tshigwada tsha Afrika Tshipembe tsho imiswa nga murahu ha mvula khulu .
4.1 . Musi Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha tshi khou dzhia tshifhinga tsha u ḓiphina kha maḓuvha a u awela na miṱa yavho na dzikhonani , Khabinethe i ṱuṱuwedza roṱhe uri ri zwi ite nga vhuḓifhinduleli .
Ezwi zwi ḓo katela zwitevhelaho : U amba na u tikedza vhalavhelesi uri vha lange mutsiko wa mushumoni na mafhungo a elanaho u itela u alusa tshumelo ya vhashumela vhapo i pfalaho na u vha i bveledzaho .
Thusedzo ya ndangulo i a ṱoḓea u lafha vhuimo kana u tshimbidza thandululo .
Kha khethekanyo ya 152 ya Mulayotewa , " Ndivhotiwa dza muvhuso wapo " ndi u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha mafhungoni a muvhuso wapo .
6 . Mulanguli wa CBP u fanela u ṋekedza mvelelo dzi dzhielwaho nṱha dzi kwamaho mafhungo a Komititshimbidzi ya IDP u ita uri hu vhe na mbambedzo vhukati ha zwi dzhielwaho nṱha zwo ṱumanywaho na mafhungo a IDP na mvelelo dzi dzhielwaho nṱha dza wadi .
U bindudza ha muvhuso kha vhuendi zwi ḓo vula zwikhala zwa nyaluwo yo engedzeaho , nga kha tshumelo dza vhuendi dzo khwiniswaho dza dziḓoroboni na u engedzwa ha maṱirokisi a zwiporo zwa Transnet .
Tsedzuluso ya zwa vhusimamilayo i katela zwidodombedzwa zwa mugaganyo wa tshinyalelo na mbuelo , muhanga wa tshinyalelo wa themo ya vhukati , sekhithara ya themo ya vhukati na mbekanyamaitele dza muvhalelano hu tshi katelwa na masiandaitwa a dzitshanduko kha madzinginywa a mbekanyamaitele ya muthelo .
Zwino ambani ni kha tshigwada tsha vhoiwe uri ni vhona u nga zwi tevhelaho zwi amba mini ni kone u ṅwala ṱhalutshedzo dza hone .
Nampak i lwisa u vha na mapakele ane o dzudzanyea zwi tshi ya kha u tsireledza na u vhulunga tshibveledzwa , u sa-ḓureleswa , u sika nḓila ya u kokodza murengi nga huhulu na uri nga tshifhinga tshenetsho vha vhe vha tshi khou dzhiela nṱha vhuḓifhinduleli ha zwa mupo .
2 . Mulayotibe wa khwiṋiso ya Tsireledzo ya Dimokirasi kha Zwiito zwa Vhutherorisi na zwiṅwe zwi Elanaho Nazwo wa 2022
U ṋetshedza zwivhumbi zwa mvelaphanḓa ya ndeme , khohakhombo na zwiṱirathedzhi zwa u lulamisa , na nzulele khulwane ya ḽifhasi u fana na u kwama vhumatshelo ha Afrika .
Hezwi zwi katela masheleni a songo shumiswaho kha Mihasho e a si fhiriselwe phanḓa kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho , na mbuelo yo vhetshelwaho thungo ya vundu yo kuvhanganyiwaho miṅwahani ya muvhalelano yo fhiraho .
Vhashumi na ndangulo femeni iyo vha tea u ḓihudza nge vha wanela vunḓu ḽashu vhubindudzi uhu .
Ndambedzo ya mbalavhathu nga kha sisiṱeme ya thikhedzo ya mugaganyagwama i na zwivhuya zwa ndaulo ngauri i tendela u vhiga fhedzi kha vhuḓifhinduleli ha Muvhuso .
U ṱavha zwiliṅwa zwapo : u ṱavha zwiliṅwa zwapo zwi ḓivhiwa zwi na mbuelo kha ndondolo ya mavu .
U ṅwala : Ṅwalani lutamo lune na vha nalwo lwa ḓuvha ḽaṋu ḽa mabebo .
- Tsha vhuraru , ro vhofhiwa nga mushumo wa u khwinisa nyimele dza vhutshilo ha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , nga maanḓa vhashai .
U Lavhelesa na u Ṱola Kushumele kwa
Kha ṅwaha uno wa muvhalelano , khethekanyo dza mihasho dzi ḓo bveledza bambiri ya tsedzuluso ya vhukoni kha zwiteṅwa zwa zwibviswa zwa masipala zwo nangiwa .
Khethekanyo ya 3.6 yo amba nga U tshea Mafhungo - ino khethekanyo i sedza nzulele nga nthihi nga nthihi dzine dza ṱoḓea ya dovha ya khethekanya mifuda ya vhathu vha ndeme khathihi na sisiteme dzine dza ṱoḓea kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa masia aya e a bulwa .
Kha vha tshimbidze u dzheniswa ha dzioda dza thundu na tshumelo .
Thaidzo dzi fanela u vha dza vhuṱhogwa kha madzangano oṱhe na masiandaitwa a sisiteme dzavho .
Ndeme ya vhukonani ndi u thusana na vhuḓiimiseli vhukati ha vhathu vhane vha ḓi vhona vha tshi eḓana .
Ndi livhuwa Mulangadzulo na Mudzulatshidulo u fhiwa tshikhala itshi tsha u amba kha dzulo ḽo ṱanganelanaho ḽa Phalamennde .
Zwi tea u vha zwi na vhukoni ho linganelaho , zwo tsireledzea kha mutsho arali hu nga nnḓa , hu tshi kona u tzwonzweaho zwavhuḓi , u leluwa u kunakisa , hu thi dzhena muya zwavhuḓi na hone hu na tshedza , ho tsireledzea hu na mavothi ane a ḓivala a khiaho na tswayo dzo swaiwaho zwavhuḓi .
Sa ḽiṅwe ḽa shango ḽo sainaho thendelano kha UNFCCC , Afrika Tshipembe ḽi khou lavhelelwa u ṋetshedza mivhigo iyi yo khwiniswaho tshifhinga tshoṱhe .
2.2 . U bvisiwa ha Mbalombalo ya Vhugevhenga ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya Lushaka ya 2015 / 16 , ine i swikiwa khayo u bva kha datha ya vhugevhenga vhune ha vhigiwa zwiṱitshini na wone wo themendelwa nahone u ḓo anḓadziwa nga ḽa 2 Khubvumedzi 2016 .
Vhuṱanzi ho kuvhanganyiwa ho itelwa u tikedza lwa tshifhinga nyana theori ya uri muhumbulo wa dizainwa u zwi linga .
Ndo zwi dzhiela nṱha kha khaṱhulo iyi .
Mushumo wo tou ṅwalwaho u tea u bvela phanḓa u bva kha ḽevele yo khwaṱhaho i vhonalaho u swika kha ḽevele ya khumbulelo .
U swikelela mafhungo a ndondolo ya mutakalo ya ane a ḓo vha konisa u ita tsheo dzo dziaho vha na mubebisi kana dokotela wavho nga ha mutakalo na khetho dza u vhofholowo .
Mveledziso ya milayo i shumisanaho na milayo i vhusaho vhulavhelesi ha dzibannga na zwiṅwe zwiimiswa zwa masheleni zwo sedzuluswa hu si kale .
Vhuṅwe ha vhuimo ho no ḓadzwa , nahone maitele a khou ya phanḓa .
Mutambo wa zwithithisi hu tshi shumiswa saga ya ṋawa i kha tshanḓa / mahaḓa , ṋayo / ṱhoho
Tshitshavha tsho sedzwaho khatsho nga ṱhoḓisiso tshi katela miṱa yoṱhe ya phuraivethe kha mavunḓu oṱhe a ṱahe a Afrika Tshipembe khathihi na vhadzulapo vha dzihosiṱele dza vhashumi .
Vhuhulu ha u engedzea ha nḓivho ya thundu na tshumelo zwi vhonala zwavhuḓi kha u gonya ha zwikili na vhuhulu ha thekhinoḽodzhi ya zwiṱunḓwa zwo magiwaho kha mbambadzo ya ḽifhasi .
Ndi zwipuka zwifhio zwa lwanzheni zwine zwa ḽiwa nga vhathu ?
U khwaṱhisedza uri khemisi dzoṱhe dzi a tevhedza theo ya mulayo .
Khumbelo ya ṱhanganedzo ya mbingano ya tshirema halutshedzo
Tshikafhadzo na u laṱa hu si ho mulayoni ndi dziṅwe dza tsumbedzo dza u sa kuvhanganyiwa ha malaṱwa kana tshumelo dzi si dzavhuḓi dza u kuvhanganya malaṱwa kha vhupo ha vhudzulo , ha nḓowetshumo na ha makwevho .
Hu na ṱhoḓea dza ndededzo dza muhasho u itela u gaganyela mbadelo idzo zwavhuḓi .
1.6 Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha miṱa na khonani dza muṅwali vhe vha vhuya vha vha muwini wa Tshiphuga tsha Nobel Vho Nadine Gordimer vhe vha ri sia zwenezwino .
Tshiala itshi tshi ṋekedzwa vhathu vha Afrika Tshipembe vhe vha shela mulenzhe zwi ngomu kha nndwa ya dimokirasi , pfanelo dza vhuthu , u fhaṱwa ha lushaka , vhulamukanyi na mulalo , na thandululo ya pfudzungule .
Ri na vhufarani kana vhushumisani vhu vhonalaho na Mbumbano ya Yuropa vhukati ha zwiṅwe , Mbekanyamushumo ya Vhubindudzi ha themamveledziso ha Afurika Tshipembe i kha R1,5 biḽioni .
Khaedu iṅwe na iṅwe i ṋaṋiswa nga u ḓala lwo kalulaho na masiandaitwa aho a u sa vha na vhashumi vho eḓanaho zwi tshi ḓa kha tshivhalo na vhuleme ha u thoma u shumisa mulayo une wa vha hone muṅwe na muṅwe kana mveledziso ntswa .
Ro ita na u thoma mivhuso ya lushaka ya fumi u dzhenisa tshipiḓa tsha vhuraru tsha tshitshavha tshashu .
Musi vhathu vha tshi ya tshiṱitshini tsha mapholisa , vha ya hone ngauri a vha na huṅwe hune vha nga ya hone .
U bveledza nḓivho ya masia ( tsumbo : u isa zwipiḓa zwa muvhili thungo ya tshanḓa tshamonde kana kha tshauḽa .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u ya kha miṱanu ya ndangulo kha zwa Mveledziso ya Dzangano .
Makumedzwa maṅwe a theo ya mulayo a elanaho na u dzhenela ha tshitshavha kha kuvhusele kwa masipala , na mulayo wo khwiniswaho zwino wa Muvhuso Wapo : Mulayo wa Masheleni a Masipala , 2003 .
Mutholi a songo ṱusa mbadelo dza ṅwedzi nga ṅwedzi muholoni wavho .
Ri fanela u sedza mafhungo aneo na uri ri ṱoḓa mahumbulwa o khwaṱhaho nga ha uri magake a nga valwa hani , hu tshi katela na sia ḽa ndambedzo .
1.11.2. Hu khou lavhelelwa uri khonfarentsi i ḓo khunyeledza na u dzhia muhanga wa maano maswa wa 2018-2030 wo dzudzanywaho fhasi ha thero " U ya kha Mavu a Mutakalo na Mirafho ya Matshelo " .
Luṱa luno lu kwama u bveledzwa ha thasuluso dza thaidzo khulwane dze dza waniwa ; iyi ndi yone nḓila ya u sima ndivho dza thandela .
Vhudzuloni ha u ambedzana nga ha mbudziso vho fha tsumbo dza pfuma na thekhinoḽodzhi .
Vhatholi vha migodini vha tea u vhona uri hu vha na u pfumbudziwa ha vhukuma kha vhashumi vhavho .
Kha vha avhele mbuno kha nḓila iṅwe na iṅwe ine ya sumbedza zwo khwaṱha uri vha ḓipfa hani nga mbonalo idzi dzi tshi vhambedzwa na dziṅwe .
Mivhala ya roboto i amba mini ?
Tsha u fhedzisela , u ita aphiḽi ya u ṱavhanyedza ha u konḓelela na mbuelano , i khunyeledzaho :
I na vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha u lambedza na khohakhombo ya u rengisea ya Tshikwama .
Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani ( Khomishini ) yo kunga mihumbulo ya vhunzhi vha Maafrika Tshipembe nahone , u bva mathomoni a mushumo wayo , maga o livhiswaho kha u phodzo na ndifho o thoma u bvelela kha shango ḽoṱhe .
Fomo dza u nanga dzi fanela u itwa uri dzi wanale kha zwitshavha zwa wadi Ofisini ya Mulangadzulo kana kha iṅwe ofisi vho ya masipala .
Tshivhalo tsha vhurumelwa tshi ḓo fhungudzwa na u linganywa .
Kha khoniferentsi idzi , vhaambi vha fhano na vhamashangoḓavha vho kovhelana tshenzhelo dzavho nga ha zwiimiswa zwa sialala na mishumo yazwo kha ndangulo ya vhulamukanyi .
Nga fhasi ha tshiteṅwa itshi , muitakhumbelo u lavhelelwa u ṱalutshedza nga u tou dodombedza uri zwiitisi zwa khaṱhululo zwo tea .
U ḓadzisa kha zwenezwo , ṱhoḓea yoṱhe ya zwiḽiwa yo dovha ya gonya zwi tshi ṱangana na nyaluwo ya dzitshaka ya vhathu .
Mushumisi , fhedzi , u tenda kushumisele kwa data iyo u ya nga ha tshitatamende itshi tsha tshidzumbe .
Ḽihoro ḽi tea , ngangoho , u ṋetshedza vhulavhelesi ha poḽotiki na ha sitirathedzhi kha vhakhantseḽara .
Fhedzi , mafhungo nga pfanelo idzi ha athu u phaḓaladzwa hoṱhehoṱhe .
Thikhedzo ya vhashumi
Thivhelani masimu o ḓalaho tshoṱhe nga tsheṋe , ngamaanḓa tsheṋe i konḓaho u i langa nga mishonga yo ṅwaliswaho u shumiswa kha tshiliṅwa wo imaho ngauri .
I ri anetshela tshiṱori tshi no yelana na tshiṱori tsha Sankambe na tshibode .
U sika tsivhudzo ya mveledzazwiwo yo angalalaho ya bindu na mavhusele a muṱanganelwa a shumaho na maitele a ndangulo ya mveledzazwiwo .
Muvhigo wo wana hu si na vhuṱanzi ha zwo khakheaho , vhufhura , vhumbulu kana tshanḓa nguvhoni kha maitele a u renga zwiṱhavhani , Sa muvhuso ri ṱanganedza mawanwa a Khomishini .
Mivhigo i sumbedza uri Afrika Tshipembe ḽi ṋetshedza tshumelo ya zwa mutakalo i ḓuresaho musi ḽi tshi vhambedzwa na maṅwe mashango .
Madekwe ndo lora ... U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
Tshivhumbeo tsha ḽiṅwalwa tsho ima nga nḓila i tevhelaho :
Lwa tshifhinga nyana , thikhedzo ya mveledziso yo ṋetshedzwa muṅwe wa vhorabulasi u ṱavha hafhu ṅwovha .
U katela mbuelo dzoṱhe kha ṅwaha wa muvhalelano , mbalo mbalo dzi a itwa u vhalela phedzo dze dza bvelela nga datumu ya u fhedzisela ya u vhala mithara na nga mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
TSHIKHOKHONONO Tshikhokhono tshi na zwivhumbeo zwiraru zwa muvhili , Zwi siho nṱha kana fhasi ha zwiraru . Ṱhoho , khana na thumbu , Ndi zwone zwipiḓa zwi zwoṱhe zwine ra kona u zwi vhona .
Muholo , ṱhuṱhuwedzo na thendelo ndi ṱhoḓea dzo ṱumanaho na poswo , hu si kha muthu nga u ralo u khwaṱhisedza ndaulo i shumaho .
" Vhashumi vha si na zwikhala zwe vha vhewa khazwo " kana " vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa vhuimo " zwi amba vhashumi vhane a vha athu u ṋewa zwikhala kha tshivhumbeo tshiswa tsha tshiimiswa .
Zwiṅwe hafhu , madzangalelo a fanaho a kovhekanywaho vhukati ha khamphani dza maḓaka na vhorabulasi o no ḓilivhisa kha uri khamphani dzi ṋekedze thikhedzo kha vhalimi vhaṱuku .
Mbetshelo yo itwa malugana na bakete u itela nḓisedzo ya tshumelo ya mahala ya maḓi u bva kha mukovhe wo linganelaho .
A hu na fhethu ha u bwela mathukhwi hune a ḓo laṱwa hone ; hu na fhethu huvhili ha u laṱa mathukhwi hu siho mulayoni hu songo tea nahone hu sa tevhedzi Mulayo wa Ndangulo ya Vhupo .
Masia a no tea u engedzwa ndi a ṱhuṱhuwedzo ya mutakalo na ndondolo ya u thivhela na ya mbuedzedzo .
Tshipiḓa tsha maga kha sia ḽa ṋetshedzo ya giya ho vha vhuḓikumedzeli kha maga a sia ḽa ṋetshedzo ya sekhithara u maga .
3.3 . NPAC i ḓo dovha ya shuma sa muhanga wa u ṋetshedza shango mivhigo ya mvelaphanḓa kha Komiti ya Afrika ya Vhomakone kha Pfanelo na Ndondolo ya Ṅwana na Komiti ya UN kha Pfanelo dza Ṅwana .
2.2 Khabinethe i ṱanganedza mvelele u bva kha u shela mulenzhe ha Afrika Tshipembe ngei kha Buthano ḽa Guṱe ḽa Vhuthihi ha Dzitshakha ḽa vhu71 ( UNGA ) , ḽe ḽa rangwa phanḓa nga Muphuresidennde Vho Zuma .
Musi ro fushea uri ḓamu ndi ḽa khwinesa ro ḓo fanela u ṱuṱuwedza vhomme , vhe vha vha vha tshi khou hanedza vhomme avho vhe vha vha vha tshi khou vha vhudza zwiṅwevho .
R500 ya Mbadelo dza khumbelo ya thanziela ya Thengiso .
( a ) u ṱuṱuwedza ṱhompho ya pfanelo dza mvelele ( vhurereli na zwigwada zwi ambaho luambo luthihi ;
1 . Naa ho vha na u ita mugaganyagwama na nzudzanyo yo ṱanḓavhuwaho ya thandela ?
Ṱhalutshedza kushumele ya CDW i na ṱhalutshedzo ya uri dzi shuma hani na komiti dza wadi nahone kha miṅwe mimasipala hu tou nga CDWs dzi a dzhenela miṱangano ya komiti dza wadi na u ṋetshedza ngeletshedzo .
4.2 . Khabinethe yo dovha ya livhuwa mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo kha mvelaphanḓa ine a khou i ita kha u fara avho vhe vha ṱuṱuwedza khakhathi nahone ri tama u fulufhedzisa Maafrika Tshipembe uri a ri nga ḓo sia tombo nṱha ha ḽiṅwe musi ri tshi tea u fara avho vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha dzikhakhathi dze dza bvelela kha aya mavunḓu mavhili .
Vhulwadze ha swigiri vhu nga huvhadza tswio dzavho .
Vidio yo fodiwaho afho vhuongeloni i thoma musi mutukana muṱuku , Alistair , a tshi lovha zwenezwo musi a tshi tou swika vhuongeloni nga murahu ha musi o kandwa nga gandakanda kha iṅwe ya dzibulasi dzi re nga tsini .
Sa Komiti ri ḓo sedza hezwi .
Arali phambano dzi tshi elana na u vhewa ha vhashumi , nahone phambano dzenedzo dzi sa weli fhasi ha tsheo ya maitele a kushumele a si a vhuḓi , miraḓo i tendelana u rumela phambano idzo kha vhapfumedzani vha phuraivethe .
Thimu dza thandela dzi shumisa zwisumbi kha u monithara kutshimbilele kwa thandela .
Vhege ya u thoma ya vhugudisi i vha i khou shumana na ndangulo ya bindu , vhubindudzi na ndangulo ya masheleni .
Ndango yavhuḓi ya guḽukhousu i fhungudza khombo ya thaidzo dzi khulwane dza mutakalo .
Kha vha topole fhethu ho teaho na thaidzo dza vhugevhenga u itela nyolo dza vhupo dzine vha tea u sedza khadzo , zwi ṱoḓa ngudo dza nyimele dzo dzhenelelaho na musaukanyo wa phatheni dza vhugevhenga kha vhupo ho imaho ngauri .
Zwi tou vha khagala uri tsireledzo na mmbwa dza u tsireledza , dzo gudiswaho kha kushumele kwo fhambanaho , dzi ita mushumo u ṋaṋaho u aluwa kha u thivhela vhugevhenga .
Lweṱolweṱo lwa Mveledziso ya Mabindu ndi themo ḽo katelaho zwinzhi :
U sumbedza nyito nga muvhili nga nḓila i si ya fomaḽa : u ṱhobila , u gidima , u eḓela na zwiṅwe
( i ) sa valelwa fhethu huthuhi na vhathu vho valelwaho vha miṅwaha i fhiraho 18 , na
U khwaṱhisedza uri Muvhuso u khou u shuma zwavhuḓi kha mveledziso ya matshilisano na zwa ikonomi , ndi zwa ndeme uri ri khwaṱhise Mabindu a Muvhuso ( dziSOE ) .
Mbulungelo ya nnḓa ha mugero zwi amba mbulungelo kha zwivhumbeo zwi fanaho na madamu , maisha na mathannga o fhaṱwaho nga nnḓa ha mulambo wa mupo .
U topola vhupo ha tshikhala na u dzinginya ndangulo iI na nyito kha ekhosisteme na zwiko zwa mupo zwa shango .
- Naa vhashumi vho vha vha na mafhungo kana nḓivho na vhugudisi u itela u ḓivha uri zwishumiswa zwa u dzinginyisa zwanḓa zwi na khombo dzifhio fhethu ha u fhaṱa , na uri vha tea u ita mini u thivhela khombo dzenedzo ?
1.4. U dovha hafhu wa dzinginya ḽa uri zwikepe a zwi faneli u shumisa tshivhaswa tshine tsha vha na tsevhela i linganaho 0,50% kana u shumisa sisiṱeme dza ndingo ya tsevhela dzo tendelwaho .
Odithi dza vhashumi dzi farwa tshifhinga tshoṱhe nga Yuniti ya Odithi ya Ngomu nahone odithi dzo khetheaho dzi itwa nga Muṱolambalelano Muhulwane .
Mafheleloni , zwi amba uri vha fanela u wana tshumelo ya muvhuso nga u dalela ofisi dza muvhuso hu si tshifhinga tshoṱhe .
Hetshi tshisumbedzi tshi nga shumiswa u kala tshivhalo tsha vhadzulapo vha re na mveledziso u bva kha tshivhaloguṱe tsha vhadzulapo .
- U ṋetshedza SARS themendelo malugana na uri mbilaelo i nga tandululwa hani
U sedzulusa kuitele kwa zwino kana matshimbidzele malugana na vhukonanyi na tshumisano kha sekithara yoṱhe ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , nga maanḓa vhukati ha Mihasho , hu tshi katelwa thekhinoḽodzhi ya mafhungo na nḓila kana ngona dza u kuvhanganya datha ;
Hezwo zwa amba uri o eḓela lwa awara u fhira tshifhinga tshawe tsha u awela tsho kovhelwaho .
Musi ri tshi khou dzhena kha tshifhinga tshiswa itshi , kha ri mbiluni maipfi a Vho Ben Okri , vha tshi ri :
U langa zwavhuḓi zwa maitele a u thola na u nanguludza .
Ṱhalutshedzo iyi honeha i lwa na luambo , teo na dziatikili dza Thendelano ya Ndambedzo , khathihi na nḓila ine masheleni a shumiswa na u langiwa ngayo nga muvhuso wa Afrika Tshipembe .
U dzhenelela ha tshitshavha ndi mini na uri hu katela mini
U shumiswa ha vhudavhidzani , maṅwalo , na nyelelo ya mafhungo i fanaho kha sekhithara dzoṱhe na mbekanyamaitele dza muhasho .
Ṅwalululani mafhungo aya ni tshi thoma nga Mulovha .
( 4 ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi u tea u swikelelea nga vhathu vhoṱhe na nga zwitshavha zwoṱhe .
Fhedziha , u vala ha mafhelo a ṅwaha hu ḓo vha ndingo ya vhukuma ya uri naa khwiniso yo vha yo lingana kana hai .
U fhisa malaṱwa ndi thekhinoḽodzhi i ṱanganedzwaho kha u bvisa tshikafhadzo kha malaṱwa a ndondolamutakalo are na malofha na zwiluḓi zwa muvhili sa zwe zwa sumbedziswa hoṱhe kha dzitshaka na Afrika Tshipembe .
( c ) u bvisa phara ya ( d ) ya khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ya imelwa nga phara i tevhelaho :
Ndeme ya vhupo ha fhaṱa na zwifhaṱo zwa ḓivhazwakale na fhethu ha vhuendelamashango na mushumo une vhuendelamashango ha nga u ita kha mveledziso ya ikonomi ya dzingu hu fanela u ṱanganedzwa na u shumiswa .
Tshivhalo tsha vhalangi vha vhafumakadzi tshi fhasi zwiṱuku kha itsho tsha vhalangi vha vhanna .
Khethekanyo i dovha hafhu ya dzhiela nzhele pulane dza u sika mishumo nga muvhuso .
Ri khou sedzesa nga maanḓa kha mishumo yo fhambanaho ye ya itwa kha ino kotara , hu tshi katelwa vhugudisi na miṱangano minzhi henefha nga ngomu ha tshiṱiriki .
Ndi mini zwine ' Ḽifhasi ḽo ḓala nga vho riṋe ' zwa amba kha nyimele ya tshirendo ?
Ri shumisa zwifhaṱuwo zwashu na maṱo .
Masipala wavho u fanela u ṋetshedza vhupfumbudzi u ṱanganedza ha u thoma kha miraḓo ya komiti dza wadi na u thusa u dzudzanya vhugudisi , hu tshi katelwa na zwikili zwa vhuṅwaleli , u ṅwala muvhigo , u tandulula phambano , vhurangaphanḓa , kushumele kwa masipala na mugaganyagwama .
Ṋetshedzani mbonalo ya zwo salelaho murahu kha mitalo , dzidiphotho na zwiṱitshini u bva kha tshiṱaraṱa .
Tshutshedzo dza dimokirasi kha dzitshaka i vhonalesa nga maanḓa vhukati ha vhashai na vho thudzelwaho kule .
3 . U bveledza u vhuelwa kana u engedza ndeme kha lupfumo lwa minerala yashu .
Muhasho wo shumisa maga a tevhelaho kha u fhungudza u salela murahu muhanga wa tshumiso ya masheleni wa tshifhinga tsha themo ya vhukati :
Kha vhaye ofisini dzavho dza tsinisa dza Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
Hezwi zwi ḓo khwinisa vhukoni hashu ha tshumelo ya u londa , u fhirisela na u tikedza .
U thoma zwilinganyo zwiswa na mutheo wa zwikhala zwa lushaka .
8 . Mbofholowo ya u amba - Vhathu vhoṱhe ( hu tshi katelwa na vhoramafhungo ) vha nga amba zwine vha funa .
Hedzi nyimele dzi sumbedza lushaka lwa mafhungo a songo khunyeledzwaho e a ṱahiswa kha Khomishini ane zwa ḓo konḓa u a sala murahu arali hu si na zwiko na vhukoni ho teaho .
Khoudu ya Zwamasheleni na zwiṅwe zwishumiswa zwa mulayo zwo teaho zwine zwa nga thusa Vhusimamilayo u khwinisa vhulanguli ha masheleni na u shumisa masheleni zwavhuḓi zwo tendelwa .
U thetshelesa na u amba Kha vha ṱole Tshitatamennde Tsha Phoḽisi Ya Kharikhuḽamu Na U linga ( Tshivenḓa siaṱari ḽa 10 ) .
1.27 vha ḓo khwaṱhisedza uri mafhungo oṱhe a malugana na mutakalo o katelwa kha rekhodo dzavho dza mulandu ; na
Fhedzi-ha , izwi zwi amba uri , u vhuelwa hune ha sa tou vha ha thwii , naho ndeme ya u vhuelwa uhu ha muthu mugede , i tshi konḓa u anganyela .
Tshiṅwe ndi tshidala , ngeno tshiṅwe tshi tshi tou nga lutombo , hetshi ndi tsha saintsi , hetshi ndi tsha thekinoḽodzhi .
Arali ra nga ḓihuvhadza ri tea u ita uri zwilonda zwashu zwi dzule zwo kuna u itela uri zwi si dzhene zwitzhili . huvhalaho , ni shumise magiḽavu tshifhinga tshoṱhe .
Vha tshi khou shumisa kuitele kwa CBP mbuelo nnzhi dzi katela :
U lingedza hashu u ṱoḓa u swikela nyaluwo i dzulaho i hone na u khwaṱhisa dimokirasi zwo khwaṱhisedzwa nga thikhedzo yavho .
Muṱaṱisano wa Vhubveledzi wa Lushaka wo sedza kha u tikedza , u ṱuṱuwedza na u sa vhona fhedzi vhukoni kha tsivhudzo ya vhubveledzi na vhukoni ngeno na Khwiniso kha hezwo zwithu .
Fhethuvhupo ha zwiimiswa malugana na zwiṅwe zwipiḓa zwa tshivhumbeo na hone ndi ha ndeme vhukuma .
Ro thoma u ita ngauralo nga tshifhinga tsha vhukwamani ha ṅwaha hashu na vhadzulapo vhege yo fhiraho Pretoria .
U bva tshe ha wanala vhuḓilangi , maṅwe mashango e a vha o tsikeledzwa nga vhukoḽoni o dzhia maga a u lavhelesa milayo i langulaho vhuloi ine ya vhonala i tshi kuḓana na lutendo lwa vhathu vhanzhi kha izwo zwitshavha .
U shumisa zwipfi zwa u fara : Vhagudi vha valiwa maṱo nga labi , vha ṱoḓa zwithu nga u tou phuphuledza na u fara sa bege ya dziṋawa , zwa u tambisa zwa puḽasiṱiki , bola , nz .
Kha maitele a u kokodza u bva fhasi a u fhaṱa , maanḓa a u kokodza a dzhiwa sa tshileme tsha phaiphi tsho andiswa nga tshiitisi tsha khuruṱhano ya vhulapfu , zwine zwa ḓo bva kha zwiṱaluli zwa fhasi zwa mugero muhulwane , hu tshi khou dzhielwa nṱha zwipiḓa zwo nnḓa ha mavu na zwo ṋuvhelaho .
Thendelano dzo raloho dzi shela mulenzhe vhukuma kha u kovhana na u amba nga ha thaidzo , maitele na mihumbulo kha sia ḽa tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi , nga maanḓa hafhu na kha u kovhana ha tsumbo dza mafhungo a vhukuma na maitele a khwine .
Mawanwa kha matheriala u ya nga mbekanyamushumo dzo khetheaho ndi a tevhelaho :
Nḓowetshumo ya zwa muḓagasi i na zwipiḓa zwiraru - u bveledzwa ha muḓagasi , sisiṱeme ya u pfukisela kana ḽaini dza giridi ya volitheidzhi da nṱha na netiweke ya u phaḓaladza ine ya dzhena kha vharengi nga muthihimuthihi .
Maitele a u rifera na u disitshadzha ndi zwikhala kha lwendo lwa mulwadze hune vhaḓisedzi vha ndondolamutakalo vha nga shela mulenzhe kha ndondolo i sa shanduki .
Vhuleme vhune ra khou ṱangana naho , matope ane ra vha khayo , ndi mutengo une ra khou u badela , shango zwa zwino ḽi khou badela u siya nnḓa honoho .
U vhona uri Tshumelo ya Mutsho ya Afrika Tshipembe i tevhedza milayo ya muvhuso .
Khabinethe yo livhisa maipfi a ndiliso kha vha muṱa na khonani
Tsha vhuvhili , vhuendi ha muyani vhu leludza thengiso ya ṱhundu , mveledziso ya nḓowetshumo , vhuendelamashango na tshumelo dza ikonomi .
Muhangarambo u ḓo khwinisa u vhigwa ha zwa masheleni na vhulavhelesi ho ṋetshedzwaho nga Komiti ya Odithi kha miṅwaha i ḓaho .
Zwiṱirathedzhi zwa u tandulula khaedu dzo bulwaho afho nṱha : U dzheniswa ha phaiphi do imaho dzi shumiswaho nga vhathu vhoṱhe mikhukhuni nga ngomu a mukano wa ḓorobo .
Tshithu tshithihi tshine tsha vhilaedzisa tsha u ṱhogomela vhathu vhanzhi vho kavhiwaho nga HIV , vha re kha khohakhombo khulwane ya u nga kavhiwa hafhu , ndi u vhonala hafhu ha TB ine ya dzhiela nṱha tshidzidzivhadzi na dwadze ḽine ḽa khou tou thoma ḽa TB ine ya tila mushonga .
U lavhelesa kuitele kwa ngaganyo ya mugaganyagwama na ngaganyo dza ṅwedzi nga ṅwedzi .
Muvhigo u ṋetshedza shango ḽa Afurika Tshipembe nga tshikhala tsha u sedzulusa tshumisano yaḽo kana u kundelwa nga zwenezwo nga u ḓinekedzela ha dzitshakatshaka .
Kha ri ite nyito Gerani siaṱari kha mutalo wo ṱhukhukanyiwaho ni nambatedze siaṱari kha gwati ḽa murahu uri ni ite tshikwama .
Zwa u ḓidzhenisa ha zwiimiswa zwa phuraivethe zwo dzudzanyeaho zwavhuḓi zwi ita uri hu vhe na mbuelo ya mashumele avhuḓi , nga mulandu wa u lavhelesa kha mbuelo dzo khwaṱhisedzwaho , ha vha na u shumiswa havhuḓi ha ndaka , vhukoni kha zwa vhulangi khathihi na ndangulo yo khwaṱhaho ya khohakhombo .
Nḓowetshumo ya tshumelo dza zwa masheleni i ṱuṱuwedzwa nga zwithu zwo fhambanaho zwi sa humbulelei , zwine zwa katela nyimele ya ikonomi , mbekanyamaitele dza zwa masheleni na ikonomi , u rengisea ha maraga , ndeme na u vha hone ha khephithala , zwiwo zwa poḽotiki , zwiito zwa khakhathi na mbonalo ya mubindudzi .
U khethekanywa ha fhethu ha ḓorobo na u shuma ha zwifhaṱo ndi zwipiḓa zwa ndeme kha u vhona arali maṱo a u tsireledza a hone vhusiku na masiari , kana hai .
Dzina na tshiimo tsha pholisa ḽi pomokwaho .
Dimokirasi yashu yo bvelela na u aluwa , i tshi khou ṱhogomelwa nga vhulenda ha vhanna na vhafumakadzi vha ḽifhasi ḽihulwane , vha pfesesaho zwavhuḓi uri zwi amba mini u i wana .
1.9 . Khabinethe i ṱangedza u vhumbiwa ha Foramu ya Mveledziso ya Vhaswa vha Muvhuso Wapo .
Vhakwamei vho ḓikumedzela u : U topola , u ela , u ḓivhadza , na u ṱuṱuwedza vhathu na zwigwada vhane vha khou kwamea nga kana vha ṱuṱuwedzaho thandela .
Hu ḓo vhana Tsengo ?
u shumisa zwiitisi zwa tshanduko ya kilima
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni kone u nambatedza tshiṱikara ni tshi sumbedza uri mushumo ndi wavhuḓi .
-Naa milindi yo valiwa , u tsireledzwa na u fentseliwa na u swaiwa nga nḓila i vhonalaho u thivhela u wa ?
Nyaluwo ya mbuelo ya ḽifhasi na u bvelela kha zwa thekhinoḽodzhi zwo bveledza ṱhoḓea ya zwibveledzwa zwa maimo nṱha na tshumelo kha ḽifhasi ḽa mveledzo na mbambadzo , na ḽevele dzo katelwaho dza nṱha da vhuhulu ha zwikili na zwa thekhinoḽodzhi .
Kana mmbi ya vhupileli i ḓo rumelwa u ḓa u thusa mapholisa kha miṅwe mishumo ya u linda kana zwiṅwevho , hu u itela u vhofholola mapholisa .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha tea u vha vha tshi ṱalukanya Ndangulo ya Saikili ya Thandela ( PCM ) vhunga i wone modeḽe une wa anzela u shumiswa .
Khumbelo dzi nga itwa sfisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinin wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Mudededzi u shuma na zwigwada zwa vhukoni ha u fana , u dzhia ḽiṅwalo ḽi linganaho vhukoni ha vhagudi hune vha ḓo kona u ṱalusa maipfi are vhukati ha 90% - 95% .
Zwi tou vha fhedzi tshivhalo tshi ṱoḓeaho tsha ṱhanganedzo dzi fhambanaho na ḽevele ya mushumo wa zwa ikonomi .
Zwitatamennde zwa mbadelo Ri rumela zwitatamennde zwa mbadelo dzavho sa miraḓo ine ya koloda GEMS ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Khuvhangano i ḓo farwa fhasi ha thero ine yari : " Vhuthihi kha ḽiga ḽa u engedzedza u sikwa ha u tholwa nga kha sekithara ya matshilisano ya EPWP . "
Ri nga si vuwe ro fhedza houḽa mushumo , une wa tea u dzula u vhuḓifhinduleli ha vhaimeleli vha mavundu na mivhuso yapo .
Tshipikwa tsha haya mafhelo a vhege ndi u haela vhathu vha linganaho hafu ya miḽioni .
Zwenezwo , ngangoho , zwikolobulasi zwa vharema zwo dzheniswaho muḓagasi zwo sabusidaiza vhupo ha masipala ya vhatshena vhu re nga tsini .
b ) bvisa referentsi dzoṱhe kha vhupo ha ndaulo ya madzingu ;
Nga u tou vhambedza , maitele ane a vhaisa a kwamaho vhuloi a ṱoḓa u lavheleswa ngauri a na masiandoitwa mahulu kha zwitshavha .
Afrika Tshipembe ḽoṱhe ḽo khethekanywa u ya nga vhomasipala .
Mishumo yo itwaho nga Muhasho wa Zwiendedzi na Dzibada ndi ya vhuṱhogwa kha mveledziso ya zwa ikonomi ya Vundu .
Miri , nga u pfufhifhadza , i ṋetshedza mutalo wo fhelelaho nahone u vhonalaho wa pfukiselo vhukati ha fhethu ha u fhaṱa na zwikhala zwo vuleaho , na u ṋetshedza murunzi na u thivhela muya .
Nga u angaredza , muvhuso wo ṋetshedza masheleni a linganaho R32 biḽioni a bvaho kha mitheo ya muvhuso uri a thuse kha pfunzo ya nṱha .
Mafhungo aya a re kha webusaithi iyi o itelwa u ṋetshedza mafhungo nyangaredzi nga ha thero yo kana thero dzo tiwaho a si u ṱhaṱhuvhiwa ho fhelelaho ha thero yeneyo .
Ndaka dzo tewaho dzi hone fhedzi u itela u tikedza nḓisedzo dza tshumelo dza muvhuso dza zwino na dza ḽa matshelo , hu tshi tou vha na zwifhaṱo zwine nga u vhambedza a zwi gathi kha u vhetshelwa ndivho dza u vha zwiga na vhufa ha ndeme ha lushaka .
Mutholi a nga ṱanganedza kana a hana u fhambana , u pambuwa huṅwe na huṅwe , khunguwedzo ya thandela , kana khunguwedzo ya thandela iṅwe , na uri a nga fhelisa maitele a thandela kana a hana khunguwedzo dza thandela dzoṱhe nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe hu sa athu mbumbo ya konṱiraka .
Ri ḓo dzhenelela kha zwimvumvusi zwa tshivhalo uri ri kone u swikela hedzi mvelele .
Sima nḓila dza vhudavhidzani dza fomaḽa dzi sa ṱaluli khathihi na mitingati ya u shumisana vhukati ha tshitshavha na khoro ; na
Madzhenuwo na masiandaitwa a hone kha inflesheni yo vhonalaho a nyadza vhudziki ha ndavhelelo dza inflesheni na u fhulufhedzea ha bannga dza vhukati kha mashango manzhi .
Miṱa i shayaho i ḓo fhiwa zwiḽiwa .
1.11 . Nḓivhadzo ya uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo vhuelwa u bva kha thendelano ya mbambadzo ntswa na Mbumbano ya Yuropa ( EU ) , i ḓo ḓisa tswikelo yo khwiniseaho ya zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe na u itela uri zwi kone u rangiswa phanḓa u dzhena maragani ngei EU .
U shela mulenzhe kha mveledziso na u ṱhogomela tshisiku tsha u pulana na u vhekanya zwa kale .
Sa tsumbo , arali muraḓo a wana septicaemia nga murahu ha muaro wa zwa lunako ( une wa vha u sa katelwi kha Tshikimu ) , GEMS iḓo ṋetshedza ndindakhombo ya ndondolo ya mutakalo ya septicaemia ngauri ndi PMB .
Nga nnḓa ha u shela mulenzhe kha zwa ikonomi hune ha itwa nga sekhithara ya phuraivethe , hu dovha hafhu ha vha na nḓivho nnzhi na tshenzhemo yo kuvhanganywaho ine ya vha hone kha mabindu a sekhithara ya phuraivethe .
Sa musi zwithu zwo lindelaho khaṱhululo zwi tshi nga dzhia miṅwaha uri zwi khunyeledzwe .
10.2 . Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa nḓila dza vhuendi ha zwiporoni dzi tshimbilaho zwavhuḓi , dzi fulufheleaho , dzi sa ḓuri nahone dzi shumaho sa thikho ya vhuendi ha nnyi na nnyi kha u ṱumanya vhuendi ho fhambanaho .
Nahone musi tshifhinga tshi tshi swika tsha uri muṅwe na muṅwe washu a dzhie tsheo yawe ya tsirakhombo , ro vha zwipondwa zwa u kanakana na fulufhelo ḽi siho .
Komiti dza Thenda dza Muhasho dzo tikedzwaho nga ṱhoḓea ya thekhinikhala na komiti dzi re na vhuḓifhinduleli ha nḓivhadzo ya bidi na khethekanyo ya muvhambadzazwiṱuku .
Atikili iṅwe na iṅwe i khou amba nga mini ?
Ri ḓo dovha ra khunyeledza tshiṱirathedzhi na mbekanyamushumo dzi sedzanaho na vhuthihi ha vhathu , hu tshi katelwa tshiṱirathedzhi tsha pheliso ya tsiku , na zwi kwamaho vhuthihi ha lushaka , mikhwa na vhuvha .
Ri khou dzudzanya u vula tshikolo tsha zwa mutakalo kha Sibadela tsha zwa Pfunzo ya Mutakalo Limpopo u pfumbudza madokotela manzhi .
Tshibveledzwa itsho tshi nga bveledzwa nga maitele maṅwe na maṅwe a fanaho na tshea , u ṱhukhukanya , u fhandekanya zwipi ḓa , u kunakisa , u vhekanya , na u ita uei tshibveledzwa tshi dzule tshi tshitete .
Tshifhinga tsha u shaea ha mishumo tshi dovha hafhu tsha lingwa na phimo ya u shaea ha mishumo vunduni yo vhambedzwa na idzo dza mimasipala yaḽo .
Theori dza nzimulo dzo ḓiswaho nga Roberts ndi dzi ḓivheaho na u shumiswa nga vhuphara kha khumbulelo dza theori dza nzimulo .
Ndaka yo rengiwaho u ya nga thendelano dza masheleni a ḽisi dzi bviselwa khagala kha ṱhumetshedzo ya zwitatamennde zwa masheleni .
Ndi khou tama u amba na vheiwe vhusiku ha ṋamusi nga ha nḓila idzo , hune dza ya hone ha zwine nda humbula uri dzi amba zwone kha vhumatshelo hashu .
Afrika Tshipembe ḽo saina Thendelano ya Tshumelo ya Vhalauli ya Madzangano Manzhi na DONA Foundation .
Zwa u fembedza zwinzhi zwi na vaḽuvu ino isa fhethu huthihi .
U ṱana vhukoni ha u guda na u pfesesa mvelele musi u tshi shuma na vharengi , vhashumisani na tshitshavha .
Tshumiso ya vhubveledzi ha zwiliṅwa zwa zwiḽiwa , nga maanḓa siriḽi , yo vha i na mutsiko vhukuma ngei kha ḽa Sweden .
Muofisiri wa masheleni o ṋea thendelo na u dzhenisa mbadelo kha sisteme ya muvhalelano ine , kha fhungo iḽi , ho vha hu Pastel .
2.4 . Khabinethe yo tsivhudza vhathu uri vha humbule u ya vha wana phimamushonga ya vhuvhili ya khaelo ya Pfizer uri vha kone u vha vho tsireledzeaho lwa tshoṱhe .
Zwe ra sedza hu ḓo vha u swikelelea ha masheleni na u swikelela zwigwada zwashu zwo sedzwaho nga nḓila kwayo .
Mugidimo wa u ṋekedzana zwishumiswa / riḽei , u ḓirivhuḽa bola,u monamona nga vhukati ha zwithu zwo vhewaho zwi no nga maboḓelo kana zwo ṅwalwaho fhasi
Zwazwino fhethu huṅwe ha u dzula hu ḓo dzudzanywa u itela khothe dzapo dzo kwameaho .
Khethekanyo dzo fhambanaho dza vhashumisi vha muḓagasi , sa zwe dza sumbedziswa afha fhasi , dzi ḓo badeliswa mbadelo dzo teaho , sa zwe dza themendelwa nga khoro kha mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha .
Ṱhanzi yeneyo nthihi o dovha hafhu a ṱanziela uri musi a tshi zwi limuwa uri hu na thaidzo , o lingedza u ita uri vhashumi vha zwa tsireledzo vha mu vhone nga u fhisa kupiḓa kwa gurannḓa fhedzi zwa sa thuse .
U swikelela ṱhangano ya ikonomi zwi ṱoḓa u wana zwikhala zwi konadzeaho hune tshumisano i nga ita uri zwigwada zwoṱhe zwi vhuelwe ; vhubindudzi kha themamveledziso , u khwaṱhisedza thendelano vhukati ha madzingu ; u fhungudza mbadelo ; na u shumana na zwikhukhulisi zwine zwa si vhe zwa mbadelo , u fana na fhethu ha mikanoni hu sa shumi zwavhuḓi .
Mutshudeni u ḓo , zwenezwo , lavhelelwa u ela arali atikiḽi i tshi fusha ṱhoḓea dziṅwe dza kuṅwalele kwa saithifiki .
Buthano ḽi tsireledza kha khohakhombo ya fuvhalo , tshinyadzo kha mutakalo kana kufarele kwa tshiṱuhu kwa zwipuka zwi tshilaho zwo endedzwaho u mona na mikano ya lushaka .
Mufariwa ho khwaṱhisedzwa uri o lovha nahone o mbo ḓi dzhiiwa nga vha SAPS .
Hezwi azwi tou amba uri muraḓo ha na fulufhelo kha zwe a amba .
Naho hu na uri nomboro dzi humbudza u kulea maanḓa ha vhubveledzi hu si kale , ngafhadzo i bvaho phanḓa u khou thoma u gonya na uri zwa zwino i tsini nga maanḓa kha fhethu hune i ḓo humbudza nga khwiniso .
Mbekanyamaitele ya vhuendi ha muyani ya mashangoḓavha ya zwino i ṋekedza uri dziṅwe khethekanyo dza tshumelo dza vhuendisi ha zwiṱunḓwa dzi tendelwe hu si na ndango ya ikonomi na nthihi , na uri dziṅwe khethekanyo zwi tshe zwo ralo , dzi langiwe .
Fhedziha , ro ṅwalisa dziṅwe mvelaphanḓa .
Tshaka dza masiandaitwa a thimbanywa kha mishumo ya maḓi dzi a fhambana u bva kha u lwalesa u ya kha vhulwadze vhu sa fholi .
Wanani uri ni nga kona u vhala madzina mangana .
Vhaṱolwa vha na mbuno dzo imaho zwavhuḓi dza masheleni zwa zwino vha na vhuḓifhinduleli ha 76% ya mugaganyagwama woṱhe wa ndozwo ya muvhuso wapo wa R315 biḽioni .
Zwithu zwa ndeme zwi ḓo tiwa nga maanḓa nga akhaunthu dza lushaka na hu tshi dzhielwa nṱha ṱhoḓea dza nnḓa .
Tshumisano na madzangano a mashangoḓavha kana mazhendedzi a thuso i nga bveledza tshelede ya mbeu u itela thandela na u ṋekedza thuso ya thekhinikhala u itela vhupulani ha lushaka .
Luambo luhulwane lwa khamphani khulwane ndi Luisimane .
Arali mbudziso yo katelwa , phindulo na yone i tea u katelwa .
Ndondolamutakalo i ḓo ḓiselwa vhathu vha re mikanoni ya zwiṱiriki zwiṱuku zwo ṱuluswaho zwavhuḓi na mikanoni ya zwiṱiriki kha vundu .
Mbekanyamushumo-ṱhukhu i katela Mulanguli Muhulwane : Vhuvhusi ha Masheleni na Muvhalelano / Dzhenerala wa Muvhalelano wa Vundu na u ṋetshedza zwiko zwa vhupfumbudzi ho dzudzanywaho na mveledziso ya tshiṱafu tsho faranaho na mbekanyamushumo .
A vha nga ḓo ṱoḓa u liliswa nga Vhufaragwama ha Lushaka kha mbadelo , tshinyalelo , ndozwo , tshinyalelo ya masheleni na milandu zwoṱhe zwi bvaho kha kana zwi elanaho na u kundelwa havho ha mbadelo ine ya tewa u itwa kha u kumedza ha u thoma ;
Ni ḓo fhedza hani tshiṱori tshaṋu ?
Muvhigi wa Ndinganyiso ya zwa Mishumo wa Ṅwaha nga Ṅwaha wo iswaho kha Muhasho wa zwa Mishumo .
Muvhigo nga ha tsedzuluso arali vho humbelwa u ita ngauralo ; na
Nga maṅwe maipfi , mveledziso i ṱoḓa u vhofholola vhathu u bva kha tshikwekwe tshi vha ṱangulaho .
Muḓisedzi u tea u ḓivhadza murengi nga u tou ṅwala nga ha dzikonṱiraka ṱhukhu dzo avhelwaho nga fhasi ha ino konṱiraka .
Phimamvelela ya inifulesheni Mpumalanga yo vha i fhasi hu tshi vhambedzwa na phimamvelela ya inifuḽesheni ya lushaka kha miṅwedzi ya rathi i tshi khou tevhekana ya dovha ya vha nga fhasi ha sia ḽa phimo ya nṱha ya zwipikwa zwa inifuḽesheni kha miṅwedzi ya fumi na mivhili i tshi khou tevhekana .
1.1 U thusa vhafuwi vha si vha sa athu u aluwa nga masheleni a u renga thannge ya mafhi
U gonya ha mitengo na u shaea ha mishumo ndi tsumbo mbili dzine dza dzula dzi khou lavheleswa vhukuma dza kushumele kwa ikonomi .
Tshitendeledzi tsha vhutshilo ha khuhu
Mpfu idzi dzi dovha hafhu ṱahisa mbilaelo nga ha tsireledzo ya nḓowetshumo ya migodini .
1.1 . Khabinethe i fhululedza Kiḽasi ya 2020 ye ya konḓelela vhuleme hoṱhe ya fhedza yo wana mutevhe wa mvelelo dzavhuḓi dza maṱiriki .
Bvisani siaṱari ḽi tevhelaho buguni yaṋu .
Kha vha shumise the notsi dza khoso u vha thusa u ṱalutshedza ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe nga u endedza zwigwada kha maga 1 u swika 5 .
U tamba , mutsukunyeo , mitambo na zwipotso zwi shelamulenzhe kha u fhaṱa vhuḓifulufheli havhuḓi na mikhwa ya mugudi .
1.9. Sa tshipiḓa tsha u thoma u shuma nga zwa ' u vhetshela thungo'30% ya ṱhanganyelo ya u ḓurelwa ha zwirengwa zwa dziSMME , Vhufaragwama ha Lushaka ho vusuludza Vhulanguli ha Mulayo wa Muhanga wa Mbekanyamaitele ya zwa Zwirengwa zwa Vhokhetheaho na u gazethiwa ha khwiniso nga Phando 2017 .
U kuvhanganya zwitshavha kha u dzhenelela nga huhulu kha vhurangeli ha u thivhela vhugevhenga kha tshitshavha kha ḽa Mpumalanga .
U anetshela tshiwo tsha mafhungo a nnyi na nnyi , a tshi bula vhuḓipfi hawe na mihumbulo .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u vhulunga pfanelo tshifhinga tshoṱhe u bvisela khagala mafhungo maṅwe na maṅwe o teaho u fusha mulayo muṅwe na muṅwe wo teaho , ndaulo , maitele a mulayo kana ṱhoḓea dza muvhuso , kana u ṱola , u hana u ṱana kana u bvisa mafhungo maṅwe na maṅwe kana matheriaḽa , oṱhe kana tshipiḓa , nga kha tsheo ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Zwidodombedzwa zwo vhulungwa nga vha Muhasho wa Ṱhoḓisiso wa IMF na mihasho yapo vho ṱanganelana , hune avho vha u fhedzisela vha dzulela u vusulusa ndavhelelo dza shango vho ḓitika kha khumbulelo dza ḽifhasi .
Ri ḓo sedzesa kha mabindu maṱuku na a vhukati dziḓoroboni dzashu , ḽokishini na vhuponi ha mahayani na u thoma mimakete hune vha ḓo rengisa zwibveledzwa zwavho .
Thuso i no ṋewa mimasipala i i khwaṱhisedza ṱhoḓea dza Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 .
Dziṅwe sekhithara dzo sumbedza nyaluwo i mangadzaho , ngeno dziṅwe sekhithara dzo fhungudzea u ya nga tshifhinga .
U ela ḽevele dza vhushai ṅwaha nga ṅwaha kha vundu .
Tshipiḓa tsha tshifhinga tsha muthu tshi a vhonala kha nyito dzoṱhe dzawe .
Musi rekhodo dzo wanala hu si na mbadelo , kana ho vha na u sedzulusa ho to nangwaho , mbadelo dzavho dzi tea u vha dzi pfadzaho u bva kha ḓuvha ḽa u dzi wana .
Muhasho wa zwa Muno a wo ngo ṋea mikumedzo kana khwaṱhisedzo , nga u dzinginya kana nga iṅwe nḓila , vhukati ha zwinzhi zwi re ngomu na thekhinoḽodzhi i no wanala kha saithi heyi a i na vhukhakhi kana u siedza kana tshumelo i ḓo vha 100% i sa thithiswi hu si na vhukhakhi khayo kana u swikelela ṱhoḓea iṅwe na iṅwe yo teaho ya kushumele kana ndeme .
U dzudzanya , u tshimbidza , u tandulula thaidzo , u tandulula khakhathi , ṱhoḓisiso , ndangulo ya thandela na zwikili zwa ndangulo ya tshifhinga .
Vhafumakadzi vhararu vha swikelelaho zwa nṱhesa kha Sekhithara ya zwa Vhulamukanyi ndi vhone vha ṱaluswaho kha nzudzanyo iyi .
14 . Khabinethe i fhululedza vhahali vha vhoramitambo vhapo vhane vha khou fhefheḓisela nṱha fulaga ya Afrika Tshipembe .
3 . Kha tshumisano ya tshumelo dza masipala vha ite mutevhe wa nḓila dzine Komiti ya Wadi i nga ita uri milayo i shume ?
Izwi zwo swikelelwa vhukati ha miṅwe mishumo nga kha u fhaṱa vhushaka na madzangano o fhambanaho .
Ni ḓo tea u dubekanya ayo mafhungo nga ngona .
Olani tshifanyiso tsha tshikolo tsha haṋu .
Tshumiswa ya vhuendelamashango ha lushaka
Shango ḽi tea u :
Ho dzhielwa nṱha uri ndivhanele ya u ḓitika a i sumbedzi tshoṱhe mbonalo ya nyimele ya ikonomi , sa musi vhaṅwe vhathu kha vhathu vhane vha shuma vha sa ḓi dzhenisi kha zwa mishumo .
Khovhandozwo ndi mukolodi sa i zwi u mushumo wa mukolodi u wana mukolodisi wawe .
Muvhuso wa Vundu wa Kapa Vhubvaḓuvha u ḓo ḓivhadza zwidodombedzwa zwa mbulungo .
Mugaganyagwama wo raloho a u ho zwino , nahone dairekhithoreithi khulwane zwo tea uri i saukanye nga nzulele nga ṅwaha na ṅwaha zwi tshi vhambedzwa na u shumisa ngona ya tshitendeledzi tsha tshisaintsi .
Fulo ḽa u ita ndingo dza HIV ḽo vhona u itwa ndingo ha HIV ha vhathu vha 35 miḽioni kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Khoro iṅwe na iṅwe na komiti dza wadi dzi fanela u vhea milayo nga ha mishumo , maanḓa na zwiko zwine zwa ḓo ṋetshedzwa komiti dza wadi .
Hezwi ndi zwa deme kha ndayotewa yashu ya demokhrasi .
Musi nyimele yo fhambanesa ṋamusi , zwi ri funza uri vharangaphanḓa vha ḽifhasi vho vha vha na muhumbulo wa uri khaedu dza ḽifhasi khulwane dzi livhanaho na riṋe ngauralo dzi nga shumaniwa nadzo khwine nga u ṱanganelana .
U tevhelaho ndi mutevhe wa zwiimiswa zwa nnyi na nnyi wo thomiwaho nga kha Muhasho wa zwa Vhudzulo ha Vhathu .
Mulamuli kha iḽo fhungo o wana uri mbalo ya u lozwea ha tshiṱoko yo vha i tshi tou vha khagala lune zwa sa konadzee u nga ponya u vhonwa na u ḓivhiwa nga muraḓo muṅwe na muṅwe wa vhashumi .
Mulayo wa mashangoḓavha u shumana na thaidzo dza mashangoḓavha na dza vhukati ha tshaka nga nthihi .
Ri livhuwa mafulo a nḓivhiso na nyelulo , phimo dza phirela dzo tsitselwa fhasi .
Fhedziha , Puḽane dza Mveledziso yo Ṱanganelaho , a dzi nga ḓo tou ḓivhadza fhedzi vhulanguli ha masipala , dzi vho ḓo tea u langa mishumo ya zhendedzi ḽiṅwe na ḽiṅwe u bva kha maṅwe masia a muvhuso , mabindu a vhaṋetshedzi vha tshumelo , dziNGO na sekhithara ya phuraivethe ngomu kha vhupo ha masipala .
Ro thoma Nḓila Ntswa ya Nyaluwo ine ya ḓo langa mushumo washu kha u swikelela izwi zwipikwa , ri tshi khou shuma ro sedzesa nga maanḓa kha uri u sikwa ha mishumo tshi vhe tshidziki tsha mbekanyamaitele ya ikonomi yashu .
U ḓisikela tshithu na u ṱalutshedza ( zwi tea u katelwa kha themo yoṱhe )
Zwikili zwa musaukanyo wa tshiṱirathedzhi , zwa u tandulula thaidzo na zwa nyambedzano .
H. Kupulanele kwa Tshiṱirathedzhi na Ofisi ya Ndangulo ya Mbekanyamushumo
Kuḽa musidzana ku no dzula phanḓa ku kha thesite . vhala nga luvhilo .
DTP Dzilafho na thaṱhuvho nga dzi phere zwo ṋetshedzwaho kha ndangulo u ya nga Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Ngei France matshudeni a re Paris vho bvelela na fuḽaga dzi ambaho uri muhumbulo wa tshipikwa na saintsi ya vhushayasia ndi tshihumbulelwa .
U thetshelesa thaidzo na u ṋea thandululo .
Kha vha dovholole maitele kha tshikalo tshi tevhelaho .
U fhedza tshanḓanguvhoni kha Mihasho , yunithi ya u lwa na tshanḓanguvhoni yo thomiwa Ofisini Khulwane .
Wekishopho ndi dza ndeme saizwi dzi tshi ṋetshedza mafhungo na u tshenzhedza vhathu kha zwiṅwe zwiteṅwa na u ṋetshedza tshikhala tsha mveledziso ya mbekanyamaitele na u dzhia tsheo .
U kundelwa ha vhukonanyi , vhuḓifhinduleli ho kovhekanywaho na ndaela dzine dza tshimbilelana zwiṱuku zwi thivhela u shumiswa ha mbekanyamaitele dzine dza vha hone .
Nga nṱha ha zwoṱhe hezwi , vhuendelamashango ha nga ngomu shangoni vhu tea u wana vhupo hashu ha mahayani vhu tshi kunga u fana na ha dziḓoroboni , tenda vhukoni ha vhaendelamashango haho ha bveledziswa .
( c ) u ṱuṱuwedza vhushaka havhuḓi vhukati ha mapholisa na tshitshavha , na
Vha na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri vhashumi vha a ḓivhadzwa nga u ṱavhanya musi nḓivhadzo ya u litsha mushumo kana tsudzuluso i tshi ṱanganedzwa .
Zwiṅwe hafhu , u vhambadza na vhafarisani nga riṋe vha sialala ngei tshipembe zwi kha ḓivha zwa ndeme kha ikonomi yashu .
Thendelonzwiwa i alusa vhuthihi ha mvelele , vhutsila , ndeme dza mvelele , luambo , vhufa khathihi na nḓowetshumo dza mvelele na dzi shumaho sa mveledziso ya vhukati i bvelelaho .
Mulayo wo Khwiniswaho wa PAIA wa 2019 u ita uri ho swikelelwe vho na rekhodo dza ḽihoro lingwe na lingwe ḽa poḽotiki .
2.5. Mulayombisi wa Mbekanyamaitele ya Lushaka ya zwa Vhufhufhi ha Tshitshavha , une u alusa na u khwaṱhisedza u tevhedzwa ha zwa tsireledzo ya vhufhufhi , vhutsireledzi na zwa mupo , wo phasisiwa .
Tshigwada tshi tea u ḓivhadzwa nga madalo o raliho hu tshe na tshifhinga .
Mbekanyamushumo dzi ṋetshedza tshikhala tsha u shuma musi muthu a tshi khou gudela ṱhanziela i ṱanganedzwaho u mona na shango .
Thogomelo ya ndeme i ḓo dovha ya ṋetshedzwa kha u fhelisa vhugevhenga ho dzudzanyiwaho , khathihi na vhutshinyi ha ulwa na vhafumakadzi na vhana .
Kha vha ite khumbelo ya vhureakhovhe ha bindu phanḓa ha u ita khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe u itela bindu .
U ṱalutshedza uri Batho Pele i nga shumiswa nga nḓila ine Komiti dza wadi dza nga shumisa zwone u khwaṱhisedza u dzhenelela ha tshitshavha
Ndi kona u gonya zwithu .
U bva 1994 , muvhuso wapo fhano Afrika Tshipembe wo vhumbiwa na u endedzwa nga kha zwipiḓa zwi tevhelaho zwa theo ya mulayo na zwiṅwe :
Musi vha tshi khou humbula Muphuresidennde Vho Magufuli , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ri : " Mbofholowo yashu yo ḓitika zwihulu kha vhuthu na u ḓikumedzela ha vhathu vha Tanzania .
Vhulanguli ngauralo vhu tea u dzhiela nzhele u vhuiselwa murahu ha mbekanyamaitele dza thikhedzo ya zwa miṱani .
U bebwa ha ṅwana hu tea u vha ho ṅwaliswa hu tshi tevhelwa Mulayo wa Mbebo na Dzimpfu wa 1992 .
Phambano ya mbeu i amba dziphambano vhukati ha vhanna na vhafumakadzi dzo tou khethwaho nahone dzine dza dzhiwa uri dzo tou ralo .
Naho zwo ralo , u ṋetshedza maanḓa ndaulo yapo ngeno hu si na thikedzo ya masheleni , zwi nga ita uri ndaulo i pfale isa konadzei .
Thaidzo ya u tsitsikanesa na u bvela phanda ha nyaluwo ya vhathu nga u ṱavhanya yo sedzulusa nyombedzelo u bva kha muandiso wa vhathu u ya kha muthivhelo wa mbebo u itela u thivhela u engedzea ha vhathu .
Khasitama dzoṱhe dzine dza tou ḓiisela nḓivhadzo dzine dza sa vhe nga nḓila ya eḽekiṱhironiki ya Adobe vha ḓo livhiswa kha Senthara ya Vhukwamani hune vha ḓo thusiwa u ḓadza fomo nga nḓila ine ya ṱoḓea .
Ṋamusi , naho zwo ralo , ndi ḽa vhadzulapo zwavho vhe vha anetshela nganetshelo dzavho dzi elanaho na mushumo wa ndeme wo itwaho nga pfanelo dza vhathu kha matshilo avho .
KHETHEKANYO YA 74 ( A ) YA MULAYO WA ZWIIMISWA ZWA MASIPALA WA 1998 i ṱalutshedza mishumo na maanḓa a Komiti ya Wadi sa dzangano ḽa nyeletshedzo kha zwa mafhungo a mveledziso ya wadi .
Edzisani mitambo iyi .
Nazwino , vhazwimi vha zwikili zwi re na maluvhi vho fhedza zwikili zwa dzilafho zwine shango ḽashu ḽa nga vha nazwo , zwihulwane , u ita uri nyimele i leluwe .
Vhaiti vha mbekanyamaitele vha nga takalela u dzhiela nzhele tshivhumbeo tsha tshitandadi tsha anyuwithi , ine i nga katela zwitevhelaho :
Vhunzhi ha vhafhinduli vho dzhiela nṱha zwiito zwi ngaho sa izwo sa zwiito zwi si zwone nahone zwa vhuaḓa .
Ṅwalani maiti kha khoḽomo ya u thoma ni kone u ṅwala fhungo ni tshi shumisa ḽiiti . Ṅwalani mafhungo ayo e kha tshifhinga tsha zwino .
Zwino mbudzi i ri muvhala wanga ndi mutswuku .
Vhubindudzi vhuhulwane kha themamveledziso , milayo ya u swikelela i re khagala kha themamveledziso ya ndeme na u ṱaṱisana huhulwane fhedzi hu pfadzaho kha tshumelo khathihi na ndaulo yo khwaṱhaho naho i tshi shandukisea , vhu ḓo livhisa kha mbuelo dza mutengo muhulwane na tshumelo yavhuḓi .
Roṱhe ri isa Afrika Tshipembe phanḓa !
Vhaṋetshedzi vha fanela u humbelwa u amba dzina na vhuimo ha muimeli wavho ; vha ṋea na ṱhalutshedzo ya tshitshavha na u ṋetshedza zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa muimeli wavho .
I ṋetshedza musaukanyo wa ikonomi wa ḽifhasi na ikonomi ya fhano hayani i elanaho na mbekanyamaitele ya nḓowetshumo , i ṋetshedza manweledzo a khaedu na vhuleme kha kushumele kwa khwinesa kwa mbekanyamaitele ya nḓowetshumo , khathihi na tsielano ya pulane dza mushumo muhulwane wo vhetshelwaho tshifhinga tsho khetheaho wa sekhithara wo ṋewaho mihasho yo tiwaho .
Nga tshifhinga hetshi , maitele a Komiti ya Vhaeni ya zwa Mikano yo ḓo thomiwa u itela u sedzulusa .
Malugana na zwivhangi zwa nyito dzavho , Ndi fanela u sumbedzisa dziṅwe mbilaelo .
Mushumo washu wa u rangaphanḓa masipala uyu a si nga ṅwambo wa tshivhalo tsha vhakhethi vhe ra vha wana fhedzi zwihuluhulu zwo ḓisendeka nga lutendo lune vhathu vhashu vha vha nalo kha ANC hu si na ndavha uri u vhiga hu dzhiaho sia hu re kha midia .
Mishumo iyi i kha ṱhoḓea khulwane , zwi i itaho uri i takalelwe nga maanḓa .
Mukonṱiraka u ḓo badela mbadelo dza u shumisa dzina na tshinyalelo na u vha na vhuḓifhinduleli ha mbilo dzoṱhe dzi elanaho na u shumisa pfanelo dza vhuṋe ha dzina , zwiga kana dziṅwe pfanelo dzo tsireledzwaho , na uri u ḓo badelela Vundu mbilo dzifhio na dzifhio dzine dza bva henefho .
si mubebi wa ṅwana , a vha zwi sumbedze vhuṱanzi ha uri vha muuḓi wa tsinisa wa ṅwana nga kha afidavithi i bvaho kha muofisiri wa tshipholisa , muvhigo wa mushumela vhapo , afidafithi i bvaho kha mubebi wa malofhani kana luṅwalo lubvaho kha ṱhoho ya tshikolo tshine ṅwana a dzhena hone
Huna maga are hone kha u ita ṱhoḓisiso tsha tshihaḓu na ṱhoḓisiso dzo fhelelaho , nga murahu ha musi murengi o no swikisa mbilahelo .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho khwiniso kha mbuelo ya muthelo u bva kha nyaluwo ya ekonomi yo khwaṱhaho na ndaulo ya mbuelo yo khwiniswaho i na zwinzhi u fhira u eḓanyisa u engedzea kha tshinyalelo ya zwino ya nnyi na nnyi .
Ri ḓo isa phanḓa na u vha tshipiḓa tsha u vusuludzwa ha Vhushaka Vhuswa ha Mveledziso ya Afurika ro sedzesa kha u thomiwa ha mbekanya mushumo ya themamveledziso yayo , ine ndi riṋe ro rangaho phanḓa u bveledzwa ha themamveledziso ya nḓila ya Devhula-Tshipembe .
Nyimele idzi dzi na masiandaitwa u itela vhudziki ha zwiko zwa muvhuso na mbidzo ya khwaṱhisedzo ya engedzedzeaho u itela vhukoni , vhubveledzi na vhubveleli kha uri ri ṋekedza hani thundu na tshumelo kha vharengi vhashu .
2.1. Khabinethe i dovha ya ṱanganedza fulo ḽa vhubindudzi ḽa u ya Japan ḽo rangwaho phanḓa nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Naho zwiitisi zwa u hana u swikelela dzirekhodo zwo buliwaho afho nṱha zwi hone , Muofisiri wa Zwamafhingo wa tshiimiswa tsha tshitshavha a nga fha thendelo ya swikelela rekhodo dza tshiimiswa arali dzangalelo ḽa tshitshavha ḽa u bvisela khagala rekhodo ḽi tshi fhira khombo dzo lavhelelwaho kha mutevhe wa zwiitisi zwa u hana27 .
Heyi ndi mbekanyamushumo ya themamveledziso i tshimbidzwaho Afurika , yo itelwaho u kunda thandela dza themamveledziso dza nnḓa ha mikaṋo , ine ya ḓo vula zwikhala na khonadzeo dza ikonomi zwa dzhango na u ḓisa zwikhala zwa mveledziso kha zwitshavha , dziḓorobo na madzingu .
Arali rekhodo i sa nga wanale kha tshivhumbeo tshe muhumbeli a ṱoḓa , fhedzi i tshi nga wanala i kha tshiṅwe tshivhumbeo , zwenezwo-ha mbadelo i ḓo vhalelwa u ya nga nḓila ye muhumbeli a humbelisa zwone rekhodo ngei mathomoni .
Hedzi ntho dzi nga tunzwuwa dza sia zwilonda zwiswa , zwine zwa ḓo fhola hu si kale .
Ndi nnyi muthu ane vha sedza khae sa tsumbo yavhuḓi na uri ndi ngani ?
5.8 . I fhethu huthihi na Muphuresidennde kha u fhirisela ndiliso kha muṱa na khonani dza ramafhungomufodi , Vho Juda Ngwenya vhane zwinepe zwavho zwa nṱha zwo dzheniswa kha ḓivhazwakale yashu nahone zwi ri kombetshedza u fara nyambedzano nga ha vhuvha ha shango ḽashu na dzhango .
Muvhuso u ḓo vhetshela thungo 30% ya khethekanyo ya thengiso ya muvhuso zwo fanelaho kha u renga u bva kha dziSMME , zwiimiswa khathihi na ḓorobo ṱhukhu na zwiimiswa zwi re mahayani .
U savha hone ha mbekanyamaitele ya mupfuluwo hu dzhiela fhasi vhuḽedzani ha vhuḓi .
Riṱoḓaafidevithiyoḓadziwangamuraḓomuhulwane na mubebi wa malofhani , hune zwa konadzea u itela u khwaṱhisedza vhuunḓiwa ha masheleni ha muḓuhulu kha muraḓo muhulwane .
Hezwi zwi khou vhangwa nga u dzhenelela ha tshitshavha hu songo fhelelaho musi mulayo u tshi khou shumiwa .
U lavhelesa na u eletshedza vhaṱhaḓula vhashumela vhapo na vhomaḓilonga u itela u khwaṱhisedza tshumelo ya vhashumela vhapo i bveledzaho .
Ndi tshikhala tsha u ṱavhanyisa khovhelo hafhu nga kha zwishumiswa zwo fhambanaho zwi fanaho na ṋetshedzo ya mavu na u dzhiululwa ha mavu u itela u khwiṋisa mvelelo dza vhulimi .
U bva kha mafhungo o leluwaho a u renga u ya kha a luvhanḓe lu konḓaho lwa u renga zwa u fhaṱa , tsheo dzi laulwa nga milayo , zwine kanzhi zwi swikisa kha vhunzani vhu sa ḓivhalekani , ndozwo ya zwibviswa na , u fhirisa izwo , u sa tsha shumea .
Zwo vha zwi SANCO ( Dzangano ḽa Siviki ḽa Lushaka ḽa Afrika Tshipembe ) , ANC ( hu tshi katelwa na Ḽigi ya Vhaswa na Ḽigi ya Vhafumakadzi ) na zwigwada zwa vhagudisi .
Mbilahelo ya Kiḽasi III : Ndi mbilahelo ine ya pomoka pholisa nga vhukhakhi he ha vhanga fuvhalo ḽi shushaho ḽo itisaho uri muhuvhali a bvalelwe vhuongeloni a lafhiwe .
Maga a tevhelwaho
Vhaitakhumbelo vha fanela u sumbedza nomboro ya referentsi ya poswo kha khumbelo dzavho .
U bveledza , u shumisa na u langula nyendedzi na zwilinganyo zwa senthara ya ṱhingo .
Maṅwalwa a bidi a ḓo vha hone fhedzi nga ḓuvha ḽa sesheni ya mafhungo nahone ha tsha ḓo dovha a bviswa nga murahu .
1.3 . Vho Vincent Cosa kha u sumbedza u vha na tshivhindi he vha lamukisa ṅwana kha miḓalo ye ya sokou bvelela ngei Johannesburg .
U thetshelesa hu si na u dzhenelela na u sielisana tshifhingatshau amba .
A zwi khagala uri ngudo dzo gudwaho nga nḓowetshumo dzo kwameaho ndi dzifhio .
Khethekanyo ya Mbalelano i shuma tshumelo dza mbalelano kha vhafaramugaganyagwama u khwaṱhisedza uri zwipikwa na ndivhotiwa dza zwa masheleni dza Muhasho dzo swikelwa .
Izwi zwi katela na u vhuyelela ha dokotela uri a dadze kana a nwale muvhigo wo teaho une wa vha tshipida tsha fomo dza khumbelo .
Vhukonḓi kha u swikelela tshipikwa tsho vhewaho sa izwi hu u vhewa ha vhunzhi ha nungo na u sedzesa kha u thola tshipikwa tshi tshimbilaho .
Fhedzi-ha , miṅwe ya mikumedzo , yo lenga .
Thebuḽu i re afho fhasi i dodombedza thandela dza themabveledziso dzi re kati , hu tshi katelwa na thandela dzi no khou pulaniwa , dzi no khou fhaṱiwa na dza rithensheni , na maḓuvha e ngao ha lavhelelwa u khunyelela ha ngohongoho .
Thetshelesani mudededzi waṋu vha tshi ri : " Gona fhasi !
( i ) o themendelwa nga komiti ya vhusimamilayo ha vunḓu ho vhumbiwaho nga ndinganyelo ya Miraḓo ya mahoro oṱhe o imelwaho kha vhusimamilayo ; na musi
Khonadzeo ya u ita zwezwo i khou ṱoḓisiswa lwo angalalaho .
Khabinethe i na fulufhelo uri Advocate Mkhwebane vha ḓo shumela lushaka zwavhuḓi nahone vha ḓo bvela phanḓa u shuma vho sedza dzangalelo ḽa maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo , fomuḽari na tshumiso ya Netiweke kana khemisi ya khoria
Khetho dzo raliho dzi nga ṱoḓa hu tshi sikiwa nḓila dza vhudavhidzani dzo teaho na zwishumiswa , hu tshi kwamiwa vhashumi vhoṱhe , ha ṱalutshedziwa khetho , na u khwinisa dzirekhodo .
Muvhigo wa dzilafho .
Ndi zwa ndeme u ḓivha uri u vha khomboni ha miṱa kha tsireledzo ya zwiḽiwa a zwi fani u ya nga u angaredza .
Khethekanyo ya Dzirekhodo i vhona uri mishumo i tevhelaho i itwa lwa vhudele :
Ri a fulufhela ni ḓo ḽi vhala nga vhuronwane ngauri ḽi amba nga ha pfanelo dzaṋu sa vhana .
Muhumbeli wa mushumo ane a khou ṱoḓea u fanela u vha na dzangalelo ḽi vhonalaho kha vhuendi ha tshitshavha na masia a elanaho , a vhe na vhufulufhedzei na u fhulufhedzea , a vhe a humbulaho nga vhubveledzi , a ṱanganedzaho mihumbulo na khumbudzo na u vha murangaphanḓa wa thimu .
Sa izwi vhutshilo vhu tshi konḓa nga maanḓa vhuponi ha mahayani u fhirisa dziḓoroboni , ho itwa themendelo ya uri zwipondwa zwine zwa tshila vhuponi ha mahayani zwi tea u wana magavhelo a re nṱha zwiṱuku .
U pulana na tshumiso zwo simiwaho kha zwivhuya na mbuelo , hu si kha thaidzo ( u itela uri ri kone u bvelela hu si u khukhuliswa nga thaidzo ) ;
Tsheo ya u ṋetshedza thendelo a i langiwi nga milayo .
Thyiori ya tsatsaladzo i ṱumanywa zwihulwane na sialala ya Dzheremane , nga maanḓa sialala ya fiḽosofi yo ḓitikaho nga mishumo ya Karl Marx .
Bannga dzi dzula dzi tshi khou ṱhogomela zwa u engedzedza zwikolodo nahone miṱa i vho timatima u dzhia zwikolodo zwiswa .
Izwi zwi amba uri , vhathu vha Xhosa vha tenda uri dziṅanga na vhoramishonga vha a kona u shumisa maanḓa na nḓivho i fanaho na ya havho vhane vha shumisa manditi mavhi ( vhuloi ) .
Khethekanyo 1 : Tshifhinga tsha u vha ofisini ha Miraḓo ya Komiti ya Wadi
Nyimele idzi dzi khagala , fhedzi dziṅwe naho zwo ralo dzo khwaṱhisedzwa hafha .
6.7.4.5 Maanḓa a khothe dza sialalaa tea u elana na milandu na khanedzano dzi bvaho kha vhupo ha maanḓa a welaho nga fhasi ha khothe ya sialala .
23.7.1.4 U ṋea tsivhudzo muvhilaheli na Muofisiri wa Zwamafhungo , vhane mbilahelo yo sedza khavho , nga ha maga ane ḓo dzhiwa .
Nga kha zwenezwi , Muvhuso u ḓo hulisa vhuḓikumedzeli hawo nga u fha Eskom masheleni a yaho kha R23 biḽioni kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Ṱhuṱhuwedzo ya u hanedzana uhu ndi ye ya ḓitika nga fhungo ḽa uri u hashwa kha theḽevishini ho vha hu sa khou ḓo vha thwii fhedzi hu vho ḓo salela murahu nga mithethe ya furaru .
Maṅwalo ayo o vha o fanela o lugela u kovhelwa hafhu phanḓa ha musi ri tshi dzhia vhuṱanzi .
3.3 Khabinethe yo tendela nyanḓadzo ya Mulayotibe wa Khwiniso wa Nzivhanyedziso , wa 2015 ngomu gurannḓani ya Muvhuso u itela vhukwamani ho ṱanḓavhuwaho .
Tsha vhuraru , ri khou bveledza nḓila ntswa dza vhuthomazwiswa u itela u tikedza vhaswa kha zwa mabindu na u ḓishuma ..
Tshiṱirathedzhi tsho khunyeledzwa nahone tshi ḓo shumiswa sa tshishumiswa tshihulwane tsha tsumbanḓila dza nḓisedzo ya zwishumiswa zwa vhuendedzi hu si ha goloi .
3.2 Muhasho wa zwa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Vhuṱaṱisani ( dtic ) khathihi na zwiimiswa zwawo zwa mveledziso ya masheleni - Dzangano ḽa Mveledziso ya zwa Nḓowetshumo na Tshikwama tsha u Maanḓafhadza tsha Lushaka , zwo dzudzanya masheleni a u tikedza mvusuludzo ya mabindu o fhambanaho .
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani tshiṱori ni fhindule mbudziso .
Tshi dovha tsha vha tshikhala tsha u sedza mbilahelo dza uri nḓila dza sialala dze dza shumiswa kha mafulo a u thivhela u phaḓalala ha HIV dzo vha dzo livhiswa kha vhasidzana hu si kha vhatukana .
Arali hu Hai kha vha ṱaluse
Tshivhalo tsha vhaphaḓaladzi vha ḽaisentsi tshi tou nga tsho engedzea nga maanḓa , naho izwi zwo vhangwa vhukuma nga ṱhoḓea dza uri fhethu huṅwe na huṅwe ha u phaḓaladza na huṅwe hu re ha bindu hu tea u ṅwaliswa nga huthihihuthihi .
U hoṱola u sa fhedzi nga maanḓa , nga madekwana .
Tsha vhuvhili tshi a kanganyisa : vhutshinyi vhu a hulesa arali " hu na tsumbo ya uri mufariwa u na nḓowelo ya u pomoka kana ṅanga ine ya pomoka kana ine ya bvumba muloi " .
Vhashumi vho gudiswaho vho linganaho vha tea u vha vhe hone u itela vhathu vha re kha maḓuvha a vhuawelo , vha lwalaho kana vha siho nga ṅwambo wa zwiṅwe na zwiṅwe .
Ṅwaha wa muvhalelano u thoma nga ḽa 1 Fulwana uno ṅwaha u swika 30 Fulwi ṅwaha u ḓaho , zwenezwo mvetomveto ya mugaganyagwama i tea u lugiswa phanḓa ha miṅwedzi i si gathi u itela uri hu vhe na vhukwamani ho linganaho .
Naho hu na uri hu na vhushaka , a ho ngo khwaṱha u fana na zwine hu nga funiswa zwone .
Hoyu ndi mushumo wa Mudzulatshidulo na muṅwaleli .
Ṱhoḓea dza zwikili zwa ndeme dzi tea u swikelelwa khadzo na u vhambedzwa nga u vha hone ha mishumo kha mbambadzo .
Tshiko tshiṅwe tsha thikhedzo tshi bva kha tshumisano ya phuraivethe hu tshi katelwa zhendezi ḽa sekithara dza phuraivethe .
Luambo lu shumiswaho nga Phurotokholo , malugana na tsireledzo ya pfanelo dza tshipondwa , lwo kalula zwiṱuku u fhira luambo lu shumiswaho malugana na vhugevhenga ha u rengisa hu si ho mulayoni .
3.9. Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Muhanga wa Mavhusele na Vhurangaphanḓa ha Sialala wa 2016 , kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Nga 2016 Afrika Tshipembe ḽo thoma ndingo dza vhoṱhe na mbekanyamushumo ya dzilafho hune muthu muṅwe na muṅwe a re na tshitzhili tsha HIV u vhewa kha dzilafho hu sa khou sedzwa tshivhalo tsha CD4 .
Maraga wa mikovhe wo vulelwa vhavhambadzi vha nnḓa nga murahu ha u fheliswa ha ndango dza thengiselano nga 1994 .
Tshivhumbeo tsha tshiimiswa tshi tshimbilelana na maanḓa o hweswaho khathihi na mishumo yo ṋetshedzwaho Masipala .
4.4 . Khabinethe yo dovha hafhu ya fhululedza vha mazhendedzi a zwa khombetshedzo ya milayo kha mushumo wavho wavhuḓi nga murahu ha musi Khothe ya Dzingu ya Lebowakgomo yo gwevhela munna wa miṅwaha ya 27 a bvaho fhaḽa Ga-Tamatis , Limpopo u dzula dzhele lwa vhutshilo hawe hoṱhe nga murahu ha u wanwa mulandu wa u tshipa musidzanyana wa miṅwaha ya 14 ane a vha muholefhali .
Vha nga vhilahela kana u ḓivhadza Independent Complaints Directorate malugana na mpfu dzi ṱahaho musi muthu o farwa a tshiṱitshini tsha mapholisa , nga ṅwambo wa zwo itwaho nga mapholisa , u riwa kana khethululo nga lukanda .
CDS ine ya khou thoma yo tumbulwa kha phuphu nṋa dza u ṱhogomela vhupo ha ḓoroboni , u khwaṱhisa kiḽasiṱa ya ikonomi , u pembelela khephithala na u fhaṱa vhuthihi ha matshilisano .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa lu si lwa tshoṱhe ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele ( ho sedzwa fhedzi vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a vhuraru a kwameaho ) 100% ya mutengo wa Tshikimu
Lavhelesani zwifanyiso zwi tevhelaho ni vhudze khonani yaṋu uri miṱa iyi i fhambana ngafhi . mme khotsi khaladzitshisadzi makhulutshinna mukomanatshinna
U tholwa hoṱhe hu ḓo itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dza vho tholwaho na u sedzwa arali vha si na milandu .
Mulayotibe u sedza kha u khwaṱhisa vhukoni ha Vhulanguli ha U Kolodisa ha Lushaka ( NCR ) kha u tandulula thaidzo dziṅwe dze dza vha dzi hone nga maanḓa kha maitele a khothe na u khwaṱhisedza u kombetshedza u shumisiwa ha mbetshelwa dza Mulayo wa U Kolodisa wa Lushaka wa vhu 34 wa 2005 .
Vhadzheneli vha khethekanywa nga zwigwada na u sedzana na sinario zwa siaṱari 68 .
Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde kha u ṱuṱuwedza zwitshavha zwapo zwa Mhlabuyalingana na mimasipala ya henefho ine ya vha Mkhanyakude , Hlabisa na Jozini kha u vusuludza fulufhelo ḽavho kha mapholisa na u shumisana navho kha u lwa na vhugevhenga vhu pfukekanyaho mikaṋo , nga maanḓa u hombokiwa ha dzigoloi vhuponi uvho.
Mveledziso i tevhedzela milayo i tevhelaho ya mveledziso ya madzulo :
Mugudisi u shuma na zwigwada zwivhili ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , a fhedza minethe ya 15 na tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe .
U thomiwa ha mbekanyamushumo dza u kulumaga ho ḓisendekaho nga wadi hu na tshumisano na Muhasho wa Mutakalo wa Nnyi na nnyi .
Muhasho wa Mutakalo wo thoma thandela dza tsumbanḓila ngei Eastern Cape na KwaZulu-Natal u itela u vhambedza nyimele dza vhalwadze vhane vha khou vhofhololwa na dza avho vhane vha kha ḓi vha zwibadela .
U rulwa zwi tou amba uri khamphani dzenedzo a dzi tei u ita bugupfarwa ya PAIA .
Nga tshiga itsho tshi fanaho , vhoramafhungo vha vharema vhe vha vha vha khou ḓala vhukuma pherani dza mafhungo dza khamphani , vho vha vha khou tikedza vhukuma zwiṱirathedzhi zwa u lwela mbofholowo , nahone vhunzhi ha vhoramafhungo vho vha vhe vhalwelambofholowo kha sia iḽo .
Thendelano kha uri vhusedzi hu nga si itwe nga nnḓa ha muhumbulo wa thyiori , fhedziha , a u tei u pofudza muthu kha uri mvelelo dza zwa vhusedzi dzi nga vha dzo ḓiimisaho kha dziṅwe thyiori .
Ḽiga ḽa u dizaina kana ḽa u pulana- izwi ndi u sumbedza uri thandela i ḓo tshimbidzwa hani .
Zwiimiswa zwa vhugudisi zwi hone nga ngomu ha mbekanyamaitele dzo fhambanaho dza mivhuso ya kharikhuḽamu nahone dzo livhana na thikhedzo ya mveledziso khulwane kana ṱhukhu u bva tshe zwa ṱanganyiswa na sisiṱeme ya pfunzo ya muvhuso .
Hezwi zwi livhisa kha thaidzo dzo vhalaho .
Muhanga u fhindula bembela ḽa Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ḽa mveledziso ya dziḓoroboni kha u shumana na masiandoitwa a maitele mahulwane a tshitalula na u thusa mimasipala u kona u bveledzisa dziḓorobo nga u ṱavhanya .
Ndaela ya u laṱa i na ndeme ngauri i sumbedza uri hu tea u itwa mini kha faela nga murahu ha tshifhinga tsho imaho ngauri tsho no pfuka , tsumbo .
FOMO YA U HUMBELA TSWIKELELO
Mbadelo dzo khetheaho dzi ḓo vha dza vhuḓi musi dzi tshi vhambedzwa na dza maṅwe mashango a ne ra kona u ḓivhambedza nao .
Mulanguli wa Mveledziso ya Masipala o sumbedzisa ndivho ya u endela sa tshipiḓa tsho dizainwaho nga masia mararu .
Zwikili zwavhuḓi zwa u tandulula thaidzo na u ṱoḓisisa .
Phambano kha reiti dza mushululo a dzi anzeli u ḓisa zwikhakhisi zwihulwane zwa tshifhinganyana .
Tshelede ye ra i kovhela u lugisa i fanela u kona u badela tshinyalelo idzi .
Nga mulandu wa mveledziso iyi , ri khou bvela phanḓa nga luvhilo u khunyeledza u fhedziswa ha maitele a u khunyeledza na balanganya Koporasi ya Dzinnḓu ya North West ṅwaha u tshi fhela .
Hezwi zwi ḓo vha ṱhuṱhuwedzo kha vhumagi , mveledziso ya vhukoni , mveledziso ya thekhinoḽodzhi , ṱhoḓisiso na u tumbula .
Yo sedza kha u bveledza na u alusa ndambedzo na tshumiso ya zwiṱirathedzhi zwa LED .
Nga murahu ha mvulatswinga iyi , ndi tama u bula mihumbulo miraru .
Kha nzulele iyi maitele a vhuaḓa a si a phurofeshinaḽa a vhaṅwe kha sisiṱeme ya pfunzo a fanelwa nga tsatsaladzo yashu khulwanesa .
Ro ṱuṱuwedzwa nga tshumisano na thikhedzo ya muvhuso u bva kha muvhuso nga huhulu nga maanḓa zwipiḓa zwa ṱhuṱhuwedzo ya tshitshavha u fana vhoradzipfunzo , mabindu , madzangano a vhashumi , na madzangano a si a muvhuso .
Vhadzudzanyi vha sesheni ya ṋamusi vho nkhumbela uri ni ndi sedze musi ndi tshi amba kha uri WTO na dziṅwe thendelano dza thengiso dzi nga tikedza hani u bvelela ha thengiso i sa nyeṱhi , ire na mikhwa nahone i sa dzhii sia .
Vha tshina nga vhuḓipfi vhune ha elana na tshivhumbeo tsha u tshina .
Kha vha ṅwalise dzangano ḽavho u itela uri ḽi vhonale zwavhuḓi kha maṱo a vhalambedzi .
U bveledza pulane ya u shuma , Komiti ya Wadi dzi fanela u dzhiela nṱha zwi tevhelaho .
U vhala ndaela dzi sa konḓi dzi re kiḽasini .
Zwitshavha zwa zwa lutendo zwa tenda u shumisa u ṋetshedza Phurogireme na mishumo ine vhaswa vha nga dzhenelela khayo .
Naho zwo ralo , ndi dizaini fhedzi dzo khwaṱhisedzaho uri dzi nga shumiswa nahone , zwa vhukuma , zwitshavha zwi tea u kona u tou ḓinangela nga vhone vhaṋe u bva kha mutevhe wa dizaini dzo fhambanaho .
Khovhe dzine dza vha dzo fa nga mulimo wa amonia dzi nga ḽiwa naho ṋama i tshi nga vha yo tshinyadzwa nga u xelelwa nga malofha .
Ri tea u isa phanḓa na ṱhogomelo yo khetheaho kha khaedu siani ḽa vhuḓifari ha u pikisana kha miraḓo miṅwe kha vhashumisani vhashu .
Zwiimiswa zwi nga ṱoḓa u shandula zwiṱirakitsha zwa tshaka dza kushumele u bveledzise vhadavhidzani .
Ngauralo , mafhungo a zwa vhuendi ( ane a na vhuṱumani ha tsini tsini na mimaraga ) a tea u sedzwa musi hu tshi khou olwa na u shumisa u dzhenelela ha tsireledzo zwiḽiwa kha miḓi ya mahayani a Afrika Tshipembe .
Milayo ya vhulamukanyi ha lushaka i nga si swikelelwe nga kha mutheo uyo .
Dzi khou shandukisa nḓila ine vhathu vha tshilisana ngayo , nḓiia ine zwitshavha zwa shuma ngayo na nḓila ine zwa vhuswa ngayo .
Khadzimiso iyi ya masheleni i ḓo ṋewa SMME nga phimo yo tiwaho ya nzwalelo ya 8% .
Minista vha fanela u ita kana u vhona uri hu itiwa ṱhoḓisiso .
Zwi dovha hafhu zwa ṱuṱuwedzwa nga Pulane ya Mveledziso ya Lushaka : Bono ḽa 2030 khathihi na Muhanga wa Ḽiano ḽa Themo ya Vhukati .
Mulayotewa wa Afrika Tshipembe u bula lushaka lwa muvhusowapo o no ṱoḓea .
Ndovha ndi khou tou ṱoḓa u thoma nga u ralo , ngauri ri khou amba nga ha mimasipala .
Ni nga kha ḓi shumisa mepe wa mihumbulo uri u ni dededze musi ni tshi ṅwala atikili ya gurannḓa .
Vhuḓifhinduleli ha zwenezwo maelana na nyavhelo i linganaho na tshumiso ire na mbuelo ya maḓi hu na madzangalelo a nnyi na nnyi vhu kha Minisṱa , hu tshi katelwa u bveledzwa ha zwithu zwa ndeme zwa vhupo .
Kha mukhantseḽara wa wadi na / kana vhaimeli vha komiti ya wadi
Mabulayo a si na ṱhoho ha khou tou ri lozwisa fhedzi sa shango na tshitshavha tsha vhaofisiri vha vhutsireledzi ha mulayo , miṱa na yone i khou lozwa vhokhotsi , vhomme , dzikhaladzi , vhakomana na vhabebi .
Maitele ashu o ḓi dzulela u ḓitika tshifhinga tshoṱhe nga vhuṱanzi ha maimo a nṱha ha zwa saintsi he ha vha vhu tshi khou wanala nahone ro vhonala ri tshi bva phanḓa nga mulandu wa vhorasaintsi vhashu vha maimo a nṱha khathihi na kha u ḓidzhenisa havho kha tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha maga e ra a dzhia .
Huṅwe na huṅwe hune zwa konadzea , hezwi zwi fanela u dzhia zwivhumbeo zwa " mupo " , zwine zwa sa ṱoḓe ndondolo nahone zwi fanela u baḓekanywa na zwivhumbi zwa mupo zwo khetheaho zwine zwa nga sa maḓaka kana tsiṅwa , zwikwara , milambo na milambwana .
Hezwi zwi ḓo thusa kha tsireledzo na , nṱha ha zwoṱhe , muṱaṱisano kwawo .
Idzi ndi komiti dzine dza bveledza matshimbidzele a ṱhoḓisiso u itela u tsireledza kha mishumo ine ya nga huvhadza kana ine ya nga vhea matshilo a vhadzheneli kha khohakhombo .
o e ela na n ala nga mulandu wa uri vhabebi vhawe a vha shumi .
vha sa wani ṱhogomelo i bvaho kha tshiimiswa tshine tsha wana gavhelo ḽi bvaho kha muvhuso ḽa ṱhogomelo yavho na vhudzulo .
A i dzhiiwa sa i re yone ngauri ndango dza vhuḓikumedzi dzo fhelelaho dzi hone nahone ndango dza vhuḓikumumedzi dzo fhelelaho dzo dzula zwavhuḓi ngeno ndango dza vhuḓikumedzi dzi a shumisea nahone dzi pima zwibviswa u itela uri hu vhe na tshelede .
Tshigwada tsha vhuraru tshi ṱoḓa u engedza tshumelo ya mathukhwi u ya kha luvhili nga vhege ḓorobono ngauri mathukhwi o ḓalelsa zwiṱaraṱni .
Mushumo wa u ḓi ṱola kha Vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela u khou itwa fhethu huthihi .
Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango a si manzhi u khwaṱhisedza pfanelo idzi .
Tshifhinga tsho swika zwino tsha uri ri bule thaidzo khulwane khathihi na zwikhukhulusi zwihulwane zwi re kha nzulele nngede i re hone , zwivhangi zwazwo zwi tea u ṱalukanyiwa khathihi na nḓila ine zwa kwama ngayo mafhungo .
Zwenezwo ri ṱanganedza uri kha miṅwaha ya phanḓa ha izwo vha dzumbe mbekanyamushumo .
I tambiwa nga luvhilo , ya takadza ya dovha ya ḓifha .
U konisa na u langula mveledziso , u shumisa , u ṱola na u ela Tshiṱirathedzhi tsha Dzitshaka tsha Afrika Tshipembe nga ha Vhathu na Mveledziso .
Tenda maga a tsireledzo a pfadzaho o bulwaho o dzhiwa , ri nga si vhone zwiitisi zwa u sa tendelana huṅwe na huṅwe kha tshigwada tsha u gudisa bere .
U tandulula thaidzo dza kereke na dza tshitshavha nga u shumisa ngona dza nyimele dza vhukoni kha ministri .
Tsumbo dza ezwi hu nga vha zwi tevhelaho : Ndi u bva lini he vhana vha thoma vhuimo vhukati havho ?
Maga na milayo zwo salaho a zwi nga ḓo kwamea nga u sa shuma uho kana u sa tea nahone zwi ḓo dzula zwi khou shuma na u tea .
Vhadzulapo vhane vha ḓidzhenisa kha zwa ikonomi ndi tshikalo tsha tshiimo tsha u vha na mishumo kha ikonomi .
Zwi tshi tou tea tshoṱhe , u itela u ḓisa u ṱalukanya nzulele ya fhethu hu no dzula vhathu , netiweke dza vhuendedzi dzi a kona u vhumbiwa nga nḓila i tevhelaho :
Arali tshinyalelo i tshi vhuedzedza tshiimo tsha mashumele tsho gaganywaho mathomoni fhedzi , ngauralo i dzhiwa sa ya u lugisa na u thivhatshidzulo nahone i a badeliswa .
Khothe ya ndayotewa , tsha ndeme , yo amba uri muvhuso u tea u engedza mbekanyamushumo iḽa , naho hu na uri u a ḓivha nga ṱhahelelo ya zwiko , na uri u tea u tshimbila nga luvhilo lwo teaho malugana na ezwo .
U sika kha 3D ( u fhaṱa na u edzisela )
Uri fhungo ḽo kwama u vha hone ha ḽethahede ya muvhala nga maanḓa .
U vhekanya zwino elana na u fanyisa zwi sa fani .
Mashudumavhi vhukonḓi ha u ita vhuḓiimiseli uvhu ndi vhuhulwane , nga nḓila ine vhaṅwe vha vhathu avha vho ṋewaho parolo a vha tou fhola fhedzi vha dovha vha bvelaphanḓa na zwiiti zwa vhugevhenga , zwine zwiṅwe zwa vha zwa dzikhakhathi na zwihulwane .
1.4. Thikhedzo ya muvhuso yo swikisa kha ṱhanganyelo ya vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe he ha vha ho anganyelwa ha R956 miḽioni ngeno mishumo ya 1 053 yo vha yo anganyelwa u ḓo thomiwa .
Kha maṅwe madzingu ho vhigwa uri vhaofisiri vha mapholisa vhe vha vha vhe Dzikhomishira dza Muano vho vha vha tshi kolonwa u thusa .
12.2.2 . nga u wana khophi yo tou ganḓiswaho nga luambo luṅwe na luṅwe kha dza 11 dza tshiofisi kana nga Braille ofisini Khulwane ya GCIS kana ofisini dza mavunḓu .
maitele a u shumana na zwikhala zwa mushumo
6.15 U vhona uri nḓisedzo ya tshumelo i khwinisee .
Themendelo ya 3 : Phalamennde i tea u swikisa ṱafulani , u phurosesa na u phasisa Mulayotibe wa Khwiniso ya Mulayotewa hu sa athu swika magumoni a Phalamennde ya dimokirasi ya 5 u itela u tendela u dzhiululwa hu si na ndiliso .
Nga murahu , u ya nga ṱhoḓea dza mutshudeni .
Kha vha ite phosiṱara u ṅweledza maṅwalo a mbekanyamaitele na milayo ane a ḓivhadza vhudzheneleli ha tshitshavha .
Vhatholi vha dovha vha hana u rengisela zwikambi vhanwi vha miṅwaha ya fhasi ha yo tendelwaho .
Muthu ane a tshimbidza zwa u gandisa na u dzudzanya izwo ofisini yashu ndi Vho Morris Douglas .
Khophi dzo sethifayiwaho dza bugu ndaula , ṱhanziela dza mabebo dza vhaunḓiwa na ṱhanziela dza mbingano dza mufariso arali zwifani zwo fhambana .
U isa phanda na u ṋea masheleni ha mishumo iyi hu tea u sedzuluswa .
Milenzhe ya Anasi ya thoma u sekena i tshi ya nga u kokodzwa .
( a ) u londota mulalo , vhuthihi ha lushaka na u sa fhandekana ha Riphabuḽiki ;
Kha vha badele mbadelo dzo tiwaho .
Vha fanela u rumela khophi ya u ṱunḓa kha muvhambadzela nnḓa / muḓisedzi.
Vha humbelwa uri vha ite mbetshelo ya u rumela nga tshifhinga arali khumbelo dza mushumo dzi tshi khou poswa .
Tshigwada tshi ḓo sedza hafhu bono , u dzhiela nṱha zwipikwa kha tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiṱirathedzhi , mukumedzo wa masheleni ane a langwa nga nzulele na u ṋetshedzwa kha IDP .
Zwo dzinginywa uri hu ṋekedzwe bazari nnzhi u itela vhashumi vha zwa thekhinikhala .
Nga kha u livhana na uhu u sa lingana fhedzi nga nḓila yo dzudzanywaho ine ya elana na sisiṱeme nyimele i nga kona u lulamiswa , na vhashumisani vhoṱhe vha vhuelwa u lingana u bva kha tshumiso iyi ya maḓi .
Mugudisi a vha vhudza uri vha humbele vhaṅwe vhana uri vha ni vha thuse u kunakisa phakhani .
U sedzulusa u ḓigeḓa zwi tshi kwama u awela na vhuḓimvumvusi , khungedzelo na vhulambedzi u bva kha kuhumbulele kwavhuḓi .
Dzithekiniki u mona na u ḓibula na u tshiṱaṱamennde tsha khaidzo zwo vha zwi zwa ndeme vhukuma kha u lugisela mulandu uyu .
A zwiho mulayoni , naho mugudi o ṋea thendelo .
Ndi tama u vha fhulufhedzisa uri vhorasaintsi kha ḽifhasi ḽoṱhe vha khou lingedza nga nḓila dzoṱhe vha tshi khou shumisana na WHO u bveledza khaelo .
Thaidzo ya muḓagasi ndi iṅwe ya mishushedzo mihulwane kha mvelaphanḓa siani ḽa ikonomi na matshilisano .
Ro thola tshigwada tsha mushumo tsha mihasho yo ṱanganelanaho tsha u ṱoḓisisa kuitele na u dzinginya tshivhumbeo tsha davhi ḽiswa .
Dentsithi ya vhathu khulwane ya vhuponi ha mahayani i khwinisa zwikhala zwa ikonomi dzo wanwaho nga u engedza vhubveledzi .
Kha vha ye DLTC ya tsini vho fara zwi tevhelaho :
Na , ho sedzwa mveledziso na saizi , zwiitisi zwa vhupo na zwa kale zwi fanela u kwama reshio .
Fhedzi ri dzula ri tshi kwamea nga muvhigo wa Ṱhoḓisiso ya Muṱa nga u Angaredza nga 2010 ya uri vhana vha fhiraho 120 000 kha itshi tshigwada a vha ho tshikoloni .
Nyimele dza demogirafi na zwiṱuṱuwedzi zwa nnḓa zwa tshanduko
Zwo dzhielwa nṱha uri haya ndi maambiwa a ndeme nga maanḓa .
Nga tshifhinga itshi vhathu vha vha vha kha muya wa u pembela .
U penda zwifanyiso zwa ene muṋe na zwa vhaṅwe ni tshi khou ita nyito ( gidima , fhufha , tshina n.z. ) na u haseledza nga ha mivhala ya tsiko na yo tou itwaho , mivhala yo dzikaho zwivhumbeo na mitalo .
Ndivho ya Habitat III ndi u wana vhuḓiṋetshedzeli ha ḽifhasi ho vusuludzwaho kha u tandulula mipfuluwo yo tsireledzeaho na dzinnḓu lwa miṅwaha ya 20 iḓaho nga kha u ṱanganedza mbonela phanḓa na thendelano ya mvelelo ya nyito dzo ḓivhadzwaho .
Hoṱhe he ra ya hone , vhathu vha vhaswa vho dzulela u sumbedzisa fhungo ḽa mitengo ya nṱhesa ya data Afrika Tshipembe .
Izwi vha zwi ita ndivho hu u tsireledza mbofholowo yashu na tsireledzo yashu .
Vhupo ho ḓalaho vhathu vha tshimbilaho phetheni ya khethekanyo ṱhukhu ya ḽupu i fhungudza musudzuluwo wa zwiendedzi vhuponi ha vhudzulo .
Theo ya mulayo yo ṋea maanḓa mazhendedzi a vhashumisi vha mulayo uri vha ṱoḓisise zwavhuḓi na u sengisa zwa u dzumbetshedza vhubvo ha masheleni .
Hune zwo fanela figara dzi re hone kha tshifhinga tsha u thoma zwitatamennde zwa masheleni zwo khethekanywa hafhu u itela uri fomethe ine mafhungo a re hone a dzulela u elana na fomethe ya zwino ya zwitatamennde zwa masheleni kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
u itela uri Afrika Tshipembe ḽi vhe na vhuendelamashango havhuḓisa kha maṅwe mashango .
Muitakhumbelo muṅwe na muṅwe o fhirelaho kha luṱa lu tevhelaho u ḓo tsivhudzwa nga ha mvelelo dza khumbulo dzavho nga tshifhinga tsho teaho .
Nḓivho ya Software ya Mafhungo a Mutakalo wa Tshiṱiriki i ḓo shuma sa tshivhuya .
Vha zwa u fhaṱa Vhukoni ha Muhasho vho humbelwa u tshimbidza wekishopho dza vhugudisi , nahone u swika zwino ho dzhenelelwa wekishopho nthihi kha Vundu ḽa Kapa Vhukovhela .
U ḓivhadza muhumbulo wa u sedza sa tsevho ya mathomo , ine ya nga shumiswa nga tshitshavha na u nga shuma miṅwe mishumo nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , u fana na u thivhela vhutshinyi .
Kha vha tshimbidze ndinganyiso kha mveledziso ntswa kha maitele u khwinisa kushumele ku vhuedziho na vhukoni ha dzangano .
Izwi zwi amba uri mveledziso ya phurofesheni , tsedzuluso ya dzithanga , themamveledziso dza zwikolo , ṋetshedzo ya matheriala ya thikhedzo ya vhagudi na sisiṱeme ya thikhedzo ya vhagudisi zwi tea u khwaṱhisedzwa .
Vhukoni na / kana tshenzhemo yo teaho tshikhala
Muvhigo wa tshifhinga nyana u ḓo netshedzwa tshitshavha u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha lwa miṅwedzi mivhili .
Vhuponi ha ḓoroboni ha miṅwaha i ḓaho , musi netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na vhuḽedzani ha vhanameli nnyi zwi tshi khou fhaṱiwa , hu ḓo vha na ṱhoḓea ya vhutepe kha zwa netiweke dza henefho vhudzuloni ha vhathu u itela u fhungudza nḓila dza ṱhirafiki dzine dza tea u dzulela u lugisiwa nge ha vha na u ṱhoḓea khulwane .
Tshivhalo tshihulwane tsha vhadzulapo vha sa shumi vha ri vho ḓitika nga mphomali kha u itela u tshila khathihi na mishumo ya tshifhinganyana ine vha i wana mabulasini .
Khwiniso iyi i engedza tsireledzo kha milandu yo raliho .
Khoro ya Maanḓalanga ya Free State i ṱanganedza mushumo u ḓisa tshanduko wo itwaho nga sekhithara ya Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani na Mafhungo ( ICT ) kha mveledziso ya tshitshavha .
Hezwi zwi katela R5 biḽoni nga Mercedes Benz , R3 biḽioni nga Ford , R4 biḽioni Unilever kha vhupo vhune ha bveledzwa hone kha miṅwaha yo fhiraho na R228 miḽioni u bva ha Samsung .
Kha vha dzhenise fhedzi zwidodombedzwa zwa lushaka lwa miri .
Vhupo ho tsireledzeaho : u wana vhuimo hau na u kovhekana tshikhala hu si na u kuḓana
Tshiṅwe , nga kha maitele a khwaṱhisedzo , mivhigo ya tshipentshela na ṱholo dza mutevhe wa vhaholelwa dza nga misi , hu na phulufhedziso ya u fhulufhedzea ha ndango ya mutevhe wa vhaholelwa .
I nga kha ḓi vha mihumbulo ine ya sa tou fana na ya Komiti ya Wadi , fhedzi muhumbulo muṅwe na muṅwe u na ndeme nahone miraḓo yoṱhe ya tshitshavha i tea u farwa nga nḓila ya tshirunzi na ṱhonifho nahone mihumbulo yavho i dzhiwe i ya ndeme .
Ndingo dza vhuṱumani hu tshi khou shumiswa tshiawelo tsha u thoma na tsha vhuvhili dzi sumbedza uri inflesheni ya zwiḽiwa na zwivhaswa i thusa u bvumba inflesheni kha tshikalamitengo Afrika Tshipembe , fhedzi hu si nga iṅwe nḓila .
Ri ḓo swikelela u fusha khasiṱama dzoṱhe nga u ṋetshedza tshumelo ya maimo a nṱha nahone a tshizwinozwino kha vhashelamulenzhe vhashu .
U vhona uri mbekanyamushumo ya AsgiSA i a itwa , nga nṱha ha dziṅwe mbekanyamushumo dzo bulwaho miṅwahani yo fhiraho , ṋaṅwaha muvhuso u ḓo :
Vhufa ha Afrika Tshipembe ndi dzangano ḽa phuraivethe ḽi si ḽa mbuelo ḽine ḽa vhulunga matombo a maimo a nṱha a zwa vhufhaṱi ho fhambanaho dza Afrika Tshipembe .
Sa tsumbo , arali khoro i tshi ṱoḓa u vhea fhasi datumu ya miṱangano wa khoro wa ṅwaha , a zwi ṱoḓi uri vha vhudzise tshitshavha fhedzi tshitshavha tshi fanela u ḓivhadzwa nga ha datumu uri vha kone u dzhenela arali vha tshi funa .
Ṋetshedzo yo khwaṱhaho vhukuma na milayo i ṱoḓeaho kha mimakete ya ole yo ṱangana na vhupfelo ha mitengo ya ole kha mitsiko ya zwa poḽotiki i ṱuṱuwedzwaho nga vhupo zwi amba uri mitengo ya ole i nga shanduka nga u ṱavhanya kha mveledziso dzo fhambanaho ntswa dziṅwe na dziṅwe .
3.3 . Nga muya wonoyo muthihi u fanaho na uḽa wa ṅwedzi wa Fulwi 1976 , Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhaswa vha shango ḽashu ya uri vha lwe na khaedu ine ya khou engedzea ya u shayea ha mishumo kha vhaswa nga u shela mulenzhe kha mbekanyamushumo dza mveledziso dzi fanaho na mbekanyamushumo dza vhugudisamishumo khathihi na dza u ṋea vhagudi tshenzhemo .
Vhoṱhe khamphani na murengi vha sala na khophi ya khumbelo ye ya ṅwalwa .
Ṱhoḓisiso ya khethekanyo ya 417 ndi ḽiga ḽa ndeme , ḽine ḽa khou lavhelelwa u swika magumoni kha hoyu ṅwana .
Ho vha na nyambedzano dza 34 shangoni ḽoṱhe .
U ḓurelwa hune ha dzula hu tshi fana hu fariwa nga nḓila mbili dzo fhambana , phurofiti yo vhigiwaho tshenetsho tshifhinga tshithihi nga haya maitele mavhili , a ḓo fhambana .
Mveledzwa dza u gonya ha thempheretsha dza ḽifhasi na tshanduko ya kilima zwi kwama dzinetiweke dza dzibada .
Arali mundende wa vho wo phasa , vha ḓo badelwa u bva ḓuvha ḽe khothe ya vhea ṅwana kha ndondolo yavho .
Vhambedzani zwe na vha no humbulela zwone na zwe na vhala .
Vhaṅwe vhagudisi vha re na mutakalo wavhuḓi vha kombetshedzea u dzhia muṅwe mushumo musi vhagudisi vha lwalaho vha siho mushumoni .
Mahoḽa ro kona u vula tshikolo tshithihi nga vhege ngei Kapa Vhubvaḓuvha na uri ri ḓo isa phanḓa na u fhelisa zwikolo zwo fhaṱwaho nga mavu na zwifhaṱo zwa hone zwi si zwavhuḓi .
Tshiṱatamennde tsha Muṱangano wa une wa farwa hu tshi khou shumiswa zwileludzi zwa thekhinoḽodzhi wa Khabinethe wo farwaho nga Ḽavhuraru , ḽa 27 Shundunthule 2020
Vhalani atikiḽi ya mafhungomaitei , ni fhindule mbudziso .
1.10 . Dzikereke na vharangaphanḓa vha vhurereli vha tea u dzhia ḽiga ḽo khwaṱhaho na u shumisa vhurangaphanḓa havho u ṱuṱuwedza zwitshavha u fhaṱa lushaka lwo faranaho kha zwa matshilisano u itela u lwa na GBV .
Ndugiselo na ndangulo dza mugaganyagwama wa muhasho .
U tsireledza pfanelo dza vhathu vhoṱhe kha shango ḽashu na u khwaṱhisa ndeme ya demokirasi ya tshirunzi tsha vhuthu , ndinganelo na mbofholowo .
1.12 Naho nyimele dza gomelelo dzo vha dza tshifhinga tshilapfu u bva nga 2014 , dzo thoma u fhungudzea kha kotara ya vhuṋa musi mvula dzi tshi vho ḓisa fulufhelo ḽiswa kha ikonomi yashu naho tshinyalelo i kha ḓi ḓo pfiwa lwa miṅwedzi yo vhalaho .
U renga uhu hu fanela u guma kha Muofisiri o hweswaho Vhuḓifhinduleli , Vhalanguli vhahulwane na ḽaiburari dza muhasho .
1.2 . Milandu ya Sheduḽu ya 8 ndi ine ya katela milandu ya zwa vhudzekani , vhufhura , u rengisa vhathu na milandu ya u vhulaha u songo ḓiimisela .
Izwi zwi ṱoḓa uri mimasipala i ite mbekanyamushumo dzo ḓoweleaho dza u vusuludza ḓoroboni u ya kha mishumo yayo sa tshipiḓa tsha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha vhathu .
Thandela dzo fhambanaho dzi ḓivheaho dzi nga si lambedzwe nga mugaganyagwama u re hone nahone dzi ḓo vhewa kha mutevhe wa thandela dzine dza khou ṱoḓa u sedzuluswa musi masheleni a tshi vha hone u itela thandela idzo .
( 2 ) ( a ) Hu saathu fhela maḓuvha a 30 ho ḓivhadzwa mvelelo dza khetho dza vhusimamilayo ha vunḓu , vhusimamilayo vhu -
3 . Guvhangano ḽa Tshigwada tsha Vharangaphanḓa vha Fumbili ( G20 )
4.125 Tshifhinga tsho swika tshine ha tea u dzhielwa nṱha lutendo lwa vhuloi , ho sedzwa na uri a si vhuloi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha vhaisa vhathu .
Mathomoni a tshifhinga tshe tsha vha tshi nga fhasi ha u sedzuluswa , nyaluwo ya ikonomi kha vundu , musi i tshi kalwa nga nyaluwo ya GDP , yo vha i nṱha u fhira phimamvelela ya lushaka .
Arali vha tshi dzula na vhabebi , kha vha ḓe na afidaviti i ṱanzielaho uri vha dzula na vhabebi .
Khetho ya " A thi khou wana tshikolo " i fanela u shumiswa fhedzi kha nyimele musi apuḽikhesheni i sa khou ḓadza zwikolo u bva kha ḓiresi ya vhabebi .
Zwiṅwe hafhu , ṱhoḓisiso dzi sumbedza uri vhunzhi ha vhasidzana na vhasidzanyana vhane vha vha vhapondwa vha Ukuthwala vha bva kha miṱa ya vhashai .
Vhathu vha Afrika , vha Muvhala , Vhaindia na Vhatshena vha vhanna na vhafumakadzi na vhathu vha re na vhuholefhali vha ṱuṱuwedzwa u ita khumbelo .
Arali muraḓo wa komiti a vha o ṋetshedzwa mushumo kana a humbela u thusa , vha bule zwavhuḓi dzina ḽa muthu na vhuḓifhinduleli ho ṱanganedzwaho .
Vhukati ha maga ane ra ḓo a dzhia u fhaṱa nga huswa vhukoni ha vhusevhi ha lushaka hu ḓo vha u thomiwa nga huswa ha Khoro ya Tsireledzo ya Lushaka ine mudzulatshidulo wayo ha ḓo vha Muphuresidennde u itela u khwaṱhisedza pfananyo ya vhusevhi na mishumo ya tsireledzo i elanaho ya Muvhuso khathihi na u thoma nga huswa matavhi mavhili a tshumelo ya vhusevhi hashu , ḽithihi ḽi ḓo sedzana na fhano hayani ḽiṅwe kha vhusevhi ha sili .
U ita khaṱhululo vha vhudze dokotela wavho a ṅwale thikhedzo ya kiḽinikhala a i imeiḽe kha chronicauths@gems.gov.za .
Kha mavundu hune ha vha na zwivhumbeo izwo , vhashumi vha thandela vha ḓo dzhenelela kha foramu idzo .
Afurika Tshipembe ḽi dovholola khuwelelo yaḽo kha tshitshavha tsha dzitshakatshaka u ṱuṱuwedza zwigwada u isa phanḓa na u ṱoḓa thandululo ya tshoṱhe ngei Mabvaḓuvha Kati .
Mulayo wa Sisiteme ya Masipa u ṱuṱuwedza masipala uri i shumisane na vharangaphanḓa vho khethwaho na zwitshavha .
Afidavithi mbili dza vhathu vho ṅwaliwaho sa vhane vha nga kwamiwa u khwaṱhisedza vhuṱanzi ho ṋekedzwaho .
Khethekanyo i ḓo dzhenelela kha mushumo wa Ndangulo ya Zwiko zwa Vhufa zwine zwa itwa nga Muhasho wa lushaka .
U kwhiniswa ha khontheina idzi zwi ḓo dovha hafhu u ṋetshedza hafhu tshiṅwe tshikhala tsha u renga vhubindudzi na u sika mishumo khathihi na pfukiselo ya zwikili .
Kha tshiṱaṱamennde tshashu tsha nga murahu ha khetho dza zwinozwino dza ḽa Isiraele , ro humbela muvhuso washu muswa uri u tevhedze thendelano dzo swikelelwaho ngei murahu vhukati ha ḽa Isiraele na PLO .
Lwa mupo , tsireledzo ya pfaneloguṱe , dza vha si gathi na dza lushaka zwi nga si ḓise u shaya ndinganyiso maelana na pfanelo dza muthu nga muthihi .
5.2 . NPAES i sumbedzisa uri ṱhahelelo ya tshomedzo dza vhathu na masheleni zwi nga ṋetshedzwa hani u itela u engedza vhupo ho tsireledzaho nga nḓila ine ya vhuedza i sa ḓuriho , vhupo vhune ha dzula ho ralo lwa tshoṱhe hu konḓelelaho tshanduko ya kilima .
Hezwi ndi nganṱhani ha ha u sa fhelela ha ngona dzi re hone zwino na zwisumbi zwa vhuyaḓa .
Ri a pfesesa nḓisedzo ya tshumelo i vhilaedzisa bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe , maanḓalanga apo , mazhendedzi na vharengi .
Naho hu na tshanduko kha mushonga wavho wa vhulwadze vhu sa fholi , ri ḓo ṱoḓa fhedzi u randelwa huswa ha mushonga , hu si fomo ntswa ya khumbelo .
Naho ho dzheniswa nungo dza vhoṱhe kha thandela iyi kha miṅwaha mivhili yo fhiraho , a si sethe dzoṱhe dza data dzo ṱanganyiswaho dza vha kha mutevhe wa vhukati u swika zwino .
Yunivesithi ya Zululand na Yunivesithi ya Thekhinoḽodzhi ya Durban dzo sumbedza u takalela buḓo iḽi .
Mihanga iswa ya ndayotewa , ya mulayo na ya zwiimiswa i khou khwaṱhisa mushumo wa vhafumakadzi kha poḽitiki na maitele a dzikhetho .
( 1 ) Khorotshitumbe ya Vunḓu yo vhumbiwa nga Mulangavunḓu , sa Ṱhoho ya khoro na Miraḓo i si fhasi ha miṱanu nahone i sa fhiri fumi vho vheiwaho nga Mulangavunḓu vha tshi bva kha Miraḓo ya Vhusimamilayo ha Vunḓu .
6.4 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo pembelela Ṅwedzi wa Vhuendelamashango nga Khubvumedzi , zwine zwa vha tshifhinga tsha miṱa uri i dalele fhethu ha vhufa ha shango ḽashu uri vha kone u ḓiṱumanya na ḓivhazwakale yashu .
Nga tshino tshifhinga , ndaka dzo rekhodiwa sa mbadelo dza kale dza themabindu nahone ndeme dzadzo a dzi vhonali dzi dza vhukuma .
Ni muthu mulapfu kana mupfufhi ?
, a khagala .
3.3 Khabinethe i ṱuṱuwedza zwitshavha u ṱhogomela themamveledziso dzavho , dzine dza vhuedza vhone .
KHA VHA ṰHOGOMELE : Vhunzhi ha dzithandela dza Vhuendelamashango ha Nyanḓadzamafhungo dzi khou tea u khwaṱhisedzwa .
Zwavhuḓivhuḓi vhoramabindu vha bvaho henefho kha zwitshavha vha tea u ṋekedzwa tshikhala tsha u ita vhurangeli ha mveledziso nga kha u thomiwa ha tshumisano na mabindu .
Ṅwalani ṱhalutshedzo ya mvumbo ya Lulu mathomoni a tshiṱori .
Muhasho wo shuma ngamaanḓa nahone wo ḓiimisela .
4.3 . Mihasho ya muvhuso wa vhukati i ḓo ṋetshedza vouthu dza migaganyagwama ngei phalamenndeni vhukati ha dzi 5 na dzi 21 Shundunthule 2015 u ṋea mavhala a nngwe a vhuvhekanyandeme havho kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Ndayotewa zwavhuḓivhuḓi i amba uri " Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo dza u wana nnḓu yavhuḓi " .
Miraḓo kana muraḓo wa Komiti ya Wadi vha nga pfa uri huṅwe fhethu kana muvhunduni muṅwe vhathu vha hone ndi ' dzikhuruku ' ngauralo ngeletshedzo dzavho dziṅwe na dziṅwe dzine vha ḓisa dza nḓisedzo dza tshumelo kana thandela a dzo ngo fanela u dzhielwa nṱha .
Tshenzhemo ya Afurika Tshipembe ya u ṱangana ha ikonomi dza mashango i katela mbuelo dzine dza farea na vhukonḓi ho engedzeaho .
Muthelo kha bege dza pulasiṱiki dza u longa zwithu mavhengeleni na wone u hone .
Vha dovha vha shushedza vhana vhaṱuku vhane vha ṱoḓa u tamba phakhani .
Tshipiḓa tsha 1 tshi ṋetshedza mafhungo a murahu nga ha pfanelo dzavho khathihi na u ṱalutshedza uri ndi nnyi ane a nga swikelela pfanelo .
Nḓivho ya Mulayo wa Maḓi wa Lushaka na mbekanyamaitele dza zwa maḓi dzi elanaho .
5.2 Mulayotibe u ḓo dovha wa shela mulenzhe kha u khwaṱhisedza mbetshela khagala na tshirunzi tsha sisiṱeme ya masheleni ya Afrika Tshipembe na u konḓisela zwigevhenga zwi ḓidzhenisaho kha zwa u tinya muthelo , u seriswa ha tshelede dzi siho mulayoni na u sudzuluswa ha tshelede zwi siho mulayoni dzi tshi dzumbwa hu tshi khou shumiswa sisiṱeme ya masheleni ya Afrika Tshipembe .
Nga vhanga ḽa maitele aya , mavu o tshinyala ; zwitshavha zwi nga si kone u ḓiunḓa .
Zwo tou ralo na kha miṱangano ye vhurumelwa hashu ha vha nayo kha maḓuvha o fhiraho , na vhukwamani hashu havhuḓi na vhathu vha Budapest .
Khothesheni a i nga si shandukiswe musi wa tshifhinga tsha u tea tsho bulwaho .
Kha kuitele kwa u dzhenela kwa ṅwana vhana vho vhudziswa mbudziso dzi tevhelaho :
u khwaṱhisa kushumele kwa muvhuso u itela uri u kone u shumana na ndivho dza mvelaphanḓa ; na
Hu na tsumbo dza uri nyimele dza u fara vhalwadze vho thomaho na ART i nga tsela fhasi .
Pulane ya bindu i ṱhaṱhuvha zwibveledzwa zwo dzinginywaho , maraga , nḓowetshumo , mbekanyamaitele dza ndangulo , pholisi dza vhuvhambadzi , ṱhoḓea dza vhubveledzi , na ṱhoḓea dza tshelede .
Mulayo uyu u laula tsedzuluso ya mavu a Afrika Tshipembe .
Komiti ndauli kana Komiti ndauli ya meyara dzi wana themendelo u bva kha komiti dza phothifolio na ndangulo ya khoro ine ya ḓo ṱuṱuwedza adzhenda ya khoro .
Ro sedzulusa ndango ya masheleni ya mimasipala iyo , nḓila ine ha shumiwa ngayo kha maitele a vhusimamulayo , khathihi na vhukoni hayo ha u ṋetshedza dzithandela hu u itela u fhelisa zwithivheli zwire hone .
Dzhango ḽo ima kha vhuimo ha ndeme .
Odithi yo topola zwikili zwa ndeme , zwo sedzwaho na zwi ṱahelaho kha sekhithara , khathihi na tshivhalo tsha khaedu dzine dza thithisa mveledziso ya zwikili .
MAṄWALO A PHOḼISI VHA NGA A WANA KHA WEBUSAITHI YA www.dpsa.gov.za
Musi ri khou lugisela tshanduko , hezwi zwi ḓo thoma ndeme khulwane .
( a ) Mafhungo oṱhe a re kha webusaithi Mafhungo a tevhelaho a hone kha webusaithi iyi : ( www.tourism.gov.za ) :
Sa muimeleli wa tshitshavha kha ino Phalamennde , ri tea u vhona uri vhana vha sina tshavho vha khou tikedzwa .
Vhulanguli ha u ḓa mushumoni ndi tshithu tsha ndeme kha vhatholi vhanzhi .
Hune ya kona u ṱanganyiswa nga ngomu mavuni , ḽaimi i shumesa kha u dzudzanya esidi ya mavu , u engedza pH ya mavu na u fhungudza u ḓalesa ha esidi .
Mabunga a tea uvha tsini na dzi nnḓu .
Vhuṱambo uvhu ha tshihumbudzi ha ṋaṅwaha vhu khou vha hone nga tshifhinga tshithihi na vhuṱambo ha u pembelela miṅwaha ya 25 ya u ṱanganedzwa ha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
A pfa hu tshi khwiḓiwa hafhu .
Kha Luṱa lwa Vhuvhili hu ḓo fheliswa tshumelo ya mabakete kha madzulo a mikhukhu kha mavunḓu oṱhe .
Malugana na izwi , Minisiṱiri wo dzhiela nṱha u ri zwiṅwe zwa zwikolo zwi funzaho thero nkene fhedzi zwo thola vhathusi vha vha vhagudisi u fana vhathusi vha manese na vhathusi vha vhagudisi , fhedzi uri u swika zwino ho vha hu sa athu vha na ṱhalutshedzo ya mushumo wavho ine ya vha khagala .
( 2 ) Mishumo i tevhelaho i nga si ṋekedzwe nga Khoro ya Masipala :
Thandela idzi dza themamveledziso dzi ḓo livhisa kha mvusuludzo ya nḓowetshumo ya u fhaṱa na u sikwa ha mishumo i khou ṱoḓeaho zwihulwane .
Musi vhathu vhanzhi vha tshi kuvhangana tsini na tsini kha vhudzulo musi vhuḓorobiso vhu tshi engedzea , khohakhombo ine ya baḓekanyisiwa na mulilo na yone i a engedzea .
Sa tsumbo , vha nga shumisa muvhala mutswuku fhethu ho fhaṱwaho dzinnḓu na muvhala mudala hune ha vha na phakha kana ngade .
Zwino khethekanyani maṱaluli e na a talela ni a vhee kha magaraṱa haya .
U thetshelesa tshiṱori na tshirendo a topola muhumbulo muhulwane , zwidodombedzwa zwatsho na u tevhekana ha zwiwo .
A zwi nyamisi , fhedzi ri nga ita zwa khwine .
Thege a dzi tshena betsho ya Grey khadzo fhedzi zwazwino dzi na Magalakombi a Muhasho wa Mutakalo .
Jacob o vha o hanganea tshoṱhe zwino .
Ṱhoḓea dzi re khagala dza mbekanyamushumo dza u lwa na u shumisesa mahalwa dzi nga leludza maitele a u dzhia tsheo kha uri dzo lingana na .
Tshiṅwe hafhu vha ḓo humbelwa uri vha pulane na u dzudzanya miṱangano yavhuḓi .
Pfulo i dzula i kha nyimele i sa fushi u mona na vhupo ha vhadzulapo .
Zwi a konadzea u shumisa mbekanyamushumo na sisteme zwo fhambanaho zwine zwa ṋetshedza digirii dzo fhambanaho dza phuraivesi na tsireledzo ya vhudavhidzani .
Yunithi ya vhalwadze vhane vha sa ṱoḓe ndondolo yo dzhenelelaho fhedzi vha ṱoḓaho ndondolo ya nṱha lwa zwifhinga zwipfufhi musi vha sa athu u vhofholowa wadini .
Naa zwifhinga zwa u fhela ha tshifhinga tsha mulandu zwi fanela u litshwa zwo ralo kana zwifhinga zwo fhambanaho zwa u fhela ha tshifhinga tsha mulandu zwi fanela u tinyiwa nga hune zwa konadzea ?
( vi ) u thivhela uri hu songo vha na vhukando ha mulayo vhune ha nga dzhiiwa nga sia ḽiṅwe ḽi tshi itela ḽiṅwe .
3.2 Mishumo ya vhashumisi na thendelano dzi yelanaho nayo
DZHIELANI NṰHA : U kundelwa u ḓisa zwidodombedzwa zwi no khou ṱoḓea zwi ḓo ita uri khumbelo yoṱhe isi dzhielwe nṱha .
( b ) kha khophi inwe na inwe yo ganḓiswa ya siaṱari ḽa saizi ya A4 kana tshipiḓa tsho vhewaho kha khomphutha kana tshivhumbeo tsha eḽekithironiki kana tshi no vhalea nga mutshini 0.40
Nahone zwenezwo nga murahu ha musi vhashumi vha zwa dzilafho vho no thusa nga dzilafho ḽa uyu mufumakadzi .
Mulayo u dovha wa bvisela khagala ṱhoḓea ya vhukwamani kha ḽeveḽe ya wadi .
Mushumo wa mveledziso ya muvhuso wapo wo khwaṱhisedzwa u thoma kha Ndayotewa na maṅwalwa a mbekanyamaitele na mulayo zwo fhambanaho , zwo rerwa nga hazwo kha iyi ndima .
U pulanela zwine thandela ya tama u swikela - ndi zwine tshiṅwe tshifhinga zwa vhidzwa u pfi ndi zwibveledzwa kana u pulana mvelelo nahone zwi ṱoḓa ndugiselo khathihi na u wanulusa arali thandela yeneyo i tshi ḓo konadzea .
U shela mulenzhe ha zwitshavha hu na ndeme kha tsheo dzi no itwa dzi no kwama mveledziso ya vhudzulo ha tshitshavha tshigede tshi re vhuponi ha mahayani .
Nga ṅwedzi uyu wa Mbofholowo ri pembelela u shela mulenze kha mbofholowo na dimokirasi , nga Muphurusidennde wa kale wa ANC na muhali wa Lushaka Vho Oliver Reginald Tambo , vhe vha vha vha tshi ḓo vha vha tshi khou fara miṅwaha ya 100 arali vho vha vha tshi kha ḓi tshila .
6 . I phuromota tshumsano vhukati ha muvhuso wa vhupo , wa vundu na wa lushaka .
Vhege mbili dzo fhiraho iṅwe khombo yo itea KwaZulu-Natal , ye ya vhanga mpfu dza 19 , na vha ṱahe vho huvhala nga murahu ha musi thekhisi yo wela borohoni.
U vhekanya madzina e madzinazwao , madzina a ngelekanyo na madzina vhukuma .
Tshenzhemo ya kale khulwane kha vhulanguli ha mutakalo ndi huṅwe u ḓo vhewa kha vhuimo havhuḓi .
Muhumbeli a re na miṅwaha ya 65 kana u fhira u fanela u vha na fomo ya ṱhanziela ya zwa Mutakalo ( MC ) .
U itela uri izwi zwi humbulwe , u sedzesa hu tea u livhiswa kha u khwaṱhisa dziwadi , mveledziso na u sedzuluswa ha puḽane dzo ḓisendekaho nga wadi khathihi na huṅwe u dzhenelela u itela u khwinisa u dzhenelela ha tshitshavha .
Muthu muṅwe na muṅwe a nga ita khumbelo ya u ṱanganedzwa sa Rasaintsi .
Mihasho i tea u engedza ndangulo i bveledzaho , pfananyo na vhuanḓani ha muvhuso wo ṱanganelaho ha mbekanyamushumo dzo khetheaho kha Muvhuso wa Kapa Vhukovhela .
U buletshedza na u ṱalutshedza maitele a u nanga na u khetha miraḓo ya Komiti ya Wadi .
NML yo itelwa uri muthu muṅwe na muṅwe Afurika Tshipembe a wane dzilafho ḽa khwine na u thusa uri Afurika Tshipembe ḽi vhe lushaka lwo takalaho .
Ndi zwifhio zwine vha zwi shumisela zwone ?
Ro ri ṅwana muṅwe na muṅwe wa miṅwaha ya 10 u tea u kona u vhala zwi no amba .
Izwi ndi ṱhingo , poswo , rennde na mutengo wa vhunzhi ha maḓi na muḓagasi zwine zwa rengiselwa hafhu vhadzulapo .
GCIS , hune ha vha na ṱhoḓea nahone ho dzhielwa nṱha mashumisele , khonadzeo , tshomedzo , nyimele dza vhupo honoho na ndinganyiso ya ṱhoḓea na zwine vhathu vhenevho vhane vha khou itelwa vha ṱoḓa zwone , i ḓo ṋetshedza matheriaḽa a Braille u itela u vhuedza vha sa vhoni na u vhona uri ṱhaluso ya Luambo lwa Zwiga i khou ṋetshedziwa u itela vha re na vhuholefhali ha u sa pfa .
Tshiṱirathedzhi tsha lushaka tsha u thivhela vhutshinyi tshi vhumba tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha kiḽasiṱa ya tsireledzo .
U aluswa uhu hu ḓo ḓivhadzwa ngomu Phaḽamenndeni uri hu kone u vha na thendelano .
i vhumbiwa nga miraḓo yo imelaho madzangalelo o fhambanaho ngomu kha wadi
Arali mushumi wa gurannḓa a saina ḽianelwa i khwaṱhisedzaho uri gurannḓa i phaḓaladzwa kha vhupo vhuṅwe , zwi dzhiwa uri i a ita , u swika zwo fhambanaho zwi tshi sumbedzwa .
Ṱalutshedzani zwi vhangaho uri vhashumisi musi vha tshi vhaledza madzulo kha mabufho zwi ṱavhanye nahone hu si na khakhe zwi itwa nga mini .
Nga ṅwaha wa 2001 ho tendelanwa uri tshumelo dza mutheo dzi ḓo ṋetshedzwa vhadzulapo vhoṱhe .
2 Tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe , kana tshipiḓa tsha thandela , tshi khethekanywa tsha bva mutevhe wa mishumo i no langea ine ya nga kovhelwa vhathu kana zwigwada zwo fhambananaho .
Fhedziha , khamphani dza mbambadzelannḓa , nga mannḓa kha sekithara ya vhubveledzi , dzi tea u vhona izwo zwa rennde ire fhasi na mbuedzedzo yo khwaṱhaho ya ḽifhasi sa tshikhala .
Hezwi zwi nga ṱolwa nga vhuronwane tshifhingani tshiḓaho .
Tshipiḓa tsha Mukovhe tsho Linganelaho tsha mugaganyagwama a tsho ngo shumiswa u fhira tshikalo .
Zwe zwa bulwa afho nṱha zwi sumbedzwa afho fhasi kha girafu :
Phakha khulwane dzi tea u kona u ṱanganedza vhunzhi ha mishumo yo kuvhanganaho sa ya khanivala , dzifairs na dzikhontsati .
I ḓipfa hani .
U tou fana na kha ḽifhasi ḽoṱhe , Afrika Tshipembe ḽi fanela u tandulula zwa mutevheṱhandu ya nyaluwo na u hwetekana ha ikonomi na masiandaitwa kha matshilo a vhathuzwavho .
Arali hu na vhagudi vhanzhi na /kana vhagudisi vhanzhi vho dzulaho hayani , tshiimiswa tsho kwameaho tshi tea u kwama Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo une wone na vha mutakalo vha ḓo vha eletshedza uri vha ite mini .
Ngaha malugana na u ṅwalisa lushaka luswa lwa zwimela
Muelo wa vhukuma , nyolo ya vhukuma , ndeme ya matheriala ndi yavhuḓi .
Tshumisano na mukhantseḽara wa wadi - Komiti dza Wadi dzi tea u fhaṱa vhushaka ha tshumisano na u pfesesano na mukhantseḽara wa wadi saizwi vhakhantseḽara vha wadi vha vhone vha itaho khoro .
Naho zwo ralo , u bvelela kha sia iḽi ho ḓisendeka nga u dzivhuluwa ha tshitshavha na tshumisano vhukati ha vhashumisani vha zwa matshilisano vha ndeme .
Vha ḓo ṱoḓa sisiṱeme yavhuḓi ya thikhedzo ya matshilisano na muhumbulo hayani , tshikoloni kana mushumoni ine ya pfesesa vhulwadze havho , dzilafho na tshanduko ya vhuḓipfi .
5.5 Khabinethe yo ombedzela uri MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha tea u farisana vha dovha vha ḓa na mihumbulo miswa - khathihi na maitele a u vhulunga fulufulu e a shumiswa kha tshifhinga tsho fhiraho - u itela u fhungudza u ṱoḓea ha muḓagasi .
Vhaiti vha khumbelo vha ḓo tea u ṋekedza vhuṱanzi ha u ḓidzhenisa havho kha thandela mbili kana dzi fhiraho mbili .
" Afurika Tshipembe ḽi khou ṱoḓa zwikili zwa inzhiniarini uri huvhe na nyengedzeo kha mbekanyamushumo ya vhubindudzi ha themamveledziso zwine zwa ḓo ita uri huvhe na mveledziso kha migodi , nḓowetshumo na zwishumiswa .
U kovha hu songo linganaho ha ofisi dza u ḓi ṅwalisa zwi ḓo konḓisela vhaṅwe , fhedzi arali hu si na u ṅwaliswa ha mabebo na maṅwalwa a vhuṋe , a huna sisiṱeme ntswa ine ya nga bvelela .
Mudzulatshidulo u nga sa malogwane wa bennde , hu si muthu ane a khou shuma e eṱhe .
Lavhelesani kha nyolo .
U nanga maḓaka kha tshikhala tsho vuleaho nahone tshi sa konḓi zwi laula madzulo o fhambanaho a vhutshilo ha zwifuwo , khathihi na u fhambana ha zwimela na zwifuwo .
Ngona iyi yo itwa nga khole uri hu shumiswe zwishumiswa zwo ḓowelwaho zwa u shela mulenzhe , fhedzi-ha , zwishumiswa izwi zwi vha zwo dzudzanywa nga nḓila ine zwa ḓo konadzea u shumiswa nga wadi iṅwe na iṅwe kana muvhuso wapo muṅwe na muṅwe wo ḓiimiselaho u ṋea maanḓa na u pulana ha u shela mulenzhe , arali vha tshi nga thoma u pfumbudzwa .
( b ) vha tshipiḓa tsha mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhudzulapo u lingana .
Ngangoho , roṱhe ri a zwi ḓivha uri hu na zwipiḓa zwa muvhuso zwi konḓelwaho kha u shumisa migaganyagwama ya themamveledziso yayo nga vhuḓalo .
Mutengo wo tiwa nga mulayo wa ḽa Afrika Tshipembe .
Khumbelo kha ETQA ya u ṱanganedzwa sa muṋetshedzi wa pfunzo na vhugudisi
16.2 . Muvhuso wo ita mvelaphanḓa kha u ṋetshedza tsireledzo ya matshilisano kha vhathu vha re na vhuholefhali na u bvela phanḓa na u fhaṱa u tshi ya phanḓa mbekanyamushumo dzawo dzine dza dzhiela nṱha u thoma u katelwa ha vhathu vha re na vhuholefhali .
Muthu o tholiwaho nga Mulangi-Dzhenerala u vhona uri tshiimiswa tsha muvhuso tshi a swikelelea nga hune zwi nga konadzea nga vhahumbeli vha rekhodo dzatsho sa zwo sumbedzwaho kha tshipiḓa tsha vhu 17 ( 1 ) .
Maṅwalo a pulane ya wadi
4.3 . Khabinethe i fhululedza Tshigwada tsha Afrika Tshipembe kha tswikelelo dzavho dza nṱhesa kha ṱhireke na mudavhini kha Dzangano ḽa Dzitshakatshaka ḽa Dzingwena dza Ḽifhasi dza Feḓeresheni ya Vhagidimi ngei London .
Maelana na phungudzo , mafhungo a ikonomi ya matshilisano a fulufheleaho ndi a ndeme kha u ḓivhadza mbekanyamaitele ya mugaganyagwama na themendelo kha mikovhe ya mugaganyagwama .
U pfuka miṅwe ya mbetshelwa zwi nga itwa uri hu vhe vhutshinyi .
Ri livhuha zwikolo u vha zwo rekhoda dziposo kha sisteme yashu ya kha khomphyutha nga tshifhinga .
Vha songo posa kana u shela tshithu nga ngomu bungani tshine tsha sa tee u vha afho nga ngomu .
U ita izwi , maAfrika Tshipembe ri fanela u vhumbana nga bono ḽithihi ḽa tshitshavha tsha khwine .
Sa tshipiḓa tsha u khwinisa tshenzhemo yo sedzaho mulwadze , vha ḓo ṋetshedza ndondolo i yaho phanḓa ya mutakalo u ṱoḓiwaho wa mulwadze .
Zwikwama zwa u fhelelwa nga mushumo zwa u tou ḓithauba zwo ṋekedzwa vhashumi .
U fhungudzea ha tshaka dza zwitshili zwinzhi ho vhangwa nga , vhukati ha zwiṅwe , u sa vha na vhudzulo na u engedzea ha u tambudza musi nyaluwo ya tshivhalo tsha vhathu , ho sika ṱhoḓea ya u laula na u lavhelesa vhuvhambadzi ha zwihanyi na vhutshilari zwi sa wanali hayani .
Tshelede na zwi linganaho nayo , mbambadzo na zwiṅwe zwi wanalaho zwi khethekanywa sa ndaka dza masheleni zwi kha mbadelo dzo humiselwaho murahu na mbambadzo na dziṅwe mbadelo sa khalwa dza zwa masheleni nga mbadelo yo humiselwaho murahu .
Vhupo hune ha vha na khonadzeo i re fhasi ya mveledziso vhu tea u wana ndambedzo kha nḓisedzo ya tshumelo dza muteo khathihi na phiriselo dza zwa matshilisano , mveledziso ya zwa zwiko zwa vhashumi , na zwa zwitsivhudzi zwi no kwama maraga wa vhashumi ;
U tsireledzwa ha vhana a zwi tei u vhonwa sa mushumo wa pholisa fhedzi .
Ri tenda uri nḓila ya nga thungo ya tshifhinganyana i ḓo vha thuso ya ikonomi , nga maanḓa kha mabindu maṱuku , zwine zwa ḓo fhungudza tshifhinga tsha u enda ri tshi khou dzhiela nṱha mitengo ya zwivhaswa ine ya khou gonya .
Thikhedzo ya mveledziso ya vhadededzi na vhugudisi ho khwinifhadzwaho ha vhadededzi vha matshelo , ri tshi khou tikedza mbekanyamushumo ya bazari ya Funza Lushaka .
A si kanzhi ndi tshi shumisa tshipitshi tsha tshilalelo u ḓivhadza nga ha khuwelelo ya tsenguluso ya ndayotewa yo angalalaho .
Zwo ralo zwikhala zwi tea u olwa nga nḓila ine zwa shumisea nga vhunzhi nga hune zwa konadzea ngaho .
Hu itea mini arali vha sa ita khumbelo ya nomboro ya thendelo u thoma ?
I dovha hafhu ya vha na vhuḓifhinduleli ha vhulavhelesi ha mabindu a nnyi na nnyi .
U vhiga nga ha zwipikwa na kushumele .
Izwi zwi sia hu na mbudziso dza uri naa nḓila ine ya shumiswa kha bada dza u badelwa muthelo yo tea naa kana khamusi yo itwa nga nḓila yo khakheaho .
Tshiṱitshi itshi tshi ṋea nga u fhambana , u mvumvusa na mafhungo ngaha mufusho wa tsiko wa fhano hayani , mutakalo na nyonyoloso , pfanelo dza vhathu , vhudzekani ha vhaswa , HIV na TB , khathihi na pfanelo dza vharengi na mbeu .
Thero ya ṅwaha uno ndi " Miṅwaha ya 100 ya Vho Albertina Sisulu : Vhafumakadzi vho Faranaho kha u Isa Afrika Tshipembe Phanḓa " .
U sika kha 2D
Khaṱhululo ya u lwa na tshigwevho i a tikedzwa .
Mbetshelwa ya tshinyalelo kha vhakolodisi vho fhambanaho yo itwa hu tshi itelwa u wana murahu kha vhashumi hune mutholwa a vha a songo tsha tholwa nga Tshikwama .
16 . Ṱhoho dza Mavundu dza Khorondangi ya Ṱhoḓuluso ya Vhugevhenga ha vhuhulwane ( Hawks ) :
Vho vha vhe muraḓo wa Vhusimamulayo ha Vunḓu ḽa Kwazulu Natal vhukati ha ṅwaha wa 2014 na 2019 phanḓa ha musi vha tshi shumela Buthano ḽa Lushaka .
U rwiwa : Thambudzo iṅwe na iṅwe ine ya vhanga mafuvhalo kana lufu nga ṅwambo wa u rwiwa .
U fhaṱa vhukoni ha miraḓo ya komiti ya wadi ndi zwa ndeme kha u tshimbidza u dzhenelela ha zwitshavha kha phurosese ya mveledziso na kha mafhungo a kuvhusele .
6 . Khabinethe yo vhudziwa nga ha Muvhigo wa Khomishini ya Ṱhoḓisiso nga ha Mavharivhari a Vhufhura , Tshanḓa nguvhoni na u sa tshimbila zwavhuḓi ha zwithu kha Khomishini ya u Renga Zwiṱhavhani we wa bviswa nga Muphuresidennde matsheloni a ṋamusi .
PMS dzi nga si vhe hone tshikhalani nahone dzi tea u elana na IDP .
U topola zwipiḓa zwi tshi bva khazwo fhelelaho sa : zwipiḓa zwa baisigira , tshimela na zwiṅwe .
Hun a u vhilaela hune ha khou ya phanḓa u bva kha mabindu na zwitshavha nga mbadelo dzi re nṱhesa dza muḓagasi .
NDAULO DZINE DZA YELANA NA ṰHUṰHUWEDZO YA TSWIKELELO YA
Tshomedzo dza masheleni ndi dza ndeme kha nyisedzo ya tshumelo yavhuḓi .
Mbadelo dzo khouthiwa lwo khwaṱhaho lwa tshifhinga tsho fhelelaho tsha khonṱhiraka ?
Zwo ralo , haya mabindu ane a khou bvelela kanzhi ha vhumbi tshipiḓa tsha ikonomi khulwane nahone ha wani mbuelo khulwane dza ikonomi .
Naho hu na uri ḽiṅwalo ḽo khwaṱhisedza milayo nga tsireledzo yo khwiniswaho , khomishini ya khetho na vhudavhidzani na Mulayotewa zwe ha tendelaniwa khazwo ṅwaha wo fhelaho , u katela madavhi a mafhungo e ha vha na thendelano hu tshi itelwa u katela zwigwada vhuvhili hazwo .
Komiti ya wadi yavho i nga wanulusa zwinzhi nga u shumisa ofisi ya Tshipikara .
Phurogireme iyi ya vhukoni yo ḓisendeka nga Ṱhanziela ya Lushaka ya
Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha u tea u nanga Mufarisa ( Vhafarisa ) Muofisiri wa Zwamafhungo , vhane vha ḓo vhona uri rekhodo dza tshiimiswa tsha tshitshavha dzia kona u swikelela nga nḓila yo leluwaho .
Kha vha kwame ofisi ya zwa badani ya tsini .
U vhona uri hu khou vha na vhukoni na khonadzeo ya u ṋetshedza tshumelo ya mutakalo na tsireledzo mushumoni kha vhashumi vhoṱhe .
3.5 U tholwa hafhu ha Vho Thobile Lamati sa Mulanguli Muhulwane ( DG ) kha Muhasho wa Mishumo na Vhashumi lwa miṅwaha miṱanu .
24.2.4 Khumbelo khothe nga fhasi ha PAIA i itiwa nga maitele a vhulamukanyi ha vhadzulapo ( civil ) , nahone zwi tea u shumiswa sa ḽiga ḽa u fhedzisela .
NYENDEDZI YA KHOMISHINI YA PFANELO DZA VHATHU
Kha vha Kwame vhaofisiri vha muvhuso vha u ṱola miri vha vha humbele uri vha vha ṱole musi vha tshi khou vhulaha miri u itela uri vha wane ṱhanziela ya u ṱola miri .
U khwiṋiswa ha vhuimo ha pfushi nga kha thikhedzo dza pfushi ṱhukhu dzo sedzwaho .
Dzikhantseḽara dzi tea u shela milenzhe henefho u itela u vhona uri zwililo zwa zwitshavha zwa havho zwi khou ambiwa nga hazwo nga nḓila yavhuḓi na u tandululwa .
Minisiṱa Vho Davies vho dovha vha ombedzela zwithu zwa ndeme zwihulwane zwi tevhelaho zwine khoro ya fanela u vhea nyombedzelo yo tiwaho khazwo :
Tshikeiḽi , zwiṱalusi zwa dzhiomeṱiri na saizi ya " zwiṱaraṱa zwa vhuendi " a zwi koni u buliwa nga mulevho .
( a ) ya u vha kha vhupo vhune ha sa vhaise mutakalo wawe ; na
Nga heḽi ḓuvha , Muphuresidennde u ḓo aniswa nga Muhaṱuli Muhulwane wa Afurika Tshipembe .
Kufarelwe kwa muthelo wa magavhelo a masheleni une u sa kone u swikelelwa musi u kha muvhuso wa muthelo wa khamphani dza zwikepe .
Muvhuso muswa , une wa ḓo vhumbiwa hu si kale , u ḓo bvela phanḓa na u livhana na thaidzo dza ikonomi ya matshilisano , ṱhoḓea dza vhuphalalavhathu nga u ṱavhanyedza , nga u ralo na thikhedzo ya tshitshavha tsha dzitshaka i khou ṱoḓea nga shishi nahone ndi ya vhuṱhogwa vhukuma .
Tsha u fhedzisela , u ḓigana uri muhasho u ḓo ita tshiṅwe na tshiṅwe na zwoṱhe u itela u fhaṱa khaphasithi ya vhadededzi vhawo vhoṱhe u tshi khou shumisana na madzangano a vhadededzi na zwiṅwe zwiimiswa zwo teaho .
Vhadzulapo vhoṱhe , vhaeni , vhaendelamashango , mabindu na mveledziso dza nḓowetshumo vha a kwamea .
Khoro i na maanḓa kha madzina oṱhe a mbonalo dza shango na zwiimiswa zwi welaho kha vhupo vhune Muvhuso wa Afrika Tshipembe ha vhuḓivhusi tshoṱhe kana maanḓa o wanalaho nga thendelano .
Ṅwaha wo fhelaho , vho ḓa Afrika Tshipembe vha tshi ḓela holodei vha sa tsha huma .
Ndaka dzi sa vhanḓei dzi ṅwalwa lwa u tou thoma nga mutengo wadzo nahone dza badelwa murahu u ya tshifhinga tsho anganyelwaho tshine ya shumiswa ngatsho .
VHAFUMAKADZI VHO IMELWA HANI KHA PHALAMENNDE ?
Ndi madzina a zwithu zwine ra kona u zwi vhona na u zwi kwama .
U ombedzela kha ṱhoḓea uri hu ṋetshedzwe zwibveledzwa zwa vhudzulo zwine zwa vha vhukhudo ho linganelaho ha miṱa ngeno zwi tshi dovha hafhu zwa khwaṱhisedza u leludza zwithu na vhuendi ha vhathu , zwi amba u simiwa ha nḓila dzi no tshimbidzwa nga madzangano u itela uri vhudzulo ha vhathu hu ndaka ya muvhuso kana madzangano kha tshifhinga tshigede tsho tiwaho .
Phimo ya thengiselano isi na tshileme i vhea inflesheni kha tshiimo tshi si tshavhuḓi na uri i dovha ya ita uri mbekanyamushumo ya themamveledziso yashu i ḓurese .
Nga i zwi zwiitisi , kha thikhedzo ya mutshudeni ndi hone hune kanzhi u tendelena huhulwane ha itwa , zwoṱhe kha u ṱanganyiswa ha kuolele na mukovhe wa tshomedzo .
Naho zwo ralo , mashudu mavhuya ndi uri vhunzhi ha vhathu vhane vha kavhiwa nga tshitzhili vha ḓo vha na tsumbadwadze dzine dza sa tou dinesa .
U fhaṱa senthara dza u londa vhana dzine dza vha na kiḽabu ya tshiswiṱulo yo ṱanganelaho .
Vhashumi vha na nḓivho ya u fhindula mbudziso ifhio na ifhio i no bva kha mulwadze kana shaka na u rumela mulwadze kha masia o teaho tshifhaṱoni itshi .
Iṅwe ya ino nḓivhiso a yo ngo ṱolwa kana u lavheleswa .
Mushumo wa Vhupo ha Tshigange tsha Masipala zwa zwino a vhu ho kha tshitandadi tshone nga vhanga ḽa mutshini wa U gadedzela malaṱwa a Tshigangeni une u sa vhe hone u shuma kha vhupo .
U ṱola muvhigo hu tshi shumiswa mutevhemuṱoli .
Kha u lwisa u fhelisa u lozwea ha maḓi , hune kha miṅwe mimasipala zwi khou fhira tshikati tsha lushaka nga piḓa , tshine tsho ima kha 37% ; vhaswa vha linganaho 10 000 vha sa shumiho vha khou pfumbudzwa sa dzipuḽambara , vhatsila na vhashumi vha zwa maḓi .
Tshaka dza vhudzheneleli na u dzhia tsheo
Kha thero khulwane idzi tharu ri ḓo lavhesa kha masia mararu a ndeme , ane a vha zwine zwa bveledzwa nga u langa sekhithara ya bannga , kha mimakete ine ya khou thoma u bvelela na mbekanyamaitele ya dzitshelede .
Mashudu mavhi , vhukonḓi ha ndambedzo kha miṅwaha ya zwenezwino vhu khou kwana kushumele kwayo .
Kha vha ṋekane nga khophi yo sethifaiwaho ya thendelo ya thengiselonn ḓa .
( b ) Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa ;
Muhasho wa Tshumelo ya Ndulamiso wo ṱanganywa Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa zwa vha nga fhasi ha Muhasho muthihi .
Magavhelo ha ya a sudzuluwa u bva kha tshipiḓa tsha ṱhuṱhuwedzo tsha gavhelo u pfufha mavundu o bindudzaho zwavhuḓi kha ndaka ya dzibada ya dathabeisi dza ndangulo ya mafhungo .
Tshanduko ya kushumisele yo dzinginywaho a i nga vhi na masiandaitwa kha kudzhenele kwa afho zwifhaṱoni izwo .
U vhala maipfi o ḓoweleaho , ( tsumbo : dzina ḽawe , madzina a mavhengele sa SPAR , Coke , ṱhoho dza maipfi are nzudzanyo dza thelevishini . )
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u pfesesa uri u fhaṱiwa ha vhudzulo ho vhathu vhanzhi hu tea u ṱuṱuwedzwa fhethu hune ha vha na mavu a sa shumiswiho kana a sa shumiseswi henefho kha tshiimiswa tsha netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no ṱhanngeleswa .
Ndededzo i nga bvisela khagala maitele ane a tea u tevhelwa kha zwa vhupulani , mugaganyagwama , muelo wa mashumele na vhupimathengo , na u vhiga , khathihi na uri zwipiḓa nga tshithihi tshithihi zwi nga ṱanganywa u itela u tshimbidza ndeme ya mugaganyo wa tshelede kha matavhi a muvhuso nga lithihi ḽithihi .
Zwiimo zwa u vusuludza na vhuedzedza kha vhuimo ha vhukuma , " tshitshavha " tshi vha tsho no vha mudzuli .
Ri vha ndeme ro khethea na hone a ri fani na vhaṅwe vhathu
... Ngomu mahayani ri tshi katela vhana ( vha tshi ṱaluswa ubva kha vha miṅwaha ya 17 na vhaṱuku ) , tshivhalo tsha vhana vho vhigiwaho uri vha khou fa nga nḓala tsho fhungudzea ( ubva kha tshivhalo tshi fhiraho 31 phesenthe ) vhukati ha 2002 na 2006 .
2.1 Madalo a zwenezwino a Muphuresidennde Vho Ramaphosa ngei Kingdom of Lesotho a bvela phanḓa na u fhaṱa kha vhushaka ha vhukonani ho khwaṱhaho vhukati ha mashango mavhili .
1.1 Khabinethe i khwathisedza bembela ḽa Muphuresidende Vho-Jacob Zuma kha muvhuso , vhubindudzi na vhutholi uri vha shumisane kha u alusa ikonomi yashu ngakha tshiimo tshine tsha nga konisa u sikwa ha mishumo minzhi .
Miraḓo na vhaeni vha humbelwa u pfuka kha khaphethe tswuku kha nnḓu na kha vhuṅwe vhupo sa musi khaphethe tswuku i tshi ḓo vala kha minithi ya 15 .
Ndi tshi ḓadzisa , hu ḓo sedzeswa hafhu kha dzitshumelo , ḽimagi ḽiṱuku na vhafhaṱi kha zwiṅwe zwinzhi , kha ndingedzo ya u sika mishumo yavhuḓi .
Hu ngavha hu tshone tshifhinga tsha khwine zwa zwino u sedza u tendelwa ndaulo yapo tshipiḓa tsha masheleni a mbuelo a VAT .
Zwiedziswa zwo dzudzanyeaho zwa zwiimiswa zwa u dzhenela zwi nga si shume musi :
Muthu ane a khou humbela mafhungo ane a mu kwama ene muṋe u vhidzwa u pfi muthu ane a khou ḓihumbelela nahone ha badeli tshelede .
U swika muhanga uyu u tshi fhedzwa , u rengisa na u renndisa huswa ha thundu dzoṱhe dza Khoro hu tea u imiswa .
U vhuyelwa nga zwibviswa zwashu , ikonomi yashu i ḓo vhuyelwa nga :
U itela u swikelela izwi lwa khwine , mihasho yoṱhe ya Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi i na vhuḓifhinduleli ha u dzhiela nṱha u khwiniswa ha sisiṱeme i re hone yo shumiswaho u dzhia mafhungo kha vhathu vho pomokwaho , hu tshi katelwa na vhafariwa vho valelwaho tshiṱokisini .
Kha sisiṱeme dza u dzhenisa muḓagasi kha vha livhise kha Zwilinganyo zwa Vundu zwo Tiwaho zwa Maḓi a u Fhisa na a u Rothola kha Tshumelo dza u Fhaṱa u wana zwidodombedzwa vha tshi ya phanḓa .
Mveledziso ya pulane dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi zwi ḓo vha muteo wa u ṋekedzwa ha thuso yo raloho .
Thendelo i nga vha yo no luga vhukati ha vhege dza rathi u ya kha dza malo .
Saintsi dza mupo , naho zwo ralo , dzo vha dza u thoma u amba nga ha zwiteṅwa zwa khonadzeo na khohakhombo dzo ḓisendeka nga khombo dzi shandukaho dzine dza rekanyea .
Arali Muḓisi wa mbilaelo a sala a songo fushea nga murahu ha u tevhela maga mavhili a maitele a mbilaelo , a nga humbela Muofisiri Muhulwane wa GEMS uri a pfukisele mbilaelo kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS .
Zwa mafheloni ndi zwa vhuṱhogwa : u dzhena fhethu ha u paka a hu faneli u lindedza vhuendi zwi songo tea .
A shumiswa fhedzi kha tshifhinga tsha zwino na kha tshifhinga tsho fhiraho .
Ri tshi khou shumisana ri nga shandula pulane dzashu u vha nyito u itela u takulela Afrika Tshipembe phanḓa .
Mbudziso dzi fanaho dzo vhudziswa phanḓa ha khetho dza dzi 29 Ṱhafamuhwe nahone a huna khaedu dze nga kha u tshimbidzwa ha khetho dza dzi 29 Ṱhafamuhwe dza vha dziṅwe dza khetho dzavhuḓisa dze dza farwa Zimbabwe , a huna .
Kudzhenele kwa u khakhulula muvhuso washu wa demokirasi zwo ḓisa tshanduko nnzhi kha nḓisedzo ya tshumelo ya ndulamiso .
Kha u vhalela tshanduko dziṅwe na dziṅwe , vhuphara uvhu a vhu nga ḓo fhiriswa nga fhasi nga nyimele dziṅwe na dziṅwe .
3.1 . Khabinethe i ṱanganedza mvelelo dza Samithi ya BRICS ya vhu11 ye ya vha hone ngei Brasilia , Brazil nga fhasi ha thero : " Nyaluwo ya Ikonomi ya Vhumatshelo ha Vhutumbula zwiswa " .
Thendelo dza u ṱun ḓa dzi mulayoni lwa tshifhinganyana nahone ndi dza muhwalo muthihi fhedzi .
Musi vha si tsha kona u shuma lwa tshothe u ya nga zwiitisi zwi bvaho ha dokotela , vha nga vhofhololwa kana vha notha mushumoni kha Tshumelo ya Muvhuso vha tshi khou itiswa nga mutakalo wavho .
Mvelaphanḓa i elanaho na mbekanyamushumo iyi i nga ṱumanywa na vhukoni ha maṱhakheni ha vhudavhidzani na Muhasho wa Mveledzo ya Vhupo ha Mahayani na Mbuedzedzo ya mavu na Muphuresidennde .
Hezwi , ndi a tenda , zwi khwaṱhisa dimokirasi yashu .
U ṱalutshedza tshumelo ya nṱhesa
U ḽa mbilu dza tshienge ho kalulaho hu nga vhanga u vhumbea ha zwibola zwa faiba , bezoars , kha nḓila ya tsukanyo .
6.11 U pfuluswa hu ḓo itwa hu tshi tevhedzwa muvhigo wa vhukoni ha mushumi na u sedzesa arali izwi zwi tshi tshimbilelana na mulayo .
Hezwi zwi konisa vhuendi vhu fhiraho u " u dzhenela kha " kana " u sa dzhenela kha " u tshimbila kha ṱhumano ya lushaka lwo vangaho lwa maimo a nṱha , zwi tshi bva kha tshaka dzo fhambanaho dza mishumo ya ḓoroboni ine tswikelelo ya ṱoḓea .
4.2 . Khabinethe i khoḓa vhoradzisaintsi vhaṱuku vhaṱanu vha Afrika Tshipembe kha u nangiwa nga Akhademi ya Saintsi ya Afrika Tshipembe , vhane vha khou vha tshipiḓa tsha vhaṅwe vhoradzisaintsi vhaṱuku vha 400 u bva kha mashango a 76 vhe vha nangiwa uri vha shele mulenzhe kha Muṱangano wa vhu 67 wa Nobel Laureate ngei Lindau , kha ḽa Germany .
Ndi zwa ndeme u humbula uri mbuelo dzi nga fhambana zwi tshi langwa nga vhuhulwane na tshifhinga , nahone vhashumisi vho fhambanaho vha ṋetshedza tshaka dzo fhambanaho dza mbuelo .
Mulanguli wa thendelano khathihi na Minisṱa vha nga swika hune vha hanedziwa ho sedzwa tsheo dzavho nahone vhuvhili havho vha tea u kona u sumbedza uri mafhungo aya vho a sedza nga vhuronwane vha tshi ḓitika nga vhuṱanzi ho teaho hu re hone .
Vhomakone zwazwino vha khou dzudza tshifhingani khonadzeo ya ngudo zwi tshi ya kha nyolo ya thandela .
Lwa miṅwaha minzhi zwo vha zwo tendelwa tshoṱhe uri mbadelo dza u ṋetshedza tshumelo ya zwa vhuinzhiniara i vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha mbadelo dza nnḓu nga u angaredza .
2.5 . Khabinethe yo tendela Muhasho wa Mutakalo u fara Khonfarentse ya Vhufumisumbe ya Dzitshakatshaka ya Zwiimiswa zwa Vhulangi ha Zwidzidzivhadzi u bva nga ḽa 27 Ḽara u swika ḽa 02 Nyendavhusiku 2016 , vha tshi khou shumisana na Tshiimiswa tsha Mutakalo tsha Ḽifhasi ( WHO ) .
Kha vha ṅwale kha khoḽomu ine ya sumbedzesa tshifhinga tshe ndingo dza itwa ngatsho .
( c ) u themendela u thomiwa ha mvelele kana dziṅwe khoro dza zwitshavha zwa Afurika Tshipembe , hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka .
DPME i ḓo ṋetshedza muthu wa vhuraru ṱhalutshedzo ya zwo ṅwalwaho kha khaṱhululo , zwidodombedzwa zwa muiti wa khaṱhululo vha sumbedza arali DPME itshi khou tikedza uri mafhungo a tea u dzumbululwa u itela tshitshavha .
4.25 Vhugevhenga vhu itwaho u ya nga khethekanyo ṱhukhu dzi shumanaho na vhuloi , u sumba muloi , na u shumisa tshumelo dza madokotela vha vhaloi zwi ṱoḓa u ṱhaṱhuvhiwa zwavhuḓi , ngamaanḓa ho sedzwa Ndayotewa na zwine ya ṱoḓa zwone .
Milimo ine dzula maḓini ine bveledza helele ḽa muvhala mudala na wa lutombo a i koni u pfukekanywa kha pwaṱe ḽa lukandakandane lwa khovhe zwenezwo a ḽi dzheni kha sisiṱeme ya muelelo .
Rekhodo dzo vhulungwaho dzi kwamana na mushumo kana mishumo ya yuniti iṅwe na iṅwe .
U wana kheisi zwi amba u topola vhathu vho kwamanaho na muthu a lwalaho ya dzikheisi dza TB dzi ḓivheaho ( nga maanḓa dzikheisi dza vhurindilamushonga ha TB vhu ḓivheaho ) , khathihi na ṱhaṱhuvha ha musi muthu a nnḓa ha tshiimiswa nga u angaredza fhethu ha vhuleme vhuhulwane .
Mushumo wa u fhaṱa Limpopo ḽi re miloroni yashu u kha ḓi ya phanḓa .
U wana zwidodombedzwa zwinzhi : www.sa2010.gov.za
Vhuṱanzi uvho vhu nga vha nga nḓila ya akhaunthu ya masipala ya maḓi na muḓagasi .
U wana mafhungo nga vhuḓalo nga ha mithelo ya zwiṱunḓwa , kha vha dalele webusaithi ya Sars .
Ndivho dza tshiṱirathedzhi tsha yuniti iyi ndi u ṋetshedza tshumelo , hu tshi katelwa zwa inzhiniara na tshumeloya tshitshavha u itela u lwa na mushumo wo salelaho murahu .
Dzangano ḽavhuḓi ḽa ṱhoḓisiso na ndangulo ḽo ḓiimisaho ḽi sa dzhii sia nahone ḽo ḓiimiselaho kha mulalo nahone ḽi tshi itela tshitshavhaḽi tshi khou tevhedzela vhuḓifari na vhukoni zwa maimo a nṱha .
Vha songo shela zwishumiswa zwa u thusa u phaḽaladza mulilo muliloni .
A hu na phaṱhekanyo i vhonalaho vhukati ha vhuimo ha shango " ḽi khou bvelelaho " na ṱhanganyelo ya ḽevele dza kunwele kwa zwikambi , na mashango a fanaho na Germany na Australia a na vhuimo ha nṱha u ya nga ṱhanganyelo ya kunwele .
Itani ḽitambwa ḽine khaḽo muthu wa mutsinda a vha a tshi khou ṱoḓou hwala ṅwana wa vhathu nga goloi kana a tshi ṱoḓou mu farafara .
Ri nga si kone u vhea vhana vho raliho dzhele , ngauri vha ḓo vha zwigevhenga zwo omaho dziṱhoho .
Naho zwo ralo , a hu na ane a hana ndeme ya matshilisano ya mushumo uyo .
U ya phanḓa , kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho ri ḓo vha ri tshi khou sedza kha dziyuniti dza dzinnḓu ntswa dza vhathu vha shayaho nga maanḓa , Vhahali vha Nndwani vhashu na avho vhavhuelwa vha kwameaho nga zwiwo zwa tshinyalelo .
5.1 Kha u tshimbidza u itwa ha khumbelo u ya nga Mulayo , thero dzine GCIS ya fara ngayo rekhodo na zwiteṅwa zwa rekhodo dzo farwaho kha thero iṅwe na iṅwe ndi dzi tevhelaho :
U dzhenelela uhu hu nga , sa tsumbo , katela u engedzwa ha khemikhala kana u dzhia maga a u fhungudza u ḓisendeka nga ndeme ya maḓi i sa fushi , u itela u fhungudza masiandaitwa a si avhuḓi ane a nga vha hone .
Ri tshe kha muya wa u pembelela na u humbula Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo , Khabinethe i fhululedza IEC , madzangano a poḽotiki na miraḓo ya lushaka vhane nga maanḓa a ṱhanganelo vho kona u vhona uri vhuzhi ha vhathu vho teaho u khetha vha ḓinwalise .
U langa na u tshimbidza dayari ya minidzhere nga u rekhoda zwiwo zwo tiwaho .
1.10. Kha Kotara ya u Vhiga - Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku wo tikedza mabindu a zwikolobulasini a 1,388 na miṱanganelano ya 48 , nga kha vhurangeli honovhu .
U dzhenelela ho ṱanḓavhuwaho na ho angalalaho , hu tshi katela tshitshavha tsha vhadzulapo , hu a dzhenelelwa .
A hu na konṱiraka ine ya ḓo khunyeledzwa na murengiphikhisano ane mafhungo awe a muthelo ha ngo dzula zwavhuḓi .
5.5 Adzhenda na maambiwa zwa miṱangano ya Muhasho
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwo fhelelaho zwi fanela u katelwa kha nḓivhadzo yeneyo .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano , mafulo a tsivhudzo nga ha khombo na vhufhura dzo farwa kha ofisi dzoṱhe dza vundu na kha tshiṱafu tsha senthara ya vhashumi .
2.4. Khabinethe yo vhudzwa nga ha mvelephanḓa nga ha zwine zwa khou itea nga ha Pulane ya Zwiko yo Ṱanganelanaho ( IRP ) nahone yo tenda uri vhukwamani na tshitshavha hu itwe nga ha nyimele ya mutheo na khumbulelo .
Mafhungo ane a vhilaedzisa o rerwaho nga hao o katela u sikwa ha mishumo , tsireledzo ya matshilisano , vhushayamishumo , ndindakhombo ya zwa mutakalo , pfunzo , mishumo ya u tsireledza vhupo , ikonomi ya u tsireledza mupo , tshampungane na dzinnḓu .
Vha ḓo ḓa kha Indaba ṅwaha u ḓaho ?
Hezwi zwi katela ipfi ḽavho , kuimele kwavho kana kudzulele vha khou mu thetshelesa na u ita ngafhadzo dzi shushedzaho .
Ndivho nnyi vhane vha khou tamba ?
Tshumelo ya mveledziso ya nyendavhutshilo yo tanganelano i khou ṱodea lwa shishi u itela u khwaṱhisedza uri vhaswa , vhagudiswa , vhashumi vho tholwaho kha maimo a fhasi na vhadzulapo vha sa shumi vha kone u swikelela nḓivho ngaha nyendavhutshilo na tshumelo ya mabuḓo a mishumo .
Hafha hu katelwa u vhala : nganeapfufhi ( zwiṱori zwipfufhi ) , foḽokuḽoo ( ngano ) , nganetshelomuṋe , maṅwalo , imeiḽi , zwiṅwalwa kha dayari , matambwa , atikili dza gurannḓa , atikili dza magazini , inthaviwu dza radio , vhurendi , maṅwalwa a u ṱuṱuwedza , khungedzelo , ndaela , ndaedzanḓila na kuitelwe kwa zwithu .
Fhungo ḽi vhavhaho nahone ḽi sa ṱanganedzei ndi ḽa uri a hu na nḓowetshumo ya vhukuma kana mutheo wa vhubveledzi une wa vha hone kha hezwi u ṱuṱuwedza na u tsireledza mveledziso ya ikonomi .
GEMS yo sedza kha u ṋekedza u swikelela ndindakhombo ya ndondolo ya mutakalo i linganaho kha Vhashumeli vha Muvhuso vhoṱhe vho teaho nga kha mbuelo nyangaredzi dzi sa ḓuri .
Khwaṱhisedzo ya Vhuholefhali ( hune zwa vha hone )
Hezwi zwi ḓo khwinisa khwaḽithi ya zwiṱaṱistiki zwa khombo .
Vhorabulasi vhashu ndi vhashai ngauri vha rengisa zwibveledzwa zwavho sa matheriala a mutheo , zwi ṋeaho mashango o bvelelaho zwikhala zwihulwane vhukuma zwa u wana phurofiti na mishumo ya vhadzulapo vhavho .
U kuvhangana ha nyaluwo ya tshivhalo tsha aḽumini zwi tshi khou vhangwa nga u ḽiwa ha khovhe a zwi sokou itea , ngauri aḽumini nnzhi kha khovhe i kha tshivhindi na makwiṱi .
U shumisa mihumbulo ya vhadzulapo nga kuitele kwa kuvhusele kwo fhambanaho zwi nga khwinisa muvhuso wo khwaṱhaho na u khwinisa u tea ha tshumelo ine ya tea u i ṋetshedza .
Fhedziha , ri fanela u khakhulula therisano nga u ṱanganedza tshifhinga tsho fhiraho nga kha nyambedzano nga ha tshiṱalula nga muvhala na nga mikhwa ya u vha tsumbo ya u konḓelelana .
Tshiedza tsha luswayo tsha mupo tshi sedza kha u elela ha zwiko kha vhudzulo na u thusa u ṱola mvelelo dzatsho dzo ṱanḓavhuwaho kha vhupo .
Kha nyimele ya hugaledzwa hu si ha fomaḽa , thaidzo ndi ya ṋetshedzo ya nga murahu ya tshivhumbeo tsha tshikhala tsha nnyi na nnyi u itela u thusa kha u ḓala lwo kalulaho , u itela u bveledza fhethu ha u kuvhangana ha nnyi na nnyi , u itela u thusa vhubindudzi ha nnyi na nnyi na ha phuraivethe na u khwinisa sisiṱeme dza musudzuluwo .
Mutevhe woṱhe nga u fhambana wa zwi tshilaho u wanalaho kha vhupo ho ṱalutshedzwaho .
Muhasho wa Vhuendi " Fulo ḽa Swikani ni kha ḓi Tshila " ḽo ṱangana na mvelelo dza mihasho zwa vhuendi ha vundu kha nyengegdzedzo ya faini dza zwa vhuendi na milandu ya vhuendi khothe , ngamaanḓa nga tshifhinga tsha khalaṅwaha ya holodei .
U sedza kha ṱhoḓea ya u alusa u shuma nga kha mulayo na maitele , khathihi na u vhona uri hu na tshanduko kha sekithara , khathihi na u langa maitele na vhuḓifari ha vharengisi vha dzinnḓu .
Heḽi ndi ḓuvha ḽine ḽa ṋetshedza tshikhala tsha u sedza murahu hune ra bva hone na zwe ra zwi swikela u swika zwino kha zwa u ṱuṱuwedza ndinganyiso ya mbeu khathihi na uri ndi zwifhio zwine zwa tea u itwa u itela uri ri vhe lushaka lune lwa vha na ndinganyiso ya mbeu .
U leludza u fhodzwa ha vhathu na zwitshavha nga milayo ya Vhukriste na mikhwa .
Mulayotibe u khou sedza kha u alusa mbambadzo ya vhukuma , na u tsireledza mutakalo wa tshitshavha , tsireledzo na mupo .
Roṱhe ri fanela u vhulunga fulufulu hu u itela uri ri sa ḓo dovha ra dzula ri tshi dzimeliwa ya vha yone nḓila ya u vhulunga .
Ri na mbekanyamushumo dzi fanaho na thikhedzo ya vhalimi , mbambadzo na thekhinoḽodzhi ya vhulimi .
Afrika Tshipembe ḽi na vhufa ha zwa vhufhaṱi ho pfumaho vhune khaho zwigwada zwoṱhe zwa mvelele zwi re hone fhano shangoni zwo shela mulenzhe .
Zwenezwo SALGA na vhaeletshedzi vhayo vha mulayo kanzhi vha eletshedza uri hu songo ṋewa mishumo miṅwe komiti ya wadi .
I nga a si kale yo bva maḓini .
Tshumisano ya tsinitsini na u kwamana na vha muvhuso wapo ndi khoṋo ya mvelaphanḓa siani ḽa u ḓisedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi afho vunduni .
Pulane ya themo ya tshifhinga tshilapfu i katela u khunyeledzwa ha pulane yashu khulwane ya tsireledzo ya muḓagasi ya tshifhinga tshilapfu .
Nga nnḓa ha izwo , khothe yo shumisa vhulamukanyi ha vhuṱali maelana na dzimbadelo .
Ro guda sisiṱeme dza ḽa Argentina na India na u fulufhela u ḓivhadza zwiṅwe zwa izwo u itela luṱa lwa 2 .
Kha vha ise phanḓa na u ita nga u ralo vha sa shanduki , na u ṅwala mafhungo oṱhe o kuvhanganywaho .
U bveledza u vhuelwa kana u engedza ndeme kha lupfumo lwa minerala yashu . 4 .
Khumbelo dzi tea u swika kha Muṅwalisi hu saathu u fhela maḓuvha a 30 phanḓa ha ḓuvha ḽa u fhedzisela .
Ḽa thungo ḽo vha Turkey , he phimo ya inflesheni ya vha i nṱha vhukuma kha tshipikwa tshaḽo ; fhedzi , na kha nyimele yeneyo , ho vha na khanedzano ya uri milayo ya ṱhoḓea ya u khwaṱhisa na u leḓisa yo sumbedza uri inflesheni i ḓo tou tsela fhasi .
( a ) i nga dzhia themendelo kha mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho wadi yayo kha
Kha vha vhone uri vha na luṅwalo lwa thendelo phanḓa ha musi vha tshi ṱuwa .
Tshidzumbe tsho fhelelaho na mafhungo a dzilafho a dzulelaho u vheiwa lwa tshidzumbe - ha dzumbelwa na mutholi wavho
A huna hune ha ambiwa nga ha vhuloi kha thero ya bivhili na kha vhuṅwe vhudavhidzani nga kereke .
Izwi na maṅwe maga e a dzhiwa kha ḽeveḽe ya lushaka na dzingu a sumbedza u vha na nḓivho nga vhaiti vha mbekanyamaitele vha Afrika ya vhuṱhogwa ha pfunzo dza nṱha kha mveledziso ya dzhango .
ḽizhakanḓila kha nndwa ya mbofholowo ya Namibia vha dovha vha lwa na muvhuso wa tshiṱalula .
Khabinethe i dovha ya tamela mashudu avho vho huvhalaho uri vha ṱavhanye vha fhole .
Themamveledziso ya Dzingu malugana na dzibada , vhudavhidzani nga ṱhingo , senthara dza mutakalo , maḓi na vhuthathazwitzhili , zwine ha vha vhuḓifhinduleli ho kovhiwaho kha miṅwe mihasho ya muvhuso , a i na vhukoni .
Mutakalo na tsireledzo ya vhathu vhashu zwi dzula zwi mbilaelo yashu khulwane .
Muphuresidennde , musi vho no khethiwa , a vha tsha vha Muraḓo wa Phalamennde .
Ri na fulufhelo ḽauri vhagudi vha ḓo ḓiphiṋa musi vha tshi khou ita nyito dzi re buguni idzi zwenezwi vha tshi khou aluwa na u guda , nauri na vhonevho sa mudededzi wavho , vho ḓo ḓiphiṋa navho .
Muṋetshedzatshumelo o no tholwa u shuma zwa u ṱola zwikili kha ndangulo ya nṱha na ndangulo ya zwileludzi u itela u khwaṱhisedza uri vho shomedzwa zwone u itela u shuma mishumo yavho .
Vhunzhi ha vhathu a vho ngo pfesesa vhutsitsa ha thaidzo dza Tshumelo ya Ndulamiso u tou bva tshi tshetsho .
ṱanganedzwa kha tshiimiswa tsha muvhuso
Khabinethe i tama Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo khathihi na komiti dzi ṋeaho ndaela dzi tshi shuma zwavhuḓi nga u ṱavhanyedza uri dzi tandulule u sa pfana kha nyambedzano dza miholo .
18.1 Maitele o sumbedziwaho na mutevhe wa zwifhinga zwa ndeme zwi no kwamea zwo ṋetshedzwa kha muolo wa maitele a u ita khumbelo a PAIA , kha phara 27 ire afha fhasi .
U ḓivhadziwa ha khoso dza vhugudisi nga khomphyutha ho no bveledziwaho kha ḽifhasi ḽa vhukovhela hu nga hudza na u kokodza vhadededzi kha mafhungo a kwamaho SEN .
Zwiṱuṱuwedzi zwa mbumbo ya netiweke ya nḓilamagondo zwine zwa kwamesa u vha hone ha tshumelo dzavhuḓi ndi u kukutele na kuṱulutshele kwa bada .
Khetho dzi tevhelaho dzi tea u vha muvhigo wa zwe Muvhuso washu wa shumisa zwone na uri dzi tea u sumbedza arali vhathu vhashu vha tshi tama u vha na miṅwe miṅwaha miṱanu i fanaho , kana arali vha khou takalela u ṱoḓa zwiṅwe zwa khwine .
Kha vha ṋekane nga luṅwalo lu bvaho kha khotsi ane ṅwana a khou ḓo shumisa tshifani tshawe .
Kha vha ṱole ṋayo dzavho ḓuvha na ḓuvha kana vha ri muṅwe a vhe ene ane a i ṱole .
Muvhigo u dovha wa dzhiela nṱha u lwisa huhu khou bvelaho phanḓa u itela u kwaṱhisa u thomiwa ha mbekanyamushumo na thandela dza u ṱuṱuwedza pfanelo dza vhana .
( 2 ) U shumana na mafhungo a kwamanaho na zwa vhurangaphanḓa ha zwa sialala , milayo ya sialala , na maitele a zwitshavha a ṱhonifhaho sisiṱeme ya milayo ya sialala -
Komiti ya Ṱhoḓisiso yo khunyeledza uri thaidzo dze dza tshenzhela kha vhupo dzi elana na u khethekanywa ha kushumele u mona na mihasho yo fhambanaho .
Arali dzina ḽo vha ḽo no vhewa musi hu sa a thu u faeliwa maṅwalo a khamphani , hu ṱoḓea maṅwalo a u vhulungwa ha dzina ḽa vhukuma .
Musi ri tshi khou fhaṱulula ikonomi yashu ri vhukati ha dwadze , ndi zwa ndeme uri ri ise phanḓa - na zwine ra nga kona - u itela u ṋetshedza thikhedzo kha mabindu na vhathu vhane vha khou isa phanḓa na u kwamea .
Vhuṱali hawe , vhuḓivhi hawe ha zwa matshilisano , vhudugambilu hawe na vhushumi hawe zwi mpha fulufhelo ḽihulu ḽa vhumatshelo ha shango heḽi .
Yo vha itshi khou tamba nga dayari !
Mishonga ine ya lengisa u thoma ha malwadze a elanaho na AIDS u nga ṋewa vhathu vhane vha vha na HIV , fhedzi a si dzilafho .
Zwibveledzwa na Puḽatifomo
U dzheniswa ha LAN na u katela u lavhelesa u dzheniswa ha dzithebulu dza dziLAN , mbumbo ya switshi , mbumbo ya waiḽese , vhulanguli na thikhedzo .
Mafhungo mahulwane ndi u shayeya ha zwidodombedzwa nga ha lushaka lwa P. sidoides ya ḓaka na murafho wa lushaka ulwo .
Vha badele mbadelo ya u linga mbeu vha rumele .
24 . Ndaulo ya muvhuso na tshumelo ya tsireledzo
Ndi ene ṱhoho ya ndaulo ya khoro nahone u na vhuḓifhinduleli ha u langa masheleni , na u hira na ndaṱiso ya vhashumi vha masipala .
Tshigwada tsha Denel tsha muvhuso wa Afrika Tshipembe tshi ṱoḓa Denel uri i aluwe i vhe muisedzi wa dzitshaka ane a takalelwa kha nḓowetshumo ya vhupileli .
VHUHULWANE HA TSHIKHALA TSHA MASHUMISELE A TSHELEDE Mbalo tshikati ya masheleni ane a shumiselwa kha ndondolamutakalo kha muraḓo o khavariwaho nga tshikimu tsha dzilafho yo vha i R9 922 nga ṅwaha wa 2009 .
Hu na tshivhalo tsha vhashela mulenzhe nga ngomu ha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi Afrika Tshipembe , vhane vha vha kha ndangulo ya u fara , u pomoka na u valela vhathu .
Nga u ita ngaurali , ri ḓo dzulela u tinya milingo ya u ḓodzwa museṱo nga u bvela phanḓa hashu nga u guda kha tshenzelo tshifhinga tshoṱhe .
Tshanduko kha mikano ya fhethu ho tsireledzwaho hu re hone hu ṱoḓa u tevhedzwa .
Tsaino ya muthu o tendelwaho u saina bidi .
Arali zwi tshi ṋetshedzwa vhudzuloni ha u valelwa sibadela hu ḓo shuma mbuelo ya sibadela 100% ya mutengo wa Tshikimu - Phathoḽodzhi 100% ya mutengo wa Tshikimu
U ṋetshedza manweledzo a muvhigo nga u tou amba ;
Zwivhambadzwaseli zwa vhulimi ndi tshiko tsha vhuṱhogwa ha mbuelo ya ikonomi yashu , na mveledziso ya sekithara ya zwa vhulimi yashu ndi nḓila ya u engedza nḓisedzo ya zwiḽiwa na u kunga vhubindudzi .
Ri humbela miraḓo ya phurofeshinaḽa na vha zwa ndaulo u dzhiela vhukando miraḓo ine ya wanala yo ita zwiito zwi songo teaho nahone zwi siho mulayoni .
Khoro i ḓo dovha ya amba nga maanḓa nga ha zwikhala zwa tshumisano na sekhithara ya phuraivethe na vhaṅwe vhadzhiamukovhe u engedza mugaganyagwama wa u shumisa mbekanyamushumo wayo u vhuelwa nga zwikalo zwa ikonomi nga kha thandela dzo ṱanganelaho .
Khombo mbili dzo salaho ndi dza ndeme kha thandela yashu ya pfunzo - mafhungo a luambo na a nḓivho .
U langa na u langula vhadededzi kha khethekanyo hu tshi katelwa u londola ha misi yoṱhe u ya nga ha pulane ya akademi ya ṅwaha .
Nzudzanyo dza ḽupu zwi vhonala sa tshivhumbeo tsho ḓoweleaho tsha u swikela tshiṱaraṱa .
Nga u ralo o ri ṋea ndaela nga tshifhinga tsho fhambanaho tsha u vhulaha vhathu avho .
Arali nyimele dza mavu na masia a tsireledzo ya maḓi a fhasi zwi sa tendeli u nwelela , fiḽithara ya mavu yo fhaṱiwaho ndi khetho .
U dzhenelela hu tea u sedza kha u thivhela tsha u thoma , kha u khwaṱhisa kushumele kwa muṱa , u ṋetshedza tsireledzo , na uri tsha fhedza kha u ṋetshedza tshumelo ire mulayoni .
Muthu muṅwe na muṅwe o vhofholowa u rumela makumedzwa a u shandukisa mulayo kha khomishini .
I ita hezwi nga u dzhenelela kha maitele a vhusimamilayo na nga u ita uri hu vhe na foramu ya lushaka ya mafhungo ane a kwama Mavunḓu .
Vhuvha na tshivhumbeo tsha u kovhekana mbuelo zwi fhambana nga maanḓa zwi tshi langwa nga sekithara , nahone zwi pfeseswa nga nḓila yo fhambanaho nga vhoranḓowetshumo .
Zwo itwa nga iyi nḓila zwi ḓo konadzea u topola masia a kushumele na u tevhedza ane a ṱoḓa u dzhiela nṱha , kathihi na masia u vha wa maṱhakheni .
A si nga uri naa vha ṱoḓa u ṱuṱuwedza ḽifhasi nga mafhungo ayo , ndi uri vha a ṱuṱuwedza hani ḽifhasi .
( 1 ) A hu na muthu o fanelwaho u dzhielwa ndaka nga nnḓa ha musi hu tshi tevhedzwa mulayo wa u angaredza , nahone hu si na mulayo une wa tendela u sokou dzhielwa ndaka .
Vhunzhi ha khuḓano kha ḽa Afrika dzo itea nga ṅwambo wa u kundelwa u khwaṱhisedza sisiṱeme dza vhuvhusi dzi re na vhuḓifhinduleli , dzi re khagala nahone dzi katelaho vhathu vhoṱhe , kathihi na nungo dzi songo lingana dza u livhana na khaedu dza vhushai na u shaya ndinganyiso .
( 1 ) Khothe ya zwa Mulayotewa yo vhumbwaho nga Muphuresidennde , Muthusa Muphuresidennde na vhaṅwe Vhahaṱuli vha ṱahe ( 9 ) .
I ṋetshedza vhaiti vha dzifiḽimu na vhabveledzi vha bvaho mashangoni mavhili tshikhala tsha u ṋekana mihumbulo , u guda u bva kha vhaṅwe na u topola zwikhala zwa vhushumisani .
- Zwikolo zwashu zwi ḓo vha na mvelelo dza zwa pfunzo dza khwine na uri ṅwana wa miṅwaha ya 10 u ḓo vha a tshi vho kona u vhala lwa u pfesesa .
Hezwi zwi khou humbulelwa kha muhumbulo wauri Afrika sa dzhango ḽi na ndeme na vhukoni ha ndeme na zwa polotiki hu ḓo vha u amba nga ha khaedzu dzaḽo .
Ndi khwiṋe , vhafumakadzi vha re kha u rengisa muvhili vha tshi ṱoḓa tshumelo dza zwa matshilisano , zwikhala zwa pfunzo , na zwiṅwe zwa ikonomi - mishumo ine ya sa vha valele kha vhutshilo ha zwa vhudzekani na u tambudzwa ha ikonomi .
Khakhathi dzo anzela u vhudziswa u khwaṱhisedza maanḓa kha avho vho vhonalaho vha si na maanḓa mahulu .
Ndalukanyo mbili dzi lingana na miṅwaha mivhili yo ḓalaho ya u guda .
Mutengo wa ḽouni na zwiṅwe zwidzheniswa zwi a kona u fhungudzwa u bva kha mbadelo ya goroso kha vhorabulasi .
Nga murahu ha u tendelanwa ha iyo phesenthe ya nṱha ya vhathu vha shumaho muhwalo uyu u thudzalea u ya kha matavhi a muvhuso na fhethu ha muhwalo wa nṱha kha mimasipala na mihasho ya muvhuso .
Ndi kha mimasipala ifhio na kha dziwadi dzifhio hune migwalabo ya khou bvelela nahone ndi ngani ?
Kha hezwi , sisiṱeme ntswa yo dzheniswaho ya IT kha u tshimbidza tswikelelo yo leluwaho ya ḽaiburari i khou thusa .
( b ) Dziṅwe thandululo dza u tikedza : ( i ) Muthu a nga humbela mbuno dza maga a Ndaulo zwi tshi ya nga Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Ndaulo ya Vhulamukanyi wa 2000
U bveledza vhutsila ha u vhaḓa na u laula kushumiselwe kwa zwanḓa ku re kwone ; u vhofha , u putela na zwiṅwe
Kha ri shumisane roṱhe sa muvhuso , mabindu , mishumo na mahoro a zwa poḽotiki na u shumisana sa tshitshavha u bvisela kule maḓinga ri vhea mutheo muswa .
3 . Arali masalela o ambiwaho kha tshiteṅwa tsha 2 a tshi lingana , vharumiwa vha songo phaḓaladzwaho kha vhurumiwa vha fanela u kovhekanyelwa ḽihoro kana mahoro , a re na masalela a linganaho u ya nga mutevhe wa vhunzhi ha masalela a vouthu nga tshifhinga tsha khetho dza vhusimamilayo vhu kwameaho
8.4 . Khabinethe yo ṱanganedza u khethwa ha Afrika Tshipembe kha Khoro ya Tsireledzo na Mulalo ya AU ( AUPSC ) .
Ri a ḓihudza nga demokirasi yashu na zwe ra swikelela nga tshifhinga tshiṱukuṱuku .
Arali hu ee , vha humbelwa u sumbedzisa uri ndi zwifhio zwine zwa tea u odiwa nahone ndi zwifhio zwine zwa tea u shandukiswa :
Muolo wa khoini ya musuku wa R2 wa 2013 u ḓo vha u tshi khou sumbedza luambo lwa vha San na uri muolo wa khoini ya musuku wa R1 wa 2013 u ḓo vha phoḽineitha ya vhuraru - Fruit Bat .
Musudzuluwo sa u tamba khadi na u thamuwa vha tshi tamba fhethu huthihi vha sa kuḓani
Zwi dovha hafhu zwa sumbedza arali masipala u tshi kona u kunga vhaṅwe vhathu kha nyingaḓorobo dzawo .
Vhuleme vhune ra vha naho ndi , naho hu na khumbelo dzo dovhololwaho dzine dza ḓo ṋewa tshitatamennde tsha ṱhanzi idzi , ro vha ri tshi nga vha ro khwaṱhisedza mafhungo aya oṱhe kale hu tshe na tshifhinga .
I dovha hafhu ya ṋetshedza thikhedzo ya tshumelo kha dziofisi dza vundu , ya ṋetshedza tshumelo dza ndaulo ya mavu a muvhuso na mafhungo khathihi na ndangulo ya khombo na u tevhedza kha davhi ḽa Khakhululo ya Mavu .
Khohakhombo ya tshelede ndi ndozwo ya ndeme ya masheleni kana nyimele i si yavhuḓi ya khephithala i re hone zwo bveledzwa nga u sudzuluwa hu songo lavhelelwaho ha phimo dza thengiselano .
Vha ṋetshedze nḓila dzo linganaho dzo kumedzelwaho vhaendangaṋayo hune vhaendangaṋayo vha nga swikelela fhethu ha u paka .
Mbadelo kha dzi MP dza vhuvhambedzelani ha mabindu a phuraivethe dzi bviselwa khagala kha khethekanyo ya tshiphiri ya redzhisiṱara .
Muthu ha faneli u xeletshelwa nga muhumbulo u re nga murahu ha wa muhumbulo wa u thoma wa maṅwalwa a vhusiki .
U bveledza sisiteme ya u ṱuṱuwedza u shumisa mavu nga vhuronwane
CBP i ṱuṱuwedza u khwaṱhiswa ha vhathu , lune ya lila u ḓiimisela ha vhathu siani ḽa u shela mulenzhe ho ṱanganelanaho u itela uri tshitshavha tshi fhedze tshi na zwine tsha ita nahone tsho hwedzwa maanḓanḓivho .
U vhulunga kha themamveledziso khathihi na mveledziso ya vhukoni zwi tou vha tshivhindini tsha mveledziso ya sekithara ya ICT .
Hezwi zwi amba uri zwiitisi kha zwitshavha zwine zwa nga engedza zwiwo zwa TB na zwone zwi nga engedza zwiwo zwa nyumonia .
Vhahumbulelwa u sedza Ḽiṅwalo ḽa Mbadelo nyangaredzi .
Ro shuma na vhashumisani kha vhurangeli vhunzhi ha u thoma vhune ha khou sumbedza mvelelo dzi fulufhedzisaho .
Masipala u ḓo bveledza na u dzhia Pulane yawo ya Ndangulo ya Zwiko zwa Vhathu u itela u ṋekedza tsumbavhuyo maelana na u ḓadzwa ha zwikhala zwa tshiṱirathedzhi khathihi na zwikhala zwi si zwa tshiṱirathedzhi .
Kha tshifhinga tsha mugaganyagwama wa themu ya vhukati , R3,9 biḽioni yo kovhelwa Bannga ya Mavu u tikedza vhorabulasi vha mabindu vha vharema .
Nyito dzo bvaho kha vhupfiwa ha SCOPA ndi nyito nga vhusimamilayo nahone i themendelwa tshifhinga tshoṱhe nga Mihasho , fhedzi mathomo a mushumo aya nga khorondangi ha shumiswi nga u tevhekana zwine zwa isa kha uri hu vhe na u lenga kha mathomo a mushumo na u siwa nnḓa .
Mulangadzulo na Mudzulatshidulo ,
Hezwi zwi tea u itwa u rangani ha mushumo u itela u topola zwivhuya na zwikhukhulisi zwi re vhuponi uhu .
Muthu a tshi ṱoḓa tshithu u tou ḓishumela nga ene muṋe .
U wana zwidodombedzwa zwinzhi , kha vha dalele website ya Muhasho wa Vhashumi .
Naho zwo ralo , vhunzhi ha mabindu , nga maanḓa mabindu maṱuku , ngeletshedzo ya dzilafho malugana na mutakalo mushumoni ndi ṱhukhu nga maanḓa .
India , sa tsumbo , ḽi na GDP ya fhasi nga muthu u fhira Afrika Tshipembe fhedzi ḽi na maanḓa manzhi a ikonomi ngauri ikonomi yaḽo ndi khulwane nga u angaredza .
Minista wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi Vho Naledi Pandor vho ṋea ndaela vhalauli vha Tshikimu tsha Thusedzo ya Masheleni tsha Matshudeni tsha Lushaka u fhindula mbudziso dza matshudeni dzoṱhe nga u ṱavhanyedza .
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo.na u sedza arali vha si na milandu .
Tsumbanḓila dza Lushaka dzine dza ḓo konisa zwo raliho dze dza kuvhanganywa hu na tshumisano na mavundu nahone zwi tshi langulwa na u itwa khombekhombe nga vundu ḽi tshi thuswa nga maanḓalanga apo .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze dzina , ḓiresi , nomboro ya luṱingo , nomboro ya fekisi na ḓiresi ya imeiḽi zwa muthu kana tshiimiswa musi hu tshi ṋetshedzwa makumedzwa .
Musi hu tshi khou haniwa u fheliswa ha mulayo wa vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe na ho fhambanaho , khomishini i ṱanganedza vhukonḓi vhune mulayo u nga vhu vhanga .
U shela mulenzhe maḓuvhani a 4 u swika kha a 5 a u pulana , musi zwipikwa zwigede zwi tshi khou pulanelwa .
U humbulelea ha u shumisa mugaganyagwama ho ḓisendeka kha vhuhone ho linganaho ha mbuelo zwine zwa ṱoḓa ndaulo ya mbuelo i pfadzaho .
Mbekanyamaitele ya Muholo na Malamba a si kale yo tendelwa nga Bodo nahone i tea u tendelwa nga Mufaramukovhe , ṅwaha muṅwe na muṅwe , kha Muṱangano wa Nnyi na nnyi wa Ṅwaha .
Mihasho ya mavunḓu inga fha mushumo uyu muvhuso wapo , arali fhedzi vha nga sumbedza uri vha na vhukoni ho linganaho kha sia iḽi na uri mushumo uyu u khwine arali u henefha .
7.2 Hezwi zwi khou ḓa nga murahu ha khakhathi kha zwiṅwe zwikolo , hu tshi katelwa na lufu lu pfisaho vhuṱungu lwa mudededzi wa miṅwaha ya 24 , Vho Gadimang Daniel Mokolobate , vhe vha lovha nga u ṱhavhiwa nga mugudi wa Ramotshere Secondary School ngei Zeerust , Devhula Vhukovhela .
Heyi odithi yo livhiswa kha u ṱoḓisisa nga ha zwivhuya zwa vhufa na mvelele sa maraga u re kha vhuimo ha nṱha ngomu kha masipala wa Prince Albert .
10 . U khwiniswa ha tshiteṅwa tsha 18 nga u bvisa phara ya ( b ) ya imelwa nga phara i tevhelaho :
Mielo i ḓo tiwa nga u vha hone ha tshikhala na vhuhulu ha tshomedzo .
Eskom ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe sa lushaka na uri ri fanela u khwaṱhisedza uri ri a I tikedza .
Vhafariwa vho Humiselwaho tshiṱokisini vha khou vhilahela uri a vha wani nyonyoloso na khathihi .
Nyito dzine dza khakhisa u guda kana dza sika ndavhelelo dzi sa pfali na dzi sa swikelelei a dzi fhaṱi .
U vhona uri phirela na mvelela zwi a ṱoḓisiswa na u vhigwa .
Nḓila ya khwinesa ya u pfesesa zwivhumbeo zwa khrisitala ndi nga u fhaṱa zwiedziswa zwa ene muṋe .
Vhomakone vha ḓo ṋetshedza thikhedzo ya thekiniki na ya lodzhisiṱikhala vha ḓo hweswa vhuḓifhinduleli ha wadi dzo tiwaho .
Tshifhinga tsho bulwaho kha maṅwalo a konṱiraka tsha u shuma mushumo ufhio na ufhio musi ho no ṋetshedzwa nḓivhadzo yo bulwaho afho nṱha , tshi ḓo katelwa nga u tou vhalela u bva kha ḓuvha ḽe nḓivhadzo iyo ya ḓivhadzwa .
Vhana vho vhulawa na mivhili yavho ya tshewa ndivho i ya u wana mushonga .
Ngudo dzi sumbedza honeha uri vhulwadze ha mbilu na ha u oma miraḓo zwi tshimbilelana na kunwele kwa halwa .
Mukonṱiraka u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha tsireledzo ya u isa khathihi na khwaḽithi , tshivhalo na nyimele ya thundu .
U itela uri zwigwada zwi shume zwavhuḓi , matshudeni a fanela u vha na zwikili zwa matshilisano zwa u shumisana , u kovhelana , u thetshelesa , na vhuḓifhinduleli .
U pulana mveledziso yo ṱanganelanaho ya masipala
DEA i a ḓivha zwavhuḓi nga vhukonḓi vhune vha ḓo ṱangana naho nahone i ḓo dzhiela izwi zwithu nṱha musi vha tshi khou sedzulusa khumbelo yavho ya thendelo ya vhushumisamupo .
Hone , mbudziso i a vha hone ya uri izwi zwi ita uri zwigwada zwi kha zwivhumbeo zwa zwino , zwi a thusana naa u swika maṱhakheni .
Khabinethe yo dovha ya dzhiela nzhele uri zwiṅwe zwipiḓa zwa mavunḓu a Kapa zwi kha ḓi vha zwo ṱhaselwa nga gomelelo ḽihulwane vhukuma .
Luaimbo lwa lushaka lwo ṅwalwaho nga Vho CJ Langenhoven vha tshi itela Yuniyoni ya Afurika Tshipembe , " Die Stem " , lu ṱaniwa hafha , tsini na mutevhe wa vhahulisei avho vho lovhaho kha nndwa mbili dza ḽifhasi , hu na madzina a maswole a Vharema o thudzelwaho nga murahu ha Bugu dza Zwihumbudzo .
Nḓila ya 3 ya thandela dza wadini dzine dza fanela u shumiwa nga zwiko zwi no bva nnḓa
Ni songo hangwa u gwedzha thoiḽethe .
Vhaṅwe vhadzheni vha kereke vha vhudzwa uri vha na miraḓo ya zwipuka ngomu thumbuni dzavho , ngamaanḓesa sa dziṋowa .
Zwo ralo , sa zwo sumbedzwaho kha thebuḽu i re afho fhasi , tshiko itshi tsha u tikedza nga masheleni hu na khonadzeo dza u mathomoni tsha nga vha fhasi , tsha hula sa rekhodo ya u tshe tevhela u itela u vhona nyaluwo yatsho kha u ṋetshedzwa ha mbuelo kha vhabindudzi tshi nga thomiwa .
2 A hu na khali i no fa i songo bika .
A vho ngo tewa nga u wana firidzhi dza khungedzelo , ngauri a vho ngo ḓiṅwalisa .
Ndamba vhuḓifhinduleli : Iḽi ḽiṅwalo na zwi re ngomu ḽo ṅwalwa nga Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe u itela u dodombedza nḓowetshumo ya tshienge .
U ima kha mutevhetsindo hu tshi tevhelwa tshanduko ya luvhilo , hu tshi vhandiwa zwanḓa kana u tshimbila nga tshifhinga tsha luimbo , sa musi u tshi tshimbila nga nṋa-nṋa , u fhufha nga mbili-mbili
Thebulu kha ndima iyi dzi sumbedza ndeme sa zwe dza itwa kha ṱhirantsikishini dza BOE nahone nga u ralo dzo fhambana na mbadelo dza kheshe dzo ṱanganedzwaho .
Zwidodombedzwa zwa bannga ndi zwi tevhelaho :
Masiandaitwa a miṅwaha ya maḓana a tshiṱalula , u sa bvelela na u tsikeledzwa nga zwa vhukoloni zwi nga si khakhululiwe nga miṅwaha ya 17 fhedzi .
Lavhelesani tshifanyiso .
Ṱholo ya u fhisedzela meme na u topola na zwi re na vhukhakhi ndi ya vhuṱhogwa vhuhulwane , na zwiteṅwa zwa ṱholo zwo dodombedzwaho zwi fanela u katelwa kha ṱhoḓea dzo tiwaho .
Vhathu vhane vha khou ṱoḓou engedza u funwa nga vhaṅwe vha nga kona u fhuredzela vhathu avha uri vha na milayo ya mutheo ya u fana kana vha fana nga dziṅwe nḓila .
U langula vhulwadze i dzula i khaedu kha maongelo a TB , nga maanḓa kha vhulwadze vhune ha tila mushonga na nga maanḓa kha vhashumi na vhalwadze vhane nyelulo yavho ya si khou dzhielwa nṱha .
Nga 2020 , ro vha na vhambadzelaselivha vhuvhili vhahulwanesa kha ḽifhasi vha siṱirasi , na nyaluwo khulwane kha vhuvhambadzaseli ha waini , mavhele , nḓuhu , mitshelo ya zwipalo na rodwane ya swigiri ( nkhwe ) .
I dovha ya isa masheleni a swikaho 20 biḽioni rannda thwii kha mbuelo dza muthelo .
Nḓila iṅwe an iṅwe ine masipala wa nanga i tea u vha itsh elana na zwipikwa nyangaredzi zwa u khwiṋisa ndeme ya tshumelo , u ṱannḓavhudza tshumelo u ya vhathuni vhane vha si vhr nadzo na u ṋetshedza tshumelo nga mutengo u fareaho .
U shandukisa izwi , ri themendela nḓila ya masia manzhi :
Hezwi zwi ḓo konisa mapholisa vha vhanna na vha vhafumakadzi u ita mushumo nga u ṱavhanya kha u tandulula vhugevhenga na mbilaelo dza tsireledzo ya tshitshavha zwo ṱanḓavhuwaho .
Mifuku yoṱhe i ḓo itwa nga zwanḓa .
Khumbelo yo ḓiswa fhedzi ho vha hu na zwidodombedzwa zwa fomaḽa na zwa thekhinikhala zwo salelaho na zwa uri nyimele yo no lulamiswa .
Ndi nga kha u dzhenelela ha ndeme fhedzi " hu si ngo faho " nga tshitshavha hune mbekanyamushumo ya nga humbula muhumbulo wayo muhulwane wa u khwinisa tsireledzo ya zwiḽiwa kha vhuimo ha muṱa nga wone uṋe .
Zwi anzela u vhewa fhethu hu songo teaho nahone zwi ita nyimele dzi sa ṱanganedzei kha mupo zwitshavhani zwa tsini .
U shumisana na zwikolo u ṱuṱuwedza nyanḓano na vhuḓifhinduleli ha tshitshavha zwi nga fhaṱwa .
Ri tenda ro khwaṱha kha u shuma ro khwaṱha na kushumele kwa nṱha na ṱhahelelo ya zwiko .
U ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha nga u ṱuṱuwedza vhuḓifhinduleli ha tshitshavha na u thoma zwithu uri vha kone u fhindula kha ṱhoḓea dza tshitshavha .
Tshiṱirathedzhi tsho tendelwa u itela vhuvhudzisi ha tshitshavha nga Ḽara 2018 .
Ri a ḓihudza u vha na foramu dza nyambedzano dza fumimbili dzi tshimbilaho nga fhasi ha vhulangi uhu havhuḓi dzine dza katela thengiso , mveledziso , vhuendi ha maḓini , mipfuluwo , vhupo , fulufulu , tshumisano ya tshikhala na saintsi na thekhinoḽodzhi .
Nga nnḓa ha mbofho yadzo ya u shuma vhuḓifhinduleli ha ndayotewa ha muvhuso wa lushaka u ṱhogomela na u tikedza mimasipala , mivhigo iyi i yaho kha muvhuso wa vhukati i dovha hafhu ya thusa kha tsheo dzine dza dzhiwa na u linga ha misi yoṱhe ha u khethekanywa ha maanḓa na mishumo yo ṋetshedzwaho dziṅwe khethekanyo dza masipala na mimasipala yone iṋe .
Sa zwine muthu a nga lavhelela zwone , hu na khonadzeo khulwane ya khuḓano vhukati ha miraḓo ya thimu dza ḽifhasi na dza tshiedziswa tsha kholekhole nga mulandu wa khonadzeo khulwanesa dza u sa davhidzana zwavhuḓi na u sa pfesesana .
Mafhungo a zwino kha Shango
Zwi kule na u vha muela kha zwiko , vha ḓo ṋekedza thikedzo khulwane kha ikonomi yashu na zwa Gwama .
Mugaganyagwama na Ofisi ya Gwama zwi na khethekanyo tharu :
Musi vhoramabindu vho vha vha tshi khou wana mbuelo ṱhukhu kha vhubindudzi havho , vho mbo ḓi fhungudza vhubindudzi havho , zwine masiandaitwa oṱhe o vha a si avhuḓi kha nyaluwo ya ikonomi , mishumo na mbuelo ya muvhuso .
Ndi nga mini ni tshi ralo ?
Zwa u khauwa ha muḓagasi zwi khou bvela phanḓa na u vha na masiandaitwa mahulwane vhukuma kha matshilo a vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe , u khakhisa mabindu kha mishumo yao khathihi na u engedza muṅwe mutsiko hafhu kha miṱa na zwitshavha .
U itela u vhona vhuṱoli vhu bveledzisaho kha thandela dza kha vhupo hoṱhe , ho thomiwa ofisi dza vundu dza Yunithi ya Ndangulo ya Thandela .
U ṅwala phara ya u ṱalutshedza .
A hu na ṱhoḓea ya u vhilaela , ngauri mbudziso ya ndambedzo i nga dzhielwa nṱha nga u thola miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli sa vhaofisiri vhane vha khou shuma .
Mbambe ya makumba na lebula- u tika bola ṱhukhu nga lebula khulwane
Tsha u fhedzisela , na mveledziso dza zwinozwino dza mbambadzo dzi re hone sisteme dzo sedzaho kha thekhinoḽodzhi , tsireledzo ya data na yone yo fhirela kha zwanḓa zwa vhashumisi nga muthihimuthihi .
Hezwo zwi katela , fhedzi a zwo pimiwa kha , uri vhabvannḓa vha na vhuḓifhinduleli ka reithi khulwane dza vhugevhenga ; uri vho ṱangula vhathu vha fhano hayani pfanelo dzavho dza zwa ikonomi na matshilisano na uri vhabvannḓa vhu nga fheliswa kana ha humiselwa murahu .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo ya uri vha renge / endedze ṋama / u ḓa kana u fhira nga Afrika Tshipembe .
1.9 Muhasho wa Saintsi na Thekonoḽodzhi wo vha ṋemuḓi wa Foramu ya Saintsi Afrika Tshipembe fhasi ha thero " U ṱuṱula nyambedzano nga ha saintsi " .
Wa vhulwadze Mushonga wa vhulwadze na mushonga wa u tou ḓirengela
Roṱhe , sa MaAfrika Tshipembe , ri fanela u ṱanganedza u vha hone ha khaedu na vhuleme vhune ha kha ḓi ḓa .
Vhubindudzi vhu no nga sa hovhu kha zwamasheleni a zwa matshilisano zwi nga lavhelelwa u vha na mbuelo ho sedzwa mveledziso dzi no khou ṱavhanyedziswa nga murahu ha musi zwithithisi zwa nyaluwo ya ikonomi zwo no bviswa .
Ri kha ḓivha na lwendo lune ra tea u lu tshimbila .
Iṅwe ya phambano dzine dza ḓivhea vhukuma vhukati ha vhupfi ha muvhili na ha nyanyuwo i nga si shume kha avho vhoṱhe vhane vha ṱoḓa thuso .
Lwo khetheaho , khethekanyo yo hwala vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya ndaka , tshikolodo na ndangulo ya khwalo dzo livhaho , ndangulo ya tshelede , na ndangulo ya masheleni na kuvhigele .
Izwi zwo vha zwi khou itelwa u khwaṱhisa mabindu a muhumbulelwa .
Thekhinoḽodzhi yo ita uri zwi leluwe uri mushumo u dzhene kha vhutshilo haṋu .
Nga thikhedzo idzi madzangano , mishumo ya tshoṱhe na ya tshikhalanyana i nga sikwa .
U fhisiwa ha vhakhantseḽara zwo vha zwithu zwine ro vha ri tshi zwi ḓivha na u vhulahwa ha vhadededzi ho itwa phanḓa hashu , u fhisiwa na u tshinyadzwa ha zwikolo ho katelwa .
Vhadededzi vha na tshikhala tsho khetheaho tsha u shumana na nḓivho iyi ine vhana vha i sumbedza .
( b ) mafhungo maṅwe na maṅwe o kumedzwaho kana o rumelwaho khawo nga mulayo wa lushaka kana wa vunḓu .
U bva zwenezwo vhafumakadzi vhanzhi vho bvela khagala vha amba nga zwiṱori zwavho zwa u tambudzwa .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza Khoniferentsi ya Vhubindudzi yo tshimbilaho zwavhuḓi ye ya vha hone nga Tshimedzi Sandton ngei Johannesburg . Khoniferentsi ya Vhubindudzi yo konisa Afrika Tshipembe u kuvhanganya na u wana R290 biḽioni yo khwaṱhisedzwaho ya vhubindudzi u mona na sekithara dzo fhambanaho dza ikonomi .
Zwifanyiso zwo teaho na dzirekhodo zwi tea u ṋetshedzwa u itela u vhumba tshipiḓa tsha tsenguluso dza Vhupo ha Vhulangi ha Vhuṋe .
Mbudziso dzi dzulelaho u vhudziswa
Zwi hudza u shelamulenzhe na tshumisano vhukati ha tshitshavha na muvhuso .
U khwaṱhisedza uri mbekanyamaitele dzoṱhe na zwiṱirathedzhi zwi elanaho na mishumo na khethekanyo zwo shumiswa .
Khothe dza khomishinari dzo vha dzi tshi ita vhulamukanyi u ya nga ha mulayo wa sialala . 11
Ri tshi pendela , Khabinethe i livhuha maAfrika Tshipembe vhe vha tevhela mulayo nga u humisa bambiri dza mithelo yavho zwe zwa ita uri hu swikelelwe ṱhanganyelo ya 5.94 miḽioni wa vho vhuisaho bambiri dzavho dza ṱanganedzwa u itela u sedzulusa lwa u thoma .
Khoudu ya phuraivethe na phasiwede zwi ḓo ṋekedzwa musi vhone kana muimeli wavho o sedzuluswa sa zwe zwa tiwaho nga milayo na ṱho ḓea dza u saina lwa ḽekhi ṱhironiki .
Honeha , ri , a limuwa uri khaedu kha u swikela ṱhoḓea dza matshilisano dza vhathu vhashu dzi kha ḓi vha dzi hone kha zwiṅwe zwipiḓa zwa tshitshavha tshashu , u fana na vhupo ha mahayani na mabulasini .
Ni kone u
U lenga u fhedza u fhaṱa na u isa tshishumiswa tsho lenga zwo ita uri hu vhe na u fhirisela phanḓa .
Nyendedzi dza ndeme ya maḓi ndi sethe ya mafhungo o ṋekedzwaho u itela thimbanywa dza ndeme ya maḓi yo imaho ngauri .
Tshumelo ya mutakalo i katela tsivhudzo , u thivhela , dzilafho na tshumelo ya u vusuludza .
Zwo ri humisela murahu kha u lwisa hashu u fhaṱulula ikonomi yashu na u sika mishumo .
Fhungo iḽi ḽo khwaṱhisedzwa nga vhudavhidzani vhukati ha bannga dza Switzerland na Muhasho wa Gwama ngei Pretoria : bannga dza nnḓa dzo vha dzi tshi ṋetshedza khadzimiso kha Eskom fhedzi arali muvhuso wa vhukati wo saina mulevho wa ndindandozwo kana waranthi kha bannga khadzimisi .
( b ) Muthu ane a khou ita aphiḽi u tea u ṋetshedza mbuno dza u ita iyi aphiḽi ya ngomu , na uri u khou tama u fhindulwa nga nḓila ḓe nga ha aphiḽi na u badela tshelede yo randelwaho ya aphiḽi ( arali huna mbadelo ) .
Hedzi Vouthu dza Mugaganyagwama ndi dzine dza lingedza u vhona uri masheleni a muvhuso a khou shumiswa zwavhuḓi u itela u swikela ṱhoḓea dza vhadzulapo .
U ṱoḓa na u kuvhanganya mafhungo a mvelaphaṋda u ḓadzisa shedulu .
Naho hu khou konḓa ndambedzo , akademi yo kona u gudisa na u ṱuṱuwedza vhatambi vhapo uri vha dzhenelele vhukuma kha vhugalatenga hapo .
U vha hone ha mimoḓoro ya u ita mishumo kha tshitshavha .
2 . KHETHEKANYO YA VHU 10 I ELETSHEDZA NGA HA MIMANYUWAḼA YOṰHE YA RIPHABUḼIKI YA AFRIKA TSHIPEMBE
U tshimbidza Ngona ya Mazhendedzi Manzhi kha Thivhelo ya Vhugevhenga kha zwa matshilisano kha vhuimo ha masipala .
Kha ḽiṅwe sia vhadededzi vha vhonala sa vhathu vha maanḓa vhane vha kona u bveledza tshanduko nga kha lufuno na vhuḓikumedzeli , na u wana tshirunzi ; nga ngeno kha ḽiṅwe sia , vha tea u litsha miholo ya nṱha na maimo .
u khwaṱhisedza ṋetshedzomaanḓa ya Ikonomi yo ṱanḓavhuwaho kha vhathu Vhatswu ;
Haya masheleni nga murahu a ḓo dovha a shumiswa kha u swikelela zwipikwa zwi re afho nṱha .
Zwino ri na tshikhala tsha vhukoni tsha u fhindula nga nḓila ya vhubveledzi kha khaedu dzashu dzi sa fani na dziṅwe .
ṰHALUTSHEDZO YA KHETHEKANYO YA REKHODO DZINE DZA DZULA DZI DZA DZI HONE U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) YA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA U SWIKELELA MAFHUNGO WA , 2000
Zwiṅwe hafha mafhungo a vhuṱhogwa hu fanaho nga ha vhupo , fulufulu na tswikelo ya zwiḽiwa ndi masia ane nga u angaredza a ḓo ṱoḓa therisano khulwane .
14.1 . Khabinethe i ṱanganedza mvelelo dza KwaZulu-Natal Mining Indaba ya maḓuvha mavhili , he vhurumelwa ha amba nga ha mafhungo ane a ḓo thusa u shandukisa sekhithara na u vula zwikhala zwine zwa ḓo engedza ndeme kha migodi kha vunḓu .
U engedzea ha mimakete i no khou thoma u bvelela hu dovha hafhu ha engedza mupikisano wa dzitshaka , na u tsikeledza miholo ya vhashumi vha zwikili zwiṱuku kana vhukoni vhuṱuku kha sekithara dzine dza vhambadzea kana u rengisea .
Fulufhelo , Vhuḓikumedzeli na Ṱhonifho
Nḓowedzo dza phurathikhaḽa dza u shumisa mafhungomatsivhudzi dzi ḓo itwa .
Fhethu huthihi ha thikhedzo ya zwipondwa zwa khakhathi dza u tambudzwa mahayani na u tambudza lwa vhudzekani .
Yunithi iyi i ḓo shumisana na Muhasho wa Gwama ḽa Lushaka na Muhasho wa Tshumelo dza Tshitshavha na Ndaulo ( DPSA ) .
Nga nṱhani ha zwenezwi , ro ta Tshiambeli tsha Muvhuso uri a thasulule u sa pfana u itela uri mafhungo a tshimbile nga ngona .
Khaedu khulwane dzi kha ḓi vha hone kha u kunga vhashumi vha zwa mutakalo mahayani .
Nahone , vha tea u ita uri khophi dza Bugupfarwa ya PAIA dzi vhe hone nahone nga mahala10 , nga nnḓa ha musi ho humbelwa khophi yo tou ganḓiswaho
Zwi tshi ya phanḓa mukali wa ndangulo ya vhubindudzi na dzimbalombalo dza zwa u ṱana zwa zwino zwi itwa u itela u sefulula vhukoni ha tshivhalo tsha vhane vha khou ḓo vha matshudeni uri vha tikedzwe nga masheleni na masiandaitwa a zwa masheleni .
Muhasho u khou sedza kha zwikili zwiṱahelaho , u fana na vhuinzhiniere , vhu ita boiḽara , na zwiṅwe zwikili zwa tekeniki .
Tshumelo ya tshitshavha i fanela u elana na kutshimbilele , muelelo , tsireledzo ya tshitshavha , u bveledza zwibveledzwa nnḓa ha zwifhaṱo , vhuvhambadzi ha maragani na mvuvhano ya matshilisano .
Izwi zwi fhira kha miṅwe miṅwaha .
Ri ḓo dovha ra khwiṋisa kha sia ḽine nungo dzashu dzo vha dzi khou vhonala .
Khumbelo i songo fhelelaho i ḓo humiselwa kha muiti wa khumbelo na uri ahu nga ḓo ṱanganedzwa maitele a songo fanelaho .
Muhumbulo wa zwa ikonomi u fanela u dzhielwa nzhele kha zwithu zwoṱhe zwi pulaniwaho zwa vhudzulo .
u ita uri maṅwalo a tshiofisi a vhe mulayoni
Ndi zwi hulwane , zwi kha vhuimo vhu shumaho , zwo tsireledzea nahone zwi londotiwa zwavhuḓi .
Lu na phukha dzi no amba sa vhathu ?
Ngauralo midia wo vha wo fanela u vha na mushumo wa u funza kha u vhudza vhathu uri u shumisa hani .
Komiti dza Wadi na sisiṱeme dza ndangulo ya kushumele notsi dza khoso
Kiḽoso iyi i lingedza u ṋekedza zwa u tholwa ha mazhendedzi a mahoro na vhonkhetheni vha wadi dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe , na maanḓa na mishumo nga ngomu kha zwiṱitshi zwa vhukhethelo .
Kha vha ḓadze fomo vha katele na mabammbiri a tevhelaho : khophi ya ḽin'walo ḽa vhuṋe luṅwalo lwa thendelo kha khamphani kana dzangano lu ṅwalo lwo aniwaho lwa kufhatele kwa goloi lu bvaho mapholisani .
U tshi dza muro wa muvhuḓa U si seme thavha Funguvho ḽo ri thi laiwi Ri ḓe ndi mbiḓi A hu na pfeṋe ḽi no Tshe wa da iwe tshilavhi
Zwiṅwe hafhu , hu nga si vhe na nyambedzano i pfadzaho ya u bvisela khagala vhupileli hu si na u vha na vhuḓifhinduleli nga tshenetsho tshifhinga kha izwo zwine u tenda na u bula hu itwaho nga vhahwelelwa ha tea u ṱanganedzwa sa vhuṱanzi .
Tsha u fhedzisela , ri tea u dzhiela nṱha khonadzeo ya masiandaitwa a tshifhinga tshilapfu a tsheo dza mbekanyamaitele ya zwa masheleni kha mutengo wa thengiselano ya vhukuma na kha zwiṱuṱuwedzi zwa u bindudza ha phuraivethe kha sekhithara dzo fhambanaho dza ikonomi .
Thimu yo ṱanganelanaho a si iyi - ro vha ḓisa u bva kha vhubvo ho fhambanaho u itela u pfumisa maitele ashu , kupfesesele kwashu , na vhuḓiimiseli hashu ha u shandukisa u itela nḓisedzo .
Uri muthu a khethiwe sa thirasitii u tea u vha e muraḓo muhulwane wa GEMS .
Vhana vha vhashai vha wana thikhedzo ya masheleni a tshikolo , nahone tshivhalo tsha vhana tsha kiḽasi tshi khou tsa kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
3 . U shaela ha vhukoni ha dzangano kha masipala nga maanḓa kha masia o khetheaho a ngaho sa vhuinzhiniara na akhauthini .
Zwo sedzwaho kha IDP & rekhodo dza Komiti ya Wadi zwi ṋea mihumbulo mivhigo wa thandela u vba kha mihasho ya masipala
A ri nga tendeli u rwiwa ha vhathu , nga maanḓa vhakegulu , vha tshi pomokwa uri vha khou lowa .
Ngaha na u vusulusa muthelo wa tshiendedzi tshavho
Hu fanela u tevhedza nga nḓila i fanaho kha mbekanyamaitele ya maanḓalanga a bola ya milenzhe nga vharangaphanḓa , zwihulwane dzikilabu kana vhadzudzanyi vha mitambo .
Hovhu ndi vhusedzulusi ha u vhona uri hu swikelwa zwifhio zwihulwanesa kha pfunzo ho sedza kha u fhaṱa vhuṱanzi ha uri hu shuma zwifhio kha u khwinisa u funza u vhala na u guda u vhala kha gireidi dza fhasi nga nyambo dza Tshirema shangoni .
Khomishinari ya Sialala , Khothe ya Khaṱhululo ya Sialala na khothe dza sialala .
Naho zwo ralo , nga nnḓani ha musi khethekanyo ya vhuraru yo ambiwa nga hayo , ri nga si ambe mafhungo a muhumbulo wa zwa mbeu .
U dzulela u rumela , u isa kana u ita uri hu vhe na u iswa marifhi , dzitheḽegiramu , dziphasela , fekisi , marifhi na zwiṅwe zwithu kha muhweleli .
Tsha vhuraru , hu na mvelaphanḓa yo swikelelwaho kha u fhedzisa maraga wa mashangoḓavha .
Nga murahu ha u dzikisa tshiimo tsha ikonomi , ndondolo yo sudzuluswa u itela nyaluwo nga u ṱavhanya kha vhoṱhe .
Tshaka dzo fhambanaho dzine dza khou ṋetshedzwa nga vunḓu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha na ḽa Devhula ha Kapa na dzone a dzo ngo vha munango wavhuḓi une wa vhulunga masheleni kha tshumelo dza zwa vhululamisi .
Zwino itani zwine a vha vhana vha khou ita .
U langa mitshini ya u kala goloi dzo hwalaho lwo kalulaho
Musi zwi tshi langwa nga lushaka lwa thikhedzo i no khou ṱoḓea mulanguli wa CBP u tea u bula vhathu vha tshipilotiki na / kana vha tshithekiniki vhane vha vha na vhuḓifhinduleli malugana na lushaka lwa thikhedzo i no khou ṱoḓea a ḓivhadza avho vhathu kana uyo muthu nga ngona .
3.3 . Nyambedzano dzi ḓo vha dzo sedzesa kha u maanḓafhadza vhathu , u tsireledza pulanethe na thandululo dza khaedu dza ḽifhasi nga kha thandululo dzine dza vhuedza vhathu vhoṱhe .
Ri tea u humbula u sheledza miri musi ri tshi tou bva u i ṱavha .
Vho dzudza mitha u kha ḽeveḽe , kha vha vale mulomo wavho u mona na tshithu itsho mulomoni .
Themamveledziso ya bada na buroho yo khwinifhadzwa ho shumiswa R78.5 miḽioni zwa ita uri hu vhe na u sikwa ha mishumo ya 51 nga kha khonṱhiraka ya miṅwedzi ya 23 , vhashumi avho vho wanwa kha mashango oṱhe vhuvhili hao .
Tsha ndeme , ro salelwa nga u tzhema fhedzi ndi hone mme vha tshi ḓo ḓa nga u gidima u ḓa u fhumudza zwililo zwashu .
Vhusimamulayo ha vundu vhu ḓo shumisa fomuḽa yo wanwaho nga Mulayotibe .
1.1 . Vhoṱhe vhakwamei vhe vha farisana na muvhuso kha u vhona uri Afrika Tshipembe ḽi vha ṋemuṱa wa Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Netiboḽa ya 2023 , ine ya ḓo vha i ya u tou thoma kha mavu a Afrika .
Ndambedzo kha sia iḽi dzo ṱanganyiswa nga ngomu kha tshiimiswa tshihulwane tsha vhuḓifhinduleli tsha Muhasho sa mbekanyamushumo ṱhukhu ya thungo sa zwe zwa tendelwa nga Gwama ḽa Vundu .
Vhuḓinekedzeli kha u kona u swikelela zwiḽiwa zwa muṱa na pfusho hu tshi katelwa maga a sekithara ya muvhuso na ya phuraivete .
B Nga thekhisi .
Hezwi zwi ḓo engedza muṱaṱisano kha ikonomi na u khwaṱhisa mutheo une nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu ya ḓitika khawo .
" Ndi khou shuma nga nḓila dzoṱhe uri ndi ye hafho fhethu , " o ralo a tshi amba . "
" Thetshelani noṱhe ni pfe muḓifho , " ndi maswole a tshi amba .
Muḓisi wa mbilaelo a nga pfukisela khanedzano kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS uri i dzhie tsheo nga murahu ha musi o no tevhedza maitele o ṱalutshedzwaho kha Milayo ya GEMS 30.1-30.4 .
Nga yeneyo nḓila , ri na thaidzo dzo vhalaho :
( 2 ) Hu tshi ḓadziswa kha mishumo yo sumbedziwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) na musi hu tshi tevhedzwa mulayo , Muoditha Dzhenerala a nga oditha na u ṋea muvhigo kha mbadelano , zwitatamennde zwa gwama na ndangulo ya zwa gwama nga -
Ndivho ya mbekanyamaitele yo ṱanganelaho ya vundu ya u thivhela mafuvhalo ndi u vha na vhuṱanzi ha uri :
Nyolo dza vhupo dzi nga vha na masiandaitwa kha dziṅwe tshaka dza vhupo uvhu , kathihi na u fhungudza nyofho dza vhugevhenga .
U bva nga Lambamai u ya kha Fulwi Muhasho wo vha wo ḓidzhenisa kha u Rwelwa ṱari ha Phuresidennde .
Minisiṱa wa Mutakalo vha ḓo rwelwaṱari tshishumiswa tshiswa tsha u thivhela mbebo lwa tshifhinga tshilapfu tshine tsha ( dzheniswa fhasi ha lukanda ) .
Khabinethe yo fulufhedzisa vhathu vha Afrika Tshipembe uri heyi mbekanyamushumo i kha ḓi vha ngonani .
Tsheo iyi ya muthu muthihi i khou vha hone nga murahu ha ṱhaselo dzi songo teaho dza zwenezwino kha vhathu vha Palestina vha si na mulandu nga Maisraele ngei Vhubvaḓuvha ha Jerusalema na Gaza .
Vha a lavhelelwa u Pfesesa sisteme dza u renga na mbekanyamaitele dzo teaho , u lugisa na u rumela mivhigo ya misi yoṱhe nga dzikonṱiraka dzi bvelelaho kha Mulangi wa Mbekanyamushumo ya Dzingu , khathihi na u ṅwala minetse nga tshifhinga tsha dziwekishopho , miṱangano , na sesheni dza vhugudisi .
Vha ḓo tea u saina thendelano na haya ha vhalala musi vha tshi ya u dzula hone arali khumbelo yavho yo tendiwa .
U ṱola na u sedza zwo katelwaho nga nyanḓadzamafhungo zwa lushaka na zwa dzitshaka .
Itani garaṱa ya u tamela mulwadze mashudu . Ṅwalani mulaedza wa tshipentshela
5.3 . Fulo ḽa Maḓuvha a 16 a u Lwa na Khakhathi dzi Itelwaho Vhafumakadzi na Vhana ḽi khou swika , na uri Khabinethe yo tendela thero ya naṅwaha : " Kha vha Mmbale : Ri Roṱhe ri Takulela Afrika Tshipembe Ḽi Si Na Dzikhakhathi Phanḓa " .
Zwo sedzwaho zwi dovha hafhu ya ita khuwelelo kha vhashumisani kha zwa vhufhaṱi na vhakwameaho vhoṱhe vho teaho uri hu khwiniswe tswikelo hu si kha thuso ya matshilisano fhedzi , na kha dziṅwe tshumelo dza matshilisano .
Khunyeledzoni , ri tama u ḓisa ndivhuho dzashu hafhu zwi tshi bva mbiluni kha vhathu na muvhuso wa Kenya nga vhuluvha na thikhedzo yavho ya u fulufhedzea .
Mulayo wa Mutevhe wa Kurengele na Nḓisedzo na Milayo ya Thendara i katela zwitevhelaho :
Komiti dzi ṱangana luṋa nga ṅwaha u ya nga zwo tendelanwaho khazwo .
U shumisa nyito dza u vhala na vhagudi kha u gudisa girama , tshaka dza mafhungo o fhambanaho na zwiga zwa u vhala
U isa phanḓa na u tikedza sekhithara ya phuraivethe kha kushumele ku ṱanḓavhuwaho ngei Afrika , ndi ḓo ḓivhadza milayo yo leluwaho ine ya ḓo fhungudza tshifhinga na masheleni a u ita bindu Afrika .
Zwo ṱoḓa migwalabo yo khwaṱhaho u bva kha khonani dzawe dza vhatshena uri vha kone u mu dzhenisa nga ngomu .
Masipala u dovha hafhu u ṱoḓa u khwaṱhisa na u fhaṱa kha vhuimo ha mamaga a re hone nga u engedza mafhungo apo a vhubveledzi nga kha u kunga vhoṱhe vhabindudzi vhapo na vha mashango a nnḓa na u khwinisa zwa u endedza na nḓisedzo ya zwikili .
Ndi nnyi we a wina mbambe ?
Nga nḓila ine zwithu zwa vha zwone ṋamusi , ri a kona u tevhela phetheni dza khethekanyo nga milandu , u fana na :
SIU yo thoma tsedzuluso dzo dodombedzwaho kha mafhungo aya nahone i khou dzi fara sa dza ndeme ya nṱha vhukuma .
RI ḓo dzudzanya zwa poḽitiki khethoni , fhedzi kha kuvhusele ri a tendelana ..
Naho zwo ralo , tshidodombedzwa tshenetsho tshi nga si shandukise vhuvha ha ndeme ya nyimele ya mushumo .
1.18 . Khabinethe i ṱuṱuwedza hafhu maAfrika Tshipembe u ṋea mihumbulo yavho nga ha ikonomi na maṅwe mafhungo ane vha tama muvhuso u tshi a bvisela khagala kha Tshitatamennde tsha Mbekanyamaitele tsha Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha ( MTPBS ) , une wa ḓo kumedzwa nga Minisiṱa wa zwa Masheleni Vho Pravin Gordhan nga ḽa 26 Tshimedzi 2016 .
Hezwi ndi zwifhinga zwi lemelaho vhukuma .
U fhedzisa nga therisano dzi re kha notsi dza khoso kha 2.3 u ombedzela mbuno khulwane
Arali vha khou ṱoḓa mushonga wa nyimele dzi sa fholi ( sa tsumbo , mutsiko wa nṱha wa malofha ) u nga iswa na mushonga wavho wa HIV .
Mishumo minzhi kha iyi sekhithara yo tsireledza shango kha masiandaitwa a u tsa ha ikonomi .
Ri ḓo ṱanḓavhudza mbekanyamushumo dza u thusa vhaswa u wana tshenzhemo ya mushumo nga kha vhurangeli u fana na Tshumelo ya Mushumo wa Vhaswa , na u tshimbidza vhugudamushumo vhuponi ha mushumo .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha u ḓi ṅwalisa .
( 1 ) Tsheo ya Muphuresidennde , i tea u tou ṅwaliwa arali-
Ri na ndugelo dza u sa ḓadza tshikhala .
Saizwi dzi tshi shumisana na tshitshavha vhukuma dzi nga thusa u topola fhethu ho khethaho hu re na thoḓea .
Ndowetshumo ya IT kha ḽa Afrika Tshipembe yo vha i kha mutengo wa R77.1 biḽioni nga 2011 nahone i khou lavhelelwa u aluwa kha phimo ya nyaluwo ya nyingapfuma ya ṅwaha ya 8.6% uri i swike R116 biḽioni nga 2016 .
Vhubindudzi vhuhulwane vhu a ṱoḓea u fhaṱa , u vusulusa nga huswa na u ṱhogomela netiweke dza phaḓaladzo , na uri Muhasho wa Fulufulu u khou shuma na Eskom na mimasipala u khwaṱhisedza uri hezwi zwi swikelea ṱhoḓea ya shango .
Bugukhwalwa ya Matshimbidzelwe a Mbekanyamaitele ya Ndaguloya u Renga Zwithu yo ṱanganedzwa nga khoro .
Mafhungo a re afho fhasi a amba nga zwe zwa bvelela tshiṱorini tsha Lindiwe .
U itela u dzhiela nzhele nga nḓila yo linganaho arali Afrika Tshipembe ḽi tshi fanela u thoma tshikimu tsha ndiliso , tshivhalo tsha mbudziso dza ndeme tshi tea u fhindulwa .
Phimo dza infḽesheni dzi re nṱha u fhira idzo dza ṱhama dzashu kha zwa makwevho dzi sumbedza u sa swikelelea , tshiṅwe tshine tsha tea u tou hanedzwa nga nungo kha tshifhinga tshine tsha khou ḓa nga kha mbekanyamaitele dza zwa ikonomi , hu si mbekanyamaitele ya zwa tshelede fhedzi .
U swika zwino , miṱangano na vhashelamulenzhe vhoṱhe i fanela u farwa tshifhinga tshoṱhe phanḓa ha mutambo muṅwe na muṅwe nahone tshifhinga tshinzhi musi zwo tea .
Ro ṋewa vhuḓifhinduleli sa MaAfrika Tshipembe ha u fhaṱa lushaka luswa , u lwa na khethululano ya tshifhinga tsho fhiraho na u sa lingana hune ha vha hone zwino .
Nḓila dza u ita mishumoitwa i no tikedza vhuṱumani hu tshi sedzeswa mifuda ya zwishumiswa zwine zwi nga thusa kha kutshimbidzele ; na
Zwi sa katelwi zwa Tshikimu zwoṱhe zwo dodombedzwa kha mutevhe wa Mulayo 16 na Anekidzha E ya Milayo ya Tshikimu .
Ndi ngazwo ho sedzeswa kufunzele kha Gireidi R.
Masipala wo livhanesa na vhunzhi ha khaedu hu tshi tevhedzwa tsireledzo ya vhuṋe .
U swikelea zwavhuḓi ha mudzhenelano mukene hu sumbedzwa hu si nga tshaka fhedzi ya nyimele ya vhuendi vhu fhiraho fhedzi nga u kona u ima ha vhuendi .
Ṅwalani fhasi zwo rekhodo kha dayari dza maḓuvha mararu : ḓuvha ḽe na dzhena , ḓuvha ḽe na lindela mvelelo , ḓuvha ḽe na wana mvelelo dza uri a ni ngo wina tshithu .
Naho zwo ralo , ndi zwa ndeme uri vhathu vhoṱhe vha vhe na tswikelelo i linganaho lu pfeseseaho kha zwikhala na zwileludzi zwine zwa tikedza u dzula fhethu ha vhudzulo .
U ṅwala tshiṱori zwi tshi langwa nga zwifanyiso zwi re kha ndugiselamushumo .
Thendara yo tou fekisiwaho , yo tou imeiliwaho , i songo sainwaho kana i songo fhelelaho a i nga ṱanganedzwi .
Muvhuso u khou sedzesa kha maanḓa a vhubindudzi ha sekithara dza phuraivethe kha mbekanyamushumo ya u fhaṱa themamveledziso , sekithara ya vhubveledzi na Ikonomi ya zwa Maḓanzhe nga fhasi ha vhulavhelesi ha
Mushumisi u ṱanganedza uri SARS kana mushumi wa netiweke iṅwe ya thungo a nga , nga fhasi ha nyimele dzo randelwaho nga Mulayo wa Ndaulo ya Vhukhakhisi ha Vhudavhidzani , 2002 , ṱoḓiwa u khakhisa vhudavhidzani kana u ṋetshedza mafhungo a kale kana mafhungo a elanaho na vhudavhidzani ha tshifhinga tshenetsho nga ha vhudavhidzani honoho .
Sa tsumbo , Afurika Tshipembe ḽi tea u bindudza na u thusa kha u shumiswa ha zwikhala zwo fhambanaho zwa fulufulu ḽa khaboni ḽa fhasi ḽa u bva kha muḓagasi wa maḓi na zwiṅwe zwiko tshipembe ha Afurika .
10.4. Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u ḓo fara Khonferensi ya Thendelano ya Matshilisano mafheloni a Ṱhafamuhwe 2019 ngei Johannesburg hune sekhithara dzo fhambanaho dza tshitshavha - hu tshi katelwa vhadzulapo , mishumo , bindu , zwa pfunzo na vhathu vho funzeaho , zwa vhureleli na midia - ri ḓo ḓikumedzela kha thandela ya vhuthihi ha matshilisano na u fhaṱa lushaka .
Tshitshavha tshi tea u dzhienṱha mvelelo ṱhanu dza ndeme u pulana nga tshifhinga tsha phurosese ya u pulana .
Ho fhaṱwa miziamu na monyumenthe ntswa dzi na tshivhalo , hu tshi katelwa tshiṱetshu tsha Muphuresidennde wa Kale Vho Mandela tshine tsho no vha tshiga tsha shango ngei Union Buildings .
Zwa konḓa , vharangaphanḓa vha sialala kha vha tou ḓi kwamiwa-vho na u ṱalutshedzwa nga kutshimbidzele kwa CBP .
AsonentsiMaipfi a re na mibvumo i no fana ya pfalandoṱhe a shumiswa kha u edzisela zwine muthu a khou ṅwala ngazwo kana u edzisela ḽimudi .
Kotara tharu dza vhathu vha re na TB zwa zwino vha dovha vha vha na HIV .
Vha fanela u vha vha na miṅwaha ya 17 kana u fhira nga ḓuvha ḽa u ita ndingo uri vha tendelwe u ita ndingo .
Tshivhalo tsha zwibviswa tshi khou tshimbilelana na BAS .
Vhukhakhi / khumbelo u bva afho zwi a bviswa u itela zwibveledzwa zwi shumiswaho nga mushumisi .
Mashudumavhi , muhumbeli ha koni u swikelela rekhodo dza tshiimiswa tsha phuraivethe nga nḓila ino fana na ya tshiimiswa tsha phuraivethe , nga nnḓa ha musi u sumbedza dzi ( pfanelo ) dzine a khou ṱoḓa u dzi tsireledza kana u dzi shumisa arali u swikela mafhungo zwa tendelwa .
Vhukati ha zwiṅwe , i ḓo khwaṱhisa nḓisedzo ya muḓagasi u vusuluseaho kha netiweke ya u tshimbidza muḓagasi u bva kha vhabveledzi u ya kha vhashumisi nahone i dzinginya thikhedzo kha sekhithara dza Nyendedzo ya Zwishumiswa Zwihulwane , ine ya vha iṅwe ya vhashelamulenzhe kha muhasaladzo wa GHG .
Iṅwe khaedu ndi ya u kala ndozwo ya muḓagasi , ngauri u swika zwino a hu athu u vha na tshikalo tsho raloho .
I ḓo sedzesa kha u bveledzisa na u ita mushumo u vula zwikhala zwa vhubindudzi ha biḽioni nnzhi ha Afrika .
Ri anzela u ṱalutshedza maipfi , nyito , mihumbulo na zwiimo u ya nga kuhumbulele kwashu .
Fhedzhi , mavhanga vha poḽotiki vha nga si vhaledze u vha " haya ha mupo " ha tsivhudzo ya zwa mupo .
Themo ya Afrika Tshipembe yo swika he ya kwamea nga nḓila i si yavhuḓi nga COVID-19 ye ya kwama mashango oṱhe kha dzhango .
U guda vhushaka vhukati ha zwiṱirouku na kunwele kwa halwa zwi tshi bveledza mvelelo dzi fanaho .
Mihasho i elanaho ya vundu na ya lushaka na yone yo katelwa na kha vhuimeleli u bva kha komiti ya u dzudzanya .
Ṱhanziela hei nga muthu a re na vhukoni i tea u amba izwo hu tshi tevhedzwa uri Tshikwama a tshi ṱoḓi thwii kana nga iṅwe nḓila u thivhela nḓisedzo ya Khoudu na Mulayo .
Mulayo wa Malwanzhe u ḓo ṋetshedza mutheo u re khagala wa vhupulani ha tshikhala tsha maḓini .
Nga zwenezwo vha dzhiwa sa vhathu vhane vha nga ita khohakhombo khulwane kha tshitshavha nga tshiitisi tshenetsho vha hanelwa beiḽi kana vha valelwa tshiṱokisini .
14.6 u ḓo ḓi kumedzela bindu ḽawe nahone a songo ita zwa maṅwe mabindu na / kana miṅwe mishumo-vho a si na thendelo yo tou ṅwaliwaho i no bva kha GEP ;
Vhuḓifari ha tshiṱafu hu anzela u vhanga mbilahelo .
Ri khoḓa ndingedzo dza Mashango Mbumbano ( UN ) dza u ṋetshedza thikhedzo dza vhulondavhathu kha vhadzulapo na u ita khuwelelo kha tshitshavha u tikedza vhathu vha Venezuela nga tshifhinga itshi tshi konḓaho .
Ndaulo na ndango ya mufhiriselo , mukumedzo kana u ṱanwa ha mishumo yoṱhe ndi zwone zwivhangi .
Inthanethe na yone yo bveledza dziṅwe tshaka dza vhudavhidzani , dzi nga ho sa imeiḽi , midia wa zwa matshilisano , phodikhasithi na zwiṅwe zwinzhi .
Ṱhoḓea ya vhubvelaphanḓa yo shumiswaho kha ndingo , ndi tswikelelo kha zwiimiswa zwa mutheo na zwithu zwa ndeme .
Vhathu vhashu vho vhetshela thungo phambano na nndwa dzi sa ri tshithu , vho ḓiṋetshedzela zwi khagala u vusuludza ndaela yavho ya muvhuso wo rangwaho phanḓa nga ANC u bvela phanḓa kha mbekanyamushumo ya u swikela bono ḽo tikedzwaho kha Thendelonzwiwa ya Mbofholowo .
Ṱhoḓea dza ndeme ya maḓi dza tshumiso ya maḓi dzi vhonala nga u dzhiela nṱha :
U tshimbidzwa ha mbadelo nga u ṱavhanya zwi ḓo ṱoḓa vhukoni ho khwiṋiseaho na mashumele , hune ha vha na u thivhelwa kha sisiṱeme , zwine zwa nga kha ḓi vha kha huṅwe ha fhethu hu tevhelaho kha mutshilinzhi wa mbadelo :
Thandela ya u vusulusa malaṱwa i khou tikedzwa nga masipala nahone ho vha na mishumo yo vhalaho ye ya sikwa nga hovhu vhurangeli .
Kha ndingedzo dza u ita uri hu vhe na u vhonala ha mapholisa , masipala wo ṋetshedza mutevhe wa zwiendedzi .
Khonadzeo ya u shumisa vhafarela vhahaṱuli nga zwifhinga zwa musi ho awelwa i tea u lavheleswa .
U kundelwa u dzhenela miṱangano zwi ḓo ita uri hu mbo ḓi vha na u thudzelwa thungo ha mudzheneli wa thengisophikhisano a kwameaho na zwenezwo .
1.101.4 Khabinethe i khwaṱhisedza zwo bulwaho nga Muphuresidennde zwa uri Afrika Tshipembe ḽo ḓi lugisela u thusedza Libya kha vhuḓidini ha Mvusuludzo ya Phanḓa na Mveledziso na u kovhelana na vho tshenzhemo ya shango ḽashu kha vupfumedzano , u dhata dayotewa na tshanduko ya demokirasi ya Shango .
Ṱhulo dza milamboni a dzi nga ṱhoṱheli .
Tshipiḓa tsha 3.6 afho fhasi tshi ṱalutshedza uri vha nga wanisa hani vhafari vha ndivho ya sialala arali izwi zwi sa pfali zwavhuḓi nahone tshipiḓa tsha 3.8 tshi ṋetshedza tsivhudzo nga ha u ita nyambedzano na u khunyeledza thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Kutevhekanele kwa ṱhoho ku nga ḓi shandukiswa , fhedzi vhagudisi vha tea u dzhiele nzhele u mvelaphanḓa na vhuimo vhune ṱhoho ya khou amba ngaho .
Simphoziamu yo tenda uri sa tshiimiswa tshi re na maanḓa a tshitshavha , vhuhaṱuli vhu tea u swikelea nga ṱholo ya tshitshavha .
U vhala hu re na u elela hu engedzedzeaho na nga u ṱavhanya .
4.2 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vha itaho khumbelo ntswa u shumisa tshumelo ine vha tou ḓiitela sa i zwi i tshi thusa u bvisa khonadzeo ya khovhakhombo ya u kavhiwa nga COVID-19 fhethu ha nnyi na nnyi ho ḓalesaho vhathu .
Zwifhirisafulufulu na thambo dza u ḓimula vhuhali dzi ḓo fhiriswa fhethu ho teaho u tsitsela fhasi , ho tiwaho u bva kha vhulapfu ha fhethu ha vhukuma na ha fhethu hu no lingana naho ha tshipiḓa tsha mutsiko u no kwamea .
Ṅwalani madzina a zwipuka zwa rathi kha zwe zwa buliwa tshirendoni itshi nahone ni ṅwale na muungo une zwa ita nga fhasi . tshimange phrr
Hu si na zwo ṅwalwaho .
Kha vhupo vhune ha ṱoḓa tshanduko vha nga vha na tshaka tharu dzo ṱanḓavhuwaho dza phindulo .
DziMSD ( hu tshi katelwa dziWRULD ) ,u shuma fhethu hu re na malwadze ane a pfukhela nga kha zwitshili ( muvoni kana hune phukha dza ṱhavhiwa hone ) , khonadzeo ya u farwa nga vhulwadze ha lukanda na u shuma fhethu hu fhisaho nah u rotholaho .
U khunyeledzwa ha Mulayotibe wa Nḓowedzo ya Mulayo hu ḓo thusa kha u alusa tshiko tshine ha ḓo nangwa khatsho vhaofisiri vha vhuhaṱuli vho teaho .
Naho zwo ralo , u ṋewa ha thaidzo dza masheleni a dzhenaho na ndangulo ya ḓoroboni kha vhudzulo vhunzhi , zwi nga vha zwa ndeme u thoma mimaraga wa ḓoroboni na vhubveledzi ha themamveledziso nga nḓila ya nyito dza tshitshavha dzo dzhielwaho nṱha .
Mveledziso ya themamveledziso i katela themamveledziso ya bulasi dza u lima nga zwifhinga zwa u sielisana na zwibveledzwa zwa vhulimi .
Notsi dza khoso
Zwiimiswa zwa zwamasheleni ndi yone tsumbo ya vhuḓi ine ya vha na maanḓa a u ri tsireledza kha maḓumbu a ḽifhasi ane a ṱo ḓa u thithisa ikonomi .
A. Mafhungo a Zwino kha Shango
Thebulu i re afho fhasi i sumbedza manweledzo a nḓowetshumo ya mukumba kha lushaka na kha vundu .
Hezwi zwi ḓo amba uri vhathu vha Afrika Tshipembe vha ḓo ḓifhelwa nga u vha miraḓo ya sisiteme nthihi ya ndangulo ya ndindakhombo ya tshitshavha , ngeno avho vha wanaho malamba manzhi vha tshi ḓo kona u isa phanḓa na u shela mulenzhe kha zwikimu zwa phuraivete zwa phensheni .
Khabinethe yo ombedzela vhuṱhogwa ha thandululo ya vhukuma ya tshifhinga tshilapfu kha khuḓano vhukati ha Palestina na Israel yo ḓitikaho u vha hone ha mivhuso mivhili .
Zwikhala zwi tea u kona u ṱanganedza u shandukiswa ha mushumo tshifhinga tshoṱhe , vhuitwa ho fhambanaho na u fhambana-fhambana ha tshifhinganyana hu na tshanduko kha maanḓa .
Naho dziṅwe themendelo dzo itwa dzoṱhe , a si zwiteṅwa zwoṱhe zwo lwiwaho nazwo .
Vhashumeli vha muvhuso kha ḽevele iṅwe na iṅwe vha nga wana mafhungo nga ha zwithu zwoṱhe u bva kha mveledziso ya ikonomi u swika kha u lugela tshiwo .
4.2 . Mbekanyamaitele iyi i tou vha mbofho kha matavhi na vhashumi vhoṱhe vha
2.2 . Muvhuso wo shumesa u bva nga 1994 u humisela murahu zwiito zwi si zwavhuḓi zwa u dzhielwa shango nga fhasi ha vhukoloni na khethululo nga muvhala .
Tshiṱuṱuwedzi tshi fanaho tsho kumedzelwa vhashumi vho teaho vha miṅwaha yoṱhe vha kha zounu dzo khetheaho dza ikonomi .
Arali ha vha ho tiwa vhathu vha fhirahi muthihi kha vhuimo ha Mufarisa Mulangadzulo , hu farwa voutu ya tshiphiri .
Zwi katela mveledziso ya u ṱoḓa u swika kha Megawatsi dza 40 000 dza muḓagasi u bveledzwaho maḓini u bva Mulamboni wa Congo , kha nṱha dzi fhiraho sumbe .
( b ) Khoro ya Lushaka ya Vunḓu i tshi tikedzwa nga vouthu dza vunḓu dzi si fhasi ha rathi .
U engedza kha u ḓadzwa ha fomo , zwipondwa zwo vha zwi tshi khou ṱoḓea , hune zwa konadzea , vha swikisa maṅwalo nyengedzedzwa a u tikedza izwo .
" Tshakhala tsho ṋetshedzwaho " tshi a langwa na u vhuswa nga kha sethe ya mbekanyamaitele na milayo ya muvhuso .
Zwi dovha zwa vha tshipiḓa tsha tshanduko yo ṱanḓavhuwaho ya ndeme ya u khwaṱhisa uri vhathu vha kone u swikelela mulayo , zwine zwo ṱumanywa na Ndayotewa ya Riphabuliki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u ṱuṱuwedza vhone u sedzulusa zwitatamennde zwa tshidzumbe zwa Dziwebusaithi dzine vha nanga u vha na vhuṱumani nadzo u bva kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka uri vha kone u pfesesa uri Webusaithi idzo dzi kuvhanganya hani , u shumisa na u kovha mafhungo avho .
Hezwi zwo swikisa kha u sa fana u kha dziwadi dzo fhambanaho .
Thikhedzo yavho kha nyambedzano , thabelo na vhuḓidini ha u ḓisa mulalo khathihi na khuwelelo yavho ya ṅwaha wa akhademiki wa 2016 uri u khunyeledzwe zwavhuḓi , zwo ṱanganedzwa .
Vhalani uri hu na zwipuka zwingana kha rou iṅwe na iṅwe .
Mawanwa a u tou thusedza na one o ambwa nga hao kha miraḓo ya tshiṱafu vho teaho uri vha shumane nazwo nga ngomu .
Arali vha tshi thivhelwa nga vhuholefhali uri vha vhale , vha vhone kana u thetshelesa Rekhodo i kha tshivhumbeo tshe ya ṋestshedzwa ngatsho kha 1 u swika 4 afho fhasi , kha vha ambe vhuholefhali havho vha sumbedze uri vha khou ṱoḓa Rekhodo i kha nyimele ifhio .
Dziṅwe SMME dzi re hone dza 337 dzo topolwa na uri dzi ḓo thuswa kha u pfumbudza na tswikelelo ya maraga .
Vhana vhashu vho shavha mutsiko kha ḽino shango .
Ndi khwine matshelo hu no ḓo vha hu si na u shoniswa hune hu nga ita uri vha tou nana u omisa ṱhoho .
URI Mulangi : Tshumelo dza Thekhinikhala na Themamveledziso na miraḓo ya Komiti ya Phothifoḽio ya Mveledziso ya Themamveledziso na dzinnḓu na Mavu a dzhiele nṱha mbetshelo ya ṋetshedzo ya dziṅwe dzinnḓu kha dzoṱhe nnḓu dzine dza vha fhasi ha mutalo wa muḓalo wa 1:50 .
Kha vha ṱalele theḽevishini awara nthihi vha dubekanye khungedzelo dzoṱhe dze vha dzi vhona .
Ni khou ya u ṅwala maanea nga tshipuka , fhedzi ni tea u thoma nga u
U shumisa ngona dza u ḓikhakhulula dzi re na tshivhalo musi a tshi vhala , tsumbo , u dovholola zwe a vhala na u vhala a tshi isa phanḓa na u ima .
Vhushaka ha Afrika Tshipembe na PRC vhu kha maimo a Vhuḽedzani ha Maano ho Fhelelaho vhu tikedzwaho nga Thendelano ya Beijing nga ha u Thomiwa ha Vhuḽedzani ha Maano o Fhelelaho , ane a katela vhushaka hoṱhe vhukati ha mashango aya mavhili .
Ndingo ya masiandaitwa a i ngo sedza maṅwe mafhungo a mvelele u fana na uri madamu a ḓo vhanga muḓalo kha mavhiḓa na vhupo ha u rabela .
Dzina ḽa tshikolo , mudededzi , ṱhoho ya tshikolo
Milayo ya Fhasisa ya Tshitandadi ya Mashango Mbumbano ya Kufarele kwa Zwivhotshwa u ita mbetshelwa ya vhuṱoli ha tshifhinga tshoṱhe nga vha maanḓalanga vha re na vhukoni na ndalukano .
I dovha hafhu ya khakhisa u sikwa ha zwifhaṱotserekano zwa ḓoroboni , zwine zwa vha zwa ndeme hu tshi itelwa phatheni yavhuḓi ya vhupo .
Komiti i dovha hafhu ya dzhiele nzhele u katelwa ha tsenguluso ntswa kha mbekanyamushumo ya khomishini .
Vho vha vha tshi dzhia uri vhuḓifhinduleli havho ndi u ṱanganedza na u fhirisa milaedza fhedzi .
Mbeu dzine dza swikelelea na u shandukisea u ya nga ṱhoḓea dza vhorabulasi na zwine vha zwi takalela na tshivhalo tsho linganaho nga tshifhinga tshone .
Komiti ya Wadi yo vhumbwa nga vhaimeleli vha tshitshavha kha wadi ya masipala wapo kana masipala wapo kana muhulwane .
Hu na mbumbo dza vhukonanyi kha Ofisi ya Muphuresidennde na ofisi dza mulangavunḓu dzine dza tshimbidza hedzi mbekanyamushumo .
Vha ḓo shumisa hani ṋdivho ya sialala lwa tshiphiri ?
Mugaganyagwama wo avhelwaho kha maongelo a dzingu wo shumiswa zwavhuḓi u lambedza mbetshelwa ya tshumelo dza mutakalo nga mutengo wo teaho kha mulwadze nga ḓuvha .
U itela u fhedza kufhaṱelwe kwa vhudzulo kwo peamaho kwa tshifhinga tsha tshiṱalula , vhudzulo ha vhathu ha tshifhinga tshiḓaho na zwikhala zwa mveledziso ya ikonomi zwi tea u vhewa kha khorido dza mishumo na madungo mafhande a re tsini na senthara khulwane dza nyaluwo .
Zwikili zwa ndangulo ya zwa masheleni zwavhuḓi , zwikili zwa u vhupulani na u dzudzanya , zwikili zwa u tandulula thaidzo , zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓi ( zwa u ṅwala na zwa u amba ) .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha mbekanyamushumo dza zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Tshifhinga tsha u ita khumbelo dza NSFAS tsho vula lwa tshiofisi u itela vhagudiswa vhane vha tama u isa pfunzo dzavho phanḓa kha dziyunivesithi na khoḽidzhini dza Vhugudisi na Pfunzo dza Mishumo ya Zwanḓa na Thekhiniki .
Ṅwaha uno u swaya anivesari ya vhu41 ya Mvutshelano ya Matshudeni a Soweto ya 1976 na uri mushumo uyu wa elelwa u shuma u humbudza uri vhaswa vha shango vho vha vho ranga phanḓa Nndwa .
Vha tea u ṱuṱuwedzwa u livhana na thaidzo dzavho na zwithu zwine vha dzulela u zwi dzumba kha kusedzele ku langwaho nga mutevhe .
Khethululo yo dovha hafhu ya kwama nḓila ye vhashumi vha vha vha tshi badelwa ngayo nga muvhuso nahone zwi nga vhonala kha tshayandingano na phambano dzo sedzaho lukanda dza masheleniguṱe e vha badelwa .
U ita uvhu vhugevhenga , mupomokwa u vha a khou ṱoḓa u dzula dzhele miṅwaha i sa fhiri fumi , kana mulifho wa R200 000.00 .
Muthu a nga vha muraḓo wa dzangano ḽa vhurumelazwivhambadzwa nnḓa ḽa phuraivethe kana ḽa bindunyanḓanywa ḽine ḽa ḓo ṱoḓa mazhendedzi kana vhaṱunḓi na u anḓadza zwibveledzwa zwavhuḓi .
HIV / AIDS yo vheiwa kha ofisi ya meyara na minidzhere wa masipala hu sedzwa uri HIV / AIDS a si thaidzo ya mutakalo fhedzi .
Nothembi u ambara zwiambaro zwa u naka .
Vha khou ṱoḓa u ita izwi ngauri vha ṱoda u engedza tshelede ya u renga suthu ya u ambara vha tshi ya muṱanganoni wa khoro ya masipala une wa khou ḓo vha hone .
Zwa mulilo zwo bvelela lini
U kovha vhunzhi ha zwiko na tshifhinga kha avho hu tshi vhambedzwa na ṅwaha wo fhelaho , zwi ambaho vhunzhi ha milandu kha ṅwaha muswa wa muvhalelano .
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela . mvula luṅwe mapfeṋe yashu khwiṋe mvumi muṅwe pfala muhashela mathukhwi muṱamvu ṅwando pfuvha shavhela khwikhwidza
Mbekanyamushumo i ita tshiṱuṱuwedzi tsha ikonomi kha vhadzulapo u itela u fhungudza malaṱwa a miḓini yavho , na u ṱanganedza dziṅwe nḓila u tou fana na mbuyedzedzamalaṱwa na tsinisamalaṱwa .
Muvhuso u ḓo engedza tshikalo tsha mbetshelwa ya maḓi nga u vhora magwedzho manzhi vhuponi ho kwameaho kha vundu .
Arali ha vha na dzinwe dokhumenthe dzo ṋekedzwaho thungo , zwi ḓo dzhia vhege tharu u shumana na khumbelo .
U sika maipfi a tshi khou shumisa zwikili zwa foniki zwo funziwaho uno ṅwaha . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 :
Muḓivhamuḓagasi a re na ndalukanyo dzo teaho u tea u kwea na u ṱanziela u kweiwa hoṱhe ha zwithu zwa muḓagasi , tenda ha vha uri ṱhanziela ya rumelwa kha Muofisiri Muhulwane wa Mulilo u itela u rekhodiwa nga u ṱavhanya musi ho no kweiwa .
Vhuḓivhesi ha zwikili zwa vhudavhidzani ho fhambanaho ha u ṅwala na ha hu si ha u ṅwala ho livhiswaho kha vhathu na zwigwada .
Vhunzhi havho vho tambudzwa nga mazhuluzhulu na nyofho dza u ita ngauralo , na muthu muṅwe na muṅwe ane a vhulungela tshelede u ya u awela kana pfunzo ya ṅwana vho vhona vhubindudzi uvhu vhu tshi khou tsela fhasi u vha zwipiḓa zwa ndeme yaho .
Khabinethe i vhandela zwanḓa matshudeni vhe vha ima vho khwaṱha vha tshi lwa na khethululo na u lwa na vhatshena vha tshi tikedza nndwa yavho , zwine zwa sumbedza u vha tsumbo ya uri ri nga shumisana u fhaṱa kha mvelaphanḓa na mbuelo yo itwaho kha sekithara ya pfunzo ya nṱha kha u lugisela ṅwaha uno wa akhademi .
Sekithara i si ya tshiofisi zwenezwo ndo tshipiḓa tsha ndeme tsha mutevhe ya thengiso ya Afrika Tshipembe .
Ndangulo ya zwigidi ndi sia ḽa ndeme ḽa maele a ulwa na vhugevhenga a muvhuso .
Kha shango ḽo ḓiimelaho u bveledzisa mutheo waḽo wa u maga , hezwi zwi ḓo vha na masiandaitwa mahulwane kha zwa muṱaṱisano .
3.1 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha thandela ya u pfumbudza ya R22-miḽioni nga Minisiṱa wa Muhasho wa Vhashumi Vho Mildred Oliphant , ine i ḓo sika mishumo kha zwa vhufhufhi , bindu ḽa u tala maḓini na sekithara dza zwa vhulimi .
U ṅwala manweledzo a IDP i no shumisea i no ḓo shumiwa kha u pulanela wadi ;
6.1 . Khabinethe i vhidzelela vhakwamei vhoṱhe u tikedza vhurangeli ha u shandukisa sekithara ya vhuendelamashango sa izwi i tshi vhuedza ikonomi nga huhulu nga u manḓafhadza zwitshavha zwa mahayani khathihi na u ṱuṱuwedza nyaluwo ya mishumo .
Fhethu ha Mveledziso dza Ndeme
( b ) maṅwe mafhungo oṱhe a songo ṋetshedzwaho iṅwe khothe nga Mulayo wa Phalamennde .
Kha ri vhale Vhalani tshiṱori .
Ni ḓo ita mini ṋamusi ?
Muvhuso wa Lushaka u ḓo khunyeledza vhuḓifhinduleli na mishumo vhukati ha maanḓalanga a zwa Sialala .
Vhunzhi uho hu kala vhuhulu hune zwibviswa zwa u thoma kha thandela kana mbekanyamushumo zwa swikisa zwone kha u engedzea ha zwibviswa kha ikonomi yapo .
Muṱangano Guṱe wa Vhuṋa wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa Miraḓo ya GEMS
Tshipiḓa itshi tshi ṱoḓa Minisṱa vha tshi vhumba phaneḽe ya vhaleludzi , vhakonanyi na vhalamukanyi vha thasululo ya phambano kana u ṱanganedza phaneḽe i re hone ye ya tholiwa nga Minisṱa vha Zwa Mavu .
Nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho , Sekhithara i khou tandulula mafhungo o fhambanaho a vhushumisani kha masheleni .
Ndi muṱoḓisisi ane a khou ṱoḓa u wanulusa nga ha nḓivho ya sialala ine ya yelana na tshiko tsha zwi tshilaho tshapo u itela ṱhoḓisiso fhedzi hu si na muhumbulo wa mbambadzo .
Tshikalo tsha vhuḓiimiseli na u ḓifunga zwe nda zwi vhona musi ndo dalela zwikolo zwo ita uri ndi tende uri musi hu na thuso yo linganaho , tshifhingani tshi ḓaho , vundu ḽashu ḽi ḓo ṱhonifhiwa siani ḽa vhuḓi ha pfunzo na zwibveledzwa zwine ra bveledza .
Nga mulandu wa uri ndi iṅwe ya dziofisi tharu dza ḽifhasi , i ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha ṱhoḓisiso na mveledziso kha mashango ane vhulwadze ho andesa .
Fureme dzi songo fhira R1 089
Dziṅwe dza theo dza mulayo dza mveledziso ya mavu dza zwino dza zwa mavu dzi a shuma kha maṅwe masia , zwine zwa sia zwi khou konḓisa mveledziso nga ngomu kha masipala .
U fha maanḓa vhadzulapo u ita khetho dza khwinesa dza pfushi na zwiḽiwa zwo tsireledzeaho .
U tshimbidza zwa tshumiso ya u dzudzanywa ha ṱhoho ya mavu .
U shumisa maḓadzisi a tshifhinga , a maitele , a fhethu na a digirii .
Ndivho ya khoso iyi ndi u funza zwiṱuṱuwedzi zwa muteo zwi no kwama u lima miroho na tsireledzeo kha u shaya zwiḽiwa miṱani .
Hezwi zwi katela zwikili zwa vhutshilo na mveledziso ya matshilisano , khathihi kupfesesele kwavhuḓi kwa sisiṱeme ya vhulamukanyi na mulayo Afrika Tshipembe ine vha ḓiwana vha khaḽo .
Ri fanela u ṱanganedza vhuḓifari ha sialala ḽashu kha zwa vhudzekani na u amba nga ha vhudzekani , ngauri matshilo a vhafarisi vhashu , vhana vhashu , na avho vhane ra vha londota , o ḓitika ngazwo .
Ṱhanziela ya mbingano i si ya tshikhau : R53
Hu na zwithu zwiraru zwine zwa nga khethwa khazwo zwi re hone u khwaṱhisedza khwiniso ya tshumelo :
Zwo livhiswa kha u ṱavhanyisa nḓisedzo ya tshumelo u lwa na vhushai na u sika kutshilele ku sa nyeṱhi kha tshitshavha tsha Free State .
Nga itsho tshifhinga ndi musi Anasi o no thoma kale u kapula zwiḽiwa .
mushumi a songo ita zwine zwa tea vhukoni hawe , nga maṅwe maipfi , o ita zwiṅwe zwithu zwine a zwiḓivha uri a zwi tei u itiwa .
Zwikili zwa u humbula nga u saukanya na u tandulula thaidzo .
Tshiimiswa tsho elwaho tshi ḓo ḓiphiṋa nga ṱhanganedzo yo khwaṱhiswaho ya u shumisa thengo u bva kha khamphani iṅwe na iṅwe dzine dza dovha nga khathihi dza vha iṅwe ya vhavhuelwa vha mveledziso ya mabindu atsho .
Ṱhalutshedzo yo shandukiswa u itela u edza vhuṱanzi nyengedzedzwa ho ṋetshedzwaho kha u vhiga ha zwa masheleni nga muvhuso .
Ofisi ya Muimeleli wa Miṱa i dzhia tshifhinga tshingafhani u eletshedza kha mafhungo a hanedzanaho ?
Kuitele kwa vhuvhili kwo katela u anḓadzwa ha tsini kha zwipoto zwo khetheaho zwa zwikolobulasi , ho sedzwa Daimane Ntswu .
U kona u shumisa zwiga zwa u vhala ( tshitopo , khoma , tshivhudzisi , tshigagarukela ) u itela uri vhaṅwe vha kone u vhala zwo ṅwaliwaho .
Nga tshifhinga tsha muṱangano
U ita uri zwishumiswa zwa khomphyutha kana thikhedzo ya ndaulo zwi vhe hone maluganana u thaipha pulane dza wadi .
Zwenezwo , mutengo wa ndaka wa u thoma u nga vha u fhasi .
Senthara dzo shuma kha u leludza dziwekishopo , thandela dza mveledziso ya tshitshavha , zwiito zwa mutambo na mbekanyamushumo dza zwa pfunzo .
Sa muvhuso ri ḓo isa phanḓa na u tikedza nungo idzi na u edzisa .
Zwipondwa zwo swika he zwa sumbedzwa kha tshikirini afho tshitediamu - maitele a vhuṱali e a ita uri vhaṱaleli vha pfesese uri ndi ngani mutambo wo tea u imiswa .
U wana na u ṱhogomela tshikhala tsho teaho , tshishumiswa , na zwiṅwe zwiko zwi ṱoḓeaho u khunyeledza nga vhukoni thandela .
Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo wo ṋethsedza thikhedzo ya 100kw ya tshivhaswa tsha sele isa dzinginyei tshine tsha tshimbila kha puḽatinamu na gese ya mupo ye ya dzhenisiwa kha ofisi dza Nnḓu ya zwa Migodi ngei Johannesburg .
U sala murahu na u ḓivhadza khasiṱama nga ha mvelaphanḓa .
Muṱangano wa tshigwada tshihulwane na tshigwada tsha tshitshavha nga u angaredza hune mvelelo dza mushumo wa vhege une wa katela Mapa wa nḓila , mvelelo dzo ṱanganyisiwaho na mafhungo a mvelelo iṅwe na iṅwe i rerwa nga hayo zwithu zwa ndeme zwa tendelaniwa khazwo kha tshitshavha .
Deithi : Phukha dza vhidzelela dzo takala musi tshibode tshi tshi pfuka mutalo .
Mishumo ya tekiniki i khou bvela phanḓa , hu tshi katelwa ṱhoḓea ya sisiṱeme ya u ṱola mafhungo .
Thendelo dzine dza ḓo thomiwa miṅwedzini miraru iḓaho .
U ṋetshedza mafhungo a kwamaho u thivhela mililo musi a tshi humbelwa nga Vho Minisṱa
Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo : Masipala u na yunithi ya ICT yo thomiwaho nahone i shumaho .
Ṱhalutshedzo ya kuitele kwa khetho
Ndi sumba hani vhuḓipfi hanga kiḽasini
Senthara dziṅwe dza ndulamiso dzo thoma senthara dza hu wanalaho tshumelo dzo fhambanaho u itela u langa u vhaledzwa ha vhadali .
CBP i dovha ya ṋea vhathu tshikhala tsha u wana vhaimeli vho teaho khathihi na vhaḓisedzi vha tshumelo vha u ita mushumo wonoyu .
Thandela iṅwe na iṅwe yo khethea nahone i na khaedu dzayo khathihi na mafhungo ayo ane a tea u dzhielwa nṱha .
U asesa ha tshifhinga tshoṱhe ha ṱhoḓea dza u tikedza thandela
1.7.2. Khabinethe i khoḓa miraḓo ya tshitshavha vhe vha ḓivhadza Muhasho wa zwa Vhashumi , vhe musi vho ṱangana na Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano vha dzhia maga nga u ṱavhanya a u shumana na nḓila ya u tambudzwa lwa tshiṱuhu uhu ha vhana .
Dzi nga ṋetshedzwa nga nḓila dza thekinoḽodzhi dzo fhambanaho , dzine dzoṱhe dza vha na masiandaitwa a mutengo o fhambanaho , ṱhoḓea dza vhupo na dza dzhomeṱiri .
Data ya vhukati ya bada , ine ya vha muṱoḓo wa sisiṱeme , zwa zwino yo dzheniswa kha Khamphani khulwane ya GIS nahone zwipiḓa zwoṱhe zwa data zwo ṱumana nga kha Mbekanyamushumo ya Thikhedzo ya Sisiṱeme ya Ndangulo ya Dzibada .
Mvetamveto Tshandukiswa i ḓisendeka na Mulayo wa u maanḓafhadzwa ha ho sendekwaho kha vhathu vharema vhoṱhe kha zwa ikonomi ( B-BBEE ) ; i shandukisa u ṋetshedzwa ha dziḽaisentsi ; i khwinisa mbetshelwa dza muṱaṱisano ; i ṱusa vhukonḓi ha milayo ya ṋetshedza hafhu mbetshelwa dza zwithu zwi elanaho nazwo .
2.2.1 ndi khamphani , yo ridzhisiṱariwaho lwa ngoho , i no khou tshila lwa mulayoni , nahone i si na samba milayoni ya RSA ( Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ) ;
Ndi mini tsho kungaho tshenzhemo ya vhaofisiri kha tshikepe tsha nndwa u ya tshiṱangadzimeni ?
Zwiwo wa u laṱa malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili zwo anḓadzwa zwavhuḓi kha midia .
Gumofulu ḽa R4 200 nga muṱa
Ri tea u furalela kuhumbulele ku si kwavhuḓi kwo goḓombelaho kha shango ḽashu ngauri uri tshifhinga tshiswa tsho swika .
Izwi zwi ombedzela zwinzhi zwo swikelelwaho zwe zwa khwinisa vhupo ha dziḓoroboni hashu uri hu vhe zwikhala zwa demokirasi ine vhadzulapo vhoṱhe vho vhofholowa tshila khayo .
U ṱanganywa ha zwiteṅwa hezwi zwoṱhe kha muhanga wa mugaganyagwama zwi khwinifhadza zwa u vha khagala na vhuḓifhinduleli , zwine zwa ṋetshedza tshifanyiso tshi re khagala tsha muthelo na kushumisele kwa masheleni .
Ngauri maḓi a malaṱwa ha shumiswi kanzhi kha mveledziso ya khovho Afrika Tshipembe , nzhele ṱhukhu yo fhiwa zwithu zwa mutakalo zwo katelwaho .
Miṱangano ya Komiti ya Wadi ndi miṱangano ya nga misi ya miraḓo ya Komiti ya Wadi .
U khwaṱhisedza uri mbilo dzoṱhe na mbadelo dzi itelwaho phanḓa dzo shumiwa na u ḓadziwa nga nḓila yone .
3.4 . Khabinethe i dovha ya ṱuṱuwedza avho vho fhedzaho u haelwa uri vha ye hafhu u wana khaelo ya u engedza maanḓa ( booster ) ine ya thusa u engedza ḽevele maswole a muvhili u itela u pfula vhuhali ha varienthe ya COVID-19 .
Thaedzi ine ra vha nayo i nga tandululwa nga u ṱavhanya .
Atiḽasi i ḓo topola fhethu ha khonadzeo na u ṋetshedza vhuṱanzi ho fhelelaho ha nga tshiko tsha muya shangoni .
Fhedziha , nga murahu ha musi masipala wo wanala u tshi khou kundelwa u vha na mvelaphanḓa kha zwa u khwinisa tshiimo tshawo tsha zwa masheleni na nḓisedzo ya tshumelo , Khabinethe yo dzhia tsheo ya uei u vhewe nga fhasi ha vhukando ha u dzhenelela ha lushaka .
Ngudo dza u ela dzi shumiswa u khwiṋisa mbekanyamushumo na u ḓivhadza tsheo nga ha nyavhelo dza zwiko dzi tevhelaho .
1.2 . Shango ḽo ḓo nga fhasi ha ndaulo dza Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka kha COVID-19 u bva Ṱhafamuhwe 2020 , musi ḽa Afrika Tshipembe ḽo rekhoda tshiwo tshaḽo tsha u thoma tsha tshitzhili itshi .
Zwi tou vha khagala uri vhaswa vho ṱanganedza nyanḓadzamafhungo ntswa , nahone izwi ndi nḓila yavhuḓi ya u ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe u shela mulenzhe kha tshitshavha .
Vhupulani ho Khwaṱhaho ndi ha ndeme kha ndango ya masipala ya tshifhinga tshilapfu ine ya sa gume .
Sa Mudzulatshidulo wa komiti , mukhantseḽara wa wadi u tea u dzhenela-vho .
Hu lavhelelwa uri mishumo ya GIS i ḓo itwa ofisini dza mavundu kana kha Masipala ea Tshiṱiriki .
A huna muṅwe wa mishumo iyi une wa nga konadzea hu si u ranga phanḓa kha u thoma zwithu , mbonelalphanḓa na vhuḓikumedzeli ha vhaofisiri vha ndulamiso .
Ṅwaha wa 2012 ndi wo khetheaho ngauri u sumbedza u pembelela miṅwaha ya 16 ha Ndayotewa ya Riphabuḽiki , ine ya ṋea mbonalo yo fhelelaho kha maitele a demokirasi .
Ri livhuwa dziNGO nnzhi dzine dza bveledzisa pfanelo dza vhafumakadzi na vhana dzi shelaho mulenzhe nga nḓila yavhuḓi kha mushumo uyu wa ndeme .
U ṅwala zwavhuḓi nahone zwino vhonala a na vhuḓifhinduleli na luvhilo kha u ṅwala ha u pomba .
Khumbelo ya ḽinwalo ḽa thendelo maelana na goloi
U kandekanya milayo kana ndaulo dziṅwe na dziṅwe dzine dza u shuma .
Ri ḓo fhungudza mpfu dza vhana nga mbekanyamushumo nnzhi dza u haela .
Tshiimiswa tsha nnyi na nnyi tshi na komiti ya u ṱola ine ya khou shuma ṅwaha woṱhe wa muvhalelano .
5.3 . Khabinethe i sasaladza migwalabo ya matshudeni i re pfudzungule , ye ya khakhisa u guda kha dziṅwe dza dziyunivesithi nahone ya vhanga u kwashekwanywa ha ndaka .
Khabinethe i ṱanganedza na u tikedza ' pulane ya vhudzheneleli ha vhudziki ' nga Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe ( SAPS ) , vhane vha ḓo shumisana na MaAfrika Tshipembe kha ndingedzo dza u ita uri zwitshavha zwashu zwi tsireleledzee .
Themamveledziso ya fulufulu ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tshine tsha khwaṱhisa mishumo ya ikonomi na nyaluwo u ya kha shango ḽoṱhe ; i tea u vha yo khwaṱhaho na u navha lwo linganaho u itela u swikela ṱhoḓea dza nḓowetshumo , mabindu na miṱa .
Ndi vhona u nga vhana vha no takalela bola ya milenzhe vha tea u vhala bugu iyi .
14.2. Khabinethe i dovha hafhu ya isa ndivhuwo dzayo kha vhoṱhe vhe vha ḓiṋetshedzela , madzangano a vhadzulapo , zwitshavha , vhashumi vha u ṱhaḓula hu na zwiwo na zwigwada zwa Vhulanguli ha Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho kha u thusa avho vho kwameaho .
U lavhelesa tshumelo dza tsireledzo ya mufhiso kha muhasho .
Fhindulani mbudziso dzi re afho fhasi kha zwigwada zwaṋu zwiṱuku .
U ya nga ha dziṅwe ṱhoḓisiso , phimo ya mpfu dza zwa vhuendi dzi nṱha na kararu vhusiku u fhira nga masiari .
U tou fana na zwenezwo , nḓowetshumo i nga vha vhakuvhanganyi na vhalaṱi nga u angaredza .
Tshumelo dza dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo nga u angaredza dzi ḓo ṋetshedzwa nga thimu dza mutakalo wa muhumbulo dzi katelaho vhaongi vha mutakalo wa muhumbulo , vhaofisiri vha dzilafho , Vharedzhisiṱara , madokotela vha vhulwadze ha muhumbulo , vhaḓivhi vha muhumbulo , vhashumela vhapo na madokotela vha muhumbulo vha mushumoni .
Livhanyani maipfi a no bva kha phara a re kha tsha Kha ri ṅwale monde na zwine a amba zwi re kha tsha u ḽa .
Vhuimo ha mavhone a zwiṱaraṱani vhu tea u dovha ha elana na vhuimabisi kana , zwavhuḓivhuḓi , hu tea u vha na ḽevele dza nṱha dza tshedza kha vhupo uho .
Tsha u thoma , nga u shumisa zwibveledzwa zwa kuitele ( i.e. pulane ya wadi na IDP ) u ḓivhadza mishumo ine ya khou itea kha kuṅwe kuitele
Khethekanyo idzi dzo livhiswa kha u khwaṱhisa u ḓiimisa ha Tshiimiswa tsha zwa Vhulamukanyi na u engedza maanḓa a muhaṱulimuingameli .
Munna kana mufumakadzi a nga ṅwalisa mbingano ofisini dza tsini dza Muhasho wa zwa Muno .
Sa musi mbekanyamushumo yashu i tshi ḓo thoma u shuma kha vhuimo ha u wa ha ikonomi , ri khou tea u shuma nga nḓila ya vhuronwane - a huna u tambisa masheleni , u pfikisela masheleni kha muṅwe ṅwaha - senthe iṅwe na iṅwe itea u shumiswa nga nḓila yo ṱalifhaho nahone i vhuedzaho .
Muraḓo muṅwe na muṅwe wa thimu a nga ṋekedza ḽekitsha maelana na zwiṅwe zwiteṅwa zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Ṅwalani madzina a vhathu na a fhethu kha thebuḽu i re afho fhasi .
Zwidzidzivhadzi zwine zwa bveledzwa nga u shandukisa zwibveledzwa zwa mupo : U shumiswa ha khemikhala ya thukhitha dzi re na masiandaitwa kha muhumbulo dzine dzo miṋwa kha matheriala a mupo dzi nga vha na mvelelo dza zwidzidzivhadzi zwi re na zwiṱaluli zwo fhambanaho .
Khumbelo dza poswo nnzhi na nomboro ya u ḓadza tshivhalo tsha vhashumi vhaswa a dzi nga ṱanganedzwi .
Thendelano i dzhiela nṱha tshumelo na thundu dza mvelele uri zwi sumba vhuvha , ndeme na uri zwi amba mini .
Zwiṱoho zwiraru zwi khou thamukana nṱha ha mmbete .
Nga nḓila dzo fhambanaho , vhuvhili ha mihumbulo i sa pfesesei ndeme ya zwithu zwa matshilisano u itela u bvelela ha bindu .
Nyambedzano dzo pulaniwa na Ofisi ya Mulangavundu kha Nnḓu ya Vharangaphanḓa vha Sialala malugana na fhungo ḽa vhuhosi .
Pfanelo dzoṱhe dzo tsireledzwaho .
Nda sokou ima ndo lavhelesa iyi khonani yanga ntswa a tshi khou tamba bola o ḓitakalela .
Kutshimbidzele kwa u bveledza pulane dza wadi
Muhasho wa Vhudavhidzani ha Ṱhingo na Tshumelo ya Poswo u ḓo bveledza adzhenda ya mveledziso ya Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani na Mafhungo ya Afrika Tshipembe hu si kale .
Milayo ya Mulaedza wa Mugaganyagwama yo itelwa u tandulula heḽi fhungo .
Modulu wa ndaka u khou shuma , khathihi na ndaka dzi sa tshimbili na dzone dzo dzheniswa kha sisiteme .
U sa vha hone ha sisiṱeme ya vhulamukanyi yo ṱanganelaho zwi bvela phanḓa na u khakhiso ndingedzo dzo livhiswaho kha u sedzana Ndangulo ya U valela vho Lindelaho tsengo .
LDL , kana khoḽesiṱiroḽo mmbi i khombo kha muvhili ngauri i tshinyadza mbondo dza mbilu na u vhanga siṱirouku na vhulwadze ha mbilu .
U thomiwa ha thandela ya MeerKAT - vhurangaphanḓa ha mutheo wa thandela ya SKA - vhu khou bvela phanḓa zwavhuḓi , na tsumbanḓila ya zwikhala zwa nḓowetshumo dza Afurika Tshipembe dzapo .
( a ) Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo zwi fanela u rekhodiwa afho fhasi .
Zwi sika tshikhala tsha mvusuludzo ya tshitshavha na u khwaṱhisedza vhuṱavhela hu bveledzeaho .
Zwenezwo maitele a ṱoḓa huṅwe u dzhielwa nzhele ha thandela na mishumo zwo pulanwaho nga muhasho .
Livhanyani maipfi aya na mafhambanyi ao .
U sedzulusa mavu o dzulaho nga nḓila ya tshiṱirathedzhi ane ha khou shumiseswa kana u shumiselwa mishumo yo teaho .
Zwo iledzwaho : A huna vhatukana vhaṱuku , a hu na vhathu vha vhulwadze ha muhumbulo .
Ndango ya Mafhungomatsivhudzi i vhukati ha u thoma ICU ya zwipikwa zwe zwa dzula zwo tiwa .
Tshandukiso dza mbekanyamaitele dzi tea u itwa zwavhuḓi zwo thewa kha tshenzhemo na vhuṱanzi u itela uri shango ḽi so ngo bva kha ndivho dzaḽo dza tshifhinga tshilapfu .
Dzhielani nzhele : Zwi a konadzea u vhona ṅwedzi nga masiari .
U thomiwa ha fhethu hu sa ṱoḓei tshitumbudzi ho teaho nahone hu no ṱhogomelwa kha shango hune ha ṱoḓa u shumisana ho angalalaho vhukati ha zwiimiswa zwa shango zwa tshumelo ya mutakalo na sia ḽa APHIS , kana sisiṱeme dza maitele a savei dza kha vhupo , u ṱola ha tshayandivhiswa kana maṅwe maitele vhuponi .
Nṱhani ha u lindela vhege mbili phanḓa ha musi vha tshi wana tshitatamennde tshavho tsha mbilo tshitevhelaho , kana u rwela luṱingo kha Senthara ya Ṱhingo kana u dalela webusaithi ya GEMS , vha nga shumisa luṱingothendeleki lwavho u wana mafhungo a mbuelo dzavho a vhukuma nahone maswa maswa .
Fhedzi zwino madzuloni a uri vhukoni hashu vhu shumiswe , vhu khou tambisea , ni khou zwi vhona .
Mubindudzo wo kalwaho kha themamveledziso u fhaṱa vhukoni ha zwa ikonomi na u khwaṱhisa mbambe , ngeno u tshi ṱuṱuwedza vhukhwine ha vhutshilo kha vhashai .
Afrika Tshipembe sa tshipiḓa tsha tshitshavha tsha ḽifhasi tshi baḓekanywaho na u lwa na zwiito zwa masheleni zwi siho mulayoni , ḽi ḓo vhambedzwa na vhudzheneli ha dzitshakatshaka vhu lwaho na u seriswa ha tshelede dzi siho mulayoni na u lambedza vhutherorisi .
Khabinethe i tamela mashudu Kiḽasi ya 2016 zwenezwi vha tshi khou ya kha luṱa lwa mafhelelo lwa mabuḓo a tshikolo .
Mihwalo yoṱhe ya ṋama i tea u ṱoliwa huthihi kha hafha fhethu ha u ṱola sa zwe zwa ambiswa zwone kha phemithi ya u renga nnḓa :
U vhumba maḽeḓere nga u shumisa bulatsho ya u pennda na khirayoni dza mapfura .
Vha tea u nanga tsumbo dza mbudziso nga nthihi nga vhuronwane kana tshigwada tsha mbudziso dzine vhagudi vha nga kona u dzi fhindula , dzi nga shumiswa nga zwifhinga zwo fhambanaho zwa u funza na u guda nga nḓila i tevhelaho:1.1 Mathomoni a ngudo sa thesite ya tsedzisiso ( diagnostic ) u itela u topola maanḓa na vhuṱudzeṱudze ha mugudi .
U ya nga ha mbalombalo , a hu na mafogisi o linganaho , vhomakone vha fhethu ha vhugevhenga na vhomakone vha zwa forensiki vha u ṱoḓisisa vhugevhenga vhu swikisaho kha tshivhalo tsha fhasi tsha milandu tshi rumelwaho khothe na u sengwa ya fhela .
Ṱhalutshedzo pfufhi dza khethekanyo dzo itelwa u thusa fhedzi malugana na ndivhanele na uri a dzi kwami u ṱalutshedzelwa ha ṱhalutshedzo dza tshiteṅwa .
Muhasho wa zwa Vhulavhelesi ha Mashumele u ḓo fha muvhigo hu saathu u fhela miṅwedzi ya rathi .
Hu na lutendo luhulu Afrika Tshipembe uri hu na tshifhinga tshine u huvhala zwa itiswa nga vhuloi .
Ndi funa vhaimbi vho fhambanaho zwi tshi itiswa nga zwiitisi zwo fhambanaho .
Nga maṅwe maipfi , kutshimbilele kwa tshiṱoko kana zwiambaro zwi rekhodwa kha sisiṱeme ya khomphiyutha i re ofisini khulwane .
Ngoho ndi ya uri , vha phufhela a vha a thu u ṱoḓa nyengedzedzo u swika zwino .
Uri , ndi ngoho mapholisa vho da vho ḓi tama nga zwiṱhavhane zwihulwane .
U itela u engedza vhuendelamashango , mbambadzo ya mvelele ya vhufa ndi ya ndeme , zwo ṱangana na u vhulunga hu fushaho , tsireledzo na vhutsireledzi ha vhufa ho pfumaho ḓoroboni .
Nungo dza u engedza vhukhwine , u fhambana na tswikelelo ya khumbelo dza nnḓa na zwone zwi kati .
Ri vhona vhubindudzi kha vhupfumbudzi na matshineri i yaho kha engedzedza zwibveledzwa .
Nga tshino tshifhinga yuniti dza u bebisa vhana dzi fha vhathu nḓisedzo dzi no shuma dzi re na ndeme .
Tshumelo ya zwa vhulafhaphukha zwi sa kateli ndangulo ya phurofesheni .
Kha dziṅwe nyimele dzoṱhe , a hu na thikhedzo kana mbetshelwa i elanaho na nga murahu ha mushumo ine ya ṋetshedzwa .
6 . Khwiniso ya tshiteṅwa tsha 7 ( 3 ) nga u bvisa phara ya ( b ) ya imelwa nga phara i tevhelaho :
1.1 . Khabinethe i ombedzela khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Jacob Zuma uri sekithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi shumisane kha u tikedza ikonomi na u tsireledza mishumo fhasi ha nyimele i konḓaho ya ikonomi ya zwino .
( h ) u ṱanganedza na u ṋea thendelo kha vhaimeleli vha zwa vhudipulomati na vhaimeleli vha Khontsula vha mashango a nnḓa ;
Vho mmbidza zwenezwino kha miṱangano sa izwi ndo vha ndi sa khou kona u i dzhenela nga mulandu wa uri ndo lwala lwa tshifhinga tshilapfu ṅwaha wo fhelaho .
Mufarisa Muphuresidennde , e kha vhuimo ha u vha Murangaphanḓa wa Mushumo wa Muvhuso Phalamenndeni , na ene u na ofisi na vhashumi Phalamenndeni .
Muṱangano wo fhela Vho Montana vho vhea mufhinduli wa vhuraru kha maḓuvha a vhuawelo a sipeshala ho lindelwa u fhedzwa ha odithi ya forensiki na ṱhoḓisiso .
Mbekanyamushumo dza u sala murahu a dzo ngo vheiwa u itela muhasho uri hu khwiniswe kha masia ane vha khou kundelwa khao .
Hu na makumedzwa o ḓiswaho ane a sumbedza uri kha Afrika Tshipembe , vhuloi vhu kwama zwoṱhe zwi re zwivhi-kana zwoṱhe zwine zwa vhaisa .
U ṅwala : Ṅwalani uri ndi mini tshi no ita uri ni pfe no takala , no ṱungufhala , no sinyuwa na u ofha .
Vhatheli vha ṱuṱuwedzwa zwihulu u shumisa tshaneḽe dza didzhithala dza u ḓadza na u vhuisa fomo ya muthelo nga eḽekitroniki ( eFiling ) na nga MobiApp ya SARS zwine zwa ṋetshedza zwidodombedzwa zwi re kha ngona zwine zwa swikelwa nga vhashumisi 24 / 7 .
Ezwi zwi dovha hafhu zwa sumbedza ṱhoḓea ya u sedzulusa ha misi ha dzifaela dza gavhelo u khwaṱhisedza u tea ha vhaṱanganedzi vha magavhelo .
Zwigwada zwa Phanele ( Tshigwada tsha Zwililo na Mbilaelo ) zwo ṱangana lwa 29 u itela u haseledza nga ha mbilaelo .
Musi zwi tshi ṱuṱuwedzwa nga ndemeṱhuṱhuwedzi dze dza bulwa afho nṱha , muvhuso wo sima na u ḓiganela thero dzi re zwiṱirathedzhi dza u lwa na vhushai ha vhana ; u lwa vhushai ha vhahulwane ; u shaya mishumo ha vhaswa ; u tshilisana na u alusa vhudzivha ha sekhithara .
Khabinethe i ṱanganedza madalo a u.shuma a uya Japan , ane a ḓo khwaṱhisa vhukonani na u pfesesana hune ha vha hone vhukati ha mashango aya mavhili .
U seta thesite , asainimenthe na milingo ya matshudeni vhane vha ḽekitshara matshudeni vha re hone fhethu na vha siho zwenezwo zwi tshi ṱoḓea .
Bulani uri ndi tshiga tshifhio tshi no shumiswa kha vhurereli haṋu .
Nyaluwo ya vhubindudzi ha khamphani dza phuraivethe ho aluwa , ngeno vhubindudzi nga khamphani dza nnyi na nnyi ho fhungudzea .
Ndi zwone , a hu na vhuṱanzi he ha rangwa phanḓa nga muhumbelakhaṱhululo u khwaṱhisedza uri hezwi zwi ḓo bvelela .
O vhila ḽauri vhafariwa vha dzulela u rwiwa ngomu sentharani , hu uri kha zwiṅwe zwifhinga vha a ita na u vhulawa .
Vhathu vha linganaho 66 vhane vha kha ḓi vha fhasi ha tsedzuluso , vhane vha khou humbulelwa uri vho ṱanganedza masheleni a linganaho R5 miḽioni kana mbuelo dzi fhiraho idzo nga kha vhufhura .
Khumbelo dza mafhungo , khothesheni na u vhudziseswa zwi fanela u rumelwa fhedzi Sentharani ya Vhukwamani .
Malugana na mikhwa na madzangalelo a dzitshaka , Afurika Tshipembe kha UNSC ḽo vhea thandululo ya khuḓano na mulalo na vhudziki phanḓa kha dzhango ḽa Afurika .
Vhukoni ha ikonomi ha madzangano vhu kwamea nga tshanduko dza muvhuso , dza tshitshavha , dza thekhinikhala na dza mvelele .
Zwipiḓa zwa data zwo dzulaho zwo humbulelwa zwi kuvhanganywa henefho fhethu ha nḓisedzo ya tshumelo nga vhashumi vha ndaulo vhane vha shuma kha zwileludzi zwa mutakalo .
Zwiitei zwi tevhelaho zwi no kwama ndambedzo ya khephithaḽa na u lugisa zwithu i ḓo kwama tshumiso ya masheleni zwi ngomu :
Saizwi lushaka luswa ulwu lwa vhulwadze lwu tshi khou vhusa kha shango ḽashu , mawanwa aya a na mvelelo ya vhuṱhogwa kha luvhilo , tshivhumbeo na nzudzanyo dza mbekanyamushumo yashu ya khaelo .
Masheleni a tshitshavha a kha mutsiko muhulu , zwa fhungudza vhukoni ha muvhuso u engedza vhubindudzi hawo kha mveledziso ya matshilisano na ikonomi .
U bva mathomoni tshe thyiori ya ivolushini ya dzinginywa sa ṱhalutshedzo ya phambano dzo tevhedzwaho u swika zwino , yo ramba khanedzano na khuḓano dza vhupfiwa .
U tshimbidzwa hu si havhuḓi ha u kuvhanganya u itela u bveledzulula khathihi na ṱhahelelo ya zwidodombedzwa kha vhunzhi ha malaṱwa o teaho u bveledzululwa , ho thivhela maitele a u bveledzulula .
Ezwi hu nga vha nga nṱhani ha u sedzesa nga maanḓa kha sekhithara ya tshumelo na tshumelo ya tshitshavha kha vundu .
U bva afha mbonalo na datumu musi zwo thomiwa zwi nga sumbedzwa :
Kha nyimele iyo , mutakalo wa vhana vha vhatukana u dzulela u vha phanḓa kha wa avho vha vhasidzana .
U khwiṋisa mbonalo ya nḓisedzo ya tshumelo nga u kombetshedza vhuvha vhuswa u fana na u engedza vhuḓikumedzeli , vhuḓikumedzeli ha muthu,vhukumedzi
Mvelele i dovha ya vha tshishumiswa tsha vhuthihi ha zwa matshilisano .
Mbidzo kha muvhuso dza u dzhia zwoṱhe sa zwa shishi na maga a zwiimiswa a u ita ndingo dza khohakhombo ya tshiwo uri dzi vhe tshipiḓa tsha ndeme tsha mvusuludzo ya nga murahu ha mudzinginyo wa shango na nzudzanyo dza u fhaṱulula na u itela mbekanyamushumo dza u tsireledza vhathu kha zwiwo zwa tshifhingani tshiḓaho ;
Vhusimamilayo vhu dzhenela hoṱhe kha mathomo na kha mafhelo a mutevheṱhandu wa mugaganyagwama .
Kha themo iyi , kha vha fhe vhagudi thikhedzo nnzhi kha ndingedzo dzavho dza u rekhoda na u imela mirekanyo yavho .
( b ) u ṱuṱuwedza na u ita uri hu vhe na u ṱhonifhiwa ha-
Operation Phakisa kha Vhulimi , Mbuedzedzo ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani i lilela u swikela nyaluwo yo katelaho , sa zwe zwa randiwa nga bono ḽa NDP na uri i sedza kha u shela mulenzhe kha u ṱuṱula nyaluwo ya ikonomi , nyaluwo ya u sika mishumo , khathihi na u shandukisa mutevhe wa mashumele kha zwa vhulimi .
Nzhele : Musi wa nyito dza tshigwada , kha vha fhe murangaphanḓa wa tshigwada sethe ya phindulo uri a kone u dededza vha tshigwada tshawe nga ngona .
PHP ndi mbekanyamushumo ya dzinnḓu yo livhiswaho kha thikhedzo ya miṱa ine ya tama u khwinisa sabusidi yavho nga u ḓifhaṱela kana u langula u fhaṱwa ha nnḓu dzavho .
Fhungo iḽi ḽi fanela u pulaniwa hu si u ya nga nyaluwo i sa nyeṱhi fhedzi , fhedzi ṱhogomela nyaluwo ya nṱhesa vhukuma na phungudzo ya vhushai i vhonalaho .
Nndwa ya muṱani ndi nndwa ine ya itwa musi muthu ane vha vha na vhushaka nae ha muṱani a tshi ita zwiṅwe zwa zwi tevhelaho :
Ndangulo ya Vhashumi
Vhafarisa Vhamaki Vhahulwane vha khwaṱhisedza uri tshivhalo tsha fhasisa tsha phesenthe dza fumi dza mabambiri a tshi sedzuluswa kha betshe iṅwe na iṅwe , kha ḽevele ya Mumaki Muhulwane na Mufarisa Mumaki Muhulwane .
Kha u engedza vhubindudzi , muvhuso wo thoma InvestSA , fhethu ha vhubinduzi ha lushaka hune ha ḓo shumelwa zwinzhi na uri hu ḓo thomiwa senthara kha vundu ḽa KwaZulu-Natal , Gauteng na Kapa Vhukovhela .
Kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe vha wane vhadzheneli vha ambe nga ha tshenzhelo dzavho .
U ya phanḓa , ri ṱoḓa tshumisano i bvelaho phanḓa na nyitombumbano u langa u lengisa u sa lingana ha ikonomi kha ḽifhasi .
Kha ṅwaha wo fhiraho , musi ikonomi ya ḽifhasi yo tshenzhela u tsela fhasi huhulu , mivhuso kha shango ḽoṱhe yo vhona u wa ha mbuelo nga u ṱavhanya , nga tshifhinga tshine vhathu na ikonomi zwa vha zwi tshi khou ṱoḓa thikhedzo ya zwa muvhalelano vhukuma .
U dzhiela nṱha ndeme ya u ṱaṱisana na vhaṅwe ḽifhasini , ro fhelisa mbadelo dza u ḓura dza nḓowetshumo dzine dza badelwa kha u rengisela mashango a nnḓa .
U itela u linga vhukoni ha tshumiso ya mavu kha khethekanyo ṱhukhu ya buloko yo kumedzwaho , Vho Behrens na Vho Watson vho topola ngona dzitevhelaho dza u swikela vhukoni ha nzudzanyo :
Nḓivhadzo nga Minisiṱa wa Pfunzo dza Nṱha na Vhupfumbudzi nga ha maga ane a ḓo dzhielwa vha ndalukanyo dzi si dza vhukuma , ho katelwa tshigwevho na u vha shonisa nga u vha bula kha lushaka zwi ḓo thusa kha u fhungudza u hulela ha u bvelela ha ndalukanyo dzo fhurelwaho .
Mvelelo dza pfunzo dzi nga si khwinisee nga nnḓa ha musi vhuḓifhinduleli ho khwaṱhisedzwa kha sisiṱeme yoṱhe , u bva kha mvelelo dza mugudi u swika kha nḓisedzo ya bugu dza u guda .
10.2 Vhadzheneli vho tenda uri muvhuso u fanela u amba na vhathu vha kwameaho na Phalamennde nga ha Khwiniso ya Mulayotibe wa Nzivhanyedziso , mveledziso ya Tshata ya Tshanduko ya Midia , u amba na vhahashi kha u lwela u fhelisa u fhuriwa ha vhabveledzisi vho ḓiimisaho vhaṱuku , na u khwaṱhisedza uri vhaṋe vha matheriaḽa vha a vhuelwa nga u shumiswa ha matheriaḽa avho kha luvhanḓe lwa nthanethe .
Kha vha sedze nḓila nṋa : matungo a zwishasha , u takusela zwishasha nṱha ha ṱhoho , vha tshi khou sikiṱedza zwanḓa kha khundu , na u kwatamela phanḓa .
Mipimo ya philiphili na yone i tea u itwa kha giridi i no fana na ye ya shumiswa kha mipimo ya kharenthe .
Mugudi o teaho kana ane a fusha ṱhoḓea u kona u :
Dzangano ḽa Mveledziso ya Ndowetshumo ( IDC ) ḽo ṋetshedza tshomedzo dza tshikolodo tsha R210 miḽioni khathihii na R30 miḽioni ya ndinganyo yayo ya 21% na Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo wo ṋetshedza khethekanyo ya ṱhuṱhuwedzo ya muthelo ya 12 ( I ) .
Tsha vhuvhili , tshiṱirathedzhi tshi ṱoḓa u gonyiswa ha ṱhoḓea yapo ya zwibveledzwa zwa vhulimi yo wanwaho u bva kha tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya ḓoroboni yo livhiswaho kha mushumo .
Vhudavhidzani ho khwaṱhaho vhu thusa u fhaṱa fhulufhelo ḽa tshitshavha , vhuḓifhulufheli na vhuthu vhukati ha vhadzhiamikhovhe vhoṱhe .
Vesheni ya u fhedzisela ya fonogiramu iṅwe na iṅwe , ine khayo masia oṱhe a ḓo wana i tshi fusha ( hu tshi katelwa u ṱanganyisa ) i ḓo topolwa musi hu na thendelano ya vhavhili vhukati ha masia oṱhe .
Vhulavhelesi ndi mushumo wa ndayotewa wo ṋetshedzwaho Phalamennde ( hu tshi katelwa na Vhusimamilayo ha Mavunḓu ) u ṱola na u vhea iṱo kha mishumo wa muvhuso .
Kha lushaka ulu lwa mutambo ndi vhonnyi vha re vhatambivhomakone .
Kha maitele aya a u dzudzanyulula nyimele maanḓa e vhathu vha ḓisikela a kwama kutshilele kwa muthu .
9.5 . IEC yo vhiga uri mutevhe wa vho ḓiṅwalisela u khetha zwa zwino u na vhakhethi vha tshivhalo tsha 26 250 939 , ndi tshine tsha ṱoḓa u lingana na 75% ya murafho wo lugelaho u khetha , u ya nga kuanganyele kwa murafho wo lugelaho u khetha , u bva kha vha Mbalombalo Afrika Tshipembe .
U vha hone ha fhasi ha khopha saḽifeithi hu nga shumiswa u langa u bva maluvha ha helele ; naho zwo ralo , u bvelaphanḓa na u shumiswa ha hone a hu themendelwi nga ṅwambo wa u ḓisa mulimo kha khovhe na nḓowelo ya u kuvhanganywa ha masalela .
Vha tea u badela mbilo dze vha si dzi rumele kha riṋe hu saathu fhela miṅwedzi miṋa vho wana dzilafho .
Ro enda ri tshi onyolowa na u alamula .
Ngaha na u ita khumbelo ya u vhambadzela nnḓa khovhe dza u rengisa
Kha zwa Tshikwama tsha Nyaluwo tshe ra thoma ṅwaha wo fhiraho , thandela iyi na yone i khou bvela phanḓa zwavhuḓi vhukuma .
Zwidodombedzwa zwi a sumbedzwa kha tsivhudzo ya mbadelo ya mbuyelo ya IRP 6
U vusuludzwa ha dzikhemikhaḽa a zwi anzeli u ha khetho khulwane kha zwiimiswa zwa mutakalo ngauri a hu shumiswa volumu ṱhukhu .
Vha ḓo rumelwa mapholisani u wana muvhigo u sumbedzaho uri vho no vhuya vha vhonwa mulandu khothe naa .
U bveledza , u tendelana na u ṱola kushumele kwa mivhigo thwii , u sedza uri zwi tshimbilelana na zwipikwa zwo pulanwaho .
Iyo tsheo yo itwa , sa izwi zwo no bulwa , Afrika Tshipembe ḽi so ngo ṋewa nḓivhadzo .
U aina , u peta , u vhala na u paka aitheme dzo kuvhiwaho na shatela ḽineni dzibegeni .
Maraga wa USA , sa tsumbo , u funa mutshelo wo pakiwaho kha dzhusi ya mupo hu si bwindi .
Mitambo - ' Takalani a ri ' -Hu tshi sudzuluswa miraḓo ya muvhili yo fhambanaho .
Zwithu zwa vhuhali , nga maanḓa ṋeleṱe dzine dza vhanga khuvhalo dza u ṱavhiwa nga ṋeleṱe , ndi khombo khulwane ya mutakalo kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo .
Zwithithisi zwihulwane kha u swikelela ṱhoḓea dza tsireledzo ya matshilisano ngauralo ndi poḽotiki na ndaulo , hu si zwa masheleni .
Khuthadzo ya musi no livhana zwifhaṱuwo , khuthadzo ya luṱingo .
Vhunzhi ha MaAfrika Tshipembe vha dodombedza vhubvo havho khavho .
U thetshelesa na u amba
Vhagudisi vha khou lavhelelwa uri vha zwivhonelo na vharangaphanḓa tshitshavhani .
Thendelano ya u pfukisa zwishumiswa
U oda zwiteṅwa zwa zwiḽiwa zwi tshinyalaho zwoṱhe zwi ṱoḓeaho u itela ndugiselo ya zwiḽiwa kha vhalwadze na vhashumi .
Ngauralo , u fara vhathu zwa zwithu zwa mikhwa zwi anzela u vhumba pfuko ya mbofholowo ya mikhwa .
Ndivho ya Kuḽele
Ahuna tshiwo tsha vhuḓifari vhu sa takadzi , tshine tsha tea u sedzuluswa hafhu kana u dzhielwa nṱha , tsho vhigiwaho musi wa ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
Hezwi zwo itea naho hu na khaedu dzi sa gumi dzo ṋaṋiswaho nga u pfuluswa ha vhuḓifhinduleli ha Muthusa Mulanguli a re na vhuḓifhinduleli ha mafhungo a nnyi na nnyi .
Samithi ya Mbumbano ya Afrika na ya vhathu vho Balanganaho nnḓa ha Afrika yo vha hone sa nungo dza u thoma vhufarakani vhu dzulaho vhu hone vhukati ha Maafrika vha re kha dzhango na avho vha re kha Vhathu vho Balanganaho nnḓa ha Afrika .
Pulane ya Mveledziso ya Lushaka yo dzhiela nṱha uri R&D na vhubveledzi vhuswa zwi na mushumo muhulwane wa u khwinisa vhuṱaṱisani ha ikonomi ya Afrika Tshipembe na kha u tikedza mveledziso ya zwa matshilisano a ikonomi na mishumo .
Minisṱa wa Mutakalo vha ḓo ṱangana na vhanyanḓadzamafhungo vhege i ḓaho hune vha ḓo ṱanḓavhudza zwoṱhe nga ha Mulayotibe uyu .
U vhona uri hu khou thomiwa mitambo yo fhambanaho yo dzudzanyeaho .
Vhanna na vhafumakadzi , sa i zwi sekhithara ya tshitshavha i kiḽaente khulwane vhukuma kha nḓowetshumo , ndingedzo dzashu dzi fanela u khwaṱhisedza maitele a khwinesa a kushumele kwa kiḽaente ya sekhithara ya tshitshavha u mona na masia oṱhe a Muvhuso .
Tshaka dza mishumo miswa yo fhambanaho i khou humbulelwa u ṱaniwa u itela uri vhutsila ha Phalamennde vhu vhe tshipiḓa tsha lwendo , hu si vhuiwa .
vha khou ṱoḓa u thoma bindu Afurika Tshipembe
Mulayo wo sedzaho ndangulo ya vhuṱanzi ( u katelaho mulayo wa maitele a zwithu na mulayo wa vhuṱanzi ) u katela milayo i re mulayoni i langaho milayo ya zwa vhuṱanzi i shumaho .
Vhana vhoṱhe vha na maṱo a muvhala muthihi ?
U pfuka Ndaela ya Tsireledzo zwi amba mini ?
Mikano ya mavundu yo shumiswaho kha musaukanyi i sumbedza mikano nga nḓila ine ya vha ngayo sa zwe ya bulwa nga 1996 .
Sa muraḓo wa Khorondangi , munna wa vhane Minisiṱa wa Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo vha ḓo ṋetshedzwa Mbulungo ya Tshiofisi ya Khethekanyo 1 .
Tshiṱitshini tsha mapholisa , vha khou humbelwa uri vha songo hangwa u ṅwala dzina na nomboro ya pholisa ḽe vha ḽi ṋetshedza Ndaela .
Zounu ntswa ya gukhula yo vha hone nga murahu ha nyambedzano dzo vhaho hone lwa tshifhinga tshilapfu dzo dzhenelelwaho nga vhaṋe vha mavu , vhaimeleli vha tshitshavha , madzangano asi a muvhuso , khamphani dza migodini na vhafaramikovhe vha muvhuso vho fhambanaho .
Mukovhe wa GDP wa u shela mulenzhe nga sekhithara iyi ṱhukhu ho vha hu fhungudzeaho .
U londota zwithu zwine ra zwi shumisa kha tshitshavha tsha hashu - sa luṱingo lwa nnyi na nnyi , tshiendedzi tsha nnyi na nnyi na mabunga a nnyi na nnyi
- Muṱa na mashaka a miraḓo ya Phalamennde vhe vha ri sia zwenezwino
Nga hei nḓila u pulanela na u bveledzisa themamveledziso zwi vha zwi tshi khou langiwa uri zwi ḓise sisiṱeme yo vanganaho ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi uri zwi vhudze tshoṱhe siani ḽa ikonomi .
Mushumelavhapo u amba , hune zwa tea , nga ha zwikhala zwa vhupfumbudzi , kana vhubvo vhuṅwe ha thikhedzo , musi izwi zwi tshi khou wanala .
Muavhekanyi wa manyoro wa dzitshaka ane a shuma u bva ngei kha vunḓu ḽa Eastern Cape o wana zinc sulphate ya mutengo wa fhasi u bva ngei China .
Muhumbuloni wawe , tshiṅwe na tshiṅwe tsho vha tshi khagala na u vha tsho swika magumoni .
Muaro wa tshifhaṱuwo wa Maxillo ho sedzwa gumofulu ḽiṱuku ḽa R15 649 nga muṱa
U bveledza thandela / mishumo u ya nga tshiṱirathedzhi
1.7 . Khabinethe i dovha hafhu ya ṱanganedza u rwelwaṱari ha Mbekanyamaitele ya Tshithivhelambebo tsho Dzudzanyulelwaho u Puḽana zwa Vhuvhibvelo na Tsumbamaitele ya Nḓisedzo ya Tshumelo ya dzi 27 Luhuhi 2014 yo ṋekedzwaho nga Minisiṱa wa zwa Mutakalo . ( Hezwi zwi ḓo ita uri vhanayana vha kone u ṱhaphudza pfunzo dzavho na u bveledza miḽoro yavho hu si na u thivhelwa nga u vha mubebi zwi songo lavhelelea .
Tshigwada tsha 1 : kha vha dzhiele nṱha zwine vha ḓo ṱoḓa u ḓilugisela phanḓa ha musi vha tshi ṅwala maambiwa
Kha vha ḓadze fomo CM31 u ṋea thendelo ya uri muthu a shume sa muṱoli wa dzibugu .
Izwi zwi konḓiswa hafhu nga khoro yone iṋe i tshi swika hune ya vha na tshivhumbeo tsha polotiki .
Masheleni ano poselwa nga vhashumi a vhewa fhethu huthihi hune a kona u wanala uri a badele mbuelo dza mushumi muṅwe na muṅwe kana muunḓiwa .
Zwi tevhelaho zwa vhuṱun ḓi zwi a itwa :
Vhadzulapo vhane vha shela mulenzhe kha mveledziso ya vhone vhaṋe
Ḽifhasi ḽi tea u shandukiswa u itela uri vhomme vha kone u tsireledzea na u unḓa vhana .
Vhoramafhungo na vhaimeleli vha khasho vha khou rambwa nga muya mutshena uri vha dzhenele mushumo uyu na u vhiga nga hawo .
Tshikhala tshi vha hone hafha tsha ṱhanḓavhudzo ya vhuhali ya netiweke .
Nḓowelo ya vhuṱhogwa vhukuma ndi iyo ine zwigwada zwinzhi zwa tshitshavha zwa kovhelana .
- Nga ha Muhasho ; - Zwirathisi ;
Ro thoma sisiṱeme ya phimo ya kushumele ya u langa khwaḽithi ya mushumo u no itiwa khathihi na mvelelo dzakwo .
Khetho ya u bvisa maṅwe masheleni avho a u ya u awela , naho a tshi theliswa a tshi bviswa , ndi vhuṱumani ha tsireledzo ha ndeme .
ḽeibulu ya tshifhinganyana nahone khophi tharu dzayo mbadelo ya u ṅwalisa khophi nthi ya ngudo dzi tikedzaho .
Mitengo i sa anganyeleiho : U itela u rekanyela zwikhala zwa mbadelo dzi sumbedzaho ndeme ya vhukuma ya tshitshavha .
Khoro i tea u khwaṱhisedza uri IDP i a elana na ṱhodea dza mulayo musi i sa athu u i themendela .
Ro vha ro ḓiimisela uri dimokirasi i ḓo ḓisa tshanduko ya vhukuma ye vhathu vhashu vha vha vha tshi khou i ṱoḓa .
Muṱolambalelano Muhulwane u na vhuḓifhinduleli ha u ita mbadelo dza shedulu dza mbadelo dzo tendelanwaho khadzo .
Nambatedzani zwiṱikara fhethu ho teaho afho ho teaho .
Ri tea u futelela kha u fhaṱa , hu si nndwa .
Kha thendelano yoṱhe na vhone , Santana u tea u ṱuwiswa , a nga gudisa hani thimu yashu ya lushaka a sa koni na u davhidzana navho ?
Hezwi zwi amba uri vha tea u sedza kha muthu , vha vhudzisa mbudziso u itela u bvela khagala na u ṋea dzangalelo ḽoṱhe mushumisani navho .
A hu na muthu kana Muraḓo wa muvhuso ane a nga dzhenelela kha mishumo ya Khomishini
Arali hu na iṅwe ya tsumbedzo i no tshila , Tshikwama tshi humbulela masheleni a tshumelo ya ndaka a badeleaho .
Hu na zwithu zwine zwa nga vhanga khombo muḓini wa haṋu ?
Arali malofha o hasha khofheni , nga maanḓa maṱoni kana tsikila i lembuwaho ya ningo na mulomo , hezwi zwi fanela u ṱanzwiwa nga maḓi a elelaho lwa minete miraru .
U thomiwa ha Komititshimbidzi ya Tshandulo ya Vhudzulo na Mavu
Naho zwo ralo zwine ra s izwi ḓivhe u sika mavhambe a Nyendavhusiku ndi uri ndi nnyi ane a ḓo tamba mitambo iyi ya rathi fhano Bloemfontein .
Yo dovha ya tea zwi tshi tshimbilelana na tshifhinga tshine ya khou tea u shumiswa ngatsho tshine a tsho ngo leluwa .
Nga nṱha ha zwenezwo , mbekanyamushumo i tshimbidza zwa vhulavhelesi ha zwiimiswa zwa tshitshavha , hu tshi katelwa na u vhiga ha bodo kha minista .
Vha ḓo vha mutheo wa u vusuludza dzina ḽa KwaZulu-Natal sa vundu ḽa mitambo , u kona u bveledzisa na u khwinisa taḽente yaḽo kha u dzudza kana u thoma mitambo ya vhomakone vhane vha kona u ṱaṱisana u lingana na vhathu vha khwine ḽifhasini .
Vharangaphanḓa vha Sialala na Mulayo wa Muhanga wa Kuvhusele vha sedza kha muvhuso uri u vha ṋetshedze zwiko zwo teaho zwi konisaho Vharangaphanḓa vha sialala u shuma mishumo yavho .
Mugaganyagwama wa mbuelo wo ḓisendeka kha zwisumbi zwa mbuelo zwo bveledzelwaho tshikwama , tshi shumisaho ṱhanganelo ya CPI na GDP u itela u langa khonadzeo ya phimo ya nyaluwo ya mbuelo .
Vhupo uvho ha u shuma vhu ḓo tshimbidzwa nga zwigwada zwa vhukati ha mivhuso zwo lumbamaho kha vhukoni vhukene , sa tsumbo , zwa matshilisano na ikonomi .
Vha khwaṱhisedze uri vha na noti ya nḓisedzo ya DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi yavho yo ḓaho na phasela ngauri hu
Muhasho wa Mulangavundu u ṋetshedza Odithi ya nga ngomu- , Ndangulo ya Mveledzazwiwo ya Bindu- , Tshumelo dza Ṱhoḓisiso dza Forensiki khathihi na Themamveledziso ya IT na vhugudisi kha Muhasho .
Kha vhuimo hapo , ndangulo ya vhuendi i fanela u livhiswa kha u elela ha vhuendi hu fanaho u fhungudza tshikafhadzo ya muya ine ya vhangwa nga zwiendedzi musi zwi tshi ima na u sudzuluwa .
U dzhia marifhi poswoni .
U ita phamfuḽethe i re na zwino tou vhonwa zwi tshi ṋea vhathu mafhungomatsivhudzi .
Thendelo i mulayoni maḓuvha a 14 nahone i ṋea muthu uyo uri a ḓivhige Ofisini ya tsini ya u Ṱanganedzwa ha Tshavhi kana Refugee Reception Office u itela uri a kone u ita khumbelo ya tshavhi .
Zwino nangani tshifanyiso tshithihi ni ite ḽitambwa ḽatsho ni tshi sumbedza zwe zwa bvelela .
Arali ni kha ḓi balelwa u pfesesa , vhudzisani khonani yaṋu , mukomana waṋu kana khaladzi muhulwane kana mudededzi uri vha ni thuse .
Ri vusuludza vhuḓiimiseli hashu ha u shuma roṱhe na tshitshavha tsha dzitshaka u vhulunga na u tsireledza sisiteme ya tshaka nnzhi yo livhiwaho kha milayo na Mashangombumbano ( UN ) kha ṱhoho yayo .
( c ) U khwaṱhisedza uri hu na vhudavhidzani vhu re khagala vhukati ha khoro na komiti ya wadi nga kha mukhantseḽara wa wadi .
Vhalwadze vha ḓo sumbedza u fulufhelo kha Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Kapa Vhukovhela .
U khethekanywa ha vhupo ha vha zwibuloko , zwiṱaraṱa , miṱa na dzinnḓu , hu fanela u pfananywa na saizi na kudzudzanyelwe kwa zwitshavha , komiti dza zwiṱaraṱa na zwiṅwe zwigwada zwi re na madzangalelo a fanaho .
U vhona uri tsedzuluso dza mvelelo dza zwa ikonomi na zwa matshilisano dza milayo miswa na ine ya vha hone dzi a itiwa u khwaṱhisedza uri dzi tshimbilelana na NDP na u fhungudza khonadzeo ya mvelelo dzi songo lavhalelwaho .
f ) U nangiwa ha Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni wa Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuyedzedzo ya Mavu , Vho Rendani Sadiki .
Nga zwenezwo , Minisiṱa vha ḓo fara muṱangano wa luthihi nga ṅwaha wa 2015 wa khoro iyo .
Nḓivhiso zwenezwoha i dzheniswa kha sisiṱeme dza ndango ya ofisi dzo fhambanaho .
Kha nyimele iyi , masia oṱhe o khwaṱhisedza uri vhuṋe ha vhukoni ho bvelelaho ha nyukilia vhu vhea vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha mivhuso i kwameaho .
IMC i ḓo katela Minisita wa Vhuendelamashango ; Muhasho wa zwa Muno ; Mbambadzo na Nḓowetshumo ; Mveledziso ya Zwitshavha ; Mveledziso ya Mabindu Maṱuku , na Tshigwada tsha Tsireledzo .
Riṋe ri vhana .
Thendelo dzi nga irte nga mulomo .
U ya nga tshiteṅwa 78 ( 1 ) tsha PAIA , muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru u na khetho mbili , a nga rumela tsheo , dzo sumbedzwaho kha phara 22.2.2 , 23.4 na 23.5 , kha Vhulanguli kana Khothe .
Ndivhanele ya zwiimo izwi zwivhili yo ḓi sendeka kha ṱhanganyelo ya zwitshilaho na tshivhalo tsha oksidzheni yo ṋokaho maḓini .
Nḓivhadzamulayotibe i khou dzinginya aya maga u itela u fhungudza zwa u tswa tshelede na masheleni o vhulungwaho dzibanngani nga vhufhura nga nṱhani ha u kundelwa hu khou hulelaho .
Mvusuludzo ya muhasho i fanela u rangiswa phanḓa u itela u maanḓafhadza vhathu tshoṱhe na u vha ita uri vha bvelephanḓa , u vhona zwithu nga u fana , mvelele ya dzangano na u kona uri vhashumi vha ṱane u anda ha mirafho na mbeu .
Ro vutsheledza tshifhinga tshoṱhe u bva kha swiswi ḽihulu u itela u vhona ḓuvha ḽiswa .
U itela thimbanywa iṅwe na iṅwe ya ndeme ya maḓi hu na Tsielano i Si na Mveledzwa .
23.4 Muitakhumbelo a nga ita mbilahelo na Vhulanguli arali a so ngo fushea nga 23.4.1 Mbuelo dza khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ya maanḓalanga a khaṱhululo a sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa muvhuso ;
Zwa zwino mimasipala i ṱoḓwa uri i ite saveyi ya tshaka dza malaṱwa o fhambanaho u itela u ḓivha khonadzeo ya mbuyedzedzamalaṱwa , u itela u fusha zwipikwa zwa mbuyedzedzamalaṱwa zwa lushaka .
Thebulu ya zwi takadzaho zwa tshifhefho
Zwitumbu zwinzhi na vhaṅwe vhanzhi vhe vha huvhala vho swika he vha ḓiswa ngomu luvhanḓeni .
A vha vhili tshelede ya Ndondolo kha Khothe ya Khakhathi dza Miṱani .
Ri tea u sedza kha hezwi .
Khomishini yo dzhiela nzhele arali sisteme iyi ya vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe na ho fhambanaho vhu tshi fanela u shandukiswa ha vha hune mutshinyi muṅwe na muṅwe a vha na vhuḓifhinduleli ha mukovhe wawe wa tshinyalelo na u dzhia tsheo ya uri mulayo u fanela u sa shandukiswa nga tshifhinga itshi .
Vhorapolotiki kha maanḓalanga apo a vha pfesesi masiandaitwa a u avhela hafhu migaganyagwama ya u londola u itela miṅwe mishumo nga tshifhinga tsha ṅwaha kana tsha u kundelwa u thola vhashumi vha ṱoḓeaho .
Datumu ya u thoma i ḓo ḓivhadzwa .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza khamphani dzoṱhe uri dzi rangise phanḓa tsireledzo ya vhashumi na u dzulela u linga sisiṱeme dzavho u itela u khwaṱhisedza uri vhashumi a vho ngo vhewa kha khovhakhombo .
Khumbulelo dzo ḓi sendeka nga thandelo dza Vhufaragwama ha Lushaka .
Oṱhe Afrika Tshipembe na Indonesia ndi vhatumbuli vha IORA , ine i na mashango a khunzikhunzini dza Lwanzhe lwa India a 21 .
Vhadzulapo vhoṱhe vha tea u swikelela nga nḓila linganaho kha tshumelo dzi re dzavho
Musi no no dzudzanya muvhigo uyu , itani zwi tevhelaho :
Ni nga ḓitsireledza nga nḓilaḓe musi ni noṱhe hayani ?
Izwi zwi ṱoḓa tshumisano vhukati ha mihasho yoṱhe kha vhulamukanyi ha muvhuso , u thivhela vhugevhenga na zwigwada zwa tsireledzo .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvela phanḓa u tikedza u thoma u shuma ha Bannga Ntswa ya Mveledziso ya Brics , ine ya katela vha muṱa wa Senthara ya Dzingu ḽa Afrika ngei Johannesburg .
Arali muṱhaseli a khombo , kha vha shumisane nae vha lingedze u ambedzana .
Mulayo u fanaho ndi wone une wa shuma kha Vhashumi vha zwa Masheleni .
Vha ḓo ṋekedzwa ḽaisensi ya u ḓiraiva zwenezwo h usina mbadelo . Ḽaisentsi iyo ndi ya tshifhinganyana nahone i mulayoni miṅwedzi ya rathi .
Naho zwo ralo matshudeni vho vha vha songo ḓilugisela u tenda uri tshikolo tsha mutakalo tshi fanela u vuliwa .
R790 - kha thendelo ya u fasha
Mafhungo a ṋamusi ngei Cape Town a wanala na zwenezwo kha puḽatifomo dzo fhambanaho dza nyanḓadzamafhungo na nyanḓadzamafhungo dza matshilisano kha muthu muṅwe na muṅwe ḽifhasini .
Ezwi zwi sumbedza zwiga zwi konḓaho na mamethafore u itela u ola maanḓa a si a muthu na maanḓa ane zwa i wana u bva kha mupo .
Ri nga khwaṱhisedza fhedzi nga ha tshiimo tsha HIV tshashu arali ra ita ndingo kha miṅwedzi ya rathi nga murahu ha nyimele ya u fhedzisela ye ra vha ri tshi nga vha ro ḓivhea khomboni ya u wana tshitzhili tsha vairasi , sa tsumbo nga kha u ita zwa vhudzekani hu songo tsireledzeaho .
Arali vha nga ri ponda roṱhe hafha vha ḓo sala vhe khosi ya nnyi ?
Mutevhe muswa wa zwitatamennde zwa miraḓo ya mahoro ndi u tevhelaho :
Ezwi zwi katela u vhona uri Khumiselo i shela mulenzhe kha u khwiniswa ha khwaḽithi ya vhutshilo na u fheliswa ha vhushai .
U wanulusa uri mugaganyagwama u tshimbilelana na muhanga wa ndaulo , u ya nga ṱhirende dza zwibviswa zwa tshifhinga tsho fhiraho , nḓadzo ya u shumisa , ndeme ya tshelede na uri zwo dzheniswaho zwi a kona u swikelela zwibveledzwa zwo bulwaho .
7.2 . Khoro i ḓo rangwa phanḓa nga Muphuresidende kha vhuimo havho sa Komundanda Muhulwane wa Mmbi ya Zwiṱhavhane na Vhutsireledzi .
Iyi bugwana i nga shumiswa nga vhathu vhoṱhe uri vha kone u pfesesa uri Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma ndi mini ; mikhwa na milayo yaho ; maga a u shumiswa hao na mbuelo dzaho kha sisṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga .
Mudzulatshidulo wa SALGA na vhurangaphanḓa hoṱhe ha mivhuso yapo ;
Kha ri n . wale Vhalani mbudziso idzi ni tangedzele ḽeḓere ḽi re tsini na phindulo yone .
Arali mbilaelo itshi kwama ṱhoho ya tshikolo , vha nga kwama Tshiṱiriki tsha Pfunzo kana Mulanguli wa Dzingu .
U shela mulenzhe ha Afrika Tshipembe ndi nḓila ya u ṋekedza maano a vhuṱali a u vhonela phanḓa kha u ṋea luvhanḓe lwa mbekanyamaitele ya ikonomi ya ḽifhasi na u ambedzana ngaha khonadzeo dza mvelele dza vhuḓisa dza Afrika Tshipembe , Afrika na ḽifhasi ḽi khou bvelelaho .
hune ha dzheniswa muṋetshedza tshumelo o ḓiimisaho nga eṱhe .
Vha dzhie sambula ya pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi vha zwi ise ḽaborothari yo tendelwaho uri i saukenyiwe vha wane ṱhanziela ya ḽaborothari .
Ndeme na mvelaphanḓa ya vhukuma ya tswikelelo kha vhudavhidzani ndi u bvela phanḓa ha tshumiso ya tshifhinga tshilapfu na u shuma hu vhonalaho na thikhedzo ya tshiimiswa kha vhathu vhane vha ḓo vhuelwa .
Ṅwaha muṅwe na muṅwe , nyendedzi dza u vhiga nga muhasho wa vundu dzi a bveledzwa na u phaḓaladzwa kha mihasho yoṱhe uri i tevhedze .
Khwine , vho tenda uri vhurangaphanḓa ha poḽotiki ho tshimbidzana nga vhuḓifhinduleli ha vhurereli .
Khaphasithi ya nyengedzedzo i a wanalea ya u buka ho livhaho na u gireida ha tshiimo tsha zwiimiswa zwa vhudzulo ndi yone nḓila i yoṱhe ya u khwaṱhisedza tshumelo ya vhunzani ha nṱha .
Tshikwama tsho ḓivha na mbadelo dza fhasi nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
U bviswa ha malaṱwa a mabambiri na u bikulula Phalamennde i kha nzudzanyo ya u wana muṋeyatshumelo wa u bvisa mabambiri a malaṱwa uri a bikululwe .
Hafhu , ri tea u sumbedza ndivhuwo dzashu dza phindulo khulwane dza vhadzudzanyi sa zwi sumbedzwaho kha maṅwalwa a vhupfiwa ha mudzudzanyi .
Thandi u na lutamo lwa u phasa maṱiriki zwavhuḓi .
Mulayotibe uyu ndi wa u tsireledza vhaṋe vha mavu a tshitshavha , nga maanḓa vhashayatsireledzo kha zwitshavha zwa mahayani .
Nga ṅwaha wa 2021 vhatheli vha fhiraho miḽioni tharu vho swika he vha senguluswa nga nḓila yeneyi ine fomo dzavho dza dzula dzo ḓadzwa nga khomphiyutha .
Vhaeni vha ṱhonifheaho , vhashumisani na dzikhonani ;
Musi zwo ralo , zwikolo zwi nga ḓisendeka nga kiḽiniki kha mbekanyamushumo dza u bvisa maṋowana kha vhana .
Bannga ya Mbulungeo yo anḓadza dzimbalombalo dza zwa masheleni na mafhungo kha Nḓivhadzo yayo ya Kotara nga kotara khathihi na Mivhigo ya zwa ikonomi ya Ṅwaha .
Musi maga a kushumele a ndeme o no topolwa ndi zwa ndeme u topola nḓila dza u sedzulusa dzine dza ḓo ita uri mvelaphanḓa kha u swikelela maga o vhewaho i konou ṱolea .
b ) Arali tshikhala tsho ṋetshedzwaho tshi tshiṱuku , vha humbelwa uri vha bvelephanḓa vha nwale kha ḽiṅwe siaṱari vha ḽi nambatedze kha iyi fomo .
Idzi ndi mbudziso dza vhukumakuma zwauri vhurangaphanḓa ha tshikolo vhu tea u amba nga ḽevele ya tshikolo .
Ho sedzwa thendelo u thoma
Zwi tshe zwo ralo , nga nnḓa ha tshifhinga tshi swikaho miṅwaha ya ḓana kavhili , vhagaledzi vho shumisa nḓila dzi no ṱoḓa u fana na dzo shumiswaho hu tshi govhelwa tshipiḓa tshihulusa tsha shango kha miṅwaha yashu heyo ya ḓana kavhili .
Tshivhaloguṱe tsha kḽorini ndi ṱhanganyelo ya kḽorini i re hone i so ngo ṱanganaho na dziṅwe khemikhala na yo ṱanganaho na dziṅwe khemikhaḽa .
Tshifhinga tsha holedei yo tsireledzeaho kha vhone na vhafunwa vhavho tshi nga khwaṱhisedzwa nga u tou wana muhaelo fhethu ha u haelwa ha tsinisa .
Vhuṱuṱuwedzi ha muthelo wa u thola vhu kovhela mbadelo ya u tholwa vhukati ha muvhuso na vhatholi nga u fhungudza ṱhanganyelo ya muthelo wa u badelwa zwi tshi ya nga zwe wa shuma , une wa badelwa kha mushumi muṅwe na muṅwe o teaho ane o tholwa nga mutholi .
Thimu yashu itshi khou wina .
Na khonani dzashu na mashaka ashu ri a vha fhavho zwifhiwa .
Livhanyani mafhungomatsivhudzi a re kha khoḽomo ya tsha u ḽa na muhumbulo muhulwane u re kha tsha monde .
U fhungudzwa ha zwikolodo zwo shumisiwaho kale u engedza mbuelo dzo lavhelelwaho dza vhabindudzi dzi a sedzwa kanzhi .
Ekurhuleni ndi yone ḓorobo khulwane i yoṱhe kha shango ḽashu ine a i na yunivesithi .
Thandela mbili dza maḓi dzo lambedzwaho nga Gavhelo ḽa Themamveledziso Nnzhi dza Dzingu dzo fhela ngei Masipala Wapo wa Masilonyana , kha ḽa Free State , na uri u fhaṱiwa ha zwikimu zwa thandela nnzhi zwa 15 zwo no swikaho kha nṱha dzo fhambanaho .
U ya nga mulayo , mishonga yo randelwaho yoṱhe ya Shedulu 6 kana 7 itea u tevhedza milayo iyi :
Fhethu ha u tamba nga maḓi vha na zwifaredzi zwa u shela na u shulula vha tshi kala , u shela na u shulula
1 . Kha vha thome nga u vhala pulane dza wadi dzi no hovhelela 5-10 u itela u wana mafhungo o fhambanaho ane a khou ṱahiswa nga mvelelo dzi re na ndeme dza wadi .
Ndi khwaṱhisedza uri mafhungo oṱhe o ṋetshedzwaho ndi ngoho .
Maga ane a ḓo dzhiiwa a ḓo tendelana na zwipikwa zwa modele muswa wa mveledziso une wa dovha wa sedza kha zwiṱiriki , u lwisaho kha mashumele a ṱhanganyo u ya kha nḓisedzo ya tshumelo .
Kha u vhea mitengo , ndi sekhithara yo khwaṱhaho ya ikonomi fhethu ha u Kuvhanganya maḓi .
U ṱoḓa vhathu kana vhaeletshedzi
Pulane i themendela modele une wa ḓo ṋetshedza vha shayaho zwihulu , vhashai na matshudeni " vho salelaho vhukati " uri vha wane thikhedzo ya zwa masheleni u itela u katela mbadelo dzoṱhe dza ngudo dza yunivesithi .
Ṱhogomelani zwiendedzi izwo na tshiṱitshi itshi tsho vusuludzwaho .
Vha na pfanelo ya u vhumba , u ḓi baḓekanya na u imisa zwigwada zwa mvelele , luambo na vhurereli zwa khetho yavho .
Nga murahu ha Tshipitshi tsha Minisiṱa , Miraḓo ya Phalamennde vha vha na khanedzano nga ha mugaganyagwama na u u voutela .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe i ṋetshedza muhanga woṱhe wa kushumele hune milayo na ndaulo zwa fanelwa u itwa .
Kha mikano ya madzingu a re na zwitshilaho a sisteme ya zwa mupo tshiṅwe tshifhinga i a konḓa u ṱalutshedza mupo wayo .
Ro vha ri na mbekanyamushumo dziṅwe , dze dza sokou wa ngauri vhathu vhe vha vha vha khou shuma , vho ṱuwa kana mini .
Ndangulo ya ndaka ndi ya ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo .
U sikwa ha mushumo wa u rangela wa Muvhuso malugana na vhukalandeme une wa ḓo tendela u waniwa ha mavu ha tshiṱirathedzhiki nga ngomu kha sisiṱeme ya tshandukiso ya mavu ya mbemba tharu .
( a ) ya u vhumba na u dzhenela kha dzangano ḽa vhatholi ; na
Ni khou ṱoḓou nthusa A no ngo tea Ni songo hangwa Ndi khou ya Ni vhona u nga vho lindela
Vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea , vhunga zwo ralo , u ḓi fha tshifhinga tsha u ṱalukanya netiweke ine vha vhudzulo ha vhathu ha tea u ṱumiwa khayo .
Ho no thomiwa mushumo wa Tshiṱirathedzhi tsha Vhuendi ha Karoo nahone zwo lavhelelwa uri u fhaṱiwa nga nḓila dzi re thungo ha bada na mavhengele a re phanḓa ha zwikolo ngei Beaufort West na George zwi ḓo thoma hu si kale .
Bono Bulani uri bono ḽi khou bvelela ngafhi nahone lini .
U fhindula u vhudzisesa hoṱhe ha muṱalomuvhalelano kha khethekanyo na u kuvhanganya mafhungo u tandulula u vhudzisesa uhu .
Khombo dza mililo na u swa , mulimo wa pharafeni na buronkhaithisi i sa fholi zwoṱhe zwo vha zwo ḓalesa .
Ri ita khuwelelo kha vhakwameaho vhoṱhe kha sekithara ya pfunzo u wana nḓila dzavhuḓi dza u tandulula khaedu .
Zwo ḓitika kha hedzi themendelo , nungo dzi ḓo engedzwa dza u khwaṱhisa sisiṱeme , vhugudisi ha u ḓadzisa na u engedza vhukoni , khathihi na u tandulula mafhungo a u elana na WARMS khathihi na sisiṱeme ya ḽaisentsi ya u shumisa maḓi .
Hezwi zwi amba u fhungudzwa ha mihasho kha muvhuso zwi ḓo ita uri tshiimo tshivhe tsha vhuḓi .
Zwipuka zwi no ḓifhaṱela vhukhudo
Thikhedzo ya muholo kha vhashumi vho kwameaho , na pfunzo na mbekanyamushumo dza vhugudisi zwi a ṱoḓeesa u fhira ndingedzo dza u vhulunga mishumo kha nḓowetshumo dzi ḓuraho .
Hu ḓo vha na tshumelo dza mutakalo dzo ṱanganelanaho dzo fhelelaho na themamveledziso , hune tshumelo dza vha hone , u swikelelea , u pfadza , u ṱanganedzea na u vha ya ndeme .
6.8.1.2 Musi hu tshi fheliswa milayo yo fhambanaho i ṋetshedzaho mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi , zwi ḓo zwi zwa ndeme u tendela khothe dza sialala uri dzi fhedzise milandu yo salaho u yana nga ha milayo ye ya vha i hone musi milandu iyi ui tshi thoma .
Yuniti yo dzudzanya vhuḓifhinduleli hayo u ya nga Pulane ya Odithi ya Ngomu .
Mbadelo dza vhukuma dza poswo dzi badelwa musi khophi ya rekhodo i tshi tea u poselwa muhumbeli .
Madzina a ngelekanyo
Zwenezwi maAfrika Tshipembe vha khou dzhia nyendo dza u ya u dalela vhane vha vha funa na miraḓo ya miṱa , kha vha vule maṱo vha vhone uri mimoḓoro yavho yo lugela u tshimbila nḓilani , vha tevhele luvhilo lwo tendelwaho , u vhofha mabannda a tsireledzo na u reila vhe si fhasi ha ṱhuṱhuwedzo ya zwikambi a zwi na nyambedzano kha u vhona uri vho tsireledzea khathihi na vhathu vha re tsini havho .
Sisiṱeme ntswa yo ḓikumedzela kha u shuma na vhadzulapo , zwigwada na zwitshavha u khwiṋisa vhutshilo havho .
Masia a tevhelaho ndi ane khao nzudzanyo dza tshanduko dza vha dza ndeme .
U shela mulenzhe ha vhulimi kha GDP hu kha ḓi vha huṱuku , Afrika Tshipembe na Gauteng .
Zwavhuḓivhuḓi , zwi fanela u dzula tsini ha nḓila dzi bvelaho phanḓa dza vhuendi ha nnyi na nnyi .
Kha luṱa lwa u ranga lwa dzitshakatshaka , thendelano ya u thoma u lu shumisa , thandela ya u ṋetshedza SKA masheleni na mulayo wa mbekanyamaitele ya Mbambadzo ho reriwa na u khunyeledzwa nga hazwo .
Zwikolo zwi linganaho tshivhalo tsha 342 zwo wana maḓi lwa u tou thoma , zwa 351 zwo wana tshumelo ya vhuthathatshili ya maimo nahone zwa 288 zwo dzheniselwa muḓagasi .
Arali hu uri a hu na thaidzo , pulane dzi tea u ṱanganedziwa ;
U shela mulenzhe kha u pfumbudza vhakhantseḽara vha wadi na ṱhoho dza mihasho ya sekhitha
U amba nga tshenzhemo ino kwama ene muṋe,tsumbo ; u amba mafhungo kana mafhungomaitei a tshi bula vhuḓipfi na mihumbulo yawe .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhabebi vhoṱhe na vhaunḓi u tikedza nga nḓila dzoṱhe dzine vha kona , vhana vhane vha khou ṅwala milingo ya u rangela kana ya vhukati ha ṅwaha ine i kati zwazwino u ya kha shango ḽoṱhe .
Haya maipfi a fanela u pindulelwa kha luambo lwapo .
Nyengedzedzo nthihi i re hone ndi khadzimiso i bvaho na i yaho kha miraḓo .
Vhaṱhaṱhuvhi ho sedza u tea na u shuma zwavhuḓi ha mulayo na uri u shuma hawo zwi swikele ndivho .
2.1 . Khabinethe i khou takadzwa nga u bvelaphanḓa ha u phaḓaladzwa ha mbekanyamushumo ya khumiselo ya mavu kha vhaṋe vhao ine ya khou khakhulula zwe zwa vha zwo khakhea kha ḽa mulovha khathihi na u fhaṱa lushaka lune lu tsini na u lingana zwine zwi ḓo vhuedza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Na zwiko ri amba vhubvo ha , kana fhethu ho thomaho mulayo wa vhashumi .
Tsheke yo ṋetshedzwa ya u badela ABSA Bank ine ya badelwa zwavhuḓi ine ṱhanganyelo ya First National Bank na akhaunthu ya SARS yo ṱuswa tshelede yo badelwaho .
Vhunzhi ha ndima ho sedzesa kha ikonomi ya lushaka nga vhuḓalo .
Luambo : Ṅwalululani mafhungo e kha tshifhinga tshi fhiraho ni tshi a thoma nga Mulovha .
Vhunzhi ha vhathu vhane vha tzhipa ndi vhathu vhane vha sa ḓivhee kha vhapondwa .
U wana thasululo ya khwinesa nga u shumisa thendelano
Kha khetho mbili dza masipala dzo fhiraho , madzangano a poḽotiki mavhili o lingedza u wana madzulo mavhili a wadi .
Fhedzi , ndi ine ya ḓo ḓura nga manda u i ita .
Muimeleli muthihi wa zwa mutakalo na tsireledzo u fanela u tiwa mushumoni muṅwe na muṅwe hune ha vha na vhashumi vha 20 kana u fhira .
Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , wa 2 wa 2000 ( une u vhidzwa nga u pfi : PAIA " kana Mulayo nga iṅwe nḓila ) , sa zwe wa khwiniswa , ndi mulayo wa lushaka we wa phasiwa ho sedzwa tshiteṅwa 32 ( 2 ) tsha ndayotewa .
1.1 Khabinethe yo ṱanganedza MTBPS tsha u thoma nga Minista Vho Tito Mboweni , tsho livhiswaho kha muhumbulo wo khwaṱhaho wa uri hu na khonadzeo ya uri Afrika Tshipembe ḽi nga vusuludzwa .
Nyolo ya Venn ndi tshishumiswa tsha u saukanya u ṋetshedzwa ha tshumelo kha tshitshavha .
19 . Khabinethe i fhululedza hafhu vhathu vha Brazil kha u fara khetho dze dza tshimbila zwavhuḓi dze dza ita uri Muphuresidennde- nkhetheni wa Federative Republic ya Brazil , H.E.
U ṱalusa zwipfi - sa , u sinyuwa , u ofha , u vhilaela , vhuludu
Phalamennde ya nnḓu tharu ( kana nnḓu tharu ) ya 1985 yo vha i na nnḓu dza Vhatshena , vha Lukanda lwa Vhukati na Maindia fhedzi i tshi sia Vharema nnḓa .
U rekhoda tsheo dzo dzhiwaho nga tshifhinga tsha miṱangano na u vhona uri mivhigo i khou ṱanganedzwa na u rumelwa nga tshifhinga .
Kimiti ya Wadi iṅwe na iṅwe kha masipla i ḓo ḓiimisela u khwaṱhisedza uri madzangalelo ayo o katelwa .
WEF Afrika yo ṋetshedza muvhuso tshikhala tsha u ṱana Afrika Tshipembe sa hone fhethu ha vhubindudzi na mabindu , zwine zwa vha zwa ndeme kha u swikelela ndivho ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
U pandela hu nga vha mutshutshu arali hu si uri mushumo wa khasho ya tshitshavha u vhoniwa tshoṱhe u bva kha sia ḽa mimaraga kana vhubindudzi .
Ro vha na ḽevele khulwanesa ya u kovhelana na vhurumelwa hashu , zwine zwa vha zwa khaedu ya vhuṱhogwa ya u kovhelana mihumbulo na ndingedzo dza u konanya .
U sengulusa zwi amba nzudzanyululo na ndovhololo dzine dzo ḓitika kha vhulavhelesi na tsenguluso ya zwidodombedzwa zwine zwa nga swikisa kha uri zwiito zwa nzudzanyululo na ndulamiso zwi humiselwe murahu kha maitele a vhupulani u itela u ḓivhadza hafhu vhupulani ha thandela , u dizaina na u thoma u shuma hayo .
U bvelela ha vhurangeli vhuṅwe na vhuṅwe ha u thivhela vhufhura kana pulane ya u thivhela vhufhura i ḓo ya nga kuṱanganedzele na tshumisano ya ndangulo na vhashumi .
zwifanyiso zwivhili zwa goloi .
Nnḓu dza Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka vhuvhili hadzo dzi na gaḽari dza vhoramafhungo hune midia wo tendelwaho , wa tendelwa u dzhena kha madzulo oṱhe - nga nnḓa ha tshifhinga tsha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka musi ho ḓala hu si na tshikhala tsha u dzula .
Khabinethe na yone i vhidza vhoṱhe vha kwameaho uri vha ṱhomphe na u shumisana na zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwo hwedzwa maanḓa a u shuma zwa mulayo .
Zwino nangani tshifanyiso tshithihi ni ite ḽitambwa ḽatsho ni tshi sumbedza zwe zwa bvelela .
Rekhodo ya Dziakhaunthu i vhambedzwa ṅwedzi nga ṅwedzi nahone Zwitatamennde zwa bannga zwi tshi vhambedzwa na bugu ine mbadelo na risithi zwa rekhodwa khayo .
U topola tshigwada tsho sedzwaho , fhethu ha thandela , thandela i ḓo thoma na u fhela lini , ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli ha u i langa , i ḓo ḓura vhugai na uri tshelede i ḓo wanala ngafhi .
Zwiṱirathedzhi zwa u shumana na khaedu : Maga a ndulamiso a ṱoḓa tshumisano kha vhashela mulenzhe vhahulwane vhoṱhe nga ngomu kha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi .
Musi yo no tzwonzwiwi , aseniki i vha i so ngo fhela tshoṱhe , fhedzi i vha yo tou kuvhangana .
Zwenezwo hu dovha ha vha na , sisiṱeme dza muvhuso wa dimokirasi dzo khwaṱhaho dzine ra tea u dzi shuma u itela u fhaṱa .
Mushumo wa 1 : Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho vhoṱhe :
Naho zwo ralo , nga ṅwambo wa vhukonḓi ha mugaganyagwama na vhukoni a zwiṅwe zwithu zwa ndeme kha muhasho , thandela i tshe yo vhetshelwa thungo .
Ri vhona mutevheṱhandu wa u khetha u tshi ri ṋea tshikhala nga zwifhinga u itela u ṱoḓisisa nga vhuronwane na u humisela murahu zwithivhelo zwa kuvhusele ku ṱanganedzeaho na mveledziso ya tshifhinga tshilapfu .
Khethekanyo D : Zwidodombedzwa zwa Muḓisi wa mbilaelo , a nga kha ḓi vha muraḓo kana muthu ane a khou imelela madzangalelo a tshigwada kana kiḽasi ya vhathu vho kwameaho nga khanedzano
Muvhuso na lushaka lwoṱhe vha na vhuḓifhinduleli ha u tsireledza na u londola avho vhashayatsireledzo .
Yo rumela vhaofisiri vha u langa vha linganaho ḓana na fuiṋaṱhanu , vhalindi vha fumirathi vho ḓiṱamaho , vhaṅwe vhalindi vhavhili vha u ḓadzisa vha tshifhaṱo tsha vhulangi na miraḓo ya yunithi ya musi wa tshiwo vha linganaho fusumbe u mona na tshitediamu .
( ii ) U ṱuṱuwedza ndeme dza miṱa , vhabebi vha re na vhuḓi fhinduleli na u funza mikhwa zwi tshi elana na zwiimiswa zwo teaho zwa vhuvhusi ha sekithara ya matshilisano .
Musi vho no ṱangandeza ṱhanziela i bvaho kha mugudisi o ṅwaliswaho kana SASSETA , kha vha ite khumbelo ya ṱhanziela ya vhukoni kha Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe .
B Ni songo itesa phosho .
Hezwi zwi tendela vhone uri vha kone u ḓivhadza Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe nga ha zwiito zwa vhugevhenga nahone u ḓivhadza uho hu itwa nga nḓila yo tsireledzeaho .
U shuma nga Mulilo zwo lambedzwa nga muvhuso , ndi mbekanyamushumo ya u sika mishumo yo sedzaho kha u thomiwa ha Ndangulo ya Mililo yo Ṱanganelanaho Afrika Tshipembe .
Fhedzi lwashu ndi lwendo lwa fulufhelo na u konḓelela .
Nga ṅwambo wa zwiitisi zwi re khagala zwiteṅwa izwo zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo ḓivhadza vhahulwane vhavho nga ha nyito dzavho .
U ṋekedza zwa muvhalelano na mafhungo a zwa masheleni na u fhindula khohakhombo idzi , u ṱola na vhaṅwe vhaṋekedzi vha khwaṱhisedzo .
9 . U Kuvhangana , Misumbedzo , Migwalabo na u Dzinginya - Vha nga fara misumbedzo , migwalabo nahone vha netshedza na madzinginywa .
Ḽiṅwe sia ḽo raliho ndi thendelano ya tshumelo dza muyani nahone ndi humbula uri ṱhalutshedzo yo angaredzaho i ḓo vha ya u khwaṱhisedza uri ri vula makole ashu na u hudza nyelelo ya vhuendi vhukati ha mashango mavhili .
Zwinyanyuli zwa tshanduko dza maraga wa vhashumi vha shango , hu tshi ombedzelwa kha Gauteng , na dzone dzi a saukanywa hafhu .
Musi Ndayotewa i tshi ṋea mutheo wa ndeme na milayo , ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe u tsireledza vhafumakadzi na u khwaṱhisedza uri vho manḓafhadzwa kha u shela mulenzhe sa mudzulapo muṅwe na muṅwe kha u bveledza ikonomi na shango .
Ri khou ita mvelaphanḓa ya vhuṱhogwa kha u vhuedzedza vhufhulufhedzei na vhukoni ha u shuma ha dziSOE dzashu .
Vha dzhiele nṱha tsedzuluso kana u ṱolwa ha mutakalo wa vhashumi , tsumbo , nga murahu ha u fhidza mushumoni vhege nna , na u dzhiela nṱha u kona u swikelela dzilafho ḽa fisiotheraphi , na zwiṅwe , sa zwo humbeliwaho .
Tshiimiswa tsha zwa vhuhosi a tshi na mushumo na muthih wa vhusimamilayo , ndangulo na vhulamukanyi .
Zwipiḓa izwi zwoṱhe zwi sumbedza nḓila ine vhushaka ha matshilisano ha dzudzanywa ngayo kha tshitshavha .
Puḽatifomo idzi ndi tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli hashu kha uri maAfurika Tshipembe na vhatikedzamboho vha dzule vha tshi wana vhuṱanzi ngaha mbekanyamaitele dza muvhuso na zwiitwaho na zwikhala zwi tutuwaho kha mbekanyamushumo idzi u itela vhadzulapo , mabindu na vhaṅwe vhashumisani .
Zwiṅwe hafhu , ho lavhelelwa uri tshivhalo tshi no vhonala tsha vhorakonṱiraka tshi nga vha tshi si na zwikili zwa muteo zwa u ṅwala na u vhala na zwa mbalo zwine vha nga ranga ngazwo .
A dzi tei u ḓalesa nga vhuhuwane na nga tshivhalo .
U tshimbidza thandela dza ṱhoḓisiso hu na tshumisano na vhashelamulenzhe vha tshifhinga-tshilapfu kha masia o rangiswaho phanḓa .
U swika zwino , zwiṱaraṱa zwo raloho a zwi athu vhumba bada dza mirolerole dza ḓoroboni nahone a dzo ngo pulanelwa dzo tou aluwa .
Tshivhalo tsha mivhigo i ṱolaho mbuelo na nyelelo ya masheleni u itela u fhungudza khombo ya u vhukuvhanganywa ha mbuelo yavho na nyendedzo ya masheleni .
Kha SoNA ya Fulwi 2014 , ndo ḓivhadza uri thikhedzo ya themamveledziso i ḓo ṋetshedzwa kha masipala mikene kha shango .
Mbofholowo na tsireledzo
Muofisiri wa Zwamafhungo na / kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo vha tea u ṋea thuso nga mahala .
U bva tshe nḓila ya kuitele uku ya ṱanganedzwa , tshivhalo tsha vhagudiswa vha lengaho tsho tsa .
Kha phaiphi dza pulasitiki tshileme tsha bennde dza tshileme kana tshivhalo tsha bennde tshi nga gonyiswa .
Masipala u tou vha na masheleni maṱukuṱuku a u vusulusa tshomedzo dza vhuḓimvumvusi ; hu khou humbelwa thikhedzo u bva kha sekhithara ya phuraivethe na muvhuso .
Fiḽosofi yavho i dzula i tshi khou aluwa na uri i ḓo dzulela u aluwa ngauralo vhutshiloni havho .
Senthara dzi kuvhanganya zwishumiswa zwo fhambanaho zwa thusoṱhanzi hu tshi itelwa mamaga , ofisi na khwinifhadzo dza mahayani , khathihi na u hirisa zwithusedzi zwa u enda .
Mbalombalo dzo sumbedziswaho afho nṱha dzi sumbedza maitele a tshivhalo tsha u ḓiṅwalisa ha vhagudi vhane vha dzula vhuponi vhu re fhasi ha Prince Albert .
Matshudeni vhane vhabebi vhavho kana vhaunḓi vha kona u badela pfunzo ya yunivesithi vha fanela u badela nahone vha ise phanḓa na u ita ngauralo , ngauri pfunzo ndi vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe hu si muvhuso fhedzi .
Thukhita dza khombo dzi nga vhulungwa kha zwifhaṱo zwi songo redzhisiṱariwaho arali fhedzi thukhita dza khombo dzo , musi dzi sa khou shumisiwa , vhulungwa kha zwifaredzi zwo khwaṱhaho , zwifaredzi zwo ṅwalwaho zwe zwa valiwa zwa khwaṱha .
Kha vha vhudzise matambi ane a khou tamba vhuimo ha mufumakadzi : Vho ḓipfa hani musi vha tshi khou tamba vhuimo uvhu ?
Muhasho u na pfanelo ya u khwaṱhisedza vhungoho ha ṱhanziela ya thendelo ya muthelo na SARS .
Khakhathi dza mufuda hoyu dzo hulela u livhiswa kha vhafumakadzi na vhasidzana naho dzi tshi ḓi ita dzi tshi livhiswa na kha vhanna ( nga maanḓa dzhele dza vhanna na vhuṅwe vho ) khathihi na vhana vha vhatukana .
Kha vha ntendele ndi shumise tshino tshifhinga u fhululedze thimu dzashu dza lushaka kha kushumele kwadzo kwa vhege yo fhiraho , kha u kunda kararu .
Hei i tou vha tsumbedzo ire khagala ya uri musi vhafarisani vhoṱhe - muvhuso , mabindu na vhashumi - vha tshi khou shumisana ri nga kona u swikela nyaluwo ya ikonomi zwine zwa ḓo kona u sika mishumo ine ya khou ṱoḓeesa.
Khumbelo ya mvusuludzo ya u ṅwaliswa fethu dza u vhulaha malwadze
Nḓila ya u tinya tshikafhadzo , thivhelo na phungudzo ya malaṱwa ine ya sedza kha tshiko tsha malaṱwa .
U bambela na thenisi zwo tevhedzela khuwelelo yashu ya ṱhanganelano .
Khwiniso dzi khou itwa kha Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa wa Masipala , 1998 ( Mulayo 117 wa 1998 ) , we wa thomiwa phanḓa ha khetho dza mivhuso yapo dza demokirasi dza u thoma we wa itea nga 5 Nyendavhusiku 2000 .
Phalamennde i mushumoni
" Hai , ni ḓo wana vunḓekana .
Nga nnda ha musi zwo ṋetshedzwa kha mafhungo a fhethu ha u fhaṱela hone , velu " n " i ḓo dzhiwa sa i linganaho na tshifhinga tsho ṋetshedzwaho tsha u fhedza mishumo nga miṅwedzi , yo sendedzwa tsini kha mbalosia .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u engedza nḓila dza u ita mbambadzo kha mashango a nnḓa kha zwa
Hezwi zwi amba uri naho ra katela nyimele , zwi nga itea ra sa badele mishonga yoṱhe yo humbelwaho u bva kha mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi yavho arali mushonga wo humbelwaho u sa elani na nyendedzi dza kiḽinikhala .
Netiweke dza sisiṱeme ya u enda dzo vhumbiwa nga ṱhumano na ṱhanganyo ya pfanelo ya nḓila ya tshitshavha kana mbetshelwa .
Nzulele idzi dzo bveledzwa u itela u livhana na zwiteṅwa zwo teaho zwa mashango sa ḽa Brazili na Indonesia , hune maḓaka a hone a vha o phaḓalalaho , nahone tsireledzo ya maḓaka na mbilaelo dza ndangulo zwa vha zwo ḓalesaho kha adzhenda dza lushaka na dza mashangoḓavha .
Zwiṅwe hafhu , ahuna vhuṱanzi ho livhaho ha u fhungudzea ha phimo ya nyaluwo sa masiandaitwa a maluvha a re kha helele .
Tshikhukhulisi tshihulwane ndi u shayea ha maitele o fhelelaho a u bveledza mashumele avhuḓi , kushumisele na u bvela phanḓa na u swikelela zwipikwa zwa tshifhinga tshilapfu zwa ndeme zwa dzhango zwine zwa vha zwa u dzhia vhuimo haḽo ho teaho ha kha masia a ikonomi , poḽotiki , saintsi na thekhinoḽodzhi kha ḽifhasi .
Fhethu hu songo dzheniswa ndi , naho zwo ralo , maga a ndeme a ṱhogomelo .
Zwidodombedzwa zwa ṱhoḓea dza tekeniki , dizaini na kushumele kwa sisteme ya data zwi wanala musi zwo humbelwa .
" Zwitshavha zwa mahayani zwine ra zwi shumela zwi ri vhona sa mesia kha nḓisedzo ya tshumelo . "
Ngeno maanḓa a zwa ikonomi ya tshaka nnzhi a tshi ṋea mutsindo kha vhuimo ha dzitshaka ha mivhuso ya lushaka , uri mutsindo wa zwa poḽitiki u , dovha wa shumiswa u bveledza madzangalelo a ḽifhasi a khamphani khulwane dza tshaka nnzhi .
Tshifhinga tsho fhiraho
U vhona uri hu na u swikelwa ha tshumelo dza mutheo kha zwitshavha zwoṱhe zwa vhadzuli ngei Nelson Mandela Bay .
Khaedu dzine ra dzi ḓivha zwavhuḓivhuḓi : vhushai , u shaya mishumo , themamveledziso ine ya khou wa , u lenga kha ṱhoḓea dza tshumelo , zwi ṱoḓa phindulo dzashu dza shishi .
Khomishini i fhambanyisa vhukati ha vhushaka ha zwa vhukuma na nyito ya u humela murahu kha sia iḽi .
Sisiṱeme dza tsheledzo dzine dza ḓo gabisela maḓi badani a dzi tei u dzheniswa kha mveledziso ntswa .
Ro swikelela zwinzhi , fhedzi khaedu dzi tshee hone .
Maitele a mavhusele a khou isa phanḓa na u khwinisea , hu na Thendelano ya Bodo na Ndayotewa ya Bodo zwo hwala vhuḓifhinduleli ho itwaho na u tevhedzwa , u itela u swikelela maimo a ṋthesa a mavhusele a khamphani .
Nga murahu ha u khunyelela ha zwa maitele a tshiofisi a u nṱanganedza ndo iswa seleni .
Hu na tshivhalo tsha milayo ya EU ine ya langa ndeme ya zwibveledzwa zwine zwa nga ṱunḓwa , anḓadzwa na u rengiswa kha EU .
Ndi zwa ndeme uri phakha ṱhukhu kha madzulo a vhathu dzi tea u tsireledzwa , u itela u fhungudza nyiledzo ya tswikelelo ya vhathu , nahone afho ha u dzhena ngaho hu elana na madzhenele u bva kha zwitopo zwa vhuendi ha nnyi na nnyi khathihi na mitalo ya vhaendangaṋayo .
Naho zwo ralo , kha u lwa na fhungo ḽa vhuaḓa nga vhaofisiri vha tshipholisa nga nḓila yo khwaṱhaho , minisiṱa vho humbela uri hu vhuyelwe kha mihasho yo teaho ya tsedzuluso u itela mvelaphanḓa na u ṱola u swika magumoni azwo .
Nga ngoho , vhadzudzanyi vha kale vhararu vho ṱalusa muvhigo sa u songo teaho nahone vho ṱalusa nyito dzashu sa dzine a dzo ngo tea u ambiwa , nga nṱhani ha izwo ro humbela pfarelo kha muvhigo uyo .
2.3 . Mivhigo ya kushumele i ḓo anḓadzwa tshitshavhani na tshigwada tsha Dziminisṱa tshi ḓo fara miṱangano ya minyeṱulo ya nyanḓadzamafhungo u itela u ṱalutshedza nga vhuḓalo mivhigo nga ha tswikelo na thusedzo dzi re kati dza u khwiṋisa kushumele .
Komiti dza Wadi dzo vhumbwa nga mukhantselara wa wadi sa mudzulatshidulo na miraḓo ya tshitshavha i sa paḓi fumi .
Wana zhendedzi ḽa u ṱunḓa zwithu zwa dzhenethikhiuri a kuvhanganye , u ḽeibeḽa na u swaya zwithu zwa dzhenethikhi zwine vha khou ṱoḓa u zwi ṱunḓa .
ṅwana o ṱanganedzwa kha tshiimiswa tsha muvhuso
1 . Mbekanyamaitele ya Zwidodombedzwa zwa Lushaka na Inthanethe
Musi izwi zwi khagala , phambano vhukati ha mbuelo na vhushai ha tsheledemviswa a yo ngo bveledza phambano ya matheriaḽa kha musaukanyo uyu .
Ndayo dzi itwa nga nḓila ya u sielisana .
Zwi vhidzwa upfi ndi imali yo ku zithandanzela ( tshelede ya u farelwa lufhanga ) nahone ndi tsumbo ya khothe ya u fulufhedzea na u shanduka .
Kha ri n . wale a vha a sa funi vhathu fhedzi a fhedza a tshi vho funa vhathu .
" Muhanga a Mbekanyamaitele na Nyendedzi dza Tshumiso u itela Zwiimiswa zwa Nnyi na Nnyi dza u vhiga kha muhasho wa Vhudzulo ha Vhathu " zwi dodombedza ṱhoḓea dza kotara iṅwe na iṅwe dza u vhiga ha zwa masheleni na hu si ha masheleni ha tshiimiswa .
Kha vha ite ṱhoḓisiso na u tikedza pulane ya thandela nga kha ṱhaluso ya ndemesa ya ṱhoḓisiso , u ela zwibveledzwa zwa ṱhoḓisiso na ṱhanganyiso ya mveledzo ya vha mishumo .
A shumisana kha vhunzhi ha zwithu hu tshi katelwa , vhuendi , mbambadzo na vhubindudzi , mutakalo , zwa mupo na zwiṅwevho .
Nangani ṱhoho dzo teaho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo u itela u ṋekedza magudiswa kha nyimele ya Zwikili zwa Vhutshilo ha ngudo ya u ita na ngudo ya Vhutsila ha u Vhona .
Hezwi zwitsikeledzi ndi zwine zwa katela u tshila na vhushai , khethululo , u shayea ha tswikelelo ya zwiko zwine shango ḽa zwi ṋetshedza khathihi na tshenzhemo dza u shonedzwa na u nyadziwa he vhunzhi ha Maafrika Tshipembe vha vharema vha hu konḓelela kha mirafho na mirafho .
Tshiṱuṱuwedzi tsha Vhusikamishumo tsha Muphuresidennde ndi tshiṅwe tsha zwiengedzi zwa ndeme zwa matholele a tshitshavha na matshilisano kha ḓivhazwakale ya Afrika Tshipembe .
GUḼOZARI : antonimi - ipfi ḽine zwine ḽa amba ḽa fhambana na ḽa ḽiṅwe ipfi , tsumbo , mutukana - musidzana , mulapfu - mupfufhi .
Muvhuso u ḓo tikedza luvhanḓe lwa thekhinoḽodzhi i konisaho u itela vhaswa vha ḓishumaho kha vhupo ha mahayani na ha ḽokishini .
Ri a vhona mushumo washu , hu si kha u randela zwiṱirathedzhi zwine zwa ṱaṱisana , fhedzi kha u tshimbidza u swikelela mafhungo na u ṱuṱuwedza tshumisano khulwane .
U bva afho , zwi na vhutanzi uri maṅwe a mafhungo a ndeme a kwamaho muelo wa BEE a ṱoḓa u ambwa nga hao u itela u isa phanḓa u ṱavhanyedisa maitele a tshanduko .
Hezwi zwiwo zwo ri sumbedza uri musi ri tshi ima roṱhe sa lushaka lu funaho mulalo nahone lu tevhedzaho mulayo , ri nga kona u kunda khaedu iṅwe na iṅwe ine ya ri kwama .
U leludza mveledziso ya zwiimiswa zwa tshitshavha
Ro sedza kha vhurereli na madzangano o fhambanaho , ro tendelana hafhu uri vhurereli hoṱhe vhu tea u ṱhonifha vhuṅwe .
Mufari wa ḽaisentsi u tea u i bviswa musi i tshi ṱoḓiwa nga muofisiri wa maḓaka kana pholisa .
Nzudzanyo , tshumiso , ndaulo na u lavhelesa ( nzudzanyo ya HR , miano , kushumisele kwa ḽivi , u shuma tshifhinga tsho fhiraho , mafhungo a zwa matshilisano , u sudzulusa na u tshimbila , u fheliswa ha mushumo / tshumelo
Khomishini ya Ndinganyiso ya Mbeu yo itelwa u ṱuṱuwedza na u ṱhonifha u lingana ha mbeu na u vhona uri hu swikelelwe u lingana ha mbeu ya tshinnani na tshifumakadzini kha sekithara dzoṱhe dza zwitshavha .
Ndi zwa ndeme uri vhatholi vha ṅwalise thendelano ya vhugudisi na SETA .
Vha tea u ṋetshedza phindulo yo tou ṅwalwaho kha mulanga dzingu ya mawanwa a bvaho kha nyambedzano dzo vhaho hone hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
Fhedziha , fhungo ḽa zwa mveledziso ḽihulwane nga themamveledziso ndi ḽa nga ha ndinganyiso .
Thandela i ḓo ṋetshedza maḓi kha tshitshavha tsha masipala wapo wa Jozini , KwaZulu-Natal .
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo
Muhumbulo wa uri vhaswa vha fanela u imelelwa kha mulandu muṅwe na muṅwe , u kheluwa , u ombedzela khohakhombo ya u thithiswa ( zwo rerwa afho fhasi ) .
Ndo fhedza tshifhinga kha mushumo wanga ndi tshi khou thoma senthara dza ṱhoḓisiso kha mashango o fhambanaho nga vho 1970 .
Ṱhoḓea dza u enda ha Vhana : Vhana vha Afrika Tshipembe :
Vha tea u fekisa u randelwa ha mushonga huswa kha 0866 51 8009 miṅwedzi ya rathi miṅwe na miṅwe uri vha dzulele u wana mushonga wavho .
Vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha na vhone vha a thusa u wana mafhungo a Komitiya Wadi .
Ri tea u isa iṅwe khuwelelo ya mulaedza nga u khetha ri tshi ima na mvelaphanḓa , mveledziso na vhudziki .
8 Nyendedzi dza U thomiwa na U shuma na Komiti dza Wadi dza Masipala , 2005
Kha vha thome nga u vhudzisa mbudziso ya u thoma bogisini .
Ri khou ya u sedzulusa u tsela fhasi ha tshivhalo tsha u bveledzisa , zwe zwa kwama mishumo vhukuma na vhuvhambadzaseli
Khomishini i ita themendelo malugana na pfusho ya ṅwana , u thusa vhabebi na miṱa u fhelisa vhushai , na u ṋetshedza ndugiselo dza khwinesa dza vhana vhaṱuku - hu tshi katelwa na themendelo ya uri ṅwana muṅwe na muṅwe u tea u vha na miṅwaha mivhili ya pfunzo ya phanḓa ha musi a tshi dzhena tshikolo .
Tshipikwa tsha tshiṱirathedzhi kha nyambedzano ntswa ndi , nga u ralo , uri mashango o bvelelaho u ṱangane na nzudzanyo ya tshiṱirakhitsha khulwane kha ikonomi dzavho .
Ngei Kapa Vhubvaḓuvha , ndo vula vhuimazwikepe ha Ngqura lwa tshiofisi na uri ho no thomiwa u fhaṱiwa kha uri hu bveledzwe fhethu ha u shumela hone huswa nahone huhulwane ha u endedza thundu .
U shanduka ha fhethu ho vha huhulwane kha nyimele dzoṱhe , hu tshi khou sumbedza u sa eḓana ha vundu kha mimaraga ya vhashumi .
Minisiṱa muṅwe na muṅwe u ḓo saina thendelano ya kushumele na Muphuresidennde ine ya sumbedzisa zwine muhasho muṅwe na muṅwe wa ḓo ita kha mbekanyamushumo ya kushumele .
Zwi tshi ya nga mafhungo aya o khetheaho , zwo ḓivhea uri tshelede ya donesheni a i khou vhigwa nga hayo zwavhuḓi .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 u na mbetshelo dzi re khagala mayelala na komiti dza wadi .
Ndi nga mini no tea / ni songo tea u ya u ṱalela ḽitambwa iḽi :
Naho zwo ralo , nyimele dza khwiṋe na mbuelo nnzhi zwi nga , ṋekedzwa kha vhashumi .
Kuvhonele kwa vhathu kha mbekanyamushumo dza masipala na makumedzwa
( 3 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe wa mualuwa u na pfanelo-
Mudzulapo muṅwe na muṅwe u tea u ṱhonifha muhumbulo na kuhumbulele kwa muṅwe na muṅwe
U shela mulenzhe kha tshigwada tsha zwa vhutshinyi
Mutambo wa zwithithisi
Khetho ya vhuraru , ine ya vha ya vhubveledzi na u takadza , ndi ya u ṋetshedza tshumelo dza thikhedzo thendeleki ya fhethu ha u badela .
Tshiimiswa tsha Muhasho tsho vha tshi songo tou lambedzwa tshoṱhe , nahone tshumiso yatsho i khou bviswa nga zwiṱuku .
Dzitshanduko kha idzi dzidatabeisi dzi sia vhuṱala ha ṱholo nahone dzi tendela fhedzi u swikelelwa nga vho tou ṋangiwaho zwi tshi bva kha mushumo .
I dovha ya thusa dzhango u bveledzisa vhuimo ha u ambedzana vhu fanaho ha foramu dza dzitshaka dzi fanaho na Khonifarentsi ya Tshanduko ya Kilima ya Mashango Mbumbano ya vhu25 ( COP25 ) ine ya khou ḓa u vha hone ngei Madrid , Spain , u bva nga ḽa 2 u swika 13 Nyendavhusiku 2019 .
Nga murahuni ha uri vho ṱoḓa u livhisa nungo idzo kha zwivhumbeo zwo teaho zwa nyito ya poḽotiki na vhuthihi na nyito dzo ṱamiwaho dze ra vha ri tshi khou dzi ita .
U pulanela u ṱola ( u thoma PMS )
I vha ṋea tshikhala tsha u ḓivhadza khoro uri ṱhoḓea dzavho dza mveledziso ndi dzifhio .
Mvelelo : kuitele nau ṱola tshibveledzwa na u tshi elulula , muvhigo na nzudzanyo
Kha vhashelamulenzhe ṱhanziela ya vhukoni i ḓo ṋewa avho vhe vha vhonala vha tshi kona .
Kha ri ite nyito Ṱanganyani zwithoma ni tshi ola tshipuka tshine tshi si tsha vha hone shangoni .
Mashango o bvelelaho o vha a tshi khou ṱoḓa uri mashango ane a khou bvelela a vule mimaraga yao u itela uri milayo ya khwine i kone u rerwa u itela zwivhambadzelwannḓa zwao .
Ḽiṅwe ḓuvha hu tshi khou fhisa lusunzi lwo vha lwo dzula tsini na mulambo .
SARS i ramba vhadzia thendara u itela nḓisedzo na ndondolo ya zwimela zwa nga ngomu .
TSHIPHIRI Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo ha bviseli khagala vhudavhidzani hawe hoṱhe na vhatheli , nga nnḓa ha musi o tendelwa nga mutheli .
Khonfarentse i ṱanganyisa muvhuso , vhoramaṅwalo , UN , Mazhendedzi a Dzitshaka , madzangano a si a muvhuso na zwiimiswa zwa fhasi vhathuni .
Ro takadzwa vhukuma nga phindulo ye ra i wana u bva kha vhabveledzisi vhashu , vhe vha ṋetshedza masheleni a fhiraho R12,4 biḽioni kha vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe .
Hu na avho vhane vha nga vhuelwa nga magundo ashu .
Naho Afurika Tshipembe ḽi na ndinganyiso yavhuḓi ya vhuvhambadzi , zwi tshi khou itiswa nga mitengo ya nṱha ya zwivhambadzwa , thaidzo ndi uri muthelo une wa ingwa kha mutengo wa zwivhambadzwa une wa vha nṱha na u vhambadzelwa nnḓa ha vhashumi zwi khou tshimbila nga u ongolowa .
Zwiṅwe hafhu , ro ḓiimisela u khunyeledza tshumelo dza muteo dzo salelaho murahu na u khwiṋisa tshiimo tsha tshumelo musi ri kandela phanḓa .
U ṋetshedzwa ha mushumo kha khamphani dzi bvaho kha vhupo ha mahayani .
Hu fanela u vha na u ombedzela hu hulwane kha zwiṱirathedzhi zwe zwa dizainelwa u kwama vhuḓifari u fhira u sokou ḓivhadza vhathu .
A thi koni u hangwa zwe ra ḓiphiṋa ngazwo zwiḽa tshikolo tsho vala .
Ri khou vhilaela nga maanḓa nga u engedzea ha dzimpfu migodini , zwihulwane kha ṅwaha wo fhiraho .
U PFULUWA MAELANA NA POSO DZA KHETHEKAYO A
Ngauralo , u linga vhubvo hu itiwa u sedzulusa khonadzeo ya u fhungudza phosho kana maga a u langa , kana u ela mvelele dzao hune a vha o no thoma u shumiswa kana u bveledzwa .
Mulayo wa Ekisiṱiradishini ndi wone wo teaho kha u valela muthu o lindelaho tsengo sa CSA yo khwiniswaho yo ṱalutshedzaho zwavhuḓi muthu o vulelwaho u ya nga Mulayo uyu sa mufariwa o lindelaho tsengo .
U vhandwa nga ḓuvha zwi tea sedzuluswa nga matsheloni-tsheloni na nga mathabama tshikovhelelo .
( a ) vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na vouthu nthihi ine ya vouthwa hu tshi itelwa vunḓu nga ṱhoho ya vhurumiwa hayo ; na
Kha sia ḽa u bveledzwa ha zwifuwo , thaidzo ya vhuṱhogwa ndi u fhedzwa ha pfulo .
Sa musi iyi i tshumelo ine tshifhinga tshinzhi ya tshimbidzwa nga matshudeni , zwi dzhia vhege dza rathi u ṱhaphudza tshishumiswa tsha phurosithethiki .
Muvhuso wo kumedzela R9,2 biḽioni kha vhubindudzi ha ṱhoḓuluso ya gese na ole kha vhuima zwikepe ha Saldanha sa tshipiḓa tsha vhurangeli ha fulo ḽa Operation Phakisa . fulo ḽa Operation Phakisa kha Vhurangeli ha u Alusa Kiḽiniki dzo Teaho i na ndivho ya u engedza vhukoni , alivhubveledzisi na u sumbedza vhugudeli kha vhashumi dzikiḽiniki .
( b ) musi ho no fhela miṅwaha miraru tshe Buthano ḽa khethiwa .
Ṅwalani nga ha inthaviwu ya mushumo ye ya vha hone .
Manyoro oṱhe a ṱu ṋdiwaho , a itwaho , a bveledzwaho kana u rengiswa fhano Afrika Tshipembe a tea u ṅwaliswa na Muṅwalisi wa Mulayo 36 wa 1947 .
5.7 . Khabinethe i fhirisela ndiliso zwi tshi bva mbiluni kha muṱa wa Vho Naidoo nga murahu ha u fhira fhano shangoni ha Vho Kumaran Naidoo .
Kha vha ṅwale dzina ḽa tshiṱiriki tsha ha madzhisiṱaraṱa tshine ha khou itwa khatsho zwa u fhungudzwa ha nyelelo ya mulambo .
Vhufaragwama ha Vundu vhu ṋetshedza vhugudisi na thikhedzo ya sisiṱeme kha Muhasho .
Nḓisedzo hei i khou shuma naho hu na ṱhanganyelo ya mbuelo yo lavhelelwaho ya u thoma vhubindudzi .
Eastern Cape , Free State na Limpopo vha na mbalo ya nṱhesa u fhira huṅwe u bva tshetsho .
Vhathu vha re na vhuṱumani vha nga khwiṋisa vhuimo havho ha matshilisano a ha ikonomi ngauri vha na vhashumisani nga ngomu kha netiweke vhune vha ḓisendeka ngaho na u sedza khazwo u itela thuso .
Ndangulo ya kushumele ya masipala
Ndivhanele ya kuṅwaliselendivhiswa kha murole / gireidi
Mveledziso na ndondolo dzo teaho dzi konisaho tshumelo dza thikhedzo na themamveledziso .
U ṅwala manweledzo .
Zwi ni vhudza zwine tshirendo tsha amba ngazwo .
Maipfi a maanḓa o ṋewaho a khagala nahone ha konḓi u a pfesesa .
Vha ḓo vhala vho fhumula
Ndaka , khamphani na tshishumiswa zwi hwalwa nga mbadelo ire u wa ha ndeme ho wanalaho hu re fhasi na ndaka dziṅwe na dziṅwe dza tshinyalelo yo wanalaho .
U wana na u talela mafhungoni maiti a no shuma na zwiitwa na ane a si shume na zwiitwa .
Hezwi kanzhi ndi nga mulandu wa vhupo vhune Afrika Tshipembe ḽa vha khaho khathihi na kilima yaḽo ya sabutiropika , zwine zwa ita uri zwi konḓe u ṱaṱisana na mashango a bveledzaho zwienge a Tshipembe Vhubvaḓuvha ha Asia kha maraga ya ḽifhasi .
Thandululo ine ya sa konḓe i khou ṱoḓea u itela u ṋetshedza vhukoni ha u :
Maitele ashu a tshanduko ho ngo guma kha u tandulula mafhungo a poḽotiki na ndayotewa fhedzi .
Kha zwipikwa zwa thandela ho vha hu ṱhoḓea ya u fhungudza tshifhinga tsha u badela vhukati ha murengelano na u vula tshikhala u itela u bveledza u tshivhumbeo tsha eḽektroniki tsha u fhirisela tshelede .
Nga vhuya musi ḓuvha ḽi tshi vho kovhela uḽa murunzi wa thoma u lapfa , wa lapfa , wa lapfa u swikela u tshi tiba nnḓu ya munna wa mbilummbi .
Lupfumo lwashu sa lushaka lwo ḓitika nga vhukoni hashu ha u shumisa tshanduko ya thekhinoḽodzhi i ṱavhanyaho nga vhuḓalo .
Zwino , musi ri tshi amba nga ha zwikhala , zwi katela na zwikhala zwa vhubindudzi , fhedzi khaedu khulwane dzi nga nnḓa ha vhubindudzi .
18.1 . Khabinethe yo ṱalutshedzwa nga ha mawanwa na themendelo dza Ṱhuṱhuwedzo na Ṱholo ya u Shuma ha Mbekanyamushumo ya zwa Matshilisano ya Dzinnḓu na pulane ya khwiniso , hu na kuvhonele kwa u fhelisa mavhekanyelwe a kudzulele nga muvhuso wa tshiṱalula nga u khwinisa madzulele a zwikolobulasi na u ṱanganyisa thandela dza zwa madzulo .
No vha ni tshi zwi ḓivha uri vhusunzi vhu dzula vhu vhunzhi tshiṱahani ?
Mveledzo i fanela u ṋetshedza tsireledzo ya u kovhana mafhungo .
5.2 . Khabinethe i dzhiela nṱha XIV World Forestry ine zwazwino i khou bvela phanḓa ngei Durban nahone yo dzhenelwa nga vhurumelwa vhu eḓanaho 3 200 . Muṱangano uyu , wone wa u thoma u farwa Afrika , wo katela vhathu vho imelaho sekithara dzo fhambanaho u fana na muvhuso , madzangano a si a muvhuso , sekithara ya phuraivethe , na zwigwada zwa phurofeshinala kana zwa sainthifiki .
Vhurangaphanḓa ha ngalafho na vhukoni ha tekeniki ndi zwa ndeme khau leludzwa ha vhulangi ha ngalafho .
Ndi khou livhuwa ngamaanḓa tshivhalo itsho tsha nṱha tsha ḓuvha iḽi ḽa mabebo a vhu fumbili nthihi a mbofholowo yashu na demokirasi .
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe u shumisa maḓi nga u londa na u itela u vhulunga tshiko itshi tsha vhuṱhogwa .
A si zwitshavha na sekithara dza phuraivethe vhane vha vha zwipondwa .
Maga a tevhelaho a itwa nga tshenetsho tshigwada tshithihi tsha u swika kha vhathu vha 12 .
Tshigwada tsha Vhutsireledzi na Thivhelo ya Vhutshinyi ha Vhulamukanyi , tsho rangwaho phanḓa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma tshi khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli hatsho kha u lwa na vhutshinyi na u ita khuwelelo kha tshitshavha uri tshi vhige zwiito zwi soliseaho kha manḓalanga o teaho .
Hezwi zwi ita uri mashangohaya na mivhuso ya vhuḓilangi i shumise sisiṱeme dzo fhambanaho dza " Khoro " , vha tshi khou ṱuṱuwedzwa nga sialala na mvelele ya hune vha dzula hone .
Afrika Tshipembe malugana na dzi khemikhaḽa dzi re kha mutevhe wa U
Sa tsumbo , vhalangi vha nga nanga u fhungudza phimo dza u fhirisa na dza mbuelo .
Mbudziso ya ndeme ndi ya uri khumbelo yavho yo tea phanḓa ha khothe kana khumbelo yavho i nga bvela phanḓa na .
Nga murahu ha u kovhekana vhukoni , vho vha tshipiḓa tsha nyambedzano kha tshumisano kha thandela ntswa na dzine dza khou ya phanḓa .
Mvelele dzi ḓo rumelwa kha vhabebi u itela u londa mashumele .
Ni a ḓivha muṅwe muthu ane a vhona u nga o nakesa ?
Thendara dzo poswaho dzi tea u swika ofisini phanḓa ha tshifhinga tsha u vala na datumu ya thendara .
Khombo hu iyo ya vhufhulufhedzei ha mafhungo o kuvhanganywaho o rekhodiwaho sa zwibviswa nga mihasho .
Vho ri vhudza zwine vha ṱoḓa zwone , na zwine vha zwi ṱhoga .
Ndivho khulwane ndi u bveledza madzangalelo a khwinesa a vhana vha lwaho na mulayo na u thivhela u ita vhutshinyi na u dovha u ita vhutshinyi .
Ri khou lwa na tshiwo tsha ikonomi ya ḽifhasi ḽoṱhe tsho iteaho murahu .
Ri tea u isa phanḓa na u ita zwe ra amba ngazwo musi muvhuso uno u tshi thoma u shuma , nahone ri tshi tou zwi ḓivha zwavhuḓi uri " thaidzo dza tshitshavha dzine ra vha nadzo dzi nga kona fhedzi u tandululwa sa tshipiḓa tsha tsiko ya mishumo na pheliso ya tsiku " , na uri " nndwa ya pheliso ya tsiku ndi mudzi nahone i ḓo isa phanḓa na u vha mudzi wa vhukando ha u fhata Afrika Tshipembe ḽiswa .
Tshati ya thevhekano i sumbedza tsumbanḓila nga ḽiga nga ḽiga kha maitele a ABS kha vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya siala .
Khumbelo i nga itwa ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali khumbelo vha tshi khou i ita vhe nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Mutevhe wa maṅwalo a humiseaho u topola uri ndi maṅwalo afhio ane rathandela a tea u a ḓadza musi a tshi rumela khunguwedzo ya thandela .
Zwo katelwa kha gumofulu ḽa mbuelo ya mushonga wa vhuṱungu
Tshikalo tsha tshifhinganyana tsha sambula tshi tea u tandulula tshiko tshihulwane tsha vhushandukwa ha zwi no khou sedzuluswa zwa mupo .
Vhugevhenga vhu na khonadzeo dza u kwama lu si lwavhuḓi kha mveledziso ya ikonomi yapo ya kha tshiṱiriki , nga nṱhani ha zwezwo ndi zwa ndeme uri mimasipala i ita mushumo muhulu kha u vhona uri hu na tsireledzo kha tshitshavha .
U ya nga ha tshitatamende itshi , nga ṅwambo wa zwe zwa bulwa nga vha nyanḓadzamafhungo , vho thoma u ofha u dzhenelela ha muvhuso hune ha nga vha hone he vha pfa uri vha tea u ṱanganedza zwe zwa ṋekedzwa nga " tshishumiswa tsha mashangoḓavha " .
Zwa zwino ri tea u ita zwoṱhe zwine ra nga kona u vhona uri zwithu izwi a zwi tsha dovha hafhu zwa bvelela .
Mbuelo ya buḓo ḽithihi u bva kha vhukoni ha ḽiṅwe , zwi itaho nyanḓadzo ya muvula , tshiṱirathedzhi tshi bveledzaho kha u lwa na vhugevhenga na u vhuisa reshio ya u gwevha ya nṱha .
U kona u swikelela ndeme iyi zwi tea u swikelelwa nga mutheo wa ndinganyiso , nga kha u shandukisa nḓowetshumo ya zwa vhuḓimvumvusi yo ḓisendekaho nga maḓi kha u ṋea maanḓa a zwa ikonomi kha vharema ha Muvhuso , na milayo ya ndangulo ya vhupo i pfadzaho .
Kha sia iḽi , luambo lu anzela u vha lwo ḓitikaho nga mvelele na uri lu sumbedza vhuimo ha kuhumbulele kwa mushumisi .
( c ) u kombetshedzwa , hu tshi tevhelwa milayo ya vhusimamilayo kana ndaulo na ndaela , muthu muṅwe na muṅwe kana tshiimiswa uri tshi tevhedze ṱhoḓea dza samanisi kana ṱhoḓea hu tshi tevhedzwa phara ya ( a ) kana ( b ) ; na
Hezwi zwi katela dziasainimenthe , dzithandela , nyedziselo , ṱhoḓisiso , tsumbedziso , matambwa , mishumo nḓowenḓowe dza u thetshelesa , zwipiḓa zwa tshunwahaya , zwipiḓa zwa mushumo wa kiḽasini , thesite na milingo .
Asi vhanzhi vhadzulapo vha America vha no pfesesa vhubindudzi , nahone tsivhudzo dzine vha dzi wana dzi a fhambana nga maanḓa .
Tsumbo : Ndo ita nḓowenḓowe ya mufhindulano .
Ndi vho nnyi vhane vha khou tamba ?
Sa shango ḽi re na ṱhahelelo ya maḓi , ri khou ṱangana na vhuleme ha maḓi kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango .
Nga lutamo , ḽiga ḽa u thoma ḽa u sedzana na masia a maanḓa a mulayo a kovhelwaho ndi u dzhiwa nga vhuronwane dizaini ya ndaulo , u fhungudza u dovholola honoho musi hu tshi nga vha hone .
MBUELO DZA NGA NGOMU HA SIBADELA
Maitele o vha i itelwa uri a vhe a leluwaho , a re khagala , a shandukiseaho nahone a sa dzhii sia .
U ṱanganedza zwithu sa zwi re ngoho ndi , zwenezwo , a zwi tou vha ngoho kha vhathu vha shayaho .
Ṱhoḓea ya mahadzimele a tshelede yo ṱanganyiswaho ya muvhuso nga u angaredza na vhubindudzi ha nnyi na nnyi hu sa shumisiho masheleni .
Mushumo wa u khwaṱhisedza uri zwitediamu zwi kha nyimele yo tsireledzeaho na nga u ralo a zwi khou wela thwii nga fhasi kha dzikilaba .
Mbeu na hune ya dza bva hone
Hune ha vha na u vhewa fhethu hu si hone nga nḓila ya goroso hune ha tou vha khagala ha fhethu ha desimala kha phimo ya yuniti , ṱhanganyelo ya tshiteṅwa tshi re kha mutalo muthihi sa tsho itwaho muredzo tshi ḓo laula , na uri phimo ya yuniti i ḓo khakhululwa .
Khoro , minidzhere wa masheleni & mukhantseḽara wa wadi
Sabusidi ya nnḓu ya Muvhuso ndi gavhelo nga muvhuso kha vhathu vhane vha swikelela ṱhoḓea dza u wana nnḓu .
Dzitshadzhisi dza bannga ndi vhuḓifhinduleli havho naho arali dzi dza Bannga dza Nnḓa .
Mveledziso ntswa kha thekhinoḽodzhi ya satheḽaithi dzi ita uri izwi zwi swikelelee vhukuma kha mashango a Afrika .
Ṱhanziela ya vhukuma , yone yone ya u ṱanzwea dzina ya muthelo i tea u nambatedzwa .
Muthu u katela fhethu ha vhukhethelo ha muthu .
Izwi ndi u tikedza tshivhalo tsha maga o dzhiwaho a u fhelisa ṱhahelelo ya maḓi , ine yo engedzwa na nga mufhiso muhulu we shango ḽa tshenzhela vhegeni dzo fhiraho .
Gumofulu nyangaredzi ḽa si badela ḽa ṅwaha nga ṅwaha ( zwibadela zwa muvhuso , vhuareloni ho themendelwaho na u ṅwaliswa kha GEMS hu songo kwamana na kiḽiniki dza nga masiari )
Gethe ḽi laulwaho ḽo dzheniswa kha Vhupo ha Tshigange tsha Masipala u langa u dzhena ha mimoḓoro na vhaeni vha sa khou ṱoḓeaho .
Vha fhiraho hafu ya vhathu vha Afrika Tshipembe vha dzula kha vhupo ha dziḓoroboni .
Khomishini ya UN kha Vhuimo ha Vhafumakadzi i ḓo vha na anivesari ya vhu25 ya Mulevho wa Beijing na Luvhanḓe lwa Nyito nga Ṱhafamuhwe 2020 .
6 . muthu ane vha dzula nae kana we vha vhuya vha dzula nae fhethu huthihi .
Tshiimiswa tsho vhandekanaho na fhethu tshi ṋea mbonalo yo khetheaho ya fhethu nahone tshi anzela u kunga vhuitwa vhu si ha fomaḽa .
Mbudziso dza ḽiṅwalwa ḽiṅwe na ḽiṅwe dzi tea u sumbedza zwo fhambanaho na ḽiṅwalwa .
Afrika Tshipembe ḽi khou isa phanḓa na u vha na mvelaphanḓa kha u lwa na HIV na AIDS , nge ḽa engedza mbekanyamushumo ya shango ya u alafha HIV , hune vhathu vha fhiraho miḽioni tharu vha vha kha nyalafho ya athiriṱhirovairala , na u isa phanḓa na u fhungudza u pfukela ha vhulwadze ubva kha mme uya kha ṅwana na u rekhoda khwinifhadzo ya zwisumbi zwa lufhia .
Zwisumbi zwa ṱhoḓea miṱani zwi khou thengathenga , hune hu khou lavhelelwa khwiniso nga zwiṱuku zwiṱuku nga tshifhinga tsha vhukati .
Shango ḽa Tshipembe ha Sudan ḽo swikelela tshipikwa tshaḽo mafheloni a ṅwedzi wa Lambamai 2016 musi hu tshi dzhena muvhuso wa vhuthihi ha lushaka .
U ṱalusa dzina ḽawe na madzina a vhaṅwe vhagudi ngae .
Nḓila idzi ndi :
Vho ṱalutshedza zwe zwa itea musi vha tshi lingedza u amba vha songo shumisa philisi :
Tshifhinga tsha vhupfumbudzi ndi ṅwaha muthihi .
U ṅwala pharagirafu nthihi u ya kha mbili ( mafhungo ane a nga hovhelela 8 ) nga tshenzhemo dzawe kana zwiitei , tsumbo , mafhungo kana mafhungomaitei a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Naho zwo ralo , ri nga si kone u ita zwithu zwinzhisa kha sia iḽi .
Nḓila ya vhupimathengo i shumiswa fhedzi musi zwidodombedzwa zwoṱhe zwo swikelelwa .
Ndi zwa vhukuma , mamaga manzhi a vhukati kana mahulwane one ane ndi zwipiḓa zwa madzangano a lushaka , kana a dzitshaka kana ane a vha na fhethu hunzhi ane a thola zwigidi zwa vhashumi .
Themamveledziso a si dza ndeme fhedzi kha nyaluwo i ṱavhanyaho ya ikonomi na mishumo minzhi .
- nyengedzedzo ya tshihaḓu ya u bveledza fulufulu nga vhunzhi .
Mulayotibe u tandulula khaedu dza madzulo a vhathu dze dza topolwa kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vhurumelwa hanga a vhu tami u vha na tshipiḓa kha maitele aya kana kha phetho iyi .
Mbuedzedzo ya malaṱwa o bveledzwaho nga ngomu kha maitele a vhubveledzi ndi yone i funiwaho nahone malaṱwa ane zwa sa konadzee uri a vhuedzedzwe ndi one a oṱhe ane a nga laṱiwa .
Nṱhani ha izwo , ṱhoḓea dza mulayo dzine dza thithisa tshanduko ya kuitele kwa eḽekiṱhironiki dzo no topolwa .
U kopolola na u ṅwala maipfi nga u khethekanya zwavhuḓi .
Tshifhinga tsho salela murahu tsha u langa fhungo .
Ḽiga ḽa vhuvhili : Kha vha ḓadze fomo
Mbadelo dza mveledziso kha vhunzhi ha miroho zwo engedzea kha miṅwaha nga luvhilo luhulu u fhirisa mutengo wo wanalaho musi zwi tshi vhambadzwa .
Thandela & mishumo
Iṅwe yo kumedzwaho i na sisteme ya ḽeveḽe nnzhi i katelaho nzudzano yo khakheaho , maga a tshifhinga tshipfufhi na maga a tshifhinga tshilapfu .
Kha dziṅwe nyimele , vhupfumbudzi vhu nga vha ho itea , fhedzi vhu songo vhigiwa kha zwo linganaho - na kha iṅwe nyimele , madzangano a thomaho u shuma a nga vha o tambula na mafhungo a kushumele o ṱumanaho na vhupfumbudzi .
U itela zwa u kuvhanganya fulufulu ḽa mufhiso wa ḓuvha , mukuvhanganyi wa mufhiso wa ḓuvha u anzela u lavhelelwa u ṱanganedza fulufulu ṅwaha woṱhe .
Kha vha dzhiele nṱha uri u khwaṱhisedza u ṱanganedzwa ha khumbelo zwi ḓo itwa nga u tou ṅwala .
Thebuḽu ya 11 i sumbedza lushaka lwa pulane ya u pulanela mishumoitwa , na uri ndi nnyi a no ḓo i ita , hu tshi shumiswa zwiko zwifhio ;
Vhadzulapo vha nnḓu ino vha sumbedziswa vhe vhathu vha si na vhuḓifhinduleli , vha songo dzudzanyea nahone vha si na mikhwa na kathihi .
Hetsho tsho vha tshi tshipikwa tshavho nahone vha tea u dzulela u zwi lwisa .
Muthu ane themo yawe ya tshiofisi sa muraḓo wa bodo yo fhelelwa nga tshifhinga a nga ḓi dovha a tholwa hafhu .
U swika zwino , muhasho u ḓo bvela phanḓa na u shumisa maga a u khwinisa khwaḽithi ya u funza na u guda , mbekanyamushumo dza thikhedzo dzi ṋetshedzwaho kha vhagudi vho phasaho , khwaḽithi ya u maka na dziṅwe mbekanyamushumo dza thikhedzo na mveledziso dza mudededzi .
U bvela phanḓa na u phaḓaladza mafhungo na u kovhekanya zwibveledzwa .
u vha vha sa holi masheleni a paḓaho R45600 nga ṅwaha arali vha siho kha mbingano .
Kha vha ntendele zwino ndi ambe nga ha izwi zwiṅwe zwiṋa zwa ndeme na dziṅwe mbekanyamushumo .
Kha nyimele ya vhashumisi vha malasha vha vhupo ha ḓoroboni na vhashumisi vha khuni vha vhupo ha mahayani , mveledzwa dza mutakalo dzine dza vhangwa nga u sa tsireledzwa u bva kha mutshikafhadzo wo engedzwaho a anzela u dzhia tshifhinga tshilapfu na uri , kha dziṅwe nyimele , a vha khombo kha vhutshilo .
Hu fanela u vha na zwiṅwe zwiṱuṱuwedzi zwine zwa ḓo fhungudza kushumisele .
Mutholi a nga si ite phungudzo kha muholo wa mushumi nga nṱhani ha uri Mulayo wa zwa mutakalo na tsireledzo a u tendi .
U khwinisa u sala murahu ndozwo ya tshiwo na u thoma mvelele ya musaukanyo ya zwa saintsi nga murahu ha tshiwo ;
Arali muvhulungi a sina thendelo ya u ṱanganedza ṋdivhadzo dza dzimpfu , zwine a nga ita zwone ndi u ḓadza fhedzi tshipi ḓa C tsha fomo BI-1663
Kha ṱhodzi dza dzimuru a ho ngo tea u gaḽivenaiziwa fhedzi hu tea u shelwa oiḽi .
A songo vha matshakatshaka ku vhe kushumele kwo ṱanganelaho
Ntakadzeni o ya nga mini tshikoloni ?
Tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme zwine tshigwada itshi tsha khou ṱoḓou zwi swikelela ndi u susumedza vhubveledzi hapo nga u renga nga tshigwada , tsumbo , vhuendedzi vhu tshimbilaho tshiporoni , kana u bveledzwa ha dzithebaini .
Hu si u amba mafhungo avhuḓi fhedzi , nyito dzi tea u edza hezwo zwoṱhe .
Mulaedza wa Lushaka wa Muphuresidennde wa Afrika Tshipembe , Vho-Thabo Mbeki : Dzulo ḽa Phaḽamennde
Zwino , ndi a mangala uri lushaka lwa vhaongi vhane ra vha bveledza maḓuvhano a lu nga isi phanḓa na u tshinya dzina ḽa phurofesheni iyi ye ya vha i tshi ṱhonifhiwa .
( 2 ) Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa u tea u ranga phanḓa khetho dza Mulangadzulo , kana a rumela muṅwe Muhaṱuli uri a ite ngauralo .
Mvelelo dza mushumo uyu dzo vha khaṱhulo ya maraga wa khethekanyo dzo fhambanaho dza zwishumiswa zwa tshikolodo hu na nyambedzano ya u fhambana ha mitengo .
Ndivho : U ṋetshedza tshumelo dza zwa masheleni , ndangulo ya ndunzhendunzhe ya nḓisedzo na tshumelo dza u thusa
Buḓo / sia ḽa ngudo
Kha vha dzhiele nzhele uri mbadelo dziṅwe na dziṅwe dzine dza nga vha hone nga u pambuwa kha zwidodombedzwa zwa u enda zwo tendelanwaho dzi ḓo badelwa nga murengi .
Vhutshilo ho lavhelelwaho uhu vhu fhiraho ho teaho vhu gonyisa mbadelo dza dzianyuwithi na u dzi ita uri dzi sa konadzee kha muṅwe ane mutakalo wawe a si wavhuḓi .
U ṱola na u ela mvelaphanḓa zwi tshi vhambedzwa na tshikalo tsho vhewaho tsha masheleni nga pulane ya vhubindudzi ya ṅwaha nga ṅwaha na u vhiga phambano kha ndangulo khulwane .
Ro dovha hafhu ra sumbedzisa ṱhoḓea na vhupfiwa ha vhadzulapo nga tshifhinga tshenetshi tsha nyambedzano idzi .
Kha u dovha u lavhelesa maanḓa , ngudo dzo wana uri tshanduko ine ya khou ḓi ya phanḓa i ṱoḓa u ṱoliwa nga misi u vhona arali maanḓa a tshi kha ḓi vha o tea - miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe .
OSTS i shuma nga hune ya kona u medza sambulu dza mbeu dzi bvaho kha muhwalo muthihi nga fhasi ha zwi fanaho zwa ndingo .
marangaphanḓa are na ndededzi dza kushumisele kwa ḽiṅwalo ḽa Vhuimo ha Mutheo
Vhashumisamulayo vhashu vha vhiga uri tshivhalo tsha vhareili vhane vha imiswa kha roudubuḽoko vha lingiwa vha wanala vho nwa tsho tsa nga hafu .
Bugundaula ya Afrika Tshipembe .
Mveledziso ya bindu na zwikili zwa vhulanguli
Kuitele uku , u ya nga Vho Shah , kwo ḓisendeka nga vhuḓifhinduleli , u vha khagala , u dzhenelela ha tshitshavha ho teaho na vhuḓifhinduleli ha masheleni .
U thoma muthu a re na Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri a nga si ṱoḓe mushonga , fhedzi a nga fhedza a tshi vho ḓi tika nga u shumisa mushonga kana u ṱhavhelwa inisuḽini .
U tholwa , u aluswa , u iswa huṅwe , u thathwa kana u dzhielwa maga a ndaṱiso kha vhaofisiri zwi tea u itwa hu si na khethululo .
Vhupulani ho itwa ngei Durban nga ṅwedzi wa Fulwana na Ṱhangule 2014 ha fhedza ho ḓisa mveledziso nga vhuḓalo ya ' pulane dzzi langeaho ' u alusa ikonomi ya maḓanzhe .
U itela u phaḓaladza hu hulwane , tshishumiswa tsho shumiselwaho u phaḓaladza manyoro a zwiluḓi kha vhulimi tshi nga shumiswa .
Zwi ita zwithu zwifhio zwino fana ?
Yunithi ya mapholisa a ḓivhonadzaho yo engedza tshivhalo tshayo u bva kha miraḓo ya ḓana u swika kha ya ḓana na fumbiliṱhanu .
Ri ḓo shumisana na vhashumisani na muvhuso vhashu u khwaṱhisedza uri thikhedzo idzi na dziṅwe dzi ṋetshedza phalalo kha avho vha i ṱoḓaho .
Ṅwalani phindulo dza mbudziso idzi .
Tsini na tshifanyiso , ṅwalani uri ndi nga fhaṱa muḓi murini ; ngomu mavuni kana maḓini .
Komi dza Wadi dzi nga vhidza miṅwe miṱangano hu na tshiṅwe tshiiitisi .
Muvhigo u ṋetshedza u lwisa nga muvhuso u fembedza , u ṱoḓisisa na vhutshutshisi ha milandu ya vhufhura ya nnḓa .
Khaedu dza u ṋetshedza ndondolo ya ṱola hafhu ndi khulwanesa , nahone dzi katela :
Zwitandadi zwa masipala zwa tshumelo
Kha nyimele ya musi mbadelo dzo hanwa nga nṱhani ha u valwa ha akhunthu dza bannga , Tshikwama tsha Phuresidennde tshi nga kwama vhaṱanganedzi na u vha ḓivhadza nga ha nyimele iyo .
Ndeme ya ḓuvha ḽithihi ya Gwama mafheloni a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Hezwi tshiṅwe tshifhinga zwi dzhiwa sa " Vhuimo ha RAG " - u bva Mutsuku , Emba na Mudala ya dzirobotho .
Hune muhaṱuli khothe a haṱula nga fhasi ha tshiteṅwa tshiṱuku tsha 1 , tsheo yo dzhiiwaho i dzula yo ralo .
Naho ndi tshi ḓo dovha nda amba nga ha zwiga zwa mvelapanḓa ye ra vha nayo na khombo ye ra sedzana nayo .
4.3 Zwiṅwe hafhu , i tshi khou shuma nga kha Minista wa Vhuvhusi ha Tshumisano na zwa Sialala , Vho Dokotela Nkosazana Dlamini Zuma , na Tshikwama tsha Lushaka , Khabinethe yo tendela mathomo a pulane ya Back to Basic ine ya tshimbidza u fhaṱwa ha khaphasithi thi kha mimasipala .
ho wanalaho nga khothe ya tshipentshela ye ya thomiwa hu tshi tevhelwa mulayo
Mashango o khwaṱhaho o shavha zwauri u ṱanganedzwa ha mashango a songo bvelelesa zwi ḓo a kwama nga nḓila i si yavhuḓi siani ḽa ikonomi .
Ni ḓo wana phindulo fhasi ha girafu iṅwe na iṅwe .
Tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe tshi tea u vhigiwa tshi kha khoḽomo ya mvelaphanḓa ya thandela .
Mushumeli wa Call Centre u ḓo vhea luṱingo fhasi arali a sola uri a vha muthu we a vhiga vhutshinyi .
Afurika Tshipembe ḽi tenda uri AGOA i fha mutheo wo teaho wa u fhaṱa mbambadzo yo khwaṱhaho nga u pfana hu vhuedzaho mashango mavhili na vhushaka ha vhubindudzi khathihi na u khwaṱhisedza u farisana vhukati ha Amerika na dzhango ḽa Afurika nga vhuphara .
Koporasi i ṱanganedza tshifhinga tshoṱhe mivhigo ya mveledzazwiwo ya zwa poḽitiki ya shango kha mashango ane ya vha na vhukwamani ha zwa ndindakhombo na kha ane zwa nga konadzea u wana vhukwamani ha zwa ndindakhombo vhuswa ya ṋetshedza phimo ya shango na gumofulu ḽa thivhelo ya vhukwamani ha ndindakhombo .
Hu na lutendo lwa uri zwiṱuṱuwedzi zwi nga shela mulenzhe lwa ndeme tsheo idzo dzi fanela u wanululwa .
Thanga ya murole i nga ita khumbelo ya thendelo kha Muhaṱuli wa Khothe Khulwane ya vhuponi honoho arali mubebi na / kana Khomishinari a tshi hana u tendela mbingano .
Hu na maipfi mangana kha ṱhoho iyi ya mafhungo ?
Sa zwenezwo , zwitshavha zwapo zwi na sisiṱeme dza sialala na mvelele dzine vha dzi shumisa u dzhia tsheo nahone izwi zwi nga vha nga zwivhumeo zwinzhi zwo fhambanaho .
U itela u ṋetshedza tshumelo yavhuḓi nahone i vhetsheyaho fulufhelo khayo , i dzulela u sedzesa kha maitele a u fhungudza ḽivhaka ḽa vhukoni vhukati nḓivho i ṱoḓeaho na i re hone , zwikili na vhukoni vhukati ha vhashumi .
Madzangano a zwa mabindu na maṅwe ane a si vhe tshipiḓa tsha muvhuso .
Minista , ri a fhulufhela na u tenda mbekanyamushumo idzo dzi ḓo bvela phanḓa ngauri dzi a khwaṱhisa sisiteme ya pfunzo yashu .
Arali na nga vhona thambo ya aini kana geḓela yo suḓufhala , vhudzani Mma kana Baba uri vha i lugise .
Ri ḓo sedza hafhu mbekanyamaitele iyi u katela ngudo dzo gudwaho nga ṅwaha washu wa u thoma wa u shumisa .
Mvelelo dza WRC-15 dzi dovha dza ṋea vhuṱanzi ha tshumelo ya khasho nga u tsireledza luvhanḓe lwa zwa Digital Terrestrial Television ( DTT ) .
Nda sia iḽa bugu nṱha ha mmbete .
Hoyu a si muvhuso une wa ṋetshedza fhedzi zwiimiswa na themamveledziso zwine zwa ita uri ikonomi na tshitshavha zwi shume , ndi une wa vha na nḓila dza u tshimbidza tshanduko .
Shango ḽine ḽa khou shuma zwavhuḓi a ḽi tou sedza fhedzi kha vhuḓi ha vhashumeli vha muvhuso na mashumele avhuḓi a zwiimiswa zwaḽo .
Ri ḓo dovha ra bvelaphanḓa na mushumo washu wa u bveledza vhatsila na dziphurofeshinaḽa nga kha mbekanyamushumo ya mveledziso ya vhukoni ha phurofeshinaḽa na mushumo yo vhiluledzwaho .
Ndangulo ya Mbekanyamushumo ya u Ṱola nauLavhelesa Mvelelo U ṋetshedza ndangulo ya mbekanyamushumo na thikhedzo .
Tshitshavha tsho bvelelesaho , sa tsumbo , tshi ṋekedza vhadzulapo netiweke dzo vhalaho dzo khwaṱhaho .
Dziṅwe tsiwana vha nga siwa uri vha ṱhogomele vharathu na dzikhaladzi dzavho vhane vha kha ḓi vha vhaṱuku .
Tshivhumbeo tsha dzimbalombalo tsho khwiniswa u itela u angaredza thandela dza u fhungudza vhushai kha madzingu .
Tshumelo dzo teaho na mbekanyamushumo dzi ṋetshedzwaho nga zwiṅwe zwiimiswa dzi fanela u davhidzanwa na vhafariwa vho lindelaho tsengo na milayo ya u swikela kha zwiimiswa zwa u valela i fanela u davhidzanwa na vhakwamei vhoṱhe .
U pfesesa nzudzanyo ya londoria .
Vha gudiswa vha miḽioni dza malo vha dzhena kha zwikolo zwi sa badelwi mitendelo , ngeno vhagudiswa vha miḽioni dza ṱahe vha tshi khou wana zwiḽiwa zwa pfushi tshikoloni , zwine zwa ṋetshedzwa nga muvhuso u tshi itela uri vha sa vhaiswe nga nḓala .
Khothe a yo ngo ṱanganedza aphiḽi , nge ya sumbedza uri tshigwevho tsho itwaho nga khothe ṱhukhu tsho eḓana .
Nḓowetshumo ya ICT ndi iṅwe ya dzine dza vha sekithara dzi aluwesaho kha ḽa Afrika .
Mithara dzi vhalwa nga ṅwedzi nga ṅwedzi nahone mbuelo dzi vhonala nga tshifhinga tshe phedzo ya itea nga tsho .
Hezwi zwi amba uri tshithivheli tshavho tshi khou shuma .
( 1 ) Khorotshitumbe ya vunḓu yo vhumbwa nga Mulangavunḓu na miraḓo i sa fhiriho 10 yo vhewaho nga Mulangavunḓu hu tshi tevhedzwa iyi khethekanyo .
Vha zwi ḓivha hani arali vha tshi swikelela ṱhoḓea ?
U ḓitika nga mulenzhe muthihi
Sa muvhuso , ri a zwi ḓivha uri ri tea u sika vhupo vhu konisaho vhune ha ḓo ṋea nḓowetshumo mafulufulu a u bindudza kha sekhithara iyi i ṱoḓaho masheleni manzhi .
Kha vha ime kana vha dzule vha tou tswi vha femele nṱha , vho no lugisa mitha .
U langa madzhenele muṋangoni nga u shumisa tshiphuphuledzi tsha tsimbi kana tshiṱhaṱhuvhi tsha X-rei hu nga vha konṱiraka ya sabu kana konṱiraka yo livhaho , zwi tshi bva kha zwidzheniswa .
U bva nga Ṱhafamuhwe 2015 u swika nga Luhuhi 2016 , Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi wo ṱanganedza khumbelo dza 189 dza ṱhuthuwedzo ya muthelo wa R&D u bva kha khamphani dza 147 .
Hezwi zwo ṋewa ndaela na u dzudzanywa , ho teaho , hu tshi itelwa vhavhali .
Nga Shundunthule 1999 , Vho- Lethamaga vho ḓiswa khoroni , vha rwiwa vha vhofhiwa na muri wa mipfa uri vhudada vhu vha lume .
Uri vho ya nnḓa vha ita ṱhoḓisiso u bva kha ṱhoḓisiso yeneyo ha bvelela muya wa fulufhelo .
Vhadzuli vha tea u ḓivhadzwa zwine vha tea u zwi lavhelela u ya nga ḽeveḽe na khwaḽithi zwa tshumelo .
Vhukoni ha tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe ho ḓitika zwihulwane kha vhuhulu vhune maitele a nga ngomu a vha o dzudzanywa ngaho .
2.3 Phambano vhukati ha ḽiga ḽa u tumbula na ḽiga ḽa mbambadzo 11
Ḽeveḽe dza fhasi dza okosidzheni yo ṋokaho , mutsiko wa muya u no dudela , na tshivhalo tsha nṱha tsha methaboḽaitsi dza gesehambe na u sa fara zwavhuḓi ndi zwone zwivhangi zwihulwane zwi no ita uri khovhe dzi humbulelwe malwadze a zwitzhili .
Manweledzo a ṋeaho tshivhalo tsha vhathu nga maḓuvha na vhathu nga awara , tsumbo ya mbadelo dzoṱhe nga awara na dzo ṋetshedzwa .
Zwa zwino hu na zwiṱatamennde zwo salelaho zwa miraḓo wa Tshigwada tsha Thikhedzo ya Shishi vhe vha kwamea nga tshifhinga tsha mushumo wa u setsha .
Mishumo ya nnyi na nnyi hu tshi sedzwa ṱhoḓea dza mihasho ya muvhuso wa vunḓu kha u ita vhuḓifhinduleli havho ha u langula mishumo ye ya randelwa vhone hu tshi tevhedzwa Mulayotewa kana mulayo ufhio na ufhio .
Kungulusanani sa bara ni na muṅwe nga inwi .
Hezwi zwi nga itwa nga tshumisano na vha vhuelwaho nga nḓila ya tshumisano na u vha sedzisa kha khaedu dza ndeme dza mveledziso na zwithu zwo topoliwaho nga vhadzhiamikovhe vha nnḓa na vhaṋetshedza tshumelo vha nnḓa .
Batho Pele yo itelwa u khwiṋisa vhuvha ha tshumelo ya tshitshavha u vhona zwauri ndeme ya Batho Pele i khou iswa phanḓa nga kha u ṋetshedzwa tshumelo vhadzulapo vha shango .
Kha vha kwame tshiṱitshi tsha ndingo tsha tsini vha ṋetshedze maṅwalo a tevhelaho :
Mufumakadzi u na thendelo ya u saina konṱiraka nga nnḓa ha thuso ya munna .
Arali thandululo i tshi tou yelana fhedzi na thandela ya vhushumisamupo yeneyo , zwiṅwe zwitshavha zwapo , u fana na dzangano ḽa dziṅanga dza sialala ḽa Bushbuckridge ' Bushbuckridge Traditional Health Practitioners ' , vho thoma u bveledzisa ' maitele a tshitshavha ane a shuma sa tshata yo bveledzwaho nga tshitshavha tshapo ine ya sumbedza mikhwa , milayo ya sialala , vhushaka nga nḓivho ya sialala na zwiimiswa zwa vhurangaphanḓa .
Zwo ralo , ro sedza kha nyimele i re hone ya ḽifhasi , vhuimo ha nyaluwo ho lavhelelwaho khathihi na u sika mishumo ho sedzwaho kha vundu vhu tea u dzudzanywa lwa fhasi .
Vhashumi kanzhi vha a vhilaela nga ha mitengo i gonyaho kana u gonya ha mitengo na uri zwi kumbuludza hani maanḓa a u renga a tshelede .
Mitshini - vhulwadze ha u tetemela ha zwanḓa u bva kha u shuma nga saha dza ngeḓane , zwitumulazwiṱaka kana sahathendeledzi ya zwanḓa .
10 . Ḽiṅwalo ḽa Pfanelo dza Vhathu , Mbofholowo na Vhupfumedzani : Vhukhethi ha Fhethu ha Ifa ḽa Vho Nelson Mandela
U ḓiswa ha mivhigo ya kotara iṅwe na iṅwe i si ya masheleni zwi itwa nga nḓila i tevhelaho :
Masia ane ho sedzwa khao hu katelwa nḓowetshumo , zwa migodi na mbuelo , vhulimi na mveledziso ya zwibveledzwa zwa zwiliṅwa na zwifuwo , fulufulu , mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane ( dziSMME ) , u langa phambano dzi iteaho mishumoni , u kunga vhubindudzi , u engedza ikonomi ya maḓanzhe na vhuendelamashango .
Tshiṱori tshi tea u vha na mathomo , mutumbu na magumo .
6.7.2.2 Mulayo wa lushaka u nga ṋetshedza uri hu bveledzwe khoudu ya vhuḓifari u itela Vharangaphanḓa vha Sialala vho ṋewaho maanḓa a u shuma mishumo ya ndangulo ya vhulamukanyi , na u ta maga ane a tea u dzhielwa uyu ane a pfuka vhuḓifari uhu e murangaphanḓa wa sialala .
Vhuongelo ha mukoni nyangaredzi vhuṅwe na vhuṅwe vhu ḓo ṋetshedza tshumelo dza dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo ḽi elanaho na phakhedzhi ya ndondolo ya vhulwadze ha muhumbulo nyangaredzi .
Heyi ndima yo sumbedzisa zwipikwa na milayo ya zwa pulane yo ḓisendekaho nga na u sedza kha uri hoku kuitele kwo dzhenisiswa hani kha mbekanyamaitele ya mveledziso ya muvhuso wapo .
Vhuṅwe vhuḓifhinduleli ha Mulangi wa Khorotshitumbe hu katela zwi tevhelaho :
Vha tea u ṋetshedza phindulo yo tou ṅwalwaho kha mulanga dzingu ya mawanwa a bvaho kha nyambedzano dzo vhaho hone hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
Tshitshavha tsho vhidza mapholisa tsha gidimela kha buḓo ḽe tsha pfa mukosi u tshi bva hone .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 ndi theo dza mulayo mbili dzine dza ita uri Nḓivhadzamulayotibe ya Muvhuso Wapo , ya 1998 i shume .
Ndi zwa ndeme u vha na aya mafhungo oṱhe kha fiḽipitshati .
75 . Milayotibe i sa kwami mavunḓu
Komiti ya Khanedzano I dzhiela nṱha na u ranga phanḓa kha khanedzano dza miraḓo dzine vha nga dzi ḓisa uri dzi lavheleswe .
Musi hu khou itwa milevho kha kuvhonele kwa muvhuso , vhoramafhungo a vho ngo wana kuvhonele kwa muvhuso kha mafhungo ayo .
Zwipikwa zwi sumbedza vhuḓiimiseli ha mbekanyamushumo na u thusa u endedza mveledziso ya mbekanyamushumo .
Khophi dza zwifanyiso
Vhupulani ho teaho ha vhuṱambo vhune ha ḓovha hone u fhungudza mitengo .
Khwiniso dzi ṱoḓa u fhelisa , u fana na u ṋetshedza phulufhedziso khulwane ya mulayo .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 1 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe na vhege iṅwe na iṅwe kha masia a Luambo na dziṅwe ngudo .
Kha ri ite nyito Olani tshifanyiso tsha zwe Mulanga a vha a khou ita musi a tshi waniwa .
Khaedu ndi u bveledza vhupo vhune ha vha na zwinangwa zwo fhambanaho , u itela uri vhathu vha si vhe na zwinangwa zwa " tshino-kana " , fhedzi zwinangwa zwine zwa tshimbilelana vhuimo ha tshidzumbe kana u vha khagala vhu re na vhushaka .
Hezwi zwi ḓo ta ndeme ya mitengo yo teaho kha thundu na tshumelo nkene .
Tshumisano na Devhula dza u humisa vhushaka vhu sa lingani ho vha ho zwiṱaluli zwa vhushaka ha kale ha thengiselano .
Minisiṱa vho livhanyisa u bvelela uho kha nungo dza dzo dzudzanywaho vhukati ha mapholisa na mabindu .
U bveledza kushumisele kwa maṱo na tshanḓa nga u tamba mutambo wa u posa tshisagana tsha ṋawa / binibege , bola ya thenisi , bola ya mabambiri , u ola zwifanyiso na u shumisa khirayoni u ita makolo a sa konḓiho .
Thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na u kovhekana mbuelo ndi konṱiraka dzi vhofhaho lwa mulayo dzine dza tendelanwa vhukati ha muṱoḓisisi ane a khou shumisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo kana nḓivho ya sialala , na muṋetshedzi wa izwo zwiko kana nḓivho .
Tshivhalo tsha maraga dzo avhelwaho kha mbudziso iṅwe na iṅwe tshi tea u shuma sa tsivhudzo ya vhulapfu ho lavhelelwaho ha phindulo yavho .
Ri tama u livhuwa muthu muṅwe na muṅwe o itaho uri fulo iḽi ḽi bvelele naho ho vha na khaedzu dze dza ṱanganwa nadzo .
Sa zwe zwa ṱalutshedzwa mathomoni , mabindu maṱuku kanzhi ha na tswikelelo kha nḓowetshumo dzo teaho , thekhinoḽodzhi na zwidodombedzwa zwa maraga .
Vha dzhiele nzhele : A zwi mulayoni u ḓidzhenisa kha u vhufuwakhovhe na vhureakhovhe huṱuku vha si na phemithi .
Ngauri Ni vhona u nga ndi nga mini thavha iyi itshi pfi Table Mountain ?
Vhawini vha Pfufho dza Foramu ya Saintsi na Thekhinoḽodzhi ya Lushaka ya vhu18 dzine ndi pfufho dza ndeme kha saintsi , vhuinzhiniyara , thekhinoḽodzhi na vhutumbuli ( SETI ) Afrika Tshipembe .
U bva kha sia ḽashu na zwa Vhulimi ri khou dzulela u kwamana na vhalimi vho dzudzanyeaho ngauri ri tama u thivhela izwi zwi sa a thu u bvelela .
Naho zwo ralo , nga ṅwambo wa nyimele dzine zwo thomiwa khadzo , dzangano ḽo ḓiwana ḽo sedza kha zwiteṅwa zwa poḽitiki , nga maanḓa ho sedzeswa adzhenda ya u fhelisa vhukoloni .
4 . Dzikomiti dza Wadi na maitele a ndeme a masipala
Kanzhi thoiḽethe dza u shumisa mishonga dzi a ṋetshedzwa nga masipala hu tshi itelwa vhadzulapo vha vhupo ha mikhukhuni .
Muthelo wa muvhuso wa vundu wo theliswaho kha u gembuḽa , khasino na u betsha .
Zwihulusa , arali vhutshinyi vhune ha nga itwa ha vha vhu si khagala zwo itwa nga u phaḓaladza nḓila dza kulowele , zwine zwa nga katela vhathu vhane vha tama u ṱanziela/ na u phaḓaladza lutendo sa zwe zwa bulwa nga vha SAPRA , hu si na ndivho ya u vhaisa vhaṅwe .
OSTS i vhea phan ḓa ndingo ya mbeu dzine dza vha na khanedzano kana dze muthu a vhilahela ngadzo .
Kha Vhuimo ha Mutheo , zwikili zwa ndeme kha Kharikhuḽamu ya Luambo lwa Hayani ndi zwi tevhelaho :
GCIS i ḓo sedza khumbelo yo dzhiela nṱha mashumisele , khonadzeo , tshomedzo , nyimele dza vhupo honoho na ndinganyiso ya ṱhoḓea na zwine vhathu vhenevho vhane vha khou itelwa vha ṱoḓa zwone .
Masipala a nga si thivhele u engedza mbadelo , fhedzi mbadelo dza mutheo dza matshilisano dzi ḓo thusa zwiṱuku kha u fhungudza muhwalo une wa nga vha hone wa zwa masheleni wa u engedzea ha mbadelo kha vhashai .
Ḽeveḽe dza mbulungo ya masheleni na vhubindudzi zwa Afrika Tshipembe zwi a saukanywa , na mbambedzo dza itwa kha maṅwe mashango kha khethekanyo iyi .
Riṋe , zwenezwo , ri dzinginya uri ṱhanganelano ya ḽifhasi yo vhea khaedu dzi elanaho phanḓa hashu .
Ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ( ID ) na khophi ya ID yavho , ḽaisentsi ya garaṱa yavho ya kale kana ḽiṅwalo ḽa u tshimbila ḽa Afrika Tshipembe
Kha maipfi awe a u fhedza Maine o ri muhasho wawe wo doneitha yunifomo zwikoloni kha zwikolo zwi fhiraho rathi kha vundu nga kha mbekanyamushumo dza u fhungudza mutsiko kha tshitshavha u bva tsha Phando .
Ngoho , mapfura a tea u vha hone arali vha tshi ṱoḓa uri muvhili wavho u vhonale na u pfa u muswa !
Kha vha vhige zwiwo zwoṱhe zwa mulimo zwine zwa khou humbulelwa uri zwi kone u ṱoḓuluswa nga vhuronwane .
Roṱhe ha ri tea u ḓikumedzela kha u shumela ndeme iyo ya u vha lushaka lune Ndayotewa ya amba nga halwo .
Nga murahu ha mbulungo ndo vha ndi khou vhilaela nga u ṱoḓa u ḓivha uri ndi ngani nga murahu ha u vhulunga vhathu vhavho , vha ita zwithu zwa u fana zwa u ṋea vhathu zwiḽiwa na zwoṱhe .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedzwa nga nyambedzano dza mvelaphanḓa na mimasipala i na zwikolodo zwihulwane u itela u wana thandululo ya tshikolodo tsha masipala .
Fhano muḓini a ri iti zwithu ngauralo . "
Phakho dzi ḓo ṱoliwa , ha sumbedzelwa zwishumiswa .
Nga maṅwe maipfi , nga u sedza zwiṱukusa kha u gonya ha mitengo , mbekanyamaitele ya zwa tshelede yo furalela masiandaitwa a vhudziki ha zwa masheleni a reithi dza muingapfuma wa fhasi .
Vhalani luṅwalo ulu ni kone u dzhenisa madzina u itela uri luṅwalo lu ambe zwi no pfala .
Zwiteṅwa izwi zwa ndeme zwi a konḓa u swikelelea nahone zwi nga si themendelwe nga kha phurosese , maitele na milayo .
Ngoho ndi uri , ri nga kha ḓivha ro kundelwa u bvela phanḓa nga fhasi ha mutsikeledzo wa zwa muvhala na zwa vhudzekani .
Mitaladzi yo haseledzwaho u swika zwino kha muvhigo yoṱhe ndi thangeli ya mathomo a mushumo .
Naho zwo ralo hu na u tsa hohu , ri khou ita mvelaphanḓa ya ndeme kha u shumisela themamveledziso .
A vha tsha vhuya vha tea u lindela na SMS i vha vhudzaho uri vhanga ya ngafhi nahone lini .
Hu khou lavhelelwa uri muṋetshdzi wa tshumelo u ḓo vha ana tshenzhemo yavhuḓi nga ha Mulayo u tevhelaho u itela lugisela :
Thebulu idzi dzi ṋea manweledzo a pulane dza thandela .
Mavu a a leluwa u kumbuludzwa musi a tshi shaya tshivhumbeo .
Rathendara u ḓo tea u ṋetshedza khathihi na thendara yawe khophi nthihi ya ṱhanziela dzoṱhe dza tshaka dza ndingo dzo bulwaho kha Zwidodombedzwa .
Hu na ṱhoḓea ine ya khou bvela phanḓa ya pfunzo , u thivhela , u ita ndingo na dzilafho .
Ḽiṅwalo ndi ḽa ndeme kha madzangano manzhi ane a sedzana na vhunzhi ha , ndingedzo dza mveledziso ya sisiṱeme khulwane .
Gerani khovhe i re nga murahu ha bugu .
Komiti dza Wadi dzo shumiswa nga huhulu sa nḓila ya u dzudzanya vhushaka ha masipala na tshitshavha .
Mbingano zwa zwino ndi tshone tshivhumbeo tshi tshoṱhe tshi ṱanganedzwaho nga mulayo tsha vhufarakani ha tsini .
Dzhenisani maṱaluli ane a khou ṱahela .
Vhathu vha Afrika vho ḓala nga vhuḓipfi ha thikho yavho ya vhuthihi ha mvelele , he ha ṱuṱuwedza vhuḓipfi ha vhuyo vhu no fana , vhuvha ha Afrika na vhuḓiḓivhi ha Vhathu vhoṱhe vha Afrika .
Naho zwo ralo , mapholisa vha ḓo bvela phanḓa na u ṱoḓisisa mulandu wonoyo nga murahu ha afho vha ṋea muhaṱuli wa tshitshavha dokhethe ya pholisa ane a ḓo dzhia tsheo .
Arali vha sa ita ngauralo vha nga fhedza vha si tsha wana phasela ya zwiḽiwa , vautshara kana . tshelede ya ṅwedzi wa vhuraru .
Ngauralo , nḓivho yo dodombedzwaho ya ndaela yo vhewaho i tea u wanwa .
( 2 ) Muvhuso u fanela u dzhia maga a mulayo na maṅwe maga , kha zwiko zwawo zwine wa vha nazwo , u itela u swikelela pfanelo hedzi dzoṱhe .
Arali tshikepe tshavho tshi tshi rea khovhe kha Malwanzhe a Nṱha nga tshifhinga tsha tshatha , vha fanela u ḓadza fomo ya khumbelo ya Malwanzhe a Nṱha .
2.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya humbudza vhathu vhoṱhe fhano shangoni uri vha bvele phanḓa na u tevhedza maga a u thivhela o teaho u itela u ḓitsireledza khathihi na u tsireledza vhaṅwe kha u nga kavhiwa nga vairasi ya COVID-19 .
Ndayo dza Thundu dzi re Khombo dzi langaho u endedzwa ha sambula dza ngudo ya malofha dzi ṱoḓa uri kha Mashango a Mulanganelano tshiputo tsha mbemba tharu tshi tea u tevhedza zwi tevhelaho :
A ḽi shumisi maipfi a no nga fana na kana sa .
22 . Luambo na Mvelele - Vha nga shumisa luambo lune vha toḓa , vha tevhela mvelele ine vha funa .
Vhulimi ho shela mulenzhe zwihulwane , nga luhombo lu vhonalaho vhukuma , kha nyaluwo yo khwiniseaho ya ikonomi yashu kha kotara ya vhuvhili na ya vhuraru kha ṅwaha wa 2017 .
Kha ḽiṅwe sia , khuḓano i nga fhaṱa vhuthihi ha tshigwada nga u bvisela khagala u sa pfesesana na zwine vha tenda .
Huṅwe fhethu , fulufulu ḽa soḽa ndi iṅwe nḓila ya u vhumba fulufulu .
U ṋekedza hafhu tshivhumbeo tsha tshumelo dzi re kha vhuongelo ha phuraivethe ndi tshithu tsha ndeme kha tshumiso ya Pulane ya Tshumelo Nyangaredzi .
Vhukati ha ndeme dzayo hu na mbuedzedzo na u tsireledza tshirunzi tsha vhuswole kha tshitshavha , na vhuthihi kha lushaka .
Koporasi i kha maitele a u dzhenisa PMS na matshimbidzelwe a elanaho na zwezwo .
Zwishumiswa zwa fhisa malaṱwa zwiṱuku a zwi na dzizounu dza phiso dzo ṱalutshedzwaho .
Nyofho ndi dza uri zwiimiswa zwa ikonomi zwa ḽifhasi na maitele zwo no vha na maanḓa manzhi u fhira mivhuso ya lushaka kana madzangano a zwa matshilisano a ṱoḓaho u langa vhutshilo ha ikonomi nga nḓila yone nga muthu muthihi , kana tshitshavha kana zwipikwa zwa poḽitiki zwa lushaka .
Ho humbelwa vhaoli uri vha ole Zwiala zwiswa zwa Lushaka .
Sa zwenezwo , arali khovhe dza lafhiwa nga ḽeveḽe ya fhasi ya zwivhulahazwitzhili kha yo teaho dzilafho , hezwi zwi nga ita uri zwitzhili kha khovhe zwi si tsha vhulahea .
Muhumbeli u fanela u ita khumbelo ya u vhofhololwa nga u tou ṅwala ṱhalutshedzo yo dodombedzwaho .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u vha tshipiḓa tsha ndeme tsha vhulavhelesi na vhuḓifhinduleli .
Kha vha ise fomo ya khumbelo ofisini ya CIPRO .
Mahoḽa ho thomiwa Khoro ya Lushaka ya Khakhathi dzo Livhanaho na Mbeu .
Naho khamphani tharu dza nyanḓadzamafhungo dzi tshi ḓivhiwa kha ḽiṅwalo iḽi ḽa nyambedzano , ṱhanganyo vhukuma i ṱoḓa uri dzi ḓivhiwe sa sisiṱeme dzi ṱuṱuwedzanaho .
Rakhonṱhiraka u ḓo tea u ṋetshedza khophi dza tshaka dzoṱhe dzo khwaṱhisedzwaho , dza ṱhanziela dza ndingo dza nḓowelo na phimo kha Muinzhiniara .
Vhurangeli uhu vhu ḓo isa phanḓa u khwinisa nga nḓila yavhuḓi na nga nḓila i vhulungaho masheleni khwaḽithi ya tshumelo ine ra ṋea tshitshavha .
Zwo khakhululwa u sumbedza uri Muhasho wa Mutakalo u khou tevhedza nga vhuronwane ṱhoḓea dza mbambe yo vuleaho .
Tshamaano o ri vha ḓo ita mini nga tsha matshelo ?
Naho hu na vhuleme uvhu , dzhango ḽashu ḽi khou shuma zwavhuḓi na u ṋetshedza khonadzeo dza ikonomi khulwane .
U tholwa ha dokotela wa zwifuwo zwa phuraivethe u itela nḓisedzo ya tshumelo ya phurofeshinala kha muhasho awara nga awara kwa tshifhinga tsha ṅwaha muthihi , zwi ḓo tendelwa .
Poswo dza ndeme dzo dzielwa nṱha kha mutevhe wa poswo dzo themendelwaho kha mbekanyamushumo ṱhukhu iyi .
Tshikimu tshi khou thoma u shumiswa lwa miṅwaha ine ya fhira miṱanu u swikela matshudeni vhane vha khou ita digirii ya mathomo vhoṱhe vho ṱanganedzwaho u ya nga ṱhoḓea vha tshi vhuelwa .
Mulayotibe u shuma na nyimele dza mvusuludzo ya themo ya Khomishina na u ṋea maanḓa mudzulatshidulo a u nanga muṅwe wa dzikhomishina u imela lwa tshifhinganyana nga tshifhinga tsha musi hu si na mudzulatshidulo na mufarisa mudzulatshidulo .
Murengi u ḓo badela murengisi tshelede ine ya tea u vha ya murengisi .
Ndi fhungo ngoho zwino uri kha shango ḽashu hu na u wa ha ekonomi lwa tshifhinganyana .
Sa izwi tshifhinga tshi sa ntendeli , ndi ḓo sedza zwithu zwine zwa ḓo bvelela tshifhingani tshi ḓaho kha mahumbulwa anga malugana na u ṱahisa maṅwe mafhungo kana zwiṅwe zwithu zwine zwa anzela u sa dzhielwa nṱha kha nyambedzano ya ndaulo ya tshumelo dza netiweke , nga maanḓa sekithara ya ICT .
Dzangano ḽa Vhashumisi vha Maḓi ndi dzangano ḽa vhashumi vha maḓi vhane vha ita mishumo ine ya elana na zwa maḓi vha tshi itela u vhuelwa ha vhoṱhe .
Tshivhalo tshiṱuku tshi nga bviselwa kha soredzhi .
U engedza kha izwo , u vhea iṱo kha ndango ya ngomu nga maanḓa na nga misi , Khomishini yo thola muoditha wa ngomu .
Vhaṱaṱisani vha tea u vhea gemo kha zwithu zwoṱhe zwi ṱoḓeaho vha tshi khou maitele a sheduḽu dza u ta magemo kha ṱhoho ya luṅwalo lwa tshiofisi lwa khamphani .
Mutholi u fanela u ṋekedza mafhungo nga ha maga a tsireledzo malugana na khombo idzi .
Nyimele i dzhiiwa sa ine ya imela tshiimo tsha shishi yone iṋe .
A zwi pfesesei uri arali miṱangano iyo ya sesheni idzo dza u eletshedza yo farwa , ho vha hu tshi ḓo vha hu si na minetse dzo rekhodiwaho dza miṱangano iyo .
Maanḓalanga aya a feḓerasi , muvhuso , na mivhuso yapo tshifhinga tshoṱhe vho tea u zwi ita nga u fhindula ha u ṱavhanya u itela u fhedza nyimele dza zwiwo - zwiṅwe zwifhinga vha tshi itela thikhedzo yavho .
U ḓivhadzwa thangi , mitshila na matsinde ( midzi ) .
U engedza kha elementhe idzi ndi mutheo wa zwikili u wanalaho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , khathihi na mbadelo dzi kungaho , zwine zwa swikisa kha u engedzea ha tshivhalo tsha zwibveledzwa na vhaṅwe na zwibveledzwa zwa dzitshaka zwi tshi itwa ngei Gauteng .
Ro vhidza dzulo ḽo ṱanganelaho nga madekwana u itela uri vhunzhi ha vhathu kha shango ḽashu , vhashumi na vhana vha zwikolo vha kone u vha tshipiḓa tsha vhuṱambo .
Mvelelo dzi a wanala u bva kha muṅwali musi ho itwa khumbelo .
Zwino tshi anetsheleni nga maipfi a zwipuka .
U bveledza na u thoma maano a u engedza vhuḓivhi hune ha ḓo sedza kha u tshila zwavhuḓi na vhudzekani ha vhaswa vha thangana ya murole .
Ithaviu ya vhaṋetshedzhi vha tshumelo vha ndeme - hezwi zwi fanelwa u itwa hu tshee na tshifhinga u ita uri hu vhe na u shela mulenzhe hunzhi .
U fhumula hu nga sia ' vhavhaiswa ' vha si tshe na zwine vha nga ita nga nnḓa ha u konḓelela vhuṱungu havho , ngauralo zwa lengisa uri hu itwe maitele a konḓaho a phodzo .
Khetho ya nḓila ya u endedza yo ḓisendeka , nga vhunzhi kha tshifhinga tsha u nga tshinyala ha tshibveledzwa na uri tshi nga dzula tshi tshavhuḓi lwa tshifhinga tshingafhani .
Khwiṋiso i ṋetshedza vhurangaphanḓa ha vhuṱali kha vhulangi ha vhulavhelesi ha Tshumelo dza zwa Mulayo wa Muvhuso .
U sedza fhungo ḽa Zwiito zwa Vhuaḓa
3.1 Nga ṅwedzi wa Fulwi hu ḓo pembelelwa anivesari ya vhu40 ya Fulwi 16 1976 ya u vutshela muvhuso , ye ya shandukisa nyimele ya matshilisano a polotiki Afrika Tshipembe .
Tshitshavha tshi fanela u vha mushelamulenzhe muhulwane na u dzhia vhurangaphanḓa hune zwa konadzea na u hune zwa vha zwo tea .
Zwiṅwe zwa ezwi zwi ḓo ambiwa ngazwo nga tshifhinga tsha khoso .
Ṱhoho ndapfu ya mulayo uyu i amba , vhukati ha zwiṅwe , zwa khumbelo i ṱoḓaho u tshea tsheo ya tshihaḓu .
Henefho fhethu ha tshikale , vhuṋe ha mavu hu tshi tevhedzwa sisiṱeme ya tshikale ya mukovho wa mavu yo vhumbwa nga thendelo ya u dzula kha mavu o vhetshelwaho maanḓalanga a tshikale .
Tshiteṅwa 32 tsha Ndayotewa tshi tsireledza pfanelo ya u swikelela mafhungo o farwaho nga zwiimiswa zwa tshitshavha kana zwa phuraivethe .
Vhatikedzi vha vhuimo vhuno vha ṱoḓa mbuelo khulwanesa vha tshi itela vhathu vhanzhisa .
Fhedziha vho ḓo sala murahu fhungo u nga murahu ha musi ḽo swikiswa khavho .
Ngeno hu na uri vhafumakadzi vha nga kona u tshila zwavhuḓi hu si na khakhathi , a vha koni u tshila na khathihi vha sa khou ṱunḓelwa na vhana vhavho .
Therisano , khanedzano na mihumbulo ya fhambanaho i tendela mvelelo dzo pfumaho sa musi mihumbulo miswa i tshi nga vhewa ṱafulani zwine zwa bveledza thandululo ine ya nga vha na mbuelo khulwane .
U vusuludzwa ha zwinozwino na mbulungo vhukati ha ḓorobo yashu hu tea u fhululedzwa .
Gake heḽi ḽi bvelela nga maanḓa kha vhavhambadzaseli vha Afrika Tshipembe vhane vha isedza kha maraga miswa na mashango ane a nga vha a siho kha tsireledzo sa Zwimbabwe , Sudan nz .
Maele o sedza kha u ṋetshedza pfulufhedziso khulwane ya mihasho kha u pulana uri vha nga shumisa hani zwiko zwavho , na pfulufhedziso khulwane ya uri pulane dza zwibviswa dzoṱhe dzi a bveledzea .
Izwi ṋamusi zwo vhumba nyimele ya mbebuluwo ya Afrika , tshanduko na ṱhanganelano .
Lutamela lwa u ita hu na mbofholowo lu ḓo fhela na dimokirasi yashu ya khwaṱhiswa ngeno u vha mulayoni ha zwiimiswa zwa muvhuso hu tshi khwaṱhisedzwa .
Madalo a ḓo tandula khonadzeo dza u aluswa ha fulufulu na vhushumisani ha thekinoḽodzhi , ho sedzeswa kha u ṱangana ha fulufulu zwine zwa katela na malasha o kunaho , ṋuklia , thekinoḽodzhi dzi vusuludzwaho na u elana .
Lulu o vha e ṅwananyana wa miṅwaha ya fumi we a vha e na vhutshivha .
Arali muhumbeli o bebwa vhabebi vha songo malana , vhabebi vhuvhili havho vha tea u saina fomo ya u waliswa ha u bebwa ha wana , fomo BI-24 .
Olani ndededzo dza khorido dza vhaendangaṋayo na zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwa ndeme .
U dzheniswa kha mushumo kana u guda : U kuvhanganya vhuṱanzi hu a dzheniswa kha mushumo kana maitele a u guda , hune ezwi zwi vha zwo tea na u konadzea .
U ṱolwa ha thundu zwi nga itwa fhedzi nga mazhendedzi a u ṱola thundu vho ḓiṅwalisaho nahone vha ḓivheaho na vhaṱunḓi na vhambadzi thwii .
Mbadelo ya Tshumiso dza ndaka dza 5-6% dza thengisoguṱe kanzhisa dzi humbulelwa u vha dza tshilinganyo kha nḓowetshumo nnzhi .
Hu vhonala hu tshi nga hu na u engedzea kha nḓowelo kha zwikolo zwa mulayo dza dziyunivesithi dzo fhambanaho u randela mabambiri a therisano na mivhigo zwa khomishini sa ḽitheretsha ya matshudeni adzo kha ḽeveḽe ya matshudeni vha sa athu ṱhaphudza digirii dzavho dza u thoma khathihi na vho no ṱhaphudzaho .
Vhalani dayari ya Sam ni vhudze khonani yaṋu nga lutamo lwa Sam lu re tshiphirini lwa musi wa ḓuvha ḽawe ḽa mabebo .
U itela iyo miraḓo ine ya ḓo vha yo pfuka u badela mbadelo dzavho vha ḓo badelwa tshelede ho ṱusiwa iyo ye vha si i badele .
U vhea khumbelo dza tshiṱoko tsha thengiso na u khwaṱhisedza uri bugu dzo rekhodiwa na u shumiswa nga thevhekano yone .
Mulayotibe u sedza kha mafhungo maṅwe a ṱhaluso na matshimbidzele e a thoma u bva tshe ha thoma u phaḓaladziwa Mulayo wa u Rennda Nnḓu , wa 1999 ( Mulayo wa vhu 50 wa 1999 ) ( sa zwe wa khwiṋisiswa zwone nga 2008 ) .
Vho itaho khumbelo vha ḓivhadzwa nga fax uri vho ṱanganedzwa naa .
Vhuḓikumedzeli nga muhasho u itela u londola maimo a nṱhesa a muvhuso ndi zwa ndeme kha ndangulo ya tshelede dza tshitshavha na zwiko .
( 1 ) Hu sa sedzwi mbetshelo dzifhio na dzifhio dza Mulayotewa muswa na nga nnḓani ha u vhulawa ha Mulayotewa wo fhiraho mbetshelo dzoṱhe dzi kwamanaho na u farela hu re ngomu ha Mulayotewa wo fhiraho fhasi ha ṱhoho " Vhuthihi ha lushaka na pfumedzano " zwi ḓo dzhiiwa sa tshipiḓa tsha Mulayotewa muswa , u itela u bveledza Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Vhuthihi ha Lushaka na Pfumedzano wa 1995 ( Mulayo wa vhu 34 wa 1995 ) , sa zwe wa khwinisiswa zwone hu tshi katelwa na ndeme yawo .
Zwikhala zwa mulingo zwivhili zwi ḓo ṋetshedzwa vhagudi vhoṱhe , milingo ya Fulwi na Lara .
Hoṱhe vhudzani vhaṱaleli zwine na vhona vha tshi nga ambara zwino yelana na mutsho wa henefho .
Zwi katela vhaṋetshedzi vha tshumelo na vhane vha nga shuma hone
U topola fhethu ha kushumele ha ndeme kha wadi
Hu na vhashumisani vho vhalaho vha nga nnḓa vho sumbedzisaho dzangalelo kha u bveledza zwikhala zwa migodi nga ngomu kha masipala .
Roṱhe ro kunda vhukonḓi vhuhulwane kha ḓivhazwakale yashu .
Sa tshipiḓa tsha u shela muledzhe kha tshelede ya vha shai , ho lavhelelwa 1-miḽiyoni kha tshipiḓa tsha mishumo tsho engedziwaho tsha Mbekanyamushumo ya Vhashumelavhapo yo sikwaho nga 2008 , ri sa athu u swika kha mulayo wa khetho dza 2004 .
A hu na thendelo ine ya toḓea fhedzi vha ḓo fanela u wana thendelo i no bva kha mufari wa nḓivho ya sialala na u ranga u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo .
Khabinethe yo ita gemo ḽa mishumo ya 6 miḽioni ubva ṋaṅwaha u swika 2019 , ho sedzeswa kha vhaswa .
Naho zwo ralo vhuṱumani mazha ho khwaṱhaho na vhushaka ha tshiimiswa na zwiṅwe zwiimiswa zwa ḽifhasi hu fanela u dzudzwa ho ralo .
Mudzulatshidzulo a nga tendela miraḓo i tshi dzhenelela lwa tshifhinganyana , zwi nga itwa musi khetho dzi sa athu thoma kana dzo no valwa , fhedzi a tshi itela u ṱalutshedza ku khethele .
Hezwi zwi ela mveledzwa dzo livhanaho dzo bveledzwaho nga thandela , nga maanḓa nga nḓila ya mbuelo yo wanwaho , mutengo wa u vhulunga na mishumo yo bveledzwaho thwii .
Afha ndi nga fhasi ha phimo ya nyaluwo ine ya ṱokonya u gonya ha mitengo kana ṱhahelelo ya akhaundu ya zwino i songo dzulisea .
Zwine zwa takadza ndi zwa uri mbekanyamaitele dzo vha na mbonelaphanḓa ya uri hu ḓo vha na ṱhoḓea ya u sedzulusa u itela u katela zwiitisi zwa u ṱanganelana na u leludza tshumiso yo ṱanḓavhuwaho ya tshumelo ntswa .
Hu na tshikhala tsho dzudzanyiwaho tsha uri muitakhumbelo a sumbedze uri ndi ngani a tshi tenda uri u tea u sa badela mbadelo dziṅwe na dziṅwe .
U engedzea ha zwino ha mitengo fhethu ha thundu dza ndeme na tshumelo , nga maanḓa ole na muḓagasi , zwi dovha zwa ṋaṋisa hafhu nyimele yavho ya vhushai .
U dzhenelela uhu ndi ha ndeme hafhu sa nungo dza shango dza u tshimbidza thendelano ya AfCFTA .
Ho katelwa masheleni a lushaka , vunḓu , tsireledzo ya matshilisano na zwiimiswa zwa tshitshavha zwo khethiwaho .
I ṱanganedza hafhu zwitaela zwinzhi zwa u guda zwo fhambanaho .
Ndivho yo vha i ya u ramba miraḓo ya nnyi na nnyi na vhashelamulenzhe u ḓisa mihumbulo kha mushumo wa khomishini .
Fhedzi hu kha ḓi vha na mushumo munzhi une wa tea u itwa .
Kha zwigwada zwi songo ḓowelaho mafhungo o tou ṅwalwaho , Tsumbanḓila ya AICDD i bula uri hu nga shumiswa zwiga zwi no nga mbeu , matombo kana zwitanda kha magaraṱa uri vhashelamulenzhe vha kone u vhona uri thaidzo yo aluwisa hani .
Mbekanyamushumo yashu ya tshifhinga tshilapfu ya themamveledziso i ḓo ri thusa u aluwa nga u ṱavhanya .
Mvelelo dzi a ṱuṱuwedza , naho ri saathu u tou bvela khagala , ro ṋewa nyimele ya ikonomi ya ḽifhasi .
Tshipiḓa tsha devhula tsha Masipala ndi dzithavha nahone ndi zwi ita tshipiḓa tsha rizotho dzo vhalaho dza mupo .
Mafhungo aya a ḓo ṱhogomelwa nga sisiṱeme nahone ndi a ndeme u itela u khwaṱhisedza na u oditha .
Phemithi dzi ḓo bviswa nga ṅwaha nga ṅwaha nahone dzi ḓo shuma lwa miṅwe ya fumimbili .
5 . Muvhigo wa Mashango ane a vha Miraḓo ya Komiti ya Vhaḓivhi vha Afrika nga ha Pfanelo na Ndondolo ya Ṅwana ( ACERWC )
Vhatheli vhane mbuelo dzavho dza vha i si miholo vhe vha ṋanga u rumela mithelo yavho nga kha eFiling vho fhiwa tshifhinga tsha u swika kha ḽa 31 Phando 2019 uri vha rumele .
GCIS kana muṋetshedzatshumelo vhayo vha nga shumisa dzikhukhi u kuvhanganya data nyangaredzi .
( 2 ) Hu tshi khou dzhielwa nṱha ḓivhazwakale ya u sa shumiseswa ha nyambo dza vhathu vhashu na vhuimo ha nyambo dza fhano hayani , muvhuso u fanela u dzhia maga o teaho u itela u alusa vhuimo na u khwiṋisa u shumiswa ha hedzi nyambo .
Muvhuso u kha ḓi isa phanḓa na u lwa na vhufhura .
Muvhuso wapo sa mutshimbidzi : Muvhuso wapo u nga fhirisa milawana ine ya tshimbidza mveledziso ya vhupo .
U tshi ṱanganedza izwi , muvhuso wo ḓivhadza u shanduka ha tshivhumbeo tsha tshumiso ya masheleni kha vhubindudzi , tshine tsha vha tshithu tsha ndeme kha u ita uri hu fheliswe u sa tendelana .
Ndi komiti dza u eletshedza dzo vhumbwaho nga vhathu vhane vha ḓivha vhupo zwavhuḓi na u kona u thusa mukhantseḽara u ri a vhe na vhukwamani nga nḓila yavhuḓi , u vhiga na u ḓivhadza vhathu na u dzhia tsheo dza khwiṋe kha khoro .
U thomiwa , u khwiniswa na ndondolo ya zwishumiswa na tshumelo dza themamveledziso dza dziṅwe ḓorobo khulwane .
Iṅwe nḓila ya ndaulo ya u hanedzana na pulane iyi ndi u hanela pfanelo ya tshiphaḓaladzi tsha ngafhadzo tsha zwiṱitshi zwinzhi uri tshi ṋetshedze zwiṱitshi nga nḓila yo khetheaho .
Vhaiti vha khumbelo vhe khumbelo dzavho dza haniwa vha ḓo ḓivhadzwa .
Vhathu vhane vha khou ṱoḓa dzinnḓu vha nga ya kha masipala wapo kana , arali zwo tea , vha ya kha Muhasho wa Madzulo a vhathu wa vunḓu kana wa lushaka u wana thuso .
Mavharivhari na muvhigo na zwone zwi shumana na u vha mulayoni ha ḽisi ine ya khou ambiwa nga hayo .
Liṅwalwa ḽo ṋetshedzwaho ḽi swikela ṱhoḓea :
Vhalani risipi nga vhuronwane ni kone u fhindula mbudziso dzino i kwama .
Mahumbulwa a re afha fhasi a sumbedza zwavhuḓi kuvhonele kune vhatholiwa vha vha nakwo malugana vhurangeli uhu .
Ri khou tea u vhona uri vhafumakadzi vhaṱuku vha khou ṋewa tshikhala tsha u sumbedza vhukoni havho na uri zwikili zwavho zwi shumiswe mishumoni khathihi na u vha ṋetshedza zwikhala zwi linganaho .
Vhuthathazwitshili kha Masipala ho iteswa nga mabunga a migodi .
Masipala u tea u vha na pulane ya ndapfu u itela u vha na tshiko tsha maḓi tshawo u itela u livhana na khaedu ya nḓisedzo ya maḓi .
Figara idzi a dzi athu u shanduka kha miṅwaha minzhi yo fhelaho .
Kha maḓi o tshikafhadzwaho nga huhulu tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho tshi nga vha pumu .
Thomani u ṅwala tshiṱori tshaṋu hafha .
U SHELA MULENZHE KHA AFURIKA ḼA KHWINE NA ḼIFHASI ḼA KHWINE
Hezwi zwi ḓo thusa vhukuma u fhungudza mutsiko kha giridi nahone muvhuso u kha ḓi vha wo ḓiimisela kha u vhona uri hu khou vha na nḓisedzo ya muḓagasi .
Zwiṅwe-vho , hu tshi shumiswa dizaini na kufhaṱele kwo teaho , tshiimiswa tshi ḓo anana na vhupo na u shuma nga ngona .
1.2 . Vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u shumisa mulaedza uyu wa Muphuresidennde sa tshiga tsha khuwelelo ya u shandukisa ikonomi yashu , u fhelisa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu khathihi na mabulayo a vhafumakadzi ( GBVF ) hu tshi katelwa na khaedu tharu dzine dza vha vhushai , tshayandingano na u shayea ha mishumo .
Mindende Sisiṱeme ya mindende i katelaho , i bvelelaho ine ya vha phindulo Kha u khwinisa ṋetshedzo ya tshumelo dza mindende kha vhathu vho teaho , muvhuso wo vhea magemo a tevhelaho :
Mitengo wa ndaulo : Mitengo yoṱhe ya ndaulo ṱanganedzwa nga Muhasho wa Nnḓu dza Vhathu .
Maanḓa a muthelo ndi a ndeme kha muvhuso wapo u sa nyeṱhi na u re na vhuḓifhinduleli .
U amba : Ni ḓiite muvhali wa mafhungo a TV , ni vhudze vhathu mafhungo e a bvelela .
Muvhigo wa khonadzeo u kalaho arali kana zwi songo ralo zwi zwa ndeme u isa phanḓa na tshiimo tsha khonadzeo .
Muvhuso wa lushaka u bveledza zwiṱirathedzhi , mbekanyamaitele na milayo zwine zwa tea u thoma u shumiswa nga masia oṱhe a muvhuso .
Muvhuḓa u dovha wa kona u pfa nga munukho .
Sa tsumbo , arali muthu a fhindula lwa swili nga u zhambelela , mvelelo ndi dza uri uyo ane a khou fhindulwa na ene u ḓo zhamba nga nḓila yeneyo .
Arali zwibviswa wa sa tendelwa nga vha ndangulo yo teaho zwi dzhiiwa sa ndaka u swika zwi tshi wanala murahu kana u thuthiwa sa zwine zwa nga si tsha wanala murahu .
Nga mvelo , zwo wanala uri halwa vhu na mveledzwa dza malisambilu kha sisiteme dza maswole a muvhili .
Sisiṱeme iyi zwazwino i kati na u vusuluswa u itela uri hu kone u vha na mivhigo minzhi yo teaho khathihi na zwidodombedzwa zwine zwa elana na mafhungo a zwa ndangulo .
Vhathu , nga maanḓa tshitshavha tsha vhadzulapo tsho no tambulesa .
Kha zwiimo izwi zwoṱhe nḓila yone ya zwa mulayo i nga thithisea .
U sedza kha zwiitwa zwi ḓo ṱuṱuwedza vhuṱumani na u bveledza ṱhanḓavhuwo ya ikonomi .
Komiti dzi nga dovha dza ṱanganedza phethisheni , vhuimeleli kana vhupfiwa u bva kha tshitshavha .
Ṱhanganyelo dza nyengedzedzo dzine dza tea u katelwa kha Mugaganyo wa U ḓadzisa .
Hezwi zwi katela u ḓivhadzwa ha maitele kwao a muvhalelano , mbekanyo ya zwibviswa na maga a zwa gwama na zwilinganyo .
U vhumba muhanga wa mveledziso wa zwikhala zwa tshitshavha zwo raliho .
Ni nga ita mini arali tshanga ni huvhudza ?
Zwo ralo , tshikolo , tshi na vhadededzi vho linganaho u thivhela u ḓala lwo kalulaho ha kiḽasi nkene .
Dzibege dza PVC dzo shumiswaho kha zwa malofha , sera na zwiṅwe zwiluḓi dzi fanela u bviswa , ha dzheniswa kha mapuḽasitiki a sa ḓuriho a sa bvisiho gese i re na phoizeni musi a tshi fhisiwa , arali zwi tshi konadzea .
PRRC yo tetshelwa u ṱoḓulusa nga ha miholo na nyimele dza mashumele kha Tshumelo ya Muvhuso na khathihi na kha zwiimiswa zwa mivhuso ya mavunḓu zwe zwa tevhekanywa kha Tshipiḓa tsha A na tsha C , kha Sheduḽu ya 3 ya Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Muvhuso wa 1999 ( Mulayo 1 wa 1999 ) .
Hu ṱoḓea maga a shishi kha masia o vhalaho :
Sa i zwi u kavhiwaho nga HIV hu sa ḓisi khovhakhombo khulwane kha vhaṅwe zwikoloni kana kha zwiimiswa musi vha tevhedza magatsireledzo o teaho , a hu na mbuno ya u hanela vhagudisi vho kavhiwaho na vhagudi pfanelo dzi fanaho na dza vhaṅwe .
Vhoṱhe vhuvhili havho vho dzhiiwa vha iswa kha ofisi ya muofisiri wa milandu he a fhedza o amba navho he mufariwa a no khou dina a fhedza nga u kwata a mbo ḓi rwa muofisiri nga feisi .
Ane a ḓo vha ene wa u thoma u wana 100 ndi ene o winaho .
Zwenezwo nga tshifhinga tshenetshiḽa vha sa athu dzhena tshitediamu , zwo vha zwi zwone zwi vha vhilaedzaho .
AFRIKA ḼA KHWINE
Vhupulani na u monithara mbekanyamushumo dza odithi ya muthelo zwo khethekanywa u ya kha mishumo mivhili yo khethekanywaho .
Arali zwo ralo , vha humbelwa u ṋekedzwa madzina a miraḓo ya komiti na vhashumisani vhane vha imelela vhone .
Kiḽabu idzi dzo dzulela u dzhenelela kha thandela iyi lu fhiraho miṅwaha ya rathi .
" Miṅwahani mivhili yo fhiraho vho ri kunda tshifhinga tshoṱhe ri tshi tamba navho , zwino zwo ri takadza vhukuma musi ri tshi fhedza ro vha kundavho. "
Gumofulu ḽa nyavhelo ya ndambedzo ḽo themendelwa ṅwaha nga ṅwaha , zwo ḓisendeka nga thagetha dza lushaka .
Sa vhashumeli vha ngoho vha vhathu , ri ḓo dzula ri tshi humbula tshifhinga tshoṱhe uri tshanduko vhukuma i fanela u ṱaluswa nga vhuhulu vhune vhutshilo ha vhathu ha fanela u shandukiswa lwa khwine .
Kha vha ḓivhe hedzwi : U ḽaisentswa ha vhupo ho ridzeviwaho hu ḓo itwa fhedzi nga murahu ha musi Minista o phaḓaladza thambo ya u ita khumbelo .
Khumbelo dzi dzhia maḓuvha a sa fhiri 30 .
Vha ya u ṱoḓa Mulanga .
Zwikhala zwa fhasisa zwo themendelwaho ndi zwi tevhelaho :
Ri tea u futelela kha sedza Muvhuso wa vhukati , u vhona uri u khou shuma sa mutshini wo fhungudzeaho na hone wavhuḓi .
Whale Hall khulwane dzi na maṱano adzo ane a nga vha a one a takadzaho kha oṱhe .
- Naa zwishumiswa zwa u fhungudza u dzinginyea zwi a shumisiwa hune zwa konadzea ?
Pfanelo dza mutheo na dziṅwe mbetshelwa dza ndayotewa ndi zwa ndeme kha nyimele ya vhulayi ha mugudi , fhedzi a si dzone nḓila dzi dzoṱhe dza mulayo dzi shumaho .
U shaea ha mishumo ho ya phanḓa na u fhungudzea nga vho 1990 na mathomoni a vho 2000 nga nṱhani ha u ongolowa ha nyaluwo na u tsela fhasi ha u tholiwa kha zwa migodi ya musuku na vhulimi .
Serisi ya vhuṋa ya pfanelo dza vhafumakadzi dzi anzela u kandekanywa nga vhanna ndi pfanelo dza ndinganyiso .
Phatheni idzi dzoṱhe dza u nwa dzo shanduka lu mangadzaho kha miṅwaha ya zwenezwino .
Yo anḓadzwa nga Muhasho wa Vhudavhidzani ( DoC ) .
Hezwi zwi ḓo tendela Ndango ya Vhuḓifari ha Sekithara ya Masheleni ine ya kha ḓi bva u thoṅwa u bveledza mushumo wayo khwine wa u tsireledza vharengi vha zwa masheleni na u vhona uri vha a farwa zwavhuḓi .
U bveledza na u shumisa sisiṱeme ya vhukoni ha u langula mafhungo .
U vhea maimo a tshumelo
Pulane ya Mveledziso ya Tshitshavha u itela tshitshavha tsho takalaho .
Ndi zwifhio zwikhala zwine zwa vha hone zwa khakhululo u itela u khwinisa masheleni a muvhuso wapo na u wana sisiṱeme ya kushumele kwa khwine kwa muvhuso wapo ?
U shumisa aya mafhungo nga muthu ufhio na ufhio hu ḓo vha hu tsheo ya muthu onoyo .
Zwiteṅwa zwine zwa ḓo ambedzaniwa zwi ḓo vha u mona na zwiḽiwa , vhududo na vhudzulo .
Vhukonḓi vhuṅwe na vhuṅwe ha kilima kana ikonomi kha vhupo uhu zwi livhisa kha tshanduko i no vhonala ya nḓisedzo ḽifhasini .
Khothe I nga vhea milayo miṅwe na miṅwe kha muhwelelwa ine khothe yone iṋe I vhona yo tea kha u tsireledza na u fha tsireledzo na ndondolo yavhuḓi ya muhweleli kana muthu a kwameaho .
Iyi ndi tsumbo ya mvelele yo ṱuṱuwedzwaho nga tswikelelo ya zwipikwa zwo vhewaho kha tshifhinga tsho tetshelwaho .
Mbuyedzedzo ya Muvhuso na u engedza mushumo wa khamphani dzi langwaho nga muvhuso , themamveledziso ya Thekhiniḽodzhi ya Vhudavhidzani ha Mafhungo ( ICT ) kana u shumiswa ha burodibennde , maḓi , vhuthathatshili khathihi na themamveledziso ya vhuendi .
Mapholisa vho vha vha tshi dzhiwa sa thagethe dzi konḓaho dzine dzi nga vhulawa nga u funa .
( a ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 tshi bvisela khagala zwine zwa dzhiwa sa nḓivho , vhukoni na zwa ndeme zwine zwa tea u gudiwa .
U fhambana ha zwa u vhambadza zwi ṋetshedza zwileludzi kha sia ḽa u rangela u zwi ita u itela u tshimbidza ndangulo ya masheleni lwa u fhindula zwo fanelaho u bva kha zwi ṱoḓwaho nga Muhasho .
Vha nga wana Fomo ya u Sumbedzisa Thendelo u bva kha Ofisi ya Phemithi ya Tshiimiswa tsha zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
U khwinisa zwifhaṱo zwa mvulelamufhe
Nḓowelo ya uri Komiti dza Phalamennde dzi ṱangane hu sa tendelwi tshitshavha u dzhenela yo fhela nga khetho dza u thoma dza dimokirasi dza Afurika Tshipembe dza 1994 .
Hune zwa konadzea , kha vha fhe tsumbo yo anganyelwaho nga murahu ha u ambedzana , u ṱalutshedza kana u ṱanḓavhudza sa zwe zwa bulwa kha mbudziso .
Sa musi ro no di amba , hezwi na vhuṅwe vhukando zwi ḓo konadzea fhedzi arali ra fhaṱa vhushaka ho khwaṱhaho zwitshavhani zwashu na vhukati ha zwitshavha na mapholisa u itela uri zwigevhenga zwi konḓelwe u ita mushumo wadzwo .
( 1 ) Muraḓo wa Khabinethe u tea u vha na vhuḓifhinduleli kha zwa vhupileli .
Vhutshilo hoṱhe ndi mpho .
Thaidzo nṋa dzo tandululwa thwii nga kha zwisumbi kha muvhigo uyu zwi katela :
U swika zwino vhunzhi ha vhaholi vha mundende vho kona u pfulutshela zwavhuḓi kha garaṱa dza Poswo ya Afrika Tshipembe , na ya Dzhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano ya Afrika Tshipembe , vha tshintsha garaṱa ya kale .
Zwino maṅwe mashango o ṱanganedza zwiṱirathedzhi , zwine ra zwi tikedza , zwa u vha tshaka dza vhabveledzi .
Khoso ya u pfumbudzwa nga ha ndangulo ya ṱhanganelo ya mikhwa nay one yo dzinginywa .
Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza mvula ṱhukhusa u bva 1904 ( miṅwaha ya 114 ) na thempheretsha dza nṱhesa dze dza tshenzhelwa nga Tshimedzi na Lara 2015 .
Tsha kale na kale yo vha yo vhumbwa sa tshishumiswa tsha tshiimiswa hune zwa khethano nga muvhala na u tambudzwa zwa nga engedzwa , tshumelo ya nnyi na nnyi ya Afrika Tshipembe yo tutuwa kha siangane ya tshiṱalula na vhushaka ha matshilisano hu si na tshidemokirasi .
Tshimbidzani maṱo ( u sikima ) kha siaṱari ni wane uri ni ḓo vha ni tshi khou vhala nga mini .
Ndi mafhungo mahulwane u vha na vhuṱanzi ha uri sisiteme dza zwa gwama dzi no yelana na u ṱanganedza , u shumisa na u langa masheleni a u sokou ṋetshedza dzi simiwe .
Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango manzhi ḽifhasini e a ḓiimisela u ita thandela ya u pfulutshela kha didzhithaḽa nga tshihaḓu , zwine zwa ḓo sia hu tshi vha na u dzimiwa ha anaḽogo lwa tshoṱhe nga ṅwaha 2022 .
Khanedzano yo valwa , u lwa ho fhela , nahone ri tea u ḓilugisela zwikhala zwine 2010 ya nga ḓisa , na ifa ḽi fhiraho luvhanḓe .
Thivhelo na phungudzo ya malaṱwa zwi amba vhuitwa vhune ha itiwa nga vhabveledzi vha malaṱwa ha u fhungudza u bveledza malaṱwa kha tshiko kana u shumisa u bveledzulula ha nga ngomu .
Iṅwe ya khohakhombo dza u ṱola dzo vhonalaho nga Muhasho ndi tshivhalo tshihulwane tsha data tshine tsha khou kuvhanganywa zwino .
Luambo : Dzhenisani zwiga zwa u vhala mafhungoni
Tshiimiswa tsha phuraivethe ndi muthu , khamphani kana tshiimiswa tshinwe na tshinwe tshi re na maanḓa lwa mulayo tshine tsha ita zwamakwevho , u vhubindudzi kana zwa phurofesheni , ho katelwa madzangano a poḽotiki .
Zwi ṋetshedza mbuno dzi pfalaho na thikhedzo yavhuḓi kha zwitatamennde zwo itwaho .
U shela mulenzhe hafhu kha vhutsireledzi ha ḽifhasi zwi amba tshifhinga tshilapfu tsha u dzhenela kha mishumo ya mulalo .
Zwikolo a zwi faneli u vha na pfanelo ya tshiḓiitisi kha lushaka ulu lwa u lifha tshelede nnḓa ha , kana hu si na , sisteme yo raliho vunduni .
Mushumo wa vhugudisi ha ndeme na wa mveledziso zwa muraḓo wa thimu muṅwe na muṅwe u a ṱanganedzwa .
Hezwi zwi nga vha zwo ralo nga mulandu wa uri naho tshivhalo tshihulwane tsha vhafuni vha bola ya milenzhe tshi tshi ḓo vha tsho tsitsikana kha vhugalatenga ho vuleaho , vhupo uvhu ha phera idzi vhu ḓo fhedza vhu songo dzulwa .
U fheleledza tshifanyiso tshi vhonalaho ( u fhaṱa phazili , u fhedzisa tshifanyiso )
Luaviavi lu a kona u shandula muvhala walwo wa fana na miri ine lwa vha khayo .
Muvhuso wo nanga saithi dza 16 hune ha ḓo fhaṱwa hone khamphasi dza 12 dza Magudedzi a Vhugudisi ha Thekhinikhaḽa na Pfunzo ya Vokheshinaḽa na u vusuludzwa ha khamphasi mbili dzi re hone .
Ri ḓo ḽa zwiḽiwa zwinzhizwinzhi zwi sa ḓifhi zwone .
Maga ane ḓisi ḽine ḽa vha ḽa ḽiṅwe shango ḽa itwa tshipiḓa tsha ḓisi ḽine shango ḽo thubaho ḽa vha na vhuḓivhusi tshoṱhe .
U imisa zwa u ita khungedzelo , mbambadzo na zwibviswa kha zwiteṅwa zwi bveledzwaho kathihi na u dzhia maga a u fhungudza u shumisa tshelede kha zwiteṅwa zwi ngaho sa u enda na vhudzulo .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi u kati na u ita ngundo dza zwiko zwa u shumisa maitele maswa a zwibveledzwa zwa mitshelo zwine zwa ḓo tikedza mveledziso na phaḓaladzo ya thekhinoḽodzhi dzo teaho dzine dza ḓo shumiswa kha dzi Agri-Parks .
Ri ḓo wana nḓila dza u tshimbidza ndaulo na tumula milayo i konḓesaho ine ya thivhela nḓisedzo i yo teaho nga u ṱavhanya .
U tshimbidza miṱangano fhethu hu swikeleleaho na nga luambo lune vhathu vha pfa vho vhofholowa u dzhenela ngalwo , zwine zwa sia mafhungo a tshi swikelela muṅwe na muṅwe na uri vhathu vha pfa vho vhofholowa u bvisa vhupfiwa havho .
Fhedzi arali zwi tshi tea u tou ralo , ndi une ndo ḓiimisela u u fela . "
Masiandaitwa a musudzuluwo uyu wa mihwalo kha ikonomi ya vundu ndi mahulwane u ya nga mbuelo yo waniwaho na tshinyalelo yo itwaho kha netiweke ya dzibada dza vundu .
Zwiṅwe hafhu , masiandaitwa a mutakalo a iteaho nga luthihi a zwiwo zwa kilima zwihulwanesa kha matshilo a mahani , nga maanḓa , o ṅwaliwa na u wanala zwavhuḓi .
Tshitshavha tsha dzingu tshine khatsho vhathu vha Tshipembe ha Afrika vha nga vhona u dzudzanyea ha ikonomi , maga a kutshilele o khwiṋiswaho na ndeme ya vhutshilo , na vhulamukanyi na mbofholowo , na mulalo na vhutsireledzi .
Muvhuso wa vundu u ṋetshedza pfunzo , mutakalo , vhulondavhathu , dzinnḓu , tshumelo dza thikhedzo ya zwa vhulimi , bada dza vundu na dza mahayani .
Vhuṱudze ha ngomu na u fhela ha sisteme ya kale ye ya kundelwa u topola nga tshifhinga na u khwaṱhisedza u phalala ho teaho kha makhaulambilu a zwenezwino na mabulayo , a hu tei u dovhololwa .
Hezwi zwo vhonala kha mvelelo dza vhuḓi dza maitele a u ṱola .
Dzinwe pulane dzi na tsheo dzo angalalaho kha zwikwama zwa masheleni zwi no fana .
Kha u dzhenelela havho , u bva kha ndinganyiso u ya kha zwiteṅwa zwa luambo , vhurereli , zwikolo na vhugevhenga , nga maanḓa ro livhana na vhorabulasi vha vhatshena .
Zwazwino mishumo i khou sikwa hafhu .
Tshiteidzhi , Nelson Mandela miṅwedzi ya sumbe nga murahu ha u vhofhololwa dzhele .
U ya nga milayo miswa yo kumedzwaho , tshikalo tsha nṱhesa tsha vhuṋe ha mavu tshi khou tea u vha egere dza 12 000 .
Vhupulani ha tshiṱirathedzhiki vhu ṱoḓa tshifhinga , nungo na muofisiri wa muvhalelano na vhulanguli ha nṱha ho ḓikumedzelaho .
Thendelano dza kushumele vhukati ha Muphuresidennde na Minisiṱa muṅwe na muṅwe dzi vha dzo thewa kha kushumele , zwisumbi na zwipikwa zwo sumbedziswaho kha MTSF iyi .
11.3 . Muvhuso u kha ḓi vha wo ḓiimisela kha u bveledza nyimele yo teaho ya u ita uri idzi radio spectrum dzi kone u shumiswa nga nḓila yo fhelelaho , hu si kha nḓowetshumo dza zwa vhudavhidzani ha ṱhingo fhedzi , hafhu na kha u vhuedza ikonomi khathihi na tshitshavha .
Masipala u ḓo dzhiela nṱha masiandaitwa a tshanduko ya kilima kha vhupo ha masipala u itela u wanulusa arali hu tshi ṱoḓea uri hu vhe na maano o khwaṱhaho ane a ḓo ṱoḓea u itela u fhungudza khombo dza tshanduko ya kilima .
Kha nyimele iyi 60% ya miḓi yo wana tshumelo ya vhuimo i ṱoḓeaho .
U dzhenelela ho sedzeswaho hu a ṱoḓea ngamaanḓa kha khethekanyo dzine hu kha ḓi itwa zwa vhudzekani na u beba .
Tshi ṱomeni kha ṱhoho ya tshisusu .
Kiḽasi yoṱhe vha vhala na mugudisi raimi dzi ḓivheseaho , zwirendo na nyimbo ( u vhala na vhagudi ) vha konou rera nga ha kuvhumbele kwadzo kwo fhambanaho .
Vhukuma kuma nga zwiṱuku , dzhango ḽashu li khou bvelaphanḓa u ri swikisa kha mvusuluso ya , dzhango ḽashu ḽi khou bvelaphanḓa na u khwinifhadza nyimele , na ṱhoḓea dza vhathu dza ambiwaho nṱha kha adzhenda ya vharangaphanḓa , u ṱhogomela fulufhelo na u konḓelela kha tshiimo tsha ḽifhasi .
Thandela khulwane dzo topoliwaho dzo sumbedziswa na u nweledzwa afho fhasi :
U davhidzana na bodo ya vhugudisi na zhendedzi ḽa mashumele .
Vhathu vhane vha wana aya magavhelo ndi vhaaluwa vhane vha wela nga fhasi ha zwigwada zwine zwa si kone u ḓiitela zwithu kha shango ḽashu nahone vhane vha vha vhashai .
Ndima iyi i shumana na ndangulo ya maḓaka i dzulaho i hone na uri yo khethekanywa ya bva zwipiḓa zwivhili .
I ri anetshela tshiṱori tshi no yelana na tshiṱori tsha Sankambe na tshibode .
Avho vha konaho u wana fhethu ha vhugevhenga , vha dzhena nga fhasi ha nyimele dzi konḓaho nahone kanzhi vha vhona vhalwadze hayani vhusiku .
U itwa ha mutevhe wa miri yo tsireledzeaho a zwo ngo livhiswa fhedzi kha u tsireledza kushumisele kwa miri yeneyo , fhedzi na kha u khwaṱhisedza kushumisele kwo khwaṱhaho nga kha maga a ndaulo ya zwa ḽaisentsi .
Ndeme ya u dzhiela nṱha khonadzeo ya mabindu na masiandaitwa a zwiko zwine zwa shumiswa .
Khwiṋiso dza kushumele dzashu dza nga ngomu , nho zwo ralo , dzi dzhielwa nṱha nga vhufaramikovhe vhashu .
Ndi ḓo dovha hafhu nda wana tshifhinga tsha u ṱangana na vharangaphanḓa vha muvhuso wapo na wa mavunḓu u khwaṱhisedza uri muvhuso , woṱhe , u khou fhindula ṱhoḓea dzine dza khou vhilaedza vhathu vha hashu .
U ṱola thandela , maitele a u ṱola , na u sedza zwilinganyo zwa tshumelo na datumu ya u khunyeledza .
Ri ḓo khwinisa vhuimo hashu u tikedza phurofeshinaḽa dza vharema , u shuma ro khwaṱhisa tshanḓa na khamphani dzi hanaho tshanduko , u shumisa mbekanyamaitele ya muṱaṱisano u vulela maraga miswa vhathu vhane vha khou thoma bindu vha vharema , na u bindudza kha mveledziso dza mabindu a dziḓorobo ṱhukhu na vhupo ha mahayani .
Tshikwama a tshi fhinduli madzinginywa maṅwe na maṅwe a songo humbelwaho nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Nga mulayo , a hu na maanḓalanga ane a nga shumisa tshelede kha dzibada dzi songo ṋetshedzwaho lwa tshiofisi .
Sisiṱeme dza ekhoḽodzhi dzi a konḓa , hu na mupfuluwo wa tshakha na u livhana hadzo na mahaya o fhambanaho zwi tshi vhumba zwipiḓa zwa vhukati zwa sisiṱeme .
Nga u angaredza , Khothe ya Ndayotewa yo wana uri mbetshelo dzi lwa na Ndayotewa .
Ndalukanyo yo teaho ine ya dzhielwa nṱha ya vhuendi i ḓo engedza ndeme .
Miṅwe mishonga a i badelwi ya fhelela , arali i si ho kha mutevhe wa Tsumbamutengo ya Mushonga ( MPL ) ya Tshikimu .
Saluthi dza ganuni dza 21 dzi thuthubiswa sa khuliso ya Ṱhoho ya Shango , fulaga ya lushaka , Ṱhoho dza Mivhuso dza Mashango a sili , muraḓo wa muṱa wa musanda u vhusaho na Ṱhoho ya Muvhuso wa kale .
Hu ṱoḓea nḓila na ndivho zwi pfeseseaho .
8.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khumbelo dzo ḓaho nga vhunzhi u bva kha matshudeni vhane vha nga thusiwa vhe vha ḓisa khumbelo nga murahu ha u vula lwa tshiofisi ha maitele a khumbelo dza NSFAS dza 2019 nga ḽa 3 Khubvumedzi .
Zwitshavha zwa mahayani zwi khou shela mulenzhe kha u vhona uri vhathu vhoṱhe vha vhe na zwiḽiwa
Kha tshifhinga tsha maḓuvha a 14 shango ḽashu ḽi khou ya u khetha lwa vhuṋa u bva tshe ra vha a khetho dza ḓivhazwakale nga 1994 .
Ri ḓo isa phanḓa kha zwine ro no ita kha u engedza u manḓafhadzwa na u bveledzisa vhafumakadzi .
Khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ya tsheo nga tshiimiswa tsha tshitshavha ( Ndaulo 8 )
Hezwi zwi iledza zwihulwane tshikhala tsha u amba nga thandela na masia a tshaka dzo fhambanaho a kwameaho na a re na dzangalelo .
U ṱola zwiṱirathedzhi zwa thikhedzo ya vhaṋetshedzi na mbekanyamushumo dza nga ha vhathu na mveledziso .
U ṋetshedza nyendedzi dzi fanaho dzo leludzwaho kha miraḓo ya komiti dza wadi , vha khantseḽara vha wadi na mimasipala ya ḓorobotserekana na masipala yapo nga ha u thoma na u shuma ha komiti dza wadi .
( 2 ) I ḓo khwaṱhisedza vhukwamani vhukati ha masipala na tshitshavha nga kha u shumisa , na mbadelo dza tshumelo .
Ndiliso dzi ḓo badelwa nga nḓila i tevhelaho :
5.2 . Khabinethe i themendela uri anivesari i shumiswe sa tshikhala tsha u swikela mvusuludzo i ṱoḓeaho vhukuma ya Khoro ya Vhutsireledzi ya UN ( UNSC ) u sedza vhungoho ha tshizwinozwino ḽifhasini .
Mupo u sumbedzaho ndeme ya mashumele aya u na zwivhumbeo zwawo zwi tevhelaho :
Ya mbo ṱangana na mambule e vhathu vha rea a u fasha ntsa .
Nḓivho ya U shuma ya mbekanyamaitele dza Maḓi na kuitele , nḓivho ya mulayo i elanaho na ndaulo ya zwimela zwisili i ḓo shuma sa nyengedzedzo ya mbuelo .
SADC i kha ḓi vha yo ima kha ndivho yayo ya u khwaṱhisa , u imelela na u isa phanḓa demokirasi , mulalo , tsireledzo na vhudziki kha dzingu itshi khou shumisana na vhurangaphanḓa ha Lesotho .
Naho hu na mvelaphanḓa i takadzaho ine ya khou itwa kha u lwana vhuaḓa , mashango maṋa kha maṱanu a Afrika a kha ḓi vha nga fhasi ha mbalotshikati ya ḽifhasi , u ya nga vha Transparency International .
Tshikwama tshi ḓivha ndeme ya mafhungo o vhewaho kha databeizi sa izwi a tshi vhumba mutheo wa mbadelo dza mbilo dza ndindakhombo ya vha sa shumi .
Thandela ya Freedom Park : Tshipikwa tsha thandela iyi ndi u thoma zwivhumbeo zwa mvelele zwi vhonalaho zwine zwa pembelela na u elelwa mishumo ya Afrika Tshipembe yo fhambanaho na u vha ya ndeme , i bvaho kha tshifhinga tsha thangela ḓivhazwakale , vhukoloni na nndwa ya dimokirasi , na uri tsha u fhedzisela i fhela nga bono ḽa vhumatshelo .
Takulelani tshanḓa tshaṋu tshithihi ni fhedze ni tshi vhee murahu ha ṱhoho .
Tshiimo tsha vhutshilo tsho engedzea zwihulu , na nyaluwo ya ikonomi i khou ongolowa , nahone izwi zwi na ṱhuṱhuwedzo kha u sikwa ha mishumo na u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu ha mishumo i re hone .
U ṋea khaedu u tambiswa hwe na huṅwe ha tshelede hune vha hu pfa na u humbela ṱhoḓisiso .
U bveledza ekonomi ya vundu i bveledzeaho .
2 . Vhubvo na Nyimele ya tsedzuluso
Vhabidi vha tea u tevhedza Mulayo wa Nyimele dza Mutheo dza Mushumo na milayo yoṱhe yo teaho .
Mulayo uyu ri ḓo u isa Phalamenndeni hune ha ḓo dzhiwa hone tsheo .
U vhea KPI u itela zwipikwa zwo sumbedzwaho kha IDP ( sa tsumbo nḓisedzo ya tshampungane tsha maḓi kha vhudzulo hoṱhe ha inifomala ngomu kha masipala ) .
Khuḓano - kha vha topole khuḓano ye vha i tshenzhela , mushumoni , hayani , kana kha iṅwe nyimele .
- ḓinea tshifhinga tsho linganaho tsha u pulana , u dzudzanya na u laula mushumo wavho ?
U topola mvumbo dza muanewa muhulwane na u shumisa maṱaluli kha u mu ṱalutshedza .
Muhasho wo dzudzanya ṱhoḓea dza u vha a nzudzanyo ya mveledziso ya dzinnḓu ya miṅwaha minzhi ya thungo u itela muhasho wa zwa dzinnḓu wa vundu muṅwe na muṅwe .
( 4 ) Muthu u ima u vha murumelwa wa tshoṱhe arali uyo muthu-
Hu khou vha na mvelaphanḓa kha ṱhoḓisiso nnzhi dzine dza khou ya phanḓa .
Ndi tama u fululedza miraḓo miraru yo khethwa sa dzithirasitii na u sumbedza u dzhiela nṱha u takalela havho u dzhia uvhu vhuḓifhinduleli vhungafhangafha .
Mvelelo dza phambano ya khethekanyo , kha mulandu uyu , kha mishumo yo tshimbidzwaho fhethu hu no fana zwi nga vhonala zwi so ngo ḓowelea , fhedzi a si uri zwo vha zwi sa pfadzi uri mulamukanyi a ṱalutshedze ṱhanḓavhudzo nga nḓila ye a ita .
Nga u pfufhifhadza , zwi khagala uri mulamukanyi o shumisa muhumbulo wawe nga vhuronwane kha vhuṱanzi vhu re phanḓa hawe na kha ṱhanḓavhudzo ya nḓowetshumo yo teaho .
pulane ya tshifhinga tsha shishi
8.2 . Mulayotibe u dzinginya muhanga muthihi wa u langa thengo nga muvhuso .
Maitele o fhambanaho a khou shumiswa zwa zwino u tandulula thaidzo dza fhethu ha u paka hune ha si dzhene maḓi .
A dovha hafhu a bva na muhumbulo wa uri u ḓo akha lubuvhi a vhofhelela kha mulenzhe wawe na kha bodo ya murambo .
Zwi fanelwa hafhu u ḓivhiwa uri tshishumiswa tsha ndangulo ya ndondolo ya kheisi ya phathoḽodzhi ya forentsikhi i thoma musi thambo ya u fhindula i tshi ṱanganedzwa ya fhela musi kheisi i tshi pendelwa nga sisteme ya khaṱhulo .
Izwi zwi tea u itwa u ya nga pulane nahone zwi tshi kha tshikwama tsha mugaganyagwama wo kovhiwaho .
U ya nga u swikelea , mvelelo nga nḓila ine dza vha ngayo zwa zwino dzo tsitsikana sa i zwi ho shumiswa themo dzi re muhumbuloni dzi konḓaho .
Vha ḓo Vha ḓo vhona mini KwaZulu-Natal ?
( a ) u phasisa mulayotewa wa vunḓu yeneyo kana u khwinisa mulayotewa muṅwe na muṅwe wo phasiswaho ngaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 142 na 143 ;
( a ) Milayo ya vhusimamilayo ha lushaka i shumana na mafhungo ane a si kone u langulwa lu shumaho nga milayo yo phasiswaho nga vunḓu nga nḓila nthihi nga ndivhanele .
Ndaka dza vhubindudzi dzi thoma u elwa hu anmbadelo , hu tshi katelwa mbadelo dza vhubindudzi .
NSP ya vhuṋa i ṱoḓa u takusela nṱha u bvelela ngeno hu tshi khou thomiwa maano maswa a u thivhela u kavhiwa huswa , u topola vhathu vho kavhiwaho nga u ṱavhanya uri vha alafhiwe na u londotiwa .
Ri ṱanganedza maitele ane a khou itea zwino u ya kha tshanduko yo fhelelaho ya zwiimiswa ezwi .
Tsumbanḓila dza thekhinikhaḽa dzi khou ṱoḓea hune dzine dza vha hone dzi si shume zwavhuḓi .
Kuitele kwa mveledziso ku engedzea hune zwikili zwa vhaḓivhi vha mabindu zwa ṱanganyiswa na u saukanywa ha data na vhukoni ha thekhinikhaḽa .
2.6 . Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽo vulela zwa mabindu nahone vhubindudzi kha zwa vhulimi na zwa vhufuwi zwo ṱanganedzwa .
Fhungudzani phara iyo ya kale i vhe tshararu .
A ri khou amba uri ngoho , mbuno , zwe songo vhigwa .
Mutheo wa kheshe wo khwiṋiswaho ndi tshipiḓa tsha mutheo wa kheshe wa muvhalelano wo tikedzwaho nga zwiteṅwa zwa u bvisela khagala wo engedzedzwaho .
Muhasho wa zwa Muno u ḓo fhedzisa maitele a mitshini ine ya ḓo shuma ya visa na sisiṱeme dza u tendela .
Tshigwada tshi katela miraḓo ine ya khou bva ya NHTL na miraḓo yo nangiwaho hafhu uri i shume iṅwe themo hafhu .
Hezwi zwi fhira u voutha kha khetho .
Mulayo wa Sisiteme ya Masipala u lavhelesa maitele a nga ngomu na ndaulo ya masipala .
U tsireledza mivhili yashu kha malwadze
1.3. Khabinethe yo dzhiela nṱha Saveyi ya Zwa Vhashumi ya Kotara kha kotara ya u thoma ya ṅwaha yo sumbedzisaho ikonomi i tshi engedza mishumo ya 144 000 .
PAJA u ita uri pfanelo ya maitele a vhulanguli i vhe lwa mulayo , yo teaho nahone hune maitele a hone a vha kwao na pfanelo ya u tou ṅwala zwiitisi zwa maga a vhulanguli sa zwe zwa anganyelwa nga tshiteṅwa 33 ( 2 ) tsha Ndayotewa .
Ikonomi yashu yo ṱangana na zwi konḓaho ubva tshe ha vha na u sa vha kha tshiimo tshavhuḓi ha masheleni nga 2008 .
Hu na nyaluwo ya zwiga zwauri u dzika kha zwa masheleni na u vuwa ha ikonomi zwi khou simuwa .
A si muthu a no isa mbilu kule .
Miolo ya zwibveledzwa i tea u vha i miswa , ya mathomo nahone yo lugela u bveledzwa .
Zwigwevho izwi zwi isa mulaedza wo khwaṱhaho kha zwigevhenga wa uri zwiito zwa vhutshinyi a zwi nga ḓo ṱanganedzwa .
Magudedzi a TVET ndi one are na khonadzeo ya u honolola zwikhala zwa ikonomi zwa vhaswa , ngeno dzi tshi tandulula khaedu dza tshaeho ya mishumo , u sa eḓana na vhushai vhukwamaho zwitshavha .
Mulayo u ṋetshedza u thomiwa ha u shumiswa ha mbekanyamushumo dzo sedzaho kha u fhelisa vhugevhenga na u ṋetshedzwa ha thuso na nyalafho kha vhathu vha kwameaho kha vhugevhenga .
Ri ṱoḓa u ya ngafhi ?
Hu na khaedu dzi si gathi dzi dzindelaho dzine dza kha ḓi ḓa maelana na zwitivha zwi re na vhulali zwi re hone .
Zwi ḓo ḓisa tshiṅwe tshikhala kha nḓowetshumo ya khemikhala ya Afrika Tshipembe tsha u topola zwa ndeme kha vhubveledzi zwine zwa elana na Green Chemistry ( tshivhumbeo tsha zwibveledzwa zwa khemikhala na maitele a u fhungudza kana u fhelisa u bveledzwa ha thukhitha dzire khombo ) .
Muvhuso u tea u shumela vhathu .
Tshitshavha malugan an u pulana hune ha khou bvelela kha tshitshavha ( tsumbo , nga u shumisa radio ya tshitshavha , gurannḓa dza tshitshavha ) ;
KwaZulu-Natal , Eastern Cape na Vundu ḽa Devhula o ṱanganedza o ṱanganelana mbili tsha raru tsha masheleni a lushaka o avhelwaho .
Phimo ya mvelaphanḓa yo vha ṱhukhusa kha ye ya vha yo lavhelelwa na nyaluwo ya vhathu yo fhiraho mvelaphanḓa mashangoni manzhi .
Kha mutevhe wa thandela dzo pulaniwaho , hu na u engedzwea ha tshanele ya u rengiselwa nnḓa ha tsimbi u bva kha thani dza miḽioni dza 60 u ya kha miḽioni dza 82 nga ṅwaha .
Zwino , fhedzi , thaidzo ndi uri naho vha na ndalukanyo dza pfunzo , maḽekitshara manzhi a vha na ndalukanyo dza mushumo wo gudelwaho , tshenzhemo ya mushumo wo gudelwaho yo teaho na vhukwamani ha nḓowetshumo .
Sia ḽi si ḽavhuḓi ndi uri zwithu tshiṅwe tshifhinga zwi tshimbila nga u ongolowa , sa tsumbo , mufhiriso .
vhe muraḓo wa Tshumelo ya Mapholisa Afurika Tshipembe vha tshi kha tshumelo ya vhupileli ya Riphabuḽiki , u ya nga khethekanyo 1 ya Mulayo wa Vhupileli , wa 1957
A huna muthu o tendelwaho u ḓidzhenisa kha zwa u rea khovhe a si na phemithi .
Zwenezwo zwa ita uri Thabo a gidime na miri a tshi fhulula maṱari u bva afho a gidimela giratshini u renga piṱirolo .
Thekinoḽodzhi dza zwa dzilafho
U ṱola hu na thuso ya dokotela wavho U ḓiṱola arali vha tshi shumisa inisuḽini
Khii khulwane ya Pulane ya Mbuno dza Ṱahe kha u fhungudza u ḓurelwa ndi u fhaṱa vhuḽedzani ho khwaṱhaho nahone ha tshoṱhe na sekithara dza phuraivethe .
Mveledziso ya muvhuso wapo i ombedzela ṱhoḓea ya u vha khagala , vhuḓifhinduleli , vhukwamani , u tshimbidza vhudzheneleli na vhushumisani .
Ri ḓo bvela phanḓa na nyambedzano nga murahu .
Hezwi zwi ḓa nga murahu zwiwo zwo vhigwaho zwenezwino zwa u ṱaselwa ha vhashumi vha tshumelo ya shishi ya dzilafho musi vha tshi khou ya u thusa kha luṱingo lwa shishi .
Ndi a ṱalukanya u dzula ndi na mutakalo wavhuḓi .
Musi tshifhinga tsha u valelwa thungo tshi tshi fhela na ndingo dzo khwaṱhisedza uri a hu tshe na vhulwadze ha vairasi ya COVID-19 kha vhafuna shango vhashu , vha ḓo vhofholowa vha humela kha zwitshavha zwa havho nga u fhambanaho .
Mveledziso kha sekithara ya mvelele na vhutsila nga kha u lela mpho na nḓisedzo ya themamveledziso zwi tea u ṱumanywa na ṱhuṱhuwedzo ya nḓowetshumo ya vhutsila .
U wana zwiko ndi thaidzo , nahone hu na ṱhahelelo ya kuhumbulele kwo khwaṱhaho nga ha u ita uri tshumelo dzi vhonale dzi tshi ṱanganedzea kha tshitshavha musi ho sedzwa tshivhumbeo tshadzo , luambo na mvelele .
Masiandaitwa kha muhumbulo a dwadze ḽo phaḓalalaho na mpfu miṱani na kha zwitshavha .
Pfunzo ya nyonyoloso Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho hu tshiengedzedzwa kha zwishumiswa zwa tshitandadi
Komiti dza Wadi dzi na pfanelo ya u vhudzisa mbudziso ya uri ' u dzhena na u bva ha tshelede ' ho pulaniwa zwavhuḓi hani , u ṱolwa na u sedzuluswa nga mufaragwama na khorotshitumbe kana khoro ya meyara .
Mashudumavhi , sa kha ikonomi dzo no khou thoma khulwane dziṅwe , nḓisedzo a dzi ngo bvela phanḓa .
Miraḓo ya tshitshavha vha nga dzhenela miṱangano ya Komiti dza Phalamennde na madzulo a Phalamennde .
Nḓivho ya zwino ya ḽiṱaretsha zwa dzilafho , matshimbidzelwe a zwithu , milayo , mbekanyamaitele dza ndango .
Hu fanela u ombedzelwa kha u hudza vhuḽedzani na zwiṱori u bva kha vhe vha vhuelwa .
nṋe iwe / inwi riṋe yone tshone vhone
U bvelela hu hulwane u fhira kale , u lingedza huṅwe kha dimokirasi , fhedzi na u timatima hu hulwane , tshanduko khulwane kha lupfumo lwa dzitshaka , u fhira zwe ra vhuya ra zwi ḓivha .
Ri ṱanganedza maga o dzhiiwaho nga ndangulo zwi tshi kwama izwi .
Ndondolo ya Sisiṱeme dza Mafhungo a Mutakalo dzi shumiseaho nahone dzine dza fulufhedzea ndi ya ndeme u itela ṋetshedzo ya ndondolo ya mutakalo yavhuḓi zwibadela zwashu .
Ḽiga ḽa u voutha .
U rwa wo ḓiimisela u huvhadza kana u ṱo ḓa u vhulaha
U alusa pfunzo nga ha , na nḓivho ya , khamphani na mulayo ya ndaka tsikwa nga muhumbulo .
U khwaṱhisedza uri thandela dzo topolwaho dzi na vhukwamani vhukuma na zwithu zwo sedzwaho na zwipikwa zwe zwa topoliwa kha ḽiga ḽo fhiraho .
- Ndi afhio mafhungo ane a nga ṋewa
( a ) Arali muhumbeli a sa koni u vhala na u ṅwala , kana arali muthu a na vhuhole vhune ha mu thivhela u ḓadza fomo yo randelwaho , zwenezwo-ha muthu a nga ita khumbelo nga mulomo .
Vha songo ṅwala mahumbulwa maṅwe na maṅwe - vha ṅwale fhedzi mihumbulo mihulwane kana mbuno .
U amba : Ambani na khonani yaṋu nga tshaka mbili dza vhuendedzi .
I ḓo saukanya tshaka dzo fhambanaho dza vhuṱanzi na u vha na mushumo haho fhethu ho fhambanaho .
Bada dza fumi dzine dza tea u thomiwa ngadzo dzi ḓo vusuludzwa .
Nyengedzeo khulwane dzi ya kha vhunzhi ha maḓi , u kunakiswa ha maḓi na thandela dza khovhekanyo ya maḓi , na mikovhe kha mukovhe wa ndingano ya muvhuso wapo .
u wana mihumbulo na u dzhenelela ha vhashela mulenzhe , nga maanḓa Vharangaphanḓa vha Sialala , kha u itwa ha mbekanyamaitele na u alusa vhusimamilayo , zwi tshi bva kha mbekanyamaitele , na u elana na mishumo ya Vharangaphanḓa vha
Ndeme i vhonalaho ya zwifhaṱo , ndeme ya tshumelo , tshivhalo tsha vhagudi u ya nga kiḽasi , na mutevhe wa thero dzi ṋekedzwaho , naho zwo ralo , a u koni u khwaṱhisedzwa .
Ri tenda uri khanedzano ya vhukuma ya Copenhagen zwihulwane i nga mafhungo mavhili ; a u thoma zwipikwa zwa u fhungudza na a vhuvhili , nḓila dza u lambedza mbekanyamushumo dza tshanduko ya kilima .
Musi vho no ita mvetamveto ya phethishini yavho , nga murahu i fanela u ṋetshedzwa kha ofisi ya Muṅwalisi wa Maṅwalwa a Phalamennde .
5.14. Khoro ya Sainthifiki na Ṱhoḓisiso ya Nḓowetshumo kha thekinoḽodzhi yayo ntswa ya magunwe ine ya ḓo thusa u khwinisa vha zwa mulayo na vhashumi vha forensiki kha mushumo wavho .
U engedzea ha vhashumi zwi ḓo bveledza u dzhiwa ha avho vha re na zwikili zwine zwa khou ṱahela u fana vha vhainzhiniara , vhalugisi vha dziboiḽara , vhathu vhane vha shuma nga muḓagasi na vhaṅwe .
Zwiko zwa u lambedzwa zwiṅwe izwi kha avho vha vha khou dzheniswa kha mugaganyagwama wo angaredzwaho , une wa nga shumisiwa kha thandela dza themamveledziso , sa zwe zwa ṱalutshedzwa afho fhasi .
Nahone vha humbule : vhadzheneleli avha vho ṋekedza vhuḓikumedzeli havho ha u ita uri tshiṱirathedzhi itshi tshi shume .
Nga ngomu ha sekhithara ya muvhuso yo ṱanḓavhuwaho , ndingedzo dza u dzudzanya nga huswa kha sekhithara dza fulufulu , vhuendi na vhudavhidzani i katela u ṱanganedza maitele maswa vhubindudzi ha u fhaṱa khaphasithi .
- Muḓagasi u fhiraho 500 MW u bva kha thandela dzo salaho kha Luṱa lwa Khwevhophikisano lwa 4 lwa mbekanyamushumo ya fulufulu ḽi vusuluseaho , dzine zwazwino dza vha kha tshiimo tsha u khunyelela u fhaṱiwa .
Tsha vhuraru , ri ḓo bveledza dungo ḽihulwane ḽiswa ḽa tshipembe vhubvaḓuvha ḽine ḽa ḓo khwiṋisa mveledziso ya zwa nḓowetshumo na zwa vhulimi na vhukoni ha u rengirela nnḓa ha dzingu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha , na u alusa vhuṱumani ha ikonomi na u endedza na u vhea zwa vunḓu ngei Kapa Devhula na KwaZulu-Natal .
Kha vha khethekanye vhadzheneleli nga zwigwada
Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma
A ri athu vhona kha zwibveledzwa zwa Afrikaans , uri ndi tshifhio tshine tsha nga vha tsho ṱuṱuwedza muhumbulo washu .
Musi zwiito zwa vhufhuratshelede kana tshanḓanguvhoni zwo no ṱanzielwa nga murahu ha ṱhoḓiso , mushumi o we a ita zwiito u ḓo farelwa dzulo ḽa ndaṱiso .
No no vhuya na bva mikota ?
Fhedzi , ndi na ipfi iḽi ḽa uri ṱhoḓisiso nangoho dzo itiwa na uri a hu na tshithu tshi dzi hanedzaho kana u ita uri dzi timatimise .
Milayo yo bva ngafhi ine ya nga i khou vhusa ḽifhasi ḽoṱhe ?
Kutambele kwavho kwa u ṱhasela na u konḓisa zwi ita uri vha ḓivhidze dzingweṋa dza Asia .
Hu na sia ḽo ḓivhadzwaho ḽa u vhekanya kha sisiṱeme , hu na zwileludzi zwihulwanesa nahone zwa ndeme vhukuma zwo baḓekanywa na zwikhala zwa mbekanyo ya nṱhesa .
Naho tshiṅwe tshifhinga vho tea u lwa phanḓa ha musi vhomakone vha tshi nga tendelwa u bva kha maṅwe mashango a bvelelaho ane - naho a tshi dzhenelela kha zwiimiswa zwa masia manzhi - kanzhi vha vhonwa sa vhalambedzi kana sa vha re na nḓivho ya vhomakone .
Vhutshilo ha makumba vhu a engedzedzea hune ha vha na kḽorini , hune vhukozwana vhune ha kha ḓi tou bva u thothonywa ha vha vhu khomboni khulwane u fhira makumba .
Uri phanḓa ha musi mushumisi a tshi valelwa maḓi , hu rumelwe vhurifhi kha ndaka vhune ha sumbedza uri maḓi a ḓo valiwa nge ha si vhe na mbadelo dza tshumelo nga nnḓa ha musi mbadelo dzi tshi nga itiwa kana ha itiwa dziṅwe nzudzanyo dzo teaho malugana na u badela tshikolodo hu sa athu fhela maḓuvha a sumbe u bva nga ḓuvha ḽe vhurifhi ha sainiwa ngaḽo nga muthu ane a khou dzula kha ndaka yeneyo .
Kha tsumbo iyi muṅwali u ri fha kuhumbulele kwa u tikedza na kwa u hanedza .
Avho vho tswaho kha tshikwama itshi vha tea u humbula hafhu zwiito zwavho kana u livhana na masiandaitwa a zwiito izwo .
U ṅwala kha muṅwe mutaladzi zwi ḓo sia tshikhala tsha ndulamiso nga murahu .
Arali tshifhaṱo tsho hiriswa hu tshi itelwa zwa u shumisa maḓi , zwidodombedzwa ngauralo zwi tea u wanala u bva kha muṋe wa tshifhaṱo nga mushumisi wa maḓi .
U shumiswa kha ndondolo hu khou aluwa , fhedzi zwinzhi zwi a ṱoḓea , nga tshihaḓu .
Vhukoni ha ndangulo : Vhukoni ha tshiṱirathedzhi na vhurangaphanḓa .
Musi pfufho yo no lugela u ṋekedzwa , Crime Stop i ḓo vha kwama uri hu dzudzanywe mbadelo .
Nga u rekhoda notsi dza muṱangano dzo teaho vha ḓo khwaṱhisedza uri tshifhinga na u ḓinetisa malugana na muṱangano a zwo ngo tambisea .
U itela u vha vha vho dzudzanyelaho , vha swikeleleaho na u swikelela ṱhoḓea dza nḓisedzo ya tshumelo Johannesburg yo dzhiela nṱha ndeme ya u fhandekanya mishumo .
Tsha u fhedzisela , ndi dzhia mbuno ya nga ha tshumelo nda shumana nayo .
basa ya muhumbeli , kana basa ya muimeleli arali khumbelo i tshi khou itiwa ho imelelwa khamphani
Lutamo lwa poḽitiki lwo khwaṱhaho na vhuḓiimiseli zwi tea u swikelwa , na u fhiriswa , nga vhuḓiimiseli ha vhuṋe na ha phurofeshinala na u ḓidzima kha sia ḽa vhashumi vhoṱhe vha zwa pfunzo na , nga maanḓa , vhadededzi .
Musi ikonomi ya ḽifhasi i tshi khou aluwa , na ṱhoḓea dza fulufulu dzi ḓaho na vilili ḽa mbonalo yo raliho .
Ni vhona u nga ndi nga mini Xolisa o kula khotsi awe nungo ?
Luvhili nga vhege ho sedzwa nyito dza u thetshelesa na u amba Vhege 15
Bulani uri ndi zwikhokhonono zwifhio zwine zwa ri thusa na zwine zwa ri tshinyadza .
Tshiṅwe tshine Muhasho wa ḓo thoma ngatsho ndi u fhaṱa ndangulo ya masheleni ya nga ngomu na khaphasithi ya tekeniki u itela u ḓisa tshumelo dza khwaḽithi .
Muṱangano wa Khabinethe wo khetheaho nga ha COVID-19 u khou fariwa nga Swondaha , ya ḽa 15 Ṱhafamuhwe 2020 , ngei Tshwane .
U sedza phera dza u ṱambela luvhili nga ḓuvha na u kulumaga nga nḓila yone .
Tshiṅwe tshifhinga nḓivho ya sialala i dovha ya dzhiiwa sa ' ya nnyi na nnyi ' arali yo kovhekanywa nga u phanḓalala kha vhunzhi ha zwitshavha zwapo nahone zwi khagala uri ndi tshifhio tshitshavha tsho bveledzaho na u tumbula nḓivho iyo .
Zwa u ṱanganywa ha zwiko zwa zwidodombedzwa , zwe zwa ḓitika kha u vha hone hazwo , zwi amba uri khumbulelo dza u vhulunga ha lushaka hune ha nga vha hone dzi katela u sa ṱutshelana ha zwidodombedzwa .
Inwi a ni tambi tshese nga masiari .
Mapa ya mbonalo ya nṱhesa ( ya u ganḓiswa ) na yone i a wanala .
U thusa vhaongi kha fara vhalwadze vha lwaho .
Zwidodombedzwa zwoṱhe zwa ndeme zwa ndaka dzo sedzuluswaho zwi khou wanala kha ofisi ya Musedzulusi-Dzheneraḽa .
Themendelo dzo sedza kha zwipikwa zwa kha NDP , zwine zwa topola tsireledzo ya matshilisano na mveledziso ya mutakalo wa matshilisano sa nḓila dza u bvelaphanḓa u swikelela mveledziso ya tshitshavha .
Zwiwo kha vhege dzo fhiraho zwo sumbedzwa ngoho iyi hafhu .
Maitele ane a fanela u tevhedzwa nga Mabindunyanḓano ane a vha na dzangalelo a katela :
Tshiṅwe hafhu , musi vha tshi khou amba nga u sa tevhedzwa ha ndaela yavho ya u shakulisa .
Mushumi tshifhinga tshoṱhe o hana u ṋetshedza phindulo dzi luvheledzaho pfanelo yawe ya ndayotewa u vha tshiphiri sa zwo eletshedzwaho nga mbumbano kana u sa fhindula na luthihi .
Thendeledza yo khotheaho , mutsiko na dzitshati dzo sedzaho fhasi dzi ḓo sedzwa tshifhinga tshoṱhe .
Khumbelo ntswa dzoṱhe dza tsireledzo yaa ndindakhombo dzi swikiswa kha Komiti ya zwa Tekeniki na Komiti ya Ndindakhombo ya Tshikolodo nahone dzi tendelwa nga Bodo .
Nga u ralo , hu na khonadzeo ya vhubindudzi khulwane kha mashango a seli .
Nga tshumisano na vha SAPS , masipala wo ḓi dzula u phanḓa kha u shumiswa ha Foramu dza Vhupholisa ha Tshitshavha .
Uri fhungo ḽa vhuvhusi ha Bodo ḽi dzikiswe , Khabinethe yo tendela u simulwa ha Bodo ya Tshifhinga nyana ngeno Minisṱa vha tshi khou ṱavhanyisa maitele a u thola miraḓo ya Bodo ya Maḓi ya Umngeni yo fhelelaho .
Zwi a ḓaḓisa u vha ṱhanzi zwa zwino u fhumula lwa vhuḓahela kha pfanelo , kha ḽiṅwe sia , na u engedzedza u khwaṱhisedza u maanḓafhadza vhuḓifhindulei , na nga kha ḽiṅwe sia .
a ) Khabinethe i tikedza u khethwa ha Vho Shahid Khan uri vha shume themo ya vhuvhili sa Mulanguli Muhulwane vho imela Afurika Tshipembe , Lesotho na Swaziland .
Ṱumani thangi kha maipfi o talelwaho nga fhasi u itela uri maipfi ayo a yelane na ayo maṅwe o swifhadzwaho .
" Nga 1994 muholo wanga wo vha u nṱhesa kha u nga wana nnḓu ya RDP na u vha muṱukusa kha u nga wana bondo , izwi zwo ḓi ya phanḓa u swika ṋamusi .
Hetshi tshigwevho tshi konḓaho ngaurali tshi tou vha tsumbo ya u sa konḓelela na luthihi zwiito zwa GBVF nga vha sisṱeme ya vhulamulanyi ha zwa vhugevhenga .
Hezwi zwi katela na mbingano dza tshirema dze dza itwa u tou bva nga 1 Nyendavhusiku 1988 .
Nndwa ya u lwa na vhufhura i kha ḓi ya phanḓa .
Uvhu vhuṱama vhu thusa ḓorobo na khethekanyo ya mivhuso kha u swikelela fhulufhelo ḽa vhakhethi na u engedza u dzhenela ha tshitshavha nga hu hulu kha dzimbekanyamishumo .
Makumedzwa a ṱhuṱhuwedzo ya ndivhotiwa na pulane dza u shumiswa ha matshimbidzele na ndaulo .
Ri ṱoḓa ṱhanziela dzo sethifayiwaho dza mbingano arali vho malana nahone tshifani tsha muuna na mufumakadzi tsho fhambana na tsha muraḓo muhulwane .
Matheriaḽa wa pfunzo u nga iswa kha miḓi ya mahayani nga nḓila ya eḽekhiṱhironiki .
Maṅwalo a thandela o ṋetshedzwaho nga mutholi a na zwitevhelaho :
Naho zwo ralo , gumo fulu ḽa muḓagasi , ḽine ḽa nga rengwa , aḽi tei u fhira mutengo wa masheleni o badelwaho kha tshikolodo .
2.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya dzhiela nṱha zwine zwa khou bvelela kha zwa ndangulo ya dwadze ḽa COVID-19 , nga maanḓa mvelaphanḓa ine ya khou itwa musi ho sedzwa zwa u vhuyela tshoṱhe kha maitele o ḓoweleaho a zwa ikonomi na matshilisano .
Rakhonṱhiraka u ḓo ṋetshedza sethe yo fhelelaho ya zwishumiswa zwine zwa khou ṱoḓea u fhaṱa sisiṱeme .
Ri tenda uri zwo tea kha milayo yo vusuludzwaho u tendela lwa tshiofisi tshikalo tsha mulandu wa muṱolamuvhalelano .
Zwiṅwe zwithu zwa puḽane zwi ḓo ita uri mitengo i gonye kha ikonomi .
Kha vha shele mulenzhe kha Phalamennde .
2 . Nyambedzano na tsheo dza ndeme nga khabinethe
Fhungo ḽo ḓivhadzwa uri ḽo vulelwa therisano , mabula muhumbulo na mbudziso nga kiḽasi yoṱhe .
Koporasi a i na mbekanyamaitele ya mikovhe .
Yo dovha hafhu ya tikedza Vhomme Nosipho Cekwana u bva fhaḽa Impendle kha ḽa KwaZulu-Natal vhe vha shumisa vautshara yavho ya zwa vhulimi vha renga ngayo mavhele , manyoro na zwiḽiwa zwa zwifuwo zwavho .
Ari athu lozwa masheleni na mathihi .
Khabinethe i dovha ya swikisa ndiliso kha miraḓo ya ZCC na u vha tamela maanḓa na u konḓelela nga tshifhinga itshi tshi konḓaho .
Khothe i nga , nga tshiitisi tshi eḓanaho tsho sumbedzwaho , hangwela masia kha u tevhedza miṅwe wa milayo iyi .
4 . Kha vha khwaṱhise nga u talela / u khaḽara maipfi a re mahulwane ane a sa fhidze u shumiswa wadini dzoṱhe malugana na mafhungo nga ḽithihi nga ḽithihi kana tshipikwa nga tshithihi nga tshithihi .
Avho vhane vha ita zwithu ezwi a hu na zwine vha ita nga nnḓani ha u fhungudza vhathu vha havho .
Naho arali vha sa tou renga mikovhe thwii , miṱa ine ya vha na mbuelo ya fhasi i nga kha ḓi kona u vha nayo nga iṅwe nḓila , sa tsumbo nga kha pulane ya phensheni i tikedzwaho nga mutholi .
Tshipikwa tshihulwane tsha u kuvhanganya data ya malaṱwa ndi u tikedza khwiniso ya ndangulo ya ṱhanganelo ya malaṱwa Afrika Tshipembe nga u tshimbidza na u shumiswa ha mafhungo a malaṱwa ane a fulufhedzea , nga u vhona u ri hu vha na tsireledzo ya vhupo na mutakalo wa vhathu .
Ri tea u bveledza mbekanyamishumo ya nyito ine ya konadzea hu na thagethe dzo khwaṱhaho na phimo dza zwifhinga .
Tshigwada tsha zwishumiswa zwa masheleni zwa tshiṱirathedzhi tsha ndeme tsho shumiswaho tshifhinga tsho fhiraho , tshine tsho sedzesa zwihulwane kha zwipikwa zwa tshifhinga tshipfufhi na migaganyagwama vhudzuloni hazwo hu ḓo fanela dzhena maitele a u pulana zwa masheleni a tshifhinga tshilapfu wine zwa ḓo engedzedza Maitele a U pulana a Mveledziso yo Ṱanganelaho .
Muhumbulo muhulwane wo vha u tendela mbambedzo ya muholo u mona na mishumo , sa mutheo wa u fhelisa khethululo .
Ngauri Ni vhona u nga ndi nga mini thavha iyi i tshi pfi Table Mountain ?
Vha litshe u fara tshifhaṱuwo tshavho nga zwanḓa zwi re na mashika tshifhinga tshoṱhe .
Muvhuso u ḓo khwinisa ndeme na tswikelelo ya tshumelo dza mutakalo nga kha u thoma Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) .
Kapa Vhukovhela ḽo vha ḽiṅwe ḽa Mavundu mararu he maitele a bindu a lingedzwa .
Ndi mushumo u fhio une Freedom Park i nga u ita kha vhuthihi ha matshilisano ?
Muinzhiniara o ita dizaini ya nethiweke ya muḓagasi , zwo tewa kha dizaini ya tshilinganyo yo dodombedzwaho afha fhasi nahone sa zwe zwa bulwa kha ḽiṅwalo iḽi .
Vho ṱ he vha tamaho u vha vhasedzulusi vha mbeu vha tea u ḓ i ṅ walisa sa vhagudiswa vha tsedzuluso ya mbeu .
ZWISUMBI ZWA KUSHUMELE KWA NDEME
Lushaka lwa thaidzo dza vhushai
U nwesa halwa .
Vhafariwa vha khou ḓala kha u thusa murahu zwitshavhani hu u itela u lilisa kha u vhaisa he vha hu ita nga zwiito zwavho zwa vhugevhenga .
Nṋe ndi tshikoloni
Ndi pfesesa uri muvhuso wapo wo tamba tshipiḓa tshihulusa kha hezwi .
Ndi zwithu zwi ḓivheaho uri nyaluwo ya ikonomi i shela mulenzhe kha zwikhala zwa mishumo zwi pfalaho khathihi na vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
Vhadzia u rengisa tsimbinanguludzwa zwi tou vha khagala uri vha khou timatima u vha na tshumisano nahone thasululo i sa nyeṱhe kha u tshiwo tsha u tshinyadzwa ndi u vala fhethu hoṱhe hu shumaho nga zwa thengiso ya tsimbi dza ndeme , arali zwi tshi konadzea .
Tshanduko ya kilima i dzhiwa sa khonadzeo ya tshutshedzo khulwanesa kha vhathu na kha mveledziso yo khwaṱhaho , hu masiandaitwa a tshinyadzo a lavhelelwaho kha tsireledzo ya zwiḽiwa na maḓi , mushumo wa zwa ikonomi , mutakalo wa vhathu , themamveledziso ya mutheo na zwiko zwa mupo .
Zwi nga vha zwa ndeme u ela uri naa vhuḓifhinduleli ha u thoma u shumisa mbekanyamushumo dza u lwa na vhudakwa dzi tea u bviswa kha nḓowetshumo na u rumelwa kha nḓowetshumo yo lambedzwaho fhedzi dzhendedzi ḽa nḓowetshumo yo ḓiimisaho .
Vhagudi vha tea u dededzwa kha nḓila ya u shumisa nḓivho ine vha vha nayo ya mupo na u shumisa mihumbulo yavho , u shumisana u shuma nga zwishumiswa , u dzinginyea na u ita muzika khathihi na u anetshela zwiṱori .
HH : Ndi takadzwa nga nḓila ine vhathu vha Afrika Tshipembe vha ṱanganedza ngayo mivhala na makolo .
Mbekanyamaitele i langwaho nga zwilinganyo i a tea u bveledziswa nga muvhuso u itela u khwaṱhisedza uri zwileludzi zwoṱhe zwa ndondolo ya mutakalo zwi langa mathukhwi azwo a ndondolo ya mutakalo nga nḓila ine ya shumisa zwilinganyo nahone i ṱanganedzeaho .
" Mudavhi wa u tambela u na mashika nga maanḓa . "
Sa afha u nyanyuwa hu sa fheli hu huṱuku nga maanḓa , u nyanyuwa a hu nga vhi hone .
Tsumbasia dza u ya fhethu afho hune mutshini wa ḓo vha u tshi khou shumiswa hone , dzi ḓo ṋetshedzwa .
I ṱoḓisisa masiandaitwa khovhekanyo ya mbekanyamaitele dzo dzinginywaho hu tshi itelwa miṱa i re na mbuelo ya nṱha na i re na mbuelo ya fhasi .
Vhagudi vha ela kuvhigele kwavho khathihi na kuvhigele kwa vhaṅwe ngavho kiḽasini .
Kha vha rumele mvelelo dza vhukwamani kha Mulangi wa Dzingu hu saathu fhela maḓuvha a 30 .
Naa bindu ḽanga ḽi fanela u vha ḽi ḽihulwane lungafhani uri ndi kone u kwama vha GEP ?
Kha vha humbele zwigwada zwo fhambananaho uri zwi vhigele murahu malugana na sheduḽu dzazwo dza zwiko .
Ipfi ḽa ṅwana wa mutukana ḽi a shanduka musi a tshi vha muṱhannga , ngeno a vhasidzana ha shanduki vha tshi vha dzikhomba .
Maipfi ane na swika khao ni a a vhala .
Phindulo : Sa mukhantseḽara wa wadi na komiti ya wadi , vha nga shuma nga nḓila yo teaho arali vha tshi ḓivha tshitshavha tshavho zwavhuḓi .
Vho shela mulenzhe kha nndwa ya u lwa na u tsikeledzwa ha vhafumakadzi ho ḓitikaho nga mvelele , vhurereli na zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa maimo a vhathu zwitshavhani nga kha maṅwalwa avho na poḽotiki .
Vhoṱhe muhasho wa vundu khathihi na mimasipala yoṱhe vha na vhuḓifhinduleli ha u thoma mutheo wa ikonomi wo ḓiimisaho nga woṱhe kha zwitshavha zwa mahayani kha vundu .
ṱhanziela ya Lufu lwa vhabebi ( arali i hone )
Kha vha bvele phanḓa na u fhindula ṱhingo idzo zwavhuḓi nga tshifhinga ngauri nga vhulenda honoho , vha vhurumelwa havhuḓi ha muhasho .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa na u tevhedza DMPya tshikimu na phurothokholo nda ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ahuna mbuelo i vhonalaho kha vhathu vha Cuba vhe vha ḓa vha ri tikedza , fhedzi mbuelo yavho khulwane ho vha u lwela mbofholowo ya Tshipembe ha Afrka u va kha maanḓa a vhukoloni na zwi sa ṱanganedzei .
Vhuimo ha zwa masheleni ho gaganyelwaho ha masipala , hu tshi khou dzhielwa nṱha tshelede na mashumele a mbuelo na zwibviswa , zwi nga hu tevhelaho :
Ḽiga ḽa u thoma ḽine ra ḽi ita ri sa athu bveledza zwitatisiṱika kha mbuelo ya fhasi ndi u vhumba khovhekanyo ya mbuelo .
U sa kona u wana giranthi ( mphomali ) dza u londa vhana
U davhidzana na vhakwameaho vho teaho vhoṱhe na dziyuniti u itela u vhona uri mafhungo a thundu o dzheniswa zwavhuḓi na hone nga tshifhinga .
U swika zwino , ri fanela u tendelana na NDPP , uri hu na ṱhodea ya shishi ya u thoma ofisi ya NDPP ya vhulanguli ha u ṱodisisa i sedzanaho na zwiito zwa vhuaḓa zwihulwane na vhutshinyi vhu elanaho nazwo , u ya nga khethekanyo ya 7 ya Mulayo wa NPA .
Zwiṅwe hafhu , tshumiso ya zwi rengiseaho-miṱa yo tsikeledzeaho i ya nṱha zwi vhonalaho , musi sabusidi ya muholo i tshi khou gonyisa mbuelo ya vhuṋe i fanaho na ṋetshedzo ya mbuelo ya malitsira .
Kha maitele aya mitengo yo phuraivethe yo shandukiswa ya vha mitengo ya vhathu kana tshitshavha .
Hezwi zwi ḓa nga murahu ha Ṱhoḓisiso ya Makete wa Muṱaṱisano kha tshumelo dza data dzo humbelwaho nga Minisṱa wa kale wa Mveledziso ya Ikonomi Vho Abrahim Patel nga 2017 , ye ya wana uri mitengo ya data yo vha i nṱhesa u fhira kha maṅwe mashango manzhi na u khethulula kha vharengi vha shayaho .
Zwenezwo tshanduko dza ndeme kha ikonomi nyangaredzi ya ikonomi dzo no ḓi itea phanḓa ha musi sekhithara ya phuraivethe i tshi vha na dzangalelo nyelelo idzi dza mbuelo ya tshifhinga tshilapfu na phanḓa ha musi muvhuso u tshi vhona zwo tea u tendela sekithara ya phuraivethe u dzhena nga ngomu kha thundu idzi dza ndeme dza nnyi na nnyi .
SACA i ḓo rumela muvhigo kha tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tshine tsha vha na thendelo u wana arali hu na ṅwana wa u adoptha
U engedza u swikelela senthara dza mveledziso dza vhana vhaṱuku nga kha gavhelo ḽiswa .
Ndi tshi khunyeledza , kha vha ntendele ndi hadzime maipfi a munnawavhaṋe vha bvumo Vho Bra Hugh Masekela .
Khumbelo yo tevhedzwa naho hu na uri a hu na khethekanyo ye ya vha hone .
Dziṅwe nḓila , naho dzi tshi nga kona u ḓisa mbuelo khulwanesa nga murahu ha tshifhinga tshilapfu , dzi nga vha khombo ngomu khathihi na u lengisa u wana masheleni .
Vhafumakadzi na vhaaluwa vha anzela u pomokwa vhuloi , izwi zwa ita uri vha rwiwe , vha vhulawe , kana vha pfuluswe ( pandelwe muvhunduni ) .
Mbambadzo ya inthanethe kha ḽa Afrika Tshipembe yo aluwa vhukuma kha miṅwaha i re na tshivhalo yo fhiraho , hu na mivhigo ine ya sumbedza uri nga 2010 fhedzi , R2 biḽioni yo shumiswa kha u renga nga kha inthanethe na uri nga 2011 tshipikwa tsha tshivhalo tsho vha tshi u swika R2.8 biḽioni , hu na nyaluwo ya 30% .
Muvhuso wo dovha wa thoma mbekanyamushumo dza mishumo dza nnyi na nnyi khathihi na zwikimu zwa dzinnḓu u itela uri miṱa i shayaho i kone u vha na dzinnḓu .
Kha ri dzule ro lugela u ṋetshedza mapholisa vhuṱanzi nga ha zwiito zwa vhugevhenga .
Tshinyalelo yo pimiwa fhedzi zwithu zwo teaho nga vhanga ḽa vhuleme ha mugaganyagwama .
U vhea na u ṱhogomela phevimennde kha zwiṱaraṱa zwa vhaendangaṋayo zwi tea u elana na mishumo i re kha zwifhaṱo zwi re nga tsini .
U sa tendelwa nga fhasi ha heyi khethekanyo zwi fhela nga murahu ha musi muthu o no fhedza miṅwaha miṱanu u bva musi a tshi fhedza tshigwevho tshawe .
Ro vha ri tshi khou pfa vhuṱungu u pfa nga ha lufu lwa Vho Sara Holland na miraḓo ya muṱa wavho musi vha tshi khou lingedza u tshidza vhana vhanzhi vha re kha ndondolo yavho .
Izwi zwi katela : u khwaṱhisa vhalangi , ṱhanziela na maanḓalanga a vhuṱoli , u vhona uri Afrika Tshipembe ḽi na zwikili zwo teaho ; u tikedza khamphani dzo teaho uri dzi dzhie tshikhala tsha ikonomi , u vhea maga o teaho ane a ḓo tsireledza zwiko zwa mupo , na u thoma ṱhoḓisiso .
Zwine ra sedza khazwo ndi u ṋekedza vhone u swikelela ndondolo ya mutakalo ya maṱhakheni ine ya si ḓure .
Ri khou dzudzanya dziwekishopho dza madzingu dza miziamu , dziḽaiburari na dzigaḽari u tikedza mveledziso ya mishumo ya saintsi .
Phimo dzo dzinginywaho kha tshiteṅwa tsho fanelaho kha Khethekanyo ya Mathomo kana Nyangaredzi ya shedulu dzi ḓo katela mbadelo dzoṱhe dza u thoma na ndondolo ya nḓisedzo ya muḓagasi mushumoni .
Mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dza maṱhakheni nga mutengo wa mbadelo dzi sa ḓuri
Khomishini i ḓo dovha ya ṱanganedza mivhigo kha u paṱirola mukanoni , mishumo ya muthelo na u dovha ya saukanya tshutshedzo dza tsireledzo dzo livhanaho na mashango mavhili .
Mahura na zwitshavha zwa tsinisa - a vha takaleli zwiito zwi re tsini na ha havho zwine zwa ḓo vha khakhisa .
Reshio ya u ya nṱha na fhasi luṋa kha nyengedzedzo nthihi i ḓo bvela phanḓa na u ṱhogomelwa .
Zwa u thomiwa ha tshumelo na mishumo yo rangwaho phanḓa nga muvhuso ine ya wanala ngomu zwitshavhani zwo livhiswa kha u ṱuṱuwedza u fhola na u wanululwa ha vhathu na zwitshavha zwo kwameaho nga zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Kha vha ri ṋetshedze tshumelo ya u bida sa zwo sumbedzwaho kha fomo dzo nambatedzwaho .
Matsheloni oṱhe o shumiswa kha u ṋea vhathetshelesi tshikhala tsha u nwa tie na khekhe vha na tshiṱafu na u vhudzisa dzimbudziso kana u bula muhumbulo .
Mbambedzo iyi i si yone ya tshelede ya shangoḓavha i fhungudzwa nga u fara ndaka i linganaho na yo sumbedzwaho nga Doḽara ya US .
Maitele a tshiimiswa sa tsumbo a tea u tikedza vhukoni nahone hu fanela u dovha ha vha na zwiṱuṱuwedzi u itela u tikedza vhukoni .
Nga fhasi ha khethekanyo iyi thandela i katela vhuḓifhinduleli ha u pfumbudza vhaṋetshedzatshumelo vha tshifhinga tshiḓaho kana vhashumi vha u shuma kha themamveledziso .
Hu tshi katelwa ndaela kha sisiṱeme ya muṱa , mveledziso ya vhathu , tshumelo dza matshilisano , mveledziso ya matshilisano a tshitshavha na ikonomi , mbekanyamaitele dza matshilisano , mishumo ya sekhithara ya u tou funa , pfunzo ya u swikelela vhathuni na tshitshavha .
Gomofulu ya zwikhala zwa u tshimbila lwavhuḓi na zwone dzulela u vha zwiṱuku kha vhaaluwa u fhirisa zwigwada zwa vhashumisi vha kha ḓi vha vhaswa , zwo ralo u dzula tsini na ha u dzhena zwo leluwesa .
Lushaka ulu lwa u ṱola lu kuvhanganya data kha mikano ya mulayo , dzingu , na ḽevele dza lushaka .
Fhethu hune ha vha na thaidzo hone sa zwe zwa ṱahiswa nga Muṱolambalelano Muhulwane ndi vhukhakhi na ṱhahedzo kha zwiṱaṱamennde zwa masheleni .
Midia dzo ḓala nga mivhigo nga ha tshanduko kha vhutshilo ha miṱa , mutakalo na khonadzeo ya mveledziso ya ikonomi kana u wa .
Heyi bugu ndi ya :
Mbudziso khulwane nga tshifhinga tsha u sedzulusa ndi ya u vhona arali mushonga u tshi khou shuma sa zwe zwa lavhelelwa .
U topola ṱhoḓea malugana na zwifhedzeaho , tshishumiswa , IT ya dziofisini dza mulangi na u vhona uri nḓisedzo dzi ngonani .
A huna tshifhinga tsho tewaho tsha hei tshumelo .
Databeizi ya vhukati ya mbilahelo ya u khwinisa kutshimbidzelwe kwa mbilahelo ; thandululo dzavho dza tshihaḓu na vhudavhidzani ho khwaṱhaho na vharengi ; u pfumbudzwa ho teaho ha vhaofisiri vhano khou shumana na tshitshavha u khwaṱhisa vhudavhidzani ; na nḓisedzo ya tshumelo .
ESKOM kana RED dzi ḓo vha dzi tshi khou ṋetshedza tshumelo dza muḓagasi hune ngauralo dza ḓo bvela phanḓa na tshiko itsho tsha mbuelo .
U leludza u fhaṱa khaphasithi ya zwivhumbeo zwa tshitshavha .
RSDO u ḓo isa phanḓa na u sedzana na khumbelo nahone a dzhia tsheo malugana na khumbelo ya u dzhiwa sa tshavhi .
Komiti dza Wadi dzi na pfanelo ya u vhudzisa mbudziso nga ha ' u dzhena na u bva ha masheleni ' ho pulaniwa zwavhuḓi u ṱolwa na u salwa murahu nga mufaragwama na komiti ndanguli kana komiti ya meyara .
A hu na zwikolo kha ubhu vhupo .
Nga nnṱa ha u kwamea lwavhuḓi kha sia ḽa mphomali ya tshitshavha kha u lwa na u fhungudza vhushai Mpumalanga , u thomiwa ha mishumo ndi tshivhangi tsha ndeme kha u ṱuṱuwedza lwavhuḓi kha sia ḽa zwa vhushai .
Kha vha sumbedze arali vho pfumbudzwa kana vha na tshenzhemo i tshimbilelanaho na fhungo iḽi .
1.1 . Ro dzhiela nṱha tsedzuluso nga dzangano ḽa dzitshakha ḽa phimo ḽa Fitch , Standard & Poor's na Moody's , ḽe ḽa khwaṱhisedza phimo ya zwikolodo ya gireidi ya vhubindudzi ya Afrika Tshipembe na uri ri tshe ro ima fhethu huthihi .
U tandulula thaidzo dza vhashai vha shumaho , muholo wa fhasisa wa lushaka wo thoma u shuma lwa miṅwedzi ya rathi nahone tsumbedzo dza zwenezwino ndi dza uri khamphani nnzhi dzi khou tevhedza .
Ndi zwavho / vhone .
Gumofulu ḽiṱukuR14 007 nga muṱa nga ṅwaha
Ṱhulo ya milamboni
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS
Zwo ralo vhunzhi ha vhathu vho thoma u lwa na avho vha pomokwaho vhuloi nga vhone vhaṋe .
Sa zwe nda amba , u khwinisiwa ha vhubveledzi , zwi tshi katela na nyaluwo ya mishumo , i bveledza khwiniso ya vhuimo ha vhutshilo .
Ndo fhaṱutshedzwa nga u vha na vhuvha ha kona u tshila na vhathu , vhuṱali na nḓivho zwine zwa nthusa kha u davhidzana na vhathu kha ḽevele dzoṱhe .
Vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha davhi ndi u ṱola hafhu , u ṱola na u tikedza ha u thomiwa ha Mvelelo dza 9 na 12 dza MTSF na u vhona u thomiwa ha tshiṱirathedzhi tsha u tandulula u itela u tikedza na u shumiswa , u tshimbidza mbekanyamushumo dza mveledziso ya vhukoni u itela u vhona uri mbekanyamaitele,thulusi na sisṱeme dza PM&E dzi bveledzwa na u shumiswa zwavhuḓi na nyendedzi dza muvhuso .
U fhaṱa bogisi hu tshishumiswa zwishumiswa zwo tou vusuludzwaho , hu tshi ombedzelwa zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri , hu itwe nyambedzano nga ha zwivhumbeo
Zwithu kana maitele ane a si katelwe na kathihi a vhidzwa upfi zwi sa katelwi zwa Tshikimu .
Khwine , zwi tou nga vha fhindula nga u ṱavhanya nga maanḓa kha madiso kha maime apo na maitele u fhira dzikhothe khulwane .
Ho vha hu na pfananyo yavhuḓisa u bva kha vhaofisiri vha muvhuso hu tshi tevhedwa uri tshifhinga tshi vhe hone kha nḓivhadzo pfufhi nga nnḓa ha ṱhoḓea dza mushumo wavho wo ḓalesaho .
Pulane ya u renga i amba nga nyengedzedzo dzo pulanwaho kha ndaka dzine dza ṱoḓa u vha dzi kha ḽeveḽe ya tshumelo yo ṋetshedzwaho nga Muhasho .
1.2 . U bva ha masheleni kha heyi mimaraga ho gonya na uri mbuelo ya dzibondo yo gonya , zwine zwi khou ongolowisa nyaluwo ya ikonomi na u sikwa ha mishumo .
Miṅwe mithelo kha vhubveledzi
Fhedzi , uri mashango a bvelaho phanḓa a ḓidzhenise kha muratho uyu , zwo khwiṋisa u fhaṱa vhukoni , thikedzo ya vhashumi na thikhedzo ya masheleni ndi zwa ndeme .
Miraḓo vho fhindula nga u ṱavhanya na u tevhela vhuyo hune tshiendedzi tsha u shavha tsho vhona tshi tshi khou ya hone .
Zwitshavha na miṱa zwi ḓo ṱanganedza vhuḓifhinduleli na vhuṋe ha mbekanyamushumo ya vhuthathazwitshili arali vha vhuelwa thwii u bva kha mbekanyamushumo .
Mbekanyamushumo : tshivhalo tsha mbekanyamushumo dza mafhungo apo ; luambo ; mbekanyamushumo dzi hashwaho
U lugisela muṱangano vhatshimbidzi
Ni vhona u nga tshiṱori itshi tshi khou anetshelwa nga huswa ?
Eskom i khou shuma zwi ngomu u vhona uri hu thoṅwa thandela dza u i thusa dza mveledziso ya muḓagasi nga vhaṅwe vha konaho nga u ṱavhanya .
U swika zwino miraḓo ya komiti yo kona u reila thuthuthu fhedzi muthihi o vunḓea gona a khou lingedza !
U shumisa ṱhalusamaipfi u wana maipfi maswa na ṱhalutshedzo yao .
Tshumiso ya sisiṱeme ya vhuthathatshili na vhupo ho tsireledzeaho .
Masipala zwa zwino i na fhethu ho vhalaho ha u laṱa mathukhwi hu si ho mulayoni nga ṅwambo wa u shaya zwiko zwa u kuvhanganya na u laṱa mathukhwi nga nḓila yone .
Ndavheleso yo no sudzuluwa u bva kha zwileludzi zwiswa zwino yo ima tshoṱhe kha ndondolo ya zwi re hone .
Arali vha vha na zwine vha ita vha langa mufhiso wa ' malasha ane a khou duga ' , vha nga thivhela u thathaba .
Muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha wo ḓiswa u itela u dzhielwa nṱha u vhewa thangeli ha muvhigo wa muṱolamuvhalelano .
Tshi ṱungufhadzaho , musi ro ṱangana ṋamusi vhaṅwe vha vhadzulapo vhashu a vha tsheho vhukati hashu .
Ndangulo i shuma mushumo wa ndeme wa u vhona uri ndangulo ya ngalafho i dzula i ya ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo dza ngalafho nga u shumisana na vharangaphanḓa vha ngalafho u itela u vhona uri zwiko zwa ṱhoḓea dza u ita maitele a vhulangi ha ngalafho a a ṋetshedzwa .
Naho hu na uri ezwi zwi sika zwikhala zwihulwane zwa vhorabulasi , vharengisa ṋama na vharengisa zwiṱuku , khonadzeo ya vhadzheni vhaswa kha nḓowetshumo dza fhethu hune zwifuwo zwa ḽela hone na nḓowetshumo ya silaha zwo pimiwa .
Vha nga dovha vha wana zwidodombedzwa zwa vhukwamani izwi nga u dalela www.gems.gov.za.
2.3 . Mililo ya ḓaka ine ya sa khou langwa ndi yone ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha u tshinyadza mupo , u fhelelwa nga mishumo , u fhalala ha zwitshavha khathihi na u tshinyadzwa ha themamveledziso nga u angaredza , zwifuwo , vhudzulo na bayodaivesithi .
Nḓivho ya Ndinganelo ya Mushumoni , Mbekanyamaitele i Dzhielaho nzhele vhe vha vha vho kandeledzwa na masia a elanaho .
U vhona zwa uri nḓowetshumo ya vhureakhovhe vhuṱuku dzudzwa tshifhingani tshifhinga tshoṱhe kha webusaithi .
India na China vhuvhili hao o dzudza nyaluwo ya ikonomi yavhuḓi naho hu na uri ho vha hu na risesheni ya ḽifhasi nga u angaredza wonouḽa ṅwaha .
Hezwi zwo tikedzwa nga khuwelelo ya uri hu vhe na pfunzo ya mahala kha nyimele ya thuso ya masheleni yo kalwaho na u vulwa ha tswikelelo kha dziyunivesthi u bva kha miṱa i shayaho .
Saizwi komiti dza wadi dzo thomiwa u itela u khwaṱhisedza mihumbulo ya tshitshavha , u ha ṋea miraḓo ya komiti dza wadi phothifolio dzo imaho ngauri ndi iṅwe nḓila ya u khwaṱhisedza uri izwi zwi bvelele .
Kha vha vhale idzi ṱho ḓea nga vhuronwane uri vha ḓivha milayo na kushumele .
U ṋetshedzwa ha mishumo kha mbadelo dzo livhaho dza matheriala na ḽimaga zwi fhira mbadelo .
Masiandaitwa o kalulaho o pfiwa nga vhathu kha tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha ḽifhasi , nga vhathu , miṱa na zwitshavha .
Tshivhalo tsho fhelelaho tha Nḓila ya zwi wanalaho Muṱani tshi ḓo bveledzwa kha modele u ya nga khwanyeledzo ya tshikwama .
Nga murahu ha u pfesesa izwo , zwo vha zwo teaho uri ri ḓivhudzise uri - ndi ifhio mvelaphanḓa yo itwaho kha lutamo lwashu lwa u swikelela zwipikwa zwe ra ḓikumedza zwone , zwe zwa ita uri vhathu vhashu vha ri khethe nga vhunzhi uri ri vhuse shango ḽashu u bva nga 2004 u swika kha khetho dzi tevhelaho dza 2009 !
NGO dzi nga thusa kha ṱhoḓisiso , vhugudisi , u fhiriswa ha thekhinoḽodzhi na u shumiswa ha zwiṅwe zwivhumbi zwa ndangulo ya malaṱwa .
Minisita wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi na tshigwada tshavho tsha ndangulo vho fara miṱangano i re na tshivhalo na vhurangaphanḓa ha SASCO , Khoro dza Vhaimeleli vha Matshudeni dzoṱhe , Foramu ya yunivesithi dza Afrika Tshipembe , Dzangano ḽa Matshudeni a Afrika Tshipembe , CEO dza dziSETA , Vhuṱumani ha u Khwinisa Pfunzo ya Nṱha na komiti ya Phalamennde i re na vhuḓifhinduleli ha pfunzo ya nṱha .
Mulayo u a tevhelwa wa uri , nga nḓila yavhuḓi , zwitshavha zwi shumelwa zwavhuḓi nga zwikolo zwi re tsinisa nazwo .
( 3 ) Mulayotibe wa pfanelo a u hanedzi u vha hone ha dziṅwe pfanelo kana mbofholowo dzine dza dzhielwa nṱha kana u ṋetshedzwa nga mulayo wa tshitshavha , mulayo wa sialala kana muṅwe mulayo , nga mulandu wa uri a dzi tevhedzi Mulayotibe .
U kona u vhala na u ṅwala nga isiZulu kana Setswana hu ḓo engedza ndeme .
7.1 . Khabinethe i khou fhululedza vhushumisani vhukati ha Muhasho wa Nḓowetshumo na Mbambadzo ( dti ) na Aspen Pharmacare , he ha ḓo swikisa kha nḓivhadzo ya vhubindudzi ha R1 biḽioni kha maga ḽa u bveledza mishonga Port Elizabeth ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Koporasi yo dzhia mbekanyamaitele ya vhubindudzi ine ya ṱoḓa u khwaṱhisedza uri tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe Koporasi i vha i na masheleni o linganaho a u ita mbadelo dza vhafarandindakhombo dzo swikelwaho nga tshifhinga nahone dzine dza fanela u badelwa .
Iṅwe khetho , ya mathukhwi a tsheaho na maṅwe mathukhwi a re khombo , ndi u shela gandululo .
U anganya lushaka , vhunzhi na vhubvo ha malaṱwa , zwino na tshifhinga tshiḓaho .
Luṱa lu tevhelaho lwa mbekanyamushumo ya mbuedzedzo i ḓo sedza kha :
Ndovhololo ya pfalandoṱhe ndi asonentsi ( ndovhololo ya pfalandoṱhe ) ; ngeno ya themba hu khonsonentsi ( ndovhololo ya themba ) . foniki - vhushaka ha mibvumo na kupeleṱele .
Naho zwidodombedzwa zwa vhuṱumani zwa Vhaofisiri vha Zwamafhungo zwa tshiimiswa tsha tshitshavha zwi tshi tea u ganḓiswa kha bugu ya nomboro dza ṱhingo iṅwe na iṅwe , u ya nga tshiteṅwa16 tsha PAIA , Vhulanguli vhu na zwidodombedzwa zwo tiwaho zwa Vhaofisiri vha Zwamafhungo vhoṱhe ( ho katelwa Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo , a re hone u ya nga tshiteṅwa 17 na 56 tsha PAIA na POPIA ) zwo ṅwaliswaho u ya nga tshiteṅwa 55 ( 2 ) tsha POPIA .
Mafulufulu kha munono wa nḓowetshumo ya didzhithaḽa a ḓo tikedzwa nga u vha hone ha netiweke dzi pfadzaho .
7.5 . Bodo ya Thusedzo ya Mulayo Afrika Tshipembe :
Maga o thomiwaho a na zwipikwa zwihulwane zwivhili : tsha u thoma ndi u ṱuṱuwedza vhushaka ha mirafho yo fhambanaho vhukati ha vhathu vhaṱuku na vhahulwane na u khwinisa vhuthihi ha matshilisano .
Nga u ṱalutshedza tshikhala vhukati ha phimo ya u vhulunga ya vhukuma na ṱhanganyelo ya mbadelo dza tshandwa i ṱalusaho tshi lingana na ṱhanganyelo ya masalela o anganywaho na u sa shanduka ho anganywaho .
Phoswo ṱhukhuṱhukhu ya mbuno kana mulayo zwi nga itea ya vha i songo lingana u kundisa tshiphuga .
Minista wa Vhutsila na Mvelele Vho Nathi Mthethwa vha ḓo fara muṱangano na vhoramafhungo u ṱalutshedza nga ha Mulayotibe .
Khabinethe yo tshea ḽauri mafhungo a re kha fomo ya khumbelo a tea u vha hone kha tshivhumbeo tshi shumiseaho zwavhuḓi ngamaanḓa .
Masipala muṅwe na muṅwe u fanela u vha na khoro ya masipala yo vhumbwaho nga wadi dzoṱhe na vhakhantselara vha PR .
Arali zwo ralo , kha vha vhee X u itela ḽevele na lushaka lwa tsedzuluso .
Mafhungo maṅwe a elanaho na zwa Mishumo a shumaniwa nao zwavhuḓi-vhuḓi nga ene muṋe u ya nga mbuletshedzo ya mushumo wawe .
Mulanguli wa tshumelo dza tshumisano a ri muhasho wawe u ṋetshedza thikhedzo ṱhukhu kha komiti dza wadi nga ṅwambo wa mugaganyagwama u si munzhi , fhedzi zwi pfala sa thaidzo ya polotiki ine tshipikara vha tea u i tandulula .
( b ) u phaḓaladzwa hu thoma ho no fhela maḓuvha a 14 u bva ḓuvha ḽine nḓivhadzo ya ṱanganedzwa nga Khoro nga nnḓa ha musi zwo vhetshelwa thungo nga onoyo muraḓo wa Khabinethe kana Khoro phanḓa ha ḓuvha ḽa u guma ḽa eneo maḓuvha a 14 .
I khou vha hone nga tshifhinga tsha miṅwaha ya ḓana ya Vho Oliver Reginald Tambo , vhe vha ima na zwa ndinganyo ya mbeu .
Fhedzi ha , a huna na nthihi ya khetho dzo fhiwaho afho nṱha dzine dza nga ḓura kanzhi u dzi shumisa fhasi ha tshiimo tsha vhufuwi ha zwa maḓini .
Nga nnḓa ha ndingedzo dzo fhambanaho kha tshanduko kha zwiimiswa , hu kha ḓi vha na ṱhahelelo ya vhuimeleli vhu fushaho kha vharema kha vhuimo ha ndangulo .
U ṋea muvhigo musi wo kwamiwa nga kha maitele a u kuvhanganya mafhungo
U ṱhogomela Software ya Mafhungo a Mutakalo wa Tshiṱiriki u itela u vhona uri hu na u wanalea , milayo ya vhuḓilisi na tsireledzo ya data .
Muhumbulo wavho zwi khagala wo fhambana , fhedzi milayo ya u dzudzanya yo dzheniswaho i a fana .
Zwo vhekanywa nga Alan Baxter and Associates , Muhasho wa Vhupo , Vhuendedzi na Madzingu , London .
U vha na vhuḓifhinduleli ha tsireledzo ya radiesheni kha vhalwadze na vhashumi .
Ezwi ho vha hu u shela mulenzhe ha sekhithara ṱhukhu khulwanesa nga u angaredza .
Zwishumiswa zwoṱhe zwa u gagamisa zwo ṱolwa nga vhuronwane tshifhinga tshoṱhe nga muthu a re na vhukoni
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . pfa malapfulapfu hupfi fhedzi hafhu fhethu tswiwa tswititi tswuku reshwa fashwa zwifeshwa
Sisiṱeme idzi dzi khou shuma zwavhuḓi nahone dzi khou isa phanḓa na u ṋetshedza Tshikwama mafhungo a thembeaho nahone a re one a shumiswaho kha u bveledza zwiṱatamennde tsha zwa masheleni .
Ya thoma u na .
U kundelwa u tevhela tshelede miṅwedzi miraru i tshi tevhekana .
U shayea ha mabunga manzhi hu shela mulenzhe kha u sa ḓifara zwavhuḓi ha vharengi .
zwiko zwa zwi tshilaho zwi si zwapo ( kha vha sedze ṱhalutshedzo kha tshipiḓa tsha 2 vha vhale khathihi na tshipiḓa tsha 80 ( 2 ) tsha mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho ) ;
( a ) u ḓivhadzwa mulandu wawe hu na zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwine zwa nga kona u ṱalutshedza ;
Mbadelo nga tshifhinga dzi fanela u monithariwa nahone zwipima kushumele zwi tea u tiwa sa :
Thimu i re tshivhindi tsha u tshimbidza ya vhatshimbidzi vha no hovhelela vhavhili kha wadi iṅwe na iṅwe I a ṱoḓea kha u tikedza u bveledzwa ha pulane wadini iṅwe na iṅwe vhegeni yoṱhe ya u pulana .
Dzudzanyani mbekanyamaitele ya ndangulo ya mvetamveto ya khonṱhiraka u itela u ri i ṱanganedzwe nga khoro .
U bwa hu so ngo tendelwaho , khonṱhiraka ya u fhaṱa na zwa maini wa u bwa muṱavha na giravhulo zwi itwaho kha tshiṱiriki .
Matshimbidzele a beila o sainiwa , khathihi na maṅwalo a nyambedzano yo livhiswaho kha u shumana na ndangulo ya vhafariwa vho valelwaho .
Naho muvhigo wo sumbedzisa u dzhiela nṱha ha zwithithisi zwa mugaganyagwama , zwi ḓo dzula zwi zwa ndeme uri tshelede ye ya shumiswa i langulwe zwavhuḓi hu si u fhungudza vhukoni ha u ḓilwela , u ṱasela kana vhuṱali .
O amba uri miraḓo ya tshigwada yo vha yo hwala zwithu zwe zwa vha zwi tshi nga zwikoṱi zwa gese i bvisaho miṱodzi .
Zwiwo u fana na u tswa zwo no tou vha mbonalo yo ḓoweleaho .
Kha vha ite mbuelo na mbadelo dzavho online .
Nga kha u ṋea ngafhadzo muvhuso ya uri thaidzo idzi dzi khou itea , dzi nga kona u fheliswa .
Kha zwiimiswa zwiṱuku hezwi zwi nga ṋewa muofisiri wa ndaulo ya vhulwadze , fhedzi kha zwiimiswa zwihulwane muthu muswa a nga tea u tholiwa .
Kha vha ṱalutshedze uri musi izwi zwi ntshi itwa kha tshitshavha muthu ane a zwi ṅwalwa anga shumisa dziminete dza muṅwaleli , rekhodo dza tshitshavha na notsi dza mutshimbidziu itela u wana mafhungo arali zwo tea .
Tsheledzo yo kalulaho , kana u nwelela hu si havhuḓi , zwi nga shela mulenzhe kha nyaluwo ya midzi i si yavhuḓi , nyaluwo i si yavhuḓi na zwiwo zwinzhi zwa malwadze .
11.3.3 Nga ndivhanyo , musi hu tshi rumela khumbelo ya PAIA kha tshiimiswa tsha tshitshavha , muthu ha ngo tea u vha e na tshiitisi tsha u ita khumbelo ya mafhungo eneo .
I katela tshumelo dza khorotshitumbe , tshumisano ya tshigwada , odithi ya ngomu na tshumelo dza tsireledzo .
Milayo , sa tsumbo , i konisa ndaulo uri i tevhedzwe ngeno i tshi khou fhungudza khwayano na sisiteme ya u vhambadza ya dzitshaka na ya madzingu .
Maitele aya a kwama zwi tevhelaho :
3.1 . Tshiwo tsha makhaulambilu a shushaho vhukuma tshe tsha bvelela Thaveni ya Enyobeni ine ya vha fhaḽa ḓoroboni ya East London vunḓuni ḽa Kapa Vhubvaḓuvha nga Swondaha , ya ḽa 26 Fulwi 2022 he khatsho ha lovha vhaswa vha swikaho 21 , tsho shusha shango ḽoṱhe .
U topola maiti a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Fhedzisani haya mafhungo nga u dzhenise ipfi ḽo teaho zwikhalani afho fhasi .
Mulayo wa Tsireledzo ya Murengi u ṋetshedza tsireledzo ya vharengi , ine ya ḓo engedza vhuḓifulufheli ha murengi kha mimakete nga kha nḓila ya khakhulula .
Zwithu zwo fhambanaho zwi pfala nga nḓila yo fhambanaho
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , ri ḓo dzhiela nṱha thikhedzo ya mabindu maṱuku , na ḓorobo ṱhukhu na mabindu a sekithara dzi songo dzudzanyeaho na zwiṅwe vho , izwo zwi ḓo vha hone nga u shumisa mbekanyamushumo ya mveledziso ya SMME kha u alusa u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vhathu Vharema .
Ṱhaṅwe , musi ri tshi khou humbula vhutshilo na zwifhinga zwa avho vho kwamaho vhutshilo hashu nga nḓila dzo fhambanaho , ri tea u humbula nga nḓila ine ra katela zwi tshi vhonala mikhwa ye vha vha vha tshi tshilela yone .
Manweledzo a tea u shumiswa kha :
Mutevhe wa mishonga kana fomuḽari : Mutevhe wa mishonga i sa ḓuri ine ya endedza dokotela kha dzilafho ḽa nyimele dza dzilafho dzo khetheaho .
Zwi re zwa ndeme ndi u khwaṱhisedza ndondolo yo khwaṱhaho ya sisiṱeme dza vhulavhelesi , na u vhekanya maitele a u guda ha masia oṱhe .
Kha avha vhafhinduli vhoṱhe , mbekanyo ya u thoma ya u sa tholiwa yo sedzululwa ya vha u tholiwa .
Kha vha sedze maga a maitele a re kha tshati ya thevhekano , ya maga ane a tea u tevhelwa musi vha tshi khou shumisa pfanelo yavho ya u swikelela mafhungo .
1.1 . SoNA ya u thoma ya Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa ya ndaulo ya vhurathi ya vhege yo fhiraho , yo ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u vha tshi ya phanḓa kha vhumatshelo havhuḓi ho bvelelaho ha muṅwe na muṅwe .
Tshikhala vhukati ha zwe zwa vha zwo vhewa uri zwi ḓo swikelelwa na zwe zwa swikelelwa .
Sisiṱeme ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi i tea hafhu u sa ḓurela vhashumisi .
U ḓadzisa zwenezwo , khomishini yo bveledza kubugwana kwa pfunzo ya muvouthi na u voutha kwa vhaholefhali vha sa vhoni .
Zwa zwino , ikonomi yapo yo vhuelela ngonani , na mbuelo ya muthelo yo gonya na yo .
Tsha vhuraru , u khwaṱhisedza uri zwiko zwo limeaho zwi shumiswa nga nḓila yo teaho na nga vhukoni , nga maanḓa ho ṋeiwa zwi re na ndeme zwi ṱaṱisanaho nga u lingana kha dziṅwe sekhithara dza matshilisano .
U khunyeledza vhupo ha vhulanguli hu tshi itelwa ndangulo ya zwa vhuendi , tshumelo dza mapholisa na tshumelo dza ha madzhisiṱaraṱa .
Netiweke nga nḓila i a engedzea u swika kha vhuyo vhu fhiraho 100 ha fhano hayani , hu na tshumelo yo engedzedzwaho i yaho kha mashango a vhaḽedzani .
Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo u swika zwino wo bindudza R22.5 miḽioni kha u vusuluswa ha Phaka ya Nḓowetshumo ya Komani .
Dzikereke dzo ṱuṱuwedza lutendo kha zwa vhuloi nga u vhu shandukisela kha Tshikhiresite , na u ṋetshedza nḓila dza tshikhiresite kha u shumana na vhuloi .
Ḽaiburari dzi si dza lushaka
Ro vhona uri hu na nungo dza vhukonibale kha maraga nahone dzi thusa kha u kunga zwiko , u ṱuṱuwedza vhuthomi na u sika mishumo .
Zwi vhuyedzaho na vhuthengathenga ha masipala na u kundelwa ha tshiimiswa
Vhahumbeli vha mushumo vha fanela u vha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe .
1 . Ḽikumedzwa ḽi thomaho Ṱhoḓisiso khathihi na vhuṱanzi vhu tikedzaho ; 2 .
A vha na tshiṅwe tshiko tsha mbuelo nahone vha shumisa mbuelo ye vha i wana kha u rengisa zwikambi u badela phoḽisi dzavho dza mbulungo , mbadelo dza masipala na muḓagasi , mbadelo dza zwikolo na zwiendedzi , kathihi na u renga gurosari .
2.3 . Khabinethe i humbudza vhatheli uri ḓuvha ḽa u vala ndi Ḽavhuṱanu ḽa 24 Lara 2017 na u vha ṱuṱuwedza uri vha ṋetshedze mbuelo dzavho dza muthelo .
Tshivhumbeo tshi nga kha ḓi leluwa tsha vha tshone tshine kana tsha konḓa u ya nga hune vha funa .
Ri khou ita khuwelelo kha sekhithara ya phuraivethe ya uri na yone i tikedze maga aya na uri , hune zwa konadzea , vha litshe zwa u ṱoḓa tshenzhemo sa ṱhoḓea ya u tholwa u itela u ṋea vhunzhi ha vhaswa u ya nga hune zwa nga konadzea ngaho mushumo wavho wa u thoma .
Mvalo ndi ya ndeme u itela u khwaṱhisedza zwi re ngomu zwoṱhe zwe zwa vha zwi hone kha zwipiḓa zwa mafhungo zwo fhambanaho .
Nga vhanga ḽa vhukatelaḽifhasi ndi zwa vhuṱhogwa uri zwiṱirathedzhi na zwitandadi zwi tshimbilelane nga ngomu ha madzingu ane a nga khwinisa thengiselano vhukati ha mashango sa tsumbo tsireledzo ya zwiḽiwa .
U topola madzina a ngelekanyo .
Hu saathu u swika ḓuvha heḽo , mbetshelo dzo vhekanywaho na dziṅwe-vho dzine dza nga vha hone dza Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1993 , dzi vha dzi tshi kha ḓi shuma .
Mafulufulu ashu zwa zwino a tea u livhiswa kha u shumiswa nga nyito na mvelelo .
Ḓorobo iyi i shuma sa vhupo ha vhudzulo vhu re ḓambuwo ḽa u wetshela kha Vundu ḽa Gauteng .
Tshifhaṱo itshi tshi tsho dzula fhethu ho teaho sa izwi tsho dzula fhethu ho fholaho na hone ho dzikaho kha vhupo ha Rexford .
Zwiimiswa zwi nga vha zwi na ṱhuṱhuwedzo ṱhukhu u fhira phurofesheni dzi bvelelaho dzo wanalaho khazwo .
U thusa zwitshavha nga u bveledza na u bula ṱhoḓea dzazwo
Vhadzuli vha tea u wana mafhungo o fhelelaho ane a vha one nga tshumelo dzavho .
8.3 . Khabinethe yo ṱanganedza thendelano dza uri Shango ḽa Eswatini ḽi ḓo ḓidzhenisa kha maitele o livhiswaho kha u thomiwa ha foramu ya nyambedzano dza lushaka .
Vha nga vha vho vha na tshenzhemo ya u guda yo fhambanaho u swika zwino , na u guda zwikili zwo fhambanaho .
Khaedu ine ya kha ḓi vha yo livhana na muhasho kha sia ḽa ndangulo ya masheleni ndi u shayea ha vhashumi vha re na vhukoni , nḓivho na tshenzhemo .
Vhuḓipfi ha Vho Nebo ndi vhufhio kha tshipiḓa itshi ?
Zwiṅwe zwifhaṱo zwa vhudzulo
Khabinethe yo ṱanganedza khetho dza wadi dza masipala dza u vala zwikhala dzo tshimbilaho zwavhuḓi nga mulalo dzo vhaho hone zwenezwino kha mavundu a rathi .
( b ) vha yo tewaho kha mutevhe wa vhavouthi wa lushaka kha tshipiḓa tsha mutevhe wa ḽeneḽo vunḓu ;
Ikonomi ya shango i nga dovha hafhu ya anzela u isa phanḓa nga nḓila ya nyaluwo ya vhukati .
Manweledzo a ṱhirantsekisheni dzo ṅwaliswaho dza ḓuvha na ḓuvha kha vhengele malugana na tshifhinga tsha u vhala tshiṱoko yo bveledzwa .
Vhuongelo huṱuku ha ḓoroboni ho dalelwaho , ho vha hu khwinenyana kha vhuongelo ha mahayani , ngauri ho vha hu na nyito dza ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo khulwane ine ya shumiswa na u shumisa rakhonṱhiraka wa phuraivethe u laṱa mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
U ṱamba maṋo .
U isa phanḓa na u khwiṋisa tsireledzo , Muhasho wa zwa Muno wo saina Memorandamu wa u Pfesesana na nḓowetshumo ya dzibannga , u thoma Sisiṱeme ya Khwaṱhisedzo ya Magunwe kha Khomphiyutha kha bannga dzo dzhenelaho , u thusa kha u thivhela vhufhura na u wanulusa .
Kha vha dzhenisa ṱhanziela ya DNA ( arali vho kona u wana heyo ṱhanziela ) .
Riṋe sa vhareri vha fhungo ri fanela u rera mulaedza wa Murena o vhambiwaho nga nḓila ya u ṱhogomela , na u sa tama u ḓivhadza tshiṅwe tshithu arali hu si mulaedza uyu .
Tsumbo kha fhungo iḽi i ḓo leludza u shumiwa ha khumbelo dza mushumo .
Ri khwaṱhisedza themendelo iyi musi ro sedza maanḓa a tshifhinga tshilapfu maelana na ndondolo yau .
Nga kha maga aya o thomiwaho ri ṋetshedza pfunzo yo khetheaho ya nṱha kha masia a mbalo , thekhinoḽodzhi , saintsi , vhubindudzi , mbambadzo na ndangulo na luambo na vhudavhidzani .
( ii ) Mulayotibe wo khwiniswaho sa zwe wa phasiswa zwone kha Buthano ;
Tshithu tsha u thoma tsha ndeme tsha dzangano ndi mugaganyagwama na ndangulo ya zwiko zwine zwa sedza kha u alusa ndinganyiso vhukati ha vhashumi na zwibviswa zwa kushumele , kathihi na u alusa tshumiso ya zwiko zwi vhonalaho .
Kha ulu lwendo lwa vhuthu , mvelele ntswa ya ṱhonifho ya pfanelo dza vhuthu na ṱhonifho ya muya wa muthu , ndi zwone mitheo ya Afrika Tshipembe .
11.4 . Miṱa ya vhashumi vha migodini miraru vhe vha lovha ngei Sibanye-Stillwater's Kloof Ikamva Mine tsini na Westonaria ngei Gauteng na u ita khuwelelo kha vhathu vha kwameaho kha sekhithara uri vha bvele phanḓa na u dzhiela nṱha tsireledzo ya vhashumi vha migodini yashu .
Khumbelo i tea u vha na zwiitisi zwa u ṱo ḓa ndaela .
Ri tama u topola vhaphuresidennde vha kale vha ANC vho rangaho phanḓa nndwa yashu ya mbofholowo na u sika vhutshilo ha khwiṋe kha mirafho yoṱhe .
Musi vhathu vha tshi ita mikumedzo , hu a tutuwa dzimbudziso , khanedzano na u ṱaṱa khani , khathihi na u wanala ha thandululo , hezwi ndi nḓivho ntswa .
Tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme tshine tsha tea u ambiwa nga hatsho ndi u khwinisa tshumisano yashu na mimasipala u vha maanḓafhadza u ṋetshedza ḽaiburari na tshumelo dza mafhungo nga nḓila yo teaho nga maanḓa .
U vha na tshitshavha tsha ikonomi ya dzingu tsho ṱanganelanaho tshoṱhe tshi ṱaṱisanaho tsha dzitshaka tshine khatsho ha vha na u bvelela na mulalo sa zwine zwa vhonala kha vhudziki ha poḽitiki na matshilisano na maga a nṱha a kutshilele u itela vhathu vhatsho .
Nga maṅwe maipfi , u dzhenelela ha vundu na ha lushaka zwi tea u khwaṱhisedza u dzhia tsheo hu tshimbidzwaho kha vhupo hapo .
Ri khou hana u tendela ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe kana muraḓo muṅwe na muṅwe u ri dzima tshikhala tsho ri fanelaho tshashu kha lushaka lwashu luswa .
1.3 . U lambedza pfunzo ya nṱha zwi kha ḓi vha tshipikwa tsha muvhuso nahone masheleni a eḓanaho R17 biḽioni o engedzwa kha nyavhelo ya dziyunivesithi miṅwahani miraru iḓaho a ḓo thusa u isa phanḓa u leludza mutsiko kha matshudeni vha miṱa i shayaho na vha miṱa ya vhukati .
u pfesesa vhushaka vhukati ha vhathu na mupo ;
Vhafumakadzi na vhana
Kha Mugaganyagwama wa uno ṅwaha , nḓila ntswa ya kuvhigele kwa zwa ikonomi , ine ya elana na maitele a ḽifhasi , yo thoma u shumiswa .
Hezwi zwi amba uri muthu muṅwe na muṅwe a nga rumela khumbelo ya u swikelela mafhungo na kha zwiimiswa zwa phuraivethe zwo rulwaho .
Kha Ḽiga la u voutha miraḓo i ḓo wana bammbiri ḽa u vouthela ḽi na madzina a Vhonkhetheni vho nangiwaho .
( 2 ) A hu na ḽiṅwalo ḽa Mulayotewa wa vunḓu kana khwiniso ine ya ḓo vha mulayo u swikela musi Khothe ya zwa Mulayotewa i tshi ṱanziela -
Vhuendedzi hapo : thekhisi , tshiendedzi tsha phuraivethe , baisigira , u tshimbila .
U ḓisedzulusa vhone vhane musi vha tshi vhala siani ḽa u ṱalukanya ipfi na u ḽi pfesesa .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme kha lutamo lwashu lwa u vha senthara ya gwama kha ḽa Afrika .
Vha khou humbelwa uri vha ḓadze fomo nahone vha i humisele ofisini dzashu nahone nḓivhiso ya muḓisedzi muṅwe na muṅwe yoṱhe i ḓo farwa sa ya tshidzumbe tsho i fanelaho .
Muhasho , u tshi khou shumisana na vhafaramikovhe vha nga nnḓa malugana na nḓila dza u kunda thaidzo ya zwidzidzivhadzi nga ngomu ha dzisenthara dza vhululamisi , u shumisa nḓivho ya vho fhiwaho parula na vha re kha phurobesheni vhe vha vha vha tshipiḓa tsha dzitherisano .
Musi hu si na ndaulo dzapo , aḽikhoholo i nga rengiswa nga murengisi muṅwe na muṅwe a sa ṱoḓi na ḽaisentsi ya u ita izwo , nahone zwibveledzwa zwa halwa zwi nga rengiwa lini na lini nga maḓuvha a vhege na tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Arali u redzhisiṱariwa na Khoro ya Mupo wo Fhaṱwaho nga Vhathu hu tshe ho lindelwa , vha humbelwa u ṋetshedza vhuṱanzi ha khumbelo na vhuṱanzi ha mbadelo .
Vha ḓo lavhelesa na u langa kuitele zwa zwibviswa , nyito dza vhalwadze na maga a ndeme u ya nga ha phimo dza kushumele .
Kha vha ise khumbelo yavho na pfanelo ya vhureakhovhe kana konṱiraka ye ya sainwa na muṋe wa tshikwekwete uri vha shumise tshikwekwete itsho arali vha si vhone muthu ane a vha na thendelo ya vhureakhovhe .
Zwikili tshumelo ya masheleni a tshitshavha , nyumeresi , u ḓivha khomphiyutha na vhuronwane .
vha si na zwo khakhiseaho muhumbuloni , vhulwadze kana maṱungu ane a nga khakhisa mashumele kwae
Mivhuso ya vundu i na mihasho yayo ya madzulo a vhathu .
U itela u swikela ndivhotiwa dza vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ho ṱanganelaho , vhuḓifhinduleli vhu tevhelaho ho dzinginywa nahone vhu kha ḓi fanela u khunyeledzwa .
Mulaedza wo teaho u fanela u rumelwa nga tshifhinga tsho teaho nahone kha tshivhumbeo tshone .
Nga murahu ha muaro wa khatharakithi , PMB i ṋekedza u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhala dzi sa fhiri R842 ho katelwa ḽentsi na fureme , hu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 ḽa fureme Pcyattohlooḽgoydpzhapi
Zwo ḓitika nga tsedzuluso nga vha MasterCard , Afrika Tshipembe ḽi bva phanḓa zwi tshi ya nga 54% ya vhathu vho vhudziswaho vhe vha sumbedzisa uri vha shumisa inthanethe u renga .
Zwilinganyo zwine zwa ṱoḓea zwo bviselwa khagala kha Ndaela ya Tshikwama na u salwa murahu nga PIC .
U swika zwino , hu na makumedzwa a 13 o no tendelwaho , ane a ḓo vhuedza miṱa i dzulaho mabulasini ya 921 zwine zwa vha na ndeme ya R631 miḽioni .
Muvhuso wo ḓiimisela u ḓisa tshumelo dza ndeme kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Nga ṅwambo wa izwo , vhurumelwa vhu ḓo voutha ha lwa na ḽikumedzwa iḽi .
Kha vha ḓivhe hezwi : Mu ṱun ḓi una vhuḓifhinduleli ha mbadelo dza bannga , hu tshi katelwa na mbadelo dza Bannga ya Shango ḽa nnḓa Muhasho u nga si ṋekane nga thendelo arali mbadelo yo fhelelaho ya R110 i songo bviswa .
Mikumbu ya u fara maluvha , tsimbi dza u khetha fhethu , dzireili na hunwe ha fhethu ho gonyelaho nṱha zwi nga shumiswa kha u dzula khazwo .
Mbidzo ya u thoma ya thendara i ḓo bvelela kha tshikhala tsha miṅwedzi mivhili i ḓaho .
Ri dovha ra ṱoḓa u khwaṱhisa nungo dza u khwaṱhisa mimaraga yapo na u khwaṱhisa u khwaṱha hayo .
Zwo ralo , vhunzani ha sisiṱeme dza vhuendedzi zwi tshi ya nga mveledziso yavho ya zwa thekhinoḽodzhi , ndondolo , na maitele a vhathu vhavho zwi ḓurela vhone zwi tshi vhambedzwa na sisiṱeme dzo fhelelwaho nga tshifhinga , dzi no ongolowa , dzi songo dzudzanaho zwavhuḓi , kana dzi no ḓaḓisa .
vhathu- vhahulwane muṱani na vhaeni vho rambiwaho
Vhabvannḓa vha humbulelwaho vhutshinyi ha vhugevhenga vha a ṱoḓisiswa , vha tshutshiswa na u valelwa hu songo ṱoḓisiswa vhuimo havho ha hune vha dzula hone kana murafho ;
- Muṱangano u tevhelaho
Ḽiṅwalwa ḽoṱhe ḽo ṱhukhukanywa u swikela hune ḽiṅwalwa ḽoṱhe , ḽi tshi konḓa u ḓa kha therisano ;
Zwitatamennde zwa bannga zwa miṅwedzi miraru yo fhiraho kha nyimele ya ramabindu wa muimawoga .
2.5 . Khabinethe i khou tikedza Phresidennde Vho Ramaphosa kha u fhululedza vhorasaintsi vhashu nge vha tsivhudza ḽifhasi nga ha vairasi iyi ya lushaka lwa Omicron ine ya khou phaḓalala u mona na ḽifhasi .
Samithi ya 2015 yo ṱandavhudzwa uri i katele mashango oṱhe a Afrika a 54 nahone i ḓo engedza mbambadzo khathihi na u tandulula khaedu dzi fanaho .
Izwi zwi amba uri muthu ane a khou fha itshi tshitatamennde o ana uri u ḓo amba ngoho nahone u a zwi ḓivha uri u ḓo tshutshiswa arali ha wanala uri zwine zwa vha kha afidaviti ( kana zwiṅwe zwazwo ) ndi mazwifhi .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R180 366 nga muṱa nga ṅwaha kha mishonga ya vhomakone
Komiti ya u konanya i ḓo isa phanḓa mafhungo o topolwaho nga tshifhinga tsha muṱangano nahone Khomishini ya Tshumelo ya Tshitshavha ya Afrika i ḓo rangaphanḓa kha maitele a khonanyo .
2.6. Khabinethe yo vhudzwa nga ha tsheo dzo dzhiwaho nga Khoro ya Pfananyo ya Muphuresidennde muṱanganoni wo farwaho nga ḽa 11 Ṱhafamuhwe 2016 .
Ro shuma tsini na tsini na sekhithara ya zwa dzigoloi u i thusa uri i shandukise tshiimo tsho vhangwaho nga dwadze .
E. Ndangulo ya zwa Vhashumi
U dzhenisa mafhungomatsivhudzi a iwe muṋe kha fomo hu tshi shumiswa madzina vhukuma .
U ṅwala ndinganyiso yo eḓanyiswaho ya tshanduko ine ya itea kha tshisinisi .
U avhelwa mbekanyagwama ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi ho gonyiswa kha miṅwaha mivhili yo fhiraho , zwi sumbedza vhuhulu ha u khwinisa sisiṱeme vhuendedzi ha nnyi na nnyi ya Kapa Vhukovhela .
U livhanya mirero na zwine ya amba .
Hu fanela u tiwa/ u nangiwa vhaimeleli vhangana vha zwa mutakalo na tsireledzo ?
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha miṱa ye ya xelelwa nga vhafunwa vhayo kha khombo ya bisi ye ya bvelela kha N1-25 tsini na Tobias kha Masipala wa Tshiṱiriki wa Waterberg ngei Limpopo .
Mapa une wa puṱedzea wa tendela mushumisi a tshi nanga vhupo ha ndangulo ya maḓi vhune a vhu takalela u phanḓa kha sethe iṅwe na iṅwe ya zwidodombedzwa .
22.2. Muvhuso na vhathu vha Nigeria zwi tshi tevhela bomo ya u ḓivhulaha nga ḽa 21 Lara 2017 yo vhulayaho vhathu vha fhiraho 50 na u huvhadza vhaṅwe vhanzhi .
Nga mbekanyamaitele iyi ntswa , mbetshelwa yo itwa kha sisiṱeme ya tsumbamulandu ya vhuḓiitisi u imela kuitele kwa zwanḓa .
Kha vhutshilo havho zwi nga itea uri vha lwale kana vha huvhale lune vhado toda hoya livi ya u di thogomela malugana na vhulwadze kana mafuvhalo .
Ri ṱoḓa mveledziso yapo - fhedzi ṱhoḓea ya dimokirasi yapo ndi ya tshihaḓu .
Vhabveledzi vha Tshipembevhubvaḓuvha ha Asia vha a kona u vha nazwo nga u ṱavhanya u fhira nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe .
Muvhuso u dovha wa bvelaphanḓa na u ṋekedza thikhedzo ya mveledziso ya matshilisano nga ngomu kha zwitshavha zwa migodi .
Ri ṱoḓa vhathu vha vhureleli vhane vha tshilaho zwine vha tenda khazwo na u ranga phanḓa nga tsumbo .
U wanalea ha tshumelo ho asesiwaho ( tshikati )
Vha ḓo zwi ḓivha hani arali vha na khoḽesitiroḽo ya nṱha ?
Thikhedzo ya mugaganyagwama i tevhela kuitele kwa lushaka .
U khwaṱhisedza uri rakhemisi a re na vhuḓifhinduleli kha Khoro ya Dzikhemisi ya SA u a tholiwa khemisini iṅwe na iṅwe .
U dzudzanywa ha mugaganyagwama hu ṱuṱuwedzwa nga zwiṱuṱuwedzi zwa nga nnḓa sa tshanduko ya mitengo , ndaela dza mbekanyamaitele dza muvhuso wa lushaka , zwiṱuṱuwedzi zwa nga nnḓa , na zwivhalo zwa vhadzulapo vha re na mishumo na vha sa ḓurelwi nga zwithu .
Izwi zwi itwa kha Khothe ya Ndondolo .
Maga a u sumbanḓila a re hone kha zwa ndangulo ya PAIA ndi khumbulelo ya uri zwi khou itwa zwi khagala .
TISA i ṋekedza tshumelo ya Ndondolo ya Vharengi u itela vhabveledzi , tshileludzi tshine tsha ṋekedza mafhungo na ngeletshedzo kha maitele na kuitele zwa u vhambadzela nnḓa kwa zwino .
Zwi nga dzhia maḓuvha a 30 u ṅwalisa dzangano .
Kha ri ambe Shumani ni kha zwigwada . vha vhe zwipuka .
U kona u peleṱa maipfi o ḓoweleaho zwavhuḓi na u lingedza u peleṱa maipfi a sa ḓivhei vha tshi shumisa nḓivho ya foniki .
Nga iyi nḓila vho dzulela u ntikedza , u nkhwaṱhisa na u nṱuṱuwedza .
Maraga dzo ṋewa dzi tea u vha nga ngomu ha phambano ya vhukati ha mpimo wa nṱha na mpimo wa fhasi phanḓa ha musi vhamaki vha tshi tendelwa u thoma u maka mabambiri .
U topola maipfi a re na raimi na zwiṅwe zwishumiswa zwa vhurendi .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo Khumbelo ya phemithi ya u renga mishonga ya u haela u bva nnḓa i tshi ḓiswa Afrika Tshipembe .
U londota na u vhiga kha zwa tshumiso ya pulane ya tshiṱirathedzhi na pulane ya kushumele ya ṅwaha nga ṅwaha i tshi vhambedzwa na zwipikwa zwo dzulaho zwo bulwa .
U sedzuluswa ha zwilinganyo zwa nḓisedzo ya tshumelo .
U bvuḓa hu nga thivhelwa nga u ṱumanya nga nḓila yone .
KhabinetheiI isa phanḓa na u ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha ṱhonifhane sa zwo sumbedziswaho kha Mulayotibe wa Pfanelo .
Shumisani maipfi aya uri a ni thuse .
U khwinisa ndeme ya pfunzo zwi ṱoḓa vhulangi havhuḓi , thikhedzo u bva kha zwigwada zwi re na dzangalelo na tshifhinga .
A zwo leluwa u bveledzise zwisumbi zwa ṱhanganyelo ya dzitshaka , honeha , vhuvhambadzi ha feme dza nga ngomu dzi nga vha muimeli , arali nahone misi dzi tshi khou wanala .
U vhala nga muthihi nga muthihi na vhavhilivhavhili zwi ṋea mugudi nḓowenḓowe ya u vhala khathihi na u ṱuṱuwedza u vhala ha u ḓimvumvusa .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo TSP1 , khumbelo ya thendelo ya tshifhinganyana ofisini ya tsini ya zwa badani kana ofisi ya u ṅwalisa .
Zwidodombedzwa zwa Ṱhoho ya Muhasho
Zwi amba uri zwikirini zwa khomphiyutha , phurodzhekhitha na radio zwi tea u dzimiwa arali zwi si khou shumiswa .
( a ) vhidza muthu ufhio na ufhio u ḓa phanḓa hayo , u ṋea vhuṱanzi o thoma a ana kana a ḓiana na u bvisa ḽiṅwalo ;
U hanwa ha senthara nga tshitshavha zwiitisi zwi sa ḓivhei ngeno yo vha yo no thoma u shuma .
ZWIKILI ZWA VHUTSHILO Gireidi ya Ṱ-3
Vhashumeli vhoṱhe vha Muhasho wa Pfunzo vha tea u ṱanganedza uri mushumo wavho ndi mbidzelwa nahone u na ndeme ya i re maano ngomu une u si itwe nga muhoyo kana madebe .
Vhonani o fhira zwiṱaka zwidaladala. afho
Ro pika u engedza mbalo ya matshudeni a murole wa fumi vhane vha ḓo wana thendelo ya yunivesithi u ya kha 175 000 nga ṅwaha wa 2014 .
Muvhuso u khou engedza maṅwe maitele a u tsireledza vhafumakadzi , u fana na Mulayotibe wa Tsireledzo i bvaho kha u Tambudzwa .
Muhasho wa zwa Vhulimi wa ngei Kapa Vhukovhela wo kombetshedza nyiledzo dza u rengiswa na u endedzwa ha nguluvhe dzi tshilaho u bva ngei Mfuleni u itela u fhungudza u phaḓalala ha vhulwadze .
Musi ndango ya kharikhuḽamu i tshi khou itea , muofisiri u khwaṱhisedza kha sisteme uri ndango ya kharikhuḽamu yo itwa .
VAT i badelwaho kha ṋetshedzo yo itwaho ( muthelo une wa badelwa u bva kha bindu ḽau ) na VAT yo badelwaho kha vhaṋetshedzi ( muthelo wa ṋetshedzo ya tshumelo kha ramabindu maṱuku ) u lingana na tshelede ya VAT i badelwaho kana u badelwa murahu .
U vhalela ngomu na u vhalela nṱha zwi tshi bva kha bugu dza fikishini na dzisi dza fikishini a tshi vhala zwi mu linganaho kha u vhala ha u sumbiwa nḓila nga mugudisi , zwigwada zwi shumisa tshiṱori tshithihi tshi fanaho .
Kutshimbidzele : Mushumo wa tshigwada
Ho tholwa vhaeletshedzi u thusa Khoro nga u dzudzanya PMS .
Hu sa athu u fhela na miṅwaha miraru , vhutshilo hawe hoṱhe ho shanduka nga khathihi .
Mulayotibe wa Ndaulo u ḓo ṋetshedza thendelo ya mulayo u itela u konisa Tshumelo ya Mithelo ya Afurika Tshipembe ( SARS ) u langa u kuvhanganywa ha Zwibviswa zwa Tshikwama tsha Ndiliso ya Tshikafhadzo ya Oiḽi tsha Dzitshaka .
Hezwi zwi ḓo katela u fhungudza vhalambedzi na mbekanyamushumo ntswa .
Vhalingiwa vho teaho vha ḓo vha vhe na vhukoni hu tevhelaho :
1.10 . Khabinethe yo dovha ya ḓibaḓekanya na AU kha u fhululedza Kenya kha u tshimbidza khetho dzo bvelelaho .
Mugudisi vha ri ri songo bvela nnḓa .
Lavhelesani tshifanyiso .
Ro ita vhubindudzi vhuhulwane kha bada ntswa , zwiṱitshi zwa muḓagasi , zwikolo na dziṅwe themamveledziso .
Milayo yo vhalaho i elanaho na zwa ndangulo ya vhulamukanyini yo ṋekedzwa mavundu o fhambanaho .
Ndi dzifhio tsheo , mbekanyamaitele , zwipikwa zwo vhewaho na uri izwi zwi kwama hani kushumisele kwa maḓi ?
NDI MINI ZWINE ZWA NGA ITWA NGA KOMITI DZA WADI
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u tikedza tshivhalo tsha thandela dzine dza alusa vhutsila ha u vhona .
Mashango o pfumaho a tea u lambedza u shumiswa ha tshihaḓu ha thendelano dza ndeme dzo swikelelwaho kha miṅwaha ya zwino kha kilima , u vha masoga na vhutshilo ha zwimela na phukha .
Nga murahu ha u valelwa hanga musi ndi tshi ṱanganyisa zwithu ndo vha ndi na kuvhonele kwo khwaṱhaho kwa thimu yeneyi , maṅwe a ayo madzina e nda a bula .
Ndivho dza NDP , vhukati ha dziṅwe , ndi dzi tevhelaho :
Ofisi ya Ramilayo wa Muvhuso a imelaho tshitshavha yo no tshimbidza vhunzhi ha mbilo , he mbadelo ya u fhedzisela ya vha nga ṅwedzi wa Fulwi 2021 .
Kuvhonele ku nga vha ku si kwavhuḓi , kuvhonele ku nga vha ku kwavhuḓi .
Ndivho khulwane ndi u khwaṱhisedza uri zwikili zwa IT zwa ndeme zwi khou anda nga u mona na mimasipala yoṱhe u khwaṱhisedza uri tshanduko ya didzhithala i khou tikedzwa u mona na ḽevele dzoṱhe dza tshitshavha .
Kha ḽiṅwe sia , SC a i tikedzi fhedzi mvelelo dza mveledziso , fhedzi mveledziso i nga engedza SC . Arali vhathu vha na maga a khwiṋe a kutshilele , vha dovha vha vha na zwiko zwinzhi zwa u ṱumana na vhaṅwe vhathu na zwiimiswa .
Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka yo thewa kha ṱhoḓisiso yo dzhenelelaho , vhueletshedzi na u dzhenelela .
Masipala wo saina Thendelano ya Ṱhuṱhuwedzo na Muhasho wa Lushaka wa Zwifhaṱwa zwa Nnyi na nnyi , hune ndivho khulwane ndi i tevhelaho : U khetha maitele na matshimidzelwe u itela u vhiga nga ha mvelephanḓa kha u swikelela zwipikwa zwa u sikwa ha mishumo ; khathihi na maitele a u sumbedza tshivhalo tsha ṱhuṱhuwedzo i wanwaho na u shumiswa .
U khwaṱhisedza adzhenda ya Afrika
( c ) u tshimbidza mishumo ya mihasho ya muvhuso na ndaulo ;
Ndozwo dzo raloho ndi dzine dza tea u badelwa nga vhatheli .
Faundesheni i ṱoḓa uri hu bveledzwe nḓivho ya vhunzani ha nṱha kha vhupo ha vhuvhekanyandeme vhune ha thusedza mveledziso ya lushaka na dzhango .
Vhukavhamabufho ndi nzhini dza mveledziso yapo na ya dzingu sa musi vhu tshi kunga madzangalelo a mbambadzo u itela u wana zwi re tsini .
Miṅwedzi miraru ya u lindela ndi mina .
Vhudavhidzani vhu nga itea nga nḓila dzo fhambanaho :
U vhala bugu yawe ene muṋe a tshi vhalela nṱha e kha u vhala ha tshigwada tsha vhukoni ha u fana tshi no dededzwa nga mudededzi ; nga iṅwe nḓila tshigwada tshoṱhe tshi vhala bugu nthihi .
Zwa zwino PIC i ḓo dzhia mushumo uyu yo imela Tshikwama sa tshipiḓa tsha ndaela ya vhubindudzi hatsho .
Tshumelo dza ndondolo dza phuraimari dzi hune vhalwadze vha swikela hone u thoma .
Vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na / kana nḓivho ya sialala ( sa tsumbo zwitshavha zwapo na vhongwaniwapo , ṅanga dza sialala , vhakuvhanganyi vhane vha vha vha na zwi tshilaho zwine zwo tou fuwiwa , zwiimiswa zwa muvhuso na zwa phuraivethe , zwa nnyi na nnyi na vhaṋe vha shango ) .
Khabinethe i dovha ya livhuwa vha tshiimiswa tshi sa shumeli malamba vha Gift of the Givers kha u ṋetshedza havho thuso i khou yaho phanḓa ya vhuthu na ya u ṱhaḓula kha tshiwo tshi songo lavhelelwaho .
Vha mishumo ya khanḓiso ya muvhuso vho thoma u shumisa milayo ya u ḓadza na u swikisa fomo dza eḽektroniki dza Adobe musi vha tshi , mushumisi , swikisa khumbelo yavho ya nḓivhadzo .
1.5. Muvhuso wo vhekanya Khothe dza Milandu ya zwa Vhudzekani dzo tou itelwaho zwone fhedzi dza 75 uri dzi shumane na milandu i itelwaho vhana na vhafumakadzi hu si na u ṱungunudza .
Hu tshi fhambanyiswa na pfulufhedziso dzo itwaho mathomoni komiti iyi yo shumisa vhuḓipfi ha khanedza kha mashumele a muḓisi wa mbilaelo malugana na miṅwe mishumo ye a vha vha vho ṋewa tshifhingani tsho fhelaho .
Ri kuvhangana hafha sa ḽiṅwe ḽa maga manzhi a u shandukisa tshipikwa itsho tsha vha tsha vhukuma .
Kha vha pfukiselo dzioda dzo tendiwaho kha vhaṋetshedzi vha tshumelo .
2.3 . Ri khou engedza vhubindudzi hashu nahone u swika zwino thandela dzi re na ndeme ya vhubindudzi vhu linganaho R9 biḽioni dzo khunyeledzwa na thandela dza 27 dza ndeme i fhiraho R250 biḽioni dzi kha luṱa lwa u thoma u shumiwa , na nnzhi dzi no khou tevhela ṅwaha uno .
Miraḓo ya tshitshavha vha humbelwa u ṋetshedza madzina a mudzulapo o tewaho ane a shela mulenzhe nga nḓila khulwane nga u shumisa fomo i wanalaho kha www.thepresidency.gov.za
Nomborani mafhungo a re afho fhasi a tshi ya nga u tevhekana ha zwiwo tshiṱorini .
Ḽi imela lunako , mvumelano yavhuḓi ya mvelele dzo fhambanaho na Afrika Tshipembe ḽi bvelelaho sa lushaka .
Fhedzi , musi u elela ha mulambo hu tshi fhungudzea , voḽumu ya u pfuka ha maḓi afha mulomoni wa gombame i safhungudzea .
U shumisa hu bvelaho phanḓa - U shumiswa ha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo nga nḓila ine na nga tshikalo tshine a tshi nga livhisi kha u fhungudzea ha tshifhinga tshilapfu , a zwi nga thithisi tshirunzi tsha vhutshiloṱhaḓu ine tsha wanala khayo na u vhone uri tshi khou bvelaphanḓa na u shumiswa u itela u swikelela ṱhoḓea na ndavheleo dza murafho u ḓaho wa vhathu ( Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho ) .
U fanela u vha ṅwaha une ra vuwa .
Afurika Tshipembe ḽi na mikovhe minzhi nga u angaredza kha mutale wa tshigwada tsha pulatinamu , musuku , daimane , manganese , tsimbi na yuraniamu .
Izwi zwo livhanywa na Zwipikwa zwa Mveledziso i Vhuedzaho ya vhuholefhali vhukatelaho , ho tendelanwaho nga Buthano Guṱe ḽa Mbumbano ya Dzitshakha ( UN ) nga Tshimedzi 2015 .
Mulanguli Muhulwane wa Tshumelo dza SADAG Vho Cassey Chambers vho amba uri tshivhalo tshihulu tsha vhathu vha humbulesaho nga ha u ḓivhulaha vha vha na mbilaelo , mutsiko wa muhumbulo na u fhelelwa nga fhulufhelo vha pfa u nga a hu tshe na iṅwe nḓila .
Mudededzi u tea u nanga mbudziso dzine dza elana na ngudo dze a dzudzanya dzo tetshelwaho tshifhinga tshenetsho .
4.3 . Khabinethe yo ḓiimisela , nga kha Minista wa Mapholisa , u ita zwoṱhe zwi konadzeaho uri zwiṱitshi zwa mapholisa zwi kone u ḓitsireledza kha ṱhaselo dzenedzo tshifhinga tshi ḓaho .
Zwishumiswa zwi re afho fhasi zwo sumbedzwa nga tsumbo dzi re kha dziithaḽiki .
Minisṱa wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , Vho Dokotela Rob Davies , vha ḓo thoma maitele a u ita uri thendelano i khakhululwe Phalamenndeni .
Zwenezwo vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u badela izwi .
Miṅwe mivhuḓa i na ṱhoho tsekene dzo itaho vhuṱoswi ngeno miṅwe i na ṱhoho dzo aṱamaho nahone dzi mabande .
Nga huṅwe thero i a bulwa , nga huṅwe i tou faedzwa .
Bodo yo ṋekedza maanḓa aya kha Muofisiri Mulanguli Muhulwane .
U itela u ṋetshedza ṱhalutshedzo nnzhi kha maḓuvha a lushaka , Muhasho u khou dzhiela nṱha u kunga zwigwada zwa mirafho yo fhambanaho , ngeno u tshi khou ela mveledzwa dza vhuṱambo , mafulo na u pfesesa zwenezwo .
Ogeni ya muthu ya mubulo na tshanḓa tsha muthu zwo vha hone nga kha nḓila iyi .
Musi hu tshi ṋaṋa u bulwa nga ha mvelele na phambano ya ḓisi vhukati ha vhathu vhaambedzani , ndi u ṋaṋa u vha hone ha zwivhuya zwa ḓisi ḽa haya .
19 . Khabinethe i fhululedza vho shelaho mulenzhe na vhawini vha Pfufho dza Govan Mbeki dza 2017 , dzi hulisaho avho vha re kha sekithara ya u fhaṱa vhe vha konesa kha u ṋetshedza dzinnḓu .
Mavhala a mbiḓi a ita uri zwi konḓe u dzi vhona dzi ḓakani .
Ri ḓo ṋea khwaṱhisedzo fhedzi ya ḓuvha ḽa khoso musi mbadelo yo no vhonala kha akhaunthu ya bannga yashu nga murahu ha musi yo badelwa .
Pulane ya u renga nga muhasho yo tendelwa nga Muofisiri Muṱolambalelano nahone yo ḓo swikiswa kha Gwama ḽa Lushaka u itela u monithara .
Mudzudzo u tea u kuvhanganya zwiitwa zwa mabindu na mishumo kha vhupo vhu songo vhalaho ha mveledziso ya vhuṱhogwa , u thusa u sika vhunzhi ha vhundeme vhu ṱoḓeaho kha uri vhuendi ha tshitshavha vhu shumele vhupo nga nḓila i vhuedzaho .
U bulwa ha mafhungo a ndeme ho sedzwa :
Musi ikonomi i tshi aluwa , vhuleme ha vhuḓifhinduleli ha matshilisano ha muvhuso vhu vha vhuṱuku nyana sa afha tshivhalo tsha vhathu vha shumaho kha ikonomi tshi tshi aluwa , tsha fhungudza tshivhalo tsha vhathu vha ṱoḓaho thikhedzo ya muvhuso .
U dzhenelela ha SADC ho vha ho itelwa vhudziki ha tshifhinga tshilapfu kha polotiki na vhutsireledzi .
Aya maitele a khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli na u ṱuuṱuwedza thendelano vhukati ha tshitshavha na khoro .
Kha vha ambedzane nga ha nḓila dzo fhambanaho dza u khwaṱhisedza vhuangaredzi , vha dzi ṅwale nga u tevhekana kha fiḽipitshati .
A si zwikolo zwoṱhe zwo ṋetshedzaho mafhungo a vhukuma a u dzhena tshikolo ha vhana .
Mathemo ayo ha ngo ṱalutshedzwa zwavhuḓi phanḓa ha tshanduko dza 1994 .
Musi mapholisa vha tshi khou dzhia ndango , ri tea u shela mulenzhe nga u londa vhuṱala ha maitele a vhugevhenga na vhufheṱashango ho dzudzanyiwaho .
I itea kha vhuimo vhu leluwesaho , ndi kha tsheo ya uri ha nga ambarwa zwiambaro zwifhio , kana ndi mini tsho sedzwaho kha u pulana ha ḓuvha na ḓuvha , tsemano yavho na shaka , khonani na mushumisani u swika kha phambano dza mashangoḓavha , kana khuḓano dza polotiki na u lwela zwiko , zwine zwa nga swikisa kha khakhathi dzi isaho lufuni .
Honeha , ngoho ndi ya uri hezwi zwi a ḓura vhukuma nga nnḓa ha musi Afrika Tshipembe ḽo ḓiimisela u ṱanganedza mbadelo dzo engedzwaho vhukuma dza u bviswa ha tshikafhadzo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili , zwi ḓo konḓa uri khaphasithi ya u fhiswa ha malaṱwa o salelaho khulwane i ḓo vha hone .
Kha vha ṱalutshedze uri thulusi idzi dzi shuma nga nḓila-ḓe kha ndangulo ya thandela i no pfumba .
Vhuthathazwitshili vhu kha ḓi vha khaedu nahone tshithu tshi vhilaedzaho kha vhupo ha mabulasi .
Khomphyutha i ḓo vha vhudza uri mveledzwa nga tsheo dzavho ndi zwifhio ; ṱhoḓea na khumbelo idzi kanzhisa dzi a ḓivhea .
Ri ḓo ita uri hu vhe na zwiko zwo teaho zwa u kunga na pfumbudza maṅwe mapholisa maswa vha linganaho 12 000 u itela u vhona uri vha Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe vha khou wana vhukoni ha mashumele vhune ha ṱoḓea .
Fhedzi , arali ha vha na thaidzo , u ambedzana ha tshipolotiki hu vha ho tea , nzulele i nga ṱoḓa uri hu vhe na u dzhenelela ha vhadzulapo na ha mmbi .
4.3 . I ḓo dovha ya shuma sa tshishumiswa tsha vhueletshedzi kha mihasho ine ya ḓo vha i tshi khou ṱoḓa tshumelo dzi tshimbilelanaho na mafhungo a GCIS .
" Ndi shuma u lidza muzika .
Ndumbo ya u shumisa tshelede kha tshifhinga tsha vhukati ha ṅwaha i ḓo vha i kha mveledziso ya themamveledziso ya zwiko zwa maḓi na phaḓaladzo nnzhi u itela u ṋetshedza nḓisedzo ya maḓi i fulufhedzeaho u bva kha themamveledziso ya zwiko zwa maḓi a sa athu shumiswaho manzhi u itela u swikela ṱhoḓea i dzulaho i hone ya Afrika Tshipembe .
Tshipikwa tsha mutambo ndi u dzhia vhatambi vha konesaho vha re na zwifhinga zwa u khwaḽifaya zwa khwine kha mitambo i katelaho u gidima na u fhufha nzambo ya u ṱaṱisana kha sia ḽa lushaka na maṅwe mavundu .
A dovha hafhu a bva na muhumbulo wa uri u ḓo akha lubuvhi a vhofhelela kha mulenzhe wawe na kha ḽibodo ḽa ṋawa .
Zwine ṅanga dza sialala dza ita musalauno zwi tea u vhonwa nga kha Mulayo wa Vhashumi vha Mutakalo vha Sialala78une a u languli fhedzi uku kuitele , u dovha hafhu wa lavhelesa-vho idzi ṅanga dza sialala sa tshipiḓa tsha sisiṱeme khulwane ya mutakalo .
MTBPS tsha 2018 tshi bveledza pulane ya u vusuludza na ṱhuṱhuwedzo ya nyaluwo ya ikonomi ya Muphuresidennde , ine ya ḓo tikedzwa nga vhudziki ha zwa masheleni na muvhalelano .
Tsha u thoma , zwa u thivhelwa ha malwadze nga u shumisa mafulo o khetheaho a u ṱuṱuwedza mutakalo zwi ḓo dzhielwa nṱha .
Tshiṱirathedzhi tshi katela u shumisa netiweke dza tshitshavha na vhashumi u vhea iṱo na u tsivhudza masipala nga ha u thubiwa ha mavu tshifhinga tshoṱhe , khathihi na u khwinisa vhupo u bva he vhathu vha pfulutshela hone .
Musi hu tshi khou lavhelelwa uri 75% ya tshivhalo tsha vhathu vha vhupo ha mahayani vha ḓo vha vha tshi khou dzula ḓoroboni nga 2030 , ḽifhasi ḽi khou swikelela luṱa lune mugaganyagwama wa ikhoḽodzhi wa ḓo fhela , na ṱhoḓea ya tshumelo dza ikhoḽodzhi dzi fhiraho nḓisedzo i vhuyedzedzeaho .
Musi maitele a mveledziso ya ndivho o no khunyeledzwa , u itwa ha zwisumbi zwa mashumele zwa ndeme zwi ḓo tevhela .
U ṱavhanyisa mvelaphanḓa ya vhathu nga u shela mulenzhe ho dzudzanywaho zwavhuḓi na pfano ya dzitshaka ndi tshipikwa .
Kha nzulele ya maitele o fhambanaho vhorakhemisi vha na tswikelelo kha tshaka dzo fhambanaho na tshivhalo tsha mafhungo .
Mapholisa vha ḓo dovha vha khwaṱhisa kha u shumiswa ha dathabeizi ya DNA kha u ṱalusa vhahumbulelwa .
Nḓowetshumo i sumba yo tendelwa u shumisa nga nḓila ine zwa ṱoḓea ngayo kha zwibviswa zwa vhulimi .
Mbadelo dza oridzhinaḽa dza muyani na vhuṱanzi ha mbalo kana khophi dzo sethifaiwaho dza zwenezwo kana sambula dza zwa vhuendi .
( 1 ) Naho ho vha na u vhulawa ha Mulayotewa wo fhiraho , Muengedzo wa 2 wa uyu Mulayotewa sa zwe wa khwiniswa ngaho nga Ṱhumetshedzo ya A kha Muengedzo uyu , u ḓo shuma -
Maanḓalanga a Aphiḽi ya Ngomu kha ndivho dza PAIA ndi Minisṱa wa zwa Vhuendelamashango .
Khethekanyo ṱhukhu iyi i sedza kha nḓowelo ya mukovhe wa ṱhanganyelo ya zwirengwa mashangoni a nnḓa na zwivhambadzwa seli zwa Gauteng khathihi na mashango a vhambadzaho mahulwane .
3 . Nḓivhadzamulayotibe nga ha Tshanduko ya Tshumelo ya Muvhuso , 1995 : i bvisela khagala tshanduko dza malo dza ndeme , vhukati ha zwenezwo Tshanduko ya Nḓisedzo ya Tshumelo ndi tshone tshithu tsha ndeme .
Nedlac i tea u ḓivhadzwa nga ha mugwalabo kha fomo yo teaho .
Naho tshumelo dzi songo thithiswa , vhashumi vho livhana na mutsiko munzhi .
Vhashelamulenzhe vhoṱhe vha tea u shumisa u linga huthihi na maitele a u pulanela ndondolo musi mulwadze a tshi enda hoṱhe hu re na tshumelo .
Hune ha wanala uri vhathu vha lwalesa miṱana kana vha na tsumbadwadze dza WRULD zwi nga vha zwi tshi tshimbilelana na dziṅwe tshakha dza mishumo .
Vhufaragwama ha Vundu vhu na pfanelo ya u sa ṱanganedza bidi ifhio na ifhio kana tshipiḓa tsha bidi , sa afha mafhungo o dodombedzwaho kha matrikisi a vhupimathengo a re afho fhasi a tshi ḓo vha na mushumo muhulwane kha vhupimathengo ha dzibidi .
1.4.9 ha nga ḓo fhaṱa tshifhaṱo tshifhio na tshifhio , u longa mitshini kana tshishumiswa kana tshiṅwe tshithu-vho tshi no kwama masheleni tshi tshi itwa henefha binduni ḽawe hu songo thoma ha vha na thendelo yo tou ṅwalwaho i no bva kha GEP ;
U fhungudzwa ha zwikhala zwa u ya tshikoloni zwi khou vhuedza nga maanḓa kha u dzhenwa ha tshikolo
U shumisa nga ngona zwifhinga / makhathi a sa konḓi , tshifhinga tsha zwino , tsho fhiraho na tshi ḓaho ( ḽikhathi ḽa ndi , ḽa ndo , na ḽa ḓo ) .
Ndi ngazwo ro thoma mutheo wa mbekenyamaitele ntswa , Bammbiri ḽa Mahumbulwa nga ha Mbuyedzedzo ya Mavu .
Phoindi dza vhuṋe dzine dza ḓo kovhelwa u itela muhumbulo wa vhuvhili wa u shela mulenzhe kha tshifhinga tsho engedzedzwaho dzi ḓo ḓsendeka nga zwiitisi zwo fhambanaho .
Kha vha ḓe na vhuṱanzi ha mabebo ha mubebi wa Afrika Tshipembe .
Shumisani zwiḓevhe ni tshi sumbedza zwine avha vhana vha khou amba .
U dzhenela ha tshitshavha kha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka
Miṅwe ya maraga ine ya khou bvelela na mashango ane a khou bvela phanḓa i khethekanywa u ya nga madzingu , khathihi na nga zwigwada zwinzhi zwa tsenguluso na zwiṅwe .
Kha vha kwamane na Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha arali vha sina vhuṱanzi ha uri ndi ifhio fomo ine vha tea u i ḓadza .
Vhashumi vha tea u ṋetshedzwa zwishumiswa zwa u fema phanḓa ha musi vha tshi dzhena fhethu huṱuku ha u shumela nahone vha tea u ṋetshedzwa vhugudisi malugana na u zwi shumisa .
Tsheo iyi i gonyisa zwo ṱanganywaho u thoma na mbadelo dza vhuvhili na u fhungudza zwihulwane mbadelo dza vhuraru .
Ndivho ya izwi ndi u ṋea mupondwa tshikhala tsha u shela mulenzhe kana u dzhenelela thwii kha u fhindula malugana na vhugevhenga , na u engedzedza nḓivho ya mukhakhi ya mvelelo dza vhuḓifari hawe na u ṋetshedza tshikhala tsha u vha na vhuḓifhinduleli malugana nazwo .
Itani mbonwasia na mashumele a tsenguluso , nyelelo ya vhaendangaṋayo , u kunga , tswikelelo , na zwishumiswa fhethu hu konḓaho nahone ho vuleaho .
Khonferentse ya Vhubindudzi ya Ofisi ya Muphuresidennde ye ya farwa mahoḽa nga Tshimedzi yo kokodza vhuḓigani ha R300 biḽioni .
Luvhemba lwa ṱhanganelo lu nga ṋetshedza maitele a zwa vhubindudzi ho serekanaho kana u ṋetshedza tswikelelo i re tshithu tshithihi kha mafhungo o balanganaho u mona na vhunzhi ha sisiṱeme .
Vhutumbuli kha sia ḽa vhuvhusi ha thekhinoḽodzhi hu nga pfadza fhedzi kha vhadzulapo vhashu arali vhu tshi vha vhulungela tshifhinga na tshelede .
Wanani ni talele mamudi a re mafhungoni aya .
URI miṱangano ya ndeme / Zwiwo / Mishumo zwo dzudzanywaho nga Davhi ḽa Dziphakha na Vhumvumvusi ya tshifhinga tsha u bva nga Khubvumedzi u swika Tshimedzi i tea u DZHIELWA NṰHA .
Zwenezwino , Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi tou bva u wana ḽi tshi vha na u anda ha mavhengeletserekano , na kha zwikolobulasi zwe zwa vha zwi sa vhuyi zwa humbulelwa .
Muthu muṅwe na muṅwe a re na dzangalelo ḽa mavu o bulwaho afho nṱha u khou rambiwa u swikisa , hu sa athu fhela maḓuvha a furathi u bva nga tshe ha anḓadzwa nḓivhadzo iyi , mihumbulo kha :
Muziamu wa Apartheid u re Johannesburg u ṋetshedza mbonalo ya vhukuma ya nyimele ya poḽotiki Afrika Tshipembe nga miṅwaha ya tshiṱalula .
U khwinisa vhuḓifhinduleli vhukati ha vhadzhiamikovhe
Thikhedzo hei i ḓo wana masheleni nga kha SIB nahone mbadelo a dzo ngo katelwa kha khethelanyo ho sedzwa kha mbadelo dza u tikedza nga masheleni ngudo .
Muhumbeli ane a fusha ṱhoḓea dza sabusidi ya ṱhanganelano
Nḓila dza khumbelo dza u bveledzisa dzo leluwa na hone dzo khwiniswa , na tshifhinga tsho tiwaho tshi tevhedzelwa nga masia oṱhe .
Khabinethe yo dovha hafhu ya fushea nga ḽa uri tshivhaloguṱe tsha masheleni a linganaho R54,2 miḽlioni ndi he a swika he a tendelwa uri a ḓo kovhanywa vhukati ha avha vhaṋe vha mabindu .
Nḓivho ya furemiweke dza mulayo dzine dza shumiswa kha sekhithara ya tshitshavha .
Muofisiri wa pholisa a dzhiaho tshitatamennde tshavho u ḓo ḓadza fomo .
A zwi tinyei : tshanduko ndi kuitele kwa ndeme u itela khonadzeo ya u ḓisa zwithu zwa khwine .
Hezwi , na hezwi kha zwi hulwana , ndi vhubvo ha fulufhelo ḽashu musi ri tshi amba uri lushaka lwashu lu kha muvhuso wa vhuḓi .
Ndi a pfesesa uri mafhungo maṅwe na maṅwe a si a vhukuma o ṋetshedzwaho a nga ita uri khumbelo yanga i bvisiwe kana u pandeliwa arali ndo tholiwa .
Nga thuso yavho , ṱhuṱhuwedzo na vhuḓiimiseli vhu sa dzinginyei , vho vha hulisa .
Mafhungo maṅwe a nyengedzedzo ane a ṱoḓea a katela zwidodombedzwa zwa vhuṱumani zwa muitakhumbelo :
Tshaka dza mbekanyamushumo dza khakhululo a dzi tsha sedza kha zwi re ngomu , u guda wo ḓiimisela na vhuṱumani .
Zwino ho vha hu ṅwaha wo fhiraho , hu si kalesa , vhathu vho vha tshi kha ḓi dzula sibadela nga fhasi ha nyimele dzi songo teaho vhathu .
u itela zwiko zwa u tikedza phurosese - kha tsumbo dzoṱhe dza nyito mbuya , u dzhenela ha tshitshavha hu a lambedzwa .
Demokirasi a i fhi vhadzulapo pfanelo dza u ita zwine vha funa , musi vha tshi funa , kha vhane vha funa na musi vha tshi funa .
Nga u vha na vhuṱanzi uri vhashelamulenzhe kha CBP vha vhe vho imelwa kha zwiwo zwo teaho zwa IDP vhe kha zwiimiswa na kutshimbidzele kune kwa vha hone zwino kha ngona ya IDP , zwo bulwaho kha Phekhe ya gaidi ya ID ( zwihulu Foramu ya Vhaimeli vha IDP na Thimu dza U Shuma dza Thandela ) .
Kha thebuḽu i re afho fhasi , ṅwalani madzina a zwithu zwine zwanga vusuludzwa .
Zwiitopoli zwi sa fani na zwiṅwe ndi mathemo a mbalombalo o ṱalutshedzwaho hu u itela u kuvhanganya data , ngeno dzina ḽa tshitopoli tsha yunithi na mbonalo zwi mathemo a ḽifhasi ḽa vhukuma ane a ṱalutshedza bindu kha ḽifhasi ḽa vhukuma .
Thusani kha mishumo ya hayani .
Hezwi ndi zwithu zwine zwa khou tea u shumiwa nazwo nga nḓila ya u shandukisa zwithu u itela u khwinifhadza tshiimo zwine muhasho wa vhulamukanyi wo no thoma u zwi lugisa .
Nga kha izwi , ri ḓo thoma Khomishini ya Muholo wa Vhuphuresidennde ine ya ḓo ita ṱhoḓuluso kha vhungona ha miholo na nyimele dza tshumelo dzi ṋetshedzwaho nga Muvhuso kha vhashumi vhawo .
Ndi nga zwenezwi hune ro dzhia ḽiga ḽa u sedza kha masia a ndeme a si gathi o angaredzwaho sa Pulane ya Ndila dza Ṱahe uri ri vusuludze nyaluwo u itela uri ikonomi i kone u sika mishumo heyo ine ya khou ṱoḓea .
Mafhungo o khetheaho u ya nga mbadelo dzi elanaho dza vha kwameaho zwo katelwa kha notsi .
Kuvhonele kwa zwithu ku bveledzwa nga zwithu zwo vhalaho .
Kuvhofhelwe kwa thambo dza siṱei a ho ngo katelwa kha ṱhoḓea dzi re afho nṱha .
ṱalutshedza mishumo ya u tikedza i re ngomu ha thimu ya thandela ye ya nangiwa
Vhushaka hu sa fi vhukati ha muḓisedzi na vhathu vha re vhashumelwa hu na ndeme kha u kona u pulanela nḓila dza ndondolo dzi no ḓo sedza ndangakutshilele dza muthu , ndangakutshilele dza miṱa , na kutshilele kwavho na kuvhonele kwavho kwa zwithu .
Vhubveledzi vhu tikedzwaho vhu katela thevhekano dza kha TV , dokumenthari , fiḽimu pfufhi , fiḽimu ndapfu na vhubveledzi ha matshudeni .
Ndo dzhena kha thandela na muhasho wa IT washu u pfumbudza na u funza vhathu vha tshumelo dza ngadeni uri khomphyutha i shuma hani .
( i ) u itela uri hu vhe na maimo a lushaka o teaho kana u swikelela maimo a fhasi a u ita mushumo ;
u andisa tswikelelo kha Mvelaphanḓa ya Vhushie ( Early Childhood Development ) sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya u khwinisa sisteme yoṱhe ya pfunzo na u vha tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho ;
Naho zwi sa tou leluwa u ṱhogomela , mbambedzo iyi ndi ya vhuṱhogwa .
Ni vhona u nga saizi i ḓi dzula i tshone tshithu tshihulwane ?
2.1 . Khabinethe i khoḓa Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u ṋetshedza muvhigo wa uri zwi khou tshimbila hani kha vhakwamei vhoṱhe nga ha u shuma ha Operation Phakisa u itela Ikonomi ya Maḓanzhe na u ita khuwelelo kha vhakwamei vhoṱhe u bvela phanḓa na u farisana na muvhuso u itela u honolola khonadzeo ya ikonomi ya maḓanzhe ashu .
Ndi nga mini uyu munna wa mbilummbi o " thethenyea " e eṱhe musi o no panga musuku tshikwamani ?
Vha ri donesheni ya yunifomo ya tshikolo kha vhana vhavho yo ḓa nga tshifhinga tshone musi khalaṅwaha aya vhuria i saathu thoma .
Nda i doba na gidima ndo i fara .
Vhasaini vha kumedzaho vhorathandela kha konṱiraka sa makwevho a shumisanaho vha ḓo bula uri ndi nnyi kha vhasaini ano ḓo mufarakani muhulwane ane vhatholi vha ḓo mu dzhia a na vhuḓifhinduleli u itela tshipikwa tsha khunguwedzo ya thandela .
Arali zwi tshi konadzea , kha vha ḓivhadze u ṱhiraisela na u kopolola aḽifabethe dzoṱhe u bva mathomoni a ṅwaha nga u shumiswa he dza ṅwalwa hone he ha sumbedza mathomo na kuṅwalele kwone .
Kha ri vhe tshithu tshithihi - ri lwe na Eidzi nahone ri fhaṱe lushaka lwo khwaṱhaho
1.6 . Khabinethe i dzhiela nṱha nga mbilaelo muvhigo wo kumedzwaho nga Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi na Dzangano ḽa Mveledziso na Tshumisano ya Ikonomi kha Mbudziso dza Maraga nga zwa Mutakalo yo rangwaho phanḓa nga Justice Sandile Ngcobo .
Tshati ya u asesa vhukoni ha vhupo vhuṅwe i nga vhonala nga hei nḓila :
Khwaṱhisedzo ya khonfarentse iyi ndi u shela mulenzhe ha vhafumakadzi kha vhutshilo ha dziḓoroboni Afurika .
Tshipikwa tsha PMS ndi u vha na vhuḓifhinduleli ha zwiko zwa masipala , u khwinisa kushumele na vhuḓi ha dzangano na u sumbedza u swikelela mvelelo .
Khabinethe yo tahisa ndivhuho dzayo kha vhoṱhe vhakhethi vhe vha dzhia tshifhinga tshavho u ḓiṅwalisela na u khwaṱhisedza zwidodombedzwa zwavha , u vhona uri madzina avho a khou vhonala kha mutevhe wa vhakhethi , une zwino wo no vala .
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP GP , u thoma u wana thendelo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ro vhona hafhu ndeme ya mishumo i no nga Vhuṱambo ha Kapa ha Jazz ya Dzitshakatshaka , he ha dzhenisa masheleni a fhiraho R475 miḽioni kha ikonomi ya Kapa na u sika mishumo ya 2 000 nga 2010 .
Rekhodo dzi swikelelaho u tendelwa dzi tea u thoma dza vha dzo sumbedza kha mbadelo .
I ṋetshedza mutheo u pfeseseaho wa khwiniso dza tshifhinga tshi ḓaho kha ndangulo ya tshiṱirathedzhiki ya muhasho .
U fhungudza ( u shumisa zwiṱuku )
Guvhangano ḽo dzudzanyelwa u ranga phanḓa ndingedzo dza dzitshaka u bveledza phindulo ya ḽifhasi yo konanywaho yo khwaṱhaho u lwa na dwadze ḽa COVID-19 , u tsireledza ikonomi ya ḽifhasi na u khwaṱhisa tshumisano ya dzitshaka .
Zwi re afho nṱha zwi ḓo thusa Masipala kha u fhungudza reithi ya mitengo kha tshumelo dza muḓagasi .
3.1 Khabinethe yo ṱanganedza zwa u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Tshikwama tsha Ndangulo ya Mathukhwi ane a vha na Muhasaladzo hu tshi itelwa uri hu kone u vha na vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Indekisi i sumbedza uri khamphani iyi yo tou linganela u ya nga ha muṱaṱisano .
Kha dzitshaka mbonalo dza demogirafi dzi no nga sa idzi dzi anzela u tshimbilelana na miholo ine ya khou gonya , nyengedzedzo ya zwibveledzwa ya u ṱavhanya , tshiimo tsha nṱha tsha u vhulunga na u gonya ha maimo a vhutshilo .
Vha ḓipfa hani nga hazwo ?
6 . Tshidzumbe - Vha nga si setshiwe kana ha setshwa mudi wavho na ndaka yavho .
Muinzhiniara wa Thandela wa Rhonṱhiraka tshifhinga tshoṱhe u tea u ita ṱholo dzawe na u khwaṱhisedza uri tshomedzo dzi ḓo vha dzo lugela ṱholo na ndingo hu saathu u humbelwa u ḓa ha Muinzhiniara .
Sa tsumbo , arali vha khou fha muvhigo wa IDP vha wane khophi ya IDP hu tshe na tshifhinga vha i vhale .
Musi vha khou vhala , kha vha lingedze u topola milaedza mivhili na u dzhenisa madzina kha kuvhonele .
Fhedziha , mulayo muswa , u langaho pfanelo dza ndaela ntswa , u katelaho u shandukiswa ha pfanelo dza ndaela dza kale , a u ngo lavhelela zwipiḓapiḓa zwa pfanelo .
Ḽeveḽe ya Dzhango ndi ḽeveḽe ya nṱhesa ya mbekanyamushumo .
Minisiṱa vho itela khaedu mashango oṱhe ḓidzhenisa nga nḓila i fhaṱaho kha nyambedzano na u ḓikumedzela hafhu kha adzhenda ya mveledziso zwi tshi tevhela muṱangano wa Minisiṱeriaḽa wa Cancun .
Nyimele nga vhuphara hu si na thimathimo i ṱuṱuwedza vhulaeli nyangaredzi ha khakhululo kathihi na sia ḽine zwiṅwe na tshanduko zwa tea u bveledzwa .
Ndi ngazwo , sa tsumbo , u kuvhanganyiwa ha khumba dzi tshilaho na khoraḽa zwi tshi ḓo fheliswa , nga nnḓani ha nga fhasi ha nyimele dzo khetheaho .
Mulayotibe u ṋetshedza u thomiwa ha iNeSI sa tshiimiswa tshi re mulayoni tshine tsha vha na mulayo watsho u itela u tandulula khaedu dza vhukoni dzine dza vha hone dza zwikili zwa didzhithaḽa shangoni ḽashu .
Nga murahu ha musi muofisiri wa mafhungo o no dzhia tsheo kha khumbelo muhumbeli u fanela u ḓivhadzwa nga nḓivhadzo nga ha tsheo yeneyo nga nḓila ye muhumbeli a ṱoḓa u ḓivhadzwa ngayo .
Fanitshara i nga katela zwisima , mafagi a u shela mashika , mirunzi ya vhuimaho bisi , dzibannga , dziḽaithara kana rinngi dza bola ya zwanḓa - zwo ḓisendeka nga nzulele ya hune tshiṱaraṱa tsha vha hone .
Arali muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli a ḓisa mvetamveto ya mbekanyamaitele kha khoro kana bodo ya vhalangi ine ya fhambana na mbekanyamaitele ya tshiedziswa , muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli u tea u vhona uri mvetamveto ya mbekanyamaitele i tevhedza milayo .
Zwo ralo , ṱhoḓea dza mbekanyamushumo dza u monithara u bvelela ha dzingu zwi a kona u ima na phambano hei yo fhambanaho nahone zwi a khwaṱhisedzwa .
Khabinethe i ita mbidzo kha oṱhe mazhendedzi a mulayo uri vha gadese dzibadani dzashu u itela u vhona uri vhashumisi vha dzibada vho tsireledzea .
OSBP i ḓo alusa zwa matshimbidzele a mbambadzo hu si na u litshedzela vhutsireledzi ha lushaka kana u kuvhanganyiwa ha mbuelo nga kha u endedziwa ha zwithu nga nḓila yone , vhathu na tshumelo vhukati ha Afrika Tshipembe na mashango o ṋeanaho masakha naḽo ane a vha Botswana , Lesotho , Namibia , Mozambique na Zimbabwe
Mafhungo a ndeme ane tshitshavha tsha tea u dzhenelela , ndi nnyi ane a ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha tshumisano na tshitshavha na uri tshumisano i ḓo itwa lini .
2.2 . Khabinethe yo ṱanganedza vhurangeli ho rangwaho phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa ho ṱanganyisaho tshitshavha tsha Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka na Khantsele ya zwa Vhashumi nga dzi 4 Ḽara 2014 hu u itela u wana thandululo ya khakhathi dzi iteaho mishumoni kha Indaba ya Vhushaka ha Vhashumi .
Vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha nḓowenḓowe iyo , ndi zwone , nga nḓowelo i kha vhaiti vha vhugevhenga ha tshiṱalula .
Vhathu vha shumisaho mabakete a sa femi , kana hu si na zwishumiswa zwi dzhiiwa sa hu sa iswi tshumelo .
Muvhusdo wapo u fanela u vhiga kha tshitshavha uri tshelede ine vha vha nayo i shumiswa hani .
Vhudavhidzani , Kutshimbidzele , & U shumana na Khuḓano
Kha nyimele dza u shaea ha zwiko hezwi ndi zwa ndeme - kha nyimele ine maanḓalanga apo na muhasho wa muvhuso wo teaho vhoṱhe vha si kone u bveledza zwileludzi zwo pulaniwaho kana u londota fhethu ho vuleaho ha nnyi na nnyi , mavu a dzula a si na tshithu nahone a sa londiwi .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa DSP , mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho kha tshumelo dza radioḽodzhi na phathoḽodzhi na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
Khabinethe i ita khuwelelo kha mabindu na tshitshavha u bvela phanḓa u ita vhuḽedzani na muvhuso u itela u isa ikonomi maimoni a nṱha .
Ndeme yavhuḓi ya diphosithi dzi ra na mbuelo khadzo dzi lavhelelwa hu tshi khou shumiswa thekeniki ya tshelede i dzhenaho na u bva hu na luafhulelo .
Muvhuso u tshimbidza mbekanyamushumo dza u fhelisa vhushai dzi shumaho vhukuma , dzi ngaho Mbekanyamushumo dza Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho ( EPWP ) .
Musi Tshiṱirathedzhi tsha Lushaka tsha u Thivhela Vhugevhenga tshi tshi ḓo thoma u amba nga ha zwivhangi zwa tshifhinga tshilapfu , SAPS i ḓo sedza zwihulwane kha u khwinisa ndondolo kha vhafumakadzi na vhana musi vha tshi vhiga vhugevhenga hu ne vha itelwa .
Vhuḓikumedzeli ha muhasho ha u shuma nga nḓila yo ṱanganywaho zwo sumbedzwa kha maano a ndeme o bveledzwaho na Memorandamu wa u Pfesesa wo sainiwaho nga tshifhinga tsha tsedzuluso .
Sisiṱeme ya u sedzulusa hafhu nga yone iṋe ya zwino yo pimea kha u vhona mulandu , nga murahuni ndi hune dziṅwe nyiledzo fhedzi dzo kombetshedzwa .
U dzhenisa sekhithara dza phuraivethe nga nḓila i pfadzaho kha IDP u itela u khwaṱhisa zwiṱirathedzhi zwa mveledziso ya ikonomi yapo na ya dzingu na u bveledza mutheo wa mbuelo na zwiko zwa masipala .
engedza nyito ya tshitshavha na u fhungudza u sa ḓiimisa nga woṱhe .
5.5 Khomishini i dzhiela nṱha vhuḓifhinduleli ha u ṱuṱuwedza na u tsireledza pfanelo dzi re kha Mulayotibe wa Pfanelo , ngamaanḓa pfanelo dza mvelele na pfanelo dza vhurereli zwa tshitshavha tshiṱuku .
U ya nga muofisiri wa ndaulo muhulwane , madzangano a ḓa tshifhinga tshoṱhe , naho arali zwi tshi katela nyendo ndapfu .
Muṱangano wa Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi nga ha Vhubindudzi wo shuma u ṱana vhukoni ha Afrika Tshipembe sa hone fhethu hone ha u engedza vhubindudzi na u thoma vhubindudzi vhuswa .
Vhuṱanzi kha khomishini ho sumbedza nḓila ye sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga ya tshinyadzwa na u kulwa nungo .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i nga vha na muhumbulo wa tshigwada kana muthu nga eṱhe une u nga ṱutuwedza phindulo kana vhupfiwa kha tshigwada kana muthu muthihi ..
1.4 . Vhorasaintsi vhashu vha ḓo bvela phanḓa na u lavhelesa Maafrika Tshipembe vhoṱhe zwenezwo musi vha tshi khou haelwa .
U shumisa nḓivho ya foniki na ya milayo ya mupeleṱo musi a tshi ṅwala maipfi ea sia ḓowele. nyito ya u linga ya fomaḽa ya 3 : u ṅwala
U kala tshiimo tsha nḓivho ya vhashumi .
Izwi zwi itwa nga nḓila ya u nanisa tshigwevho ( uri tshi vhe tshihulwane ) kana ya u tshi fhungudza ( uri tshi vhe tshiṱuku ) .
Tshiṱereke tsha Transnet tshe tsha fhelisa u rengisela zwibveledzwa zwa tsimbi mashangoḓavha , goloi , mitshelo na veini kha tshifhinga tshi linganaho vhege mbili , nḓowetshumo ya zwa vhulimi ndi yone yo kwameaho zwihulusa .
2.2. Khabiniethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe u dzhiela nṱha uri hu na khaedu kha nyimele ya tshifhinga tshi no khou ḓa .
Vha khoḓa uḽa muṱhannga uri o vha thusa .
Muhumbeli wa mushumo wa vhukuma u fanela u vha na zwikili zwa vhudavhidzani zwi sumbedzaho zwo ṱanḓavhuwa .
Ndambedzo na thuso ya masheleni u bva kha tshiṱiriki zwi nga ṋekedzwa fhedzi musi Masipala u sa koni u livhana na tshiwo nga nḓila yo teaho .
Arali vha si na nḓivhadzo ya u vusulusa , vha ḓadze fomo ya ALV ( Khumbelo ya Muthelo wa Tshiendedzi ) .
Ni kone u ṅwala magumo a tshiṱori a re na maipfi a vhukati ha 40 na 50 .
1.3.1 . uri u ḓo kona u shuma mushumo wawe a tshi tevhela phurekhisheni dza kushumiselwe kwa masheleni ;
Thendara dzo wanalaho nga murahu ha tshifhinga tsha u vala na datumu dzo lenga nahone sa mulayo a dzi nga ḓo dzhielwa nṱha .
Mbekanyamushumo Yashu ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzedzwaho/ Expanded Public Works Programme ( EPWP ) yo ḓiimisela u sika zwikhala zwa mishumo ya 4,5 miḽioni , ho no ḓi sikwa zwikhala zwi fhiraho miḽioni u bva tshe ha thoma Luṱa lwa 2 .
U fhaṱa khaphasithi nga pfananyo na u ṋetshedza vhugudisi ha vhushaka vhukati ha vhatholi na vhashumi na dziwekishopho kha vhalanguli na vhashumi .
Musi nyito iyi i ya khwiṋe u fhirisa u vha na phurosese ya u nanga ine ya dzhielwa tsheo nga dzangano ḽithihi , fhedzi i ḓisa vhuimo ha nṱha ha u dzhenela ha madzangano nga uri ndi mini , u ya nga ha mbekanyamaitele , zwine zwa vha mushumo wa tshitshavha tsha vhadzulapo .
Ro dzhia tshidulo tshashu tshi si tsha tshoṱhe ngei kha Khoro ya Vhutsireledzi ya Tshaka dzo Ṱanganelaho , tshine ri ḓo tshi shumisa u ṱuṱuwedza Mafhungo a Afurika na mulalo na vhutsireledzi kha Afurika na Ḽifhasi .
Khanḓiso iyi yo shanduka zwihulwane vhukuma u bva kha tshifhinga tsho fhiraho nahone ro thoma vhutumbuli vhunzhi vhuswa u bva kha mahumbulwa manzhi vhukuma .
Vho vha vho tshuwa ngauri Mulanga vho mu wana lini ?
Mushumo wa 2Kha vha sesze kha Mulayotewa , vha wane vhuimo na mushumo wa muvhuso wa vundu na vhushaka hawo na muvhuso wapo .
Maṅwe mafhungo ane a ita uri vhunzhi ha vhathu vha fune khothe dza sialala ndi luambo lune lwa shumiswa , lune lwa ḓivhea tshitshavha itsho tsha sialala .
Nga maṅwe maipfi , hu kha ḓi vha na dziṱhuṱhuwedzo kha zwa mugaganyagwama dzine dza nga thomiwa .
Zwikili zwa u ṱalutshedza na u shumisa ndaulo na miṅwe mihanga ya theo ya mulayo maelana na pfunzo ya vhuongi .
Vhatambi vha thimu vho vha vho takala vhukuma musi vha tshi ya u ṱanganedza khaphu .
Vha lenge u zwi bula arali zwi tshi ḓo ṋaṋisa thaidzo kana u vhanga thaidzo ntswa .
Samithi yo ṱanganedza khwiniso ya Pulane ya Mveledziso ya Tshiṱirathedzhi tsha Ndivhiso ya Dzingu ya 2015-2020 .
Ri khou bvela phanḓa na tshandukiso ya mavu u ya nga Ndayotewa nahone ri khou lavhelela u ṱanganedzwa ha Mulayotibe wa Mukovho kha uno ṅwaha .
U ṱalutshedza na u vhiga siani ḽa kushumiselwe kwa masheleni
U vhala nga vhavhilivhavhili / a eṱhe ( luraru nga vhege )
Tshifhingani tshi ḓaho , musi vhulambedzi ha mbekanyamushumo ho no vha hone , madzangano oṱhe a ḓo ṋetshedzwa vhuimo vhu linganaho .
Zwipikwa zwo vhewa kha u sedzuluswa ha mugaganyagwama .
Tshenzhelo yo wanwa zwikoloni vhuvhili hazwo , fhedzi nga maanḓa tshikoloni tsha phuraivethe , tsho npfunza u konḓelela na u ḓikumedzela kha mishumo , vhabebi , vhana na zwiimiswa .
Hezwi zwo dzheniswa kha mugaganyagwama woṱhe .
Ndingedzo idzi dzi ṱoḓa u engedzedzwa ho sedzwa u dovholola ya phambano dza mmbi kha shango iḽo dzine dzhiela fhasi lutamo luhulwanesa lwa vhathu vha Somalia vhoṱhe lwa mulalo na pfumedzano ya lushaka kha shango ḽavho .
Nungo dzashu dzi ḓo thusa kha u ṱanganedza maga a u tsireledza fhethu ho ri tangaho na u fhungudza vhuhali ha tshanduko zwi nga thusa kha u sikwa ha mishumo .
Mitambo ya bola ya milenzhe na netibolo yo tambiwa , nahone vhakundi vho wana dzikhaphu na mimedala .
Masia a ndeme o dubekanywa , ane a tou vha madavhi a tshitshavha ao kwameaho nga u fhambana nga kushumisele kwa zwidzidzivhadzi na halwa .
Mulangadzulo ndi mudzulatshidulo wa khoro , u tshimbidza miṱangano ya khoro na u ita zwa vhulavhelesi kha komiti dza khoro .
Kha ṱhanganyeloguṱe iyi , ine ya ṱoḓa swika tshithihi i khou lambedzwa na u thoma u shumiswa , tshararu tsho salaho tshi nga fhasi ha ndingo .
Zwi amba uri arali ra dzhia maga aya , u dzhiela nṱha zwe zwa bvelela vhathuni , izwo khomishini yo zwi ita nga nḓila ya khwiṋe .
Vhathu vha sa shumiho vha tea u ḓi ṅwalisa Muhashoni wa Vhashumi sa vhathu vha ṱo ḓaho mushumo .
U bveledza phoḽisi ya mutakalo wa vhashumi
Ngudo ya kiḽasi yoṱhe 23 nga vhege lwa minethe ya 15 hu tshi khou shumiswa bugu nthihi nga vhege .
Hu ḓo vha na u isa phanḓa na u ḓiṋekedzela ho ṱanganelanaho hu re hone zwino hune ha dzheniwa ngaho kha vhuimangalavha nga fhasi ha thendelano yo dzudzanywaho lwa tshiofisi dza zwiimiswa zwinzhi kha u tikedza manḓalanga a ndango ya Komiti a Pfanayo ya Kushumele kwa ya Ndango ya Mikano .
U shumisa tshumiswa dza u ṅwala nga vhuḓifhulufheli ho kalulaho na u leluwa ( sa , khirayoni ) .
Kha mafhelo a ṅwaha uno wa muvhalelano , ri ḓo vha ro thoma Khomishini ya Vhupulani ha Vundu .
U fhambana na izwo , ndivhotiwa ndi masia a tswikelelo kha tshifhinga tshipfufhi o ṱalutshedzwaho nga u ṱukufhadza .
Tsheledemviswa ya Tshitshavha Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni ho sedzwa maitele a mugaganyagwama .
Fhedziha , fhungu ḽine ḽa vha thaidzo , ho vha vhuimo ha Minista wa nga Ngomu .
U vhea iṱo na ndondolo ya zwishumiswa zwa u thusa .
Nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe / vhege iṅwe na iṅwe kha masia oṱhe a Luambo na dziṅwe ngudo
Zwithu zwihulwane zwa mvelaphanḓa ya nḓowetshumo ya IT zwo ḓitika nga zwitevhelaho :
U ṅwala maipfi nga u shumisa mibvumo ya maḽeḓere ye ya gudiwa
u leludza muratho kha vhagudi u bva kha tshiimiswa tsha vhugudi u ya kha tshiimiswa tsha mushumo ; na
U shandukiswa ha ndondolo i si yavhuḓi na dzinnḓu dzi so ngo fhaṱwaho zwavhuḓi dzi ṋetshedzwaho nga muvhuso ;
Kha vha vhudzise arali vha na rekhodo dza zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso zwi re fhasi havho .
Ndi ima phanḓa ha vhathu vha Afurika Tshipembe ndi tshi ḓiṱukufhadza khatshipiḓa tshe nda tshi ṋewa tsha u dzhia ofisi khulwanesa kha shango tsho vhaho hone nga vhanga ḽa phetho i songo ḓoweleaho ya u tsitsa Muphuresidennde wa kale tshiduloni tsha vhurangaphanda kha muvhuso .
Vhuṱanzi vhunzhi vhu wanala kha
Iṅwe ya nḓila ndi u ṱanganyisa mutakalo na ndondolavhathu sa muhasho muthihi .
A hu na thuli dza mavu dzine dza ḓo tendelwa fhethu ho itelwaho tsireledzo ya vhupo ha mveledziso iṅwe na iṅwe .
Vhurifhi vho do ṱoḓa ṱhaluso , pfunzo na u ḓidzhenisa ha tshitshavha .
U fhufha nga nṱha vha dzhena nga fhasi ha tshithu , u kokovha , u ṋamela , u fhufha , nz .
Tshi dzulela u sedza murahu tshi tshi ṱoḓa u vhona hune tshibode tsha vha hone .
Vharengi vha shumisa vhuimo havho ha masheleni u sumbedza tshiimo tshavho tsha nṱha na u sa ṱhonifha vhaṅwe vharengi .
Muṋetshedzi wa tshumelo o tiwaho o fara wekishopho ya maḓuvha mavhili u pfukisela nḓivho kha dzikhantseḽara dzi ṱhonifheaho ntswa ya mushumo wa dzulo ḽa khoro .
Mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha u sumbedza fhethu na nḓila ine tshelede ya tshithavha ya ḓo shumisiswa zwone kha uyo masipala .
Tshavhuvhili , mashango oṱhe ha ngo tevhela na luthihi vhurangaphanḓa hashu na u tenda u fhelisa maini dzi sa ṱoḓi vhashumi u bva kha zwiṱhavhane zwa vhuswole havho .
U fhedzisa mafhungo hu tshi shumiswa maitimatikedzi .
Khabinethe i khou vhilaedzwa nga u thoma ha migwalabo ya matshudeni i re na pfudzungule kha dziṅwe yunivesithi shangoni ḽashu .
U wana khomphyutha / vha zwa ndangulo vhane vha ḓo thusa kha u thaipha
Vhathu vha na HIV vha ṱoḓa thikhedzo na ngeletshedzo .
Khomishini i kandisa muvhigo wa misi yoṱhe , ndivho ya hone ha vha u ḓivhadza vhathu nga mushumo wa khomishini .
U nanga na u khetha komiti dza wadi kanzhi zwo itwa nga nḓila ya inifomala .
U khwinisa tshumisano vhukati ha vundu na vhaṅwe vhashelamulenzhe na zwiimiswa
- Dokotela Vho Ngwako Stephen Sebopetsa , Ṱhoho ya tshikolo tsha Fhasi tsha Rathaga kha Sekhethe ya 1 ya Rakwadu , Tshiṱirikini tsha Mopani Vhubvaḓuvha , Limpopo , kha u ṱanganedza Pfufho ya Ḽifhasi ya Vharangaphanḓa vha zwikolo kha kushumele kwavhuḓisa sa murangaphanḓa , mushumo wa nṱhesa khathihi na u shela mulenzhe kha sia ḽa zwa pfunzo .
U kona u wana vhuṋe ha mavu na kudzulele ku re kwa inifomaḽa a hu tou vha hunzhi
Mukovhe wa tshiko wo pikwa kha tshivhalo tsha vhupo vhu elanaho ho topolwaho .
Sa muṅwe we a wana ṱhanganedzo na pfufho , ngeletshedzo yavho i ḓo vha ifhio kha vhaṅwe vha shumaho kha zwiimo zwa mahayani zwi fanaho ?
Sedzani arali tshifanyiso tshi tshi nga ni thusa u pfesesa iḽo ipfi .
Ri khou dzhia maga a u tsireledza demokirasi yashu , u tsireledza themamveledziso ya ikonomi yashu khathihi na u bveledza zwitshavha zwo tsireledzeaho kha vhoṱhe .
Thuso zwi nga itea ya sa tendelwe kha bindu ḽo sedzwaho kha zwa ndingo dza u lugela u vhambadzela nnḓa u swika izwi zwo no khunyeledzwa , na vhaimeleli vha bindu vho no pfuka kha vhugudisi ho teaho .
U tila na u kwamea ha miṱa kha dzhenuwo zwi vhonala sa zwone zwivhangi zwa ndeme .
shuma sa bugutshumiswa kha vhaofisiri na vhakhantseḽara vha re na vhuḓifhinduleli ha u shumisa maitele a ngaho khetho , u ṅwala mivhigo ya komiti dza wadi , na u ṋetshedza zwiko zwa ndeme zwa u itela kushumele ku pfadzaho .
Zwiṅwe zwithu zwo fhambanaho na zwa kale , zwiṅwe zwithu zwa khwiṋe nahone zwiṅwe zwithu zwo teaho u shumelwa na u tshilelwa .
Kha ḽifhasi ḽi khou bvelelaho , nḓowetshumo na maitele a nyaluwo ya ikonomi i songo imaho zwavhuḓi yo fhaṱelaho lupfumo na u bvelela ha vhaṅwe , ngeno vha tshi khou tshinya mupo .
U itela u fhungudza uhu , Khabinethe ya Lushaka na ya Vundu vho ṋea ndaela ya u fhungudza tsheledemviswa kha masia a tevhelaho uri zwi shumiswe .
7.17. Miraḓo ya khorondangi kha Bodo ya Koporasi ya Ndangulo ya Vhuendi ha Dzidabani :
Kha vha kwame tshiṱitshi tsha ndingo tsha tsini .
U livha na khaedu iyi zwi ṱoḓa mbekanyamaitele dza tshivhumbeo dzine kanzhi dza vha kha vhupo ha mbekanyamaitele dza zwa masheleni , hu si mbekanyamaitele dza zwa masheleni .
Fhedziha , tshiimo itshi a tshi nga ḓo bvelela u ya hoya nahone tshanduko i nga kha ḓi vha i si kule musi vhathu vha tshi tenda .
U thusa kha u avhela mugaganyagwama na u langula zwibviswa .
ZWINE ZWA DZULA ZWI HONE U ITELA U RENGWA HU TSHI TEVHEDZWA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( ii ) :
Ndivho ndi u khwaṱhisedza demokirasi ya u dzhenela kha muvhuso wapo .
U swika henefho hune mulayo wa ḓo vhea mukano kha pfanelo i re kha hei Ndima , mukano u fanela u tevhedza khethekanyo ya 36 ( 1 ) .
Data i ḓo langwa nga nḓila ḓe u bva kha zwiko u ya kha sisiṱeme ?
U ḓadzwa , miṅwedzini miṅwe na miṅwe mivhili , ha fomo dza mbigelamurahu dzine dza tea u kumedzwa vha ha masipala , hu na thikhedzo ya muḓivhimakone wa CBP ; na
Ro no ḓi gandisa mbekanyamushumo ntswa yo tewaho kha nyito ya thendelano dza nḓisedzo kha webusaithi ya muvhuso na ya Ofisini ya Muphuresidennde vhuvhili hadzo , na uri u swika zwino dzi sumbedza thendelano dza nḓisedzo dza ṱahe kha dza fumimbili .
Khabinethe i ṱanganedza u phasisiwa ha Mulayotibe wa NMW nga Buthano ḽa Lushaka .
Rakhonṱhiraka u ḓo hwala vhuḓifhinduleli hoṱhe arali a rumela tshomedzo u bva femeni hu so ngo vha na vhuṱanzi ha ndingo nahone ha vha hu so ngo itwa ṱholo nga Muinzhiniara kana muimeleli wawe a re na thendelo na thendelo yo ṋewaho nga Muinzhiniara ya u rumela .
U sika kha 2D
Malugana na izwo ndi ṱanganedza tshikhala itshi tsha u sumbedza ṱhonifho kha maanḓa avho , vhufhulufhedzei , na vhuḓikumedzeli kha vhutsila havho nyimele dzi anzelaho u konḓa , dza vhuludu vhuhulu na dzi shushaho , arali dzi si khombo , kha zwifhinga .
Muhasho wa Mabindu a Muvhuso ndi muimela mufaramukovhe u itela muvhuso .
Khakhathi dza muṱani kanzhi dzi vha dzi sa khou katela fhedzi khakhathi dza u tou rwa , fhedzi zwiito , vhuḓifari na masiandaitwa ane a ita khakhathi dza muṱani a a fhambana nga mbonalo na luvhilo lune a itea ngalwo .
Thandela ya u renga ya themamveledziso na yone i thoma u shumiswa ṅwakani u itela u khwaṱhisa zwa u renga na u khwinisa tshinyalelo na nyisedzo ya zwileludzi zwa themamveledziso kha sekhithara .
Ṱhoḓea dza vhugudisi dza vhaṋetshedzi vha ndondolo kha miṱa yo engedzwaho na avho vhane vha ṋetshedza ndondolo ya tshoṱhe dzo fhambana na dza avho vhane vha , sa tsumbo , vha shela mulenzhe kha tshumelo dza u ṱanganya hafhu malugana na vhana vha si na vhushaka navho .
Kha tshiṱirathedzhi itshi , tsireledzo ya zwiḽiwa , u fhaṱwa ha matshilo lwa tshifhinga tshilapfu na pfumbudzo ya zwikili kha masia o sedzwaho khao ndi zwa ndeme kha mbekanyamushumo ya mveledziso ya mahayani .
16.1 . Khabinethe yo fulufhedziswa uri Muhasho wa Vhulimi , Vhusimamiri na Vhufuwakhovhe ( DAFF ) u khou dzula wo vhea iṱo kha mabulasi u ya kha shango ḽoṱhe nga vhuphara i nḓila ya u lwisa u phaḓalala ha Avian Influenza ( HPAI ) H5N8 yo waho .
Lushaka na lwone lu ḓo vhuelwa , musi vhabveledzwa nga zwikolo vha re na vhuimo ha khwine kha zwikili na nḓivho vha tshi dzhena kha pfunzo dza nṱha na mishumoni .
U gonyela nṱha ha u kavhiwa ho livhanywa na , vhukati ha zwiṅwe zwiitisi , u sa tevhedzelwa ha maitele a u thivhela COVID-19 na ndaulo dza Alert Level 1 .
Vho Council vho amba uri vha ola thathu u itela u sumbedza vhuḓipfi havho .
3.3 Ho dovha ha dzhiiwa tsheo ya uri mihasho ya muvhuso ya lushaka na ya vundu yo teaho i tea u ṋetshedza thikhedzo kha masipala wa tshiṱiriki uri hu tshimbidzwe ndaela iyi ntswa .
Nga zwiitisi zwa khombekhombe , Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u hana khumbelo ngauri zwa vha zwi tshi elana na rekhodo .
Pfesesa zwiitei zwa tshifhinga tshilapfu kha masia a ndeme o topolwaho nga tshitshavha .
Hu khou lavhelelwa uri i ḓo bveledza mbuelo dza ikonomi ya matshilisano khulwane ya mashango oṱhe kha dzhango .
Tshiṱirathedzhi tsha u vhea mitengo tshi ḓo vhea vhasheledzi vhoṱhe na vhagayi nga nnḓa ha vhubindudzi .
Thikhedzo yo khwaṱhaho nahone ine ya vhonala u bva kha pulane dza vhulanguli ha nṱha fhedzi , a i nga khwaṱhisedzi mvelelo .
Muhasho wo ṱalusa vhaṋetshedzatshumelo vhane vha badelwa khomishini ya u kuvhanganya mbilo dza Tshikwama tsha Khombo dza Badani ( RAF ) na dza Mulayo wa Ndiliso ya Vhashumi vho imela Muhasho sa mazhendedzi u ya nga milayo yo bulwaho afho nṱha .
Hu ḓo dovha ha vha na miṱangano ine ya ḓo farelwa thungo nga Vhaofisiri Vhalangi Vhahulwane vha Amerika na Afurika ( CEOs ) na Muṱangano wa Dziminisiṱa wa Mulayo wa Nyaluwo na Tshikhala Afurika ( AGOA ) .
Thikhedzo ya Khuvhangano ya Ḽifhasi ya Mveledziso phanḓa , Afurika Tshipembe ḽo sumbedza nḓila ya tsireledzo ye ya khoḓiwa sa one maimo maswa a dzitshakatshaka - na hone u bva tshenetsho i vho shumiswa nga Mbumbano ya Dzitshaka sa yone nḓila ine ya shumiswa kha mishumo mihulwane .
1.4 . Musi ri tshi khou sendela kha maḓuvha a madakalo , ri tea u elelwa uri dwadze ḽi kha ḓi vha hone na uri ḽi khombo .
Hezwi zwo kombetshedza muhasho u khwaṱhisa sisiṱeme ya parula nahone hezwi zwo katela tsedzuluso ya theo ya mulayo na mbekanyamaitele ya parula ya dzilafho , na mveledziso ya mvetomveto ya muhanga wa u valela .
Kha ri ṅwale Olani tshifanyiso tsha zwine na takalela u ita tshikoloni .
Thuso ya vhadzulapo vha Afurika Tshipembe vho farwaho kana vha re kha dzhele dza mashango a nnḓa
Mbuelo na khaedu : Phothifolio
Kha zwiteṅwa zwenezwo , ho dovha ha sumbedzwa upfi Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa a nga hana u swikelela arali zwi tshi nga thithisa tsireledzo ya tshifhaṱo kana ndaka .
Tshiedziswa tsha ṱhalutshedzo
Vhuṱumanyi ha musudzuluwo vhu sumbedza tshivhumbeo tshaho tsha thevhekano .
Vhahumbeli vha mushumo vhane a vho ngo tholiwa kha Tshumelo ya Tshitshavha a vha nga dzhielwi nzhele kha poswo .
Khovhe dzi re na mutsiko dzi khomboni khulwane kha u wa ha tshitzhili tshi re na khonadzeo ya u ita malwadze .
U tsikeledza hu nga shumiswa u fhungudza vhuḓifari , nga maanḓa vhuḓifari ho pfufhiwaho tshifhinga tsho fhelaho .
Muṱangano mupfufhi na khoniferentsi nga luṱingo arali zwi tshi ṱoḓea .
I. Tsumbanḓila dza vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala
Heyi ndi tswikelo khulwane ya ndugiselo dza khetho dza lushaka na dza vundu dza vhurathi dzine dza khou lavhelelwa u farwa nga 2019 .
- U ṱamba misi yoṱhe
Vhaṅwe-vho vha vhilaela nga ḽa uri na musi vha kona u ya miṱanganoni , zwililo zwavho a zwi dzhielwi nṱha .
Vhuṋe ha mavu ndi ha vhorabulasi ha phuraivethe lune zwa konḓa u kovhela mavu vhashumi na u kona u vha ṋea pfanelo dza u shumisa mavu dzo teaho .
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri dzina ḽa mushumisi ḽavho , ḓiresi ya imeiḽi , kana zwiṅwe zwine vha ṋekedza kha saithi zwi nga ḓi vha na dzina ḽavho ḽa vhukuma kana maṅwe mafhungo ane a ḓo ita uri vha ḓivhee nahone , nga ṅwambo wa izwo , zwi nga bvelela kha saithi iyi .
A no fhedza u thoma ndi ene muwini .
Ṱhoḓea na mitevhetsindo ya ikonomi zwi ṱoḓa uri vhathu vhane vha shumaho vha dzulele u shanduka na u ḓiḓowedza na mvelaphanḓa ya thekhinoḽodzhi .
Mvelaphanḓa i ḓo lavheleswa vhege iṅwe na iṅwe nga Muhasho wa Vhupulani , Vhulavhelesi na u Ṱola ofisini yanga , ofisi ya Muphuresidennde .
Zwi ḓo dovha zwa dzhenelela kha u sa nyeṱha ho livhaho u fhungudza mihasaladzo ya shango saizwi zwi tshi dzinginya thekhinoḽodzhi dza zwiporo dza dzhenethiki kha u khwiṋisa tshiimo tsha zwiporo .
Zwitshavha zwi khou ṱuṱuwedzwa u shumisana na muvhuso nga u vhiga vhutshinyi uhu kha Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe .
Musi mishonga i tshi ṱoḓea , nangani matheriala na nḓila ya u shumisa i konadzeaho hu si na u kwama lu si havhuḓi zwiṅwe zwitzhili kana mupo wone uṋe .
Musi muhumbulo uyu u tshi khou vhuthothonyi , ri dzhia maga a vhurangeli u itela u khwaṱhisedza uri komiti ya pfananyo ha u lwa na vhuaḓa i a khwaṱhisedzwa u itela u isa phanḓa na netiweke ya u guda .
3.2 . Muhasho wa Vhufaragwama ha Lushaka u khou shumisana na vha Eskom nga u vha ṋea thendelo yo teaho ya uri vha kone u wana zwiperephatsi zwine zwa ṱoḓea musi hu tshi tea u lugiswa zwiṱitshi khathihi na u zwi ṱhogomela .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza MTBPS 2019 tshe tsha swikiswa nga Minista wa Gwama tshe tsha ṋetshedzwa kha nyimele ine ya vha hone ya ikonomi ya ḽifhasi na ya fhano hayani i no khou konḓa vhukuma , MTBPS tsha 2019 tshi dzinginya maga ane a ḓo vhofha kushumisele kwa masheleni nga tshitshavha na u kutshimbidzele kwa tshikolodo kha GDP
Fhethu ha u khethekanya u mona na mamagani , u fhungudza masiandaitwa a mihasaladzo u bva kha gese na minukho u ya kha phosho na tshedza tshine tshi sa ṱoḓiwe , ndi zwone zwine zwa shumiswa nga maanḓa Afrika Tshipembe a zwo ngo bveledziswa zwavhuḓi .
U thoma sisiṱeme dza u ela vhuvha kha zwileludzi zwa mutakalo .
1 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Malwadze na Ndiliso dza Khuvhalo dza Mushumoni wa 2018 u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Ndi vhuṱanzi vhune ha tou vha khagala uri u sika mushumo ho salela murahu kha nyaluwo ya mushumo .
Muvhigo wa u thoma u nweledzaho mafhungo a zwa vhuimo ha nṱha kha zwa vhubindudzi khathihi na khumbulelo ya mbadelo dza thendara khathihi na madzingiywa a shedulu kha thandela nthihi kana tshigwada tsha thandela dzi re na tshikoupu tshi fanaho tsha vhuimo nṱha .
Tshikwama tsha muvhuso tshi bva khazwiko zwivhili : Ndinganelo ya mukovho wa vundu na mphomali yo livhaho .
232. Mulayo wo ḓoweleaho wa dzitshaka
Hu tshi tevhedzwa maḓaka , fhasi ha zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi zwi tea u fanelwa fhethu hazwo ha zwa mupo .
U londota rekhode ya vhukuma ya tshivhumbeo tsha tshiimiswa , vhashumi na maanḓa a vhukuma a poswo dzoṱhe dza muhasho muṅwe na muṅwe .
Arali zwithu zwa tshimbila zwavhuḓi , khaelo yeneyo i nga kha ḓi vha yo no vha hone kha miṅwedzi i si gathi .
" Ndivho ya nndwa yashu Afrika Tshipembe , sa zwe zwa sumbedzwa ngaho nga Thendelonzwiwa ya Mbofholowo , i katela mbofholowo ya ikonomi .
Muvhigo wa vhadzulapo .
Ndi zwa ndeme u swikelela vhupo ha mupo nga u shumisa kuitele kwa sisiṱeme kune kwa ḓo dzhiela nṱha masiandaitwa oṱhe a nyito dzo fhambanaho .
Deithi : Ndi zwithu zwihulwane u itela vhathu zwivhuya ?
Kha nyimele dzi songo ḓoweleaho , tshipiḓa tsha tshanḓa tshavho he vha ṱhavhiwa hone dzhekiseni tshi nga kavhiwa .
Tshishumiswa tsha ndeme kha u swikelela izwi ndi u thomiwa ha yunithi dza vhubindudzi dzi shumaho u itela masia o tiwaho kha maongelo a vhukati .
Masheleni ane a ṱanganedzwa kha tshikwama a ḓo badelwa nga ṅwaha kha vhaṋetshedzi vha nḓivho ya sialala na / kana zwiko zwa zwi tshilaho zwapo , nga nnḓa ha musi thendelano ya u kovhekana mbuelo i tshi sumbedza tshifhinga tsho fhambanaho na itsho tsha u badela mbuelo ya masheleni .
Zwikhala zwa thikhedzo i bvaho kha muvhuso wa shango : Mashango a nga thusa zwitshavha malugana na u wana khiredithi kha zwa mbuyedzedzamalaṱwa na tswikelelo dza ndivho dza u fhungudza malaṱwa nga u bveledzisa ngona dza maga na tsumbanḓila dza mbekanyamushumo .
Mbudziso dzine dza tea u fhindulwa
Kha vha fhelise konṱiraka yo ṋetshedzwaho muṋetshedzi wa thundu na tshumelo arali muṋetshedzi o ita vhuaḓa kana vhufhura vhufhio na vhufhio nga tshifhinga tsha maitele a u bida kana tsha u thoma u shuma ha konṱiraka iyo .
Theori ya tshiendedzi tsha zwidziki yo hula vhukuma nahone a i nga ḓo ambiwa hafha .
Vhathu vhane vha dzula kha vhupo ha vhathu vhane vha hola masheleni maṱuku ha vharema , hune ha vha dziḓoroboni kana mahayani , vha dzulela u ṱangana na mbadelo dza mupo dzi re nṱha .
VHUKONI Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u khwaṱhisedza uri mbilaelo dzoṱhe dza vhatheli dzi tandululwa nga u ṱavhanya nahone nga vhukoni .
Arali tshigwada tshi tshi takalela u vhala mbudziso , kha vha vhale mbudziso iṅwe na iṅwe nga tshifhinga , kha vha ite uri zwigwada zwoṱhe zwi rerisane nga ha mbudziso , vha kone u fhirela kha mbudziso i tevhelaho .
Hezwi zwi vhidzwa uri zwiimiswa zwa ' Ndima ya 9 ' sa zwe zwa sumbedziswa kha Ndayotewa kha Ndima ya 9 .
Vhukoni ha u kona u kuvhanganya na u ṱalutshedza zwitatisiṱika .
Ene na khonani dzawe vho vha vha tshi ya phurakhithisini ya bola ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe tshikolo tshi tshi bva .
Kha vhanga ḽa mvumbo ya masia manzhi a u pulana zwi fanela u ṱanganedzea uri hu na nḓowelo kha maitele a u pulana na mveledziso ine ya tea u langiwa nga vhalanguli vha thandela vhane a vha tou u vha vhapulani vha phurofesheni .
Vhunzhi ha Komiti dzi anḓana na mihasho ya muvhuso i ne Phalamennde ya ita mushumo wa vhulavhelesi na vhuḓifhinduleli ha vhusimamilayo kha yo .
Iyi a si khaṱhulo , fhedzi zwi vha zwo thewa kha tshileme tsha vhutshutshisi ha khaṱhulo ya mulandu woṱhe
Mazhendedzi a mulayo na sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi zwi tea u lwiwa nazwo nga nḓila khulwane kha vhaiti vhazwo .
Vha mannḓalanga a zwa u ḓiṅwalisa vha sedzulusa khumbelo yavho na uri vha fanela u badela mbadelo sa zwo randelwaho nga vunḓu ḽavho .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe no sinyuwa ?
2.3 . Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mvetamveto ya Mbekanyamaitele ya Tshumelo ya Mveledziso ya Mabuḓo - U fhaṱa Sisiṱeme ya Tshumelo ya Mveledziso ya Mabuḓo ya Afrika Tshipembe i shumaho zwavhuḓi , kha Gurannḓa ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha vhathu .
U swikelela iḽi bono zwi ṱoḓa maga ho livhiswaho khao kha masia maṱanu a ndeme :
Hezwi ndi zwe vha nṱalutshedza zwone musi ndi tshi vhuya vhuongeloni .
U shumisa bugu kha u wana mafhungo
Kha Ṱhoḓisiso ya Lushaka ya Komiti dza Wadi ya 2004 / 05 ndi 32% fhedzi ya vhafhinduli vhe vha ri hu na vhuṱumani vhukati ha vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha na komiti dza wadi .
Vhonani o takala ngauri u khou dalela muzwala wawe , Tshamaano .
Khabinethe i dzula yo ḓikumedzela u fhaṱa muvhuso wa mveledziso ya vhukoni na mikhwa yavhuḓi .
U bveledza mbekanyamaitele , maitele na nyendedzi maelana na ndangulo ya masheleni , ndangulo ya nḓisedzo ya thundu na vhupulani ha tshiṱirathedzhi .
Ndi phurogireme nngana dze dza livhiswa kha vhaswa ?
Fhedzi a zwi mangadzi , uri hezwi a zwo nga itea kha mulao u shumanaho na ndangulo ya vhulamukanyi nga Vharangaphanḓa vha Sialala .
Zwino wanani ni talele nga fhasi maiti a re kha phara iyi .
Muhumbulo muhulwane ndi u ṱanganyisa na u dzudzanyulula milayo ino yelana na afho huno dzula vharengisi vha muvhili na vhudzekani nga ṋama vhu siho mulayoni na zwiṅwe zwiito zwino yelana na zwezwo .
1.3 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo dovha ḽa shumisa Samithi ya Vharangaphanḓa vha G7 u ṱuṱuwedza ṋetshedzo kha Thendelo nga ha Masia a Elanaho na Pfanelo dza Ndaka ya Muhumbulo kha Dzangano ḽa Mbambadzo ḽa Ḽifhasi u khwaṱhisedza tswikelelo i linganaho kha khaelo dza COVID-19 .
Ho wanala uri rekhodo dzo fhelelaho dzi vhewa zwi tshi ya nga milandu na mishumo ya khothe .
Phindulo dzine vha dzi ṋea dzi ḓo shumiswa nga tshiphiri vhukuma na uri dzi ḓo iswa kha murengi sa manweledzo a dzimbalombalo fhedzi .
U fhenḓa adzhenda na maṅwalo a muṱangano u itela u topola maṅwalwa o teaho ane a ṱoḓa tshenzhemo ya shishi ya mulanguli muhulwane .
Manweledzo a CV a tea u vha na zwidodombedzwa zwa nkhetheni , ndalukanyo dza akademi , Tshenzhemo na vhukoni .
Tsumbo , kha vhuṅwe vhupo hu tendelwa fhedzi vhaongi vha mutakalo wa nnyi na nnyi vho khwaṱhisedzwaho nga muvhuso uri vha ite madalo a mahayani , ngeno vhaṅwe vhaongi vho ṅwaliswaho vha songo tendelwa .
U kandela phanḓa kha maga a u thusa hu a vhigiwa na hone kha Komiti ya Odithi .
Mushumo wa vhuraru wa u ḓiimisa nga woṱhe ndi khwaṱhisedzo ya uri maitele a hone a u tandululi phambano .
Thuthuthu i swikaho kha 125cc - miṅwaha ya 16 .
Matheriala oṱhe a ḓo itwa zwo bva kha mutheo wa thendelo-ḽidzinginywa vhukati ha khethekanyo ya mbambado ya masipala na muṋetshedzi wa tshumelo .
Sa zwo sumbedzwaho afho murahu , iṅwe ya ndivho dza Vhuloi ha vhurereli ( Wicca ) ndi u fhelisa ḓivhazwakale isi yavhuḓi ya u ṱumanya vhuloi na Vhusaṱhane , nga u ombedzela kukhoḓele na kurendele , na u ita uri lutendo ulu lu vhe lwa maḓuvhaano .
Kha ri ite nyito
Masipala wa Nelson Mandela Bay u na Sisteme ya Tshigwada tsha kushumele i re hone , ine ya sumbedzwa kha thebulu i re afho fhasi .
Ndango ya netiweke iyi ya phaḓaladzo zwenezwo ndi tshivhumbi tsha ndeme kha vhabveledzi vha ṱaṱisanaho kha mbono ya shango ya Afrika Tshipembe .
( 5 ) Masipala u na pfanelo ya u shumisa maanḓa maṅwe na maṅwe malugana na mafhungo ane a tea kana o livhanaho na u bveledza mushumo wawo nga nḓila yo dziaho .
Kha dziṅwe nyimele , vhabebi vha fhedza vho ḓithusa nga u pfulusa vhana kha mukano ha mulayo hune vha fulufhela mvelelo dzavhuḓi hu nga kha vha ṱhalano , ndondolo kana kha matshimbidzele a vhukwamani .
Malugana na izwi , kuitele kwashu kha u shumisa maitele a tshizwinozwino kiḽasini ndi mathomo a u sumbedza mvelaphanḓa .
( 2 ) Maanḓa a vhusimamilayo ha vunḓu a ta mithelo , dziṅwe tshelede , tshelede dza tshumelo na dziṅwe dzimbadeliso dzo ingwaho kha tshelede yo ḓoweleaho ( surcharges ) :
Kha u fhaṱa ikonomi na u sika mishumo , ḽihoro livhusi ḽi tuṱuwedza nḓila ya u bvelaphanḓa ha u dzudzanya zwibviswa swa masheleni na tshumelo ya tshitshavha nga kha migaganyagwama yapo na ya vundu , u shumiswa ha u fhaṱa mushumo u konḓaho .
Nyolo ire afho fhasi i sumbedza zwipikwa zwo bulwaho musi hu kha ḓi pulaniwa zwi tshi shandukiswa zwa vha Fhethu ha Mvelelo dza Ndeme ( KRA ) na mishumo ine ya ḓo ita uri pulane ya tshiṱirathedzi i shume .
3.2 . Vhuṱambo uvho ho ṱana thandela dza themamveledziso khulwane dza 27 dzine ndeme yadzo yo ṱangana ya vha R210 biḽioni kha vhabindudzi vha Afrika Tshipembe na vha dzitshakatshaka , hu tshi katelwa vharumelwa vha zwiimiswa zwa mveledziso ya masheleni na bannga dza mveledziso dzo fhambanaho .
U tou vha kubevha kuṱukuṱuku u nga si kone u nthusa , " ndi ḽidau ḽi tshi kuma .
Mutengo tshikati kha tshifhinga tshi tevhekanaho malugana na zwithu zwenezwo ndi , nga u ralo , zwi a vhambedzea .
Minisṱa Vho Nkoana-Mashabane ṋamusi nga ḽa 25 Lara , vha ḓo rwela ṱari mathomo a fulo iḽi .
Hedzi thandela dzo nangiwa ho sedzwa uri dzi na tshikalo tsha u vhuedza zwihulu kha zwa ikonomi zwine zwi tshimbilelana na Pulane ya Mbuno dza Ṱahe ; dzine dzi ḓo vha dzi tshi khou thoma miṅwahani mivhili i ḓaho ; na u dovha u dzhenisa vhuṅwe vhubindudzi na zwi vhuedzaho zwitshavha .
Hafhu , ro vha na maitele a mulingo o tshimbilaho zwavhuḓi na u kuna ngei Gauteng .
Mazhendedzi a vhatsireledzi vha mulayo a khou shuma ḓuvha ḽoṱhe u vhona uri vhavhangi vhoṱhe vha maitele aya a vhugevhenga vha khou farwa .
11.5 Miṱangano na Matshimbidzele a Phanele
Vhalani tshiṱori tshi re afho fhasi .
Ofisi ya zwa badani i ṋetshedza bammbiri ḽa dupuḽikheithi ya goloi ḽi ngaho sa ṱhanziela ya u ṅwalisa , ṱhanziela ya ndungelo u tshimbila badani , disiki ya ḽaisentsi kana mabammbiri o xelaho , o kheruwa , o lozwea na musi maleḓere kana maṅwalwa a si tsha vhalea .
Thengiselano idzi dzi nga katela : ṱhoḓisiso , na mveledziso , mbulungelo na phaḓaladzo , pfukiselo ya thekhinoḽodzhi , na kushumisele ku shumaho kwa nḓivho ya thekhinoḽodzhi , nzudzanyo na ndaulo .
( i ) ha phiriso ; ( ii ) mbuno ya uri ndi ngani khumbelo yo fhiriswa ; na ( iii ) tshifhinga tshine khumbelo ya ḓo dzhia u i shuma .
Zwivhuya zwa adzhenda yo ṅwaliwaho zwavhuḓi ndi zwifhio ?
Ṱhoḓisiso dzo sumbedzisa uri ndi matheriaḽa ufhio na mbonalo dza nyolo dzine dza ḓo shuma zwavhuḓi .
CBP yo thoma maitele a u shela mulenzhe u itela u wana mihumbulo kha tshitshavha na u pulana kha mafhungo a bvaho vhathuni na uri aya mafhungo a nga elana hani kha mbonalo ya u pulana ha masipala nga vhuḓalo .
Arali vha tshi khouṅwalisa Khamphani isi ya Mbuelo yo khetheaho ( i na miraḓo ) , kha vha ṋetshedze zwi tevhelaho :
Ndi a zwi ḓivha uri hu na mbekanyanushumo ine nda tea u i dzudzanya , fhedzi i tea u itwa nga u ṱavhanya .
( 5 ) U rumelwa huṅwe na huṅwe ha mulayo nga fhasi ha khethekanyo ya 235 ( 8 ) ya Mulayotewa wo fhiraho zwi tshi katela na u vhulaha na u vhewa hafhu ha mulayo muṅwe na muṅwe khathihi na vhukando vhuṅwe na vhuṅwe ho dzhiiwaho nga fhasi ha iyo khethekanyo , zwi ḓo dzhiiwa sa zwo itwaho nga fhasi ha itshi tshiteṅwa .
Ṱhahelelo ya muhangarambo uyo wa vundu u dededza mushumo na u shela mulenzhe kha ICT kha mveledziso ya vundu zwo vha khuwelelo ya mbilahelo .
U ṅwala u tevhekana ha zwiitei hu tshi shumiswa maṱumi .
Ro vha ri sa zwi ḓivhi na zwiṱukuṱuku uri dzhenereitha dzashu dzo no shumiseswa .
Kha vha bveledze ḽiga ḽa u fara u itela tshitshavha tshavho ḽine ḽa nga shumiswa kha phositara , memo na maṅwe matheriaḽa .
Tshivhumbeo tsha tshiṱangu tshi na ngoma , nahone tshi na zwivhumbeo zwa vhathu vhavhili u bva kha vhutsila ha tombo ha Vharwa ( Khoisan ) .
Nga nṱhani ha zwezwo ri lavhelela thimu yashu u katela vhafumakadzi vhanzhi na vhathu vhanzhi vha muvhala u fhirisa zwine muthu a ḓo lavhelela kha thimu ya Olimpiki .
Arali vha sa khou pfesesa zwavhuḓi uri ho tshewa zwifhioI zwifhio kana ndi zwifhio zwine zwa tea u itwa zwe zwa ṋetshedzwa , vha humbele murangaphanḓa wa muṱangano a vha ṱalutshedze .
( c ) U ḓivhadzwa nga ha tsheo ya khoro ya masipala .
Nga murahu ha musi Chase Manhattan , ine ya vha bannga ya Amerika , yo fhungudza tshomedzo dzayo dza khadzimiso , ho vha na khakhathi khulwane Pretoria .
Muthu o mu farelaho Murangaphanḓa wa ḽihoro ḽa poḽotiki kana muthu muṅwe na muṅwe o fhiwaho maanḓa nga vhufariasani
Fhedzi , ezwi zwi ṱoḓa uri zwipikwa na zwithu zwine zwi nga ṋetshedzwa zwi vhe zwi tendiseaho na u swikelea .
Ndi ḓo dzhiela nzhele tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwiitisi zwivhili zwa tsedzuluso .
Vhadzheneli vha shume nga zwigwada zwi fanaho na zwa Mushumo 1.1 . vha dzhiele nṱha nzuleletsedzwa vha ḓe na tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani .
Nga murahu ha tsheo ya Khothe ya Ndayotewa - ya u dzhiela nṱha madzinginywa hu u itela u khwaṱhisedza zwe zwa tshewa khathihi na vhulanguli ha masiandoitwa ( nga u ṱavhanya ) khathihi na u dzhiela nṱha tshifhinga tsho teaho tsha tshanduko ;
Nḓila ya kudzulele kwone kwa vhagudi ndi ya ndeme .
Dzangano ḽashu ḽo dzulela u ombedzela vhuṱumani vhukati ha mupo na mveledziso .
Kha shango ḽine ha vha na u fhambana hu hulwane kha miholo vhukati ha vhabebi khathihi na u shaea ha mishumo , nyimele i re afho nṱha i eletshedza uri u sa lingana vhukati ha zwikolo hu nga engedzea nga ngoho .
U khwaṱhisedza ndalukanyo na u vhona uri dzo khephutshariwa .
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ndi lushaka lwa u pulana ha tshelamulenzhe he ha sikelwa u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha tshitshavha khathihi na u hu ṱanganya na Pulane ya Mveledzisoṱhanganeli ( IDP ) .
Fhedzi , ndi zwa ndeme u sika fhethu ha " foramu " , fhethu hune nga murahu ha tshifhinga ha thoma u vha tshiga tsha vhuṱhogwa ha ṱavhanyisa mushumo une ya ita wone .
U swikelela kha tshumelo dza mutheo u fana na pfunzo , maḓi na ndondolo zwo ṱuṱuwedzwa nga u sa linganyiswa ha mbeu , murafho na vhushaka ha kilasi .
Ho no itwa mvelaphanḓa i vhonalaho kha nyambedzano na European Union zwi tshi kwama u dzinginywa ha Mbambadzo , Thendelano ya Tshumisano na Mvelaphanḓa .
Fhedziha , thimu ya mushumo iyi i fanela u khwaṱhisedza uri maga a tsireledzo maṅwe hafhu a khou thomiwa nga ṱavhanyedza u itela u thivhela u engedzea ha u sa tevhedza u ṱolwa ha tsireledzo i re hone kha vhashumi vha bufho .
Batho Pele ndi u ḓikumedzela kha vhaṅwe hune ha dovholola kha tshifhinga musi muthu ana pfelovhuṱungu .
Hedzi , naho zwo ralo , dzi tou vha thaidzo dza nyaluwo dzo ḓoweleaho fhedzi .
Musi wa ṅwaha une wa khou sedzuluswa , Muhasho wo vha wo ḓidzhenisa kha maitele a ndaṱiso ya vhashumi vhavhili vhe vha hweswa milandu ya zwiito zwa u sa fulufhedzea , zwe zwa swikisa kha uri Muhasho u tambule nga luvhengelambiluni .
Muvhuso wo ḓisa sisiṱeme ya nṱha tharu dza kupulanele kwo ṱanganelaho kwe kwa sedza u vha na vhuṱanzi ha uri mivhusomiḽedzani i thoma kuitele kwa u rangisa tshumelo , u kovhekana zwiko , u shumisa , u vhea iṱo na u pima zwiito u itela u swikelela mveledziso na nḓisedzo dza tshumelo dzi sa nyeṱhi .
U swiela zwiṱaraṱa na u kunakisa mashika ndi tshipiḓa tsha vhukati tsha u kuvhanganya malaṱwa .
Mbulungo ya masheleni i yaho phanḓa na u engedzedzwa ha mbekanyamushumo dzo sedzaho vhuṱanzi ho thagethiwaho nga vhuronwane na tshumelo dzo sedzesaho kha tshigwada tsha vhukale uhu dzi dzulela u vha dza ndeme u fana na kale .
Dizaini ya fhethu ha tshiimiswa tshoṱhe tshiṅwe na tshiṅwe hu ḓo leludzwa nga ndingo ya ṱhoḓea ya dizaini ine ya vha thungo nga saizi ine ya i kwamaho ṱhoḓea ya tshiimiswa tshoṱhe ya kiḽasi ya fhasi na kiḽasi ya nṱha , na nga ṱhanganyelo yadzo .
Mugaganyagwama muhulwane wo vhumbwa nga zwi tevhelaho :
Vhadzulapo vha Afurika Tshipembe u bva kha ḽothe ḽa Afurika Tshipembe na u bva kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mavunḓu vha vha tshipiḓa tsha Mufolo wa Khuliso wa Vhadzulapo na wa Vhana .
Khethekanyo 56 ( d ) na 69 ( d ) ya Ndayotewa i ṋetshedza uri Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu dzi ṱanganedze phethishini , vhuimeleli kana vhupfiwa u bva kha vhathu kana zwiimiswa zwiṅwe na zwiṅwe zwi re na dzangalelo .
vha tshi ḓo ita muano ofisini
U ṱanganywa nga shango ha mbuelo na akhaunthu dza zwibveledzwa zwa bannga zwi tshimbidzwa nga kha u shumiswa ha akhaunthu dza bannga kha iṅwe ya bannga nṋa dza mbuelo : ABSA , Nedbank , First National Bank na Standard Bank .
Vha Tshumelo vha nga rumela mufari wa ṱhanziela ya u redzhisiṱariwa tshihumbudzo tsha u vusuludzwa ha u ṅwaliswa .
Nungo dza muvhili ndi idzo nungo dzi itaho kha tshithu hu si na ṱhoḓea kana vhukwamani ho livhaho .
Athikili 127 i shuma nga u ḓibvisa kha ICC na zwiṅwe vho
Nga nṱhani ha tsheo iyo , tshipikwa na tshisumbi a zwi tsha tshimbilelana na tshivhumbeo tsha zwino .
Mutengo wa ndaka u ṱalutshedzwa sa ṱhanganyelo ya mutengo wa ngwano .
Muphuresidennde vha pulana u humela vhuponi uvho u lavhelesa khaedu nnzhi dza vhutshinyi na mabulayo , nga maanḓa kha vhana na uri manḓalanga a mulayo a khwinise tshumelo dzao kha tshitshavha .
U sika maipfi a tshi shumisa mibvumo yo gudiwaho .
Thimu i shumaho kha muvhuso yo vhiga kha Komiti yo Imaho kha Vhusevhi uri a huna vhuṱanzi ha uri Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha wo badela u fhaṱwa ha nnḓu dza Muphuresidennde .
( b ) u sedzulusa , zwi tshi katela u ṱanganedza mivhigo i kwamaho u shuma nga nḓila kwayo i bveledzaho vhukoni ha Tshumelo ya Tshipholisa ;
Ri ḓo sedza kha Milayo ya Tshikimu arali ri tshi nga badela mushonga .
Ri tshimbila nga thekhisi .
U shuma sa senthara ya tshiko na ya vhuvhudzisi ya u alusa mutakalo tshitshavhani .
Sekhithara ya zwa Vhufhaṱi na yone ndi ya ndeme nyana .
Tswikelelo ya zwiimiswa zwa tshitshavha kha tshitshavha .
5.7 . Khabinethe i fhululedza maAfrika Tshipembe na IEC kha tshipiḓa tshe vha tamba kha u vhona uri dziṅwe Khetho hafhu dza Muvhuso Wapo dzi tshimbile zwavhuḓi .
Mafhungo a zwino kha Shango
Vhathu vhanzhi vho sinyuwaho vhav ha vhe na vhuḓipfi uvhu kale vhone vha sa athu ḓa .
Musi vha tshi khou ita khumbelo ya SMS , a vha ngo tea u thaipha dzina ḽa lushaka lwa mbuelo nga vhuḓalo .
Nga nnḓa ha u edzisa u dovholola mawanwa na tshenzhelo yoṱhe ine ya wanala kha ḽiṅwalwa iḽi ḽoṱhe , tshiteṅwa itshi tshi nweledza mawanwa a ndeme e a bvelela kha ḽiṅwalwa iḽi .
Muvhuso wa kale u nga kona u ṱalutshedza nyito ya vhutsireledzi kha milayo ya nndwa i pfeseseaho , fhedzi i ḓo vha yo kundelwa nga u vha i songo ṱoḓa khetho dziṅwe dza poḽotiki mathomoni na nga tshifhinga tsha khuḓano .
Vha dzhenisa hani tshitshavha kha IDP ?
Nḓivho nga ha khombo dza mililo ya ḓaka sa tshipiḓa tsha tsivhudzo nga ha mupo .
A yo ngo vulelwa u sedzwa hafhu .
Hezwi ndi zwa vhuṱhogwa , nga maanḓa musi ho sedzwa ḽeveḽe dza nṱha dza vhushayandingano , vhushayamushumo na ṱhoḓea dza mveledziso u mona na Dzhango ḽashu , nga maanḓa vhukati ha vhafumakadzi na vhaswa .
Tshumelo dza Shishi dza Mutakalo ( EMS ) dzi shuma mushumo muhulwane kha muhasho kha tsedzuluso ya vhukhakhi ha dzilafho ḽa mutakalo u themendela tshanduko u khwinisa ndondolo .
- nahone yo tumanywa na dathabeizi dzo fanelaho dzine dza vha hone sa Dzikhamphani na Khomishini ya Ndaka ya Vhuḓivhi , ofisi dza u ḓiṅwalisa dza vhuṋe na eNatis u itela ndivho ya u khwaṱhisedza na u vha na vhungoho .
Ndo ḽa vhurotho ho ḓodzwa mutoli .
Ndi pfa ndo hulisea zwihulu musi ndi tshi vha ṋetshedza Mulaedza wa Lushaka wa u thoma wa vhuvhusi ha demokirasi ya vhuṱanu .
Tshiṱuṱuwedzi tsha u renga kha mabindu maṱuku o teaho na mabindu mahulwane o khathutshelwaho .
Muvhuso u ṱanganedza nyavhelo dza mugaganyo dzo livhiswaho kha u khwaṱhisa phurogireme ya dzilafho .
( a ) nzudzanyo dza nga ngomu ;
Mabulasi a ngweṋa kha ḽa Afrika Tshipembe a kha madzingu manzhi a ḓivhavhupo .
Muraḓo vha nga kha ḓi thoma uyo muthu , fhedzi vha nga ḓisola nga murahu vha dzhia vhuṱungu ha uri hoyo muthu u khou ṱhogomeliwa .
3.2 . Tshiimo tshi si tshavhuḓi tsha ndaulo ndangulo ya masheleni ngei kha Masipala wa Vhupo ha Emfuleni tsho bveledza ṱhogomelo ṱhukhu ya themamveledziso ya maḓi na u kunakisa mabunga .
5.2 . Khabinethe i fhululedza vhagidimi na vhorazwipotso vha vhanna na vha vhafumakadzi kha u nangiwa kha zwiteṅwa zwa malo zwa Awadi dza Mitambo ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya Dzingu ya 2017 , ye ya vha i tshi khou itelwa Afrika Tshipembe .
Ndaulo ya masheleni kha mbekanyamushumo dzoṱhe na dzithandela .
Komiti dza Odithi dzi na vhuḓifhinduleli ha mawanwa a odithi a nga ngomu , mawanwa o sumbedziswa kha Muvhigo wa Muoditha Dzhenerala khathihi na Komiti ya Tshoṱhe nga ha thasululo dza Dziakhaunthu dza Tshitshavha .
U bveledza zwibveledzwa zwa vhudavhidzani/ dzipuḽatifomo na Maṅwalo
U khwinisa vhufarakani vhukati ha muvhuso , sekithara ya phuraivethe na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha kha u tikedza matshudeni vha shayaho na vha " miṱa ya vhukati " .
Musi tshiimo tsha vhushaka tshi tshi khou hanedzwa nga tshifhinga tsha musi vhu hone , hu nga yiwa khothe uri i amba tshiimo tsha vhushaka .
litsha u shumisa zwiteṅwa kana ya shandukisa zwiteṅwa , matheriala , zwi re ngomu , kana tshumelo i re hone kha na nga kha webusaithi ya SARS ; kana
Ndi muhasho ufhio wa muvhuso u na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza tshumelo dzine dza nga ita tshanduko khulwanesa kha tshitshavha tsha havho ?
1.13 Nga kotara iyo , hekithara dza 374 299 dza mavu a songo shumiswaho dzo limiwa mabulasini fhasi ha Mbekanyamushumo ya Mveledziso na Tshanduko Khulwane .
Khabinethe yo dovha ya tendela u nangwa huswa ha vha tevhelaho :
6.1 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Yunithi i Lwaho na Vhugevhenga ha Zwigwada ngei Hanover Park , Kapa Vhukovhela nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa . Nyengedzedzo ya thusedzo iyi nga muvhuso i ḓo thusa vhukuma kha u lwa na thaidzo ya zwigwada zwa vhugevhenga vhu elanaho na zwidzidzivhadzi ho welaho zwitshavha .
Khabinethe yo dovha ya ṋea ndaela Minisṱa wa Mabindu a Muvhuso Vho Pravin Gordhan uri vha dzudzanye muvhigo wa mafhungo maswa maswa nga ha South African Airways , u itela nyambedzano kha muṱangano u khou ḓaho .
Mvelelo dza izwi kha tshitshavha ndi dzifhio ?
Muvhuso wo ḓikumedzela u tikedza vhorabulasi vha vharema vha sa athu bvelelaho .
Tsha u thoma ndi mudzinginyo une wa ri ri tea u ḓa na muano une wa ḓo itwa nga vhagudiswa zwikoloni nga matsheloni , na Muano wa Vhaswa une wa fhululedza mikhwa na vhuḓifari havhuḓi na vhuthihi ha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Vhuṱanzi ha mbadelo kha OSTL nga fekisi kana imeiḽi ui vha kone u wana muvhigo .
Muvhigo u sumbedza uri ndivho ya mulayosiṅwa une wa tsireledza vhane vha khou pomokwa vhuloi a u thusi , sa izwi wo kundelwa u fhelisa u tenda kha zwa vhuloi ; na u thivhela a u thivheli u pomokana vhuloi nahone a u fhelisi na khakhathi dzi kwamaho zwa vhuloi .
Ndivho ya Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka ndi u fhelisa vhushai na u fhungudza u sa lingana nga 2030 .
Hei ndi ḓivhazwakale na u dovha ya vha mveledziso i songo ḓoweleaho sa izwi i tshi sumbedzisa vhuḓikumedzeli ha vhafarisi vhoṱhe vha zwa matshilisano kha u dzhia maga o teaho na u ḓikumedzela ha ndeme u itela u kuvhanganya ṱhoḓea dzoṱhe .
Hezwi zwi ḓo vha na mbuelo na kavhili ya u engedza tshikoupu tsha muvhuso u itela u kunga zwa masheleni kha vhupo hapo na u khwaṱhisa nḓila dza u pfukisa dza mbekanyamaitele ya masheleni .
Kha vha ite khumbelo ya u ṅwalisa kana u ṅwalisa nga nyimele ha mbekanyamushumo ya ECD kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano kana ofisi ya Masipala ya tsini na ha havho hune vha ḓo ṋetshedzwa fomo 16 ine vha ḓo i ḓadza .
Zwivhumbeo zwa tshiimiswa zwa Ndangulo ya Ofisi dza Zwiṱiriki .
e ) bugu ya Ṅwaha ya Afurika Tshipembe na Bugupfarwa ya Nyendedzi ya Afurika Tshipembe
Mufhiso wo linganaho na vhuvulelamufhe zwi tshi katela muya muswa nga ngomu vhuponi ha u shumela
Arali hu si na mbone dza tshiṱaraṱani dzo linganaho nahone vhunzhi ha vhathu vha tshi ḓo tea u ya muṱanganoni nga milenzhe zwi nga ṱoḓa uri u fariwe nga Mugivhela .
Musi ro amba izwi , ri tea u dovha ra pfa ri tshi kwamea sa tshitshavha uri vhukati ha 2005 na 2013 , ho vhulawa mapholisa vha tshivhalo tsha tsini na 800 .
Hezwi zwi amba uri masia oṱhe a muvhuso a fanela u tendela vhadzulapo vha tshi sedza arali vha tshi khou shumisa maanḓa avho sa musi izwi zwi tshi vha tendela u hwala vhuḓifhinduleli na u ṋea ndeme ya u khwaṱhisedza kha ḽeneḽo sia .
Komiti dza wadi dzi a kona u ṋea themendelo kha mukhantselara wa wadi ane a fanela u fhirisela themendelo dzo teaho kha Mulangadzulo wa masipala malugana na milayo i kwamaho wadi .
Idzi tshanduko dzo itiswa nga mbekanyamushumo dza pfunzo ya zwa muthelo na mbekanyamaitele dza muvhuso dzo itaho uri hu vhe na mbuelo dzi vhonalaho kha u dzhenela kha ikonomi yo tsikeaho .
Tshumelo dza zwa Vhululamisi
Naho zwo ralo , hu na khonadzeo ya uri hu vhe na ṱhoḓea khulwane ya khaelo ine vhabveledzi vha sa ḓo kona u i swikelela - sa izwi hu si na vhukoni ha u i bveledza Afrika Tshipembe .
U salela murahu ha ṱhoḓea ya mutheo wa themamveledziso zwo ṱandavhuwa hoṱhe kha mupo wa ḓoroboni wo ḓalesaho khathihi na vhupo ha mahayani hu songo bveledzwaho .
Foniki : ( orala na / kana nḓowenḓowe na u ṅwala )
Zwipikwa zwivhili zwa Senthara dza Mutakalo wa Tshitshavha : U ṋetshedza tshomedzo dza vhalwadze uri vha ilaxwe kha vhuimo ha fhasi ha ndondolo ya mutakalo khathihi na u thusa vhalwadze vhane vha ṱoḓa u valelwa sibadela hu tshi itelwa dzilafho kha vhuimo ha dokotela wa malwadze oṱhe .
Ndima ya 5 i sedza maga a tshumelo .
Vha u banditsha vha vhudza Mandu uri a nga thoma hafhu u tamba bola zwenezwi a tshi vho pfa u tshi vho kandea ngawo .
U langa ndondolo ya fhethu ha u kuvhela na zwishumiswa .
Iṅwe ya vhubvo ha mutheo ha khuḓano ndi muṱaṱisano wa zwiko zwine zwa sa anzele u wanala .
Thimu ya ndeme ya u tshimbidza
U hoya ndi vhuḓifari ha u ita u nga ri muthu u khou hudza muṅwe ngeno a tshi khou mu tsitsela fhasi , ndi vhuḓifari na vhushaka ho ḓisendekaho kha uri murangaphanḓa kana muṱuṱuwedzi u dzulela u ita na u ḓivha zwithu zwoṱhe u fhira vha re fhasi hawe .
Makumedzwa manzhi o swikiswaho zwino a tsireledzo ya matshilisano a itela khuwelelo vhashumi vha America uri vha dzhenise masheleni manzhi kha akhaunthu dzavho vhone vhane sa tshiko tsha masheleni musi vha ya u awela .
U fanela u vha na vhukoni ha nyambedzano , u tshimbila nga maanḓa na u shuma nga fhasi ha mutsiko .
Mutambi muṅwe na muṅwe o ḓipfa hani , vho vha vho ḓaḓa , vho fhindulisa hani mutandululi wa dzithaidzo ?
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha tevhele voutu dza migaganyagwama kha mbanḓe dzo fhambanaho dza nyandadzamafhungo uri vha kone u pfesesa Mbekanyamushumo dza Nyito dza Muvhuso .
Lwa miṅwaha minzhi , kuhumbulele uku kwo langa na u ṋetshedzela mihumbulo , nyito na u tshila tshoṱhe ha vhathu vhanzhi .
U shayea ha tsenguluso ya misi yoṱhe ya ṱhoḓea khulwane dza maḓi kha madamu ane a vha hone .
Khethekanyo 19 i ṱoḓa masipala i tshi : bvledza nḓila dza u davhidzana na tshitshavha na madzangano a tshitshavha kha kushumele kwa mishumo yayo na u shumisa maannḓa ṅwaha muṅwe na muṅwe i tshi sedzulusa ṱhoḓea dza tshitshavha kha kutshimbidzele kwa masipala .
Fhaṱe mitheo kha demokirasi na tshitshavha tshi re khagala hune muvhuso wo ḓisendeka kha lufuno lwa vhathu nahone vhadzulapo vho tsireledzwa nga mulayo nga nḓila i linganaho ;
19 . Vho Basil Bryan Ford sa Muṱhogomeli Muhulwane na Maanḓalanga a Muvhalelano kha Zhendedzi ḽa Tswikelo na Tshumelo yo Angaredzaho ḽa Afrika Tshipembe .
U ḓadziswa hafhu ha mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha hu khou tevhela .
George o wela nga nṱha hawe sa tshiga tsha tsireledzo .
Nga 2016 , zwivhambadzwa zwa Afrika Tshipembe zwo yaho Zimbabwe zwo anganyelwa kha masheleni a swikaho R29.3 biḽioni .
Hu tshi khou tikedzwa zwipikwa izwi , Vhufaragwama ha Lushaka ho dzinginya u khwinisa muhanga wa mulayo wa ndango ya thengiselano u itela u khwinisa vhubindudzi .
2 . Khabinethe i khou rumela milaedza ya u fhululedza na u tamela mashudu kha :
Tsha vhuvhili , mivhigo ya thagethe dza khadzimiso dzapo ndi i dzhiaho sia kha mbekanyamaitele ya ikonomi ; musi mbuelo dza mugaganyagwama dzi tshi wa nga ṅwambo wa nyito ya ikonomi ire fhasi ha khumbulelwa , zwibviswa zwa tshitshavha zwi tea u fhungudzwa u itela u swikelela thagethe .
Iṅwe khaedu hafhu ndi u tshimbidza nyaluso ya bindu iḽi i sa nyeṱhi na zwikhala tsha uri hu vhe na ndingano kha maraga uyu u itela u shela mulenzhe ha vhatshimbidzi vha bindu hu no lingana .
Muthihi a vhe mme
Zwenezwo khothe i tea u sedza yone iṋe kha u topola izwi zwithu .
Ro pwasha dzhele dze dza vha dzo fhaṱwa nga nḓila dza tshikale dze , zwavhuḓivhuḓi , dza vha dzo fhaṱelwa fhedzi u valela vhathu zwa vho nga vho vha vhe phukha dzi re muhwalo .
Ri a tenda uri thandululo kha thaidzo dzi konḓaho dza khamphani dzapo dzi livhanaho na muṱaṱisano u si wavhuḓi u bva kha zwiṱunḓwa zwi sa ḓuri dzi ṱoḓa tshumisano ya nḓowetshumo ntswa na ndingedzo dza linganyisa na u fhaṱa muṱaṱisano wa nḓowetshumo dzapo .
Maḓuvha a u thoma na a u fhedza mushumo .
Muḓivhimakone wa CBP u thusa komiti ya wadi nga u ḓadza fomo ya u vhigela murahu ( Tshishumiswa tsha CBP tshi re kha Gaidi ya Mutshimbidzi
Mivhigo ya Kushumele kwa Kotara u ṋetshedza nḓivhadzo dza mvelaphanḓa kha u shumiswa ha Nzudzanyo ya Kushumele kwa Ṅwaha nga Ṅwaha kwa muhasho , maelana na u ṱola nḓisedzo hu tshi itelwa zwipikwa zwa kushumele kwa kotara .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , kushumele kwa ekonomi ya maikiro Afrika Tshipembe nga u tou angaredza kwo vha kwo khwaṱha , fhedzi mvelelo dzayo dza nyaluwo dzo vha dzi sa takadzi dzi tshi vhambedzwa na dziṅwe ngadzo .
Kuitele ku kha ḓi ya phanḓa nahone a hu na tsheledemviswa yo ṱanganedzwaho kana u wanwa murahu u swika zwino .
U thetshelesa tshiṱori tshi toololiwaho ( nga mugudisi kana CD ) , raimi , zwirendo na nyimbo dzi takadzaho khathihi na u tamba zwipiḓa zwa tshiṱori , nyimo na raimi .
Minisiṱa Vho Rob Davies vha fhano u nyeṱula nga ha tsheo dza Khabinethe kha heḽi fhungo .
Maele a tshiedziso a vhutshilo ndi a uri thaidzo kana khaedu dzi bva kha nyimele dza vhutshilo dzo ḓoweleaho dzine muthu a ṱangana nadzo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Pulane ya mveledziso yo ṱanganelaho ndi kuitele kune mimasipala ya dzudzanya pulane ya mveledziso ya tshiṱirathedzhi lwa miṅwaha miṱanu .
NDB i ḓo khwaṱhisedza tshumisano vhukati ha mashango ane a vha miraḓo ya BRICS na uri i thusedza kha zwine zwa itwa nga zwiṅwe zwiimiswa zwinzhi zwa masheleni .
Zwenezwo , dziṅwe mbudziso dza hune a nga dzula hone a dzo ngo tsha tea .
U gidima ho paṱekanywa na musudzuluwo wa tshandzunguluwe
Muthu nga si kone u ṱalutshedza vhungomu ha inthaviwu , nga nnḓani ha musi vha tshi ṱoḓa u zwi shumisa .
Ndima iyi i katela fhedzi mbadelo dza VAT dza vhukuma na mbadelamurahu dza VAT dza vhoramabindu maṱuku vha VAT o ṅwaliswaho .
Ho sedzwa gumofulu nyangaredzi ya sibadela ya R140 070 nga muṱa nga ṅwaha
Fhasi ha Mulayo , vhukhakhi ndi yone khiraitheria i yoṱhe ya u kovhela .
Nga murahu vho ḓo amba nga tshavho .
U ṱola : U lavhelesa zwa nga misi na u vhiga mafhungo a ndeme nga ha mbekanyamushumo na zwibveledzwa na mvelela dzo lavhelelwaho .
Ri khou dzhia tsudzuluso iyi ya ndeme u bva kha nḓila ye ra vha ri tshi shumisa yone kha fulufulu nga tshifhinga tshine muthu o livhana na tshutshedzo khulwanesa i re hone nga tshivhumbeo tsha tshanduko ya kilima .
Vhudzivha vhune mbudziso dzoṱhe dza tandululwa ngaho kha Muhasho .
Fhedzi , arali zwi songo ḓisendeka kha milayo iyi yo tikaho u sa nyeṱha , nyito dzi na khonadzeo dza u wisa vhukuma zwiko zwa vhupo zwe zwa ḓisendeka khazwo .
TISA i ḓo khwiṋisa milayo ine ya langa zwikimu zwo fhambanaho kotara iṅwe na iṅwe .
Vha ḓadze fomo DL1 tshiṱitshini tsha ndigo tsha ḽaisentse ya u ḓiraiva .
Zwipuka na zwikhokhonono zwine zwa hwala mahaya azwo - sa , khumba , tshibode
Ndaela dza Masheleni dzi a ṋetshedzwa u itela u linganyisa maitele a muhasho a re na vhushaka kushumele kwa vhurumelwa .
Masiandaitwa o vha a uri miṅwaha ya maḓana yo fhira ine khayo saintsi a yo ngo bvela phanḓa na u bvelela .
Kha heḽi sia , sekhithara ya phuraivethe yo ima zwavhuḓi uri i kone u tikedza vhoramabindu vhane vha khou bvelela uri vha vhe tshipiḓa tsha vhubveledzi .
Ro vha ri tshi nga vha ro tama u tinya zwo raloho fhedzi musi ri si khou ṱoḓou tinya vhuḓifhinduleli hashu , a ro ngo tou ḓinangela nndwa iyi , ro tou levhelwa .
Nga nnḓani ha musi u ita izwi zwi tshi ḓo dzhenelela kha matshimbidzele a tshiimiswa tsha muvhuso nga nḓila isi yone , kana u tshinyadza rekhodo , kana u pfuka pfanelo dza nzivhanyedziso isi ya Muvhuso .
( 4 ) Milayo ya Vhusimamilayo ha vunḓu i fanela u sumbedza maitele ane , na nḓila ine zwishumiswa zwo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) zwa tea -
Muofisiri wa Ṱhoḓisiso u ḓo khwaṱhisedza uri o ṱanganedza mbilaelo dzoṱhe hu saathu fhela awara dza 48 u bva nga ḓuvha ḽe a dzi ṱanganedza .
Pfufho dza Lushaka ndi tshifhinga tsha u bvisela khagala huhulu , u pembela na u ḓihudza kha vhathu vhashu .
Vhahaṱuli vhe vha vha vha khou rangaphanḓa kha milandu iyi vho vha vhe vhuṱalu ha muhaṱuli muhulwane .
Muhasho wo ḓiimisela u ṱuṱuwedza mvelele ya u guda nga kha u ṋetshedza basari vhashumi vha nga ngomu .
Sa tshipiḓa tsha SDIP hu na Thendelonzwiwa ya Nḓisedzo ya Tshumelo .
Naho zwo ralo maitele a bvelaphanḓa nahone nga Khubvumedzi ro vha ri kha ḓi bvelaphanḓa na u shumana na milandu iyi .
U konadzea na u swikelea nga masheleni zwa u ṋetshedza muongi wa phurofeshinala wa vhugudeli kha mutakalo wa muhumbulo na vhubebisi zwi ḓo ṱoḓa u ṱolwa .
U shumisa mepe wa mihumbulo kha u pulanela tshiṱori .
Kha ḽiṅwe sia , hu na vhuṱanzi ha vhuimo hu aluwaho ha mufusho kha vhuṅwe vhupo .
Musi maḓi a shumiselwaho zwa vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini a tshi ṱuwisela kule nyito dzo angalalaho , zwi tevhelaho ndi uri lushaka lwa ṱhoḓea dza ndeme u itela maḓi ayo dzi imela ṱhanganelano ya ṱhoḓea dza nyito dzo fhambanaho .
( f ) phanḓa ha musi a tshi vhidza referandamu ;
Maambiwa ndi rekhodo ya tshifhinga tshenetsho ya muṱangano kana u thetsheleswa .
Lugisela tshitatamennde tsha tshipikwa tsho tiwaho kha tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mushumo .
Thero dzo nangwaho uno ṅwaha ndi dzi takalelwaho dza sia ḽithihi na maitele a u vhambadza a nyambo nnzhi , u bviswa ha zwithithisi kha tshumelo hu itea kha mupfuluwo wa tshifhinga nyana wa vhashumi , na tsumbo dza vhukuma dza fhethu .
U swikela zwipikwa ezwi , yo sedzesa kha u thivhela maitele a u hanedzana na muṱaṱisano , u fhelisa u tambudzwa ha vhuimo ha thakhula na u khwaṱhisa ndango ya u ṱangana .
U ita mvetomveto , u ṅwala na u anḓadza tshiṱori tshawe tsha mafhungo ane a hovhelela a rathi , a sevhedza nga ṱhoho yo teaho ( a tshi itela khona ya bugu dza u vhala . )
Khethekanyo dzoṱhe dzi na mbetshelo dza mbuelo dzine dza vha fana tshoṱhe nga kuṅwalele .
Vha tenda uri gurannḓa ndi mulayo .
Pulane ya miṅwaha miraru i tea u sedzuluswa ṅwaha nga ṅwaha nga u dzhenisa ṅwaha muswa wa " nga nnḓa " kha tshikhala tsha miṅwaha minzhi na u bvisa ṅwaha wa " nga ngomu " .
Sa shango ḽo sainaho Milayo iyi , nahone sa shango ḽine ḽa tsireledza na u londa pfanelo dza vhathu , ri ḓo tsireledza pfanelo dza mutheo dza muthu muṅwe na muṅwe ngomu mikanoni yashu , hu tshi katelwa na tshakha dza vhatsinda .
Kha vhuṅwe ha vhupo uhu , Giyani , mushumo muhulu vhukuma u kati u wana maḓi a vhadzuli nga u ṱavhanyedza nga kha u lugisa milonga ya maḓi , na nga kha ṋetshedzo ya themamveledziso dzo teaho nga u ṱavhanya .
Khoudu hei yo katelwa zwi khagala kha ndayo na ndavhelelo dza vhuḓifari hune , naho zwo ralo miṅwe ya milayo i songo tou ṅwalwa fhasi lwa pfanelo , vhashumi vha a ḓivha zwine zwa lavhelelwa khavho .
Vha pfa vha tshi nga a vha tshe na mushumo kana u ḓivhona mulandu .
Zwo ralo khabinete i ita khuwelelo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe uri vha thusedze kha u vhulunga muḓagasi vhunga giridi ya muḓagasi wa shango isiho kha nyimele yavhuḓi .
Vhunzhi ha vhathu vhe vha ita zwiito zwine zwa ṱalutshedzwa sa zwiito zwa u kandekanya pfanelo dza vhuthu na vhone vho vhuya vha kwamea nga u tambudzwa , vhushai na khethululo .
U itela u swikelela maga a Khakhululo ya Ndangulo ya Ndaka ( AMR ) hovha na mvetomveto ya Tshiṱirathedzhi tsha Ndangulo ya Ndaka yo khunyeledzwaho na u lugiselwa u tendelwa nga ṅwaha muswa wa zwa muvhalelano .
Musi Mulayotibe wo no phasiswa u ḓo vhona uri ho vhewa maga a u tsireledza themamveledziso , ine khayo ho vhewa ṱhoḓea khulu ya vhubindudzi ha tshitshavha , u itela uri shango ḽi swikelele zwipikwa zwaḽo zwa nyaluwo ya ikonomi na u alusa zwikhala zwa mishumo .
A hu na tshipiḓa tsha magazini iyi tshine tshi nga bveledzwa hafhu nga tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe hu si na thendelo yo tou ṅwaliwaho u bva kha muganḓisi .
Thendelano ya u Bveledza Khomishini ya Tshaka Mbili i alusa vhudzheneleli hashu ha tshivhumbelo tsha vhuthihi u ya kha vhuimo ha nṱhesa musi Vharangaphanḓa vhavhili vha Mashango vha tshi ṱangana hu u itela u sedzulusa mvelaphanḓa ire hone kha thendelano dzo itwaho dza u shumisana ha mashango mavhili .
ṱharamudza tshanḓa na dzhia nyamunaithi yaṋu na kona u ku vhona ; ndi kukhokhonono kuṱuku kwa buraweni kwa vhuveve ku no khou ṋanzwedzela lumeme lwa ngilasi yaṋu ya nyamunaithi .
Zwigwada zwi anzela u sa tevhedza adzhenda ya vhukuma .
mafhungo a hone kha -
Ri khou ṱola themendelo dza ṱhoḓisiso nahone ro dzi rera muvhusoni .
Ro no ḓi ita dziṅwe khwiniso kha sibadela tsha vhalwadze vha muhumbulo tsha West-end .
Kha u ḓitika nga zwa maini sa ḽone sia ḽa nyaluwo ya zwa ikonomi khulwanesa , fhedzi u tsa hayo kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho zwo ḓisa tshanduko kha ikonomi yashu kha sekithara ya vhuendelamashango .
Ri ḓo sedzesa kha mabindu maṱuku na a vhukati dziḓoroboni dzashu , ḽokishini na vhuponi ha mahayani na u thoma mimakete hune vha ḓo rengisa zwibveledzwa zwavho .
Sa tsumbo , hu nga vha na ṱhoḓea tshinwe tshifhinga ya u ombedzela u pulana vhukwamani na u thoma u shumisa hu re na u shela mulenzhe hu tshi vhambedzwa na u ṱavhanya u fhedza mushumo .
Arali vha khou ṱoḓa u dzhoina GEMS , vha tea u ḓisa khophi dzo sethifayiwaho dza maṅwe maṅwalo , sa dzibasa , dzavho na dza miraḓo ya muṱa wavho , musi vha tshi ḓisa fomo ya khumbelo .
Zwi nga itea vha mannḓalanga a zwa u ḓiṅwalisa vha ṱoḓa vhone vha tshi ṋetshedza vhuṱanzi ha pfanelo ya u ṅwalisa sa muṋe wa tshiendisi tshenetsho , sa tsumbo . tsumbathengo kana thendelano ya thengiselano .
Vhathu vha u sedzulusa dzikhombo vha tea u dzhiela nṱha uri ndi khombo dzifhio dziṅwe dzine dza nga vha hone fhethu ha u shumela ( tsumbo . maḓiromo a u kungulusa kana maḓiroṅwana , dzihuku dza zwikwama zwa zwigidi na zwithu zwine zwa bva mitshinini .
Yunithi dza vhubindudzi dzi shumaho kha zwa kushumele kwa masheleni na kwa kiḽinikhala kwa tshumelo u nga masia na zwisumbi zwi sumbedzaho ḽeveḽe dzo fhambanaho dza ndondolo .
9 . Zwi a konadzea u wana mushonga u fhiraho wa ṅwedzi muthihi arali ndi khou ya nnḓa ha shango ?
4.117 Milandu ya khothe yo lavheleswa u itela u vhona khaṱulo dze dza itwa hu tshi khou shumiswa mbetshelo ya mulayo wa 2006 .
Ṱhoḓea ndi muṱaṱisano wa ikonomi .
Nga nnḓa ha sialala iḽi , zwitshavha zwa madzinganḓevhe vho ḓisikela nyambo dza vhone vhaṋe , ḽine ḽi nga vha ḽa dzingu kana u shumiswa , u fana na , u mona na UK .
Gumofulu ḽa R12 155 nga muunḓiwa na R24 917 nga muṱa nga ṅwaha
Ho ṱangana u ṋetshedza tsireledzo ya mbuelo kha zwiṅwe zwigwada zwi sa ḓifulufheli zwa mbuelo , mbadelo dza mpbomali dzo sia ṱhuṱhuwedzo yavhuḓisa kha u shaea ndinganelo kha vhushai na mbuelo Mpumalanga .
Ndi zwifhaṱo zwifhio zwine na zwi vhona ḓoroboni ?
Fhedziha , khombo ya izwi , a i tevhedzeli ṱhoḓea dza vhusimamulayo sa mvelelo dza u lenga ha ṱhanganedzo kana ndeme ya fhasi ya mafhungo o kuvhanganywaho a ṋetshedzwaho nga muhasho .
Hu khou dovha hafhu ha lavhelelwa uri uhu u dzhenelela hu ḓo dovha ha shela mulenzhe kha u fhaṱwa ha ikonomi yo khwaṱhaho nga u ita uri hu vhe na nḓisedzo ya themamveledziso nga tshihaḓu .
Muvhuso u ḓo tikedza mveledziso i yaho phanḓa na u ṱanganelana ha dzhango nga u shumisa Vhufarisani Vhuswa ha Mveledziso ya Afurika .
Uyu ndi mulayo .
Yo avhelwa zwihulwane u ya nga kuvhonele kwa Muhasho wa Muvhuso Wapo , zwo sendekwa kha mugaganyagwama wa ṅwaha wo fhiraho .
Hezwi zwi fanela u itwa hu tshi khou tevhedzwa mulayo .
Ḽi dovha hafhu ḽa katela zwiṅwe zwiimiswa zwa vhupo vhune ha si vhe mashango , fhedzi zwine zwidodombedzwa zwa mbalombalo dza hone zwa vha zwo vhulungwa nga nḓila dzo fhambanaho nahone dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe .
Nga ngomu , nga u pfufhifhadza , zwo vha zwi khou konḓa u tshila nga ngomu ha zwiimiswa izwo .
Ndi zwifhio zwa ndeme nga ha nyimele ?
U fulufhelea - maimo a nṱha a tshumelo ya didzhithala ine ya vha hone .
Khoro dzi katela masia manzhi a ikonomi , hu tshi katelwa na vhulimi , nḓowetshumo , minerala , mushonga , ḓivhamahe , ndinganyisedzo na sisteme dza vhunzani , fulufulu , maḓi , vhureakhovhe na mupo .
Hune madzhisiṱaraṱa a vha o fara vhuimo ha madzhisiṱaraṱa ya ndeme lwa tshifhinga tshi fhiraho miṅwaha ya sumbe , fhedzi , a ṋea tshigwevho tshi fhiraho miṅwedzi ya rathi fhedzi u ḓo mbo ḓi sedzuluswa na zwenezwo .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini i ṅ we na i ṅ we ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali khumbelo vha tshi khou i ita vhe nn ḓ a ha Afrika Tshipembe .
18.2 Arali khanedzano i songo tandululwa lu fushaho , mushumi kana dzangano ḽa vhashumi kha thendelano iyi vha nga livhisa phambano dzavho nga ha ṱhalutshedzo kana kushumisele kwa thendelano iyi kha GPSSBC .
Maḓi ndi tshiko tshi itaho uri vhutshilo vhu kone u bvela phanḓa nahone ndi ngazwo tswikelelo ya maḓi a u nwa o kunaho i yone nḓisedzo ya tshumelo ine ya vha tshipikwa tshihulu .
Maitele a muṱangano wa Komiti ya Wadi , vhukhethoni na miṱangano ya nnyi na nnyi i ṱoḓa ndugiselo na nzudzanyo .
U kona u shumisa phurogireme ya Pastel na Excel yo dombelaho .
Mudededzi wa thekhinoḽodzhi ngauralo u fanela u vha na vhutevheleli musi hu tshi shumiswa milayo .
3 Dziṅwe ndaka Zwiṅwe zwibviswa zwa khephithala zwi nga si vhe kha masipala yoṱhe .
Hezwi zwi amba uri nomboro ya khothesheni i nga shumiswa fhedzi luthihi u ita mbadelo .
U redzhisiṱara hu nga dzhiiwa sa ḽiga ḽa u thoma kha u ḓibveledza sa mushumisi wa maḓi kha vha muhasho .
Ndi mini zwine GEMS ya sa zwi badele ?
Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo ṋetshedza muvhigo kha lushaka hu si kale , na uri muambeli wa Muphuresidennde , Dr Vho Bongani Ngqulunga , vha ḓo ita nḓivhadzo malugana na heḽi fhungo .
Ndinganyiso i si yavhuḓi i anzela u vha hone nga mulandu wa thendelo yo kalulaho ya ḽivi zwine zwa wanala musi hu tshi odithiwa faela dza ḽivi .
Vhuvhili ha madzina aya o ṋewa maelana na mishumo ye vhatshinna vha ita kha matshilo a vhatshifumadzini .
Kha tshumelo ya muvhuso u lwa na vhuaḓa tshifhinga tshoṱhe ho khethekanywa na u ṱanganyiswa zwa vha yuniti nthihi kha tshiimiswa kana , u ṋaṋa hafhu , kha zhendedzi nnḓa ha tshiimiswa .
Riṋe ri / a khou vhona vhusunzi .
Khumbelo ya u ḓiṅwalisa sa mutheli kana u shandukisa zwidodombedzwa zwa muthelo wa miholo
Mashudumavhi , maitele a u ḓisa vhaṅwe vhashelamulenzhe uri vha vhe tshipiḓa tshashu o dzhia tshifhinga tshilapfu u fhira tshe tsha vha tsho lavhelelwa .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa nga ngomu sibadela ḽa tshumelo dzo ṱanganelanaho dza mutakalo R1 173 nga muṱa nga ṅwaha
Zwisumbi izwi zwi tea u pfukiselwa kha sheduḽu ya u monithara kana kha muvhigo .
Nḓila iyi i katela khothe , nyambedzano na mbuedzano .
1.2.4 Mushumo wa u tshimbidza na u kunga wa Komiti dza Wadi
Tshiṱirathedzhi tsha elekiṱhironiki tshi amba nga ha bono ḽine vhathu vha kovhelana na u bva kha maitele a lushaka lu no tou ḓivha mafhungo fhedzi u ya kha lushaka lu re na nḓivho ya ikonomi .
Hezwi zwo no lugiswa nga thendara ntswa nahone mishonga yo rengiwa na u kovhiwa .
Milayo ya vhukati ndi u ṱanḓavhudza u swikelela ndinganyiso , u wana murahu mitengo ya ndangulo kha vhashumisi vha zwiko na u khwinisa u tevhedzwa ha mulayo .
Pfanelo dza nyito dza ndaulo dzi sa dzhii sia dzo vheiwa kha PAJA ine ya ṱalutshedza nyito dza ndaulo dza tshiimiswa tsha muvhuso sa tsheo , kana u kundelwa u dzhia tsheo , zwine zwa kwama lu si lwavhuḓi pfanelo dza muthu muṅwe na muṅwe na u mu kwama lwa nnḓa ha mulayo .
Ho vha vhukhakhi fhedzi u topola thirasithi sa muhirisi sa i zwi ho vha hu si muṋe o ṅwaliswaho na luthihi wa tshifhaṱo nahone masia ha ngo vhuya a lavhelela uri i ḓo vha muṋe .
Giḽobaḽaizesheni nga u ṱavhanya yo vula zwikhala zwiswa zwa u tshila vhutshilo vhu fushaho .
1.5 . Khabinethe yo tendela Mvetomveto ya Tshiṱirathedzhi tsha Vhuendi vhu sa ḓitiki nga zwibveledzwa u anḓadzwa hu tshi itelwa mahumbulwa a nnyi na nnyi .
Ri tea u dovha ra engedza tshivhalo tsha vhaswa vho dzhenaho kha zwa ngudamishumo kha sekithara dza phuraivethe na dza tshitshavha .
Mbilaelo yo kovhelanwaho nga nḓowetshumo yoṱhe ndi kushumisele kwa ole dzo shumaho .
U fhungudza saizi ya dzibuloko khulwane hu nga vhuedza kha u sika vhuḓipfi ha u vha muraḓo , nga maanḓa kha vhana .
Ṱalutshedzani ndeme ya u ḓivha na u vhiga khombo kha vhathu vha shumanaho nazwo .
Shumisani maipfi a tevhelaho uri a ni thuse . yawe yashu zwawe dzavho
Tshivhalo tsha vhukuma tsha zwileludzi kha vundu a tshi athu u tsa .
Khethekanyo i tevhelaho i ṋea tsumbo nḓila dziṅwe hafhu malugana na netiweke dza nḓilamagondo vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Muhasho u ḓo bvela phanḓa na u khetha vhaṱanganedza bazari vho teaho u bva zwitshavhani zwawo vhane vha ḓo fhedza vha tshi khou shumela zwitshavha zwenezwo nga murahu ha u giraduweitha .
NDEME YA TSHELEDE
U ṅwala mitaladzi miraru ya mafhungo au kana tshiṱori tshea ḓisikela ene muṋe a tshi shumisa mibvumo yo gudiwaho na maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo , maḽeḓeredanzi na tshitopo .
U khwaṱhisedza uri nḓila ya u langula dziWRULD i a shuma , i tea u monithariwa tshifhinga tshoṱhe .
Mbekanyamushumo dzashu dzoṱhe na mbekanyamaitele u mona na mihasho yoṱhe na mazhendedzi zwi ḓo livhiswa kha u lwela u ṱoḓa u swikelela mishumo yo katelaho iyi ine ra tenda uri ri ḓo kona u bveledza matshilo a khwine a MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
6.3. Muphuresidennde o nangwaho Vho Adama Barrow , vhe vha nangwa sa Muphuresidennde muswa wa Gambia vha na fulufhelo ḽa uri nyambedzano dzi ḓaho dzi ḓo vhuedza mashango aya mavhili .
Naa mbuno ya u pandela yo vha i songo tea ?
Tshaeo ya khaphasithi dza zwiimiswa - zwi tshi itiswa nga tshaeo ya zwikili shangoni ḽino na nga miholo i re fhasi ine ya vha yone ine zwiimiswa zwa nga kona u badela ;
Hezwi zwi engedza kha u humiselwa nga huswa ha mavu , zwo vhuedzaho vhavhili vha mavu vha fhiraho miḽioni mbili zwe zwa livhisa kha phiriselo ya hekithara dza 2,7 miḽioni ( ha ) .
Vhavhali na vhadzulapo vha tea u kona u shumisa nḓivhiso kha ino khethekanyo u itela u vhona phaḓaladzo ya dzithandela kha vhupo ha masipala , nahone zwa ndemesa ndi u tevhelela maitele a mveledziso .
Tsha ndeme kha u khwaṱhisa vhuṱumani vhukati ha zwipikwa zwa Muvhuso na pulane dza kushumisele kwa masheleni tshi wanala kha u engedzwa ha vhulavhelesi ha zwa poḽotiki kha maitele a mugaganyagwama .
Sekhithara i ṋetshedza khonadzeo khulwane ya mveledziso ya mahayani , nga maanḓa kha zwitshavha zwi wanalaho kha phendelashango zwi dzhielwaho fhasi .
Nga asainimente vhadzheneli vha ṱoḓa u sumbedza uri vha a kona u shumisa zwe vha guda zwa thyiori mishumoni yavho ya vhukuma .
Kha vha sedze kha shedulu
Vha tou vha vhathu u fana na vhone na nṋe .
Mihasho yo bveledza mbekanyamaitele na maitele ane a pfeseswa nga vhanzhi .
Ndivho dza Nzudzanyo ya Mashumele ...
U swikelela mveledziso dza vhuḓipfi , muhumbulo , zwipfi , zwa tshimuya , mikhwa , tshivhili , matshilisano na vhudavhidzani ha ṅwana muṅwe na muṅwe
Arali vha mualuwa nga maanḓa kana vha tshi khou vhaisala kha mafhungo a u ya u ita khumbelo ofisini , kha vha humbele muraḓo wa muṱa kana khonani uri a vha itele khumbelo .
Masipala a u na masheleni a u lugisa Nzhini ya Mulilo na khumbelo dzo vhalaho dza ndambedzo u bva nnḓa dzo rumelwa kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Ehlanzeni na Muhasho wa Muvhuso Wapo fhedzi hu si na u bvelela .
Zwazwino , vhalimi vhanzhi vha zwigwada vha khou bveledza zwiliṅwa zwa zwiḽiwa zwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mutambo wa zwifhinga - Ndi nnyi ane a ḓo wina ?
Mugaganyagwama u dzhiiwa sa mulayo muṅwe na muṅwe une wa tea u phasiswa nga Phalamennde phanḓa ha musi u tshi vha mbofho .
Ho tholwa vhashumi nyengedzedzwa vhane vha shuma nga tshifhinga , ho vha na nyengedzedzo ya ṱhahelelo ya maitele a thyeetha .
U fhufhuma ha nḓowetshumo yashu ya vhuendelamashango ndi vhuṱanzi ha u shumisana tshoṱhe vhukati ha muvhuso na zwigwada zwa vhaimeleli vha vhashumi , khathihi na mabindu ane a khou rangwa phanḓa nga Muhasho wa Vhuendelamashango u tshi khou shuma na Vhuendelamashango ha Afrika Tshipembe u itela u honolola mbuelo dzoṱhe dzo fhelelaho dza ikonomi ya ndaka yashu ya vhuendelamashango .
1.2 Komiti dza Wadi dzi vha na Phurogireme dza Miṱangano yadzo ya u thoma ( miṱangano ya ndugiselo ) hune adzhenda i re na Muvhigo wa Tshiofisi ya ambedzaniwa u itela u bveledza kupfesesele ku fanaho kha zwiterṅwa phanḓa ha muṱangano wa vhukwamani na tshitshavha nga u angaredza na vhadzhiamikovhe .
11.10. Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha Muvhigo wa Khomishini ya Vhuṱoḓisisi kha Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi kha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
U davhidzana na vhalambedzi u itela u khwaṱhisedza .
U sedzulusa kushumisele kwa kuitele na mulayo wa vhuṱanzi na matshimbidzele a vhutshinyi , na mushumo wazwo na mvelelo dzazwo kha u khunyeledzwa ha milandu ya vhutshinyi ;
Zwithu zwihulwane zwa ndeme zwine a ḓo amba ngazwo ndi , vhukati ha zwiṅwe :
Nḓila dza u gaganya gwama ho itwaho hu na u shela mulenzhe ha vhathu ngomu , ho livhanywaho na u ṱumanya zwa ndeme zwa tshitshavha na phurogiremu dza mbulungo ya tshelede "
Muhasho u fulufhela u , khethekanya vhapfuluwi vha zwa ikonomi kha ṱhundu dza vhukuma dzi ṱoḓaho vhushavhelo na u tandulula thaidzo dzi ṋeaho mutsiko kha sisiṱeme , na zwiṅwe .
Arali vha tshi nga vha vho mmbona ndi tshi kha ḓi vha kule , vho vha vha tshi nga humbula uri ndi sokou vha muthu zwawe .
Naa hu na ḽiga ḽine ḽa vha na ṱhuṱhuwedzo ṱhukhu kha pfanelo , fhedzi ndivho i tshi nga kona u swikelelwa ?
U ita khumbelo ya phemithi dza u renga zwibveledzwa zwa ṋama hu u itela u rengisa , vha tea u vha vha tshi bva kha khamphani dza Afrika Tshipembe kana vha zhendedzi ḽi re Afrika Tshipembe vho tholwaho nga khamphani ya mashango a nnḓa .
U vhulaha zwitzhili kha tshomedzo dziṅwe na dza dzilafho dzine dza ḓo shumiswa hafhu dzi nga shumiswa , tenda zwa vha zwo dizainwa u itela u shumiswa nga nḓila yone a na u ri ngona dza u vhalaha zwitzhili dzo ṱanganedzaho dzi khou shumiswa .
( b ) u waniwa ha zwithu izwi nga komiti ya Buthano ḽa Lushaka kana , siani ḽa mukhomishinari o nangiwaho nga Mulangavunḓu wa vunḓu , nga komiti ya vhusimamilayo ha vunḓu ḽeneḽo , na
Nga murahu ha khanedzano nnzhi na vhukwamani ha nnyi na nnyi , fhethu ha u vhulunga ho fanelaho ho wanala .
Hezwi zwi katela ṱhogomelo ya vhukuma khathihi na vhugudisi ha vhukoni hu tshi itelwa uri avho vha teaho u vhuelwa vha kone u vhambadzea musi vha tshi ṱoḓa mishumo maragani wo vhofholowaho wa zwa vhashumi .
10.2 . Dwadze ḽa COVID-19 ḽo kwama u dzhena tshikolo na u dzudzanyela milingo ya ṋaṅwaha ya Gireidi 12 .
U dzhenelela ha vhadzhiamikovhe na tshitshavha ndi zwa ndeme
Ri ḓo shumela u swikela mupo u shumiseaho wa vhubindudzi nga vhuvhusi havhuḓi , ndango ya vhulauli ho dzikaho , na zwiṅwe zwishumiswa zwa mbekanyamaitele .
Maanḓalanga a Aphiḽi ya Ngomu kha ndivho dza PAIA ndi Minisṱa wa zwa Vhuendelamashango .
Maitele maswa a ḽifhasi zwa zwino ndi u ambedzana na vhudipuḽomati ha mbambadzo u wana tswikelelo i linganaho yo khwiniseaho ya makete .
Ndi nga kuvhonele kwanga uri sekithara ya nḓisedzo ya matheriala i na mushumo une ya tea u ita wa u wana thandululo dza vhubveledzisi dzi shelaho mulenzhe kha u fhungudza thengo na kha tswikelelo ya matheriala , nga mannḓesa kha vhupo ha mahayani .
Muthu muṅwe na muṅwe a tamaho u ḓi ṅwalisa sa rasaintsi wa mupo o gudiswaho kha buḓo ḽa saintsi ya Mupo u tea u vha o gudela miṅwaha miṋa ya B.Sc , B.Sc.
Komiti ya zwa Khetho i ḓo tshimbidza na u lavhelesa khetho dza miraḓo ya komiti ya wadi .
Gumofulu ḽa R42 nga tshiwo na zwiwo zwiṱanu na R210 nga muṱa nga ṅwaha
U langa zwi isaho khomboni u ya nga milayo ya ndango ya ndaka na mutevhe wa ndaka .
Thandululo yo dzinginywaho i khou tshimbilelana na vhusimamulayo vhu vhusaho mimasipala .
Ndi vhashumi vhane vha vha kha tshumelo ya tshitshavha fhedzi vhane vha ḓo dzhielwa nzhele .
Hezwi zi katela na u pfumbudzwa ha ha vhatshimbidzi na vhaṅwali , matheriaḽa wa u renga , u dzudzanya zwa zwiḽiwa , zwa u homulusa , vhuendedzi na fhethu zwa kutshimbidzele kuṅwe na kuṅwe kwa u pulana .
U thivhatshidzulo ha Khantsela ya Zwihumbudzo ya Lushaka ho dzinginywaho nga Dzhendedzi ḽa Vhufa ḽa Afrika Tshipembe ḽiswa .
Kha vha ntendele ndi kovhelane navho dziṅwe dza pulane dzavho , dzi sumbedzaho u engedzea ha fulufhelo kha mbonalo ya bindu , naho nyimele dzi tshi khou konḓa .
U topola kushumele kwa u linga ku shumaho na zwiṱirathedzhi malugana na nyimele ya mutakalo wa tshitshavha hu na muhumbulo wa u khwaṱhisedza uri ndi zwiitisi zwa mveledziso ya tshitshavha zwifhio zwine zwi nga shela mulenzhe kha nyimele ya vhulwadze .
( 2 ) Mulayo une wa khou ambiwa kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) u nga shumiswa fhedzi arali ho sedzwa mivhuso ya mavunḓu , mivhuso yapo yo dzudzanyeaho na Khomishini ya Gwama na Mivhalelano , nahone ho itwa themendelo kha Khomishini , nahone u fanela u dzhielwa nṱha -
Ri khou ya u tshutshisa hani mufumakadzi wa vhukale ha miṅwaha ya 60 ?
Maga a u paka a ṱoḓa uri zwidodombedzwa na ndivhamashumele zwi tevhedzwe .
Vhudzivha ha vhuḓikumedzi uhu vhu humbudza uri tshifhinga na ṱhoḓea dza zwiko u itela u tendela sisiṱeme na zwivhumbeo uri zwi khwinisee zwi ḓo ṋetshedzwa na uri zwipikwa zwoṱhe nga u a angaredza zwo sumedzwaho kha ndeme ya ndayotewa na milayo zwi ḓo vha zwa vhukuma kha tshifhinga tshiḓaho .
vho ṱhaphudza ndingo dza muhumbulo /ndingo sa zwine zwa nga tendelwa nga khomishinari wa lushaka
Dzi MP dzi ya Phalamenndeni arali vho vhewa nṱha nṱha kha mitevhe ye ya itwa nga mahoro aya .
ṱhoḓea dza Nyito dza u Linga dza Tshiofisi na tsivhudzo ya u linga hu si ha tshiofisi
Nḓila khulwane ya u tshimbidza murahu ha mveledziso na u ola mbekanyamaitele hu ḓo vha mvelaphanḓa i sa nyeṱhi .
Thandela dzo dzinginywaho dzi ḓo themendelwa nga komiti i ṋetshedzaho thendelo ya dzingu / vundu
Vha ṋetshedza mushumo wa vhupholisa wo teaho wa vhulanguli hao .
( c ) Muṅwe na muṅwe a no khou ita ngauralo sa muraḓo , kana o imela tshigwada kana kiḽasi ya vhathu ;
Lavhelesani tshifanyiso tshi re kha tsha u ḽa .
Nḓivho ya mbekanyamaitele dzo thagethiwaho dzi takalelwaho dza Muhasho na kuitele kwa fhethu hu no khou fhaṱiwa , hu tshi katelwa na u lavhelesa na u vhea iṱo hu a ṱoḓea .
( b ) Muhumbeli u tea u sumbedza arali a tshi ṱoḓa u wana khophi ya rekhodo kana a tshi ṱoḓa u tou ingamela rekhodo ofisini dza tshiimiswa tsha tshitshavha .
Musi no no nambatedza zwiga izwi , ambani na khonani yaṋu nga tshati ya mutsho .
Khaedu dzo sumbedzwaho afho fhasi dzi sumbedza manweledzo a vhulavhelesi ha mupo wa nga nnḓa .
Musi hu tshi khou fhaṱwa ku kupfesesele ku fanaho , vhashelamulenzhe vhoṱhe vha fanela u isa phanḓa na u ṱhonifha dziphambano dzine dza sumbedza tshirunzi tsha tshenzhelo ya muthu .
Zwi khwaṱhisedzwaho kha vhanna hu tea u vha u thomiwa ha vhushaka na vhafumakadzi nga muthihimuthihi vhu sa fani na vhuṅwe , tshifhinga tshenetsho tshine vhu nga dzhia tshone .
Zwo no vha zwa ndeme u sedza hafhu na kha tshiimo tsha zwikili na vhukoni ha vhashumisani u itela u fhungudza khohakhombo dzine dza nga vha hone nga mulandu wa u kundelwa u ita mushumo ha vhashumisani .
Afho fhasi ndi tsumbo ya u sumbedza murekanyo wa tshikoro tsha thengo i takalelwaho tsha khamphani tsho dzinginywaho .
U tea ha zwileludzi izwi hu nga elwa arali muelo wa u swikelela ndondolo ya mutakalo kha phuraivethe ho dovha ha katelwa .
Nyito dzavho dzi sumbedza uvho vhuḓipfi , nahone vhaṅwe vha nyanyuwa zwavhuḓi kha nyito dzavho , zwine , zwa dovha , zwa khwaṱhisedza vhuḓipfi uho .
Hu na u Shanduka ha maitele a kushumiselwe kwa midia , hu na ṱhoḓea ya uri Muvhuso u senguluse pulatifomo ntswa dzine dza nga shumiswa u swikelela khethekanyo khulwane ya tshitshavha .
5.7 Khabinethe i vhaiswa nga u fhira fhano shangoni ha Vho Mlungisi Sisulu , mutukana wa vhuvhili wa Vho Walter na Vho Albertina Sisulu , na u fhirisa ndiliso dzayo kha muṱa wavho na dzikhonani .
D Vho vha vha tshi khou ṱoḓa uri phele i ponde nngu .
Vho dovha vha tendelana kha u ṱavhanyisa nyambedzano na khunyeledzo dza zwiṅwe zwishumiswa zwa mivhuso mivhili kha vhulimi , vhuendelamashango , mutakalo , fulufulu , maḓi na vhuthathatshili vhukati ha zwiṅwe .
Muvhigo uyu u kala mvelaphanḓa ya zwithu zwa ṱahe zwa ndeme kha Thendelonzwiwa ya Mugodi .
Ri khou tea u shumisana na sekithara dza phuraivethe kha u bvisa zwithivheli kana zwithithisi zwa vhubindudzi .
Ngoho ya vhukuma ya mulandu uyu i ḓo sedzuluswa nga vhuronwane sa tshipiḓa tsha matshimbidzele a u sengisa ane a tevhela .
U bva 1994 muvhuso wo vhea mbekanyamaitele na muhanga wa kushumele kwa mulayo une wa ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha muvhuso .
Ndi takalela u : tshina vhala tshiṱori
Musi vho no dzhia vhuḓifhinduleli hovhu vha ḓo isa phanḓa na u vhulunga kha bodo .
Mveledziso ine ya takadza kha miṅwaha yeneino ho vha u vusuludzwa ha dzangalelo kha vhufuwi ha maḓambatshekwa na tilapia .
Lavhelesani zwifanyisoni vhudze khonani yaṋu uri ndi ngani ṋotshi dzina mushumo .
Mbuelo dza ikonomi na dza mushumo dzi fhira mitengo kana mbadelo .
Zwikili zwa u bveledza u vhala
2 . Khabinethe yo ṱanganedza u kumedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Muhanga wa Ndalukanyo dza Lushaka wa 2016 kha Phalamennde .
Vhaenda nga ṋayo vha tsivhudzwa u vha na vhuṱanzi ha uri musi vha tshi shumisa dzibada vha songo vhea vhutshilo havho khomboni kana ha vhareili .
Sa demokhirasi ri koloda vhathu vha Afurika Tshipembe vhe nga dzi 27 Lambamai 1994 , vho kuvhangana lwa u tou thoma vha tshi itela u dzhia vhuyo havho vha vhu vhea zwanḓani zwavho .
Bodo yo thola Komiti ṱhukhu i ngaho sa Komiti ya Khohakhombo ya Ngeletshedzo ya zwa Masheleni ye ya vha i tshi ḓivhea nga u pfi Komiti ya Ngeletshedzo ya zwa Masheleni , u lavhelesa masia o khetheaho a khohakhombo .
Ndi riṋe vhe ra dzhia dziṅwe tsheo dza poḽotiki dzine dza , nga ngoho , dzi na ṱhuṱhuwedzo kha mmbi .
U swika zwino rakhonṱhiraka o fhedza u vhuedzedza madindi a u thoma , u bwa u itela u fhaṱa bada , ngeno e kati na luvhemba lwa u fhedza lwa bada .
Ngona yavhuḓisa i re hone ndi tshinyadzo ya matheriala uyu kha tshiimiswa tsha u tshinyadza tsho themendelwaho .
Mabindu Maṱuku na ane a khou Bvelela
Ezwi zwi a pfesesea musi hu na ṱhahelelo ya u pikisana havhuḓi , kana bidi a dzo ngo ḓa dzi nnzhi .
Ndededzo dzo ḓoweleaho dzi shuma kha tshikhala tsho vuleaho nahone tshi konḓaho nga u angaredza hu thoma u vhewa dzone .
204. Vhuṅwaleli ha vhathu zwavho vha re kha vhupileli
U TEA - zwi amba tshumelo ine muthu / tshitshavha tsha i ṱoḓa na u i lavhelela
Vhalangi vha nga si tinye vhuḓifhinduleli havho kana vha tou vhu ṋetshedza vhaṅwe .
NHBRC ndi tshiimiswa tsha muvhuso tsho thomiwaho zwi tshi ya nga Mulayo wa Maga a u Tsireledza Vharengi vha Dzinnḓu , Mulayo wa vhu 95 wa 1998 .
Izwi zwi ḓo vhona uri Thandela idzi dzi konadzeye kha uya kha zwi tamiwaho nga tshitshavha .
Zwiteṅwa zwo bviswa kha mutevhe wa khoudu wa vundu .
Naho ro ita mvelaphanḓa khulwane kha u ṋetshedza dzinnḓu , vhunzhi ha MaAfrika Tshipembe vha kha ḓi ṱoḓa mavu uri vha fhaṱe mahaya na uri vha kone u wana masheleni a u ḓiṱhogomela .
U ya nga muvhigo , Afrika Tshipembe ḽo kona u fhungudza zwavhuḓi u kavhiwa nga HIV nga tshivhalo tshi fhiraho 40% na tshivhalo tsha mpfu dzi elanaho na AIDS tshi fhiraho 40% u bva 201o .
Ri a zwi ḓivha uri vhagudi vho no vha na khontseputhi na zwikili nga u sedza mugudi a tshi khou dzhenelela kha nyito dzi tshimbilelanaho na khontseputhi idzo .
Vhuimo hapo ndi fhethu hune vhadzulapo vha nga dzhenelela kha u dzhia tsheo na u ṋea vhupo vhune vha dzula khaho tshivhumbeo , na u shumisa na u ṱanḓavhudza pfanelo dzavho dza demokirasi .
Tshivhumbeo tsha muvhuso wa tshizwinozwino , zwenezwo , tshi dzhielwaho nṱha u mona na ḽifhasi sa yunithi ya poḽotiki ya ndeme .
Vhuṱambo vhu katela bola ya milenzhe , nethibola , arobiki na zwiṅwe .
Uḽa munna wa mbilummbi a dzhenisa musuku tshikwamani tshawe , a thethenyea e eṱhe a tshi humela muḓini wawe .
Kha ḽevele ya lushaka , tshivhalo tshi engedzedzeaho tsha mashango tsho no thoma u ḓisendeka kha ndangulo ya zwiko zwa ikonomi zwo khwaṱhesaho nga kha nyavhelo hafhu , ndango ya zwibviswa na mbuelo yo khwaṱhaho ya ṱhoḓea dzavho dza mveledziso na zwa masheleni .
( 1 ) A hu na khetho dza Buthano ḽa lushaka dzine dza ḓo fariwa phanḓa ha ḓuvha ḽa 30 Lambamai 1999 nga nnḓani ha musi Buthano ḽi tshi nga fhaladzwa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 50 ( 2 ) nga murahu ha musi ho itwa mudzinginyo wa u sa fulufhela kha Muphuresidennde hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 102 ( 2 ) ya Mulayotewa muswa .
Ndi mbuno dzifhio mbili dzine a bula a tshi ima na TV .
4 . Vhuimo ha khabinethe kha mafhungo a mupo
U shuma mushumo muṅwe na muṅwe une wa elana sa zwine zwa ṱoḓiwa nga mutshutshisi wa tshitshavha muhulwane u ya nga tshifhinga .
Tshumelo nnzhi ntswa dzi wanalaho kha GEMS .
U xuxwa na u ḓigeḓa : u eḓela nga muṱana hu na u femela ngomu na nnḓa hu tshi sedzwa mivhala sa zwinyanyuli
Ḽiga 1 : Tsedzuluso ya mivhigo ya ṱhoḓea dza u ṋea vhukoni kha komiti dza wadi dza masipala ine ya itwa muthu e ngomu ofisini
Ikonomi ine ya khou aluwa nga u ṱavhanya ine ya khou shandukela kha sekithara ntswa i ḓo vula zwikhala zwa feme dza vharema na mabindu maṱuku , hu tshi ṱuṱuwedzwa nyaluwo nga u angaredza .
Kha themo iyi no funzwa maiti manzhi vhukuma .
Nzudzanyo dzo no itwa u itela ndangulo ya thandela kha thandela khulwane uri dzi kone u ṋekedzwa kha Dzhendedzi ḽa Mveledziso ya zwa Dzinnḓu .
Hafhu , kha nyimele hune zwiimiswa ezwi zwa dovha hafhu zwa shuma mishumo ya fhethu ha vhudzulo , zwi konisa vhadzuli vhapo u swikela ṱhoḓea dzo vhalaho kha lwendo luthihi .
Dzoṱhe phemithi dza vhukuma dzi tea u ṋetshedzwa Muofisiri wa Zwa Zwifuwo kha vhuimangalavha ha u dzhena , kathihi na Ṱhanziela ya vhukuma ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo nga shango ḽine ḽa khou rengiselwa .
U tikedza Mulanguli wa CBP malugana na zwa maṅwalwa o teaho a Foramu ya CBP na Masipala
( iii ) tshi khwinisa mbetshelo dzi re malugana na mafhungo a vunḓu .
Na uri ezwi zwi khavara masia a fanaho na mithelo ya zwirengwa mashangoḓavha na tshumelo dza mbuelo , vhudavhidzani na zwithu zwi fanaho na zwenezwo .
Mashudumavhi dzo ḓo vho kanganyiswa na mbetshelo dza mulayo nahone kha huṅwe dzo dzhiiwa sa ndaela madzuloni a uri dzi shumiswe nga hune dza vhonala dzo tea .
Dzangano iḽi ḽa tshumisano ya mivhuso ya dzingu ḽi ṱuṱuwedza u thomiwa ha maga a fanaho na u lwa na tshelede yo wanalaho nga nḓila i si yone na u lambedza nndwa dza polotiki tshipembe na vhubvaḓuvha ha dzingu ḽa Afrika ḽoṱhe .
U vhambadzelwa nnḓa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo u itela ḽiga ḽa u tumbula ḽa vhushumisamupo zwo katelwa kha Ndaulo ya BABS na thendelo ya u vhambadzela nnḓa yo ṱanganelananho na vhushumisamupo ( i ṋetshedzwaho nga DEA ) zwi a ṱoḓea .
Kha vha adze fomo ya khumbelo vha i rumele kha
Garaṱa i tea u ambariwa na u vhonala nga zwifhinga zwoṱhe musi a ngomu zwifhaṱoni zwa Muhasho .
Musi vhukoni ha zwitshavha zwi songo tou bvelela zwihulwane zwi si zwinzhi na vhukoni ha thekhinoḽodzhi ya nṱha a zwi vhu wani , khwaṱhisedzo i kha ḓi vha kha magumo a thekhinoḽodzhi ya nṱha ya spekiṱhiramu tshi iledzwaho .
U bvisela khagala mishumo na vhuḓifhinduleli malugana na CBP
Vha ḓo vha vha tshi khou sedzesa kha mbonalo ya mapholisa , ngeno vha tshi khou fara mishumo yo khetheaho ya tsivhudzo na thivhelo .
Tshivhoniswa tsha ndeme kha mafhungo a elanaho na mavu o tiwaho u ya nga mivhigo na khani dza mulayo .
Tshipiḓa tsha vhudzulo ( DU )
u vhona na u shumisa zwifanyiso zwine zwa vha na nyito i sumbaho zwine zwa amba
Furemiweke na mutevheṱhandu wa thandela u ela thandela u tikedza Mulayo wa Ndangulo ya Ndaka ya Muvhuso i sa Sudzuluwi nga kha u thusa mihasho nga mafhungo ane a ṱoḓea kha u kuvhanganya pulane ya ndangulo ya ndaka kha u wana na u langula ndaka i sa sudzuluwi .
Maitele nga ha Tshumelo ya Mbambadzo ndi u ṱhonifha mbambadzo ngomu ha miraḓo ya SADC kha tshumelo ho sedzwa u sika maraga muthihi wa tshumelo kha dzingu .
1.9 . Muphuresidennde Vho Zuma vho dzhenela Samithi Zwayo ya vhurathi ya Muṱangano wa Dzitshakha wa dzingu ḽa Great Lakes ( ICGLR ) fhasi ha thero : " U engedza kuthomele ku bveledzaho kwa Thendelano na Phurothokholo u itela demokirasi yo dzikaho ya Dzingu ḽa Great Lakes " .
Tshitshavha tshi nga shanduka tsha vha tshi konḓesaho , fhedzi tshifhinga tshoṱhe tshi dzula tshi sa shanduki nga kha u ḓiḓowedza .
Masipala u khou ṱangana na khaedu khulwane ya vhabvannḓa vhane vha fhalalela henefha kha vhupo ha Prince Albert .
Tshiendedzi kana nḓila ya vhudavhidzani i fanela u vha hone kha vhupo ha u shumela u itela u kwama tshumelo ya u phulusa arali ha nga vha na tshiimo tsha shishi .
Hezwi zwi katela u ṱuṱuwedza vhushaka na nyanḓadzamafhungo na maṅwe mahoro kha muvhuso na tshitshavha nga vhuḓalo .
U ṱalutshedza uri muanewa u shanduka nga nḓilaḓe u bva mathomoni u swika magumoni a tshiṱori .
Tshibadela itshi ndi tshiṅwe tsha zwibadela zwa nnyi na nnyi zwine zwa khou shuma zwavhuḓi shangoni ḽashu , na uri tsho irwa dzina ḽa Vho Steve Biko , munnawavhaṋe muhali mulwelambofholowo , mutshudeni wa kale wa zwa mishonga kha Yunivesithi ye kale ya vha i tshi pfi ya Natal , ( ine zwino ya vhidzwa Yunivesithi ya KwaZulu-Natal ) .
Vha re na ḽaisentsi vha fhedzisela vha tshi ṱangana nahone vha kona u bindula kha muṋetshedzatshumelo muthihi .
Izwi ndi tshipiḓa tsha R189 miḽioni yo bindudzwaho kha u kuvhatedza phakha dza rathi dzo vhewaho phanḓa dzi re na vhuṱumani na Pulani ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo ( IPAP ) .
Samithi i ḓo bvukula mushumo we ra vha ri tshi khou ita na vhafarakani vhashu vha BRICS kha thandela dzi tevhelaho :
Vho Lenin na vhatikedzi vhavho vha nga kona u dzula vha kha ḓi vha na maanḓa naho hu na mutsiko muhulu wa nnḓa na wa nga ngomu .
2.3.1 Mveledziso ya pulane dza wadi
Kha vha dovhe vha kwame notsi dzavho dze vha dzi dzhia phanḓa na musi wa nyambedzano ya kiḽasi , u itela u kumedza mihumbulo ya ndeme nahone i bveledzaho kha matheriaḽa wa u vhala .
Vhukati ha zwiṅwe zwinzhi , hezwi zwi ḓo lavhelesa kha u shela mulenzhe ha vhabveledzi vha fulufulu vho ḓiimisaho , na u tsireledza vhashai kha mitengo i khou gonyaho ya muḓagasi .
Mulayotibe muswa wo lavhelesesa kha maitele o khwaṱhaho a u lavhelesa mutakalo wa muhumbulo nga kha pfanelo dza vhuthu .
Ṅwalani zwiṅwe zwithu zwivhili hafhu zwine khonani dza mbiluni dza itelana .
Khomishini ya Tshumelo ya Nnyi na nnyi yo ṋetshedza mivhigo kha phalamennde , vhusimamilayo ha mavundu , vhalangavundu vha mavundu na Phuresidende .
Vhuingameli vhu kha ḓi vha vhukati na u guda muvhigo nahone vha ḓo amba nga ha themendelo dzayo zwine zwa ḓo vha zwi kha Muhasho wa Komiti ya Potofolio kha u ṱavhanya .
Zwi tshi bva kha ṱhoḓea dza dzangano , Mbekanyamushumo ya Pfufho ya Sainthifiki ya Vho Kwame Nkrumah ya Mbumbano ya Afrika i nga elwa kha davhi ḽithihi kana o vhalaho kha iṅwe ya sekhithara idzi .
2.2 Sa tshipiḓa tsha u kunga vhabindudzi vhanzhi , Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vhege ino vho ambedzana na vhabindudzi na vharangaphanḓa vha mabindu sa tshiṅwe tshipiḓa tsha Samithi ya Financial Times Africa ya vhurathi ngei London .
U fhaṱa maipfi hu tshi shumiswa mibvumo yo gudwaho .
U sa ṱoḓa u thithiswa ha sisiṱeme ya tshumiso hu tea u ṱalutshedzwa ha vha khagala na u ṅwalwa u itela u tendela tshumiso ya vhuṱumani ha nḓila dza vhutsireledzi .
Vhaṅwe vhorabulasi vha lima masimu tsini na milambo .
Nga nḓowelo hu dovha ha vha na mafhungo maṱuku a wanalaho , zwi na zwa isa kha nyambahunzhi .
Vhuendi ha nnyi na nnyi ha magondoni na zwiendedzi zwa phuraivethe zwine zwa vha kha nḓila dza tswikelelo yo pimiwaho ya mutevhe wa nṱha : bisi , thekhisi na zwiendedzi zwa phuraivethe .
Zwa u kundelwa u rengisa thikhithi nga tshifhinga a si zwine nga zwone zwiṋe zwa nga itisa uri hu vhe na makhaulambilu a fanaho na haya .
Zwi ṱukusa zwa therisano idzi zwo fhira zwa swika kha nyito dzi kwamaho masia manzhi kana kha maanḓalanga a lushaka na u linga havho mbekanyamaitele yapo ya zwa masheleni kana ndangulo dza zwa masheleni .
Ri dovha hafhu ra lavhelela u shumisana zwavhuḓi na mahoro mahanedzi phalamenndeni , nga muya wa u vhea shango phanḓa .
Mutshatshame wa zwi tshilaho na ekhoḽodzhi ya zwa maḓaka zwo dovha hafhu zwa shandukiswa .
Zhendedzi ḽa u ṱunḓa ḽa zwithu zwa dzhenethikhi uri ḽi kuvhanganye zwithu zwenezwo .
Mulayo u ta tshaka mbili dza mbadelo :
Zwi sa ngi zwa murahu ha zwiitwa guṱe , migwalabo na mimatsho , siṱirathedzhi itshi tsha nzudzanyo tshine tsha khou shumiswa nga madzangano aya , tshi nga vha tsho ṱalutshedzwa sa zwielanaho na u dzhenelela kha zwiito zwo khakheaho .
Ho vha na u shaea huhulwane vhukuma ha ndaulo kha ndangulo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili nga vhanga ḽa u shaea ha vhukoni kha Muhasho wa Zwa Mupo na Vhuendelamashango na mihasho yapo ya mutakalo .
Zwi khagala uri ndi vhuimo ho dzhiiwaho hu tshi humelwa murahu sa ndingedzo dza u fhedza ṱhoni dza uri zwa u shumiswa ha tshikirini tshihulwane , naho zwo vha zwo tea , zwo bviwa khazwo nga mulandu wa masheleni .
I linga u fana na u pfesesea ha data .
Mbuno ndi ya uri arali sisiṱeme dzashu dza vha dzo khwaṱha na u sedza nnḓa a hu na khonadzeo ya u nga swikelela tshanduko .
Tshitzhili tshi phaḓalala musi marotha aya a tshi dzhena :
Zwiimiswa zwi fanela u ḓivhadza vhashumi vhoṱhe vho fanelaho , naho vha siho mishumoni yavho yo ḓoweleaho .
Zwipiḓa izwi zwoṱhe zwa theo ya mulayo zwi ṱalutshedza nḓila ine muvhuso wapo wa tea u shuma ngayo na u ṋetshedza muhanga wa kushumele kwa tshumisano ya muvhuso wapo na zwitshavha zwa vhadzulapo .
Sisiṱeme ya VAT ya Afrika Tshipembe yo ḓitika nga vhuyo , zwine zwa amba fhedzi uri kushumisele kwa thundu na tshumelo Afrika Tshipembe zwi a badeliswa muthelo .
Nḓila ine themamveledziso ya bada dzashu dza dizainiwa kana u inzhiniariwa ngayo , i ṱoḓa hafhu u sudzuluwa kha zwitandadi zwa tsireledzo zwine zwa katela vhashumisi vhoṱhe vha dzibada , vhaendangaṋayo , vhareili vha dzibaisigila na vha mimoḓoro khathihi .
Hafhu , hezwi zwi nga anzela u vhoniwa kha nyambedzano dza dzitshaka u fana na khetho ya Geneva ngei Switzerland .
Hu na muthu ane na mu ḓivha ane a vha na goloi ya mavhaivhai ?
Ṱhoḓea dza nṱhesa dzi nga si fushiwe u swika ṱhoḓea dza fhasi dzi tshi swikelelwa .
Ro tenda zwenezwiḽa , na zwino ri kha ḓi , uri arali ra isa phanḓa na u lugisa phoindi idzi dza ndeme kha tshifhinga tsha miṅwaha miraru , khwaḽithi ya u funza na u guda i ḓo khwinisea vunduni ḽashu .
Vhukoni ha u ita nyambdzano na u thoma ndivho dza tshiṱirathedzhi kha muhangarambo wo angaredzaho vundu .
Khoro i nga thoma Foramu i re na vhadzheneli vha katelaho thikhedzo ya vundu na ya lushaka sa Muhasho wa Mutakalo , Muhasho wa zwa Maḓi , Muhasho wa Pfunzo , NGO na CBO dzi shumaho kha sia ḽa HIV / AIDS , madzangano a zwa ndondolo ya vhadzulapo , khoro dza AIDS dza tshiṱiriki na khoro dzapo na zwiimiswa zwa vhurereli .
U fhaṱa ikonomi dzapo u itela u sika mishumo , mishumo yavhuḓi na vhutshilo vhu dzulaho vhu hone ;
Mvetomveto ya pulane ya tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya rekhodo yo shumiswa .
Nga u sumbedza muholo wa awara , ri bvisa masiandaitwa a khonadzeo ya phambano kha awara dzo shumiwaho nga vhafumakadzi na vhanna .
1.3 Muvhigo wa mvelaphanḓa wo dzudzanywa hu na vhukwamani na tshivhalo tsha vhathu vha kwameaho , hu tshi katelwa na madzangano a vhadzulapo , sekhithara ya phuraivethe na vhorapfunzo .
U fhambana ha thaidi na zwone zwi tea u sedziwa musi hu tshi dazainiwa zwa haiḓiroḽiki malugana na mutsiko murangi u re hone kana giravithi i no ṱoḓea kha u shulula maḓimalaṱwa .
U wana zwidodombedzwa zwinzhi , kha vha dalele website ya Muhasho wa Vhashumi .
Hune zwa tea , a hu na tsumbamaitele nahone hune zwitshavha zwi langulwaho zwa sa dzhie ḽiga ḽa u bveledza tsumbamaitele dzine dza ṱoḓea nga tshifhinga , muhasho u ḓo dzi bveledza .
1.2 . Khabinethe i livhisa ndiliso dza vhuṱungu vhuhulu kha miṱa na khonani dza avha vhana na vhafumakadzi .
Naho zwo ralo , khakho yo ḓoweleaho ndi u pfuka miṅwe milayo kha maitele anea .
Arali zwo ralo , vha humbelwa u bula ḓuvha ḽe vha litsha nga ḽo mushumo :
U fanela u iswa zwenezwo kha dokotela wa tshiṱiriki kana fhethu ha dzilafho uri a ṱolwe na u ṋewa zwithivhelambebo zwa shishi , na u ya mapholisani uri a kone u ṋea tshitatamennde na u vhiga mulandu .
Ṱhahelelo ya vhukoni , nga maanḓa kha nḓowetshumo ya zwa vhufhaṱi , i khou bvela phanḓa na u ita uri zwi konḓele heḽi davhi u ḓadza zwikhala khathihi na u swikelela zwipikwa zwaḽo zwa ndinganyiso ya matholele .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo vha dzi humisele fhethu ha vhudzulo .
U ṱalukanya uri zwiitisi na mvelelo tshiṱorini zwi ḓo vha zwifhio a tshi shumisa maṱanganyi , tsumbo , ngauri , tsumbo , " vhagudi vho wa nṱha muratho ngauri ... "
Hune tshumelo dza ndondolavhathu dza kundelwa , kana dza vha dzi siho na luthihi , vhaeledzwa vha re na ṱhoḓea khulwane vha ḓo salela murahu siani ḽa tshumelo dza mutakalo , na kana nga iṅwe nḓila .
Kha vha dzhiele nzhele uri vhashumi vhane vho fhirisa tshivhalo tshi ṱoḓeaho afho hune vha shuma hone ndi vhone vhane vha ḓo dzhielwa nṱha .
U tshila hu sa nyeṱhi ha vha ṱhanganelano ya masiandaitwa a vhuedzaho , ane a bva kha a ikonomi , a matshilisano , a mvelele na a ndangulo , ane tshiko na tshumiso zwa vha nao kha zwitshavha .
6.1.5 Tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala tshi tea u shuma mushumo kha u shumiswa ha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzi sedzaho ndangulo ya vhulamukanyi .
Fhungo ḽihulwane ndi u vhulunga muḓagasi sa musi muḓagasi u bvaho wo engedzea kha vhubveledzi ha zwa vhulimi zwi fanaho .
Kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho ro fara mitambo yo vhalaho ya dzitshaka na madalo a mvelele , zwine zwo alusa vhufarani ha tshitshavha na vhuthihi .
1 . Mulayotibe wa Khwiniso ya Themendelo kha Mafhungo a Siviḽi na Vhugevhenga ( Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani ) wa 2019
Musi thangi yo ṱumiwa kha tsinde ḽa / mudzi wa ipfi , i shandula zwine ipfi iḽo ḽa amba .
1.1 . Khabinethe i dovholosa hafhu khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Jacob kha maAfrika Tshipembe ya uri vha farane kha u lwa na khakhathi dza u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana , na u ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha dzhie maga a tshihaḓu kha u fhelisa samba iḽi zwitshavhani zwashu .
Yo vha yo penndwa nga muvhala mutsuku .
Nangoho , vhunzhi ha avho vho bveledzwaho nga ngomu kha migodi ya muombano wa vhaswa zwa zwino vho dzula afha sa miraḓo i huliseaho .
5.2. Fulo ḽa vhudavhidzani ḽi kati u khwaṱhisedza uri miṱa yoṱhe yo lugela u dzimelwa .
Vha dzhiele nzhele uri Mudzulatshidulo a nga humbela uri Muḓisi wa mbilaelo na ene a ḓe muṱanganoni .
A vha vhane vha dzhena vha fanela u vha na vhungoho malugana na zwipikwa zwa muvhuso , vha tshi khou dzhiela nṱha nzumbululo dza zwenezwino idzi .
Hezwi kanzhi zwo amba uri vhupo ha vharema hoṱhe ho vha hu si na muḓagasi .
A hu na vhuḓifhinduleli , nga nṱha ha ndango ya tshiimiswa .
Khabinethe yo dzhia maga o khwaṱhaho u langula zwibviswa na u livhisa zwiko zwoṱhe kha thandela dza ndeme na u vhona zwauri nḓisedzo ya tshumelo yo tsireledzea na u dzhielwa nṱha .
Databeizi dzi re hone dza tshumelo ya vhaṋetshedzi na yone yo engedzedzwa u itela uri i vhe na vhuimeleli hunzhi .
U kuvhanganya zwiko zwi si zwa muvhuso nga vhufarakani na sekhithara ya phuraivethe .
Ndi nnyi a SONGO tea u ima sa nkhetheni kha khetho dza miraḓo dza thirasitii dza GEMS ?
3.45 A huna vhafaramikovhe vhe vha ḓisa phindulo malugana na bammbiri-mviswa a tshi khou sumbedza uri ipfi vhuloi ḽi tea u ṱalutshedziswa hani .
Nga ha u ita khumbelo ya u adoptha ya lushaka
Mvelelo dza zwino dza Muṱola Muvhalelano Muhulwane 2018 / 19 dzo vhiga u kundelwa huhulu ha vhulangi kha PRASA , u shaea ha maitele a ndangulo ya masheleni hu swikisaho kha uri PRASA i wane Mvelelo ya Odithi ya Khanedzo .
Mulanga na Vhurangeli ha Afrika u kho tshimbidzwa nga vhadzulatshidulo vha Afrika Tshipembe na Germany nga kha Tshigwada tsha Vhueletshedzi tsha Afrika .
Vhugudisi kha ADR na zwinwe zwitenwa zwi elanaho nazwo ho khwaṱhiswa nahone hu ḓo thomiwa muhanga wa zwa mulayo wo teaho u tikedza maitele ayo a ndeme . ess .
Thaidzo ya u shumisa mathemo a Europe kha nyimele ya Afrika zwo vhewa khagala mathomoni , sa izwi vhaḓivhi vhanzhi kupfesesele kwavho nga ha " vhuloi " ku tshi kanganyisa -zwihulwane kha mvelele dzine dza fhambana , zwine zwa ita uri hu vhe na mihumbulo yo fhambanaho .
U ya nga muvhigo " mabunga a dindi " a khou ḓalesa , tshitshavha tshi kombetshedzea u shumisa maḓaka u itela u ḓithusa .
CFI i tea u bvisela khagala kha muvhigo wayo wa ṅwaha nga ṅwaha kha Muṱanganoguṱe wa Ṅwaha nga Ṅwaha ndaṱiso dziṅwe na dziṅwe dza waniwaho , nḓivhadzo dza u pfuka dzo wanalaho vhukati ha ṅwaha .
1 . Mulayo uyu u ḓo shumiswa u eḓana kha vhathu vhoṱhe u sa fhambanyi wo ḓitika nga vhukoni ha tshiofisi .
Thandela idzi dzi dovha dza vha vhuṱanzi ha uri nga kha tshumisano na zwitshavha zwapo , ri nga kona u engedza u swikelela tshumelo kha vhupo vhu fhiraho ḓorobo dzashu khulwane .
Masipala u na mbekanyamaitele na maitele a ndangulo ya zwa masheleni o dzhiiwaho nga Khoro hu na ndivho ya u ṋekedza vhupo vhu pfadzaho u itela u langa zwa masheleni a masipala .
Nga 2000 ro rwela ṱari maga mavhili o thomiwaho a u ṱuṱuwedza u kona u ṅwala na u vhala kha tshitshavha .
Zwifhaṱo zwinzhi zwa muvhuso zwo shandulwa u itela uri zwi vhe madzulo a vhafumakadzi vhane vha vha kha mutsiko .
Maṅwe malwadze , nga maanḓa nyumonia yo kalulaho , i nga ṱavhanyedza nahone tshifhinga vhathu vha a lovha phanḓa ha musi hu tshi khwaṱhisedzwa uri vho kavhiwa nga HIV .
Vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko .
Tshivhalo tsha khumbelo dza zwa u katela nga kha zwinepe dzo shumiwaho nga ṅwaha .
Muthu u tea u fhira kha munango wa vhutsireledzi .
mushumi ha tei u ita zwithu zwine nga mulayo zwa si tendelwe
Mafhungo o dzudzanywa nahone Muhasho wo lindela datumu u bva kha SCOPA uri u ite mukumedzo wo dodombedzwaho .
Vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vho fanelaho vha khou humbelwa uri vha shumise pfanelo dzavho dza u khetha kha khetho dza lushaka dza vhuṱanu .
Ndi ngani mushumo wa vhulavhelesi wa Phalamennde u wa ndeme ?
Kha u khwinisa ndangulo ya tshikolo , vhugudisi ho fhelelaho hu ḓo ṱoḓea kha u alusa vhagudisi uri vhavhe ṱhoho dza zwikolo kana ṱhoho dza muhasho .
3.22 Vha ḓivhadza arali mutshinyi a tshi ḓo vhofhololwa nga parole arali vho ita khumbelo ;
Haya mafhungo a ḓo v ha maṅwe na a zwithu zwine zwa ḓo sedzeswa musi ri tshi kandela phanḓa .
Vhukoni ha u shuma kha vhupo ha thimu i ṋeaho khaedu dzine dza ṱoḓa vhubveledzi na vhusiki .
Iṅwe ya mishumo ya vhuṱhogwa ya vhuimeli ha tshitshavha ndi u anḓadza mafhungo kha tshitshavha nga vhuphara .
2.3 . Mbekanyamushumo ya ṅwedzi woṱhe ya lushaka i ḓo sedza kha sekhithara dzo fhambanaho dza nḓowetshumo ya vhuendi .
Ḽa Canada ḽo khwaṱhisedza ṱhoḓea dza u thoma zwoṱhe zwine ḽa nga ita , zwi katelaho ngamaanḓa-maanḓa kha izwi zwi elanaho na u shumiswa ha mulalo , sa izwi zwi hone na u dzula zwo tendelwa kha milayo ya khonṱhiraka , nga mahoro oṱhe a muvhuso .
Nḓowetshumo yo vhumbiwa nga sekhithara dza u bveledza mbili dzo fhambanaho dzine ha vha sekhithara i si ya fomaḽa , ine ya vha na fhethu hune zwifuwo zwa ḽela hone , vhabveledzi vhaṱuku , nḓowetshumo ya zwifuwomvumvusi na zwivanganyi zwa hayani .
U humbulwa ha Pfanelo dza Mavu na u Pandelwa Tshiimiswa tsha Eskom Foramu ya u lwa na Vhufhura
Mapholisa a zwa vhuendi , vhashumisi vha mulayo wa zwa vhuendi na muhasho wa zwa mipfuluwo na vhone vho ṋekedza thuso kha tshipholisa .
Nda tou vhamba maano uri ndi kone u ita mushumo wanga .
Maga na Milayo
5.8 Mutshutshisi u ḓo imelela mulandu wa khothe nahone u ḓo dzhiela nṱha zwine vha zwi ṱoḓa ;
Mulayotewa u amba uri vhathu vha Afurika Tshipembe vha na pfanelo ya u vha kha mupo une u si vhaise mutakalo wavho kana vhuvha havho .
Hu fanela u vha na nḓila ya khwine ya u ita shedulu ya mitambo .
Ndi kha ḽeveḽe yeneyi ya mutheo wa tshanduko uri Batho Pele i kone u ḓisa zwa vhukuma .
Mbekanyamushumo i bveledza na u langa pulane dza sekhithara na u khwaṱhisa nyanḓano ya mbekanyamushumo dza muvhuso , u ya kha zwipikwa zwa tshifhinga tshipfufhi,tsha vhukati na tshilapfu ; u ṱola u shumana u bveledza mbekanyamushumo dza u tandulula u itela u tikedza nḓisedzo .
Tshigagarukela tsha u thoma tshi khou shuma na
Ri tama mahoro a tshi shumisa thendelano iyi na u isa phanḓa na u wana nḓila dza u vhulunga mishumo .
Ṱhoḓea dza tshiomiswa dza tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwipuka dzi nga kona u tiwa zwino .
Zwi re afho nṱha zwi sumbedza uri Koporasi yo vhewa havhuḓi u itea u swikelela ṱhoḓea dzoṱhe dza Mulayo wa Ndinganelo ya Mushumo .
Zwiṅwe zwi dodombedzwa zwi ḓo ṋetshedzwa nga MInista wa Masheleni musi tshifhinga tshi tshi swika .
26.2.2 a khothe ho sedzwa khumbelo u ya nga tshiteṅwa 78 tsha PAIA , na khothe u itela u ṱanganedza vha imeleli vha sia ḽithihi ho sedzwa tshiteṅwa 80 ( 3 ) ( a )
U vula akhaunthu hu ṱo ḓea zwi tevhelaho :
( 6 ) U swika musi mulayo wo lavhelelwaho kha khethekanyo ya 229 ( 1 ) ( b ) ya Mulayotewa muswa i tshi thoma u shuma , masipala u vha a tshee na maanḓa a u vhea mithelo miṅwe na miṅwe , muingamuthelo kana mbadelo dze a hweswa maanḓa a u dzi vhea musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma .
Miṅwaha miraru khathihi na mbuelo pulane dza ṅwaha zwo ḓo itwa .
U itela u vhona uri vhupfiwa ha vhadzulapo ho rekhodiwa na u ṱanganyiswa , nga tshifhinga tshenetsho tsha musi hu na vhukwamani , ho mbo ḓi thomiwa sisiṱeme ya u vhona uri :
Dziṅwe tsumbo , dzine na dzone dza thusa kha u engedza mutheo wa vhufaramikovhe , ndi zwikimu zwa vhuṋe ha mikovhe ya vhashumi ; hezwi ndi dziṅwe nḓila dzavhuḓi dza mikovhe ya u maanḓafhadza .
Zwi rangisa phanḓa maga o lugelaho , tshiimo tsha nḓisedzo ya tshumelo tshi shumelaho vhadzulapo ngeno hu na u ṱuṱuwedza vhubindudzi ha bisimusi na nyaluwo .
Khonṱhiraka ya Sekithara ya Nnyi na nnyi kha nyolo yo leluwaho i ḓo shuma nga nḓila hei :
Ezwi zwi ṋetshedzwa kha feḓeresheni dza mutambo na zwitshavha , zwi sedzesaho kha zwitshavha zwi shayaho , vhupo ha mahayani na vhafumakadzi .
Riṋe , sa vhurangaphanḓa ha mutakalo ha lushaka , ro dzhia tsheo ya u ya phanḓa na u vha khagala na vhuḓifhinduleli ri tshi ḓivha ṱhoḓea ya ndinganyiso ya zwibveledzwa zwa tshifhinga tshipfufhi na zwithu zwa ndeme zwo sedzwaho mbekanyamaitele dzashu dza tshifhinga tshilapfu .
Ri losha vhoramimoḓoro vhashu kha , arali ho vha hu si nga tshumisano yavho zwi tshi ya nga u tevhedza milayo ya tsireledzo ya vhuendi dzibadani , fulo ḽashu ḽa tsireledzo ḽo vha ḽi sa ḓo bvelela .
Zwi ṋea khamphani vhuvha ho khetheaho makhetheni nahone zwi nga shumiswa kha thundu na tshumelo .
Izwi zwi katela na khampheini ya mbambadzo yo khwaṱhaho u itela u kunga vhabindudzi .
Tshiṱiriki ndi tshishelamulenzhe tshiṱuku fhedzi tshi ḓo vha tshipondwa tshihulwanesa nga vhanga ḽa u vhesa khomboni ya mbono ya ḽifhasi i khou sinaho .
Ṱhanziela ya mbingano ya tshikhau i a ṋekedzwa na zwenezwo , tenda ha vha hu sina masheleni o teaho u badelwa a u bvisa ṱhanziela nga tshifhinga tsha u ṅwalisa mbingano .
Hu na ṱhoḓea i re khagala ya muhumbulo woṱhe wa tshumelo dza vhupo ha ḓoroboni ho fhambanaho ( hu tshi katelwa na zwiimiswa ) hu sa athu dzhiwa tsheo nga ḽeveḽe dza ṱhoḓea ya mutheo , hu sa athu itwa vhubindudzi .
Tshumelo dza phathoḽodzhi ya forentsiki : Dzi ṋetshedza tshumelo dza phathoḽodzhi ya forentsiki na dza mulayo malugana na zwa dzilafho .
Arali wadi i si khou rumela mivhigo ya zwithu zwigede , zwi nga itea uri ḽeveḽe ya mushumoitwa une wa ṱoḓea kha u shumiswa ha pulane nga wadi a u fushi kana komiti ya wadi a i khou shuma nga pfanelo .
Thambo dza muḓagasi dzo ṱhukhukanywaho dzi vhea lushaka kha tshiimo tsha khombo , nga maanḓa vhana vhaṱuku .
Maano a u fhungudza vhushai a tea u katela nyaluwo yo angalalaho ya u maanḓafhadzwa ha vharema lwa ikonomi , u sika mishumo na vhubindudzi vhunzhi kha u fhaṱa masheleni a zwa matshilisano ho sedzwa u swikelelea ha pfunzo na mutakalo , khathihi na u fhungudza u sa katelwa na u sa lingana ha zwikhala .
Vhuḓifhinduleli ha puḽatifomo ya CBS ndi vhuraru : u ita uri tshitshavha tshi ḓivhe nga TB , u wana kheisi na u fara kheisi .
Hovhu ndi vhuḓifhinduleli vhune ra khou vhu dzhia na u vhu ṱanganedza .
Kha vhuimo uvhu dzi a fhandekanya - madzuloni a u ṱanganya -tshikhala .
Zwimela zwo fhambanaho - zwi fanaho na zwi sa fani
Thebulu dzi re afho fhasi dzi sumbedza sumbedza mivhigo na zwilinganyo zwa nḓisedzo ya tshumelo zwa PSC malugana na mvelaphanḓa yo vha ho hone kha u thoma u shumisa izwi zwilinganyo .
Musi hu tshi shumiswa vhunzhi ha zwiṱaraṱa , hu vha na khonadzeo khulwane ya mbono yo dzikaho .
A mbo ya khishini he a wana risipi i no nga sa vhuṱolo ya u ita ḓirinkhi ya smoothies i no tou thwee !
Thandela dzi tevhela saikili nahone dzi ṱoḓa u eliwa na u pulanwa hafhu tshifhinga tshoṱhe zwenezwi dzi tshi khou shumiwa .
Tshadzhi dza u kuvhanganya dzi ḓivhiwa musi mbadelo idzo dzi tshi tendelwa lwa mulayo .
Mafhungo o waniwaho kha dokhethe a ḓo khethekanywa u itela u ta uri ndi a fhio mafhungo ane a nga fhiriselwa kha zwiimiswa zwine zwa valela vhathu tshiṱokisini .
ACT ndi zhendedzi ḽa kalesa Afrika Tshipembe .
Hezwo zwi katela ṱhoḓisiso , mveledzo na vhubveledzi , nahone nyito dzawe dzo tendelwa nga tshiimiswa itsho .
U bveledza pulane dza ndangulo ya malaṱwa a re khombo dza u ranga .
Khethekanyo i tevhelaho i sumbedza gondo ḽa lwendo ḽa hune vhuṱumani ha u phapha nga nṱha vhukati ha kutshimbidzele kwa IDP na CBP ha nga bvelela hone hu tshi sumbedzwa u konadzea ha vhuṱumani uhu nga kuvhonele kwa kutshimbidzele kwa CBP .
Zwi dovha zwa vha zwo ḓitika nga uri DHA ya vha na maanḓa o fhelelaho i yoṱhe a vhulangi ha ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ḽa tshiofisi na tshiimo , mupfuluwo wa dzitshakatshaka , vha ṱoḓaho vhudzumbamo na dzitshavhi .
Masheni ane vha ḓo a wana ndi R1 500 nga ṅwedzi .
Ngona ya vhutshimbidzi :
Khabinethe yo tendela u thomiwa ha PSEC ine Mudzulatshidulo wayo ha ḓo vha Muphuresidennde Vho Ramaphosa .
Mvetamveto , kha ḽiṅwe sia , i lusa uri hu vhe na u ṱavhanyedza kha u swika kha thandululo , u itela u ṱavhanyedzisa u pfuka kha Khoro ya Tsireledzo , u itela u fhelisa maitele , u wisa muṱanganelano , u vhumba muvhuso wa tshihaḓu u si naho u tevhedzwa ha mulayo .
Vhatshena vho ḓala kha khethekanyo ya mbuelo ya nṱha , ngeno Makhaladi vho ḓala kha khethekanyo ya fhasi na ya vhukati na Vharema vha Afrika vha sa wanali kha khethekanyo ya mbuelo ya nṱha .
Vhulwadze a vhu pfukeli nga kha u ḽa nama ya nguluvhe kana zwibveledzwa zwa nguluvhe .
Muvhuso wapo u fanela u vhona zwauri hu na ndango yo teaho u tsireledza mbuelo , ndaka na khephithala ya masipala kha ndozwo , u xela kana u tswiwa .
Nda sinyuwa ndi tshi vhona kukaladzi kwanga ku tshi khou shulula swobo .
Nga murahu ha musi khothe yo no pfa vhuṱanzi hoṱhe na u imelela , zwigwada zwi ḓo ṋewa tshifhinga tsha u amba na khothe phanḓa ha musi khaṱhulo itshi ṋewa .
Hafha ho sedzeswaho hone hune ha vha ha ndeme zwazwino hu khou bveledzwa hu tshi ya phanḓa u ya kha zwipikwa zwi kaleaho na pulane dza mashumele kha vhuimo ha madavhi kana ha mbekanyamushumo .
Webusaithi
Nahone , arali zwo ralo , ndi nga si ri o tendela u punḓa ha mafhungo .
Shumisani ṱhaluso ya theori kha mishumo ya thero iyi .
Mishumo mihulwane ya muhasho yo ṋewa maanḓa nga mulayo u muhulwane u tevhelaho :
( h ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano ya tendelana kha sia ḽiṅwe ḽa Mulayotibe u fanela u fhiriselwa kha Buthano na kha Khoro , nahone arali ho phasiswa nga Khoro na nga Buthano , u fanela u ṋetshedzwa Muphuresidennde u itela thendelo
Mulayotewa wa nga ha phambano ya vhathu
Ṱhanziela ya u reila ya tshifhinganyana i ṋetshedzwa ḓuvha ḽeneḽo .
Uri izwo zwi bvelele ḽi tea u khwinisa themamveledziso dza maḓi , vhuendi na fulufulu na u ṋetshedza mbekanyamaitele dzavhuḓi na phulufhedziso ya ndaulo kha vhabindudzi .
Vhalani mafhungo a tevhelaho nga vhuronwane .
Komiti dza wadi dzi nga dovha dza vha foramu ya vhudavhidzani vhukati ha mukhantseḽara wa wadi na tshitshavha tsha wadi nga ha :
Thebuḽu i tevhelaho i sumbedza tshiimo tsha vhupo u ya nga tshivhalo tsha vhathu vhaswa nga maanḓa vhaswa vha murole wa gireidi ya vhufumi na vhuvhili kha vhupo uho .
Mulayo u ita mbetshelwa ya u pfukisela maṅwe mavu kha mimasipala na zwiṅwe zwiiswa zwa mulayo , khathihi na u bviswa ha thivhelo ya u khethululwa ha mavu .
Arali tshiṅwe tshipiḓa tsha thendelano iyi tsha vha tshi songo khwaṱhisedzwa kana tshi sa tevhedzi milayo ine ya shumiswa hu tshi katelwa , fhedzi zwi sa gumi kha , ndambavhuḓifhinduleli ha khwaṱhisedzo na phimo zwo bviselwaho khagala afho nṱha , fhedzi mbetshelwa ya u sa khwaṱhisedzwa kana u sa tevhedza zwine zwa vha tsinisa na u fana mbetshelwa ya mathomo yo khwaṱhisedzwaho zwo salaho zwa mulayo zwi fanela u bvela phanḓa na u shuma .
U alusa na u swikelela ndinganyiso , mulayosiṅwa na maṅwe maga o itelwaho u tsireledza na u khwiṋisa vhathu , kana zwigwada zwa vhathu , zwo khakhelwaho nga tshiṱalula a nga kha ḓi dzhiiwa .
Tshanduko ya ikonomi u itela u sika mishumo na vhutshilo vhu dzulaho vhu hone ;
- u fhelisa dwadze ḽa COVID-19 ,
Vha rumele zwi tevhelaho :
Thendelonzwiwa i ṱoḓa u dzhiela nṱha pfanelo yo ṱanganedzwaho ya dzitshakatshaka ya Muvhuso ya u vha na ndango ya zwiko zwoṱhe zwa mineraḽa na peṱiroḽiamu kha riphabuḽiki .
Sumbedzwa u pfesesa u ṋetshedzwa ha milayo i elanaho na muvhuso wapo na u dzhenelela ha tshitshavha Afrika Tshipembe .
Fhedzi avho vha bvaho kha mashango ane a kha ḓi bvelela , na vhone , vha ḓo shela mulenzhe , zwihulwane kha u maga na kha tshumelo .
Hoyu Mulayo une wa khou ḓisa sisiṱeme i no fana ya ndaulo ya tshitshavha kha matavhi oṱhe a muvhuso vhuraru hao u itela u alusa na u ombedzela ndeme na maitele a langaho ndaulo ya tshitshavha u ya nga tshiteṅwa 195 ( 1 ) tsha Mulayotewa .
Arali Muhwelelwa a kundelwa u ḓivhonadza kha Tsengo ya Mulayo nahone vhana vhuṱanzi ha uri Ndaela ya Tsireledzo yo swikiswa khae ( Vhuṱanzi ha Tshumelo ) , Madzhisiṱaraṱa u ḓo khwaṱhisedza ndaela .
O vha a tshi khou ri a vhea tshi khou monamona ngayo .
Maṅwe masia mavhili a tshumelo o sala , kana mapholisa vha tshumelo vho sala na tshumelo dzavho dza mutakalo .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya zwa Maṋo
U manḓafhadzwa ha vhafumakadzi ndi yone khoṋo ya u pwashekana mutevheṱhandu wa u tambudzwa une u khou tambudza lushaka lwa Afrika Tshipembe .
U phaḓaladza ndambedzo kha u ṱhogomela themamveledziso .
Nyolo ya 5 : Muhumbulo wa u monithara , u ela na u shuma
Ezwi zwo itiswa nga u tholiwa ha vhashumi kha poswo dze dza vha dzi si na vhathu na u rengiwa ha ndaka , dzi fanaho na fanitshara , khomphyutha dza ofisini na dziḽkhomphyuthakhwalwa .
U dzhenelela kha Thikhedzo ya Mveledziso ya Mabindu hu katela :
Kha mashango manzhi vhaiti vha milandu vha nga gidima nga fhasi ha mbetshelwa vha tshi tsireledza ṱhoho ya muvhuso kha u seṅwa na u tambudzwa .
Kha tshipi ḓa tsha Manufacturer for AGOA Particulars , vha sumbedzise : dzina ḽa u bindula vhupo hune bindu ḽa wanala hone dzina na ṋomboro kha tshifha ṱo tshine vha rengisela hone dzina na ṋomboro ya tshiṱara ṱa tsha hune bindu ḽa vha hone fhethu hune bindu ḽa wanala hone dzina ḽa ḓorobo hune bindu ḽa vha hone khoudu ya tshiṱara ṱa tsha fhethu hune bindu ḽa vha hone .
c ) Thendelonzwiwa ya Afurika ya Pfanelo na Mbavhalelo ya Vhana : Muvhigo wa u Thoma wa Shango u tshi ya kha Khomithi ya Vhomakone vha Mbumbano ya Afurika nga ha Pfanelo na Mbavhalelo ya Vhana .
Mulayo wa Mikano ya Masipala wa 1998 u bvisela khagala maitele a u vhea mikano ya masipala .
Mabindu Maṱuku na sekhithara dza vhubindudzi dzo kwamea nga u wa ha ikonomi .
Zwa zwino Tshikwama tshi shumisa sisiṱeme dza ofhambanaho dza u langa mishumo yatsho ya ndeme , tshumelo dza thikhedzo , khathihi na masheleni .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo - phesenthe yo tiwaho halutshedzo
1.3 Afrika Tshipembe na ḽone ḽo swikela tshikalo tsha 100 kha ndingano yaḽo yo bveledzeaho zwavhuḓi , ndindakhombo na mimaraga ya tshikolodo " , ḽa pimiwa 19 kha ḽifhasi ḽoṱhe sa senthara ya zwa masheleni .
Khumbulelo dza tsini nahone dza vhukuma kha u badela zwo ralo zwi shuma sa mutheo wa ndangulo i pfadzaho ya vhuḓikumedzeli .
U ṋea maraga khiraitheria dziṅwe na dziṅwe na khiraitheria ṱhukhu dza khwaḽithi u ya nga mbetshelwa dza data ya thandela .
Zwiḽiwa zwa tshiswiṱulo zwine zwa itelwa vhashumisani nga tshifhinga tsha vouthu ya mugaganyagwama ine ya itwa nga mihasho ya muvhuso Phalamenndeni a zwi tsha ḓo vha hone .
Vharangaphanḓa vho fulufhedzisa u ṱavhanyisa mashumele a Mmbi Pfareli ya Afrika ( ASF ) .
Mishumo : U bveledza na ndondolo ya vhupuḽani ha u ṱola kha vhunzhi ha zwithu , na mbadelo dza milayo .
3 . Milayo ine ya elana na u Tsireledzwa , u Ṱuṱuwedzwa , Mveledziso na Ndangulo ya Nḓivho ya Sialala ( Milayo ya zwa Sialala )
Zwa zwino , zwi tea u vha khagala uri u gudisa hu re na mvelelo hu ṱoḓa vhuḓikumedzeli vhuhulwanesa , u fulufhedzea ha ngoho na u konḓelela u bva kha vhoṱhe mugudisi na mugudiswa .
Ho vha na vhupulani vhuṱuku kana u shaea haho kha vhufhaṱi na u fhedzisa a ho ngo itwa nga nḓila i fushaho na luthihi .
U ya nga mvetamveto ya Mulayotibe mbingano dzoṱhe dza Tshiisilamu dzi re hone dzi ḓo ṱanganedzwa sa mbingano dza vhukuma , nga nḓila ya vhukuma iṅwe na iṅwe , musi mulayo wo kumedzwaho u tshi thoma .
Ngaha malugana na Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa
Tsha u fhedzisela , u thomiswa ha sentsasi ya muvhuso wapo yo dzudzanywaho nga huswa , yo sedzaho vhukuma mafhungo a zwa masheleni .
Phuresidennde vha ḓo vhetshela thungo khaṱhulo ya lufu na u imela tshigwevho tsha khaṱhulo ya lufu sa dzo eletshedzwaho nga khothe .
Na u ri tsha u fhedza , u sedza hafhu bisimusi yo vhekanywaho zwavhuḓi na u ri hu ambedzaniwe muṱanganoni guṱe zwawo .
Musi ri tshi thoma uyu ṅwaha , ri a ḓivha ngoho ya uri shango ḽo bva kha u wa ha ikonomi lwa tshiofisi .
Ṱhogomelo i bvelaho phanḓa na u kunakiswa ha zwiimiswa .
3.4 . Khabinethe yo tendela U Vusuludzwa ha Mutheo wa Mulayo wa Mbekanyamaitele ya u Kolodisa na Khwiṋiso ya Mulayotibe wa u Kolodisa wa Lushaka u itela uri u ḓivhadzwe kha Phalamennde .
U ḓidzhenisa kha thendelano ya lushaka lwa tshumelo dzine dza ḓo ṋetshedzwa na thendelano dza mushumisi .
1.2 . Senthara ya Ndangulo ya Zwiwo ya Lushaka i khou bvela phanḓa na u ṱanganya masia oṱhe a muvhuso kha ndingedzo dzayo dza u ṋetshedza thuso ya ṱhaḓulo ya zwa vhuthu kha miṱa yoṱhe yo kwameaho .
Vhafariwa vha tea u valelwa dzhele u ya nga tshigwevho tshe vha fhiwa nga fhasi ha Ndima iyi .
Vharengi vha humbelwa u ḓisa zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwo sumbedzwaho afha fhasi .
U bveledza vhushaka vhukati ha mbeu , vhaswa , vhaṅwe vhathu , vhana na foramu dza vhaholefhali .
Mulayotibe wa Khwiṋiso u ḓisa mveledzo kha Thendelano ya zwa Vhashumi vha Lwanzheni ya 2006 na Thendelano ya Mushumo wa Vhureakhovhe wa 2007 .
U swika zwino , vhakhomishinara vha CCMA vho no phulusa mishumo i paḓaho zwigidi zwiṋa nga kha maitele a kutshimbidzele , nahone vha dovha hafhu vha ṋea tsivhudzo na u khwaṱhisa vha shumi vho sudzuluswaho .
Ngauralo , vhadzheneli vha ṱutuwedzwa u lugisela khoso hu tshe na tshifhinga nga u dzudzanya thandela yo ḓisendekaho nga tshenzhemo yavho sa miraḓo ya Komiti ya Wadi uri vha kone u i shumisa nga tshifhinga tsha asesimennde sa tsumbo .
U bvelela uhu hu sumbedzisa ndeme ya muvhuso na maAfurika Tshipembe kha u ḓikwamanya na pfunzo sa tshipiḓa tsha mveledziso ya lushaka .
U kovhekana vhuḓifhinduleli
Ni vhe na vhuṱanzi uri ni khaḽara roboto nga mivhala i re yone .
U dovha hafhu wa ṱalutshedza mishumo ya dzangano ḽine ḽa ḓo eletshedza Minisiṱa wa zwa Mapholisa kha u ḓivhadza themamveledziso dza shishi .
Vhuṱaṱisani vhu ṱalutshedzwa sa vhukoni ha nḓowetshumo kha u sika ndeme khulwane kha vharengi vhayo na mbuelo dzo khwinifhadzeaho kha vhashelamulenzhe nga vhukati .
Ri khou ṱutshela kule na u bva kha mazhendedzi a tshanduko u ya kha maga o thomiwaho mahulwane a langulwaho nga vhorabulasi .
Raisi tshifhinga tshinzhi i tou ṱunḓwa ; zwi amba uri , u gonya ha mutengo hu na khonadzeo ya u elana na u gonya na u tsa ha maraga wa thengiselano .
Maga a u dzhenelela ane a nga sa eneo a ḓo katela u dzhia vhukando ho khwaṱhaho na u dzhia tsheo kha milandu yo vhigwaho ya vhuaḓa ya vhaṅwe Vhaofisiri kha vhuimo hapo .
U engedzedza , Muhasho u ḓo tikedza nḓowetshumo ya thekhisi kha u thoma u shumisa maitele a u ḓisa mimoḓoro miswa ya thekhisi .
Ngauralo , tshiṱirathedzhi tshi ri katela uri ri fhaṱe bogisi ḽa anaḽogo ḽa vhukoni ha u ṋetshedza tshumelo dza muvhuso nga inthanethe hoṱhe kha pfunzo , mutakalo na dziṅwe tshumelo dza muvhuso .
Avho vhane vha pomoka vhuloi a vha itwi tshithu .
Mvelelo dza ndingo dza malofha dzine dza dziiwa musi vha tshi ya u ṱolwa dzi ḓo sumbedza dokotela kha u langula dzilafho ḽavho .
Mitambo yo vhofholowaho ya nnḓa Mutambo wa maḓi ( na matope ) Mutambo wa muṱavha Mutambo wa zwipfi U tamba khole-khole Mitambo ya u shumisa misipha mihulwane ( u gonya , u dembelela , u linganyisa n.z )
Khabinethe i ṱanganedza phindulo i bvaho kha miraḓo ya tshitshavha vhane vha khou shumisana na vhaofisiri vha mulayo kha u vhona uri vhathu vhoṱhe vho vhofholowa na u tsireledzea u mona na shango .
Nndwa ya mbofholowo yo lwiwa kha masia manzhi na uri a yo ngo vha ya u gudisa maswole fhedzi .
U khwaṱhisedza uri mbekanyamaitele dza ndaka na nyendedzi dza maitele dzi khou shumiswa na u khwaṱhisedza u tevhedzwa hazwo .
Arali ra shumisa magatsireledzo a fanaho kha tshiimo tshiṅwe na tshiṅwe hune ha vha hu na malofha , ri ḓo tsireledzea kha HIV na maṅwe malwadze a hwalwaho nga malofha .
Muhweleli u ḓo ḓivhonadza Khothe ya Vhutshinyi a sengiswa malugana na mulandu wa vhutshinyi ha u pfuka milayo ya Ndaela ya Tsireledzo ye a ṋetshedzwa .
Hune dza kwama muṱaṱisano , dzi nga khwaṱhisedzwa zwo ḓisendeka nga vhukoni kana dziṅwe mbuelo dza ndeme dza u thivhela muṱaṱisano .
Muhasho u vhona u kandekanywa uhu ha mulayo sa tshithu tsha ndeme , na uri a u nga timatimi u dzhia maga a vhavhaho a mulayo u tshi itela vhatholi vhane pfuka milayo ya vhashumi iyi .
Kha vha femele nnḓa vha vale mulomo wavho wo mona na tsha u fembedza .
( i ) nga ha pfanelo ya u sa a mba tshithu ; na
Mbilahelo dza maḓana mavhili na mbilahelo ṱhanu na nthihi dzo swikiswa nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
U vhewa ha zwishumiswa zwa nnyi na nnyi kha zwikhala zwi dzulelaho u vha hone nahone zwo leluwa kha nḓila idzi zwi nga vhona uri zwi a swikelelea nga ndila dzoṱhe dza mutshimbilo .
Zwikhala zwa Vhaswa
Vha fanela u wana ṱhanziela kha muṅwalisi o tendelwaho wa shango ḽine ḽa khou ṱunḓa zwithu zwa dzhenethikhi .
6.7.13.3 Mulayo u langwaho khothe dza sialala u tea u khwaṱhisa pfanelo ya u lingana ire kha Ndayotewa na u ṋetshedza mbekanyamushumo dzi khwaṱhisaho u dzhenelela tshoṱhe ha vhafumakadzi , vhaswa na vhaholefhali kha khothe dza sialala .
Zwi khagala uri , u swikelela zwipikwa izwi , muvhuso u nga si zwi ite u woṱhe .
U pfulusa zwishumiswa nga u zwi vhambadza nnḓa hu u itela zwa akademi fhedzi - hu fanela u vha na thendelano ya u ṋekana ine ya itwa vhukati ha tshiimiswatshiṱanganedzi nahone Vhalanguli vha Vunḓu vho teaho vha tea u ḓivhadzwa
2.28 Kha mushumo wavho,vha tikedza pfanelo dzoṱhe dzi re kha Ndayotewa dzine dza tendela zwitshavha zwi tshi ita maitele a mvelele .
Mihasho miṱanu a i na yuniti dza odithi dzi shumaho .
Vhagudi vha ḓo bveledza zwikili zwa u konana na vhaṅwe nga nḓila yavhuḓi khathihi na u shela mulenzhe muṱani , tshitshavhani na kha lushaka , ngeno hu tshi khou tevhedzelwa ndeme kana mikhwa sa zwe ya dzudzanywa kha Ndayotewa .
Ndima ya Vhuṋa i saukanya ngafhadzo dza maraga wa vhashumi Afrika Tshipembe na u dzi vhambedza na mashango o nangiwaho na idzo dza mavundu .
Vha kwame muḓisi wa ḽiṅwe shangoane vha khou renga khae khuhu na makumba
Vhashumisi vhane vha tama u shumisa zwi rengomu u itela zwa vhubindudzi havho vhone vhaṋe vha nga ita izwo ho no wanala thendelo yo tou ṅwalwaho u bva kha muṋe wayo .
Zwo ṱanganywa sa tshivhalo tsha ndinganyiselo ya mashango a vhupo ha yuro nga u fhambana hao .
Mushumo muhulwane wa vhashumi vha tshitshavha u ḓo vha u shuma sa vhabveledzi vha mutakalo wapo vha shumaho vhe kha senthara dza mutakalo dza tshitshavha .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhakhethi vho ḓiṅwalisaho uri vha shumise pfanelo dza demokirasi yavho yo lwelwaho zwi tshi vhavha vha khethe vhaimeleli vhavho vha muvhuso wapo vhane vha vha funa .
Phakha i na vhupo ha tsireledzo ya badani ha vhana , fhethu ha phikiniki , meizi , tshomedzo tsha mabunga , mudavhi wa mishumominzhi , mudavhi wa volleyball na midavhi yo fhambanaho .
Naho izwi zwi tshi gonyisa mbadelo dza vhashumi , mbadelo dza u renga na u ṱhogomela mitshini dzo fhungudzwa .
Zwibveledzwa kana zwishumiswa zwi re na zwiṅwe zwo bulaho murahu .
Nga nnḓa ha musi hu tshi nga dzhiwa iṅwe tsheo nga Buthano ḽo Angaredzaho , mbadelo dza u vha ṋemuḓi wa miṱangano dzi ḓo itwa nga Dzangano tenda vhurumelwa u bva kha dzikhomishini vhu tshi ḓo ḓibadelela zwiendedzi na vhudzulo .
Vhafumakadzi vho dzhia masia a dzithundu ngeno vhanna vha si na tshithu .
Mbekanyamushumo i ḓo ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi u swika kha mukano wa vhudavhidzani ha Muvhuso wa vhukati na mbekanyamushumo dza vhudavhidzani dza vundu .
Mvelephanḓa ya vhuṱhogwa kha ndivho ya vhashumi , zwikili na vhuḓipfi kha ndingano ya u linganyisa ya mbeu kha madzangano o dzhenelaho musi mwaha wa vhuraru u tshi ya mafheloni ( hune dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa thoma ḽi kha levhele yo fhambanaho vhukuma ) .
Arali komiti dza wadi dza dzheniswa kha u dzhia tsheo ya uri masipala u tea u shumisa vhugai kha thandela dzifhio , hezwi zwi ḓo amba uri wadi dzavho dzi ḓo vhuelwa thwii .
U langa nyavhelo ya ndaka kha ofisi .
Zwi tou vha khagala uri arali ri tshi isa phanḓa kha nḓila ya nyaluwo sa shango ḽi bveledzaho , ri ḓo tea u isa phanḓa na u tikedza nḓowetshumo ya khwinifhadzo .
Nga nnḓa ha vha mbofho ya mulayo , tshumelo ya ṋetshedzo ya dzilafho na thivhelo ndi ya ndeme .
U khwaṱhisedza u shumiswa ha maḓi hu sa nyeṱhi na mbuelo dzi linganaho dza zwitshavha , zwiko izwi zwi tea u tsireledzwa , u langiwa , u vhulungwa u shumiswa , na u bveledziswa nga nḓila i pfadzaho .
DoE u tea u thoma mirerisano ya u sedzulusa mulayo wa zwino uri u katele vhagudisi avha u itela uri vha ḓo badelwa na u tholiwa .
dzo vhumbiwa nga vhaimeli vha bvaho kha wadi yeneyo
U khwinifhadza vhubveledzi ha mavu a ndimo na mveledziso ya zwiḽiwa .
Mbekanyamushumo nga u dodombedza yo tendwaho ya vhathu vhane vha khou dalelwa .
Vha vhuya vha ḓiṅwalisela muthelo vha fhiwa na nomboro ya muthelo , vha nga kona u ḓiṅwalisa kha zwa ( eFaiḽiṅi ) kha www.sarsefiling.co.za vha kona u ḓadza fomo dzavho nga zwa eḽekiṱhironiki musi tshifhinga tsha muthelo tshi tshi thoma .
Vha katela milayo ya vhushayasia kha thekhinoḽodzhi i elanaho na khuvhangano , u isa phanḓa na u langa na u shumisa mafhungo a vhuṋe .
Ro vheesa tshoṱhe kuhumbulele kwashu kha mafhungo a tevhelaho .
U shumisa sisiṱeme dza ndaulo dza masheleni na mbuelo dzi langeaho nahone dzine dza shuma .
MURUMELI - muthu ane a rumela mulaedza
Kha muṱangano na Mudzulatshidulo wa General Electric vhege yo fhiraho , General Electric yo ḓikumedza u thusa kha u waniwa na u rengiwa ha mutshini u konḓaho u wanala wa turbine .
Mafhedziseloni , muhasho u ḓo tea u vhona uri hu khou vha na ndango yo khwaṱhaho ya vhulwadze ha dali khathihi na malwadze a wanalaho maḓini , arali malwadze aya a tshi nga dovha hafhu a swika kha tshikalo tsha tshiwo .
Ifa ḽi sa fheli ḽa muvhuso wa tshiṱalula ḽo sia shango ḽashu ḽi na thaidzo dzo kalulaho dza thaidzo dzi kwamaho zwoṱhe- dza ikonomi na dza matshilisano .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo shumisa muṱangano u itela u alusa tswikelo khatshumelo dza themamveledziso dza ICT dzi sa ḓuriho , zwine zwa ḓo vha u vhea shango sa tshiko tsha themamveledziso kha dzingu na u alusa mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane fhasi ha nḓowetshumo ya SADC nga vhuphara khathihi na adzhenda ya ṱhanganelano kha dzingu .
/zwa sialala kha ḽa Afurika Tshipembe , ndi kale zwi tshi khou shumisa nḓila dzi si dza vhulamukanyi dza vhongwaniwapo u tandulula thaidzo .
Ṅwedzi Zwine nda ḓo ita
Maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhi a re hone zwino a lingedza u ḓisa ṱhanganelano ine ya ṱoḓiwa u itela uri hu swikelelwe vhukwamani .
Nga mulandu wa zwenezwo , mbalombalo dza kale dzo shumiswa kha u humbulela nḓila ine mbuelo dza vha ngayo .
Sa tsumbo , naa mulavhelesi wa nḓowetshumo ndi wa phurofeshinaḽa nga maanḓa kana zwiṱuku u fhira muvhaḓi a re na tshikili ?
U ṱanganyiswa ha nḓivho ya zwa mushumogudwa na thikhedzo i bveledzwaho nga tshitshavha zwi na khonadzeo ya u nga ṋetshedza ṱhanganelano ine ya vhulunga masheleni , ya thuso nahone ine ya dzhiela nṱha mvelele .
( 3 ) Khethekanyo 32 ( 2 ) na 33 ( 3 ) ya Mulayotewa muswa i ḓo fhela nga yoṱhe arali milayo yo lavhelelwaho kha khethekanyo idzo nga u tevhekana i sa phasiswa hu saathu u fhela miṅwaha miraru u bva ḓuvha ḽe Mulayotewa wa thoma u shuma .
U kundelwa u rumela khophi idzi wi ḓo ita uri khumbelo i sa ṱanganedzwe .
Nazwino , ri tea u dovha ra linga mvelelo na masiandaitwa .
NHTL ndi tshiimiswa tshi katelaho vharangaphanḓa vha sialala vhane vha vha vharumelwa u bva kha nnḓu dza vundu dza vharangaphanḓa vha sialala vha Afrika Tshipembe , vha tshi imelela nnḓu dza vundu kha vhuimo ha lushaka .
u isa phanḓa na u shomedza madzhendedzi ashu a vhusevhi , na u vhona uri a dzula a tshi shuma nga fhasi ha Ndayotewa na milayo yashu ;
Muvhuso zwino u khou sedza kha u ṱanḓavhudza huṅwe khathihi na u engedzedza nḓowetshumo .
Musi dzi tshi vhambedzwa na zwi re afho nṱha , mbalavhathu dza zwenezwino dzi sumbedza u khumelamurahu kha phatheni dza mupfuluwo .
Dzhenereitha dza phalsi tsha luvhulo lwa nṱha dzi re na vhuvhili ha elementhe dzi tevhelaho :
( c ) u vhumba dzangano ḽa muṱanganelano .
Mihasho yo humbelwa u ita tsivhudzo , u sedzulusa vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho khathihi na u ṋetshedza muvhigo wa zwo no swikelwaho wa maga a u lwa na vhapfukamulayo .
Zwi vhavhaho , vha ḓo bva sibadela , nga u aluswa mushumoni , mafheleloni a Shundunthule , uri vha dzhie poso Ofisini Khulwane , sa Muthusa Mulanguli kha Ndango ya Phirela .
Ri dzhiela nṱha uri khanedzano dzo bulwaho nga khonani dzashu dzo funzeaho nga ha u vha hone havho kha mishumo iyi , nahone ri a dzi rwelaṱari .
6.4 . Kha Bodo ya Bannga ya Mveledziso ya zwa Vhulimi na Bannga ya Mavu ) .
Itani ni tshi sumbedza uri ni nga kona u dzula ni na mutakalo wavhuḓi .
Kha vha ṱalutshedze uri vhulapfu ha tshipirinngi ho shanduka hani musi zwileme zwo fhambanaho zwo nembeledzwa khatsho .
Vha tea u vha na rekhodo i vhonalaho i yelanaho na mushumo na ṱho ḓisiso ya saintsi ya mupo .
Tshigwada tsha JCPS tsho vhea maga kha ḽeveḽe ya lushaka , ya vunḓu na ḽeveḽe yapo uri tshi shume na khombo idzi nga nḓila i bveledzaho .
Kha vha ite khophi ya siaṱari iḽi uri vha rekhode mvelelo dzavho .
Nga maṅwe maipfi ho vha hu na vhathu vhe vha vha vha na zwiṱhavhane kha idzo tshaka dza mashumele , ndi ngafhi he vha bvelela hone ?
IDP ndi tshi shumiswa tsha ndeme kha u shumisa zwiko zwi re hone u swikelela ṱhoḓea nnzhi kha vhupo .
Vhudzisani khonani dzaṋu nṋa uri vha takalela u ḽa mini .
Vhathu vha tevhelaho na madzangano vha a livhuwiwa kha u dzhenelela havho kha nyendedzi .
Kha luṱa ulu lu re tsini na magumo , maitele a konanywaho a mbuedzedzo a re kha ndangulo nthihi a dzhiwa a sa tou shuma zwavhuḓi .
Tshiṱirathedzhi itshi tsho sedza kha u fhungudza luvhilo lwa poswo kha zwikili zwi re na ṱhahelelo na zwa ndeme mishumoni kha muhasho .
3.1 Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe kha Foramu ya zwa Ikonomi ya Russian na Afrika ya u thoma , ine ya ḓo farwa ngei Sochi , Russia u bva ḽa 23 u swika ḽa 24 Tshimedzi 2019 .
Musimamilayo ha ngo tama u thoma u shumisa sisteme iyi i tshi humela murahu , sa afha ho dzhiwa muhumbulo wa uri vhamalani vho saina khonṱhiraka ya khumbelo ya masiandaitwa o ḓoweleaho a mbingano dzavho .
Vhagudi vha ḓo guda u tevhedza ( kana u shumisa ) pfanelo na vhuḓifhinduleli havho zwo tsireledzwaho kha Ndayotewa , u ṱhonifha pfanelo dza vhaṅwe na u sumbedza u ṱanganedza ( kana u konḓelela ) phambano ya vhurereli na mvelele u itela u shelamulenzhe kha dimokirasi ya tshitshavha .
19.1. Khabinethe i tendela Muhanga wa Mbekanymushumo ya NYS wo vusuludzwaho sa tshipiḓa tsha u bveledza vhathu vhaṱuku sa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha shelaho mulenzhe zwi tshi vhonala .
Tshiporo na tshipiḓa tsha themamveledziso zwi khou shumiswa zwiṱuku zwazwino na ḓisa mutsiko muhulwane wa themamveledziso yo ḓitikaho nga bada .
Mishumo ya nnḓu yo livhiswa kha u tandulula madzangalelo a vhoṱhe a miraḓo yayo na u engedza ndeme kha mabindu ayo .
4.1 . Khabinethe i khou ima na u tholwa ha Vho Romeo Adams kha vhuimo ha Mufarisa Mulangi Muhulwane : Tshumelo dza Pfanavhanzhi - Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa .
Ḓidzudznyeleni ha shuma nga fhasi ha mutsiko .
4.1 . Khabinethe yo tendela mukumedzo wa Mulayotibe wa Khwiniso wa Khanḓiso na Dzifiḽimu wa 2015 Phalamenndeni .
1.3 . MTBPS i dovha hafhu ya vha khuwelelo ya uri hu vhe na tshumisano kha sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha u itela u alusa ikonomi na u sika mishumo .
Hu na zwivhuya zwi vhonaho zwiṅwe zwinzhi zwine a zwi tea u ṋetshedzwa afha .
Tsaukanyo dzi sumbedza uri vhuendi na zwiṅwe zwishumiswa zwi bveledza tsengedzela tshifhinga tshi khou ḓi ya i badelaho mbadelo yo engedzwaho ya mavu .
( 3 ) Mbuelo yo kovhelwaho u fhira kha vunḓu i tshi ya kha muvhuso wapo kha iḽo vunḓu hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 214 ( 1 ) i tshi tou dzhiwa u bva kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha vunḓu .
Tshati ya Gantt ndi lushaka lwa tshati ya mitalo ya mabaphathi ine ya shumiswa kha u sumbedza mutalo wa tshifhinga tsha thandela .
Arali vhe na muhumbulo wa bindu ḽiswa kana ḽine ḽa vha hone une wa nga shuma nahone une wa nga vhuyedza sa bindu ḽine ḽa khou shuma zwavhuḓi kana sa bindu ḽiṱuku ḽine vha nga ḽi tshimbidza vhe hayani kana tshiṱaraṱani , vha nga kwama GEP u itela u wana thuso .
Tsha u thoma , ngaganyo dzoṱhe dzi dzinginya uri u mitengo i dovhololaho , hu si pfuma dzo vhulungwaho , zwi imela vhunzhi ha tshelede dzi ṱoḓeaho .
Uyu modulu wo sedzesa nga maanḓa kha masia mavhili a ndeme a vhudavhidzani ha muṱangano , ane a vha adzhenda na maambiwa .
Vhuḓidini uvhu vhu khou tikedzwa nga mbekanyamushumo dzo khwaṱhaho dza thikhedzo ya mveledziso .
Mbalombalo dza tshiṅwe na tshiṅwe tsho fhambanaho na manweledzo a maitele a khethekanyo , dzine dza sumbedza uri ndi zwifhio zwo fhambanaho , arali zwi hone , zwe zwa itisa uri zwa vhulavhelesi zwi vhe kha kiḽasi ya nṱha , dzo sumbedzwa .
Afurika Tshipembe ḽi takalelesa ṱhunḓu dzine dzi kha tshiimo tshine dza nga shela mulenzhe kha u alusa ikonomi ya Afurika Tshipembe .
Mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi ha vhashumi vhoṱhe kha ṱhoḓea ya vhulanguli ha matheriala na malaṱwa , zwi fanela u ṋetshedzwa .
Mugaganyagwama wa khephithala u shuma na tshinyalelo khulwane dzine dza si badelwe ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Naho u khwiṋiso iyi i songo ṱanganedzwa , ro tikedza muvhigo .
Tshedza tshi tea u iswa kule ha nnḓu na u tendela vhadzuli uri vha shumise mafasiṱere hu si na u lavheleswa nga vha re nnḓa .
Ri a ḓivhudzisa , sa Vhaimeleli vha muvhuso nga maanḓa : ro zwi kona zwa vhukuma u bveledza zwa u maanḓafhadza vharema lwa ikonomi ?
Izwi zwi khou itea nga murahu ha u imiswa lwa tshifhinganyana ha mbekanyamushumo ya u ṋetshedzwa ha khaelo ya J&J ngei Amerika ( USA ) nga murahu ha musi vhathu vha rathi vhe vha ṱanganedza khaelo ya J&J vho swika he vha wanala vhe na govho ḽa malofha ḽa lushaka lu songo ḓoweleaho .
( b ) ya u tshila kha vhupo ho tsireledzeaho , u itela mirafho ya zwino na i ḓaho , nga vhusimamulayo vhu pfalaho na maṅwe maga ane a nga-
Kha miṅwaha ya zwino mudinginyeo wa ḽifhasi kha sia ḽa mutengo wa thundu zwo ṱangana na u khwinisea ha u kuvhanganywa ha muthelo zwo swikisa kha u shandukisa mbuelo u ya kha ndavhelelo .
U shumana na mbudziso nga u ṋekedza phindulo dza u tou amba na dza u tou ṅwalwaho , u kuvhanganya , u wana na u shumana na mafhungo u itela u ṅwaliswa na u wana ḽaisentsi ya khumbelo ya tshumiso ya maḓi .
Milayo ya zwa u ola : u ita wo ḓiimisela na u bula phambano , na zwi no yelana , u ombedzela na u linganyisa
Komiti dza Tshikimu
Ndi nnyi ane a nga wana thuso ya phungudzo ya tsiku ?
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhadzulapo uri vha ḓi isa phanḓa na u shela mulenzhe nga kha Komithi dza Dziwadi na dziṅwe nḓila dzi no dzhenisa zwitshavha kha muvhuso yapo .
Ni vhee bugu dza vhoiwe zwavhuḓi .
Khoudu i ta milayo ya vhuḓifari ya phurofesheni ine vhadededzi vha tea u i tevhela .
Musi ho sedzwa u ḓala ha nṱha na zwiwo zwa HIV kha vhafumakadzi , ndi zwa ndeme uri u dzhenela havho nga maanḓa kha phindulo ya HIV na AIDS zwi vhe zwi sedzwaho u thoma .
Ndi zwifanyiso zwifhio zwi no thoma nga maḽeḓere a no fana ?
Masipala yo kwameaho nga mveledziso dzi sa yi ho phanḓa i ḓo tshenzhema mbadelo dza nṱha kha muthu nga muthu kha themamveledziso dzi ngaho dza bada na dza tshampungane .
Vhuaḓa vhu vhaisesa vhashai nahone vhu huvhadza vhukoni ha muvhuso kha nḓisedzo ya dzitshumelo kha shango ḽoṱhe .
1.1 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Savei ya Mavu uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Miraḓo ya tshitshavha , ro vha ramba fhano ṋamusi , u itela uri vha kone u pfa na u vhona uri ri khou lingedza u khwinisa tshumelo dzashu kha vhone .
Vha ḓo ḓidzhenisa kha thendelano dza lushaka lwa tshumelo dzine dza ḓo ṋetshedzwa na mihasho yoṱhe ya mishumo ine ya fana .
Vho Dewey vho ṱalutshedza dimokirasi sa ndaela kana nyimele ya tshitshavha , ine khayo vhathu vhoṱhe vha nga kona u bveledza mbofholowo yavho nga muthihi nga u dzhenelela sa tshigwada kha u ṱalutshedza zwivhuya zwi fanaho .
Khoyu musuku kha vha dzhie .
Mulayo muswa wo khwaṱha kha mafhungo a tsireledzo , zwihulwane nga uri u ḓo ṋetshedza zwigwevho zwi vhavhaho na ndaṱiso .
Mvelele dza u fhedzisela dza COP17 dzo vha ḓivhazwakale na u vhea tshikalo , dzi tshi vhambedzwa na dza muṱangano wa 1997 he ha ṱanganedzwa Kyoto Protocol .
Tshipikwa tsha tshiṱirathedzhi tshawo ndi u alusa mvelele ya u vhala na u ṅwala na u bveledza nḓowetshumo ya dzibugu i ḓo dzulaho i hone ine ya tikedza mveledziso ya ndinganelo ya nyambo dzoṱhe dza Afrika Tshipembe .
Ndeme ya vhupo ho kunaho
Fomo dzi teaho u
Heyi mitevhe mivhili a i na , sa tsumbo , referentsi kha pfunzo .
Kha nzulele dzoṱhe idzi vhagudi vha tea u vhigelwa murahu tshifhinga tshoṱhe u khwaṱhisedza tshenzhemo ya u guda .
Vha tshi vhona u nga vha nga vha na mashudu a phele .
Dzangano ḽine ḽa bvelela ḽi anzela u na pfanelo dza mbadelo nahone hu songo bviwa nnḓa ha mulayo uyu hu si na mbuno yavhuḓi .
Mivhuso iyo na khoro dzapo zwi tsheṱa nḓila dza nḓisedzo ya tshumelo idzi .
Musi no no fhedza , shumisani maipfi aya
Nḓisedzo ya muhumbulo wa fomala wa zwa mulayo khathihi na tsivhudzo nyangaredzi ya zwa mulayo .
Fomo i ḓo shumiswa u sumbedza dzina ḽa rathendara , maga o fhambanaho hu na tshikhala tsho ṋekedzwaho tsha u rekhoda mbuno dzo ṋekedzwaho .
Ri tshi khou dededzwa nga NDP , ndi vhuḓifhinduleli hashu u lwela mveledziso yo khwaṱhaho na yo katelaho ine ya ḓo kona u konḓelela tshanduko dza kiḽima .
2 . Ri tshi inga kha zwi re kha 1 vhalangani avha vhavhili vha ḓo lingedza nga nḓila dzoṱhe uri vha tevhedze nyitothangeli dzoṱhe dze vha pfana khadzo nga hune vha kona u bva nga deithi ( ḓuvha ) ya u saina .
Nga ṅwambo wa zwiṱaluli zwa ngudo dza u phaḓaladza na u langulwa ha maḓi dza milambo ya SA , nyelelo na ndeme ya maḓi zwi nga fhambana vhukuma .
hune mulandu wa sa shumane na zwithu zwi re kha Mulayo wa Vhushaka ha Vhashumi Mushumoni kana Mulayo wa Ndinganyiso ya Matholele ( EEA ) .
Phanele nga muthihimuthihi vha ḓo ela makumedzwa oṱhe o ṱanganedzwaho vho sedza maitele o ṅwalwaho kha bammbiri ḽa zwikoro ḽo nambatedzwaho .
Ri khou ita puḽane dza u engedza nomboro ya mapholisa a vhanna na vhafumakadzi nga 10% kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Kha vha ambedzane vha tshi dodombedza sisiṱeme dza thikhedzo dzi swikaho tharu dza tshiṅwe na tshiṅwe vha tshi ṱalutshedza mishumo yadzo .
Khothe yo vhilaela nga u anda ha mabulayo a itelwaho u wana mushonga na uri zwitshavha zwi dzhiisa hani uvho vhugevhenga .
Kha vhadzulapo vha Afrika khwiniso ya tsireledzo a ḓo vha one maitele are na zwikhala zwo tsireledzeaho nahone zwa mulalo u itela muthu nga muthu , miṱa na zwitshavha .
Ndi mafhungo afhio a u tsivhudza ane na ḓo a dzhenisa ?
I shumisa maanḓa a dzimbalombalo dzo ṋetshedzwaho nga phanele nga u fana ha tshifhinga tshilapfu , ngeno i tshi kha ḓi ṱanganedza u fhambana ha tshifhinga tshipfufhi .
23.6.1 Mbilahelo kha Vhulanguli i tea u itwa nga u tou ṅwala nahone hu tea u ḓadzwa fomo ya u ita mbilahelo , hu nga vha nga u ṅwala nga tshanḓa kana vha shumisa inthanethe .
Hetshi tsho vha tshipiḓa tsha ndeme tshe tsha ita mushumo muhulwane vhusiku uho .
Sa musi zwi khagala u bva kha maitele a dzitshaka , komiti ya odithi yo manḓafhadzwaho yo teaho ndi foramu ya vhukuma u ṋetshedza tsireledzo yo teaho malugana na vhuḓiimisi ha vhaodithi na u dzhia tsheo nga ha tsielano ya feme dza odithi na vhashumisani vha odithi .
Lushaka ulu lwa mutambo lu sika u ṱaṱisana havhuḓi nga maanḓa vhukati ha vhatambi nga maanḓa musi vhaṱaleli vha tshi ḓa vha vhanzhi u tikedza mutambo nga u amba uri dzirekhodo dzi nga vunḓiwa .
A ri khou pulana u edzisela mashango ayo kokotolo .
I beba ṅwana wayo , ane a pfi " joey " , kha tshikwama itshi u swika ṅwana uyu a tshi vho kona u ḓitshelela .
Muhasho u shuma nga sisiṱeme ya mutakalo i no shuma zwavhuḓi i si na vhuṱudzeṱudze , i re na tshumisano nahone yo sedza tshenzhelo ya vhalwadze ya maṱhakheni na mvelelo dza nṱhesa dza zwa mutakalo na dzangano .
Ṅwaha uno , ri ḓo dzhia maga o khwaṱhaho u bveledza vhukoni ha ikonomi ho fhambanaho kha zwa vhulimi .
Kha ḽa ṋamusi zwitshavha zwa vhurereli , vhafumakadzi vha pfa uri zwa vhukuma vha nga kona u dzhenelela kha nḓila dziṅwe dzine dza si vhe idzo , dzo randelwaho nga vhanna , vhe kale vhavha vha tshi fara zwiimo zwa nṱha .
( i ) u ḓilugisa hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka ; na
Thaidzo , naho zwo ralo , a si mathukhwi a ndondolo ya mutakalo ane a kuvhanganywa a yo laṱwa kule nga vhorakhonṱhiraka vha phuraivethe , fhedzi ndi mathukhwi a ndondolo ya mutakalo ane a fhedzisela e kha bege ntswu na u dzhena kha lutsinga lwa malaṱwa zwao .
Mvelaphanḓa i ḓo langiwa nga u pfesesa na phindulo dza shango malugana na mveledziso dzenedzo .
Vhalani maipfini thetshelese mibvumo yao .
Mulayo wa ndeme ndi wa u shumisa mushonga wavho wa tshithivheli ḓuvha na ḓuvha .
U shumisa thangi kha u vhumba maipfi maswa .
Ho vha na u khwinisea huhulwane kha mashumele a Mushumo wa Mbalelano wa Ngomu nahone Komiti ya Mbalelano i khou fushea nga lweṱolweṱo lwayo kha Tshikwama hoṱhe kha phuluphedziso na tshumelo dza vhuvhudzisi .
Ho itwa mukumedzo wa tshibveledzwa tsha SEA tsha u fhedzisela mafheloni a Luhuhi .
Vhunzhi ha mashango a Mulanganelo , Yuropa na USA .
Hu nga lavhelelwa hezwi ndi kuitele vhudavhidzani kwo khwaṱhaho kune kwa nga thusa kha mafhungo aya na kha ndangulo ya mbonalo kha Muvhuso .
U shumisa izwo zwa zhendedzi u itela u tandulula mafhungo a vhukati ha mikaṋo .
Arali tshivhalo tsha tshumelo ya zwo wanwaho zwa ndaka zwa vha zwi fhasi ha tshivhalo tshi pfukwaho natsho , tshivhalo tshi pfukwaho natsho tsha ndaka tshi fhungudzwa u ya kha tshivhalo tsha tshumelo yo wanalaho .
Sa afha vhaswa hu vhone vhane vha ṋewa khaedu nga maanḓa nga u shela mulenzhe ho elwaho kha ikonomi , ndima nga u pfufhifhadza i dodombedza zwiitisi zwo vhalaho zwa thaidzo iyi .
Maitele a mathomo a Mapholisa a Masipala a ḓo itwa nga nḓila ya luṱa nga luṱa , hu tshi khou dzhielwa nzhele zwiko na mulayo une wa vha hone .
U ṱola na u kala kushumele .
Zwifhaṱo zwoṱhe zwi tevhedza zwitandadi zwa tshifhaṱo .
Lusunzi luṱukuṱuku lu a kona u gagamisa tshithu tshine tsha lu fhira kaṋa .
ṰHANZIELA MALUGANA NA PHUROGIREMU YA ZWIKILI MALUGANA NA
U ṱavhanyisa u swikelela thendelano zwi ḓo thusa u fhungudza u ḓurelwa kha ikonomi na u khwinisa u swikelela zwipikwa zwa shango zwa mishumo na nyaluwo .
Ho sedzwa gumofulu nyangaredzi ya sibadela ya R700 361 kha muṱa nga ṅwaha
Ro laedza madzhendedzi a zwa vhudziki u dzhia maga a lemelaho kha avho vha sa ofhi mulayo vha Balfour na vhuṅwe vhupo .
U faṱa holo ya tshitshavha , ḽaiburari na buroho dza vhaenda nga nayo dza kiḽiniki na migero i elaho maḓi dzo pheiviwaho nga matungo :
12.1 . Vho Dokotela Robert Gess , vhane vha vha muhulwane kha zwa vhuṱoḓisisi Afrika Tshipembe kha sia ḽa ekhosisteme ya zwa lwanzheni mikanoni ya Devonia na zwipuka zwi re na muṱoḓo zwa maḓini zwa kale kana khovhe dza tshifhinga tsha kale kale na zwipuka zwa milenzhe miṋa .
Milayo ya Mbilaelo yo anḓadzwa kha webusaithi ya PSC nga Tshimedzi 2016
mashithi a mabambiri kana zwibambiri zwa mielo na mivhala yo fhambanaho ,
Zwiga zwa nomboro na madzina a nomboro
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelelo ya Muṱangano wa Dziminista wa Vhubindudzi na Mbambadzo wa G20 wo tshimbidzwaho nga kha vidio nga Saudi Arabia nga Ḽavhuvhili , 22 Khubvumedzi 2020 .
Mitambo yo vhofholowaho ya ngomu Vhutsila ho vhofholowaho ( u pennda , ola , vhumba ) U kherula , u gera U nambatedza Fhethu ha mabuḽoko Nyito ya u tshimbidza misipha miṱuku ( u fara penisela , thoṅo , lumana , phazele , u lunzhedza , u luka , u ambadza fureme , n.z ) Bogisi ḽa muṱavha U tamba khole-khole Fhethu ha bugu Fhethu ha u tumbula ( ṱafula ya zwitakadzaho , u vhambedza/ u vhekanya magaraṱa , nyito ya zwipfi ) Fhethu ha muzika Fhethu ha u ṅwalela U tamba nga mabuḽoko
Ndi dovha nda ita khuwelelo kha sosaithi dzo fhambanaho dza mulayo uri dzi dzhie maga kha miraḓo i shumisaho sisiṱeme nga nḓila isi yone .
Kha vha fhe nothisi yo teaho ya pfanelo kana i ifhio u itela u sedzulusa kana u humbela khaṱhululo ya nga ngomu .
7.2 Mvelelo dza ndingo dza vhukoni dzi ḓo shumiswa sa tshishumiswa tsha u bveledza ṱhoḓea ya vhugudi na mveledziso ya vhashumi .
6.1.3 Huna nyimele dza vhukuma kana khumbulelwa dza u kuḓana ha ndeme na maitele aya na ndeme dzo sumbedzwaho kha Ndayotewa .
Tsha u thoma , hezwi zwi ḓo ṋetshedza vhukoni ho engedzwaho u itela u kunga maimo a zwikili zwa nṱha , u kona u shanduka huhulwane u itela u fhindula kha tshanduko , u shuma u mona na mikano ya tshiimiswa nga nḓila yo teaho zwihulwane .
Arali muiti wa khumbelo a sa koni u vhala kana u nwala , kana a tshi khou ṱoḓa thuso ya u ḓadza fomo ya khumbelo , a nga ita khumbelo ya rekhodo nga u tou amba .
Ngauralo vhathu vha re na tsumbadwadze dzi si dza khombo vha tea u alafhiwa u fana na tsumbadwadze dza mukhushwane .
Tshikhala tshoṱhe tsho tiwa sa fhethu ha nnyi na nnyi .
Tshibode khamba yanga , nohone a i swiki hune ya si tsha nndingana .
U fhaṱa lushaka lwashu zwo vha zwithu zwi konḓaho vhukuma nga zwifhinga zwa nyaluwo ya ikonomi i ongolowaho .
Mifuda miraru ya vhudzheneleli - zwisika mishumo , khonadziso ya u vha hone ha mishumo na vhudzheneleli vhu fhungudzaho u ḓurelwa- zwo olwa u itela uri zwi shume zwoṱhe u itela u alusa ikonomi .
Ngauralo ndi zwa ndeme u dzia maga a tshipentshela a u ṱhogomela musi hu tshi khou ṱanzwiwa mathannge a na zwibveledzwa zwi re na kḽorini .
Ri tenda uri u ḓiṅwalisa hu ḓo vha ha ndeme : musi zwi khagala vhu ḓo vhigo u vha hone ha nungo dza u konḓelela nahone musi zwi khagala vhu ḓo ṱalusa zwivhangi .
Zwitshavha zwo wana zwi yaho nga u fhambana zwa nḓila dza tshivhalo na ndeme dza u pima mvelelo dza mbekanyamushumo .
Mbetshelo kha Mulayo wa u Gwevha a i ṱumani na zwa vhuloi .
Ri dovha ra tamela mashudumavhuya vhalanguli na vhaṅwe vhaofisiri , vha ḓivhaho uri musi vha khou langula , zwoṱhe zwo dzudzanyea zwanḓani zwavho .
Nga nnḓa ha maga a re afho nṱha , vha humbelwa uri vha sedzese kha ikonomi ya u dizaina ho sedzwa vhupulani , u sa konḓa ha tshivhumbeo na tshivhumbeo tsho dzudzanywaho zwavhuḓi .
Ndivho dza Tsedzuluso ya Sisiteme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi ndi-
Vho dovha hafhu vha ṱalutshedzwa nga ha mafhungo o salaho ane a kha ḓi ṱoḓa u khunyeledzwa .
3.1 Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vha ḓo vha na Madalo a Mushumo kha ḽa Paris , France , u bva nga ḽa 17 u swika nga ḽa 19 Shundunthule 2021 , u itela u dzhenela Muṱangano wa nga ha Ndambedzo ya Ikonomi dza Afrika ine ya ḓo rangwa phanḓa nga Muphuresidennde wa France Vho Emmanuel Macron nga ḽa 18 Shundunthule .
19 . Mutakalo , Zwiḽiwa , Maḓi na Tsireledzo ya Kutshilele - Muvhuso u tea u vhona uri vhathu vha kona u swikelela mutakalo , zwiḽiwa , maḓi na tsireledzo ya kutshilele .
Zwivhotshwa zwi ḓo ṱanganela na miraḓo ya miṱa yazwo u ḓiphiṋa nga tshifhinga itshi tsha vhugala navho .
Cape Agulhas LM i na wadi ṱhanu dze dza ṱaṱisaniwa khadzo kha khetho dza masipala miṅwahani mivhili yo fhiraho .
Khetho ya u Saukanya i itwa nga murahu ha musi u Saukanya Ṱhoḓea ho no bviselwa khagala tshiitisi tsha ḽikumedzwa ḽa thandela na zwipikwa zwine thandela ya tea u zwi swikelela .
Vhagudi vha fanela u shumisa na u bveledza mihumbulo yavho ya vhusiki yo ḓisendekaho kha tshenzhemo dzavho , vha tshi shumisa zwipfi zwavho , vhuḓipfi na zwine vha vhona .
U shumisa masheleni ha fhasi hu nga baḓekanywa na u lenga u ḓadziwa ha zwikhala .
Iṅwe nḓila ndi ya uri maimo a vhutshinyi a dzula a nṱha na u nga gonya .
Sa tsumbo , arali ho itwa mbilahelo na Vhulanguli i no elana na u hana u swikelela ho sedzwa zwiitisi zwo vhetshelwaho thungo zwiṅwe na zwiṅwe , Vhulanguli vhu nga humbela , kha Nḓivhadzo ya Mafhungo , khophi dza rekhodo dzo hanelwaho u swikelelwa u itela u sedza arali zwiitisi zwa u hana zwo sumbedzwaho zwi zwone ka na zwi si zwone .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha muvhigo wa u thoma wa lushaka wa Afrika Tshipembe wa nga ha u thoma u shumiswa ha Adzhenda Ntswa ya Vhupo ha Dziḓoroboni kha vha khetheanyo ya Mbekanyamushumo ya zwa Vhudzulo ha Vhathu ya UN ( UN-Habitat ) .
A hu ṱoḓei thendelo arali vhushumisamupo hu tshi khou itwa kha ḽa SA , fhedzi Minisṱa vha fanela u ḓivhadzwa nga fomo yo tiwaho
Mudzudzanyi wa mbekanyamushumo u thoma nga mawanwa nahone a shuma atshi humela murahu u kona u wanulusa uri zwi vhangwa nga mini kana uri zwino tevhela mawanwa ayo ndi zwifhio .
Tshikwama tsha NML tshi ḓo vha na masheleni manzhi a u shumisa ane a ḓo ita uri i kone u renga tshumelo ya mutakalo nga mutengo u pfalaho .
U engedza vhukoni ha tshiimiswa a zwi tou kwama fhedzi mveledziso ya vhashumi , fhedzi zwi dovha hafhu zwa ṱoḓa uri hu vhe na zwiko zwa masheleni zwo eḓanaho kha zwiimiswa zwa muvhuso uri zwi kone u ita mushumo wazwo , khathihi na uri thikhedzo yo teaho na zwiimiswa zwa u dzhia tsheo , sisiṱeme na zwishumiswa zwi khou vha hone .
Tsemano nga ha vhuloi a yongo itea , fhedzi vhuloi ho ambiwa nyana nga khothe musi muhwelelwa a tshi khou gwevhiwa .
U dzhenelela nga kha sia ḽa masheleni u fana na muthelo zwi khou dzhielwa nṱha sa nḓila yavhuḓi ine ya nga thusa ulwa na thaidzo dzi no khou vhangwa nga u tshikhafhadzwa ha mupo , u daha , u nwesa halwa khathihi na u khwaṱhesa ha vhathu .
Zwa zwino ri khou sedzulusa mvelelo kha zwiṱiriki zwo fhambanaho na u lugisa phindulo dzashu hu na tshumisano na zwikolo , zwi tshi bva kha zwiteṅwa zwi kwameaho .
U itela u tshimbidza u kovhekanywa na u shumiswa ha mavu hu no fusha , netiweke dza vhuendangayo dzi tea u vhumbiwa nga nḓila i tevhelaho :
U vhona uri maAfrikaTshipembe vhapfesesa khwine Mbekanyamushumo ya Kushumele kwa muvhuso , vhurangela vhudavhidzani vhuḓaho nga murahu ha Mulaedza wa Lushaka ho itwa u itela u ṋea zwidodombedzwa nga ha nḓivhadzo dzo itwaho nga Muphuresidennde .
Mulavhelesi u fanela u ṱavhanya u vhudzwa arali mutshini u sa khou shuma zwavhuḓi
Vhuṱumani uhu vhu katela kutshimbidzele na vhuṱumani ha zwibveledzwa .
U sikwa ha vhupo vhune ha ṱuṱuwedza u guda zwi vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha maitele a u bveledza hugaledzwa .
Vhaimeli vha zwiimiswa zwo vhalaho vho ṋetshedza dziwekishopho nga ha , vhukati ha zwiṅwe zwithu , vhulanguli ha madzangano , thusedzo dza u funza French na ngona dza u funza .
Mivhigo na maga a ndaulo ya zwiwo .
Muvhuso u ḓo fha thandela masheleni nga u tevhekana .
Vhuhulu ha tshiṱafu zwi ḓo vhona u thomiwa ha nzudzanyo ya u vhewa zwavhuḓi ha tshiimiswa na u fhela ha u ḓala ha tshiimo tsha zwikhala zwi re nṱha kha vhuimo ha ndangulo ya nṱha .
Mulayotibe u sumbedzisa zwiteṅwa zwine Muredzhisiṱari a tea u zwi dzhiela nṱha kha haya maitele a thendelo .
Fhedziha , ho ḓi ṱanganiwa na thaidzo nnzhi .
( 2 ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi u na maṅwe maanḓa na mishumo ya nyengedzedzo yo bulwaho nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano wa Lushaka wo tendela thendara ya u thoma maitele maswa a bindu a u tshimbidzwa ha khumbelo dza thikhedzo ya matshilisano .
Mivhigo yavho ya mafhungo a kwamaho mashumele a dzithekhisi yo dzula yo ḓisendeka kha u vhiga zwi si zwavhuḓi .
A ri nga ḓo ḓiṋekedza , na hone a ri nga tendi u ita lutamo lwa vhasasaladzi vhashu .
4.114 Zwo teaho kha iyi ṱhoḓisiso ndi zwa u phasiswa ha mulayo wa " tshizwino-zwino " wa zwa vhuloi wa Zimbabwe , ngamaanḓa ho sedzwa uri khothe dzi shumana hani na milandu ya vhuloi .
" ( b ) u tholiwa ha vhokhomishinari vha vunḓu ; " ;
Khabinethe yo tendele u tholwa hutevhelaho :
U pfesesa uri zwo ṅwaliwaho ndi maipfi ane ra amba one .
Naho hu tshi khou humbulwa u ṅwalulula hafhu Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha nga Ṅwaha sa ndingedzo dza u tandulula thaidzo , khonadzeo dzoṱhe dzi tea u dzhielwa nṱha hu tshi khou davhidzanwa na vhoṱhe vha kwameaho , zwo ḓitika nga u dzhiela nṱha mitengo na masiandaitwa .
Tshumelo dzo itwaho dzo shela mulenzhe kha tsireledzo ya zwiḽiwa , vhutsireledzi ha zwiḽiwa na u ṱuṱuwedza mbuelo dza zwivhambadzwaseli u bva kha zwibveledzwa zwa zwipuka .
Kuitele kana nḓila dza u ṱumanya CBP na IDP sa nḓila ya u ḓisa thikhedzo musi hu tshi khou shumiswa , u monithara , na u ela sa zwe zwa sumbedzwa kha gaidi ino zwi itwa hu na u ṱhogomela uri hu si vhe na u dovholola zwithu musi hu tshi itwa mishumoitwa ya u shumisa pulane , u monithara , na u ela .
Mushumo wo raliho u nga katela , fhedzi a u gumi nga , nyito dza Vundu kha khaphasithi yaḽo ya vhuḓivhusi tshoṱhe , dzinndwa kana mvutshelano , mililo , miḓalo , madwadze , nyiledzo dza u khethela thungo na nyiledzo ya mihwalo .
Ho ṋetshedzwa thani dzine dza fhira furathi , na miṱa minzhi zwazwino i khou lima na u bveledza miroho ya vhone vhaṋe .
Zwi nga pfala sa muhumbulo u re kule , fhedzi ndi mulovha henefha he ra khethekanywa ra bva zwipiḓa zwa Bantustan na vhupo ha khethano nga muvhala .
Ndi zwa ndeme u wana tshivhangi na u thoma ndangulo ya tshivhumbi tsha khombo na u thivhela ha vhuvhili .
2.24 Kha mbudziso ya uri naa hu na dziṅwe ndaulo naa , Dr Wallace u amba uri mulayo sa zwine wa vha zwone zwino u khou iledza kuṅwe kuitele kune vhathu vha ita , zwine zwa vha u vhulaya , u rwa , na u tsitsa muthu tshirunzi ; nahone izwi zwi ḓi tea u dzula zwi fhasi ha ndaulo .
Mbumbo ya shango na phatheni ya vhudzulo ho phaḓalalaho ya vhupo uvhu a zwileludzi ṋetshedzo ya tshumelo dza mutheo na themamveledziso .
Dzangano ḽa Thikhedzo ḽi ṱanganedza mundende u ita mushumo uyu .
Vhatshimbidzi vha CBP vha tea u ḓivha zwine vha ṱoḓa u ita sa izwi izwi zwi tshi fhaṱa tshitshavha kha phurosese .
Mulevho uyu u bvelaho phanḓa wa khethekanyo dza Mulayo wa Khwiniso ya Tshumelo dza zwa Ndulamiso u thoma u vha na nḓila nahone u ḓo vha na mveledzwa dzi gumaho kule zwenezwino tshifhinga tshiḓaho na u fhira kha zwa ndulamiso kha shango .
5. REKHODO DZINE MUHASHO WA VHA NADZO DZINE DZA DZULA DZI DZA U WANALA
Wekishopho dza vhugudisi kanzhi dzo sikwa uri dzi kone u dzhenisa vhathu .
( c ) u shumiswa ha maanḓa ho bulwaho kha phara ya ( b ) kana ( e ) ya yeneyo khethekanyo ṱhukhu i kwamaho muthu ane a vha muraḓo wa ḽihoro ḽa Mulangavunḓu , tsheo ya Mulangavunḓu i ḓo langa ;
Mushumo wa u lingulula wa pfanelo dza vhaṱavhi vha zwimela zwiswa u fhedza khalaṅwaha nthihi u yak ha mbili .
2.2 . Ndi mbekanyamushumo ya UN i ḓisaho vhukoni fhethu huthihi u bva kha mazhendedzi maṱanu a UN ane a vha ; Mbekanyamushumo ya Mupo wa UN ; Dzangano ḽa Mishumo ya Dzitshakatshaka ; Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya UN ; Dzangano ḽa Mveledziso ya Nḓowetshumo ya UN na Tshiimmiswa tsha UN tsha Vhupfumbudzi na Tsedzuluso
Miḓi yoṱhe i re Tshwane i a kona u wana tshumelo dza mahala dzo bulwaho afho nṱha , nga nnḓa ha dza malaṱwa na reithi dza asesemennde .
Khabinethe yo dovha hafhu ya livhuwa madzangano oṱhe ane a si vhe a muvhuso , madzangano a zwa vhurereli , vhadzulapo , vhoramabindu khathihi na madzangano a ṱhaḓulo kha zwiimo zwi sa takadzi e a ṋetshedza zwiḽiwa , zwiambaro , mabai , zwishumiswa zwa vhathu vha tshifumakadzi na yunifomo ya tshikolo kha miṱa yo kwameaho uri vha kone u swikela ṱhoḓea dzavho dza nga misi .
U swikela u kona u ima lwa tshoṱhe zwi ḓo sala zwi tshi ṱoḓa uri ri sedze kha u tandulula khaedu dza zwiimiswa kha ikonomi dzine dza khou gonyisa u ḓura ha vhutshilo na u ita zwa bindu .
Kha u kona u wana zwidodombedzwa zwa muthu , Afrika Tshipembe ndi ḽa vhuvhili ; Ndi Netherlands fhedzi ḽine vhutshinyi ha u tswa zwidodombedzwa zwa muthu ha vha nṱhesa .
Khomishini nga kha Yunivesithi ya Pan Afrika , yo ta dzingu ḽa tshipembe ya Afrika u vha hone haya ha tshikhala tsha u livhana na izwi .
Kha vha zwi dzhiele nzhele : Hedzi pfanelo dzoṱhe dzi a fhungudzwa arali zwo fanela u itwa ngauralo .
Ngaha ha u shandukisa zwidodombedzwa zwa vhuṋe kana zwa muthu are na pfanelo ya u langa tshiendisi
Hezwi zwithu zwo vha zwi si hangi uri zwi ḓo vhangela vhupo thaidzo khulwane nga murahu .
Kusedzele na zwine wa tenda - kha vha ṋee tsumbo ya vhutshilo ha ḓuvha na ḓuvha ye ya ṱuṱuwedza kkufhindulele kwavho kha khuḓano .
U vha na vhuṱanzi ha u waniwa tshoṱhe ha tshumelo dza sibadela tsha senthraḽa u itela u lwa na vhuleme ha malwadze .
Tshiṱereke kha migodi ya Western Deep tsho lwiwa natsho nga mmbi dza muvhuso nahone ho fhedza ho vha na mpfu dza vhashumi vha migodini vha fumimbili .
Mveledziso ya mavu i ṱoḓa sisiṱeme ya mafhungo u itela nnyi na nnyi na mavu a muvhuso a tikedzaho mveledziso ya mavu .
Muṅwalo musekene u re nga fhasi ha khungedzelo u ri vhudza mini ?
Tshiimo tsha masheleni tsha vhaḓisi vha khumbelo dza u ṋetshedza tshumelo na vhukoni havho ha u bveledza kana u ṋetshedza thundu kana u ṋetshedza tshumelo zwi nga ḓi sedzeswa phanda ha musi khumbelo dzavho dzi tshi nga ṱanganedzwa .
Afrika Tshipembe i khou rumela vhurumelwa u vha tshipiḓa tsha u Rwelwa ṱari ha Muphuresidennde wa Botswana matshelo nga ḽa 1 Lara 2019 .
Bada iyi i shuma sa lutsinga lwa vhudavhidzani na vhuendedzi kha masipala uyu , i tshi ṱumekanya masipala uyu na Mable Hall na Groblersdal vhubvaḓuvha na Gauteng tshipembe-vhubvaḓuvha .
Ho dovha ha thomiwa milayo ya u shumiswa nga nga khonṱhiraka dza muhangarambo wa maṅwe matavhi a muvhuso hu tshi itelwa ḽiṅwe .
Mafhungo ane vha nga a kuvhanganya a nga dovha a vha zwishumiswa zwa ndeme kha u kunguwedza mbekanyamushumo - kha dzangano ḽavho na nga nnḓa haḽo .
Zwikwere zwa ḓoroboni zwi nga shumiswa sa mimakete , hu tshi nga vha hu na fhethu ha vhukati ha tshikwere kana magumoni sa tshikhala tsho vhetshelwaho thungo tsha mbambadzo .
arali ID yavho yo xela , u tswiwa kana yo tshinyadzwa .
Hu na zwiga zwa mvelaphanḓa .
Tsho dzumbulula muya wa vhathu vhe vha hana u kundwa .
1.1 . Khabinete i khou u tamela Muphuresidennde wa Kale Vho Nelson Mandela uri vha fhole nga u ṱavhanya na u fhulufhedzisa lushaka uri vha khou wana dzilafho ḽa khwinesa .
Muvhuso wapo u fanela u ta na u dzhia tsheo nga ha uri vha nga shumisa hani mbuelo na tshelede ine ya ṱanganedzwa kha u badela tshumelo na thandela dzine vha ṱoḓa u dzi ṋetshedza tshitshavha .
O tea sia ḽifhio ḽa masipala ?
Nyaluwo i ongolowaho kha zwivhambadzwa seli i nga ṱalutshedzwa nga muvhilo wo fhungudzeaho u bva kha vhafarakani vha mbambadzo ya dzingu kha vhupo ha Yuro , hune ha khou ṱangana na nyimele dza ikonomi dzi konḓaho .
Kha ri ite nyito Shumisani zwiṱikara kha u fhedzisa phetheni .
U fhiriswa ha ndaka , vhuḓifhinduleli na vhashumi a zwongo khunyeledzwa .
Riṋe , fhedzi , a ri iti tsheo zwi tshi elana na hezwi , nga nnḓani ha uri fhedzi ri vhathivhi vha pfanelo .
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho a u pembela a no pembelelwa nga tshitshavha hu tea u itiwa nyambedzano nga hao musi a tshi bvelela kha themo ( Awara mbili nga themo dzo avhelwa zwenezwi )
Tshifhinga tshinzhi ri hangwa vhathu vho vouthela ndaulo u vha muvhusoni .
6.3 . Tshumelo khulwane ya GCIS ndi u ṋetshedza mafhungo a muvhuso a vhukuma nahone nga tshifhinga kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe nga nḓila dza vhudavhidzani ha nyanḓadzamafhungo kana vhu si ha nyanḓadzamafhungo .
Naho ro vha ri nga si lavhelele maga mavhili aya u fana tshoṱhe , a fanela u dzhena o ṱanḓavhuwa u ya kha sia ḽi fanaho .
Mbekanyamushumo ya u fhaṱa themamveledziso i fhulufhedzisa uri i ḓo vhona uri ikonomi i tikedzwa nga themamveledziso ya ndeme kana yo teaho kha miṅwaha i ḓaho .
Muṱhannga musekene o vha o dzula murunzini .
Hafha tshigwada tshi lingedza u ṱalutshedza thaidzo dza vha na u pfesesana thendelano ya shuma .
Fhedzi , i ṱoḓa u pfesesiwa uri fhethu uhu ho sedzwaho u thoma ndi thevhekano i yaho phanḓa kha phindulo ya HIV na AIDS .
Vhahumbeli vha phumethe dza mushumo kha khethekanyo ya phurofesheni yo raliho vha ṋewa mukovhe wa dziphumethe dza mushumo lwa tshifhinga tshi songo elwaho .
Khumbelo ya u humiselwa murahu mbadelo dza muthelo
Khohakhombo ndi ndozwo ya ndeme ya masheleni zwo bveledzwa nga u sudzuluswa kha ḽeveḽe kana u sa dzika ha mitengo ya mikovhe , zwine zwa kwama ndeme ya mikovhe na zwishumiswa zwa zwibveledzwa zwa mikovhe .
( a ) Shuma mishumo ya komiti nga muya wavhuḓi na u sa vha na nyofho , u dzhia sia na tshiḓivhano ;
Wanani zwitopo zwa vhuendi ha nnyi na nnyi kha nḓila dzi shumiseaho vhukati ha vhuitwa ha u shumiswa ha mavu .
Tsumbo , lima ndi pfanywa ya gweḓa. zanyuka ngalangala padza tsivhudza vhuhwavho fobvu hana mukhaha
Muvhuso wo saina thendelano dza tshumisano na mashango a nnḓa wa dovha wa ita wekishopho dzine dza vhidzwa phareidi ya vharengisi vha zwiṱaraṱani .
14 . Mbofholowo ya Mbambadzo , Mushumo na Phurofesheni - Vha nga ita mushumo une vha funa wone .
Zwidzidzivhadzi zwi dzhena kha shango zwi tshi bva South America , zwihulusa nga kha Vhukavhamabufho ha Dzitshakatshaka ha OR Tambo , nahone dzikhoria hu dzone nḓila dzi funeswaho dza vhuendedzi .
5.4 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u livhisa ndiliso dzayo kha miṱa ya vhashumi vha vhafhaṱi vhararu na Miraḓo ya Nevi ya Afrika Tshipembe u bva kha Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso vhe vha lovha musi vha tshi khou shuma dindini ḽa soredzhi Beizini ya Naval Durban .
Mafhungo a fanela u dzula kha webusaithi lwa maḓuvha a swikaho henefha kha a furaru .
Ndi lwendo lufhio lune na nga lu takalela vhukuma ?
Ndaka ya u kovhana i konḓelelaho vhukati ha mvelele dzo fhambanaho zwi ṱanziela u vha hone ha vhukateli na u dzulela u sa fhidza kha u vha mutheo wa zwiṱaluli zwoṱhe zwi sa fani na zwiṅwe zwi vhonalaho kha mvelele dzo fhambanaho .
Tsha vhuvhili : Masipala u tea u sedza uri ndi tshumelo dzifhio dzine dza tea u ṱanḓavhudzwa na u khwiniswa .
Mulayotibe wa Pfanelo u katela pfanelo dza u tshilisana na ikonomi , u fana na pfanelo ya u dzula kha vhupo ha mutakalo wavhuḓi , u kona u swikela vhudzulo havhuḓi , u swikela tshumelo dza ṱhogomelo dza mutakalo na u vha na zwḽiwa na maḓi zwo eḓanaho .
Ndi khou khwaṱhisedza uri mafhungo o ṋetshedzwaho kha khumbelo iyi khathihi na maṅwe maṅwalwa a u tikedza ndi zwa vhukuma nahone a zwo ngo khakhea na huthihi .
Ri khou ḓo ṱanḓavhudza nga nḓila yo khwaṱhaho sekithara ya zwa vhulimi nga u tikedza kutshimbidzele kuhulwane kwa zwibveledzwa , u bveledzise mimakete miswa na u fhungudza u ḓitika hashu kha zwiṱundwa zwa vhulimi .
Zwa zwino ro kona u bvelela kha u dzudzanya sisiṱeme dzine dza ḓo bveledza mvelelo .
Ṅwalani mafhungo mavhili ane a ri vhudza uri hu na dziṅwe bugu hafhu dza Jabu Jabulani .
U shela mulenzhe ha vhaswa kha mbekanyamushumo dza muvhuso zwo dzhiiwa sa nḓila yavhuḓi ya u lavhelesa kha mveledziso ya matshilisano .
Hu na ane na mu ḓivha ?
- Mr Tubby Reddy ( 62 ) , Muofisiri Muhulwane ( CEO ) wa kale wa Dzangano ḽa zwa Mitambo ḽa Afrika Tshipembe na Komiti ya Oḽimpiki vhe vha shuma zwihulwane vha tshi itela u khwinifhadza mitambo kha ḽa Afrika Tshipembe .
( 3 ) U ya nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ( b ) Vunḓu ḽi na maanḓalanga a khorotshitumbe hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ( b ) fhedzi u swika afho hune maanḓa a ndaulo ya vunḓu a nga kona u vha na vhuḓifhinduleli hu shumaho .
U ṱola na u langula khohakhombo zwi itwa nga maanḓa zwo ḓisendeka nga zwikalo zwo bveledziswaho nga Tshikwama . Zwikalo izwi zwi sumbedza tshiṱirathedzhi tsha bindu na vhupo ha maraga wa Tshikwama , na ḽeveḽe ya khohakhombo zwine Tshikwama tsha khou ḓiimisela u ṱanganedza .
Khamusi vha ṱoḓa u nambatedza zwifanyiso zwa zwimela zwa rathi zwoṱhe kha bodo .
Tsedzuluso a dzo ngo bvisela khagala dziṅwe mbuno dze muofisiri a vha a tshi ṱoḓa dzi tshi ambiwa ngadzo ;
Nga ṅwambo wa u ṱanḓavhuwa ha fhethu na zwiko zwa nḓisedzo ya maḓi , hu na u anda ha zwikhala zwi re hone u itela nyito dza u ḓimvumvusa .
Transnet yo fhaṱa themamveledziso ya zwiporo yo konisaho migodi ya shango ḽashu u tshimbidza maṱorokisi manzhi nga kha mikano yashu a tshi ya kha mimakete u mona na ḽifhasi .
Vha nga kona hafhu u vhiga zwiito zwa vhugevhenga nga tshumiso ya website ya South African Police Service ine na yone ya vha tsireledza uri vha sa ḓivhiwe .
Zwileludzi zwo thomiwa u tikedza tshumisano ya zwa vhulimi kha zwiṱiriki zwo fhambanaho u ḓadzisa kha vhugudisi ha vharangaphanḓa u shomedzwa nga dipuḽoma na digirii kha masia aya .
Mutshinyi na vhaofisiri vha sumbedza tshibveledzwa tshavho vha tshi ḓikukumusa .
A ni koni u tshimbila ni songo bonya maṱo !
Thandela dzi fanela u dovha dza ṱanganedzwa uri dzi kone u tewa nga u wana mundende wa khephithala .
Mbekanyamaitele i ṋetshedza maitele a re khagala a nyavhelo ya mavu na u nangwa ha muvhuelwa .
Mudzedze wa kutshimbidzele kwa ( vhe na vhakhantseḽara na vhaofisiri vha kha mishumo yeneyo ) ;
Tshikhala itshi tshi konisa vhadzulapo uri vha davhidzane na miraḓo ya Khoro Khulwane .
Hezwi zwi vhidzwa Mbilahelo ya Kilasi I .
Ho itwa mbetshelwa nga mutheo wa u anganyela wa khwinesa kha mitengo ne ya badelwa tshifhingani tshiḓaho kha mbilo dzoṱhe dzine dza itwa nga datumu ya u ṱolwa .
Zwa dzipulane na mveledziso dza madzingu .
U ṱuṱuwedza u swikelelwa ha maga a ndinganyiso , vhusimamilayo na maṅwe maga o itelwaho u tsireledza kana u bveledza vhathu ; kana khethekanyo dza vhathu vho khakhelwaho nga tshiṱalula zwi nga kha ḓi dzhiwa .
Muṱangano wo Khetheaho wa Khabinethe nga kha vidio wo itwaho phanḓa ha musi Khabinethe ya Lekgotla i tshi thoma .
Uri vha shumise pfanelo iyi vha tea u ḓivha uri muṱangano wa khoro u ḓo farwa lini nahone ngafhi .
U bva kha hei kotara , ri ḓo vhea sisiṱeme ya vha nyito , saizwi mivhigo ya kushumele yashu i tshi ḓo vha i kha lubuvhisia .
Kha vha ite khumbelo ya pfanelo ya u thoma mugodi / maini :
Ndaka dza zwa masheleni dzo bulwaho kha mbadelo dzo badelwaho murahu dzi sedzuluswa kha u vhiga huṅwe na huṅwe kha datumu ya u vhiga arali hu na vhuṱanzi ha ndivho ho tshinyadzwaho .
Zwi tea u vhewa khagala uri mafhungo o sumbedzwaho o dzhiiwa u bva kha IDC i re kha Gwama ḽa Lushaka na u khaṱhisedzwa nga mafhungo o wanalaho u bva kha vhalambedzi .
Mbadelomurahu Musi vho badela muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo , vha nga ita mbilo ya mbadelomurahu kha Tshikimu .
Hafhu , mavu a re thula a na zwipiḓa zwo adzaho fhethu ho waho , ngamaanḓa kha govha ḽa mulambo .
Ho sedzwa tsivhudzo iyi , arali khwinifhadzo dzi songo itwa , vha ḓo livhana na mulandu fhasi ha Mulayo wa Vhutsireledzi ha Zwipuka .
( c ) Mulayo wo itwaho nga Vhusimamilayo ha Lushaka u tea u tendelana u fhiriselwa ha mawanwa a u sa yelana na Mulayotewa kha Khothe ya Mulayotewa .
Ndi khou vhetshela thungo bodo ya vhaluvhisi , khwiniso dzi fhiraho fumi dzine ndo vha ndi tshi nga vha ndo dzi vhea kha voutu .
Zwiimiswa izwi ndi vhupfiwa ha ndivho ya dimokirasi na tshumisano ya mulalo vhukati ha vhathu vhashu .
Dathabeisi ya Indekisi ya Vhupulani : Ndivho ya sisiṱeme iyi ndi u ṋetshedza indekisi ya nyolo dza thandela dzo fhambanaho dze dza itwa nga Muhasho .
Hedzi ndulamiso dza tekiniki nga zwifhinga dzi katela tshanduko kha mulayo une zwa vha khagala uri u kuḓana na ndivho dza mulayo khathihi na u kanganyisa na tsiedzo .
Tshitandadi tsha yuniti iyi ndi tsha vhagudi vha shumaho kha Komiti ya Wadi kana tshiimiswa tsha Muvhuso Wapo , hune u wana vhukoni malugana na tshitandadi itshi zwa ḓo engedza tshileme kha mushumo wa muthu .
Ro kwamana na vhathu vha re na tshivhalo United Kingdom vhane vha vha vhaḓivhi vha tsireledzo na vhutsireledzi kha mutambo wa bola ya milenzhe na ndaulo yawo .
Ndi a thusa muṱa wa hashu .
Ro lavhelesa nḓila ye zwiteṅwa zwa lavheleswa ngayo iḽo ḓuvha .
Arali hu uri a zwi konadzei u fhambanyisa vhukati ha mbadelo dza u shumiswa ha mavu na zwifhaṱo zwo dzulaho khao , tshivhalo tshoṱhe tshi tea u rekhodwa nga fhasi ha thundu na tshumelo .
Pfanelo dza u dzhenelela kha tsedzuluso
Vhadzia u dzhenelela thanda vhane vha si dzhenelele kha u ṱola saithi iyi , vha ḓo bviswa na zwenezwo .
Khwinifhadzo dza tshiimiswa , mulayo na ndangulo zwo dzudzanyelwa u thivhela u bvelela hafhu ha zwiito zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Khabinethe i isa khuwelelo kha vhatholi uri vha tevhedzele zwo sumbedziswaho kha Mulayo na u shumisana na muvhuso kha u shandukisa fhethu hune ha shumelwa hone .
Vho McNeely vho dzhiela nṱha uri vhurereli hoṱhe vhu a ṱanganedza phambano ya vhutshilo ha zwimela na zwipuka , naho hovhu vhuvhambedzanyi ha vhurereli vhu songo lingana tshoṱhe siani ḽa u londota phambano ya vhutshilo ha zwimela na zwipuka .
NDI NGANI HU TSHI LOVHESA VHANNA ?
Pulane ya u vusuludza ya bodo ya vhalunguli yo vhumbwa nga ṱhogomelo ya tshifhinga tshoṱhe na , hune ha vha ho tea , u dzheniswa tshomedzo ntswa vhudzuloni ha dzo ṱahala kha giridi ya zwa muḓagasi .
Vhaṋe vha maḓaka a muvhuso vha katela muthu muṅwe na muṅwe a langaho maḓaka a muvhuso u ya nga konṱiraka , wiḽi , kana mulayo .
Themendelo i khwaṱhisa maele a maano a ndaulo yo ṱanganelanaho ya Afrika Tshipembe kha u tandulula u zwima kana u tswa tshugulu zwi si mulayoni na u mbambadzo ya tshugulu i si mulayoni .
Mishumo tshifhinga tshoṱhe i fanela u fhambanyiswa zwi khagala , na mikano i pfeseswe na u ṱhonifhiwa .
Mufumakadzi Vho Nadia Goetham ( 46 ) , muanḓadzi we a nanga buḓo ḽawe kha nyanḓadzamafhungo ya u ganḓisa vha bvela phanḓa na u thoma buḓo ḽi vhuedzaho mitshelo kha vhugalatenga ha u anḓadza , he vha bveledza mvelelo khulwane .
Maguvhangano mahulwane , nga maanḓa ayo ane khao ha vha na zwa u nwa mahalwa , a tou vha khovhakhombo khulwane vhukuma nahone a nyadzisa nungo dzashu dza u langa u phaḓalala ha vairasi .
U fhandekanya hu songo linganaho kha vhubvo zwo vha zwi khou ita uri malaṱwa nga u angaredza a fhedze a kha nyelelo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili nga u ralo zwa engedza tshivhalo tsha malaṱwa a ṱoḓaho u fhiswa .
Milayo yo bviswa kha zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwa mbekanyamaitele dza zwino .
I ḓo thusedza kha u ṱavhanyisa nyaluwo , u kokodza vhabindudzi thwii kha vha fhano hayani na vha nnḓa , u engedza sekithara ya mamaga na u sika mishumo kha dzingu .
Khwiniso dzo dzinginywaho dzi ṱanḓavhudza muhanga wa zwa ndangulo ya nḓowetshumo ya ṋetshedzo ya muḓagasi .
Poswo ya Mudiairekhitha-Dzheneraḽa yo anḓadzwa nahone i ḓo vha na muthu nga Lambamai .
Vhupo uvho vhune ha vha na ḽevele dza nṱhesa dza vhugevhenga kha ḽa Afrika Tshipembe - zwikolobulasi na vhudzulo vhu si ha tshiofisi - vhu nga vhuelwa vhukuma kha u dzhenelela ha nyolo ya vhupo yo sedzaho sa tshipiḓa tsha mveledziso ya mikano na zwiṱirathedzhi zwa u thivhela vhugevhenga zwapo .
Zwiṱirathedzhi zwi tevhelaho zwi ḓo dzudzanyiwa u itela u lulamisa kushumele ku sa fushi :
Vha tea u ṱuṱuwedza dzikoporasi sa ḽone zhendedzi ḽine ḽa nga thusa kha u sika mishumo ya khwine na u fhungudza vhushai nga kha mishumo i bveledzaho mbuelo ;
Vhathu avha a vho ngo vhalwa , fhedzi vha ḓo ita vhugevhenga .
Khethekanyo ya vhahulwane vho bvelelaho kha zwa pfunzo na zwikili zwa thekeniki zwo sumbedzwa zwi khagala .
Naho ro ponya zwo vhifhesaho , ndingedzo dza khwinesa dzashu , u fana na idzo dza vhaṅwe vhanzhi , dzo lengiswa nga zwiwo zwi bvaho kule kule .
Ezwi hu tou vha u sumbedza uri Samithi ya Tsireledzo ya Badani ye ra vha nayo ṅwaha wo fhelaho a yo ngo vha u tambisa tshifhinga , sa afha zwiṅwe zwa zwo swikelwaho ezwi zwi tshipiḓa tsha u thoma u shumiswa ha tsheo dzayo .
Ḽaisentse i ṋetshedzwa tshiṱitshini tshiṅwe na tshiṅwe tsha ndigo ya u ḓiraiva nahone i mulayoni lwa miṅwedzi ya rathi .
Mishumo heyi i ḓo ṋea Maafurika Tshipembe vhoṱhe luvhanḓe lwa u humbula vhuḓikumedzeli he ha tshimbila na nndwa ya dimokirasi na u ḓiṋetshedzela hashu u isa phanḓa pfanelo dza vhathu sa zwe zwa kuvhatedzwa nga Ndayotewa .
U ita tshithu vha so ngo thoma vha ḓilugisa na u ṱalutshedza
Ṱhoḓea dza u tholiwa dzi sumbedzisa uri miraḓo yoṱhe ya thimu ya u maka i fanela u vha i khou funza zwa zwino thero ye vha ita khumbelo khayo .
Zwiwo zwihulwane vhukuma , zwi fanaho na u tzhipa kana u ṱhavhiwa musi hu na khovhakhombo ya HIV i ḓivhiwaho ?
Fhedzi muḓagasi washu u ḓo isa phanḓa u vha u sa ḓuriho musi u tshi vhambedzwa na wa dziṅwe ikonomi .
Thikho ya buḓo ḽawe ḽa mushumo na tshenzhemo ho vha zwa maini .
Heyi Ndayotewa i ḓivheaho ḽifhasini ḽoṱhe , yo khwaṱhisedza mbofholowo na demokirasi yashu ye ra i wana zwi tshi konḓa zwine roṱhe ra tea u zwi ṱhogomela .
Musi ezwi zwo no swikelwa , u awela huṅwe kha akhaunthu ya tshelede hu a vhidzwa .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website .
WHO ḽi eletshedza uri mashango a tea u futelela kha u ṱalutshedza mvelelo dza vhulwadze kha zwitshavha .
Roṱhe ri tea u isa phanḓa na u lwa na zwidzidzivhadzi zwikoloni na kha zwitshavha zwashu .
5.2 . Vharangaphanḓa Vhahulwane vha Vunḓu ḽa Free State vho ḓo vhea Masipala Muhulwane wa Mangaung nga fhasi ha vhukando ha u dzhenelela ha khombekhombe u ya nga Khethekanyo ya 139 ( 5 ) ( a ) na ( c ) ya Ndayotewa nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku 2019 .
Vhaofisiri vha 142 vho lifhiswa lwa miṅwedzi miraru u bva kha miholo yavho .
Zwidodombedzwa zwa vhuṋe- dzina , vhukale , ḓiresi , nomboro ya luṱingo
Hu si na vhupulani havhuḓi , a zwi nga konadzei uri hu vhe na ndaulo ya malaṱwa yo ṱanganelanaho yo khwaṱhaho ine ya nga swikelelwa Afrika Tshipembe .
Themendelo u bva kha mawanwa a Savei ya Mutakalo Mushumoni dzo shumiswa sa tshipiḓa tsha pulane ya ndondolo kha luṱa lwa vhukati u itela u vhona uri zwi khou thoma u itwa .
Khumbelo i ḓo tendelwa hu saathu u fhela maḓuvha a 30 .
Ro no thoma u sedzana na vhukando ha u swikelela vhana vha shayaho vhane vha vha nṱha ha miṅwaha ya 14 .
Arali hu sina vhalanguli vha mulayo kha shango ḽa havho , vha nga kwama vha Tshumelo ya Matshilisano ya Dzitshakha
A huna muṅwe mulayo une wa tea u kuḓana kana u fhambana na Ndayotewa na luthihi ; nahone Muvhuso a u tei u pfuka Ndayotewa na luthihi .
Izwi zwo swikisa kha u thomiwa ha Foramu dza Vhaimeli vha IDP u itela u dzhenela ha nnyi na nnyi .
Zwiṅwe zwikhala zwa mishumo zwi linganaho 13 500 zwi ḓo dovha hafhu zwa sikwa nga tshifhinga tsha Themo ya Thendelano ya Thengo ya Muḓagasi ya miṅwaha ya 20 .
8.2.1 U sedzulusa mbilahelo yo itwaho na Vhulanguli nga nḓila dzo randelwaho ;
Izwi zwi na mbambedzo i si yavhuḓi na mashango a fanaho na Brazil na China , hune tshitshavha tsha vhaaluwa vhane vha nga lingana vhavhili kha vhararu ndi vho tholwaho .
A hu na mupulani a re na ndalukano dzo teaho o tholwaho nga masipala nahone tshivhumbeo tshiswa tshine tsha khou dzinginywa a tshi na mbetshelwa ya tshikhala tsha mupulani .
Milayo iyi yone yo pfumesa nahone i a konḓesa u fhira u sokou pfukisa nḓivho u bva kha vhaṋetshedzatshumelo u ya kha vhashumisi .
Khamphani i phaḓaladza masheleni ayo nga kha mbekanyamushumo dza holosele , vhubindudzi na mabindu a thengiso .
Pfanelo ya vhutshilo i shuma kha vhathu vhoṱhe , hu tshi katelwa na vhaaluwa , vhaholefhali na zwivhotshwa .
Tshifhinga tsho shumiswaho Datumu ya u dzudzanya Yo dzudzanywa nga
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khoro ya Lushaka nga ha GBVF wa 2021 kha Gurannḓa ya Muvhuso hu tshi itelwa vhupfiwa ha tshitshavha .
U engedzwa ha u thoma ha tshiimo tsha shishi hu fanela u vha nga tsheo yo dzhiiwaho nga vouthu nnzhi dza u tikedza dza miraḓo ya Buthano .
U tshea tsheo dza u ranga
U shela mulenzhe nga sekhithara ya phuraivethe zwi nga bveledza tshumelo dzavhuḓi dzi vhuedzaho .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme kha avho vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha ṱhoḓisiso kha Nnḓu ino kha u thoma u sedza nḓowelo dza vhumatshelo na ṱhuṱhuwedzo ine vha khou ya u vha nayo kha vundu ḽino .
3.4 . Khabinethe i isa ndiliso kha miṱa na khonani dza vhathu vha 235 vhe vha lovha nga mulandu wa khombo dzababani nga tshifhinga tsha holodei dza Phaseka .
Khwiniso dza ḽeveḽe dza vhulanguli , ṱhanganelano , nzudzanyo , masheleni na ndango ya maga a khwiniso a tsireledzo ya zwiḽiwa kha masia oṱhe a muvhuso , vhukati ha muvhuso , sekhithara ya phuraivethe na madzangano a tshitshavha .
Zwishumiswa zwa mishonga na zwa muari na phurothesisi
Pfunzo ya mutakalo ya vhukhwine u bva kha vhashumelaho mahala .
Vhugudisi ha vhashumi ho engedzea , tshumelo dza laboreithari dzi a swikelea nga maanḓa , na themamveledziso ya vhukuma yo khwinifhadzwa .
Fhedzi-ha , nga ṅwambo wa phambano ya khethekanyo dza maraga Afrika Tshipembe na vhushaka vhukati ha zwiitwa zwa madzulo na mishumo , a zwo ngo vha zwo leluwaho u simula mathomo a fhasisa a vhukwakwani ha madzulo .
Vhathu vhaswa ngaurali vha kombetshedzwa uri vha dzhenele kha mushumo wa Phalamennde .
Bugu ya u ṱalusa khamphani i wanala u bva kha khethekanyo ya mbambadzo ya masipala .
Muṅwali u tea u ita tsheo dza luambo u ya nga nyimele , vhupo , lushaka na vhavhali vhane vha ḓo vhala ḽiṅwalwa .
Ndayotewa yashu ndi ya ndemesa - kana ndi mulayo muhulwanesa - wa shango .
Muṱangano wa thungo wa vharangaphanḓa vhahulwane vha sialala vha sa weli nga fhasi ha khosikhulu .
Midzhenelano iyi i ita mushumo wa " matshimbilele avhuḓi " , zwine zwa ita uri zwi sa konadzee u wana miṅwe mishumo ine ya ṱoḓa u dzhena nga phanḓa tsini na tsini kha mudzhenelano .
Theo ya mulayo ya muvhuso nga ngomu kha vhupo ha pfunzo yo ḓisa tshanduko nnzhi dzine dza vhanga vhudavhidzano vhu bveledzaho nahone ha vhulondo u itela u fhungudza u sa pfesesana na u khwaṱhisedza uri vhashumi vha na vhuṋe ho fhelelaho kha mveledzo dzo ḓivhadzwaho .
2.2 . Muvhigo u bvisela khagala mvelaphanḓa yo rekhodiwaho kha tshifhinga tsha miṅwaha ya u bva 2020 u swika 2021 .
Vha ita ngauralo .
Kha vha ṱalutshedza vhushaka vhukati ha ndango ya tshileme i pfadzaho na mutakalo wavhuḓi u lavhelelwaho .
Zwi vho tou ṋaṋa , vhasidzana a vha tsha ḓihudza nga zwine vha vha zwone .
Khaedu yashu khulwane kha u shumisa vhuvhekanyandeme uvhu a si vhukonḓi ha mugaganyagwama , fhedzi tshikeili vhukuma tsha u thomiwa ha pfunzo .
Vhudzuloni ha izwo , vho ita ṱhoḓea dzavho dzi kha mathemo a nyito dza vhukuma ngeno vha khou shumana na tshiimiswa tsha poḽitiki tshi re hone , nahone vha lingedza khakhululo nga ngomu kha zwiimiswa zwa poḽitiki na zwa ikonomi .
Ro khwaṱha kha u hana hashu mivhuso ine ya dzhena ya vhusa nga kha u dzhavhula mivhuso na dziṅwe nḓila dzi sa elani na ndayotewa .
Mitambo yo pulaniwa u itela u pembelela iyo vhege na u dubekanya zwoṱhe zwo no swikelwaho u bva tshe senthara dza thomiwa nga 1999 .
Vhuimo ha mulayo na vhuḓifhinduleli ha vhukuma ha maanḓalanga a phendelashango o dzingiṅwaho aya , honeha , ha khagala .
Ho bvelela mini kha khali ye ya sala nnḓa vhusiku ?
Talelani maiti a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Thenda dza u rengiwa ya thundu , tshumelo na zwishumiswa dzo khethekanywa nga nḓila i tevhelaho :
I kwama vhone , mme ane a khou ṱunḓela vhana vhawe e eṱhe u bva Delft , ane mundende wawe u sa unḓe ene e eṱhe , u unḓa na vhaḓuhulu vhawe .
Mushumo wa netiweke ya sisiṱeme ya u enda kha maitele a u ita vhudzulo ndi zwa ndeme u itela u ṋetshedza muhanga wa vhupo ha mutheo nga ngomu hune maitele a ḓoroboni o vhalaho ane a kwama matshimbilele a vhathu kana vhutendeleki ha vhathu , thundu na tshumelo , zwi wana tshivhumbeo tsha vhupo .
U bvela phanḓa ha vhutshilo ha vhathu ho ḓitika nga vhukoni hashu u ṱutshela u tshinyadza sisiteme dza mupo dzine dza vusuludza pulanethe .
Zwi tshiya nga u ṱhaṱhuvha khonadzeo dza khombo ine ya nga bvelela mafhungo oṱhe are afho nṱha a yelana na zwiito zwa vhathu , zwivhangi zwa nga nnḓa kana mililo na zwiwo zwa mupo u fana na u thulana ha mabufho na zwiṅwe .
Thandululo dza tshifhinga tshipfufhi dza u ḓivhea dzi nga kunga kha vhanzhi , fhedzi a dzi nga ḓo ṱanganyisa na u fusha na u fhodza vhathu vhashu .
U lwa haṋu ni sa neti na u ḓiṋetshedza sa vhahali vha zwiṱhavhelo zwo ita uri zwi konadzee uri ndi vhe ndi fhano ṋamusi .
Tshiṱirathedzhi tshi lwela u vhea shango sa vhupo ha ndeme ha vhubindudzi ha Afrika ha u tou ḓinangela hu tshi ṱuṱuwedzwa vhubindudzi ha ndeme ha mashangoḓavha na ha fhano hayani .
Phalamennde yo vhumbwa nga vhaimeli vha vhathu vha 400 vho khethwaho nga mbofholowo ya dimokirasi vhane vha vhumba Buthano ḽa Lushaka .
Ṱhaṅwe tsha ndemesa , ri tea u ima ra tandula masia o fhambanaho a ikonomi - vhuṋe , zwikili na ndango .
Ri khou vha ṱanganedza na u livhuwa uri vha khou ṱanganedza tshanduko i elanaho na tshifhinga .
Kha lifhasi ḽa vhuḓi muthu a lwalesaho , hu si o pfumesaho u fanela u wana ndondolamutakalo khulwanesa .
Mazwifhi nga ha nzudzanyululo iyi ya zwa ndaulo o phaḓaladzwa nahone ndi fulufhela uri tshitshavha a tshi nga ḓo xedzwa .
Ni tshimbila nga u ongolowa ngauri ni tshimbila no hwala nnḓu muṱanani. tshi amba nga mini .
Tshiteṅwa 26 ( 1 ) tsha Mulayo wa Dzikhamphani tshi ṋetshedza muthu ane o fara kana u na madzangalelo kha tsedzuluso dziṅwe na dziṅwe dzo ṋetshedzwaho nga khamphani ire na mbuelo , kana ane a vha muraḓo wa khamphani isa shumeli malamba , pfanelo ya u ṱola na u ita khophi nga mahala nga u ṱola honoho kana u badela mbadelo dzi sa fhiri nda nṱhesa dza u ita khophi dza mafhungo eneo a khamphani .
Mulayo wa Maḓi wa Lushaka u tendela muhasho u tshi ta maitele a ṱoḓeaho a u tshimbidza zwa u itwa ha khumbelo dza ḽaisentsi henefho fhethu .
Ndi luswayo lwa hune vhutshilo ha bva hone , tshedza na vhuvha ha tshoṱhe ha vhathu .
U itela u swikelela kha u thoma tshikwama tsha mutshudeni tsho dzinginywaho na u tikedza modele u lusaho u khwinisa tswikelelo , u bvelela na uri matshudeni vha kone u tholea u bva kha miṱa i shayaho na miṱa ya vha shumaho , hu ṱoḓea vhunzhi ha tsheo dza mbekanyamaitele .
Zwi na miṅwedzi i ṱoḓaho u swika miṋa zwazwino u bva tshe nda ima hafha phanḓa ha dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa Phalamennde nda ḓivhadza lushaka nga ha Pulane ya Mvusuludzo na mbuedzedzo ya Ikonomi .
Nga kha vhuḓifari havho , muṅwe na muṅwe a nga fha tshivhumbeo na zwi re ngomu u ya kha ndeme i ḓivheaho sa " vhufulufhedzei kha tshiimiswa . "
Mbekanyamushumo ya tsireledzo i dovha ya vhea phanḓa vhasidzana na dzikhomba vha miṅwaha ya 15 u swika kha 24 nahone ndivho yayo ndi ya u fhungudza u kavhiwa ; u fhungudza u ḓihwala mivhilini ha vhaswa ; u fhungudza vhudzekani na pfudzungule dzo ḓisendekaho kha mbeu ; u dzudza vhasidzana tshikoloni u swika kha maṱiriki ; na u engedza zwikhala zwa ikonomi kha dzikhomba u itela u lingedza u vha tinyisa kha maduna mahulwane .
Kha tshiimo tshine tsha langea , gesepfuḓi i nga shumisiwa zwavhuḓi sa tshidzidzivhadzi tsha khovhe dzine a dzi bveledzi masalela ane a shata vhulwadze , zwenezwo zwi amba uri khovhe idzo dzo tendelwa u ḽiwa nga vhathu .
Mugaganyagwama u tea u katela ngamaanḓamaanḓa vhunzhi ha ṱhanganyelo ya masheleni na tshivhalo tsho ṱanganelaho tsha awara dzi ṱodeaho .
U ḓadza mivhigo yo teaho ine ya elana na vhugudisi ha matshudeni kha masia a kiḽinikhala .
Ndi tsaino dza vhukuma fhedzi dzine dza ḓo vha dzone kha fomo iyi .
Khomishini a i tendi uri haya ndi mafhungo o teaho u wela nga fhasi ha mushumo wayo .
Mitevhemiṱoli yoṱhe yo dzheniswa kha Excel nahone tsenguluso ya zwitetisitiki yo khunyeledzwa .
Afrika Tshipembe na European Union ( EU ) vha khou khunyeledza nyambedzano vha na muhumbulo wa u khunyeledza thendelano ya mbambadzo na mveledziso .
( b ) musi Buthano ḽi tshi khou kundelwa u khetha Muphuresidennde muswa hu saathu u fhela maḓuvha a 30 musi ho vha na tshikhala .
Miraḓo nga muthihi vhane vha ita dziṅwe tshaka dza u shumiswa ha maḓi vha tea u redzhisiṱara kushumisele ukwo sa muthu o ḓiimisaho nga eṱhe .
( b ) u londiwa nga muṱa kana vhabebi , kana ndondolo iṅwe yo teaho arali o bviswa kha muṱa ;
( d ) vhushaka vhukati ha mukano na ndivho ; na
Tshiṱafu tsho dovha hafhu u farwa zwavhuḓi nga maipfi avhuḓi a khwairi yashu i re na vhukoni .
Zwo dzula zwavhuḓi , thi bvisi muhumbulo kana khunyeledzo kha mafhungo aya .
Ho vha hu na vhuṱanzi , vhune vhu nga si hanedzwe , ha uri miṅwe miraḓo ya vhashumi vha tsireledzo vho tendela vhathu vha tshi dzhena ngomu tshitediamu vha si na thikhithi uri vha kone u ḓiitela masheleni .
O tholiwa sa muraḓo wa vhashumi vha masipala .
Sa afha ri fhano ri tshi khou kwamea nga pfunzo , ndi ṱhalutshedzo mbili dzine dza ṱhaḓulana dzine dza sedzwa .
Tshavhuvhili , zwiḽiwa zwire hone zwi tea u ḽiwa nga nḓila yone .
Mvelelo idzi ndi dza vhuṱhogwa kha u vhea tshikalo dza dzitshaka na tsumbanḓila dza u amba na u tsireledza pfanelo na zwitandadi zwa mishumo .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muvhuso na vhathu vha United Kingdom , nga maanḓa miṱa na vhafunwa vha vhafu , khathihi na u tamela mashudu dzikhuvhabvu uri vha ṱavhanye u fhola .
U dzhena ha masheleni kha maraga wa bondo ho vha ho khwaṱha vhegeni yo fhelaho , zwi dzinginyaho uri nyimele dza masheleni a dzitshaka i ise phanḓa na u dzika .
Ri tenda uri komiti ya muvhalelano i na mushumo wa ndeme ine ya tea u ita kha milandu ine ha nga vha na u kanakana nga ha u ḓiimisa nga eṱhe ha muṱolambalelano .
Vhana vha tamaho u vula akhaunthu vha tea u fhelekedzwa nga vhabebi kana vhalondoti .
Musi dwadze ḽa dzheremani ḽi tshi khou bvelela na tshutshedzo khulwane kha tsireledzo ya mutakalo wa mashangoḓavha , a ro ngo tea u dzhiela fhasi masiandaitwa a ḽifhasi na malwadze a phirela o ṱokaho midzi .
Tshenzhelo kha sia ḽa zwa vhuṱoli ( ha nga nnḓa na ha nga ngomu ) i ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Tshirendo itshi tshi ni vhudza mini nga kudzulele kwa pulanete ?
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme uri thandela dza mveledziso ya themamveledziso na vhuṅwe vhurangeli ha mveledziso ho itwaho nga muhasho uyu ho khwaṱhisedza uri zwitshavha zwi a vhuelwa thwii .
Hezwi zwi itwa ngauri mulayo wa sialala a u ngo alwa nahone wo fhambana u ya nga zwitshavha .
Data i dovha hafhu ya humbudza uri vundu ḽi khou ṱutshela kule u bva kha zwa nḓowetshumo .
u vhala nga vhavhilivhavhili / eṱhe
Tshipiḓa tsha u thoma tsha pulane tsho khunyeledzwa .
Mbetshelwa ya u bvumba tshikafhadzo ya mufhe yo khetheaho kana ya tshumelo dza mafhungo a vhunzani ha mufhe .
U shumiswa ha zwishumiswa izwi hu nga tikedzwa nga u shumiswa ha thekhinoḽodzhi ya mafhungotsivhudzi ine ya ḓo ita uri u shumiswa ha data hu konadzee , hu tshi shumiswa zwithu zwi no nga tshisiku tsha data kana sofuthiwee yo ḓisendekaho nga spreadsheet .
Zwi a leluwa vhukuma vha vhuya vha limuwa uri vha mushelamulenzhe muhulwane kha thaidzo .
Musi ri tshi vhona mapholisa vhukhakhi , ri tea u dzhiela nṱha usa fhedza ri tshi khou vha dzhiela mannḓa ra khoḓa pfudzungule dzire kha tshitshavha tshashu .
Ṱhoho ya bammbiri iḽi ḽa u shumela ni i vhona nga
Ri hone nga maanḓa kha nḓowetshumo na uri ro ita zwithu zwine zwigwada zwa vhatshini zwavho a vha athu vhuya vha zwi ita .
Tshikhala tshi nga dovha tsha kaliwa na dziṅwe tsumbedzo ( sa tsumbo , tshivhalo tsha nyanḓadzo dza dzhenaḽa dza saintsi na dza thekiniki ) fhedzi u shayea na vhuvha vhu kanganyisaho ha mafhungo zwi ita uri zwi konḓe u dzhia phendelo i pfadzaho .
U lavheleswa ha vhathu vha re zwigwada zwi vhidzwaho zwa khovhakhombo ( vha sa zwi ḓivhi ) nga vhaofisiri vha muvhuso zwi a pfesesea , tenda zwa vha zwi tshi khou thivhela vhufheṱashango .
Yo thoma Khorotshitumbe sa foramu khulwane ya u dzhia tsheo na u ṋetshedza mihumbulo ya vhaḓivhi
Komiti ya Vhavhusi vha Bannga ya Lushaka i na milayo ya thungo ya ndivhanele .
Zwi fanela u dzhielwa nṱha uri zwidodombedzwa zwi nga ṱalutshedzwa / pindulelwa kana zwa leludzwa u itela uri zwi swikelelee nga vhaṋetshedzi .
Mushumo wa u tikedza na u alusa mbekanyamushumo ya u bindudza ha tshitshavha tsha Afrika Tshipembe , na kha u bindudza ha sekhithara ya phuraivethe .
Ri fanela u vhona zwauri nḓila heyi ya nḓisedzo i dzula i hone na u davhidzana ngayo .
Tshikhala tshine khumbelo ya itwa nga tsho , musi itshi khou itelwa muṅwe muthu :
Hu ḓo dovha hafhu ha vha na tshivhalo tsha tshumelo dza mukoni dzine a dzi nga ḓo vhewa kha puḽatifomo ya vhuongelo ha vhulwadze ha muhumbulo wa mukoni .
Komiti dza wadi dzi rumela masipala mutevhe wa thandela dza tshikalo tsha masipala dza kutshimbidzele kwa IDP dzine dza tea u sedzwa uri dzi dzheniswe sa thandela dza IDP .
Phambano dzi nga kha ḓi vha hone kha zwo khetheaho zwi fanaho na nḓisedzo ya tshumelo , kana mavu na zwiko zwa mupo .
Vha fanela u kona u hwala vhuḓifhinduleli .
u vha tshi swikeleleaho kha avho vhana
Tshivhalo na u angafhala ha zwitopo hu vhumba lushaka lwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha zwidimela zwa vhuendelakule kana zwa luvhimba .
Arali ho vha na thikhedzo kana hu songo vha na thikhedzo ya vhoṱhe malugana na u vhumbiwa ha mbumbano ya tsireledzo kha mulilo
Afurika Tshipembe ḽi khou dzula ḽo ḓivhofha u ṋetshedza thikhedzo nga u ḓo ṱhaṱhuvha vhathu , u pfumbudza na tshumelo dza ḽaborathari kha dzhango ḽa SADC .
Ndangulo ya mupo i tea u engedzedzwa kha tshiṱiriki tshoṱhe .
Nḓila dza u tshimbidza zwa mbambadzo na dzone dzo fhambana vhukuma .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma na Minisita wa Pfunzo ya Ntha na Vhugudisi Vho Blade Nzimande vho sumbedzisa uri nyavhelo iyi i ḓo katela u sa engedzwa ha mbadelo he ha tendelanwa ha ṅwaha uno wa tshikolo , zwikolodo zwo vhuthanaho zwi re khagala zwi kolodwaho nga matshudeni vha tshi koloda Tshikimu tsha Thuso ya Masheleni ya Matshudeni ya Lushaka ( NSFAS ) na u thivhela mbuthanyo ya zwikolodo izwo lwa tshifhinga tsha vhukati .
Mutakalo maelana vhupulani na nḓisedzo ya tshumelo ya vhuongelo ha vhukati na zwone ndi zwa vhukuma .
Zwi amba uri , zwauri lupfumo lu khou kovhekanywa u lingana zwi tea u .
Nḓivho na vhukoni zwa u shumisa ngona dza u ita zwithu dzavhuḓisa dza u wana thundu dza u fhaṱa na ndangulo na ndangulo ya konṱiraka kha Sekhithara ya Tshitshavha .
Vhudzulo ha Zwitshavha na ha vha re vha miholo ya vhukati a ho ngo swika he ha ṱuṱuwedzwa kana ha dzheniswa sa tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha u fhaṱela vhathu vhudzulo vunduni ḽa Kapa Vhubvaḓuvha kana kha pulane dza u fhaṱela vhathu vhudzulo dza vhomasipala sa tshipiḓa tsha Pulaneṱhanganeli dza Mveledziso ya Mimasipala .
U badelela phanḓa kana u badela nga tshipiḓa zwi anga itelwa nyambedzano nga hazwo sa tshipiḓa tsha inḓila idzi nauri dzi a ṱavhanya na u kona u humbulelea , fhedzi dzi nga fhungudza mbuelo dzi ḓaho nga murahu ha tshifhinga tshilapfu
Ni ḽa zwiḽiwa zwifhio ?
Kuitele kwa shishi kwo tendela mvelaphanḓa khulwane uri i itwe musi hu tshi khou shumiwa nga nḓila i fulufhedzeaho ngomu ha mbadelo dza muhwelelwa dzi fhungudzaho mbekanyamaitele .
Mashango o ḓiimisaho na one a ḓiphiṋa na vhuṱumani vhunzhi kha masia a sekhithara dza mitambo , mvelele na sekhitha dza tsharithi dzi vhonalaho kha pfunzo .
I dovha ya vha na vhuḓifhinduleli ha u ṱola na u sedzulusa u shumiswa ha mbekanyamitele ya ndangulo ya vhashumi , zwiṱirathedzhi na sisiṱeme , ndondolo ya vhushaka mushumoni vhu pfadzaho na u bveledza vhuḓifari .
U monithara uri komiti dza wadi dzi khou ṱangana nga pfanelo naa , u ṅwala mivhigo ya ṅwedzi / kavhili nga ṅwedzi malugana na thandela khathihi na mafhungo a no kwama komiti dza dziwadi , na uri dzi rumelwe kha Khoro ;
Pulane ya Themamveledziso yo Dzudzanyeaho i ḓo vhumba mutheo une khawo ha ḓo dzhiiwa tsheo dza nga ha vhubindudzi kha zwa themamveledziso nga Muhasho washu .
Na uri tsha vhuvhili , vidio yavho ya u vulwa lwa mulayo i a wanala naa kha mashango ?
Heyi khethekanyo i tea u ḓadzwa fhedzi nga Muḓisi wa mbilaelo ane a khou sumbedza uri u khou imelela madzangalelo a tshitshavha .
Zwiṅwe hafhu , vhunzhi ha vhaongi vha re na tshenzhelo vha ḓo wana miholo yo dzudzanyiwaho hafhu musi ri tshi khou khwaṱhisedza u thoma u shuma ha luṱa lwa vhuvhili ( hune ha vha hu tshi khou dzhielwa nzhele tshenzhelo dzo teaho ) mathomoni a ṅwaha u ḓaho .
U sedzesa kha ofisi ndi u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi , ndangulo , ndaulo na ndangulo nga u angaredza ya mashumele a tshikwama .
Mushumo wa u konisa nyito idzi u kha Khomishini ya Mbuedzedzo ya Pfanelo dza Mavu na Khothe ya Mbilo dza Mavu .
Zwi na ndeme u sedzulusa ndozwo dzi re nṱhesa dzi no vhangwa nga u huṱana hune ha nga bvelela vhutshiloni ha mushululo .
Maitele a zwa masheleni o lavhelesa kha mashango a vhakolodi na ane a vha vhakolodisi .
Posani thongwana kana giravhulu ngomu boḓeloni .
Wo vha wo itelwa milambo na maburoho na milambo yo tou itiwaho .
Kha lushaka ( Afrika Tshipembe )
Zwi tshi kha ḓi vha vhuḓifhinduleli ha muhumbeli u nanga zwine zwa vha zwa tshiphiri , DEA i fanela u vhona uri izwi zwi a pfala nahone a zwi thivheli u dzhenelela ha tshitshavha .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza :
Malugana na khethekanyo ṱhukhu dza ( 1 ) ( d ) na ( e ) na ( 2 ) ( c ) .
Sisiṱeme heyi i shumiswa nga Muṅwalisi wa Vhuendi ha Vunḓu nahone i na zwidodombedzwa zwa madzangano oṱhe a thekhisi dza zwibazana , miraḓo ya hone , mimoḓoro yavho na nḓila dzine vha shumela khadzo .
Hei nḓowenḓowe ya u vhala hayani , arali ya nga dzulela u itwa tshifhinga tshoṱhe , i na ndeme khulu ya u gudisa vhagudi u vhala .
o mafhungo a vhe mafhungo maambiwa .
Musi HIV i tshi fhedza maanḓa sisiṱeme dza tsireledzo dza muvhili , mivhili yashu i a koni u konḓelela malwadze a fanaho na TB na nyumonia .
Nga murahu ha minetse miṱanu vha imise nyambedzano
Rekhodo dzine Muhasho wa vha nadzo dzine dza dzula dzi dza u wanala 5 6 .
Mashango ane a kwamea nga u omelwa ha mavu a khou tevhedza Thendelano nga u bveledza na u tevhedza muito wa mbekanyamushumo dza lushaka , dzingwana , na dzingu .
Vhafhinduli a vho ngo ṱanziela kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Zwi tshi ya kha makumedzwa , vhathu vhashu vha khou vhilaedzwa nga vhutshinyi , dzibada , tswikelelo ya pfunzo , zwikimu zwa vhugudela mushumo zwa vhaswa , maḓi , muḓagasi na thikhedzo ya mabindu maṱuku .
Thimu i ḓo vhumbwa nga Minista wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi , Vho Ronald Lamola ( Murambi ) ; Minista wa Gwama , Vho Tito Mboweni , Minista wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo , Vho Senzo Mchunu , Minista wa Vhuvhusi ha Tshumisano na zwa Sialala , Dokotela Vho Nkosazana Dlamini Zuma na Minista kha Ofisi ya Muphuresidennde , Vho Jackson Mthembu .
Ri tenda uri zwi ḓo ita uri gogo kha muduba ḽi sa vhilahele nga maanḓa .
U ṅwala mafhungo a no kwama tshifanyiso hu tshi shumiswa tshifhinga tsha zwino tsha khou .
Thendelano i ḓo ita uri vhashumi na vhaṋe vha bulasi vhavhe vhaṋe vha bindu ḽa bulasi vhoṱhe fhasi ha masipala wapo wa Mshwathi ngei Greytown .
Hezwi i tou vha ḽiga ḽa u ḓadzisa kha u ndingedzo dza Afrika Tshipembe dza u shumisa Mbekanyamaitele ya Lushaka ya u Fhindula kha Tshanduko ya Kilima u itela u alusa mveledziso ya tshoṱhe na u swikela zwo teaho zwa mupo une u si vhe tshinyadzo kha mutakalo kana muthu , sa zwe zwa vhekanyiswa zwone kha Mulayotewa .
Maano a vhuṱali ane Afrika Tshipembe ḽa ḓo vha yo ḽo sedzesa khao kha BRICS ndi u alusa u ḓadzisa ndeme ya mbambadzo , u kokodza vhabindudzi kha sekithara dza vhubveledzi dza shango na u hudza tshumisano u itela u alusa swikela ndivho dzashu dza mveledziso .
Tsha vhuraru , muhumbulo wa vhuḓifhinduleli wo fhaṱwaho kha Muhanga wa Dakar wa Nyito ndi tshiṅwe tshipiḓa tshi ṱuṱuwedzaho .
Mugudi u shumisa zwikili zwa foniki a dovha a saukanya nyimele na tshivhumbeo tsha ḽiṅwalo uri a kone u wana zwine ipfi ḽa amba zwone a tshi ḽi bulela nṱha na ngomu .
1.8 . Khabinethe i khoḓa u iswa phanḓa ha mbekanyamushumo ya themamveledziso ya tshitshavha ya miḽioni kararu wa dzi rannda nga Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya Vhuphuresidennde yo rwangaho phanḓa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma .
Khasiṱama ndi madzangano oṱhe a zwa vhutsila na mvelele , vhashumi nga vhone vhaṋe , matshudeni a vhutsila na mvelele , NGO a kha vundu .
Khumbelo ya u ombedzela vhudzulapo ha Afrika Tshipembe halutshedzo
Demokirasi ya Afrika yo no vha ya khwiṋe vhukuma nga kha u fariwa ha khetho dzo vhofholowaho nahone dzi sa dzhii sia .
Mveledziso ya mafhi na phaḓaladzo zwi ṋetshedza tshifanyiso tsho fhambanaho tshoṱhe kha mashango o bvelaho phanḓa zwiṱuku , u fhira kha mashango o bvelaho phanḓa nga maanḓa .
Kha maḓuvha mavhili , a ḓaho , Masipala wa Buffalo City u ḓo vha u khou Funga Mavhone a u nakisa a tshiṱaraṱani , sa tshiga tshine tsha sumbedza u thoma ha tshilimo .
Hezwi zwi amba uri tshivhalo tshihulwane tsha vhadzulapo tshi nga ṱoḓa iṅwe thuso ya zwa matshilisano , u fana na mbekanyamushumo dza vhuheḓana .
Muphuresidennde Vho Mbeki vho ombedzela uri nndwa ya u fhelisa vhushai na tshaya mveledziso kha shango ḽashu ndi mutheo wa u swikelela tshipikwa tshashu tsha lushaka tsha u fhaṱa tshitshavha tshine tsha ṱhogomela tsho ḓisendekaho nga vhathu . ' Heyi ndi ṅdila ine ra tea u pfesesa Batho Pele .
Mimasipala yashu i konḓaho yo vha i heyo ine kanzhi ya khou langwa nga ANC .
Dzhendedzi ḽa Mbulungeo ya Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe ( SASSA ) ḽi ḓo vha badela mundende nga kha maitela mathihi kha a tevhelaho :
Nyendedzi dza dzitshaka dzi te u khwiṋiswa ho sedzwa ṱhoḓisiso dzapo na tshenzhelo ine ya ṱoḓea .
Sa izwi muhwelelwa o ṱanganedza uri muhwelelwa wa vhuvhili ndi " muṋe a sa ḓivhiho tshithu " ndi na muhumbulo wauri u humiselwa murahu ha ndaka kha lutamo lwawe zwi swikisa kha vhukhwine ha vha nga fhasi ha mulayo kha iyo ndaela hu tshi i wa phanḓa .
Ro ṱalutshedzwa uri nga murahu ha u vhona izwi , vhaofisiri vha zwa tsireledzo vho dzhenelela .
Ni kona u vhona mini khazwo ?
Zwitshavha zwi khou dovha hafhu u ṱuṱuwedzwa u thetshelesa midia wapo u itela u pfa mutsho na mafhungo a shishi nga vha ndaulo ya tshinyalelo na tshumelo dza shishi .
Mbulungo ya masheleni , vhubindudzi na mbulungo ya masheleni a tshumiso zwi tikedza vhubindudzi , na uri vhubindudzi vhu khwinisa nyaluwo ya tshifhinga tshi ḓaho .
U ṋetshedza mihumbulo ya zwa mulayo nga u tou amba na yo tou ṅwalwaho nga mafhungo o fhambanaho a elanaho na muhasho .
Ndondolo ya Ndangulo na mashumele a Mutakalo na Tsireledzo Mushumoni kha vhashumi vhoṱhe .
Vha tea u wana hei phemithi muhwalo wavho u sa athu takuwa shangoni ḽine vha khou renga khaḽo .
Mathomo o ḓoweleaho kana ṱhalutshedzo yo ḓoweleaho ya u vha mulayoni ndi ya uri u linga hu mulayoni kha vhuimo hune ha khou ela ndeme ine ya khou elwa .
Muḓisedzi u tea u fha murengi tsumbathengo i fhelekedzwaho nga khophi ya nḓisedzo na musi ho no fushwa dziṅwe mbofho dzo bulwaho kha konṱiraka .
Thomani kha tshithoma .
Phambano vhukati ha mugaganyagwama wa khephitala na wa u shuma
Kanzhi , a huna sisiteme dzi re hone dza u vhona uri mivhigo yo swikiswa nga tshifhinga , nahone ndi yone , yo fhelela kana i a shumisea .
Nga u ralo ri khou ḓilivhanyisa kha mulayo wa dzitshaka hune ra sedza kha dzivisa vhudzuloni ha dziphemithi .
Ri dovha ra fhululedza Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde na vhaeni vhashu vhane vhanzhi vhavho vha vha vhatumbuli vha United Democratic Front ye ya tumbulwa miṅwahani ya 25 yo fhiraho .
3.1 . Khabinethe yo themendela Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Tshiendedzi tsha Mugudi , i sumbedzisaho ndededzo kha ṋetshedzo ya tshumelo dza vhuendi ha tshitshavha dza mugudi dzi bveledzaho , dzo teaho na dzo tsireledzeaho .
Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo washu , we wa imelwa hafha , na mazhendedzi a vhubindudzi ashu a vunḓu , oṱhe a khou lavhelela u thomiwa ha vhushaka ha bindu vhu vhuedzaho vhoṱhe .
Hu tea u vha a muhanga wa u langa mafhungo a kushumele .
Sedzani thebulu ni fhindule mbudziso sa zwe dza nomboriwa .
Nga 2012 muvhuso wo dovha wa ḓivhadza mbekanyamushumo ya mutakalo ya tshikolo , ine ndi vhuṱhaḓuli kha vhuṅwe vhuleme vhune ha kundisa u bvela phanḓa ha vhaṅwe vhana .
Khaedu dza zwa masheleni kha pfunzo ya nṱha a dzi ngo pimiwa fhedzi kha Afrika Tshipembe .
Theo ya mulayo yo khethwaho lwa dimokirasi i a dzhiela nṱha mutsiko wa tshitshavha u itela u khwaṱhisedza uri vhugevhenga ho imaho ngauri vhu vhonalaho sa vhune ha shushedza vhukuma vhu wana ndaṱiso yo teaho na u nga ṱoḓa uri theo ya mulayo i khwaṱhisedze nga nḓila yo livhaho kana i songo livha uri ndaṱiso idzo dzi khou itwa .
Zwino sedzani ipfi ḽa mbigilugu ndi ḽa u ḓisikela ḽine ḽa amba mbilu .
Muloi ha iti vhuṱambo , ha buli maipfi a u lowa , nahone ha na mishonga .
Vhuingameli ho ḓivhadzwa uri hu na matshudeni vhane zwa zwino vho fhedza vhugudisi havho ngei kha khoḽedzhi ya vhupfumbudzi ya Kroonstad .
Ro pfa maipfi a vhaswa vhe vha matsha u ya Union Buildings vhege yo fhiraho , vha tshi khou ri kulumedza uri ri dzhie maga a u tsireledza pulanethe yashu .
ICD i ḓo rumela muvhigo na themendelo kha Mulanguli wa Vhutshutshisi ha Tshitshavha .
U ya nga Saveyi ya Tshitshavha ya Stats SA ya 2016 , tshivhalo tsha vhathu tshi no khou aluwa tshi khwine kha tsha kale .
( 7 ) Arali Muphuresidennde wa Vhuhaṱuli kana Muphuresidennde wa Khothe Khulwane ya Khaṱhululo a sa koni u shumela khomishini lwa tshifhinganyana , Mufarisa Muphuresidennde wa Vhuhaṱuli kana Mufarisa Muphuresidennde wa Khothe Khulwane , nga nḓila yeneyo ine zwa ḓo ṱoḓiwa ngayo , u ḓo farela kha Khomishini .
U kherukanya ka gayiwa ha malaṱwa zwi anzela u ṱoḓiwa u khwaṱhisedza uri vhukwamani ho linganaho ha tshivhulahazwitshili nga malaṱwa a tshiomate .
Tshikalo tsha tshifhinganyana tsha zwa data ya khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi ine ya tea u kuvhanganyiwa , sa tshipiḓa phurogireme ya u pima , i ḓisendeka nga tshivhalo tsha zwiṱuṱuwedzi .
Mushumo wa Masipala ndi u thusa na u sika milayo yo tiwaho ya mushumo ya zwa ikonomi yapo u thoma na u aluwa .
Ngaha u ṅwalisa khamphani i si ya mbuelo
U khwaṱhisedza ndinganyiso na tshumiso ya maḓi ire na mbuelo na zwiko zwi elanaho nao u itela zwa vhuḓimvumvusi zwo ḓisendeka nga milayo ya ndangulo ya vhupo i pfadzaho .
Kha ri ite nyito Tevhedzelani mitaladzi uri ni wane zwiambaro zwine vhana vha zwi funesa ni kone u khaḽara mabaḽoni uri zwi fane ( zwi metshe ) .
U otela pulane ya tshiṱirathedzi uri i vhe mutheo u pfalaho wa mashumele a mugaganyagwama , u tea u vha wo ṋetshedza zwododombedzwa tshivhumbeo tsha tshiimiswa .
Zwenezwo , mbekanyamaitele idzi a dzi dzhiiwi sa dzi pfadzaho kha u bveledza tshenzhemo ya ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
1.7 . Mavharivhari a zwiito zwa vhuaḓa ane a khou ṱoḓisiswa hu katelwa vhufhura kha khovhelo ya zwiputu zwa zwiḽiwa , mindende ya thusedzo ya matshilisano , thengo ya dziPPE na dziṅwe ṋetshedzo dza zwa dzilafho , na u phusukanywa ha Tshikwama tsha COVID- 19 tsha Vhashumi tsha Tshifhinga nyana / Tshikimu tsha Thusedzo ya Vhatholi .
Yunivesithi ya Stellenbosch ( SU ) i ṱanganedza na u tikedza kuitele kwo ṱanḓavhuwaho kwa sekhithara kha vhuleme ha zwa masheleni ha zwino nga ngomu ha pfunzo ya nṱha Afrika Tshipembe , vhune zwa zwino ho engedzea u ya nṱha kha ḽevele i vhilaedzaho i si na vhudziki , mifhirifhiri , khakhathi , na tshinyadzo ya ndaka .
Ndo tenda ngauri vhaṅwe vha avha vhathu vho ntikedza maḓuvhani a musi ndi tshi kha ḓi tamba .
Vha humbelwa uri vha ri kwame kha 0860 00 4367 arali vha si na vhuṱanzi ha uri vha nga dzhoina GEMS .
Miṱangano yo fhambanhao ya vhuvhudzisi yo farwa na vhunzhi ha vhathu zwi tshi kwama nḓisedzo ya tshumelo , akhaunthu dza khasiṱama khathihi na vhunzhi ha mbudziso zwi tshi kwama Mbadelo dza Ndaka .
Luṱa lwa tsenguluso lu amba nga ha nyimele ine ya vha hone .
NGA HA MUṄWALI
Gerani tshiṱori ni tshi pete ni tshi nambatedze buguni .
Tshomedzo ya Tshitolo tsha Shishi ya zwiendedzi zwa nndwa na dziambuḽese .
U ṋaṋa ha thaidzo kha mivhuso yapo zwi ombedzelwa nga Muvhigo wa u Humela Murahu kha Mutheo wo bveledzwaho nga Muhasho wa lushaka wa Muvhuso wa Tshumisano na zwa Sialala .
Madalo a 1 nga muunḓiwa nga ṅwaha
PAIA i ṱoḓa uri arali vha tshi khou ita heneyo khumbelo , vha tea u isa khumbelo I kha fomo yone a ( fomo hedzi dzo randelwa nga Vhulanguli ) .
U lugisa vhushaka na mashango a ḽifhasi
Mulevho wa Muphuresidennde Vho Ramaphosa wa tshiimo tsha lushaka tsha tshiwo u ya nga Mulayo wa Ndangulo ya Tshiwo , 2002 ( Mulayo 57 wa 2002 ) u shela mulenzhe lu vhonalaho kha u tshidza matshilo .
Ri na bono ḽi re khagala ḽa zwine roṱhe ra khou ṱoḓa ubva kha vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe : Ndi Tshumelo ya Lushaka ine i dzhiela nṱha tshirunzi tsha vhuthu tsha muthu muṅwe na muṅwe kha ḽino shango , u vha shumela nga nḓila ino vha ita uri vha kone u vhidza Afrika Tshipembe sa hayani .
22.1.4.9 u fha thendelo ya khumbelo ya u swikelela rekhodo ;
Bulani ipfi ḽi re na mutevhetsindo na nṋe .
Naho ṅwana wavho a tshi nga hana , vha nga tshila vha si nazwo .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo - vha ngavha vha tshi shuma na masipala kha IDP kana mafhungo a u shela mulenzhe ha tshitshavha u fana na NGOs .
Afha fhasi hu na zwiṅwe zwithu zwine na zwone zwa tea u elwa musi hu tshi shumiswa Khoudu :
Fhedziha , mvelele , vhureleli na luambo zwi na khonadzeo ya u khethekanya zwitshavha arali zwi songo langiwa nga ṱhogomelo khulwane .
" Ro vha na mashudu ro kona u ṱavhanya ra doba bege dzashu dza tshikolo ra bva nadzo " ndi Sbu Ndidi a no ralo a tshi pfala o no vhofholowa .
U ṱalutshedze nḓila zwadzo dza u pulana na u vhekanya thandela ..
U hanedza uhu hu ḓo thivhela vhabebi kha u " ṱuṱuwedza zwiiti zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa vha zwa dzinndwa na u vhonala sa zwa u tshinyadza " kha vhashumi vha muvhuso .
U topoliwa ha Pfufho dza u Funza dza Lushaka hu sedza u shela mulenzhe ha nṱha hune vhadededzi vha ita kha u bveledza shango ḽashu .
U monithara na asimennde zwa madzingu a kha khunzikhunzi zwo vha nga fhasi ha vhuḓifhinduleli ha maanḓalanga a dzingu na zwiimiswa nahone zwo itwa nga nḓila nnzhi dzo fhambanaho .
Tshivhangiwa , vhunga vhaeletshedzi vho bula , tsho vha uri mufhinduli o vhofhea uri a livhane na phindulamulandu dzi no kwama mukano wa maanḓa a mulayo .
A hu na tshiluḓi tsha ndulamiso tshine tshi nga shumiswa kha Biḽi ya Vhunzhi hune mitengo yo vhalelwa u swikela kha ṱhanganyelo ya tshelede .
Vhudzivha ha maḓi hu re fhasi ha vhulapfu ha gabelo , obithi dza khulungwa dzi shanduka dza vha makumba nahone u dzinginywa ha gabelo hu thoma u shuma sa maanḓa mahulu kha matheriaḽa a luvhanḓe lwa lwanzhe kana zwithu zwo ṱaneaho sa phaiphi .
Vhanna vhanzhi a vha iti mishumo ya hayani ngauri i dzhiwa i mishumo ya vhafumakadzi .
A ho ngo tou fa fhedzi vhathu vhanzhi , vhe vha tshila vho sala vho ṱangulwa vha si na vhukhudo , zwiḽiwa kana maḓi zwa ṋaṋisa vhuṱungu malugana na u xelelwa nga miṱa yavho na u ṱangulwa ha zwitshavha .
Mukovhe wa ndaka u lavheleswa nga kotara u itela u khwaṱhisedza uri u nga ngomu ha ndaulo ine ya ṱoḓea .
Kana vha a itela khaedu mulayo u shumanaho na u aniswa na u vhigwa kana hu na masiandaitwa na u phumulwa ha mbingano .
Milayo na milawana ya u thivhela vhufa ha mvelele yo ṱanganedzwa kha mashango a Yuropa na huṅwe fhethu u bva nga ṅwaha ḓana fumiṱahe .
Ndangulo ya vhushaka ha vhashelamulenzhe i kha ḓi ṱoḓa u konanywa .
Musi maimo o no vhewa , a nga elwa nahone u ela ndi zwa ndeme kha u lingedza huṅwe na huṅwe u khwiṋisa maimo a tshumelo .
Vhunzhi ha thandela dzo itwa nahone dziṅwe dzi kha ḓi vha kha masia o fhambanaho a u itwa .
Vharema vhe kale vho vha vha si na tswikelelo ya mavu .
Zwi sumbedza tshifhinga tshine ra fanela u ṱoḓa u livhanya Pulane ya Tshiṱirathedzhiki i re hone na Mugaganyagwama u itela u kona u swikela maṅwe maga a u dzhenela a tshiṱirathedzhiki a shishi e a ṱoḓea u itela u dzikisa mashumele na u khwinisa tshumelo .
Hezwi ndi pulane dzo dodombedzwaho zwihulwane dza Yunithi dza Tshitshavha dzo Khwaṱhaho dzo ṱalutshedzwaho u thoma .
U ṋetshedza ngeletshedzo dza ndaulo kha khethekanyo dzoṱhe dza ofisi .
Vha tea u wana phemithi ya u renga zwifuwo nnḓa uri vha kone u ḓisa zwithu zwine ha nga itwa ndingo ngazwo kana zwipiḓa zwine zwa nga thusa u wana maṅwe mafhungo nga ha dzidzhini u bva nnḓa sa :
Vhadzhiamikovhe vhoṱhe vha shela mulenzhe kha u khwinisa tshumelo na nḓisedzo yavhuḓi .
Tshitshavha tshi dzulaho mishashani tsini na tshivhindi tsha ḓorobo vha khou pfuluselwa kha mveledziso ya dzinnḓu ntswa i re 20km u bva tshivhindini tsha ḓorobo .
Afrika Tshipembe ḽo sedza phanḓa kha u shuma na muvhuso wa France fhasi ha vhurangaphanḓa ha Vho Macron kha u ṱanganya vhushaka ho dzulaho ho khwaṱha ha polotiki , ikonomi na mbambadzo vhukati ha Afrika Tshipembe na France .
Zwifhinga zwa u badela murahu zwa thengiselano dza lushaka ulwu dzi anzela u vha maḓuvha a furaru- , furathi- , fuṱahe- , ḓana na fumalo , ngauralo ngauralo , fhedzi a si kanzhi a tshi fhira ṅwaha muthihi .
Heyi miaro yo ṋewa thendelo nga vha Birou ya u Thivhela Vhupofu .
Hezwi zwi katela tshaka dzo fhambanaho dza masia hu tshi katelwa na vhuinzhiniara , dizaini ya ḓorobo , ikhoḽodzhi , dimogirafi , zwa ikonomi , masheleni , na zwiṅwe .
U sedzulusa mugaganyagwama wa masheleni a u sokou ṋetshedza na u sedza pulane dza wadi siani ḽa zwa thekiniki ; na
Mbuno dza izwi dzi katela vhurangaphanḓa vhu no khou ṱahela khathihi na mihanga ya vhusimamilayo na muthu .
Nḓila dzavhuḓi dza u bvisela khagala zwine wa pfa
Ṱalutshedzani khonani yaṋu nga tshifuwohaya tshaṋu kana tsha muṅwe muthuvho ane na mu ḓivha .
Vhubveledzi , vhulimivhufuwi , vhuendelamashango , vhuendedzi na ḽodzhisiṱiki na dziṅwe sekhithara dzo vhalaho dzo topolwaho dzi ḓo dzudzanya maanḓa a ikonomi ya vundu .
U ita ḽitambwa ḽa u ṅwala ( tsumbo : u ita garaṱa ya ndumeliso , u ṅwala vhurifhi ) .
Nga roṱhe ri tshi nga isa phanḓa na mafulufulu nga mutambo washu na u ita uri mutambo washu u swikelee nga vhoṱhe kha shango iḽi .
ndugiselo ya nyito dza Vhutsila na pfunzo ya nyonyoloso , tsumbo , u ambara apuroni , u bvula zwienda ;
Ṱhoḓea dza zwishumiswa zwoṱhe zwa ndivhotiwa ya muhasho ya ndeme iṅwe na iṅwe dzi fanela u sedziwa kha mukovho wa mathomo wa tshifhinga tsha vhukati wa muhasho .
U vulwa ha ndangulo ya u dzhena ya tsireledzo na khura ; kha vhuṅwe vhupo ha malo a zwo ngo bvelela sa izwi ho vha hu si na mugaganyagwama wo kovhelwaho kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Zwo ralo , musi vhaṅwe vha vhalavhelesi vho ṱaṱisana kha uri zwiko zwashu zwi khou ṱhaselwa na u vha kha ṱhahelelo ya mugaganyagwama zwo thoma mbonalo ya muvhuso kha u engedza u shumisa na u fhungudza muthelo , ro ṱoḓa u dzhia nḓila ya kudzhenele ya ndeme .
Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza fulo iḽi nga 1998 sa ḽiṅwe ḽa maano a u dzhenelela kha u sika tshitshavha tshi si na pfudzungule .
TSUMBEDZO YA KUSHUMELE KHA KOMITI YA WADI
Maraga wa mabaphanya wo rengisa tshivhalo tsha nṱha sa izwi tshivhalo tsho dzula tsho khwaṱha nahone hu khou lavhelelwa uri mitengo i ḓo khwaṱha phanḓa ha holodeni dza Nyendavhusiku .
Ezwi zwi katela u vhewa ha milayo ya ndivhanele na u dzumbulula pulane ya mushumo na adzhenda ya tshivhumbeo tshiṱuku tshiṅwe na tshiṅwe tshe tsha thomiwa u itela u tikedza zwipikwa zwa sekhithara .
Ri fanela u vulela khanedzano iyi vhukati ha zwigwada zwo fhambanaho kha tshitshavha tsha hashu .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwi tea u katela masia a mutheo a u sedza kha ndivho dzi swikeleleaho .
Naho muṅwe na muṅwe a tshi zwi ḓivha uri inifuḽesheni i elana na u gonya ha mitengo , ndi tshiteṅwa tsha ikonomi tshine tsha vhanga nḓaḓo na u shaya fulufhelo .
U wana zwinzhi ngaha uri vha itani musi vha tshi sudzuluswa kha mavu vha kwama
Hu fanela u vha na rekhodo dzi no fusha na dzi no shuma tsha u tshimbidzwa ha tshelede .
MutengowaGEMS:Mutengounevhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vha ḓo badelwa ngawo kha tshumelo dzo ṋetshedzwaho miraḓo ya GEMS .
Pulane yo itwaho nga u tou funa na yone i nga vha na zwifhinga zwine u iledzwa ha vha ho imiswa zwa u dzhoina kana u litsha nga mbonalo ya akhaunthu ya muthu nga musi muṅwe .
Musi wo no phasiswa u vha mulayo , Mulayotibe u ḓo ita uri hu shandukiswe Mulayo wa zwino wa Khasho , wa 1999 ( Mulayo wa 4 wa 1999 ) .
Sisiṱeme ntswa ya pfukiselo ya muvhalelano kha mimasipala yo ḓivhadzwa kha ḽiṅwalo iḽi i fhindula zwithu zwa vhuṱhogwa zwa mutheo zwivhili :
Khonṱhiraka dza ṅwaha muthihi dza nga ha u ganḓiswa ha khadi dza bisimusi .
Zwiko zwa mupo zwa Afrika zwi shuma mushumo muhulwane vhukuma u itela khethekanyo dzo angalalaho dza vhathu vha Afrika vha ḓisendekaho nga mutshatshame wa zwi tshilaho wa dzhango , maḓaka na mavu u itela u tshila lwo livhaho kana lu songo livha .
U leludza na u tshimbidza mihumbulo ya sekithara kha mveledziso ya zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa vundu na zwa lushaka u itela u khwaṱhisedza tshumiso ya mbekanyamushumo dza vhuthathazwitshili .
U ṱanganelana ndi wone muhumbulo muhulwane wa uri ndi ngani tsedzuluso ya mbekanyamaitele i sa nga koni u fhiriselwa phanḓa .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Maafurika Tshipembe vhoṱhe u pembelela heḽi ḓuvha ḽa ndeme nga u bveledza vhuthihi ha tshitshavha nga huhulu na u fhaṱa lushaka .
Iyi ndi fomo yo randelwaho nga mulayo nahone i tea u shumiswa u ita khumbelo ya u swikelela mafhungo o farwaho nga tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe
Tshikhala tsha nḓisedzo ya tshumelo
Nḓivhadzamulayotibe - ine kanzhi ya pfi ' ndayotewa ṱhukhu ' ya vhuimo ha muvhuso wapo - i ṱalutshedza Muvhuso Wapo u Bvelelaho sa muvhuso wapo wo ḓikumedzelaho kha u shumisana na vhadzulapo na zwigwada kha tshitshavha u wana nḓila dzi sa nyeṱhi kana dza tshifhinga tshilapfu dza u swikelela ṱhoḓea dza matshilisano , ikonomi na dza matheriala na u khwinisa ndeme ya vhutshilo ha tshitshavha .
Fhedzisani uyu mepe wa mihumbulo uri u ni thuse kha u pulana .
Mutshimbidzi wa zwoṱhe wa vhulanguli ha vhuphalali ha Devhula Vhukovhela o no tholwa .
Vhudavhidzani nga mulomo , ho GCIS i ḓo shumisa Luisimane lwu tshi katelwa matshimbidzele a tshiofisi , khou tshintshiwa na dziṅwe nyambo
Muhwelelwa a nga kha ḓi ṋewa ndaela ya uri a songo tambudza vhone kana vhana vhavho lwa nama kana lwa maipfi .
Tshivhumbeo tsha mbuelo tshiswa tshi ḓo vha ṋetshedza mbuelo dzi fanaho na idzo dze vha vha vha tshi tea u vha khadzo fhedzi dzi ḓo vha badelisa tshelede ṱhukhu ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Dzangano ḽi ḓo shuma kha vhukoni ho khwiniswaho kha mbalombalo dza zwoṱhe zwa matshilisano na zwa ikonomi na u engedza maṅwe mafhungo a vhuṱhogwa nga ha ikonomi na tshitshavha .
Vhagudi na vhagudisi vha kona u shumisa dzikhomphyutha tshikoloni na u swikelela mafhungo ane vha a ṱoḓa .
Zwi nga dzhia miṅwedzi ya rathi u ṅwalisa senthara ya ndingo .
Arali muiti wa khumbelo o ita thendelano na muisedzi wa phukha wa shango ḽa nnḓa kana tsinga dzine dza ḓo ṱun ḓwa hune ha vha na mbadelo , kana mbadelo dzo fhungudzwaho dzine dza tea u itwa , khumbelo i tea u fhelekedzwa nga luṅwalo lu khwaṱhisedzaho lu bvaho kha Mulanguli-Dzhenerala wa Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo lu ambaho uri Muhasho wawe wo tendela thendelano iyo .
Ro thoma komiti ya u thivhela vhugevhenga ya vundu ye ya ḓisa mvelelo dza vhuḓi nga maanḓa .
Vhanna na vhafumakadzi vha na mushumo u fanaho wa ndeme kha u ḓisa tshanduko ya vhushaka ha mbeu kha tshitshavha .
Milayo ya u ita uri muvhili wanga u dzule wo tsireledzea
Vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelanaho na tsedzuluso yaho
Ndivho ya tsedzuluso iyi yo vha u khwaṱhisedza u bvela phanḓa ha tshumiso ya zwitandadi nga zwikolo na u khwaṱhisedza uri ndingo ya tshikolo na maitele a tsedzuluso a khou tshimbilelana , o tea , a ya fulufhedzea na u sa dzhia sia .
Muhasho wo thoma u shumisa pulane yo dzudzanyeaho ya u tandulula fhungo iḽi .
Kha rou iṅwe na iṅwe , livhanyani ipfi ḽa u thoma na zwine ḽa amba zwi re kha mutevhe .
1.1 Khabinethe yo fhululedza vhuṱambo ha vhu 24 ha Ndayotewa ya demokirasi ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 , ye ya thoma u vha hone nga ḽa 4 Luhuhi 1997 nga murahu ha musi yo phasiswa nga Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela .
Ofisi ya dzingu i ḓo vha na mushumo wa ndeme wa u lambedza themamveledziso na thandela dza mveledziso ya tshoṱhe Afurika . Hu tshi khou fhaṱiwa ho sedzwa mashumele , zwi fanaho na zwa NDB ndi ndugiselo ya thandela ya tshiimiswa tshine tsha ḓo konisa u bveledzea ha thandela dza themamveledziso nnzhi dzi re na khonadzeo ya u vha hone kha dzhango .
Tshumelo dza dziNGO dzi ḓo shumiswa nga zwiimiswa zwine zwa vha na vhuḓifhinduleli ha u valela vhafariwa vho lindelaho tsengo nga kha thendelano dza fomaḽa .
Tshitshavha tshi fanela u kovhekana mbuelo tsho ṱanganelana dzine dza bva kha vhushumisamupo zwi tshi bva kha tshumiso ya tshiko tsha zwi tshilaho tshapo kana nḓivho ya sialala .
Vha na mushumo wa u khuruṱanya vhashelamulenzhe .
Sisiteme dzine dza tshila nahone dzi tshi konadzea , u itela uri kushumele kwa u pulana ku shume hu tshi shumiswa zwiko zwine zwa wanala tshiṱirikini / muvhusoni wapo ( zwino zwi tea u ṱumana khathihi na u vangana na kushumele kune kwa vha hone , zwihulusa kha u pulanela muvhuso wapo ) ;
Vharengisi a vho ngo sokou vha hone musi vha tshi ita milandu : vho vha hone kha ndugiselo dza u thoma kha u vhambadza daimane i so ngo pholiswaho , sa izwi Vho Pretorius vho vha vho ṱanganedzwa zwavhuḓi .
Musi hu tshi khou dzudzanyululwa kha sekhithara dzoṱhe zwi tshi takutshedza , ri tea u vhona nyengedzedzo kha miholo i tshi engedza zwikhala zwa mishumo .
Vhukoni ha ṱhoho dza zwikolo .
Muhanga wa vhashelamulenzhe nga tshitshavha u ḓo ṱanganedza mahumbulwa oṱhe o itwaho nga tshitshavha .
U shandukisa ṱhoḓea dza vharengi na zwine vha zwi takalela zwi ṱoḓa nḓila ntswa dza u alusa mbonalo ya pfungavhuṋe , u itela u dzula u na vharangi vhane wa vha navho , khathihi na u kunga vhaswa .
Musi hu mashango mavhili fhedzi o kombetshedzaho dziṅwe nḓila dza u fhelisa u kunguwedzwa ha halwa , vhunzhi ha mashango ane a vha dzithangana o salaho a na vhukaṱudzi ha mulayo ha vhuimo ho fhambanaho kha lushaka lwa u kunguwedza ho tendelwaho kha sekhithara dza zwikambi .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo tshi nga si fhelise khohakhombo dzoṱhe dza u shumisa , fhedza nga u thoma furemiweke ya ndangulo yo khwaṱhaho na nga u ṱola na u fhindula kha khohakhombo ya ndeme , Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo tshi kona u langula khohakhombo .
U ṱola : U tevhedza mbekanyamaitele , matshimbidzele , mbekanyamushumo , zwilinganyo na theo ya mulayo yo fanelaho .
1 . Komiti ya wadi i thuswa nga muḓivhimakone wa CBP , hu tea u ḓiswa fomo ya u vhigela murahu miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe ( sa zwe zwa bulwa kha Gaidi ya Mutshimbidzi ) ine ya vhiga ḽeveḽe ya mushumoitwa wa komiti ya wadi khathihi na u buletshedza ṱhoḓea dzi no bva ha masipala .
Milayo Yapo a i angaredzi vhupo hoṱhe ha masipala .
Tsumbo ndi dzo ḓoweleaho na uri ndingo dza malofha ndi dza ndeme .
Kha maipfi avho a u ṱanganedza , vho livhuwa ṱhoho dzoṱhe dza mashango na miraḓo ya vhurumelwa kha u ṱanganedza thambo ya khuvhangano na u vha tamela therisano dzi bvelelaho .
Nga u ralo , ndi ngani vha sa vhea tshiimo tsha tshavho tsha tshikolodo nga fhasi ha ndaulo ?
Vhamusanda vha tshi fara kwendo .
Zwenezwo ri tea u ima nga milenzhe ra ri nḓila yashu ya mbofholowo a i koni u ṱhaphudzwa ri sa athu u vha tshithu tshithihi na u fhelisa vhugevhenga .
Hedzi thendelano dzo itisa uri hu vhe na khumbulelo dzo swaiwaho dza mashelenimbaledzwa a mashango ane a vha na lupfumo lunzhi lwa musuku .
Mulevho u nweledza u ḓiimisela u khwaṱha ha Afrika u amba nga ha khaedu dza mulalo na tsireledzo ya dzhango , hu tshi katelwa avho vha re kha dzitshaka , u kombetshedza demokhrasi na kuvhusele kwavhuḓi na mveledziso ya ikonomi nga kha u engedza na u ṱanganelana ha dzhango .
Tshifhinga tshoṱhe musi phikhokho i tshi sedza milenzhe yayo ya wana yo vhifha , yo vha i tshi mbo ḓi kokodzela mutshila fhasi i tshi lingedza u dzumba iyo milenzhe ya thoma u zhamba .
Nga nnḓa ha maraga wa mbambadzelaseli ya zwienge zwitete , Afrika Tshipembe ḽi kha maimo a nṱha vhukuma kha zwibveledzwa zwa zwienge zwo pangwaho zwikoṱini nga maanḓa dzhusi ya tshienge .
Ndi humbula uri tshenzhemo yanga ya u thoma musi ndi phanḓa ha Komiti ya Tshothe ya Gwama ḽa Nnyi na Nnyi ( SCOPA ) musi zwi khagala yo sumbedza tshiimo tsha u bvela phanḓa ha dzangano ngeno hu uri vhunzhi ha vhabvisa-mihumbulo a vho ngo khoḓa uho u bvela phanḓa , sa izwi vha tshi dzulela u amba nga ha nḓowelo ya u sasaladza Tshumelo ya Ndulamiso .
Zwine zwa ḓivhea , fhedzi , ndi zwa uri vhutshilo ha bakitheria kha mavu ho lugela nga maanḓa u fhungudza dzihomoni dzi re hone lwa mupo na mbumbano ya zwi bvaho kha zwitshilaho u fhira dza vhutshilo ha maḓini .
Mahoḽa , ro vula hafhu luṱa wa vhuvhili lwa u isa mbilo dza mavu .
Munango wa u thoma muhulwane wa Stalplein , ḽe ḽa vha ḽi dzina ḽa zwitale zwa Muluvhisi wa Kapa , wo vha u kha sia ḽa Company Gardens ḽa Tuynhuys , we wa thoma vhutshilo sa tshishumiswa tsha shede tsha VOC ye ya vha i tshi ḓihwa nga ḽa Dutch East India Company nahone nga murahu yo ḓo shumiswa nga Vhaluvhisi vhoṱhe vha Kapa .
Mvelelo dza tsedzuluso a dzi ḓivhadzwi u swikela musi Khoro yo no fara muṱangano .
Musi ḓivhazwakale ya vhuinzhiniara ha zwa vhufhaṱi i tshi khou ṅwaliwa , vhafumakadzi vha shango ḽashu vha ḓo vha vho imelwa nga nḓila yo fhelelaho sa izwi Vho Shange vhe vhone mufumakadzi wa Murema wa u tou thoma u ṋetshedza thandela ya vhuhulu vhungafha .
Naho zwo ralo , arali vhaṋe vha dzina vha tshi takalela tsumbamulandu ya ṅwaha nga ṅwaha , vha fanela u ita khumbelo idzo nga u tou ṅwala nahone idzi dzi ḓo tendelwa .
Mihasho yo fhambanaho , u ya nga vhuḓifhinduleli hayo ha u shuma , i dzudza dzidatabeisi , dzi fanaho na vhathu , bindu na redzhisiṱara ya pfunzo .
Tshumelo ya zwa masheleni yo khwaṱhisedzwaho u itela u tsitsa mitengo yadzo na u khwinisa tswikelelo ya mabindu maṱuku na o linganelaho .
Kha vha ṱalutshedze u shela mulenzhe hu hulwane nga zwifhinga zwa kale zwo fhambanaho kha vhuendelamashango ;
9.1 . Khabinethe i ṱanganela na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u pfa vhuṱungu nga murahu ha u lozwea ha matshilo a vhashumi vha mugodini ngei Sibanye-Stillwater's Driefontein Mine tsini na Carletonville West Rand , na u dovha ya swikisa ndiliso kha miṱa na khonani dza vhafu .
Vhahumbeli vho teaho : Mabindu o ṅwaliwasho Maṱuku , Mabindu a Vhukati na Mabindu maṱuku ane a thola vhathu vha ṱahe kana vha fhasi ha ṱahe .
Ṱhanzi a yo ngo kona u ṱalusa khamphani i kwameaho .
Vhadzulapo vha Wadi A vha na vhutshinyi vhunzhi .
Mashumele a mbadelo - u sedzuluswa : Mbadelo kha muṋetshedzi wa tshumelo thwii hune zwa konadzea nga kha themamveleḓziso i re hone kha zwiimiswa zwa masheleni .
Riṋe sa Muvhuso ri ḓo sedzulusa ngaha khonadzeo ya muholo wa fhasi wa lushaka sa maṅwe a maitele a ndeme a u fhungudza vhushayandinganyo ha miholo .
U ṅwala : Ṅwalululani mafhungo e kha tshifhinga tshi fhiraho ni tshi a thoma nga Mulovha .
Roṱhe ri na zwinzhi zwine ra tea u ita kha u shandukisa ikonomi na u fhelisa ndozwo .
Fhethu vhu re na zwiga zwa u ima wa awela na u nwa maḓi zwi tea u sumbedzwa kha nḓila yoṱhe , khathihi na tshikhala tsho tshimbilwaho ḓuvha na ḓuvha tshi songo vha tshilapfusa .
Sa afha u shela mulenzhe uhu hu tshi tea u ḓitika nga maanḓa nga maga a ndeme a shandukisaho faburiki ya ikonomi na vhutepe , zwenezwo ri khwaṱhisedza hafhu vhuḓiimiseli hashu kha :
Ezwi zwi bva kha kuitele ku vhidzwaho masiandaitwa a gabelo , hune vhuphalali vhuthihi vhuhulwane vhu nga sika tshivhalo tsha zwibveledzwa zwi songo lavhelelwaho zwavhuḓi .
U tou bva tshe COVID-19 ya thoma , Magavhelo a Ṱhaḓulo ya Matshilisano kha Thambulo o ṋetshedza thikhedzo kha vhathu vha linganaho miḽioni dza fumi vha si na mishumo vhe vha kwamea nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi nga masiandaitwa a dwadze iḽi .
U shaea ha nyaluwo ya vhashumi vha re na vhukoni zwi fhungudza u vha kha mbambe na zwikhala zwa lushaka kha u kunga vhubindudzi vhune ha nga bveledza nyaluwo fhethu ho fhambanaho ha ikonomi na khwiniso ya thekhinoḽodzhi .
Ho vha hu milayo ya ṱhoḓea na ṋetshedzo yapo fhedzi ya khekhe ine ya laula mitengo ya fhasi iyi .
U bveledza nzudzanyo ya bindu
U bveledza maṅwalo a zwine zwa khou itea u fana na bambiri dzine dza ṋetshedza mafhungo a ndeme na vhubvo ha mafhungo .
Pulani iyi yo ṱanganelana nahone ndi maano a lushaka a sisitematiki ane ndivho yawo ndi u lwa na khethululo nahone a fhaṱa Afrika Tshipembe ḽa vhukuma ḽa dimokirasi ḽi si na khethululo nga muvhala na mbeu .
Nga murahu na u dzhiela nṱha na tshumisano , hu bvelela tsheo ya tshigwada ine ya shumiswa .
Dzi fanela u dovha dza tevhedzela mbetshelo dza thendelano dza dzitshakha .
Kha zwiimiswa zwoṱhe zwi re kha ṱhoḓisiso iyi , ndi tshithihi fhedzi tsho konaho u bvisa maṅwalwa a elanaho na ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
U vhumba tshisiku tshawe tsha maipfi ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe a tshi shumisa maḽeḓere a u ranga a maipfi hu u itela u alusa zwikili zwa u shumisa ṱhalusamaipfi , tsumbo , fuyu , gugu , haya , nz .
Hu dzinginywa uri Foramu ya CBP na Masipala i simelwe u ṱumanya khethekanyo ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha mushumo wa u shela mulenzhe ( kanzhi hu vha Ofisi ya Mulangadzulo ) , Mulanguli wa CBP , Vhaḓivhimakone vha CBP , vhakhantseḽara vha wadi , Mulanguli wa IDP , na vhaimeli vha komiti ya wadi .
Mafhungo a zwa tshiimiswa ( Tshivhumbeo Tshihulwane )
Sa tsumbo , khonadzeo ya uri dzimbalombalo dza vhushai dzi vhe dzimbalombalo dza tshiofisi hu si kale dzi khagala nga maanḓa .
Zwifhinga zwo tiwaho kha asesimennde ya ṱhuṱhuwedzo ya mupo , u wanwa ha mavu na thendelo dza mveledziso ya mavu zwi tea u sumbedzwa kha maṅwalwa a u tikedzaho .
Mulaedza wa Lushaka nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa
Vhadzulapo vho isa mbilaelo nga muraḓo wa Komiti ya Wadi yapo we a ḓisa mafhungo kha Komiti ya Wadi muṱanganoni wayo wa u fhedzisela .
Ezwi zwi eletshedza uri hu na khombo ṱhukhu dzi elanaho na u shumisa mirundo kha vhulimi u fhira u ṱhogomela mashika kha feme ya u ṱhogomela yo tendelaniwaho khayo na u shululela kha maisha kana milambwana .
Khumbelo ya u ṅwalisa mishonga ya zwa vhulimi halutshedzo
Naho hu uri ndi mafhungo a no tea muvhuso , muhasho u tea u lulamisa uri zwiko zwi avhelwe hu na ndingano , vha ingamele nḓisedzo ya tshumelo mvelelo mbuya dza mutakalo na u monitha mvelelo dza zwa mutakalo .
Zwidzheniswa na ṱhumano dzoṱhe zwi ḓo tea u vha zwa dizaini na zwimagwa zwo tendelwaho .
Vhadzheneleli vha livhiswa kha thasiki dzi re afho fhasi .
Muhasho wa Pfunzo ya Western Cape ndi mutholi a ṋeaho zwikhala zwi linganaho , a tevhedzaho mbekanyamaitele ya u dzhiela nzhele vhe vha vha vho kandeledzwa o ḓiimiselaho kha nḓisedzo ya tshumelo .
Khomishini zwa zwino i khou vhudzisa mihasho nga ha milandu yoṱhe yo salaho ye ya vhigwa kha luṱingo lwa u ṱumanya muhasho na tshitshavha u itela u khwaṱhisedza uri mihasho i phetha pfanelo dzayo dza u sedzulusa milandu iyi .
Kha dziṅwe nyimele , ho vha na u tsa nga ṅwaha .
Ndi zwibveledzwa ḓe zwine zwa ḓo ṱoḓea u bva kha GIS ho sedzwa mimapa , dzithebulu na dzigirafu ?
Aya maipfi o ṱalutshedzwa nga nḓila i tevhelaho :
Tsha vhuraru , u ya nga hune vhaongi vha kwamea ngaho , a hu na dzangano ḽa vhaongi ḽo ri ḓivhadzaho lwa tshiofisi uri vha khou ya u ṱereka .
Arali vha vhona muṅwe muthu ane a khou hoṱola/ u atsamula/ u lwala , vha nga nanga u : 1.Sendelakulenae .
Luvhanḓe ulwu lu ḓo kovhela nḓivho ya dizaini , u fhaṱa , u ṱhogomela na tshanduko kha madamu mahulwane .
Mukaṋo u tea u shuma sa ṱhumano vhukati ha tshikhala tsha muvhuso na tsha phuraivethe , kana vhukati ha tshikhala tsha ngomu na tsha nnḓa .
4.4. U itwa ha hoyu mushumo zwo ita uri Khabinethe i tendele u vheiwa ha mihasho miṱanu ya vundu nga fhasi ha Khethekanyo ya 100 ( 1 ) ( b ) :
Yo itelwa u fha vhathu maanḓa a u shumisa mulayo , na u vha thusa u ita khumbelo ya u swikelela mafhungo nga nḓila dzo fhambanaho .
Ri khou vala nethe kha vhagudiswa vha vhufhura na dziḽaisentsi dza u reila na uri ahuna tombo ḽine ḽa ḓo sala nṱha ha ḽiṅwe kha u ṱana vhatshinyi .
Vho Ṱhoho vha vhona u muhumbulo wavhuḓi .
Ndaulo dzine dza sumbedza zwiitisi zwine ha nga vhetshelwa thungo mbadelo dzine muthu anga dzi badela .
Tshivhalo tsha makumedzwa ane shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa nga ḓisa tsho fhimiwa .
( a ) zwe zwa sumbedziswa zwone kha mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo ha lushaka ; na
Zwenezwo ri tikedza tshoṱhe maga oṱhe a ne a fhungudza u huvhadzwa hufhio na hufhio hu itelwaho zwifuwo .
Khabinethe yo fushea uri zwine zwa khou itwa u swika zwino , ho no vha na zwinzhi zwo no swikelwaho u ya nga ha kushumele kwa thandela kha vundu .
Muhasho wa Gwama , Ikonomi na Mveledziso ya Mabindu ;
1.12.3. Mveledziso idzi dzi tsitsela fhasi vhuḓidini ha shango kha u sika kilima ya mbambadzo ha mahala na vhuṱaḓisani ho teaho .
Maitele a u wana konṱiraka ya tshumelo dza u bannga a tea u thoma henefha kha miṅwedzi ya ṱahe hu sa athu u fhela konṱiraka i re hone .
U lavhelesa mbilahelo dza nnyi na nnyi nga ha nyisedzo ya tshumelo ya tshipholisa .
NDI NNYI A NO SHUMISA MVELELO ?
Ambani uri tsho thoma hani .
( b ) ( b ) u ita ndayo na ndaela malugana na mafhungo adzo , hu tshi dzhielwa nṱha demokirasi ya vhuimeleli na u shela mulenzhe , vhuḓifhinduleli , u vha khagala na u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi .
( 3 ) Maitele o buliwaho kha Tshipiḓa tsha A tsha Muengedzo wa 3 a shuma kha khetho dza Vhalangadzulo na Vhathusa Vhalangadzulo .
Tshiṅwe tshifhinga musi ni tshi vhala , ni ḓo ṱangana na maipfi ane ni sa a ḓivhe .
Lushaka na saizi ya zwifhaṱo zwe zwa lavhelelwa u ṋewa vhathu ;
Ri ita khuwelelo maAfrika Tshipembe nga riṋe u thusa vhathu na miṱa zwitshavhani zwavho , zwihulusa vhana , vhaaluwa na vhathu vha re na vhuholefhali .
Vhupo hashu ha zwino ha tshanduko dza matshilisano dzi iteaho nga u ṱavhanya , vhushai na ṱhahelelo ya zwiko , okupheshinaḽa theraphi vha ḓiwana vha tshi khou shuma sa vhalwelapfanelo dza vhathu vha tshi tandulula thaidzo dza matshilisano na mvelele kha ḽevele dzo fhambanaho .
U linga ndi maitele o dzudzanyawaho ane a itiwa tshifhinga tshoṱhe hu tshi itelwa u topola , u kuvhanganya na u ṱalusa mafhungo nga ha kushumele kwa mugudi , hu tshi shumiswa zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa u linga .
( 3 ) Mutholi muṅwe na muṅwe u na pfanelo-
Vhaṱolamuvhalelano vha songo dzhiwa sa vhatsireledzi kha ndozwo iṅwe na iṅwe kha tshivhangi tshiṅwe na tshiṅwe nga muthu muṅwe na muṅwe .
A ri nga badeli mbilo dza tshumelo dza ndondolo ya mutakalo dze vhone kana vhaunḓiwa vhavho vha dzi wana nga murahu ha datumu ya u ṱutshela Tshikimu .
Thuso i si ya masheleni i rekhodzwa kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni nga ḓuvha ḽa u i wana nahone i kalwa nga nḓila ya ndeme lu pfadzaho .
Ṅwalani madzina vhukuma ane a thoma nga maḽeḓeredanzi kha mitaladzi midala .
Fhedzi ha , hezwi zwi tea u vhonwa sa zwipikwa zwa tshifhinga tshilapfu zwa WIS .
U vhona uri zwitshavha zwi na tshumelo dza mutheo dzi swikeleleaho na u fhulufhelea kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , muvhuso u ṱoḓa u :
U ṅwala : Olani tshifanyiso ni ṅwale ṱhalutshedzo .
Mihasho ya sekhithara i ḓi sala i na vhuḓifhinduleli ha mbekanyamaitele , ndaulo na u maanḓafhadza malugana na mavhusele a masipala , khathihi na ndaulo , vhupulani na vhuitwa ha kushumele .
Vhuendi tshifhingani tsha kale
Vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza ( he zwa tea ) inthaviwu dza u ṱutshela mushumo zwi tshi elana na nyendedzi idzi .
Ho vhigwa uri mufariwa o vhonala e na muṅwe ngae kha buḽoko H na zwauri vho vha vhe vhukati na u pulana u ṱhavha muṅwe mufariwa ngavho we a fhedza o ṱhavhiwa .
Sisiṱeme a i khou ṱaṱisana na dziṅwe sisiṱeme dza u pima madzulo , ngauri idzi dziṅwe sisiṱeme a dzi eli tshumelo fhedzi , na zwiteṅwa zwi ngaho sa mbonalo ya tshiimiswa .
Nyito ya zwi tshilaho mavuni ( nga maanḓa vhusiḓu ) i ṱanganyisa mavu a nga nṱha nga zwiṱuku , na ndivhanele ṱhukhu ya ḽaimi i a ṱanzwea kha mitwe na kha mabuli mahulwane .
Tshipikwa tshihulwane tsha e-Filing ndi u leludza mbuyelo na mbadelo nga vhatheli na vhathu vha shumanaho na zwa mithelo nga computer .
Phambano vhukati ha ndalukanyo dzo ḓisendekaho nga zwilinganyo zwa yunithi na ndalukanyo dzoṱhe ndi u ḓisendeka hu sa fushi ha u dzudzanya mveledziso ya dzindalukanyo .
Nga mulayo , vhaimeli avho vha dzulela u vha na vhuḓifhinduleli kha vhakhethi .
A zwi konadzei u thivhela nyimele dzoṱhe dza dziMSD , ngauralo u vhiga tsumbadwadze nga u ṱavhanya , dzilafho ḽo teaho na u rihabiḽitheithiwa ndi zwa ndeme .
Sisiteme ya ndangulo ya mashumele yo ambwa nga hayo kha Ndima ya u fhedzisa ya ḽiṅwalo iḽi .
Nyanyuwo ya vhathu vho raloho yo vha yo tea yo vhonala hu tshe na tshifhinga .
I ḓo ṱanganya mannḓalanga a ndango na Vhashumi vha Mutakalo kha mupo wa Nḓowetshumo ya mabupo , u amba ngaha khaedu dzi kwamaho sekithara iyo .
Arali u fhaṱa havhuḓi ha khethekanyo hu tshi nga nea mvelelo dzi si ho mulayoni zwine zwa nga amba uri khethekanyo a i ho mulayoni .
U langula mafhungo na u vhona uri hu na ndaulo i leluwaho u itele sisiṱeme ya u faela kha ofisi .
Thaidzo i ṱanganiwaho nayo kha zwa ndaulo ya malaṱwa hu katelwa u shaea ha nḓivhiso nga ha ndeme na vhunzhi na vhundeme ha malaṱwa .
( f ) Arali khothe i sa vhofhololi Mufariwa u ya nga phara ya ( e ) , uyo Mufariwa a nga ita khumbelo kha khothe uri hu vhe na tsedzuluso hafhu ya u valelwa hawe musi ho no fhela maḓuvha a 10 , nahone khothe i tea u sedzulusa hafhu u valelwa hawe hune ya ḓo tea u vhofholola Mufariwa nga nnḓa ha musi u valelwa hawe zwi zwa vhuṱhogwa u itela uri hu dovhe hu vhe na mulalo na vhudziki .
Ndo takala nga maanḓa mbinganoni yanga na hone ndi na vhasidzanyana vhararu , vhane khavho muṱuku o thoma yunivesithi ṅwaha uno .
Nga murahu ha u wana athikili , i gudeni nga vhusedzesi u bva afho ni kone u shuma asaimethe nga u tou i ṅwala .
( 7 ) Muthu kana tshitshavha tsho dzhielwaho ndaka nga murahu ha ḽa 19 Fulwi 1913 zwo itiswa nga milayo ya tshifhinga tsho fhelaho ya tshiṱalula nga muvhala kana zwiito o fanelwa , nga nḓila yo vhetshelwaho nga Mulayo wa phalamennde , nga u ṋetshedzwa murahu ndaka yawe kana mbadelo yo teaho .
Miraḓo i huliseaho , ri ḓo lwela u khwiṋisa vhuṱumani kha mudzunguluwo kararu wa dziyunivesithi , muvhuso na nḓowetshumo .
muvhigo wa ndingo ya mutakalo une wa sumbedza vhuholefhali havho
FOSAD : Foramu ya Afrika Tshipembe ya Vhalanguli Vhahulwane
Ho vha hu na mivhigo ya zwikhokhonono zwi tshinyadzaho maṱamaṱisi .
Khabinethe yo ṱanganedza u fhaṱiwa ha Yunivesithi ntswa ya Sol Plaatie ngei Kimberley , Kapa Devhula ine ya khou lavhelelwa u ḓo thomiwa uno ṅwedzi wa Khubvumedzi u saathu fhela .
senthara dza thekhinoḽodzhi ya maimo a nṱha dza u ṋea ndaela dzine dza ḓo wana zwifanyiso zwine zwa bva kha mabufho na dziṅwe dzikhamera .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza u tsa ha tshivhalo tsha kheisi ntswa dzo khwaṱhisedzwaho dza COVID-19 vhegeni dzi si gathi dzo fhiraho na phimo yo khwinifhalaho ya vho fholaho ine yo engedzea nga 87% .
Vhukoni ha u langa vhashumi , u shuma a eṱhe na u vhutevheli ha zwifhinga zwa u ṱhaphudza mushumo .
Mushumi muṅwe na muṅwe wa masipala u tea u vha na khonṱhiraka ya ndangulo ya kushumele .
Arali mubebi wa ṅwana na ene o ṅwaliswa sa muunḓiwa , hu ṱoḓea afidevithi u bva kha muraḓo muhulwane ya muḓuhulu .
Ezwi zwi amba uri ndaka , ine ya vha thundu kha nyimele iyi , i shuma sa ndindakhombo kana tsireledzo ya bannga ine ya nga dzhiulula na u i rengisa arali vha sa khou badela khadzimiso yavho .
Tsha vhuvhili , ri khou vhona afha fhasi zwine tshanduko iyi kha ṱhalutshedzo ya kwama zwigwada zwiṅwe kana tshaka dza vhathu u fhira vhaṅwe .
U monithara na u sedza hafhu mvelelo na zwe zwa bveledzwa nga kushumele .
Mvusuludzo i tevhelaho ya u thomai ndi tshumelo ya u dzhenelela hu tshe na tshifhinga ( u hogomela na tsireledzo , zwisi zwa mulayo ) .
U humiselwa murahu a zwi swikisi kha kha u hwala tshivhalo tsha ndaka ya zwa masheleni i pfiraho zwine mbadelo yo bvaho murahu yo vha i tshi ḓo , vha na u tshinyadzea zwi songo ḓivheaho u bva murahu .
Tshumelo dza vhakoni nyangaredzi a dzi nga tou vha dzo dzudzanyelwa kha mihasho ya mukoni yo fhambanaho .
Sheduḽu dza mbadelo dzi tendela uri hu asesiwe u dzhena na u bva ha masheleni ( hu tshi katelwa na zwine vhadzhiamikovhe vho fhambananaho vha ḓisa ) khathihi na tshikoupu tsha Thendelano dza zwa Masheleni dzo tshewaho .
Zwa uri zwi ḓo vhanga vhusandavhabvannḓa a zwi nga ḓo vuwa zwo mangadza .
Mveledziso ya muhaelo wa HIV yo khwaṱhisa ḽeveḽe ya u shela mulenzhe nga tshitshavha kha ṱhoḓisiso ya sainthifiki na khaphasithi ya u ita ṱhoḓisiso yo engedzea nga maanḓa shangoni .
Vhupimathengo na u monithara hashu hu sumbedzisa uri vhunzhi ha dzitshumelo dzi khou khwinifhala .
2.2 Komiti ya Khabinethe ya Tshipentshela yo farwa nga Mufarisa Muphuresidennde Vho Mabuza nahone i katela Dziminista dza Mabindu a Tshitshavha , Fulufulu , Vhuendi , Masheleni , Mapholisa na Tsireledzo ya Muvhuso .
2.2 . Khabinethe i khoḓa Khoro ya zwa Saintsi na Vhuṱoḓisisi ha zwa Nḓowetshumo , nga maanḓa vhaṱoḓisisi vha vhafumakadzi , nga ha vhuṱoḓisisi ha zwa mutakalo hune ha khou itwa u itela u khwinisa sisiṱeme ya ndondolamutakalo shangoni ḽashu .
Kha nyimele ya makwevho a shumisanaho , mbudziso dza ṱhoḓisiso dza makwevho dzo fhambanaho , malugana na mufarakani muṅwe na muṅwe , ḽi tea u ḓadziwa na u rumelwa .
Kha tshiṱirathedzhi ri shumisa nḓila ya kuitele i tevhekanaho u thoma u shumisa tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya nḓivho .
Kha vha ite thabelo i re na ndaela ine vha humbela khothe uri i ite .
Zwi amba uri , kha zwiimiswa zwo thomiwaho u itela u khwaṱhisa u vha hone ro vhumbana na mveledzo .
3 . Mutengo wa u humbela u no badelwa nga muiti wa khumbelo , ane a sa khou humbela mafhungo a ene muṋe , o bulwaho kha mulayo 7 ( 2 ) ndi : 35.00
Ḽiṅwe fulufhelo ḽo ḓoweleaho ndi ḽa uri mbekanyamaitele yashu yo tou fombe tshoṱhe kha u alusa vhuvhambadzaseli .
Vhulapfu ha buloko pfufhi vhu anzela u engedza mbadelo dza tshumelo , nga tshifhinga tshenetsho vhu anzela u ḓisa tshivhalo tshihulwane tsha mafhandeni tshi engedzaho khombo dza vhuendi na tshifhinga tsha u tshimbila henefho vhuponi .
U mamisa mikando ndi zwiṅwe zwa zwi vhuedzaho kha vhutshilo ha ṅwana .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na mbilaelo malugana na u shumiswa ha Mbekanyamaitele ya Luambo ya GCIS a nga vhiga mbilaelo nga u tou ṅwalela DG hu sa athu fhela miṅwedzi miraru tshe mbilaelo iyo ya vhonala .
Zwavhuḓivhuḓi , vhanzhi vho no thoma u ombedzela ndeme ya uno ṅwedzi , Ṅwedzi wa Mbofholowo , kha dzipulatifomo dzo fhambanaho u fana na dzigurannḓa dzo ḓoweleaho na midia wa matshilisano .
Vhuṱumani ha zwa zwidzidzivhadzi vhu bvelela musi tshiṅwe tshidzidzivhadzi tshi tshi shandukisa mvelele ya muṅwe .
Mafhungo e a rerwa ngao a katela : U thomiwa ha Mbekanyamushumo U Vhuelela kha zwa Ndeme , muvhigo wa mvelaphanḓa nga ha u thomiwa ha mimasipala miswa yo ḓikumedzelaho nga huswa ; phindulo ya muvhuso kha gomelelo na ṱhahelelo ya maḓi ; na tsedzuluso ya Mulayo wa Mipfulutshelo wa Afrika Tshipembe , 2014 .
Dzi fana na mivhuḓa yo nonesaho .
Fhedziha , ri ḓo kwamana na nḓowetshumo phanḓa ha musi ri tshi khunyeledza fhungo iḽi .
Muvhigo khumela wo ṋekedzwa kha Komiti ya Vhalanguli vha Nṱha .
2.1 . Mulayotibe u khwinisa Mulayo wa Vhulavhukanyi wa Vhana , 2008 ( Mulayo 75 wa 2008 ) u itela u sedzulusa miṅwaha ya fhasisa ya u vha kha tshiimo tsho teaho u hweswa mulandu wa vhugevhenga nga u gonyisiwa u bva kha miṅwaha ya 10 u ya kha ya 12 .
110. Madzulo na tshifhinga tsha u awela
10 U elekanya nga Sankambe Muzhou na Khovhe ya Vhimbi
Naho zwo ralo , vhukhakhi ho raliho kha ḽiṅwalo ḽa vhuṋe dzi lulamiswa nga mahala .
213 . Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka
Kha vha humbule nga ha u tswukuluwa musi ' malasha a tshi khou duga ' .
Vhaṋe vha bulasi vha nga ṱoḓa thuso nnḓa u itela mushumo uyu saizwi zwi tshi konḓa vhukuma lwa saikhoḽodzhi u vha tshipikwa .
Dzhenisani maṱaluli a u ṱalutshedza mvumbo yawe .
Ndivho ya izwi ndi u vhona uri vhathu kha sekithara dza muvhuso na dza phuraivethe vha litshe u ita zwithu zwa vhuaḓa na vhugevhenga nahone zwi ṱuṱuwedzwa nga vhuḓinekedzeli hashu ha u khwaṱhisedza uri vhadzulapo vhoṱhe vho tsireledzea na u pfa vho tsireledzea .
U ḓadzisa kha zwenezwo , ndangulo kha thundu dzo tsitswaho a dzo ngo shuṅwa nga nḓila ya ṱola u wana khohakhombo .
Khabinethe i humbela zwitshavha uri zwi litshe u vhea mulayo zwanḓani kana nnḓa ha sisiṱeme ya mulayo , vhunga u ita izwo zwi songo tendelwa nga mulayo na uri zwi dovha zwa wela kha vhutshinyi .
Ni vhona u nga vhusunzi vhu a vhavhalelana ?
Fhedzi , khomishini i tea u tevhela kuitele kuṅwe kwa u shumisa tshifhinga .
Kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho u bva nga 2013 , IDC yo ḓivhofha R68 biḽioni ya ndambedzo ya vhubindudzi ha dzithandela .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo BI-246 , BI-529 na ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe .
Naho hu na uri ṱhoḓisiso dza u ranga dzo sumbedzisa uri zwifuwomvumvusi zwi a thusa kha u fhungudza khohakhombo ya vhulwadze ha asima kha vhana na ha khadiovasikhuḽa kha vhahulwane , vhunzhi ha data dza zwinozwino dzi vho sumbedza zwo fhambanaho .
Zwi a farelwa u shumisa tshikepe tshi songo ṅwaliswaho .
5.1 Tshumiso ya pulane ya nḓisedzo ya tshumelo
Khumbelo dza madzinginywa a u Enda na Tshumelo dzi Elanaho .
Hezwi ndi zwithu zwi vhavhaho vhukuma khae .
Malugana na u bveledza tie , rooibos na tie ntswu ndi tshaka mbili dza tie dzo ḓoweleaho dzi ṱavhiwaho Afrika Tshipembe .
Mubidi a no ḓo bvelela u ḓo zwenezwo rennda zwifhaṱo lwa tshifhinga tsha miṅwaha mivhili .
U dzhiela nṱha u thoma ha thandela dzo rumelwaho nga Dzikhantseḽara dza Wadi nga kha Pulane dzo Ḓitikaho nga Tshitshavha .
Vhafumakadzi vha tea u shela mulenzhe kha u sika milayo ngauri u shuma ha milayo na phoḽisi dza muvhuso zwi kwama vhutshilo havho ha ḓuvha na ḓuvha .
Nga nṱhani ha u dzhenelela havho kha zwiito zwa poḽotiki , a vho ngo kona u fhedza digirii yavho na uri nga murahu vho mbo ḓi fhalalela nnḓa .
14.2.3 Olani mutalo ni u livhanye na mathomele na mafhedzisele afhungo .
DHA ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwinzhi nga ha maitele ane a ḓo tevhelwa .
Sibadela tsha Tara tsho vho ḓo tea u dzhia tsheo arali ndo tea khavho .
11.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mbekanyamaitele tharu dzine dza elana na ndangulo ya tsengo dza muvhuso , vhulamuli na vhuimeleli ha muvhuso kha zwa mulayo .
Vhaanewa vhahulwane vha lungano ulu ndi vhonnyi ?
Afrika Tshipembe ndi lushaka lwa vhakundi .
Vhafumakadzi na vhasidzana vha tambudzwa ḓakani vhusiku ( wadi 3 na 9 )
Tshipikwa tshihulwane tsha vhudzheneleli uhu hu ḓo vha :
Naho madzangano a polotiki a sa ṱuṱuwedzi uri komiti ya wadi i khethwa hani kana u tiwa sa zwe zwa sumbedziswa kha mbetshelwa ya mbekanyamaitele , ho vha na nyimele dza ṱhuṱhuwedzo ya madzangano a polotiki he a shuma mushumo muhulwane kha u nangwa ha komiti .
Khumbelo ya vhudzulapo ha Afrika Tshipembe nga ndavhuko
Afha masipala u sumbedza pulane yawo ya kushumisele kwa masheleni zwi tshi anana na ngaganyo ya masheleni a dzhenaho .
Themamveledziso , vhutsireledzi na mavhekanyele a ndugiselo zwoṱhe zwi ngonani u khwaṱhisedza thonamennde ya maṱhakheni .
Fola , maḓabula na mitshelo ya siṱirasi zwo vha zwi tshi limiwa zwa rengiswa kha vhupo uvhu .
3.1 . Khabinethe i isa ndiliso kha avho vho xelelwaho nga vhafunwa vhavho nga ṅwambo wa miḓalo ya zwenezwino yo vhaho hone kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa shango .
Dziṅwe dzikhamphani dzi a vala nga maḓuvha a madakalo ngeno dziṅwe dzi na ḽivi dzo pulanwaho phanḓa .
Vha rera nga pfanelo dzo fhambanaho dza ndaka malugana na lushaka lwadzo lwa mulayo na u shumisa dzitsumbo u itela u sumbedza phambano .
Gerani siaṱari kha mutalo wo ṱhukukanyiwaho ni nambatedze siaṱari kha gwati ḽa murahu uri ni ite tshikwama .
- arali hu si kanzhi u shumisa nḓila dzoṱhe dza thandululo hu tshi nga bveledza mvelelo nga tshifhinga tshine u ya nga Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo tsha vha tshi tshi pfesesea kana tsho tea .
11.1 . Khabinethe yo tendela makumedzwa a Khwiniso ya Mulayotibe wa Vhana wa 2019 Phalamenndeni u khwaṱhisa mushumo wa lushaka kha u tsireledza pfanelo dza vhana .
Ri ḓo shumisa zwiṱuṱuwedzi , u fana na u awedzwa muthelo , u sika zounu dza ikonomi dzo khetheaho u kunga vhubindudzi .
Ri livhisa ndivhuwo dzashu kha ṱhama na khonani kha tshitshavha tsha ḽifhasi , nga u ima na riṋe kha u lwa uri ri wane mbofholowo .
Inwi na khonani yaṋu ambani nga thai idzi ni livhanye thai na tshipuka tsho teaho kha tsha u ḽa , nga u tala mutalo wa u zwi ṱanganya .
Hezwi zwi fanela u ṋetshedzwa IDP .
Zwigidi zwa maḓana zwa miṱa zwo kwamea nga u fhungudzwa ha vhathu mishumoni .
Dzangano ḽa Thikhedzo ndi mini ?
Vhagudi vha vhala bugu kana ḽiṅwalo vha vhoṱhe .
Vhunzhi ha vhana vha bva miṱani ya vhashai lune vha si vhe na bugu dzavhuḓi ngaurali miḓini yavho .
Honeha , Mulayo wa u fhedzisela u ṱoḓa fhedzi mathomo a Khoro ya Mbekanyamaitele ya Zwikambi ya Lushaka yo katela vhuimeli u bva kha muvhuso wa Mavundu na wa Lushaka .
3.2 . Afrika Tshipembe ḽo swikelela kha u alusa vhuendelamashabgo nga kha zwiimiswa zwaḽo zwo fhambanaho zwi kungaho sa phakha dzashu , dzibitshi dza maḓi a lutombo na fhethu ha vhufa ho tendelwaho nga ḽifhasi .
Nzudzanyo dza zwiimiswa dzire hone na vhungomu a zwi eḓani u kona u tandulula ndeme na tshikalo tsha khuḓano dza pfanelo na vhutsireledzi ha madzulo vhu wanalaho fhethu ha vhulimi ha vhubindudzi .
Ṅwalani madzina a vhuḓipfi hune ha sumbedzwa nga zwifanyiso izwi .
1.8.7. Khabinethe ita khuwelelo hafhu kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe u vhona uri zwa u vhulungwa ha maḓi zwi khou itwa sa tshipiḓa tsha vhutshilo havho ha ḓuvha nga ḓuvha .
Tshivhalo tsha mishumo ya tshoṱhe ya 535 yo sikiwa nga mabindu maṱuku o kuvhatedzwaho , nga maanḓa kha sekithara dza vhulimi na vhufhaṱi .
Pulane dza nyito dzi tea u vha hone kha vhashumi vhoṱhe u khwaṱhisedza uri mushumi muṅwe na muṅwe u a ḓivha zwine a ḓo ita musi hu na nyimele ya shishi .
Mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u ita nyonyoloso lwa fhasisa iri nthihi nga ḓuvha .
Mushumo uyu nga nḓowelo u itwa kha mutheo wo ambiwaho na feme ya odithi yapo a i ngo tholiwa nga khamphani ya mulayo wapo .
Kha vha wane thuso musi vha tshi tou wanulusa uri ṋanyo yo huvhala .
Mbofholowo na miṱuso na u sa angaredzwa zwi katela tshelede i badelwaho vhorakhonṱhiraka vho ḓiimisaho nga vhoṱhe ; tshelede ya mbuiselo ; tshelede yo badelelwaho tshumelo dzo itiwaho nga vhalangi vha khamphani dza phuraivethe .
Ngangulo ya vhuendi na tshumelo ya thikhedzo ya nzudzanyo .
Miroho na mitshelo i nga si kone u fhedza maḓuvha manzhi kana dzivhege yo sokou pakwa kha dzitheminaḽa .
Tshumelo : Thikhedzo ya muhumbulo kha zwipondwa zwa khakhathi na vhugevhenga , mutakalo wa vhana .
thagethe dzo tiwaho dza u bveledza tshumelo na themamveledziso dzine dza nga lavhelesiwa zwavhuḓi nga zwisumbi zwa wadi
U khwiṋisa u swikelela kha tshumelo dza shishi na u khwiṋisa ndeme ya ndondolo na vhukwamani vhukati ha tshumelo dza shishi na vhuongelo vhu valelaho .
Khonadzeo ya u fhungudza tshilinganyo i kala ndivhalo ya mulambedzi ya u ṱutshela dzieḽekṱhroni .
Izwi ndi zwa ndeme nga maanḓa kha Komiti dza Wadi hune zwitshavha zwa dzulela u kwamea nga miḓalo kana mililo mikhukhuni nga maanḓa vhuria .
3.3 Afrika Tshipembe ḽi a vhuelwa nga fulufulu ḽo kunaho ḽine ḽa bveledzwa kha Tshiṱitshi tsha Muḓagasi wa Nyukiḽia tsha Koeberg .
Idzi ndi ofisi dza faela dza Muthelo wa Mbuelo , ofisi dza faela dza Muthelonyengedzedzwa na ofisi dza faela dza Mikano .
Vha humbelwa uri vha ye kha www.taxombud.gov.za/make-a-complaint.html u kopa fomo kana vha ri rumele emeiḽi kha complaints@taxombud.gov.za kana vha ri dalele ofisini dzashu
Tsenguluso ya tshihaḓu ya vhana vhane vha inga na u rengisa zwikambi Afrika Tshipembe .
Vhafhinduli vho pfa uri vhadededzi vha fanela u ḓidzhiela tsheo vhone vhaṋe .
Vhashai miḓini vha wana tshumelo ya ndeme nga mahala : ḽitha dza 6 000 dza maḓi na 50 kwh dza muḓagasi nga ṅwedzi
Phurotokholo ya u khwaṱhisedza maga a ndango ya u kavhiwa kha shango ḽoṱhe yo thoma u shumiswa .
Kuḽele kwavho ku fanela u vha ṋea pfushi dzo linganaho ( phurotheini , khabohaiḓireithi , mapfura , mineraḽa ,
29 . Khabinethe yo tendela khanḓiso ya Mulayotibe wa u Dzhiulula Mavu wo Sedzululwaho u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Phambano vhukati ha u bveledza na tshumelo kha dziṅwe nyimele a dzi tshi tou vha khagala , sa tshipiḓa tsha tshumelo dzi elanaho na u bveledza u fana na vhuendedzi na vhutshimbidzi nga mbalombalo zwo bva kha u bveledza u ya kha tshumelo .
Fhethu ha u eḓela na u dzula kha nnḓu zwi dzulela u lavheleswa u bva kha vhupo uvhu .
Ndivho yawo ndi u ṋetshedza muhanga wa lushaka u wanaho mvelo zwi khagala , tshikoupu , nḓila na ḽevele ya mushumo wa tshumelo dza matshilisano dzi bveledzeaho , na mutheo wa u wana milayo na zwilinganyo zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Madalo ayo a ḓo khwaṱhisa vhushaka vhu re hone na Ghana na u isa phanḓa mbambadzo ya ngomu kha dzhango .
U guma kha R3 200 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Zwiimiswa izwi zwa mulayo zwi humbulelwa u vha zwo rengisa dzikhomphyutha na tshomedzo dza eḽekiṱhironiki , fhedzi nga ngoho a vho ngo ita iṅwe mbambadzo ya ndeme .
Arali zwi zwa ndeme , GEMS i nga nanga huṅwe fhethu ho teaho .
Ndi dzangano ḽi si na vhuaḓa nahone ḽi no vhuswa nga ngona .
Muvhuso u khou bveledza vhugudisi ha mbeu na u lingedza u fhaṱa mbilaelo dza zwa mbeu kha sisiṱeme ya u ṱola na u ela .
Sibadela tshi devhula / tshipembe ha Tshiṱaraṱa tsha Hadebe .
Zwishumiswa zwa ekonomi ya maikiro zwo itelwaho u engedza u vhulunga ha phuraivethe zwi vhonala zwi tshi nga zwi khou ḓikunda malugana na u vhulunga ha lushaka kana zwi tshi ḓura u ya nga maṅwe masiandaitwa .
Mutsinda ndi khwiṋe , shaka ndi bulayo .
Vhanga swikelela hani ndango ya asima
Nazwino o dzhenelela lu vhonalaho kha u humbula mbekanyamaitele , o vha e mudzudzanyi wa Gurannḓa ya ḽihoro lwa miṅwaha yo vhalaho .
Masiandaitwa a zwiito zwi fanaho na zwenezwi o vha u nyanyuwa nga u tshuwa he ha vhanga kana ha ṋaṋisa zwa u kandekanywa .
Ndi zwa vhuṱhogwa uri vhoṱhe avho vhane vha shumisa muḓagasi - nga nnḓa ha muḓagasi wa mutheo wa mahala u ṋetshedzwaho , vha fanela u u badela .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a kunakisa fhasi hu re na malofha kana luvhanḓe kana malabi na vhone vha fanela u ambara magiḽafu .
Arali ndondolo ya nga vho ḓuresa kana , nga mulandu wa zwiṅwe zwiitisi , ya tumuwa , tshikhala tshi vho ḓo vha tshi hanedzanaho na zwa vhupo .
Kha u khwinisa mafhungo a u sikwa ha mishumo hu na u lavheleswa ho khwaṱhaho kha u tendela dziṅwe sekithara u itela u rengwa hapo na u engedza ndemenyingwa zwibveledzwa zwashu zwa zwivhambadzwaseli .
Vhurangeli uvhu ho katelwa kha pulane ya vhupfumbudzi , khathihi na mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi dzo ḓiswaho nga vhaṋetshedzi vha tshumelo vho ṋewaho ndaela .
Kha fhungo iḽi , ri ṱuṱuwedza mivhuso ya lushaka uri i dzhie maga o khwaṱhaho a dzhie vhuṋe ha maitele aya hu tshi katelwa na u ṋetshedza mbekanyamushumo dza vhugudisi na mveledziso dzine dza tikedza vhafumakadzi na u sika tshikhala tsha uri vha shele mulenzhe kha vhutshilo ha poḽotiki ha maimo a nṱha .
Hune ha vha ho ṋetshedzwa zwifaredzi zwine zwa vhewa vhukati kha vhupo ha mahayani na zwikolobulasi zwa ḓoroboni , zwikhala vhukati ha fhethu hune ha khou bveledzwa malaṱwa na hune a kuvhanganywa hone zwi anzela u vha zwilapfu .
Ndi ngazwo ro amba hafha uri mulangi u na vhuḓifhinduleli kha vhuimo hawe , sa maanḓalanga a u ṋea ndaela dza uri hu itwe mishumo yeneyo .
Tshishumiswa tsha u dzima mulilo na u dzheniswa ha tshumelo yo teaho zwi tea u dzheniswa u itela uri i dzule zwo lugela u swikelea nga zwifhinga zwoṱhe .
Musi izwi zwi na masiandaitwa kha nyaluwo ya nḓowetshumo lwa tshifhinga tshipfufhi , hu na mbuelo kha vhuḓowedzi vhune ha khou bvelela u ṱuṱuwedza vhukoni ha fulufulu vhuhulwane , u shumisa fulufulu ḽi vusuludzwaho na u bveledza tshaka mbili dza fulufulu kha tshivhaswa tshithihi kha mamaga a zwa nḓowetshumo .
Mafhungo hafha ane a dina ndi haya ane a fhandekanya zwitshavha , ane a tendela u tovhola vhaloi , na u ita uri vhathu vha tshile vha na nyofho .
3.2 Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mvetamveto ya Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Mulayo wa , 2013 kha Gazethe ya Muvhuso , u itela vhupfiwa nga lushaka .
Nahone nga u shumisana ri tsini na tsini , zwi nga vha u swikelela hune ra kovhelana roṱhe .
26.1. Nga mbilu vhuṱungu , Khabinethe i dovha hafhu ya livhisa ndiliso dzayo kha Mulanguli Guṱe kha Ofisi ya Muphuresidennde , Dr Vho Cassius Lubisi , nga u lovhelwa nga mufumakadzi wavho,Vho Lumka Lubisi , mathomoni a ṅwedzi uno .
6.9 Arali vha ita khumbelo ya ndiliso khothe malugana na tshelede ye vha i shumisa kha zwa dzilafho kha mafuvhalo e vha a wana nga mulandu wa vhutshinyi , vhashumeli vha zwa mutakalo vhe vha vha alafha vha ḓo tikedza khumbelo yavho nga u ṋetshedza vhuṱanzi khothe na mafhungo o teaho khothe hu tshi katelwa na mivhigo ya zwa mutakalo .
Ndi vhuḓifhinduleli ha mukonṱiraka a no ḓo wana thandela u ḓivhadza nga u ṱavhanya Muhasho uyu nga u tou ṅwala arali hu tshi ḓo vha na u dzhena vhuimoni ha vhaṅwe hune ha ḓo vha hone , hu sa athu u vha hone .
Vha humbelwa u pfesesa uri hu ḓo ṱanganedzwa kheshe kana tsheke dzo khwaṱhisedzwaho nga bannga musi hu khou rengiwa maṅwalwa a thendara .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha ṱholo na vhusedzulusi ho ṱanḓavhuwaho ha Mbekanyamushumo ya Nyito u bva kha Muhanga wa Maano a Themo ya Vhukati ( MTSF ) 2014 u swika 2019 .
Naho zwo ralo , vhuhwavho kha riṋe ndi vhuhulwane lune vharangaphanḓa vha vhubindudzi vha hayani na vha lushaka vho ḓiimisela u ri shumela kha vhuimo ha u eletshedza .
U SHUMA ZWINE ZWA BVELEDZISA THANDELA DZA VHATSHIMBIDZAFUḼAIMATSHINI
idzo thendelano dzo tendelwa nga Minisṱa,9 ane a fanela u thoma a fushea uri thendelano dza u kovhekana mbuelo a dzi dzhii sia nahone dzi a lingana kha miraḓo yoṱhe ( kha vha sedze kha Ndaulo ya 17 ( 3 ) ) .
Thandela dza LED dzi ṱoḓa thuso ine ya nga vha ya masheleni , zwishumiswa , vhugudisi kana ndangulo , nahone dziṅwe dza thandela dzi kha ḓi tou vha mihumbulo ya zwitshavha ine ya tea u langwa na u livhiswa kha luṱa lwa u thoma u shuma .
Mudzulatshidulo wa SALGA , na vhurangaphanḓa hoṱhe ha muvhuso wapo ,
Vhuendelamashango ha mvelele kha iṅwe ya dzisekhithara dzi no khou aluwa nga u ṱavhanya ya nḓowetshumo ya vhuendelamashango ha dzitshaka ha Rannda dza Dzibiḽioni nnzhi na uri ndi fhethu hune Afrika Tshipembe ḽa vha kha vhuimo havhuḓi ha u shela mulenzhe .
U tikedza komiti ya wadi kha u khuruṱanya vhathu , u rwela ṱari kutshimbidzele kwa CBP na u vha na vhuṱanzi ha uri pulane dzi a shumiswa .
I ḓo dovhololwa tshifhinga tshoṱhe u itela u katela mveledziso ntswa kha sia ḽa dzilafho ana dzikhemisi .
Kana vha sumbedzise kha Muhasho wa zwa Muno uri vha na thundu dzine nga ṅwedzi dzi ḓo vha ḓisela muholo une u sa vhe fhasi ha R20 000 .
Nga vhanga ḽa izwi , maitele a kulekule na khunzikhunzi hu nga anzela u ṱalutshedzwa zwavhuḓi nga u shumisa musaukanyo wa zwa mbalombalo wa tshivhalo tsha tshitandadi kha vhuimeli ha rekhodo dza data ya nyimele kha sia ḽa ngudo nkene .
Vha fanela u ita khumbelo ya phemithi musi yo no fhelelwa nga tshifhinga .
O ḽa lungana ?
Ngeno khuḓano i nga fhaṱa vhuthihi nga u bvisela khagala u sa pfesesana na zwine vhathu vha tenda .
Muraḓo wa Tshiimiswa a nga ḓirula mushumo ofisini nga u ṋetshedza nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho ya ṅwedzi muthihi kha Minisiṱa .
Tshithihi tsha ndeme tsha madalo ayo ho vha hu u alusa Khomishini ya Mashango aya mavhili uri a swike kha maimo a Ṱhoho dza Mivhuso , zwine zwa vhea phanḓa nyaluwo ya ikonomi vhukati ha mashango aya mavhili .
Zwipikwa na Zwiṱirathedzhi zwa IDP malugana na mafhungo a ndeme - Khethekanyo ya E
Muvhuso u ḓo shela mulenzhe kha u sedzuluswa ha mushumo na kushumele kwa Mbumbano ya Maitele a Tshipembe ha Afurika .
Ndi dzifuremiweke dzine dzi nga dzhiwa dza shumiswa u swikela nyimele ya levhele yapo .
Mbetshelwa ya muholo wa vhaṱhogomeli vha hayani ndi tshiṱuṱuwedzi tsha ndeme tshine tsha dovha tsha shela mulenzhe kha u fhelisa vhushai .
I anzela u elwa u ya nga u sa vha na vhuronwane , ya ṱalutshedzwa sa u pambuwa hu hulwane , havhuḓi kana hu si havhuḓi , ha ndeme yo sumbedzwaho u bva kha tshitandadi tsho ṱanganedzwaho kana ndeme ya vhukuma .
Muvhigo ndi ṱholo ya zwo swikelwaho na khaedu dzi tshimbilelanaho na zwa pfanelo dza matshilisano na polotiki zwine zwa wanala kha Mulanga na Ndayotewa yashu .
" Hu na phaiphi dza maḓi na mitshini yo dzhenisiwaho fhedzi thaidzo hu pfi ndi maanḓa a u bommba maḓi .
Lushaka lwa muṱangano na ndivho yawo zwi ḓo langa tshitaila tsha maambiwa ane a ḓo ṱoḓiwa .
Naho zwiimiswa izwi zwoṱhe zwa phuraivethe zwi tshi bvelaphanḓa na u ṋekedza ndondolo ya ḓuvha na ḓuvha kha vhana zwa zwino zwi kha ndango ya muvhuso .
Musi i tshi thoma u ḽa zwiḽiwa zwa zwiomate , i ḓo hafhu u nwa maḓi .
Ro no ḓi wana mafhungo a uri vhaṋetshedzi vha mashangoḓavha , mazhendedzi a mashangoḓavha a khou ṱoḓa u dzhenelela kha gwama .
TSHANELE - i re ya maipfi , nga u ṅwala na nga luṱingo
U khwaṱhisedza ndondolo ya rekhodo , u elana na khaṱhululo dzi elanaho na khumbelo dza themendelo dza tshumiso ya maḓi .
Ndi zwifhio zwine na ita hayani zwi re na khombo ?
Vhana avha vha aluwa kha sia ḽa matshilisano na uri vha vhona nḓowelo dza u ḽa dzo fhambanaho dza mvelele dzo fhambanaho .
Musi Anansi a tshi sala a tshi swika mulamboni , milenzhe yawe yoṱhe ya malo yo vha yo vhofhelelwa lubuvhi .
Mivhigo i shumiswa kha u ṋetshedza u vhigela murahu u bva kha odithi u ya kha asesimennde na tsenguluso dza vhufhura .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
U Swika na Tswikelelo i fanaho- Mvelaphanḓa i vhonalaho yo no itwa maelana na u engedza netiweke ya khasho ya thelevishini ya analogo u bva kha 60% ya ' u swika kha tshitshavha ' nga 1998 u fhira 90% ya tshitshavha nga 2012 .
Zwenezwoha , a huna u dinalea kana hu hungafhani hune ha ita uri u tshoṱelwa ha mazhendedzi a no vhona uri mulayo u tevhedzwe hu pfale ho luga .
U bva zwezwo ro vho ḓo imisa maitele aya musi ri tshi khou ṱoḓisisa dziṅwe nḓila dza nzudzanyo dza zwiimiswa dzi shumaho dzine dza ḓo thivhela nyaluwo ya muvhuso yo lambedzwaho nga madzhendedzi kha vundu .
Thikho dza mbekanyamaitele iṅwe na iṅwe dza u bveledza mbulungo dzi tea u vha milayo ya maraga na vhukoni ha ikonomi .
Fhedzi , hu kha ḓi vha na vhuḓifhinduleli ha mbekanyamaitele i shandukaho nga ngomu kha Muhasho , thandela yo vha yo tea u olwa nga vhuswa .
Magemo a dzinnḓu a khou vhanga ṱhoḓea ya u fhaṱa kha mavu are hone a sa ḓuri , zwine zwa khou vhanga phaḓaladzo .
Maḓuvha ane masipala wa ḓo ya tshitshavhani uri Komiti dza Wadi dzi nga tama u shela mulenzhe kha zwi fanaho na Pulane ya Mveledziso ya Ṱhanganelo na mugaganyagwama wa ṅwaha .
5 . MIKHWA NA MILAYO YA VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA NDI IFHIO ?
Khoso dza thero dzi fanela u dzhiela nṱha izwi , nga nḓila ya vhupo , u ṋetshedza thikhedzo ya ndulamiso , matheriaḽa a u guda nga iwe muṋe , kana tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha ṱoḓea .
Ngudo dza ikonomi ndi dza ndeme nga ha u fushea ha ṱhoḓea dzi sa gumi dza tshitshavha nga nḓila kwayo nahone i linganaho , musi hu na zwiko zwo pimiwaho .
Zwi a fhambana u ya nga mavunḓu .
Vhunga zwi sa konadzei u thivhela tshoṱhe u dzhenelela ha maḓi a muṋo hu si khou shumiswa veḽfu i sa humisi , dizaini ya haiḓiroḽiki i tea u vha ine ya ita uri maḓi a re na muṋo na bviselwe nnḓa ha dzi phaiphi na kha zwifhungudzaluvhilo lwa muya .
Miṱangano iyi yo itelwa u tshimbidza nyambedzano dzi konḓaho dza nga ha mpfu dzoṱhe na milandu i songo ḓowelea .
Heyi ndi thendelano i alusaho mbambadzo dza mashango a re kha Tshipembe ha malinganye .
Dzina ḽa muṋe wa akhaunthu : NDA- Tshumelo ya Ndingo dza Mbeu .
Naho ḽiṅwalwa iḽi ḽi mvetomveto ( ḽi tshi ḓo fhedziswa nga Nyendavhusiku 2007 ) ḽi ḓo ṋea Miraḓo ya Komiti ya Wadi tsumbo ya u ri vha nga khwaṱhisedza hani uri tshitshavha tshi dzhenelele kha u vha thusa u shuma mishumo yavho sa vhaimeleli vha tshitshavha .
Khamphani ya tsireledzo ine ya khou hweswa mulandu na yone yo hanedza uri i na gese i bvisaho miṱodzi .
Hu na dziṅwe tshakha dza mbuelo dzine vha khou lavhelela dzi tshi bva kha tshiko kana nḓivho ya sialala ?
Muthelo dza Afrika Tshipembe ( SARS ) , maanḓalanga o teaho a tea u ḓivhadza muthu wa vhuraru hu sa athu fhela maḓuvha a 30 nga murahu ha musi vho ṱanganedzwa khaṱhululo .
Vhaofisiri vha 365 vho ṋewa khaidzo dzau fhedzisela dzo tou ṅwalwaho .
Naho hu na khaedu iyi , ho vha na vhupo vhu re na tshivhalo vhune vhushaka vhukati ha muhasho na vhashelamulenzhe ha aṋwa mitshelo .
Maitele a u tshimbidza vhudzheneleli
Maitele ane a ḓo tevhedzwa u shumana na khethekanyo mbili dza vhukhakhi a fanela u bviselwa khagala .
Khasiṱama dzo ḓoweleaho ndi vhaimbi , vhaiti vha mishumo ya zwanḓa , vhadzudzanyi vha mishumo , dzangano ḽa zwa mitambo , vhavhambadzi vha fomaḽa na vha si vha fomaḽa , mazhendedzi kha nḓowetshumo ya zwa vhuendelamashango na madzangano a zwitshavha .
Mitshini yo dzheniswa ndindatsireledzo dzi ṱoḓeaho nga mulayo
Arali ho itwa vhutshinyi : 1 Arali ho itwa vhutshinyi , u vhiga vhutshinyi honoho kha Tshumelo ya
Mu ṋe wa dzina kana muṋe wa goloi a nga thuthisa u ṅwaliswa ha goloi arali i si tsha tshimbila kana u ḓiraiviwa badani kana i so ngo tsha lugela u tshimbila badani lwa tshoṱhe .
Mabambiri a laulwaho o vhaliwa , a sikeniwa na u rekhodwa u itela u vhulungwa kha senthara dza u maka .
Zwi fanaho afha ndi zwauri mulangi u dovha a shumisa nḓivho yawe yoṱhe kha u dzhia tsheo .
Vha zwi ḓivha hani arali swikelela ṱhoḓea ?
Izwi ndi thaidzo saizwi zwiimiswa zwi tshi khou tshenzhela vhukonḓi vhuhulwane kha u vhiga zwavhuḓi kha mishumo yoṱhe ya zwa masheleni yo sumbedziswaho afho nṱha .
Phambano vhukati ha Phalamennde na muvhuso ndi mini ?
Vha tea u shuma mishumo malugana na khumbelo ya miredzo na u ola shedulu dza mbambedzo .
Nga u engedzea ha u thakhula ha mvelele nnzhi , muthu u sala a tshi vho thivhelwa nga maanḓa .
Olani tshifanyiso hafha .
4.14 Khethekanyo ṱhukhu ya ( b ) i iledza muthu muṅwe na muṅwe uri a songo ṱanziela kana u ita khole uri ene u shumisa vhuloi , ha u vhanga lufu kha , u vhaisa kana u ṱungufhadza vhaṅwe , u lwadza , u tshinyadza kana u ngalangadza muthu muṅwe na muṅwe kana tshithu kha vhaṅwe vhathu .
Mitsiko i pwanyeledzwaho yo sumbedzwa sa mitsiko yo tatamudzwaho na ya negethivi sa phosethivi .
Musudzuluwo wa vhupfumedzanyi u khou aluwa kerekeni yashu kha ḽeveḽe ya fhasi .
A hu na tsheo nga ha muraḓo wa vhuimo ha khuliso .
Nḓila dzi tevhelaho dza mbekanyamaitele dzo itwa u bva kha ṱhoḓisiso dzo itwaho :
1.2 . Ḽa Afrika Tshipembe ndi muraḓo wa OECD nahone ḽo ḓikumedzela u shumisana na maṅwe mashango u imisa u sudzuluswa ha zwi bindulwaho nga dzikhamphani u ya kha maṅwe mashango kana kha vhupo ha muthelo wa fhasi kana vhu si na muthelo .
Mvelelo dzi kona u shumiswa hu tshi itelwa ndivho mbili :
Muaro wa u tou funa une ha nga ṱoḓiwa muhumbulo wa vhuvhili na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho
Khabinethe yo livhuha maAfrika Tshipembe kha u shela mulenzhe havho , u ḓiimisela na u shumesa kha u vhona uri tshirunzi tsha maAfrika Tshipembe vhane vha khou shaya tsho vhuiswa hafhu nga kha madzulo a vhathu .
Kha nyimele idzi , hu na ngoho ya uri maṅwe madzangano a polotiki o dzhia vhuḓifhinduleli ha u galatsha zwitshavha uri zwi dzhenele kha mishumo ya wadi , a zwi mangadzi uri komiti nnzhi dza wadi dzi vhonala dzo ḓisendeka nga ḽihoro .
Yunithi ya zwa u Ṱola ha nga Ngomu i sedzesa kha u ṋekedza themendelo na tshumelo dza zwa vhueletshedzi kha ndangulo na Komiti ya zwa Vhuṱoli kha mafhungo a elanaho na sisiṱeme ya ndango , ndangulo ya khohakhombo na maitele a vhuvhusi .
Zwigwada zwi wana pulane ya kushumele i si na tshithu na u ita thasiki 2 .
Komiti Ngeletshedzi sedzulusa data ya tshisaintsi yo rumelwaho na khumbelo ya fha themendelo dza tsireledzo malugana na mushumo wo humbulwaho kha Khoro Tshitumbe .
Ri dovha hafhu ra vha na mafagi a ole a biḽioni dza fuminthihi ane a vha ndingano ya gese ya mupo , zwine zwa lingana na miṅwaha ya maḓana mararu na mahumi maṱanu na mavhili na miṱanu ya u shumiswa ha gese nga Afrika Tshipembe .
U shumisa zwithu zwi vusuludzeaho , u shumiswa na daka ḽa mabambiri u ita tshithu tshi shumiseaho : khapu ya makumba , midzio , zwifaredzi zwa zwimedzwa n.z. u nakisa hu tshi shumiswa phetheni , u ita nyambedzano nga ha zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri , na mivhala yo dzikaho , u alusa zwikili zwa u vhaḓi
Gaidi dza ngudo ya U vala Gake dzo ṋetshedzwa kha zwikolo zwi sa khou shumaho zwavhuḓi kha tshivhumbeo tsha eḽekiṱhironiki .
Ri khou ṱoḓa nyaluwo ya phimo ya phesenthe ṱhanu uri ri kone u sika mishumo minzhi .
Tshiṱirathedzhi tshihulwane tsho sedza kha u bveledza hu na u dzhiela nṱha huṱuku ha mvumbo i sa fani ya komiti dza wadi na zwiimiswa zwa vhuḓithaubi zwi kha ḓi vha kha phurosese ya u sedzulusa na u fhaṱa kha tshiedziswa tshiswa tshi sa fani na tshiṅwe tsha demokirasi ya u dzhenela .
Ndi nnyi a no vha nangela zwiambaro - ndi vhone vhaṋe kana vhomme avho ?
122 . Khumbelo nga Miraḓo kha Khothe ya zwa Mulayotewa
Maitele a u Dzumbulula a wanala kha hompheidzhi ya webusaithi ya Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Vhulanguli ine ya vha- www.dpsa.gov.za
Zwenezwo u bva kha khoniferentsi iyi , hu tea u bva mihumbulo miswa na zwiṱirathedzhi zwiswa .
Fhedzi , kha tshiṱirathedzhi tshiswa tsha CDWs hu na khonadzeo i re khagala ya u dzhenelana ha mishumo .
Dzibege dza u eḓela khadzo dzi a dudela , a dzi dzheni maḓi nahone dzi a tendelana na fhethu .
U tou bva nga kha kuhumbulele kwo sendekaho kha Anthropology , zwa uri vhuloi vhu bva ngafhi zwi na ṱhalutshedzo nnzhisa u tou fana na uri mvelele dzi bva ngafhi hafha ḽifhasini .
Tshiṱirathedzhi tsha mutheo tshi teaho u tevhela tshi ḓo vha u fhungudza na u fhambanya khohakhombo , u shumisa u wanala ha maḓi mavuni u swika kha gumofulu na u langa zwiko zwi vusuludzeaho ( maḓi a mvula na pfulo ) u bveledza zwipikwa zwa vhulimi zwi pfadzaho .
Nga nṱha ha izwo , khonadzeo ya zwo a yo ngo sedzuluswa nga nḓila ya ndingo dza ngalafho dzi langiwaho .
Mushumo wa tshivhumbeo tsha masia mararu ( 3d ) ndi u bveledza khontseputi ( tshiteṅwa ) tsha tshivhumbeo tshikhalani nga u ṱumanya zwipiḓa zwa vumba , u nambatedza ( nga guḽuu ) kana vha tshi nambatedza zwibammbiri kha mabammbiri , u gera zwivhumbeo , u peta , u vhofha na u putela .
Zwine zwa vha , vhuendelamashango , vhulimi , ikonomi i bvelelaho , mveledziso ya themamveledziso na vhubveledzi .
Ṱhoho ya Senthara na Khomishinara wa Fhethu vhoṱhe vho ḓivhadza muingameli uri vhunzhi ha miṱangano na Masipala na Mishumo ya Zwifhaṱwa zwapo a zwo ngo tandulula nyimele .
Ndi pfa ndo humisea na u ṱukufhala u kona u ita nga u ralo .
U amba : Ambani nga zwithu zwo fhambanaho Bulani uri ndi nga mini vha tshi tea u vha na izwi zwithu .
Malugana na dzibada , ri khou isa phanḓa na mushumo wa u fhaṱa dzibada dza tshiṱirathedzhi na themamveledziso i elanaho u mona na Vundu .
Kushumele kwa mbambadzelannḓa kwo khwiṋifhala , u bindudza ho khwaṱhisedzwaho na vhusikamishumo ho dzingindelaho ndi zwa ndeme kha idzo ndivho .
Tshandulo ya nzulele ya zwitsheṱi i tea u sedziwa musi hu tshi sedza zwivhalo zwa kutshimbidzele na pheleledzo ya bonze ḽa maḓimalaṱwa ngei bvungwi .
Ri vhona idzi thendelano dza mashumele dzi thikho dza mvelele ntswa ya u shuma zwi khagala na vhuḓifhinduleli , hune havho vho fhiwaho vhuḓifhinduleli ha u vha shumela - hu nga vha hu u vha vhafaraofisi kana vhashumi vha muvhuso - vha ite zwine vho lavhelelwa u zwi ita .
Tshikimu tsho itelwa vhorabulasi vhoṱhe , hu si tshitshavha kana mabindunyanḓanywa , ane a khou ṱuṱuwedzwa zwa zwino .
U pandelwa ha mushumi ngauri o shumisa pfanelo yawe , a zwo ngo fanela na kathihi .
Ri tshi ḓadzisa kha zwishumiswa zwo tiwaho zwa ngudo ya Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓea :
Tshumelo dzo bulwaho afho nṱha dzo ṋetshedzwa u mona na Muhasho na zwiimiswa lwa tshifhinga tsha khonṱhiraka .
Zwikhala zwa makwevho zwine zwa nga vhuedza masia nga u lingana zwi khou sedzuluswa .
Tshiṱirathedzhi tshi amba uri Afrika Tshipembe ḽi sala murahu ṱhanganyelo ya mveledziso kha masia maṅwe oṱhe a dzhango ḽa Afrika ḽi tshi khou tikedzwa nga tshiṱirathedzhi tsho rangwaho phanḓa nga vhubindudzi na u fhaṱa vhukonani ha tshiṱirathedzhi u bveledzise adzhenda yaḽo . Ḽi dovha ḽa kuvhanganya vhuvhambadzi haḽo na vhushaka ha vhubindudzi na mashango o bvelelaho na u sala murahu vhubindudzi ha nga ngomu , zwikili na u pfukisela thekhinoḽodzhi na zwivhambadzwa nnḓa zwo engedzwaho ndeme ..
Musi ho vhetshelwa kule mvelelo dza u thoma ṱhukhuṱhukhu ngei murahu kha miṅwaha ya mathomoni a vhofuṱahe , phimamvelela dzo vha dzo alesa ngei Mpumalanga he dzo vha dzi nthesa u fhira tshikalo tsho vhigwaho tsha lushaka .
- U tandulula mbilaelo nga ene muṋe
Mbuelo ya ṱhuṱhuwedzo ndi u vusuludza ngomu ha ḓorobo dzashu , u sika mishumo minzhi na u kunga vhunzhi ha vhathu uri vha shume na u dzula ngomu dziḓoroboni .
Vhaswa vha dovha hafhu vha vhumba tshipiḓa tsha tshitshavha tshine tsha nga dzhenela Miṱangano ya Komiti hune vhunzhi ha mishumo ya Phalamennde ya itwa hone , nahone vhathu vhaswa vha nga dzhenela madzulo u itela u vhona , u ḓitama na u ḓimandafhadza vhone vhane .
Hezwi zwithu ndi zwiṅwevho , " hu amba kuṱari kuṱukuṱuku .
Vhurangeli uvhu ho tshimbidzwaho nga Muhasho wa Vhutsila na Mvelele vhu humbudza murafho wa vhaswa vhashu ngaha nndwa yashu ya mbofholowo na u ita uri vha kone u ḓivha ngaha ḓivhazwakale ya u ṅwala na vhoramafhungo vha Afurika Tshipembe .
Mafhungo maswa maswa a ḓo vha tshipiḓa tsha muvhigo une vha ḓo u ṋetshedza Ṱhoho dza SADC dza Muvhuso kha muṱangano une wa ḓo vha hone ngei United Republic ya Tanzania nga Ṱhangule 2019 .
U bvelela kana u kundelwa zwi ya nga maanḓa nga zwine vhathu vha Afrika vha ḓo ita zwone vhone vhaṋe .
DIO i ḓo fara rekhodo u swika muhumbeli onoyo o no badela mbadelo yo tiwaho ( arali dzi hone ) .
Mafhungo a vhulwadze ha vhaaluwa , malwadze a si a phirela a ya konḓa u wanala .
Zwino ri khou vhudzisa uri ri nga guda mini u bva kha sisiṱeme dza poḽotiki na mvelele ?
Ri dzula ri tshi ḓiwana ri kha luvhanḓe lwa khuḓano vhukati ha mvelele mbili , iṅwe ya hone i tshi fhira maitele na u ita uri mvelele yapo i ḓitike nga poḽotiki .
Zwitshavha zwapo zwa Kapa Devhula nazwone zwo wana mbuelo nga kha vhushaka vhunzhi ha mveledziso ya matshilisano .
Naho Afrika Tshipembe ḽi na zwiko zwa mvelo zwinzhi , ndi zwa ndeme u shumisa mbekanyamushumo dza mbuyelo u tikedza mbekanyamaitele yashu ya nḓowetshumo .
Mihasho ya Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Kiḽasiṱa ya Tsireledzo zwi kati na u sedza khaedu dzine Tshiṱitshi itshi tsha Mapholisa tsho livhana nadzo .
Naho zwo ralo , luvhilo lwa u engedzea kha Baltic Proper lu kha ḓi vha lu ongolowaho .
Vhukoni : vhupulani na u dzudzanya mushumo wa iwe muṋe na u tikedza vhashumi u itela uri hu na ndondolo yavhuḓi ya zwa vhunese .
U sedzulusa phindulo ya SARS na , hune ra vhona zwo fanela , ri ite dziṅwe ṱhoḓisiso kha mbilahelo dzaṋu .
Ndo ni vhudza uri ni vhuye fhano nga hafu u bva kha iri ya vhuṱanu .
Fhungo ḽa vhuvhili ḽi kwama u fushea havhuḓi hune vhathu vha hu wana mushumoni .
2 . Mutevhe wa zwisumbi u tea u :
Fomo dza kha mikano , mafhungo nga ha matshimbidzelwe a u ṱola thundu zwi wanala kha lubuvhisia lwa Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe .
U ya nga buḓo ḽa mushumo ḽanga , ndo thoma u shuma kha Anglican Church nda kona u fhirela kha Khongirese ya Yunioni dza Mishumo dza Afrika Tshipembe .
Tshifhinga tshilapfu tsha u dzula : Arali hu zwa shishi , u swika vhege mbili .
U daunuḽouda faela iṅwe na iṅwe yo ṱaniwaho nga muṅwe mushumisi wa Tshumelo dza Vhudavhidzani ane vha mu ḓivha , kana ane nga vha vha tshi mu ḓivha , zwi nga si anḓadzwe lwa mulayo nga yeneyo nḓila .
Vhudzani khonani yaṋu uri ndi tshibogisi tshifhio tshi re na zwinzhi nauri ndi tshifhio tshi re na zwiṱuku .
Vhuṱumani u ya kha webusaithi dza vhathu vha vhuraru
Kha vha wane mundende wa u ṱhogomela ṅwana a ṱoḓaho thusedzo . ṅwana wa thusedzo ndi ṅwana ane o vheiwa nga fahsi ha ndondolo yavho nga mulayo nga ṅwambo wa :
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Mulayotibe wa Khwiniso ya zwa Khetho we wa lavhelelwa tshifhinga tshilapfu uri u rumelwe Phaḽamenndeni .
Ro ḓiimisela u vhona uri sa tshipiḓa tsha vhakonisi vhashu ri isa phanḓa na u lwela u ḓisa themamveledziso yavhuḓi , zwiko zwa maḓi na fulufulu zwi dzulaho zwi hone , khathihi na u tshimbidzwa zwavhuḓi ha thundu na tshumelo .
Tshati ya mibvumo ya aḽifabethe nga Tshivenḓa
U pfesesa uri u ola na u ṅwala zwo fhambana ( tsumbo : u ita u nga u khou ṅwala a tshi khou shumisa maipfi o kopiwaho zwo ṱangana na makolongonya ) .
13 . Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u vha kha mupo u sa vhaisi mutakalo wavho na vhuvha havho ; na uri
Mveledziso ya ikonomi i khou kanganyiswa nga mbadelo dza tshumelo dzi re nṱha , nyendo ndapfu dza u ya na u vhuya mimaragani na u shayea ha mbambadzo yo teaho ya vhupo .
Tsha u fhedzisela tshine tsha vha tsha zwino , u dzhielwa nṱha ha vhurereli ho fhambanaho zwo ṱanḓavhudza khanedzano u katela vhuṅwe vhurereli .
Zwikolo zwa tshitshavha izwi a zwi to vha zwa muvhuso tshoṱhe nahone a zwi tou zwa phuraivethe tshoṱhe .
U lozwa vhutshilo asi mafhungo maṱuku .
U ḓiṅwalisa he ha vha hone mafhelo a vhege yo fhelaho ho tshimbila zwavhuḓi,na uri ri fhululedza avho vho ḓiṅwalisaho .
Huṅwe fhethu hune ha ṱoḓa u lavheleswa nga u ṱavhanya ndi kha zwa u vhumbwa hafhu nga vhuswa ha foramu dza vhupholisa ha tshitshavha u itela u khwinisa vhushaka na tshumisano vhukati ha mapholisa apo na vhadzulapo vha vhupo vhune vha shumela khaho .
Hu na ndayo dzine u ḓiṅwalisa zwa ḓo itwa kha khethekanyo iṅwe na iṅwe .
U shumisa madzina vhukuma mafhungoni .
U tshimbidza mveledziso ya ṱhalutshedzo dza mushumo .
Ndi nga ita mini arali nda wana uri ṱhanga i a na nga murahu ha miṅwedzi ya rathi ndo thoma u dzula ?
Vhathu vha no bva zwitshavhani vhane vha khou ita mikumedzo nga mulomo kha madzulo a nnyi na nnyi ndi vha tevhelaho :
Hu na maitele maṱuku a re na tshivhalo ane a wela fhasi ha maitele a u shuma :
Ri fanela u ṱanganyisa vhuthihi hashu hu si u thusa fhedzi shango ḽashu u bva kha u wa ha ikonomi fhedzi u fhaṱa vhumatshelo ha khwine roṱhe .
Muhasho wo humbela tshitshavha uri tshi ṋetshedze mihumbulo yatsho , pulane , na themendelo nga ha uri vha nga pembelela hani khwine vhuṱambo uhu ha mvelele ha maimo a nṱha .
Mufariwa o vha a khou ḓirengisela zwiḓolo .
Ndi tshiṅwe tsha zwifhinga zwi so ngo ḓoweleaho hune masia mararu a muvhuso ane a vha , Khorondangi , i imelwaho nga Muphuresidennde , Mufarisa Phuresidennde na Dziminisiṱa ; Vhuhaṱuli , ho imelwaho nga Muhaṱuli Muhulwane wa shango , Vhahaṱuli Phuresidennde ; na Vhusimamilayo , ho imelwaho nga Miraḓo ya Phalamennde ( dzi MP ) vha ṱangana fhethu huthihi .
3.4.1 khwinisa maitele a kushumele kwa Muhasho ;
Kana hu nga swika hune ' mishumo ' ya hone ya nga imelelwa nga mafhungo a vhuthu hayo musi hezwi zwi tshi vhonala sa zwo khetheaho arali zwi tshi vhambedzwa na maitele o ḓoweleaho a u vhuelwa ho sedzwa sisiṱeme ya tshikhetho yo ḓitikaho nga muvhala , lunyadzo , u vhulaha vhathu na vhudzhiandaka .
Tshenzhelo ya ṅwaha muthihi ya muvhalelano wa zwa masheleni , u shuma na mbadelo dza zwikolodo zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Khabinethe i fulufhedzisa vhaholi vhoṱhe vha mundende uri muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u ṋetshedza tshumelo ya ndeme , sa zwe wa laelwa nga Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 .
VHA NGA RI KWAMA HANI : U FUSHEA HAVHO NDI ZWA NDEME Mutheli a nga kwama Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo thwii kana nga kha muthu ane a shuma zwa muthelo kana muṅwe muimeleli .
Vhutshinyi vhu itea nga nḓila dzo fhambanaho na uri zwiito zwi ngaho ; ' u renga ' ḽaisentsi ya u reila , u badela nzumbamulomo u itela u ponya ndaṱiso ya mulayo , vhuḓifari ha thendelano dzi siho mulayoni dzi fhungudzaho vhuṱaṱisani kha maraga , zwoṱhe hezwi zwi sumbedza vhutshinyi .
Izwi ndi zwa ndeme kha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe ya Muphuresidennde Vho Jacob Zuma na uri i elana na mbonalo ya mbekanyamaitele ya Tshanduko ya Ikonomi ya Vhuhali .
( a ) Tshifhinga tsha u gudisa tsha thero dza Vhuimo ha Fhasi tsho ima nga nḓila i tevhelaho :
Muvhigo u ṋetshedza maswamaswa nga ha u thoma u shumiswa ha Puḽane ya Mashumele ya Lushaka ya Vhana kha tshifhinga tsha miṅwaha ya u bva 2019 u swika 2024.
U vhona uri vhalavhelesi vhoṱhe vho pfumbudzwa na u bveledzwa lune vha kona u ita mushumo a tshitandadi tshi ṱoḓeaho nga vhukoni na nga nḓila i bveledzaho nga u vha funḓedza na u vha gudisa .
U sika maipfi a tshi khou shumisa zwikili zwa foniki zwo funzwaho ṋaṅwaha .
Zwi ḓo guda u dzudzanya zwithu nahone zwikili zwa vhurangaphanḓa zwi ḓo khwaṱha .
2 . U humela tshikoloni na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha
Vho tumbula Komiti ya Afrika Tshipembe ya u bviswa dzhele ha Zwivhotshwa zwa Poḽotiki , nahone vho vha vhukati ha vhaṅwe vhatikedzi vha u thoma vha fulo ḽa Release Mandela .
Kha ri ṅwale oṱhe a re hone nga muvhala mutswuku ni tangedzele madzina vhukuma nga muvhala wa lutombo .
Khonadzeo ya u shanduka ndi tshiimo tshine phambano maelana na tshanduko ya mutengo dzo sumbedzwa .
Ndivho ya ndaulo dza tshumelo ya nnyi na nnyi na mbekanyamaitele dzo teaho .
GEMS a i nga badeli mbilo dzi re dza kale u fhira miṅwedzi miṋa .
Mabindu kha sekhithara nnzhi ai kha ḓi tambula nahone miṱa minzhi i khou isa phanḓa na u shengela musi mimakete ya mishumo i tshi khou vhuelela nga zwiṱuku .
Nagoya Protocol kha Tswikelelo ya Zwiko zwa Dzhenethiki na u Kovhekana ha Zwiko hu Pfeseseaho hu Linganaho zwi Bvaho kha Tshumiso yavho yo tendelaniwaho nga 2010 kha Guvhangano ḽa vhufumi ḽa Miraḓo ya CBD na u vhea thendelano dzi vhofhaho lwa mulayo dzine dza yelana na ABS fhedzi .
Mbekanyamaitele iyo i nga humbela mazhendedzi kha u ṱanganedza mbekanyamaitele dzavho dza fomala nga ha u dzhenelela ha nnyi na nnyi : izwi zwi tea u buletshedza uri ndi nnyi ane a nga kwamiwa nahone hani .
Vhulanguli vhunga fha Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa Nḓivhadzo ya Mafhungo u ṱoḓa uri avho vha kwameaho vha fhe Vhulanguli mafhungo o sumbedziwaho kha nḓivhadzo .
Mabindu ṋamusi a tea u vhulunga tshivhalo tshinzhi tsha data yo sikwaho u mona na tshiimiswa .
( b ) u thoma u shumiswa ha milayo yoṱhe ya lushaka yo tetshelwaho fhethu ho sumbedzwaho kha Muengedzo wa 4 kana 5 nga nnḓa ha musi Mulayotewa kana Mulayo wa Phalamennde u na mbetshelo dziṅwe-vho nga nnḓani ha idzi ;
Nzudzanyo dza tshumiso dza vhululamisi dzo bveledzwa kha ofisi dzoṱhe nṋa dza tshiṱiriki .
U amba na u ṱalutshedza nga ha vhabvumbedzwa vha tshiṱori .
Honeha izwi zwi ita khumbulelo yo dzinginyaho uri mveledzo ya zwiḓiswa i khou tshimbilelana na shedulu .
5.2 UK ndi ḽone shango ḽi na vhushaka ha mbambadzo vhuhulwanesa ha vhuṋa na Afrika Tshipembe , hune ha vha na R142 biḽioni ya mbambadzo yo ṱanganelanaho vhukati ha mashango aya mavhili nga 2018 .
I dovha ya fhululedza mazhendedzi a no vhona uri mulayo u a tevhedzwa kha u shuma havho nga luvhilo u fara vhahumbulelwa khathihi na u livhuwa miraḓo ya tshitshavha vhe vha thusa vha no vhona uri mulayo u a tevhedzwa kha u fara avho vhathu .
Kha marangaphanḓa a ndeme na u vha zwa vhukuma ha thero ho bulwa zwiṱuku .
Khethekanyo iyi yo ṋewa mushumo wa u pulana , u dizaina na ṱhogomelo ya dzibada , mielela ya mikumbululo , na zwifhaṱo zwoṱhe zwa masipala .
Muṋo wo kalulaho ngauri u nga ri vhangela mutsiko wa malofha u re nṱha musi ro no aluwa .
Guḽobaḽaisesheni i na masiandaitwa a ndeme kha vhuvhili ha mashango o bvelelaho na ane a kha ḓi bvelela , naho mveledzwa dzi tshi fhambana vhukati ha mivhuso .
Muhumbulo u re hone ndi wa uri madzangano a vhadzulapo , ane a vha madzangano maṱuku nga u tou angaredza , a na vhutepe na u vha tsini na tshitshavha tshi ṱoḓeaho uri tshi ḓo alusa mveledziso , na nḓisedzo ya tshumelo .
Masiandaitwa / mvelelo dza malwadze dzi nga dovha dza fhungudzwa nga nḓila iyi .
Tshavhuvhili , ndo no ḓi vha vhudza uri a ro ngo kona u rumela mimoḓoro dzi re na luswayo na vhathu vha yunifomo ngauri a hu na zwe zwa vha zwi tshi nga bvelela na uri musi vha tshi vhea mapfumo fhasi u ṱaselwa hu ḓo mboḓi thoma nga huswa .
Nga u thola vhathusi vha vhadededzi , ri khou tevhedza tsumbo dza mashangoḓavha na u fhaṱa kha tshenzhelo dza nga ngomu ha zwiṅwe zwa zwikolo zwashu .
Hu na zwinzhi zwine zwa khou itea zwi tshi khou tshimbidzwa nga Muhasho wa Vhutsila na Mvelele zwo sedzaho kha u engedza Vhuthihi Afrika .
3.9 . Ofisi ya Themamveledziso na Vhubindudzi kha Ofisi ya Muphuresidennde kha maḓuvha a ḓaho i ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwa vhuḓikumedzeli ho itwaho nga vhabindudzi kha therisano ya ino vhege na marketplace .
1.10 . U phasiswa ha Mulayotibe wa Mukovho nga Phalamennde zwi ṋetshedza fulufhelo ḽa mulayo kha Muvhuso kha u bvela phanḓa na u thoma mbekanyamushumo ya shango lashu ya khwinifhadzo ya ikonomi ya matshilisano u itela u tandulula fhungo ḽa mavu ḽine ḽa vha kha adzhenda .
Luṅwalo lu ambaho uri mbilahelo yavho yo waniwa lu nga dzhia maḓuvha a 30 u rumelwa
U ṋetshedza mpimo wa vhunzhi ha mbanzhe dzine mualuwa a nga vha nadzo na u ita uri u daha mbanzhe fhethu ha nnyi na nnyi hu vhe mulandu .
Ṱhoho ya tshishumiswa tsha u tumula na u fhandula i fanela u kwewa nga vhutsireledzi kha mufhini nga tshishumiswa tsho fanelaho sa tsumbo tshezela kana baudu .
Ndivho yavho ndi u sedzulusa mushumo wa vhamaki vhoṱhe , fhedzi tsha vhuṱhogwa ho vha u shuma nga vhuronwane na tshitandadi tsha nṱha vhukuma kha sesheni ya u maka yoṱhe .
Ndi kona u ṅwala tshiṅwalwa tsha dayari .
Mulayo u vhonala nga maanḓa kha ndayo dzine dza vhea mikano yo khetheaho kha u shumiwa ha khethekanyo dza data dzo no vhekanywaho .
Arali mugero muhulwane u fhasi ha lwanzhe hune ha vha na matombo , fhasi ho dzikaho hu fanela u lugiselwa u itela mushumo wa u dzheniswa ha phaiphi nahone hu fanela u dzula ho dzika lwo teaho u itela ṋetshedza murango wa tshoṱhe .
U dzhenelela kha u tandulula mafhungo zwi tea u laedzwa nga khothe .
Muhweleli o tambudza na u pandelwa nga nḓila yo khakheaho nge a tevhedza pfanelo dzawe dza ndayotewa na dza mulayo .
4 . Tsha vhuṋa , muvhigo wo pfufhifhadzwaho wa nga ha u shumiswa ha Muhanga ha Maano a Vhutali wa Themo ya Vhukati ( MTSF ) 2014-2019 wo ṋetshedziwa , we wa sedzesa kha u vusuludzwa ha zwa ndeme zwa MTSF 2014-2019 u itela u khwinisa mashumele kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Hu na fomo yo sumbedzwaho kha thebulu ya 8 ;
Muvhuso u khou vusuludza nḓowetshumo ya dziphaka u itela u engedza zwa u sika mishumo na u khwaṱhisedza nyaluwo yo katelaho .
Mivhigo ya ḽevele ya khulwane ya manweledzo ndi ṱhanganyiso ya mafhungo o teaho o itwaho nga tshifhinga a vhaṱaleli vho tiwaho .
Rekhodo ya ṱhoho iyi i ḓo ṱaniwa na vhuṱumani ho fhambanaho .
Vho vha vha si tsha humbula arali bibi yo vha yo vhewa nga nṱha ha iyo yavho , kana arali yavho yo vha yo no dzhiiwa .
1.3 . Naho zwo ralo , Khabinethe yo takadzwa nga mvelaphanḓa dzo itwaho kha u shumisa Zwiṋetshedzwa zwa ndeme zwo lavhelelwaho .
Hu si kale hu ḓo vha hu na vhathu vhavhili fhedzi kana vhathu vha si gathi vha shumaho kha muthu o nothaho muṅwe na muṅwe .
U vha hone ha shango ḽashu kha muṱangano uyu wa WEF na zwone ndi zwa ndeme kha u bveledza phanḓa dzina ḽa shango ḽashu sa hone fhethu havhuḓisa ha u ita zwa vhubindudzi , u kovhana na ḽifhasi ḽoṱhe nga ha bono ḽa vhumatshelo hashu khathihi na u bvisela khagala dziṅwe mveledziso dzine dza khou itea ngomu kha shango ḽa Afrika Tshipembe .
Zworalo ndi zwa ndeme , uri ri bveledze tshipiḓa tsha u fhaṱulula vhuḓidini he ra vhu thoma kha miṅwaha miraru yo fhiraho .
Ḓuvha ḽi dovha hafhu ḽa ṋea tshedza kha vhutshilo vhuswa vhune ha khou vha hone .
kuvhanganya mafhungo a vhubvo na u dzudzanya fomethe ya manweledzo
U langa na u londota magavhelo a dzinnḓu na khwaṱhisedzo dza muvhuso .
Saithi iyi i ṋekedzwa ' sa zwine ya vha ' .
Mbekanyamaitele dza u vhetshela thungo mbuelo , ndangulo yo ḓiimisaho nga yoṱhe na u adimithwa ha vhalwadze vha phuraivethe kha zwibadela zwa nnyi na nnyi dzi khou edzisa u lwa na heḽi fhungo ;
Tshiṱirathedzhi tsha mbambadzo , tsho sedzesaho kha sekithara dza ikonomi dza ndeme , tshi tea u itwa .
U ya nga ha mbeu , kushumele kwa nṱha nga vhagudi vha vhanna , vha tshi vhambedza na vhagudi vha vhafumakadzi , zwo vhonala nga 1999 , a zwo ngo tsha vha ngoho nga 2003 .
Muthu u ṱoḓa , naho zwo ralo , u livhuha mitsiko yeneyo yo fhambanaho ine ya vhewa kha madzangano are na mugaganyagwama u fhungudzeaho .
( a ) Wanulusa vhulwadze , u lafha kana u thivhela vhulwadze ha muhumbulo kana muvhili ; kana
( a ) dzangalelo ḽa zwa vhulamukanyi ḽi tshi ṱoḓa uri hu itiwe ngauralo;-na
Ri kho dovha hafhu ra ana uri ari nga fhungudzi maitele ashu a no kha vhapfukamulayo .
Figara dza u fhedzisela a dzi athu wanalea .
Arali hu ee , vha humbelwa u dzhenisa na nzudzanyo idzi na u ṱalutshedza mvelelo dza u ṱanganyisa muvhigo khumelamurahu u bvaho kha vhashumisani .
Nḓila ine zwikhokhonono zwa ri vhaisa ngayo
Musi ni tshi khou tshi vhala , thetshelesani mudivhitho kana mutevhetsindo watsho , na phetheni ya maipfi ane a vhana pfanapheledzo .
Kha SoNA yavho nga Luhuhi 2015 , Muphuresidennde Vho Zuma vho ḓivhadza Pulane ya Mbuno dza Ṱahe u itela u khwaṰhisa nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo ine ya khou lilwa .
Ṱhoḓea dza u shatela , u amba , nḓisedzo , u vula na ndingo ya thenda zwo sumbedzwa kha ḽiṅwalo ḽa thenda ;
Shumisani mutshimbidzo wa sekhuḽa u itela u pfa maḓamu aṋu .
Masalela a milora ya zwa nḓowetshumo zwi amba malaṱwa a milora yo omaho u bva kha u fhiswa ha malasha kha nḓowetshumo ya mveledziso ya muḓagasi .
Ri ANC ngauri ri a kwamea nga u tambula ha vhaṅwe vhathu huṅwe na huṅwe kha shango ḽashu nahone a ri nga si sokou ima ra fhumula ra sa ite tshithu ngeno maipfi ashu a tshi nga ita tshithu u fhungudza u tambudzwa uhu .
Naho zwo ralo , a hu na thendelano yo swikelelwaho kha thagethe dzo tiwaho u bvisa mutikedzelo wa fulufulu na u engedza mukovhe wa fulufulu ḽa ḽifhasi u bva kha zwiko zwa fulufulu ḽi vusuludzeaho .
" Ndi ḓo vha mugudisi waṋu ṋaṅwaha , " hu amba mugudisi Vho Patel .
Madzhisiṱaraṱa muṅwe o amba uri ngauri u gwevha muthu a eṱhe zwo vha zwi zwa ndeme nga maanḓa , u zwi dzudza zwo ralo a zwi konadzei kha masia oṱhe fhedzi milandu i fanaho i tea u farwa nga nḓila i fanaho .
Mbofholowo ya u ita mishumo yavho i ḓa na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri vha vhiga mafhungo a ngoho na a sa dzhiiho sia zwifhinga zwoṱhe .
Hezwi ndi nga mulandu wa nyimele kha mavunḓu o fhambanaho khathihi na fhungo ḽa uri mutevhe wa zwiendedzi a u tsha tevhela maitele a fanaho a nḓila ine wa langwa ngayo .
Ṅwalani risipi ya tshiḽiwa tshine na tshifunesa. Ṅwalani risipi sa mvetamveto .
Hu ngavha , u dzhenelela hufhio na hufhio,hu nga vha tshipiḓa tsha murahu tsha ofisi kana tsha phanḓa u inzhiniara hafhu kana vhudavhidzani ha ngomu na ha nnḓa , zwi fanela u ḓivhadzwa nga muya na milayo ya Batho Pele .
Ndi a vha livhuwa Muṱhonifhei Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka na Muṱhonifhei Mudzulatshidulo wa NCOP , tshifhinga itshi tsha u kovhelana na maAfurika Tshipembe sa nṋe na vhaeni vha dzitshakatshaka kha mvusuludzo yashu na Mbekanyamushumo ya u Shuma ya uno ṅwaha .
U kundelwa u tevhedza ndaela dzi re afho nṱha zwi ḓo sia khumbelo dzi tshi vha dzi sa tei .
Ngoho , ndingo ya u fhedza yashu ya u vhona arali izwi zwi na mvelelo dzi ṱoḓeaho kana tshanduko idzi dzi khou ṱalutshedza u ya kha u lingedza u shandukisa vhuḓifari .
Zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwi tshi yelana na mushumisani muṅwe na muṅwe zwi tea u ḓadzwa na hone zwa sainwa nga mushumisani muṅwe na muṅwe :
1.4 Roṱhe ri na tshipiḓa tshine ra nga tshi tamba kha u alusa ikonomi yashu na u sikela mushumo vhathu vhashu .
1.4 . Khabinethe yo ṱuṱuwedza dziṅwe nyambedzano na vhurangaphanḓa ha zwa sialala u amba nga ha mafhungo a elanaho na zwa muḽani na maitele , zwine zwa kha ḓi vha zwo iledzwa nga tshifhinga tsha Ḽevele ya U thoma ya Tsivhudzo .
Hezwi ndi u ṋekedza mishumo ya tshifhinganyana zwo ṱumanaho na mveledziso ya themamveledziso , u fhaṱa tshumisano u mona na muvhuso na vhashumisani vha zwa matshilisano na , kha dziṅwe nyimele hu na vhuṱumani na dzi SDI na mveledziso yo sedzaho kha u sika zwikhala zwa mishumo i sa nyeṱhi .
Ni vhona u nga lungano lwa ndau na mbevha lu na pfunzo ine lwa ri funza ?
Tenda ha vha hu si na fasiṱere ḽi vuleaho .
Hoṱhe : U wana zwishuniswa zwa mutakalo zwi zwinzhi
U khethekanywa nga ikonomi zwi topola tshaka dza tshinyalelo dzi iteaho kha mishumo iyi .
Nga u angaredza , na vhone vho tikedza mbekanyamaitele ya khethululo na sialala ḽa poḽotiki zwe zwa dzhiiwa u bva kha ndaulo ya vhukoloni ya Biritishi .
I ḓo vha yo ḓitika nga mikhwa ya vhulamukanyi , u eḓana na vhuthihi ha tshitshavha .
Khumbelo ya luwalo lwa thendelo ya goloi
Vhunzhi ha u tsela fhasi ndi mvelele dza VAT i re fhasi na rasithi dza mbuelo ya muthelo wa khamphani dzo livhanywaho na u tsela fhasi ha mishumo ya bindu na u tsela fhasi ha u shumisa masheleni nga muṱa .
Hezwi zwi ḓo swikelelwa nga u shumisa ndondolo ya mahayani yo khwaṱhiswaho ine ya ḓo fhungudza muhwalo wa vhalwadze vha malwadze a sa fholi nahone i ḓo dovha ya kona u ṋetshedza ndondolo yo fhelelaho kha vhaṅwe vhalwadze .
Madzhendedzi a muvhuso na a sia muvhuso a a dzhenelelana u ṋea thikhedzo vhathu , zwi vulaho zwikhala zwa mvusuludzo .
Nga Lambamai 2005 o vha o no wana phindulo kha khumbelo yawe .
Kha vha ṱalutshedze vhuvha ha dzhenuwo , na khonadzeo ya u bvelela ha tsumbadwadze na u nyanyuwa .
Tsha vhuṱanu , risesheni i ombedzela uri vhuṱhogwa vhuhulwanesa ha u ṱanganedza nḓila dza kuitele ntswa kha u shumisa zwiko zwa nnyi na nnyi zwi konḓaho u wanala .
Tshishumiswa tsha mutakalo tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha tama u vha tshipiḓa tsha NML tshi fanela u swikelela maimo a nṱha o vhewaho nga ofisi ya ' Health Standard Compliance ' .
U swika mafhedziseloni aya , Khabinethe yo tendela Muhanga wa Mbekanyamaitele wo Livhiswaho kha Mveledzo Yapo ya -SMME yo topolaho zwibveledzwa zwa 1000 .
Ndangulo ya zwiendedzi na ṋetshedzo ya mafhungo kha miṅwe mihasho malugana na kushumisele kwa mimoḓoro ndi iṅwe a sia ḽo sedzwaho kha khethekanyo iyi .
( b ) mulayo we wa vha u tshi khou shuma musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma nahone u langulwaho nga muvhuso wa vunḓu .
Khathuni iyi i sumbedza mini malugana na u daha ?
Mamvhusele nga vhashelamulenzhe ndi a re nnḓa ha tshikoupu tshashu wa mishumo .
Fhedzi , zwi tea u dzhielwa nzhele uri i bva kha zwibveledzwa zwa phuraimari zwa vhulimi .
Musi vho no ya kha notsi dza khoso dzi no bva kha masiaṱrai 65 u swika kha 67 kha u ṱalutshedza uri kha uyu mushumo vha ḓo vha vha tshi khou shumisa mafhungo o kuvhanganyiwaho kha tsenguluso ya u ḓiṱunḓela u tshimbidza SWOT ya zwigwada zwa kutshilele .
Ndingo dzo dzhenelelaho dza zwiṱirathedzhi izwi na pulane dzi ḓo sumbedza tshikalo tshihulwane tsha nzudzanyo hu na nyendedzi dzoṱhe dza mveledziso .
( b ) U ṱanganedzwa u ya nga phara ya ( a ) zwi fanela u vha zwi tshi tshimbilelana na hei khethekanyo na dziṅwe mbetshelo dza Mulayotewa .
Musi nga fhasi ya nyimele i konadzeaho , malaṱwa a khemikhala a tshi fanela u fhandekanywa kha vhubvo na u dzhiwa thungo , sa zwine zwa itea kha tshivhalo tsha mashango o bvelelaho , a zwi vhonali zwi tshi nga bvelela kha miṅwaha minzhi Afrika Tshipembe .
Hune vhathu vha si kone u langula zwithu nga vhone vhaṋe , ri ri muthu u fanela u avhela maanḓa kha vhuimo vhu re tsinisa na vhathu avho , zwine zwa amba muvhuso wapo .
U thomiwa ha Komiti dza Wadi
Nomboro ya vhuṋe :
Nga fhasi ha mulayo u langaho zwibveledzwa zwa zwikambi , biya i khethekanywa thungo na veini na zwipiriṱi , nahone u thivhelwa ha thengiso ya zwibveledzwa zwa zwikambi zwo sedzesa vhukuma kha veini na zwipiriṱi u fhira kha biya , nga maanḓa zwi tshi elana na fhethu hune zwikambi zwa nga rengiswa hone .
Bogisi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u khethela ḽi tea u itwa nga nḓila ine ḽa kona u valea lwo tsireledzeaho .
Muhasho u ḓo vha rumela vhurifhi vhune ha sumbedza uri vha tea u anḓadza nothisi ya khumbelo kha gurannḓa nṋa dza mafhungo .
Vhusiku vhuṅwe Lindiwe o vha o ganama kha mmbete a tshi khou vhala nga ngweṋa kha magazini une a u funesa , " National Animal Magazine " .
Ndi mbekanyamaitele ya Tshikwana uri maitele a u bida lwa mbambe a tea u tevhelwa u itela u rengwa ha thundu na tshumelo .
Dziṅwe mbuno dza ndeme :
Naa " vhomakone " avha vha a ḓivha uri dzi shumiswa hani ?
U khuthadza kha zwa vhudzekani na ngeletshedzo zwi fanela u itwa uri zwi vhe hone .
Mushumo wo khetheaho wa mupulani kha maitele a u pulana wo shanduka u bva kha u vha wa thekhinikhala fhedzi u ya kha u vha nga maanḓa muḓivhi wa zwa thekhinikhala , mukonanyi , mutshimbidzi na muimeleli .
Muhangarambo wa kuvhigele kwa mafhungo a zwa masheleni zwo randelwaho nga Gwama ḽa Lushaka na u itwa nga tshiimiswa ndi muhangarambo wa u tevhedza .
Tsheledemviswa ya Tshitshavha Afrika Tshipembe , Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni na adzhenda ya vhege iṅwe na iṅwe zwi a bveledzwa nga Komiti ya Mbekanyamushumo yo Ṱanganelaho .
Ndi zwifhio zwine mulanguli muhulwane a nga amba kha muṱangano wo khetheaho hu u tsirekedza tsheo ya bodo nga ha mugaganyagama ?
Nga tshifhinga tsha nyambedzano dza mugaganyagwama , vhakhantseḽara vha tea u eletshedza tshitshavha kha zwi kwamaho tsheo dza ndeme zwine zwa ḓo vha kwama .
Ṱhoḓisiso dzo sumbedza uri khona dza tshipembevhukovhela ha madzhango mararu a re tshipembe ha malinganye - Afrika , Australia na Amerika Tshipembe - ndi dzone dzine dza nga kwamea vhukuma nga tshanduko ya kilima .
Mbuno yo itaho uri tshi ponye tshanduko dzoṱhe hedzo kha miṅwaha ha fumi yeneyo yoṱhe , ndi ngauri nyimele yo vha i tshi khou tshi ṱoḓa .
U shumisa zwidzidzivhadzi , hu tshi katelwa fola , ndi tshivhangi tsha ndeme tshine tsha khou aluwa tsha mpfu na malwadze .
Zwi amba uri vhomasipala vhe vha dzhena kha CBP vha tea u monithara ḽeveḽe ya mishumoitwa ya komiti dza dziwadi sa tshone tshisumbedzi tsha uri kutshimbidzele kwa CBP ku kwama masia nga nḓila-ḓe ( sa ktshimbidzele kwa a u shela mulenzhe na u khuruṱanya vhathu ) hoṱhe kha vhupo ha maanḓalanga ayo khathihi na u bvela phanḓa ha u shumiwa ha thandela .
Maano o vusuluswaho a tandulula vhushayaṋungo ho topolwaho miṅwahani miṱanu yo fhiraho kha zwiṅwe zwipiḓa zwa sisiṱeme ya pfunzo na vhugudisi khathihi na u topoliwa ha tshayo ya pfananyo vhukati ha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa sisiṱeme .
Phimo ya u shaea ha mishumo ya shango u humbulelwa u dzula i kha phimo ya nṱha u fhira maṅwe mashango .
A vhuyi nga zwiṅwe zwiimo zwa thekinoḽodzhi , kana zwiimo zwa fhasisa zwa u ḓitshidza ha muthu ene muṋe , uri zwi kone u shuma zwavhuḓi .
Hu na maitele a u khethekanya kha maṅwe masia na ṱhuṱhuwedzo ya u bvelela na ṱhuṱhuwedzo ya u dzhenelela ha phuraivete .
U swika hafha , tshiṱafu tshi ṱoḓea uri tshi swikise pulane dza mveledziso dza u ḓibveledza kha ṅwaha muṅwe na muṅwe vha tshi sumbedza ṱhoḓea dza zwine vha zwi ṱoḓa .
Vharengi vha nga xelelwa hu si nga tshelede yavho fhedzi na mahaya na puloto dzavho .
Mbekanyamaitele dza vhukoni ha u langula mafhungo , maitele na zwikhala zwi re hone .
Tshiteṅwa tshiṱuku tsha u thoma , kana tshipiḓa tsha muvhigo tshi tea u sedza fhedzi kha nungo dza ndaulo dzine dza tea u fhiriselwa u tsa fhasi .
U ḓiimelela kha izwo ndi u humbulela uri tshiṅwe na tshiṅwe tshi khou tsikeledzwa .
Mafhungo a khaṱhululo a si tshipiḓa tsha sisiṱeme ya khothe ya sialala .
Kanzhi , musaukanyo mupfufhi u a itwa wa mveledzwa , nahone khaedu khulwane dzi a sumbedziswa u itela uri vha ndangulo vha ṋee muhumbulo .
U thoma pfanelo ya vhafumakadzi ya u swikeleIa , ndaulo , vhuṋe na mbuelo u bva kha zwiko zwa masheleni , hu tshi katelwa na u swikelela maitele a u renga a tshitshavha kha zwa Pfunzo , mafhungo na mveledziso ya zwikili , thekinoḽodzhi dza vhubveledzi na nḓowedzo , na u fhaṱa vhukoni na u bveledza u khwaṱhiswa lwa ikonomi ha vhafumakadzi kha vhubindudzi ha vhulimi ;
Ahuna thendara dzo lengaho dzine dza ḓo dzhielwa nṱha nga murahu ha ḓuvha ḽa u vala .
Uri ri ise phanda kha hezwi , humbulani uri hezwi ndi Mbalavhathu dza Afrika Tshipembe .
Ṅwalani madzina a khonani yaṋu
Ndingedzo dza u tea kana u lengisa u shumiswa ha nyiledzo dza u swikelela magumo a poḽotiki dzi tea u haniwa .
Vhupo ha ndeme vhukuma maelana na mutshatshame wa zwi tshilaho na u dzhiela nṱha vhupo ndi :
Izwi zwi khou vulela maraga mavothi maswa , zwi thusaho u thivhela maitele a vhubindudzi vhu thivhelaho mabindu maṱuku na a vhukati nnḓa ha maraga .
Tshumelo ya Muthelo wa Mbuelo i dovha hafhu ya shumisa nḓila dzoṱhe dza u ita nyambedzano sa kha khasho ya khanḓiso , radio , theḽevishini , u rumela mulaedza nga nḓila ya u tou ṅwala na dzibiḽibodo .
( 2 ) Milayo na ndaela dza Buthano ḽa Lushaka zwi tea u ita uri hu vhe na -
nga nḓivhadzo i pfadzaho , ya shandukisa thekhinoḽodzhi i ṱoḓeaho u wana na u shumisa webusaithi ya SARS .
Zwibviswa zwi si na mitshelo nahone zwi re ndozwo zwi rekhodwa kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni musi zwo khwaṱhisedzwa .
Roṱhe khathihi na lushaka lwa ḽifhasi , ri khou livhana na tshanduko dzi pfisaho vhuṱungu vhukuma kha kiḽima ya ḽifhasi kha ḓivhazwakale ya muthu .
Tshiimo tsha lushaka tshi na vhuṱumani ho fhelelaho na tshiimo tsha ikonomi yashu .
Zwenezwi muhasho u tshi khou dzhiela nṱha uri mushumo munzhi u kha ḓi fanela u itwa kha sia iḽi , wo ḓi kumedzela u farana nga zwanḓa na vhane vho ḓiṋetshedzela u ḓisa phambano kha nyimele iyi i si yavhuḓi ya vhafumakadzi .
Muofisiri wa Mafhungo , nga nḓivhadzo , u ḓo humbela uri muiti wa khumbelo , nga nnḓani ha muiti wa khumbelo ya mafhungo a ene muṋe , uri a badele mutengo wo themendelwaho ( arali u hone ) khumbelo yawe isa athu u shumiwa .
Ri khou ṱoḓa Afrika Tshipembe ḽine ḽa vha na ikonomi ya thekhinoḽodzhi ya ntha yo bvelelaho kha zwa mutakalo , ha shumiswa mishonga ya rimouthu na dzirobotho khathihi na u thoma u shuma ha NHI .
Nga Khiresimusi ri ḽa zwiḽiwa zwinzhi zwa u ḓifha .
Vhaḓivhi vha mulayo vha tea u shuma vha sa fheli mbilu nga nḓila i sa solisei .
3.6.1 maitele a u pfulusa vhashumi vho tholiwaho kha khethekanyo ya vhu 12 na u ya fhasi kha poso dza tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha kale u ya kha poso dza tshivhumbeo tsha tshiimiswa tshiswa u itela u swikelela ndivho dza Maitele a Tshandukiso sa zwo sumbedzwaho kha iyi thendelano .
Zwenezwi sisiteme ya fulufulu i tshi khou shanduka , hu ḓo vha na zwikhala zwa vhusikamishumo .
Kha ri ṅwale Lavhelesani tshifanyiso ni ṅwale nomboro ni tshi thoma nga 1 yo imela muwini .
Themamveledziso ya masipala : mishumo na Vhuḓifhinduleli na Mihasho ya Sekhithara ya Vhukati , Zwipiḓa zwa Vundu na Masipala , dplg , siaṱari 13
Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u ṱhonifha vhutshilo havho nga u kunakisa , u khwinisa na u nakisa zwitshavha zwashu .
- Mamelodi Sundowns Ladies kha u wina havho Vhugweṋa ha Bola ya Milenzhe ya Vhafumakadzi ya kha Ḽigi ya Dzangano ḽa Bola ya Milenzhe ḽa Afrika he ha farelwa fhaḽa Cairo , kha ḽa Egipita .
Komiti nthihi ya wadi yo fhaladzwa nga ṅwambo wa u sa shumisa zwavhuḓi nyavhelo ya mugaganyagwama kha ' phathi ya u ḓimvumvusa ' .
Itani mbambe na khonani yaṋu .
Ḽeveḽe ya u sika mishumo , vhupo na ṱhoḓea dza thekhinoḽodzhi .
Ndi zwa ndeme uri sekithara dzoṱhe dzi vhone uri ikonomi ya shango i khou kona u konḓelela .
Ano maḓuvha zwi dovha zwa shuma uri konanya uri ri gudisane , ri ṱuṱuwedzane na u fhana nungo .
Ndi vhuḓifhinduleli ha riṋe roṱhe u alusa sekhithara iyi ya vhuṱhogwa ya ikonomi .
Miraḓo ya Khorondangi ya Lushaka khathihi na vharangaphanḓa vha mivhuso yapo na ya vundu vha ḓo fara mishumo ya phothifoḽio / sekithara yavho u ya kha shango ḽoṱhe nga kha vhurangeli ha dzudzanya na zwitshavha .
U shumisa na u kopa maṅwalo o ṋetshedzwaho nga mutholi a tshi itela u lugisela na u rumela khunguwedzo ya thandela fhedzi kha phindulo ya thambo .
Naho thendelano ya u kovhekana mbuelo i sa ṱoḓei kha ḽiga ḽa u tumbula ḽa vhushumisamupo , naho hu kha tshipiḓa tsha u thoma ndi maitele avhuḓi u vhona uri ṱhoḓisiso i ḓo vhuedza tshitshavha kana mufari wa nḓivho nga nḓila dzi fareaho .
Zwiimiswa zwa masheleni zwa BRICS zwe ha thomiwa ngazwo , u fana na Bannga Ntswa ya Mveledziso na Nzudzanyo Mbulungelo ya Tshihaḓu zwi shuma sa zwiimiswa zwa ṱhuṱhuwedzo kha khwaṱhisedzo ya nḓowetshumo na mbekanyamushumo dza themamveledziso Afrika Tshipembe na kha dzhango .
Khoro ya sialala yo salaho i ḓo vhumbwa hafhu musi mafhungo oṱhe a sa athu u ambiwa o no ambiwa ngao .
4.1. Khabinethe i khou vhilaedzwa vhukuma nga u gonya ha tshivhalo tsha milandu ya GBV u mona na shango .
Vhuleme hu vhonalaho ho vhalaho vhu kwamaho pfanelo ya vhaitambilo avha u wana tshumelo ya ndondolamutakalo vho tou vha khagala .
Thero : " Phalamennde ya vhulondo ine ya isa phanḓa mveledziso ya vhaswa ya u swikela mbofholowo ya ikonomi . "
Hu ḓo vha na vhuṱambo ha vhafarisani vha fhiraho vha 80 nga tshifhinga itshi .
Tsumbo dza tshumelo dzine dza tea u ṱolwa dzi katela muno , magavhelo , tshumelo dza masipala , ḽaisentsi ya zwiendedzi , tshipholisa na tshumelo dza zwa mutakalo .
Izwi zwipiḓa zwi shuma kha Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho .
Musi ni tshi khou vhala
U khwinisa tswikelo kha zwi fhulufhedzeaho , zwi swikeleaho , khonadzeo ya tsireledzo ya masheleni , u ṱanganedzea kha zwa matshilisano na zwiko na tshumelo dza fulufulu dzi pfalaho , u dzhiela nṱha nyimele na zwo teaho lushaka .
Nga kha ṅwaha uno wa Thendelonzwiwa ya Mbofholowo na Vhuthihi kha u Shumela Mveledziso ya Mbofholowo ya Ikonomi , ro ḓi kumedzela hafhu kha vhuthihi na u shuma ro ḓi funga , uri ri bvelele kha shango ḽashu ḽavhuḓi .
Maitele ayo a fanela u fhela hu saathu fhela maḓuvha a 30 u bva ḓuvha ḽe vhufaragwama ha lushaka ha dzhia tsheo .
Zwiimiswa zwa theshiari zwa tshitshavha zwa sialala fhedzi - dzo ḓalelwa nga thaidzo dzi elanaho na u wana , masheleni , ndinganyiso , na vhukoni - a zwiho kha u swikelela khaedu idzi .
Kiḽoso idzi dzi shumana na zwa u nangiwa ha ṱhoḓea , u ṱanganedzwa ha u nangiwa na u vhekanywa ha vhonkhetheni vha wadi nga Khomishini .
Naho zwo ralo , naho i nyaluwo kana zwine zwa amba nga ha mveledziso u sa nyeṱha u shumisa zwiko zwa matshilisano , mvelele na vhupo ha mupo u ya nga tshifhinga .
Ṱhanziela ya tshikhau i dzhia vhege dza rathi uya kha dza malo .
Vhalani uri hu na zwipuka zwingana ṱorokisini ḽiṅwe na ḽiṅwe ni ṅwale tshivhalo tshibuḽokoni .
Mathomoni vho vha vha tshi shuma sa Minisṱa vha zwa Gwama wa Nigeria na u shuma sa Mulanguli wa Bannga ya Ḽifhasi .
Fhedzi ri tea u dzula ri tshi zwi ḓivha uri tshivhalo itshi tshi fhasisa .
Fhedzi , ri dovha ra vha kha tshifhinga tshine kha ḓivhazwakale yashu tsha vha na fulufhelo ḽihulwane .
Zwino ri ṱoḓa huṅwe u khwaṱhisedzwa u bva kha miṅwe mihasho .
Ndivho iyi i eleaho yo livhanywa uri i vhalee :
Nga kha Mbekanyamushumo Nyaluso ya Vhuṱaṱisani , Muvhuso wo phasisa ndambedzo ya mabindu a 161 na u dzhiela nṱha nga maanḓa vhubindudzi ha R5.8 biḽioni hune mishumo ya 28 212 i ḓo vhulungea .
Vhagudi vhane vha sa swikele ṱhoḓea dza u ṱanganedzwa kha magudedzi a TVET kana yunivesithi vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha dzhiele nzhele Mbekanyamushumo ya Tshikhala tsha Vhuvhili tsha Maṱiriki .
8.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha khathihi na u ṱanganedza zwa u dzhenelela ha Muhulisei Phresidennde Vho Ramaphosa - kha vhuimo havho sa Mudzulatshidulo wa Tshiimiswa tsha zwa Polotiki , Tshumisano kha zwa Vhupileli na Vhutsireledzi tshi re nga fhasi ha dzangano ḽa Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC ) kha nyimele ya zwa polotiki afho kha Shango ḽa Eswatini .
Tshipiḓa tshi sumbaho nḓila tshi lapfiselwa kha datumu ya u sedzulusa huṅwe na huṅwe ( kha miṅwedzi ya rathi miṅwe na miṅwe ) sa zwo randelwaho kha Shedulu E ya khonṱhiraka .
Bulani uri zwo tsireledzea na kana zwi na khpombo ngomu .
U sumbedza u pfesesa furemiweke ya mbekanyamaitele na zwa mulayo zwine zwa katela muvhuso wapo Afrika Tshipembe .
Arali CC i tshi khou balanganywa nga mirado yone iṋe , khophi mbili dza CK6 dzi tea u ṋekedzwa .
Miredzo i ḓo vulwa kha ḓiresi yo bulwaho murahu nga tshifhinga tsho sumbedzwaho .
Kha munna ane a vha na vhafumakdzi vha fhiraho muthihi , mbingano dzoṱhe dzawe dzi mulayoni .
Mufarisa muofisiri wa mafhungo wa muhasho u tea u fhindula hu songo fhela maḓuvha a 30 o ṱanganedza khumbelo yavho .
U shumisa zwishumiswa zwa ofisini zwi nga ho sa mitshini ya u fekisa na ya u fothokhopha .
Kha ri ṅwale
Muvhigo wa zwibviswa na ndangulo dza masheleni zwi a wanala nga tshitshavha
Miraḓo ya thendelano ya u kovhekana mbuelo i ḓo fanela u tendelana uri ndi lini nahone ndi lungana hune izwi zwa fanela u itwa .
Ni kone u tevhedzela maipfi .
Nga ḽiṅwe sia , kha nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa nga zwi tshilaho ( bayothekhnoḽodzhi ) a zwo ngo ḓowelea u bveledza mutevheṱhaḓu wa tshibveledzwa - u fana na enzaimi dza zwivhaswa zwa zwi tshilaho ' biofuels ' na zwisibe - zwi dzhia ṅwaha muthihi kana mivhili uri enzaimi khulwane i wanale .
75% ya miṱa i no ṱunḓelwa nga vhafumakadzi vha no hola fhasi ha R500 nga ṅwedzi
Muhasho wo bvela phanḓa na u maanḓafhadza vhashumi vhawo nga kha vhugudisi ha mushumoni na khoso dza tshifhinga tshipfufhi u itela u khwaṱhisedza u renga nga tshifhinga , havhuḓi nahone hu shumaho .
Mikhukhu i linganaho 133 i khou sedzuluswa kana u lugiselwa khwiniso nga kha Mbekanyamushumo ya Thikhedzo ya Khwiniso ya Lushaka .
Pfanelo dza ikonomi na matshilisano dzi elana hani na data yo ṱolwa , u elwa na u vhigwa khayo ?
Zwo ralo , vhunzhi ha hafu ya nyendo dza ḓoroboni dzi fhasi ha khiḽomitha nṋa nga u lapfa .
A hu na ndango ya zwimela na miri , khathihi na nyimele ya mavu i sa ḓivhei .
Zwo ralo , phaḓaladzo yo bvaho kha sekithara ya vhuendi dzi swika 10.8% ya phaḓaladzo ya GHG kha shango , hu uri vhuendi ha badani ho sedzana na 91.2% dza phaḓaladzo hei ya GHG .
U thusiwa nga Muofisiri Muhulwane Ramulayo Vho Eric Mkhawane na tshigwada tsha vhaḓivhi kha zwa mulayo wa muthelo , thandululo ya mbilaelo , vhudavhidzani na ṋetshedzo ya tshumelo dza tshitshavha .
1.10 . Sa tshipiḓa tsha u khwaṱhisa thusedzo idzi , Khabinethe yo dovha ya tendela u vhumbwa ha thimu ya Minista ṱhanu , vhukati ha zwiṅwe , i ḓo sedza kha thengo dzoṱhe dzi elanaho na COVID-19 dze dza itwa nga tshifhinga tsha nyiledza u bva mahayani na u khwaṱhisa sisiṱeme dza thengo dza zwino .
Ri tenda uri dimokirasi i fhira u khetha vhaimeleli uri vha vhe na maanḓa luthihi kha miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe .
Ṱholo ya zwiteṅwa ndi ya vhuṱhogwa vhukuma nahone a hu na na kha tshiimo na tshithihi hune Rakhonṱhiraka a ḓo ya phanḓa na mushumo nga nnḓa ha musi thendelo ya u isa phanḓa zwi tshi ḓa kha haya mafhungo ya vha yo fhiwa nga Muinzhiniara .
Hezwi zwi katela :
Nga u ralo , mashango aneo o ita vhubindudzi ha ndeme musi zwiko zwa ndeme zwo ḓikumedzela u bvisa mikano u humela kha , na u khunyeledza tshikolo .
Ṱhaluso ya tshiṅwe tsha zwithu izwi kha fhungo iḽi ndi ha musi hu tshi rengiswa ndaka , hune ha wanala uri mutengo we ya rengwa ngawo u kha ḓi tea u badelwa zwenezwo musi u tshi ṱoḓea .
Nga kha u dzhenelela muṱaṱisano , zwikolo zwi nga dovha zwa shumisa mbuelo yazwo arali zwa kunda kha muṱaṱisano .
Izwi zwi katela u pfumbudzwa na u bveledziswa ha vhadededzi vha Gireidi R na u dzhiela nzhele u thola ha vhane vha vhana ndalukanyo dza ṱhanziela ya nṱha ( NQF level 5 ) hu tshi itelwa u bveledza ndivho iyi .
Mimakete i fanela u fhethu hune ha swikelea tshoṱhe nga vhathu .
Musi u shaya mishumo hu nṱha hoṱhe nga nnḓa ha kha mavundu mararu , u lavhelesa tshithithisi ho no itwa nga vhoraikonomi uri KwaZulu-Natal ḽi sumbedza tshivhalo tsha fhasi u fhirisa zwe zwa humbulelwa , hu si nga nṱhani ha mishumo miswa fhedzi nga kha nyimele ya vhaṱoḓi vha mishumo vho no nyamaho .
Huṅwe na huṅwe hune zwa konadzea , hu fanela u vha tsini na theminala dza vhuendi ha nnyi na nnyi , u fana na zwiṱitshi zwa raliwei na renngeni ya thekhisi na bisi .
Mivhigo ya zwirathisi i sumbedza-vho na vhushaka vhukati ha vhuloi na vhukoni ha u shumisa maanḓa a sa pfesesi ( vhuloi ) kha u vhaisa vhathu na ndaka yavho .
Nga ṅwambo wa u shaya zwiko zwa komiti ya wadi , miraḓo ya phothifolio i re kha dziwadi dzi re khulu a vha koni u katela vhupo hoṱhe ha wadi musi vha tshi kwama vhadzulapo kha mafhungo a elanaho na phothifolio dzavho .
Vhuṱudzeṱudze hayo vhu khou itiswa nga u kuvhangana ha zwikhala , ngauralo , u kuvhangana huhulwane ha nḓowetshumo dzi no ṱoḓa masheleni manzhi a mveledziso na shaea ha ṱhanganelo ha nga ngomu .
Musi mukwamiwangamulandu a tshi nga ḓikhethela , ndambapfanelo , ine ya ṱanganedzea fhedzi musi vhuḓifari hu sa timatimisi , a yo ngo tea .
2 . Ambani uri phathi ndi ya lini .
Afrika Tshipembe ḽi vhukati ha mivhuso ya muraḓo wa UN ya ḓana fuṱahe raru ( 193 ) we wa ṱanganedza Ndivho dza Mveledziso dzi sa Nyeṱhi ( dziSDG0 .
U livhana na mbilo dza Mulayo wa Vhahiri vha Vhashumi dzo ḓiswaho .
U farwa ha zwibveledzwa zwa khethekanyo nga ngomu kha puḽanti ya muḓagasi wa nyukiḽia , hu na u funa u farwa ha nga ngomu ha zwipiḓa , zwa zwivhaswa ndi ṱhoḓea khulwane tsireledzo ya tshinyanyuli .
Khabinethe yo tendela hafhu u thomiwa ha Komiti ya Dziminisiṱa ( IMC ) , ine ya ḓo vhona uri hu na maitele o dzudzanyeaho nahone are na vhukonanyi .
Tshumelo dza kha ḽeveḽe ya phuraimari dzi tikedzwa na u khwaṱhiswa nga dziṅwe ḽeveḽe dza ndondolo , hu tshi katelwa zwibadela zwi no rumelwa khazwo vha malwadze o goḓombelaho zwa tshipentshela na vhuendedzi ha vhalwadze hu no shuma .
U sika vhabvumbedzwa vho teaho : u sumbedza phambano vhukati vhabvumbedza na mihumbulo ya vhabvumbedzwa kha mabono
Mafhungo a u dzhia tsheo kha fhungo iḽi ndi a uri , nga u bvisa vha ita khumbelo kha poswo dzavho nga nḓila ye ya ṱalutshedzwa afho nṱha , vhafhinduli :
Hune ḽiṅwalwa ḽa Masipala ḽa tshiofisi ḽa vha ḽo fhandekanywa nahone ḽa vho ḓiswa ḽi nga nḓila ye ḽa vha ḽi si ho khayo , thengophikhisano i nga haniwa .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha heyi tshumelo .
Khwiniso iyi ya mishumo ya u lugisa soredzhi i ḓo ṱanganedza nyengedzedzo ntswa na ṱhanḓavhudzo ya ḓorobo .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo nga tshumiso e-Filing i wana thendelo hu saathu fhela awara dza 48 .
1.4 . Musi vhulamukanyi na mazhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo o sedzana na u khwaṱhisedza uri vhatshinyi vha khou gwevhiwa , sa tshitshavha , roṱhe ri na zwine ra fanela u ita u fhelisa vhugevhenga uhu .
Kha vha ṅwale tshisumbi tsha demokirasi kha tshipiḓa tsha khadibodo vha nambatedze kha Luvhondo lwa Demokirasi .Vha fanela u kona u tikedza uri ndi ngani vho topola itsho tshisumbi na uri tshi ṱumana hani na vhuḓifhinduleli havho sa muraḓo wa Komiti ya wadi
Naho nyambedzano zwihulwane dzi tshi elana na ṱanganedzea ha u ambulula , maitele a fanaho a ya shuma musi u ṱanganedzea ya vhuṱanzi ho tshi khou amba nga hao .
Phimo khulwane dza u kala mveledziso , ngauralo , ndi matshilisano , poḽotiki , ndaulo , mvelele , tshiimiswa na ikonomi .
18.4. Hoyu muvhigo u thusa mihasho yo teaho kha u bvela phanḓa na u khwinisa pulane dzavho dza mashumele .
Hezwi zwo katelwa hafha hu na khumbelo ya mafhungo , naho thimu ya SEA i tsho ḓo kwama maṅwalwa , vhuimeleli ha sekhithara , na vhomakone u itela u ṱhaphudza hezwi .
' Vha songo vhilaela nga hazwo .
Magondolo kha zwifanyiso ha vhonali a tshi tou fana tshoṱhe na ayo o ṱalutshedzwaho nga mukaputeni .
Thikhedzo i kha ḓi ṋewa magiradzhuweithi vha si na mishumo hu tshi shumiswa Muhasho Wa Mveledziso ya Ikonomi na Vhuendelamashango .
U vhulunga ha tshiimiswa zwi nga konisa tshiimiswa tshiswa u fhungudza mutengo wa u rengisa thikhithi , zwihulusa kha avho vha sa swikeleli vhuendi ha nnyi na nnyi .
Hune tshikolodo tsha wanala , vhunzhi ha mphomali i tshi vhambedzwa na tshikolodo i ḓo ṋewa kha miṅwaha ya u thoma ya ngudo u itela u fhungudza muhwalo wa masheleni kha matshudeni .
Zwino vhunzhi ha vhadzulapo vha khou dzulela u lwala nga mukhushwane na murotho .
Afrika Tshipembe na Indonesia ndi one mashango a oṱhe Afrika na Vhubvaḓuvhatshipembe ha Asia ngauralo ane a vha miraḓo ya G20 , mashango aya vhuvhili hao a khou dzula phanḓa Vhufarisani Vhuswa ha Siṱirathedzhiki ha Afrika-Asia.
Nḓila yo ṋewaho i tea u ṱalutshedzwa sa ndeme ya nṱha- nṱha ine ya tendelwa nahone a yo ngo tea u fhirwa .
Thandela idzi dza ndingo dzi tea u fhedzwa mafheloni a ṋaṅwaha .
Zwiṅwe zwiitisi zwa u khwinisa kha phimo ya mpfu hu nga vha u vhuyelwa hu yaho phanḓa ho itwaho kha u thivhela u pfukela ha HIV u bva kha mme u ya kha ṅwana na u khwinisa u ṱavhanya ha tshumelo dza shishi dza mutakalo kha thaidzo dza vhomme na dza u beba , dzo dzhielwaho nṱha ṅwaha wo fhelaho .
U shumiwa nga Khemikhala , nga Tshivhili na nga Mupo ha malaṱwa a re khombo ndi maitele ane a shumiswa u fhungudza mulimo wa malaṱwa phanḓa ha musi a tshi laṱiwa .
Makhomuraeidi aya vhuraru hao o vha na ṱhuṱhuwedzo - fhedzi avho vhe vha humbulesa vhukuma vho vhudzisa uri ndi dzina ḽifhio ḽine ra tea u rina tshifhaṱo itshi tshiswa .
Themendelo ya 2 : Phalamennde i tea u ṱavhanya u thoma maitele a u swikela khwiniso yo teaho kha tshipiḓa tsho teaho tsha Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa .
Zwiteṅwa zwitevhelaho zwinga vha na masiandaitwa kha u imiswa ha mundende :
Naho zwo ralo , zwi na mvelelo dzi songo lavhelelwaho ngauri zwi na vhukoni ha u ḓaḓisa Muofisiri wa Mbalelano .
Zwiko zwa nyengedzedzo zwi ṋetshedza kanzhi kha pfunzo , mutakalo , dzinnḓu na mveledziso ya vhupo ha mahayani .
Muhasho u khou isa phanḓa na u ṱuṱuwedza u badelwa ha rennde dzi elanaho na maraga .
Ndi zwino hune MDC ya khou khwaṱhisedza uri nga ngoho vho rumela luṅwalo .
Sedza na u ṱalukanya zwo teaho u itwa u thusa miṱa iyo ;
Khabinethe i tamela mashudu vhagudi vhoṱhe na u dovha u lavhelela u khwinisea hafhu ha tshivhalo tsha kuphasele kha Kiḽasi ya 2017 .
Zwikolodo na nyingapfuma - muvhuso wo fhungudza tshikolodo tshawo u swika kha hafu ya zwibveledzwa zwa shango nga ṅwaha nga 1994 u swika kha 20% .
U tendelana kha WCT na zwone zwi vhuedza na nḓowetshumo ya vhutsila ya Afrika Tshipembe , nga maanḓa vhaṅwali vha zwiṱori na vhatsila .
Tshivhalo tsha ṱhanziela na tshone tshi ṱoḓa u bviselwa khagala .
Bono ndi haya ha vhakundi vha re na vhutshilo hune mitambo , vhuḓimvumvusi , vhutsila na mvelele zwa ṱuṱuwedza u fhaṱa lushaka , nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo i sa nyeṱhi nga kha khwaṱhisedzo ya zwikili , na vhudavhidzani ho ḓalaho vhutshilo na mutakalo .
Musi mme a ṅwana vha tshi vhuya he vha vha vho ya hone , muleli o amba uri ha ḓivhi uri ṅwana o ya ngafhi ,
Zwino kha tshitatamende tshavho vha ri vha wana uri thimu dzi nga badela Mapholisa a Metro u langa vhutsireledzi nga nnḓa ha zwiṱediamu zwa UK .
Mbudziso dza vhuraḓo ha tshoṱhe na pfanelo dza u hana dza miraḓo yo raloho , naho zwo ralo , dzi kha ḓi ambedzaniwa nga hadzo .
Muṱangano uyu ndi dzulo ḽi no khou tou dovha ḽa Nyambedzano ya u Lwa na Zwidzidzivhadzi ya Afrika-Russia , dzine dza vha na ndivho ya u kumedza maimo o ṱanganelanaho nga ha uri vharangaphanḓa vha ḽifhasi vha khou lingedza u lwa hani na thaidzo ya zwidzidzivhadzi ya dzitshakha .
Vhashelamulenzhe vha ṅwala phindulo dzavho kha bammbiri u itela u rerisana na vhaṅwe kha puḽenari .
Zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa pfesesa khwinesa vhuvha ha khohakhombo zwi nga zwi langa nga nḓila ya vhuḓi .
Thandela iyi i sedza kha u vha hone , mashumele na ndangulo ya nomboro ya nnyi na nnyi ya mahala ya u thivhela vhyuaḓa kha sekithara ya nnyi na nnyi .
Zwi tou vha khagala uri ri tea u isa phanḓa na u khwaṱhisa fulo ḽa u lwisa vhutshinyi .
Itani thiki kha mishumo yo teaho vhana .
Tsha vhuraru : Tsha vhuraru ndi maelana na ndavhelelo dzavho dza ḽa ṋamusi .
Hafhu , Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha mubveledzi muhulwanesa wa zwibveledzwa zwa mishonga ya muhasaladzo zwine zwa kona u ṱhaṱhuvha na u lafha vhulwadze ha pfuko ḽifhasini .
A hu na u timatima uri Vho KG vha ḓo humela kha ḽa United Kingdom na T arali khothe ya ṋea ndaela ya uri T a humele .
Tshitshavha tshapo tshi ṱuṱuwedza mveledziso na vhuthihi ha tshitshavha kana tshumisano ya tshitshavha .
Muiti wa khumbelo u tea u tendelwa a tshi swikelela rekhodzo dza tshiimiswa tsha nnyi na nnyi arali muiti wa khumbelo o tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe dza maitele dzi kwamaho u ita khumbelo ya u swikelela rekhodo dzine dza vha kha Mulayo .
maimo/ zwikalo a / zwa mutakalo na tsireledzo zwine mutholi a tea u vha nazwo mushumoni .
Nga tshifhinga itshi tsha u imiswa ha mushumo , khonṱhiraka dzi vha dzi tshe hone , nahone vhatholi vha isa phanḓa na u badela mbadelo dza mutheo dza tsireledza dza zwa matshilisano , ngeno vhashumi vha tshi tenda u xelelwa nga muholo wavho wo ḓoweleaho nahone vha wana u pfumbudzwa na magavhelo hu si u fhungudzwa .
Hu na tshumelo dzo fhambanaho dzine GEMS ya dzi ṋetshedza u itela u leludza kulavhelesele kwa mbuelo dzavho , kha vha wane vhaṋetshedzatshumelo dza ndondolo ya mutakalo vha dzule vho takala .
Arali wa langwa nga nḓila yavhuḓi , mupfuluwo uyu wa zwa fulufulu u ḓo vhuedza vhathu vhoṱhe .
A hu na zwipiḓa zwi re na fulufulu zwine zwa ḓo vha zwi khagala kana u swikelelea nga vhashumi nga tshifhinga tsha u dzhenisa tshiṱanganyi .
Mbadelo dza khonṱhiraka dzo ḓitika nga u vha hone ha vhafariwa lwa ḓuvha na ḓuvha fhethu ha vhafariwa .
Khabinethe i tsivhudza zwitshavha zwa Limpopo mukaṋoni wa Zimbabwe uri vha thanye na uri vha dzule vho vula maṱo kha vhufuwi ha khuhu .
U pimiwa ha vhahumbeli vha mushumo ho ḓo thoma mafheleloni a Ṱhangule .
U fhambanyisa zwivhumbeo zwa maḽeḓere o fhambanaho na maipfi , ( sa , ' b ' na ' a '
Zwenezwo , nyendedzi idzi a dzi na fhedzi maitele a ndeme ya maḓi u itela thimbanywa yo bulwaho fhedzi hu dovha ha katelwa tshipiḓa tshihulwane tsha mafhungo u itela u tikedza mushumisi wa nyendedzi kha u ita khaṱhulo nga ha u tea ha maḓi u itela mvelele ya zwa maḓi .
Kha vha ṋekane nga zwi tevhelaho zwa Khwinifhadzo ya Tshimela : fomo yo ḓadzwaho ya khumbelo technical questionnaire mbadelo dzo tiwaho dza khumbelo na dza ndingo mbeu kana tshimela thendelo yo ṅwalwaho u bva kha muṋe wa tshimela , arali vha songo dzwala tshimela , o khethwaho kana o bveledzaho tshimela .
Zwenezwo zwi a konḓa u pfesesa khuwelelo ya mbekanyamushumo yo fhelelaho musi Bambiri Ḽitshena ḽi tshi sumbedzisa zwenezwo .
Musi hu tshi vha na khanedzano , vha dzhiele nṱha zwi tevhelaho :
Mbuelo dzi pfeseswa sa u katela mvelelo dzo lavhelelwaho na mitengo i tshimbilaho nadzo , zwoṱhe kha zwa masheleni na zwi si zwa masheleni , zwa u swikelela mvelelo dzenedzo .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mathomo a vhukwamani na tshitshavha na vhathu vha kwameaho nga ha mvetomveto ya mbekanyamaitele ya mupfuluwo nga zwa mushumo na ESAB yo dzinginywaho .
Zwa konaha u vha nga nḓila i nga ho ine vha khou zwi ambisa ngayo zwino zwo vha zwi nga nṱha ha ndango yashu .
Sa shango ḽine ḽa kha ḓi bvelela ḽine ḽa tou vha vhukati ha ikonomi yo ṱangananaho , ri vhona mushumo washu sa u ranga phanḓa na u sumba nḓila ikonomi na u dzhenelela kha dzangalelo ḽa vhashai , ro ṋewa ḓivhazwakale ya shango ḽashu .
Dzimbalombalo kha mafhungo aya dzi kha maitele a u ṱanganywa .
U sengulusa tshiimo tsha mitambo ine ya vha hone zwazwino na tshomedzo dza zwa vhuḓimvumvusi khathihi na ndondolo nga murahu .
Fhedzi-ha , hu na mvelaphanḓa i no vhonala , ye ya itwa kha tshifhinga tshine tsha khou sedzwa u itela u fhungudza u salela murahu ha u londotwa .
1 . Tshiimo tsha khabinethe tsha mafhungo a ndeme a khou bvelelaho zwino
TK i nga ṋetshedzwa fhedzi nga zwitshavha zwapo na muthu a muthihi
Kha ri ṅwale
Na tshipiḓa tsha tsireledzo tshi laula uri arali komundanda a dzhia tsheo ya uri ndi ene fhedzi ane a ḓo ḓivha nga ha tshipikwa , zwenezwo zwi ḓo itea nga u ralo .
Vha dzhenise khophi ya basa yavho kana khwaṱhisedzo ya vhuṋe iṅwe na iṅwe sa phasipoto , ḽaisentsi ya u reila , vha zwi fhe mushumi uyo kha poso ya tsini na ha havho .
Zwibviswa zwi si na ho mitshelo nahone zwi lozwisaho zwi bviswa u bva kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni musi zwo tandululwa kana u pfukiselwa u ya kha zwi wanalaho u itela u wanulula .
U shumisana u itela u swikelela ndivho dzo tiwaho kha puḽane zwi ḓo thusa u fhaṱa fhulufhelo nga ngomu na vhukati ha dzisekithara .
Sisiṱeme ya u ṋetshedza zwiṱitshi zwinzhi a i tshimbilelani na mbekanyamaitele ya u dzhiela nṱha mveledziso na vhuṋe zwa Afrika Tshipembe .
Zwi dovha zwa tsireledza madzangalelo a vhadzulapo saizwi zwi tshi fhungudza khonadzeo tsha vhuaḓa .
Vhakhantselara vha wadi vha ṱuṱuwedzwa u sedzulusa phurosese kha muṱangano wa u thoma wa komiti ya wadi , nahone he zwa tea hu itwe pulane dza wadi u khwinisa u tea na u ḓivhadza tshitshavha nga ha komiti ya wadi .
Steve o hanedzana na tshumelo ya vhupileli he a ṋetshedzwa miṅwaha ya rathi uri a shumele tshitshavha .
Muvhilo uyu kha ḽeveḽe ṱhukhu wo itwa nga nḓila i fanaho kha dikheidi yo fhelaho .
U thusa kha u lugisela mbekanyamaitele dza u fhaṱa vhukoni kha u puḽana na u langula mugaganyagwama .
1.3 . Hezwi zwi bveledza zwo ambiwaho kha Mulaedza wa Lushaka wa 2018 , we wa ṋea ndaela ya uri Khomishini ya Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Didzhithala i ḓo fhindula kha mvelaphanḓa i ṱavhanyedzaho ya zwa thekhinoḽodzhi na u khwaṱhisedza lupfumo lwa lushaka
Nga nnḓa ha u swikelela phimo " ya vhuḓi " , tshigwada tsho dzinginywaho tsho ṱanganywa zwavhuḓi , nahone vhunzhi ha miraḓo vho no shuma vhoṱhe lunzhi tshifhingani tsho fhiraho .
Izwi zwi thusa u ṱavhanyisa u engedza nyaluwo na vhubindudzi musi bada khulwane ya P455 yo khwiniswa i tshi ḓo honolola mveledziso ya tserekano ya mavhengele maswa a R1 biḽioni ine ya khou lavhelelwa u fhela nga 2017 .
Pheroti ( khwamba ) i re kha tshanḓa tshaṋu tsha u ḽa i na muvhala ufhio ?
Tshigwada tshi tikedza tshoṱhe maitele a " maṅwe maṱo maswa " uri a vhe hone kha u lavheleswa ha u shuma zwavhuḓi ha muvhalelano .
Kha u ṱutshela nḓowelo , nga Luhuhi 2010 , Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka wo ṋetshedzwa nga madekwana lwa u tou thoma , u ṋea tshifhinga vhathu vhazhi vha Afurika Tshipembe tsha u vha dziṱhanzi dza uvhu vhuṱambo na u thetshelesa Mulaedza wa Muphuresidennde .
( f ) U ṱoḓa rekhodo u itela u i bvisela khagala , R15,00 lwa tshifhinga tsha awara kana tshipiḓa tsha awara ya u thoma u ṱoḓa .
Ṱhoḓea ya u khwiṋisa tshumisano na khasiṱama dzapo , hu u itela u lulamisa vhuṱudzeṱudze hu no kundisa u swikela khwaḽithi na mbuelo dza nṱhesa zwa khunyelela kha khwiṋiso i no vhonala ya nḓisedzo dza tshumelo , zwo topolwa .
Hune tshitshavha tsho sedzwaho tsha sa vhe hone , muthu a nga saukanya zwitshavha zwa tsini zwi fanaho natsho u itela u vhona tshaka dza zwiimiswa zwa tshitshavha zwine zwa ṱoḓea .
Thendelano ya kushumele ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka i tevhedza milayo i re hone na maitele a mulayo , na uri a huna tshi re kha hoyu mulayo tshine tsha vha u nyadza pfanelo ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka ya u tevhedza khumbelo kana ṱhoḓea dza muvhuso , khothe , na u tevhedza mulayo i elanaho na ya u shumisa havho Webusaithi kana mafhungo o ṋetshedzwaho kana o kuvhanganyiwaho nga a Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka zwi tshi elana na kushumisele uku .
( a ) yaa tshinyadza zwa ikonomi , mutakalo kana lutamo Iwa tsireledzo ya ḽiṅwe vunḓu kana shango nga vhuḓalo ; kana
INDABA yo sumbedzisa mushumo u itwaho nga dziSMME kha mveledziso ya ikonomi ya mashango ono bvelelaho na ane a khou bvelela , kha u engedza sekithara ya vhaendelamashango .
2.5 . Datumu dza u haela vhashumi vha sekhithara dzi bveledzisaho ikonomi u fana na migodi , vhashumi vha mavhengeleni khathihi na vhaṅwe dzi ḓo ḓivhadzwa nga IMC wa Khaelo ine yo rangwa phanḓa nga Muthusa Phuresidennde .
Vhafaramikovhe vha anzela u vhidzwa vhalanguli vha khamphani .
1.3.1 Kha ndima i tevhelaho ( Ndima 2 ) , ho ṋekedzwa mushumo wa ḓivhazwakale wa vhurangaphanḓa ha sialala .
Kusedzele kwa Vho Nkosi ndi kwa uri vhathu vha muḓana uyu a vha na matshilisano na u sa dzhiela vhaṅwe nṱha .
Sa tsumbo , zwo sumbedziswa uri vhatikedzi vha kilaba nkene vha anzela u dzhia vhudzulo ha khethekanyo ya thungo ya tshitediamu .
Maitele a vhupfumedzanyi a tea u vha o khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 30 ho vha na nḓivhadzo
Ndovhololo ya zwino ya mbekanyamaitele yo ḓitika nga ṱhoḓea ya u livhanya ndayotheo ya Ndaka ya Muhumbulo na tshifhinga tsha didzhithala na mveledziso kha maimo o fhambanaho .
Afidavithi i ambaho uri mushumo uyo ndi wavho nahone ine ya ṱalutshedza zwe vhone vha ita kha mivhigo yo ṋekedzwaho .
Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa ;
Hezwi zwi ḓo thusa vha vhatholi u vha wana arali vha tshi ṱo ḓa u thoma vhugudisi .
Tsha vhurathi , ofisi ya mulangavhatshutshisi na yone i tea u sa vha na kuvhonele kwayo i yoṱhe musi zwi tshi ya kha vhatshutshisi kana maṅwe mafhungo .
U vha mudzulatshidzulo wa miṱangano ya komiti ya wadi hune u shumiswa ha pulane ha monithariwa hone .
3 . Tshinyadzo na vhuvhava ha themamveledziso ya tshitshavha
Ndi dzindivhuwo ngauri ri na sisteme ya ndayotewa ya demokhrasi yo khwaṱhaho nahone i shumaho nga vhuḓalo , na zwiimiswa zwo khwaṱhaho , nga hezwo ro kona u kunda vhuleleme zwo leluwa nahone nga u ḓihudza .
Muofisiri muhulwane wa khorondanguli kana muthu o mu farelaho
Mutengo wa ṋama ya kholomo wa bulasi wo rekanyiwa nga u thoma ha wanala tshikati tsha tshileme tsha miraḓo i no khou sedziwa .
Milayo iyi i dodombedza redzhisiṱeresheni na maitele a u ṋea dziḽaisentsi kha vhafari vha ḽaisentsi na vhaitakhumbelo na mbadelo dzo teaho dza u wana ḽaisentsi .
Muvhuso u ḓo vhona uri u ṋewa ha pfanelo dza zwa migodi ya yuraniamu zwi ṋea khwaṱhisedzo ya zwiko zwo linganaho zwo vhetshelwaho thungo u itela u kovha tshifhingani tshiḓaho , u fusha ṱhoḓea dzapo .
Kha vha humbule uri vha ṱoḓou rekhoda hani notsi dzavho .
Sa tsumbo , roṱhe ri na mbilaelo ya tsireledzo ya vhathu na u swikelela ṱhoḓea dza matshilisano a zwa ikonomi zwa vhathu vha shango heḽi .
2.2 . Ho no ṱanganedzwa vhupfiwa ho vhalaho u swika zwino u bva kha vhafaramikovhe vha nḓowetshumo iyi nga u shumisa maitele a vhukwamani na zwitshavha .
Ri ita khumbelo ya uri vha pembele nga vhuḓifhinduleli , na u dovha , vha shumisa ngafhadzo musi vha tshi khou reila .
Ri tea u elelwa anivesari dzoṱhe idzi ngauri ri nga si kone u hangwa hune ra bva hone .
Vho shumela shango lwa nṱhesa sa Muambasada wa Afrika Tshipembe ngei Russia na musi vha Mudzulatshidulo wa Koporasi ya Fulufulu ḽa Nyukiḽia Afrika Tshipembe .
U balanganywa ṱhingo dzo dzhenaho nga ṅwedzi zwo sumbedzwa kha girafu i re afho fhasi .
3.1.1 Mulayo wa tshumelo ya muvhuso
Hezwi zwo swikisa kha , ho tou topolwa , u phuletshedza ha u tou thoma ha thekhinoḽodzhi ya ḽeiza ya didzhithaḽa .
Madzangano a nga kona u langula kuhumbulele kuṅwe na kuṅwe kwa izwi kana nga thendelano vhukati ha vhone vhaṋe kana vha nga kona u ṋetshedza vhuṱanzi vhune ha hanedzana .
Maitele a u ya kha u thomiwa ha MDA a katela ṱhoḓisiso yo ṱanḓavhuwaho na vhuvhudzisi hu katelaho malugana na , vhukati ha zwiṅwe , mandeithi yao , tshiimo tsha mulayo , zwiko zwa masheleni na khiraitheria dza thikhedzo .
Nga nṱhani ha izwo ndi ḓo pima makumedzwa anga kha zwiteṅwa izwo zwine zwa tea na u bvisela khagala na u dovha u ṱalutshedza kha makumedzwa anga .
Arali bidi yo lenga , a i nga ḓo ṱanganedzwa uri hu humbulwe zwavhuḓi ngadzo .
Khakhathi a dzo ngo vhuya dza vuwa dzo vha thandululo ya thaidzo kha lushaka na luthihi zwo ralo na fhano Afurika Tshipembe a zwi nga itei ngauralo .
Mulayo uyu u ṋetshedza u dzhiululwa ha tshelede i bvaho kha zwiito zwa vhugevhenga ( hu songo sedzwa uri tshiko ndi tshifhio ) na u lwa na u dzumba vhubvo ha tshelede yo waniwaho nga nḓila i siho mulayoni .
U dzudzanya mbonwasia ya ngudavhulwadze ya Vundu .
Zwi dovha hafhu zwa vha zwa ndeme u shumisa vhuṱanzi u itela u khwinisa kushumisele .
Vho vha vha tshi zwi ḓivha , sa tsumbo , uri u ita thathu zwo anda ngei kha tshumelo dza mmbi dza US na Britain u itela u sumbedza vhuraḓo ha dziyuniti dzenedzo kana u sumbedza nndwa dzo lwiwaho na u kunda ?
Musi ni tshi ita nyonyoloso , ni thusa muvhili waṋu uri u khwaṱhe u itela uri u kone u ita zwine na tama u ita .
Vhathu vha Mozambique vho shela mulenzhe kha mbofholowo ya Afrika Tshipembe na maṅwe mashango kha tshipiḓa tsha dzhango ḽashu .
Muṋe wa mutshini wa u gwa u ḓo ṋekedza awara dze mutshini wa dzi shuma nga ḓuvha Musumbuluwo muṅwe na muṅwe kha vhege hune awara dzi ḓo vhambedzwa na rekhodo dza muhasho wa Tshumelo dza Siviḽi Inzhiniariṅi dza Muhasho .
U phalala kha nḓowetshumo ya tshigayo tsha thoro na bekhara hu tea u vha kha u bveledza zwigayo zwa thoro zwine zwa ḓo ṱanganywa nga nḓila ya nzimo kha dzibekhara ṱhukhu vhuponi ha mahayani a vundu .
Ndi nga mulandu wa mafhungo enea he ha vhumbiwa Dzangano ḽa Ṱhoḓisiso ya TB na Mveledziso ḽa vhashelamulenzhe kha mashango a re na zwiwo zwihulwane .
Ndi ngani vha tshi kwamea nga fhungo iḽi ?
Kha vha sumbedze tshivhalo tsha vhathu vha dobelaho , vha a faraho na vha a vhulungaho aya mathukhwi , vhuimo havho , vhugudisi havho kha zwa u fara mathukhwi o omaho na ndangulo na tshivhalo tsha miṅwaha kha mushumo wa lushaka ulu .
11.7.2 Mudzulatshidulo wa Phanele u fanela u vhona uri :
Ndivho ya tsenguluso ya ikonomi ndi u khoḓa thandela u bva kha kuhumbulele kwa lushaka .
Ngoho heyi ya u dzula kha tshitshavha tsha ḽifhasi hune mafhungo na thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani ndi zwiendedzi zwihulwane zwa vha na zwine zwa ḓisa kha muvhuso , hu tshi katela na kulangulele kwa masheleni , kha shango .
Kha sisiṱeme ya vhashumisi vhanzhi muelo wa u kuvhanganya u bva kha tshiimiswa u elana na vhukule ha u ya bulasini na mutengo wa u endedza .
A hu na muthu we a vha o ṋewa kana we a ṱanganedza vhuḓifhinduleli ha u lavhelesa tshigwada tshi re ngomu ha tshitediamu .
Ndi lini hune mundende wa ṅwana wa khathiwa ?
Naho hu na " mvelelo dzine dza ḓo ṱavhanya u vhonala " zwine zwa tea u swikelelwa kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa aya masia , zwi ḓo dzhiela nḓila tshifhinga tshilapfu u bveledza mvelelo dza ndeme kha vhushai .
U shela mulenzhe kha nyambedzano na u thusa u dovholola tshiṱori tsha tshigwada / kiḽasi .
Thendelo dza u tsireledzea ha zwiḽiwa dzi fanela u wanala kha Muhasho wa zwa Vhulimi , Maṱaka na Vhureakhovhe .
Madzangano aya o vhumbwa nga vhukoni hawo kha u lima zwibveledzwa zwavho , tshumelo na thekhinoḽodzhi kha makete ya dzitshaka i vhambedzeaho vhukuma .
Khethekanyo yo ita zwa sesheni dza tshenzhelo ya vhuaḓa na vhuḓifari u itela vhashumi vhaswa vha re nga ngomu kha Muhasho hu na tshumisano na vha Vhugudisi na Mveledziso .
Vhulwadze ha Mamudi ha Baiphoḽa ( BMD ) , hu dovha ha ḓivhiwa sa vhulwadze ha mutsiko wa tshanduko ya vhuḓipfi ( ' manic ' ) , ndi vhulwadze vhu shushaho vhu sa fholi vhune ha vhanga tshanduko yo kalulaho kha vhuḓipfi , mafulufulu na vhuḓifari .
Ndi vhupileli ha muvhili kha vhulwadze ha u pfukela .
Kha vha sedze tshumiso kwayo ya maḓi .
Vhashumi na tshitshavha , nga vhanga ḽa zwiimiswa zwi shumiswaho nga nḓila i si yavhuḓi , u fana na zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa .
( i ) u ita uri hu vhe na tsireledzo ya lushaka ;
Zwi ḓo dovha zwa konḓa vhukuma na u ḓurela khamphani ṱhukhu u wana vhalangi vhane vha si vhe tshipiḓa tsha vhulanguli vha ḓilangaho u shuma kha komiti ya odithi .
22.9.1 Maanḓalanga a khaṱhululo a tea u dzhia tsheo ya khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani nga tshifhinga tshi pfadzaho husaathu fhira maḓuvha a 30
Nḓivho ya nṱhesa ya ndangulo ya zwiwo , ndangulo ya vhashumisani na u kunga .
Kha vha ṋekedze vhuṱanzi hoṱhe vhu ṱo ḓeaho sa zwe zwa sumbedziswa kha fomo ya khumbelo musi vha tshi ḓi ṅwalisa sa mutheli na SARS .
Ndi khou ṱoḓa u vhambadzela nnḓa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
Kha vha shumise thebulu kha siaṱari ḽi tevheleho u dubekanya mishumo yoṱhe kha bammbiri ḽa filipi tshati . yo itwaho nga mufumakadzi na munna hayani nga tshifhinga tsha awara dza 24 .
U dudedza ipfi : u bveledza u amba ( meme , lulimi , ṱhaha ) nga mitambo ya u humbulela .
Sa zwi vhonalaho u bva kha zwe nda amba , kha hetsho tshiimo fhungo ḽi re loṱhe ḽo vha ḽauri kana muhwelelwa wana ndiliso i pfalaho nahone yo eḓanaho na nga tshifhinga tsha u bviswa , u bviswa uho nga tshifhinga tshetsho tsho vha tshivhangi tsho ḓoweleaho .
Vhashumi vho ṋetshedzwaho ṱhingokhwalwa dza mushumo vha ḓo wanala na nga murahu ha musi vho no tshaisa .
( b ) u vhumba , u thoma , u dzhenela na u vhulunga , vhurereli na luambo lwavho na u vhumba vhushaka na maṅwe madzangano a tshitshavha .
Vhuṱambo ha u imisela fuḽaga nṱha ndi tshiga ho sumbedza zwine zwa kha ḓi ḓo swikelwa kha tshiimo tsha u lugela ha Afrika Tshipembe u vha ṋemuṱa wa thonamennde ya mitambo khulwanesa ḽifhasini .
Masipala u khou ṱoḓa u fhaṱa vhuongelo kha wadi ABC .
Nyito dzine dza elana na thekhinoḽodzhi vhukuma ndi nyolo , tshivhumbeo , tshumiso na u elwa ha thekhinoḽodzhi .
THEMAMVELEDZISO Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Themamveledziso ya Lushaka i bvela phanḓa na u vha sumbanḓila kha zwa mishumo na u vha ṋenḓila kha nyaluwo ya ikonomi .
Sankambe tsho pfa tsho mangala nga maanḓa musi tshibode tshi tshi ita khaedu yauri vha ite mbambe .
Ṅwalani phara i no amba ngauri mme wa muvhuḓaḓaka u alusa vhana vhawe nga nḓila ifhio .
Ṅwalani ḽeḓere l ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bulela nṱha maipfi .
Vha tea u kona u tshimbidza mafhungo a zwa vhugudisi ha vhashumi vho teaho kha muhasho , kha mimasipala na dziNGO dzo teaho , khathihi na kha miṅwe mihasho ya muvhuso hu tshi katelwa na madokotela a phuraivethe , nga ha u shumiswa ha maitele o teaho .
U ri zwa riṋe ndi zwine simphoziamu iyi ya vha zwone : u fhaṱa vhushumisani , u bveledzisa roṱhe na u kovhelana maitele a khwinesa .
Close corporation ndi bindu ḽine vhaṋe vhaḽo vha nga vha miraḓo ine ya vha vhukati ha muraḓo muthihi na miraḓo ya 10 .
Khaṱhululo kha u wanala mulandu wa u vha muthusedzi nga murahu ha mulandu wa u vhulaya .
Hezwi zwi amba uri muthu muṅwe na muṅwe a nga rumela khumbelo ya u swikelela mafhungo na kha zwiimiswa zwaphuraivethe zwo rulwaho .
Ndo no fhedza u ita ezwo ndo sia tshiṅwe na tshiṅwe kha khamphani ye ya vha yo tea u gudisa vhathu .
Ṱhoḓea ya ndingo na zwithu zwi konisaho vhagudisi uri vha ḓifulufhele na u ḓiimisa kha u bveledza mbudziso dzoṱhe dza ndingo dzo sedzaho kha mvelelo na ngona dzi shumiswaho nga vhagudisi .
Miṱangano ya nnyi na nnyi yo farwa u rera nga ha ( mutevhe wa mafhungo )
Khabinethe i ima na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u fhirisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza muṅwe wa vhatambi makone vha matambwa , Vho Sammy Moeti vhe vha fhira kha ḽino nga Musumbuluwo wa dzi 13 Tshimedzi 2015 , nga murahu ha vhulwadze ha tshifhinga tshilapfu .
Ndi ngazwo ri tshi ḓo dovha hafhu ra fhaṱa kana u vusuludza mbabḓe dza nḓowenḓowe kha vhupo vhuṱuku u fana na Kimberley .
Kha vha ṱalutshedze nḓila dzo fhambanaho dza u tandulula khuḓano .
U ṱhaḓula Muhasho wa vhashumelwa nga u vhumbiwa ha ṱhoḓea dza vhudzulo na pulane dza ndaka .
Ni vhona u nga itshi tshiṱori ndi tsha vhukuma ?
Muhasho wa Lushaka wa Zwa Mupo na Vhaendelamashango ndi mutholi a ṋeaho zwikhala zwi linganaho , a tevhedzaho mbekanyamaitele ya u dzhiela nzhele vhe vha vha vho kandeledzwa .
Muvhigo wo bvaho afho wo khwaṱhisedza zwithu zwe nga ngoho ra vha ri tshi khou vhilaela ngazwo .
Ṱhoho : Vhathu vho vha vha tshi tshilisa hani kale - Awara dza 9
Mahoro o fara therisano yavhuḓi nga maitele a u leludza u vha khagala ha milaedza ya muvhuso na u leludza u khavara ndinganyiso ya midia wa muvhuso .
U ḓadzisa kha zwenezwo , thandela i tendela u fhaṱa hafhu vhupo ha u fhodza vhuṱavhanyaho na themamveledziso ya fhethu ha vhukonani , hu sa nyeṱhi na hu sa ḓuri kha vhalwadze na u khwinisa fhethu ha u shumela kha vhatholiwa na vhashumisani vha ndaka .
Sa zwenezwo khabinethe i khou ita bembela ḽa vhoṱhe vhashumisani uri vha shume vhoṱhe u vhuyedzedza milayo ya demokirasi ngei Lesotho na u dovha hafhu vha shumisa Tsumbanḓila ye ya tendelaniwa na tshiimiswa tsha SADC .
MUHASHO WA ZWA MUPO U NGA THUSA HANI ?
Vhadzulapo vha shango ḽa Italy vha vhonala vhe vhone vhathu vha no ḓifunga zwihulu kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Musi mutengo wa thengiselano u tshi gonya hu vha na u shanduka ha zwiṱuṱuwedzi kha u bindudza ha phuraivethe u bva kha dzisekithara dza thundu dzo rengiswaho .
vhambadzela nnḓa GMO i bva Afrika Tshipembe
He vha ri sumbedza zwithu zwine zwi ṱoḓaho uri ri zwi sedze , ri a ita .
Maḓaka o dzulela u langwa nga nḓila ine ya vhupikisi na kha zwitshavha zwavho zwa tsini fhedzi .
Tekiniki ya SWOT i nga ṋetshedza nḓivho ya ndeme kha vhukoni ha zwiṱirathedzhi zwi re hone na thaidzo dzo livhanaho na muhasho .
Nga tshifhinga tsha tshizwinozwino , naho zwo ralo , u aluwa ha u sa tendelana ho bveledzwaho nga saintsi vhukati ha ḓivhavhurereli na saintsi .
Vhalanguli : Vhathu vha tevhelaho vha shuma sa Vhalanguli vha Khamphani musi wa ṅwaha wa muvhalelano :
Vhuṱambo vhuhulwane vhune ha ṱuṱuwedza ndondolo ya zwa mutakalo lwa miṅwaha ndi i tevhelaho :
Tsudzuluwo u bva kha ndambedzo ya sialala ya dzithandela u ya kha mbekanyamushumo dza mveledziso .
Nyaluwo kha mishumo kha kotara yo fhungudza zwiṱuku tshaeamushumo nga tshivhalo tsha 26.5%.
Mielo ya puloto i lingana vhuṋe ha goloi na mbuelo ya muṱa , hune mielo ya puloto miṱuku ya elana na mbuelo ṱhukhu na vhuṋe ha goloi .
Tshomedzo dza u engedza dzo rengwa uri hu thomiwe zwiṱitshi zwiṱanu zwa u ṱhaṱhuvha miraḓotshisadzi zwi re na tshomedzo dzo fhelelaho .
Hu na u ṱanganedza uri hu na thaidzo dzi re hone zwi tshi ḓa kha u dzhia vhuloi hu vhugevhenga , u tou fana na tsumbo ya vhuṱanzi kha iyo milandu , ho sedzwa uri vhuloi vhu kwama maanḓa a sa ṱalutshedzei .
1.26 kha milandu ya zwa vhudzekani , arali ho itwa khumbelo ya zwenezwo nahone zwi tshi konadzea , ṅanga ya mbeu i no fana na yeneyo i ḓo ita ndingo dza mutakalo kana u alafha muthu onoyo ;
Matshudeni a zwa dzilafho vha ṋetshedza tshumelo ya zwa mutakalo kha zwitshavha zwo khetheaho dzikiḽiniki nga fhasi ha vhulavhelesi ha vho gudelaho zwa dzilafho .
No no vhuya na vhona ngafhi ḽogo yo raliho ?
1.13.2. U bva tshe ṅwaha wa thoma , ho no vha na mpfu dzo vhalaho ngei KwaZulu-Natal , zwa zwino , ho dovha ha vhigwa dziṅwe mpfu dza Kapa Vhukovhela .
3.1 . Mulayotibe wa Vhugevhenga ha khomphiyutha na Tsireledzo ya khomphiyutha wa 2016 , une wa kwaṱhisa sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga sa bonoḽa kha NDP , nga u lwa na vhugevhenga ha khomphiyutha , u thoma maanḓa a u tandulula tsireledzo ya vhugevhenga ha khomphiyutha na u tsireledza themamveledziso ya mafhungo a ndeme .
U ḓiwana u hune hu na zwitsikafhadzi zwa muya zwi nga vhanga vhunzhi ha zwi si zwavhuḓi kha vhukhwine ha vhutshilo , sa minukho i vhaisaho , u ṱhoṱhona ha maṱo , sisiteme ya mufemo na lukanda , masiandaitwa a milimo a dinaho tshifhinga tshi ḓaho .
9.1 . Afrika Tshipembe ḽo khunyeledza vhuimo haḽo ha u vha mudzulatshidulo wa Foramu ya African Peer Review lwa miṅwaha mivhili , tshiimiswa tsha APRM , tsho livhiswaho kha u ṱuṱuwedza na u tsireledza pfanelo dza vhathu , u khwaṱhisa dimokirasi na u bveledzisa vhuvhusi havhuḓi na vhutevhedzi ha mulayo vhukati ha mashango a Afrika .
Manifesto wa muvhuso wa lushaka u sedzesa masia a tevhelaho a khwiṋiso :
U khwaṱhisedza nḓowelo ya vhuongi ha vhalwadze vha vhukuma nga thimu ya vhaongi hu tshi tevhedzwa tshikoupu tsha nḓowelo na tshitandadi tsha u onga tsha Vhashumeli vha Ndondolo ya u Tambudzwa lwa Vhudzekani .
Tshimange tsha dovha tsha ḽa tshisi .
G20 yo ṱanganedza mvelele dzavhuḓi dza Muṱangano wa ngei Addis Ababa nga ha u Lambedza Mveledziso he Afrika Tshipembe ḽa ita mushumo wa ndeme sa mudzulatshidulo wa G77 khathihi na China .
u bviswa ha tshigidi tsha mushumo nga pholisa
Ri livhuwa thusedzo sa , musi ri kha ḓi ita , na u humbula na ṋamusi .
Mugudi u fanela u vha o dzhena tshikolo tshifhinga tshoṱhe .
Naho zwo ralo , vhulimi ha u fuwela u ḽa kana u limela u ḽa ha tshaka dzo fhambanaho vhu itwa nga miṱa yoṱhe vhuponi ha mahayani .
Ri ṱanganedza tshiṱaṱamennde tsha ṅwedzi wo fhiraho nga madzangano a vhadededzi mararu , NAPTOSA , SADTU na SAOU , vha tshi khou khwaṱhisedza u ḓivhofha kha Fulo ḽa Ndeme ḽa u Guda na u Funza u bva mathomoni a 2010 .
( 1 ) Maanḓalanga a re ngomu ha khorotshitumbe ya lushaka ane a langula milayo ifhio na ifhio i no wela nnḓa ha Vhusimamilayo ha Phalamennde musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma , a ḓo isa phanḓa na u langula uyo mulayo u swikela u tshi ḓo ṋetshedzwa kha maanḓalanga a no wela kha Khorotshitumbe ya Vunḓu hu tshi tevhedzwa tshiteṅwa tsha 14 tsha uyu Muengedzo .
Phimo ine ra swikelela ngayo tshipikwa itshi tsha vhuvhili yo ḓisendeka nga zwiṅwe zwiko zwa muhwalo wa mutheo zwi sa ḓuri nahone zwi re kha mupo zwa fulufulu ḽa ndeme .
Kha vha range phanḓa vhuḓifari vhu ṱanganedzaho na mikhwa , pfanelo dza vhathu na vhuḓifhinduleli .
2 . Khabinethe yo tendela muhanga kha u thomiwa ha Khamphani ya Nethiweke ya Burodibennde ya Lushaka .
Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka i sumbedzisa u dzhenelela hune ha nga vhea ikonomi kha tshiimo tshavhuḓi .
Khomishini ntswa i ḓo sedzesa kha u eletshedza muvhuso uri u nga thoma hani u shumisa Pulani ya Mveledziso ya Lushaka .
Zwo dzudzanywa nga Tshigwada tshi Shumaho kha zwa Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi tsha Khoro ya Canada ya Minisiṱa dza Zwiko na Vhupo , Toronto , Canada .
Vhalanguli vhatshimbidzi kha shango ḽine vha dzula khaḽo vha fanela u vha rumela kha tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho u itela tsedzuluso .
4.4 Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo nga BMW ya u thomiwa ha u fhaṱwa ha ḽimaga ḽiswa ḽa u bveledzela .
NGA HA MUṄWALI Ṅwalani dzina ḽaṋu
GEMS ikatela malwadze aya nga nṱha ha malwadze a 26 ane ya tea u a katela lwa mulayo ( aya a 26 a kha mutevhe a Malwadze a sa fholi ) .
Khomishini i tenda uri nga nḓila ine zwithu zwa vha ngayo , iyi milayo a i thusi .
Kiḽiniki dza Vundu dza Metse na Saintsi dza vhadededzi dzo phaḓaladzwa u itela u swika Fhethu huṅwe na huṅwe ha Ofisi ya Thandela , nahone hezwi zwo khwaṱhisa vhuḓifulufheli ha vhadededzi vha metse na saintsi .
Pfeṋe ḽihuluhulu ḽo vha ḽi tshi dzula khunzikhunzini dza mualambo .
Hu ḓo vha na mushumo wa u vha elewa wa tshiofisi na uri zwidodombedzwa zwawo zwi ḓo lugiswa zwa ḓivhadzwa nga tshifhinga tsho teaho .
Zwavhuḓivhuḓi , khanedzano i vhonala i ya uri mveledzwa dza luṱa lwa vhuvhili dzo vha dzo no ḓi vha hone nahone dzi tshi khou fanela u hanedziwa .
Musi hu tshi tholwa zwa u phaḓaladzwa ha vhashumi vhaswa zwi a dovha hafhu zwa shumaniwa nazwo .
u vha vhe mudzulapo wa Afurika Tshipembe kana mudzulapo wa tshoṱhe
Mashudu mavhi , vhashumi vha sa ṱoḓei a vho ngo shumisa mbuelo ya tshikhala itshi .
Nga iyi nḓila , tshumisano , tshifhingani tshi ḓaho , i ḓo vha nzhini ya u shandukisa na u bveledza tshivhumbeo tsha ikonomi ya Afrika .
Nga murahu ha musi muthu o no amba dzina ḽawe , na zwenezwo ḽi mbo ḓi shumiswa lwo vhalaho kha nyambedzano .
U fhaṱa nḓadzo ya miraḓo ya Komit ya Wadi uri vha kone u shuma sa ngweṋa dza mveledziso yapo na u kona u kwamana zwavhuḓi na u ṱuṱuwedza tshitshavha nga u angaredza .
Vhaṱoḓisisi na / kana Khomishinari vha ḓo shumisana na mihasho yo teaho nga tshifhinga tsha dziṱhoḓisiso .
Vhuimo ha zwa masheleni ha tshiimiswa hu kha ḓi vhilaedza vhukuma .
U londota vhushaka vhu pfadzaho na u shuma sa tshigwada nga ngomu kha muhasho .
Nḓivhadzo a dzi rumelwi kha vhorathendara vha songo swikelaho , fhedzi zwidodombedzwa zwa vhorathendara vho swikelaho zwi a gandiswa hafha fhasi u itela mafhungo nyangaredzi .
zwiambaro zwa kale , zwishumiswa zwa u ḽela , zwifaredzi , zwi nga shumiswa sa ' props ' kha u tamba kholekhole na nyedziselo
Hezwi zwi amba uri khalaṅwaha i ḓaho , vha ḓo tea u fhungudza thengiso yavho .
U bela phanḓa na mikhwa ya tshumisano na mashango a nnḓa
Ṱhalutshedzo i re afho nṱha ya magabelo i bula zwa tshankhunye tsho ḓowelwaho tsha magabelo .
U fhola ha mbuelo na nyaluwo yo linganelaho kha kushumisele kwa masheleni nga nnyi na nnyi hu lavhelelwa u fhungudza ṱhahelelo ya ikonomi .
U bvelela ha mbekanyamushumo ya muhaelo hu ḓo ḓitika nga tshumisano vhukati ha sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha .
Vha fare mabammbiri a tevheleho : khophi yo sethifaiwaho ya ḽinwalo ḽa vhuṋe
Ndi ḓo bula dzi songo vhalaho .
MANWELEDZO A MUVHIGO WA U MONITHARA
Ndi u shumiswa ha tshelede nga muvhuso u engedza kha nyavhelo ya tshikolo .
Musi lushaka lu tshi khou ḓilugisela u ya u pembelela Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo , maAfurika Tshipembe vha tea u ḓihudza uri vhutshilo ho no vha khwiṋe u bva nga 1994 .
Nga u angaredza , matheriala o gwiwaho ha nga ḓo tendelwa u shumiswa vhudzuloni ha matheriala u ḓadza o ṱunḓiwaho .
Hune ṱhaṅwe GCIS ya ḓo kundelwa u phetha iyo khumbelo nga tshifhinga tsho ambiwaho , hu ḓo davhidzaniwa na onoyo muiti wa khumbelo u vha eletshedza uri tshumelo i ḓo ṋetshedzwa lini .
Arali vha tshi tendelana nazwo , vha ḓo rumela muvhigo wavho kha khothe ya Vhana u khunyeledza u adoptha uho na u ṋea ndaela ya u adoptha .
Mafulo a u tsivhudza tshitshavha a ḓo farwa nga fhasi ha thero ine ya ri " Ṅwaha wa Vho Charlotte Mannya Maxeke : Maḓuvha a 16 Days a Nndwa - u bva kha zwa tsivhudzo u ya kha vhuḓifhinduleli " .
Kha vha ganame nga muṱana vha vheye musiamelo fhasi ha shaḓa ḽa tsha u ḽa .
Muvhuso wo bveledza Pulane Khulwane ya Zwidzidzivhadzi , ine ya vha na mbetshelwa dza u thomiwa ha Maanḓalanga a Vhukati a Zwidzidzivhadzi .
Vho Caster Semenya vho wina musuku kha 800m na bronze kha 1 500m ya vhafumakadzi , kha maitele a u fhirisa rekhodo yavho vhone vhaṋe .
Ndi khou vha livhuwa uri dzhoina ṋamusi musi ri tshi ṋetshedza pulane dzashu dza ṅwaha u ḓaho .
Vhatsikeledzi vhashu vho ṱoḓa tshifhinga tshoṱhe u nyadza maanḓalanga a sialala na u khethekanya vharangaphanḓa u bva kha vhathu vhavho nahone tshiṅwe tshifhinga vho zwi kona .
U sumbedza nḓivho ya uri u dzhia sia ha muthu ene muṋe zwi ṱuṱuwedza hani nḓivho ya muthu ya na maime kha vhathu na nyimele .
Vha nga si wane kana u lingedza u wana matheriaḽa kana mafhungo nga nḓila iṅwe na iṅwe hu si u ṋewa nga vhuḓiimiseli kana u ṋetshedzwa nga kha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Zwenezwo , u ṋetshedza fhedzi dzikhondomu fhasi ha nyimele yo raliho hu ḓo vha nyito ya u shaya vhuḓifhinduleli .
U khwaṱhisedza uri tsheo dzi itwa lwa demokirasi nahone nḓila ya u dzhia tsheo yo tendelaniwa phanḓa ha muṱangano .
Fomo ya ELF1 ( Khumbelo ya u Khethekanywa lwo Khetheaho ha Tshiendedzi malugana na Mbadelo dza Ḽaisentsi )
Vhazwimi vha nga anetshela zwiṱori zwine zwa nga anetshelwa nga vha no khou zwimiwa .
Themo ḽi takalelwaho " u lindela tsengo " ndi themo ḽa mulayo , ḽine ḽa vha na kushumisele kuvhili ku elanaho fhedzi ku sa faniho .
U tandulula khanedzano kha muḽa kana kha vhuimo hapo zwi langulwa nga mulayo wa sialala .
Ri eletshedza uri mugudi muṅwe na muṅwe , mugudisi na mushumi vhane vha vha na tsumbadwadze dzine dza sa tou dinesa kana dza u thoma vha dzule hayani .
Mushumo we ra livhana nawo ndi wa u wana uri hani na nga nḓila ifhio , hu tshi khou shumiswa zwishumiswa zwifhio hune ra nga shandukisa maitele aya u ya kha ṱhoḓea dzashu .
U vhofholowa nga muaro nga u tou funa ho sedzwa muhumbulo wa vhuvhili
25 Mufhindulano wa vhukati ha vhusiku
Guvhangano , ḽe ḽa vhidzelwa u amba nga ha mushumo wa dzi mishinari na vhatendi vhavho , ḽi vhonala ḽo balelwa u aṋwa mitshelo u bva tshe ḽa thoma ngauri nyimele dza zwa matshilisano dzine dza ita uri ayo maguvhangano a vhe a ndeme , dzo sedzelwa fhasi tshoṱhe .
Burantshi iyi i ḓo lavhelelwa u vha na vhuṱanzi uri sekhithara ya vhuendedzi u a pfesesa u shanduka ha mbekanyamaitele , ine ya ombedzela u fushwa ha ṱhoḓea dza vhaendi , madzuloni a dza mutshimbidzi wa bindu .
Ngeno hu na uri ezwi ndi u engedzea ḽifhasini nga vhuphara , vhathu vha kha dzingu vha khou shaya nga maanḓa nga tshikati u fhira kha vhuṅwe vhupo vhunzhi na uri zwenezwo zwa sia hu na phesenthe khulwane ya mbuelo yaho i tshi shumiswa kha zwithu izwo zwa ndeme .
1.1 . Khabinethe i khou dzhiela nṱha muvhigo u bvaho kha Minisiṱa wa Gwama u tshi vhigelwa Muphuresidennde , kha mvelaphanḓa ya U kwamana ha Muvhuso na sekithara ya phuraivethe na vuilanguli ha vhashumi kha zwa ikonomi .
Costa ndi yone khamphani ya dzitshakha ya u vhuendi ha maḓini u kona u humela hayani ubva lwendoni .
Mveledziso idzi dzi ḓo thusa nga u kunga vhaṅwe vhashumisi uri vha vule dziṅwe nḓila dza ndeme kha khonadzeo ya nyaluwo ya ikonomi dzinguni iḽo .
2 . Khabinethe yo tendela muhanga kha u thomiwa ha Khamphani ya Nethiweke ya Burodibennde ya Lushaka .
1 . Muṱangano wa Ḽifhasi wa Vhuṱanu wa nga ha U fhelisa zwa U tholwa ha Vhana
( a ) Awara dza rathi sa awara dzo fhiraho phanḓa ha musi diphosithi i tshi badelwa ; na
Mafhungo afhio na afhio a bviswaho a kwamaho nyimele dza shishi , kana mafhungo afhio na afhio o ṱumanywaho na nyimele ya shishi , a tea hu tshi tevhedzwa tsivhudzo dza mbekanyamaitele u tiwa nga maanḓalanga a langaho .
Muvhuso u ḓo shumisana na sekithara ya migodi uri hu bveledzwe thandululo ine ya ḓo sia hu na mbulelo kha masia oṱhe uri zwi vhuedze zwiko zwashu zwa minerala .
Ndaulo idzi dzi ḓo vhea vhathu phanḓa kha nḓisedzo ya tshumelo .
Mufolo wa Khuliso wa Vhana u bva kha zwikolo u mona na shango nahone u imela vhaswa , vhane Afurika Tshipembe ḽa vhea vhumatshelo ha shango khavho .
U thoma netiweke ya senthara dza vhukoni kha dzhango ḽoṱhe .
U fana na zwenezwo , u khwiṋiswa ha zwileludzi nga u shumisa ndambedzo ya Mphomali ya Themamveledziso ya Vundu zwi ḓo fhungudza u salela murahu .
6.12. MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vhane matshiloni avho a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe vha shela mulenzhe kha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽashu roṱhe .
Masipala , nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano u re kha tsedzuluso , wo kuvhanganya mivhigo ya kotara mafheloni a kotara iṅwe na iṅwe nahone mivhigo iyo yo vhewa ṱafulani kha muṱangano wa khoro .
goloi dza thundu ( maṱiraka kana dziveni )
Phukha dzo haelwaho dzi a swaiwa nahone a dzi tendelwi u ṱutshela vhupo ho tangwaho .
Mafhungo haya a wana u thetsheleswa ho a fanelaho .
Zwiṅwe zwivhuya zwa u londota gushete ḽihulwane ndi u fhungudza u farwa ha tshiṱoko tsha zwibveledzwa kha ḽeveḽe ya zwiimiswa .
Maimo aya a ndangulo a elana thwii na tshivhumbeo tsha u sielisana ha maimo hune havha hone kha sekhithara ya muvhuso iṅwe na iṅwe .
Zwenezwo ri tea u ita uri Tshiphuga tsha Ḽifhasi tshi vhe tsha maṱhakheni hu u ṱhompha vhone .
Ndeme ya tshumelo yo asesiwaho ( tshikati )
Fhedzi , tshinyalelo kha ṱhoḓea dza vhutsireledzi dza zwiṅwe zwikolo dzi khou vhuelwa vhudzuloni a zwikwama ezwi .
3.2 Khabinethe i dovha ya khoḓa miraḓo ya tshitshavha kha u bvela na u sa fhela mbilu nga tshifhinga tsha u imiswa ha tshumelo ho tou dzudzanywaho kha Thandela ya Maḓi ya Lesotho Highlands nga Vhalanguli vha Mveledziso ya Lesotho Highlands na Vhalanguli vha Thanele ya Trans-Caledon nga Tshimedzi na Lara 2019 .
Muṱa wa ha Browde kha u lovha ha Adivokheithi Vho Jules Browde SC vhe vha imelela zwigidigidi zwa vhathu vhe vha vha vha tshi khou fanela u bviswa ngomu nḓuni dzavho fhasi ha Mulayo wa Fhethu wa Zwigwada nga tshifhinga tshivhi tsha khethululo .
Mvelelo dzayo dzi katela u thomiwa ha Khoro ya Mveledziso ya Ikonomi ya Afrika Tshipembe ( EDCSA ) , ya u thoma yo sedzaho kha u ita uri sekithara ya mveledziso ya ikonomi i vhe ya phurofeshinaḽa .
Khomishini ya Ndaulo ya Mbambadzo ya Dzitshaka :
4 . Bodo ya vhalangi vha Tshiimiswa tsha Bayodaivesithi tsha Afrika Tshipembe :
U gudisa matshudeni vha sa athu u ṱhaphudza digirii dzavho dza u thoma na vho no ṱhaphudzaho .
U thoma u shumisa maḽeḓeredanzi na zwiawelo hu tshi angaredzwa na maḽeḓeredanzi a madzina .
Fhethu hune vhathu vho tshatshiwaho vha ya hone ndi mahayani kana huṅwe-vho kha CBS hune ha londotwa vhathu hu tshi ṱuṱuwedzwa vhupo hu no tshilea khaho .
Mbadelo dza ngona dzi re hone dza vhugudisi ndi ha uri nyengedzedzo iyo yo leluwaho ya khaphasithi i re hone i anzela u vha i sa ḓi koni siani ḽa masheleni .
Muloro wawe u tikedzwa nga Ndayotewa yashu , ine ya ri laela u khwinisa ndeme ya vhutshilo ha vhadzulapo vhoṱhe na u vhofholola khonadzeo ya muthu muṅwe na muṅwe zwenezwi ri tshi khou fhaṱa lushaka zwo sendeka kha ndayo dza dimokirasi , vhulamukanyi ha matshilisano na pfanelo dza vhathu .
Tshanduko ya lushaka lwa ayoni i na vhuṱumani vhuhulu na pH vhukoni ha ridoxi ha maḓi .
Nḓivho ya maitele a mveledziso na tshenzhemo kha mveledziso ya mahayani .
Hezwi nga bvelela fhedzi kha ṅwaha wa 2 ;
( 1 ) Zwiṅwe zwi bveledzaho u fhelelwa nga u vha muraḓo wa vhusimamilayo
Sekithara iyi ṱhukhu yo vhumbiwa nga vhubveledzi ha zwifuwo , zwimela zwa masimuni , na vhulimi .
Zwikolo zwi fhiraho 20 000 zwo no vha zwi sa badelisiho mutendelo wa tshikolo , ngeno vhagudi vha miḽioni dza ṱahe vha tshi khou vhuelwa nga kha mbekanyamushumo dza zwiḽiwa zwikoloni .
Shango ḽa Afurika Tshipembe ḽi khou ṋetshedza 150% ya u fhungudzwa ha mbadelo dzo themendeliwaho dzine dza khou shumiswa dzo tshenzheliwaho kha mishumumo ya R&D nahone ḽi humbulelwa u vha vhukati ha mashango a ṋetshedzaho ṱhuṱhuwedzo ya vhuḓisa ya muthelo kha R&D .
8.1 . Kha u tsireledza mutakalo wa lushaka , Khabinethe yo takadzwa nga thusedzo ye ya ṋetshedzwa u thivhela u phaḓalala ha dwadze ḽa FMD kha Tshiṱiriki tsha Vhembe ngei Limpopo .
Rakhonṱhiraka ha nga ḓo wana na mbadelo na nthihi , ndiliso kana gavhelo u itela zwiṅwe zwi litshiwa kana ndozwo dzine dza nga vhangwa nga phambano , vhukhakhi kana u siedza kha u ṱalutshedza muvhigo wa data wa tsedzuluso dza nnḓa .
U khwinifhadza nḓisedzo ya tshumelo zwi amba u vhona uri zwoṱhe zwine ra ita zwi tshimbidzana na kuhumbulele kwa u takadza khasiṱama .
Miraḓo yoṱhe vha ambara tshiphugaṱhalu tsha ṱhaluso tshine khatsho ho ṅwalwa tshiimo tshavho tsha zwa mutakalo na nomboro ya muraḓo .
Vhathu vha muḓanani uyu vha mangala zwihulu musi vha tshi vhona maswole vha tshi posa matombo aya bodoni .
U ṱhoṱhona / u bvisa miṱodzi / lumilaḓi ha maṱo na ningo
Arali vha si na vhuṱanzi ha uri ndi ngani mbilo yavho yo haniwa .
Khethekanyo A : Zwidodombedzwa zwa muraḓo,muthu ane a ṱoḓa u vha muraḓo kana muraḓo wa kale
( ii ) u phasisa milayo malugana na maṅwe mafhungo , zwi tshi katela mafhungo a no wela kha mishumo yo ambwaho kha Muengedzo wa 4 , zwi sa kateli mafhungo ane u ya nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) a wela fhedzi zwanḓani zwa vhupo ha u shumela ho bulwaho kha Muengedzo 5 ; na
Tshikalo tsha dzingu tsha tshiimiswa zwi amba uri tshi ḓo pulanelwa u ya nga muhanga wa mveledziso hu si musi hu tshi khou dizainiwa vhupo vhu tshilaho ho tiwaho .
Havha vho vha vha vhaofisiri vho ḓiṋetshedzelaho , na u ri u lwa na vhugevhenga zwo vha zwi tshi tou vha malofhani na u ri vho zwi ita nga vhukoni .
U tamba mitambo i funeswaho yo nangiwaho nga vhagudi
Fhungo ḽa uri hetshi tshilengo tsho vha hone nga murahu ha maitele a khangwelo ndi zwithu zwi vhavhaho .
Kha vha bvele phanḓa u swikela zwitendeledzi zwoṱhe zwi tshi vhewa nga ngomu ha zwitendeledzi zwi fanaho u mona na tshitshavha u sumbedza uri zwi swikelelea u swika ngafhi .
Izwi zwi ḓo ya phanḓa nga u vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha miṅwaha yo fhambanaho , vha swikelela zwidodombedzwa zwa ndeme ya mabuḓo na tshumelo dza mveledziso ya buḓo vhutshiloni havho hoṱhe , uri vha kone u dzhia tsheo dza mabuḓo avho vha na vhuṱanzi ho fhelelaho na tsheo dza matshilo avho dzi itaho uri tshiimo tsha u tholiwa tshi ye nṱha , khathihi na u thusa kha nyaluwo ya ikonomi i yaho phanḓa kha shango na u engedza vhudzheneleli ha tshoṱhe kha mveledziso ya Afrika Tshipembe nga u angaredza .
Hu khou anganyelwa uri gavhelo iḽi ḽo takula vhathu vha fhiraho miḽioni ṱhanu siani ḽa vhushai , u thusa u fhungudza nḓala nga tshifhinga tsha tshiwo tshihulwane .
Zwa khombo ndi u shayea ha mafhungo a fulufheleaho , a tshimbilelanaho a zwezwo a matshilisano a ikonomi .
, BI-1738 .
Phuphu tharu dza kuhumbulele dza ndondolo ya vhalwadze ndi : Ngona yo lumbaho muthu ; nḓisedzo yo ṱanganelaho ya ndondolo ; ndondolo i sa shandukisi maitele .
( b ) u itiwa ha mukovhe wa vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe nga nḓila ya ndingano kha mukovhe wa mbuelo wa vunḓu ; na
Nga murahu ha musi zwigwada zwo no fhedza thasiki vha vhidziwe murahu kha puḽenari u pendela vha tshi khou sedza phindulo
Vhukavhamabufho ha dzitshaka , vhune ha lavhelelwa u fhungudza tshivhalo tsha mimoḓoro ya Gauteng na u ṱumanywa na tshikafhadzo ya muya .
Lekgotla iḽi ḽo dzhenelwa nga vhurangaphanḓa ho fhambanaho vhune ha imela masia oṱhe a muvhuso .
mpfu dzo vhangiwaho nga nyito dza mapholisa ;
Kha mashango ane a shumisa maanḓalanga a lushaka kha tshaka dziṅwe dza vhutshinyi fhedzi , referentsi kha " milayo " i katela mulayo une khawo u khetha ho raliho ha vha ho ḓisendeka .
Muṱangano u ḓo ya phanḓa nga madzulo mararu a puḽenari , ane nga tshifhinga tshao vhakoni vha ḓo amba mafhungo o tiwaho .
Mbingano ya Thanga ya Murole :
Zwino itani zwine avha vhana vha khou ita .
174. U vhewa ha vhaofisiri vha zwa vhuhaṱuli
Tsireledzo ya zwiolwa zwa lunako i ṋewa lwa miṅwaha ya 15 ngeno ya zwiolwa zwa mishumo i tshi ṋewa lwa minwaha ya 10 .
Kha vhupo ha ḓoroboni , hezwi zwo vha zwi tshikafhadzo ya mufhe , ngeno kha vhupo vhuṅwe ha mahayani ho sedzwa kha tshikafhadzo ya maḓi .
Dziṅwe dzadzo dzo livhiswa kha u thoma beisiḽaini dzine khadzo saveyi dza tshifhinga tshiḓaho dzi nga lingwa .
Ndondolo ya tshitshavha na ya hayani dzo aluwa nga u ṱavhanya Afrika Tshipembe kha miṅwaha miṱanu yo fhelaho .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa nnḓa ha sibadela ḽa R1 173 nga muṱa nga ṅwaha
Kha vha sedzuluse na u rera zwihulwane zwi tshi kwama nḓila i re khagala na matshimbidzele .
Modulu uyu wo shumisa matheriala wo bveledzwaho nga madzangano a tevhelaho , nga thikhedzo ya vhashumisani vhao vha nnḓa .
Tshivhumbeo tsha mushumo une vha u shuma tshi ita uri vha vhe khomboni nga maanḓa ya malwadze .
Zwivhumbeo zwa 2-D U ṱalusa na u ṅwala zwivhumbeo zwa 2-D
Fhedzi , nga nṱhani ha saizi ine ya vha ṱhukhu nga maanḓa na uri nga u angaredza vhathu vha fanaho kha ndingo dza zwa kiḽiniki dza thangela maraga dzo ḓoweleaho , ndingo idzo a dzi koni u lavhelelwa uri dzi vhone nga nḓila i fulufhedzeaho masiandaitwa oṱhe a si avhuḓi .
U ḓivha tshithu nga fhethu- u kona u sedza kha tshithu lwo fhelelaho kana tshiṅwe u sa tsha londa zwiṅwe zwi re tsini natsho , tshiṱalelwa tshi mbo vha phanḓa ha zwoṱhe zwo sedzwaho henefho ngeno zwiṅwe zwoṱhe zwo vhewa nga murahu , tsumbo , u kona u vhala ipfi ḽithihi kha fhungo ;
Dzihitha na dzifene zwi tea u shumiswa fhedzi musi mutsho wo kalula .
Muphuresidennde vha ḓo dzhenela samithi vha kha vhuimo havho sa muṅwe wa Vhadzulatshidulo vha Tshigwada tsha Vhueletshedzi tsha Afrika tsha G20 .
Fhedzi , mutheo wa u humbulela wa nḓila iyi ndi uri vhashumi vha tshikoloni na khorombusi vha na vhukoni ha masheleni ho teaho ha u dzhia vhuḓifhinduleli ha u ita mugaganyagwama .
U tendelwa ha pulane nga wadi
Kha dzirigi dza ole dzo anganyelwaho u vha kha vhupo ha Western Cape , ndi dzirigi nṋe fhedzi dzine dza lugiswa nga ṅwaha , zwi sumbaho khonadzeo ya nyaluwo khulwane .
Naho zwo ralo , ṋamusi , hu na thendelano ya uri hu si na shango ḽi shumaho zwavhuḓi , mveledziso ya ikonomi na ya matshilisano i sa nyeṱhi zwi nga si konadzee .
Dziṅwe ndededzo kha ndangulo ya rekhodo dza eḽekiṱhironiki dzi nga wanala u bva kha :
Fhedzi , nyimele ya khovhakhombo yo engedzeaho i amba uri khondomu dzo raliho a dzi tei u shumiswa ndi ngazwo tshiitisi tsha u dzhiulula khondomu dzoṱhe dzo bveledzwaho nga khamphani iyi .
Zwi ṋea mveledzo kha vhuṱoli na u sedzuluswa ha mihasho i sedzaho kha mafhungo a nḓadzo na ndango na u ṋea mveledzo kha milayo yavhuḓi ya vhuvhusi na dzi nḓowedzo .
Nga hetshi tshifhinga , tshumelo dza ndeme dzo shanduka .
( b ) arali e Minisiṱa o bulwaho kha khethekanyo ya 91 ( 1 ) ( b ) nga murahu ha u kwamana na Vhathusa Muphuresidennde na vharangaphanḓa vha mahoro vha shelaho mulenzhe . ' .
U sedza u tea ha u bveledza zwiṱirathedzhi zwitikedzi zwi no yelana na zwiṱirathedzhi zwa CBP
Sumbedza zwikili zwa u guda zwo teaho na zwiṱirathedzhi zwa u guda .
Zwiimiswa zwa pfunzo zwo vhumba vhushaka na vundu ha u pfumbudza vhagudi vha saintsi dza zwa mutakalo .
U papamala ha muthelo ( khonḓelelo ) i ṱalutshedzwa sa reshio ya tshanduko ya phesenthe kha mbuelo ya muthelo kha tshanduko ya phesenthe kha mutheo wa muthelo kha zwa ikonomi .
U khwaṱhisedza vhutevhedzeli kha nḓila ya kuitele ya Mbekanyanḓisedzo .
Mulayo wa Nyaluso ya Tswikelelo ya Mafhungo a u tei u shumiswa :
Mafhungo / bugu dza ḽaiburari na zwifanyiso
u ṱanganedzwa kha tshiimiswa tsha muvhuso
Ṱhahelelo ya zwikili na vhugudisi kha ezwi hu nga vha elementhe ya u ya phanda na u thivhela kha vhadzheni vha maraga vha re na tshenzhemo ṱhukhu na vhaswa .
Hetshi tshibugwana tshi bvisela khagala maitele ane a tea u tevhedzwa hu tshi swikelelwa mafhungo ane a vha kha DPME sa izwi itshi ṱoḓa u ṱuṱuwedza u vha khagala,u dzhia vhuḓifhinduleli na mvelaphanḓa ya muvhuso .
Khabinethe i khou vhilaedziswa nga nḓivhadzo dza zwenezwino dza u nga hu nga vha na u fhungudzwa ha vhathu mishumoni na u xelelwa nga mishumo kha dziṅwe nḓowetshumo , ho katelwa migodini na kha nyanḓadzamafhungo . Ri amba ra dovha ri tshi humbela mabindu uri u fhungudza vhathu mishumoni kha zwi vhe zwa u fhedzisela , hu rangwe u sedza dziṅwe nḓila dzine dza nga shuma kha u vhulunga mishumo .
Mulayo wa Nzudzanyo na Ndangulo ya Kushumele kwa Masipala wa 2001 , wo ṱumana na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 .
Musi tsho no fhaṱiwa , tshi ḓo vha tshiga tsha lushaka afho hune tsha vha hone , tsha dovha hafhu tsha vha fhethu ha u kunga vhaendelamashango hune ha ḓo shuma sa fhethu ha u ṱana zwine shango ḽashu ḽa vha zwone .
Kha zwinwe zwa hezwi zwiimiswa , a huna vhalangi na kuitele kwa vhashumi ku ṱoḓa u khwinifhadzwa .
10.2 . Afrika Tshipembe na Botswana a ṱangana ṅwaha muṅwe na muṅwe kha vhuimo ha Ṱhoho dza Mivhuso kha muhanga wa BNC wa u sedzulusa tshumisano ya mashango mavhili na u ambedzana nga ha mafhungo a dzangalelo ḽi fanaho .
2 O ḓivhona a tshi khou raha bola ya kora . 2 Ngauri vho pfa phosho ya mavuvuzeḽa .
Izwi zwi ḓo ṱuṱuwedza mvelelo dza thandela nga nḓila i si yavhuḓi .
Mvutshelano ya dzikhakhathi nga u angaredza yo bveledzwa nga u sa ṱoḓa u shanduka ha poḽitiki na dzikhakhathi dza muvhuso wa khethululo , na nyimele dza ikonomi dzi sa konḓelelei kha ḽevele yapo .
Thebuḽu i re kha siaṱari ḽi tevhelaho i sumbedza nḓila dzo fhambanaho dzine Komiti ya Wadi ya nga dzhenelela kha maga o fhambanaho a maitele a mugaganyagwama .
Komiti dza Tsireledzeo kha zwa Mutakalo dzi vha na vhuṱanzi uri masia a re na thaidzo a swike nḓevheni dza vhalanguli vho teaho .
Kha vha wane arali hu na Senthara ya Thikhedzo ya Dzinnḓu vhuponi havho .
Nga vhanga ḽa uri vhunzhi ha vhathu vha idzi kereke vho aluswa vhe fhethu hune lutendo kha zwa vhuloi lwo ḓalesa , madzuloni a u ya kha ṅanga dza sialala ( vhane tshiṅwe tshifhinga vha dzhiiwa vha tshi imela " swina " ) , vha shavhela kha zwa u dalela vha AICs , ngamaanḓa kereke dza mazioni .
U vhigwa ha vhuimo ha thandela , mitengo na mawanwa na maṅwe mafhungo a elanaho , kha ḽevele ya manweledzo , u tsireledza mulambedzi , komitinyendedzi na vhakwamei vhaṅwe vha thandela .
Mvelelo dzi sumbedza uri maṅwe a maḓi a kharenthe pharuli a sukumedzelwa murahu kha sele nga nyendedzi dza magabelo a o humela lwanzheni .
Mihasho ya Muvhuso ine ya dzhenelela nga u langula miṅwe milayo .
Mulayo u a ṋetshedzi na zwezwo phindulo ya mbudziso .
Tshumelo dza mushumogudwa dzi tea u shumisana na tshumelo dza kha zwitshavha .
Tshiṱirathedzhi tsha u hadzima tshi ṱuṱuwedzwa zwihulwane nga zwiitisi zwivhili , zwine zwa vha vhuhulu ha u zwikolodo zwi sa athu u badelwa zwi kolodwaho nga masipala kha vhalambedzi vhayo ; na masiandaitwa ane nyingapfumo ya mbadelamurahu na ya tshelede yo badelwa kha tshikolodo nga ṅwaha .
8 . Ndeme ya masheleni : Tshumelo ya muvhuso i tea u ṋetshedzwa nga nḓila yo teaho i vhulungaho masheleni u itela u ṋetshedza vhadzulapo ndeme ya masheleni ya khwiṋesa .
Sa tsumbo , arali zwivhangi zwivhili zwa lufu zwo vha na u dovholola hu fanaho na u vha zwivhangi zwo vhewa kha vhuimo ha nṱha , vhuvhili hazwo zwo wana vhuimo ha u thoma , na uri tshivhangi tshi tevhelaho tsho wana vhuimo ha vhuraru .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvela phanḓa khwaṱhisa vhushaka ha masia mavhili na Ethiopia kha masia o vhalaho hu tshi katelwa vhushaka ha vhuvhambadzi , ha polotiki na ha ikonomi .
3.4 Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mulayotibe wa Vhulanguli ha Mutakalo kha Dzitshaka 2013 kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa nga tshitshavha .
Sekhithara ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi yo khwaṱhaho i nga vha yone ine nyanyula mishumo ya vhulimi ha phuraimari hafhu .
Hezwi zwi ṱoḓa thikhedzo ya mveledziso ya masipala yapo yo vhekanywaho zwavhuḓi na u vha na nḓivho , ine ya tevhedza mulayo , u ṱuṱuwedza vhudzheneli nga tshitshavha na u khwaṱhisedza uri i sumbedzisa ṱhoḓea dza vhadzulapo na zwa ndemesa .
URI Mufarisa Mulangi : Mulilo na u Thusa a fare nyambedzano na Mulangi : Tshumelo dza Tshitshavha na zwa u Tshilisana na Mulangi wa Masipala nga ha u konanywa ha Zwigwada zwa Ndangulo ya Zwiwo .
Ho sedzwa vhukonḓi vhu ṱuṱuwedzaho khetho ya vhuthathazwitshili yo imaho ngauri iṅwe na iṅwe , nnzhi , arali hu si dzoṱhe , sisiṱeme dza vhuthathazwitshili dzi nga shumiswa u itela mabunga a zwitshavha .
U dzhenela miṱangano ya ṅwedzi nga ṅwedzi na u vhiga murahu kha thimu ya tshiṱiriki .
Themo ḽi dovha ḽa katela tshishumiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshi re nga nnḓa ha vhupo ho ṋekedzwaho kha fomo tenda tshi tshi vha tshipiḓa tsha ndeme tsha izwo zwi re nga ngomu kha tshikirini .
Ro dzhia mutevhe wa zwidzidzivhadzi wa ndeme na u shumisa zwiṱirathedzhi zwa u engedza u shumiswa ha zwidzidzivhadzi hu pfadzaho na tsireledzo yo khwiṋiswaho ya zwidzidzivhadzi .
U ṋetshedza tshiimiswa tsha nyambedzano , khanedzano na u dzhia tsheo yo ṱanganelanaho
Miraḓo na vhaeni vha humbelwa u pfuka kha khaphethe tswuku kha nnḓu na kha vhuṅwe vhupo sa musi khaphethe tswuku i tshi ḓo vala kha minithi ya 10
3.7 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga dzikhakhathi dze dza takuwa zwino Vuwani dzo vhangwaho nga tsheo ya Bodo ya Mikano ya Mimasipala ya u isa Vuwani kha masipala muswa .
Nyimele ya zwino ya u dovholola na u litsha tshikolo a i ṱanganedzei nahone i tea u humiselwa murahu .
U alusa ndinganelo ya mushumoni na vhushaka ha mushumoni havhuḓi kha Muhasho .
Tshiṱiriki tsha vhubindudzi tsha vhukati tsho ḓisendeka nga phesenthedzhi ya mavu o tsireledzwaho nga matheriala o khwaṱhaho ( nyalo yo khwaṱhaho ) .
Masia maswa o sedzwaho khao na u fhungudza mutheo a dzheniswa u shandukisa kuvhulungele kha zwithu zwa ndeme .
Ndivho na tshivhumbeo zwo bviselwaho Phanele ya Minisiṱeriaḽa zwo bulwaho zwi livhiswa kha vhuḓifhinduleli ho teaho na maitele a ndaṱiso a vhalanguli vhahulwane vha khamphani vhane vha kundelwa u bvisela khagala tshiimo tsha vhukuma tsha masheleni a tshiimiswa kha vhaṱolamuvhalelano .
Hu tshi kalwa ṅwaha nga ṅwaha , tshiṱiriki nga tshiṱiriki , hu dovha na u khwinifhadzea khathihi na u kundelwa nyana .
Shango ḽashu ḽo bveledza vhanna na vhafumakadzi vho khetheaho , vho ṋetshedzaho vhurangaphanḓa kha zwifhinga zwi konḓaho .
9.1 Khabinethe i sumbedzisa vhuṱhogwa ha tsireledzo ya vhashumeli vha mutakalo na vhalwadze .
Kha vha ḓe na ṱhanziela ya mabebo .
Zwiito zwo ḓoweleaho zwine zwa langea ndi tsheledzo nga maḓi a mashika , kanzhi ane a bva kha tshiimiswa tsha u kunakisa maḓi .
Arali hu na u sa fushea nga ṱhoḓisiso dza Muofisiri wa u ṱoḓisisa , tshigwada tshine tsha kwamea tshi nga rumela mbilaelo kha Mulangi-Dzhenerala .
Bidi dzi ḓo sedzwa fhedzi arali dzo ḓadzwa zwone na u vha dzi na ṱhanziela dzo teaho na maṅwe mafhungo o teaho a ndeme .
Thero dzo salaho dzi ḓo ṅwalwa kha mulingo wa Fulwi .
Zwazwino ndi zwa ndeme kha vhadzulapo vhoṱhe vha Kenya uri vha ṱanganedze mvelelo dza khetho idzo na u shuma vho sedza kha vhuthihi ha lushaka kha shango .
U ṱola kushumele kwa Mbekanyamushumo dza zwa Dzinnḓu dza Tshitshavha na u Rentha .
Tsini na ṱhoho iṅwe na iṅwe , ṅwalani manweledzo a sa fhiri fhungo ḽithihi a mafhungomatsivhudzi e na a wana fhasi ha ṱhoho yeneyo .
Ri nga vha ri sa ḓivhi zwa vhukuma uri hu khou bvelela mini u mona na riṋe .
( b ) nzudzanyelo iṅwe na iṅwe ine ya tea u itwa malugana na tshikolodo tsha lushaka na dziṅwe mbofho dza lushaka ;
Nga nṱhani ha ṱhoḓea dza Mulayo wa Zwiko zwa Vhufa Mukololo Albert u dovha a vha na khaedu hafhu u ya nga nyimele ya ḓivhazwakale ya mivhundu .
Komiti i ḓo pfananya tshumiso na themendelo zwa vhulimi ha maḓini .
Ri na vhathu vha re na vhukoni , vha fanaho na vhone , vhane vha ita uri ri ḓihudze nga kha kushumele kwavho .
Kha asima , huna u tswukuluwa ha nḓila ya muya .
U ṱola uhu hu itwa kotara iṅwe na iṅwe nahone zwi katela mbadelo dzoṱhe dza tshifhinga tsho fhiraho .
U vhona uri vhashumi vha Senthara ya Ṱhingo ya Kuitele kwa u Avhela Pfanelo dza u Rea khovhe ( FRAP ) vha ṋetshedza tshumelo ya khasitama ya maṱhakheni musi vha tshi amba na khasitama .
Ndivho ya mbekanyamushumo ndi u khwaṱhisa khaphasithi dza ndangulo ya zwa masheleni kha ḽevele dza masipala , mavundu na lushaka kha thikhedzo ya mathomo a shumisa Mulayo wa Ndangulo ya zwa Masheleni a Tshitshavha na Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a a Masipala .
Fhedziha , Khabinethe yo dzhiela nṱha uri musi u ḓiṅwalisa kha zwa pfunzo hu tshi khou engedzea , nga muelo u ongolowaho , Vharema vha miṅwaha ya 18 u ya kha 29 vha linganaho 3.3% vha khou guda ngeno vha tshi vhambedzwa na vha MaIndia / MaAsia vha linganaho 18,8% na 17 , 5% ya murafho wa vhatshena vha tshigwada tsha thangana iyo .
Vhufa ha mvelele ho pfumaho na u fhambana vhu na khonadzeo ya u nga aluwa na u vha na u kunga dzitshaka nga u angaredza .
Kha maḓuvha a sia gathi a u fhedzisela , ho vha na khakhathi khulwane vhukuma , dze dza vhanga mpfu na mafuvhalo manzhi .
U fara mafulo a u tikedza ho topolwaho na u avhela mulayo wa vhashumi .
SASSA i nga ṋanga uri mundende wavho u sedzuluswe .
Izwi ndi zwavhuḓi vhunga zwi tshi sumbedza nyaluwo kha ngudo ya ḓivhaṋaledzi kha ḽa Afurika Tshipembe .
4 . Muvhigo nga ha Muhanga wa Vhupuḽani vhune ha Dzhiela Nṱha zwa Mbeu , Mugaganyagwama , Vhulavhelesi na Vhusengulusi khathihi na Muvhalelano
Khumbelo ya ḽaisentse yapo ya tshikepe tsha u rea khovhe
Ndi nnyi ane a nga ita khumbelo ya u shandukisa ya dzina ?
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhareili uri vha fhelise khombo dza mabulayo a vhathu magondoni ashu nga u ṱhonifha tswayo dza magondoni , na u reila vha so ngo shumisa zwikambi , zwiendedzi zwi so ngo tendelwaho nḓilani zwi so ngo wanala nḓilani dzashu .
Heyi yo vha i tshi vhewa kha ṱhiresele kha Ṱafula ḽa Buthano .
Heino mbekanyamushumo i dovha hafhu ya kwamea nga u ṋetshedzwa ha masheleni a khwinifhadzo dza nyimele dza mishumo .
Milangano iyi yo vha i nga si konadzee arali ho vha hu si nga kha vhutanduli ha vhukonesi ha makhaulambilu a u pfukwa uhu .
Fhethu ha u khethekanya hu ṱoḓea tshifhinga tshinzhi hune fhethu ha vhudzulo na mamagani ha vha tsini na tsini .
Khomishini a i na muhumbulo wa u kombetshedza vhupfumbudzi ha vhalangi nga kha mulayo ; maanḓalanga a u langa bola ya milenzhe a fanela u kombetshedza mulayo u swika zwino , hu vhe na ndaṱiso yo khwaṱhaho kha kilaba ine ya kundelwa u tevhedza mulayo .
Thambo dza vhuṱambo ha tshipentshela na u shumiswa ha zwiṅwe zwiimiswa , zwi vhukati ha dziṅwe mpho dzo vhetshelwaho vhaṋetshedzi vha mpho vhare na mafunda .
Kha Tshiimiswa tsha Khwiniso ya zwifuwo hu ḓo tshimbidziwa khumbelo yavho vha vha fha ṱhanziela ine ya ḓo iswa kha Tshiimiswa tsha Mutakalo wa Zwifuwo u itela khumbelo yavho ya u renga zwifuwo nnḓa .
1.3 Komiti dza wadi dzi ita Phurogireme ya Muṱangano ya Vhuvhili ( miṱangano ya vhukwamani ) na nnyi na nnyi kana vhadzhiamikovhe nga ha mafhungo a bvaho kha khoro na maṅwe mafhungo maswa a kwamaho tshitshavha tsha wadi .
Mabindu a tea u ṋetshedza khumbelo yo ṱanganelwaho ya u dzhenela kha nyendo dza vhuṱambo .
U ṱalutshedza zwilangi , zwiitisi na zwa mbumbo kha kuitele kwa zwithu .
U bva nga 2012 uya phanḓa muhasho wa mutakalo u ḓo thoma u linga ṱhoḓea dzo fhambanaho dza NML kha mivhundu isi gathi hu u ṱoḓa u wana uri i nga ḓura vhugai na uri i nga langwa hani .
Pulane iyi yo thusa kha u ṱodulusa zwivhangi zwa thaidzo na u topola vhudzheneleli ha tshiṱirathedzhi ha ndeme ha u shandukisa tshiimiswa .
Zwenezwo , ri ḓo , kha onoyu ṅwedzi , kwamana na zwitshavha .
10.3 . Khabinethe i dovha ya khwaṱhisedza pfanelo dza MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha ite migwalabo ya mulalo sa tshipiḓa tsha dimokirasi yashu ya ndayotewa .
Hunzhi shangoni mvula ndi nnzhi , i na nga mithathabo na phenyo .
U monithara na u asesa zwo ḓisendeka nga ngamaanḓa nga u vha hone ha tshifhinga na mafhungo a elanaho na zwezwo .
Musi hu vhusiku hune ha vha hu khou shumesiwa , nndwa dzi bvelelaho kha tshipoto tshanga dzi mbo ḓi humbulelwa uri dzi bva hanefha .
U kundelwa huṅwe na huṅwe nga SARS u shumisa kana u kombetshedza pfanelo iṅwe na iṅwe kana mbetshelwa ya Milayo yo Tiwaho iyi kana u fushea huṅwe na huṅwe hune SARS ya nga hu fha , a hu nga ḓo vhuya ha vhumba khanedzo ya pfanelo yeneyo kana mbetshelwa nahone SARS a i nga ḓo thivhelwa u shumisa pfanelo dziṅwe na dziṅwe dzine dza nga vha dzo bva kale kana dzine dza nga bva tshifhinga tshi ḓaho .
Thandela dzo ṱaluswaho dzi ḓo dovha hafhu u ṱoḓa u fheletshedzwa nga migaganyagwama yo teaho .
Na muzika wa teckno-rave na house yo wana phambano yayo kha mvelele yapo .
Vhashumi , vhareili na vhashumisi vhoṱhe vha zwiendi zwa khonṱhiraka , vhupo thendeleki ha u shumela na dziṅwe tshomedzo vha tea u vha na ṱhanziela ya u pfumbudzwa ya vhukuma .
Ri nga takalela u dzhenelela kha nyambedzano nga ha izwi nga murahu .
Kha miṅwedzi i si gathi i ḓaho , musi Eskom i tshi khou shuma kha u vhuedzedza vhukoni hayo ha kushumele , ri ḓo vha ri tshi khou thoma u shumisa maga ane a ḓo shandukisa nḓila ine vhubveledzi ha fulufulu ha tevhelwa shangoni ḽashu .
U amba nga ha zwifanyiso zwi re kha phosiṱara , thero dzi re kha tshati , bugu na zwiṅwe .
Dzhangili dzhimu - u dembelela a tshi farela nga zwanḓa
U takalelwa u guma ngafhi ?
U ola na u pennda zwifanyiso zwi mu takadzaho e na vhaṅwe
Zwitiwa zwi tevhelaho zwi shuma sa mathomo a u lugisela nḓisedzo ya thandela , naho zwi zwa ndeme uri hu ḓo vha na nyengedzedzo ya u pulana u itela mvelelo kha u vhea iṱo , u shumisa , na u laula thandela :
Kha zwi dzhielwe nṱha zwazwino uri a hu na tshikalo kha vhukoni ho pangiwaho ha nṱha ha 1MW .
Tsumbo ya zwitzhili zwa mutheo zwo rerwaho afha na thyerapi ya khemikhala ya u lafha malwadze o vhangwaho ngazwo zwo ndi kale zwo thomiwa .
Mugaganyagwama u kovhiwa u ya nga zwithu zwa ndeme zwine zwa tea u itwa u thoma u ya nga tsheo ye ya dzhiiwa ya ṅwaha wonoyo .
Hezwi zwi ranga phaḓa kha u bveledza nyambedzano ye ya ri swikisa kha khetho dza u thoma dza demokhirasi nga 1994 .
Zwi tea u dzhielwa nzhele uri kha u lugisa mirekano , hu na zwiṱuṱuwedzi zwi vhonalaho , sa nḓila dza u khauledza nga kha dziphakha kana nḓila ndapfu dza vhaendangaṋayo .
Malugana na izwi maanḓalanga o teaho a ḓo engedza khadzo tshomedzo dza ndaulo dzo teaho uri dzi vhuye .
Muvhuso wo kona u swikelela u fhungudza mbadelo dza u londota tshikolodo , zwe zwa sia hu tshivha na maṅwe masheleni nyengedzedzwa a no ḓo shumiswa kha tshumelo ya ndeme ya tshitshavha , ngeno u tshi khou dovha hafhu wa shela mulenzhe kha u dzikisa tshiimo tsha mimaraga .
Izwi zwi sumbedza pulane na zwiṱirathedzhi zwine zwi nga phuromota nyaluwo ya ikonomi kha vhupo .
Gavhelo ḽi ṱoḓa vundu ḽi tshi tevhedza maitele a khwine a vhupulani na u shumisa na u dzudza tshifhingani sisiṱeme ya ndangulo ya ndaka ya dzibada .
U sa vha khonṱhiraka ya mulayo
Vharangaphanḓa vha madzangano o ḓitikaho nga lutendo ,
Khethekanyo i tevhelaho i shumisa Zwiwo na zwibveledzwa zwa CBP sa fureimiweke ya u wana vhuṱumani na IDP u bva :
Tshandukiso ya tshivhumbeo tsha vhafumakadzi vha lovhaho nga vhanga ḽa vhulwadze ha mbilu tsho ṅwaliwa hafha sa i zwi tshi tshone tshigwada tshi tshoṱhe .
Nahone maitele aya a tea u katela masia oṱhe , hu tshi katelwa na a vhudavhidzani .
Zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwi dovha zwa katela zwikhala zwi fanaho mafhandeni na kha mafhande a vhuendi .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 1 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe na vhege iṅwe na iṅwe kha masia oṱhe a Luambo na dziṅwe ngudo
U shumisa zwifanyiso kha u wana thevhekano ya risipi .
Vhaṅwe vhorakhonṱhiraka vha na nḓivho ṱhukhu ya ndangulo ya malaṱwa .
Tshikalo tsha vhushai tsho gonya nga 2015 , u shaya mushumo ho gonya nahone u sa lingana hu khou engedzea hu tshi ya .
Arali zwi tshi konadzea , kha vha litshe u reila swiswini .
Lwa miṅwaha ya maḓana , phurofesheni ya vhurengisamishonga yo ṋetshedza tshumelo dza ndeme khulwane kha tshitshavha .
Nga u ṱavhanyedza u ya nga hune zwa konadzea , fhedzi nga ngomu ha maḓuvha a 10 a u shuma nga murahu ha u ṱanganedzwa khumbelo ya khaṱhululo muofisiri wa mafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa mafhungo u fanela u i swikisa kha MEC :
U vha khagala zwi elana na mulayo wa vhuḓifhinduleli nahone zwi tea u sedzuluswa sa iṅwe ya thikho dza ndeme dza muvhuso wavhuḓi , nahone u re khagala .
Arali Ofisi ya Tshumelo ya Vhuingameli ya vhuya ya fushea nga tshibveledzwa tshavho tsho ṱanganyiswaho , i ḓo vha fha Thendelo ya u rengisa mahalwa o rengwaho e manzhi u bva nnḓa nga murahu ha musi vho no wana ṱhanziela ya zwa maboḓelo .
Ḽeveḽe ya nṱha ya vhushai i kwama nga nḓila i si yavhuḓi ḽeveḽe ya mveledziso ya vhathu kha vundu sa musi vhunzhi ha vhathu vha sa koni u swikelela tshumelo dza ndeme kha sekhithara ya mutakalo na pfunzo zwa ndeme ya khwine ya vhutshilo .
Ṱhoḓea dza ndeme dza mushumo : Vhuḓiimiseli ha u ḓiṅwalisa sa mugudisi .
Kha ṅwaha wa muvhalelano wa 2016 / 17 , muvhuso wo kovhela masheleni manzhi a vhonalaho kha pfunzo ya nṱha , zwe zwa ita uri Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi u ṱanganedze nyavhelo ya mugaganyagwama u eḓanaho R49.2 wa biḽioni .
Vhulangi ha Mbuelo dza Shango na Vhulangi ha Muingatengo na hone vhu ita nyanganyelo ya mugaganyagwama ine ya rumela kha Muhasho wa Gwama .
Kaṱudzani u bva ha malofha nga u vhea mbonzhe i nṱha ha ḽeveḽe ya mbilu .
Ḽi dovha hafhu ḽa dzulelwa u ambiwa sa ḽi engedzaho ndeme .
Musi zwo dzudzanyea zwavhuḓi , muthu u tea u sedza a pfukisa kha luambo lwa mulayo .
U fhandekana khamphani hu si havhuḓi u bva kha nyimele yashu ya vhashumi ya zwino hu ri ṱoḓa uri ri senguluse na u khakhulula mulayo u re hone kana u isa phanḓa na u shumisa mugaganyagwama washu muhulwane na u wana vhunzhi ha zwi fanaho .
Hafhu , maga a nyito dza mukolodisi nga muthihi uyu a a fhambana na maga a shumaho kha nyito dzi fanaho dzine dza nga thomiwa nga mulanguli wa vhuwatshiṱoko .
Bulani uri ndi ḓuvha
Ri humbela avho vha si na bugundaula u ita khumbelo hu si na u lenga lenga , hu u itela uri vha songo fhirwa nga u ḓiṅwalisa hune ha khou tevhela ṅwedzi u ḓaho .
Vhushaka ha dzitshaka vhu ri ṋetshedza zwikhala zwihulwane kha vhatsila vhashu , na mimaraga ya zwibveledzwa zwashu kha nḓowetshumo dza vhusiki .
Vha a vhilahela uri ri na vhukoni ha u tsireledza pfanelo dzashu dza dimokhirasi na Ndayotewa ya dimokhirasi , zwithu zwe zwa vha hone nge ha vha na u ḓiimisela huhulu .
Mulangi Dzhenerala wa Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa u ḓo shuma sa Mudzulatshidulo wa Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso .
Tshifhinga tshoṱhe nyanḓadzamafhungo i na dzema ḽa u fhungudza nyangaredzo ya mishumo ya dzangalelo ḽa vhafumakadzi .
Khwairi ya muhasho yo dzhenelela musi wa Vhuṱambo ha u Pembelela Ḓuvha ḽa Vhafumakadzi nga Foramu ya Vhagudisi ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya Vhufumi .
Hune zwifuwo dzi fanela u ṱolwa malwadze , vha tea u kwama Dokotela wa zwifuwo wa Muvhuso kha vhuimangalavha vhune zwifuwo ya ḓo dzheniswa ngaho :
Iḽi ndi dzangano ḽa dzitshakhatshakha ḽine ḽa ṋea ngeletshedzo nga ha zwa mulayo kha milayo ya WTO , thikhedzo kha matshimbidzele a nzudzanyo dza phambano na vhupfumbudzi kha milayo ya WTO kha mashango ane a khou bvelela na ane a ha athu bvelela .
Ro ṱangana nazwo hezwi , thwii , ngei China , hune vhathu vha dzhiela nṱha vhukuma mvelele na sialala na u vha na zwinzhi zwa u kovhelana na riṋe .
Izwi zwo swikisa kha puḽane ya Odithi i songo shumiswaho tshoṱhe .
Vhudzulo ha ofisini a hongo katelwa sa afha Muhasho u tshi shuma kha zwifhaṱo zwo renndiwaho .
U bveledza na u thoma u shumisa zwiṱirathedzhi midia , pulane na mbekanyamushumo ya vhushaka na midia .
Irini muṅwe wa khonani dzaṋu a vhe ṱhoho .
Mbekanyamaitele ya Tshidzumbe
Zwikhala : Naho hu na uri hu na khaedu kha sekhithara ṱhukhu ya vhulimi , zwikhala zwa vhorabulasi zwi ḓi vha hone .
Bulani uri zwi fana na mini , ni kone u tala mutalo u tshi bva kha maipfi u tshi ya kha tshifanyiso . nngwe nḓou ndau ṱhuḓa tshugulu mbiḓi doḽifini okitophasi khovhe mbila phingwini ndaulwanzhe
Muofisirimuṱoḓisisi u a vhofhea u vha ḓivhadza arali muhumbulelwa o farwa , arali vha tshi tea u dzhenela mufolo wa u topola ; uri ndi lini hune ha ḓo thetsheleswa khumbelo ya beiḽi ; na musi vha tshi ṱea u ṱanziela khothe khathihi na datumu ya tsengo na mvelelo dza mulandu .
Shumisani maṅwe a maipfi a no bva kha nyito yo fhiraho kha u ṅwala phara i no khou ṱalutshedza muthihi wa vhaanewa avha vhavhili .
Kha miṅwedzi miṋa ndi ofisini , ndo fara nyambedzano u mona na masia oṱhe a vhushumisani hashu .
Dziphurofeshinala idzi dzi ḓo ṱalulwa nga u vha vha maṱhakheni kha u guda , vhudzulapo na tshumelo .
Vhashumisi na vhaṋetshedzi vho vhofholowa u ita nyambedzano ya u ita thendelano ya u kovhekana mbuelo iṅwe na iṅwe . - zwi kona ha u vha zwi zwanḓani zwa Minisṱa u dzhia tsheo arali thendelano i tshi pfala kha miraḓo yoṱhe .
Ndivho ya themendelo yayo ndi u fhungudza mutengo wa ṱhoḓea dza vhutshilo kha miṱa ya vhashai na mabindu nga tshandukiso dza tsheo dza ikonomi dzine dza itwa kha vhuimo ha fhasi ho livhiswaho khadzo , nga maanḓa kha vhuendi , tshumelo dza muvhuso , vhudavhidzani na zwiḽiwa .
Naho hu uri Muvhuso wa Demokirasi u tshi tendela pfanelo dza vhathu dza u gwalaba , zwi sumbedza migwalabo iyo i tshi tea u vha nga fhasi ha mulayo nahone ya tea u vha nga nḓila yavhuḓi sa zwe zwa sumbedziswa ngomu ha Ndayotewa .
Mafhungo a khou ṱoḓea kha tshumelo dzoṱhe dzi re hone dza thekinolodzhi na vhupulani ha fhethu ha kudzulele hu vhambedzeaho , u itela uri tsheo dzo dziaho dzi nga itwa kha zwine zwo fanela kha tshitshavha tsho imaho ngauri na uri ndi zwifhio zwo vha fanelaho .
Vharangaphanḓa vha zwimiswa zwa tsedzuluso na zwa pfunzo ,
U rwa : u shumisa bethe ya puḽasiṱiki ya u rwa khirikhethe kana gurannḓa yo tandwaho u rwa bola u bva kha ' T ' vha bvela phanḓa vha rwa / bouḽa nga bola ya vhuphuvhephuvhe ( thenisi )
Vha dzudzanye bammbiri ḽa u saina ḽine ḽa ḓo sainwa nga vho dzhenelaho muṱangano .
nomboro ya vhashumi
Iṅwe ya tshelede i linganaho R2 biḽiyoni yo shumiswaho kha zwiṱediamu zwiswa i ḓo vhuyedza thwii kha miṱa ine ya hola miholo miṱuku .
Maambele mavhili a ambaho tshithu tshithihi , fhedzi ane a sumbedza zwi tshi tou vha khagala maime mavhili o fhambanaho .
Ri khou ofha uri arali tshokoḽeithi idzi dza isa phanḓa na u ḓala mimaragani , zwi ḓo tshinya fulufhelo ḽoṱhe ḽe vhathu vha vha vhe na ḽo kha khamphani yashu .
Khumbelo ya u ṅwalisa khamphani ine ya vha na mukovhe wa masheleni halutshedzo
A huna mafhungo a re hone zwi tshi kwama vhukhwine ha maḓi a fhasi .
1 . U shumiswa ha mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso
Theo ya milayo kha vhuṅwe vhulangi i ṱoḓa mvelelo dza ndingo uri dzi ḓivhadzwe kha mapholisa kana vhaofisiri vha khothe .
U vhea rekhode ya garaṱa dza mushumo na u sala murahu mushumo u sa athu fhela u shumiwa .
SADC i bvela phanḓa na u shuma sa tshiendi tsha Afrika Tshipembe tsha ndeme kha mbekanyamaitele dza nnḓa u itela u swikela mveledziso ya dzingu na ṱhanganelano ngomu dzinguni lashu .
Miraḓo ya Khorotshitumbe ya Vundu
Ipfi ḽiswa ḽi amba mini ?
Thimu dzo vha dzi tshi khou bvela phanḓa ?
Naho malaṱwa a radiesheni a tshi bva fhedzi kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo zwi si gathi , vhunzhi ha vhashumisi vha tshishumiswa tsha u fhisa malaṱwa a vha ḓivhi thaidzo dzi re kha u malaṱwa ndondolamutakalo a radiesheni .
Vhuḓifhinduleli ha u vhona zwauri vhashumi vha na pfanelo ya vhukoni na vhugudisi hu dzula ha ha mulanguli .
U gonya ha mutengo wa mubveledzi wapo ha tshikori ( tshibveledzwa tsha ndeme tsha kofi ine ya dzula yo lugiselwa ) tsho sasaladzwa zwiṱuku kha mitengo ine ya dzula i nṱha zwa bveledza u gonya ha mitengo ya zwibveledzwa zwa bulasini .
Sele dza malofha dzi dzula dzo takala .
Saizwi vhupo vhu si ha tshiofisi vhu tshi khwiṋiswa na u bveledzwa ha vha vhudzulo ha tshiofisi , zwiimiswa zwa bogisi ḽa poswo zwine zwa endedzea zwi nga " sudzuluwa " hu na vhashumisi na u nga itwa zwiimiswa zwa tshoṱhe .
ODITHI YA MUPO YA TSHIFHINGANYANA : MAFHUNGO A NDEME
Thendelo , ine ya vha mulayoni maḓuvha a 30 , i ḓo vha tendela u dzula Afrika Afrika Tshipembe lwa tshifhinganyana .
- lavhelesa kana u sedza zwine zwa khou bvelela na u dzhia vhukando kha nyito dza khombo ?
Ndi tshikoloni .
Malugana na vhufhaṱi , ho lavheleseswa kha vhufhaṱi zwanḓa na mveledziso ya vhorakhonṱhiraka vhaṱuku .
Izwi zwi ḓo vha na masiandoitwa a tshifhinga tshilapfu kha ikonomi ya Afrika Tshipembe na vhunzhi ha vhafarakani vhashu kha dzhango ḽa Afrika .
IDP itea u dzula i hone na u swikelelwa nga nnyi na nnyi kha masipala .
Mbekanyamaitele ya ndindakhombo ifhio na ifhio yo dzhiwaho nga Mukonṱiraka u itela u khavara thundu dzo iswaho nga konṱiraka dzi tea u dzhiwa kha khamphani yo ṅwaliswaho Afrika Tshipembe u ya nga milayo ya ndindakhombo na ya dzikhamphani yo teaho .
Muvhso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 u ṋea milayo ya u khethwa ha Komiti dza Wadi - SALGA wo thomiwaho uri u shumane na zwithu zwa mutakalo .
Kha ri dzhie vhuḓifhinduleli ha u ambara masiki ri fhethu ha nnyi na nnyi , u tevhedza maitele a u vha kule na muṅwe muthu nga tshikhala tsha mithara dza 1.5 , u dzulela u ṱamba zwanḓa nga tshisibe na maḓi kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa ine ya vha aḽikhohoḽo i linganaho 70% , na u ṱutshela u vha fhethu ha nnyi na nnyi na maguvhangano mahulwane .
Zwo ralo-vho , ri tea u vha na vhuṱanzi uri vhagudi vha kiḽasini nga tshifhinga , vha tshi khou guda na u ita mishumo ya kiḽasini na u ṱhonifha vhadededzi na vho imelaho vhabebi .
Mvelelo dza ngudo dza u thoma kha zwiṱuṱuwedzi zwo saukanywa , dzo sudzuluswa na u thoma u shumiswa fhethu ho topolwaho , sa tshipiḓa tsha ngudo dza u thoma .
Ndima iyi i vhea zwipikwa zwe Mulayo uyu wa phasiselwa zwone , i ṱalutshedza maipfi a ndeme na mathemo o shumiswaho kha Mulayo na u eletshedza ku ṱalutshedzelwa kwawo .
Hedzi ṱhoḓea dzo no vha khagala nga vhungoho ha nzudzanyo ntswa dza zwa matshilisano na ikonomi dzi re kati zwino .
U pulanela vhashumi zwi ṱoḓa tshifhinga tshi no vhonala , vhashumi na masheleni fhedziha , nga murahu , zwa phetha kushumele kwa maṱhakheni kwa dzangano .
3.1 Khabinethe i ṱanganedza u bvisiwa ha data ya zwa vhashumi ya u fhedzisela yo bviswaho vhege yeneyi nga vha Mbalombalo vha Afrika Tshipembe ( StatsSA ) , ine i khou khwaṱhisedza nyaluwo yo fhelelaho ya zwa vhashumi nga 2018 .
Zwa vhulimi zwo angalalaho , nga maanḓa kha kholomo na vhufuwaphukha , ndi lushaka lwo ḓalesaho lwa zwa vhulimi na vhufuwi .
Mbaḓa ya Vhuhosi ya vhathu ( Meisi )
Bayothekhinoḽodzhi i dzhiiwa sa tshiṅwe tshiṱuṱuwedzi tsha ndeme tsha khonadzeo ya u alusa ikonomi na u dovha ya vha tshishumiswa tshihulwane kha u lwa na nḓala na vhushai , nga maanḓa kha mashango a khou bvelelaho .
Mbekanyamaitele i vhea tshirunzi tsha vhathu sa wone ṅwongo wa mveledziso nga u lingedza u eḓanya vhukati ha u avhela zwiko zwa masheleni kha thikhedzo dza vhubindudzi fhethu ha nṱhesa ha tshumelo , u ṋea tshumelo kha miṱa i sa i wani , ngeno hu tshi khou khwaṱhiswa na u vusuludza themamveledziso ya vhuthathatshili .
Ri khou pembelela ḓuvha heḽi ḽa ṋamusi na vhafariwa vha kale vha poḽotiki vhe vha rambiwa lwo khetheaho u vha na riṋe .
Jack thoma u takadzwa nga u bika e na miṅwaha ya sumbe musi we a fhedza tshifhinga tshilapfu e sibadela .
Tshaka mbili ntswa dza zwipuka , zwine zwa pfi Tutusius na Umzantsia , zwipuka zwi re na muṱoḓo zwa milenzhe miṋa zwine zwa ḓivhea zwa kale kale zwa Afrika u bva miṅwahani i mangadzaho ya 70 miḽioni .
U thivhela u dzhena nga nḓila i si yavhuḓi kha zwikhala zwa khonṱhiraka ya nḓisedzo ya thundu na tshumelo .
Ni vhona u nga ndi mini tshe tsha ṱuṱuwedza murendi uri a ṅwale tshirendo itshi ?
Kha maitele aya ri na mivhilo minzhi ine ya kuḓana , yoṱhe i sumbedza ṱhoḓea dzo vhifhaho nga maanḓa .
Vhubvo vhuhulwane ha zwivhambadzelwa mashangoḓavha u bva Vunduni ḽa Gauteng ndi Ḓorobo ya Johannesburg , Metro wa Ekurhuleni na Ḓorobo ya Tshwane nga u tevhekana .
Khampheini idzi dzo dovha hafhu u sedza kha vhakhethi vha so ngo ṅwalisaho na u sumbedza tsheo i pfadzaho , vhuedzaho na masiandaitwa kha u sa tevhedza mulayo .
5.1 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha ndugiselo dza Afrika Tshipembe nahone yo tendela maano a u shela mulenzhe kha Samithi ya vhumalo ya BRICS ine ya khou ḓa , yo rangwa phanḓa nga Komiti ya Minisiṱa dzo Ṱanganelanaho dza BRICS .
Ṱhoḓisiso ine ya itwa i bva kha kupfesesele kwa mutheo kwa malasha u ya kha mushumo wa ndingo wa thandela ya ndingedzo .
Muhasho wa zwa Gwama wa Masipala u na mushumo u si na vhukono kha u ita uri kutshimbidzele kwa CBP ku tshimbile hu si na zwikhukhulisi .
Vha wana hani " Friend " musi vha tshi muṱoḓa : Arali vha tshi dzula Pretoria North vha tshi khou ṱoḓa u vhona dokotela wa maṋo , sa tsumbo , vha sokou rumela
Fhedziha , dziṅwe yunitsi dzi nga ṱoḓa tshifhinga tshinzhi na dziṅwe tshipfufhi .
Sa izwi vha tshi zwi ḓivha , ro thoma Luṱingo lwa Muphuresidennde u itela uri muvhuso na Ofisi ya Muphuresidennde vha kone u swikelea nga zwitshavha na u thusa u vula afho ho valeaho kha zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Ngei mashangoḓavha hu na zwishumiswa zwo fhambanaho na nḓila dzi shumiswaho u fhungudza malaṱwa a hayani .
U fhiriswa ha mugaganyagwama ndi muṅwe wa mishumo ya vhakhantselara ya ndeme .
Izwi zwa u sumba muṅwe muthu uri u a lowa nga muṱhomphei o ralo zwi a tea u iledzwa , hu songo sedzwa uri muhumbulo ndi ufhio . c ) U thola muthu uri hu sumbwe muloi
Kha thero idzi mavundu o thola vhasedzulusi vha nnḓa u dovha vha khwaṱhisedza khwaḽithi ya mulingo .
Khiraitheria ya u ela ya vhuvhili yo vha yo sedza kha vhuhone ha beisi ya u bveledza i re hone kana yapo kha vundu , kana tshiko tsha zwiengedzwa zwavhuḓi tshi bvaho nnḓa ha vundu .
Muthu u tsireledzwa kha luvhengelambiluni nga ṅwambo wa nyito dza kale , dza zwino na dzi lavhelelwaho dzi ṱumanywaho na mbofholowo ya vhuḓibaḓekanyi .
Zwi dzhena mafhungo sa musi vhana ndi zwithu zwi sa tshili nahone lutamo lwavho a lu wanali na khathihi kha tsheo ye khothe ya ḓivhadza uri i ḓo i ṋetshedza .
Tshaka : Vhuendedzi ha dzibadani ha phuraivethe , vhuendedzi ha mihwalo , vhuendedzi ha zwidimela , vhuendedzi ha maḓini na vhuendedzi ha muyani .
Tshivhalo tsha tshisumbi itshi tsho vhewa phanḓa ha u dzhia tsheo , tshe tsha bveledza u fhungudzwa ha tshivhalo .
Mafhungo a Pfanelo dza Vhathu a khou ṱhanngelwa vhukuma .
" Tshanduko ya muvhuso na vhuvhusi " ndi ya vhuṋa kha mbekanyamushumo dza phuphu dza fumi dzo ṱanganedzwa nga ndaulo ntswa .
Magogo aya a khou takalela u ḓivha uri tshiimiswa tshiswa tshiswa itshi tshi ḓo amba mini khavho .
Vhaṅwalisi vha khou ṱoḓiwa u itela mishumo ine ya ṋetshedza ndondolo i bvelaho phanḓa i katelaho dzilafho ḽa TB na HIV kha dzitsiwana na vhana vha re khomboni .
Musi khasiṱama dzi tshi khou tshimbilelwa zwa vhuḓi , zwi kombetshedzwa nga u huliswa ha mishumo na miholo na u tsa ha inifulesheni na nyingabadelo , dzi tshi tamba tshipiḓa tsha dzo nga he tshi tshifhinga , ri khou ṱuṱuwedzwa nga mbudziso dza vhavouthi vha kule kha sia ḽa u isa phanḓa na uri khuliso dzi ye phanḓa .
Minetse yo sumbedzisa nga maipfi manzhi uri hu na thaidzo khulwane kha magethe ayo musi hu na mitambo mihulwane .
Vhuṱanzi vhu no fusha ha ṱhoḓisiso ya mafulo thangeli ya vhubindudzi zwi ḓo vha zwone ṱhoḓea dza u sedzwa ha thendelo .
22.2.1 Muitakhumbelo a nga ita khaṱhululo nga nḓila ḓe kha tsheo ya nga ngomu tshiimiswani tsha nnyi na nnyi ?
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe ( zwigwada zwivhili ) tshi tea u vhalela mugudisi bugu minethe ya vhukati ha 10 na 15 ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ( hafu ya awara nga ḓuvha musi zwo fhelela ) .
3.74 Ndi zwavhukuma uri mulayo-zwawo na miṅwe milayo i hone ine ya shumana na zwiito zwi vhaisaho zwine zwa kwama vhuloi .
Hezwi zwi ḓo sika zwikhala zwa mishumo minzhi .
Ṱhoḓea ya mutheo ya tshanduko dza u engedza u itela u itea kha molikhuli dza tshibva kha tshi tshilaho ndi mini ?
Zwenezwo , ee , mitambo i sumbedza lushaka : ndi zwililo na u shenganyamano , khaedu dza matshilisano na ikonomi khathihi na mvumbo ya lushaka .
Khabinete na vhaofisiri vhahulwane vha muvhuso vha tea u sedzesa nga maanḓa kha zwithu zwi si gathi zwa ndeme zwo dzudzanywaho .
Tshumelo dza zwiṋamelwa na thikhedzo yanzudzanyo
U vhona zwauri ofisi ya ridzhisiṱiri i khou shuma zwavhuḓi nga maanḓa .
22.1.4.6 Maga ( ho katelwa tshifhinga ) tsha u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ;
Kha vha rekhode phindulo .
Thendelano khulwane i khavara zwibveledzwa zwo khethekanywaho sa zwibveledzwa zwa vhulimi nga WTO .
Vhunzhi ha vhaḓivhi vha zwa u vhala vha a tendelana uri hu na zwipiḓa zwiṱanu zwa ndeme zwa u gudisa u vhala :
Khabinethe yo sedzuluswa kha nyimele ya Bodo ya Maḓi ya Umngeni ine ya vha ya vhuvhili nga vhuhulu kha shango nga mbuelo i fhiraho R2,4 biḽioni nga ṅwaha na mugaganyagwama wayo wa Tshinyalelo ya Masheleni wa miṅwaha miṱanu u fhiraho biḽioni dza sumbe .
Kha nyimele ya ṱhoḓea dzapo , tshumelo i iswa kha miṱa u itela uri i shumiswe hune vha dzula hone kana fhethu .
1.7 . Khabinethe i ṱangedza nyambedzano kha u rwelwa ṱari ha Komiti ya Ndaulo yo Ṱanganelaho ya Maraga Zwayo ya Tshipembe ( MERCOSUR ) na Mbumbano ya Dzikhasiṱomu dza Tshipembe ha Afrika ( SACU ) dzo farelwaho fhano zwenezwino .
Mu vhudzeni zwine na khou ita tshikoloni khathihi na mafhungo a no kwama muṱa wa haṋu .
Zwi ḓo shuma u tou fana na zwiṱaluli zwa khoḽo .
Zwa ndeme ndi maga ane a khou itwa u vhona uri vhalwaho Somalia vha wane thandululo yone-yone i ḓisendekaho nga vhupfumedzani
A ho ngo vha na mphomali yo livhaho yo ṋetshedzwaho kana yo waniwaho nga Muhasho .
6.7.4.7 Ngauri Afurika Tshipembe a ḽi na sisiṱeme nthihi yo ṱanganaho ya mulayo wa sialala , khothe dza sialala dzi nahone dzi ḓo bvelaphanḓa na u livhana na nyimele ine dza tea u dzhia tsheo ya uri hu ḓo shumisa sisiṱeme nthihi kana mbili dzifhio dza mulayo wa sialala kha khanedzano dzi re hone .
U davhidzana na mihasho ya muvhuso nga ha u dzudza mbekanyamaitele na ndaulo tshifhingani u itela u vhuedza tshitshavha .
Ngauralo , u ḓidzhenisa ha ḽa Afrika kha ḽifhasi ḽoṱhe kanzhi zwo vha zwo ḓala mbidzo dzi bvaho kha zwitshavha zwa dzitshaka uri vha ṋekedze khwaṱhisedzo kha mutengo wa khuḓano ya dzhango , kathihi na u ṋea mutsiko vharangaphanḓa vhaḽo wa u lugisa zwa vhuvhusi haḽo .
U ṱola guḽukhousu U ḓiṱola zwi ḓo vha thusa uri vha khwiṋise ndango yavho .
Arali vha ḓi vha vha songo fushea nga nḓila ye SARS ya shumana na mbilaelo yavho ngayo , vha nga kwama Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo .
Zwi khagala , mveledziso na tsireledzo zwi engedza na u khwaṱhisana nga tshazwo .
Zwiṅwe zwo no swikelwaho nga Eskom na kha u bveledzwa ha muḓagasi,sa zwe sa sumbedziswa zwone nga Minisiṱa wa Mabindu a Muvhuso , u ḓo ṋetshedzwa vhukati ha vhege i ḓaho .
Mitaladzi iyi i amba mini nga mvumbo ya Romeo ?
Bulani uri ni Bulani uri ni Bulani uri ni Bulani uri ni
Tsheo ya u thola i ḓo ḓivhadzwa nga Pulane ya Ndinganyiso ya Kutholele ya Muhasho .
Nzudzanyo ya Muhasho ya mvetomveto ya thivhelo ya vhufhura yo livhiswa kha Vhulangi ha Odithi ya Forensiki kha Ofisi ya Mulangavundu , uri i livhanywe na maano a thivhelo ya vhufhura ya Lushaka uri i swikelele khaedu dza kha magavhelo a matshilisano , zwa thengiso na madzangano o lambedzwaho .
Zwiṅwe hafhu , khaṱhulo a i ngo fhelisa mulayo wa uri u rengisa mbanzhe ndi vhugevhenga .
Zwivhalo izwi zwi a ṱanganywa , mbekanyamushumo dza u dzhenisa muḓagasi dza bveledzwa na u rumelwa kha DOE u wana ndambedzo ya masheleni .
Hezwi zwi vhumba tshiimiswa tshi shumaho kha u vhekanya nyimele dza kushumele kwa vhashumi nga nḓila i tshimbilelanaho kha sekithara dzo fhambanaho dza tshumelo ya tshitshavha na u vhona uri zwine zwa nga kwama mugaganyagwama na ikonomi nga vhuphara zwi dzhielwe nṱha musi nzunzanyululo dzi tshi itwa .
Hezwi zwi nga bveledza u ṱhogomelwa hu hulwane hune ha nga itwa nga tshitshavha kha mveledziso dzi ngaho dziphakha na zwifhaṱo .
2.3 . Hetshi ndi tshikhala tsha uri vhathu vhoṱhe vhane vha vha vhaaluwa vha swike hune vha haelwa mahala nahone vha songo ranga u ita nzudzanyo henefho kha vhupo ha muhaelo ha muvhuso , ha phuraivethe na vhune wa sokou bvelela tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Muphuresidennde , nga mulevho , a nga fhirisela kha Muraḓo wa Khabinethe -
U wa ha zwikimu zwa tsheledzo nga mulandu wa u shayea ha ndangulo ya madamu .
Luṱa lwa u thoma lwa mvusuludzo lu katela u khwinifhadzwa ha themamveledziso ya tsireledzo , luhura , mavhone a zwiṱaraṱani na ṱhoḓea dza muḓagasi dza shishi nga mutengo wa R24 miḽioni .
U sika kha 3D ( u fhaṱa na u edzisela )
Naho hu na uri hu na tshivhalo tsha zwikhala kha vhulimi , hu dovha hafhu ha vha na khaedu .
U bviswa nga kotara zwi konisa muvhuso vhuṱoli ha zwipikwa zwa ndeme , zwihulusa u fhungudza vhugevhenga ho vhigwaho ha khombo , sa zwe zwa bulwa kha MTSF nahone zwi nga shumiswa tsivhudzo thangeli uri hu kwaṱhiswe mashumele a u thivhela vhugevhenga na maano a mihasho yo fhambanaho ya muvhuso .
Thendelano i leludza maitele a u enda vhoṱhe nga vhadzulapo vha mashango mavhili , u khwinisa thendelo ya mupfuluwo ya vhathu vhane tshifhinga tshoṱhe vha vha vha tshi khou pfuka mukano .
Saintsi i khou ḓa na nḓivho ntswa ya u lwa na malwadze khathihi na u fhungudza mitengo ya u kunakisa maḓi .
Nḓivho na lutamo lwa vhabebi zwi fanela u hwala tshileme tsha khwinesa kha kuitele kuṅwe na kuṅwe kwa u dzhia tsheo .
Shango ḽi dovha ḽa vha na vhukoni vhuhulwane na khonadzeo ya vhuvhambadzaseli zwenezwo ṱoḓeesa ha dzikhoudu ḽifhasini hu tshi khou ḓihulela kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho .
U fhaṱa masiki hu tshi shumiswa zwithu zwo tou vusuludzwaho , u haseledza nga ha zwivhumbeo ; mbonalo , zwi tshi elana na u kwama , u bveledza zwikili zwa u vhaḓa
Afrika Tshipembe ḽi shumisa Mbebuluwo ya Afrika na Tshikwama tsha Nyanḓano ya Dzitshakatshaka , vhukati ha zwiṅwe , u engedza ṱhuṱhuwedzo ya demokirasi , vhuvhusi havhuḓi na u thivhela na thandululo ya khuḓano .
Zwi fanaho na izwi , vundu ḽashu ḽo vhona vhubindudzi vhuhulwane kha mveledziso ya zwikili zwa vhaswa vhashu .
Tshanduko kha muthelo , yo livhiswaho kha tshanduko ya mbuelo nga murahu u dzudzanya masalela , ndi muelo wa kushumele kwa mbuelo dza muthelo kha tshanduko dzi iteaho nga dzoṱhe kha mushumo wa ikonomi na ndaulo ya muthelo .
DAKALO Dakalo ḽi nga mutshelo Ḽi nukhelela sa maluvha museni Ḽa ḓifha sa tshiḽiwa tshi no ḓifhelela Ḽi nyanyula u fana na tsimbi tshikolo tshi tshi bva Ḽi suvhelela sa vhukuse ha kumangana Ndi dzula naḽo ha hashu ḓuvha na ḓuvha
Iyi ndi khaedu khulwane kha khoro dzapo saizwi zwi tshi nga vhanga muṱaṱisano kana tshumisano , zwi tshi bva kha uri zwo shumiwa hani kha vhupo hapo .
Kha vha thome maipfi na mihumbulo i fanaho na u konḓelelana na u ṱhonifho kha vhaṅwe .
Kushumele kwo bveledzwa nga kha thandela ya mashango maṋa hu na Afrika Tshipembe , Uganda , Zimbabwe na Ghana nahone kwo khwiniswa kha ḽiga ḽa vhuvhili fhano Afrika Tshipembe hune kwa khou shumiswa kha lushaka .
Mbonalo dza thevhekano ya vhukuma , dzine dza katela u vha na vhulangi ha vhukati , nga maanḓa kha ndango ya masheleni na u linganyiswa ha milayo , themendelo na nyito dzi nga si leludze u ṋewa maanḓa ha vhathu .
Ri khou lavhelesa hezwo , ngauri ri kha ḓi fhulufhela uri nga ngoho vhathu vha Zimbabwe vha tea u ambedzana na u wana thandululo dzavho vhone vhaṋe .
Hu itea mini musi no pfulusa zwiḽiwa ?
Zwivhangi zwihulwane zwa u shaya mushumo kha dzingu zwi a fhaṱana u bva kha sekithara ya zwa vhulimi ine ya khou fhungudzea , ine ya vha yone mutholi muhulwane , u ya kha u ḓala ha pfuma nga ngomu kha sekithara na phimo dza u tholwa ha vhashumi dzi sa fushi nga ngomu kha sekithara ya zwa vhubveledzi .
Lushaka lwa vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho :
Arali mihasho i khou ṱoḓa u engedza u vhukateli i ḓo tea u lambedza izwi u bva kha migaganyagwama yo avhelwaho na vhuphara ha hone hu ḓo tendelaniwa kha vhuimo uhu na muhasho nga muthihimuthihi .
Vhathu vhane vha dzhenisa tshelede
Sa afha vha tshi zwi ḓivha , mbadelo dza thandela dzo vhewa kha mutengo muthihi u itela thandela dza nḓowetshumo dza matshudeni .
- Naa vhathu vho tsireledzwa kha matheriala u no wa ?
Afurika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango o sainaho Milayo ya Ṱhunḓu ngei Geneva nahone ḽo ḓiimisela u tsireledza tshaka dza vhatsinda shangoni ḽino .
Zwiṅwe zwikhala na zwibuḽoko zwo swaiwa nga zwithoma , u fana na hezwi : I. Zwidodombedzwa zwine zwa ṱoḓea kha izwi zwikhala na zwibuḽoko ndi khombekhombe nahone zwi tea u ḓadzwa .
Musi kha vhalwadze vha 10 vha malo vha ḓitika nga kiliniki na zwibadela zwa muvhuso , vhunzhi ha madokotela , a maṋo na vhomakone , vha shumela tshipiḓa tshiṱuku tsha vhathu vha ḽino shango vhane vha swikelela ndondolamutakalo ya phuraivethe .
Nga itshi tshifhinga i a aluwa u bva kha tshivhungu tshi sa vhoni tsha pinki u vhuya u swika i tshi vha khangaru ṱhukhu yo putelwaho nga vhukuse .
Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha u thusa nga mbulungo dza vhashai vha kundelwaho khathihi na u fhungudza mbadelo dza mbulungo kha avho vha sa koni u swikela mbadelo kha zwiṱirakitsha zwo tendelwaho .
Nṱhani ha izwo , u gonya ha mitengo ya zwa dzilafho kha miṅwahani ya zwenezwino ho pfuka vhukuma u gonya ha mitengo ho ḓoweleaho .
Ndeme ya mukovhe zwi amba , tsha vhukwaho , uri mushumi muṅwe na muṅwe u wana zwe a badelela , hu na mbuelo dzo lavhelelwaho dzi eḓanaho na mbadelo dza mushumi dzo ṱangana na mbuelo dza tshelede yo vhulungwaho .
U ṱuṱuwedza ṱhoḓea dza tshidzumbe maelana na u ita ndingo na tshiimo tsha muthu .
Heyi pulane i tea u ṱanganywa na pulane dza vunḓu na tshiṱiriki .
Luvhanḓe ulu lu tikedza mashango na madzingu uri a sedzese kha u vhea u ya phanḓa lwa tshoṱhe kha vhudzivha hambekanyamaitele na maitele a u bveledza Adzhenda ya 2030 ya Mveledziso i yaho Phanḓa .
Hu na zwiteṅwa zwine zwa thivhela u ṱanganelana na u bvelela ha tshumelo ntswa dza ṱhanganelano kha mbekanyamaitele ya zwino na nyimele dza ndaulo ?
Khonadzeo i hone , fhedzi thekinoḽodzhi i nga vha i kha ḓi ḓuresa kana i sa dzuli i hone .
Musi mveledziso ya vhupo ha mahayani i tshi kha ḓivha i dzhielwaho nṱha nga muvhuso , ndi zwa ndeme uri ri bveledze muhanga wo ṱanganelaho wa mveledziso ya ḓoroboni u itela u thusa mimasipala uri i lange vhuḓorobiso nga u ṱavhanya .
Dzi puṱedzeni dzi tshi tevhekana nga ngona .
Mulayotibe wa vhuya wa phasisiwa , u ḓo dovha hafhu , ho topolwa kha zwinzhi , wa engedza tshifhinga tsha mbuelo dza mbadelo kha mubadeli u bva kha miṅwedzi ya malo u ya kha ya 12 na u engedza tshifhinga tshine mubadeli a nga kona u ḓisa mbilo yawe u bva kha miṅwedzi ya rathi u ya kha ya 12 .
Kha vha gude nga vhuronwane zwibviswa zwavho zwa VHUKUMA zwa ṅwaha wa muvhalelano wo fhelaho - khamusi a vho ngo shumisa tshelede i fanaho ine vho i itelaho mugaganyagwama .
Hezwi zwi amba uri a vha ngo tea u badela tshipiḓa tsha mutengo wa tshumelo dzo ṋetshedzwaho nga muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo ane a vha " Khonani ya GEMS " .
Ndi a ḓihudza u amba uri thimu dza tshigwada tsha sedza , khathihi na mafogisi u mona na mavundu , vho shuma nga maanḓa na uri zwenezwino vho fara vhahumbulelwa vho vhalaho malugana na khethekanyo idzi dza vhugevhenga .
Thandela ya R42-miḽioni ndi tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya Phakha dza Nḓowetshumo na u vha phakha nthihi kha dza rathi dzine dza khou vusuluswa u mona na shango u itela mveledziso yo ṱanḓavhuwaho ya ikonomi na nḓowetshumo .
Hu sedzwe zwishumiswa zwo telwaho Zwikili zwa Vhutshilo zwo dodombedzwaho kha khethekanyo ya 2 Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa kha themo ya 4 .
" A tho ngo vhuya nda humbula uri ndi ḓo swika hune nda vha hone ṋamusi .
Mvelelo , ndaka na zwikolodo zwa vhashumisani zwi a katelwa kha zwiṱaṱamennde zwa masheleni izwi hu tshi khou shumiswa maitele a ndinganyiso a muvhalelano .
Vha wana maḓuvha a 21 a tshilidzi arali vha sa athu u vusulusa muthelo wa tshiendedzi wo fhelaho .
Mitevhe iyi i ḓo sumbedza mutevhe wo thagethiwaho wa zwiko zwo fhelelaho wa vundu , u katelaho na uri ndi khwinthaili ifhio ine tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe tsha vha khayo .
Wekishopho iṅwe na iṅwe i tou vha lwendo nga yoṱhe na ulwo lwa ṱhanganelano lwo livhiswaho kha u wana masiandaitwa a miṅwaha ya khethululo .
Ṱhalutshedzo ya khethekanyo dza tswikelelo dza rekhodo dzo farwaho nga Muhasho
Ho gazetiwa Mvetamveto ya Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Tswikelelo ya Ḽifhasi kha Gireidi R u itela uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa , ho sedzwa kha uri Gireidi R i vhe khombe khombe .
Zwiṅwe zwa zwivhulahatsheṋe zwi shelwa maḓini u langa nyaluwo ya tsheṋe dza maḓini .
Maraga yo fanelaho na yone a i athu u ṱalutshedzwa .
Thaidzo dzo ambiwaho nga hadzo dzi tshimbilelana na vhukwakwani na u konḓa ha mafhungo o ṋetshedzwaho na luambo lwo shumiswaho .
Kha vha dzulele u rekhoda mvelele khwiṋesa kha u vhudzedza uho huraru sa ' peak flow ' yavho ya tshifhinga tshenetsho , sa tsumbo :
GEMS i badela u swika kha 100% ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi arali vha tshi u wana kha DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi .
Zwidodombedzwa zwoṱhe zwi ṱoḓeaho zwi tea u ḓadzwa ( dzina , vhuraḓo na nomboro dza bugundaula ) .
Khabinethe yo tenda uri Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u bvele phanḓa na u shumisa Mbekanyamushumo ye ya thomiwa nga 2007 u itela u engedza u tholiwa ha vhadededzi vha re na vhukoni kha dziṅwe thero dza vhuṱhogwa .
Ndaulo ya tshikolodo tsha dzikhasiṱama zwa zwino ṋea tsenguluso ya tswikelelo uri i itwe kha khasiṱama dzi ḓaho nga tshifhinga tsha u ita khumbelo ya tshikolodo .
Kuitele kwa u dzudzanya tshivhumbeo na mbuedzedzo ya ikhonomiki kha vhuimo ha lushaka ku ita uri zwi konadzee nga maanḓa uri maga o ṱanganelanaho a dzingu a ḓo bvelela , kha mashango ayo zwa zwino ha tsha shuma fhasi ha mikano ya tshiimela tshiṱundwa , zwiṱirathedzhi zwa vhubveledza nḓowetshumo .
Themo ya vhuvhili ya fomuḽa iyi i dzhiela nṱha uri mbadelo dzi a gonya na tshitshavha .
U kundelwa u ṋetshedza muraḓo wa tshitshavha ṱhalutshedzo i leluwaho , na u fusha kha mbudziso zwi nga , sa tsumbo , swikisa kha u ḓadziwa ha fomo ya khumbelo nga nḓila yo khakheaho , zwine zwi ḓo dzhia tshifhinga u khakhulula .
Mulayotibe zwenezwo u sedza kha u katela zwithu zwoṱhe zwi re afho nṱha , tshanduko dza thekiniki na u thuthwa ha dziṅwe ṋetshedzo .
1.10.3. Sa muraḓo wa Komiti ya Vhuimo ha Nṱha ya Libya , Afrika Tshipembe ḽi tikedza vhuḓidini hoṱhe ha AU ho sedzaho kha u ḓisa thandululo dza mulalo kha khakhathi dza Libya .
Vha tikedza thimu ifhio ya mitambo ?
u vha vha sa holi masheleni a paḓaho R42 000 nga ṅwaha arali vha siho kha mbingano .
Maraga dza vhagudi vho ṅwaliswaho dzo dzheniswa u itela mvelelo .
Ri kha ḓivha na lwendo lulapfu lune ra tea u lu tshimbila .
U pfesesa na u shumisa luambo lwo teaho kha masia a ngudo o fhambanaho .
Vhathu vhane vha kwamea vha tea u ḓidzhenisa kha u ṱalusa thaidzo na vhuhulu hadzo .
Vha ṱutshele kule na zwiḽiwa zwa mapfura na swigiri na u ḽesa zwiḽiwa zwi re na khabohaiḓireithi nnzhi .
Bidi ine ya ḓo kunda i ḓo ḓivhadzwa ṅwedzi u ḓaho .
Fhedziha , khombo yo raloho , a i tevhedzelwi nga mimasipala i na ṱhoḓea dza u vhiga vhusimamulayo .
Zwi yelanaho na themo yo fhiraho ; i katela u ombedzelwa kha u dzhiela nzhele muvhili zwihulu u tshi khou sudzuluwa ; u fhirela kha
Iyi Phurogireme ya Vhukoni yo ḓisendeka nga Ṱhanziela ya Lushaka kha
Tshimebi Tshihulwane tshi fanela , nga u kwamana na Mulangadzulo , u vhea miraḓo ya khoro ya PR kha dziṅwe komiti dza wadi .
Fulo iḽi ḽo no vha kha maimo a u thoma u shumiswa , zwine zwa katela vhulavhelesi na ndangulo ya u thoma thandela .
Hu si uri vhekakelwe kha masheleni ku tea u kunga fhedzi , fhedzi na uri nyimele dza tshumelo nga u angaredza dzi tea u vha khwine .
Phasipoto ya tshiofisi ndi dokhumenthe ine ya ṋewa vhaofisiri vhane vha shumela muvhuso kana zwivhumbiwa zwa muvhuso musi vha tshi encela mashango a nn ḓa lwa tshiofisi .
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa vhaofisiri vha Mafhungo
Khwiniso ya Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa
Mushumo wa vhathu vhahulwane u kha ḓivhazwakale wo ḓisa tsivhudzo ya thaidzo dza mutshinyalo muhulu wa nyaluwo ya tshikhafhadzo i no khou hulela i tshi ya na zwiwo zwine ya khou zwi sika musi mpimo yo khwaṱhaho ya ḽifhasi i tshi khou swikelelwa .
Zwiito zwo ḓitikaho kha ' vhuḓipfumisi vhu songo teaho ' zwo anda kha vhunzhi ha sisiṱeme dza mulayo dza musalauno .
Mufumakadzi Tshipikara tsha Buthano ḽa Lushaka ;
Luvhili nga ṅwedzi .
Ṱhanganyo , kha nyimele ya ṱhumano , i ita mishumo yo fhambanaho ya u tshimbila na i si ya u tshimbila .
Tshigwada tsha 2 : kha vha dzhiele nṱha zwine vha ḓo tea u zwi ita nga tshifhinga tsha muṱangano
Hezwi zwi shuma sa mutheo wa u vhambedza .
Nyaluwo ya u shumisa yo engedzwa nga u shandukisa ndivhiswa dza tshinyalelo kule na phedzo u ya kha tsudzuluso ya vhulondavhathu na mbuelo ya ndaka .
Ho sedziwa kha u linga ha tshifhinga tshoṱhe , mudededzi u lavhelelwa u katela vhagudi vhoṱhe kha mbekanya mushumo ya u guda na u zwi linga .
Tshiimiswa itshi tshi na vhagudi vho ṅwalisaho sa vhagudi vha tshifhinga nyana a vhagudi vhane vha khou dovholola kha senthara dzo fhambanaho kha Muhasho wa Pfunzo wa Gauteng .
Musi tshikolo tshi tshi bva Mulanga u sheledza ngade ya miroho .
Ngeno hu na uri mulayo wa Devhula ha Amerika u vhonala u tshi ṱoḓa u swikela nga nḓila yo tou kokotolo baḽantsi yo teaho vhukati ha tsireledzo na thikedzo ya miṱa na nḓila dza ndondolo , hu na khanedzano dzi konḓaho vhukati ha zwigwada zwine zwa ombedzela tshithihi kana tshiṅwe .
Kutshimbidzele kwa Ndeme dza Masipala na Mishumo ya Komiti ya Wadi ( IDP,U gaganya gwama,PMS,LED , Nḓisedzo dza Tshumelo )
U dovha wa shuma sa mbekanyamushumo ya vhuambeli ha u tsivhudza nga ha ndeme ya sekithara ya vhatsila kha ikonomi ya shango ḽashu .
U ḽekitshara na u funza nga kha nyambedzano dzi tshimbilaho siani ḽithihi , zwi dzulela u itea kana zwi sa itei zwi vhanga uri muthu a sa humbule zwavhuḓi .
Sa tshipiḓa tsha mushumo uyu Vhulangi ho dzhenela kha khuvhanganyo ya mafhungo u bva kha mihasho ya Muvhuso musi hu tshi khou lugiselwa Tshipitshi tsha Muphuresidennde nga Tshiimo tsha Lushaka kha Phalamennde nga Luhuhi .
U shumisa ludungela / lusevheḓi na zwifanyiso zwi tshi bva buguni uri a pfesese .
Mudzulatshidulo wa khoro u tea u ṋetshedza Minista nga ngeletshedzo kana mafhungo a bvaho kha muṱangano ufhio na ufhio kha tshifhinga tsha vhege mbili .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo shuma na muvhuso muswa wo khethwaho wa Lesotho u bveledza ikonomi ya mashango aya mavhili , Dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika na Dzhango ḽoṱhe .
Nga u bindudza kha vhuṅwe vhushaka , vha nga vhu bvisa u bva kha u sa shuma u ya u shuma .
3.7 . Ndiliso dzo dovha dza rumelwa kha muvhuso na vhathu vha Sudan nga murahu ha u nwela khothe ha vhana vha tshikolo vha 24 Mulamboni wa Nile .
Hezwi zwi vhanga kushumele ku si kwavhuḓi kha mihasho , zwine zwi vhanga uri tshifhinga tshinzhi tshi fhedzwe hu sa khou sedzwa vhathu vhane vha wana tshumelo .
Mveledziso ya tshiimiswa tsha zwa u laṱa malaṱwa zwi sumbedzwa kha pulane ya kushumele .
Muraḓo wa vhurumiwa ha tshoṱhe ha vunḓu kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu a nga dzhenelela na u amba kha Vhusimamilayo ha Vunḓu na komiti dzaho , fhedzi a vha nga vouthi .
Zwi shumiseni kha u bammbisa bola fhasi .
Zwiitisi zwa vhashumisi zwa u wana tswikelelo kha nḓivho yavho ya sialala
Dzina ḽa Mulangi wa Thandela ḽi tea u ṋetshedzwa kha Mufarisa Mulangi wa Tshumelo dza u Thusa .
Ri lwela u fhaṱa mbofho dza masia o vhalaho dzo khwaṱhaho vhukati ha tshaka dzashu nga fhasi ha nyimele ntswa nahone yavhuḓi ya mbofholowo , u bvelela ha thekinoḽodzhi na mulalo .
Ri dzhielavho nṱha , u shela mulenzhe ha mufumakadzi wa vhaṋe Muraḓo wa Phalamennde wa kale , Vho Helen Suzman , vhe vha vha vha tshi tou vha ipfi ḽi re ḽoṱhe kha yenei Nnḓu , vha tshi amba zwi khagala vha tshi hanedza milayo ya u tsikeledza .
Sisiṱeme ye ya olwa nga murahu ye ya sika vhupo hu si ha vhuḓi nga u angaredza ha vharema vhoṱhe kha masia oṱhe a kutshilele .
Huno u gonyiswa ha muṅwe murafho na u ṱaluliwa zwi ṱanganedzeaho zwo tendeliwa .
Thikho ya Vhuvhili ya Puḽane dza Tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi yo lavhelesa kha mveledziso ya vhushaka na uri Puḽane ya u Shuma yo teaho yo sumbedziswa kha thebuḽu i re afho fhasi .
Mulayotibe wa Muhanga wa u Gwevha wo bulwaho murahu kha Khomishini ya u Shandukisa Mulayo u itela u tandulula mbilaelo dzi elanaho na ṱhumetshedzo u vhea mulayo we wa khwiniswa na u fheliswa .
Khabinethe yo dovha ya nyeṱulelwa uri muvhigo wa thimu i shumaho kha muvhuso kha khwiniso ya vhutsireledzi ha Nkandla wo iswa kha Komiti yo Imaho kha Ṱhanganelano kha Vhusevhi ine yo phaḓaladza Muvhigo wayo wo Khetheaho kha mafhungo aya .
4.2 . Haya ndi magumo a maitele a mbuedzedzo ya mavu na tshipiḓa tsha mushumo u khou bvelaho phanḓa wa Komiti ya Vhukati ha Dziminisṱa ( IMC ) kha zwa Mbuedzedzo ya Mavu .
Thengiso dza mavhengeleni dzo khwinisea zwavhuḓi u bva u tsela fhasi zwihulwane hadzo ṅwaha wo fhiraho , naho maga o ongolowa u bva tshe tshiphuga tsha ḽifhasi tsha fhela .
1.1 . Khabinethe yo tendelana na zwa u ri huvhe na nyambedzano dzi katelaho lushaka nga ha khumbelo dzo ṱahisiwaho dza u thivhela zwiito zwa u rengiswa ha tsimbi dza kale na dza zwino .
Tsha u thoma , zwifuwomvumvusi zwi ṱuṱuwedza vhukwamani ha matshilele na vhaṅwe vhathu .
Khovhe dzine dza aluswa kha maḓi a malaṱwa dzi vha na zwitzhili , zwine zwiṅwe zwazwo zwi na khonadzeo ya u hwala malwadze nahone zwi nga lwadza vhaḽi na vha fari .
U thetshelesa na u ita nyambedzano nga zwiṱori na maṅwe maṅwalwa a vhalelwaho nṱha .
Nomboro gumba gumba thiraiengele mutswuku ṱaḓa lutombo
U simiwa ha Mulayotibe zwi ḓo khwinisa kushumele na mbonalo ya nḓowetshumo ya zwikepe , ine ya vha na maanḓa a mbambadzo ya dzitshaka na ikonomi ya dzitshaka .
Muhasho wa Tshumelo dza Ndulamiso , nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha minisita , wo bvela phanḓa kha nḓila yawo ya u ṱuṱuwedza na u ṋea maanḓa milayo ya u vha khagala , ndinganelo na u lingana , sa zwe zwa sumbedzwa kha Ndayotewa .
Mbalombalo dza zwiito zwa vhugevhenga ha khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu khathihi na mabulayo a vhafumakadzi dzine dza kha ḓi tou bva u ḓivhadzwa nga Muhasho wa Mapholisa dzi tea u kwama vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vhane vha funa mulalo na u tevhedza mulayo .
Naa rathandela kana miṅwe miraḓo kha tshiimiswa tsho no khou ita khumbelo ya thandela ndi muraḓo wa tshiṅwe tshiimiswa tshi itaho khumbelo ya thandela ya thandela iyi ?
Ndi khou tama u isa ndiliso dzashu ro imela vhathu vha KwaZulu-Natal kha vhathu vha Haiti .
Khonadzeo ya iyi sisiṱeme kha u ṋetshedza thandululo dzi bveledzaho ya i tshi ḓo engedzwa arali huna tshumisano khulwane , ndeludzo na vhurangaphanḓa .
Kha miṅwaha yo fhelaho mbadelo dzo aluwa luvhili kha nyaluwo ya GDP .
Ndi wawe .
Muraḓo muthihi wa komiti u tea u ḓivhadza na u thoma therisano .
Ndeme ya u khwaṱhisedza ya muhasho ndi tshiphiri .
U bveledza kushumisele kwa maṱo na tshanḓa nga u tamba mutambo wa u posa bege ya ṋawa , bola ya mabambiri , u ola zwifanyiso na u shumisa khirayoni u ita makolo a konḓaho .
Nḓivho iyi ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa vhukuma tsha u pulana na mveledziso .
Shumisani mepe wa mihumbulo kha u pulanela tsenguluso yaṋu .
Naho khombo i fhasi , nga maanḓa vhuponi ha dziḓoroboni , vhaṅwe vhatshimbili vha nanga u ṱhavhelwa thaifoidi .
Kha vha ḓivhe uri : U ṱanganedzwa ha vhathu vha vhaaluwa fhethu ha u dzula zwi ya ngau vha hone ha mibete .
" Ndi nga si u thuse , " ndi muvhuḓa u no ralo .
Khethekanyo ya vhuṋa i sumbedzisa zwiitisi zwi sumbedzaho nḓivho zwine zwa fanela ḓivhadza mbumbo ya netiweke ya sisiṱeme ya u enda kha vhupo hukene .
Mihumbulo iyi i nga si ambedzaniwe kha nyimele yo fhelelaho kha athikili nthihi , fhedzi u kwama vhurangaphanḓa ha tshitshavha kha dzikereke hu tou vha khagala .
Zwiko zwa fulufulu zwashu zwi khou vhewa khomboni nga dzinndwa , gomelelo na nyaluwo ya vhathu .
U ṱanganedzwa ha Pulane yo Vusuludzwaho ya Mveledziso ya Tshiṱirathedzhi tsha Ndivhiso ya Dzingu ya 2015-2020 ḽo vha ḽiga ḽihulu kha ndingo dza SADC dza u ṱuṱuwedza mbambadzo ngomu ha dzingu .
Nyolo ya Venn , tsenguluso ya u ḓiṱunḓela , ṱhanganelo na kuitele kwa mishumo ya U pulana zwifanyiso zwa tshiimo tsha zwino tsha tshitshavha tshi khwaṱhisedzaho shango , vhupo , zwigazwiṱaluli zwa fhethu , na u saukanya ha u ḓiṱunḓela na tshumelo kha tshitshavha .
Fhedziha , vhonkhetheni a vha na vhubvo kha sia ḽa pfunzo - zwikili izwi zwi ḓo tea u ṋekedzwa khoso pfufhi kana nḓila dziṅwe dzo teaho .
ZWITHU ZWINE ZWA FANELA U ITWA
Itani uri mipopi i fhambane u itela u ri humbudza uri roṱhe ri vha tshipentshela .
Vharangaphanḓa vha tea u thoma mutambo , vha ṱalutshedza milayo kha thimu dzavho na u vha ṱuṱuwedza .
Nga u shumisa saithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , vha khou tendela maitele a data o ṱalutshedzwaho kha tshitatamennde .
Vha nga kona u ita mbadelo ofisini ya Muhasho wa Vhulimi , yo ṅwalwaho kha mutevhe wa ' Vhukwamani na fhethu ' .
Ahuna masiandaitwa o livhaho a ḓivheaho u bva maluvha ha helele kha khovhe .
Dzina ḽa bannga : Standard ya Afrika Tshipembe :
U vhiga mvelaphanḓa ya thandela kha minidzhere wa thandela .
Khabinethe yo ṱahisa mbilaelo dzayo kha mukumedzo uyu vhunga hu tshi ḓo vha na ndozwo ya mishumo na u fhungudzea ha mishumo kha thengiselano i vhangwaho nga u ṱangana uhu .
Vhukhakhi ha tshitandadi na zwisedzisisi zwa u anganyelwa ha tshifhinga tsho fhelelaho tsha sambula zwi dzulela u vha dzimbalombalo dzi pfalaho hu na phambuwi ya sekhithara ya Ngilasi na Zwibveledzwa zwa Ngilasi .
1.1 Yuniti ya u Dzhenelela ha Tshitshavha kha Ofisi ya Tshipikara i tevhedza adzhenda i re na Muvhigo wa Tshiofisi u re kha Maga a Komiti ya Wadi .
Hezwi zwi ḓo katela u thoṅwa ha u dzudzanya huswa na u dzudzanya ndangulo kha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi kha vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe , u kuvhanganya vhashela mulenzhe , u fana na vhuhaṱuli na madzhisiṱiraṱa , mapholisa , vhatshutshisi , na tshumelo dza ndulamiso na Thuso ya zwa Mulayo ya Afrika Tshipembe .
Tshumelo ya tshitshavha i limuwa mvelelo dza thaidzo kha vhutshilo ha phuraivethe kha kushumele .
Maṅwe maanḓa na mishumo zwi shuma kha masipala yoṱhe .
Musi wa nyambedzano idzi , adzhenda i ya phanḓa nga kha maga o fhambanaho , hune thendelano ya swikelelwa kha khethekanyo ṱhukhu zwine zwa bvelaphanḓa nga u ongolowa u ya kha thendelano ya u fhedzisela .
Masia a re na khonadzeo dzi re nṱha dza zwa ikonomi a tea u wana ndambedzo dzi sa sedzi fhedzi tshumelo dza muteo u itela u ṱuṱuwedza khonadzeo iyi ya mveledziso ;
Mbadelo dzi tshimbilelana na u vha hone ha masheleni , na u dzhiela hafhu zwithu nṱha ha maṅwe a masheleni aya kha thandela ntswa u ṱavhanyisa ndondolo ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ya themamveledziso dzi re hone .
Zwi katela zwiimiswa zwine zwa vha na vhuṋe ha vhalanguli kana vhafaramikovhe kha tshiimiswa tsha u vhiga , kathihi na zwiimiswa zwine zwa kovhekana vhashumi vha ndeme na tshiimiswa tshi vhigaho .
Zwo luga , itshi tshi tea u vha tsha tshifhinga tsho fhelaho sa afha Mafhungo a Gauteng a tshi wanala kha tshikhala tsha inthanethe .
Zwa u lwala ha Malindi zwo vha zwo fara mme awe ṱhaha .
Kha tsheo dza khethekanyo hu ḓo vha , hu si tshifhinga tshoṱhe , hu si na khaṱhulo ya vhukuma tshoṱhe .
18.2. Mbekanyamushumo i ṋetshedza madzulo a u rennda hu sa ḓuresi kha vha miṱa ine miholo yavho ya vha ya fhasi kana vhukati hune vhadzulelani navho nyimele dza maraga dza ḓo vha siela nnḓa kana dza ita uri vha kone u swikela madzulo a si a vhuḓi .
Ezwi ndi ḽiga ḽavhuḓi kha riṋe sa tshitshavha .
Nyimele dza konṱiraka dzo topolwaho kha data ya konṱiraka dzi nga ṋetshedza u itela tshipiḓa tsha mbadelo kha dziṅwe tshelede .
Ndi nga mini ri tshi ri ndi tshirendotshikhoḓo ?
Muvhuso u khou dzhiela nṱha u thoma zwa u ṋetshedzwa ha maḓi kha zwitshavha .
Musi khana yavho yo vuleesa , vha nga bvisa muya mafhafhuni nga maanḓa nahone nga u ṱavhanya .
Ḽiṅwalo iḽi a ḽi buletshedzi fhedzi BEE yo ḓisendekaho nga u angalala khathihi na tshanduko ya ndeme fhedzi ḽi buletshedza garaṱa ya zwikoro yo ḓisendekaho nga zwo angalalaho zwi katelaho zwipiḓa zwa sumbe zwa BEE .
U kona u ita zwithu zwinzhi ha Gauteng , vhuimo haḽo sa ha u vha musanda wa ikonomi wa Afrika Tshipembe , na u ḓala ha zwiṱori zwa ḓivhazwakale zwi takadzaho nga maanḓa na fhethu ha vhufa , khathihi na vhupo hu konaho u ita zwinzhi , zwi khou sia vundu ḽi tshi khou ḓivhea nga maanḓa sa fhethu ha zwibveledzwa na vhaṅwe .
Kha vha kandise minwe u itela u rekhoda kha Redzhisitara ya Vhathu .
Vhulondavhathu , ha sekhithara idzi dzoṱhe dzi elanaho na mutakalo , vhu ita vhuṱumani ha tsinisa .
( a ) tshivhumbeo tsha mugaganyagwama wa lushaka , vunḓu na masipala ;
( 8 ) Khorotshitumbe i fanela u shuma nga maitele ane a dzhiela nṱha muya wa u swikelela kha thendelano wo katelwaho kha kuhumbulele kwa muvhuso wa vhuthihi ha lushaka khathihi na ṱhoḓea ya muvhuso u shumaho . ' .
U vusuludza milayo na mbekanyamaitele u itela u livhanya na muhanga wa zwa milayo wa muvhuso wapo u itela u thoma u shumisa nga nḓila i bveledzaho .
Arali a tshi ḓipfa e na maanḓa musi a tshi khou tamba kaṱara , ni vhona u nga u ḓipfa hani musi a si khou tamba ?
Dzi fanela u swikelea nga nḓila i leluwaho na u vhonala kha vhathu vhanzhi nga hune zwi nga konadzea .
Khabinethe i hanedzana na u khuthuzwa ha vhaendelamashango vha bvaho Netherlands zwenezwino vhe vha tevhelwa u bva Vhukavhamabufho ha Dzitshakatshaka ha OR Tambo .
Zwisumbi zwa u swikelela zwi ri vhudza uri tshumelo dza Muvhuso dzi swika hani kha vhathu vho pikwaho kha tshumelo idzo dzo tiwaho .
U vhona zwauri ndangulo i ṋetshedza thikhedzo i sa nyeṱhi na nḓila ya tshiṱirathedzhi kha nḓisedzo ya tshumelo dza mutakalo .
Izwi zwi tshimbilelana zwavhuḓi na madzhenele a u shumisa zwa U Vhuelela kha zwa Ndeme , nga u vhea vhuḓifhinduleli kha vha tshumelo ya mulilo uri tshifhinga tshoṱhe vha ambedzane na zwitshavha zwine vha zwi thusa uri vha shumisane u fhungudza khombo dza mililo na u vhona uri hu na maano o fhelelaho a u fhindula na sisiṱeme dza phindulo kha mililo na zwiṅwe zwiwo zwi re na vhushaka nga u ṱavhanya nahone nga vhudzivha .
Khabinethe yo vhudzwa nga ha maimo a mashumele a Senthara ya Dzingu Ntswa ya Mveledziso ya Afrika .
Foramu i khou thoma nga dzi 8 u swikha dzi 9 Fulwi 2016 , nahone i shumisa saintsi na thekinoḽodzhi u tandulula dziṅwe khaedu khulwane kha pfunzo yashu na sisiṱeme ya mutakalo .
Vhudifhinduleli ha u dzhia maga kana u fhindula malugana na themendelo dza ndaṱiso ho vhewa kha Mukhomishinari wa Lushaka ha uri :
Khoudu ya 1 : He ndi ya thuthuthu i re na kugoloi kana i si na kugoloi nga thungo , thuthuthu ya malinga mararu kana ya maṋa .
Mishumo nga ḓuvha ḽa Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka i anzela u tevhela mutevhe u re afha fhasi .
Arali vha tshi ḓo tou isa khumbelo yavho nga tshanḓa khathihi na mbadelo dza khumbelo , vha tea u vha na vhuṱanzi ha uri vha wane tshiḽipi tsha mbadelo .
Muvhigo wa Muano wa Vhukoni malugana na Phurogiremu ya Zwikili 69
Mutshutshisi vho humbela uri zwidodombedzwa zwa Khumbelo ya Tshihaḓu zwi vhe tshiphiri , fhedzi tsheo ya ICC yone i nga vhudzwa tshitshavha .
6.7.13.1 nga kha pfunzo ya pfanelo dza vhathu na mbekanyamushumo ya vhugudisi ha nyimele ya matshilisano , vharangaphanḓa vha Sialala vha tea u ḓivhadzwa nga ha ndinganyiso ya mbeu na u shumana na milandu ya vhathu vha tshisadzini na vhaṅwe miraḓo ya tshitshavha vha re khombini , u dzheila nṱha na u ṱhonifha pfanelo dzi re kha Mulayo wa Pfanelo dza Vhathu .
Tshiṱaṱamennde tsha maga o pulaniwaho a u ṱuṱuwedza u thivhela malaṱwa na mbuyedzedzo ya malaṱwa .
U dzudzanyululwa ha tshiimiswa a hu koni u itwa hu so ngo katelwa mutheo wa ikonomi na milayo ya bindu , naho ri tshi khou vhona ndavhelelo dzashu dzi dza shishi naho u ḓiimisela havha hungafhani kha u sumbedza mvelelo dza tshihaḓu .
U ḓadzisa kha zwenezwo , fulo ḽa khungedzelo ya lushaka ḽo shumiswa ḽi tshi ombedzela u dzhiela nṱha u vhulunga fulufulu .
Maṱaluli a ri ṋea mafhungomatsivhudzi a no kwama muthu , fhethu kana tshithu .
Talelelani muhumbulo muhulwane kana ṱhoho fhungoni ḽiṅwe na ḽiṅwe .
4.4.4 Ndi afhio maanḓa a komiti ya wadi ?
U ṱola na u ṋetshedza vhugudisi ho teaho ha vhashumisani .
Vho vha vhe muṅwali na muanetsheli wa zwiṱori a ḓivheaho we a vha e muṅwe wa mazhakanḓila a zwa maṅwalwa kha shango ḽashu .
Vhuvhekanyandeme vhuhulwane ṋaṅwaha ndi u lugisa vhuendi ha tshiporoni , zwine zwa vha zwa ndeme kha ikonomi na ndeme ya vhutshilo ha vhathu .
u khwinisa tsireledzo na vhudziki ha vhathu vhoṱhe na zwitshavha zwoṱhe ;
Zwa u laṱekanya malaṱwa a zwa mishonga hune ha si vhe mulayoni khathihi na zwa u laṱwa ha malaṱwa a zwa mishonga o ṱangana na maṅwe malaṱwa a hayani nga u angaredza henefho fhethu huthihi hu songo teaho kana hu songo tendelwaho zwi khou engedzea .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha u shumana na khumbelo yavho .
Zwinepe zwivhili zwine zwa shumiswa musi muthu a tshi ita khumbelo ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe .
U sika nḓila dza vhudavhidzani dza fomaḽa dzi sa dzhii sia na tshumisano vhukati ha tshitshavha na khoro .
Ro dovha ra khwaṱhisedza uri ri khwaṱhise foramu dzi re hone na zwitshavha zwapo zwa u dzudzanya zwa vhaaluwa na u khwaṱhisedza u fhaṱa vhukoni kha masiaoṱhe .
U ṅwala phara .
Muhasho u ḓo ṋetshedza zwifhaṱo zwi na fanitshara , firidzhi i shumiswaho kha mabindu , oveni ya makhuroweivi na maṱafula a kantini a re na zwidulo .
Hune hu sa vhe na tshitshavha tsho khwaṱhaho na maanḓalanga a muvhuso , tshiimo tsho raliho tshi nga bveledza khakhathi na u fhuriwa vhugevhenga ho angaredzaho .
Kha zwikhala zwa mishumo yo sikwaho , zwi fhiraho miḽioni zwo dzhiiwa nga vhaswa .
Nga ha u ita khumbelo ya ṱhanziela ya u reila
I dovha ya vha anivesari ya vhu 50 ya mulevho nga muvhuso wa Ḽihoro ḽa Lushaka kha uri District Six hu ḓo vha vhupo ha vhatshena fhedzi , zwo livhisaho kha uri hu shakuliswe vhadzulapo nga khani vha fhiraho 60 000 .
Kha vha rumele zwibveledzwa zwo fhelelaho u ṱanganyiswa kathihi na fomo dza khumbelo dzo ḓadzwaho.
Muhasho u na tshikalo tshi shumisaho kha miṅwe mihasho u ya nga fhungo aya .
Vhashumi vhane vha vha na mbilaelo vha nga rumela mbilaelo dzavho nga poswo , emeiḽi , fekisi kana vha isa nga tsha vhukoma
Mme anga vho ri ndi vha fhe tshelede ya u renga zwifhiwa fhedzi nda amba uri a thi koni u vhulunga tshelede .
Thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe i bviswa zwi tshi ḓivhiwa uri arali vhushaka ha fa hu saathu u fhela miṅwaha mivhili u tou bva ḓuvha ḽe thendelo ya bviswa , thendelo i nga si tsha shuma , nga nnḓa ha musi vhushaka ho fhedzwa nga lufu .
Naho hu na vhuleme vhu sa tinyeiho kha u vhuedzana u wanalea ha vhashelamulenzhe vho fhambanaho na tshihaḓu tshine mafhungo a fanela u shumiwa ngatsho , ri khou kona u dzudzanya datumu dzenedzo .
Milayotibe yo swikiswaho nga dzi MP nga dzoṱhe i vhidzwa upfi Milayotibe ya Miraḓozwawo .
U ḓadzisa zwenezwo , vhugudisi vhu fanela u thusa u thoma mishumo ya sialala ya zwa mbeu kha vhubindudzi na khethekanyo dza zwikili .
U sedzwa kha vhafumakadzi , vhana , vhaswa na vhaholefhali
Tevhedzani milayo ya tshikolo .
U bva kha ḽifhasi iḽi vha dzulela u lavhelesa mishumo ya vha tshilaho na u tsireledza kana u vha laṱisa nahone nga huṅwe vha ḓivhonadza khavho .
Thagethe dzi elanaho na u fhelisa kana u vhulaha thagethe dzo khetheaho nahone dze dza vha dzi fhambani na dziṅwe ndaedzi kha maṅwe maṅwalwa a zwa vhuswole .
Fekiṱhiri dzi nga shuma lwa tshifhinga tshipfufhi nahone zwi nga isa kha vhushayamushumo .
Therifi idzi dzi rekanyiwa hu tshi tevhedzwa mitengo miswamiswa ya matheriaḽa na therifi dza vhashumi nga yuniti .
Yuniti ya odithi ya nga ngomu a yo ngo tevhedza pulane ya odithi ya nga ngomu ya ṅwaha .
Ndima ya 4 ya uyu momulu i sumbedzisa mishumo ya vha re na dzanganlelo vho fhambanaho nga vhuḓalo .
Vhathu vha re na vhuholefhali vha tambula kha samba nga huvhili ḽi bvaho kha u khethululwa zwi tshi bva kha vhuholefhali havho na tshiimo tsha HIV .
Khabinethe yo khoḓa mapholisa kha mushumo we vha ita nga u ṱavhanya wa u fara vhahumbulelwa na u ita khuwelelo kha tshitshavha uri tshi shumisane na mapholisa kha u ita uri zwiṱaraṱa zwi tsireledzee .
Mutholi u do langula na u todisisa khumbelo yavho , a tshi khou thuswa nga Mulanguli wa Khombo dza Mutakalo , u ya nga ha PILIR .
27 . Vhathu vho Farwaho , vho Valelwaho na vho Pomokwaho Heyi pfanelo I tsireledza vhathu vho farwaho , vho valelwaho na vho pomokwaho .
Shedulu ya Pulane ya wadi
U tsireledziwa ha vhana ndi mushumo na vhuḓifhinduleli ha maAfrika Tshipembe vhoṱhe ; vhabebi ; vhaunḓi , nnyi na nnyi khathihi na zwitshavha .
Zwiṅwe zwithu zwo vha zwi khou tshi khou bvelela musi mbekanyamaitele i tshi khou dzudzanywa .
Arali ha vha ho dzhiwa tsheo ya uri hu fanela u vha na tshifhinga tsha u fhela ha tshifhinga tsha mulandu tshi fanaho tsha vhoṱhe kana vhunzhi ha milandu , tshifhinga itshi tshi fanela u vha tshingafhani ?
Afrika Tshipembe ḽi fhethu huthihi kha zwililo zwa u lila na muvhuso khathihi na vhathu vha Tanzania musi vha tshi khou pfuka kha hetshi tshifhinga tshi konḓaho .
Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Kotara ya Vhukati
Vhasimamilayo vha tshifhinga tsha vhukoḽoni vho vhidzwa muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na nḓivho nga ha zwa vhuloi kana manditi sa muthu ane a ita zwa vhuloi .
U engedza kha izwo , bambiri ḽa zwa pfunzo ḽo dzudzanywa nga ha ḽiṅwalo , u itela u ṱhaḓula avho vha songo ḓoweleaho mihumbulo wa u fhambana ha zwimela na zwipuka .
Mavu ndi tshivhambadzwa tshi konḓaho u wanala , na uri vhunzhi ha mavu ndi ane a vha a phuraivethe .
Hezwi na zwone zwi ḓo ṋetshedza thaidzo ya tshikafhadzo nga zwone zwiṋe .
Masiandaitwa a mushumo wa u shandukisa zwine muthu a khou guda a nga nḓila ine ri nga si kone u ḓisa tshanduko dzoṱhe , fhedzi ro ḓiimisela u angaredza tshanduko ifhio na ifhio ine vha vhona yo tea .
Sa shango ḽine ḽa wana mbuelo dza vhukati , Afurika Tshipembe ḽi tea u shumisa pfunzo yaḽo na zwibveledzwa zwiswa u pikisana na maṅwe mashango .
Ndi a ḽihoro ḽa polotiki , meyara , masipala woṱhe , tshitshavha kana sekithara ya tshitshavha ?
Ndi muṅwe wa misi i sa dzuleli u itea hune madavhi mararu a muvhuso - Khorondanguli , Vhuhaṱuli na Vhusimamilayo - a ṱangana fhethu huthihi .
Vhone vha / tshi khou ḽa .
U bula vhuḓipfi hawe nga ha tshiṱori kana tshirendo . nyito ya u linga ha fomaḽa 2 u thetshelesa na u amba ( orala / kana nḓowenḓowe )
Hune vha vha vha songo tshi lavhelela , na hune vha nga vhea fulufhelo ḽavho khatsho .
1 . Mbulungo dza vhahali na mazhakanḓila
Ndima ya 4 U linga : Therisano na rekhodo ya u ṅwala
Referentsi ya tshifhinga tshoṱhe kha maṅwalo a mbekanyamaitele a luṱa yo tea nga tshifhinga tshoṱhe tsha maitele .
Nḓisedzo ya tshumelo na thandela i shumana na ṱhoḓea khulwane dza vhadzulapo
U bveledza zwiṱirathedzi zwa u ṱhaḓula zwa wadi
Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Asima Zwiga zwa ngafhadzo
U bvela phanḓa na u ṋetshedza tshumelo dza u redzhisiṱara na ḽaisentsi .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re na vhuṱungu vhuhulu kana madzeu a kwameaho
U tshimbidza na u ṱuṱuwedza vhushumisani kha u lwa na vhugevhenga .
Thangelamulayotibe kha Muvhuso Wapo ndi mulayo wa u thoma wa mbekanyo ya muvhuso wapo kha tshifhinga itshi tsha murahu ha apariṱeidi .
U londotwa ha zwithu zwa ndeme zwa khethekanyo zwo ḓi vha zwi lwaho na mbekanyamaitele dza lushaka na dzapo dzo sumbedziswaho afho nṱha .
Nga 2003 na 2006 , naho zwo ralo , ho vha hu na vhana vha vhasidzana vha si gathi hu tshi vhambedzwa na vhana vha vhatukana kha khethekanyo ya vhukale ha 5 , vhe vha vha vha tshi khou dzhena kha zwiimiswa zwa pfunzo .
Vha songo shona u vhudzisa mbudziso .
Sa zwe zwa sumbedziswa afho nṱha , Afrika Tshipembe ḽo vhofhea nga mulayo wo ḓoweleaho wa dzitshaka wa nga ha u kandekanywa ho itwaho nga tshifhinga tsha khethululo .
Mudzulapo wa Afrika Tshipembe a re na vhuṋe ho fhelelaho na ndango ya tshikepe , kana
Muṅwe wa havha vhaḓuhuluḓulwane u na vhuholefhali ha muhumbulo , nahone u kha Gireidi 1 ngeno e na miṅwaha ya fumiiṋa .
Themamveledziso ya vhuendi ha nnyi na nnyi ine ya vha yavhuḓi na mashumele ayo zwi ḓo vha zwa ndeme kha u vhona uri ḓorobo khulwane yo ḓilugisela u fara mitambo iyi .
Iḓanu tou humbula ni tshi khou rinwa dzina ḽiswa ni na miṅwaha ya sumbe .
U shumisa Pulane ya Mveledziso ya Zwikili nga murahu ha muvhalelano .
Zwi tshi itiswa nga zwenezwo , u vanganya mimaraga ya dzingu na ya dzhango ndi zwithu zwi hulkwane kha mveledziso ya mimaraga , nyaluwo ya nḓowetshumo thete , na nyandiso .
Ri kha ḓi ṱuṱuwedza vhathu uri vha dzule vha tshi fulufhedzea na u tinya u vha na vhafarisi vhanzhi .
Naho zwo ralo , mitsiko ino khou endelela u phaḓalala kha Yuropa zwi ḓo amba uri ngavhelo ya mugaganyagwama kha thuso ya vha mashangoḓavha ḽi ḓo fhungudzea phanḓa ha 1999 .
Ri ḓo londa thundu dzoṱhe na masheleni , e a lambedzwa na o wanalaho nga iṅwe nḓila , ra dovha na zwi dzhia .
Tshaeo ya khaphasithi ha vhomasipala i ḓi dzulela u vha tshilonda nahone mavundu a khou ṱoḓisisa nḓila dzine dza nga shumiswa kha u ṱalutshedza nzulele .
U posela saga ya ṋawa nṱha muyani na u i gavha
Muitakhumbelo a ita maga a u tevhelela nga u tou ṅwala , kha tsheo yo lindelwaho u bva kha Muofisiri wa Zwamafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo .
1.19 . Vhunga tshi tshifhinga tsha mirundu , vhaṱhanngana vhanzhi vha khou ḓiimisela u dzhena sialala iḽi ḽa u vha rathisela kha u vha vhanna .
A hu na dziṅwe mveledziso hafhu kana maṅwe maitele a phaḓaladzo ya matheriala na zwi re ngomu dzine dza ḓo tendelwa .
Ngauralo , mutevhe wa zwi re ngomu a wo ngo ṱaluswa .
Konṱiraka ndi thendelano ine ya kombetshedziwa nga mulayo vhukati ha miraḓo mivhili .
Tshenzhelo yo sikwaho ya tshumelo dzi re hone , hu tshi katela tshumelo nnzhi .
Nga 2004 , nga murahu ha miṅwaha ya 10 ya demokirasi , hovha na mbvelaphanḓa vhukuma , fhedzi zwinzhi zwo ḓo tea u itiwa .
9.1.1 . GCIS i ḓo davhidzana na miraḓo ya tshitshavha nga nḓila i tevhelaho :
Nga murahu ha vhuleme vhu konḓaho ha nyaluwo ya ikonomi kha kotara ya u thoma , bannga ya mbulungelo zwa zwino i anganyela uri nyaluwo yeneyo ya 2019 i khou lavhelelwa u tsela fhasi u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa kha Mugaganyagwama wa Luhuhi .
Masipala u tendelana kha pulane ya nyito na vhadzulapo
Ṅwaha uno u swaya anivesari ya vhu41 ya Mvutshelano dza Soweto na uri mushumo uyu u tou vha khumbudzo ya uri vhaswa vha shango ḽashu vho vha vharangaphanḓa vha Nndwa yashu .
U sedzulusa pulane ya tshiṱirathedzhiki zwi nga thusa vhalangi u wana arali maga a tshi khou dzhiiwa u ya nga pulane na u dzudzanya nzulele dzo shandukaho .
Khethekanyo iyi i ṱola nyimele ya ḽa Afrika ṋamusi kha vhuimo ha ḽifhasi maelana na masia maṋa , ane a vha : vhuvhusahoṱhe ; nḓowelo dza vhoṱhe ; tshumisano ; na masheleni a mveledziso .
Mishumo ya davhi iḽi ndi :
Muṱolambalelano Muhulwane a nga ṱoḓisisa kana u oditha bindu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa muvhuso kana tshiimiswa tsha nnyi na nnyi .
Hu khou dovha ha fulufhelwa , vho , uri mutengo wa ḽifhasi wa swigiri u ḓo khwinisa uri vhudziki ha ikonomi kha vhorabulasi vhoṱhe vhane vha khou bvelela zwazwino vhu ḓo tsireledzwa .
Nga tshumisano ya Tshiimiswa tsha Vhaholefhali tsha Afrika Tshipembe , nyendedzi dzo bveledziswa , ho sedzwa kha ṱhoḓea dzo khetheaho dza dzinnḓu dza khethekanyo idzo dza vhathu vha re na vhuholefhali vho teaho u wana mitikedzelo ya nnḓu .
Zwi dovha zwa shuma u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha zwiimiswa izwi zwivhili .
Mbekanyamushumo iyi ya muvhuso i ḓo khwaṱhisedza fulo ḽa Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo kha u amba ngaha mafhungo ane a khwaṱhisa na u ṱuṱuwedza vhuthihi ha lushaka , u fhaṱa lushaka na vhuthihi kha lushaka lwa Afurika Tshipembe .
Fhedzi , ndi zwa ndeme uri vha sedze lubuvhisia lwavho sa vhunga dziṅwe Khamphani dzi tshi ita bugupfarwa ya PAIA hu si ndavha na tshivhalo tsha vhashumi kana mbuelo dza ṅwaha .
Zwipiḓa zwa vhubvaḓuvha ha Limpopo na zwone zwi nga kha ḓi tshenzhema mvula khulwane nga Ḽavhuṱanu , ine ya khou lavhelelwa u fhira nga 200mm kha tshifhinga tsha awara dza 24.
Miṱangano u ya nga dzizounu , khoniferentsi mbili dza mugaganyagwama na vhupfiwa nga vhathu , ha mugaganyagwama zwo tendela zwigwada zwa zwitshavha na vhadzulapo u davhidzana nga ha mugaganyagwama .
Kha dziṅwe nyimele , u vhulaya zwi ṱuṱuwedzwa nga dziṅanga , dzine dza eletshedza vhalafhiwa uri vha tea u vha wanela miṱuvha ya vhathu ine ya ḓo ita mushonga .
Vhathu vhoṱhe vha na tshirunzi tsha vhuthu tsho linganywaho tshi teaho u ṱhonifhiwa .
Vhudzheneleli ha tshitshavha Afrika Tshipembe hu fhaṱwa nga u ḓikumedzela ha muvhuso wa demokirasi , wo ḓitikaho nga Ndayotewa nṱha ha zwoṱhe muhumbulo wa muvhuso wapo , saizwi i tshi vhumba masipala na tshitshavha .
( c ) u shumiswa ha maanḓa ho bulwaho kha phara ya ( b ) kana ( e ) ya khethekanyo ṱhukhu yeneyo i kwamaho muthu a re muraḓo wa ḽihoro ḽa Muphuresidennde , tsheo ya Muphuresidennde i a langa .
Mulayotibe u kumedza tshanduko dza ndeme nga nḓila ine vhana vha langwa ngayo kha Sisṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi .
U shumisa luambo lwo teaho musi a tshi amba na vhathu vho fhambanaho , tsumbo , u vha na mufhindulano na vhathu vho fhambanaho .
2.18 Malugana na ṅanga dza sialala , Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i amba uri hu tea u vha na ndaulo .
LUSHAKA LWA U U SHELA MULENZHE
Sudzuluwani nga nḓila ine na funa , musi mudededzi waṋu vha tshi lidza tshiṱiriri ( ndwevha ) , ni ime dzii henefho hune na vha hone .
Kanzhisa vhafumakadzi vha dzulela u vha na vhuḓifhinduleli ha zwiḽiwa zwa zwiliṅwa zwo itelwaho u ḽiwa na zwezwo nga miṱa , izwo ndi uri , ndi u itela zwiliṅwa zwa u tshila ngazwo u fhirisa zwiliṅwa zwine wa wana tshelede na zwezwo .
Kha ṋetshedzo ya thandululo kha khuḓano dza phanḓa ha murafho vha ombedzela vhuṱhogwa ha zwiimiswa zwa poḽotiki na zwa vhulamukanyi zwi pfadzaho .
U shumisa thandela- u ita uri thandela kana pulane ya mushumo uri i shume
Tsha u thoma tshi kwama u shumiswa ha mazhendedzi a vhuloi kana vha ḓivhiwaho vhane vha humbulelwa uri vha nga rumelwa uri vha vhaise vhatovholwa .
Naho phambana malugana na fhethu dzo vha hone miṅwahaḓana , ndi kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho he ya vho vha dzhia vhuimo ha ndeme kha poḽitiki ya India .
Senthara i a kona u swikelelea u ya nga vhuendi ha nnyi na nnyi .
Muvhuso u fanela u shuma nga u ṱavhanya , nga maanḓa nahone nga vhuronwane .
Mafhungo o ṱanganedzwaho a fanela hafhu nga u angaredza u dzhiwa sa a vhukuma .
Mulayotewa washu u dovha wa ṱoḓa uri hu vhe na vhukwamani tshifhinga tshoṱhe vhukati ha bannga ya mbulungelo na Minisiṱa wa Gwama u bveledzisa khonanyo ya ikonomi khulwane , zwoṱhe zwi tshi khou itelwa u sikwa ha mishumo na nyaluwo ya ikonomi .
U bveledza na u londota tshigwada tsha vhashumi vha re na vhukoni .
Shedulu i sumbedzaho sekhithara dzo fhambanaho yo dzheniswa kha fomo iyi .
I fanela u farwa tshifhinga tshoṱhe u itela u konisa komiti ya wadi uri i pulane nga nḓila yo teaho .
Tshiimo itshi tshi ḓo vha tshi songo ḓoweleaho vhukuma kha khamphani shumaho nga fhasi ha dziṅwe dza zwiimiswa zwa mashango a sili .
Zwi re ngomu kha ino afidafithi ndi a zwi ḓivha nahone ndi zwine u ya nga nḓivho na lutendo lwanga lwo fhelelaho , zwa vha ngoho nahone zwo tea .
Nga murahu ha u sedzwa hafhu ha pulane ya tshitshavha nga maanḓalanga apo
Vhafunani avha ndi vhathu vhe vha thoma vhukwamani na dzangano musi muraḓo o lovha , fhedza nga nṱhani ha tshiitisi tshi sa ṱalutshedzei , a vha tsha fhindula vhudavhidzani na vhuthihi vhu bvaho kha dzangano .
Ndi ifhio mishumo ya shishi ine ra tea u thoma ngayo ?
Ri tama , kha uno ṅwaha , u dzhiela nṱha nungo dzashu dza nga ngomu shangoni dzine themamveledziso na zwishumiswa zwadzo zwi kha tshiimo tshi sa takadzi tsha ndugiso .
Kha hezwi , vharangaphanḓa vha tshumelo ya tshitshavha ndi vhone vhane kanzhi vha vha vhathomi vha zwitumbulwa , hu si vhaḓisi vha tshumelo fhedzi .
U ḓivhofha kha u ḓisa vhathu vhane vha ḓo pfumbuzwa khathihi na u shuma sa Vhaḓivhimakone vha CBP , 1 kha wadi dza 6 u swika kha dza 8 , vhane vha ḓo thusa Mulanguli wa CBP , vha ranga phanḓa kha vhupfumbudzi , na u tikedza wadi idzi dza 6 - 8 musi hu tshi pilanwa , u u shumisa , u monithara na u pima ( M&E ) khathihi na u ṱumanya na IDP ;
Kha vha shumisane na NNPO ya Afrika Tshipembe , vha wanuluse arali vha tshi ḓo kona u tevhedza milayo ya shango ḓavha iḽo .
Hei ndivho ya ndeme i katela mitshini ya u bwa maḓi , mutshini wa u sinḓa , mutshini wa u kaṋa , mutshini wa u lima , mutshini wa u gera hatsi , beiḽara , tshifhalabada , mutshini wa u ḽevheḽa , mutshini wa u fafadzela , khireini , tshiendedzi tsho shandukiswaho , tshiendedzi tsho fhaṱululwaho kana u shandukiswa u shumiselwa mbambe na / kana ṱano .
Vha lugisele hu na tshifhinga - vha ḓivhe zwine vha khou ya u amba na u dzula vha na mbuno na mafhungo oṱhe .
U itela uri hu vhe na vhunzhi ha mihumbulo ya vhupuli vhune ra vhu ita nga kha khakhululo kha mvelele yashu .
Pulane iyi i ḓo fhaṱa kha zwo no ḓi itwa , i tshi khou dzhiela nzhele tshiimo tsha zwino tsha dwadze na mveledziso dza nḓivho ya sainthifiki , na uri i ḓo thoma dzithagethe dza lushaka na muhanga wa u vhe iṱo .
Kha oṱhe masia maṋa a u guda a Zwikili zwa Vhutshilo , ndivho ya u linga ndi u thusa na u ṱuṱuwedza vhagudi , na u linga nyaluwo ya mugudi nga u angaredza .
Themendelo dza mvetomveto dzi amba nga , vhukati ha zwinzhi , zwidodombedzwa zwa gumoṱuku dza zwiendedzi zwi khou endedzaho masheleni , u gudisa na u sedzulusa vhashumi .
B. Tsheo dza Khabinethe
Muhumbulo muhulwane wa u lugisela tshelede ya mugaganyagwama ndi ufhio ?
Muhumbulo wo engedzaho tshelede ya dzitshaka ndi wa u lavhelesa kha mafhungo a zwa mbeu u mona na miṅwaha ine ya tewa u tshilwa .
Fhedziha , ṱhoḓisiso , yo ṱangananesa kha u ita mibvumbo maelana na vhubveledzi ha mushumi .
Fhedziha , lwendo lwa tshitshavha tshi sa ṱaluli a lu athu khunyelela .
Tshenzhemo ya u kunakisa vhuongelo i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Arali vha tshi khou tevhela kuḽele kwa zwiḽiwa zwa mapfura maṱuku , vha khou dzima muvhili wavho pfushi ine wa ṱoḓa u ongolosa u kegula kana u kalaha na u vha dzudza vha muswa .
U faela rekhodo dza zwa masheleni .
ho bveledzwa sisiteme dzi re na ndeme
Komiti ya Ndangulo ya Khohakhombo i shuma u ya nga ha Ndaedzi dza Kushumele na Mbekanyamaitele ya Khohakhombo na muhanga une wa khwiṋiswa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Komiti dza u thivhela phirela dza malwadze nga nḓila i no shuma na u langa na dzone dzo tiwa .
Zwi tou ralo na kha mveledziso ya ikonomi kha wadi dzine dza vha na mabindu .
Nangani nyito yo teaho ṋefhungo wa fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe itshi bva zwitangeni .
U pfesesa Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ya zwa Mutakalo na Ndondolo ya Mutholiwa .
Mbambadzo na Vhubindudzi Afrika Tshipembe ( TISA ) ḽi dzhenela kha maṱano a mbambadzo na maṱano a mashangoni a nnḓa nga kha Phavilioni dza Lushaka kana Phavilioni ṱhuku dza Lushaka .
U amba musi mibvumo mivhili yo ṋewaho itshi fana kana isa fani .
Nyaluwo yo angalalaho nahone ya tshifhinga tshilapfu ndi ya ndeme kha u fhungudza vhushai , u ya nga Bannga ya Ḽifhasi .
Afrika Tshipembe nga huhulu ḽi fana na UK na USA kha fhungo iḽi .
26 . Tshanduko iyi yo no vhuya ya itwa huṅwe a fha ḽifhasini ?
Tsumbo dza izwi , hu ḓo vha na dziṅwe foramu dzine ha ḓo vha na zwigwada zwi bvaho fhethu ho fhambanaho .
zwibviswa zwoṱhe zwi tea u shumiswa hu na vhuḓifhinduleli
Dokotela wa maṋo u tea u rwela luṱingo senthara ya ṱhingo ya GEMS u itela u ḓivha arali muraḓo a na mbuelo kha dzilafho ḽine ḽa khou ṋetshedzwa kana u wana thendelo u thoma .
Sa Vhashumisani kha Nndwa ya AIDS , roṱhe ri khou ana u ḓo vha na vhulondo !
Ḽeveḽe ya nṱha ya vhubindudzi ha khephithala ya tshitshavha .
Hafhu , ri bvela phanḓa na u ṱuṱuwedza u shumiswa ha ipfi muṱolamuvhalelano o " nangwaho " hu tshi livhiswa kha milandu musi muṱolamuvhalelano a sa dzhenela miṱangano ine ya ṱoḓea .
NAPHISA i sedza kha u ṋetshedza tshumelo dzo ṱanganelaho dza vhulavhelesi na vhuṱhaṱhuvhi , ṱhoḓisiso , u ṱola mafuvhalo , malwadze a khou langiwaho na vhuphalali ho livhiswaho kha thaidzo khulwane dza mutakalo wa tshitshavha dzine dzi khou kwama vhathu vha Afrika Tshipembe .
A hu na u vhofhololwa na u kheluswa ho ṱanganedzwaho u bva kha Vhufaragwama ha Lushaka ho vhigwaho kha ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
Zwavhuḓivhuḓi , kha mashango a nga ho sa ḽa Korea na Singapore , migaganyagwama ya lushaka yo vha i nḓila dza nyavhelo dza u swikelela ndivho dza muvhuso sa zwe zwa bulwa kha muhanga wa tshiṱirathedzhi wa mveledzo wa lushaka .
Mulayotibe wo iswa vhathuni u itela vhukwamani nga Ṱhafamuhwe 2017 .
Ri shumisa data ya vhuronwane , ya tshizwinozwino u endedza mbekanyamaitele yashu ya pfunzo , mutakalo , mveledzo ya ikonomi na vhupo vhu sa nyeṱhi .
U guma kha tshiwo tshithihi nga muunḓiwa nga ṅwaha - Dzilafho ḽa u ṱhaṱhuvha na u thivhela
Ri tshi ya u fhira na fhungo , ri nga kona u bvisa magumo a tevhelaho .
Mbekanyele ya uri ndi nnyi are tshipiḓa tsha lushaka lwa Sahrawi nayo yo ambiwa nga hayo .
Hezwi , musi zwo ralo , zwi itela khaedu zwihulusa sa izwi khethekanyo yo sedzesa kha vhunzhi ha masipala kha u thusa u vhona uri hu na u tevhedza , hune vhuḓikumedzi ha sa sedzwe khaho nga nṱhani ha u hana ha miṅwe mihasho kha u tevhedza mulayo .
Vha nga dzhia maga a u vhueledza miri yo remiwaho kana fhethu ho tshinyadzwaho , na uri arali fhethu uho hu kha mavu a phuraivethe , vha nga dzhena kha thendelano ya mbueledzo na muṋe wao .
( h ) Muvhuso u fanela u ṋetshedza mbuno dzo ṅwalwaho kha khothe u sumbedza uri u farwa ha muthu uyo hu fanela u ya phanḓa , nahone u fhe mufariwa khophi i re na mbuno phanḓa ha maḓuvha mavhili a musi khothe i tshi sedzulusa uho u farwa .
Zwa zwino hu na u na u thetsheleswa huṱuku ho ṋewaho kha mafhungo aya , ho vhigwa nga nṱhani ha ṱhahelelo ya tshelede .
Izwi zwi dzhenelela kha tshitshavha tshi shandukaho na u bveledza .
Vhuṱanzi ha mbadelo dza zwenezwo vhu tea u bvisiwa musi wa u dzhiwa ha maṅwalwa .
Mishumo yashu ya u tandulula mbilaelo i katela : - U sedzulusa mbilaelo yavho u itela u wana arali i tshi tea
Thangela Mulayombisi yo livhanywa na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka na uri i dzhia maimo a uri u fhedza vhushai na u sika mishumo ya khwine , hu fanela u shumiswa mipfuluwo u kwashekanya phatheni idzi , nga u fhaṱa mutheo wa zwikili zwashu na nḓivho nga u bvisa zwikhukhulisi kha mveledziso ya dzingu .
Naa Muvhuso u vhekanya hani Mugaganyagwama wawo ?
Khoro Ngeletshedzi ya Maḓaka ya Lushaka yo thomiwa .
Naa muṅwe muthu a nga ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela a tshi itela muhweleli ?
Dzipfara dza tshifhirisafulufulu dzi ḓo ṋetshedzwa u itela u fanela lushaka na muelo wa dzirodo dzo shumiswaho , khathihi na muelo wo tiwaho wa dza tshifhirisafulufulu kha Zwidodombedzwa zwa Thekhiniki zwo Dodombedzwaho .
Tshumelo dza zwa Tshiphiri dza Afrika Tshipembe ; kana
Muthu o bvelelaho u tea u kona u shuma na tshigwada , e na vhuḓikumedzeli , ṱhonifho ire na vhuluvha na kufarelwe kwavhuḓi kwa ndondolo ya vharengi .
Deithi : tshitanda kubevha kubugu tshi / ta / nda vhalani ḽidau tshiṱahani lwanzheni tshiṱaha mushumoni
Dzina ḽanga ndi : Kha ri ṅwale Livhanyani zwifanyiso .
Ri themendela maga mararu a u tsireledza tshomedzo dza mupo dza shango :
Ndo vha na tshikhala tsha u vhonana na Muphuresidennde a Ṱhonifheaho wa CAF Vho Issa Hayatou ndi tshi vha livhuwa kha uri ṋea khuliso ya u vha shango ḽa u farela AFCON .
Khabinethe i ṱangedza nyambedzano ine ya khou itea vhukati ha Muhasho wa Vhuendi na vhurangaphanḓa ha nḓowetshumo ya thekhisi kha u wana thandululo dza tshifhinga tshilapfu .
Musi vho no tendelwa , vha tea u dzhia maṅwalo a thendelo ofisini I shumanaho na zwa u ṋea thendelo .
U tsa hu nga ṱaluswa nga u ḓitika zwihulwane nga vhulimi , vhune ha khou fhungudzea .
GEMS iḓo vha rumela vhurifhi vhu khwaṱhisedzaho tshelede ine vha ri koloda .
O vhudziswa arali a tshi zwi ḓivha uri mitengo ya zwiḽiwa i khou ḓo tsa nga mulandu wa mbekanyamaitele ya bege ntswa .
Naho hu na ndingedzo nga vhaṅwe u ri pennda sa vha re na kuhumbulele kwo fhambanaho , nḓila yashu a yo ngo itelwa u lwa zwi tshi ya kha maanḓa a ikonomi mahulwane a ḽifhasi kana zwi tshi ya kha zwiimiswa zwa kuvhusele kwa ḽifhasi .
( c ) u ṋewa zwiitisi zwo tou ṅwaliwaho zwa nyito ya ndaulo i kwamaho pfanelo dzawe kana lutamo Iwawe nga nnḓani ha musi zwiitisi izwo zwo anḓadziwa ;
Mbuno dzine dza khou ambiwa hafha a dzo ngo lavheleswa u ya nga mutevhe wa vhuṱhogwa hadzo .
Muvhuso wapo u shuma nga fhasi ha nyimele nnzhi dzi konḓaho musi zwi tshi ḓa kha u vhona uri vhupo vhu khou ṱhogomelwa lwa tshifhinga tshilapfu .
Ni vhe na vhuṱanzi uri ndaela dzaṋu a dzi ṱahedzi .
Muofisiri muṅwe na muṅwe , Mukhantseḽara na muraḓo wa tshitshavha vha ḓo tea u ḓidzhenisa kha nndwa .
Ndi ṅwana ufhio a no vhonala o takala ?
Izwi zwo tewa kha mulayo wa vhuthihi , mbadelo dzi linganaho khathihi na thikhala tsha u badela , nga nḓila ine ya vhona uri hu si vhe na shango na ḽithihi ḽi sa ṱangani na u kovhelwa ha mugaganyagwama hu sina ndivhanyo .
U thoma mafulo a ṱhuṱhuwedzo ya mutakalo wa zwa mupo na tsivhudzo ya ndondolo ya mutakalo na pfunzo .
Vhuimo ha US vhu khou tikedzwa nga mashango o vhalaho a Vhukovhela , hu tshi katelwa Britain na Canada , ane a tenda uri thaidzo iyi i fhandekanya vhathu na hone i a konḓesa uri i nga tandululwa Durban .
12 . MBUELO DZA MAITELE A MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U
Mushumo wa PICC u khou tshimbilelana tshoṱhe na wa Pulane ya Mbuno dza Ṱahe .
U ya nga Redzhisiṱara ya Khentsara , khentsara ya mbumbelo ndi yone yo andaho Afrika nahone ya dovha ya vha ya vhuṋa kha dzo ḓoweleaho kha vhafumakadzi vha vhatshena .
Musi wa vhudavhidzani uvhu zwa vhulavhelesi zwi tea u bvelaphanḓa kha garaṱa ya u lavhelesa .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango .
Mveledzwa dza izwi ndi dza uri tsireledzo a yongo vhewa havhuḓi kha zwileludzi zwinzhi .
6.7.1U ṋea maanḓa vharangaphanḓa vha sialala u sengisa kha khothe dza sialala 33
( 3 ) ( a ) Miraḓo ya Khoro ya Masipala i tea u vha i hone nga vhunzhi phanḓa ha musi hu tshi dzhiwa tsheo nga vouthu kha mafhungo maṅwe na maṅwe .
Thusedzo ya vharangaphanḓa vhoṱhe ndi ya ndeme kha u swikela zwipikwa zwo ṱanganelaho .
b ) Vha ḓo ḓivhadzwa nga ha mutengo une wa khou tea u badelwa sa mutengo wa u ita khumbelo . c ) Mutengo une wa tea u badelwa u itela u swikelela Rekhodo u ḓisendeka kha tshivhumbeo tshine vha khou ṱoḓa u wana mafhungo avho na tshifhinga tshipfalaho tshi ṱoḓeaho uri hu kone u ṱoḓiwa , na u dzudzanywa rekhodo .
U dizaina na u dizainulula fhethu hu re na vhugevhenga vhuponi ha ṱahiswa mihumbulo na u eletshedza .
U kuvhanganywa ha vhunzhi ha tshivhalo tsha zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwo ṱangana zwi nga swikisa kha u shumiswa ha nṱhesa nga vhunzhi ha vhathu , na , kha u thomiwa ha " senthara dza hu hwalwaho hone " zwi nga bveledza ṱhoḓea ya nṱhesa ya tshumelo i re na mushumo .
Maga a u lulamisa mishumoni a tea u sedzesa kha mveledziso ya mabindu , u swikelela vhupfumbudzi , u tshintsha mishumo na vhueletshedzi .
Mashango aya o fhambana u bva kha Cuba , Argentina , China , Russia , Colombia na Brazil .
U simula tshumiso na u khwaṱhisedzwa ha Mbekanyamaitele kha Pfufho dza Masheleni .
Khabinethe i livhuha vhatikedzi na maAfrika Tshipembe vhoṱhe vhe vha kunguwedza tshigwada itshi , zwe zwa ita uri Afrika Tshipembe ḽi ḓihudze ngazwo .
nḓila dza u tikedza dza mavunḓu / zwiṱiriki dzi khou shuma
Kha milayo na nyendedzi dza ndondolo , sete dzo fhambanaho dza elementhe dzi ḓisaho tshanduko dzo katelwa .
Vhaanewa vha nganovhubvo vha vha vhathu vha re na maanḓa ( sa Spiderman na Superman ) , kana zwipuka kana vhathu vha manditi .
I dovha ya khwinisa na u dzhenisa dziṅwe ṱhalutshedzo kha Mulayo .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha dzanda ḽa thandela dzine dza khou tshimbidzwa nga Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya Vhuphuresidennde , dzo rangwaho phanḓa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma .
Vhone kana muṅwe muthu vha nga vha vhe na vhushaka na mudzheneli wa thengisophikhisano ane a shuma kha muvhuso zwazwino ?
Mivhigo ya u ela i tea u ṱalutshedza ya bviseli khagala zwiteṅwa zwi elwaho , hu tshi katelwa nyimele , na ndivho , maitele , na mawanwa a u ela , u itela uri mafhungo a ndeme a ṋekedzwe na u pfeseswi zwi tshi leluwa .
U swika zwino , hu na makumedzwa a 13 o no tendelwaho , ane a ḓo vhuedza miṱa i dzulaho mabulasini ya 921 zwine zwa vha na ndeme ya R631 miḽioni .
Kha kutshimbidzele uku , matheriala ane a kwamea nga nyimele dza kushumele dzo fhambanaho a itwa ndingo .
Mbuelo i bva kha zwiwo zwi tevhelaho na ṱhiransekisheni :
U thusana hu hone vhukati havho nahone hu langulwa nga Thendelano dza Nḓisedzelano ya Tshumelo .
Fhedzi , tshikalo tsha theori tsha tshikarusi tsha ekisisi tshi dzumbulula phambano .
Nga nḓila dzo fhambanaho , mbofholowo dzi kwama matshilo ashu , nga nḓila dzo fhambanaho .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo , fomuḽari na tshumiso ya DSP ya vhulwadze vhu sa fholi 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ṋamusi ndi khou ṱoḓa hafhu u ni itela khuwelelo uri ni shumise zwiimiswa zwashu zwa mutakalo ni ṱhaṱhuvhiwe .
Tshiṱirathedzhi tsha Vhuendi ha Tshitshavha tshi na vhukhwaṱho vhuvhili vhuhulwane : Dzinetiweke dza u Khwinisa Modala yo Engedzedzwaho na Vhuendi ha Tshitshavha ha u Ṱavhanya ho Ṱanganelaho .
Thaidzo khulwane ya nḓowetshumo ya mveledziso ya muḓagasi ndi thaidzo ya ṱhoḓea ine ya vha khulwanesa .
Mulayotewa washu u dovha hafhu wa engedza ndinganyelo kha vhoṱhe , hu sa sedzwi mbeu kana khethe ya zwa mbeu .
Heyi ndi goloi ya riṋe .
Ndi ngani : U amba nga ha :
Tshumisano yapo na Vunḓu
Vha ḓo ṋetshedza vhudzulo ha mahala ha vhatambi kha Muṱaṱisano wa Bola ya milezhe wa Dzitshaka ngei Far East .
4.2 . Hezwi zwi khwaṱhisedza vhungoho ha tsheo ya muvhuso ya u dzhena nga u ṱavhanya kha pulane ya mbuedzedzo ya ikonomi , u tshi khou shumisana na vhashumisani vha matshilisano vhashu vhoṱhe uri ikonomi i vhe kha nḓila ya nyaluwo ya khwiṋe .
Ndavhelelo dza zwa masheleni dza tshifhinga tsha vhukati ndi dzine dza katela maga a zwa mbekanyamaitele ane a khou ḓo shumiswa .
Nzivhanyedziso i tsireledza pfanelo dza mulayo dza musiki wa mushumo wa mathomo .
Khumbelo ya u shandula zwidodombedzwa zwa khamphani
Ḽi dovha hafhu ḽa vha khethekanyo ṱhukhu i ambaho nga ngona dza ndingo ya khwaḽithi ya data .
Nga vhanga ḽa vhushai , zwiito zwa vhuaḓa , khethululano , u sa konḓelelana na vhushayavhulamukanyi , tshirunzi tsha muthu zwo khakhisea u mona na ḽifhasi ḽoṱhe .
Khumbelo ya u ṅwalisa dzangano ḽa vhashumi na ḽa vhatholi na Muhasho wa Vhashumi halutshedzo
Nomboro dza dzingu dza u fha thanziela ya thengiso ya zwivhaswa
Zwimela na zwipuka zwo fhambanaho na zwimela zwapo zwo xela zwo vhangwa nga u engedzedzwa ha dziḓorobo na vhulimi .
Hezwi zwi ḓo isa phanḓa tshivhalo tsha mupfuluwo wa vhalavhelesi vha didzhithala u ya kha mukano wa 85% kana u fhira , hu tshi khou sendelwa tsini na u dzima khasho dzoṱhe dza anaḽogo .
Komiti i livhuwa Muhasho kha u shumana na tsheo dza Komiti dza ṅwaha wo fhiraho na u dzi katela kha muvhigo wa ṅwaha wa tshifhinga tshine tsha khou sedzuluswa .
Murangaphanḓa o vha e ṱhoho ya muvhuso wa sialala nga fhasi hawe huna zwipiḽa zwivhili zwa ndaulo : gota na vhakoma .
Nyimbo dzawe dzi amba nga mafhungo a vhupo ha mahayani , milambo na vhutshilo ha bulasini vhune a vhu humbula ha musi a tshee ṅwana .
Ṱhalutshedzo ya mushumo wa vhulanguli hovhu i ḓo vha hei ya uri hu ḓo vha vhu tshi ḓivha hune vhathu vha dzula hone , u pfesesa ṱhoḓea dzavho na u fhindula nga u ṱavhanya .
Fhedzi , u vha khwine ha ḽifhasi u bva kha risesheni ya zwino a hu na vhuṱanzi .
9.2 Sahara Vhukovhela ndi ḽone shango ḽi ḽoṱhe Afrika ḽine ḽa kha ḓi vha nga fhasi ha muvhuso wa vhukoloni .
2.1.10 Ndavheleso ya Tshigwada : Sekithara ya Ikonomi na u Thola ; Mveledzo ya Themamveledziso ; Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi : Nyanḓano ya Dzitshaka , Mbambadzo na Vhutsireledzi
Kha ḽeveḽe ya vundu , Khethekanyo ya Ndangulo ya Mafhungo i na vhuḓifhinduleli ha u ṋekedza ndangulo nga ha mafhungo a kushumele ane a ṱoḓea u itela u vhiga ha mulayo .
Bada dza ḽeini nnzhi ndi bada dza vhukati ha dziḓorobo , ngeno bada khulwane dzi bada dzine dza wanala kha nyingaḓorobo .
GEMS i pfesesa uri muṱa wa ḽa Afrika Tshipembe a u fani na muṅwe .
3.2 Komiti ya Wadi ndi mini ?
A hu na khumbelo dza mushumo dze dza fekisiwa kana u imeiḽiwa dzine dza ḓo dzhielwa nzhele na uri khumbelo dza mushumo dzo ṱanganedzwaho musi ḓuvha ḽa u vala ḽo no fhira sa zwo sumbedzwaho afho fhasi a dzi nga ṱanganedzwi .
Tshikwama tshi na thaidzo ya mbilo dza vhufhura na vhuḓiimisi kha mafhungo a vhashumi o netshedzwaho nga vhatholi nga kha tshiṱatamennde na afidafiti ya mbilo ya vhaiti vha mbilo vhe vha vha thola .
Nga maanḓa , ri ṱola maga e ra a bveledza na nyaluwopfareledzwa ya luambo , ho sedzwa nga kha tsumbo dza izwo zwitshavha zwi vhonalaho zwi na ḓivhazwakale ya luambo i bvelelaho .
Khumbelo dzo tou fekisiwaho , imeiḽiwaho kana dzo lengaho a dzi nga ṱanganedzwi .
( d ) u bveledza na u thoma u shumisa phoḽisi dza vunḓu ;
Muṱa wa mufariwa wo kwama vha Komiti ya Potofolio hu u itela uri vha dzhenelele .
2.2 . Khabinethe i fhululedza vhatambi vha Proteas kha u ita uri Afrika Tshipembe ḽi ḓihudze ngei kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Netibola ngei Sydney , kha ḽa Australia .
ZWI RE NGOMU SIAṰARI
O onyolowa na u ṱharamuwa zwi lungulula muvhili .
Milayo na sisitemu dza kutshimbidzele kwa u tshea mafhungo ndi zwifhio ; zwi bva nṱha u ya fhasi ?
Tshifhaṱo tshi ngaho sa dennde , tshi shumisa muri u ṱalusa tshitarata .
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u shuma na dzhango ḽoṱhe ḽashu na vhashumisani na riṋe siani ḽa mvelaphanḓa , u ṱavhanyisa u itwa ha mbekanyamushumo dza Tshumisano Ntswa ya Mvelaphanḓa ya Afrika , kana New Partnership for Africa's Development ( Nepad )
Hezwi zwi ḓo thusa Eskom na muvhuso u ḓa na pulane yo dzudzanyeaho ya u londola dzipuḽanti dza muḓagasi , zwine zwa ḓo thusa kha u dzikisa sisiṱeme ya u bveledza muḓagasi kha vhege na miṅwedzi i si gathi i khou ḓaho .
Tshipiḓa tshihulwane tsha hovhu vhubindudzi ndi tshe tsha kwama u ṱunḓwa ha zwishumiswamveledzisi na tshumelo .
U engedza tshivhalo tsha zwitopo zwa vhuendi ha nnyi na nnyi zwi re mulayoni , sa izwi zwi tshi nga fhungudza mbonalo ya zwitopo zwa tshifhinganyana , nga maanḓa-maanḓa nga zwibisana .
Vhakhantseḽara vha wadi vho khethwa kha khoro ya masipala nga vhakhethi vho ḓiṅwalisaho kha wadi kana nga kha sisiṱeme ya vhuimeleli ha madzangano , avha ndi vhakhantseḽara vha PR kana vhakhantseḽara vha wadi .
U palana hu tshi shumiswa mvelelo hu sa sedzwi thaidzo , zwi swikisa vhathu kha kha u pulana hu no shumisea nahone hu ha vhuṱali .
Tshitshavha tshi lavhelela vhaofisiri vha muvhuso na vhaimeleli vha zwa poḽitiki uri vha humbule vhukuma nga ha zwiteṅwa zwa mbekanyamaitele na thasululo na u shumisa zwiko zwa tshitshavha zwi konḓaho zwavhuḓi , nga nḓila kwayo nahone i vhuedzaho lwa ikonomi .
Kha vha vhe na zwine vha amba
Vhoramabindu vhane vha vha fhano ḓuvha na ḓuvha vha bveledza mushumo wa vhukuma wa u ita mbuelo .
Mbekanyamushumo ya Muhasho ya u phaḓaladza mathannge a u kuvhanganyela maḓi khao kha zwitshavha vhuponi ha mahayani uri a swikelelwe nga nnyi na nnyi yo shandukiswa ya sedza kha u phaḓaladza mathannge a mveledziso ya zwiḽiwa , sa nḓila ya u shela mulenzhe kha mveledziso ya mahayani .
Nḓivho ya mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi zwa muvhuso wa vundu na muvhuso wapo .
Pulane i fanela u ṋetshedza tshiṱirakhitsha tsha vhupo tshi vhaleaho nga nḓila i leluwaho tshine nga kupfesesele kuthihi ya dzinginya tshanele tsha khulwane na fhethu ha u ṱangana , u tendela vhoramabindu u shela mulenzhe kha tshiṱirakhitsha tsho itwaho .
6.2 . Nga tshumisano na mapholisa khathihi na maṅwe mazhendedzi a khombetshedzo ya zwa mulayo , ri nga ita uri zwiṱaraṱa khathihi zwitshavha zwashu zwi vhe zwo tsireledzeaho kha vhoṱhe .
Khumbelo iṅwe na iṅwe i a rumelwa uri i sedzeswe kha mihasho ya muvhuso yo teaho , u fana na tshumisano na vhushaka na dzitshaka kana mbambadzo na nḓowetshumo .
KwaZulu-Natal ḽi bvela phanḓa na u saukanya kushumele kwa editha u ela nḓila dza tshanduko .
U swikelela zwidodombedzwa
Tshifhinga tsha nḓivhadzo tshi ḓo fhambana zwo ḓisendeka nga uri hu ḓo ṱoḓea lini ndaka .
Kuḽoraidi i khou tswenya kha nḓisedzo dza maḓi kha vhufuwi ha zwa maḓini ngauri dzianoini ndi dza ndeme u itela osimithiki , ayoniki na maḓi o linganaho khovhe dzoṱhe .
U ita uri tshaeo dzi vhonale ( ndi ya vhathu ) - u vha na vhuṱanzi ha uri zwililo zwa vhathu na thaidzo dzavho zwi a thetsheleswa ( ngeno CBP i tshi ombedzela mafhungo a mvelelo na thasululo , vhuimoni ha thaidzo ) ;
Arali u vhiga ha mbilaelo nga muvhilaeli thwii kha PSC hu songo ṱanganedzwa , muvhilaeli u tea u ḓivhadzwa hu saathu fhela maḓuvha a 21 ho dzhiiwa tsheo .
Tshiimo na thikhedzo zwi ḓo itwa nga U dzhenela nga Muthu nga muthu kha Maṱano .
Hezwi ndi phambuwo kha mulayo wa uri komiti ya odithi i fanela u ela vhaodithi vha nga nnḓa vho lavhelelwaho na u ta nkhetheni ane a ḓo tholiwa nga vhafaramikovhe .
Vhagudi vha tea u konou bva kha muṅwalo wa u ṅwala nga muthihi nga muthihi , kha bugu vha tshi ya kha wa u pomba
Zwiṅwe hafhu , hezwi zwi ḓo engedza vhukuma mulayotibe washu wa thundu dzi ṱunḓwaho na u ṋaṋisa ndinganyiso ya mbadelo na khaedu dza phimo ya thengiselano dze ra no livhana nadzo .
Arali vha tshi swikelela , vha ḓo bveledzelwa ṱhanziela ya u ḓiṅwalisa- Fomo ya 3 .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe vha re na dzangalelo uri vha dzike na u ḓibvisa , nahone vha ṋee mafhungo aya tshikhala uri a tandululee vha tshi shumisa nḓila dzo teaho .
U tea u vha na nḓivho ya maitele na mishumo ya khethekanyoṱhukhu .
Sa musi ho pfi arali ra sedza kha muṱa , muṱa u shuma mushumo muhulwane wa u fhaṱa u itela u langa vhutshilo ha vhana u ya kha nḓila dza akademi .
Dzoṱhe phemithi dza vhukuma dzi tea u ṋetshedzwa Muofisiri wa Zwa Zwifuwo kha vhuimangalavha ha u dzhena , kathihi na Ṱhanziela ya vhukuma ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo nga shango ḽine ḽa khou rengiselwa .
Hezwi zwi khwaṱhisedza vhuṱhogwa ha mbekanyamaitele dzo livhiswaho kha u vhulunga madzangano a shumisanaho a mashango a seli nga kha tshumelo dza ndondolo nga murahu dzo teaho .
Sa tshivhoni tsha muhumbulo wa ḽifhasi u ya nga fulufhelo ḽa vhurengi , kha ṅwaha woṱhe wa 2009 sekhithara ya vhuendelamashango i sumbedza tshiimo tshi songo khwaṱhaho tsha vhathu u mona na ḽifhasi .
Pulane dza vhudzulo dzi fanela u khwaṱhisedza uri maanḓa o linganaho a khou bveledzwa kha tshiṱirakhitsha tsha vhudzulo u bveledza mimakete yapo .
Zwine zwa nga thusa afha ndi u shumana na vhatovholi na u vha pfisa vhuṱungu .
Tshumiso ya mavu a zwa vhulimi zwi katela mishumo na zwifhaṱo zwe zwa ṱumanywa nga nḓila kwao na mishumo ya ndeme ya vhulimi .
Masipala wa ḓorobo khulwane
Mabindu a anzela u vha na ndaka yo linganaho , fhedzi mbadelo dza u shuma ngadzo dzi nga si badelwe tshifhinga tshoṱhe .
Hu tshi vhambedzwa na maṅwe mavundu , Vundu ḽa Gauteng ḽi na mukovhe wa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi muhulwane , une wa sumbedza uri zwibveledzwa zwa vhulimi zwihulwane zwi khou ḓiswa Gauteng zwi tshi bva mavunduni maṅwe u itela u bveledzwa .
Ngudo ya u thoma ndi ya uri mutevheṱhandu ya nyaluwo na u hwetekana ha ikonomi hu vhaisa vhashumi vha miholo ya fhasi , vhashai na vha songo tsireledzeaho u fhira dziṅwe sekhithara dza tshitshavha .
Ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha i na maanḓa a u ṱoḓisisa vhuḓifari kha zwa muvhuso , kana kha ndaulo ya nnyi na nnyi kha vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe ha muvhuso vhune ha nga vha hu songo tea na u bveledza u sa shuma zwavhuḓi , u vhiga kha vhuḓifari na u dzhia maga a u alafha .
Zwiṅwe hafhu , hu na mutsiko muhulwane vhukuma na wa u gonyisa tshumelo dzi sa ḓuriho kha ḽifhasi , zwihulwane u bva kha zwiṱunḓwa zwa mutengo wa fhasi .
Tsireledzo kha thikho dza kokodza dzi nga swikelelwa nga u vhuedzedza zwo bviswaho nga nḓila yo teaho .
Arali hu na tshithu tshithihi tshe ra guda u bva kha nyambedzano dzashu na vhaswa vha ḽino shango ndi uri ri nga si vha kombetshedze u ṱanganedza thandululo dzashu : zwithu zwoṱhe zwine ra ita zwi fanela u rangwa phanḓa nga vhaswa vhone vhaṋe .
Hune minukho ya bva hone
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho ane a pembelelwa nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi khou ḓi bvelela kha themo . ( Awara 3 nga themo dzo avhelwa zwenezwi )
Miraḓo na vhaeni vha humbelwa u pfuka kha khaphethe tswuku kha nnḓu na kha vhuṅwe vhupo sa musi khaphethe tswuku i tshi khou vala zwino
Naho zwo ralo , kha tshitshavha tsha pfunzo mbuelelo , yo wanala .
Kha ri ṅwale Ni kone u khethekanya magaraṱa aya kha magaraṱa a zwipuka na magaraṱa a mitambo .
Ri ḓo zwi ita nga nḓila yeneyi .
2.4 . Khabinethe yo eletshedza vhathu vhane vha vha na tsumbadwadze dzi fanaho na mutetemelo , tsumbo dzi fanaho na mukhushwane nga u angaredza dzine dza tevhelwa nga munyavhili une wa fana na mapone uri vha ḓivhonadze kha tshiimiswa tsha ndondolamutakalo tshi re tsinisa na ha havho u itela uri vha kone u ṱolwa khathihi na u ilafhwa.
U guduba ho ḓoweleaho na hone hu khou hoṱefhadza bindu ḽavho sa izwi tshiṱoko tshine tsha dzhiiwa tshi sa wanali murahu .
I a ṱanganedzwa mashangoni oṱhe nga nnḓa ha musi ho ṅwalwa uri a i nga ṱanganedzwi huṅwe .
Nga nnḓa ha zwa sekithara ya nḓisedzo , a ri a thu u tou vhona-vho nyaluwo ine ya tou tshuwisa , nga maanḓa kha sekithara khulwane dzo no tou nga dza vhuveledzisi .
Hu tshi shumiswa maitele aya , ṱhoḓea ya sisiṱeme ye ya vusuludzwa na u vanganywa yo vhonala nahone i ḓo shumiwa nayo hu tshi shumiswa u dizaina , u vhidza thenda na u monitha dzikonṱiraka .
Tshiṅwe hafhu , SAPS , Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka , Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa na Bodo ya Thuso ya Mulayo vho tendelena kha Phurothokholo ya Ndangulo ya Nyimele ya Ṱanganelanaho ya Khetho dza Muvhuso Wapo u shumisa Mulayo wa Vhutshinyi ha Khetho .
Luvhanḓe luhulwane vhukati ha gethe khulwane dza Phalamennde na phanḓa ha Tuynhuys hu vhidzwa u pfi Stalplein .
U kundelwa u ṱalutshedza zwi khagala maga a fhasisa ane a ṱoḓea zwi ḓo fhedza zwi tshi nga zwi sa tshinyadza vhuvha ha zwo fhelelaho .
U laula mushumo uyu , Mulayo wo vhumba Khomishini ya Ndiliso ya Pfanelo dza Mavu na Khothe dza Mbilo dza Mavu .
3.6 . Minisṱa vha Muhasho wa Vhafumakadzi , Vhaswa na Vhathu vha re na Vhuholefhali Ofinisini ya Phresidennde hu si kale vha ḓo bvisela khagala mbekanyamushumo iyi nga vhuḓalo .
Reithi ya muingapfuma dzo wanalaho kha vhubindudzi kha maḓuvha a fhiraho 30 , dzo itwa u ya nga mbekanyamaitele ya vhubindudzi yo ṱanganedzwaho .
Ndo shoniswa zwihulu nga hezwi .
Zwa u tswiwa ha tsimbi dza kale na thambo dza khopha kha themamveledziso dza muvhuso zwi kwama nyaluwo ya ikonomi nga nḓila i si yavhuḓi .
A hu na maṅwe mavunḓu ane a vha na lushaka lwa vhuṋe ha mavu lu fanaho , ngauralo hu tea u bveledzwa maitele a maimo a nṱha .
1.7 . Khabinethe i livhuwa vhabebi vhoṱhe , vhagudisi , maḽekitshara na vhalauli kha u thoma ha vhuḓi ha ṅwaha wa u guda wa 2017 .
Mbilo dzoṱhe u ya nga u shela mulenzhe ha BEE zwo itwaho nga vhubindudzi ho elwaho zwi tea u tikedzwa nga vhuṱanzi kana maṅwalo .
Musanda wa ḓorobo muṅwe na muṅwe u tea u dovha hafhu wa vha senthara ya mvelele ya shango iḽo , une wa sumbedza mvelele ya lushaka kha ḽifhasi ḽa nnḓa .
Mupo u ṋetshedza thumbukwa ya u tandulula thaidzo ya vhudzulo ; u sika zwiḽiwa na mishonga zwashu .
Kha ri bveledze thendelano ntswa u itela uri ri kone u livhana na maitele maswa , thendelano dzine dza ri ṱanganya nga fhasi ha vhuḓiimiseli vhu fanaho ha u shandukisa ikonomi yashu khathihi na u fhaṱa hafhu zwiimiswa zwashu nga huswa .
Ezwi zwi itiswa nga nṱhani ha mbadelo dza phimo na mithelo na u thoma u shumiswa ha thandela .
Sa muvhuso , ri sasaladza u thuntshiwa ha zwino ha vhaṋameli kha sisiṱeme dza BRT ro khwaṱhisa .
ḽiidioma u bika nga khulu u fhufha vhavhili vha sera nngwe yo dzhena muḓini u khada zwisusu
U wana tsireledzo ya vhupo u mona na shango nga u angaredza .
Zwo dzinginywa uri Tshikwama tsha Vhashumi tshi badele ḽaborathori dza inthanethe dzi re kha tshiimo tshi no fana u pfumbudza matshudeni .
Khetho dza muvhuso wapo dzi ḓo vha hone vhukati ha miṅwedzi miraru nga murahu ha dzi 18 Shundunthule , datumu ya u fhedza ya khetho .
U vhiga nga ha vhuimo ha u tevhedza zwa vhupo kha u ṱola hoṱhe ha hu songo pulaniwaho na u ita themendelo u itela u tevhedza ndaela kathihi na u sedzulusa kana u sengisa milandu ya vhugevhenga maelana na theo ya mulayo ya vhupo .
Pfanelo dza ndaka dza Abo ngei Zimbabwe dzo dzhiiwa lu siho mulayoni nga fhasi ha mulayo wa mashangoḓavha nahone hu si na ndiliso zwine zwa bveledza vhuḓifhinduleli ha Muvhuso ;
Musi muraḓo o kundelwa , zwi vhanga khuḓano vhukati ha muṱoli na muṱoliwa nahone hu vha na u vhonana mulandu zwi pfukiselwaho kha muṅwe .
Kha sekhithara ya nnyi na nnyi , zwibveledzwa zwi nga phaḓaladzwa hu si na kana hu na mbadelo ṱhukhu .
Bugu dza zwiṱori na zwiṱori zwa u tou anetshelwa nga mulomo .
Musi vho vhudziswa uri vho ḓipfa hani nga u ranga phanḓa thimu ine ya kunda , vho amba uri , " A thi humbuli uri hu na murangaphanḓa ane a nga si tshimbile o lapfa musi a na thimu i shumaho zwavhuḓi nga u raḽa. "
1.2 . Nyengedzedzo i ḓo konisa shango u bvela phanḓa na thusedzo dzine dzi sa vhe dza mushonga u lwa na COVID-19 .
Nyimele dza dzo kalulaho dzi si dzavhuḓi dzine vhaṅwe vha vhadzuli vhashu vha tshila khadzo , dzi ṱoḓa hu tshi vha na shanduka nga maanḓa kha nḓisedzo ya tshumelo u itela u tandulula khaedu nga tharu dzi sa fheliho dza u shaea ha mushumo , vhushai na u sa lingana kha zwa matshilisano .
Thebulu i ṋekedza Komiti ya Wadi mutevhe wa u sedzulusa wa zwithu zwine vha tea u sedza khazwo na u sumbedza tshitshavha .
Vhulanguli nga nḓila ino pfadza vhu nga , thusa muthu muṅwe na muṅwe a no khou ṱoḓa u shumisa pfanelo iṅwe na iṅwe yo anganyelwaho kha PAIA na POPIA 21arali ho humbelwa , nahone hezwi zwi katela u fha thikhedzo ino pfadza nga mahala , ngauri ndi zwa ndeme u thusa muitakhumbelo kana muṋe wa data u tevhedza maga a u swikelela o anganyelwaho kha zwiteṅwa 18 na 53 zwa PAIA na tshiteṅwa 23 tsha POPIA .
U shuma fhethu hune ha vha na khemikhala dzi vhangaho khombo kana thukhitha
Afha mufpumedznaiyi u tea u shumisa nḓowedzo ya u tandulla thaidzo .
Zwi nga dzhia maḓuvha a 7 a mushumo kana u fhira , tenda ha vha ho itwa khumbelo nga nḓila yone na khwaṱhisedzo ya mbadelo .
ITAC i ḓo dzhia tsheo arali idzo thundu kana zwibveledzwa zwi tshi nga ṱunḓwa .
Vho ri : " Muphuresidennde , vhunga ri tshi khou elelwa miṅwaha ya 100 u bva tshe mulayo wa Mavu wa 1913 wa ḓivhadzwa kha u sundudzwa ha vhunzhi ha maAfurika .
Ndi zwa vhuṱhogwa kha vhone u ḓivha uri tshifhinga tsha u ṱuwa ndi lini .
Izwi hu tou vha nyengedzo kha khasino khulwane nṋa na dzi re vhukati tharu ngei Gauteng .
Zwo ralo , musi tshivhalo tsha madzulo a vhathu shangoni tshi nṱha , matshilele a ḓitikaho nga mavu a nga si konadzee .
U vha ṋetshedza khetho nnzhi ndi zwone zwe ra ḓikumedzela u ita zwone .
Naho kha miṅwedzi ya malo ho vha hu tshi dzulela u vha na maḓi a swikaho kha senthara , mutsiko wa maḓi a u fushi kha u konisa uri gizara i shume .
Komitiṱhukhu ha Vhushaka , Muhasho wo ita mvetamveto ya tshiṱirathedzhi tsha khunguwedzo na uri wo kona u langa u vhewa ha khunguwedzo dzothe kha rwelwa ṱari nnḓa , u ganḓiswa na khasho ya eḽekiṱhironiki .
Gake ḽa tswikelelo vhukati ha vhana kha zwikolo zwi shayaho na zwikolo zwo pfumaho ḽi fanela u valiwa .
Mihasaladzo wa ndeme wa gese dzine dza tzwonzwa radiesheni yo bviswaho na humiselwa murahu kha vhunnḓa na zwithu zwine zwa thuthuba zwine zwa vha khombo zwi bveledzwa nga zwiendedzi zwa diziḽi na peṱirolo .
Nyolo ya 2 i nweledza mishumoitwa yo fhambananaho ya tshifhinga tshenetsho tsha kutshimbidzele ( Gaidini zwi pfi ndi zwiwo ) .
Ndi sa hangwi na tshigwada tsha vhaofisiri ofisini yanga na tshigwada tsha vhudavhidzani tshe tsha dzudzanya mushumo kha thandela iyi .
Arali zwo khakhea , kha vha ṅwale zwidodombedzwa zwa u khakhulula kha nḓivhadzo kana mbuyelo vha saathu humisela kha SARS .
Fhedziha , lushaka ulwu lwa vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa lwo vha , na zwino a lwo ngo ḓowelea u shumiswa .
Fokhasi iyi i kha vhushaka vhukati ha vhuṱumani na mbetshelwa ya themamveledziso ya ngomu ( tshiimiswa ) kha ḽiṅwe sia , na maitele a u thoma zwa vhudzulo kha ḽiṅwe , khathihi na u pulana na u dizaina sisiṱeme dza tshiimiswa tsha tshitshavha tshoṱhe .
Kha u lingedza u fhindula mbudziso dzo raliho , komiti i fhulufhela uri a dzo ngo leluwa , ya tendelana kha thandululo yo katelaho zwoṱhe .
Vhunzani ha vhuṋe : U kona u livhana na zwipikwa na thasululo .
Ri khou ṱoḓa dziinzhiniara , vha shumanaho na muḓagasi , vha dziphaiphi , madokotela , vhadededzi na vhaṅwe vho gudelaho uri vha fhaṱe ikonomi ya shango ḽashu .
Dzina ḽa muthu / vhathu vha re n a vhuḓifhinduleli
Ndi zwenezwo , a hu na ndavhelelo ya uri vhagudi vha ḓo guda ndivhanele na phimo nga u tou ralo , hu lavhelelwa fhedzi uri vha ḓo shumisa zwikili zwavho zwa dzinomboro kha thaidzo dzine dza ṱoḓa ndivhanele na phimo .
Mbueledzo ya vhufamuraḓo ndi maitele o fhelelaho na vhashumi vha phurofeshinala vho fhambanaho vha fanela u shela mulenzhe kha ndangulo i katelaho ya vhalwadze .
Mbekanyamushumo dza ndeme dzine dza tikedza khetho idzi dza mbekanyamaitele ndi zwiṱhavhane zwashu zwa u ḓidzhenisa kha nndwa ya u lwa na vhushai na vhushayamushumo .
2.2 . Puḽane iyi , vhukati ha maṅwe maga a u lugisa zwithu , i ḓo langa mitengo kha nḓowetshumo yoṱhe khathihi na u tikedza vhubveledzi ha maboḓelo a LPG kha shango .
A hu na mitengo ya thengophikhisano ine ya ḓo ṱanganedzwa nga kha imeiḽi , fekisi kana theḽegiramu .
Kha vha wane mishumo ine i nga vhanga khombo khulwane dza mafuvhalo mahulwane ( tsumbo , u hwala thundu ) kana fuvhalo ḽi sa fholi ( tsumbo , u bva kha mishumo ya u dovholola ya u shumisa muvhili wa nṱha )
Thendelano i ṱoḓa u ṋekedza thuso ya mbumbo ya mafhungo na thekhinikhala ine ya nga thusa u khwaṱhisedza tshumiso yo teaho ya theo ya mulayo ya nḓowelo na u thivhela , ṱhoḓisiso na u fhelisa milandu ya mithelo ya zwiṱunḓwa .
Vharangaphanḓa vha madzangano a zwa lutendo ,
Sa musi kha miṱa minzhi vhafumakadzi vha kha ḓi vha na vhuḓifhinduleli ha u londola vhana , maitele aya a nga vha valela nga nnḓa kha zwikhala zwa mushumo .
Tshileludzi tshiṅwe na tshiṅwe tshi tea u dzudzanya thimu dzo teaho dza ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo u itela u khwaṱhisedza uri mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a khou langiwa nga nḓila yone .
Nḓivhadzo yo itwa hu songo ranga u vha na vhukwamani na , kana khaidzo kha , yunithi ya mapholisa a vhudziki ha tshitshavha , kana vhaṅwe vha vhashelamulenzhe .
Sambulu dzi iswa kha OSTS dza lingwa u sedza vhuḓi hadzo , ha bviswa ṱhanziela yo teaho .
Angola ndi ḽiṅwe ḽa vhafarani vha vhuvhambadzi vhahulwanesa na Afrika Tshipembe kha dzhango ḽa Afrika na uri mashango aya a khou isa phanḓa na u alusa vhushaka uvhu .
Ngauri arali hu si na izwo , u ḓihudza hune ra hu pfa nga vhuhali ha vhomakhulukuku washu vha tshi imedzana na muvhuso wa tshiṱalula , na u ri vhetshela tshilinganywa tsha nṱha ngauralo , zwi ḓo tou vha ḽifhedzi .
( Izwi zwi katela zwinepe , zwisiḽaidi , u rekhoda vidiyo , zwinepe zwo bveledzwaho nga khomphyutha , dzimvetamveto , na zwi we vho . )
Ri fanela u thoma u vhudzisa mbudziso ya uri asesimende ya mini ? ' u bva afho ra ola mbekanyamushumo ya asesimende dzo teaho .
A hu na thendelo ine ya ṱoḓea fhedzi vha ḓo fanela uri vha wane thendelo kha mufari wa nḓivho na u thoma vha ḓivhadza vha sa athu wana thendelo , khathihi na u ḓivhadza Minisṱa .
Ndi a pfesesa uri zwi tshimbilaho na thengophikhisano zwi ḓo bviswa arali Ṱhanziela iyi ya wanala i si ya vhukuma na u fhelela kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vho Piggy vho dovha hafhu vha vha vhukati ha u holedza ha matshilisano u itela uri muṅwe na muṅwe a pfe o ḓala dakalo na u vha ene muṋe .
Maitele oṱhe a bveledza matope kana tshivhalo tsha milambo ine ya nga vha i na vhukhroumu vhunzhi , zwine zwa nga vhanga vhukonḓi kha u laṱa .
Ri ḓo shela mulenzhe kha u khwaṱhisa vhushaka ha Tshipembe-Tshipembe na u bveledza mbuelo ya thendelano na mashango a ndeme a Tshipembe .
Zwenezwo , musi hu tshi sedzwa kha dzimbalombalo dzo raliho ri tea u vha na vhuṱanzi ha uri tshanduko dza vhathu tshitshavhani a dzi sedzi u engedzea na u fhungudzea hu re khagala kha maitele a vhurereli .
MILAYO YO TIWAHO YA WEBUSAITHI YA SARS
A hu na nḓila i no tou pfi ndi yone yone ya u ola , vhagudi vha tea u ṱuṱuwedzwa u bvisela vhuḓipfi na nḓivho yavho vho vhofholowa vha sa ofhi u sasaladzwa .
Muvhigo wa khonadzeo ya ngudo wo fhelela na , sa zwine zwa ṱoḓiswa zwone nga Mulayo wa Sisiṱeme ya Masipala , masipala u khou khunyeledza u shela mulenzhe nga tshitshavha na vhukwamani na vhashumisani .
Mutakalo wa vhuṋe na watshitshavha ndi sia ḽa ngudo ḽa ndeme vhuhulu ho sedzwa vhagudi vhaṱuku sa izwi vha tshi vha vha kha ḓi guda uri vha nga ḓilondola hani khathihi na u ita uri vha dzule vha na mutakalo wavhuḓi .
U wana iṅwe garaṱa , a vha nga ḓo fanela u ita ndingo dza ṱhanziela ya u reila , fhedzi vha ḓo ita ndingo dza maṱo na u dzhiiwa magunwe . kana , vha nga ita ndingo dza maṱo kha dokotela wa maṱo vha ṋetshedza fomo kha senthara ya vhuendi .
Muhumbulo wo andaho kha zwa u shumiswa ha tshikirini tshihulwane wo vha wa uri tshi nga fhungudza mutsiko u vhangwaho nga vhaṱaleli vhane , nga mulandu wa uri vho swika u lenga , vha sa tsha kona u lindela u wana thikhithi phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma .
3.1 . Khabinethe yo tendelana kha vhathu vha tevhelaho vhe vha khethwa :
U ṅwala : Zwino itani phosiṱara ni rambe vhana uri vha ḓe vha thuse u kunakisa tshikolo .
Tshiṅwe hafhu , Muhasho u ḓo ita ndangakhombo dodombedzwaho hu sa athu u ṋetshedzwa thengophikhisano .
Vha nga lavhelela uri mushumi wa zwa mutakalo u ḓo khwaṱhisedza uri -
Nzumbululo dzine dza khou bvelela kha Khomishini ya Zondo ya Ṱhoḓisiso kha U dzhiwa ha Ndaulo ya Muvhuso na dziṅwe khomishini zwi khou pfisa vhuṱungu , ngauri dzi khou dzumbulula vhuhulu ha zwiito zwa vhugevhenga zwi ṋeaho khaedu mutheo wonoyo wa Muvhuso wa dimokirasi .
Mafhungo o ṋekedzwaho ha ngo itelwa u ima vhuimoni kana u shuma sa ane a imela zwa muvhalelano zwiṅwe na zwiṅwe , muthelo kana ngeletshedzo ya phurofeshinaḽa , vhukwamani kana tshumelo .
U xuxwa na u netulusa muvhili : vha tshi shumisa zwifanyiso zwa muhumbulo kana maipfi a no nga , ' hwetekanani nga u ongolowa ' na ' aluwani nga u ongolowa '
Mveledziso ya dzimbekanyamaitele na dzithandela dze dza itwa dzi katela zwi tevhelaho :
Avha vhathu vha ri thusa nga mini ?
Mugaganyagwama u fhindula zwine shango ḽa khou ṱoḓa zwone nahone u vusa fulufhelo kha ikonomi nga u vhea shango kha nḓila ya nyaluwo ya ikonomi i katelaho nahone ine ya nga fulufhelwa .
Anetshelani khonani dzaṋu tshiṱori tshine na tshi ḓivha tshi re na pfunzo kana nyeletshedzo .
Fomo dzi tea u ḓadzwa nga nḓila i tevhelaho :
Vha fulufhela uri vha ḓo kona u vhuedzedza ṱhulo idzi ngei Karoo , hune ha vha hone haya hadzo .
. kha vha ṋekane nga muvhigo wa mapholisa uri nnḓu yavho yo swa )
Ngauri mushumo Muofisiri wa Zwamafhungo na / kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo ndi u tshimbidza khumbelo dza u swikelela mafhungo , hezwi zwi amba uri vha na mishumo yo ya ho nga u fhambana kha avho vho u itaho khumbelo .
U tholiwa ha komiti ya thandela hu khou sedziwa .
U khwiṋiswa ha pfanelo dza vhuṋe ha mavu ndi fhungo ḽihulwane ḽo livhanaho na tshiṱriki .
Olani tshifanyiso kha khavara .
Zwi dovha zwa katelwa kha tshitatamennde tsha nyelelo ya kheshe tshi re na zwivhalo zwa tshitatamennde tsha ndinganyiso tshi tevhelaho .
Mitevhe ya vhonkhetheni yo ṋekedzwaho nga Ḽihoro , u ḓo vha na madzina o fhelelaho ane a si vhe nṱha ha tshivhalo tsha madzulo a re kha Buthano ḽa Lushaka , nahone mutevhe muṅwe na muṅwe u ḓo sumbedza madzina nga nḓila i tevhekanaho ine ya takalelwa nga ḽihoro ' .
Vhagudi vha Tshikolo tsha Nṱha tsha Thekiniki tsha OR Tambo vho phakhelwa baisigira , sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya Shova Kalula ya Muhasho wa Vhuendi , ine i tikedza vhana vhane vha tshimbila nga milenzhe kiḽomithara dzi no fhira tharu ;
1.10 Khabinethe i fhululedza Muhasho wa zwa Mveledziso ya Matshilisano kha mashumele maswa avho a khwiṋiso ya nḓisedzo i vhidzwaho Thandela ya Mikondzo ine ya ḓo engedza zwa u swikelelwa ha vhashai na vhane a vho ngo tsireledzea kha khuḓa iṅwe na iṅwe Afurika Tshipembe .
MTSF ndi nḓila ya muvhuso ya u ita uri mbekanyamaitele na pulane dzawo dzi vhe khagala , hu tshi itelwa uri phambano ire hone vhukati ha mbekanyamaitele dzo fhambanaho ivhe yo teaho .
Tshipholisa ya SA zwi ḓo ita uri sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi i shumane naho .
Mbudziso ya vhuvhili ndi ya uri kana vhana vha na tshuṅwahaya , na uri vhabebi vha nga kona u sika tshikhala tsha uri tshuṅwahaya i itwe .
Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho u ita mbetshelo ya u dzhenelela ha tshitshavha nahone minisiṱa a nga ramba tshitshavha uri tshi dzinginye mihumbulo kha thendelano ya u kovhekana mbuelo fhedzi arali hu si na mafhungo a tshiphiri ane a ḓo bviselwa khagala .
Hezwi zwo katela nyimiso ya pfanelo dza u vouta , thusedzo ya thekhinikhala na khadzimiso ntswa .
Naho hu na uri vho itwa muaro kha muṱoḓo na uri vho tambudzwa nga u vhaisala ha nyuroḽodzhi yo vhangiwa nga u fhedza tshifhinga tshilapfu vha tshi khou hambela gese , vha shumisana na Vho Samuel .
Malaṱwa a ndondolamutakalo oṱhe o bveledzwa nga vhupo ha ndondolamutakalo , a katela zwiimiswa zwa zwibadela zwa zwipuka , zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso na dziḽaborithari na u katela malaṱwa u bva kha vhubvo vhuṱuku u fana na daiḽisisi ya hayani na dzidzhekiseni dza inisuḽini .
Mbevha dza fhano dzi luma dzi tshi fhodzisa !
Vhunzhi ha zwileludzi zwi humbela tshifhinga tsha u shumana na mbudzisombekanywa phanḓa ha u thola , ngeno vhaṅwe vho vhilaedzwa nga u sa ḓivhea , zwi vha mbo ḓi fulufhedziswa .
Ni vhalele kiḽasi tshirendo tshaṋu .
Fhedzi a hu na khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani kha tsheo yo dzhiwaho ( i nga vha u fha kana u hana u ṋetshedza u swikelela rekhodo ) kana u tenda u hanwa ha u swikelela rekhodo dza tshiimiswa tsha phuraivethe .
Phindulo nga luṱingo malugana na vhuimo ha tshumelo yo ṱanganedzwaho
Ro vha na mafhungo hafha a uri pulane iḽa na tsheo yo dzhiwaho zwo imiswa kha ḽevele ya lushaka .
Muungo u bvaho kha lutsingahe wo pfalela kule .
Nga u shumisa mushonga wa dzheneriki , mbuelo dzavho dza mushonga dzi ḓo fhedza tshifhinga tshilapfu .
U ṱanganyiswa ha Mihasho ya Vhulamukanyi ya 11 ya vha tshithu tshithihi zwo khunyelela tshoṱhe zwino .
Muambeli wa Muhasho wa Muvhuso Vho Richard Boucher vho amba uri ḽevele ine US ya dzhenela kha muṱangano i ḓo ḓitika kha uri thaidzo idzi dzo ambiwa hani .
Mupenndi a ḓivheaho hoṱhe hoṱhe o vha ene mutumbuli wa Bag Factory ( ine kale yo vha i tshi pfi Fordsburg Artists ' Studios ) , ye ya ita uri zwi konadzee uri vhatsila vha vharema na vha makhuwa vha shumisane kha ḽevele ya phurofesheni , naho ho vha hu na mulayo wa muvhuso wa tshiṱalula .
U bveledza kulangele kwa miraḓo mihulwane ( sa , u shuma vha vhavhili u vhumba maḽeḓere nga mivhili yavho .
Idzi tshenzhemo dzi sumbedza zwine zwi nga swikelelwa musi vharangaphanḓa na vhashumi vho ḓinekedzela u shumisana u khwinisa kushumele .
Zwa u bwa muṱavha ndi zwiṅwe zwa tsumbo dzo ḓoweleaho dza u shumiswa uhu ha maḓi .
Davhi ḽi ṱoḓa u khwaṱhisedza uri sisiṱeme dzi bveledzwe dzine dza tshimbidza muvhalelano na u vhiga ho teaho .
U ya nga vhupo ha mupo zwi ṱoḓa u ṱaluswa , phindulo ya na khwaṱhisedzi ya zwiṱalusi zwi re khagala na zwivhumbi zwa mbonalo ya shango .
Tshileludzi tshiṅwe na tshiṅwe tsha ndondolo ya mutakalo tshi tea u ambedzana nga ha izwi na muofisiri wavho wapo kana wa dzingu na u wana thendelo yo tou ṅwalwaho ya u vhofhololwa u ya nga ha mulayo wapo .
Kha vha ole lu bveledzaho muthivhi woṱhe , hu tshi katelwa zwikhala zwi re vhukati ha nyalo ya bada na miṋango ya tshifhaṱo .
Zwazwino mavundu a na milayo ya ndambedzo yao ine ya vha hone .
Tshumelo dzi tevhelaho dzo engedzedzwa Vhuongeloni ha Paarl :
Musalauno wa mathomo wo vhona thyiori dza u tshila u woṱhe dza mvelo , fhedzi nga tshifhinga tsha sentshari ya vhuṱahe ya dzhenelela kha kushumele kwa zwa mbalo ku sa gumi .
Tshumelo dza mulayo : Tsivhudzo ya mulayo zwayo , thikhedzo ya u wana ndaela ya tsireledzo na u unda , nzudzanyo dza uya khothe nga ṱhanzi kha u tambudzwa lwa vhudzekani na milandu ya u rwa , u fhelekedza khothe ṱhanzi ya milandu ya u tambudza lwa vhudzekani na ya u rwa .
4.6 U thomiwa ha nyambedzano dza FTA ya Dzhango kha Samithi ya AU nga Fulwi
U lavhelesa na u amba nga ha zwifanyiso zwi re buguni : u ṋea dzina tshivhumbeo na u khiraya buguni dza zwifanyiso , u ḓivha phambano vhukati ha tshihulwane / tshiṱuku / tshilapfu / tshipfufhi kha bugu dza zwifanyiso
Muofisiri wa maḓaka u na maanḓa oṱhe a pholisa zwi tshi elana na vhutshinyi vhu re fhasi ha Mulayotibe hu katelaho u dzhena , u setsha , u dzhia , na u fara .
Mudzulatshidulo wa Komiti ya Khanedzano ya GEMS a nga kha ḓi dzhia tsheo ya u pfukisela phanḓa muṱangano wo no dzudzanywaho arali hezwi zwo humbeliwa maḓuvha a sumbe phanḓa ha muṱangano wo dzudzanywaho .
Mbono i shumaho zwiamba mbono nga kha tshipholisa na maṅwe mazhendedzi ane mushumo wao muhulwane wa vha wa u linda vhupo .
Zwino na ḽibulamuhumbulo ḽavho ndi ḽifhio zwi tshi ya nga muhumbulo wa tshenzhelo dzavho ?
A hu na vhudzulo ha tshifhinganyana vhu re hone nga nḓila ya Vhulalo na Vhuragane kana Vhudzulo ha Hodelani .
U tea u vha muthu wa vhathu na u kona u vhona zwavhuḓi kha nyimele dza swiswi nyana dza lufhera lu si na tshedza .
Zwi tshi bva kha nḓila ine zwiimiswa zwa vhumbwa ngayo , vhadavhidzani hazwo zwi ḓo tshimbidza kana zwa thivhela vhushelamulenzhe na vhushumisani .
Zwi elana na khothe dza sialala ngauri ho vha ho ḓisedzwa vhupfumedzani na mbuelano ya vhulamukanyi u fhira u pfisa vhuṱungu .
U tswiwa ha zwifuwo zwiita uri nḓowetshumo i sa shume zwavhuḓi na u xelelwa ndi huhulu kha nḓowetshumo ine ya kha ḓi aluwa .
Zwishumiswa izwi zwivhili zwi bvisela khagala mveledziso khulwane u ya kha u ṱanganelana huhulwane , mveledziso , mveledziso i sa nyeṱhi na mulalo na tsireledzo yo khwaṱhaho .
4.8 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Bodo ya Koporasi ya Vhulangi ha Vhuendi ha Badani .
Khontsephuti i ḓivhadzaho ya vhuraru kha mvelele nnzhi ndi muhumbulo wa maitele a u ṱanganya .
Volumu ya vhuendi kha vhunzhi ha vhudzhenelano uvhu vhu konisa maṅwe maitele a ndaulo ya mudzhenelano ane , a dovha , nga kha masia a bvisaho khonadzeo ya khuḓano , u kona u shumiswa zwihulwane ha ṱhanganyo dza masia maṋa .
Muvhuso u lavhelesa khombo ya vhuaḓa na vhufhura kha sekhithara ya nnyi na nnyi nga nḓila yo khwaṱhaho lune mveledziso ya pulane ya u thivhela vhufhura ndi ṱhoḓea yo tiwaho ya Ndaulo dza Vhufaragwama .
Kha vha ṱalutshedze ṱhoḓea dzine dza sumbedza vhutshilo ha tshumelo ya tsimbi ya khaboni musi i tshi dzumbululwa kha nyimele dza zwa mupo dzo fhambanaho .
Dzi katela mbadelo dza phathoḽodzhi , radioḽodzhi , thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho na immunosuppressants
Dathabeisi ya mbudziso zwa zwino yo no hudzwa nga bannga ya aitheme , ngauralo hu ṋetshedzwa dziṅwe aitheme dzine dzi tou vha kha vhuimo vhuthihi kokotolo .
U bveledza mbuletshedzo ya mushumo na zwo tiwaho .
Nga murahu ha u ṱalutshedzwa ha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe , kha vha ḓadze mafhungomatsivhudzi a u ḓadzisa na u ḓadzisa nga mafhungomatsivhudzi a vhukuma hoteaho .
Tshiṱatamennde tsha nga ha Muṱangano wa Khabinethe wo farwaho nga kha zwileludzi zwa thekhinoḽodzhi nga Ḽavhuraru , 10 Fulwi 2020
Iyi ndi nyimele ya u ḓivhea u itela u thivhela nyimele hune dzikhamphani dza shumisa tshelede kha zwikili hu si na u pfumbudza vharema fhethu ha zwikili ha ndeme kha sekithara ka na kha ikonomi nga u angaredza , khathihi na u gonyela havho nṱha kha madzangano .
Mbilaelo idzi dzi ḓo ṱoḓa ndangulo na zwa vhureakhovhe zwone zwiṋe zwi ḓo tea u bindudza zwihulwane kha thekhinoḽodzhi na maitele a u ṱuṱuwedza nḓila ya kuitele kwa ekhosisteme kha ndangulo ya zwa vhureakhovhe .
Hezwo zwi shuma nga u angaredza kha nnyi na nnyi , fhedzi nga u angaredza na lwo khetheaho kha vhashumisani na nṋe , vhoramilayo , vhane vha tea u ḓivha khwiṋe .
MVELEDZISO YA IKONOMI NA U THOLA
Luṅwalo ulwu lwo itelwa u ḓivhadza vhone , Miraḓo Mihulwane , nga ha maitele a khetho na maga o fhambanaho ane a tea u tevhedzwa u itela u dzhenelela kha khetho idzi .
Hezwi zwi amba uri musi ri tshi khou tevhela zwikalo zwa nṱha zwa nyaluwo ya ikonomi na vhubindudzi , ri fanela u engedza maga a u fhungudza vhushai na u swikelela ṱhoḓea dza vhathu vha si na mishumo kha shango ḽashu .
Thaidzo dza tshifhinga tshipfufhi : vhulwadze ha swigiri vhu songo alafhiwaho vhu nga vhanga khoma na lufu .
Ri tea u fhaṱa vhuthihi ha lushaka na vhushumisani .
Nga nnḓa ha musi sisteme ya fulobo mbili i tshi nga tevhelwa , u vula u rumelwa ha thandela ya vhukuma phanḓa ha mazhendedzi a vhorathandela vha nangaho u dzhenela nga tshifhinga na fhethu ho bulwaho kha data ya thandela .
Phurogireme ya Zwa Vhudzulo ha Mahayani yo itelwa uri vhathu vhane vha vha na pfanelo ya tshumiso ya mavu vha kone u wana sabusidi , nahone fhethu hune zwi si konadzee uri muthu nga eṱhe a wane vhuṋe ha mavu ho tou ṅwaliswaho .
Kha vha vhe na vhulwanzi uri vho ita khumbelo kha fomo dza khumbelo dza livi ya vhulwadze ine ya netshedzwa vhane vha si tshe na kha fomo dza tshifhinga tshipfufhi na dza tshifhinga tshilapfu dza livi yeneyo .
Kha vha ṱhogomele milayo phanḓa na murahu ha dimokirasi
Mvelelo yo lavhelelwaho ya wekishopho ya indakishini ho vha u khwaṱhisedza uri maga a vhukuma oṱhe a khou itwa .
Kha vha dzhie hetshi tshibugwana vha ṱuwe natsho musi vha tshi ya kha dokotela wavho u itela uri vha lavhelese mvelelo vha vhone uri zwi khou tshimbila hani .
8.2 . Khabinethe i dovholola u ita khuwelelo kha vha ndaulo ya vhutevhedzeli ha mulayo uri vha shume nga nḓila dzoṱhe uri zwigevhenga zwi tshutshiselwe vhugevhenga hovhu ha tshiṱuhu .
Mbekanyamishumo i tea u katela zwidodombedzwa zwa vhuṱumani zwa vhukuma na ḓiresi dza mabindu ane a ḓo dalelwa khathihi na mafhungo nga vhukoni ha mubveledzi u ṋetshedza tshiṱoko .
Zwi khagala uri TISA i shuma mushumo wa u endedza kha zwa u bveledza Afrika Tshipembe sa vhuyo ha muṱaṱisano wa zwa vhubindudzi vhu rangaho phanḓa , kha dzitshaka .
Therapi ya mushumotetshelwa ndi modele wa mutakalo wo sedzaho kha u swikelela ḽevele ya nṱhesa ya u shuma ha vharengi kha nyito i pfalaho .
Pfunzo ya tshifhinga tshiḓaho i tea u sedzesa kuhumbulele kwavhuḓi a elanaho na mushumo na vhuḓifari mushumoni .
Uho u dzhiululwa ha ndaka ho sedza ngamaanḓa kha u hoṱefhadza kana u huvhadza mishumo i songo tendelwaho ine ya khou itwa .
Mbadelo dzi nga kha ḓi itwa ofisini dza Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe .
e ) bugu ya zwidodombedza zwa mafhungo ( Bugu ya zwidodombedzwa zwa Muvhuso wa Afurika Tshipembe , Bugu ya zwidodombedzwa zwa Vhukwamani , Phurofaiḽi dza bugu ya zwidodombedzwa zwa Nyanḓadzamafhungo ) .
Musi miṅwaha ya fumi yo khunyeledzwa , khonadzeo dzi songo lavhelelwaho dzo vulea , fhedzi nga tshifhinga tshi fanaho nndwa dza madzangalelo apo , na mitsiko miswa , thaidzo na tshutshedzo zwo thoma .
Ndangulo ya vhathu , ndangulo ya tshanduko na zwikili zwa u manḓafhadza .
Kha vha shumise vhaeletshedzi kha zwa vhulimi u kwamana na zwitshavha izwo u bveledzise maitele a ndangulo o fhambanaho ane a ṱuṱuwedza ṱhaḓulazwiliṅwa , u awela na maitele a mulilo avhuḓi .
Tshipholisa na sisiṱeme ya vhulamukanyi vhu kandekanya vhunzhi ha pfanelo dza vhathu na dza tshitshavha na u shumiselwa nga maanḓa u tsireledza tshiṱalula .
Zwishumiswa zwa u shela mulenzhe zwi shumiswa kha uri hu vhe na u ṱalukanya mifuda ya zwithu tshitshavhani , u wana na u dubekanya mvelelo na khohakhombo u ya nga vhuhulwane hazwo , ha kona u pulanelwa uri izwi zwithu zwi dzhenwa nga nḓila-ḓe .
Sa musi muvhuso wapo ḽi sia ḽa muvhuso ḽine nḓisedzo ya tshumelo ya itea khaḽo kha ḽeveḽe ya tshitshavha , ndi zwa ndeme uri hu khwaṱhisedzwe na u tsireledza thikhedzo ya u shela mulenzhe ha zwitshavha .
IMC yo sedzaho kha Vhapfuluwi i ḓo ṱangana na zwiimiswa zwo imelaho vhabvannḓa vha Afrika na huṅwe uri vha ise phanḓa nyambedzano dze Muphuresidennde Vho Zuma vha dzi fara navho nga Lambamai 2015 .
Masipala wa Tshiṱiriki wa Sekhukhune wo khunyeledza zwa u dzudzanywa ha Pulane ya Mveledziso ya Tshumelo dza Maḓi u tshi itela vhupo ha Masipala wa Greater Marble Hall .
Zwithivheli zwa mugaganyagwama zwo livhiswa kha u fhungudzwa ha awara dza vhufhufhi na dziṅwe tshumelo , na u vala ha yuniti dzo fhambanaho dza vhufhufhi .
Ṱhanzi nga nthihi nga nthihi dzo sumbedza uri ho vha hu si na vhaofisiri vha zwa tsireledzo kha vhuṅwe ha vhupo ha ndeme na uri , nga mulandu wa zwenezwo , ho vha hu si na muthu ane a humbela thikhithi musi muthu a tshi dzhena .
Kha vha vhudze kiḽasi uri ndi nnyi ane vha ḓo mu ramba kha muṱangano uyu na uri vha ḓo ranga phanḓa hani muṱangano we vha u dzudzanya .
Tswikelelo ya u wana nnḓu i ḓo engedzwa , nga mannḓa kha vhane ndi lwa u thoma vha tshi khou renga nnḓu
Masiandaitwa a HIV na TB kha vhana vho kwameaho a ḓo fhungudzwa .
U shayea ha tshumelo dza zwidzimamulilo kha vhupo ha mahayani .
Izwi zwi kuvhanganya thimu khulwane dza vhanna fhethu huthihi dzine dza vha Afurika Tshipembe , Nigeria , Mozambique na Kenya kha zwine zwa khou lavhelelwa u vha vhuṱambo ha ṅwaha muṅwe na muṅwe .
I dovha hafhu ya katela mafhungo nga ha u ṱangana ha mvelelo dzine dza tea u bveledzwa nga ha tshifhinga , vhukhwine na vhunzhi .
Reithi ya infulesheni ya nṱhesa kha mbadelo dza mushonga i nga vhanga ḽa volumu na mutengo .
Tshumelo dza ndeme kha vhashumisi vha ndaka dza vunḓu .
7.3 . Mbekanyamaitele i ḓo dovha ya khwaṱhisedza tsireledzo ya pfanelo dza miraḓo ya Tshitshavha tsha vhadzia u funana nga Mbeu ya tshisadzini , ya Tshinna , Mbeu dzoṱhe , vho Shandukisaho mbeu , vha Mbeu dzoṱhe na vha sa Dzheneleli kha zwa vhudzekani .
NCOP i vhonwa sa tshiimiswa tsha u swikela vhuvhusi ha tshumisano na dimokirasi ya u dzhenela , na u vha tshigambilu tsha u amba zwi kwamaho muvhuso wapo na wa vunḓu kha vhuimo ha lushaka .
1.4 . Khabinethe yo tendela Mvetomveto ya Mbekanyamaitele ya Ndaka ya Nḓivho ( IP ) Afrika Tshipembe - Luṱa I ( 2017 ) zwi no tea u anḓadzwa kha Gazethe ya Muvhuso hu tshi itelwa mahumbulwa a nnyi na nnyi .
U linga u kunda vhukando ha zwa mulayo
Ngona ya vhutshimbidzi : nyambedzano ya pulenari
Muvhuso washu wo isa ezwi phanḓa nga u vhona uri vhafumakadzi vha ḓo vha vho na pfanelo ya u fara zwiṱhavhane na u shela mulenzhe nga nḓila i linganaho na vhanna kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mmbi , hu tshi katelwa na u lwa .
U bva nga 1994 , mashango aya mavhili o isa phanḓa na u engedza vhushaka na vhufarani hao .
Mafhungo ane a fanela u dzhielwa nṱha kha maitele a tsedzuluso a katela u sedza :
Ni a vhuya na thetshelesa mvumbo ya fhambananaho afho hune na dzula hone . mutsho ?
Fhedzi , dzirekhodo dzo waniwaho kana dzo farwaho nga SARS dzi nga si hanelwe arali khumbelo i tshi khou itwa nga muhumbeli ene muṋe kana muthu ane khou itela khumbelo a no khou itela onoyo muthu .
Vha vhona u nga ndi ḽiḽa ḽiṅwe ḽidau .
6.1.1 NDANGULO YA MASHELENI , TSHUMELO DZA MUṰANGANELANO NA THIKHEDZO YA NGA NGOMU
Hedzi ndi lushaka lwa ngudo dze ra dzi wana nahone hezwi zwi engedza zwe ra vha ri tshi zwi ḓivha riṋe vhaṋe .
Tshanduko ya kilima ndi thaidzo ya ḽifhasi ine ya ṱoḓa thandululo ya ḽifhasi , ine i nga kona u tandululwa zwavhuḓi nga nyambedzano dza vhanzhi , fhasi ha vhungoho ho ṱanḓavhuwaho ha UNFCCC na mahoro oṱhe a tshi khou shela mulenzhe .
Kha miṱangano ya bodo , mulangi u shuma na mudzulatshidulo wa bodo u ita mvetamveto ya adzhenda .
Vhuendedzi ha nnyi na nnyi kha vundu iḽi a ho ngo vanganywa nahone hu tea u dzudzanyululwa .
Tsumbadzwadze dza asima dzi nga vha na vhuhali lwa vhege dzi si gathi nga murahu .
Ndangulo ya vhukoni ya phothifolio ya ndaka u itela uri i swikele ṱhoḓea dza Muhasho ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha TAM na uri zwo ralo i ṱoḓa u elekanywa ha mbadelo yoṱhe ya ndangulo ya ndaka , hu tshi katelwa mbadelo dzi yaho phanḓa dza tshifhaṱo na nḓisedzo ya tshumelo .
U dzhenela kha matshimbidzele a vhuṱambo ha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ndi iṅwe nḓila ine ngayo vhadzulapo vha dzhenela kha Phalamennde yavho .
Zwenezwo ri humbela pfarelo kha avho vhe ra vha litshedzela musi vha tshi khou tambula nga maanḓa na kha lushaka nge ra kundelwa kha vhuḓifhinduleli hashu ha vhuḓilisi .
Khonadzeo ya sekhithara iyi i nga shumiswa nga maanḓa arali ha shumiswa zwivhuya zwa zwibveledzwa zwinzhi .
Arali mushonga u tshi ḓo ṱun ḓwa , kha vha ṋekane nga zwi tevhelaho : hune wa ḓo swikela hone vhunzhi ha mushonga zwo tevhelwaho hu tshi itwa ndingo he ndingo dza itwa zwine zwa vha ngomu ha mushonga zwidodombedzwa zwiṅwe na zwiṅwe zwine Munwalis a nga zwi humbela tshivhalo tsha mushonga une wa ḓo ṱun ḓwa .
Khumbelo ya tshifhinga nyana ya u renga na u vhambadzela nnḓa hu na zwe vha tou sedza khazwo
1.14. Khabinethe i livhuwa Muluvhisi wa kale wa Bannga ya Mbetshelathungo ya Afrika Tshipembe , Vho Tito Mboweni , kha u shuma lwa phurofeshinala na vhuḓikumedzeli kha miṅwaha mivhili ye vha shuma sa mulangi muhulwane asi wa ngomu kha BRICS NDB .
Musi wa ṱhoḓisiso ya vhudzivha ha lwanzhe , u tsa ha maḓilwanzhe kha saithi nnzhi khulwane zwi pimiwa hu tshi shumiswa ikhosaunda i re kha gungwa ḽa u ṱoḓisisa .
Asesimennde iyi , khathihi na fomo ya khumbelo , zwo iswa kha Tshikwama tsha Phuresidennde .
Vhaṅwe vhathu vha humbula uri vha a nnḓivha Vha humbula uri vha nnḓivha u fhira vhaṅwe Fhedzi ndi vhona u nga vhoṱhe a vha nnḓivhi .
Kha nyimele dzine muṋetshedzi ha vha hu tshitshavha kana tshigwada tsha vhathu mbuelo iṅwe na iṅwe ine ya sa vhe ya masheleni ine ya nga shumisea nga tshigwada tshoṱhe i nga vha tshone tshivhumbeo tsho fanelaho vhukuma tsha u kovhekana mbuelo u fhira mbuelo ya masheleni .
Mma vha a ni funesa .
Hu nga pikisanwa , tshanduko kha reithi dza mpfu dza malwadze ane halwa ha vha tshipiḓa tsha tshivhangi dza vha fhasi ndi tshisumbi tsha ḽevele ya vhudakwa shangoni , u fhira dzine tshanduko kha malwadze e halwa ha vha tshone tshivhangi .
Vhuvhi ndi ha uri a thi na mulambedzi wa mbekanyamushumo yanga zwine zwa ita uri ndi sa kone u swikela vhathu vhoṱhe vhane nda ṱoḓa u vha swikela na uri , a thi koni u wana khwaḽithi ine nda tama ngauri a thi na zwiko .
Rinngini ya mabasi hu tshi vha ha u ima huthihi u itea vhuendi ha nnyi na nnyi hu na zwishumiswa zwa u tikedza .
Mulayo u dzhiela nṱha lwa mulayo u tandulula ha dziphambano nga kha u ambedzana na u dzudzanya kha Lok Adalat .
Hezwi zwi thusa kha u avhela masheleni nga vhuswa khathihi na kha u nanga mbekanyamaitele dzo teaho dzine dza swikelelea kha tshifhinga tsha vhukati .
Kha ri ṅwale Vhalani risipi nga vhuronwane ni kone u fhindula mbudziso dzi no i kwama .
Mbadelo dza thungo dza vhuendi ha badani dzo kalulaho dzi katela u ṱhoṱhela nga u ṱavhanya ha dzibada dzo ṱumanaho , u engedzea ha tsitsikano , khombo dza badani na muhasaladzo wa gese i tshinyadzaho kha mupo .
Ḽaisentsi yavho ya garaṱa ya u ḓiraiva i mulayoni miṅwaha miṱanu u bva nga ḓuvha ḽe vha i ṋetshedzwa .
U wana phurofaiḽi ya phaiphi ya vhukuma na nyimele dza mbumbo kha vhupo ha u shululela , hu tshi khou shumiswa mielo ya fisika ya ḽifhasi .
Ri khou vhea honohuḽa u ḓifulufhela hu fanaho kha madzangano a re hone madekwana ano .
Naho zwi sa athu sumbedziswa kha nṋe ndi a tenda uri nḓowetshumo yo ḓitikaho nga zwivhambadzwaseli i shela mulenzhe kha mishumo yapo na ri lavhelela uri tswikelelo kha ṋetshedza makete dza zwivhambadzwaseli zwi ḓo isa kha uri hu vhe na mishumo minzhi .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u ṋetshedzwa ha luṱa lwa vhuvhili lwa thandela ya SA Connect .
Pulane yo pulanwa fhedzi I fanela u shandukiswa ya vha pulane ya nyito uri i kone u shumisea .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na zwi kwamaho ene muṋe , zwi katelaho pfanelo ya u sa- ( a ) setshiwa kana u sa setshelwa haya hawe ; ( b ) setsheliwa haya hawe ; ( c ) dzhielwa zwithu zwawe ; kana ( d ) khakhiswa kha zwi kwamaho zwa vhudavhidzani hawe ene muṋe .
Ho sedzwa ndondolo ya vhuhoṱa na holodei dza u fhola
Vhudzani khonani yaṋu nga zwithu zwoṱhe zwine zwa ni ḓela muhumbuloni zwine maḓi a shuma
U bva tshe mbekanyamushumo ya vha hone yo thusa vhoramabindu vha fhiraho 22 .
U ṱavhanyedzisa Tshanduko ya Afrika u bva kha zwiko zwa sialala u ya kha zwiko zwa musalauno zwa fulufulu na u khwaṱhisedza u swikelelwa ha fulufulu ḽo kunaho ḽi swikeleleaho ndi ndeme ya mveledziso .
Muendi wa mashangoḓavha
Zwi fanaho na zwenezwo , vhupulani ha mveledziso ya vhashumi ho vha ho livhiswa kha masia e a vha o rangiswa phanḓa kha Pulane ya Tshiṱirathedzhiki , naho zwikundisi zwa mugaganyagwama zwo kwama lu si lwavhuḓi vhugudisi ho pulaniwaho .
Vha SAPC vha tikedzi muhumbulo wa uri vhuloi ndi vhugevhenga , zwihulwane ngauri vhathu vhane vha pomokwa vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi a vha vhuyi vha tenda uri vha a lowa .
Vhuvhudzisi uvhu ho ita uri tshivhalo tsha mafhungodzheniswa o sedzuluswaho a engedzwe kha ndima dza ṱahe dza tshiṱirathedzhi itshi .
Vhaṋe vha mavu , zwitshavha , vhathu na madzhendedzi vha nga kona u thoma vhukando vhone vhaṋe .
Vhutshilo ha zwa matshilisano ha muthu u bva mathomoni u swika magumoni hu ṱalulwa nga u dzhenelela kha nyitelatherelo .
I dovha hafhu ya sumbedza uri shango ḽashu ḽi kha nḓila yo teaho ya u vuwa nahone ḽi khou bvela phanḓa u ḽone ḽa khwine kha u bindudza .
Ho ṱanganyiswa mushumo wa pulatinamu kha thekhinoḽodzhi dza u vhulunga fulufulu , izwi zwivhumbi zwi fanela u fha thikhedzo kha mitengo ya zwirengiswa kha tshifhinga tsha vhukati u ya kha tshifhinga tshilapfu , nga mbuelo mbuya kha zwa migodi na vharengiselamashangoḓavha vha mineraḽa .
Arali khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani itshi kwama muthu wa vhuraru , maanḓalanga a khaṱhululo o ṱanganedzaho khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani a tea u ḓivhadza avho vhathu vha vhuraru ( vhuḓifhinduleli vhu bva kha muofisiri wa zwamafhungo u ya kha maanḓalanga a khaṱhululo ) .
Kha u guda ḓivhanyambo , vha a mangadzwa nga tserekano na u fhelela ha kushumele kwa muvhili .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhadzulapo vhoṱhe u tikedza nḓowetshumo ya muzika wapo une wa ḓo thusa u shela mulenzhe kha ikonomi na u vhulunga u fhambana ha mvelele dzashu .
1 . Guvhangano ḽa Mivhuso Yapo na Misanda yo Vhumbanaho ( UCLG ) : Samithi ya Ḽifhasi ya Vharangaphanḓa Vhapo na vha Dzingu
Komiti i ḓo dzeula mahumbulwa a vhathu oṱhe nga khwiniso ya Mulayotewa hu u itela uri NA ḽi kone u phasisa Mulayotibe .
Kha ri ṅwale Lavhelesani maṅwalwa aḽa a no amba nga mivhuḓahaya na mivhuḓaḓaka .
MUVHUSO WA AFRIKA TSHIPEMBE wo ḓikumedzela u vhumba muvhuso une wa dzhenelela une wa khwaṱhisedza u maanḓafhadza , hu si u kwamiwa kana u shumiswa .
Arali ri sa ḽi zwiḽiwa zwi re na mutakalo , ri ḓo lwala .
Sa zwe zwa sumbedziswa afho nṱha , milandu yoṱhe hune muthu o vhulahwa a i dzhielwi nṱha kha ngudo dzino dza mbambedzo , naho ho vha hu na zwiṅwe zwipondwa kha u ṱhaselwa hu fanaho zwe zwa si huvhale kana u vha na mafuvhalo .
Ṱhoḓea : Ndalukano dza pfunzo dza nṱha , ngamaanḓamaanḓa kha saintsi ya zwa mutakalo , khathihi na miṅwaha miṱanu ya tshenzhemo kha tshumelo ya mutakalo wa nnyi na nnyi .
U ṱalutshedza masiandaitwa a phambano dza mvelele na dza vhurereli kha vhushaka ha vhukati na ha nnḓa ha tshitshavha .
U ṋekedzwa ha khophi yo ḓadziwaho ya PDF ya bambiri ḽa thengophikisano ya thendara khathihi na mabambiri oṱhe a thikhedzo a thendara zwi tea u ṋetshedzwa kha disiki ine ya vhalea khathihi na thengophikisano musi thendara i tshi vala .
Ikonomi yashu i khou ṱoḓa mvelaphanḓa khulwane vhukuma .
Ri swikisa ndiliso dzashu kha muṱa wa hawe na u ita khuwelelo kha madzhendedzi a zwa vhutevhedzeli ha mulayo u sedzulusa nga vhuronwane tshiwo .
Ndivho yawo ndi u ṋetshedza muhanga wa zwa mulayo u itela Buthano ḽa Lushaka uri ḽi khwinise mulayotibe wa tshelede .
3.3 Khabinethe i humbela miraḓo ya tshitshavha uri vha dzule vho karuwa na u vhea nḓevhe khathihi na u vhiga zwiito zwoṱhe zwa vhugevhenga mapholisani , hu si na ndavha uri ndi nnyi a kwameaho .
Vha shelaho mulenzhe ndi vhathu vhaswa fhedzi , nahone matshimbidzele a livhiswa khavho .
Kha ḽifhasi ḽa vhukuma , zwi a konadzea nga maanḓa u humbula mulwadze wa vhurindilamushonga ha TB a tshi khou ḓivhadzwa kha mushumi wa ndondolo ya tshitshavha a sa athu u bviswa vhuongeloni , ezwi ndi ndeme ya vhushaka uhu .
Vhuhulu ha ndaka ya kale zwa zwino vhu swika kha mavu o vhumbiwaho nga ndaka dzi tevhelaho :
Zwiambaro zwa tsireledzo zwo linganaho zwi fanela u ṋetshedzwa hune ha vha na khonadzeo ya khombo ya muhasaladzo wa UV kana zwivhangakhombo zwi tshilaho , u fana na miri ya milimo , zwipuka na zwikavhi .
U tshimbilelana - Kha vha ime kha fhungo .
Databeizi ya Muṋetshedzi wa Masipala i dzulela u wana mafhungo maswa tshifhinga tshoṱhe .
U bveledza nyimele dza vhubindudzi na u sikwa ha zwikhala zwa mishumo .
CBP ndi kuitele kwa u tikedza Komiti dza Wadi kha u thusa Zwitshavha zwavho kha uku kuitele .
Miaro ( hu tshi katelwa muaro wa maxillo-facial ) 100% ya mutengo wa Tshikimu
Muvhuso wa Vundu , sa tshipiḓa tsha vhuḓifhinduleli ha Ndayotewa yawo , u tikedza na u khwaṱhisa vhukoni ha mimasipala ha u langula Mafhungo ayo , u shumisa maanḓa ayo na u shuma mishumo yayo .
Mulayotibe wa u ṋetshedza Khomishini ya Vhaswa vha Gauteng u vha mulayoni zwi ḓo ṋetshedzwa na u themendelwa u endedza u shumiswa ha Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Vhaswa vha Gauteng u ṱalutshedza mveledziso ya vhaswa .
Theori ya mvelele ndi iṅwe ya theori dza tshivhumbeo tsha masheleni na u andisa tshikatinyangaredzi tsha masheleni .
Zwipotso : u posa bola ya thenisi
Tshi kwama vhuḓi ha matshilo a vhadzulapo nahone ndi tshikhukhulisi tshihulwane tsha nyaluwo ya ikonomi yapo ya ḓorobo .
Vhunzhi ha tseguluso dza dzitshaka khathihi na ndededzo zwo ḓitika nga kuhumbulele , kanzhisa zwi wanala kha vhoramabindu nahone zwi na mikano zwi tshi kwama ndeme u bva kha zwi re khagala , kuhumbulele kwo ḓisendekaho nga nyito .
Sisiṱeme ya Vhulangi ha Minerala ya Afurika Tshipembe i ḓo vha ḓivhadza nga u ṱavhanya arali khumbelo yavho yo ṱanganedzwa ( izwi zwi vha zwi tshi khou amba uri vho swikelela ṱhoḓea ) .
Arali vha tshi ṱo ḓa u ḓivha nga ha phoḽisi ya u ṱun ḓwa na u rengiswa ha thundu vha tea u kwama ofisi ya Vhuṱun ḓi na Thengiselonn ḓa ine ya vha tshipi ḓa tsha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , vha ṋekane nga zwidodombedzwa zwa thundu dzine vha tama u dzi ṱun ḓa kana u dzi rengisela nnḓa .
U khwaṱhisedza uri mihumbulo ya nnyi na nnyi yo dzheniswa kha khwiniswa .
Vho shela mulenzhe zwihulu kha shango ḽashu sa ramilayo a lwelaho tshiṱalula , mulwela pfanelo dza vhathu , Muhaṱuli Khothe Khulwane na Muhaṱuli wa Khothe ya Ndayotewa .
5.2 . Khabinethe nga ṅwaha wa 2019 yo ṱanganedza mbekanyamaitele iyi ya nga ha spectrum tsha maimo a nṱha khathihi na zwine mbekanyamaitele ya amba zwone nga ha u ṋetshedzwa ha ḽaisentsi ya WOAN u itela uri Mulayo wa zwa Vhudavhidzani ha Eḽekhiṱhironiki , wa 2005 ( Mulayo 36 wa 2005 ) u thome u shuma .
U tshimbidza kuitele kwa u pulana hu itwa nga Vhatshimbidzi vha Komiti ya wadi na Masipala vho gudelaho .
Vhudzani muṅwe nga inwi nga muthu ane a ni pfesesa tshoṱhe .
SWOT ya kuvhetshele na data ya vhupo
Vhadzulapo vha Masipala wa Mamusa ngei Devhula Vhukovhela vho no ṱanziela aya mashumele nga nyito , he DDM ya shumiseswa kha u kunakisa fhethu hu laṱelwaho malaṱwa zwi siho mulayoni , u vusuludza zwiṱitshi zwa u bommba maḓi u imisa soredzhi dzine dza khou shulutshela zwiṱaraṱani , u fhaṱa dzibada na u adza phaiphi dza maḓi , khathihi na u ṋetshedza maḓi na mabunga zwikoloni zwapo .
Nga u angaredza , arali hu na tshifhinga tsho linganaho , vhaṱoḓisisi vha ḓo wana mafhungo a ndeme nga u ita dziinthaviwu nga muthihimuthihi .
8.2 . Vhushaka ha Afrika Tshipembe ha vhukonani na Cuba ho sima midzi kha muombano wa dzingu ḽashu wa mbofholowo .
Matshudeni vha shayaho vha ḓo wana mutikedzo wa tshikwama wo fhelelaho u itela mbadelo dza ngudo arali arali vha nga fhedza na u wana vhutelwadigirii nga tshifhinga tsho kalwaho kha digirii iṅwe na iṅwe , diploma kana ṱhanziela .
U dzudzanya ho teaho kha modele hu nga ṱoḓea u itela zwiṱiriki zwa mahayani .
Olani tshipuka tsha ḓaka .
Khothe i fanela u ṋea muhwelelwa tshikhala tsha u shumisa pfanelo iyi .
Ṱhanziela ya mbingano ya tshikhau : I bviswa zwenezwo .
Masiandaitwa a u dzudzanywa ndi mahulwane musi hu na zwipiḓa zwiṱuku ngauri hu vha na u engedzea ha vhupo hoṱhe hune ha livhana na esidi ya mavu .
Mbuno dzi lavheleswaho
1.11.1. Khabinethe i ṱanganedza uri Afrika Tshipembe , sa musaini wa Mulanga wa Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) wa u Fhelisa Vhusoga , ḽi khou shela mulenzhe kha Sesheni ya vhu13 ya COP13 ine ya vha kati zwazwino ngei Ordos , PRC u bva nga ḽa 6 u swika ḽa 16 Khubvumedzi 2017 .
U pfesesa ndeme ya u pulana havhuḓi na ndangulo ya mushumo une wa fanela u itiwa ndi zwa vhuṱhogwa kha mvelaphanḓa ya thandela .
Tsheo nga ha uri hone izwi zwi nga vha zwo tea u pfukiselwa kha dzilafho na vhuṱhaṱhuvhi ha COVID-19 yo humiselwa murahu lwa tshifhinga tsha miṅwedzi ya rathi .
Ri tou zwi ḓivha zwa vhuḓivhuḓi , uri a hu na na muthihi ane a nga bvelela a tshi khou shuma a eṱhe .
Kha u leluwa hohu fhedzi zwavhuḓi nga maanḓa ri tshi edza u elelwa nga nḓila ine vhathu vha voutha nga tshiphiri kha muvhuso wa vhathu vha vhoṱhe vha shango ḽashu , ri shandukela tshifhinga tsha kale tshine tsha hanedza ndeme ya vhoriṋe roṱhe .
Vhorabulasi vhane vha khou bvelela na vhorabulasi vhaṱuku
Uri vha tambe tshipiḓa tshi vhonalaho kha u fhelisa Ukuthwala , zwitshavha zwi nga :
Arali Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe kana Mmbi ya Vhupileli ha Lushaka ya Afrika Tshipembe vha shumisa miraḓo yavho , vha ḓo ita ngauralo vha rumela mutevhe wa miraḓo yo dzhenelaho sa zwe dzinginywa afho nṱha .
Khabinethe i lwa na khakhathi dza zwenezwino dza tshutshedzo kha vha ameli musi hu na mugwalabo wa vhoradzithekhisi .
U tholwa hoṱhe hu fhira nga fhasi ha khwaṱhisedzo ya ndalukano na u ṱanzwiwa dzina ho teaho .
Hezwi zwi ḓo thusa vhuitwa hoṱhe ha hugaledzwa , vhuhulwane na vhuṱuku , ha fomaḽa na vhu si ha fomaḽa , u wana fhethu kha sisiṱeme ya tshiimiswa .
U dzudzanywa na u swikiswa ha Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha zwa Muhasho kha Ofisi ya Muoditha Dzheneraḽa nga datumu yo randelwaho .
Hezwi zwi ṋetshedza tshikhala tsha u isa phanḓa vhushumisani ha phuraivethe na ha tshitshavha kha vhulimisi u itela u bveledzisa tshanduko na u khwaṱhisedza nyaluwo i bvelelaho .
Na lwa vhusumbe .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u tshila .
Musi vundu ḽa Gauteng ḽi tshi shela mulenzhe nga mukovhe muhulwanesa kha GDP , ikonomi i anzela u tevhela nḓowelo i fanaho na iyo ya shango .
6.1 . Dzangano ḽa zwa Lwanzheni ḽa Ḽifhasi ḽo dovha hafhu ḽa ṋetshedza Afrika Tshipembe thendelo ya u fhirisela phanḓa zwa u farwa ha vhuṱambo ha WMDPE nga mulandu wa dwadze ḽa COVID-19 .
Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso ndi mutholi ane a ṋetshedza zwikhala zwi linganaho , na u dzhiela nṱha vhe kale vho vha vho siwa nnḓa .
U Pulana Mveledziso yo Ṱanganelanaho ndi kusedzele ku katelaho masipala woṱhe na vhadzulapo kha u wana thasululo dza khwiṋe dza u swikelela mveledziso i vhuedzaho ya tshifhinga tshilapfu .
Kha haya mafhungo , ro ṋetshedza tshipikwa tsha tshiṱirathedzhi tshashu tsho bulwaho afho nṱha , Ndo ḓiimisela u ṱanganedza uri muvhuso wo vha wo tea u shumisa zwiga zwa lushaka nga maanḓa nga nḓila yo teaho u fhirisa zwine wa khou zwi ita u swika zwino kha u vhumba ṱhanganelo ya matshilisano kha u luka sila iḽi ḽa vhuthihi ha matshilisano .
Ḽiiti ḽihulwane fhungoni ḽi pfi ndi ḽiitiḽipfukeli .
Zwithu zwo fhambanaho zwine zwa ita mubvumo- hu tshi katelwa na zwilidzo zwa muzika
Ro khunyeledza Pulane Khulwane ya Dzikhuhu u itela u tikedza vha vhufuwi ha khuhu na vhabveledzi , na uri zwi ḓo vhulunga mishumo ya 54.000 ngeno hu tshi khou sikwa mishumo miswa .
U vhambedza mbonalo / kuvhonele na u fhindula mbudziso dzo ḓisendekaho nga zwenezwi .
Thandululo ya thaidzo dzo raloho i kha pfunzo ya poḽitiki na nzudzanyo .
Zwino no nakelela hani ngoho .
Mashumele a zwiimiswa zwa tshitshavha : Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha a nga hana u swikelela arali u ṋetshedzwa ha mafhungo zwi tshi nga vhaisa nga nḓila ino pfadza mashumele , sa tsumbo arali vha tshi khou ita mbekanyamaitele kana u amba nga fhungo ;
Ndivho ya Mulayo wa Khethekanyo ya vhu 22 ( 2 ) , hu shuma zwi tevhelaho
4.105 Ngei Malawi , zwine zwa fhambana na zwa Afrika Tshipembe , ndi uri vhathu vhanzhi vha kha sisiṱeme ya vhulamukanyi nga vhanga ḽa u pomokwa vhuloi , izwi zwi amba uri avho vhathu vho tou pomokwa vhuloi .
Ho sedzwa nyendedzi dza kiḽinikhala kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi na MPL
4.4 . Davhi : Tshumelo dza Ṱhanganelo ndi ḽone ḽine ḽa ḓo vha muvhulungi wa mbekanyamaitele iyi lwa tshiofisi .
Phetheni dza nomboro U kopa na u engedza u tevhekana ha nomboro dzo leluwaho u swika kha 180 nga u vhalela phanḓa na murahu nga :
Kha vha humbule nga vhathu vhane vha vha vhadavhidzani-vhomakone na u wana uri ndi mini tshine tsha ita uri vha vhe vhadavhadzani-vhomakone .
Ari tendelani na thivhelo yo dzinginywaho nga ha u ṋetshedza tshumelo ya odithi ya nga ngomu kha kiḽaente ya muodithi nahone zwi nga konḓisa maitele a u tholo a ḽifhasi hune feme ya tholiwa sa muoditha wa nga nnḓa na wa nga ngomu .
A ri ngo ḓowela u amba na vhana nga ha mafhungo a zwa vhudzekani .
Tshaka dzoṱhe dza Nyimele dza Tshipentshela kha Ṱhaluso dzi tea u katelwa .
Ri khou dovha ra lavhelesa phanḓa ha mikaṋo yashu ri tshi itela tsireledzo ya fulufulu .
Kha vha humbule nga ha tshitshavha tshavho vha sedze mbudziso dzi tevhelaho :
Masia a vhukoni ha ndeme a tevhelaho ndi ṱhoḓea kha poswo : ndangulo ya masheleni na ndangulo ya thandela .
Kha u tikedza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , Pulane ya Nḓla dza Ṱahe i ṱanḓavhudza madzhenelelele thwii a u alusa na u shandukisa ikonomi , u sika mishumo na u kokodza vhabindudzi .
Nga kha , na , luambo ri ita na u ambedzana nga ṱhalutshedzo na kupfesesele .
2.19. Khabinethe yo tendela ṋetshedzo yo sedzuluswaho ya Afrika Tshipembe kha Mbambadzo ya Tshitshavha tsha Meledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) kha Nyambedzano ya Tshumelo dzi elanaho na zwa u fhaṱa na sekithara ya vhuendi .
Ndambedzo i ḓo bva kha zwiimiswa zwine zwa vha hone zwine zwa vha na themamveledziso na sisiṱeme ya ndangulo zwine zwazwino zwo ḓidzhenisa kha mbekanyamushumo dza mveledziso .
5.2 . Hoyu ndi muvhigo wa vhuraru une Afrika Tshipembe ḽa khou ṋetshedza kha ACERWC , musi hu tshi khou tevhedzwa zwa uri shango ḽino ḽo saina thendelano dza AU dza nga ha ndondolo na tsireledzo ya vhana kha dzhango nga u angaredza .
Hezwi zwi kha zwiṱitshi zwa radio zwoṱhe zwa SABC , luthihi kha vhege .
U ṋetshedza maitele na matshimbidzele a fanaho o livhiswaho kha tsireledzo ya vhutshilo na thivhelo ya khuvhalo na maitele oṱhe a u tambudzwa ane vhafumbi vha ṱangana nao .
" Mushumisi " kana " vhone " zwi amba muthu muṅwe na muṅwe ane a khou tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha swikelela webusaithi iyi .
Tsheo dza vhuṱali dzi nga itwa fhedzi arali mafhungo a khwaḽithi a hone .
Nga ngomu ha vhungomu uvhu nahone hu na vhuḓifhinduleli vhu linganaho , nga ngomu kha tshitshavha , vhathu vha re na vhuholefhali vha tea u ṋekedza thikhedzo yo teaho .
Ndi zwa ndeme uri hu sumbedziswe ḽiṅwalwa ḽa ndeme ḽine ḽa pfadza uri pulane i shume nga nḓila yo teaho kha IDP .
Vhuendelamashango , sa tshithihi tsha thikhedzo dza rathi dza nyaluwo ya ikonomi ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , ho ḓisa R357 biḽioni kha GDP yashu nga 2014 na u tikedza 9% ya ṱhanganyelo ya mishumo Afrika Tshipembe .
Ri khou rembulusa muhumbulo washu kha u khavhanga lwa sisteme na nḓila dzo ḓoweleaho dza u linga arali mushumo washu u tshi khou ita masiandaitwa , na uri nga nḓila i sa tendelani , uri avho vhane khavho ra ṋetshedza tshumelo vha dzi dzhia hani .
Afurika Tshipembe ḽo tangwa nga mashango o pfumaho gese , fhedziha ro tumbula khungumuṱavha ya gese ya lwanzheni kha dzingu ḽashu ḽa Karoo .
Hezwi zwo , fhira u kanakana huṅwe na huṅwe , u sumbedza u ḓikumedzela nga huhulu .
( a ) Buthano ḽo dzhia tsheo ya uri ḽi fhaladzwe zwa tendelwa nga vouthu dza vhunzhi ha miraḓo yaḽo ; na
8.2 Kha zwi kwamaho fhungo iḽi , Khabinethe yo ṱanganedza u farwa ha Vho Michael Lomas shangoni ḽa UK kha zwi kwamaho mulandu wa zwiito zwa vhuaḓa na vhufhura kha tshiṱitshi tsha muḓagasi tsha Kusile fhano Afrika Tshipembe ya dovha hafhu ya ṱanganedza u hweswa ha milayo ya beiḽi i konḓaho vhukuma nga khothe dza UK .
U linganyisa ndinganyiso u thoma u bva kha sia ḽa vhulanguli zwi a konḓa nga maanḓa u fhira u khwinisa mulayo .
Masipala u sima gomane ya vhatshimbidzi vho pfumbudzwaho vhane vha nga rwelwa ṱari ;
Afrika Tshipembe ḽi ṱanganedza muthu muṅwe na muṅwe ane a ḓa zwi mulayoni a dovha a tshila nga fhasi ha milayo yaḽo .
8.1.2 . GCIS i ḓo dzhiela nṱha mashumisele , khonadzeo , tshomedzo , nyimele dza vhupo honoho na ndinganyiso ya ṱhoḓea na zwine vhathu vhenevho vhane vha khou itelwa vha ṱoḓa zwone musi hu tshi khou dzhiiwa tsheo ya luambo / nyambo dza tshiofisi dzine dza ḓo shumiswa .
Fhungo ḽi re kha mbuletshedzo ya Sisiteme ya zwa Masheleni ḽo swikiswa hu u ḓivhadza uri sisiteme ya ndangulo ya masheleni ya BAS i katela mivhuso ya vundu na ya lushaka .
Ngeno hu na uri maitele one a kha ḓi vha hone , hu anzela u vha nga tshikhala hune vhagudi vha ḓiwana vha kha nyimele dzavhuḓi .
Zwi khagala uri masipala u re na ṱhoḓea dza tshaka dzo fhambanaho u tea u tikedzwa nga nḓila yo fhambanaho u itela u lulamisa vhuṱudzeṱudze kha ndaulo ya masipala .
Ndaela dza mbekanyamaitele dzi tevhelaho dzi na vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha u tshimbidza mushumo wa Gwama ḽa Vundu :
Vhukati ha vharema na vhatshena , vhapfumi na vhashai , vhukati ha dzimbeu , na vhukati ha zwigwada zwa luambo na mvelele .
( e ) u thivhela nyito i songo fanelaho uri i sa itiwe nga vunḓu ine ya vha na luvhengelambiluni zwi tshi takadza ḽiṅwe vunḓu , kana kha shango ḽoṱhe
Mabammbiri a ṱhalukanya ndi nḓila ya u saukanya , fhedzi i fanela u ṋetshedza mafhungo o teaho kha masipala u pfesesa uri thandela ndi mini na u dzhia tsheo arali zwo tea .
I khou hula zwavhuḓi yo khwaṱha , thikhedzo nga ndayotewa ine ya khou konḓa u lingana kha ḽifhasi .
( c ) vhathu vhavhili vho nangiwaho , nga murahu ha vhukwamani na muvhuso wapo wo dzudzanyeaho vha tshi bva kha mutevhe wo dzudzanywaho hu tshi tevhedzwa maitele o randelwaho kha mulayo wa lushaka , na
Khabinethe yo tenda uri maitele a u sedzulusa mikano , hune ha katela Matatiele , kha thomiwe .
Muhanga uyu u ḓo sedzana na thaidzo dzo ṱanḓavhuwaho dza ḓorobo khulwane na u ṋetshedza , nyendedzi da mveledziso dzo angaredzaho zwoṱhe .
Hune mutengo wa sa kone u vhonala zwavhuḓi , ndaka ine ya sudzulusea i ṅwalwa u ya nga ndeme i pfadzaho .
Musi vha tshi khou shuma u pendela hei thendelano , ngoho ndi ya uri sisiṱeme yashu ya fulufulu i ḓo dzulela u lemelwa u swika vhubveledzi vhuswa ha fulufulu vhu tshi thoma u shuma .
U tholwa hu ḓo itwa ho thoma ha khwaṱhisedzwa ndalukanyo dza vho tholwaho na u sedzwa arali vha si na milandu .
U shelamulenzhe kha mafhungo a dzitshakatshaka
Ndi ṱhoḓea ya ndeme uri Komiti ya Wadi idzhenelele kha mveledziso ya tshiṱirathedzhi tshine tsha ḓo thusa u bveledza ndivho dza maitele a masipala wa vhupo havho kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Tshifhinga tshinzhisa uri vhaloi ndi vhonnyi na u ambiwa zwa sa ambiwe .
U fhungudza mbadelo nga rakhonṱhiraka hu tshi khou shumiswa vhashumi vha si na ndalukanyo nahone vha sa ḓuri .
Ndi lini hune mundende wavho wa ḓo khathiwa ?
4.3 . Komiti ya Vhomakone kha Mulayo wa Khamphani ( lwa miṅwaha isa fhiri miṱanu )
MULANDU WA ZWA VHUDZEKANI NDI MINI ?
Khomishini i ḓo mbo ḓi thoma na mishumo yayo na zwenezwo .
Sa i zwi vhana vhaṱuku zwihulwane vha vha vhe khomboni na u ḓitika nga vhomme avho , vha ṱoḓa tsireledzo yo khetheaho na thikhedzo tshifhinga tshoṱhe , zwihulwane nga tshifhinga tsha dzinndwa , tshinyadzo ya mupo na vhuleme ha zwa ikonomi .
Ndi khou ṱoḓa khwaṱhisedzo nga inwi , Muthusa Mulangadzulo uri mashumele aya a tevhedzwe .
U ḓidzhenisa nga huhulu kha maitele a u shumisa zwiedziswa zwa u anganyela mitengo , u langula mbuelo na u langula zwikolodo ndi zwa ndeme .
Mushumo nga bodo ya vhuvhudzisi kha u ita vhuṱoḓisisi ho fhelelaho kha tsho vhangaho khombo na nyimele dzo itisaho khombo dzi tea u wanala nga u ṱavhanya hu u itela u tinya zwiwo zwi ngaho izwi kha ḽa matshelo .
Khethekanyo yo humbula u ṱoḓa masheleni u bva kha vha Ndangulo u itela u dzhenisa muṋetshedzatshumelo wa u bveledza Tshiṱirathedzhi tsha u Lwa na Vhuaḓa na Nzudzanyo dza u Thivhela Vhuaḓa .
Hu khou dzinginywa u bveledziswa netiweke ya bisi dza ḽaini kha nḓila dza vhuendedzi ha tshitshavha ḓo ṱalutshedzwaho .
Dokhumenthe dzi sumbedzaho uri vho mala / malwa naa , na afidaviti ya vhamu ṱani wavho na vhana arali vha tshi ḓo fhelekedzwa nga vhamu ṱani wavho na / kana vhana .
Tswumbadwadze musi wa nyonyoloso kana nga murahu dzi nga tinyiwa nga u shumisa mushonga wa u thusedza lwa minete ya 15 musi nyonyoloso isa athu thoma .
Ro sika iyi saithi uri vha kone u swikelela tshikimu tshavho tsha dzilafho vhe huṅwe na huṅwe hune vha vha hone , tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , nga u puṱedza luṱingothendeleki lwavho lu si gathi .
Afrika Tshipembe ndi mushumisani muhulwane na France wa zwa mbambadzo kha dzhango ḽa Afrika ngeno France ḽi mushumisani wa vhuvhili wa mbambadzo wa Afrika Tshipembe vhukati ha buḽoko ya zwa mbambadzo ya Mbumbano ya Yuropa .
Ngamaanḓa u shumiswa ha mavu kha vhuimo ha muhangarambo wa mveledziso ya fhethu ha tshiṱiriki ho dzinginywa uri hu nga katela :
Musi yo no tendelwa , Mulayotibe u ḓo ṋetshedza milayo na maimo a ṱanganedzeaho kha u tshimbidza maitele aya a sialala .
1 . Vhuimo ha Khabinethe nga ha mafhungo a zwino .
U bva kha pfunzo ya nṱha ri lavhelela nḓisedzo ya zwikili zwa phurofeshinala zwa ḽeveḽe ya nṱha , vhuṱoḓesi ha vhubveledzi , na mihumbulo ya vhurangeli i ṱoḓiwaho nga vhathu vhashu .
Arali mbilaelo i songo tandululwa nga tshifhinga tsho vhewaho , mushumi a re na mbilaelo na EA yo teaho vha ḓo eletshedzwa na u ṋetshedzwa zwiitisi zwa u lenga
Muoditha u fanela u vhumba maitele a u oditha o katelaho zwoṱhe kha ḽevele ya tshitatamennde tsha zwa masheleni :
Vhurumelwa u bva kha nḓowetshumo , masheleni , zwiimiswa zwi ṋetshedzaho tshumelo , vhalauli , muvhuso na vhorapfunzo vho amba nga ha khwiniso dza sekhithara ya fulufulu ḽi bvaho kha zwiko zwi vusuludzwaho hu tshi katela mafhungo a mbekanyamaitele , vhulauli , zwa masheleni , mabindu , zwa thekhinikhala , khumbelo , vhubveledzi , khoudu na zwitandadi zwine zwa ṱoḓea kha u ṱanḓavhudza fulufulu ḽi bvaho kha zwiko zwi vusuludzwaho .
U vhona uri ndaka iṅwe na iṅwe i ya londolwa , zwi tevhelaho zwi a itwa :
Musi hu tshi itea tshiwo tshihulwane kana tshi tshi nga itea , ndi zwa ndeme uri ha sa vhe na nḓaḓo u ya nga mishumo , vhuḓifhinduleli na maitele ane a tea u tevhelwa kha nyimele idzo .
Ho vha na tshinyalelo khulwane kha ndaka musi wa vhuṱambo .
Vha dovha vha shuma mishumo ya mukanoni , u shuma musi hu na dzikhakhathi ana u ṋetshedza tshumelo dza u fhindula nga u ṱavhanya vhuponi ha zwidimela .
Miṅwe ya mishumoitwa ine ya tea u itwa i tshi rangela tsheo iyi i katela :
Iyo thathamuwo ya mushumo kha indasiṱiri i nga vhalelwa nga u kovha phimamvelela ya nyaluwo ya ikonomi i vhonalaho kha tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsha nyaluwo phimamvelela ya ikonomi nga tshifhinga tshetsho tsho fhiraho .
Zwithu zwo angaredzaho zwo dzhielwaho nṱha , , ndi mbeu na vhukale , sa izwi zwi ḓisa baḽantsi kha tshigwada .
Mugaganyagwama wa Muvhuso wo khethekanywa nga Mbuelo na Tshinyalelo , Ṱhahelelo phanḓa ha Nyadzimo na Tshikolodo tsha Lushaka .
Mbadelo dzi tea u itwa nga u ṱavhanya nga murengi , fhedzi hu si nga murahu ha maḓuvha a furaru nga murahu ha musi tsumbathengo yo iswa kana mbilo nga muḓisedzi .
Mahosi na khoro dza sialala vho engedza maanḓa avho u fhira mafhungo a elanaho na zwa vhuhosi fhedzi u ya kha mafhungo a miṱa na a ndaka , hu tshi katelwa ṱhalano , vhuunḓi ha vhana an akhanedzano dza mavu .
Vhalani tshiṱori ni tshi ṋee Kha ri vhale ṱhoho yo tshi teaho .
Muthihi kha vhararu vho fhindulaho o amba uri ha fushei nga hedzi tshumelo dza muvhuso .
Izwi zwo khwiṋisa mveledziso ya ikonomi na matshilisano dzinguni ḽa Kapa Vhubvaḓuvha nga mveledziso ya zwikili , u fhirisela thekhinoḽodzhi na u sika mishumo .
Thikho ya vhushaka ho dzulela u vha vhushaka ha vhuvhambadzi havhuḓi , na vhudavhidzani vhu pfalaho , he ha ṋaṋa u khwinisea u bva nga 1990 .
Nambatedzani zwiṱikara fhethu ho teaho ni tshi sumbedza uri mutsho u ḓo vha wo ema nga nḓilaḓe ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ino vhege .
Zwi dovha zwa vhaisa vhone , mushumi wa Nelson Mandela Bay , vhane naho vha tshi hola muholo vha a kundelwa u swikelela ṱhoḓea dza mutheo .
Vhaṅwe vhalwadze mathomoni a vha nga themendelwi u itela mbueledzo fhedzi vha tea u vhewa iṱo nga u ṱhogomela u itela tshanduko kha tshiimo nga thimu ya u ṱhaḓula .
Zwine u vhona ha ri tsireledza ngazwo
Vhaholefhali vha nga vha ngweṋa ( dzitshampiyoni ) ?
Zwino , vhashumisani , hezwi ndi zwiṅwe zwa zwibveledzi zwine zwa ḓo bveledza muya wa vhuvha havhuḓi :
Ngeno 96% ya zwibveledzwa zwi tshi ḓo dzhena kha maraga wa EU hu songo sedzwa thivhelo dza tshivhalo .
Thendelano ndi ya uri nyaluwo ya ikonomi ine ya khou ṱavhanya miṅwahani ya zwino yo balelwa u ḓivhonadza sa i no khou fhindula kana u fhungudza vhushai nga nḓila i no vhonala kana u khwinisa tshiimo tsha kutshilele tsha vhunzhi ha vhathu vha Afrika .
Hu na tshipiḓa tsha ndemesa tsha vhupulani ha tshiṱirathedzhi zwi kwamaho u londota na u thetshelesa zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho .
Zwikwama zwiṋa zwa masheleni a nga ngomu zwi tshimbidzwa nga mulanguli wa masheleni muthihi kana vhavhili kha sekhithara ya phuraivethe .
Ndi tshi vhilaela vha mmbudza uri nngwe yo dzhena muḓini .
Nga tshifhinga tsha tsedzuluso , ho itwa zwinzhi kha u sika mupo wa uri masheleni a matshilisano a takuwe .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , Miraḓo i Ṱhonifheaho , ndi nṋe muthu wa u thoma u ṱanganedza uri ro lavhelesana na khakhathi khulwane ya nga ha u fulufhedzea kha vhuimo hashu ha muvhuso wapo .
Gerani thoyi dza penisela kha masiaṱari a zwigeriwa a re murahu ha bugu .
Madzina a pulanete ni a a ḓivha ?
2.4 . Vhoṱhe vhe vha xelelwa nga matshilo avho kha miḓalo ya zwenezwino kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango Afrika Tshipembe khathihi na Malawi na Mozambique .
26 . U swikelela dzi Khothe - Vha nga vha na thaidzo ya zwa mulayo I tshewaho nga khothe kana nga tshiimiswa tshi linganaho nayo .
Tshenzhemo yashu , fhedziha , yo sumbedza uri a hu na muvhuso wa ndaulo , hu si na ndavha uri wo katela zwoṱhe , une wa nga ṋea garanthii ya u lwa na u tambudza .
Zwishumiswa na tshumelo zwi songo linganaho zwa pfunzo
Kha sekhithara ya vhuendi ha ḓanzhe ri livhana na thaidzo dza tsireledzo na vhutsireledzi .
U daha hu vhaisa mivhili yashu nga nḓilaḓe ?
Tsha u thoma , ri khou sikela nḓila vhaswa u ya kha ikonomi .
CBP a si kutshimbidzele ku leuwahi , ku ṱoḓaho u pfumbudza , u tshimbidzwa ha pulane u ya nga wadi , u saukanya mafhungotsivhudzi ane a ḓo shumiswa kha IDP , u tikedzwa ha tshumiso , u monithara khathihi na u pima , u langulwa ha kusthimbidzele kwoṱhe , u konanya mushumo na vhadzhiamikovhe vha ngomu na vha nnḓa ha masipala .
Vhunga zwishumiswa zi sa shumiswi zwoṱhe miṅwahani ya 1 na 2 , kunomborele kwa zwiwo na zwishumiswa a ku ṅwalwi ku tshi tevhekana tshifhinga tshoṱhe .
1.24 Madzangano mararu ane zwe a ḓisa kha Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo zwa vhumba mutheo wa iyi tsedzuluso a tikedza zwa mihumbulo i lwaho na nḓila ine vhuloi ha fanela u shumaniwa naho .
Mulayo uyu wa Phalamende wo voutelwa ṅwaha muṅwe na muṅwe u itela u vhona u avhelwa ha zwiko kha sia ḽi rambalalaho na kha sia ḽi gonyisaho .
U bviswa thishu nga fhasi ha lulimi nga fhasi ha anasitethiki nyangaredzi kha vhaunḓiwa vha fhasi ha miṅwaha ya 8 , ho sedzwa mbekanyamushumo ya ndondolo ya mutakalo i langwaho
Zwenezwo , yunivesithi dzi khou livhana na mbambe yo khwaṱhaho kha mishumo yavho mivhili ya ndeme .
U vha na radio kha zwiendedzi zwoṱhe zwa shishi .
Muhasho wa zwa Maḓi u kwama u shela mulenzhe zwavhuḓi kha shango ḽashu na vhathu vhaḽo sa vhalondoli vha zwiko zwa maḓi ashu , na uri sa vhafarakani vha bveledzaho na u ḓiimisela kha u lwela u swikela mveledziso i dzulaho i hone .
Izwi zwi katela thikhedzo ya mugaganyagwama khathihi na mbekanyamushumo na thikhedzo ya thandela .
Ri tama u ikisa maipfi o khetheaho kha Cape Minstrels Carnival ine ya ḓivhea , ine ya nakisa ḓorobo ṅwaha muṅwe na muṅwe nga ḽa 2 Luhuhi , hu tshi takalelwa u fhofhololwa ha dziphuli .
U ita uri mathomo a ḽokhishini a vhe fomaḽa malugana na Sheba Siding zwi kha ḓi vha khaedu .
Kilima fhethu ha dzimvula tshilimo hu thoma u bva kha tshilimo tshavhuḓi u ya kha maria a re vhukati .
Kha vha ḓi ṅwalise vhone vhaṋe tshiṱitshini tsha khetho tsha hune vha dzula hone musi hu tshi ṅwaliswa vhakhethi .
Tshikolodo tshoṱhe , hu tshi katelwa na ndaṱiso , u ṱhaṱhuvhiwa ha kushumiselwe ku songo tendewaho na usa tsha iswa phanḓa na masheleni u vusuludza , na o dzheniswaho banngani o engedzedzwa sa zwo vheiwaho nga khoro arali zwo tea , tshi tea u badelwa phanḓa ha musi u vusuludziwa hu tshi nga tendeliwa .
U sumbedza u ṱalukanya mafhungo a mvelele dzo fhambanaho na lutendo lwo fhambanaho .
Ndeme dzo sumbedzwaho kha Ndayotewa dzi ḓo khwaṱhisedzwa kha u fhaṱa mvelele i tsireledzaho na u alusa pfanelo dza vhathu , u ṱhonifha na u vha hone ha tshirunzi kha vhadzulapo vhoṱhe .
Naho zwo ralo , muthu anga si kone u tou angaredza kha mulayo .
Zwo katelwa kha mbuelo ya thikhedzo ya buloko ( zwo fheliswa ) *
Kha vha ḓe na phasipoto ya vhukuma .
Koporasi yo dzhia mbekanyamaitele dza vhubindudzi dzine dza fhungudza vhukwamani u ya kha tshiimiswa kana tshigwada tsha zwiimiswa .
Ṱhoḓisiso ya tshiṅwe tshiko tsha muḓagasi i khou ya phanḓa .
Vhupfiwa ho imanyana u ṋea komiti tshikhala tsha u dzhia tsheo nga ha maga a ndayo .
Mbilaelo dzo ṱahiswaho nga mazhendedzi dzo dzhielwa nzhele nahone roṱhe na vhafarisani vhashu vha zwa matshilisano ri khou ṱavhanyisa vhuphalali uri ri shandukise ikonomi yashu .
Mbekanyamushumo ya Nḓisedzo ya Tshumelo yashu i re phanḓa ine ra khou i rwela ṱari ṋamusi i ṱoḓa u thoma tshumelo ya ndangulo ya mbilaelo na mbudziso i bveledzaho , i ṋetshedzwaho nga mapholisa vha re na nḓivho zwiṱitshini zwa mapholisa kana fhethu ha tshumelo hashu .
Ndivho ya zwipiḓa zwoṱhe zwa theo ya mulayo ndi u khwaṱhisedza uri vhadzulapo vha kone u dzhenela lwa tshoṱhe kha tsheo dzine dza vha kwama kha vhuimo hapo .
Saintsi na thekhinoḽodzhi vhurangeli ha saintsi dza Zwino na thekhinoḽodzhi zwi katela :
Kha vha sumbedze tshiimo tsha murafho , mbeu na vhuholefhali u itela u leludza maitele aya .
U waniwa ha data ya saithini ya vhunzani vhu no kwama kutshimbilele kwa tsini na khunzikhunzi zwi a ḓura vhukuma nahone zwi ḽa tshifhinga vhunga i tshi tea u ṱanzielwa uri data ye ya pimiwa i imela zwivhili , sia na u sa nyeṱha .
Fureme ya ḽogo i fha mutheo une konṱiraka dza simiwa khawo nga u bula zwavhuḓi zwipikwa zwo lavhelelwaho zwa thandela .
Hezwi zwi katela : phatheni dzi sa shumiho dza madzulele u ya kha shango ḽoṱhe ; khaedu dzine dziḓorobo ṱhukhu na khulwane dzo livhana nadzo ; mapulanele a sa nyauli a kudzulele fhethu ha u dzula na vhukoni ha mavhusele .
Maṅwe a maanḓa a vhuṱhogwa o vhumbiwaho , a ḓo tou nga a ḓo bvela phanḓa tshoṱhe na u vhumba , vhumatshelo ha pfunzo ya nṱha na ndambedzo yao , hu tshi katelwa na zwi tevhelaho :
Ndi kha mitaladzi ifhio ine na wana raimi ?
Khonṱhiraka dza mashumele nga muthu dzi tsela fhasi u bva kha Khadi ya Ndinganelo ya Khamphani ine Koporasi ya i ṱanganedza kha ṅwaha wa muvhalelano u ya kha mushumo muṅwe na muṅwe .
Ṱhanganyo ine ya vha vhukati ha zwiimiswa zwiraru zwa muvhuso ( lushaka , vunḓu na muvhuso wapo ) na uri tshitshavha tshi ṱanziele muvhuso musi u tshi kwamana na vhathu vhawo .
Ḽidzinginywa iḽi ḽi dzhiela nzhele zwa uri mitambo i vha i na khovhakhombo dza vhuhulu ho fhambanaho .
Vhatsila kha masia oṱhe o no ḓi sika vhutsila ya pfumedzano hu si na muthu o vha randelaho u ita nga u ralo .
Tshipikwa ho vha hu khwinisa zwitandadi zwine zwa ḓo vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha khuvhanganyo ya Tshivhumbeo tsha Tshigwada tsha tshifhinga tshiḓaho .
70% ya zwine vha vhona kana vha ṅwala
U shumisa maipfi na khathihi na ṱhalutshedzo dzi no nyanyula musi a tshi amba .
Mvetomveto ya muhanga wa kushumele i amba ngaha ' ḽeri ya Vhudzheneleli ' yo bveledzwaho nga Sherry Arnstein ( 1969 ) . Ḽeri i sumbedza uri vha nga khetha ḽiga ḽithihi nga tshifhinga .
Arali na nga ima phanḓa ha kiḽasi na sedza kiḽasi yaṋu , ni vhona mini ?
U thusedza kha zwa ndangulo ya zwa masheleni
U tikedza mihasho u bveledza furemiweke dza mveledziso ya vhukoni ha u langula mafhungo na tshiṱirathedzhi na u shumisa zwenezwo .
Vhunzhi ha maanḓalanga a kha ḓi shumisa vhulaṱelamathukhwi ho vuleaho .
Hedzi mbekanyamushumo dzi ṱuṱuwedzwa nga ṱhoḓisiso dza vhupulani ha zwiko zwa maḓi na tsenguluso ya zwiṅwevho .
Ndi ngazwo e mafhungo mahulwane uri hu bveledzwe pulane ya vhudavhidzani ine ya ḓo katela zwipiḓa zwi tevhelaho , zwi tshi ṱalutshedza :
( b ) Ndi ita hani khumbelo ya u swikelela rekhodo :
Nyelelo ya ndeme ya mbeu .
Shumisani zwiṋoni izwi kha u ita zwine zwa khou ambiwa nga tshirendo tshi re kha siaṱari ḽa 37 .
U tevhelela u thoma u shuma ha themendelo na u bvisa ndaela .
Ro dzudzanya mbekayamushumo ire na mishumo minzhi ya u shuma themamveledziso ya zwino u swika 2014 na u fhira .
Arali adopsheni yo dzudzanywa na ḽiṅwe ḽa mashango a Hugue , SACA u ḓo vhona usi ṱhanziela ya thevhedzelo i khou ṋetshedzwa
A hu nga ṋewi tshelede murahu musi ho khentseliwa ho tou sala maḓuvha maṱanu fhedzi a vhukati ha vhege musi khoso i sa athu thoma .
Vho Ebie , sa zwe vha vha vha tshi ḓivhiswa zwone nga khonani dzavho , vho kumedzela vhutshilo havho kha u lwela mbofholowo na demokirasi , nahone vho shuma nga maanḓa kha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽa khwine ḽa vhathu vhoṱhe .
U ṱoḓisisa tshaka dzo fhambanaho dza mushumo une wa itwa kha thimu ya thandela .
Tshumelo dza zwidulo vunduni zwa zwino dza dzudzanywa nga ḽeveḽe tharu : ya mutheo , ya vhukati , na yo khwiniswaho .
Lu ṅwalo lwa Khumbelo yo Khetheaho ya u engedzelwa tshifhinga i rumelwaho kha davhi ḽa tsinisa navho ḽa ofisi ya SARS .
Zwiitisi zwavho zwa u sa ṱoḓa mishumo zwi a fhambana .
Vho Chaka Chaka vho fhiwa Pfufho ya Crystal nga Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi ngei Davos kha mushumo wavho wa u vha na vhuthu .
Thandela ya ndeme ya Vhuphuresidennde ya zwino ndi u vhona mihasho ya muvhuso i tshi badela dzi-SMME hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
U phaḓalala ha vhulwadze siani ḽa matshilisano zwi vhanga u sa shanduka ha maitele , zwi tshi katela na ngona dzi sa ṋeṋuli dzi no sedzesa ndondolo yo ḓisendekaho nga vhathu .
215 . Mugaganyagwama wa Lushaka na wa Vunḓu
Ri tea u khwaṱhisa u thoma u shumiswa ha mbekanyamaitele dzo ḓisendekaho nga vhuṱanzi hu re khagala na zwiko zwine muvhuso wa ṋetshedza .
Nyaluwo ya nḓisedzo yo dzulela u vha fhethu huthihi kha miṅwaha miṱanu yo fhelaho , u lingana na mavu o teaho vhubulasi ane a khou shumiswa .
U vhulunga masheleni ndi zwa ndeme u itela vhubindudzi na uri zwenezwo u fana hu nga lavhelelwa vhukati ha dzifiga mbili .
Kha vha ite khumbelo ya pfanelo ya u ṱola :
Muhanga wo khwaṱhaho wa Ndangulo ya zwa Vhashumi na wone ndi iṅwe ya khaedu , dzine dza tea u tandululwa u itela u ḓadza zwikhala zwo vuleaho , u vha na muhasho une wa vha na vhuimeleli ha tshaka dzoṱhe , u dzhiela nṱha mashumele a maimo a nṱha khathihi na u pulana ho khwaṱhaho hu tshi itelwa ṱhoḓea dza vhashumi dza tshifhinga tshi ḓaho .
Ndingo dza muṱambuluwo Ndingo dza muṱambuluwo dzine ha tou lovhwa dzine dza itwa ha dokotela dzi ṱola guḽukhousu , phurotheini , dziketone na u kavhiwa .
Nga tshifhinga tsha kotara ya vhusedzulusi , Invest SA yo tshimbidza mulila wa vhubindudzi u ḓuraho R18.2 biḽioni , nga maanḓa kha thandela dza gese u ya kha dza muḓagasi .
Vhahumbeli vha sa humiseli murahu phemithi dzavho dzo fhelelwaho nga tshifhinga hu tshi kha ḓi vha na tshifhinga a vha nga ḓo dzhielwa nzhele musi hu tshi ṋetshedzwa phemithi .
Vha nga vha vha tshi zwi ḓivha uri Mufarisa Phuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vha ranga phanḓa muṱangano vhukati ha mabindu na vhashumi u itela u dzikisa vhushaka ha mishumo .
Ri ṱuṱuwedza vhudzheneleli kha mbekanyamushumo dzi na tshivhalo dza u khwinisa kutshilele kwa mutakalo na u fhaṱa lushaka .
Arali vha bvisa muunḓiwa , GEMS iḓo vha fha garaṱa ntswa ya vhuraḓo .
Sumbedzani uri Lindiwe u zwi itisa hani uri vhabebi vhawe vha tende zwine a khou vha vhudza zwa uri ndi nga mini fhasi hu na tivha ḽa maḓi , uri vasi ya mme awe yo pwashiwa ngani nauri ndi ngani vothi ḽa kamara yawe ḽi na buli .
U ṱalutshedzela tshifanyiso hu u itela u sika tshiṱori tshawe ene muṋe .
Kha ṅwaha uno wa muvhalelano , tshiimo tsha thengiselano dza vhuvhambadzelaseli ho tikedzwaho tsho gonya lu vhonalaho .
144. U ṱanzielwa ha Milayotewa ya Vunḓu
Fhedziha , vho swika , he vha kundelwa u wana fhethu ha vhukuma .
Ha vhafumakadzi ndi vhufhio ?
Kupulanele kwo ḓiṱumanyaho na tshiimiswa tsho ṱanganedzeaho ( wadi na komiti ya wadi ) ;
Vhupo ha Mbekanyamushumo ya Vhugudi ho thomiwa u itela u vhona uri u linganyiswa na maitele a Muhasho wa Vhashumi na Mulayo wa Mveledziso ya Zwikili .
Tsumbo , magavhelo a mindende na maṅwalo a vhuṋe zwazwino a zwi tsha dzhia tshifhinga tshilapfu uri zwi bveledzwe .
Fhedzi-ha , fhethu ho songo tsesaho , kharenthe dzi re na maanḓa dzi anzela u vha dzo lingana u piḓimula philiphili dza vethikhaḽa , ha vho vha na sisiṱeme yo vanganaho .
U ṋetshedzwa ha tshumelo dza ndeme dza maḓi kha tshitshavha zwi engedza khwiniso ya ndeme ya maḓi kha Mulambo wa Berg na u fhungudza u sa kwamea havhuḓi ha ndeme ya fhasi ya maḓi a tsheledzo ..
Musi zwo ḓi ralo , mbalombalo dza masheleni o shumiswaho dzi sumbedza nyengedzedzo , ine kanzhi ya khou itiswa nga fulo ḽa muhasho ḽo khetheaho ḽa u khwinisa tshomedzo dzawo dzi vhonalaho na zwishumiswa uri zwi vhe kha tshiimo tshi ṱanganedzeaho .
Dzina , diresi na ndalukanyo dza dokotela .
Iḽo ḓuvha !
U fariwa ha muhwelelwa b .
Webusaithi ya GEMS - Muraḓo kha lubuvhisia Vha nga sedzulusa mafhungo avho a vhuṋe na a tshikimu tsha dzilafho kha www.gems.gov.za.
Luṱa lwa Mvetamveto lwa u thoma lwa Thendelano ya Mbambadzo ya Mahala ( FTA ) lu ḓo khunyeledzwa , u itela u konisa mbambadzo ya ngomu ha Afurika nga huhulwane , nḓowetshumo na mveledziso ya themamveledziso .
Masipala wapo wa , fhethu ha ndingedzo ya u thoma ya CBP Afrika Tshipembe
Vho Ndau : U vhona u nga kuvhuḓa kuṱukuṱuku ngaurali ku nga mpfusha ?
Ndeme : Vha tea u swikelela ṱhoḓea dza lushaka u ya nga ha ndalukano na tshenzhelo .
Kha ri ḓiphiṋeKha ri ḓiphiṋe Humbelani mudededzi vhaṋu vha ni sumbedze kutambelwe kwa founu isa shumi .
Nga 1994 Vhutendelwamilayo yo thomiwa hafhu sa iṅwe ya Nnḓu mbili dza dimokirasi ya u thoma ya Phalamennde ya Afurika Tshipembe .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na thendelo ya u vha na phukha ine ya shumiswa u ṋetshedza vhunna a nga ita khumbelo ya mvusuludzo ya u ṅwalisa kha Muṅwalisi wa Khwinifhadzo ya Phukha .
Dzina na tshiimo tsha pholisa ḽi pomokwaho
Nga ṋdila iyi , miraḓo vha vha na mushumo u re khagala une vha fanela u ita kha wadi nahone vha wana tshenzhemo na u pfesesa zwithu zwi tshimbilelanaho na photifoḽio dzavho .
U topola ṱhoḓea dza ndaulo ya malaṱwa na zwiṅwe kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mbekanyo ya zwa malaṱwa .
Zwenezwo , vha na dziṅwe khaedu dzine vha tea u dzi tandulula .
Ndi dzhiela nzhele u livhuwa hanga Vho Trevor Phillips vha United Kingdom , Muofisiri Mulangi Muhulu wa kale wa Ḽigi ya Phrimia , kha u ita tshifhinga tsha u ḓa Afrika Tshipembe u itela fhedzi u tou ṋea vhuṱanzi phanḓa ha khomishini .
U topolwa ha thandela ( u pulana mvelelo ) vhatshimbidzi
Mulangi wa rekhodo dza tshiofisi u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha ndaulo ya komiti ya ngeletshedzo na komiti ṱhukhu .
Sa zwine zwa vha kha miṅwe mihasho , Muhasho wanga wo ḓo tea u shuma mushumo wawo nga kha nyimele yeneyi ya ikonomi ino khou ḓi isa phanda na u hoṱefhala .
Mushumo u itwaho :
U sumbedza u pfesesa na u buletshesza ndangulo ya kushumele kwa masipala na mushumo wa Komiti dza Wadi kha kutshimbidzele .
Tsumbo ya u saukanya nyolo ya Venn
Hu katela mveledziso ya luvhanḓe , fhethu ha phikiniki , fhethu ha u gotsha hone ṋama , tshomedzo dza tshampungane , ha u paka zwiendedzi na ngade dzo adzwaho zwavhuḓi .
Mulayotibe wa Khwiniso wo dzinginywaho u ḓo engedza mutevhe wa vhutshinyi ha zwa vhudzekani zwi tshi ya nga u sengiswa na u ḓo tendela uri u hweswa mulandu hu ḓi dovha hu tendelwe naho hu nga murahu ha miṅwaha ya 20 .
Musi thandela yo vala , vha khwaṱhisedze uri mivhigo ya thandela ya i fhedzisela miṅwe na miṅwe yo dzudzanyea na u kovhelwe , na uri miṅwe na miṅwe mishumo ya u vhiga ya u fhedzisela i khou lugiswa kha luṱa lwa U vala .
Gumofulu ḽa ndingo nthihi ya maṱo , fureme nthihi na phere nthihi ya ḽentsi kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe
Na uri vho vha vho ḓitika nga nnyi kha mafhungo a zwa tekiniki nga zwa nndwa ya nga ha khemikhala na zwa ḓivhavhutshilo ?
Ndi nga mini hu songo vhana muthu we a ḓa u thusa mutukana uyu ?
1.2 . Khabinethe i tshe yo fulufhela uri voutu yavhuḓi u bva kha vhakolodisi u khunyeledza maitele a u phulusa bindu i kha ḓi vha tsheo ire na khonadzeo ya u bvelela na i khauledzaho , uri bupo ḽa lushaka ḽi dzudzanye nga huswa kushumele kwaḽo ku katelaho zwa bindu ḽaḽo , tshikolodo tshaḽo na vhuṅwe vhuḓifhinduleli .
Ri a ḓivha na u ṱanganedza uri fulufulu ḽi vusuludzwaho ḽi na khonadzeo ya u shela mulenzhe zwihulwane kha tsireledzo ya nḓisedzo ya fulufulu .
Heḽi ḓuvha ḽi sumba tshiimo tsha nṱha tsha u hanedza nga vhaswa vha Afurika Tshipembe , tshe tsha thoma murahu nahone tsha ya phanḓa u swika hu tshi swika dimokirasi nga1994 .
Thagethe idzi dzi ḓo ṋekedza muhanga wa nzudzanyo dza zwa masheleni , zwiko zwa vhathu na themamveledziso .
MILAYO NA NDIVHO DZA U PFULUWA
Tshaka dza mahaya - hu tshi katelwa fulethe , dzinnḓu , mikhukhu , nnḓu dza sialala
B Vho amba nae uri a songo tsha dzima vhathu zwithu .
10.3 . Vhukhethi uvhu vhu tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , i khwaṱhisedzaho ndondolo na mbuedzedzo ya vhupo ho tsireledzwaho .
U ṱuṱuwedza zwa u kuvhanganya malaṱwa , kufarelwe kwao na u a laṱa zwi pfalaho ho sedzwa mupo .
Musi sisiteme ya phemithi dza vhudzulo ha tshifhinga nyana ha vhatsinda yo shumiswa nga nḓila mmbi tshifhinga tsho fhiraho , zwo ḓo tea u ṱanganedza maga a ndaulo a shumaho .
Phalamennde yo ḓiimisela u khwaṱhisedza mutakalo na tsireledzo zwa Miraḓo na vhashumi vha Phalamenndeni vhoṱhe na vhathu vhoṱhe vhane vha shuma lwa mulayo na vhane vha dzhena vhuponi ha zwifhaṱo zwayo .
Mashango a re one mahulusa a ḓo ( zwino na matshelo ) vhu ḓo tiwa nga uri vhuhulu havha siani ḽa nḓivho na thekhinoḽodzhi hu vha tendela u swika ngafhi uri vha swikele zwiko zwa mupo vha sa shumisi nndwa , masungo na u fhaladza malofha zwe zwa ri ṱalula kale .
Phanele i ḓo vhumbwa nga madokotela a malwadze a muhumbulo vhavhili .
Musaukanyi wa ndeme u fanaho sa uḽa u re kha mulandu muhulwane wo itwa u itela mulandu uyu wo linganelaho .
Vho vha vho tshuwa ngauri ḽo vha ḽi tshi vho swifhala .
Maitele aya a muthelo a vhidzwa u pfi muthelo wa mbuelo .
O dovha a shumisa zwa sisiṱeme ya khemisi ya wadi , ine ya ṱuṱuwedza vhukwamani vhukati ha vhorakhemisi vha re mushumoni na vhashumi vha zwa dzilafho , a " sisiṱeme ya u valela " u itela uri mushonga u kone u dzudzanywa na u ḓiswa wo tsireledzea wadini .
Ndavhelelo khulwane ya tshitshavha ya u bvelela ha matshelo
THIKHEDZO YA U FHAṰA VHUKONI :
Gumofulu ḽituku ḽa R21 000 kha zwishumiswa zwa muaro na zwa dzilafho nga muṱa kha miṅwaha mivhili ( zwo fheliswa ) *
Vha nga vhilahela nga vhone vhaṋe nga ṋama , nga luṱingo , luṅwalo kana e-maila kha ofisini iṅwe na iṅwe ya ICD .
Naa malaṱwa ane a duga a a bviswa tshifhinga tshoṱhe na u vhewa kha bini dzo teaho kana bini ḽa malaṱwa fhethu hune ha khou fhaṱiwa ?
Vhalelani tshigwada risipi yaṋu .
U shandukiswa zwo sedzwaho kha mugaganyagwama u shumaho
Kha vhupo hune ha limiwa mavhele nga fhasi ha tsheledzo , ndugiselo ya mavu na u ṱavhiwa ho no thoma .
Masiandaitwa a zwiwo zwa ikonomi ya ḽifhasi , u fana na muṋano wa tshikolodo tsha vhupo ha Yuro , zwo sia hu na u vha khwine ha u ongolowa .
Nyito ya mafhambanyi .
Fhedziha , maimo o fhambanaho a vhuṱudzeṱudze ndi one a sumbedzaho vhuvha ha ndangulo ya hovhu vhushaka ha vhavhili .
Zwidimela zwiswa zwi ḓo thusa sisiṱeme ya vhuendi ha zwiporoni shangoni ḽashu nahone zwi ḓo thusa u khwinifhadza mveledziso na mashumele a vhuṱumani ha vhuendi ha zwiporoni .
Minisiṱa vha zwa Muno vha ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwo fhelelaho musi vha tshi ḓivhadza hanefha vhukati .
( b ) Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo u ḓo vhona uri rekhodo dzi vhulugwa u swika hu tshi tshewa nga ha u wanwa ha mafhungo a iyo rekhodo .
Nga u ralo ro ḓiimisela u tsireledza vhasefi vha lwanzheni , phendelashango na vhupo ha maḓini .
Hu na vhuṱudzeṱudze ha mbekanyamaitele ngauri ndivho khulwane dza tshiṱirathedzhi zwa gavhelo na zwibveledzwa zwaḽo zwi lila u livhanyiswa na pulane ya lushaka ya vhashumi yo ṱanganedzwaho , ine i si vhe hone .
U dzhia zwi vhugevhenga zwi lwa na Ndayotewa .
Khoḽokhiamu ye ya vha yo sedza zwoṱhe zwo fhelela u bva kha u bveledziwa nga vha bveledzi u swika kha u phaḓaladziwa kha vharengi , u bva kha vhuṋe u ya kha zwa khanḓiso , u phaḓaladza , vhuṱodisisi na u anḓadza , zwi ḓo thusa kha ḽiṅwalo ḽine ḽa ḓo shuma ḽine ḽa kwamana na tshanduko ; na u shanduka kha maitele a kale khathihi na nyanḓadzamafhungo ntswa Afrika Tshipembe .
4 . Vhuimo ha Khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
Mushumi wa tshoṱhe
Mulayo wa ndeme u yelanaho na tswikelelo na u kovhekana ha mbuelo 65
Ḽaisentsi dza u ḓiraiva dzo waniwaho mashangoni a nnḓa nahone dzine dza ṱanganezdwa Afrika tshipembe dzi a shandukiswa dza vha ḽaisentsi dza garaṱa musi vhaṋe vhadzo vha tshi ita khumbelo ya ḽaisentsi ya Afrika tshipembe u ya nga National Road Traffic Act , 1996 .
Ngauralo , u ya nga ha Khethekanyo 6A ya Mulayo wa Zwikolo zwa Afurika Tshipembe ( Mulayo wa Vhu 84 wa 1996 ) , i vhumba tshipiḓa tsha muteo une ngawo , minista wa Pfunzo ya muteo a tshea mvelelo na zwitandadi zwa fhasisa , khathihi na maitele na maga u itela u linga zwine vhagudi vha tea u zwi swikelela kha zwikolo zwa nnyi na nnyi na zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe .
Kha vhorasaintsi vha musalauno , zwo eḓana u ḓivha uri mupo wo bvisela khagala ngoho , ine ya vhidzwa u pfi milayo .
Maitele a u ṋetshedza ḽaisentsi dza ṱhoḓea khulwane dza sipekiṱhiramu a kha tshipiḓa tsha u fhedzisela .
Ṅwaha wo fhelaho , maga a ndango a si gathi ngei Mozambique o tsireledzwa na u khwaṱhisedzwa hu u itela u fhungudza phiriselo ya dali .
1.1 . Saintsi na vhuthomazwiswa zwi dzulela u ḓa na maitele o fhambanaho a u ita zwithu na uri zwi ri tendela uri ri shumane na khaedu dze dza vha dzi hone lwa tshifhinga tshilapfu nga nḓila ya ndeme nahone i fhungudzaho u ḓurelwa .
Mutshutshisi u ḓo dzhiela madzangalelo avho nṱha musi a tshi dzhia dziṅwe dza idzi tsheo nahone a nga kha ḓi ṱoḓa u shandukisa zwigwevho , zwi tshi bva kha mbuno dzo teaho dza mulandu .
Ndi vhangana vhane vha ḓo vhuelwa ?
2 . Nyambedzano na dzitsheo dza Ndeme dza Khabinethe
Kana sa tsumbo , muthu a thivhela khuḓano a ṱuwa , thaidzo i a dovha ya bvelela nga murahu saizwi i songo tandululwa nga tshifhinga tsha khuḓano .
Khabinethe i ramba MaAfrika Tshipembe u ṋea vhupfiwa nga ha Pulane ya Nyito ya Lushaka u lwa na Tshiṱalula , Khethululo nga Muvhala , U lwa na vhabvannḓa na u sa Konḓelelana hu re Vhushaka nazwo ( 2016-2021 ) phanḓa ha ḽa 30 Fulwi 2016 .
U ya nga ḽitheretsha ya dzitshaka , zwitshimbidzi zwihulwane zwa u ḓala ho kalulaho ndi u shumiswa u valelwa wo lindela tsengo na maitele a vhugevhenga vhuhulwane .
Ndayotewa na muvhuso wa ndayotewa zwi tshimbila na pfanelo dza vhathu .
Ri na tshiitisi tsha u ḓipembelela na u ḓifhululedza kha nungo dzashu dza tshivhindi na dzi bveledzaho .
Tshikwama hetshi tsha Ndiliso tshi tama u ramba vharengi vhoṱhe u swikisa khumbelo dzavho .
Sa tsumbo , mbudziso dza makete kha dzifeme kha mveledzo na phaḓaladzo ya zwiḽiwa i khou bvela phanḓa .
Nga u pfufhifhadza , zwiitisi zwauri ndi ngani mafhungo a si nga si kone u bviselwa khagala zwi na vhushaka na mafhungo a uri u bvisela khagala zwi nga vha khombo u fhirisa u sa bvisela khagala .
U shela mulenzhe kha nyambedzano ya u khetha ṱhoho ine ya ḓo ṅwaliwa ngayo .
75% ya miṱangano i a ṱanganedza nnyi na nnyi
( 4 ) Muthu ane a dzhia tsheo u na pfanelo dzi re kha Mulayotibe u swikela henefho hune zwa tendelwa nga lushaka lwa pfanelo na lushaka lwa muthu onoyo ane a dzhia tsheo .
Phambano nga ha mishumo dzi hone , hu tshi katelwa u tamba zwiṱaraṱani , zwiṱaraṱa zwo valwaho ( lwa tshifhinganyana kana lwa tshoṱhe ) na kha mitalo ya matungo a bada i shumiswaho kha u ita mbambadzo , mimakete , vhuḓimvumvusi na u ḓimvumvusa .
Vha fanela , naho zwo ralo , u dovha vha ṱanwa , uri vha hwale vhuḓifhinduleli ha zwiito zwivhi zwavho .
Mashango a bvelelaho kha sia iḽi a katela : Algeria , Nigeria , Afrika Tshipembe , Igipita , Morocco , Seychelles , Kenya , Ghana na Ethiopia .
Kha ri ambe uri ni ḓo vha ni tshi khou vhala nga mini .
( b ) muvhuso wapo wo dzudzanyeaho kha u dzudzanya mutevhe wo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( c ) .
Tshiimo tsha nḓowetshumo tsha khethekanyo dzoṱhe dza vhuitwa/
U bula vhuḓipfi hawe nga ha bugu yo vhaliwaho .
Izwi zwi fhedza zwo pfukekanya pfanelo dza tsengo yo lungamaho .
Mbetshelwa yo itwa ya u phaḓaladza thundu yo avhelwaho kana yo kuvhanganywaho kha musadzi wa kha mbingano ya sialala .
Ro zwi pfa nga mihasho ya muvhuso , nga nnḓa ha wa mutakalo , nga ha mbekanyamushumo dzavho .
Ndi fulufhelo ḽine ḽa ḓo ḽi hwala u ya phanḓa musi ri tshi khou ṱangana na vhumatshelo huswa ho khwaṱhaho .
Gavhelo ḽa Ḽifhasi a ḽi wanali huṅwe nga nnḓa ha ofisini dzaḽo Geneva , Switzerland .
Shango ḽo fara khoniferentsi nnzhi dza mashangoḓavha na mishumo u bva nga 1994 .
Hu na mutavha wa sisiṱeme dza nyengedzedzo dzine dza tikedza mutheo wo khwaṱhaho wa mushumo wa u shumisa mbekanyamaitele dza mashango a nnḓa .
- Mufumakadzi Vho Phindile Xaba ( 53 ) , vhe vha shuma tshifhinga tshilapfu kha nḓowetshumo ya zwa nyanḓadzamafhungo fhano Afrika Tshipembe na kha mashango a seli .
Phurotheini Phuretheini dzi fhaṱa sele ntswa u itela uri mivhili yashu i aluwe .
Muṱambuluwo u nga langiwa nga nḓila ine ya leluwa vhukuma musi muthu e eṱhe kana kha ḽeveḽe ya dzingu .
Ra kona u vha ṱalutshedza , ra dzhena kha zwidodombedzwa zwinzhi .
Naho nzundzanyo dzo khetheaho dzo itwa na Khoro ya Bannga ya Afrika Tshipembe u shavhisa nyimele iyi ya nḓaḓo , vhunzhi ha dzibannga dzo vha dzi sa tendelani nazwo .
Fomo iyi i nga shumiswa u itela u topola vhalingiwa vhane vha ḓo inthaviwiwa .
Tsho dzumbulula muya wa vhathu vhe vha hana u kundwa.
U tumbulwa ha tshikhala itshi tsha tshi no khou ḓa zwo ḓiswa ngauri ndi nḓila i shumiseswaho nahone i sa ḓuri kha u tshimbidza mabindu maṱuku a ṱoḓaho saizi ṱhukhu ngamaanḓa kha vhubindudzi vhu re mahayani .
Muhwelelwa u bula uri a hu na thasululo ine i nga wanala ya u tandulula u sa fanelana ha muhweleli .
Ṱhoḓea ya hedzi mbekanyamushumo yo ṱaluswa nga tsenguluso ya ṱhoḓea dza zwino na dza tshifhinga tshi ḓaho khathihi na vhuhulu ha themamveledziso dzine dza vha hone zwazwino .
Arali muhasho wo fushea nga khumbelo , vha ḓo ṋekedzwa masheleni .
Nṱhani ha izwo , ri khou lavhelesa khonṱhiraka dza tshifhinga tshilapfu dzi na vhungomu ha vhugudisi ha nṱha zwine zwa ḓo ṋekedza zwikhala zwa vhukuma zwa mishumo ya tshoṱhe .
Maitele a u ṱanganyisa data a a konḓa nahone a dzhia tshifhinga saizwi a tshi katela ṱhalutshedzo dza sisiṱeme ya maṅwalwa , zwiko zwa data , ṱhalutshedzo dza nyelelo ya data , ṱhalutshedzo ya zwipiḓa zwa data , ṱhalutshedzo ya zwisumbi , ṱhalutshedzo ya sia yo rekanywaho na milayo ya u khwaṱhisedza kha zwivhumbeo zwo tiwaho .
Hu thomiwe desike ya vhaholefhali na ya vhaswa kha ofisi dza ha masipala .
Komiti dza Wadi dzi thusa tshitshavha kha u vha ṋetshedza mafhungo .
U ṋetshedza mihumbulo kha mbekanyamaitele dza u Khwiniswa ha Pfanelo dza Nyavhelo na u vhona ndivhanyo na milayo na dziṅwe ndaela dza muvhuso , mbekanyamaitele na zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi .
Ndi vhana vhangana vhe vha renga zwikhipha zwi si na makolo nga tshimedzi ?
Huṅwe u vhalelwa ho shanduka , fhedzi , u ita uri zwi lelutshele vhabebi vhane vha vha na vhana vha fhiraho muthihi .
Pulane iyi ndi ya wadi ( yo imelelwa nga Komiti ya Wadi ) ...
Tsireledzo Vhudzulapo Mbofholowo ya u amba
Vha renga thimbanywa dzavho ngei Shoprite vha shumisa mielo yo fhambanaho ya dzhege dza ngilasi u vhea mitengo yavho .
Ri ḓo khwaṱhisa nungo dzashu kha u ṱuṱuwedza nga mafulufulu , fulufhelo na u konḓelela ha vhadzulapo vha Afurika Tshipembe uri vha bveledze zwivhuya zwine zwavha zwavhuḓi kha rine roṱhe .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Tshiṱirathedzhi itshi tsha vhudavhidzani tshi ṱuṱuwedza Mbekanyamushumo ya Vhudavhidzani ya muvhuso yo ṱanḓavhuwaho , ine ya fhindula nyimele ya zwino ya vhudavhidzani na u ṋekedza thikhedzo ya tshumiso kha " Adzhenda ya Tshanduko " ya Ndaulo iyi .
Sekhithara ya mbanzhe i na vhukoni ha u nga sika mishumo miswa i linganaho 130 000 .
PMBs dzi ḓo katelwa u bva kha mbuelo dzi re hone , nahone musi mbuelo dzavho dzo no fhela , Tshikimu tshi ḓo isa phanḓa na u badela mbuelo idzi .
Ri ḓo bvela phanḓa na u lwela zwa u ḓiimisa nga ḽoṱhe ha dzhango ḽa Afrika kha zwa mutakalo , nga tshumisano na maṅwe mashango a Afrika khathihi na vhashumisani vha dzitshaka u itela u tikedza zwa u khwaṱhiswa ha vhukoni ha dzhango kha u lwa na zwiwo zwa madwadze .
U sainiwa nga muthu o rumelwaho nga khamphani ane a fanela u kwamiwa .
Vhunzhi ha vhatambi vha na dzifeme dza u phurosesa , kana zwifhaṱo zwa u phaḓaladza zwihulwane Vunduni ḽa Gauteng .
U vhekanya zwigwada zwiraru zwa zwifanyiso nga nḓila ya u sika tshiṱori na ndunzhendunzhe u ya nga ha kutevhekanele kwa zwithu musi zwi tshi ṱalutshedzwa .
GEMS i ḓo badela dokotela wavho u ḓadza fomo .
Mbekanya yo sumbedza mvelelo dza ndingo he mutsiko wa malofha wa vhaṱhannga wa dzhiwa .
24.1.3 Fhedzi , uri khothe i kone u haṱula fhungo , muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru u tea -
Hezwi zwi ḓisa khaedu kha masipala kha sia ḽa nḓisedzo ya tshumelo dza tshifhinga tshilapfu dzine ha katelwa dzinnḓu , ngauri vhunzhi ha vhathu vhane vha khou ya dziḓoroboni khulwane vha thoma nga u dzula mikhukhuni .
U ṱuṱuwedza nga maanḓa zwikhala kha nḓowetshumo ya mugodi Afrika Tshipembe , nga maanḓa zwi tshi ya kha pfanelo dza migodi ine ya langulwa nga Muvhuso na thandela dza tshikalo tsha fhasi .
Mafhungo o raliho a ṋetshedza vhaiti vha mbekanyamaitele na vharangaphanḓa vha mabindu tshishumiswa tsha u vhumbiwa ha mbekanyamaitele ya ikonomi yo khwiniswaho .
Kukaladzi kwawe kuṱuku na kurathu vho ya mavhengeleni na vhabebi vhavho .
Iyi i ḓo vha mbekanyamushumo ya ndeme nga maanḓa ya Muhasho sa afha hu tshi ḓo vha u shela mulenzhe hu hulwane kha tshanduko ya mbono ya shango ya sekhithara ya maḓi .
Vha nga ita khumbelo kha ofisi dzapo kha dzingu ḽa havho , kha khethekanyo ya zwa dzinnḓu kana kha senthara ya thikhedzo ya vhashumelwa ya muvhuso wapo .
Bodo ya Khwaṱhiso ya Zwa masheleni ndi foramu ya ḽeveḽe ya nṱha yo kuvhanganyaho vhaiti vha phoḽisi u bva kha senthara dza zwa masheleni .
Kha ṅwedzi wo fhiraho Afrika Tshipembe ḽo thoma na mushumo waḽo wa u vha muraḓo a si wa tshoṱhe wa Khoro ya Tsireledzo ya Dzangano ḽa Vhuthihi ha Dzitshakha ( United Nations Security Council ) .
Mania - Vhuḓipfi ha dakalo ḽihulu ḽo kalulaho kana u dinalea na u sinyuwa .
FOMO YA 1 KHUMBELO YA U THOLIWA SA MABALANE U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 17 YA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA NDINGANYISO NA THIVHELO YA TSHIṰALULA TSHI SONGO TEAHO WA 2000 ( MULAYO
Malugana na tshivhangi tsha thaidzo ya kuḽele na zwidzidzivhadzi , ndi ngani vha tshi humbula uri matshudeni vha dzhia sa tshigwada tshi re khomboni ?
Madzangano o tendelana kha maga na nyito dzine dza ḓo thomiwa fhasi ha maanḓa a Buthano u vhona uri mbambadzo ya dzitshakha i re mulayoni i vhe ya tshifhinga tshilapfu nahone mbambadzo i si mulayoni i fheliswe .
Nga kha pulane khulwane ya swigiri , nḓowetshumo iyi yo ṋetshedza masheleni a linganaho R225 miḽioni kha vhalimi vhaṱuku vha movha vha fhiraho 12 000 sa tshipiḓa tsha pfulufhedziso ya R1 biḽioni ya u tikedza vhalimi vha vharema .
Vhusimamilayo vhu tea u ṋetshedza maitele ane a tea u tevhelwa nga khothe dza sialala .
Vha kone u vha ramba u kovhana mafhungomatsivhudzi avho .
Tshenzhelo yo teaho kha vhupo ha u langula masheleni hu na rekhodo yo khwaṱhisedzwaho ya u langula thimu .
Arali fomo isa vha tendeli u ṱalutshedza mbilaelo yavho nga vhuḓalo , vha shumise ḽiṅwe bammbiri ḽine vha ḓo ḽi nambatedza kha fomo ya mbilaelo .
Nḓowenḓowe dza u linga masiandaitwa a ndaulo dzi ḓo tea u vha hone sa nḓila ya u ita mipimo yeneyo .
Nga 2009 , ro ḓivhofha u ṱavhanyisa u lwa na vhugevhenga na vhuaḓa .
Kha vha ntendele kha ḽino Dzulo ḽa Phaḽamennde ya vhuraru kha mulaedza wa ṅwaha wa tshiimo tsha lushaka lwashu , u tamela mashudu Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde Ṅwaha Muswa wa dakalo .
Vhuṅwe vhupo vhu kha ḓi shumisa sisiṱeme ya mabakete , ine muvhuso wa khou ṱoḓa u i fhelisa .
Khabinethe i khou tsivhudza maAfurika Tshipembe u kunguwedza thimu hedzi kha nḓila dzavho dza u ya vhugalani .
Muvhuso u ṱanganedza mabulamihumbulo u bva kha Mahoro Mahanedzi , na kha vhadzulapo , nga ha mbekanyamushumo .
Mabalane wa Khothe u ḓo vha thusa kana u vha sumbedza muthu ane a ḓo vha thusa kha u ṅwala phindulo .
Kha iyi tsedzuluso , tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mbekanyamaitele tshine tsha khou humbulelwa u vha kha Nḓivhadzamulayotibe ya Vhudavhidzani ha Ṱhingo tshi a sedzuluswa na u ṱhaṱhuvhiwa ho sedzwa nyimele ya zwino .
Kha u tevhedza nḓivhadzo , nyito dzoṱhe dzo teaho dzo ima kha zwifhinga zwo buliwaho .
Muhasho u na pfanelo dza u sa ṋetshedza mupikisi wa thengo wa fhasisa .
Biḽioni dza dzidoḽa na data ya phesenthe na ṱhuṱhuwedzo dza muthelo wa mbuelo zwi fanela u ṱalutshedzwa nga vhuronwane .
U vha na tshileme tsha nṱha kana u khwaṱhesa nga ṅwambo wa u ḽa zwiḽiwa zwi si zwavhuḓi zwi vhanga khombo ya u vha na ḽeveḽe dza nṱha dza khoḽesiṱiroḽo ya malofha .
U ṅwala : Ṅwalani mafhungo e kha tshifhinga tsho fhiraho a zwe na ita mulovha .
U bveledza thendelano dza vhuimo ha tshumelo dza FRAP na vhadzhiamukovhe .
Khethekanyo iyi , ine zwa tou vha fhedzi tsumbedziso ya vhubvo ha malaṱwa , a zwi tou vha na mushumo sa i zwi zwi tshi amba kha vhathu vhanzhi uri malaṱwa o fhambana nga iṅwe nḓila kha malaṱwa a khemikhala na maṅwe .
Tshivhumbeo tsha u thoma ndi tswikelelo mbuelo dza zwa ekonomi , matshilisano , zwa mvelele na zwa vhuḓimvumvusi zwine zwa vhangwa nga u kuvhangana ha vhathu .
Arali ha vha na u sa anḓana vhukati ha tshipiḓa kana zwipiḓa zwo Linganyiswaho na Zwidodombedzwa Zwenezwo na Zwidodombedzwa zwa Thandela , Zwidodombedzwa zwa Thandela zwi ḓo vha zwone zwine zwa ḓo dzhielwa nṱha .
I nga vha nga tshivhumbeo tsha muvhilo , khumbelo ya u itelwa vhuhwavho kana u tandululelwa mbilaelo .
U shuma roṱhe sa muvhuso , mabindu , vhashumi na sekithara ya tshitshavha , zwo ita uri ikonomi i vhuelele .
Henefho , khothe yo vhambedza maanḓa u itela u kombetshedza nyimele hu na vhukoni ha u kombetshedza phimo kha tshifhinga .
Naho zwo ralo , khabinethe i khou ṱuṱuwedzwa nga tswayo dza nyaluwo dzine ikonomi yashu ya khou bvela phanḓa na u dzi sumbedza vhukati ha vhukonḓi vhu re hone zwazwino kha ikonomi .
A hu na ane a tea u sema tshipikiṱere kana nga khole a thithisa tsedzuluso .
Ṱhoḓea ya nyimele dza u shuma dzi fanaho na ḽevele dza nṱha dza vhutsireledzi dzi ṱoḓa , vhukati ha zwiṅwe , ndaulo kha u dzhena thwii nga phanḓa na u siana ha mudzhenelano , na u anzela u vha na u fhandekana ha gireidi kha midzhenelano .
Ngeletshedzo ya makone i ḓo ṱoḓea u khwaṱhisedza uri matheriala o nangiwaho o khwaṱha nga fhasi ha nyimele dzo kalulaho dzi lavhelelwaho dza vhupo .
Hune muthu a hola muholo u theliswaho u sa kokodziwiho mbadelo ya SITE kana PAYE , vha tea u badela muthelo wa tshifhinganyana .
Vho vha vhe tshipiḓa hafhu tsha thimu ya Springbok ye ya wina Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Rugby fhano hayani ..
Koporasi yo bveledza sisiṱeme ya ndaulo na matshimbidzele a nga ngomu u itela u ṱalusa na u fhungudza vhuleme ha ndaulo .
A hu na pfanelo ya mbuelo kana iṅwe pfanelo ya lushaka lufhio na lufhio kha maḓaka a Muvhuso i nga waniwa nga ndaela .
Mbuelo dza ṅwaha dza nga ngomu ha sibadela
Zhendedzi ḽa Thekhinolodzhi ya Mafhungo ḽa muvhuso : U ḓadzisa kha mafhungo a tshumelo ya muvhuso ane a khou ambiwa nga hao afho nṱha , Maanḓa na mishumo ya Minisiṱa zwi ya na kha SITA .
Ezwi zwi sumbedza uri hu si kale , zwifhaṱo zwiswa zwinzhi zwi ḓo fhaṱiwa .
Thagethe ya ḽishandi ḽa Orwell afha ndi maitele a vhaṅwe vhorapolotiki a u pfuka vha ya kha mahoro mahanedzi musi khetho dzi tsini .
Arali Phalamennde ya tendela Mulayotibe u rumelwa kha Muphuresidennde .
Zwikolo zwoṱhe zwo wana migaganyagwama yazwo hu si na vhukonḓi , nahone maitele a u lavhelesa uri migaganyagwama iyi i khou shumiswa hani , o thomiwa .
Thikhedzo i si ya zwa masheleni ( Thikhedzo ya Mveledziso ya Bindu ) ;
U bveledzwa ha mivhigo ya u fhedzisela zwi nga dzhia maḓuvha a 180 .
Sa zwe ra vhudza vhathu tshifhinga tshinzhi uri ri ḓo vha ṋea mishumo yavhuḓi na nnḓu dzavhuḓi dzo lugelaho u dzula vhathu , ri tou vhofhea u sa humela murahu .
U ṋetshedzwa ha tshipiḓa tsha dzibada kha Komiti ya u dzudzanya ho no ḓi itwa nga Musumbuluwo wa vhege yeneyi .
Ro ṋetshedza gizara dzi linganaho 315 000 dza maḓi dzi shumaho nga ḓuvha ṋaṅwaha nga Phando , dzine vhunzhi hadzo dzo ṋewa miṱa i shayaho , vhane vhunzhi havho vho vha vha sa athu vhuya vha vha na bombi dzi bvaho maḓi a u fhisa .
Mugaganyagwama wa masipala wo vhumbwa nga mugaganyagwama wa kushumele na mugaganyagwama wa khephithala
Wa vhuya wa phasiswa wa vha mulayo , Mulayotibe u ḓo fhelisa Mulayo wa Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Thengo u Takalelwaho , 2000 ( Mulayo wa 5 wa 2000 ) na u khwinisa miṅwe milayo i elanaho na thengo .
Mutevhe mulapfu u sa kholwisei wa zwipikwa wo no vha u sa langei na u fhira vhukoni ha SETA ha u shumana nazwo .
U fhelisa tshanḓanguvhoni zwi ṱoḍa vhuḓidini ho kuvhanganaho u bva kha riṋe roṱhe .
Naho zwo ralo , ho vha na u dzhiela nṱha zwauri mbekanyamaitele dza dzibannga idzi dzi khombo .
Kha vha ḓadze fomo nga vhone vhaṋe , SARS a i nga shumani na fomo yo ḓadzwaho nga muṅwe muthu .
Ṱavhanyisa u gudiswa ha Vhashumi vha Tshitshavha vha Muṱa kha zwa phurofeshenaḽa na zwinwe u vhona uri miṱa yo sedzwaho i thuswa na u sedzeswa nga ngona .
Miraḓo ya tshigwada tsha vhaambasada ;
ṱhoḓea ya u vha khagala nga ha vhuṱumani vhukati ha phurosese ya u dzhenela na u dzhia tsheo ha vhukuma na u vha na vhuṱumani vhukati ha u kwamana na tshitshavha na u dzhia tsheo .
Vho vha vhe khonani khulu ya khotsi anga .
Zwi dovha hafhu zwa vha zwa ndeme u vhona uri hu khou vha na ndinganelo vhukati ha devhula na tshipembe kha tswikelelo yavho ya ndambedzo ya ṱhoḓisiso , na zwikhala zwa vhumagi , khathihi na u bveledzisa vhukoni ha zwa ṱhoḓisiso sa tshibveledzwa tsha ndingedzo dza ḽifhasi .
U shumisa na u ṱola Gumoṱuku ḽa Zwilinganyo zwa Mafhungo a Tsireledzo .
Phambuwi ya matheriala iṅwe na iṅwe u bva kha kushumele kwa kotara nga kotara kwo pulaniwaho ku ḓo vhigwa .
Zwa maṋo ( Zwa mutheo na zwa vhomakone )
U imiswa ho vha ho ṱalifha sa izwi ho vha ho ḓisendeka nga tsumbatshifhinga i re na vhulondo kha maṅwe anga hanefha kha maitele - nga maanḓa maitele kha zwa ndimo .
He sisteme dzoṱhe dza kundelwa u ṋetshedza tshivhangi tshihulwane , vhakhoudi vha re na tshenzhemo kha Dzimbalombalo vha SA vha wana tshivhangi tshihulwane nga zwanḓa .
15 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha savei ya 2016 / 17 ya nga ha ndambedzo ya Mishumo ya zwa Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
U bvela phanḓa na u ḓidzhenisa ha zwitshavha na vhadzhiamukovhe vhapo kha mbekanyamushumo .
U vhea maimo a tshumelo
Tshumelo idzi dzi ṋekedzwa nga masipala nahone dzi katela tshipimo tshiṱukusa tsha muḓagasi , maḓi na tshumelo ya mabunga zwo linganaho u kanzwa ṱho ḓea dza miṱa i shayaho .
Muvhuso u nga amba uri u khou lingedza u thivhela vhathu kha u fhurwa tshelede .
Nga nnḓa ha theo ya mulayo yo fhambanaho ine ya shuma kha vhunzhi ha vhupo , hu na tshivhalo tsha vhadzheneleli vhane na vhone vha dzhenelela kha nyavhelo na tshumiso ya mavu .
Iṅwe khombo ndi u shayea ha tshikili tsho linganaho tsha thekhinikhala maelana na mbekanyanḓisedzo i dzulelaho u ṱandavhuwa na vhukoni ha ndangulo ya ndaka u itela u khwinisa vhubveledzisi kha dzindango .
Tsenguluso ntswa nthihi yo fhedzwa kha mbekanyamushumo ya khomishini kha ṅwaha u no khou sedzuluswa :
U khethekanywa ho sumbedziswaho afho fhasi ndi ha u sumbedza vhathu vha shumaho u ya nga u fhambana ha mishumo yavho kha vhupo vhu re fhasi ha Prince Albert .
Khetho dzi itwa hu khou tevhedzwa Milayo ya GEMS yo ṅwaliswaho , na
U anḓadza mafhungo u itela tswikelo nga tshitshavha nga u angaredza zwi fana na u anḓadza mafhungo u tshi itela vhuṱoḓesi .
U kuvhanganya na u ṋetshedza mivhigo i re tshifhingani nga mvelaphanḓa yo no itwaho .
Honeha , zwi kha ḓi konadzea u khunyeledza uri mbadelo kha tshikwama dzo vha dzi songo itwa nga u ṱavhanyedza kana u humbulelwa .
Maanḓalanga a mbulungo ya masheleni a nga wanala kha bodo yo ḓiimisaho nga yoṱhe i re na maanḓa o ṱanḓavhuwaho a u thoma mbekanyamaitele ya mbulungo ya masheleni na u nanga mbulungo dza masheleni , naho hu na uri bodo yo raliho zwi tshi nga konḓa u i tsireledza kha polotiki .
Pulane ya Zwirengwa
Masiandaitwa oṱhe a nga bveledzwa u bva kha zwithu zwiṱuku fhedzi zwo ṱangana zwa vha nyito guṱe khulwane dzine dza bvelela tshifhinga tshilapfu .
Khabinethe i fulufhedzisa maAfurika Tshipembe uri u tandulula thaidzo ya u sa vha hone ha mishumo zwi kha ḓivha zwone vhuvhekanyandeme ha muvhuso .
U dzhenelela ho dzudzanywaho : Vhunzhi ha masipala miswa yo hulesa u ya nga ha mbalo ya vhathu na fhethu u itela u tendela u dzhenela ha vhunzhi vha vhadzulapo kha maitele a konḓaho a u pulana .
Kha vha sokou isa phanḓa na u tshimbila kha vhupo ha nnyi na nnyi ha tsinisa vha humbele thikhedzo .
Davhi ḽa bindu
( g ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano i tshi nga tendelana kha Mulayotibe wo khwiniswaho sa zwe wa phasiswa zwone nga Buthano , Mulayotibe u ḓo fhiriselwa kha Khoro , nahone arali wa phasiswa nga Khoro , u fanela u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
Maambiwa : ndi manweledzo a tshivhumbeo tsha muṱangano , u thoma nga mutevhe wa vhane vha vha hone , tshitatamennde tsha mafhungo o fhambanaho a vhadzheneli na phindulo dziṅwe na dziṅwe dzavho .
Zwikili zwa ndangulo ya mutakalo kha ḽeveḽe ya fhasi ya sisiṱeme ya mutakalo ( tshiṱiriki tshiṱuku na tshileludzi ) zwo topolwa sa vhugudisi ha ndeme .
Mbudziso ndi uri ṱhumano iḽa i ngafhi , u ita mutevhe uḽa hani ?
U amba : Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori itshi .
Hu na phurogireme ya u fuwa ṱhulo .
Ṱhoḓea dza u dzhena kha ḽigi iyi dzi a konḓa lune mashango a bvelaho phanḓa manzhi a sala nnḓa .
Mbetshelwa ya mbuelo i sa athu u badelwa i vhalelwa nga datumu ya u vhiga hu tshi shumiswa maitele a u saukanya khohakhombo .
U khwaṱhisedza vhudavhidzani vhukati ha vhaimeleli vha vhadzhiamikovhe hu tshi katelwa masipala
Themamveledziso ya u konisa nyito dza ikonomi dzine dza thusa kha nyaluwo na u sikwa ha mishumo .
U swikelela ha ḽa Afrika kha zwibveledzwa zwa thekhinoḽodzhi ya tshikhala a zwi tsha vha mafhungo a dzanga nahone hu na ṱhoḓea ya u ṱavhanyedzisa u swikelela thekhinoḽodzhi na zwibveledzwa .
Thaidzo ndi ya uri khumbulelo yo ṱanḓavhuwesa .
Musi u sa lingana uhu hu shi khou shuma sa zwikonḓisi zwa mveledziso nga huswa , hu fanela u tandululwa na u khakhululwa .
Tshifhingani tsha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , vhorabulasi vha vhafumakadzi vha vundu vha swikaho sumbe vho kunda kha khethekanyo dzavho dzo fhambanaho kha vhuimo ha lushaka .
PHETHISHINI NDI MINI ?
Musi no no fhedza pulane yaṋu , ṅwalani na u ola khungedzelo iyi nga vhudele kha siaṱari ḽa seli .
Fhedzisani tshirendo nga u ṅwala maipfi a re na pfanapheledzo o ṱahelaho mitaladzini . yanga vhalela yanga
Fhungo ndi ḽa uri , vhagudi vha nga dzhena kha tshaka dzoṱhe dza nyofho , thaidzo na vhuleme musi vha tshi khou lingedza u guda nga vhone vhaṋe .
Tangedzelani thangi kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa maipfi aya .
Ri a ḓivha uri saintsi a i na vhushayasia musi zwi tshi ḓa kha kiḽasi na tshipikwa .
Nḓisedzo ya thusedzo ya ndambedzo ya matshudeni vha shayaho na yone yo itiwa .
Muphuresidennde vha ḓo dovha vha ṱola mvelaphanḓa yo itwaho nga thandela dza muvhuso maelana na ṋetshedzo ya maḓi , muḓagasi na dzibada vhuponi uvho .
Zwi na ndeme u vhona uri mimuya ya shangoni na thaidi i no khou dzhena zwi anzela u sia maḓi a kha khavhamagabelo , ngeno mimuya ya lwanzheni na thaidi i no khou huma zwi tshi vhanga uri maḓi a iswe kule na phendelashango .
Tsho shumiswa kha madzulo a Buthano ḽa Nnḓu ya Cape u bva 1854 u swika 1884 .
Tshikafhadzo ya zwiko zwa maḓi a bvaho fhasi zwi nga kwama kushumele kwa zwiko na bayodaivesithi i elanaho , zwa fhungudza vhukoni ha zwiko u konḓelela gomelelo ḽo kalulaho .
Mulayotewa u ita uri i vhe ndaela ya mulayo uri vhaimeli vha vhathu vha vhe na vhuḓifhinduleli kha tshitshavha misi yoṱhe kha mishumo yavho .
Tshanduko ndi dza vhuṱhogwa na u sumbedzisa vhutepe vhune ha vha hone u dzudzanya mbekanyamaitele kha nyimele dza nga nnḓa .
U shandukisa maitele a zwa ikonomi uri a katele zwiko zwa vhupo sa tshelede kha akhaunthu dza lushaka , zwi ḓo dovha zwa ita uri hu kone u vhonwa ndeme yazwo , na u alusa u dzulela u shumiswa hazwo .
Vho Semenya vho ita uri shango ḽi ḓihudze ngavho vhukati ha zwine zwa si vhe zwavhuḓi , vha kha ḓivha vho khwaṱha na u sa dzinginyisea .
1.2 . Ndi mushumo wa MaAfrika vhoṱhe u funzana nga ha pfanelo dza vhafumakadzi na vhana , na u wana nḓila dzo fhambanaho dza phodzo dziṋe dza vha hone u itela u thusa vhapondwa vha khakhathi .
Muhasho u ḓisedza tshumelo dzo serekanaho ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha ṅwaha nahone vhuponi ha u lafha hu no anzela u vha na mutsiko .
Ndeme ya ndaka ya vhudzulo i sedzuluswa kha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u vhiga .
ṱalutshedza mishumo mihulwane ya dzangano kana thandela nngede yo nangiwaho
I ḓo lambedzwa nga kha tshikwama tsha vhukati tshine tsha ḓo kona u swikelelwa na nga madokotela a dzilafho a phuraivethe vhane vha funa u shela mulenzhe kha tshikimu itshi .
" Ndi na maanḓa ane nda nga kokodza kholomo dza fumbili nga luthihi ! "
Ṱhanganelano mushumoni wa sekhitha dza masipala na maṅwe mazhendedzi a muvhuso
Vho vha vha sa ṱoḓi u pfuluwa ngauri vha tsini na hune vha shuma hone .
Hu ḓo itwa khunguwedzo ya mishumo nahone hu ḓo khwaṱhiswa ndingedzo dza vhugudisi kha miraḓo ya tshiṱafu vha maimo a fhasi .
U shumiswa ha ndayo idzi nga masia o fhambanaho zwi katela kha dizaini , nḓisedzo na ndangulo ya mavu a no khou shumiswa u itela mveledziso ya ha u dzula na zwezwo zwi a ṱuṱuwedzwa .
U anetshela hafhu thevhekano ya zwiitei zwi tshi yelana na vhaanewa vho fhambananaho .
Sa tsumbo , arali tsheo yo dzhiwa ya uri thikhithi dzi khou ḓo rengiswa phanḓa ha ḓuvha ḽa mutambo fhedzi , a hu tei u vha na u pambuwa nga ḓuvha ḽa mutambo .
Hezwi zwi sumbedza uri vhathu vha vhupo ha mahayani vha funa nḓila ine milandu ya shumiwa ngayo ngauri i a sengiwa ya ṱavhanya ya fhela .
Ṱhoḓisiso yo dovha ya sedza-vho na phimo musi dzi tshi vhambadzwa na dza mavundu maṅwe ho ṱalukanyiwa tshoṱhe saizi ya maraga ya Vundu na uri u engedzwa ha mithelo a hu nga kwami nga nḓila i si yavhuḓi tshumelo dza u gembuḽa dza Vundu .
Ndi khou ṱoḓa u vhona Mapuka
Masipala wa tshiṱiriki na mimasipala yapo kha vhupo honoho i fanela u shumisana yoṱhe nga u thusana na u tikedzana .
Phothifolio dzi elanaho fhedzi na mafhungo a tsireledzo dzi ḓo vhonala fhasi ha ṱhoho iṅwe na iṅwe yo fhambanaho kha ḽiṅwalo iḽi ḽa mbekanyamaitele .
Fhedzi a si uvhu vhulwadze fhedzi vhune ra fanela u kunda .
Kha vha ḓilugisele vha sedze nyimele dza mutsho na dza maḓi .
Zwino ḓiambeni nga u tou ṅwala .
I dovha hafhu ya ṋetshedza tshumelo dza ndangulo ya masheleni na vhufaragwama , u tea mbadelo na tshumelo dza ndangulo ya tshikolodo kha dzibodo dza maḓi dzo tiwaho , zwiimiswa zwa ndangulo ya maḓi na kha Muhasho .
Kukumusani muvhili waṋu nga hune na nga kona .
Ho no vha na vhathu vha firaho 59 miḽioni vhe vha ḓiṅwalisa kha Sisiṱeme ya u Ṅwalisa Mulwadze wa Mutakalo .
" webusaithi ya SARS " zwi amba siaṱari ḽa mathomo ḽa webusaithi na masiaṱari a webu dzi wanalaho afha kana tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshadzo ;
Zwikili zwa u ṅwala muvhigo na vhudavhidzani zwavhuḓisa .
Nyambedzano dza mulovha dzo vha dzo ḓisendeka kha u thoma vhushumisani kha mafhungo a ngaho mabindu , mimaini , mvelele , pfunzo na thekhinoḽodzhi ya mafhungo .
Naa hu na maga a u thivhela vho a dzhiaho u thivhela vhashumi u wa nga kha matheriala u vunḓeaho musi vha tshi khou shuma ṱhangani ?
Ndi maipfi afhio a re na raimi ?
SIDSSA ya 2021 i khou farwa nga fhasi ha thero ine ya ri : " Themamveledziso ya maimo a nṱha , mbuedzedzo na nyaluwo i katelaho " .
U bva kha vhuṱanzi ha ngomu ha zwigwada zwi dovha hafhu zwa konadzea u thoma ndeme ya ngomu ya tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe .
Ndi tshi lavhelesa kha khumbelo iyi ya ḽaisentsi nga mbalotshikati henefha kha mabambiri a vhuṱoḓesi a fumisumbe , zwenezwo vha kha muvhuso wo fhambanaho tshoṱhe u ya nga vhuṱumetshedzi vhukati ha vhuṱoḓesi na vhubveledzi .
Ni khou humbelwa u sumbedza tshivhalo tsha vhathu nga awara kha uri zwi shumiswe u itela thandela , maḓuvha a u thoma na a u fhedza , khathihi na thebulu ya tshifhinga ya thandela i sumbedzaho u swikelelwa ha mishumo ya ndeme kana zwisumbi .
Ri a zwi ḓivha hafhu uri mbilaelo khulwane ya miraḓo ya mmbi ya kale , nga maanḓa vhalwelambofholowo vha u ranga , ndi u kundelwa u swikelela phensheni dza tshipentshela , kana u ongolowa ha maitele aya .
C. Mishumo i ḓaho
Pfanelo dza polotiki na dza vhadzulapo dzi ambiwa sa pfanelo dza murafho wau thoma .
Ndi khou ṱoḓa u i tevhelela .
Iṅwe ya mbuno dza ndeme kha mufhindulano wa u ṱhanganelano ya ikonomi wo sedza kha mveledziso kha mimaraga ya masheleni a ḽifhasi .
2 Izwo zwithu zwo itea lini ?
U songo dzikusa tshisima .
Muhasho wa Vhuendedzi na Mishumo ya Tshitshavha i na burantshi dza rathi , iṅwe na iṅwe i sedza zwipikwa zwe zwa tendelaniwa khazwo .
Naho zwiṅwe zwa zwiṋetshedzwa zwo thithiswa , Khabinethe yo fushea nga mbonelaphanḓa ya u vhuyelela ha mbekanyamushumo dza zwigwada .
U lapfisa vhutshilo ha themamveledziso ya mutakalo na u dzudza tshishumiswa tshi tshi khou shuma , muhasho u ḓo isa phanḓa na ndondolo ya zwishumiswa zwoṱhe kha zwiimiswa zwa mutakalo zwo fhambanaho .
Zwa zwino pfukiselo vhukati ha masia ho tandekana nga nṱhani ha zwiimo zwo fhambanaho zwa tshumelo .
Ri tshi ri Tshanduko yo fhelelaho ya ikonomi ya matshilisano ri vha ri tshi khou amba mini ?
Tshifanyiso tshi re afho fhasi tshi sumbedza nṱha dzo fhambananaho dza ndangulo ya saikili ya thandela khathihi na u sumbedza vhushaka vhu re hone .
Muanetsheli u ṱalutshedza mafhungo ane a sa ḓo ambiwa nga zwipuka , tshiṋoni , kutukana , mme na kuṱari .
Kanzhi vhanna na vhafumakadzi vhukuma vha nyito , tshirunzi na mikhwa ya nṱha - avho vha shandukisaho shango ḽashu , a si vhorapolotiki na vharangaphanḓa vha poḽitiki vha re na vhuṱali , ndi vhathu zwavho .
Hei ndi mbonalo ye ya tou anganyelwa nahone ṱhalutshedzo i nga si tou vha yo livhaho nga nnḓani ha musi mbumbelwe ya maḓi ya ayoni i tshi khou ḓivhea .
IMF na Bannga ya Ḽifhasi vha khou humbulela uri ikonomi ya Afrika Tshipembe i ḓo aluwa zwi sa swiki kha phesenthe nthihi ṋaṅwaha .
Hune ndangano ya miṱangano yo dzudzanywaho hu tshe na tshifhinga na miṅwe miṱangano yo tiwaho na vharengi , tshifhinga tsha u thoma muṱangano tshi tea u tevhedzelwa zwa vhukuma .
Muvhigo wa thandela khulwane ya u shandukisa zwithu ya Ndima ya U Thoma wa Muhasho wa Zwa Vhuendedzi u na phimo dza nḓila nṋa dza kufhaṱelwe kwa ḓorobo dzi re na vhuṱumani na zwiimiswa zwa netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Ṱhoḓea dza u ṱanganedzwa :
Phambano ya vhathu zwi amba mvelele dzo fhambanaho na nyimele ya u shuma yo fhambanaho .
Mabunga aya a na tsiravhulwadze nahone ha ḓuri musi o dizainwa zwavhuḓi , u shumiswa na u ṱhogomelwa .
Kha vha humbele u gandiselwa mabammbiri a phoḽisi dza mbadelo dza bannga vha vhudzise na muthu wa vhuraru o ḓiimisaho nga eṱhe uri a ṱalutshedze zwo ṅwalwaho nga maḽeḓere maṱuku arali vha si na vhuṱanzi .
( a ) Muhaṱuli Muhulwane , ane a ranga phanḓa miṱangano ya Khomishini ;
U pwashekanywa na madzina a maga kana nṱha dza saikili ya thandela a nga fhambana zwi tshi bva kha zhendedzi ḽi no khou lambedza kana muhasho wa muvhuso .
Ro lingedza u ṱuṱuwedza zwiṱereke zwi re mulayoni , fhedzi zwo thudzelwa thungo .
Tshidodombedzwa tsha siangane tsha u bveledza mbadelo dza thandela na zwiteṅwa zwa mugaganyagwama zwo haseledzwa ka luṱa lwa masheleni a thandela .
Komiti dza Wadi dzi tea o kona u tandulula khuḓano nga nḓila i fhaṱaho .
Zwino ṅwalani fhungo nga fhasi ha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe ni tshi amba uri ndi zwifhio zwine na vhona zwo tea kana zwi songo tea vhana .
2.2 . Tshipikwa tsha u farwa ha uyo muṱangano ndi u ṱuṱuwedza zwikili zwa athizene sa izwi ḽi buḓo ḽi shumaho zwavhuḓi khathihi na u vula zwikhala zwa vhushumisani kha iḽo buḓo .
Tshitshavha tshi ṋewa miṅwezi miraru u bvisa vhupfiwa hatsho .
U linga arali vhagudi vha vha tshi nga kona :
Odithi ya ḽivi yo dzhiwaho nga vhashumi ya ṅwaha une wa khou sedzuluswa yo sumbedza uri ndango dza dzifomo dza ḽivi dzi ṱoḓa u khwaṱhisedzwa .
Kha ri ṅwale Ṅwalululani mafhungo a re afho fhasi ni tshi shumisa maiti o teaho .
Senthara i wana mishonga yayo u bva London Vhubvaḓuvha luthihi nga ṅwedzi fhedzi .
Tshiimo tsha zwa masheleni tshi sa langei tshi nga badelwa lwa tshifhinga tshipfufhi nga u koloda hunzhi .
Vha dzhia dziphindulo dza vhadzheneli kha puḽenari vha sedza kha notsi dza khoso dza siaṱari 87 u vha thusa .
Izwi zwi thusa Afrika Tshipembe u swikelela zwipikwa zwaḽo zwa dzitshakhatshakha , zwa dzingu na lushaka , zwi hulusa Mulevho wa Durban na Mbekanyamushumo ya Mashumele yo tendelanwaho nga UN ngei Muṱanganoni wa Ḽifhasi wa u lwa na Tshiṱalula nga 2001 .
U khwinifhadza GIS hu tshi itelwa vhupo ha Greater Marble Hall khathihi na u bvela phanḓa na u vhu londola khathihi na u vhu vusulusa .
U wana , sa zwa ndeme u itela u rumela khunguwedzo ya thandela , dzikhophi dzo fhambanaho ntswa dza zwitandadi , zwidodombedzwa , nyimele dza konṱiraka na dziṅwe khanḓiso , dzi songo dzheniswaho fhedzi dzo katelwaho kha maṅwalo a thandela nga ndivhanele .
Hezwi zwi fanela u shumiswa nga maanḓa kha vhupo he ha vhambela na khorido dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzi no tshimbileswa khadzo .
Izwi zwi ḓo katela madalo a Mthatha u ṱola mvelaphanḓa dza vhukavhamabupo na dziṅwe thandela dza themamveledziso ya vhuphuresidennde kha vhupo uvho .
Nzudzanyo dza ndambedzo dzi fanela u sumbedza nyimele iyi i sa lingani .
( d ) u dzhielwa nṱha ha murangaphanḓa wa ḽihoro ḽituku ḽi re na tshigwada tshihulwanesa vhusimamilayoni uri a vhe ene Murangaphanḓa wa Vhuhanedzi .
Tsedzuluso ya ṅwaha nga ṅwaha ya vhaunḓiwa : Ṅwaha muṅwe na muṅwe , Tshikimu tshi sedzulusa uri vhaunḓiwa vha kha ḓi tea u wana mbuelo u ya nga Milayo ya tshikimu naa .
Matheriaḽa na zwishumiswa - ndi mafhungo mahulwane u lugisa mutevhe hu tshee na tshifhinga na u topola zwiteṅwa zwine zwa ṱoḓea , tshivhalo na zwauri zwi khou ya u shumiselwa mini .
Kha zwiṅwe zwileludzi zwa nḓisedzo ya tshumelo , sa tsumbo , a hu na u shuma sa thimu na kathihi .
Ri ḓo lumbama kha fulufulu kha u vusuludza Tshumisano Ntswa kha Mveledziso ya Afurika , sa maano a vhuṱali kha mveledziso ya ikonomi kha dzhango .
Lushaka lune lwa vha na vhathu vha 57 miḽioni vhe vha ima kha miṅwaha yo fhiraho vha kunda iṅwe ya sisiṱeme mmbi vhukuma ye ya vhuya ya dzudzanywa nga vhathu , tshiṱalula nga muvhala .
Ndivho ya Mulayo yo sedza kha u khwaṱhisa tsireledzo ya pfanelo dza vhatsivhudzi vha ndaka i yelanaho na zwimela zwo yaho nga u fhambana .
Muvhuso wo topola tshiimiswa tsha Telkom sa ḽone zhendedzi ḽine ḽa ḓo ranga phanḓa kha u thusa kha ṋetshedzo ya burodibende .
Vhorathandela vha ḓo rumela kha ḽiga ḽa u thoma makumedzwa a tekeniki fhedzi .
Vha ite mutevhe wa tshenzhemo ya mushumo khulwane ine ya fana na vhuvha ha ino thengophikhisano we vha u shuma zwavhuḓi nahone wa fhela ( kana une wa kha ḓi ya phanḓa ) kha miṅwaha miṱanu yo fhelaho :
Vhahumbeli vha ḓo tea u swikelela ṱhoḓea dza u sedzuluswa sa zwe dza randelwa nga maga a gumoṱuku a vhutsireledzi ha mafhungo .
Hoyu wo vha u muṱangano wa nnyi na nnyi fhedzi wo vha u songo ḓivhadzwa tshitshavhani .
U sa dzika ha tshelede yashu nahone ho itisa uri ri sa shume zwavhuḓi kha nḓowetshumo dza thengiselonnḓa .
Uyu ndi Mulaedza wa Lushaka wa u thoma u itwa ri si na Muphuresidennde mutumbuli washu , Muhulisei Vho Nelson Rolihlahla Mandela .
Tshishumiswa tsha vhuvhili kha u swikelela tshipikwa itshi ndi nga kha u kunga vhabindudzi fhethu nga kha vhubindudzi thwii kana vhubindudzi vhu sa swiki thwii sa zwo laedzwaho nga Puḽane ya Yuniti ya Tshitshavha ya tshifhinga Tshilapfu yo tendelwaho nga khoro .
U khwaṱhisa uri mugudi muṅwe na muṅwe u swikelela gumoṱuku ḽa bugu dzo randelwaho na bugu dza u shumela dzi ṱoḓeaho u ya nga poḽisi ya lushaka .
Sa musi ro , naho zwo ralo , u bveledza vhuṋe na nḓila ya u guda lwa miṅwaha , vha nga tshenzhela uri themendelo dzoṱhe dzi nga si ḓo shandukiswa nga nḓila i eḓanaho .
Mpfu dzo vhangwaho nga nyito dza mapholisa
Kha vhashumi , tsireledzo ya mushumo wavho i bva kha u kona u kunga vhubindudzi kha mabindu avho , nahone arali vha sa bindudzi kha mabindu a muvhuso , hu si kale a a wa vha a lozwa .
Muhasho u ḓo khunyeledza thengiso ya mishumo ya vhubvaḓuvha ya North West Star kha vhashumisi vha zwiendedzi vhane vha khou tou thoma .
Minisiṱa , nga murahu ha vhukwamani na Bodo , vha nga shumisa masalela u ṋetshedza mveledzwa kha ndivho dza Mulayo uyu , hu tshi katelwa u khwinisa vhukoni ha ndaulo na vhukoni ha Bodo na tshikwama na u thoma tshikwama tsha mbetshelwa .
Muṱangano wa zwa Vhubindudzi wa Afrika Tshipembe wa ṅwaha muṅwe na muṅwe ( SAIC ) u khou bvela phanda na u kunga vhabindudzi vhane vha nga bindudza fhano kha ḽino .
Ahuna u shumiswa ho khwaṱhaho ha milayo ya maitele na Mulayo wa Vhuṱanzi musi hu tshi sedziwa phambano .
Ri tea u vha ri tshi khou ri kha riṋe vhaṋe , bannga dzi kha vhuimo ṋamusi , ha u maanḓafhadza mabindu a tumbukaho ?
Fhedzi vhaṱoḓisisi kha tsenguluso ya zwenezwino , yo anḓadzwaho kha Dzhenala ya zwa Mishonga ya Brithania , vho sumbedza hu na vhushaka vhu re tsinisa vhukati ha tshifuwomvumvusi na muṋe watsho zwine zwa ita uri hu vhe na mbuelo dzavhuḓi .
Mahoḽa , ro tshenzhela u tsa ha ikonomi lwa u tou thoma kha miṅwaha ya 17 .
vhuṱanzi ha tshumelo ya nndwa , tsumbo . ṱhanziela ya tshumelo
Mbekanyamushumo ya u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo i ḓo vhumba mutheo wa izwi .
Maelana na sia ḽa iwe muṋe , tshipiḓa tsha u thoma ndi poḽotiki yashu .
Mikano mihulwane ndi ya uri murekanyo wo itwaho a u anzeli u sumbedzwa .
Thavha yo ita bande ngei nṱha .
Tshitatamennde tshi nga itwa nga mukhantselara , vhamusanda , mushumeli wa tshitshavha kana mufunzi
Asesimenthe ya khombo yo itwa nga Muhasho .
Zwiitei zwine zwa vhanga u bviswa ha thundu zwi katela thengiso , u ṋea , u ṋekana , ndozwo , lufu , na mupfuluwo .
Tsha u thoma ndi u vhulunga u khwinisa tshikwama kha mbadelo na dziṅwe nyimele dza tshumelo .
Hei phemithi ya u vhambadzela nnḓa I fhelelwa nga tshifhinga nga murahu ha miṅwedzi miraru nahone a zwi kateli khovhe dza maḓini avhuḓi .
Mafhungo o ṱanganedzwaho u bva kha masia a u sala murahu o fhambanaho u fana na u pulana na u ita shedulu , ndangulo ya mafhungo , ndangulo ya tshikoupu na ndaulo .
A zwiho khagala uri naa kha nyimele dzoṱhe izwi muthu a tshi ṱoḓa u ḓivha muloi u vha a khou ṱoḓa u lwa kana u huvhadza uyo muloi naa .
Nḓisedzo ya maanḓa ya zwinozwino i ne ya vha na maanḓa mahulwane i ne ya vha na vhuvhili ha elementhe dzi tevhelaho :
Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe uri ni vhona u nga lungano lu khou amba nga mini .
Kha vha ite uri vhathu vha thome u ṅwala u ṱavhanya sa izwi zwi tshi fhaṱa vhupfiwa ha pulana uri i vhe hone .
Zwino ri ita khuwelelo kha mashango a ṋetshedzaho tshelede uri a engedze mbadelo dzao kha aphiḽi dza ndondolo ya vhathu dzi linganaho nga ṱhoḓea dza vhathu vho kwameaho , vha sa khou ṱuṱuwedzwa nga maanḓa nga ḽevele dza dzangalelo ḽa midia .
Maitele a tevhelaho na nyendedzi dzo anḓadzwaho kha maṅwalwa a dzitshaka zwo shumiswa sa siangane na mafhungo a tikedzaho kha zwa mveledziso ya Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe u itela mvelele ya zwa maḓi .
Nga murahu ha u ḓiswa ha mbilaelo dza nga ha kulangele kuswa kwa Visa , muvhuso wo ta Komiti yo Vhumbwaho nga Dziminisiṱa dzo fhambanaho ( IMC ) nga ha Kulangele kwa Ṱhunḓu .
Hu khou nukha mini ?
Fhedzi musi ri tshi khou lingedza u khwinisa vhuḓi na u bveledzisaphanḓa mbekanyamaitele dza u shumana na avho vhe siwa nga mbekanyamushumo dza tshitshavha na dza phuraivete dzine dza khou itwa zwino , ri a zwi ḓivha uri zwithu zwi khou ongolowa u fhirisa zwe ra vha ro lavhelela zwone .
Themo ḽa mufariwa o lindelaho tsengo nga u ralo ḽo thomiwa zwi tshi elana na maitele a dzitshaka u itela u dovha ha katelwa avho vho wanwaho mulandu vho lindela tshigwevho .
Sisteme dza dzhenereitha ya nyuṱroni , hu tshi katelwa na tshupu , dzi re na vhuvhili ha elementhe dzi tevhelaho :
Topola na u ṱalusa nga nḓila yo teaho tsumbo dza u shumiswa ha milayo ya Batho Pele .
Ndi a kona u topola ṱhoho ya mafhungo na nḓivhadzamuvhigi .
Vhushai vhu tea u vha swina ḽashu ḽa u tou thoma .
Zwoṱhe zwo ṱunḓwaho u bva nnḓa zwi tea u fhisiwa musi ndingo kana ṱhoḓuluso dzi tshi fhela .
Ikonomi dzo bvelaho phanḓa dza u bveledzisa Asia dzo ita uri mitengo ya u bindudza i dzule i nṱha fhedzi mitengo ya u vhulunga na yone ya ḓi vha nṱha , zwine zwa thusa kha u ṱalutshedza uri ndi ngani dzisekithara dza thundu dzi rengiseleaho mashangoḓavha dzavho dzo vha dzi sa ḓuri .
Vhagudi vha ṅwaliswa kha mabuḓo are kha mutevhe u ya nga ha mbetshelwa dza vhugudisi dzo randelwaho ;
Madzina ndi maipfi a thinwa dza vhathu , fhethu , miṅwedzi na maḓuvha .
Muvhuso wapo u ṱangana na khaedu nnzhi kha u ṋetshedza tshumelo dzine dza ḓo shela mulenzhe kha u bveledza vhupo hu re na Mulalo , ho dzikaho hu re na mutakalo .
Khasiṱama dzayo khulwane ndi ofisi ya Phuresinnde , Mihasho , Vhalangavundu , mihasho ya lushaka na , zwi sa fheleli afho , muvhuso wapo .
U sumbedza u pfesesa zwiga zwa u vhala / ndongazwiga ( sa tshitopo , khoma , tshivhudzisi , na tshigagarukela ) musi a tshi vhalela nṱha .
Afrika Tshipembe ndi lushaka lwa zwi tshilaho maḓini ḽine ḽa vha na mbambadzo ya dzitshaka ya zwa lwanzheni i ṱoḓaho u swika 80% .
Tshikoupu tsha mveledziso dza ikonomi tsho bveledzwaho nga mumono wa mafhungo a thekhinoḽodzhi tshi bveledza zwikhala zwiswa zwa u khwinisa kuvhusele .
Musi Khethekanyo yo Engedzwaho ya u Valela ya Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe yo ṱanganedza Khumbelo ya ṱhanziela ya u bvisa zwikambi zwo ṱunḓiwaho , i ḓo rume;a zwikambi kha nnḓu ya u paka ya Vhulimi nga tshifari na u ḓivhadza muingameli wa nnḓu ya u paka .
Ndangulo ya vhudavhidzani , vhutshimbidzi na khuḓano ndi zwikili zwine miraḓo ya Komiti ya Wadi ya fanela u zwi bveledza u itela uri vha kone u shuma kha vhuimo havho a vhuḓifhinduleli .
U vhala vha vhavhili / u vhala ha mugudi e eṱhe
Milayo , maga na zwithu zwa ndeme zwi nga vha na ṱhuṱhuwedzo kha uri zwigwada zwa mvelelo zwo fhambanaho zwi tshenzhela hani na u fhindula musi wa tshanduko .
1.1.4. Khabinethe i ita khuwelelo hafhu kha sekithara dzoṱhe dza tshitshavha , nga maanḓa muvhuso , mabindu na tshitshavha zwatsho uri vha fhaṱe mutsindo wavhuḓi wo engedzeaho kha kotare ya vhuvhili uri phimo dza nyaluwo ya ikonomi na mveledziso dzi dzule dzinṱha na u thusa u vhulunga mishumo .
Mbuno malugana na u sa vha hone havho kha zwa u ṱoḓisisa a si zwe zwa tendelanwa nahone zwi ḓo shumanwa nazwo kha ino khaṱulo saizwi zwo fanela u shumanwa nazwo na ndavheleso ya ndeme u thoma .
Mbilaelo khulwane ndi ya u langa u kavhiwa u itela u thivhela u kavhiwa u bva kha muthu u ya kha muṅwe vhukati ha vhalwadze na u tsireledza vhashumi vha vhuongelo .
Ḽo tea nnyi ?
Ṅwalani phindulo yaṋu kha ḽidzinginywa iḽi .
Ri pfa ro takala u dzhiela nṱha uri vhunzhi ha khoro dza ḽaiburari dza vundu dzo phaḓaladza dzibugu zwavhuḓi kha tshiṱiriki tshavho .
Vhahashu , milayo i songo ṅwaliwaho kana yapo ya vhathu vhoṱhe na tshaka vha na nḓivho ya sisteme dzavho dza lutendo , mvelele na sialala .
Mbeu i fana na vhafumakadzi .
Nga Fulwi , Afrika Tshipembe ḽi ḓo pembelela maḓuvha a ndeme a mupo .
Tsha vhuṱanu , ri fanela u ḓihumbudza uri ndaulo ya tshelede na kuvhusele kwa mabindu ku livhana na khaedu dzi songo ḓoweleaho kha tshiimo tshashu .
Fhedzi khombo i dzula i hone i kha tshivhumbeo tsha vhazwimi vho ambaro zwiambaro zwa khakhe .
Tsenguluso ya Ndeme ya Khohakhombo ya Bindu i ya itwa nga ṅwaha .
Thero iyi i shumana na nyaluwo ya matshilisano , vhuṋe , vhuṱali , zwipfi na muvhili wa mugudi na nga nḓila ine hezwi zwithu zwa ṱanganelana ngayo .
Vha lange maitele a u ela vhutsireledzi ha vhathu na ndaka
Mbilaelo nthihi ndi ya uri zwitumbuki zwi ḓo bveledzwa nga tshivhalo tshinzhi u itela u wana dzisele , ngeno hu na uri zwitumbuki zwi khou tshinyadzwa kha maitele .
Ikonomi naho zwo ralo yo tikedzwa nga nyaluwo kha nḓowetshumo ya migodini na ya u bwa matombo ine yo engedzea nga 12.8% .
Mmbi ya Vhupileli i fanela u vha mmbi ine ya lwa nga nḓila yo teaho .
Hu bvelela mini ?
Mafhungo nga ha tshivhalo tsha vhabveledzi vha thoro khubaole haho , fhedzi zwiko zwa nḓowetshumo zwi tenda uri tshivhalo tsha vhabveledzi ndi tshiṱuku nyana kha tshivhalo tsha vhabveledzi vha mavhele .
Nga nṱhani ha tshenzhemo ya vhushai ho ḓiṋeaho maanḓa kha vhathu vha zwitshavha zwa mahayani , hu na u monamona na tshelede huhulwane kha vhunzhi ha madzingu aya .
U rekhoda vho kundelwaho u ḓa . ( Miraḓo ya Komiti vha fanela u vhudza muṅwe wa muraḓo arali vha sa ḓo kona u ḓa muṱanganoni ) .
Vhukoni ha dimogirafi hu , fhedziha , u linganyisa nga ṱhoḓea dza uri vhashumi vha na zwikili , na uri zwikhala zwa mishumo zwo linganaho zwi vhe hone .
Izwi zwi ḓo ita uri vhugevhenga vhuhulwane kha vhuthu vhu nga ṱavhanyedzelwa ha tandululwa zwavhuḓi nga aya madzangano na uri hu vhe na zwikimu zwa vhushaka hune milandu iyo ya nga sengiswa hu nga vha nga ICC kana dzangano ḽa dzingu .
Mbekanyamishumo dza tsivhudzo na vhupfumbudzi dzi fanela u bveledzwa dzo ḓitika nga nyendedzi na u tshimbidzwa kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo .
Dziṅwe dza hedzi dzo shumaniwa nadzo , dziṅwe a dzo ngo shumaniwa nadzo .
6 . Mulanguli wa IDP u monithara u bvela phanḓa ha thandela khathihi na mitsindo yadzo sa tshipiḓa tsha sisiteme ya IDP ya U monithara na U ela vhunga zwi tshi itwa kha thandela dziṅwe dza IDP dzi no khou shumiwa .
U vha hone ha masheleni u itela wekishopho dza vhubveledzi zwi amba uri u wanalea ha thumbukhwa ho tsela fhasi .
Mulayo wo ḓisendeka kha maga a uri khombo mishumoni i fanela u ḓivhadzwa nga u davhidzana na tshumisano vhukati ha vhashumi na mutholi .
u shumana na khumbelo yavho .
Kanzhi mbilaelo idzi ndi dza ndeme hu na nḓivho ya muhwelelwa ene muṋe nahone zwine kanzhi a zwi hanedzei nga Muvhuso .
Madzangalelo a miraḓo yashu a tsireledzwa misi yoṱhe nahone ro ḓikumedzela u dzudza maga ashu a vhuvhusi ha tshiofisi a nṱhesa .
Khabinethe i ita khuwelelo kha dziṅwe khamphani khulwane u edzisa tsumbo yo itwaho nga GE .
Zwiimiswa zwa tshitshavha zwi shuma mishumo yo fhambanaho na uri zwenezwo fhethu ha tshiimiswa tsha tshitshavha hu ḓo bva kha mushumo wo khetheaho une tsha u shuma .
Kha miṅwaha miraru i ḓaho , hu ḓo ḓadziswa vhana vha miḽiyoni mbili u bva miṱani i shayaho na miḓini , miṅwaha ya 15 u ya kha 18 , vha ḓo vhuelwa u bva kha Ndambedzo ya u Unḓa Ṅwana .
Zwi amba uri , tshelede i badelwaho khathihi yoṱhe i wanale hu tshi litshiwa mushumo , kana vhashumi vhoṱhe madzuloni vha tea u shandukisela tshikolodo tsho salaho tsha akhaunthu dzavho dzi vhe dzianyuwithi naa ?
U pfukwa ha Mulayo kha haya mafhungo ndi ndaṱiso ya u valelwa dzhele tshifhinga tshi sa fhiri miṅwaha miraru .
Bodo i ḓo dzula na fomo yo themendelwaho nga Vhufaragwama ha Lushaka , hu na u tendelaniwa nga Muoditha Dzheneraḽa , akhaunthu yo fhelelaho na u vha ya vhukuma ya tshelede yoṱhe yo ṱanganedzwaho na u shumiswa nga bodo , ine ya ḓo odithiwa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga Muoditha Dzheneraḽa .
Masalela a zwi bwiwaho migodini zwi amba malaṱwa a tshiomate na ane a sa vhe tshiomate lwa tshoṱhe a bvaho kha mishumo ya zwa migodini .
Thengisophikhisano dzo valwaho dza dovha dza swaiwa dzi tea u vhewa kha bogisi ḽa thengisophikhisano ( fuloro ya fhasi ) fhaḽa Ofisini dza ha Masipala .
Khomishini yo zwenezwo kumedza maga a u sa khwaṱhisa mulayo wa u shela mulenzhe u itela u khwinisa vhuimo ha mutshinyi a na vhaṅwe .
Ahuna u thivhelwa tenda dokotela o ṅwaliswa kha Khoro ya Phurofeshinala ya zwa Mutakalo ya Afrika Tshipembe
Zwimela zwi tea u rumelwa nnḓa hu saathu u fhela maḓuvha a 14 nga murahu ha u ṱoliwa ha u fhedzisa .
u vhala na tshigwada ha u sumbiwa nḓila :
Afrika Tshipembe na zwenezwo ḽo dzhia tsheo ya u sedzulusa u shela haḽo mulenzhe kha Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka .
Ri tshi ya phanḓa , hu na u khwinisea hu vhonalaho kha tshipiḓa tsha Zwiṱitshi zwa Mapholisa Zwavhuḓi zwa Zwipondwa u itela uri zwiṱisthini zwa mapholisa hu vhe na tshumelo ya zwipondwa yavhuḓi , nahone izwi zwo engedza fulufhelo ḽa vhadzulapo na thembo kha u vhiga vhugevhenga ha u tambudzwa lwa vhudzekani .
Tshipikwa : U vhona uri zwiko zwa maḓi a shango zwo tsireledzea , zwi a shumiswa , u bveledzwa , zwa londolwa , zwa laulwa na u langwa nga nḓila ine ya dzula i hone u itela u vhuelwa ha vhathu vhoṱhe na mupo , nga mbekanyamaitele i bveledzaho , vhupulani ho ṱanganelaho , zwiṱirathedzhi , beisi ya nḓivho na kuitele .
Zwi a dzhia tshifhinga vhu sa athu dovha ha phula iṅwe nḓila ntswa .
Maimo a Fhasisa kha Tshumelo dza Vhapondwa vha Vhutshinyi ( " Maimo a Fhasisa ) ndi ḽiṅwalo ḽa mafhungo ḽe ḽa bveledzwa hu tshi itelwa u ṱalutshedza pfanelo dzavho sa zwe dza sumbedziswa zwone kha Tshatha ya Tshumelo dza Vhapondwa vha Afrika Tshipembe ( Tshatha ) na u vhona uri idzi pfanelo dzi a tevhedzelwa .
HU PIMIWA MINI ?
Maraga ya masheleni i dzulela u shanduka .
Khethekanyo i tevhelaho i sumbedza gondo ḽa lwendo ḽa hune vhuṱumani ha u phapha nga nṱha vhukati ha kutshimbidzele kwa IDP na CBP ha nga bvelela hone hu tshi sumbedzwa u konadzea ha vhuṱumani uhu nga kuvhonele kwa kutshimbidzele kwa CBP .
Khethekanyo dza nṱha dza Zwa Ndeme ndi dzi tevhelaho :
Muṱangano uyu ndi iṅwe tsumbo ya muya wa vhuthihi na vhuḽedzani ha u vusuludza nyaluwo yo katelaho , ho sedzwa zwipkwa zwa BEE u itela uri hu iwe phanḓa na u khwinisa na u fhelisa khethululo kha ikonomi .
Zwine ra shumisa zwone sa vhathu vha nnyi na nnyi zwi a pfesesea uri ndi kha tshitshavha nahone ri nga si thivhelei u dzula ro vheiwa maṱo zwine zwa anzela u tshimbila nazwo .
Khethekanyo i re afho nṱha i ombedzela ndeme ya vhuṱumani vhukati ha zwipikwa zwa mbekanyamaitele na munango , mukovho wa zwiko khathihi na nḓisedzo ya tshumelo kha maitele a mugaganyagwama wa tshifhinga tsha vhukati .
Gerani siaṱari ḽi tevhelaho .
Tshumelo dza mveledziso dza ikonomi yapo dzi fanaho na nyeletshedzo na thikhedzo kha mabindu maṱuku khathihi na dziṅwe tshumelo dza Mabindu , u fana na dziATM na Vhuvhambadzi .
U thomiwa ha Komiti yo Ṱanganelanaho ya Vhubindudzi ya u ḓo vhonana na u thomiwa ha dzithendelano hu tshi ingwa Vhukwamani ha Vhavhili ho dzudzanyeaho zwi khwaṱhisa na u alusa vhushaka ha mashango mavhili uri vhu vhe kha maimo a maano a khwine .
Masheleni na mbadelo dza mashumele kanzhi dzi nṱha .
3.7 . Khabinethe yo ṱolwa nga ha u thomiwa ha mulayo wa khwaṱhisedzo dza zwenezwino dza vhusimamulayo ha mupfuluwo na ndango dza mupfuluwo dza 2014 , hu tshi katelwa thoḓea dza u enda na vhana kha mikaṋo kana vhuimazwikepe ha Afrika Tshipembe , wo thomaho u shuma nga dzi 1 Fulwi 2015 .
Musi mivhigo i tshi thoma u vhonala ṅwaha wo fhelaho nga ha khonadzeo ya vhukwila na zwiito zwa vhuaḓa kha thengo ya thundu na tshumelo dzi elanaho na COVID-19 , ro shuma nga kha vhukoni ha u dzhia tsheo u imisa zwiito zwenezwo , u ṱoḓisisa mavharivhari oṱhe u itela u dzhiela vhukando avho vha re na vhuḓifhinduleli .
Muiti wa khumbelo a nga ita khumbelo ya ngangomu , hune zwo fanela , kana khumbelo kha khothe i hanedzanaho na u badelwa ha mbadelo .
Hu na maitele o dodombedzwaho a vha khagala a u kuvhanganya na u fara mathukhwi u bva kha yunithi dzo bulwaho nga ngomu vhuongeloni , kiḽiniki , kana sedzharini ya dokotela ?
Mbuelo dza vhuholefhali na dza vhatshili dzi ḓo dzudzanywa , dzi tshi tevhedza ḽeveḽe dzo fhungudzwaho dza mbuelo dzo ṱalutshedzwaho na mbuelo dzo engedzwaho dzi wanalaho kha dziakhaunthu dza muthu .
Hu na zwibogisi zwino lingana ?
Lavhelesani tshirendo itsho na nyolo i re afho fhasi .
U khwaṱhisedza uri miraḓo ya komiti vha a dzheniswa kha foramu dza vhukwamani .
14.1 Miraḓo i ḓo ita vhukwamani arali hu na ndivho ya u bveledzisa mbekanyamushumo ya mveledziso na vhugudi zwo ṱanḓavhuwaho u itela u bveledzisa vhukoni , vhutsila na kha vhashumi vha DHA .
Khoro na mukhantseḽara wa wadi vha livhanyiswa hani na vhuḓifhinduleli ?
U ṱhonifha maanḓalanga na mushumo wa muthu .
Mbekanyamushumo nga u dodombedza ya mabindu ane a ḓo dalelwa i tea u katelwa .
Ndi mini zwine zwa davhidzaniwa nga hazwo ?
Mbekanyamaitele ya khwaṱhisedzo ya zwa thengo yo vula zwikhala zwa mushumo kha vhorakhonṱhiraka vhe vha sa vhuelwe tshifhingani tshi fhiraho , zwine zwa vha u ṋetshedza luvhanḓe lwa nyaluwo ya sekithara .
Tshiṋoni tshi a lila .
Nga ngomu kha sisiṱeme ya zwa mulayo zwitatamennde zwa ṱhanzi dzo zwi vhonaho nga maṱo kanzhi zwine vha ḓitika ngazwo .
Arali vhufamuraḓo ha ṱhahalelo ya nḓisedzo ya malofha kha muraḓo vhu hone mulwadze u tea u fhiriselwa vhuongeloni uri a ḓo ṱanganedzwa u itela sikene tsha CT na radiogirafi ya malofha , arali zwi tshi konadzea .
Thikhedzo yo dovha ya ṋetshedzwa ha zwibveledzwa zwa nnḓa , sa tsumbo u aseswa ha mabammbiri na matheriala a u tou vhona .
Sa tsumbo , musi u bveledza zwiḽiwa zwi tshi ṱanganyiswa na u engedzwa , ndi zwa ndeme uri miṱa na yone i gude uri i shumisa hani zwibveledzwa zwiswa na uri mimakete i nga ṋetshedza u shela mulenzhe ho teaho u itela mveledziso , khathihi na u dzhia zwo salelaho kha mveledziso .
Ndi zwa ndeme tshoṱhe uri muṱavhi wa zwimela uri a ise phanḓa na " u ḓidzhenisa tshoṱhe " kha kudzhenele kwa ndangulo kha u bveledza .
Ṅwaha u ḓaho nga Phando , hu ḓo ṱanganedzwa tshigwada tsha u thoma tsha matshudeni vha u gudela vhudokotela kha yunivesithi ntswa ya vhudokotela ya Limpopo .
Nyolo ya thaidzo i nga khunyeledzwa zwino nga u ola mitaladzi ya vethikhaḽa ( nzimo ) i tshi sumbedza u ṱumana ha zwiitisi ( kha hafu ya nga fhasi ya nyolo ) na u ṱumana ha mvelelo ( kha hafu ya nga nṱha ) .
Mvetamveto ya mbekanyamaitele ndi mvelaphanḓa ya u bva kha Mbekanyamaitele ya Vhaswa ya u thoma ya 2009-2014 .
Pulane ya u ṱutshela nyimele ya shishi ifhio na ifhio i tea u vha na mafhungo a tevhelaho zwao nga fhasi ha ṱhoho yo ṅwalwaho kha mutevhe afho fhasi .
U ṱunḓa thundu idzo , vha fanela u ita khumbelo ya thendelo kha Khomishini ya Ndaulo ya Mbambadzo ya Dzitshakha u wana thendelo ya u ṱunḓa .
Vha a kona u ṱhaḓula vhaitanavho musi vha tshi humbula na u amba nga masia a vhurangaphanḓa ha vhulanguli , nga maanḓa kha u shumisana vhukati ha mbekanyamaitele , vhuṱoḓesi , u pulana , kushumisele , ndangulo ya mashumele , u vhea iṱo , u ela na u vhiga .
Muthannga wa vhuṱali a dzula murunzini u rotholelaho .
Mvusuludzo ya nḓowetshumo ya vundu
Michael Naidoo wa miṅwaha ya malo o vha a tshi khou bambela ngei damuni ḽa Rough Dam ḽi re tsini na tshikolo nga Ḽavhuṱanu nga masiari .
Khumbulelo dza mbekanyamaitele dza zwa masheleni dza tshifhinga tshipfufhi dze dza shumiswa kha muṱangano wa Mbonalo ya Ikonomi ya Ḽifhasi dzo ḓitika kha migaganyagwama yo ḓivhadzwaho lwa tshiofisi , ya linganyiswa kha phambano dza vhukati ha maanḓalanga a lushaka na vhashumi vha IMF zwi tshi ḓa kha khumbulelo dza maraga khathihi na tshanduko dza zwa masheleni dzine dza khou lavhelelwa .
Zwi sedzwaho nga mbekanyamaitele na vhuḓikumedzeli ha muhanga uyu zwi nga nḓila i tevhelaho :
R500 mbadelo ya u bveledzisa ḽaisentsi ya ṅwaha nga ṅwaha zwi tshi ya nga zwibveledzwa zwa pheṱhiroḽiamu zwo bveledzwaho u bva kha dziṅwe thumbukwa .
Nga nḓila dzoṱhe , ho vha na nyimele ye u shuma ha mabindu a vharema , ha vha hu si havhuḓi .
Kha kotara ya vhuraru ya 2020 , ikonomi yashu yo vha i fhasi nga 6% u fhirisa zwe ya vha i zwone kha kotara ya u fhedzisela ya 2019 .
Hu na vhuḓifhinduleli kha muhwelelwa , hu si ha u sumbedza fhedzi u sa fanelana , fhedzi hafhu , u sumbedza uri muhweleli ndi muthu ane nga huṅwe o shela mulenzhe kha nyimele i si yavhuḓi , na uri , u sa fanelana ho sumbedzwaho vhu vha tshiitisi tshi pfalaho kha u pandelwa ha muhweleli .
Anasi a lingedza u dia tshinwi uri a tsele fhasifhasi maḓini , zwe vhutoto vhunga buvhi ḽi si tshibodempembe .
U vhala bugu o ṱanganelana kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) , a amba nga ha thevhekano ya zwiwo , fhethuvhupo na zwiitisi na mvelelo dza tshiṱori .
Ṅwaha uno ndi anivesari ya vhu 41 ya ḓuvha iḽi ḽa ḓivhazwakale khathihi na u pembelela miṅwaha ya 20 u bva tshe ha vhumbiwa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
Ndaka ya tshikolo i dzula i ya Muvhuso ngauralo Muvhuso u fanela u kwamiwa .
Avho vhare na vhuṱali vho thoma u ṱhaṱhuvha lwo khwaṱhaho nyimele ya zwithu zwa zwino na u lavhelela vhuthu na tshitshavha tsho khwiniseaho .
Hedzi awadi dzi dzhiela nṱha thangeli dza nḓisedzo dza tshumelo dzi khou shumaho zwavhuḓi dze dza swikelwa nga kha u shumisa mashumele a u shumisa maitele maswa , kushumele kuswa na thulusi ntswa .
bakitheria , vairasi kana tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha nga vha zhendedzi ḽa vhulwadze tshi nga shumisiwa kha ṱhoḓuluso kana zwiṅwevho .
U swika ha HIV zwi amba uri ri fanela u ita dziṅwe tshanduko kha mvelele yashu , ngauri arali sa ita tshanduko idzi tshivhalo tshihulwane tsha vhathu vhaswa vhashu vha ḓo lovha , khathihi na riṋe .
Muhangarambo uyu u tea u katela vhunzhi ha zwipiḓa zwine ndi maitele avhuḓi a ndededzo kha mashumele a mugaganyagwama na ndangulo khathihi na phuromosheni ya u monithara na u gaganya sa maitele a ndangulo ya maimo .
Minidzhere dzo rangaphanḓa kha u tshimbidza kushumele kwa vhukuma kwa senthara u itela u fhungudza khohakhombo dza nga ngomu na nga nnḓa kha vhathu na tshumelo .
Iyi yo vha yone mbadelo i re yoṱhe i so ngo fhedzwaho kha ndaka .
U bveledza na u shumisa maano a lulangulele kwa mulilo wa ḓaka kha vhupo ha havho
Hezwi ndi tshipiḓa tsha u khwaṱhisedza u shumiswa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka nga u shela mulenzhe kha u fhaṱa shango ḽine ḽa shela mulenzhe kha u bveledzisa na u shandukisa .
Thandela yo dzheniswa sa zwe ya dzinginywa kana yo shandulwa
Zwi amba uri ri khou ṱoḓa sekithara ya pfunzo na tshitshavha zwi tshi dzhiela nṱha zwa pfunzo u fhirisa zwine zwa khou itea zwino .
Hezwi na vhuṅwe vhukando ndi tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsho dzhenelaho tsha zwa vhuendi tshine tsha katela zwiporo na magondo .
Nzudzanyo ya zwikili zwa mushumoni ya ṅwaha nga ṅwaha yo bveledzwa na u shumiswa .
Ndivho yaḽo ndi u khwaṱhisa sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso na u thoma mveledziso ya vhudavhidzani nga kha vhudavhidzani vhu songo anḓadzaho nga kha mutikedzamboho o khwaṱhaho na vhashumisani ; na u vhona uri tshitshavha tsho ḓivhadzwa ngaha mbekanyamaitele dza muvhuso na dzimbekanyamushumo uri vha kone u khwiṋisa matshilo avho .
Ngauralo zwibveledzwa zwa hone ho vha atiḽasi ine ya vha kha tshivhumbeo tsha masiaṱari a webe ane a sumbedza mbalombalo dza u fukedzwa ha mavu hu tshi itelwa vhupo ha ḓireini .
u khwinisa mawanwa a odithi ya mimasipala yoṱhe , nga 75% ya mimasipala ine ya wana odithi yo fhelelaho .
Musi mbalo idzi dzo khwinisea , vha kha ḓi shaya nahone vha ṱoḓa tshenzhemo .
Kha nyimele hei , Mutakalo wa Mushumi u katela nyito dza u pulana na ngona dzo shumiswaho kha u ṱuṱuwedza mbonalo , vhuḓipfi na mutakalo wa dzilafho zwa vhashumi .
Vha tea u founela muhasho wavho wa vunḓu wa zwa vhulimi u itela uri vha wane muofisiri wa muvhuso a shumaho nga zwa miri henefho vhuponi havho uri a vha lavhelese vha tshi ita wonoyo mushumo wa u vhulaha miri .
Vho amba uri tshumelo ya tshitshavha yo livhana na dzikhaedu malugana na u shumisa mbekanyamaitele dza zwa mvelaphanḓa kha nḓisedzo ya tshumelo ine ya shuma zwavhuḓi lwa maimo o lavhelelwaho .
Mitengo ya ole na phimo dza thengiselano dzi bva kha Mbonalo ya Ekonomi ya Ḽifhasi na Mbalombalo dza Masheleni dza Dzitshaka , nga u fhambana hazwo .
U fhaṱa nḓadzo ya vhashelamualenzhe vha dzhenelelaho kha foramu dza vhaimeleli vha IDP uri vha kone u shumana zwavhuḓi na zwa u pulana na tshumiso .
Musi u redzhisiṱariwa lufu ho no fhela , ṱhanziela ya lufu i a ṋetshedzwa kha muḓivhadzi .
Ndingo dzoṱhe dzo no itwaho dzi a rekhodiwa u itela uri mbuelo dzavho dzi fhedze tshifhinga tshilapfu .
Zwi a pfesesea uri zwo sedzwaho khazwo mbuletshedzo ya kushumisele kwa mavu hu si ndangulo na pulane ya kushumisele kwa mavu .
U topola zwiko zwi ṱoḓeaho na u fha vhathu nga muthihi vhuḓifhinduleli .
( a ) ho ṱanganedzwa nga Buthano mudzinginyo une wa themendela u bviswa ha mukhomishinari ; kana
U sala murahu kha zwiengedzwa zwoṱhe zwo salelaho zwi a vhuedza .
Bannga kha ḽa Singapore dzo dzudzanyea ; zwenezwo hezwi zwi nga vha ngona yo teaho ya mbadelo .
Nyaluwo ya ikonomi ndi ṱhoḓeathangeli ya u pfumba ha zwipikwa zwiṅwe zwa mbekanyamaitele , khulwane khazwo ndi u fhungudzwa ha vhushai .
Vha vhuise phindulo kha mulanga dzingu ya mawanwa a bvaho kha nyambedzano dzo vhaho hone hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
Milayo ya Mbilaelo ye ya anḓadzwa kha gurannda ya muvhuso nga Phando 2017 , yo dovha hafhu ya anḓadzwa kha webusaithi ya PSC nga Luhuhi 2017 na u phaḓaladzwa kha vhafaramikovhe hu na khumbelo .
Vhathu vha vhaholefhali vha ṱuṱuwedzwa u rumela khumbelo dza mushumo .
U amba : Ambani nga thai dze na ṋewa U ṅwala : Ṅwalani mafhungoni tshi sumbedza uri ho bvelela mini kha kha mathomo , mutumbu na magumoṱori tsha Sankambe na tshibode .
U bvisela khagala ha U-Filing na sisiṱeme ya mbadelo zwo shumiswa u thusa kha u kuvhanganya u bvisela khagala data kha mafhungo a mutholwa , u konisa u khwinisa u ta u elea na khonadzeo ya tsumbathengo ya lweṱolweṱo lu ne lwa tea u badelwa .
Khumbelo ya ndambedzo ya wana
4.1 . Khabinethe i humbela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe na zwitshavha uri vha farisane na mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa kha u lwa na vhugevhenga .
Vho vha vha sa athu ḽa tshithu maḓuvha mararu oṱhe nahone vha tshi khou sika nga nḓala .
1 . U bveledza thempheḽeithi ya thungo hu tshi tevhedzwa u dubekanya zwithu nga ndeme yazwo
Naho zwo ralo , ro ḓiimisela u ḓisa mvelaphanḓa .
Ni vhona u nga Jim o ḓipfa hani musi e ha dokotela ?
Vha humbelwa uri vha dovhe vha rumele khumbelo yavho i na lushaka lwo teaho lwa mbuelo kana vha rwele luṱingo GEMS kha 0860 00 4367 u wana mafhungo nga vhuḓalo .
Ndi ngani ha zwino avho vhane vha vhidzwa u pfi vharangaphanḓa vho vha vha tshi khou gungula kha midia nga ha ndingedzo dzashu dza u wana murahu tshelede ?
Tshivhalo itshi naho zwo ralo tshi bviselwa khagala u bva kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa ṅwaha .
U lavhelesa vhukoni kha kushumele zwiṱitshini zwoṱhe zwa mapholisa nga ha nyisedzo ya tshumelo .
Mipaina , gum , wattle , na matanda o khwaṱhaho na zwone zwi a wanala .
Muofisiri wa Muhasho u ḓo vhidza muṱangano wa vhadzulapo uri a fhe vharei vha khovhe vhoṱhe vho ḓiṅwalisaho thendelo ya u vhofhololwa .
Masiandaitwa a vhufhura kha nyaluwo ya feme ndi mahulwane nahone ndi a ndeme kha ḽevele ya phesenthe nthihi .
Komiti dza Wadi dzi tea u khwaṱhisedza uri dzi a ḓivha KPI na thagethe dza kushumele dzo sumbedzwaho kha IDP dza masipala uri vha kone u linga mvelaphanḓa .
Musi ri tshi khou ṋamela ḽeri , nga u ralo vhathu vhashu vha ḓo wana nḓisedzo na tshumelo zwa zwitandandi zwa khwine .
Vhaṅwe vhadzia i rengisa mivango vha rengisa na zwiḽiwa , ngeno vhaṅwe vha sa zwi iti .
Madzhenele a u thoma u shumisa hezwi ho vha a u engedza hu na u fhungudza nḓisedzo nga zwiṱuku nga zwiṱuku , hu tshi thomiwa kha 5% na u engedza u ya kha 15% nga u langula phaiphi khulwane .
2.1 . Khabinethe yo ṱolwa kha mivhigo ya mvelaphanḓa ya kushumele kwa kotare ya u thoma ya 2017 / 18 kha u thomiwa ha mawanwa a vhuvhekanyandeme ha vhukati ha Lambamai na Fulwi 2017 .
U ḓivha aphosiṱirofi kha pfufhifhadzo dzi sumbedzaho u vha na tshithu na pfufhifhadzo ( Ndi nga'ni , ndi dzavho ' )
Milayo i itwaho nga vhulanguli hapo .
Nga murahu ha musi muofisiri wa mafhungo o no dzhia tsheo ya khumbelo , muhumbeli u fanela u ḓivhadzwa nga tsheo yeneyo nga nḓila ine muhumbeli a vha a tshi ṱoḓa u ḓivhadzwa ngayo .
4.3.5 U ḓivhadzwa tshanduko dzine dza ḓo vha hone kha PAIA musi POPIA itshi thoma u shuma lwo khunyelelaho .
Thendelano ya tshumelo dzine dza tea u ṋetshedzwa ine ya tea u dzudzanya vhushaka vhukati ha Muhasho wa Vhuendi na Mishumo ya Muvhuso khathihi na Muhasho wa Tsireledzo ya Vhudzulapo a i athu vha hone .
Kha Mulayo wa Sisiteme dza Masipala wa 2000 , u shela mulenzhe ndi muhumbulo u re tshivhindini tsha U Pulanwa ha Mveledziso ho Ṱanganelanaho ( IDP ) .
Tshikimu tshiswa , tsho dzudzanyululwaho nga huswa tsha khadzimiso ya masheleni tshi khou ḓo thomiwa u itela u thusa mabindu maṱuku uri a kone u vuwa hafhu nga murahu ha tshiwo tsha dwadze khathihi na khakhathi dza vhadzulapo .
Sa Muvhuso ro ita bembela na u shumisa mbekanyamaitele dzine dza ḓo konisa vhathu u tshila kha vhupo vhu khwaṱhisedzaho vhukoni havho , u bveledza vhuḓivhusi havho na u ṋekedza vhathu thikhedzo yo linganaho na ndondolo musi vha tshi aluwa .
Mulangi wa rekhodo dza tshiofisi u ḓo shuma sa mutshimbidzi wa phaneḽe .
I ḓo sedza , ro tou topola kha zwinzhi , kha nyaluwo ya sekithara ya zwa matshilo a ḓakani na vhuendelamashango ha vhupo ha mupo ho tsireledzeaho .
( 1 ) Arali ho nangiwa vhonkhetheni vhavhili fhedzi kana musi hu tshi nga sala vhonkhetheni vhavhili fhedzi musi ho no bvisiwa vhaṅwe , nahone havha vhonkhetheni vha tshi nga vha vho wana vouthu dzi eḓanaho , hu tea u fariwa muṱangano u tevhelaho hu saathu u fhela maḓuvha a sumbe nga tshifhinga tsho tiwaho nga murangaphanḓa wa muṱangano .
U vhiga hu nga , sa tsumbo , itea nga u kumedza nga u tou amba , mivhigo yo tou ṅwaliwaho ya fomaḽa kana notsi ṱhukhu .
( c ) Nga murahu ha u ṱanganedza aphiḽi , Muofisiri wa Mafhungo hu sa athu u fhela maḓuvha a ( 10 ) a mushumo kha Minisṱa u tea u isa , aphiḽi ya ngomu , mbuno dza tsheo , na zwidodombedzwa zwa vhane vha kwamea , arali vhe hone .
Hu tshe ho lindelwa phindulo ya mbudziso i elanaho na zwiḽiwa na zwidzimamulilo .
A hu na muthu ane a nga laṱa thukuta dza khombo nga nḓila iṅwe na iṅwe nga nnḓa ha u bvisa thukuta kana u tendela thukuta dzi tshi bviswa nga dzangano ḽo itelwaho u ita zwenezwo .
Ngauri fhethu ha u shululela hu anzela u vha kha fhethu ha maḓi a nṱha kha dzomomulambo , u vanganya hu ḓo bva kha vhupo , zwi tshi bva kha haiḓirodainamiki kha fhethu ha shululela .
Mulayo wa u humbulela uri a u na mulandu u swikela zwi tshi khwaṱhisedzwa nga khothe u ṱoḓa uri nyiledzo dzo pimiwaho vhukuma ndi dzone dzi shuma .
U ṱola maṱo , fureme , ḽentsi na ḽentsi dza khonthakithi ( dza tshoṱhe na dzi laṱiwaho ) na mushonga wa vhuṱungu
Tshiimo tsha mutsho na riṋe -hu tshi katelwa na zwiambaro , zwiḽiwa , nyito
6.1 . Khabinethe yo livhuwa vhakhethi vhoṱhe vhe vha khetha kha Khetho dza Mivhuso Yapo ( LGE ) dza ṅwaha wa 2021 dze dza farwa nga Musumbuluwo , wa ḽa 1 Lara 2021 u itela u ta uri ndi vhafhio vhane vha tea u vhusa kha mivhusop yapo .
Mulayotewa u kombetshedza muvhuso wapo u dzhia vhuimo ha mvelephanḓa nga u u ṋea miṅwe ya mishumo ya u bveldza phanḓa muvhuso wapo .
Nyito dza vhuṱhogwa dzine dza nga thusa u bveledza zwikili zwa mutheo zwine zwa nga sa u thetshelesa hu katelwa ngomu mitambo ya u thetshelesa , raimi dza zwidade , mitambo ya raimi na mitambo ine ya shumisa pfanapheledzo ( aḽitheresheni ) ( maipfi ane a vha na ndovhololo ya mibvumo ( themba kana pfalandothe ) ino fana ) .
Masipala wa tshiṱiriki u na vhuḓifhinduleli ha nḓisedzo ya ndangulo ya khombo na tshumelo ya mulilo kha tshiṱiriki .
Miṱani yashu , ri fanela u fhungudza kushumisele kwa muḓagasi , maḓi , gese , peṱirolo kana dizili na zwibveledzwa zwa lushaka luṅwe na luṅwe .
Hu si kale ha vha ho bva , hu khou gidima nga murahu ha ṱholitsevhi hu tshi tevhela feḓa ḽe ṱholitsevhi ya sia .
Nomboro yavho ya vhuraḓo ya GEMS .
U sedzesa kha u gonya ha mitengo , sa tsumbo , u tsireledza maanḓa a u renga a vhavhulungi vha kone u kunga reithi ya vhaṱaṱisani ha muingapfuma .
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri Muhasho wa Ndondolo ya mutakalo i Langwaho u swika kha maḓuvha maṱanu u shumana na khumbelo dza dzitshanduko .
Hezwi zwi a kona u wanala kha Webusaithi ya Muhasho ( www.education.gov.za
Shango ḽa Morocco a si muraḓo wa AU .
Dzimbalombalo vha SA vha ṱalutshedza muthu ane ha dzheneli lwa ikonomi sa ane a sa khou shuma , na uri ha khou ṱoḓa mushumo kana ha khou u wanala u nga shuma .
U fhungudza u alafha hu si na ndeme zwi nga fungudza mbadelo na khonadzeo ya khombo .
Hei milayo yapo i ḓo thoma u shuma nga ḓuvha ḽa khanḓiso .
Zwiṅwe zwigwada zwivhili ndi zwa dzangalelo ḽihulwane .
Ho sedzwa kha izwi zwa fulufhelo vhuṱanzi ha u tambula ho khwaṱha nahone hu ḓo aṋwa mitshelo .
Vha dovhe vha bule zwiteṅwa zwo khetheaho zwi elanaho na iṅwe na iṅwe ya nyimele idzi .
Kha zwenezwo , ndi ḓo mbo ḓi vhidza vhathu vhoṱhe uri vha sumbedze vhuḓikumedzeli , ngauri tshanduko i nga si bvelele hu si na vhuḓikumedzeli .
Izwi zwi engedza mbadelo dza u ṋetshedza tshumelo dza ndeme na u kona u swikelela vhadzulapo .
U sedzulusa thandela dza IDP dze dza dzinginywa nga wadi , hu nga itea zwithu zwiraru : ( i ) U dzheniswa-vho ha thandela ya tshikalo tshigede ye ya dzinginywa nga masipala yo tou ralo ; ( ii ) u sima thandela ntswa ine ya ṱhaḓula iyo thandela ya wadi , zwo bva kha madzinginywa a wadi idzo ; na ( iii ) U khuruṱanya thandela dza wadi dzo fhambanaho ha bva nthihi ya tshikalo tsha masipala ;
Ri ḓo lingedza u vha na maitele a u langa ane a khou bvelaphanḓa na u tevhedza milayo yoṱhe .
Tshikolo tsha phuraimari tshapo
Democratic Alliance i tenda uri a zwi na ndeme ngauri ri kha ḓi tshenzhela u sa shumisa masheleni zwavhuḓi hu hulu na zwibviswa zwi songo tendelwaho kha vundu .
Muthu u ya kha khomanda yawe wawe , zwine ndo zwi ita .
Pfanelo na vhuḓifhinduleli a zwi koni u khethekanywa zwi dovha zwa lingana , kha zwavhuḓi na zwi si zwavhuḓi .
Khakho , u swika hune ya nga vha hone , i ḓo vha ya ndeme kha u ṱalutshedza na hone hu si u ḓibvisa kana u imelela vhuḓifari vhu si havhuḓi .
Naho zwo ralo , Iran a ḽo ngo ṋetshedza zhendedzi ḽi konisaho u swikelela tshoṱhe rekhodo dza kushumele kha zwiṅwe zwileludzi .
Ngeno miḽioni dza vhathu vha tshi khou fa nga nḓala , vhanzhi na vhone vha khou fa nga sa mvelelo ya u ḽesa .
Zwigwevho izwi zwo laedzwa uri zwi ḓo tshimbila zwoṱhe .
Khumbelo dzi nga dzhia miṅwedzi ya rathi .
Tshivhalo tsha vhathu vho valelwaho tshi khou engedzea , zwine zwa amba uri vhathu vhane vha khou valelwa ndi vhanzhi kha vhane vha khou vulwa .
Dizaini ya vhuronwane , u fana na u nanga matheriala one o fanelaho vhukuma kha maitele a u fhaṱa ane o tea kha vhupo ha mushululo na nyimele dza zwa mupo , khathihi na u pulana ha vhuronwane , u ita shedulu na maga a u dzula wo ḓilugisela ndi zwa vhuṱhogwa vhukuma .
Komiti ya vhueletshedzi kha zwa u lavhelesa Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi ndi yone yo vhaho na vuḓifhinduleli kha iyi thandela .
Vhuṱumani uhu hu katela vhuṱumani ha kutshimbidzele na zwibveledzwa vhuvhili hazwo .
Vhona uri mbekanyamushumo dza u lwisa tsiku dzi a shumisana u itela uri ri kone u shuma zwavhuḓi uri hu sa vhe la u lodzwiwa ha tshelede na u itwa ha tshithu tshithihi nga zwigwada zwo fhambanaho ; na u
U ya nga vhuṱhogwa ha u kovha hafhu mugaganyagwama , vhunzhi ha uno mugaganyagwama u ḓo avhelwa kha zwikimu zwine zwo no thoma u fhaṱiwa .
Zwikolo zwinzhi zwi ḓo hoṱefhadzwa nga masiandaitwa a vhulwadze kha tshiṱafu , vhagudi na miṱa yavho .
U kumedza u thomiwa ha Komiti ya Vhueletshedzi nga ha mafhungo a VhaKhoisan ane a ḓo thusa muvhuso nga u dzhiela nṱha maitele a elanaho na zwitshavha zwa VhaKhoisan na vharangaphanḓa .
Ri ṱoḓa ndaulo dzi bveledzaho vhukoni ha vhatholi na vhatholiwa , na vhutsireledzi ho linganaho u thivhela u sa shumiswa zwavhuḓi na u ṱuṱuwedza u vhulunga kha mveledziso ya zwikili .
Sa tsumbo , miraḓo i imela tshigwada tsha vhabadelatshumelo , tsha vhafumakadzi , madzangano a mveledziso na madzangano a zwa mabindu .
Afrika Tshipembe ḽi na nzulele ya mutheo u ṱoḓeaho u itela nyaluwo ya ikonomi nga u ṱavhanya na u fhelisa vhushai .
Nahone u itela u pfesesa mutakalo wa ṱhohoni wa vhaswa zwi ṱoḓa u pfesa nzulele yoṱhe ine vha tshila khayo .
Ro fhaṱa zwiimiswa na demokirasi yo khwaṱhaho .
Tshipitshi tsha mugaganyagwama khaṱhisedza zwi thomiwaho ngazwo kha mbekanyamaitele ya ṅwaha wa muvhalelano wonoyo .
U bva zwenezwo , nnḓu dza 231 dzo no fhaṱiwa .
Ngangoho , muvhuso u ḓo thoma mbekanyamushumo ya thikhedzo ya mbambadzo kha vhorabulasi vha vharema vha sa athu bvelelaho vha 450 .
Kha vha sedze kha kusedzele kwa u bva fhasi vha tshi ya nṱha hu si kwa u bva nṱha vha tshi ya fhasi
Muṋe wa akhaunthu : Muhasho wa zwa Vhulimi wa Lushaka
Tshipiḓa tsha vhu 18 ( 5 ) tsha Mulayo wa ndaulo ya Muthelo tshi ṱalutshedza zwithu zwi tevhelaho zwine Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a tea u zwi dzhiela nṱha arali nyimele hu nga vha hu i " kombetshedzaho " :
Lunwalo lu bvaho kha muṅwe na muṅwe ane a vha na dzangalelo lu tea u ṋekedzwa Muṅwalisi wa Dzikhamphani .
Muphuresidennde Vho Zuma vho laela uri Fulaga ya Lushaka i fhefheḓisiwe hafu tshikhalani fhethu hoṱhe hu re na fulaga kha Riphabuliki ya Afrika Tshipembe nga ḓuvha ḽa mbulungo .
VTS ndi senthara ya u linga uri mimoḓoro yo lugela u tshimbila badani dza Afrika Tshipembe .
Zwi nga ha u bveledza mishumo i sa fheli nahone ASI i takalela u tikedza u dzudzanywa nga huswa ha Muvhuso wa Afrika Tshipembe vhunga nga tshenzhemo yashu ndi tshiṱaluli tsha ndeme tsha mbekanyamaitele dza zwa u tshilisana dzi no nga sa u ṋea maanḓa , u fhelisa vhushai nga u bveledza mishumo ya tshoṱhe ine ya holela zwavhuḓi ya vhathu zwavho .
Hu dovha hafhu ha vha na miraḓo ya Sisiṱeme ya Vhudavhidzani na Mafhungo zwa Muvhuso vha ne vha Tshumelo dza Vhudavhidzani dza Phalamenndeni vha shumisana navho nga maanḓa kha madzulo mahulwane a Phalamennde ane Phalamennde ya a fara , u fana na Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , Tshipitshi tsha Mugaganyagwama na Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha .
Mbambadzo na Phaḓaladzo
U rekhoda madzina a vho ḓaho .
Mivhigo ya Bodo ya Ṱhoḓisiso na u vhaliwa ha tshiṱoko
Khathihi fhedzi phukha dza mbo thoma u amba mazha .
Akhaunthu ya ndaka ya u lambedza hu tshi tevhedzwa mutengo u sa fhuri na modele wa mbadelo ;
U fhambana ha saizi dza sete ya zwithu na tshaka dza dzinnḓu kha vhudzulo zwi leludza u fhambana ha dzinnḓu na khetho na u swikela ṱhoḓea dzo anganyelwaho dza vhathu vha re na ṱhoḓea dza dzinnḓu dzo fhambanaho .
Ri a dovha ra tenda uri phambano ya midia ndi ya vhuṱhogwa kha mbofholowo ya amba .
Sa muraḓo wa Bodo ya Dziṱhirasithii , Minisiṱa Vho Mboweni vha ḓo thusa kha mbofhano ya maano na u khwinisa mavhusele , vhulavhelesi ha zwa ndaulo na masheleni a Tshikwama tsha Mulalo .
Mutheo wa u langa wa ndeme
Naho zwo ralo , hu na mbudziso nnzhi dzine dza sala dzi si na phindulo , nga mannḓesa dzi kwamaho zwi tevhelaho :
Tshelede yo vhetshelwaho thungo , ine a yo ngo kovhelwa phanḓa , u ṱanganedza tshanduko dza vhupo ha ikonomi na u swikelela mutsiko wa u shumisa tshelede u songo lavhelelwaho .
muvhigo wa zwa mutakalo kana muvhigo wa ndingo ( zwa vhukale ha fhasi ha miṅwedzi miraru ) zwine zwa sumbedza uri vha ṱoḓa ṱhogomelo ya tshifhinga tshoṱhe .
U ya nga figara dza vhushayamishumo dza zwezwino dzi bvaho kha Tshitatisitiki Afrika Tshipembe , vhushayamishumo ho tselafhasi u bva kha 35.3 phesenthe kha kotara ya vhuṋa ya 2021 u ya kha 34.5 phesenthe kha kotara ya u thoma ya 2022 .
Therisano nga thevhekano na kushumiselwe kwa ndaelo .
Nṋe , sa ṱhanzi musi zwo fanela ndi khou tendelwa u sainela nahone ndi imela khamphani , ndi khou khwaṱhisedza uri mafhungo o bulwaho afha kha fomo iyi ya tshitatamennde itshi ndi a vhukuma .
Vhalani posikaraṱa ni fhindule mbudziso .
Kha vharangaphanḓa , nga maanḓa kha zwiimiswa zwihulwane , ndeme ya vhuhali i a dzhielwi nṱha - muhumbulo muhulwane ndi u pfana , u tea , na u ita tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha ḓisa u aluswa na u gonyiswa ha muholo .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhusumbe ya Mulayotewa wa 2001
U farwa ha khetho dza vhuḓi a si khwaṱhisedzo yo eḓanaho ya uri demokhrasi i ḓo dzula yo khwaṱha u bva kha muvhuso u ya kha muvhuso .
Tshipiḓa tsha ndeme tsha hezwi zwipikwa zwa ndeme ndi u sika nyimele yavhuḓi nahone i ṱanganedzaho hu tshi itelwa u swikelela mihumbulo ya lushaka , mavunḓu na mivhuso yapo .
Mulaedza wavho u a tshimbilelana .
Kha vha rumele khumbelo kha :
Zwishumiswa zwa zwilidzo , hu tshi katelwa zwo tou wanalaho na zwo tou itwaho
U sa lingana zwi anzela u kwamesa vhafumakadzi u fhirisa vhanna .
Nga tshifhinga tshithihi , dziṅwe khaedu dzo omelela .
Magondoni ane a vha na zwiendedzi zwinzhi , hu tea u vha na ha u pfuka vhaendangaṋayo zwikhala zwi tshi sielisana , nahone hu tea u itwa fhethu hune vhaendangaṋayo vha pfuka kone bada , u itela uri tsireledzo ya vhaendangaṋayo i ande .
Kha maitele oṱhe , a ri dzhii sia , ri sedza masia oṱhe a thaidzo .
Tshi tevhelaho ndi mbonalonyangaredzi ya zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo zwo dalelwaho , zwine zwa sumbedzisa maṅwe a mawanwa mahulwane :
Vhorabulasi vhaṱuku vhanzhi vho nanga u bva kha mushumo wavho .
Khamphani i khou langwa nga akhaundu ya zwa mbambadzo nahone a i wani masheleni u bva kha mugaganyagwama wa muhasho .
Madzangano a mutakalo wa muhumbulo na ndondolo a mushumogudwa a tea u ṱuṱuwedzwa uri a kovhane mafhungo nga ha thandela dzo tshimbilaho zwavhuḓi , nga ha maitele a u sengulusa masiandaitwa na u khwinisa zwa u vhulunga tshinyalelo ya masheleni kha ndingedzo dzenedzo .
" A u athu vhibva , " ndi Sankambe tshi no ralo .
Mulayo wa u angaredza ndi wa uri u dzhenelela , ha u tikedza na ha u lulamisa , hu tea u tshimbilelana na kushumele kwa tshikolo .
Hezwi zwi tshimbilelana na vhuḓikumedzeli ho itwaho kha ndaulo ya vhurathi u sika Tshumelo ya Tshitshavha i bveledzaho , ya mikhwa yavhuḓi na i re na vhukoni .
Vha khou tenda uri , kha mafhungo ane a nga sa eneo , a vha nga ḓo vha na mbilo kha Vhufaragwama ha Lushaka , kana vhaṅwe vha vhaofisiri , mazhendedzi kana vhashumi vha hone malugana na khumbelo yavho kana ndozwo iṅwe na iṅwe ine ya bvelela u bva kha zwenezwo ;
U maima hu sa konḓi : u edzisela nyito ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽinwe zwo livhana na tshileme , zwivhumbeo na tshikhala sa u ' tumba bakoni ḽi sekene ' , u ' raha bola mudavhini muhulwane wa bola ' n.z.
Ngoho a zwiho khagala na luthihi , fhedzi ṱhalutshedzo ya khwiṋesa i nga dzinginya uri a zwo ngo tea .
Zwi elanaho vhukuma na maga o fhiraho , hu ḓo vha khethekanyo ya vhuṅwe vhuḓifari sa vhutshinyi ha vhugevhenga .
3.2 Vhuṱambo vhu khou ṱhonifha vhafumakadzi vha fhiraho 20 000 vhe vha matsha vha tshi ya
Muphuresidennde vho ita khuwelelo kha muvhuso ; vhashumi na mabindu uri zwi shumisane u wana thandululo ya nyaluwo ya ikonomi ya tshifhinga tshilapfu .
Muvhuso wo isa R83 biḽioni kha Eskom yo konisaho uri vhubindudzi vhu ye phanḓa ngei Medupi na Kusile , ngeno mbekanyamushumo ya u vhona uri muḓagasi u dzule u hone itshi khou ya phanḓa .
Izwi zwi ṋetshedza vhurangaphanḓa ha Afurika Tshipembe tshikhala tsha u vha kha vhuimo ha zwa mveledziso na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha shango sa mudzheneleli kana musheli wa mulenzhe a re na vhukoni kha mivhuso ya mashango o fhambanaho .
Vha ḓo ri ḓivhadzisa hani nga ha mvelaphanḓa kha ṱhoḓisiso na mveledziso yavho ?
Hezwi zwi itiswa ngauri mugaganyagwama u dzula wo ralo musi u tshi shedulwa ṅwaha nga ṅwaha .
He ha itwa ndingo dza ndeme dza mbalombalo hezwi zwo dzulela u itwa kha zwiko .
Vhaofisiri vha mapholisa vho kombetshedzea u thuntsha nga gulu dza raba uri gogo ḽihulu ḽi langee .
Hezwi zwi katela vhafumakadzi vhanzhi , vhane vha dzula kha mavu a tshitshavha , vhane vho ḓidzhenisa kha zwa u limela uḽa .
Gumofulu ḽi kovhiwaho : Mbuelo i shumaho kha khethekanyo mbili kana nnzhi .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo na vhone vho ṱuṱuwedzwa u ḓiṅwalisela u dzheniswa kha databeizi ya Muhasho , u itela u vhona uri hu na vhuimeleli hunzhi ha vhaṋetshedzi .
O dovha a amba uri ho poswa zwithu ngomu luvhanḓeni muhumbulo u wonoyo muthihi .
Shango ḽihulwane ḽi na vhukoni ha u vha na mmbi khulwane na shango ḽine vhathu vhaḽo vha a shaya , fhedzi khulwane i nga ḓi vha na ikonomi ya guṱe ya saizi khulwane .
Hu na khonadzeo kha tshitshavha na zwiimiswa zwa phuraivethe , huna mikhwa isongo lugaho ya u shumisa zwishumiswa nga nḓila isa ṱanganedzei nga nḓila ya vhutshinyi ndi zwiṅwe zwine zwa ri vhilahedzisa .
Madzuloni a uri ri vhe vha u ḓiimelela na u nyanyuwo , ri tea u vha vha ṱanganedzaho na u vha vha dzhiaho ndango ya nyimele .
U kunakisa fulobo dza x-rei dza kale musi hu na ṱhoḓea .
Nga nnḓa ha mugaganyagwama muhulwane wa pfunzo , maitele a nḓisedzo ya mveledzoso ine ya khou thengathenga nga u angaredza .
Arali vha ṱavha tshimela tsha lushaka luswa vha tshi khou ṱoḓa u badelwa mushumo wavho , vha fanela u ṅwalisa lwonolwo lushaka kha Muṅwalisi wa Pfanelo dza Vhaṱavhi .
Uho u hanwa ha nḓisedzo zwi ḓo itwa hu na mbadelo na khombo ya muisedzi ane a ḓo , musi o vhidzwa , a ḓo zwi bvisa na zwezwo o tou ḓi badelela ene muṋe na u dovha hafhu a i engedzedza na zwi ṋetshedzwaho , zwi tevhedzaho ṱhoḓea dza khonṱhiraka .
1.3 Nga mafheloni a ngudo kana ha ngudo dzi re na tshivhalo thesite ya murahu ha tshifhinga tshilapfu ( summative ) i tea u ṅwalwa u itela u linga arali vhagudi vho kona u swikelela na u kona u shumisa nḓivho na zwikili zwo teaho kha ngudo dzo no gudwaho / funzwaho .
Nṱhani ha u lingedza u sika milayo miswa kha manweledzo , zwi sumbedza zwi tshi pfala kha milayo ya fesheni yo sedzaho kha u tandulula thaidzo dza mbingano dza mifuda yoṱhe .
Musi komiti dza wadi dzi tshi vhonala dzi tshi langiwa nga dzangano ḽithihi , zwigwada zwa madzangalelo zwa ndeme na vhathu vha re na vhukwamani na dzangano vha fhedzisela vho siiwa nḓa kha komiti ya wadi na u pfa uri ahuna mbuno kana hu na mbuno ṱhukhu ya u dzhenela saizwi mihumbulo na madzinginywa avho zwi sa ḓo thetsheleswa .
Tshigwada tsha u shuma tshi ḓo bveledza makumedzwa na maga u vhona uri maitele a u fhungudza mbadelo a ya ṱanganedzwa hoṱhe kha lushaka , vunḓu na kha muvhuso wapo .
Zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwine zwa tea u dzhielwa ndi tshanduko ya u shumisa ICT na mishumo ine thekhinoḽodzhi ya vha nayo ya u konisa masia o fhambanaho ane muthu a khou lingedza u a swikelela .
U monithara mveledziso na u kuvhanganywa ha Tshiṱirathedzhi tsha ndondolo ya Khasiṱama na u thomiwa hazwo .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , Zounu ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Mafikeng i ḓi vha thikho yo khwaṱhaho u itela u vusuludza ekonomi ya musanda washu .
Na pulane dza ha BMW dza u fhaṱa vhengele ḽa musalauno ḽi ḓuraho R6 biḽioni .
I dovha hafhu ya shuma sa sumbanḓila yo khwaṱhaho ya u kovhanywa ha mugaganyagwama u itela ndangulo ya u kuvhanganywa ha muthelo wa muhasho na zwibviswa .
Zwiito izwi zwi soliseaho zwi thithisa vhudziki ha Abyei na mvelaphanḓa yo itwaho hu si kale nga Sudan na Sudan Tshipembe .
Tsha vhuṱhogwa vhukuma ndi hezwi , hu na ṱhalutshedzo henefho , zwo ṋetshedzwa ka mutevhe u re afho fhasi .
Mbuelo dza shango dzi katela u fhungudza u bviswa ha gese i kona u kokodzaho masana na u bviswa ha khephithala i konḓaho u wanala ya dziṅwe ṱhoḓea dzi ṱoḓeaho .
MaAfrika Tshipembe vha ṱuṱuwedziwa uri vha ḓihudze nga vhufa hashu vhu tshilaho na uri vha shele mulenzhe zwi tshi vhonala kha u khwaṱhisedza , u alusa na u vhulunga vhufa hashu .
Fuḽaga ya Afrika Tshipembe
Shotha ḽiṅwe na ḽiṅwe ndi ḽa ndeme .
Tshiṱirathedzhi tsho tendelwaho tshi ima vhuimoni ha Tshiṱirathedzhi tsha U thivhela Vhugevhenga tsha zwino .
Vhu na maḓaka kana zwimela .
Fomo 16 dzi a wanala kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano kana ofisi ya Masipala
Mvelelo dzi sumbedza uri u dzhenelela nga u shumisa mbekanyamaitele ho vhekanywaho nga ndaulo ya Muphuresidennde Vho Zuma hu khou aṋwa mvelelo mbuya .
4 . Khabinethe yo ṱanganedza dizaini dza mutevhe wa dza khoini dzi kuvhanganyiwaho dza tshihumbudzo , dzine dza ḓo bveledzwa nga Khamphani ya South African Mint .
U na vhuḓifhinduleli ha maṅwalwa na tsireledzo ya vhashumeli vhoṱhe dzo shumiswaho nga mihasho ya vhashumelwa .
Shedulu i re afho fhasi i sumbedza nyimele i humbulelwaho na mvelaphanḓa kha ṱhoḓisiso dzashu .
Hu itwa ṱhoḓisiso kha miṱa ya 300 ha rekhodwa mafhungo
Vhuimo 2 : U dzhielwa nṱha ha mafhungo na vhuḓikumedzeli ha vhadzhiamukovhe
Phothala - ine ya ḓo thoma u shumiswa kha Mindende ya Thikhedzo ya Vhana , Vhaaluwa na Muunḓi wa Ṅwana - i ḓo thusa vhavhuelwa u vhulunga kha mbadelo dza zwiendedzi na tshinya tshifhinga tshinzhi vho fola miduba .
Maitele a tsedzuluso aya o anzela u itwa hu sa athu fhela miṅwedzi mivhili nga murahu ha u rumelwa muvhigo wa ṅwaha nga Khubvumedzi .
Khoro iṅwe na iṅwe ya nyambedzano i nga tshea u ḓi ṱanganya na khoro nthihi kana khoro dza nyambedzano dzo vhalaho .
U thetshelesa ndaela dzine dza konḓa ( dzi no swika 4 ) a dzi fhindula zwavhuḓi .
Vhunzhi ha mavu aya zwa zwino na one ndi a muvhuso .
U dudedza muvhili : u shumisa vhuimo ho fhambanaho vhu no nga : u ka maapula , fhasi : u swenda na vhuimo ha vhukati , u tumba
Mathomo a shuma ha khonṱhiraka yo dzudzanywaho ya Vhupo vhu Shumaho ha Vhuendedzi ha Tshitshavha :
Zwa u fhungudzwa ha malaṱwa ndi tshipikwa tshihulwane tsha ha Masipala hu tshi itelwa uri hu vhe na tshifhinga tshilapfu tsha vhutshilo ha fhethu afho ha u laṱela hone malaṱwa o omaho .
Arali vha tshe na dzangalelo na u adoptha , vhalanguli vha tshimbidzi kha shango ḽa nnḓa vha ḓo ṋetshedza Athikili 17 , u vha ṋetshedza thendelo ya u adoptha na u i rumela kha SACA
Vhurangeli ho andesaho mushumo Durban , ha Tempo Recycling , ho kundelwa .
Tshiambi tsha Buthano ḽa Lushaka tsho ṱuṱuwedzwa u dzhia maga malugana na Mufarisa Minisṱa wa zwa Muno Vho Malusi Gigaba malugana na u sa tevhedzela mbofho dza ndayotewa dza u shumisana na Ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha ( OPP ) .
Mushumo ndi wa sialala wa masia mavhili , are
Kuitele kwa dziSTD , na dzilafho ḽa hone , zwo shanduka .
Khoro ya Vhuendelamashango na Vhuendi ha Ḽifhasi i anganyela uri vhuendelamashango vhu ḓo ḓisa R560 biḽioni kha GDP yashu nga 2025 nahone vhu ḓo tikedza mishumo i fhiraho miḽioni mbili .
Saithi dzine mabunga a nnyi na nnyi a vheiwa khadzo dzi nga shandukiswa u vha fhethu ha vhudzulo kana saithi dza mabindu musi hu khou itwa zwa u khwiṋiswa zwishumiswa .
Vha ḓikumedzela u ṋea vhagudi pfunzo ya khwinesa nga hu konadzeaho , ngauralo vha shela mulenzhe kha mveledziso ya lushaka .
Tshinyalelo fhasi ha maitele a mvelele i nṱha vhukuma .
VHA VHIGA HANI MBILAELO ?
4.2 Zwishumiswa zwa u vhona uri vhafumakadzi na zwigwada zwo nyadziwaho zwi a dzheniswa tshifhinga tshoṱhe tsha mutevhethandu wa dzithandela .
Muhasho u tea u ṋetshedza vhupfiwa hawo kha haya maitele khathihi na u vhona uri ṱhoḓea dzawo dzi khou dzhielwa nṱha .
Vhu ṱana mutevhe mulapfu wa vhudzulo ha vhathu u bva miṅwahani i fhiraho mahumi a zwigidi hu na vhuṱanzi vhu sumbedzaho tshifhinga tsha u bva u tumbulwani ha vhathu vha zwino .
U sa tovhela zwidodombedzwa zwo bulwaho zwi nga ita uri khumbelo i thudzelwe nga thungo .
Ro shela mulenzhe kha nndwa ya mbofholowo , he ra fhedza ro iledzwa u vhuya u swikela hu tshi vha na muvhuso muswa na wonoyo muvhuso muswa wo swika he wa ri iledza .
Nga murahu ha khetho na u Rwelwa ṱari ha Phuresidennde ho ḓa u vulwa ha Phalamennde nga Fulwana na nḓisedzo ya u Amba na Lushaka nga Phuresidennde muswa .
Zwikili zwo vhibvaho zwa u netiweka na adivokhesi ;
Muvhuso u khou sedza u thoma tshikwama tsha u tikedza bindu tshipikwa hu u engedza mishumo .
Ri dovha hafhu u hulisa na u swikisa ndiliso dzashu zwi tshi bva mbiluni kha vhathu vhoṱhe vha ḽifhasi vhe vha shela mulenzhe kha nndwa yashu ya mbofholowo u itela mboholowo na demokirasi .
7.1 . Khabinethe i tikedza u ṱanganedzwa ha Mbekanyamushumo ya Nyito ya Mulanganelo kha miṅwaha mivhili i ḓaho .
Kha nyimele dzine ha vha na u vha khomboni vhukuma kana u ṋaṋa ha u xelelwa nga u pfa , zwi nga vha zwa ndeme u sa katela muthu kha u nga vha hafhu khomboni iṅwe ya phosho , nga maanḓa nga thendelo iyi nḓivhadzwa .
3.3 . Vhuṱambo ha lushaka lwoṱhe vhu ḓo farwa nga ḽa 21 Ṱhafamuhwe 2019 ngei Sharpeville Gauteng he miṅwaha ya 67 yo fhiraho vhadzulapo vhe vha gwalaba nga nḓila ya mulayo vha tshi khou hanedzana na milayo i dzhiaho sia ḽithihi yo phasiswaho , vha thuntshiwa nga mapholisa a muvhuso wa tshiṱalula .
Zwo sedzwaho kha dzikhuvhangano dza Vhege ya Tsireledzo ya Vhana na Dzitsiwana , vhana vhare khomboni na Vhaswa ndi u shelamulenzhe ha vhana vhukati hashu na zwitshavhani zwashu u itela uri vhana vha pfiwe kha mafhungo a vha kwamaho .
Hezwi ndi zwa ndeme nga zwone zwiṋe , nga maanḓa kha sekithara ine khayo tsheo nga ha vhubindudzi vhuswa dza vha ṱoka midzi kha kuvhonele kwa maitele a maraga .
Nga tshifhinga tshiṱuku , ikonomi i tea u sikela vhadzulapo vha Afurika Tshipembe vhane vha si shume mishumo , vhane vhunzhi havho vha kha ḓi vha vhaswa na u vha na vhukoni vhuṱuku , hu tshi khou khwiniswa vhukoni na nḓivho ya ikonomi yo fhambanaho tshifhinga tshi ḓaho .
Vhulwadze ha lukanda vhu fara vhashumi vhane vha shuma nga nama , khovhe , nama ya khuhu , mitshelo na miroho , khathihi na vhabaki , vhathu vhane vha shuma bekharini , vhabiki , vhakulumagi na vhaṅwe vhashumi vhanzhi .
Zwimela zwi a rengiswa sa matheriala a songo phurosesiwaho kana o phurosesiwaho nga ngona dza mutheo dza u omisa na u kuya na u rengisa kha tshivhumbeo tsha luvhanda kana sa mishonga wa tshiluḓi .
Zwo no ḓi ambiwa uri nyimele yo vha yo vhifha lwe ha poswa maboḓelo ngomu mudavhini lwe ha vho tou fhiswa na gurannḓa sa ndingedzo dza u vhidzelela vhashumi vha zwa tsireledzo .
Arali ri tshi ṱoḓa u swikelela Afrika Tshipembe ḽine ra ṱoḓa , ri ṱoḓa thendelano ya matshilisano ntswa .
Fhedzi , dakalo ḽa Khushumusi ḽi fara vhathu vhanzhi , na avho vhane vha sa wele kha vhurereli ha Vhukhiresite .
7.4 . Khabinethe i dovha ya ita pfulufhedziso ya thikhedzo ya fulo ḽa 2018 ḽa Tsireledzo Dzibadani nga Zwifhinga zwa Madakalo , ḽe ḽa rwelwa ṱari nga Minisiṱa wa Vhuendi , Dr Vho Blade Nzimande , ngei Limpopo mafheloni a vhege .
Kha nyimele idzo , vhabveledzi a vha tei u ṱoḓa thendelo ya u katela muzika kha mbekanyamushumo dzavho .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka wo ḓiṋekedzela kha u tsireledza tshidzumbe na u bveledza thekinoḽodzhi ine ya fha vhone tshenzhemo ya maanḓa nahone yo tsireledzeaho ya nga ngomu kha lubuvhisia .
1.7 . Khabinethe yo ṱanganedza Khaṱulo ya Khothe ya Ndayotewa ye ya tshea uri mimasipala i nga si tsha hwedza milandu ya vhaṋe vha zwifhaṱo vha kale kha vhaṋe vha zwifhaṱo vhaswa .
Maipfi a mazhakanḓila ashu o ri humbudza hafhu uri ri songo vhuya ra dzhiela fhasi mbofholowo yashu .
Zwi vha zwa ndeme kha u shelamulenzhe kha mveledziso ya tshitshavha , ya vhune na ya vhuḓipfi kha vhagudi .
Kha matshudeni , ri ḓo ṋetshedza bugu dza u shumela khadzo dzo leluwaho u shumisa nga nyambo dzoṱhe dza 11 .
Maṅwalwa a dzitshaka o shumiseswa nga maanḓa sa matheriaḽa a siangane .
Tshivhalo tsha vhana vho eḓelaho na nḓala kha ṅwaha wo fhiraho tsho tsa u bva kha 31% nga 2002 u ya kha 16% nga 2006 .
Vhupo ha Afurika Tshipembe hune ha vha kule na dziḓoroboni hu na vhushai vhunzhi na u shaea ha mishumo , na mishumo miṱuku kha zwa vhulimi .
Nyaluwo nyangaredzi nga tshifhinga tsha u sedzwa hafhu kanzhi zwi elana na mitengo ya u isa phanḓa nṱha ha thendelano dza mugaganyagwama wa muholo .
Nda sedza kudambo kwe nda vha ndi tshi bambela na u tamba na vhaṅwe vhatukana khakwo .
Kha sia iḽi , zwa vhukuma vha ḓisendeka nga mivhigo ya tshiimiswa u itela mafhungo kha zwa nḓowelo dza vhupo dza dzikhamphani .
Phukha nnzhi dzo fela kha mililo ya ḓaka .
Nga nwambo wa tshitigima tshi ṱumanaho na thithiseo ya mutakalo wa muhumbulo , vhathu vhanzhi a vha bvi vha ṱoḓa thuso .
U ḓadzisa kha zwenezwo u ombedzela nga ha tshumisano na mimasipala , ri lingedza u kombetshedza vhushaka vhu re tsini vhune ha shuma na mihasho ya vundu ya muvhuso .
U vhala Kha vha ṱole Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Kharikhuḽamu na u Linga ( Tshivenḓa masiaṱari 12 - 18 , malugana na zwilangi zwiṱanu zwihulwane zwa u funza u vhala .
Vhashumi vho ḓo ṱuṱuwedzwa uri vha lwe na maṅwe maitele o ḓoweleaho a kiḽasini sa nḓila ya u ṱoḓa u khwinisea .
Vhunzhi ha vhashumi vhahulwane vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha tsireledzo na vhutsireledzi vho vha vhe fhethu ho fhambanaho u mona na tshitediamu vha songo ranga u vha na vhudavhidzano havhuḓi na vhaṅwe kana u kovhana zwidodombedzwa zwa ndeme zwine zwa ḓo thusa kha pulane dza vhululamisi .
61 Hune zwithu zwa vha hone 128 U vhala mepe hu tshi shumiswa mbonalo dzo fhamananaho .
Thebulu i re afho fhasi i sumbedzisa ndingedzo dza khwinesa dzashu dza u fhindula mbudziso iyo .
Tsireledzo ya Ndindakhombo ya Vhubindudzi ndi tsireledzo ya PRI kha mudzulapo wa Afrika Tshipembe o bindudzaho kha tshiimiswa tsha shango ḽa nnḓa .
Vhashumisani vhashu vhane vha sa lwale vha ḓo tea u pfesesa izwi na ita mishumo yashu ya u funza .
Musi zwo sumbedziswa uri zwi a leluwa u kunda kha vhuḓikumedzeli ha mashangoḓavha u ya kha vhuimo vhu funaho zwa mveledziso u fhirisa u wana nyito ya u khunyeledza izwo , ndingedzo dzo itwaho ndi dza vhukuma .
Vha humbelwa u ṋetshedza ḽiṅwalo ḽa thambo yavho vhuṱanganedzeloni zwezwo vha tshi ṋamela..
Mutikedzelo uyu u ḓo iswa vho na kha thandela dza kha sekhithara dza mupo , mvelele na matshilisano .
U ita nga u ralo vhagudisi vha kha tamba tshipiḓa tsha vhukati kha u shandukisa vhuṱala ha dwadze ḽa HIV .
Ṅwana muswa o thoma tshikoloni tsha haṋu ṋamusi .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo vha eletshedzwa uri vha shumise mafhungo a re kha khethekanyo iyi u vhumba phindulo yavho .
Mbekanyamushumo dzine dza pfi ndi dza u shuma nga u tou funa dzi dzulela u vha fhasi ha mutsiko wa mbumbano dza vhashumi , vhaṱaṱisani na nḓowetshumo u itela khwinisa mbuelo dza vhashumi na tshumelo .
Hu si na ndavha uri zwiwo zwo no bulwa kana hai , masipala u na vhuḓifhinduleli ha pfananyo na ndaulo ya zwiwo zwi bvelelaho kha vhupo .
Tshibveledzwa tshi tea u vhalwa hu si na vhukonḓi naho hu tshi nga vha na khaedu ṱhukhu kha mugudi ya malugana na tshiimo tsha tholokanyonḓivho na u tandulula thaidzo .
Ndivho dza Mulayo ndi ndondolo ya zwi tshilaho zwo fhambambanaho ; mvelaphanḓa kha u shumisa zwiko zwapo zwihulwane zwa zwi tshilaho , na u kovhekana nga u lingana ha mikovhe vhukati ha vhafaramikovhe , zwi tshi bva kha u tumbulwa na mbambadzo ya zwibveledzwa zwa zwiko zwa zwi tshilaho zwine zwa katela zwiko zwapo zwa zwi tshilaho .
Naa ho vha na tshanduko kha ndeme ya maḓi ?
Zwazwino hu na thandela dzi re vhukati ha nthihi na tharu kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe kha a ṱahe .
mukhantseḽara wa wadi ndi mudzulatshidulo wa komiti ya wadi .
Khwaḽithi ya u phasa i ḓo ambiwa nga murahu kha ḽiṅwalo .
Mbadelo dziṅwe na dziṅwe dza ha masipala kana mbadelo dza tshumelo dza ha masipala dzine dza khou kolodwa nga mudzheneli wa thengisophikhisano kana muṅwe na muṅwe wa vhalangi vha ha masipala kana vha tshiimiswa tsha ha masipala , kana kha masipala muṅwe na muṅwe kana tshiimiswa tsha ha masipala , dza vha na malengelenge lwa miṅwedzi i fhiraho miraru .
U shuma ho tendelwaho ha Ḽiṅwalo ḽa Thendelo ya Mubebi hu ḓo engedzwa u ya kha miṅwedzi i sa fhiri rathi .
Izwi zwo vhanga u lenga huhulu kha u dzudzanyulula mushumo na u thoma mihasho miswa .
Mushumo wa u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽa khwine ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe sa lushaka , sa vhathu vha Afrika Tshipembe .
1.2 . Khabinethe i dovha hafhu ya ita khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha zwiimiswa na khamphani dzoṱhe dza Afrika Tshipembe uri dzi imise fuḽaga ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) na ya Afrika Tshipembe khathihi .
U kona u wanala ha rekhodo dza mulwadze zwi na ndeme kha kushumele hoku .
Vhalanguli vha ḓo ṱuṱuwedzwa u langa nga u tshimbilatshimbila na u wana tshenzhemo yi livhanaho na khaedu dza tshumelo , nga u sedza na u thetshelesa vhashumi na vhalwadze na u vha fhindula nga u ṱavhanya nga hune zwa konadzea .
U tandulula mafhungo a vhutsireledzi nga u ṋetshedza u redzhisiṱariwa ha vharengisi vha ndaka sa vhone vhashumisi vho tendelwaho vha sisiteme ya u redzhisiṱara ndaka lwa eḽekiṱhironiki .
- ṋea vhashumi mbofholowo ya u vhiga nyito dzi songo tsireledzeaho kana nyimele na u thasulula zwo vhigwaho ?
Netiweke kana Khemisi ya Khoria u khwaṱhisedza uri vha wana mushonga wavho wa vhulwadze vhu sa fholi ṅwedzi muṅwe na muṅwe nga nḓila i leluwesaho khavho .
Fhethu ha kushumele kwa ndeme ho topoliwaho kha iṅwe wadi hu tea u shumiswa u topola zwigwada zwi re na dzangalelo .
Dzhendedzi ḽi ḓo ṱumanya zwikhala zwa ikonomi na vhaswa vha sa shumi vho ambaraho gaweni ; u kwaṱhisa nungo dza u engedzedza Mbekanyamushumo dza Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka na u tikedza vhubindudzi ha vhaswa .
Vhaswa vha kwamea nga maanḓa nga vhushayamushumo , vhushai , u sa lingana , khaedu dza matshilisano na ikonomi .
Arali zwo ralo , kha vha ḓadze ngwano ya zwithu zwo teaho zwi tevhedzaho milayo na maitele a u renga a fomaḽa a dzangano .
Kha mirafho muhulwane sa ya Bangwaketse na Bamangwato , magota a a vhekanywa ( u bva kha A u ya kha G ho sedzwa u bva kha wa u thoma , na u bva kha A u ya kha K ho sedza wa u fhedzisela ) .
Muhasho u takalela nḓila mbili dza vhugudisi nga u angaredza :
Tsedzuluso dza Vhupo ha Vhulanguli hoṱhe sa zwe zwa sumbedziswa kha pulane na mapa zwi re ngomu .
Nga tshifhinga tsha vhuedza , ndondolo i fanela u itwa u khwaṱhisedza uri tshileme tsha u vhuisa murahu tshi nga ngomu ha mupimo malugana na khonadzeo ya u bva kha tshivhumbeo ha phaiphi .
Orienthesheni yo ṱanganedzwaho nga dzangano i ḓo kwama nḓila ine ḽa shuma ngayo na zwine ḽa zwi dzhia zwi zwa vhuṱhogwa .
Zwi hune ra dzula hone , ra fema , ra ḽa , na u alusa vhana vhashu .
U ṋetshedza maitele ane ngao vha nga kona u kala mashumele a dzikhantseḽara na tshitshavha nga u angaredza .
( a ) Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 ( Phando 2012 ) tsho imela mulayo wa u guda na u funza kha zwikolo zwa Afrika Tshipembe nahone tsho imela zwi tevhelaho :
Mbekanyamushumo iyo i ḓo ḓivhadzwa nga muvhuso muswa nga murahu ha dzikhetho .
Tsaino ya Muḓisi wa mbilaelo magumoni a Fomo ;
U shumisa thembamvanganyi kha u fhaṱa na u ṱhukukanya maipfi .
Hu na ndingedzo dzine dza khou ya phanḓa dza u ṱalutshedza mbekanyamushumo nga nḓila i sa shandukishanduki na u khwinisa zwi sumbedzaho mvelelo .
U ḓadzisa kha izwo , Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe yo thoma zwiimiswa zwa 1 047 zwine zwa ḓo tou shumela vhapondwa fhedzi zwiṱitshini zwa mapholisa u mona na shango ḽoṱhe nga vhuphara u itela u ḓo ṱanganedza na u thusa vhapondwa vha GBV .
Itani zwi no fana na zwa u thoma nga nnḓa hauri phomphom iyi a i ṱoḓi milenzhe .
Fhungo ḽo imelela mushumo wa vhoramulayo vhavhili nahone ndaela i tevhelwaho yo itwa : Aphiḽi ho haniwa hu na mbadelo , hu tshi katelwa na mbadelo ya ndozwo kha mushumo wa vhoramulayo vhavhili .
( b ) zwauri ḽiṅwalo ḽoṱhe ḽi tendelana na khethekanyo ya 143 .
MISHUMO NA TSHIVHUMBEO TSHA MUHASHO WA MADZULO A VHATHU ... 4 7.1 .
Maṅwalo o rumelwa kha zwiimiswa zwa nnyi na nnyi zwi kwameaho nga thendelano na uri vha sa i vusuludze hafhu .
Masiandaitwa o khwaṱhaho a ṱhuṱhuwedzo ya ṱhoḓisiso na mveledziso kha ikonomi o tikedzwa nga nḓila i takadzaho lwa miṅwaha ya mahumi na mahumi .
Hezwi zwi katela u ṱola kushumele kwa masipala na u dzhenela kha PMS .
Tsenguluso na u vhiga theo ya mulayo yo teaho ya dzitshaka na ya lushaka na tsedzuluso ya u tea ha dziṅwe thandela dza khwiniso ya mulayo .
Ngudo dza mutheo : Musaukanyo u ṱalutshedzaho nyimele phanḓa ha u dzhenelela ha mveledziso , hune ha ḓo lingwa mvelaphanḓa ho sedzwa khawo kana ha itwa mbambedzo .
vho ḓi imisela u pfumbudzwa
Hezwi ndi zwine u Sedzwa hafhu ha Vhupileli ha amba zwone .
U shela mulenzhe ha yunivesithi kha u bveledza matshudeni a nṱhesa kha shango na vhuṱambo ha u pembelela Ṅwedzi wa Afrika wa thikho ha Tshipembe ha Afrika .
Vhadzulapo vha nga isa vhupfiwa havho ho ṅwaliwaho nga tshavhukoma , vha vhu posa kana vha vhu rumela nga imeiḽi kana fekisi .
Mbekanyamaitele dzine dza ṱoḓea kha u thusa kha zwa mveledziso ya tshitshavha ndi idzo dzine dza ombedzela zwa u sikiwa ha mishumo , mveledziso ya ikonomi yapo , phungudzo ya vhushai , khwiniso ya kutshilele na u wa tshumelo .
17.2. Mazhendedzi a no vhona uri mulayo u tevhedzwa vho hwedzwa maanḓa a u tsireledza lushaka kha zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa vhugevhenga .
FULO ḼA OperatiOn phakisa Muvhuso wo rwela ṱari dziṅwe dza mbekanyamushumo ntswa dza u ḓisa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vhadzulapo , Miraḓo i Ṱhonifheaho ,
Ṱhanganyelo ya masheleni o anganyelwaho ṱanganedzwaho kha ṅwaha o sumbedzwa kha zwiṱatamennde zwa kushumele kwa masheleni .
Anetshelani zwe zwa bvelela kha inwi .
Ri a takala nga mvelaphanḓa ine muvhuso wa khou ita kha maṅwe masia .
Shumisani mihumbulo iyi kha mepe wa mihumbulo .
Muthu muṅwe na muṅwe a nga amba uri u ḓo badela tshelede ya tshiṅwe tshithu kha Minista uri a dzhene kha thendelano ya zwa maḓaka a tshitshavha nae na muṅwe muthu ufhio na ufhio kana sia ḽa muvhuso ḽine u ya nga mulayo ḽi tea u ṋea thendelo .
O amba uri o vha a sa zwi ḓivhi sa izwi a songo vhambedza mitengo ya zwiḽiwa nga murahu ha u ḓivhadzwa ha bege ntswa .
Hezwo , zwa vhukuma , zwi tea u vha vhudzivha ha mbekanyamaitele ya yuro .
Naho zwo ralo , thandela a dzi anzeli u bvelela arali hu si na vhashumisani na masheleni o katelwaho .
Mashango aya a katela mashango o bvelaho phanḓa nga maanḓa ḽifhasini , fhedzi na mashango a bvelelaho , u fana na Mexico , Chile na Turkey .
Ri fulufhela u bvisa nyendedzi nnzhi kha maga a kushumele , u bva kha khomishini iyi , na zwiṅwe .
Tshivhumbeo tsha tshumelo
Khomishini ya CRL i fanela u ṱoḓulusa tshiimo tsha zwino tsha kushumele maelana na Mulayo wa Luambo wa Afrika Tshipembe sa musi u thoma u shuma ha mbekanyamaitele dza luambo zwi khou thivhelwa na u lengiswa nga u sa vha hone hawo .
U khothea hu nga dovha ha bvelela nga tshifhinga tsha mushumo musi mutsiko wa nga ngomu u tshi wela nga fhasi ha mutsiko wa nga nnḓa , nga vha nga ḽa mvelelo dza nyelelo ya tshifhinga nyana .
Afrika Tshipembe ndi muṅwe wa vha vharengi vha nete u bva mashangoḓavha nga ḽiṅwe sia ḽa vhulimi ho phuroseswa , zwibveledzwa zwa maḓaka na vhureakhovhe , na uri nga ḽiṅwe sia muvhambadzela seli wa thumbukwa .
Hezwi zwi hanedzana na mimasipala yoṱhe kha tshiṱiriki , yo ḓalesaho nga maanḓa ikonomi ya vhulimi .
Data yo sedzaho ndeme ine ya vha na muanganyelo ya nyalo ya phesenthe ya fhethu hu re na maḓi ho tibedzwaho nga mbemba dza helele zwi nga , naho zwo ralo , shumiswa u ela khonadzeo mveledzwa dzi songo luvha dzi elanaho na vhuhone ha helele ḽi bvaho maluvha kha khovhe .
Tshinyalelo ya thundu ntswa
Tswikelelo ya thuso kha mabindu maṱuku yo khwinifhadzeaho , u vha hone ha mitshini na zwishumiswa zwo teaho , na mveledziso ya vhukoni ha muthu khathihi na pulane dza u khunyeledza pfunzo zwi nga thusa mabindu ane a khou bvelela uri a kone u dzhia ḽiga ḽi tevhelaho kha u vha mabindu ane a ḓikona na u shuma zwavhuḓi .
Muhasho a u ṱanganedzi khumbelo nga kha fekisi kana imeiḽi .
Nyambedzano ya Muphuresidennde ngei Manguzi , Umhlabuyalingana ndi tshipiḓa tsha fulo ḽa lushaka ḽa u lwa na vhugevhenga , nahone ndi u sala murahu ho sedzwa Mbekanyamushumo ya Vhuṱoli ya Muphuresidennde ya Siyahlola ye ya vha hone nga Ṱhafamuhwe 2017 .
Khetho dza tshifhinga tshoṱhe , dzo vhofholowaho , dzi sa dzhii sia dzi tendiseaho dzi tshimbidzwa nga vha maanḓalanga a zwa khetho vha sa dzheneleli kha zwa polotiki vha ṋea vhadzulapo tshifhinga tsha u nanga .
Kha hugaledzwa hune ha vha huṱuku , fhethu hu londaho mupo kha mveledziso ntswa hu fanela u shela mulenzhe kha sisiṱeme dza u londa mupo ntswa dza tshifhinga tshoṱhe dzine dza khou bvelela .
Masipala u ṱoḓa u gonyisa tshikalo tsha mbuelo ya muṱa na u fhungudza phambano ya mbuelo , sa musi kushumele kha iḽi sia ku sa takadzi .
Nga fhasi ha NML sisiteme ya zwa mutakalo iḓo ita zwinzhi u thivhela malwadze na u vhona uri vha wana dzilafho vhulwadze vhu saathu u goḓombela .
" Izwo kha ri ite muṱaṱisano ri vhone uri ndi nnyi a re na maanḓa u fhira muṅwe , " ndi Muya u no ralo .
Hu sa athu fhela maḓuvha a 30 musi vho ita khumbelo ya u ṱanganedzwa , vha ḓo wana phindulo .
1.1 . Khabinethe i tikedza tshoṱhe u lwisa hoṱhe ho itiwaho u vhona uri ṋetshedzo ya mudagasi i hone kha shango ḽashu .
Tshikoupu ndi tshi Konadzeaho na U langea : U tendelana , u ṱhogomela , na u khwinisa mikaṋo ya thandela .
Kha vhuimo ha muvhuso wapo , ndangulo ya masheleni i na ndivho nṋa :
Sa tsumbo , nyimele ya ḽimaga i nga vha i nga nḓila ine o tiwaho naho e muimeleli muthihi wa vhashumi vha 50 a vha a songo lingana kana u tea .
Ndededzo ya vhunzhi ha zwithu kha khethekanyo yo khetheaho yo livhiswa kha :
Mugaganyagwama wa tshikwama tshi langwaho nga iwe muṋe
23.4.4.2 u ṱoḓa mbadelo nga u tou kombetshedza dza u ita khumbelo , kana diphosithi ya mbadelo dza u swikelela ; kana
Vha a dzi ṱalukanya ?
Nnḓu i tea u imela nnḓu ya muthu a bvaho shangoni ḽisili kana muanewa wa lungano - nga maṅwe maipfi a i tei u vhonala sa nnḓa zwayo , yo ḓoweleaho .
Nḓivhadzo ya muṱangano
Mabulamuhumbulo nga tshitshavha zwi nga itea asi dzhielwe nṱha .
Ndi nga mbuno yeneyi uri Komiti i na fulufhelo uri muṱaṱisano u re na mutakalo u hone vhukati ha vhabveledzi vhamagi vha fhano hayani , khathihi na vhaṱunḓi .
Zwiṅwe zwimela zwo fhambanaho zwi a ṱavhiwa nga maanḓa hu tshi itelwa u bveledza nnzi nahone mitshelo yazwo miṱuku i a bviswa u itela u ṋea tshimela itsho vhutshilo vhulapfu .
Muhumbulo wa fhasi wa uri ikonomi ya musalauno , i sa sedzi muvhala ya vhukhephithaḽisi i ḓo bveledza pfanelo dzo fhelelaho dza dimokirasi kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe wo vha na luvhonela lwa ṱhoḓea ya mbekanyamaitele dza mishumokhombetshedzwa na u tholwa ho sedzwa muvhala , ngauri ndi nga mulandu wa enea maitele he mabindu aya a kona u fhaṱwa .
Fhedziha , vhaṋetshedzi vhaṱuku vha na mihumbulo yo fhambanaho , hune vhunzhi havho vha vha vha tshi khou vhilahedzwa nga zwiito zwa dzisuphamakete zwe zwa ambiwa nga hazwo afho nṱha .
u khunyeledza , miṅwedzini ya 18 i ḓaho tshumelo nthihi ya tshitshavha , mulayo wa tshumelo dza tshitshavha na maitele , na phoḽisi ya mbadelo , thuso ya zwa mutakalo na dziphensheni ;
Zwiṅwe hafhu kha izwo , iṅwe ya thendelano yo sainiwaho ho vha thendelano a vhubindudzi ine ya katela vhubindudzi ha Beijing Auto Industrial Cooperation kha mamaga a u bveledza mimoḓoro kha zounu ya mveledziso ya zwa nḓowetshumo ya Coega .
Ṱhanziela ya Muvhala wa Swiri i bviswa musi sambulu yo bviswa nahone ho itwa ndingo nga fhasi ha maanḓa a ḽaborathori nthihi yo dzhiaho sambulu .
Hezwi zwi ḓo vha hone kha vhathu vhane musi vha tshi khou shumisa NML tshifhinga tshinzhi , fhedzi vha tshi khou ṱoḓa tshumelo ine vha nga si i wane kha NML sa miaro ya lunako na ya maṋo kana u ṱoḓa u vhonwa nga vhomakone zwi songo tea .
Pfufho iyi ndi ya vhuḓiimiseli na vhuḓidini ha muthu a ḓisaho mulalo kha u alusa ndaulo kha Thandululo ya Khoro ya Vhutsireledzi ya UN 1325 , i itaho khuwelelo kha vhoṱhe vha lwaho kha u tsireledza vhafumakadzi na vhasidzana kha khakhathi dza vhudzekani na dzo livhanaho na mbeu .
Fhedzi ri humbela uri uri migwalabo iyi i vhe fhasi ha phapha dza mulayo na uri i tea u vha na vhudziki sa zwo ṱahiswaho kha Ndayotewa .
Ndi ngazwo , muimeleli muṅwe na muṅwe a tshi tea u vha muraḓo wa komiti .
Ndi phambano dzifhio dzine vha dzi limuwa nga nḓila ine vhanna na vhafumadzi vha shumisa tshifhinga tshavho tsha u awela ?
Mabammbiri a muhumbulo wa thandela ndi ' mabammbiri a no yelana na mushumo ' ane a tea u lugiselwa na u ṋetshedzwa khoro kana mihasho ya sekithoriaḽa .
2.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha khuwelelo yavho kha MaAfrika Tshipembe ya u khwaṱhisedza vhuḓiimiseli vhu fanaho ha u shumela vhathu musi ri tshi khou bvela phanḓa na u pembelela senthenari ya mabebo a Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela .
Arali vho vha vha na tshiendedzi tshine tsha sa endedze ndaka kana vhathu kha bada ya nnyi na nnyi ( nga muhumbulo wa MEC a kwameaho ) , Vha nga ita uri tshiendedzi tshavho tshi khethekanywe lwo khetheaho na u tendelwa u sa ṅwaliswa .
Naho zwo ralo , vho bvelaphanḓa : ' Makumedzwa nga u angaredza nga ha mbeu a hone , fhedzi a hu na zwidodombedzwa . '
U rekhoda hu sa imi ha mithara dza kharenthe , zwi no kona u pima phuphu ya maḓi , yo dzibaho fhethu ho fhambanaho zwi nga vha ngona yo teaho u ṱalutshedza vhudzulo ha kharenthe .
Miraḓo i Ṱhonifheaho , ro kwamea vhukuma nga mivhigo ya vhagudisi vhane vha tambudza vhana lwa vhudzekani , nga maanḓa maanḓa vha vhasidzana .
Mveledziso na u pulana Mbekanyamaitele ya zwa Mbeu .
Kalani fhethu ha u vhea makete nga dziphatheni dza u pheiva dzo fhambanaho .
Muhasho wo vhekanya mbekanyamushumo dza u vha thusa kha ṅwaha u tevhelaho , kha zwi dzhie tshikhala itshi .
Kha vha rere nga mihumbulo yavho vha vhoṱhe , kha vha pulane tshiṅwe tshithu tshiswa vha vhoṱhe na u tshi ita vha vhoṱhe .
Tshifanyiso tshi re afha fhasi tshi sumbedza nyendedzi dza u dzhenisa u bva ka mubveledzi muthihi wa mabunga a u pambuwisa muṱambuluwo .
Lwa u tou thoma miraḓo ya tshitshavha na vhoramafhungo vha tshi tendelwa u dzhenela madzulo a Khoro iyi ntswa - tshifhingani tsho fhiraho mushumo woṱhe wo itelwa tshiphirini .
Dzi khomboni ya u ngalangala tshoṱhe .
Mirafho yo ṱuṱuwedzwa nga vhuhali hawe na ndingedzo dzi sa gumi dza u vhuedzedza mavu a vhomakhulukuku kha vhathu vhawe .
U sengulusa ṱhoḓea dza vhathusiwa , vhuimo ha tshumelo na mbekanyamushumo ya nyisedzo na zwone zwi fanela u itiwa .
Fhedzisani fhungo nga u dzhenisa ḽisala .
Ri ḓo lingedza nga nungo dzoṱhe na u khwaṱhisa sisiṱeme ya muvhuso wapo ya vhulondo , vhuḓifhinduleli , i bveledzaho na vhukoni wo sedzesa nga maanḓa kha u ṋetshedza tshumelo dza maḓi kha vhathu .
( b ) ya yelana na demokirasi ; na uri
Nga nḓila iyo , vhathu vha ḓo litsha u dzumbama nga tsireledzo ya vhuḓifhinduleli ha vhoṱhe vhune vhu nga thithisa nyaluwo ya dzangano .
Na uri vho tambula nga nḓila dzo fhambanaho na uri khamusi kha mielo yo fhambanaho ya muthu , ndi zwone .
ṱulutshela phapha dzau .
Thangelamulayotibe kha Muvhuso Wapo ( 1998 ) yo bveledza mutheo wa sisitemu ya muvhuso wapo wa mveledziso ntswa .
Heyi ndi thoho ine ya khou dzheneleleswa nahone i itelaho khaedu .
Mishumo , u thoma na kushumele kwa komiti dza wadi
Tshithihi tshe nda tshi dzudza tshi vhuḓifhinduleli ho vha ndeme ya mushumo wa vhufaragwama .
Nṱhani ha izwo , hu na tsumbamushumo dzo bulwaho dzine madzangano o ḓivhumbaho a tea u dzi tevhedza .
Maitele ayo ha elani na ethosi ya Ndayotewa yashu , vhuḓifhinduleli na ndeme , na uri zwilwa na pfanelo dza vhathu vhashu .
Mbekanyamushumo ya muvhalelano ya Afrika Tshipembe i konisa muvhuso u ḓisedza thendelano dzawo dza mveledziso nga u ṋetshedza zwiko nga nḓila ine ya vha ya tshifhinga tshilapfu nahone ine ya ombedzela khwaṱhiso ya ikonomi .
Thandela dzo pfukiselwa phanḓa nga nṱhani ha tsheo yo dzhiiwaho ya u pfukisela ndangulo ya potofolio ya vhubindudzi ha ndaka u ya kha PIC .
Yuniti dza u kala dzo sumbedzwaho kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa ndi yuniti dza metere .
Mveledziso ya vhurangaphanḓa , khathihi na sisiṱeme dza ndangulo na maitele a bindu u itela u khwinisa kushumele kwa dzangano zwi ḓo vha zwithu zwine ra ḓo thoma ngazwo .
Tsha vhuvhili , muṱhogomeli muhulwane wa mavu ndi mushumisi wa zwiko ane mishumo yawe ya kwama mupo .
U guma kha R237 311 nga muṱa nga ṅwaha
Mushumo wavhuḓi wa tsedzuluso na tshumisano u bva kha khamphani zwo thusa kha u phuletshedza kha mulandu .
Mushumo uyu wa ndeme wa mutakalo wa tshitshavha , une wa vha huthihi na zwe zwa themendelwa nga Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi , u lavhelelwa u shelamulenzhe kha u fhungudzea ha khentsa ya mbumbelo kha vhafumakadzi na u fhungudza dzimpfu dzi baḓekanywaho na zwenenzwo .
3.2 . Mbekanyamaitele i ita uri hu vhe na nyimele yo teaho ya u tikedza vhagudi khathihi na u thivhela zwiito zwa khethululo kha vhagudi vho ḓihwalaho .
Nga vhanga ḽa zwiwo zwi re nṱhesa zwa vhufhura , u engedzea ha u shumisa hu khou itwa ha lushaka ulu lwa tsheke .
Puḽane i themendela nḓila ya tshomedzo dza vhashumi ya masia mararu ine ya katela nḓila ya vhupfumbudzi ha tshifhinga tshilapfu , zwibveledzwa zwavhuḓi u bva kha sekithara ya pfunzo ya nṱha na u phaḓaladzwa ha tshomedzo dzi sa wanali .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Puḽane ya U ṋetshedzwa ha LPG ye ya anḓadzwa u itela vhukwamani na tshitshavha nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2022 uri i thome u shumiswa .
9 . U ITA KHUMBELO YA REKHODO
Muṅwe mushumo ndi u tsireledza masheleni kha ndozwo ya mabammbiri a mbuelo .
Phalamennde ya dimokirasi ya u thoma Afurika Tshipembe , u bva 1994 u swika 1999 , yo vha yo sedzana na ṱhoḓea ya tshanduko ye ya vha i sa athu u vha hone nahone ya ndeme .
U ṱalusa khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi vhuponi ha maḓanzhe zwi lila data ya vhushandukwa ha fhethuvhupo na tshifhinganyana ya zwipimi zwa khemikhaḽa dza zwa bayoḽodzhi , kha phuphu ya maḓi na kha khungumuṱavha , khathihi na u pfesesa maitele mahulwane a no langa mifudafuda iyi .
I nga vha yo fhambanaho na yavho .
Vhagudi vha thoma u vhala vha tshi ḓiṱola ( ḓithetshelesa ) siani ḽa u elelwa ipfi na u ḽi pfesesa .
Zwikepe zwo ṅwaliselwaho zwa makwevho zwi na pfanelo yazwo ya u rea khovhe nahone zwi nga shumiswa fhedzi kha pfanelo yeneyo .
Kha vha ṱalutshedze zwi dzhielwaho nṱha zwa mushumo kha u nanga labi ḽa u khavara fanitshara .
Ni nga shumisa miraḓo yaṋu nga nḓilaḓe arali ni tshi khou pandamedzwa ?
Kha uyu - Ṅwaha wa Muṱa wa Mashangoḓavha - ri tea u fhirisa mulaedza , nga kha mikhwa yashu uri mulalo u thoma hayani .
Dziṱhadzi dzi dzulela u sa vha vhaṋe vha akhaunthu dza banngani , vha itaho uri maitele o bulwaho a mbadelo a sa shume zwavhuḓi nahone zwi zwithu zwi sa shumisei nga khasiṱama .
Fomo dza khumbelo dzi tshimbila na tshibugwana tsha nyendedzi itshi .
Ni nga amba zwifhio ?
U fhindula mbudziso dza vhuimo ha nṱha dzi no bva kha pharagirafu ye ya vhalwa tsumbo , ngavhe muṋe wa shopho o vha o sia muṋango wo vulea a tshi ya hayani vhuḽa vhusiku .
Vhulanguli vhu vhiga nga kotara kha komiti ya Odithi na Mveledzazwiwo nga ha mvelaphanḓa ya thandela na vhuitwa ho itwaho u itela u khwinisa vhuleme kana u khakhulula u tumuwa ha ndaulo .
U itela u ita hezwi , ndi zwa ndeme u pfesesa uri ri na maḓi mangafhani , ndi vhonnyi vhane vha khou a shumisa nahone ngafhi .
3.4 Zwine zwa tea u kateliwa kha maambiwa
Ndi ngafhi hune vha nga wana masheleni na uri ndi tsireledzo ifhio ine i ṱoḓea ?
U thetshelesa tshiṱori tshifhinga tshilapfu a tshi khou ḓiphina .
Phanḓa ha u vhiga : phambano vhukati ha zwigwada dzine dza vha na khonadzeo ya u vha maitele a vhugevhenga kana a mulayo ane a nga shumaniwa nao nga kha maitele kana mbekanyamushumo dza Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma .
Moḽebudenamu na salfeithi dzi na mveledzwa dza vhupikisi , dzi tshi khou fhungudza toksini ya tsimbitswuku .
Vhubindudzi kha khorido ho sedzesa kha theo ya bada , ngauri vhukwakwani ha khorido ntswa vhu nga tikedza nḓila ntswa dza tshiporo .
4 Zwivhumbeo na Milayo zwa Luambo - awara ya 1 kha tshitendeledzi tsha vhege dza 2 ( mbili )
Vhorathandela na vhone vha a ṱoḓea uri vha saine siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa Fomo ya Muredzo na Fomo ya u Ṱanganedza , kha tshikhala tsho ṋetshedzwaho nga fhasi ha siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Musi akhademi i tshi thomiwa , yo ṱangana na tshivhalo tshihulwane tsha vhathu u bva henefho , ha vha na tsa nga tshivhalo tshihulu .
Vhalingiwa vhe vha nangiwa u dzhenela dziinthaviwu vha ḓo humbelwa u ḓa na ndalukanyo dzo khwaṱhiswaho na maṅwe maṅwalo o teaho ane a nga ṱoḓea u itela u vha kha mutevhe wa u fhedzisela .
Vhabebi , vhomakhulu / vhomazwale , vhomakhulu vha malofhani na vha ha munna kana mufumakadzi wavho
Vharangaphanḓa vhane vha vha na mveledziso ya vhuṋe u guda u ṱanganedza zwoṱhe muloro na ngoho nga tshifhinga tshithihi , na u vala tshikhala nga u isa dzangano kha sia ḽa muloro .
Ri a davhidzana kha tshiimo tshashu sa vharangaphanḓa vha zwa vhurereli , zwiimiswa zwa poḽotiki , madzangano a vhashumi , sekhithara dza phuraivethe na nga kha zwiimiswa zwa muvhuso .
U thetshelesa ndaela dzi leluwaho na u fhindula zwavhuḓi .
3.1 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe Muswa wa Mukovho wo Khetheaho wa Bannga ya Mveledziso uri u ḓivhadzwe Phalamenndeni .
Tshaka dza tshanduko dzine dza nga itwa dzo kaṱudzwa .
U vusulusa kana u shumisa themamveledziso dza nnḓa dza phera dza seva : Lufhera lwa khomphiyutha lu tea u tevhedza zwilinganyo zwa maitele a maimo a nṱhesa nahone lu vhe na muṋango u lindwaho , ndango ya muxwatu , fuloro yo gonyelaho nṱha , tsireledzo yo dzikaho .
Arali i siho , ni vhona u nga ndi mafhungo mahulwane uri i vhe hone ?
Vhuongelo ha TB hone huṋe vhu ḓo tea u vha senthara dzi kungaho na u dzudza vhashumi vha lushaka lwa vhukuma .
Tshifhaṱo tshiṅwe na tshiṅwe tshi ḓo olwa , fhaṱwa na u dzheniswa zwithu zwo teaho kha nyimele ya mulilo :
Fomo dza khumbelo dza muitanae muṅwe na muṅwe i tea u vha i na mafhungo a tevhelaho :
Khabinethe i fhululedza Khosi Vho Sigcawu kha u vhewa havho tshiduloni na u sedza phanḓa na u ḓo shumisana na Vhuhosi ha AmaGcaleka kha u fhaṱa zwitshavha zwa mahayani zwo khwaṱhaho , zwi linganaho na u bvelela zwi tshi ya phanḓa .
Mukonṱiraka a bvaho shangoni ḽiṅwe u ḓo hwala vhuḓifhinduleli hoṱhe ha mithelo , mithelo ya tshiṱemmbe , mbadelo dza ḽaisentsi zwoṱhe , na miṅwe mithelo i ṱoḓiwaho u bva nnḓa ha shango ḽa Vundu .
Sa Minista wa mushumo wa ḓuvha na ḓuvha , A thi ngo ṋea tsumbanḓila kha khanedzano iyi .
Fhedzi , vhunzhi ha vhafumakadzi vhaṱuku vha sumbedza u hanedzana na u dziba musi vho livhana na u khethululwa nga mbeu na samba .
Nga tshifhinga tshi si gathi murahu ha mbofholowo , pfunzo dza nṱha kha vhunzhi ha mashango Afrika yo vha i tshi dzhiwa sa " nḓisedzo ya tshumelo hu so ngo lavhelelwa u bindudza " nahone zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwo ṱanganedza thikedzo ya zwamasheleni twii u bva kha mivhuso ya Afrika .
Ri tshi tou sedza , vhaswa vha no fhira miḽiyoni vha fhano shangoni ḽa hashu vha na ṱhanziela dza maṱiriki nnzhi u fhira nga 1996 .
Khothe dzoṱhe dzi shuma dzi tshi tevhedza mulayo wa Vhusimamilayo ha Lushaka nahone ndayo na maitele a u shuma hadzo zwi tea u tevhedza Mulayo wa Vhusimamilayo .
Ṱhoḓisiso ya nyito ya vhudzheneleli ha tshigwada tsho sedzwaho khatsho yo itwaho hu na tshumisano ya dzi NGO na CBO i nga bveledza mafhungo nga vhuḓalo nga ha ndeme na ṱhodea dzo fhambanaho dzo tiwaho .
Thebulu i re afha fhasi i sumbedza u ṱanganyiswa na u shumisana ha zwipikwa zwa ndeme zwa Masipala wa Prince Albert khathihi na mbekanyamushumo dza mihasho i re na vhushaka zwe zwa itwa uri zwi elane na tsumbamaitele dza lushaka dza ndeme .
Vha na migaganyagwama ya muṱa , arali vhe nayo , yo katela zwithu zwifhio ?
Nga murahu ha ngudamushumo , vhathu vha madzinganḓevhe vha sumbe vho tholwa lwa tshoṱhe nga Fedics , ine ya vha na khonṱhiraka ya u shuma mishumo ya khishini kha vhuongelo .
Ndi zwa ndeme u vha na u bviswa ho leluwaho ha thandela dzi re afho nṱha , khathihi na mbuno dza asesimennde dza khwine nahone dzi isaho phanḓa , uri mudzudzanyi wa mbekanyamushumo dzo khetheaho kana tshigwada tshiṱuku tsha vhaḓivhi tshi tiwe .
Hu na tshumisano na dziṅwe khethekanyo dza muvhuso vhukati ha ṅwaha , ro kona u vha vhathu vho sedzesaho kha u wana nḓila dza u ṱavhanyedzisa u fhedziswa ha thandela dza vhudzulo ha vhathu .
Khumbelo ya mundende wa vhalala
Zwihulwane zwa rathi kha hei Thendelano ndi ( 1 ) pfunzo na vhugudisi , ( 2 ) tshenzhemo kha zwa mishumo ( 3 ) zwigwada zwa vhaswa ( 4 ) zwipikwa zwa vhaswa zwo khethelwaho thungo , ( 5 ) zwa mabindu na dzikoporasi dza vhaswa ( 6 ) na vhurangeli ha sekithara dza phuraivethe .
U shumisa zwipfi : U sedzesa nḓila ya tshikhukhuliso zwi sa konḓi zwo vhewaho , tsumbo : u fhufha , u gidima , u posa , vhagudi vha sedza hune vha tea u ya hone
Hezwi zwi ṱoḓa u pulana nga vhuronwane , u pfananya na u monithara idzi pulane .
U wana thuso i bvaho nnḓa ya nga ha zwa tsivhudzo i khou ḓuresa .
Zwiitisi zwa 10 uri ndi ngani ZWINO tshi tshifhinga tsha u ita ndingo ...
Iṅwe ya mbonalo dza ndeme nga maanḓa ya nḓowetshumo iṅwe na iṅwe ndi digirii ine ngayo ya kona u thoma ṱhoḓea ya zwibveledzwa zwa dziṅwe dzinḓowetshumo .
Nkhetheni u a kona u khwaṱhisedza nga mbuno dzi pfalaho uri ndi ngani vhabvumbedzwa avha vho tea naho hu na vhushai havho na u lusa u tshila ya ḓuvha na ḓuvha .
Ho fara sesheni dza fumimbili dza vhukwamani kha ṅwedzi wa u sendela tsini na Ḓuvha ḽa AIDS ḽa Ḽifhasi .
Vhuvha ha kudzulele kwa sialala , zwo vhumbaho vhunzhi ha tshiṱiriki , vhu ṋetshedza zwiṱuku zwi re kha tshivhumbeo tsha tsireledzo ya vhuṋe nahone ho ḓalesa ngamaanḓa mbilo dza mavu dzine dza khou tshimbidzwa nga u ongolowa .
Arali ezwi zwa itea , Muhasho u ḓo humbela vhabidi uri vha engedze tshifhinga tsha vhundeme ( u vhofha ) fhasi ha milayo na nyimele zwi fanaho na zwe zwa vha zwo sumbedzwa mathomoni u itela vhabidi .
Mutholi na rathandela muṅwe na muṅwe vha rumelaho khunguwedzo ya thandela i ḓo tevhedza nyimele idzo dza thandela .
Arali yo ṋetshedzwa muitakhumbelo 5 U ṅwala rekhodo dze dza vha dzi kha tshivhumbeo tsha u tou vhona nga siaṱari ḽa A4 6 Khophi ya zwivhumbeo zwa u tou vhona 7 U ṅwala rekhodo dze dza vha dzi kha tsha u tou thetshelesa , nga siaṱari ḽa A4 8 U ita khophi ya rekhodo ya u tou thetshelesa kha : ( i ) Flash drive ( I tea u ṋetshedzwa nga muitakhumbelo ) ( ii ) Disiki ( Compact disc )
MBUDZISO 1 Ndivho ya sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele ndi mini ?
U vhala bugu na kiḽasi yoṱhe mazha , a amba nga muhumbulo muhulwane , vhaanewa na puḽoto .
Khanḓiso dzine dza ṋetshedza zwitatisiṱika na mafhungo nga ha nḓowetshumo ya minerala ya Afrika .
U ya nga vhutendeleki ha vhuendi ha mimoḓoro , ṱhumano dza lushaka lwo vanganaho dzo fhambanaho dzi ita mishumo yo fhambanaho ya u tswikelo , khuvhanganyo , na ya matshimbilele .
Ndivho ya mubindudzo wa themamveledziso ndi ya u fhungudza masheleni a shumiswaho kha vhubveledzisi , u shumiswa , vhuendedzi na vhudavhidzano .
U ita mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi na ya kotara iṅwe na iṅwe ya tshifhinga tsha u sa shuma u bva kha zwiimiswa .
zwiendedzi zwa vhaṋameli - vha fanela u vha na miṅwaha ya 21 kana u fhira
4.2 . Kha ṅwedzi wo fhelaho , u bva nga ḽa 25 Luhuhi 2021 , vhaofisiri vha mapholisa vha linganaho 12 vho vhulahwa lwa tshiṱuhu vhe mushumomi na musi vhe siho mushumoni kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa shango .
Nga nnḓa ha zwiga kha thandela ya zwiporo u shumiswa ha zwiporo ho ḓi dzula hu kha mutsiko muhulu zwi tshi kwama zwi tevhelaho :
Dziṅwe thandela dza NHI dzi itelwaho vhunzhi ha vhathu vha re khomboni tshitshavhani dzi ḓo thoma nga Lambamai ṅwaha uno .
Vha no rengisela mitshelo yavho mashangoḓavha vho kundelwa u swikisa zwibveledzwa zwavho kha vharengisi vha nnda , mavhengele mahulwane na vha ṱunḓi vha zwa nnda nahone vho fhedza vho khakhisa mbekanyamushumo dzavho dza zwa thengiso .
Thekhinoḽodzhi yo tsireledzea na shuma zwavhuḓi nahone i nga kona u bvisa tshikafhadzo kha volumu khulwane dza malaṱwa , honeha , i vhonala i tshi ḓura vhukuma u fhira maitele a u vhulaha zwitzhili nga mufhiso .
Nga murahu , vho nangwa sa Mukonanyi wa Lushaka wa Vhusevhi a re na vhuḓifhinduleli ha u konanya zwiimiswa zwoṱhe zwa vhusevhi .
" Mafhungo a Mutheli " a ṱalutshedzwa na u tsireledzwa nga Ndima ya 6 ya Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo nahone mafhungo oṱhe eneo a kuvhanganywaho kana u vhulunga zwi tshi bva kha u shumisa webusaithi ya SARS a shumiswa fhedzi u ya nga Ndima ya 6 .
Pfanelo ya u ṱoḓa tsivhudzokhumela u bva kha miraḓo yo khethiwaho arali tsheo yo dzhiiwa .
Uri hu na u maanḓafhadza ha tshitshavha- izwi zwi katela vhavhuelwa vha shumisaho vhafhaṱi vhapo u itela u fhaṱwa ha miḓi yavho .
Kha ḓuvha ḽa u humela murahu mukhaedu u tea u sumbedza nga nḓila yavhuḓi uri ndi ngani nzudzanyo i sa tei u khunyeledzwa .
Vhuṱumani vhukati ha tshiedziswa tsha vhulanguli na vhurangaphanḓa vhu farwa nga nḓila yo kalulaho .
Honeha , mulayo a u thivheli thengiso ya mishonga nga vharengisi zwavho .
Kha vha bule uri ndi nnyi a kuvhanganyaho izwi , zwi kovhekaniwa na nnyi nauri lungana .
Vho badela nga zwivhavho kha u lwela havho mbofholowo vha tshi itela vhathu vha Afrika Tshipembe .
Tsha u fhedzisa , muombadi wa lushaka na vhaombadi vha mavhundu vhoṱhe vha tea u ṋetshedza mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha .
Komiti dza Wadi dzi khethwa miṱanganoni ya tshitshavha lwa tshikhala tsha ṅwaha muthihi kana mivhili .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vhulwadze vhu songo hulela na vhuongi ha phuraivethe )
Kha ri Lavhelesani zwifanyiso ni ambe uri ndi fhethu hufhio ambe fhano Afrika Tshipembe hu re na ndeme he na vhuya na hu vhona kana na hu dalela .
Sa vhaimeleli vhashu mashangoni a nnḓa , vha na vhuḓifhinduleli ha u fhaṱa vhukonani na vhufarakani vhune ha ḓo ri thusa u swikelela zwipikwa zwashu u bva kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , dza nyaluwo i katelaho , mishumo na matshilo a khwine a vhathu vhashu .
Nangani tshithihi ni tshi ṅwale hafha .
Tsireledzo ya zwiḽiwa i dzula i thaidzo khulwane nahone khuvhangano i ḓo vha na masiandaitwa a vhuḓi kha uri ri bveledza hani , u langa na u shumisa zwiḽiwa .
U bveledza , u sedzulusa na u ṱola mbekanyamaitele na nyendedzi dza tshumiso .
Musi vhunzhi ha maAfurika Tshipembe vha tshi khou takalela u ṋetshedzwa ha dzinnḓu , muḓagasi kana maḓi , hu tshee na vhanzhi vhane vha kha ḓi vha vho lindela .
Ukuthwala zwi ita mini kha tshitshavha ?
Vha ḓo lavhelelwa u langa na u sedzulusa dzikonṱiraka na miredzo , u ṱhaḓula nga vhulanguli nga u angaredza na maitele a thandela .
Hezwi zwi katela u ita ṱhoḓisiso yo dzudzanywaho ya sisiṱemathikhi ya vhuṱanzi na data yoṱhe ine ya ḓo vha thusa , u dzudzanya ḽiṅwalo ḽa mulayo na u sedzulusa khohakhombo dzi baḓekanywaho na u tshimbidza bindu ḽavho nga nḓila yavhuḓi .
U langa mveledziso ya mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dza pfunzo ya dzinnḓu .
Khoro i wana ndambedzo yayo nga maanḓa u bva kha pfukisela nga muhasho .
Hezwi zwi amba uri muthu muṅwe na muswa a nga ita khumbelo ya u swikelela mafhungo a vhuṋe awe o farwaho nga tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe musi o ṋetshedza zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwino fusha .
U monithara na u sengulusa mashumele a muhasho kha pulane dza mushumo u ya nga maitele a ndangulo dza khombo , fiḽosofi , na mbekanyamaitele .
Khaedu ya ḓorobo ndi u khwaṱhisedza uri zwa ndemesa kha mugaganyagwama zwi khou thoma u itwa na u swikelwa nga kha ndangulo ya zwa masheleni i pfadzaho na maitele a vhuvhusi avhuḓi .
Masipala uḓo shuma na u vhona uri huna kutshimbidzelwe kwavhuḓi kwa kuvhulungele na zwiimiswa zwa masheleni zwine zwa ḓo swikelelwa nga vhashumisi vhoṱhe .
Mabulasi a ṱahe a zwibveledzwa izwo ono thoma u bveledza .
Zwe zwa dodombedzwa na u saukanywa nga u pfufhifhadza , afho fhasi , ndi dziṅwe dza khaedu khulwane dzo livhanaho ha mveledziso i sa nyeṱhi ya vhudzulo ha vhathu vhuponi ha mahayani Vunduni .
Khethekanyo ya C : Mavhaka a tshumelo na zwiko zwi re hone
Makolo a mangwende , khathihi na u ḓivhadzwa hao , zwi ḓo ganḓiswa ngomu ha Gurannḓa ya Muvhuso , a konaha u bveledzwa na u rengiswa nga nḓila dzo teaho .
Hu tou nga hu na mbudziso nga ha mukano wa mulayo we wa pima kushumele kwa tsedzuluso ya odithi ya nga ngomu kha magavhelo aneo .
U sa lingana ha zwithu hu vhukati ha vhupo ha mahayani na ha ḓoroboni , vhuponi ha ḓoroboni hu wanala vhukati ha zwitshavha zwa fomaḽa na zwi si zwa fomaḽa , na vhukati ha sekhithara dza zwa mutakalo dza phabuḽiki na dza phuraivethe .
Khetho hu nga vha u shandukisa tshiṱoko tshifhio na tshifhio tsha vha mbuelo ya tsireledzo dza tshifhinga tshilapfu , dzo tewaho kha miṅwaha yo vhalaho hu sa athu litshiwa mushumo .
Ri kha vhuimo vhu konḓaho vhu ne ra sa tsha kona u thivha zwishumiswa zwa mmbi zwa kale zwine zwa khou ṋaṋa u vha zwa kale nga maanḓa .
Rerani nga phindulo dza mbudziso dzi tevhelaho ni na khonani dzaṋu .
Hu na minidzhere ane a mishumo yawe ya katela mugaganyagwama wa M&E , thikhedzo na ndangulo ya zwiko ?
Zwododombedzwa zwine zwa ri vhudza uri bugu i khou amba nga mini
Shedulu yo khwaṱhisedzwaho ya ndeme dzoṱhe dzo elwaho i ḓo ṋetshedzwa Muinzhiniara .
A hu na ṱhoḓea ya uri mushumi kana a ufhio ( hoṱhe kha sekithara ya phuraivethe kana ya nnyi na nnyi ) uri a litshe mushumo u itela uri a kone u dzhia masheleni o vhulungelwaho a tshi yo awela .
( ii ) Ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Phoḽisi ya Lushaka ya u linga na ndalukano dza zwikolo kha Bennde ya u Pfumbudza na Pfunzo Nyangaredzi , yo rwelwaho ṱari kha Nḓivhadzo ya Muvhuso ya Nomboro 124 kha Gazete ya Muvhuso ya Nomboro 29626 ya 12 Luhuhi 2007 ;
U ṋekedza mihumbulo kha u ṅwala na vhagudi kha tshiṱori tsha kiḽasi tsho rekhodiwaho nga mugudisi kha tshati u bveledza maṅwalo maswa a u vhala na u vhea kha khuḓa ya u vhala kiḽasini .
Tshikhala tsha khonṱhiraka kanzhi tshi vhukati ha miṅwaha ya 20 u ya kha ya 30 u itela uri muṋetshedzatshumelo a vhe na tshikhala tsha u wana murahu zwe a vhulunga .
Zwiṱalusi zwoṱhe zwi no kwama u bveledzwa ha zwiliṅwa izwi zwi ḓo gudiwa .
Nyambedzano vhukati ha Mufariwa na Tshipondwa yo ṋea ṱhuṱhuwedzo dzi re khagala kha Mbuedzedzo ya Vhulamukanyi kha sisiṱeme yashu ya zwa vhulamukanyi kha zwa vhugevhenga nahone zwo ṋea dzomo zwipondwa vha vhugevhenga .
Kha vha ṋekane nga thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe ine ya vha mulayoni .
Lavhelesani vhaanewa vho fhambananaho na fhethuvhupo hune mafhungo a khou bvelela khaho .
Mufumakadzi Tshipikara tsha Buthano la Lushaka ;
Vhurifhi vhu tea u tshimbila na fomo yavho ya khumbelo .
Vhuṱambo uvhu ho fhela zwavhuḓi , nga muzika munzhi na zwiga zwa dzindivhuwo kha avho vho ḓaho .
Sa zwe zwa buliwa murahu , mihasho i nga nanga zwivhumbeo zwayo u ya nga ṱhoḓea dzayo .
Miḓalo yo iteaho Gauteng na Mpumalanga yo sia vhathu vho lozwa matshilo avho , vhaṅwe vha si na madzulo , nga maanḓa kha vhupo ha mishashani ye ya tshinyadza themamveledziso dzi ngaho dzibada , buroho na ndaka .
Hezwi zwi katela na vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza u shela mulenzhe ha tshitshavha sa tshipiḓa tsha kushumele kwa IDP .
Vhunzhi ha Afrika Tshipembe ḽo ḓi sendeka nga hunzhi nga u swikelela tshelede ho livhaho na hu songo livhaho u itela u renga zwiḽiwa kha vharengisi hu si u lima zwiḽiwa vhone vhaṋe .
Hanefha vhukati ha ṅwaha wo no uno , ri ḓo ita luswayo lwa miṅwaha ya ḓana ya u thomiwa ha dzangano ḽa Afurika Tshipembe , ḽe ḽa thomiwa nga 1910 .
Vhudzheneleli kha u dzhia tsheo
Rerani nga pulane yaṋu ni na khonani yaṋu .
Muvhuso wo lingedza zwo khwaṱha u tandulula thaidzo ya u pfumbudzwa nga mbekanyamushumo dza nga ngomu dza u pfumbudzwa dzo khwaṱhaho .
U shumisa zwipfi zwa u pfa : u tamba a tshi shumisa zwishumiswa zwine zwa ita muungo sa zwithivho zwa maboḓelo zwo dzheniswa tshikoṱikoṱini u itela u ita muungo kana zwo vhofhelelwa milenzheni .
U guma kha R10 962 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
Sa i zwi thandululo yo raliho i tshi ṱoḓa ṱhoḓisiso dzavhuḓi na mveledziso , u khwaṱhisedza uri ho tsireledzea , hezwi zwi nga nnḓa ha tshikoupu tsha thandela iyi .
Ekizisi dzi sa khou kaliwaho dzi ḓo dzudzwa kha u enda ha vhukati nga tshifhinga tsha u linga ekizisi .
Hai , vha nga ita khumbelo ya lushaka lu fhiraho luthihi kha fomo nthihi .
milayo na nyimele dza u tholwa muvhusoni zwi ḓo lauliwa nga mulayo wa lushaka ; na
Roṱhe ri fanela u lwela u fhaṱa tshitshavha tshi sa khethululi nga muvhala .
Thikhedzo na nyaluso ya vhukoni ha vhurangaphanḓa zwikoloni ;
Mutevhe u re na zwidodombedzwa zwi re khagala u nga vhonwa kha Aneke B.
Hezwi zwo engedza tshivhalo tsha ṱhanganyelo ya khamphani dzine dza khou shela mulenzhe kha mbekanyamushumo ya ṱhuṱhuwedzo u bva tshe ya thoma nga Lara 2006 , u swika kha 962 .
U bva kha tshenzhemo iyo ho bebwa pfesesano ya uri hu nga kha ḓi sa vha na mulalo wa tshifhinga tshilapfu , a hu tshe na tsireledzo ya tshifhinga tshilapfu , a hu na lupfumo kha shango iḽi nga nnḓa ha uri vhoṱhe vha ḓiphine nga mbofholowo na vhulamukanyi sa vha linganaho .
Tshikwama tshi tea u gaganyela u livhuwa tshiṱafu tshoṱhe tsha Muhasho wa Vhashumi u ya nga nzudzanyo dza u balanganywa ha phesenthe dzo tendelwaho vhukati ha Muhasho wa Vhashumi , Ndiliso na Zwikwama zwa Ndindakhombo dza Vhushayamushumo .
Kha nḓivho iyi ya milayo ya zwa muhumbulo zwa mutheo na mihumbulo ndi zwa vhuṱhogwa .
Khwaḽithi ya data ya zwivhangi zwa lufu i bva nga maanḓa kha u fhelela na khwaḽithi zwine fomo ya nḓivhadzo ya vha yo ḓadziswa zwone na kha vhuronwane ha u khouda .
Mbekanyamushumo dza fulufulu dza mahayani a dzi faneli u thomiwa dzi songo ṱangana na maga aya a vhurangeli oo ṱanḓavhuwaho .
Afrika , sa hone vhubvo ha vhutshilotshedza ha vhathu , ndi ḽone mutsireledzi wa vhufa ha mvelele he ha shela mulenzhe zwinzhi kha u bvelela ha vhathu .
Hu na mushonga une wa nga thivhela hezwi , FHEDZI ni tea u ḓivha tshiimo tshaṋu tsha HIV ni tshi kha ḓi tou bva u vhifha muvhilini .
U shela mulenzhe kha u haseledza , u sielisana hu tshi ambiwa na u ṱhonifha vhaṅwe musi vha tshi khou amba .
Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelanaho na Tshumiso
Huṅwe u thusa hu katela thikhedzo ya masheleni ya mamaga are kha mutsiko , zwe zwa tsireledza mishumo ya 7 000 .
U shela mulenzhe ha Afrika Tshipembe zwi tshimbilelana na NDP na zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya nnḓa ya u vhea shango ḽashu ha khwine kha ḽifhasi na u khwaṱhisa zwiimiswa zwa AU u itela u swikelela zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya nnḓa ya mveledziso .
Maṅwe a mafhungo a nga ganḓiswa kha thikhithi .
Ṱhoḓea dza mulayo nga u angaredza dze dza ingwa kha Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani dzo bveledza ndavhelelo ine ya pfala kha zwipondwa zwa zwiito zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu ine ya vha ya uri Khomishini i ḓo khunyeledza tshipiḓa itshi tsha mushumo wayo .
Vhagudi vha tea u thoma vha pfa kha mudededzi uri phindulo ndi yone vha sa athu u i ṅwala buguni dzavho .
Bembela ḽa u funza lushaka ḽo pika kha u vhona uri miraḓo ya tshitshavha yo maanḓafhadzwa kha dzi senthara dza ndangulo ya zwiwo kha mimasipala yo fhambanaho nga ha masiandaitwa ane zwiwo hezwi zwavha nao khavho na mupo .
Hedzi nyofho na u sa tsireledzea zwo ḓisa nyengedzedzo ya dzinndwa nga ṅwahafumi .
I shuma sa tshiko tsha fulufulu ḽa vhathu nga u ṋetshedza zwiḽiwa .
Vhupulani ha tshiṱirathedzhiki na u gaganya gwama zwa nyisedzo ya tshumelo zwenezwino zwo anḓadza pulane dza tshiṱirathedzhiki u itela uri mashumele a muvhuso a vhe khagala kha vhusimamilayo nahone ndi zwishumiswa zwa ndeme kha zwa vhuḓifhinduleli na maitele a mugaganyagwama .
Fhedziha , vhurumelwa ho khetheaho vhu fhira vhurumelwa ha tshoṱhe , na tshivhalo tsha vhurumelwa ho khetheaho tshi khou ya u fhungudzwa uri tshi eḓane na kana tshi vhe tshiṱuku kha tshivhalo tsha vhurumelwa ha tshoṱhe .
U vhambedza zwithu zwa 3-D wi tshi elana na saizi , tshithu tshi nokunguluwa na tshine tsha suvha .
U dzhenelela kha mitambo ya masia ( tsumbo , u bva kha tshauḽa u ya kha tshamonde , na nṱha kana fhasi )
Thendelo dza zwoṱhe kana dzi si dza zwoṱhe dza vhureakhovhe dzi bviswa kha sekhithara dzo khethwaho nga DEA&T zwi tshi ya nga Tshivhalo tsha zwine zwa nga Fashwa , kana Total Allowable Catch or Effort tshine tsha tiwa nga Minista wa zwa Mupo na Vhuendelamashango .
MUSI HO NO TIWA THANDELA LWA U RANGA ḽiga ḽi no tevhela ndi ḽa u pulana , nga vhudodombedzi , uri thandela i ḓo shumiwa nga nḓila-ḓe .
Vho Mme Baloyi vha na makete wavho , vha vhilaedzwa nga vhathu vhane vhadaha tshidzidzivhadzi tsha Nyaope vhane vha tswela vharengisi thundu dzavho .
Muthu wa vhuraru u tea u ḓivhadzwa nga ha tsheo yo dzhiwaho nahone zwiitisi zwo linganaho zwa u ṋetshedza khumbelo zwi tea u ṋewa .
Mudzulatshidulo a nga saina fhedzi miminetse musi khanedzo kana ndulamiso dzo na shumaniwa nadzo .
U manḓafhadzwa ha vhafumakadzi kha zwa ikonomi ndi zwa ndeme u itela uri Afrika Tshipembe ḽi kone u swikela mveledziso na nyaluwo ya ikonomi ya vhukuma .
Zwa zwino mafhungo a na Foramu ya mishumo yapo .
Muhasho wo ṋetshedza Minisṱa wa Vhulamukanyi na Tshumelo ya Vhululamisi mutevhe wa mafhungo ane a dzula a khou wanala uri a anḓadzwe kha gazete .
( 1 ) Miraḓo ya Khabinethe , na Vhathusa Dziminisiṱa , vha nga dzhenelela na u amba Khoroni , fhedzi vha nga si vouthe
Vhushumisani hashu na mabindu , mahulwane na maṱuku , ho vula zwikhala zwinzhi mamagani , u rumela zwivhambadzwa nnḓa , vhubveledzi ha thekhinoḽodzhi na u renga kha sekhithara ya tshitshavha vhukati ha zwiṅwe .
Afrika Tshipembe ḽo bindudza zwihulu kha phindulo yaḽo ya AIDS miṅwahani ya rathi yo fhiraho , zwe zwa vhanga mbekanyamushumo khulwanesa ya dzilafho ḽa HIV ḽifhasini , ye ya thusa matshilo a dzimiḽioni na u engedza matshilo a vhathu .
U ṋetshedza mafhungo o dodombedzwaho afho nṱha zwi tea u vhona uri mbadelo dza yunithi ya u bveledza mvelelo dzi ḓihwa na u ṱoka midzi kha ndavhelelo dza mugaganyagwama .
Mbili dzadzo dzi tshi khou lwa nga misingo .
Ulo lutendo ndi tshipiḓa tsha mvelele dza vhurereli
Vhuṱanzi ha uri ndi mushumo wa ene muṋe mudzheneli
Ndingo ya ngoho ya dimokirasi ndi tshiimo tshine ngatsho Phalamennde ya
Vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vha fanela u wana inthanethe yo tsireledzeaho hune themamveledziso yoṱhe , netiweke na vhaṋetshedzi vha tshumelo vha vhona uri hu na ndaulo ya maimo a nṱha ya tsireledzo ; 4 .
Nazwino , ri a ita ri tshi vha na thaidzo dzo fhambanaho dzi elanaho na zwa u ṱaṱisana .
Tshigwada tsha Mushumo nga dzi Minista tsho vhetshelwa u ṋetshedza Khorotshitumbe ya Ndaka ya Gwama ḽa Lushaka na komiti ya Khwalo mbadelo dzo lavhelelwaho , ṱhoḓea dza u tikedza nga masheleni na vhuḓipfi .
Zwi vha zwa khwinesa u vhudza muraḓo wa muṱa wa tsinisa navho kana khonani ane a ḓo vha tikedza .
Zwiṱirakitsha zwa maanḓa kha zwitshavha zwo khethekanaho ndi tshipiḓa tsha vhungoho na nḓila ya u sedzana nazwo i fanela u ṱanganyiswa kha maitele a mveledziso maṅwe na maṅwe .
Zwifanyiso zwo sumbedzwa nga nḓila ya u sumbedza ndumeliso , zwi tshi sumbedza vhuthihi .
Khethekanyo ya malaṱwa a ndondolamutakalo yo vha i sa khou itwa na malaṱwa oṱhe o angaredzaho na a khemikhala a fhiswa na nyelelo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili .
1.3 Khomishini yo ḓiimisela u kwama vhafaramikovhe vhoṱhe vho teaho .
Tsha ri , " Ndi khou ya u vhofha kholomo nga hangeno .
Ndondolo na tsireledzo ya vhasiwana vha AIDS na miḓi i no kwamiwa nga zwiwo zwa HIV / AIDS
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u ḓo thoma thimu ya lushaka ya u khwaṱhisa na u thomiwa ha Tshiṱirathedzhi tsha Mbalo , Saintsi na Thekhinoḽodzhi .
Nzwalelo dzo badelwaho kha tshikolodo dzi dovha dza rekanywa u ya nga ha ndeme ya tshelede .
Muhasho wa Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo ndi vhuvhigi vhuthihi vhuswa kha Muhasho Muhulwane wa Tshumelo ya Khamphani .
Bulani ipfi ḽi re na mibvumo mivhili .
Huṅwe wadi dzi re na tshivhalo dzi wela fhasi ha mivhundu ya mahosi lune zwa nga konḓa uri vharangaphanḓa vha sialala vha shele mulenzhe kha u pulanela wadi kha wadi dzoṱhe .
Sheduḽu ya dzitshelede na mithelo yo fhambana u mona na mavundu .
Ndivho dza u ita khumbelo ya maga a u langa luvhilo badani a nga , fhedziha , manzhi na o fhambanaho .
Kha ri ite nyito Lavhelesani zwifanyiso zwa ngano na zwiṱori zwe ra vhala .
Magaraṱa a thevhekano : Gerani magaraṱa aya ni a dubekanye nga ngona ni kone u anetshela tshiṱori tsha zwine zwa khou bvelela kha garaṱa ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mutikedzo uyu u kha tshivhumbeo tsha mphomali ya tshelede ya thandela yo khetheaho .
khophi kana ḽiṅwalo ḽa vhukuma ḽa thendelo ya muraḓo yo ṅwalelwaho muimeleli uri a pfukisele mbilaelo kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS o imelela muraḓo onoyo ;
Mveledziso idzi dzi ḓo tsitsela fhasi mbadelo dza u ṋetshedza mihumbulo yo teaho , u engedza zwibveledzwa zwa vhashumisi vha mihumbulo iyi , na u khwaṱhisa thwii luvhilo lwa vhukoni ha Afrika Tshipembe lwa nyaluwo ya ikonomi .
Vhukhwine ha maḓi kha tshivhalo tshoṱhe tsha maḓi avhuḓi ( hu tshi katelwa hu re na tshampungane u ya thwii kha maḓi a malwanzhe ) a dzhenaho maḓi a lwanzheni o fhambanela kule .
U khwiniswa ha vhukavhelo ha vhuimangalavha ha Mthatha na u fhaṱiwa ha Bada ya Nkosi Dalibhunga ya u Hulisa Vho Mandela na Buroho zwi kati .
M : Hu na tshifhinga tsho tiwaho tshine tsha shuma nga fhasi ha Buthano ḽa Hague kha Zwipiḓa zwa Siviḽi zwa Vhuthubi ha Ṅwana ha Dzitshaka ?
6.3 Khabinethe yo dzhielwa nṱha muvhigo wa ngaha u thomiwa ha Mbekanyamushumo ya Ṱhuṱhuwedzo ya Tsedzuluso ya maraga wa Mbambadzelannḓa na Thikhedzo ya Vhubindudzi ( EMIA ) ya dovha hafhu ya ṱanganedza phindulo ya vhulangi na pulane ya khwinisedzo yo itwaho nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Ṅwalani atikili ya inwi muṋe ya gurannḓa tshikhalani tshe na ṋewa .
U khwaṱhisedza tsireledzo ya nḓisedzo ya fulufulu shangoni , Eskom yo vhulunga masheleni a fhiraho R75 biḽioni , nga maanḓa kha zwiṱitshi zwiswa Medupi , Kusile na Ingula , na u humela kha tshumelo na u ṱanganywa ha dziṅwe thandela .
Vhuṱanzi ha uri vho ḓisendeka nga muraḓo muhulwane lwa masheleni .
Zwiṅwe hafhu , tshelede i vhonalaho vhukuma ya luvhanda lwa mafhi i khou ṱunḓiwa i tshi dzheniswa shangoni .
Dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi tea u badela mbadelo dzaḽo .
I ima sa tsumbo ya zwine zwa konadzea musi MaAfrika Tshipembe vha tshi ambedzana nga nḓila i pfadzaho u tandulula phambano , u konḓelwa na thaidzo , na u livhana na dzikhaedu .
Ndozwo ya tshinyalelo ya ndaka yo pfukwaho nayo nga mbadelo ya fhasi iṅwe na iṅwe yo waho yo shumiswaho kana yo badelwaho murahu u ḓihwa na zwezwo kha mbuelo kana ṱhahelelo .
Zwa konḓa vhukuma u ṋupela ngauri o vha a tshi sokou papamala hu si na hune a ya .
Mvelo ya zwa zwi bvelelaho tshikhalani zwa mulayo yo ḓoweleaho zwi vhumba iṅwe ya mitheo ya mulayo wa zwa dzitshaka ( mulayo wa dzitshaka u langa vhushaka vhukati ha mivhuso ) .
Vhuitwa ha ekonomi , hoṱhe ha fomaḽa na vhu si ha fomaḽa , ho ṱumanywa na nḓila dzine dza vha nga ngomu kha hugaledzwa ho bvelaho phanḓa .
Figara dzi re afho nṱha kha modele ndi dza u ita tsumbo fhedzi .
Hu khou lavhelelwa uri mitengo i ḓo vhuya hafhu kha tshifhinga tshipfufhi u ya kha tshilapfu nga ṅwambo wa ṱhoḓea ire khwiṋe .
Zwi no dina , muhasho a wo ngo tendelwa u sumbedza tshumiso yo kalulaho ya masheleni .
Mafhungo o vhigwaho nga kha nomboro i sa badelwi ya tshifhinga tshoṱhe o livhiswa kha Yuniti ya Ṱhoḓisiso ya Vhufhura u itela tsedzuluso .
Uno ṅwaha , ndavheleso yashu i ḓo vha kha u vhuedzedza nḓowetshumo kha mveledzo yo fhelelaho , hu tshi thomiwa Tshikwama tsha Vhalanguli vha nḓowetshumo vha Vharema na u shuma kha pulatifomo ntswa ya mbambadzo ya dzigoloi yo engedzwaho na dzhango ḽoṱhe ..
U kundelwa u tevhedza ndaela dzi re afho nṱha zwi ḓo swikisa kha uri khumbelo dza mushumo dzi tshi vha dzi sa tei ; ndaela iyi i dovha hafhu ya shuma kha avho vhaofisiri vho tholwaho nga Muhasho wa Vhuendi .
Tshifhingani tshi ḓaho , hu ḓo iswa phanḓa na u khwaṱhisedza phungudzo ya vhushai .
Ri ḓo bvisa miraḓo ya bodo kha mishumo miṅwe na miṅwe ya thengiso na mushumo wa Muoditha- Dzheneraḽa u khwaṱhisa maitele a u oditha a nga nnḓa .
Vhalani phara ya u thoma na ya u fhedzisela ya tshipiḓa itsho .
U amba - ho katela na u ṱalutshedza , nyambedzano , vhurendi na luimbo
Hezwi zwi na khonadzeo ya u shandukisa khohakhombo dza tshandukisatshivhumbeo na muhwalo wa malwadze zwa vho vha mbuelo dza tshandukisatshivhumbeo nahone zwa ḓo livhisa kha tshanduko ya zwa ikonomi ya dzhango .
Tshenzhelo ya ṅwaha muthihi ya kha vhupo ha ndangulo ya ndaka i ḓo vha ine ya ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Zwo ralo , u engedzea ha mvelaphanḓa zwi itwa u ya kha tshiimiswa tsha ndeme tshine Ndayotewa yashu ya lavhelela sa zhendedzi ḽa nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso , zwine vhasasaladzi vha balelwa u khoḓa .
A hu na na tshithihi tsha izwi , naho zwo ralo , tshe tsha vha tshi tshi ḓo bveledza mvelelo dze dza bveledzwa hu si nungo dza vhadzheneleli vhapo .
Mutevhe wa hedzi bada wo ṋetshedzwa kha Table B5 ya Mulayo wa Mukovho wa Mbuelo : Mutevhe wa thandela dza Themamveledziso ya Dzibada dza Mavunḓu yo lambedzwa nga PRMG .
U ita mugaganyagwama nga u sa londa kana nga nḓila i sa shumi hune tshelede ya shumiswa hu si na vhulondo na tshelede i dzhenaho i ṱhukhu , zwi livhisa kha u wa ha masipala .
Engedzani iṅwe bola hafhu ni lingedze u ṋekedzana bola tharu .
Vha humbelwa uri vha ḓise maṅwalo a thendara u itela u khwaṱhisedza .
Hu na khonadzeo kha vhashumi zwavho , vhalanguli na vhaṅwe vhane vha si vhe kha ndangulo ya u thoma zwiṅwe ; u shela mulenzhe kha u tshea mafhungo ha ndeme ha Komiti ya Wadi ?
I shumana na zwithu zwi tshimbilelanaho na zwiḽiwa zwa pfushi , malwadze ( hu tshi katelwa ngomu HIV / AIDS ) , tsireledzo , dzikhakhathi , u tambudza na mutakalo wa mupo .
U sainwa ha Thendelano ya Paris wo vha murango wa ḽiga ḽa u thoma kha u thomiwa hawo zwine zwa ḓo endedza nungo dza dzitshakha kha ; u fhungudza u bviswa ha gese dza greenhouse na u swikelela khaedu dzoṱhe dzi tshimbilelanaho nazwo dzine dza khou ḓiswa nga tshanduko ya kilima .
Minista Vho Manuel vho ḓivhadza mugaganyagwama wavhuḓi vhukuma wa mutakalo miṅwahani yo vhalaho .
MBADELO DZO RANDELWAHO ZWIIMISWA ZWA MUVHUSO
Zwipiḓa zwo themendelwaho zwa u khunyeledza zwa vhukale ho fhambanaho ngauralo ndi zwi tevhelaho :
Ṅwalani mutumbu wa tshiṱori tshaṋu hafha vhukati ha siaṱari ḽa 5 .
Mbadelo dza vharengi dzo dzudzanywa nga nḓila ine vharengi vha badela mbadelo dza tshifhinga tsha vhutshilo dzine dza elana na zwikimu zwo tiwaho ( kana zwipiḓa zwa hone ) zwine vha wana mbuelo khazwo .
Fomo ya khumbelo ya ṱhanziela ya mutakalo ( MC )
( 3 ) Musi mmbi ya vhupileli i tshi shumiswa kha mishumo ifhio na ifhio yo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) Muphuresidennde u tea u ḓivhadza Phalamennde , nga u ṱavhanya , nahone nga vhuḓalo ho teaho nga ha -
Nga u ṋea thendelo , muvhuso wo dzhia vhuḓifhinduleli ha u tsireledza zwigwada ezwi .
Zwitatamennde izwi zwo sedzuluswa nga Vhufaragwama ha Vundu nahone a hongo wanala vhukhakhi ha ndeme .
U ḓo ḓivhadzwa musi a tshi fariwa kana nga u ṱavhanyedza nga murahu nga ha pfanelo dzawe , nga luambo lune a lu pfa , arali zwi tshi konadzea , zwi tshi itea na u vha hone ;
Hu na matshimbidzele a tshiofisi manzhi o bveledziwaho kha kiḽasiṱa , u fana na :
Arali vha tshi khou renga mikumba miṋu kana yo omaho u bva nnḓa na miraḓo ya phukha , dokotela wa Zwifuwo kha vhupo honoho hune tshiimiswa itsho tsho tendelwaho tshi wanala hone hune khumbelo i tea u tendelwa hone .
Ndavhelo dza mulanguli u bva kha mbalelano ya ngomu ndi u ita mishumo ya ngomu .
Naho zwo ralo , kha ndaulo ya ḓuvha ḽiṅwe na pfananyo ya maitele a tshiṱirathedzhi , Minisiṱa wa Vhupileli na Maswole a Kale vha ḓi tika nga Muṅwaleli wa Vhupileli , ine ya vha khethekanyo ya vhathu vhane vha sa vhe maswole vha muhasho .
U khwaṱhisa zwo sedzwaho , naho zwo ralo , ndi tshone tshipiḓa tshithihi tsha nyolo dza vhupo tsha u thivhela vhugevhenga .
Nga nḓila iyi , sialala dzo fhambanaho dza ḓivhavhurereli na dza fiḽosofi dzi nga pfumisana , nahone vhaṱoḓisisi u bva kha vhubvo ho fhambanaho ha vhurereli vha nga shomedzwa khwiṋe u itela u pfesesana .
U shumisa muṅwalo wa u pomba kana wa nthihi nga nthihi ( wa u ganḓisa ) kha zwiṅwalwa zwoṱhe zwine zwa tea u rekhodiwa .
( 2 ) Ndayo na ndaela dza Vhusimamilayo ha Vunḓu zwi tea u ita uri hu vhe na -
Vhuvhekanyandeme ha vha zwa mbuyedzedzo vhu kha ḓi ḓo khwaṱhisedzwa nga vha Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango .
Roṱhe ro vhudzwa uri ri khwinise u elela ha kudambwana fhedzi hu khou itea mini vhuponi ha tshitshavha ?
Hezwi zwi nga kha ḓi bveledzwa nga khamphani , zwiimiswa kana madzangano nahone kanzhi zwi iswa na kha dziḽaiburari na mafhungo a mabuḓo .
Naho zwo ralo , ri na tshanduko dzi vhonalaho dzi katelaho :
Ndi ngani Nndinde yo sala nnḓa ?
U shumisa zwipfi : vhukoni ha u pfa vhuimo na musudzuluwo wa muvhili - u tshimbidza muvhili nga u tinya zwithithisi zwo fhambanaho
Arali hu ee , vho dzhenisa vhuṱanzi ha maanḓa o raliho kha ḽiṅwalo ḽa bidi naa ?
2.3 . Samithi ya SADC na yone i khou lavhelwa u ḓo amba nga ha mafhungo o vhalaho , ho katelwa u thoma u shuma ha pulane dza mashumele dza dzingu na mbekanyamushumo dza vhuvhekanyandeme dzi ngaho dza zwa nḓowetshumo , mbambadzo , mveledziso ya themamveledziso , u thomiwa ha phalamennde ya dzingu khathihi na u khwaṱhiswa ha mulalo na vhutsireledzi kha dzingu .
Masipala u nga shumisa zwiko zwawo kha tshitshavha .
Vhulavhelesi vhuraru nga ṅwedzi vhu ḓo itwa nga vha Birou ya Zwilinganyo ya Afrika Tshipembe nga ha maitele a u maga khathihi na tsenguluso dza khemikhala na ya maikhirobayolodzhi dza zwibveledzwa nga murahu ha u avhelwe ha thendara .
Vho isa phanḓa na u ṱangana kha lufhera lwa rekhodo lwa tshifhaṱo itshi u swika nga 1884 musi vha tshi pfulutshela kha tshifhaṱo tshiswa tsha Phalamennde .
Sa tsumbo , vha tendelana uri musi muṅwe a khou ṱalutshedza mafhungo awe u a zwi ita hu si na u dzhenelelwa / thithiswa .
Ṱhahelelo ya nḓisedzo ya muḓagasi , khaedu dzi pfadzaho , vhunzhi ha zwithivheli kha tshiimiswa na u sa eḓana khathihi na ikonomi ya ḽifhasi i sa tikedzi zwi ḓo isa phanḓa na u lemedza mashumele a ikonomi kha tshifhinga tsho salaho kha ṅwaha uno na kha vhunzhi ha ṅwaha u ḓaho .
Ḽikumedzwa ḽo fhelelaho ndi ndingedzo ya u katela mushumo une MASA sa dzangano ḽo u tamba kha mveledziso ya Pfanelo dza Vhathu .
Roṱhe ri tea u ela uri mbekanyamaitele dza ikonomi na dza masheleni dzi tikedza u swika ngafho milayo yo tendelaniwaho ya mashangoḓavha .
Tshiwo tsho bvelela lini ?
Naa zwiendisi na vhaendanganayo zwo fhandekanywa nga zwithu zwa u thivhela kana u tsireledza ?
Nga nṱhani ha tshanduko ndaela ya muhasho , tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha u fhedzisela tshi kha ḓi tea u themendelwa nahone tshi ḓo livhanywa na tshivhumbeo tsha mugaganyagwama tshiswa tshi dzinginywaho khathihi na pulane ya tshiṱirathedzhi .
Khonani yaṋu ya mbiluni ndi nnyi ?
Hezwi zwi ṋetshedza muhanga wa lushaka wa u sumba maitele a mavhusele , nyaluwo , mveledziso na tshanduko yo ṱanganelanaho ya sekithara ya maḓini , muhumbulo muhulwane u wa u honolola khonadzeo dzi vhuedzaho dza sekithara dzoṱhe dza maḓini khathihi na u ḓadzisa u shela mulenzhe hayo kha ndivho dza mveledziso ya matshilisano na ikonomi ya shango , ngeno i tshi khou shela mulenzhe na kha mbambadzo ya mashango a nnḓa .
Muthu wa vhuraru a nga ḓisa mafhungo kha muhasho kana zwiṅwe zwithu zwine a pfa zwo tea kha muhasho .
Vhana vhane vha vha fhasi ha miṋwaha ya 12 na vhafumakadzi vha vhaimana a vha nga tei u ḓisa mivhigo ya radiology .
U bula vhuḓipfi na mihumbulo yawe malugana na zwe zwa ṅwalwa a bula uri ndi ngani a tshi ralo , tsumbo , heyi bugu i khou bora ngauri a i na zwifanyiso na maipfi manzhi o hudzwaho .
Sayanaidi i shumiswa lu si lwa mulayo kha u fara khovhe dza lwanzheni dzi no wanala kha khoraḽa rifu u itela vhubindudzi ha akhwariamu .
Muoditha o tendelwa u ṋetshedza vhutevhedzeli ha muthelo , u pulana muthelo na u ṋea ngeletshedzo ya muthelo kha kiḽaente dza odithi .
1.16 . Khabinethe yo bvisa vhupfiwa hayo nga ha tshiimo tsha u lozwea ha mishumo kha shango , nga manḓa kha sekithara ya thengiso na ya migodi .
Nḓila dzi sa tendelwi u ima , dzine dza nga sa bada khulwane , dzi na masiandaitwa a tshiimiswa avhuḓi maṱuku ( sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha nyendedzi idzi ) kha vhuimo hapo .
Dzi livhanyisa shango na maitele a khwinesa a dzitshaka kha zwa fulufulu na u ṋetshedza mishumo ya Tshiimiswa tsha Tshimbidzo ya Muḓagasi ( Transmission System Operator ) , na u itela muhanga wa zwa ḽaisentsi ya mveledziso ya muḓagasi , tshimbidzo , khovhelo na thengiso .
Ho hanedziwa uri Mondi a i na tshiṱuṱuwedzi tsha u fhungudza kushumisele kwa maḓi kwa zwino , maḓi haya a khou ṱoḓiwa fhethu hoṱhe hune ha kuvhanganyiwa maḓi .
Iṅwe ya mbudziso dzine vhunzhi ha vhaṋe vha mahaya vha vha nayo ndi ya uri u gonya ha ndeme zwi ḓo amba u badela mbadelo dza tshumelo dza nṱha na .
Hu vha hu tshi khou shumiwa nga maanḓa musi hu tshifhinga tsha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ( zwine zwa vhidzwa hafhu u pfi u vulwa ha Phalamennde ha ṅwaha nga ṅwaha ) kana musi Minisiṱa wa Gwama vha tshi ṋetshedza tshipitshi tsha mugaganyagwama .
Ndi zwifhio zwigwada zwo wanaho tshumelo dzifhio ?
U buletshedza na u ṱalutshedza mushumo wa miraḓo ya Komiti ya Wadi na miṅwe miraḓo ya tshitshavha kha CBP .
Kha nyimele idzo akhaunthu iṅwe na iṅwe ine ya nga i a konadzea kana yo tea luvhengelambiluni lwa vhathu vha re nga ngomu khazwo , i nga imiswa na u fhiriselwa kha vhaṅwe .
Dzhangili dzhimu - u fhufha u bva kha luṅwe lutavhi u ya kha luṅwe
DoL i tea u sedza thendelo dza nyambedzano na madzangano a vhashumi na zwiṅwe zwitandadi .
Zwiṅwe zwa vhuṱhogwa ndi uri khanedzano na zwitatamennde zwo humbulwa zwavhuḓi na u khwaṱhisedzwa nga referentsi kha zwithu zwikene .
Tswikelelo kha muḓagasi , maḓi na tshampungane yo khwiniswa .
Gumofulu ḽituku ḽa R161 438 nga muṱa kha zwa bayolodzhikhaḽa na mishonga yo khetheaho i elanaho na zwo
Ri khou isa phanḓa na u shumana na khaedu idzi nahone ri ḓo dzhia maga oṱhe o teaho , ri tshi khou ṱuṱuwedzwa nga Strategic Agenda ya Miṅwaha Miṱanu ya Muvhusowapo , ine ya katela u thuswa ha mimasipala nga mivhuso ya lushaka na ya vunḓu , u rumelwa ha vhaḓivhi makone hu tshi katelwa na na dzivoḽunthia dza phirofeshenaḽa u bva tshitshavhani , na u khwaṱhisa Dzikomiti dza Dziwadi - dzine 80% dzadzo dza vha uri dzo no tiwa shangoni ḽoṱhe .
Vha tea u dzhenisa maṅwalo afhio kha khumbelo yavho ?
Ro thoma Tsedzuluso ya HIV ya Afrika Tshipembe na Pulatifomo ya Tshanduko ( SHARP ) u itela u lambedza tsedzuluso ya HIV na AIDS na u tshimbidza mveledziso ya thandululo dza tshanduko kha vhulwadze uvhu .
Pulane khulwane nṋa dze dza khunyeledzwa na u sainiwa u swika zwino - dzine dza vha tshipiḓa tsha thendelano ya tshitshavha vhukati ha zwa mishumo , mabindu , muvhuso na zwitshavha - dzo no vha na ṱhuṱhuwedzo kha nḓowetshumo dzadzo dzo fhambanaho .
Maelana na u bveledza ndaka ya muhumbulo , mushumo washu u sumbedza uri hu na ṱhoḓea ya muhanga ha nyolo ya tshifhaṱo une wa ṱalutshedza uri buḽoko dza zwifhaṱo zwo fhambanaho zwa IP zwi tea u lingana fhethu huthihi .
A hu na khumbelo dza mushumo dzo lengaho dzine dza ḓo ṱanganedzwa kana u dzhielwa nzhele .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re na vhuṱungu vhuhulu kana madzeu a kwameaho
Mbambedzo yo tea ngauri nga kuvhonele kwashu phambano vhukati ha vhashumi vha thendelano ya mulayo na vhupuli a si ya ndeme .
Kha nyimele yeneyo , arali mukolodi a tevhedza khumbelo , madzangano o swikela thendelano nga ha maitele makene a kushumele kune kwa ḓo shumiwa kha nyimele nkene yeneyo .
Izwi zwi ita uri zwi vhe zwa ndeme kha muvhuso u dzhia maga malugana na u shumana na uvhu vhuaḓa vhuhulwane .
3.1 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Muvhuso Wapo : Mulayotibe wa Khwiniso wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 2016 kha Phalamennde .
Mafhungo o salelaho a u sedzwa hafhu zwazwino a khou shumaniwa nao nga Tshigwada tsha Mushumo tsha u Sedzwa hafhu ha Vhupileli na thendela ya tshanduko ya muhasho na uri i ḓo dzhielwa nṱha nga Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe ya Vhupileli ya phalamennde , na vhadzhiamukovhe vhoṱhe .
U tandulula khaedu ya muḓagasi ;
Nga ṅwambo wa zwiitisi zwo sumbedziswaho kha khethekanyo dzo fhiraho , zwilinganyo zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo kha zwiimiswa zwi nga si vha zwi nṱha vhukuma .
Khongirese ndi ya vhuṱhogwa kha Afrika Tshipembe sa izwi Poswo ya Afrika Tshipembe i tshi tou vha yone mutambi muhulwane wa nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso na uri yo kwakwanyiswa na NDP , nga kha Thandululo dza Lushaka na u phaḓaladziwa ha nḓisedzo ya tshumelo dza Muvhuso na dza masheleni u ya vhuponi ha mahayani na zwitshavhani zwine a zwiathu u bveledzisiwa .
Mulanga ha ḓivhesi zwinzhi nga khirikhethe bola ya milenzhe na ragibii .
" Kha ri thome . "
Hune ha ṱoḓea khakhululo ya zwa poḽotiki , vhupulani a tshiṱirathedzhi vhu vha ha ndeme kha u bvelela .
Vha tea u ḓa na tshiṱatamennde tshire mulayoni tsho sainiwaho nga muthu wa muṱhomphei ( u fana na mukhantseḽara , khosi , mushumela vhapo , minisiṱa wa vhurereli kana ṱhoho ya tshikolo ) ane a nga ṱalusa madzina a vho na vhukale ha vho
Vhathu vho valelwaho tshiṱokisini vho vhumbwa nga tshivhalo tshinzhi tsha vhathu vho no itaho vhugevhenga vhuhulu vha sa athu u ṋetshedzwa beiḽi .
Vhuingameli uhu murahu ho vha hu tshi itwa nga vhomadzhisiṱiraṱa vho nangwaho vha re na mashumele a nṱhesa nahone vhe vha vha vha tshi ḓivha mishumo i itwaho kha ofisi ya madzhisiṱiraṱa .
U ḽa zwiḽiwa zwi re na mutakalo
u khwinisa kushumele kwashu kha zwi kwamaho vhushaka ha zwa ḽifhasi , nga maanḓa ho sedzwa Afrika na vhushaka ha mashango a ḽifhasi aTshipembe .
Zwi nga dzhia miṅwedzi miraru uya kha miṋa uri zwiḽiwa zwa bulasini kana zwa zwifuiwa zwi fanaho na mmbwa na tshimange zwi ṅwaliswe .
1.3.3 zwe a shuma zwine zwa sumbedzwa kha phurekhisheni dza kushumiselwe kwa masheleni zwi ḓo badelwa kha ṅwedzi we wa buliwa kha phurekhisheni dza kushumiselwe kwa masheleni .
U vala - hezwi ndi zwa ndeme kha maitele a mbuedzano nahone muvhuedzanyi u tea u khwaṱhisedza uri thendelano yo rekhodiwa u ya nga u fushea hu re na u sainiwa nga vhoṱhe .
Tsaukanyo ya mbeu ndi tshishumiswa tshi shumaho ngauri tshi fhelisa mihumbulo ya sia lthihi , u bvisela khagala mishumo ye ya vha i songo vhonala , u thusa u vhona uri hu na vhuimeli ha ndangulo ya vhupo ha vhathu vho fhambanaho , na u topola madzangano apo ane a thusedza tshitshavha .
Mushumo wa1 Kha vha vhale nganetshelo i tevhelaho na vhadzheneli :
Ri na fulufhelo ḽauri bugu idzi dzi ḓo thusa vhadededzi ( vhagudisi ) mushumoni wavho wa u funza wa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe khathihi na u vhana vhuṱanzi uri vha khunyeledze kharikhuḽamu yoṱhe .
Tshumelo iyi i nga ṋetshedzwa nga dzi NGO na mishumo na vhuḓifhinduleli vhukati ha muhasho na NGO zwi ḓo ṱalutshedzwa nga thendelano ya ḽeveḽe ya tshumelo .
U lugisela Mulaedza wa Lushaka wa u thoma nga muvhuso muswa ṅwaha u tshi khou ḓi ya , kha ṅwaha yo fhiraho , ro vha ri tshi khou shuma na Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Kotara ya Vhukati .
Nga nḓila iyi , Afrika Tshipembe ḽo ḓivhadza tshivhalo tsha zwishumiswa zwa vhusimamilayo , mbekanyamaitele , maano na mbekanyamushumo dza nḓowedzo dzine ndivho yadzo ndi u tandulula uri mavu a si vhe swoga na munanguludzo wa mavu kha nyimele dzoṱhe .
U sedzwa uhu ndi ho teaho hu tshi sedzwa ḽikumedzwa li re phanda ha Nnḓu .
No no fhedzani sumbedze khonani yaṋu phosiṱara .
Afrika Tshipembe ḽi konanya nzudzanyo dza frikhwentsi na maṅwe mashango u vhona uri a hu na u dzhenelelana ha siginala dza khasho dza maṅwe mashango .
Nḓila dza u swikelela dzi katela :
Dzi ndugiselo dza sisteme ya vhathu vhane vha ḓolwa na vhutshinyi a i athu u lingana ; fhedzi mbuno ndi ya uri sisteme ya muvhuso , ri nga ola mbuno dza u khuthadza dzi swikaho 70% ya milandu ine ya vhigiwa kha tshirathisi i vha ya tshitshavha ngauri muvhuso wo wanulusa zwiito zwo khakheaho na mbuno dza nyito u lwa na zwo .
Faela ya u swikelela thevhekano yo vulwa u itela u ḓadzisa data ntswa khayo , ine ya vha data ntswa i ṅwaliwa kha faela magumoni a data i re hone kha faela .
Mashudu mavhuya , mvelelo na tshutshedzo zwa HIV-AIDS zwi khou thoma u vha khagala kha murangaphanḓa muṅwe na muṅwe kha tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe .
Ṱhonifhani lutendo na mihumbulo ya vhaṅwe vhathu vha songo nyadziwa
Ni nga ita mini arali tsha nga ni huvhudza ?
Khethekanyo iyi , sa tshipiḓa tsha mashumele a ndangulo ya tshelede , tshi vhambadza tshishumiswa tsha zwa masheleni kha makete wa masheleni .
Mvelephanḓa kha zwibveledzwa ndi i tevhelaho :
( b ) Tsumbakushumele ya ndeme i tea u vha i kaleaho , yo teaho , tshipikwa nahone yo livha .
Mulevho wa Minisiṱeriaḽa wa Doha wo ṋetshedza ndaela ya nyambedzano , hu tshi katelwa kha vhulimi , tshumelo na ṱhoho ya muhumbulo wa vhusiki wa vhuṋe , wo thomaho hu si kale .
Livhanyani maipfi na zwine a amba .
Ri dovha ra tea u pfesesa uri roṱhe ri bva kha siangane dzo fhambanaho na uri musi u tshi lwela u bvelela ha zwipikwa zwa dzangano , u fanela u dzhenisa izwi na zwone muhumbuloni .
Maṱaluli a ri ṋea mafhungomatsivhudzi a no kwama muthu , fhethu kana tshithu .
Sa tsumbo , wadi i re na ḽimaga ḽiṱuku na u shaya mishumo hu re nṱha i ḓo ṱoḓa u sedzesa zwa u sika vhupo vhu ṱuṱuwedzaho mamaga .
" Mulenzhe wanga a u tendi u kanda ! " na nṋe ndi nga si tambe ngauri ndi tea u mu isa kiḽiniki . "
Kha nyimele ine ha bvelela khuḓano , vhaṋe vha bindu vha siho mulayoni , vhane vha si vhe na vhalindi vha tsireledzo kana vhatsireledzi , vha a dzhenelela u itela u tandulula khuḓano , kana vha ṱuwisa vharengi hayani .
Vhathu vha dzhia maga vho ḓiimisa nga vhoṱhe hu si na thuso i bvaho kha zwiimiswa zwa nnḓa siani ḽa zwiko na nyeletshedzo siani ḽa zwa thekiniki zwine vha zwi lila , fhedzi ndangulo ya kushumiselwe kwa zwiko i ḓi dzula i zwanḓani zwavho .
Musi moroho wo no vhibva , u khwiḓe lubuvhi , nṋe ndi ḓo ḓa ndi tshi gidima ! "
Vharengi vha anzela u xedza muhumbulo na ndunzhendunzhe ya zwithu vha nga fhasi ha ndango ya aḽikhoholo .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe ina Pfanelo dza Vhathu dzine dza khwaṱhisedza tsireledzo ya pfanelo .
Mulanguli u na vhuḓifhinduleli ha u dzhia mbetshelo dzoṱhe dza mulayo na u kombetshedza kha nyimele dzo fanelaho .
Muthelo ndi mbadelo ya khombekhombe kha Muṱanganedzi wa Mbuelo nga vhathu , mabindu na zwiṅwe zwiimiswa zwo teaho u badela mithelo .
Nga u dzhenisa zwishumiswa zwa vhuṱola ha elekthroniki na u zwi shumisa , vha tshinyi vha vhukuma vha ḓo tovholwa u itela u vha na vhuṱanzi ha uri vhatshimbidzi vha no ṱhonifha milayo vha tshi kanganyisiwe , fhedzi vhapfuki vha mulayo vha ḓo imiswa .
Rekhodo dza Ofisi dzo tiwaho dzo dzudzanywaho na u shuma zwavhuḓi .
U endedzwa ha mitshelo hu wela fhasi ha khethekanyo mbili dzine dza vha thundu dza lwanzheni na thundu dza muyani .
Zwavhuḓivhuḓi u ḓifunga ho vhangwa nga u timatima ha muvhuso kha zwipikwa zwawo nahone ndi zwone zwine zwa bveledza khombo na zwikhala zwivhuya .
ṱalutshedzani tshigwada tshaṋu uri uyu muthu ndi nnyi na hone ngani .
Ri dovha hafhu ra vha na Vho-Nkululeko Cele vhukati hashu , vhe vha thuswa u wana ḽiṅwalo ḽa vhuṋe , zwe zwa vha konisa u ḓiṅwalisa kha Yunivesithi ya Thekhinoḽodzhi ya Tshwane .
U lavhelesa na u londota khoro ngeletshedzi dza vhaswa na dza vhana na HIV na AIDS .
Muhanga wa Tshiṱirathedzhi ḽa livha kha u tshimbidza mveledziso na nyaluwo zwa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi zwine zwa vha na phuphu nṋa khulwane .
Zwiṅwe hafhu , ri khou khwaṱhisedza kushumele kwa yuniti dzo tiwaho dzo fhambanaho u fana na yuniti ya Khakhathi dza Miṱani , Tsireledzo ya Vhana na Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani na u khwinisa vhukoni ha u vhulunga rekhodo na mishumo ya ndaulo kha vhuimo hoṱhe .
Ḽiṅwalo ḽa mathomo ḽa mvetomveto ḽo bveledzwa sa tshipiḓa tsha ngudo iyi .
3.2 . Afrika Tshipembe , ḽine ḽa ḓo vha shango ḽa u thoma fhano Afrika u fara vhuṱambo ha NWC , ḽi ḓo swielela mashango a linganaho 16 ane a ḓo vha a tshi khou ṱaṱisana .
Arali vha tshi khou shumisa fiḽipitshati kha vha ṋee tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe mbudziso mbili .
Murengi nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe a nga fhelisa konṱiraka nga u tou fha nḓivhadzo yo tou ṅwalwaho kha muḓisedzi arali muḓisedzi a mbo tshaya kana nga iṅwe nḓila o wa .
Mushumo wavho u katela u dzudzanya mutevhe u fanaho wa thundu na thekhinoḽodzhi yo dzhielwaho nṱha sa yo teaho kha mushumo wa u alusa na u tenda u langa u vhambadzelwa nnḓa ha izwi .
Zwitshavha zwa mahayani zwi shayaho zwine zwa ḓitika nga zwifuwo zwazwo u itela u tshila zwo lavhelesa tshutshedzo yo engedzeaho ya vhutswathakha .
Nga tshifhinga itshi , vhaofisiri vha nga ṱoḓa u sedza nga ngomu na u sedzulusa uri naa kushumisele kwavho kwa masheleni ku nga nḓila ya phetheni yone naa zwa zwino .
U ya nga mishumo ya murahu ha khetho , ndi nga khwaṱhisedza uri vhunzhi ha khantseḽara ntswa vho dzhenaho mushumoni vha ḓo wana vhupfumbudzi ha ḓivhadzwa mushumo hu tevhelwaho nga vhupfumbudzi nga vhuḓalo na zwone zwo dzudzanywa .
Zwi ḓo katela :
Zwi vheeni nga iṅwe nḓila , mbuelo dzine dzo vha dzi tshi nga vha dzo waniwa nga u dzhia iṅwe nyito .
Ngeno hu na uri shango ḽi kha ḓi tambudzwa nga u shaea ha mishumo hu hulwane , mishumo miswa i khou sikiwa fhedzi hu si nga phimo ine ya ḓo ita fhungudza ḽeveḽe dza u shaea ha mishumo .
U engedza afho , dzangalelo ḽa Vhaswa ḽi ḓiswa nga Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa ( NYDA ) na hone ḽi vhuswa nga Mulayo wa Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Mveledziso ya Vhaswa .
Khomishini i a zwi ḓivha uri pfanelo idzi a dzo ngo fhelela nahone dzi nga si shumiswe kha u vhaisa vhaṅwe .
U aluwa na dzikhamphani dzine dza tea zwavhuḓi kha muṱa washu ; dzikhamphani dzo sedzaho vhathu dzine dza vha na mvelele nthihi na ine ra vha nayo .
Tsha u fhedzisela na tshone tshi kha vhuimo ho no bvelaho phanḓa , hu na zwikhala zwiswa zwine zwa khou bvelela ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Thikhedzo kha mabindu na nḓowetshumo dzi bvelelaho kha vhupo ha mahayani .
Musi ri tshi khou khwinisa vhuendi ha tshitshavha hashu , ri nga kombetshedza ndifho dza zwivhaswa dza nṱha na u ṱoḓa zwivhaswa zwa khwaḽithi ya khwine .
Mbadelo dzi tea u badelwa nga tshelede kana nga tsheke yo khwaṱhisedzwaho nga bannga henefho .
5.2 U vha hone ha thandela dza maḓi dzo raliho dzi sika zwikhala zwa mishumo na u khwaṱhisedza ṋetshedzo ya maḓi ane vhathu vha kona u ḓihwalela u itela u a shumisa miṱani na dzifemeni.
Sisiteme ya tsireledzo ya vhana i dzulela u shuma vhukati ha vilili nahone vhana vha hwala masiandaitwa a izwi .
Ro vha ri khou dzhenelela kha u fhaṱululwa ha DRC , u thusa kha u fhaṱululwa ha thuso yavho ya nnyi na nnyi , na zwiṅwe .
Muluvhisi wa Bannga ya Mbulungelo ,
4.4 . Khabinethe yo tendela u engedzwa ha tshifhinga tsha Bodo ya SEFA u swikela nga ḽa 31 Ṱhafamuhwe 2022 u itela uri zwi elane na mathomo a nzudzanyo dza tshifhinganyana .
Zwi tshe zwo ralo , nga fhasi ha zwezwo , izwi zwo fhungudza zwihulusa vhuhulu na vhukoni , khathihi na vhupfumbudzi ha zwikili zwa mushumo khathihi na mishumo ya tshifhinga tshilapfu nga vhashumi , vhorakhonṱhiraka vhaṱuku na vhashumi vha u fhaṱa .
Kha vha dzhie hezwi zwithu sa thandela dza mveledziso ya ikonomi yapo , vhugudisi ha ndondolo ya mahayani ?
Ri shumisa ḽikhathi ḽa ndi ḓo vha ndi tshi khou amba nga ha tshithu tshi dzulaho tsho ralo na ḽikhathi ḽa ndi khou u amba nga ha tshithu tshine tsha khou itea .
U isa phanḓa u fhaṱa maipfi na u topola nyito dzi ambiwaho
Vhukwamani vhu vhuhulwane , tshiṱaṱamennde nga ha zwa vhukuma tshi vha ngoho .
Zwiko zwa maḓaka a mupo zwi khou isa phanḓa na u vha zwa ndeme nga maanḓa kha dzimiḽioni dza miṱa ya mahayani .
Vhaingameli vha Khothe vha tholwa kha u ṱoḓisisa tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe kha ofisi ya madzhisiṱiraṱa zwine zwo ṱumanywa lwo ḓoweleaho hu na ṱhoḓisiso dza mushumo wa ngudo .
Ḽa Kenya ḽi na nḓowetshumo khulwane ya biya ya hayani .
Kha mushumo wo ṅwalwaho nga vhathu vho ṱangana zwo sumbedziwaho kha khethekanyo ṱhukhu dzo fhiraho nga ha lufu lwa muṅwali zwi ḓo dzhiwa zwi tshi khou ambelwa kha muṅwali o lovhaho u fhedzisela , hu si na ndavha kana uri ndi muthu ane a ḓivhea kana a sa ḓivhei mulayoni .
Netiweke yo ṱanganelaho nahone i yaho phanḓa ya mutshimbilo wa nḓila dzo angalalaho nahone dzi na mishumo yo fhambananaho zwi tea u tshimbila nga kha sisiṱeme ya mudzudzo na u ṱumanya zwishumiswa zwa nnyi na nnyi .
Naho zwo ralo , u shela mulenzhe lu vhonalaho ha nḓisedzo ya tshumelo ya khwine zwi nga itwa nga kha u monithara ha vhukuma ha u pfukiselwa kha yunithi dza phanḓa dza nḓisedzo ya tshumelo u itela u eletshedza mbekanyamaitele na u ḓivhadza mukovho wa tshiṱirathedzhi wa zwiko .
Milayo ya mutheo ya Vhushaka na Tshitshavha na yone i a ṱhoḓea .
Sa mufarisaminista , vha tea u vhudzisa uri vha ita hani mbekanyamaitele dzine dza vhusa vha vhulanguli , vha nkatele .
Vha ḓo ḓivhadzwa nga u tou nwala nga ha tsheo ya khaṱhululo yavho ya nga ngomu .
Vhupo ha miḓini kha mushumo wo livhaho na u guda ho sedzaho mushumo .
Dzi anzela u fhambana na modeḽe dza mabinduni .
Arali vha kundelwa u wana ṱhanziela hei :
Mbuelo khulwane dza haya maitele e a vha o lindelwa u bva kale , ndi dzine dza katela u fhungudzwa ha mbadelo dza data na vhudavhidzani ha u tou amba nga mulomo .
Ri ḓo khwaṱhisedza u fhambana na ndeme i linganaho ya vhathu vhoṱhe vhudzuloni ha u khwaṱhisedza phambano .
Zwiitisi zwa u haniwa ha mbilo ( dzi sa badelwi ) Nomboro ya vhuraḓo isi yone kana mafhungo a muunḓiwa .
Mbekanyamaitele ntswa i ḓo bvisa muvhuso kha mashumele a mbekanyamaitele , vhupulani na ndaulo .
2.8 Vha tshiimiswa tsha SAPC kha zwe vha ḓisa vha dzinginya zwithu zwo fhambanaho , zwine zwa fhelekedzwa nga mbuno dza u pfalo .
Muiti wa khumbelo ya u swikelela rekhodo ine ya vha na zwidodombedzwa zwawe zwa vhuṋe ha ngo tea u bvisa mbadelo ya khumbelo .
Mushumo wa radzimbalombalo , hone-ha , ndi u ṱumanya izwo zwi wanalaho u ya kha dziṅwe khwalwa , u itela uri u kala , u monithara na u sedzulusa hu tshi nga khwaṱhiswa .
Zwo dzhia tshifhinga u bveledza muhumbulo nga murahu ha nyambedzano na vhaṋetshedzi vha tshumelo vhane vha nga nangwa .
Tshiṱiriki tshina phimo na indasiṱiri ya ikonomi ine ya sa tshile na u ḓikika hu re nṱha kha mishumo ya ikonomi ya ndeme .
Muphuresidennde wa Amerika , Vho Jimmy Carter , vho ita tshipitshi vha tshi amba nga Pele nahone na Vho Muhammad Ali vho vha na zwe vha amba he vha ri , " A thi na vhuṱanzi uri avha ndi mutambamakone , fhedzi a zwi vhudziswi uri ndi a vha fhira nga lunako . "
Mbudziso dzi si gathi dzo vhudziswaho kha maanea a fhungo ndi dzi tevhelaho :
Muvhuso wo ṱanganedza tsatsaladzo idzi , wa dzi fhindula nga : U engedza kha zwiṅwe :
Zwi tevhelaho ndi zwisumbedzi zwo dziaho zwine zwa sumbedza nga nḓila yo khwaṱhaho uri nndwa ya u lwa na vhushai i khou itwa masia o fhambanaho .
Naho vhuongelo vhuvhili ha vundu ho ḓiita uri hu na Mbekanyamaitele ya Ndango ya u kavhiwa ya tshiofisi , a zwo ngo kona u khwaṱhisedzwa .
Hune wulu ya bva hone
Mafhungomatsivhudzi a zwa masheleni a no bva kha vundu kha miṅwaha mivhili ya muvhalelano ha ngo vha hone musi hu tshi khunyeledzwa mugaganyagwama nahone a ḓo sedziwa musi wa u lulamisa mugaganyagwama kana mugaganyagwama wa vhukati u no ḓo tevhela .
Ri ḓo dovha hafhu ra khwaṱhisedza uvhu vhuṱumani na vhashumisani vhashu vha dzingu kha tshikhala tshiṅwe na tshiṅwe tshine ra tshi wana .
Mugidimo wa u ṋekedzana zwitanda hu tshi sielisana hu na kana hu si na zwishumiswa
Mulayo u dovha wa laula nyimele na nzulele dzine vhathu , vhane pfanelo dzavho dza vhudzulo dzo fheliswa , vha nga pandelwa kha mavu .
Sisiṱeme dza zwa masheleni dzi re hone a dzi kateli zwa u kuvhanganywa na mbadelo dza mbilo ho sedzwa zwifhinga zwo tiwaho nga theo ya mulayo .
U fana na zwibveledzwa zwa mafhi , mutengo wa makumba a u dzuleli u fhambana na kuitele kwo ḓoweleaho .
Komiti dza Wadi dzi na mushumo wa ndeme kha u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha tshitshavha u vhona zwauri zwithu zwa ndeme na ṱhoḓea dza tshitshavha zwi khou dzhielwa nṱha kha u pulana ha masipala .
Hezwi zwi ṱoḓa tsheo i re khagala na maitele o ḓisendekaho nga vhathu .
Khonisalithenthi u ḓo vha kwama u wana uri ndi ngani mushonga wavho wo humiswa .
Iṅwe ya mbuno ya uri ndi ngani vhudakwa vhu tshi vhanga mutakalo u si wavhuḓi ndi mveledzwa ine ya vha khombo kha sisiteme ya maswole a muvhilini wa muthu .
U ṋetshedza thikhedzo na ndededzo kha u vhona uri hu na themamveledziso yo teaho , zwishumiswa , zwiko na ha u kuvhela u itela nḓisedzo ya tshumelo ya dzilafho ya khwine .
Ndaulo nyangaredzi na vhuḓifhinduleli ha zwibveledzwa zwa nḓowetshumo i elanaho na zwa mmbi ndi ya ndeme .
Muhadzimisi u dzhena kha zwikimu zwo fhambanaho a tshi itela u tinya muthelo kha nzwalelo ya ṅwaha nga ṅwaha yo ṱanganedzwaho .
Ri ṱhonifha vhe vha shuma vha tshi itela u fhaṱa na u bveledza shango ḽashu ; na
Mitambo nga thimu dzi so ngo imelwaho , mitambo ya ḽigi sa ya matshilisano na zwiṅwe zwiitwa zwa mitambo ya inifomala a zwi ṱoḓi vhulapfu ha mudavhi ho khetheaho .
U isa mafhungo kha khothe ya sialala zwi vhonwa sa zwithu zwa u fhedzisela , nahone zwi itwa nga murahu ha musi ndingedzo dza u thoma dza tandulula khanedzano dzo bala .
Kha nyimele iyi , ri amba nga ha u ṋea vhudzuloni ha u ita khumbelo , naho nga mutheo maga a fanaho a ṱhoḓea .
Tsha vhuvhili , vhadzheneli vhoṱhe vho vha vha tshi khou shumisa nḓila dza u tou dzhenelela u itela u bveledza data .
Miraḓo ya komiti i tea u dzhia vhuḓifhinduleli ha u dzhenela kha miṱangano ya komiti dza phothifolio dza IDP na vhupfiwa na madzulo zwao a komiti ṱhukhu dzo teaho .
Legal Aid SA i ṋetshedza thuso ya zwa mulayo kha vhashai na vhane vha kundelwa , nga zwenezwo , vhahumbeli vha tea u ḓadza ṱhoḓisiso ya u sa swikelela u itela uri vha wane thuso ya zwa mulayo .
Nga nnḓa ha mishumo nyangaredzi na vhuḓifhinduleli ho no buliwaho , masipala u nga shumisa milayo u sumbedzisa hafhu kha , u sika kana u ṱalutshedza mishumo na vhuḓifhinduleli ha komiti dza wadi .
Vha ṅwale tshifhinga tsha u fhela ha muṱangano .
Ho dzula ho sedzwa u khwiṋisa ndangulo na sisiṱeme dza ndangulo u itela u engedza vhukoni na u khwaṱhisedza ndeme ya tshelede .
Ri nga si tendele vhathu vha tshi vhea mulayo zwanḓani zwavho .
A u tendeli u khethulula hu si ha vhuḓi ho sendekaho kha murafho , ḽibulambeu na mbeu .
Masiandaitwa a ndeme ya thimbanywa dza maḓi kha u tea ha maḓi u itela u shumiswa nga huṅwe a nga khwiṋiswa vhukuma nga masiandaitwa a tshumisano kana khanedzano o vhangwaho nga u vha hone kana u sa vha hone ha thimbanywa dzi re kha maḓi .
Tshifhinga tsho fhelaho , ezwi zwo konadzea fhedzi kha matshudeni vha re na rekhode dzavhuḓi dza akhademi , zwi amba , vha songo feilaho thero .
Sisiṱeme dza ndangulo ya dathabeisi dzo fhambanaho ( DBMS ) dzi a tikedzwa kha dziseva .
IDP na Phurogireme dza muvhuso kha vhuimo ha muvhuso wa vhukati na ha wa vundu
Pulane ya u tsireledza i nga ṱoḓea hune tshutshedzo na vhuleme zwa vha zwi tshi khou vhonala , ngauri muhasho u vha u khomboni , nahone u tshi nga ṱoḓa thuso ya phurofeshinaḽa kha maitele a u dzudzanyulula mushumo .
Muṋe wa tshishumiswa tshifhio na tshifhio tsho ṱumanywaho na kana tsho shumiswaho u endedza thukuta ya khombo u tea u vhona uri tshishumiswa tsho dizainelwa mushumo wonoyo na uri tshi kha tshiimo tsha u shuma tsho tsireledzeaho na u vha tshavhuḓi .
Nga murahu ha tshifhinga , ho kona u vhonala vhuṱudzeṱudze , nga maanḓa kha dziNPO ṱhukhu na kha madzangano wanalaho zwiitshavhani .
Mulayo wa nga ha dzikhamphani u kombetshedza dzikhamphani u vha na zwiṱaṱamennde zwi ṱolwaho .
Irini khonani dzaṋu dzi humbulele uri ni tshipuka tshifhio .
Tshi dovha tsha ṋetshedza na dziṅwe nḓila dzo fhambanaho dza u ṋetshedza fulufulu .
Kha mishululo ya lwanzheni , ine yo pfufhifha vhukuma na u oma , thekheniki dza u saukanywa dzi nga shumiswa hu si na ndozwo ya u ita nga nḓila yone .
Risithi ya akhaunthu , honeha , i sumbedza zwi tevhelaho :
Kanzhi , zwiimiswa zwi bvelela fhethu hune ha vha vhukati , zwi a swikelelea nga nḓila yo leluwaho u ya nga phetheni dza musudzuluwo , nahone zwi ḓivhadzwa fhethu ha nnyi na nnyi .
Zwiḓisedzwa zwa u thoma zwo no ḓiswa .
Ri songo nyadza mbuyelo dza polotiki dzine dza nga vha hone kha phungo kana phabuḽisithi ya bepha ḽo raliho ;
Vhuḓifhinduleli ha mutheo havho ndi mveledzo , phaḓaladzo na ṋetshedzo ya nḓivho .
Therisano yo ḓisendekaho nga tshati ya mutsho .
Zwi tea u khwaṱhisedzwa uri vhatholiwa vhoṱhe vhane vha swikelea ṱhoḓea dza poswo vha a ḓivhadzwa nga ha minete yo ṋetshedzwaho naho arali vho vha vhe siho fhethu hune vha shuma hone .
Nga mulandu wa maitele a tshiṱalula a khethululo , vharema vho ṱangulwa shango nga zwipiḓa zwa milayo yo fhambanaho na mbekanyamaitele , hu tshi katelwa Mulayo wa Mavu wa Vharema wa 1913 , vhukati ha zwiṅwe .
Honeha , vhuṱanzi vhune ha vha hone vhu dzinginya uri nḓila ya kuitele iyi a i ngo lingana , musi dzikhamphani dzi bvela phanḓa na u ita tshimbevha , mitengo ya bvela phanḓa na u gonya , naho hu na u tsela fhasi kha dzitshaka zwi tshi ya kha mitengo , na mahumbulwa .
vhupo vhu languleaho zwavhuḓi , ho teaho vhana nahone hu swikeleleaho .
Vhunzani ha ṱhoḓea dziṅwe na dziṅwe dzo ambiwaho afho nṱha a ho ngo swikelelwa .
Arali tshanduko yo themendelwa nga muhasho wa Ndondolo ya mutakalo i Langwaho , DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi i ḓo vha kwama u :
Zwiṅwe hafhu , Minisiṱa zwa zwino u a kona u shandukisa ḽevele dza ndango dza ṱhanganyo na u tambudzwa ha vhatsikeledzi misi yoṱhe hu tshi vha na ṱhoḓea .
U tholwa hoṱhe ho fhira kha khwaṱhisedzo ya ndalukano na thendelo yo teaho :
U litsha tshikolo zwi khakhisa tshikhala tsha u funzea , hu tshi katelwa na pfunzo ya nṱha na u gudiswa zwikili .
Bugu iyi i ḓo thusa kha u pfesesa ḓivhazwakale ya Bakoena Ba Mopeli na thevhekano ya mahosi o dzhenaho nga u tevhekana u itela u vhulunga ḓivhazwakale yashu .
F.Nḓivhadzo ya tsheo nga ha khaṱhululo
Thandela khulwanesa dzoṱhe dzi tea u elwa lwo fhelelaho nga Vhufaragwama ha Lushaka .
U thetshelesa ha u ṱalula- u kona u pfa zwine zwa fana na phambano kha mibvumo ;
Ṱhumanyo iyi i tendela imeiḽi yo fhelelaho na tswikelelo ya inthanethe kha vhashumisi vhoṱhe , khathihi na u kovhana zwiko zwa IT .
6.2 . Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano u vha hone ṅwaha nga ṅwaha u elelwa vhuḓidini vhunzhi ho itwaho nga shango , kha u ṋetshedza thikhedzo ya matshilisano kha vhashayaho na vhashayaho tsireledzo tshoṱhe Afrika Tshipembe .
Nyendedzi dzi shuma nga maanḓa na zwenezwo zwipiḓa zwa maitele a u vhumba hugaledzwa zwine mupulani a vha na ndangulo yo teaho khazwo .
Mbuelo yo Salaho : Mbuelo dzo salaho kha dzo itwaho zwanḓani zwa vhashelamulenzhe vha vharema , nga murahu ha u kokodzelwa tshelede i langwaho nga vhashelamulenzhe vha vharema .
Maipfi a ndeme ane a shumiswa kha maambiwa
Ro mbo ḓi zwi ḓivha uri lwatsi lwo vunḓea .
U swikela izwi , Masipala wa Nelson Mandela Bay wo wana thendelo u bva kha Vhufaragwama ha Lushaka u thoma mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi ha vhorathekeniki na vhainzhiniara vho wanaho ndalukano zwenezwino .
mulandu muṅwe na muṅwe une wa rumelwa khayo zwi tshi khou itiswa nga tsheo yo dzhiiwaho nga Mulangi Muhulwane , kana Minisṱa o humbela uri zwi itwe ngauralo , MEC kana Muṅwaleli wa Mapholisa , arali zwi tshi konadzea .
Komiti ya Phalamennde ya u Vusuludza Mulayotewa yo fhedza vhupfiwa hayo kha Mavundu oṱhe .
Muhulisei Vho Radebe vha ḓo humbulwa sa mulwela mbofholowo wa vhaswa vhe vha shuma nga maanḓa u khwinisa matshilo a MaAfrika Tshipembe .
Thandela iyi i shela mulenzhe u ya kha u tendela ha ḓivhazwakale ya Afrika Tshipembe ye ya vha yo litshedzelwa na u sa dzhielwa nṱha .
Vhahanedzi vha khou vhilahedzwa nga u khakhisa mbuelo dzo ḓoweleaho dza tsireledzo ya Matshilisano na muthelo wa vhaholi vhane vha vha tikedza .
Muthu a nga si , naho zwo ralo , sike indekisi a tshi nga ha vhoni , ngauri u dzi londa indekisi zwi ṱoḓa tshelede , zwine zwa nga lengisa u shuma ha sisiṱeme .
Mbonalo dza nyolo dzi ṱuṱuwedzaho nyelelo wa vhaendangaṋayo dzi katela u tshimbila nnḓa ha bada hu yaho phanḓa , miri , dzibannga na fanitshara ya zwiṱaraṱa i ṋetshedzaho tsireledzo vhukati ha muelelo wa vhuendi na u tshimbila nnḓa ha bada .
Vhabveledzi vho fhambanaho vha na ṱhoḓea dzo fhambanaho dza vhulapfu ho fhelelaho na nzengamo ṱhuku ya phaiphi i bvaho kha thoilethe i tshi ya kha thannge .
Havha vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vho tenda u badelisa miraḓo ya GEMS mitengo ya Tshikimu , vha ri a vha nga vha badelisi dziṅwe mbadelo kana mbadelonyengedzedzwa kha tshumelo dzo ṋekedzwaho .
Vhunzhi ha khadiamu milamboni i tshimbidzwa kha zwipali zwo omaho .
Zwi shumiswa kha u fusha zwifuwo zwa hayani na thakha .
U ya nga muhumbulo wanga , u pfesesea a vhulamukanyi zwi ṱoḓa uri dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi te au hwala mbadelo dzaḽo .
Tshishumiswa tsha bindu tsha mahala na bammbiri ḽa vhuṱanzi zwi re kha webusaithi ya GEP
Sekithara ya zwa vhulimi i a konḓa , I shumisesa mitshini nahone I vha I bvelelaho musi I khou kalwa ya vhambedzwa na maga a Yuropa .
2.2 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Muvhigo nga ha Tsedzuluso ya Miṅwaha yo Teaho ya Vhukoni ha Vhukhakhi kha Phalamennde , une u fanela uya nga ha Mulayo wa Vhulamukanyi wa Vhana , 2008 ( Mulayo 75 wa 2008 ) .
Izwi zwi ḓo ṱavhanyisa ndovhololo ya Mulayombisi nga ha Mutakalo wa Matshilisano , une u na vhushaka na zwipikwa zwa muvhuso zwa u fhaṱa zwitshavha zwo faranaho , zwi londolanaho , zwo tsireledzeaho zwi vhuedzaho .
Mabambiri aya a nga vha kha tshivhumbeo tsha pulane dza makwevho .
U mona na ḽifhasi , miḽioni dza zwikhala dza mishumo zwi khou kovhelwa vhathu sa izwi hu na u bvela phanḓa nga u ṱavhanya ha thekhinoḽodzhi ya mafhungo , vhuinzhiniara na bayothekhinoḽodzhi zwi leludzaho mveledziso na ndimo .
1.4.13 ha nga ḓo dzhena kha thendelano ya phathinashiphi ya u rengisa kana u ṱhirantsifera kana u kudza mukovhe ( shere ) ufhio na ufhio kha khamphani ifhio na ifhio , ine ya vha muṋe wa bindu iḽi hu songo thoma ha vha na thendelo yo tou ṅwalwaho i no bva kha GEP .
U vhala maipfi a bvaho kha ngudo dza foniki e kha mafhungo na maṅwe maṅwalo .
Vhulanguli ha u Tshimbidza na khwiniso dza sisiṱeme zwo vha zwone zwithu zwa ndeme zwa idzi tshanduko nahone idzi mvelaphanḓa dzi tea u dovha dza vhonala kha masia manzhi a muvhuso .
U tikedzwa ha u shuma ha CBP khathihi na vhuṱumani vhukati ha CBP na IDP zwi na vhushaka na u u vha na vhuṱanzi ha uri kutshimbidzele kwa u monithara na u ela zwi khou shuma hu u itela uri thuso i tshi ḓa I ḓe yo livhiswa kha u ita mushumo lu fushaho .
21.1 . Kha u shela mulenzhe kha u bvisa zwithivheli zwa mbambadzo , Khabinethe yo nyeṱulelwa nga zwa Vhudzulatshidulo ha Afrika Tshipembe ha Tshigwada tsha Mbambadzo ya Veini tsha Ḽifhasi u bva nga Lambamai 2017 u swika nga Shundunthule 2018 .
U khwathisedza uri ndi zwa khwaḽithi : U ela kushumelwe kwoṱhe kwa thandela nga misi .
Milayo miswa ya u iledza fola i fha vhana tsireledzo iṅwe hafhu .
Thakhulo nga Mabirithishi hu dzula wo khwatha , fhedzi ṱhoḓea ya tshanduko ya zwa poḽotiki yo vha i tshi khou aluwa .
U vhiga hu itwa u ya nga ha nyendedzi dza Gwama ḽa Lushaka .
Zwi tea u vha kha khonṱhiraka ya mushumo u itela u sedzwa nga muhumbeli wa vhuraru .
Afurika u swika zwino tsho no pfukela kha mashango a 16 fhedzi .
NCOP i ita madalo a vhulavhelesi kha zwitshavha u vhona uri vhathu vha wana mafhungo a ngoho nga ṱhoḓea na khaedu zwa vhathu .
Vha elelwe - pulane i tea u swikelea .
Zwo sendeka kha u shumiswa ha vhuṱanzi ho tikedzwaho he ha ṱoḓwa kha zwiko zwo fhambanaho zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe huṅwe na huṅwe he zwa konadzea .
Muhasho u ḓo shuma nga fhasi ha mbumbo ya tshiimiswa tshiswa , zwi ambaho uri madzingu a ḓo vha zwi sedzwaho khazwo kha nḓisedzo ya tshumelo , ngeno zwikolo zwi tshi ḓo vhuelwa ngamaanḓa nga u bvisa ha nyimele ya mbumbo iyi dziḓoroboni .
Ri khou hana , ngamaannḓa , phetho iyi .
Ri nga si kone u litsha mafhungo haya kha zwanḓa zwa mapholisa na vhulamukanyi fhedzi .
U ṋetshedzwa ha tshumelo dza Ambuḽese Dzapo dzine dza wanala henefho Marble Hall .
Tshumisano i ṱuṱuwedza na u tikedza maga o thomiwaho u khwaṱhisa tshumisano ya ikonomi , ine ya sumbedza vhushaka uvhu ha poḽotiki .
Lungano : Vha nga wana COVID-19 kha khaelo .
Matshudeni vha shayaho zwihulu vha ḓo wana mutikedzo wa masheleni wo fhelelaho nga tsifhinga tsho dzudzanywaho kha u wana digirii , dipuḽoma kana ṱhanziela kha mbadelo yo fhelelaho ya ngudo .
Hu na mbekanyamushumo ya mbuedzedzo u vhona zwauri tshumelo dzi khou ḓiswa kha vhupo he hezwo zwa vha zwi sa ṋetshedzwi nga u angaredza .
Mafhungo aya a tea u vha a tshi fana na a khumbelo ya u thoma .
Ndi tshifhio tshivhumbeo tsha maraga tshiswa tshine tsha fanela u imela tshivhumbeo tsha zwino ?
Hezwi zwi tshi khou itwa nga maga mavhili : mathomoni , mafhungo a saukanywa u wana masiandaitwa a tshifhinga tshilapfu a maitele ane a vha hone ; na , tsha vhuvhili , thusedzo ya mbekanyamushumo na ya tshiṱirathedzhi i khou bveledziswa u ṱuṱuwedza maitele o topolwa kha ngudo .
Mbuelo dza tshibveledzwa tsha ndindakhombo ya vhubindudzi dzi katela phaḓaladzonyingwa ya mushumo nahone zwa ndeme vhukuma phaḓaladzo ya masia a mbuelo .
U sasaladza zwihulwane u bva kha vharangaphanḓa vha lushaka ho tevhelwa zwino nga mbekanyamushumo dzi shumaho dza thikedzo u itela u engedza nḓisedzo ya tshumelo .
Pfanelo iṅwe na iṅwe ya vhuṋe ha mavu yo tsireledzwaho i ṋetshedza tshiko tsha lupfumo , ndaka i ambedzanwaho nga hayo na luvhanḓe lwa vhubindudzi kha muṋe wa pfanelo , zwi shelaho mulenzhe kha u fhungudza vhushai na mveledziso ya ikonomi zwitshavhani .
Hu na mbekanyamushumo dzo fhambanaho dza muvhuso dzine dza khou tandulula ṱhoḓea ya dzinnḓu kha iḽi shango .
U kona u kuvhanganya / u ṅwala mivhingo nga Tshiisimane ;
Nda bvula zwienda . Ṱhoho ya ḓa ya tswa tshithihi .
Milayo ire kha tshikalo tsho khetheaho tsha ndingo yo thomiwaho nga ḽikumedzwa 3101 ( XXVIII ) u itela u phaḓaladzwa ha zwibviswa zwa maitele a u bveledza mulalo i tea u dzhiiwa sa mutheo wa tshoṱhe wa u itela iṅwe tsedzuluso .
Kha vha vhudze vhadzheneleli vha shume thasikii i re afha fhasi .
Malugana na vhugevhenga vhu kwamaho vhutshinyi ha khethekanyo ṱhukhu ya ( e ) , vhu katelaho u kwamea ha dokotela wa muloi kha vhugevhenga , arali mupondwa o vhulawa zwo itwa nga uvho vhugevhenga , zwenezwo-ha khethekanyo ṱhukhu ya ( i ) i ḓo shumiswa nahone tshifhinga tsha u dzula dzhele tshi nga engedzwa nga miṅwaha i sa fhiri ya 20 .
Vhuḓifhinduleli hadzo na mishumo yadzo zwi tea u buletshedzwa zwavhuḓi lwo dodombedzwaho tshoṱhe .
Hune data ya thandela ya ṱoḓa uri kuitele kwa nyambedzano ya u ṱaṱisana i tea u tevhelwa , vhorathandela vha ḓo rumela khunguwedzo dza thandela musi vha tshi fhindula kha konṱiraka yo kumedzwaho kha luṱa lwa u thoma lwa makumedzwa .
Zwipikwa zwa tshifhinga tsha khangwelo , ndi u fhungudza zwigidi zwinzhi zwine zwa vha hone zwi siho mulayoni /zwine zwa sa tsha ṱoḓea , gulu na / kana zwipiḓa zwa zwigidi zwine zwa khou mona kha shango .
Dzi fanela u wanala ṱhanganyoni dza bada i shumiseswaho .
9.4 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhane vha mabindu na zwitshavha zwa Gauteng uri vha shume na vhalavhelesi vha vhuendelamashango u itela u khwinisa tsireledzo ya vhaendelamashango kathihi na u zwi ṱanganyisa na khonadzeo ya ikonomi u bva kha heyi nḓowetshumo .
Muhasho u na tshishumiswa tsha vhuṱoli na u ela ha ṅwaha nga ṅwaha u itela Mbekanyamushumo ya HIV na AIDS ya Mushumoni .
4.7 Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo u bva kha Minisiṱa wa Zwiko zwa Minerala , Vhashumi na Masheleni nga murahu ha nyambedzano dzavho dzi fhaṱaho na vhakwameaho kha nḓowetshumo ya dzibannga .
Ndayotewa iri fha mutheo wa mulayo uri ri vhe na Riphabuḽiki , i sumbedza pfanelo na mishumo ya vhadzulapo , na u ṱalusa tshivhumbeo tsha Muvhuso .
Ri dzhia tshikhala itshi hafhu u khwaṱhisedza kha zwitshavha zwashu uri muvhuso uno u na ndavha navho vhukuma .
Kha vha ite mvetamveto ya adzhenda ya muṱangano wa Komiti ya Wadi u tevhelaho .
Thaidzo dzo angalalaho dzi nga ṱanganiwa nadzo hune maḓi a sa swikelele ṱhoḓea .
Mbuelo yoṱhe yo itwaho nga mihasho i fhiriselwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka tshine tsha shuma sa Akhaunthu Nthihi ya Gwama .
Nzudzanyo idzi dzi nga itwa hafhu phanḓa ha musi hu tshi vha na nyimele ya shishi kana tshiwo .
Phethisheni ndi khumbelo ya tshiofisi kha Vhulanguli ya u ita mushumo .
Mutambo wo vha u na zwoṱhe zwine zwa nga kunga tshivhalo tshihulwane tsha vhaṱaleli .
Fulo ḽo vhonala ḽi tshi dzhenelwa nga mabindu , zwikolo , muvhuso , maanḓalanga apo , dzikereke na vhathu .
Zwikili zwa u dzudzanya , u pfananya na vhulanguli khathihi na ḽitheresi ya khomphyutha ya ḽeveḽe ya nṱha hu tshi katelwa na tshenzhemo na u pfeseswa ha Sisteme dza Ndangulo ya Mafhungo na Nḓivho zwi ḓo vha themendelo dzo khwaṱhaho .
U vhekanya zwithu u ya nga mivhala , zwivhumbeo na saizi .
I tevhela uri ndaela nga muhaṱuli o funzeaho i tea u khakhululwa .
Ndaka na khwalo dzo nangwaho ndi tshipiḓa tsha tshigwada tsha ndaka ya masheleni , khwalo dza masheleni kana vhuvhili hazwo zwine zwa langulwa , na u ṱolwa ha kushumele kwazwo nga nḓila ya mutengo wa maraga wa zwino , u ya nga ndangulo ya khohakhombo yo tou rekhodwaho na tshiṱirathedzhi tsha vhubindudzi .
Maitele a u bvisa muṋo a ṱoḓa vhukoni ha u shuma , ndango na ndondolo .
Vha nga kona u swikelela zwavhuḓi vhadzulo vhuṅwe .
Muhumbulo wa tshikolo tsho valeaho tsho khetheaho , tsho angaredzwaho kha tshikhala tsha vhupo ha thungo nahone tshine tsha khou thusa tshitshavha tshatsho tsha vhagudiswa , tshi ṱoḓa u humbulwa hafhu .
Puḽane ya u Shuma yo teaho ya ino thikho yo sumbedziswa kha thebuḽu i re afho fhasi .
9.7 . Mutevhe wa vhakhethi une wa vha na zwidodombedzwa zwiswa zwa vhukuma u khwaṱhisedza vhungoho ha mutevhe wa vhakhethi na u khwaṱhisa dimokirasi yashu nga u vhona uri khetho dzo vhofholowa , dzi khou tshimbila zwone na u vha dza vhukuma .
Vithamini na mimineraḽa zwi thusa mivhili yashu kha u lwa na pfukelo ya zwitzhili zwa thusa uri ri dzule ri na mutakalo .
Mutatamuwo wa mishumo u ṋetshedza u sumba phimamvelela ya ḓivhazwakale ya nyaluwo ya ikonomi sa zwi dzumbululwaho nga nyaluwo ya ikonomi .
Ndi a vhambadzela nnḓa shango zwiko - ndi fanela u bvisela khagala uri murengi u khou ṱoḓa u ita mini ngatsho ?
U vhumbiwa na thendelo ya thendelano na vhorakhonṱhiraka na vhaeletshedzi vha thandela iṅwe na iṅwe , hu tshi katelwa na ngudo dza khonadzeo .
Sa tsumbo , vha ḓo tshimbilisa hani kana ndi mibvumo ya hani ine vha ḓo i ita ?
Kha vha dzhiele nzhele uri mafuvhalo ane ha khou ambiwa ngao afha a si mafuvhalo o bvelelaho mushumoni .
u vha vha sa wani maṅwe masheleni a matshilisano a vhone vhaṋe
Mbadelo ya khumbelo i nga itwa kha akhaunthu i tevhelaho ya bannga :
Thebuḽu ya vhuvhili i sumbedza uri kiḽasiṱara ya Krugersdorp i vhonala i na tshikalo tsha fhasi tsha u shayea ha mishumo , musi i tshi vhambedzwa na dziṅwe wadi dzo kuvhanganaho fhethu huthihi henefho kha masipala .
Kuitele ku tea u sedza pulane dza masipala dzoṱhe na thandela na u vhona uri ndi ngafhi nahone hani hune ha nga ṱuṱuwedzwa u dzhenelela ha tshitshavha .
Zwauri migodi yo ṱuṱuwedza zwiito zwa khethululo u ya nga tshitshavha musi hu tshi ṋetshedzwa mishumo na dzinnḓu zwo tendiwa kha makumedzwa e migodi ya a rumela kha Khomishini .
Iyi sumbanḓila i wanala ofisini dza Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ( SAHRC ) .
U tholwa hoṱhe ho fhira nga fhasi ha khwaṱhisedzo ya ndalukano na u ṱanzwiwa dzina ho teaho .
Nga u angaredza , zwo fhiraho zwi tovhedza nga maanḓa milayo yo angaredzaho ya mbuedzedzo , ngeno zwa zwi ḓaho zwi anzela u itea nga u ṱavhanya , zwi kona u lavhelelwa , u vha khagala na ( u anzela ) u sa ḓura .
u ḓo fanela u vha wo sedza vhathu nahone u tshi khou shumela vhathu
Zwi nga dzhia miniti ya 10 uya kha ya 20 zwi tshi ya ngauri Poswoni mushumo u khou lamba zwanḓa zwingafhani .
1.3 . Minisṱa vha Muhasho wa Vhudavhidzani na Thekhinoḽodzhi dza Didzhithala Vho Khumbudzo Ntshavheni vha ḓo vha na muṱangano na vhoramafhungo matshelo nga Ḽavhuṱanu , ḽa 24 Fulwana u itela u ṋetshedza zwidodombedzwa nga vhuḓalo .
U fhaṱa vhukoni ho teaho ha ndaulo kha mimasipala yoṱhe yo vha khaedu khulwane na u dzula i khaedu na nga murahu ha miṅwaha ya fumbili ya muvhuso wapo wa demokhrasi .
Modele wa u maka mbudziso u khou shumiswa Gauteng .
U wana na u ṱalutshedza mishumo ya ndeme ya thandela .
Milingo na tsaukanyo zwa u shuma na u eḓana ha sisiteme ya ndangulo ya ngomu na mashumele avhuḓi .
Izwi zwi ḓoshela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u alusa Ikonomi i Bveledzaho na u shandukisa zwikili zwa kha vundu na dzingu .
1.6. Afrika Tshipembe ḽi pembelela u thoma ha Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhathu u thoma nga ḽa 1 Ṱhafamuhwe 2017 fhasi ha thero : " Ṅwaha wa Vho OR Tambo : Vhuthihi nga Nyito kha u Takulela Phanḓa Pfanelo dza Vhathu " u itela u takusa tsivhudzo na u alusa ṱhompho ya ndeme ya pfanelo dza vhathu .
( iv ) Nḓila ya u tandulula thaidzo hu tshisedzwa mulandu : U dzhenelela ha mapholisa kha khoniferentsi dza vhulamukanyi ha mbuelano zwi thusa mapholisa na maṅwe madzhendedzi a zwa vhulamukanyi u pfesesa zwiitisi zwa zwiito zwa vhutshinyi kha vhuṅwe vhupo na uri vha ita hani ṱhoḓisiso .
Senthara dzi shuma kha maimo o fhambanaho , u bva kha u ṱuṱuwedza yo angaredzaho matshilisano na mvelele , mbekanyamushumo dzo bvelelaho na vhugudisi ha mushumo .
Zwithu zwi tevhelaho zwi itea nga ḓuvha iḽo :
U ṋetshedzwa uhu hu khou isa phanḓa Mbekanyamushumo ya Mbuedzedzo ya Mavu ine i sedza kha u khwinisa nyimele dza zwitshavha zwe kale zwa vha zwo sielwa nnḓa .
Ro wana ṱhuṱhuwedzo kha tswikelelo dzavho , vhuḓikumedzeli havho , lutamo na u ḓikumedzela kha u bveledza vhuthu .
20.1 . Khabinethe yo tendela u farwa ha Foramu ya vhu3 ya Afika ya Vhege ya Nyengedzo ya Tshumelo dza Vhueletshedzi ha zwa Vhulimi , ine ya ḓo farelwa ngei KwaZulu-Natal u bva nga ḽa 30 Tshimedzi u swika nga ḽa 3 Lara 2017 .
Migaganyagwama ya Muvhuso na u Sedzuluswa ha Zwibviswa , na u Sedzuluswa ha Mugaganyagwama wa Vundu zwi ṋetshedza mushuso masheleni na ṱhalutshedzo ya muvhuso wa vhukati , mafhungo nga ha tshikolodo na u ṋetshedza asesimennde ya khombo ya masheleni nga u angaredza .
Nga kha u fhambana hashu , ri nga khwaṱhisa vhuthihi hashu na u fhaṱa tshitshavha tsho faranaho .
U pfesesa zwipikwa zwa muṱangano .
Sisiteme iyi i tea u ṱanganedza u fhambana ha zwitaela zwa u shela mulenzhe na mvelele .
3.1 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhadzulapo vha wanaho Magavhelo a masheleni a linganaho R350 a SRD uri vha dovhe vha ite khumbelo hafhu nga huswa nga murahu ha musi ho thoma u shumiswa milayo miswa i langaho zwa u itwa ha khumbelo idzi khathihi na zwa u vha muthu o tewaho nga u wana magavhelo aya .
Therisano nga tshiṱori , vhaanewa , fhethuvhupo na puloto .
Afurika Tshipembe ḽi tea u ita zwinzhi malugana na u khwinisa vhupikisani kha masia a re na vhukoni ha u bveledza zwibveledzwa nga mutengo wa fhasi ane a nga kunga vhathu vhanzhi kha mushumo nga tshifhinga tshilapfu .
Mishumo i ḓo ṱaluswa kha sia ḽa u engedza tswikelelo kha mavu .
Mbekanyamaitele dzine dza shuma zwavhuḓi , ndaulo na mbekanyo dza zwiimiswa malugana na u swikelela izwi zwi a ṱoḓea nga u ṱavhanya .
U vhea , u ṱola , u eletshedza na vhuḓifhinduleli ha ofisi dza ndaulo kha vhunzhi ha vhathu vhane vha sa vhe kha ndangulo .
Nga murahu ha musi mbalelano yo khwinisiwa , i tea u dovha ya dzula yo vula u itela tsedzuluso sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone afho nṱha .
Zwiṅwe hafhu , ndo vha ndi tshi khou thetshelesa vhashumisani na nṋe uri fhungo ḽa mbeu ḽo vha ḽi tshi khou ambeswa nga haḽo , zwa mbeu kha saintsi zwo vha zwi tshi khou ambeswa nga hazwo .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa masipala zwi tea u bveledzwa na u khwaṱhisedzwa ho kwamiwa zwitshavha .
Thekinoḽodzhi i ḓo vha i vhukati ha ndangulo ya mbekanyamushumo nahone u salwa murahu ha mutshudeni nga mutshudeni zwi ḓo koniswa tshifhinga tshoṱhe na u dzhenelela ho pikwaho u itela u thusa kha u thivhela matshudeni kha u bva nḓilani .
Nyanḓanyiso ya tshanḓa na ḽiṱo : U posa bola khulwane kha tshikhala tsho anganywaho , u kungulusela bola ṱhukhu kha tshikhala tsho anganywaho .
U vhala nga u elela ho engedzedzeaho na vhuḓinyanyuli .
Kha nyimele idzi , komiti dza wadi dzi tea u litsha u dzhia lwa tshifhinganyana ndangulo na tshumiso ya thandela sa vhuḓifhinduleli , nga maanḓa hune tshirunzhi tsha miraḓo ya komiti ya wadi tsha nga vha khomboni nga ṅwambo wa madzangalelo ane vha vha nao kha thandela .
Vhuvhaḓi hu re hone ha sekithara ṱhuku a hu vhonali .
U ita ndungiselo dza u badela mbadelo dza muthelo u kolodwaho SARS
Pulane i katela :
U khwaṱhisa sisiṱeme dza mutakalo tshipikwa hu u engedza tswikelelo ya ndondolo yavhuḓi na tshumelo dzi sa ḓuri .
Mulandu wa vhalangi a u tei u vha muṱuku kha wa muṱolamuvhalelano na kuitele kuṅwe na kuṅwe kwa vhuḓifhinduleli kwo bveledzwaho Afrika Tshipembe ku fanela u tshimbilelana na maitele na ndaulo ya ḽifhasi .
Miraḓo ya tshigwada tshi shumaho kha u monithara na u asesa maḓi :
Sisiṱeme hei i ḓo tshimbidza phimo dzoṱhe na mafhungo a ṱoḓeaho u itela u dzhia tsheo na mvelelo dza tsheo iyi .
Ri ḓo dovha ra vhona uri tsheo dza u engedza tshomedzo dza Tshumelo dza Vhululamisi , u khwinifhadza vhulanguli ha Ndangulo ya Mikaṋoni na tshumelo dza vhupfuluwi na mbulungo ya mabambiri a ndeme , zwi a itwa .
Zwa ndemesa , Muvhuso , sekithara ya migodi na Dzangano ḽa u Bannga ḽa Afurika Tshipembe zwo saina Khonṱhiraka ya u bveledza madzulo a vhathu .
U linga kuitele nga mbalo kuitele kwa zwitsheṱi zwi re kha maḓimalaṱwa zwenezwi a tshi tou bva u shululelwa vhuponi ha lwanzheni .
Vha ḓo fanela u dzhia tsheo na u tendelana na mushumisi malugana na tshakha dza mbuelo dzine vha ḓo ṱanganedza sa tshipiḓa tsha thendelano ya u kovhekana mbuelo ( kha vha sedze kha ṰHUMETSHEDZO ya 3 u itela u wana dziṅwe tsumbo ) .
Musi a tshi khou fhedza pfunzo dzawe dza sekondari , u tea u dzhiela nṱha vhukwamani na tshiimiswa tshine na zwezwo tsha mu khwaṱhisedzela kha lubuvhi lwa nndwa ya mbofholowo .
Khumbelo i nga dzhia maḓuvha a 30 u shumiwa nayo .
arali ho vha na vhukhakhi musi mundende wavho utshi phasiswa .
Muvhuso wo pfa na u fhindula khumbelo dza matshudeni nahone u ḓo fhungudza masheleni a nzudzanyululo dza mbadelo kha miṱa ya matshudeni a yunivesithi a shayaho na miṱa ya vhukati nga ṅwaha wa 2017 wa akhademi .
3.3 . Musi Afrika Tshipembe ḽi khou bvela phanḓa na u shela mulenzhe zwihulwane kha ndingedzo ya ḽifhasi ya mveledziso dza kilima i konḓelelaho na khaboni ya fhasi , muvhuso u dzula wo ḓikumedzela kha u khwaṱhisedza tshanduko yavhuḓi u ya kha vhumatshelo ho kunaho .
Mabaphathi malulamisi a re na radio a no rumela siginaḽa shangoni kha frikhwentsi yo tiwaho a nga shumiswa na one kha u ṱola fhethu hu aṱamaho .
Hu na khaedu khulwane kha zwikili zwa vhashumi vha mutakalo na khaphasithi ya u langa na u lafha vhana vha re na AIDS , hu tshi katelwa na ṱhahelelo ya mishonga ya ART yo teaho u itela u ilafha vhana .
Ngeletshedzo kha muhweleli i tendelana na kuitele uku .
Mbudziso kha sia iḽi dzi nga iswa kha muhulwane wa webusaithi .
Hezwi zwi nga shanduka naho zwo ralo zwi nga vha khombo kha ndondolamaḓi .
Arali vha sa wana thendelo u thoma , vha nga tea u badela ndaṱiso ya R1 000.00 u bva tshikwamani tshavho .
Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Zwiwo u na masia a kuhumele a ndeme maṋa na zwikonisi zwiraru zwi tikedzaho zwi teaho u swikelelwa u itela u swikelela zwipikwa zwa masia a a kushumele a ndeme .
Tshenzhemo i no bva kha mashango maswieleli dzo sumbedza u andesa ha vhabvannḓa tshifhingani tsha mitambo ya makhaulakhani a ḽifhasi zwi ṋaṋisa zwiito zwa vhutshinyi .
Pulane dza Muḓagasi dza Lushaka dzi ṱuṱuwedza vhashumisi vhoṱhe uri vha fhungudze kushumisele kwa muḓagasi ; ngauralo , mimasipala i lavhelelwa u bveledza pulane dza kushumiselwe kwa muḓagasi .
Afrika Tshipembe ndi muraḓo wa Dzangano ḽa Maḓanzhe a Dzitshaka , zhendedzi ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ḽi na vhuḓifhinduleli ha u ṱuṱuwedza tsireledzo ya nyendedzo na vhuthivheli ha tshikafhadzo ya zwa lwanzheni .
9.3. Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha tsha Westbury na zwitshavha zwoṱhe uri zwi shumisane na mapholisa u khwaṱhisedza uri ri khou tupula zwiito zwa vhugevhenga , zwidzidzivhadzi na zwigwada zwa vhugevhenga kha vhupo ha havho .
Mushumo nga ha midzi ya zwiitisi zwa ṱhaselo wo sumbedza uri hu na u engedzea ha muṱaṱisano wa zwikhala zwa ikonomi , zwiko na tshumelo dza tshitshavha vhukati ha vhabvannḓa na vhashai vha si na mishumo vha maAfrika Tshipembe vha dzulaho zwikonobulasi na vhudzulavhathu zwaho .
U ya nga zwavhukuma , mimasipala i nga fhaṱa nyimele dza matshilisano dzavhuḓi dza mveledziso nga :
Vha hashu ,
Tshi sumbedza arali tshiga tshi tshi khou kala makumedzwa , zwino khou itea , zwino khou bviswa , mawanwa kana masiandaitwa , kana dziṅwe nḓila dza kushumele u fana na u shuma zwavhuḓi , ikonomi kana ndinganyelo .
Muhasho wa Vhupileli a u shayi vhuḓifhinduleli .
Arali ṅwana a si wavho nga mbebo , kha vha ḓe na ndaela ye vha ṋewa uri avhe wavho .
5.2.9 U bvisela khagala nga u ṱavhanya khonadzeo dzoṱhe dza khuḓano ya dzangalelo na u ḓitsireledza hune ha vha na kana ha nga vha na khuḓano ya dzangalelo .
Muthu nga ene muṋe u tea u kona u shuma nga fhasi ha mutsiko .
Zwo ralo , vhulimi ndi ha ndeme kha u ṋetshedza zwiḽiwa kha vhathu .
Tshaka mbili khulwane dza kofi ndi Arabica na Robusta .
Ndifho dza tshithihi dza thikhedzo dzi tea u vhewa iṱo na u fhungudzwa hune zwa vha zwo tea .
Mathaela a tea u dzudzanywa lu eḓanaho nga murahu ha musi o dzheniswa ngamaanḓa-maanḓa nga murahu ha musi vho fhedza u lugisa .
Khumbelo ya u vha mudzulapo wa iwe shango hu sina
Vha ḓo ṋetshedza zwiṅwe zwidodombedzwa musi ḓuvha ḽino ḽi tshi khou ya phanḓa .
2.3 . Khabinethe yo tendela ḽikumedzwa ḽa u thola khamphani ya phurofeshinala ya nzudzanyululo ire na vhukoni ha vhuṱanganyi u itela u sedzulusa modele wa nṱhesa u shumiseaho wa heyi Khamphani ya Pheṱiroḽiamu ya Lushaka nthihi .
Zwazwino , Afurika Tshipembe ḽi ḓiphina nga u vha shango ḽo vhofholowaho , zwo vhaho hone nga kha u dzhenelela ha mashango o vhalaho a Afurika .
Musi vho no wana mivhigo , vha fanela u tsitsa fomo ya khuymbelo ya u ṅwalisa fhethu ha u kunisa nga fhasi ha dzifomo vha ḓadze vha i rumeIe .
Mbekanyamaitele na Ṱhoḓuluso
Tshikwama tshi langwa nga Muhasho wa Mutakalo wa lushaka .
Masipala u ita hafhu na u fulufhedzisa u shela mulenzhe ha zwitshavha kha masia manzhi henefha kha Vhupoṱanḓavhuwa ha Prince Albert nge wa shumisa tshivhalo tsha zwishumiswa u itela u khwaṱhisa vhudavhidzani hapo na ha nnḓa .
Komiti ya Wadi i nga ita mushumo wa ndeme kha zwiga zwiraru zwa ndangulo ya kushumele .
U tandulula khaedu mbili dza zwa u sika mishumo na nyisedzo yavhuḓi ya tshumelo ndi zwa vhuṱhogwa kha u fhaṱa lushaka lu pfanaho nahone lwo bvelelaho .
Mutukana u raha bola .
Vhukone ha tshitswonzwi vhu ḓo , zwenezwo , vha vhu fhasi musi tshikhala tsho ṱanḓavhuwa .
Tshigwada tsho hulisa shango ḽashu nga u wina mendele ya fumi kha mitambo yo fhambanaho , hu tshi katelwa na mendele mivhili ya musuku .
U kwamana na u shumisana na vhaṋetshedzatshumelo , vharengi na vha ndangulo nga fhasi ha nyendedzi ya minidzhere wa thandela ya u fhaṱa .
Vhashumeli vhanzhi vha Muvhuso vha a ri dzhoina ṅwaha muṅwe na muṅwe nga ṅwambo wa mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dza ndeme nahone dzi sa ḓuri dzine ra dzi ṋekedza .
Muhasho wa u Pulana , u Ṱola nauLavhelesa
Muhasho wa zwa Vhudzulo wa ha Masipala
Mulayo uyu u ṱanganedza na mbingano dze dza vha hone nga murahu ha iḽi ḓuvha .
Vhorapolotiki vha tea u humbula nga ha madzangalelo a nnyi na nnyi musi vha tshi sima milayo na u ita vhulavhelesi .
Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Ofisi ya Ndango ya Thandela ya Vhurangeli ha Gundo ḽa Themamveledziso ya Muphuresidennde ya Mbumbano ya Dzitshaka , ine ya rangwa phanḓa nga Muphuresidennde Vho Zuma .
U aluwa ho engedzeswa zwihulwane nga mishumo kha sekithara ya tshumelo ya shango , ya tevhelwa nga vhuendi na vhubveledzi .
Hu uri hu na mushumo u no khou itwa kha u dovholola u vusuludza tshiimo tsha muvhuso kha khwiniso ya nḓisedzo ya tshumelo , izwi zwi khou itwa henefha kha nyimele yeneyi i sa takadzi ya ikonomi ya ḽifhasi i re kha nzulele i si yavhuḓi ya zwipikwa zwo sedzaho zwa muvhuso , mbonelaphanḓa ya ikonomi , mbambadzo na vhuushaka ha zwa matshilisano .
MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u takula tsivhudzo na u tsireledza pfanelo dza vhathu vha re na vhuholefhali , ngeno vha tshi khou dzhiela nṱha mbuelo dze dza kaniwa u itela u tandulula khaedu dzine vhathu vha re na vhuholefhali vho livhana nadzo .
Luṱa luṅwe na luṅwe lwo itwa nga tshivhalo tsha zwiitei zwo tiwaho nga tshenetsho tshifhinga tshishumiswa tshithihi kana u fhira tsha CBP tshi nga shumiswa . mishumo
Tshishumiswa tsho sumbedzwa tshi na tsumbo dzi re kha ithaḽiki .
Hezwi zwo dovha zwa ṱanganyiswa zwa dzheniswa kha muvhigo wa musaukanyo wa mbambedzo , wo sedzaho kha u ṱanganyisa ṱhoḓea dzo bulwaho .
Vhuphara ha mugero muhulwane i elanaho na lushaka lwa ḓirege ine ya khou shumiswa .
" Ndo thoma u ṱhireina nga murahu ha vhege dzi si gathi ho vula dzhimu ya Polokwane , " ndi Edith a no ralo .
Vha na muhumbulo wa zwine zwa nga khwiṋiswa ?
Maga a ya ṱoḓea u khwaṱhisedza uri vhaofisiri vhe vha pfuka milayo ya u renga vha fanela u vha vho imiswa mushumoni , ho bviswa mbuelo dzoṱhe , ngeno ṱhoḓisiso dzi tshi kokodza miṅwaha minzhi .
Vhaongi vha phurofeshinala vha ḓo shumisa phesenthe dza fuiṋaṱhanu dza tshifhinga tshavho vha tshi khou ita madalo a miṱani u itela vhashumelwa vha tserekano nga maanḓa na u ita miṅwe ya mishumo yo bulwaho afho nṱha .
Thetshelesa vhagudi vha si gathi vha tshi amba mafhungo avho , ' u sumbedza na u amba ' nga ha zwifanyiso na zwi fareaho , u amba nga ha dayari , mitambo , khontsati , maḓikiṱa , zwiwo zwa zwino na u anetshela nga ha zwiṱori .
Dzina ḽa mukhantseḽara : ...
4.1 . Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha uri ho no vha na iṅwe mvelaphanḓa yo no itwaho kha zwa u rengiswa ha mikovhe i linganaho 51% ya khamphani ya SAA i tshi ya kha vha Takatso Consortium , vhane vha vha vhone Vhashumisani vha Ndeme kha zwa Ndinganyelo vha SAA .
U wana zwikili zwo teaho na nḓivho ya u shuma mishumo sa dzithirasitii .
Musi hezwi zwi tshi bvelela , vhuendi ha moḓoro vhu vha hone maitele a musudzuluwo vhune ha shumisea .
Dzilafho ḽa u thivhela u pfukela ha tshitzhili u bva kha mme u ya kha ṅwana ( hu tshikatelwa dzilafho ḽa ṅwana )
u vhuedzedza fulufhelo vhukati ha vhashumi na muvhuso ;
U thusa vhathu vha vhupo ha mahayani u khwinisa vhubveledzi ha zwa vhulimi zwi a thusa , fhedzi a zwo ngo lingana .
Nweledzani u tevhekana ha zwiitei tshiṱorini .
Vhunzhi ha khombo dzi shushaho mabulasini dzi katela mitshini .
Vhurangaphanḓa ho navhaho a hu pfi tshikolokolo hu ṱoḓa muthu muthihi ane a ḓo ita zwoṱhe zwa vhurangaphanḓa .
Ri ḓiimisela u vhudzisa , arali zwiimiswa zwa vhudavhidzani zwa muvhuso zwo vha zwi sa khou bveledza zwishumiswa zwa mishumo ya muvhuso na mulevho ndi nnyi muṅwe , nga ngoho , ane tea u ita izwi ?
Kha ndingo dza u vha u kha ngoho siani ḽa poḽotiki na u vha na vhulondo kha vhaṅwe , vhudavhidzani ho no vha u lwa nga ṱhalutshedzo dzo shandwaho .
U shulula na u kala maḓi .
4.101 Hu na lutendo lwo phaḓalalaho nga ha vhuloi ngei Malawi , na uri vhathu vhane vha pomokeswa vhuloi ndi vhakegulu .
Ndivho dza tshiṱirathedzhi tsha muhasho dzo nweledzwa nga nḓila yo teaho .
U pendela , lwa maḓuvha mararu a ḓaho , vha ḓo pfa u bva kha vhaṅwali musi vha tshi ita therisano ya mushumo wavho , na u vha tshipiḓa kha wekishopho i nyanyulaho ya vhusiki ya vhukale hoṱhe .
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri pulane dza nyito dzo dzudzanywa malugana na nḓila ya u ya phanḓa ya mveledziso ya vhudzulo .
U lindela tshikhala tshanga tsha u ita zwithu
u ḓo fanela u kona u kungela sekithara dzothe dza tshitshavha uri dzi vhe na ndivho nthihi
R500 nga ḓuvha
Khaedu khulwane ndi ya u ṋekedza ndambedzo yo linganaho u itela tshiimiswa tsha dzangano tsho fhelelaho tsha Muhasho , kathihi na u tholwa ha vhashumi vho linganaho vha re na ndalukanyo dzo teaho u itela u ḓadza zwiimo .
Zwa ndemesa , pulane khulwane ya zwa zwidzidzivhadzi ndi nḓila ya lushaka ya u sumba nḓila pulane dza mashumele dza mihasho yoṱhe na zwiimiswa zwoṱhe zwa muvhuso zwi kwameaho kha u fhungudza u ṱoḓea ha na u isedzwa ha zwidzidzivhadzi kha shango .
Vhupo hu thivhelaho ha senthara dza mutakalo ho tou itelwaho dzone fhedzi , u fana na dzikiḽiniki , dzi tshi khou shumisana na zwikolo zwa phuraimari na zwikolo zwa pfunzo ya mutheo , hu ṋetshedza zwivhuya .
Khethekanyo kha pulane ya wadi yo khethekanywa nga zwipiḓa zwiraru .
Nga 1997 , Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka yo dzhia vhuimo ha Vhutendelwamilayo .
Muvhuso u pulana u dzhenelela huhulwane kha sekhithara ya u vhambadzela vhathu i si ya tshiofisi , hune mabindu manzhi a tshimbidzwa nga vhathu vhe vha vha vhe na ḓivhazwakale ya u siwa nnḓa .
Masiandaitwa a kushumisele kwa ndingo a ṱuṱuwedza dziṅwe khwiniso u bva kha bono ḽa tshifhinga tshilapfu ḽa muhasho na sekhithara nga vhuḓalo .
Dziṅwe khaedu dza vhukuma dzine vhafumakadzi vha ṱangana nadzo nga nṱhani ha zwivhumbeo zwa mutsiko ezwi zwiraru dzi elana na khakhathi dzi itelwaho na u tambudzwa ha vhafumakadzi , vhushai na tshiimo tsha mutakalo u si wavhuḓi nga u angaredza .
Tshiṅwe tshifhinga hu nga ṱoḓea muvhigo wa phothifoḽio ya vhupo , arali mufari wa phothifoḽio a tshi ḓivha izwi , a nga davhidzana na tshitshavha malugana na fhungo iḽi na u ḽi ḓivhadza kha komiti zwavhuḓi .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya vhasa shumi UIF
Tshipikwa tsha u sengulusa ndi u tewa arali u ṱanganedzwa lwa mulayo hu tshi fanela u ṋewa kha vhafarakani vha mbeu nthihi kana vha mbeu dzo fhambanaho na uri arali zwo ralo , ndi khiraitheria ifhio ine ya fanela u shumiswa u itela u tewa uri vhushaka vhu vhe ha tshoṱhe .
U shuma thandela sa thandela ya IDP
Sekhithara dza phuraivethe dzi na pfanelo dza u vhulunga mafhungo adzo dzone dziṋe nga nnḓani ha musi mafhungo ayo a tshi khou ṱoḓea u itela u tsireledza pfanelo .
MUVHUSO WAPO U DZHIIWA SA vhuimo ha muvhuso vhu re tsinisa na vhathu .
( e ) u kwamana na tshitshavha nga ha ḽeveḽe , ndeme , phambano na zwine tshumelo dza masipala dza ḓisa , dzi nga vha tshi tshi ṋetshedzwa thwii kana nga kha muṅwe muṋetshedzi wa tshumelo
Manyuwala wa u Sumbedza Komiti ya Wadi kushumele
Ndambedzo yo kovhelwa kha u fhaṱwa ha yunivesithi ntswa ngei Kapa Devhula na Mpumalanga hune ha ḓo thoma ṋaṅwaha .
Khaedu i tshimbilelana na u khwaṱhisa u tevhedza mulayo na u itwa ha maga aya .
Ri khou humbela uri vha dzhiele nzhele uri nomboro ya luṱingothendeleki lwavho i tea u ṅwaliswa kha GEMS uri vhone vha kone u shumisa tshumelo .
U kona u topola ndunzhendunzhe ya zwiwo kha zwiṱori zwi sa konḓi .
U topola u dzhenelela hune ha ṱoḓea
Vha nga shumisa ( ) u itela ndivho ifhio kana dzifhio ?
MILAYO YO ṊETSHEDZWA KHA NḒIVHADZO YA GN 644,GAZETE YA MUVHUSO 37940 YA 25 ṰHANGULE 2011 NAHONE I KHOU WANALA HAFHA .
U tevhedza na u thonifha milanga ya dzinwe ndingo dza dokotela dzo dzudzanywaho dzo humbelwaho na u dzudzanywa nga Mulanguli wa Khombo dza Mutakalo wa Mutholi .
Vhupo uho , ho sumbedzwaho nga dzihekithara , hu vho ḓo dzhiiwa sa vhupo ho dzudzanyiwaho .
Ṱhulo dza milamboni dzi khomboni ya u ngalangala zwino dzangano ḽa phukha dza ḓaka ḽi khou lingedza u dzi phulusa . arali
Ṅwalani phara nga zwe na ita mafheleloni a vhege yo fhiraho .
Muhasho u khethekanya dzirekhodo na mafhungo ( a livhanaho na mishumo na tshumelo zwa Muhasho ) u ya nga khethekanyo dzo ṱanḓavhuwaho dzi tevhelaho :
Kha vha wane fomo dza khumbelo dzo teaho u bva kha SABS .
Dzi ḓo shumisana na Minisiṱa wa Vhufaragwama ha Lushaka uri hezwi zwi kone u bvelela .
U itela uri zwipikwa na puḽane dza ha masipala dzi thome u shuma , Muhanga wa Mveledziso ya Fhethu wo bvisela khagala maitele maṅwe a u dzhenelela a ndeme .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhiki zwa mihasho ya Lushaka zwi fanela u iswa kha zwipikwa na bono zwa tshiṱirathedzhiki tsha mihasho ya muvhuso wapo na wa vundu .
Vhagudi vha ḓo bveledza zwikili zwa u konana na vhaṅwe nga nḓila yavhuḓi khathihi na u shelamulenzhe muṱani , tshitshavhani na kha lushaka , ngeno hu tshi khou tevhedzelwa ndeme kana mikhwa sa zwe ya dzudzanywa kha Ndayotewa .
U kuvhangana hashu afha hu itea nga tshifhinga tshithihi na huṅwe hunzhi hune ha khou itea huṅwe fhethu na uho vhune ha kha ḓi dzudzanyelwa u vha hone .
U lima ngade U londota zwifuwo Nyito dza vhutsila nga nnḓa
U pulanela u shuma - zwi kwama u pulana ho dodombedziwaho vhukuma siani ḽa uri thandela iyo i ḓo shumiwa nga nḓila-ḓe .
U ṱangana ha ikonomi dza mashango zwi amba u gonya ha vhuvhambadzi ha ḽifhasi na u engedzea ha vhathu , ndaka , mihumbulo na thekhinoḽodzhi kha mashango a nnḓa kha mahumi a miṅwaha ya zwino .
u vha na vhulenda kha vhaṅwe vhathu ( nga maanḓa vhathu vhahulwane ) .
Ndivho dzo angalalaho dza mbekanyamushumo ndi u vusuludzwa ho ḓoweleaho ha fhethu ha ṱhanganyo na maanḓa a u amba nga ha zwa ikonomi , matshilisano na ṱhoḓea dza tsireledzo dza tshitshavha nga nḓila ya ṱhanganelo na nḓila ya tshifhinga tshilapfu .
Vha tea u kopolola u bva kha zwipiḓa zwa u ṅwalela u itela uri themo itshi sala itshi swika magumoni , vha vhe vha tshi vho kona u maḽeḓere maṱuku a fumbili ( 20 ) o funzwaho .
Iyi miṱangano i ḓo thusa mukhantseḽara wa wadi na komiti ya wadi u pfesesa ṱhoḓea dza tshitshavha .
Sa tsumbo , kha mulandu wa S v Simoyi154muhwelelwa o ṱhavha khotsi awe vha lovha musi vha tshi khou semana , zwine izwi zwo itea ngauri muhwelelwa o pomoka mme awe uri vha a lowa .
Fureme ya ḽogo i fha feremiweke ya u ela zwithu , vhunga i tshi zwi bula zwi khagala uri zwi no tea u swikelwa ndi zwifhio ( ndi mvelelo na ndivho ) , uri zwo swikelwaho zwo tea u ṱanzielwa nga nḓila-ḓe ( Zwisumbi na Vhubvo ha Vhuṱanzi ) khathihi na uri zwiṱuṱuwedzathandela zwo vha zwi zwifhio .
Zwenezwo manyuwaḽa i amba nga rekhodo dzo vhulungwaho nga tshiimiswa tsha tshitshavha .
Nyangaredzo ya R61 miḽioni ya ndaka iyo yo lozwelwa Muvhuso .
Fhedzi i dovha hafhu ya topola tshikhala tsha ndeme tsha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi uri i vhe mutshimbidzi wa nyaluwo ya ikonomi Gauteng .
Miṅwahani mitanu yo fhiraho , yo kona u ḓisa R103 bilioni u bva kha vhuḽedzani ha sekithara ya phuraivethe , zwe zwa swikisa u bindudza hayo kha R163 biḽioni .
Fureme ya Vhupo : Nga u fhaṱa na u khwaṱhisa fureme ya vhupo , vhudzivha ha zwitatistika vhu ḓo khwiṋefhala .
Kha ri imbe Khaḽarani tshifanyiso ni tshi khou imba luimbo .
Hu fanela u vha na nḓila ya u vhala tshivhalo tsha vhathu vha dzhenaho kha magethe o fhambanaho , hune mafhungo a fanela dzheniswa nga u ṱavhanyedza nahone tshifhinga tshoṱhe kha gethe ḽa vhukati .
2.1 . muṱa na khonani dza murendi na rapolotiki wa mafulufulu Vho Achmat Dangor vhe vha shumisa zwikili zwavho zwa u ṅwala kha u ṱana u sa vha hone ha vhulamukanyi kha muvhuso wa tshiṱalula na konisa vha si na ipfi uri vha bve mulomo .
PAIA i shumisa ipfi " maanḓalanga a kwameaho " u ṱalusa muthu a re kha Muvhuso wa Lushaka , Vunḓu na Wapo ane khaṱhululo tshiimiswani itea u livhiswa khae , hune kanzhi ndi ṱhoho ya tshiimiswa tshenetsho o tholwaho lwa tshipolotiki ( mushumo uyu u nga fhiwa muṅwe muthu lwa tshipofisi ) .
Khabinethe i ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe u kumedzela minete ya 67 ya tshifhinga tshavho nga ḽa 18 Fulwana u shela mulenzhe kha u ita tshanduko kha matshilo a vha shayaho .
1.8 . Egere dza 54 400 ( ha ) dza mavu a re fhethu havhuḓi dzo wanala dza dovha dza ṋetshedzwa , he mavu a linganaho 51 188 ( ha ) a ṋewa vhabveledzi vha sa athu bvelelaho . 6 530 ( ha ) ya mavu o wanwaho o ṋewa vhadzulapo vha mabulasini na vhashumi vha hone .
Akhademi ya America ya dzi Akhitshuwari ndi tshiimiswa tsha lushaka tsha milayo tsha dzi akhitshuwari dzi no khou shuma kha masia oṱhe kha ḽa United States .
Kha nyimele dzoṱhe , vharengi ndi vhone vhane vha thome khakhathi .
Mbuelo yo khethekanyiwa
Hezwi zwi ḓo konisa Vhorankhoṱhiraka uri vha ṱumanye zwishumiswa na vhukoni kha vhunzhi ha vhashumisani na zwigwada zwi na dzangalelo u ya kha u tandulula thaidzo dzo ṱumanaho dza mupo wa zwikepeni na kha phendelashango hu tshi katelwa mafhungo a ndeme a lushaka na mikaṋoni .
Sekithara ya aquaculture yo vhewa phanḓa nga muvhuso uri i shele mulenzhe kha tsireledzo ya zwiḽiwa na nyaluwo ya ikonomi ya shango .
Sisiṱeme ya Zwidodombedzwa zwa Netiweke ya Dzibada : Heyi sisṱeme i shumiswa kha u langa zwidodombedzwa zwa netiweke ya dzibada dza vhupo ha mahayani fhaḽa Kapa Vhukovhela khathihi na u ita uri zwidodombedzwa izwi zwi wanale kha sisiṱeme ṱhukhu dzo fhambanaho dzi re henefho kha davhi .
Hezwi zwi ḓo kwama vhugudisi ha vhaofisiri vha u thusa zwitshavha uri zwi tsireledze maḓi a fhasi .
3.4 . Khabinethe i isa ndiliso kha miṱa na khonani dza vhathu vha 235 vhe vha lovha nga mulandu wa khombo dzababani nga tshifhinga tsha holodei dza Phaseka .
A hu na nyimele na nthihi ine ya ḓo ita uri CIP i lambedze vhubindudzi nga yone iṋe nga nnḓa ha musi themamveledziso yone iṋe i vhubindudzi .
Foramu idzi dzi ṋekedza tshikhala Komiti dza Wadi tsha u imelela madzangalelo a vhukhethoni hadzo , na u ṋekedza zwiimiswa zwine zwa tendela na u ṱuṱuwedza khanedzano , nyambedzano na u dzhia tsheo yo ṱanganelanaho vhukati ha zwitshavha na masipala .
Uku kubugwana kwo itelwa u vha ṋetshedza mafhungo hu si referentsi ya mulayo .
Kha miṅwaha mivhili yo fhelaho Premier Foods yo aluwa u bva kha tshigayo tsha kale na u baka u ya kha bindu ḽa zwimuṋemuṋe zwa swigiri .
Nḓila mbili khedzi dza u londola maṱo
Hedzi ndingedzo dzo aṋwa mitshelo yavhuḓi nahone ṋamusi dzhango ḽi nga kona u ḓiṱongisa nga tshivhalo tshihulwane tsha vhukoni , zwiimiswa na mbekanyamaitele kha maimo oṱhe u itela u thusa mveledziso yazwo .
Mafhungo a sumbe a re afho fhasi a amba nga ṱhulo dza milamboni .
Kha ri ṅwale phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Tshiendedzi tshi nga dzudzwa henefho zwi tshi bva kha mvelelo ya maitele afhio na afhio u ya nga Mulayo uyu .
U vhala - ho katela ndaela na khunguwedzo
Kha iḽi sia ndi zwa ndeme uri komiti dza wadi dzi ḓivhone sa zwileludzi hu si masiapala wa ḽeveḽe yapo . ( Ri tea u neta nga maṅwe maitele a ngaho a tshiedziswa tsha Vhudavhidzani ha Tshitshavha tsha Buffalo City tshine tsha vhonala tshi tshi ṋea komiti ya wadi mushumo wa u phaḓaladza ndangulo ya yuniti ya masipala ) .
U valelwa ho sedzwa thendelo u thoma
Afrika Tshipembe ḽo topolwa sa ḽiṅwe ḽa mashango a tshipikwa tsha UNCCD ane a ḓo vhuelwa nga mbekanyamushumo yo thomiwaho ya thikhedzo , ine i ḓo thusa mashango na zwipikwa zwao zwine a tou funa zwi tshi tshimbilelana na nyimele dza lushaka na zwihulwane zwa mveledziso .
U pfesesa mushumo we wa rumelwa wone na mashumele a masipala , tshumelo ya nnyi na nnyi nga u angaredza na ṱhoḓea dza thandela , ndi zwa ndeme .
Zwa u swikela mishonga ya ndeme , yo tsireledzeaho nahone i fareaho , khathihi na zwishumiswa zwa mishonga ndi yone thikho ya vhuṱhogwa kha mutakalo wa lushaka na uri zwi thusa kha u swikela ndivho ya Muvhuso ya u engedza u lalama kha maAfurika Tshipembe .
Komiti ya Wadi iṅwe na iṅwe i tea u dzhia tsheo nga ha komiti ṱhukhu na phothifoḽio ine ya ṱoḓa u vha nayo kha wadi yayo .
Mvula ya Free State yo vha i fhasi ha yo ḓoweleaho ngeno maḓaka a mupo a sa pfadzi , nga nnḓani ha vhubvaḓuvha na nyimele ya zwifuwo i pfadzaho .
Tshiṱori tshi bvelela ngafhi nahone lini ?
Mbadelo dzi itwa na zwezwo , ngeno tshelede i tshi dzheniswa kha akhaunthu ya bannga ya Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tsipembe lwa ḓuvha ḽeneḽo ḽa u pfukiselwa kha Gwama .
( 1 ) Muṅwe na muṅwe ane a farwa a tshi khou humbulelwa uri u na mulandu u na pfanelo ya -
Ri na mbilaelo ya u lenga ha tshumelo ye ya fulufhedziswa tshitshavha ; ri a zwi ḓivha uri nga u shuma roṱhe ndi tshiṱirathedzhi tsha u shumisana ri nga ita zwinzhi nahone nga u ṱavhanya .
Vha a thola vhathu ?
Rannda Senthe R1,50 muthihi
Nga tshifhinga tshetsho tshithihi , masipala u ṱoḓa u vhulunga vhuimo ha rekhodo ho tselesa fhasi tshoṱhe u itela u fhungudza tshelede ya rekhodo hune yo vha i tshi nga shumisewla miṅwe mishumo .
Mafhungo a dzimbalombalo u bva afho a mbo kuvhanganywa na u khethekanywa u ya nga khethekanyo dza mishumo ya ikonomi , ine ha vha na khonadzeo dza u fana .
- Naa vhashumi vha na nḓivho kana mafhungo na vhugudisi u itela uri vha kone u ḓivha uri ndi khombo dzifhio dzine dza vhangiwa nga phosho , na uri vha tea u ita mini u thivhela khombo dzenedzo ?
Zwi ṋaṋisaho izwi ndi uri , arali tshelede iyi ya nga bva u bva kha ikonomi ya mahayani na u xelelwa tshoṱhe nga mushumo u sa gumi u itela tswikelelo ya tshumelo khathihi na miṅwe mishumo i sa swikelelei kha vhunzhi na vhadzulapo vha mahayani ?
U takuwa ha mbuelo ya muvhuso zwo bva kha nyaluwo ya ikonomi , khuvhanganyo dzo khwiṋiseaho na u tevhedza ho engedzedzeaho .
Zwiimiswa zwo ḓiimisaho nga tshitshavha na zwiimiswa zwa ndondolo zwine zwa shumisana na zwitshavha zwine zwa shaya vha ḓo wana ndambedzo ya tsheledemviswa i ne ya badelwa luthihi u ita vhurangeli vhu sa nyeṱhi ha mbekanyamushumo dza mbuelo ya murafho muswa .
Dzi katela matherialḽa100% ya mutengo wa Tshikimu
Nga maṅwe maipfi , zwine vha fanela u ita na zwine vha fanela u sa zwi ita
I dovha hafhu ya dzinginya vhunzhi ha maga a re khagala ane a nga dzhiiwa nga muvhuso wa vundu wa Kapa Vhubvaḓuvha kha u lwa na vhuyaḓa .
Ndi mulandu wa vhutshinyi u vha na tshiṅwe tsha zwithu izwi fhethu ho kuvhanganiwaho .
Kha vha gude u ḓivha arali u tshoṱelwa hu tshi khou ḓa u itea .
Vha ṋee tshigwada tshithihi nyito nthihi .
Pulane ya u ṱutshela ya nyimele ya shishi i tea u olwa u itela uri mafhungo maṅwe na maṅwe a tshiphiri ane a nga vha hone kha ḽiṅwalo a nga bviswa zwi sa konḓi u itela uri a wanale kha vhaṅwe vhathu kha thimu ya ndangulo ya nyimele ya shishi .
Mavu a tea u vha na mbonalo i fanaho ; mavhaka a muṱavha kana zwiṅwe zwa zwi songo dzulaho zwi nga dzhenelela kha tsheledzo , kana tshikalo tsha ṱhoḓea dzo fhambanaho dza manyoro kana mishonga , zwi kanganyisaho ndangulo , u kwama nyaluwo ya zwimela na u ita uri zwimela i sa koni tshoṱhe u imedzana na u ṱhaselwa nga zwitumbudzi .
Sa tsumbo , arali muraḓo a wana septicaemia nga murahu ha muaro wa zwa lunako ( une wa vha u sa katelwi kha Tshikimu ) , GEMS i ḓo ṋetshedza ndindakhombo ya ndondolo ya liposuction
6.7.5.5 Vhusimamilayo ha lushaka vhu tea u ṋea maanḓa Minisiṱa a u ta gumofulu ḽa faini ine ya nga badelwa kha khothe dza sialala .
5.4.4 Vhunzhi ha milayo yo bulwaho afho nṱha i langaho mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi , ine zwino ya khou langulwa nga mavundu o fhambanaho , ine vhubvo hayo ha vha kha zwo thoṅwaho nga khethekanyo 12 na 20 ya Mulayo wa Ndangulo ya Vharema na miṅwe milayo yo phasiswaho nga tshifhinga tsha mashangohaya .
Hu na khonadzeo ya uri nyaluwo ya ikonomi ya ḽifhasi nga miṅwaha ya fumi i tevhelaho i ḓo vha i fhasi kha yo fhelaho .
Ṱhoḓisiso i sumbedza uri a si zwipikwa zwoṱhe zwine zwa vha kha mulayo , zwitatamennde zwa ndeme zwa mbekanyamaitele , zwa wana ngeletshedzo kha nzudzanyo dza kushumele na mbekanyamushumo dza muvhuso , vhalanguli na vhaṋetshedzi vha ḽaisentsi .
Zwi ḓo dovha zwa vha thusa kha u vhiga kha masipala , sa izwi vha tshi nga vhiga ṅwedzi muṅwe na muṅwe vho sedza pulane ya nyito yavho .
Muphuresidennde vho ḓivhadza nyanḓadzamafhungo nga tshifhinga tsha Mulaedza wa Lushaka SoNA ya vhukati ha ṅwaha zwo no swikelwaho kha mashumisele a IPAP , ine ya vha inwe ya tshisiki tsha mushumo kha ikonomi .
Nga nnḓa ha ndingedzo dzo fhambanaho dza u lingedza na u ita zwa Dzindivhuwo dza Mashumele nga Muthu u ya kha vhuimo ha ndangulo ya fhasi , izwi u swika zwino a zwi athu itwa .
1.3 . Vhufarisani ha Japan kha mafhungo a dzingu na a Dzitshakatshaka ndi zwa ndeme kha u takula Adzhenda ya Afrika na u dzhiela nṱha zwa ndeme ya Vhufarisani ha Tshipembe - Tshipembe .
Ngaha na u ita khumbelo ya u ṱunḓa zwimela na zwibveledzwa zwa zwimela
Vhuongelo ha TB vhu tea u ṋewa tshomedzo u ya nga ṱhoḓea dzaho , na ezwi zwi ḓo ṱoḓa u kona u langa mulwadze wa vhulwadze ha tshihaḓu ho kalulaho .
Phurogireme idzi dza muvhuso wa vundu nangoho dzi khou khwiṋisa vhutshilo ha vhathu vhanzhi vhe kale vha vha vha tshi tshila vho thudzelwa kule nahone vha si na fulufhelo ḽa vhutshilo ha khwiṋe .
U phuluswa ha dzilafho hu tea u swikela mimetere i tevhelaho :
Vhunzhi ha mimaraga ya poḽotiki : dimokirasi nga tshifhinga tsha zwifanyiso zwi no tou bveledzwa .
Tsumbo dza zwiḽiwa zwi bvaho kha zwigwada zwo fhambanaho zwa zwiḽiwa
Vhuṅwe vhuṱanzi ha mveledzwa dza luṱa lwa vhuvhili Afrika Tshipembe dzi nga wanala nga u sedza kha dziṅwe phaṱhekanyo .
Zwipikwa zwihulwane zwa Mulayotibe ndi zwi tevhelaho :
Bulani mihumbulo mihulwane fhedzi .
Nga u khwaṱhisa netiweke dzashu dza dzitshaka ri nga khwinisa nga maanḓa vhukoni ha murafho wa nḓivho na u wana thekhinoḽodzhi .
4 . Pfanelo ya Muhadzimisi a u fara mbadelo
Zwino , ikonomi yo no vha na ṱhoḓea ya fhano hayani khulwane u fhira zwine ya nga zwi kona , sa zwe zwa sumbedzwa kha ṱhahelelo kha akhaunthu ya zwino .
Kha vha ṋetshedze thundu zwi tshi elana na risithi dza u dzhia dzo tendelwaho .
U shuma na vhaṅwe nga nḓila i bveledzaho sa muraḓo wa thimu , tshigwada , dzangano , tshitshavha .
Arali hu si na phumethe kana thendelo yo wanalaho , kha vha pfuke tshipiḓa tshenetsho .
Khothe yo wana uri ṅwana nga vhuḓifari hawe o tendelwa nga khonṱhiraka .
Zwipikwa zwa levhele dza mbuyedzedzamalaṱwa ya malaṱwa a bvaho kha nḓowetshumo dza mamagani , sekhithara ya zwa vhufhaṱi na zwifhaṱwa , fhethu ha kufarele kwa malaṱwa a maḓi , na zwiṱitshi zwa muḓagasi wa malasha zwo swikelelwa nga phimo yavhuḓi .
U engedza vhubindudzi ha Afurika Tshipembe ho livhanaho na mashango a nnḓa na u engedza mbambadzela nnḓa ya shango , muvhuso :
Maanḓa o kalulaho ha tei u shumiswa hu tshi itelwa mufariwa o valelwaho .
U lugisela na u ṋetshedza mihumbulo nga ha mugaganyagwama wa pulane ya kushumele .
Vha nga vha vha tshi khou dzhenelela kha u bveledza , u vhambadza , u rengisa lwa vhuvhili na u rengisa zwibveledza zwo fhelaho na u vhulunga , u endedza , u kunakisa , u putela na uri tshiṅwe tshifhinga vha nga vhambadzela nnḓa zwibveledzwa kha vhuṅwe vhupo .
Tshikate tsha wulu na tshibveledzwa tshe tsha itwa nga wulu
Tsumbo dzi khou dzhiiwa luthihi kha vhege nga tshifhinga tsha musi ho ḓalesa .
Vhashumi vho ṱaluswaho vho tiwa sa Vhathu vha Ndeme nahone Vhaimeleli vhane vha tea u dovha hafhu u vha vho tea na hone vho fanela hu tshi tevhedzwa ṱhoḓea dza Bodo na Tshumelo dza zwa Masheleni .
U pfuma ha mufusho , u ḓala ha mufusho kha maḓi o kuvhanganaho , zwi dzhiiwa sa iṅwe ya thaidzo khulwane ya mupo kha Ḓanzhe ḽa Baltic .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo .
Zwe nda ṋekedza zwi imela mushumo we wa itwa nga vha tshumelo tsha vhapo vhe vha bula vhuluvha vunduni ḽashu , ndi a vha livhuha .
U tholwa ha vhathu vhanzhi zwenezwo hu a ṱoḓea u itela u tikedza mveledziso ya ya shango ikonomi i dzulaho i hone .
Ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , vhusiku vhuṅwe na vhuṅwe , hoṱhe hune ra vha hone , ri ḓo ita uri miṱa yashu , khonani na thanga dzashu vha ḓivhe uri vha nga ḓitshidza vha dovha vha tshidza na lushaka , nga u shandukisa nḓila ine ra tshila ngayo na ine ra funa ngayo .
Vhashumisani na riṋe vhane vha nga vha hone vha katela mimasipala , sekhithara dza phuraivethe na vhathu vho topolwaho u itela ndivho iyi .
Ahuna na tshiimiswa na tshithihi tshe tsha vha tshi na ṱhalutshedzo dza kushumele , zwi katelaho ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Vhalangavunḓu na Vhalangadzulo vha Vhusimamulayo ha kha Vunḓu ,
( b ) a i nga iswi khothe ya vhulamukanyi malugana na zwa vhukhakhi , u fariwa , u hoṋelwa kana u pfi vha na vhuḓifhinduleli kha zwa tshinyalelo dza -
Sisiṱeme ya u ita khumbelo yo vula nga ḽa 23 Lambamai 2022 nahone khumbelo dzenedzo dzi itwa nga nḓila yo fhelelaho ya didzhithaḽa hu tshi itelwa uri hu kone u wanala phindulo nga u ṱavhanya .
Masheleni a anganyela masheleni are tshanḓani na masheleni o ṅwaliswaho kha zwiimiswa zwa dzibannga .
Pulane ya ndaulo ya malaṱwa yo dodombedzwaho , ya tshifhinga tshipfufhi tsha miṅwaha miṋa ine ya khou ḓa ;
Zwo ambwaho kha zwo bulwaho kha Khoro dza Dzingu kha phara ya u thoma a zwi khagala .
Hu na , zwenezwo , u dzhena hu hulwane ha kholomo dzi bvaho mavunduni a tsini na Namibia , zwi tshi bva kha tshivhalo tshihulwane tsha fhethu hune zwifuwo zwa ḽela hone na mivoni na kha vundu .
Mbekanymushumo ya Lushaka ya Rural Youth Service Corps , yo rangelwaho nga muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mvusuludzo ya Mavu u thusa vhathu vhaswa u bveledza zwikili zwi swa zwine zwa ḓo vhuedza zwitshavha
Vhaṅwe vhalangi vhavhili vha vhuponi vho rumelwa kha vhengele uri vha khwaṱhisedze mbalo , fhedzi a hu na we a kona u vhona khakho ya kulangele .
Dzhangili dzhimu -u tshimbila a tshi khou nembelela o farelela .
Tshikhala tshi vha tsha ndeme vhukuma musi muthu a tshi khou humbula u musudzuluwo nga tshikalo tshapo .
4.4 . Khabinethe yo tendela u tholiwa ha vhathu vha tevhelaho sa miraḓo ya Khoro ya Ṱhodulususo ya Vhulimi ho sedzwa tshiteṅwa 9 ( 1 ) tsha Mulayo wa Ṱhodulususo ya Vhilimi , wa 1990 ya vhu. 86 wa 1990 lwa tshifhinga tshi sa fhiriho miṅwaha miraru :
Arali ri sa ṱhogomeli mbekanyamaitele ya ndindakhombo iyi , a ri nga ḓo vha na zwine ra zwi ṱoḓa musi ri tshi tea u sumbedzisa .
Nga tshifhinga tshenetshi tshithihi , ro kona u wana ndaela dza u imiswa ha ndaka / masheleni dza ḓamalo fusumbenthihi ( 871 ) dzine ṱhanganyelo yadzo ndi R7.65 biḽioni khathihi na ndaela dza u dzhia ndaka dza gidi fumaloṱahe ( 1089 ) dzine ndeme yadzo ndi R2.86 biḽioni .
U vhala ha tshigwada , hu na u sumbiwa nḓila
Khumbelo i tea u itwa nga u avhanya mathomoni a ivi ya vhudzadze kana hu saathu u fhela mi wedzi ya rathi nga murahu ha u bebwa ha wana .
Bulani uri ndi zwipiḓa zwifhio zwa muvhili zwi re kha tshiṅwe na tshiṅwe khathihi na uri zwi ni thusa u ita mini .
Dziminisiṱa dzo yaho nga u fhambana dzo shelamulenzhe kha nyambedzano ya u ṱalutshedza vhaswa ngaha mbekanyamushumo dza muvhuso kha u tholwa ha vhaswa .
8 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha thendelanomviswa ine ya khou thoma Tshiimiswa tsha Tsireledzo ya Vhufhufhi ( SASO ) kha Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) Phalamenndeni u itela thendelo .
Mawanwa a madzhisiṱiraṱa ho sedzwa u sa londa a tea u tikedzwa .
Ndi tshibveledzwa tsha maitele o lapfaho a nndwa na therisano ya mahoro a poḽotiki o fhambanaho ane vhorapoḽotiki , maaxennḓe na vhaimeleli vha madzangano a tshitshavha vho shela mulenzhe .
Phambano nnzhi dzi nga tinyiwa nahone dza tandululwa nga nḓila i leluwaho nga u khwiṋisa vhudavhidzano .
Ndi dzifhio mbonalo dza thendelano ya u kovhekana mikovhe hu sa dzhii sia nahone hu linganaho ?
( h ) Arali Komiti ya u fhelisa Phambano ya tendelana kha sia ḽiṅwe ḽa Mulayotibe ḽo fanela u fhiriselwa kha Buthano na kha Khoro , nahone arali yo phasiswa nga Buthano na nga Khoro , yo fanela u ṋetshedzwa Muphuresidennde u itela thendelo
Ṱorokisi ḽi re na zwipuka zwinzhi ḽi na muvhala ufhio ?
( c ) mbofholowo ya vhukoni ha zwa vhutsila ; na
U shumisa tshivhumbeo tsha maṅwalo a nḓivhadzo ( tsumbo , u ṅwala dzirisipi )
Mbuelo ya nnḓa ha sibadela fhedzi Mbuelo ya Buḽoko ya ḓuvha nga ḓuvha
Iṅwe ya mbuno ya kushumele kwa ikonomi kwo ṱhowaho ho vha u khaulwa ha muḓagasi he ha vha hone mathomoni a ṅwaha uno , khathihi na u lepalepa ha nḓisedzo ya muḓagasi na tshiimo tsha Eskom .
Mbalombalo dza zwenezwino dzi nga nḓila i tevhelaho :
Dzimbalombalo idzi ndi tshikalo tsha ndeme u thusa maano a vhupulani ha muvhuso zwihulusa vhalanguli vhaswa na vhane vha khou ḓa vha mivhuso yapo nga murahu khetho dza dzi 3 Ṱhangule .
Lutamo lwashu ndi u khwaṱhisedza uri vhalimi vha swikela mafhungo nga u ṱavhanya , zwo leluwa hu si na u ḓitika nga vhalimisi fhedzi .
- magavhelo a vhatholi u itela u sika mishumo na u tikedza nḓila dza u ḓitshidza ,
3.3 . Vhabindudzi vha Afrika na vha mashangoḓavha vha shuma mushumo muhulwane kha u alusa ikonomi yashu na u sika mishumo ya tshoṱhe .
Muhumbulo muhulwane wa mbekanyamushumo ndi u pulana , u langa na u tshimbidza nḓisedzo na tshumelo ya vhuendi na mihwalo na themamveledziso hu na vhufarakani na muvhuso wapo na wa lushaka khathihi na u thomiwa ha sekithara ya phuraivethe .
Mbuelo dzo ṋetshedzwaho nṋe nga khamphani yashu ndi dza ndeme kha nṋe .
( g ) Mudededzi muthihi wa zwa milayo o rumelwaho nga vhadededzi vha milayo vha re yunivesithi dza Afurika Tshipembe ;
vhashumi na vhathu vhane vha ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza mbekanyamushumo ya ECD
Ni vhale / ni songo vhala tshiṱori itshi ngauri
Honeha , mvelelo yavhuḓi iyi zwa zwino i khou tsikeledzwa nga khuḓano na mbambadzo ya ṋanga ḽi siho mulayoni .
Arali vha na ṱhoḓea ya vhukuma / yone yone ya ndondolamutakalo ine vha i londola iḓo katelwa hu sina mbadelo .
Saizi ya tshiṱaha i langwa nga saizi ya tshiṋoni .
Ndima iyi i tandulula tshivhalo tsha dzithaidzo dzo topolwaho kha khethekanyo ya mvulatswinga ya memorandamu uyu .
Tshitshavha tsho ḓo fhiwa tshikhala ṋea mahumbulwa malugana na vhubindudzi ha themamveledziso ya bada .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓa u ṋetshedza tshumelo ya khasho ya mbambadzo u tea u tevhedzela maitele sa zwe zwa randelwa kha Thambo ya Khumbelo ( ITA ) ya ḽaisentsi ya khasho ya mbambadzo , ine ya anḓadzwa zwi mulayoni nga Gazete ya Muvhuso .
Maitele kha dzitshaka ndi a uri komiti ya odithi i ta muoditha wa nga nnḓa nga murahu ha u ela vhuḓiimisi na vhukoni ha muoditha , na vhafaramikovhe vha thola lwa fomaḽa muoditha wa nga nnḓa kha Muṱangano Guṱe wa Ṅwaha .
U bvisela khagala uri ndi nyito dzifhio dzine Masipala wa ḓo dzi dzhia zwi tshi ḓa kha ndangulo ya dwadze khathihi na masiandaitwa aḽo kha tshiimo tshapo .
Ri dovha ra ṱoḓa hafhu , ndi nga khwaṱhisedza , ngoho , hu si u itela tsengo , fhedzi u itela ndivho dza u ṱanganyisa hafhu vhathu kha tshitshavha tshashu .
Mbadelo dza tshilengo dzi ḓo katela mbadelo dza nyingapfuma dza phimo ya nyingapfuma ya phuraimi .
A huna iṅwe fomo ya khumbelo ine ya ṱo ḓea u itela Thendelo ya u Ṱun ḓa Phukha .
Tshipikwa tshashu ndi u haela vhathu vha tshivhalo tshi linganaho 67 phesenthe ya vhadzulapo ri tshi sala ri tshi swika mafheloni a ṅwaha wa 2021 , zwine zwa ḓo ita uri ri kone u swikela tshivhalo tshihulwane tsha vhathu vho haelwaho kha tshitshavha .
U fana na izwo , nga tshifhinga tsha u tsela fhasi , mbuelo dzo tsela fhasi , zwa ita uri ṱhahelelo i vhonale i tshi khou thengathenga u fhira zwine ya tea u vha .
Arali hu si na vhaṋetshedzatshumelo dza ndondolo ya mutakalo kha vhupo uho he vha humbela hone , GEMS i ḓo sedza " Dzikhonani " kha vhupo ha tsini .
Kha heḽi liga kha vha ḓise muhumbulo wa tshifanyiso tsha tshitshavha , tshitshavha ndi vhonnyi , zwigwada zwa kutshilele , zwiko na na lushaka lwa vhutshilo ha tshitshavha , mishumo mihulwane ya tshitshavha na vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Muṅwe na muṅwe u na mulomo .
Ni tea u ita mini arali na nga thoma u bva mikota ?
U itela u khwinisa vhukoni na u swikelela tshiendisi tsha mulwadze , ho dzheniswa tshishumiswa tsha u vhaledza tsha eḽekiṱhironiki kha maongelo manzhi na tshiko tsha u phrogirema tsho tikedzwa kha thandela iyi .
Arali vho humbela khophi kana ḽinwalwa ḽo tou nwalwaho ( afho nṱha ) , vha khou ṱoḓa khophi kana ḽiṅwalwa ḽi tshi tou poswa kha vhone ?
1 . Hu na tshanduko kha ṱhoḓea dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi dza muṅwe ṅwedzi ?
ṋetshedza vhuṱanzi ha nyimele dzapo na matshimbidzele a zwithu ane a kwama mufu .
Hu anzela u vha na kupfesesele kwo khakheaho dza uri vhathu vha re na vhuholefhali vha a vha na vhupfi ha zwa vhudzekani .
Vhunzhi ha vhathu vhe vha vhudziswa vho tenda zwa uri zwine nga huṅwe zwa vhonala zwi zwavhuḓi zwo vha zwo tea zwi tshi khou itea kha bammbiri , a zwi khou itea vhuongeloni .
( c ) vha tendelana na ṱhoḓea dziṅwe na dziṅwe dzi tiwaho nga mulayo wa lushaka .
Na zwiḽiwa zwa u tshila ngazwo .
Khaphasithi yo kumedzwaho na u odithiwa ha zwikili i tea u dzhiela nzhele zwipikwa zwi re afho nṱha .
Madzingu oṱhe o khwaṱhisedza u shela mulenzhe ha vhatshinyi ' vha lavhelese mbalombalo dzo vhigwaho kha Tshiṱirathedzhi tsha Ndaulo na u ṱola malugana na vhatshinyi vhane vha khou shela mulenzhe kha mbekanyamushumo dza mveledziso .
DEA i nga dovha ya anḓadza zwipiḓa zwi si zwa tshidzumbe zwa thendelano ya u kovhekana mbuelo u itela uri tshitshavha tshi dzinginye mihumbulo hu u itela u thusa kha u dzhia tsheo havho .
Dziṅwe tsumbo dza dzitshaka nga ha uri ndambedzo dza lushaka lwonolu lwa maanḓalanga apo lu nga itiswa hani dzi fanela u dzhielwa nṱha .
Vhutshilo ha vhadzulapo zwavho ho khwinifhala zwi vhonalaho , vhu tshi kaliwa nga tsumbedzo dzine dza nga tswikelelo ya muḓagasi na maḓi o kunaho , khathihi na u fhungudzea ha nḓala kha vhana .
Nga u angaredza , muvhuso wo ṋetshedza masheleni a linganaho R32 biḽioni a bvaho kha mitheo ya muvhuso uri a thuse kha pfunzo ya nṱha .
Mmbi yashu ya Vhupileli ha Lushaka ya Afrika Tshipembe ( SANDF ) ndi yone zhendedzi ḽa u ṋetshedza iyi mbekanyamushumo ya Welisizwe , nahone yo no ḓi sumbedza vhukoni vhune vhainzhiniere vha SANDF vha vha naho kha zwa u fhaṱa maburoho .
Ndo sumbedzisa zwa uri ndeme ya u thoma itea u ya kha vhadededzi .
Kha ri ite nyito
Mbetshelo a i kwami u vhaisa vhaṅwe fhedzi i kwama u shumisa maanḓa a vhuloi muthu a khou itela u vhuelwa .
Kha vha ye kha ITAC kana vha dzhene kha webusaithi u wana fomo yo fanelaho :
Komiti dza zwa mutakalo na tsireledzo dzi ita mini ?
Ndivho nnyi vhane vha wanala muṱani wa hashu
Kuitele hokwu kwa ndangulo ya khohakhombo ndi kwa ndeme kha Tshikwama u bvela phanḓa na u sa nyeṱha na uri muthu muṅwe na muṅwe kha Tshikwama u na vhuḓifhinduleli ha u ṱanea kha khohakhombo dzi elanaho na vhuḓifhinduleli hawe .
Hezwi zwi amba uri hu na tshivhalo tshihulwane tsha murole wa vhadzulapo vha shumaho kha vhupo uho .
Wadi i ṱoḓa u phetha zwifhio ?
Na zwezwo izwi zwi swikisa kha ndugiselo dza ḽidzinginywa ḽo fhelelaho ḽa ndovhololo yo fhelelaho ya ḽiṅwalo na zwo thomiwaho malugana na mihasho minzhi u itela maitele a u fha tshelede na u sumbanḓila .
U ambedzana na Garadzhi ya Muvhuso u itela u thivhatshidzulo tsha zwiendedzi zwo tshinyalaho .
3.62 Hu dovha ha vha na nganetshelo nga ha phindulo dza lutendo lwo bulwaho afho nṱha nga vhorasialala , vhane vha tenda kha vhuhone ha vhuloi , vhune ha ofhiwa .
GEP ḽi khou ita uri dziSMME na Mabindunyanḓano zwi kone u shela mulenzhe kha ikonomi na u khwaṱhisedza u shela mulenzhe hao kha u itela vhathu mishumo .
Ro laedza Tshiimiswa tsho Khetheaho tsha Ṱhiḓisiso u ṱoḓisisa nga ha vhulanguli vhu si ha vhuḓi kan vhuaḓa kha mihasho yo fhambanaho , mimasipala na zwiimiswa .
Mufumakadzi Vho Rosalind Mdubeki ( Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Tshanduko ya Mavu ) ;
Datumu yo themendelwaho ya u rengisa ( sell-by date ) i shumiselwa zwiḽiwa zwi tshinyalaho u ṱavhanya , nga maanḓa zwine zwa vhewa firidzhini na uri u bva nga Fulwana ṋaṅwaha a zwi tsha shuma , u ya nga manḓalanga a ḽifhasi .
vha vho fara ofisi kana poswo ya ḽihoro ḽa poḽotiki
Ṱhanganyelo ya mvula ya Tshimedzi na Nyendavhusiku i khou lavhelelwa u vha tsini na nṱha ha yo ḓoweleaho kha zwipiḓa zwinzhi zwa dzingu .
Thaidzo dzi tevhelaho dzo bulwa nga tshitshavha :
U maima vha tshi sumbedza vhuḓipfi vhune ha vhonala sa , u ḽa zwiḽiwa zwine vha zwi takalelesa , u putulula tshifhiwa
Kha vha bveledze mbekanyamushumo dzo ṱanganelaho dza vhugudisi ha zwigwada zwa sainthifiki na thekhinoḽodzhi , hu tshi khou katelwa na u vhugudisi na u isa phanḓa na vhugudisi ha vhashumi vha re na zwikili ;
Ṱhonifhani muthu muṅwe na muṅwe .
Muhasho wo ita mvetomveto na u ṱanganedza mbekanyamaitele ya ndaka ya vhufa wa dzudzanya na redzhisiṱara yeneyo , nga tshumisano na Phalamennde ya Vundu ḽa Kapa Vhukovhela na vha Vhufa vha Kapa Vhukovhela hune zwa ṱoḓea .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u ṋetshedza vhuṱumani uhu khavho fhedzi sa tshileludzi , u dzheniswa ha vhuṱumani vhuṅwe na vhuṅwe a zwi kateli thendelo ya saithi kana u ḓibaḓekanya vhuṅwe na vhuṅwe na vhashumisi vhayo nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
O shela mulenzhe zwi vhonalaho kha khirikhethe ya fhano hayani na mashangoni a dzitshakatshaka .
Vhuhulu ha ṱhuṱhuwedzo ya mikano iyi hu fhambana u bva kha nḓowetshumo iṅwe u ya kha iṅwe .
Netiweke dza tshikhala tsho vuleaho nahone tshi sa konḓi dzi tea u vha dzo ṱhumanywa lu fushaho u itela konisa mutshimbilo wa vha zwalaho na u balanganywa ha thanga u bva kha vhuṅwe vhudzulo u ya kha huṅwe .
Zwiimiswa zwi no shuma na vhana vha re khomboni zwo tenda uri hu na thaidzo nahone vha khou shumana nayo .
Muvhigo u shumisa zwisumbi zwa shishi u ṱola mashumele na u shela mulenzhe ha NSI kha zwipikwa zwa lushaka zwa ndeme zwa ṅwalwaho ngomu ha Pulani ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na maṅwe maṅwalwa a mbekanyamaitele ane a shela mulenzhe kha mveledziso ya ikonomi na matshilisano .
Ni kone u dzhenisa maṅwe mafhungomatsivhudzivho a no amba nga ṱhoho iṅwe na iṅwe tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe tsha mepe wa mihumbulo .
VHUDZHENELELI HA VHADZULAPO Vhathu vha re kha demokirasi vha na mushumo wa u dzhenela kha tshitshavha tshavho
1.9. Khabinethe yo dzhiela nṱha uri Minisiṱa wa zwa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu vha ḓo ṋetshedza lwa tshiofisi nnḓu dza 70 kha vho fhaṱelwaho vha Tshiṱiriki tsha Vhurathi nga mugivhela wa dzi 24 Ṱhangule 2013 .
Ri na vhushaka ho khwaṱhaho , hu no takadza , ha u ṱhonifhana na vhashumisani , vhane vha na tshipikwa tshithihi tsha u nḓisedzo ya ndondolamutakalo ya khwiṋe kha vhathu .
Ḽevele dza vhupo ho tingedzelwaho kana " vhupo " dza zwithu zwine zwa tshikafhadza muya u bva kha zwiko zwo topolwaho zwo ḓitika nga :
Ndi khou dovha hafhu nda vhaṱuṱuwedza u bvela phanḓa na u ita mushumo wavhuḓi kha heḽi sia u vhona zwauri hu na mulalo na vhudziki shangoni ḽashu .
Kha vha rumele fomo dzo ḓadzwaho kha :
2.2 . Hafu ya vhadzulapo vhoṱhe vha vhaaluwa vha Afrika Tshipembe vho no wana phimamushonga ya khaelo nthihi ya COVID-19 u swika zwino .
Muhasho u tea u dzudzanya madzulo a mushumo na vhomadzhisiṱiraṱa na vhatshutshisi nga ha uri vha shumisa hani dzimbalombalo dza khothe u itela u bveledza maimo avho a mashumele .
A huna u bvela phanḓa kha ikonomi na nthihi arali vhunzhi ha vhathu vha songo katelwa nga nḓila i fanaho na iyi .
Sa tshipiḓa tsha maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhi a ṅwaha nga ṅwaha , Muhasho wo topola khombo dzine dzi nga kwama kha vhukoni hawo ha u swikela mveledzwa dza nḓisedzo ya tshumelo yo sedzeswaho .
Kuitele hoku ku tea u fhambanywa na mubvumo muthihi une wa bveledzwa nga maḽeḓere mavhili kana u fhira , sa kha tsh , hune ṱhanganyiso ya vhuraru ha maḽeḓere ayo ya vha na mubvumo muthihi .
Khonadzeo ya ngudo i fhaṱa kha mafhungo o no bva kha ngudo thangeli dza khonadzeo na u ṋetshedza u ela thandela nga vhuḓalo vhuhulu .
Ndinganelo ya maanḓa kha ḽifhasi i ḓo dzula yo dzudzana , naho zwo tshi ḓo bva kha tshanduko dza mvuwo , lwa miṅwaha ya mahumi .
Kha nyimele ine Muvhuso ndi wone muṋe wa mavu , thendelo ya muhasho wo fanelaho i fanela u wanala .
Vhadzheneli vha tea u dzhenela sesheni dza 2 dza awara dza 3 nga vhege .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nzhele khaedu iyi ya Dzangano ḽa Vhabadeli vha reithi malugana na ḽiṅwalo ḽa reithi dza tshifhaṱo a i athu tandululwa .
g ) ta uri Muraḓo wa Khoro Ndanguli a ḓivhadze na u vhea ḓuvha ḽa khetho ;
U swikelela nga vhoṱhe kha ndeme , pfunzo yo akhiredithiwaho kha ḽeveḽe dzoṱhe i ḓo tsireledzwa nga mulayo .
Tsha vhuraru , u vhaledzwa ha nzwalelo dza zwa Muthelonyengedzedzwa zwi itwa sa khumelamurahu u ya kha ḓuvha ḽa u ranga ḓuvha ḽe ha thomiwa malengelenge a Muthelonyengedzedzwa .
KRA dzo ṱhukhukanywa dza vha mishumo ine ya vha na maga a kushumele a VHUNZHI , NDEME , TSHIFHINGA na MUTENGO khazwo .
Kha vha tendele murangaphanḓa wa tshigwada a vhudzise mbudziso ngeno vha tshigwada vha tshi khou lingedza u wana phindulo .
Mishumo kha zwibveledzwa zwa vhulimi i nyanyula nyaluwo kha mishumo nga nḓowetshumo ya zwibveledzwa zwa vhulimi zwayo na kha zwitshavha zwa mahayani .
Ri a zwi ḓivha na riṋe , uri milayo iyi yo ḓisendeka nga milayo ya kale nahone a i na zwishumiswa zwa theo ya mulayo zwa u fhindula kha mbonwasia ya vharengi i dzulelaho u shanduka na vhupo ha thengiselano he nda hu ṱalutshedza u thomani .
Matshimbidzelwe a katela khumbelo dza tshikwama zwine zwa nga swikiswa nga Lambamai u itela ṱhumanyo ya thandela kha zwi thomiwaho ngazwo kha tshiṱirathedzhi tsha Muhasho kha fomo dzo wanalaho u bva kha vhaofisiri vha Muhasho .
Nga fhasi ha ndayotewa ntswa , mimasipala yo ṋetshedzwa vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha mveledziso u itela u vhona uri matshilo a vhadzulapo vhayo a khou khwinifhadzea .
Phoḽisi nga 1994 yo vha ya uri muvhuso u ḓo lambedza tshinyalelo dza khepitala malugana na tshumelo ntswa na tserekano , ngeno tshinyalelo dza ndondolo na mushumo zwi tshi ḓo badelwa nga vhashumisi vha tshumelo .
U vhala maṅwalo o fhambanaho , tsumbo , ḽiṅwalo ḽa ḽitambwa .
Sekithara hei yo tikwa nga zwibviswa zwo ḓisendekaho nga sekithara nga kha mishumo ya muvhuso na mphomali .
Ngeno hu na uri khaedu khulwane dzo sumbedza uri vhubveledzi ha thekinoḽodzhi ya mutsiko , ri a pfesesa uri thekinoḽodzhi a dzi koni u bveledzwa hu songo humbulwa nga ha uri dzi ḓo kwama hani na u ṱanganedzwa nga vhathu .
Ahuna muhumbulo wo dziaho une wa nga ṱalutshedza khakhathi idzo dza u tshinyadza themamveledziso ya ndeme ya tshitshavha i ngaho tshikolo .
THASIKI 2 Sa tshigwada kha vha ambedzane nga ha zwithu zwa ndeme zwa pulane ya wadi na u topola maga ane a tea u ita pulane iyi .
Ngona ya CBP i ṋea komiti dza wadi kupulanele na kutshimbidzele kwa kushumele ku re na sisiteme kha u ita mishumo yavho na u phetha vhuḓifhinduleli .
U ṋetshedza thikhedzo ya vhukati ya ṱhoḓisiso na thikhedzo ya na ndangulo ya nḓivho u itela u bveledza na u londota beizi ya vhuṱanzi u itela u u pulana , mveledziso ya mbekanyamaitele , u thomiwa ha u ṱola na u ṱola hafhu .
U pfala - Kha vha dzudzanye mafhungo avho na phara nga mutevhe wa ṱhanḓulukano .
U bveledza masia , ( tsumbo : u ' vhala ' zwifanyiso zwo fhambanaho kana misevhe ino bva tshanḓani tshamonde itshi ya kha tshauḽa na u bva nṱha itshi ya fhasi .
Mafhungotsivhudzi nga nzulele i re dziwadini nga u tou angaredza , mivhunduni yo fhambanaho shangoni na kha zwigwada zwa kutshilele kugede ;
I ita izwi nga u davhidzana na tshitshavha na madzangano a tshitshavha malugana na kushumele kwayo .
Hezwi zwi ḓo shela mulenzhe kha u fhungudza magake a tshayandingano ane a kha ḓi vha hone .
Kuitele uku ku ḓo thusa masipala uri u vhe u bveledzeaho na u kona u thoma zwithu musi u tshi ita zwa vhubindudzi .
U dubekanya mishumo ya thandela u ya nga ndeme yayo - u bveledza pulane ya u shuma vhatshimbidzi
- Tshitshavhani tsha hashu
Thengiso na zwiṅwe zwi ṱanganedzwaho : Zwi ṱanganedzwaho zwa thengiso zwi kaliwa musi zwi tshi vhoniwa lwa u thoma nga ndeme i pfadzaho , nahone nga murahu zwi kalwa u ya nga mutengo wa ndiliso hu tshi khou shumiswa ngona ya phimo ya nzwalelo i shumaho .
U tamba ho fholowaho hu nga itea ngomu na nnḓa ha zwifhaṱo kana hoṱhe .
Ndaela ya Tsireledzo ya Tshifhinganyana i tea u ṋetshedzwa Muhwelelwa ( muthu ane a khou tambudza ) nga u ṱavhanya nga hune zwi nga konadzea .
Vhubindudzi ha Afurika Tshipembe hu khou humbelwa uri vhu dzhie zwivhuya zwa tshikhala tsha ikonomi ntswa tshine vhushaka hashu na shango ḽa China ha ḓisa .
Ni khou ya u tamba tshese matshelo
u thusa mukhantseḽara wa wadi kha u kwamana na vhathu vhane vha vha na mukovhe kha mafhungo eneo , na u shuma na vhashumisani kha tshitshavha hu u itela u vhuelwa ha mushumo wa dzikomiti dza wadi ;
Maga a Kushumele a ṱoḓeaho ane a a vha na therisano dzo khwaṱhaho na vhalanguli vha vhuongelo , ṱhoho dza kiḽiniki na madokotela kha sedzhari dzo itwa , u itela u :
( b ) U dzhiela nṱha zwi tshi ya nga phara ya ( a ) zwi fanela u anana na ino khethekanyo na dziṅwe mbetshelo dza Ndayotewa .
Vho ri tshithu tsha ndeme tsha u swikelela ndivho yavho ndi nḓila ya kuitele u bva kha vhathu .
U sainela khonṱhiraka ya nyadzimo na u bviswa ha khwaṱhisedzo zwo ḓivhofha nga maitele a re khagala .
Ri tshi ya phanḓa hu na tsumbedzo yo khwaṱhaho kha Mulayo hune Vhusimamilayo ho vha hu tshi zwi ḓivha zwa ṱhoḓea dza u pfukisela maanḓa kha u a humisela murahu , u phumulwa kana u khwinisa mbuelo dzo ṋewaho afho fhasi .
Ri ḓo engedza tshivhalo tsha poswo dza vhugudela mushumo kha sekithara ya muvhuso , hune muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso na zwiimiswa zwa muvhuso zwa ḓo tea u thola vhagudi uri vha wane tshenzhemo ya mushumo .
Matshudeni vha nga ḓiita u nga vho guda ḽikhathi ḽa ndi , sa tsumbo , fhedzi musi makhathi a zwi khou iteaho zwino a tshi ḓivhadzwa , vhukoni havho vhu anzela u ngalangala ngeno na mashumele avho a tshi tsa .
Tshinyalelo dza ndondolo dzi anzela u dzhiwa sa pfanelo dza u shumisa , fhedzi kuvhonele uku ku khelusa zwine zwa vha zwone .
Vhabveledzi avha vha ḓidzhenisa kha mishumo ya u phurosesa minzhi yo fhambanaho , u bva kha maitele a mutheo a u omisa na kuya zwimela , u ya kha nḓowetshumo ya u phurosesa na u vanganya .
( 2 ) Muthu a songo teaho u vha Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( a ) na ( b ) a nga vha nkhetheni wa Buthano hu tshi tevhedzwa magumo kana madzudzanyele zwo vhumbwaho nga milayo ya lushaka .
Vhashumi nga muthihi nga muthihi vha nga ṋanga u bindudza kha zwinzhi zwa sekhithara ya phuraivethe na u langa masheleni avho a IRA .
Tshiitisi ndi uri tshenzhelo iyi yo ḓisendekaho nga sekithara kana vhukoni zwi ṋea zwivhuya arali u khou shuma na mushumo wa masipala une wa vha u tshi ḓivhesa nyimele yawo u bva fhasi .
U ta zwifhinga zwa ndondolo ya u thivhela ya tshomedzo dza u kunakisa .
Mvusuludzo iyi i ḓo ḓitika nga sekhithara ya phuraivethe ine ya vha na maanḓa na u ṱhuṱhuwedzo ya mveledziso khathihi na nyengedzedzo kha zwa mabindu .
Ṱhanganelo ya fhasi hu konḓaho na hu sa konḓi zwi tea u ṋetshedzwa , hune huṅwe ha hu sa konḓi ha vha ho itelwa mushumo wa ndeme u fana na u hwala zwiendedzi .
Khonadzeo ya u dzhenelela thwii kha thandela dza mveledzo dzo vha dzi si ho u thomani .
Muthu u fulufhela uri vhalangi vhahulu vhoṱhe nga ngomu ha tshumelo ya nnyi na nnyi vho swika kha ḽiga iḽi ḽo raliho kha maitele avho a mbibvelo .
7.1 . Uno ṅwaha Afrika Tshipembe ḽi pembelela Ṅwedzi wa Mbofholowo nga ṅwedzi wa Lambamai ḽi na fulufhelo ḽiswa ḽa vhumatshelo ha khwine , nga murahu ha u konḓelela miṅwaha mivhili i vhavhaho nga fhasi ha dzwadze ḽa COVID-19 ḽe ḽa anḓamela ḽifhasi ḽoṱhe .
Vho bula uri mupoti wa mulandu o vha o tea u rumela mbilaelo ngei Khothe ya Vhashumi .
Musi Mulanguli wa IDP kana Komiti Tshimbidzi ya IDP vha tshi kwama vhathu siani ḽa zwiṱirathedzhi na thandela dzi no yelana na mafhungondeme a IDP , vha tea u edzisa u ṱalukanya uri ndi wadini ifhio hune miaḓo ya tshitshavha vha vha vho ḓiimisela u humbula na u bveledza thandululo dzi no kwama thandela dze dza nangiwa .
Muṱangano wa u rangela u pulana u ḓivhadza vha re na dzangalelo
U fhaṱa vhushaka ho khwaṱhaho na mutingati zwi tshi itwa na Zwiimiswa zwa Pfunzo dza Nṱha , Zwiimiswa zwa Ṱhoḓisiso zwiṅwe-vho , na Vhalambedzi vha Mveledziso hu u itela u langa nḓivho ya zwa vhudzulo ha vhathu hu sa nyeṱhi .
U fhufha milenzhe yo paṱekana na u fhufha milenzhe i tshi sielisana
Ndo dzulela u pfa uri dzidizaini dzanga dzi nga kwamea lwa u ṱuṱuwedzwa nga Afrika .
U fha komiti dza wadi kana vhatshimbidzi vha wadi thikhedzo i re khagala musi wa u shumisa pulane ; na
Vharangaphanḓa na vhathu vha kwameaho kha Pulane ya Ndangulo ya Tshiwo vha na nḓivho yo fhelelaho na u kona u shela mulenzhe nga nḓila i shumaho kha nyimele i ya tshiwo .
Minisṱa Vho Shabangu vho fhulufhedzisa Khabinethe uri u thithisea ha thekhinoḽodzhi ho vhangwa nga tshanduko ya u pfulusa mbadelo u bva kha sisṱeme ya kale u ya kha sisṱeme ya Poswo ya Afrika Tshipembe / Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano ya Afrika Tshipembe .
Matshimbidzele a milandu yoṱhe ye ya vha i saathu u fhela phanḓa ha khothe musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma , i fanela u swikela mafheleloni ayo sa zwine ha tou nga Mulayotewa muswa a u athu u phasiswa nga nnḓani ha musi lutamo Iwa zwa Vhulamukanyi lu tshi zwi ṱoḓisa nga nḓila iṅwe - vho
Ro ita na u vhala ṱhoḓisiso yo itelwaho u endedza na u tikedza maano ashu a nyaluwo .
1.19 Kha u fhelisa u salela murahu ha themamveledziso dza zwikolo zwa mahayani : gavhelo ḽithihi ḽa zwikolo ḽo fhedzwa , ḽe ḽa vha ḽo lambedzwa nga Vhurangeli ha u Ṱavhanyisa Nḓisedzo ya Themamveledziso ya Zwikolo , zwikolo zwa 389 zwo wana maḓi , zwikolo zwa 57 zwo wana muḓagasi ngeno zwikolo zwa 157 zwo ṋetshedzwa vhuthathatshili ha vhuḓi .
Muvhuso wa Lushaka u na vhuḓifhinduleli ha zwiga zwa ndeme zwa mbekanyamaitele , ngeno Muvhuso wapo na wa vundu i tshi bveledza na u shumisa pulane na mbekanyamaitele dzo dodombedzwaho vhukuma .
Muvhuso na vhathu vha Riphabuliki ya Sierra Leone nga murahu ha muṅwe wa miḓalo ya tshinyalelo i sa athu vhonwaho kha dzhango .
Zwithu zwi rekha faila zwa nḓisedzo i tevhelaho ;
Khumbelo ya zwidodombedzwa zwa tshiimo tsha malwadze a phuka Afrika Tshipembe halutshedzo
Afrika Tshipembe ḽi khou dzulela u vha nete ya zwivhambadzwa seli zwa zwibveledzwa zwa vhulimi u ya nga volumu na ndeme vhuvhili hazwo .
Ndaka dzashu dza vhuṱhogwa vhukuma ndi vhashumi - vha a takalela - ri a livhuwa .
Vha dovhe vha sumbedze izwo , zwine nga kuhumbulele kwavho , zwa sa konadzee ( ? ) .
U khwiniswa ha sisiṱeme ya mutakalo wa tshitshavha hu tea u livhiswa kha :
Honeha , a ri tendi uri pfunzo ya nṱha ya mahala zwa zwino i a konadzea .
Musi hu tshi nweledzwa vhukhwine vhu si ha vhuḓi ho thithisa mbekanyamushumo ya dzinnḓu ngei EC .
Mafhungo kha para-fund sa tshigwada ane nga u ralo a konḓa u a wana .
Nyendedzi dza ṱhoḓisiso dza dziḓoroboni dza inzhiniariṅi ya ḓivhamahe .
U vhala maṅwalwa .
Mufarisa Mudzulatshidulo wa tshoṱhe u nangiwa lwa miṅwaha miṱanu ngeno Vhalangavunḓu vha mavunḓu vha tshi sielisana u vha Vhafarisa Mudzulatshidulo lwa ṅwaha .
Ri fanela u bveledza vhukoni ha u pfesesa zwithu zwine vhaṅwe vhathu vha ṱoḓa u dzhiela nṱha dzangalelo ḽashu riṋe vhaṋe sa musi ḽi tshi ta khaṱhulo na vhuḓifari hashu .
Zwiṅwe hafhu , tshifhingani tsha u bva u pfukela hashu kha dimokirasi tsho vhona u tshintshana ha vhaeni vhukati hashu , na u dzhenela ha mivhuso , sekhithara ya phuraivethe na vhaendelamashango .
Fhedzi-ha , u pulana nga u ṱanganela ha mihasho yo fhambanaho , mimasipala na sekhithara u itela zwithusedzi zwo elekanyiwaho , zwi no khou tshimbidzwa , zwi livhaho zwi no ḓo ḓisa mvelelo dza maṱhakeni dza mutakalo , hu khou shaea .
Milayo iyi i vhumba mulayo wa muhanga wa vhuṱhogwa wa ndaulo ya tshitshavha .
U pfesesa uri maipfi a na mibvumo ino fhira muthihi ( tsumbo tshanḓa tshi na mibvumo ya rathi t-s-h-a-n-d ) ( mubvumo a u khou tou dovholola )
No ita zwone !
Ri fanela u swika hune a hu nga ḓo vha na khamphani ine ya tea u lindela miṅwedzi i fhiraho rathi yo lindela phemithi kana ḽaisensi nahone khamphani ntswa dzi fanela u ṅwaliswa nga ḓuvha ḽithihi.
Vhuḓifhinduleli ndi tshithu tsha ndeme kha demokirasi .
Khabinethe i ramba miraḓo ya tshitshavha u thusa mapholisa kha fulo ḽavho ḽa u wana vhuṱala nga u ṱavhanya kha mulandu uyu .
Mveledziso ya u fhambana hu hulwane ha zwibveledzwa zwi re na milayo i khwinisaho mutakalo uri zwi swikele ṱhoḓea dza vharengi dzi shandukaho zwi ṋetshedza tshikhala tshine tshi tandulwa hafhu nga nḓowetshumo ya bekhara .
Sa mafhelelo , phambano na u fana zwi a sumbedziswa zwa dovha zwa bviselwa khagala .
Tsedzuluso ya vhadzheneleli vha EMIA yo sumbedza tshumiso khulwane ya ṱhuṱhuwedzo ya EMIA nga vhunzhi ha Vhathu vhe vha Tsikeledzwa Kale na feme dzi langwaho nga vhafumakadzi .
6.7.13 Vharangaphanḓa vha Sialala na khothe dza sialala vha tea u bveledza ndeme na maitele a Pfanelo dza Vhathu 6.7.13.1 nga kha pfunzo ya pfanelo dza vhathu na mbekanyamushumo ya vhugudisi ha nyimele ya matshilisano , vharangaphanḓa vha Sialala vha tea u ḓivhadzwa nga ha ndinganyiso ya mbeu na u shumana na milandu ya vhathu vha tshisadzini na vhaṅwe miraḓo ya tshitshavha vha re khombini , u dzheila nṱha na u ṱhonifha pfanelo dzi re kha Mulayo wa Pfanelo dza Vhathu .
Sa tsumbo , zwi vho ḓivhea uri u pfukisela dzhini nga nḓila ya vhutenga zwi a leluwa vhukati ha zwiṅwe zwitshili nahone zwi a ṱavhanya u dovha zwa dzudzanya matheriala azwo a zwi elanaho na dzhini nga nḓila i sa humbulelei .
U takalelwa ha u fuwa phukha dza ḓaka hu khou anda sa zwithu zwi no vhuedza u fhira u fuwa zwifuwo .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo dzhena kha nyambedzano nga u ṱavhanya na Mbumbano ya Afrika na miraḓo ya mashango ayo nga ha uri kuitele kwa thandululo ya khuḓano dza Afrika hu nga thomiwa hani hu so ngo fhela tshifhinga " u itela uri mbilaelo dza vhugevhenga vhuhulwanesa kha tshitshavha tsha dzitshakatshaka tshoṱhe vhu fanela u dzhielwa vhukando na uri tsengo dzo dziaho nga u dzhia maga maimo a lushaka na nga u engedza nyanḓano ya dzitshakatshaka . "
Ri ḓo ṱangana na zwi konḓaho lwa tshifhinga nyana , fhedzi ikonomi itshi vhuelela ngonani , ri ḓo ḓihudza riṋe vhaṋe nge ra ita zwo fanelaho .
Sekithara ya zwa migodi i dzula i thikho ya ikonomi ya Afrika Tshipembe ine ya ṋetshedza phesenthe dza malo kha Zwibveledzwa Guṱe ( GDP ) zwa shango , i thola vhathu vha swikaho 460 000 , na uri i wana mbadelo ya thengiselano ya nnḓa .
Nḓivho na ṱhalutshedzo zwine nda zwi wana vhutshiloni , ndi zwi wana kha Yesu Kristo fhedzi , hu si kha tshiṅwe tshithu tsikoni .
Kha mathemo a mulayo , vhuimo ha zwino ha mulayo ndi vhuswa vhukuma .
Khondomo dzi tsireledza kha maṅwe malwadze ane a fhirela nga zwa vhudzekani khathihi na HIV .
U shaea ha mishumo ndi khaedu khulwane ya Afrika Tshipembe .
U ṋetshedza tshumelo ya mushumogudwa , ya maimo a nṱha nahone nga tshifhinga kha mihasho ine ya vha dzikhasitama dzashu .
Mvelelo dza tshifhinga tshilapfu hu nga vha uri Mmbi ya Vhupileli ya SA i nga balelwa u hwala vhuḓifhinduleli hayo ha ndayotewa .
Vhashumi vha ḓovha na ṱhoḓea isa fheli ya u dzulela u ḓivha nga ha akhaunthu dzavho , vha gude u ita tsheo dza vhubindudzi havhuḓi , na u dzhenelela zwo khwaṱha kha u pulana masheleni avho a musi vha tshi litsha u shuma .
Mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa u nga pfufhifhadzwa , u leludzwa na u shandukiswa zwiṱuku u tshi yelana na nzulele yapo khathihi na tshikoupu tsha mushumo wa muṋetshedzi wa tshumelo ane a khou tea u inthavuwiwa .
Ndi kha vhege ifhio hune na guda nga thangi ?
U ṱoḓa vhurangaphanḓa , mbekanyamaitele dzavhuḓi , vhalangi na vhashumi vha re na vhukoni , u bvela khagala ha vhuḓifhinduleli , sisiṱeme dzo teaho na milayo ine ya shumiswa zwavhuḓi nahone i tshimbilelanaho .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha
Hune ha ṱoḓea iṅwe khaḽisiamu , ngudo dzo sumbedza uri gipisiamu i a shumesa u fhira ḽaimi kha u swikelela ṱhoḓea dza zwimela .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo tsho vha tshipiḓa tsha Vhufarani ha Phuraivethe na ha Nnyi na nnyi na thendelano vhukati ha Muhasho wa Vhashumi na Siemens IT Solutions na Tshumelo ( Pty ) Ltd .
U ita nzudzanyo dza u tshimbila ; u ita nzudzanyo dza ḽodzhisiṱiki kha miṱangano na mishumo na u shuma mbilo dza u tshimbila na zwibviswa kha ofisi .
Muhasho wo khwaṱhisa u sedzesa kha zwa pfunzo ya vhafariwa u itela khaula sekele ya vhugevhenga .
Zwine vha tea u ita ha vha ḓadze Fomo ya khumbelo ya NPO na u i ṋetshedza kha ofisi ya tsinisa na ha havho ya Mveledziso ya Matshilisano ya Vundu .
Maga aya a ḓo ḓivhadzwa nga milayo i pikisanaho na u mona ha phoḽisi dza muvhuso .
Ndalukanyo kha vhuimo uhu zwi ḓo vhona uri khumbelo dza ndangulo ya rekhodo dza elekiṱhironiki dzi na kushumele ku ṱoḓeaho kwa ndangulo ya rekhodo nga Akhaivi ya Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo .
Mikano ya Afurika Tshipembe i ḓo tsireledzwa , hu tshi itelwa u fhungudza maitele a u pfukwa ha mikano zwi siho mulayoni .
U sika petheni hu tshishumiswa zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri ; u haseledza nga ha mutevhetsindo na u dovholola
Ri khou ṱuṱuwedza itshi tshiimiswa uri tshi ite uri fulo iḽi ḽa u lwa na khakhathi dza vhafumakadzi ḽi vhe ḽa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U thusa nga u lavhelesa na thikhedzo ya vhagudelaho mushumo na matshudeni muhashoni .
Nḓowetshumo ya u tumulela maluvha na vhurabulasi a u rengisa phukha ndi tsumbo dza u bvelela kha shumiswa ha fomaḽa ha zwiko zwa mupo .
( 2 ) Arali khorotshitumbe ya lushaka ya dzhenelela kha vunḓu hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( b ) -
Zwiṅwe zwithu zwo raloho zwi kha masia o fhambanaho nga fhasi ha nḓila dzashu dza u tshea mafhungo .
Mbadelo dza tshiteṅwa tsha ndaka , vhupo na tshishumiswa dzi tsela fhasi nga phimo yo teaho kha mutheo tswititi nga tshifhinga tsho anganyelwaho tsha u shumisea .
Arali , naho zwo ralo , mimasipala ya tshiṱiriki yo dzudzanywa hafhu , hu fanela u vha na nzudzanyo dzo teaho dza tshumelo na dza ndambedzo dza ndeme hu sa athu u dzudzanywa hafhu .
Dokhumenthe dzi tevhelaho dzi ḓo ṱoḓea kha khumbelo arali ḽiṅwalo ḽa vhuṋe na / kana ṱhanziela ya mabebo zwi siho :
Phindulo yo vha yavhuḓi vhukuma , saizwi vho pfa zwi tshi khou katela nzudzanyo kana fhethu hu re na thaidzo hu vha kwamaho .
Dziṅwe odithi dza tshifhinganyingwa na u fhambana hu songo ḓoweleaho dzi khou ṱoḓisiswa .
U fhaṱiwa ha Senthara ya Fulufulu ḽo Ṱanganelaho ya Nwaabe ho fhela .
Khethekanyo idzi dzi shumana na : U anḓadza dzinḓivhadzo , khunguwedzo , u vhambadza na u ṋea dzina mimasipala i re fhethu ha vhukhethelo ha tshiṱiriki khathihi na u bviswa ha mafhungo .
Arali mutholi a muhasho wa muvhuso nahone a sa koni u ṋekedza luṅwalo ulwo , shango ḽavho li nga ṋekana nga ulwo luṅwalo .
Ho dzhielwa nzhele mitsiko mihulwane ya u isedza tshumelo dza tshitshavha dza khwine nahone nnzhi , nyimele ya zwa masheleni a re maṱuku i vhea mushumo kha muvhuso uri u ite zwinzhi nga masheleni maṱuku .
U saukanya uhu hu ṱoḓa u ombedzela masiandaitwa mahulwane a mashumele a ikonomi ya vundu kha ayo a shango .
Fhethu hune ha wanala kha tshitshavha tsha hashu - kha vha katela zwifhaṱo na fhethu hune ra ṱangana hone
Lavhelesani zwifanyiso zwi re afho fhasi .
Tsedzuluso iyi i sedzulusa na u dzudzanyulula mutevhe wa zwipikwa zwa vhugudisi wo ḓisendekaho kha mihumbulo ya tshigwada tsho sedzwaho .
Dziṅwe dza thaidzo dzine dza nga vha hone dzo vhekanywa afho fhasi .
U ṱangana na zwitshavha , vhoramabindu na foramu dza mveledziso kha u topola ṱhoḓea
U thomiwa ha Pulane dza Nḓila dza Ṱahe , MTSF na u dzhenelela hu fanaho na Operation Phakisa zwo ri vhea nḓilani ya nṱha ya u swikelela Bono 2030 ḽa NDP .
Tshi vhumbwa nga miraḓo vho ḓiimisaho nga vhoṱhe vha ṱoḓeaho uri vha ṱangane kha kotara iṅwe na iṅwe na u vhona uri muofisiri muṱolambalelano o fhindula lwo fhelelaho kha mawanwa a odithi ya nga ngomu , odithi ya nga nnḓa na SCOPA .
Muraḓo wa khoro muswa kana wa tshifhinganyana u fanela u dovha a thola mukonanyi wa wadi .
Vhathu vhaswa nga nḓila dziṅwe dzifhio ?
Tshi kumedza u sudzuluswa ha zwiṅwe zwa zwiṱetshu zwa ḓivhazwakale dziphakhani dzine dza ḓo vha hone u mona na shango .
U ṱoḓisisa musudzuluwo wa mubvumbedzwa wa phaphethe sa ' ndau i na nḓala ' i khou swenda na u dodela i tshi ṱoḓa u fara mbevha , n.z.
Mbudziso dza thipikiṱere dzi fanela u fhindulwa , hone a hu na ane a kombetshedzwa u fhindula mbudziso dzine dza nga mu dzhenisa khomboni ene muṋe .
A zwi tei u ḓitika nga uri u wo pfumaho kana u a shayaho .
Zwimela zwa soredzhi ya masipala kha madzingu o fhambanaho zwi nga vha na maga o fhambanaho u itela u bvisa mathukhwi a khemikhala , nga ṅwambo wa muelo na kufhaṱelwe kwa mishumo ya soredzhi na sisiṱeme ya nyelelo .
Vhuṱanzi vhu vhonalaho vhu tevhelaho vhu ḓo sumbedza pulane dza tshiṱirathedzi dzo pindulelwaho kha u vha pulane dza kushumele : thendelano dza kushumele dzi hone
Ri na sisteme ya ndinganyiso na u sumbedza tshenzhemo khulwane ya vhushaka ha vhashumi ane a dzulela u khwinisea kha mveledziso ntswa .
6.1. Khabinethe i fhululedza Muambasada Vho Xawier Carrim kha u dzhia ofisi sa Mudzulatshidulo wa Khoro Guṱe ya Tshiimiswa tsha Mbambadzo tsha Ḽifhasi nga 28 Luhuhi 2017 .
Naho data ya magabelo i sa tou vha tshikolokolo malugana na zwiito zwa bonze ḽa maḓimalaṱwa , yo tea vhukuma zwi tshi ḓa kha laṱwa na u phaḓaladzwa ha malaṱwa madenya .
ECTA i ṱalutshedza vhuḓifari vhune ha vhumba vhutshinyi nga kha inthanethe , na u bveledza maitele o fhambanaho u itela u engedzedza u kombetshedzwa ha Mulayo nga vhalanguli vha kombetshedzaho mulayo .
Vha a ḓivha nga ha theo ya mulayo iṅwe na iṅwe ine ya shuma kha ndangulo ya mathukhwi ?
8.2 . Khabinethe i tikedza mufukadzana Semenya musi a tshi khou aphiḽa na u lwela pfanelo dzine ndi mutheo wa pfanelo dza muthu .
U shaea ha muanganyelo wo dzikaho zwi dovha zwa amba zwikhala zwa mabuli zwi si gathi zwine maḓi a vha tshimbila khazwo .
Maṅwe mafhungo a bvaho kha khoniferentsi ya mashangoḓavha nga ha zwiimiswa zwa sialala , yo farelwaho Durban nga Shundunthule 2007 , na u bva kha Khoniferentsi i i tevhelaho ya Vhomadzhisiṱaraṱa , yo farelwaho Midrand nga Khubvumedzi 2007 .
4.3 . Muvhigo u themendela uri shango ḽi fanela u fhaṱa kha mbuelo dza miṅwaha ya 25 yo fhiraho ya dimokirasi nga maanḓa kha u dzhia tsheo ya u shandukisa ikonomi yashu khathihi na nzudzanyo ya vhupo ha shango ḽashu .
Pulane ya Nyito ya Ndondolavhathu yo bveledzwa sa nyendedzi ya u shumiswa ha Nḓivhadzamulayotibe ya Ndondolavhathu .
Kha mashango ane a tsireledza tshidzumbe nga nḓila i bveledzaho , zwiedziswa zwoṱhe zwi shumiswa zwo ṱangana u itela u khwaṱhisedza tsireledzo ya tshidzumbe .
Tshivhalo tsha ndozwo tsho ḓowelea u fhungudzea zwihulwane nga murahu ha musi khaidzo idzi dzo ṋetshedzwa , fhedzi itshi a tsho ngo dzula tshi hone .
Kha khethekanyo ya 1 , hu ṋekedzwa fhedzi tshirunzi tsha muthu sa tshithu tsha ndeme tsho fhelelaho tsha ndayotewa .
Mugaganyagwama wa nzudzanyululo u ḓo kwama zwihulwane zwipikwa zwa nḓisedzo ya tshumelo na nḓila dza kushumele kwa khoro .
Izwi zwi sumbedzisa uri vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha khou fhefheḓisela nṱha fuḽaga nga u ṋea vha shayaho .
Khabinethe i tikedza maele o ṱanganelanaho u tikedza u khwinisa , zwine zwa ḓo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Vhupulani , Vhuṱoli na Vhulavhelesi .
Vha ṱuṱuwedze u vha na u dzhenelela hunzhi u ya nga ha hune vha na kona u ṋekedza , vha a pfesesa .
U aluwa kha kutshimbidzele kwone kwa maṱo , ( tsumbo : u tevhelela bola yo nembeledzwaho musi itshi ya kha tshauḽa kana tshamonde .
U fhindula mbudziso dzi no kwama mitambo . maṅwala aya .
Uri ezwi zwi itee ri tea u vha na vhubveledzi nga maitele a bvelela , milayo na zwiimiswa zwine zwa vhona uri muphadaladzo wo ṱanḓavhuwaho wa dzithekhinoḽodzhi dzine dza vha mapfura a u thoma nḓivho , madzangano na u phaḓaladza .
Tshanele ntswa dza nḓisedzo ya zwi re ngomu dzi khou aluwa nga ṅwambo wa mitengo ine ya khou wa ya zwitamba DVD , khomphiyutha , na ṱhingothendeleki .
Ndi khou ita ṱhoḓisiso nga / kana ndo bveledza kana u tumbula zwiko zwa zwi tshilaho zwapo u itela mbambadzo kana u shumisa kha nḓowetshumo .
Tshanduko mbili khulwane dzi khou vhonala kha mafhungo haya :
( a ) muthu muṅwe na muṅwe o tholiwaho kana a no khou shumela muvhuso na u hola kha muvhuso , nga nnḓa ha -
Vhahumbeli vha mushumo vha ṱoḓaho maṅwe mafhungo a elanaho na poswo ye ya kunguwedzwa , vha tea u livhisa mbudziso dzavho kha muhasho une tshikhala tsha mushumo tsha vha hone .
Tsheo dza khoro dzo shumiswa nga tshifhinga .
Hezwi zwi katela ṱhoḓisiso dzi re zwitshavhani nga ha u shuma zwavhuḓi ha mishonga na tshaka dza zwivhulayazwikhokhonono , khathihi na khonadzeo ya ndangulo yo ṱanganelaho hu tshi shumiswa nete dza mmbeteni .
Vhandani zwanḓa ni tshi sumbedza madungo a maipfi haya .
U shumisa zwishumiswa zwa ofisini zwi ngaho mutshini wa u fekisa na dzifothokhophi .
Vhuimo ha mushumo / poswo
U kuvhanganya mivhigo ya dzikotara ya ofisi ya dzingu na u rumela Ofisini Khulwane .
U itela uri mugudi a vhuelwe nga u pfesesa mafhungo a thero iyi nga maanḓa nga hune a nga kona , thero i tea u leludzwa nga nḓila ya zwifanyiso na u itea nga hune zwa konadzea .
Tshitshavha tsho pfa uri tsho nyadziwa nga uri mafhungo a tsho ha ngo dzhiela nzhele .
Zwi re afho nṱha khamusi zwi ḓo vha muḓisatshanduko wa vhuendelamashango ane a ḓo ḓisa vhaendelamashango u bva hoṱhe hoṱhe u mona na ḽifhasi u ḓa kha ḓorobo yashu .
Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa
Arali zwi tshi konadzea , mualusi a nga ṱola nezari , khathihi na zwiliṅwa zwo ḓiswaho , u itela u vhona uri thaidzo idzo a dzi khou endelela .
Huṅwe u dzhenelela ha tshihaḓu ho vha u shandukisa guḽupu dze ra vha ro dzi ḓowela , na u shandukela kha u shumisa guḽupu dzi vhulungaho fulufulu zwihulwane .
Milayo iyi i ṱoḓa u langa mishumo i sa ṱoḓei fhedzi i fhambana nga tshipiriṱi na mbekanyamaitele ntswa na milayo yo teaho kha vhupulani na mveledziso ya mavu .
Naho zwo ralo , fhungo ḽa uri a si zwipondwa zwoṱhe zwine zwa ḓo wana magavhelo a zwa masheleni ḽi nga si tendelwe ḽi tshi thivhela zwiṅwe zwipondwa zwine zwa tou tea zwi khagala uri izwi wane pfufho dzenedzo .
Ri fanela tshifhinga tshoṱhe u thivhela khaṱhulo yashu uri i sa ṱuṱuwedzwe nga maanḓa nga luvhengelambiluni lwashu na nga zwine ra tama u zwi wana .
U engedza kha ezwo , a hu na mivhigo ya madalo ya u khwaṱhisedza uri vhashumela vhapo vho dalela zwiimiswa i nga wanala i elanaho na tshiimiswa tshithihi na masipala wa tshiṱiriki muthihi .
Zwikhala zwa zwamasheleni zwi hone kha vhunzhi ha mashango u itela maano ayo .
Khethekanyo nṋa dzi ḓo vha tshipiḓa tsha ndeme kha u tshimbidza sisiṱeme ya mveledziso ya ndangulo ya nḓivho ya mafhungo a Vhufaragwama ha Vundu .
Vharengi vha vhanna vha sema , u fara nga u kombetshedza tshiṅwe tshifhinga na u vhanda vhafumakadzi .
Rerani nga vhuḓipfi ha vhatukana kha Vho Piggy .
Gumofulu ḽa ndingo nthihi ya maṱo , fureme nthihi na phere nthihi ya ḽentsi kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe
Dzi dovha hafhu dza ṱuṱuwedza nyaluwo nga u angaredza , u ṋetshedza vhadzulapo nḓila dza u khwinisa vhutshilo havho na u khwinisa miholo yavho .
3.14 Tshifhingani tsha kale tshine tsha vhidzwa upfi " Dark Ages"ngauri ndi tshifhinga tshe tsha vhonala tshi na zwa vhuloi na nyofho , zwe zwa dzhenelelwa nga Kereke sa yone ye ya vha i na maanḓa mahulu nga itsho tshifhinga .
Nahone ri tama u ḓisa khumbelo iyo phanḓa ha nnyi na nnyi hu si kha khamera .
Nanosatheḽaithi i ḓo thusa kha ṱhoḓea dza mbekanyamushumo ya Ikonomi ya Malwanzhe ya Operation Phakisa na u dovha ya thusa kha u sala murahu mishumo ya lwanzheni kha phendelashango ya Afrika Tshipembe na u kona u topola mililo ya ḓaka nga u ṱavhanya .
Pulane iyi yo ḓa nga murahu ha Nḓivhadzamulayotibe ya Saintsi na vhutumbuli ye ya ṱanganedzwa nga Khabinethe nga ṅwaha wa 2019 .
Musi zwi tshi ya nga mbekanyamushumo dza mbuedzedzo ya mavu dziṅwe , vhorabulasi vha 85 vho lindela mbadelo .
2.7 Vha tshiimiswa tsha SAPC vho kaidza zwa u shumisa maipfi a ngaho sa"u vhulaya muthu ndivho i ya u wana mushonga"na " khakhathi dzi kwamaho vhuloi " .
Lutamo lwa u sa dzhenisa poḽotiki kha vhulanguli ha vhubindudzi ha TSP , Dzangano ḽo ṋea Bodo ya Thrift vhuḓilangi vhuhulwane , vhuno ṱoḓa u fana na ha Bodo ya Federal Reserve .
Datumu ya u ṱuwa na u vhuya Afrika Tshipembe
A huna dziṅwe mbadelo dzo itwaho kha madzangano .
2 . zwitshavha zwapo zwine zwa vha na nḓivho nga ha zwiko na tshumiso ya yazwo ya sialala
Mbekanyamushumo i hashiwa kha zwiṱitshi zwa radio zwa 18 zwa SABC nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi .
Hu si kale lwa mbo ḓi wela nga ngomu .
Zwenezwo zwi a pfesesea uri vhashumeli vha muvhuso vha fhiraho 520 000 vho fulufhela GEMS u swikelela ṱhoḓea dzavho dza ndondolo ya mutakalo .
( a ) Mulayosiṅwa une wa dzhia vhuloi hu zwiito zwa vhugevhenga ; ( b ) U shumisa khothe dza sialala ; ( c ) Milayo ya u fhelisa vhuloi na u dzhia zwiito zwa u tovhola vha pomokwaho vhuloi hu vhugevhenga ; na ( d ) U sengisa vhane vha pomoka vhaṅwe vhuloi , hu tshi khou shumiswa milayo i re hone zwino .
Thero i ri itela khaedu ya dovha ya linga uri ri khou angaredza vhuholefhali zwi ngafhani , lini , ngafhi na uri ri khou shuma zwavhuḓi kha mutheo wa theo ya mulayo une wa vha hone .
Khuḓano khulwane zwi khagala i vhonala maelana na uri vhaṱolamuvhalelano vha vhiga kha nnyi .
Malaṱwa a anzela u ṱhukukanywa , kana kha zwihali zwa tou gaiwa na u kuiwa .
Ndi zwa ndeme u fhambanyisa maitele o fhambanaho ane a nga shumiswa kha u tandulula khuḓano :
Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili u ḓo pfumbudza vhatsila kana vhatsila vha shumaho nga dziphaiphi vhane vha ḓo lugisa phaiphi dzine dza khou bvuḓa vhuponi havho .
A ri nga tendi u shushedzwa , tshutshedzo kana zwiito zwa dzikhakhathi , kana zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwi si ho mulayoni .
Murengiphikhisano o swika kha thengophikhisano o tou ḓiimisa u bva , nahone a songo ita vhukwamani , vhudavhidzani , thendelano kana nzudzanyo na muṅwe muṱaṱisani .
Nga ngudo dza Afesis-corplan kha komiti ya wadi ya Mbhashe , khwaṱhisedzo i kha vhupo u fhira kha vhuimeli ha sekithara ho swayiwaho .
Ndangulo hei i ṱoda u vusulusa muya wa Vhuthu hu tshi shumiswa zwiko zwa vhadzulapo na muvhuso .
( a ) dzangalelo ḽa vhulamukanyi ḽi tshi ṱoḓa uri hu itwe ngauralo ; na
Mbadelotiwa dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe sa zwe zwa tendeliswa zwone nga Vhufaragwama ha Vundu dzi badelwa nga ṅwedzi .
U shumana na phurokhwayamenthe ya zwithu zwo ḓoweleaho zwi ngaho siṱeshinari .
Ṱhoḓea ya nḓisedzo yo engedzwaho na i aluwaho i ṋekedza nḓowetshumo na muvhuso khaedu na zwikhala .
Mushumelavhapo u ḓo vhona uri muthu muṅwe na muṅwe ane a fanela u tendela adopsheni u ṋetshedza thendelo nga kha khothe ya vhana
Mushumo wa u eletshedza - u eletshedza na u thusa mukhantseḽara uri a kone u ḓivha zwithu zwa tshitshavha na u pfukisela izwi zwithu kha khoro .
3.1 . Khabinethe yo tendela khanḓiso ya NBF u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
Ndivho khulwane , mushumo na ndaela ya Muhasho wa Lushaka wa Vhudzulo ha Vhathu ndi uyo wa u tshimbidza , vhudavhidzani , na u lavhelesa tshumiso ya mbekanyamaitele .
Zwi re ngomu kana iṅwe data ine vha nga vha vho ri ṋekedza yone na zwi songo dzhenisa kha akhaunthu ya mushumisi yavho , sa zwi ṱaniwaho zwine zwa nga bvelela kha foramu dzashu , zwi nga bvela phanḓa na u vha kha saithi yashu nga khetho yashu naho akhaunthu yavho ya mushumisi yo thuthiwa .
Muhasho zwa zwino u khou khunyeledza u thola mazhendedzi mahulwane ane a ḓo thoma na ola ḽaiburari idzi phanḓa ha musi ṅwaha wa muvhalelano u tshi fhela .
5.3 . Mushumo wa u fhaṱa hafhu ikonomi nga huswa ndi wa Maafrika Tshipembe vhoṱhe .
Vhalangadzulo kana Vhalanguli vha CBP vha no bva kha mimasipala yo no itaho zwa CBP , vhashumi vha vundu kana tshiṱiriki ndi vhone vhane vha nga ita mukumedzo uyu .
Bembela ḽi ita nungo dza tshiṱirathedzhi dza u thagetha zwigwada zwi re khomboni , hu tshi katelwa madzinganḓevhe na mabofu .
Vhunzhi ha mavu a vhuponi ha mahayani afha Tshiṱirikini ndi mavu a muvhuso a re na pfanelo dza muṱanganelano wa tshitshavha .
Mvelelo dzo vha dza uri vhaofisiri vha si gathi vhe vha wanala vhe kha miṋango ya nga ngomu vho kundelwa u langa tshigwada .
Khovhe kanzhi dzi kwamea u si lwa vhuḓi zwiṱuku nga vhukhroumu dzi tshi vhambedzwa na zwimela zwa maḓini na zwa shayamuṱoḓo zwine vhukhroumu hazwo ndi khasinogeni nahone zwi vhanga vhuhole ha khromosaḽa .
Kha vha ambe nga uri naa vhunzhi ha zwa vhureleli ndi tshisumbi dza u tsa kana ndeme ya vhureleli .
Zwishumiswa hezwi zwi khou sika vhupo vhu konisaho nyaluwo kha sekithara na u vhona uri dzi a ṱoka midzi lwa tshoṱhe .
Sisteme ya tshigwada , sa zwe nda bula , i ṱoḓa u khwinisa maitele a u dzhia tsheo a khabinethe a elanaho na tshiṱirathedzhi na mbekanyamaitele ya ndeme .
8.1 Khabinethe i khoḓa Muhasho wa Vhulimi , Mbuedzedzo ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani kha u shuma nga u ṱavhanyedza u kanga dwadze ḽa swine fever ḽo vhigwaho ngei Devhula ha Vhukovhela , , Gauteng , Free State na Mpumalanga .
Ho vha na ṋetshedzo ya mugaganyagwama wo khetheaho ya vhafumakadzi ?
Nzulele dzi tevhelaho dzo dzhielwa nzhele kha maitele a u fanedza ha tekeniki ho kumedzwaho :
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe nga maanḓa vhaswa uri vha kuvhatedze vhufa gute hashu nahone vha shumise vhufa ha mvelele dzo fhambananaho u ṱuṱuwedza u fhaṱa lushaka , zwi tshi katela vhadzulapo na ṱhuṱhuwedzo ya zwa matshilisano .
Vhakhantseḽara vha tea u fara miṱangano ya tshitshavha kha wadi dzo fhambanaho u itela u ṱuṱuwedza vhathu u badela tshumelo dza masipala .
Mulwadze u ḓa hu re na tshumelo dza zwa mutakalo ngauri o dzula o dzudzanyela u vhonwa ( nga nnḓa ha musi tshi tshiimo tsha shishi ) nahone u ṱanganedzwa muṋangoni nga muṅwe wa tshiṱafu , a re na vhuhwavho , u thusa vhathu , u vhavhalela na u londa .
Ndivho i ya u swikelela zwipikwa zwa mbuyedzedzamalaṱwa , muvhuso wa lushaka , mavundu , na mimasipala wo sedzesa kha ndingedzo zwihulwanesa kha u ṱuṱuwedza uhu u kuvhanganywa ha malaṱwa a ngilasi , bammbiri , malabi na malaṱwa ane a bva kha zwi tshilaho .
5.6. Vhawini vha Pfufho dza Vhutumbuli Sekithara ya Tshitshavha dza Senthara ya Tshumelo ya Tshitshavha ya Vhutumbuli ya vhu14 ya Ṅwaha nga Ṅwaha vha ḓo ya vha ṱaṱisana kha Pfufho ya Ṅwaha ya Mutumbuli wa Sekithara ya Tshitshavha .
Tsha u thoma , u ṋetshedza mbambedzo kha mashango nga maṅwe madzhango , ḽeveḽe ya themamveledziso ya Afrika Tshipembe i vhambedzwa na maṅwe mashango a Vhushumisani na Mveledziso zwa Ikonomi ya Dzangano ( OECD ) , naho hu na uri shango a si muraḓo wa OECD .
1.10 . Khabinethe i ṱanganedza Muvhigo wa 2017 wa Khongiresi ya Dzitshakatshaka na Dzangano ḽa Guvhangano , ḽine ḽi isa phanḓa na u vhalaa Afrika Tshipembe sa fhethu ha nṱhesa ha Vhubindudzi kha Afrika na Middle East .
Vhavhulahi avha kanzhi ndi lushaka lu kungaho vhukateli ha nyanḓadzamafhungo , zwa sika mbonadzo ya uri vhavhulahi vha lushaka ulu vho ḓala vhukuma .
Tshi fanela u vha tshi fhethu hune ha swikelea ha vhupo hapo hune tsha khou itelwa u shuma hone .
Mashango ane nga iṅwe nḓila a fana kha mvumbo dza ikonomi na matshilisano a ya fhambana nga u ṱanḓavhuwa kha mvelelo dza kunwele kwa halwa , nga vhanga ḽa phambano idzi kha mvelele ya u nwa .
Madzhenele o teaho a dzigiḽende dza u vhofha a tea u vha hone matungo oṱhe a fhethu ha u ṱuma na zwitopara fhethu huṅwe na huṅwe ha u nga nnda ha huthihi .
Uhu vhudzulo ha vhathu hu wanala ngafhi malugana na zwithu zwi re na ndeme zwi re hone zwi no fana na phakha dza dzingu ?
9.4.5. Hune ṱhaluso ya luambo lwa zwiga ya ṱoḓea kha vhuṱambo ha GCIS , khumbelo i tea u itwa maḓuvha a sumbe phanḓa ha datumu ye ya vhetshelwa vhuṱambo uho .
( j ) ṱhoḓea ya u fhindula nga mbofholowo kha zwa shishi na ṱhoḓea dziṅwe dza tshifhinganyana na zwiṅwe zwiitisi zwo tiwaho nga ndivho ya maitele ( maitele a pfalaho ) .
Tshikolo tsha zwa Vhufhaṱi na Vhupulani , Yunivesithi ya Cape Town .
Miraḓo i ṱhonifheaho ya NA ,
Hu na u khwiṋisea hu hulwane kha zwa kilima ya vhubindudzi kha vhunzhi ha mashango a Afrika .
Arali vha mubvannḓa vha tshi dzula Afrika Tshipembe vha tshi ṱoḓa u adoptha ṅwana wa Afrika Tshipembe , vha fanela u kwama mushumelavhapo a re na thendelo kana tshiimiswa hu si tou vha itsho tsho tendelwaho u adoptha kha ḽiṅwe shango fhedzi .
Tsha u thoma , u sikwa ha mishumo ha nṱhesa nga u sika zwikhala zwa mishumo hu tshi shumiswa maitele o ḓoweleaho a zwa vhufhaṱi na khonṱhiraka dza ṱhogomelo dzine dza khou avhelwa khathihi na nga u kombetshedza vhorakhonṱhiraka uri vha ṋetshedze vhugudisi ha vhukoni kha vhashumi vhoṱhe vho tholwaho .
Mishumo yo ḓoweleaho i nga sa dziholo , zwikwere , dziphakha dzi re vhukati ha ḓorobo dzi dzuleaho zwavhuḓi khadzo , mimakete , fhethu hune vhathu vha kuvhangana hone , khathihi na fhethu ha vhuḓimvumvusi , mitambo na vhuḓimvumvusi .
Vhuḓifari uhu hu ḓo ṱuṱuwedza dzikhamphani kha u tevhedza na u khwinisa tshiimo tsha BEE uri i ḓidzhenise tshoṱhe kha mbambe .
U tandulula u shaea ha mishumo nga u sika zwikhala zwa mishumo na zwikili zwi ṱoḓeaho kha mishumo ya fomaḽa .
Khabinethe yo dovha ya tendela u bveledziwa ha Matshimbidzele a u Shumiswa ha Nyambedzano dza Muvhuso u itela u vha na vhuṱanzi ha maitele a re khagala na u shela mulenzhe ho teaho nga mihasho yo fhambanaho ya muvhuso .
Tshiṅwe tshifhinga atikili dzi dzhenisa na zwe muṅwe muthu ( sa ṱhanzi kana muḓivhi ) a amba .
Mulayo ndi tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsho angalalaho kha u khwinisa ndangulo ya zwa masheleni kha sekithara ya nnyi na nnyi .
Arali khumbelo dzavho dza tendelwa vha ḓo humbelwa u saina Muano wa u Nduvho nahone vha ḓo ṋewa ṱhanziela ine ya vha na ṋomboro ya R ya u ṱanganedzwa sa mudzulapo
Nga u ita izwo , u khou itela khaedu tsheo yawe na mbekanyamushumo .
Ngaha u ita khumbelo ya tshibogisi tshiswa
Ndi mini zwine mitaladzi iyi ya ṱahisa nga nḓila ine muambi na mudzulatsini wawe vha shuma ngayo u fhaṱulula luvhondo ?
Mushumo une mivhuso ya lushaka minzhi ya livhana nawo ṋamusi ndi u khwaṱhisedza uri milayo ye vha i phasisa i khou shumiswa nga nḓila kwao . U ṱalutshedzwa zwavhuḓi na , arali zwo tea , u khwiniswa nga u ṱavhanya .
U salela murahu hu hulwane kha u khura na ndondolo zwa netiweke ya themamveledziso ya dzibada u itela u swikela zwitandadi zwa ndinganelo gumoṱuku .
Ndingo dza ṱhoḓea dza muvhuso ho sedzwa mafhungo a malaṱwa zwo dodombedzwa kha muvhigo wa thikhedzo .
Vhulavhelesi ndi mushumo wo ṋetshedzwaho Phalamennde nga Ndayotewa u ṱola na u lavhelesa mishumo ya muvhuso .
Arali vha sa koni u wana vhafari vha nḓivho vha vhukuma , kana arali nḓivho yo fariwa nga zwitshavha zwinzhi zwi a konḓa u wana tshigwada tshine vha fanela u amba natsho , vha fanela u kwama DEA u itela u wana thuso na tsivhudzo .
Ri nga shandukisa na mutengo une vha badela kha muunḓiwa uyu u bva kha wa vhana u ya kha wa vhaaluwa .
Muofisiri a sa tshimbidzi mbadelo nga tshifhinga .
Hezwi ndinga uri fhethu ha u dzula vhathu hu khou tshinyadza mafulo , ndango i si yavhuḓi na u wa ha thundu , na u engedzea ha malwadze kha thakha sa vhunga zwikimu zwa madipe zwi si tsheho ho .
Zwi tshe zwo ralo , kha vha ḓilugisele u guda u bva kha mvutshelano dza vhaṅwe vhathu .
- Naa hu na ndishi dza u ṱambela , maḓi a bommbi , tshisibe na thaula dzine dza laṱiwa nga murahu ha u dzi shumisa
Tshumelo ya ndaulo ya u redzhisiṱara
Kha u fhisa malaṱwa , u fhandekanywa ha malaṱwa ane a vhulawa zwitzhili nga mufhiso ndi zwa vhuṱhogwa .
Fhedziha , hezwi zwi a konḓa u zwi ita ho sedzwa nzudzanyo na vhushaka ha nḓowetshumo .
Ho vha hu ndingedzo dza u lugisa nga ha khaedu dza mutheo idzi musi ri tshi ṱanganedza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) nga 2012 u itela u tshimbidza ndingedzo dza lushaka dzashu dza u lwa na vhushai , vhushayamushumo na u sa lingana .
No xela mavhengeleni .
Nga ṅwambo wa u dzhenelela havho , vho khwaṱhisa tshiimo tshavho tsha u lwa na u ṱhaselwa ha mazhendedzi a zwa mulayo .
Fhungo ḽa vhuvhili ndi ḽa u bveledza ṱhoḓea dza tswikelelo hu tshi itelwa vhuitwa ho kalulaho u itela u phaḓaladza nga nḓila i pfadzaho , i tshimbilelanaho na nyaluwo ya hugaledzwa .
I tshimbidza na u tikedza mishumo ya u pulana kha muhasho wa muvhuso ; mveledziso na ndaulo ya pulane dza sekhithara na u khwaṱhisa mbekanyamaitele kha zwipikwa zwa tshifhinga tshipfufhi,tsha vhukati na tshilapfu,u ṱola kushumele na u bveledza mbekanyamushumo dza u lulamisa u itela u tikedza nḓisedzo ya tshumelo .
U shandukela kha iṅwe khetho ya mbuelo
Muhasho wa zwa Mishumo
Zwino zwi a ḓivhea zwavhuḓi uri shango ḽashu , u fana na maṅwe u mona na ḽifhasi ḽoṱhe , ndi zwa tshiofisi uri ikonomi yo tsela fhasi , zwenezwo roṱhe ri kwamea nga tshiimo itshi .
Zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha zwi tea u katela notsi dza zwa miholo ya vhalanguli vhahulwane na magavhelo na mbuelo dza vhakhantseḽara , hu tshi katelwa na nzwalelo dzi kolodwaho masipala nga vhakhantseḽara .
U sedzulusa gavhelo ḽa dzinnḓu na sabusidi u khwaṱhisedza uri zwishumiswa zwine zwa shumiswa zwi tshimbilelana na tshanduko dzavhuḓi kha mbekanyamaitele ya vhudzulo ha vhathu .
Muthelo u nga badeliswa kha ndaka ya u dzula , nḓowetshumo , vhubindudzi , bulasi , muvhuso , na ya tshumelo ya nnyi na nnyi na kha mavu a langiwaho nga madzangano a vhuedzaho nnyi na nnyi .
Masipala wo thoma yunithi ya ndangulo ya mutevhe wa nḓisedzo .
Hwayani o khakheaho . Ṅwalani maipfi oṱhe a re kha tshifhinga tsha zwino kha thebuḽu . vha ṅwala tshi pfa ro amba tsho nwa kwo eḓela
( e ) Muraḓo wa iṅwe Khoro ya Masipala , fhedzi u iledzwa hohu a hu shumi kha Muraḓo wa Khoro ya Masipala o imelaho Khoro kha iṅwe Khoro ya Masipala ya khethekanyo iṅwe-vho .
Vhathu vha dzingu iḽi vho dovha vha tshila kha sialala ḽa vhahali vha dzingu iḽi .
Zwiimiswa zwa muvhusowapo
Ndi vhona hezwi hu u shuma nga nḓila isi yavhuḓi u fhirisa u ṱhaṱhuvhiwa ha vhukoni ha vhashumeli vha muvhuso , vhane vhunzhi havho vha na vhukoni na hone vha shuma zwavhuḓi .
Vhavhambadzi vha re na dziṱhiroli vha tea u kona u tshimbila nadzoza zwavhuḓi vha tshi ya makete .
( 1 ) Buthano ḽa Lushaka , nga ḽikumedzwa ḽa tshivhalo tshi linganaho kana u fhira mbili tshararu tsha Miraḓo yaḽo , i nga bvisa Muphuresidennde ofisini yawe nga nṱhani ha -
Vhashai vha khou thoma u sa fulufhela na u sa tenda kha vharangaphanḓa vhavho .
Kha ri ṅwale Ṅwalani mafhambanyi a fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
( b ) lwa maḓuvha a sa fhiri 21 u bva ḓuvha ḽe tsha vhewa , nga nnḓa ha musi Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi tshea uri hu iswe phanḓa .
Honeha , hu na zwiitisi zwinzhi zwine zwa thithisa pfukiselo ya mufhiso na phaḓaladzo ya mielela ya maḓi a mashika nga ngomu ha dzomomulambo na u thivhela maḓi a mashika uri a sa vanganywe zwavhuḓi na maḓi a re kha dzomomulambo .
Vhashumi vha manese vha ṱhogomela ṱhoḓea dza muvhilini , dza matshilisano , dza mbiluni na dza muhumbulo dza vhalwadze khathihi na mashaka avho .
Mulayotibe u sedza kha u khwiṋisa pfanelo dza vhashumi na vhadzuli vha mabulasini .
Tsimbi dza u farelela kha zwiṱepisi kana remmpe ho fanelaho
Ṱhoḓea ya vhudzulo ha khwaḽithi yo khwaṱha na vhubindudzi vhu khou sedzana nazwo hezwi .
Mbalo i swikaho 12 221 ya vhabveledzi vhaṱuku vho vha vha tshi khou tikedzwa nga kha tshumelo dza ngeletshedzo , vhupfumbudzi , thikhedzo ya thekhiniki na themamveledziso u bva nga Lambamai u swika nga Fulwi 2015 .
" U kunda hashu ho ri ṱuṱuwedza tshoṱhe ! " hu amba Mary Sithole .
Vha kuvhanganya vhuḓivhi ha tshitshavha , vhuḓikumedzeli , na zwiko zwa nyito yo ṱanganelaho .
Masheleni a zhendedzi ḽa mikovhe a vhigwa a gumofulu , naho arali zwidodombedzwa zwa tsheledemviswa zwi tshi sala zwi songo bvukululwa .
Muhasho kana muṅwe muthu ufhio na ufhio a dzhie maga o teaho a u thivhela u rema miri kana u vhueledza maḓaka ka ḓaka fhethu ha maḓaka ho langwaho .
Kha miṅwaha ya 8 yo fhiraho , phesenthe ya vha re na dzinnḓu yo aluwa u bva kha phesenthe dza 66 u ya kha dza 77 kha vhathu vhoṱhe vha dzulaho dzinḓuni , nga nnḓa ha fhungo ḽa uri tshivhalo tsha miṱa tsho no aluwa nga 1.5 miḽioni u bva tshi tshetsho .
Musi vho no khwaṱhisa dizaini , ri humbela matshudeni uri vha dzudzanye zwidodombedzwa na uri vha sedze u sudzuluwa wa vhukuma wa tshifanywa .
Kuitele kwa ṱhoḓisiso kha ḓivhazwakale na ḓivhavhupo zwo ṱumana vhukuma kha mvelelo iyi .
Naho zwo ralo , muthu a nga humbula uri u ḓo ṋea mbuelo fhedzi kha milandu yo teaho .
2.3 . Tsheo nga Minisiṱa wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ya u khethekanya Zounu ya Ikonomi yo Khetheaho ya Musina-Makhado ngei kha Dzingu ḽa Vhembe ḽa Limpopo , na u ṋea Ṱhanziela ya Zounu ya Ikonomi yo Khetheaho kha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Ikonomi ḽa Limopopo yo tendelwa nga Khabinethe .
Thebuḽu i tevhelaho i ri bvisela khagala uri phambano ndi dzifhio na uri ndi lini hune zwiteṅwa izwi zwa tea u shumiswa kha saikili ya thandela :
Maitele a no nga sa haya a ya vhonala nga muthu a no khou sedza e nga nnḓa ; zwine zwa amba zwone nga mvelele , fhedziha , a zwi vhonali .
Modele wa u langa wo bvula vhana maanḓa nga u vha ita uri vha si kone u ḓivhadza nga ha pfanelo dzavho na u pfesesa ṱhumanyo ya vhuḓifhinduleli .
Zwenezwo , kha vha ṱuṱuwedze u thomiwa ha zwikhala zwinzhi zwiṱuku zwo vuleaho hu si zwi si gathi zwihulwane zwine zwi sa langei .
Ndi zwa ndeme hafhu u ṱhonifhesa ndingano na u lingana ha mishumo ya zwa u tshilisana ine vhanna na vhafumakadzi vha ita kha vhutshilo havho .
Zwidodombedzwa malugana na mbilo ndi zwi tevhelaho :
Ri humbela sekithara iṅwe na iṅwe na tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhubindudzi , hu so ngo sedzwa uri ndi tshingafhani , hu sedzeswe kha u sika mishumo .
Vhudzheneleli ho vha ho sedza kha zwigwada zwi songo tsireledzeaho zwi katelaho vhaswa , vhathu vhane vha vha na ṱhoḓea dzo khetheaho , mveledziso ya vhana vhaṱuku , miṱa na vha shumisaho zwidzidzivhadzi nga nḓila yo kalulaho .
Livhanyani mafhungo a re kha khoḽomo ya u thoma na a re one a re kha khoḽomo ya vhuvhili .
Khaedu kha phurogireme iyi ndi u sika zwikhala zwa mishumo i sa nyeṱhi ya vhathu vha si na mishumo , vhe vha pfumbudzwa , vha vhuya vha shuma na u shela mulenzhe kha u itiwa ha thandela .
Dzangano ḽa Vhabadeli vha reithi ḽi khou ita khaedu kha vhungoho na u pfadza ha ḽiṅwalo ḽa reithi dza tshifhaṱo .
U vhumba maḽeḓere maṱuku na maḽedere nga nḓila yo teaho a tshi tevhedzela saizi na vhuimo hao ; zwi amba uri a thoma na u guma vhudzuloni ho teaho .
Zwiteṅwa zwiṱuku zwiraru ndi zwiteṅwa zwa muvhigo une wa khou tea u ṅwalwa Khabinethe zwi tshi yelana na , ndi ḓo topola :
Olani tshifanyiso ni tshi sumbedza muthihi wa hei milayo .
Ro vha vhudzisa vhoṱhe , ri khou ṱoḓa ngeletshedzo , kha vhone ri khou ṱoḓa zwithu zwivhili .
U imba na u ita nyito .
Maraga wa mapfura a ndeme Afrika Tshipembe u na khethekanyo khulwane mbili :
U tsisesa demokirasi nga u kovhana mafhungo na u galatsha zwitshavha kha u dzhenelela kha maitele a zwa u khetha .
Kha sia ḽa midavhi ya nnyi na nnyi i kovhanywaho na kiḽabu dza mitambo , vhathu vhahulwane vha shumaho nga masiari vha nga kona u tamba mitambo vhusiku , zwo ralo na vhone vha a tea u wana mavhone .
Dzirenke na zwikhau zwi nga nḓila i tevhelaho :
U tshimbidza zwa tshumiso ya mawanwa a zwa u ṱola ha nga ngomu na ha nga nnḓa na makumedzwa a SCOPA nga ngomu kha muhasho .
U engedzedza kha izwi , u bviswa ha malaṱwa u itela u vhulunga bogisi ndi maitele a re na khovhakhombo khulwane kha vhashumi vha malaṱwa .
Mashango a Afrika nga u pfufhifhadza o shela mulenzhe na u ita tshiṱhavhelo zwihulu u itela mbofholowo yashu .
Ṱhaluso ya tsireledzo dza zwiḽiwa na u sa tsireledzwa ha zwiḽiwa yo angalala .
Khothe i re afho fhasi yo pfa nga ha vhuṱanzi nga mulomo kha mbudziso hune khamusi muhweleli a nga vha o vha a tshi ḓivha kana a vha vhuṱanzi vhu pfadzaho ha u humbulela uri bulasi yo vha tshishumiswa tsha mulandu .
U shumisa tshishumiswa tsha vhulimi zwatsho u itela u phaḓaladza manyoro zwi anzela u vha thasululo yo tshipesaho nga maanḓa .
Geḓela a dzo ngo tea u ḓadziwa u swika nga mulomo , kha vha shele fhedzi eneo maḓi o linganaho .
U nanga uhu hu hone kha zwipikwa zwifhio na zwifhio zwo nangwaho afho nṱha .
Nḓila idzi dzoṱhe dza u khwaṱhisa vhudziki , nga maanḓa idzo dzine dza bveledza maanḓa adzo u bva kha kuhumbulele kwa mutambi kwa uri vhaṅwe vhathu vha nga nyanyuwa hani , dzi shuma nga kha vhudavhidzani ha vhathu kha vhutshilo ha ḓuvha na ḓuvha .
Zwi thusa masipala u topola ṱhoḓea kha sekithara dzo fhambanaho , dzi ngaho maḓi , mutakalo , zwiendedzi , tshitshavha , na tsireledzo , na uri vha nga fhindula hani nga nḓila ya u konanya .
Ha pfaniwa uri a no ḓo kundwa u tea u pfuluwa khunzikhunzini ya mulambo .
Thimu dza tshakatshaka dzi ḓo rumelwa uri dzi phule nḓila dza lushaka lugede lwa vhalwadze dzi no ḓisa thuso kha masia oṱhe a ndondolo .
Muṱangano wa vhuvhili , wa ndivho yeneyo , wo vhetshelwa u ḓo vha hone nga Musumbuluwo , wa dzi 15 Fulwi 2015 .
Arali ni na ṱhanḓavhudzo ya mushumo ya zwino na pulane ya mashumele , a zwi konḓi u ṱhaphudza .
Hu dovha hafhu ha vha ngoho uri tshivhalo tsha vhathu tshi a engedzea , mveledziso ya matshilisano , thekhinoḽodzhi na mveledziso ya vhugevhenga zwi tou vha fhedzi zwiṅwe zwa zwithu zwa nga nnḓa zwe zwa shela mulenzhe kha tsheo kha fhungo iḽi .
Nga u tou angaredza , tshiimo tsha ndaulo ya malaṱwa a zwa ndondolamutakalo Afrika Tshipembe a si tshavhuḓi .
3.40 Iṅwe thaidzo ya ṱhalutshedzo i kha Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi hune ha vha na vhukonḓi ha u ṱalusa uri naa zwavhukuma " muloi " ndi nnyi , zwihulusa kha nyimele ine ha vha na u pomokwa na u lwa na muloi .
U vha na vhushaka ha u shumisana vhu pfadzaho na vha midia zwi ḓo vhuedza .
TSAINO YA MUHUMBELI/ MUTHU ANE A KHOU HUMBELELA MUṄWE REKHODO
vha mubebi wa malofhani wa ṅwana nahone vha vhone muṱunḓi na muunḓi , a vha swi sumbedzise zwauri vhono wana vhaṅwe vha bebi uri vha badele masheleni a unḓa
Khwiniso idzi dzi khou tou engedza kha dze dza vha dzi hone dza u shuma,kushumele na ndaulo ya u shumiswa na vhulangi ha Mulayo wa Sectional Titles , wa 1986 ( Mulayo 95 wa 1986 ) .
Vhone na ṅwana vha tea u vha vha tshi dzula Afurika Tshipembe .
Vhadzheneli vha thengophikhisano vhane vha ita mbilo zwi tshi elana na mikovhe ya vhuṋe vha fanela u ḓadza Mulevho wa Thengophikhisano magumoni a fomo iyi .
Tshifhinga tsho fhiraho : Ri shumisa mapfanisi a ṋefhungo kha u sumbedza zwifhinga .
Tshifanyiso tshi sumbedza tshitendeledzi ( zwithu zwi no bvelela zwi tshi tou tevhekana nga ngona ) .
Zwenezwo zwi ḓisa muhumbulo wa uri mavhiḓa ane a vha hone zwazwino ha ngo eḓana , hune ha vha na zwikhala zwo eḓanaho vhukati haho kha themo ya vhukati na uri mavhiḓa ayo a khou londolwa zwavhuḓi nga Masipala .
10.2 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhathu vho malanaho uri vha ye vha redzhisiṱare mbingano dzavho dza sialala kha ofisi dza Muhasho wa Muno nga murahu ha tshifhinga tsha miṅwedzi miraru musi vha tshi kha ḓi bva u malana .
Zwibveledzwa na zwibviswa zwi ḓo ṱolwa kotara iṅwe na iṅwe .
Mbekanyamushumo ya thikhedzo ya matshilisano ya Muvhuso wa Afrika Tshipembe yo fhaṱwa kha fhulufhelo ḽo dziaho ḽa uri thikhedzo ya tsireledzo ya matshilisano ndi pfanelo ya vhathu ya mutheo na uri ndi ya ndeme kha u vhuedzedza tshirunzi kha vhadzulapo vhaḽo .
Tevhedzani milayo , ni vhe na vhuṱanzi uri na vhaṅwe vha ita ngauralo .
Mulayo u langa musi themendelo kha mafhungo a siviḽi a tshi thoma u tshimbila u fana na kha Mulayo wa Matshimbidzele a Vhugevhenga wa 1977 , u dovha wa sumbedza mutevhe wo pimiwaho wa vhutshinyi ha zwa vhudzekani .
Bono , Ndivhotiwa , Zwiṱirathedzhi , Thandela ya IDP
Zwino arali u vhaisala he vha hu ṱalutshedza hune ra tendelana naho nahone he ra hu pfa hu tshi ambiwa nga vhathu vhanzhi , hu huhulwane , zwi tou vha khagala uri ndiliso na mbueledzo zwi tea u vha tshipiḓa tsha ezwi .
Tshigwada tsha matshilisano tsha vundu , Khabinethe na komiti dza thekhinikhala dzo nyeṱulelwa .
Hu na kutshimbidzele kwo fhambanaho kune kwa tevhelwa kha u shuma thandela .
Muḓivhimakone wa CBP u ḓo vha na mushumo muhulwane vhukuma kha u phethiwa ha tshitendeledzi tshoṱhe tsha CBP hu tshi katelwa na maga a ndugiselo , u pfumbudza , u ṱumanya CBP na IDP , na M&E .
Kha mvelelo , hu itwa ndaela i tevhelaho :
Fhethu ha mbambadzo ha muṋetshedzi wa tshumelo , ngamaanḓa vhukoni , u tevhedza na zwivhumbeo dza mbadelo dza vhukoni ha vhaṋetshedzi vha tshumelo .
U khwinisa tshenzhemo ya vhashumisi vhane vha shumisa tshumelo dza maongelo a tshiṱiriki .
Hu na u ḓisola , ndi wana uri u tsela fhasi ha lutamo lwa muhweleli wa vhuvhili kha bulasi a zwi pfuki ndingo dzo ḓivhadzwaho kha Bannga ya Lushaka ya Vhukati .
Madalo na u vha vhona
2 . Musi thimu ya Ndangulo ya Onkholodzhi yo no wana pulane ya dzilafho u bva kha dokotela wavho , ri ḓo rekhoda zwidodombedzwa , mafhungo nga ha vhulwadze na dzilafho ḽo dzinginywaho .
Khaedu khulwane ḓo livhanaho na mimasipala yoṱhe ndi ṋetshedzo ya muḓagasi kha vhupo ha mikhukhuni na vhu shayaho .
Vhone vhaṋe vha nga vha vho kavhiwa kana vha tshi khou londota vhaṅwe vho kavhiwa na u lwala .
Madungo a vhuendedzi ha nnyi na nnyi ( zwiṱitshi na magondomaṱhaḓulani ) zwa khorido idzi dzi re na vhanameli vhanzhi a ḓo tikedzwa nga tshumelo dza vhuḽedzani ha vhanameli dzi no itwa nga mabisi kana thekhisi .
Zwikolo zwo ḓiimisaho zwi no ḓo " nangiwa " ndi zwine zwa ḓo ita khumbelo na u ḓiṅwalisa kha u dzhenelela kha MLṄṄ kha Gireidi 3 kana Gireidi 6 vha tshi itela u tsireledza tshelede ine vha fhiwa nga muvhuso
Khoro i tea u sedza uri IDP i a topola zwithu ( thaidzo ) dzine dza kwama fhethu u swikelela hune zwiṱirathedzhi na thandela zwa ḓo shela mulenzhe kha u fhindula thaidzo idzi .
Tshikwama itshi tshi ḓo vanganya zwishumiswa u bva kha gwama ḽa mithelo ya mavunḓu na ndambedzo u bva kha sekhithara ya phuraivethe na zwiimiswa zwa mveledziso .
Nga u topola sekhithara ya phuraivethe , mabindu a matshilisano na mabindu a si a fomaḽa a vhambadzaho kha mimasipala sa nzhini dza nyaluwo ya ikonomi , muvhuso u khou ombedzela ndeme ya ikonomi dzapo u itela nyaluwo ya ikonomi .
Tsumbakushumele dza ndeme Avho vha re na vhuḓifhinduleli ha u ita mishumo
Naa muthu a nga pfukisela vhulwadze musi a sa khou lwala ?
Arali ha nga vha na muthu ane a ḓo sendela tsini na dayari yawe vha ḓo vhona ṋayo dzawe kha fuḽauru .
Nnḓu dza ṱhanganyelo ya 200 dzo ṋetshedzwa mazhakanḓila a nndwa .
Vhukati ha vhupo ho sedzwaho mafheleloni aneo , ndima iyi i topola u khwinisea ha nyimele dza muhanga wa mabindu , u vhulunga huhulwane , u gonya ha u shela mulenzhe kha ha zwivhambadzwaseli kha nyaluwo na u khwaṱhisa ndingedzo dza u lwa na tshanduko ya kilima .
Mabindu maṱuku o pikwaho ha ngo tea u dzhena kha vhuleme nga milayo iyi .
Ngauralo , roṱhe ri fanela u thudzela kule mafhungo a si na vhuṱanzi na tshimbevha tshi xedzaho vhathu nga ha khaelo ra nanga vhutshilo nga u haelwa .
Ho thomiwa saithi mbili dza u ita ndingo dza muhayelo wa AIDS .
Vhagudi vhe vhavhili vha lwa sa masekwa kana sa mikukulume
Miraḓo ya CC a i kombetshedzei u shela mulenzhe kha kulangele kwa bindu .
Zwa zwino nga 2009 , ri kha vhuimo ha vhuraru kha ḽifhasi u ya nga vhuimeli ha vhafumakadzi .
Musi ri tshi thoma nga u ḓifunga kha zwa ndugiselo dzashu , a ro ngo dzhiela fhasi u vhilaela uho fhedzi ra khwaṱhisedza uri a ri thithiswi ra dzula ro sedza ro khwaṱha .
Khwiṋiso ya phimo dza mbebo nga ṅwambo wa thekhiniki idzi dzi a fhambana vhukuma naho zwo ralo , nahone maga aya a tea u dzhielwa nṱha fhedzi musi zwifuwo zwi tshi khou shaya pfufhi .
Thannge ḽi na buli ḽa u thivhela u ḓala ḽa tevhuwa .
Mbekanyamaitele ya tshikolo i fanela u sedzuluswa sa mafhungo a zwa saintsi a thoma u wanala , hu tshi katelwa ngeletshedzo u bva kha vha maanḓalanga vha pfunzo kana mutakalo a vundu kana lushaka .
U vusuluswa ha Mulayo wa Nyaluwo ya Afurika na Tshikhala phanḓa ha Khubvumedzi 2015 na vhuḓikumedzeli ha u tikedza vhurangeli ha mulalo ho rangwaho phanḓa nga maAfurika ndu vhuṅwe ha mawanwa a ndeme a Samithi ya Vharangaphanḓa vha United States-Afurika yo farelwaho United States mahoḽa .
U pfesesa vhuḓifhinduleli
U dzudzanya u dzhenisa mushumoni na thikhedzo kha matshudeni kha maitele a u dzhenisa mushumoni .
Zwi tshi elana na izwi , tshanduko ya tshifhinga kha u ḓadza poswo zwi ḓo thomiwa ngazwo u itela uri Koporasi i vhone uri hu na vhuhulu ha mushumo u konḓeleleaho tshifhinga tshoṱhe .
Tshomedzo iyi vhumba tshipiḓa tshihulwanesa tsha giridi ya zwa muḓagasi .
Fhedzi-ha , u anda uhu , ho itiswa ngauri Muhasho wo shandula murekanyo wa u anganya u salela murahu ha u lugisa zwithu .
U shandukiswa ha sekhithara iyi zwi ḓo thusa Muvhuso u tandulula khaedu dza u hwelela mulandu dze dzikhothe dza dzi ṱahisa lwo vhalaho , nga maanḓa kha mafhungo a zwa ndayotewa na hune tsheo dzi sa imi na muvhuso dza vha dzo ṋewa .
Mbilahelo dzi tea u itwa nga tshifhinga tsha mushumo , vhukati ha 08h00 na 16h30 .
Zwiṅwe hafhu , vhubindudzi thwii vhu tevhekanaho kha mveledziso ya dzingu vhu kati :
I ṋea phindulo kha Komiti ya Ofisi ya Muphuresidennde ya nga ha u Sedzulusa Zwiimiswa zwa Muvhuso na u bveledzisa kushumele ku re khagala , vhuḓifhinduleli na maitele a mavhusele kwae kha miraḓo yoṱhe ya muvhuso .
Zwiṅwe hafhu , vhathu vha si gathi vha tea u enda kha firiwei , firiwei dzi ḓo vha dzo vhofholowaho u itela vhuendi ha nnyi na nnyi na vhuendi ha ṱhundu .
Vha tea u ṱhaḓula kha mveledziso ya pulane dza kushumele dzi bvaho kha zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi na u davhidzana na Muvhuso wapo malugana na nḓisedzo ya tshumelo .
Tshikwama tsha NML tshi ḓo tanganedza masheleni u bva kha mbuelo ya muthelo ya u angaredza na kha mbadelo ya sipeshala ya vhathu vhane vha hola u fhirisa tshikalo tsho vhewaho na vhatholi vhavho .
Hu nga vha u vhaisa muthu kha muvhili kana muhumbuloni wawe .
Ro sika ikonomi ine ya vha i re khagala tshoṱhe nahone i swikeleleaho nga tshifhinga tshithihi tsha musi ri tshi khou khwinisa zwivhumbeo zwa ndagulo yashu .
U ṋetshedza mihumbulo ya milayo , hu tshi katelwa na mihumbulo ya milayo nga khumbelo yo ṱanganedzwaho u ya nga Mulayo wa u Alusa Tswikelelo kha Mafhungo nga Mafhungo o farwaho nga muhasho .
THASIKI 2 U topola vhathu vha re zwiko zwa ndeme na vhaṋetshedzatshumelo
U dzudzanya kutshimbidzele kwa u pulana ;
Vho shuma vha sa neti vha tshi itela u khwinifhadza shango ḽashu .
u tshimbidza mawanwa
Khethululo yo thoma na u pembelela vhurangaphanḓa ha vhatshena ngeno i tshi khou thoma u tsitsela vharema fhasi .
Mihasho yo vhalaho yo ṱana thandela dzayo ngeno miṅwe yo vha i tshi khou ya ita ṋetshedzo ya thandela dzavho nga u shumisa PowePoint .
U khwiṋiswa ha maga na milayo iyi
Mafheloni , nzudzanyo dza zwa ḽaisentsi dzi tea u fana , u tendela vhashumi u ṋetshedza mishumo ya zwa u gembula yo khetheaho na u vhea milayo nga ha nḓila ine vha ṋetshedza mishumo ya u gembula yo tiwaho .
2 . Samithi ya Vharangaphanḓa vha Mashango na Mivhuso
Khumbelo yavho i ḓo shumiwa nayo zwenzwo .
Lavhelesani zwifanyiso ni ambe ngazwo .
Arali vha tshi ṱoḓa maṅwe mafhungo , vha humbelwa uri vha kwame :
Mbadelo dzi tendelwa kha zwiko zwa masheleni musi zwo ṱaluswa kha tshifhinga tsha zwino nahone dzi pfukiselwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka kana tsha Vundu musi ndaka ya ndeme i tshi dzudzanywa , na masheleni a elanaho na ayo a tshi wanala .
Khumbelo yavho ya u humiselwa murahu i fanela u itwa kha tshifhinga tshi sa fhiri miṅwedzi miraru nga murahu ha ḓuvha ḽa u ḓivhadza nga ha thuthiswa ha goloi yavho kha MEC wa vundu ḽe goloi yavho ya ṅwaliswa khaḽo .
Ndi vho ḓivha nga tshaka dzo fhambanamaho dza miṱa .
Khumbelo yavho i nga ṋetshedzwa lwa tshifhinga tshi sa fhiri miṋwaha miṱanu .
Mafhungo haya a dzulela u ambwa nga hao thwii na tshiṱafu , vhe vha vha vha tshi dzulela u vhonwa mulandu wa u lenga kana u rangisa phanḓa khumbelo dza vhaṅwe vha vhathu nga nṱhani ha zwiṅwe khamusi hu tshi nga vha zwa politiki kana vha tshi khou tou dzhia sia vhone vhaṋe .
Themamveledziso yashu ya mutakalo wa nnyi na nnyi i na maimo o vhalaho , kha vhuḓifhinduleli ha u lavhelesa na kha u fhindula nyimele dza shishi .
' vha songo tou zwi dzhielesa nṱha ... '
Ḽikumedzwa li khou tou itela fhedzi khuwelelo ya uri hu vhe na ṱhoḓisiso kha khonadzeo dza u shumisa vhukando uho ha ndeme .
Nga tshifhinga tshetsho tshithihi , murafho muswa u tea u guda nga ha na u itwa ha zwithu lwavhuḓi vho sedza mutsiko muhulu une wa khou engedzedzea kha zwiko zwa mupo .
Kha ri humele mushumoni .
U tendela vhakolodiwa vhane vha vha na mbilo dzi songo dzudzanywa vha ita khumbelo ya vhuwatshiṱoko zwi nga vha nga u timatima na tshilengo na u ḓisa muṅwe muhwalo kha khothe , hu tshi katelwa khonadzeo ya u pfa vhuṱanzi ha orala .
Hu khou lavhelelwa uri dziphurofeshinala idzo lwo engedzeaho vha ḓo thoma u shumisa lushaka lwa maṅwalo u itela u wana mafhungo ane vha khu ṱoḓa .
Miṅwedzi miṱanu yo fhiraho ro kona u ṱanganedza dzi tshanduko fhedziha ra kona u bvelaphanḓa na sisteme ya muvhuso hafhu ri isa ndivhuwo dzashu kha sisteme ya ndayotewa , tshumisano ya miraḓo ya khorondangi - ya kale na miswa - na u khwaṱhisa tshanḓa ha vhalangi vhashu vha sekhithara ya tshi tshavha .
Mavhili kha mashango a BRICS , ane a vha China na India , ndi maṅwe a ane a vha vhafarakani vha mbambadzo vhahulwane vha vundu .
Kha nzulele ye ya bulwa afho nṱha , ho topolwa tshanduko khulwane dzi tevhelaho dza mbekanyamaitele :
U ya kha u khunyeledza tshiṱirathedzhi , zwa zwino ri khou dzhia kuitele kwa vhukwamani ha lushaka kwo ṱanḓavhuwaho .
Musi tshiedziswa tsha Sweden tsho sedza kha u fhungudza ṱhoḓea ya u rengisa muvhili , tshiedziswa tsha UK tshi ombedzela u fhungudza u shumiswa hu si havhuḓi nga muthu wa vhuraru
Nga mulandu wa idzi phetheni , u ongolowa ha ikonomi ya zwino kha mashango o bvelelaho hu vhea mashango ane a khou bvelela khomboni khulwane .
U ṱanganedza tsumbathengo u bva kha zhendedzi ḽa zwa u tshimbila , u dzi khwaṱhisedza u itela vhungoho hadzo na u dzi rumela ofisini khulwane uri dzi badelwe .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala,1998 u ṋetshedza uri khoro i nga rumela miṅwe mishumo na maanḓa kha komiti ya wadi ( Khethekanyo 74 ( b ) .
Heyi ṱhahelelo i tea u lulamiswa .
6.4.1 Kha ḓivhazwakale , Vharangaphanḓa vha Sialala vho vha vhe na nḓila dzavho dza u tandulula khanedzano dze dza vha dzi tshi khou dhuma zwavhuḓi kha zwitshavha zwa mahayani .
I sumbedza nyimele ya ikonomi na mahumbulelwa ane a vha tsendeko kha mugaganyagwama wa ṅwaha u tevhelaho , khathihi na mutheo une mugaganyagwama wa tea u dzudzanywa ngawo .
Musi yo imiselwa nṱha tsini na tshidulo tsha Muofisiri , i sumbedza uri Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka yo dzula lwa tshiofisi .
U shumiswa ha maano aya hu ḓo shela mulenzhe kha mveledziso ya ikonomi yapo na ya vundu nga u khwinisa tswikelelo ya vhuendi ha nnyi na nnyi .
Ni tshi funa ni nga nnamela .
Nyimele i bvelaho phanḓa na musaukanyi wa saithi izwi shuma fhedzi kha vhuendi ha nnyi na nnyi .
vho wanwa mulandu wa u sa ḓifara zwavhuḓi , nga nnḓani ha musi vho holefhala lo kalulaho kana vho vhulawa .
Vho Nkosi vha pfa uri vhadzulapo vha muḓana uyu a vha humbuleli muṅwe muthu nahone a vha na ndavha navho na muṱa wavho ngauri vha khou vha dina nga u sa vala phaiphi .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha zwipiḓa zwoṱhe zwa mutakalo wa muhumbulo .
Nga SoNA nga Luhuhi 2019 , ndo amba nga mishumo yo dzhaesaho miṱanu mihulwane ya tshifhinga tshenetsho , ine zwihulwane ho vha hu ṱhoḓea ya u khwaṱhisedza vhukoni ha Shango kha u tandulula ṱhoḓea dza vhathu .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Tsireledzo ya Dimokirasi kha Zwiito zwa Vhutherorisi na zwiṅwe zwi Elanaho Nazwo wa ṅwaha wa 2022 kha Phalamenndeni u itela uri hu haseledzwe nga hawo .
Ndi tshi nga tou zwivhea nga nḓila ye tshigwada tsha vha gudisa vha Yunivesithi ya Stellenbosch tshe tsha vha tsho rangwa phanḓa nga muphurofesa vho-Servaas van der Berg vha zwi vheisa ngayo :
Izwi zwi ḓo engedza vhushaka na nyanḓano vhukati ha mashango mavhili o dzulelanaho tsini .
Vha a dovha hafhu vha tendelwa u vha na muthu muṅwe na muṅwe we vha tou ḓinangela u vha tikedza musi vha tshi thoma u dzhia tshitatamennde tshavho,kana kha maitele a ṱhoḓisiso oṱhe .
Zwi ḓo shuma na kha tshumelo ya vhuendi ha tshitshavha .
Kha muvhigo vhaḓivhi vha ḓo imelela tshikoro na u ṱalutshedza , nga ṱhumo , kha tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe , mushumo u ḓiṱalusa we wa itwa u bula zwiko zwa mafhungo na maṅwalo o shumiswaho .
Na u fulufhela u sika ikonomi dzo khwaṱhaho nga ngoho dzine dza sa ḓo thola fhedzi vhashumi vhashu ṋamusi , fhedzi vhana vhavho na vhaḓuhulu vhavho .
GEMS iḓo badelela mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi wo randelwaho u ya nga ha nyendedzi dza kiḽinikhala dza Tshikimu .
Vhutsila ha u Ita vhu ṱuṱula muhumbulo , vhu alusa vhushaka na u fhaṱa vhuḓifulufheli na u ḓilanga ha ene muṋe .
Prestige Hotels ndi vhone vhalambedzi vhahulwane vhane vha dovha vha langa hodela Afrika Tshipembe na Far East .
Fhedzi kanzhi dzi thivhela u thetshelesa na u dzhiela vhaṅwe maanḓa .
Hezwi zwi shandukisa ndivhanele ya okosidzheni na gesepfuḓi kha tsikila dzoṱhe dza muvhili , hu tshi katela maluvhi , hune anoxia i si nnzhi ya vhanga u dzidzivhala .
Ndingedzo dzi tea u itwa uri vhanna na vhafumakadzi vhoṱhe vha imelelwe kha dzithimu idzi .
Maitele a thekhinikhaḽa a nḓilani u itela u a ṱhaṱhuvha , ha ḓo ri musi mushumo wo fhela , ha ḓo ṋetshedzwa nḓila dzo fhambanaho dzine dza nga shumiswa u tandulula khaedu dza zwino .
Khwiniso yo dzinginywaho a yo ngo amba nga ha thikhedzo ya mulayo kha nḓila dza u vhiga masheleni .
Tengenedzani tshisagana tsha ṋawa kha ṱhoho ni ite mbambe ya u hwenya ni na khonani yaṋu .
Mbadelo ya diphosithi i nga itwa nga tshekhe yo themendelwaho nga bannga kana garaṱa ya khiredithi fhethu hune dza wanalea kha vha ḓise mivhigo ya muthu muṋwe na muṋwe ya zwa mutakalo na radiology .
Khaedu maelana na u vhiga ha ṅwaha dzi davhidzanwa nga kha maṅwalo a tshiofisi kha Vhaofisiri Vhahulwane vha Masheleni dza reriwa nga hadzo kha Foramu ya Dziakhauthenthe dza Masipala .
Hu si kale iḽa thambo ya vha yo no atha vhukuma .
Afrika Tshipembe ḽi ḓivhea sa ḽo pfumaho nga zwiko zwa mupo , ḽi ḓihudza nga zwithu zwi mangadzaho zwi tshilaho zwo fhambanaho zwine zwa ita 10% ya zwimela zwa ḽifhasi , 7% ya zwikokovhi zwa ḽifhasi , zwiṋoni na zwimami , 15% ya zwipuka zwa lwanzheni kha phendelashango , na lushaka luthihi lwoṱhe lwa maluvha kha mikano yaḽo .
Thevhekano nga mirole ya zwipikwa
2.6 . Khabinethe i khou dovha hafhu ya livhuwa Vho Dokotela Soon-Shion kha u ṱanganedza havho mvelaphanḓa ya Afrika Tshipembe kha zwa saintsi , zwikili , nḓivho na tshenzhemo zwa vhathu , nḓadzo khathihi na lutamo lwa u bveledza khaelo dza murafho wa vhuvhili u itela u fhelisa tshaka dza vhulwadze ha tshitzhili tsha corona dzine dza nga ita uri khaelo dzi re hone dzi shume zwiṱuku .
Kha sia ḽa mutakalo , ro sedza malwadze o fhambanaho ane vhafumakadzi vha nga a ṅwala musi vhuimana hu tshi kha ḓi tou thoma .
Na uri ro vha na vhaṋetshedzi vhanzhi , ro vha na murengelano munzhi wa saizi ṱhukhu .
3.4 . Musi zwipiḓa zwinzhi zwa shango zwo wana mvula ye ya vha i tshi khou ṱoḓeyesa na kuḓalele kwa madamu ku tshi khou sumbedza u khwinisea zwihulwane , na maṅwe o ḓala nga mulomo , gomelelo ḽine ḽa kha ḓi vha hone Kapa Vhukovhela ḽo kalula naho maano a u vhulunga maḓi a tshi khou shumisiwa .
Nḓisedzo i tilaho arali u engedzea ha mutengo ha ḓisa u engedzea huṱuku kha tshibviswa nga feme dzi re hone na u dzhena huṱuku kha nḓowetshumo nga feme ntswa .
Khontheina dzi tea u swaiwa nga nthihinthihi nga nḓila ine zwi re ngomu zwa nga kona u ṱaluswa zwi khagala .
- Mulayo kana mbekanyamaitele ya muthelo
U ela khohakhombo na u sa khwaṱhisedzwa zwi ṋetshedza fulufhelo ḽa uri hu ḓo dzula hu na khonadzeo ya thandela naho hu na u fhambana kha huṅwe u humbulela hu hulwane .
Ḽeveḽe dza nṱha dza u konḓelela amonia dzi nga swikelelwa nga u ḓowela tshivhalo tsha fhasi tsha ḽeṱhaḽa .
Nga murahu ha miṅwaha miṱanu : arali mokolodi o no vhuya a vhonwa mulandu wa vhuṅwe vhukhakhi .
Muhasho u ḓo pulana na u shuma nga nḓila i sa tambisi tshelede na i sa nyeṱhi u itela matshelo .
Kha sia ḽa dzitshaka , Khaphu ya Ḽifhasi yo khwiṋisa mbonalo hu si na u timatima nga maanḓa kha kusedzele kwa Afrika Tshipembe na vhukoni haḽo nḓisedzo na luvhilo lwaḽo lwa mveledziso .
Mufariwa o swa kha ḽiṱo ḽa tsha monde .
Khabinethe i dovha ya livhuwa mapholisa na miraḓo ya tshitshavha vhe vha thusa kha u vhuiswa ha Mongezi Phike o tsireledzea we a vha o dzhiiwa nga khani zwenezwino nga murahu ha musi khotsi awe vho dzhielwa goloi nga khani .
6.2 . Khoro ya Akhademi ya Saintsi ya Afrika Tshipembe :
Ri nga vhonisa ri na vhuḓikukumusi uri , u bva tshe muvhuso wa dimokirasi wa thoma , ri nga alusa hani mvelele na sialala u ya nga u fhambana hazwo , zwine zwa bviselwa khagala nga maṅwalwa o fhambanaho , mishumo ya vhutsila na mvelele .
I dovha hafhu ya ombedzela uri maitele a fhirisela na phaḓaladzo ya pfunzo a ya konḓa , a ṱoḓa u pulana hu bveledzaho na ndangulo , nḓila dza vhudavhidzani dzi re khagala na u fulufhedzea , na tshivhalo tshihulwane tsha u fhaṱa vhukoni .
233. U shuma ha mulayo wa dzitshaka
Hu na ṱhanganedzo ya ndayotewa ya mulayo wa dzitshaka sa nḓowelo ya vhuṱhogwa kha sisiṱeme ya mulayo Afrika Tshipembe .
Nzudzanyo ya Tshiṱirathedzhi Zwipikwa zwa Tshiṱirathedzi zwa Muvhuso Muvhigo
U itela ndivho dza u sedza , milevho yoṱhe , nḓivhadzo dza muvhuso , nḓivhadzo nyangaredzi na nḓivhadzo dza bodo dzo anḓadzwaho dzo angaredzwa kha mbekanyo ya zwi re ngomu i tevhelaho ine ya vhumba tsumbamafhungo ya vhege nga vhege .
Thi humbuli uri ndaela iyo yo vha i na tshenzhemo .
4.52 Zwi khagala uri mbetshelo dza Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi dzi lwa na pfanelo dza vhathu u tou fana na vhathu vha Pagans na dziṅanga dza sialala , sa izwi avha vhathu vha tshi sumbedza uri vhuloi ndi tshipiḓa tsha vhurereli havho na lutendo lwavho lwa mvelele .
Ndi u ḓi ṱanganywa ha vhathu hu langwaho nga Ndayotewa .
Ṱhoḓea dzine mavhengele a mishonga na khemisi dza shango zwa tea u dzi swikelela a dzi fariwi lwo khetheaho kha izwi , naho hu na uri milayo nga u angaredza i nga kha ḓi shuma kha nyimele dzavho .
Vho humbela Vho Montana u humbula zwinzhi nga fhungo u itela u ḽi tandulula lu no fusha .
A vha faneli u vha na phemithi ya u rea , fhedzi ha , vha vhe na vhuṱanzi uri vha na pemithi ya tshiḽelisi ya vhuḓimvumvusi ( hu na mugumo wa bege nthihi ya zwiḽelisi ( bait ) zwine zwa nga hwaliwa nga ḓuvha ) kana tshiḽipi tsha tshiḽelisi tshe vha tshi renga .
Kha nyimele ya musi Muaphiḽi o ita aphiḽi yo lengaho , muaphiḽi u ḓo vhudzwa arali aphiḽi yawe yo tendiwa kana i songo tendiwa .
Mulayotewa u khagala hune wa amba uri pfanelo dza mvelele ndi tshiteṅwa tshine tsha tsireledzwa kha Mulayotewa .
Ri dzinginyi u thomiwa ha senthara dza zwibveledzwa tsha vhutsila na mvelele dzi ṋekedzaho khethekanyo nnzhi dza zwibveledzwa nga hune dza nga kona .
Heyi ndi ... ( kholomo khuhu khovhe khondo ) .
Milayo yoṱhe i fanela u shuma fhasi ha Mulayotewa .
Nga tshifhinga tsha u dzhena tshiduloni masipala wo vha utshi khou koloda tshelede I si na vhukono kha Maḓi a Sedibeng .
Mitambo ya ḓirama ya vhusiki : u bveledza ndivho na u alusa u vhona nga muhumbulo , tsumbo ' u posa bola ' khumbulelwa wo tou fombe kha saizi , tshivhumbeo na tshileme tsha bola
Eḽemennde i na khethekanyo nṋa khulwane hune ndangulo ya rekhodo ya vha na vhuḓifhinduleli ha u langa sisiṱeme ya nḓadzo yo pfumbiswaho u itela u tevhedzela mirandelo ya Tshumelo dza Dziakhaivi na Dzirekhodo .
Nḓisedzo ya Tshumelo ya Maḓi i shumana na u rengwa ha zwithu zwinzhi , mveledziso ya zwiko na nḓisedzo ya maḓi khathihi na mashumele na vhuṱhogomeli .
Muvhuso wa Afurika Tshipembe a u na thuso ya masheleni ine wa ṋetshedza maelana na lufu lwa mudzulapo wa Afurika Tshipembe o lovhelaho kha mashango a nnḓa .
Nḓivhadzo iṅwe na iṅwe nga nnḓani ha nḓivhadzo ya mulayo i tea u thoma u wana thendelo kha Vhaganḓisi vha Muvhuso , vhane vha ḓo hana u ṱanganedza kana u isa phanḓa na khanḓiso iṅwe na iṅwe .
Nga u ralo , mashango o fhambanaho a ḓo longa tshanḓa u ya nga zwiko zwao one ane na vhukoni .
6 ) Muimeleli Vho Rams Ramashia sa Mueletshedzi nga zwifhinga kha Minisiṱa o Farelaho kha Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo .
Nzudzanyo dza vundu ( Nzudzanyo dza Mveledziso ya Dzinnḓu kha Mavundu dza Miṅwaha minzhi ,
U ṋetshedzwa ha dzinnḓu hu fanela u ṱanganyisa khumbelo dza mutikedzelo , nyambedzano dza mulayo na nḓisedzo ya dzinnḓu kha paka nthihi , nga u thusa khasiṱama u swikelela tshumelo dzoṱhe hu si zwipiḓa na u vha zwipiḓa zwi songo ṱumanaho .
Hu ḓo vha ho itwa Nyito ya Vhuṱudzeṱudze arali ha bvelela tshifhio na tshifhio tsha hezwi zwiito :
Hu khou fhisesa hafha nga ngomu , zwo ralo ndi khou ya u humbela tshumisano .
Mivhuso ya miraḓo ya EU i ḓo khwiṋisa maga ane ya a shumisa kha zwiṱunḓwa u itela uri a elane na tsheo nahone i ḓo ṋea nyanḓadzo yo teaho kha maga o ṱanganedzwaho .
Tshitshavha tshashu ndi vhonnyi na uri vha tshila ngani ?
Ṱhulo dza milamboni dzi khomboni ?
wadi ine ya khou dzinginya thandela iyo ;
U engedzwa huṅwe na huṅwe hune ha itwa hu tshi tevhedzwa hei phara hu nga ṱanganedzwa fhedzi phanḓa ha musi ho vha na nyambedzano ya Buthano .
U itela u vhea iṱo kha vhaphaḓaladzi vha re fhethu na u vhona uri dzifiḽimu dzi a phaḓaladzwa hu tshi tevhedzwa mbetshelwa dza Mulayo , bodo yo thola vhalavhelesi vha u vhona u tevhedzwa .
1.9 u badelwa ha mbadelo dza zwa milayo musi dzi tshi ṱoḓiwa .
Ro vhona nzivhuluwo ya khwine kha ikonomi na nzivhuluwo yo khwaṱhaho yo ṱanḓavhuwaho ya ikonomi ya ḽifhasi .
Musi hugaledzwa ho khethekanywa nga zwipiḓa zwo sedzaho nga ngomu , zwiṱuku zwi re na tshivhalo , tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshi tshi ḓitika nga maanḓa nga zwiko zwo bveledzwaho nga ngomu .
Kha muṱa ure na mubebi muthihi , tshumisano i khou ṱoḓea kha Muhasho wa Vhulamukanyi u vhona uri vhabebi vha tshimbidza zwavhuḓi vhuḓifhinduleli havho ha masheleni kha vhana vhavho .
Vhudavhidzani vhu na zwiteṅwa zwinzhi zwi ngaho sa u amba , u ṅwala , u ambedzana na u thetshelesana .
Mbambadzelannḓa dzashu kha dzhango dzi khou engedzea ṅwaha muṅwe na muṅwe , zwazwino dzi kha 28,5% u bva kha 22,6% ya 2002 .
Kudzulele tshitshavhani nga u tou angaredza ( zwitatisitiki zwi sa dini na zwa kale zwa u anzela u itea )
Ṱhumetshedzo dzo ṋetshedzwaho ndi u pfuluwa nga u angaredza ho lavhelelwaho nga kharikhuḽamu ntswa .
Arali zwi tshi konadzea , maṅwalo a fanela u ḓisendeka kha tshenzhelo ya vhuṋe na u vha a vhukuma , u fhirisa u sa londa na u fhaṱa hu si ha vhukuma .
Vhuḓikumedzeli kha zwa polotiki nga u angaredza kha zwa ndondolo na , hune zwa konadzea , zwi khwinisa vhimo hune ra hone zwino ha mukovho wa zwiko u itela u fhungudza vhushai , thikhedzo ya mveledziso , na mphomali , zwi sumba zwo khwaṱha .
Khabinethe i khou rumela maipfi ayo a u fhululedza na u tamela mashudu kha :
Mvuvhano iyi , naho zwo ralo , yo thoma zwa u ita mvetomveto ya mbekanyamaitele ya nga ha U sa tsha shumisa Mabammbiri ḓoroboni u itela Muhasho .
Tshithu tshine tsha khou ṱavhiwa ngatsho ( mbeu kana thada ya tshimela ) ya lushaka lwonolwo i sa athu u vhuya ya ṱavhiwa Afrika Tshipembe lwa tshifhnga tshi fhiraho ṅwaha .
Ri tenda uri u tumbulwa ha zwa saintifiki ntswa u bva kha ndavhelelo i sa tshinyi mupo yashu bayodaivesithi yashu ndi ngoho ya vhukuma .
Vhone na muṱa wavho vho dzhia tsheo dza zwa poḽotiki he tshiṅwe tshifhinga vha vha vha tshi ṱuṱuwedzwa nga ndingedzo dza u tinya khakhathi na vhushai sa zwe vha ḓi ṱuṱuwedzwa na nga kuhumbulele .
1 . Thendelano dza Masiamanzhi dza U shumisa Maga a Elanaho na Mulangano wa Muthelo u Thivhela Ndozwo ya Mutheo na Tshanduko ya U bundula ( BEPS MLI )
Khomishini ya Mulayo ya Afrika Tshipembe na muhasho vho kwama lwa u vhudzisa vhathu vha zwi takalelaho hu tshi katelwa na vhoramilayo , vhaṅwali vha dziakhaunthu na nḓowetshumo ya ndindakhombo .
Ri khou shuma u itela u khwinisa reithi ya u bvelela kha vhugevhenga ha u tshutshiswa na u ṱoḓisisa . , na u khwaṱhisedza vhupfumbudzi ha khwine na ha phurofeshinala kha sisiteme yoṱhe ya vhulamukanyi ha zwa vhugevhenga .
Fhedzi , tshiṱuṱuwedzi tsha uri vhathu vha mahayani vha dzhie vhulimisi sa phurofesheni ndi tshiṱuku .
Mbekanyamushumo ya ṱhaḓulo , ye ya ḓivhadziwa nga Lara 2006 , i khou thoma u shuma nga kha Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi vha tshi khou shumisana na Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe na Vhufaragwama ha Lushaka .
Kha vhaṅwe vhathu , u shuma nga khomphyutha hu nga vhanga mutsiko wa mushumoni .
Uri mpimo ya maṱhakheni kha dzibazari yo bvisiwa nahone zwo ḓo davhidzanwa zwavhuḓi na matshudeni .
Nga nnḓani ha musi ho itwa mbetshelwa ya athikili iyi , a hu tsha ḓovha na maṅwe maitele a tshiofisi ane a ḓo shuma zwi tshi elana na thendelo ya u hwala thundu na khumbelo iṅwe na iṅwe ye ya ṱanganedzwa nga maanḓalanga a vhukoni a vhuvhili .
Naho hu na zwivhuya na zwivhi zwinzhi kha inthanethe ri nga si humbulele ḽifhasi ḽashu ḽi si na tshiko tshihulwane tsha mafhungo a ḽifhasi tsini na riṋe .
Zwinwiwa zwi re na tshikalo tsha aḽikhoholo tsha fhasi ha phimo iyi zwi nga rengiswa vho vhofholowa fhethu huṅwe na huṅwe ha thengiso , vha si na ḽaisentsi .
4.1.2 Kha maiteke a u ṋewa ṱhanziela , kusedzele kwa uri Ndayotewa ya u fhedzisela yo kundelwa u thoma khothe dza sialala ( u ya ngs ha
U bvisela vhuḓipfi hawe khagala nga ha ḽiṅwalo na u ṋea mihumbulo ( zwo ntsinyusa ngauri ... ) .
Khabinethe i khoḓa maitele a ṱhanganelo na u fhindula ho itwaho nga muvhuso , mabindu na maAfrika Tshipembe zwao kha u thusa miṱa yo welwaho .
Nga ṅwambo wa tshifhinga phere dzi nga ṋewa sinario tshithihi kana zwivhili .
Maitele a khumbelo o ṱanḓavhuwesa kha vhagudiswa , vhadededzi na vhaofisiri , kha zwikolo zwa muvhuso na zwo ḓiimisaho .
1.8 . Khabinete i tikedza nga vhuḓalo Vhege ya Tsireledzo Dzibadani ya Yuno ( UN ) ine ya thoma nga dzi 6 u swika dzi 12 Shundunthule 2013 nga fhasi ha thero ya " Tsireledzo ya Vhaendangaṋayo " .
Ambani nga vhabvumbedzwa vhatsho .
Vho vha humbela uri vha vhe na dzangalelo kha vhathu vhane vha khou vha shumela nga u vha na vhuḓifari havhuḓi .
Dzhenisani kha zwifanyiso zwine zwa nga ni lwadza .
Khonadzeo ya uri u fhahewa hafhu hu nga itea , zwi bva kha phesenthe ya tshifhinga tshine khatsho gabelo na luvhilo lwa lutsingaḓanzhe zwa vha zwo lingana u fhahea matheriala o adziwaho .
Hu na mishumo ine muvhuso wa fanela u dzhenelela khayo u itela u konisa na u ṱuṱuwedza u thomiwa ha iyo thekhinoḽodzhi yo ṱanganelanaho .
Vha nga si wane COVID-19 kha khaelo ngauri a dzi na vairasi .
U fhungudzea kanzhi ndi nga ṅwambo wa khiredithi dzi songo avhelwaho .
Vha tendelwa fhedzi u ita khumbelo ya phemithi musi vha na pfanelo yo ṋetshedzwaho musi ho itwa thambo ya Gurannḓa ya Muvhuso .
Tshiedza tsha mveledziso ya muvhuso wapo tsho shumiswaho tshi ombedzela ṱhoḓea ya u vha khagala , vhuḓifhinduleli , vhukwamani , u tshimbidza vhudzheneleli ha muvhuso na tshumisano .
Hu vha na u sedzulusa mishumo ya haya u ho .
Ndi afhio malwadze o ḓoweleaho ane i tshi tshigwada tsha dzulela u tambudzwa ngao ?
Ndi kona u wana mafhungomatsivhudzi a tshi bva kha ḽiṅwalwa kana kha tshirendo .
18.1. Khabinethe yo ṱalutshedzwa nga ha mawanwa na themendelo dza Ṱhuṱhuwedzo na Ṱholo ya u Shuma ha Mbekanyamushumo ya zwa Matshilisano ya Dzinnḓu na pulane ya khwiniso , hu na kuvhonele kwa u fhelisa mavhekanyelwe a kudzulele nga muvhuso wa tshiṱalula nga u khwinisa madzulele a zwikolobulasi na u ṱanganyisa thandela dza zwa madzulo .
U bveledza Pulane ya Kutshimbidzele na mugaganyagwama malugana na kutshimbidzele kwa u pulana na u pfumbudza na masheleni a u sokou ṋetshedza ;
Mulayotibe u dzinginya tshanduko dzo fhambanaho .
Mbuno dza u tendelwa u sa badela mbadelo
Ndivho dza sesheni idzi dzo vha u nweledza , u sedzulusa na u vala mutevhe wa tshigwada .
Mulayo wo dzinginywaho u ḓo ita uri zwi vhe vhugevhenga u shumisa vharema sa vhone vhaṋe vha mabindu zwi si zwone na zwiṅwe zwivhumbeo zwa u manḓafhadza zwine zwa khou shumiswa nga nḓila yo khakheaho .
Vha katele na mabammbiri a vhukuma kana khophi yo anwaho ya zwi tevhelaho :
Hu ḓo iteani nga murahu ha vhupfiwa nga vhathu ?
Khothe yo dzhiela nṱha na u thithisea ha kuhumbulele kwavho zwo itwa nga zwikambi musi vha tshi ita vhugevhenga .
2.1 . Khabinethe yo vhaiswa nga lufu lu vhavhaho lwa muthu wa munna we a vhulahwa nga tshifhinga tsha migwalabo ya matshudeni vha Yunivesithi ya Wits fhaḽa Braamfontein , kha ḽa Johannesburg nga Ḽavhuraru , ḽa 10 Ṱhafamuhwe 2021 , ya dovha hafhu ya rumela maipfi ayo a ndiliso kha vha muṱa na dzikhonani dza mufu .
MPG vha nga si kone u khwaṱhisedza u ri tshirunzi tsha vhudavhidzani tsho vhulungea , kana a tshi na zwo khakheaho , vairasi , u hakiwa nḓilani kana u khakhiswa .
Zwino vha nga kona u fha muṅwe na muṅwe zwine a ṱoḓa kana a lila u swika ngafhi ?
Nngwe yo dzhena muḓini .
Ndi a kona u gavha bola .
Arali nangoho izwi zwo vha zwo tou ralo , zwi a mangadza uri ndi ngani ndingo dza kushumele kwa mupoti wa mulandu dzo ḓi dzula dzi mbuya , na uri ndi ngano o takulelwa nṱha .
Hu ḓo olwa tshifhaṱo tsha zwa vhubindudzi , tsho sedzaho kha u ṱanganya dzisaveyi dza Cadastral na u Ṅwaliswa ha Vhuṋe ha mbulungelo ya mafhungo .
1.3 Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe dza lushaka uri vha farane zwanḓa u itela u kunda heḽi samba , u hanedzana na maitele maṅwe na maṅwe a khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana , khathihi na u shumisana na mapholisa na sisiṱeme ya vhulamukanyi u itela uri vhapondi vha livhane na vhuhali ha mulayo .
Nga mulandu wa zwenezwo , a hu na nḓila dzo linganywaho dzine dza vha hone u thoma na u lambedza nga masheleni u bveledzulula .
Ro dovha hafhu ra ḓi kumedzela kha u khwinisa kutshimbidzele kwa thundu na u ṱanganyisa ikonomi nga kha nḓila ya nḓowetshumo ya u endedza ya Durban-Free State-Gauteng .
Muhasho u khou sedza dziṅwe khetho dza ndango ya vhatshinyi nnḓa ha dzhele u fhungudza mbadelo dza ndangulo ya vhatshinyi na u ṱuṱuwedza mbueledzo .
Vhana vha vho thoma u sa ya tshikoloni Vhathu a vho ngo funziwa u londa mutakalo wavho
U ya nga vhuṱanzi , ho shumiswa khudzaipfi nnzhi dza u fara nga tshanḓa kha zwifhinga zwo fhambanaho zwa vhusiku uho fhedzi a dzo ngo tou shuma zwavhuḓi .
Tshiimiswa ( khethekanyo )
U tea u kona u shuma nga madiso .
Vhadzulapo vha dzhenelaho zwi amba u kovhana maanḓalanga zwi tshi bva kha uri ndi mazhendedzi afhio a ndaulo ane a hwala maanḓa a vhusimamilayo .
Zwino ṅwalani tshiṱori tshine khatsho inwi na vha muhali .
U vhala tshiṱoko zwo ḓi sendeka kha ṱhuṱhuwedzo dza sumbe dze dza sumbedzwa kha ndima ya vhuvhili , zwo angaredzaho , mveledziso ya zwamatshilisano , poḽotiki na ikonomi , khathihi na dimokirasi na vhulanguli , mulalo na tsireledzo , mafhungo a vhaswa na vhafumakadzi , mvelele , khathihi na tshikhala tsha Afrika kha vhupo ha ḽifhasi .
U itela u vhona uri mbekanyamushumo dza mveledziso ndi dza maimo a nṱha , hu na ṱhoḓea ya u :
Muthu are na tshikolodo tsho no fhirelwaho nga tshifhinga , anga si kone u ṱalutshedza uri mbadelo ndi ya tshipiḓa tshiṅwe tsha tshikolodo .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho na Mudzulatshidulo ,
Khamphani i ḓo ṋetshedza tshumelo dza u angaredza na avho miraḓo ya tshitshavha vhane vho siiwa nnḓa kha tshumelo dza zwa masheleni uri na vhone vha kone u shela mulenzhe kha mafhungo a zwa ikonomi nga nḓila i pfalaho .
Vho Nebo vha lavhelesa kha maipfi vha pfa vho khakhelwa na zwenezwo .
Tshanduko ya kilima ndi tshiṅwe tsha khaedu khulwanesa dze tshitshavha tsha ḽifhasi tsha livhana nadzo .
Hedzi thandela khulwane dzi khou thusa kha NDP nga kha khonadzeo yadzo ya u alusa mveledziso ya ikonomi , u honolola zwikhala zwa ikonomi na u alusa zwa u sikiwa ha mishumo .
Kha vha ye kha zwipikwa zwa CBP vha zwi ṱumanye na dziṅwe phindulo dzi re kha fiḽipitshati .
Tshanduko dzi tevhelaho kha milayo dzi ḓo shumiswa u thoma zwino .
Vhunzhi ha mpfu hu vhangwa nga phirela ya HIV .
Ndeme ya tshitshavha tshapo kana sekhithara ya vhuraru ' kha u khwiṋisa mveledziso ndi u dzhielwa nṱha u mona na ḽifhasi .
Kha nyimele ine kiḽaente ya odithi ya sa vhe na mushumo wa odithi wa nga ngomu , muoditha wa nga nnḓa a nga vha na vhuḓifhinduleli ha u ita matshimbidzele a odithi , ane o vha a tshi anzela u itwa nga odithi ya nga ngomu .
Zwishumiswa izwo ndi zwa ndeme vhukuma kha vhufa ha lushaka lwashu , nga mannḓa vhufa ha mbofholowo yashu .
Zwenezwo a ri ḓivhi zwine mahoro oṱhe a humbula nga zwine tshiimo tsha ndugiselo dza dzikhetho tshavha .
Hezwi zwi amba uri ndondolo iṅwe na iṅwe ya maṋo ine ya badeliswa masheleni ane a fhira mutengo wa Tshikimu kana nnḓa ha sheduḽu ya mbuelo kana ya fhira gumofulu ḽo tiwaho nga ṅwaha nga muunḓiwa i ḓo badelwa nga muraḓo .
9.1.3 Kha vhuvha hayo ha mutheo , Nyendedzi ya PAIA ndi ya ndeme u itela u :
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
U laṱiwa ha malaṱwa hu nga vha na masiandoitwa a si avhuḓi kha vhupo na kha mutakalo wa tshitshavha , nga maanḓa kha nyimele dzine ha vha hu si na vhupulani havhuḓi , kana musi ḓaleḓale ḽi songo vhewa na u itiwa zwavhuḓi kana ḽi sa khou shumisiwa kana u londolwa zwavhuḓi .
Maṅwalwa aya a ri vhudza uri vhana vha tea u fhedza tshifhinga tshinzhi vha tshi khou ita mini ?
Khamphasi ntswa i ḓo konisa matshudeni vha Mpumalanga uri vha gude tsini na hayani na u bveledza zwinzhi zwa ikonomi zwi shumiswaho nga yunivesithi na vhathu vhayo .
Zwikalo zwa fhethu hune data ya tea u kuvhanganywa hone zwi nga fhambana .
U fhaṱiwa ha Damu ḽa De Hoop ho no bvela phanḓa nga maanḓa .
9 . Ndi lini hune Muḓisi wa mbilaelo a ḓo ḓivhadzwa nga ha tsheo ya Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
Mutengo wa u vha muraḓo
Hetshi ndi tshiṅwe tsha zwiitisi zwine zwa ita uri Batho Pele i dzule i hone kha muvhuso,u ḓivhadza maitele oṱhe ' u bva kha maitele a u pulana , zwipiḓa zwoṱhe zwa Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho , Ndangulo ya kushumele na Ndangulo ya u Lilisa na uri hu fanela u vha vhuṱanzi vhunzhi tshifhinga tshoṱhe musi mushumeli wa muvhuso a tshi ṱangana na mudzulapo .
Khonadzeo ya u nga shuma i ḓo engedzea arali vhugudisi ha vhadzulapo , kha kushumisele na ndondolo ya zwishumiswa , zwa tshimbila na mveledziso ya themamveledziso .
Vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe ha muvhuso vhu tea uvha na maanḓa a u dzudzanya , thivhela na u sumbedza vhathu vhane vha shuma khawo , na u kona u vhona uri vha khou shuma zwavhuḓi naa kha masia oṱhe a elanaho na mbetshelwa dza zwe vha tholelwa zwone .
Ndondolo i fanela u dzhiwa hu tshi katelwa mvelelo dza ndeme dzi no bva kha zwigwada zwe kale zwa vha zwo siwa nnḓa .
Kha vha rumele fomo yo ḓadzwaho kha Khoro ya Afrika Tshipembe ya Madzina a Fhethu Kha Muhasho wa Vhutsila ma Mvelelo Arts .
Ṋetshedzo ya ndaṱiso ya vhukuma , kha , i tou nga i khou shuma , u ya nga Baron , fhedzi nga fhasi ha milayo miṅwe .
Nḓivho nga u tou angaredza ya mishumo ya masipala , zwihulu mishumo ya wadi na ya komiti dza wadi
U fhindula mbudziso dza tshaka dzo fhambanaho dzi tshi bva kha tshibveledzwa tsho vhalwaho ( ho katelwa tshaka dza mbudziso dza maimo a nṱha . )
Muhasho wa Vhuendi ha Tshitshavha , Dzibada na Mishumo wa Muvhuso wa Vundu ḽa Gauteng u ramba Vhoradzithenda vha BEE sa vhakhakhululi vha ndozwo uri vha ḓo ṋetshedza tshumelo dza u dzudzanya mbilo ya ndingo na u bodolola zwiendedzi , uri vha rumele zwidodombedzwa zwa ndalukanyo na zwo swikelwaho na phurofaili kha Mulanguli wa zwa Mekhenikhala .
U topola na u saukanya masia a muthu , a tshigwada na a tshitshavha hu tshi khou ṱoḓwa phodzo .
Vhone na mufarisi wavho vha tendelwa u wana phemithi ya vhudzulapo ha tshoṱhe arali vho dzula Afurika Tshipembe ho sedzwa phemithi yavho ya mushumo lwa miṅwaha ine aiho fhasi ha miṱanu .
Vhanzhi a vha na muḓagasi na tshampungane .
Nga muhumbulo uyo wa ipfi , a thi humbula u vha ndo vha tshipiḓa tsha mulayo we wa ita uri u fara zwiṱhavhane izwo zwa ndeme zwi wanalaho zwo leluwa kha muṅwe na muṅwe fhasi ha nyimele dzo ḓoweleaho dza ḓuvha na ḓuvha .
Sa tsumbo , Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 , u sumbedza uri nḓila ya kuvhusele i ngaho zwa u bveledza Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ( zwo sumbedzwaho afho nṱha ) na Sisiṱeme dza Ndangulo ya Kushumele .
Khumbulelo dzi tevhelaho dzi dzhiiwa sa dzi re dzo teaho kha mbekanyamushumo ya tsireledzo ya zwiḽiwa .
Milandu ya sumbe ya u vhulaha , muthihi wa u ṱoḓa u vhulaha , na wa u tambudza lwa vhudzekani yo vulwa .
Zwiitisi zwo fhambanaho zwo sedzelwa phanḓa , u fana na u shaea ha vhukoni , u shaea ha vhuḓiimiseli ha zwa poḽotiki , u shaea ha zwiko , na u dzhenelela nga vhannḓa .
Fhedzi , phendelo nyangaredzi i sumba uri dzingu a ḽo ngo aluwa nga u ṱavhanya sa zwe zwa vha zwo lavhelelwa mathomoni .
Vhorakonṱiraka vha a kona u wana nyaluso ya zwikili zwa u langa mabindu ;
Kha nnḓu ine ya si vhe na tshikhala nga fhasi , ho no bveledzwa tshiedza tsho khetheaho tsha " khulunoni " .
Kha maṅwe masia , mureiwa a nga ṱanganedza phurophozaḽa i no nga i mulayoni nga nḓila iṅwe na iṅwe .
Vhunzhi ha vhurangeli ho bveledzwa zwa tshifhinga tshenetsho nahone ho vha vhu tshi lambedzwa nga masheleni nga sekhithara ya phuraivethe , hu na u dzhenelela nga masheleni zwiṱuku u bva kha maanḓalanga .
Vhaṅwe vhathu vha kwameaho vha katela madzangano a kwameaho na a re na dzangalelo u fana na vhabveledzi , vha maanḓalanga vhapo , na vhaṅwevho .
Muvhuso u khou shuma vhukuma u vhona uri huna ṋetshedzo ya maḓi manzhi kha vhupo ho fhambanaho ha shango ḽashu u tikedza nyaluwo ya ikonomi ngeno hu tshi khou engedzwa tswikelelo kha masipala i kundelwaho ya vhupo ha mahayani .
Dziṅwe ṋotshi dzi ita mini uri dzi kone u vhona arali dzi tshi takalela zwe ṋotshi ya ṱhalazwiḽiwa ya vhuya nazwo ?
U tevhedza ndaela dza u ola khosishumu .
6 . Ṅwana muṅwe na muṅwe , kana muthu o imelaho ṅwana , a nga ya khothe a ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo .
Tshiṅwe tshithu hafhu , ri na nyimele hei ya matshilele‒hune ri shumisa vhalwade vhashu kha u thivha mavhaka a musi hu na ṱhahelelo ya vhashumi kha u ita mishumo ya zwanḓa ye ya vha yo tea u itwa nga vhathu vho tou hiriwaho .
Zwibveledzwa na tshumelo dza mupo a si zwa mahala nahone zwi a swika hune zwa fhela .
Hezwi a zwi themendeli tshithu fhedzi zwi a thusa .
Helele ḽa muvhala na lutombo ḽi dzulela u vha na masiandaitwa sa tshiko tshihulwane tsha mbumbano idzi .
Zwisumbi zwa pfanelo dza poḽotiki na pfanelo dza vhadzulapo zwi vhea milandu yoṱhe kha sia ḽa dimokirasi .
PET yo thivhela maitele a songo tea a zwa muaro kha vhunzhi ha vhalwadze vha re na khentsa dzo fhambanaho , hu tshi katelwa khentsa ya mafhafhu , limfoma na khentsa ya mutsinga .
Puḽane ya u Dzhenisa Mushumoni i ḓo tshimbila u swika nga 2017 , huno i ḓo thusa kha nungo dza u fhelisa vhugevhenga vhu katelaho phukha dza ḓaka , nga maanḓa u zwimiwa ha dzitshugulu .
Zwenezwino , kha vhunzhi ha vhupo ha ḓoroboni zwe madzangano a vhuendedzi ha nnyi na nnyi a vha o sedzesa ho vha u ḓisedza tshumelo dza muteo dza zwitshavha zwa vhashai , vhane vhuendedzi havho hu si katele u tou tshimbila , vhukanyakanya kana u reila vha tshi ya hune vha ya .
Phethisheni ya nnyi na nnyi ndi musi tshigwada tsha vhadzulapo vha re na madzangalelo a fanaho vha tshi humbela thuso nyangaredzi kana u tandululelwa mbilaelo .
Muhanga wa ndaulo wo teaho u tshimbidza u dzhena ha gese ire kha phaiphi nga ngomu kha maraga .
Khomphonenthe iyi i khou ita pulane ya u ita Thendelano dza Nḓisedzo dza Tshumelo na vha maanḓalanga u itela u vha na vhuṱanzi malugana na tsireledzo kha masia oṱhe a vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Mavhiḓa ane a vha hone zwazwino o thomiwaho hu songo ranga u lavheleswa mavu na lutombo khathihi na thaidzo dza mupo .
Hu na tsumbo nnzhi dza madzangano , vhathu , vhatsila na vhuṱambo he ha shumisa maitele a vhusiki u itela u thoma u amba nga ha mafhungo a phodzo na ndifho .
Ofisi iṅwe na iṅwe na mushumi wa muvhuso muṅwe na muṅwe vha tea u lavheleswa kushumele na zwine vha bveledza zwone .
Odithi i katela u itwa ha matshimbidzelwe u itela u wana vhuṱanzi ha odithi nga ha tshivhalo na u bvisela khagala zwitatamennde zwa masheleni .
Ri ita khuwelelo kha mimasipala uri vha tikedze mbekanyamushumo ya U lwa na u Bvuḓa ha maḓi .
Minisiṱa wa Gwama vha ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwa u tsela fhasi ha masheleni kha zwa pfunzo kha tshipitshi tsha Mugaganyagwama .
Vhadzulapo vha ḓivhaho zwithu zwavhuḓi vha bveledza nyambedzano dza zwitshavha na khetho dzi re na nḓivho , dzine dza nga khwaṱhisa fhedzi na u ita uri dimokirasi i dzingindele .
Nwalani ipfi ḽa tshifanyiso . nangani tshifanyiso tshone u sumbedza u pfesesa .
Muhasho wa Mishumo wo ita mbadelo dzoṱhe kha mushumisani wa phuraivethe zwi tshi ḓa kha tshipiḓa tsha mbadelo dza yuniti u ya nga Thendelano ya PPP .
A zwi tshimbidzi fhedzi zwitshavha kha u wana tshumelo dza masipala dza mutheo , fhedzi zwi ṋetshedza vhupo vhu konisaho uri mveledziso ya zwa ikonomi i vhe hone .
2.2 Mushumo wa Komiti dza Wadi kha u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha
Vhashumeli vha zwa mutakalo vha ḓo-
Pfulo yo kalulaho na maitele a ndangulo ya pfulo ane a si vhe avhuḓi zwi itisa uri ekhosisteme i hoṱefhale zwine zwa fhedza nga u ita uri hu vhe na u anda ha zwimela zwi songo ḓoweleaho .
Bambiri ḽa therisano a ḽi bvi ḽi tshi takalela khetho nkene ifhio na ifhio na uri muhumbulo ndi u ita fulo ḽa tshivhalo tsha khetho .
Ro kona u shumisa mugaganyagwama washu na u kona u swikela tshipikwa tsha nyisedzo nga u angaredza .
Mavharivhari o ṱoḓisiswa a wanala a sia a vhukuma .
Nga nnḓa ha u khwinifhala , muvhuso wo tandulula u isa phanḓa na u tikedza mihasho ine ya khou wana mvelelo dzisi dzavhuḓi na u vhona uri muvhuso woṱhe u khou shuma zwavhuḓi .
Pulane ya bindu ya PFA , ine ya katela maano a u langula mulilo wa ḓakanna milayo yayo .
Vhathu vha re na lukanda lu tataho kana vha re na aledzhi ya dzitsimbi dzenedzo vha nga lwadzwa nga zwiṋeamivhala zwi re kha lukanda nga u tou zwimba , u ṱhoṱhonwa na u elela tshiluḓi tshine tsha pfi siramu .
Izwi zwi ṱoḓa ndangulo yavhuḓi , vhuḓinekedzeli kha kushumele kwavhuḓi , nyombedzelo ya mikhwa na u ḓiimisela u guda kha tshenzhemo .
Tshinwaanwane : u humbela thuso kha u vhala ipfi kana u pfesesa ṱhalutshedzo yaḽo .
Mbekanyamushumo ya u Maanḓafhadza Vharema kha zwa Ikonomi yo Angalalaho i ḓo bvela phanḓa na u tevhedzwa nga u senguluswa ha Pulane ya u Shumiswa ha Maitele a u Ṋetshedza Khonṱhiraka kha Zwigwada zwa Vhathu vho Khetheaho na nga u shumisa zwikhala zwo engedzwaho zwa vhorakhonṱhiraka vhane vha khou bvelela kha zwa ṱhogomelo ya dzibada .
Maitele o sumbedziwaho a u kala khadiamu ndi maga a u shumisa tshedza u kala dzi athomo .
U dzudzanya vhurathisi ha tshishaka ha u shumisa mavu : Bugupfarwa ya zwitshavha zwa New Jersey .
SARS a i tsha ḓo phaḓaladza fomo dza mabambiri kha vhathu vha shumisaho tshumelo ya e-Filers .
Haya ndi madzina a ngelekanyo . nyofho dakalo tsinyuwo mbiluuvh avha
Zwivanganywaṱombwa zwo itwaho hayani na zwone zwi nga vha zwi vhulayaho u fhira zwidzidzivhadzi zwi itwaho nga nḓila yo teaho .
Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka u badela tshelede wo fhira kha Gwama ḽa Lushaka .
Naho zwo ralo , nga u angaredza , pfanelo dzo bulwaho afho fhasi dzi nga si gume ; ngeno zwileludzi kana pfanelo zwi tshi guma arali hu na zwiitisi zwi pfadzaho kha u guma honoho .
Nga thungo , maṅwe a mashango vho dzhia khakhululo ya sisteme ṱandavhuwaho u bva ntha u ya fhasi ine ya ṱanganyisa khwiniso dza vhulangi , u phaḓaladza , na khakhululo ya masheleni .
Milimo , mishonga na zwiluḓi zwa u kunakisa zwi na khombo khulu ngomu .
U kona u ṱalusa pfalandoṱhe dzoṱhe ṱhanu ( 5 ) .
ETA yo dzhiela nṱha uri vhuendi vhu a fhambana nga u angaredza u mona na u fhambana nga u angaredza ha zwigwada zwa vhadzheneleli vhane vha ḓisendeka nga vhuendi nga iṅwe nḓila .
Mvelelo dza miṱangano iyo mivhili ho vha Mulevho na Khuwelelo ya Nyito kha u Katelwa Mashelenini kha Vhubindudzi ha Vhulimi .
Ro dovha ra fhiwa tsumbo dza mashango ane a vha makomunisi o lingedza u lwa na u dzhia mashango aneyo .
Kha ri ite nyito Hu tevhela mini ?
U vhofha mapala a si na mutsiko zwi do vha nga tshiimo tsha u ṱanganyisa matheriala a mufuku khathihi na hafu ya bege ya semennde .
U ita uri komiti dza wadi dzi shume
Malugana na izwi , Bodo yo dzhia ṱhoḓisiso ya zwa ḽaisentsi na uri i nga bvisa na u phumula ḽaisentsi na wana milayo i shumaho kha ḽaisentsi iṅwe na iṅwe .
6.9 . Foramu ya Phurofesheni ya Mulayo ya Lushaka :
Dzhapani ḽi khou engedza ṱhoḓea dzaḽo dza u leibela .
Mbekanyamushumo i ḓo engedzedzwa ṋaṅwaha .
Data i bvaho kha ḓaṅwaha kana u fhira ha saveyi dza vhuimana ha lushaka ho ṱanḓavhuwaho Afrika Tshipembe i sumbedza uri u ḓalesa ha HIV kha vhasidzana vha vhaswa na vhufumakadzi vhaṱuku kha tshigwada tsha vhukale uhu hu nga vha hu tshi khou dzika , naho hu na uri ndi nga phimo ya nṱha nga maanḓa .
Thivhelo dza zwa maḓi dzi tea u tevhelwa musi dzo bviswa .
Tshinyalelo kha maga a u langa ayene nga khadiamu i nga vha tshone tshivhangi tsha mpfu zwi tshi vhambedzwa na u konḓelwa u fema kana u tshinyala ha sisiṱeme ya vhuṱaledzi .
Khoro i kha ṅwaha wayo wa vhuraru nahone i khou lavhelela u kunga vhubindudzi vhu linganaho R1,2 thriḽioni kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
3.1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Tshikwama tsha IBSA u itela u Fhungudza Vhushai na Nḓala ( Thendelano ya Tshikwama tsha IBSA ) Phalamenndeni u itela thendelo .
Nyito dzi vhonalaho dzi ḓo itwa kha u thoma themamveledziso ya ndangulo ya mathukhwi kha zwikolobulasi , u shumana na mathukhwi a dzilafho na maṅwe mathukhwi a re khombo ane a dzhenelela kha u engedza vhushai na u tshinyadza mupo .
Musi ndi tshi vula Muṱangano wa Vhubindudzi ha Lushaka wa vhuraru ṅwaha wo fhelaho , ndo amba nga ha zwiṱalusi zwo khetheaho zwa ḽiluvha ḽa Protea zwine nga nḓila dzo fhambananaho zwa fana na vhuvha ha lushaka lwashu .
4.15 Khethekanyo ṱhukhu ya ( c ) i shumana na nyimele dzine muthu a thola kana a shumisa tshumelo i bvaho kha " dokotela wa muloi " kana " musumbavhaloi " kana muthu muṅwe na muṅwe ane a nga bula dzina kana " u femba " muloi .
Khwiniso ya ndeme ya nḓisedzo ya tshumelo na u fushea ha tshitshavha ngayo ndi wone muelo wa ndeme wa ela kushumele .
Hu tea , naho zwo ralo , u khwaṱhisedzwa uri maga a u thivhela vhugevhenga a na khonadzeo ya u nga vha na masiandaitwa mahulwanesa musi a khou shumiswa kha vhuimo ha u thoma ha mveledziso ntswa .
Vha nga wana masheleni maṅwe hafhu a u badela muthu ane a vha ṱhogomela tshifhinga tshoṱhe .
Vha ndangulo vho rerisana na u saukanya mivhigo na vhominidzhere vho vha vha khou tea u khwiṋisa mivhigo ho sedzwa zwenezwo .
Nḓila ya vhuvhili ine hugaledzwa ha engedza zwikhala ndi u ṱanganyisa zwipiḓa zwo fhambanaho zwa hugaledzwa , u itela uri iṅwe i kone u vhuedza iṅwe .
Ari ṱoḓi nga hetshi tshifhinga u dzhia vhukando nga ha tsheo ine miraḓo ya zwa mitambo ya tea u i dzhia .
Ri ṱuṱuwedza vhone u kuvhatedza phambano ya shango ḽashu ḽavhuḓi na u ḓivulela tshenzhelo dzo lindelaho vhone nga 2010 .
A huna tsheke dzi no ḓo ṋekedzwa .
Madalo kha vhomakone phanḓa ha u vhofholowa na nga murahu
Mafhungo , ngeletshedzo na nyendedzi kha mafhungo a bindu
Kha kutshimbidzele kwa ṅwaha wa 1 kha dziwadi dza 30% dzo nangiwaho , hu ṱoḓea zwi tevhelaho6 :
Nṱhani ha izwo , tshikalo tsha nṱha tsha mulandu tshi nga ndi tsha uri ndaka ndi haya ha muṱa wavho .
9.2 . Minista wa Mushumo na zwa Mishumo , Vho Thulas Nxesi , vho fhelekedza Muphuresidennde na u dovha vha rangaphanḓa vhurumelwa ha zwipiḓa zwiraru he ha dzhenela kha komiti dzo fhambanaho dza khoniferentsi na sesheni dza u haseledza dze dza haseledza nga muvhigo wa Mulanguli Muhulwane wa Dzangano ḽa zwa Mishumo ḽa Dzitshaka .
Ezwi zwo vha na mveledzwa dza tshifhinga tshipfufhi dzine dzi nga vha na maanḓa a u thivhela u engedzea ha phimo dza u shela mulenzhe kha pfunzo ya nṱha .
Kha vhege dzino nṋa ri ḓo sedza ngano dziṅwe .
Mbudziso ya u fhedzisela ye ya sala i vhukati yo vha ya uri ndi nnyi ane a ḓo vha mudzulatshidulo wa nyambedzano .
Hetshi tshigwada tsha thangana ya murole tshi vhumba tshigwada tsha u shuma zwine zwa amba uri muvhuso u tea u sika nyimele ya u sikwa ha mishumo na u fhaṱa nnḓu nnzhi dzine dza vha na tshumelo dza nṱha , hu tshi katelwa maḓi , vhuthathazwitshili na muḓagasi .
Masipala u na vhukoni ho teaho na vhudziki u itela uri hu vhe na u bvela phanḓa ha tshifhinga tshilapfu ha nḓisedzo ya tshumelo .
Idzi ndi khetho dzashu dza vhuṱanu u bva nga 2007 nahone ri tama u vha u ṱuṱuwedza u dzhenelela tshoṱhe ha miraḓo kha khetho idzi .
Tshibveledzwa tsha luṱa ulu ndi pulane ya u shuma ya fomaḽa ine ya sumbanḓila thimu ya thandela nga ḽiga nga ḽiga .
Ndingedzo dza u fhedza u sa lingana ha zwithu ha kale na huswa dzi fanela u livhiswa nga maanḓa kha vhathu , hu si fhethu .
U engedza izwo , tshiimiswa tshi ḓo vhuelwa hu tshi tevhedzwa u fhungudza tshifhinga nyengedzedzwa tsha u shuma , mutsiko na u vhea fulufhelo lwo pfukaho kha vhashumi vha re na ḓivhazwakale nḓivho khulwane ya tshiimiswa .
A hu tou vha na zwiitisi zwi pfalaho zwauri ndi ngani Afrika Tshipembe ḽo vhewa kha mutevhe uyu musi ho sedzwa mvelaphanḓa ine yo no itwa u swika zwino kha nndwa ya u fhelisa dwadze ḽa COVID-19 , hu tshi sedzwa hafhu na tshikalo tsha u kavhiwa tshine tsha khou tsela fhasi nga luvhilo khathihi na mbekanyamushumo yashu ya muhaelo yo khwaṱhaho .
Ndi ha vha na vhaṅwe vhane vha funashango vhane vha tea u wana mukovhe wa vhuḓi wa khuliso musi ri tshi ḓivhadza hezwi - ḽi nga vha ḓumbu ḽo tou itisahaniho ḽi tshi wisa ikonomi yashu , dzi nga vha mbilahelo dzo tou u itisaho hani dza poḽotiki dzine dza nga ri dalela dzo vhangiwa nga miraḓo yashu kha u shandula muvhuso - lushaka lwashu lu kha tshiimo tshavhuḓi .
U fhelisa vhugevhenga ndi ḽiṅwe sia ḽine ḽa kwama vhushaka ha masia mavhili .
Muhumbulo Radioḽodzhi yo ṋaṋaho Radioḽodzhi ya mutheo Makone
Ndivho yo lambedzwa u tikedza zwiimo zwa shishi zwa mimasipala ine ya ṋetshedza themo dza vhushelamulenzhe ha dimokirasi na nḓisedzo ya tshumelo yo khwaṱhaho kha zwa masheleni kha masia mavhili i swikeleaho , na yo ṱanḓavhuwaho .
Vhugevhenga uvhu vhune ha khou ambiwa nga Muhulisei vhu itwa nga vhathu hu si nga muvhuso .
Nga u pfufhifhadza , tshumisano ya mirafho yo vhumbiwa hafhu na u engedzedzwa u itela u swikelela ṱhoḓea na zwikhala zwa muvhuso wa tshizwinozwino muswa .
Nyimele nthihi fhedzi kha tsumbonanguludzwa yashu ye ha itwa tshanduko ine ya vha khagala kha muhanga wa u sedzesa inflesheni ho vha Turkey .
Musi mamaga a tshi vala na mabulasi maṱuku a tshi kundelwa , musi vhathu vha tshi fhelelwa nga mishumo , musi miṱa i tshi konḓelwa u tshila zwi tshi itwa nga u tsa ha miholo , na musi nḓala i tshi dzhena nga vothi , tshirunzi tsha muthu na u tshila zwi vha khomboni .
Phanele yashu ya vhomakone i ḓo ṋetshedza phindulo dza mbudziso dzavho nga u ṱavhanya .
Iṅwe nḓila kha ḽeneḽo sia ḽithihi hu ḓovha vhaingameli vha vhupileli vha miraḓo ya phalamennde kana vhaingameli vha Komiti yo Ṱanganelanaho ya Tshoṱhe ya Vhupileli .
Poso nthihi ya muṅwaleli , poso mbili dza mabalane wa vhulanguli na poso nthihi ya thuso ya tshumelo ya zwiḽiwa a dzi na vhathu .
Musi thandela iyi i tshi vhumba ḽiṅwe ḽa maga a elanaho na mbekanyamaitele dza muvhuso u lugisela pfunzo ya khombekhombe u swika kha miṅwaha ya fumirathi , i vhumba vhuṱumani ha ndeme ha pfunzo i yaho phanḓa vhukati ha sekhithara ya mutheo na ṱhukhu .
Ḽi songo vha ṱano hu vhe phetheni
Mafhungo a zwa ikonomi na thengiselano zwa zwino a khou ṱanganyiswa kha kharikhuḽamu ya vhupfumbudzi ha zwiimiswa zwashu .
Nga tshifhinga tsha nyambedzano , vhathu vho rumelana zwiga zwe ṱhalutshedzo dziṅwevho dza vha dzo nambetedzwa .
Ndi kha iyi khethekanyo hune vha ḓo vhona uri Milayo ya Vhulamukanyi ha Mbuedzedzo i wanala kha mutheo wa mulayo wo ṱalutshedzwaho kha Tshatha ya Vhapondwa na Maimo a Fhasisa .
Muvhuso u ḓo kona u renga khaelo nga u shumisa masheleni a bvaho kha tshikwama tsha muvhuso .
Dzina ḽa akhaunthu Muhasho wa Madzulo a Vhathu
Sa izwi masipala u na mafhungo maṱuku nga ha vhadzulapo vha masipala , ho bveledzwa thandela ya u kuvhanganya mafhungo uri masipala u vhe na kuhumbulele kwa khwiṋe kwa uri ndi mahaya manngana ane a fanela u ṋetshedzwa maḓi na muḓagasi na uri ndi ṱhoḓea dzifhio dza tshumelo dzine dza ṱoḓea .
Phimo wa zwikhala zwa mushumo yo ḓisendeka nga zwikhala zwa mushumo zwi lambedzwaho .
Nyimele ya tshifhinga tsho fhiraho yo ṱanḓavhudza dziṅwe dza masia a sa shaedzi ane a vha hone ane a ḓo imedzana na maitele a zwino na u ṋea adzhenda ya khakhululo .
Mbadelo dzi a fhambana u ya nga vhulapfu ha tshikwekwete .
A hu athu u tholwa mazhendedzi kha mashango o dzinginywaho .
11.4 . Maḓuvha a 16 a U lwa , ane a sedzesa kha u engedzedza nzudzanyo na tsivhudzo , a ḓo rwelwa ṱari nga Muhulisei Muphuresidennde wa Riphabuḽiki , Vho Cyril Ramaphosa nga ḽa 25 Lara ngei Muḓanani wa Ga-Seleka Limpopo .
U imba nyimbo u tshi khwiniswa vhukoni ha u imba luimbo nga tshuni
( a ) ya u voutha kha khetho dza vhusimamulayo vhufhio na vhufhio ho thomiwaho hu tshi tevhedzwa mulayotewa , na u ita nga u ralo nga tshidzumbe , na
Vhukando vhu fanaho kha ṅwaha wo fhelaho vhukati ha bannga dza vhukati ho ṱolwaho hu tshi itelwa mafhungo aya ho vha vhu tshi khou gonyisa phimo ya mbekanyamaitele .
Arali ni na miṅwaha ya 16 kana u fhira , ni nga ita khumbelo ya ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ( ID ) .
Malugana na Ndaulo dza Tshumelo ya Muvhuso , zwi tevhelaho ndi zwibviswa u bva kha Tshipiḓa tsha III : Vhupulani , Ndangulo ya Mushumo na u vhigwa ha ḽiṅwalo ḽi re afho nṱha , sa zwine ḽa tshimbilelana zwone na pulane dza tshiṱirathedzhiki .
Vhashumelwa vha kale vha shango ḽavhuḓi , vhe kale vha vha vha fulufhedzea u ḓo tikedza muvhuso , zwino vho ṱahisa u hanedza havho .
Ndivho : U thola muṋetshedzatshumelo wa u ṋetshedza Masipala Zwiambaro zwa u Ḓitsireledza .
Zwo vha zwi songo lingana lwa u ri siela thungo kha masiandaitwa a u khauwa ha muḓagasi , naho hu kha u sa dzika na u lepalepa ha ikonomi ya ḽifhasi .
Pfufho idzi dzi sedza kha tswikelelo dza vhorasaintsi vho khetheaho na u sika luvhanḓe lwa ṱhuṱhuwedzo ya vhorasaintsi vha vhafumakadzi vha shelaho mulenzhe kha zwa tsedzuluso .
13.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Khorokhaṱhuli ya Vhuendi wa 2018 Phalamenndeni .
Sa tsumbo , vhukoni ha u thetshelesa , vhukoni ha u sengulusa thaidzo na nyimele na vhukoni ha u pfukisa mulaedza nga nḓila i sa tshuwisi .
Ndaka dzi sa vhanḓei dzi re fhasi ha ndango ya Masipala wa Buffalo City dzi a badela zwikolodo nga vhuḓalo u ya nga maitele tswititi .
Nungo dzavho kha vhuthihi na vhuḓikumedzeli zwi ḓo dovha zwa vha nungo dzashu na vhuḓikumedzeli .
Thikhedzo heyi yo engedzedzwaho yo pulanwa u itela u thusa kha u engedza tshivhalo tsha mbonwasia ya matshudeni vha re na vhuholefhali khathihi na khonadzeo ya mushumo .
U tshikafhadzwa nga sayanaidi zwi nga ilisea nga u nanga nga vhuronwane vhupo ha vhufuwi .
Mihumbulo i re afho nṱha yo dovha ya kovhekanwa nga vhaimeleli vho fhambanaho vho raloho na nnḓu .
Ndi ḽone gondo ḽa thundu dzine dza endedzwa vhukati ha mavunḓu mavhili .
Tshitshavha ngauralo tshi fanela u ṱoḓa tshivhalo tshinzhi tsha mushonga phanḓa ha musi vha sa athu haela .
Nnḓu ya muvhuso wa Kapa yo mbo ḓi vha lufhera lwa u ḽela lwa miraḓo na vhadali .
Khaṱhululo dzo salaho kana dzi saathu u ṋewa maanḓa kha nyimele ntswa ya khothe dza sialala dzi tea u itwa u ya nga ha mulayo we wa vha u hone musi hu saathu u thoma mulayo muswa .
GCIS i na maga a vhubindudzi a pfadzaho a thekhinoḽodzhi na vhutsireledzi ha kushumele a shumaho u tsireledza mafhungo oṱhe a ṋekedzwaho nga vhashumisi kha ndozwo , u sa shumiswa zwavhuḓi , u shandukiswa kana u tshinyadzwa .
Zwavhuḓi tshifhinga tshoṱhe , sa mvelelo dza zwo iteaho zwa u tambudza lwa vhudzekani na u rwa , vhafumakadzi vha a ofha kana u kolonwa u shumisa tshikhala tsho vuleaho tsha nnyi na nnyi nga vhone vhaṋe .
( 2 ) Ndaka i nga dzhiwa fhedzi hu tshi tevhedzwa mulayo wa u angaredza-
Haya magavhelo a langwa nga Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
U vha hone ha vhaedziswa avha vha maṱhakheni vhukati haṋu nangoho zwi ḓo ni ṱuṱuwedza vheiwe miraḓo ya vhathu vhaswa na vhaaluwa vha tshitshavha tshino u itela u ṱoḓa u swikela zwa nṱha .
Ri vha tamela mashudu musi vha tshi khou bvela phanḓa na thonamenthe .
Ndivho ya musaukanyo ndi u vhona u pfadza ha zwa masheleni ha tshiimiswa u itela u khwinisa vhukoni ha ndangulo ya zwa masheleni na u kuvhanganya mbuelo .
Tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha u vhea mutengo tshi ḓo ṋewa maraga na u kalwa u ya nga fomula yo randelwaho nga thebulu i re afho fhasi .
5 . Tsha Vhuṱanu , nga nṱha ha u vhekanyululiwa ha MTEF kha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe , Vhufaragwama ha Lushaka na Muhasho wa Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele yo ṋetshedza themendelo dzayo dza mushumo wo itwaho mahoḽa u itela u vhekanya mugaganyagwama wa lushaka uri u tshimbilelane na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka khathihi na Muhanga wa Maano a Vhuṱali wa Vhukati ha Ṅwaha ( MTSF ) 2014-2019 .
Tshikalo tsha u fhambana vhukati ha vhashumi vha vharema na vhashumi vha vhatshena kha khamphani dza u kungedzela tsho kumedzwa kha girafu i re afho fhasi .
Ndi zwa ndeme uri zwitshavha zwashu a zwi tou vha zwo tsireledzeaho fhedzi , fhedzi uri zwi tea hafhu u pfa zwo tsireledzea .
Vhupfiwa ha muthu ha mazhuluzhulu ndi u pfa uri mulayo wa tsireledzo une wa nga tendela tshiwo tsho raliho a fanela u vha zwi khagala u ri a tshi ngo lingana , hu si na ndavha uri zwavhuḓivhuḓi ho bvelela mini .
4.3 . Khabinethe yo dzhiela nzhele na u vhilaedzwa nga tshivhalo tshine tsha khou engedzea tsha khombo ya khakhathi ya dzithekhisini dzi re kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango .
Ri bva kha ḓivhazwakale hune vhashumi vho vha vha tshi hanelwa pfanelo dza u thoma madzangano a vhashumi , u dzhenelela kha nyambedzano dza zwa miholo vhe tshithu tshithihi na pfanelo dzavho dza misumbedzo na u ṱereka .
Vhupfiwa uhu vhu a rekhodiwa kha Vhupfiwa nga Vhathu ha
Kha vha dovhe vha dzhiele nṱha khonadzeo ya zwiga zwine nganea ya zwi shumisa u tikedza thero .
vhuṱanzi ha masheleni ane vha a wana nga ṅwedzi , kana ya maṅwe masheleni arali a hone .
Tshumisano ya zwa Ikonomi na shango ḽa Brazil , Russia , India , China na ḽa Afurika Tshipembe ( BRICS ) , vhushaka ho khwaṱha musi thendelano ya mivhuso mivhili ya u tou thoma ya tshakatshaka yo swikelelwa kha vhuṱambo ha vhurathi ha Guvhangano ḽa BRICS ho farelwaho ngei Brazil nga ṅwedzi wa Fulwana 2014 .
Vha tshi khou tikedzwa nga dokotela wavho na miṅwe miraḓo ya tshigwada tsha ndondolo ya vhulwadze ha swigiri , tshipikwa ndi tsha uri vhone vha ḓipfe vha na mutakalo vha tshi nga muthu a si na vhulwadze ha swigiri .
Kha thero iṅwe na iṅwe miraḓo ya phaneḽe yo vhofholowa uri i dzudzanyulule mbudziso he zwa tea .
Mulangadzulo a Huliseaho , Ofisi ya Mulanganzdulo i tea tsheo dzi konḓaho dzine dza ḓo tsireledza vhadzulapo vha vundu ḽino na u ḓilugisela kha u dzhia tsheo dzi songo ḓoweleho hu u itela vhathu vha Kapa Vhubvaḓuvha .
Vha dzhie sambula ya pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi vha zwi ite ḽaborothari yo tendelwaho uri I saukenyiwe vha wane ṱhanziela ya ḽaborothari .
Swobo i no ri u ḓifha ya vhuya ya kula na ḽiṋo - yo bikwaho nga matombo .
( b ) u tshinyadza kana u thutha mafhungo a vhuṋe a muṋe wa data ane mudzhiavhuḓifhinduleli ha tshe na maanḓa a u vhea
2 . Tsha vhuvhili , Lekgotla ḽa Khabinethe ḽo dovha ḽa sedza kha u shumisiwa ha Pulane ya Nḓila dza Ṱahe dza u alusa ikonomi ya Afrika Tshipembe sa zwe zwa ḓivhadzwa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha Mulaedza wa Lushaka wa Muphuresidennde nga Luhuhi 2015 .
Ṱhoḓea ya mushumisi wa vhukuma I anzela u ṱaluswa nga mmbi ya vhupileli ya ḽeneḽo shango .
Mbonwasia ya mushumo ndi tsumbavhuyo ya vhukhwine kha zwa mishumo .
Hei mishumo yo livhiswa kha u vula fhethu ho ḓalaho minerala wa malasha , puḽatinamu , khuroumu na dziṅwe minerala , u itela u tshimbidza zwa nyaluwo ya migodi na u engedza zwa u vhuelwa nga minerala .
U thomiwa ha zwa mishumo ya lushaka zwi ḓo ṱanganyisa zwiko zwa muvhuso zwo fhambanaho u itela u lambedza maga a zwa mishumo ya tshipentshela na nḓowetshumo .
Kudzhenele kwa zwithu uku ku tendela u dzudzanywa ho ḓilugiselaho ha mafhungo hu na maṅwalo a mugaganyagwama zwi so ngo thoma lwa ndeme zwa kwama u ṋewa ha dzimbuno .
vha tea u vha vhe mudzulapo wa Afurika Tshipembe , mudzulapo wa tshoṱhe kana ṱhunḓu
Vhudzulo , mbadelo dza vhuarelo , mishonga , mbadelo dza phurofeshinaḽa u bva kha GP , saikhaṱhirisithi , saikhoḽodzhisithi na vhaeletshedzi vho ḓiṅwalisaho
Nḓowelo yoṱhe i re kha figara i sumbedza uri ho vha na u khwinisea kha mishumo ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
Bugu iyi ndi ya :
Zwi dovha hafhu zwa thusa kha u vhulunga u kuvhangana ha mavu nahone zwi ṱuṱuwedza u fhungudza u ṋukala ha ngwanana .
Ndi khou tenda uri roṱhe ro tendelana uri vhuḓi ha lushaka lwashu ho ḓitika , nyimele , kha mvelaphanḓa ine ra ḓo sika u hulisa lupfumo lwa lushaka na u vhona uri mbuelo dza u hula ha ikonomi dzi kovhekanywa u itela vhathu vhoṱhe .
Ngauralo hu na zwifhinga zwine , sa tsumbo , oda i a itiwa nga luṱingo ngeno mabambiri o tea a tshi ḓadzwa nga murahu ha dzivhege nnzhi .
Fhedzi vhathu avho vha nga vha vho shela mulenzhe nga maanda kha zwa saintsi miṅwaha minzhi , nahone vha nga kha ḓi isa phanḓa miṅwahani minzhi i ḓaho .
Nyimele ya u vhulaya na vhushaka ha u pomoka zwi tea u sedzuluswa uri hu vhonale arali zwi tshi ṱumana .
Zwo lingana u amba afha uri ri dzula ro vula maṱo u itela arali ha nga vha na zwiwo zwiṅwe na zwiṅwe u bva kha vhuaḓa uho kha khakhathi dza zwa poḽitiki .
Ṱhanziela ya u khwaṱhelela yo ṋetshedzwaho muṋe wa tshifhaṱo tsha tshitshavha i ḓo ṅwala mafhungo a tevhelaho , he zwa tea :
Tshumisano na u ṋetshedzwa ha muvhigo uyu zwi sumbedzisa u ḓinekedzela ha muvhuso kha nungo dza u tsireledza na u bveledzisa pfanelo dza vhathu .
Ni ṅwale mihumbulo yaṋu kha mepe wa mihumbulo.mepe wa mihumbulo .
: Vhakhantseḽera vha fanela u dzhiela zwiga zwi tevhelaho nṱha musi vha tshi ta tshifhinga tsha mushumo :
U bva tshe ha fhungudzwa u amba ha vhathu u ya kha u ṅwala , ro shumisa maṅwalwa u itela u rekhoda na u ṱalutshedza mafhungo na tshenzhelo vhuvhili hazwo .
U vha a tshi nga tshivhungu tsha pinki tshi sa vhoni .
Arali vha tshi khou ṱoḓou renga zwibveledzwa zwa zwifuwo u bva nnḓa zwine zwi nga vha zwi na malwadze a pfukelaho kana zwiṅwe zwa phirela uri vha zwi vhuise fhano Afrika Tshipembe , mulayo u ṱoḓa vha tshi ita khumbelo ya u wana phemithi ya u renga zwifuwo nnḓa kha Mulangi wa zwa Mutakalo wa Zwifuwo .
2.4 . Tshigwada tsha Mushumo tsho vhumbwa nga Dziminista dza U pulana , U vhea iṱo na Ela ( Mutshimbidzi ) ; Mutakalo ; Masheleni ; Tshumisano na Mavhusele na zwa Sialala , khathihi na Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhutshinyi na Tshigwada tsa Tsireledzo tsha Dziminista .
U vha na vhuṱanzi ha uri hu na ṱhumekano ya CBP na IDP khathihi na tshanduko dzo teaho
Milayo sa zwe ya khwiniswa nga tshifhinga
( b ) a nga ita vouthu ya mutsheo musi fhungo ḽi tshi tea u tshewa nga tshivhalo tshi si fhasi ha mbili tshararu tsha Miraḓo ya Buthano .
Mbalombalo dzi sumbedzisa uri vhafumakadzi vha shela mulenzhe zwiṱuku u hu tshi vhambedzwa na vhanna , uri vhafumakadzi vha si gathi vho dzhena kha zwa ikonomi na uri vhafumakadzi vhanzhi a vha shumi .
Zwiṅwe hafhu , tshivhalo tsha vhurangeli ha zwa mveledziso vhuhulwane hu khou hanedzanwa ngaho kha na u mona na Nelson Mandela Bay .
U rinwa madzina a zwivhumbeo zwa mupo na u shandula madzina azwo ndi mushumo wa muvhuso wapo na wa lushaka .
Naho zwo ralo vha fanela u shumisa mbekanyamushumo dza vhubindudzi khulwane musi vha tshi khou dzudza maanḓa avho a zwa masheleni na vhukoni ha u shumisa .
Muvhuso u lambedza tshinyalelo ya masheleni iyi nga muthelo .
Kha thome u shumisa na u ṱhogomela maitele a ndangulo o teaho u tikedza bindu ḽi shumaho nga ngomu kha ofisi ya Vhalangi .
Ni vhona unga ṋenḓila ndi wa ndeme kha u thusa u tandulula mafhungo oṱhe a u swikelela na u wana pfanelo ya u dzula na vhana vhaṱuku ?
Arali tshipiḓa tsho fhiwaho kha fomo tshi songo lingana u fheledza mafhungo , vha humbelwa u shumisa siaṱari ḽa nyengedzedzo ḽo tou thaiphiwa kana ḽo tou ṅwaliwaho u fha zwiṅwe
Khumbelo dzi ḓo thoma u shuminwa nadzo nga murahu ha ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa khumbelo nahone mvelelo dza khumbelo dzi ḓo ḓivhadzwa nga DEA&T nga maṅwalo .
Vhaofisiri vho tholiwa kha Yuniti Ya U tevhedza Na U Vhea Iṱo ye ya tiwa zwenezwino nahone vha khou pfumbudziwa uri vha kone u ita mishumo yavho nga ngona .
Tsha u thoma , ri sedza mveledzo ya nḓivho kha maitele ane a ṱumanya thyori na nyito , zwa mutheo na zwi shumiswaho , muhumbulo , na tshanḓa .
Vha rumele fomo ya Adobe ya eḽektroniki .
SARS i ḓo vha ṋekedza nḓivhadzo nga ḽunwalo lwa u thuthiwa ha u ṅwaliswa kana u haniwa ha u thuthisa u ḓi ṅwalisa .
U ḓivhadzwa ha zwenezwino ha Mulayo wa Ndangulo ya Mupo wa Lushaka na Mulayo wa Muhanga wa Mbekanyamaitele ya u Ṋetshedza Khonṱhiraka kha Zwigwada zwa Vhathu vho Khetheaho zwo kwama zwihulwane maitele ane a vha hone zwazwino .
Ri ḓo ita zwe ra fulufhedzisa zwa vhuḓifhinduleli hashu zwi tshi elana na vhuḓifari hashu , nyito na mvelelo .
Masipala wo dovha hafhu wa lugisela shedulu dza dzifaini na uri dzi tendelwe nga vhomadzhisiṱiraṱa vha kha tshiṱiriki .
Ri ḓo isa phanḓa na u shumisana na vhathu Democratic Republic of Congo , Burundi , Comoros na Sudan kha u vhona uri hu vha na mvelaphanḓa kha ndingo dza mulalo na vhudziki na mvelaphanḓa ya ikonomi na matshilisano .
Tshikolodo tshihulwane tshi na vhuhulwane ha nṱha na tshivhumbeo tsha ikonomi kha mubvisi watsho u fhirisa tshikolodo tsho tou thusedzaho .
Fhedziha , yo swikisa pfanelo dza u ṱanganedza ndiliso na kha muṱa wa tshipondwa ya dovha ya sumbedzisa uri , kha fhungo ḽa u ngalangala ha u kombetshedzwa , ndi mushumo wa muvhuso u thoma u wanulusa zwo bvelelaho na uri avho vho ngalangalaho vha ngafhi .
tshelede ya u badela yo randelwaho .
Kha hu shumiswe hafhu nyito dza u ṅwala na vhagudi u edzisela kushumisele kwaho kwa kupeleṱele , ndongazwiga na girama ( zwifhinga , vhunzhi , thangeladzina ) .
U vhala tshati uri ni wane mafhungomatsivhudzi39
U pfesesa na u shumisa luambo lwo teaho kha masia a ngudo o fhambanaho
Ni ḓo vhona vhuṅwe vhusunzi vhu tshi tevhela nḓila nga vhunzhi .
Mutengo wa khumbelo ( arali u hone ) : R ...
Hu tea u vhana munna asili , vhana vhasili , Thabo na mme awe .
( 5 ) Mulayo wa vunḓu u fanela u vhekanya tshaka dzo fhambanaho dza masipala dzine dza fanela u vhumbwa kha vunḓu .
( 1 ) Ndivho khulwane ya Bannga ya Mbetshelo ya AfurikaTshipembe ndi ya u tsireledza ndeme ya tshelede ya Riphabuḽiki u itela nyaluwo ya tshifhinga tshoṱhe nahone yo Iinganelaho ya ikonomi kha Riphabuḽiki .
Vha tou vha tshipondwa tsha vhushai vhu vhavhaho na u shaya nḓivho , fhedzi a thi vha pfeli vhuṱungu : ndi mutshena .
U itela uri vhudzulo vhu vhe vhuleluwaho u vhu dzudzanya kha tshifhinga tshilapfu , nzudzanyo i tea u kona u ṱanganedza kushumisele kwa mavu kwo ṱanganyiswaho na u shanduka .
U vhekanya nomboro dzo fhelelaho u bva kha ṱhukhusa u ya kha khulwanesa na u bva kha khulwanesa u ya kha ṱhukhusa
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga
RI fanela u engedzedza mafulo ashu a u ṱuṱuwedza vhathu vha Israel na muvhuso u ṋea phindulo dzi fushaho u bva kha vhurangeli u ha MaArab .
Zwishumiswa zwa vhulimivhufuwi zwo dzulela u vha zwi songo fanelaho u shumiswa kha u ṱavha miri
Fomethe ntswa ndi yone ya ndeme ngauri i khagala nahone yo leluwa .
Tshiṅwe hafhu , ndinganyiselo ya mbeu na yone yo khwinisea zwi no vhonala .
Vhushelamulezhe nga vhathu kha vhuṱambo u vhu ndi ha ndeme ngauri Phalamennde i lwela u ita uri tshiimiswa tshi swikelee nga vhathu na u ṱuṱuwedza vhushelamulenzhe nga vhathu kha kushumele kwayo .
Khumbelo ya ḽaisentse ya tshigidi i fanela u ṋetshedzwa kha Muofisiri wa Khangwelo o Nangwaho a re na vhuḓifhinduleli kha vhupo hune muhumbeli a wanala hone tshifhinga tshoṱhe , na uri u fanela u tevhedza zwi tevhelaho :
Masipala wo bveledza Vhupo ha Mveledziso yo Ṱanganelaho u itela u vhona u pulana ho ṱanganelaho na mveledziso ya ṱhanganelo , vhudzulo ha vhathu vhu dzulaho vhu hone , sa zwo sumbedzwaho nga daigramu i re afho fhasi .
Mulayotibe u khwaṱhisa mishumo yo tetshelwaho vhaḓisi vha vhuṱumani ha ṱhingo na vhaṋetshedzi vha tshumelo ya inthanethe u tsireledza tshitshavha na vhana nga tshifhinga tsha tshumiso ya tshumelo yavho .
Vhashumi vhavho , vha tshi thuswa nga thekhinoḽodzhi ya Britain , vho kona u fhaṱa netiweke ya zwidimela zwine ṋamusi zwa vha ifa ḽa shango ḽashu .
6.5 . Ṱhoho dza Mavunḓu kha Muhasho wa Vhuṱali ha Vhugevhenga ha Shishi :
U thetshelesa maipfi a re na mibvumo .
Kha sia heḽi , vhubindudzi hashu kha themamveledziso - muḓagasi , vhuendi , maḓi , dzibada , zwikolo na zwibadela - zwi ita uri hu vhe na u vhilula kha nyaluwo ya ikonomi yo angarelaho .
Tshiṅwe tshiimo tsho ṱaluswaho tsha nḓisedzo ya tshumelo zwikoloni a tshi na vhuṱanzi .
Matshimbidzele a masheleni avhuḓi , a shumaho , a langeaho kha zwiimiswa .
Khaṱhululo yo haniwa
Hezwi zwi vhidzwa sa thendelanomviswa ya tshanduko ya sekithara .
Fhedziha , khani ya u humisela murahu na yone ndi ngoho , u wanulusa uri hu nga vha ho bvelela mini hu si na mbekanyamaitele ire hone zwino na zwone zwi a konḓa vhukuma .
A hu na o tendelwaho u pfuka kha khaphethe tswuku
Vhuṅwaleli ha vhathu zwavho vha re kha zwa vhupileli vhu fanela u vhumbiwa nga mulayo wo itiwaho nga Vhusimamilayo ha lushaka , u itela u shuma nga fhasi ha Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha zwa vhupileli .
Muhumbeli u tea u ḓivha mutevheṱhandu woṱhe wa vhukoni ha vhashumi na u langula taḽente na maitele ane a katelwa .
Phara ya vhuvhili :
Arali thandela yo dzinginywaho kana tsheo ya zwa masheleni ya sa shume zwavhuḓi , ndi zwa ndeme u lavhelesa arali zwi tshi konadzea u bva kha sia ḽa zwa masheleni na muhumbulo wa zwa matshilisano .
Vha humbula unga tshigwada tshavho tsho ita mini zwe zwa shuma zwavuḓi ?
Khethekanyo 152 - zwipikwa zwa muvhuso wapo ( ndi ) u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha mafhungo a muvhuso wapo .
Khoro i khou pulana u ela na u ṱana thekinoḽodzhi kha tshikalo tsha ḽimaga ḽa u thoma hu sa athu fhela ṅwaha .
Ri ḓo rwela ṱari u thomiwa ha mbekanyamushumo ya u takalela vhahali vha lushaka na u ṱuṱuwedza Nḓila ya Vhufa ha Lushaka , u hulisa vhe vha shela mulenzhe nga hu hulu kha mbofholowo ya shango ḽashu .
Mihasho na zwiimiswa zwi ṱoḓea uri zwi ṋetshedze mafhungo nga ha kushumele nga ha nḓisedzo ya tshumelo ya thandela na mbekanyamushumo sa tshipiḓa tsha u ṋetshedza khephithaḽa .
1.2 . Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka ( NSP ) yo ṱanganedzwaho , ye ya wanwa nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa mathomoni a ṅwaha uno , i isa phanḓa thusedzo ya phindulo ya shishi ye ya thomiwa nga 2019 .
Izwi zwileludzi zwo leludza tshumisano ya masipala na dzikhamphani dza khuvhanganyo ya malaṱwa dza phuraivethe ;
4.5 . Khabinethe i khou ima na u tholwa ha Vho Tsietsi Mokhele sa Muofisiri Mulangi Muhulwane wa Vhulangi ha Tsireledzo ya zwa Maḓini wa miṅwaha miṱanu u bva nga dzi 1 Lambamai 2013 .
Nga nnḓa ha masalela a muvhuso wa tshiṱalula , a ro ngo ṱoḓa u lifhedza musi mbofholowo yashu yo winiwa .
Mbadelo dzi ḓo badelwa nga u ṱavhanya nga Vundu , fhedzi hu sa athu fhela maḓuvha a furaru musi ho ḓiswa tsumbathengo kana mbilo nga Mukonṱiraka .
Vha gidima vha tshi tsa na tshiṱaraṱa vha tshi vhidzelela .
Vhaitamushumo vha lavhelelwa u vhiga nga ha mvelaphanḓa zwi thungo nga ha nyito dzo tiwaho nga nṱha ha mivhigo yavho ya ṅwaha .
2.2 . Guvhangano iḽo ḽo tendela u shela mulenzhe ha mashango are miraḓo kha thikhedzo ya u dzhenela uri huvhe na vhudziki kha ḽa Mozambique .
IDP ina mathomo ayo kha zwine ya ḓisa kha u sa lingana kha kutshilele tshifhingani tsho fhiraho hune zwiṅwe zwitshavha zwa vha zwi na zwiko zwavhuḓi zwine zwa bveledza u sa lingana kha mveledziso na nḓisedzo ya tshumelo .
Zwiteṅwa zwa dzangano zwi re kha mutevhe wa Shedulu 3 wa Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso ; kana
Pfanelo dza luambo dzi nga vha dzo katelwa kha Ndayotewa , fhedzi kha mulayo a zwo ngo phasisiwa sa Mulayo ; pfanelo dza luambo kha Ndayotewa dzi nga dzula kha tshiimo tsha tshiga na u ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo na tsireledzo sa isi na mushumo .
Mashudumavhi , maitele a u pendela khonṱhiraka idzo nga huṅwe ovha a khou ongolowa .
Vha tea u wana thendelo u thoma na ya u vhona GP wavho kha Netiweke ya Sapphire na Beryl nga murahu ha madalo maṱanu .
Nga nṱha ha zwenezwo , zwa dzinnḓu na zwone zwi dzhiiwa sa fhungo ḽa ndeme ḽa nḓisedzo ya tshumelo ; fhedziha , nḓisedzo ya dzinnḓu i kha ḓi vha mushumo wa vunḓu , wo rangwaho phanḓa nga Muhasho wa Dzinnḓu wa Vunḓu .
Ngona ya vhutshimbidzi : u ḓihumbulela , therisano ya dzulo
U khwaṱhisedza zwo swikelelwaho zwa vhukuma zwa muhasho zwo vhigwaho uri nangoho zwo swikelelwa sa zwe zwa vhigiswa zwone kha Mivhigo ya Kushumele ya Kotara iṅwe na iṅwe na ya Ṅwaha nga ṅwaha .
U khwaṱhisa muhanga wa milayo u itela u lwana vhuvhuḓu zwi na ndeme fhedzi hu tea u vha na vhuṱanzi uri milayo iyo i a shumiswa kha u wana , a kaṱudza na u sengisa .
2.3 . Havha vhadzulapo vho xelelwa nga pfanelo dza mavu avho musi vha tshi sokou pfuluswa tshikhalani dzinḓuni dzavho nga murahu ha u shumiswa ha mbetshelwa dza Mulayo wa Mavu a Vharema wa 1913 .
Hu ḓo vha na mishumo yo vhalaho yo pulanelwaho ṅwedzi wa Ṱhangule u itela u pembelela zwinzhi zwe zwa vhuedza zwo itwaho nga Afurika Tshipembe zwi tshi shandukisa matshilo a vhafumakadzi vha Afurika Tshipembe .
U fhaṱa vhukonani na vhatikedzamboho vha tshiṱirathedzhi hu u itela u bveledza bono ḽa GCIS
Afha fhasi hu na zwiṅwe zwiteṅwa zwine zwa tea u ambedzaniwa nga u ṱavhanya musi maitele a khou bvelaphanḓa u thivhela thaidzo .
Zwiṱirathedzhi zwa u thivhela zwi dzhielwa nṱha nga kha nḓisedzo ya thikhedzo dza pfushi , zwiḽiwa zwo khetheaho , kathihi na pfunzo na ngeletshedzo dza u lwa na u shaea na pfushi .
Yo vhumbwa nga zwipiḓa zwiraru , zwine zwa vha Mbekanyamushumo ya U ḓivhadza na U gudisa mishumo Khorondangi , Mbekanyamushumo ya Pfunzo ya Khorondangi , na mbekanyamushumo ntswa ine ya pfi Etella .
Ho sedzwa mbekanyamushumo dza ndondolo ya maṱo dzi langiwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
GCIS a i iti vhuimeleli kana ndindakhombo kha u sa vha na vhukhakhi ha , kana zwiṅwe zwiteṅwa zwi elanaho na , zwiko izwo .
Zwa ndemesa kha khwiniso ya mashumele kha sekithara ya phuraivethe hu ḓo vha u vhona uri hu na u tshimbidza ṱhanziela ya rakhonṱhiraka nga u ṱavhanya zwo ṱanganywa kha mashumele a khonṱhiraka ya mushumo wo katelwaho kha mbadelo dza mutshilinzhi .
Mutukana o vha a tshi ḓo vha o pfula ḽiivha .
( a ) u vhona uri vha khou dzhia tsheo vha na nḓivho maelana na khonadzeo ya u shumisa nḓila ya u gudisa hafhu , na
Zwine zwa konadzea kha fhungo ili ndi u fhaladza kana u fhelisa dziḽaisentsi kana u bvisiwa kha redzhisiṱara dzi kwameaho .
Arali mufarisi muthihi fhedzi o vha o kavhiwa a sa shumisi khondomu , roṱhe ri nga kavhiwa nga vhulwadze .
9.1 Khabinethe yo takadzwa nga uri Afrika Tshipembe ḽo vha ṋemuṱa wa Khonferentse ya Vhuthihi ya SADC yo tshimbilaho zwavhuḓi na Riphabuḽiki ya Dimokirasi ya Sahrawi Arab mathomoni a ṅwedzi uno .
A hu na tshiimiswa tshine tsha nga kona u ṱanganedza u wa zwo ralo tshi fanela u bvela phanḓa na u ḓiṱola na u ḓibveledza u itela u swikela ṱhoḓea dza vhupo ha nga nnḓa .
Arali vha tshi takalela bavu , vha songo tou ḽi ḓadza .
2.3 . Fhungo iḽi ḽo hwedzwa kha Komiti ya Vhusedzulusi ha Ndayotewa , ine i tea u vhiga murahu Phalamenndeni nga ḽa 30 Ṱhangule 2018 .
Tshivhalo tshe ra ḓivhetshela tshone tsha 152 000 tsha mapholisa o tholwaho nga Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) tsho no swikelelwa nahone vhugudisi ho khwinifhadzwa - fhedzi hezwi a zwi athu u ḓisumbedza lune zwa nga sia vhathu vhoṱhe vha tshi ḓipfa vho tsireledzea na u vhavhalea .
Vhuḓikumedzeli ha mihasho kha maitele a u khwaṱhisedza data , zwi ḓo sumbedza mvelaphanḓa .
Pulane pfufhi i tevhelaho ya maitele a mveledziso yo itelwa u thusa kha u dzhenelela kha thaidzo , nahone kha u nanga maitele a imelaho zwiṅwe , zwi ḓisendeka nga nyimele yapo .
Khaedu idzi dzi ḓo ambwa nga hadzo nga kha u shumisa thekhinoḽodzhi ine ya topola zwiṱaluli zwa vhuṋe hu tshi katelwa khwaṱhisedzo .
Mubvann ḓa ane a vha ṅwana wa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe nahone e nṱha ha miṅwaha ya 21 a nga ita khumbelo ya vhudzulo ha tshoṱhe .
Mulayo uyu u ita mbetshelwa ya tsireledzo ya tshifhinganyana dziṅwe pfanelo , na madzangalelo kha mavu , dzine a dzo ngo tou tsireledzwa zwavhuḓi nga mulayo , u swika theo ya mulayo ntswa yo dodombedzwaho i tshi vha hone .
Arali zwo ralo , ho pfi mini ?
I khwaṱhisedza tshumisano vhukati ha miraḓo ya muvhuso kha zwa u kovhelana mafhungo malugana na mishumo ine ya vha mulayoni ya tshishumiswa tsha nyukiḽia .
Ri dzhiela nṱha tshiimo tshi konḓaho kha vhuimo ha Muvhuso wa Lushaka ho bveledzaho khaedu iyi .
Khwaṱhisedzo ya thandela , thendelanonzwiwa ya thandela na pulane ya thandela zwo sainiwa nga miraḓo yoṱhe ya Bodo ya Tshanduko ya Tshifhinganyana .
Fhedzi , u swika kha na maitele a dwadze ḽa lufhiha a zwo tou ḓivhea zwavhuḓi .
Ri livhisa maipfi a ndiliso zwi tshi bva vhuhoneni ha mbilu dzashu kha muṱa wa ha Mbeki .
Siḽaidi a tsho ngo ṱalutshedza phambano vhukati ha mutengo we oda ya itwa ngawo na mutengo wo rengaho tshithu .
Muhasho wa Tshumelo ya Nnyi na nnyi na Ndaulo rekhodo muvhuso u angalalaha wa kha sisiṱeme ya mafhungo zwo sumbedza uri sisiṱeme ya mihasho ya ndeme ya IT na zwino a dzi ambi nga tshadzo zwavhuḓi .
Vha ṋei vha themendelo ya khonṱhiraka vhahulwane vha mvelelo na vhaimeleli vha zwivhuya zwashu zwe ra wana hu tea u vha vhunzhi ha vhathu vhashu . ( Ngauri vhafarakani hashu ha u thoma vhu na vho . )
Ndi musi miraḓo ya mapholisa i tshi vho rembulusela zwigidi kha miṱa yayo ya vho fhedzisela nga yone iṋe .
U amba : Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori tsha khali .
Ri ḓo isa phanḓa na u ḓibaḓekanya na mazhendedzi oṱhe a kombetshedzaho u tevhelwa ha mulayo kha u lwa na samba iḽi .
Sa izwi ri tshi zwi ḓivha , muṱaṱisano u itela zwiko kanzhi u thivhela mbekanyamushumo dza mveledziso .
Tsitsikano kha bada dza u dzhena na dzone dzo khakhisa zwiendedzi zwa tshumelo dza shishi na dza dzilafho zwe zwa vhidzwa uri zwi thuse kha mishumo ya phuluso .
Muvhuelwa ngauralo u ḓo ṱanganedza mbuelo ya mutikedzelo wo engedzwaho na thandela khulwane a dzi nga ḓo vhaisala lwa masheleni nga nṱhani ha tshikalo tshadzo .
Nga murahu ha muaro wa khatharakithi , PMB i ṋekedza u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhala dzi sa fhiri R842 ho katelwa ḽentsi na fureme , hu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 ḽa fureme
Ṋetshedzo i khwaṱhisa pfanelo dza mudzhenisi wa tshelede kha bannga i kuvhanganyaho tshelede .
U swika henefho , khabinethe i vhidzelela vhalangi vha zwa vhuendi ha badani u bvela phanḓa na u ima kha ḽa u sa konḓelela na zwiṱukuṱuku ha zwiendedzi zwi songo lugelaho u tshimbila dzibadani khathihi na u reila vhathu vho kambiwa .
Tsha u thoma , vhaofisiri vha vhiga uri zwi swikaho hafu ya tshiṱoko tsha tshikolodo a tshi kuvhanganyi vhukhakhi ha kale nahone tshi tea u phumulwa .
Naho zwo ralo , musi ndangulo kha vhubindudzi ha phuraivethe na mishumo ya ndangulo kha sekhithara ya nnyi na nnyi i na zwiteṅwa zwine zwa fana , vhupo , zwipikwa na maitele zwi a fhambana .
Hafha ri kha " khalaṅwaha ya tshiṱereke " hafhu na hone khanedzano i khou hulela ya uri vhathu vha ṱoḓa tshelede nnzhi .
Kupfesesele kwa muhumbeli kwa zwidodombedzwa zwa ndaela na ngona ku ḓo shumiswa .
U fhindula mbudziso dza tshaka dzo fhambanaho dzi tshi bva kha o vhalwaho ( ho katelwa tshaka dza mbudziso dza maimo a nṱha ) .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza thuso yo ṋetshedzwaho nga mabindu ya u thola lwa tshifhinganyana vhoraphurofesheni vha sekithara ya phuraivethe kha muvhuso .
Zwisumbi zwa masheleni zwi tevhelaho zwi talusa ndavhelelo dza themo ya vhukati hu tshi vhambedzwa na mashumele o fhelaho .
Odithi zwa zwino i khou itwa u ela u lugela u shuma ha zwibadela u mona na shango .
Nga zwa u sedza mbuelo nga SMS , vhone sa muraḓo muhulwane vha nga wana nga ha mbuelo dzine dza vha hone kha tshaka dzo ṅwalwaho kha tshanḓa tsha u ḽa tsha khoḽomu kha thebuḽu ine ya vha kha tsha u ḽa .
Vhugevhenga ho itwaho kha tshifhinga tsha nndwa kha u kandekanywa ha milayo yo ṱanganedzwaho na maitele a nndwa .
Zwiṅwe zwo sedzwaho ndi u tikedzwa ha khadzimiso dza tshifhinga tsha vhukati na dza tshifhinga tshilapfu hu tshi itelwa zwivhambadzwaseli zwa thundu na tshumelo dza ndaka u bva Afrika Tshipembe na vhubindudzi ha ndinganyiso ha seli ha mikano .
U bva tshe Afrika Tshipembe ḽa wina bidi ya u fara theḽesikoupu ya Square Kilometre Array ( SKA ) , ḽo tikwa nga vhafarani naḽo vha mashango a malo , ho no vha na mvelaphanḓa i vhonalaho kha u fhaṱa thandela khulwane dza saintsi na u kaṋa mbuelo dzayo .
Khophi tharu dzo fhelelaho ye vha i vhekanya kana he vha shela hone mulenzhe zwi ngomu .
Zwi vha zwo khakhea ngauri ri a ḓivha vhaṅwe vhavho .
Pfunzo ya khwiṋe kana vhuendi ha nnyi na nnyi vhu sa ḓuri , sa tsumbo , zwi shuma u fhungudza u shaya vhutsireledzi ha ikonomi na u sika tshikhala tsha ikonomi nga u ita uri i sa ḓurese na kha vhashai kha nyito ya ikonomi .
Ṱhoḓea dza mulayo muṅwe na muṅwe uno yelana mveledziso ya mavu na kushumisele dzi a tevhedzelwa misi yoṱhe .
Mitengo ya mbambadzo kha mashango a re kule na lwanzhe i nṱha ; Afrika ḽi na mashango a fumi nthihi kha a fumbili ḽifhasini ane a vha na mitengo i re nṱha ya u vhambadzela mashangoni a nnḓa .
Kha iḽi fhungo Khomishini i themendela uri hu itwe mulayo une wa ḓo shumana na maitele ane a vhaisa a kwamaho zwa vhuloi .
2.2 . Vhathu vhararu kha vhathu vhaṱanu vhaṅwe na vhaṅwe vha miṅwaha i fhiraho 50 fhano shangoni ḽashu , ndi vhane u swika zwino vho no haelwa .
( a ) mafhungo oṱhe a zwa Mulayotewa nga nnḓa ha ayo ane -
Hezwi zwi fhasi nga maanḓa kha zwilinganyo zwa dzitshaka , hu nga vha kha mashango o bvelelaho kana ane a kha ḓi bvelela .
Izwi zwivhili ndi thekhiniki dzi re na vhushaka dzo sedza kha phaṱekanyo vhudziki ha mutheo .
U bva kha maitele aya Muvhuso wo dzhia tsheo ya uri hu na iṅwe thendelano ine nyimele ya zwino ya ita uri hu vhe na tshanduko kha modele wa u tshimbidza u re hone kha muhanga wa tshifhinga u re hone une wa ḓo sumbedza tshiimo tsha nzulele ya zwithu .
U ṱalutshedza mbekanyamaitele na u shuma u ya nga ha themendelo dza kushumisele kwa ḽaisentsi .
Zwenezwoha , zwoṱhe u aluswa na u engedzwa ha AMIS zwi ḓo konadzea fhedzi hu na thikhedzo khulwane ya mugaganyagwama nga dzitshakatshaka .
Mithethe i si gathi luthihi nga ṅwedzi fhedzi i nga tshidza vhutshilo havho .
Ṅwaha wa 2015 u ḓo vha na mvelaphanḓa kha theo ya mulayo wa vhashumi hu tshi itelwa u alusa pfanelo dza vhashumi .
Zwa vhukuma , maitele a katela u fukedzwa kana u bwelwa a mathukhwi a zwa ndondolo ya mutakalo , nga u ṱavhanya , u itela u thivhela u nga vha khomboni ha vhathu .
U ṱuṱuwedza vhulimi na nḓowetshumo u nakisa vhupo havho .
bugundaula ya tshifhinganyana yo ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Muno ( arali i hone )
Zwine zwa vha : u tsela fhasi ha sisiṱeme ya mupo , tshinyalelo ya u fhambana ha mupo , tshikafhadzo ya mupo , tshanduko ya kilima , u engedza fhethu ha madindi a malaṱwa u ya kha u sa shumisa hashu zwavhuḓi zwiko zwa mupo na u sa dzhiela nṱha zwithu zwi si tsha shumisea na masiandaitwa azwo .
Kha u shandukisa lushaka lu no fana na lwa Afrika Tshipembe , mitambo na vhuḓimvumvusi zwi tea u shela mulenzhe kha bono ḽashu ḽa u shandukisa zwithu .
Kha ri ṅwale
Ri rwela zwanḓa vhorasaintsi vhenevho kha u ranga phanḓa ṱhoḓisiso idzi na u ṋetshedza vhuṱanzi vhuswa vhune ha vha ha ndeme kha u sumbedza nḓila kha phindulo yashu .
Ngeno vhadzulapo vha tshi ri Vho Nkosi vha muthu muvhi a sa fari vhathu zwavhuḓi .
Maḓi ndi tshithu tshihulwane , ri songo a tambisa .
Khathihi na u bveledzwa ha maitele a vhupulani ndi maitele a vhulavhelesi na u vhiga misi yoṱhe nga ha mushumo wo no itwaho na u bveledza maitele a vhusengulusi .
Komiti ya Khanedzano ya GEMS na Muḓisi wa mbilaelo vha tea u fhiwa nḓivhadzo ya maḓuvha a swikaho 21 ya datumu ntswa ya muṱangano , tshifhinga na fhethu .
4.10 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Bodo ya Tshiimiswa tsho Rwelwaho Ṱari tsha Lushaka tsha u Laṱwa ha Malaṱwa :
4.2 . Kha maitele a vhuthihi a u ṱhonifha na u humbula avho vhoṱhe vho lovhaho nga vhanga ḽa COVID-19 na GBVF , vhadzulapo vhoṱhe vha khou ṱuṱuwedzwa u ambara zwiambaro na zwikhavhisi zwi sumbedzaho u vha maliloni zwi tshi ya nga mvelele , sialala ḽavho na lutendo lwa vhureleli havho .
Ri nga langa hani khombo na khuvhalo tshikoloni ?
U ita mvetomveto , u ṅwala , u khwinisa na u anḓadza tshiṱori tshawe tsha pharagirafu dzi no hovhelela mbili ( mitaladzi ya fumi na mivhili ) .
Sisiṱeme ya Phalamennde ya u bvisela khagala yo ḓisendeka kha kupfesesele kwa uri dzi MP vha nga tevhela madzangalelo a masheleni tenda ha vha uri zwo bviselwa khagala kha tshitshavha nahone a zwi vhangi khuḓano ya madzangalelo na mushumo wa dzi MP sa vhaimeli vha vhathu .
Kha zwoṱhe zwine nda ita , ndi khwaṱhisedza uri khwaḽithi na vhukoni ha nṱhesa na fhaṱa vhushaka havhuḓi na ho khwaṱhaho .
Mbudziso dza u amba kana dza phindulo dzo tou ṅwalwaho dzi nga swikiswa kha Muphuresidennde , Mufarisa Muphuresidennde na Minisiṱa kha mafhungo ane vha vha na vhuḓifhinduleli khao .
Ndugiselo dzi tevhetshedzanaho na zwezwo vhukati ha muvhuso wa vhukati na mivhuso ya mavundu kha zwa masheleni a nnyi nannyi zwi sedza zwiṱuku kha nḓisedzo ya tshumelo ya vhukati ha mashumele a muvhuso wa vhukati .
Zwenezwo , ṱhoḓea ya zwikolo KwaZulu-Natal i nṱha sa zwo lavhelelwaho .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza tsheo ya u ḓivhadzwa ha Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka zwi tshi tevhela mutshinyalo wo vhangwaho nga ḓumbumazwikule Eloise na mvula dza khalaṅwaha ya tshilimo zwe zwa sia themamveledziso na mahaya a vhathu zwo tshinyadzwa kha mavunḓu o fhambanaho .
A zwo ngo konadzea tshifhinga tsho fhelaho u tandulula mafhungo a muvhuso ngauri beisi ya mafhungo yo vha yo tsekene .
Mulayotibe wo ita ḓivhazwakale kha u tsireledza vhaholi vha tshelede ṱhukhu na u fhungudza u sa lingana kha lushaka .
U ḓiimisela u shumisa nḓila dza u shela mulenzhe
Kha mbilu ya adzhenda ya ndangulo ya masheleni ndi lutamo lwa u ḓisa mvumelano ya dziphurofeshinala dza ḓivhambalelano na u oditha kha mutheo wa dzingu .
U thola hu tea u livhanywa na zwipikwa zwa Pulane ya Ndinganelo ya Mushumo .
U itela uri ndovhololo i kone u shuma zwa vhukuma , muanewa dendele u tea u thoma a vhonala phanḓa ha u tshinyadzwa lwa tshoṱhe .
Tshi no dina , ndingedzo dza u rangisa phanḓa vhuendedzi ha nnyi na nnyi kha tshikhala tshilapfu tsha netiweke ya dzibada a dzi khou shuma nga mulandu wa uri zwikhala zwine zwa tea u shumiwa zwo lapfesa .
Zwishumiswa zwa vhulwadze ha swigiri nga nnḓa ha gulukholitha zwi badelwa u bva kha mbuelo ya vhulwadze vhu sa fholi .
U ṱoḓa na u kuvhanganya data ya mishumo ya u pulana na u vhekanya .
Muvhuso wa zwino u ṋekedza mbuelo i dzhiaho sia kha kiḽabu , zwine zwoṱhe a zwi na muthelo hu si na u thivhelwa na huthihi ha ndaulo .
Ndi khoḓa miraḓo ya Komiti ya Tsedzuluso ya Ndayotewa kha u ḓiimisela havho tshifhinga tshoṱhe itshi na u sedza Makumedzwa e a itwa nga MaAfrika Tshipembe zwavho na madzangano avho .
Bannga i ḓo ṋewa masheleni hafhu u i tendela u sedza kha nyengedzedzo ya mveledziso ya u hadzimisa .
Mulilo fhethu ha vhudzulo u vhangwa nga maanḓa nga tshiwo , nga maanḓa zwi tshi itiswa nga u shumisa tshaka dzo fhambanaho dza zwivhaswa kha u bika nga mulilo , u funga na u dudedza , fhedzi ha dovha nga u ḓiimisela sa khakhathi tshitshavhani na vhufhisannḓu .
Vha malanaho vha tea u tenda uri vha khou malana nga fhasi ha mulayo wa tshirema .
Ndingedzo dzi rangiwaho phanḓa kha vhupo hapo u ya kha sia iḽi nga huṅwe dzo sumbedza dzi tshi shonisa .
Ha u paka hone hu tea u sa dzheniswa kha tshivhilela itshi hu tshi tea u sedzeswa zwa vhaendangaṋayo fhedzi .
Miḽioni dza vhunzhi ha mihwalo ya badani nga ṅwaha dzi shumisa khorido ya vhukati ha Johannesburg na Durban u ṋetshedza tswikelo kha vhuimangalavha ha Afrika Tshipembe .
Maṅwe maanḓa , mishumo na vhupondaulwa vhukati ha vhaṋetshedzatshumelo na vhulaedzwa hoṱhe a zwongo khunyeledzwa nahone zwi vhanga u thengathenga na u lengisa u thoma u shumiwa ha mishumo ya masipala .
Dzibetshe dzo tevhekanywa u ya nga mitevhe yo ṱanganedzwaho u bva kha thimu ya ḽaiburari ya Bambiri .
Zwo ralo , mbekanyamushumo dzashu dza mulalo a dzi na iṅwe nḓila fhedzi hu tou vha u u vhaiswa .
C Vhuloi kha Afrika Tshipembe ḽa musalauno
Konṱiraka iṅwe na iṅwe i fanela u vha na mikano na milayo ine miraḓo yoṱhe ya tendelana nayo na u fanela u i tevhedza .
U phumulwa na u thuthwa zwo bviselwa thungo u bva kha murekanyo wa zwino .
Mufhe une ra fema u na oksidzheni .
U engedza nḓivho zwitshavhani ya u fhelisa khakhathi dzi yaho nga mbeu .
Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha u shuma na mazhendedzi a vhutevhedzi ha mulayo u itela u vhona uri vhatshinyi vha hovhu vhugevhenga ha tshiṱuhu vha a farwa nahone vha gwevhiwa .
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi shuma na mudededzi luvhili kha vhege .
Tshiṅwe hafhu , u Pulana ha Mveledziso ho Ṱanganelaho hu khou itea kha nyimele ya Muhanga wa Vhushaka ha Mivhuso miḽedzani na uri zwenezwo zwi dzhiela nzhele kuvhonele kwa lushaka na kwa mavundu .
Zwi nga dzhia maḓuvha a 60 u shumana na khumbelo yavho .
Vha songo tou bvisa nyambedzano yo tou ralo , fhedzi vha vhone uri vha katela nyito , dzikhetho , thasululo , madzinginywa , nz .
Mbadelo dza fhethu hune ha vha na tshumelo dzi tea u vha nṱha vhukuma , arali hezwi zwidodombedzwa zwi ngoho .
Muvhuso ho ima kha ḽa uri ho vha hu si na phambano dzo raloho dza matheriala .
Arali EMIA ya wana vhuṅwe vhudavhidzani kana dokhumenthe dzine dzi sa vhe na nḓivhadzi ya thendelo , EMIA i nga si vhe na vhuḓifhinduleli arali idzi dokhumenthe dza xela .
Mbuelo i thelaho ya vhatheli iyi na mithelo nga u ralo yo lingwaho i ḓo sumbedzwa kha Gauteng hu si kha Vundu ḽa North West .
Vha sedze uri vhagudi vho fara penisela nga nḓila yo teaho .
Muzhou o vha o ima Kha ri vhale bitshini ngeno Vho Vhimbi vhe maḓini tsini na bitshi .
mutsiko une wa vhangwa nga mushumo : une wa vhangwa nga nzudzanyo i si yavhuḓi ya mushumo
Mudededzi u tea u ṋekedza :
U khou amba nga founu . murathu miṅwaha vhidzelela swifhala mangala vothi huṅwe dzula swika ngalangala thuthuthu iṅwe mbudzi swiswi mulanga
Vhunzhi ha vhathu vho kavhiwaho a vha zwi ḓivhi uri vho hwala vairasi ya HIV , ngauri i dzula muvhilini lwa tshifhinga tshilapfu i sa athu ita uri muthu a lwale .
Mihasho yo teaho ya mapholisa a mimasipala ya dziḓoroboni i ḓo ita nḓivhadzo dzo teaho nga ha heḽi fhungo .
Zwo ralo , kha vha ṋetshedze vhashumi tshifhinga tsho teaho kha siḽaidi u itela ndingululo iyi .
Tshenzhemo ya u shuma na mbudziso dzo livhiswaho kha dziminista , mbudziso dza phalamenndeni khathihi na vhudavhidzani vhuṅwe na vhuṅwe kha ofisi ya Mulangi Muhulu i ḓo vha iṅwe ya themendelo ya uno mushumo .
Khwiniso idzi dzi dovha dza konisa u thomiwa ha komiti kushumisele kwa khaṱhulo , dzine dza ḓo thusa kha u tandulula pfudzungule .
Vha ndango yapo vho livhana na khaedu ntswa , thandululo ntswa kha thaidzo dzo ntswa dzi khou ṱoḓea nga u ṱavhanyedza .
Ndivho ndi u vha na vhuṱanzi ha uri vhathu vha shela mulenzhe khathihi na u dzhena mafhungoni a u pulana na u langa mveledziso i re yavho , vha tshi tikedzwa nga masipala i re na vhuḓifhinduleli .
Muvhuso khathihi na nḓowetshumo zwo rwela ṱari mbekanyamushumo dze dza thoma u shumiswa u bva kha miṅwaha yo vhalaho .
Vha rambiwa nga mihasho ya muvhuso , madzangano a si a muvhuso na zwiṅwe zwiimiswa uri vha dzhenele dzisemina kana dzikhoniferentsi na u shela mulenzhe kha dziwekishopho dzi elanaho na tsenguluso nga mbekanyamushumo ya khomishini .
Zwa u engedzea ha vhuhokokolwanzhe fhano Afrika na zwone zwo vha na vhushaka ha u thengathenga ha mivhuso .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u khou engedza ṋetshedzo ya tshikhedzo kha vha re kha maṱiriki musi zwikolo zwo no bva , mafheloni a vhege na nga dziholodei .
Zwivhuya zwa u vha na ḽaisentsi khavho ndi zwa uri vha a kona u renga zwikambi , na u ḓiselwa zwone nga vhaingi vha halwa nga mutengo wa fhasi .
Zwi dovha zwa bva kha ṱhanganedzo ya uri mitambo i ḓo khethekanywa nga nḓila yo teaho .
Vhuimo ho dzhiiwaho nga vhone vhaṋe na ho bveledzaho nyambedzano ngei Gleneagles ho thusa zwihulwane u isa izwi phanḓa .
Nahone kha nyimele iyi avho vhane vha khou kukumedza phindulo dzi leluwaho kha idzo dzi konḓesaho na zwiteṅwa zwi konḓaho vha nga wana thikhedzo na zwenezwo .
Kha vha sedze kha notsi dza khoso kha masiaṱari 44 na 45 u vha thusa .
Ngauralo , mabembela mahulu na mbekanyamushumo u ṋekana mafhungo vhukati ha vhabveledzi vha mbekanyamushumo , vhabveledzi , vhashumisi , tshitshavha , na mazhendedzi a akademi na mveledziso zwi a ṱoḓea u itela u pfukela kha tshitshavha tshine tsha vha na zwishumiswa zwa vhukone .
Musi vhorakhonṱhiraka vha tshi bva kha tshiṅwe tshipiḓa u ya kha tshiṅwe , vha ṱoḓiwa uri vha nweledze nzudzanyo dza nṱha dza khohakhombo na u sumbedza zwikili zwo angalalaho zwa vhulanguli ha mishumo na zwishumiswa .
( a ) a tshi swika hune a vha a songo tsha fanelwa ; kana
Fuḽaga ya lushaka ya Riphabuḽiki mivhala yayo ndi mutswu , musuku , mudala , mutshena , mutswuku na lutombo , sa zwe zwa ṱalutshedzwa na u talatadziwa kha sheduḽu ya 1 .
U vhona uri masia oṱhe o khavariwa tshifhinga tshoṱhe .
11.8 Vhuḓifari ha miraḓo ya Phanele na vhalavhelesi
Sa zwe zwa sumbedziswa kale , Muhasho a u ṋekedzi tshumelo dzo livhaho kha tshitshavha , nahone a u na mbekanyamaitele ya mbadelo na nthihi .
Ndivho ya vhulamukanyi ha mbuedzedzo ḽifhasini ndi u vhuedzedza ndinganyiselo hu tshi itelwa tshipondwa tshe uho vhukhakhi ha itea khatsho .
U tsa na mulambo , zwibveledzwa zwa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ndi zwibveledzwa zwa u ṱavhanya zwine khazwo mutengo muṅwe wa engedzwa na thundu dza u fhedzisela dzine dza rengiswa nga holosele na mavhengele a shumisaho dzina ḽithihi .
Ndi a tendelana na inwi tshoṱhe zwino uri , khondomu dza vhafumakadzi ndi tshone tshishumiswa tsha tsireledzo tshi tshoṱhe tshi re hone kha vhafumakadzi tshine vha a kona u vha na ndango yo khunyelelaho ya vhutshilo havho ha zwa vhudzekani .
Nga nḓila iyi , muvhuso wo ḓikumedzela u vhea maga a u fhaṱa fulufhelo kha tsireledzo ya tshumiso ya Mafhungo a Vhudavhidzani ha Thekinoḽodzhi .
Ni nga ita mini ?
Musaukanyo wa zwitzhili maḓini kha bulasi dza zwithu zwi no tshila maḓini a zwo ngo ḓowelea .
Ro dovha ra sumbedzisa vhuḓiimiseli hashu ha u fhungudza thandela dzi rangaho phanḓa u itela u dzudzanya zwavhuḓi na u vha vha na masiandaitwa mavhuya .
( 5 ) Arali masipala , nga mulandu wa thaidzo kha mafhungo awo a masheleni , u tshi khou kundelwa u ṋetshedza tshumelo dza mutheo kana u swikelela mbofho dzawo dza masheleni , khorotshitumbe ya vunḓu i kwameaho i fanela u -
Ndo humbela nga u ḓiṱukufhadza uri vha songo ḓa mushumoni wanga ngauri vhathu vha muḓi uyo vha lwa na mapholisa .
Vhupo ho anza zwidzidzivhadzi nahone dziṅwe dza mbilaelo dzo ḓoweleaho dze dza itwa kha vhaofisiri ndi dza zwa u shumisa zwikambi na zwidzidzivhadzi .
Kha vha ṋetshedze fomo yo ḓadziwaho ya khumbelo ya NPO khathihi na khophi mbili dza maṅwalo a ndambedzo a tshiimiswa .
U ita nga u ralo , ri dzhoina vhunzhi ha makhomoreidi na vhalwi vhavho na vhaṅwe vhanzhi vhane matshilo avho vho a thusa u a shandukisa nga kha u shela mulenzhe havho ha vhulondo kha nndwa .
Afrika Tshipembe ḽi na Mbekanyamushumo ya U dzhia Vhukando kha u Tholwa ha Vhana , ine ya ṋetshedza maano a shango a kwamaho u fhelisa zwa u tholwa ha vhana .
Ḽiga ḽa ndeme u ya kha muvhuso wa mbambadzo wo tsireledzeaho zwiṱuku ḽo vha na mbuelo khulwane dza tshifhinga nyana na dza tshifhinga tshilapfu .
Muṱanganoni madzina a vhanangiwa a vhalelwa nṱha nahone mumwe na muṅwe wa vhanangiwa a ḓivhadzwa kha muṱangano na u vhidzwa a ṱalutshedza uri ndi ene nnyi na sekithara ye a imela yone .
U tevhedza dzilafho nga maanḓa ndi tshiimo tsha thendelano vhukati ha ndaela na vhuḓifari ha u shumisa mishonga .
Mitengo ya u londota themamveledziso hu tshi katelwa muḓagasi na maḓi na u londota themamveledziso i ngaho sa zwifhaṱo na zwileludzi zwa masipala .
U bva kha mutheo hoyu , ri ḓo fhaṱa washu sa tshitshavha tsha mitambo tshine tsha ṱhonifhiwa kha vhatambi vha vhanna na vha vhafumakadzi kha mitambo yo fhambanaho .
Maitele a u vha vhuisela kha ḽino uri vha livhane na milandu ye vha hwelelwa o no thoma .
Kufarele kwa mihwalo i lemelaho kana u shuma kha vhuimo vhu si havhuḓi zwi vhanga vhulwadze ha misipha na marambo .
Tshifhinga tshi kalwaho tsha vhukwamani tshi tea u vhewa u itela u katela vhashelamulezhe vha ndeme nga u ṋea mihumbulo u ya kha sisiṱeme ntswa hu na u kunda kha thikhedzo yavho .
Swayani zwibuḽoko zwi re na tshithu tshithihi .
Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ;
U shayea ha zwiko zwa masheleni na vhashumi zwi kha ḓi vha zwone zwikonḓisi zwihulwanesa zwine heḽi davhi ḽa khou tea u lwa nazwo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe ya u fhaṱa kha tswikelo iyi i mangadzaho musi ri tshi khou Alusa Afrika Tshipembe Roṱhe .
Tsha u fhedzisela tsho swikelelwa nga kha u swika ha akhaunthu dza bannga ṱhukhu- u itela vhuongelo ha muhasho hu na ndivho ya mbadelo dza eḽekiṱhironiki na nyavhelo ya vhukuma ya zwenezwo .
U tsela fhasi ha muya mufhe kha Ḓanzhe ḽa Bet na Kattegat : U ḓalesa ha muya mufhe kha Vhukovhela Baltic , Ḓanzhe ḽa Belt na Kattegat nga nzulele zwa dzulela u vha fhasi hu tshi vhambedzwa na Khubvumedzi ṅwaha wo fhelaho .
11.8.1.3 U ḓifara hu tshi tevhedzwa ṱhoḓea dza milayo ya Phanele yo fhambanaho , mulayo wapo na dziṅwe ṱhoḓea dzine dza laula kutshilele kwae kwa vhaofisiri vha tshitshavha .
Nzudzo na ndivho ndi zwone zwishumiswa zwa ndemesa kha vhulangi , na uri vharangaphanḓa vha ḓitikesa nga maanḓa na vhulangi he vha hwedzwa nga kha vhuimo havho u itela uri vha ṱuṱuwedze vhaṅwe .
Paḓukanyani maipfi aya a bve zwipiḓa .
U shavha ha vhafariwa vha ṱahe u bva Sentharani ya Ndulamiso ya Vhukati ya Westville ndi tshiwo vhilahedzisaho tshine tsha fanela u wela kha tshifhinga tsho fhiraho .
6.4 . Khoniferentsi yo swika magumoni nga u vhumbiwa ha Foramu ya Ṱhoḓisiso na Zwidodombedzwa zwa Mupfuluwo na Vhuḓorobiso uri i shume sa tshiko tsha nḓivho u itela u tikedza mushumo wa mupfuluwo na vhuḓorobiso .
Yuniti dza mushumoni dzo shumiswa sa nḓila ya u thusa vhalangi vha mutakalo kha u dzhia tsheo na vhuḓifhinduleli .
* U ḓa na sisiṱeme ya mbadelo ya magavhelo ya kha tshiimiswa yo fhelelaho .
Ṱhoḓea ya zwiḽiwa zwa oganiki yo bveledza vhubveledzi ha oganiki nga khamphani khulwane dza nḓowetshumo .
Mutshutshisi u ḓo-
vha tshi kona zwavho u amba , u vhala na u ṅwala Luisimane sa izwi lu luṅwe lwa nyambo dza tshiofisi
Zwo bveledzwa nga u ḓiimisa ha mulayo kha khethekanyo dzoṱhe tharu dza muvhuso Afrika Tshipembe , ndi zwigwada fhedza zwine zwa vha nga fhasi ha khethekanyo ya muvhuso wa lushaka zwi ḓo dzhielwa nṱha sa zwi elanaho .
Dzina na ḓiresi zwa muthu a ṱoḓaho thenda zwi tea u ṅwalwa zwavhuḓi nga murahu ha fulobo .
Vhashumisa vha midia vha ḓo dzhenela kha mafulo o teaho .
6.2 . Muvhuso wo kona zwavhuḓi u pfukisela mbadelo dza mindende u bva kha Cash Paymaster Services ( CPS ) u ya nga ndaela ya Khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa .
Karl Marx , sa tsumbo , o vhona vhathu vha tshi kombetshedzwa u ita zwithu zwihulwanesa zwi tshi khou vhangwa nga phambano ya ikonomi vhukati ha zwigwada zwihulwane tshitshavhani .
Ri na musi ndi tshi humbula ṱhanzi dziṅwe dze ra vha ro fanela u dzi vhidza ṋamusi .
Mufariwa o vhilahela uri ene o rwiwa nga vhaofisiri .
Zwi fanela u dzhielwa nṱha uri vhubvo ha khoudu dza mbuelo dzo shumiswaho nga SARS a dzi ngo livhana tshoṱhe na sisiṱeme ya SIC yo shumiswaho nga vha Mbalombalo vha Afrika Tshipembe .
Muthivhelo wa nṱha u ḓo sedza kha mbekanyamushumo dza dzilafho dzo sedzaho kha tshitshavha tsho fhelela tshoṱhe hu na ndivho ya u dovha u vhuedzedza muthu tshitshavhani na u thivhela zwa u dovha u tambudzwa .
Hu tshi ḓadziswa , Muvhuso wa Afrika Tshipembe u ḓo bvela phanḓa u haseledza fhungo iḽi na Muvhuso wa US sa tshipiḓa tsha u anḓana hune ha khou ḓi bvela phanḓa kha mafhungo a tsireledzo vhukati ha mashango aya mavhili .
Maitele a Vhupfumedzani e a itiwa nga murahu ha 1994 ndi tshivhumbeo tsha Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma vhunga ho vha hu tshi itelwa
Hezwi zwi amba uri muthu muṅwe na muswa a nga ita khumbelo ya u swikelela mafhungo a vhuṋe awe o farwaho nga tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe musi o ṋetshedza zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwi no fusha .
Vhurangeli ho no ḓithoma ha u livhana na thasululo dza tshifhinga tshilapfu u itela Kapa na hone .
( ii ) Arali Buthano ḽi tshi nga dzhia kana u dovha vha hafhu u dzhia Mulayotibe sa zwe zwa lavhelelwa kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( e ) , ( i ) kana ( j ) , Mulayotibe hoyo u nga phasiswa fhedzi arali mbili tshararu tsha Miraḓo ya Buthano i tshi voutela u phasiswa ha Mulayotibe uyo .
( a ) arali hu na u sa ḓifara zwavhuḓi , u sa kona kana u kundelwa ;
Ndi ita mini nga Ndaela ya Tsireledzo ya Tshifhinganyana ?
Tsumbanḓila khulwane na ndavhelelwa dza mugaganyagwama zwe zwa shumiswa kha u ita mugaganyagwama ndi :
Izwi zwi katela u khwinisea kha zwibveledzwa na mbambe na vhukhwine ha vhutshilo kha vhashumi .
Mvelaphanḓa ya thandela iyi i khou ongolowa nga maanḓa , ho sedzwa tshifhinga tsho kalwaho tsha nḓisedzo .
Ndi zwiḽiwa zwifhio zwe khonani dzaṋu dzi si zwi takalelese ?
Mitambo ya u edzisela sa u gidima sa bere , u tshimbila sa sekwa , u thamuwa sa tshiḓula n.z
Muvhuso wa Afrika Tshipembe u khou ṱanganedza khonadzeo ya nyaluwo kha nḓowetshumo ya mukumba na u ṋetshedza zwiṱuṱuwedzi zwo fhambanaho na thikedzo .
Hezwi zwi khou bva kha tsivhudzo ya uri kanzhi tshiṱirathedzhi na migaganyagwama a zwo ngo tou ṱumana nga nḓila i shumaho .
Afrika Tshipembe yo vha yo imelwa nga Minista wa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Muṱaṱisano Vho Ebrahim Patel .
Khabinethe i humbela tshitshavha uri tshi ḓise vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha nga thusa vha manḓalanga a mulayo na u ita khuwelelo ya uri tshanḓa tsha mulayo tshi shumiswe tsho fhelela kha avho vhane vha ḓo waniwa mulandu .
Vha ḓo humbelwa uri vha ḓadze fomo vha tshi khou ṋea vhuṱanzi hoṱhe .
Arali Rakhonṱhiraka a balelwa u londota mvelaphanḓa u ya nga mbekanyamushumo , u tea u bvisa mbekanyamushumo yo sedzuluswaho ine ya sumbedza tshanduko kha mbekanyamushumo ya mathomo yo teaho u vhona uri mushumo u a fhela hu saathu u swika Ḓuvha ḽo Randelwaho U Fhedza .
( 2 ) Muṅwe na muṅwe ane pfanelo dzawe dzo pfukiwa nga ndaulo u na pfanelo ya uri a fhiwe mbuno dzo itisaho nahone dzo tou ṅwaliwa .
Vhadzhiamikovhe vha katela vhakhantseḽara vha wadi , vhaofisiri vha masipala , vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha na zwigwada zwi re na dzangalelo .
Kha vha topole vhupo vhune ha vha na ndaulo ya vhurangaphanḓa u thoma u shumisa maitele a ndangulo o fhambanaho avhuḓi , na hune ha vha na tshikhala tshi pfadzaho tsha u humisela murahu maitele .
Miṅwe miṱa i khomboni nga huhulu kha tsireledzo ya zwiḽiwa u fhira miṅwe .
Ni kone u tala mutalo u no sumbedza uri anga thuswa nga nnyi kha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe .
Sabusidi ya Dzinnḓu ya Zwiimiswa ndi mini ?
U ṅwala : Fhedzisani dayari ya zwine na ḓo ita vhege i ḓaho .
Nyimele dzo raliho na dzone ndi tshiṱaluli tsha maṅwe mashango a bvelaho phanḓa kana a songo bvelaho phanḓa .
Idzi thandela dzi ḓo engedzedza tsireledzo ya zwiḽiwa na u sika zwikhala zwa mishumo zwa vhanzhi , nga maanḓa vhafumakadzi vha mahayani .
Zwo ralo , masipala ndi hone fhethu ha ndeme ha vhupulani ha zwa mveledziso .
Vhafumakadzi vha nga dzhenela kha u sika milayo nga u khetha ḽihoro ḽa poḽitiki ḽine vha vhona u nga ḽi nga imela zwavhuḓi kuvhonele na mbilaelo zwavho Phalamenndeni .
Vhukone ha fulufulu vhu lingana nga u angaredza na ha nzhini dza gazoḽina , fhedzi dzi a vha fhasi musi dzi tshi vhambedzwa na nzhini dza dizili dza musalauno .
Tshitshavha tshi ḓo khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha demokhrasi ha nṱhesa ha vhurangaphanḓa ha poḽotiki ho khethwaho u itela mbekanyamaitele dze vha maanḓafhadza u ri vha dzi ṱuṱuwedze .
Hu vhana vha fhiraho 700 , 000 vha wanaho pfunzo thangelatshikolo kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , ro thoma mutheo wo khwaṱhaho wa Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Pfunzo Thangelatshikolo ya Vhana ( ECD ) une wa vha tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha sisiṱeme ya pfunzo .
Gemo ḽa zwahayani ndi gemo ḽa tshumelo ḽo tiwaho na gemo ḽa makwevho zwo ḓi sendeka kha lushaka lwa mabini a malaṱwa na ku hwalele .
Zwi sumbedza vhuvha ha mutheo ha muhasho , u sumba nḓila ya vhuitwa hawo , na u u kombetshedza u pulana nyito dzawo na u shumisa zwishumiswa zwawo nga nḓila ine ya ḓo fusha ṱhoḓea dza mulayo na u khwaṱhisa u vha hone hawo tshifhinga tshi ḓaho .
Kha tshifhinga zwiwo zwi tea u tevhekana kha nganetshelo .
Hezwi zwo nweledzwa kha thebulu ire afho fhasi :
4.1 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano :
( 3 ) Nga nnḓa ha musi zwi tshi sumbedzwa nga fhethu , u bulwa ho sumbedzwaho kha mbetshelo dza Mulayotewa nga tshifhinga tsha musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma dzi ḓo dzhiwa sa dzi sumbaho tshifhinga tshine mbetshelo idzo dza thoma u shuma .
Tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha maimo a nṱha tshi re hone tsha masipala tsho sumbedzwa afho fhasi .
" Luambo lwa Zwiga "
Tsha u fhedza , tshihulwanesa kha muvhuso ndi u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhane vha pomokwa vhuloi .
Arali zwibveledzwa zwi tshi khou endedzwa u fhira nga Afrika Tshipembe , vha tea u ḓisa khophi ya phemithi ya u renga zwa zwifuwo nnḓa u bva kha shango ḽine zwa khou iswa hone na khumbelo u itela uri vha wane thendelo ya u endedza ya Afrika Tshipembe .
Mawanwa a tevhelaho a zwa vhuṱoli a elana na maitele a re afho nṱha :
Nḓivhadzo nga Minisiṱa Vho Muthambi ya u khunyeledza maitele a mupfuluwo u ya kha sisiṱeme ya khasho ya didzhithaḽa nga Nyendavhusiku 2018 zwi tshi khou shumiwa ngavundu zwi kati , zwine zwo no thoma Kapa Devhula na Limpopo .
Ndi tshi eḓela nda hangwa u i dzhenisa ngomu nḓuni .
Zwifhaṱo zwoṱhe zwa ḓoroboni zwi ḓo khwaṱhisedzwa sa zwifhaṱo zwa u shumisa fulufulu zwavhuḓi nahone vhuendedzi ha nnyi na nnyi vhuponi ha ḓoroboni vhu ḓo shuma nga zwivhaswa zwi vusuludzwaho kana zwine zwa vha na muhasaladzo wa fhasi u ya kha zwi si na .
Tshimbidzani maṱo ( u sikima ) kha siaṱari ni wane uri ni ḓo vha ni tshi khou vhala nga mini .
Hezwi zwi itwa musi khoro dzapo dzi tshi sika mbekanyamaitele u thoma Komiti ya Wadi kha mimasipala yayo .
Vha ita uri hu vhe na vhushaka vhukati ha tshitshavha na khoro ya masipala .
U itela u tsireledza miraḓo yoṱhe kha thendelano ya u kovhekana mbuelo , mikano na milayo i nga katelwa kha zwivhumbeo zwo ḓowelelaho zwo ṋetshedzwaho kha Ndaulo dza BABS .
Naho , fhedzi , ndi zwa ndeme u vhea maitele ane a nga thusa u fhedza tshitendeledzi tsha u balelwa u shandukisa mbofho dza poḽotiki dza vha nḓila dza vhukuma dza mashumele na nḓisedzo ya mbofho idzo .
Vha tea hafhu u ṋewa mushumo wa u ṱumekanya CBP vhe kha mishumo mikene mihulwane ya tshiimiswa ye vha tholelwa yone , hezwi zwi ḓo thusa kha uri mafhungo e a vukululwa musi hu tshi khou pulanelwa wadi khathihi na musi pulane i tshi khou shumiswa , zwine zwa kwama mishumo mikene mihulwane ye vha tholelwa , vha kone u zwi hwedza kha sekhitha yo teaho zwi tshee zwiṋu .
Kha fhungo iḽi , yo humbudza Maafrika Tshipembe uri khumbelo dza Mundende wa COVID-19 SRD wa shango u tikedzaho vhathu vha si na mbuelo dzo vula nga Ḽavhuṱanu , ḽa 6 Ṱhangule 2021 .
Ndi kona u ṅwala tshirendo .
Ndi inyi ane a ḓo thusa ?
U bveledza na u thoma u shumisa pulane dza mushumo na thendelano dza pulane ya mushumo hu tshi tevhedzwa nyendedzi dza lushaka .
Ndeme ya tshivhalo tsha vhukuma tsha tshelede yo shumiswaho nga u ela tshiimiswa kha ṅwaha wa zwa masheleni na Muthelo Nga murahu ha Mbuelongwanwa kha tshifhinga tsha zwa masheleni tsho rangelaho .
Hezwi zwi ḓo bveledza zwilengo kha u shumana na khumbelo kana mbilo .
8.2 . Muhaelo wo thoma nga ḽa 17 Phando 2019 , nga kholomo dza miḓanani yo kwameaho , khathihi na kholomo kha masia a welaho kha 20 km u bva kha miḓanani yo kwameaho .
Tsumbo ya khonṱhiraka ya ndangulo ndi u ' Hwala Mathukhwi ' hune muṋetshedza tshumelo a vha na vhuḓifhinduleli ha u langa u hwala mathukhwi , a tshi khou shumisa vhashumi na zwishumiswa zwa masipala .
Nḓivhadzo kha Miraḓo ya Muṱangano Guṱe wa Vhuṋa wa Ṅwaha nga Ṅwaha u dovhololwaho
Tshivhaswa tshi shumiswa nga zwiendedzi zwine zwa endedza thundu u mona na shango .
Muhanga u na sete ya milayo na mimekhenizimu ya u eletshedza themamveledziso ya mbulungo ya tshelede na tsheo dza mveledziso .
Kha mbingano dzo fhelaho nga ṱhalano , vha Mbalombalo Afrika Tshipembe vho wana :
Khuwelelo ya Nyito i khou vhidza Miraḓo ya Mashango vhukati ha vhaṅwe .
Tshikimu tshi swikisa mbonalo ya dzinnḓu na khetho ya nyolo kha gumofulu nga u tendela miṱa ya kha vhupo ha mahayani uri i dzhenelele kha zwa vhupulani , nyolo na vhufhaṱi ha yunithi dza dzinnḓu nga u shumisa matheriaḽa a u fhaṱa a ṱavhanyedzaho .
No no ralo ni lingedze u u ṱukufhadza .
Manḓalanga a Brazil o tsivhudzwa uri vha imise u vhambadzela nnḓa ṋama idzo u swika fhungo iḽo ḽi tshi lugiswa nga nḓila ine ya ḓo fusha Manḓalanga a vha shumaho na Zwifuwo Afrika Tshipembe .
Ndeme idzi ndi maitele a sialala ane a lingedza u na u zwi ita a alusa vhuthihi ha lushaka , u farana ha lushaka , mulalo na vhudziki zwine nga huṅwe zwa pfi ubuntu , nga u sima ṱhonifho khulu kha mulayo na vhudziki , kha zwanḓa zwa ḽiṅwe sia na ndaulo kha ḽiṅwe sia .
Ri khou livhuwa u wana donesheni u bva kha maanḓalanga .
U vhona zwauri hu na mveledziso ya tshifhinga tshoṱhe ya vhashumi vha senthara ya ṱhingo u vhona zwauri vhashumi vha na nḓivho na u dzudzwa tshifhingani kha mafhungo ane a elana .
Nḓowetshumo ya fulufulu ndi tshivhonelo kha u ḓikumedzela kha u vhulunga fulufulu .
Mbadelo dza nyengedzedzo dzi tea u badelwa twii kha vhahwali vha ndaka vho tholwaho .
Mafhungo a mbadelo dza mutholiwa o khakhea na u sa fhelela , u elea na khonadzeo zwi nga si kone u tiwa u swikela hu tshi dzhielwa nṱha u ṱanganedzwa ha vhukuma .
Vhaṱoḓisisi avha vho no ḓi thoma u imaima kha mbekanyamushumo dzashu dza ṱhoḓisiso nga kha tshumisano ya vhathu .
2 Vhuloi sa nḓila ya vhurereli
Nḓila dza webe na mafhungo a re ngomu u ya nga ha zwo bulwaho zwe zwa tendelanwa khazwo .
Honeha , ri a zwi ḓivha uri naho avho vho pfuka nga nḓila i siho mulayoni vha nga vha vho ḓa u renga kana u ṱoḓa mushumo .
webusaithi ya SARS u bva kha tsiko tshiṅwe i ḓo livhiswa kha siaṱari ḽa mathomo ḽa webusaithi ya webusaithi ya SARS .
Ri tea u vha na vhusedzesi na pfananyo ngeno ri tshi khou khwaṱhisedza uri ri tendela vhubveledzi ha nga ngomu ha ramabindu na vhuthomi uri vhu titime .
Khwiniso dzi ṋea dzikhothe maanḓa o ṱanḓavhuwaho kha u ṋea ndaela zwi tshi ya nga zwigwada tshayatsireledzo , zwine zwi tshi bulwa ndi vhathu vha re na vhuholefhali ha muhumbulo .
Vhoramafhungo vha Afurika Tshipembe na vha nnḓa ;
Kha zwipiḓa zwinzhi zwa ḽifhasi u shumiswa u bveledza nga muya ho no vha ha ndeme siani ḽa dzitshelede hu si na sabusidi , dzibannga dza tshitshavha na mabindu na dza mveledziso dzi khou shuma vhukuma kha ndambedzo ya tshelede kha tshumiso ya muya .
Nga murahu ha u vhumbwa ha Yuniyoni nga 1910 , ho ḓo engedzwa Nnḓu ya Buthano .
Arali zwikalo zwa u kunakisa zwa sa ṱanganyelwe zwone na u vha na alkali zwi si sedzwe , hu nga vha na mulimo wa tsimbitswuku .
U FHAṰA DEMOKIRASI YA LUSHAKA NA TSHITSHAVHA TSHO FARANAHO
Ndangulo ya ofisi ya kheshe ṱhukhu .
U bva kha tshenzhemo dza USA , zwi tevhelaho ndi ngudo dzine dza nga gudwa :
Muhanga ya zwa vhusimamilayo ha zwa mupo ine ya kwama zwihulwanesa ṋetshedzo ya tshumelo kha masipala ndi :
U nweledza thevhekano ya zwithu tshiṱorini hu tshi shumiswa maipfi a no nga tsha u thoma , ha tevhela , nga murahu na tsha u fhedzisela .
U ṋetshedzwa ha dzikhomphyutha kha vhagudi vha Tshikolo tsha Vhaholefhali tsha Vukuzenzele u itela vhana vha re na vhuholefhali , zwe zwa rangwa phanḓa nga Minisiṱa wa Vhudavhidzani , Mmamoloko Kubayi-Ngubane .
U ḓadzisa kha makumedzwa ayo ane a vha kha vhupo ha masipala muhulwane , davhi ḽi khou tevhedza pulane dza u enda nga nḓila yo fhelelaho kha vhupo uho ha tshiṱiriki .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhoṱhe vha re na vhuṱanzi nga ha zwiito zwi songo teaho zwa vhaofisiri vha muvhuso kana dziminisiṱa uri vha ḓivhadze mazhendedzi a mulayo uri hu itwe ṱhoḓisiso .
Ri valela u ṱuṱuwedza vhudavhidzani ha dimokirasi ho vuleaho , ha ndeme , vhu katelaho na u swika kha khuḓa dzoṱhe dza shango .
Awara dza nṱhesa kana gumofulu ḽa awara dza 8 na gumoṱuku ḽa awara dza 7 dzo avhelwa Luambo lwa Hayani na gumoṱuku ḽa awara dza 2 na gumofulu ḽa awara dza 3 kha Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma kha Gireidi ya Ṱ-2 .
U bva tsha khoniferentsi mbili dzo fhiraho vhakwameaho vhoṱhe vho pfumbisa mbekanyamaitele dza mveledziso ya mahayani na u thoma u shumisa nga maanḓa zwiṱirathedzhi zwa mveledziso .
Ri nga fhedza - nahone ri nga wana mushumi wa khamphani iṅwe na iṅwe uri a ḓe a ṱanziele nahone ri nga ita mutevhe wa u swika tshoṱhe afho he thaidzo dzanga dza ndangulo dza vha dzi hone .
Kha dziṅwe nyimele , thimu i olaho na u fhaṱa sisiṱeme i dovha ya ita ndondolo .
Uri vha tendelwe u ṱunḓa , u maga , u bveledza , kana u rengisa mushonga wa u ilafha zwifuwo Afrika Tshipembe , vha fanela u ḓiṅwalisa na Muṅwalisi wa Mulayo wa vhu 36 wa 1947 .
Nga u pfufhifhadza , maitele u renga a tea u vha nga nḓila i linganaho , u vha ya khwine kha dziṅwe , u vha khagala na u vha kha maimo a nṱhesa .
O nwala a ri : Arali Muvhuso une wa khou shuma zwavhuḓi ngaurali , u tshi nga tou sedzesa wa vhona vho ṱhoḓea kha ayo masia .
Naho zwo ralo , tshinyadzo ya ndeme kha maṅwalwa na nyito dzo ḓoweleaho , naho kha vhudzivha ha kuvhonele uku kwa u funza , a si magumo nga zwone zwiṋe .
Milayo ino i tea u shandukiswa , u khwiniswa nga zwipiḓa na u ṱanganyiswa u itela u ṋetshedza nḓila i ṱanganedzeaho ya kulaulele kwa malaṱwa a zwa ndondolamutakalo .
Musi hu tshi sedzuluswa mvelaphanḓa yo itwaho , zwibadela hezwi zwi khou langa mishumo minzhi hu songo sedzwa ṱhahalelo ya themamveledziso dzi vhonalaho .
Thebuḽu 1 : U phaḓaladzwa ha zwiimiswa u ya nga vhupo nga ngomu ha Muhasho wa Dzibada na Zwiṋamelwa , wa Limpopo
Afurika Tshipembe ḽi tea u tou nanga masia ane ḽa ṱoḓa u tikedza u bveledzwaha ḽiga ḽa u thoma khao .
Naho zwo ralo , Komiti i khou takalela uri Khethekanyo ya Mbalelano ya Ngomu u bva tshetsho yo maanḓafhadzwa .
Mubebi a nga ita khumbelo ya u shandukisa tshifani tsha ṅwana arali :
Mundende uyu ndi thusedzo ya khephithala ya vhuṱhogwa u bva kha muvhuso wa lushaka u itela mveledziso ya vhudzulo ha vhathu na uri i nga shumiswa fhedzi kha zounu dza nzudzanyo nga huswa dzo tendelwaho .
Ndivho ya tshipiḓa itshi ndi u khwiṋisa khwaḽithi ya zwipikwa zwa ndindavhupo na u thoma nḓila dza laṱa malaṱwa dzi no tevhedza tevhedza zwipikwa zwa khwaḽithi ya zwipikwa zwa ndindavhupo zwi re kha vhupo vhugede ha zwa maḓanzhe .
Dzone ndi hedzi :
Kha u fhelisa thendelano masheleni ane avha ono badelwa nga kha bannga , o ṱahelaho ane a khou tea u badelwa kha masipala , aḓo badelwa murahu kha murengi .
Ndi a kona u vhala lungano .
Sisiṱeme ya pfunzo Afrika Tshipembe i ṱoḓa u khwiniswa tshifhinga tshoṱhe u ṱanḓavhudza u swikelelea ha zwikhala zwa ikonomi , na u fhungudza vhushai na u sa lingana .
Hezwi zwi katela masheleni a tsireledzo ya zwa matshilisano , mavunḓu , zwiimiswa zwa mugaganyoingwa na muvhuso wapo .
U sika wo vhofholowa u tshi shumisa zwishumiswa zwo fhambanaho : zwibogisi zwiṱuku , zwithu zwi no vusuludzwa sa gunubu,mabogisi a makumba , zwipiḓa zwa makhadibogisi na zwiṅwe
Muvhigo wo sedza zwihulwane kha khethekanyo idzo dzine zwa khagala uri a dzi tevhedzi mulayotewa , na dzine dza ṱoḓa u sedziswa nga u ṱavhanyedza .
Vhunzhi ha khamphani dza Afrika Tshipembe dzi khou ita zwa mabindu Angola kha sekithara dzo fhambanaho hu tshi katelwa tshumelo dza u fhaṱa , migodi , dzinnḓu , mavhengele , zwiḽiwa na zwinwiwa , dzihodela na vhumvumvusi , u bannga na nyalafho .
Nga 2014 , thengiso ya dzigoloi nnḓa yo fhira R115 biḽioni , ine ndi 12,7 % ya vha ṱhanganyelo ya thengiso ya nnḓa ya shango ḽoṱhe .
Mabindu a tea u topola zwikhala zwa mbulungo zwine zwa ḓo ṋekedza mveledzo na mishumo i ṱoḓeaho .
Tsho shumiselwa mushumo uyu u swika 1961 musi Afurika Tshipembe ḽi tshi vha Riphabuḽiki .
2.10 . Khabinethe i vhidza mihasho yoṱhe ya muvhuso , mimasipala na mabindu a muvhuso a shumelaho Gauteng uri vha ṅwalise zwiendedzi zwoṱhe zwa muvhuso zwa e-thege.
U laula u dzhena ha vhashumi na vhaeni hune zwa tea .
Nzudzanyo vhukati ha Muhasho wa Mutakalo na GMT i vhumba khadzimiso ya tshelede .
Nga nnḓa ha izwi , hu na u phambano khulwane ngomu muhashoni kha ḽevele dzoṱhe , ngauralo mahumbulwa a tevhelaho ha tei u tou angaredza .
Thasululo yo dzhiwaho i na khombetshedzo ya vhuṅwe vhutshinyi ( Atikiḽi ya 1 ) , na khetho ya vhaṅwe ( Atikiḽi ya 2 ) .
Muofisiri wa zwa miri u ḓo vha fha ṱhanziela ya u ṱola miri ine vha tea u i paṱekanya na khumbelo yavho .
Muhasho wa Vhukati u re kha mutevhe wa Shedulu 1 wa Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso ;
Vhadzheneleli vha vhea nyolo na phositara dzavho u mona na rumu .
Tshishumiswa itshi tshi shuma kha ḽiga ḽa u ta
( ii ) ḓuvha ḽa u thoma ḽa khothe nga murahu ha u fhela ha awara dza 48 , arali awara dza 48 dza fhela nga nnḓa ha awara dza khothe kana nga ḓuvha ḽa khothe ḽi si ḓuvha ḽa khothe ḽo ḓoweleaho ;
Tsha u thoma tshi khwaṱhisedza mupo , tsha vhuvhili tsha khwaṱhisedza muthu na vhubveledzi hawe .
Kha zwiṅwe zwiteṅwa zwa deme , ri ḓo thoma maitele a u dzudzanya Dzhendedzi ḽa Ndangulo ya Mukaṋo ; ri ḓo tea u khwaṱhisa nungo dzashu dza u lwa na vhutshinyi nga inthanethe na vhufhura ha bugu ndaula , na u khwinisa sisteme kha dzidzhele dzashu u itela u fhungudza dovhololo ya vhugevhenga .
Tshumelo dza zwa masheleni dzine dza swikelelea , dzo teaho nahone dzine dza thusa
U itela u wana thumbu dzo ḓalaho dzine ra ḓo dzi fusha , ri tea u vha ro ḓiimisela u kumedzela mbofholowo na vhuḓilangi hashu .
Zwibveledzwa izwi zwi thoma kha biya , saida , burendi , wisiki , veini , likhwa na dzhini .
Nga u angaredza , vhashai vho vha vha tshi khou tshila nga miholo ya 12% fhasi ha tshikalo tsha vhushai , zwine zwa elana na ikonomi nnzhi dzi bvelaho phanḓa dzi vhambedzwaho .
U shandukisa u bva kha lushaka luṅwe lwa asesimennde ya kharikhuḽamu na asesimennde ya mbekanyamaitele a zwi nga ḓo ḓisa tshanduko zwikoloni zwashu .
Nga murahu ha musi vho ṋetshedzwa vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza mafhungo a khumbelo dzoṱhe dzi tevhelaho na u vha lugisela mbadelo , muhwalo muhulwane wo vhewa kha zwiko zwine nazwone zwo vha zwi tshi khou lemelwa .
Komiti ya Khetho i fanela u tendelana nga u tou ṅwala milayo ya u tholiwa ha muofisiri , hu tshi katelwa muholo une wa fanela u holelwa muofisiri onoyo .
Khonani yanga o ri ndi londe vhukonani hashu .
" Tshimange tsho ri ndi mudala .
GAIDI YA MUTSHIMBIDZI ya Mbekanyamushumo ya Zwikili
Ri ṱoḓa vhoṱhe u itela u kuvhatedza mvelele iyi ntswa na kilima ya saikhoḽodzhi .
Vha tea hafhu u dovha vha ita ṱhoḓisiso nga ha nyimele dzi kwamaho vhafumakadzi , vhana , vhaswa , vhahulwane na vhaaluwa hu tshi katelwa na vhulwadze ha ndondendonde , pfushi , mutakalo wa muhumbulo , mbueledzo , u thivhelwa ha vhupofu na u davhidzana nga ha mawanwa avho na vha ndangulo ya malwadze kha vunḓu .
Ro ita mishumo mivhili ya ndeme , u puḽana ha tshifhinga tshilapfu khathihi na u monitha na vhupimathengo .
10.1 . Khabinethe yo tendela khanḓiso ya Mulayotibe wa Khwiniso wa U khwiniswa ha Pfanelo dza Mavu a Vhudzulo , u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha ..
Muiti wa khumbelo u tea u wana tswikelelo ya rekhodo ya tshiimiswa tsha muvhuso arali :
U dzhenisa kha mimagazini ndi zwavhuḓi nga maanḓa u fhirisa kha dziṅwe nyanḓadzamafhungo .
Muṱolambalelano Muhulwane o ḓidzhenisa kha u bvisela khagala muhumbulo wo ḓiimisaho kha zwiṱatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nahone o ṋewa tswikelelo i songo thivhelwaho kha rekhodo dzoṱhe dza zwamasheleni na mafhungo a elanaho na zwezwo .
22.2. Muvhuso na vhathu vha Nigeria zwi tshi tevhela bomo ya u ḓivhulaha nga ḽa 21 Lara 2017 yo vhulayaho vhathu vha fhiraho 50 na u huvhadza vhaṅwe vhanzhi .
Khabinethe i ṱanganedza tshikhala tsha Afurika Tshipembe tsha u vha tshipiḓa tsha nyambedzano dza zwikhala zwa vhukoni ha vhubindudzi , U ṱanganela ha dzingu ho tivhaho na u vusulusa ha mbofho dza u swikelela nyaluwo na mveledziso i vusuludzeaho Afurika .
Ndingo dzo ḓoweleaho a dzi dzhieli nṱha vhungoho ha matshilele a vhafumakadzi na tshenzhemo dzavho dza matshilele , ngeno izwo zwine zwa vhidzwa u ri ndi ' tshitshavha ' , zwine khothe yo ḓitika khazwo , zwo vhumbwa nga tshivhalo tshine hafu yatsho ya vha vhafumakadzi .
Zwino arali munna wanga a mala muṅwe mufumakadzi ?
" Ri tshi fhedza ri ḓo tamba mitambo kha khomphiyutha yanga . "
Ri khou ṱoda u bindudza kha vhaswa vhashu u khwaṱhisa uri ri na vhashumi vha re na zwikili na vhukoni u itela u tikedza nyaluwo na u sika mishumo .
Fhasi hu tea u elana na tshiimo tsha fhethu hu shumiswaho .
a kha khombo ya u vhuedzedzwa kha vhabebi , muunḓi kana mulondoli wawe
arali vhone kana muthu wavho a tshi shuma , hutea u vha na zwiḽipi zwa muholo
Vhathu , honeha , vhorakhonṱhiraka vha shumisanaho vha ḽifhasi , ngoho , zwitshavha na zwitshavha .
Ndi a mwemwela ndi ndoṱhe ndi tshi humbula ḓuvha ḽe ra ya u bambela .
Ri tea u tsireledza tshugulu kha vhazwimi vhane vha dzi zwimela maṋanga adzo .
Vhomme vhane vha kumedza vhana vhavho kha nyelulo vha khou engedza u ṋetshedzwa mushonga wa Vithamini A.
Vhashumi vha re na khetho dza khwiṋe vha anzela u dzhena kha dziṅwe tshaka dza mishumo na u ṱutshela mishumo ya tshifhinganyana kha zwa vhufhaṱi vha i siela avho vha re na khetho dzi si gathi , vha shaesaho .
Kha miṅwedzi ya zwenezwino mivhigo ya nyanḓadzamafhungo yo ola tshifanyiso tsha sisiṱeme ya muvhuso wapo ine ya khou wa North West , yo tshinyadzwaho nga vhuaḓa na ndaulo mmbi .
Vhasidzana avha vha mbo bva afha kamarani vha ya vha dzumbama vho lindela .
Hu na ṱhalutshedzo dza maipfi ( mutevhe wa maipfi ) magumoni a nyendedzi iyi hu re na mutevhe wa maipfi a shumiseswaho o ṱalutshedzwaho zwavhuḓi u itela u thusa vhone na uri vha pfesese .
Zwi ṱoḓa uri vhashuni vha muvhuso vha bveledze zwikili zwiswa na sisiṱeme dza vhudavhidzani .
Thebulu ire afho nṱha i amba ṱhanganyelo ya tshivhalo tsha vhashumi vho ṱanganedzaho vhugudisi nahone hu si ṱhanganyelo ya khoso dza vhugudisi dzo dzhenelwaho nga vhathu nga muthihimuthihi .
Vhathu vhane vha ḓo tshea tsheo siani ḽa buḓo ḽine thandela ya tea u tevhela
Musi lusunzi lwo ṱangana na zwiḽiwa lu vhudza hani vhuṅwe uri zwiḽiwa zwi ngafhi ?
Mitengo yo fhungudzwaho ya u tevhedzela ndaulo , nga maanḓa ya feme ṱhukhu na dzo linganelaho .
4.5 . Khabinethe i lavhelela uri vhoṱhe vha no dzula kana u shuma Afrika Tshipembe vha shumisane na mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa kha u lwa na vhugevhenga khathihi na zwiito zwi siho mulayoni .
Ro shandukisa vhulimi uri ri ite uri hu vhe na mutikedzelo wa tshaka dzoṱhe dza thengiso dza ndeme dza vhulimi .
Ri dzinginya uri tshanduko dziṅwe na dziṅwe kha Mulayo wa Dzikhamphani dzi dzhiela nzhele tshanduko kha tshaka dza dzikhamphani na ṱhoḓea dza odithi dzine dza khou sedzwa nga fhasi ha mbuedzedzo ya mulayo wa khamphani .
Thannge ḽine ha endedzwa ngaḽo muṱambuluwo ḽi tea u vha ḽo kuna , u thivhela u tshikafhadzwa hu songo tea .
Nga u bvisela khagala ḽiṅwalwa , khethekanyo yo khwaṱhaho i gudisa vhathu zwine zwa khou lavhelelwa na zwo teaho .
Mafhungo a kwamanaho na vhuṋe na mikhwa ya matshilisano a ṱuṱuwedzwa nga mihumbulo mihulwane kha tshitshavha , ine tshifhinga tshinzhi ya fana na vhushaka ha matshilisano , fhedzi kha dziṅwe nyimele ri nga fhambana na vhushaka uvho .
Nga tshanduko ya mvelele i bvaho kha mikhwa ya muhashoni , hu ḓo vha na u khwaṱhisedzwa ha mikhwa yavhuḓi na u tandululwa ha mikhwa i fhungudzaho vhushaka havhuḓi ha u ṱuṱuwedza vhukati ha vhashumi na vhalwadze , na vhukati ha yunitsi dzo fhambanaho dza vhashumi kha ḽeveḽe dza ndondolo dzo fhambanaho .
U ita uri mavhiḓa a vhe fomaḽa kha vhupo ha mahayani .
Zwikene zwa aliṱirasaundu zwa 2x2D nga vhuimana zwo katelwa
- Naa vho wana na u asesa vhashumi vhane vha shuma fhethu hune ha vha na phosho ?
Mafhungo maswa a a leluwa u pfesesea arali a na vhushaka na tshithu tshine vhadzheneli vha tshi ḓivha kana vha vha vho no tshi tshenzhela .
Kha SoNA ya ṅwaha wo fhelaho , ndo amba uri bono ḽashu ḽa u bveledzisa nḓowetshumo ḽo tikedzwa nga pulane khulwane dza sekhithara u itela u vusuludza na u alusa nḓowetshumo khulwane .
Aya mafhungo o swikelelwaho o neṱshedza vhathu vhane vha fhira 20 miḽioni ṱhanga nahone u pembelela izwi zwo swikelelwaho muhasho wo rwela ṱari fulo ḽa lushaka u phurofaila mvelaphanḓa ya shango .
U itela u phaḓaladza mirundo , tekeniki dzo fhambanaho dzi a wanala .
U ḓikuvhanganyela bugu khathihi na u ita kose-kose ya u kuvhanganya bugu dza kiḽasi .
Hu na ṱhoḓea ya u vhona zwauri zwithithisi zwine zwa langula volumu ya thengiso kana mitengo zwi dzheniswa kha ṱhoḓea ine dza khou lavhelelwa .
Fhedzi arali zwi tshi tea u tou ralo , ndi une ndo ḓiimisela u u fela. "
Pfanelo ya ḽivi ya u lwala ine ya badelwa i fanela u dzudzwa kha maimo a zwino .
Vha songo dzhia sia - kha vha litshe mihumbulo yoṱhe i thome u buliwa vha kone u engedza muhumbulo wavho .
8 Mapholisa vha ḓo vha ḓivhadza arali vho tea u ya khothe sa ṱhanzi .
Milayo miswa ya khohakhombo dza ndondolamutakalo yo anḓadzwa nahone konṱiraka i kati na u shandulwa u itela vhuṱanzi ha uri u khou tevhedza milayo iyi .
U vha hone ha pulane ya u langa u bvuḓa hu so ngo shatiwho ndi tsumbo yauri ho farwa nḓila yone .
5.3 Khabinete yo toulelwa vhukwamani nga Minisiṱa wa Gwama uri vhudzheneleli vhu khou ya phanḓa na uri vhu ḓo khunyeledzwa u itela u vha na vhuṱanzi ha maitele a phaḓaladzo ya ndango ine ya ḓo kwama Mulayo wa FICA .
Musi Dzangano ḽi tshi khou shanduka , hu ḓo vha na u ya phanḓa kha redzhisiṱiresheni ya fomaḽa .
Vhudzhi ha ndango i tea u itwa zwi tshi kwama tshifhinga nyengedzedzwa nga muhasho muṅwe na muṅwe .
Arali zwo itea miṅwaha ya fumi phanḓa ha musi muthu a tshi vhulawa , naa muthu o vhulawa zwo itiswa nga uho u pomokwa vhuloi ha kalekale ?
Hune muhumbelakhaṱhululo a hana u ṱanganedza khouthu , muitambilo u ḓo kombetshedza u dzhia vhukando .
Arali ri tshi kona u ṱaṱisana na vha dzitshaka na uri arali ri khou ṱoḓa u kunga vhubindudzi , ri fanela u tandulula fhungo ḽa mitengo ya nṱha musi muthu a tshi ita zwa mabindu Afrika Tshipembe , na maitele a milayo a konḓaho a dzhiaho tshifhinga tshilapfu u khunyeledza .
U Sedzuluswa ha Mbuelo : Tshibveledzwa tsha tshikolodo tsho kuvhanganyeaho tshi ḓo engedzea zwihulu nga mashumele a u kuvhanganya maswa .
Kha vhuimo uvhu ha ndangulo ya vhulamukanyi , vharangaphanḓa vha sialala vha tandulula thaidzo nga kha khothe dza sialala ( Makgotla/ Inkundla ) .
U ṱuṱuwedzwa ha mikhwa yavhuḓi , mafulufulu na u ḓihudza kha vhashumi vha muvhuso zwi ṱuṱuwedza mvelele ya u ṋetshedza tshumelo ya maimo a nṱha .
Thirasithi ya Sibadela tsha Vhana yo shela mulenzhe kha u khwiṋiswa ha wadi mbili dza vhalwadze .
Ḽiṅwe dzina ḽa vhulanguli vhuhulwane hapo .
Zwikhala zwa mishumo zwi tshimbilelanaho na zwo livhaho na zwi so ngo livhaho kha mveledziso ya nḓowetshumo iyi zwi do swika 1 , 25 miḽioni ya zwikhala zwa mishumo ya tshoṱhe tshifhingani tsha miṅwaha ya 25 .
Vha ṱambe zwanḓa zwavho nga tshisibe nga vhuronwane .
Nyimbo dza mvelele , mutambo na zwidade zwi re na mutevhetsindo hu tshi shumiswa nḓila dzo fhambananaho ( u imbela nṱha na ha fhasi , nga maanḓa kana nga vhulenda / u ṋaṋula )
Zwenezwo , themendelo dzine ra dzi ṱanganedza ṋamusi dzi tea u khwaṱhisa zwiimiswa zwo vheiwaho zwavhuḓi u lwela u ḓisa vhulamukanyi kha vhapondwa vha vhugevhenga vhu itelwaho vhathu , vhugevhenga ha dzinndwa na mabulayo .
Matshelo ri ḓo hulisa Mufumukadzi Vho-Tambo lwa u fhedzisela musi ri tshi vha vhulunga .
Maswole a Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe na vhone vho ḓiswa u shuma kha vhuṅwe vhupo vhu ḓivhelwaho vhugevhenga u itela u thusa miraḓo Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe kha ndingedzo yayo yo khwaṱhaho ya u ita uri khakhathi dza zwigwada zwa vhugevhenga na u rengiswa ha zwidzidzivhadzi zwi vhe nga fhasi ha ndaulo .
Ro ni thomela mutevhe muṅwe na muṅwe .
Hu nga shuma mbadelonyengedzedzwa ya mushonga .
Miṅwe ya milandu i dzhia tshifhinga tshihulwane nga nṱhani ha mbuno dzi re nga fhasi ha ndangulo .
Mulayo uyu u itela muhanga wa muvhuso wa lushaka , mivhuso ya mavundu na mivhuso yapo uri i aluse na u leludza vhushaka ha mivhusomiḽedzani , u ṋetshedza mimekhenizimu na kuitele u itela u leludza u tandululwa phambano dza mivhusomiḽedzani .
5.5 Khabinethe i khou ṱuṱuwedza tshigwada tsha vhaimeleli vha vhapondwa uri tshi shume nga u ṱavhanya uri vha khunyeledze mbilo dzo salaho .
U ela tshumelo ya muvhuso nga vhadzulapo
Naa mulindi u a ṱoliwa tshifhinga tshoṱhe nga vhathu vha re na vhukoni kana nḓivho ?
Komiti ya Odithi a yo ngo ṋetshedzwa maṅwalwa afhio na afhio a sumbedzaho uri mafhungo a bulwaho nga Muṱolambalelano Muhulwane kha ṅwaha wo fhelaho wa muvhalelano wo bulwa nga Muhasho .
Hu dovha hafhu ha vha na khohakhombo khulwane dza u dzhavhula mavu nga khani khathihi na u phuraivethaiziwa ha zwiko zwa tshitshavha , zwine hezwi zwi ṋaṋisa u sa tsireledzea kha khohakhombo dza kilima .
U bula Ṱhoḓea : Ṱhoḓea dza vhugudisi dzo bulwa nga vhuḓalo dzo bulwa nga vhuḓalo kha ḽiṅwalwa iḽi nahone zwi vha tshipiḓa tsha ṱhoḓea dza gumoṱuku u bva kha muṋetshedzi o nangiwaho .
Musi vhunzhi ha mashango o vha a tshi khou ita nyiledzo dza musuku wa muvhuso wa khethululo ngeno United States ḽo swika he ḽa iledza zwa u tou ṱunḓwa ha mikonde ya musuku zwi khagala , bannga dza Switzwerland dzo bvela phanḓa na u ṱunḓa tshivhalo tshi fhiraho hafu tsha musuku u bveledzwaho Afrika Tshipembe .
Litshani u nga nguluvhe ya vhuaḓa .
U dzhia ngona iyi hu fanela u katela u ṱola vhuvhili ha data ine ya shumisa maitele a vhusedzi ( hune ya wanala hone ) na ya tshivhalo kha vhuimo ha lushaka .
Tshifhinga tshinzhi vhuḓifari havho musi vha nnḓa ha dzilafho vhu vhonala vhu tshi sumba kha fhungo ḽa uri dzilafho a ḽi na mushumo nahone a ḽi khou thusa .
U ṱalukanya vhugevhenga , u hu saukanya na u ita mimepe zwi ḓo khunyeledzwa .
Zwileludzi zwa muhasho zwi tshipiḓa tsha zwitshimbidzi zwa vhuvhili zwi hulwanesa kha muhasho .
Tshumelo iyi ndi ya mualuwa wa mubvann ḓa a tamaho u tshila maḓuvha awe a vhualuwa Afrika Tshipembe .
U ḓidina ha muvhuso u woṱhe a zwi nga iti uri sekithara ya vhulimivhufuwi i vhe na mutakalo na u tsireledzea , fhedzi ndi zwa muṅwe na muṅwe a re kha vhulimivhufuwi na kha mutevhe wo ṱanḓavhuwaho wa zwa zwiḽiwa u dzia ḽiga .
Mbuyelo ya tshifhinga kana ya ṅwaha uyo i songo ṋekedzwa .
Ngauralo muthu a nga bvela phanḓa na u wana phindulo , fhedzi zwo bulwaho afho nṱha zwi ḓo khwaṱhisedza mbuno .
Ndima iyi i dzinginya kushumele ; u ṱola na u ela ; ndambedzo ; tshumisano ; vhukoni kha kushumele ; vhudavhidzani na u swikelela vhathu :
Zwiḽiwa zwa vhathu vha tshitshavha musi hu tshi pulanwa
A nga vha thusa nga mini , ngoho ?
Fhedzi , Afrika Tshipembe a ḽi nga shumisa nga maanḓa mbuelo dza vhuraḓo hu songo vha na dzhiela nzhele nga vhuronwane zwine ḽa ḓi vheisa zwone kha BRICS na dzhango ḽa Afrika .
Vhaendanganayo vhane vha reila ṱhirakha kana dziḽori dza u hwala zwithu , raga kana zwithu zwa u dzhenisa zwithu , dziṱiroḽi na zwiṅwe vha tea u shumisa nḓila dzo itelwaho zwenezwo kule na vhaṅwe vhashumi arali zwi tshi konadzea .
6.1 . Mulevho wo ṱanganedzwaho kha Lekgotla ḽa Thekhisi dza Lushaka vhegeni yo fhiraho ndi wa ndeme kha u fhaṱa sekhithara ya vhuendi ha tshitshavha i bveledzaho na yo tsireledzeaho .
Vhafaramikovhe a vha na pfanelo dza u dzhavhula maanḓa e memorandamu wa a hwedza vhalangi ; vhalangi na vhalangi vha nga si kone u dzhavhula maanḓa e memorandamu wa hwedza kha muṱangano wa vhafaramikovhe nga u angaredza .
Vhutshinyi ndi hone ho vhigeswa ngaho kha radio na kha theḽevishini ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U khwaṱhisedza uri rekhode dza u phalala hoṱhe ha vhushumela vhapo , maitele na mvelelo dzi a bveledzwa na u londolwa .
Zwiṱemmbe zwi dovha zwa shuma sa dziambasada ṱhukhu dza Afrika Tshipembe sa i zwi zwi tshi mona shango ḽoṱhe nga kha vhuṱumanyi ha zwa dziposwo .
Musi ṱhoḓea ya maḓi i tshi khou anda , ṱhoḓea dza u thusa dzi khou engedzea na yone .
U engedza kha izwo , Mulayotibe wa u Lwa na u Rengiswa ha Vhathu wo phasiswa nga Buthano ḽa Lushaka mahoḽa ḽine zwazwino ndi Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu .
U fhufha nga thambo ndi zwa ndeme kha u fhaṱa marambo na u vha zwavhuḓi kha nyonyoloso dza ya u fhungudza khundu !
5.6 . Vhawini vha Pfufho dza Vhutumbuli Sekithara ya Tshitshavha dza Senthara ya Tshumelo ya Tshitshavha ya Vhutumbuli ya vhu14 ya Ṅwaha nga Ṅwaha vha ḓo ya vha ṱaṱisana kha Pfufho ya Ṅwaha ya Mutumbuli wa Sekithara ya Tshitshavha .
Vhoramafhungo vho vhona Minisṱa wa zwa Maḓi mulandu .
Nyiledzo a dzi koni u tinyea na uri zwi ḓo dzula zwo ralo u swika tshiimo tshi tshi fhira .
7.2 . Afrika Tshipembe ḽo vha ḽone ḽe ḽa ranga phanḓa khuwelelo ya uri vha WTO vha fhelise zwa pfanelo dza ndaka dza vhubveledzi dzine dza vha hone kha khaelo dza COVID-19 lune hezwi zwa ḓo ita uri hu vhe na u swikela khaelo nga nḓila i linganaho khathihi na u ita uri mashango a re na vhukoni ha u bveledza khaelo dzenedzi a ite ngauralo .
Kha zwikalo zwoṱhe , ndi zwa ndeme u shumisa lwo fhelelaho mvelaphanḓa dza musudzuluwo , sa izwi zwi tshi ṱuṱuwedza zwinangwa na ṱhanganelano .
Ri tenda uri komiti ya muvhalelano i tea u vha na vhuḓifhinduleli vhuhulwane na uri kha hezwi i ḓo thuswa nga u vhona uri i khou vhumbwa nga nḓila yo teaho , ya vhumbwa nga vhalangi vho ḓiimisaho nga vhoṱhe fhedzi .
Arali hu muri kana nḓirivhe , zwo bviswaho a zwi athu u vha hone kha ḽi ṅwe shango zwi tshi khou rengiselwa vhathu lwa miṅwaha i fhiraho ya rathi , kana miṅwaha i fhiraho miṋa arali hu miṅwe miri .
4.26 Vhupfiwa vhu re kha phara ya 4.25 vhu nga shuma kha vhuḓifari ho iledzwaho vhu re na vhushaka na u shumiswa ha vhuloi - tshithu tshine vhathu vha Pagans na ṅanga dza sialala vha zwi ita .
Tshitshavha tsha dzudzanya muṱangano vhurumelwa ha tendelana uri ndi vhonnyi vhane vha ḓo tshimbidza muṱangano nga ha avho vhathu vha si na mahaya na nga nyimele ya phakha .
U shumisa muvhala u bveledza phetheni
Milayo iyi i nga thivhela u dzhena malugana na khombo ya mulilo , mashumele a makwevho a ḓakani na zwiṅwe .
Tshaka dzi si nnzhi ndi zwithu zwitshilaho zwine zwa nga ita malwadze kha khovhe , nga maanḓa fhasi ha tshiimo tsha mutsiko na ṱhahelelo ya maswole .
Muvhuso u ḓo pfukisela zwa u lambedza mbekanyamushumo ya u dzhenisa muḓagasi u bva kha thikhedzo i pfeseseaho kha mutengo wa muḓagasi u ya kha mugaganyagwama .
1.8 . Luvhanḓe luswa lwa Pan-African , Vhege ya Mbambadzo ya Afrika 2016 yo farwa u bva nga ḽa 28 Lara u swika ḽa 2 Nyendavhusiku fhasi ha thero : " U isa phanḓa Tshanduko ya Tshivhumbeo tsha Ikonomi ya Matshilisano nga kha Mbambadzo vhukati ha Mashango a Afrika " .
Kha vha ṱalutshedze zwauri kha ḽiga ḽa u thoma thimu ya u pulana i kuvhanganya mafhungo oṱhe a u pulana .
Hu na mveledziso ya muvhuso na ya tshiimiswa .
Maitele o sumbedziwaho a u wana aseniki ndi u kala kutzwonzwele kwa tshedza nga athomu , hu tshi khou shumiswa maitele a haiḓiraidi .
Tshenzhelo ya u guda nga maanḓa ya matshudeni vha sa dzuli khamphasini i nga vha khomboni , sa musi vhunzhi havho vha na vhuṱumani ha luṱingo kha inthanethe .
Zwidodombedzwa zwi a wanalea nga u ṱavhanya kha website .
Vhadzheneli vha sedza nyolo kha siaṱari 15 vha sedza kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa phurosese ya vhudavhidzani .
Vho kumedzela vhutshilo havho kha mveledziso ya shango ḽino .
Vha swike u ṱavhanya vha sedzuluse zwishumiswa na u vha na tshifhinga tsho linganaho tsha u vhala mafhungo ane vha khou ḓa u amba nga hao .
Mvelaphanḓa i fusha u guma ngafhi ?
Muḓini wa haṋu hu na vhusunzi ?
Thoḓisiso ya Lushaka ya Komiti dza Wadi 2004 / 05 yo sumbedzisa uri vhudavhidzani vhu pfadzaho na tshumisano vhukati ha komiti ya wadi na khoro ya masipala na tshitshavha ndi iṅwe ya khaedu khulwane dza sisiṱeme ya komiti ya wadi .
Kha sia ḽa pfushi , muthihi kha vhathu vhaṋa vho no khou shaya pfushi ḽifhasini vha dzula Afrika , hune tshivhalo tsha vhathu vha no khou shaya pfushi tsha khou aluwa zwinzhi miṅwahani ya fumi yo vhalaho yo fhiraho .
Pheleledzo dzi nga itwa fhedzi hu tshi tevhedzwa vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho u ya nga muhasho muthihi wa lushaka , lune zwo ralo u nga si kone u dzhiiwa sa u imelelaho mashumele a muvhuso .
Ṅwalani mafhungo maṱanu nga zwine na tama u ita nga holodei ya Nyendavhusiku .
Ṱhanziela i si ya tshikhau i bviswa zwenezwo .
Aya maipfi a bva kha vhathu vha Europe , nahone a kona u wana nḓila ya u dzhena kha vhathu vha Afrika na kha zwiṅwe zwitshavha zwi si zwa vhathu vha European Western nga kha vhukoḽoni .
Vhakhantseḽara vha Wadi a vha na vhuḓifhinduleli ha mulayo kha komiti dza wadi dzavho - vha na vhuḓifhinduleli kha khoro , tshipiḓa tshavho na tshitshavha .
Hafhu , shango iḽi a ḽi tou zwi vhambadzela nnḓa nga vhunzhi hu tshi vhambedzwa na ḽifhasi .
U thoma nḓila ya kurengele kwo dzudzanyeaho , ku sa dzhii sia , ku re khagala , ku re na muṱaṱisano na u sa tambisa masheleni .
( b ) u sumba kha Tshipiḓa tsha Khothe Khulwane ya Khaṱhululo ya Afurika Tshipembe , zwi tea u dzhiiwa sa u sumba kha Khothe Khulwane ya Khaṱhululo ; na
Vha ri muḓithaubi a vha vhudze uri u pfesesa PMS i mini ?
10.1 . Maṅwalo oṱhe a tshiofisi a GCIS a ḓo vhulungwa sa rekhodo nga Luisimane , na uri hune zwa vha zwo tea , a ḓo faiḽiwa na vesheni yo pindulelwaho kana / na yo ṱanganedziwaho .
Kutshimbidzele kwa u sika - ku ita uri thadela i rwelwe ṱari nga vhoṱhe vhane vha khou shela mulenzhe .
Nga ngoho , vhunzhi ha vhathu vha ḽifhasi vha dzula vhuponi ha dziḓoroboni na vhuḓorobisi vhu khou engedzea .
Ndi vhuḓifhinduleli ha mulanguli wa thendelo u vhona uri hu khou tevhedzwa ṱhoḓea dza u bvisela khagala ho fhelelaho .
Ngoho ine ra tea u i ṱanganedza ndi ya uri u itela uri Eskom i kone u ita ndondolo yo fhelelaho ine ya vha ya ndeme kha u khwinisa u fulufhelea ha nḓisedzo , u khauwa ha muḓagasi hu ḓo dzula hu na khonadzeo kha ḽa matshelo .
Zwiṅwe zwileludzi : Dzi sedzesa kha u khwinisa zwiṅwe zwileludzi zwoṱhe , hu tshi katelwa magudedzi a vhugudisi ha vhuongi na motshari .
Muangarambo wa mbekanyamaitele wo tendelwa nga Khoro i randela ḓivhamaitele a uri zwi itwa kha masipala u itela u kala mashumele o fhelelaho a masipala .
Muḓi i re kule na tshomedzo khathihi na u sa kona u wana ndondolavhathu ya mahayani
4 ) Ro vha ro humbula u i vhidza ...
Milayo ya malo ya Batho Pele i ṋetshedza muhanga wa kushumele u itela nḓila ine masipala a shumisana ngayo na tshitshavha .
Mishumo ya zwiendedzi zwo fhambanaho
Tsenguluso ya pfunzo ya mutakalo yo ḓo itwa , nahone zwiboḓelo zwa TB zwo ṋewa avho vhe vha wanala vhe nayo .
Kha zwiṅwe zwi re hone , samithi iyi i tea u khwinisa na mukano vhukati ha muvhuso na tshitshavha na u tandulula khaedu dzine dziNGO na dziCBO dza khou ṱangana nadzo .
Nnḓu ya vhalindi i ḓo ṋetshedzwa huṅwe fhethu ha tsireledzo .
Muhaṱuli o wana uri a hu na vhuṱanzi ho linganaho phanḓa ha vhulamuli u itela u swikela kha pheleledzo ye a swika khayo .
Ṱhoḓea dza zwikhala zwo vuleaho zwa muhumbulo na zwi fareaho zwi ṱoḓa vhana vho no thanyaho na thangana ṱhukhu ya vhaswa zwi nga swikelela nga kha vhukule ho fhambanaho ha zwikhala zwo vuleaho zwi sa konḓi .
Ndalukano ya nṱhesa yo waniwaho
Rekhode ya u bvelela malugana na pfanelo idzi dza ikonomi , matshilisano na mvelele a si yavhuḓi na luthihi .
Muvhuso wo ḓi imisela u langa u ḽeveḽe ya nṱha ya vhugevhenga i sa ṱanganedzei .
Thekhinoḽodzhi ya u vhulaha zwitzhili nga mufhiso yo fulufhedzisa vhukuma sa nḓila i ṱanganedzeaho kha u fhisa malaṱwa Afrika Tshipembe .
Wekishopho dza u pfumbudzwa ha fomaḽa dzo itelwa vhashumi dzi dza u vha sevha na u vha tsivhudza malugana na zwitandadi zwe zwa lavhelelwa zwa vhuḓifari khathihi na uri ndi vhuḓifari vhufhio vhu sa ṱanganedzwi nga Khoudu ya Vhuḓifari ya Tshumelavhathu .
Hezwi zwi ḓo vhea vhuḓikumedzeli ha masipala wavho kha maitele a komiti ya wadi .
Zwo guma u sedzuluswa nga :
U dovholola u ima , hu tshi shumiswa zwanḓa u sukumedzana , milenzhe yo ḓi navhiwa
Vhatshimbidzi vha fanela u fhulufhedzisa vhadzheneli uri asesimennde i ḓo itwa u vhona uri vhadzheneli vho pfesesa zwi re ngomu nahone vho swikela ṱhoḓea dza tshitandadi tsha yuniti .
Kha ri lavhelese kha uri tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mafhungo kha hei tsumbo tshi amba mini :
Mbekanyamushumo ya Pfushi ya Tshikolo ya Lushaka i katela vhagudi vha re kha zwikolo zwa phuraivethe , hu tshi katelwa zwikolo zwa mabulasini .
Fhedzi , hezwi a zwi sia muvhuso wa zwino wa Afrika Tshipembe , wo elulwa kha vhuḓifhinduleli hawo ha u ita ndifho ya zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu he ha itea nga tshifhinga tshenetsho tsha musi vhuḓifhinduleli hawo .
I kovhelaniwa na radiolodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela R17 798 nga muṱa nga ṅwaha
4.3 . Nga ḽa 9 Nyendavhusiku 2016 , muvhuso washu u khou farisana na Ofisi ya Mbumbano ya Dzitshakha ( UN ) ya Zwidzidzivhadzi na Vhugevhenga na Yunivesithi ya Afrika Tshipembe , u ḓo pembelela hafhu ḓuvha ḽa Nndwa ya u lwa na Tshanḓanguvhoni ḽa Dzitshakha fhasi ha thero : " U Vhumbana kha Nndwa ya u lwa naTshanḓanguvhoni " , zwine zwa wanala ngomu ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka u ṱuṱuwedza vhadzulapo vha shelaho mulenzhe vhane vha ḓo farisana na muvhuso kha nndwa ya ulwa na tshanḓanguvhoni .
6.7.1U ṋea maanḓa Vharangaphanḓa vha Sialala u sengisa kha khothe dza sialala
Tshikhala tsha themamveledziso ya ikonomi ya Afrika tshi dzula tshi vhukonḓi vhuhulwane kha mveledziso na nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo .
Arali munna wavho a sina vhaṅwe vhafumakadzi , vha nga malana nga nḓila dza zwino .
CBE na khoro dza vhoraphurofesheni dzo engedza tshivhalo tsha mbekanyamushumo dza yunivesithi dzo tendelwaho nga dziphurofeshinaḽa .
Zwa u ṱalula u ya nga nga mbeu ndi u shumisa maanḓa muthu a songo ḓiimesela kana o ḓiimisela kha u sanda muṅwe , u khethulula na u shumisa vhafumakadzi , zwo ḓisendeka nga mihumbulo ya u ḓihudza ha vhanna .
Zwiṅwe hafhu u fanela u ṋetshedza khwaṱhisedzo i pfadzaho ya uri tshinyalelo yoṱhe yo tea , yo fanela , u badelwa nga u ṱavhanya nahone yo rekhodiwa nga nḓila yo linganaho na u vhigwa .
Hu ḓo vha na u ṱola na vhusedzulusi ho fanelaho .
Arali pholisa ḽa swika vhuponi ha vhugevhenga , ḽi ḓo wana tshiṱatamennde kha muhweleli wa mulandu kana ṱhanzi arali zwi tshi konadzea .
U ita mvetomveto ya tshishumiswa tsha vhuṱoli na u vhiga tsho bveledzwaho na tshi lugelaho u lingwa .
Zwiṅwe hafhu kha ṱhoḓea dza maṅwalo a Khonṱhiraka , Rakhonṱhiraka u tenda u shuma mishumo yoṱhe ine ya vha tshipiḓa tsha Khonṱhiraka iyi , na u shuma na u shumisa mitshini yoṱhe , fhethu ha u shumela na tshomedzo u ya nga Mulayo .
Vha buka hani kha ḓuvha ḽa u ṱhaṱhuvha mutakalo ?
Thendelano dza Ndambedzo ha Dutch BS a dzi ngo livhanywa na FY ya Afrika Tshipembe kana mbadelo kha tshikwama kana u vhiga .
U ḓivhadzwa madzina a ngelekanyo U ṅwala madzina a ngelekanyo o teaho mafhungoni .
Vhakombetshedzi vha mulayo vha tea u khwaṱhisa zwanḓa .
Mbudziso dzi tevhelaho dzi nga thusa :
Mvelaphanḓa ya sisteme ya demokhrasi yo fhelelaho yo ḓitikaho nga vhushaka havhuḓi ha ṱhanganelano ya ṱhonifho na muya wa vhushumisani vhukati ha Khorondangi , Vhusimamilayo na vhuhaṱuli .
Mawanwa haya , kana a na vhushaka na vhupo ha nnḓa kana thaidzo dze mimasipala ya ḓiitela , zwo ṱuṱuwedza kuhumbulele kwa vhathu na mbilaelo kha muvhuso zwauri sisiteme yoṱhe ya Muvhuso wapo i kha mutsiko hune zwa khou vhonala uri :
Muvhuso wo nanga Telkom sa zhendedzi ḽine ḽa ḓo ranga phanḓa kha u thusa u shuma ha burodibennde .
U rwelwa ṱari uhu ndi ha ndeme ngauri hu khou khaula u fhelisa zwa tshifhinga tsha mulovha zwa ḓomupasa Afurika Tshiphembe .
1 Vha nga vhilaela nga ha pholisa , pholisi ya tshumelo ya tshipholisa , kuitele , nga u ṅwalela kha Khomishinari wa Tshiṱitshi tsha mapholisa tshi kwameaho .
Vhadzheneleli vha vhea phindulo dzavho kha Luvhondo lwa Dimokirasi kha thasiki 1 na u rerisana nga vhavhili vhavhili kha puḽenari na u fhindula garaṱa dza nyimele dzobvelelaho .
Poswo ya Afrika Tshipembe i kha ḓivha tshiimiswa tsha ndeme kha u engedza muvhuso , e-commerce na tshumelo dza masheleni kha maAfrika Tshipembe nga kha zwiimiswa zwa 2 448 .
U khwaṱhisedza uri u ṅwaliswa ha u ranga ha zwileludzi zwiswa na tshanduko kana nyengedzedzo ya zwileludzi zwi re hone hu a itiwa .
Malamab o fanelaho a tshivhalo tshi anganyelwaho kha u wanala murahu zwi dihwa kha mbuelo kana ṱhahelelo musi hu na vhuṱanzi hu songo tou fhelelaho tshoṱhe hauri ndaka yo tshinyadzwa .
U vusuludza kushumele kwa mabindu Tshwane , khathihi na mveledziso na ndondolo ya nzulele kha mahoro .
Khabinethe yo dovha ya tendela u kumedzwa ha Milayotibe i tevhelaho Phalamenndeni :
Muṋetshedzi wa tshumelo o tendelwa u davhidzana na vhaiti vha mbila fhedzi izwo ndi u ḓivhadza muofisiri wa thanedela ya zwo bulwaho .
Khwinifhadzo dza zwa sainthifiki dzo itwa nga kha mvutshelano ya zwa nḓowetshumo zwo ralo zwa vha na masiandaitwa .
Izwi zwi ḓo sumbedza ndozwo ya ikonomi ine ya bvelela musi zwipuka na zwimela zwo fhambanaho zwo tshinyadzwa kana u xela , na ndeme yo wanwaho u bva kha u londola zwiko .
Tsheo ya u ṋetshedza zwiimiswa fhethu ha vhudzulo , malugana na zwiimiswa zwifhio , hani na hone lini , i tea u vha tshipiḓa tsho ṱanganelaho tsha u dzhia tsheo na u ( nga maanḓa ) maitele a u dzhiela nzhele ; ha kona u vha na mubindudzo kha tshiimiswa une wa tea u vha tshipiḓa tsha u phalala .
Nga nnḓani ha vhuṱanzi vhu ṋetshedzwaho nga ANC ngei London ha uri tshivhumbeo tsha ḽihoro tshi nga nḓila ine vhaimeleli vho vha si nga si ite zwiito zwine vha khou pomokedzwa zwone , vhuraru havho a huna o wanwaho mulandu .
Vhuḓifhinduleli : U sa litshedzela vhuḓifhinduleli na u khwaṱhisedza uri u vhiga hu katela masia oṱhe a Tshikimu zwavhuḓi na nga u fulufhedzea .
Izwi zwa u fhedzisela zwo livhiswa kha u ṋetshedza tswikelelo yo khwinifhadzeaho kha tshumelo dza mutakalo kha vhupo he ha vha vhu songo tewa ha vunḓu khathihi na u vusulusa themamveledziso ine ya vha hone zwazwino .
Mbadelo ṱhuṱhuwedzi dza madokotela kha tshumelo ya tshitshavha , na madokotela a vhupo ha mahayani , dzi tea u katela zwithu zwi nga ho sa bazari u itela vhana vhavho vha re zwikoloni , vhudzulo , kathihi na mitikedzelo u itela goloi .
Tsheledzo nga u fafadzela i nga shumiswa kha u ṱanganywa ha miṅwe mishonga .
U itela vhorabulasi vhaṱuku , u shaea ha zwiko na mitengo ya mitshini i gonyaho zwi ḓo ṱoḓa u dzhenelela ha muvhuso u itela u tikedza sisiṱeme dza vhubveledzi ṱhukhu .
Nga kha u ṅwala na vhagudi , vhagudi vha bveledza nyaluwo siani ḽa ḓivhaipfi khathihi na u ita uri vha swike hune vha ḓivha na u pfesesa uri fhungo ḽi nga ḓifhisiwa hani nga u shumisa maṱaluli na maḓadzisi .
Kha u sumbedziswa ha shedulu ya u shuma CBP sa tshipiḓa tsha mutevheṱhanḓu wa u pulana , mugaganyagwama u akhwaṱhisedzwa .
Vhupulani ha masipala vhu tea u dzhiela nṱha tshayandinganelo nga mbeu ngeno hu uri masipala u tshi ṱanganedza izwi nga kha u dzheniswa ha ṱhoḓea dza vhafumakadzi na mafhungo a mbeu kha mbekanyamushumo dza zwigwada zwo khetheaho .
Khunzikhunzi ya mulambo nga maitele i ṋetshedza tshiko tsha zwiḽiwa musi ho oma .
Miṅwahani mivhili yo fhiraho mapholisa vho vha vha khou vhilahela nga gennge dza mavemu vhuponi uho nahone vho vha vhe na lutendo lwauri arali vhaswa vha nga kungiwa nga mutambo uyu zwi ḓo ita uri vha teledze u dzhoina dzigennge .
Kha ndingedzo dza Muhasho dza u lusa u engedza u dzhenelela ha vhafumakadzi kha masia oṱhe a mitambo na vhuḓimvumvusi , Ḓuvha ḽa Vhafumakadzi ḽo dzudzanywa , ha dovha ha vha na vhupfumbudzi ha u maanḓafhadza .
DPSA yo vhumbiwa u itela u swikelela vhuḓifhinduleli ho sumbedziwaho afho nṱha .
Zwiga ndi zwa uri ro no ḓi thoma u kunga tshivhalo tshihulwane tsha mbulungo thwii u bva Yuropa na huṅwe fhethu .
U shumiswa ha mulayo wa vhudziki ho vhumbwa nga u sikwa ha phetheni dzi konḓaho nahone dzo fhambanaho dza musudzuluwo na u swikelelea .
Muya wa u tshimbila fhethu ndi wa ndeme nga maanḓa kha vhana vhaṱuku , sa izwi u tamba hu tshi shumiswa muvhili na u tamba lwa vhutsila zwi tshi bveledza zwikili zwa muvhili na u thoma zwithu , zwine zwa vha zwa ndeme kha muvhili na kha mveledziso ya vhuṱali .
( b ) Miraḓo ya muvhuso ; na
Zwiimiswa zwa mbulungo zwo teaho na nḓila ya kuitele kha mavhiḓa a mahayani .
Zwitzhili ndi zwigwada zwa phurokhariyothiki , zwithu zwi tshilaho zwa sele nthihi zwine kanzhi zwa andiswa nga u fhandekana ha zwithu zwivhili hu si nga vhudzekani .
Khomishini zwa zwino i a kona u bvisa mbilaelo na vhaimeleli vha muvhuso vho fhambanaho nahone i khou thoma u sumbedza uri nḓowetshumo i nga engedza hani mbuelo ya ndeme kha vundu , hu na thikhedzo u bva kha ḽeveḽe dzoṱhe dza muvhuso .
Ndivho yazwo ndi u dzikisa vhushaka ha nḓowetshumo kha sekithara iyi ya ndeme kha ikonomi yashu .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho , phurothokholo dza ndondolo dzi langiwaho na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu - Nyimele dzi re na vhuṱungu na sepusisi , tshumelo dza zwa maṋo dzo sumbedzwaho lwa kiḽinikhala hu sa katelwi u kula , maitele a kha midzi ya maṋo a shishi , intra oral radiography
Zwimela zwo fafadzelwaho zwi fanela u farwa nga vhuronwane u itela u fhungudza u ḓikavhisa .
Vhashumi vha ya hola na mabindu a wana mbuelo .
e . ( i ) mveledziso ya rekhodo ya u thetshelesa , wa muelo wa siaṱari ḽa A4 kana tshipiḓa tshayo
Mashudumavhi , nḓowelo iyi ndi yone tshiitisi tsha uri ndi ngani vhunzhi ha vhathu vha tshi wana uri mbuelo ine vha fhedzisela vho i wana musi vha tshi bva kha tshikwama i vha i fhasi ha ndavhelelo dzavho .
a ) mbekanyamaitele na nyendedzi dza maṅwalo .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvelaphanḓa na u shuma nga ngomu kha Vhuthihi ha Africa na SADC u shela mulenzhe kha u thomiwa ha fhethu ha vhuvhambadzi ha fhedzi ha dzhango na u khwaṱhisa vhuvhambadzi ha maano a vhuṱali ha Afrika .
U ya nga muhumbulo washu sa muvhuso vhupulani ha pfunzo yashu vhu ṱahela mveledziso ya zwikili zwa thekhinikhala .
Lushaka lwa matheriaḽa a u fhaṱa ane anzela u wana vhuponi hugede .
Vha muthu wa ndeme vhukuma kha u langa asima yavho .
3.2 . Guvhangano ḽa Vharangaphanḓa vha G20 ḽo rambiwa nga Muvhuso wa Saudi Arabia ho sedzwa kha u khwaṱhisedza tshumisano ya ḽifhasi nga fhasi ha thero ya : " U swikelela Zwikhala zwa Sentshari ya vhu21 zwa Vhoṱhe " .
Kha mafhungo aya , Mudzulatshidzulo vho ita khuwelelo kha vhashelamulenzhe uri vhe na vhuronwane na vhutevheleli u iteal uri therisano i fhaṱe .
Ro engedza mapholisa vhane vha tshimbilatshimbila vha tshi khou vhonala fhethu hune ha ḓivhelwa vhugevhenga .
Nga maṅwe maipfi , u sia nnḓa phimo ya thengiselano , tsumbo dza ikonomi dza ndeme dzoṱhe dzo no vha khwiṋe .
u ita mishumo yashu nga tshifhinga .
Ahuna na vhupo ha nḓowetshumo na vhuthihi kha uvhu , naho zwo ralo , hune ha nga vhekanya sa tshiko tshihulwane tsha zwikhala zwa mushumo kana mbuelo zwa zwino .
Muvhuso u ḓo shumisa R2,6 biḽioni kha tshumelo ya zwa maḓi uno ṅwaha .
Arali mbadelo dza anganyelwa dzi nṱhesa , izwo zwi nga kha ḓi konḓa u wana masheleni a u lambedza thandela .
Hezwi zwi amba uri Mihasho ine ya kwamea vho vhona u fhungudzwa kha migaganyagwama yavho ine ya vha hone kha u shumisa , u itela u badela murahu tsheledemviswa yo shumiseswaho ye vha i wana hu tshi rangelwa miṅwaha .
Mbevha a i langiwi nga zwiṅwe zwipuka , ngauri zwi nga i tendesa kha yone ine .
Muvhigo wa ṱhoḓisiso ya u lwa na vhufhura na
Mashudumavhi , na zwenezwi zwine nyimele ya vha i nyanyulaho ngaho , Zwiitisi na mbuno zwi elanaho na u sasaladzwa uhu tshiṅwe tshifhinga zwo shandulwa .
16.1. Muvhuso wo tendela u anḓadzwa ha mbekanyamaitele uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Madzina a zwino vhalea na a zwi sa vhalei .
Malamba : U shela mulenzhe ha vhaofisiri vha ha masipala zwivhidzoni zwi no farwa musi vhathu vho no tshaisa hu nga lila u badeliwa ovathaimi .
Mushumo uyo wo vha wo rangwa phanḓa nga mafogisi vhane vha bva kha Yunithi yo Dzudzanywaho ya u lwa na Vhugevhenga ha Zwidzidzivhadzi , vha tshi shumisana na dziṅwe yunithi dza SAPS .
Zwidodombedzwa zwa ṱhiransekisheni idzi u ya nga mbekanyamushumo zwi nga sedzwa kha notsi dza nga ha ṱhiransekisheni dza zwa masheleni kha ndaka na khwalo kha Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha nga ṅwaha .
Ndi khou ṱoḓa u amba zwiṅwe zwithu nga ha kushumele kwa mulalo na mbekanyamaitele yo bviselwaho khagala kha ḽeneḽo sia .
( 2 ) Mbadelo ya tswikelelo ine ya badelwa nga muhumbeli , nga nnḓa ha muhumbeli ene muṋe , yobuliwahokhatshipiḓa tsha vhu 54 ( 1 ) tsha
Vha humbelwa uri vha ṱhogomele uri arali zwa EFT zwi songo itwa u bva kha First National Bank vha ḓo tea u lindela lwa iri dza 24 .
1.2.2 Ndivho khulwane ya ḽiṅwalwa iḽi ḽa mbekanyamaitele ndi u livhanya sisiṱeme ya vhulamukanyi ya sialala na Ndayotewa .
Ṱhoḓea dza vhugudisi , mbekanyamaitele dza masipala na phurosese
Ezwi zwi sumbedza u shela mulenzhe ho livhanaho huṱuku ha vhulimi kha ikonomi ya vundu .
Fhedziha , u vhalwa ha ndayamushonga , ndi zwa ndeme khulwane kha u kala frikhwentsi ya ndayamushonga na u pima u shumiswa ha zwidzidzivhadzi kha vhuongi .
Cape Agulhas LM yo ṱaluswa nga u shanduka nga zwiṱuku u bva kha maitele vhulimi u ya kha ikonomi yo ḓisendekaho nga tshumelo .
1.2 . Khwiniso dzo dzinginywaho kha Mulayotibe dzo ṱolwa nga vhuḓalo na vhashelamulenzhe vhoṱhe vho teaho .
Nṱhani ha izwo , hu tea u humbulwa uri muhwelelwa o vha a si na muimeleli wa mulayo , zwe zwa vha zwi tshi ṱoḓa vhulondo vhuhulu kha sia ḽa Muvhuso na madzhisiṱiraṱa wa dzingu .
Tshanduko ya kilima ndi tshibveleli tsha ḽifhasi .
Kha vha dzhiele nzhele uri Vhulanguli vhu ḓo ṋetshedza ṱhalutshedzo ya khethekanyo ya rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi dza tshiimiswa tsha nnyi na nnyi kha luvhiswa lwavho .
( b ) u vhona uri hu vhe na tshumelo kha zwitshavha nga nḓila i sa khauwiho ;
Hezwi zwi tikedzwa nga mbekanyamushumo dza tshanduko ya vhuḓifari dzi katelaho u dzulela u ita ndingo , na u shumisa dzikhondomo dza vhanna na dza vhafumakadzi u fhungudza tshivhalo tsha u kavhiwa .
U khwaṱhiswa ha tshumisano vhukati ha mazhendedzi a zwa mulayo kana vhatshutshisi na zwiimiswa zwa phuraivethe zwo teaho , hu tshi khou katelwa na nḓowetshumo ;
Vhupo ho tsireledzeaho , hune ha ṱhogomela tsumbo dza vhuimeli ha vhukhudo ha mupo , hu tamba tshipiḓa tsha ndeme vhukuma kha u ṱhogomela daivesithi ya zwi tshilaho .
I sumbedzisa vhuimo vhuraru ha muvhuso kha shango - lushaka , vundu na wapo .
Ndi ngani Vhonani na Ann vho vha vho tshuwa ?
Ndivhotiwa dza thandela a dzi khethululi naa , dzi na mbuelo dzi linganaho kha vhanna na vhafumakadzi , na u ḓiimisela u lugisa u sa eḓana nga mbeu ?
U bva 1994 , vhathu vha Afrika Tshipembe vho vhona u vulea ha zwikhala zwo ṋetshedzwaho zwa u dzhenela ha vhathu kha kuvhusele kwapo kwa demokirasi na milayo ya Ndayotewa ya Afurika Tshipembe .
Izwi zwi ḓo khwaṱhisa mashumele avhuḓi , vhuḓifhinduleli na tshumiso kwao ya masheleni ine ya dzhia zwikhala mashangoḓavha u isa phanḓa mbekanyamaitele ya dzithakha ya Afrika Tshipembe na adzhenda ya mveledziso .
Zwikili : mbalelano , u dzudzanya ; u dzhia tsheo ; u tandulula thaidzo ; vhushaka na vhupfumedzani ; vhukoni ha u tevhela nḓila ya u tandulula thaidzo i re khagala ; vhudavhidzani na vhukoni ha u shumisa khomphyutha .
Nomboro dza vunḓu dza ṱhanziela ya zwivhaswa
Ndi vhathu vhane vha vha vha Mashango a re Miraḓo ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) fhedzi vhane vha fanela u shela mulenzhe kha pfufho idzi .
Hedzi ndi mbudziso dzi konḓesaho dzine dza ṱoḓa nḓivho ya mulayo ine nda fhulufhela uri i ḓo thusa u wana thandululo ya tshoṱhe kha khaedu dza zwa ndayotewa dzine dza ḓo bvela phanḓa na u bvelela kha maanḓalanga a u dzhia tsheo ya mulayo .
U bva kha zwenezwi , nzudzanyo ya Khubvumedzi ya Magazini ya Mulanguli wa Sekhithara ya Tshitshavha yo kumedzwa kha nyelelo ya vhahali avho na vhahali vha vhafumakadzi vhe vha badela nga vhutshilo havho u wana mbofholowo .
Khabinethe i tamela mashudu vhadzimamulilo vhavhili vho huvhalaho uri vha ṱavhanye u fhola hu tshi katelwa Vho Ian Barnard vhe vha huvhala musi vha tshi khou lingedza u tshidza Vho Bradley Richards .
Fomo dzi teaho u adzwa
Zwiṅwe hafhu , mitengo ya zwa makete ya ḽifhasi , nga maanḓa malugana na fulo ḽa u kungedzela ḽa midia khulwane , yo kwamea vhukuma nga u tsa na u gonya ha tshelede , hune dola na phaundu zwi vha zwo khwaṱha u fhira rannda .
Vha dzhiele nzhele :
Zwi re ngomu zwi tea u elwa na uri milayo i no ḓo shumiswa i tea u vha yo teaho nyimele yo tiwaho i ne ya vha hone .
Sekithara ya phuraivethe yo fhindula nga nḓila yavhuḓi kha u thomiwa ha vhuṱuṱuwedzi ha muthelo wa u tholwa .
Ḽiṅwalo ḽa mbekanyamaitele ḽo dovha ḽa sedza nga maanḓa thaidzo ya vhupuli ha halwa vhukati ha vhaswa .
Musi hu na tshivhumbeo tshi shandukaho nahone tshi songo rekhodiwa tsha sekithara i si ya tshiofisi , ahuna ngaganyo dzi re khagala dza tshivhalo tsha fhethu hu rengisaho halwa hune ha khou shuma Afrika Tshipembe .
U pfesesa na u kona u shumisa luambo lwo teaho kha masia maṅwe a ngudo .
Mugaganyagwama wa mbekanyamushumo heyi u ḓo shumiswa u khwinisa kushumle kwa sisiṱeme dza zwa mutakalo nga u ṋetshedza tshumelo dza thikhedzo dzo teaho kha masia a nyisedzo ya tshumelo dza mutheo .
U modela kuvhumbele kwone kwa maḽeḓere na masia .
Sa tsumbo arali hu mafhungo a mutakalo , vhashumi vha mutakalo , vhalwadze , vhaeletshedzi vha hayani , vhaeletshedzi vha tshitshavha nz hu nga vha vhathu vhane vha ṱoḓa u dzhenelela .
Khabinethe i ṱanganela na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u dovha ya fhulufhedza vhathu vha Togo nga u tshimbidza khetho dza mulalo .
Hezwi zwo itea nga tshifhinga tsha musi ikonomi ya ḽifhasi i khou livhana na vhukonḓi .
Akhaunthu dza zwikolodo a dzo ngo fhiwa luafhulelo lwa u sumbedza tshifhinga tsha ndeme ya tshelede nahone magavhelo o vhonala kha mbadelo .
Ndangulo ya mafhungo na zwikili zwa ḓivha khomphiyutha .
Maipfi aya a nga vha a tshi khou pfukisa vhuḓifhinduleli naho arali maipfi avho a songo ralo .
R170.00 nga awara
Mitengo yoṱhe ine ya bvelela nga zwifhinga zwo fhambanaho i tea u ṋewa luafhulelo .
Mbekanyamushumo dza Zwibviswa zwa Masheleni dzo swikisa kha u engedzea ha zwikhala zwa mimbete .
Pulane ya u thakha vharengi : Pulane ya u thakha vharengi u itela uri vha dzule vho fushea nahone vha tshi takadzwa nga bindu ḽavho tshifhinga tshoṱhe hu tshi shumiswa maitele na matshimbidzele e a thoma a humbulwaho zwavhuḓi
PFANELO DZAVHO NDI DZIFHIO ?
Honeha , ṱhalutshedzo yo raliho i ḓo ṱoḓa uri zwine zwa khou ṋetshedzwa kha muvhuso zwi dzhiwe sa u shela mulenzhe hu si nga ha masheleni vhudzuloni ha u shela mulenzhe nga kheshe .
Maitele a ndeme a katela nyaluwo ya zwipiḓa zwa masheleni a u shumisa o avhelwaho pfunzo na mutakalo khathihi na nyaluwo i no khou ya phanḓa yo khwaṱhaho ya tshumiso ya masheleni kha mbekanyamushumo dza ndaka .
Migaganyagwama ya Vundu , masipala na zwiimiswa yo itelwa mishumo mihulwane sa zwishumiswa zwa mbekanyamaitele kha u tandulula khaedu dza matshilisano na dza ikonomi .
Ḽiṅwalo ḽi ṱoḓa u shuma na zwikundisi zwine zwa thithisa nyaluwo ya ikonomi na u tendela uri Muhasho u bveledze u phalala ha ikonomi ṱhukhu u itela u ṱavhanyisa nyaluwo na u vhina uri hu na u katela kha zwa matshilisano .
U ḓadzisa kha zwenezwo , Tshikwama tshi ṱola na u ela khohakhombo dzoṱhe hu tshi dzielwa nṱha vhukoni zwi tshi elana na u ṱanea kha khohakhombo yoṱhe kha tshaka dzoṱhe dza khohakhombo na mishumo .
U ṅwala tshiṱori tshawe ene muṋe , kana tshiṅwe vho tshine tsha ḓivhea kana maṅwalo maṅwe vho a u ḓisikela e kha mafhungo ano swika fumi .
Vhadzulapo vha wana maḓi u bva kha magwedzho a phuraivethe .
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa DSP na mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho
Hu na vhudavhidzani hu re khagala ha misi yoṱhe vhukati hashu na vhashumisani .
Ndivho ya madalo ho vha hu u lavhelesa Golden Olympics dzo ṋetshedzaho muhasho modele wa tshumiso ya Mitambo ya Golden ya vhaaluwa ine ubva tshenetsho yo no itwa nga muhasho .
Mushumo wa fhasi hu tshi tevhedzwa zwipiḓa zwa vha shumisaho zwipfi kha u shumisa zwipiḓa zwa muvhili u fana na tshanduko ya ḽeveḽe ya fhethu , khuḓa dzi re na masiandaitwa a luvhilo lwa mutshimbilo na zwipiḓa zwo omaho u fana na mbumbo ya fhasi ha mulenzhe , zwi tea u dzhielwa nṱha .
Kha vhupo ha dziḓoroboni , miraḓo ya Komiti ya Wadi vha tea u imela tshigwada tsha dzangalelo ḽo khetheaho , u fana na tshigwada tsha zwa vhurereli , madzangano a vhafumakadzi , madzangano a vhaswa , masia a zwa mutakalo , zwigwada zwa zwa mitambo , dzisiviki , na madzangano a vhabadeli vha rennde .
Zwa vhukuma , aya ndi maitele a ṱoḓaho ṱhoḓisiso khulwane na vhukwamani ho angalalaho kha milayo yayo , tshiimo tsha mulayo , zwiko zwa u ṋea masheleni na maitele a u tikedza , vhukati ha zwiṅwe zwi re hone .
Dziphaiphi dzi nga ṱumiwa nga dzirimu dzo vhofhiwaho nga baudu , kana tshikurufu na baudu i re na rinngi dza tshivhumbeo tsha O dzi nga shumiswa .
Phambano ya khethekanyo ya yo shaedzwa , hezwi zwo konḓisa musaukanyo wa mbalombalo .
Nga u swikelela ho khwiniswaho , ri khou lavhelela khonadzeo ya ikonomi yo khwiniseaho na tshikhala .
Muhumbulelwa u isa mapholisa fhethu ho fhambanaho ha vhaṅwe vhahumbulelwa he khaho ha vho waniwa vhafumakadzi vhavhili .
Zwe vhathu vha vha tshi tshilisa zwone kale na tshifhinga tshino . ( tshanduko na u isa phanḓa )
Miṅwahani miṱanu yo fhiraho , Afurika Tshipembe ḽo vha na ndavhelelo ya fhasi ya vhutshilo ine vhaḓivhi vha sumbedzisa zwa uri nga 2015 , ndavhelelo yashu ya vhutshilo i ḓo vha i hanefhaḽa he ya vha i hone nga 1955 .
Hune ha wanala mithara wa nḓisedzo i ya nga fhasi mavuni , fhethu ha khevhele ya tshumelo vhukati ha afho hune ha vha na mithara wa kale na muswa zwi tea u ṱutshelwa nahone vhuṋe hazwo vhu tea u pfukiselwa kha mushumisi .
I dovha ya lilela u vhona uri hu na u lingana kha u wana mavu , zwoṱhe zwo sedza kha mveledziso ya ikonomi na tshanduko ya zwa vhulimi .
Tshipitshi tsha Lushaka tsha Muphuresidennde , tsha 2006 tsho ombedzela nga maanḓa nga kufhaṱelwe kwa vhudzivha kha ḽeveḽe yapo vha tshi ombedzela uri muvhuso wapo ndi fhethu ha ndeme ha nḓisedzo ya tshumelo na tshiḓisatshanduko tsha mveledziso ya ikonomi yapo kha miṅwaha ya fumi i tevhelaho .
Khabinethe yo kwaṱhisedza uri mihasho i fanela u avhela masheleni o teaho u itela ṱholo ya vhuḓi ya vhudzivha na vhuṱoli u itela mashumele a khwine a mbekanyamushumo .
Hu tshi engedzwa izwo , madzulo a mushumo o farwa nga vhunzhi ha mihasho hu na u fhedzisa izwi muhumbuloni .
2.2 Arali vha vhona tshitatamennde tshavho tsho khakhea kana tshi songo fhelela , vha ḓo tendelwa u ḓadzisa kana u shandukisa tshitatamennde tshavho tsha u thoma kana u ita tshiṅwe tshitatamennde ;
Fhethu hune ha faredzwa mafhungo aya kha mimaraga yoṱhe ndi fhethu hu si na muṱaṱisano nga mvelo na u sa itelwa madzangalelo a tshitshavha .
Ṱoḓea dza komiti ya bidi dzi kuvhanganya ṱoḓea dza u renga thundu kana tshumelo nga masipala .
Mishumo ya nnyi na nnyi ya masipala
Mbalotshikati nga vhunzhi ndi tshipiḓa tsha maḓi oṱhe a mashika ane o vhumbwa nga maḓi a mashika a zwa nḓowetshumo .
Nga mulandu wa zwenezwo , zwo vha zwo tou tea uri hu khou ḓo vha na tshivhalo tshihulwane tsha vhaṱaleli .
U thivhela - u thivhela khuḓano ndi phindulo yo ḓowelelaho hu na fulufhelo ḽa uri arali wa sedza thungo khuḓano i ' ḓo ṱuwa ' .
Vharangaphanḓa ha sekithara dzoṱhe u bva nga mabindu , mitambo na vharangaphanḓa vha zwa vhurereli na sialala ,
3.8 . Vho Knowledge Simelane , vhe vha vha vho ḓikumedzela kha zwa u vhulungwa ha nyambo dza tshirema .
( c ) arali zwa fanela hu u itela Mulayotewa kana u itela muvhuso wavhuḓi , u shandula kuhumbulele kufhio na kufhio fhasi ha phara ya ( a ) hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) ,
Naho zwo ralo , vhufaedzi na tsenguluso ya uri idzi nyimele dzo khetheaho ndi mini i nga vha ya ndeme kha u dzinginya lushaka lwa sia ḽine mbekanyamaitele i nga dzhia .
Muvhuso wapo sa murangeli : Muvhuso wapo u nga shumisana na maṅwe masia a muvhuso u wana vhukoni kha mikaṋo ya vhupo ha masipala .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha na gumofulu ḽiṱuku ḽa R15 649 nga muṱa nga ṅwaha
Data dzo tiwaho dza konṱiraka dzi tevhelaho dzi a shuma kha konṱiraka iyi .
( 3 ) Musi a saathu u dzhia vhuḓifhinduleli , maanḓa na mishumo ya Muphuresidennde , Mufarela Muphuresidennde u tea u ḓiana kana u khwaṱhisa u fulufhedzea hawe kha Riphabuḽiki na u tevhela Mulayotewa , u ya nga ha Muengedzo wa 2 .
Mbadelo dza nṱha dza u vhea vhalwadze mishonga miswa yo bveledzwaho nga nṱhani ha khonḓelelo kha mishonga ya kale a zwi koni u dzhielwa fhasi .
Ngauralo , arali pulamu ya maḓi a mashika ya vangwa nga nḓila i sa linganiho na maḓi kha dzomomulambo , nzimulo i ḓo vha tshipiḓa kha phirizimu ya magabelo .
Muvhigo u ḓo livhana na zwiteṅwa zwo vhalaho zwo livhanaho na vhupo ha ḓanzhe na phendelashango , na u shumisa tsumbo dza vhupo u londa tshanduko kha zwiteṅwa izwi lwa tshifhinga .
Kha nyimele ya khumbelo dza US , zwishumiswa zwo shumiswaho zwo vha zwisudzulusi zwa ṱhoḓea ya ṱhanganyo yo fhelelaho .
Huṅwe u ḽaisa ha nga nnḓa fhethu ha mushululo ho dizainwaho zwavhuḓi hu anzela u vha huṱuku .
Ri tenda uri hu tea u vha na vhulavhelesi ha vhunzhi ha tsinisa kha tshanduko dza vhaṱolambalelano kha zwiimiswa zwo ṅwaliswaho , hune ha ḓo tea u sumbedzwa zwiitisi zwa tshanduko .
Halwa vhu na mveledzwa dzo vhalaho kha muhumbulo , hu tshi katelwa na mutsiko wa sisiteme ya vhuṱaledzi , phetheni dza muhumbulo wo vhilinganaho , u dzhia tsheo dzi sa pfadziho na kuhumbulele na u fhungudzea ha ndaulo ya vhuluvhi nga u angaredza .
Phalamennde ya dimokirasi ya vhuraru , u bva 2004 u swika 2009 , yo vhona tshiimiswa tshi tshi engedza u ombedzela u khaṱhisa mushumo watsho wa vhulavhelesi na u ṱuṱuwedza tshitshavha u shela mulenzhe kha mishumo ya Phalamennde .
U saukanya ha vhukoni vhuhulwane kha vhashumi vha zwino vha muhasho zwi sumbedza uri u vha hone ha vhashumi vha re na vhukoni ho tiwaho zwi a konḓa , sa tsumbo :
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u farwa ha zwenezwino ha muofisiri wa Muhasho wa Muno ane a shuma fhaḽa kha ofisi ya Benoni nge a wanala o ṋetshedza phasipoto ya vhufhura kha mudzulapo wa shango ḽa Bangladesh .
Muvhuso wa mveledziso na vhukoni
Tshumelo dza Sibadela tsha Vundu : Dzi sedzesa kha u khwinisa zwibadela zwa vundu .
Sa tsumbo , u dzhenelela ha vhafumakadzi kha zwa maitele a poḽitiki zwo engedzea u mona na mashango o vhalaho .
Arali , kha u ḓadziswa ha phindulo yo tou ṅwaliwaho , muhumbeli a tshi ṱoḓa u vhudzwa nga ha tsheo nga nḓila iṅwe na iṅwe , sa tsumbo , luṱingo , izwi zwi fanela u sumbedziswa .
U sika na u bula mibvumo na maipfi ano tea gireidi yawe u vha na zwikili zwa foniki .
Zwo rengiswaho nga muhasho ndi u tshimbidza u sikiwa ha zwiimiswa na maitele ane a tshimbilelana na nyimele i re kha vhuendedzi ha nnyi na nnyi hune zwine zwa thusa vhatshimbidzi vha vhuendedzi na madzangano nga u vha fha zwikili zwa ndangulo ya mabindu avho na ya mushinzhi wa zwiendedzi .
Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani : Mupondwa wa Ukuthwala a nga ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo fhasi ha Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani malugana na muraḓo wa muṱani ane a khou ḓidzhenisa kha u dzhiwa nga khani hawe .
Vho ombedzela uri ndi tshifhinga tsha uri vhafumakadzi vha ime vha ambe nga u tambudzwa miṱani yavho , ngauri zwiwo zwinzhi zwi itea fhethu hune zwa sa vhonale .
Mbuyelo kana mbadelo dza VAT dzi khou tea u badelwa hu sina ndungiselo ya kubadelele yo itwaho - maḓuvha a u fhedzisa a u rumela mbuyelo o no fhira kana u sa vha hone ha thendelano i vhonolaho ya mbadelo dza muthelo u kolodwaho .
Phalamennde i ita mushumo wayo kha madzulo a Phalamennde , hune miraḓo ya Nnḓu ya ṱangana kha tshigwada tshithihi , kha madzulo o ṱanganelaho , hune Nnḓu vhuvhili hadzo dza ṱangana sa tshigwada tshithihi , na kha komiti , hune zwigwada zwiṱuku zwa miraḓo zwa ṱangana uri zwi vhe na therisano nga vhuḓalo .
B. Tsheo dza Khabinethe
Mbuno khulwane ya u sa bveledza vhushaka na vharangaphanḓa vha sialala zwi nga ndi u sa vha hone havho hu si vhuswina vhukati ha ndangulo ya sialala na komiti dza wadi .
Komiti i dovha ya dzhena kha khanedzano na u khwinisa Milayotibe , na u dzudzanya vhupfiwa ha vhathu arali fhungo ḽi na dzangalelo ḽa tshitshavha .
Kha kuitele ku dzulelaho u shanduka kwa u sengulusa ya data phatheni dzo topolwa vhukati ha khethekanyo dzo fhambanaho , u itela u thoma phatheni khulwane u bva kha data .
Akhademi i dzulela u dzudzanya vhuṱanzi kha Dzangano , ya ṋetshedza mafhungo kha vhaofisiri vha feḓeresheni vho ṋangiwaho , makumedzwa zwi tshi kwama milayo yo dzinginywaho , na u shuma sinisa na vhaofisiri vha muvhuso kha mafhungo ano kwama ndindakhombo .
Nḓila ine nda humbela thuso ya shishi
Mbekanyamushumo ya themamveledziso i khou ya phanḓa na u alusa netiweke dza vhuendi na u khwinisa dzibada , zwine zwa vha zwavhuḓi kha nyaluwo ya ikonomi .
Vhu nga vha vhurifhi zwaho ha thikhedzo kana khanedzo .
2.4 U gudisa kha Vhuimo ha Fhasi
Zwi tevhelaho ndi maṅweledzo a ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa Mapa wa nḓila
Mitengo ya Mikovhe i sudzuluswa nga phesenthe dzo tiwaho na zwishumiswa ndi u sedzwa hafhu ha ndeme kana mutengo u andiswaho nga ndaka ya mutengo muswa .
Ḽeveḽe dza mutengo wa shango na vundu dzo ṱolwa zwiṱuku kha khethekanyo iyi .
3.2 . Sa tshipiḓa tsha u pembelela miṅwaha ya ḓana , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ndi vhone vhe vha vha vha tshi khou tshimbidza thandela dza khwiniso , ho katelwa :
Arali khumbelo ya tendelwa mbadelo dza tswikelelo dzi fanela u badelwa u itela u bveledza hafhu na u ṱoḓa na lugiselwa ha khumbelo ya tswikelelo ine ya nga ḓa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe kha iri idzo dzo sumbedziwaho dza u ṱoda na u dzudzanywa ha rekhodo dzine dza fanela u bviselwa khagala .
Khushumusi i ita uri zwi lelutshele vhathu u hangwa mathada avho na zwithu zwinzhisa zwe zwa itea vhukati ha ṅwaha .
1 . Tshandukiso ya Ikonomi na tsiko ya mishumo
Hu na ṱhoḓea ya u dzhenisa Vhalangi ( Tshiṱiriki na Sibadela ) lwo khwaṱhaho kha mushumo wavho wa u thusa Khethekanyo u swikela ndivhotiwa dzayo .
Kha vha ntendele ndi ṱanganedze vhaṅwe vha vhafuna shango vhashu vhane vha khou ḓi itela zwivhonalo kha shango .
Mbetshelwa dzi khou itiwa u itela miholo yo dzudzanyiwaho kha nyimele dza tshifhinga tshenetsho dza mutakalo na pfunzo .
Hu ḓo vha na thendelano ya u thoma yo linganaho u itela uri , sa tsumbo , tshitili tsha ḽa Afrika Tshipembe na zwiṅwe zwipiḓa zwapo na zwishumiswa zwi ḓo shumiswa kha mveledziso .
Kha idzi tshaka nṋa , mbili dza u fhedzisela ndi dzine dza vha dza vhuḓifari vhu si ha matshilisano ngeno tshaka mbili dza u thoma dzone dzi dza tshaka dza zwa matshilisano dza nyito dza vhathu , ngauri dzi katela ndingo dzi sa dzhii sia na mvelelo u bva kha maitele a ṱhalutshedzo .
Mpfu nga vhunzhi dza khovhe dzi nga vha hone fhasi ha tshiimo tsho tsitsikanaho tsha vhufuwi ha maḓini hu re na tshivhalo tsha fhasi tsha okosidzheni yo ṋokaho .
U tshila nga halwa na zwidzidzivhadzi
( d ) u iswa khothe nga u ṱavhanya nga hune zwa nga konadzea , fhedzi hu saathu u fhela-
U ḓidudedza nga u dzinginyisa muvhili hu tshishumiswa nyito kha zwiṱori sa zwinyanyuli
Vhuḓiimisi kha nyito dza u tshila ḓuvha na ḓuvha ndi ndivho yashu khulwane .
Musi Minisiṱa wa Vhupileli na Maswole a Kale vha na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza sia ḽa zwa poḽotiki kha muhasho , Komiti ya Tshifhinga tshoṱhe yo Ṱanganelaho ya Vhupileli i khwaṱhisedza uri Minisiṱa vha dzula vha na vhuḓifhinduleli ha Phalamennde .
Kha bammbiri ḽiṅwe na ḽiṅwe : kha vha rekhode :
Hoyu ndi mutevhe wa u sedzulusa wa zwithu zwine zwa tea u vhudziswa kha masipala :
1.4 . Khabinethe i livhisa ndiliso kha vhoṱhe vho xelelwaho nga vhafunwa vhavho kha khombo dza zwenezwino ngei Kapa Vhukovhela na Kapa Vhubvaḓuvha .
Nga thungo , vhunzhi ha vhuṱanzi ndi ha uri zwo vha zwi tshi ḓo vha na masiandaitwa avhuḓi kha vhaṱaleli vhane vha kha ḓi vha vho lindela tshifhinga tshavho tsha u dzhena tshitediamu .
Izwi zwi ḓo ṋea vhuḓifhinduleli vhunzhi kha zwikolo , nahone zwi ḓo ita uri u wanala ha zwishumiswa zwi vhe zwo leluwaho .
Kha tshiimo tsho ṱanḓavhuwaho , ri ḓo dzhena kha luṱa luswa kha u shumiswa ha mbekanyamushumo ya Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ine ya ḓo engedza ndeme ya ndondola mutakalo kha vhashai .
( 2 ) Arali Buthano ḽa Lushaka ḽi nga fhaladzwa u ya nga khethekanyo ya 50 kana musi tshifhinga tshaḽo tsho fhela , Muphuresidennde , nga mulevho , u tea u vhidza khetho na u vhea ḓuvha ḽa u fariwa ha khetho , dzine dza tea u fariwa hu saathu u fhela maḓuvha a 90 u bva musi Buthano ḽi tshi fhaladzwa , kana tshifhinga tshaḽo tshi tshi fhela .
Ro sedzulusa Tshigwada tsha U shuma na zwa Vhuholefhali kha ofisi ya Muphuresidennde , ri ḓo rumela Purothokhoḽo nga ha Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali Afrika kha Phalamennde ṅwaha uno uri i wane thendelo ya tshiofisi .
eChannel ndi tshipiḓa tsha muhasho tsha maano a u ita zwa musalauno zwa u bva kha tshumelo ya bambiri u ya kha didzhithaḽa , maitele ane a ḓo katela u kunakisa redzhisiṱara ya vhathu .
Muofisiri muṅwe na muṅwe ane a ḓo bva a amba uri " kha vha fhungudze sambi ḽa kholomo dzavho nga hafu " ha nga dzhielwi nṱha .
Mulangi Muhulu a nga , nga murahu ha vhukwamani na muofisiri muhulwane o teaho wa gwama ḽa vundu , nga nnḓani ha mphomali u bva kha nḓisedzo .
Tshi amba nga mini ?
1.11. Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha thanyele mafhungo a si a vhukuma , nga maanḓa u engedzea ha u hashwa ha mafhungo a si a vhukuma a vhana na vhafumakadzi vho xelaho , u hombokwa na vho hahedzwaho kha nyanḓadzamafhungo ya matshilisano .
Khethekanyo 151 ( 1 ) ( e ) -i kombetshedza mimasipala u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha muvhuso wapo .
U ita tshiṱori tsha ene muṋe nga u ' vhala ' zwifanyiso .
Vhushaka / vhuṋe ha vhulangi ( ha mabindu )
Nese wa Dzilafho o kwamiwa nag muofisiri onoyo kha mushuo uyo wa vhusiku , a ḓivhadzwa uri mufariwa ha ngo vuwa matsheloni ayo .
Sambulu ya 2.25 litres i tea u bviswa kha muhwalo uri i lingwe .
Netherlands " Mulangano wa Tshumisano " vhukati ha vhuimo vhuraru ha Muvhuso wo itwa lwa tshiofisi u itela u wana thikhedzo na vhuḓifhinduleli ha muṱanganelwa .
Muhumbeli wa mushumo o wanaho mushumo u ḓo fanela u rumela ṱhanziela ya u ṱolwa lwa tsireledzo .
Zwiitisi / zwivhangi nyandiswa zwa lufu
Hetshi ndi tshivhalo tsha ṱhanganyeloguṱe ya maḓi o bviswaho kha tshifhinga tsha ṅwaha muthihi .
U vhona phambano ya zwithu na hune zwa fana .
Vha fanela u vha na ḽinwalo ḽa thendelo naho goloi yo fhaṱwa kha ḽa Afrika Tshipembe kana kha shango ḽa nnḓa .
U vhonala ha mavhone a lutombo zwi ita uri vhaṋe vha bindu vha sa dzulisee nga ṅwambo wa u shaya ḽaisentsi ya bindu .
U tholwa huswa ha vhashumi zwi ṱoḓa thendelo nga muofisiri muṱolambalelano .
Vhathu vhane vha khou vhala pulane yavho ( nga maanḓa avho vhane vha khou vhala muvhigo wavho wa u fhedzisela ) vha nga vha vha songo ḓowela theminoḽodzhi yavho u fana navho .
Mupo wo vha wo ḓala vilinga na u sa dzika u mona na shango ḽoṱhe .
Ṅwalani maipfi aya nga vhuḓalo .
Vha nga ita mbadelo kha tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho maelana na u a doptha kha ḽiṅwe shango .
Vhukati ha vhuvhekanyandeme vhuhulwane ṋaṅwaha , muvhuso u ḓo shumana na u salela murahu hune ha khou engedzea kha u ṅwalisa na u ṋetshedzwa ha vhuṋe ha ndaka kha vho vhuelwaho kha thandela dza nnḓu dze dza lambedzwa nga masheleni a mutikedzo .
3.2 . Zwiito zwa vhugevhenga zwa swili na u thithisa a zwi nga ḓo konḓelelwa nahone Khabinethe i ita khuwelelo kha vhaofisiri vha zwa vhutevhedzeli ha mulayo u dzhia maga o teaho u ya nga Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 , u vhona uri vhatshinyi vha khou livhana na mulayo .
U ita mishumo nga nḓila ya vhukoni zwi bveledza vhuḓifulufheli .
Maitele a u ḓirula mushumo u bva kha khomishini o vhanga thaidzo .
Tsha u fhedzisela , pulane dza ndangulo na sisiṱeme dza u bvisela khagala zwi ṋekedza mutheo wa u lavhelesa , u ela na u ṱola , nga u bveledza zwipikwa , sisiṱeme na nyendedzi dza kushumele .
Hu na vhuṱanzi ha uri thikhithi dzo ganḓiswa , dza ṋetshedzwa na u rengiswa u vhuya u swika tshifhinga tsha u thoma ha mutambo .
a Mandela nga mbilu dzashu dzoṱhe na u ṱuṱuwedza ḽifhasi u dzhenelela kha fulo iḽi ḽa manakanaka .
Arali ri na zwidodombedzwa zwa muraḓo zwa zwino zwino , vha ḓo vhona tshenzhelo yavho itshi leluwa musi vha tshi ṱoḓa u shumisa mbuelo dzavho kana u swikelela Tshumelo dza tshikimu .
vhu ita uri lukanda lu tswukuluwe , lu ḓuvhudze na u bva mapundu , kanzhi vhu ita uri vhathu vha songo kona u shuma na u vha kombetshedza u ṱoḓa miṅwe mishumo
Giridi dzi nga ṱanganyiswa kana dza fhambanywa dza vha ḽeveḽe dza thasululo dza madzhoro kana dzi suvhelelaho .
Elementhe dzo sedzaho nga maanḓa dza vhupo ha u shumisa mavu ho ṱanganelaho ndi zwiimiswa zwa tshitshavha , sa afha zwi fhethu ha u kuvhangana tshitshavha tshoṱhe tsha vhathu vha henefho .
Khumbelo i tea u fhelekedzwa nga khophi dzo tiwaho nahone dzi rumelwe kha Muṅwalisi wa dziGMO .
Muṱusi wa sambula wa DID u ḓo ṱusa sambula kha lushaka lwa mbeu ine ya khou lingiwa a i rumela kha OSTL uri i lingiwe .
Vhathu vha Afrika , Vhafumakadzi na Vhathu vho Holefhalaho vha kha ḓivha vha songo imelelwa kha masia oṱhe a Ndingano ya Vhutholi .
Vhupfiwa nga vhathu vhu dovha hafhu ha leludza vhukwamani vhukati ha tshitshavha na Miraḓo ya Phalamennde .
Tsumbo , muraḓo ane a khou imela vhorabulasi a nga ṋewa phothifoḽio ya Zwa vhulimi , kana muraḓo wa Komiti ya Wadi ane a vha mugudisi a nga shuma kha photofoḽio ya zwa Pfunzo .
Tsha u thoma ndi uri saintsi i nga shela mulenzhe kha ita mveledziso ya zwipikwa zwa matshilisano na zwa ikonomi .
Nyendedzi iyi i ḓo thusa muthu , ane a vhidzwa muṋe wa data , uri a nga swikelela hani zwidodombedzwa zwawe zwa vhuṋe u ya nga tshiteṅwa 23 tsha POPIA .
Kha vha sumbedzise kha khumbelo yavho uri tshikwekwete tshi ḓo shuma kha sekhithara ifhio ya vhureakhovhe na tshifhinga tshine tsha ḓo shumiswa u rea khovhe .
Pulane ire khagala ya u dadzisa inga netshedza vha shumi mbuelo khulwanesa , fhedzi nga yone ine inga si thuse tsireledzo ya tshitshavha nga masheleni .
Thebuḽu i re afho fhasi i sumbedza zwiimiswa zwe zwa topolelwa u rengiswa kha tshifhinga tshipfufhi u ya kha tsha vhukati .
Khonadzeo ya u maga zwibveledzwa zwiṅwe nga thungo i nga vha hone u itela u shumiswa ho fhelelaho .
United States ḽo vhiga u gonya zwiṱuku u fhira kha kotara , ngeno mikovhe ya Japan yo tsa kha miṅwaha yo fhiraho zwiṱuku u fhira fumi .
Ngauralo , i nga si vhe tshishumiswa tshi shumaho arali i na masiandaitwa a mugaganyagwama a sa bveledzei .
Sia ḽa muvhuso u tea u wana ḽaisentsi ya u ya phanḓa na mushumo we ḽaisentsi ya vha yo ṱoḓelwa wone .
Ri khou tea u sedza vhukuma vhuḓidini hashu uri ri kone u kunda izwi .
Nga kuvhonele kwanga muhwelelwa o kundelwa u sumbedza zwiitisi zwi pfalaho zwa u sumbedza uri vhuḓifari ha muhweleli ho vha hu sa fanelani , na uri vhushaka ha mushumoni ho tshinyala lune ha si tsha kona u pfumedzea .
Ri tea u vhona uri hu vhe na mulalo na tsireledzo zwa tshoṱhe ; mashudumavhi nḓowetshumo yo no sumbedza u rangani uri i na khonadzeo ya u vha na zwiito zwihulwane zwa dzikhakhathi , khuḓano na u nyadza milayo ya Muvhuso .
Mashango o pikwaho kha thandela iyi ya ṱhoḓisiso ya mbeu o vha Amerika , Brithania , Dzheremane , Swidene , Dzhapani , France , Singapore na United Arab Emirates .
Madzangano o vhofholowa u tendelana na maitele maṅwe na maṅwe a u kovhela mbuelo dza phensheni dzo vha teaho .
U ela ha ikonomi : U ela ha ikonomi hu shumisa thekiniki dzi shumiswaho dza musaukanyo u vhona , u ela , u kala , na u vhambedza mitengo na mvelelo ya u dzhenelela ho fhambanaho .
Kha phara iyi vha ḓo zwi vhona uri ipfi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhuṱanu ḽo thuthiwa nga u swifhadza .
A : Mafhungo a ndeme
Hu a gonyiswa u itela vhaenda nga ṋayo .
Vha tea u dovha hafhu vha vhea iṱo kha ndangulo ya maḓaka a muvhuso shangoni na u vhiga nga yo kha tshitshavha .
Zwitendeledzi zwine zwa lingana zwi imelaho u swikelelea ha vhaṋetshedzi vha tshumelo
Vhukavhamabupo nga nnḓa ha vhukavhamabupo ha dzitshaka dzoṱhe kana ha lushaka
6.6 . Uhu u wanwa mulandu na u gwevhiwa hu nyadzisa vhuḓikumedzeli ha Khomishini ya zwa Khetho ya Afrika Tshipembe ha u dzhenelela nga tshifhinga khathihi na u shumisa maitele a ndangulo ya masiandaitwa .
Ngei Ghana tshiimiswa tsha zwa vhuhosi a tshi na mishumo ya vhulamukanyi ya mulayo kana ya ndangulo .
Mugaganyagwama na Vhulavhelesi ?
Naho USF yo vha i tshi khou kuvhanganya masheleni lwa miṅwaha minzhi , ho no tou shumiswa fhedzi zwiṱukuṱuku u itela u thusa kha mbadelo dza tshumelo na tswikelelo i fanaho .
Dibeithi idzi dza mashangoḓavha na mbilaelo dzi a takadza , vhanna na vhafumakadzi .
Heyi ndi khanedzo yanga nahone ndi ḓo ima nga tsheo iṅwe na iṅwe ine khomishini ya dzhia , ndo livhuwa .
Vhaofisiri , zwihulwane vhane vha vha kha levhele dza ndangulo dza nṱha , vha tholwa u ya nga vhukoni na nḓivho zwavho .
Masipala yoṱhe i fanela u vha na Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho
Zwibviswa zwa Nnyi na Nnyi zwa Afrika Tshipembe na sisiteme ya Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni , sa tshipiḓa tsha sisiteme ya khothe dza madzhisiṱiraṱa , zwi katela tshivhalo tsha khothe dza aphiḽi hune zwiṅwe ha vha khothe dza phambano dza zwa muthelo , khathihi na u pfukiselwa ha mbilahelo dza u wana zwithu .
I na kiḽiniki dza maṱo u mona na shango ḽoṱhe dzo livhiswaho kha zwitshavha zwo shayaho .
Arali miraḓo yone iṋe ya ita khumbelo ya u balanganya CC , hu ṱo ḓea tsireledzo u bva kha Muṅwalisi wa Dzikhamphani .
Gerani zwipopai izwi zwa minwe , ni zwi nambatedze kha minwe yaṋu ni zwi shumise kha u ṱalutshedza lungano lwa ndau na mbevha .
Zwikolo zwone zwine zwi re kha tshigwada tsha pfunzo zwi nga tsireledzwa zwo khethekana arali zwi tshi zwi funa ngauralo , fhedzi zwishumiswa zwi kovhanwaho zwi tea u swikelelea nga tshitshavha nahone zwi tea u ṱanganywa kha vhupo ha u fhaṱa .
5.2 . Khabinethe i khou humbela Maafrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shumisane na mazhendedzi a kombetshedzaho u shumiswa ha mulayo u vhona uri zwigwada zwoṱhe zwi sa koniho u ḓitsireledza - nga maanḓesa vhaaluwa , vhafumakadzi na vhana - vho tsireledzea kha dzikhakhathi na u tambudzwa .
( 2 ) Milayo yo ṱanganelaho na ndaela zwi tea u ṋea nḓila ya u sedzuluswa hafhu ha Mulayotibe nga Buthano ḽa Lushaka na u shela mulenzhe ha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu kha mushumo uyu .
3 Vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi vhune ha vhaisa
Naho hu na uri vhunzhi hashu a ri dzifiḽosofa nga mushumo , zwavhuḓivhuḓi ri dzifiḽosofa sa afha lushaka lwa mbudziso dzine fiḽosofi ya lingedza u wana phindulo a si dzi sa ḓivhei kha riṋe sa vhathu zwavho .
Zwo vha zwi sa konadzei u shumisa maṱiraka a u kokodza zwiendedzi zwo khakhaho , sa izwi maṱiraka na one o vha o valelwa nga ngomu .
Roṱhe na Muhasho wa Mutakalo khathihi na Muhasho wa Pfunzo na dzi NGO , Muhasho wo kona u vhona u thomiwa ha nḓila dza u fhirisela vhana na vhaswa vhare na vhuholefhali .
Ndi tama u livhuwa mavunḓu oṱhe kha ḽeveḽe yao ya nzudzanyo dza mushumo uyu muhulwane une ra vha tsini na u u thoma .
Arali huna o tshuwiswaho nga u xelelwa nga mbofholowa , hu tea u vha na maitele o teaho a mulayo , muimeleli vha muhwelelwa , nḓivhadza mulandu , sisiṱeme ya khaṱhululo na maitele a fomaḽa .
Nyendedzi dza lushaka dzi bula uri :
Tsha u thoma tshi ḓitika nga dzhomeṱiri yo khwaṱhaho , ya khombekhombe u sika vhupo .
Mbekanyamaitele iyi i tea u tevhedzwa ; u sa tevhedza zwi nga swikisa kha u shaya vhuḓifari .
Pfunzothendwa ya u shuma ndi ya ndeme u livha kha mbilo dziṋe khadzo ndaka ya vha I kha khanedzano .
Zwenezwo , ndi nga si doya hangei zwa zwino .
Khwiniso ndi dzo fhambanaho nga nyimele na uri dzi nga ṱumanyiwa na zwipikwa zwi tevhelaho zwihulwane zwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , zwine ndi u vhona uri vhathu vhoṱhe vha dovha vha pfa vho tsireledzea zwo ḓisendeka kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga ya vhuḓi ha dovha ha ḓiimisa , vhuvhofhekani kha zwa matshlisano ; u vhona hu na shango ḽine ḽa khou bvelela , ḽi konaho ḽa dovha ḽa tshila nga mulayo hune vhadzulapo vha fariwa nga tshirunzi ; na u vha katela kha ikonomi .
Makumedzwa a nga rumelwa kha iṅwe ya khethekanyo dzo sumbedzwaho kha tshikoupu tsho dodombedzwaho afho nṱha .
Khonṱhiraka ya miṅwaha mivhili ya u ṋetshedza zwithu zwine zwa tshinyala , miroho na mitshelo , kha Mmbi ya Lushaka ya Vhupileli ya Afrika Tshipembe zwo ṋetshedzwa hu si kale .
( 1 ) Muhaṱuli wa Khothe ya Mulayotewa u shuma tshifhinga tshine tsha sa engedzwe tsha miṅwaha ya 12 , kana u swikela a tshi swika miṅwaha ya 70 , zwine zwa nga swika u thoma , nga nnḓa ha musi Mulayo wa Phalamennde u tshi engedza tshifhinga tsha u shuma tsha muhaṱuli wa Khothe ya Mulayotewa .
U shela mulenzhe kha nyambedzano kiḽasini .
Hezwi zwi katela tshikalo tsho vheiwaho tsha tshiko , tshivhalo , na mushumo wa masheleni o lambedzwaho .
Mishumo yo tsa kha sekhithara ya malabi fhedzi ya aluwa kha sekhithara ya zwiambaro .
Naho khaedu dzo ṱanganwa nadzo kha tshifhinga tshoṱhe , muṅwe na muṅwe o ṋea nga u khwaṱhisedza nungo dzavho dzoṱhe na u sumbedza vhuḓikumedzeli havho kha u swikela mishini washu sa vhashumeli vha mutakalo .
Kha muvhigo wa Tshigwada tsha Vhupulani ha Vhukhwine ha Maḓi , themendelo nyangaredzi dza vhupulani ha vhukhwine ha maḓi dzo ḓo tevhetshedzwa .
Kha u lugisa khaedu idzi , ro pfulusela vhukonanyi ha vhurangeli ha vhuholefhali kha senthara ya muvhuso , kha ofisi ya Muphuresidennde .
Thandela ya u lingedza yo sedza kha u fhaṱa tshikhala tsha muvhuso tsha u kona u wana kuhumbulele kana kuvhonele kwa vhadzulapo sa tshipiḓa tsha nḓila ya tsedzuluso .
zwa u guda zwi a saukanywa na phurogoremu ya u ita uri mishumo i langwe nga zwiimiswa hu tshi katelwa na thikhedzo i no ṱoḓiwa
U vhona zwauri mafhungo a zwibveledzwa a swikelelea kha zwitshavha .
Musi i tshi ṱanganedzwa uri hezwi zwi nga ḓura vhukuma , ndi muhumbulo washu uri nḓowetshumo i wane thikhedzo yo linganaho ya u i konisa u badela mbadelo idzi .
Zwibveledzwa zwi olwa u itela pfukiselo na u vhetshelwa thungo ha khombo nahone zwi shumiswa nga Tshikwama u itela zwoṱhe pfukiselo ya khombo na mishumo ya vhubindudzi .
Nga u angaredza , u kaṋiwa ha tshaka dza zwi tshilaho zwiṅwe na zwiṅwe zwi songo dzhenisa khomboni u bvela phanḓa na u vha hone hazwo , kana zwa vhanga fhungudzea hu vhonalaho vhukuma ha , lushaka lwa zwi tshilaho luṅwe na luṅwe .
Vhadzheneli vha ḓadza thebulu kha zwigwada zwavho zwiṱuku
Ho bvelela mini nga murahu .
Pulane ya Mveledziso i isa phanḓa na u ita khuwelelo kha muvhuso uri u rumele ngafhadzo kha nḓowetshumo na vharengi uri ri khou tshila kha shango ḽi na mutsiko wa zwa mupo .
Ri tea u londola zwipfi zwashu .
Nambatedzani zwiṱikara ni tshi sumbedza uri ndi zwivhumbwa zwifhio zwino bambela maḓini nahone ndi zwifhio zwino fhufha muyani .
Muṱangano , vhukati ha zwiṅwe zwiteṅwa , u khou ita nyambedzano nga zwi tevhelaho :
Zwi dovha hafhu zwa engedza thaidzo kha u itwa ha mugaganyagwama u so ngo sedzwaho khawo na thaidzo dza u renga zwithu .
Khamphani dzo fhambanaho dza Afrika Tshipembe na dza mashangoḓavha dzine dza vha miraḓo ya CGF dzi khou vhambadza na u bindudza Afrika Tshipembe , dzi tshi shela mulenzhe kha nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
Muvhuso wapo , vhuvhusi hapo na mveledziso yo khwaṱhaho : u lugisa dzipherimitha .
Mashudu mavhuya kha mimaraga ya zwiḽiwa ya ḽifhasi , maṅwe mashango o no thoma u sa konḓisa nyiledzo idzo .
Nga ḓuvha iḽo , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha ḓo ṋetshedza lwa tshiofisi fhethu ha vhiḓa ḽa tshihumbudzi ha Steve Bantu Biko kha muṱa wa ha Biko .
Zwi na vhuṱanzi ha uri mbekanyamaitele dzo teaho , kathihi na mihanga ya tshiimiswa na ya mulayo zwi khou ṱahela kana a zwi shumi zwavhuḓi ngeno vhukoni ha thekhinikhala vhu tshi dzula vhu fhasi .
Vhuṅwaleli vhu ḓo dovha ha ṋetshedza thikhedzo ya thekhinikhala na mveledziso ya thekhinikhala ya sekhithara dza vhuṱhogwa dza vhadzulapo .
Ndi nga mini Lindiwe u vhidza fuḽamingo uri dzi bve kha magazini ?
Naho phimo ya vhathu vhane vha pidza i nṱha u fhirisa zwe zwa lavhelelwa , phimo ya u fhodza TB yo vha i nṱha nga maanḓa .
Dzina na fhethu hune vunḓu ḽa hashu ḽa wanala hone
Masipala uyu ndi masipala une nga u angaredza wa vha masipala wo dzikaho u bva na kale , une wa vha na ḓivhazwakale ya mivhigo ya muvhalelano yo kunaho u bva kha Muṱolambalelano .
Arali Yunivesithi ya Tswane ya khetha u ṋea ndambedzo ya masheleni a u guda hune vhagudii vha bvaho Kapa Vhubvaḓuvha na vha Gauteng vha ḓo tea u ṱaṱisana , maitele a u sa lingana ha nga ḓo vhuedza vhagudi vha Kapa Vhubvaḓuvha .
Digirii ya Masiṱasi kha Mutakalo wa Tshitshavha kana Mishonga ya Mutakalo wa Tshitshavha i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Fhethu ha u vhulungela ha aisothouphu ya gesemaḓi kana sisteme dza u kunakisa dzi shumisaho haiḓraidzi dza mutale sa fhethu ha u vhulungela kana zhendedzi ḽa u kunakisa .
U shela mulenzhe kha komiti dza tshanduko dza SAPS u itela u ṱola tshanduko .
Ri fulufhela uri nyambedzano vhukati ha muvhuso na mabindu kha thendelonzwiwa dzi ḓo ḓisa mvelelo dzavhuḓi uri maitele aya a khunyeledzwe .
Phanelo ya mveledziso yo ṱanganedzwa sa pfanelo kha mulayo wa dzitshakatshaka nahone yo katelwa kha milayo ya Afrika Tshipembe .
( 12 ) Muphuresidennde u fanela u bvisa mukhomishinari onoyo ofisini musi -
Nyengedzedzo yavho ya muholo yo humiselwa murahu nahone nyengedzedzo Iyi yo vha isa kha khethekanyo ya nṱha ya mbadelo .
18.1 Arali phambano i tshi elana na mafhungo a u pfuluwa , mushumi kana dzangano ḽa vhashumi kha Thendelano iyi vha fanela u thoma vha sedza kha khanedzano zwi tshi elanana na maitele o sumbedziswaho kha phara ya vhu 10 .
Fhethuvhupo ndi hufhio ?
U dzheniswa ha zwisumbi zwa vhukhakhi kha netiweke idzi hu ḓo fhungudzea vhukuma kha tshifhinga tsha ha vha hu si na muḓagasi wa vharengi , sa i zwi mutsila a tshi ḓo iswa thwii kha tshipiḓa tsho khakheaho .
Thomani u ṅwala tshiṱori tshaṋu hafha kha siaṱari ḽa 3 .
U guda nga ha kulondotele kwo teaho kwa ṋayo dzavho u bva mathomoni zwi ḓo phulusa ṋayo dzavho .
Kha miṅwedzi miṱanu fhedzi , hu na vhashumi vha linganho 133 000 vho vhuelwaho na vhatholi vha linganaho 11 000 vho shelaho mulenzhe kha zwikimu zwa vhuṱuṱuwedzi .
( i ) i linganaho 60 tsha ḓana ya Miraḓo ya Buthano , arali themendelo i ya u tholiwa ha Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi kana Muoditha Dzhenerala ; kana
U engedza tshivhalo tsha vhagudi vha Gireidi 9 vhane mafheloni a nwaha vha vhavho no swikelela gumotuku la vhukoni ha luambo na nyumeresi zwa Gireidi 9 .
Vhupo vhune a dzula khaho ho vha ho vhifha nga mulandu wa khuḓano dza khakhathi dza zwa poḽotiki nahone vhathu vho vha vha tshi khou ofha u mu thusa kha u ita nzudzanyo dza mbulungo ya miraḓo ya muṱa wawe .
Izwi ndi zwiitwa zwine zwa dzheniswa arali huna tshikhala na musi tshifhinga na fhethu zwi tshi zwi konisa .
Nazwino nyambo dza maḓana dzine dza khou shumiswa lu vhonalaho a dzi athu u vhuya dza ṅwalwa na luthihi .
Mulalo u rengisa mitshelo ḓuvha ḽoṱhe a fhedza asi tsha dzhena tshikolo .
U vha na vhuṱanzi ha uri u pfumbudzwa hoṱhe ha vhulugiseli ha Vhakhantseḽara vhoṱhe , vhalanguli vha vhupo na vhashumi vha sekhitha hu a itiwa ;
Zwi nga dzhia tshivhumbeo tsha u shela mulenzhe ha maḓi o kunaho , muya , zwiḽiwa , faiba na fulufulu zwine zwa ṱoḓea u itela u fusha mashumele a mudzudzo .
Vhunzhi ha vhadzulapo vha Masipala vha shuma Gauteng na u enda vha ya vha Tshwane na vhupo ha tsini ḓuvha a ḓuvha .
22.3 . Nyambedzano dzi ḓo thusa u khwinisa nḓila ya u ḓiṅwalisa ha tshitshavha na ya u kuvhanganya data ya ndeme ya mbalombalo , u i tshimbidza na u i ṱola , ha itwa uri vhuṱanzi ha vhukuma vhu wanale kha vhasikambekanyamaitele .
Tshipikwa : U bveledza nḓila dza u khwaṱhisedza uri mihumbulo ya ndangulo ya malaṱwa yo ṱanganelaho yo ṱanganyiswa lu shumaho kha mveledziso ya mbekanyamaitele , zwiṱirathedzhi na mbekanyamushumo dza Muvhuso , maitele oṱhe a vhupulani ha mveledziso ya tshikhala na ekonomi , khathihi na vhuitwa hoṱhe ha ekonomi .
Izwi zwi sumbedza uri Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha fhethu ha muṱaṱisano wa vhubindudzi na musi ikonomi ya ḽifhasi i khou thengathenga , nahone zwi ḓo ita uri hu vhe na zwikhala zwa mishumo na mveledziso ya zwikili kha maAfrika Tshipembe .
Ndima nga ha ikonomi i sedza kha zwibveledzwa zwapo na zwibviswa , thengiso dza nnḓa na vhushaka , khungedzelo dza zwivhambadzelwannḓa , mbekanyamaitele dza nḓowetshumo na mbambadzo ya u vhulunga .
Milayo i shumiswaho
Kha vhafumakadzi , u aluwa huhulwane ha vhuraḓo vhukati ha miṅwaha mivhili ho itea vhukati ha vhashumi vha makhaladi na vha vhatshena .
Nḓivho ya Zwiko zwa Vhashumi nga u angaredza na mafhungo a ndangulo .
4.1 . Khabinethe i ṱuṱuwedza Maafrika Tshipembe u dzhenelela kha maḓuvha maṱanu a malilo a u humbula avho vho lozwaho matshilo avho nga vhanga ḽa COVID-19 na khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu na mabulayo a vhatshifumadzini ( GBVF ) .
Vhaṅwe vhadededzi vha takalela u ṋea vhagudi mushumo wa u vhala uri vha vhale vhe mahayani avho .
Kiḽoso idzi dzi ṱoḓa u ṋekedza zwa u tholwa ha vhaofisiri vho fhambanaho vhane vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u langa maitele a u voutha na u vhala , kathihi na maanḓa avho na mishumo yavho .
U ola tshifanyiso tshi no khou sumbedza uri bugu i amba nga mini .
Bugu dza zwiṱori na bugu dza zwifanyiso dza ḽaiburari ya kiḽasi .
Tshiitisi tsha uri ri pfuluswe tsho vha vhuṅwe vhukhakhi he vhulanguli vha vhu ita , ngauri tshiitisi tshi no bva kha vhashumi tsho vha tsha uri vha ri pfuluse ngauri vho vha vha tshi khou vhilahedzwa nga maitele hayo a haiḓiroḽiki .
Tsumbo , theo ya mulayo kha zwa makwevho i randela nḓila ine dzikhamphani dza fanela u ṱaṱisana ngayo , ngeno theo ya mulayo wa vhashumi i tshi randela nḓila ine vha ndangulo na vhashumi vha fanela u ṱaṱisana ngayo kha u kovhekanywa ha mbuelo ya khamphani .
Ndo vhala heyi khumbelo nahone ndi khou tikedza heyi khumbelo ya zwa masheleni .
Fhethu ha u thoma ha mushumo wa thimu iyi hu ḓo vha u sika muhanga wa u thoma u shumisa wo ṱanḓavhuwaho wa u ṋetshedzwa ha khoro na maṅwe masia a thandela dza muvhuso ngomu ha ḓorobo .
Hu fanela u vha thekhinoḽodzhi yo teaho i sa ḓuri na u shuma zwavhuḓi .
Fhedzi , zwi tea u dzhielwa nṱha uri zwipikiṱere izwi zwi tea u lavhelesa sekithara ya mahalwa kha vhuimo ha lushaka ( ha u bveledza na phaḓaladza ) na kha vundu ( thengo nga zwiṱuku ) .
Ro ḓikumedzela vhukuma ngauri , arali ri songo ita izwo , vhaswa avha vha ḓo dzula vhe vhukati .
u sa laedza muhwelelwa uri a ṱahe khothe .
Zwiṅwe zwe zwa swikelelwa zwi katela u dzhena tshikolo ho khwinifhadzeaho , tshikalo tsho fhungudzeaho tsha u litsha tshikolo , u tshikalo tsho khwinifhadzeaho tsha u thetshelesa na u fhaṱuwa , u khwinifhadzea ha tshivhalo tsha vho ḓiṅwalisaho kha zwa tshikolo , na u khwinifhadzea ha mutakalo nga u angaredza .
Ḓivhazwakale i ri vhudza nḓila ye mashango aya mavhili a engedza u ḓidzhenisa kha mveledziso ya poḽitiki ya dzitshaka .
Sa tsumbo , mbulungo ya tshelede Afurika Tshipembe i kha tshiimo tsha fhasi nga maanḓa nahone ḽo ḓitika nga ndaka ya mashango a nnḓa u lambedza vhubindudzi haḽo .
Mbekanyamushumo iyi i ṋetshedza tshumelo dza mbekanyamaitele na ṱhoḓisiso .
Afrika Tshipembe a ḽi nga dzhii vhuḓifhinduleli kha ndozwo ya ikonomi kana mbadelo dza u kunakisa dzi ḓiswaho nga u bviswa ha khontheina dza ole fhasi ha mikano ya maḓanzheni aḽo na hune ḽa ita mishumo ya ikonomi fhedzi vhuḓifhinduleli vhu ḓo vha kha mune wa tshikepe kana vha ndinda khombo .
U topola nḓila dzo fhambanaho dza u buḓa bimu ḽa u linganyisa
Rerani nga siangane ine vhana vha bva khayo .
Hoyu mutevhe u fanela u katela miṱangano ya komiti ya wadi na miṱangano ya vhukhethoni nahone u thusa uri miraḓo ya komiti ya wadi i pulane tshifhinga tshayo tsha ṅwaha u tevhelaho .
Ni tea u ḓa na zwiambaro zwa u bambela uri ni bambele .
Kha ri ṅwale Elekanyani nga madzina khumbulelwa a inwi muṋe .
Hu ḓo tiwa mabindu a zwa vhulimi a 50 sa thandela ya ndingedzo .
Ndi konesa u vhala .
Nga ḓuvha ḽa Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , sa tsumbo , Phalamennde i anzela u ṱanganedza na u langa miraḓo ya midia i swikaho henefha kha 500 kha vhupo .
3 . Naa Komiti ya Wadi yanga i na mihumbulo ine ya ḓisa nga haPulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ?
Madzangano a tshitshavha , hu tshi katelwa na dzikereke , zwikolo , dzikiḽiniki dzapo
Kha nyimele iyi , vhurangaphanḓa vhu katela nga maanḓa u sika nyimele ya tshiimiswa yo teaho , u fhirisa zwiṱaluli zwa vhuṋe zwa vhaofisiri vhahulwane .
4 . Naa mitshini yo itwa uri i songo shumisea u thivhela u shumiswa zwi songo tea ?
Arali na ṱavhanya u eḓela ṱhoho i ḓo zwi tswa .
Milandu i konḓaho kanzhi i ṱoḓa makone u ita mushumo muhulwane khayo .
Ḽobi ya Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu yo vha i tshi ḓihwa nga u pfi Queen's Hall ye ya ṋewa dzina ḽa Queen Victoria nahone dzina iḽi ḽo ḓo dzula u swika 1961 .
Maitele a u ita uri hu vhe na vhuthihi kha ndaulo dza u fhelisa tshiṱalula zwo swikisa kha nyengedzedzo ya ndayo dze kale dzo vha dzi tshi itwa kha vhashumi vhahtshena vha maimo a nṱha u ya kha vhashumi vhoṱhe vha muvhuso .
Musi tshivhalo tsha vhabveledzi vhahulwane vha zwipiriṱi tsho dzula tshi songo shanduka na kathihi , ndi zwiitisi zwo vhalaho zwo swikisaho kha mbuedzano kha sekithara ya u bveledza biya .
Naho zwi songo fhelela kana u vha zwavhuḓi , zwi ṱalutshedza zwavhuḓi themendelo dzo khwaṱhaho dza u tandulula thaidzo dza shango na u khwaṱhisedza u dzhenelela ha vhathu vha Afurika Tshipembe vho fhambanaho kha u fhaṱa vhumatshelo hashu .
Vhukati ha avho vhathu vho dzhenelelaho nga ngomu kha mutevhe , dzina ḽanga ḽo bvelela .
Kanzhi , fhungo ḽa u thoma ndi yone ṱhoho ya fhungo . Ḽiri vhudza uri phara yoṱhe i khou amba nga mini .
Maraga wa biya wa ḽa Dzheremane u vhonala nga vharengi vhane vha sedzesa kha ndeme .
U renga nga nḓila kwao kha yuniti ya tshumelo ya zwiḽiwa zwi vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha maitele zwi ngaho sa ha u ṱanganedza , u vhea na ha u langa tshiṱoko .
3.2 . Afrika Tshipembe ndi ḽone shango ḽi ḽothe ḽa Afrika na u dovha ḽa vha ḽiṅwe ḽa mashango a 10 ḽifhasini ḽothe ḽine ḽa vha na Vhufarisani ha Maano a Vhuṱali na EU .
Uri vha tendelwe , vha fanela u fusha ṱhoḓea dzoṱhe dza u khwaṱhisedza .
U fhindula mbudziso dza phindulothopolwa dzi no kwama tshiṱori .
( a ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi ;
Hezwi zwi nga khethekanywa nga u phaḓalala zwa bva khethekanyo mbili :
Kha ḽiṅwe sia , ngudo dzo imaho zwavhuḓi dzi na khwaṱhisedzo dza vhathu vha nnḓa fhedzi na dza nga ngomu dzi soliseaho .
Ndi zwa ndeme u humbula tshikalo tshavho tshavhuḓisa tsha ' peak flow ' musi asima yavho i tshi khou langiwa zwavhuḓi .
U ṱolwa lwa 1 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Tshiendedzi itshi tsha ṱhiraka , tshe tsha shandukiswa u bva kha tsha u shumisa diziḽi u ya kha tsha gesemaḓi , nahone tshi shumisa na beṱiri dza lithium-ion , tshi tou vha tshone tsha u thoma ḽifhasini ḽoṱhe .
Vha vhudzise mbudziso dzi tevhelaho : Zwino mini ? Ri ḓo ita mini nga pulane iyi ? Ndi nnyi ane a ḓo hweswa vhuḓifhinduleli ha u i ita ? Ndi zwishumiswa zwifhio zwine ra vha nazwo zwa u i ita ? Ri khou ṱoḓa mvelelo dzi tshi vha dzifhio ?
Musi Rakhonṱhiraka o no fhedza u dzhenisa , nḓivhadzo nga u tou ṅwala i ḓo ṋewa Muinzhiniara uri hu dzudzanywe ḓuvha ḽine ḽa ṱanganedzea ḽa ṱholo ya ṱhanganelo .
Tshi sumbedza tshivhalo tsha vhathu vhane vha shuma , vhane vha sa shume na vhane vha si ḓidzhenise kha zwa ikonomi , u fana na vhana na vhathu vho nothaho .
5 . Rekhodo dzine Muhasho wa vha nadzo dzine dza dzula dzi dza u wanala 5
Kha vha vha vhudzise thaidzo dza ipfi ḽo fhambanaho dze vha dzi tandulula nga u amba nga hadzo , vha ole zwifanyiso na zwiṅwe .
Nndwa ya u lwa na vhuaḓa i khou ya phanḓa .
Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidulo ;
U saukanywa ha mafhungo a vhubvo a re hone
9.3 . Kha vhakhethi vha 2.76 wa miḽioni na u fhira vhe vha dalela zwiṱitshi zwa u khethela :
U vhea mutengo wo teaho wa maḓi ndi zwa ndeme u itela u vhona uri tshiko itshi tshi si tshinzhi tshi dzhiwa sa tsha ndeme nga vhadzulapo .
Vha ḓo kona u ḓadza na u rumela mbuyelo yavho lwa ḽekhi ṱhironiki .
Thyori idzi dzo sumbedzwa , nahone u swika huṅwe fhethu , anetshelwa u thoma u itela khanedzano vhukati ha nḓowelo mbili dzi ṱaṱisanaho kha tshitshavha tsha vhakhephithaḽisi tsha Birithania tsha ḓuvha .
Ndi khwiṋe , vha tshi ṱanganedza masiandaitwa ane vha a sika u itela vhone vhaṋe .
U ḓo khwaṱhisedza tshanduko ya shango ḽi tshi ya kha ikonomi i konḓelelaho kilima na u vha na khaboni ṱhukhu .
Zwi dovha zwa shela mulenzhe kha u ṱuṱuwedza fulufhelo kha mmbi kha dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika .
Ndumbo i ḓo sudzuluwa u bva kha ndondolo ya u alafha u ya kha mbekanyamushumo dza mutakalo wo ṱanganelaho dza u thivhela na u alusa , u katela pfunzo , vhuambeli ha u ṱanzwa maṋo , na matheriala u shumiswaho u thivha a thishu .
Fureme , ḽentsi na ḽentsi dza khonthakithi ( dza tshoṱhe na dzi laṱiwaho )
Fhethu ha u shumela ha fumbiliraru ho sedzuluswaho ho sumbedza kuvhonele kwo ṱanḓavhuwaho kha ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na u khethekanywa ha mathukhwi a ndondolo ya mutakalo nahone , zwenezwo , maga o fhambana vhukuma .
Miṅwe ya mihasho i wanala yo hahedzwa nga mushumo wa tshanduka kha u ya phanḓa , zwine zwi fhungudza ṱhuṱhuwedzo yavhuḓi na vhukoni nahone zwi nga dovha hafhu u fhungudza vhukoni hayo kha u ṱangana zwavhuḓi na miṅwe mihasho na khathihi na masia a muvhuso na mbekanyamushumo dzawo .
( a ) hu tshi tevhedzwa mukovho u ya nga ha Mulayo wa Phalamennde ; kana
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u humbela u wana mafhungo o rekhodiwaho ane Muhasho wa vha nao , tenda khumbelo ya itwa nga nḓila yo randelwaho nahone ho badelwa mbadelo yo randelwaho .
Tshipikwa ndi u fhungudza khombo ya u kavhiwa nga vhulwadze ha pfuko ya mbumbelo kha vhasidzana musi vha tshi aluwa , na uri zwi ḓo thusa kha u khwiṋisa tshiimo tsha vhutshilo ha vhafumakadzi na u vha engedzela maḓuvha a vhutshilo na uri zwi a fhungudza vhukuma u thivhela malwadze ane a goḓombela nahone a si tsha fhola .
Masipala wo ḓikumedzela u ṱhogomela ṋetshedzo ya muḓagasi wo tsireledzeaho , u sa ḓuriho fulufhedzeaho , zwine zwa vha zwa vhuṱhogwa kha u khwaṱhisedza nyaluwo ya bindu , tsiko ya mushumo na mveledziso yo khwaṱhaho .
Malugana na izwi muthu ha faneli u humbula fhedzi nga ha mpho dza u ṱalifha na zwa pfunzo .
Thendelo ya muhumbeli wa tshavhi i a phurinthiwa , i sainwe , i ṱempiwe nahone vha i ṋewe .
Maitele a tsireledzo ya zwiḽiwa o no itwaho a khwaṱhisedza uri zwibveledzwa zwo ṱunḓiwaho na zwi bveledzwa zwi rengiselwaho nnḓa zwi elana na zwilinganyo zwa lushaka na zwa mashangoḓavha .
Dzangano ḽa Tsireledzo ya Zwimela ḽa Lushaka ( NPPO ) ḽa shango ḽine ḽa khou vhambadzela nnḓa ḽi fanela u sedzulusa u vhona arali zwibveledzwa zwi tshi fusha ṱhoḓea dza u ṱunḓa dza Afrika Tshipembe .
Kiḽasi ya 2016 i khou ṱuṱuwedzwa uri i dzule yo tou fombe zwenezwi vhe kha Milingo ya Ṱhanziela ya Nṱha ya Lushaka 2016 ine ya khou thoma lwa tshiofisi nga ḽa 24 Tshimedzi 2016 ya fhela nga ḽa 29 Lara 2016 .
Arali muthu a tshi ita uri ni vhe na vhuḓipfi ha " hai " nahone a tshi ita uri ni pfe ni songo ḓigeḓa , vhudzani muthu muhulwane ane na mu fulufhela .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Mithelo ya Ndaka dza Masipala , wa 2000 u ṋea mafhungo nga ha mithelo ya ndaka ya mimasipala yoṱhe na u kwama ndaka ye kale ya vha i tshi wela nga nḓa ha mikano ya masipala .
Masipala u tea u dzhia tsheo kha sinario dzi konadzeaho dzine miraḓo ya komiti ya wadi vha nga rulwa mishumo yavho .
Hedzi ndi dzone nḓila dzi dzoṱhe dza u ḓitsireledza , u tsireledza miṱa na vhafunwa vhashu kha u kavhiwa nga COVID-19 .
u fhaṱiwa ha madamu maswa na u bveledzisiwa ha maḓi a fhasi .
U ita uri vhathu vha Afurika Tshipembe vha vhe tshithu tshithihi malugana na mbekanyamushumo i fanaho .
Nḓivhadzamulayotibe i humisela murahu zwipiḓa zwa Nḓivhadzamulayotibe ya Vhutsila , Mvelele na Vhufa ya 1996 . Nḓivhadzamulayotibe yo ḓa nga khunyeledzo ya u vusuludzwa ha Nḓivhadzamulayotibe wa 1996 , we wa dzhiela nṱha zwoṱhe zwe zwa swikelwa kha masia oṱhe a vhutsila , mvelele na vhufa wa sumbedzisa masia oṱhe ane a kha ḓi vha khaedu kha u takulela phanḓa u fhaṱa lushaka na mbofhano ya matshilisano kha dimokirasi yashu .
ndalukanyo dzavho , zwikili na tshenzhemo
Vha tea u ḓo vha vho tewa u thoma u ya nga ṱhoḓea dza muhadzimiswa .
u ranga - hu sa athu vha na tswikelelo kha nḓivho kana zwiko zwa zwi tshilaho ;
Hu ṱoḓea nḓila ya phurofeshinala malugana na mutakalo mushumoni .
Vhashumi vha a ṱanganedziwa , vha ṱhonifhiwa na u livhuhiwa malugana na kushumele kwavho nga vhalwadze na nga zwitshavha .
Vhukati ha vhuvhekanyandeme vhuhulwane ṋaṅwaha , muvhuso u ḓo shumana na u salela murahu hune ha khou engedzea kha u ṅwalisa na u ṋetshedzwa ha vhuṋe ha ndaka kha vho vhuelwaho kha thandela dza nnḓu dze dza lambedzwa nga masheleni a mutikedzo .
Arali vha ḓivhadza khaṱhulo u ya nga lufuno , vha ḓo kona u khunyeledza na u laṱa milandu yoṱhe hu si na khakhathi ya bugu dza u vhala dza mulayo .
1.1 . Khabinethe yo rera nga tshiimo tsha muvhuso wapo zwi tshi laedzwa nga mivhigo u bva kha Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na Mafhungo a zwa Sialala ( CoGTA ) , Muhasho wa Gwama khathihi na Muṱola-Mbalelano wa Afrika Tshipembe .
Nga murahu ṱhalutshedzo yo ḓo engedzwa uri i katele na tshinyadzo ya malaṱwa lwanzheni , ine yone ine yo ṱalutshedzwa kha phiso ya malaṱwa nga u ḓiimisela kana maṅwe mafhungo a zwileludzi zwa tshinyadzo ya malaṱwa a maḓini u itela tshinyadzo ya lutsinga lwa muya lu fhisaho lwazwo .
Zwiimiswa zwashu zwa mveledziso ya zwa masheleni nga u angaredza zwi khou shuma mushumo wo khwaṱhisedzwaho musi wa muṋaṋo wa zwino wa zwa ikonomi nga kha u lambedza zwo vhulungwaho nga tshitshavha na u dzhenisa masheleni a phuraivethe kha mbekanyamushumo dza u vhulunga dza nnyi na nnyi .
6.3 Khabinethe i ṱanganedza muvhigo wo bviswaho zwenezwino nga feme ya EY Consultancy nga ha Vhubindudzi ha Nnḓa Thwii kha Afrika .
Vhuongelo ha vhukati vhu ḓo rangwa phanḓa nga mukona zwiṱuku fhedzi vhu ḓo dovha hafhu ha ṋetshedza tshumelo dza vhakoni nyangaredzi kha vhathu vhuponi havho tsini .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhabebi na vhaunḓi uri vha ṋetshedze thikhedzo i vhonalaho kha vhagudiswa musi vha tshi khou lugisela milingo yavho .
Zwino tangedzelani madzina vhukuma a re kha thebuḽu i re afho fhasi .
( 1 ) Dzulo ḽa u thoma ḽa Buthano ḽa Lushaka u bva musi ḽi tshi khethiwa ḽi tea u farwa nga tshifhinga na ḓuvha zwo tiwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa , fhedzi hu saathu u fhela maḓuvha a 14 u bva nga ḓuvha ḽe mvelele dza khetho dza bulwa ngaḽo .
U vhala tshiṱoko tsha masheleni lwa tshiofisi zwo itwa luvhili nga ṅwaha .
Ho vha na u engedzea kha u shumiswa ha maḓaka a mupo sa tshiko tsha mishonga , matheriala a u fhaṱa , khuni , na zwiḽiwa .
Arali huna phambano nga ha milayo ya mugwalabo , mbumbano ya vhashumi yo ṅwaliswaho kana mutholi a nga humbela Khomishini ya Vhupfumedzani , Vhukonanyi , na Vhulamukanyi ( CCMA ) u ita thendelano vhukati ha mahoro .
Nga nnḓa ha tshipikwa tshi kutelaho itshi , dziṅwe thusedzo dzo tiwaho nnzhi dzo buliwa kha mbekanyamaitele .
Vhafariwa vho lindelaho tsengo vho ṋewaho beiḽi ine vha nga si kone u i badela ;
Zwa zwino odithi dza kushumele dzo pimiwa kha tsedzuluso na ndingo ya mafhungo a kushumele .
Zwi fanela u dzhielwa nṱha uri khovhakhombo iyi a i shanduki nahone nga u ralo ndingo ya khovhakhombo i fanela u vha tshiteṅwa tsha ndangulo ya milandu ine ya khou ya phanḓa i tendelaho sedzuluswa nga huswa hu tshi katela u sedzulusa vhulapfu ha u valelwa na mvumbo ya milandu yo hweswaho .
Ho sedzwa dizaini ya tshivhumbeo tsha fhethu ha mushululo lwanzheni malugana na maanḓa e a ṱanganiwa nao nga tshifhinga tsha mushumo wa u dzhenisa , dziṅwe ḽoudu , u fana na u bva kha tshileme tsha zwo vhuedzedza ho hafhu kana u gonya ha thempheretsha musi i tshi khou shuma hu ḓo vha huṱuku u ya nga u fhambana .
U tshimbidza tshumiso ya foramu dza vhupulani ha tshumelo dza maḓi kha muvhuso wapo na wa vundu kha zwa u topola , u vhekanya ndeme na u nanga thandela dzi elanaho na tshumelo dza maḓi .
Ndi nnyi ane a nga wina arali mvula na yone ya nga dzhena kha muṱaṱisano ?
Luṱa lwa 2 lu fhela nga muṱangano muhulu hune tshitshavha tsha kona u sedza hafhu , u sedza u itela u khwaṱhisedza na u khwaṱhisedza mathungo o ṱanganelaho .
Vhurifhi ha thendelo hu rumelwaho maluganana mugaganyagwama wa tshikwama tsha masheleni a no sokou ṋetshedzwa
Nga zwiitisi zwi elanaho na nndwa ndangulo ya sinyuwa na mbiti yo vha thaidzo khulwane kha vho ponyaho .
U khwaṱhisedza u thoma u shumisa nga vhukoni vhutsireledzi na maga a u vhona u tsireledzea .
Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha vhu ṋea thendelo ya u ṱun ḓa musi ho no wana khophi ya thendelo i bvaho kha Muṅwalisi wa Mulayo 36 wa 1947 .
Kha miṅwaha ya zwino , ikonomi ya Afrika Tshipembe yo kwamea vhukuma nga ṱhahelelo ya vhukoni kha sekhithara dza ikonomi dza ndeme .
Mbadelo dza u bveledzulula sa zwe dza sumbedziswa zwone kha ndaulo 7 ( 1 ) ndi dzi tevhelaho :
Davhi ḽa tshiimiswa tshisili
Yo vho vhonala nga nḓilaḓe musi yo no shanduka ?
U ṱunḓwa ha zwipuka zwi re khomboni zwi tshi khou tshila u bva kha ḽa Namibia hu khou sedzuluswa .
U ita uri Zwipikwa zwa Mveledziso zwa Miḽiniamu zwi vhe Zwapo : Nyendedzi ya vhulanguli hapo na vhashumisani , Shundunthule 2006 .
ARALI ndondolavhathu na pfunzo zwa vha zwi tshi ṋetshedzwa
Zwiṅwe hafhu , zwo ḓowelea uri tshumisano ya vhukuma yo ṱalulwaho nga u dzhiwa ha tsheo yo ṱanganelaho , iṋe yo ṱanganela na u kovhelana ndaulo zwi ḓo fhungudza nga maanḓa u sa lingana kha u pfesesa vhukati ha masia ane a khou ambedzana .
Vhulanguli ho fhiwa maanḓa nga PAIA , nga fhasi ha Tshipiḓa 4 , Ndima 1A na Tshipiḓa 5 na zwiṅwe zwipiḓa , u
Vha Ofisi ya Phuresidennde a vho ngo davhidzana na muhasho wa Muvhuso na muthihi maelana na izwi .
Ndi zwifhio zwine vha khou ṱoḓa u i shumisela zwone ṱhoḓisiso ?
Uyu a si mulandu wa u thoma muhulwane we nda vhuya nda u fara .
Tshifhinga tsha livi yo themendelwaho na u bviswa ha thanziela ya malwadze .
Mbonalo ya muvhili i sumbedzaho zwiṱandadi i vhumbiwa u bva kha vhukwamani hashu na vhaṅwe vhathu .
Nyimele dza matshilisano , mvelele na dza muṱa dzine dza ṋea tshivhumbeo masheleni na migaganyagwama ya miṱa .
Khethekanyo iyi i dovha ya shumana na ndangulo ya tshikwama tsha dzithandela hune khumbelo dza vha dzo ṱanganedzwa na u thoma u shuma hazwo .
4.6 Khabinethe i tamela mashudu vhagudi vhoṱhe vhane vha khou ṅwala milingo ya u Khwinisa ya Ṱhanziela ya Ntha .
Muvhigo uyu wo kuvhanganywa nga Muhasho wa Vhafumakadzi nga murahu ha u fara dzinyambedzano shangoni ḽoṱhe vhukati ha ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe na wa Fulwi uno ṅwaha ( 2015 ) .
Kha u vhea mbekanyamaitele ntswa ya nyavhelo uri i vhe hone , zwi nga kha ḓi vha zwa ndeme u engedza tshifhinga tsha u tea ha pfanelo dza u tea dza vhubindudzi kana vhuretshelauḽa .
U dzhenelela hu re na vhukoni hu nga vha u ḓilambedza u bva kha zwo vhulungwaho lwa tshifhinga tshilapfu .
Kha vha ite ndugiselo dza ndingo ya ndugelo ya Maḓini na SAMSA uri hu kone u bviswa Ṱhanziela ya Tsireledzo nga murahu .
( c ) u dzhielwa ndaka yawe ; kana
Musudzuluwo kwawo u sika zwiimo zwa nṱha zwa thikhedzo ya thundu , tshumelo na zwileludzi zwa nnyi na nnyi , khathihi na u khwaṱhisedza mutevhe wo angalalaho wa thundu na zwileludzi zwa nnyi na nnyi na u engedza u shumisea ha tshumelo dzi ṋetshedzwaho .
Tshifhinga , sa zwiṅwe zwiko , tshi a konḓa u wanala nahone a tshi dovhololwi hafhu .
Kudzulele kwa bada dzo kutaho , dzine dza vhanga buḽoko dzo kutaho , zwi ita uri u kovha mavu zwi konḓe .
U bvelela ha muvhuso kha u langa ikonomi ya makhiro u khwaṱhisedza vhupo vhu ṱuṱuwedzaho vhudziki vhu thusaho kha vhubindudzi na nyaluwo .
Vhaṱaleli vha lavhelelwa u ḓibadelela phera dzavho .
Thero : " U bva kha Bono u ya kha Nyito , Ndima i tevhelaho ya Afurika
Vhufaragwama ha Lushaka sa mulangi wa zwiimiswa zwa nnyi na nnyi u ya nga Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Nnyi na nnyi ha hone ho ḓivhadzwa .
Muvhuso u bvelaho phanḓa u ṱoḓa khwinifhadzo ya tshumelo dza tshitshavha na u khwaṱhisa zwiimiswa zwa demokhrasi .
Hezwi zwi swikelelwa nga u fara Samithi ya Pfungavhuṋe ya ṅwaha nga ṅwaha na vhavhambadzi na vhathu vhane vha shuma kha vhudavhidzani u pfesesa nga ha vhuimo ha pfungavhuṋe , nḓila na u langula thandela dzo ṱanganelaho .
Tshivhumbeo tsha thimu
Khabinethe i fhululedza :
Zwitshavhani zwa haṋu hu na Kha ri ambe gurannḓa dza mahala .
Mbekanyamushumo ya Ndinganyiselo ya Mishumo kha ḓorobo khulwane yo sumbedza mvelaphanḓa khulwane kha maimo o fhambanaho a vhulanguli .
U shumisa luṋanga kha pfufhifhadzo ( tsumbo ndi nga ' ni ) .
Zwine zwo amba uri , vhurangaphanḓa nga muhumbulo wo ṱanḓavhuwaho wo vha u vhonalaho zwa vhukuma zwikoloni zwoṱhe , na zwikolo zwoṱhe zwo langulwa zwavhuḓi .
Hu katelwa mutengo wa phathoḽodzhi , radioḽodzhi i elanaho afho nṱha / radioḽodzhi yo ṋaṋaho , vhorathekhinoḽodzhi vha mishonga na mushonga wa onkhoḽodzhi
Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou humbela u swikelela rekhodo
Ro vha ri tshi khou ita izwi nga vhukwamani na vhabindudzi vha phuraivethe , u fana na tshikwama tsha phensheni , vhane vho takalela u shela mulenzhe kha Tshikwama tsha Themamveledziso .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha themo ya 1 .
1 . Arali rekhodo i kha tshivhumbeo tsho tou ṅwalwaho kana tsho tou ganḓiswaho :
Huṅwe vha nga bva vhe kha maṅwe madzangano-vho , sa Tshiṱiriki , Sentha ya PIMS , Muhasho wa Muvhuso Wapo wa phurovintsi .
R90 nphemithi nthihi ( tshivhalo tsha gumofulu tsha tshaka dza zwimela dza 10 )
Zwenezwo , ndi zwa ndeme uri arali vhupfuka vhaendangaṋayo ha shumiswa , ho topolwa zwavhuḓi na u ṱhogomelwa zwavhuḓi .
Zwi dzhielwaho nṱha nga masipala u bva kha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho
Roṱhe nga kiḽasi ri / i khou ya u guda nga ndau ṋamusi .
U konadzea ha u phuraivethaiza zwenezwo zwi ḓo swikisa kha uri huvhe na u tsela fhasi ha mbuelo .
95% ya vhathu vha no tea u wana mphomali vha khou dzi wana
Musi hu tshi khou ṱoḓiwa u kona u wana thekhinoḽodzhi , ri anzela u sedzesa khwaḽithi na u shumisea nahone ri ḓitika nga data i si nnzhi ya tsireledzo .
U tshimbidzwa ha u dzulwa ha mavu nga kha tshumisano na vhashelamulenzhe .
Malugana na u ita khumbelo ya thanziela ya thengiso ya zwivhaswa
Kha kilima yeneyi ya ikonomi a zwi konadzei u shumisa phimo dza nṱha dza mithelo yapo kana miṅwe mithelo nyengedzedzwa .
1.4.2 u ḓo renga fhedzi tshiṱoko tshi no yelana na ṱhoḓea dza bindu ;
Izwi zwo fhungudza mbambe u bva vhorakhonṱhiraka vho thomiwaho , vhane kha sia ḽavhuḓi vha tendela vhaṅwe vho rakhonṱhiraka uri vha bvelele .
Vha tea u tea u ṋetshedza phemithi ya vhukuma ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa ( na Ṱhanziela ya vhukuma ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo arali ya ṱoḓea ) kha Muofisiri wa zwa Vhulanga Zwifuwo kha vhuimangalavha ha u dzhena Afrika Tshipembe .
Kha vhupo uvho , muthu u ṱalutshedza " vhuloi " nga nḓila ḓe ?
Bembela ḽi khwaṱhisedza maga a u thivhela na zwivhumbi zwa khohakhombo , zwi katelaho :
Ho sedzwa milandu yo bulwaho , mulamuli u vhina nga uri u pandelwa zwo vha zwi pfadzaho zwo sendeka kha mbuno dzi pfadzesaho .
Ḽiṅwalo ḽi buletshedza dzinomboro na u dovha hafhu ḽa amba nga dzimbalombalo dzo engedzwaho he zwa tea .
Thekheniki iyi i haseledzwa kha Masheleni a Thandela .
Minisiṱa wa zwa Kuvhusele kwa Tshumisano na Mafhungo a Sialala
Izwi zwi fanela u amba nga mafhungo a tshiphiri nga u khwaṱhisedza vhashelamulenzhe uri , nga mulayo , mafhungo vha a ṋetshedzaho a ḓo dzudzwa a tshiphiri fhedzi .
Hezwi ndi , tsha u thoma , vhushai na tsha vhuvhili , mbondo kha u swikelela tshumelo dza mutheo .
Maitele oṱhe a vhupulani a vhuṱali o sedzaho kha mishumo iyi a tea u dzudzanywa nahone a ṱanganywe lwo fhelelaho u vhona uri hu na nyaluwo na mveledziso ya tshifhinga tshilapfu .
Ro takala u vha na miraḓo ya tshigwada tsha vha zwa mulayo kha tsengo ya U Ṱoḓou Wisa Muvhuso ya Rivonia- Murena Vho-Joel Joffe , vhane zwino vha vho dzula London na Muhaṱuli Vho-Arthur Chaskalson .
Thempheretsha yo lugelaho kha vhathu a yo ngo lugela kha zwi tshilaho zwoṱhe .
Sa afha mbilo i tshi katela zwitshavha zwivhili , ndivho ndi u badela nga dzifeisi .
Ngauralo ri khou ṱoḓa u thoma u shumisa kiḽiniki dza u gudisa u khwaṱhisedza uri vhashumi vhashu vha na vhukoni ha ndangulo i ṱoḓeaho .
Khombo dzi ngaho idzo dzo sia miṅwe miṱa yo hanganea na uri dzi na masiandoitwa a si avhuḓi kha ikonomi .
Vhudavhidzani ha miraḓo ha misi yoṱhe
U balelwa u fhindula nga ngona kha khumbelo nga tshifhinga tsho teaho zwi dzhiwa sa u tenda u hanwa ha khumbelo .
Hu nga kha ḓi badelwa nga tsheke yo livhiswa kha Mulangi Muhulwane : Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe , ine i nga rumelwa na fomo dza khumbelo .
ṱhuṱhuwedzo ya mabindu maṱuku na a vhukati ;
Tshumelo ya mulayo na vhudziki nga u tikedza mapholisa , zwo ḓisendeka nga ḽeveḽe yo tendelaniwaho khayo ya thikhedzo ine zwa ḓo kona uri i ṱoḓwe kha themo ya tshifhinga tshipfufhi .
Vhukonḓi vhu vha hone musi hu tshi ṋetshedzwa mbekanyamushumo kha lushaka ulu lu shandukaho nga u ṱavhanya .
Vhuṱhaṱhuvhi ha Tshiṱirathedzhi tsho Ṱanganelaho tsha nga ha u Alusa zwa Mabindu na Mabindu Maṱuku , tshine tsho ṱola u shuma ha tshiṱirathedzhi , tshine tsho khwinisiwa nga 2005 uri tshi sedze kha zwiteṅwa zwa ndeme zwi ngaho u sika mishumo , u thoma zwiswa na nyaluwo .
Nḓila dza u ṅwala maambiwa
Khumbelo dzo fhambanaho dza pfanelo u shumisa mavu dzo itwa , fhedzi vhunzhi ha idzo dzo vha dzi dza mabindu .
6.7.12.1 Vhusimamilayo vhu tea u ṋetshedza lushaka lwa rekhodo dzine dza tea u vheiwa kha tsengo dza khothe dza sialala .
Minista Carlisle vho humbela vhabebi uri vha sedzuluse zwidodombedzwa zwa vhareili vhane vha endedza vhana vhavho u ya tshikoloni .
Magavhelo khathihi na malamba a miraḓo vha khomishini zwi ḓo laulwa nga Minista a re na vhuḓifhinduleli ha zwibviswa zwa muvhuso .
Mazhendedzi a u ṋetshedza a fanela u khwaṱhisedza zwa u fhedzisa kha u thola , nga kha sia ḽa nḓivho , arali zwo fanela , nga kha vhugudisi ha mbeu .
Mushumelavhapo u kwama khasiṱama zwi tshi kwama thaidzo dza miṱani khathihi na u avhelwa Mphomali ya U Unda .
Mbekanyamaitele ya kale yo litshedzela ṱhoḓea ya sekhithara ya fulufulu , nga maanḓa iyo ya zwitshavha zwashu zwi shayaho .
Tsenguluso dziṅwe dzi khou isa phanḓa na u kuvhanganya maṅwalo o ṱahelaho na u topola vhavhili vho teaho .
Ṱhogomelo yo vhumbwa nga zwipiḓa zwivhili : U salela murahu kha ṱhogomelo ya zwa mushumo na ṱhogomelo ya khephithala .
Roṱhe ri fhethu hu kungaho ha vhubindudzi , mbambadzo na vhuendelamashango , nahone ri ṋetshedza khonadzeo khulwane ya mveledziso ya makwevho .
Vhakhethi vhe vha khetha NP , nga maanḓa kha vundu iḽi vha nga vha vho ṱungufhadzwa nga tsheo ye vha ita .
Mulanguli Muhulwane wa ndaulo ya vundu wa vundu ḽine ḽa kwamea a nga topola muofisiri muṅwe na muṅwe kana mutholwa wa ndaulo ya vundu ḽeneḽo sa tshipikiṱere tsha vhuendi ha badani , ane maanḓa awe na vhuḓifhinduleli zwa randelwa nga ndaulo .
Nazwino , ri pembelela vhuthomi na vhurangaphanḓa ha tshitshavha tsha ndondolo ya zwa muya ṋamusi , fhedzi vhuhulwane ha thavha dziṅwe nnzhi dzine dza khou tea u gonyiwa hu kha ḓi tou vha khagala vhukuma kha mihumbulo yashu .
Kha mafhungo haya , " kudzulele kwa vhathu " zwi dzhiiwa sa vhupo ha u fhaṱa hune vhathu vha dzula , u shuma na u tamba , hu na mbetshlo yauri ndi fhethu ha u dzula fhedzi , na zwiṅwe zwa u hu bveledza , zwo sedzuluswa zwezwo kha bugu iyi .
Nyambedzano ya ngaha u ita uri zwithu zwivhe zwa lushaka yo khunyeledzwa nga Nyendavhusiku kha khuvhangano ya lushaka ya ḽihoro ḽivhusi .
10.2. Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa nḓila dza vhuendi ha zwiporoni dzi tshimbilaho zwavhuḓi , dzi fulufheleaho , dzi sa ḓuri nahone dzi shumaho sa thikho ya vhuendi ha nnyi na nnyi kha u ṱumanya vhuendi ho fhambanaho .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona . tshi shavhela holoni ra lindela .
Vhaimeli vha komiti dza wadi dzi no kwamea vha tea u shela mulenzhe kha Thimu ya u Shuma ya Thandela I yelanaho na IDP
10.1 . Khabinethe yo phasisa u farwa ha tshifhinganyana ha Khomishini ya zwa Kilima ya Phuresidennde nga vha Khoro ya Mveledziso ya Ikonomi na zwa Vhashumi ya Lushaka ( Nedlac ) .
Mulanguli a sa tendeli mbadelo nga tshifhinga .
Livhanyani ipfi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi re kha tshibogisi tsha lutombo na ḽine ḽa vhana raimi naḽo ḽi re kha tshibogisi tsha ṱaḓa .
( 3 ) Mukhomishinari wa Lushaka u tea u vhea mufumakadzi kana munna uri a vhe mukhomishinari wa vunḓu kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe , nga murahu ha musi o kwamana na khorotshitumbe ya vunḓu .
Zwikhala zwa mushumo zwa miraḓo ya komiti zwi ḓo ḓadzwa nga nḓila i tevhelaho :
Matshimbidzelwe a u thola a dzulela u sa vha na nungo , zwi livhisaho kha u kundelwa u vhambedza vhathu vho teaho kha mushumo .
Mushumo u nga tendelwa nga nḓila ya ḽaisentsi .
Arali vha nga huvhala , vha farwa nga vhulwadze kana vha lovhela mushumoni , vhone kana vho ḓitikaho ngavho vha nga ita mbilo kha Tshikwama tsha Ndiliso .
Ndi lufhio lune lwa ni takadzesa .
Masipala wo ṋewa ndaela ya u ṋetshedza tshumelo dza mutakalo kha vhadzuli vhayo vhoṱhe na mutakalo mushumoni , vhutsireledzi na mutakalo wavhuḓi kha vhashumi vhawo .
Vhukoni na nyimele dzine dza khwinisa vhuḓifari ha phurofeshinala zwi tea u khwiniswa , na vhuḓifhinduleli ha kushumele vhu tea u khwiniswa .
Muṅwe maraga wo fhambanaho ndi Mimaraga ya Fomaḽa : ine ya katela vhabveledzi vho fhambanaho u fana na mavhengele a thengo nga zwiṱuku , mavhele a mutakalo , vhabveledzi vha mishonga na vhabveledzi vhaṱuku .
Memorandamu wa u Pfesesana yo sainiwa kha Foramu ya Vhubindudzi ha Vhuvhili ha Vhubindudzi ha Afrika ye ya dzhenelwa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma ngei Guangzhou , Vunḓuni ḽa Guangdong , kha ḽa China .
2 . U engedzwa ha Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka
Mbadelotiwa dza ḓuvha na ḓuvha dzi badelwa nga ṅwedzi , dzi tshi khou katela mbadelo dza kushumele , mbadelo dza thundu na u wana zwiṅwe zwiendedzi .
ZWIKO NA MISHUMO ZWINE A ZWO NGO KATELWA KHA MULAYO 7
Naho hu na uri ndangulo ya ha masipala yo lingedza u dzudzanyululwa u itela uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo ine ya khou bvela phanḓa , masiandaitwa o ḓi pfala , nahone a khou ḓi bvela phanḓa , na u pfala na zwino .
Tsedzuluso ya kushumele ya ṅwaha nga ṅwaha : Khoro i fanela u vhiga tshifhinga tshoṱhe kha komiti dza wadi na tshitshavha nga ha migaganyagwama na tsedzuluso ya kushumele zwadzo , sa tshipiḓa tsha miṱangano ya tshitshavha .
Afha muhwelelwa kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi u na pfanelo ya u vha na muimeleli , ngeno kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala a sa tendelwi u vha na muimeleli .
Malaṱwa o omaho a dzhiiwa ḓuvha na ḓuvha a dzheniswa kha bege dza puḽasiṱiki na kha zwifaredzi u bva fhethu hoṱhe a iswa fhethu ha u laṱa malaṱwa ho tendelwaho lwa mulayo .
Hezwi zwi ḓo swikelelwa nga kha mvusuludzo ya zwine shango ḽa vha nazwo ( burende ) , u thoma maitele a visa ya maimo a ḽifhasi na u sedzesa zwihulwane kha mimakete ya China na India na kha maṅwe mashango a dzhango ḽashu .
Thememveledziso ya mikhwa i ṱoḓeaho kha mazhendedzi a tshumelo ya nnyi na nnyi a tea u katela khoudu dza vhuḓifari , zwiṱirathedzhi zwa u thivhela vhufhura ha tshelede , zwiṱirathedzhi zwa ndangulo ya khombo na bviselwa khagala ha masheleni hu tevheleleaho .
Iṅwe ya nzulele dza ndeme nga maanḓa dzi kwamaho u funza na u guda ngomu kiḽasirumuni ndi ḽeveḽe dza nṱha dza khakhathi dzine vhanzhi ha matshudeni na vhadededzi vha ṱangana nadzo .
Ri khou ḓiimisela u fhelisa tshiimo tsha tshiwo tsha lushaka nga u ṱavhanya zwenezwo musi ri tshi tou fhedza u khunyeledza maṅwe maga nga fhasi ha Mulayo wa Mutakalo wa Lushaka , wa 2003 ( Mulayo 61 wa 2003 ) khathihi na miṅwe milayo ya u langa dwadze .
Ndivho iṅwe na iṅwe ya tshiṱirathedzhi yo vha i tshi farwa sa thandela yo khetheaho nahone nyambedzano ya ndeme ya fhethu ho sedzwaho yo ḓo ṱaluswa .
( 3 ) Muvhuso a wo ngo tea u khethulula muthu na muthihi nga tshiitisi tshithihi kana zwinzhi , hu tshi katelwa lushaka , mbeu , vhuṱalulambeu , u vhifha muvhilini , murafho , u mala kana u sa mala , mvelele kana vhubvo , muvhala , dzangalelo ḽa zwa vhudzekani , vhukale , vhuhole , vhurereli , miṅwaha , milayo , fulufhelo , mvelele , luambo na mbebo , zwo livhana kana zwi songo livhana .
Hu sa athu u pulanwa , muthu u tea u vhona uri ndi lushaka lufhio lwa mveledziso lu no khou pulanwa , na uri kha fhungo iḽi ndi zwa ndeme u fhambanyisa vhukati ha fhethu ha " vhubindudzi hu songo bveledzwaho " na fhethu ha " matheriala a u ḓadza ngao " .
Vha songo takula ḽwana musi vha tshi khou bika kana vha ḽutshela ḽwana a si na ḽhogomelo ngomu kana tsini na lufhera lwa u bikela .
U sa vha na ndinganyelo ya mbeu hu kha ḓi sumbedza uri vhasidzana vhanzhi vho hanelwa tshikhala tsha u shela mulenzhe kha pfunzo .
6.4 . Vho Patrick Khulekani Dlamini vho tholwa hafhu sa Muofisiri Mulanguli Muhulwane wa Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika na Mulanguli Muhulwane wa Bodo .
Tshipiḓa tsha Ndinganyelo ya Mushumo tsha Garaṱa ya zwikoro tsho mangadza zwipikwa kha u tevhedza mulayo .
Kuḽoraidi dzia ṋoka nga u ṱavhanya maḓini nahone a dzi na mudzikiso hune dza vha hone nga vhunzhi .
U tamba thai na u ita miswaswo a tshi shumisa luambo lu nyanyulaho . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 u thetshelesa na u amba ( orala/na nḓowenḓowe )
u shumisana na diziṅwe dziforamu na madzangano kha zwi kwamaho wadi .
PAIA i ṱoḓa uri zwiimiswa zwatshitshavha zwoṱhe , na zwiimiswa zwa phuraivethe , zwi ite na Bugupfarwa ya PAIA na u ita uri i wanale7 .
Mahoro mahanedzi kha khoro o ṱanganedza u engedzedzwa fhedzi a ṱahisa mbilaelo kha kuitele kwa u ṋea madzina hafhu .
Luṱa lwa vhuvhili lwe lwa thoma nga Nyendavhusiku nahone lune lwa khou guma vhege i ḓaho , lwo lavhelesa kha u dzudzanyulula muhasho u itela u khwaṱhisedza kushumele na nḓisedzo yavhuḓi tshifhinga tshi ḓaho .
Posani bola ya thenisi muyani ni i gavhe nga zwanḓa zwivhili .
Hone-ha , ndi zwa ndeme u limuwa uri phambano ya vhathu i tea u sedzwa hafhu na kha mafhungo a elanaho na maanḓa na tsdhomedzo .
Tsedzuluso ya mugaganyagwama wa mbeu i ṋea vhafumakadzi tsumbedzo ya vhuḓiimiseli ha muvhuso malugana na u fusha ṱhoḓea dza vhafumakadzi dzo khetheaho na dzipfanelo dza ndondolo ya mutakalo , pfunzo na mishumo .
Ri na vhathu vho eḓanaho vho gudelaho zwa mitakalo ?
Mutengo wa tshishumiswa tsha tsheledzo u dzulela fhungudza kha u ita uri zwi sa konadzee uri vhlimi vha sheledze fhedzi nga fhasi ya nyimele zwimela i re afho fhasi na tshifhinga .
Mihasho yo fhambanaho i ṋetshedza ndambedzo ya tshumelo dzo fhambanaho .
Fhedzi zwino nga murahu ha hezwi zwithu zwoṱhe ndi pfa u nga ri vhaṅwe vhathu vha khou swika hune vha hangwa u shela hashu mulenzhe .
U ḓisendeka ha mashango kha ṱhundu dza ndeme sa zwivhambadzelwannḓa zwo livhisa kha thaidzo dza mathemo a thengiso , saizwi maanḓa a mbambedzo a u renga a zwivhambadzelwannḓa u ya kha zwiṱunḓwa a tshi dzulela u fhungudzea .
Mvelelo : tshiṱirathedzhi tsho tendelaniwaho , muhanga wa kushumele , misumbedzo ya thandela , zwiṱirathedzhi zwa u hulisa na u andisa
U tikedza mihasho u bveledza mbekanyamaitele dza mveledziso ya vhukoni ha u langula mafhungo na u shumisa maitele a vhukoni ha u langula mafhungo .
Mimoḓoro ya shishi i lugiswa nga tshifhinga tsho tiwaho .
Kha ṅwaha uno une ra vha khawo , Tshiṱirathedzhi tsha Tshipholisa tsha Tshitshavha tshi ḓo thomiwa , hu na ndivho ya u wana fulufhelo ḽa tshitshavha na u tsireledza vhudzheneli nga vhuḓalo havho na tshumisano ya u lwa na vhugevhenga .
Vhudzisani khonani ṱhanu uri dzi takalela u ita zwifhio .
1.2 . Tsenguluso yo itwa nga vha FATF , ḽine ḽa vha dzangano ḽa vhukati ha mivhuso nga ha tshivhumbeo tsha dzitshaka tsho sikwaho u itela u lwisana na u dzumbetshedza vhuṱala ha masheleni o wanwaho nga vhufhura na u lambedza zwiito zwa vhutherorisi .
Ise fomo ofisini ya dzingu ya tsini ya DWAF nahone i fhelekedzwe nga dokhumenthe dzi tevheleaho : zwidodombedzwa zwa muhumbeli fhethu hune maḓi a shumiswa hone zwidodombedzwa zwa muṋe wa fhethu muano wa muhumbeli moano wa muṋe wa fhethu zwidodombedzwa zwa dzimbadelo khophi yo sethifaiwaho ya ṱhanziela ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe khophi yo sethifaiwaho ya vhuṋe ha fhethu khophi yo sethifaiwaho ya thendelano ya u hira fhethu tshisumbi tsha thevhedzo ya zwoṱhe zwi kwamaho tshumelo dzine dza khou humbelelwa thendelo .
Muvhuso wo dovha hafhu wa ita mbulungo dza masheleni dzi vhonalaho kha themamveledziso na tshiṱoko zwa thandela dza vhulimi ha phuraimari ho fhambanaho , na u vha muṋe kana wo bveledza nnḓu dza u pakela khadzo na zwiṅwe zwiimiswa zwa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi zwine zwa anzela u sa shumiswa nga maanḓa .
1.7 Khabinethe i ṱanganedza Muṱangano wo farwaho zwenezwino wa Vhuḽedzani vhure Khagala ha Muvhuso wa 2016 ( OGP ) wa Dzingu ḽa Afrika we wa vha u khou itelwa fhano Afrika Tshipembe fhasi ha thero " Muvhuso ure Khagala wa Mvelaphanḓa i Bvelelaho Afrika Tshipembe " ubva nga dzi 5 u swika dzi 6 Shundunthule 2016 .
Ro dzula ro ni itela ya u thoma .
Musi muvhuso wa ANC u tshi dzhia muvhuso , vundu heḽi ḽo vha ḽo vhumbwa nga vhuimo ha nṱhesa ha vhushai na malwadze , ngamaanḓa fhethu ha mahayani .
Manweledzo a zwiṱirathedzhi zwa zwikhala zwapo , thandela na nyito , zwo angaredzwa afho fhasi :
Kha vundu , tshinyalelo ya masheleni a tshumiso ya u fhedzisela nga miṱa yo vha i engedzeaho nga zwiṱuku .
Naho zwi songo tou ambiwa zwi tou vha u humbula uri mbalanyitwa i tea u shuma na mvelaphanḓa ya zwa thekinoḽodzhi u itela uri i lugele lwa tshoṱhe u vha i tsireledzaho nzivhanyedziso .
Zwenezwo maitele a u sa konḓisa a amba nga vhusiki ha kuvhetshele kwa zwivhumbeo zwine zwi nga kona u katela ṱhoḓea dzi songo lavhelelwaho dzo itelwaho khazwo kha tshifhinga tshilapfu .
- Mikhwa yavhuḓi
Thaidzo ya mutheo ndi ya uri kana ṋetshedzo ya u tendela u renga i fanela u gonyiswa kana ya tsitselwa fhasi .
Muvhigo uyu ndi tshibveledzwa tsha mishumo yoṱhe yo itwaho nga Yuniti ya Vhudavhidzani nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Nga heḽi ḓuvha , vhukati ha matshudeni a 3000 - 10 000 a vharema vho matsha nga mulalo u gwalabela Mulayo wa Pfunzo ya Vharema , ye ya thomiwa nga Muvhuso wa Khethululo u itela u ḓisa kharikhuḽamu yo fhambanaho ya vhagudiswa vha vharema , isa linganiho na ya vhatshena na u dzhenisa Tshivhuru sa luambo lwa u gudisa , nga khombekhombe
Arali mbilaelo yavho hu vhuḓifhinduleli hashu , ri ḓo lingedza nga nḓila dzoṱhe u wana thandululo ya thaidzo yavho .
Hu saathu u thoma u gudiswa muṅwalo lwa tshiofisi ( fomaḽa ) kha Gireidi ya 1 , vhagudi vha nga tevhela mbekanyamushumo ya u rangela u ṅwala u itela u fhaṱa maitele a u ṅwala zwine zwa kona u vhonala ( visual discrimination ) , kushumisele kwa zwipiḓa zwa muvhili zwine zwa shumiswa musi hu tshi ṅwaliwa , sa zwanḓa , minwe na maṱo , na zwiṅwe .
Kushumele kwo vhigwaho malugana na ndivhotiwa dzo topolwaho kwo sedzuluswa zwi tshi ya na milayo nga u angaredza ya u shumisea na fulufhedzea ha mbekanyamushumo dzo nanguludzelwaho odithi .
Mveledziso ya lushaka i tea u ṱanganyiswa na kutshimbidzelwe kwa masheleni , zwine zwa ita uri zwine ro no zwi swikelela zwi si khakhiswe kana u humiselwa murahu .
Muvhuso u fulufhela uri mbilaelo dza matshudeni dzi nga tandululwa nga kha nyambedzano ngeno mbekanyamushumo ya akhademi i tshi khou bvela phanḓa .
Muṱalukanyo wa ṱhoho ya muṱa kanzhi u dzhiiwa uri u amba muthu muhulwane ane a dzhia tsheo .
13.2 Arali u ḓadzwa ha zwikhala ha vha hu tshi khou tou ṱoḓeswa , khungedzelo dza nga ngomu kana dza nnḓa dzi nga itwa nga tsheo ya DHA hune ṱhoḓea ya vhukoni kha poso i sa tshimbilelane na vhukoni vhune vhashumi vho sudzuluswaho vha vha naho .
Mabakete a khou ṋetshedzwa kha vhudzulo ha inifomaḽa fhedzi .
Kha vha dzhie mapfiwa a zwigwada .
Fhedzi arali zwi tshi tea u tou ralo , ndi une ndo ḓiimisela u u fela. "
Vha ḓo vha na dzangalelo ḽa u guda na u khwiṋisa nḓivho yavho na zwikili tshifhinga tshoṱhe .
Hezwi zwi tshimbilelana na u ḓivhofha he ha tendelaniwa khaho na Dzangano ḽa Vhudavhidzani ha Dziṱhingo ha Dzitshaka .
U itela u ombedzela mvelele ya demokirasi , yo thomiwaho nga uyu Mulayotewa , Phalamennde i nga dzhia themendelo nzwiwa dza pfanelo dzi yelanaho na mbetshelo dza Mulayotewa .
Ro dzula ro ni thomela wone .
Madzulo o bulwaho kha tshiteṅwa tsha 2 ( a ) a ḓo avhekanywa u ya nga madzingu kha mahoro ane a khou pikisana kha khetho nga nḓila i tevhelaho : ' .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha miṱa ya avho vho lozwaho matshilo na ndaka nga tshifhinga tsha khombo idzo ; nomboro ya u fhedzisela u vhigwa ndi malo .
U khwaṱhisedza sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga .
4 . Kha vha dzule vha tshi amba nga mishonga i sa ṱoḓi u tou randelwa nga dokotela ( zwi tshi katela ya zwimela ) na rakhemisi .
Mithaselo hei i vhonala i tshi nga yo vhangiwa nga zwiito zwa vhuaḓa zwine zwi khou shumisa nyofho dza zwitshavha dza vhukuma , u swikela zwavho zwa poḽotiki zwi si zwa ndeme .
Muthu muṅwe na muṅwe kana dzangano ḽifhio na ḽifhio vhane vha tama u ṋetshedza vhuṱanzi malugana na mafhungo u bva kha Ḽikumedzwa vha fanela u ita nga u ralo nga u tou ṅwala nga fhasi ha muano kana khwaṱhisedzo hu sa athu fhira 12h00 nga ḽa 3 Fulwi 2022 .
Vhaimeli vha midia vho tendelwaho vha fanela u dzhia maimo avho nga 17:30
Ri dovha ra ṱuṱuwedzwa nga zwauri o takadzwa nga tshiimiswa tshashu nga nnḓa ha vhukonḓi he nda hu bula .
10.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Zuma kha u fhululedza Riphabuḽiki ya Angola kha u tshimbidza Khetho dza Lushaka zwavhuḓi .
Muvhuso u khou bvela phanḓa u fhaṱa tshivhumbeo tsha ikonomi yo fhambanaho ya shango , na u mbuelo ya mbambadzelaseli i khou bvela phanḓa u ḓiimisa nga miṱale na thumbukwa dzo phurosesiwaho zwiṱuku .
Ri tea u a humbula musi ri tshi pfa tshiitisi tsha uri dziṅwe nyito a dzo ngo khakhea , arali dzo itwa nga vhaaluwa vhe vha ṋea thendelo nahone hu si na muthu we a huvhadzwa .
Vhaiti vha bidi vha te au sumbedsisa uri mbadelo dzavho u ya nga musi vha ṋetshedza mafhungo .
Zwo dovha zwa dzhielwa nṱha uri kuitele ku tea u katela zwinzhi .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri maṅwalwa are afho nṱha ndi oridzhinaḽa kana o sethifaiwa arali e dzikhophi .
Tshiṱirathedzhi tsho sedza kha tshifhinga tshi fhiraho tsha vhukati hu ḓo vha u kuvhanganya vhadzulapo vha Afrika Tshipembe u tikedza na u vhambadza shango kha vhuvhili ha vhadali na vhabindudzi vha ndeme .
Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe uri avha vhana vha sumbedza hani muṱa wa havho uri vha na lufuno .
Hezwi zwi shuma fhedzi Afrika Tshipembe , zwine milayo i konḓaho i langaho mveledzo , thengiso na kunwele kwa zwikambi , fhedzi hune vhukombetshedzi ha masia o fhambanaho a ndaulo a anzela u sa vha yoneyone .
Izwi zwo swikisa kha vhukoni ha ndaulo ya zwa thekeniki vhu sa fushi khathihi na u dzulela u monithara hu sa fushi na phimathengo ya thandela ya dzinnḓu .
Miraḓo ya Komiti ya wadi i fanela u sedza kha zwiteṅwa zwa mugaganyagwama zwine zwa kwama vhathu kha wadi dzavho .
Sekhithara ṱhukhu ya vhulimi i tandulula ṱhoḓea ya vhathu ya mutheo ya zwiḽiwa .
Ngudo yo gudiwaho afha i ḓo fha nyendedzi kha uri hu nga bvelwa phanḓa hani zwavhuḓi u itela u i swikisa kha vhafumakadzi vhaswa vhoṱhe vha vha songo tsireledzeaho .
Zwiḓula zwivhili zwi a gombana u itela u andedza makumba .
Mabindunyanḓano a vhurangaphanḓa na vhulanguli a ḓo badela masheleni ane a linga R50.00 nga thero nthihi-nthihi ya vhugudisi .
Tshibugwana itshi tshi ḓo thusa nga u vha shomedza uri vha shele mulenzhe kha nndwa ya u lwa na HIV na u vhona uri hu na vhumatshelo havhuḓi ha murafho uyu na u ḓaho .
Muvhigo u sumbedzisa uri ri tshe kule na u swikelela tshiimo tsha mushumo tsho teaho na u sumbedza zwi imelaho shango ḽashu .
U shumisa zwivhumbeo zwa maṅwalo ane a ṋea mafhungo , tsumbo , maedza , risipi .
Kha Transkei ḽa kale tshipiḓa tsha Kapa Vhubvaḓuvha , ro ḓiimisela u fhaṱa damu ri tshi shumisa Mulambo wa Umzimvubu sa tshone tshiko , u itela u alusa mveledziso ya zwa vhulumi .
Nga u ṋetshedza muhwelelwa tsireledzo zwi hanedzana na u kombetshedzwa hu songo teaho nga maanḓalanga tsireledzo iyi i shela mulenzhe u itela u tinya tsheo dzo khakheaho dza vhulamukanyi na u tsireledza ndivho dza Atikili ya 6 .
Tangedzelani maipfi ane a vha madzina vhukuma nahone a tshi thoma nga maḽeḓeredzanzi .
Yunithi dzo lugelaho u lwa dzo lugiswa , u ṋetshedzwa na u tikedzwa , sa zwe zwa ṱoḓwa .
Mukomana wanga na nṋe a ri eḓeli nga awara ya 8 ( malo ) .
Kha madzangano a vhashumi ( zwi bvela phanḓa u bva kha theiphi ya 3A ) ... vha tea u sedzesa kha ndiliso na tshanduko , u dzudzanya nga huswa nga u ṱavhanya nga hune zwi nga konadzea .
11 . Mvetomveto ya Nḓivhadzamulayotibe wa Mbekanyamaitele ya Zwiporo ya Lushaka
Kha ḽifhasi ḽi ṱuṱuwedzaho dzitshaka ḽa ṋamusi , mivhuso na bindu zwi baḓekanywa nga ṱhoḓea ya u thusana kha u lwa na mafhungo a elanaho u fana na zwiḽiwa nga vhuḓalo zwa vhoṱhe , fulufulu , mveledziso i sa nyeṱhi , masheleni na mbambadzo .
Muhweleli wa u thoma a nga si ḓirule vhuḓifhinduleli ha bulasi yawe .
Khetho dza lushaka dzi ṋea vhathu vhoṱhe vha miṅwaha ya u fhira 18 u voutela ḽihoro ḽine vha ḽi funa .
Tshiimiswa tshi ḓo farelela kha zwo swikelelwaho zwa yunivesithi dza khwiṋesa kha dzhango na nga u sika khamphasi dza satheḽaithi dza nḓivho dza dzhango u mona na vhupo ha thero ya tshikhala .
U bveledza ndivho na bono na zwipikwa zwa yuniti ya u bebisa na u ṱhogomela vhaimana .
Tshifhingani tsha kale , mafulo o shuma zwavhuḓi ngauri vho fhindula lushaka kha mafhungo a ndeme lwo sedzanaho nao .
Nyelelo nga ngomu na milayo ya nyelelo nga ngomu yo khwiniswaho i shumiswa kha u vhona uri ndivho dza BEE a dzi nga thivhelwi nga kha zwivhumbeo zwo serekanaho zwa u ṋea tshelede .
Thendelano ya Vhufarakani ya Ikonomi ( EPA ) fhasi ha muhanga wa SADC-EU EPA i imela mbetshelwa dza mbambadzo dzi re hone dza thendelano ya mbambadzo vhukati ha Afrika Tshipembe na EU , ine ya ḓivhiwa sa Thendelano ya Mbambadzo , Mveledziso na Nyanḓano ( TDCA ) .
Ro dovha ra engedza nga nḓila dza tshikhau sa saintsi na thekhinoḽodzhi , themamveledziso ya maḓi na vhuthathatshili , themamveledziso ya vhuendi na ya ṋetshedzo ya burodibennde .
TISA i nga humbela mabambiri o fhiraho a tsumba tshenzhemo ya vhurumelazwivhambadzwa na mashumele kha mimaraga yapo .
U topola madzina vhukuma na madzinazwao .
1.Muofisiri Muhulwane wa zwa Mashumele
Heyi ndi ṱhoḓea ya mulayo .
Tshikolodo tsha khadzimiso tshi vhalelwa nga akhaunthu ino khou tea u badelwa ya tshelede yo salaho kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka tsha akhaunthu dzo salaho u badelwa dza muvhuso khathihi na Bannga ya Mbuelo na bannga dza vhuvhambadzi .
Satalaithi ya vhuṱumathingo na tshomedzo dza vhudavhidzanikule ha ṱhingo dza Tshiphuga tsha Ḽifhasi i ḓo thusa tshirathisi tshi re na maanḓa ane a lingana gigabaithi dza 40 nga muthethe ine ya ḓo shumiswa nga murahu ha 2010 kha u ṋetshedza tshumelo dza burodobende ( broadband ) .
Zwino kha vha dzhiele nṱha tshi vhangaho fhungo iḽi na mvelelo dzine tsha vha nadzo .
U pfesesa havhuḓisa ha Linux na seva dza Windows .
Vhuimo vhune vhathu vha tama u tshila kha vhupo ho kalulaho vhu re na mafulufulu - kana ho fhumulaho , vhu re na tshiphiri , fhethu - fhambana u bva kha muthu u ya kha muthu na nga mutevheṱhanḓu wa vhutshilo wa muṱa .
Ri tama u fhululedza Bodo ya Dziphakha na Vhuendelamashango ya North West na Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi na Vhuendelamashango kha nungo dzavho dza u vhona uri mbuelo dza vhuendelamashango dzi kovhaniwa nga nḓila i linganaho nga vhoṱhe .
Muhasho u ṱuṱuwedza ndondolo ya maimo a nṱha na thikhedzo ya vhathu vho kavhiwaho nga HIV .
U bambisa , u gavha , u posa
Vha nga kha ḓi kwamana vhashumi vha vhutshutshisi vhane vha nga fhindula mbudziso dzine vha nga vha vha nadzo malugana na kutshimbidzele .
Musi izwi zwo itwa , zwibviswa zwa vhukuma zwi sumbedza tshipiḓa tshiṱuku tsha ndavhelelo dza mugaganywgwama zwi sumbedzaho uri kha tshelede idzo mbambedzo i swikisa kha u fhambana huhulu .
1.9 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza khwiniso kha milayo ya mathomo ya Khomishini ya Ṱhoḓisiso kha Mavharivhari a u Thubiwa ha Muvhuso , Zwiito zwa Vhuaḓa na Vhufhura kha Sekhithara ya Tshitshavha , hu tshi katelwa na Madavhi a Muvhuso .
1.1 . Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha u imiswa lwa tshifhinganyana ha muhaelo wa Johnson and Johnson ( J&J ) hune ha vha ḽiga ḽa vhukando vhune ha ṋea tshikhala vhorasaintsi vha Afrika Tshipembe tsha uri vha kone u sengulusa zwidodombedzwa zwi kwamaho Afrika Tshipembe kha khaelo ya J&J .
Tswikelelo kha tshumelo yo ṱanḓavhudzwa , ikonomi a i khou shanduka nahone hu khou bveledzwa tshitshavha tshine tsha si khethulule u ya nga lushaka .
( 1 ) ( a ) ' Masipala u tea u ta tsumbakushumele dza ndeme , hu tshi katelwa zwisumbi , tsumbamvelelo na tsumbamashumele , zwi tshi elana na zwo sedzwaho zwa mveledziso na zwipikwa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 26 ( c ) ya Mulayo .
Nga 1992 , zwiimiswa zwa siviki kha ḓorobo zwo thoma foramu ya mveledziso ya Seymour yo ḓisendekaho nga tshitshavha .
Fhedzi musi mvula dza tshifhefho dzi tshi vhuya , thanga dzi a mela , zworalo mutevheṱhaḓu wa vhutshilo hayo vhu a thoma hafhu .
Tshumelo iyi i ṋekedzwa vhathu vha ṱo ḓaho khwaṱhisedzo ya tshiimo tshavho kha milandu ya vhugevhenga u itela u pfulutshela mashangoni a nnḓa kana u shuma mashangoni a nnḓa lwa tshifhinga tshilapfu .
Nga nṱhani ha digirii ya u vha khagala na ṱhanganelano zwo tshenzhelwaho nga vundu ḽa Gauteng , nyimele dza ikonomi ya dzitshaka yo kwama mashumele ayo nga maanḓa .
Nga u ṱanganya ndingedzo kha zwa dzinnḓu , mutakalo , zwa dzinnḓu , tsireledzo na vhutsireledzi , na maṅwe masia , vhubindudzi zwikoloni vhu ḓo bveledza mvelelo dzi fareaho kha u fhaṱa zwitshavha .
Mishumo ya zwiḽiwa : nḓisedzo ya zwiḽiwa ya vhuḓi nahone nga u tevhekana kha ḽeveḽe dza lushaka na mahayani .
Ngauralo , ri themendela mutheo wa masia manzhi u bveledza mutevheṱhanḓu wa zwiitei zwine zwa vha na vhushaka wa mveledziso , hune mvelaphanḓa kha ḽiṅwe sia ya ṱuṱuwedza mvelaphanḓa kha maṅwe .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze ha swigiri
Tsumbo dza mbadelo ya u maketa dzi katela u kunguwedza , u rumela , khomishini ya u rengisa na miholo , na zwiṅwevho .
Tshithu tshe tsha thoma u sumbedza uri zwithu a zwi khou tshimbila zwavhuḓi ndi mini ?
U ṋetshedza thikhedzo na ngeletshedzo kha ndangulo kha mafhungo a elanaho na zwa vhureakhovhe .
Hu tshe na ḽivhaka ḽihulu vhukati ha vhanetshedzi vho ṅwalisaho , vha re hone khathihi na avho vha vhilaelaho nahone izwi zwi nga swikisa kha fhungo ḽauri vhaṋetshedzi a vha fushei ngauri hu na ndavhelelo ya u wana khonṱhiraka musi vha tshi ṅwalisa kha databeizi .
Thandela ya ṱhoḓisiso na u dzhenela ha tshitshavha yo livhiswaho kha u dizaina zwiga zwa Vhusimamilayo i khou khunyeledzwa .
* u isa phanḓa na u lwa nndwa ya khampheini dza tsiku na u fhedzisa mvetomveto dza tshiṱirathedzhi tsha u lwa na tsiku kha vhukwamani na tshitshavha u bva zwino ;
1.4 . Khabinethe yo ita khuwelelo ya u dzhielwa nṱha ha ndaulo dza mutakalo u itela u langa a tsireledzo ya mutakalo sa u ambara masiki , u sia tshikhala vhukati ha vhathu , phimo kha maguvhangano na mihaelo .
Kushumele kwo fhiraho kwa vhurumelazwivhambadzwa ha muhumbeli .
U dzudzanya zwishumiswa zwa u kala zwo tou hadzimiwaho u ya ga nyambedzano dzi no ḓa , dzifekisi , dziimeiḽi , milaedza nga ṱhingo , u fotokopa , na zwiṅwe .
Khethekanyo hei i ḓo ṱana khombo khulwane dzine dza nga kwama muhasho kha u thomiwa ha Pulane ya Tshiṱirathedzhi .
Nga zwenezwo , Khabinethe yo laela Komiti ya Dziminisita nga ha Vhubindudzi uri i ṱavhanyise tsheo dzoṱhe dza ndeme dzi tshimbilelanaho na ikonomi .
Zwiṅwe hafhu , madzangano a zwikolo a , kha nyimele nnzhi , ndi a kale nahone ha elani na theori dza madzangano na ngudo ya ano maḓuvha .
Sa tshipiḓa tsha maitele a u vala mafheloni a ṅwaha akhaunthu dzoṱhe dza tshifhinga nyana dzi a kombetshedzwa u vala mafhelo a ṅwaha muṅwe na muṅwe u itela u leludza ṋetshedzo ya maṅwalo a tshiofisi a zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha .
Vhugudisi ha Mbeu vhu ḓisa tsilimuso nga ha Mbeu .
Kha vhuimo ha tshiimiswa u sedzwa hu kha tsenguluso ya zwipikwa na zwiṱirathedzhi zwa tshiimiswa .
Zwi dovha zwa ṱoḓa vhadzulapo vha konaho u shumisa khaṱhulo , u ḓi dzhenisa kha khanedzano na therisano dzine dza vha na zwine zwa ḓisa kha matshilo avho na u dzhiela nṱha khaedu dzine vha vha nadzo tshitshavhani tshavho na u wana thasululo kha zwikili na ndivho ya idzi khaedzu .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a khou ita vhushumisamupohune ha katela zwiko zwa zwi tshilaho zwapo nahone , arali zwo fanela , u shumisa nḓivho ya sialala I yelanaho nazwo , u fanela u thoma a wana thendelo .
Puḽane i tikedza ndivho ya muvhuso ya u shandukisa nga zwiṱuku nga zwiṱuku tshomedzo dza muvhuso dza vhubindudzi vhune ha ṱuṱuwedza hafhu ikonomi , u ṱanḓavhudza zwikhala na u khwinisa vhukoni .
Muvhuso na vhadzhiamikovhe vha ndeme , vha vhuimo ha masipala na ha wadi vha tea u shumana na zwiteṅwa zwa ndeme zwi tevhelaho u itela u ṱuṱuwedza bono ḽa u dzhenelela ha tshitshavha
Zwi tshi kwama tshanduko ya tshiimiswa , zwi thomiwaho ngazwo nga masipala , sa zwo bulwaho kha Tshiṱirathedzhi tshayo tsha u Shandukisa zwithu , zwi nga nḓila i tevhelaho :
Vhuḓimvumvusi hu na khonadzeo dzi mangadzaho dza u ṋekedza mbuelo u itela zwitshavha arali ho itwa nga nḓila yone .
MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA
Ndulamiso : Ri fanela u pfesesa khonadzeo na mipimo kha kuhumbulele kwashu .
EMS ndi tshipiḓa tsha u thusa u wana ndondolamutakalo ya tshihaḓu na u endedzwa ha mulwadze kha ḽeveḽe dza ndondolamutakalo .
Fhedziha , madzinginywa a mvetomveto a mbekanyamushumo yo sedzuluswaho o haniwa nga vhanga ḽa masiandaitwa a zwa masheleni a vhuṱhogwa henefho .
Zwa u shandukela ha shango kha fulufulu ḽi vusuluseaho zwi na zwivhuya zwinzhi kha mupo na ikonomi yashu .
U itela u engedza mbuelo iṅwe na iṅwe ya ikonomi kha vundu , muhasho u ḓo khwinisa tswikelelo kha ṱhumanyo ya bada u itela fhethu ha vhathu vhe vha vha vha tshi dzhielwa fhasi nga kha u thomiwa ha fhethu ha ikonomi na ndondolo ya dzibada .
1.1 . Khabinethe i fhululedza Minisiṱa wa zwa Masheleni Vho Pravin Gordhan na tshigwada tsha Vhufaragwama ha Lushaka kha u kumedza havho mugaganyagwama wo linganyiswaho nahone wo humbulwaho zwavhuḓi .
Zwi ḓo tshimbilelana na shango ḽashu ḽa Afrika Tshipembe .
U vha hone ha mishumo i si gathi ndi tshivhangi tsho livhaho tsha u andesa ha u sa lingana na u tsikeledzwa .
U topola maiti a re ṱhohoni dza mafhungo .
Mutholi a nga , hu si na luvhengelambiluni kha iṅwe ngona ya dzhiulula , u ṱusa tshelede dza ndaṱiso dzo raliho u bva kha tshelede ifhio na ifhio ine a vha nayo ine ya vha kana i nga vha i tshi kolodiwa mukonṱiraka .
Ro dzia maga manzhi u sika nyimele ya u ṱavha fulufhelo ḽihulusa kha ikonomi yashu na lushaka .
U vha kha tshiimo tshi re khombo muvhilini - u vha tsini na zwithu zwa u ṱanzwa kana u kunakisa zwa tsiko kana zwa mupo zwine zwa tshimbilelana na u fema buse khathihi na u shuma fhethu hu re na munula munzhi .
Zwa zwino , Thendara ya Vundu ya Gauteng ya Tshumelo dza Mathukhwi ane a vha Khombo yo ṋekedzwa khamphani ṱhukhu nṋa , dzine dziṅwe dzadzo dza vha dza vharema .
Maitele aya a dovha a vhonala kha mbambadzelangomu , China ḽi dzula ḽi ḽone ḽi hulwanesa kha u vha tshiko tsha mbambadzelangomu .
Nga zwezwo , zwiṅwe zwa zwipondwa zwo ṱalulwaho , nga murahu ha u ṱanganedza fomo dza khumbelo , vha ḓo rumela vhashumelaho nnḓa u ya hone , khamusi vho lindela u vhona arali nḓisedzo i tshi nga vha hone murahu ha u ramba vhashumelaho nnḓa uri vha vhuye .
Zwavhuḓivhuḓi , mbofholowo i nga vha ya vhoṱhe kana ya si vhe ya muthu .
Arali khentsa ya nga ṱavhanya u lafhiwa , u fhola hu a honadzea .
Ee , muthu a nga pfukiselo dwadze ḽa HIV kha vhaṅwe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga murahu ha musi o kavhiwa .
Ḓivhazwakale ya kale ya zwa dzilafho na ya saikhaṱhiriki ndi ya ndeme , nahone hu tea u dzheniswa zwiteṅwa zwa ndeme zwa matshilisano na zwa mupo .
U ya phanḓa , mushumo washu ṋamusi u tea u khwaṱhisedza uri tshifhinga tshiḓaho , vhuṱambo ndi hashu , vhu a langwa na u tshimbidzwa nga vhakwameaho na vhathu vha shelaho mulenzhe u bva kha zwitshavha zwoṱhe .
U bviselwa khagala nga rathandela nga fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine ḽi nga itisa uri hu vhe na ambigwithi kha konṱiraka zwi tshi bva kha khunguwedzo ya thandela .
Senthara dza tsireledzo ya tshitshavha dzi tea u dzhielwa nṱha .
Izwi zwi ḓo shela mulenzhe kha u khwinisa u vha zwone kha u rekanya mbadelo dza nḓisedzo ya tshumelo na u khwinisa mbambedzo .
SU i ṱanganedza uri Afrika Tshipembe ḽine tshitshavha tshi sa linganiho tsho vhumbwaho nga matshudeni a vhapfumi na vha kiḽasi ya vhukati ya nṱha vhane vha kona u swikela pfunzo dza yunivesithi na tshipiḓa tshihulwane tsha vha kiḽasi ya vhukati ya fhasi na vha vhashai vha sa koni u ḓibadelela .
Kha tshiimo tsha lushaka na vhusimamilayo ha mavunḓu , tsumbo dzo vha dza uri lushaka kha hoyu ṅwaha lu ḓo ḓivhadza vhafumakadzi vhane tshiimo tshavho tsha ḓo khwinifhadzwa vha re nṱha ha tshivhalo tsha 32% nga ṅwaha wa 2004 nahone ndi fulufhela uri , na vha 40% nga ṅwaha wa 2006 kha khetho dza muvhusowapo .
Ofisi ya Mugaganyagwama yo ṱanganyisa vhupulani ha zwa masheleni , mbekanyamaitele ya ikonomi ya makhiro , vhushaka ha muvhuso na mbekanyamaitele ya muthelo ;
Mapa minzhi ine ya sumbedza tshikalo tsha lushaka luṅwe na luṅwe lwa u fukedzwa ha mavu i ombedzela vhupo ha ḓireini ya khwathenari ho ḓalaho maḓaka , tsheledzo kana lushaka lwa u fukedzwa ha mavu ho itwaho nga maḓi .
O sasaladza mbuno ya uri ri kha ḓi vhona phimo i songo shandukaho ya phirela ntswa .
Vha te uri ndi lushaka ḓe lune vha khou ṱoḓa thendelo yalwo na u ḓadza fomo yo teaho ya khumbelo .
Sankambe tshi tshi ḓihudza nga luvhilo lwatsho .
URI maambiwa a Tshigwada tsha Mushumo tshifhingani tshi ḓaho a vhe tshipiḓa tsha adzhenda ya Komiti ya Phothifolio ya Mveledziso ya Mavu , Themamveledziso na Dzinnḓu .
Kha khethekanyo ya 195 ( e ) hu bulwa uri , u ya nga " Ndeme dza vhuṱhogwa na mirando zwa mutheo zwi vhusaho ndaulo ya muvhuso " , zwililo zwa vhathu zwi tea u thetsheleswa , nahone vhathu vha tea u ṱuṱuwedzwa uri vha shele mulenzhe kha u sima phoḽisi .
U fhaṱa kha mvelaphanḓa ya COP17 , Afurika Tshipembe ḽi ḓo dzhenela Samithi ya Rio plus 20 ngei Brazil , ya u sumba u pembelela ṅwaha wa vhu 10 wa Samithi ya Ḽifhasi nga ha Mveledziso ya Tshifhinga tshilapfu ya Ḽifhasi .
Mbekanyamushumo nga u dodombedza i no sumba ndangano dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , khathihi na khumbelo ya thikhedzo .
Ro khwaṱhisa kha sia iḽi nahone ri lavhelela matshudeni uri vha ite zwo vha fanelaho u itela uri hu vhe na u guda hu bveledzaho .
U lusa u ṋetshedza tshiṱirathedzhi tsha vhukuma , zwa polotiki na ndaulo .
Zwifanyiso na bugu dza mafhungo
U sedzwa hafhu ho bvela phanḓa kha vhuimo vhune tsheo yeneyo i nga dzhiwa .
Vhaṅwe vha nga nanga u shuma sa tshifhinga fhiraho , fhedzi hu si zwivhuya ya muthelo zwo khetheaho vhaṅwe vha tama u ḓibvisa .
Nga fhasi ha Ndaulo dza BABS na nga fhasi ha zwidodombedzwa zwa vhuvhambadzi zwa PAIA zwi nga bviselwa khagala hu na thendelo ya miraḓo yo fanelaho .
Hedzi khumbelo dzo haniwa nga muvhuso , fhedzi a ho ngo vha na u ḓisola nga ha zwifhaṱo zwa dzibuḽoko na sisiṱeme dze khamphani ya ṋetshedza hu tshi itelwa mmbi yayo iṅwe na iṅwe ya vhashumi vha migodini vha vharema .
Vhaṋetshedzi vha nḓivho ya sialala : zwifhinga zwinzhi tshitshavha tshapo tshi ḓo vha tshone muṋetshedzi wa nḓivho ya sialala fhedzi Mulayo wa Zwitshilaho zwo fhambanaho u dovha wa sumbedza uri muthu muthihi a nga vha muṋetshedzi wa nḓivho ya sialala .
Vha na pfanelo ya uri " Hai " kha vhudzekani vhu so ngo tsireledzeaho
U ṱalusa zwithu zwi tshi ya nga mivhala , muelo , tshivhumbeo na vhunzhi , hu tshi shumiswa maipfi o teaho .
MBUDZISO 2 Ndi ngani u wa ndeme ?
I ḓo wanelwa muthu miṅwedzini mivhili u ya kha miraru i ḓaho .
Khasiṱama dzi badela thwii kha vhareili .
Nga maitele a nḓilaḓe ane mufhiso wa ḓo endedzwa nga kha khorido ?
A vhongo kona u swikela mbadelo dzavho nahone vha nga si vha thuse hu si na mbadelo .
Vha na nḓivho ya zwine konṱiraka ya amba zwone na vhuḓifhinduleli vhune ya tshimbila naho
U ya nga musaukanyo 51% ya vhathu vhane vha nga shuma a I na mishumo .
ṰHALUTSHEDZO YA KHETHEKANYO YA REKHODO DZINE DZA DZULA DZI HONE U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) YA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA U SWIKELELA MAFHUNGO WA , 2000
Muṱavha ( u re na khaḽisiamu ) u nga shumiswa sa muṱavha wa u fhaṱa kana tshishumiswa tsha u ḓadza nga u angaredza .
U sa lenga u bveledzwa ha zwitatamennde zwa gwama zwa ṅwedzi nga ṅwedzi na nḓisedzo ya mafhungomatsivhudzi a zwa gwama u itela u dzhiwa ha tsheo .
Goloi khulwane / ṱhukhu yo tshimbila tshiṱaraṱani tsho fhumulaho / tsha thavhithavhi .
" Ri a vusa kuṱari kuṱukuṱuku kwa tshitopana . "
Mbalombalo dzi ambaho nga ha mbadelo dza phiriselo na dzone dzi sumbedza nyaluwo , nga maanḓa hafhu nga mulandu wa u khwinifhadzea ha nyimele dza mashumele , khathihi na nyengedzedzo dza infḽesheni dza zwiimiswa zwo sabusidaiziwaho na Mbekanyamushumo dza Zwiḽiwa dzo Ṱanganelaho .
Vhatsila vha Thandela ya Zwikolo i vhea vhatsila vha re na mpho ya pfunzo na u funza kha zwikolo zwine zwa tama u ṋetshedza kharikhuḽamu ya vhutsila .
2.1 . Ṅwedzi wa Tshimedzi wo kumedzelwa kha u ita uri hu vhe na u lavheleswa nga vhuronwane ha mafhungo a zwa vhuendi fhano ngomu shangoni .
Kha gireidi dzoṱhe vhahumbeli vha tea u vha na : Zwikili zwavhuḓi zwa u tshimbidza zwithu na u kumedza , vhudavhidzani ha u amba na ha u tou ṅwala , zwikili zwa u dzudzanya na zwa u tandulula thaidzo .
Vhabveledzisi vha izwi vha khou rambiwa u rumela makumedzwa nga vhuḓalo a re na mbuno .
Idzo dzi thoma kha u tou kaidzwa fhedzi u ya kha u thivhelwa ha ḽihoro u sa tsha dzhenela .
Ri ḓo thusa Masipala wa Tshiṱiriki tsha OR Tambo u dzikisa vhulanguli na tshivhumbeo tsha dzangano na u ṱavhanyisa u shumiswa ha Puḽane dza Vhudzheneleli ha Muphuresidennde .
U khuruṱanya zwitshavha uri zwi vhe vhashelamulenzhe vha re na ipfi kha maitele a vhufhaṱi hu tshi shumiswa nḓisedzo ya thikhedzo ya thekhinikhaḽa na nyaluso ya zwikili .
Dzudzanyani mupeleṱo na zwiga zwa u vhala .
Tshitshavha malugana na pulane ya u khunyeledza khathihi na u ṱanganedzwa ha mugaganyagwama wa masheleni a no sokou ṋetshedzwa ( tsumbo , nga radio ya tshitshavha , gurannḓa ya tshitshavha ) ;
Naho mawanwa a fareaho malugana na u shumisea na fulufhedzea ha mafhungo a kushumele o topolwa kha muvhigo wa ṅwaha nga ṅwa , ho vha hu na zwiṅwe zwivhumbi zwe zwa vha zwo lavheleswa .
Tshiendedzi na kufarele kwa matheriala
Vhamaki vho vhiga zwiito zwi si zwavhuḓi zwine zwa khou humbulelwa zwoṱhe kha Mumaki Muhulwane .
Muhasho u bvela phanḓa na u lavhelesa kha ndangulo ya malwadze a ndeme a sa fholi , malwadze a matshilele , ndondolo ya maṱo , khentsara na muaro wa u bvisa luvhemba kha iṱo .
5.7 . Muhasho wa Mveledziso ya Tshitshavha u ḓo vha ṋemuṱa wa Guvhangano ḽa Vhashumelavhapo ḽa Lushaka u bva nga ḽa 24 u ya kha ḽa 26 Ṱhafamuhwe 2015 ngei Sentharani ya Miṱangano ya Dzitshakha ngei Durban fhasi ha thero : " U vusuludza mushumo wa vhashumelavhapo Afurika Tshipembe " .
Ndivho henefho , nga u ralo ndi u amba nga ha ṱhoḓea dza tshifhinga- tshiṱuku na thaidzo dzine dzi nga si swikelelwe nga sisiteme dza vhashumi fhedzi na maga .
U shumisa hafhu tshibveledzwa zwi ita uri hu shumiswe fulufulu ḽiṱuku , kana gese na dziṅwe tshikafhadzo dzo vhangwaho nga vhubveledzwa ha zwithu na zwishumiswa zwe zwa vha zwi tshi ḓo ha zwo shumiswa hafhu .
Kha vha lavhelese vha swaye zwine zwa nga ndi mihumbulo na zwidodombedzwa zwa ndeme .
Izwi zwo swikisa kha u lavhelesa lwo khetheaho kha nḓisedzo ya tshumelo .
Vhaṋetshedzatshumelo vha a wanala vha thandela yo khethwaho , sa tsumbo , u ita bada , nahone vha tea u kwamiwa na u dzudzwa vha tshi ḓivha ṱhoḓea dza tshitshavha .
Zwi vhonalaho zwa ndeme zwa hedzi phambano ndi zwiṱuku zwi tshi ya kha mielo ya vhuḓipfi , matshilisano na mbilaelo ya thikhedzo i vhonalaho , fhedzi zwi kwamaho lwa vhukati ndi zwa nga thikhedzo ya masheleni na ngeletshedzo .
Thuso ya Mulayo Afrika Tshipembe ndi tshiimiswa tsho imaho nga tshoṱhe tsho itelwaho ndivho ya u fha thuso ya mulayo kana u ita uri thuso ya mulayo i vhe hone kha vhathu vha shaesaho lune vha sa vhe na tshelede .
Ya vhuvhili i elana na zwikhala zwiswa zwa ikonomi zwi ṱahaho kha nyimele dza ḽifhasi dzi shandukaho .
Ro dzhia vhuḓifhinduleli ha uri ri ḓo bveledza muhanga une wa ḓo ṱalutshedza zwi khagala mushumo une Davha ḽa Vhashumi vha Vhatshinyi wa nga ita kha mveledziso ya zwitshavha .
Dzimbalombalo kha kushumisele kwa fulufulu zwi khwaṱhisedza vhuhulu ha u salela murahu ha mushumo wa nḓisedzo ya muḓagasi kha tshiṱiriki .
Khabinethe yo dzhoina Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u lwa na zwiito izwi zwi si zwavhuḓi na u khwaṱhisedza uri maAfurika Tshipembe vha tikedze Kenya na vhuḓidini ha tshitshavha tsha dzitshakatshaka ha u ḓisamulalo , vhudziki , demokirasi na u fhaṱa lushaka ngei Somalia .
Ino khethekanyo i tevhelwa nga ngaganyo ya masheleni a shumiswaho a masipala nga vouthu .
Vhathu vha re na vhuholefhali vha fanela u pfa vho vhofholowa u ita khumbelo ya mishumo !
Sa tsumbo , minidzhere wa sibadela a nga vha na KRA ine yari " u topola na u bveledza sisṱeme ine ya ḓo themendela tsireledzo na vhutsireledzi ha vhashumi na vhalwadze " .
Zwipiḓa u fana na tsireledzo ya khonkhrithi zwi nga shela mulenzhe kha maanḓa oṱhe nga u angaredza a mushululo , ngauralo ṱhoḓea dzo khetheaho dza tsireledzo ndi dza vhuṱhogwa u khwaṱhisedza uri zwiṱaluli a zwi nga ḓo shanduka nga tshifhinga tsha vhutshilo hoṱhe ha vhupo ha mushululo .
Hezwi zwi nga vhonala nga u fhungudza " tshikhala " tshi re hone vhukati ha mitengo mivhili .
Ndi zwa ndeme uri tshifhinga tshoṱhe u sumbedza vhuhulu ha khakhathi dza ikonomi ya ḽifhasi .
" Mushumisi " zwi amba muthu ane a dzhena kana a shumisaho webusaithi ya SARS , naho muthu onoyo o dalela siaṱari ḽa mathomo fhedzi ḽa webusaithi ya SARS ; na
Vhukoni na zwine nda zwi takalela Dzhielani nzhele : Ndi vhagudi vha si gathi vhane vha ḓo kona u ṋekedza ḓiresi na nomboro dza luṱingo .
Komiti i khou shuma tshoṱhe nahone i dzulela u vha na dzulo .
Ho sedzwa tshumelo dzo themendelwaho na u shumisa vhuarelo ha masiari
Sisiṱeme ya u shulula maḓimalaṱwa yo dizainiwaho zwavhuḓi i vha i na zwipiḓa zwinzhi zwihulwane .
Vhuṱanzi u ya nga u vhiga ha zwa masheleni ho ṱanganywaho kha mivhuso yapo zwo ṋetshedza nahone izwi zwo swikisa kha u sedzuluswa asesimennde ya vhukhagala ha vhushaka ha mivhuso ya ṱhanganelo .
Matshimbidzele a odithi o itwaho nḓila ya vhulondo ha vhaḓivhi fhedzi a nga si kone u khwaṱhisedza zwauri vhuaḓa vhu ḓo kona u ṱaluswa .
Nḓivhadzamulayotibe ya Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelanaho ya Lushaka i ḓo ṋetshedza mutheo wa mulayo wa ICT muswa .
Tshibugwana tshi ḓivhadzaho khomishini , tsho itwa uri tshi wanalee kha tshitshavha kha dziwekishopho na miṅwe mishumo .
U thudzelwa thungo vhutshiloni zwi nga ṋaṋisa u vha luṱhaṱheni siani ḽa mutakalo u si wavhuḓi , u sa tsha hola , u sa tsha kona u shuma na u tshila u woṱhe kana u thudzelwa thungo vhutshiloni .
Ri humbela muthu muṅwe na muṅwe shangoni uri a shumise maḓi nga nḓila yavhuḓi sa izwi ri shango ḽine ḽa vha na ṱhahelelo ya maḓi ḽo ḓitikaho nga tshiko itshi tsha ndeme uri ri swikelele fulufhelo ḽashu ḽa mveledziso .
( b ) ita themendelo kha Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhunduleli ha zwa vhupholisa .
Kha maraga wa thundu dzi shumiswaho nga vharengi une wa khou gidima nga luvhilo nahone wo ḓalaho muṱaṱisano , mabindu na vha dziholosele vha khou bvela phanḓa na u dzhiela nṱha uri u bveledza na u dzudza hu na vhushaka havhuḓi na vhaṋetshedzi ndi zwa ndeme khavho .
Vhungafhani vhu no buḓekanya ( tshikhala , kutshilele , ikonomi , vhupo na zwiimiswa - Khethekanyo ya B
Ri humbela uri vha sa fhele mbilu , hezwo ri ḓo zwi ṋetshedza muhasho wa sibadela ra vha kwama musi ro no lugela u vha vhona .
Ri khou gudisa na u shomedza mapholisa na sisiteme ya khothe uri vha kone u tikedza vhapondwa vha khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu .
Vhubindudzi ha thengiso mbambadzo
U sa lingana ha zwiko zwa thekhinikhala na zwa masheleni , zwo ṱangana ṱhahelelo ya zwikili , zwi dzula zwi zwithithisi zwa u bvela phanḓa .
Hafhu , hu na tshivhalo tshiṱuku tsha zwiimiswa zwa u laṱa malaṱwa a re khombo kha shango .
Maitele ane a shuma a a elana na mbekanyamaitele sa zwe dza topolwa nga Muhasho wa Mutakalo wa Lushaka kha sia iḽi , nahone zwi katela zwi tevhelaho :
145. U sainiwa , u anḓadzwa na u vhewa nga nḓila ya tsireledzo ha Milayotewa ya vunḓu
Tsha u thoma , miraḓo ya poḽotiki i nga fhandekana kha zwithu zwinzhi , fhedzi naho zwo ralo vho ḓiimisela u amba nga ha mushumo wa vhupileli kha muvhuso nga nḓila ya u sa dzhia sia .
Masipala u ṋetshedza tshumelo khulwane ya maḓi na tshampungane zwikoloni na dzikiḽiniki hune mbadelo dza u ṱuma maḓi dzi badelwa nga sekithara dza mihasho yo teaho .
Nga ṱhonifho heyi , hu na ṱhodea ya tshihaḓu ya u thusa u lwa na vhuleme ha vhulondavhathu vhusi ha vhuḓi kha shango heḽi .
Musi vhana vhanga vha tshi swika nḓuni , vho wana khotsi avho vho ḓala malofha , nnḓu i tshi khou swa , ngeno vho lovha .
3.2 . U ḓivhadziwa ha Mulayotibe wa 2016 wa Khwiniso ya Mafhungo a zwa Vhulamukanyi , Phalamenndeni une wa khou linga u khwinisa milayo yo vhalaho ine ya vha na zwi tshimbilelanaho na zwa ndaulo ya vhulamukanyi u itela u tandulula mafhungo ane a vha hone na a thekiniki , u itela ndaulo i khou tshimbilaho zwavhuḓi ya zwa vhulamukanyi , na zwone zwo tendiwa .
Mihumbulo ya mulayo yo ṋetshedzwa nahone tsengo ya milandu yo tshimbidzwa zwavhuḓi .
Vhudavhidzani vhu tevhelaho vhu ḓo tshimbidzwa nga Luisimane , nga nnḓani ha musi ho sumbedzwa ṱhoḓea na u dzhiela nṱha mashumisele , khonadzeo , tshomedzo , nyimele dza vhupo honoho na ndinganyiso ya ṱhoḓea na zwine vhathu vhenevho vhane vha khou itelwa vha ṱoḓa zwone , vhudavhidzani vhu nga pindulelwa u bva kha Luisimane u ya kha luambo / nyambo dzo humbelwaho :
Hu ḓo dovha ha vha na muthusi wa Muphuresidennde vhukati ha vhaṅwe , u farela Muphuresidennde arali a siho .
Vhashelamulenzhe vha sedza kha Komiti ya wadi yavho musi vha tshi sumbedzisa mbuno
Kha tshifhinga tshi ḓaho , ri ḓo vhona muvhuso u tshi dzhia maga o fhaṱuwaho vhukuma a u engedza mveledziso ya ikonomi na ya dzinnḓu na nḓila dza vhuendi ha nnyi na nnyi .
Zwi khou ḓaho zwo vha zwi fhandekanywa u bva kha Muhasho wa Vhulamukanyi na u ṋewa dzina nga huswa ḽa Muhasho wa Tshumelo dza Vhululamisi .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya ṅwedzi woṱhe ya zwine zwa ḓo vha zwi tshi khou itwa zwi sedzanaho na mafhungo a tshanduko , u alusa na u vhulunga vhufa ha Afrika Tshipembe ho fhambanaho ha dovha ha pfuma , vhuṋe ha lushaka , u fhaṱa lushaka na mbofho ya matshilisano .
( 3 ) Miholo , magavhelo na mbuelo zwi fhiwaho Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka zwi badelwa zwi tshi bva kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka .
Thendelo i kha ḓi ṱoḓea i tshi bva kha vhafari vha iyo nḓivho .
R266 kha kiḽasi iṅwe na iṅwe ya luswayo
U ira ho khetheaho ha mivhala na zwivhumbeo ( mivhala ine ya kokodza maṱo na i sa kokodzi maṱo na zwivhumbeo zwo leluwaho zwa dzhomeṱiri ) na u fhambanyisa nga kufhindulele kwa mbudziso
MAIPFI A MVULATSWINGA NGA MUDZULATSHIDULO MBETSHELWA 1 .
U langula zwavhuḓi BMD zwi ṱoḓa u dzula vha tshi dalela dokotela wavho na u dzula vha tshi ita ndingo dza malofha u kona u ḓivha tshiimo tsha malofha tsha mushonga wavho .
NSG yo rwelwa ṱari nga 2013 , i tshi khou dzhena madzuloni a Akhademi ya Ndangulo na Vhurangaphanḓa ha Ndaulo ya Tshitshavha ( PALAMA ) , nahone yo ṋewa maanḓa a u ṱuṱuwedza u limuwa hu re na mvelaphanḓa ha mikhwa na milayo i langaho ndangulo ya tshitshavha na u alusa khwaḽithi , u engedza na masiandoitwa a mveledziso ya vhashumi zwiimiswani .
Tsumbo ya masiandaitwa a mushumo a si avhuḓi ndi u tshikafhadzwa ha mupo kana u tsa ha ndeme ya mavu .
2.2 . Khabinethe yo tendela u Fariwa ha Samithi ya Lushaka ya u Manḓafhadza Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vharema nga Tshimedzi 2013 .
Zwine zwa khou ṱahela ndi vhuḓiimiseli kha u thoma u shuma ha maga a u shuma o tendelaniwaho ; mveledzwa dza mbofho dza thendelano dza dzingu , mbekanyamishumo na mihanga zwi khou thoma nga zwiṱuku u vha kha ḽeveḽe dza maga a shango .
U itela mushumo nyengedzedzwa , kha vha lingedze u khwaṱhisedza phindulo dza thebulu iyi .
Ndi ṱoḓa u dovha nda isa phanḓa lufhafha lwa vhuvhili lwa kuitele :
Thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho
Ri khou tenda uri nḓisedzo ya tshumelo i kha ḓi khakhiswa nga maitele asi avhuḓi a ndaulo .
Uya nga mulayo , we wa khwaṱhisedzwa , zwa zwino hu na mbetshelwa ya u tholwa ha vhathu zwi tshi tevhela mulayo wa ndinganyelo kha kutholele kha Tshumelo ya Tshitshavha , na mbetshelwa ya mashumele ano yelana na dzi khonṱhiraka dza ṱhoho dza muhasho .
Tshanḓa tshawe tsha uḽa tsho vha tshi zwimba nahone tshi na makhuvhulelo .
Ndi zwa ndeme hafhu u ḓivha hune muvhuso wa khou shuma zwavhuḓi na uri ndi ngafhi hune khwiniso dza tea u pikwa hone .
Lushaka ulu lwa tshiṱatamennde lu ṋea tshivhangi tsha khuḓano , mulandu hune vhabiki vhanzhi vha tshinya muthotho ngazwo .
U pfesesa u thoma sisteme na u langa vhuḓifari mushumoni .
o Thandela ya CBP i a kuḓana kana u hanedzana na zwiṱirathedzhi zwa IDP ?
Ro hana u tedela vhadzulapo nyana kha u humisela murahu mbuelo dzine vho no dzi swikelela .
Vhuongelo ha mukoni nyangaredzi vhuṅwe na vhuṅwe vhu ḓo vha na yuniti ya mutakalo wa muhumbulo yo nangiwaho , ine i nga ṋetshedza u fhambana ha tshumelo dza mukoni dzi elanaho na phakhedzhi ya ndondolo ya mukoni nyangaredzi ya tshumelo dza dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo ḽa vhaaluwa .
Nga u angaredza , naho zwo ralo , ho sa u timatima hu hulwane nga ha uri zwibveledzwa zwi ḓo vha zwi hulwanesa ngafhi .
Vhadzheneleli vha rekhoda phindulo dzavho dza dzithasiki .
Muano ndi maipfi maṱuku o khetheaho ngeno tshiga hu tshifanyiso kana tshiga tsho khetheaho .
( a ) lushaka lwa pfanelo ;
U vha kha khombo ya u tzhipiwa na vhuṅwe vhutshinyi ha vhukwamani u fana na u khuthuzwa kana u rwiwa , zwi engedzea kha zwiimo zwi tevhelaho :
Hu ḓo itwa ndingedzo nga murahu dza u vha na vhuṱanzi uri vhagudi vha ḓi isa phanḓa na u guda u amba , u vhala na u ṅwala nyambo dzavho dza mahayani ( Tshibeli , Tshithosa , Tshizulu na Afrikaans ) .
Hu tea u dovha ha ṅwaliwa uri zwiṱuṱuwedzathandela zwi khou fushwa u swika ngafhi .
U konou dzhenelela ha maitele a u dzhia tsheo ya mugaganyangwama , zwitshavha na mabindu a tea u kona u swikelela mafhungo a re one nahone a pfefeseaho a zwa masheleni .
Tshishumiswa itshi tshi shumiswa nga tshifhinga tsha u dizaina kana kha ḽiga ḽa u pulana .
Ri ḓo dovha ra bveledza nnḓu ine vhathu vha ḓo wana hone thuso ya tshumelo , ine ya ḓo shumana na mbilaelo na thaidzo dza vhabindudzi .
Tshumelo dza u bvisa thumbu dzi ṋetshedzwa nga mahala kha tshumelo yoṱhe yo fhelelaho ya mutakalo wa zwa mbebo .
2.4 . U shela mulenzhe ha Afrika Tshipembe kha WEF ya nga ha Afrika , zwine zwi ṱanganyisa vharangaphanḓa vhahulwane uri vha sike nyimele dza vhubindudzi kha ikonomi ya matshilisano , zwi ḓo dovha zwa pfumisa mbekanyamushumo na u dzhenelela ho livhiswaho kha u tandulula khaedu tharu dzashu dzine dza vha vhushayamushumo , tshayandingano na vhushai .
Vha khou humbelwa uri vha dzhiele nzhele uri muhumbeli u ḓo lavhelelwa uri a dzhenele buḽoko dzoṱhe dza khoso , nahone a khunyeledze mushumo woṱhe wa khoso , khathihi na u rumela asainimenthe dzi ṱoḓeaho na thandela u itela uri a ḓo kona u tendelwa kha mulingo wa u fhedzisela na u phasa ino khoso .
Musi vhashumi vha tshi ita zwiṅwe malugana na Mulayo wa zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni zwi dzhiiwa sa mulandu , mutholi u na vhuḓifhinduleli ha mulandu wonoyo , nahone a nga waniwa mulandu a haṱulwa , nga nnḓani ha musi mutholi a tshi nga amba uri :
Vhukwamani na muvhigo - Komiti ya Wadi i sika pulatifomo , sa tsumbo , u dzudzanya muṱangano wa nnyi na nnyi wa tshitshavha , u tshimbidza muṱangano wa tshiṱokofela , u tshimbidza muṱangano wa kilabu ya zwa mitambo , nz . u ṋetshedza mafhungo na muvhigo kha tshitshavha nga ha tsheo dza khoro na zwithu zwo bulwaho nga tshitshavha zwo no vhigwaho kha mukhantseḽara kana khoro .
Naho zwipiḓa zwa mbekanyamushumo zwi zwa ndeme kha mveledziso , muhumbulo wanga wa kuvhusele kwavhuḓi u sedza zwa ndeme kha ṱhoḓea dza ndangulo yo teaho .
Thuso ya zwa thekeniki i a ṱoḓea kha u vhona uri vhaṋetshedzi vha tshumelo vha nga ṋetshedza u dzhenelela zwavhuḓi nga fhasi ha u thomiwa ha vhukoni ha ṱhuṱhuwedzo .
Vha nga wana zwidodombedzwa zwa aḓirese na luṱingo kha khothe ya madzhisiṱaraṱa yapo kana khothe khulwane .
Nga nnḓa ha vha si vhanzhi , vhana vha thomaho mabuḓo avho a tshikolo a vha ngo kavhiwa nga HIV .
PH zwenezwo i a langiwa ; pH i engedzeaho i ṱuṱuwedza u vhumbea ha zwibveledzwa zwa esidi , ngeno pH i fhungudzeaho i tshi ṱuṱuwedza u sa elana ha ayoni dza mutheo .
Hu dovha ha vha na tshumelo nnzhi dza zwa vhutshiloni sa zwibadela , ḽaiburari na gaḽari dza zwa vhutsila .
Zwiṅwe zwirendo zwi na vese nthihi , zwiṅwe zwirendo zwi na vese nnzhi .
Nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe dzo livhiswa kha masia oṱhe a luambo na dziṅwe thero .
3.2 . Khoniferentsi i khou ṱana zwikhala zwo vhalaho zwa vhubindudzi na zwivhuya zwa mbambedzo zwine Afrika Tshipembe ya zwi ṋekedza vhabindudzi , kha tshifhinga tsha u alusa ṱhanganelo ya Afrika nga kha Vhupo ha Thengiselano yo Vhofholowaho ya Dzhango ḽa Afrika ( AfCFTA ) , ine ya ṱuṱuwedza thengiselano kha ḽa Afrika .
Khabinethe yo dovha ya tendela uri khothe dza madzhisiṱiraṱa , vhukati ha dziṅwe , dzi shumiswe kha u ita vhuṱambo ha Mvelo .
Theo ya mulayo ya ndeme ntswa ya muya zwa zwino yo dzudzanyelwa u thoma u shuma tshoṱhe nga Khubvumedzi 2009 .
Samithi ya G7 i khou ḓaho i ḓo vha i tshi khou sedzesa kha u lwa na u shaya ndinganyo , u ṱutuwedza ndinganyo nga mbeu , tswikelo ya pfunzo na tshumelo dza khwaḽithi ya nṱha ya mutakalo .
U tea u vha na tshenzhemo i swikaho henefha kha miṅwaha miṱanu .
U salela murahu hu anganyelwaho hu ḓo ṋaṋa arali mbekanyamushumo na thandela dza sa thome u shumiswa u itela u fhedza u salela murahu .
Zwifhinga zwinzhi thendelo ya u ṱunḓa i netshedzwa kha maḓuvha maṱanu a u shuma .
Honeha , milayo i fanaho i shuma kha zwivhumbeo zwoṱhe zwa ṱhoḓisiso , zwine zwa vha theori i elanaho na ṱhoho ya mafhungo , theori ya ṱhoḓisiso nga muhumbulo na mikhwa zwi fanela nga nḓila i fanaho u ḓivhadzana tshifhinga tshoṱhe tsha maitele a ṱhoḓisiso yoṱhe .
Mafhungo o kuvhanganyiswaho hu katelwa mafhungo o rekhodiwaho phanḓa ha ḽiga ḽa u pulana
U vhona uri muhasho u na vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi ho khwaṱhaho , ndaulo na ndangulo , na u vhona uri u tevhedza milayo yoṱhe yo teaho .
Ṱhoho : Zwibveledzwa na maitele - Awara dza 6
Ḽiga 6 Sa tsumbo , vha puṱedze kha ' Claims ' u wana mafhungo a zwinozwino a nga ha mbilo dzavho .
Mveledziso ya Ndayotewa ya Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala .
Thendelo dza masiandaitwa dzi vhumba tshipiḓa tsha ḽaisentsi ya u shumiswa ha maḓi dza dovha dza ṱalutshedza vhuhulu ha masiandaitwa a maḓi a fhasi vhune ha tendelwa .
Mbadelo nga yuniti ya u ela ine khayo mukonṱiraka a dzhena kha konṱiraka ya u shuma mushumo .
( a ) kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe kana shangohaya , nga nnḓa ha musi hu tshi ambwa vhupo zwi tea u dzhiiwa sa u sumba kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe nga fhasi ha Mulayotewa muswa ,
Kha ri ite nyito :
Lavhelesani mafhungo a re afho fhasi ni bvise ane a si yelane na thero kana muhumbulo u no khou ambiwa ngawo .
Faela ndi zwishumiswa zwi shumiswaho u vhulunga dzirekhodo kha Muhasho .
U ṋetshedza na u dzhenisa dzikhabodo , yuniti ya fhethu ha u ṱanganedza na ya u vhea kha shelufu na sisteme ya maḓi a fhisaho kha ṱhoḓea :
Mudzulatshidulo u ḓo vula muṱangano a thoma adzhenda a tshi ya nga ḽiga nga ḽiga .
U bva zwenezwo , ndaulo dzo fhiraho dzo vala zwiṅwe zwikolo zwa vhadzia u swaledzela zwivhili kha vundu .
Nga zwenezwo , nga tshifhinga tsha u tsela fhasi na mbuelo dza fhasi dza mugaganyagwama , muvhuso wo kona u langa tshinyalelo dza ndivhiswa dza zwa matshilisano na u tikhedza u khwinisa ikonomi .
Zwa u redzhisiṱara a zwi tou vha pfanelo ya vhashumisi vha maḓi .
Madalo aya a ḓa murahu ha nyambedzano ya Muphuresidennde vha tshi amba na maAfrika Tshipembe nga ṅwedzi wa Luhuhi 2016 ngei Marabastad kha ḽa Pretoria he vhaṋameli vha ṱahisa mafhungo a khaedu ya nḓisedzo ya tshumelo ngei Kwaggafontein .
Mvelelo dzi nga shandukisa vhukuma nḓila ine vhutumbuli ha masalela ha itwa ngayo .
U bvela phanḓa na u ṋetshedza tshanele dza u vhiga murahu mafhungo na tshumelo tsini na fhethu hune vhathu vha dzula hone , nga maanḓa vhupo he kale ha vha ho siwa nnḓa .
Khemisi ṱhanu na vhuongelo vhuvhili vhu re yunithi dza onkhoḽodzhi ho vhudziswa .
Vha ḓadze fomo ya khumbelo ya u vha mugudisi wa vhareili ( RI ) .
Maitele a ndeme : U wane uri ndi nga mini mishumo mihulwane yo tea u itwa .
Ri a takala uri DeBeers yo tenda u thusa nga nnḓa ha mbadelo siani ḽa vhulanguli , zwikili zwa thekiniki na nḓisedzo ya thundu tshifhingani tsha miṅwaha miraru ; bveledza mbekanyamushumo dza u leludza vhubindudzi kha sekhithara dzine dza tikedza mbekanyamushumo dzashu dza tshomedzo , hu tshi katelwa zwibveledzwa zwi shumiswaho kha vhudavhidzani , vhuendi na fulufulu .
U vha na rekhodo ya kushumele kwa netiweke nga u vha na vhulavhelesi ha tshifhinga tshoṱhe .
Kha ḽa Amerika , zwa zwino ro tshea tsheo ya uri muvhuso u tea u lwa na vhufheṱashango , fhedzi hu si kha mufhiso wa ḽifhasi na ndondolo ya mutakalo .
Khumbelo ya ndambedzo ya u fhaṱa thandela ya khephithaḽa i fanela u ḓitika nga mvelelo dzo fhelelaho dza khonadzeo ya ngudo ya ikonomi ya matshilisano kha mutevheṱhandu wa u ela .
2 . Muṱangano wa Vhuṱanu wa Dziminisṱa dza Ḽifhasi nga ha u Fheliswa ha u Tholwa ha Vhana
Vhuṱumani vhukati ha mihasho , hune mihasho mivhili kana minzhi ya shela mulenzhe kha nyisedzo ya ndivhotiwa i fanaho kana i re na vhushaka , mvelelo kana thandela , i fanela u ṱaluswa .
Vhubindudzi nga koporasi dzashu dza nnyi na nnyi , u fana na thandela dzashu khulwane dza themamveledziso dza muvhuso , dzi kunga vhubibdudzi ha sekithara dza phuraivethe na vhutumbuli , nahone dzi ḓo khwaṱhisa vhubidudzi hoṱhe kha shango .
4.2 . Khwiniso dzo dzinginywaho dzi vha tshipiḓa tsha maga maṅwe ane shango ḽa khou a dzhia u vusuludza sekhithara ya muḓagasi u itela u swikelela ṋetshedzo ya muḓagasi yo dzikaho na yo tsireledzeaho .
Bono heḽi ḽo dzhia kuhumbulele kwa tshitshavha , hu si kha shango ḽashu fhedzi fhedza na kha dzhango ḽoṱhe ḽa Afrika na kha ḽifhasi .
Khakhululo ya masheleni a muvhuso wapo ndi tshiteṅwa tsha ndeme tsha u phaḓaladza maanḓa a muvhuso , zwine zwa shela mulenzhe kha u fhaṱa maanḓalanga apo o khwaṱhaho na a sa nyeṱhi ine ya nga khwinisa ikonomi na mveledziso ya matshilisano .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R180 366 nga muṱa nga ṅwaha kha mishonga ya vhomakone
U vha na vhuḓifhinduleli kha u shumiswa ha maṱhakheni na u ṱuṱuwedza vhashumi vha mveledziso .
Ha fhela miṅwedzi i re na tshivhalo . Ḽiṅwe ḓuvha , lusunzi lwa vhona ḽiivha ḽo dzula murini .
U ya nga themamveledziso , masheleni a engedza a ḓo ṱoḓea u wana tshifhinga tshoṱhe dathabeisi nnzhi na dzhenala dza eḽekiṱhironiki , sa tsumbo .
Pfanelo ya u wana zwiko kha maḓaka a muvhuso na mushumo wa u zwi langa zwo vhewa kha muvhuso wa lushaka nga tshipiḓa itshi .
Mbekanyamushumo ya Mafhungo a zwa Sialala kha Muhasho i na vhuḓifhinduleli ha mveledziso , thikhedzo na u ṱuṱuwedza vhutsila na mvelele , na u konisa u topola , u ṱuṱuwedza , na u vhulunga na u tsireledza zwiko zwa vhufa .
Kha khethekanyo idzi zwi tea u dzhielwa nṱha uri nḓila kha databeisi iyi a dzi na tsumbavhuyo , zwenezwo nomboro dzi re afho nṱha dzi nga tou hafulwa maelana na nḓila dza vhuyo vhuvhili .
Miṱangano yo fariwa na komiti dzoṱhe dza wadi , nḓowetshumo na madzangano a vhashumi na tshitshavha nga u angaredza vho rambiwa uri vha ite makumedzwa kha masipala .
Minista vha nga bvisa ḽaisentsi ya u rema , u tshinyadza kana u tupula muri u tshilaho ufhio na ufhio wapo kana u bvisa kana u ṱanganedza muri wo raliho u bva kha ḓaka ḽa mupo .
Maraga nga vhone vhaṋe dzi nga si , nahone dzo kuvhangana dzoṱhe , imele muya wa u vha lushaka une ra u hulisa ṋamusi .
Mitengo ya thengophikhisano i tea u ṋetshedzwa i kha fuḽobo yo valiwaho zwavhuḓivhuḓi yo ṅwalwaho u ya nga nomboro ya thengophikhisano na thoololo sa zwo sumbedzwaho afho nṱha .
Vhathu vhashu vha tea u livhuha uri vhumatshelo havho hu ḓo vha khwine ngauri zwikolo zwi khou shumela u swikela nyaluwo na mveledziso zwavho .
Kha nyimele dzo raliho , ndingo dzi fanela u itwa , kanzhi nga kha thusedzo ya Mukhuthadzi wa Muṱa kana dokotela wa muhumbulo , hu si na uri ṅwana o aluwa muhumbulo zwi ngafhani uri a nga vha na kuhumbulele kune khothe ya nga u ṱanganedza .
Hu tea u itwa nga vhulondo musi hu tshi shumiswa mafhungo a vundu na a lushaka , saizwi phambano dza zwifhinga kha u rekhoda pfukiselo vhukati ha khungulu dzi tshi nga bveledza uri hu vhe na mbuedzanyo ya mafhungo a mbuelo na zwibviswa .
Mvelele dzo vhalaho , dzoṱhe dza kale na dza zwino , dzo shela mulenzhe kha vhufa honoho , nahone dzoṱhe dzi na pfanelo ya u tsireledzwa .
Mbadelo dzi ya nga vhuvha ha thundu kana zwibveledzwa zwine zwa khou ṱun ḓwa .
Ndivho ya mbekanyamushumoṱukhu : I ṋetshedza zwifhaṱo zwi no vhonala zwi tikedzaho dzhele dzo tsireledzeaho , nyimele i ṱanganedzeaho nga muthu , na nḓisedzo ya mbekanyamuahsumo dza zwa ndulamiso na mveledziso , ndondolo na ndaulo nga u angaredza .
Vhubindudzi maragani wa masheleni vhu phaḓaladzwa u mona na Bannga dza Afrika Tshipembe ṱhanu dza nṱha u itela uri khasitama i vhe na u nanga huhulwane .
Ndi khou ṱoḓa u dovha nda livhuwa miraḓo ya Komiti Khulwane kha tshipiḓa tshine vha tamba tshone kha u thusa u sumba nḓila kha Muhashi nga kha mushumo washu wa vhulavhelesi .
Fhedzi lu tea u elelwa nḓila ya u vhuya zwiḽiwani .
- vhathu vha zwa thekiniki vha re na vhuḓifhinduleli
Mukololo u shushedza nga u ḓo ṱarafa vha Montagues na vha Capulets .
1.2 . Maafrika Tshipembe vha ṱuṱuwedzwa u shumisa Ṅwedzi wa Vhufa u pembelela mvelele yashu yo pfumaho na vhufa , na dzhenela kha mishumo ya u fhaṱa lushaka na vhuthihi ha matshilisano .
Vhafumakadzi vhane vha vha na miṅwaha ya 60 na u fhira , na vhanna vhane vha vha na miṅwaha ya 65 na u fhira .
Ndi nnyi mutambi wa bola ya milenzhe ane na mu funesa ?
Nḓivho yavhuḓi ya maitele a vhupulani ha masipala na theo ya mulayo .
Kha miṅwedzi ya 36 i ḓaho , thandela iyi i ḓo ita uri zwiimiswa zwo salaho zwa muvhuso , zwitshavha na miṱa na zwone zwi kone u vha na vhuṱumani .
Afrika Tshipembe , nga kha Sisiṱeme ya Vhulavhelesi ha Khakho ya Mbebo , ndi muraḓo wa Sisiṱeme ya Ḽifhasi ya Vhulavhelesi ha u Fheliswa ha Khakho ya Mbebo .
Khetho dza khonṱhiraka dza nḓisedzo dza dziṅwe tshumelo na sekhithara ya phuraivethe dzi khou sedziwa .
Khaṱhululo dza nga ngomu dzi hanedzanaho na tsheo
Vhaimeleli vha vhurangaphanḓa u bva kha sekithara ya migodi na mivhuso ya tshivhalo ya Afrika vho kovhana nḓivho dzavho nga ha uri sekithara i nga tshimbidza hani vhubindudzi na u shumisa zwikhala zwi re hone Afrika .
U tshimbila nga tshamurahu nga zwirethe ; u tshimbila nga tshamurahu nga zwikhunwe
Malugana na izwi hu ḓo sedzwa kha u ṱuṱuwedza u pulana ha khwine na u ta mugaganyagwama u mona na masia oṱhe a muvhuso , nga u wana tshumisano vhukati ha Vhufaragwama ha Vundu , Khomishini ya U pulana ya Gauteng na vha vhashumisa ngavho kha maṅwe masia a muvhuso , nga maanḓa mimasipala .
U ṋekedza mihumbulo kha u ṅwala na vhagudi kha tshiṱori tsha kiḽasi tsho rekhodiwaho nga mugudisi kha tshati u bveledza maṅwalo maswa a u vhala na u vhea kha khuḓa ya u vhala kiḽasini . nyito ya u linga ya fomaḽa 1 : u ṅwala
Ndangulo ya mbuelo , tshumiso ya masheleni , ndaka na zwi si ndaka khathihi na kufarelwe kwa masheleni , na kutshimbidzelwe kwa mugaganyagwama na u pulanela masheleni ;
Tshikwama tsho ṱanganedza kuitele kwa kale u bindudza kha mikovhe .
Muphuresidennde vha ḓo shumisa hafhu madalo aya u dovha vha fhindula khaedu dzine vhadzulapo vha khou ṱangana nadzo fhasi ha Masipala Wapo wa Thembisile Hani .
Riṋe a ri takaleli kuambele ukwo kwo vhifhaho , nga u zwi fhindula .
Mbuelo dzo khethekanyiwa u bva kha datumu ya u dzhoina
Zwibogisi zwa poswo ezwi zwo vhewa kha minangoni mihulwane na fhethu ha u dzhena vhashumi , khathihi na kha Tshumelo dza Vhashumelwa kha fuloro ya vhuvhili , na kha Vhulanguli : Ndangulo ya Vhuṋe kha fuloro ya vhufumi .
U Sedzuluswa ha Mugaganyagwama zwi na mafhungo a ngaho a ikonomi khulwane na muhangarambo wa zwa masheleni hune na muhangarambo wa zwibviswa kha themu ya vhukati ha ṅwaha wa vha wo bveledzwa .
A hu na vhuṱanzi havhuḓi ha u tikedza uri tshiṱaṱamennde tsho ṋetshedzwa nga muṅwe na muṅwe wa vhafhinduli .
I ḓo dovha ya rumelwa kha muofisiri wa vhuṱoli wa ofisini ya dzingu ine ya ḓo ṱola sambulu .
Nḓisedzo ya tshumelo ya khwwine i vhonalaho na ya tshitshavha zwi imela mutheo wa u sikwa ha maimo a matshilele a khwine nahone a ṱanganedzeaho na zwikhala zwa mveledziso ya ikonomi zwo khwiniseaho .
Khethekanyo ndi muvhala mudala , wa ṱaḓa na mutswuku .
Ṅwalani nomboro ya mbudziso na u ṋea maanea aṋu ṱhoho ya mafhungo yo teaho .
U engedza u swikelela kha pfunzo ya nṱha u ya nga he ra ḓivhadza ngaho ṅwaha wo fhiraho R200 miḽioni yo shumisiwa kha u thusa matshudeni vha 25 000 u vha badelela milandu kha zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha .
Kha zwiimiswa zwa mbamba , vharengi a vha dinesi , vharengi vha vhaaluwa vha anzela u imba , u thoma u funza kana u sumbedza nḓivho yavho ya nyambo dza English na Afrikaans .
Ni u ṅwale kha tshipiḓa tshi re nṱha ha tshifanyiso ni kone
Vhathu vhoṱhe vha a lingana phanda ha mulayo nahone vha nga si ṱaluliwe
GEMS yo kona vhukuma u swikelela zwipikwa zwayo na u ṋetshedza ndindakhombo ya ndondolo ya mutakalo kha vhathu vhe kale vha vha vhe si nayo , zwa swikisa ndindakhombo ya ndondolo ya mutakalo i linganaho kha vhoṱhe .
U langa dayari ya mulanguli muhulwane .
Nḓowetshumo ya odio na u vhona ya Gautengi i na mishumo ya u bveledza ha vhukoni i ne ya katela u bveledza fiḽimu , TV na dokhumenthari , zwivhambadzwa , zwifanyiso zwi sa sudzuluwi , na nyanḓadzamafhungo ṱhanganelo .
Ri khou humbela pfarelo kha u khakhisa vhathu fhedzi siaṱari ḽine vha khou ḽi ṱoḓa a ḽi vhonali .
Tshivhalo tsha pfanelo dza matshilisano a zwa ikonomi dzo tsireledzwa kha Mulayotibe wa Pfanelo , u fana na pfanelo ya u dzula kha vhupo hu re na mutakalo , u swikelela nnḓu , u swkelela tshumelo dza ndondolo ya mutakalo na maḓi na zwiḽiwa zwo linganelaho .
Nga u angaredza , kushumiselwe kwa maḓi ku tea u fhungudzwa u ya kha ḽithara dza 50 miḽioni nga ḓuvha , u bva kha tshikalo tsha zwino tsha ḽithara dza 280 miḽioni nga ḓuvha .
Nyedziselo yo teaho na data ya masheleni zwi ṱunḓwa na zwenezwo nga ngomu kha muvhigo .
Shelani mafhi kha boṱoro u swika ho no vha na muvhala mutshena ni kone u shela zwigiri ya icing .
U shayea ha vhuḓifhinduleli ho ṱumanywaho u itela u langa ndango ya ngomu na vhutevhedzeli ndi khombo i konadzeaho .
Phakhedzhi ya mutakalo wa orala ya mutheo ine ya ḓo vha hone kha zwiimiswa zwa ndondolo ya mutakalo wa phuraimari , i katela zwi tevhelaho :
Naho hu khou thomiwa kha murango wa fhasi , Afrika , ṋamusi , ḽi na khonadzeo ya u nga wana thekhinoḽodzhi dzi konḓesaho na u vhulunga kha sekithara iyi hu khou aluwa nga luvhilo .
Mbudziso ya ndeme ndi ya uri ndi lini nahone arali mahumbulelwa ayo a na ngoho khao , nahone nga maanḓa , arali zwi tshi ita kha Afrika Tshipembe ḽa ṋamusi .
Tshivhalo tsha nṱha tsha u sa shuma khathihi na vhuimo ha vhushai kha mvelelo dza tshiṱiriki kha maimo a vha no hola tshelede ya fhasi zwi vhangaho vhuimo ha fhasi ha vhubindudzi , mveledziso na nḓisedzo ya tshumelo na u sa shumiswa zwavhuḓi ha zwikhala zwa mveledziso .
Khuvhanganyo ya mbuelo i ḓo engedzedzwa zwihulwane u khwaṱhisedza khuvhanganyo yo khwiniswaho .
A zwi ṋei Muredzhisiṱari maanḓa a sa gumi .
Ni kone Kha ri ṅwale u ṅwala mafhungo a re one ( o teaho ) tshikhali tshi re afho fhasi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhaswa vhashu uri vha dzhiele buḓo ḽa SAPS nṱha , ḽine ḽa ṋea zwikhala zwo fhambanaho .
eKha ri ṅwale Wanani ni tangedzele zwifanyiso zwi no thoma nga mubvumo .
Naho hu na uri a wongo ṱumana thwii na nga u ṱavhanya kha mushumo muhulwane , zwenezwo sia ḽa tshiṱirathedzhi tsha Muhasho , mutakalo wa themamveledziso ya ICT ya mutheo ndi ya ndeme kha vhukoni vhuyaho phanḓa ha masia a mashumele kha u ita mushumo wao .
Ndi zwifhio zwiimiswa zwa sialala zwine zwa tikedza tshigwada tshavho ?
U vusuluswa ha poswo dzine dza vha hone zwazwino na tshomedzo dza nḓisedzo ya maṅwalo .
Zwiṅwevho ndi zwauri , Mulayo wa Ndindakhombo ya Vhushaya mushumo wa ṅwaha wa 2001 u ḓo khwaṱhisedzwa hu u itela u khwinisa mbuelo kha vhavhuelwa na uri zwi katela vhashumeli vha tshitshavha kha u shumiswa ha Mulayo .
U bva afho , ṱhoḓea dza mulayo na ndededzo dza themendelo zwo shumiswa u itela u ita vhuphimathengo dza mvelelo na mawanwa a fasiṱere , zwa igonomiki na phosho na mugagaya wa tshedza .
Vhaeni vha vhaḓivhalea
U sedzwa hune ha itwa nga ṅwaha ha u vhona uri zwithu zwi khou shuma kha masia o fhambanaho u wanulusa arali ho swikelwa ṱhoḓea dza khasiṱama .
Izwi zwo swikisa kha u thomiwa ha Foramu ya u lwa na Vhuyaḓa ya Lushaka na u phuromota u thomiwa ha tshiṱirathedzhi tsha sekithara ya nnyi na nnyi yo angalalaho .
Ndivho ya zwa masheleni na mugaganyagwama maelana a zwiko zwo teaho nga fhasi ha ndangulo .
Ṱhoḓea ya mafhungo malugana na khwaḽithi ya mafhungo o teaho u linga kushumele ndi :
Zwi na ndeme uri hu wanale u pfesesa malugana na vhudzivha ha tshanduko , ine ya nga konadzea kha zwishanduki zwenezwi , u itela uri hu dizainiwe netiweke i no ḓo ṱanganedza tshanduko dzo raloho .
Khamusi ri tea u zwi humbula uri ḽiṅwe ḽa maḓuvha vhashumisani vhashu vha re na mutakalo wavhuḓi vha nga ḓiwana vha tshi tea u ri imela , nga nnḓa ha musi ri tshi nga ḓitsireledza kha u nga kavhiwa .
Nyendedzi ntswa dzine dza tevhedza maitele a dzitshaka a khwinesa dza malaṱwa a ndondolamutakalo na zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa dzi fanela u bveledzwa .
Kha muhumbulo wa muwanapfufho ya Nobel Laureate Vho-Paul Krugman , vha bula uri vhubveledzi a si tshithu tshiṅwe na tshiṅwe , fhedzi nga murahu ha tshifhinga tshilapfu zwi ḓi ṱoḓou vha tshithu tshiṅwe na tshiṅwe .
Masipala u dzhia tsheo ya u fhaṱa tshiṱitshi tsha bisi tsini na fhethu ha u dzhena ḓoroboni kha sia ḽa tshipembe .
Vha dzhiele nzhele : Ṱhanganyelo ya nomboro ya vhashumi a i kateli vhashumi vha Depo ya zwa Mishonga .
Ḽevele ya fhasi nyana ine ya vha na ṱhumano na lwanzhe yo shuma .
Kha heḽi fhungo , Khabinethe yo hwedza maanḓa Minisiṱa wa Mabindu a Muvhuso Vho Pravin Gordhan uri vha ambedzane na Muofisiri Mulanguli Muhulwane Vho Andre de Ruyter uri vha thome mushumo wavho phanḓa ha datumu yo tiwaho .
Mulayotibe u ṱoḓa u sedzana na mafhungo a elanaho na tshanduko kha u ṋetshedza ḽaiburari dza tshitshavha na vhadzulapo nga maanḓa kha zwitshavha zwe kale zwa vha zwo thudzelwa kule .
Muoditha Dzhenerala u ḓo vhewa tshidzuloni tshifhinga tsho tiwaho , tshi sa dovhololwi , tsha miṅwaha i re vhukati ha miṱanu na fumi .
Hezwi kanzhi zwo vhangwa nga u kundelwa ha vhupondaulwa vhunzhi u khwinisa tshiimo tshaho tsha kushumele tsha tshifhinga tsho fhiraho na u shayea ha maga a ndulamiso a shumaho a u shumana na u kundelwa ho ṱaluswaho kha u ingamelwa ha tshifhinga tsho fhiraho .
Mbumbo ya khothe dza Afrika Tshipembe yo itwa nga Khothe ya Ndayotewa , Khothe Khulwane ya Aphiḽi , Khothe Khulwane , Khothe dza Madzhisiṱiraṱa na dziṅwe khothe dzo thomiwaho nga Mulayo wa Phalamennde .
Arali lushaka lwa tshimela lu siho kha thebulu , vha ḓise khumbelo uri tshi ḓivhadzwe khathihi na ḽiṅwalo ḽa u ombedzela kha Muṅwalisi wa Pfanelo dza Vhaṱavhi vha Zwimela .
3.4 . Madalo a Muvhuso o vha hone nga kha u sainiwa ha thendelano dza vhubindudzi na mbambadzo vhukati ha aya mashango mavhili , zwe zwa ṋetshedza tshikhala avha vharangaphanḓa vhavhili tsha u ambedzana nga ha mafhungo a aya mashango khathihi na pfarisano ya tsinisa sa vha si miraḓo ya tshoṱhe ya Khoro ya Vhutsireledzi ya Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) lwa themo ya miṅwaha mivhili u bva nga 2019 u swika nga 2020 .
Nga u kuvhanganya zwiko zwoṱhe , zhendedzi iḽi ḽi ḓo kona u shuma zwavhuḓi na u kona u swikelea kha zwiṱiriki zwoṱhe na ḓorobo khulwane .
Luṅwalo lwa thendelo lu ḓo luga nga maḓuvha maṋa uya khaa rathi .
6.8.1.3 U itela uri hu vhe na u bvelaphanḓa , vharangaphanḓa vha Sialala vho ṋewaho maanḓa a u sengisa milandu ya siviḽi na ya vhugevhenga a ngo dzhielwa maanḓa u ya nga ha Mulayo wa Ndangulo ya Vharema , 1927 , kana muṅwe mulayo , vha tea u tendelwa u isa phanḓa na u sengisa u swika vha tshi vhewa u ya nga ha nyimelel ntswa , Vharangaphanḓa vha Sialala avha vha tea u dzhenelela vhugudisi na u aniswa kana u khwaṱhiswa u vha ofisini u itela uri vha kone u bvela phanḓa na u vha ofisini .
Mvelaphanḓa ya u ongolowa ya Muvhuso wa Vunḓu kha u pfukiselwa ha ndaka .
Data ya tshifhinga tshilapfu ya magabelo ye ya rekhodiwa tshiṱitshini i tea u ananywa na zwe zwa rekhodiwa saithini .
Ḽiṅwalo ḽa therisano nga Mbekanyamaitele ya Ḽaiburari dza Zwikolo ḽi vha tshiga tsha u thoma tsha ndeme kha kuhumbulele kwa muvhuso kha uri u khou ṱanganedza uri u phaḓaladzwa dzi ICT zwi vhonala zwi tshi ita uri phambano vhukati ha mushumo wa vhaḽaiburari na vhagudisi i sa vhonale .
Vha ye kha Davhi ḽa Vhulanguli ha Khovhe ḽa Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe
Nzimulo yo ḓiswa nga u bommbiwa ha maḓi a lwanzhe nga tshifhinga tsha u gonya ha pulamu .
Kha ri ṅwale Thusani musidzana a wane tshisambureni tshawe .
Zwazwino , u shaea ha zwo ḓoweleaho tshilinganyo tsha ndambedzo u itela pfunzo i katelaho , khathihi na tshanduko ya maneto zwi nga ita uri mavundu a vhe na tshiangatela nga ha u thoma u shumisa iyi mbekanyamaitele ntswa .
Faela dza vhaṋe vha miḓi
Kushumele kha Physical Science na Ḓivhambalo kwo vha ku fanaho kha miṅwaha yo fhiraho , honeha , kushumele kha gundo ya zwa Ikonomi na dziṅwe [ thero dza zwa mabindu dzi khou ṱoḓa u dzhielwa nzhele .
Nyingaḓorobo dzashu ndi fhethu hune ha khou shumelwa zwavhuḓi u ya nga ha themamveledziso ya bada nga zwilinganywa ngazwo zwa ḽifhasi .
1.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Tshumelo dza Vhululamisi wa 202 Phalamenndeni .
Nga tshifhinga tsha ndaulo ya 2014 - 2019 tshivhalo tsha mvelelo tsho aluwa u ya kha 14 , ho ḓadziswa nga dziṅwe mvelelo mbili hafhu - tsireledzo ya zwa matshilisano na u fhaṱa lushaka .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho rwelwaṱari lwa tshiofisi InvestSA One Stop Shop ngei Kapa Vhukovhela vha khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli ha muvhuso kha u khwinisa kilima ya vhubindudzi Afrika Tshipembe , hune ha vha fhethu hu kungaho kha vhabindudzi .
Khebulu dza Ṅanda ya Eriaḽa dzi ḓo itwa u ya nga tshilinganyo na themendelo dza mumagi .
U tshimbidza mitambo na mbekanyamushumo dza zwa vhuḓimvumvusi .
Kha vha ite khumbelo kha fomo dza khumbelo dzo teaho .
Ḓorobokhulwane dzi na vhukoni ha u ḓibveledzela mbuelo ya dzone dziṋe musi hu tshi vhambedzwa na mimasipala yapo miṱuku hune ndeme ya ikonomi ya vha i fhasi .
U shumisa maipfi are one ho teaho , sa kha thambo .
Puḽane dza dzhango na dza dzingu khathihi na mbekanyamushumo zwi tea u ṱumanywa dza dovha dza elana na mishumo i re kha vhuimo ha lushaka .
Hu tshi tevhedzwa zwiṱandadi zwa Dzangano ḽa Vhashumi ḽa Dzitshaka , maga avhuḓi o khetheaho a livhaho kha ndinganelo i bveledzaho ya tshikhala tsha na dzilafho ḽa vhathu vha re na vhuholefhali mushumoni , a zwi dzhiwi sa u khethulula vhaṅwe vhashumi .
Khumbelo ya u ṅwalisa luswayo halutshedzo
Vhana vha songo kombetshedzwa u ṱoḓa mishumo .
Muṱangano wa nnyi na nnyi muhulwane wa tshitshavha na zwigwada zwiṱuku u kateleho Komiti ya Wadi hune meṱirikisi ya pulane ya nyito na manweledzo a thandela ( zwine zwa nga ṅwalwa kha fiḽipitshati na u ṱanwa ) zwa rerwa nga hazwo .
Mbekanyamaitele ya u dzhenelela ha tshitshavha zwazwino i khou ṱanganedzwa lwa mulayo nga kha tshanduko dza mbekanyamaitele dzine dza vha dza sisiṱeme , mbekanyamaitele dzi yaho phanḓa na vhurangeli vhuṱuku vhukene .
Ndivho- kha vha vhe na ndivho i re khagala ine vha khou tama u i swikela
Zwiṋoni zwivhili : Gerani zwiṋoni , zwi peteni ni zwi nambatedze nga guḽuu u itela uri zwi ite zwipopai zwa minwe .
Zwinzhi zwine zwa vhonala sa phambano ya vhathu zwo bvelela nga nṱhani ha vhushaka ha maanḓa na nga mafhungo a u avhelwa ha tshomedzo .
Hu na thendelano vhukati ha muhasho ya uri khaedu dzi bveledzeaho dzi katela zwitevhelaho :
Tsha u fhedzisela , ndingedzo ya muthelo na u pfuka muthelo na zwone zwi kwama mutheo wa muthelo na reshio ya u papamala ha muthelo zwa sisiṱeme ya muthelo .
U vhiga zwibviswa na nḓisedzo ya tshumelo .
Nyimele dza zwino dza zwa ikonomi kanzhi dzo amba zwa uri mimasipala i tea u ṋekedza tshumelo dza ndeme dzi ngaho sa dzinnḓu nga ndambedzo yo fhimiwaho .
Ndi mushumo wa khothe u vhona uri u tsa ha tshileme tsha ndaka zwi swikisaho kha ndaela ya u dzhiiwa ha ndaka a zwi khou ḓa zwi so ngo ḓivhadzwa .
Zwa ndemesa ndi u engedza ṋetshedzo ya muḓagasi .
Tshiṅwe tshifhinga - vhukati kana magumoni a thandela
1 . Komiti ya wadi i rumela masipala mutevhe wa thandela dza wadini khathihi na mishumoitwa zwine zwa tea u tikedzwa nga zwiko zwi no bva nnḓa uri zwi ṱanganedzwe musi pulane ya wadi yo no khunyelela .
4.96 Nga nnḓa ha ndingedzo dza u shumisa mulayo u shumana na milandu ya vhuloi , a huna-vho dziṅwe mvelaphanḓa nnzhi .
Ni shumise maṱaluli a u ṱalutshedza u itela uri mafhungo aṋu a takadze .
Puḽanti i re hone ya maanḓa a masana
U kona u topola kha zwifanyiso phanḓa na murahu na u kona u vhona phambano khazwo .
Zwipikwa zwa Mveledziso dza Tshoṱhe na zwone zwi ombedzela u khwinisiwa ha pfushi .
GCIS i na pfanelo ya u shandukisa , u khwiṋisa , u ṱanganyisa kana u bvisa u bva kha zwipiḓa kana maga na milayo yoṱhe ya kushumiselwe misi na misi .
Ṱhoḓea ya tshikolodo miḓini itshe yo tsela fhasi nga nṱhani ha zwikolodo zwinzhisa khathihi na mbalo ire nṱha ya vharengi vhane zwikolodo zwavho a zwo ngo dzudzanyea .
Kha nyimele ine ha vha tshumelo dzo livhaho dzi kaleaho , zwi re muḓagasi na maḓi , tshumiso ya tshumelo idzo i ḓo kaliwa zwavhuḓi nga masipala , mbalo dza mithara dza vhalwa , hune nyimele dza zwi tendela , ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Hezwi zwo ṱaḓa u dzhenelela zwa vhukuma kha u sa elana ho vhonalaho vhukati ha vhugudisi na u pfesesa .
URI hu DZHIELWE NṰHA uri ṱhoḓea ya maṅwe mavu malugana na u fheliswa ha mikhukhu ndi tshipiḓa tsha Mutheo wa Mveledziso ya Fhethu ha Makana u no khou itiwa nga Setplan Consultants .
Mbilo dza mitengo yo engedzwaho dzi ḓo rumelwa dzi na tsumbathengo ya thundu malugana na mbilo ine ya khou itwa , kana nga u ṱavhanya nga murahu .
Zwo ralo , ṱhalutshedzo iyo i tea u sa kanganyisa tshiga tshi re hone na u sasaladza hu re khagala zwi kwamaho mbudziso dza ndeme dza u ṱalusa khathihi na mbofholowo ya u nanga .
3.2 Hu ḓo kuvhanganywa masheleni ane a ḓo shumiswa kha zwa u langwa ha mathukhwi a re na muhasaladzo .
Hu na zwithu zwo vhalaho zwine zwa tea u bvelela kha muṱangano wa u thoma wa komiti ya wadi :
Tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi zwi tshi ya nga kuvhekanyele kwa u vhala kwo livhiswaho kha tshigwada itsho .
1.3 . U bva kha sia ḽa tshinyalelo , ndeme ya zwivhambadzwaseli ho bviswa ndeme ya zwiṱundwa yo sumbedza u vutsheledza ho khwaṱhaho , fhedziha , hezwi zwo fhenywa nga u fhungudzea ha tshinyalelo ya nga ngomu miṱani na u renga zwihulwane nga dziakhaunthu .
Naho zwo ralo , hezwi zwi tea u sedzwa fhedzi sa tshishumiswa tshithihi tsha u bveledza ndangulopfareledzwa ya ḓaka .
Faela dza mivhigo ya khombo kha u sa shumiswa zwavhuḓi ha goloi dza muvhuso na vhufhura
VHA RE HONE : VHO DZHENELAHO MUṰANGANO :
Izwi zwo swikisa kha u dovhololwa ha mushumo munzhi na mushumo wa u lugisa u ṱoḓeaho hoṱhe zwi vhangaho u engedzea ha mbadelo na u lengiswa kha u iswa .
Miṅwe miṱa i na vhomakhulutshisadzi na vhomakhulutshinna , vhomalume , makhotsimunene , vhomakhadzi na vhazwala .
Zwa ndeme u vha khagala zwi elana na u vhona uri hu na tswikelelo ya mafhungo na u ṋetshedza mivhigo i re khagala , yo leluwaho nga ha zwo swikelelwaho kha u swikelela ndivho .
Kha sekhithara ya phuraivethe zwi amba u swikelela khaedu ya muṱaṱisano wa ḽifhasi nga u bveledza zwibveledzwa zwa zwivhambadzwaseli zwine zwa ḓo shuma zwavhuḓi kha mimakete ya ḽifhasi i ṱaṱisanaho .
Mbekanyamushumo idzi dzi sumbedzisa mafhungo a ndeme a bvaho kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , sa u fhungudza vhushai na vhushayamishumo .
Hu na ṱhoḓea ya u fhaṱa sisiṱeme dza tshiimiswa .
U badela tshumelo dza masipala
Khwiniso kha ndinganyiso ya mbambadzo : Nḓowetshumo ya zwibveledzwa zwa maḓaka i kha vhuimo na dziṅwe nḓowetshumo dza zwivhambadzwaseli dza nṱha kha ḽino shango .
U dovha hafhu wa ṋetshedza u kombetshedzea u vhiga maṅwe mafhungo mapholisani na u itela u shumiswa ha maanḓa a u dzhena , u setsha , u dzhia na u fara kha dziṅwe nyimele .
Zwo ralo , Bugu Tswuku i tea u dzhiiwa sa thikhedzo kha vho , ngauri nyimele dzapo na tshenzhemo zwi nga ṱalusa uri ndi matshimbidzelwe afhio ane a tea u tevhedzwa kha mulandu wo imaho hani .
Hu tshi engedzwa kha zwa tshikafhadzo ya mupo , muvhuso u ḓo vhona uri hu na maḓi a na mutakalo , milamboni na zwisimani .
Bidi ( mihumbulo yo ṋetshedzwaho , ṱhoḓea , u avhela na dzikomiti .
Mudzulatshidulo wa IMC ndi Muthusa Phuresidennde Vho Ramaphosa , ha dovha ha vha na Minisiṱa vha Vhuendelamashango , Muhasho wa Muno , Nḓowetshumo na Mbambadzo , Mveledziso ya Matshilisano na Mveledziso ya Mabindu Maṱuku .
Ndivho ya ndingo dzanga ndi u ṱalusa mawanwa a vhigeaho sa zwo ṱalutshedzwaho nga fhasi ha ṱhoho ṱhukhu , fhedzi hu si u kuvhanganya vhuṱanzi u itela u khwaṱhisa phuluphedziso kha mafhungo aya .
( 1 ) Arali vhusimamilayo ha vunḓu ho phasisa kana u khwinisa Mulayotewa , Mulangadzulo wa Vhusimamilayo u tea u ṋetshedza ḽiṅwalo ḽa Mulayotewa kana khwiniso ya Mulayotewa kha Khothe ya zwa Mulayotewa u itela uri u ṱanzielwe.-
Nḓivhadzo ya tsheo ya khumbelo ya u swikelela
Zwiwo zwa vharengi vhane vha ṱanza na u dzidzivhala zwifhaṱoni a zwo ngo ḓalesa .
Izwi zwi tendela Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo kha u vhila uri mashumele na matshimbidzelwe zwi tshimbidzwe u itela u vhona uri rekhodo dza akhaivi dzi khou ṱalulwa ngeno dzi tshi kha ḓi shuma na uri dzi khou vhulungwa zwavhuḓi .
Mutambo une na u funesa ndi ufhio ?
Ndi ḓo humbela uri miraḓo ya tshigwada vha ḓe na mishumo miṅwe ya hezwi zwishumiswa .
Vhalani mirero ni ambe nga zwine ya amba .
M : Buthano ḽa Hague nga ha Zwipiḓa zwa Siviḽi zwa Vhuthubi ha Ṅwana ha Dzitshaka vhu elana hani na tsheo dza vhuunḓi dzo itwaho kha khothe dza siviḽi dza Afrika Tshipembe ?
13.1 A hu na poso ine ya ḓo itelwa khungedzelo u swikela hu tshi fhela maitele a u vhambedza na u vhea vhashumi zwikhalani zwavho .
Fhedziha vhone vha pfa uri wo no vha muṅwe muhwalo u enda wo fara bege u bva hayani .
Nyaluwo ya ikonomi i angaredzaho ine ya vha na tshanduko khulwane ya ikonomi ya zwamatshilisano i tshimbilelana na u fhaṱa vhukoni ha vhathu vhashu nga maanḓa vhaswa vha re kha vhuimo ho fhambanaho .
Vhashumi vho tendelwaho , vha re na vhuḓifhinduleli ha u londota data iṅwe na iṅwe ya nga ngomu yo ḓiswaho , vha tea u londota tshidzumbe tsha data iyo .
Maga aya ndi a ndeme kha u alusa ikonomi ya Afurika Tshipembe uya kha phimo ine ya ri konisa u sika mishumo minzhi , u fhungudza vhushai na u sa vha hone ha ndinganyo .
7.4. Yunithi ya Tshumelo dza Luambo i na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri mbekanyamaitele iyi i khou shuma na u eletshedza vhoṱhe vha kwameaho nga zwi re ngomu .
Kha vha sumbedze uri tshithu tshine vha khou tshi ṱanḓavhudza , tshi fhambana hani na zwithu zwi re kha dziṅwe dzikiḽasi .
Kha vha ri ndi dovhe hafhu ndi dzhie hetshi tshikhala ndi livhuwe avho vhashumi vhe vha swikisa mishumo yavho uri i kone u anḓadzwa hu tshe na tshifhinga .
Kha miṅwaha ya rathi yo fhiraho , GEMS yo ḓisumbedzisa sa phangami kha nḓowetshumo ya zwikimu zwa dzilafho nahone u vhona uri ndi ngani a zwi konḓi :
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo tshi kuvhanganya mugaganyagwama watsho kha mutheo wa ziro na zwitatamennde zwa masheleni kha u rekhodwa ha masheleni .
Vhashelamulenzhe vha tea u ṋea mbuno malugana na u dubekanya hafhu mishumo nga nḓila iyo ye vha ita nga u ṅwala mishumo iyi sa sheduḽu , tshati ya mabaphathi kana nga u tou fha tsumbo .
Zwiḽiwa zwi khou langwa u itela u tsireledza vharengi kha zwibveledzwa zwifhio na zwifhio zwa khombo , zwi vhaisaho kana zwo tshikafhalaho , kana mazwifhi nga ha vhunzani hazwo , khathihi na kha maitele a u maga , zwifhaṱo na zwishumiswa zwi songo kunaho .
Muphuresidennde vho ri khaseledzo dza vhaitanavho vha ḽaborathori dzo vha dzo dzudzanywa u ya nga zwiṱirimu zwa mushumo zwa sumbe : mbuedzedzo ya mavu ; thikhedzo ya mubveledzi ; zwifuwo ; thoro ; vhulimi ; mushumo na mveledziso ya mahayani .
Vha humbelwa u raithisa tshidanga tsho teaho u itela u bula lushaka lwa khumbelo yo vhuedzanywaho .
U wana vhuṱudzeṱudze na thaidzo dzine dza tshimbilelana na zwivhotshwa zwo lindelaho u senga na u ḓala ha dzidzhele kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ; na u ita dzithemendelo nga ha -
U khwaṱhisa zwo sedzwaho ndi u khwaṱhisedza nga nyito ha phanḓa ha zwifhaṱo na mbondo dza mikano u itela u fhungudza u kunga na u vha khomboni ha vhane vha nga sedziwa .
Muvhuso u ḓo dovha wa isa phanḓa na u bveledza mbekanyamaitele dzi ḓisaho nyengedzedzo kha u shela mulenzhe ha vhathu vharema na dziSMME , hu tshi katelwa dzi langwaho nga vhafumakadzi na vhaswa , kha sekithara ya thekhinoḽodzhi ya mafhungo na vhudavhidzani .
Zwi kha ḓi vha zwo vhifha , tshiṅwe tshifhinga a vho ngo ḓivhona mulandu wa u tambudza vhone vhaṋe naa ?
Kanzhi zwi vuswa nga vhulaedzwa ha matshilisano vhuhulwane .
Ro dzhiela nṱha muvhigo nga ha zwi vhidzwaho uri u shaya vhukwamani na maṅwe mavharivhari a sa takadzi .
U ṱola vhaṋetshedzatshumelo dza tsireledzo ya phuraivethe kha u tevhedza hu tshi khou shumiswa tshishumiswa tsho fanelaho .
U itwa ha Tahiṱirathedzhi tsha Khwaṱhiso ya Mbuelo , tshi katelaho zwi tevhelaho :
Zwithu zwi tevhelaho zwi sumbedza Vhupo ha Mveledziso yo Ṱanganelaho :
Tshipiḓa tsha ngudo iyi , tshi ḓo sedzulusa vhuvhusi ha migodini ha zwino , malugana na vhukoni hayo kha u shumela vhathu vhashu .
Arali ha vha na ṱhalano , mufarisi muṅwe na muṅwe u ḓo wana hafu ya mbuelo dzo wanwaho nga tshifhinga tsha mbingano , nnzhi kana ṱhukhu ; zwi tshi bva kha uri fomuḽa dza kushumele kwa mbuelo yo kaliwa hani kha vhafunani .
10 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Nothisi dzi tevhelaho kha Gazete ya Muvhuso zwi tshi elana na Vhuḓiimeleli vhu Pfadzaho ha Mannḓalanga a Maga a Mulayo Dzikhothe , zwo sedzaho kha u engedza tswikelelo ya vhulamukanyi kha vhupo ha mahayani he ha vha ho tsikeledzea na u sa wana tshumelo . Maitele a ya a mveledziso a kha zwiṱiriki zwa madzhisiṱirata ngei Free State na Kapa Devhula , na u bviswa ha zwiṅwe Zwiṱiriki zwa Madzhisiṱirata kha Khethekanyo ya Khothe Khulwane ya Gauteng uri zwi ye fhasi ha Khethekanyo ya Khothe Khulwane ya Devhula Vhukovhela .
Milayo ya ndimo ya ndondolamupo , nga maanḓa u sa lima na luthihi , zwi ḓo funzwa .
U tshimbidza mbekanyamushumo dza HIV na AIDS mushumoni .
( a ) u ṋea thendelo na u saina Milayotibe ;
Mvusuludzo i tevhelaho ya u thomai ndi tshumelo ya u dzhenelela hu tshe na tshifhinga .
Mushumo u tsheṱa mishumo iyo kana mafhungo ayo a no engedza tshivhalo kana vhuhulwane ha mushumo .
Nḓivhadzo ya ndeme kha vhadzia u dzhenelela thendara : Vhadzia u dzhenelela thendara vha tea u dzhiela nzhele vhukuma uri fomo dza thandela iyi ndi tshipiḓa tsha Tshiṱirathedzhi tsho Dzhenelelaho tsha Vhashumi tsha Muvhuso wa Vundu tsha Gauteng , zwo sedzaho kha u swikisa kha zwikhala zwa mishumo kha gumofulu kha vundu .
Kha khoḽomo ya u thoma , ṅwalani vhaanewa vha re kha lungano lwe na vhala ngei nṱha ni ṱalutshedze fhethuvhupo .
Ndivho ndi ya nyanḓano ya khwine vhukati ha Afrika Tshipembe na Botswana u itela u tshimbidza khumbelo dzo ṱanganedziwaho dza u isa vhahumbulelwa / zwivhotshwa u bva Botswana hune tshigwevho tsha lufu ndi khaṱhulo i konadzeaho .
Zwibugwana , phosiṱara , odiotheiphi na vidiotheiphi zwine zwa vha na milaedza yo teaho ya nḓivhadzo nga ha mutakalo zwo bveledzwa uri zwi ḓo kona u phaḓaladzwa dzikiḽiniki .
Mahaya na dziofisi zwo shandukiswa .
U itela u swikela vhutsitsikani ha vhuhulwane saizi ya khethekanyo ṱhukhu ya mavu i nga fhungudzwa .
Mulayotibe u tendela u vusuludzwa ha sekithara ya dziposwo nga u angaredza u itela u ḓo thusa kha mbetshelwa dza tswikelo ya ḽifhasi kha vhutumbuli vhuswa ha tshumelo dza eḽekhiṱhironiki ngeno dzi tshi khou bvela phanḓa na u ṋetshedza tshumelo dza ndeme nahone dzo tsireledzeaho nga maitele a kale .
Kha migaganyagwama heyi yo dzudzanyululwaho tshumelo khulwane ndi dzone dzine ho sedzeswa dzone nga Muhasho na hone ndi zwine Komiti ya Lushaka ya vha i tshi khou ḓivhadza Muhasho uri ndi zwone zwine wa tea u zwi sedzesa nga uri zwi vula zwikhala zwa dzinnḓu .
Kha nyimele dzo kalulaho , Madzhisiṱaraṱa a nga vhona zwo tea u iledza muhwelelwa u dzhena kha nnḓu ine vha dzula nae kana u mu hanela u ya kha dziṅwe dza phera dza nnḓu ine vha dzula khayo .
Zwi tshe zwo ralo , mavundu a si na tshumelo idzo a ḓo tea u rumela vhalwadze kha mavundu ane a dzi ṋekedza .
O vha muthu wa u thoma wa Afrika Tshipembe wa u wina pfufho iyi .
Muhumbeli ane a khou swikisa khaṱhululo ya u haniwa ha khumbelo yawe ya u swikelela u fanela u badela mbadelo dzo randelwaho ( arali dzi hone ) .
Thaidzo ye ra i sumbedzisa na dziṅwe dzo sumbedziswaho dzi sumbedza mitwe ire khagala ya tshifhaṱo ine ya ṱalula vhufhaṱi ha kuvhusele kwa ḽifhasi .
Hu na dziṅwe mbuelo dza mutakalo kha kunwele kwa halwa kwavhuḓi , nga u ralo ndi zwa vhuṱhogwa u vhona zwe zwa bvelela kha phesenthe ya vhafumakadzi vhane vha sumbedza phetheni dza u nwa dzine dza vha khombo .
Mvelele ya u guda , u funza na mafulo a tshumelo zwo katelwa .
Vhuṱanzi kha mvelelo yo raliho fhedziha ndi vhuṱuku , zwiṱuku , ri pfa , ngauri nga vhukonḓi ha u vhu sedzulusa .
Miraḓo i bvaho kha yunithi dza lushaka i ḓo shuma sa thimuthendeleki dza u shumisa kushumele ku tshimbidzwaho nga vhuṱali na u fhindula kha zwiwo zwihulwane .
Thales o ri , sa tsumbo , zwoṱhe zwi thoma maḓini .
Kha u tikedza ṋetshedzo idzi na u itela u khwinisa tshumisano vhukati ha muvhuso na zwitshavha , Muhasho u khou pindulela zwibugwana u ya kha dziṅwe nyambo dza tshiofisi dza shango , sa u shela mulenzhe kha u phaḓaladza hone-hone ha mafhungo manzhi ane a ṱoḓea kha miraḓo ya komiti ya wadi na tshitshavha nga u angaredza .
( a ) Maitele a u vhiga kana u tandulula : ( i ) thandululo zwi tshi ya nga nyito kana u kundelwa u dzhia maga zwi tshi ya nga Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Tswikelelo kha Mafhungo : maanḓalanga a khumbelo ya tsedzuluso hafhu ya nga ngomu u itela ndivho ya mulayo uyu ndi Minisiṱa wa zwa Ndaulo na tshumelo ya
Tshimbidzani thoga yaṋu kha zwikhala zwino lingana nomboro dza zwithoma zwi re kha daisi .
Naho hu tshi ḓo vha hu na bugu nthihi ine ya tea u shumiswa kha vhege , bugu dzo nangelwaho gireidi yeneyo dzi tea u fhambana na dza dziṅwe gireidi musi ho sedzwa vhulapfu na vhuvha zwi re ngomu .
Kha vha ṱangane na Mukhantselara wa Wadi ya havho ane a vha hone sa muthu wa ndeme ane vha nga kwamana nae vhuponi ha havho nga mafhungo a muvhuso .
U livhanya vhupfumbudzi na sekithara dza ndeme dza nyaluwo na nḓowetshumo .
U fhedza maanḓa nḓila dza kushumele hu sa khou ṋewa dziṅwe nḓila dzi elanaho na Ndayotewa , zwo fhungudza kushumele kwa khothe dza sialala .
Tshiṱaṱamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa tshifhinga tsha vhukati tshi sumbedza u bvumbwa ha ikonomi ya shango na mutheo wa zwa masheleni na u dzinginyela Phalamennde mbekanyandeme dza kushumisele kwa masheleni kha tshifhinga tsha vhukati na mukovho wa mbuelo vhukati ha muvhuso wa lushaka , vundu na wapo .
Hezwi zwi nga dzhia ma ḓuvha a fumi a mushumo .
3.1.2 Mugaganyagwama wa u shuma ngawo u vhonala hani ?
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u thomiwa ha Tshikwama tsha Thuso kha zwa GBVF tshe tsha thomiwa nga vha sekhithara ya phuraivethe .
Khumbelo i shumiwa ḓuvha ḽene ḽo .
Zwino tshiṋoni tshi ri muvhala wanga ndi Muṱaḓa .
Fhedzi , i nga dovha hafhu ya swikela zwo fhambanaho , zwine ha vha u fhungudza nga zwiṱuku u sa bveledza na phetheni dza vhuḓifari vhu sa ṱoḓei .
Nyambedzano i sa gumi na mihasho ya vundu ya uri ahuna thandela ine ya ḓo shumiswa kha vhupo ha masipala phanḓa ha musi hu tshi vha na vhukwamani na khoro .
Nga tshiṅwe tshifhinga zwo vha zwi tshi nga mafhi a vhulenda ha muthu o ri tendelaho u vhuedzana nga 1994 o vhila .
U ṅwala maipfi ane a vhumba fhungo a tshi shumisa mibvumo ye a guda khathihi na maipfi a ḓivhiwaho nga tshivhumbeo o ḓoweleaho .
Segereṱe i a ḓifha .
Khophi ya rekhodo U ṱola rekhodo
Maipfi o talelwaho nga fhasi a sumbedzisa zwo dzheniswaho kha u phasiswa ha milayo ha zwino .
Vhengele ḽine vha renga khaḽo ḽi na mushumo ?
ATM ndi thekhinolodzhi ya vhuimo ha nṱha malugana na u fhirisa thekhinolodzhi ya didzhitala ngauri a zwi na mushumo uri ndi ipfi , video kana data nahone hu sa dzhielwi nṱha tshishumiswa tsha u fhedzisela .
Matshelo ḽi tshi tsha Vhonani na muzwala vha ḓo tamba vha ḓiphiṋa vha tshi bambela na u fula mitshelo .
Muinzhiniara ha nga ḓo shuma sa muṱoli wa Rakhonṱhiraka kana muofisiri wa ndango ya vhunzani .
Kha sia ḽa vhupileli , ri tama u dzhenisa , u rumela vhagudisi vhashu u thusa vhagudisi vha shango .
10.2 Mutshini wa Redstone wa u bveledza muḓagasi wo itelwa u bveledza 100 Megawatts ya fulufulu ḽi vusuludzeaho ḽine ḽa khou lavhelelwa u ṋetshedzwa mafheloni a ṅwaha wa 2023 nahone u ḓo ṋetshedza ṋetshedzo ya muḓagasi yo khwaṱhaho kha miṱa ine ya fhira 200 000 .
Arali tshikhala tsho ṋetshedzwaho tshi tshiṱuku , vha humbelwa u bvelaphanḓa na u ṅwala kha ḽiṅwe siaṱari vha ḽi nambatedze kha fomo iyi .
Kha vha dzudze zwifhaṱo zwavho zwo lugiswa zwavhuḓi , vha vhe na vhuṱanzi ha uri fhasi a hu na mihwalo minzhi , nga maanḓa kha vhupo ha u ṋetshedza zwiḽiwa kana zwifhaṱo zwa kale .
Mbekanyamaitele zwi tshielana na u fhaṱa tsini na milambo na maroroma na u thivhela tshinyalelo
U tholwa hu ḓo itwa ho wanwa mvelelo dzavhuḓi u bva kha NIA kha u sedza zwi tevhelaho , u sedzwa arali hu si na vhuṅwe vhutshinyi he vha ita , rekhodo ya zwikolodo , ndalukanyo , vhudzulapo na u khwaṱhisedza tshenzhemo ya tshifhinga tsho fhiraho .
( 2 ) Mufarela Muphuresidennde u na vhuḓifhinduleli , maanḓa na mishumo ya Muphuresidennde .
Hei mbalo i ḓo aluwa u ya kha 1 500 musi tsimu dzi tshi vho thoma u bveledza tshoṱhe .
Kha vha rere nga ha uri khumbulelo idzi dzo shumiswa hani kana a dzo ngo shumiswa hani nga u shumisa tsumbo dza milandu ya zwa mulayo .
Nthihi tsha raru tsha mbuelo yo itwaho nga u hirisa mushumo wa vhafariwa na zwone zwi thusa kha u ḓadzisa mugaganyagwama wa tshelede ya vhafariwa .
Vhalelani mihologuṱe , khathihi na zwo bviswaho na miholotsalela ya mushumi muṅwe na muṅwe , ya vhege .
U bambela , u ita nyonyoloso dza u fema hu tshishumiswa bakete ḽa maḓi
Musi ni tshi vhala tshiṱori itshi ni sedzese vhaanewa .
U a ṱamba maṋo .
U bveledza na u langa u thoma u shumiswa ha tshiṱirathedzhi na mbekanyamushumo u itela u khwinisa vhubveledzi ha nḓowetshumo nga u fhaṱa vhukoni ha u bveledza na mbekanyamushumo dza tshigwada tsha mushumisi kha khaedu dza mushumoni .
Naa ndi dzifhio mveledzwa dzine tsha vha nadzo kha kuvhusele kha mimasipala ?
Fhedzi ho vha na nungo nnzhi dzo itwaho u khwaṱhisedza uri hu na vhuimeli ho linganelaho ha zwa mbeu .
U shela mulenzhe ha dzingu , vhanna na vhafumakadzi , hu khwaṱhisedzwa nga u imela u bva kha mimasipala mihulwane yoṱhe na ya tshiṱiriki , na zwigwada zwoṱhe zwi re kha komiti ya ndaulo ine ya ṱangana vhege iṅwe na iṅwe ya vhuvhili .
PHAMBANO YA VHATHU I FANA NA MOSAIKI : vhathu vhoṱhe vho vhumbaho dzangano vha fana na zwipiḓapiḓa zwiṱuku zwa mosaiki , vho fhambana vhoṱhe fhedzi vho vhumbana vha vha tshithu tshithihi .
Izwo zwa u fhedzisela , zwine zwa lingana na tshikalo tsha akhaundu dza zwino , zwo vhumbwa nga zwipiḓa zwiraru : phiriselo ya zwino , tshipiḓa tsha mbuelo dzo salaho , na ndinganyiselo ya zwiko .
U ṱahelelwa ha zwithu hu re hone kha u thomiwa ha mbekanyamaitele dza u langa u renga na zwone zwi dzulela u ambwa nga hazwo .
Ndi muhumbulo wavhuḓi nga maanḓa hoyo .
Mulayo une wa ḓo bveledzwa zwenezwo u tea u langula thasululo ya khanedzano musi dzo no swikiswa kha khothe ya sialala .
Bada ya hone yo vha i ya masongesonge i tshi lenga .
Kha nḓowetshumo ya phuraivethe vhaṋetshedzi vha tshumelo , hune zwifhinga zwa u bindudza zwa vha zwo lapfa , vharangaphanḓa vha mabindu vha tea u vha na fulufhelo na mbonelaphanḓa ya u bindudza zwino .
3.5 . Naho hu na uri Khabinethe i a zwi ḓivha uri khaedu dza zwa fulufulu dzine dza vha hone zwazwino dzi a kanganyisa dza dovha dza khakhisa nyaluwo ya ikonomi , i khou vha na fulufhelo ḽa uri tsheo dzi vhonalaho dzine muvhuso wa khou dzi dzhia u itela u dzudzanyulula na u khwaṱhisa sisṱeme yashu ya zwa muḓagasi , dzi ḓo fhedza dzo khwinifhadza vhukoni ha shango ḽashu ha u ṋetshedza fulufulu .
Ngauralo , ndaulo yo dzudzanyeaho zwavhuḓi na vhulavhelesi ho gudelwaho zwi fanela u shumiswa .
Ri isa phanḓa na u thoma mbekanyamushumo dzi re dza tshizwino-zwino nahone dzo ṱanḓavhuwaho dza zwa pfukiselo ya zwa tshitshavha nga fhasi ha nyimele ya mbekanyamaitele dzine dzo sedzuluswaho dza zwa masheleni na zwa ikonomi dzo dzudzaho iniflesheni khathihi na tshikolodo tsha muvhuso zwi fhasi .
Nazwino , ro bvelaphanḓa na nyambedzano na shango iḽi .
Ri vha ṋea luṱale lwa u rea khovhe u ri vha ree vhone vhaṋe ; hu si khovhe uri vha ḽe .
U shuluwa ndi tshivhangi tshihulwane tsha u lovha ha vhana kha ḽa Kapa Vhukovhela nahone zwo ḓala vhukuma nga miṅwedzi ya tshilimo musi u kavhiwa hu tshi pfukela nga u ṱavhanya nga kha thunzi , na zwiḽiwa na maḓi o tshikafhalaho .
Dziṅwe mbekanyamaitele dza lushaka , sa kha zwa dzinnḓu , dzi ṱuṱuwedza phaḓaladzo i yaho phanḓa , zwo tewa kha ikhonomikisi ya ngwano ya mavu .
Muhasho wo vhea maga oṱhe a tsirakhombo u khwaṱhisedza uri kha sia ḽa nzudzanyo ho vha hu na dzangalelo ḽi fanaho na vhuthihi kha ndivho .
A zwi gumi - U shumisa vhaṋetshedza tshumelo vha si ho kha Netiweke
Vhunzhi ha khovhe ntswa dzo fa musi wa khombo iyi , nahone nyimele dza khovhe dzi faho u bva kha mulimo uyu a dzo ngo ḓala .
Vhari zwi a vhaisa uri kha nyimele nnzhi , vhafumakadzi vha kha ḓi khethekanyiwa uya nga maitele a sialala na mvelele ane a vha shandukisa avha vhea nga fhasi ha khethekanyo ine ya ṱalula nahone ya vha tsitsela fhasi kha khethekanyo ya mishumo ya fhasi .
Vha ṱoḓa u ḓadza fhedzi fomo ya khumbelo luthihi , fhedzi vha ri rumele u randelwa ha mushonga huswa miṅwedzi ya rathi miṅwe na miṅwe .
Ro dzhena kha ṅwaha wa vhu 17 wa mbofholowo , ro lugela u isa phanḓa na u tshimbidza na u ita uri Afurika Tshipembeḽi vhe shango ḽi bvelelaho , ri tshi khou fhaṱa kha mutheo we wa itwa nga Muphuresidennde Vho Mandela .
Ro no ḓi vha na zwiwo zwa u pomokwa hu si na ngoho hune ha khou itwa u ya nga mishumo ya vhugevhenga yo engedzeaho vhuponi uho .
Phambano na u shumiswa ha hu tshimbilaho vhaendangaṋayo na matungo a bada na zwone zwi nga shumiswa lu si lwavhuḓi .
U khwinisa theo ya mulayo u itela uri i vhambedzee na ya lushaka .
U khwaṱhisedza uri zwigwada zwa madzangalelo zwoṱhe zwo kwamiwa , vha ite databeisi yazwo kha tshitshavha ine ya vha na madzina a vhathu vha re na vhuḓifhinduleli na zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani na fhethu ha madzangalelo avho .
Nga mulandu wa zwidodombedzwa zwenezwi , tsumbathengo dzo ganḓwaho dzi ḓo ṱolwa u itela u vhona uri dzi khou amba zwone .
Gemo ḽashu ndi uri sekithara ya vhulimisi i sike mishumo ya miḽioni nga 2030 .
Tshavhuraru , Khabinethe yo tendela makumedzwa a u thoma u shumisa sisiṱeme yo ṱanganelaho , ya mafhungo a mabindu a vhulamukanyi ha vhugevhenga ha lushaka
Muvhigo u dovha wa sumbedzisa hafhu uri , kha vhunzhi ha dzifeme , khetho ya u ṱoḓa tshumelo nga nnḓa dza vhunzhi ha zwibveledzwa kana mishumo ya tshumelo , na kha ḽiṅwe shango , zwa zwino zwi vho shuma .
Mbekanyamushumo ya vhu 5 : Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni
NDIVHO DZI RE KHAGALA , ZWIṰIRATHEDZHI ZWI SHANDUKISEAHO
Mbuelo dza zwa vhuimana ( zwibadela zwa nnyi na nnyi na zwibadela zwo tiwaho zwa phuraivethe )
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u ḓaho nga murahu ha khethoguṱe ndi wa ndeme nga maanḓa ngauri ndi Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka wa Muphuresidennde a kha ḓi bvaho u khethiwa kha dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa u thoma ḽa Phalamennde ntswa i kha ḓi bvaho u thoma .
6.7.6 Tshumelo ya nothisi na maitele a khothe na u tevhelwa ha tsheo dza khothe dza sialala
Kha ri ite sangwetshi ya mutoli
Zwi nga dzhia miṅwedzi ya rathi u dzudzanya khumbelo .
1.1 . Khabinethe yo tendela thero ya : " Vhulamukanyi ha zwa Ikonomi ha Vhafumakadzi kha u swikelela Afrika Tshipembe ḽi si ḽa dzikhakhathi nahone ḽi sa ṱaluli nga mbeu " ya fulo ḽa Maḓuvha a 16 a U lwa na Khakhathi dzi itelwaho Vhafumakadzi na Vhana , ḽine ḽa vha maṱhakheni a Maḓuvha a 365 a fulo ḽa U lwa na GBVF .
Hu tshi tevhelwa khumbelo yo swikelelaho ya mutshudeni kha khoso ya pfunzo ya nṱha , mutshudeni u bva afho u ḓo vula akhaunthu ya bannga ya mbadelo .
Ndayotewa i ṱoḓa mulayo wa lushaka uri u phasiswe u konisa u shuma pfanelo dzi re afho nṱha na u :
Dzioda na mbadelo ( dzisisiṱeme , resithi , dziSLA , u vhala tshiṱoko tsha zwi re kha mutevhe wa ndaka ( nzudzanyo , u renga ) .
Mbonalo dzi nga ho sa mbondo kana meme u mona na zwileludzi zwi thivha kuvhonele na u ṋekedza fhethu ha vhudzumbamo kha vhanevha nga vha vhatshinyi na nyito dza zwigevhenga .
Mulovha Vhugalaphukha ha Hapiḽane ho swika vhana vha tshikolo nga bisi .
Miṱangano na Khoro na vhulanguli vhahulwane
u shengedza kana u dzhena kha vhudzulo ha muhweleli u songo tendelwa , hune vha vha vha sa dzuli fhethu huthihi
Tshiṅwe ndi tsha uri arali rekhodo i si khophi ya ḽiṅwalwa , i nga vhonwa i kha tshivhumbeo tshenetsho tshe ya humbelwa i kha tsho , arali zwi tshi khou konadzea .
Tshivhumbeo itshi tshi fanela u shumiswa , fhedzi hu nga dovha ha dzheniswa vho na mikano na milayo kha fomo ya thendelano ine ya shumiseswa , arali zwi zwa ndeme kha ṱhumetshedzo - sa tsumbo , nyimele dzine dza shuma kha u fheliswa ha thendelano , u ita uri zwidodombedzwa zwi vhe zwa tshiphiri , na zwine zwa nga itea arali muṅwe wa muraḓo a sa tevhedza thendelano ( u pfuka thendelano ) .
Zwiteṅwa zwa mutheo kha u ṱalutshedza na u shumisa mbekanyamushumo na mveledzwa dzayo ndi thikhedzo , nyito , zwibveledzwa , mvelelo , na masiandaitwa .
Miṅwahani ya fumiṱhanu yo fhiraho , musi vha tshi khou dzudzanyela u ṱangana Muṱanganoni wa Vhathu we wa ṱanganedza Tshatha ya Mbofholowo , vhahali vha vho amba uri , " Kha ri ambe nga ipfi ḽithihi roṱhe - MaAfrika na Mayuropa , MaIndia na Makhaḽadi ... vhathu vhothe vha Afrika Tshipembe ... Kha ri ambe nga ipfi ḽithihi ri ambe nga mbofholowo .
Ḽifanyisi ḽi vhambedza tshithu na tshiṅwe , hu tshi shumiswa maipfi " sa " kana " u fana na " .
Nga nnḓa ha lushaka , vhubvo ha muthu , murafho , lushaka , mvelele na vhurereli , roṱhe ri na pfanelo dza ndinganelo na tshirunzi .
Vhatambi vhaswa kha sekhithara a si vhanzhi na u shele mulenzhe ho peamaho ha vhorabulasi na vhabindudzi vha zwa vhulimi kha maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa a a vhonala .
Maṱo a muvhuḓa a nga matungo a ṱhoho .
Zwi tshi ḓa kha u engedzea ha mishumo , hu na khonadzeo ya u engedzea ha muhwalo kha tshigwada tsha vhadzulapo vha re na mveledziso uri tshi bveledze u aluswa na phentsheni dza vhathu vho ḓiimisa nga vhoṱhe siani ḽa ikonomi kana tshigwada tsha vhadzulapo vha songo tsireledzeaho .
Digirii ya miṅwaha miraru kana ndalukanyo i fanaho na tshenzhemo yo teaho kha ndangulo ya thundu na kana sisteme dza mafhungo kana vhupo ha ndaka dzi sa sudzuluwi i ṱhoḓea .
Khumbelo dzi songo fhelelaho kana khumbelo dzo ṱanganedzwaho nga murahu ha datumu ya u vala a dzi nga ṱanganedzwi .
A u tendeli muthu a tshi pomoka muṅwe vhuloi , a u tendeli muthu a tshi ḓiita muloi , nahone a u tendeli na vhuṅanga vhuvhi kana u sumba muloi .
Kiḽoso idzi dzi sedzana na zwa u langula u zwiṱitshi zwa vhukhethelo , awara dza u voutha na maitele ane a tea u tevhelwa phanḓa ha musi hu tshi vulwa tshiṱitshi tsha u voutha .
Mivhigo ya tshiofisi i sumbedza uri vhanna na vhafumakadzi vha no hovhelela miḽiyoni vha shuma bulasini dza vhuvhambadzi dza Afrika Tshipembe .
Girafu iyi i dzhia zwidodombedzwa kha girafu i re afho nṱha na u ṋetshedza mukumedzo wa girafu u vhonalaho zwavhuḓi wa kushumele kha khwanthaiḽi dzo fhambanaho .
Bulani uri ndi tshibogisi tshifhio tshi re na zwinzhi na uri ndi tshifhio tshi re na zwiṱuku .
Kiḽoso idzi dzi nga vha na makumedzwa a elanaho na u fhiriselwa phanḓa ha dzikhetho .
4.2 . Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 u laela uri mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa , ho katelwa tshumelo ya mapholisa , vha tea u thivhela , u lwa na u ṱoḓisisa vhugevhenga , u tsireledza na u vhona uri vhadzulapo vhaḽo na ndaka yavho yo tsireledzea khathihi na u vhona uri mulayo u a dzhielwa nṱha na uri u tevhedzwe .
Ri nga ṋetshedza tshenzhemo yashu sa tsumbo na musaulano - ri dzulela u vha na muhumbulo wa uri tshenzhemo ya tshanduko ine a i ngo leluwa u i humisela murahu .
Hu na tshaka nnzhi dzo fhambananaho dza ndangulo ya thandela dzi no shumiswa kha sekhitha ya mveledziso .
Tshumisano vhukati ha vhashumeli vha zwa mutakalo na vhalwadze i tea u dzhiwa sa zwikhala zwa u fhaṱa u fulufhedzana , fulufhelo , na u ṋekana mafhungomatsivhudzi .
Zwenezwo , ndi ngazwo makumedzwa ashu a zwiputelo zwa zwiḽiwa , ho sedza ndulamiso , a songo bulwa na kathihi .
Nṱhani ha izwo , masipala u ḓo badelisa mbadelo dza ṅwedzi nga ṅwedzi kana dza mutheo kha tshumelo dzi kwameaho , nahone mbadelo dzi ḓo vha dzi sa shanduki u itela ndaka ya lushaka luṅwe na luṅwe .
U dzudzanya a hu fhandekanyi zwigwada nga muvhala fhedzi u ya nga vhupo fhedzi ho vhanga zwihulwane phambano khulwane kha zwitandadi zwa vhutshilo , khathihi na tswikelelo kha tshumelo dza themamveledziso , mishumo na zwiimiswa zwa vhumvumvusi na zwa mvelele .
Mvelelo sa one matshilele a vhathu yo ṋewa tshikhala kha Mulayotewa washu .
Khontsephuti ya vhuḓifhinduleli i tevhela nga nḓila ya tsinisa ya pfulufhedziso ya vhunzani nga uri i dzumbulula arali vhunzani ha pfunzo ho no vha hone .
Mutshudeni u tea u wana tshenzhelo nnzhi ya mushumo wa u shuma e eṱhe ine ya konadzea .
Arali muṅwe muthu a tshi ṱoḓa u kwama komiti , a vha ndi vhathu vhane a nga amba navho .
Hu tsivhudzwa uri Khoro ya Masipala ya Alfred Nzo i ṱanganedze mbekanyamaitele ya fomaḽa ya nḓivhadzo ya tshiimo tsha tshinyalelo .
Izwi zwi tshimbilelana na datumu ya u fhedza yo ḓivhadzwaho nga Khomishinari Muhulwane wa Yuno wa Dzitshavhi ( UNHCR ) nga Tshimedzi 2009 na u ita uri hu vhe na u khwinisea ha u ṱangana ha madzingu .
Izwi zwa zwino zwo fhaladzwa ho sedzwa fhungo ḽa uri sisiṱeme a i tsha shuma sa sisiṱeme i langwaho u bva vhukati .
Kha vha ṅwale mihumbulo kha fiḽipitshati .
Khabinethe i tama u khwaṱhisedza thikhedzo yayo yo khwaṱhaho ya Bidi iyi na u ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha tikedze Bidi iyi ine iḓo shela mulenzhe vhukuma kha vhuthihi ha matshilisano na u fhaṱa lushaka na u shuma sa tshiṱavhayisi kha mveledziso ya mitambo .
U tea u vha na nḓivho ya mushumo yavhuḓi kha thendelano dza dzitshaka .
Kha maḓuvha ane a nga fhira 150 u bva zwino , vhathu vha ḽifhasi vha ḓo ṱangana kha u pembelela anivesari ya miṅwaha ya 100 ya mabebo a Vho Nelson Rolihlahla Mandela .
1.11.3. Afrika Tshipembe ḽi ḓo shuma na mashango othe a Afrika kha u bveledza vhuimo ha shango na ha dzhango .
Ḽa Afrika ḽi ṱoḓa u sedza nga ngomu u itela u kunga zwiko zwa nga ngomu hayani na u ṱavhanyedzisa tshanduko , ṱhanganelano , mulalo , vhutsireledzi , themamveledziso , mveledziso , na vhuvhusi ha dimokirasi na u khwaṱhisa zwiimiswa zwa dzhango .
U tshimbidza mutakalo , zwi buḓekanyaho na tshumelo dza ndangulo ya zwiwo .
Kha vha fare therisano kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe vha vhudzise uri ndi ngani vho nanga iyo phindulo .
8.1 . Khabinethe yo ṱalutshedzwa nga tshiimo tsha u ḓilugisela nga Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya zwa Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe ( SASSA ) u ṋetshedza modeḽe nga mivhili ya u holela mindende kha vhaholi nga ḽa u 1 Lambamai 2018 .
Ubva kha u ṋetshedza dziḽaisentse u ya kha dzivisa , ri tea u vhona uri u ita zwa mabindu Afrika Tshipembe zwo leluwa .
Iṅwe ya ngudo dzo gudwaho ndi ya uri zwiimiswa zwa dzingu zwi tea u fhambanyisa vhukati ha mishumo yazwo ya ndeme , i re na maanḓa a re mulayoni , na mishumo nyengedzedzwa ine ya ṱoḓa tshumisano na zwiṅwe zwiimiswa na maga o thomiwaho , zwine zwa ita mbetshelwa ya u vha mulayoni na ya maanḓa .
Masiandaitwa o vha tshinyadzo ya mabulannga khulu vhukuma zwa livhisa kha u lozwa matheriala a mupo na zwibveledzwa zwo dzheniswaho khemikhala , na , zwa vhuṱhogwa vhukuma , u lozwea ha vhutshilo .
Vhashumi vhashu , sa miraḓo ya yunioni dzo dziaho , vha vhona ṱhoḓea dzavho sa vhashumi dzi tshi tea u tsireledzwa .
Ri ḓo zwi dzhiela nṱha uri musi ho awelwa na u ṋekedza muvhigo nga nḓila yo teaho , ri a livhuwa .
Ri na mafulufulu a u humbula uri u vha navho vhukati havho vha dovha hafhu vha khwaṱhisedza kupfesesele kune vhaswa vhavho vha vha nakwo kwa ḽifhasi ḽine ra kovhana .
Maitele aya a ḓo kalwa na u vhambedzwa .
Thusani Ann uri a wane bugu yawe .
Mapa wa khonthuwa u no sumbedza phaḓaladzo ya zwitsheṱi zwa khemikhaḽa zwo teaho zwa khungumuṱavha ya maḓanzheni vhuponi ha ṱhoḓisiso , hu tshi katelwa zwidodombedzwa zwa saizi ya khasho ya masephenene a khungumuṱavha na khaboni na naithrodzheni ya oganiki .
9.1 . Khabinethe i khou sasaladza zwiwo zwa dzikhakhathi na khuḓano tshitshavhani dze dza bvelela zwenezwino fhaḽa Alexandra hune ha vha tsini na Sandton .
Vhadzulapo vha tea u shumisana na muvhuso kha u u thusa kha mveledziso dzavho .
Kha masipala une wa vha na mutevhe wa milayo ya maitele o khwaṱhaho ane a davhidzanwa nga haho zwi khagala , ane a pfala nga nḓila yavhuḓi khathihi na u kovhekanywa , vhathu vha ḓo kona u dzhia tsheo dzi pfalaho dzine dza tshimbilelana na zwine masipala wa tenda khazwo .
Muaro wa iṱo wa refurakithivi na ndingo dza maṱo
Ri tea u lwisa ri tshi ya phanḓa ra sa tendele vhuleme kana u kanakana zwi tshi ri khelusa nḓilani .
Ndi tama u fhululedza migodi kha zwe ya zwi ita u ri thusa na ikonomi yashu kha u tandulula thaidzo ye ra ṱangana nayo nga 24 Phando .
Zwa ndeme kha u ela zwi ḓo vha vhuphara vhune zwipiḓa zwa vhulavhelesi na u ela zwi re nga ngomu masia o fhambanaho a ndeme a kushumele zwi nga vhuedzanywa kha u ṱola ha kushumele , huthihi hu angaredzaho .
Komiti dza wadi ndi nḓila yavhuḓi ya u tshimbidza mugaganyagwama na u leludza vhuimeli na mivhigo i bvaho kha tshitshavha .
Mihasho i tea u ṋetshedza mivhigo ṅwedzi muṅwe na muṅwe uri ri kone u sedzulusa mvelaphanḓa ro sedza kha zwezwo .
Lupfumo lwa zwi tshilaho lwa Afrika Tshipembe lu kunga dzangalelo ḽa vhorasaintsi khathihi na sekhithara dza nḓowetshumo dzo fhambanaho - u fana na ya zwa khemisi , thekhinoḽodzhi ya zwi tshilaho , saintsi ya zwimela , mishonga ya zwimela , zwiḽiwa , na zwinwiwa , mbeu , tsireledzo ya zwimela na nḓowetshumo dza zwiḓolo .
Nḓivho ya Tshiisimane na luambo / nyambo lwa / dzapo
U ṱola na u tshimbidza zwa tshumiso ya Mbekanyamushumo ya Vhahiri vha Vhashumi .
Hune zwa konadzea , ro sumbedzisa zwifhinga zwo tiwaho zwine mishumo yeneyo ya ḓo fanela u itwa .
Kha vha pendele nga therisano dzo ḓisendekaho nga mafhungo kha 3.2
Ri zwi dzhia sa mathomela a muangarambo wa Afurika Tshipembe wa u lwa na khaedu ya mutsiko wa ikonomi ya shango ḽoṱhe , zwe zwa ombedzelwa nga muvhuso , vhashumi na vhubindudzi nga Luhuhi ṅwaha uno .
Phalamennde ya u thoma ya dimokirasi yo ṱalusa maitele a no tevhedzwa sa zwithu zwa ndeme .
Malwanzhe a na khonadzeo ya u sika mishumo thwii ya vhukati ha 800 000 na miḽioni .
- Thaidzo kana mbilaelo yo ḓitikaho nga khanedzo na khaṱhululo nga fhasi ha Mulayo wa Muthelo , nga nnḓa ha thaidzo dza maitele dzine dza tshimbilelana na khanedzo na khaṱhululo .
Tshigwada tsha u shuma , tsho vhumbwaho nga mashango a sumbe , tsho imelwa nga mashango mararu fhedzi .
Lebula khulwane dza 3 dza swigiri
j ) engedza phambano ya tshivhalo tsha vhakhethi kha wadi iṅwe na iṅwe nga tshifhinga tsha muṱangano wa khoro ; na
Masalela u bva kha u tsa ha ekonomi lwa tshifhinganyana ha inflesheni nga u angaredza kha inflesheni ya mutheo na u sa shanduka .
Zwo fhambanaho na izwo , u khwinisa kha vhukoni havho ha u ita nyonyoloso dza anaerobiki zwi ṋea mbuelo ṱhukhu , sa izwi zwi tshi nga zwi sedza kha u khwaṱhisa misipha fhedzi .
Kha khethekanyo i tevhelaho , mbetshelo iṅwe na iṅwe kha Mulayo i ḓo saukanywa u itela u vhona uri naa phungudzelo dza ndayotewa dzi a pfala naa .
A. Mafhungo a Shango
Kholomu ya ṅwana : Hei kholomu i sumbedza uri vha badelela vhugai muunḓiwa wavho wa ṅwana .
Musudzuluwo , kana nyelelo , ya vhathu , masheleni , thundu na tshumelo ndi vhuṱumekanyi ha fulufulu ḽa hugaledzwa .
Mbuelo siani ḽa mulifho u no ṋetshelwa henefho na dza nḓivhadzamilandu dzi ḓivhiwa musi dzi tshi ṱanganedzwa .
Vha ite khophi nthihi ya fomo .
Ro thoma hafhu mulayo u fhungudza khovhakhombo dza mutakalo dziṅwe dzine dza kwama vhukuma vhashai .
1 . U thomiwa ha Mbekanyamushumo dza ndeme dza Muvhuso
Fhedziha , u shumisa masheleni kha mbetshelwa ya ndondolo ya mutakalo ho gonya zwihulwane kha tshifhinga itshi .
Ṱalutshedzani vhushaka vhukati ha muambi na mudzulatsini wawe .
Vho no ḓikumedzela uri vha ḓo shela mulenzhe muhulwane .
4 . U thomiwa ha Mbekanyamaitele ya Pulani ya Nyito I re na mutsindo i shumaho zwavhudi .
Izwi zwi sumbedza u thomiwa ha Muhanga wa Maano wa Tshifhinga tsha Vhukati une wa ri swikisa tsini ha u swikelela Bono 2030 ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vha dzhenise tshelede ya mbadelo ya phemithi kha akhaunthu ya Muhasho :
Kha mulevho uyu , vho amba uri pfunzo ya vhaaluwa i fanela u thusa zwipikwa zwivhili zwihulwane .
U kona u swikelela izwi , nyambedzano dza nga misi nahone dzo dzudzanyeaho , vhudavhidzano na nḓila dza kuvhigele zwi tea u bveledzwa .
Vha ḓo ḓivhudzisa uri na nṋe ndi a tenda naa uri ro dzhena kha tshifhinga tsha nḓaḓo , tshine muṅwe na muṅwe washo a ḓo xela , a sa ḓivhi uri a kande ngafhi , a sa koni u ima zwavhuḓi , o tshuwela ḽa matshelo !
Zwigwada zwi rambiwa u edzisela sinario kha vhadzheneleli vhoṱhe .
Vha ḓo thoma lini nahone vha ḓo dzhia tshifhinga tshingafhani u shumisa zwiko zwashu nahone vha ḓo zwi kuvhanganyisa hani ?
Vhulimi ndi iṅwe ya idzo nḓowetshumo dzino tamba tshipiḓa tshihulwanesa kha ikonomi ya ḽa Afrika Tshipembe nahone dzo ḓitika nga nyimele ya vhuendi ine ya fulufhedzea na u vha yavhuḓi .
Fomo ya khumbelo ya thendelo iyi i nga wanala kha Tshipiḓa tsha 2 tsha Ṱhumetshedzo ya 2 tsha Ndaulo dza BABS .
U dovha hafhu wa ṋea mafhungo a ngomu a uri ndi ngani maṅwe mashango o bvela phanḓa u fhira maṅwe .
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi shuma na mugudisi luvhili nga vhege
Bammbiri iḽi ḽa mbudziso ḽi na khethekanyo nṋa :
13 . Khabinethe yo tendela miolo na vhakuvhanganyi vha tshihumbudzo na serisi ya khoini ya phaḓaladzo uri i bviswe nga 2018 .
Zwi re ngomu zwa ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe zwo nweledzwa kha Nyolo ya 5 zwa sumbedzwa afha fhasi nga vhuḓalo .
( b ) u bvela khagala na u ṋea thuso kha vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala ,
Vhadzia u dzhenelela kha thendara vha tea u wana khophi maṅwalwa a thendara vha sa athu dzhenelela muṱangano .
Themendelo ya mbekanyamaitele ya tshifhinganyana yo itelwa mvetomveto nga Komiti yo Ṱanganelaho ya Minisiṱa ya nga ha Vhaswa vha re kha Khohakhombo vho imela furemiweke ya mbekanyamaitele yo ṱanganelaho ya tshanduko ya sisiṱeme ya ndondolo ya vhaswa na vhana .
Maga aya na one a iledza u zwima zwipuka zwiṱuku na zwpisisi zwi konḓaho u wanala , khathihi na maṅwe maitele a u zwima .
Kha vha davhidzane na ofisi ya Mulanguli wa Masipala malugana na mutevhe wa zwa vhukwamani zwa ndeme vha inge kha bugupfarwa .
Arali thendelo yo wanala , Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe u ḓo ṅwalisa tshiimiswa wa ṋetshedza na ṱhanziela ya u ḓiṅwalisa , ine kanzhi i shuma ṅwaha muthihi .
Musi khomishini iyi i tshi ḓo swika hune ya ṋea mawanwa na themendelo zwi tshimbilelanaho na mushumo wadzo , vhuṱanzi ha zwiito zwa vhugevhenga he ha waniwa vhu fanela u sedzuluswa nga sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga .
2 . Kha vha sumbedze uri thandela i ḓo dzheniswa sa thandela ya IDP naa sa zwe zwa dzinginywa kana i ḓo thoma ya shandulwa ( nga u sumbedza nomboro ya IDP ye ya ṋewa ya thandela ) kana yo haniwaho vha ite na u bula zwiitisi zwa u shandulwa kana u haniwa ha thandela .
Malugana na u luga ha dzikhamphani u itela tshandukiso , vhunzhi ha dzikhamphani dzo no ḓi kumedza u luga hadzo kha muhasho .
U ḓo vhona uri maimo a ndeme a Afurika Tshipembe o sumbedziswa kha maitele a isaho kha
Fhedziha , ri , na u vhofhololwa u nanga uri ndi nnyi kana ndi zwifhio zwine ra ḓo ṱanganedza na u tevhedza sa ndaulo yo ṱalutshedzwaho tshoṱhe kha matshilo ashu na mushumo .
( 12 ) Komiti dza wadi dzi ṋetshedza kha zwigwada zwa ngudo zwa khoro nga vhadzulatshidulo vhadzo .
Khabinethe i humbela vhadzulapo vha Afurika Tshipembe uri vha ṱanganedze vhaeni nga vhuthu , na u kuvhangana ri tshi ṱuṱuwedza thimu yashu ya lushaka .
Asima ndi vhulwadze ho ḓoweleaho , vhune ha fara vhathu vha mirole yoṱhe nahone i thoma muthu a muṱuku .
Mitambo ine yo livha kha mbalo na luambo sa , nyimbo dzi no amba nga ha mbalo na mutevhetsindo , u ita zwivhumbeo zwa maḽeḓere nga u sudzuluwa ha muvhili
Shelani izwi zwoṱhe khaphuni i re na aisi .
Hu kuvhanganywa masheleni a u renga vene ya u endedza vhathu na u badela mureili
Musi ndondolo iṅwe na iṅwe yo dzhiiwa kha u kuvhanganya mafhungo kha mapa uyu , ḓorobo ya Tswane i nga si ṱanganedze vhuḓifhinduleli ha zwi songo itiswa zwone na luthihi .
Ri tea u tou bula fhedzi mvelaphanḓa ya khetho dzashu dza zwino u sumbedza izwi .
Tshigwada tsha Monrovia tshi khou kombetshedza uri hu vhe na vhuthihi kha dzhango nga u ṱavhanya .
Therisano dza ndeme dzo bveledza thasululo dza u eletshedza vhadzhiamukovhe vhoṱhe nga ha uri vha nga sikisa hani na u vhulunga mishumo na u shela mulenzhe kha u wana murahu ikonomi nga u thusa kha u ṱavhanyisa u shumisa Zwiṱirathedzhi zwa Zwivhambadzelwaseli na Vhubindudzi ha Vundu .
2.14. Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho kha U sedzuluswa hafhu ha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhugevhenga na kha u ita uri Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhugevhenga i vhe ya tshimodeni nga kha Mbekanyamushumo ya Sisiṱeme yo Ṱanganelaho ya Vhulamukanyi ha Vhugevhenga .
Na zwifhiwa ri a zwi funa .
Nga kha hezwi , ndi a takala u ḓivhadza Maano a Ṱhoḓea ya Makete a Transnet , ine ya katela u bindudza kha miṅwaha miṱanu na mivhili i ḓaho , ya R300 biḽioni kha thandela dza masheleni .
Saveyi i ganḓisiwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe ya zwinozwino nga Fulwi nga dzimbalombalo dza zwifhaṱo zwa sekhithara ya phuraivethe , sa zwe ha vhigwa nga zwiimiswa zwa muvhuso wapo , zwi khwaṱhisedza tshifanyiso tsho fhelelaho tsha u engedzea ha nyaluwo ya ikonomi .
Ofisi dza Dimokirasi dza Phalamennde
Na ḽivi yayo khumbelo heyi i phanḓa hashu .
Vha vhale nga vhuronwane , vha pfesese , na u khwaṱhisedza ui vho fushea nga ṱhoḓea na maga .
Milayo ya u Wana ya Khwine i ita mbetshelo ya u alusa vhusiki ha mishumo miswa ya vhaswa .
Gerani theiphi ya u ela ni ele uri izwi zwithu zwo lapfu lungafhani .
Zwipikwa zwa PAIA a si u ima vhuimoni ha pfanelo dza ndayotewa , fhedzi i ita uri hu thome u shuma pfanelo dzi re kha tshiteṅwa 32 zwo ḓi sendeka nga phimo yo teaho , nahone nga nḓila ine ya nga thusa u linganyisa pfanelo dzoṱhe dzi re kha Ndayotewa .
Nga nnḓa ha rekhodo , hu na zwi vhidzwaho upfi dzifaela , manyuwaḽa dzi na mafhungo a dziaḓiresi dza Ṱhoho ya Muhasho khathihi na Muofisiri wa Mafhungo / Vhaofisiri vha Mafhungo vha tshiimiswa tsha tshitshavha na dzina ḽa yuniti iṅwe na iṅwe kha tshiimiswa tsha tshitshavha , mishumo yatsho ya ndemesa na mutevhe wa rekhodo dzo vhulungwaho nga tshiimiswa tsha muvhuso .
Nga maanḓa , thengiso ya mavhengeleni ya Luhuhi yo da zwavhuḓi u ya nga thendelano , na mvelele dza sekhithara ya vhumagi a yo ngo vha yavhuḓi .
Vho shuma kha rennge dzo fhambanaho kha SANDF , vha tshi kha maimo o yaho nga u fhambana u swika vha tshi aluswa uya kha Ḽeithenethe Dzhenerala kha zwa ḽodzhisitiki nga 2014 , ndi hone he vha shuma hone u swika vha tshi ri sia .
Kapa vhubvaḓuvha nthihi
4.6 . Khabinethe i tamela vhanameli vhe vha vhaisala musi zwidimela zwivhili zwi tshi tshaisana tshiṱitshini tsha tshidimela ngei Rosslyn devhula ha Pretoria u ṱavhanya u fhola , na u livhisa ndivhuwo dzayo kha tshumelo dza shishi kha u shuma nga luvhilo u thusa vho huvhalaho .
Ri khou hanedzana nga nḓila i bveledzaho kuhumbulele kwa thungo kune kwa ṱalula nḓila ye muvhuso wa shuma ngayo tshifhinga tsho fhelaho .
Ino vhege , ye ya thoma u ḓivhadzwa kha Foramu ya Ḽifhasi ya u ṰANZWA yo farelwaho Dakar , ngei Senegal nga 2004 , ndivho yayo ndi ya u ḓivhadza ndeme ya vhuthathatshili na u khwinisa maitele a khwine a vhuthathatshili .
U engedza pfanelo kha vhupo ho salaho hune ha nga bveledziswa hu fanela u sedzuluswa .
Mulayo wa Phalamennde u a ṱoḓea musi hu tshi bviswa masheleni kha akhaunthu iyi .
Fomo i a wanalea na kha Muṅwalisi wa Khwinifhadzo ya Phukha .
U engedzwa hu nga fhasi ha tshitenwa tsha 27 ( 5 ) ( c ) tsha Mulayo wa Ndangulo ya Tshiwo wa 2002 ( Mulayo 57 wa 2002 ) .
Hu na zwiṱori zwa kholekhole zwine na zwi ḓivha ?
Ro rwela zwanḓa na u fhululedza mulanguli kha u dzudzanya muṱangano hoyu wa ndeme .
Miniti muṅwe na muṅwe wa nyonyoloso u na mushumo .
Izwi ngamaanḓa zwi vhagwa nga vhuvha ha fhethu .
Fhethu zwi amba zwidodombedzwa zwa vhupo ha mupo , ekonomi ya matshilisano na ha mvelele .
14.1.1 U itela u ḓadza fomo ya PAIA , muthu u tea u ṋetshedza zwidodombedzwa zwo linganaho u itea uri Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo a konou u ṱalusa rekhodo dzine muitakhumbelo a khou dzi ṱoḓa .
Zwazwino shango ḽashu ḽi khou ṱangana na khaedu khulwane ya muḓagasi ine ya vha tshithithisi tsha nyaluwo ya ikonomi na kha mudzulapo muṅwe na muṅwe .
U wana phambano vhukati ha zwiṱori zwa vhukuma na zwiṱorikhumbulelwa .
Ni tshi vhale na u tshi khakhulula ni sa athu tshi ṅwala buguni yaṋu .
Naho , u ya nga Maga a Kushumele Muhasho wa zwa Vhupo na Vhuendelamashango wo humbela u katelwa ho ṱandavhuwaho ha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo , u mona na shango , mugaganyagwama na tshifhinga tshi re hone zwo fhimiwaho u itela ngudo .
Ni ite phikiniki fhethu hune ha dzulwa hone tsini na Dindifulu .
IZWO / ARALI vhalondotavhathu na vhagudisi vha tshi ḓo gudiswa
Ndi 50% fhedzi ya vhafhinduli vha Ṱhoḓisiso ya Komiti dza Wadi dza Lushaka vhane vha humbula uri zwi a shuma .
U itela u swikela ṱhoḓisiso dza u tevhedza milayo dze dza bulwa afho nṱha , u pfumbudza hu no shuma ha fomaḽa na hu si ha fomaḽa khathihi na u saukanya hu sa imi ha khaphasithi i no ṱoḓea i no langwa nga zwiimiswa zwa dzangano zwi re hone kana zwi swa ndi tshone tshithu tshihulwane .
Zwo ḓiswaho zwi khwaṱhisa mihumbulo mivhili yo fhambanaho kha bammbiri-mviswa ; izwo ndi , muhumbulo wa uri u iledza vhuloi zwi lwa na pfanelo dzo tsireledzwaho nga ndayotewa , na muṅwe muhumbulo wa u dzinginya u fheliswa ha Mulayo na izwo zwa u imelwa nga muṅwe Mulayo .
Siaṱari ḽa nga phanḓa ḽi tea u vha na Mepe wa Afrika Tshipembe na maipfi a no kunga kana tshiḽogeni - tsumbo , " Shango ḽo pfumaho ḓivhazwakale ḽi no nyanyula "
Khumbelo ya ndaela ya muthelo nga kha eFiling i wana thendelo hu saathu fhela awara dza 48 .
Tsumbo i re hone ya u ḓiṅwalisa na vha Khoro ya Khemisi ya Afrika Tshipembe .
U ya nga mivhigo , kutukana uku kwa Gireidi ya 3 kwo vha ku tshi khou lingedza u fhufhela maḓini ku murini kwa fhedza kwo gekha ṱhoho kha davhi kwa wela maḓini .
Vha nga dovha vha wana muṋetshedzatshumelo wa Netiweke ya GEMS nga uri founela kha
Ri tshi shumisana na khamphani dza mishonga , ri tama u ṋekedza vhathu tswikelelo kha mishonga i sa ḓuri kha mashango a no khou bvela phanḓa .
Nḓila ye mahoro a zwa polotiki a dzhenela ngayo Khetho dza Mivhuso Yapo hu songo vha na khakhathi khathihi na u bvelela ha vhonkhetheni vhane vha kha ḓi vha vhathu vhaswa , nga maanḓa vha vhafumakadzi , zwo vha vhuṱanzi ha demokirasi yashu ine ya tshila nahone i shumaho zwavhuḓi .
U tamba sa vhathu vha re kha nzulele dzo fhambanaho , tsumbo , u anetshela mafhungo / mafhungomaitei .
Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe yo bvisa mafhungo a tshitshavha o khetheaho a bvaho kha tsivhudzo nga u angaredza u ya kha sekithara yo dodombedzwaho , tshiimiswa na maṅwalo a muthelo wo khetheaho .
Tshavhuvhili , vha fanela u ṋetshedza dzikhothe na vhashumi u lugisa mafhungo aya nga u ṱavhanyedza .
Dzo khwaṱhesa , luvhilo lwa muelelo wa tshelede a lu humbulelei na kathihi , dzi paḓukanya vhuṱumani vhukati ha nyaluwo ya masheleni na u gonya ha mitengo , nahone a dzi tou vha khagala .
Mbadelo i tea u itwa nga tshelede phanḓa ha musi ṱhanziela ya u ṱun ḓa i tshi nga bviswa .
Ndi vhaḓivhi vhane vha wanala ngomu kha zwitshavha vhane vha thusa miṅwe miraḓo ya tshitshavha ngavho uri vha wane zwidodombedzwa na zwishumiswa u bva kha vhaṋetshedzi vha tshumelo muhumbulo u wa u guda uri vha nga swikelela hani ṱhoḓea dzavho nga zwiṱuku , u swikelela zwipikwa zwavho , u swikelela ndavhelelo dzavho na u bvela phanḓa na u ḓilondota .
Ngavhe Mudzimu a tshi tsireledza vhathu vhashu .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga tshoṱhe ( tshifhinga tsho avhelwaho tshi a tendela izwi )
Muingameli u dzulela u sedza kha uri hu na fara vhushaka havhuḓi na vhashelamulenzhe vha ndeme vhapo .
U vhalulula bugu dzo ḓoweleaho u fana na dzo vhaliwaho nga tshifhingatshau vhala na vhagudi ( mudededzi u vhala na vhagudi ) .
Sisiteme dza vhuṱaledzi , dzi leluwaho na dzi konḓaho , dzi konisa zwi tshilaho u shuma zwavhuḓi kha vhupo hazwo u itela u , vhukati ha zwiṅwe zwithu , u wana zwiḽiwa na u tinya maswina .
U pfukiswa ha ogeno na thishu
Komiti i na vhuswikeleli vhu sa thivhelwi kha mafhungo na vhashumi vha Muhasho .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo , BI-159 .
U ita ndugiselo dza u vha muvhigi wa mitambo zwi tshi kwama mbambe vhukati ha Sankambe na tshibode .
Nga murahu , nda enda ndi tshi ḓirivhula bola na nḓila yoṱhe ndi tshi humela hayani .
Naho zwi na ndeme ya nṱha i si ya vhuḓi kha nyaluwo ya khovhe , maḓi a malaṱwa u bva mahayani a hwala zwitzhili zwo ya ho nga u fhambana .
Mutaladzi wa u fhedzisa une wa ṱalusa u thoma ha vhutshilo vhuswa - bere ire na maanḓa nahone i no kho langa i so ngo kanḓelwaho i fhirisa vhuvha hayo kha vhana .
U ṅwala zwi ṅwalwaho dayarini zwi tshi vhonwa nga ḽiṱo ḽa muanewa .
Zwauri shango ḽi khou davhidzana nga hazwo nga nḓila yone na ( ndi maṅwe mafhungo ) .
Kha tshifhinga tshavho tsha ofisi , miraḓo i ḓo lavhelelwa u ḓibvisa kha madzangalelo a khamphani , kana iṅwe nḓila ya u ḓitshidza , sa zwo teaho .
Kofi , halwa na zwidzidzivhadzi zwa u mvumvusa zwi nga vhanga uri mushonga wavho wa baiphoḽa u sa shume zwenezwo vha fanela u ṱutshela kule nazwo .
Hezwi ndi zwisumbi zwa uri boḓelo ḽi nga shumiswa lungana .
Izwi zwi katela zwiteṅwa zwinzhi zwo fhambanaho miḓini , hu tshi katelwa na tshishumiswa tsha u lidza .
Phesenthe ya vhatshinyi vhane vha khou shela mulenzhe nga mbekanyamushumo dza ndondolo hu tshi vhambedzwa na tshivhaloguṱe tsha vhatshinyi vho tewaho nga mbekanyamushumo dza ndondolo u ya nga pulane dzavho dza tshigwevho : a hu na mafhungo a mutheo na phimo dzine dza fanela u vhewa .
1.4 . Khabinethe i khou dovha ya dzhiela nṱha u sainiwa ha Memorandamu wa u Pfesesana vhukati ha Zhendedzi ḽa Vhuendi ha Tshiporoni ha Vhanameli na China Communications Construction Company Limited uri vha sedze nḓila dzo fhambanaho dzi no konadzea kha mveledziso ya themamveledziso , ho katelwa Gondo ḽa Moloto ḽa Mveledziso ya Vhuendi ha Tshiporoni ḽine ḽi ṱanganyisa Gauteng na Mpumalanga .
Vha ṅwalisa hani muunḓiwa wavho U ṅwalisa muunḓiwa , ri ṱoḓa : 1 .
4 . Mvelelo dza Muṱangano wa Vharangaphanḓa vha Tshigwada tsha Mashango a Sumbe ( G7 )
U nanga ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimelo ya pfunzo ya Vhutsila ha u Ita na ngudo ya Vhutsila ha u Vhona .
Ikonomi ya ḽifhasi i lavhelelwa u ṱoka midzi nga 2010 , i tshi tikedzwa nga u ṱanḓavhuwa ha u dzhenelela ha nnyi na nnyi na u fhungudzea ha u timatima na khohakhombo kha maraga ya zwa masheleni .
Ndaka dzi sa farei dzi pfukiselwa phanḓa sa mbadelo dza fhasi kha dzo kuvhanganywaho dza badelwa na ndozwo iṅwe na iṅwe yo tshinyadzwaho .
Mafhungomatsivhudzi a hone o ṅwalwa fhasi ha ṱhoho dzo fhambananaho , dze dza dubekanywa afho fhasi .
6.2 . Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi ṱangana na ṱhahelelo ya maḓi yo vhagwaho nga nyimele dza gomelelo na uri Khabinethe i humbela vhathu vhoṱhe u shumisa tshomedzo iyi nga u vhavhalela na uri vha dovhe vha dzule vho ṱalifha kha mashumisele a maḓi .
Nyaluwo ya ikonomi na u khwinisea ha khwaḽithi ya vhutshilo ha vhoṱhe zwenezwo a si zwiṱirathedzhi kana mbekanyamushumo nga zwone zwine , fhedzi ndi mvelelo dza zwiṅwe zwiṱirathedzhi na mbekanyamushumo zwo shumiswaho nga nḓila i bveledzaho .
Phalamennde ya Cape ya nnḓu mbili ya u thoma yo thomiwa nga 1853 .
Ndinganyiso ya u ṋoka ha okosidzheni , ine ya vhidzwa munwelelo wa u ṋoka , i langwa nga mutsiko wa dzingamufhe , thempheretsha ya maḓi na tshivhaloguṱe tsha zwiomate zwo ṋokaho .
U ya nga ha thendelano , muṋetshedzatshumelo u tenda u ṋetshedza tshumelo kha masipala o imela masipala hu na tshikhala tsho tiwaho , mugaganyagwama na thegethe .
( g ) u ita miṅwe mishumo yo ṋewaho hu tshi tevhelwa Mulayotewa kana Mulayo wa Phalamennde .
Nḓivhadzo : Arali vha na miṅwaha ire fhasi ha 18 vha tshi ṱoḓa ṱhogomelo ya tshifhinga tshoṱhe nga nṱhani ha vhuholefhali havho , muṱhogomeli wavho wa tsinisa a nga ita khumbelo ya Mundende wa vhana vha sa koni u ḓiitela .
Mbuyelo i ḓadzwa musi : nzwalo na mikovhe i bvaho kha Property Trust yo wanalaho kana yo ṱanganedzwaho mikovhe yo fariwaho kha mashango a nṋda yo wanalaho kana yo ṱanganedzwaho mikovhe miṅwe yo farwaho vhuponi ha fhano rennde ya guṱe yo badelwaho kha muthu a hiraho vhudzulo kana yo kolekiwaho sa mutshimbidzi wa zwifha ṱo u yelana na tshifha ṱo tsho bulwaho tshelede yo badelwaho u shumisa zwifha ṱo mbadelo ya u shumisa tshisikwa , tshiolwa , luswayo kana pfanelo ya vhuṋe , kana u fhirisa nḓivho i yelanaho na u tshumiso ya tshisikwa .
U tshekiwa ha misi hu nga ṱoḓea dzi tshi bva kha zwivhangi zwa khombo na themendelo dza muṋetshedza tshumnelo ya ndondolo ya mutakalo .
Khwaḽithi dzanga ( vhudzivha ) Tsumbo : u londa vhathu , u funa vhathu , u fhumulesa , u seasea .
Vhukoni ha u saukanya thaidzo ya muungo na ndangulo ya khuḓano .
Kha luṱa lwa khoso ya ngudo yaṋu , ni fanela u tshimbidza u guda .
Zwi dzhia tshifhinga u tendelana kha bono , nga maanḓa ngauri muḽoro wa vhadzulapo u tshi nga fhambana nga maanḓa zwi tshi bva kha vhubvo ha kutshilele na ikonomi zwa onoyo muthu .
Khwiṋe ndi u i khwaṱhisa ngauri khetho ya u londota zwi amba uri milayo yoṱhe na yone yo khwaṱhiswa .
Naa hu na nyaluwo khulwane ya u ḓala ha mikhukhu ?
Khoudu / nomboro ya khethekanyo ya ndinganyiso ya nḓowetshumo
Mulayotibe ndi phindulo kha nyimele ya mimaraga ine ya khou shanduka na dzitshanduko , na uri u lwisa kha u sika vhupo vhu shumeaho u itela u takula zwa ikonomi kha maraga wa thengiso ya dzinnḓu .
Arali vhuongelo vhu sa koni u fara miṱangano nga Nyendavhusiku , hune tshivhalo tshinzhi tsha vhashumi tsha vha tshi ḽivini , nḓila ya ṱhalutshedzo a yo ngo swikelelwa .
Naho zwo ralo , arali zwa bala tshoṱhe , PIC i ḓo tea u humela kha ndangulo ya nyito i vhonalaho ya vhafaramikovhe .
Zwiṱori zwo sikwaho musi hu ṅwalwa na vhagudi .
U dzhenelela ha tshitshavha ndi kuitele ku ṱoḓaho u dzhenelela ha tshitshavha kha maga oṱhe .
3.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha ndingedzo dza shango dza u lwa na dwadze ḽa COVID-19 , fhedzi ya dovha hafhu ya kaidza uri nndwa iyi a i athu fhela khathihi na u dovha hafhu ya ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe vha dzulaho fhano Afrika Tshipembe uri vha dzule vho fhaṱuwa nahone vha bvele phanḓa na u ḓitsireledza u itela u fhelisa u phaḓalala ha vairaisi iyi i ofhisaho ngaurali .
Hune dzi odiogireme dzi sa fani dza sa wanale , na nga murahu ha tshifhinga tsha miṅwedzi ya rathi , thero iyo i nga pfukiselwa uri i yo sedzuluswa nga vhaḓivhi u itela u asesa u dzinga nḓevhe ha muthu .
U tandulula thaidzo ya u shaea ha mishumo , muvhuso u khou ṋea thikhedzo ya masheleni u ṱuṱuwedza vhatholi kha sekhithara ya phuraivethe u thola vhaswa na vhathu vha si na tshenzhemo .
Masheleni a u sokou ṋetshedza ndi a u tikedza mishumoitwa ye tshitshavha ye tsha nanga u i ita kha pulane yatsho ya wadini .
Zwikene zwa aḽiṱirasaundu zwa 2x2D nga vhuimana zwi ṋekedzwaho nga mbuelo ya vhuimana
Dziikonomi dza ḽiga ḽa u thoma ndi dziikonomi dzi tshimbidzwa nga nzulele , dzine dzo ḓala nga vhashumi vha si na zwikili vhane vho ḓitika nga zwiko zwa mupo .
Bini ḽi anzela u ḓiswa ḽi na mutibo , na uri mashumisele a lelulwa nga maanḓa .
Nga kha Mbekanyamushumo ya Mbuedzedzo ya Mavu , ho ṋetshedzwa egere dza mavu dzi fhiraho 90 000 kha vhorabulasi vha sa athu bvelelaho , vha dzulaho mabulasini na vhashumi vho hiraho madzulo .
U ṋetshedza mvelaphanḓa ya shango kha u shumisa zwipikwa zwa SDG , zwine zwa tendelana na NDP yashu .
Masimulo a ndeme a nḓila dza tsumbo dza tshanduko iyi a ḓo katela u dzhenela ha vhadzulapo , u amba nga ipfi ḽithihi kha mafhungo a dzitshakatshaka na vhuḓifhinduleli u itela mvelele .
Afrika Tshipembe , naho hu na nyimele dza ndaulo na poḽotiki dzo khwaṱhaho , a ḽi athu u tou kunga mbuelo dzo lavhelelwaho dzi elanaho na sekithara ya ICT , zwi tshi ya nga Muvhigo wa Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi .
Khetho dza muvhuso wapo dzi ḓo ṋea tshanduko hu tshi tevhedzwa tshivhalo tsha mimasipala yapo u itela u vhumba Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo .
Zwihulwane kha mivhuso ya zwa nḓowetshumo dzi pfumisaho , tshitshavha tsho pfumesaho u fhirisa na u thoma .
Fhedzi , dzhango ḽi kha ḓi vha ḽo livhana na khaedu khulwane , ho katelwa u sa vha na tsireledzo ya zwiḽiwa na u shaea ha pfushi , u shaea ha mishumo nga maanḓa kha vhaswa na vhafumakadzi-nahone hetshi tshiimo tsho anda vhuponi ha mahayani .
Yo sika zwikhala zwa mishumo zwi linganaho 611 nahone mabindu apo maṱuku o fhambanaho , a vhukati na maṱukuṱuku tshoṱhe , o vhuelwa nga masheleni a linganaho R55 miḽioni .
Komoti dza Wadi dzi fanela u vha na nḓivho ya zwishumiswa zwo fhambanaho na kutshimbidzele kune kwa ḓo vha thusa u vhekanya ndingano ya zwa mbeu .
Vha fanela u vusulusa phemithi yavho ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Zwi amba u sika Phalamennde ya u ḓidzhenisa , yo sedzesaho kha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo u itela u khwaṱhisedza mveledziso ya matshilisano na ya ikonomi ya Maafurika Tshipembe vhoṱhe .
Matshudeni vho ita tshivhalo tshihulwanesa tsha NEA .
Ndivhanyiso ya lushaka ya mugaganyagwama wo swikiswa ṱafulani khathihi na Tshiṱaṱamennde tsha Mbekanyamaitele a Mugaganyagwama nga tshifhinga tsha vhukati , mikovho ya mavunḓu yo sedzuluswaho i ḓo vhewa ṱafulani kha vhusimamilayo ha mavunḓu ṅwaha wa muvhalelano u saathu u fhela .
Tsha u fhedzisela , ndi tama u amba nga thendelano ya vhufarakani yo dzhenwaho khayo nga Khomishini ya Fiḽimu ya Gauteng ( i tshi khou imela Muvhuso wa Vundu wa Gauteng ) na CNBC Afrika .
Khorombusi dza zwikolo ( SGBs ) dzi ḓo wana muvhigo wa ANA wa tshiṱiriki , une wa ḓo kovhekanwa na vhaṅwe vhabebi tshikoloni , u itela uri vha kone u vhambedza mvelelo dzavho dza ANA na dza zwiṅwe zwikolo kha tshiṱiriki .
Ḓiresi ya mutholi ya u rumela khayo ha khunguwedzo dza thandela na zwidodombedzwa zwa vhufaedzi zwi tea u sumbedzwa kha phakhedzhi ya khunguwedzo ya thandela iyo ndi :
Mbadelo ya R120 yo katelaho zwoṱhe .
Sekhithara dzine dza ḓo ambiwa nadzo kha ino khethekanyo ndi idzo dzine dza vha na vhuimo kha zwipikwa zwa ha masipala , zwe zwa ṱaluswa kha tshipiḓa tsha Tsenguluso na Thandela , khathihi na idzo dzine dza ṱoḓea u ya nga mulayo .
Mutholi u do vha divhadza nga mawanwa na u dzhia maga kana vhukando u ya nga mawanwa .
U valelwa ho ḓisendeka nga thendelo u thoma
Tshiteṅwa tsha u fhedzisela tsha muvhigo tshi tea u shumana na u dzudzanyululwa ha Muvhuso , uri uvhe mulanguli wa zwikhala , khonṱhiraka na zwiimiswa zwa phuraivethe zwa tshitshavha .
Bugupfarwa iyi yo khwiniswaho ya nḓila ya u shumisa PAIA yo itiwa lwa u thoma nga SAHRC Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afurika Tshipembe ( SAHRC ) nahone Vhulanguli vhu khou ṱanganedza mushumo wa u thoma wo itwaho nga SAHRC , ho katelwa na zwiko khombekhombe .
Arali nyaluwo ya miholo ya vhashumi yo lavhelelwaho i sa linganeli , nyaluwo ya tshoṱhe ya mbuelo dza muthelo kana tshinyalelo ya fhasi kha zwiṅwe zwiteṅwa zwi ḓo ṱoḓea .
Izwi zwi shumiswa sa tshikalo kha shango .
Kha ṱhanzi hune vhathu vho sainaho , u ya nga thendelo ya Mivhuso yo fhambanaho , vho saina na u vala Thendelano iyi nga mukokotolo nga luambo lwa English .
Mafhungo kha khoro a tshewa nga vhakhantseḽara fhedzi nahone Komiti dza Wadi a dzi na maanḓa a u shela mulenzhe kha u tshea mafhungo kha miṱangano ya khoro .
Ni nga si dzule hafha ni noṱhe , Mandu , " ndi Ann a tshi fhindula .
U ḓadzisa zwenezwo , zwigwevho zwa tshikolo tsha mbuedzedzo ndi miṅwaha mivhili nga vhulapfu .
Mutengo tsumbedzwa wa thundu wo dzhena kha ṅwaha wa vhurathi .
Thonga ya vhuhosi ya kale i edza ye ya vha i tshi shumiswa kha Nnḓu ya Fhasi ya Ingiḽandi .
Fhedzi-ha , kha u shumisa thekhiniki dza nyedziselo dza mbalo , zwi tevhelaho zwi fanela u kuvhanganywa ho ṱalutshedzwa zwi khagala zwianganyelwa , manweledzo a zwiveledzwa nga mbalo , na tshikalo tsha vhuḓifulufheli na tsaukanyo dza u sa lepalepa .
Sambula dza malofha na murundo dzi a kuvhanganywa u itela u khwaṱhisedza arali nangoho thaidzo i tshifumbu .
Kha vhathu vhaswa vho tholiwaho , 290 yavho yo bva kha vhashumi vha re kha tshitshavha vho nangiwaho kha ḽevele ya tshitshavha , u itela uri vhugudisi vhu vhe hapo .
Zwiitisi zwa nyimele iyi zwo ḓala nahone zwo fhambana u ya nga mashango .
Nyolo i re afho fhasi i sumbedza vhushaka vhukati ha vhukoni , zwikhala na mishumo kha nyimele dza matshilisano na dza vhutshilo .
U kuvhanganya mafhungo a u pulana
U salela hu hulwane u ya nga ṋetshedzo ya maḓi hu ngei Mandeni na Ndwedwe .
Ṱhoho dza Muvhuso dzo kombetshedza Muṱangano wa Minisiṱeriaḽa wa WTO ngei Seattle u dzhiela nṱha maga o khetheaho , hu tshi katelwa kufarele kwo khetheaho na kwo fhambanaho , u itela mivhuso miṱuku i re khomboni .
Fhedzi , khomishini i ṱahisa ndivhuwo dzayo nga u fulufhedzea kha vhoṱhe vhakwameaho hu si na u luga havho na thuso khomishini yo vha i sa ḓo kona u shuma mushumo wayo nga nḓila i fushaho .
MUGAGANYAGWAMA U RI SHUMELA HANI
Sa izwi mbetshelo i ambaho nga vhutshinyi i tshi sumbedza uri , izwi zwi nga livhisa kha u fa ha muvhili na muhumbulo zwa muthu .
Vha khou lavhelela u isa maragani tshibveledzwa kana vha khou ya u tshi rengisela mvelelo ya ṱhoḓisiso yavho kha muṅwe muthu / iṅwe khamphani ?
Mishumo ya kha Khomphyutha ya Muvhuso sa nḓila ya u bva ngayo sa tshitopo tshithihi zwi nga aseswa u bva kha fhethu huthihi ha u dzhena .
Hune maime a kalwa nga tshikalo tsha nomboro thevhekano , frikhwentsi ya ndeme iṅwe na iṅwe i tiwa , sa tsumbo :
Kulangele kuswa kwa Visa
Mbudziso dzine dza engedza na u ṱanḓavhudza vhusedzi ha zwipiḓa zwa vhutsila na milayo ya u ola
Hezwi zwi katela vhubindudzi vhu si na vhukono kha themamveledziso , u engedza phera dza kiḽasi , ḽaiburari , ḽaborothori , nḓisedzo dza maḓi na mabunga tenda badzhete i tshi tenda .
Zwithivheli zwi shuma nga u ongolowa nahone zwi dzhia tshifhinga u shuma .
U ṱalukanya uri u ola na u ṅwala zwo fhambana , u vho thoma u kopa maḽeḓere na mbalo kha vhupo ha kiḽasini nga tshifhinga tsha ene muṋe i ndingedzo ya u thoma u ṅwala , ( tsumbo : u ita u nga u khou ṅwala a tshi khou shumisa maipfi o kopiwaho zwo ṱangana na makolongonya ( squiggles ) .
5.3 . Ri tshi shuma roṱhe , ri nga fhaṱa lushaka lwa khwine hune miḽoro na ndavhelelo dza vhathu vhashu dza ḓo swikelwa .
U ita uri mishumo yoṱhe i no kwama zwiko zwa vhashumi i shumiwe hu tshi khou tevhelwa mbekanyamaitele dza mabindu dze dza tendiwa na milayo ine ya shumisea .
Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Vhurengi kha Gwama ḽa Lushaka i ḓo khwaṱhisa ndango kha maitele a vhurengi na u vhea mitengo , u vhona uri zwo rengwaho zwi lingana na mbadelo na u vha khagala , ndeme ya khwine ya tshelede , u tevhedzelwa ha maitele na vhungoho .
3.3.2 U langa mishumo ya Komiti ya Wadi
Nga 2006 , vhe vha vha vhe Muphuresidennde Vho Thabo Mbeki vho ṋetshedza Tshiphugaṱhalu tsha Lushaka tsha Silivhere kha Vho Bra Ike , kha u shela mulenzhe kha u lwela mbofholowo na dimokirasi .
Kha nyito iyi mugudi u amba nga ha uri zwithu zwi vhonala zwo fhambana hani u bva kha vhuimo ho fhambanaho .
Ṱhalutshedzo i re afho nṱha i sumbedza uri thukhitha dzi bvaho kha zwiko zwo angalalaho zwi nga kona u dzhiiwa sa zwidzidzivhadzi , nahone zwi nga kona u khethekanywa lwo angalalaho nga nḓila i tevhelaho u ya nga tshiko :
U shumisa ndongazwiga zwo teaho khathihi na kufhelele kwa mafhungo .
Vha fhungudze khonadzeo dza u wa , u piringedzea na u suvha .
Kha dziṅwe nyimele , vhalwadze vho alafhiwaho nga dokotela wa phuraivethe na vhalwadze vha lambedzwaho nga nnḓa a vho ngo katelwa kha mbuelo ya tshumelo dza mahala .
Kha ḽiṅwe sia , u sedzwa ha ndinganyiso hu dzinginya uri vhadzulapo vhoṱhe vha na pfanelo ya u wana vhudzulo ho linganaho nahone vha nga ṱoḓa thuso kha muvhuso ya uri vha wane vhukhudo hu no fusha , hu sa sedzwi hune vha dzula hone kha riphabuḽiki .
Fhedzi-ha , mithelo yo engedzwaho tshiṅwe tshifhinga i a dzheniswa kha thundu dza maimo .
Nzulele ya mielela ya maḓi a mashika o shululelwaho kha maḓi manzhi na tsitsikano khulwane u fhira iyo ya mielela ya maḓi a mashika ( nga u angaredza sa pulamu ya maḓi a mashika o papamalaho ) zwi ḓitika kha tshanduko na munanguludzo ya maḓi manzhi ane ha khou shululelwa khao .
Vhulanguli ha masheleni ha Muhasho ho vhumbwa kha mutheo wo phaḓalaladzwaho nahone vhulanguli kha matavhi vhu a dzhia vhuḓifhindulelei ha zwamasheleni .
U itela u tshimbidza vhadavhidzani ha u ambedzana vhukati dzikhomishini , webusaithi i ḓo bveledziswa .
Ṱhoḓea dzi re khagala dza mbekanyamushumo dza u lwa na u tambudza dzi nga kha ḓi leludza maitele a u nanga uri dzo lingana naa .
Fhedzi , musi Afurika Tshipembe ḽi tshi dzhia Ngayotewa ya Tshifhinganyana , nga 1996 , vhathu vhashu vho khwaṱhisedza uri Riphabuliki ya Afurika Tshipembe ndi Shango ḽa demokirasi ḓo vhofholowaho ḓo sinwaho kha ndeme dza dzhango , hu tshi katelwa na uri Ndayotewa ndi amba dzi fhele .
Musi khumbelo ya tshandukiso i tshi itiwa , ya u ṱahisa phindulamulandu ya tshipentshela i no kwama mukano wa maanḓa a mulayo , mufhinduli ha ngo hanedza , nahone tshandukiso yo ṋewa hu na thendelano .
Zwiimiswa ezwi zwi ṱoḓa ḽeveḽe ya nṱha ya u ṱanwa na uri zwi tea u swikelea nga nḓila i leluwaho nga vhuendi ha tshitshavha .
Thendelo dzine dza ḓo thomiwa miṅwedzini miraru iḓaho .
Ni pembela na vhonnyi ?
Nungo dzashu dza u khwinisa mbonwasia ya Vhuendelamashango dzo engedzedzea .
Vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho vhu a ṱoḓea u ṱuṱuwedza bono ḽa Ndayotewa .
Mishumo ya mbuyedzedzamalaṱwa ya tshayanzudzanyo yo phaḓalala .
Kha nyimele hune muthu a vhulawa zwo itiswa nga u pomokwa vhuloi , tshigwevho tshi a engedzwa tsha vha miṅwaha i sa fhiriho ya 20 ya u dzula dzhele .
U shumiswa ha maanḓa na lushaka lwa maanḓa ane a tea u shumiswa zwi fanela u vha fhedzi lwo themendelwaho nga maanḓalanga a vhurumelwa .
( a ) Mugaganyo wa mbuelo na zwibviswa i tshi fhambanyisa vhukati ha u pfuma na zwibviswa zwa zwino ; nahone
Madzulo a ḓo avhelwa musi a tshi vha hone , zwa sa ralo vhaiti vha khumbelo vho swikelelaho vha tea u dzudzanya madzulo avho a phuraivethe phanḓa ha u thoma mushumo .
Vhafodi vha zwinepe vhanzhi vha Afrika Tshipembe vho khoḓiwa nga maanḓa nga nṱhani ha mishumo yavho , ine ya wanala kha bugu dzi re maṱafulani a kofi , dzidokhumenthari , maṱano apo na a seli ha lwanzhe , dzimagazini na dzigurannḓa .
U shumisa tshelede nnzhi kha vhubindudzi ndi ḽiga ḽa u thoma .
Nga tshifhinga tsha fulo , ndi gurannḓa ifhio ye vha i vhala tshifhinga tshoṱhe ?
Arali tshivhumbeo tsha tshiimiswa na ndambedzo ya mulanguli zwi tshi khwinisa vhuḓifhinduleli hatsho ha u langula sekithara dza poswo , khasho na vhudavhidzani ha ṱhingo .
Ro ṋetshedza khumbelo yavho u wana murahu thikhedzo ya zwa masheleni kha tshikwama tsha tshinyalelo .
Maitele oṱhe a ita tshinwi a tea u itwa zwi tshi elana na ndaulo dza tshiofisi .
Ho sedzwa tshumiso ya tshileludzi kana zwileludzi zwiṅwe zwa shishi
U ola zwifanyiso zwa tshiṱori , luimbo kana tshidade .
Arali garaṱa ya ṱhanziela ya u reila yavho yo xela,u tswiwa kana u tshinyadzwa , vha nga ita khumbelo ya ntswa .
Ri dovha hafhu ra tea u ṋetshedza zwiṱuṱuwedzi zwa khwine kha vhorabulasi vha vhubindudzi vhane vha takalela na u ḓo kona u tsivhudza vhorabulasi vha sa athu bvelelaho .
Sisiṱeme ya tshigwada tsha vhadzhiamikovhe i tea u thusa nḓila ya u dzhenelela i re hone kha masipala ; u khwaṱhisedza demokirasi ya u dzhenelela na u engedza tshivhalo tsha vhathu vha re vhaṱuṱuwedzi nahone vha re na vhuṋe ha tsheo dza masipala .
Hune ha vha vhadzulapo vha siho mulayoni vhane pfanelo dzavho dza ndeme dza sa vhe khomboni vha fanela u pandelwa , vharangaphan ḓa vha muvhuso vha re na vhuḓifhinduleli ha mavu a muvhuso a kwameaho kana vhaṋe vha shango vha phuraivethe vha fanela uri , hu si na na u lenga , vha kwame khothe uri i ṋee ndaela ya u pandelwa hu tshi tevhedzwa Mulayo une wa pfi Prevention of Illegal Eviction From and Unlawful Occupation of Land Act , of 1998 .
U wana mafhungo nga vhuḓalo , kha vha ye kiḽiniki ya havho ya tsinisa , sibadela kana kha vhaṋetshedzi vha ndondolamutakalo .
Dzangano ḽa mvutshelano ḽi sedza kha khethekanyo idzo dzo bvelelaho zwino dza vhathu , vhunzhi ha miraḓo ya mavhanga , u vha ḓisa kha nyito ya u ḓiṱama .
Khetho ya tshumelo dza masipala ndi nyendedzi ya kha maanḓalanga apo .
U sedzulusa maṅwalo na u sedzulusa mbudziso .
Maga aya o itelwa u vhona uri hu vhe na tsireleldzo ya khwine kha vha na ndindakhombo na vhavhuelwa na u kona u dzhenelela kha vhudziki ha masheleni .
U tshinyadza vhupo hu ṋaṋisa nyimele ya vhushai i wanalaho kha vhudzulo uvho .
Minisiṱa wa Nḓowetshumo na Mbambadzo vha a kona u iledza na u thivhela u ṱunḓwa ha thundu dza kiḽasi yo sumbedzwaho .
Arali hu sina vhathu vho teaho u bva kha zwigwada zwi songo imelelwaho vha nga kungiwa , vhathu u bva kha zwigwada zwo imelelwaho vha ḓo dzhielwa nṱha .
Kapa Vhukovhela ndi vundu ḽi no wana nete fhano Afrika Tshipembe .
Murahuni , nḓowetshumo ya vhoradzithekhisi kha vhuṅwe vhupo yo lingedza u langa uri ndi afhio madzangano ane a fanela u avhela ḽaisentsi ya fhethu ha tshumelo huswa .
Vhunzhi ha mitshelo i re fhano shangoni i bveledzwa ngei Limpopo , Western Cape , KwaZulu-Natal , Mpumalanga , na Eastern Cape .
U tea : Ngona ya u linga yo teaho mashumele ane a khou lingwa .
U ola zwifanyiso zwa nyito khulwane dzine dza khou itea kha tshiṱori , nyimbo na zwidade .
Hezwi zwi sumbedza u khwinifhadzea ha mbuelo dza muthelo dzo kuvhanganywaho nga phesenthe dza 25 kha ṅwaha wo fhelaho khathihi na u engedzea nga phesenthe dza 15 kha ṅwaha wo fhelaho phanḓa ha musi hu tshi ṱaha dwadze ḽa COVID-19 .
Tshipiḓa tsha therisano tsho ḓiṱalutshedza sa ndi nnyi ane a khou u sudzuluwa u thoma .
Vhuimo ha tsenguluso vhu tea u pfeseswa zwavhuḓi nga vhoṱhe nga tshifhinga tsha u kuvhanganywa ha Puḽane yo Ḓisendeka nga Tshitshavha u itela uri hu vhe na vhupulani ha khwine .
1.22 arali vho vha mupondwa wa khakhathi dza zwa vhudzekani , mapholisa vha ḓo humbela zwiambaro zwavho sa vhuṱanzi , ngauralo vha ḓo tea u humbela muṋetshedzi wa tshumelo dza zwa matshilisano uri a vha ṋee zwiṅwe zwiambaro .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , vhupo ha ṱavha nga fhasi ṱavha mulivhaḓuvha ho engedzea zwihulwane .
Vhanna vho vha vha hani ?
Thandululo ya dzikhuḓano
U saukanya SWOT zwi thusa kha u topola ṱhoḓea dza tshitshavha dzine dza nga dzheniswa kha IDP
Thero ya ṋaṅwaha ndi : Kha Vha Mbale : Ri Roṱhe ri Isa Phanḓa Afrika Tshipembe ḽi si na Khakhathi .
Nkosikazi Mhlauli ndi mufumakadzi wa u thoma u rangaphanḓa tshiimiswa tsha vharangaphanḓa vha sialala .
Naho maitele aya o lavhelesa nga maanḓa kha u thithiswa ha pfanelo dza vhuthu , nga u angaredza dzi tshimbilelanaho na khuḓano na mabulayo a zwa poḽitiki , ndavheleso nga ha ICC dzi na zwinzhi zwine zwa fana na ṱhoḓea dza zwipondwa zwa khakhathi nga tshithihi nga tshithihi .
Thasululo a dzi swikelelwi nga tshitshavha uri tshi dzi sedzisise .
u isa muvhigo wo tou ṅwaliwaho wa mulandu wonoyo kha Dairekhithoreithi nga tshivhumbeo tsho randelwaho hu saathu fhela awara dza 24 nga murahu ha musi zwo bvelela .
Ri khou vha na mvelaphanḓa kha u lwa na vhutshinyi kha vhafumakadzi na vhana .
Muthu uyo u tea u vha a na luṅwalo lu bva ho kha vhone kana luṅwalo lubvaho ha dokotela lu sumbedzaho uri ndi ngani vha si nga sikone u dalela ofisi .
Hedzi dzi katela :
Kushumele kwo vha khwiṋe zwi khagala u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Mushumo wa vhalavhelesi wo vha u wa u lavhelesa thaidzo dzine dza nga vha hone henefho kha vhugalatenga .
Vhulalo hanga ndi tshimbila ndo hwala .
ṅwana ( vhushaka )
Hu tshi iwa phanḓa , mbadelo dza u ya fhethu ha mahayani dzo swikisa kha mbadelo dza nṱha dza matheriala a ṋetshedzwaho fhethu afho ha mahayani .
Ndi riṋe ri thomaho u kwamiwa , ngamaanḓa musi sisisṱeme yashu ya elekiṱhironiki i tshi ri kundelisa .
Heyi sisiṱeme i kha ḓi shumiswa zwiṱuku , nga maanḓa kha u wana zwidodombedzwa nga ha phumethe dza zwiṋamelwa zwa badani dza nnyi na nnyi dzine dzo fhelelwa nga tshifhinga nahone dzine dza nga vha dzi songo rekhodiwa nga nḓila yone kha Sisiṱeme ya Ndangulo ya Ḽaisentsi dza u Shuma ine ya vha ntswa .
Zwiito zwa tshanḓanguvhoni zwi a ṱoḓisiswa nga nḓila yo teaho , nahone ha dzhiiwa vhukando ho teaho kha muofisiri ano wanwa o ita zwiito zwa tshanḓanguvhoni .
Vhatshimbidzi vha fanela u ṱalutshedza vhadzheneli musi wekishopo i tshi thoma uri modulu muṅwe na muṅwe u ḓo asesiwa nahone mvelelo dzo khetheaho na nḓila dzi tshimbilelanaho na modulu wonoyo dzo katelwaho nga tshifhinga tsha wekishopo .
Hedzi ndi mvelele dza u shaea ha nyendedzi , theo ya mulayo na tshumiso , ṱhuṱhuwedzo i sa fushi na tshenzhemo kha sia ḽa ndangulo , vhugudisi vhu songo lingana kha ḽeveḽe dza fhasi na u shaea ha vhuḓifhinduleli nga u angaredza .
( 2 ) Miraḓo ya Khorotshitumbe ya vunḓu a vho ngo tendelwa u -
Mafhungomatsivhudzi a no kwama reithi dza asesemennde na therifi dza tshumelo khulwane dzi re kha phara dzi tevhelaho :
Kha zwiṅwe zwa zwithu , Afrka Tshipembe ḽi tshe murahu kha u dzhena ha inthanethe , nḓisedzo ya themamveledziso , muṱaṱisano wa maraga wa thengiso na tshumiso ya garaṱa ya tshikolodo .
Kha ḽiṅwe sia , arali hu na zwiṅwe zwa zwidodombedzwa zwavho kha khumbelo zwine zwi sa vhe zwone kana zwo khakhea , SMS ine vha ḓo i wana i ḓo vha vhudza uri hu na thaidzo .
Kha vha nange tsumbo nthihi ya iṅwe na iṅwe ya tshaka dza tshanduko dzi tevhelaho .
Izwi zwi katela u ita themendelo kha mafhungo maṅwe na maṅwe ane a kwama Komiti ya Wadi kha mukhantseḽara wa wadi kana kha ḓorobo khulwane , khoro yapo , khorotshitumbe , raḓorobo muhulwane kana kha khorwana ya ḓorobo khulwane yo teaho .
Vhaṅwe vha zwigwada zwi shumaho zwo fhambanaho zwi ṱoḓaho u bulwa na u dzhielwa nṱha kha u olwa ha fhethu hu konḓaho nahone ho vuleaho , khathihi na dziṅwe dza ṱhoḓea dzavho , ndi :
Mahoro a CITES na vhalavhelesi vha khou lavhelelwa u ḓo dzhena tshoṱhe kha nyambedzano na u dovha vha ḓa na thandululo dzine dza dzine dza ḓo takula mushumo une wo no vha kati nga ha mbambadzo ya flora na fauna .
16.4 Mulayotibe u ṋetshedza hafhu ṱhoḓea dza vhukoni ha vhatshimbidzi vha vhaendelamashango na ndaulo ya mutshimbidzi wa vhaendelamashango o no khou reila .
U itwa na u shumiswa ha zwishumiswa zwi sumbedza mushumo wa mvelele sa vhuḓowedzi vhuhulwane ha u tshila .
Mihumbulo ya vhashumi vhapo nga ha uri mishumo yavho i nga itwa hani zwavhuḓi kha zwiṱirakitsha zwiswa a yo ngo ṱanganedzwa .
U vhala khungedzelo .
Pfulo u itela vhubindudzi : R86
Zwo ḓitika nga muvhigo wa musumelavhapo , mutshutshisi wa khothe a nga wana uri ṅwana u a ṱoḓa ndondolo na tsireledzo .
Milayo ya mulanga wo khetheaho yo itwa uri i vhe khagala kha therisano ya vhuṋe na vhubveledzi .
Uri khamphani dzi langwaho nga muvhuso dzi kone u shela mulenzhe kha u thomiwa ha NDP i bvelelaho , dzi tea u vha dzi na masheleni .
Tshikimu tsha Pfumbudzo ya vho Imiswaho u shuma tshi ḓitika nga thendelano vhukati ha muthoi na vhashumi nahone hu ḓo vha na mushumo u yaho phanḓa , na uri mutholi u ḓo holela vhoṱhe vho bvisaho lweṱolweṱo kha mbuelo dza tsireledzo ya tshitshavha nga tshifhinga tsha u pfumbudza .
Dimokirasi , ine ra vha vhulunga khayo na u vha ṱhonifha , ndi mutshelo u ḓifhaho wa vhutshilo havho ha muombano na u ḓidzima .
U ṅwala mvetamveto ya u ṱanganedza uri marifhi o ṱanganedzwa .
ṅwalani mafhungo mavhili nga ha tshifanyiso .
Zwiko zwa u ḓadzisa zwa tsheledemviswa dzine dza vha hone zwo vhumbwa nga masheleni o ṋetshedzwaho nga u fhungudzwa ha masheleni o vhetshelwaho thungo a shishi khathihi na tshanduko zwo ḓitika nga ndavhelelo dza maraga .
1.1 . Mbalombalo dza ṅwaha nga ṅwaha dza vhugevhenga dzi thusa muvhuso uri u kone u sedzesa nga maanḓa kha u fhungudzwa ha vhugevhenga vhuhulwane , sa zwe zwa vheiswa zwone kha Muhanga wa Tshiṱathedzhi wa Tshifhinga tsha Vhukati wa 2014-2019 .
Mithelo ya zwa vhulimi i shumiswa u ya nga ndaela dzo buliwaho .
Ri khou bvela phanḓa .
Lushaka lu a ṱoḓea :
U vhumbea na mudzikiso wa miṋo ya aḽumini i sa ṋoki .
Kupulanele kune kwa si vhe kwa musi muthihi fhedzi , ku vhe kwa kutshimbidzele kwa zwino na lini na lini , ku na tshumiso , M&E na u ṱolwa ha ṅwaha nga ṅwaha ;
Ṱhanziela ya vhukuma ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo
I itela u dzudzanywa ha tshumelo dza NYDA kha ḽevele yapo , nga maanḓa vhaswa vha vhuponi ha mahayani vhane vha sa kone u wana tshumelo dza NYDA .
Sisteme ya gavhelo ḽa zwa matshilisano ndi yone thulusi yashu i khou shumesaho kha u fhungudza vhushai .
Vhalimi vhoṱhe na vhalimi vhaṱuku na avho vhalimi vhane vha khou bvelela .
Ine ya vha iṅwe mvelaphanḓa nga tshivhalo itshi tsho gonyaho tsha vhagudi vhe vha bveledza miṅwaha yavho ya tshikolo .
Naho zwo ralo , u wa ha ikonomi ha ḽifhasi zwo sukumedza Tshikwama kha u lusa dziṅwe nḓila dza u thusa nungo dzoṱhe dza muvhuso nga u angaredza kha u sika na u dzudza mishumo .
3.1 . Khabinethe i livhuwa u shuma nga maanḓa ha Komiti ya Minista dza Tshivhalo nga ha Gomelelo khathihi na vhathu vha kwameaho kha masia oṱhe a muvhuso na tshitshavha kha u lingedza u lwa na tshiimo tsha gomelelo ḽine ḽa sa khou fhela ḽe ḽa wela zwipiḓa zwo vhalaho kha shango .
Muhumbulo muhulwane ndi wa u dzhoina maanḓa na vhashelamulenzhe na tshitshavha u itela u swikelela tshipikwa tshithihi tsha u ṱuṱuwedza na u tikedza tshanduko kha vhathu vhane vha khou dzhenelela kha bekanyamushumo .
Thebuḽu i re afho nṱha i sumbedza u ṱhaphudza pfunzo ya sekondari nga vhaswa .
Ofisi ya vhuṅwaleli vho ḓo rangwa phanḓa nga Muṅwaleli ine ya mushumo wayo ha ḓo vha vhulavhelesi kha mishumo ya ḓuvha na ḓuvha ya Dzangano .
Thandela i dovha hafhu ya katela u khwiniswa ha sisiteme ya muelelo kha bada nahone thandela i kha tshiimo tsha u fhedza u itwa .
Mufumakadzi Vho Noxolo Maqashalala , mutambi wa matambwa wa vhuṱali we a vha a kha ḓi vha muswa nahone we a vhonala lunzhi kha zwikirini zwa theḽevisheni dzashu a tshi sumbedza vhukoni ho khetheaho .
Hu tshi ḓadziswa , Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Zwitshavha ḽa Afrika Tshipembe ( SASSA ) ḽo phaḓaladza mbekanyamushumo ya Mbofholowo ya Zwitshavha kha Mutsiko u ṋea zwiḽiwa na zwiṅwe zwa ndeme u fana na yunifomo dza tshikolo dza vhana vha bvaho miṱani i shayaho .
Arali ra ita khumbelo kha vhathu havha , a ri tei u vha vhona mulandu arali hu na dziṅwe mbudziso , ngauri na vhonevho vho vhala u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Vundu ḽo mbulungo ya masheleni manzhi tshifhinga tsho fhelaho kha themamveledziso i elanaho na nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Thomani nga u ṅwala tshiṱori sa mvetamveto ni kone u humbela khonani yaṋu uri a tshi dzudzanye .
U ṱuṱuwedza uri tshitshavha tshi vhe na vhukoma , hu khuruṱanywa zwiitwa na zwiko khathihi na mitingati zwa vhadzulapo vha henefho musi hu tshi shumiwa ;
Fhedzi , mveledziso ya vhukoni , mishumo na u swikelela tshumelo na zwamasheleni zwi ḓo vha zwa ndeme , khathihi na vhuṱumani ha vhupo ha dziḓoroboni na vhupo ha mahayani .
Mbuelo dza Ndiliso a dzi nga badelwi arali :
Ro swika fhaḽa , ra dzhena nga ngomu nahone vhalwadze vho vha vha si tsha tou vha vhanzhi .
Hu ḓo thomiwa maga a u thivhela vhashumi vha muvhuso na vhaimeleli vha tshitshavha kha u ita bindu na muvhuso .
A ri luthihi , Vho Vhimbi vhe lavhuu vha tshi bva maḓini !
Vho Castro vho ima lurandala vha tshi lwela vhuthubwa kha dzhango ḽa Afrika nahone vho ita mushumo muhulu kha u ṱuṱuwedza nndwa ya mbofholowo ya Afrika Tshipembe .
Ri tshi sedza murahu kha miṅwaha iyi a fumbili , ri ḓo tenda uri zwa zwino masiandaitwa a lufu lwavho , milaedza yoṱhe yo pfesesiwa nahone , nga ngoho , o engedzea .
Ngudo ndi ya uri phambano kha u thomiwa na kushumele dzo vhangwa nga u shayea ha zwidodombedzwa kha thasululo dza khoro .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo tshi ḓivha tshivhalo tsha mbadelo nthihi ya PPP yo badelwaho kha tshiṱatamennde tsha mashumele a masheleni kha mbadelo dza ndaulo u ya nga ndaelo ya zwa masheleni yo bviswaho nga Mulanguli Muhulwane wa Vhashumi .
3.3 . Kha ri shumisane , ri bvisele khagala zwiito zwa khethululo nga lukanda afho hune zwa dzhiiwa sa vhuḓifari ho teaho nahone ri dovhe hafhu ri rumele mulaedza u re khagala wa uri zwiito zwa khethululo nga lukanda a zwi na vhudzulo kha shango ḽashu ḽa demokirasi .
U ṱavhanyisa mvelaphanḓa , u khwaṱhisedza demokirasi na u fhaṱa tshitshavha tshine tsha katela zwigwada zwoṱhe zwa vhathu , Afurika Tshipembe ḽi tea u shandukisela mbofholowo kha zwa poḽitiki kha ikonomi yavhuḓi ya vhathu vhoṱhe .
U khwaṱhisedza uri miraḓo ya vhashumi vha tsireledzo vha khou pfumbudzwa nga ha masia a zwa mulayo a elanaho na mushumo une vha ita , nga maanḓa malugana na u fara kana u valela muthu muṅwe na muṅwe .
Zwiteṅwa zwitevhelaho zwinga vha na masiandaitwa kha u imiswa ha mundende :
U thomiwa ha maanḓalanga a vhukati ane a dzhielwa nṱha nga vhoṱhe ane a nga ita na u wana khumbelo iṅwe na iṅwe ya thuso ya ṱhanganelano thwii u bva kha vhone vhaṋe hu si na u shumisa tshanele dza dipuḽomathikhi .
Khoso yo itelwa yo sedzesa vharisetshi na vhathekiniki vhane vha tea u ṅwala mivhigo ya thekhinikhaḽa .
Masana a thusa mivhili yashu kha u sika Vithamini D.
Ro kumedzela R9,2 biḽioni kha vhubindudzi ha ṱhoḓuluso ya gese na ole kha vhuima zwikepe ha Saldanha sa tshipiḓa tsha vhurangeli ha Operation Phakisa .
Mushumo wayo u katela u sedza zwo swikelelwaho , kana ṱhahelelo nga zwenezwo ya mbekanyamushumo dza muvhuso .
Vha ḓo shumisa ṋetshedzo iyi u kovhelana na tshitshavha zwine mbekanyamushumo dzavho dza ḓo vha kha ṅwaha uno wa muvhalelano . Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha uri vha tevhele mafhungo aya zwenezwi a tshi khou ḓiswa nga kha maitele a Phalamennde .
U engedzedza kha zwezwo zwa mashumele a ṱhanganelo ya mugaganyagwama wa vundu thwii kha Mivhigo ya Gwama ḽa Lushaka , Gwama ḽa Lushaka ḽi bvisa Migaganyagwama ya Vundu na u Sedzuluswa ha Zwibviswa zwi nweledzaho masheleni a vundu .
Hune tsudzuluso dza tendelwa , kunangele kwa u ranga kwa u renga ndi kwa ETA .
Hu na vhuṱanzi ha u gonyela nṱha kha u tevhedza zwi sumbedzaho nyaluwo nga vhuvha ha tshitshavha zwi tshi ya kha zwa muthelo .
Musi vho no wana thendelo ya u ri vha nga isa phanḓa , vha tea u ṱanganyisa zwibveledzwa , u ḽebeḽa na u zwi paka vha rumela tsumbo ya 750 ml ya zwibveledzwa zwo ṱanganyiswaho kha ḓiresi yeneyo nthihi yo bulwaho afho nṱha .
Mveledziso ya kharikhuḽamu ya zwino i khou thoma u eletshedza nḓila dza ndeme dzine ngadzo dzi ICT i nga ṱanganywa kha zwivhumbeo zwa u funza na ndingo .
2.7. Khabinethe yo tendela maimo a therisano dza Afrika Tshipembe dza Muṱangano wa vhu13 wa CoP kha Guvhangano nga ha Biological Diversity ( CBD COP13 ) na mikhwa ya maitele a zwithu muvhusoni une wa ḓo farwa ngei Cancun , kha ḽa Mexico u bva nga ḽa 4 u ya kha ḽa 17 Nyendavhusiku 2016 .
U bveledza pulane ya u shuma vhatshimbidzi
Kha vha shumise maḓi o no shumaho - maḓi o shumiswaho kha u ṱamba , a bvaho kha mutshini wa u kuvha na zwiṅwe zwiko zwo tsireledzeaho - kha u gwedzha buga ḽavho .
Arali vha phasa ndingo , vha ḓo ṋewa ṱhanziela ine ya sumbedza kiḽasi ya tshiendisi kana kiḽasi dzine vho themendelwa u gudisa vhagudi .
( 2 ) Muthu o vhewaho kha ofisi ya Muhaṱuli Muhulwane wa Khothe Khulwane ya Aphiḽi ane a saathu u vha Muhaṱuli nga tshifhinga tsha musi a tshi vhewa u fanela u ana kana u ita Khwaṱhisedzo phanḓa ha Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa .
Nangani ṱhoho yoneyone ya tshiṱori itshi :
Minidzhere dza Vhaongi dzi tea u dzhiela nṱha uri dzi tea u shumisa maanḓa mangafhani u ita nyambedzano na vhashumisani .
Ri rangwa phanḓa nga khumbulo ine ya ri nga nṱha ha ndambedzo dza tshitshavha dzi itwaho nga muvhuso , ri tea u sedza u itwa ha sisteme ine ya thola vhathu uri vha ḓishumele nahone i ṱuṱuwedzwaho nga vhuthihi ha vhathu .
U khwaṱhisa na u langa sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso nga u angaredza hu tshi itelwa u bveledza hu re ngonani
U sika raimi dza ene muṋe a tshi shumisa luambo khumbulelwa .
Khumbelo heyo yo ḓadzwa nga usa fulufhedzea .
Tshifhinga tshi ḓaho , hu fanela u vha vhushaka tsini ha u shuma vhukati ha Ofisi ya LED na Ofisi ya Vhudavhidzani musi hu tshi konanywa mbekanyamushumo dzo raliho .
Ro thoma u pfa nga munukho wa vhutsi musi ri kiḽasini .
Avho vhe vha si fhedzise tshumelo kha ṅwaha uno a vha tendelwi u shuma sa vhorakhemisi vho ḓiimisaho .
U ita uri dzikhantseḽara vha kone u kala mashumele avho .
U shandula mamethafore a vha mafanyisi .
Komiti ya Khorotshitumbe i shumana na mafhungo a vhurumelwa .
U ṋetshedza mishumo-nyengedzedzwa nahone ya muhasho i langaho mitambo na mvelele kha zwikolo zwa muvhuso zwa nnyi na nnyi .
Tshivhalo dza maḓuvha tsho fhedzwaho nga vhalwadze vha nga ngomu kha u tsitsela fhasi zwileludzi zwo vha fhasi he zwa lavhelelwa .
Vhadzudzanyi vho vhea maimo ayo a nṱha , ane musi ro tshenzhela khaedu ṱhukhusa , ro dzi vhona sa khulwane na u fanelwa u dzhielwa nṱha nga u ṱavhanya .
Ṱhalutshedzo dze dza dzheniswa na dze dza si dzheniswe a dzo ngo bvumbelwa fhedzi dzi sedza u fhambana ha nzulele dza ḓivhazwakale .
Hu tshi ya nga tshenzhelo ya zwe zwa edziswa , kutshimbidzele kwa maga mararu kwo dzinginywa , uri tshitendeledzi tsho fhelelaho tshi shumiswe kha wadi dzi si gathi , zwi tshi bva kha tshenzhelo , hu sa athu u edziswa kha wadi dzoṱhe .
Pfananyo yo khwiṋiswaho ya mbekanyamaitele , mivhuso wa ṱhanganelano na vhuvhusi vhu re na vhuḓifhinduleli zwi ḓo khwaṱhisedza uri hu sedzwe tshoṱhe kha nḓisedzo .
Tsheo ya u dzhiela mapholisa zwiṱhavhani , u ṱutshela mikhwa ya tshiṱuhu , ho vha hu ndivho khulwane dza tshanduko nga murahu ha 1994 .
Minista vha tea u ṋetshedza hoyu muvhigo kha Guvhangano ḽa Lushaka .
Thekhinoḽodzhi a i shumi kha zwipiḓa zwa muvhili wa muthu .
Khunyeledzoni , kha vha ri ndi sedze tshiṅwe tshiteṅwa tsha ndeme tshine kanzhi tsha livhana na vhuraru hashu hu tshi katelwa maṅwe mashango ane a khou bvelela .
Zwi tshi dzheniswa na phulufhedziso na u bvelela ha vhoṱhe , ṋamusi zwo bveledza nyofho , ngauri zwi ḓisa tshutshedzo khulwane kha vhuḓivhusi tshoṱhe hashu , vhuṋe na mvelelo na ḓivhazwakale hu tshi katelwa na u dzhiela fhasi vhukuma mbonelaphanḓa dzashu dza mveledzo .
Vhalani zwe Vhonani na Kanakana vha vha vha tshi khou amba musi vha tshi fhira fhethu ho fhambanaho hu re kha mepe . Ṅwalani nomboro ya afha fhethu kha mepe .
Dzibada dzi tshimbilaho bisi dzi tshimbilaho badani fhedzi na tshumelo ya raliwei ṱhukhu zwi fanela , nga u ralo , u vha nga nḓila yo teaho vhukuma , u thivhela u lenga hu elanaho na humela murahu , na mitshimbilo ya u khona yo vha yone ya ndemesa kha miṅwe mimoḓoro zwi fanela u ṋetshedzwa .
4.1 . Khabinethe i dzhiela nṱha zwa uri Komithi yo Ṱanganelanaho ya Phalamennde ya u Sedzulusa Ndayotewa yo tenda muvhigo wayo une u khou tendela zwa u khwinisa Tshiteṅwa 25 tsha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 .
Izwo zwithu zwiraru ndi kuvhusele kwavhuḓi , themamveledziso yo khwaṱhaho , na vhupo vhu konisaho ha ndaulo .
Nga yeneyo nḓila , vhunzhi ha aya mafhungo a ḓo vha o kuvhanganywa hu tshee na tshifhinga nga vhomakone vha CBP , kha vha ambe na Komiti ya Wadi na mukhantseḽara u itela u ḓivha arali hu na zwiṅwe zwiko zwa ndeme zwa mafhungo zwine zwa nga shumiswa .
Vhafumakadzi a si kanzhi vha tshi imelwa zwavhuḓi kha zwiimiswa zwa tshitshavha zwine zwa kwamiwa maluguna na tshumelo ya mveledziso na dzithandela .
Ndo lavhelesa mafhungo a ndaulo nga ṱhonifho khulwane .
4.5 . Khabinethe yo ombedzela uri i ḓo bvela phanḓa na u shuma i sa neti kha zwa u khwaṱhisa sisiṱeme ya zwa vhulamukanyi ya ḽino shango u itela uri i kone u lwa na vhatshinyi siani ḽa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu khathihi na mabulayo a vhafumakadzi ( GBVF ) , u vhona uri zwipondwa zwi khou wana thuso ya zwa vhulamukanyi nga tshihaḓu khathihi na u ita uri hu vhe na zwitshavha zwo tsireledzeaho .
Zwidodombedzwa zwa mivhigo iyi zwi ḓo ḓivhadzwa kha vhunyeṱuli ha nyanḓadzamafhungo dza zwigwada dzo pulaniwaho .
Matheriala oṱhe a tea u vha a maswa u bva kha tshiṱoko tshi swa nahone a tea u vha e na luswayo lwa thendelo lwa SANS .
3.1.3 . Pfanelo ya lushaka ya u shumisa luambo lune vha funa musi vha tshi davhidzana na GCIS .
Thandela dza Mishumo ya Khephithala dzi vhumba iṅwe ya migaganyagwama ine thandela ya mishumo ya tshitshavha ya ṋetshedzwa .
Adzhenda , nḓivhadzo na maambiwa a re hone
Kanzhi , kha magombame o tsaho , maḓi a lwanzhe o tsitsikanaho a ita magwada a muṋo ngei fhasi , zwa vhanga philiphili dza vethikhaḽa .
I ḓo dovha hafhu ya wanala nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi .
Vha humbule tshigwada tshine tsha fhira tshithihi tshi nga vha na mbudziso i fanaho .
Mulilo wo sia vhadzulapo vha 30 vha mikhukhuni vha si na mahaya .
Dziṅwe sekithara dzi tea u shumisa gomoṱhukhu ḽa fhasi kha zwikili zwa ndeme nahone zwa vhuṱhogwa kha sekithara iyo .
Kha vha ite khumbelo ya vhureakhovhe musi ho itwa khuwelelo ya khumbelo kha Gazette ya Muvhuso .
Vhathu vhane vha fulufhedzea kha vhafumakadzi kana vhunna vhavho vha nga wana vairasi arali vhafarisi vhavho vha sa khou fulufhedzea khavho .
Nyonyoloso ndi ya ndeme kha muṅwe na muṅwe , naho a na asima .
Zwo ita uri hu ṱalutshedzwe zwa uri mulayosiṅwa u khou tsireledza vhaloi .
Izwi zwi khwaṱhisedza uri Muhasho u vhea zwilinganyo zwa nḓisedzo na u zwi tevhedza .
Nḓivho ya pfanelo dza vhafumakadzi na yone i ḓo ombedzelwa nga nḓila yo tiwaho nga tshifhinga tsha mushumo .
Phemithi yavho i nga vha yo luga hu sa athu u fhela vhege dza 12 .
5 . Madalo a Phresidennde kha Mashango Maṋa a Vhukovhela ha Afrika
Pulane dzavho ndi dzifhio dza u engedza u konadzea ha zwithu khathihi na u kunda zwithithisi ?
Vhane nda dzhena navho vha a mpfara zwavhuḓi .
Ṱhoḓea ya u monithara na u ela i no bva ha masipala
Zwi nga itea .
Nḓivho ya tshumisano ya zwiṱirathedzhi zwa vhuongi .
Mutheo wa ndeme thendelano u katela ndaṱiso ya R1,4 biḽioni ye ya tshewa nga maanḓalanga a muṱaṱisano ine ya ḓo badelwa nga dzikhamphani kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka .
Pulanelani khungedzelo yaṋu inwi muṋe nga u fhindulela , kha mepe wa mihumbulo , iṅwe na iṅwe ya mbudziso dzi re afho fhasi .
TCF i ḓo ṋewa mushumo wa u shumana na mafhungo oṱhe a vhudavhidzani a elanaho na thendelano iyi .
Zwa mbeu kha kuitele kwa khothe idzi zwi sa dzhielwi nṱha .
Mulayo wo dzinginywaho u ḓo vhea khagala uri u tenda kha zwa vhuloi a zwi iti uri muthu a ḓiimelele ngazwo kha iyo milandu mihulu , fhedzi zwi nga lavheleswa musi muthu a tshi khou sumbedza zwine zwa tea u dzhielwa nṱha musi a tshi gwevhiwa .
3 . Bodo ya vhalangi vha Dziphakha dza Lushaka dza Afrika Tshipembe :
Mulayo wa sialala ndi tshiimiswa tsha nyito , mulayo , na ndeme dzine dza shumiswa nga zwitshavha zwa sialala .
U ya nga Yuniti ya Ṱhoḓisiso ya Muhasho , ṱhoḓisiso kha mafhungo o fhambanaho a elanaho nga maanḓa na zwa vhufhura na u tswa , vhuḓifari hu si havhuḓi ha tshelede kana ndangulo ya u renga zwo vha zwi kha ḓi ya phanḓa nga tshifhinga tsha datumu ya u vhiga .
Vhashumi vha ḓo ḓipfa vhe tshipiḓa tsha tshitshavha tshapo nahone vha ḓo ṱuṱuwedzea u shela mulenzhe kha zwiitei zwapo .
A guma kha tshiwo 1 nga muunḓiwa nga ṅwaha
- Phresidennde vho saina Milevho ya SIU ya ṱahe kha ṅwaha wa muvhalelano une wa khou sedzuluswa .
Fomo na nḓivhadzo zwi songo ḓadziswaho zwone dzo ṋetshedzwaho kha fomethe i si yone , dzi ḓo haniwa .
Dziṅwe thandela dzi katela tshumisano na mihasho yo fhambanaho zwi tshi ya nga u topola vhathu kha khomphyutha , hu tshi katelwa u ḓiṅwalisela magavhelo a matshilisano nga vhavhuelwa na dathabeisi ya ḽaisentsi .
Fhedzi , musi vha tshi femela nnḓa , vaḽuvu dzi a vala .
Zwa vhuṱhogwa vhukuma , nga nḓivho yo fhelelaho uri matshilo avho ha ngo tshinyadzwa na u tshila nga nḓila i sa vhuedziho .
Hezwi zwi sia hu na tshikhala tshihulwane kha mveledziso ya zwiḽiwa ya tshifhinga tshi ḓaho , zwine zwa ita uri hu vhe na ṱhahelelo ya zwiḽiwa khathihi na khaedu dza u bvela phanḓa ha mabindu a zwa vhulimi na tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
Ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ( ID ) na khophi ya ID yavho , ḽaisentsi ya garaṱa yavho ya kale kana ḽiṅwalo ḽa u tshimbila ḽa Afrika Tshipembe
Ri ḓo fha mumatsho washu luvhilo luswa nga u ṱuṱuwedza u farisana ha vhathu sa tshitshavha kha nzudzanyo dza tsireledzo ya zwa matshilisano .
Ho dovha ha ambiwa hafhu muṱanganoni uri tshiṅwe tshifhinga musi vhathu vha tshi vhiga vhugevhenga , vha vhudzwa uri tshiṱitshini a hu na zwiendisi zwine zwa ḓo ya khavho nga u ṱavhanya .
Ngomu na nnḓa ha sibadela
8 . Thendelano ya u thoma kha Mulayo wa maanḓa a Vhusimamilayo ha AU Malugana na Phalamennde ya Lushaka lwa Afrika ( PAP )
Muvhuso wa sialala wo vha wo fhambana na demokirasi ya zwino .
Kha nzulele ya zwa vhupileli ine ya khou shanduka , nahone zwi tshi itiswa nga tshaeo ya masheleni , hu khou anzela u shumiswa vhathekiniki na vhaḓivhimakone vha no bva nnḓa kha u londota zwishumiswa zwa vhupileli .
Hu na u ḓitika nga thendelano iyi Muhasho wa Vhashumi , Ndindakhombo ya vhathu vha sa Shumi na Zwikwama zwa Ndiliso zwo dzhia tsheo ya u badela zwipiḓa zwi eḓanaho zwa tshivhalo tshi itaho mbadelo dza Ṅwaha dzi Dzoṱhe dza tshumelo dza IT dzo ṋetshedzwaho .
U tholwa hoṱhe hu ḓo khunyeledzwa nga murahu ha u khwaṱhisedzwa ha ndalukano na u ṱanzwa madzina ho teaho .
Mvelele ya tshumisano yo ṱoka midzi tshoṱhe ngei KwaZulu-Natal .
Ṱhoḓea dza u vhiga kha ḽevele yo dodombedzaho zwoṱhe dzo ṱalutshedzwa nga ngomu ha Luṱa lwa U ita Mushumo .
Kha vha ṱalutshedze ṱhuṱhuwedzo mmbi dza mvula ya esidi kha mavu na maḓi .
Ri ṱoḓa afidevithi ( yo ḓadzwaho nga muraḓo muhulwane , mufarisi kana ṱhanzi ) i khwaṱhisedzaho uri muunḓiwa ndi mufarisi wa muraḓo muhulwane .
Vhuimeleli ha thikhedzo kha pfunzo ya vhaaluwa ho ṋeiwa nga mathemo a ikonomi , nahone a hu na zwo ambiwaho maelana na mafhungo a vhulamukanyi ha matshilisano .
Khovhe yo ḽingedza nga maanḓa u ponyoka . "
Tshiimiswa tshi nga sedzulusa hafhu pulane ya kushumele arali Minisiṱa o ita khumbelo .
Kha sekhithara ya zwa mutakalo ya muvhuso , poswo dzo tou tetshelwaho u shuma na zwa mbueledzo na u ṋetshedzwa ha ndifho dzi tea u vhumbiwa shango ḽoṱhe .
Vhahumbeli , vha re kha mutevhe mupfufhi , vha fanela u lavhelela u ita ndingo dza vhukoni ha ndangulo .
Dzirekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi ndi rekhodo dzine tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tsha ḓo dzi ṋetshedza hu si na ṱhoḓea ya uri muitakhumbelo a rumele khumbelo ya PAIA ( nga maṅwe maipfi , muthu a nga dzi humbela a songo thoma a ḓadza Fomo 2 )
Mulanguli-Dzhenerala a nga tendela uri mbadelo ya ndambedzo i iswe phanḓa lwa tshifhinga tsho tiwaho nga fhasi ha zwiṅwe zwe zwa bulwa nga muthu ane a khou ṱo ḓa ndambedzo i tshi dovha ya badelwa .
U humbulela tshiṱori ho sedzwa zwifanyiso na ṱhoho .
Nga nḓila iyi , ha ngo tea u vha mathukhwi " avho " na mathukhwi " aṋu " , fhedzi mathukhwi " ashu " , nahone roṱhe ri tea u vha na vhuḓifhinduleli .
u thoma mutheo wa mikhwa na nḓila dza kushumele u itela u thoma u shuma ha mbekanyamaitele ;
Operation Vulindlela yo lavhelesa kha mvusuluso dza sekhithara dza muḓagasi , maḓi , vhudavhidzani ha kule na vhuendedzi , na tshanduko kha visa dzashu na sisiṱeme dza mupfuluwo .
Tenda hu na u fhambana na ḽevele dza mbuelo dza zwigwada zwo fhambanaho zwa tshitshavha , tshikhala vhukati ha phurofaiḽi dza u renga na vhathetshelesi tshi ḓo dzula tshi hone .
Riṋe ri eḓela nga iri ya 9 .
Khumbelo ya u shandukisa mbeu
Hezwi zwi khou tevhela khuwelelo ye nda ita kha Mulaedza wa Lushaka wa ḽa 14 Fulwi 2014 .
( c ) Mbadelo dzi badelwaho tswikelelo ya rekhodo , arali dzi hone , dzi ḓo laulwa nyana nga tshivhumbeo tshine tswikelelo ya khou ṱoḓiwa ngatsho .
Lushaka lwa muṅwalo , hu nga vha nga nthihi nga nthihi kana nga u pomba , zwi ḓo bva kha phoḽisi ya muṅwalo ya tshikolo .
Mupfulutshelo wa nga ngomu wa vhathu na miṱa yavho vha tshi dzhena ngomu vunḓuni u bva kha maṅwe mavunḓu a vhahura na kha maṅwe mashango wo shela mulenzhe kha u dzhenisa mutsiko kha zwa mutakalo , pfunzo na tshumelo dza matshilele , na zwa dzinnḓu .
Ri fanela u ita zwinzhi .
Hezwi ndi mitengo , ine a i fhambana u fana na zwine zwibveledzwa zwa fhambanisa zwone .
Vha dovha vha sengisa milandu yo vhalaho ya zwa muṱani na zwa milayo ya sialala kha vhupo havho .
Minisiṱa kha Ofisi ya Muphuresidennde a shumanaho na mveledziso ya Vhafumakadzi , Vho Susan Shabangu , vha ḓo shumisana na miṅwe mihasho ya Muvhuso , mazhendedzi , sekithara dza phuraivethe na madzangano asi a muvhuso , kha u engedza u manḓafhadzwa ha ikonomi ya matshilisano ya vhafumakadzi , mveledziso na pfanelo dza vhathu .
Tsireledzo musi ri tshi thetshela
( a ) u tshimbidza u dzhenelela ha nnyi na nnyi kha zwa vhusimamilayo na maṅwe maitele a Khoro na komiti dzayo ; na
Nga u bvisa kha tshiedziswa tsha tshibveledzwa tsho tou ṅwalwaho , zwo ḓisendeka nga thyori dza saintsi , idzo dzo fhandekanywaho nga musaukanyo dzi dovha hafhu dza ṱanganyiswa kha Muṅwalo wa Vhubveledzi wa nyito .
Dzikilaba dzi anzela u shumisa vhalangi vhadzo .
Fhedzi , tshibveledzwa tshine tsha wina muolo tshi nga anḓadziwa kha nyanḓadzamafhungo ya nnyi na nnyi .
-Mabunga a hone nahone a dzula o kuna na u dzula ho fungiwa mbone ?
Mutevhe wa zwiitisi zwo ṋetshedzwaho zwa u tikedza zwi nga dodombedzwa kha ḽiṅwe siaṱari arali tshikhala tsho ṋetshedzwaho kha fomo tshi tshiṱuku .
Ri ḓo bvelaphanḓa na u khwaṱhisa vhushaka na mashango o bvelaho phanḓa a Devhula ri tshi katela G8 , na zwiṱirathedzhi zwashu zwa vhushumisani na Madzangano a Europe .
Vhukwamani ha nnḓa ho ṋewa mushumo wa u wana mafhungo nga ha tshivhalo tsha vhathu vha re kha wadi , ḽeveḽe ya vhathu vha sa shumi na vho no shuma , tshivhalo tsha vhaaluwa , tshivhalo tsha vhaswa , tshivhalo tsha vhathu vha tshilaho na HIV na AIDS nz .
A dzi khou tevhekana nga ngona .
Dokotela Vho Sindisiwe van Zyl ( 45 ) , dokotela wa zwa mishonga we a vha a tshi funiwa vhukuma a dovha a vha muhashi wa Kaya FM we a kwama matshilo a vhathu vhanzhi nahone a dovha a shela mulenzhe vhukuma kha mutakalo na ndondolo ya lushaka .
2.8 . Mapholisa vha SAPS hu si kale vha ḓo ganḓisa muvhigo muthihi nga ṅwaha wo fhelelaho na dzimbalombalo dza vhugevhenga ha kotara iṅwe na iṅwe .
Nazwino , hezwo zwi khou yela thungo vhukuma ha luswayo .
Nga kha zwenezwi , Ndango ya Mulayotibe wa Mavu i ḓo iswa Phalamennde ṋaṅwaha .
U engedzea ha khakhathi dzi ṱuṱuwedzwaho nga poḽitiki , u tambudzwa na u shushedzwa ha vhane vha si vhe vhalwelambofholowo vha zwa poḽitiki fhedzi hu tshi katelwa na vhadzulapo vha sina mulandu , nga maanḓa vhafumakadzi , vhaswa , vhanna , vhalavhelesi vha dzikhetho na vhakhethisi .
Ndi zwifhio zwine ra ṱoḓa u kona u langula uri zwi itee ?
Ri ḓo khwaṱhisedza , naho zwo ralo , mapholisa a ḓorobo a dzula a hone u itela u langa vhuendi he zwa tea na musi zwi zwa ndeme .
Minidzhere wa masipala u tholwa nga khoro kha khonṱhiraka ya ndangulo ya kushumele ya miṅwaha miṱanu .
Kha u saukanya ha u fhedzisela , ndi nga kha lushaka lwonolu luthihi fhedzi lwa u vhuedzanya lune shango ḽashu ḽa ḓo kona u wana phaṱhutshedzo dza dimokrasi ine ya shuma hune vhapikisi vha ṱhonifhiwa vha songo vha maswina na phambano na tsatsaladzo zwa nga vhonala nahone zwi tshi khou ṱanganedzwa nga vhuḓalo .
Sa sekithara i tholaho vhashumi vhanzhi , u fhaṱa vhushaka havhuḓi na madzangano ndi zwa ndeme .
U shela mulenzhe kha IDP hu kwama mishumo miṋa mihulwane :
U nwiwa ha mahalwa ha zwino hu vhea tshitshavha tsha matshudeni a yunivesithi yavho khomboni .
u ita uri mishumo na vhuḓifhinduleli zwi langwa nga zwiimiswa
Serisi dza ḽiṅwalo ḽa khomishini dzi na zwi tevhelaho :
U ḓadzisa kha mishumo yo bulwaho , thandela iṅwe na iṅwe i ṋetshedza nḓila ya ndondolo kha vhaswa vha vhafumakadzi vho ḓidzhenisaho .
U shumisa hu si ha fomaḽa tshivhumbeo tsha zwithu na muvhala kha u ola na u pennda u itela u dzhenelela kha ṱhoho ya vhege
( m ) u sa sengiselwa mulandu une u ya nga nyito kana u sa ita nyito zwe a sa vhonwe mulandu tshifhinga tsho fhiraho kana zwe a sa gwevhelwe zwone ;
Sisiṱeme i ṱoḓa uri hezwi zwiko zwa vhufa zwo khethekanywaho zwi ṱaluswe nga nḓila ya fomaḽa sa vhupo ha vhufa ha mavundu na lushaka vhune ha fanela u dzheniswa kharedzhisiṱara dza vhufa na zwiko zwa vhufa zwapo , zwine zwa nga vhewa kha redzhisiṱara ya vhufa .
He nḓila dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi dza vha dzo tou pulaniwa sa tshipiḓa tsha pulane ya vhudzulo ha vhathu , zwililelwa zwa madungo na khonadzeo ya u shumiswa ha mavu ho tsitsikanaho u tshimbila na khorido nngede hu tea u ṱhogomelwa musi hu tshi pulanelwa dizaini .
Miraḓo ya Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) khathihi na maṅwe mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo , hu tshi katelwa na vha khamphani dza tsireledzo dza phuraivethe , vha vhea matshilo avho khomboni ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe vha tshi itela u ri tsireledza ; ngauralo , na vhone vho tewa nga u wana thikhedzo na tsireledzo u bva kha riṋe .
U lingedza u tevhela nyaluwo ya ikonomi hu si na u katelwa ha mbadelo dza vhupo , dzine dza vha , u fhungudzea na u tsela fhasi ha zwiko mupo na vhupo , a i bveli phanḓa .
Ndivho ya tshikimu ndi u ṋetshedzwa thikhedzo vhadzudzanyi vha Mafulo a Vhubindudzi Hapo u leludza u ḓa ha vhubindudzi ho livhaho ha mashango a nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Ho vha hu si na vhomalogwane ( dzirefuri ) , hu si na ofusaidi , hu si na u posa hu si na uri metshe u thoma nga tshifhingaḓe , hu si na khona , hu si na u raha u bva mapalani , hu si na u ṱhirepa , nahone hu si na vhuimo ha vhatambi .
Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe kana vha vha na thendelo ya vhudzulapo ha tshoṱhe
3.2 . Thendelano yo thandululo i tshimbilelana na khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Ramaphosa ya u rangela maitele a khovhelo ya zwa ḽaisentsi ya sipekiṱhiramu tsha radio tsha brodobennde ya luvhilo .
Khabinethe i kho ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe uri vha tikedze mabindu a po na nḓowetshupo nga u renga zwibveledzwa na tshumelo dzapo
Uyu muthu ene a nga vha e ngafhi ane a ḓo vha a khou shuma mushumo wa u tsireledza ?
Tshihulwane u ya nga u vhekanya na zwo sedzwaho u thoma zwa muvhuso .
Naho mbekanyamushumo ya tshanduko yo sedzaho nga ngomu , i ḓo vha na mvelelo kha sisiṱeme ya vhulamukanyi yoṱhe nga zwenezwo muhwalo wa Muhasho wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Ndulamiso u ḓo leludzwa .
Zwithu zwa ndeme kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe kana vundu ndi vhathu , ndi henefho he nda vha ndi tshi ḓo thoma hone , mutakalo wa vhathu na ndondolavhathu , fhedzi ndo vha ndi tshi ḓo dovha hafhu nda vhulunga kha thandela dzine dza thusa vhathu uri vha ḓithuse .
U daha ndi tshivhangi tshihulwane tsha mpfu dzo vhilulaho tshine tsha nga tinyea .
U fara miṱangano na vha zwitshavha na vhadzhiamikovhe vha kwameaho .
Zwazwino ndi ḓo kwama zwiṱuku kha ṋetshedzo ya tshumelo dza mutheo dzi iswaho kha vhathu vhashu .
Hezwi zwo swikelelwa nga kha miṱangano yo livhaho na mabembela o khetheaho , hu tshi katelwa u anḓadza ho livhaho .
Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe dzi na mafhungo ane a fana na ane a vha hone kha maṅwalwa a dzitshaka .
U manḓafhadza , vho amba , vhu ṱoḓa zwithu zwiṋa : pfunzo na mushumo , fhedzi na muḓagasi na maḓi hafhu .
Arali vhone kana muṋetshedzatshumelo a ita mbilo ya tshumelo dza ndondolo ya mutakalo nga murahu ha datumu ya u ḓirula mushumo kha Tshumelo ya Nnyi na nnyi kha GEMS , vha ḓo tea u badela tshelede iyi murahu .
Ṱhalutshedzo Pfufhi na Mafhungo a Ndeme zwi shumiswa kha zwibviswa kha nṱha ha mugaganyagwama na ṱhoḓea dza u wana thendelo ya Buthano ḽa Lushaka ya Ndivhaniso ya Mugaganyagwama .
Vhuḓifhinduleli uhu zwa zwino vhu khou sumbedzwa kha dzibugu dza Koporasi ya Fulufulu ḽa Nyukiḽia ya Afrika Tshipembe .
Zwisumbi zwa zwishumiswa zwi kala uri ndi ndi zwithu-ḓe zwo shumiswaho kha thandela ( kanzhi hezwi zwi vha tshivhalo ) .
Vha khangwelo ya Mashangoḓavha yo dzhiela nṱha uri musi tsireledzo dzi sa londiwi vhadzulapo vha Turkey vha nga livhana na u tambudzwa hu hulwane na uri na vhana vha vha vha songo tsireledzea .
Livhanyani mutambo na ṱhoho ya mafhungo a gurannḓa .
Vhoramafhungo vha mashango a miraḓo ya SADC vha khou rambiwa uri vha dzhenelele kana u ṋetshedza madzina a vhe vha vha ṋanga uri vha vhe tshipiḓa tsha pfufho idzo .
Naho zwo ralo , muvhuso u ḓo dzhia nyito ya vhuḓifhinduleli nahone i kaleaho u fhungudza muhasaladzo musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya phanḓa .
Ndi mubvannda muthihi fhedzi ane a nga ita khumbelo nga ṅwambo wa u malana na mudzulapo kana muthu ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe .
Khamphani yo thomiwaho fhasi ha Ndima 21 ya Mulayo wa Dzikhamphani wa 1973 .
I ṱoḓa u ita zwenezwo nga u ṋetshedza vhupo vhu tikedzaho ha nyaluwo na mveledziso , hu tshi khou ṱuṱuwedzwa ikonomi ine ya vha na mishumo minzhi .
Vhulavhelesi ha odithi ya nga ngomu na khwaṱhisedzo ya u shumiswa nga vhuḓalo ha mawanwa a odithi ( ya nga ngomu na nga nnḓa ) khathihi na themendelo ya SCOPA ndi vhuḓifhinduleli ha Komiti dza Odithi .
Holu ndi luṱa lwa u fhedzisela kha u bveledza pulane ya wadi na uri ḽi fanela u dzhiela nṱha mugaganyagwama wa masheleni a langwaho nga nzulele une wa ṱoḓea u itela u isa pulane phanḓa , une wa bva kha maanḓalanga apo na thandela dzine dza tea u ṋetshedzwa u itelwa u dzhilea nṱha nga IDP .
I guma kha R4 693 nga muṱa
Vhakuvhanganyi vha Zwikolodo vha Nnḓa ndi dzikhamphani kana mazhendedzi a re kha zwa vhubindudzi ha u wanulula tshelede i kolodwaho kha akhaunthu dza zwa vhugevhenga .
3.3 . Khabinethe yo ṱanganedza uri Muhasho wa zwa U thola na Mishumo u nga thoma vhukwamani na tshitshavha nga ha mbekanyamaitele , zwine zwa ḓo ṋea vhadzulapo na vhathu vha kwameaho tshikhala tsha u ṋetshedza mahumbulwa kha NLMP ya shango .
U vhona uri hu na tsireledzo ya ndaka nga u vhona uri ndaka dzoṱhe dza Masipala dzi na ndindakhombo i fushaho .
Tshine tsha dzhielwa nṱha ndi ndeme ya tshimela kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Musi ri tshi ita muano uyu , ro pfesesa hafhu , uri ṋetshedzo ya pfunzo ya vhuimo ha nṱha kha vhana vhashu vhoṱhe ndi zwi ri kwamaho roṱhe , sa vhabebi , sa vhakwameaho kha nḓowetshumo na dziṅwe sekhithara dzoṱhe , na sa vhadzulapo .
Kha zwiṱirathedzhi zwoṱhe zwa thasululo ya khuḓano , fhungo ḽa fulufhelo ḽi bvelela nga huhulu .
Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho u itela liga ḽa tshigwada tshavho :
Kha ri ambe Ambani nga zwipiḓa zwo fhambananaho zwa zwikhokhonono .
I tou vha tsumbanḓila kha Afurika Tshipembe hune roṱhe ra ḓo vha na maḓi , muḓagasi , tshampungane , mishumo , nnḓu , zwiendedzi zwa nnyi na nnyi , pfusho yo teaho , pfunzo , tsireledzo ya matshilisano , ndondolamutakalo ya ndeme , vhumvumvusi na vhupo ho kunaho .
Therisano kha hezwi na dzone dzo farwa , dzo dzhenisaho vhathu vha ndeme vha bvaho kha dzhango ḽashu .
Zwi na ndeme , ngauralo , u vha na vhuṱanzi uri zwitsivhudzi zwi kuvhanganyiwa khathihi nahone zwi a sedziwa musi hu tshi senguluswa data ya ikhoḽodzhi .
Nga vhuhulu , thandela dza khovhakhombo ya nṱha , komitinyendedzi i nga rumela mushumo wa u vhiga u ṱuṱuwedzwaho nga ṱhoḓea kha Mulambedzi wa Thandela kana komiti ṱhukhu , sa i zwi i tshi anzela u konḓa vhukuma u zwi u ṱangana na komitinyendedzi kha tshifhinga tshipfufhi .
Thomani kha zwithoma .
Vhaofisiri vhashu na vhomakone vho thoma u shuma maḓuvha maṋa o fhiraho nahone vha khou shuma u itela u khunyeledza mushumo uyu .
U topola tshikalo tsha vhuhwavho , arali tshi hone , u ya nga ha mafhungo o ṋekedzwaho .
Vhashumisi vho ḓivhadzwaho nga nḓila yone ndi vhone vhane vha ṱuṱuwedzea u ita uri sisiṱeme i shume .
Hu tea u vha na mulanguli wa kutshimbidzele kwa CBP , Mulanguli wa CBP .
Kha mushumoitwa u tevhelaho hu farwa Inthaviu dza vhaṋetshedzi vha tshumelo u itela u ṱalukanya vhudzivha ha vhaṋetshedzi vha tshumelo ho topolwa kha mushumo yo fhiraho u shela mulenzhe kha kushumele , u monithara thaidzo dzi ne vha livhana nadzo , na u vha dzhenisa kha phurosese ya u pulana .
Hu dovha hafhu ha vha ndivho yashu u alusa ndinganelo u ya nga Pulane ya Ndinganelo yashu nga u thola kha poswo iyi .
Muhasho u tama u fhululedza vhulangi ha tshumelo ya zwa maḓi kha ḽiga iḽi ḽa ndeme .
Musi hu tshi vhalelwa mutengo wa phakha , muhasho u fanela u katela ndeme ya mavu kha kushumisele kwa khwine ku tevhelaho .
Madzuloni azwo , vha langa milayo ya Tshumelo ya Tshitshavha .
3.5.3 u vhona uri vha re na vhukoni ho fanelaho kana vhane ha vha na khonadzeo ya u nga wana vhukoni ho fanelaho u ri vha bveledziswe hu re na ṱhahelelo kha tshifhinga tshine tsho tiwa nga DHA ho kwamiwa mushumi / dzangano ḽa vhashumi .
Idzi dziREDZ dzi ḓo vhona mafhungo a muratho u ya kha khaboni ya ikonomi ya fhasi , engedza luvhilo lwa mveledziso ya themamveledziso , na u shela mulenzhe kha muhanga wa ndango u re na mudzio nahone u humbuleleaho une wa fhungudza birokhirasi i re na vhushaka na mbadelo dza u tevhedzela .
Vharangaphanḓa vha dzangano ḽa vhashumi , sa tsumbo , vho ṋewa maimo kha muvhuso , fhedzi vhabvafulo vha mishumo vhe vha bvela phanḓa na u shuma nnḓa ha muvhuso vho gwevhiwa .
Tsha vhuvhili , Muvhuso u ḓo shela mulenzhe kha u vha hone ha tshiga tsha shango tsha Thendelano ya Muhanga wa Nḓowetshumo ya Migodi i Bvelelaho we wa dzhenelelwa nga vhashumi , mabindu na muvhuso mahoḽa , fhasi ha vhurangaphanḓa ha Mufarisa Muphuresidennde wa kale Vho Kgalema Motlanthe .
Zwikili zwa vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho , u lavhelesa , u ela , u dzudzanya , zwa masheleni na zwa ndaulo .
Vhatikedzi vhanzhi vha na vhuḓifari , honeha , vhaṅwe vhavho vha si gathi vha vhanga thaidzo tshiṅwe tshifhinga .
Vha ḓiphiṋa nga u fushea mushumoni ngauri nyimele dzavho dza mushumoni ndi dza maimo a nṱha hafhu malamba avho a kha tshiimo tshi linganaho na tsha dziṅwe dziphurofesheni .
U pfukselwa ha maanḓa a polotiki , a masheleni na a ndaulo u bva kha muvhuso wa vhukati u ya kha muvhuso muṱuku kana wa vundu na muvhuso wapo
( a ) i na mbofholowo ya u amba kha Buthano na kha komiti dza tenda ya tevhedza milayo na ndaela ; na
U langa na u londota u dzhielwa nṱha ha Pfufho dza Tshumelo ya tshifhinga tshilapfu .
Muvhuso a u na dzangalelo ḽa masheleni u vhea vhukale ha tshikolo kha zwenezwo zwikolo .
Khabinethe i dovha hafhu ya fhululedza Banyana Banyana na Amajita phanḓa ha mitambo mihulwane ine vha ḓo vha vha tshi khou i tamba .
Nyaluwo kha vhuḓorobisi i engedza nyaluwo yo salelaho murahu kha u ṋetshedza na ndondolo ya themamveledziso kha zwitshavha zwapo .
Tshiṱori Muanewa muhulwane ndi nnyi ?
Kḽorini i re hone nga ngoho ndi mbumbo ya kḽoramaini kana dziṅwe mbumbano dzi re na vhuṱumani na N-Cl .
Sekhithara ṱhukhu ya vhulimi a i tou vha na masiandaitwa o livhanaho a ndeme fhedzi kha nyaluwo ya ikonomi , fhedzi nga nṱhani ha vhuṱumani vhu yaho phanḓa na vhu yaho murahu na dziṅwe sekhithara , i dovha hafhu ya kwama ikonomi nga nḓila i songo livhanaho .
U tholwa hoṱhe hu ḓo khunyeledzwa nga murahu ha u khwaṱhisedzwa ha ndalukano khathihi na u ṱanzwa madzina ho teaho .
Ṱhuṱhuwedzo ya vhuendelamashango hapo kha tshiṱiriki tshoṱhe nga u angaredza .
I dovha hafhu ya lingedza u shomedza miraḓo ya khorotshitumbe kha masia mararu a muvhuso nga vhurangaphanḓa ho khwaṱhaho na vhukoni ha zwa vhulavhelesi u itela uri vha kone u ṱola hafhu khaedu dza zwa mavhusele dzine dza khakhisa maitele a zwa u katelwa ha vhathu vhoṱhe khathihi na nyaluwo ya ikonomi ine ya vha ya tshifhinga tshilapfu .
Vhaunḓiwa vha miraḓo na vhone a vha tendelwi u dzhenelela . 2 .
Kha vha thivhele thaidzo dza tshifhinga tshilapfu
Zwivhi zwe vha zwi amba nga ha u vha na ḽaisentsi ndi uri a vha koni u vhea mitengo yavho kana u shuma vha pfuka awara dzi langiwaho .
U wana na u dzudzanya mafhungo na data i tikedzaho ya miṱangano , thandela , u kumedza na mivhigo .
Phungudzo i a ṋetshedzwa kha thundu dzi re na muthelondangi dzine dza vhambadzelwa nnḓa kana dzi shumiswaho nga vhaimele vha zwa poḽitiki na kha thundu dzi theliswaho dzi shumiswaho nga vhabveledzi kha zwa vhulimi , maḓaka na vhumagi hathundu dzi theliswaho hu tshi itelwa ndivho dza nḓowetshumo kana vhuvhambadzi .
Ṱhanziela ya dzina ḽavhuḓi kha tsireledzo ya " Tshiphiri " i ḓo ṱoḓea .
1.4 . NISED yo vha tshibveledzwa tsha nyambedzano dzo angalalaho na vha mihasho yo teaho ya kha masia a muvhuso wa lushaka , wa vunḓu , na muvhusowapo , mabindu , vhashumi , vhoradzipfunzo khathihi na zwiṅwe zwiimiswa zwo teaho nga u fhambana hazwo .
Vhupo ha Mveledziso ya Ṱhanganelo ho bveledzwa sa muhangarambo wa u itwa ha vhupuḽani ho dzudzanyeaho na u itwa na mishumo yo fhambanaho ya masipala u itela u vhona uri hu na u sikwa ho fhelelaho ha ṱhanganelo na madzulo a vhathu avhuḓi .
Fhedzi , u bva tshe ṱhoḓisiso dza itwa nyimele yo shanduka .
Muhasho wo ḓidzudzanya wone uṋe nga kha mbekanyamushumo iyi na u ṋekedza ndaela i re khagala kha madzingu oṱhe u shandukisa hu na mvelaphanḓa u itela u dzhenisa vhabveledzi vhanzhi vhapo na vhaṋetshedzi .
Ni vhona u nga ṱhoho ya tshirendo yo tea naa ?
Mulayotibe wa Khwinisedzo ya Ndangulo ya Tshinyalelo , Mulayo wa vhu . 57 wa 2002 u sumbedzisa maitele o ṱanganelaho a ndangulo ya tshinyalelo na phungudzo ya khombo dzi tshinyadzaho kha masia oṱhe a muvhuso na u shela mulenzhe ha vhafaramikovhe vhoṱhe vho teaho .
U pulana , u ita , na u vhea iṱo kha maitele a u khwaṱhisedza ndaka .
Khuthadzo : Khuthadzo ya tshiimo tsha shishi kha zwipondwa zwa khakhathi dza muṱani .
Fhedziha hedzi khetho dzo vha dzi songo katelwa kha mirekanyo ya maḓi , mitengo kana muelelo .
U ' vhala ' maipfi o ḓoweleaho henefho kha vhupo ( sa , zwiga zwa badani na madzina a mavhengele .
Hu khou lavhelelwa uri tshiimo tsha u wanala wo kuna lwa ṅwedzi nga ṅwedzi zwi ḓo humiselwa murahu kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Tshiṅwe tshifhinga 75% ya ndambedzo ya vhaholefhali i vha tshipi ḓa tsha mbadelo .
Luṅwalo lwa mvelelo lwa khanedzo lu bula datumu ine khaṱhululo dza tea u itwa .
Muya wa hwala phosiṱara na zwidulo .
U ola tshifanyiso tshine tsha pfukisa mulaedza , nga ha tshenzhemo ya ene muṋe .
Hafhu , nga mulandu wa zwenezwo zwa u litshedza mushumo , vhaṅwe vha vhaṱaleli vho kona u dzhena ngomu tshitediamu na thikhithi dzavho dzo tou ralo , he vha kona u dzi rengisa hafhu kana u ṋetshedza avho vhe vha vha vhe nga nnḓa ha tshitediamu .
Ndi thimu dzifhio dze dza vha dzi tshi khou tamba metsheni uyu ?
Zwishumiswa zwa Masheleni , zwine zwa nga katela bondo dza muvhuso dzine thengiselano i itwa mimaragani mihulwane , bondo dza masipala dzine thengiselano i itwa mimaragani miṱuku , mbulungo yo tetshelwaho tshifhinga na mbulungo ya tshifhinga tshipfufhi zwine zwi khou bindudzwa kha bannga yo ḓiṅwalisaho kha vhuvhambadzi , dzi vhaliwa nga mbadelo .
Vhunzhi na dzitshaka u mona na ḽifhasi vho litshwa zwinzhi zwavho vha tshi itela riṋe u itela u pembelela mbofholowo iyi ṋamusi .
Fhedziha , khombo i nga vha ya uri a si vhashumisi vhoṱhe vha sisiṱeme vho pfumbudzwaho lwa tshiofisi kha sisiṱeme dza phurofaiḽi dzavho zwine zwa vha na mveledzwa isi yone kha vhufhulufhedzei ha mafhungo o kuvhanganywaho na tshumiso ya nṱhesa ya dzisisiteme .
5.5.3 A ho ngo vha na mbekanyamushumo dza vhugidisi dzo itelwaho Vhurangaphanḓa ha Sialala kha ndaela ntswa ya ndayotewa .
U ḓiimisela kha u lwa na vhuaḓa zwi katela u ḓiimisela nga vhuḓifhinduleli kha vhuḓifari ha mafhungo a muvhuso .
Lwa u tou thoma , muhasho ṋaṅwaha u ḓo ṋetshedza mulingo nga Sign Language ya Afrika Tshipembe kha ḽevele ya Luambo lwa Hayani kha vhagudiswa vha 58 u mona na zwikolo zwa 10 .
Khabinethe yo tikedza themendelo ya dovha ya ṋea ndaela ya uri muvhigo u anḓadzelwe tshitshavha .
Shango na dzhango ḽiṅwe na ḽiṅwe zwenezwo a tea u ṱalutshedza ṱhanganelano ya gumofulu ya mbekanyamaitele u itela u swikelela zwipikwa na maga o dzinginywaho .
Zwino ṅwalani fhungo nga fhasi ha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe ni tshi amba uri ndi zwifhio zwine na vhona zwo tea kana zwi songo tea vhana .
U xelelwa nga vhudzulo ndi tshivhangi tshihulwane tsha u xelelwa nga mutshatshame wa zwi tshilaho .
Thendelano ya Paris ndi tshishumiswa tsha mulayo tshine tsha ḓo endedza maitele a nyito ya hoṱhe nga ha tshanduko ya kilima .
Vhagudi vha Gireidi dza 6 na 11 vho humela kiḽasini nga Musumbuluwo ngeno vhagudi vha Gireidi dza 7 na 12 vho humela kiḽasini nga ṅwedzi wo fhiraho nga murahu ha u vala lwa tshifhinga nyana ha zwikolo u thivhela khonadzeo ya u phaḓalala ha COVID-19 .
Mi ṅwe mihasho , i fanaho na Muhasho wa Tsireledzo , i nga vha humbela uri vha ite ndingo ya zwa mutakalo phanḓa ha musi khumbelo yavho i tshi nga shumiwa nayo .
Hezwi zwo itiswa nga dwadze ḽa tshitzhili tsha Corona ( COVID-19 ) ḽe ḽa vhanga u wa ha ikonomi .
Vhubveledzi u bva kha ḽiga iḽi ndi u amba zwi khagala ṱhoḓea dza tshumelo , tshikoupu tshadzo , zwipikwa zwine zwa tea u swikelelwa na tsumbo ya khonadzeo ya thasululo .
U engedza kha vhashumi vha mutakalo vha ṋetshedzaho tshumelo dza mutakalo dzi bveledzaho , nḓila ine vha davhidzana na vhalwadze i tea u tevhedza milayo ya ndeme ya tshenzhemo yo sedzaho mulwadze ine ya ṱoḓa u vhona uri i hone :
( c ) a nga si kone u nanga Dziminisiṱa dzi fhiraho mbili u bva nnḓa ha Buthano .
Ṱhanziela ya mugudi i ṋetshedzwa ḓuvha ḽeneḽo arali vho phasa .
Sa mushumeli wa muvhuso , ndi pfanelo yavho ya u ita nga nungo uri vha wane zwa khwiṋesa kha vhone na vhafunwa vhavho .
U kopolola na u ṅwala fhungo nga ngona ( zwavhuḓi ) .
Hezwi zwi ṱuṱuwedza vhatshimbidzi avha uri vha dzhenele zwa u pfumbudzwa kha zwiimiswa zwo fhambanaho zwa theshiari .
U bva zwino a zwo ngo tea u tou livhanyiswa fhedzi na zwiteṅwa zwo sumbedziswaho kha zwe zwa bulwa nga vhathu .
Zwavhuḓivhuḓi , Afrika Tshipembe ḽo vha na mafhungo a tshivhalo nga ha vhundeme na u tevhela maṅwalo a u fara na zwipikwa zwa dzitshakatshaka zwa Afrika Tshipembe zwine zwa bva kha u vha muraḓo wa AU .
I dovha hafhu ya sumbedzisa khonadzeo ya mishumo ine ya nga sikwa kha u kaṋa na u shandukisa bayomasi i tshi ya kha fulufulu .
Phungudzo ya u ṱavha hu si na u sheledza , nga maanḓa kha mavu a re na muṱavha , zwi fanela u dzhielwa nṱha .
Mushumo muhulu wa muvhuso kha ikonomi u ṱoḓa u fheletshedzwa nga ndingedzo dza u ṱuṱuwedza nyaluwo ya sekhithara ya phuraivethe .
Zwa u ṋetshedzwa ha ḽaisentsi kha spectrum tsha maimo a nṱha u swika na zwino zwi kha ḓi vha zwithu zwa ndeme kha fulo ḽa u vusulusa ikonomi ya shango .
Ṱho ḓea dza u tunda dzi a wanalea Ofisini ya Thendelo kana kha website ya Muhasho wa Vhulimi .
Tsha u thoma tshine ya ita i tshi vhuya phakhoni ndi u nyanyula idzi dziṅwe ṋotshi .
Kha fhungo heḽi , vhuṱanzi nga muimeleli kha senthara ya mashumele o ṱanganelaho ho vha ha uri vho pfa nga ha nḓivhadzo kha radio ya Siṱediamu tsha Ellis Park ya uri thikhithi dzo fhela nahone hu khou ganḓiswa dziṅwe .
Tsha ndeme vhukuma ndi u dzhia sia ha ndeme kha mbulungo nga zwishumiswa zwa thekhinikhala u itela u khwaṱhisa vhukoni ha kushumele .
vho mala / malwa , kana vho ṱala kana a vha athu u vhuya vha mala / malwa
Vha khou tenda uri Vhufaragwama ha Lushaka vhu nga ṱoḓa khwaṱhisedzo ya vhuṋe u ya nga kuvhonele kwaho fhedzi u bva kha muthu ane a khou dzhenisa fomo ya khumbelo ane a khou vhonala kha Vhufaragwama ha Lushaka sa o imelaho muṅwe muthu .
6.1 . Khabinethe i dzhiela nṱha mbadelo dzine ndi divhazwakale dza R5biḽioni he dza tendelwa nga Khothe Khulwane ya Gauteng , hune dzi khou rumela mulaedza wo khwaṱhaho kha dzikhamphani dza migodi uri vha dzhiele nṱha tsireledzo ya vhashumi u itela u thivhela malwadze ane a nga wela vhashumi nga murahu ha musi hu kale vho awela .
Madzangano a khwinisa madzangalelo a miraḓo yao na u ambela vhashumi vhane vha si kone u ḓilwela , u fana na vhashumi vha bulasini , vhashumi vha miṱani kana vhashumi vha tshifhinganyana .
U shumisa phetheni dzo olwaho nga u ḓiimisela ; u ḓivha phetheni kha shango ḽa iwe muṋe
Nga tshifhinga tsha madalo avho , vha shuma kha thandela dza tshitshavha dza vhana .
Arali muṅwalisi a tendela khumbelo , hu ḓo bviswa ṱhanziela ya thendelo .
Shumisani maṱanganyi aya kha u fhedzisa mafhungo . fhedzi fhedziha ngauri uri zwenezwo
U ḓivhadza ṱhoho nga u amba zwiṱuku nga ha thendelano ya kale , nzudzanyo kana nyimele .
Vharangaphanḓa vha madzangano a vhureleli ,
Ndeme ya vhulanguli ho ḓiimisaho na vhu sa sedzi sia kha sekithara ya vhudavhidzani a zwi koni u sa ombedzelwa .
4 . Tsha u fhedzisela , hu itwa ndugiselo dza kutshimbidzele kwa CBP ya maḓuvha a rathi wadini iṅwe na iṅwe .
( c ) kha khophi ine ya vha kha tshivhumbeo tshine tsha vhalea nga khomphutha
Ni elelwe uri zwiḽiwa zwi nga ni lwadza naho ni songo sendelesa tsini nazwo .
Vhupo ha zwa mbalelano nga ngomu kha vhuimo ha muvhuso wapo vhu khou khakhululwa nga nḓila dzo fhambanaho , zwine zwa ḓisa khaedu dzo vhalaho kha mimasipala , khulwanesa i ya vhukoni ha u shumisa .
U kuvhanganya na u ṋetshedza mivhigo ya asesimende ya konṱiraka .
Vhunzhi ha malwadze a mushumoni a vhangwa nga zwivhangi zwi si gathi zwa ndeme , zwine zwi nga langwa nga vhalanguli na vhashumi vha tshi shumisana u wana maga a u langula ane a shumisea o teaho fhethu havho ha mushumo .
Fhedzi ha , Tshaina ḽi kombetshedzea u fhungudza mbadelotiwa sa ṱhoḓea dza u vha muraḓo wa WTO .
Ri kuvhangana hafhu hafha sa vhalwi kha nndwa khulwanesa ya mulalo , tsireledzo na dimokirasi na kha mveledziso ya fhasi na vhushai .
" Mulayo wa Mavu wa Vharema u kha ḓi shuma nga nḓila ya tshiṱuhu kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa Mbumbano , zwo ralo miṱa minzhi ya vharema i kha ḓi shumela vhorabulasi vha vhatshena i tshi itela u wana zwiḽiwa ' ' .
14.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Vhuendi wa Ndaulo ya zwa Ikonomi wa 2019 Phalamenndeni .
Zwiphuga zwa Lushaka ndi maitele a nṱhesa kha shango a u dzhiela nṱha vhadzulapo vho teaho .
Vho vhofholowa u sumbedzisa dzanganlelo ḽavho ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine vha nga vha naḽo nga ha mbuelo dzine vha nga tama u dzi vhona .
Kha mashango ane a kha ḓi bvelela tshiṱuṱuwedzi tsha u lavhelesa na u ela tsho thoma nga u sukumedzwa nga mveledzo ya mazhendedzi , e a vha a khou ofha u ṋea ndeme mbuelo dzo wanalaho nga kha thuso ya mveledzo .
Shumisani magaraṱa aṋu a nyelelwa ni tambe mutambo wa zwinepe na khonani yaṋu .
U sa langulwa ha u shumiswa ha zwikambi zwo ingwaho hayani zwi ṱoḓa u sedzeswa saizwi zwidzidzivhadzimulimo zwi tshi vhumba tshipiḓa tsha thimbanywa dza tshaka nnzhi dza zwidzidzivhadzi zwi ingwaho hayani .
Zwi khou bvelela zwiṱirikini zwa mahayani .
Hu tshi bveledzwa milayo ya u thola vhashumi na modele wa u thola vhashumi , zwi tou vha khagala uri u fanedza a zwi nga ḓo itelwa kha tshivhalo tsha kheisi kana dzikheisi dzo ṱanganedzwaho zwaho kha tshumelo ya phathoḽodzhi ya forentsikhi , fhedzi uri tshifhinga tsha vhukuma tsha vhukwamani na kheisi tshi tea u dzhielwa nzhele .
Khumbelo ya u vhofhololwa na phemithi ya FPE dzi nga dzhia ṅwedzi 1 u ya kha 3 zwi tshi ya nga uri ho tevhedzwa maitele one a u ita khumbelo na vhurifhi ha u ṱalutshedza na maṅwalo a u tikedza .
Masipala u na yunithi ya mbuelo yo thomiwaho ine ya tshimbidza nyito dzavho maelana na u bveledza mbuelo , hu tshi katelwa tshumiso ya mbekanyamaitele ya mitengo ya ndaka sa nḓila u itela u khwaṱhisedza u kuvhanganywa ha mbuelo .
Alfred Nzo wo livhana na vhunzhi ha khaedu dza Mupo nahone u ṱalulwa nga nḓila i tevhelaho :
Ndogazwiga : maambelwa na pheleledzo dza mafhungo .
Ndima ya Vhuraru yo sedzesa kha sekhithara ṱhukhu ya vhulimi ine ya vha na khonadzeo ya u sika mishumo na u fhelisa vhushai .
PSC i tikedzwa nga Ofisi ya Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso ( Office of the
Ndi tama arali ro vha ri tshi nga ṱuwa roṱhe tshifhingani tshi ḓaho .
Hu tshi khou khwaṱhisedzwa ndivhiswa dza ndeme , muvhuso u ṱuṱuwedza vhulondo na u fulufhedzea kha vhulanguli ha tshinyalelo ya muvhuso .
Zwine zwimela zwa zwi ṱoḓa uri zwi aluwe
Khabinethe i vhidza maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri " vha Shele Mulenzhe " kha u sendedza shango ḽashu tsini ha bono ḽa vhuthihi , ḽi sa ṱaluli nga muvhala , nga mbeu , ḽa dimokirasi na Afurika Tshipembe ḽi bvelelaho .
Nga vhanga ḽa milayo yo fhambanaho , mihumbulo ya zwa mvelele na kuvhonele kwa mushumo wa vhanna na vhafumakadzi tshitshavhani , milandu ya Vhuthubi nga Vhabebi i na khaedu .
U ita mvetomveto , u ṅwala , u vhalulula ( khwinisa ) na u anḓadza tshiṱori tshawe tsha pharagirafu dzi no hovhelela mbili ( mitaladzi ya fumi na mivhili ) .
Vhoramabindu vha vhanna vhane vha sa fhulufhedzee kha vhafumakadzi vhavho vha ḓa na vhafumakadzi vhaṱuku vha shumisa tshelede nnzhi khavho .
Ndivho ndi ya u vhona uri hu na tshumiso i bveledzaho ya nḓowedzo dza mbalelano maelana na muhanga wa u vhiga , u lugisa zwitatamennde zwa masheleni o pfumbiswaho zwi sumbedzaho vhuimo ha masheleni ha Vundu na u lugisela tshanduko ya vhuvhusi ha masheleni .
Notsi dza khoso dzi re kha Khethekanyo ya A dzi nga shumiswa sa bugupfarwa i sa konḓiho ine i nga thusa miraḓo ya Dzikomiti dza Wadi kha mushumo wavho wa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vhukoni ha u shuma kha thimu ya u shumisana ho fhelelaho .
Ri tea u shuma roṱhe , sa muvhuso na lushaka u itela uri mitheo ya Batho Pele i bvelele kha lushaka lune lwa khou shuma lu tshi khou shumela vhutshilo ha khwine . ( Mulaedza nga Muphuresidennde Vho-Thabo Mbeki musi vha tshi rwela ṱari Tshiṱangu tsha Lushaka , Kwaggafontein , Bloemfontein , nga ḽa 27 Lambamai 2000 ) .
Vhathu vha no bva Asia na vhone vha ḓivhelwa u vha khomboni ya nṱha kha khoḽesitiroḽo .
Milayo ya ndayotewa i ṋetshedza bono ḽi re khagala nahone lwa tshifhinga tshilapfu kha tshumelo ya nnyi na nnyi kha vhumatshelo na u thusa kha u ṱalusa hune tshanduko ya ṱoḓea hone zwa zwino .
Nṱha ha mushumo une wa itwa nga mavundu na mimasipala maelana na madzulo a vhathu , zwiimiswa zwa lushaka zwi tevhelaho zwo thomiwa u itela u tshimbidza ṱhoḓea dzi elanaho na madzulo a vhathu kha sekithara :
NDP i vhona uri vhuendelamashango vhu na khonadzeo ya u vha iṅwe ya vhatshimbidzi vhahulwane kha ikonomi ..
Arali , nga nṱha ha phindulo yo tou ṅwaliwaho kha khumbelo yavho ya rekhodo , muhumbeli a vha a tshi khou ṱoḓa u vhudzwa nga ha tsheo nga iṅwe nḓila , tsumbo , luṱingo , hezwi zwi fanela u sumbedziwa .
Zwa ndeme kha u swikelela khaedu iyi ndi u ṱanganyisa saintsi na thekhinoḽodzhi nga ngomu kha pulane dza nyaluwo dzashu dza lushaka .
Ngauralo a zwi nga vhi zwo tea u vhea mulandu woṱhe kha vhadzudzanyi vha mutambo .
Izwi na zwone ndi zwa ndeme nga maanḓa nga uri u ya nga ITC ri khou humbula nga ha vhubindudzi kha thekhinolodzhi yo bvelaho phanḓa .
Hu na datumu dzo randelwaho dzine maṅwalo na zwipiḓa zwa u ṱavha zwa fanela u iswa ngazwo kha Muṅwalisi .
Arali hu na ṱhoḓea , ḽaimi i tea u ṱanganyiswa ya tsitselwa fhasifhasi saizwi hu na mutsukunyeo une wa nga si londiwe wa ḽaimi fhasi kha phurofaiḽi ya mavu , zwe zwa amba uri esidi ya mavu a tsini i nga si lafhiwe musi ho no thomiwa zwa ndimo ine ya sa rembuluse mavu .
4.3. Nga ḽa 9 Nyendavhusiku 2016 , muvhuso washu u khou farisana na Ofisi ya Mbumbano ya Dzitshakha ( UN ) ya Zwidzidzivhadzi na Vhugevhenga na Yunivesithi ya Afrika Tshipembe , u ḓo pembelela hafhu ḓuvha ḽa Nndwa ya u lwa na Tshanḓanguvhoni ḽa Dzitshakha fhasi ha thero : " U Vhumbana kha Nndwa ya u lwa naTshanḓanguvhoni " , zwine zwa wanala ngomu ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka u ṱuṱuwedza vhadzulapo vha shelaho mulenzhe vhane vha ḓo farisana na muvhuso kha nndwa ya ulwa na tshanḓanguvhoni .
Vha ḓivhadzwa nga ha zwi iteaho tshikoloni nahone vha wana mivhigo nga misi nga ha uri vhana vhavho vha khou shuma hani hu tshi vhambedzwa na maimo maitele a kovhekanwaho nga zwikolo zwoṱhe .
Khomishini ya Ofisini ya Muphuresidennde ya nga Tshanduko ya Kilima i ḓo vhona uri musi ro livha kha gondo ḽa u fhungudza khaboni ri songo sia na muthihi murahu .
maitele ane a fanela u tevhedzwa arali mushumi a nga ḓiwana o e khomboni ya zwithu kana thukitha i vhaisaho mutakalo wawe .
U eletshedza nga masiandaitwa a vhudavhidzani na zwikhala zwi bvaho kha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo zwa ndeme .
Hezwi zwo ṱanganywa nga u sa vha hone ha vhushumisani ho khwaṱhaho vhukati ha maanḓalanga o fhambanaho , hafhu kha ḽevele dzoṱhe dza mavundu na lushaka .
Musi tsenguluso dzi tshi ya phanḓa , hu nga engedzwa na miṅwe milandu .
Fhedzi-ha , mueletshedzi wa muaphiḽi , o lingedza u phulusa muimelelwa wawe nge a vho tsitsivhula nga zwi tevhelaho .
Khetho ya Sapphire na Beryl dzi ṋetshedza muunḓiwa muṅwe na muṅwe u dalela dokotela wa maṋo u itela ndondolo ya u ṱolwa na u thivhela luthihi nga ṅwaha .
Kanzhi , ari zwi dzhieli nzhele sa zwivhumbi zwilangi kha kuhumbulele kwashu .
Phindulo dzo ḓalesaho mbuya dzi bvaho kha vhalambedzi vhashu dzo livhuhiwa vhukuma nahone dzi sumbedza ndeme ine vhubindudzi ha phuraivethe ha i livhanyisa na thandela .
Mbekanyamushumo i ombedzela vhugevhenga sa fhungo ḽa matshilisano u fhira fhungo ḽa tsireledzo .
Ro tendela u vhumbiwa ha Tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo tsha Dziminisiṱa tshine ha ḓo vha hu na Dziminisiṱa dzi tevhelaho : Minisiṱa u bva kha Ofisi ya Muphuresidennde vhane vha vha na vhuḓifhinduleli kha Vhupulani , na Ndaulo ya Kushumele ( murambi ) , Mveledziso ya Matshilisano , wa Gwama , Saintsi na Thekhinoḽodzhi , wa zwa Muno , Vhudavhidzani na Tshumelo ya Dziposwo na Vhutsireledzi ha Shango .
Hu na tsumbo ya uri shango ḽi khou thoma u bvelela malugana na pfunzo yavhuḓi na dzilafho .
U sumbedza u pfesesa zwiga zwa u vhala musi a tshi khou vhalela nṱha .
Mitambo ine ya vha na khonadzeo ya khovhandozwo nga nḓowelo i fanela u kunga maga o khwaṱhaho .
Ndi a kona u tshimbila kha mutalo musekene .
Vhashumisani vha ndambedzo nazwino vho vha vha khou ṱoḓa u vhona ndaulo phanḓa ha musi hu tshi ambedzaniwa nga ha thendelano iṅwe na iṅwe yo raloho .
Khabinethe yo tendela hafhu u rumela Koporasi ya Fulufulu ya Nyukuḽia ya Afrika Tshipembe sa Muṋe Mushumisi na Murengi wa Mutevheṱhanḓu wa Zwivhaswa zwa Nyukuḽia na Multi-Purpose Reactor .
Lingedzani uri mipopi i si fane , u itela u sumbedza uri roṱhe ro fhambana nahone ri riṋe vhaṋe .
Masipala u ṱoḓa u sedzesa kha ayo mashumele a ndemesa ane a kona u fusha vhadzulapo .
Nga Ṅwedzi wa Vhuendi , muvhuso - wo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Vhuendi na zwiimiswa zwawo - u ḓo fha mavhalaangwe nga ha mbuelo dza ikonomi dza hei sekithara nga u sumbedzisa tshumelo dza themamveledziso ya vhuendi ha muyani , ha maḓini , vhuendi ha tshitshavha , badani na tshiporoni .
U bva kha vhuṱanzi , zwo mbo ḓi gudiwa nga murahu uri ...
U redzhisiṱara ndi maitele a u ḓivhadza mihasho lwa tshiofisi nga ha u shumiswa ha maḓi .
Mubebi a nga itela ṅwana khumbelo tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe arali uyo nwana a tshi dzula Afrika Tshipembe lwa tshoṱhe nahone u dzula hawe hu mulayoni .
Fomo i tea u ḓadzwa nga English nahone nga dokotela wa phukha o ṋewaho maanḓa nga Vhulangi ha Phukha ha shango ḽine phukha dza bva hone hu saathu u fhela maḓuvha a 10 musi phukha dzo ṱuwa .
Vha badele mbadelo ine ya khou ṱoḓea ya u ita khumbelo isa vhuiswi murahu nga kha inthanethe .
Ndi thetshelesa tshaka dzo fhambanaho dza muzika , zwi tshi bva kha uri ndi khou ḓipfa hani na hune nda vha hone nga tshifhinga tshenetsho .
Zwikili zwa ndangulo ya masheleni zwavhuḓi , zwikili zwa vhupulani na u dzudzanya .
7 . Dzilafho : Arali maimo a tshumelo o fulufhedziswaho a sa ṋetshedzwe , vhadzulapo vha tea u ṋetshedzwa pfarelo kha u kundelwa , ṱhalutshedzo nga vhuḓalo na dzilafho ḽo teaho nga u ṱavhanya ; na musi ho itwa mbilaelo , vhadzulapo vha tea u wana phindulo ya vhuḓi i sumbedzaho pfelovhuṱungu .
Zwinoha Sankambe tsha vhofha iḽa thambo ya u khwaṱha kha mutshila wa Vho Vhimbi .
U sumbedza vhukoni ha u shumisa ḽaiburari na zwiṅwe zwiko nga nḓila i bveledzaho u itela u ṱhaphudza mishumo .
Arali maga a ka ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo a khwiṋiswa , ndi khombekhombe uri hu vhe na u dzhielwa nṱha ho teaho ( zwo ḓisendeka nga khohakhombo dzi re hone ) nahone ndi ngazwo zwi tshi tea vha zwa ndeme .
1.11 . Nyaluwo yo katelaho ndi yone yo sedzwaho nga Khoro ya Vhueletshedzi ya Muphuresidennde ya u Manḓafhadza Ikonomi yo Sedzaho kha Vharema ( B-BBEE ) ye ya ṱangana maḓuvhani a si gathi o fhiraho .
Khethekanyo i ṋekedza musaukanyo wo ṱandavhuwaho wa tshiimo tsha zwithu kha ndima dzi re afho nṱha .
Mbuelo a dzi nga katelwi arali CFC ya nga wana mbuelo u bva kha mahoro a sa ḓivhani na zwo bveledzwaho nga CFC , zwo bveledzwaho lwa u tikedza kana u khwinisa ndaka i sa fareiho yo kwameaho .
Ndivho ndi ya u vhona uri hu vhe na u dzhenela ho angalalaho nahone hu pfadzaho kha ikonomi nga vhathu vha vharema .
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri mvelele i a shanduka na uri tshiṅwe tshifhinga maitele e a vhonala a avhuḓi tshifhingani tsha kale a fheliswa nga zwitshavha musi zwi tshi bvela phanḓa sa vhathu .
Mudavhi wa u kavha eropuleni eropuleni wo bveledzwaho zwavhuḓi kha vhu kule ha tsini na Barberton ho vulelwa tshitshavha zwenezwino .
U fana - tshiṱirathedzhi a tsho ngo tea u ḓisa ndivho dzine dza sa fane na mbekanyamaitele .
Mekhenizimu ya vhusiki ya u lambedza ine i nga thusa u tandulula thaidzo iyi i khou bvelela kha vhuṅwe vhufarakani ha tshitshavha na phuraivethe .
Hezwi a zwi shumi kha huṅwe u haela , hune arali mushumeli wa mutakalo a dzhiela nṱha uri u haela honohu a ho ngo ṋetshedzwa , vha nga shumisa tshikhala u ṋetshedza mushonga na zwenezwo , zwi si na ndavha na vhukale ha ṅwana kha miṅwedzi .
U tholwa ha vhaṅwe vhaeletshedzi vha zwa thekiniki vha bvaho Cuba kha mavundu a re na tshivhalo hu ḓo dzhielwa nṱha zwa zwino .
Kha vunḓu iḽi , vha humbelwa uri vha vhofholowe ngauri ri khou ita zwoṱhe zwine ra nga kona u lwa na thaidzo iyi .
Mutalokati wa muvhili
Vha dzhiele nzhele uri arali rekhodo i sa wanali nga luambo lune vha lu takalela , tswikelelo i nga ṋetshedzwa nga luambo lune rekhodo ya vha ngalwo .
Sa afha ezwi hu sisiṱeme ya u shuma nga zwanḓa yo ṱanḓavhuwaho , vhuṅwe vhukhakhi vhu nga itea .
Nangani tshithihi ni
Yo vhumbwa nga dzipharamitha tharu : u Fhindula nga Iṱo Havhuḓisa , u Fhindula nga u tou Amba Havhuḓisa na u Fhindula nga Tshishumiswa Havhuḓisa , sa zwo ṋetshedzwaho afho fhasi :
Yunithi ya Ndangulo ya Nyelelo ya Thundu i ṋetshedza mbekanyamaitele ya thengo , milayo na vhulavhelesi .
Ḽiga 3 : Tsini na nomboro yavho ya muraḓo , kha vha thaiphe lushaka lwa mbuelo lune vha khou ṱoḓa u wana zwiṅwe nga halwo .
Yo sedza kha u thoma vhutendatenda ha zwa phurofeshinala na u fhaṱa vhukoni , u itela uri vhaofisiri vhahulwane vha kone u fara vhukhwine musi hu si na milayo ya u ṋea ndaela ya nyito dzavho .
Zwishumiswa zwi fanela u lugiswa na u ṱolwa tshifhinga tshoṱhe nga maanḓa kha tshumelo ha mutakalo , ngauri u kundelwa u ita nga u rali zwi nga vhanga u kundelwa ha zwishumiswa kha tshiimo tsha shishi .
Nga nnḓa ha mushumo une kanzhi wa elana na zwitshavha zwa sialala zwo vhalaho zwi na pfanelo dza mavu ane zwitshavha izwi zwa nga a shumisa sa ndinganyiso nga ngomu kha thandela dza mveledziso .
Hezwi zwi sumbedza uri musi maAfrika Tshipembe ri tshi khou shumisana roṱhe ri nga ita phambano kha matshilo a avho vha shaesaho tsireledzo .
Webusaithi i fanela u ita uri zwi leluwe u wana dzifomo , dzine dzi nga rumelwa nga eḽekiṱhironiki .
Nga nnḓani ha kushumele kune kwa khou vhonala kha data , vundu ḽo dzhiela nṱha sekhithara ya vhuendelamashango sa ire na vhukoni vhuhulwane ha nyaluwo ya tshifhingani tshiḓaho .
Dzianyuwithi dza khombekhombe dzi re na mbonalo dza tshitandadi na dzone dzi fhungudza mbadelo dza vhulanguli dzine dzi ḓo sumbedzea kha mutengo wa anyuwithi .
Hu na matshimbidzelwe a u ṱola u tea ha thundu a shumisaho vhaingameli vho khethekanaho u itela u lavhelesa vhunzhi na zwitewa zwo tetshelwaho nga murahu ha musi thundu dzo wanala dzo tea u endedzwa .
Hedzwi zwoṱhe , musi zwi tshi ṱanganywa na maga a u vhulunga muḓagasi , zwi ḓo khwinifhadza tshiimo .
Zwo dzhiwa kha yuniti ya Pfunzo na Vhupfumbudzi ,
Mivhigo ya zwirathisi yo sumbedzwaho afho nṱha kha ḽino bammbiri na kha mulayo wa milandu i sumbedza myimele dzine khadzo zwipondwa zwa vhulawa nahone miṱuvha yazwo ya rengiselwa vhathu vhane vha ita mushonga ya u lafha vhalwadze .
Nḓivhadzo ya mulayo ya zwinozwino ya webusaithi i ḓo dzulela u bva phanḓa kha dziṅwe nḓivhadzo dza mulayo dza webusaithi nahone GEMS i na pfanelo ya u shandukisa nḓivhadzo dza mulayo dza webusaithi musi yoṱhe .
Kha nzulele iyi , vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u ṱuṱuwedza vha maanḓalanga a bada uri vha fhaṱela zwitshavha boroho dza firiiweyi kana fhethu ha u tshimbila nga fhasi ha firiiweyi .
Fhedziha , dziṅwe tshaka dza ṱhoḓisiso ya vhunzani dzi konadzea kha vhaṱoḓisisi na vhapimathengo vha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo , nahone dzi nga ṋetshedza ṱhalukanyo dzi thusaho u sumbedza uri vhathu vha humbula hani .
Mahoro o tendelana u shumisana nga kha nyaluso ya mbambadzo , thandululo ya zwikhukhulisi zwa mbambadzo na u fhaṱa tshikhala tsha thekhiniki kha vhupo ho fhambanaho ho topolwaho khathihi na zwikili zwa mveledziso .
1.9 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa hu si kale vha ḓo ḓivhadza mafhungo maswa maswa nga ha COVID-19 kha mahoro a polotiki o imelwaho Phalamennde khathihi na vharangaphanḓa vha kereke .
U wa ha zwa makwevho a ḽifhasi ane a ḓo tevhela a ḓo vha na masiandaitwa , zwihulusa kha Africa na kha oṱhe mashango ane a kha ḓi tou bvelela .
U vha hone ha gomelelo zwazwino zwi khou ṱoḓa u shumiswa ha thekhinoḽodzhi zwi yaho kha u tzemba .
Vha nga bviselwa Ndaela ya u tevhedza ya vhadzulapo , waranti ya u tevhedza u ya nga khethekanyo ya 27 ya mulayo wa u unḓa , thumetshedzo ya mbadelo u ya nga khethekanyo ya 28 na ṱhumetshedzo ya debiti .
3.4 U bva mathomoni a ndaulo ino , QLFS yo sumbedza uri ṱhanganyelo ya mishumo yo aluwa u ya kha 16.5 miḽioni , khayo hu na 1.5 miḽioni ya mishumo miswa yo sikiwaho kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Themamveledziso yo katelwaho kha muvhigo ndi netiweke dza vhuendi , fulufulu , na vhudavhidzani nga ṱhingo .
Vha fanela u thoma vha khwaṱhisedza na DLTC uri ndi zwinepe zwingana zwine vha zwi ṱoḓa phanḓa ha musi vha tshi dzhia zwinepe .
Ngauralo , i fanela u lingedza u dzhia tsheo dzine dza sa kuḓane na milayo ya Thendelanomviswa ya AU ..
Kha ndingedzo dza u vhumba vhushaka na sekhithara dza phuraivethe khathihi na u kuvhanganya vhubindudzi ha sekhithara ya phuraivethe , hu tea u dzhielwa nṱha zwithu zwo fhambanaho .
Fhethu hu re na milambwana , matombo o bvelaho nnḓa na maḓaka apo zwa ndeme zwi fanela u dzhielwa nṱha na , arali zwi tshi konadzea , u ṱanganyiswa nga nḓila yo teaho na u ṱhogomelwa kha vhudzulo .
Tshivhalo tsha khungedzelo na radio na matambwa o bveledzwaho kha ṅwaha .
1.2 . Mulayotibe u khou ṱoḓa u khwinisa Milayo mivhili u itela u lulamisa magake o topolwaho nga Khothe ya Ndayotewa :
U andesa ha mutakalo wa mihumbulo u si wavhuḓi Afrika Tshipembe zwi vhanga mpfu nnzhi na malwadze manzhi , zwi tshi vhambedzwa na zwa mashango o bvelaho phanḓa .
U ḓo dovha hafhu wa ṱuṱuwedza mbambadzo ya zwa thengiselonnḓa khathihi na zwa u ṱunḓa zwo tsireledzeaho Afrika Tshipembe .
Komiti ya Odithi yo ṱanganedza mivhigo kha tsedzuluso ya forensiki dzo itwaho .
Hu themendelwa uri hu ṱo ḓiwe thuso ya ramulayo sa idzwo kushumele kwa u ṅwalisa khamphani ine ya vha na mukovhe wa masheleni ku tshi konḓa .
4 . ZWILINGANYO ZWASHU , RO ZWI SWIKELELA HANI NA MVELELO DZO
Kha khethekanyo iyi ya zwithu zwa ndeme zwa matshilisano zwine vhathetshelesi vha wana zwi tshi shonisa ndi :
Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa wo phaḓaladza Mulayotibe wa Khwiniso u itela u wana mahumbulwa a madzangano are na dzangalelo .
U pulana ho ṱanganelanaho hu tea u katela ṱhoḓea dza tshitshavha , muvhuso , sekhithara dza phuraivethe na zwitshavha zwa siviḽi nahone CBP i ṋekedza nḓila dza u swikelela izwi .
Nga maṅwe maipfi , vhupo ha zwifhaṱo zwa u bveledzise na mbadelo ya tshiendedzi zwi nga dzhia sa zwa vhuṱhogwa vhukuma .
Vha humbule , tshikalo tshavho tsha guḽukhousu tshi nga shanduka nga ḓuvha ḽithihi .
Foramu iyi i ṋea vhadzhiamukhovhe tshifhinga tsha u ḓisa zwine vha ṱoḓa zwa tshitshavha .
Khabinethe i khoḓa u lwisa vha sa neti hu itwaho nga SAPS na zwiimiswa zwoṱhe zwo ḓidzudzanyaho na zwa zwitshavha zwine zwo farana na muvhuso kha u lwisa vhugevhenga .
Fhedzi , mimasipala i tea , sa nḓila ya u kuvhusele kwa mutingati , u rangisa phanḓa mugaganyagwama wayo une wa thusa miḓi ya vhashai na thangiswaphanḓa dza lushaka dzi no nga tshumelo dza muteo dza mahala na phurogireme ya mishumo ya nnyi na nnyi yo ṱanḓavhudzwaho .
( b ) khumbelo ya u lambedza ṱhahelelo i no khou lavhelelwa kha tshifhinga tshine tsha khou lavhelelwa ; nahone
3.1 . Khabinethe i sasaladza zwihulwane u thivhiwa ha magondo mahulwane ha zwenezwino nga vhagwalabi kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango .
Tshigwada tsha u funza , tshine tsho vhumbwa nga vhomakone na vhatholi , vha ḓo tshimbidza wekishopho na nyambedzano .
Kha vha ṅwale dzina na tshifani tsha Muofisiri wa Mafhungo / Muthusa Muofisiri wa Mafhungo nga ( datumu ) kha ḽa ( fhethu )
Dziṅwe tsheṋe , zwikhokhonono na malwadze zwi thaidzo ngamaanḓa nga zwiṅwe zwifhinga zwa ṅwaha musi nyimele i tshi takadza mveledziso yazwo .
Mashudumavhi a hu na ane vha nga ya khae nga nnḓani ha muvhuso wavho .
1.14 . Muvhuso u khou bvela phanḓa kha vhufarisani hawo na vhoṱhe vhakwameaho - hu tshi katelwa PHILA na Khoro ya AIDS ya Lushaka ya Afrika Tshipembe - u swikelela murafho u si na AIDS , u thivhela u kavhiwa huswa ha HIV , u fhelisa dwadze ḽa TB na u ṱuṱuwedza vhadzulapo vhashu vhoṱhe u nanga mutakalo na vhuḓifhinduleli .
U balelwa u ḓisa mulandu khothe husaathu u fhira maḓuvha a 180 zwi nga sedzelwa fhasi nga khothe arali muthu a sumbedza uri hezwi ndi zwa ndeme kha u tevhela mulayo .
Zwi vhavhaho ndi zwauri tshelede iyi i fhedza i tshi bva hafhu , sa izwi vhadzulapo vha mahayani vha tshi kombetshedzea u tshimbila vha tshi ya kha ḓorobo dza nga tsini u renga zwishumiswa , nga nṱhani ha u sa vha hone ha vhunzhi ha mavhengele apo kana a vha a tshi tou vha a siho .
Vhudavhidzani vhu khwaṱhisedza uri hu na vhukwamani vhukati ha murumeli na muṱanganedzi , zwi isaho kha phaḓaladzo ya mafhungo .
U engedza u shaya tsireledzo na nyofho vhukati ha tshitshavha u itela ndifhedzo , zwine zwa konḓisela vhathu uri vha dzhenelele kha maitele a dimokirasi na dziṅwe mveledziso ;
nDI NGANI ZWI ZWA NDEME URI VHAFUMAKADZI VHA DZHENELE KHA U SIKA MILAYO ?
Kha inthaviu na vhoramafhungo mudzulatshidulo wa komiti ya vhadzulapo o ri arali vho vha vho kwamiwa phanḓa ha musi pulane idzi dzi tshi itwa vho vha vha tshi ḓo vha vho ṱalutshedza uri ndi ngani vha nga si pfuluwe na uri tshiitisi kha vhaṅwe vhadzulapo , vho ṋewaho mahaya , vha khou rennda mahaya ayo ngauri zwi khou vha ḓurela u ṋamela vha tshi ya mushumoni ḓuvha na ḓuvha .
Fhungo ḽa ndeme zwenezwo ndi ḽa vhurumelwa .
Khaedu ya u ṋekedza tshumelo ya maḓi i sa nyeṱhi i ṱoḓa vhorakhonṱhiraka na vhaṋetshedzi vhanzhi vha re na ndalukano u fhirisa zwine ra vha nazwo shangoni ḽashu , nga maanḓa kha tshumelo dza vhupo ha kulesa .
Tsheledzo nga u fafadzela nga tshifhinga tsha mimuya , musi zwi sa konadzei u sheledza fhethu lu fanaho , zwi tea u thivhelwa .
U kona u wana phambano vhukati ha zwivhumbeo zwa maḽeḓere o fhambanaho na vhukati ha maipfi ( tsumbo u vhea maḽeḓere a puḽasiṱiki a fanaho thungo nthihi .
Tshitshavha kana miraḓo ya tshitshavha vhe vha ṋewa pfanelo ya mbuelo ya u shumisa nḓila u itela uri vha tshimbile u ya kana u bva miḓini yavho , vha vhofhololwa u bva kha mbadelo dza pfanelo dzo raliho .
Puḽane i themendela u shandukiswa ha nḓila u bva kha u lingedza u wana mbekanyo ntswa dza tshivhumbeo , dzine dza khou shanduka , malugana na u wana na u tandulula vhuṱudzeṱudze kha vhukonanyi na vhukoni .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vha sa lwalesi na vhuongi ha phuraivethe )
Naho u ṱhaṱhuvha ha zwino hu tshishumiswa tshi shumaho zwavhuḓi , ri kha ḓi vha na zwiitwana zwa muthu ane a nga kona u dzhenelela kha sisiṱeme .
Afrika Tshipembe na UAE o dovha hafhu a tendelana u engedza nyandano ya u dzhenela kha zwikhala zwa Ikonomi ya Maḓanzhe , u ṱuṱuwedza mbambadzelaseli ya zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe zwa vhulimi , zwibveledzwa zwo magiwaho nahone zwihulusa vhuḽedzani na u renga zwa vhupileli .
Nyambedzano dzashu afha dzi tea u vha na masiandaitwa a vhukuma kha vhadzheneleli vhoṱhe u ya nga ha uri ri ya hani phanḓa na thandela yashu i fanaho .
Nḓivho khulwane ya Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso na ndaulo na kushumele kwayo .
Hu ḓo shumiswa R665 miḽiyoni kha u renga zwishumiswa zwa maimo a nṱha , hu tshi katelwa na tshomedzo dza u langula vhaṱaleli , mabufho a si na vhathu , dziheḽikhophutha , ganuni dza maḓi dza 10 , BMW dza 100 dza u linda bada khulwane ( highway ) na masole o ḓiṱamaho u tsireledza mivhili
Vhunzhi ha zwishumiswa zwa mutakalo hu re hone ndi madumba nahone a hu ṋei tshumelo dzi linganaho .
U itela uri ri kone u bvelela , heyi thendelano ya zwa matshilisano , i tea u katela mudzulapo muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe khathihi na tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha tshitshvha tshashu .
Khwaṱhisedzo ya khwaḽithi ya sesheni ya u maka yoṱhe ndi vhuḓifhinduleli ha Musedzulusi wa nga Ngomu .
Ndi vhafumakadzi vhangana ?
2.7 . Khabinethe yo tendela Mvetomveto ya Mbekanyamaitele ya Lushaka nga ha Nyengedzedzo na Tshumelo dza Vhueletshedzi na Pulani ya u thoma izwi .
U sumbedza u pfesesa kushumisele kwa zwiga zwa u vhala ( zwitopo , zwivhudzisi , zwigagarukela , zwiḓevhe ) musi a tshi vhalela nṱha
Nga ndingano , a hu na vhuḓifhinduleli kha muvhuso wa lushaka ha u lifhela vunḓu kana masipala a sa koniho u ita mbuelo dzi tendelanaho na mitheo ya tshelede na mithelo .
Fhethu ha vhukwamani ha ndeme vhukati ha Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha na muhasho wa vhashumelwa .
Hezwi a si tshimbevha tsha nga ha u khethululo nga lukanda .
Vhashumi vhane vha vha na mbilaelo vho rumela mbilaelo dzavho nga poswo , emeiḽi , fekisi kana vho isa nga tsha vhukoma
Vhalani minwe yavho ni ambe uri vha na miṅwaha mingana .
Ndeme ya mafhungo a kushumele o vhigiwaho : Maitele a tevhelaho o shumiswa u linga ndeme ya kushumele kwo dzudzanywaho na u vhigiwa :
Ndivhanele ya ndingo yo khwaṱhaho ya esidi
Anetshelani tshiṱori .
Ḽaisentsi ya nnḓa i vha mulayoni musi muṋe wayo a tshi dovha hafhu u azula Afrika Tshipembe kana musi o wana thendelo ya vhudzulapo ha tshoṱhe Afrika Tshipembe .
Musi hu na thandela dzi fanaho na idzi dzire kati u mona na shango , Afurika Tshipembe ḽo dzhia maga a ndeme o vhalaho kha nḓila yaḽo ntswa ya u aluwa , na uri maAfurika Tshipembe vhoṱhe vha tea u pembelela zwe ra swikelela .
Ngeno kha ḽa Afrika Tshipembe hu saathu u vha na muthu na muthihi o no ṱolwaho kana u kavhiwaho nga uvho vhulwadze , vha zwa ndondolo ya mutakalo kha ḽi no shango vha kati tshoṱhe na u lavhelesana na uvho vhulwadze .
Khabinethe , yo tshea uri i ḓo sedzulusa u shela ha Afrika Tshipembe kha Milayo ya Roma ya Khothe ya Vhugevhenga ha Dzitshakatshaka , u itela mihumbulo yo fhambanaho .
Hangei murahu , u thivhela vhugevhenga , u humbulela tsireledzo ya tshitshavha , ḽo vha ḽi sia ḽo khetheaho kha SAPS .
Mushumi ane a vha na mbilaelo na EA vho ṋetshedzwa zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa muṱoḓisisi
Ni songo vhaisa , u shengedza kana u shushedza vhaṅwe , nahone ni songo tenda vhaṅwe vha tshi zwi ita .
Thulusi dzo fhambanaho dza ndingo , nga nnḓani ha milingo ine ya tou ṅwalwa , dzi tea u ṱanganyiswa .
Hune mutengo wa u khwinisa wa sete dza zwithu wa ṱoḓa u dzudzwa u fhasi , mavu a raloho zwavhuḓi na u vha na muelela wavhuḓi ndi zwone zwi ṱoḓiwaho nga maanḓa .
Malayotibe wa Reithi dza Ndaka ( musi wo no anḓadzwa ) u ḓo vha na zwiṱuṱuwedzi zwihulwane kha uri maanḓalanga apo a langa hani reithi dza ndaka .
U bveledza kulangele kwa miraḓo miṱuku nga u tamba raimi dza minwe na u imba zwidade zwine zwa sumbedzea nyito nga minwe .
Maipfi a ndivhuho a livhiswa kha Miraḓo ya Khorondanguli na ṱhoho dza mihasho dzavho nge vha ita mushumo wa u pulanela ṅwakani ni thikhedzo yavho u bva tshe ra thoma u shuma fhano .
Thendelano yo swikelelwaho vhukati ha Dzangano ḽa Dzithekhisi ḽa Lushaka lwa Afrika Tshipembe na SA Taxi Finance Holdings zwi tou sumbedzisa uri nyambedzano dza mulalo dzi nga tandulula mafhungo o raholo hu songo vhuya ha dzheniswa vhathu vha si na mulandu na u thithisa ikonomi .
Zwo ralo , ro bveledza zwipikwa zwa ndeme zwa fumimbili - zwine vhunzhi hazwo zwa khou pfukekanya kha kushumele kwa muvhuso kwo ḓoweleaho - u ṋetshedza muvhuso milayo yo teaho ine wa u ṱoḓa .
U khwaṱhisedza tshikoupu ( munavho ) : U khwaṱhisedza uri zwoṱhe zwa thandela zwi no tea u swikelwa zwo khunyeledzwa .
Tshumelo heyi i dovha hafhu ya ṋetshedza thikhedzo nga tshifhinga tsha tshinyalelo kha mashango a vhahura , ya thusa kha thandululo ya tshinyalelo , ndondolo ya tshumelo dza mutakalo dza ndeme kana thikhedzo kha miṅwe mihasho ya lushaka .
Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni u na vhuḓifhinduleli ha :
U saukanya ha iyi data zwi ṋetshedza thimu ya u pulana vhubvo ho fhelelaho na u bvisela khagala nyimele ya tshitshavha , thaidzo , mikhwa , maitele , sisiṱeme na ndeme .
Nyisedzo ya thundu i ḓo itwa nga muṋetshedzi hu tshi tevhedzwa milayo yo ṱaluswaho kha khonṱhiraka .
U amba nga ha zwifanyiso zwi re kha phosiṱara , tshati dza thero , bugu na zwiṅwevho zwino ya nga nyito 5 dzo fhambanaho .
Komiti ya Mbalelano yo vhumbwa nga miraḓo yo ḓiimisaho vha si miraḓo ya khorotshitumbe nahone vho tevhetshedzwa afho fhasi .
Khonṱhiraka dza tshelede na vhuṱanzi zwi paka zwiko zwa mafhungo kha muthu wa Vhuraru :
Komiti ya Wadi iI shuma Mushumo wa ndeme kha u vhona na u khwaṱhisedza uri hu na ushela mulenzhe ha tshitshavha .
Dzina ḽa vhukuma ḽa khemikhala ya soda i vhangaho mukumbululo ine ya bveledzwa kha sele dza eḽekthroḽaiti tharu ndi ḽifhio ?
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza mabindutshumisano a vhureakhovhe maṱuku a u tou thoma Afrika Tshipembe kha sekhithara ya u rea khovhe , ane a vha mabindutshumisano a Port Nolloth na Hondeklipbaai ngei Devhula ha Kapa , e a rwelwa ṱari nga Minista wa zwa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe Vho Senzeni Zokwana .
Vha sedze kha notsi dza siaṱari 85 nṱha nṱha .
1.11.1. Khabinethe i ṱanganedza uri Afrika Tshipembe , sa musaini wa Mulanga wa Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) wa u Fhelisa Vhusoga , ḽi khou shela mulenzhe kha Sesheni ya vhu13 ya COP13 ine ya vha kati zwazwino ngei Ordos , PRC u bva nga ḽa 6 u swika ḽa 16 Khubvumedzi 2017 .
8.1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Buthano ḽa Ḽifhasi ḽa Mushumo ḽa 2019 ( ḽa vhu 190 ) Phalamenndeni uri hu vhe na thendelano .
Zwivhuya zwa u thoma zwigwada zwa tshishumiswa tshi na mishumo minzhi yo buletshedzwa afho fhasi :
Ndi zwa ndeme u humbula zwauri KPI dzi shuma kha ndaulo ya yuniti dza masipala na vhashumi , na tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha masipala na muṋetshedzi wa tshumelo ane masipala a vha na thendelano ya nḓisedzo ya tshumelo nae .
Khabinethe i dovha ya khoḓa nḓivhadzo yo itwaho nga Yunivesithi ya Kwazulu- Natal ya uri luambo lwa isiZulu lu vhe khombe khombe kha matshudeni vha sa athu wanaho digirii , vha sa koniho isiZulu , uri vha ṅwalise khoso ya u bveledza vhukoni ha vhudavhidzani .
4.4 Khabinethe i takalela mushumo wo itwaho nga vha Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( SANDF ) , Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) , khathihi na Muhasho wa Mutakalo .
Nga zwenezwo , Muphuresidennde vha ḓo sumbedza ṱhonifho kha maswole a vharema ngei Arques-la-Bataille .
Mishumo yo dzhiiwaho nga mushumisi kana muṋe i fhedzwa hu na rekhodo ya mafhungo .
Ni tea u lugisa mitshelo nga nḓilaḓe ?
U themendela furemiweke ya tshiṱirathedzhi tsha ndangulo tshi tshimbilelanaho na milayo yo teaho .
Maipfi o ṱanganelaho a vhadzulapo vha Afrika a vhubvo ho fhambanaho , hu tshi katelwa Khasekanyo yo bvisela khagala tshifanyiso tsha zwine vha zwi takalela na ḽifhasi tshifhingani tshiḓaho .
Vhalangavundu vha Mavundu na Khorondangi khathihi na Dzimeyara dza mivhuso yapo na ya zwiṱiriki , vha tshi khou shuma khathihi na dziEXCO dzavho , vha ḓo vha tshipiḓa tsha u vhona uri modele wa nḓisedzo ya tshumelo wo sedzaho kha zwiṱiriki u a shuma .
Ndi phurosese ya u pulana na tshishumiswa tshi endedzaho vhupulani , u ita mugaganyagwama , ndaulo na phurosese ya u dzhia tsheo kha masipala .
U ḓadzwa ha zwikhala zwa mishumo ndi tshithu tsha ndeme kha masipala .
Mafhungo a u ṱalutshedza zwiitisi kana tshiitisi tshiṅwe tshifhinga a ombedzelwa zwi khagala kha mulayo nga u shumisa mafurase a fanaho na :
Tsheledzo i dzulela u itwa nga tshifhinga musi zwimela i tshi dzula yo ṋukala lwa tshifhinga tshihulwane , zwi vhangaho nyimele i takadzaho u kavhiwa nga vhunzhi ha zwitzhili zwa malwadze a zwimela .
Vhathu vhaṱuku vha isa phanḓa na u ita mushumo muhulwane kha tshitshavha nahone muvhuso wa dimokirasi wo ḓiimisela u bveledza vhaswa , vhane vha vha vharangaphanḓa vha matshelo na u vha vhathu vha tsireledzaho mbofholowo yashu yo waniwaho nga nḓila i vhavhaho vhukuma .
Miṅwe Milayotibe yoṱhe i swikiswa kha Buthano ḽa Lushaka .
U shumisa mawanwa a vhuṱoḓesi mushumoni .
Pulane dza Kushumele na Tshiṱirathedzhi tsha u Ṱola dza nga Ngomu dzi ḓo bveledzwa zwo ḓisendeka nga muhanga wa khwaṱhisedzo wo ṱanganelanaho .
Afrika ḽi khou isa phanḓa na u salela murahu kha maṅwe madzingu a ḽifhasi kha mveledziso ya sekhithara ya zwamasheleni .
6.2 . Muhanga wo dzinginya mbekanyamushumo dzine dza tea u dzhielwa nṱha u thoma dza Mugaganyagwama wa 2019 dzine dza ḓo ita uri muvhuso u kone u lwa na khaedu tshararu dza vhushai , vhushayamushumo na u sa lingana kha zwiko zwine zwa vha hone .
U thoma Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho hu tshi tevhedzwa ndaela dza milayo na u i vanganya na Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso tsha Ḓorobo na kushumele lwa dzangano .
U wana vhafaramikovhe vha vhukuma kha thendelano ya u kovhekana mbuelo zwi nga vha na khaedu khulwanesa .
Tshumelo ya zwa mutakalo yo ita mbetshelwa ya uri hu vhe na u awela , nḓowenḓowe , na dziṅwe nḓila nnzhi dzino tea u tevhedzelwa nga zwibadela zwa ano maḓuvha .
A vha tendelwi u ṱunḓa khovhe dza marine dzine dza kha ḓi tshila .
Na uri ro dovha hafhu ra bveledza dziṅwe mvelele na uri ndo shumisa tshiṅwe tsha ezwi u bveledza mvelele idzi dzo tiwaho .
Hezwi zwo vhangwa zwihulwane nga uri maitele a khwiṋesa ha ngo topolwa kha ṱhoḓisiso dza komiti dza wadi dzo itwaho u bva 2001 .
Vhusunzi vhu mushumoni
88. Tshifhinga tsha Muphuresidennde tsha u dzula ofisini
Nga 2008 , phindulo yo konanywaho nga mashango manzhi yo bveledza vhupfiwa ha mbekanyamaitele ya zwa tshelede na muvhalelano zwine zwa vha khagala uri a zwi konadzei kha tshifhinga itshi .
Tshiṱirathedzhi tshi sedzesa kha u fhaṱa vhushumisani vhukati ha zwitshavha na mapholisa , u ṋetshedza zwiko zwinzhi zwa u ita mushumo wa vhupholisa na vhudavhidzani ha khwine vhukati ha mapholisa na zwitshavha nga ha zwiṱirathedzhi zwa u thivhela vhugevhenga .
Mishumo yashu ya ikonomi ya zwino na mabindu a ndeme a ikonomi o lavhelelwaho zwi fanela u katela vhaswa .
Mbuletshedzo dza tshisumbi tsha thekhinikhala nadzo dzo khunyeledzwa .
Zwiteṅwa izwi na zwone zwi a kona u shumisea u mona na khethekanyo dzoṱhe dza milayo , dzine dza nga khethekanywa dza bva :
Vhaṅwe vho sumbedzisa lutamo lwavho lwa u thusa muvhuso kha ndingedzo dzawo dza u lugisa shango .
Tshipikwa tsha mushumoni tsho tsireledzeaho na tshi tikedzaho zwi ḓo tikedzwa nga mbekanyamushumo ya khamphani u itela u dzhenisa vhashumi kha maitele a mutakalo nga muthu na khwiniso na u vhona uri mishumoni yashu i vhonalaho i ho fanelaho nahone yo tsireledzea .
Bodo i ḓo sedzesa kha u fhaṱa vhushaka hayo na Vhuendelamashango ha SA u itela u swikelela ṱhanganelo kha mushumo wa u ḓivhambadza ha dzitshaka u ya kha mbuelo dza shango na Devhula-Vhukovhela nga u angaredza .
4.2 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Muhasho wa zwa Vhashumi
Zwi nga vha hani u shumisa kuitele kwavhuḓi u vhona zwauri nyaluwo ya tshifhinga tshiḓaho i khou ṋetshedzwa , na u ṱuṱuwedza nyaluwo khulwane , nga u pulana na u dzhia maga u swikelela ṱhoḓea idzi .
Masipala u na ndivho ya u wana tshumelo dza mukonṱiraka wa phuraivethe wa u thusa kha u kunakisa na u kumba malaṱwa oṱhe e a thuphiwa vhuponi ha masipala zwi si ho mulayoni .
Zwiimiswa zwa Dzinnḓu dza Tshitshavha , vhafhaṱi vha phuraivete .
Ro vha ro no ḓi ambedzana nga ha izwo na uri ri kha ḓi yo ambedzana nga ha tshikirini tshihulwane u itela u lenga ha phiriso kana hai .
Ri dzhiela nṱha mushumo wa vhurangaphanḓa wa mashango o no bvelelaho kha u tikedza nyito dza vhushumisi kha mashango ane a kha ḓi bvelela .
Shumisa phaiphi ya mvulelamufhe yapo , sa musi vha tshi khou fhisedzela tsimbi
U ya nga ha Mulayo 30 wa Milayo ya Tshikimu , Miraḓo ya GEMS i nga dzhenisa mbilaelo kha Tshikimu nga u :
Tsireledzo ya tshidzumbe kha vhana
Ubva kha tshitatamende tsha vhoramafhungo , zwo pfala uri tshiṱereke tsho khakhisa hani thengiso ya zwibveledzwa uya mashangoni a Europe na Asia .
Ṱhoḓisiso dza nga ha vhuhulu ha Vhuṋe ha mavu sa zwe zwa sumbedziswa kha pulane ya tshifhinganyana yo ṋetshedzwaho ine ya sumbedza mikaṋo ya Vhupo ha Vhulangi yo bulwaho .
Ndeme ya maraga wa mikovhe i elwa nga vhathu vhane vha khou lavhelelwa u ṱanea kha mikovhe .
Ndi Afrika Tshipembe ḽine vharangaphanḓa vhaḽo vho khwaṱha na u vha na tshivhindi , vharangaphanḓa vhane vha dzula vhe vhashumeli vha vhathu - vhane u bveledza mishumo yavho ya vha pfufho ya nṱhesa .
( iii ) u itela uri hu vhe na vhuthihi ha zwa ikonomi .
Izwo zwine zwa tea u elulwa zwi tea u tandulula zwe zwa si dzudzane tshifhingani tsho fhiraho kha u kovha lupfumo na vha bvaho kha nyimele dzi si dzavhuḓi na u bveledzwa ha mveledziso ya zwa vhashumi na vhulangi ha migodi .
U kundelwa izwo , vhashumi vha tevhelaho vha nga kwamiwa :
1.2 . Kha fhungo iḽi , Khabinethe yo ṱanganedza Mbekanyamushumo ya Tshihumbudzo ya Lushaka ya miṅwaha ya 25 ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 ine u shumiswa hayo ha ḓo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa .
Mushumo wa Muhasho u bva kha nḓivho ya mulayo , mbekanyamaitele na mihanga ya u laula ya ndeme i tevhelaho :
4.2 . Khabinethe fhedziha , yo sumbedza u vhaiswa nga tsheo ya muvhuso wa United Kingdom ( UK ) ya u vhea Afrika Tshipembe kha mutevhe wa mashango ane o itelwa nyiledzo dza u enda .
1.1.6 ha nga ḓo ita khadzimiso dziṅwevho musi wa Tshikhala tsha Ḽounu , nga nnḓa ha musi zwi tshi tshimbilelana na bindu , a songo thoma a wana thendelo yo tou ṅwalwaho ya Muhadzimisi ;
Ngoho ndi ya uri , mvelele i a shanduka tshifhinga tshoṱhe .
Milaedza yoṱhe i a ṅwalwa fhasi kha bugu ya hone na hone ya fhiriselwa kha tshiṱitshi tsho teaho .
Naho i si tshipiḓa tsha pulane ya vhudzulo ha vhathu , tshiṱitshi itshi na magondomaṱhaḓulani a vhuendedzi ha nnyi na nnyi zwi ḓo ṱuṱuwedza tshoṱhe kuvhekanyelwe kwa bada afha kha vhudzulo ha vhathu , vhunga zwo sumbedzwa kha tshifanyiso .
Nga ngoho ndi nganea yavhuḓi ine wa nga i anetshela .
4.6. Khabinethe i fhululedza Amajita kha kutambele kwavho kha Tshiphuga tsha Dzitshaka tsha Afrika tsha vha Miṅwaha ya Fhasi ha ya 20 , ngei Zambia .
Muendi wa seli ha malwanzhe
U engedza nḓisedzo ya Orange River uri u kone u shumela ṱhoḓea ino khou engedzea fhethu afho .
3.8 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga zwiito zwa u ṱokonya pfudzungule na khakhathi dza mirafho nga vhaṅwe vha vharangaphanḓa vha tshitshavha zwi lwaho na mbofholowo yashu ye ra i wana u vhavha .
Vhashelamulenzhe vha vha nga zwigwada zwiṱuku zwavho vha livhisa kha mvelelo tahru dzine vha dzi dzhia sa dza ndeme kha mushumo wo fhiraho .
Mbekanyamushumo dzi ṋetshedzaho digirii dzi nga ṱanganedzwa hafhu nga dzangano ḽa u ṱanganedza ḽa dzingu ḽa pfunzo ya nṱha .
Tshumelo dza ndeme dza nnyi na nnyi zwi amba tshumelo dza inzhiniarini dzine dza vha dza ndeme kha u shuma ha hugaledzwa .
Lavhelesani zwipuka zwi re kha tshidimela .
Avho vho ponyaho vha dzangano iḽo vha ḓo humbula uri , ri kha therisano yashu , roṱhe ro kovhelana vhuḓipfi vhu fanaho ha u timatima .
Musi a tshi swika o wana mufariwa mmbeteni wawe .
Kha nyimele idzi , hu tou nga zwi vha zwo tea u londota sisiṱeme dzo fhambanaho dza u tevhelana kha vhanna na vhafumakadzi .
Ngauralo hu na ṱhoḓea ya u thomiwa ha tshikhala tsha u kovhana mafhungo hune mafhungo o teaho a nga kuvhanganywa na vhekanywa uri a kone u swikelelea nga nḓila yo leluwaho .
Musi u swikelelwa kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo kana nḓivho ya sialala hu sa athu thoma hu fanela u rangwa ha ḓivhadzwa hu sa athu wanala thendelo i no bva kha vhaṋe vha phambano ya zwi tshilaho kana nḓivho ya sialala .
U fhaṱa fulufhelo kha themamveledziso ya ICT ndi zwa ndeme kha maraga wa thengiso ya kha inthanethe une wa khou bvelela .
Metse , zwa mafhungo kana maṅwe masia a ndeme na tshenzhelo ya miṅwaha i swikaho miraru kha ndangulo ya data , musaukanyo na u vhiga .
Tsha u thoma , vhuḓifhinduleli ha Phalamennde a ho ngo khwaṱha , Phalamennde i khou kundwa u ita mushumo wayo wa vhulavhelesi .
Madzuloni a uri vhorabulasi vha vharema vha vhe tshipiḓa tsha nḓowetshumo i si ya fomaḽa kana sekhithara ya vhulimi ya u sika mishumo i si ya fomaḽa , ri tama u vha alusa u bva kha u limela muṱa fhedzi u vha vhorabulasi vha mikovhe miṱuku zwenezwo , mafheloni , u vha vhorabulasi vha vhuvhambadzi .
Luvhili nga vhege ho sedzwa nyito dza u thetshelesa na u amba
Ṱhumetshedzo ya C kha ndima ṱhukhu i na manweledzo a zwiṱirathedzhi izwi .
U ṱola nyangaredzo ya nyanḓadzamafhungo ya mbekanyamushumo dza muvhuso nga kha mbonalo ya vhudavhidzani
Vhunga zwishumiswa zwi sa shumiswi zwoṱhe miṅwahani ya 1 na 2 , kunomborele kwa zwiwo na zwishumiswa a ku ṅwalwi ku tshi tevhekana tshifhinga tshoṱhe .
Dzulo ḽi khou itea nga ṅwaha wa ndeme kha Afrika Tshipembe vhunga zwi tshi khou sumbedza zwithu zwiraru zwa ndeme , Anivesari ya vhu20 ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 , Anivesari ya vhu40 ya Migwalabo ya Vhaswa vha Soweto na Anivesari ya vhu60 ya matshi wa vhafumakadzi wa 1956 .
Sa vunḓu ḽihulwanesa kha shango , kha zwa ikonomi , ndi a zwi ḓivha uri Gauteng i na khaedu dzo fhambanaho kha dza maṅwe mavundu .
U tamba mitambo ya sialala , tsumbo : ndode
Nṱhani ha izwo , milangano ya mithelo na kavhili i khou ambedzaniwa nga hayo u itela uri hu sa tsha vha na miṅwe mithelo i badelwaho musi zwo bindulwaho zwi tshi iswa Botswana .
1.5 . Khabinethe i khou tama u fulufhedzisa Maafrika Tshipembe kha ḽa uri Muhasho wa Mutakalo u tshi shumisana na sekhithara ya phuraivethe u ḓo kona u tshimbidza zwa u ṋetshedzwa ha muhaelo nga vhunzhi musi Luṱa lwa 2 lu tshi thoma .
U ṱalutshedza mafhungo na u sengulusa khetho
( iv ) u eletshedza Miraḓo ya muvhuso wa lushaka na ya vunḓu malugana na maitele a vhashumeli vha tshumelo ya vhathu , hu tshi katelwa na a u kunga vhashumeli , kutholelwe , u sudzulusa , u bvisa mushumoni , na zwiṅwe-vho zwi yelanaho na mishumo ya vhashumeli kha tshumelo ya vhathu
Baisikopo : ' Vhunzhi ha mavhengele tserekano a baisikopo a kha nyingaḓorobo dzo pfumaho dza Johannesburg na Tshwane ngeno baisikopo dza mavhengele tserekano a nga ngomu ha ḓorobo dzi khou isa phanḓa na u kunga vhadzia u ya baisikopo vha mirafho ya vhaswa .
Vhutshilo na u bveledziswa ha zwoṱhe zwi tshilaho kha sisiṱeme ya mupo zwi ḓitika nga nyaluwo i yaho phanḓa na u bveledzwa ha zwimela .
Zwi a konḓesa , sa tsumbo , u vha na kutshilele ku re na mutakalo arali u tshi bva tshitshavhani tshi re na vhushai ngauri zwiḽiwa zwi re na mutakalo zwi a ḓuresa u fhira zwi si na mutakalo , zwo tou phorosesiwaho .
Pulane ya tshiṱirathedzhi i sedza maanḓa na mishumo ya muvhuso vundu fhedzi thero khulwane ine ya ṱumekanya zwipikwa zwoṱhe ndi yone nḓila ya u tandulula khaedu .
14.1 Fomo 2 - Khumbelo ya u swikela mafhungo a zwiimiswa zwa tshitshavha kana zwa phuraivethe :
Kha ri ṅwale
5.2 Vhaongi , khathihi na vhaṅwe vhashumi vha mutakalo , vha khou bvela phanḓa na u vha vharangaphanḓa kha nndwa ya u lwa na COVID-19 vho vhea matshilo avho khathihi na miṱa yavho khomboni ya u kavhiwa .
Vhafarisa Vhamaki Vhahulwane vha ṋetshedzwa kha reshio ya Mufarisa Mumaki Muhulwane kha vhamaki vha sumbe .
( 7 ) Arali Khoro ya Vunḓu ya sa kona u ita tsheo hu saathu fhela maḓuvha a 30 a dzulo ḽayo ḽa u thoma u bva tshee mulayo wa fhiriselwa khayo , mulayo uyo u ḓo dzhiwa kha mishumo ya zwoṱhe sa wo tendelwaho nga Khoro .
Vhagudi vha zwikolo zwa phuraimari vho thagetiwa nga vhurangeli vhuswa u itela u khwinisa nyumeresi na ḽitheresi kha zwikolo zwa Afrika Tshipembe .
Kha vha humbele muthu ane a ḓo thithisa muṱangano , muṅwe ane a ḓo vha a tshi khou amba zwi tshimbilelanaho na muṱangano , muṅwe u fanela u sokou dzula a sa sheli mulenzhe nahone muṅwe hafhu a tshi ḓo dzulelela u ṱoda ṱhalutshedzo ya tshiṅwe na tshiṅwe .
1 . Ndingedzo dza u vhuedzedza na u dovha u fhaṱa hafhu nga huswa nga murahu ha miḓalo
10.4. THANDULULO ARALI KHUMBELO YA TSWIKELELO YO HANELWA
A hu na mbadelo dza ndaulo , nahone mbadelo dzi itwa kha mikano ya thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Buthano ḽo Angaredzaho ḽi ḓo dovha ḽa vhumbwa nga na ofisi ya Vhuṅwaleli sa miraḓo ngauri vha shuma kha ofisi yeneyo .
Fhedzi , hune maḓi are mavuni a nga kwamana na fhethu hu re na miṋo minzhi mutevhe wa anoini u a humeselwa murahu nahone wa vha kuḽoraidi , saḽifeithi na dzikhaboneithi .
U thusa nga langa muhasho wa radioḽodzhi .
U dudedza ipfi : nḓowe-nḓowe dza u fema na mitambo ya vhusiki sa u dzima makhanḓela , nz .
6 . Khabinethe yo tendela u bviselwa tshitshavhani ha khanḓiso ya vhumalo ya Zwisumbi zwa Mveledziso ( 2016 ) .
A sisima feḓa ḽa tshipentshela .
U dzhia tsheo ya uri hu ṱoḓea mafhungo manzhi na u dzhia tsheo a na nḓivho na u laela muofisi wa u ṱoḓisisa u bvela phanḓa na u ṱoḓisisa mulandu .
Izwi zwi itwa u fana na huṅwe fhethu khathihi na kha mihasho : Pfunzo , dzilafho , mutakalo wa muhumbulo , zwiga , ndondolo na mushumo .
1.2 Komiti ya Wadi na tshitshavha
1.2 . Khabinethe i dovholola khuwelelo nga Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi na Minisṱa wa Mutakalo Vho Mkhize , uri vhathu vhoṱhe fhano Afrika Tshipembe vha bvele phanḓa na u shumisa maga a thivhelo u fhelisa phiriselo na phaḓaladza ya vairasi .
Ni vhona u nga ndi nga mini a tshi ḓipfa ngaurali .
Arali ha u paka ha nga vhewa phanḓa ha tshifhaṱo , tshivhalo tsha fhethu ha u paka huvhili hu tea u ṋetshedzwa .
Miziamu ndi mafasiṱere kha vhufa na mupo na ha mvelele ha shango .
Hu vho shumiswa nḓila dza u khwiṋisa vhuḓifhinduleli ha masipala dziwadini ;
Ambani nga zwe a ita , zwe a humbula na zwiito zwawe .
U wana maḓi , muḓagasi na vhudavhidzani ha ṱhingo zwi ḓisa tshanduko khulwane kha vhafumakadzi na vhaswa .
Kha vha khwaṱhisedze uri phera dza u ṱambela na mabunga zwi dzula zwo kuna , ndondolamutakalo na u sa vha na malofha khazwo .
Maano aya o sedzesaho a ḓo tikedza maano a lushaka a re hone u tandulula tshikafhadzo ya muya shangoni lashu .
Phalamennde i dovha hafhu ya vha na mushumo wa u ṱuṱuwedza mikhwa ya tshirunzi tsha vhathu , ndinganyelo , u sa ṱalula nga murafho , u sa ṱalula nga mbeu , vhuhulu ha Ndayotewa na pfanelo ya vhathu vhoṱhe vhahulwane ya u khetha na u nga khethiwa kha ofisi ya nnyi na nnyi kha sisiṱeme ya muvhuso wa mahoro manzhi .
Khumbelo i tea u khwaṱhisedzwa nga dokotela wa phukha wa phuraivete o themendelwaho nga dokotela wa phukha wa tshiofisi .
U BVISELA KHAGALA LWA KHOMBE KHOMBE HA REKHODO HO SEDZWA ... 21 .
U ṋetshedza tshumiso ya vhuimabisi na zwiṱitshi zwa ṱhireni nga tshiendedzamuholefhali na vhaholefhali .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u ṱuṱuwedza zwikhala zwa Zhendedzi la Mveledziso ya Vhaswa ḽa Lushaka .
Muvhuso wo ḓikumedza u ṋetshedza ndondolo ya mutakalo ya ndeme sa pfanelo ya ndeme .
Milingo ya ṅwaha wa 2020 ye khayo ha vha na u engedzea ha tshivhalo tsha vhagudi vhe vha ṅwala milingo yavho ya u fhedzisela musi i tshi vhambedzwa na ya 2019 , ndi he ya dovha hafhu ya vha na u engedzea ha tshivhalo tsha vhagudi vhe vha phasa nga Bachelor .
Nṱha mbili dza u thoma dza mbekanyamushumo ya Magavhelo a zwa Mishumo ya Phuresidennde ye ya rwelwa ṱari nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2020 dzo tikedza zwikhala zwi fhiraho 850 000 .
U nanga Vhaḓivhimakone vha CBP ( ṱhalusamushumo dzo dzinginywaho dzo ṋewa ngei nṱha ) - vhathu vha tea u ithavuwelwa poswo heyi , na u ṱwa vhaṅwe vha tshi nga vhonala vho tea iyi poswo nga murahu ha u Pfumbudzwa ha Vhatshimbidzi .
Vhunzhi ha zwitshavha zwashu zwi khou isa phanḓa na ṱhahelelo ya tshwikelelo ya thekinoḽodzhi zwine zwo vha zwi tshi nga vha na muya wa u khwinisa matshilo lwa tshifhinga tshilapfu .
Mbekanyamaitele dza muvhalelano dza ndeme dzo dzhiiwaho kha ndugiselo ya zwitatamennde izwi zwa masheleni dzo bulwa afha fhasi .
Ni nga ṅwala muvhigo u no amba nga inwi ?
Ngona ya vhuvhili i shumisa ngaganyo yo ḓiimisaho .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha na gumofulu ḽa zwa maṋo ḽa nnḓa ha sibadela
Arali na sia zwienda mulamboni ni ḓo swa .
Fhethu khathihi na tshikoupu tsha lukombo lwa maḓaka zwi fhambana u ya nga mishumo ye phakha ya itelwa yone uri i ite , khathihi na vhutsini na vhukuma ha mupo .
Modele wa vhuṱoḓesi ha tshiimiswa wo livhiswa kha u engedza vhuṱoḓesi na vhunzani ha vhubveledzi , vhushela mulenzhe na vhubveledzi ha vhuṱoḓesi na vhubveledzi , mveledziso na ndambedzo ya vhuṱoḓesi na vhubveledzi .
Ho vha fulufhelo ḽa nga ngomu ḽa muya wa muthu ḽe ḽa ita uri fulufhelo ḽi sa fe musi zwithu zwi tshi khou konḓa .
Mulandu muṅwe na muṅwe u tea u sedzuluswa nga vhuronwane nahone hu ḓo dzhiiwa tsheo yo teaho ya uri naa hu tea u shumiswa maitele kana mbekanyamushumo ya Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma phanḓa ha musi a tshi vhonwa mulandu , phanḓa ha tsengo , nga tshifhinga tsha tsengo phanḓa ha khaṱhulo kana nga murahu ha khaṱhulo .
Khadzimiso kha koporasi dza sekhithara ya muvhuso na mabindu dzo vha dzi tshi tou vha thikho ya ikonomi ya muvhuso wa khethululo .
Tshelede yo shumiswaho ṅwedzi uno
Khamphani i rengisa zwishumiswa zwa mitambo na u lugisa zwi shumiswa zwa khasiṱama dzavho .
Mashangoni maṅwe o bveleho phanḓa , a zwo ngo lavhelelwa na khathihi uri dzibannga dzi nga vula zwishumiswa zwiswa .
Fhedziha , therisano kha phindulo dzi tou vha nyendedzi khathihi na phindulo dzine dza nga vha dzone dza nga vhumbiwa .
Kha vha sedze Mutevhe wa Kudzhenele kwa Vhakhantseḽara kha masiaṱari I na II a minetse idzi .
Ndi lufhera lwa vhuvhili kha tsha u ḽa .
Vha dzhena tshikolo nga tshifhinga , ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe nahone vha sa dzhii mushumo wavho wa tshikolo sa madze .
Lavhelesani nomboro dzi re kha tshanḓa tsha u monde tsha tshati ni ambe nomboro dze dza buliwa .
Nga tsedzuluso tsho ṋea lubuli kha nyimele ya midia ṱhukhu kha shango ḽashu .
Ndi a kona u shandula mafhungo a tshi bva kha tshifhinga tsha zwino a tshi ya kha tshifhinga tsho fhiraho na tshi ḓaho .
Uri pfanelo dzo pfukwa zwi ḓo tevhela tsaukanyo ya khethekanyo ṱhukhu ya ( d ) afho nṱha .
Vho ṱinngela na muhasho wa zwa IT wa muaphiḽi nahone vha vhudzisesa arali sisiṱeme dza khomphiyutha dzoṱhe dzo vha dzi khou shuma zwavhuḓi nga tshifhinga tshenetsho tsho teaho .
Mutsiko kha vhashumi , kha dziṅwe nyimele , zwi livhisa kha mutsiko , u vha na mushumo wo kalulaho na sa ḓa mushumoni .
Musi zwishumiswa na nḓila ya dza kushumele zwa u ela thikhedzo i ṱoḓeaho zwo bveledziswa , zwi ḓo shumiswa vhuponi na u kunakiswa .
Ri nga ḓivha hani uri vhutshilo ha muthu ho vha vhu tshi ḓo vha vhu hani arali u tambudzwa uho hu songo vha hone ?
Vha tea u wana phemithi phanḓa ha musi vha tshi endedza tshifuwo kana tshibveledzwa u bva kha shango ḽe vha renga khalo.
Hu tea u vha na khumba , tshiḓula na muanetsheli wa tshiṱori .
Vhashumi avha na miṱa yavho vha ḓo wana mbuelo dza mbekanyamushumo ya zwino , dzo fhungudzwa nga mbuelo dza vhukuma kana dzo anganyelwaho dzi bvaho kha mbadelo dza mushumi u ya kha dziakhaunthu dza muthu , sa zwe zwa bulwa afho fhasi .
Vha nga ṱanganyisa mahalwa o tou rengwaho u bva nnḓa na tshibveledzwa tsha Afrika Tshipembe , maḓi kana tshiṅwe tshibveledzwa tshi bvaho seli ha mashango .
Tshitshavha tshi na lupfumo lwa nḓivho yapo ine tsha i ḓisa kha thandela khathihi na u pfesesa ha mvelo ya nyimele na vhushaka hapo .
Nga " u vhalela nṱha " mugudisi a nga bveledza lutamo lwa u vhala na dzangalelo ḽa u funa zwiṱori .
" Nṋe ndi a vhidza uri mathuthuba " , hu fhindula Ndamulelo .
Ho vha na u kundelwa hunzhi kha u shumisa tshenzhemo ya tshifhinga tsho fhelaho nga nḓila yavhuḓi .
DZIṰHOHO DZA MAFHUNGO DZA ASAINIMENTE DZO DZINGINYWAHO
U alusa vhuvhambadzi na u alusa vhubindudzi ndi tshipiḓa tsho ḓalaho mafulufulu tshi engedzeaho tsha mushumo wa DTI musi maraga miswa i tshi khou vulea kha riṋe .
Ndi zwifhio zwigwada zwa vhathu vho tsireledzeaho na vha sa koni u ḓipilela nga maanḓa ?
u vhavha ha misipha na u pfa vhuṱungu
Vhathu vhanzhi vha tenda uri vhuloi vhu tea u dzhiiwa hu zwiito zwa vhugevhenga u itela u tsireledza zwitshavha .
Mmbi dza tsireledzo idzi dzi tea u shuma lwo zwavhuḓi kha u fhelisa vhutherorisi kha maitele a vhone vhaṋe .
Mbonalo ya ndangulo ya khombo kha Tshikwama i kha u ṱalusa , u asesa , ndangulo na u monithara nḓila dzoṱhe dza khombo u mona na Tshikwama . Dziṅwe khombo dza mashumele dzi nga si pandelelwe kule tshoṱhe .
Ṱhogomelani ṱhuṱhuwedzo nga nyimele dza kilima fhasi ho nangwaho .
Mashika zwiṱaraṱani zwashu zwi hone hu si nga vhanga ḽa vhashumi vha masipala , fhedzi ngauri vhathu vha laṱela mashika !
Mitengo ya nngu kanzhi yo vha i fhasi musi ṱhoḓea i tshi wa .
Tshivhalo tsha vhubveledzitshikati tsha malaṱwa e a hwaliwa Cape Town nga ṅwaha .
Tsumbo ya u vhiga yo ḓisendekaho nga sisiṱeme ya ndaulo ya kushumele i nga katela zwi tevhelaho :
Nyendedzi iyi i ḓo wanala kha khomishini .
Komiti dza wadi dzi na maanḓa a ndeme a bvaho kha dziṅwe theo dza mulayo , Mulayo wa zwa Halwa 59 wa 2003 , sa tsumbo , u ṱoḓaho uri komiti ya wadi i tea u kwamiwa musi hu sa athu ṋetshedzwa ḽaisentsi ya halwa kha fhethu ha tsini .
Mbekanyamaitele ya Kushumele ya Muhasho wa zwa Maḓi na Vhusimamaḓaka ya Tshumiso ya Maḓi hu na Ndivho ya Vhuḓimvumvusi na zwa vhuḓimvumvusi hu elanaho , tshumiso ya maḓi , kathihi na tshumiso na ndangulo ya zwiko zwi elanaho , nz .
Zwikhala zwi khou kundelwa u ita nyambedzano ya u tsitselwa mutsiko u livhisaho kha u ṱavhanya u shumisa tshelede mafheloni a ṅwaha .
Thendelano dza u kovhekana mbuelo dzi fanela u swikelelwa nga khethekanyo dzoṱhe dza vhafaramikovhe vhuvhili hadzo nahone thendelano ya u pfukisa zwishumiswa i fanela u swikelelwa na vhafaramikovhe vhane vha ṋetshedza tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
Tsedzuluso ya zwiwo na sisiteme ya u langula .
Khethekanyo dza ḽaisentsi dzi vhofhekanywa na u kombetshedzea u fana na tshumelo na tswikelelo dzi fanaho .
Gumofulu ḽo phuroreithiwa u bva kha datumu ya u dzhoina
Hu tshi tevhelwa u ḓihwa ha u thoma , ndaka dza vhubidudzi dzo bulwa sa mbadelo i dzhiaho u wa tshileme huṱuku zwi re fhasi kha ndozwo iṅwe na iṅwe yo dzhiawaho .
Sa zwine zwa vha zwone huṅwe fhethu , ndi zwivhumbwa zwa misi yavho , zwine zwa sumbedza nyito dzavho kana ndaela dzi re mutheo zwa poḽitiki na matshilisano zwa muvhuso wavho .
Mitshini ya u ingamela muelo , zwishumiswa , kana sisteme , sa zwi tevhelaho :
Tsha humbula uri ndi muloro .
U imela tshitshavha kha foramu ya vhukwamani - Komiti ya Wadi itea u ḓivha zwithu zwa tshitshavha zwa zwino zwino na u amba izwi zwithu kha foramu dza vhukwamani .
Kha u ela khonadzeo dza u bvelela , thengo , zwivhuya na tshumiso ya nyito ya khetho dzo fhambanaho zwo dzhielwa nṱha .
( a ) u shuma i tshi tevhedza Mulayotewa ;
Muhasho wa Mveledziso ya Tshitshavha u khou shumisa hafhu De Doorns u bveledza mbekanyamaitele ya vhashumi vha u tou koropa kana vha tshifhinganyana .
Hezwi zwo vha zwo vhangwa nga mulandu wa phosho na mafuvhalo a vhatambi .
Ṱhoho dzo vheiwaho kha ofisi kha vhuimo ha u farela vha lingana na vhaṅwe vhashumi ngavho nga vhuimo , zwine zwi vha konḓisela u kaidza vhashumisani ngavho na vha re fhasi havho .
Naho zwi si khombekhombe uri muthu a kwame Vhulanguli a saathu u ya khothe , vhathu vha tsivhudzwa u thoma u ya kha Vhulanguli , ngauri Vhulanguli ho angalala nahone ndi maga a u ṱavhanya a u swikelea thandululo , a tshi vhambedzwa na khothe .
Mbuyedzedzo dzine dza khou dzinginywa dzi ṋetshedza muhanga wa zwa mulayo wa u thoma maitele a u vhuedzedza mavu a tshitshavha kha vhathu kana zwitshavha zwine vhuṋe hazwo ha mavu a vhu ngo tsireledzea siani ḽa mulayo .
U vhona vhusunzi hu momelaho zwiḽiwa .
Themendelo hedzi na miṱangano thevhekano yo vhanga muya wa u shanduka u bva kha u tou livhana zwifhaṱuwo u ya kha u farisana .
Muofisiri wa mafhungo u fanela u ḓivhadza muhumbeli ( nga nnḓa ha muhumbeli ane a khou ḓihumbelela ) nga nḓivhadzo , uri a badele mbadelo dzo vhewaho ( arali dzi hone ) na u diphositha ( arali zwi hone ) hu sa athu u iswa phanḓa na u tshimbidzwa ha khumbelo yeneyo .
Khabinethe i livhuwa zwiimiswa zwa vhadzulapo nga u ḓivhofha ho fhambanaho na vhafarisi vha mashango a nnḓa vhe vha farisana na muvhuso nga u vhona u ḓivhofha he wa ita kha vhana kha Mulayotewa washu .
Zwiṅwe zwa izwi zwo bva kha mbekanyamushumo dzo fhambanaho u tikedza Mabindu maṱuku na a vhukati .
Vhalanguli a vha khou takadzwa nga mbadelo dza u ṱola mbalelano dzi re nṱha kha tshitatamennde tsha mbuelo .
Ri nga si lavhelele tshanduko nga vhusiku vhuthihi .
Shango ḽashu ḽi ḓo vha na ndondolo ya mutakalo ya mutheo kha vhupo ha tshiofisi , tshumelo dza shishi na mishonga dza awara dza 24 na ndindakhombo dza dzitshakatshaka na dzapo u itela arali ha bvelela malwadze .
IMC yo humbelwa u wana vhuṱanzi vhu pfadzaho u itela u ḓo sumba nḓila Khabinethe uri i ḓivhe uri i shuma hani na mafhungo o raliho kha ḽa matshelo .
U tshinyadzwa ha ndaka ya muvhuso na ya phuraivethe ho bvelela nga tshifhinga tsha migwalabo iyo .
SDIP ndi phurosese ya ndeme kha IDP saizwi dzi tshi sedza kha u ita uri ' nḓisedzo ya tshumelo i bvelelaho nahone i pfadzaho i vhe ngoho na u ḓisa milayo ya Batho Pele kha vhutshilo ' .
Kuitele kwa u Sedzwa hafhu ha Vhupileli ku konḓa nga maanḓa kwa dovha kwa vha kwa ndeme nga maanḓa na uri ku fanela u shumaniwa nakwo nga maanḓa hu na u ṱhogomela hu hulwane .
Tshipikwa tshayo ndi u swikelela zwa vhudavhidzani ho ṱanganyiswaho , ho vhofhanaho ha dovha ha pfadza vhukati ha muvhuso na vhadzulapo vha Afrika
Ḽiṅwalwa iḽi ḽi tandulula mashumele kwao na mashumele avhuḓi a zwiimiswa zwa mveledziso ya zwikili na u dzheniswa hazwo ngomu ha sisiṱeme ya vhupfumbudzi na u ṱanḓavhuwa ha pfunzo ya nga murahu ha tshikolo .
Hu na tshaka tharu dza mushonga une wa shumiswa u alafha asima - zwithusedzi , zwithivheli na zwa u langa .
U shumiswa ha ndinganelo mushumoni .
U bva nga dzi 30 dza June 2021 , mishumo yoṱhe ya SAHRC , sa zwe zwa dodombedzwa kha PAIA , i ḓo ṋetshedzwa Vhulanguli , vhune ha dovha hafhu ha vha na maanḓa a u kombetshedza o engedziwaho .
Ndi amba idzwi ngauri , nga migaganyo yashu , a zwi anzi uri lushaka lu itelwe khuwelelo uri lu ṱangane u swikelela ndivho dzalwo .
Tsumbo dza tswikelelo ya tshitshavha 64
Hedzi pfanelo ndi dza vhushaka vhukati ha zwigwada zwa vhathu na lushaka na mvelele na luambo .
Naho khothe yo amba uri u tenda kha zwa vhuloi zwi a dzhielwa nṱha nga mulayo musi muhwelelwa a tshi humbela u fhungudzelwa tshigwevho , yo fhedza yo hana vhuḓiimeleli ha u kwatiswa nga u humbulela uri mme vha a lowa , ngauri vhutshinyi a ho ngo itwa nga tshifhinga tshenetsho tsha musi mafhungo a maṋu .
Nga uri zwigidi zwa vhaṋetshedzi vha lingedza u rengisa dzi IRA , vha ambedzana na muthu muṅwe na muṅwe nga eṱhe , nahone zwine vhathu vha funa zwi a fhambana nga maanḓa .
Therisano na musaukanyo maelana na nyavhelo dza zwikolo zwi ri swikisa kha themendelo dza ndeme , dzine iṅwe na iṅwe i na themendelo ṱhukhu .
U ṅwala : Ṅwalani atikiḽi ya gurannḓa .
Miraḓo ya tshitshavha tshi si tsha vhatendi tsha vhoradzipfunzo ngoho tshi na kuvhonele kwo khwaṱhaho kwa saintsi ya tshizwinozwino i ne ya khou ṱaselwa .
Vhathu vha dzula kha vhupo nahone kha nyimele nnzhi vha ḓitika zwihulwane nga mupo u kona tsireledza ṱhoḓea dza matshilo avho .
Kha vha ḓadze fomo TS1 , Khumbelo ya u ṅwalisa tshiṱitshi tsha ndingo , ofisini ya tsini navho ya zwa badani .
Zwiṅwe zwi tshi vha tshaka idzo dza u rwa dzo ṱumanywaho na khanedzano na khakhathi dza muṱani kana ṱhaṅwe i dziṅwe tshaka dza nyimele .
Tshiteṅwa tsha vhuraru tshihulwane ndi u ṱuṱuwedza kuitele kwo ṱanganelaho kwa vhupulani na vhurangeli ha thandela dzo itelwaho u engedza mushumo wa zwiendedzi kha u dzhiela nṱha zwithu zwa ndeme zwa mveledziso ya ikonomi na ya matshilisano Afrika Tshipembe .
Ha bvelela zwiṅwe zwithu zwi no mangadza .
Hu na ṱhahelelo khulwane ya vhashumi vha ndondolamutakalo vhane vha vha na vhukoni ha zwa dzidzhini .
Tshiṱiriki tsho dovha hafhu u sedza kha mveledziso ya thoro u itela u dzhena mafhungo a vhushai vhu re nṱhesa hafho fhethu , naho zwo ralo mihumbulo ya ndeme i kha ḓi ṱoḓea hu tshi tevhedzwa pfunzo , vhupfumbudzi , ndangulo , u ḓivhambadza na mveledziso ya ṱhumanyo .
Vhomakone vha zwa ikonomi vha ndondolo ya mutakalo vha si vha nḓowetshumo u bva kha yunivesithi dzo vhalaho , vhuongelo , na zwiimiswa na vhone vho katelwa kha vhashumi .
Ndi dzifhio thandululo dzo dzinginywaho dzine dza nga shuma u shumana na thaidzo idzi ?
Nda ṱoḓou muhali na u vha na vhuhali sa vhone .
U ṋetshedza zwidodombedzwa nga ha tshanduko dza vhugevhenga u ya nga kuvhonele kwa miṱa na zwipondwa zwa vhugevhenga .
Modulu uyu wo khethekanyea nga ndima nṋa ; u thoma nga ndima ine ya ḓivhadza muhumbulo wa ndangulo ya thandela ha tevhela ndima nthihi-nthihi kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa maga mararu .
( c ) a nga dzhenelela kha maitele a zwa u tshutshisa arali ndaela dza mbekanyamaitele dzi sa khou tevhelwa ; na uri
U khetekanywa na u irwa madzina ha zwiimo kana zwipiḓa zwa mutevhethandu wa thandela zwi nga fhambana u ya nga zhendedzi ḽa ndambedzo kana muhasho wa muvhuso .
Fhethu afha , vhafumakadzi na vhasidzana vhane vho dzhielwa tsireledzo yo khwaṱhaho tshifhinga tshoṱhe vha livhana na thaidzo dzenedzo .
Kha vha ḓiṅwalisele u itela u badelwa murahu tshelede ya tshivhaswa tsha diziḽi
sisiṱeme dza u vhiga kha khoro na mihasho i shumiwaho nayo i tea u katela mivhigo ine ya itwa tshifhinga nga tshifhinga i tshi tevhela zwisumbi zwa wadi .
u shumisa maṱaluli .
Fhedzi , ri sa athu na u swika kha tshiimo itsho , ndi khou humbela uri nḓowetshumo ya zwikambi i bvise khungedzelo dzi re kha biḽibodo dzoṱhe dzi re vunḓuni ḽashu , nga maanḓa idzo dzi re zwikolobulasini zwashu .
Zwifhaṱo zwo fhaṱiwaho nga vhathu na zwone zwi shuma mushumo muhulwane kha u bveledza vhuṋe .
Ri ṱoḓa , naho zwo ralo , u ita uri maga a vhe khagala vhukuma .
Ndi kona u ṅwala mafhungo a sa konḓi ( mafhungozwao ) .
Muṱangano wo sedzesa kha u khwaṱhisa mivhuso yapo kha dzhango ḽoṱhe ḽa Afrika , nga maanḓesa ndangulo ya masheleni na u thoma mutheo wo tsireledzeaho wa mbuelo , kha u ṱoḓa u swikelela Adzhenda 2063 - Afrika ḽine ra khou ḽi ṱoḓa .
Izwi ndi pfunzo , mutakalo , mveledziso ya mahayani mbuisedzo ya mavu a ndimo , u isa phanḓa nndwa ya u lwa na vhugevhenga , na u sika mishumo ya vhuḓi .
Mihasho naa sekhithara dzi nga shumisa zwisumbi zwadzo kha mbekanyamushumo dzavho nṱha ha zwisumbi zwa madzingu .
Ho thomiwa mbekanyamaitele na milayo zwi re khagala .
23 . Khuwelelo ya u dzhenelela kha Pfufho dza Nyanḓadzamafhungo dza Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC )
Ndi a ṱalukanya uri ndi ita mini nga zwithu zwi re begeni yanga .
Ngauralo , a zwi na hune zwa elana na uri muvhuso wo dzhia vhukando kana a u ngo dzhia vhukando kha zwiṅwe zwithu .
Kha vha dzulele u vha na vhukwamani na komiti dza wadi , u bveledza komiti na maanḓalanga a sialala
2.2 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha muvhigo wa zwo no swikelwaho nga Khomithi ya Dziminisiṱa dzo Ṱanganelanaho nga ha u Vusuludzwa ha Migodi ya Zwitshavhani i si tsha Shumaho uri mawanwa o teaho a ḓo thoma u shuma lini u bva kha lwendo lwa Ngudo dza u Vhambedza Nḓowetshumo ya Migodini Australia lwe lwa farwa nga ḽa 24 u swika 28 Ṱhangule 2015 .
Na tshone tshi nga shumiswa kha u vusuluswa ho ḓitikaho nga data .
Honeha , silivhere u bva kha dziphuḽeithi dza u nambatedza zwinepe na u vhilisa dzikhemikhala zwi anzela u vha zwa ndeme u zwi wana murahu .
Vho Ralph vho bva ngomu maḓini , vha ima vho lavhelesa Vho Piggy , vha humbula nga thaidzo iyi i songo ḓoweleaho .
20.2. Vhuṱambo vhu tshimbilelana na NDP na uri vhu topola u kuvhanganywa ha zwiḽiwa sa nḓila iṅwe ya u sedza kha khaedu tshiraru ya tshayamishumo , vhushai na tshayandinganyo .
Bepha ḽa luthihi fhedzi ḽi nga ita mushumo nge ḽa shumiswa kha u rwela ṱari kutshimbidzele , hu na u tikedzwa nga nḓila dzo fhambanaho dza u tsivhudza zwitshavha , sa midia , nḓivhadzo na vhurangaphanḓa ha polotiki khathihi na u phakela vhana vha zwikolo dziphamfuḽethe na u fara miṱangano ya vhakhakhantseḽara .
Mihasho ine ya vha na tshivhalo tshihulwane tsha tsumbathengo dzine dza lenga u badelwa i ḓo thusedzwa , uri i shumise maitele o khwiniswaho a wanalaho kha mihasho i shumaho nga nḓila ya nṱhesa .
U kunda khaedu dzi konḓesaho vhukuma dzi bvaho kha vhufa ha muvhuso wa tshiṱalula zwi amba u shumisana na muvhuso nga u thoma u shumisa mbekanyamushumo dzawo , u alusa ikonomi na u kunga vhubindudzi ha mashango a sili .
1 . U shaea ha u bviselwa khagala ha mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhadzhiamikovhe kha ṋetshedzo ya themamveledziso .
Ngeno u lemela ha u langa vhuongelo vhuhulwane hu a ḓivhiwa , a hu na thendelano kha vhuongelo ha saizi dzo teaho zwavhuḓi .
Vha tea u ḓivhadza Muhasho , nga u ḓadza fomo TM2 ya khumbelo ya tshanduko ya aḓirese arali aḓirese yo shanduka .
U bvisa muhumbulo nga ha u pfadza ha bisimusi .
A hu na muhanga wa mulayo u re khagala wa u shandukiswa ha mushumo wa muvhuso kha maḓaka .
Mutevhe wa nyimele dza dzilafho dza 270 wo ṋetshedzwaho kha Milawana ya Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Thebulu ya 1 i sumbedza Zwiṱepisi zwa U shela mulenzhe .
U itela khunyeledza musaukanyo na ndingo hu itwa zwi tevhelaho :
U vhala thambo ya lwendo lwa tshikolo U topola madzina .
Ṱhoḓea dza mbadelo dzi tea u thomiwa u langwa nga kha nzudzanyo na thoma u monithara ndangulo ya migaganyagwama nga kha vhupulani ha thandela , nyolo yo fhelelaho na maitela a fhethu .
Tshumiso ya u dzhenisa zwidzidzivhadzi ngomu ha tsinga Afrika Tshipembe zwa zwino hu fhasi nga maanḓa fhedzi hu na vhukoni ha u engedzea .
U shumiswa ha Maano a Sekithara ya Vhuendelamashango ha Lushaka ho shela mulenzhe kha nyaluwo ya ndeme u ya nga voḽumu dza vhaendelamashango , u dzhenela kha GDP , na tsalelo ya ndeme yavhuḓi ya mbambadzo na u sika mishumo .
zwibveledzwa zwa zwifuwo zwo bveledzwaho zwo tsireledzea kha zwitshili .
Minista vho amba mafhungo , vhathu vho wana mishumo , dziḽounu , ṱhanziela dza yunivesithi zwi tshi khou bva kha maṅwalo aya .
Thuso ya mbadelo yo itwaho u thomani kha u wanala ha masheleni i tendelwa sa zwi wanwaho kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni .
Khabinethe yo hwedza mushumo Minisṱa dza Kilasiṱa ya Ikonomi uri vha ṱavhanye vha ṱangane vha ambe nga uri vha ita mini u ya phanḓa vho sedza hedzi mbalo .
Vha ṱalutashedze mafhungo a re kha notsi dza khoso u bva kha 3.1 u swika 3.2 .
Modeḽe wo dzinginywaho na themendelo dzi re ngomu ha muvhigo , dzi ḓo thusa vhukuma hu si kha u tandulula thaidzo dza ndambedzo dzine matshudeni vha shayaho na vha " miṱa ya vhukati " vha khou ṱangana nadzo fhedzi , fhedzi na kha u tandulula dziṅwe khaedu kha nnzhi dzine Afrika Tshipembe ḽa khou ṱangana nadzo , hu tshi katelwa ;
U kona khomphiyutha hu na nḓivho i pfadzaho ya MS Office , nga maanḓa Excel .
Kha thikhedzo ya u swikelela mvelelo dza ikonomi na matshilisano dzo khwiniswaho , muhanga wa mbekanyamaitele wa mugaganyagwama wo sikiwa u itela u langa khohakhombo na u langa vhudziki kha vhupo ha ikonomi vhu konḓelwaho , ngeno hu na u fhaṱa mutheo u itela nyaluwo ya ikonomi nyangaredzi .
Khabinethe yo ḓo dovha ya sedza kha mbilaelo dzo ambiwaho nga vharangaphanḓa vha sialala nga ha mafhungo a mavu .
Ri dzhiela nṱha khwiniso dzo dzinginywaho idzi sa ḽiga ḽa vhuṱhogwa kha u tshimbidza khwaḽithi ya u vhiga zwa masheleni Afrika Tshipembe .
U wana vhukoni vhu elanaho na tsumbavhukoni iyi zwi ḓo engedza ndeme kha mushumo wa vhathu vhane vha khou ṱoḓa buḓo kha zwa mivhuso yapo na ndaulo .
Hu kha enea mafhungo , miṱa yoṱhe ya mahayani i re na lutamo lwa lu vhonalaho kha mveledziso ya zwa vhulimi i ḓo thuswa kha ngade dza miṱani na tsimu dza zwimela .
Kha oṱhe masia maṋa a u guda a Zwikili zwa Vhutshilo , ndivho ya u linga ndi u thusana u ṱuṱuwedza vhagudi , na u linga nyaluwo ya mugudi nga u angaredza .
U fhambana ha nyavhelo ya ndaka na u saukanya kushumele kwa masheleni kha tshilinganyo tshi sa shumi tsha kushumele kwoṱhe u ya nga ndaela ya vhubindudzi .
Kha uno ṅwaha Mulanguli Muhulwane o amba kha miṱangano miraru ya kotara iṅwe na iṅwe , wine zwa vha zwa khwiṋe vhukuma u fhira ṅwaha wo fhiraho .
Vhaofisiri vha Vhushaka ha zwa Vhashumi na vhone vho bveledza manyuwaḽa na u ṋekedza vhugudisi kha minidzhere na vhaofisiri vha vhushaka ha zwa vhashumi .
Hu na ṱhoḓea ya u ḓidzhenisa kha mveledziso ya uhu vhupo .
Mvelelo dza ḽiga iḽi ndi IDP yo themendelwaho u itela masipala .
Aya madalo a ḓo dovha hafhu u khwaṱhisa vhushaka ha nyambedzano dza vhavhili vhu re hone vhukati ha Afrika Tshipembe na Uganda .
Thasululo dza khuḓano dza zwigwada zwo ṱanganelaho
Vharengisi avha vha a kona u renga nga zwinzhi na u kona u fha luafhulelo lune vharengisi vhaṱuku vha nga si kone u ṱaṱisana navho .
Musi ṅwaya u tshi khou ḓi ya , phaiphi dza tsimbi na dza semende ya asibesiṱosi dze dza dzheniswa kale kale dzi khou bvela phanḓa na u ṱahala , dza vhanga mutsiko muhulwane kha khethekanyo zwi ḓa kha ṱhogomelo .
U ya nga Ndaulo dza Gwama , Muofisiri wa Mbalelano wa tshiimiswa u tea u dzudzanya nzudzanyo ya maitele a kushumele a Mutheo wa Kushumisele kwa Masheleni kwa tshifhinga tshi ḓaho na kwa Tshifhinga tsha Vhukati na Nzudzanyo ya Kushumele ya Ṅwaha nga
Zwishumiswa ezwi zwa vhupimathengo zwi nga shumiswa u linga mbuelo dza u shumisa dzidizaini dza tshibuḽoko dzo fhambanaho kha nzudzanyo ya khethekanyo ṱhukhu yo kumedzwaho .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u dzudzanywa ha thandela ya tshishumiswa tsha mishumo minzhi tsha nyukiḽia uri tshi dzhene vhudzuloni ha tshishumiswa tsha ṱhoḓisiso dza nyukiḽia tsha SAFARI-1 tsha Dzangano ḽa Fulufulu ḽa Nyukiḽia ḽa Afrika Tshipembe ( NECSA ) .
Zwikhala zwiraru zwa u thoma u bida maitele a u wana muḓagasi u vhuedzedzeaho zwo ita R140 biḽioni ubva kha vhabindudzi vha phuraivethe .
U netshedza thikhedzo kha mveledziso ya mugaganyagwama wa tshumelo ya khemisi .
Khombo ndi ya u vha na u shayea ha vhupfumbudzi ho teaho vhukene ha masipala kha u engedza kushumele kwa masipala .
9.4. Khabinethe i ṱuṱuwedza vhane vha mabindu na zwitshavha zwa Gauteng uri vha shume na vhalavhelesi vha vhuendelamashango u itela u khwinisa tsireledzo ya vhaendelamashango kathihi na u zwi ṱanganyisa na khonadzeo ya ikonomi u bva kha heyi nḓowetshumo .
Ri tea u dzhiela nṱha tshanduko idzi na u dzi pembelela .
Vhathu vha re na vhuholefhali vho vhudzwa u sa tendela nyimele ya vhutshilo i tshi laula hune vha tea u swikelela .
Thebulu ya 13 i fha tsezuluso nga u angaredza ya mishumoitwa yo fhambanaho ya IDP ine vhakhantseḽara vha wadi vha tea u shuma lu si na vhukono sa tshipiḓa / miraḓo tsha / ya Foramu ya Vhuimeli ha IDP .
( a ) u bvisa maipfi a re kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) a rangelaho phara ya ( a ) a imelwa nga a tevhelaho :
Vho Dokotela Erekat vho vha vhe Muṅwaleli Muhulwane wa Khorotshitumbe ya Dzangano ḽa Mbofholowo ḽa Palestina , muraḓo wa Komiti ya Vhukati ya Fatah na rapfunzo a ṱhonifheaho , murangaphanḓa kha nyambedzano dza mulalo dza Palestina na khonani ya tsinisa ya Afrika Tshipembe .
U engedzedza kha zwitandadi zwo ṱanganedzwaho kha ḽiṅwalo ḽa Maga a Ndaulo ya Vhashumi , ṱhoḓea dza fhasisa dzi tevhelaho dzo shumiswaho kha khetho na u tholiwa ha Vhasedzulusi vha nga Nnḓa na Vhamaki Vhahulwane , Vhamaki na Vhafarisa Vhamaki .
Vhafumakadzi na Vhanna , kha vha ntendele ndi vale nga u bula ndivhuwo dzashu u bva kha vhudzivha ha mbilu yanga , vhadzheneleli , vho shumanaho na nzudzanyo dza mabufho zwavhuḓi na mikano kha u wana nḓila yavho ya u ya afha fhethu .
Vhathu vha pfa vho vhofholowa u tshimbila zwiṱaraṱani masiari na vhusiku ngauri a hu na vhugevhenga kana ndi vhuṱuku .
Musi ni kha tshigwada , ambani nga idzi atikili .
Tshifhinga tsha u ita khaṱhululo
Afrika Tshipembe ḽi na zwivhumbeo na zwiimiswa zwo fhambanaho zwine zwa tikedza u tsireledzwa na mveledziso ya dzinyambo .
U ya nga kuhumbulele kwanga , izwi zwi a tendelwa ngauri ndaela ya u dzhiulula ndaka zwi thungo na ndavhelelo dza bulasi sa tshishumiswa tsha mulandu hu si mbuelo dzi bvaho kha u rengiswa ha bulasi .
( c ) arali zwa ṱoḓea hu u itela Mulayotewa kana dzangalelo ḽa muvhuso wavhuḓi , a shandula khumbelo ifhio na ifhio fhasi ha phara ya ( a ) hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 9 ) ;
Nga tshifhinga tshithihi tsheo ya u ḓivha yo dzhiwa u itela u alusa nḓivho yo teaho ya ndeme ya mbulungo ya tshelede ya dzibadani u itela mveledziso ya ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Komiti ya zwa Vhuṱoli i dzula i tshi linga kushumele kwa Khethekanyo ya zwa Vhuṱoli ya nga Ngomu u itela u vhona ḽevele ya kushumele kwayo na u themendela masia ane a ṱoḓa u khwiṋiswa .
Mutukana u raha bola .
Naho zwo ralo , hu na zwiṅwe zwiṱalusi zwa dzhenethiki zwine zwa vha kha mivhigo yavhuḓi , zwi nga ho sa :
Sa zwo ṱalutshedzwaho kha thebulu dza kushumele , heyi ndi tshumelo ine ya tshimbidzwa nga matshudeni hu songo dzhielwa nṱha mulingo na zwifhinga zwa u awela musi hu tshi vhewa tshivhalo .
Themendelo iṅwe na iṅwe i ḓo itwa ho thoma u vha na vhukwamani ho angalalaho na vhashelamulenzhe .
Khwinisa vhukonanyi ha mbekanyamaitele ya ikonomi na tshumiso
arali thendelano ya u kovhekana mbuelo na u pfukisa zwishumiswa yo ṋambatedzwa kha fomo ;
Ndi Miraḓo Mihulwane fhedzi yo ḓiṅwalisaho nahone ine ya kha ḓi vha miraḓo ya Tshikimu nga ḽa 1 Luhuhi 2014 ine ya nga nanga kana u ima sa Nkhetheni .
U shumiswa ha fhethu ha madanga a tshoṱhe tsini na milambo zwi ita uri hu vhe na tsitsikano .
Khabinethe i sathula u shumiswa ha vhana vhashu sa zwishumiswa zwa nyambedzano , u valwa ha zwikolo dzivhege zwihoṱefhadza vhumatshelo ha avha vhana nahone ndi vha itela muṅwe mutsiko .
Musi ri tshi khou dzhena kha luṱa lwa vhuvhili lwa u bvela phanḓa hashu u bva kha muvhuso wa khethululo uya kha muvhuso wa demokirasi ya lushaka , ri khou tea u sedzesa kha tshanduko khulwane ya ikonomi ya matshilisano uri ri kone u kunda khaedu idzi tharu .
Ndivho ya khetho ya u saukanya ndi u ela khetho dza khonadzeo dzoṱhe u swikelela tshipikwa tsho topolwaho u itela u ṋetshedza mafhungo ane a ḓo thusa tsheo dzine dza ḓo dzhiwa u ṱavhanya kha makumedzwa ane a vha na khonadzeo ya u bvelela .
Ṱhuṱhuwedzo i no itwa nga mafulufulu ya u maanḓafhadza vhe kale vha vha vho thudzelwa thungo , nga maanḓa vhafumakadzi , vhaswa na vhathu vha re na vhuholefhali .
Vhanzhi vho vha vho livhana na u sa vha na ndinganyiselo ho kalulaho kha thaidzo dza mbadelo , zwikolodo zwa nnḓa , nahone mashango a Afrika kanzhi a tevhedza maano a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe a u langa na u kona u tshila kha vilili .
Muhasho wo sumbedza vhukoni ha u ḓadza zwikhala izwi ṅwaha nga ṅwaha .
U langa ndango dza nga ngomu na mivhigo ya u tevhedza .
Ha Vho Magoḓa Hu na Thakha
1.12 . Khabinethe yo dzhiela nṱha na u vhilaedzwa nga mivhigo ya nyanḓadzamafhungo ya ' imeiḽi dzo bvuḓaho ' dzine dza khou ṱumanywa na Dziminisiṱa , vhaofisiri vha muvhuso na vhathu vha bvaho kha sekithara dza phuraivethe kha mavharivhari a zwithu zwo khakheaho .
Ni nga nambatedza makhadibogisi nga guḽuu .
Dzindivho - muṱangano u tea u vha na ndivho dzi pfalaho hu tshi dzhielwa nṱha tshakha dzo fhambanaho dza miṱangano yo ṱalutshedzwaho kha siaṱari ḽo fhiraho .
Bannga dza Switzerland dzo ṱuṱuwedza vharengi vhadzo uri vha renge musuku u bva Afrika Tshipembe khathihi na u renga mikovhe kha migodi ya musuku .
4.10 arali vho humbela uri vha dzule vha tshi ḓivhadzwa nga ha tshigwevho tsha muhwelelwa , Tshumelo ya zwa Vhululamisi i ḓo vha ḓivhadza arali muhwelelwa o shavha dzhele kana o iswa kha Iṅwe dzhele na zwidodombedzwa zwa fhethu henefho ; na
Ikonomi dzi shandukaho vhukuma dza miṅwaha ya zwino dzi kha ḽa Afrika nahone dzhango zwa zwino ndi ḽa vhuvhili kha nyaluwo ya tshihaḓu hu na mveledziso ya tshihaḓu kha mveledziso na tshanduko .
Tsumbo i nga vha fhethu ho vuleaho kana mavu a ndimo tsini na vhupohaya , hune thundu dzo tswiwaho u bva kha vhuvhava dza nga dzumbiwa hone .
Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshatsha yo Engedzwaho na Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha dzi khou isa phanḓa na u vha dzibveledzaho kha vhashai na vhaswa .
Hu na vhuṱanzi vhuṱuku ha zwa vhupo hu re huthihi kha zwa fhethu zwi ṱanganyaho mishumo na zwivhumbeo zwa ḓoroboni .
Ri kha ḓi kundelwa u u vhona uri mbekanyamushumo ya Pfunzo ya Vhaaluwa i itwa nga ngona .
Ndivho ndi khwaṱhisedza uri hu na maitele nyangaredzi a khohakhombo na khwaṱhisedzo hu si na ndovhololo kana khonadzeo ya mavhaka kha khwaṱhisedzo .
Buthano 182 ḽi ṱoḓa uri miraḓo i dzhie maga na zwenezwo a bveledzaho a u thivhela na u fhungudza zwivhumbeo zwo ṋaṋaho zwa u shuma ha vhana .
U shumisa khaḽenda ya kiḽasi u ita nyambedzano nga ha ḓuvha na ṅwedzi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha ṅwaha .
Mafhungo a ndeme a tshitshavha - Ndi zwifhio zwine komiti ya wadi ya ḓo ita u thusa ?
Tshumelo ya nnyi na nnyi ya Afrika Tshipembe yo shuma zwihulu kha u vha ya mveledziso , i na vhuḓifhinduleli , i re khagala nahone yo ḓisendeka nga tshumelo .
U farwa ha ICRI 2016 zwi ḓo thusa shango kha mvelaphanḓa ya u vha na ikonomi yo ḓisendekaho kha nḓivho sa zwe zwa lavhelelwa nga NDP .
Mbuno dzi pfalaho dza ṱavhanyisa zwithu dzi fanela u vhonala kha tshitatamende tsha muano .
Zwi na ndeme u elelwa uri u shumiswa ha vhuendedzi ha nnyi na nnyi zwi katela na vhuendi ha vhaendangaṋayo musi vho no tsa kha vhuendi ha nnyi na nnyi .
Zwipikwa zwi tevhelaho na zwiṱirathedzhi zwo no dzudzanywa u itela u endedza tshumiso maelana na vhupulani na zwiko ho ṱanganelanaho na ndangulo .
musi dzi nyimelo dzavho dzi tshi shanduka
Data ya vhuṋe ya tshiphiri i katela mbeu , murafho kana vhubvo ha murafho , mihumbulo ya poḽotiki , vhurereli kana thendo dziṅwe , vhuraḓo ha dzangano ḽa vhashumi , mutakalo wa muvhili kana muhumbulo , vhutshilo ha zwa vhudzekani kana rekhodo dza vhugevhenga .
Vha nga ita na ṱan ḓavhudzo ya zwi angaredzaho mushumo u itwaho nga vhathu vha shumaho kha buḓo ḽa saintsi .
Arali aya mafhungo a sa wanali , dziṅwe mbilo a dzi nga badelwi kana dza badelwa dzi songo fhelela .
Vhabvannḓa a vha nga tendelwi u langa mavu a fhano Afurika Tshipembe fhedzi vha ḓo wana ḽizi ya tshifhinga tshilapfu .
Ḽiga ḽa 2 : Zwiko zwa adzhenda
Masipala u dovha wa ḓidzhenisa kha u khwaṱhisedza uri mbadelo dzawo dzi a ṱalutshedzea zwavhuḓi na u pfeseswa nga vharengi na vhashumisi vha kwameaho nga mbekanyamaitele ya mbadelo i kwameaho .
Muṱaṱisano uyo u ḓo vulwa lwa tshiofisi nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha dovha vha lingedza u ṱoḓa u alusa Karati sa mutambo wa vhaswa hu tshi sedziwa dzimbuelo dzine dza vha u gudisa vhuḓifari havhuḓi , vhuḓipileli , u vha na nḓivho na u alusa tsireledzo ya vhugevhenga kha tshitshavha .
U kokodzana ndi zwibveledzwa zwa khuḓano , fhedzi a si khuḓano dzoṱhe zwi bveledzaho u kokodzana .
7.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha na u fhululedza Muthusa Muhaṱuli Muhulwane wa kale Vho Raymond Zondo kha u tholwa sa Muhaṱuli Muhulu wa Afrika Tshipembe muswa , u bva nga ḽa 1 Lambamai 2022 , na u vha tamela mashudu kha vhuḓifhinduleli havho vhuswa .
Khoso i katela na vhugudisi ha mushumoni , zwine zwa ita uri vhalangi vha kone u guda na u shumisa zwikili zwavho .
3.2 . Uho u pfukwa ha milayo ndi hune ha katela mbetshelwa dza mbadelaphanḓa hu tshi itelwa uri Maafrika Tshipembe vha kone u swikela khaelo nga u ṱavhanya .
Tshigwevho tsha vhana kha zwiimiswa zwo teaho na dziṅwe nḓila mbadelo ya tshelede ya beiḽi .
Vhatholi vha fanela u bvisa khethululano i si yavhuḓi u bva kha mbekanyamaitele dzavho na maitele .
Ndi vhana vhangana vha no takalela sokha ?
U topolwa ha nyito dzine dza farea dzi re khagala ndi ḽiga ḽa ndeme ḽa u puḽana .
Kurathu kwanga ku tou vha goṅoṅo .
I dovha ya dzinginya u ḓo sedzana na phungudzo ya ṱhoḓea ya zwidzidzivhadzi na ndaulo yo khwaṱhaho ya zwidzidzivhadzi zwo itela u shumiswa kha dzilafho , khathihi na vhuvhusi , vhurangaphanḓa na vhuḓifhinduleli ha bveledza NDMP .
U bviswa ha tshivhangi tshi itaho uri hu vhe na ṱuṱuwedza phambano khulwane kha miholo ya vhashumi vha re na zwikili na vha si na zwikili zwi tea u livhisa kha masia a fhasisa a tshayandinganelo ya mbuelo .
Ndi vhona u nga vhafuni vha bola vha tea u vhala bugu iyi sa izwi ndi tshi vhona u nga yo ṅwalwa zwavhuḓi nahone tshiṱori tsha hone tshi a nyanyula .
Ḓora ḽa pfunzo , u ṱoḓa pfunzo , nndwa dza nga ngomu dzi lwaho na pfunzo , lutamo lwa u fa u fhirisa u kombetshedzwa nga pfunzo ya tshanduko na pfunzo ya u tsikeledza .
( 3 ) Mulayo wa Phalamennde u nga ri nga murahu ha tshifhinga tshi sa fhedzi mbilu Mulayotewa muswa wo thoma u shuma , wa phasiswa hu tshi tevhelwa khethekanyo ya 76 ( 1 ) ya Mulayotewa muswa u khwinisa tshiteṅwa itshi na tshiteṅwa tsha 23 u itela uri hu vhe na nḓila ine zwa nga konadzea uri muraḓo wa vhusimamilayo we a guma u vha muraḓo wa ḽihoro ḽe ḽa mu nanga a kone u dzula e muraḓo wa vhusimamilayo honoho .
( ii ) arali zwa ṱoḓea hu u itela Mulayotewa kana u itela dzangalelo ḽa muvhuso wavhuḓi , kana
Nga kha fulo ḽa u thola ḽa SAPS hu ḓo engedzwa miraḓo ya 6 252 nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2015 / 16 u khwaṱhisa tshumelo ya vhufogisi , mapholisa a vhonalaho , vhuṱali ha vhugevhenga , tshumelo ya vhuṱoḓisisi , hu tshi katelwa na tshumelo ya vhutsireledzi na tsireledzo .
URI muvhigo wa mvelaphanḓa wa Dzangano ḽa Muvhuso Wapo ḽa Afrika Tshipembe malugana na u shumiswa ha Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha ( Community Development Workers ( dziCDW ) ) na Mbekanyamushumo dza Mveledziso ya Mukhantseḽara u DZHIELWE NṰHA .
Thendelano ya ḽisi ntswa yo sainwa .
Dzikomiti dza thandela dzi wela fhasi ha khethekanyo ya vhuvhili ya dzikomiti .
3.3 . Khabinethe yo tikedza thambo nga mashango a BASIC ye ya itelwa mashango o bvelelaho uri a ṋetshedze masheleni , thekhinoḽodzhi na vhukoni ha vhashumi u itela uri Thendelano ya Muhanga wa UN wa nga ha Tshanduko ya Kilima , Phurothokhoḽo ya Kyoto na Thendelano ya Paris zwi shume nga nḓila i vhuedzaho ine ya sa ḓo engedza tshikolodo tsha mashango a khou bvelelaho .
U vhea iṱo kha kushumele hu tshi khou vhambedziwa na zwisumbi kathihi na zwipikwa .
Ndivho ya uku kubugwana ndi u ṱalutshedza mushumo na maitele a Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo .
Phaiphi khulwane dzi fanela u dzula dzo khwaṱha nga tshifhinga tsha mushumo wa u dzhenisa na tshifhinga tshoṱhe tsha u dizainwa hadzo .
Mbekanyamaitele ya IP ndi tshithu tsha ndeme kha u alusa vhurangeli , tsudzuluso ya thekhinoḽodzhi , mveledziso na ṱhoḓisiso , mbonalo kwao , tsireledzo ya murengi , mveledziso ya nḓowetshumo nahone zwihulusa nyaluwo ya ikonomi .
2.19.6 Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i dzinginya uri hu vhe na ndaulo ya ṅanga dza sialala .
U itela ndeme ha ndivho dza zwa mulayo luṱingo ulu lu ḓo rekhodiwa na u vhulungwa .
Pfukiselo iyi yo vhanga maneto kha tshiimiswa nahone yo vha na u bvelela nyana fhedzi ya dovha ya vha ṋea mafulufulu tshumelo nga nḓila nnzhi .
3.2 . Vho Jonas Gwangwa , tshiga tsha zwa mvelele , vhe vha vha vhe muṅwali wa nyimbo a ḓivheaho ḽifhasini , mudzudzanyi , mubveledzi na mulidzi wa ṱhirombouni ya muzika wa jazz .
Nzudzanyo i tshimbilelanaho na nyisedzo i shumaho ya themamveledziso ya masipala na dzangalelo zwi ḓo lavheleswa nga nḓila i tevhelaho :
Vha songo shumisa maitele a sialala na a vhurereli ane a tsitsa tshirunzi tsha vhafumakadzi .
Tsheo ya Khabinethe yo tewa kha themendelo dza Komiti ya Dziminisiṱa ( IMC ) i sedzulusaho zwikhala zwire hone kha u vhona uri fulufulu ḽo tsireledzea .
Ngauri ndau yo vha i si na nḓala ya litsha kubevha kwa ṱuwa .
Ṱola kana u lavhelesa ridzhisiṱara : u vhidzelela madzina a vhagudi u itela u vhona vha re hone na vha si ho .
Mvusuludzo dza ndangulo ya muḓagasi na dzone dzo konisa mimasipala ine ya vha na nḓadzo u renga muḓagasi wayo u bva kha vhaṅwe vhabveledzi vha muḓagasi .
Thulusi dzi no ḓo shumiswa kha ḽiga ḽino : Fureme ya ḽogo , ndingo ya ' Arali- Izwo '
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u khwinisa themamveledziso zwikoloni na kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha hu u itela u sika mupo wo teaho wa u guda na u funzela .
Muhasho wo ṱumanya heyi puḽane na ḽiga ḽa u ya kha vhulangi nga u angaredza vhune madokotela a vha tsha sokou tou ima fhedzi kha vhuimo ha vhurangaphanḓa ha tshiimiswa .
Ni tshimbila nga u ongolowa ngauri ni tshimbila no hwala nnḓu muṱanani . tshi amba nga mini .
Afrika Tshipembe , mbili tsha raru tsha nyaluwo ya vhukuma ya vhubveledzi hapo i bva kha nyaluwo ya ṱhoḓea yapo ngeno thihi tsha raru i tshi bva kha nyaluwo ya ṱhoḓea ya mashangoḓavha .
Tshifhinga tsha u dzula ofisini ndi miṅwaha miraru nahone inga kha ḓi vusuludzwa .
Musi ri tshi sedza kha tshivhumbeo tsho dzinginywaho kha mmbi dza vhupileli , ri ḓo dzhiela nṱha uri ho dzinginywa khetho nṋa :
Tshileludzi tsha zwa ndulamiso tshiswa tshine tsha vha Kimberley na tshone tsho itiwa vho nga tshifhinga tshi fanaho , nahone nyengedzedzo heyi ya tshivhalo tsha mimbete i ḓo shumiswa u fhungudza u ḓalesa .
Mivhigo ya mvelaphanḓa ya kotara kha zwa tshumiso ya mbekanyamushumo .
Fhedzi a dovha a zwi elekanya uri kukaladzi kwawe ku na miṅwaha miṱanu fhedzi nahone a ku athu u kona u vhala .
EE-plan ya masipala yo ṅwalwa fhasi nahone vhukwamani na madzangano a vhashumi vhu kati .
Vha nga tama u nanga muḓivhi o imaho nga eṱhe ane a ḓo kona u sedzulusa tshiimo tsha zwenezwo na u vha eletshedza nga zwine zwa ḓo bvelela .
U ola zwifanyiso na u ṅwala mafhungo a tshi sumbedza uri u a pfesesa tshiṱori .
Kha nyambo yanga madekwana aya , ndi ṱoḓa u humbula na vhone nga ha pfanelo dza vhathu nga u vhudzisa mbudziso tharu : Pfanelo dza vhathu dzi bva ngafhi ?
Vhuitwa ha maraga vhu nga si vhe hone tshifhinga tshoṱhe na uri vhu nga dzhia masia o fhambanaho .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhurathi ya Mulayotewa wa 2001
Mbuedzedzo ire fhasi i khou bveledzwa kha mugaganyagwama wa mathomo .
Nzudzanyo ya mashango ane a kha ḓi bvelela sa ḽavho a si ya nga ha tsireledzo ya fulufulu fhedzi na u swikelela fulufulu .
Minisṱa u ḓo fha thendelo ya u vhofhololwa u tshimbidza FPE nga maga o khetheaho .
Ndi kha honohu vhushaka ha ngomu vhu ṋetshedzaho tshikhala tsha u kuvhangana ha zwishumiswa .
Zwa u shumiswa ha vhuimangalavha ha Cape Town sa yone nḓila ya u bva zwi nga ḓi vha zwo shela mulenzhe muhulwane kha uri Ḓorobo khulwane ya Cape Town i vhe murangaphanḓa kha zwa mbambadzelaseli ya zwienge u bva Western Cape .
U itela u shumana na khaedu idzi , muhasho wo dzhena kha maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki ho dodombedzwaho nahone ho khwaṱhaho .
Wo randelwaho na matheriaḽa wa dzhekiseni
Ṱhoho ya tshikolo , naho zwo ralo , yo khwaṱhisedza uri ho shumiswa bisi tharu fhedzi .
Ndivho ya fulo heḽi ndi u takula tsivhudzo kha maAfrika Tshipembe uri vha dzhiele nṱha masiandoitwa mavhi a pfudzungule dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Miṅwe miṱangano ya Komiti , u fana na iyo i shumaho na mafhungo a vhuṱoli , i a anzela u sa tendela tshitshavha .
Vhubveledzi ha zwa vhubindudzi vhu nṱha kha tshivhalo tsha thendelo dzo bviswaho na tshivhalo tsha ṱhanganyelo ya maḓuvha a u bvelela o shumiswaho , na u bvelaphanḓa na u imelela mukovhe u re na muelo u vhonalaho wa nḓowetshumo ya fiḽimu ya Gauteng .
Shumisani mudzedze uyu kha u ṅwala tsenguluso yaṋu .
4 . Komiti na khoro zwi a shumisana kha thandela dzi kwamaho tshitshavha
Masiandoitwa kha khasiṱama a langwa phurofaiḽi ya khasiṱama yone iṋe .
Makumedzwa phanḓa ha Nnḓu ndi , sa zwo lavhelelwaho , u ṱutshela kule nga huhulu kha thyeori dza vhupileli na maitele a ndaela dza kale ngauri o ḓivhadzwa kha ndaela dza ndayotewa ntswa na furemiweke ya mbekanyamaitele yo bveledziwaho kha Nḓivhadzamulayotibe .
Mbuelo kana ndozwo / tsalelamurahu ha lutho / muthelo
Tshifhinga tsha u thoma tsha maḓuvha a 30 tshi nga engedzwa kha maṅwe maḓuvha a sa fhiri 30 musi sa tsumbo , muitakhumbelo o tenda nyengedzedzo kana khumbelo i tshi ṱoḓa u tondiwa ha rekhodo dzine zwi nga si konadzee u fhedza u dzi ṱoḓa nga tshifhinga tsho tetshelwaho .
A ri roṱhe kha hezwi ; mashango manzhi o kundelwa u swikela zwipikwa zwao zwa tshanduko ya mitengo kha tshifhinga itshi nga nḓila ya u faedza kana zwi khagala .
Tshumelo dza Zwibadela zwa Vunḓu dzi shumela vhalwadze vhane vha ṱoḓa tshumelo dzo khetheaho kha vhuimo ha dzingu , hu tshi katelwa na vhalwadze vhane vha ṱoḓa tshumelo dza zwibadela dzo khetheaho u fana na mutakalo wa muhumbulo na dzilafho ḽa vhulwadze ha lufhiha .
Tshumiso i songo themendelwa , u kopa na u phaḓaladza izwo ho thivhelwa tshoṱhe nahone hu nga bveledza ndaṱiso dzi vhavhaho dza siviḽi na dza vhugevhenga .
Ho vha na mafuvhalo , fhedzi a ho ngo vhigwa nga ha dzimpfu .
Naho zwo ralo , nungo dzo livhaho dza sekhithara yashu ya vhulamukanyi ha vhugevhenga ndi dza ndeme kha u ita uri shango ḽashu ḽi vhe ḽo vhulungeaho .
170. Khothe dza ha Madzhisiṱaraṱa na dziṅwe Khothe
Izwi zwo ṱuṱuwedza uri Muhasho wa zwa Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali vha ite khumbelo ya uri Khomishini i ite ṱhoḓisiso nga ayo mabulayo .
U shayea ha pfunzo na u sa londa siani ḽa dwadze .
CDC ntswa i re kha ḽiga ḽa u pulana i ḓo ima vhudzuloni ha tshiimiswa tshi re hone zwino .
U dzhiiwa sa tshiimiswa ha mveledziso ya ikonomi yapo zwi katela masia mavhili o khetheaho ; ane a vha tshipiḓa tsha vhupulani na tshipiḓa tsha u ita mushumo .
Khomishini ya Mbumbano ya Afrika yo rumela vhomakone vha zwa khetho na vhalavhelesi kha shango ho sedzwa thambo yo bvaho kha Muvhuso wa Mozambique .
U dzhenela zwi elanaho na odithi kha ndangulo ya u renga .
5.1 Ofisi ya Khomishini ya Tshumelo ya Tshitshavha :
Tshiṱori tshine nda khou ṱoḓa u tshi ṱalutshedza ndi maga ane a khou bvela phanḓa nahone ho itwa khumbelo nnzhi dza uri tshi sumbedzwe fhasi ha nyimele dza vhupo ha zwikolobulasi .
Phindulo : Ee - mukhantseḽara wa wadi a nga humubela mukhantseḽara wa PR , nga u tou ṅwala , uri a fare muṱangano musi ene a siho .
Fhedziha , u dzhenela ha vhafumakadzi na u shela mulenzhe zwavhuḓi kha maitele a mulalo na kha thandululo dza nndwa zwi dzhielwa nṱha zwenezwino na u ṅwaliwa nga tshitshavha tsha dzitshakatshaka .
Wa leleḓa maluvhani , matswuku , matshena na a lutombo .
Ndaela ya thandela ho vha u vhona uri tshumelo dza IT dzo pfukiselwa murahu kha Muhasho .
Musi u tevhedza ho khwinisea maelana na u swikelela maḓuvha a u fhedzisela a u ḓisa zwiṱaṱamennde zwa masheleni nga tshifhinga hu na mbilaelo , ya ndeme ya mvelelo dza u ṱola .
Thendara dzi nga ṋetshedzwa nga tshanḓa , kana nga poswo .
Gake ḽa vhubveledzi ḽi tea u vala u itela u engedza nyaluwo na mishumo .
Ri ḓo dovha ra takula mushumo washu u itela u fhungudza vhugevhenga vhu shushaho ha dzikhakhathi , na u khwaṱhisedza uri maitele a zwa vhulamukanyi a khou shuma lu fushaho .
Mutakalo wavhuḓi ndi wa ndeme kha u bveledza na vhutshilo havhuḓi .
Ezwi zwi ṋea mapholisa tshikhala tsha u dzhia vhukando musi nyimele i sa athu bva nnḓa ha tshanḓa .
U vhudzisa nga mishonga i songo diḽiviwaho na tshiṅwe tshiṱoko .
Nga nḓila dzoṱhe ṱhukhu na khulwane , zwoṱhe muvhuso na phuraivethe , MaAfrika Tshipembe vho dzudzanyela u fhaṱa lushaka lwa khwine .
U shela mulenzhe ha vhashumi ho fhungudzeaho hu engedza u ḓitika ha tshitshavha nga magavhelo a muvhuso , zwenezwo zwa thivhela muvhuso kha tshikhala tsha u bindudza nga maanḓa kha ikonomi ya shango .
U fhaṱa tshigwada tshine tsha vha na vhukoni , vhuḓiimiseli nahone tshine tsha shuma zwavhuḓi kha muhasho .
U kona u shuma kha thimu .
Naho vhathu vha Britain vho lingedza u vha sala murahu , a vho ngo kona u vha wana .
* Themamveledziso ya Mutakalo
A tshi vha tambudza , e.g. a tshi vha founela , u vha rumela maṅwalo kana zwithu , kana u vha sala murahu .
U bvisela khagala uri mafhungo a tea u davhidzaniwa hani na u tea milayo ya nḓivhadzo ya tshitshavha na u ṱanganedzwa kha miṱangano ya nnyi na nnyi na uri tshitshavha tshapo tshi nga ḓivhadzwa hani .
Hu tshi tevhedzwa mutshimbilo kana tswikelelo , zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwi dzulela u vhewa fhethu hu swikeleleaho nga maanḓa .
Ndambedzo u itela ndivho ya ndangulo ya mutevheṱhanḓu wa vhutshilo u bva kha zwiko zwivhili zwihulwane , nga nḓila i tevhelaho :
Na kathihi a ro ngo tea u tendela hafhu nyimele iyi ine vhaṅwe vhathu vha ri vhudza zwine ra tea u ita .
U vhewa ha Vhuḓifhinduleli ha Mafhungo a tshelede kha zwivhumbeo zwa zwigwada .
Mihasho yo teaho i fanela u vha yo dzhena fhasi na u ita mushumo wa nyambedzano na vhashumisani vha phuraivethe u sala murahu vhubindudzi kha mveledziso iyi .
U shuma mishumo ya ndaulo : U faela mivhigo na maṅwalo .
Kha ri renge thikhithi nga tshifhinga u itela u ya kha heyo mitambo .
Vhufarisani na nḓowetshumo u itela u thusa u ṱuṱuwedza ṱhoḓea ya dzi zwikili zwa khomphyutha - u itela topola zwikhala zwine zwa khou tea u bveledzwa .
Nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi dze dza ṱalutshedzwa mathomoni dzo elwa na sete ya khiraitheria yo tiwaho .
Naho zwo ralo , thaidzo ndi u dzhiela nṱha tshelede ya bindu kha nyimele dza inifuḽesheni .
U kovhelwa hufhio na hufhio hu re nṱha ha izwi hu ṱoḓa thendelo nga phalamennde .
Naho zwo ralo , zwithu zwa ndeme zwi a kona u vha tshithu tsha u ṱolwa ha tshisaintsi .
2.1 Khabinethe yo totelwa nga ha u fhela ha nyambedzano na u thuthwa lwa mulayo ha Thendelano ya Vhuledzani ha Ikonomi vhukati ha Tshigwada tsha Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika na Mbumbano ya Yuropa ( EU ) .
Maḓana a vhueni , hu tshi katelwa Mutshudeni wa kale nahone Muphuresidennde wa Zimbabwe Vho Robert Mugabe khathihi na vhadipulomati vho dzhenela vhutambo uhu ha maimo a nṱha kha ḓivhazwakale ya Afrika .
Ri tsivhudza vhashumisi vhoṱhe vha bada uri vha tevhedze phimo dza luvhilo ; vha vhe na vhuṱanzi ha uri goloi yavho yo lugela u tshimbila badani ; u sa reila vho kambiwa na u vhofha mabannda a zwidulo .
Fhasi ha miṅwaha ya 21 Vha badela mutengo wa vhana tenda vha vhavho ḓisa maṅwalwa o teaho :
U vha hone ha u wa ha ekonomi lwa tshifhinganyana kana hai , vhathu vhashu vha kha ḓi vha vho lavhelela muvhuso u tshi vha ṋetshedza phindulo nga ha u sikwa ha mishumo , u fhungudza vhushai , vhubindudzi na nyaluwo .
Na nga murahu ha u bviswa ha tshiṱalula zwi khagala kha u hira na u phuromota , maimo a ndaulo ya vhashumi a katela zwipiḓa zwi ṱuṱuwedzaho u tholwa na u phuromotwa ha vhashumi vha muvhuso vha vharema , ngamaanḓa kha maimo a nṱha .
Phatheni idzi dzi nga vha khombo kha mutakalo na mvelelo dza zwa matshilisano naho na u nwa ho fhelelaho hu fhasi vhukuma .
U thetshelesa zwavhuḓi zwine vhathu vha amba .
Shango ḽoṱhe ḽi tou nga ḽi tendelana na u ḓidzhenisa kha mudzinginyo wa zwa mvelele uyu .
Miraḓo ya komiti ya wadi a vha holelwi u shuma havho kha Komiti ya Wadi .
U khethulula zwipiḓa zwa muvhili nga musudzuluwo u no nga u sumba na u onyolosa mulenzhe , nz .
Vhupo ha masipala wa Prince Albert na hone vhu na tshaka nnzhi dza zwiṋoni , zwikokovhi , zwitshilahuvhili , zwisusu na zwiṅwe zwikhokhonono khathihi na zwimela zwine zwiṅwe zwa hone zwa sa tsha wanala , a zwo ngo tsireledzea kana zwi kha tshutshedzo .
Afurika Tshipembe ḽi ṱoḓa sekithara ya phuraivete ine ya shuma zwavhuḓi ine ya khou bindudza kha vhukoni ha u bveledza .
Kha nyimele hune Muvhuso nga fhasi ha maanḓalanga awo nyito ya u sa farwa zwavhuḓi kana u siwa nga nnḓa ho iteaho ya vha i si tsha wanala , Muvhuso u tevhelaho kana u re ṱhoho u fanela u ṋetshedza pfumedzano kha vhapondwa .
Musi vha tshi fhedza u thaipha maambiwa , vha humbele murangaphanḓa kana mudzulatshidulo u sedzulusa vhukhakhi kha ḽiṅwalo .
Volumu ndi mutevhe wa vhurathi wa volumu dza malo dzine dza vha na Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe .
Khothe Khulwane a si mulondoti wa vhana fhedzi wa nṱha , i dovha hafhu ya kombetshedzwa u fara pfanelo na deme zwa Ndayotewa .
6.5 Nḓisedzo ya zwiko zwo linganaho kha mushumo vharangaphanḓa vha sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi
Mbadelo i bvaho kha avho vhane vha hola mashelani a vhuḓi fhedzi vha songo dzhoina zwikimu zwa dzilafho .
Muhumbulo u sudzuluwa na izwi u bva kha dokotela o faraho vhuḓifhinduleli ha u lafha muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na mikhwa ya vhuḓifhinduleli uri a fhole .
Nda founela vha zwidzimamulilo .
Nahone kha vhuḓifhinduleli uhu , hu dovha ha vha na milayo miṱukuṱuku ine ya tea u tevhelwa .
Musi maga a thekhinoḽodzhi ane ra khou a ṱanganedza hu si na zwiṅwe , nga ngoho a ḓo vhona vhathu sa zwine vha ṱoḓa u kana vha tshi pfuka mikano yashu zwa vhukuma , avho vha pfukaho mikano yashu zwi siho mulayoni vha ḓo farwa hu si na zwiṅwe .
U dzudza tshumelo ya muḓinḓa yo teaho nahone ya vhukuma .
Ndi a ana uri khamphani yanga i na vhukoni na zwiko zwo teaho zwa u ita mushumo wa vhufhaṱi nga nḓila yo tsireledzeaho nga fhasi ha konṱiraka iyi hu tshi tevhedzwa Milayo ya Vhufhaṱi na Zwidodombedzwa zwa Mutakalo na Tsireledzo zwa Mutholi .
Tshiṱafu tshi tea u sumbedza vhunzhi ha vhukoni kha u fhungudza ndavhelelo dza thuso thwii u bva kha Khomishini ngeno , na zwezwo , hu na u ṋetshedza thikhedzo yo eḓanelaho .
( 1 ) Muthu muṅwe na muṅwe we a vha e muraḓo kana mufari wa ofisi kha Buthano ḽa lushaka musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , u ḓo mbo ḓi vha muraḓo kana mufari wa ofisi kha Buthano ḽa lushaka nga fhasi ha Mulayotewa muswa nahone u ḓo fara ofisi sa muraḓo kana mufari wa ofisi a tshi tevhedza Mulayotewa muswa .
Thikhedzo yo ṋetshedzwa kha vhalanguli vha yuniti ya mushumo u vhona zwauri hu na ndangulo yone nahone yo teaho kha senthara dza u langula mitengo .
Zwipikwa zwa fulo ḽa u Ṱanganedza nga 2000 zwi katela u ita uri fulo ḽi vhonale nga hune zwa konadzea nga u ḽi ṱumanywa na datumu dza ndeme , mishumo na maga o thomiwaho ṅwaha woṱhe .
Vhaṅwe vhatambi vha thimu yawe vha anzela u fha ene bola uri a kore. nahone fhedzi
Tsha kale na kale , mishumo yo vha i ya vharema , nga maanḓamaanḓa MaAfrika na vhunzhi ha vhafumakadzi zwi kha muvhuso wonoyo vho vha vha tshi dzhielwa fhasi hu tshi tevhedzwa maimo dzavho .
Khoso iyi yo itelwa fhedzi tshiṱafu tsha muhasho .
Naho u tsela fhasi ha ikonomi zwo fhungudza luvhilo lwashu , fhedzi a zwo ngo shandukisa he ra livha .
Tshiimiswa tshi na zwipikwa zwa ndeme zwiraru , zwi re u khethekanyea sa akhaunthu dza thengiso nga nḓila i tevhelaho :
Tshumiswa dza vhukuma dzi elanaho na thero na ṱhoho yo ṋewaho , phaphethe na mimasiki na zwiṅwe .
CRC i amba uri nyito kana tsheo iṅwe na iṅwe ine ya kwama ṅwana i fanela u vha i tshi khou tsireledza ṅwana .
Dziṅwe mbekanyamushumo dzi fanaho na iyi dzi katela ' U shumela Maḓi na U shumela Fulufulu ' hune muvhuso u khou bindudza kha nyito dza u sika mishumo na u tsireledza zwiko zwa mupo washu .
Muitakhumbelo a nga vha muthu kana tshiimiswa zwi re na maanḓa lwa mulayo .
Ofisi ya Phresidennde yo bveledza maitele a lavhelesa u tevhedzwa ha themendelo idzi dza SIU khathihi na u khwaṱhisedza uri mihasho ya muvhuso na zwiimiswa zwa muvhuso zwi khou lwa na avho vhe vha pfuka milayo khathihi na u i vunḓa .
Ho sumbiwa mbetshelo dzo khetheaho , na uri arali ha vha na u pfuka mbetshelo , tenda zwi tshi ḓo ṱalutshedzwa zwa sala zwi sa lwi na Ndayotewa .
Khumbelo ya u ḓinwalisa ya tshiimiswa tshi si tsha Mbuelo
Maelana na zwiteṅwa zwiswa , zwine zwa nga vha hone , ndi tama uri zwi livhaniwe nazwo nga kha mbudziso dzo tou ṅwalwaho dzine nda nga fhindula nga u tou ṅwala hanefha vhukati .
Vhudzheneleli ha vhadzulapo nga nḓila yo teaho zwi amba uri vhathu vha tamba mushumo wa ndeme vhukati ha khetho .
Nḓila dza musudzuluwo khulwane dzi shuma sa zwikhala zwi londaho mupo dzo dubekanaho .
Tshivhalo tsha mikumedzo yo ṋetshedzwaho zwiimiswa zwa muvhuso u mona na khethekanyo tharu .
Heḽi ḽiṅwalo ḽi nweledza makumedzwa a tshipiḓa tsha vhuvhili tsha thandela khathihi na mvelaphanḓa yo no itwaho u swika zwino .
Muthu a nga si livhane na thero a sa ḓivhi mathemo ane a ḓo shumiswa .
U ya nga ha sialala , vhualamelo vhu a shumiswa u londota dzitshetshe dzo bebwaho dzi songo swika na dzine tshileme tshadzo tsha vha fhasi uri dzi vhe vhana vho khwaṱhaho vha re na mutakalo .
Tshifhinga tsha u fhedza ri tshi vha endedza nga tshidimela , tsho vha tsho fanela u swika afho nga maḓuvha mararu fhedzi tsho dzhia maḓuvha a malo .
Vhunga hu si na ḽiṅwe vundu ḽi re na mutholiwa o raloho , ho vha hu si na tshikalandeme kana maitele a khwine ane a nga shumiswa .
Ndinganyiselo ya tshivhumbeo tsha mugaganyagwama ndi vhuimo ha mugaganyagwama vhune ha ḓo vhonala arali vhuhulu ha zwibveledzwa zwa vhukuma vhu tshi nga fana na vhuhulu ha zwibveledzwa zwine zwa khou lavhelelwa .
Hu ḓo vha na tshivhalo tshihulwane tsha vhathu vhane vha ḓo lwala vhane avho vha re na mutakalo a vha nga ḓo kona u vha ṱhogomela .
Nga zwezwo , vhutumbuli ha ICT vhu kha vhuimo ha senthara ya u langa na u konisa vhukoni ha nḓisedzo ya tshumelo ya masipala .
72. U kona u swikelelea na u dzhenelelea kha Khoro ya Lushaka nga nnyi na nnyi .
Muḓisedzi u fhulufhedzisa uri thundu dzo ḓisedzwaho nga fhasi ha konṱiraka ndi ntswa , a dzo ngo shumiswa , ndi dza tshizwinozwino kana mimodele ya tshizwinozwino , nahone dzi na khwinifhadzo dzoṱhe dza zwinozwino kha kuolelwe na matheriala nga nnḓa ha musi hu na iṅwe mbetshelwa kha konṱiraka .
Mbekanyamaitele dzashu ngauralo dzi ḓo ḓivhadzwa vho , nga mihasho ngawo .
U pulanela matshelo
Vha Poswo ya Afurika Tshipembe a vha ṱanganedzi vhuḓifhinduleli ha vhungoho , na u sa vha ngoho ha mafhungo o ṋekedzwaho kha webusaithi yi , nahone vha nga si hweswe vhuḓifhinduleli kha tshinyalelo , mbilo kana u ndozwo yo vhangwaho nga nḓila yo livhaho kana i songo livha kana nga ṅwambo wa u shumisa , u khwinisa , u phaḓaladza kana u ḓisendeka nga mafhungo o ṋekedzwaho afha .
Zwikili izwi kha u vhala , u ṅwala na u ita ḓivhazwakale , zwine ri nga zwibveledza na u na u zwi ta sa zwashu , zwi nga vula zwikhala zwiswa kha ṱhoḓisiso dzashu .
EE-plan i shuma u vhona uri zwa u tholwa ha vhashumi u bva kha zwigwada zwo ṱaluswaho zwi khou itwa nga nḓila kwae .
Vhakhethi vha vharei vha khovhe vha khethiwa ho sedzwa Total Allowance Catch kana Effort ( TAC / E ) vhane vha fha thendelo ya pfanelo ya u rea khovhe dza u rengisa .
Miredzo i tea u dzula yo vulea u nga ṱanganedzea lwa tshifhinga tsha maḓuvha a fuṱahe u bva kha ḓuvha ḽe ya itwa na uri i nga ṱanganedzwa nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsho bulwaho kha maḓuvha a fuṱahe .
Matheriaḽa a nga si shumiswe kha mbuelo dza zwa masheleni .
Sekithara ho livhiswaho khadzo : Zwivhaḓwa , Nyolo , Vhutsila ha zwa u Vhona na zwa u Thetshelesa na u
Vhupo ha wadi
Khophi yo to Phurinthiwaho ya rekhodo*
Khumbelo dzoṱhe dza vharengisi vha zwiṱaraṱani dzi nga itwa kha seva nthihi .
Vhuimo a vhu ṱanganedzwi na kathihi nga vha vhulangi ha ndaulo ya ḽa Sweden .
Vhashumisi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala ( sa tsumbo , dzikhamphani , vhaṱoḓisisi , na vhaṱoḓisisi vhane vha shumisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala ) .
Phambano kha mvelele kanzhi dzi dzulela u bveledza phambano kha mulayo zwine zwa tevhelwa nga khuḓano dza mulayo .
Ndi ngani Portia a tshi takalela itshi tshiṱori ?
69. Vhuṱanzi kana mafhungo a re phanḓa ha Khoro ya Lushaka
Vho vha vha tshi zwi ḓivha naa ?
Vha dzhenise kha tsedzuluso yavho khaedu dzine dza nga vha hone dzine ḓo ṱangana nadzo kha u dzhia vhuimo uhu , u amba uri vha ḓo kunda hani khaedu idzi .
Mbekanyamaitele i ḓo tshimbilelana na Maitele a Vhuḓifari ha Tshumelo ya Muvhuso .
U khwaṱhisedza u vhekanywa ha mugaganyagwama na u lavhelesa zwibviswa .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wo rwela ṱari mbekanyamushumo ya u ela vhukoni ha ṱhoho dza zwikolo na vhafarisi vha ṱhoho dza zwikolo .
Mulayotibe u khou itela u tsireledza , u bveledza na u langa tshipiḓa tsha vhuvhusi ha maitele a u fumbisa a mvelele .
Afrika Tshipembe , nga maanḓa Western Cape , vha khou tshenzhela dwadze ḽa TB , hu na mvusuludzo ya u dzhiela nṱha zwidzidzivhadzi na lufhiha lu tilaho mushonga , zwine vhuvhili hazwo zwa itiswa zwihulu nga dwadze ḽa HIV .
Ndangulo ya khovhakhombo , u fana na nyito iṅwe na iṅwe na bindu i fanela u isa phanḓa na u khwiniswa .
Zwifanyiso zwa ṅwedzi
Ndangulo ya masheleni nga u angaredza na zwifhinga zwa u fhindula zwi ḓo khwiniswa , nga maanḓa ho lavheleswa tsumbedzo dza mitsiko ya masheleni .
- Vhushaka vhukati ha mashango o belelaho vhu khou shandukiswa na u vusuludzwa nga huswa u itela u alusa Afrika Tshipembe na Afrika na u belela malugana na sisteme kwadzo dza dzitshakatshaka .
No kona u tamba ḽitambwa ḽa zwiṅwe zwa zwipiḓa zwa tshirendo itshi .
Adzhenda ndi mutevhe wa mishumo ya muṱangano nga ṅdila ine ya fanelwa u shunwa ngayo .
Lusunzi lwa shumisa ṱari sa tshikwekwete .
Hezwi zwi livha kha u nyetha ho dzudzanyiwaho kha zwiko zwa vhulamukanyi . kha ṱhoḓuluso yo itiwaho ya vhugevhenga kha u lulamisa vhapfuki vha mulayo .
Zwenezwo musi dzo no ṱoliwa , ndi hone muhasho u tshi ḓo kona u vha kha vhuimo ha u ṋetshedza mafhungo o linganaho nga ha kushumele kwa mbekanyamaitele dza zwino na u dzhia tsheo malugana na tsedzuluso kana u shandukisa mbekanyamaitele .
Musi u pfuka mulayo hu tshi vha vhutshinyi ha vhugevhenga , hu ḓo farwa nga nḓila yeneyo na u vhigiwa kha SAPS .
Thekhinoḽodzhi ntswa dzine dza nga vha dzo teaho vhukuma u fhira u fhiswa ha malaṱwa dzi fanela u ṱoḓisiswa .
Thaidzo dzo shandukiswa u vha khaedu nga kuvhonele kwa u ḓikumedzela u tandulula thaidzo na u bvelela , nga kha u ṱangana roṱhe nga thimu na shumisa zwiko zwiṅwe na zwiṅwe zwi re hone .
Pfunzo ya nṱha .
6.3 . Mbekanyamaitele i kumedza u sikwa ha tshiimiswa tsho ḓiimisaho tsha u tshimbidza u kovhelwa ha mavu na u ṋetshedza sisiṱeme ya u ita khumbelo nga kha inthanethe u itela uri u kovhelwa ha mavu hu vhe khagala lwa tshoṱhe .
A. Mafhungo a zwino kha Shango
Tshifhinga tsho kovhelwaho - Vha nga rera na Mu'nwaleli wa Komiti nga ha tshifhinga tshe vha kovhelwa hu tshe na tshifhinga .
Muvhusi wa Bannga ya Vhukati ;
Vha humbule uri tsheo ya Komiti dza Wadi a si ambadzifhele kha mukhantseḽara wa wadi .
Sa zwo ambwaho u thomani , Mulayo a u pfukiseli maanḓa na zwezwo a lushaka ulu .
Sa izwi hu kha ḓi vha na ṱhoḓea , dziṅwe nḓila dza u vhofhekanya vhathu dzi a bvelela u itela u ḓadza ḽivhaka ḽa mvelele ḽo sikwaho nga u tshinyadzwa nga zwiṱuku ha mbofho dza vhuthihi dza kale .
U khwinisa ha ikonomi lwa tshifhinga tshilapfu zwi ḓo ṱoḓa u iswa nṱha ha nyengedzedzo ya zwikolodo kha mabindu na miṱa .
sedza u tevhedza ha muthu o faraho thendelo , zwine zwa vha muṱoḓisisi we a wana thendelo , i re na milayo ya thendelano dza u kovhekana mbuelo na thendelano dza u fhirisa zwishumiswa dzo itwaho ;
Naho u vhulunga ho swikelelwa nga kha thundu na tshumelo , vhunzhi ha zwo vhulungwaho zwo vhonala nga u fhungudza u enda na zwibviswa zwa u tshila na zwibviswa zwa khungedzelo .
u vhona uri sekhithara ya tshitshavha i ita zwine ya tea u ita sa sekhithara i shelaho mulenzhe zwi ngomu kha nyaluwo , mvusuludzo na mvelaphanḓa ya shango ḽashu ;
Mushumo wa Mbekayamushumoṱhukhu : u tshimbidza nḓisedzo ya dziofisi dza ndulamiso kha tshitshavha u itela khwaṱisa ṱhanganyo ya tshitshavha .
Kuitele ukwu ku khwaṱhisedza uri miraḓo ya phothifolio u bva kha wadi dzoṱhe ( vha re na vhuḓifhinduleli ha phothifolio nthihi ) u swikelela mihasho ya masipala yo teaho na komiti dza phothifolio u ambedzana nga ha zwithu zwi elanaho na phothifolio dzavho .
Ngauralo tsheo dza Vhulanguli dzia shuma nahone dzi tea u tevhedzwa nga nnḓa ha musi Khothe yeneyo ya vha yo ṋea dziṅwe ndaela .
Ndi ngani nyimele dza mushumo dzi sa khou ṱanganedzwa na vhuḓikumedzeli ha u gonyisa mishumo ?
Nḓila ine lutombo lwa vhonala ngayo - vha angaredze mivhala na makole
3.6 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Minisiṱa wa Vhudavhidzani kha u pembelela vhawini kha shango vha Afrika Tshipembe kha u wina Zwiphuga zwa SADC zwa Nyanḓadzamafhungo .
Nga fhasi ha ṅwaha wa muvhalelano , Muhasho wa bveledza Mbekanyamaitele ya u Monithara Eḽekṱhironiki na Matshimbidzelwe zwe zwa tendelwa u itela u itwa nga lushaka .
Tshivhalo tsha mbekanyamushumo dza pfunzo na vhuḓivhi dzo itwaho .
Kharikhuḽamu ( maitele , zwirengomu na zwishumiswa zwa u guda ) yo baḓekanywa na yuniti dza zwiṱandadi kana dzi ndalukanyo
6.3 Mutshutshisi u ḓo ḓivhadza vhone nahone muṅwaleli wa khothe u ḓo kombetshedza uri mbadelo dzenedzo dzi itiwe ;
Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka ( NA ) ,
I sedzesa kha u khwaṱhisa nyaluwo na u sika mishumo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha zwikolo , vhadededzi na vhabebi uri vha ṱuṱuwedze vhagudiswa vha tshikolo tsha phuraimari uri vha dzhenelele muṱaṱisano uyu wa 2016 Spelling Bee musi u sa athu vala nga dzi 31 Shundunthule 2016 .
Zwidodombedzwa zwa vhuḓikumedzeli uho zwi ḓo ṱoḓa therisano vhukati ha fhethu ha vhukhethelo huṅwe na huṅwe na u dzhenelela hafhu nga kha mufhindulano wa tshitshavha .
Mulayo u ṱoḓa uri mabindu a dzhiele nṱha ndinganyiso , u ṋea vharema maanḓa , vhupo , mveledziso ya vhukoni , zwine zwa bveledzwa henefho , mveledziso ya mabindu maṱuku , vhuḓifhinduleli ha tshitshavha ha zwa matshilisano na zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwa fhethu zwo khetheaho , u fana na nḓila dza mveledziso ya fhethu ha migodi .
Thimu a yo ngo dzhia vhuḓifhinduleli ha tsireledzo nga nḓila yo teaho , nga nnḓa ha u sokou ṋetshedza tshigwada tsha vhashumi vha zwa vhutsireledzi , hune ha katelwa na muhulwane wayo wa zwa vhutsireledzi , sa tshipiḓa tsha tshigwada tsha vhutsireledzi ha Premier Soccer League .
Zwo vha zwi tshi nga vha nga iṅwe nḓila arali vho vha vha so ngo ḓi dzhenisa kha phambano .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha heyi tshumelo .
1.7 . Khabinethe i khoḓa mushumo wo itwaho nga Komiti ya Ngomu ya Dziminisṱa ( MIC ) ye ya kumedzwa mushumo wa u sedzana na COVID-19 , yo rangwa phanḓa nga Minisṱa wa Mutakalo na u shumana na NICD , kha u sala murahu vhuṱala na u langa vairasi , musi vha tshi khou thusedza avho vha kwameaho ngayo na u bvela phanḓa na u ḓivhadza lushaka maswa maswa .
Zwi tshee zwo ralo a pfa lunivhi lwa vhuṱanu lu tshi , khwiikhwii .
4.4 . Khabinethe yo ṱanganedza u vhuya ha vhadzimamulilo vhe vha vha vho iswa Canada u thusa u tsima mililo yo no khou fhisa maḓaka .
21.2.2 U fha nga u tou ṅwala thendelo ya u bvisela khagala rekhodo kha muitakhumbelo
( 1 ) Mufumakadzi kana munna muṅwe na muṅwe a re na ndalukanyo dzo teaho , ane a vha muthu o teaho , a nga vheiwa sa muofisiri wa zwa vhuhaṱuli uri muthu ufhio na ufhio a kone u vhewa kha khothe ya zwa Mulayotewa u tea u vha hafhu e mudzulapo wa Afurika Tshipembe .
Tshikalo tsha tshifhinga kha mushumo tshi nga lengiswa hu si na u lengisa u thoma hu tshe na tshifhinga ha mishumo miṅwe na miṅwe i tevhelaho nga u ṱavhanyedza .
I ṋetshedza tsumbedziso ya nyimele ya mvula u ya nga vhubvanyelelo ha khwanthanari u bva kha phaḓaladzo ya kale ya mvula .
Vhulapfu na vhuhulwane ha tshikepe
GEP ḽi ḓo shuma ḽi tsini vhukuma na Muhasho wa zwa Vhulimivhufuwi wa Gauteng une wa ḓo thusa nga mihumbulo ya zwa thekhiniki i no bva kha vhoraikonomi vha vhulimivhufuwi .
tshelede ya u buka.
2.2 Tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala nga tshifhinga tsha khethululo 10
Saizwi afha ho vha hu kha vhuimo ha phanḓa ha u ṱolwa , khungedzelo a dzo ngo vhuya dza anḓadzwa kana u phirinthiwa .
Gavhelo ḽa Tshumelo dza Ḽaiburari dza Tshitshavha ḽo livhiswa kha u thusa Maafurika Tshipembe u swikelela nḓivho na Mafhungo u khwinisa nyimele yavho ya ikonomi ya matshilisano .
Ri themendela uri madzina a vhalanguli a vhonale kha ḽethahede dza feme dzo ḓiṅwalisaho sa khamphani .
U bveledza na u shumisa sisiṱeme ya u faila i pfadzaho .
Vha dzhiele nzhele : Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u vhali vhudavhidzani ha kha lubuvhisia ha phuraivethe na vhuthihi .
Pulane yo raliho i fanela u thusa vhashumi uri vha nange vhukati ha khetho dza mbulungo ya masheleni avhuḓi , hu na tshiṱirakhitsha tsha vhulanguli tshine tsha tshimbidza dziakhaunthu dzavho nga nḓila ya vhukoni na i sa ḓuri .
U itela u ṱuṱuwedza mveledziso , ndi zwa ndeme uri nyimele yo teaho i khou sikwa nga muvhuso , ine ya ḓo ṱuṱuwedza mveledziso ya mabindu na vhubindudzi , ine ya ḓo vha yavhuḓi kha mabindu ane a khou bvelela uri a kone u aluwa na u swikelela zwikhala zwi ṋetshedzwaho kha masia aya .
Ndi ḓo ṱangana na ṱhoho dza zwikolo u kovha miḽoro yashu kha mvusuludzo ya sisteme ya pfunzo dzashu .
1.4 . Vharangaphanḓa avha vha ḓo dovha hafhu vha haseledza nga ha mbambadzo i vhuedzaho u fana na zwikhala zwa vhubindudzi .
Mufolo wa Khuliso wa Vhadzulapo na Vhathu vha ṱahe vhane vha vha vhomasithesele kha mishumo yavho vha fola nga murahu ha uyu u swika magumoni a tshifhaṱo tsha Old Assembly .
Khabinethe i ombedzela uri zwiimiswa zwoṱhe zwi langwaho nga muvhuso zwi fanela u shuma zwavhuḓi , na u vha na mbuelo ya masheleni .
Thero dzino yelana na ngudo ya zwa mafunda ndi dzifhio ?
Mbetshelo dzi tevhelaho dzi tea u dzhielwa nzhele :
I dovha hafhu ya ṱuṱuwedza mveledziso ya zwiḽiwa nga miṱa nga u khwiniswa ha u engedzedzwa ha zwimela , u fhambanyisa na u shumiswa ha thekhinoḽodzhi dzi sa konḓi na u rengea .
Tshavhuraru , hu na vhaeletshedzi vha ṱukusa u mona na shango u ita mushumo wa vhulamukanyi kha thikhedzo ya kiḽasini ya khwaḽithi yo dodombedzwaho ya vhagudisi .
Ndi matombo ?
Miṱa na zwiimiswa zwi tamaho u ḓadza ḽiṅwalo ḽa mbudziso dza mbalavhathu nga luṱingo zwi ḓo ṱanganedza luṱingo u bva kha vhashumi vha thuso ya tshitshavha vha Stats SA .
Ndi pfesesa uri ndi tshiṱaṱamennde tshi no khoḓisea .
Ni songo ima fhethu huthihi u itela uri khonani yaṋu a si kone u ni kanda murunzi .
Mugaganyagwama wa Afrika Tshipembe u shuma nga fhasi tshikhala tshihulwane tshi pfadzaho tsha zwa masheleni nahone tsho kona u ita zwa mugaganyagwama wo bviswaho hu si na khwanyeledzo .
U dzhena nga nḓila ya vhuendi tsini na mudzhenelano , honeha , zwi engedza khonadzeo ya nndwa nahone zwi fanela u thivhelwa .
Ipfi ' vhupo ho khetheaho ' a ḽo ngo guma fhedzi kha mikano ya zwino ya poḽotiki ( sa tsumbo mikano ya vunḓu kana mikano ya mashangohaya a kale ) fhedzi ḽi fanela u pfeseswa kha nyimele ya sisiṱeme dza sialala .
U ṱalutshedzela mafhungo a tshi bva kha phosiṱara .
GEMS ina netiweke ya vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vhane ha vha na madokotela zwao ( GP ) , vhorakhemisi , madokotela a maṋo na a maṱo vho fulufhedzisaho u ṋetshedza ndondolo ya mutakalo ya maimo a nṱha kha miraḓo ya GEMS .
Musi vha tshi shumisa mishonga ya u lafha zwifuwo , kha vha dzulele :
Mbuelo dza kha mikano dzi kovhanywa u ya nga fomuḽa yo tendelanwaho khayo .
94. U bvela phanḓa ha Khabinethe nga murahu ha khetho
Vhathu vhane vha sa vhe na HIV na vhone vha farwa nga malwadze aya , fhedzi nga vhanga ḽa HIV tshivhalo tsha zwiwo zwa TB na nyumonia tsho gonya vhukuma .
Muphuresidennde vho ṱangana na Muhulisei Khosikhulu ya Vhavenḓa Vho Toni Mphephu Ramabulana , na vhakwameaho tshitshavhani kha u wana thandululo dza thaidzo dzo ṱahiswaho .
17.2 Mulayotibe u ṋetshedza mathomo a tshiimiswa tsha tshitshavha tshine tsha tshimbidza khumbelo u ya mbekanyamushumo dza pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi , u fhungudza mbadelo dza khumbelo , u ṋetshedza mutshudeni mafhungo nga ha mbekanyamushumo dza pfunzo na u ita uri Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na zwiimiswa zwi kone u vhea iṱo ndingano na dimogirafi .
Zwo katelwaho kha databeizi hedzi ndi mafhungo nga ha themamveledziso , u tou fana mafhungo a zwa masheleni , vhukale , lushaka lwa matheriala na ndondolo i ṱoḓeaho .
Mabambiri a khomishini na mabambiri a komiti ndi maṅwalo a ngomu ane a anzela u sa wanala kha tshitshavha .
Hezwi zwi amba uri vhakhantseḽara vhane vha vha tshipiḓa tsha mveledziso ya PMS vha tea u ḓivha tshoṱhe mugaganyagwama wa masipala na IDP .
Minista kana MEC u tea u dzhenelela .
Hu ne zwa konadzea , fhethu hune ha kuvhanganywa muela wa tshiluḓifhadzwa hu fanela u vhewa nnḓa ha fhethu hune ha dzula mitshini .
Phurogireme iyi ya Thikhedzo ya Mabindu nyanḓano yo sedzesa Mabindu nyanḓano o ṅwaliswaho na a songo ṅwaliswaho ane a khou shuma kha ikonomi ine ya khou bvelela .
( b ) Tshithihitshararu tsha mbadelo ya tswikelelo i badelwa sa diphosithi nga muhumbeli .
2.2 . Khabinethe yo themendela u bviswa ha Mvetamveto ya Mbekanyamaitele kha Maitele a Kale a Ngoma dza Siala uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Awara dza u rengisa a dzi langiwi , nahone vha kona u shuma nga zwifhinga zwo bulwaho fhedzi .
Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u fhaṱa lushaka luswa sa ndavhelelo ya murahu ha khetho dza u thoma dza demokirasi .
Afrika Tshipembe ḽi nga dzhiwa sa ḽiṱuku nga maanḓa kha BRICS nga nṱhani ha zwiitisi zwo vhalaho , u fana na u vha na phimo ya nyaluwo ya GDP ya fhasisa na vhathu vhaṱukusa kha tshigwada .
Vha u ṱola vho ṋetshedza mivhigo ine ya nweledza zwe zwa itea nga tshenetsho tshifhinga kha Komiti ya Tshifhinga tshoṱhe yo Ṱanganelaho ya Vhupileli .
Khwiniso dzi elana na u langa u valelwa ha vhafariwa , dzulo ḽa beiḽi na u fha zwiṅwe zwa zwigwevho zwa fhasisa kha miṅwe ya milandu mihulwane .
Kha muzika na u tshina , ri shumisa muvhili sa tshishumiswa , kha vha thome u fhaṱa thekhiniki dzine dza fha muvhili tshivhumbeo kana zwanḓa nahone dzine dza dzhia miṅwaha minzhi ya u ita nḓowenḓowe uri u kone .
Mafhungo haya ane vha khou amba ngaho ha ngo wela kha nyito dza u lavhelesa dzo tiwaho .
Vhoṱhe vhanna na vhafumakadzi vha a ita mushumo wa u bveledza , fhedzi mishumo ine vha ita yo fhambanesa nahone i khethekanywa u ya nga mbeu .
Musi vha tshi fema nga kha tshithu itsho tsho vhewa mulomoni , vaḽuvu dzi a vulea , dza tendela mushonga u tshi femelwa ngomu .
Malugana na thaidzo dza mutakalo dza mushumoni dzine dza ḓivheswa kana dzo ḓoweleaho , hu nga kha ḓi vha na zwiṅwe zwivhangi kana zwiitisi zwi songo itiswaho nga mushumo , u fana na mafuvhalo a muṱana , hu nga kha ḓi vha na zwiṅwe zwiitisi zwi sa yelani na mushumo .
Vha nga takalela naa u shela mulenzhe kha u shumiswa ha pulane ya wadi ?
Zwikili zwa u tshilisana na vhathu na zwa u netiweka
Muhasho u khou takadzwa nga u bveledza bono ḽa u elekanya nga huswa nga vhumatshelo ha tshumelo dza zwa mutakalo khathihi na vhashumisani vha re vha tshiṱirathedzhi .
Puloto ya itshi tshiṱori ndi ifhio ?
6.3 . Muṱangano wo tikedza hafhu maga a u ṱuṱuwedza u manḓafhadzwa ha vhafumakadzi kha zwa ikonomi na mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane na u vhona khovhakhombo ya mbambadzo dzi siho mulayoni .
Dziṅwe ayoni dzine dza nga dovha dza dzhenelela kha u vha na aḽikali ha maḓi ndi vhunzhi ha zwipiḓa zwa gesedungi , izwo zwi re na silikhoni na gesedungi , fosifeithi na beisi dza zwi tshilaho .
A zwi , fhedziha , imeli nyolo .
Nga muhumbulo wavho , ndi nga nḓila ifhio hune zwiko zwa vhufa zwa shuma mushumo wa pfunzo , nga maṅwe maipfi , ndi mini zwine vhathu vha nga guda khazwo ?
Nga murahu ha nyambedzano vhukati ha muvhuso na vharangaphanḓa vha yunivesithi dzashu , thendelano yo swikelwa nahone ho dzhiwa tsheo siani ḽa zwiko zwi ṱoḓeaho u vhona uri zwikili zwi ṱoḓeaho , fhedzi zwine vhanzhi vha sa vhe nadzwo , zwi a ṋekedzwa .
Vhathu vhoṱhe hu tshi katelwa vhomadzhisiṱiraṱa , vho dzula fhethu hu lingaho nahone vha tsini na tsini uri vha kone u amba vhoṱhe zwavhuḓi .
Naho hu na uri phimo dza tshanduko ya mitengo khulwane dzo dzula dzi dzavhuḓi , nga u angaredza phimo dza tshanduko ya mitengo mashangoni manzhi dzo no ḓi engedzea hu phindulo ya u engedzea nga maanḓa ha mitengo ya ole .
2 . NYIMELE DZA U KOMBETSHEDZA NDI MINI ?
Zwo ralo , u tholiwa kha vhafumakadzi zwo gonya nga luvhilo kha vhuvhili hazwo zwa zwifhinga zwo teaho na zwi elanaho u fhira kha vhanna ho sedzwa miṅwaha ya fumi yo fhiraho .
Zwiṅwe zwine zwa tea u dzhielwa nzhele nga ha zwibveledzwa izwi ndi vhunzhi hazwo zwi na zwipiḓa na zwipiḓa , zwi sumbedzaho vhuhulu he mveledzo kha dziṅwe nḓowetshumo dza fhandekanywa u mona na ḽifhasi .
Mbudziso ine ra kha ḓi vha nayo , ye nda vha rambela yone uri vha i dzhiele nzhele na riṋe , ndi ya uri ri nga engedza hani mushumo wa sekithara ya nḓisedzo ya matheriaḽa kha u edzisa hu konḓaho .
( 3 ) ( a ) Muvhuso wa lushaka na mivhuso ya mavunḓu i nga shumisa luambo luṅwe na luṅwe u itela ndivho dza muvhuso , hu tshi dzhielwa nṱha u shumiswa , khonadzeo , tshinyalelo / mbadelo , nyimele dza dzingu na ndinganelo ya ṱhoḓea na zwi funeswaho nga tshitshavha tshoṱhe nga u angaredza kana kha vunḓu ḽi kwameaho ; fhedzi muvhuso wa lushaka na muvhuso wa vunḓu u fanela u shumisa nyambo mbili dza tshiofisi musi dzo ṱukufhalesa .
Matshakatshaka a khou ṱuwa o livha tshiṱahani .
Mvelelo idzi dzi dzhia tshivhumbeo tsha zwiwo na khonadzeo dzi nga kha ḓi baḓekanya na izwo zwiwo u ya nga ha zwikhala zwine zwiwo zwa ḓo itea .
Khomishini yo bveledza khoudu ya Vhuḓifari i ne ya bvisela khagala zwilinganyo zwa vhuḓifari ha phurofeshinaḽa na kuitele kuswa kwa u ṱola masia a kushumele a ndeme kha tshumelo dza muvhuso .
U avhelwa ho dzinginywaho ha 2004 hu tendela zwi khagala Vouthu uri i dzule i sa shanduki nga ndeme ya vhukuma .
Vhathu vhane vha nga lingana hafu ya miḽioni vho tholwa phanḓa ha musi hu tshi vha na tshiwo nahone zwa zwino a vha tshe na mushumo , zwine izwi zwo livhisa kha nyaluwo ya tshivhalo tsho dzheniswaho kha u fhungudzea ha miholo na ḽevheḽe khulwane dza zwikolodo .
Nga kha akhaundu dza mbuelo ya lushaka .
Masthudeni maswa a gudelaho mushumo vha re na ndalukano vha ṱoḓea u ita tshumelo ya tshitshavha ya khombekhombe i re na malamba nga ngomu kha zwibadela zwa muvhuso lwa ṅwaha muthihi .
Zwi khou ni konḓela inwi , mutshudeni wa muswa ngei Yunivesithi ya Sol Plaatje i re Devhula ha Kapa , ane no ḓitika nga muholo muṱuku u bva kha vhabebi vhaṋu uri ni ḓirengela zwiḽiwa .
U tendelwa u vha kha PMB a hu ngo ḓisendeka nga nyimele kana dzilafho fhedzi na kha dzilafho ḽi ṋetshedzwaho nga muṋetshedzatshumelo wa ndondolo ya mutakalo .
Vharengi vho hwalaho mihwalo kana vha ṱhogomelaho vhana vho vulea maṱoni zwi tshi kwama tshifhinga na tshikhala u fhira vhathu vha no kho sokou ḓi tshimbilela .
Muthelo wa muvhuso wa vhukati u badelwaho nga muṋei wapo kha ndeme yo kuvhanganywaho ya ndaka yo ṋetshedzwaho .
Miraḓo i ṱhonifheaho , sa tshipiḓa tsha thandela yashu ya u ḓiitela dzina ṅwaha wo fhelaho ro khwinisa mavhiḓa a vhahali vhashu vha u lwela mbofholowo ra a khwaṱhisedza sa fhethu ha vhufa .
Vhoṱhe vha kwameaho vha fanela u ita zwoṱhe nga hune vha nga kona na u dzhia maga o teaho u tsireledza mbekanyamushumo ya akhademi vhunga masiandoitwa a tshi ḓo vha mavhi kha ikonomi yashu , matshudeni na vha re kha maṱiriki .
Zwi tea u thusa kha u sumba masia a re na vhukonesi na vhuṱudzeṱudze .
Miṱangano ya Vhukwamani na Tshitshavha nga u Angaredza / Vhadzhiamikovhe
Themamveledziso ya sanzwo dza vundu yo khwiṋiswa vhukuma kha miṅwaha ya muvhalelano mivhili yo fhiraho na u vhuedzedzwa ha zwishumiswa ha misi yoṱhe hu ḓo bvelaphanḓa .
Ṱuṱuwedza maitele a u ṋetshedza nnḓu dzo fhambanaho na mveledziso ya dziḓorobo dzo tsitsikanaho u thusa vhathu uri vha kone u swikelela zwikhala zwa tshitshavha na tshumelo , mazhendedzi a muvhuso , na zwikhala zwa mishumo na mabindu .
Hezwi zwo vhekanywa zwavhuḓi u itela uri hu vhonale tshiṱangu na u khunyeledza tshitengeledzi tsha fhasi .
Nyadzimo iṅwe na iṅwe i vhofhaho Tshikwama tsha Mbuelo ya Lushaka , tshi ṱoḓa thendelo yo tou ṅwalwaho nga Minisita wa zwa Masheleni .
Mbetshelwa dzi farelwa mveledzazwiwo dza muanzo dza ndeme na Mbetshelwa dza Mveledzazwiwo dza Muanzo dzi lavheleswa kotara iṅwe na iṅwe .
Sa mvelelo , ri tea u vhala nga maipfi u itela u khakhulula zwo khakheaho .
Ḓuvha ḽine khohakhombo , na mbuelo zwi elanaho na vhuṋe zwa sudzuluswa ngaḽo ( kanzhisa ḓuvha ḽa nḓisedzo ) .
Ofisi ya fiḽimu , yo ṱumanywa na ndangulo ya mishumo , yo thomiwa u itela u bveledza mbekanyamaitele yo teaho na milayo yapo na u shuma sa vhubindudzi hu itaho mishumo minzhi ya u tshimbidza fiḽimu na khumbelo dza mushumo na phemithi .
U vha tshipiḓa tsha muṱa wa GEMS zwi ita vhugai ?
Tshivhalo tsha madokotela vhane vha khou ṱutshela mushumo tshi nṱha miṅwahani miraru ya u thoma ya u tholwa havho .
Theapfunzo ya pfunzo ya zwa vhuongi uri zwine ya ṋetshedza zwi ḓisendeke kha vhutsila ho ṱanḓavhuwaho .
Vho dovha hafhu vha ombedzela mushumo une wa tea u itwa nga vhafumakadzi vha malofha a vhuhosini kha mveledziso ya zwitshavha .
Vha humbule uri nyimele ndi ya ndeme arali " u kundelwa ha u ṋetshedza dzilafho ḽa mushonga kana ḽa muaro zwi tshi nga vhanga u kundelwa huhulwane kha kushumele kwa muvhili kana tshipiḓa , kana zwi tshi nga vhea vhutshilo ha muthu kha khombo khulwane " .
Nga tshifhinga tsha pfanelo dzavho vha fanela u :
Vho ṱoḓa uri , nga murahu , hu lavheleswe khaṱulo ya mulamuli ine ya khou tendela u pfukisela phanḓa na u tendela u imelelwa nga ramulayo .
Tshanduko dzi khou ḓa , fhedzi hezwi a zwi nga shandukisi ṱhanganyo .
Zwo thomiwa nga vhorakoloni na sisiṱeme ya khethululo ine nga khayo muvhuso wa vhukovhela wa lavhelesa Vhurangaphanḓa ha Sialala .
Khomishini ya Vhuṱoḓisisi ya Zondo ya u Dzhavhulwa ha Muvhuso i ḓo bvela phanḓa na mushumo wayo wa ndeme i na thikhedzo yoṱhe ya muvhuso na zwiṅwe zwiimiswa .
2.3 . muṱa , dzikhonani na vhashumisani vha Muthusa Mudzulatshidulo wa Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe , Muambasada Vho Devikarani Priscilla Jana , vhe vha vha vhe ramulayo wa pfanelo dza vhathu wa maṱhakheni a si na nyofho vhe vha kumedzela tshumelo dzavho kha u lwa na muvhuso wa tshiṱalula .
Kha vha dzhene kha Webusaithi ya Thusong u itela mutevhe wa zwino kha www.thusong.gov.za
Data ya mvelaphanḓa yo kuvhanganywaho tshifhinga tshinzhi i nga vhanga mushumo munzhi u lemelaho une wa ḓo ovha wa kwama u vhigwa ha manweledzo .
Vhathu vho pofulaho vhane vha lidza zwilidzo .
Tsha u fhedza , ndangulo ya thandela i kwama u khunyeledzwa hayo , ha pimiwa na khwaḽithi ya tshibveledzwa kana mushumo wo khunyeledzwaho u itela u khunyeledza konṱiraka na mugaganyagwama .
Malaṱwa a zwipiḓa zwi no tshimbidza zwiḽiwa muvhilini a ya vha hone .
11.8.2.1 Vha fanela u tsireledza mafhungo a tshidzumbe ane vha sa fanele u a bvisela khagala sa vhalavhelesi kana Phanele na miṱangano yayo .
Kha miṅwaha ya zwino , fhedzi , khaphasithi ya u kuya yo aluwa lune Afrika Tshipembe zwa zwino ḽi a kona u swikela ṱhoḓea ya fhano hayani u bva kha nḓowetshumo ya manyoro o itwaho nga masalela a zwimela na mapfura a u bika .
U avhelwa ha gavhelo hu tiwa hu tshi shumiswa fomuḽa yo ḓisendekaho nga sisiṱeme ya dzibada dza vundu , vhuendi dzibadani na nyimele ya mutsho .
Thendelo ya u guda ndi dokhumenthe ine ya ṋea vhabvann ḓa thendelo ya u guda Afrika Tshipembe .
Vhathu vhanzhi vho no pfa nga ha VAT , na uri dziṅwe thundu dza mutheo a dzi dzheniswi muthelo .
Ndi zwifho zwine vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo vha fanela u ita ?
Musi vha tshi thoma u ṱalutshedza tshiṱori tshavho , vho thoma u ḓala miṱodzi na u sinyuwa zwihulwane .
Hu ḓo vha hu khou itea mini nga Vhege yo vulelwaho vhathu vhoṱhe ?
Kha puḽenari vhadzheneli vha kovhelana dziphindulo .
16.1 . Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo ya masheleni a vhubindudzi a fhiraho biḽioni nthihi ya dzidoḽara dza US ane a khou ḓa u bindudzwa kha miṅwedzi ya tshivhalo i ḓaho kha Ikonomi ya Afrika Tshipembe ya mabindu a thekhinoḽodzhi , pfunzo na zwa vhulimi .
Kha u shela mulenzhe kha u fhaṱa sisiṱeme ya zwa masheleni i re khagala ya dovha ya khwaṱha u itela u tikedza nyaluwo na mveledziso ya tshoṱhe , ḽidzinginywa nga Afrika Tshipembe ḽa masheleni a no dzhena na u bva zwi siho mulayoni u bva kha mitengo ya mbambadzo i songo vheiwaho zwone , zwe vha ri zwi sedziwe nga Tshiimiswa tsha Mbambadzo tsha Ḽifhasi , ḽo ṱanganedzwa .
Vha tea u thoma vha dzhenisa uyo muhumbulo kha bugu , garaṱa , CD , tshioliwa , tshifanyiso , kana fiḽimu .
Tshifhingani tsho fhiraho vhuleme vhunzhi ho vha hone kha u ṋetshedza mbekanyamushumo kha tshitshavha tsha vhafariwa vho lindelaho tsengo .
4.5 Khabinethe yo tendelana na u tholiwa ha miraḓo i tevhelaho kha Bodo ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya u Fhaṱa .
Muvhuso u khou shumisana na mabindu , tshitshavha zwatsho na vhashumi kha u pindulela pulane dza shango u ya kha nyito dzo khwaṱhaho dzine dza ḓo vhona uri Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽi shango ḽa gireidi ya vhubindudzi .
Itani mutevhe wa zwiḽiwa zwe na ḽa mulovha .
Vha tea u vha vha tshi ḓivha milayo ya vhulanguli na tshumelo ya tshitshavha na kuitele .
Hu khou lavhelelwa uri ndambedzo ya ndondolo ya zwa vhuinzhiniara a i nga gonyi vhukuma kha miṅwaha miṱanu i ḓaho na uri u engedzwa hu ḓo vha hu tshi elanesa na u gonya ha mitengo .
( j ) u hangwela , fhungudza zwigwevho zwa vho tshinyaho na u fhungudza faini dziṅwe na dziṅwe , zwigwevho , u dzhielwa zwo itiswa nga vhukhakhi , na
Hu na tshikhala tsha muḽaiburari o re na ndalukano , o ḓiimiselaho kha Vhupondaulwa ha St Albans .
Mabambiri a khumbelo ya nḓisedzo ya tshumelo a songo katelwa kha o faraho dzi sambula .
Ho tendelaniwa uri tshivhumbeo tsha mugaganyagwama tshi fanela u shandukiswa u sumbedza mitengo ya vhudzulo u ya nga mugaganyagwama wa muhasho .
Mulayo u ṋetshedza tshakha mbili dza mbadelo , dzine dza vha :
Vha bvele nnḓa vha ṱalutshedze vha B uri vha humbule nga ha nganetshelo ine vha ḓo anetshela mushumisani navho .
Nga u shumisa zwibveledzwa zwa iṅwe ya kutshimbidzele ( zwi amba uri Pulane ya Wadi na IDP ) musi hu tshi pulanelwa kuitele ku re kha kutshimbidzele kuṅwe ;
Yuniti i sa fani na iṅwe i tea u thomiwa ine ya ḓo ṋetshedza thikhedzo Ngomu ha Ḓorobo nga tshivhumbeo tsha ṱhoḓisiso , mafhungo na nḓivho , mveledziso ya zwikili na u ṋekana zwikili , u swikela masheleni , vhufarakani na dzinetiweke , nz .
Kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho , ho dzudzanywa u thoṅwa dziofisi kha mavundu oṱhe a ṱahe u engedza kushumele kwa ḓuvha na ḓuvha kwa khethekanyo kha mavundu .
Kuitele kwa khetho ku ḓo vha na maga mavhili a tevhelaho :
Tshiga tshavho tshi tea u vha tshiṅwe tshithu tshine tsha amba kana tsha imela ezwi zwithu .
Zwipikwa ndi zwa u ṱanḓavhudza u swikelela nyangaredzo , u lingedza u ambedzana nga luafhulelo lwa u renga nga vhunzhi , na , u ṋewa muelo wa tshikimu , u itela u lingedza u ola tshanduko na vhubveledzi , u badela murahu masheleni na dziṅwe nzudzanyo .
Sachs u amba zwi tevhelaho kha iḽi sia :
Thendelano ya u kovhekana mbuelo i re kha Ṱhumetshedzo ya 8 ya Ndaulo dza BABS i tendela thendelano uri i sedze nga huswa .
Ri ḓo lilisa fhedzi vhone kha tshinyalelo dze vha vhangela vhaṅwe kana kha thundu dzavho .
Vhudavhidzani , Vhutshimbidzi , U shuma na Phambano
Ndangulo yo shumisa asesimennde na khumbulelo kha u dzudzanya zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha .
A ḓikhiṋetshela kamarani yawe ya u eḓela .
Lavhelesani zwifanyiso zwa ngano na zwiṱori zwe ra vhala .
Olani tshifanyiso tshe tsha ḓisendeka nga tshirendo itshi .
U bvelela kha mabembela aya a sumbe zwi ḓo tsira huṅwe vhuṱudzeṱudze ho livhanaho na Muvhuso , arali ra vhonala ri vhomakone kha nḓisedzo kha masia a ndeme .
A Zwibveledzwa na Puḽatifomo vhu shumana na puḽatifomo dzo vhalaho dza vhudavhidzani dzo thomiwaho na dzi shuṅwaho nga ( GCIS ) .
U fara Foramu iyi zwi ḓisa tshikhala tsha u sedza kha ndeme ya u dzhiela nzhele vhafumakadzi , dzitshetshe na mutakalo wa vhana vha Afurika Tshipembe na u ḓivhadza sekithara dzoṱhe dza tshitshavha uri dzi shele mulenzhe kha vhuḓidini uvhu .
Tshiḓula tsho vhinaho tshi re na mafhafhu nahone mapwiṱi ha tsheho .
Ngudo ya tshipiḓa tsha u fhaṱa khaphasithi i ṱanganedza uri hu nga si vhe na pulane ya u fhaṱa khaphasithi i shuma , sa i zwi thandululo dzine dza vha khagala fhedzi fhethu hukene .
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza Operation Fiela\Reclaim 2015 , ine ya vha opharesheni ya mikhwa kavhili nga zwiimiswa zwo fhambanaho zwa muvhuso zwo sedza kha u vhona uri hu na vhutevhedzeli ho teaho kha ndango na milayo yo fhambanaho i langaho tshitshavha tshashu .
Muraḓo u badela mbilo na u ḓisa vhuṱanzi ha mbadelo na mbilo
Zwino , hu tshi khou sedziwa kha mutevhe uyu hafhu , ndi zwifhio zwine vha nga amba vho khwaṱha uri zwine zwa ṱoḓa mihumbulo ya khwinesa kana nga ha mafhungo maswamaswa ?
Thusedzo dza Tshiṱirathedzhi dza BEE dzo livhiswaho kha u khwaṱhisa ḽevele dza ndinganyo kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Vhukwamani uvhu ho dovha hafhu ha katela madzangano a dzingu na a dzhango nga u angaredza u fana na dzangano ḽa Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika khathihi na Khomishini ya zwa Themamveledziso ya Mbumbano ya Afrika .
U kuvhanganya data
Minisiṱa wa Themamveledziso ya Vhudavhidzani na Tshumelo dza Dziposwo , Vho Dokotela Siyabonga Cwele , vha ḓo amba na vha nyanḓadzamafhungo u amba zwo fhelelaho nga ha muvhigo .
Hu tea u shumiswa ndondolo yo khetheaho musi wa maitele a u ṱoḓa nga ṅwambo wa u itea ha pfutelelo dzo engedzeaho dza zwidziki zwiṱuku zwo imiswaho .
Zwo tou rali maraga wa Afrika u nga shumiswa hafhu nga nḓila i si yone , sa afha u fhedza tshifhinga tshilapfu kha shelufu zwi tshi ḓo fhungudza mbadelo dza vhuendi kha mashango a Afrika .
Khomishini ya Pfanelo dza Mbuedzedzo ya Mavu i ḓo vha i tshi khou amba na vhoramafhungo u sumbedzisa zwine zwa ḓo tevhelwa u ya phanḓa nga murahu ha tsheo ya khothe .
U dzula a tshi nga ha ṱambi .
Tsenguluso ya muvhigo wa ṱhirantsekisheni ya vhengele wo dzikusa u humbulela nga ṅwambo wa ṱhirantsekisheni dza masheleni manzhi zwi songo dzudzanaho dzi kwamaho mulingo muhulu wa vhufhura zwo sumbedzwa .
Fhungo ḽa tshifhinga na ndeme ya khiredithi zwi nga ṱoḓa khanedzano iṅwe .
Zwenezwo , kha tsumbo ya vhuraru , u pulana ha vhuṱali kha vhuimo ha mavundu zwi tevhedzwa nga nḓila i ngwaluwaho na hone i shonisaho .
Ṱalutshedza tshivhumbeo tsha Komiti dza Wadi na u wana mishumo na vhuḓifhinduleli ha miraḓo ..
Vhuṱanzi uvhu vhu ḓo vha hone musi zwo fanela .
u andiswa ha vhubindudzi kha Ikonomi ya u Thoma ;
Vhuṱanzi ha vhaḓivhi vhu sumbedza uri zwi a konadzea u ya nga tekiniki uri hu vhe na u hashwa ha zwenezwo kha tshikirinithendeleki nga nnḓa ha North Park Lane naho hu na uri khasho ya theḽevishini i tshi khou ḓo vha nga murahu .
8.3 . Tshigwada tshi kha mushumo wa u wana ngoho kha tshiwo tsha u thuntshana .
U ita zwivhumbeo / mimodele ya zwithu zwa khumbulelwa vha tshi shumisa vumba , vumba ḽa u tambisa kana zwithu zwine zwa nga vusuludzwa ; u ombedzela kushumisele kwo teaho kwa zwishumiswa na u limuwa tshikhala .
Arali ri tshi ḓivha nḓila ine ra nga i vhea ya u lingedza u shandukisa uri phindulo dzashu dzi fhungudzee hu si u engedza nyimele ya khuḓano .
Fomo ya khumbelo ya thendelo iyi i nga wanala kha tshipiḓa tsha 1 tsha Ṱhumetshedzo ya 2 ya Ndaulo dza BABS .
2 Zwipikwa zwa Mulayo Zwipikwa zwa Mulayo ndi zwi tevhelaho-
China na Brazil ndi miraḓo ya miṅwe miraḓo ya BRICS na Afrika Tshipembe .
Kha vhunzhi ha mashango , dziyunivesithi , zwiimiswa zwa phurofeshinaḽa , na zwiimiswa zwi ṱolaho u itela ndalukano dza ḽevele dza fhasi dzi na sethe dzoṱhe dza vhuḓifhinduleli .
Zwipiḓa zwa senthe zwi ḓo ṋewa luafhulelo .
Khethululano yo vha i tshipiḓa tshihulwane tsha vhupo ha mushumoni he muvhuso wa vhona zwo tea u shumisa reithi dza muthelo kha vhanna na vhafumakadzi - vhafumakadzi vho maliwaho vha imelaho sekithara dzi badeliswaho muthelo wa nṱhesa kha kutshimbidzele kwa muthelo nga muvhuso kwe kwa vha ku hone .
U dudedza muvhili : u shumisa vhuimo ho fhambanaho vhu no nga : u ka maapula , fhasi : u swenda na vhuimo ha vhukati , u tumba
Ndi nga ha vhudzulo ha vhathu havhuḓi na thandululo dza mveledziso ya matshilisano zwi fhaṱwaho u ya nga ṱhoḓea dza vhathu na zwine vha zwi takalela .
Zwithu zwine zwa papamala na u dzika / mbwandamela
Muoditha Dzheneraḽa o ita odithi ya mashumele ya zwisumbi zwo nangiwaho zwa ikonomi na zwa masheleni zwine Tshumelo ya zwa Mbalombalo ya tea u zwi anḓadza u tevhedza nḓila dza u kovha data yo khetheaho ya Tshikwama tsha zwa Masheleni tsha Dzitshaka . Mvelaphanḓa i no vhonala yo no itwa kha thandela iyi .
Zwitatamennde zwa masheleni zwo khunyeledzwaho u ya nga ṱhoḓea .
Mishonga yo randelwaho yoṱhe i fhelelwa nga tshifhinga nga murahu ha miṅwedzi ya rathi u ya nga ha mulayo .
Ndi nnyi ane a fanela u ṱola na u ṱanziela zwitediamu ?
A ri koni u tshila na khaedu dzo raliho nga nnḓani ha musi ra fhaṱa nḓowelo ya u guda kha tshumelo yashu ya tshitshavha .
Tshivhalo tshiṱuku tsha zwiwo zwi no vhigea ndi tsumbo ya uri tshiṱirathedzhi tshi khou shuma .
Asesimennde iyi i itwa hu u itela u vhea mutheo u itela u bvela phanḓa na u shumisa na u asesa zwisumbi .
1.2 . Mvelelo ya Samithi ya Mishumo i khou tevhela nḓivhadzo ya Pulane ya Mvusuludzo na Maga a u Ṱuṱuwedza Ikonomi , ine ya ṱoḓa u vhuedzedza nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma .
( a ) u ṱuṱuwedza , na u vhumba tshiimo tsha u bveledza nyimele na u shumiswa ha-
Zwisumbedzi zwa u sina na zwitshilaho zwiṱukuṱuku kana tshiga tsha vhubvo ha muḓagasi zwi tea u dzheniswa kha modeḽe hu tshi edzwa ṱhoḓea .
Arali muthu a ita ndingo ya HIV nga tshifhinga tsha u sa vhonala ha vhulwadze , mvelelo dzi ḓo vha negethivi , naho musi muthu o kavhiwa .
Vhalwadze vha muhumbulo na vhana vhaṱuku vha dzhiwa sa vha sa koniho u ita , naho vha tshi nga tshenzhela dziṅwe pfanelo dza zwa masheleni .
Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi u ṋekedzwaho nga khemisi ya Netiweke kana ya khoria
U ḓivhadza minisṱa nga fomo yo tiwaho
1.1 Afrika Tshipembe ḽi ḓo dzhenela Ṱano ḽa Ḽifhasi ḽa 2020 ḽi khou ḓaho .
Ndi zwifhio zwi no ṱalutshedza mvumbo ya Sankambe tshoṱhe .
Dzhielani nzhele matalo wa vhukati : u fana na zwo fhiraho : u engedza u nzhela u shuma kha tshikhala
Kha vha ye tshiṱitshini tsha mapholisa tshiṅwe na tshiṅwe arali vha sa mu wani .
Zwiṅwe hafhu , matheriaḽa zwawo nahone u kungaho une wa vha takula wa dovha wa ita uri u guda hu vhe hu vhuedzaho .
Vhudzuloni ha u angaredza vhathu sa ' miṱa ' kana ' vhashayi ' hune vhathu vha humbulelwa u vha muṱa muthihi , tsaukanyo ya mbeu i sedzesa kha vhungoho vhune vhathu vha ṱangana naho .
Vha humbule u ṋetshedza nomboro ya vhuraḓo havho na zwidodombedzwa zwa vhukwamani na mushonga wo randelwaho nga nḓila yone u bva kha dokotela .
Sa tsumbo , dzangano ḽo ḓisendekaho nga tshitshavha ḽi nga ita thendelano ya u kuvhanganya mathukhwi u bva miḓini na zwitaraṱani , vha a thupha hune ṱhirakha dza masipala dza ḓo a dzhia hone .
Hezwi ndi khaedu kha hoṱhe kha Tshiimiswa tsha Mveledziso ya Ndangulo ya Afrika Tshipembe na kha vhaṋetsedzi vha u pfumbudza vha phuraivethe .
Ngoho : Vhathu vha a zwifha kha vhutshinyi ho fhambanaho,hu si u tzhipa fhedzi .
Muvhuso wo vha u sa tendeli vhadzulapo vha maṅwe mashango a , ngamaanḓa vha Yuropa Vhubvaḓuvha , digirii , dzi ṱuṱuwedzaho u vhuela murahu .
Vho kundelwa u tevhedza maga a vhuḓiṅwalisi
Naho ṱhoḓea idzi dzoṱhe dzi hone , zwihulwane ndi nḓila ine ṱhoḓea idzi dza konou swikelelwa .
A. Zwibveledzwa na Puḽatifomo
Vhashumi vha anzela u vha vho livhana na khuḓano na vharengi vha tshi ṱanzela zwifhaṱoni .
Sisiteme dza zwa ikonomi dzo kalulaho idzi Kanzhi dzi vha dzi theori nahone a dzi itei .
Sekithara ya zwa mahalwa i imela khaedu dza ndaulo dzi konḓaho , sa izwi dzi tshi bveledza mbuelo na mbadelo dza ikonomi na tshitshavha .
U ṋekedza zwa ṱhangenelano , u tshimbidzwa na kuitele kwo dzudzanyeaho kha ndangulo ya mutshatshame wa zwitshilaho nga zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhuso na madzangano a si a muvhuso ( dziNGO ) , sekithara dza phuraivethe na zwitshavha .
18 . Muthu wa vhuraru Muthu muṅwe na muṅwe , hu tshi katelwa nahone zwi sa gumi fhedzi kha muvhuso wa nnḓa , dzangano ḽa dzitshakhatshakha kana muraḓo wa uyo muvhuso kana tshiimiswa nga nnḓa ha muhumbeli onoyo na tshiimiswa tsha muvhuso sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha tshipiḓa tsha 1 tsha PAIA
Tsha u thoma , vhubindudzi vhu tea tevhedza Khoudu ngauri u renga lwa u tou funa zwi ḓo khakhisa vhunzhi ha vhubindudzi ha sekithara dza phuraivethe u mona hoṱhe kha nḓisedzo ya zwirengwa , u bva kha tavhi ḽa u thoma ḽa muvhuso , u tsela fhasi .
Mivhuso yapo i fanela u shuma .
Izwi zwi ombedzela uri Afrika Tshipembe a ḽi nga vhi shango ḽo tsireledzeaho kha zwigevhenga nga u tendela uri zwigevhenga zwi re mushavhoni zwi iswe mahayani na u tshimbidza mashumele a maanḓalanga a mulayo kha u thivhela , ṱhoḓisiso na u sengiswelwa vhugevhenga .
Mbekanyamushumo ya Twende Mbele i ḓo thusa Afrika Tshipembe u fhaṱa na u ita fomala vhuḽedzani vhu re hone vhu si fomala , vhune hu nga katela thendelano dza vhavhili .
Kuitele kwa Musaukanyo wa Nḓila wa Ndeme - mishumo ya Nḓila ya Ndeme yo topolwaho kha shedulu ya thandela i shumiswa sa mutheo wa u vhea iṱo shedulu ya thandela .
A tshi inga u ḓo :
VAT i tshadzhiwa nga tshikalo tshi linganaho tsha 14% kha nḓisedzo ya tshumelo kana thundu nga vha vhambadzi vho ḓiṅwalisaho .
Kha vha ye kha vha maanḓalanga vha tsini kana poswo dzo nanguludzwaho nahone vha ṱuwe na zwi tevhelaho muthu zwawe :
Tshipiḓa tsha ndeme tsha ṋetshedzo ya themamveledziso ya masipala ndi u ṱoḓa ha muvhuso u fhungudza vhushai na u thusa kha u sika mutheo wa nyaluwo ya ikonomi .
Vhalani imeḽi ye mudededzi wawe vha mu rumela ni kone u ola tshifhaṱuwo afho tshikhalani tshe na ṋewa .
U guma kha R14 007 nga muṱa nga ṅwaha
u isa phanḓa na u shumana na zwi kwamaho mbadelo ya vhashumi vha zwa mutakalo , na u ṋekana nga zwiko zwo engedzwaho u itela khwinifhadzo ya miholo ya vhadededzi ;
King ya II i ṋea ndaela dzavhuḓisa kha fhungo ḽa vhuḓifari ha vhalangi na dzibodo na uri i ṋetshedza zwidodombedzwa zwinzhi nga ezwi .
Ri a tenda ro khwaṱhisa uri mitambo yo ṱuṱuwedza , hu si vhaṅwe vhaholefhali , fhedzi vhathu vhoṱhe u itela u bveledza vhudugambilu ha zwa mitambo sa tshipiḓa tsha nḓila ya vhuḓimvumvusi .
U nweledza thevhekano ya zwithu nga ḽiṱo ḽa muanewa muhulwane zwi kha tshifhinga tsho fhiraho nahone zwo tou ṅwaliwa kha dayari .
Komiti ya Wadi i na tshikhala tsha u ṋea mihumbulo kha tsheo dza khoro nga u dzhenelela miṱangano ya khoro , hu na tshumisano na mukhantseḽara wa wadi ane a vha na vhukwamani na ṱhoḓea dza tshitshavha . mishumo
U ḽa lwa mutakalo / U ḽa zwavhuḓi
Izwi zwi ḓo vha thusa uri vha ḓivhe nga ha tshishumiswa musi vha sa athu ita tsedzuluso .
Mafhungo a tevhelaho a fanela u dzheniswa kha tsedzuluso , hune zwa tea , a ḓivhadzwe kha vhuḓifari ha u tsikeledzwa nga mbeu u itela u swikela kha asesimennde khulwane dzi tendiseaho mvelelo dza phurogiremu .
6.2.4 Ndayotewa i sumbedza " pfanelo ya muṅwe na muṅwe ya uri mulandu wawe u tandululwe nga u shumisa mulayo nga nḓila yo teaho na u thetsheleswa nga nnyi na nnyi khothe kana he zwa tea , iṅwe foramu yo ḓiimisaho nga yoṱhe isa dzhii sia " .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Onkholodzhi ( Khentsa ) Arali vhone kana muraḓo wa muṱa wavho a wanala e na khentsa , ndi zwa ndeme u ḓiṅwalisa kha mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Onkhoḽodzhi nga u ṱavhanya saizwi dzilafho ḽoṱhe ḽi tshi ṱoḓa thendelo u thoma na ndangulo ya nyimele .
Vhane vha nnḓu ya vhaeni vha na bono ḽa u tshimbidza nnḓu iyo kha yeneyo ine vha dzula khayo henefho zwine zwa ḓo ṋea vhaendelamashango vho ḓalaho tshenzhemo yo fhambanaho na dziṅwe ino wanala fhasi ha zwikwara zwa vhupo ha Rexford .
U pfesesa zwavhuḓi tshumelo ya muvhuso na maitele a muhasho na milayo na u dovha u pfesesa zwi tshi elana na zwiko zwa vhashumi na ndangulo ya vhashumi .
Kha vha wane fomo ya khumbelo ya electronic , ya
Lavhelesani tshiṅwe na tshiṅwe tsha hezwi zwifanyiso .
Zwenezwo , nyimele i teaho u thivhela ndi ine mitengo ya nṱha ya elana na mbuelo dzo linganelaho kana dza fhasi .
I shumiswa u ombedzela uri vhathu vha re na AIDS vha na tswayo na tsumbadwadze nnzhi , ngauri vha lwala malwadze o vhalaho nga tshifhinga tshithihi .
Hu sa khou dzhielwa izwi fhasi , inthaviwu dzo sumbedzisa uri kupfesesele kwa ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo ku thoma kha zwi sa pfadzi kha vhunzhi ha nyimele u ya kha maṱhakheni kha nyimele nthihi .
Musi hu tshi bvelela izwo , hu vho ḓo vha na mutsiko une wa vho ḓo pfala kha miṋango ya nga ngomu .
Izwi zwi ḓo shumiswa hani kha vhupo ho no ṱanganelanaho tshoṱhe ?
Vha sumbedzeni uri vha tea u ita mini .
Izwi zwi nga pfukelwa nazwo na kha ṅwaha u tevhelaho nahone zwi vhaledzwa sa mbadelo dzo salelaho .
Sedzani khwiniso henefho u mona na yunithi ya bisimusi ngauri dzi nga vha dzi dzenedzo dze na eletshedza .
Bugu ya Mishumo i na nyito dzi re na tshivhalo dza u amba na u thetshelesa dzine vhone vha nga dzi shumisa u itela u vha na vhuṱanzi uri vhagudi vha wana zwikhala musi na musi zwa u ita nḓowenḓowe dza u tou amba .
Mvetomveto ya yuniti ya ṱhalusamagudwa : U shumisa nḓivho ya mafhungo a zwa ikonomi zwi tshi elana na mveledziso dza thandela ( 10 )
U gonya ha ṅwaha nga ṅwaha ha mbadelo dza ndaka hu nga imiswa nga Minisita wa Muvhuso Wapo na wa Vundu wa lushaka , a tshi khou kwamana na Minisita wa Gwama wa lushaka .
Kha dzitshakatshaka , iṅwe nḓila ya vhudifulufulu ha vhuendi vhu sa tshinyadziho mupo ho no engedzea u vha ha vhuthogwa .
Hezwi zwi khou vha hone nga kha nḓivhadzo yo itwaho nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha Mulaedza wavho wa Lushaka wa ḽa 13 Luhuhi 2020 , u itela u wana hafhu ndivho na u livhanyisa mabindu a langwaho nga muvhuso a tshivhalo u itela u tikedza nyaluwo na mvelaphanḓa .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa Shango wa vhuṋa wa zwa u Tsireledzwa na u Ṱuṱuwedzwa ha Pfanelo dza Vhuthu kha vha Khoro ya Pfanelo dza Vhuthu ya Dzangano ḽa Vhuthihi ha Dzitshaka .
Kha vha lingedze u shumisa vhupo ha iwe muṋe ha vhudavhidzani nga u ita zwi tevhelaho :
Itani ṱhoho ya mafhungo i no kunga ni kone u ṅwala mafhungomaitei aṋu , ni tshi shumisa mepe wa mihumbulo .
Vhabebi vha vhagudiswa na vhagudiswa vha shela mulenzhe kha fulo ḽa u kunakisa
U khuriwa na u gwiwa ha u fhaṱa Habu ya Vhutumbuli i kati .
U ṅwala : Ṅwalani phara nga tshikolo tsha haṋu .
Fhedziha , khangwelo dzo raloho a dzi thivheli khonadzeo ya zwipondwa na miṱa ya zwipondwa uri vha thome mbilo dza zwa mulayo .
Mbalombalo ya vhugevhenga ndi tshisumbedzi tsha ndeme kha muvhuso kha u lwa hao na vhugevhenga u tshi farisana na zwitshavha , vhashumi na mabindu .
U ḓadzisa kha zwenezwo , Tshiṱirathedzhi tsha Vhuendelamashango tsho khunyeledzwa hu tshi khou lugiselwa Samithi ya Ḽifhasi .
Ngeno hu na uri hu na vhuḓiimiseli ha poḽotiki kha sia ḽashu ḽa avhela tshelede nga nḓila ya i linganaho , ri nga kona fhedzi u ṋea masheleni madzangano o ṅwaliswaho .
Muvhuso , na vhafarisani vhawo kha zwa matshilisano , u khou vusuludza mulayo wa zwa vhoṋenḓila vha zwa vhashumi na mutheo wa mbekanyamaitele ya mbetshelo ya tshumelo ya mishumo ya tshitshavha .
U vhala faela dzo ṱanganedzwaho dze dza dzhena na u bva dzo ṱanganedzwaho kana u rumelwa kha sisiṱeme .
Mawanwa a vhigwa kha miṱangano ya vhuingameli huṱuku ha ṅwedzi kha Khoro khulwane .
Tshiṱaṱamennde tsha Muṱangano wa Khabinethe nga Vidio wa Ḽavhuraru , ḽa 09 Luhuhi 2022
Vhunzhi ha vhathu vha kha mivhundu yo ḓitikaho nga mavhengele a langwago nga vhabvannḓa kha u renga vhurotho na zwa u ḓodzela zwazwino vho hanganea .
Kha shedulu iyi , " mufarisi " zwi amba muthu ane a dzula na muṅwe muthu lwa tshoṱhe , zwi tshi nga vho vhingana .
Zwenezwo , KwaZulu-Natal ḽi na vhagudi vhanzhi u fhira Eastern Cape , fhedzi zwikolo zwi si gathi zwine vha nga iswa khazwo .
2.8 . muṱa , dzikhonani na vhashumisani vha MP , Vho Thandi Gloria Mpambo Sibhukwana , vhe vha vha muraḓo wa Phalamennde ya vhurathi kha Buthano ḽa Lushaka , nga murahu ha u shuma sa murumelwa wa tshoṱhe wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu nga tshifhinga tsha Phalamennde ya vhuṱanu kha ḽa Kapa Vhukovhela .
Gumofulu ḽa R2 581 nga muunḓiwa nga ṅwaha - Madalo a shishi a si a DSP
Vhudavhidzani ho ṱaluswa sa tshipiḓa tsha tshiṱirathedzhi tsha nḓisedzo ya tshumelo nahone zwo ralo tshi tea u thomiwa ngatsho nga masia oṱhe mararu a muvhuso .
Kha vha nange ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo u itela u ṋekedza nyimele dza Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona
vha vhiga khombo kha mutholi nga murahu ha miṅwedzi ya 12 ya musi khombo , kana lufu , kana vhulwadze ho wanala
Nga u ralo , zwoṱhe zwa mbekanyamushumo iyo a si nga ha u gonyisa tshivhalo .
U ṱalutshedza tshumelo ya nṱhesa kha muvhuso wapo .
Miṅwe miṱa yo ṱumanywa na thannga dza malaṱwa na dza mbulungelo .
Vhana vha hone ndi vhaṱukuṱuku .
Ndaela dza bannga na zwidodombedzwa zwi ḓo bvelela kha website .
U tevhedza milayo na zwilinganyo zwa tsireledzo ya VIP .
Kha mulandu wa S v Mashimbye,81muhwelelwa o ita vhukhakhi u ya nga khethekanyo ya 1 ( a ) ya Mulayo a fhasi ha ṱhuṱhuwedzo ya u kambiwa tshoṱhe .
U vha ṋemuḓi wa Khonfarentsi ya Dziminisiṱa zwi ḓo bveledza adzhenda , fhano hayani na kha dzhango ḽa Afrika , ya nyaluso i katelaho kha u dzhia khaboni ya fhasi na nḓila ya ikonomi ya kilima yo khwaṱhaho .
U vhona Rekhodo dza Mulwadze dza Kale , vha kiḽike " View History " u vula siaṱari iḽi .
Vhutsitsikani ho engedzeaho hu ita uri hu vhe na u engedzea kha tshivhalo tsha tshumelo dza ṱhumano dzine dza tea u dzheniswa na uri huṅwe na tshumelo dza maimo a nṱha u itela uri dzi kone u shuma na ṱhoḓea yo engedzeaho .
Ndi munyanya wa u pembelela tshaka dzo fhambanaho dza Afrika na u ita khuwelelo ya vhuthihi ha dzhango .
Milayo i dovha ya amba uri u valelwa ha u lindela tsengo hu ṱoḓa ḽevele khulwanesa dza vhukono na ṱhanganyelo ya sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga na zwiimiswa zwi fanela u wela nga fhasi ha vhulavhelesi na ndaulo .
5 . Mvetamveto ya Nḓivhadzamulayotibe kha Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Tshumelo dza Mafhungo a u Thetshelesa na a u Vhona
U bviswa ha khwaṱhisedzo zwi ṱoḓa thendelo nga minisiṱa a e re na vhuḓifhinduleli wa Khabinethe hu na thendelo nga Minisiṱa wa zwa Masheleni .
Komiti dza Wadi dzi tea u wana nḓila ya khwiṋe ya u pfukisa mulaedza zwi tshi bva kha uri mulaedza wo itelwa mini .
U bveledza maitele a u vusuludza a pulane dza mbueledzo , pulane dza u shuma thandela na khonṱhiraka na u vhona uri hu khou tevhedzwa maitele .
Zwitatamennde zwa masheleni zwo anganyelwaho kana zwa kale
Ri kha ḓi bva u khunyeledza thonamennde yavhuḓi yo bvelelaho ya Tshiphuga tsha Afurika tsha Dzitshaka .
u Linga Tsivhudzo dza nyito dza u linga hu si ha fomaḽa Foniki : ( orala kana nḓowenḓowe )
Zwenezwo , muhasho wanga a u lavheleli tshithu tshi re fhasi ha u bvelela kha vhone .
Muvhuso nga nṱhani ha zwezwo a wo ngo dzhiela nṱha zwihulwane ndangulo ya vhupo ya phurofeshinaḽa .
Ndeme ya nḓisedzo ya tshiṱoko ndi vhuṱumani ho serekanaho ha mveledziso dzo fhambanaho na vhathu vha no khou tshimbidza .
U dzhenelela kha u ṋea mafhungo ane a ḓo ṅwalwa kha maṅwalo a kiḽasi .
( c ) ya u sa kombetshedzwa u ḓibula kana u tenda hune ha ḓo shumiswa sa vhuṱanzi ha u vhona mulandu muthu onoyo ;
Arali mikota ya sa ima nga murahu ha minete ya 15 , iyani ha dokotela kana muongi ( nese ) .
Khumbelo yo tou ṅwalwaho ya u vusuludza ṱhanziela kana phurumithi i tea u swika kha vha Tshumelo ho sala ṅwedzi muthihi wa khaḽenda zwao i sa athu fhelelwa nga tshifhinga .
Musi vhe kha mutandulo , kha vha dzhiele nzele zwigazwigazwiṱaluli zwihulwane zwi re hone na uri zwi wanala ngafhi .
Vhaiti vha khumbelo vha na ita khothesheni hu na kana hu si na VAT zwi tshi bva kha uri vha vharengisi vha re na VAT kana vha si na naa .
Rennge ya thekhisi tsini na tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe na kiḽiniki
U ṋea ṱhalutshedzo na u ṋea thandululo .
Vhafumakadzi na vhathu vha re na vhuholefhali vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha ite khumbelo .
Afrika ḽo wina medala i linganaho 26 yo ṱangana yoṱhe .
U shanduka ha OAU ḽi tshi vha AU zwo ṱuṱuwedzwa nga lutamo lwa u ṱavhanyisa phurosese ya u ṱanganya dzhango na u ita uri Afrika ḽi vhe na mushumo waḽo wa vhuṱhogwa kha ikonomi ya ḽifhasi , ngeno ḽi tshi khou tandulula thaidzo dzaḽo dza matshilisano a ikonomi na dza poḽotiki .
Mbumbano i ṱangana nga ṅwaha hu na ndivho ya u dzudza u rengiselana ho vhofholowaho ha thundu vhukati ha mashango a muraḓo .
Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi , nga kha maga are kha Mulayo wa Muṱaṱisano , wo bveledza R5 biḽioni kha zwikwama zwo khetheaho u bveledzise mabindu maṱuku , vhaḓisedzi vha tshumelo kana zwibveledzwa vhapo na vhudzheno ha vhorabulasi vha vharema kha sia ḽa ikonomi .
22.4 Khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani i nga iswa kha nnyi ?
U tsela fhasi ha zwiṱundwa u bva British ho shela mulenzhe kha u khwaṱha ha sterling zwo vhaisaho zwiṱundwa u bva kha khamphani dza British .
Zwiko zwa zwi tshilaho , u fana na zwiṅwe zwiko zwa ndeme , a zwo nga phaḓalala u lingana kha ḽifhasi .
U vha na zwivhuya zwa mutakalo na zwa mitakalo zwi ṱuṱuwedzwa nzulele ya zwa matshilisano na ikonomi , khathihi na kha u ṱaniwa kha nzulele dzi sa fani na u vha luṱhaṱheni siani ḽa malwadze .
Ni nga vha ni tshi ḓimvumvusa nga u vhala .
Zwi dovha hafhu zwa katela u wanwa ha ndaka ( u renga na u hirisa ) dzine dza ḓo shumiswa nga mihasho mushumisi hune nga murahu ha ḓo fhedza ho fhiriswa ( u rengiswa kana u hirisiwa ) zwifhaṱo zwine zwa vhonala zwi sa tsha vha zwa ndeme kha ṱhoḓea ya phothifolio ya ndaka dza vunḓu .
Ḽaisentsi ntswa ya u ḓiraiva i ḓo luga vhukati ha vhege nṋa na dza rathi .
Zwi tshi bva kha lushaka lwa ḽiṅwalo , vha tea u thoma vha ḽi ganḓisa /ḽa sainwa nga muhasho kana tshiimiswa tsho teaho ; nga Madzhisiṱiraṱa , muṅwe Madzhisiṱiraṱa kana Muthusa Madzhisiṱiraṱa ; kana muṅwalisi kana Muthusa Muṅwalisi wa Khothe Khulwane ya Afurika Tshipembe phanḓa ha musi Khethekanyo ya Vhusimamulayo i tshi bveledza Apostille kana Ṱhanziela ya Khwaṱhisedzo yo teaho .
Zwenezwo , vhadzhiamikovhe vha masipala vha tea u ita nga vhulondo vha tshi vhudzisa nḓila dza u wana u vha mulayoni ha komiti dza wadi .
I ṱhaṱhuvha zwiteṅwa izwo zwa mbekanyamaitele ya vhudavhidzani na tshikhala tsha ndaulo zwine zwi nga vha zwi sa athu u swikelelwa kana zwo no swikelelwa nyana .
Tshumelo dza ndondolo
Nzudzanyo dza thandela nkene dzo bveledzwa na u livhanywa na maano a phungudzo ya vhushai .
Datumu iyi kha khaḽenda ya ḓivhazwakale ya u lwela mbofholowo kha ḽino shango i ḓo dzula i tshihumbudzi tsha nga misi tsha mbadelo khulwanesa yo badelwaho nga vho ri rangaho phanḓa u itela u khwaṱhisedza mbofholowo yashu ṋamusi .
Hu tea u vha na ofisi ya muṅwaleli u itela u ṋetshedza thikhedzo kha Zwigwada zwa Tsedzuluso na zwa Ṱhoḓisiso .
Khumbelo iyi i tea u rumelwa kha South African Revenue Service musi huna u humela murahu , u litsha mushumo , tshelede yo salaho kha tshelede ya mbadelo , pfanelo dzi songo vhiliwaho , mbadelo kana tshikwama tsha provident dzi welaho fhasi ha muholo guṱe sa zwe zwa sumbedziswa kha pharagirafu kana hune tshikwama tsha phensheni kana tsha provident tsha fheliswa .
Itani ḽitambwa ni na khonani dzaṋu ni tshi sumbedza uri ndi nnyi a re na maanḓa .
Naho hu na uri zwo bulwa nga konṱiraka iyo uri mukonṱiraka u ḓo ṋetshedza mutholi tsireledzo nga nḓila ya u themendela ha u phethwa nga nḓila yone na u fulufhedzea ha konṱiraka iyo nga mukonṱiraka ;
Nga u shumisana ri nga fhungudza dzimpfu dzibadani
Vhatholi vha tea u saina konṱiraka na Sectoral Determination ya Vhugudisi .
Zwifhaṱo zwo tevhelaho zwa Phalamennde zwo ḓo sendedzwa tsini musi khethekanyo ntswa dzi tshi fhaṱwa , u swika nga 1988 musi lufhafha luswa lu dzulaho Buthano ḽa Lushaka lu tshi swika Tuynhuys .
Nḓivhadzamulayotibe i tendela pfanelo ya thangeli ya Afrika Tshipembe uri i lange u ṱanganedza na nyimele dza vhadzulapo kha vhabvannḓa zwi tshi elana na dzangalelo ḽa lushaka .
Zwiṅwe hafhu , mavundu kanzhi ha tevhedzesi kha sia iḽi .
Tsheledemviswa ya muvhuso i shandula zwipikwa zwa mbekanyamaitele dza Muvhuso ya ita uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo kha zwitshavha nahone ngauralo ndi tshishumiswa tsha ndeme tsha u swikelela zwipikwa zwa muvhuso .
U khokhana ha philiphili hu rekanyiwa hu tshi shumiswa phurofaiḽi dza vethikhaḽa dze ha pimiwa kana u rekhodiwa dza thempheretsha na muṋo .
Manyuaḽa wa pfunzo ya Vharengi vha Dzinnḓu .
Muvhuso u ṱanganedza uri khaphasithi ya sekhithara ya tshitshavha u thoma u ita thandela zwa zwino a i ngo lingana nahone u khou dzhia maga u khwaṱhisa u pulana na khaphasithi ya u thoma u shuma kha ḽevele dzoṱhe .
U guma kha u ṱola maṱo lwa 1 , 1 fureme na phere ya ḽentsi kha ṅwaha wa vhuvhili muṅwe na muṅwe nga muunḓiwa
Ndovhololo ya tshiṱirathedzhi tsha u vhea mutengo wa maḓi tsha zwino tshi ṱoḓa u khwinisa vhuḓikoni ha masheleni ha bindu ḽa maḓi manzhi a muvhuso a sa athu kunakiswaho .
3 . Khabinethe yo tendela Muvhigo wa u Thoma wa Mvelaphanḓa ya Ṅwaha nga Ṅwaha kha u Thomiwa ha Nḓivhadzamulayotibe kha Pfanelo dza Vhathu vha na Vhuholefhali ( WPRPD ) .
Kha phara ya vhuvhili ṱalutshedzani tshipuka itshi : ndi tshi ngafhani nauri tshi vhonala nga nḓilaḓe .
Ri fhululedza Total na vhashumisani nayo vho fhambanaho na u vha tamela mashudu kha ndingedzo dzavho .
R15 biḽioni yo avhelwaho NSFAS nga muvhuso i ḓo thusa kha u fhungudza vhuleme ha masheleni vhune matshudeni vha ṱhogaho masheleni na vha vhukati vha vha vho vhu hwala .
Mushumo wo itiwaho nga Minisiṱa wa Vhashumi musi vha tshi ranga phanḓa u thusa u fhedza tshiṱereke kha sekhithara iyi ya ndeme kha ikonomi yashu ro hu vhona .
3.12 Vha tsireledza kha u halifhelwa hu songo teaho , u huvhala na mbudziso dzine dza tsitsa tshirunzi tsha muthu zwi songo tea ;
Mbekanyamushumo ya dzilafho iyi yo itelwa vhashumi vhoṱhe vhane vha ṱoḓa dzilafho .
U amba nga tshaka dzo fhambananaho dza ḽeibuḽu .
U swika zwino kha bugu ya mishumo iyi no no ṱangana na maṅwalwa a tshaka dzo fhambananaho ane na lavhelelwa uri ni a vhale sa mugudi wa Gireidi ya 6 .
Muhanga muswa uyu u ṱoḓa u shandukisa maitele maṅwe a tshikale a u funza .
Aneo madzangano a katela madzangano o ḓisendekaho nga tshitshavha ( CBOs ) na madzangano a vhabadeli vha tshumelo .
( b ) musi Mulayotibe wo fhiriselwa kha Komiti ya u fhelisa phambano , milayo i tevhelaho i a shuma :
1.2 . Khabinethe i khou ita khuwelelo ya uri hu vhe na thandululo nga nḓila ya nyambedzano dza zwa vhudipuḽomati nahone i khou ṱuṱuwedza masia oṱhe uri a ṱhonifhe na u tsireledza pfanelo dza vhuthu khathihi na u dzhia vhuḓifhinduleli vhune a vha naho u ya nga mulayo wa dzitshaka khathihi na mulayo wa zwa vhuthu wa dzitshaka .
Masipala Muhulu kha Ḓorobo Khulwane ya Buffalo u na vhuṋe ha pfanelo dza u sa ḓadza ifhio na ifhio kana kha zwikhala zwoṱhe zwo itelwaho khunguwedzo zwo bva kha kuhumbulele kwa Khoro .
Naho zwo ralo , hu na vhugudisi havhuḓi ha vhaongi , tshithithisi itshi tshi nga kundiwa .
Vha fanela u vha vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana muthu wa zwa mulayo a re na ofisi Afrika Tshipembe uri vha tendelwe .
Mbuelo ya buloko ya muṋetshedza ṱhogomelo
11 . Ndangulo ya tsengo dza muvhuso , vhulamuli khathihi na mbekanyamaitele dza vhuimeleli ha muvhuso kha zwa mulayo
Zwi a dzhielwa nzhele nga u angaredzazwa uri vhafumakadzi ndi vhone vho hwalaho muhwalo u lemelesaho wa masiandaitwa a vhavhaho a dwadze iḽi .
13 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Vhuḓifhinduleli nga Muvhuso wa 2018 Phalamenndeni .
Afrika Tshipembe na ḽone ḽo no swikela zwi vhonalaho kha u dzhiela nṱha ndeme ya nyambo dzapo kha mbekanyamaitele na mulayo .
Ndi a kona u ḓitsireledza arali ndo sala ndi ndoṱhe hayani .
Malaṱwa a mishonga Malaṱwa a mishonga a dzheniswa kha zwifaredzi zwa puḽasiṱiki zwo tiwaho ( zwa muvhala wa dzivha ) na u bviswa nga muṋeyatshumelo o ṋewaho khonṱhiraka ya u ita mushumo uyu tshifhinga tshoṱhe kana hu na ṱhoḓea
U alusa u sedza na u ṱalutshedza phetheni na u ganḓisa kha shango ḽa iwe muṋe ; hu tshi katelwa u pfukhela kha , phetheni ya mikano , zwivhumbeo nga ngomu ha zwivhumbeo , u dovholola
Arali muraḓo wa khoro o vha e nkhetheni o ḓiimisaho nga eṱhe , Tshimebi Tshihulwane tshi fanela u thola mudzulatshidulo wa tshifhinganyana u bva kha miraḓo ya khoro ya PR yo ṋetshedzwaho vhuḓifhinduleli ha wadi .
Izwi zwi ṋea mutevhe wa mbuelo ya zwa masheleni na i si ya masheleni i konadzeaho une wa nga vha wo fanelaho ( kha vha sedze na ṰHUMETSHEDZO ya 3 ) .
Ndi zwa ndeme u ṱola ndeme na tshivhalo tsha tshumelo dzine dza ṋetshedzwa zwi tshi elana na vhalambedzi vha masheleni na vhaṱanganedzi vha ndambedzo .
( tshi ḓo dzhena / ku ḓo dzhena ) nga tshifhinga .
Ndi tsheo dza ndeme nga ha vhunzhi ha nḓila na maitele o teaho a u swikelela zwipikwa .
Afha fhasi hu na tsumbo dza vhufhura dze ra ṱangana nadzo :
Tshikwama tshi asesa nga datumu iṅwe na iṅwe ya u vhiga kana hu na tsumbo iṅwe na iṅwe ine u ḓivhea ha ndozwo ya tshinyalelo kha zwifhinga zwa u thomani zwa ndaka zwa nga kha ḓi sa tsha vha hone kana zwa vha zwo fhungudzea .
Nnyi na nnyi , munna na musadzi u na pfanelo dza u khetha na u vha nkhetheni kha zwiimiswa zwoṱhe zwi no sima milayo ;
Ri khou shuma u khwaṱhisedza kushumele kwavhuḓi kwa khothe dza milandu ya zwa vhudzekani .
U lavhelesa zwavhuḓi kha zwifanyiso na u amba nga ha tshenzhemo yo ḓoweleaho .
Nga u ḽekitshara na u ṱola ho teaho vha shumela tshitshavha kha khaphasithi dzo fhambanaho .
Arali vha mudzulapo wa Afurika Tshipembe , vha fanela u ḓadza na u ṋetshedza fomo ya NCP fhedzi .
Tshinwe tsha zwiitisi zwa u vha pfulusa ndi uri vhaṅwe vhadzuli vha mishashani vho ṋewa mahaya a tshoṱhe e vha vha vha khou a rennda .
Nḓivhadzo : Muofisiri wa muvhuso wa zwa mutakalo u tea u ṱola ṅwana ngamurahu ha musi mundende u sa athu u phasisiwa .
Vhunzhi ha zwivhumbeo zwa zwiimiswa zwo katelwa zwoṱhe zwo ṱalutshedzwa kha ḽitheretsha i re hone .
Komiti ya Wadi yavho yo vhumbiswa hani ?
U tiwa ha mishumo mihulwane ya thandela hu bvelela kha Luṱa lwa U topola Thandela .
Tshivhalo tsha zwiḽiwa zwine tshinamana tsha ḽa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe tshi tea u kalwa .
Thundu idzi dzo haniwaho dzi ḓo farwa nga khombo na tshinyalelo ya Mukonṱiraka na uri dzi , nga khumbelo ya Vundu , ḓo bviswa ngae nga u ṱavhanya musi a tshi wana nḓivhadzo ya u lambiwa .
Kiḽabu dzi shumaho u itela mbuelo ya masheleni a muthu nga muthihi kana miraḓo a dzi nga tei u tendelwa .
Afrika Tshipembe , mbalelano dza mashumele dzi si dza masheleni a dzi dzuleli u itwa nga nṱhani ha mukwanyeledzo wa vhukoni .
U bviswa ha khumbelo yo vha tsheo ya mafhungo kha zwa ndayotewa ?
U FHAṰA SHANGO ḼI BVELELAHO NA ḼI KONAHO
Vhuḓifari uhu ha vhugevhenga vhu kandekanya pfanelo na u tshimbila ha vhaṅwe vho vhofholowa .
Vha ṱuṱuwedzwa u shumisa maitele a nga ngomu a re hone a u dzhenisa mbilaelo saizwi hu na themendelo ya thasululo nga u ṱanvhanya.
Maria ha iti tshuṅwahaya nga madekwana .
U pulana na u shumisa zwiṱirathedzhi zwa fomethivi na zwa samethivi .
1 . Tshivhalo tsha vharumiwa kha vhurumiwa ha vunḓu tshine tsha ya kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka tshine ḽihoro ḽa tendelwa u vha a tshi fanela u tiwa nga u andisa tshivhalo tsha madzulo tshine ḽihoro ḽa vha natsho kha vhusimamilayo ha vunḓu nga fumi na u kovha mvelelo nga tshivhalo tsha madzulo tshi re hone kha vhusimamilayo ha ṱanganyiwa na nthihi .
Ndi zwifhio zwine zwa nga dzhiiwa zwi zwa tshiphiri arali thendelano yo anḓadzwa ?
Heyi bugwana a i kateli ṱhoḓea dza mulayo kha nḓowetshumo .
Zwivhumbi zwa u tsa ha ekonomi lwa tshifhinganyana zwo gaganywaho na kupfeseselwe kwazwo zwi ḓo fhambana , fhedzi zwidodombedzwa zwi re kha tsenguluso zwi ḓo vha zwi tshi fana .
Vha tea u khwaṱhisedza uri miraḓo ya tshitshavha i a ḓivhadzwa mafhungo , a wanala ngafhi na uri a swikelelea hani .
Ri ḓo vha na nyambedzano na masipala wa Ba-Phalaborwa dza u bveledza pulane dza u engedza fhethu na u khwaṱhisedza bepha sa mushumo wa dzitshaka wa zwa mvelele , vhuendelamashango na mveledziso ya ekonomi .
A hu na mbekanyamushumo ntswa , na u tsela fhasi ha phimo ya nyaluwo kha mbekanyamushumo dzine dza vha hone .
Tshipikwa tsha u ita nga u ralo tshi nga vha u ṋea ndeme na u dzikisa zwikolo zwine zwa shuma , na u engedza nga zwiṱuku tshivhalo tshazwo .
U shumiswa ha phurokhwayamenthe ya ndaka na vhurangeli ha tshumisano ho swikelela kha vhuimo vhuṋe ha ṱolwa Khumbelo dza Ndalukanyo na u ḓivhadzwa ha mutevhe mupfufhi wa thendara kha thandela nṋa dza Muhasho wa Tshumelo dza Ndulamiso .
U khwaṱhisedza Ndangulo ya Vhuendedzi yo khwiniswaho kha zwiimiswa zwoṱhe .
U sa sudzuluwa : u peta zwanḓa , u dzungudza tshanḓa na u kotamela thungo dzo fhambanaho na u fhufha .
1.2 nga Deithi ya Tsaino kana u i rangela ( kana nga murahu zwi tshi bva kha zwe Muhadzimisi na Muhadzimi vha pfana khazwo zwo tou ṅwaliwa ) vhashorithi vho ṱanganelana kana nga muthihi nga muthihi vha ḓo ita garanthii ya vhuḓifhinduleli ha Muhadzimi kha phuḽedzhe ya u vha vhashorithi yo tou ṅwaliwaho ;
U sika na u thoma u shumisa pulane khulwane ya vhusimamaḓaka ḓoroboni ine ya ḓo shela mulenzhe kha mbonalo ya musanda wa ḓorobo .
U itela u dzhia tsheo ya uri ndi zwiko - masheleni , zwishumiswa , zwikili - zwifhio zwine wa zwi ṱoḓa u swikelela zwipikwa izwi .
Ngauralo , maano o sedza kha u khwaṱhisa nḓila dzi re hone na u sika nḓila ntswa u itela mveledziso ntswa dza ndeme .
U valiwa ha zwiimiswa
Gumofulu ḽi kovhelwaho na phurothesisi ya nga ngomu sibadela ḽa R47 250 nga muṱa kha miṅwaha mivhili
70 . Nzudzanyelo dza nga ngomu , maitele na matshimbidzele a Khoro ya Lushaka
U thusa nga nzudzanyo dza kushumele ofisini .
Khuvhanganyo i re nṱhesa ya masheleni i ḓo ṱuṱuwedzwa nga u ṋea zwiimiswa zwi no shumisa bada dza nnyi na nnyi thendelo dza u ita mabepha .
Mvelelo dza nyaluwo ya midzi dzi si dzavhuḓi kha u dzhia pfushi nga nḓila i si yavhuḓi na u engedza u vha khomboni ya mitsiko ya mupo yo fhambanaho , ine ya katela gomelelo , vhulwadze na pfushi dzo fhimiwaho .
Vha ri vhalele Itani thikhi kha tshithu tshine tsha lemelesa kha rou iṅwe na iṅwe .
Bugu Khulwane .
Ndi nnyi ane a shuma hayani
Nga mathemo a mutheo , phambano vhukati ha u shaea ha ikonomi na matshilisano i fana na phambano vhukati ha kiḽasi na vhuimo - naho izwi zwivhili zwi tshi dzhenelana zwoṱhe tsini na tsini , phaṱhekanyo a i tou vha yavhuḓi .
U vha na vhuḓifhinduleli : U ita nga vhulondo vhukuma musi u khu shumana na mafhungo a Tshikimu na u shumana na mafhungo a iwe muṋe .
Nga murahu ha musi masipala wo no tendela muvhigo wa tsedzuluso ya thendara , masipala u nga kona u thola rakhonṱhiraka o bvelelaho wa thandela ya u fhaṱa .
Vhabveledzi vha malaṱwa vhoṱhe vha fanela u ḓiḓowedza na u tevhedza theo ya mulayo , ndaulo na ndangulo dzine dza tou shuma thwii khavho .
Kha vha kandise minwe u itela u rekhoda kha Redzhisitara ya Vhathu .
Arali vha tshitshavha tshapo vha fanela u dzhia tsheo ine ya khwaṱhisedza uri muimeli o sumbedzwaho kha thendelano o hweswa maanḓa oṱhe a u ita iyo thendelano o imela tshitshavha .
Fhedziha , ri tshi kha ḓi ya kha miṅwaha ya 10 phanḓa ha musi ri tshi swika kha ṅwaha wa 2030 , a ri athu vha tsini na u ita mvelaphanḓa yo linganaho kha u swikelela zwipikwa zwa NDP .
Zwa ndemesa , Mulayo na Ndaulo dza BABS zwi fhambanyisa vhukati ha ' ḽiga ḽa u tumbulwa ' ḽa thandela ya vhushumisamupo na ' ḽiga ḽa mbambadzo ' .
A hu na nzwalelo dzine dza ḓo badelwa kha tshelede dzo farwaho ngauralo .
Ri a zwi ḓivha u bva kha tshenzhemo na saveyi ye ya itwa uri vhabebi vhanzhi vha ḓo ita khumbelo ya vhudzulo nga 2009 .
U sa dzhia sia : U fara vhaunḓiwa vhoṱhe u lingana hu sina u khethulula .
U dzudzanywa ha muvhigo nga vhaeletshedzi zwo sedza kha thaidzo dza ḽeveḽe ya tshitshavha na miṱa vhuponi ha vhathu vhanzhi .
U asesa ṱhodea na ngudo ya khonadzeo- u vhona dziṱhodea dzine dza fanela u swikelwa na uri zwi ḓo konadzea hani u swikela thandela , zwine zwa vhidzwa-vho u pfi ḽiga ḽa u ta
Ḽimethafore ndi figara ya muambo i no ṱalutshedza zwithu kana tshithu .
Vha panga ṋama dzi rotholaho kana zwiṅwe zwine zwa tshinyala kha manngi yavho , vha fhedza nga u shandukisa mihumbulo yavho vha zwi ṱutshela , sa tsumbo , henefho kha khethekanyo ya suphamakethe ya u rengisa zwiambaro .
Siaṱari ḽi ḓo vulela ḽi re na PHR kha PDF fomethe na datumu ye ya itwa ngayo .
Phalamennde i tea hafhu u lavhelesa uri muvhuso u khou thoma hani u shumisa milayo ya shango .
Ri khou fanela u isa phanḓa na u fhaṱa kha tshumisano na mabindu na zwa mishumo u vhuedzedza fulufhelo na u thivhela u tsitselwa fhasi kha zwa vhubindudzi hafhu .
Naho vhulwadze vhu sa vhangi khombo kha mutakalo wa vhathu , vhu na phirela nga maanḓa kha zwipuka zwi re na khwanḓa .
Zwibveledzwa zwa u fhaṱa nnḓu zwe zwa dodombedzwa zwi tea u sedzuluswa u itela u vha na vhuṱanzi ha uri zwi a shumisea kha u fhaṱa ho sedzwa gemo ḽa sabusidi ya u fhaṱa ḽi re hone .
4.2 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Jacob Zuma u isa ndiliso kha muṱa na khonani dza muthu a ḓivhelwaho u dededza na u pfumbuda kha zwa mavili , Vho Nick Durandt , vhe vha vha vha tshi ḓivhelwa vhukoni havho ha u bveledza dzingweṋa kha mavili na u dovha hafhu vha bvisa vhatukana zwiṱiraṱani vha vha ita dzingweṋa .
Kha ḽiṅwe sia , hu na ṱhoḓea ya u dzhiela nṱha pfanelo dza vhathu vhane vha ri u ita vhuloi na u tenda kha vhuloi ndi " sialala ya Vhurereli ha Afrika"kana mvelele , zwine zwo tsireledzwa nga Ndayotewa .
Ri ṱoḓavho zwikili zwine zwa wanala u bva kha aya magudedzi .
Nga maanḓa , kha tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe , zwigwada zwo humbelwa u :
NARYSEC ndi mbekanyamushumo ya tshifhinga tshilapfu ine yo sedza fhedzi kha u kunga na u fha vhaswa vha vhupo ha mahayani khonṱhiraka ya miṅwaha mivhili .
Mbekanyamaitele i ṋetshedza muhanga wo katelaho u khwaṱhisedza uri bada dza Afrika Tshipembe dzi khou langiwa khwine , dzo tsireledzea nahone dzi katela tshaka dzoṱhe dza vhuendi u bveledza maitele o khwaṱhaho kha ndangulo ya dzibada .
Hu nga kha ḓi vha na zwiṱuṱuwedzi zwi re nṱha ha ndango yashu zwine zwa nga swikisa kha u bvisela khagala data .
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa muofisiri wa mafhungo 4 .
Mugaganyagwama u na mushumo wa ndeme kha u tshanduko nga u alusa phaḓaladzo hafhu na u livhisa tshomedzo dzine a dzo ngo tou ḓalesa kha vhubindudzi vhu ṱavhanyisaho u vhuedza kha vhathu na kha masheleni .
Vhashumi vha anzela u lenga mushumoni kana vha dzhia ḽivi .
U tea u vha na zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓi na u kona u shuma madiso , nga maanḓa diso ḽa vhusiku .
Barnard , muimeli a shumaho nga mulayo wa zwa mupo , o wana ṱhoḓea u bva zwenezwino ya u ṱanganya nga fhasi ha mulayo wa themo ḽithihi na mafhungo a elanaho ane a vha a kwama ndangulo ya zwa mupo , ḽine ḽa pfi mulayo wa zwa mupo .
Ndingo ya vhupo i fanela u itwa nga hune ṱhoḓea dzo topolwa dza vha hone , u bva kha kuhumbulele kwo vhalaho .
( 10 ) Muphuresidennde nga murahu ha musi o kwamana na Vhathusa Muphuresidennde na vharangaphanḓa vha mahoro a khou shelaho mulenzhe u fanela-
Ṱhogomelo yavhuḓi ya mavhone a zwiṱaraṱani u vhuedza tshitshavha .
Dzikhamphani dzi ḓo vha dzi tshi khou bveledza goloi , zwibisana na dzibasi dza sedan .
Naho DID i khou rangaphanḓa kha sekithara iyi , zwiimiswa zwi tevhelaho zwa nnyi na nnyi zwi lavhelelwa u dzhenelela kha zwikhala zwa mushumo zwo sikwaho kha themamveledziso :
- Mmbwa - mmbwa ya u dededza , mmbwa ya u linda , mmbwa ya u fembedza
Ni kone u khethekanya magaraṱa aya kha magaraṱa a zwipuka na magaraṱa a mitambo .
Vhunzhi ha vhaswa vho ḓitikaho nga tshiṱiriki vha sumbedza muhwalo muhulu kha vhathu vha ḓidzhenisaho kha ikonomi .
Naho zwo ralo , naho hu na tserekano yo raliho , zwi vhonala hu tshi nga hu na maga a no shumisea ane , arali a tshi nga dzhiwa , a nga sumbedza e na ndeme kha u fhungudza u anda na u goḓombela ha tsinyuwo ya vhathu kana masungo musi vhathu vha tshi khou tshila vhoṱhe .
Arali masipala a shandukisa IDP yawo u tea u sedzulusa na KPI .
Muṱangano u ṋetshedza luvhanḓe lune khalwo nyambedzano nga ha mikano , zwihulusa mafhungo a tshanduko dza mikano na u shela mulenzhe ha tshitshavha .
U kopolola phetheni kha ' khokhobodo ' na maipfi na maḽeḓere kha bammbiri .
Nga nṱhani ha mutsiko wa masheleni a si mbekanyamushumo dzoṱhe dza vhupfumbudzi dzine dza nga itwa .
ene a tshi dzhia maga a u tsireledzo teaho
Tshifhinga tshoṱhe ri vhonwa mulandu wa u dzumbama kha zwithu zwa kale zwashu , nga avho vhane vhomakhulu vhavho vha songo vhaho na dzangalelo ḽa ṅwana wa murema mbiluni .
Ngoho ndi uri hezwi zwi amba u ṋetshedza mbofholowo khulwane kha mabindu mahulwane a phuraivethe u ita nga nḓila ine a tama .
1.3 . Thandela iyi i vhumba tshipiḓa tsha vhuḓiimiseli ha muvhuso ha u fhungudza khethululo kha tswikelelo ya didzhithaḽa , nga maanḓa kha zwitshavha zwa vhupo ha mahayani khathihi na u bveledza ikonomi ya didzhithaḽa .
Zwenezwo vha thetshelesa maipfi ayo a mbo ḓi dzula henefho a vha ṱungufhadza nahone zwenezwi ri tshi dzulela u vusuludza maipfi ayo a re ngomu na u a ṋea maanḓa , a kha ḓi ita .
Tshiṅwe tshikundisi tsha nḓisedzo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi vhuponi ha mahayani ndi tshaeo ya zwikili na khaphasithi henefho kha maanḓalanga apo .
Mbadelo dzi vhewa nga khoro dza masipala nahone dzi fhambana u ya nga mivhuso yapo .
Mipfuluwo ya miṱa na muthu e eṱhe vha tshi bva kha mavundu a tsini na kha maṅwe mashango zwi ḓisa mutsiko kha themamveledziso na tshumelo dza zwa matshilisano ;
Tshiimo tsha ikonomi tshi sumbedza ndeme ya u gonyisa u vhulunga nga muvhuso sa izwi ikonomi yashu i tshi khou aluwa nga u ṱavhanya .
5.3 . MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha dzule vho vula maṱo na u dzhia tsirakhombo dzo teaho sa i zwi khovhakhombo ya mvula dza tshirulu na dza mvula dza maḓumbu khulwane vhukuma dzi tshi kha ḓi vha hone kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango .
I khou lavhelela u rumelwa muvhigo kha vhege mbili dzi ḓaho .
Ri a ḓihudza uri ro kona u fhungudza mabunga a bakhethe nga hafu ṅwaha muthihi vhuponi ho dzudzanywaho .
U sedzesa milayo : ṱhoho ya mafhungo , phara khulwane , zwa u tou vhonwa na muhumbulo muhulwane .
Ro dzula ro ni itela fhungo ḽa u thoma .
Vhaṅwe vha vhathu avha kana miṱa yavho vha ḓo vha vho tshenzhela vhukonḓi ha muthu ene muṋe na ha masheleni .
Nga murahu ha Indonesia na Brazil , Afrika Tshipembe ndi shango ḽa vhuraru ḽine ḽa vha na zwithu zwa zwi tshilaho zwo fhambanaho kha ḽifhasi , hu re na zwipuka / zwimela zwine zwa wanala fhano fhedzi .
Kha vha ṅwale mbuno dza ndeme kha garaṱa ṱhukhu na bugu ya notsi dzine vha ḓo sedza khadzo .
Naho Afrika ḽo tamba tshipiḓa tshiṱukuṱuku na u shela mulenzhe zwiṱuku kha u kuvhangana ha gese dzi no ḓisa mufhiso wo kalulaho na zwire na vhushaka na tshanduko ya kilima , ndi ḽone dzingu ḽire khomboni vhukuma kha khombo dza tshanduko ya kilima .
U kuvhanganya na u vhala tshiphugaṱhalu na zwiṅwe zwibveledzwa zwi re kha mupo .
Ndi khou humbela tshitshavha tsha vhulimi u bvela khagala u kovhana mbilaelo dzavho na thasululo dzavho dzo dzinginywaho na Muvhuso .
Ndangulo ya thandela ndi mini ?
Thandela dzi nga hei nḓila :
Tshigwada tsha 1 Miraḓo ya tshitshavha i bvaho kha dzangano ḽa vhaswa
Tshigwada tsha Muofisiri wa Vhulanguli Muhulwane tshi na vhuḓifhinduleli ha u pulana ha tshiṱirathedzhi .
( i ) mbingano dzo itwaho nga sialala kana iṅwe sisiṱeme ya vhurereli , mulayo wa vhuṋe kana wa muṱa ; kana
U ya phanḓa vha tea u wana maḓuvha a u awela mushumoni kana arali vha tshi nga swika hune vha nga neta musi vhe mushumoni vha tea u eḓela lwa tshifhinganyana .
Ndi lutamo lwa u bvisela khagala kha miraḓo uri thendelano heyi na maṅwalwa a elanaho a u ṅwalwa nga Tshiisimane .
Ṅwaha u ḓaho , 2013 , tshidulo tsha muvhuso , zwifhaṱo zwihulwane zwa Union Buildings , zwi ḓo swikisa miṅwaha ya 100zwi hone na uri u dzudzanya hu ḓo thoma ṋaṅwaha u sumbedza miṅwaha ya ḓana .
Nzivhanyedziso kha mushumo wa maṅwalwa na muzika i ṋea pfanelo dzo livhaho dza u ita kana u tendela u bveledzwa hafhu ha mushumo nga nḓila kana tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe ;
Ro ḓiimisela u shuma na madzangano a tshitshavha u khwinisa zwithithisi zwazwino zwi no khou tshenzhelwa nga vhafumakadzi na vhaswa vha vhasidzana .
Nazwino ri humbulela uri matshudeni vha a kona u pfesesa maitele a vhugudisi .
Kha vha shumise ṱhoho dza phaiphi dza shawara dzi bvisaho maḓi nga zwiṱuku , sisiṱeme ya u gwedzha i vhulungaho maḓi na mitshini ya u kuvha i vhulungaho maḓi .
Tshanduko iṅwe na iṅwe ya dzina i ḓo dzhiwa sa tshanduko .
Vha SEF vha shumisana na madzangano ane a si vhe a muvhuso ( dzi NGO ) ngeno vha NYS vha tshi shumisa vhaswa kha tshumelo dzi vhuedzaho tshitshavha u mona na shango .
Ndondolo i fanela u itwa u fhirisa mitsiko yo tendelwaho ya tsireledzo ya khonkhrithi .
Talelani ipfi ḽi no amba u ḽa .
Kha vha vhudzise hune ndingo dza itwa .
2.25 Dr Wallace mbuno ine a khou sumbedza ndi ya uri vhuloi vhu tea u sa vhonwa vhu tshithu tshivhi fhedzi , ngauri vhuloi vhu nga itwa nga nḓila yavhuḓi .
Ndingedzo dzashu dzi nga vha dzi sa eḓani , nahone ri kha ḓi vha na mushumo munzhi une wa tea u itwa , fhedzi ro sumbedzisa kha ṅwaha wo fhiraho vhuḓiimiseli hashu vhu fanaho ha u shumisana na u lwa na khaedu dzashu dzine dza vha nthihi .
U swika henefha kha kotara ya thandela khulwane dzo bulwaho dzi kha feisi ya u fhaṱiwa .
Muvhuso wo fulufhedzisa muthu muṅwe na muṅwe nnḓu nga tshifhinga tsha u lwela mbofholowo - ndi ngani izwi zwi sa khou itea ?
1.6 . Khabinethe yo dovha hafhu ya laedza muvhuso uri u thole tshigwada tsha zwa masheleni tshine tsho vhumbwa nga Vhufaragwama ha Lushaka ; Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ; Muhasho wa zwa Maḓaka , Vhufuwakhovhe na Mupo ; Eskom khathihi na vhaṅwe vhaḓivhi vha zwa masheleni uri vha sedzane na sia ḽa zwa thekiniki ya vhushaka uvhu ha tshumisano khathihi na mpho iyi .
B. Tsheo dza Khabinethe
Vhuṱumani uhu ho vhambela na ngona ya u isa CBP vhathuni ha masipala i tshi tou ingiwa .
Tshishumiswa tshithihi , tsho khethekanaho tshine tsha shuma tsha u langula maḓi kha vhathu vhane vha dzula nga murahu ha nnḓu .
Hezwi zwi katela tshiṅwe na tshiṅwe , u bva kha khwinifhadzo ya mutakalo wa vhathu vhashu , u ya kha phungudzo ya vhutshinyi , u alusa tshivhalo tsha vha konaho u vhala na u ṅwala na u ḓivha mbalo , na u vula mavothi a ngudo na mvelele kha vhoṱhe ...
Mafhungo ane a tea u tandululwa a katela : ndi komiti dzifhio dzine dza a elekanya muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha u thoma , na uri lini ?
Hu fanela u farwa miṱangano i si fhasi ha ya 6 nga ṅwaha .
U pfesesa na u ṱalusa uri maitele aya a thusisa hani u ṋetshedza vhudziki ha ikonomi kathihi na zwiḽiwa , thumbukwa , mishumo na vhudziki ha ikonomiki kha maitele a vhulimivhufuwi ha mutheo na vhulimi ho no itwa nga rabulasi .
Fhedziha , Mulayo wa Nyaluso ya Tswikelelo ya Mafhungo u nṱha ha mulayo kana u ufhio une wa nga vha dzivhisa kana u vha iledza uri vha swikele vhuṅwe vhuṱanzi
Mafheloni a khosi iyi vha ḓo wana miṅwe mishumo ya u guda .
Tshikhala tsho ṋetshedzwa hafhu u itela thandela dza tshumisano na thandululo ya mutheo na Transnet ine i kha vhuḽedzani na GE kha thandela dza zwiporo dzo fhambanaho dzapo .
Arali zwi tshi konadzea tshi tea u swikelea nga milenzhe , lukanyakanya na tshiendedzi .
Ndi tama u thoma nga u livhuwa vha Gwama ḽa Lushaka ḽa Afrika Tshipembe na vha Tshikwama tsha Masheleni tsha Dzitshakatshaka nga u nṋea khuliso ya u ṋekedza tshipitshi tshihulwane kha Foramu ya zwa Masheleni ya Afrika .
9.3 Khumbelo nga vhaholefhali ( a ) Arali muhumbeli a sa koni u vhala na u ṅwala , kana arali muthu a na vhuhole vhune ha mu thivhela u ḓadza fomo yo randelwaho , zwenezwo-ha muthu a nga ita khumbelo nga mulomo .
Dzhendedzi ḽa mvelaphanḓa ya vhaswa ḽa lushaka , ḽo vhumbiwaho nga kha ṱanganelano ya Tshikwama tsha Vhaswa tsha Umsobomvu na khomishini ya Vhaswa ya Lushaka ḽi ḓo rwelwa ṱari nga dzi 16 dza Fulwi ngei Ekurhuleni .
Kha u khwinisa vhushaka kha zwa mishumo , ri ṱanganedza thendelano yo swikelelwaho nga vhaḽedzani vha matshilisano kha Nedlac kha mulayo wa miholo ya fhasisa ya lushaka .
Vhurumelwa ho sumbedza u vhilaedzwa nga ha mavu lwa thekiniki musi a kha ḓi vha nga fhasi ha vhuṋe ha phuraivethe .
Vhathu vhane vha vha :
u gonyela nṱha huhulwane kha mveledzo yapo ,
U ṋetshedza ndangulo ya vhupo na vhupulani ho ṱanganelaho .
Ezwi zwi ḓo katela maime a u vha na mikhwa a vhalindi vha tsireledzo getheni dza zwiimiswa , naho hu na uri vha bva kha dzikhamphani dzo u wana nga konṱiraka .
Madokotela vhane vha khou vhilaela zwihulwane nga ha mutakalo wa tshitshavha u fhirisa lupfumo lwa phuraivethe .
Mbekanyamushumo ya u Fhaṱulula na Mveledziso ndi mutheo une ro fhaṱa ḽino shango khawo .
Tshumelo ya Tshitshavha i kha vhurangaphanḓa ha muvhuso , na u sa shuma nga nḓila ya vhukoni a zwi khakhisi fhedzi nḓisedzo ya tshumelo , zwi fhungudza na fulufhelo ḽa tshitshavha .
U ita tshanduko khulwane kha maitele a khothe a zwino kha mafhungo a zwa vhugevhenga nga kha makumedzwa a re khagala , a tshifhinga tshipfufhi na tsha vhukati u khwinisa kushumele wa dzikhothe , nga maanḓa ( na mathomoni ) khothe dza dzingu ;
Ho no vha fhaḽa , a humbula i dzumba fhasi ha mmbete .
Arali zwo ralo , Ho ambiwa mini ?
30 . Bodo ya Dzangano ḽa ya Ndindakhombo ya Khohakhombo ya Tshipentshele ya Afrika Tshipembe :
18 . Zwa dzi Nnḓu - Muvhuso u tea u vhona uri vhathu vha kona u swikelela dzi nnḓu .
Muhasho wa Vundu na Mivhuso Yapo
Musi nyaluwo ya ikonomi i tshi takuwa , mbuelo dza mithelo dzi ḓo thoma u khwinisea nga dzoṱhe .
Vhorabulasi vha 88 vha sa athu bvelelaho kha iyi mbekanyamushumo vho ṋetshedza Mbekanyamushumo ya Zwiḽiwa zwa Ḽifhasi ya Yuno thani dza 268 dza mavhele na ṋawa uri dzi rumelwe Lesotho ṅwedzi wo fhiraho .
Nga tshifhinga tsha musi u tshi khou shuma , masipala wo vusulusea zwiṅwe zwa zwishumiswa zwa mitambo .
Nḓila ya 2 ya thandela yo ṋewa afho fhasi .
Muhasho u ḓo thoma luṱa lwa data ine ya khou ṱoḓea nahone na zwidodombedzwa zwa data ine ya khou tea u kuvhanganywa .
Musi ri tshi farisana kha uno mushumo , ri tea u ḓiimisela kha Zwi sa Fani na zwa Misi nahone ri khwaṱhise nyambedzano ya lushaka kha zwine zwa ri ṱalutshedza sa lushaka .
3.11. Khabinethe yo sumbedzisa uri muvhuso wo vha wo ranga phanḓae kha u lwisa vhugevhenga vhu kwamaho mupo , izwi zwi katela mushumo wo itwaho kha tshumelo dza vhutsireledzi sa tshipiḓa tsha u lwisa ha muvhuso ha u fhelisa vhugevhenga ho pulanwaho na u vhona uri hu na vhulamukanyi vhu khou shumiselwaho avho vhoḓidzhenisaho kha hezwi zwigwada .
Ri dovha ra ṱanganedza milayo ya vhuleludzi na u khwaṱhisedza ṱhalutshedzo ya mushumo .
Kha vha rekhode vha re hone .
Ndo ṱanganedza mulaedza kha Facebook u no bva kha Vho Thulani Zondi vho ṱahisaho mbilaelo yavho ngaha u ongolowa hu re hone kha u humiselwa ha mavu murahu .
Nomboro ya tshipiḓa / vhupo ha mbalavhathu
Zwa u tshinyadzwa na u tswiwa ha themamveledziso dza ikonomi zwine zwa khou bvela phanḓa zwo vhaisa fulufhelo zwa dovha zwa khakhisa vhukuma nyaluwo ya ikonomi , vhubindudzi na u sikwa ha mishumo .
Nga murahu ha u ṱolwa huṅwe na huṅwe , muvhigo u rumelwa kha tshiimiswa tshine tsha themendela ṱholo .
Kha vha kwame IEC nga tshifhinga tsha mushumo kha ṋomboro i tevhelaho i sa lifhelwi ine ya vha 0800 11 8000 nahone vha ṋekane nga ṋomboro yavho ya ḽinwalo ḽa vhune ,
Zwi tshi ya kha u isa phanḓa adzhenda ya Afurika na uri Khwinisedzo ya Ndayotewa ya 1986 i shume , Afurika Tshipembe ḽi na tshikhala tsha u vhuelwa u ya nga zwiṱalusi zwo khetheaho sa zwo sumbedzwaho kha tshishumiswa , uri ḽi khethwe kha dzulo ḽa tshoṱhe .
Mbuelo kha Mbekanyamaitele dza Vhutshilo dzi nga rekanywa nga nḓila iṅwe-vho .
Hu dzinginywa uri muraḓo muthihi wa komiti ya wadi a pfumbudziwe siani ḽa CBP ( kana muraḓo muṅwe-vho wa tshitshavha ) .
Masiandaitwa a pfunzo nga luambo lwa ḓamuni a ṱoḓa u ṱanḓavhudzwa hafhu zwi tshi tevhedza vhungoho ha nyambedzano dza khuḓano dza zwino kha tshiimo tsha dziḓoroboni .
U ṱalusa zwithu zwi tshi elana na vhukale , sia , na thevhekano ya ḓivhaipfi i re yone .
Komiti ya Wadi yo shuma mushumo ufhio kha u tshimbidza mafhungo vhukati ha khoro na tshitshavha kha sinari o iṅwe na tiṅwe ?
Nḓivho ya muhanga wa theo ya mulayo muṅwe na ndangulo ya rekhodo ya zwa vhuvhusi sa zwa Mulayo wa u Bveledza u Swikelela Mafhungo .
ZWINE LWA KATELA
Nḓila ya kuitele a i nga ḓo vha u vhea muholo wa fhasisa muthihi u mona ikonomi yoṱhe fhedzi u wana zwitandadi zwo teaho nga sekhithara na vhupo .
Maitele o ombedzelwaho kha Mulayo wa Mutakalo wa Muhumbulo a shuma fhedzi kha avho vho valelwaho kana vho sudzuluselwaho u bva kha zwiimiswa zwine zwa valela vhathu zwiṱokisini u ya kha zwiimiswa zwa mutakalo wa muhumbulo zwine zwa langulwa nga Muhasho wa Mutakalo .
Zwo leludzwa , ri tea u topola na u thoma mivhuso ya thengiselano ya khonthinente na vundu u itela u leludza tshanduko na mveledzo ya ikonomi yashu .
Hezwi zwi tshimbilelana na zwa vhuṱhogwesa zwa muvhuso zwa uri Vhathu Vhoṱhe Afrika Tshipembe Vha na u Pfa vho Tsireledzea .
Tshumelo ya nnyi na nnyi i fusha muthu muṅwe na muṅwe kana ṱhoḓea dza tshitshavha - hu tshi katelwa tsireledzo na vhutsireledzi , nyambedzano , vhuḓimvumvusi , mitambo , pfunzo , mutakalo , ndaulo ya tshitshavha , vhurereli , mvelele na matshilisano .
Ri khou dovha hafhu ra posa iṱo kha mbekanyamushumo ya khalo ya u vhuedzedza vhagudiswa kha sisteme vhe vha si ise phanḓa na ngundo dzavho , na u vha ṋea thikhedzo .
Zwo fanelaho ( ndi zwine zwa nga waniwa nga vhupfumbudzi ha CBP )
Zwino lingedzani u gavha bola nga mukhwama musi khonani yaṋu a tshi ni posa yone .
Mitengo yapo ya khekhe i ṱuṱuwedzwa nga zwiitisi zwa ṱhoḓea na ṋetshedzo kha makete wa khekhe .
2.4 . UN yo tendela u thomiwa ha u shuma ha Thandela ya Afrika ya Magondo o livhaho kha Vhuḓilangi .
Kha vha ri ndi ombedzele mbuno ya uri hezwi a zwi ambi uri miraḓo ya phalamennde a yi khou kombetshedza ndaṱiso yo khwaṱhaho u bva kha miraḓo yoṱhe ya Mmbi ya Vhupileli .
Sumbedzani fhano , afha , afho na fhaḽa .
Tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tshine , u ya nga muhumbulo wa muthu wa vhuraru tsha nga tsho bva nḓilani , musi hu tshi sedzwa kushumele kwa khamphani iyo ku tshi vhambedzwa na dziṅwe khamphani , zwi ḓo ḓivhadzwa muhasho hu sa bulwi dzina ḽa khamphani .
Muṋei wa themendelo u na pfanelo ya u ḓibvisa kha themendelo iyi nga u dzhenisa tshelede ya themendelo na muvhuelwa , hune vhuḓifhinduleli ha muṋei wa themendelo ya vha afha fhasi .
Manḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka na Yunithi ya Ndozwo ya Ndaka dzo khunyeledza milandu ya 389 ya zwa ndozwo ine ya vha na ndeme ya R349 miḽioni .
Naho zwo ralo , mahoro aya oṱhe o ḓivhofha kha u dovholala zwa mveledziso ya mavu aya , ngamaanḓamaanḓa hu u tela ndivho ya mbuedzedzo ya mavu nahone u bva tshetsho mavu a khou pfukiselwa kha Ḓorobo ya Kapa .
Ri bva kha ḓivhazwakale hune vhuṋe ha ndaka i ṱanganedzeaho fhedzi yo vha i ya vhuṋe ha vhanna vha vhatshena .
Ri ḓo ṱuṱuwedza ṱhoḓea dzapo na u alusa mamaga a Afrika Tshipembe nga u khwaṱhisedza uri fulo ḽa ' U renga zwibveledzwa zwa fhano hayani ' ḽi hoṱhe hoṱhe na u dzula ḽi hone .
Nḓivho ya vhukoni ya mbekanyamaitele dza Mveledziso na maitele , u ita mugaganyagwama na mishumo ya ndangulo .
Hu na zwipuka zwinga phathini ?
Kha ofisi nnzhi dza vhagudisi , mugudisi muthihi kana vhanzhi u ḓo vha o kavhiwa .
Yuniti dza tshumelo ya zwiḽiwa dzo ṋetshedzwa nga vhashumi vhone vha ṱoḓeaho , zwishumiswa khathihi na ṱhoḓea dza zwishumiswa .
Izwi zwo vha fhethu he zwa wanala uri masipala u ṱoḓa u khwinisa kushumele kwawo uri u kone u leludza u dzhenela ho ḓalaho nga komiti dza wadi , na u katela zwi tevhelaho :
Kanzhi vha na tshumisano zwi tshi bva kha vhushaka ha muṋe wa bindu na vhahura .
Zwifanyiso na phosiṱara
Ri dovha ra tamela mashudu vho huvhalaho uri vha ṱavhanye u fhola .
Mbekanyamushumo na vhuitwa zwo sumbedzwa u mona na shango nahone mushumo wa u rwelwa ṱari wa lushaka u fariwa kha ḽiṅwe ḽa mavundu .
Ngoho ya uri miṅwe ya mishonga ya zwipuka i na zwithu zwi langiwaho zwi ita uri na yeneyo mishonga i vhe i langiwaho .
Vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli hugede kha wadi dza 6 u swika kha dza 8 dze vha ṋewa .
Vha fanela u vha vho no vha kha shango lwa miṅwaha miṱanu na uri vha fanela u ṋetshedza vhuṱanzi ha hune vha dzula hone na thendelo ya u shuma .
U itela ṱhoḓisiso , khothe i nga dzhia tsheo ya uri muthu ane a khou hwelelwa a iswe sibadela tsha muhumbulo , kana huṅwe fhethu khethiwaho nga khothe lwa tshifhinga tshenetsho tshine i nga tshi ta kha tshifhinga tshoṱhe tsho tiwaho .
Mbadelo ndi tshelede ine vha badela u itela mbuelo dzoṱhe khulwane dzine vha ḓiphiṋa ngadzo sa muraḓo wa GEMS .
Mulayotibe u tama u ita tshanduko dza ndeme kha dziṅwe theo dza mulayo u itela u khwiṋisa ndaedzi dzo fhelelwaho nga tshifhinga .
Ri ḓo khwaṱhisedza vhushumisani vhukati ha muvhuso na mabindu u swikelela bono ḽashu .
Vhaphaḓaladzi vha siginala Vha na vhuḓifhinduleli ha u phaḓaladza themamveledziso ya nethiweke ya didzhithala vho imela khasho .
3.2 . NLMP i ṋetshedza muhanga na mutheo wa mulayo u langa nḓila dzine vhatholi vha nga kona u thola vhabvannḓa kha mabindu avho ngeno vha tshi vha vha khou tsireledza pfanelo dza vhapfuluwi .
( b ) vhea mushumo kha muvhuso uri u ite uri pfanelo dzi re kha khethekanyo ṱhukhu dza ( 1 ) na ( 2 ) dzi shume zwavhuḓi ; nahone
Nzudzanyo yo Ṱanḓavhuwaho ya u bveledzwa ha Madzulo a Vhathu a Fushaho ya 2004 .
Vhomadzhisiṱiraṱa vha vhilaedzwa ngauri khumbelo dzavho dza dzifomo a dzi khou tshimbidzwa kana hu uri fomo idzo dzo fhela .
( c ) i nga nanga khorotshitumbe na dziṅwe komiti , hu tshi tevhelwa mulayo wa lushaka ; na uri
Vhudzuloni hazwo zwo ita uri hu vhe na u thithisea zwihulwane kha zwa matshilisano .
Dziṅwe khakhululo dzo bulwaho afha ndi dza zwinozwino u itela uri hu kone u itwa muhumbulo , kana zwi a konḓa u zwi ela nga u shumisa masendelele a vhoṱhe .
U ṱalukanyiwa ha nungo idzo kha zwitshavha zwa ikonomi ya dzingu na thendelano na tshaka dzoṱhe dza nzudzanyo dza mashangoḓavha .
Shumisani maipfi a re kha mutevhe musi ni tshi ḽebuḽa tshifanyiso itshi .
Khomishini i nga dzhia maanḓa na u ita mushumo wo pfukiselwaho kha kana u ṋetshedzwa khayo nga Mulayo uyu kana nga miṅwe milayo .
Heyi khethekanyo yo livhiswa kha u katela thandela na mbekanyamushumo dzine mihasho i tshimbilelanaho ya vunḓu ya khou dzi ita kha vhupo hoṱhe ha masipala washu .
Kanzhi zwi vha zwi songo tea u thola vhathu vhane vha vha vhomakone , naho zwo ralo u shumisa madokotela ane a shuma nga malwadze ane a vhangwa nga mishumo na vhomakone zwi nga vha ḓisela mbuelo dzavhuḓi kha dziṅwe nyimele dzo teaho .
Tshivhumbeo tsha zwibuḽoko tshi anzela u ṱumanywa na madzangalelo a ikonomi ya masia oṱhe .
Thandela ya SKA i khou isa phanḓa na u shela mulenzhe kha mveledziso ya ikonomi Afrika Tshipembe yo ṱangana na theḽesikoupu ya MeerKAT .
Ḽiṅwalo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo bulwaho , sa Ḽiṅwalo ḽa u Sumbedzisa Thendelo , Ṱhanziela ya u Haelwa ha Tshipengo tsha Zwifuwo , Phemithi ya CITES na zwiṅwe vho .
4 . Musi vho no wana thaidzo khulwane idzi kha vha lingedze u wana thandululo yadzo , hezwi zwi ḓo sumbedza uri ndivho dza thandela dzi ḓo vha dzifhio .
6 . Thandululo dzi re hone ho sedzwa , aga o dzhiwaho kana zwikunisaho kha u dzhiiwa ha maga
Sa tshiṅwe tsha zwithu zwihulwane zwa Pulanetshumisi ya Muvhuso , thandela iyi yo konadzea nge ya lambedzwa lu sa vhudziswi nga Muhasho wa Gwama ḽa Lushaka .
Kha vha ṋekane nga zwi tevhelaho :
Mushumo wa Komiti ya Wadi ndi u khwaṱhisedza uri vhathu vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u pulanela thandela vha tea u dzhenisa tshitshavha kha mushumo uyu khathihi na u khwaṱhisedza uri tshitshavha tshi shele mulenzhe kha thandela nga vhuḓalo .
Maraga i nga vhambedzwa sa miṱuku musi i tshi vhambedzwa na ya hayani , fhedzi vhukombo vhu tameaho na ndeluwo ya vhushaka ha kushumele vhu ḓifhisa vhukungi .
Tshanduko kha ḓana vhukati ha mahoḽa na ṋaṅwaha kha kotara nthihi
Ndaka dzi sa farei dzo vha dzi tshi ḓivhiwa nga mbadelo .
Vha ḓo dovha hafhu vha langa na u tikedza muvhuso kha u bviswa ha mashika a bege dza pulasitiki kha vhupo vhune ha vhavhalela mupo .
I dovha ya katela muthelo kha masheleni a nyawelo na matshimbidzele a khangwelo ya muthelo wa mabindu maṱuku .
U fhungudza vhuimo kha sisiṱeme ya ndaulo zwi ḓo ita uri hu vhe na tshomedzo nnzhi dza u tikedza zwikolo na vhagudisi .
5.5 . U ya nga Mulayo wa Vhana , wa ṅwaha wa 2005 ( Mulayo 38 wa 2005 ) , " a hu na muthu ane a tea u shumisa , u wana , u ṋetshedza kana u thola ṅwana a tshi itela u mu shumisa sa mushumi " .
1.7 . Hu tshi ṱanganedzwa nḓivhadzo nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo uri zwithu zwoṱhe zwi ngonani kha milingo ya Ṱhanziela ya Nṱha ya Lushaka ya Gireidi 12 ya 2016 , ri humbela vhoṱhe vha kwameaho uri vha shumisane u itela uri zwiimiswa zwashu zwa pfunzo ya nṱha zwi kha maimo a u ṱanganedza Kiḽasi ya 2016 u itela tsireledzo ya vhumatshelo havhuḓi kha vhana vhashu .
4.6 . Dovha ya fulufhedzisa lushaka uri mazhendedzi a shango ḽashu a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa a ḓo lwisa nga hoṱhe a dovha a fara vhathu vhane vha ita zwa vhugevhenga na dzikhakhathi .
Hu tshi khou dzhielwa nzhele mutheo uyu , fulofulu a ḽi khou ṱoḓou itela khaedu vhathu fhedzi uri vha fhaṱe vhoṱhe lushaka lwo ṱanganelanaho , fhedzi na vhadzulapo vha pfanavhanzhi vho , u tou fana na mabindu , na madzangano a tshitshavha .
Ri tenda kha uri izwi zwi ḓisa mulaedza wa ndeme wa uri Afrika ḽo ḓi kumedzela kha Adzhenda yaḽo ya ṱhanganelano ya ikonomi na u sika mupo wavhuḓi wa mbambadzo na vhubindudzi .
Nga ṅwambo wa ndeme yazwo ine ya engedzea kha zwa ikonomi na zwa poḽitiki , vhashumisani vha Afrika a vha ṱoḓi u tsisa vhushaka havho na AU fhedzi , vha ṱoḓa na u dzhenisa vhashumisani vho vhalaho vho humbelaho u bveledza vhushaka ho raloho na AU .
Afurika Tshipembe ḽi nga wana mbuelo kha nyaluwo i ṱavhanyaho kha mashango ane a khou bvelela ine ya ita uri hu vhe na u engedzea ha ṱhoḓea ya zwivhambadzwa na u engedzedzwa ha mimakete ya vhashumisi kana vharengi .
Kha nndwa ya khulwane vhukati ha vhatshena na vharema , fhungo ḽihulwane tshifhinga tshoṱhe ho vha maanḓa a poḽotiki .
Vhaofisiri vha Phalamennde vha tiba dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Zwazwino ikonomi ya inthanethe i nga vha i henefha kha R59 biḽioni Afrika Tshipembe .
Muombano wa kha zwiimiswa u ṱalutshedzwaho nga vhuḓifari ha vhathu vha rangaho phanḓa zwiimiswa izwi a u takadzi na kathihi .
Kha sia iḽi , zwi a ṱuṱuwedza vhukuma vhuendelamashango ha u kokodza hupfufhi ho vha hu khou shuma zwavhuḓi vhukuma .
Migaganyagwama yo shumiswa hani , na
Ngona ye ya shumiswa kha tsumbanḓila iyi i ḓisima kha mutheo wa tshaka mbili dza mafhungo a vhuṱumani .
Khethekanyo dza sumbe dzi dzula dzi tshiko tshi ṋekedzaho ṱhalutshedzo yo dodombedzwaho ya zwiteṅwa .
Tsumbo : mutshila -fulu u amba u kalula ha zwithu .
Zwiṅwe zwa zwithu zwivhili zwine zwa ri ṱalutshedza sa lushaka ndi zwi tevhelaho :
Nga Fulwi ri ḓo vhea tshiga tsha ṅwahaḓana wa Mulayo wa Mavu wa 1913 wo itaho uri vharema vha vhe vhashashati , vhashumi na u pfa vha songo ṱanganedzea kha mavu avho .
Thero nṋa dza Ṱhanziela kha Mbambadzo ya Dzitshaka ndi :
Shumisani tshati i re kha bammbiri ḽa u shumela ḽa 30 kha u ita pulane ya lungano lune na ḓo lu ṅwala , lwa musi mbevha i tshi thusa ndau .
U vhala atikili mbili dza gurannḓa .
21 . U phasiswa ha milayo i ṱoḓiwaho nga Mulayotewa muswa
Khomphyutha na ofisi
U gidima nṱha na fhasi vhukati ha zwithu zwivhili zwo swaiwaho
9.2 . Mbekanyamaitele iyi , vhukati ha zwiṅwe , i ita uri hu vhe na u thomiwa ha zwiimiswa zwa vhuvhusi ha mveledziso ya vhureakhovhe ; thikhedzo kha mveledzo na nḓisedzo ya vhureakhovhe ine ya khou aluwa ya nga ngomu shangoni , ndangulo ya u vhureakhovhe ha nga ngomu shangoni vhune ha ḓo vha ha tshifhinga tshilapfu khathihi na u tandulula thaidzo dza ndinganyiso na tshandukiso ya sekhithara ..
Vha fanela u vha vha tshi khou dzula kha vhupo :
vha na ṱhanziela ya pfunzo dza nṱha kana ndalukanyo dzi linganaho nayo hune vha tea u ṋetshedza na ḽiṅwalo ḽa khwaṱhisedzo
U tikedza muhumbulo wo itisaho uri hu vhe na bege ntswa .
Tshikwama tsho ḓitika nga mafhungo a vhasumi o ḓivhadzwaho kha Tshikwama nga vhatholi kha u rekanya mbuelo dzo ṋetshedzwaho .
9 . Tshuṅwahaya ya ṋamusi tshi / i a konḓa .
Naho zwo ralo , u dzhiela nṱha zwithu hu a ṱoḓea hu saathu dzhiiwa nyito , madalo a dzulelaho u itwa hu bviwa a tea u dzulela u itwa .
U bva kha khumbelo iyi , na dziṅwe , hu ḓo bvelela dziṅwe mbudziso dzo vhalaho .
19.2 . NYS ndi tshikonisi tsha vhathu vhaṱuku Afrika Tshipembe uri vha kone u vha vhadzulapo vha shelaho mulenzhe zwi tshi vhonala kha shango ḽashu na u dzhenelela nga nḓila yavhuḓi kha mveledziso ya shango ngeno vha tshi khou swikela mveledziso yavho sa vhathu na lwa phurofeshinaḽa .
U shumisa phaiphi khulwane ya ngadeni zwi nga shumisa vhunzhi ha maḓi a linganaho ḽithara dza 30 nga minete .
Khabinethe i bvela phanḓa na u vhidzelela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u shumisa maḓi nga u vhavhalela .
Musi ri tshi tenda tshoṱhe hezwi , ri khou fhedzisa nga ḽa uri a zwi tou konadzea fhedzi zwi dovha fhedzi zwa vha zwi songo itwa nga ngelekanyo kana zwi sa takalelwi u amba nga ha zwithu zwi ngaho hezwi .
Wadi dzoṱhe kha vhupo ha masipala dzi ḓo vhuelwa kha haya maga .
vhethu ho kunaho ha u dzudzanya zwiḽiwa zwa vhana
Vha fanela u vha vha na miṅwaha ya fhasisa ya 17 nga vhukale nga datumu ya u lingiwa .
( b ) mishumo ya murangaphanḓa wa muṱangano na muthu muṅwe na muṅwe a no khou thusa murangaphanḓa wa muṱangano ;
U bveledza mbekanyamushumo dza vhugudisi na ndalukanyo dza tshiofisi kha vhudavhidzani ha Muvhuso .
U shayea ha tswikelelo ya tshumelo kwayo ya tshipholisa nga maanḓa kha vhupo ha mahayani zwo bveledza vhukhudo ha zwigevhenga zwine zwa khou shuma kha vhupo uvhu u bvela phanḓa na vhugevhenga hazwo zwo vhofholowa .
Vhambedzani mafhungo a re kha tsha monde na mafhungo a re kha tsha u ḽa are na masala masumbavhuṋe one .
Vho Adelaine Hain vho ita tshiga kha u lwisana na tshiṱalula nga muvhala na u thusa vhadzulapo vhe vha vha vho tsikwa - vhuḓikumedzeli he ha sia Muvhuso wa Tshiṱalula u tshi vha iledza nahone nga murahu havho ha vha munna wavho , Vho Walter , musi vha sa athu kombetshedzea u ya vhufhalalini kha ḽa United Kingdom .
Vhululamisi ha zwa matshilisano : Musidzana kana mufumakadzi a nga vhila tshinyalelo dza masiandaitwa ane a vhaisa a Ukuthwala .
Ndi musi vhuḓilangi ho raliho vhu tshi pfeseswa sa vhu ambaho u vha kule na muvhuso , zwine nga iṅwe nḓila ha zhendedzi ḽihulwane ḽa u thoma u shumisa .
Miṱangano ya komiti ya misi na thabelo , thikhedzo ya vhathu .
Ṅwalani fhungo ḽa inwi muṋe ḽine ḽa vha na ḽipfanisi ngomu ḽi no vhambedza zwithu zwivhili .
Muelo wa u thoma wa u tea havho ndi kushumele kwa mbilu yavho .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo wo bveledza Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Ikonomi Yapo tsho sedzaho kha u ṱalusa na u shumisa zwiko zwapo na zwikili u itela u nyanyula nyaluwo ya ikonomi yapo na mveledziso naho tshiṱirathedzhi tshi tshi khou sedzuluswa .
Kha vha vhee dzithebulu luvhondoni kha dzulo dzi bvaho kha zwigwada zwoṱhe vha ṅwale mbuno dzi fanaho dzi bvaho kha thebulu vha tshi khou shumisa dzimbudziso dzi re kha Mushumo wa 4 .
KUSEDZELE NA KUVHONELE
Kha ri ambe Rerani nga mbudziso idzi ni kha tshigwada tshaṋu .
Ndi vhutshinyi kha Khothe ya Mulayo u fha tshitatamennde tsha mazwifhi .
Vha na pfanelo ya u khetha mbambadzo kana mushumo zwi re mulayoni vho vhofholowa .
( d ) ṱhoḓea dza u vhona uri vunḓu na masipala vha a kona u bveledza tshumelo ya mutheo na u ita mishumo ye vha ṋewa yone ;
Zwiteṅwa zwa mupo zwo dzhielwa nṱha nga tshifhinga tsha u dizainiwa ha pulane na makumedzwa a thandela .
Nga murahu ha mbadelo , vha ḓo rumeliwa tshiṱitshini tsha mapholisa tsha tsini u humbela muvhigo wa u gwevhiwa ha milandu .
Zwiphuga zwi dzhiela nṱha vhukoni kha zwa vhoramafhungo na u ṱuṱuwedza vhashumi vha zwa nyanḓadzamafhungo kha mashango a re miraḓo kha u vhiga mafhungo ane a tshimbilelana na zwa dzingu u itela u alusa ṱhanganelo na tshumisano ya dzingu .
Nyito dza vhathu na zwiwo zwa mupo zwi nga kha ḓi shandukisa nyana tshivhumbeo na thempharetsha ya mufhe .
Vha ri vho ṱuṱuwedzea nga mveledziso dza ikonomi na matshilisano ngei Burundi dzine dza sumbedza uri mulalo wo vha u khou thoma u vha hone .
Fulo ḽa HIV na AIDS ḽi isa phanḓa na u lwisa u shandukisa vhuḓifari , dzilafho ḽa mishonga na u fhelisa samba ḽa zwa matshilisano .
Ro dovha ra vhona uri tsudzuluwo ya vhubindudzi ha tshifhinga tshipfufhi yo bveledza mvelelo dzi si dza vhuḓi kha maṅwe mashango .
Izwi zwi tea hafhu u bveldzwa nga mutengo wa fhasisa hu tshi khou humbulwa ṱhoḓea dza u swikelela vhuimo ha khwine .
Ndi nga mini Sam o pfa o takala a tshi swika hayani ?
Muvhigo u sumbedza nḓila iyaho kha adzhenda ya mveledziso miṅwahani yavhuḓi ya phanḓa ha 2015 na zwipikwa zwa mveledziso zwa tshifhinga tshilapfu .
U dzinginya thandululo ya khaedu nga tshifhinga tsha Mathemathiki .
Komiti dza Wadi dzi tea u thoma nḓila yo dzudzanyeaho ine vha dzulela u ṱangana na vhakhantseḽara vhavho vha wadi vha tshi vha vhudza mafhungo a tshitshavha , nga kha miṱangano ya Komiti dza Wadi , na u khwaṱhisedza uri miṱangano ya nga misi itea u fariwa u ita uri tshitshavha tshi dzule tshi tshi ḓivha mafhungo a khoro .
Muvhigo u dovha wa dzhiela nṱha uri hu na khaedu dzi no konḓisa kha u fhelisa u sa eḓana na khethululo shangoni ḽashu .
Ngauralo phambano ndi ya u tou ita na ndeme ya theori .
U dovha wa khwaṱhisedza ndingedzo ya u engedza nyanḓano kha ṱhoho dza mafhungo , dzine dza katela vhubindudzi kha mabindu ane a itwa kha inthanethe na mabindu maṱuku na a vhukati .
Nḓivho na tshenzhelo kha ngona dza u shela mulenzhe ; na
Kha milandu yo fhelelaho khothe khulwane tshṅiwe tshifhinga zwi a itea uri khaṱhulo i dzhie maḓuvha a tshivhalo .
Ndaela nga minisiṱa yauri vhafariwa vha songo pfuluswa u bva kha iṅwe senthara u ya kha iṅwe nga vhuhulu nga tshifhinga tsha holodei , zwo shela mulenzhe kha u bvelela .
Komiti ya Buthano ḽa Lushaka ya Tshoṱhe ya Tshikwama tsha Tshitshavha i shuma sa mulavhelesi wa Phalamennde kha nḓila ine tshelede ya vhatheli ya shumiswa ngayo nga Khorondanguli .
MAIPFI A MVULATSWINGA NGA MUDZULATSHIDULO
Heḽi sia ḽi livha kha u sedza kuvhonele kwa zwithu na mveledziso ya kutshimbilele , mutevhetsindo , u linganyisa .
( l ) u sa vhonwa mulandu wa nyito kana u sa ita nyito ye ya vha i si vhukhakhi kha mulayo wa lushaka kana wa dzitshaka musi a tshi u ita kana a tshi litsha u u ita ;
Ri kha ḓi isa phanḓa na u ṋetshedza vhathu vhashu dzinnḓu .
Maṅwalo a thenda a katelaho na zwidodombedzwa zwa konṱiraka a wanala kha muṱanganedzi wa vhaeni , u Dzhena na u Bva ha thundu na tshumelo , fhethu hu no pfi Chislehurst .
Tsha u fhedzisela , ṅwalani fhungo ni tshi sumbedza zwine murero muṅwe na muṅwe wa amba .
Phindulo kha maanea a fhungo na iṅwe ṱhoḓisiso yo ṱanḓavhuwaho zwi ita mutheo wa ndugiselo ya bambiri ḽa therisano .
Nyaluwo ya mugaganyagwama yo vha hone nga tshifhiwa tshe tsha badelwa Minista vhe vha vha vha tshi khou bva na u livhanyisa miholo ya dziminista .
1.3 . Khwiniso dzo dzinginywaho idzi dzi ḓo ṋetshedza Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka tsheo dzo ṱanḓavhuwaho dza u tshimbidza vhutshutshisi ha milandu ya vhutshinyi ha zwa vhudzekani ye ya itwa na kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho .
Mulayo wa ndeme ndi u thivhela kana u fhelisa malwadze nga kha kuitele kwa ndondolo ya mutakalo khulwane , musi vhulwadze vhu sa koni u thivhelea , u vhona zwauri vhadzulapo vha tshiṱiriki vha a swikelela tshumelo dza mutakalo nga kha ndondolo dza ḽeveḽe dzo fhambanaho .
ṋekedza nyimele kha ngundo dza Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha
Nzudzanyo ya Tshiṱarathedzhi Tshipiḓa / Zwipikwa zwa Tshiṱirathedzhi zwa Tshiimiswa Muvhigo
U itela uri zwi re afho nṱha zwi shume , mbudzisavhathu dzi tevhelaho dzi fanela u ḓadzwa na u rumelwa khathihi na bidi .
Phaṱhekanyo kana pfukiselo i ḓo vha hone u ya nga milayo yo tiwaho kha thandululo yeneyo .
Tshipholisa tsho livhana na avha vhaṋa nahone vha tenda uri vho ita vhugevhenga .
Tshi shumisa tshanduko ya thekhinoḽodzhi kha u fhungudza tshifhinga tsha u lindela ha vhalwadze , u khwinisa u wanwa ha vhulwadze na u konisa u ṱavhanyisa u thuswa ha vhalwadze kha zwa mutakalo .
Zwo ḓitika kha hedzi khumbulelo , mbuelo ine ya khou lavhelelwa kha ṅwaha wonoyo a i nga fhiri masheleni ane a khou lavhelelwa u shumiswa .
A hu tou vha na mbilaelo khulwane kha u fulufhedza ha data kana vhuronwane .
U sika kha 3D
Nyito ( mishumo ) dzi re buguni dzi ḓo thusa vhadededzi kha u topola zwikhukhulusi zwine vhana vha nga vha nazwo pfunzoni hu u itela uri zwi bviswe nḓilani ya ṅwana musi a sa athu thoma pfunzo ya fomaḽa .
Vha tea u humisela fomo dza muthelo kha SARS u itela uri SARS i kone u ṱanganyela uri hu vhonale arali vhone vha tshi tea u badela muṅwe muthelo hafhu kana i tshi vha koloda .
Nyaluwo ya tshiṱiriki i ṋetshedza tshumelo ya tshiṱiriki yo angalalaho , mishumo na zwikhala , zwo wanala zwo leluwa kha tswikelelo ya ngomu na nga nnḓa ha tshiṱiriki na u kuvhatedza mushumo ya ndaulo ya vhukati .
Uri mafhungo a vhe na mushumo a tea u senguluswa zwavhuḓi .
Thandela dzo dubekanywaho dzi fhasi ha mveledziso , dzo thoma u shuma , kana dzi khou dzinginywa nga murahu ha vhukwamani , na khonadzeo ya tshumisano .
U ṋetshedzwa ha tshumelo dzo teaho nga tshifhinga tsha u fhaṱwa na u bveledziswa ha fhethu ha vhudzulo , naho zwo ralo , a si magumo a kuitele .
Iyi ndi nzudzanyo ya vhuvhili ya Khomishini ya Tshumelo ya Nnyi na nnyi ya Muvhigo wa Tshumelo ya Nnyi na nnyi ya Muvhuso .
Zwo ralo ndi zwa ndeme vhukuma uri vha ambe nga ha zwidodombedzwa na mutengo wa dzilafho ḽine ḽa khou tea u itwa na dokotela wavho wa maṋo u itela uri vha kone u ḓivha arali vha tshi katelwa na u ḓivha nga ha mbadelonyengedzedzwa iṅwe na iṅwe ine vha nga tea u i badela .
Fulo ḽo rwelwa ṱari nga Luhuli 2008 , ndivho hu u itela u thusa vhaaluwa vha 4,7 miḽioni vha miṅwaha ya nṱha ha 15 uri vha kone u ṅwala na u vhala na u ṱanganya nga nyambo dza tshiofisi dza 11 .
Thandela i takadzaho iyi ndi vhushumisani vhukati muvhuso wapo na wa vundu .
U ita uri hu vhe na vhupuḽani ho ṱanganelaho nga u dzhiela nṱha zwiteṅwa zwa mupo .
3.2 . Muvhigo wo dzudzanywa u ya nga Tshiteṅwa tsha vhu 44 tsha UNCRC nahone u katela mawanwa na themendelo dze dza itwa u bva kha muvhigo wa u fhedzisela .
Muofisiri wa Vhushaka ha zwa Mushumo o ṋetshedza tsivhudzo kha ndangulo na tshiṱafu tsha mafhungo a mushumo .
Adzhenda 2063 i ita khuwelelo ya uri zwipiḓa zwoṱhe zwa zwitshavha zwa Afrika na kha African Diaspora u shumisana u itela u fhaṱa Afrika ḽi khou bvelaho phanḓa ḽa dovha ḽa vhumbana ḽo ḓisendeka kha mukovhe wa mikhwa na vhuiwa vhu fanaho .
Nga itshi tshifhinga vha vhudzise vhakumedzi arali vha tshi fushea nga nḓila ye vha vhekanywa ngayo musi vha tshi amba na tshifhinga tshe vha ṋetshedzwa tshone .
U shayea ha vhashumi vha u ḓadzisa vha u ita mushumo wa muvhalelano kha mupo .
Gumoṱuku ḽa miṅwaha ya sumbe ya tshenzhelo sa muongi wa phurofeshinala .
Ndededzo ya u Maanḓafhadzwa ha Vharema kha zwa Ikonomi ho Ḓitikaho nga u vha ho Angalala u itela u shela mulenzhe kha bazari nga sekithara ya phuraivethe na ya nnyi na nnyi na u monithara mashumele .
Vha ṱoḓa thendelo u thoma kha maitele oṱhe ane a ṱoḓa anasiṱesitiki nyangaredzi kana u dzidzivhadzwa wa wa sala u tshi vhona .
A tea u vha mbuno fhedzi na u sa vha na mahumbulwa a muedithi .
Kha vha ite khumbelo ya u adoptha kha shango vha mudzulapo wa ḽiṅwe shango
Vho Esau vho fhedza tshifhinga tshavho tshinzhi tsha musi vha tshi kha ḓi vha muswa na musi vho no vha mualuwa vha tshi khou lwela Afrika Tshipembe ḽo vhofholowaho , ḽi si na khethululo nga lukanda nahone ḽi sa sedzi mbeu .
Ngoho ndi ya uri nyaluwo ya vhadzulapo hu tshi katelwa na u gonya ha mveledziso na u engedzea ha vhuitwa ha ekonomi ndi zwiitisi zwihulwane zwa nyaluwo ya ṱhoḓea ya maḓi .
Nga kha bembela ḽa vhudavhidzani , kathihi na mbekanyamushumo dza u fhaṱa vhukoni zwi ḓo konadzea u khwaṱhisedza uri zwikhala zwo fhambanaho zwi a wanala maelana na tshumiso ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi zwine zwa nga shumiswa u swika kha gumofulu nga nḓila ine ya pfadza kha sia ḽa ndaulo .
Hu kha ḓi shumiwa na zwa tshanduko , u fana na muthelo wa daimane we wa dzinginywa , muthelo wa nḓowetshumo ya zwivhaswa zwa mafanedza , royaḽithi dza migodini na pfufho dza mithelo dzi no kwama u kunakiswa ha vhupo .
Zwiitisi zwa u dzulesa zwi katela thaidzo dza u vhewa , vhukonḓi ha mutakalo , vhalwadze vhane vha bva mashangoni a nnḓa vhane vha tea u humiselwa murahu .
U ḓadzwa ha zwiṅwe zwikhala zwo imiswa nga nṱhani ha miṅwe mishumo ya nzudzanyululo kha Muhasho .
Mihumbulo i nga livhiswa kha muthu a tevhelaho :
Mbekanyamaitele dzi tevhelaho na matshimbidzelwe adzo zwo ṱanganedzwa nga khoro :
Vha sumbedzeni uri vha tea u ita mini .
Nga u angaredza , mawanwa mahulwane nga ha kupfesesele kwa mbuelo ndi :
Ndi mini zwine vha wana ?
U pendela , ndi mabindu ane a ṱaṱisana na dzitshaka , hu si mivhuso .
Foramu ine ya kwamiwa ya zwiimiswa zwa vhulanguli ha mishonga ine ya vha na miraḓo ya mashango a 194 ya WHO i khou sedza kha u langa mishonga na zwishumiswa zwa dzilafho na uri maitele a vhulanguli a tshimbila zwavhuḓi .
Zwi a lavhelelwa-vho uri izwi zwi ḓisa mvelelo dzine dza ita mbambedzo ya pulane dza zwa malaṱwa , zwine , sa mvelelo , zwa ḓo leludza ṱhaṱhuvho i pfalaho ya ngona dzi shumesaho zwavhuḓi kha u tandulula thaidzo dza malaṱwa dzo ḓoweleaho .
16 Mulayo u tendela zwi tevhelaho musi vha tshi khou ṋea vhuṱanzi :
Hezwi zwi ḓo konisa tshumelo ya lushaka u ṋetshedza tshumelo dza ḽaborothari ya mutakalo hu si na u ḓurelwa nahone nga vhukoni vhuhulwane , u itela u khwinisa ndeme ya ndondolo ya kiḽiniki ine ya ṋetshedzwa vhalwadze nga tshifhinga nga kha vhalangi vhane vha vha na vholondoti .
Muvhuso u ḓo khwaṱhisedza uri vhaswa vha khou tholiwa kha mishumo ya ikonomi ya matshilisano u fana na mveledziso ya vhana vha tshe vhaṱuku na ndondolo ya mutakalo .
Vhudavhidzani nga mulomo , ho katelwa matshimbidzele a tshiofisi , nḓivhadzo , zwipitshi vhathuni , dzikhonfarentse , na zwiṅwevho .
Ṅwalani mafhambanyi a fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
u pulanela na u ṅwala phamfuḽethe .
Vhoṱhe vhafhinduli vhaṱanu vho wanwa mulandu sa zwe zwa vhoniswa zwone nahone vhoṱhe vho ḓivhadzwa uri vho pandelwa .
Tsheo dzashu sa vhaitambekanyamaitele dzi ḓo vha na masiandaitwa .
Naho zwo ralo , kha miṱangano i tevhelaho , sa zwe nda no ḓi zwi amba , mbonalo yo no shanduka vhukuma , nahone phimo ya nzwalelo ya vhukuma nga zwi bvelelaho yo vha i khou engedzea hu na u fhungudzea ha tshanduko ya mitengo yo lavhelelwaho .
Khabinethe yo nyeṱulelwa nga Minisiṱa wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi nga ha nyambedzano dzi re hone zwino dzine minisiṱa vha khou vha nadzo na vhathu vhoṱhe vha kwameaho u itela u wana thandululo kha u gonya ha mbadelo .
Tshelede yo bviswa kha mbekanyamushumo dzi sa khou shumaho kana dzi sa tshimbilelani na vhuvhekanyandeme ha tshiko tsha muvhuso ya iswa kha mbekanyamushumo dzine dza khou shuma sa zwe zwa dzudzanywa ngaho .
Masipala ndi vhulanguli ha tshumelo ya maḓi .
( d ) Mufariwa u fanela u tendelwa a nanga , na u daleliwa nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tshi pfalaho nga , ramulayo wawe .
Mvelelo dza ngudo ya ṱhoḓisiso dzi ḓo phaḓaladzwa nga ofisi khulwane .
Thandela dza khovhakhombo ya nṱha dzi vha na tshanduko nnzhi na vilili na , nga vhanga ḽa , u vhiga nga thandela na maitele a tsedzuluso zwi nga anzela u vha hone na u ṱuṱuwedzwa nga ṱhoḓea .
Avho vha gidimaho vha ita vhalavhelesi kha maitele aya , hu tshi katelwa riṋe , vha tea u dzhiela nṱha zwiteṅwa izwi .
Ri tshi ya phanḓa , a ro ngo ḓiimisela u sudzulusa lwa tshihaḓu zwe ra sedza u bva kha zwithu zwapo u ya kha zwa mashangoḓavha .
U eletshedza zwiimiswa zwa zwitshavha uri mvusuludzo ya ikonomi yapo i ḓo vha kwama nga nḓila-ḓe
Izwi zwi ḓo swikelelwa nga kha puḽane dza nyito dzi tevhelaho :
Tshibveleli itshi tshi ita uri nḓowetshumo ya u kuya i kone u ṱaṱisana na dziṅwe sa i zwi kushumisele kwa khaphasithi ya u kuya ku tshi dzula ku hone kha muṅwe na muṅwe are kha bindu .
U shuma fhethu hune ha vha na phosho
Zwi amba uri , zwauri lupfumo lu khou kovhekanywa u lingana zwi tea u .
Mbonalo ya ḽifhasi yo tsa miṅwedzini iyi ya zwino .
U vhala na u vhambedza atikili nṋa dza gurannḓa .
Mulayotibe u khou lingedza u ṱalutshedza Mulayo wa U Kuvhanganya Masheleni , , 1978 ( Mulayo 107 wa 1978 ) , nga u ṱanganyisa zwikwama zwiraru zwine zwa vha hone - Tshikwama tsha Thusedzo ya Tshiwo , Tshikwama tsha Mmbi ya Vhupileli ya Afrika Tshipembe na Tshikwama tsha Thusedzo ya Tshavhi - zwa vha Tshikwama tsha Thusedzo na Mveledziso ya Matshilisano tsha Lushaka tshithihi .
I ḓo konisa hafhu Afrika Tshipembe ḽi dzhielwe nṱha kha u swikelela maraga wa Mbumbano ya Yuropa u itela zwibvledzwa zwa vhulimi zwa fhambanaho u fana na swigiri , ethanol , veine , vhureakhovhe na mitshelo .
Ithaviu dzo dzudzanywaho dzi farwa na vhaṋetshedzi vha tshumelo vho topolwaho kha nyolo ya Venn .
Pfufho dzi ṱumanya zwiimiswa zwa fomala zwa mivhuso ya SADC , zwitshavha , vha zwa pfunzo , vhashumi na nyanḓadzamafhungo .
1.2 . Zwa u shela mulenzhe ha shango ḽa Afrika Tshipembe zwo vha zwo ḓitika kha vhuḓiimiseli haḽo kha Thendelano dza Paris dza nga ha Tshanduko ya Kilima dza ṅwaha wa 2015 dza u fhungudza muhasaladzo wa gese dza zwivhaswa khathihi na u bveledza zwitshavha na ikonomi i konḓelelaho tshanduko ya kilima .
Ḽiga 2 Nga u puṱedza kha ḽinki , zwi vha isa thwii kha
Tsivhudzo ya u linga : hu si fomaḽa orala na / kana nḓowenḓowe .
Tshialameli tsha Mveledziso ya Mabindu a Vhuendelamashango tshi ṋea mabindu thikhedzo kha mabindu a vhuendelamashango .
6.3 . Musi hu khou bveledzwa muya wa tshumisano , ri tshi khou sendela kha Ṅwedzi wa Mbofholowo nga Lambamai , Khabinethe yo ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe u vusuludza nndwa yashu ya u lwa na khethululo nga lukanda , nga murafho , vengo kha vhabvannḓa na u sa kona u konḓelelana hoṱhe fhethu hune vha vha na ṱhuṱhuwedzo hone .
Musi ri khou ṱanganedza vhuḓikumedzeli uvhu ha thuso , ri dovha ra dzhiela nṱha uri riṋe vhathu vha Afrika ri tea u vha na vhuḓifhinduleli ha lufuno lwa khonthinenthe yashu .
Naa tshishumiswa tshi na muvhigo wa zwino kana tsho ṱoliwa nga vhuḓalo na rekhodo ya u ṱola ?
Tshumisano na vhomme vha si na vhafarisi vha tshi shaya ngeletshedzo nga u shumisa khondomo .
Tshihulwane tsha G20 ndi u alusa u shumisana ha mashango o fhambanaho u itela u thuba murahu ikonomi ya ḽifhasi , u ḓisa vhudziki kha sisiṱeme ya masheleni a ḽifhasi , u alusa nyaluwo ya tshoṱhe ya tshifhinga tshilapfu na u khwaṱhisa vhuvhusi ha ikonomi ya ḽifhasi .
-Mbadelo dza ḽivi ya u lwala na mbadelo dza vhugudisi/ u ṱoḓa muṅwe mushumi u itela u imela mushumi .
Naho zwo ralo , u shela mulenzhe kha mishumo iyo hu fanela u vha nga u tou funa , sa musi hu tshi fanela u vha na u dzhenelela ha izwo zwo bulwaho .
Ni vhona u nga ndi nga mini vho ḓivhidza uri " vho naka " ?
U laula ha mulayosiṅwa na u tevhedziswa ha zwiṱandadi zwi re hone fhethu ha kufarele kwa malaṱwa a zwo ngo linganela .
Phurotokholo yo sainiwa miṅwaha mivhili phanḓa ha musi vhathu vha Yuropa vha tshi saina Mulevho wa Bologna , une wa vha na ndivho dzi elanaho na Phurotokholo yashu .
Tshitatamende tsha manweledzo tsha murengiselano wa dzitshaka wa vhadzulapo vha shango na ḽifhasi ḽoṱhe nga tshifhinga tsho tiwaho .
Tshumisano ya vhathu i tea u tikedza kushumele .
U xuxwa ( fholisa ) muvhili na u awela : u bvisela khagala vhuḓipfi na mihumbulo nga musudzuluwo wa muvhili
Honeha , u konḓesa huhulwanesa ha mupo hu ita uri u vhe wa vhuṱhogwa vhukuma une nga kuhumbulele wo leludzwa .
Vhubveledzi kha kuitele kwa muvhuso na vhukwamani na vhadzulapo ndi iṅwe nyengedzedzo ya ndeme ine ya tea u dzhielwa nṱha kha vhurangeli ha khakhululo ya masheleni a muvhuso wapo .
Kha hu shumisiwe ngudo dza u vhala na vhagudi na u vhala na tshigwada u sumbedza tshiṱirathedzhi kana maitele a minwe miṱanu , hune muṅwe na muṅwe a sumbedza tshiṱirathedzhi kana maitele ane muvhali a nga a shumisa u sumba kuvhalele kwa maipfi a sa ḓivhei na zwine a amba .
Nḓowetshumo ya dzifiḽimu dzapo yo aluwa na u ṱanganedzwa nga dzitshaka .
Muendi wa dzitshaka
Fhedzi ha , iḽi ndi fhungo ḽine Komitiṱhanganelo ya Maitele a no tevhedzwa na Miraḓo yo ḽi ṱalusa sa fhungo ḽine ḽa kha ḓi tea u hanedzaniwa ngaḽo .
3.7 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga dzikhakhathi dze dza takuwa zwino Vuwani dzo vhangwaho nga tsheo ya Bodo ya Mikano ya Mimasipala ya u isa Vuwani kha masipala muswa .
Ṱalusani ... , ( tsumbo , Ṱalusani mubvumbedzwa dendele kana muhulwane kha tshiṱori . )
Komiti ya Wadi i nga ita mini u thusa ?
Kha mbekanyamaitele ntswa , mvelelo dzi dovha dza imelwa vhuimoni nga ndivho .
Mbekanyamushumo o thagetha kha vhafumakadzi na vhanna vha sa shumi kha tshigwada tsha vhukale ha u shuma kha zwitshavha ezwi .
7.4 . Bodo ya Zhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Lushaka :
Mitambo i dovha ya khwaṱhisedza u ṱanganelana ho fhelelaho ha mitambo ya vhatambi vha re na vhuholefhali na mitambo nga u angaredza .
Arali , naho zwo ralo ndingedzo dza u renga dza waniwa zwi khagala , i ḓo valwa .
U ita mbetshelwa ya uri maṅwe mavu a farwe nga thirasithi na u fhiriselwa kha zwitshavha zwi kwameaho .
Musi mupo wa zwa vhashumi u siho kha vhuimo havhuḓi kha ikonomi , ndi zwa ndeme uri vhafarisani vha matshilisano vha ṱangane vha tandulule pfudzungule na tshifhinga tshi fhelelaho kha zwiṱereke .
Vhathu avha kanzhi a vha na tshinwe tshithu fhedzi zwine vha sedza khazwo zwi vha zwi tshi fana .
U bvisa bommbi khulwane dza maḓi dzi re hone zwino dza asibesitosi na dza tsimbi ha dzheniswa sisiṱeme ntswa ya u tshimbidza maḓi .
Minisiṱa vha khou lavhelesa nga maanḓa kuitele na lushaka lwa mihumbulo yo ḓiswaho nga kha khanedzano heyi ṋamusi , na ngangoho u lavheleswa nga phalamennde ha kuitele hokwu , ndi zwa ndeme kha ofisi na muhasho .
Zwenezwo , mvelelo dza u fhungudzwa ha tshumiso ya muḓagasi nga nḓila yo kalulaho dzi tea u dzula dzo ralo na i iswa phanḓa .
Sisiṱeme ya u khwaṱhisedza ine ya shumiswa nga SAPS i fanela u katela u shumiswa ha thekhinoḽodzhi ine ya topola zwiṱaluli zwa vhuṋe .
Hezwi ndi u rema na u vhavha ha miraḓo , zwiendanungo kana muṱana zwine zwa nga vha zwo vhangwa nga phireo kana vhuakhwa .
Khethekanyo iyi yo xelelwa nga vhashumi vha re na tshenzhemo khulwane na vhukoni vhe vha ya kha Vhufaragwama ha Lushaka na kha miṅwe mivhuso ya vundu .
Lwa ndeme , zwishumiswa izwi zwo puḽanwa hu tshi tevhedzwa muhanga wa mveledziso nga u angaredza .
A si izwi , u ṱumanya fhungo ḽa vhuvhili na ḽa u thoma :
Ri khou hulisa avho vhe vha sa dzhie zwiṱirathedzhi zwa u sa londa zwa kale kha khaedu ntswa , fhedzi kha avho vhe vha kona u futelela vhusiku hoṱhe vha sa neti vha tshi itela uri tshitshavha tshi a ḓivhadzwa nga mveledziso dza shangoni ḽatsho .
Bannga dza u kuvhanganyela dzi shumiswa nga tshikalo tsha fhasi kha ngilasi na mabammbiri .
Nga nḓila iyi , tshivhalo tsha vhathu vho engedzeaho vho tholiwaho tsho vha tshi tshiṱuku hafhu musi tshi tshi vhambedzwa .
Mafhungo a mashumele na zwi songo dzulaho zwavhuḓi maitele a thendelo a u rekhoda , u thoma ngazwo , u sedzulusa , u tandulula , u linga na u thola u itela u vhona uri zwa u zwi ita zwi khou ṱavhanya nahone zwavhuḓi .
Zwavhuḓivhuḓi , hu na ṱhoḓea ya musaukanyo wa ndeme ya maḓi wo fhelelaho phanḓa ha musi mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini u tshi dzhielwa nṱha .
Hu ḓo bvelela mini arali nda pfuka u badela tshelede ya u unḓa nga khole ?
U dzhenelela u itela u langa vhushaka ha mbumbano ya vhashumi kha vhukonḓi ho vha ha tshihaḓu .
Hu na nḓila dzo vhalaho dzine Komiti ya Wadi ya nga khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dza tshitshavha dzi a pfiwa .
Mulanguli wa thandela a nga tea u sima thimu ya u tikedza ine ya sedza fhedzi mafhungo a kutshimbilele .
Tshanele yo dzininywaho ya khumbelo iyi nga matshudeni hu si na CAS dzi nga vha nga khumbelo ya luṱingokhwalwa , kana nga khomphyutha nga kha webu kana nga kha maitele a kale na kale .
Kha tshiimo itshi , arali thimu nthihi ya dzhia mutheo wa maanḓa a fhasi , ḽiṅwe sia a ḽi koni u engedza maanḓa aḽo u ya phanḓa .
Miṅwe migodi yoṱhe , hu tshi katelwa na migodi mihulwane ine ya sa vhe na masiandaitwa mahulwane kha vhupo ha maḓi , na migodi ya masiandaitwa maṱuku kana a ongolowaho na mishumo ya u bwa .
Arali vha tshi nga sumbedza uri vhafaramikovhe vho wanala fhedzi nyambedzano a dzi khou takuwa , DEA i nga thusa u tshimbidza maitele a nyambedzano .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo lugisa muvhigo hu tshi itelwa mvuvhano na ICC u ya nga Athikili 97 na vhuleme he ḽa ṱangana naho u ya nga Athikili 98 ( 2 ) ḽa kumedza uyo muvhigo kha muṱangano uḓaho wa Buthano ḽa Mahoro a Muvhuso .
Mbekanyamaitele dza sekhithara dza tshumelo dza fhasi dzi sa badelwi
Musi ho sedzwa ḓivhazwakale ya Ellis Park sa tshitediamu tsha ragabii , vhunzhi ha phera dza phuraivethe arali hu si dzoṱhe ndi dze dza vha dzi dza khamphani dzine dzangalelo ḽadzo ḽihulwane ḽi kha ragabii madzuloni a bola ya milenzhe .
Thusani musidzana a wane muṅadzi wawe wa ḓuvha .
Vhudzheneleli ha dzitshaka dza mashango a vhahura vhashu ho no thoma kha u lulamisa khaedu iyi .
Zwenezwino vhana vha 13 vho huvhala nga murahu ha musi ho pfala uri mureili we a vha o kambiwa o tshaisa muri nga thekhisi .
Tsumbo dza ngei murahu dzi ri sumbedza nḓila siani ḽa u muhanga wa mikano ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi na vhuendedzi ha masakhamaḽedzani na netiweke dza zwiṱaraṱa .
Tshinwe tshiteṅwa tshe Audi isi vhuye ya kona u tshi dzhielwa nṱha ndi tsha mimoḓoro miṱuku .
Khanedzano nga u thivhela muṋaṋo na maga a thasululo dza muṋaṋo a katelaho vhufhaṱi ha masheleni , i khou ya phanḓa na u wana tshenzhemo nnzhi .
Dzi fanela u lavheleswa sa zwishumiswa zwa u dzudzanyulula , nga nḓila ya uri dzi nga shumiswa u ṱanganyisa vhupo ha hugaledzwa ho khethekanywaho .
Nga kha u khwaṱhisedza uri zwitshavha izwi zwi na u swikelela ha zwiko , kathihi na u swikelela ha ikonomi ya zwa vhuḓimvumvusi yo ḓisendekaho nga maḓi , zwi ḓo konadzea u shandukisa nḓowetshumo nga nḓila yo teaho na nga nḓila i sa nyeṱhi .
Mafhungo a re kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya nyendedzi u itela thimbanywa o dzudzanywa nga fhasi ha mutevhe wa ḽebuḽu dzi re lumemeni lwa tshamonde .
Mvelelo idzi dzo pfukiwa nga mulandu wa u ṱoḓou pfufhifhadza .
- Ṱhoho ya muṱangano
Ngaha na u vusuluswa ha garaṱa ya ḽaisentsi ya u reila
Havha vhoramabindu vhararu vhaṱuku vha tshipiḓa tsha mbekanyamushumo khulwane ine ya dovha ya vha na vhuḓifhimi vhuhulwane ha u thusa vhoramabindu vha vhaswa vha 100 . 000 kha miṅwaha miraru i ḓaho u swikela u pfumbudziwa ha zwikili zwa mabindu , ndambedzo na zwa u vha leludzela u swikela mimaraga .
Khotsi anga vha dzhia vhurukhu havho vha vhu gera kha magona .
Afrika ḽi na vhukoni vhuṱuku ha u ḓilugisela na u thivhela tshiwo , nahone tshiwo tshiṅwe na tshiṅwe tsha mupo tshi sia murahu muzwila wa tshinyalelo ya zwishumiswa na vhathu .
Ho sedzwa uri Afrika Tshipembe ḽo livhana na tshifhinga tsha nyaluwo ire fhasi miṅwahani i si gathi iḓaho , ṱhoḓea ya u langa tshinyalelo dza muvhuso sa mukovhe wa GDP zwi amba uri tshikalo tsha nyaluwo tsha tshumiso ya masheleni a nnyi na nnyi tshi ḓo vha tsho linganelaho .
Tsha u fhedza itani ...
Vhonani uri hu na u dzhenelela na u ḓidzhenisa ha tshitshavha nga u thoma zwigwada zwa thikhedzo na u shumisana na vhafaramikovhe .
Vha tea u paṱekanya zwithu zwi tevhelaho kha fomo yavho ya khumbelo :
( a ) a hwesa Buthano ḽa Lushaka maanḓa a u -
Mafhungo aya a ḓo dzhielwa nṱha kha vhuvhusi vhu tevhelaho .
Kha miṅwaha i fhiraho 23 , muvhuso wo engedza mbekanyamushumo ya magavhelo a matshilisano u itela zwitshavha tshayatsireledzo na zwi shayaho u bva kha vhathu vha 2,7 miḽioni u ya kha 17 miḽioni .
Hu ḓo vha na maga ane a ḓo vhewa a dzikhonfaretshi , dzikhetharini na vhuṱambo ha matshilisano .
Vhathu vha maimo a vhukati vha ḓo engedzea fhedzi nga murahu ha miṅwaha ya fumi hu ḓo vha hu kha ḓivha fhedzi tshararu tsha vhathu .
Kha maṅwe mavundu ndaulo ya vhulamukanyi i kha Vharangaphanḓa vha Sialala vhahulwane , ngeno huṅwe i kha magota , huṅwe vho i kha khoro dza sialala .
Ri tea u shumisa nzudzanyo dza u dzhenelela na u dzi sala murahu .
Vhathu vhoṱhe vha founelaho a vha ḓivhei , nga nnḓa ha musi vha tou nanga u ḓivhiwa .
30% ya komiti dza wadi dzi khou shumisa pulane dza wadi kha u sumba nḓila kushumele kwavho ;
3 . TSHIKOUPU NA MAGA ANE A TEA U TEVHEDZELWA A TSEDZULUSO
Mivhuso yo fhindula nga maga a songo ḓoweleaho u itela u ṱuṱuwedza ṱhoḓea nga u fhungudza phimo dza nyingapfuma , u alusa nyisedzo ya masheleni na u alusa kushumisele kwa masheleni a tshitshavha .
Hezwi zwo kuvhanganyiwa , u dubekanyiwa u ya nga ndeme yazwo kha mutevhe wa maano a thandela dzo ṱanganyiswaho .
Musi ho vha hu na tsumbo nnzhi dza nḓowelo dza maṱhakheni nahone dza vhubveledzi kha nyimele dzi konḓaho , hu tou nga zwi khagala uri fulufhelo kha zwiimiswa zwinzhi yo kwamea vhukuma .
Ro bvelaphanḓa na u sika zwiimiswa zwo fhambanaho zwa ndayotewa u thoma tsireledzo na thikhedzo ya sisiṱeme iyi ya dimokirasi .
Mbeu na hune ya dza bva hone
Hune thimu dzi ṱoḓaho thikhedzo dzine dza kha ḓi tshila , fhedzi dza khou tshila nga u khwakhwarudzha , thimu ya tshiṱiriki i nga ḓi thusa ;
4 . Miraḓo ya Khoro ya Maanḓalanga a Ndangulo ya Nḓowetshumo ya Vhutsireledzi ha Phuraivethe :
Mbofholowo ya u amba
Tshaka dzo fhambanaho dza zwiimiswa ndi dzibannga , zwiimiswa zwa vhubindudzi , zwiiswa zwa tshipentshela na masheleni a mabindumaṱanganelwa na mikovhe ya phuraivethe .
3.1 . Mbekanyamaitele ya Luambo ya GCIS yo ḓisendeka nga milayo i tevhelaho :
U ita uri nyendo dzoṱhe dza vhuendi dzo tendelwaho dza vhalwadze , vhashumi , maṅwalo na ḽineni u ya fhethu ho fhambanaho dzi a farwa .
6 . Nḓivhadzo ya khaṱhululo ya nga ngomu , sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha tshipiḓa tsha vhu 75 ( 1 ) tsha Mulayo , i tea u itwa kha Fomo ya C ya Muengedzo ..
a ) dathabeizi ya vhaṋetshedzi vha tshumelo .
U dzima zwiko zwa ikonomi hu sa pfesesei hune muhweleli a vha a na pfanelo ya mulayo ya uri a zwi wane kana zwine muhweleli a zwi ṱoḓa zwi tshi bva kha ṱhoḓea .
Vhuhulu ho fhelelaho ha maṅwalo o shumiswaho na u bveledzwa vhu tea bvukulula matshudeni kha :
Vhu sokou monamona u swikela vhu tshi ṱangana na zwiḽiwa .
Ngauri vhunzhi ha vhaswa vha khou dzhena kha makete wa mishumo ṅwaha na ṅwaha , ikonomi I fanela u sika mishumo minzhisa ya vhaswa u fhirisa zwine zwa vha zwone zwino , u itela uri tshikalo tsha vhushayamushumo ha vhaswa tshi dzike .
U thusa nga ndango ya mugaganyagwama na tshinyalelo .
Khonadzeo ya vhuḓilangi vhuhulwanesa ha vhathu vha re na vhuholefhali i ḓo swikelwa nga u ṋetshedzwa ha thekhinoḽodzhi dzi sa ḓuri , dza thuso dza tsudzuluwo dza khwaḽithi , zwishumiswa na u ṱhaḓula .
Mawanwa aya e a vhanga kuvhonele uku a kwamesa mafhungo a zwa masheleni na u shaea ha ndango dzo linganaho dza tshiṱangani .
Afha nyanḓadzamafhungo ya nnyi na nnyi i nga farana na pfunzo ya nnyi na nnyi kha u ṋekedza kha tshitshavha .
Khwiniso idzi vhukati ha zwiṅwe , dzi ḓo ita uri hu kone u vha na tswikelelo ya miṅwaha mivhili ya mbekanyamushumo dza u guda ha ṅwana muṅwe na muṅwe u bva a tshi bebwa u swika a tshi vha na miṅwaha ya ṱahe .
Mulangadzulo , ri khou ya u sedzesa kha mveledziso ya vhaswa .
Khethekanyo ya Ndango ya Masheleni i ḓo sala murahu ṱholo u vhona uri matavhi a khou tevhedza maga a u khakhulula .
Nga murahu ha 1989 ḽifhasi ḽine ra ḽi ṱanganedza roṱhe , zwi si na ndavha uri ndi u takalela muhumbulo washu wa uri ndi sethe nthihi yo ṱanḓavhuwaho ya milayo ya ikonomi ine ya ḓo khwaṱhisedza u bvelela .
Vha Tshikolo tsha vho Pofulaho ngei Christiana vho vha vho shomedzwa nga vhugudisi ha vhashumi kha zwa bureiḽi na mutsukunyeo .
5.2.2 Ndangulo ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi na Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso ya Tshitirathedzhi
Nga dzi 11 dza Fulwi minisiṱa wa zwa vhuendi vha ḓo vha na nyambedzano na indasiṱeri .
Mbuelo ya Afrika Tshipembe yo vhuelwa u bva kha nyaluwo khulwane ya zwa ikonomi na u aluwa zwavhuḓi kha u kuvhanganya muthelo .
Ambani nga tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe .
Vhakhantselara vha wadi vha na vhuḓifhinduleli kha vhadzuli vha wadi dzavho .
Naho zwo ralo , zwi ḓo vhonala nga tshifhinga arali khumbulelo iyi i tshi ḓo vha ngoho kana i si ngoho .
Mbekanyamitele ya Ndangulo ya Ndaka yo Dzulaho yo ṱanganedzwa nga khoro .
Murwa wavho , Vho Dali na mufumakadzi wavho Vho Rachel ri navho kha vhuṱambo vhuno madekwana ano .
2 . Ndaulo dza Tshumelo ya Muvhuso , 2001 : mulayo u ṋetshedza mvelelo dzi re khagala nga ha milayo ya Ndayotewa ine vhashumi vhoṱhe vha lavhelelwa u i tevhedza na Milayo ya Vhuḓifari yo ṋetshedzwaho nga ndaulo na u lavhelelwa uri vha shume mushumo wavho nga vhukoni havho .
Kha vha vhe na vhuṱanzi ha uri zwibveledzwa zwa mafhi zwo vhewaho kha mufhiso kana zwo vhiliswa zwiṱuku khathihi na u ṱanzwa zwiḽiwa zwi sa bikiwi nga maḓi a khou elaho vha sa athu zwi ḽa kana maḓi o thomaho a vhiliswa .
Zwo ḓi ralo , sesheni ya ṋaṅwaha ya foramu hu ḓo vha u ṱola nḓila dza u fhaṱa hafhu kha mutheo uyu wo khwaṱhaho nga u sedzesa , vhukati ha zwiṅwe , kha :
Zwigwevho zwi ḓo tshimbila zwoṱhe , zwa ita uri vhanna vhoṱhe vha dzule dzhele lwa miṅwaha miṱanu .
Hu tea u ombedzelwa na u sedzeswa kha zwa u vhona uri ṱhogomelo ya u thivhela i khou vha hone u ya nga masheleni o avhelwaho u ita zwenezwo .
U shumisa muzika kana u vhanda muvhili , vha topola zwipiḓa zwa muvhili na u tshimbila nga mutevhetsindo u ya nga ndaela dzo ṋewaho , zwi amba uri , u kwama zwikunwane ... u kwama ṱhoho ... u kwama ningo , n.z.
Vhuṅwe vhupo , vhune ha vha na nyonyoloso ya zwipiḓa zwa fhasi zwa muvhuli yo no kuvhanganywa .
Kha thandela iyi , ro guda u bva kha zwe maṅwe mavundu a vha a khou ita .
U katela muziamu wo vuleaho , une wa vha na zwifhaṱo zwinzhi zwa kale zwa tshifhinga tsha u bwa daimane .
Milayo i kombetshedza muhumbulo wa avho vhane vha wana tshumelo dza tshitshavha sa khasiṱama , hu si vhadzulapo .
Khabinethe i khou kwamea nga u engedzea ha zwiwo zwa vhaendangaṋayo badani khulwane .
Muvhono zwa zwino u ṱoḓa u sudzuluwa u ya kha ṱhoḓisiso dzi sa shumiho nga nomboro kha mafhungo u itela uri ndinganelo mishumoni dza sa dzhiele fhasi vhukhwine ha nḓisedzo ya tshumelo .
U kwamana na vhathu tshifhinga tshoṱhe malugana na vhukhwine ha tshumelo ine ya khou bveledzwa .
Dzi na vhuḓifhiduleli ha ṱhumanyo kha zwikolobulasi zwo bulwaho afho nṱha .
Mutheo wa mugaganyagwama wo sumbedzwa kha tshino Tshiṱaṱamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama tsha tshifhinga tsha vhukati une wa linganyisela zwa u bindudza kha vhukoni ha tshumelo dza tshitshavha hu na thikhedzo yo ṱanḓavhuwaho ya mveledziso na nyaluwo i si na tshiṱalula .
Muhasho u isa phanḓa na u tikedza vhuṱambo ha Tshifhinga tsha Muṅwali na Vhurendi ha Afrika zwi farwaho ṅwaha muṅwe na muṅwe ngei Durban .
U ṅwala pharagirafu nthihi ya tshenzhemo dzawe kana zwiitei , tsumbo , mafhungo a ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Zwa zwino , mbuyelo dzi tevhelaho dzi a wanalea :
Vhatambi vho vha vha tshi ita danga vha rahelana bola i sa tendelwi u kwama fhasi .
Tshanduko kha tshitatamennde itshi
1 . Afrika Tshipembe ḽi ṱanganedza Thendelano ya Vhukonani na Vhuanḓani ( TAC ) na Mashango a Tshipembe Vhubvaḓuvha ha Asia ( ASEAN )
Ṱhoho ya mafhungo a gurannḓa i ri mini ?
ya nga ṱanganedza khumbelo , vha ḓo ḓivhadzwa hu sa athu fhela maḓuvha a 14 uri vha ḓise pulane ya ndango ya mupo na uri vha ambedzane na muṋe wa mavu , na vhane vha khou dzulakha mavu ayo lwa mulayo kana vhaṅwe vha kwameaho .
Vhaḓisedzi vha tshumelo vha phuraivethe na nnyi na nnyi malugana na u pulana hune ha khou itea wadini ( tsumbo , hu tshi shumiswa radio ya tshitshavha , gurannḓa ya tshitshavha , khathihi na marifhi ) ;
Dzina ḽa bannga : Standard ya Afrika Tshipembe .
Vhuṱanzi ho vhewa u itela thusedzo na u pambuwa u bva kha phambano ya vhukati ha mpimo wa nṱha na mpimo wa fhasi kha bambiri ro ṋewaho .
Hune ra nga wana fhethu ho fhambanaho tshikoloni hu tshi angaredzwa mabunga , ofisi na fhethu ha u tambela
Masipala u tshila nga dzigiranthi dzi no bva mivhusoni yo fhambanaho na kha madzangano a si a muvhuso uri u kone u lambedza mishumo yawo .
Komiti dza wadi na vhadzulapo vha na mishumo ya ndeme ine vha i shuma kha u pulana na nḓisedzo ya tshumelo dza masipala .
Zwisumbedzisi zwa u bvelela ndi u dzhia maano ane a dadzisela : Maano a Mzansi Golden Economy ; Maano a Matshilisano o Vhofhekanaho ; Pulane ya Mveledziso ya Lushaka na Maano a Nḓila Ntswa ya Nyaluwo ; khathihi na u vhumbiwa ha mazhendedzi a re na Bodo nga Muhasho wa Vhutsila na Mvelele .
Arali izwo zwa nga itea , zwi ḓo ri ḓurela vhukuma u hadzima tshelede kha mashango a nnḓa u itela u lambedza mbekanyamushumo dzashu dza u fhaṱa matshilo a khwine kha vhoṱhe nga mannḓa vha shayaho .
U ṅwala mafhungo a tshi shumisa
Zwa mitambo zwi dzhiwa sa tshiṅwe tsha zwiṱuṱuwedzi vhukuma tsha u fhaṱa lushaka nahone mbekanyamushumo dza mutambo wa rugby dzi ḓo khwinisa nzudzanyo ya matshilisano .
U ita phosiṱara .
Thomani kha tshithoma ni mone .
Data yo teaho i sumbedza uri zwiimiswa zwoṱhe zwiraru zwi khou tambula nga u shaya vhudziki ha zwa masheleni .
Hezwi zwo ḓivhadzwa nga masia u fana na mihumbulo , tsireledzo ya muya , ṱhoḓea ya u khwaṱhisa mavhone na murunzi , vhudzulo u bva kha zwipiḓa , na zwiṅwevho .
Ri a takala u ḓivhadza uri mafheloni a Nyendavhusiku , ro vha ro no sika zwikhala zwa mishumo ya muvhuso zwi fhiraho 480 000 , ine ya vha 97% ya phimo ye ra ta .
Nga tshifhinga mafhungo a zwa saintsi o kuvhanganywaho nga ha kilasirumu kana zwiimo zwa u funza na u guda zwi a shanduka , zwavhuḓivhuḓi , zwi a aluwa nga u ṱavhanyedza .
Ngoho zwi nga si iledzwe , arali hu na lutendo lwa uri zwi nga si konadzee uri muṅwe muthu a vhaisale nga u amba izwo .
Ni kona u vhona tshaka nngana dzo fhambananaho dza zwiendedzi ?
Hafhu , samithi i ḓo dzhiela nṱha na u tendela mugaganyagwama wo kumedzwaho wa AU wa 2017 .
Naho zwo ralo , mbuelo nyangaredzi i elaho a yo ngo lingana u katela makumedzwa a zwibviswa o ṋekedzwaho ṋamusi .
U fanyisa zwithu zwino elana na u vhambedza zwi sa fani .
Nne A.B ndi a ana / khwaṱhisedza uri ndi ḓo fulufhedzea kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe nahone ndi ḓo thetshelesa , ṱhonifha na u tikedza Mulayotewa na miṅwe milayo ya Riphabuḽiki , nahone ndi fhulufhedzisa u ita mishumo yanga sa muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka/ vhurumiwa ha tshoṱhe kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu/ Muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu ha OD nga vhukoni hanga hoṱhe
Mishumo ya khethekanyo ṱhukhu ya zwiḽiwa , zwinwiwa i katela u bveledza khovhe na u bveledza zwinwiwa .
Ngamurahu ha musi khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani yo ṱanganedzwa nga muofisiri wa zwamafhungo wa tshiimiswa ;
Nḓisedzo ya zwiko zwo linganaho u itela u ṋekedza tshumelo dzi pfadzaho nahone dzi re na vhukoni dza shishi na dza u endedza vhalwadze .
Ndi musi Mbiḓi i tshi vho thoma u neta ndi he Pfeṋe ḽa mbo ḓi i sukumedzela muliloni !
Hu khou dzinginywa uri khanedzano dzi elanaho na u maitele a u sedzuluswa dzi tea u ḓiswa nga u tou ṅwalwa u ya kha muofisiri wa u vhalela , ane a tea u dzhia tsheo ya uri ndi nnyi ane a tea u shumana na khanedzano .
Ho sedzwa mutheo wa mbuelo u no khou thengathenga wa mimasipala miṱuku na i no shaya , tsudzuluso ya lushaka i a ṱoḓea u tikedza ndivhiswa dza ndeme sa nyengedzedzo ya tshumelo dza miṱa .
Thambo kha dzi ṱhumo , baudu dza u monisa na dzirodo dzi ḓo tou kuvhanganywa hu si u pangwa kha mitshini .
Shelani bwindi kha zwibammbiri zwa khaphukhekhe .
Sekhithara ya dzibugu ya Afrika Tshipembe yo no vha mupikisi wa ḽifhasi na vhaṅwali vha shango vha khou isa phanḓa na u ṱhonifhiwa u mona na ḽifhasi .
U sedzwa hafhu ha zwa u ṱola zwiimiswa zwa saintsi , vhuinzhiniara na thekhinoḽodzhi ;
A huna na mushumi na muthihi are na vhukoni .
Tshumiso nga mivhusoyapo na vhaṅwe vhaisedzi vha maḓi manzhi vhane vha vha na zwiko zwavho zwa maḓi na tshumelo dza u kunakisa maḓi .
Masheleni a tshitshavha o dzulaho zwavhuḓi , na vhushaka ho khwaṱhaho na mabindu na zwa vhashumi , zwo konisa muvhuso uri u fhungudze masiandaitwa a tshiwo .
Ṱhanziela ya Khwaṱhisedzo ya Muthelo ya vhukuma i shumaho ( kana kha nyimele ya Mabindu o Ṱanganelaho ḽa muṅwe na muṅwe wa vhashumisani vha re kha Mabindu o Ṱanganelaho ) zwi tea u rumelwa na ḽiṅwalO ḽa thenda ;
U engedzea nga u ṱavhanya zwo tshenzhelwa kha khumbelo ya thuso ya u vhewa ha khunguwedzo kha elekiṱhironiki , khanḓiso na khasho ya nnḓa .
Mvelaphanḓa yavhuḓi yo no itwa kha u fhungudza ḽevele dza vhaswa vha nwaho na kha ḽa Dzheremane .
Naho zwo ralo , ndi a tenda uri ri nga guda ngudo u bva kha tshenzhelo dzashu dza u shumana na midzinginyo mihulwane ya ikonomi ye zwa zwino ya livhana na ikonomi dzashu u itela u endedza hafhu u khwaṱhisa mbekanyamaitele dza ikonomi khulwane .
Zwenezwo , ngwano dza Vhupileli dzi ḓo rangwa phanḓa nga vha Nḓowetshumo ya Mbambadzo .
Miṅwaha ya fuṱhanu ndi tshifhinga tshilapfu kha u ṱalusa maitele mahulwane ane a nga kona u kwama nḓila ya nyaluwo ya Afrika na tshanduko nga nḓila khulwane .
Ngudo dza nyimele dzi shuma u ṱuṱula dzangalelo kha ṱhuṱhuwedzo ya nyambo kana mbekanyamaitele dza luambo kha zwitshavha zwa Afrika Tshipembe .
U vhulunga ho vhonalaho kha ḽeveḽe ya lushaka zwi ḓo shumiswa u badela mbadelo dza nyengedzedzo dza vhashumi , u thomiwa ha gavhelo ḽa thikhedzo ya vhana , tshumiso ya masheleni kha mbekanyamushumo dza nnyi na nnyi na mbadelo dza u thoma mihasho miswa .
Ndi ngona ifhio yo shumiswaho u fhambanya dzimolekhuli dza molekhuli nnzhi dzo fhambanaho na zwiṱaluli zwa molekhuli dzo vhumbiwaho nga tshifhinga tsha maitele a sinisa nga mufhiso ?
Sibadela tshi kha tshiṱaraṱa tshifhio ?
Nga u lavhelesa mishumo ya muvhuso , Phalamennde i a kona u vhona uri nḓisedzo ya tshumelo i a vha hone , u vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha a kona u tshila vhutshilo ha khwine .
Kose kose ya muthelo wa mbuelo dzi bvaho kha u rengisiwa ha ndaka dza tshelede kana mbulungelo nga mutheo ndi ḽiṅwe sia ḽine ḽa tea u lavheleswa .
Ṱhalutshedzo iyi i vha hone nga nṱhani ha tshiimiswa tsha muthelo ho sedzwa fhedzi u kuvhanganya muthelo ho imelwa Tshumelo ya Muthelo wa Afrika Tshipembe .
U gaganyiwa hune ha ḓo sumbedza zwoṱhe zwo swikelwa na maitele a kushumele u ya phanḓa hu ḓo farwa vhege iḓaho .
Nahone zwi ḓo shanduka zwiṱuku , ngauri tshanduko dza ḓorobo ya tshizwinozwino a dzi langei , fhedzi na ngauri vhupulani hashu ha vhupo ha ḓoroboni zwa zwino ho sedzesa kha u ṱanganyisa hafhu ḓorobo na u vhulunga kha mbono ya shango ire na vhuṱumani .
Vhashumi kha iḽi ḽimaga vho livhana na khombo dzo fhambanaho dzine dza katela zwi tevhelaho :
Theori ya muito wa nyambedzano : mbuno na ṱhalutshedzo ya vhadzulapo .
Muofisiri wa zwa u vhalela u tea u vhea vhuṱanzi ho tou ṅwalwaho ha rekhodo nga nḓila yo randelwaho ya khanedzano dzoṱhe na tsheo iṅwe na iṅwe u ya nga ha khethekanyo .
Vhurumelazwivhambadzwa nnḓa ha dzhusi ya tshienge nga Afrika Tshipembe i ya Israel na Mozambique i so ngo thela .
Tshumelo yo livhaho muthu i no itwa nga vhalangi vhashu vha vhushaka
Ndi ita hani khumbelo ya sabusidi ya nnḓu ?
Murendi u shumisa ḽifanyisi .
Tshomedzo dzi nga kaṱudzwa lwa tshifhinga tsho randelwaho nga tshiimiswa tsha u valela nga murahu ha vhupfiwa ha ndaṱiso .
Nyolo i tevhelaho i sumbedza miṅwe ya mihumbulo :
Kutshimbidzele : Zwigwada
Naho ri tshi tenda kha u konḓelela uyu muthu u tea u ḓivhonadza phanḓa ha mulayo .
Khothe yo bula uri itsho tsho tea ngauri tshi ḓo thivhela-vho na vhaṅwe vhane vha ṱoḓa u vhulaya vha tshi ṱoḓa mushonga kha ṋama dza vhathu .
Ndi u kandekanywa huhulwane ha pfanelo dza vhathu arali u vha hone havho ho vha hu si mbilaelo yavho , na uri mbilo iyo ndi zwone a i konadzei .
Zwine zwa vhidzwa u pfi kiḽoso dza ndinganyiso dza Ndayotewa zwi amba nga ha vhuimo ho fhambanaho hune khethululo yo thivhelwa .
Nga ḽiṅwe sia , madzangalelo kha bindu a nga khwiniswa nga ndangulo ya tsireledzo ya data ya zwa mulayo .
Mashangohaya na mivhuso ya vhuḓilangi yo vha yo ṋewa maanḓa a u langa sisiṱeme yavho ya khothe ya sialalas .
U nanga ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo u ṋea nyimele ya ngudo dza nyonyoloso ho fanelaho .
Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo yo thomiwa nga Tshimedzi 2013 u itela u khwinisa sisiteme ya ndaulo ya muthelo .
Vhadzheneli vha sedza kha notsi dza khoso dzi sumbedzaho zwiko zwa khuḓano .
U bveledza thandululo ya nndwa nga nḓila mulalo na pfumedzano na mulalo na u konḓelela nga kha pfunzo , vhupfumbudzi , nyito nga tshitshavha na mbekanyamushumo dza u kovhelana , nga maanḓa dza vhafumakadzi vhaṱuku .
Vhaṅwe vhashu ro humela tshikoloni nga gariki ṱhukhu ya mabulannga ya donngi .
Hoyu a si muvhuso une wa ṋetshedza fhedzi zwiimiswa na themamveledziso zwine zwa ita uri ikonomi na tshitshavha zwi shume , ndi une wa vha na nḓila dza u tshimbidza tshanduko .
Gombame ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na zwa muṋo zwaḽo ḽi ḽoṱhe , zwi dzulela u shanduka zwi tshi langwa nga nzulele ya thaidi na kudzhenele kwa maḓi a mulamboni .
Miraḓo ya tshitshavha na vhone vha na vhaimeli kha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u dzhenela vhuṱambo uhu vhu re na ndeme kha u ṋea lushaka lwashu tshivhumbeo .
Zwidodombedzwa zwiṅwe zwa mishumo zwo katelwa nga vhuḓalo kha ḽiṅwalo iḽi .
Khamphani , mabindu kana vhushaka zwi amba khamphani dzo redzhisiṱariwaho , koporasi , bindu ḽa muthu muthihi , vhushaka ha vhavhili , khamphani dza muvhuso , khamphani dza phuraivethe , khamphani dzi si dza mbuelo , khamphani dza garanthii , khamphani dza mashango a nnḓa , khamphani dza phuraivethe dzo ṱanganelaho , koporasi nz .
Maedza a takadzaho aya na khunyeledzo u bva khao fhedziha i , a i athu u khwaṱhisedzwa tshoṱhe kha masia oṱhe .
Muvhigo wo sumbedzisa nomboro ya miṱa i na muḓagasi zwazwino i tshi kha 12.1 miḽioni , i langanaho na 85% .
Nga mulandu wa maitele a tshiṱalula a khethululo , vharema vho ṱangulwa shango nga zwipiḓa zwa milayo yo fhambanaho na mbekanyamaitele , hu tshi katelwa Mulayo wa Mavu wa Vharema wa 1913 , vhukati ha zwiṅwe .
Mihasho yoṱhe ya muvhuso yo ḓiimisela u thivhela HIV na AIDS .
Thimu ya u tshimbidza I fanela u ṱhogomela u dzudza tshifhingani mafhungo maṅwe na maṅwe maswa ane a dzumbululwa na u lulamisa uri mafhungo o dzheniswaho kha pulane ndi ayo o khwaṱhisedzwaho nga tshigwada tshoṱhe tsha tshitshavha .
U vhala maṅwalo awe na a vhaṅwe .
Ri tshi ya phanḓa , tshumelo idzi na zwishumiswa zwi tea u shumiswa nga nḓila yo teaho mupo lwa tshifhinga tshilapfu nahone zwi tea u dovha hafhu zwa sumbedza uri zwi nga itea ho sezwa masheleni .
Senthara ya mushumo wo ṱanganelaho kha tshitediamu tsha Ellis Park yo vusuludzwa , ya dzheniswa tshomedzo ntswa na u vhewa kha vhupo havhuḓi .
u ṱalutshedza na u shumisa thekhiniki dza vhudavhidzani kha u shuma kha Komiti dza Wadi
4.1 . Khabinethe i tamela vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhoṱhe Maḓuvha a Madakalo a vhuḓi na o vhulungeaho . Sa MaAfrika Tshipembe ri tea u isa phanḓa na u sumbedza Ubuntu kha MuAfrika Tshipembe nga riṋe na vhaeni vhashu nga musi uyu wa madakalo .
Zwifuwo zwi humbulelwaho u vha zwi tshi khou lwalaho vhulwadze ha dzimmbwa a zwi tei u farwa na luthihi .
Khwaṱhisedzo ya Khonadzeo ya Tshikolodo nga vha Zhendedzi .
Minisṱa kha Ofisi ya Muphuresidennde a re na vhuḓifhinduleli ha Vhafumakadzi , Vho Bathabile Dlamini , vha ḓo ṱanḓavhudza mbekanyamushumo nga vhuḓalo nga murahu .
Zwo sedzesa ngamaanḓa kha u wana mafhungo a tshitshavha u bva afho u ya kha mveledziso ya ngomu .
Hezwi zwi thusa mivhili yashu uri i shumise zwiḽiwa zwe ra ḓa .
Ngei Germany na Belgium ho vha hu na dathabeisi ya tshifhinga tshoṱhe na milandu ya khothe lwa miṅwaha minzhi nga ha u wana thasululo i linganaho , zwi dzula zwi mafhungo are tshifhingani .
Data ya tekeniki i nga vha nga tshivhumbeo tshi fanaho na pulane dzo no vhaho hone , pulane , nyolo , zwiedziswa , fomuḽa , dzidizaini dza vhuinzhiniere na ṱhoḓea , bugupfarwa na ndaela dzo ṅwalwaho kana u rekhodiwa kha miṅwe midia kana zwishumiswa zwi fanaho na disiki , theiphi , memori dza u vhala fhedzi .
U bva afho shavha u bva afho kha yuniti yawe , a fhufhela ṱhangani a dovha a lingedza u huvhadza muofisiri .
Nga kha mbekanyamushumo dza u ṱavhanyisa mbuedzedzo ya mavu , ri ḓo shuma u ṱanḓavhudza mveledzo ya zwa vhulimi na u ṱuṱuwedza u alusa ikonomi yo katelaho .
Musi vho no ṋetshedza DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi fomo , ire thendelo yo sainiwaho sa ṱhiransekisheni ya debithioda , DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi i ḓo shumana na ṱhiransekisheni nga ḓuvha ḽe vhone vha sumbedzisa ( nga dzi 15 kana ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa ṅwedzi ) .
Mulangi Muhulwane u fanela u hira muthu ane a saukanya khohakhombo miṅwedzini mivhili mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
Ḽiṅwalwa ḽa u dzhenela ngaḽo thengophikhisano ḽi tea u ḓadziwa nga ennge ntswu , nahone mitengo i tea u katela muthelo , nga nnḓa ha musi zwo tou ṱaluswa nga iṅwe nḓila .
Kha vha ṋee maraga thandela dza masheleni , zwitakalelwaho na khwaḽithi , sa zwi re zwone , kha fhethu ha desimala huvhili .
Hezwi zwi khou shumiwa nazwo nga u ḓadzwa ha zwikhala zwa mushumo zwi re na tshivhalo kha khethekanyo sa tshipiḓa tsha maitele a u dzudzanyulula ofisini khulwane .
Mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi na ya ṅwaha muṅwe na muṅwe yo no vha hone u itela u i ḓiswa .
Phungudzelo hafha ndi ya uri zwa zwino vhuloi vhu khou dzhiiwa hu kuitele kwa vhurereli ha vhaṅwe vhathu .
Masheleni a fhiraho R1,3 thiriḽioni o bindudzwa kha u ḓo fhaṱa zwikolo zwa maḓana na yunivesithi mbili , u fhaṱa maḓana a zwigidi zwa dzinnḓu ntswa , u dzhenisa muḓagasi kha mahaya a fhiraho miḽioni , u bveledza muḓagasi muswa na u engedza vhuendi ha nnyi na nnyi .
Vhalanguli vha u ṋetshedza vha lushaka na vha mashango a nnḓa vha nga dovha vha ṱoḓa uri muhumbeli a ṋetshedze nga mbadelo dzawe muḓivhi o omaho nga eṱhe wa u ṱhaṱhuvha khonadzeo dza khombo kana vhuṱanzi nga muḓivhi sa zwine mulanguli wa thendelo a ṱoḓisa zwone .
U fhindula tholokanyonḓivho nga u tou amba ya mbudziso dzi no kwama risipi .
Nga maanḓa , mbadelo dza u fhira mulayo dza zwiimiswa zwo farwaho nga tshidzumbe na zwiṱuku zwi ḓo vha na mvelelo dzi si dzavhuḓi kha ikonomi .
Tshanduko kha kushumisele kwa mavu u bva kha zwa vhulimi u ya kha kushumisele kuṅwe na kuṅwe , u fana na u fhaṱiwa ha tshikolobulasi , bindu , nḓowetshumo , tshitshavha , kana mveledziso ya mugodi na tshomedzo dza vhuendelamashango .
I sumbedza uri vhurangaphanḓa , vhadzulapo vhane vha shela mulenzhe na muvhuso une wa shuma zwavhuḓi zwi nga thusa hani kha u ṱuṱuwedza mveledziso kha vhupo ha vhathu kana tshitshavha tshi shumisanaho .
Kha vha vhudze vhashelamulenzhe vha sedze kha pulane ya u shumisa na fureme ya ḽogo zwe vha zwi sika zwi zwa thandela ya u ḓiṱunḓela ya ngade ( kha mishumo ya 2.2 na 3.1 ) .
2.2 . Khabinethe i ṱanganedza u sainiwa ha thendelano ya vhakwameaho kha zwa maini .
Maḓi na Vhuthathazwitzhili zwi dzhiiwa sa ṱhoḓea dza zwipikwa zwine zwa vha zwihulwane ngomu ha masipala .
Muhwelelwa u bva tshi tshetsho o shavha ndaela ya mbadelo yo itwaho zwo vha tea u ya nga mueletshedzi wa khothe .
U langa zwiko zwi re kha vhulangi vhuhulwane .
Ndi zwa ndeme uri u dzulela u ḓa khathihi na tshivhalo tsha vhashumisi a zwi swikeleli hune zwa nga ita u tela u bvela mulanduni mupo na u dzhenelela kha mashumele a vhukuma a mupo - izwi zwi fhambana u ya nga nzulele .
ṋea maanḓa tshitshavha a u ḓipulanela
Nzudzanyo dzi fanela u itwa u itela u bviswa nga u ṱavhanya ha vhathu arali hu na tshiwo tsha u huvhala kana vhulwadze zwine zwa ṱoḓa thuso ya mishonga
" Bodo yanga yo tou phaa nga murambo na mutoli !
Tshifhinga tshine mbulungo ya itwa , sa tsumbo , tshifhinga tshipfufhi , tshifhinga tshilapfu .
Vhuṅwe vhusunzi vhu tshi bva tshiṱahani vhu nukhedza feḓa ḽeneḽo ha ḽi tevhela .
Arali zwi si nga si kale , u itwa kana u khwiniswa .
Mabulayo aya zwifhingani zwinzhi o vha a tshi nga tinyiwa nga vhuḓifari havhuḓi musi hu tshi khou shumiswa bada dza shango .
Nṱhani ha izwo , kiḽabu mbili dzi re na vhubveledzi nahone dzi shumaho dza fiḽimu dzo tikedzwa dzi re First Wednesday Film Club na Coal Stove .
Mbadelo dzi re kha thebulu ire afha fhasi a dzi kateli mutikedzelo wa mutholi .
Ri nga si litshe fhungo ḽa u sa lingana kha u swikelela zwikhala ḽo tou ralo kana ḽi kha zwiṱuṱuwedzi zwa makete .
U ṅwala manweledzo a muvhigo miṅwedzi mivhili miṅwe na miṅwe ya rumelwa kha Khoro malugana na kutshimbilele kwa mushumo ;
Izwi zwi tshimbilelana na zwipikwa zwa muvhuso zwi re na vhushaka na Operation Phakisa kha u alusa Ikonomi ya Maḓanzhe na zwipikwa zwo ṱanḓavhuwaho zwo bulwaho kha NDP , u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na u kwaṱhisa u sika mishumo .
U ya nga tshiṱirathedzhi tsha zwa u ṱola vhutshinyi ha muthu a ita , zwidodombedzwa zwa muṋe ene muiti wa khumbelo zwi ḓo lingululwa nga tshfhinga tsha mitele a munanguludzo .
U bviselwa khagala ha mafhungo huṅwe na huṅwe hu nga ḓivhadzwa kha muṋetshedzi wa tshumelo o lavhelelwaho nga u tou ṅwala kha ḓiresi ya poswoni yo ṋetshedzwaho kana ḓiresi ya imeiḽi ya vhathu vho topolwaho vhane vha ḓo kwamiwa .
Ri livhuwa vhathu vhashu vhoṱhe kha u vha vhatikedzi vha nṱhesa .
Data ya phaneḽe ya ḽeveḽe ya nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe i bvaho kha databeisi ya TIPS .
KHAVARA Olani tshifanyiso hafha .
Kha mushumo , zwo wanala uri zwi tevhelaho zwi fhambana nga maanḓa u bva magumoni a tshiimo u ya nga hairakhi u ya kha tshiṅwe :
Phurotokholo dzoṱhe dzo themendelwa na u ṱanganedzwa nga kha maitele a fomaḽa e a thomiwa nga ngomu ha CIS .
U dzhenelela hu a ṋea maanḓa musi vhathu vha tshi ita tsheo na khetho dzavho .
Vharengi vha masipala a vho ngo ḓiṅwalisa kha dathabeisi nahone vha tea u dzhiela nṱha uri hu tea u itwa zwa u kunakisa data .
Hune zwithu zwi engedzaho ndeme kha zwivhambadzwa zwa vha zwo ḓalesa vhashelamulenzhe vhahulwane vha si gathi , zwikhala zwa maimo a nṱha zwi nga kha ḓi wanala , zwine zwa nga ita uri hu vhe na u thomiwa ha mabindu maswa .
i ranga na u tshimbidza ṱhanganelano na vhudavhidzani vhukati ha muvhuso na nyanḓadzamafhungo .
Tshiṱori itshi ndi lungano kana ndi ngoho ?
Ndivho ya khonfarentsi ho vha hu u goḓombedza theo yashu ya nḓivho kha masheleni a matshilisano nga u ṱalusa dziṅwe dza mveledziso dza zwino na u ita mvetamveto ya vhubveledzi , na ya zwi konadzeaho .
Nga Ḓuvha ḽa Khushumusi iḽi , ngavhe ri tshi nga humbudzwa uri a ri koni u nga vha na Khushumusi hu si na tshifhiwa tshe ra ṋewa nga ḓuvha iḽi , tshifhiwa tsha fulufhelo , lufuno , mulalo na gundo u bva kha khaedu dzine ra ṱangana nadzo vhutshiloni .
U gidima a tshi ya phanḓa na murahu
Muofisiri wa tshipholisa u ḓo dzhia tshitatamennde tshavho , tshine vha nga tshi ṋetshedza nga luambo lwavho , nazwenezwo pholisa ḽi ḓo ita nzudzanyo ya mupinduleli kana ḓologi .
Muvhuso u vhonala u tshi sedzesa nga maanḓa kha zwiṱirathedzhi zwa " ndaela-na-ndaulo " zwi re na mbuelo dzine dza dzhiiwa dzi ṱhukhu kha nḓowetshumo .
Vhathu vhoṱhe vho hwelelwaho vhe vha vha wanwa mulandu vho lindelaho u gwevhiwaho .
Ndeme ya vhuimo Pwashekanya nomboro dza didzhiiti mbili u ya kha muandiso wa fumi na wa thihi .
Vhupfumbudzi hoṱhe ha vhaunḓi vha matshelo na vhaofisiri ho khunyeledzwa .
Ri ḓo khwaṱhisedza uri hu vhe na vhuthihi ha lushaka kha u shandukisa ḓivhashango na madzina a vhupo .
U itela u tsireledza tshiendedzi tshe tsha dzhiwa , muofisiri wa maḓaka a nga ita uri i sa tshimbile nga u bvisa tsimbi .
Arali , nga nṱhani ha , a rathandela a ita khumbelo ya u engedzelwa kha tshifhinga tsha u vala tsho bulwaho kha data ya thandela , mutholi a nga ṋetshedza u engedzedza uho , a ḓo kona u ḓivhadza vhorathandela vhoṱhe vhe vha dzhia maṅwalo .
Thuso dza ndeme dzi katela vhurangeli ha u khwinisa zwikhala zwa vhulanguli , mveledziso ya zwishumiswa na u thomiwa ha ndalukano nzudzanywa dza vhagudisi .
Ri ḓo vha itela mini ?
Kha vha dzudzanye mivhigo ya manweledzo yo dodombedzwaho i tevhelwaho nga shedulu ya ndugiselo ya muvhigo .
U swika zwino senthara dza zwitshavha dza mishumo yo fhambanaho dza 355 dzo thomiwa , u itela u ṋetshedza zwitshavha zwa mahayani tswikelelo .
U pulana na u dizaina netiweke yapo i fanela u ṋetshedza zwikhala zwa u engedza tswikelo nga vhoṱhe ya mishumo ya zwiendi zwa nnyi na nnyi zwa badani , nga kha u engedza izwi kha na u mona na vhupo .
Thebuḽu dzi tevhelaho dzi nweledza mvelelo dza u thetsheleswa ha ndaṱiso ho itwaho kha muhasho kha ṅwaha wa muvhalelano .
5 . Vhuimo ha Khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
A huna fomo dzine dza ḓadziwa .
4.1.7 musi vho ṱanganedzwa kha Mbekanyamushumo , vha ḓo vhewa fhethu ho tsireledzeaho nahone aḓirese yavho a i nga ḓo fhiwa muthu na muthihi , hu nga vha miraḓo ya muṱa ;
Khabinethe i ḓo lavhelesa dziHOD na vhahulwane vhavho itshi itela u ḓisa vhudziki vhuhulwane kha vhurangaphanḓa .
U shumisa ngona dza u ḓikhakhulula dzi re na tshivhalo musi a tshi vhala , tsumbo , u dovholola zwe a vhala , u vhala a tshi isa phanḓa na u ima .
Nangoho u bva tshitshetsho phukha dzo tshila dzo takala afha Muḓanani wa Sananga .
Mafhungo aya a ṋewa vhalangi vha tshiimiswa vha no saukanya mawanwa , arali zwi tshi konadzea , vha vhiga tshumiso ya masheleni i songo teaho kha muofisiri a re na vhuḓifhinduleli na u shumisa zwilangi zwa khwiṋe u thivhela tshumiso ya masheleni i songo teaho tshifhingani tshi ḓaho .
U thetshelesa ndaela dzi konḓaho nahone dzo fhambanaho a kona u dzi tevhedzela .
ḓiresi ya fhethu ya vhavhambadzelannḓa vha shango ḽine zwa bva hone
U vha na vhuṱanzi uri muthu muṅwe na muṅwe kha mudzedze wa nḓisedzo dza vhudzulo u a pfesesa zwe zwa lavhelelwa khae na uri zwe zwa lavhelelwa zwi a ṱhonifhiwa .
Kha havha vhathu , vhaṅwe vhavho vha fhiraho 600 000 vho no ḓi dzheniswa kha zwikhala zwa mushumo .
Vhunzhi ha vhashumi vha afho nezarini vha bveledza zwiraba zwavhuḓi , zwo takalaho , fhedzi hu na khombo ya u ḓisa zwitumbudzi zwiswa kana malwadze kha bulasi .
1.3 . Na musi Zwibveledzwa Gute ( GDP ) zwa Afrika Tshipembe zwo fhungudzea nga 1.2% nga kotara ya u thoma ya 2016 , u ya nga dzimbalombalo dzo bviswaho nga Vhadzimbalombalo vha Afrika Tshipembe ( Stats SA ) , muvhuso u kati na u thoma u dzhenelela ha ndeme kha sekithara dzo kwameaho nga maanda u fana na vhulimi , vhuendi , muḓagasi na migodi , zwine zwa khou tandululwa nga kha fulo ḽa Operation Phakisa , u bvisa zwikhukhulisi zwa mutsiko kha ikonomi .
Sa izwi vhugevhenga na hone vhu tshithivheli tsha nyengedzedzo ya vhubindudzi , u shumiswa ha zwiko zwa u ḓadzisa na zwone zwi tea u engedza nyaluwo na khonadzeo ya mishumo kha ikonomi .
Vhorabulasi vha / u tshinyadza haya ha ṱhulo .
1 . Vhuimo ha Khabinethe kha Mafhungo a Zwino
Nga nnḓa ha mutsiko wa mushumo u re hone , u dzulela u vha na vhulenda khathihi na u vha na muya wa u thusa .
Vha dzhenelela hani kha dzilafho ḽavho ?
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha tshumelo .
Vhuḓifhunduleli ha mulayo na ha ndayotewa : Ndima ya vhu 10 ya Ndayotewa ya Mulayo wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 ( Mulayo wa vhu 108 wa 1996 ) , u dzudzanya mafhungo a ndaulo ya muvhuso .
Ri khou ṱoḓa milayo yo fhelelaho ya ndaulo u sedza arali ri tshi nga kona uya phanda na u ṋetshedza zwishumiswa zwinzhi kha zwiimiswa zwa Muvhuso na kha ndaulo yashu ya tshitshavha , zwi sina ndavha uri vho kona u shuma zwiṱuku hani .
28 Vhana Malugana na : - Khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( d ) na ( e ) ; - Pfanelo dzi re kha phara ṱhukhu dza ( i ) na ( ii ) dza khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( g ) ; na - Khethekanyo ṱhukhu ya 1 ( i ) malugana na vhana vha miṅwaha ya 15 na vhaṱuku .
Zwino ngauri tsho ṱanganedzwa , Muhasho wa Mupo , Maḓaka na Vhureakhovhe u ḓo konanya ḽevele dzoṱhe dza muvhuso , mabindu na tshitshavha tsha vhadzulapo u itela u thoma u tshi shumisa .
U sa vha hone ha SLA ho kwama nyisedzo ya tshumelo nga zwilinganyo zwi ṱanganedzeaho .
Maragani uyu , mbadelo dza murengelano na tshikolodo tsha khovhakhombo tshi nṱha .
Kha ḽeveḽe ya tshiṱiriki , thandela dza tshikolo dzi vhudziwa zwikolo zwe zwa tetshelwa u tandulula thaidzo ya u khethulula nga murafho , u shushedza na vhuimana ha vhananyana , vhukati ha maṅwe mafhungo a kwamaho vhagudi .
Vhege yo fhelaho , Khamphani ya Dzigoloi ya Ford yo ḓivhadza vhubindudzi ha R16 biḽioni u itela u ṱanḓavhudza tshiimiswa tshayo tsha mveledziso ngei Tshwane kha lushaka luswa lu khou ḓaho lwa goloi ya baki ya Ford Ranger.
Vhulayi na vhuḓikumedzeli kha milayo ya u bvelela zwo ri swikisa fhano hune ra vha hone .
Zwenezwo ndi ḓo amba ndi tshi ṱanḓavhudza zwiṱuku .
Mveledzwa mbuya idzi dzi fhira , zwi tshi ya kha nyaluwo na mushumo , u fhungudzea kha mbuelo ya mikovhe ya phuraivethe ho vhangwaho nga u ḓivhadzwa ha mbadelo dza migodini , na tshinyalelo ya tshumiso ya muvhuso i aluwaho nga u ongolowa .
Vhudzheneleli uvhu ndi ha ndeme kha nyaluwo na u fhungudzea ha ḽeveḽe dza zwikolodo zwa lushaka .
Hai , vha ḓo fanela u vha na eriaḽa ya TV yo ṱumanywaho na STB uri vha kone u vhona mbekanyamushumo dza DTT .
Ndo vha ndi tshi zwi ḓivha uri hu khou ḓa maḓumbu fhedzi nda dzhena .
Muvhuso wa mveledziso u tea u vha na vhukoni , fhedzi muvhuso une wa vha na vhukoni a u swikelelwi nga ndaela , kana nga u ita mulayo kana nga mulevho .
Kha vha vhale ndaela idzi nga vhuronwane vha sa athu fhindula mbudziso .
( 5 ) Mulayo wa lushaka u lavhelelwaho kha khethekanyo heyi u nga kona u bveledzwa fhedzi nga murahu ha muvhuso wapo wo dzudzanywaho na Khomishini ya zwa Tshelede na Nzudzanyo ya Tshelede zwo kwamiwa nahone ho dzhielwa nzhele themendelo dza Khomishini .
U khwaṱhisedza ndangulo i shumaho ya mafhungo oṱhe a odithi .
U gandiswa ha Phurofaili dza Ikonomi ya Matshilisano : Muvhuso Wapo na wone wo ṋetshedza yuniti tshikhala tsha u isa phanḓa na vhushaka vhu vhuedzaho u mona na vundu .
Ni songo shumisa zwishumiswa zwa muḓagasi tsini na maḓi .
Ri ḓo dzulela u ṱoḓa tshumisano yo khwaṱhaho kha haya na maṅwe mashango ri tshi kombetshedza zwine zwa vha zwa vhuḓi kha vhathu .
Tsumbo : Vhathu vha 54 vho shela mulenzhe kha kuitele kwa u dzudzanya .
Musi ni na muṅwe nga inwi , lavhelesani tshifanyisoni bule uri ni kona u vhona nyito nngani dzino khou bvelela tshifanyisoni itshi . Ṱoḓani nyito dzino nga sa u rahana u gidima .
Vha bebwa vha sa vhoni nahone vha si na vhukuse .
Muinzhiniara u na pfanelo dza u ṱola tshomedzo mushumoni wa mumagi kha luṱa luṅwe na luṅwe nga tshifhinga tsha u bveledza .
Vhadzudzanyi vha mumatsho vha ḓo badela nga maanḓa u tshinyadzwa ha ḓorobo khulwane nga nḓila iyi .
Matshimbidzele a khonadzeo a kombetshedza uri hu vhe na u dzhielwa nzhele vhukuma kha khonadzeo ya thandela u ya nga zwiṱirathedzhi zwa Nyaluwo na Mveledziso ya Vundu , vhupulani ha themamveledziso ya vhuimo ha dzingu ya muṱanganelwa na khonadzeo ya zwa thekiniki ya thandela .
Zwishumiswa zwa masheleni : Zwishumiswa zwa masheleni zwi re kha bammbiri ḽa ndinganyiso zwi katela kheshe na zwo salaho banngani , zwi ṱanganedzwaho na vha kolodiwa .
Kha vha sumbedzise uri tshikwekwete tshi ḓo shuma kha sekhithara ifhio ya vhureakhovhe na tshifhinga tshine tsha ḓo shumiswa u rea khovhe .
Kha miṅwaha ya fumi i khou ḓaho , ndi vhuhovheleli hashu ha uri ikonomi yashui fanela u aluwa nga reithi khulwane vhukuma u fhira tshitshavha tshashu .
Zwi songo vha zwipiḓapiḓa i vhe sisiṱeme
Muhasho u khou shumisana na Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe na Lions Club kha u maga dzibege dzine dza khou itwa nga mapuḽasiṱiki ane a khou tou shumiswa hafhu , nga ngomu hu tshi khou shumiswa gurannḓa .
Luṱa ulu ḽo ṱoḓa ṱhalutshedzo ya ṱhoḓea kha zwipikwa na ndivho zwine zwa konadzea , musi ho sedzwa mvelo na nyimele ya vhupo , pharamitha dza ṱhalutshedzo na zwa masheleni na vhuleme ha tshifhinga .
Kha mulaedza , Muphuresidennde vha dzhiela nṱha zwo swikelwaho na khaedu dze ha ṱanganiwa nadzo kha ṅwaha wo fhiraho khathihi na u bvisela khagala zwa ṅwaha u ḓaho .
Zwi fhambana ngafhi ?
Na vhone , sa tsumbo , tshifhingani tsha mulalo , tshifhingani tsha khetho dza Namibia , milimo iyi i nga vha yo shelwa maḓini a u nwa Namibia .
Na tshanduko idzi dzi dzulela u ṱangana na khanedzano ya ndeme u bva kha avho vha sa takalela u shanduka .
Musi hezwi zwoṱhe zwo no fhela , thandela i ḓo ḓisa fulufulu ḽi vhuedzedzeaho kha hafu ya dzhango ḽa Afurika .
Khaḽisiamu yo shumiswaho sa gipisiamu i ḓo shelwa kha mavu a tsini nga u ṱavhanya u fhira khaḽisiamu yo shumiswaho sa ḽaimi .
Vhupulani ha mbuedzedzo dza maongelo na senthara dza mutakalo wa tshitshavha zwi ḓo itwa zwo ṱanganelana na mihasho ya mutakalo ya vundu na mihasho wa mishumo ya muvhuso ya vundu na wa lushaka .
6.7.11.1 Khothe dza sialala dzi tea u shumiswa sa mbekanyamushumo dza u bvisa hune milandu ya bviswa kha khothe zwadzo , hu tshi khou shumiswa sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi uri i sengiwe nga iṅwe nḓila ya u tandulula khanedzano kana vhulamukanyi ha mbuelano .
Ndi ḓo lingedza u ṱavhanya .
Zwi khagala , ṱhahelelo ya u dzhielwa nṱha , tshumisano na thendelano ya kupulanele kwa thendelano zwo vhonala .
Tshivhumbeo tsha vhuṱumani tshi tea u dzhiiwa sa tsha tshiofisi .
U shela mulenzhe hu songo vha ha vharangaphanḓa vhapo fhedzi kana vhaḽa vhane vha anzela u ḓa miṱanganoni ya tshitshavha kana vha i tshimbidza , hu tea u katelwa na vhathu vha masia oṱhe a tshitshavha , hu tshi vhalwa na vha songo tsireledzeaho .
Vha na maṅwe matshudeni ngavho vho tenda uri mumono wa vhukuma u tea u fhira khungulu ya tshitshavha , mupo na poḽitiki .
U katela vhathu kha tshanduko kana kha nḓila ntswa ya u ita zwithu .
Mililo ya ḓaka yo vhanga tshinyalelo ya themamveledziso na mpfu dza zwifuwo ngei Mpumalanga , Kapa Vhubvaḓuvha , Free State , KwaZulu-Natal , Limpopo na Devhula Vhukovhela .
Mivhuso i tea u swikelela ṱhoḓea dza zwa masheleni dzayo dzoṱhe u bva kha maraga , nga u bvisa vhutsireledzi ho ḓisendekaho nga muṱaṱisano .
Sa vhone ngweṋa ye ya ranga phanḓa zwa u fheliswa ha khethululo nga lukanda kha mutambo wa ragibii , vho dovha hafhu vha shuma na kha Bodo ya Ragibii ya Dzitshaka ( ine zwa zwino ya ḓivhiwa sa Ragibii ya Ḽifhasi ) .
Khabinethe yo livhisa ndiliso dzayo kha :
Ri nḓilani ya u swikelela vhuḓifhinduleli hashu nahone ro ḓi imisela u fha ḽifhasi mitambo ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi i sa athu u vhonwa .
Naho tshipikwa tsho swikelelwa zwiṱuku ri dovha ra vhona uri hu na vhuṱudzeṱudze kha ḽevele ya ndangulo ya vhukati .
( b ) ine ya nga bvisela phanḓa nga tshiṱalula ndivho dza dzangano ḽa poḽitiki .
Vhukoni ha u vhulunga vhu re fhasi ho thivhela u aluwa ha vhubindudzi fhedzi khonadzeo ya u engedza u vhulunga ha phuraivethe i vhonala yo fhungudzea nga zwivhumbi zwa mutheo zwa ekonomi .
Mifuda ya zwiimiswa zwa dzilafho zwibadela zwoṱhe zwa senthraḽa i fara miṱangano ya ṅwedzi muṅwe na muṅwe ya malwadze na ya mpfu ya u monitha khwaḽithi ya tshumelo na mvelelo dza vhalwadze .
Thaidzo dzi nga vha hone sa afha vhuongelo vhu nga si kone u ṋetshedza mbekanyamushumo dza pfunzo ya vhugudisi tshifhinga tshiḓaho .
Total yo tou dzhena lwa u tou thoma kha maraga nga u ṋetshedza vhalimi nga zwisuvhisi zwa mitshini yavho .
Madamu a u vhulunga maḓi , zwipelupelu zwa u bommba maḓi na zwikimu zwa tsheledzo zwi ḓo vusuludzwa .
Olani tshifanyiso tshi no sumbedza uri ho bvelela mini kha kuṱari musi ku tshi khou vhudzulwa nga muya ni kone u ṅwala phara nga zwe zwa bvelela kha mutumbu wa tshiṱori .
vha na miṅwaha ya 60 kana u fhira kana vho holefhala
Heyi khethekanyo i sedza zwe bannga dza Switzerland dza ita fhano Afrika Tshipembe nga tshifhinga tsha muvhuso wa khethululo khathihi na fhungo ḽa u ita mbilo dza ndeme dza ndifho kha bannga dzenedzi .
Kha vha khwaṱhisedza ndangulo na ndaulo ya sisiṱeme dza tsireledzo .
Mashango a re miraḓo ya Mbumbano ya Yuropa ane a vha hone kha mutevhe wa fhethu ha fumi ha nṱha ha vhurumelazwivhambadzwa nnḓa kha zwienge Afrika Tshipembe , zwiswa kana zwo omiswaho , a katela Netherlands , Italy , United Kingdom , na France .
5.3 . Senthara ya mvusuludzo ya Tshumelo dza Tshitshavha i ḓo fara Khonfarentsi yayo ya vhumalo ya Mvusuludzo ya Tshumelo dza Tshitshavha nga dzi 19 na dzi 20 Ṱhangule 2014 ngei Kapa fhasi ha thero " U fhaṱa Muvhuso wo Vusuludzwasho hu u itela u ḓisa tshanduko kha Nyengedzedzo ya Nḓisedzo ya Tshumelo " .
Tshipiḓa tshihulwanesa tsha khethekanyo heyi na mugaganyagwama woṱhe ndi tsha ndiliso ya vhatholiwa .
Mbuelo sa zwe ya sumbedziswa kha thebulu wo ḓitika kha mbuelo i thelaho hune miṱuso yoṱhe yo ṋetshedzwaho yo dzheniswa .
Kanzhi hu vha na mutsiko vhukati ha matshimbidzele aya o fhambanaho a ndangulo .
Musi zwi khou shumiswa khathihi na maga a gumofulu , sethe ya tshifhinga a maga a tshikhala zwi nga shuma sa zwikalo zwa u vhona u swikelelea ha vhupo ha mushumo .
Musi Muhangarambo wa ICT wa Vundu wo fhedziswa , vhoṱhe mimasipala , muhasho wanga , Pfunzo na Muvhuso Wapo u ḓo vhona uri dzithandela dzo ṱaluswa zwitshavhani u itela u ṋetshedza tshumelo dzi faraho tswikelelo ya Inthanethe , imeili , u fekisa , u sikena , u ganḓisa , na dziṅwe tshumelo .
Ri tea u shuma roṱhe u itela u fhungudza thambulo dza mpfu dza badani nga maḓuvha a madakalo aya .
Naho zwihulwane zwinzhi hu tshi ḓo vha u engedza nomboro dza vhukuma , sa musi tshivhaloguṱe tsha vhathu tshi tshi ḓo vha tshi tshi khou engedza nga tshifhinga tsha u humbulela .
Vhaofisiri vhoṱhe vha re na vhuḓifhinduleli ha u ḓadza ha u dzhena ngaho vho ṅwaliswa .
Izwi zwo livhanywa na zwipikwa zwa NDP zwa u ṱuṱuwedza vhusiki , khwiniso ya vhubveledzi , u tevhela ikonomi ya ndivho na mbambedzo na mipikisano ya khwine .
Hu na tshaka mbili dza tshugulu - hu na tshugulu ntswu na tshena .
7.2.4 Wekishopho dza vhukwamani dzo vha nga nḓila i tevhelaho :
Ndi zwone ngauri ndaelo iyi yo vha i siho mathomoni , vhoṱhe vho ya ofisini ya tsireledzo vha dzhia nḓila yeneyo ngauri ho vha hu si na iṅwe nḓila .
( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u wana vhudzulo vhu fushaho .
Lingedzani u ima nga mulenzhe muthihi kha tshidulo .
Maṱamba e a livhiswa kha Minisṱa wa Pfunzo ya Mutheo nga Dzangano ḽa Vhagudisi ḽa Demokirasi ḽa Afurika Tshipembe na u ṱaniwa ha zwiluvhelo zwa vhafumakadzi musi vha tshi khou gwalaba zwi sumbedza u sa ṱhonifha vhafumakadzi nahone zwo bva .
U tshimbidza zwiṱirathedzhi zwa mveledziso ya themamveledziso ya mahayani u itela nyaluwo ya matshilisano kha zwa ikonomi .
Kha ṅwongo wa milayo ya vhashumi ndi u sala murahu u alusa mveledziso ya ikonomi , u kovhekana ha zwikhala tshitshavhani , vhudziki kha vhashumi , na u vha na dimokirasi mishumoni .
Zwenezwo , u engedzea zwi a pfisa vhuṱungu fhedzi azwi ri shushedzi .
U ṋetshedza mapholisa zwiṱhavhani kha miṅwaha ya zwino a zwo ngo ḓisa ṱhonifho kha mapholisa kana tshivhalo tsha nṱha tsha zwivhotshwa .
Thendelano idzi ndi tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli vhe ha bveledzwa nga thendelano ine ya vha hone ya vhushumisani ha tshiṱirathedzhi ho katelaho ha 2010 , na vhuḓikumedzeli vhuhulwane ha malo ho itwaho ngei kha Foramu nga ha Tshumisano ya Afrika na China .
Hu na fhethu huraru ha u thoma hone kha u swikelela maitele a kudzulele avhuḓi .
3.1 . Khabinethe i tamela mashudu tshitshavha tsha Mamusilemu musi vha tshi khou yo thoma u ḓidzima kha ṅwedzi mukhethwa wa Ramadan vhege i ḓaho .
7.9. Miraḓo ya khorondangi ya Bodo ya Zhendedzi ḽa Mafhungo a Thekinoḽodzhi a Muvhuso :
U vhekanywa ha maṅwalo a vhutevhelelo ha vhufa ho fhambanaho a zwi nga vhoni fhedzi u vhulungwa ha ḓivhazwakale ya mvelele na tshitshavha tshapo , fhedzi zwi dovha zwa ṱuṱuwedza vhuendelamashango na mvelelo dza pfunzo nga kha u sumbedzwa ha khasho na mbanḓe dza u itela zwithu khadzo .
2.7 Khabinethe yo tendela Muhasho wa zwa Muno ( DHA ) u khethekanyululwe u vhe fhasi ha Vhulamukanyi , u Thivhela Vhugevhenga na Tshigwada tsha Vhutsireledzi .
Kha vhunzhi ha miṱangano ya vhuraḓo ya nga misi ya dzangano , mutshimbidzi u shuma na mudzulatshidulo u ita mvetamveto ya adzhenda .
Miraḓo ya Khorondanguli vha ḓo vhei iṱo kha kushumele , ngeno Muphirimia vha tshi ḓo vhea iṱo kha thimu ine ya ṋea vhurangaphanḓa ha tshipolotiki vunduni ḽa hashu .
6.4 Khabinete yo dovha ya nyeṱulelwa nga ha madalo ane a khou ḓa a Mazhendedzi a Phimo a u ṱangana na madzangano o vhalaho na khorondangi dza muvhuso .
Mudzulatshidulo wa Komiti ya Khanedzano ya GEMS u ḓo ḓivhadza Muḓisi wa mbilaelo na Muofisiri Muhulwane wa GEMS nga ha tsheo ya Komiti nga luṅwalo hu sa athu fhela maḓuvha a sumbe muṱangano wo farwa .
Maḓulu a mbeu ane a ḓo ṱusiwa sambula khao a nangwa nga nḓila dzi tevhelaho :
Vhubindudzi vhu fhiraho R600 miḽioni ho konadzea nga 2015 / 16 , zwe zwa vha mutheo wa u khwaṱhisa mveledziso ya mabindu ho sedzeswa zwitshavha zwa mahayani .
3.1 . Naho Khabinethe yo fushea nga vhudzheneleli ho itwaho kha u lwa na u tambudzwa uhu , i sasaladza nga nungo dzoṱhe zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa u tambudza lwa vhudzekani na zwiito zwa vhuḓifari vhu si havhuḓi nga miraḓo ya SANDF kha vhupo ha mishini .
Phimo ya u kavhiwa nga HIV zwo tsela fhasi sa mpfu dza TB .
Arali ha tiwa vhathu vha fhiraho muthihi kha vhuimo ha Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka , hu farwa voutu ya tshiphiri .
U itela u ṋetshedza zwa matshilisano , zwa thekenikala , matshilele a mahayani na ndeludzo ya tshiimiswa .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi zwi tshi elana na mbekanyanḓisedzo na tshumelo dza ndangulo ya ndaka .
Okosidzheni i ṋoka maḓini hune ha ṱangana maḓi na muya .
Vhubindudzi ha zwa masheleni sa zwo sumbedzwaho kha mbadelo kha vhuimo ha tshitatamennde tsha masheleni .
Hezwi zwi itisa uri hu vhe na dziṅwe khaedu na mutsiko kha zwiimiswa zwa tshumelo zwine zwa vha hone .
VHA NGA RI KWAMA HANI : U FUSHEA HAVHO NDI ZWA NDEME
Vhavhulungi vha masheleni avha na mazhendedzi a u ela khombo ya tshikolodo vha khou sedza tshiṅwe na tshiṅwe tshi iteaho Afrika Tshipembe nga vhukoni ha u ṱoḓa u vhona .
5.1 . Khabinethe yo ita khumbelo kha vhagwalabi uri vha ḓipfare vha ḓikaidze nahone vha ṱahise mbilaelo dzavho fhasi ha mulayo na Ndayotewa .
Ri khou ita mbekanyamushumo dza u thusa vhorabulasi vha re na puloto ṱhukhu na vhorabulasi vhaswa nga tswikelelo kha mimaraga , u itela u bveledzisa zwikili u mona na maitele a engedzaho ndeme kha mveledzo dza zwa vhulimi na u engedza tshivhalo tsha vharabulasi vha vharema vha re kha zwa mabindu a vhulimi .
Muṅwe na muṅwe ane a ḓiphiṋa nga u vha a maḓini , hu nga vha u rea khovhe , u kiya kana u tala maḓini nga u phedila kha mukhumbi , u khou humbudzwa u vha na tshishumiswa tsha tsireledzo tsho teaho zwifhinga zwoṱhe , hu tshi katelwa na madzhasi a u tsireledza vhutshilo na fulere dza tsireledzo .
U ṱalusa na u ita uri hu vhe na mavu a mveledziso .
U ḓivhadza mushumi ane a vha na mbilaelo nga ha tshiimo tsha ṱhoḓisiso tshifhinga tshoṱhe
Arali vha sa wana nomboro ya thendelo u thoma kha tshiwo tsho pulaniwaho kana thendelo nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa mushumo kha tshiwo tsha shishi , vha ḓo tea u badela ndaṱiso ya R1 000.00 .
Muvhuso washu wo ḓiimisela u shumiswa ha mbetshelwa ntswa idzi u thoma musi ṅwaha wa muvhalelano u tshi thoma .
Hu na tshivhoniswa , zwo vha zwi tshi nga vha khwiṋe arali vhaṱoḓisisi vho vha vha sa dzhenelelesi kha zwigwada zwi tshimbidzaho , naho ro vha ri tshi ḓo ṱoḓa vhashumi vhanzhi na khomphiyutha dzi shumaho .
Ni vhe na vhuṱanzi uri mabesu aya vhuvhili hao a a fana na u lingana .
Ṋetshedzo yo shaedzwaho nayo yo itelwa u khwaṱhisedza ṱhoḓea dza thikho ya pfanavhanzhi u ya kha u swikelela ṱhoḓea dzine dza khou engedzea dzo ṋewaho kha Muhasho .
Ro thola vhathu vho teaho kha u ita mushumo ?
Nṱhani ha u vha wo fhedza u khoso mbili dzo fhiraho ndi zwa ndeme uri vha ṱane fhedzi vhuḓifari ha mushumo ho ḓiimisaho na u sumbedza ṱhuṱhuwedzo ya ndeme ya iwe muṋe .
3.8 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha mveledziso ya mutevhe muswa wa mangwende a zwihumbudzo na u phaḓaladzwa ane a ḓo imelela mvelele , mbofholowo na dimokirasi , nga Vhamagi vha Afrika Tshipembe na Bodo ya Vhalangi , vha tshi shumisana na Minisiṱa wa zwa Masheleni .
Tshitshavha tsha luṅwe lushaka lwa zwitumbudzi na malwadze zwi nga fhungudzwa nga u ṱavhiwa kha mavu ane a nga si i tikedze .
2.1 . Ṅwedzi wa Vhaswa wa Fulwi ndi tshihumbudzo tsha vhuṱanzi ha mushumo we wa itwa nga vhaswa vhashu kha u sika nyimele ye ya swikisa kha mbofholowo yashu .
Ri khou fhulufhela u ḓo khwaṱhisedza vhushaka ha mbambadzo na ha ikonomi , zwa poḽitiki kha masia oṱhe vhukati ha Afrika Tshipembe na mashango oṱhe mavhili .
Ngauralo , thasululo na vhushumisani zwa u lwa na vhugevhenga ha mikaṋoni vhukati ha mashango dzi a ṱoḓea .
Pulane yo dzinginywaho i katela khwiniso , vhukonanyi na u vhona uri matavhi oṱhe a muvhuso a khou shuma lu pfadzaho khathihi na u khwaṱhisa mashumele a zwiimiswa na vhulavhelesi .
Sisiteme ya ndondolo na ndaulo i itwaho nga muvhuso yo amba uri vhashumelavhapo vha nga si kone u ṱasela thwii nyimele dzo ṱanḓavhuwaho dze dza vhanga pwashekana na u khakhisea ha miṱa u bva mathomoni .
( 2 ) Arali Vhusimamilayo ha Vunḓu vhu tshi nga fhaladzwa u ya nga ha khethekanyo ya 109 , kana musi tshifhinga tshaho tshi tshi fhela , Mulangavunḓu wa vunḓu , nga mulevho , u tea u vhidza na u dzudzanya ḓuvha ḽa khetho , dzine dza tea u fariwa hu saathu u fhela maḓuvha a 90 u bva nga ḓuvha ḽe vhusimamilayo ha fhaladzwa ngaḽo , kana u bva nga ḓuvha ḽe tshifhinga tshaho tsha fhela .
Musi ho vha na khumbelo , ḽiṅwalo iḽi ḽi nga ḓi wanala na nga luṅwe luambo lwa tshiofisi .
U shumisa khavhanga ya mutakalo ya Cell-Saver khathihi na tshiṅwe tshishumiswa kha sia ḽa u shuma sa muongi .
Zwine vha fanela u ita :
Mufariwa o ḓo huvhala nyana zwe a ḓo wana thuso u bva kha tshiṱafu wa dzilafho .
U shumisa Furemiweke ya Tshiṱirathedzhi tsha Muphuresidennde tsha zwa Mbeu .
Tsumbo ya u vhuimo ha vhuḓi
Vhathu vhaṱukusa kha ḽa Afrika Tshipembe vha shuma mvelelo i ya uri dzimiḽioni dza vhadzulapo , vhutshilo ha ḓuvha na ḓuvha ndi ha u tambula nga vhushai , nḓala , nḓaḓo na u kwanyeledzwa .
Bodo yo khoḓa vhalanguli kha ndangulo yavho i pfadzaho ya ikonomi khulwane na tshumiso ya mbekanyamaitele dza tshiimiswa , zwe zwa thusa u engedza kushumele kwa ikonomi na u hanedzana na midzinginyo ya nga nnḓa .
Zwino ṅwalani manweledzo aṋu .
Vha fanela u ḓadza fhedzi u bva kha tshipiḓa tsha u thoma u ya kha tsha malo kha fomo .
Ri isa maipfi ashu a u fhululedza vhathu vha Sudan kha u ita mbudzisavhathu ya vhuḓi , na u ṱanganedza Shango ḽiswa ḽa Southern Sudan .
Vha ḓo tea u badela maḓi o shumiswaho u fhirisa a tshikalo tsha maḓi a sina mbadelo .
Ri lavhelela uri vhunzhi ha mashango a ṱuṱuwedziwe nga zwa u lwa na tshiṱalula zwi re mashango eneyo .
Zwikhala kha Khoro ya Masipala zwi fanela u ḓadwa u ya nga mulayo wa Lusaka .
Ndi ḓo amba nga luambo lwanga lwa damuni .
3.4 . Mvetomveto ya Vhulangi ha Mupo wa Lushaka : Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Ndeme ya Muya wa 2013 , Hoyu Mulayotibe u khwiṋisa dziṅwe mbetshelwa dza fhasi ha Vhulangi ha Mupo wa Lushaka : Mulayo wa Ndeme ya Muya wa 2004 une wa langa ndeme ya muya kha shango u itela u tsireledza mupo nga u ṋetshedza maga a pfadzaho u itela tsireledzo ya u tshikafhadzwa na u tsitselwa fhasi ha mupo ngeno hu tshi khou aluswa mveledziso ya ikonomi na matshilisano .
Nga murahu ha izwi tsho shumiswa , u swika 1994 , sa Nnḓu ya Buthano ḽa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe .
Mishumo ya Muhasho wa Mutakalo yo dzudzanywa kha mbekanyamushumo dzi tevhelaho :
u engedza tswikelelo ya zwi kwamaho mutakalo wa zwa vhudzekani na u beba nga u khwinisa u vha hone ha maitele o fhambanaho a zwithivhela mbebo .
U katelwa ha fhungo ḽa mbeu kha mbekanyamaitele hu ombedzela tshenzhemo ya sisteme kha mafhungo a ndinganyiso nga mbeu musi hu tshi pulanwa .
Khaedu ire hone ndi ya u shandukisa phurofesheni ya mulayo nga u angaredza uri ri wane tshiko tshine ra nga wana khatsho vhahaṱuli vha vhafumakadzi .
Khabineth yo tendela u thomiwa ha vhudzheneleli vhuswa ho ṱolwaho ha Afrika Tshipembe kha AU malugana na Tsheo ya Guvhangano ya Tshikalo tsha Vhuṱoli tshiswa .
Volumu ya mbambdzo i re fhasi ha mutsiko na khanganyiso kha mimaraga ya masheleni ya ḽifhasi i khwaṱhisedza ṱhoḓea ya dzitshakha ya u ḓikhwaṱhisa nahone u shuma nga vhulondo tshifhingani tshi no khou ḓa .
mushumi o raloho u fanela u vhona uri maga a tsireledzo a a shumisiwa nahone a a tevhedzwa .
Maanḓa a o tiwaho - Khoro yapo ina vhuḓifhinduleli ha u dzhia tsheo na u lambedza thandela .
Phimo ya nyaluwo i a fhungudzea , khovhe dzi xelelwa nga vhuvha hadzo nahone dza fhedza dzo fa arali dza sa ilafhiwa .
4.3 Khabinethe yo tendela u tholwa ha Vho Siyakhula Paradise Simelane kha poswo ya Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni kha Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu .
Tshiṱiriki tsho ḓiimisela u vha tshiṱiriki tsha u thoma kha shango tshi re na zwiko zwa fulufulu zwi vusuludzeaho .
Ndingedzo dza tshifhinga tshipfufhi u itela u tikedza nyaluwo dzi tea u linganyiselwa na khwinifhala ya tshifhinga tshilapfu kha maimo a masheleni na tshikolodo tsho fhungudzeaho .
Tshipikwa a si u fhungudza fhedzi u ḓurelwa ha tshiendi tshithihi kha zwoṱhe zwi re hone , na u wana mihwalo minzhi ine ya badela zwavhuḓi , fhedzi na u tendela u shuma nga u ṱavhanya zwine zwenezwo zwi ḓo alusa vhubveledzi .
Vhadzulapo vhane vha ri thusa tshitshavhani tshashu - sa , manese a kiḽiniki , vhadededzi vha ṱhogomelaho , vha shumeli vha ḽaiburari
Vha tea u khwaṱhisedza uri maitele , dzilafho kana mishonga ye vha wana i ḓo badelwa musi vha saathu zwi wana , sa tshumelo dzi sa katelwi kana zwithu zwine zwa sa ḓo badelwa nga GEMS .
Nḓila ya 1 ya thandela dza wadi na mishumoitwa ine ya fanela u shumiwa nga wadi nga zwiko zwayo
Ḽaborothari i fanela u fhiwa ṱhanziela ya u saukanya ine vha fanela u i nambatedza kha khumbelo .
Nḓisedzo ya pfunzo ya maimo a nṱha , mitambo ya zwikoloni , vhuendi na ndinganyelo ya mbeu .
Sa tsumbo Kha vha kuvhanganye mafhungo
Ngaha na Khumbelo ya Phemithi / Thendelo ya u reila ya phurofeshinaḽa
Bono iḽi zwa zwino ḽi khou sedzuluswa u itela u vhona uri bono ḽa vhukuma na u kalea , ḽa tshifhinga tshilapfu ḽi a bveledzwa kha Nelson Mandela Bay .
GP Dokotela zwawe ( nnḓa ha vhuongelo )
Mihasho a yo ngo rerisana nga ha ndingo dza khohakhombo nga vhuronwane .
Minisiṱa vha nga ṱoḓa muvhigo wa ndingo dza masiandaitwa kha vhupo une wa tea u ḓiswa nga muhumbeli .
Kha tshiedziswa tsho vuleaho , tshanduko dzi ḓo shandukisa zwiteṅwa zwa ṱhaluso zwa tshiedziswa .
u shumisa luambo u bveledza zwiteṅwa
Phimo idzi dza nyaluwo dzi khou itiswa nga u engedzea ha muhwalo wa vhulwadze .
U pfesesa mafhungo a mbeu na u shumisa tsaukanyo ya u thoma ya mbeu ndi zwone zwishumiswa zwa ndeme zwa Komiti dza Wadi malugana na mveledziso .
Nga u ṋetshedza Nḓivhadzo ya Ḽikumedzwa , muraḓo wa ḽihoro ḽa poḽitiki ḽiṅwe na ḽiṅwe a nga ḓisa mafhungo uri a reriwe Phalamenndeni , nga u ralo hu vha u fusha vhuḓifhinduleli havho ha vhulavhelesi .
Naho mulayo wa u ranga u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo u sa itelwi nyambedzano , nyimele dzi ḓo fhambana zwi tshi langwa nga tshiimo .
( a ) Khothe ya zwa Mulayotewa ;
10% ya khamphani dza 100 dza nṱhesa kha Tshiimiswa tsha Thengiselano ya Ndaka dzi langwa nga vharema vha Afrika Tshipembe , dzine dzo swikelela nga kha mulayo wa u manḓafhadzwa ha vharema , u ya nga Ndambedzo ya u Manḓafhadzwa ha Lushaka .
Mbekanyamushumo i konisa vhadzulapo vha re khomboni vhukuma u swikelela zwikhala zwa kutshilele ku sa nyeṱhi nahone i sedza kha mveledziso i sa nyeṱhi , mveledziso ya vhaswa na mbekanyamushumo dzo khetheaho , u leludza mveledziso kathihi na mveledziso ya tshitshavha na nḓowelo dza tshitshavha .
Heyi ndi bulasi ya vha hoyu muṱa .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavundu ( NCOP ) ,
u shomedza na u thusa mahosi .
Manweledzo a u salela murahu kha tshampungane o ṱalutshedzwa kha thebulu i re afho fhasi .
2.7 . Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha mvetomveto ya Nḓivhadzamulayotibe nga ha Tshumelo ya Mililo , u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Vhushaka hashu na Democratic Republic of Congo vhu khou iswa phanḓa musi ri tshi khou linga u thusa vhathu vha iḽo shango uri vha wane mulalo nahone vha kone u thoma mbekanyamaitele yavho ya mvusuludzo na mvelaphanḓa .
Zwo swikisa na muhasho kha muṱaṱisano wa bola ya milenzhe ya mashango a dzitshakatshaka .
Lavhelesani vhana vhoṱhe
Dzina ḽa mulwadze na khoudu ya muunḓiwa sa zwine zwa vha zwone kha garaṱa ya muraḓo ;
Mivhigo ya kotara iṅwe na iṅwe ndi ya data ya masheleni na i si ya masheleni .
Ndugelo dza ndaka ya muhumbulo
Hezwi zwi konisa mimasipala u ita mishumo yayo ya u ṋetshedza tshumelo dza themamveledziso dzi shumaho na dzi londotwaho kha u vula nyaluwo ya ikonomi .
Kha ri ambe Arali ni sa athu , ṱalutshedzani tshigwada uri ndi nnyi ane na nga tama u mu inthavuwa nahone ngani .
Hafhu , kanzhisa vha fhiraho tshitshavha tshithihi vha nga vha vho fara nḓivho ya sialala nga ha tshiko .
U bveledza mishonga ya vhulimi Gauteng na nḓowetshumo ya u phaḓaladza i khou aluwa nga nṱhani ha beisi ya vharangi vhahulwane vha Vundu nga huṅwe , u wanalea ha thekhinoḽodzhi na zwikili , na tswikelo kha mimaraga ya u vhambadzela mashangoḓavha .
Vhadzheneli vha ita miduba yo sedzanaho .
Vha ḓo lafha mulwadze nga lushaka lufhio lwa tshidzidzivhadzi , nahone ndi ngani ?
Dzangalelo ḽashu ḽi kha ṱhumano vhukati ha nyaluwo ya vhubveledzi na mutsiko wa vhukoni kha dzinḓowetshumo .
Mathomoni a Tshimedzi , ho vha na maḓumbu mahulu a tshinyadzaho dzinnḓu na masimu na goroi .
Kha tshifhinga tsha zwino , nḓadzo ya u ṱandavhuwa ha zwiimiswa zwa masheleni uri zwi swikelele ṱhoḓea i ḓo shaedzwa nga nḓadzo yavho ya kha u ṋetshedza ḽevele dzo linganaho dza ndangulo .
( a ) Khoro i fanela u-
Rerani nga vhushaka vhukati ha Vho Ralph na Vho Piggy kha nganea .
Vhana vha songo vuwa vho ...
Ndi dovha nda livhuwa na u fhululedza miraḓo ya muhasho vho ri fhaṱutshedzaho nga u vha hone Nḓuni ino masiari ano vhe vha ri ranga phanḓa kha ḽiṅwalo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
1.1 . Khabinethe i tsivhudza zwitshavha uri zwi dzhiele nṱha khonadzeo ya mvusuludzo kana u ya phanḓa ha khakhathi dza vhutshinyi dzo livhanaho na tshaka dza vhabvannḓa .
Dziṅwe tshaka dza mushumo dzi kalwa nga tshilinganyo tsha ndangulo tshi fhiraho tshithihi , nahone kha nyimele dzo raloho tshikoro tsha lushaka lwa mushumo ndi mbalotshikati ya zwikoro zwa zwilinganyo zwa ndangulo .
Ndi ṱoḍa u ita khuvhangano ya vhulanguli vhoṱhe ṋaṅwaha kha u isa kuitele ukwu phanḓa .
Arali ṅwana a hone , vha ḓo vha vhidza kha ofisini u vhona ṅwana khathihi na u vhudzisa arali vha na dzangalelo ḽa u adoptha ṅwana uyo .
Nzudzanyo ya ICT RDI yo no ḓi thoma u sumbedza u bvelela hu vhonalaho u fana na thandela ya u sumbedzela ya ṱhekhinoḽodzhi i sa ṱumiwi kha thambo dza muḓagasi , ine ya thusa kha nḓisedzo i sa ḓuri ya ṱhumano ya inthanethe ine ya vha na luvhilo luhulwane kha zwikolo zwa mahayani zwine zwa fhira 200 ngei Mpumalanga na Limpopo .
- Shumisa matheriala une wa si vhe khombo nga maanḓa ?
Hezwi zwi livhisa Koporasi kha mveledzazwiwo ya tshikolodo u bva kha zwiimiswa zwo fhambanaho zwine ya bindudza khazwo na akhaunthu dza tshelede yo kolodwaho i fanelaho u badelwa nga vharengi .
1.4 Khabinethe i sathula zwihulwane u tshinyadziwa ha zwirathisi zwa muḓagasi nga vhe vha vha vha tshi khou ṱereka zwi siho mulayoni , zwe zwa ita uri hu vhe na u khauwa ha muḓagasi kha zwiṅwe zwipiḓa zwa Johannesburg .
Luṅwalo lu tea u sumbedzisa na kiḽasi ya ḽaisentsi .
Ezwi zwi fanela u kwama nga maanḓa tsheo dza u dizaina na u fhaṱa , na uri zwi fanela u ṱoḓa hafhu uri maitele a mbetshelwa ya tshiimiswa tshoṱhe , hu tshi katelwa na vhulanguli ha tshiimiswa , hu itwe nga u ṱhogomela nga maanḓa .
Fhedziha , muhumbulo ndi wa u ṅwalisa vhashumi vhoṱhe vho fanelaho na u bvisa garaṱa ntswa dza thuso ya dzilafho phanḓa ha musi vhathu vhoṱhe vha tshi ya kha holodeni dza Khushumusi .
Bodo yo fara miṱangano miṋa , khathihi na miṱangano miṋa yo khetheaho nga kha khumbelo nga Minisiṱa .
Iṅwe ya mihwalo i dzulela i kombetshedzaho vhafumakadzi ndi u alusa vhana .
AKHIRONIMI NA ZWIKHAU
Ezwi zwi ṋetshedza ngafhadzo ya u shela mulenzhe hu hulwanesa na hu ṱukusa ha mimasipala kha sekhithara ṱhukhu nga u tevhekana .
B Vho zwi dzhia uri u khou vha zwifhela hafhu .
Maitele a Ukuthwala , one , o vha a si na ndaṱiso ; o vha a tshi vha a na vhuḓifhinduleli ha U londota ha muiti wazwo , nga nḓila ya mbadelo ya kholomo nthihi kana mbili dzine a dzi fha khotsi a musidzana kana muunḓi wawe .
Thempheretsha dzi re vhukati Avaredzhi ya tshivhalo tsha awara dza musi ḓuvha ḽo tsha zwavhuḓi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Tshivhalo tsho ṱanganelaho tsha zwipikwa nga kotara tsho vhetshelwa u swikelelwa kha ṅwaha wa muvhalelano wo imaho ngauri .
6.3 . Vhatheli vho ṅwalisaho kha eFiling kana vha shumisaho MobiAp ya Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe u faila mbuelo dza muthelo wavho u bva nga ḽa 1 Fulwana 2019 .
Foramu heyi i imela tshumisano na ṱhanganelano yo khwaṱhaho vhukati ha muvhuso , vhadzulapo , na sekhithara ya phuraivethe kha mbekanyamushumo dza thikhedzo dza u sika mvelele ya u sa konḓelela vhuaḓa zwitshavhani zwashu .
Fhedziha , a zwi khagala uri vhomme avha vho tea naa u dzhia vhuḓifhinduleli ha ṱhogomelo ya mutheo ya ndondolo ya vhana avha .
Ri na fulufhelo ḽauri bugu idzi dzi ḓo thusa vhadededzi ( vhagudisi ) mushumoni wavho wa u funza wa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe khathihi na u vha na vhuṱanzi uri vha khunyeledze kharikhuḽamu yoṱhe .
Ndi khonani mbuya .
Musi zwipikwa zwo no topolwa nga pulane ya tshiṱirathedzhi zwi tea u pindulelwa kha fhethu ha mvelelo dza ndeme ( KRA ) na mishumo i re na maga a kalelaho .
Meisi ndi tshiga tsha maanḓa a Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka .
Nyombedzelo i ḓo vhewa kha u vhuedzedza maitele o khwaṱhaho a tshifhinga tsha vhutshilo havho tshe vha tshifhedza tshikoloni ane a vhonala a tshi khou shavha kha murafho washu muswa .
Khuḓano hedzi dzi vha dzo livhiswa kha vhashumi kana kha vharengi .
Vhukati ha mashango a ikonomi kha ḓi bvelelaho , Brazil , Kazakhstan na Riphabuḽiki ya Korea dzo vha vhubvo ho rangaho phanḓa .
U linga hu nga ḓi itwa kha mugudi muthihi , kha zwigwada zwiṱuku kana kha zwigwada zwihulwane nga tshifhinga tsha mitambo vho vhofholowa na tshipiḓa tsha mitambo yo dzudzanywaho .
Kha vha dzhiele nzhele nyimele dzi tevhelaho na nḓila dzine dza nga shumiswa .
Vhukoni ha u livhana na mushumo munzhi .
Poswo iṅwe na iṅwe i na nomboro ya u ḓadza tshivhalo tsha vhashumi vhaswa yo fhambanaho .
Ṱhoḓea kha u bveledzisa na u shumisa pulane dza ndaulo ya malaṱwa ndi tshipiḓa tsha ndeme kha mulayosiṅwa wa Europe malugana na mafhungo a zwa malaṱwa nahone zwi vhumba murango wa u shumisa nḓila dza ndaulo ya malaṱwa kha ḽevele dzapo , dzingu na dza lushaka .
U engedza mishumo nga kha nyaluwo ya ikonomi i ṱavhanyaho
Vhuṱanzi vhu khou bvelelaho u bva kha luṱa lwa zwino lwa ḽifhasiḽiṱhanganeli , khathihi na miṅwaha ya fumi ya dimokirasi Afrika Tshipembe , zwi sumbedza uri ho vha na dziṅwe tshanduko kha mupo na mvelelo dza shango na miṱaṱisano kha zwa nḓowetshumo .
Musi zwi tshi vho tou itwa thwii zwiimiswa zwa muvhuso wa vhukati zwi odithiwa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Fhethu ho sedzeswaho ha ndeme ndi hu tevhelaho :
U bva afho , tshipiḓa tshihulwane tsha dzinnḓu dzo fhaṱwaho nga fhasi ha tshikimu tsha mutikedzo fhedzi tshi saathu pfukiselwa kha vhavhuelwaho tsho wanala tsho fhaṱwa lu si lwavhuḓi , nga nṱhani ha u shumiswa ha vhafhaṱi vha ne vha kha ḓi tou thoma vha si na vhukoni nahone hu si na vhuingameli ho eḓanaho khathihi na u monithara havhuḓi .
Ho lavhelelwa uri tshitshavha tshi ḓo dzhia zwivhuya zwa mulayo uyu zwa ḓa na mahumbulwa a u khwinisa tshumelo ya nḓisedzo ya mimekhenizimu .
Kha vha ṋee maraga thandela dza masheleni dza phindulo dzo salaho dza khunguwedzo dza thandela vha tshi shumisa fomuḽa i tevhelaho :
Tshipikwa : Tshitatamennde mvelelo dza mbekanyamushumo dzi funwaho , dzo livhaho , dza vhukuma , na dzi kaleaho .
U bva 1994 tsho shumiswa kha miṱangano ya komiti na miṱangano ya tsivhudzo ya Miraḓo ya Phalamennde ya African National Congress .
( a ) u khwiniswa kana u vhulaiwa huṅwe na huṅwe ha uyo mulayo nga ndangulo i re na maanḓa a u ita ngauralo ; na
Ndi ngazwo ri sa koni u bula uri zwi nga dzhia tshifhinga tshingafhani .
Mveledziso ya themamveledziso yo ṱanganedza thusedzo khulwane vhukuma kha mugaganyagwama uyu .
Vhofhani mapfundo mavhili , ni kone u bvisa magaraṱa .
Zwikhala zwa vhashumi siani ḽa u ṱola khombo zwo sedzelwa fhasi kanzhi kha sekhithara yoṱhe .
Tsha ndeme , naho zwo ralo , ndivho ya zwikimu zwoṱhe zwa phensheni ndi u ṋetshedza phensheni kha miraḓo nga tshifhinga tshavho tsha miṅwaha ya u notha .
Kha tshifhinga tshi re phanḓa , vhabveledzi vha Afrika Tshipembe vha ḓo vhuelwa nga mvusuludzo ya ṱhoḓea ḽifhasini na mitengo ya zwirengiswa i re nṱha , zwihulwanesa mvelelo dza nyaluwo ngei China na India .
Tshivhalo tsha vhashumelwa vho tholwaho kha wekishopho dza tsireledzo dzi tshimbidzwaho nga Muvhuso .
( b ) u bveledza ndangulo dza mulayo wo ḓoweleaho wa u fhungudza maanḓa , tenda u fhungudza honoho ha vha hu tshi tevhedza khethekanyo ya 36 ( 1 ) .
Vhukumakuma , u gwalabela tshumelo dza muvhuso zwi ḓo endelela u fhedza zwiko zwi re hone .
Tsha u thoma , ri themendela uri vhana vho lovhelwaho nga vhabebi nga kha zwiito izwi zwi ofhisaho vha fanela u wana thuso ya tshihaḓu ya ndondolo na pfunzo .
Hu tshi khou lingwa tshiendisi tshenetsho ;
U tshimbidza mbambadzo ya zwivhambadzwaseli na vhubindudzi ha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Musi ho katelwa mafhungo aya a ndeme , zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi na ndivho , mielo yao yo vha yo itwa u itela u ṋea u khwaṱha kha ndaela ya muhasho , bono na mushumo .
Tshikalo tsha u sa tsha shuma tsho ḓi sendeka kha vhuvha ha tshivhulahatsheṋe na vhuvha ha mupo .
Tshiṱori itshi tshi khou amba nga nnyi ?
1.3 . Tshumisano vhukati ha mashango ane a vha miraḓo ya BRICS kha masia o fhambanaho u fana na mutakalo na khathihi na mbambadzo yo engedzeaho yo ita uri hu vhe na nyaluwo kha nḓowetshumo yashu yapo ya dovha ya ita uri hu vhe na vhuelwa kha miraḓo yoṱhe ya BRICS .
Miaro ya marambo a vhana dzi si khombekhombe nga u angaredza , dzine dza katela u fhaṱulula miraḓo na miaro ya u dzudzanya marambo , tsiḓululamisipha ya khuli kha vhalwadze vha re na vhuomamisipha .
Zwiimiswa zwa muvhuso kha ḽevele dzo fhambanaho dzi tea u shuma nga pfananyo u khwaṱhisedza uri nzudzanyo dza vhuṱambo uvhu vhuhulu dzi khou itwa zwavhuḓi .
Ri khou shuma ri sa neti kha u fhaṱa vhushaka na dzitshakatshaka u konisa uri vhorasaintsi vhashu vha ṱangane na vhaṅwe ngavho uri vha shumane na vhukoni ho thomiwaho vhu wanalaho kha mashango a dzitshakatshaka .
U kona u shumisa foniki sa tshikili tsha u vhala na dziṅwe nḓila dzi ngaho sa maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo , u wana ludungela / lesevheḓi kha nyimele .
Vhutshilo ha muṱa ho thuthea nga nyimele dza vhutshilo nga fhasi ha tshiṱalula .
Zwiko zwa Khoro yone iṋe zwi fanela u vhetshelwa thungo u itela ṱhogomelo ya themamveledziso na nyengedzedzo ntswa dzo sikwaho nga kha ndambedzo ya gavhelo .
3.22 Thaidzo dza u pfesesa zwine zwa vhidzwa u pfi " vhuloi " zwo waniwa kha ṱhalutshedzo dza vhukoḽoni ha kale ( English ) .
Vhahumbeli vho bvelelaho vha ḓo ṱoḓea u saina thendelano ya kushumele miṅwedzini miraru ya u tholwa .
Milayo ya u swikela vhubvelaphanḓa na u sa tsha bvela phanḓa zwi vhukati kha maitele a ṱhanganelo .
Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha uri zwi nange avho vho farelelaho kha muya wa Ubuntu na u ḓikumedzela kha mveledziso ya dzhango ḽa Afrika nga u rumela imeiḽi kha samigrantawards@dha.gov.za
Arali tsheo ya Khoro Tshitumbe i yavhuḓi , Muṅwalisi u a tendela u ṋetshedzwa ha phemithi .
Hezwi zwi katela thendelano yo sainiwaho nga miraḓo , maitele a ku swikelelwe kwa khumbelo , khumbelo na zwidodombedzwa kwao .
Dziṅwe dza pfanelo dza miraḓo ya Tshitshavha dzi katela :
Vhukati ha thero dzo ambiwaho nga hadzo ho vha hu na tshanduko ya kilima , vhupo ho fhaṱiwaho na mishumo ya vhaswa .
Zwibveledzwa zwa u fhedzisela zwi nga shumiswa ngafhi nahone hani ?
Mutevhe u a itwa uri u vhe wo teaho vhukuma nga kha u ṱalutshedza zwiṱuku maipfi a nyito ane a anzela u itea .
Vhathu vhanzhi vho farwa nga HIV nga u kovhelana ṋeleṱe na dzhekiseni na sirinzhi .
Vhuṱudzeṱudze vhu ṱumanywa na ndangulo ya tshiṱafu na maṅwe mafhungo a ndangulo ya mashumele .
Vhuria , u fhefheḓa ha muya hu itea nga tshivhangalala u swika nga lufhimavhaeni .
2.3 Phambanao vhukati ha ḽiga ḽa u tumbula na ḽiga ḽa mbambadzo
Maitele a u phakhela hedzi dzithebuḽethe a kati .
U tika ho langiwaho ha nyoyoloso ya u shumisana ha miraḓo ya muvhili
Nga kha Samithi ya Mishumo , ro ṱanganyisa vhashumi , mabindu , muvhuso na zwitshavha u itela u wana thandululo kha vilili ḽa vhushayamishumo , na u ri ri dzulela u ṱangana mathomoni a ṅwedzi muṅwe na muṅwe , Mufarisa Phuresidennde na nṋe , u itela u bvisa zwithivheli na ṱhuṱhuwedzo dza vhudzheneleli vhune ha ḓo vhulunga na u sika mishumo .
Ṱhoḓea dza ndangulo ya mulayo a dzi ho khagala kha u ita muṱaṱisano wo vuleaho sa yone nḓila ya zwa u renga .
PMS i vhea zwisumbi zwa kushumele na u konisa muvhuso wapo na vhadzulapo u kala zwe vha swikelela zwi tshi vhambedzwa na zwisumbi zwe zwa vhewa .
U ḓivhadza Nete ya Mulayo kha Muhasho wa Mulayo u konisa u swikelela Mafhungo a zwinozwino u itela u ṋetshedza ngeletshedzo dzo teaho dza phurofeshinaḽa kha Miraḓo na Ndangulo .
( i ) Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa , u vha Muphuresidennde wa Vhulamukanyi sa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 167 ( 1 ) ya Mulayotewa muswa ;
Zwenezwo komiti dza wadi ndi zwithu zwa ndeme zwa u swikelela tshitshavha nga u angaredza saizwi dzi tshi ḓo kona u thusa nnyi na nnyi u swikelela na u pfesesa mafhungo aya .
Vho bula uri shango ḽa Bulgaria ḽo vha ḽo takala nga maanḓa uri nga murahu ha tshifhinga itshi ezwi zwo itea .
Kha maṅwe masia vhuṱanzi a vhu athu u fusha u swika na ṋamusi , huṅwe nga nṱhani ha vhukonḓi ho lavhelelwaho ha u fhandekanya mveledzwa dza vhueletshedzi u bva kha dziṅwe tshaka dza u thusa dzine dza anzela u vha hone kha avho vhane vha khou eletshedzwa .
o U bvela phanḓa Pulane Tshumisi ya u ita mushumo
Hezwi zwi itelwa u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha tshitshavha , zwa beba pulane dzi no shumisea .
Naho ro lambedzwa nga muvhuso nahone hu na vhuḓifhinduleli phalamenndeni , ro ḓiimisa nga roṱhe a ri ho kha muvhuso
Uno ṅwaha wa u guda , muvhuso u khou tikedza matshudeni a linganaho 45 000 vha bvaho miṱani i shayaho na matshudeni vha no tou kona tshikoloni .
Mbekanyamushumo i ḓo sedza kha mimodeḽe i re hone ya thikhedzo ya mubveledzi ine ya ḓo kona u ḓa na mimodeḽe ya masheleni ine ya ḓo vha yo sedza kha u ṱavhanyisa mbuedzedzo ya mavu ho sedzwa ṱhoḓea ya muvhuso nga u ṱavhanya ya u bvelaphanḓa kha u kuvhanganya zwiḽiwa .
U thusa kha u nangiwa ha pfufho dza Ṅwaha wa 1 ;
Dokotela wa muṱa u ḓo ita mushumo wa pfananyo muhulwane kha thevhekano i yaho phanḓa ya ndondolo i tshi ṱanganywa na ṱhoho dza vhakoni nyangaredzi vha vhukoni nyangaredzi .
Tshinyalelo yo vha i khou wela nga ngomu ha tshelede yo gaganywaho nahone a hu ngo vha na u shumisa tshelede lwo kalulaho u fhira mpimo .
Hoyu muthu a nga si dzhiiwe sa muimeleli wa sekithara ya vhurereli arali a sa hwali vhuḓifhinduleli ha vhushaka ha sekithara .
1.7 . Ho khou itwa mvelaphanḓa u lwa na vhuaḓa . Vhathu vha fuṱhanu malo ( 58 ) vho wanwa milandu zwi tshi elana na u fhungudza vhuaḓa kha vhaofisiri vha muvhuso nga tshifhinga tsha u vhiga .
4.6 . Khabinethe yo sedza na kha u engedzwa ha themo ya ofisi , lwa miṅwedzi ya rathi , kha miraḓo ya 20 ya Khoro ya zwino ya Khoro ya Afurika Tshipembe ya Phurofesheni dza Saintsi ya Mvelo u swika dzi 30 Khubvumedzi 2013 .
Mubishopo Vho Modise vho ranga phanḓa tshivhidzo tshi re na vhatevheli vha fhiraho miḽioni tharu kha ḽa Tshipembe ha Afrika , nga murahu ha lufu lwa khotsi avho nahone mutumbuli wa kereke iyi Vho Comforter Frederick Modise nga 1996 .
I davhidzana nga ha nḓila dzine sekhithara dzo fhambanaho dza tshitshavha dzi nga shumisana nga nḓila i bveledzaho u tevhedza milayo ya vhulamukanyi ha ṅwana na sisiteme ya vhulamukanyi i vhuedzedzaho .
Kha ri n . wale Vhalani mbudziso idzi ni tangedzele ḽeḓere ḽi re tsini na phindulo yone .
U pfukwa ha pfanelo dza vhuthu : Khanelo ya pfanelo dzi fanaho na u ṱhonifhiwa , vhuḓipfi , mbofholowo ya muhumbulo , zwine muthu a tenda zwone , vhupfiwa , zwine muthu a amba , vhuḓiambeli , na hune vhalala vha tama u vha hone .
Kuhumbulele kwa uri tshitshavha tshashu tsho fara nḓila dza u ḓiimisa dzine dza nga kona u ḓithomela u bveledza nyimele dza ndinganyelo ku nga si kone u bvela phanḓa .
( 1 ) Kha muṱangano waho wa u thoma u bva musi vhu tshi khethiwa , kana musi zwi tshi ṱoḓea uri hu ḓadziwe tshikhala tshi si na muthu , Vhusimamilayo ha Vunḓu vhu tea u khetha Mulangadzulo na Muthusa Mulangadzulo u bva kha Miraḓo yaho .
Arali ndingedzo dza vhupfumedzanyi dza kundelwa , muraḓo wa khoro ya wadi u fanela u lamula .
Zwino ṅwalani masia o fhambananaho .
Mafhungomatsivhudzi aya a tea u kuvhanganywa nga wadi nga wadi u itela mbigela murahu nga nḓila i tevhelaho :
- o imela muṅadzi we Khosi Vho-Luthuli vha vha tshi ḓivhea ngawo .
Ni songo hangwa u thoma nga u tou ola na u khaḽara ni sa athu u tshi vhumba !
NDINGANYISO - vhadzulapo vha lavhelela mikovhe i linganaho
Mushumo wa u vhiga nga nḓila yone na u vhumba thoololo ya Afrika na u themendela vhune ha nyanḓadzamafhungo vhukati ha maAfrika na zwone zwo haseledzwa .
Thero ya 2016 ya Maḓuvha a 16 a u Shuma ndi " Kha vha mmbale vho : roṱhe ri khou isa Afrika Tshipembe ḽi si na khakhathi phanḓa " na uri zwi khou itwa u swikela nga kha maitele ane a ḓo shumiswa u ya kha ṅwaha woṱhe hu tshi khou shumiwa na zwitshavha .
Saveyi ya ṋaṅwaha i khou itwa fhasi ha thero : " Afrika Tshipembe ḽine nda ḽi ḓivha , haya hune nda hu pfesesa " nahone yo pika miṱa i fhiraho 1.5 miḽioni - tshivhalo tsha nṱhesa u swika zwino hu tshi vhambedzwa na saveyi yo farwaho miṅwaha miṱanu yo fhiraho ye ya shumisa miṱa ya 300 000 fhedzi .
Mveledziso ya thandela dza zwa ifa u itela u fhaṱulula sekhithara ya vhufa uri i kone u imelela nga huhulu kha u ṱana hayo ḓivhazwakale ya shango ḽashu .
Gatebe o swikelela rekhodo ntswa ya vhanna nga u gidima awara ṱhanu na minete dza 18 .
Musi vha tshi ita ngauralo , ndi fulufhela uri vhadededzi afha vha ḓo tshimbila navho , nahone sa zwine mvulatswinga ya Ndayotewa ya amba , kha hu dzhiiwe kha zwine vha nga kona .
U itela u pima muanḓadzo wa mufhiso maḓini , mirekanyo yo lumbamaho ya mvumbo dza zwi no tshila maḓini u itela u i shumisa kha zwivhalo , ngona dza finithi kana tshipiḓa tsha hone , zwi anzela u shumiswa .
Miraḓo ya komiti ndi :
U guma kha R46 nga tshiwo na zwiwo zwa 5 na R234 nga muṱa nga ṅwaha
Komiti dza Wadi dzo thonwa kha iyo mimasipala yo nangaho sisiṱeme ya u shela mulenzhe ho ḓisendekaho nga wadi .
Maanḓa langa a fanela u tendele hezwi uri zwi bvelele .
Mashudumavhi , ezwi zwo swikisa kha u sa shumiswa zwavhuḓi ha honndo dza mathukhwi a re khombo dzi songo tou fhaṱelwa u ṱanganedza mathukhwi ayo .
Vhukhakhi vhu kuvhanganywa kha ḽeveḽe ya shango na kha ḽeveḽe ya ṅwaha ya sambula ya Mashango oṱhe na u humela murahu ha Afrika Tshipembe , nga u sielisana .
Vhukule vhukati ha vhuimazwikepe huvhili vhuṅwe na vhuṅwe hu fanela u vha nga nḓila ine pulamu dza sa ṱangane nga tshifhinga tsha u gonya ha pulamu dzo papamalaho .
Kha tshipiḓa hetshi tsha u guda no wana manweledzo a milayo ya kulangulele i songo tendelwaho nahone i laedzwaho nga miṅwe milayo na maitele o teaho .
U khwaṱhisedza vhungoho ha oda ya u renga , vha humbelwa uri vha Kwame :
Zwi nga zwi a ḓaḓisa fhedzi zwi nga ṱalutshedzwa nga hei nḓila : ndivho ndi thaidzo khulwane kana tshipikwa tsha u angaredza tshine thandela ya ḓo livhana natsho tshipikwa mvelelo dza thandela khathihi na zwe zwa lavhelelwa sa mbuelo dza vhashumelwa zwibveledzwa ndi mvelelo dzi no vhonala kana u vhanḓea dze thandela ya ḓisa mishumo ndi mishumo ine ya tea u vha yo khunyelela u itela u khunyeledza pulane .
u paka zwibveledzwa ( u fana na tshizi , zwiḽiwa zwi re na swigiri na mabisikitsi )
Ṱhoho dza Zwiimiswa zwi tikedzaho demokirasi ,
Zwi tshi tevhedza u bvumbiwa kha mashango a dzitshakatshaka , Afrika Tshipembe ḽi lavhelela u vuwa ha ikonomi nga zwiṱuku nga zwiṱuku .
Pfanelo ya ndayotewa ya phuraivesi a si , u fana na i linganaho nayo ya mulayo u songo ṅwaliwaho , pfanelo tshoṱhe fhedzi i nga ḓi fhungudzea u ya nga mulayo u shumaho kha vhathu vhoṱhe na uri i tea u linganyiswa na dziṅwe pfanelo dzo dzheniswaho kha Mulayotewa .
Vhaimeli vho bulwaho , khathihi na vhaṱoḓisisi , vha vhumba tshigwada tsha u shuma tshi si ho mulayoni tshine tsha ṱangana zwifhinga zwinzhi .
Heḽi ndi ḽiga ḽiswa nahone zwo ralo a hu na data ya mutheo kha hezwi .
8.2 . Nḓivhadzamulayotibe yo tewa kha mutheo wa mbekanyamaitele a muvhuso wa musalauno na wo didzhithaiziwaho u ri sendedzelesaho tsini kha u limuwa ndivho dza e-Government na e-Commerce .
Ndi vhuḓifhinduleli ha Mushumisi u ita uri webusaithi i fusha ṱhoḓea dzavho nga vhoṱhe na u shumisea kha thekhinoḽodzhi ya vhone vhaṋe .
Muvhuso u ḓo dovha wa tikedza nga maanḓa maga ayo o thomiwaho a nḓowetshumo ane a tikedza maga o thomiwaho a re hone kana o tiwaho a poḽotiki na mbekanyamaitele ya nḓowetshumo yo ṱanḓavhuwaho na maga o thomiwaho .
Goloi dzoṱhe dzi tshimbilaho badani dza Afrika Tshipembe dzi tea u ṅwaliswa .
Zwi dovha zwa ṋetshedza mafhungo nga ha mbuelo i theliswaho nga tshigwada tsha mbuelo , vhukale , mbeu na vhubvo ha mbuelo , khathihi na mbuelonyingwa , magavhelo na muṱuso .
URI tshiimo tshi ḓo dzula tsho ralo u swikela Foramu ya Vhuendi i tshi khunyeledza mushumo wayo .
Ndayotewa yo thoma mutheo wa demokirasi na tshitshavha tsho vhofholowaho tshine muvhuso wo ḓisendeka kha lutamo lwa vhathu .
Tshiṱuṱuwedzi tshi livhiswa kha u engedza u thomiwa ha zwi re ngomu zwapo na u khwinisa fhethu ha vhukoni ha u ita dzifiḽimu Afrika Tshipembe .
Vharengi vha shumisa tshelede kha vhuendelamashango ndi tshiṱuṱuwedzi tsha nyaluwo ya zwa ikonomi yapo .
Kupfesesele kwa sialala kwa vhurangaphanḓa ndi kwa uri vharangaphanḓa ndi vhalanguli vha khwine vhane vha ranga na u langula vhathu vhavho .
Muthu u tea u ita tshithihi kha u ( a ) eletshedza muṅwe na muṅwe uri hu lowiswa hani kana u vhaisa muṅwe muthu ; kana ( b ) u fha muthu zwithu zwine zwa nga zwa vhuloi ngeno zwi si zwone .
Hu na ṱoḓea ya u thoma maitele maswa a sabusidi kana ha shandukiswa a re hone zwino u itela u lwa na khaedu dza vhudzulo ha vhashumi vha dzibulasini ;
Adzhenda ya khoro na maambiwa zwi ṋetshedzwa nga tshifhinga .
Fhedzisani mepe uyu wa mihumbulo ni tshi pulanela tshiṱori tshaṋu .
Ndambedzo ya mbekanyamushumo ya pfunzo a i athu badelwa kha Black Sash .
A si zwa ndeme u dzulela u sumbedza tsinyuwo kana u i fhindula , tshiṅwe tshifhinga vhuḓipfi uvhu vhu a ṱavhanya ha fhira .
Dzhielani nzhele : U ramba muṅwe ane a shumela tshitshavha uri a ḓe a dalele tshikolo
Zwenezwo , a ri tendeli vhukhakhi ha vhabveledzi vha theo ya mulayo vha kale uri hu shonise muvhuso washu , nahone fhelisa mulayo uyu u ya nga hu sa fheli .
Kha vha dzike vhone .
U vhuedzanya mivhigo ya mbekanyamushumo dzo khetheaho ṅwedzi muṅwe na muṅwe na kotara iṅwe na iṅwe .
Nga u angaredza nndwa kana khuḓano dza tshifhinga tsha kale muthu a nga shumisa nyendedzi dza milayo ya nndwa dzo fanelaho , naho milayo iyi i tshi tea nga maanḓa kha tshaka dza nndwa ya vhoṱhe .
Ri khou ṱoḓa vhea vhulayi vhuswa , u ita zwithu nga nḓila yone , u ita wa fhedza nahone nga tshifhinga .
( ii ) o tendelwa nga vhusimamilayo nga thendelano yo tikedzwaho nga voutu ya vhunzhi ha Miraḓo yaḽo
Tshifhinga tsho fhelaho , ro sika zwivhumbeo zwa u shumisana zwine zwa fhindula khaedu dzo tiwaho , zwe zwa shuma zwavhuḓi nga maanḓa .
U thusa kha mvetomveto ya pulane dza u ṱola , u vhiga na u kuvhanganya zwitatisiṱika kha milandu yo avhelwaho .
Maitele ashu maswa kha mveledziso ya themamveledziso o livhiswa kha vhushumisani ho khwaṱhaho vhukati ha sekithara ya muvhuso na phuraivethe , na zwitshavha zwapo .
U khwaṱhisedza mihumbulo ya nnyi na nnyi na u sedzulusa tshiṱirathedzhi tsha kushumele uri tshi sumbedze ndavhelelo dza tshitshavha tshapo
Ho itwa mushumo munzhi wa u khwaṱhisa tshumisano u mona ma ḽifhasi , nga maanḓa Afrika na Tshipembe .
Nga Fulwana , Minista u ya nga u fhambana hadzo vha ḓo ṋetshedza zwitatamennde zwa Voutu ya Mugaganyagwama , hune pulana dzi teaho u itwa dza ḓo ḓivhadzwa u itela u swikelela bonp ḽine Muphuresidennde a ḽi ṋetshedza lushaka ..
13Ni vhuya hayani shangoni no tsireledzea .
R1000 ya Mbandelo dza khumbelo ya fhethu .
U shumisa mafhungomatsivhudzi ano bva kha maṅwalo a girafiki , tsumbo , u tandula tshikolo a tshi shumisa mapa .
Mushumi ane a vha muvhilaeli na EA vho ḓivhadza nga ha mvelelo ya mbilaelo hu saathu fhela maḓuvha a 30 ho ṱanganedzwa mafhungo oṱhe
Muoditha Dzhenerala u vhiga kha Phalamennde nga ha uri ndaela dza tshinyalelo dzo tevhedzwa naa .
Poswo kha Muhasho wa Vhashumi kha ofisi dza vundu na ofisi khulwane , zwi na ṱhuṱhuwedzo kha zwibviswa lwa fhasi ha Tshikwama u itela mbadelo dza vhashumi .
Dathabeisi ya zwiko i ḓo odithiwa kha miṅwedzi ya rathi miṅwe na miṅwe u itela u wana arali tshiedziso na zwiko zwo sumbedzwaho mathomoni zwi tshi kha ḓi vha hone .
Sekhithara ya nnyi na nnyi i ḓo tikedza maraga wa zwa vhashumi u langiwaho zwavhuḓi , une wa ḓo bveledza :
Ri humbela pfarelo nga hazwo fhedzi ri na zwine ra khou ita u zwi lulamisa .
Ofisi ya Tshikalo tsha Kutevhedzele kwa zwa Mutakalo inga dzhenisa , u bvisa ya panga muṅwe kana ya thutha ṱhaluso dziṅwe ya ṋetshedza zwiṅwe zwino yelana na zwezwo .
Ndivho khulwane ndi u vhona uri u thomiwa ha zwi ṱoḓeaho na u dzhenelela kha mathomele ho sedzwa u katela ha ikonomi huhulu kha sekithara .
Ri roṱhe , ri nga si eḓele musi vhathu vhashu vha si na vhudzulo na nḓisedzo ya zwiḽiwa zwo linganaho .
Fhethu ha ndeme ho no ḓi katelwa nga kha ṱhuṱhuwedzo idzi dza thengiso nga vhunzhi ha vhubindudzi ho tendelanaho dzo shumiswa nahone dzi a lavheleswa .
Vhathu vha sina thaidzo ya inisuḽini , na vhathu vha re na Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri vhanga vha khomboni ya u vhana vhukonḓi ha swigiri ya malofha nga kha kuḽele na nyonyoloso .
Muvhuso u ḓo thoma tshiimiswa tsha u thusa hune vhathu vha ḓo wana hone thuso ya tshumelo , kha u shumana na mbilaelo na thaidzo dza vhabindudzi .
Musi miraḓo miswa yo topolwa , komiti ya odithi ntswa yo ḓo thomiwa nga Luhuhi nga 2005 .
Luambo : Livhanyani maṱaluli na madzina .
( U ṅwala )
Khabinethe yo ṱanganedza mvelaphanḓa yo itwaho nga mapholisa , vharangaphanḓa vha tshitshavha na zwiṅwe zwiimiswa zwa Eldorado Park fhasi ha vhurangaphanḓa ha Muvhuso wa Vunḓu wa Gauteng .
Vhunzani ha maḓi vhu a fhungudzea nahone hezwi zwo kwama bayodaivesithi ya milambo na vhuḓi ha maḓi a u nwa .
Madalo , ane a ḓo kwama vhupo ha ḓoroboni dzoṱhe khulwane dza sumbe , o sedza kha u tendela Minisiṱa vha tshi thetshelesa vhadzulapo thwii ngaha nyimele dzavho dza kutshilelele .
Ṱhoḓisiso na u Ṱola
Ngauri vhashumisi vha nga litsha u shumisa , naho vha tshi nga khethekanya nḓisedzo ya tshumelo .
Ndi nga mini mukalaha Vho Sam vho rwa tshinwi lwanzheni ?
Naho zwo ralo , thendelo dza vhugevhenga dzi nga si dzule dzi yone nḓila khulwane u itela u pfuka maga a kushumele .
Khoso iyi i ḓo sedza zwithu zwo fhambanaho zwa u langa phukha dza ḓaka hu tshi katelwa :
Muhasho wa lushaka wo shumisana na mivhuso ya vundu na mimasipala nga vhuanḓani .
Magaraṱatai a re na maipfi a nyito dzo fhambanaho - u fhufha , u gidima , u thamuwa , dzula , u tshimbila na u ima .
2.1 . Afrika Tshipembe ḽo kona u vha ṋemuḓi kha U bindudza ha ṅwaha nga ṅwaha ya vhu25 kha Africa Mining Indaba , ine ya vha muṱangano muhulwanesa wa ḽifhasi kha vha vhalanguli na vhathu vha kwameaho kha zwa maini .
Milandu yo shumaniwaho nayo kana ine zwa zwino khothe ya khou shumana nayo
Zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi na masalela na mbonalo ya mupo zwi ṱoḓa uri zwi ṱanganywe nga khorido ya tshikhala tsho vuleaho nahone tshi sa konḓi .
Muvhigo wa u fhedzisela u nga dzhia maḓuvha a 90
Masheleni a u sokou ṋetshedza o vhetshelwaho dubo
Vhalwadze vhoṱhe vha maongelo a vunḓu vha a badelela ndingo na dzilafho nga tshikalo tsho fhambanaho u ya nga mbuelo dzavho na tshivhalo tsha vhaunḓwa .
1.14 Vhathu vha 244 073 vho vhuelwa nga vhurangeli ha u kuvhanganya zwiḽiwa hu tshi katelwa na avho vhane vha fhiwa zwiḽiwa Sentharani dza Mveledziso dza Pfushi dza Tshitshavha .
Ngeletshedzo dzo ṋewaho kha Khoudu ya kushumele i elana na maitele a u shuma oṱhe a re hone na maswa .
Musi zwiḽiwa zwo pfuluswa vhusunzi vhu sala vhu kha ḓi tevhela yeneiḽa nḓila .
Afrika Tshipembe ḽi na tshikhala tsha masheleni u itela u kona u langa ṱhahelelo khulwane u itela u tikedza mvusuludzo ya ikonomi .
( i ) Ndaulo ya Muvhuso i tea u vha nga nḓila ine ya vha yo imelelwa nga vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe , hune maitele a u thola a ḓo vha a tshi sedza nga maanḓa vhukoni , muṱalukanyo , maitele kwao , khathihi na ṱhoḓea ya u lulamisa u sa lingana zwa tshifhinga tsha kale , hezwi zwi tshi khou itelwa u kona u wana vhuimeleli ho ṱanḓavhuwaho .
Tshipikwa ndi tsha u khwinifhadza nḓisedzo ya tshumelo khathihi na vhuḓi ha matshilo a vhathu nga tshenetsho tshifhinga tshithihi kha ḽoṱhe ḽa Afrika Tshipembe .
MATHOMO A TSHIṰORI Ro vha ri tshi khou shuma mushumo washu .
U valelwa hu nga vha khetho arali mulwadze .
Mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ( Salga ) , Ṱhoho dza Zwiimiswa zwi tikedzaho demokirasi , Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala ,
Tsaino ya muhumbeli wa khaṱhululo :
U engedzwa kha ezwi ndi tshenzhemo ya Afrika , ine ya katela mitshino ya sialala yo ṱuṱuwedzwaho nga minyanya ya mbingano , dzinndwa , nyitela therelo na zwithu zwi si na mushumo zwa vhutshilo ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U bveledza zwiḽiwa na zwinwiwa zwi itiwa kha mamaga o fhambanaho , a u bva kha ane a thola vhashumi vha si gathi u ya kha ane a thola vhashumi vha ḓana .
Zwikili / ndalukano zwa khomphyutha
Arali vha tshi ṱoḓa thuso :
Khumbelo yavho i shumiwa nga ḓuvha ḽene ḽo , fhedzi vha nga wana mbadelo yavho nga murahu ha maḓuvhanyana nga ṅwambo wa u ṱolwa ha dzibugu ha nga ngomu .
Vhaiti vha khumbelo vhe vha vhuya vha ita a vha tei u dovha vha ita hafhu .
Ndumbo musi ri tshi ya phanḓa i tea u vha kha u tandulula zwikundisi zwavhukuma zwa ikonomi zwine zwa thithisa ṱanganelo ya vhukuma kha dzingu ḽashu .
Ri tea u humbula uri kha miṅwedzi yo fhiraho , dzangano ḽeneḽo ḽo vha ḽi khou ita bembela ḽa dzilafho ḽa antirithirovairaḽa nahone hu si na tshithu tshi ambiwaho nga ha u thivhela .
Hu ṱoḓea uri vha ḓivhadze Minisṱa nga ha ṱhoḓisiso yavho .
Saizwi zwi sa konadzei uri mudzulapo muṅwe na muṅwe a dzhenelele , Komiti dza Wadi dzi hone sa tshiimiswa tshine nga khatsho ha nga tshimbidzwa vhudavhidzani uvhu .
Ene u / vha khou ṱoḓa maḓi .
Zwa zwino , hu na matshudeni vha fhiraho 5 000 vhe vha ṅwalisa kha vhupfumbudzi ha mutheo kha magudedzi a mapholisa ashu nahone ri khou lavhelela uri tshivhalo itshi tshi ḓo gonya u swika kha 7 000 kha saikili iṅwe na iṅwe kha zwigwada zwivhili zwa vhupfumbudzi zwi tevhelaho .
U sedzulusa beiḽi ya zwino na kugwevhele kana kuhaṱulele na milayo ; na
Tshigwada tsha u shuma tshi vhiga kha komiti ya wadi
5.11. Khabinethe yo dzhiela nṱha tsheo ya Khothe ya Ndayotewa kha zwa Mulayo wa Khwiniso ya Pfanelo dza Mbuedzedzo ya Mavu , we wa thomiwa nga 2014 , u itela u dovha u vula mafhungo a shango a mbuedzedzo ya mavu .
U itela u sa lemedza muvhigo , a hu nga ḓo vha na ndingedzo dzi itwaho u pfufhifhadza vhuṱanzi , nga nnḓa ha hune zwa tou vha zwa ndeme .
Ri ḓo ḽa ṋama .
Mitengo iyi nga khonadzeo dzoṱhe a i sumbedze ndeme ya vhubindudzi ha vhukuma ha lushaka ulu kha khamphani dza vhudavhidzani , ho ṋewa nyaluwo i tevhelaho ya sekhithara ya ṱhingo na u shumisa hune ha khou engedzea ha vhudavhidzani ho wayeriwaho .
Izwi zwi ḓo ṱanḓavhudza u swikelela ho eḓanaho , ho tsireledzeaho na zwiḽiwa zwa pfushi kha vhathu na phukha nga kha maano a u wana hune zwithu zwa bva hone nahone zwi ḓo engedza tsiko ya mishumo nga kha u ṱunda zwibveledzwa zwa ṋama ya kholomo zwine zwa ḓo dovha zwa bveledzwa fhano Afrika Tshipembe .
Ha pfala mubvumo wa mvula .
Zwazwino hu na mimasipala ya 40 shangoni ine yo no vha kha tshiimo tshine hu khou tea u dzhenelelwa .
Mafhungo nga ha mbuelo i theliswaho nga tshigwada tsha mbuelo , sekhithara na lushaka lwa tshiimiswa tsha bindu zwo ṋetshedzwa .
Mbekanyamaitele i ḓo shuma fhedzi kha u tholwa hu no itwa ho sedzwa Mulayo wa Vhukolodi , wa Dzikhamphani na wa Close Corporations .
U itela u shumisa mbumbululo , hu itwa mahumbulelwa a tevhelaho :
Ri ṱuṱuwedza vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe uri vha shumisane na riṋe uri mbekanyamushumo idzi dzi bvelele .
Muvhigo uyu ndi thendelo ya u ṱanganedza ndingo ya muvhuso wone uṋe kha kushumele kwa shango , u dovha wa khwaṱhisa zwi dzhielwaho nṱha zwa vhumatshelo zwo tiwaho kha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka .
Nḓivhadzo i sumbedza fulufhelo ḽa vhabindudzi kha shango ḽashu na vhumatshelo havhuḓi ha ikonomi yapo .
Zwi dzulela u tendela u phasiswa ha mugaganyagwama zwi iteaho miṅwedzi miraru nga murahu ha u thoma ha ṅwaha wa muvhalelano .
Ri ita khuwelelo kha zwitshavha zwoṱhe uri vha tikedze mazhendedzi a muvhuso , nga maanḓa ayo ane a khou vhona uri milayo i a tevhedzwa , khathihi na u vhona uri ri ime huthihi ri tshi lwa na zwiito zwa vhuravhele zwine zwa lwela u tshoṱhela vhaofisiri vha mapholisa .
Odithi ya nga Ngomu i ṋetshedza mivhigo wa kotara kha Komiti dza Odithi nahone kha dziṅwe nyimele mivhigo ya mvelaphanḓa ya ṅwedzi nga ṅwedzi .
Hu na tshivhalo tshi re nṱha tsha vhathu vha sa shumi kha yeneyo ḓorobo .
U dzumbulula ngoho ya Mudzimu , nḓisedzo na vha hone ha u vusuludza vhutshilo na ngeletshedzo zwi a humbelwa u itela sesheni yone ine na u itela vhutshilo ha mufarakani kha mufhindulano .
U engedzea kha vhurindilamushonga ha TB a hu nga ḓo langiwa nga nḓila ya i yaho phanḓa nga u ṱanganedzwa ha vhalwadze vhoṱhe kha vhuongelo ha TB .
Lweṱo lweṱo lwa masheleni lu kha siaṱari ḽi tevhelaho .
Mipo yo tsireledzeaho na yo kunaho ya tshitshavha .
Kuitele uku ku ḓo thusa kha u khwiṋisa zwa vhukwamani khathihi na u sima vhushaka ha khwiṋe malugana na mabindu na vhuendelamashango .
Avha vhaofisiri nga ṅwedzi nga ṅwedzi vha ḓo , ingamela zwidzimamulilo na u ṱolela uri phaiphinḓisedzamaḓi a u dzima mulilo dzi kha nyimele i shumaho zwavhuḓi .
U ṋetshedza zwidodombedzwa zwa nga ha tshiimo tsha dzibada hu tshi itelwa u dzudzanya muvhigo wa ṅwaha .
U anganyela vhathu lwo fhiraho nga tshifhinga zwi elana na u pfuka milayo ya tshiṱalula .
Ṱhoḓisiso , zwenezwo , ndi ya uri nga kha u ṱolwa ho fhaṱuwaho ha nyimele dzo teaho , zwi nga buliwa na uri muhwelelwa o vha na tsengo i sa dzhii sia .
Hu tshi engedzedzwa kha zwishumiswa zwa tshitandadi ( ndinganyelo ) zwa Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓwa :
9.1 . Nḓowetshumo ya fiḽimu ya Afrika Tshipembe lwa tshifhinga tshilapfu yo ḓi dzhiwa sa tshiḓisatshanduko kha nyaluwo ya ikonomi na vhusikamushumo Afrika Tshipembe .
Kha vhaunḓiwa vha re na miṅwaha ya 21 na u fhira uri vha ṅwaliswe a vho ngo tea u vha vha na mushumo wa tshoṱhe .
ita uri vhubveledzi hapo vhu vhe na muṱaṱisano .
Malugana na zwivhumbi ezwi , dzilafho na muṱa ḽi ḓo vhonala sa ḽo haluluwaho lune ḽa si tsha vhonala .
Zwiṅwe hafhu , naho tsaino kha bambiri dzi kha ḓi ṱoḓea u tendela maitele na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli , ndangulo ya rekhodo dza bambiri i anzela u furalelwa .
Vha dzula na ṅwana wavho wa musidzana na vhaḓuhulu vhavhili .
U vhala magumo a tshiṱori .
U fhelisa maitele oṱhe a zwa poḽotiki , matshilele , zwa mishumo , matshilele ane a nga bvela phanḓa tshifhinga tshilapfu na ikonomi ine ya vha na vhuḓifhinduleli , vhudzulapo ha mulayo kana ha ndangulo .
Nzulele i sumbedzisa uri u khwaṱha a uho khomboni , musi hu sina tshanduko kha tshivhumbeo tsha poḽotiki kha masipala .
U fana na miṱangano ya phothifolio ya IDP , vhupfiwa ha masipala nahone vhu ṋetshedza u dzhenela ha komiti sa sekithara iṅwe na iṅwe ngomu kha tshitshavha tsha vhadzulapo .
Komiti dza Wadi ndi dza ndeme u khwaṱhisedza u dzhenelela ha tshitshavha tshapo kha kushumele kwa masipala .
Ndi u ṱanganedza mvelaphanḓa ye ya itwa nga vhathu vha Afurika na u sumba khaedu dzi fanaho dzine ra ṱangana nadzo kha vhungomu ha ḽifhasi
Zwi dovha hafhu zwa amba nga ha tshumelo dza mushumogudwa u fana na zwa vhufhaṱi , vhakali vha zwishumiswa zwa u fhaṱa , vhuinzhiniere , ndangulo ya thandela , vhulimangade ha zwimela , vhudavhidzani ha ṱhingo na tshumelo dza u kulumaga .
Khii ya vhudavhidzani ha vhuṱali ndi vhukoni ha u thetshelelsa na u dzhiela nzhele , u pfesesa , u fhindula nga maipfi na musi hu si nga maipfi .
Muhasho u ḓo shumisa muhanga uyu kha u khwiṋisa kushumele kwavhuḓi kwa dzangano iḽi .
Zwo ralo , ndaka ya tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha ḓo vhuedza vhadzulapo vha tshitshavha tshe tsha topolwa i tea u dzheniswa kha zwine mushumo wa Phurogireme ya Mishumo ya Nnyi na Nnyi yo Ṱanḓavhudzwaho .
Ndingedzo dzo dzudzanaho dzi a ṱoḓea kha muvhuso na sekhithara dzo fhambanaho dza tshitshavha kha u ita uri Afrika Tshipembe hu vhe shango ḽi si na zwidzidzivhadzi .
Hezwi zwi ḓo ṋea mutheo u itela u bveledza nyambedzano , u pfananya na ṱhanganelo vhukati ha zwiimiswa zwa phufeshinala , khantsele ya vhundeme , mamaga , zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha na muvhuso .
Vha songo thoma nga mihumbulo yavho .
Tshivhalo itshi tsha masheleni kana vhuhulu ha hone ndi tshivhalo tsha masheleni a khonṱhiraka dzenedzi dze dza avhelwa nga zwiimiswa zwa muvhuso nga nḓila ine ya si yone nahone zwi siho mulayoni na uri khonṱhiraka dzenedzi dzi khou ḓo sedzuluswa lwa mulayo nga vha SIU .
Hezwi zwi ḓo amba uri Ndaela ya Tsireledzo i ḓo dzhiiwa sa i sa tsha shuma , kana sa yo faho .
Mutevhe wa tshumelo dzi no fhiwa vhathu dzo dodombedzwa afho fhasi .
Ndo vha ndi na miṅwaha miṱanu musi ndi tshi ya lwanzhe lwa u thoma .
( e ) Khothe i fanela u sedzulusa u farwa ha muthu nga u ṱavhanya nga hune zwa konadzea ngaho arali zwi tshi
U wa ha ṱhoḓea kha ḽifhasi na ṱhoḓea dzapo zwi kwama nga huhulu sekhithara dzoṱhe nga nnḓa ha tshumelo dza muvhuso na zwa u fhaṱa .
Musi hu sa athu u ṋetshedzwa u vhofhololwa vhashumi vha muhasho vha a ṱalutshedza maga a u vhofhololwa na mugumo wa saga .
Ngauralo , zwi sumbedza uri muvhuso u tea u engedza magavhelo a matshilisano sa izwi vhunzhi ha vhathu vha tshi khou ḓo wela fhasi ha mbekanyamushumo ya magavhelo a matshilisano nahone vha nga vho ḓo ṱoḓa sabusidi dza mithelo .
Masindi ene u ambara buḽausu ya zwanḓa zwipfufhi ye mme awe vha mu rungela .
Ṱoḓisisani mashumele a nḓisedzo ya tshumelo ane a nga imela , u fana na :
Vhatholi vha vhuelwa nga tshifhinga tsho wanwaho murahu nga u fhungudza mbadelo dza muholo lwa tshifhinga na u khwinisa zwikili zwa vhashumi vhavho hu na mbadelo dzo kalwaho kha khamphani .
( ii ) u tendela mugaganyagwama wa tshifhinganyana kana maṅwe maga a u gonyisa mbuelo kana maṅwe maga ane a thusa pulane ya u vhuisa kha u tendela u bvela phanḓa ha u shuma ha masipala ; kana
Ndi khou tama u dzhena kha khoso yo bulwaho afho nṱha .
Mashango ane a khou tshenzhema reithi ya nṱha ya nyaluwo ya zwivhambadzwa na tshumelo ya zwivhambadzwaseli nga u angaredza a dovha a vha mashango ane a khou tshenzhema reithi ya nṱha ya nyaluwo ya mbuelo na mishumo .
Bvelani nnḓa Ni nga gavha bola ?
Madzina na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa vhadzheneleli vhoṱhe zwo katelwa sa Tshiengedzwa tsha A , hu ne ha khou anganyela u pwashekana u vha sekhithara na hone ho ṋetshedzwa .
Bulani kuḓorobo kana ḓorobokhulwane ine ya vha na makole .
Tsheledetshumiswa ya u langula mbilo i a dzhielwa nṱha na u tendelwa u itela u bviselwa khagala .
Ofisi khulwane dzi ḓo ita manweledzo dza a rumela kha Muhasho wa Gwama .
Muvhigo wa Ṅwaha nga Ṅwaha wo kuvhanganywa nga ndangulo Ṱhukhu ya Nzudzanyo ya Maano na u Vhiga , Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP na thendelo u thoma 100% ya mutengo wa Tshikimu
10 . U BADELA TSHELEDE U YA NGA MULAYO
U kona u tshila lwa masheleni ha masipala .
Nga nnḓa ha u ṋetshedza tswikelo ya tshumelo dza mutakalo na pfunzo , thekhinoḽodzhi i khou vhea mutheo wa nyaluwo ya nḓowetshumo ntswa zwo ḓisendekaho nga zwiko zwa puḽatinamu ya Afrika Tshipembe ..
U vhala maṅwalwa a lungano lwa Ndau na mbevha .
Arali vha tshi tea u pfufhiwa , fogisi ḽi ḓo ta pfufho nahone ḽa shumana na uri vha wane pfufho iyo hu tshi tevhelwa National Information 2 / 2001 .
Thusong Service Centre dzi wanala shango ḽoṱhe fhedzi muhumbulo muhulwane wadzo ndi u dzhia mafhungo a muvhuso na tshumelo khathihi na mbekanyamushumo dza mveledziso zwa iswa vhuponi ha mahayani na zwitshavhani zwine a hu na tshumelo khazwo .
Nṋe na mulanda ro ṋewa tshifhinga tsho linganaho na tshikhala tsha u vhudzisa nga ha ngudo idzi na mbudziso dzoṱhe dzo fhindulwa ra fushea .
GEMS ndi tshiimiswa tsha mulayo tshi langwaho nga Bodo ya Dzithirasitii yo ḓiimisaho nga yoṱhe yo teaho u langa mafhungo a Zwikimu .
U dzhielwa nzhele ho teaho hu fanela u iswa kha ṱhoḓea dzo kunguwedzwa dza poswo iṅwe na iṅwe hu sedzwa vhukoni ha luambo lwa tshikolo tsho tiwaho .
DziNGO dzi itaho lushaka ulu lwa mushumo dzi fanela u ṱanganedzwa zwikoloni zwashu na u ṱuṱuwedza u thusa .
Zwenezwo u swika kha tshiimo tshine ra vha ro swikela mvelaphanḓa yavhuḓi fhedzi u swika zwenezwo zwithu zwo vha zwi tshe zwo vhifha .
Izwi zwi a konḓa u vhea iṱo , nga nnḓa ha musi mugaganyagwama wo tou vhewa tswayo ya uri ' vhafumakadzi fhedzi ' , ' vhanna fhedzi ' kana ' mishumo ya zwa mbeu '
Vhuḓi ndi ha uri ndi shandukisa vhutshilo ha vhathu .
4- Vhaswa vha kona u wana zwikhala zwa u khwiṋisa zwikili zwine zwa rengisea
Naho zwo ralo , u vhona zwauri maitele a u dzhenelela ha tshitshavha a vhudzuloni hu nga vha khaedu na kha Komiti dza Wadi , dzi ngaho :
Ṱhanziela ya Khwaṱhisedzo ya Vhuimo ha Muthelo ya vhukuma i fanela u rumelwa na ḽiṅwalo ḽa thandela iḽi .
A zwi khagala kha mukovho wa mishumo na vhuḓifhinduleli .
Hu nangiwe ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimele ya pfunzo ya nyonyoloso ho fanelaho .
Khabinethe i humbudza vhatheli vhane vha kha ḓi tea u ṋetshedza khumelamurahu dzavho dza muthelo uri dzi 22 Ḽara 2013 ḽine ḽa vha ḓuvha ḽa u vala kha faela ya eḽekiṱhironiki ya khumelamurahu dza muthelo wa iwe muṋe wa ṅwaha wa muthelo wa 2012 / 13 ḽi khou sendela nga u ṱavhanya .
Ri ḓiseleni maṱari manzhi u ya nga hune na nga kona ! "
Lwa mulayo nga maanḓa , khethekanyo ṱhukhu i nga ṱalutshedzwa sa khethekanyo ya mavu afhio na afhio o khwiniswaho kana a songo khwiniswaho u itela u a rengisa , u a hadzimisa , kana u a lambedza .
Khothe i nga imisa tshigwevho lwa tshifhinganyana itshi khou itiswa nga dziṅwe nyimele , hu tshi katelwa na uri muhwelelwa u tea u vha ṋea ndiliso .
Masiandaitwa a si avhuḓi a mveledziso ya vhuendelamashango a nga kona u pwashekanya nga zwiṱuku zwiko zwa mupo zwe ha ḓitika ngaho .
Izwi zwi ḓo ita uri mbekanyo dzi shumiswe nga nḓila i vhuedzaho khathihi na u ṱuṱuwedza mimasipala u khwinisa mveledzo dzine vha dzi shumisa kha u bveledza nethiweke dzavho na u isa muḓagasi kha vhashumisi vhawo .
U shela mulenzhe kha nyambedzano a vhudza-vho vhaṅwe mihumbulo ino fhaṱa .
Hu katelwa vhukonḓi ha mme na lutshetshe
Ri tshi inga , zwiitea zwoṱhe hezwi zwi ḓisa zwikhala zwa midia dzo fhambanaho , zwine zwa nga shumiswa kha u vhambadza mashango na u kungedzela zwivhambadzwa .
U dzhenisa tshithavha kha u topola ṱhoḓea na u sika mbekanyamaitele na Phurogireme ndi nḓila i pfadzaho ya u fhindula ṱhoḓea dza tshitshavha .
3 . Kutshimbidzele kwa u gaganya gwama kwa Masipala na u shela mulenzhe ha Komiti ya Wadi
Ḽiga ḽa u thoma ḽa mbudziso yavho ho vha hu miholo , mbuelo , na nḓila dza u tshila .
Zwo swikiswa nḓevheni zwa uri zwiwo zwa khakhathi zwi nga si vumbiwe na mudzingadzo wa mulalo , kha vhone vhaṋe , a hu na garanthii ya uri khakhathi dzo ima lwa tshoṱhe .
Kha ri ṅwale mbudziso idzi .
Musi mveledzo na mbambadzo zwi tshi vha zwa zwiṱandadi zwa nṱha na mikaṋo i si na ndifho ya u vhambadza u fhira mikano ya ndifho , vhukoni ha u swikela zwiṱandadi zwi ṱoḓeaho kha mbambadzo ya ḽifhasi zwi gonyela nṱha kha u vha zwa vhuṱhogwa .
- Tsha u thoma , ri fanela u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi yo katelaho na u sika mishumo .
u khwinifhadzwa ha vhukoni ha u dzhenelela hashu kha Ikonomi ya Vhuvhili , na phungudzo ya tsiku ;
U salela murahu ha ṱhogomelo na u vusuluswa ha dzibada nahone ho no vha kati na u tandululwa zwiṱuku nga u engedzwa ha mukovhe wa mugaganyagwama une wa khou avhelwa hu tshi itelwa mveledziso ya themamveledziso .
Zwikhunyeledzi a zwi shumiswi na zwikhau kha SAPS .
2.2 . Khabinethe yo ṱanganedza na u tendela mivhigo ya kotara ya u thoma ya 2013 / 14 nga ha u thoma u shumisiwa Thendelano dza Nḓisedzo u itela Ndavhelelo dzine dza tea u Swikelwa .
Mutsho u a dudela .
( a ) U fara miṱangano ya misi ya komiti : a si vhakhantseḽara vhoṱhe vha wadi vhane vha khou zwi ita ngeno hu no uri zwi tea u vha tshipiḓa tsha ndingo dza kushumele kwavho .
Mabulasi o wanala o nona vhukuma nahone hu si kale , ngade dza mitshelo , ngade dza nḓirivhe na masimu a goroi dzi ḓo thomiwa .
Zwivhili zwo vhofhana u fhandekana huhulwane ha maanḓa hu swikelelwa nga kha mulayo .
Vhatshinyi vhane vha vha ṱasela ngauralo , vha nyadza Muvhuso nahone vha itela khaedu maanḓa a Muvhuso , vho ralo .
Muthu e na tshilonda
1.3 Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho khunyeledza mbekanyamushumo ya Osaka yavho nga u ṱangana na vhoramabindu nga tshifhinga tsha Muṱangano wa CEO dza mabindu dza Afrika Tshipembe na Japan u engedza u bvela phanḓa ha shango sa vhupo ha vhubindudzi .
Muvhuso u ḓo vhona uri hu vhe na ṋetshedzo ya muḓagasi yo teaho hu u itela nyaluwo ya ikonomi na u tandulula zwiṅwe zwikhukhulisi zwa themamveledziso zwi thivhelaho nyaluwo nga kha Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya Muphuresidennde .
U fhedzisa mafhungo a tshi shumisa nyito i re kha tshifhinga tsha zwino .
Nzudzanyo dzi fanela u itwa uri a wane khuthadzo ya phurofeshinala na thuso .
Gavhelo ḽa themamveledziso ya masipala na dziṅwe mbekanyamushumo na dzone dzo ṱanganedza zwiko zwa nyengedzedzo .
Zwine zwa kha ḓi tea u senguluswa ndi vhuhulu vhune ngaho mulayo wa tendela u ṱanganedzwa ha vhuḓifhinduleli uho .
Tshigwada , tshi rangwa phanḓa nga ' Vhatshimbidzi ' , tshi fanela u sumbedza mishumo mihulwane na thandela tshitshavhani tsha havho na uri ndi vhonnyi vhaṋetshedzhi vha tshumelo .
U ya nga ha makumedzwa , migaganyagwama ya vundu i ḓo dzudzanyululwa u itela u wana ṱhoḓea dza ndeme dza ndayotewa na zwipikwa zwa mbekanyamaitele .
1.2 Khabinete i ṱanganedza mbekanyamushumo ya Zhendedzi ḽa Zwiporo ḽa Afurika Tshipembe ( PRASA ) ya u vusulusa zwiporo .
Kha vha ḓadze fomo iyo vha i ise ofisini ya tsini ya DWAF .
Musi tshenzhelo dza ḓivhazwakale dza u kundiwa dzo vha dzi elanesaho na vhuimo ha zwino ha ḽa Afrika , ndi vhathu vha Afrika vhone vhaṋe vha tshi khou thusiwa nga vhaṅwe , vhane vha nga ḓisa mbofholowo ya tshaka dzavho na dzhango ḽavho .
Ndangulo yo swikelela kha ḽauri zwitatamennde zwa masheleni zwi re hone zwa zwino zwa mafhungo a ndeme na a si a ndeme tshoṱhe lwavhuḓi .
Tshifhinga tsho fhelaho , zwiimiswa zwa tshitshavha zwo vha zwi tshi ṋetshedzwa nga u shumisa sete ya zwiṱandadi zwi elanaho na u ṋetshedzwa ha tshaka dzo fhambanaho dza zwiimiswa zwa tshitshavha .
Thekonolodzhi i dovha hafhu ya bveledza na u shandukisa nahone Bugu Tswuku i tea u sumbedza iyi tshanduko .
Ṱhahelelo iyi ya u fulufhedzea khamusi i elana na fhungo ḽa uri ḽeveḽe ya vhubindudzi ha Angola i fhasi i tshi vhambedzwa na mbulungo ya masheleni yaḽo .
Tshumelo dzo fhambanaho - Muhumbulo wa u ṋetshedza tshigwada tsha tshumelo kha vhupo vhuthihi zwi a vha maitele avhuḓi sa izwi zwi tshi fhaṱela vhathu tshikhala uri vha swikelele zwithu zwo fhambanaho u bva kha tshiimiswa tshithihi .
Tshivhalo tsha milambwana ya malaṱwa a no bva kha u tshintsha ayene na maitele a u bvisa muṋo zwi nga vhanga vhukonḓi ha u laṱa .
Tshivhalo tsha mbilaelo nga ha miraḓo , maga a ndaṱiso , milandu ya vhutshinyi na ya mbilo , na phimo ya u fhidza .
Sa Vhahulisei ri a zwi ḓivha uri kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho ro bveledza na u thoma dziṅwe dza dzimbekanyamushumo dzine ndivho yadzo ha vha u khwinisa vhuendi ha tshitshavha .
Zwenezwo hezwi zwi amba uri ndangulo ya maḓi a mvula i tea u dzhielwa nṱha u itela uri bada dzo itwaho dzi sa tshinyale .
Kha vha rekhode u kundelwa kha vhathu vhane vha nga si kone u swika . ( Miraḓo ya komiti vha fanela u vhudza muṅwe muthu kha komiti arali vha sa nga koni u ḓa muṱanganoni .
4.2 . Khabinethe i vha tamela mashudu mavhuya kha holodei dza maḓuvha a u awela a u penndela ṅwaha kha vhathu vhoṱhe na u tsivhudza vhadzulapo vha Afurika Tshipembe kha u tevhedza maitele a Vhuthu nga u thusa avho vhane vha vha hone kha vhupo hashu vha sa koni u ḓiitela zwithu na u vha sumbedza vhuthu sa lushaka lu ṱhogomelaho na u ṱhonifhana .
u swikelela komiti dza wadi nga thimu dza komiti dzo ṱanganelanaho dza meyara na dza zwa mashelelni
Zwiṅwe zwivhi zwi katela :
Ṱhoḓea dza mutheo na dza nṱha dzine tshiimo tsha mutambo muṅwe na muṅwe tshi tea u dzi tevhedza .
Musi wa tsengo yavho vho hanelela kha uri vho vha vho dzula vho ḓiimisela u humisa goloi .
Mukonanyi wa khoso vho pfa uri sesheni dza Mugivhela a dzi nga shumi ngauri vhalingiwa vha a shuma na uri vha na thoḓea nnzhi dza tshifhinga tshavho .
Musi vhagudi vha tshi khou guda sisiṱeme ya zwiga zwa mibvumo ya luambo lune lwa khou gudiswa , vha tea u ṱuṱuwedzwa u shumisa kupeleṱele kune vhone vhane vha tou ḓiitela u swikela tshenetsho tshifhinga tshine vha ḓo gudiswa kupeleṱele kwaḽo kana kwa tshiofisi .
Shango ḽi ṱoḓa sekhithara ya nnyi na nnyi i no shuma nga maanḓa , nga vhulondo ine shumisa masheleni a nnyi na nnyi nga vhulondo .
Malugana na mveledzazwiwo dza tshikolodo , Koporasi i shuma mushumo wa vhubindudzi une wa bindudza kha zwishumiswa zwa mbuelo yo tewaho .
Bodo yo ita mvelelo kha u khwinisa milayo kha fhethu ho fhambanaho .
Kha Zwiṱatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha , ndiliso ya vhashumi yo vhigwaho i katela ofisi ya vundu na vhashumi vha kha senthara ya vhashumi .
Khumbelo dzo lengaho , imeiḽi na khumbelo dza fekisi a dzi nga ḓo dzhielwa nṱha .
Hu na mafhungo a elanaho na mbambe na u kanganyisa mbekanyamaitele kha vhuimo ha lushaka , ha vundu na vhuimo hapo .
Vhafumakadzi vho vha vha tshi dzulelwa u wana puloto ṱhukhu , dzi re na tsheledzo ṱhukhu , khonadzeo ṱhukhu uri vha nga kona u badela vhashumi u engedza tshikwama tshavho tsha mbuelo .
Fhedzi ndi zwa ndeme uri mabindu oṱhe a shumise muḓagasi nga nḓila kwayo .
U vhiga u tshinyala ha mutshini ufhio na ufhio kha mulavhelesi .
" Tshimange tsho ri ndi mudala , tshiṋoni tsha ri muvhala wanga ndi Muṱaḓa .
U pembelela vhege iyi yo khetheaho , Vhugalaphukha ha Kruger vhu ḓo vha na serisi dza vhuṱambo dzine dza ḓo vha hone nga tshifhinga itshi hu na ndivho ya u ita tsivhudzo nga ha vhugalaphukha ha shango .
Muhasho u ḓo isa phanḓa na madzulo a bembela ḽa kha miraḓo ya tshiṱafu kha zwiwo zwi swikisaho kha zwibviswa zwi si na mbuelo nahone zwi re ndozwo u itela u fhungudza u dovhololwa ha milandu iyi .
4.2.1 Musi ho thoma ndaela ntswa ya ndayotrwa ho vhonala uri zwi nga konadzea u shandukisa mulayo we wa vha u hone nga 27 Lambamai 1994 nga murahu ha tshifhinga .
U sumbedza nḓivho na u ṱalutshedza ndangulo ya kushumele kwa masipala na mushumo wa Komiti ya Wadi kha kutshimbidzele .
Muhasho wa Pfunzo wo humbelwa luvhili uri u kuvhanganye zwishumiswa zwa khomphyutha , fhedzi zwi sumba uri a vha zwi takaleli zwa khomphyutha dzo dzo vunḓekanaho na dzi sa shumi .
U ṅwala tshiṱori zwi tshi langwa nga zwifanyiso zwi re kha ndugiselamushumo .
Ḽifhasi ḽashu ḽi na mulalo munzhi nga kha mbadelo ya vhudziki na u shaya mbofholowo na vhulamukanyi .
Nga ha khumbelo ya u renga nnḓa
Ndingo dza ndayotewa dzi imela ṱhoḓea dza u lingana vhukati ha tshishumiswa na vhuyo .
Murangeli u fanela u ita uri tshigwada tshi thome na u vhona u ri tshi khou ita mvelaphanḓa yavhuḓi .
Naho zwo ralo , ndi nga engedza na u kwengweledza uri vhaswa a vho ngo tea u dzhia u vha vhalanguli sa u vha kha mishumo ya sutu na thai fhedzi vha tea u shuma vho ḓifunga uri vha gude nga nyito masia oṱhe a zwa vhulimi .
d ) mbekanyamaitele na maṅwalo a nyendedzi .
U ḓivha na u pfesesa uri zwifanyiso na zwinepe zwi pfukisa mulaedza nga ha zwiwo , vhathu , fhethu , na zwithu na u amba ngazwo .
U engedza kha izwo , nyaluwo i katelaho vhoṱhe i tea u lwela u swikela ndivho dza mveledziso ya tshumiso ya mavu nga nḓila i linganaho ; i tshi saukanya zwithithisi zwa mbonalo ya vhukuma ya fhethu na zwa vhukuma zwa nyaluwo na u dizaina hafhu vhupo ha fhethu hashu hu u itela u swikela ikonomi khulwane na vhukateli ha matshilisano .
U pulana kushumisele kwa mavu u khwinisa kushumisele kwa maanḓa nga nḓila yo teaho ndi zwa ndeme .
U tsa na u gonya kana u shanduka ha mitengo ya thengiselano zwi thivhela u bvelela nahone puḽane i themendela uri u tandulula mitengo ya tshomedzo dzapo na u vha hone ha vhukoni zwi ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo i bvelaho phanḓa kha mitengo .
U bveledza tshivhumbeo tsha maḽeḓere kha ngudo dza u ṅwala dzisi dza fomaḽa
Pulane i fanela u kona u wana nḓila dza u phuromota phambano ya vhathu , ndingano na u sa dzhia sia musi hu tshi ambiwa mafhungo a khethululo .
Sisiṱeme khulwane i re na vhukoni ha u bveledza zwithu zwiswa , ine ya tshimbilelana na dzifeme dzine dza tshimbidza bindu ḽadzo kha sekithara dzine dza tshimbilelana na kuitele kwa nyaluwo .
6.3 Khabinethe i ṱanganedza muvhigo wo bviswaho zwenezwino nga feme ya EY Consultancy nga ha Vhubindudzi ha Nnḓa Thwii kha Afrika .
I dovha ya sumbedza uri zwi a tamisa uri muraḓo wa komiti we bodo ya mu nanga nga u vha na tshenzhemo ya zwenezwino ya zwa masheleni u fanela u na ndalukano ya phurofeshinala u bva kha iṅwe ya zwiimiswa zwa muvhalelano wa phurofeshinala .
Komiti ya Odithi i khou dzhia uri sisiṱeme iyi i nga swikelela ṱhoḓea dza fhasisa fhedzi dza Vhufaragwama kha themo pfufhi .
Bada dza mavu , na mavu a lupuse na zwone zwi shela mulenzhe kha tshikafhadzo ya muya .
Magazini u khou hula u tshi ṋaṋa u vha na nungo nahone wo swikelela u bindula nga u ṱavhanya u fhira zwe zwa lavhelelwa .
Musi zwi khagala , Minista u na maanḓa a u ṋea mbuelo hu na kana hu si na milayo .
Luthihi fhedzi a tho ngo shumisa philisi dza u eḓedza .
U livhanya kufunzele kwa maḽeḓere maṱuku na phurogireme ya foniki .
Ni songo hangwa u thoma mbudziso dzaṋu nga ḽeḓeredanzi na u fhedza nga tshigambudziso .
U lavhelesa vhashumi vhoṱhe zwi tshi ya nga Sisiṱeme ya Ndangulo ya Kushumele .
Yunithi ya Tshipentshela ya Ṱhoḓisiso ( SIU ) yo ṋewa maanḓa a u ṱoḓisisa mavharivhari a vhuḓifari ha nnḓa ha mulayo malugana na thengo ya mishonga ya COVID-19 nga madzangano oṱhe a muvhuso nga tshifhinga tsha Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka .
Ri tea u sedza uri , u fana na kha maṅwe mashango , vhutshinyi vhu shushaho vhu anzela u itea fhethu hune ha vha na thambulo nahone hu ṱoḓea thuso yo khwaṱhaho u shumana na vhutshinyi .
( a ) ḓise mafhungo thwii kha Khothe ya zwa Mulayotewa na uri a
Khoso ya Dzhinerikhi yo ita uri mafhungo o ḓoweleaho a wanalee kha vhone nga ha zwikimu zwa sabusidi dza dzinnḓu zwa Muvhuso zwo fhambanaho .
Kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho , ho fhaṱwa zwiimiswa zwiswa zwa mutakalo zwa 300 , hu tshi katelwa kiḽiniki ntswa dza 160 .
U fhaṱa themamveledziso ya u ṱunḓa gese ya mupo yo itwaho tshiluḓi na u engedza nyito dza u ṱoḓa matheriala muvhisi wa gese ine ya shumiswa mahayani ( hu tshi katelwa u ṱoḓisisa tombo ḽitswu ḽa vumba na mbulungelo dza gese yo bviswaho kha malasha ) u shandukisa u ṱangana ha fulufulu na u fhungudza u bviswa ha gese ya khaboni .
6 Fhedzisani tshuṅwahaya yaṋu , mmawe vha vhidzelela , kana a ni nga vhoni TV .
Kha nyimele ya tsenguluso dzo luambo lu dzudzwa lu songo khakhea .
U engedzea ha tshisumbavhuḓiandisi kha thandela dzi tikedzwaho zwi ḓo shela mulenzhe zwihulwane kha zwikhala zwa mishumo zwo sikwaho kha ekonomi ya Afrika Tshipembe .
Mushumo wa Tshiṱangu tsha Lushaka
Hu tshi engedzwa kha zwenezwo hu ḓo thomiwa nomboro ine ya ḓoswikelela vhaṋetshedzi vha tshumelo uri vha vhige ngaha mbadelo dzine dza khou lenga u badelwa .
Madekwana ano , a ro ngo ima hafha u ita phulufhedziso , fhedzi u vhiga nga ha mvelaphanḓa kha u shumiswa ha pulane ya mbuedzedzo na nyito dza ndeme dzine ra fanela u dzi ita u itela u vhuisa nyaluwo na u sika mishumo .
Ngamurahu ha musi Muofisiri wa Mafhungo o no dzhia tsheo ya khumbelo , muiti wa khumbelo u tea u ḓivhadzwa ngaha tsheo iyo nga nḓila ye muiti wa khumbelo a humbelwa u ḓivhadzwa ngayo .
Arali na nga ita ḽiedza ḽi sa konḓi ni ḓo kona u zwi vhona uri iyi ndi ngoho naa kana hai .
Kha khothe iṅwe na iṅwe yapo ya madzhisiṱaraṱa wa hune muhumbeli na / kana ṅwana a dzula hone .
Vha ṱalutshedze nga u pfufhifhadza mbuno dza ndeme dzo haseledziwaho na u bula zwithu zwo itiwaho .
U topola maiti ane a si shume na zwiitwa .
Kha khuḓano ya ṋuklia , mbudziso ine ya vha hone ndi ya uri ndi vhukhakhi vhufhio vhune ra khou tambudzelwa hone ?
Kanzhi mvetamveto ya mugaganyagwama , wo ḓisende kha mulayo wa mukovho wa ṅwaha u nga muhangarambo wa mugaganyagwama , u swikiswa vhukati ha Luhuhi nga murahu ha Tshipitshi tsha Mugaganyagwama .
A tshi kateli vhathu vhane vha khou ita mushumo , u fana na vhashumi kha vhupo ha holodei .
U engedzea ha thendelano dza mupo , ndambedzo na zwiimiswa zwi ṱoḓa pfananyo khulwane na zwiko zwo engedzwaho vhukuma .
Vhufamuraḓo kana " ṱhahelelo ya nḓisedzo ya malofha kha thishu " vhu dzulela u vha iṅwe ya khaedu khulwane nga maanḓa dzine mushonga wa maḓuvhano wa ṱangana nadzo .
Ro no bvela phanḓa vhukuma kha u sedzulusa Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ( NHI ) , pulane yo dodombedzwaho u thoma u shuma , hu tshi katelwa na u ṱavhanyisa ndeme ya vhurangeli ha ndondolo kha zwiimiswa zwa tshitshavha , u fhaṱa tshiko tsha vhashumi vha re na vhukoni , mathomo a tshiimiswa tsha Tshikwama tsha NHI , na u anganyela mbadelo dza ndaulo ya Tshikwama tsha NHI .
Minisiṱa wa Vhutsila na Mvelele vha ḓo vha na muṱangano ya nyanḓadzamafhungo wo sedzanaho na izwo .
Musi ho sedzwa mbonalo kha khalaṅwaha sa zwe ya bveledzwa nga vha Tshumelo ya zwa Mutsho ya Afrika Tshipembe na dziṅwe senthara , hu dzinginywa nyendedzi dzi tevhelaho dza u eletshedza .
Ri tama u livhuha vha zwitshavha zwa mashangoḓavha nge vha ri tikedza musi ri tshi isa phanḓa na u khwaṱhisa vhushaka hashu na vhathu u mona na ḽifhasi .
U kuvhanganya maṅwalwa a pulane dza wadi
Komiti ya wadi i tea u vha na pulane ya ṅwaha nga ṅwaha i bviselaho khagala zwine ya dzhiela nṱha na zwine ya lavhelela u swikela .
Zwenezwo , a huna maimo a tshumelo ane a ḓo ṋetshedzwa .
U vhalela phanḓa na murahu U vhala u tshi ya phanḓa na murahu nga :
Nḓivho ya zwiko zwa mupo yo tea kha vhaingameli vha mavu na vhapuḽaneli vha zwa tshumiso ya mavu u itela u tshea tsheo dzo teaho dza zwa tshumiso ya mavu .
U vhala bugu nga kiḽasi yoṱhe mazha na mugudisi ( u vhala na vhagudi ) a amba nga ha thevhekano ya zwiwo , fhethuvhupo na zwiitisi na mvelelo dza tshiṱori .
1.30 Bammbiri-mviswa nga ha u ṱola zwa Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi yo tendelwa nga Khomishini muṱanganoni wa dzi 11 Shundunthule 2014 .
6.2 Tshumelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) i ḓo vha yo vula nga Migivhela u bva nga 08:00 u swika 13:00 nga Tshimedzi 2019 u thusa vhatheli u ḓadza na u vhuisa fomo dzavho dza muthelo .
Zwa zwino vhafumakadzi vha ita 43% ya Miraḓo .
Minisṱa u fanela u fushea nga thendelano ya u kovhekana mbuelo musi a sa athu ṋetshedza thendelo .
Mulayo u ṋetshedza tsireledzo na ndondolo ya vhaaluwa khathihi na u thomiwa ha u ṅwaliswa ha zwileludzi zwi ṋetshedzaho vhudzulo na ndondolo kha vhathu vhahulwane .
1.9 . Luṱa lwa vhuvhili lwa Foramu ya Saintsi Afrika Tshipembe lu khou farwa fhasi ha thero " U pfumbisa nyambedzano nga ha saintsi " u bva nga ḽa 8 u ya ḽa 9 Nyendavhusiku ngei Sentharani ya Miṱangano ya Dzitshakha ya CSIR .
- Vhushumisani na muvhuso u tou fana na foramu dza tshipholisa dza tshitshavha na Business Against Crime dzo engedzea - fhedzi zwinzhi zwi khaḓi shaeya .
Dzibaudu na dzimuru dzi tea u vha dza tsimbi dzi re na ṱhoho dza hekizagoni .
Naho zwo ralo , mathukhwi a ndondolo ya mutakalo o dzhiiwa a iswa kha vhuongelo vhuhulwane ha mugodi he a kona u fhiswa .
ICC yo vha yo fanela yo zwi ḓivha uri Afrika Tshipembe ḽi ḓo pfuka zwipikwa zwa thendelano dzi re hone na AU kha u tevhela ndaela ya ḽiṅwalo ḽa u fara , .
Kha nyimele ya tshigwada , kha vha ambe muhumbulo wavho nga ha u ṱavhanya u vha na vhukoni ha mitambo- zwivhuya na zwivhi .
Kha ri ambe Itani mibvumo i no itwa nga zwipuka izwi .
5.2 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri maitele aya a ḓo ri tendela u ḓa na modeḽe wa mbuedzedzo ya mavu une wa ḓo shumela roṱhe .
Ro no thoma na nyambedzano dza nga ha u amba uri ndi dzifhio ndinganyiso dzine dza ṱoḓea khathihi na uri muṅwe na muṅwe washu a nga shela mulenzhe nga nḓilaḓe .
Na musi vharengi vha tshi khou ṱangana na thaidzo , vha a kona u ṱuṱuwedza dzangano thwii .
Vha ṱanganedze uri hu ḓovha na nzwalelo dzine dza ḓo badeliswa dzi re kha tshiimo tshine tsha ḓo ḓivhadzwa .
Ho shumiswa maitele a u khwaṱhisedza akhauthu ya bannga .
Khabinethe i ṱanganedza mushumo wa ndeme nga zwanḓa zwivhili une wa khou itwa nga vhaunḓi vha vhana kha u vha alusa nga nḓila kwao ya vharangaphanḓa vha matshelo ngeno ri tshi khou vhona uri fhethu ha u gudela ho tea nahone ho tsireledzea kha uri vhana vhashu vha gudele hone .
7.2 . Khoro ya ṱanganedza mushumo wa SACU kha muhumbulo wa Thendelano ya Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ḽa Afrika .
Muṱangano u ḓo lavhelesa mvelaphanḓa yo itwaho u swika zwino , na u engedza ṱhuṱhuwedzo nga u bveledza tshumisano ya ikonomi , tshumisano ya thengiso na mveledziso sa zwe ya topolwa na u tendelaniwa .
Vha vha na vhuṱanzi uri vhomme vha re na thumbu vha ye kiḽiniki dza thangelaubeba , vhana vha a haelwa , na vhalwadze vha nwa mishonga tshifhinga tshoṱhe nahone nga ngona .
Thundu dza zwino ( Sekhithara dza Phuraivethe )
U khwaṱhisedza uri mitsukunyeo yoṱhe ya ndaka i ya ṅwalwa fhasi .
9.2 . Muhasho wa Vhuendelamashango , vha tshi khou farisana na Ndango ya Vhuendelamashango ya Gauteng , vho rwela ṱari mbekanyamushumo iyi ngei kha Tshiṱaraṱa tsha Vilakazi , tshine tsha vha tshone tshiṱaraṱa tshi tshoṱhe ḽifhasini tshine tsha ḓikukumusa nga uri vhadzuli vhatsho vhavhili vho wana Nobel Laureates - Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela na Archbishop Vho Emeritus Desmond Tutu .
Vhudzivha ha thaidzo ndi malwelavanḓa .
Riṋe sa komiti ri kha ḓi vha ro lindela ( ri na dzangalelo ) kuitele kwa tshifhinga tshi ḓaho kwa u dzudzanya Nḓivhadzamulayotibe ya nga ha nḓowetshumo ya vhupileli .
URI muvhigo u bva kha Vhalanguli vha Mveledziso ya Tshiṱirathedzhi u DZHIELWE NṰHA .
Zwino vhavha nga u sa ṋetshedzwa zwavhuḓi ha zwishumiswa hezwi ndi u dalesa ha vhashumi vha ndaulo kha vhudzivha ha u sedzulusa milayo .
U ya nga mulayo guṱe wa vhuṋe , vhutshinyi na ṱhahelelo zwo vha zwone masiandoitwa a u dzhielwa muvhuso .
Muhasho muṅwe na muṅwe , sekhithara ya vhadzulapo na bindu zwi ḓo engedzedzi maitele na mahumbulwa kha pulane dza tshumelo ya tshumelo yayo dzo dodombedzwaho .
Vhuṱambo uvhu vhu ṋetshedza tshikhala tsha u ḓivhisa vhadzulapo vhaswa nga ha pfanelo dzavho na vhuḓifhinduleli na u ita muano wa vhuḓikumedzeli phanḓa ha Minisiṱa .
Ṱhoḓisiso yo itwa kha dzikhamphani khulwane dza Afrika Tshipembe dzi sumbedza reithi ya nṱha ya u kavhiwa nga dwadze vhukati ha vhashumi vhadzo , kha gireidi dzoṱhe .
Kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo fhedzi , u lwalelsa na marinini a vhuraru a kwameaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
U ḓivhofha uri hu ḓo kovhelwa wadi iṅwe na iṅwe masheleni a no swika R10 000 ( yo teaho ndi R50 000 ) sa tshipiḓa tsha Masheleni a u sokou ṋetshedza wadi a mishumoitwa ya wadini ya u pfukisa pulane yavho , ha tendelwa wadi i tshi tshea uri masheleni ayo a ḓo shumiswa kha mini sa tshipiḓa tsha kutshimbidzele kwa u pulanela wadi ;
Ro linga maitele a tshifhinga tshilapfu a mbekanyamushumo ya vhuṋeapfushi ya tshikolo kha khethekanyo dza murahu , fhedzi ri a kona u vhona phungudzeo vhukuma kha u shumisa a i hweswi mulandu kha u sa kona u shumisa masheleni zwavhuḓi .
Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe vho pindulela fomo dza u vhuiswa ha muthelo kha nyambo ṱhanu dza kha dza fumirathi dza Afurika Tshipembe kha u tshimbidza u ḓadzwa ha muthelo .
Thikhithi dzo rengwaho u thoma na dzone dzi a leludza mutsiko kha gethe dza u dzhena sa i zwi vhathu vha tshi ḓo , nga fulufhelo , swika nga tshifhinga vha ya dzhena zwenezwo nga magethe .
Khabinethe i farana na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u livhisa ndiliso dzayo kha Muphuresidennde Vho H.E Sergio Mattarella , Muvhuso na vhathu vha Italy nga murahu ha midzinginyo mihulu ye ya rwa vhukati Italy , he ha fhedza ho lovha vhadzulapo vhanzhi na tshinyalelo khulu kha ḓorobo dzo vhalaho .
Iṅwe ya khaedu dzine dza khou ḓi endelela ndi ya u dzudza vhashumi vhe na fulufhelo khathihi na u bvela phanḓa ha tshumelo dzavhuḓi u ya nga mikaṋo yo vhewaho ho sedzwa mugaganyagwama , zwine zwenezwo zwa ḓo thusa u tinya tsatsaladzo dzine dza si vhe dzavhuḓi nga nyanḓadzamafhungo , vhorapolotiki na vhadzulapo .
Maṅwalo a mulayo o itwaho nga Khomishina dza Muano uri avhe khophi dza vhukumakuma , ha ṱanganedzwi na uri a tea u iswa kha Ramulayo wa Muvhuso ( ramulayo o ḓiṅwalisaho kha Khothe Khulwane ) .
Sisiṱeme yo vhewa kha vhubveledzi .
Mbanzhe i rumelwa mashangoḓavha ngei UK na Ireland , Europe , Far East , USA na Namibia .
Tsha vhuraru , zwo sedzwaho kha u ṱanḓavhudza kana u khwinifhadza nḓisedzo ya tshumelo zwi tea u sedzwa .
4 . Vhulamukanyi , u thivhela vhutshinyi na vhutsireledzi
Ndi tshifhinga tsha vhuleme vhuhulu na u kanakana , fhedziha , tsha dovha tsha vha tshifhinga tsho hwalaho zwikhala zwihulwane .
U laṱwa ha ndaka ya tshumisano yo pimiwa nahone hu na tshikolodo tsho ṱanganelanaho kha zwibviswa zwa muṱani nga tshifhinga tsha vhushaka .
U langa kushumele , vhuḓifari na vhulayi zwa vhalavhelesi .
Muhumbeli u fanela u vha a si na kana a sa athu u vha na nnḓu yawe , nga nnḓa ha vha tevhelaho :
U kona u ḓivha na u ṱalusa maipfi / zwo riniwaho ( Accuracy in decoding ) : u kona u ḓivha na u ṱalusa vhunzhi ha maipfi .
Nga murahu ha u faedzwa na u ṱolwa ha khombo lwa u thoma khwaṱhisedzo i sudzuluwa uya kha vhusaukanyi na ngaganyo dza khonadzeo na vhungoho ha tshinyalo kha vhutshilo , thundu na mveledziso .
Aya maitele ane a vha one o itaho uri hu vhe na Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha wa 1996 , o thoma nga ṅwaha wa 2014 he zwiṱiriki zwa ha madzhisiṱaraṱa zwa ngei Gautenga na North West zwa vho fhungudzwa .
Malwadze mararu o fhambanaho u bva kha khethekanyo ya devhula ya bada o ṱoḓisiswa .
Ngauri yo vha i bola yanga , nda mbo ḓi mu tevhela !
Ndi ṅwedzi ufhio une na khou vhona ṋamusi ?
U vhala zwirendo zwa tshivhumbeo .
U vha na vhuṱanzi ha masheleni a u sokou ṋetshedza , na masheleni o pulaniwaho
Kha Luambo lwa Vhuimo ha Mutheo , tshifhinga tshi ḓo kalwa u ya nga luambo lu pfeseswaho tshikoloni .
Lwa tshifhinga tshilapfu , vho vha vhe khomboni nahone vho dzula vha tshi khou shavha u vhuya u swikela muraḓo wa tshitshavha a tshi fhedza nga u dzudzanya muṱangano we khawo ' comrades ' dza ANC vha kwengweledzwa uri vha songo mu vhulaha nahone vha mu tendele uri a vhuye hayani .
I litsheni i ṱereke lwa miminete miṱanu .
Khumbelo ya u tendelwa u sa badela masheleni ( arali i hone )
Tshitshavha / komiti ya wadi malugana na thandela dze dza ṱanganedzwa kha IDP ( tsumbo , nga radio ya tshitshavha , gurannḓa ya tshitshavha ) ; na
Muvhuso na vhathu vha Afrika Tshipembe vha ṱoḓa sisiṱeme ine ya kona u bveledza zwithu ine ya elana na u kona u fhindula .
Maitele aya o livhanyiswa na u khwaṱhisedza vhudifhinduleli zwi tshi elana na maitele a muvhuso a u fhelisa tshanḓa ngovhoni .
Wanani ni tangeledze phindulo yo teaho .
Ngeno hu uri hu na ṱhoḓea ya u swikiswa ha mivhigo ya zwa masheleni nga kotara , izwi a zwi athu tevhedzwa nga zwiimiswa zwoṱhe zwa ndeme zwa muvhuso .
Mbadelo ya diphosithi i nga itwa nga tshekhe ya bannga kana garaṱa ya khiredithi fhethu hune ya ṱanganedzea .
Muḓana wa vhuendelamashango , wo ṱanganyisa na miziamu , senthara ya vhutsila , makete na ḽaiburari , khou dzinginywa kha vhupo ha ḓivhazwakale ha Red Location ha New Brighton .
Zwo vhonala uri hu na thikhedzo i akhamadzaho ya muhumbulo wa Tsedzuluso ya Mbekanyamaitele khathihi na milayo yo ṋetshedzwaho .
Tshanduko dzi vhanga nyofho na u sa tsireledzea , fhedzi hu dovha ha vha na khaedu khathihi na khonadzeo .
2 . Bodo ya Tshikwama tsha Khombo dza Dzibadani .
Tsha u fhedzisela , ro tendelana u farana kha u bveledza vhafumakadzi nga ngomu kha tshumelo dzashu .
MATHERIAḼA O ṊETSHEDZWAHO KHA Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka KANA wo ṰANIWAHO KHA WEBUSAITHI IṄWE NA IṄWE ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka
Hei ndi tswikelo khulwane kha nyaluwo na mveledziso ya sekithara ya pfunzo dza nṱha Afurika Tshipembe .
Finch ( 2001 ) u dzinginya phimo dza mbadelo ya ndaka kha maga o fhambanaho a mveledziso ya tshibveledzwa kha sekithara dza bayothekhinoḽodzhi na nḓowetshumo ya zwa mishonga .
( b ) ita milayo na ndaela malugana na mafhungo aḽo , hu tshi dzhielwa nṱha demokirasi ya vhuimeleli na u shela mulenzhe , vhuḓifhinduleli , u vha khagala na u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi .
Maga a u fhaṱa vhukoni kha mafhungo aya a tea u sedza na zwa mbeu .
Muvhuso wa vhukati u na vhuḓifhinduleli ha mbekanyamaitele , ndayo , vhulavhelesi , u monithara na musaukanyo .
A ri ḓivhi uri ho vha na u sa tendelana ha zwi tamiwaho vhukati ha vhabebi na vhana vhaṱuku kana arali zwo vha zwi zwa ndeme uri muthu a tiwe uri a vha imele .
Musi khumbelo yavho yo no ṱanganedzwa , mulanga dzingu vha ḓo vha humbela uri vha ḓise pulane ya ndango ya mupo na uri vha ambedzane na muṋe wa mavu , na vhane vha khou dzula kha mavu ayo lwa mulayo kana vha kwameaho .
Hezwi zwi amba uri Komiti ya Wadi i tea u kwamana na tshitshavha nga ha mveledziso na pulane dza tshumelo .
Naho zwo ralo khomishinari o nanga u sedzesa mafhungo a kanganyisaho a u rekhodiwa ha tshiswiṱulo na zwifhinga zwa tie .
Naho zwi tshi konḓa u tenda uri Paul ndi ene o thomaho sisiteme ya zwa ikonomi yo ṱalutshedzaho nga vhulamukanyi , kana yone sisiteme ya ikonomi , mbilaelo yavho yo fhira mikano ya vhulamukanyi ha zwa ikonomi kha vhathu .
Ni nga kona u elekanya uri ndi vho nnyi ?
( 1 ) Muhaṱuli a nga bviswa fhedzi ofisini arali -
Komiti ya Wadi yo vhumbwa nga mukhantseḽara wa wadi na vhathu vha fumi vhane vha vha vhavouti kha wadi vho khethwaho nga tshitshavha tshine vha tshi shumela .
Zwishumiswa zwine zwa tshea kana zwi re na vhuhali zwi no nga sa phanga
Naho u sedza hafhu ho bveledza khwaṱhisedzo ya fulufhelo ḽo sumbedzwaho kha tshikimu tsha zwino , yo dovha ya topola masia a ṱoḓaho tsedzuluso I yaho phanḓa .
Ṅwalani mafhungo maṋa ni tshi shumisa madzina vhukuma .
Mutheo wa u ita uri hu pfi ndi vhutshinyi kha avho vhane vha tenda na u ṱanziela uri vha a lowa hu u itela u tsika mihumbulo ya vhaṅwe zwi tea u langulwa .
Vhathu vho ṱalaho vha ṱo ḓaho u mala / malwa hafhu vha tea u ḓisa vhuṱanzi ha ṱhalano .
IZWO nḓivho ya zwa HIV yo engedzedzwa nahone u anda ha HIV ho fhungudzwa
Zwavhuḓivhuḓi a huna phambano kha fomethe nga nnḓa ha uri zwivhangi zwo ḓoweleaho zwa asesimennde zwo engedzwa na uri zwa zwino ri tea u vha na miṱangano miṱanu ya khombekhombe na muṱoli washu kha ṅwaha .
3.2 . U fhaṱa vhushaka ha vhushumisani na nḓila dza maano a vhuḓi o fhelelaho vhukati ha China-Afrika , China ḽo ḓivhofha nga u thoma u shuma nga pulane dza 10 na Afrika .
Ngauralo dungo ḽo no khou rengisiwa a ḽi nga ḓo tama u fhirisela thundu arali mutengo wa u pfukisela u fhasi ha tshinyalelo .
5.1 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Nḓila ya Vhufa ha Lushaka lwa Khoi na San , ine ya vha thandela ya ifa ḽa lushaka .
Ho tendelaniwa kha nyito dza u kombamulula nzulele nga Vhulangi nahone dzi khou monithariwa nga Khomiti ya Odithi .
Vha tshi khou shona zwiṱuku , vha tshi ḓivha uri vha vhonala vhe na tshika , Vho Ralph vho fhindula vha tshi khou shona .
Ḽiga ḽa 4 : gerani kha mutalo nga murahu ha musi no siṱepuḽara bugu yaṋu .
Tshumiso ya zwino ya zwiko zwa zwi tshilaho zwapo maelana na muhumbulo wa ṱhoḓisiso nga muṱoḓisisi .
Muthu a olaho zwibveledzwa izwi o kuvhanganya maṅwe mafhungo nga kha u ita ṱhoḓisiso .
U zwi pfesesa zwi ḓo vha thusa u pfesesa khwine nḓila ine luambo lwa shuma ngayo kha maṅwalo .
Musi no no fhedza , lingedzani u pfukiselana bola nga nḓila dzo fhambananaho :
Kha senthara dza ngudo , khanedzo heneyo nthihi yo engedzwa nga murahu ha nyito ya musi hu tshi fhiswa ḽaiburari na u fariwa ha vhaṅwe vharangaphanḓa vhavho vhahulwane .
Themamveledziso ya vhuendi i tikedza vhudzheneleli ha ndeme ha ṱahe na uri ndi ha ndeme kha khoniso ya nyaluwo ya ikonomi .
U dzhiela nzhele lwa Tekeniki : Resin i vhumba matrikisi ya tshivhumbwa nga zwinzhi .
Ni songo litsha zwiḽiwa zwi songo tibiwa/ khurumedzwa .
Ndivho ndi ya ṋetshedza u hwalwa ha mashika lwo tsireledzeaho nahone nga nḓila ya mupo na nḓisedzo ya tshumelo ine , ya vha ya tshifhinga tshilapfu nahone i swikeleleaho nga vhathu vhoṱhe vha Masipala wa Prince Albert , hu tshi katelwa nḓisedzo ya zwishumiswa zwo linganaho zwa u laṱwa ha mushika langeaho zwavhuḓi .
U kwamana na vhaṋetshedzatshumelo u itela u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshivhalo na ndeme yone ya tshiṱoko .
Muofisiri ha ngo kona u humbula vhutshinyi .
Ro shuma roṱhe , na hone no ita mushumo wavhuḓi kha mushumo washu wa vhulavhelesi , na hone ndi khou ṱoḓa u ni livhuwa kha zwenezwo .
Arali masipala , kha vhuimo hawo sa vhulangi ha tshumelo ya maḓi , wa ṋekedza maḓi u itela u shumisa dzifemeni , kana sisiṱeme dza ndango dzine nga khadzo malaṱwa a dzifemeni a kona u laṱiwa , u tea u vhea milayo ine ya ṋekedza zwi tevhelaho :
Nga u shumisana , ri nga isa Afrika Tshipembe phanḓa .
Tshumelo ya luambo yo ḓisendeka nga khumbelo u bva kha mihasho ya muvhuso .
.Muvhuso wapo u fanela u vhona uri hu na ndaulo yo teaho ya u tsireledza tshelede , ndaka na tshelede ya masipala kha u tambiswa , u xela kana u tswiwa .
Zwi tshi tevhela nyanḓadzo ya gurannḓa ya muvhuso ine ya khou vhumba khomishini , ho farwa inthaviwu dzi re na tshivhalo na vha nyanḓadzamafhungo u itela nyanḓadzo i vhe yo angalalaho .
U peleṱa maipfi nga nḓila yone a tshi khou shumisa nḓivho yawe ya zwa foniki kha u linga hu si ha fomaḽa , kha u dikitheitha na kha mishumo yoṱhe ya maṅwalo .
Fhedzi ri fanela u ita zwine zwa fhirisa u sumbedza tsumbo .
Zwi tshi langwa nga nzulele ya tshifhinga tshigede , mutheli wa ha masipala a nga shumisa tshumelo idzi dzo ṱanganelaho kanzhi kana kaṱuku .
Maḓuvhani maṋa o fhiraho , vhanameli vhe vha vha vho namela bisi ya Sunhill vho vho tea u ri vha vha tse nga shishi vha tshi shumisa vothi ḽa nga murahu na nga u tou pwasha fasiṱere ḽa shishi ḽi re murahu ha bisi .
Ri na Phalamennde i tshilaho ine i vhea Vhulangi kha vhuḓifhinduleli .
Sekithara dzi katela dza u runga zwiambaro , u dzhenisa miroho zwikoṱini , mikumba na zwienda .
Phimo dza nyaluwo ya ikonomi ya shango na ya Gauteng dzi vhonala dzi tshi fana , naho hu na uri kha vhunzhi ha tshifhinga tsha sedzulusa , Gauteng ḽo vha na nyaluwo khulwane zwiṱuku .
Tsha u thoma , vhudzheneli vhu khou u engedzea vhukuma kha khanḓiso ya dzitshakatshaka na dzikhoniferentsi .
Kha vhuṱanzi vhu tevhelaho , zwi sa konadzei zwo wanala zwi zwone , kana hai ?
Izwi zwi nga livhisa kha u dzudzanywa hafhu ha ndaulo ya vhushaka ha mashango kana dzitshaka na tshivhumbeo tsha vhulangi , na u sumbedza senthara ntswa dza ṱhuṱhuwedzo .
Kha vha kuvhanganye ridzhisiṱara ya Ndaulo Khulwane .
Milayo iyi i dovha hafhu ya vha na nḓila dza u tandulula thaidzo .
Hu tea u vha na vhulavhelesi ha misi yoṱhe ha ḓuvha na ḓuvha na mutevhe wa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , nga mulavhelesi o tiwaho , hu tshi shumiswa mutevhe wa tsedzuluso u leluwaho .
Muhasho wo dzudzanya mvetomveto dza thendelano ya lushaka lwa tshumelo nahone ro no vha kha vhuimo ha phanḓa ha vhukwamani na mihasho mushumisi nga ha vhungomu ha hedzi thendelano dzine dza khou dzinginywa .
Ndivho ya Mulayotibe uyu ndi u langa na u ṋekedza muhanga wa u fha ḽaisentsi tshumelo ya ambuḽentsi na u khwaṱhisedza maga a gumoṱuku u itela tshumelo dza Vundu .
18.3 Khothe dzi tevhelaho dzine dza ḓo vha dzi na Khothe ya Milandu ya u Tzhipa dzi ḓo vha dzi tshi khou ṋetshedzwa kha miṅwedzi miraru i ḓaho :
Sabusidi dza zwa vhulimi dzi anzela u ṋewa nga ikonomi dza u ita zwa nḓowetshumo , dzo xelelwaho nga zwivhuya zwa u vha na vhukoni vhu fhiraho dziṅwe kha sekhithara .
Zwo lavhelelwa uri phurogireme iyi i ḓo thoma vhuria .
Nda ḓodza miora kha ṱhoho uri ndi vhe na mmvi u fana navho .
Kuitele kwa tshinyalelo ku na kuitele kwa ndaulo kwo tou ṅwaliwaho kwo teaho ku shumisaho phandekanyo i shumaho ya maanḓalanga .
Hezwi zwo shela mulenzhe kha uri hu vhe na mishumo minzhi ya tshoṱhe , vhugudisi na mveledziso ya zwikili khathihi na zwikhala zwa mishumo zwi fanaho na zwenezwo .
Poswo dzi tendelwaho kha sia ḽa vhukoni ho khetheaho afha dzi tea u ḓadzwa nga u bonya ha iṱo kha ṅwaha wa muvhalelano u tevheaho .
Vhathu vhashu na vhone vha tea u vhuelwa , nga maanḓa vhavhambadzi , vhoramabindu , dziphurofeshinala na vhaendelamashango .
Nḓisedzo ya badzhi tshena i swikaho khunduni .
Kana nga tsha khole riṋe vhane ri khou ḓi dzima khonadzeo ya u kovhana thaidzo idzi nga tshashu nga u ḓivhadza ndango ya muvhuso washu ?
Iṅwe nḓila ya u ita vhulavhelesi ndi u fara miṱangano - ine ya tendela tshitshavha tshi tshi dzhenela - hune vhaofisiri vha muvhuso vha nga vhudziswa nga ha mishumo yavho .
Ndi ngani vhahumbulelwa vha sasaladzaho muvhuso , khasho na tsevhi dza kale dza muvhuso vha sa sedzuluswi ?
Muvhuso u ḓo vhona uri huvhe na mupo wavhuḓi u yaho phanḓa , u khwaṱha ha tshanduko ya kilima na ikonomi ya khaboni ire fhasi kha miṅwaha miṱanu i ḓaho nga :
Musi ndi tshi takala misi yoṱhe ri tshi swikelela thagethe dzashu dza ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Muhanga wa Mveledziso ya Dziḓorobo wo ḓivhadzwaho kha SoNA ya Fulwi mahoḽa , wo themendelwa nga Khabinethe .
o tambudzwa kana a kha tshiimo tshine a nga tambudzwa
Nyimelo dzo vhifhaho dzine zwivhotshwa zwinzhi zwa tea u tambula ngauri ya u ḓala u fhira mpimo hu tshi katela na u phaḓalala ha malwadzephirela , zwi a ḓivhea vhukuma .
( 5 ) Muthu a nga voutha fhedzi kha khetho dza masipala arali muthu onoyo o redzhisiṱariwa kha tshenetsho tshipiḓa tsha masipala tsha mutevhe wa vhakhethi vhoṱhe vha lushaka .
Khombo nnzhi nga mitshini dzi bvelela nga tshifhinga tsha maitele a ndondolo kana u thivhula .
Haya maitele a ḓo thusa kha u thoma maitele a u dzhia tsheo ane a tevhelelana .
vha muraḓo wa tshumelo ya mapholisa a masipala
U ita mutsedu u leluwaho , u takuwa nga mulenzhe muthihi na u dzhiṱama nga mulenzhe muthihi , u takuwa nga mulenzhe muthihi na u dzhiṱama nga milenzhe yoṱhe , u takuwa nga mulenzhe yoṱhe na u dzhiṱama nga mulenzhe muthihi
3.1 Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Mulayotibe wa Nḓivho Yapo ya Ndaulo na Mveledziso , Vhuṱuṱuwedzi na Vhutsireledzi Phalamenndeni .
Kha ṅwaha wa Vho OR Tambo vho ri sumbedza maanḓa a u shuma u ya kha Afrika Tshipembe na lushaka lwa khwine .
Ro vhidza dzulo ḽo ṱanganelaho nga madekwana u itela uri vhunzhi ha vhathu kha shango ḽashu , vhashumi na vhana vha zwikolo vha kone u vha tshipiḓa tsha vhuṱambo .
Maga na milayo ya vhukuma ya u kopa , u phaḓaladza na u khwiṋisa zwi ḓo tevhela .
Ndugiselo dza u pulana
7 . U Rwelwa ṱari ha Tshikwama tsha Mveledziso dza zwa Matshilisano
Fhedzi , vhurumelwa ho sumbedza ṱhoḓea tshumelo dza phuraivethe dzo engedzwaho .
Ro kona u dalela zwitediamu zwivhili kha shango ḽeneḽo .
Ni tea u mu ṱalutshedza zwidodombedzwa zwoṱhe
Vhuḓivhusi uhu vhu vha khomboni musi komiti dza wadi dzi tshi thoma u dzhia mishumo yo phaḓalalaho ya masipala sa ndangulo ya thandela dzapo na ndaulo /ndango ya zwileludzi zwa masipala .
Arali u khothesheni yo ḓiswaho i khulwane lune ya si dzhene kha bogisi ḽo avhelwaho , vha humbelwa u vhudzisa risepusheni u itela u wana thuso .
Tshanduko ine muthu a khou amba ngayo a si ye ya sedza fhedzi kha madzangano fhedzi yo sedza hafhu na kha maime na vhuḓifari zwa muthu ene muṋe .
11.3 . Mbekanyamaitele i ḓo itwa ya tshitshavha musi Muhasho wa zwa Vhuendi wo no anḓadza kha Gurannḓa ya Muvhuso .
Muhasho u ḓo dzhia tsheo ya uri zwo tea naa uri goloi dzo no shumiswaho dzi ṱun ḓwe .
A si mimasipala yoṱhe ine ya vha na mbekanyamaitele ya kushumele kwa komiti dza wadi .
U sedzulusa kuitele kwa zwino na matshimbidzele malugana na kutshimbidzele kwa mulandu , hu tshi katelwa mushumo wa thekhinoḽodzhi ya mafhungo na nḓila kana ngona dza u kuvhanganya datha ;
Kha vha vhonane na dokotela wavho arali zwithoma zwitswu kha lukanda nz . zwa nga mela , u bva malofha kana u ṱhoṱhona .
Afrika Tshipembe ḽi na nḓowetshumo ya zwikambi yo bvelaho phanḓa nga maanḓa ine i nga khethekanywa nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho ya vha halwa , halwa ha u vhavha , na waini .
1 . Thandela yo tea u monithariwa nahone ndeme ya u monithara ndangulo ya thandela ndi ifhio ?
Nḓivho ya theo dza mulayo dza vhupo na thendelano da vhupo dza masia o vhalaho .
Nga ha u ita khumbelo ya u ṅwalisa sa mugudisi wa u relia
Hu na huṅwe u valelwa sibadela hune ra sa ḓo tenda u badela tshidzidzivhadzi kana nyito .
Arali vha sa wana vhudavhidzani nga vhurifhi kha tshifhinga tsha miṅwedzi miraru , kha vha ṱanganedze uri khumbelo yavho ya bidi a yo ngo bvelela .
Maitele na pulane zwi ḓo sedzesa kha vhupo vhune u ya nga ḓivhashango ha wela kha vhupo he ha vha hu songo bvela phanḓa kale , vhunzhi haho vhu wanala zwipiḓa zwa mahayani zwa vundu .
Nyimele dza Ex-situ - U londolwa ha zwipiḓa zwa zwa zwi tshilaho zwo fhambanaho nga nnḓa ha hune zwa dzula hone lwa mupo , sa tsumbo kha bannga dza dzidzhini , bannga dza mbeu , u kuvhangaywa ha mvelele , muziamu na hune ha vhulungwa sambula dza zwimela .
Thendelano nga ha mathomo a Vhupo ha Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ḽa Afrika vhu ṋeaho zwikhala zwihulwane zwa u vhea Afrika Tshipembe kha nḓila ya mbambadzo yo rangwaho nga vhubindudzi , na u shuma na maṅwe mashango Afrika u bveledzisa vhukoni ha zwa nḓowetshumo dza one aṋe .
Maitele a no kwama u tshimbila ha data ya zwiko zwo ṱaluswaho zwa tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha data .
U saukanya nyimele huṱuku kha Masipala wa Nelson Mandela Bay :
3.5 Khabinethe i humbela vhabebi na tshitshavha uri vha tikedze vhudzheneleli ha muhasho kha u vhona uri vhagudiswa vha humela kiḽasini na u sedzana na u guda na u vala he vha salela murahu nga kha vhudzheneleli vhune ha khou iswa zwikoloni .
2.5 Vha tshiimiswa tsha SAPC vha tenda uri ndaulo ya zwa vhuloi i ḓo engedza vhugevhenga na khakhathi dza zwa vhuloi , na uri zwi ḓo engedza zwiito zwi fanaho na u pomoka , nyofho , lutamo , vhutshivha,na u ḓo funesa u lwa na vha pomokwaho zwa vhuloi .
Tsha u thoma , u sedza kha u engedza vhukoni ha ikonomi , vhu nga ho sa u khwiṋisa mbekanyamaitele ya muṱaṱisano u itela u tikedza ndaulo i bveledzaho .
Ndi a pfesesa uri mafhungo maṅwe na maṅwe a si one kana o khakheaho a nga ita uri khumbelo yanga i sa tee kana uri nṋe ndi pandelwe zwo itiswa nga vhuḓifari vhu si havhuḓi arali ndo tholiwa .
U itela u engedza vhuhulwane hadzo , u khwinisa tsireledzo , mbuelo na kushumele kwa bada , dzo ḓo khwiniswa u ya kha bada dzi tshimbilaho nga huvhili .
Ṅwana u ḓo rumelwa nga SASSA u itwa ndingo ya mutakalo nga muofisiri wa mutakalo wa muvhuso ngamurahu ha musi khumbelo dzi sa a thu u itwa .
U fhululedzwa na u khoḓiwa ho tea kha vhunzhi ha vhaṱaleli na kha u dzhenelwa ha mitambo .
Hafhu , mafheleloni ho dzhiiwa tsheo yauri tswikelelo nga nnyi na nnyi dzi nga vhana nḓaḓo na u livhisa kha u gonyisa ndavhelelo kha sia ḽa avho vhe vha si ṋee zwitatamennde zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu kha Khomishini .
Thendelano ya u shumisana kha bindu i tea u buletshedza zwi khagala phesenthe ya konṱiraka ine ya ḓo shumiwa nga khamphani iṅwe na iṅwe i dzhenelaho henefho .
Vhupo ha phendelashango na maisha na one o bvelela a sa tou vha fhedzi fhethu hu kungaho vhaendelamashango hu hulwane fhedzi hu dovha ha vha tshiko tsha ndeme tsha minerala , hu tshi katelwa ole na gese .
Kha vha ṱalutshedze maitele aya a mveledziso ya kuṱalukanyele nga ngomu kha mutevheṱhandu wa kuitele kwa nḓila ya mveledziso ;
Vha fanela u dzhia ḽaisentsi ya u reila yavho ngei DLTC he vha ita hone khumbelo .
Thevhekano idzi dza ṱhoḓea na ṱhoḓeathangeli dzi ita fhedzi uri zwi vhe khagala tshoṱhe uri u ṱuṱuwedza u fhambana a si khetho ine ya leluwa .
4.2 Tsumbanḓila ya mbekanyamaitele na muhanga wa kushumele kwa mulayo wa muvhuso wapo
Kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani tshifhinga itshi tshi tshi ḓo takadza u tshi tshenzhela ngei vhugalatenga .
Rakhonṱhiraka Muhulwane u tea u thola Mulangi wa Tshumelo ya shishi a re na vhukoni ane a tea u bveledza maano a u lwa na tshiimo tsha shishi u itela tshiimo tsha shishi tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha nga bvelela kha vhupo sa tsumbo ya ṱhaṱhuvho dza khombo .
Phambano kha maitele a muanḓadzo wa mathomo , muanḓadzo wa vhuvhili u nga si ṱuṱuwedzwe nga dizaini ya fhethu hune milambo na maḓi a mashika zwa shululela lwanzheni nahone ho ḓitika zwihulwane kha zwiimo zwa tsini na vhugabelelo ha zwa maḓanzhe .
Mutikedzelo u ḓo swika henefha kha R2.5 biḽioni , une wa katela u fhira 70% wa matshudeni vha sa athu tetshelwa digirii .
Zwi tshi ya kha mishumo , u ḓisa tshumelo hayani na u bveledzisa mabindu maṱuku , thendelano iyi i sumbedzisa ndeme ya u livhanisa u ṱangana huhulwane na mafhungo a kwamaho dzangalelo ḽa tshitshavha na u vhea maimo u itela khamphani dzine dza ṱoḓa u ita zwi ngaho izwo .
Mutakalo - mbekanyamushumo dza u fhaṱa dzikiḽiniki , zwibadela na senthara dza ndondolo ya mutakalo dzi sumba uri 95% ya maAfrika Tshipembe zwino vha dzula kha tshikhala tsha 5 km na zwiko zwa mutakalo .
Milivhaḓuvha i a kona u tshila zwavhuḓi kha kilima yo omaho i fhisaho ya Afrika Tshipembe nahone i nga bveledza kha zwa ikonomi na musi hu sa tou vha na murongwe wo linganaho u bveledza vhunzhi ha zwimela zwa tshilimo .
22.3. Nyambedzano dzi ḓo thusa u khwinisa nḓila ya u ḓiṅwalisa ha tshitshavha na ya u kuvhanganya data ya ndeme ya mbalombalo , u i tshimbidza na u i ṱola , ha itwa uri vhuṱanzi ha vhukuma vhu wanale kha vhasikambekanyamaitele.
U ṅwalisa ho khetheaho sa rasaintsi wa mupo - U ṱanganedzwa ha ngudo dza phanḓa na tshenzhemo
Datumu ya u ṱuwa hawe ngauralo hu dzula hu sa ḓivhiwi zwa zwino .
Vha buka hani kha ḓuvha ḽa u ṱhaṱhuvha mutakalo ?
Vhunzhi ha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vho vhuya hayani ngeno vhaṅwe vhavho vho iswa fhethu ho tsireledzeaho henefho Mozambique .
U sedzuluswa ha u sa tshimbidzwa zwavhuḓi ha zwibviswa sa zwo aluswaho nga kha odithi ya nnḓa zwi itwa nga kha komiti ya akhaunthu dza tshitshavha , SCOPA .
Arali , tswikelelo i sa nga ṋetshedzwi nga kha tshivhumbeo tshine ya khou ṱoḓea i tshi nga wanala nga kha tshiṅwe tshivhumbeo , mbadelo dzi tea u vhalelwa ho sedzwa tshivhumbeo tshe muiti wa khumbelo a shumisa a tshi ita khumbelo lwa u thoma .
3.5. Khabinethe i dovha hafhu ya farisana na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u sumbedza u vhaisala na u tshuwa nga u lovha vha vhana vha tshikolo vha 18 , na vhaaluwa vha vhili khomboni i shushaho ya thekhisi ngei Bronkhorstspruit , nnḓa nyana ha Pretoria .
Phemithi a i tendeli mbambadzo ya nnḓa ya mananga a Tshugulu .
Ri tenda uri zwiṅwe zwishumiswa na maitele zwi ḓo sedzana na masia aya phanḓa ha foramu yo teaho .
Kha nyimele nthihi ezwi zwi katelau endela Welkom , u wana uri vho tikiswa pala nga vhashumisi vhavhili vhe murahu vha vha vho tenda u amba na riṋe nga fhasi ha nyimele dza u sa ḓivhea .
Maanḓalanga apo a na vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganya na vhuendedzi ha malaṱwa zwao oṱhe o bveledzwaho kha vhupondaulwa hao u ya kha zwileludzi zwa u laṱa malaṱwa .
4 . Thandela dzine dza kha ḓi yo itwa na dzo fhelaho - Kha vha ṅwale mutevhe u ya nga nomboro .
U vhulunga hu hulwane hu khou itwa hu tshi itelwa u fhungudza kushumisele kwa masheleni kha zwi si zwa ndemesa na tshumelo dzi si dza ndemesa , hu iswa zwiko kha tshumelo dza phanḓa dza tshitshavha na tshumelo dza ndemesa u itela u khwaṱhisa kushumisele kwa masheleni a tshitshavha nga nḓila i shumaho zwavhuḓi .
Phalamennde ndi fhethu ha ndeme nga maanḓa ha nnyi na nnyi uri vha ambe nga mafhungo a kwamaho lushaka , sa tsumbo , vhugevhenga kana u wa ha ikonomi lwa tshifhinga tshilapfu .
Fhedzi ha , dziṅwe Komiti dzi a fhira kha muhasho wa muvhuso wo tiwaho .
Zwo oliwa nga nḓila ya u tikedza vhuṅwe vhudzheneleli ha ndeme dza ṱahe .
Khabinethe i tikedza zwa ' Sisiṱeme Nthihi ya Mupo ' sa zwe zwa dzinginywa kha Pulane ya Khwiniso i re na maanḓa a u dzhiela nṱha maṅwe maga a elanaho sa u vhekanywa hafhu ha Milayo ya Vhulanguli ha Mupo Thwii .
Musi ri tshi pembelela miṅwaha ya 20 ya mbofholowo , ri ḓo ita nga u ralo ro fhaṱa vhufa vhuswa ha mbono ya shango ḽashu .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u tshi vhona u ya nga milayo ya ndondolo i langwaho
Yo tendelwa mashangoni oṱhe nga nnḓa ha musi zwo ṋwalwa uri a i tendelwi huṅwe .
A hu na tshivhalo tsho tiwaho tshe tsha shanduka kha ṅwaha .
Ro ni thomela tshiṱori .
Vhuvhili hazwo ṱhahelelo ya tshumelo na ndondolo i si ya vhuḓi ya tshumelo zwi ḓisa kana zwi vhanga khohakhombo kha vhutshilo ha vhathu na zwipuka .
Muhasho wavho ndi muṅwe wa vhukone vhukuma ngei Grey .
Hezwi zwi ita uri hu vhe na thikhedzo ya muvhuso yo engedzedzeaho kha zwikolo afho hune thikhedzo nga nḓila ya u badela mutendelo wa tshikolo zwa sa konadzee .
Musi i tshi khou leludza mbekanyamaitele yayo ya zwa dzinnḓu , Koporasi ya Anglo-American yo amba uri yo kanganyiswa nga muvhuso wa khethululo musi i tshi khou ita ndingedzo dzayo dza u bveledza ' modele wa vharema vha Afrika Tshipembe ' .
" tsho mbo ḓi fhufha ! " ndi ene a tshi vhudza vhathu .
Ho sedzwa thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo i langwaho .
U vusuludza madzina vhukuma .
Sa zwe ra rera mathomoni , arali inthaviwu yo dzudzanywa lwa maṱhakheni , mbudziso dza inthaviwu dzi ḓo vha dzo bulwaho nga u dodombedza phanḓa ha inthaviwu , nahone kanzhi dzi ḓo vha mbudziso dzi fanaho kha tsevhi iṅwe na iṅwe .
Phara ya ndeme ya 173 ya Mvelelo dza samithi ya Ḽifhasi dza 2005 , Thasululo yo ṱanganedzwaho nga Buthano yo sumbedzisa ' mushumo wa ndeme une maanḓalanga apo a u shuma kha u shela mulenzhe kha u swikelela zwipikwa zwa mveledziso zwo tendelaniwaho khazwo nga dzitshaka , hu tshi katelwa Zwipikwa zwa Mveledziso ya Meḽeniamu ' .
Maṅwalwa a ṋetshedzwa matshudeni , vhane vha dzhenisa maipfi musi vha tshi vhala u itela u khunyeledza na u ita uri ḽiṅwalo ḽi kone u amba .
Kha huṅwe fhethu , zwiṱirakitsha zwa vharangaphanḓa ha sialala vhu fanaho na maanḓalanga a ridzhini ho vhumbiwa .
U shuma ha khothe khulwane idzi mbili zwi amba uri zwazwino ro limuwa nga ha tshipikwa tsha khothe khulwane kha vundu ḽinwe na ḽinwe kha shango ḽashu .
Hu na u ṋaṋa ha malwadze nga ṅwambo wa u sa kona u wana tshumelo dza zwa mutakalo dzo linganaho na u tea .
Risesheni ya mishumo i ṱalutshedzwa nga dzangano sa miṅwedzi i tevhekanaho ya rathi ya u fhungudzea ha mishumo .
U bveledzwa ha mbuelo yo khwaṱhaho ho humbulelwaho na u londolea ha zwa masheleni ndi zwa ndeme kha u bvelela ha tshifhinga tshilapfu ha Koporasi kha u swikela vhuḓifhinduleli hayo ha u ṱanḓavhudza na u phaḓaladza mushumo wayo nga u tshimbidza vhuvhambadzwaseli ha thundu na tshumelo dza Afrika Tshipembe kha maraga miswa .
Zwiimiswa zwa mimaraga zwine zwi si dzhie sia zwa dovha zwa tendela muṱaṱisano zwi na ndeme mimiragani ya zwivhambadzwa ya mashangoḓavha na ya muno nahone i tshi rengisa thundu i no shumiswa nga nnyi na nnyi .
Hezwi zwi ita uri Muhasho u vhe wo imisa kheisi u itela mafhungo a ṱhaluso .
Khabinethe i vhidzelela zwitshavha zwoṱhe uri zwi bvele phanḓa na u shumisana na mazhendedzi a zwiimiswa zwa mulayo kha u lwa na vhugevhenga vhu itwaho nga ngomu zwitshavhani .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa radioḽodzhi yo ṋaṋahho ḽa sibadela ḽa R19 885 nga muṱa nga ṅwaha
6.2 . Khabinethe yo sasaladza mabulayo a zwenezwino a sa pfaliho ngei vhuponi ha Khayelitsha kha ḽa Kapa Vhukovhela na Zandspruit kha ḽa Gauteng e a dzhia matshilo a vhathu vha 21 .
Vhakuvhanganyi vha malaṱwa vha nga kombetshedzea u khethekanya malaṱwa .
2.8 . Khabinethe yo nyeṱuleliwa nga ha zwo no swikelwaho zwa Mulayotibe wa 2016 wa Maanḓa a Vhulanguli ha Mikano ( BMA ) , une wo tendelwa u isiwa Phalamenndeni nga ḽa 23 Khubvumedzi 2015 .
Vhafariwa vhaṋa vho lafhiwa Sibadela tsha Vhukati tsha Ndulamiso .
Vhunzhi ha vhadzulapo vho tambudzwa nga mupfuluwo na u lozwa ndaka .
5.7 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani vhe vha lozwa vhafunwa vhavho nga zwifhinga zwa mibvumbi na mikumbela ngei Devhula Vhukovhela , vhuponi ha Rustenburg .
Mutalokati wa muvhili
U ita luvhemba , ṱanganyisani boṱoro , phiriphiri yo omiswaho tswuku , dzi khorienda dzo tshetshelelwaho na matshakatshaka a vhurotho .
Muhasho u dzudzanya Mivhigo ya Ṅwaha ine ya vha na khethekanyo nga ha mbekanyamaitele yadzo , kuvhonele kwa themo ya vhukati , zwitatamennde zwa masheleni zwo odithwaho , muhumbulo wa Muoditha Dzhenerala na Marifhi a Ndangulo ane a katela themendelo yawe .
U vhala bugu : Tevhedzani ndaela ni ite bugu iyi ya zwigeriwa . Ṱuwani nayo hayani ni i vhalele mashaka na dzikhonani .
Ṱhoḓisiso dza u vhona uri kholomo dzo swikisa hani fhaḽa na mapholisa vha tenda uri hu ḓo farwa hu si kale .
22.9.1.2 Nga murahu ha musi muthu wa vhuraru o ḓivhadzwa , sa zwe zwa sumbedzwa kha phara 22.3.6.1 i re afho nṱha .
( a ) kha fothokhophi inwe na inwe ya siaṱari ḽa saizi ya A4 kana tshipiḓa tsha hone 0.60
Ri takalela u dzhia hetshi tshipiḓa u tamela mashudu vhaṱaleli vhaṱhe vha thimu ya Afurika Tshipembe kha ṱhuṱhuwedzo ya kutambele kwavhuḓi miṅwahani yo fhiraho .
Ndi afhio maitele ane a nga tendela muvhuso na shango zwi tshi engedza nyaluwo na mveledziso , u fhirisa nḓila ine zwa vha ngayo zwino ?
FUREME YA ḼOGO NDI THULUSI I NO SHUMISWA KHA U THUSA U KHWAṰHISA KUVHUMBELWE KWA THANDELA , U I SHUMA NA U I ELA .
Khoro khulwane yo wana mbilahelo dza maḓana mavhili na mbilahelo mahumi maṋa na nṋa .
Thendelano ya Vhuḽedzani ha Ikonomi i ṋea Afrika Tshipembe tshikhala tsha mbekanyamaitele tsho engedzeaho fhethu hunzhi .
9.2 . DoH yo vhekanya sisiṱeme ya vhulavhelesi u itela u thivhela u vhuya ha tshiwo itshi .
Muambeli wa Khabinethe o tou farelaho
Iyi ndi miṱangano i ṱoḓeaho ine ya sumba ndeme ya dimokirasi ya vhushela mulenzhe kha ḽevele yapo .
Ndingo ya maṱo i ḓo itwa vha sa athu ṋetshedzwa ḽaisentsi ya u ḓiraiva ya tshifhinganyana .
Kushumisele kwa maanḓa mahulwane na lushaka lwa maanḓa mahulwane zwi nga shumiswa fhedzi nga avho vho ṋewaho thendelo nga maanḓalanga o tholiwaho nahone nga nḓila ine yo randelwa nga mulayo .
Khalaṅwaha ine na i funesa ndi ifhio ?
( b ) u ita uri hu vhe na vhuthihi ha ikonomi ;
khophi dzo sethifayiwaho dza maṅwe maṅwalwa , a nga ho sa bugundaula , yavho na dza miraḓo ya muṱa wavho .
( 3 ) Tsheo ya u imisa u dzheniswa ha tshelede kha vunḓu i ḓo dzhiwa fhedzi hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ; nahone-
Vha rambe na zwiṅwe zwigwada u ḓadzisa na u ṋea mihumbulo .
Zwiṅwe hafhu , referentsi yo vha yo itelwa vha songo vhonwaho mulandu fhedzi ; ho vha hu si na maanḓa a u ṋea khaṱhulo .
( a ) Buthano ḽa lushaka ; na
Hu tendwa uri u bvelela ha vhaswa vha vhoramabindu zwi ḓo vha ṱhuṱhuwedzo yavhuḓi kha muvhuso nga u angaredza ho sedzwa zwi teaho u thomiwa ngazwo kha u sika zwikhala zwa mishumo ya tshifhinga tshilapfu na u shela mulenzhe kha u fhungudza vhushai u mona hoṱhe kha zwitshavha .
( i ) Miraḓo yo nangwaho nga iṅwe Khoro ya Masipala u imela yeneyo Khoro , kana
Ni tea u ita tshuṅwahaya yaṋu ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Nga kuvhonele kwanga , ndi Tshikwama tsha Vhubveledzi tshe tsha thoma khanedzano ya nyanyuwo na madzangano o fhambanaho a vhuṱoḓesi , tsha kombetshedza uri IP i langwe zwavhuḓi na u tsireledzwa .
U ṋetshedza vhulanguli ha vhuongelo nga mivhigo ya u saukanya ndivhelo ya ṅwedzi nga ṅwedzi kha malofha na tshumiso ya zwibveledzwa zwa ḽaborathori .
Tshivhaleli tsha mushumo tsho bveledzwa tshine tsha konisa modele wa u ela vhunzhi tshivhalo tsha madalo a miṱani ane a nga langwa nga ḓuvha a vhewa nga tshigwada nga ṅwaha .
Fhedzi , ndondolo ya themamveledziso ndi yone ine ya vha khaedu khulwane vhukuma sa izwi tshiṱiriki itshi tshi tshi dzhiiwa sa vhupo ha mahayani nahone vhupo ha Masipala wa Prince Albert vhu na tshivhalo tshihulwanesa tsha vhathu vhane vha vha zwishai vhukuma .
Shango ḽi dovha ḽa vha na ṱhoḓea ya madokotela , manese na vho gudelaho zwa mutakalo kha masia o fhambanaho uri huvhe na ndondola mutakalo ya ndeme . " - MTSF 2014-2019
Nyonyoloso ya ipfi i no nga mutevhetsindo , u somba lulimi na u imba nyimbo ho sedzwa na u bvisela khgala nga nyonyoloso ya ipfi
Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso ; kana
*Zwo fheliswa Nga ndaela ya Redzhisiṱara wa Zwikimu zwa Dzilafho , mbuelo ya miṅwaha mivhili kha tshiimiswa tsho ḓivhadzwaho u bva nga dzi 1 Phando 2010 ine ya ḓo fhela nga 31 Nyendavhusiku 2011 .
Isani phanḓa tshiṱori tshaṋu hafha .
Maṅwe mavunḓu mararu na one o vha e kati na u khunyeledza zwa thuso .
Vhukoni ha u dzudzanya na u dzhiela nṱha mushumo .
Themendelo dzo itwaho afha dzi nga dovha dza eletshedza vhurangeli ha lushaka ulu .
Ṅwalani maṱaluli ane a ṱalutshedza uri Lulu o vha e muthuḓe mathomoni a tshiṱori na magumoni atsho .
Mafulufulu ane Operation Vulindlela yo no a fhaṱa , na thikhedzo ine yo no i wana u mona na muvhuso , a sumbedza uri ro ḓivhudza nga mvusuluso .
31 . Zwitshavha zwa mvelele , vhurereli na luambo
Kha ḽiṅwe sia , Vhufaragwama ha Lushaka vhu ṋetshedza dzidona ṱhoḓea dzi si khagala na nyendedzi dza makumedzwa a mugaganyo wa mugaganyagwama .
U swikelela mvelelo ya yuniti ya ṱhalusamagudwa zwi ḓo engedza ndeme ya vhathu vhane vha ṱoḓa u aluwa kha mabuḓo avho kha ndaulo ya muvhuso wapo .
Vhakwameaho vhanzhi hu tshi katelwa vhukati havho matshudeni , dzibannga na mabindu vho kumedza mikumedzo yo fhambanaho nga ha uri ri nga lambedza hani pfunzo ya nṱha zwihulusa kha vhashayaho .
6.7.3 U dzhenelela kha mbekanyamushumo ya vhugudisi yo randelwaho nga vharangaphanḓa vha sialala 34
Ahuna tshithu tshi re afha tshine tsha sika kana u itelwa i sika khonṱhiraka kana thendelano vhukati ha GCIS na mushumisi muṅwe na muṅwe ane a khou dalela webusaithi iyi .
Khamphani dzi fhiraho fuiṋa malo na dzone dzo ṋetshedzwa thikhedzo ya tswikelo ya mimaraga , dzine dza malo khadzo dzi bva Kapa Vhubvaḓuvha .
Avho vhane vha tama u bvela phanḓa na u ḓiphiṋa nga sisiṱeme ya muthelo wa tshikwama tsha mbuelo vha ḓo tea u ṅwalisa sa zwikimu zwa zwa dzilafho kana madzangano a zwiṱokofela .
Hu na khakhululo ya mavu , vhunzhi ha bulasi ṱhukhu ntswa dzi nga bvelela , nahone hedzi zwa vhukuma dzi nga ḓi shumisa ngona dza mabulasi dza sialala kha mavu maṱuku , hu tshi katelwa u shumisa malaṱwa a miroho u itela fulufulu .
Afha hu katelwa u gaganya gwama uri zwi wanale ( zwo vhambela na dziṅwe-vho mbadelo dzi no kwama kutshimbidzele kwa u pulana zwi no nga zwiḽiwa na zwihomolosi ) kana zwa wanala kha zwiko zwi re hone zwino zwa rumelwa kha mutshimbidzi wa wadi iṅwe na iṅwe .
Shelani muṱavha musekene nga nṱha dzudzu .
Vhutevhedzi ha mveledzo ya muvhigo na u vhiga .
Vhuaḓa vhune ha itwa nga mapholisa
Ṱhaṱhuvho ine ya sa tou vha ya ndemesa ine vha nga i ṋekedza kha nyimele iyi , musi o vha a sa khou kona u ṱhaṱhuvha tshithu nga ṅwambo wa zwiṅwe , ṱhaṱhuvho ine ene a i funa .
Kha vha dzhiele nṱha uri : Arali vhone , sa mushumi , vha lovha zwo vhangwa nga malwadze a elanaho na mushumo wavho kana khuvhalo , vho ḓitakaho nga vhone vhaya kona u ita mbilo kha tshikwama itsho .
Milayo iyi i shumaho na kha luambo lwo tou ṅwalwaho , naho maṅwalwa o ṅwalwaho a tshi fanela u vhumba tshipiḓa tshihulwane tsha nyimele , ngauralo tshiko tshihulwane tsha mafhungo a u wana ṱhalutshedzo .
Khabinethe i itela vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe kha u dzhiela nzhele tsireledzo dzoṱhe nga tshifhinga tsha holodei dza khushumusi dzine dza khou ḓa , kha vha ṱutshele kule na tshumiso mmbi ya zwikambi na zwidzidzivhadzi , nahone vha ḓiphine nga holodei nga nḓila yo tsireledzeaho i na vhuḓifhinduleli .
CBP i ṱoḓa hu tshi vha na fulo ḽi no ya kule , hu tshi tsivhudzwa vhadzulapo na u vha khuruṱanya , hu tshi tsivhudzwa na komiti dza dziwadi , na u wana malamba a si na vhukono a polotiki musi vhathu vho no zwi ṱalukanya uri u shuma nga u ḓinekedza hune ha khou itea hu a vhuedza , khathihi na uri u shela mulenzhe ha tshitshavha hu nṱha u guma ngafhi .
Masia o sedzeswaho a katela zwa mvelele , mitambo , pfunzo , mutakalo , vhuendelamashango , vhuendi na mishumo ya tshitshavha .
U khwinisa u lulamisa thebulu nga ha tshivhalo tshoṱhe tsha madzhoro kha khonkhirete , na u ḓadzisa notsi nga ha ndeme yo khwaṱhisedzwaho na nga ha ndingo na ngeletshedzo .
Vhanna vhana mushumo wa ndeme kha u swikela ndinganyiso ya mbeu kha tshitshavha tsha Afurika Tshipembe .
Nyimele dzoṱhe idzi dzo fhambanaho dzi ḓo shumisa nḓila dzo fhambanaho dza u kovhekana mbuelo .
Yuniti ya ndaulo ya vhulangulo hapo ine ya shuma mishumo yo tiwaho , sa tsumbo , maḓi , mutakalo na u pulana ḓorobo .
Tshanduko ya muvhuso wapo u vha sisiṱeme yo sedzesaho kha vhathu i ṋeaho phindulo na i shumaho khwine u kona u shumela vhadzuli i ḓo vha yone i sedzeswaho kha ndaulo ntswa iyi .
Vhuṅwe Vhugudisi : Ṋetshedzo ya maga a u dzhenelela a mveledziso ya vhukoni kha khethekanyo dzoṱhe dza mushumo kha muhasho .
Zwi tea u dovha zwa vhiga nga ha u kundelwa huṅwe na huṅwe ha matheriala kha mashumele a zwibviswa na ndangulo ya mbalelano , matshimbidzelwe a sisiteme dzine dza nga vha hone .
Nda ṱuwa na dzhesi tshikoloni .
vhofholola shango na tshitshavha
Muvhuso wo sedzesa kha miṅwaha yo fhiraho kha u khwinisa vhukoni ha muvhuso kha masia oṱhe u itela u bveledzisa , vhupulani na masheleni , na u bvisa tshumiso ya tshelede kha zwa thememveledziso .
Tshitshavha tsho tsivhudzwa uri tshi swikise mbilaelo dzatsho na nga u tou ṅwala , khanedzo , na u khoḓa ngomu kha bogisi ḽa u bvisela mihumbulo ḽi re kha ofisi dzoṱhe dza phanḓa dza masipala .
Thusani vhadzimamulilo uri vha wane nḓila ya u ya zwifhaṱoni zwi na muvhala mutswuku , mudala na wa lutombo .
1.2 Bammbiri ya u amba nga hayo i khou isa ṱhoḓisiso phanḓa u itela uri hu vhe na nḓila dza u vusuludza mulayo dzine dza ḓo ita uri hu vhe na themendelo yo khwaṱhaho kha ndavheleso yo dzinginywaho nga ha Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi ( Mulayo kana WSA ) .2Bammbiri i sumbedza ṱhoḓea ya mvusuludzo ya mulayo , u iswa tshitshavhani u itela mihumbulo i bvaho tshitshavhani hu u itela thasululo-thangeli nga tshitshavha dzi sa a thu u swikelwa nga Khomishini , na u linga muhumbulo wa tshitshavha kha thasululo dzo sumbedzwaho nga Khomishini .
Shango ḽi kha ḓi vha ḽo tshuswa nga u ṱuwa ha avha vhurangaphanḓa hu songo lavhelelwa vhe vha tikedza nga huhulu kha dimokirasi yashu .
U thoma ha Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri kha vhana na vhaswa nahone hu khou gonya vhukuma .
Muhumbulo wo ambiwa wa uri khethekanyo yo vha anakronisimu na uri ho vha na u timatima uri i ḓo tikedzwa nga fhasi ha mulayotewa .
Nga nṱhani ha ezwi na zwiṅwe zwiitisi , tshanduko kha u dzhena tshikolo ḽifhasi ḽoṱhe dzi vhonala dzi tshi khou vha hone nga zwiṱuku na u engedzea .
1 . Mvelelo dza dzulo ḽa vhu26 ḽa Muṱangano wa Mashango ( COP26 ) dza nga ha Muhanga wa Thendelano dza Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka nga ha Tshanduko ya Kilima ( UNFCCC )
Ngauralo zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwi nga kona u ṅwalwa fhasi hu tshi itelwa tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tsha ndeme kha Pulane dza u Shuma u ya nga Tshipiḓa :
Hezwi zwi ḓo tiwa kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu i tshi ṱanḓulukana kararu nahone zwi ḓo dovha zwa senguluswa nga murahu ha miṅwaha miṱanu .
U fhindula mbudziso dzi no kwama tshiṱori .
U engedzedzwa ha vhuraru hu ḓo sedza kha sekhithara ya tshumelo .
1.2 . Nga tshifhinga tsha Vouthu dza Mugaganyagwama , mihasho yoṱhe i ṋetshedza zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa puḽane na zwipikwa zwayo zwa ṅwaha .
MUFARISAMUOFISIRI WA MAFHUNGO U TEA U RUMELA KHAṰHULULO YA
Ya vho fhufha nga u ongolowa tshoṱhe zwino nahone i tsinitsini na maḓi .
Milayo ine ya langa nḓowetshumo , Maitele a zwino a u fhaṱa na maṅwe , Ndangulo ya mabindu a zwa vhufhaṱi , Ndangulo ya Fhethu hune ha khou fhaṱiwa , Mutakalo na Tsireledzo Mushumoni , Vhushaka havhuḓi ha zwa vhashumi na u wanwa ha zwikhala zwa mushumo .
O salaho a ḓo ṋetshedzwa nga nḓila i tevhelaho :
Arali yo ṋetshedzwa muitakhumbelo U ṅwala rekhodo dzedza vha dzi kha tshivhumbeo tsha u tou vhona nga siaṱari ḽa A4 Khophi ya zwivhumbeo zwa u tou vhona U ṅwala rekhodo dzedza vha dzi kha tsha u tou thetshelesa , nga siaṱari ḽa A4 U ita khophi ya rekhodo ya u tou thetshelesa kha : ( i ) Flash drive ( I tea u ṋetshedzwa nga muitakhumbelo ) ( ii ) Disiki ( Compact disc )
Tshikwama tsha NML tshi ḓo ṱanganedza thuso khulwane u bva muvhusoni hu u itela uri vhathu vhane vha sa shume kana vhane vha hola tshelede ṱhukhu vha kone u wana
Vha dovha vha ranga phanḓa nndwa ya u lwa na AIDS nga mannḓa kha vhaswa na vhafumakadzi vhaṱuku .
( b ) maitele a u shumana na dzimbilaelo malugana na vhaofisiri vha zwa khaṱhulo ; na
Davhi ḽa Tshumelo ya Thikhedzo ḽo hweswa mushumo kha zwa vhushai na u shaea ha tsireledzo kha zwiḽiwa nga u engedza mushumo wa u vhona uri ndango dza ngomu dzo khwiniswa kha u shumiswa ha ndangulo ya zwiko zwa mupo khathihi na muhasho .
Pulane dzi na sia ḽe dza livha nahone dzo fanela kha u sedza zwililo zwihulwane zwa vhathu vhoṱhe , hu tshi katelwa na vha songo tsireedzeaho ;
Khamphani na dziclose corporation dzi saathu ḓi ṅwaliswaho u itela muthelo wa vhashumi vho teaho dzi tea u ṅwaliswa hu saathu u fhela tshifhinga .
Ndinganyo zwi amba uri mbekanyamushumo i ṋea vhashumi vhoṱhe na miṱa yavho ḽeveḽe ya mutheo ya tsireledzo kha ndozwo ya muholo nga nṱhani ha vhualuwa , lufu , kana vhuholefhali .
U sedzuluswa lwo teaho nahone lu pfadzaho hu ḓo tevhedzwa hune ndingo dza ḓo katela zwivhangi zwoṱhe ; mbudziso a dzi konḓi lwo pfukaho nahone dzo ṋetshedzwa nga fhasi ha maimo o fanelaho .
Vhana vhane vhabebi vhavho vha vha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe nga mbebo na ndavhuko , ndi vhadzulapo vha Afrika Tshipembe nahone a vha tei u ita khumbelo ya vhudzulo ha tshoṱhe .
Azwi bvi kha u sokou amba nga hazwo fhedzi .
( c ) u shela mulenzhe nga vhaṅwe vhathu nga nnḓani ha vhaofisiri vha zwa Vhuhaṱuli kha u dzhia tsheo .
Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo i bvukulula uri vhathu vha a pomokwa vhuloi , kana vha a kwamiwa nga khakhathi dza zwa vhuloi , vha fhedza vho fhiselwa dzinnḓu dzavho kana vha rwiwa kana vha tou vhulawa , na mivhili yavho ya tshewa na miṱuvha ya bviswa uri hu wanale mushonga .
Vhudzani khonani yaṋu uri ndi tshibogisi tshifhio tshi re na zwinzhi na uri ndi tshifhio tshi re na zwiṱuku .
( 2 ) Khomishini ya Tshumelo ya muvhuso na khomishini dza tshumelo ya mivhuso ya Vunḓu sa zwo bulwaho kha Ndima ya 13 ya Mulayotewa wo fhiraho dzi ḓo isa phanḓa na u shuma dzi tshi tevhedza Ndima iyo na milayo i shumaho khadzo sa zwine ha tou nga iyo ndima a yo ngo fheliswa , u swikela khomishini na khomishini ya tshumelo ya mivhuso ya Vunḓu dzi tshi phumulwa nga mulayo wa Phalamennde wo phasiswaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 75 ya Mulayotewa muswa .
Kha u ita tshanduko ṱhukhuṱhukhu kha pulane ya thandela
Hezwi zwi nga vha kushumisele kwavhuḓi kwa maḓi arali zwimela zwi tshi aluwa nga maḓi a mashika .
Komiti dza Wadi dzi fanela u khwaṱhisedza zwikhala zwa tshifhinga tshoṱhe nga kha miṱangano kana foramu dzo fhambanaho dzi hone u itela u wana mihumbulo i bvaho kha tshitshavha .
Vhulimi vhu shumisa lwo kalulaho mavu aho na u tshikafhadza milambo nga manyoro .
Kathihi na khaedu idzi hu dovha ha vha na zwikhala zwi mangadzaho .
Kha pfunzo , ro vhona uri huna vha litshi vha tshikolo : tshivhalo tsha vhagudi ; huna tswikelelo kha u ḓi ṅwalisa zwikoloni zwa phuraimari nahone tshivhalo tsha vha fhiraho kha mbalo tsho khwinifhala , ndi tshi ṋea tsumbo dzo vhalaho .
Phindulo dzo tendelwaho nga Phalamennde .
U wana tshithu tshithihi tsho ḓiimisaho kha tshifanyiso tsha zwithu zwinzhi .
9.3. Mvelelo dza samithi dzi khou lavhelelwa u shela mulenzhe kha u sika na vhupo hu konaho ha nḓowetshumo uri i bvelele .
Ha u paka hu tea u vhewa kule na tshiṱaraṱa nga murahu ha zwifhaṱo .
U khwaṱhisedza uri komiti dzawo dza wadi dzo khethiwa lwa demokirasi , vha fhedza R50 000 nga mafhelo a vhege kha bosberaad ( u songa mutumba ) he ha tendelaniwa milayo ya u nanga na u khetha miraḓo ya komiti ya wadi .
Hu na kutshimbidzele kwo fhambanaho kune kwa tevhelwa kha u shuma thandela .
Masipala u tea u bveledza na u thoma mashumele , sisiṱeme na maitele a u oditha mvelelo dza zwikalo zwa mashumele sa tshipiḓa tsha maitele awo a u oditha ha nga ngomu .
U khwaṱhisedzwa huṱuku ho vhewa kha u guda , naho mihumbulo mivhi itshi ṋea mutsiko wa mushumo na u kundelwa kha zwa pfunzo .
Mihasho mihulwane i ṋekedza ṱhoḓisiso , zwa musaukanyo , na thikhedzo ya mbekanyamaitele kha ofisi ya Phuresidennde kha zwiteṅwa zwa ikonomi , matshilisano , vhulamukanyi ha vhugevhenga , zwa dzitshakatshaka , na vhuvhusi .
Kha dziṅwe sinario , themamveledziso ntswa dzi khou bindudzwa kha netiweke dzi re hone dzine dzi sa engedze kha khaphasithi ya netiweke fhedzi dza ita uri netiweke dzi shume khwine na nga nḓila i fulufhedzeaho .
Naho hu uri mbekanyamushumo ya mbuiselo ya mavu yo andisa u vha hone ha fhethu ha vhudzulo ha vhathu miṅwahani i si gathi yo fhiraho , ri tea u vhona uri ri khwaṱhisa maga a u shumana na mbilo dzi saathu u khunyeledzwa , dzine vhunzhi hadzo dza vha dzi kondaho .
Vhuṱuṱuwedzi ha muthelo wa u thola vhukovhela mbadelo ya u tholwa vhukati ha muvhuso na vhatholi nga u fhungudza ṱhanganyelo ya muthelo wa u badelwa zwi tshi ya nga zwe wa shuma , une wa badelwa kha mushumi muṅwe na muṅwe o teaho ane o tholwa nga mutholi .
Itsho ndi tshipiḓa tsha u fhaṱa vhukoni tshine tsha fanela u dovha tsha badela mikovhe ya u tea na u shumisea ha nyolo dza zwilinganyo .
6.2 Aisikhirimu khulwane yo olwaho kha dzi re hone yo tendelwa . 1
Saizwi masipala i tshi ḓitika nga maanḓa nga mbuelo i bvaho kha vhashumisi , arali mutengo wa vha nṱhesa vhathu vha si kone u badela , masipala u ḓo xelelwa nga tshelede nahone a u nga koni u isa phanḓa na u ṋetshedza tshumelo .
Mimoḓoro ndi maitele a leluwaho vhukuma a nḓila dza mitshimbilo yoṱhe , u kona u dzhia vhulapfu ha lwendo lupfufhi .
Mabammbiri a tevhelaho a tea u rumelwa na khumbelo : khamphani : kha vha katele khophi ya Memorandamu na Mabambiri a thendelano ya ṱhangano vhuimeli ha Dzangano ḽi si ḽa Vhubindudzi : Kha vha katele khophi ya mabambiri a u sika ha dzangano na tshanduko dzo itwaho nga mabambiri ayo
Zwi dzhia vhege dza rathi u shumana na khumbelo .
Mvetomveto dza furemiweke ya vhusimamulayo ya izwi , na vhudavhidzani na nyambedzano na mavundu , i ḓo isa kuitele uku phanḓa .
Naho zwo ralo , nga u ṱana , u apuḽouda , u ṋea mihumbulo , u ṋetshedza Zwiṱaniwa zwavho vha khou ṋetshedza thendelo Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , khamphani dzi re dzi shumisanaho nawo na dzi re na ḽaisentsi nga fhasi ha muhasho dzo teaho thendelo ya u shumisa Zwiṱaniwa zwavho zwi tshi elana na kushumisele kwa vhubindudzi hu tshi katelwa , hu sina tshikalo , pfanelo dza : u kopa , kovhekanya , pfukisela , u ṱana kha nnyi na nnyi , u shuṅwa nga nnyi na nnyi , u bveledza hafhu , u dzudzanya , pindulela na u dzudzanyulula hafhu Zwiṱaniwa zwavho ; na u ganḓisa dzina ḽavho zwi tshi elana na Zwiṱaniwa zwavho .
Nga mbuelo dza ikonomi , u fana na mishumo ya u shumiswa ha ikonomi yo khwiniswaho , u sedzesa kha themamveledziso zwi vhonala sa tshialusi tsha nyaluwo ya ikonomi i dzulaho i hone ya vundu .
Hezwi zwi ḓo vha nga tshivhumbeo tsha vhatshimbidzi vha tshi dzudzanya wekishopho ya vhukoni ha komiti ya wadi ine vha tea u ita vhugudisi ha ha hone .
Bannga ya Ḽifhasi yo sumbedza fulufhelo ḽayo kha ndingedzo ya muvhuso ya u tikedza Eskom .
Mvelaphanḓa idzi dzi a ṱuṱuwedza na u isa phanḓa na u ḓisa khaedu dzi konḓaho dza kuitele kwashu kwa tshanduko .
Tsha vhuvhili , ri tea u ṱuṱuwedza mikhwa ya yavhuḓi ya tshitshavha ya tshumelo ya u shuma nga u tou funa , u itela u tikedza vhadzulapo vha sa koni u vhala na u ṅwala .
Tshifhinga tshoṱhe musi vha tshi gwedzha bunga , hu vha ho shumiswa ḽithara dza 12 dza maḓi .
Muhumbulo wa u tikedza thusedzo ya vhusimamilayo ndi u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli malugana na izwi , nga u ḓisa vhudzheneli ha muthu kana madzangano hu si na dzangalelo ḽa masheleni kha nḓowetshumo .
U topola fhethu na pulane dza vhufhaṱi dza kale dzi khou bveledzwa zwa zwino .
Mushumo wa u pulana ndi vhuḓifhinduleli ha muvhuso wapo , hone wa zwa dzinnḓu hu vhuḓifhinduleli ha muvhuso wa vundu , hone vhuḓifhinduleli ha zwa maḓi na muḓagasi ho kovhekanywa vhukati ha vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha tshumelo dzine dza ṋetshedzwa nga nnzhi na dza themamveledziso dza maḓi .
Naa dzi poswo dzi ḓadziswa hani
Hu tea u ṱhanngela u sedza khaphasithi ya vharangaphanḓa vha sialala ya u shela mulenzhe nga nḓila i no fusha kha mveledziso i sa nyeṱhi ya vhudzulo ha vhupo ha mahayani .
Thendelo ya maano a tshumiso yo pfananywaho ya modele wo tewaho kha tshitshavha na modele ya tshiimiswa .
U topola , buletshedza na tshivhalo tsha zwishumiswa zwa ḓivhamahe na ndeme ya ikonomi ( zwishumiswa zwa zwitshilaho ) u fana na zwishumiswa zwa u fhaṱa , nga kha tsedzuluso ya inzhiniariṅi ya vhuḓivhamahe .
Hezwi zwi vhangwa nga uri vhuhana ha musidzanyana na u tamba u si na dzithaidzo hu mbo ḓi kaṱudzwa .
Zwa zwino a huna nese we a tholwa kha senthara sa izwi nese we vha e hone hu si kale a tshi khou bva u litsha mushumo .
U na vhulwadze ha mbilu nahone u tea u shumisa mushonga wa zwenezwi .
Tshikimu tsho randelwaho gireidi yeneyo ndi tshone tshine tsha nga shumiseswa .
Pfanelo kanzhisa dzi sima tshipiḓa tsha tshipentshela tsha Ndayotewa , tshi vhidzwaho upfi Mulayotibe wa Pfanelo .
Gumofulu ḽi kovhelanwaho na zwa maṋo ḽa sibadela ḽa R10 962 nga muunḓiwa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda ( zwo fheliswa ) *
Izwi zwi fana , zwiṱuku , na kha muṋango wa lurumbu lwa tshipembevhukovhela .
Kha miṅwaha ya 22 ya mbofholowo na demokirasi yashu , vhunzhi ha vharema a vha athu vha na ndango ya ikonomi .
2.1 Kha khumbelo yawe ya ḽounu , Muhadzimi na vhaṋe vha Muhadzimi vho sumbedza Muhadzimisi uri bindu kana tshikala tsha vhubindudzi ḽine ḽa vha mafhungo a no khou sedziwa kha ḽounu iyi ḽi nga vhuedza kha masheleni na kha vhubindudzi .
Vhashelamulenzhe vha vhala kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe , u ṱhaḓula kha zwenezwo mutshimbidzi a nga ṱalutshedza ho teaho .
Arali maanḓalanga a khaṱhululo a balelwa u fha muthu o humbelaho khaṱhululo nḓivhadzo ya tsheo ya khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani husaathu u fhira maḓuvha a 30 , khaṱhululo i dzhiwa yo vhetshelwathungo nahone muitakhumbelo a nga ita mbilahelo na Vhulanguli kana a ya Khothe u wana thuso yo teaho37 .
URI themendelo dza muvhigo dzi katelwe kha muvhigo wa u ta wa phurofaili ya khonadzeo wa Pulane ya Ndangulo ya Zwiwo na Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ..
Mveledziso ya ikonomi Afrika kha miṅwaha yo fumi yo fhiraho yo vha i takadzaho .
Ndangulo ya malaṱwa ndi iṅwe ya saintsi dza u vha na nungo dzine dza dzhiwa sa dza ndeme malugana na u thoma u shumisa mbekanyamaitele ya mupo u ya kha nḓila na thasululo zwa u tandulula thaidzo dza mveledziso i dzulaho i hone dzine vhathu vhashu vha ṱangana nadzo .
Ṱhanganyelo ya miṱuso yoṱhe i vhumba tshikhala vhukati ha ndemenyingwa na u vhulunga .
Kushumele ku eliwa nga u shuma zwavhuḓi ha ndondolo ya mutakalo na tshumelo dza thikhedzo dzi ṋetshedzwaho dzine dza nga ṋetshedzo ya wiḽitshee , zwithusedzi zwa u pfa , phrosṱetiki na othothiki kha vhalwadze vhane vha khou ṱoḓa thuso .
Zwitzhili zwa hone ndi zwiṱukuṱuku lune zwi si kone u vhoniwa nga maṱo a ṋama .
Zwi a kombetshedza kha vhoṱhe vha dzulaho nga ngomu ha mikano yashu , maAfrika Tshipembe na vhabvannḓa zwi tshi fana u tshila fhasi ha milayo ya shango ḽashu .
U saukanya ho itwaho kha u bviswa uhu hu huvhili : dzimbalombalo dzi ṱalutshedzaho na ngafhadzo dza mbumbeo ya vhathu .
Masiandaitwa a vhonala kha maimo a u tshila o khwinifhalaho , tswikelelo yo tatamudzwaho ya tshumelo dza mutheo na u shanduka ha phendelashango ya vhupo ha mahayani na ha ḓoroboni .
Tshanduko ya khemikhala ya zwiluḓi zwa ole dza miroho i shumiswa kha nḓowetshumo ya zwiḽiwa u ita madzharina a dzhenaho vhuimoni ha batha i ḓivheaho nga maanḓa .
Naho maitele a u pulana o thonwa na u konanywa nga masipala , uri i shume , pulane i tea u vha ya wadi , yo kumedzwa nga Komiti ya Wadi .
Phetheni iyi ya mveledziso a i nga vhi dza tshifhinga tshilapfu nga nnḓa ha musi hu na nyaluwo nga u ṱavhanya ya vhashumi vha re na vhukoni , vhane vha ṱuṱuwedzwa nga maano a mveledziso a zwiko zwa vhathu zwi ne zwa dzhenelela zwihulwane .
Vhunzhi ha vhadzulapo vha vhupo ha mahayani a vha koni u swikelela maḓi ngomu mahayani avho .
Tshitatamennde tshi nga itwa nga mukhantselara , vhamusanda , mushumeli wa tshitshavha kana mufunzi
Mulayotibe u livhanya theo ya milayo ya Afrika Tshipembe na zwipikwa zwo teaho na zwitandadi u itela u tshimbidza mbambadzo ya dzitshakha yo tsireledzeaho nahone kwao u itela u tsireledza mbambadzo ya tshiṱangani na ya dzitshakha kha zwimela na zwibveledzwa zwa zwimela .
Fhedzi , hei khwiniso a yo ngo vha yone ine yo ita fulufhelo kha tshitshavha ngauri ho vha na huṅwe u vhiga hu si ha vhuḓi nga ha vhunzani ha maḓi i nga tshifhinga tshenetsho .
Mulayo u na mbetshelo dza u thomiwa ha Muhasho wa zwa Ndaulo ya Malaṱwa na Vhuthathazwitshili wo ḓiimisaho u re na mishumo i tevhelaho :
Zwino ndi a vhona hafhaḽa uri kuvhekanyele kwa maipfi ndi kwone tshoṱhe na uri hezwo zwi tou nga u humbula zwavhuḓi uri mabulayo a fanela u thivhelwa , fhedzi nga fhasi ha nyimele dziṅwe zwi nga ṱanganedzea .
Redzhisiṱara dzi re hone dza mavhiḓa na afho ho vhaledzwaho hune ha vha hone zwazwino dzi shumiwa nga tshanḓa nahone a hu na sisṱeme ya eḽekhiṱhironiki .
Madalo anga kha senthara ya u lafha vhashumisi vha zwidzidzivhadzi ngei Mitchells Plain nga Ḽavhuvhili zwo ntendisa uri ṱhoḓea ya maanḓa a u lwa na u shumiswa ha zwidzidzivhadzi lwo kalulaho na u zwi rengisa kha zwitshavha zwashu .
Vhukoni kha muhasho , vhathu na kha tshiimiswa ho fhambana vhukuma .
U konanya ha vhusevhi uvho ho vha hu si na ndivho ya u fhungudza vhathu , zwa vhukuma a si u fhungudza vhathu ndi ya u hanedzana na mvutshelano ya u ṱaselwa .
Ri ḓo dovha ra dzhiela nṱha sisiṱeme ine ra vha nayo u ela zwine khasiṱama dzashu dza humbula nga hashu , zwine zwa vha sisiṱeme ya u tandulula mbilaelo .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vhulwadze vhu songo hulela na vhuongi ha phuraivethe )
Madalo a vhuimana a guma kha madalo a 5 nga vhuimana
Ndi khou ṱukufhadza u bva kha kuhumbulele kwa uri ndeme ya vhulangi-ṱhanganelo i nga fhasi ha tsireledzo ya mulayo .
Hezwo zwi ṱoḓa tshumelo ya khwine nga muvhuso , nḓila dzo khwiniseaho dza u dzhenelela ha vhathu na u fhungudzea ha vhutshinyi na vhukwila.vhuaḓa.
Ri nga hanedzana naho zwo ralo ri tea u zwi ita .
Gauteng ḽi kha ḓi vha na maanḓa a ikonomi ya shango .
Mbadelo dzoṱhe musi dzo rekanywa u ya nga iniflesheni yo teaho nga tshifhinga tsha u vhiga .
I kovhelaniwa na radiolodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela R14 238 nga muṱa nga ṅwaha
Nga khethoguṱe dza Lambamai 2009 , mahoro a polotiki a 13 o wana madzulo kha Buthano ḽa Lushaka , sa zwe zwa vheiswa zwone afho fhasi .
Kha ṱhoḓisiso yayo ya nga ha vhuimo ha ndangulo ya zwa nnḓa , khomishini yo wana uri hu khou vha na u shayea ha vhukando ho khwaṱhaho kha khadzimiso dza tshayanzwalelo .
Vhalangi vha kha dzangano , zwi sa khathali uri buḓo ḽavho ḽa sia na siangane yavho ya pfunzo , vha lavhelelwa u ḓivha zwo linganaho ngaha hadiwee uri vha thuse kha u ṱanḓavhudza ṱhoḓea dza bindu dzine hadiwee ya tea u thusa ngadzo .
Ndingo dzi ṱoḓwa kha vhomakone tenda vha vha vho rumelwa nga GP thendelo u thoma 100% ya mutengo wa Tshikimu
Khaedu dzi no fana dzo vhudzisa sekhithara dza phuraivethe .
Mbambadzelaseli ya zwienge ya Limpopo kanzhi ndi ine ya bva kha masipala wa tshiṱiriki tsha Vhembe .
Thimu dza thekhinikhala u bva kha Nḓowetshumo ya Mbambadzo , zwa Masheleni na Vhupileli dzi khou shumisana , vha tshi sedza khonadzeo .
Tsireledzo ya khombekhombe ya u tsireledzo ya vhathu , na tsireledzo ya ndaka ; Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe u tea u sa tendela muitakhumbelo u swikelela rekhodo arali u ṋetshedzwa hayo hu nga sia muthu a songo tsireledzea lu no pfadza .
Nga nṱha ha izwo , vhahaṱuli vha Khothe ya Vhashumi vha fanela u dzula vha tshi humbula uri a si u pfesesea ha mvelelo fhedzi hune ha fanela u sedzuluswa .
Izwi ndi 11.52 wa phesenthe u fhira nga ṅwaha wa 2014 , nahone u tevhela mulayo nga vhatheli vha tshi ḓadza fomo dzavho nga tshifhinga zwo fhira phesenthe dza 90 miṅwaha miraru i tshi khou tevhekana .
Arali vha sa vusulusa muthelo wa tshiendedzi tshavho , vha ḓo fanela u badela ndaṱiso ya muthelo na malengelenge .
Ho vha hu sina ṱhoḓea ya u thoma sisiṱeme yavhuḓi yavhuḓi fhinduleli ha u ṱanganedza na u shumisa mbadelo dza vhadzulapo na miholo ya " Mahosi " , magota na mapholisa a vha murafh vhe vha vha vha tshi vheiwa phanḓa ga madzangalelo a tshitshavha .
Madzhenele a volumu nthihi a ṱanganedzwa u itela konṱiraka iyi .
Nga yeneyo nḓila , mugaganyagwama u ṱoḓa tshanduko kha kuvhumbelwe kwa vhashumi u ṋetshedza tshumelo ya ḽeveḽe ine ya ṱoḓea , kha vhuvhili ha ḽeveḽe ya lushaka na ya vundu , u itela u amba nga ha tshumelo yo fhelelaho ya Muvhuso i ne ya engedza u sa ya phanḓa ha Mulayotibe wa Miholo ya Muvhuso .
2.2.8 Kha Ciskei ḽa kale , " Mahosi " na magota vho vha vhe na maanḓa a u sengisa milandu ya vhugevhenga na ya miṱani ine ya bva kha mulayo wa sialala na maitele nga kha u tiwa havho sa Vharangaphanḓa vha Sialala .
U wana zwidodombedzwa zwinzhi , kha vha dalele website ya Muhasho wa Tshumelo na Ndangulo dza Muvhuso .
Zwebezwo , tsitsivhulo i tshi vhewa , yo ri u hanedza maanḓalanga a mulayo hu nga itwa nga muhwelelwa nge a ita khumbelo ya tshandukiso tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe hu na khonadzeo ya uri khothe i ḓo ṱanganedza khumbelo .
Makete wa vhashumi u no fhindula nga u ṱavhanya na u vha na dzangalelo kha zwa ikonomi .
1.2 . Sesheni iyi ya vhu27 ya Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi nga ha Afrika yo khwaṱhisedza kha ḽifhasi uri Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha tshipiḓa tsha ndeme kha vhubindudzi ha dzhango ḽa Afrika .
U isa phanḓa ngauralo , kuitele hoku ku shuma u khwaṱhisedza u fulufhedzea , u fana , na vhukoni ha nḓowetshumo yo khwaṱhisedzwaho .
Muṱolamuvhalelano wa ndeme wo shango heḽi ndi wa ndeme ngauri , hu ne ha vha na khonadzeo , u nga vhofhololwa kha ndivho dza maṅwe mashango , ikonomi na mvelele .
Nyimele dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi
U engedza kha mivhigo nga tsenguluso nkene , Mulayo u ṋetshedza uri khomishini i tea u rumela nga ṅwaha kha Minista muvhigo wa mishumo yayo yoṱhe kha ṅwaha wo fhelaho .
Tshifhaṱo tsha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka
Zwe vha ṋetshedza zwo thusa vhukuma .
Hu na vhathu vhane vha pfa vha vhoṱhe na u sa vha na mafulufulu nga khaedu dze vha ṱangana nadzo kha ṅwaha wo fhelaho , fhedzi tshifhinga itshi tshi a ri ṱuṱuwedza na u ri fha fulufhelo ḽiswa .
A hu na nyilele na nthihi ine ya ḓo ita uri makhadibogisi ane a khou shumiswa zwino Afrika Tshipembe a dovhe a shumiswe hafho , naho o putelwa nga pulasitiki nga ngomu .
Mveledziso ya dziḓorobo na nḓowetshumo kha ḽa China na India hu na khonadzeo ya uri i ite uri ṱhoḓea dza tshomedzo dza mupo dzi vhe nṱha lwa miṅwaha ya fumi kana u fhira .
Vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu si ha u ya mishumoni nahone ho laṱedzwa .
Zwo ralo , mafhungo a bugu ya zwa tshelede a nga kuvhanganywa na mafhungo a zwa u bannga u itela uri zwi langee zwavhuḓi .
U tevhedza gumofulu ḽa zwifhinga zwo bulwaho kathihi na vhuḓikumedzeli nga khethekanyo dzoṱhe na zwiimiswa , ndi zwa ndeme u itela mvelaphanḓa .
Shumani ni kha zwigwada .
Khovhekanyo ya vhukale ya phiramidi i sumbedza u ṱanḓavhuwa ha zwigwada zwa vhaswa hu na u engedzea hu vhonalaho ha vhukale ha vhukati kha zwigwada zwa vhanna , zwine zwa nga ṱaluswa kha mupfulutshelo wa vhukale ha vhanna vhane vha shuma .
Pulane dza u ṱuma mveledziso ya zwiimiswa zwa masheleni na mazhendedzi a u alusa mbulungo ya masheleni o no vha hone .
Zwi tea u humbulwa uri zwitshavha zwi na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza ndeme na tshivhalo tsha tshumelo yo ṱalutshedzwaho kha maga a tshumelo .
Dzilafho kha vhukhakhi na u kundelwa ( nga kha u kombetshedza u swikelela , luvhilo , u luga , vhuḓifulufheli , u fhindula , u sedza hafhu na vhugudisi ) .
Matshimbidzelwe a katela mbidzo ya mbuelo ine i anḓadzwa na u dzinginywa kha Muhasho zwi nga swikiswa .
Zwazwino nḓila ya u renga na u rengisa na sisiṱeme ya thendara i re hone zwi khou shanduka nga u ṱavhanya kha muvhuso .
Kha mulandu wa S v Latha,85khothe yo shumana na mulandu wa u vhulawa ha mukegulu nga vhaḓulu vhawe .
9.3 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhoṱhe vha kwameaho uri vha fhelise dzikhakhathi u thivhela u iswa phanḓa na u tambudzwa ha vhathu na u humbela uri nyimele kha Shango ḽa Rakhine i tandululwe nga tshanḓa tsha mulayo .
Nga Tshimedzi ṅwaha wo fhiraho , ndo saina thendelano dza kushumele kwa dziminisṱa na Minisṱa dzoṱhe , dzine zwazwino yo ganḓiswa kha inthanethe .
Nga ḽiṅwe sia , hu na khombo ya u ṋea vhuṱanzi nga fhasi uri kha miṅwaha yo fhelaho yo vha khavariwa na u fhungudza voḽumu i re hone nga zwiṱuku .
Zwi na ndeme tshoṱhe u tsireledza na u langula zwiko zwa mupo u itela mutakalo wa vhupo .
Vhuimeli ha Dzangano ḽi si ḽa Vhubindudzi vhu tea u vha na mabambiri a u sikwa ha dzangano , ḽo ṅwaliswaho na Muhulwane wa Khothe Khulwane .
U fhindula kha ezwi , Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Ikonomi ya Vundu tsho mbo ḓi bveledzwa .
Midia wa khamphani khulwane u khou vhilaedzwa zwi tou fhira fhedzi ndingedzo u bveledzisa milaedza ya midia yo fhambanaho ya dzangano .
Ri na mushumo munzhi vhukuma ; ri livhisa nungo dzashu ngafhi ?
U adoptha ṅwana kha shango ḽa thendelano
Khae , zwihulwane ndi nga ha phambano , ṱhonifho , vhuḓifhinduleli na u konḓelela ,
Fhedziha , vhuimo ha mulanguli vhu fanela u sedzuluswa hafhu ho sedzwa kha u ṱangana uhu na mbuno ya uri mulanguli o no thoma u shumisa maanḓa a ndaulo ya vhudavhidzani ha ṱhingo na poswo u bva nga 2000 .
U fana na kushumele kwa lushaka , mbonalo ya ikonomi ya vundu na yone a i takadzi .
Vha na garaṱa ya vhuvhambadzi kana ḽiṅwalo ḽa tshiofisi ḽine ḽa nga tikedza uri vha shuma kha khamphani / tshiimiswa tshenetsho ?
Ndalukano dzo ambiwaho afho nṱha ndi dzone ndalukano dze dza dzhielwa nṱha dza ṱanganedzwa nga maanḓalanga apo .
Muthu a re na swigiri ya fhasi malofhani kanzhi u ṱangana na tshiṅwe tsha izwi zwi tevhelaho :
U pulana ho ṱanganelanaho , u ita mugaganyagwama na u ṱola kushumele kwa nḓisedzo ya tshumelo zwi khwaṱhisedza vhuṱumani vhukati ha tshumelo dzine mihasho ya dzi ṋekedza na mbuelo na mutengo wa tshumelo idzo .
Ndi zwa ndeme uri Bugu Tswuku yo dovhololwaho i dzule i ḽiṅwalo ḽi tshilaho ; u dzulela u bvisa mihumbulo nga vhashumi na vhaṱoḓisisi vha ḓo vhona uri ndivho iyo i khou swikelelwa .
Maga a u ḓadzisa a mbueledzo ( u fana na tshumelo dza muvhilini na dza muhumbulo ) na mbuedzedzo ( u vhuedzedzwa ha mbofholowo ya muthu , vhuhulu ha muṱa , tshidzulapo , mushumo kana ndaka , u vhuela murahu he wa vha u tshi dzula hone ) a tea u ṋetshedzwa .
Hu na zwiwo zwo vhalaho zwa miḓi tshayanzudzanywa kha Masipala .
Nga nḓila iyi muvhali ha koni fhedzi u shuma zwe zwa thoma , u kona hafhu u dovha a humbulela zwine zwa ḓo itea .
Muvhuso u khou shumesa u vhona uri vhaswa vha khou kona u swikela thikhedzo nnzhi na mbekanyamushumo dza muvhuso dza pfunzo dzine dza ḓo vha fha tshikhala tshihulwane tsha u shela mulenzhe kha ikonomi .
- Vhomme Vho Thalitha Monica Lebea-Mampuru ( 87 ) , vhe vha lwela mbofholowo ya ḽino shango vha sa neti khathihi na u lelwa Afrika Tshipembe ḽo vhofholowaho kha zwa khethululo nga muvhala na khethululano ya mbeu .
Tshumelo dza ndondolo ya mutakalo dza vhubveledzi na mbekanyamushumo dzi ngaho sa mbekanyamushumo ya Vhuimana , Maḓuvha a Tsedzuluso ya mutakalo mushumoni na zwiṅwe kha tshumelo nnzhi dzi bvelahophanḓa na u aluwa .
Afurika Tshipembe na Zimbabwe a na ḓivhazwakale ya tshifhinga tshilapfu ya madzingu a vhuṱumani ha mvelele .
8.2 Hune ndingo ya mushumo ya sumbedza khethekanyo ya poso nga iṅwe nḓila , mbekanyamaitele na maitele zwine zwa vha hone kha Tshumelo ya Tshitshavha zwa ḓo shuma .
ZWI ITIWA LINI ?
Hezwi zwi ḓo vha thusa u vhona uri vho swikela zwe vha ri vha ḓo zwi ita .
Zwa vhuṱhogwa , hu ḓo dovha ha vha na ṱhoḓisiso kha khumbulelo dza zwiito zwa vhuaḓa Tshiṱitshini tsha Mapholisa tsha Westbury .
Ri ṱoḓa u fhaṱulula ho fhelelaho , u bva kha muhasho wa ndangulo u tsa fhasi mudavhini .
Afidevithi na vhuṱanzi ho tou ṅwaliwaho vhune ha itwa nga fhasi ha muano phanḓa ha muthu o tendelwaho lwa mualyo uri a tshimbidze miano ( sa tsumbo : Khomishinari wa u anisa , pholisa kana ofisini ya dzingu ya GEMS ) .
Gavhelo ḽa moḓoro na wone wo dzheniswa kha muholo na dziṅwe mbuelo zwo bulwaho afho nṱha .
u sa ita zwithu zwine zwa nga kandekanya pfanelo dza vhuṋe ha nḓivho ya vhusiki ya muthu muṅwe na muṅwe , hu tshi katelwa na fhedzi zwi songo fhelela kha -
Dizaini dza mutevhe wa mangwende a tshihumbudzo a tevheleaho :
Heineken na zwiimiswa zwa u phaḓaladza zwihulwane zwayo zwi a ḓivhea nga maanḓa .
Vha ḓadze fomo ya khumbelo ya TS1 .
Vhathu vha nga khetha fhedzi vho imela arali vhaṅwe arali voutu dzi tshi khou itwa nga u tou ṅwala .
U ya nga ha tshiṱatisitiki tsho bvaho kha tsedzulusiso , vhafumakadzi vha ita 67% ya mushumo wa ḽifhasi , fhedzi vha hola 10% ya muholo wa ḽifhasi .
Musi ri tshi shandula konṱiraka ya tshifhinganyana ya dzibisi ya vha thenda kana tshumelo dzo ḓiswaho nga nyambedzano , burantshi i ḓo shumisa tshiṱirathedzhi tsha BBBEE zwa thusa kha u maanḓafhadza vhatshimbidzi vhe kale vha vha vho thudzelwa thungo .
u engedza maanḓa a muḓagasi
U bviswa kana u tshintshiwa ha zwipiḓa zwa khompyutha hu si na thendelo ya ṱhoho ya ndangulo i kwameaho zwo iledzwa ;
Vhunzhi ha vhathu a vha , nahone a vha ngei phanḓa vhutshiloni , vha vha na digoloi .
Dzhango ḽi ḓo kunga tshivhalo tsha nṱhesa tsha vhadzulapo vha vhuimo ha vhukati sa phesenthedzhi ya vhathu vha re na ṱhoḓea ya u renga zwibveledzwa na tshumelo .
Hezwi , zwi tshi ṱangana na tshivhalo tshihulwane tsha vhaswa vha dziḓoroboni vha si na mishumo khathihi na u anda ha vhushai , zwi ita uri tshayandingano kha zwa matshilele na ikonomi zwi vhe tshiko tshihulwane tsha khohakhombo dza zwa poḽotiki , matshilele na ikonomi .
3.2 . Hezwi zwi ḓo thusa u vhona uri Afrika Tshipembe ḽi khou swikela ṱhoḓea dzoṱhe dza dzitshakatshaka kha nḓowetshumo ya zwa vhufhufhi hoṱhe , zwine zwa khwaṱhisedza thikhedzo ya mveledziso ya ikonomi sa tshiṱavhanyisi tsha u alusa mbambadzo , vhuendelamashango na vhusikamushumo .
Mitengo ya ole ya dzitshaka u shuma sa nyendedzi kha mitengo ya mbeu na ole zwa fhano hayani .
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
Gerani siaṱari ḽi tevhelaho ḽa heyi bugu .
Khabinethe i khou hanedzana na ndingedzo dzo dzumbamaho nga Muvhuso wa Isiraele kha zwa u shumiswa u tshoṱela Gaza hu u dzhiela fhasi Muvhuso wa Vhuthihi wa Phaḽesitina .
Afrika Tshipembe , mveledzo ya mushumo ndi iṅwe ya zwithu zwa ndemesa zwine tshitshavha tsha khou livhana nazwo .
Kha vha thome nga nṱha dza pulane ya IDP .
Matshimbidzele a Tshumelo dza Mulayo o tendelwa nga Mukhomishinari wa Mapholisa .
Ri tshi ya phanḓa , Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe i khwaṱhisa ṱhumanyo yo khwaṱhaho na Senthara ya zwa Vhusevhi kha zwa Masheleni u itela nyelelano yavhuḓi kha masia oṱhe a mivhigo malugana na mbadelo dzi soliseaho .
Hu si na maḓi , zwivhumbwa zwi nga si tshile .
Khumbelo dza Pfufho ya Sainthifiki ya Vho Kwame Nkrumah ya Mbumbano ya Afrika dzi re na maṅwalo oṱhe a tikedzaho dzi fanela u poswa kha ḓiresi i tevhelaho : a hu na fekisi kana imeiḽi :
OFISI YA MUTANDULULI WA MBILAELO DZA ZWA MUTHELO NDI MINI ?
Khabinethe i swikisa ndivhuwo dzayo kha Minisiṱa wa Fulufulu Vho Jeff Radebe na phaneḽe kha u shela mulenzhe havho kha haya maitele a u thola ane a vha ḓivhazwakale .
Ndi mafhungo a vhuthihi na khathutshelo .
4.9. Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na vhafunwa vha mutambi wa matambwa ḽizhakanḓila na mubveledzi wa fiḽimu Vho Joe " Sdumo " Mafela vhane vha ḓivhiwa sa ' Sdumo ' .
Arali ni sa tshi wani , tshi oleleni khonani yaṋu .
Afrika na vhathu vhaḽo vha ita zwavhurereli .
Vho pfufhiwa kha mishumo yavho ya nṱhesa ya u bvelela kha ngenea , hu tshi katelwa muishumo i ngaho Triomf na Agaat .
Vhufarani uvhu ndi ha dzangano ḽa ḽifhasi vhu tshimbidzwaho nga Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi .
Nga hetshi tshifhinga , muhasho a u athu kona u khunyeledza mushumo une wa ṱoḓea kha tsumbedzo dzoṱhe .
Tsha vhuvhili , thendelanomviswa dza nḓowetshumo dzine ra tama u dzi gazethiwe sa Khoudu dza Sekithara , dzi lavhelelwa u ḓivhekanya na Khoudu u itela u gazethiwa nga Minista wa Nḓowetshumo na Mbambadzo .
Naho zwo ralo , yunithi i kha ḓi tea u khwaṱhisedzwa u itela u kona u shumana zwavhuḓi na zwiteṅwa zwa Ndangulo ya Mutevhe wa Nḓisedzo zwavhuḓi .
Ni kone u ṅwala miṅwaha yaṋu bogisini .
Kha vha kwame ofisi yavho yapo ya ḽaisentsi u vhudzisa mutengo .
Ri shumisa vhuḓinyanyuli ha nyendedzi dza maga , fhedzi vha dovha vha dzumbulula uri vhaṅwe vhaṅwali vha funa vhuḓinyanyuli ha nyendedzi dza mikhwa .
U ḓo dovha wa tendela vhaṋe vha ndaka uri vha liliswe nga nḓila i pfalaho ya khwine .
U fhaṱa dzangano ḽi re na zwikili na vhulondo ḽine ḽa tshimbidza vhuḓikumedzeli hashu kha zwa vhuvhusi havhuḓi , vhuḓifhinduleli na tshumiso i pfadzaho ya zwiko zwa masheleni u itela u swikelela masiandaitwa a nḓisedzo ya tshumelo ya gumofulu .
Mudzulapo uyo kana muthu ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe u tea u sumbedzisa pfulufhedziso ya masheleni .
U tamba mitambo ya maipfi ine ya ṱoḓa zwikili zwa u shumisa nḓivho ya u vhala na ya maipfi .
Ha sa vha na hetshi tshipiḓa tsha ndeme , mushumo wa Khomishini u kha ḓi shaya ndinganyiselo zwihulwane .
Tshiedziswa tsha Malawi tshi tendela vhomadzhisiṱiraṱa hu si Vharangaphanḓa vha Sialala u sengisa kha foramu dza sialala dza vhulamukanyi .
Vhuḓikumedzeli ho sumbedzwaho
Ndingo dza u ṱhavha munwe dzi ṱola tshiimo tsha guḽukhousu tshavho tsha zwenezwo .
Ri khou ḓi tendela u bviswa nḓilani nga vhudugambilu hashu ha hune tshitediamu tsha vha tsho tea u vha hone .
Shumisani zwifanyiso zwe na nombora kha u ṅwala kuitele kwa sangwetshi ku tshi tevhekana nga ngona .
Fhungo ḽa musudzuluwo hu tshi sumbedzwa mathomo , vhukati na mafhedzisele kha ṱhoho dzo nangiwaho kha zwigwada zwiṱuku
4.7 Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Buthano Guṱe ḽa Guvhangano ḽa Mitambo ya Commonwealth uri Durban ḽi ḓo vha ṋemuḓi wa Mitambo ya Commonwealth ya 2022 , zwine zwa vha lwa u thoma hune vhuṱambo uhu ha ḓo farelwa mavuni a Afrika .
Mashango a Afrika nga kha nzudzanyo dzao dza lushaka , dzingu na dzhango o ita nungo dzo khwaṱhaho dza u fhindula khaedu idzi .
Nga murahu ha muaro wa khatharakithi , PMB i ṋekedza u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhala dzi sa fhiri R842 ho katelwa ḽentsi na fureme , hu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 ḽa fureme
U vha na vhuṱanzi kha u vha hone ha vhashumi vha zwa thekiniki uri vha shume mushumo wavho kha CBP ;
U itela u dzhielwa nṱha u itela thuso hu tea u ḓiswa fomo ya khumbelo .
Shumisani tshipiḓa tsha tshoko kha u ola madanga na zwikwea fhasi .
U ḽa hu a takadza zwo
Vha na vhuṱanzi ha uri IDP i ṱaḓulane na CBP nge ya tikedza u shumiswa ha thandela dza CBP dzi no khou ṱoḓa zwiko zwi no bva nnḓa ; na
Malugana na u tshimbidza na tshitshavha
U khwinisea nga u angaredza kha vhukhwine ha ndangulo ya sekithara ya nnyi na nnyi na zwone zwi a ṱoḓea arali vhuḓifhindulei vhu tshi nga khwaṱhiswa .
U ṅwaliswa ha madzangano a vhashumi zwi wela nga fhasi ha mushumo wa Muṅwalisi wa Vhushaka ha Vhashumi .
Naho zwo ralo , mavundu a tea u avhela vhashumi vhanzhi u itela u bveledza na u shumisa zwiṱirathedzhi zwa tsireledzo na vhutsireledzi kha vhaendelamashango .
Hu na nḓivhadzo dza makumedzwa ?
Nyaluwo ya mishumo yo khwaṱhaho , u gonyisa miholo ya vhukuma zwo ṱangana na u rulwa muhwalo kha zwa muthelo u re nṱha na u gonyela nṱha zwihulu kha mphomali ya tshitshavha kha miṅwaha ya zwezwino zwo dovha hafhu u engedza u bviswa ha mbuelo nga miṱa khathihi na zwi shumiswaho muṱani .
Bugu dza zwiṱori na zwiṱori zwa u ita nganetshelo .
Khabinete i dovha hafhu ya khoḓa vharangaphanḓa vha Cosas malugana na u tikedza vhaswa kha u lwa na tshumiso mmbi ya zwidzidzivhadzi .
Zwino ṅwalani tshiṱori tshaṋu buguni .
U ita muṱalomuvhalelano u khwaṱhisedza mafhungo o khephutshariwa kha dathabeisi na sisiṱeme .
Khaedu yo ḓoweleaho u ya nga hugaledzwa ha Afrika Tshipembe ndi ya u khwinisa hugaledzwa hu si ha fomaḽa .
Mulondoḓi muswa une wa ḓisa maḓi vhuponi hune ha ḓivhea u vha na minirale dza asenikhaḽa u tea ṱolwa aseniki .
Mavhone a nnyi na nnyi ndi tshiṅwe tsha zwiṱirathedzhi zwi shumiswaho u fhungudza vhugevhenga na vhuḓifhinduleli ha masipala .
U tholwa ha maimo a bulwaho afho nṱha hu ḓo vha vhukoni ha mulanguli wa masipala nahone a hu nga vhi na u khampheina hu no tendelwa .
4.2 . U engedzwa ha ṋetshedzo dza tshumelo kha vhadzulapo kha zwitshavha zwe zwa vha zwo sielwa nnḓa zwi na mushumo muhulwane kha u khwaṱhisa dimokirasi na u ṋetshedza zwikhala zwi linganaho .
Khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ndi maitele a u hanedza tsheo yo itiwaho ho sedzwa khumbelo ya PAIA kha tshiimiswa tsha tshitshavha , ine ya tea u khunyeledzwa hu saathu u itwa khaedu na Vhulanguli kana khothe yo teaho .
Vhukale ha u notha ha ḽa Japan ndi 50 ( kana nga fhasi ) , nahone hu nga vha na vhukoni vhuhulwane u itela vhadzheneleli vha rangaho phanḓa nḓowetshumo uri vha dzhenelele kha u ṋekedza zwidanga zwa u funza kana ṱhoḓisiso dza vhulavhelesi .
Ro fara nyambedzano dza vhuṱhogwa kha u isa phanḓa mafhungo aya oṱhe .
Zwipfi zwashu zwi a ri tsireledzavho .
Komiti ya wadi ndi yone tshanele yo teaho ine nga khayo zwitshavha zwa kona u vhiga mbilaelo dzazwo nahone i a kombetshedzea u pfukisa mbilaelo iyo dza ya kha khoro nga nḓila i pfadzaho .
Mushumo wo khetheaho wa Phalamennde , sa davhi ḽa vhusimamulayo ḽa muvhuso , ndi u phasisa milayo na u vhona uri Khorondanguli i na vhuḓifhinduleli ha u thoma u shumiswa ha milayo iyo , ye ya livhiswa kha u ṋetshedzwa ha tshumelo dza vhukoni na u vhuedza kha vhadzulapo vha Afurika Tshipembe .
Vhuronwane ha tshishumiswa tsha u ela u itela mielo tshi ḓo vha henefha kha luṋa u vha tsha vhukuma u fhira vhuronwane ha tshishumiswa tsha mutshini tsho lavhelelwaho ;
Mugudisi kha bvisele khagala lushaka lwa bugu kana ndima ine ya ḓo vhaliwa kha ngudo yeneyo khathihi na u amba nga ha ṱhoho .
Mishumo ya mbeu i kwama vhukale , vhuimo , muvhala , murafho na vhureleli , na nga fhethu ha vhudzulo , ikonomi na nyimele ya polotiki .
Kha ṱhoḓisiso i si ya mbambadzo thendelo ya u kuvhanganya na / kana ṱhoḓisiso i no bva kha mulanguli wa vunḓu o fanelaho i nga ṱoḓea .
Ofisi ya tshiṱiriki yo pfa yo takala nge ya vha yone ye ṱanganedza hoyu munna wa vhuhwavho na vhuthu ngaurali we a vha o ḓala u mwemwela tshifhinga tshoṱhe tsha madalo awe fhano .
thivhela vhubveledzi ha tshigwada kana muthu muthihi kha zwi ngaho tsimbi na khemikhaḽa khulwane .
Thaidzo i kha u hanedzana nga ha khiraitheria , nga maanḓa kha nyimele dza mukano vhukati ha tshaka idzi dza vhudzulo .
Vhaholefhali ndi zwipondwa zwo sedwaho khazwo zwi dzulelaho u vha vhathu vha sa imelelwi ngeno hu uri mushumo wo khetheaho u khou ṱoḓea kha sia heḽi .
Hezwi zwi thivhela mushonga uri u sa bve nga kha tshemba .
ṱalutshedza mushumo wa thimu ya u tikedza kana khethekanyo i re kha thimu ya thandela
Phimo ya tshanduko ya mveledziso mishumoni , u shumiswa ha mbekanyamaitele ya ndinganyiso sa zwine zwa ṱoḓiswa zwone nga Mulayo wa Ndinganyo ya u Thola , 1998 ( Mulayo 55 wa 1998 ) i kha ḓi ongolowa vhukuma .
MBEKANYAMUSHUMO YA 4 : U PULANA NA VHUṄWALELI HA KHOMISHINI YA U PULANA YA LUSHAKA
U ṅwala ṱhalutshedzo ya muanewa .
Mulovha bambiri ḽa nyambedzano nga ha mitengo ya yo tiwaho ya Luhuhi wo phaḓaladzwa na u ṋetshedzwa nga vhuḓalo kha iṅwe ya kuitele kune kwa khou dzhiwa .
1.4 . Khabinethe yo dovholola ndeme ya tshihaḓu tsha u ṱoḓa maga a dzhiwaho u fhelisa khakhathi dzi itelwaho u vhaisa miraḓo i re khomboni tshitshavhani tshashu .
Vhunzhi ha mimasipala a i koni u ṋetshedza tshumelo nga yone ine , zwi nga vha zwi tshi bva kha uri a i na vhukni kana i tshi khou balelwa nga u sa vha na masheleni a u ita ngauralo .
Kushumele kha mbambadzo Afrika kwo khwinisea miṅwahani ya zwino , fhedzi hu khou langwa nga zwivhambadzwa zwa mutheo , nahone zwi khou tshimbidzwa nga nyengedzedzo ya mitengo ya tshivhambadzwa .
Masheleni o shumiswaho kha hetshi tshipiḓa a katela zwa matshimbidzele na ndondolo khathihi na mbadelo dza ndangulo ane masheleni ayo a wanala nga kha thengiso dza maḓi , hune kanzhi a vha nga vhunzhi .
Zwi ṱoḓeaho ndi nzudzanyo kwayo , u kuvhanganywa ha vhathu na vhurangaphanḓa ha zwa mulayo , vhaofisiri vha zwa vhusevhi na vhululamisi , na tshumelo dza sisiteme ya vhulamukanyi .
Nḓivhadzo ya uri ḽimaga ḽa Tshigwada tsha Volkswagen tsha Afrika Tshipembe ( VWSA ) ḽi re ngei Uitenhage kha ḽa Kapa Vhubvaḓuvha ḽo dzhielwa nṱha sa ḽone ḽimaga ḽa nṱha ḽa vhubveledzi kha ḽifhasi ngau bveledza vhuṱumani ha VW nga 2015 .
Vho tshidzwa nga dolofini Musi vha tshee vhaṱuku mukalaha Vho Sam vhe na khonani yavho John vho vha vha tshi anzela u dia zwinwi fhasifhasi maḓini a lwanzhe .
Sa tsumbo ya u shaya fulufhelo he ha itea nga tshihaḓu , bannga dzo hana u hadzima Afrika Tshipembe masheleni lwe muvhuso wa vho kundelwa u badela zwikolodo zwawo .
I vhigela lwo fhelelaho kha nwedzi munwe na munwe vhuimo ha tshitoko tsha tshikolodo , mbonwasia ya u aluwa ha tshikolodo , mukolodi na mbumbo ya ikonomi .
Vhufhura ndi vhugevhenga vhune ha ṱoḓa vhakhakhi vha tshi pandelwa na zwenezwo .
U itela u langa hedzi tshanduko dzoṱhe , Khabinethe mulovha yo ṱanganedza khwiniso kha Mulayo wa Milayo ya Muḓagasi , wa 2006 ( Mulayo wa 2006 ) hu tshi itelwa uri hu vhe na vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Nga nṱhani ha zwipiḓa zwi re khagala zwa khoso , tshivhalo tsha vho ṅwalisaho tshi ḓo kalwa .
- Tshifhinga tshine ra nga kona u vhona ṅwedzi
mafhungo maṅwe na maṅwe kana maṅwalo ane a ṱoḓea malugana na ṱhoḓisiso .
U khwiṋisa maga ane a thivhela u ḓiswa ha zwikhokhonono zwo valelwaho zwa mashangoni a nnḓa na malwadze , wa langa zwikhokhonono zwi songo valelwaho .
Thendara dza u renga zwishumiswa , tshumelo na zwa malaṱwa dzi a khethekanywa nga nḓila dzi tevhelaho :
U thoma na u ṱhogomela tshumisano ya masia o fhambanaho a ngudo na vhuthihi ha u shumisana ;
Iḓo dovha hafhu ya nekedza mbuelo ya vhudi kha vhaḓivhi vha zwa mutakalo na kha zwiimiswa zwamutakalo kha sekithara ya phuraivethe , fhedzi iḓo shumisa nḓila ya kubadelele ya khwine kha ine ya khou shumiswa zwino nga zwikimu zwa dzilafho .
Ikonomi yashu a i khou aluwa .
U khwaṱhisa uri themamveledziso ya zwifhaṱo na vhupo ha tshikolo tshiṅwe na tshinwe zwi tutuwedza vhagudi uri vha tode u da tshikoloni vha gude ; na vhagudisi u da gudisa .
Thekhinoḽodzhi i fanela u vha yo teaho nzulele yapo .
1.4 . Nga maanḓa e ya hwedzwa nga ndayotewa a u ṋetshedza mafhungo nga tshifhinga , a re one na a swikeleleaho , GCIS i na mushumo wa u ṋetshedza vhurangaphanḓa ho humbulwaho zwavhuḓi na u tshimbidza vhudavhidzani hoṱhe ha muvhuso u itela u vha na vhuṱanzi ha uri lushaka lu khou vhudziwa mafhungo na uri lu khou kona u swikelela mbekanyamushumo na mbekanyamaitele dza muvhuso dzine dza vhuedza tshitshavha .
Munna o pfumaho o vha a tshi dzula nḓuni khulukhulu .
Sa zwe zwa bulwa zwenezwino nga thimu i sedzulusaho tshikimu tsha ndiliso ya vhugevhenga ngei Devhula ha Ireland :
Nḓila ine ra wana ngayo boḓoro Ṱhoho : Vhufuwi ha wulu - Awara 2
Izwi zwi katela vhubindudzi , mushumo , vhorapfunzo , madzangano a si a muvhuso na mihasho ya muvhuso yo fhambanaho .
Tsha vhuraru , vhukando ha u fhungudza maanḓa kha dzi sekhithara dza phuraivethe na u pikisa u tsela fhasi ha u vhulungwa tshelede na u valwa hu songo teaho ha nḓisedzo ya zwibveledzwa .
U khuthadza kha zwa matshilisano , zwa muhumbulo na dziṅwe tshaka .
Tshikalo tsha pfunzo kha wadi dza mahayani tshi fhasisa .
Zwikimu zwa thikhedzo zwi a kunga vhukuma kana zwi sa fushe na luthihi , zwi tshi bva khauri zwikimu izwo zwo dzudzanywa hani .
Ṱhumano kha dzikhamphani , madzangano , sekhithara dza nḓowetshumo , khanḓiso , zwibveledzwa na tshumelo .
2.3 . Khabinethe yo fushea nga mvelaphanḓa yo swikelwaho kha zwa u thoma u shumiswa ha themendelo khathihi na kha ayo maṅwe masia ane khao mushumo wa kha ḓi bvela phanḓa .
- Vhathu vhaswa vha fhiraho miḽioni mbili vha ḓo vha vha tshi khou shuma .
Kha maitele oṱhe a mugaganyagwama , vhushelamulenzhe nga tshitshavha zwo vha mbonalo yo ḓoweleaho .
11.7.2.2 maambiwa a Phanele a rumelwa kha miraḓo yoṱhe hu saathu u fhela maḓuvha maṱanu a u shuma nga murahu ha muṱangano muṅwe na muṅwe wa Phanele , nga nnḓa ha musi Phanele yo zwi humbula nga iṅwe nḓila .
U shayea ha zwiko - sa tsumbo , sinario yo sumbedzwaho afho nṱha .
Ndi lushaka lufhio lwa khemikhala lwo ḓalaho mafulufulu kha u alusa tshanduko kha tshanduko yo ḓiswa ?
Kuḽele kwaṋu ku na mutakalo ngomu u swika ngafhi ?
U dovha wa ṱuṱuwedza kuvhusele kwo ṱanḓavhuwaho na khonanyo u mona na masia mararu a muvhuso malugana na ḽaiburari ya tshitshavha na sisiteme ya mafhungo .
Muvhigo wa zwibviswa na ndangulo dza masheleni u a wanala nga nnyi na nnyi
U swenda kha dzhangili dzhimu na u songolowa na fureme hu u shumisa zwipiḓa zwo fhambanaho zwa muvhili
26.1.4 U anḓadza lu si lwa khombekhombe na u wanala ha dziṅwe rekhodo dza tshiimiswa tsha phuraivethe lwa othomethikhi ( Ndaulo 5 )
Iyi nyimele i dovha hafhu ya ḓisa khaedu kha vhaiti vha mbekanyamaitele na vhabveledzi , ngauri ṱhoḓea ya zwino u bva kha mimakete ine ya khou thoma u bvelela i eliwa nga zwibveledzwa na matheriala mavhisi , u fhirisa nga zwibveledzwa zwo fhambanaho zwine zwa ṱoḓiwa nga mashango o bvelelaho .
Nyimele ya maḓaka na zwifuwo a zwi fushi .
22 . Khabinethe yo tendela uri Vhufaragwama ha Lushaka na Senthara ya Vhusevhi ha zwa Masheleni ( FIC ) vha ḓo tshimbidza ndugiselo ya Afrika Tshipembe u itela u sedzulusesa khohakhombo ya lushaka na maitele a ṱholo a fanaho a khou ḓaho ane a ḓo thoma vhukati ha Lambamai 2019 .
Muhasho wo dzudzanya ndeme ya zwilinganyo zwa zwiimiswa zwa mutakalo zwo bviselwaho khagala nga Ofisi u itela u Tevhedza Zwilinganyo .
2.5 . Khabinethe i dovha hafhu ya tama u livhuwa vhashumi vhoṱhe vha ndeme vha mutakalo kha u ḓikumedzela na u ḓidina havho zwe zwa livhisa kha u gonyela nṱha ha tshivhalo tshi fhiraho 90% tsha vho fholaho COVID-19 kha shango na u langa tshivhalo tsha u lovha ha vhathu tsha dzula tshi kha
U isa phanḓa , nyendedzi dzine dza livhiswa nga maanḓa kha mvelelo dza zwa mutakalo dzi elanaho na mbumbano nthihi .
Zwikhala zwiswa na zwine zwa vha hone zwazwino zwa mitambo na vhuḓimvumvusi zwa vhadzulapo vha re na vhuholefhali .
( c ) Mufariwa u tea u tendelwa u nanga , na u dalelwa tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsho teaho nga dokotela .
Kha vha dzhiele nzhele : Ndango dza u fhirisela " software " a dzi shumi kha " software " sa zwitevhelaho :
Ndingedzo idzi dzo kundelwa u vha na masiandaitwa a vhonalaho kha nungo dza ndangulo ya phendelashango .
Milayo yo vha i zwithu zwi sa sudzuluwi , zwi sa konadzei u phumulwa nga dzikhothe u fana na zwine zwa vha hone zwino .
Maṋo ayo ha imi u aluwa lune u ṱhukhula zwithu na u shenga zwi thusa kha uri maṋo a si lapfese .
Naho zwo ralo , vhana vhanzhi vha kha ḓi wanala vha tshi tea u dzhena milambo yo ḓalesaho u tela uri vha kone u swika zwikoloni ngeno vhareili vha mimoḓoro vha tshi tea u reila kha bada dzi sa tshimbilei uri vha kone u swika ḓoroboni i tevhelaho .
Rerani nga mbudziso dzi re kha mepe wa mihumbulo ni na muṅwe nga inwi .
7 . Maitele a songo ṱanganedzeaho nga vharangaphanḓa vha vhureleli vhaṅwe .
U kundelwa u tevhedza maga a u vhofhololwa zwi nga ita uri hu vhe na maga a mulayo ane a katela u imiswa , u phumulwa kana u thuthiwa ha thendelo ya u vhofhololwa havho .
Bindu ḽiṱuku ndi bindu ḽihulwane
Mbilaelo ya muhumbelakhaṱhululo ndi ya nga ha masheleni fhedzi .
Mukovhe wa mbuelo wo waniwaho nga muvhuso wa muraḓo u rekanywa u bva kha zwipiḓa zwiraru :
U thetshelesa na u elelwa maipfi a sa konḓi , u thoma kha mararu u ya kha maṋa .
Kha vharengi vhanzhi , nga maanḓa vha zwiimiswa zwa muvhuso zwihulwane u fana na tshumelo dza Muvhuso Wapo , thaidzo dzi thoma nga u ḓivha uri hu dzheniswa hani kha sisiteme ya dzimbilaelo .
5 . Thandela i ya ṋekedza vhugudisi kha miraḓo ya tshitshavha zwine zwa ḓo khwinisa nungo dza u ita tshelede tshifhinga tshi ḓaho ?
Phatheni i re hone ya mveledziso ngei Nelson Mandela Bay ndi mvelelo ya u pulana ho ḓitikaho nga khethekanyo nga zwigwada .
Ndi zwa ndeme u ḓivha uri nyaluwo nga mashango aya o ambiwaho yo vha ya mutheo wa fhasi .
Muhasho wa Mutakalo , u tshi khou shumisana na Muhasho wa Vhufaragwama ha Lushaka , u ḓo bvela phanḓa na u renga dziṅwe khaelo u itela u vhona uri shango ḽi khou swikelela tshivhalo tsho teaho tsha vhadzulapo vho haelwaho .
U dzhielwa nṱha uhu nga tshitshavha tsha mabindu zwi sumbedzisa uri roṱhe ro farana kha ḽithihi , na uri ro ṱangana ri na dikitela ḽa u shandukisa Afrika Tshipembe ḽa vha fhethu ha khwiṋe .
6.1 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo rwela ṱari thandela ya Nndwa kha u Bvuḓa ha Maḓi , ye vha ḓivhadza kha Mulaedza wavho wa Lushaka nga 2015 , ngei Port Elizabeth nga dzi 28 Ṱhangule 2015 , sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya muvhuso ya u tandulula tshinyalelo ya maḓi i vhangwaho nga u bvuḓa .
U bvelela ha khetho dza zwenezwino dza muphuresidennde hu ṋetshedza mutheo wa vhudziki vhu khou bvelaho phanḓa na mveledziso ngei Zambia , na kha dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika .
Fulo ḽi ḓo engedzedzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Fhedziha , u wana na u shumisa milayo ya mupo i elanaho , arali i hone , na u sika vhutshilo fhethu hu si na vhutshilo kha ḽaborathori zwi nga si thudzelwe thungo , fhedzi zwi a zwi nga ḓo khwaṱhisedza ivolushini khulwane .
U ḓadzisa kha zwenezwo , u thomiwa ha Thandela ya Mthatha ya u Vusuludza , ine ya vha thandela yo khetheaho ya Muphuresidennde , ine ya khou ya phanḓa zwavhuḓi .
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo .
Zwiṱuṱuwedzi hezwi zwi katela u sa badela mbadelo na mithelo , maga a ndangulo a sa konḓi , vhuṱunḓi ha mahala ha zwitumbulwa , mitshini , zwipiḓa na zwishumiswa .
Hedzi thandela dza u fhaṱa dzo lugela u thoma .
- Tshirulu na maḓumbu
7.3 . Khabinethe yo ita khuwelelo kha zwitshavha zwoṱhe uri zwi dzule zwo fhaṱuwa khathihi na uri vha songo tenda u kombetshedzwa u vhenga vhaṅwe vhathu ngavho .
Mufu o mbo ḓi iswa Sibadela Tshihulwane tsha Barberton u itela u ṱhaṱhuvhiwa ngeno o fhedza o ri sia musi Dokotela a tshi khou mu ṱhaṱhuvha .
U kunguwedza ha maitele aya hu dzhiela fhasi ndingedzo dza u rengisa thikhithi hu tshe na tshifhinga nahone hu nga ṱuṱuwedzwa u rengiswa ha thikhithi dzi si dza vhukuma .
- Nḓila ine ṅwedzi wa shandukisa tshivhumbeo ngayo
Sa tshiimiswa tsha mulayo , mishumo yatsho yoṱhe , mulayotewa watsho , u tholwa ha vhashumi , na maṅwe mafhungo zwo vhewa fhasi .
Sisiṱeme Yoneyone Kushumele kwa Ndango ya Bada dza Tshigonṱiri yo khunyelela nahone i khou shuma .
Ri na zwishumiswa zwo linganaho na tsheo dza mbekanyamaitele dzine dza dzhiela nṱha mushumo wa vhafumakadzi .
4.2 Khabinethe yo tendela u tholiwa ha vha tevheleho kha Muhasho wa Vhudavhidzani :
Vha rumele fomo dzo ḓadzwaho na vhuṱanzi ha u khwaṱhisedza mbadelo kha :
Mbadelo yo fhelelaho ya u posa i badelwa musi khophi ya rekhodo i tshi khou tea u poswa kha muiti wa khumbelo .
Dzina ḽa bugu
MALUGANA NA MUṄWALI
Mafhungo a no khou ṱoḓiwa Ṱhalutshedzo
A huna foramu ntswa dza tshumisano ya mivhuso kana madzangano dzo sikwaho u itela ndivho ya phurosese ya u sedzuluswa ha IDP .
Shumisa wiḽibaro kana girivhani , dzikhireini kana mitshini ya u hwala kana u takula , dzitelehandlers na ḽiṅwe ḽimaga kana fekhiṱhiri kana tshishumiswa u itela uri hu songo vha na u hwala kana u takula nga zwanḓa hunzhi ha thundu kana zwithu zwi lemelaho ?
Milenzhe yo pandalala , ḽi tshi tshimbila nga maga mahulu . Ḽa ṱharamudza zwanḓa zwa tsinga dza tsimbi .
Khamusi zwe ro vha ri tshi nga sedza khazwo ndi u ṱana lu fanaho kha muvhuso zwi nṱha ha sisiteme ya ndambedzo - izwi zwi nga dovha hafhu zwa ṋetshedza muvhuso mafhungo ane vha khou a ṱoḓa a vhupulani ha mugaganyagwama .
Mutsiko wa mugaganyagwama wo vha yone thaidzo kha u lwa na khaedu dza bada dzoṱhe ya mavu na ya tshigonṱiri .
Kha tshivhalo tsha nṱha tsini na phendelashango , dziṅwe khovhe dza maḓini o kunaho dzi nga sumbedza tsumbadwadze dzi no fana na idzo dzo fhiwaho hu re na muṋo .
Humbulani nga zwiṅwe zwifuwo zwa bulasini ni ise phanḓa u imba luimbo nga u jenisa kulilele kwa zwifuwo izwi .
Vha sedze mihumbulo ya zwigwada zwo fhambanaho na u ambedzana nga ha mahumbulwa kha nyambedzano ya vhoṱhe .
Tshipiḓa tsha vhu 43 tsha Ndayotewa tsho vhea vhulanguli ha mulayo u itela u phasisa na u khwinisa milayo na phalamennde .
Mutshimbidzi u sumbedzisa uri , musi hu khou itwa vhuṱumani na vhaṅwe vho nkhetheni zwo vha zwi zwavhuḓi vhukuma , ngeno vhaṅwe vha songo zwi tenda .
Nga u ralo , shango kha ḓi bvelelaho nga nḓowelo ḽi na tswikelo nnzhi ya zwiko zwa vhubindudzi u fhira tshifhinga tsho fhiraho .
U nombora mafhungo na no bva tshiṱori a tshi tevhekana nga ngona .
Ndi tshi ya hayani ndi tou fhufha .
Tsumbo ya izwo zwa vhuvhili ndi tshikolo tsha phuraimari .
( 15 ) Khabinethe i fanela u shuma nga maitele ane a vha a ṋetshedzo kha muya wa u ṱoḓa nyanḓano yo katelwaho kha kuhumbulele kwa muvhuso wa vhuthihi ha lushaka khathihi na ṱhoḓea ya muvhuso u shumaho . '
" Ni shume nga nungo dzoṱhe kha Gireidi 3 , " vha ralo .
Saizi yawe i vha i tshi lingana na senthimitha tharu .
Malugana na izwi , ro bvisa muvhigo kha zwikolo ra ṋetshedza ntsumbanḓila kha u khwinisea hazwo .
1.6 . Khabinethe i khou dovholola hafhu u ita khuwelelo yayo kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe ya uri vha bvele phanḓa na u tevhedza maitele a tsireledzo ane a vha U ambara maski , U ṱamba zwanḓa , U sia tshikhala tsha mithara dza 1,5 vhukati hau na muṅwe muthu khathihi na u ṱutshela maguvhangano mahulwane .
Khethekanyo iyi i ḓo dzheniswa nga ngomu lwa tshoṱhe na uri a hu na kuṅwe kuitele kwo bveledzwaho kha ndangulo yavho ngomungomu kha zwileludzi zwa u valelwa tshiṱokisini .
U ḓisedza muhasho ndangulo ya zwa gwama , zwiko zwa vhashumi , mveledziso ya zwiko zwa vhashumi na ndango na ndaulo .
Vha ri ndi pfanelo yavho ya mbofholowo kha zwa lutendo na vhurereli .
Mafhungo o ṋetshedzwaho nga ofisi o katelwa , sa tsumbo , mbumbo ya Khabinethe na mishumo ya mbekanyamaitele na zwi thomiwaho ngazwo kha mbekanyamushumo dzo ḓivhadzwaho nga Minisiṱa muswa .
Ri khou dovha hafhu ra dzinginya uri mbekanyamaitele ya tshitshavha , ine ya vha " lutendo lu re mulayoni lwa tshitshavha " i tea u dzhiela nṱha pfanelo na milayo ya Ndayotewa , ye khothe ya kundelwa u i dzhiela nṱha .
U ḓo isa phanḓa na u ḓisa mbuelo nga kha u rengisa vhuima zwikepe ha muvhuso na ndaka ya kha phendelashango , zwine zwa ḓo vhuedza dziSMME dza vharema .
Arali khumbelo dzi tshi khou fhira tshivhalo tsho tiwaho hu tea u vha na thendelo ya Minidzhere Muhulwane wa EMIA .
Kha zwenezwo zwiṱepisi , vhathu vhoṱhe vha henefho fhethu , vhaṱaleli , vho vha vha tshi khou thusa nṋe na khamphani dza tshivhalo dza vhalindi vha tsireledzo na vhashumi vho hwalela khuvhabvu fhasi .
Ndi ḓo ḽa mini ?
Tshiṅwe tshiitisi tsho dzhenelelaho ndi masheleni a elanaho na poswo dzi songo ḓadziwa .
A zwi konadzei u fhambanyisa vhukati ha mimakete ya tshoṱhe na mimakete zwayo , u tou fana na mbambadzo zwayo matungo a bada kana mimakete i re fhethu ha u paka kana zwiṱaraṱani .
U paka ho itwa u ya nga zwiṱiriki , u ya nga bambiri ḽa mbudziso na u ya nga tshikolo .
Mulayotibe u dovha wa sedza zwa tshivhalo tsha mafhungo a re na masiandaitwa .
Nṱha ha mbadelo idzi , zwenezwi pulane i tshi tou fhela , Masipala u fanela u kovhela wadi iṅwe na iṅwe maṅwe masheleni a u ita uri pulane ya wadi iṅwe na iṅwe i shume khathihi na u badelela u shuma ha tshitshavha hune ha khou itwa zwino .
Ndangulo ya Zwiko zwa Maḓi zwa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe i na vhuḓifhinduleli a zwiteṅwa zwo vhalaho zwi elanaho na nḓisedzo ya maḓi .
PAIA i khou ṱoḓa u ṱuṱuwedza u vha khagala , u dzhia vhuḓifhinduleli na vhulanguli ha vhuḓi nga zwiimiswa zwoṱhe ( zwa tshitshavha na zwa phuraivethe ) nga u ṋea maanḓa vhathu uri vha kone u pfesesa pfanelo yavho ya u swikelela mafhungo , u i shumisa , na u dovha vha i sedzulusa na u kona u vha tshipiḓa tsha u dzhia tsheo dzine dza vha kwama .
Ṅwalani miṅwe mihumbulo hafhu .
Muthu muṅwe na muṅwe o ṅwalwaho afho nṱha a nga pfukisela khanedzano kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS uri i ite tsheo .
1.2 . Khaedu dzine dza vha hone dzi katela u kwamea ha nḓisedzo ya muḓagasi na tshumelo dza zwidimela nga murahu ha u tshinyadzwa ha zwiporo .
Masiandaitwa a si avhuḓi a nyimele ya ikonomi ya zwino ane shango na ḽifhasi zwa khou ṱangana nao a a ofhisa .
Zwa u kokodzwa ha Matheriala zwi tea u ṱolwa vhege iṅwe na iṅwe nga muthu a re na vhukoni .
Muvhala wa mavhudzi u a shanduka , maipfi avho a a shanduka , misipha i a denyefhala nahone vha vha na vhuṱali vhunzhi .
Nga u angaredza , hu na masia mararu mahulwane ane a tea u sedzwa kha dizaini ya tshiṱirakhitsha tsha phaiphi khulwane dza mushululo .
U ita maedza hu tshi shumiswa bolopheni u ṅwala . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : muṅwalo
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe u isa phanḓa pfanelo na ndeme ya matshilo a vhathu vha re na vhuholefhali u ya nga u ḓikumedzela hashu hu re ngomu ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka u itela u engedza u swikelela tshumelo , zwihulusa kha pfunzo ya ndeme na mishumo ya vhathu vha re na vhuholefhali .
Kha iṅwe tsumbo , ho vha hu na khumbelo ya uri nḓisedzo ya mabogisi a poswo i khou ṱoḓea ngauri ahuna tshumelo dza u ḓisa mahayani .
Thebuḽu kha khetheanyo iyi dzi nweledza vhuimo zwi tshi kwama mushumo na poswo .
Eskom yo vhumba khethekanyo ya thungo ya nḓisedzo ya muḓagasi nahone zwa u khethekanywa hayo nga zwipiḓa zwo fhambanaho zwi khou tshimbila zwavhuḓi lune zwa ḓo khunyeledzwa nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku 2022 .
Bulasi yo vha i ya vhahweleli , vho malanaho nga tshanga ndi tshaṋu tshaṋu ndi tshanga .
Hezwi zwi ḓo katela zwa u ṱana , maṱano a zwa saintsi , wekishopo na dziḽekitshara .
Maanḓalanga apo a na vhuḓifhinduleli ha u laṱa malaṱwa zwao o bveledzwaho kha vhupondaulwa hao , khathihi na u fhungudza masiandoitwa a fhethu ha ḓaleḓale kha zwitshavha zwa nga tsini .
Vhanna u bva kha khuḓa dzoṱhe vha wana zwi tshi konḓa u ṱanganedza u bvelela hune ha khou aluwa ha vhafumakadzi kha madzangano a poḽotiki .
Ramafhungo : Tsha u thoma , kha milayo ya u lambedza ḽihoro , Khabinethe yo vhuya ya fha zwi re ngomu kha iyo nyambedzano naa ?
1.2 . Khwiniso dzi ṱoḓa u khwaṱhisa maga ane a tsireledza vhaaluwa .
Khothe dza magota dzi anzelwa u ambiwa sa Khothe dza Magota dza Nyambedzano , dzine dza ṱuṱuwedzwa nga khethekanyo 3 ya Mulayo wa Khothe dza Sialala .12 .
Vha Poswo ya Afurika Tshipembe a vha koni u khwaṱhisedza uri imeiḽi iyi a i na vhukhakhi , vairasi , u dzhenelelwa kana u thithiswa nahone a vha nga vhi na vhuḓifhinduleli ha kha imeiḽi ya muthu ene muṋe na / kana mihumbulo yo bulwaho khayo .
A vha nga vuwi vho mmbusa nṋe .
U shumisa nga hune vha nga kona ndeme ya tshelede , u linganyisa mutsiko wa ikonomi na masiandaitwa a matshilisano zwi fanela u dzulela u vha tshipikwa tshihulwane tsha mbekanyamaitele ya tshitshavha .
Tshivhumbeo tsha Gaidi
Ṋetshedza bazari kha masia a tevhelaho :
Khathihi na u vhulungwa ha rekhodo dzavhuḓi na u rekhoda vhuṱambo tshitediamu nga vharangaphanḓa , sa tsumbo , vhadavhidzani ha radio nga ha ndaulo ya gogo .
Madzhenele a mashumele o no tendiwa na u thomiwa .
Komiti Ndanguli ya Lushaka ya Zwidodombedzwa zwa Zwivhumbi zwa Zwiḽiwa ya Afrika Tshipembe i tshimbidza mishumo i elanaho na zwivhumbi zwa zwiḽiwa .
Nga u shumisana , kha vhufarisani ha ngoho ; ho khwaṱhisedzwaho nga vhungoho na bono ḽi fanaho , ndi na vhuṱanzi uri ri ḓo kona u tandulula khuḓano dzine dza vha hone zwino ra tendelana nga ha thendelanomviswa ine i ṱavhanyisa zwoṱhe tshanduko na u alusa sekhithara iyi ya vhuṱhogwa kha ikonomi yashu .
Mbekanyamaitele dzi si gathi dza lushaka dzo ṱalutshedza mikano ya phendelashango lu fanaho u mona na shango .
Komiti dza wadi dzi vhadzhiamikovhe vha ndeme kha CBP vhunga vha tshi imela tshitshavha .
Ni songo tenda maḓi a tshi elela a sa imi .
Afrika ḽo pfuma mutshatshame wa zwi tshilaho : hu na tshaka nnzhi nahone dzo fhambanaho , sisiṱeme dza mupo na zwiko zwa mupo .
Ri ḓo lusa u itela ndeme dza vhuḓifhinduleli , u aravha , u vha khagala na vhuthihi zwine zwa ṱuṱuwedza u shela mulenzhe kha demokhrasi yashu .
Mitheo ya ndangulo i pfadzaho i a ṱoḓea u itela u vhona uri sekhithara ya zwa masheleni i kona u ya phanḓa na u ita mushumo wayo wa ndeme wa u konanya hu tshi khou fhungudzwa-vho na khonadzeo ya u huvhadza dzikhamphani , miṱa na ikonomi .
Konṱiraka ya u Fhaṱa na Pulane yo Phasiswaho
Nga u pfufhifhadza , heyi ndi ndugiso ya ṱavhanyedza vhukuma ya mulayo wa vhashumi u bva tshe vhushaka ha mushumoni ha laulwa lwa u thoma nga 1924 .
Zwibveledzwa zwa vhulimi zwi khou aluwa u swika kha nṱha hune zwa kona u ḓiitela , hune zwibveledzw azwi bveledzwaho zwa shuma u fha zwiḽiwa vhafariwa .
Kha vha ḓi ṋwalise sa muthu a Toḓaho mushumo sentharani ya tsini ya vhashumi .
Izwi zwo katela u amba nga ha mafhungo a ndeme a fanaho na vhuḓifhindulei na u vha khagala , ngamaanḓa-maanḓa nga tshifhinga tsha u thoma mbekanyamaitele ntswa dzi katelaho zwibviswa zwa zwiko zwa muvhuso .
Kha vha ite khumbelo kha embasi kana mishinini wa Afrika Tshipembe .
3.2 . Yo ṋetshedza tshikhala tsha u ola adzhenda ntswa ya Mveledziso ya Ikonomi Yapo ya Afrika Tshipembe yo endedzwa nga vhuvhekanyandeme ha Pulane ya Mveledziso Yapo .
Hezwi ndi , naho zwo ralo , zwi fhindula lwo kalulaho kha zwigwada zwi re na dzangalelo zwi ambaho kha tshitshavha , hu si kha zwiteṅwa zwa vhugevhenga , zwi ne zwa sa tou vhesa khagala , fhedzi zwi zwa ndeme .
Fhedzi hu na u bva kha Mulayo wa Ndangulo ya Vharema .
NML Iḓo ṱuṱuwedza nyengedzedzoya tshumelo ya mutakalo ya u thoma , hune ha vha kiliniki dza muvhuso na madokotela a phuraivete,uri muṅwe na muṅwe a wane tshumelo ya mutakalo tsini hu u itela u thivhela malwadze na a saathu u hulela .
Masia a katela ḓirama , vhumvumvusi ha kiḽabani , khathihi na muzika wa maḓuvhano na wa kiḽasiki .
Minista dza khabinete vho saina nga ngona thendelano dza kushumele dzo ḓisendekaho nga mvelelo idzi .
U vhala bugu yawe ene muṋe a tshi vhalela nṱha e kha u vhala ha tshigwada tsha vhukoni ha u fana tshi no dededzwa nga mudededzi ; nga iṅwe nḓila tshigwada tshoṱhe tshi vhala bugu nthihi .
Zwenezwo vha nga bula zwine vha zwi funa , u fha ngeletshedzo na u bula vhuḓifhinduleli .
Mbekanyamushumo ya mishumo ya tshitshavha yo aluswaho yo engedzwa , zwa fha vhathu vhanzhi mishumo lwa zwifhinga zwilapfu .
Miṅwaha i fhiraho ḓana nga murahu ha vhushayavhulamukanyi vhu lemelaho , ri khou vhidziwa u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽine a hu na muthu ane a ḓo vha phuli kana ḽilaṱwa , ri ḓo vhofholowa na u lingana na u ṱhomphiwa .
Vhukoni ha sisiteme ya mivhuso ndi thero ine ha khou ambeswa nga hayo .
Miṱangano ya zwigwada ndi miṱangano ya mukhantseḽara wa wadi na zwigwada u ṋetshedza muvhigo wa nga misi na mahumbulwa vhukati ha mukhantseḽara na vhadzulapo .
Tshaka dza fumirathi dzo fulufhedzisa u ṋekedza miraḓo ya tshipholisa u itela tshiimiswa itshi .
Milayo iyi i na vhubvo ho ṱanḓavhuwaho hune ha vha na Zwipikwa zwa Mveledziso ya Meḽeniamu zwo sumbedziswaho kha Mulevho wa Meḽeniamu wa 2000 une wa bula zwa uri :
Mugaganyo wa GDP zwapo wa kotara , u vhigaho kha sekhithara dza 10 dza ikonomi , wo bviswa nga shedulu .
Fhethu ha khunzikhunzi ho buletshedzwaho u bva kha dzingu ḽiṅwe na ḽiṅwe o sumbedzwa kha u vha o shelaho mulenzhe kha madzingu .
3.27 Kha Afrika Tshipembe , vhagudamvele ( anthropologists ) vho wana-vho uri hu na ṱhalutshedzo dzo fhambanaho nga zwine zwa vhidzwa vhuloi zwi tshi bva kha zwigwada zwa vhathu zwo fhambanaho .
U tshimbidza thimu na tshiṅwe tshitshavha
Ee , vha nga humbela u fhungudzelwa / engedzelwa mitengo , nga maanḓa arali tshiimo tshavho tsha masheleni tsha shanduka .
Khombo mishumoni khathihi na malwadze zwi dzhenisa mbadelo khulwene nahone dzi sa ṱanganedzei Afrika Tshipembe .
Nzudzanyo ya phothifolio i tendela miraḓo u dzhenela kha mihasho ya masipala na komiti ṱhukhu dza khoro dzi elanaho na phothifoḽio .
20.1. Khabinethe yo tendela u farwa ha Foramu ya vhu3 ya Afika ya Vhege ya Nyengedzo ya Tshumelo dza Vhueletshedzi ha zwa Vhulimi , ine ya ḓo farelwa ngei KwaZulu-Natal u bva nga ḽa 30 Tshimedzi u swika nga ḽa 3 Lara 2017 .
Vha badele mbadelo ya u asesa yo randelwaho kha nḓivhadzo .
U ya nga vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho Khomishini ya Ndinganyo ya u Thola nga 2015 / 16 , vhatshena vha khou vhonala vha kha maimo a vhulangi ha nṱha vhukuma nga 72% ngeno maAfrika vha tshi kha 10% .
Nomboro na dzina zwa poswo zwi tea u sumbedzwa kha khumbelo yavho ya mushumo .
Vhalangavunḓu Vhaḓivhalea na vhalangadzulo vha mavunḓu ashu ;
Ndangulo kha mavunḓu nga u angaredza a yo ngo bvelela tshoṱhe , na sisiṱeme , matshimbidzelwe , ndangulo na zwiṅwe zwipida zwa mavhusele na vhungoho na zwone zwi dzulela u sa vha na nungo .
U tamba ho vhofholowaho na tshifhinga tsha u tshenzhela kushumiselwe kwa saga ya ṋawa kwo fhambanaho
Arali vha kuvhatedza kana u khisana na muthu ane a vha na HIV kha meme dza mulomo vha nga si kavhiwe .
U engedza kha thandela dzo bulwaho afho nṱha , mbekanyamushumo dza ndondolo dzi ḓo dovha hafhu dza sedzesa kha thandela dza miṅwaha dzi tevhelaho :
Mbadelo dzi nga kha ḓi itwa ofisini dza Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe sa zwe zwidodombedzwa zwa ṋetshedziswa zwone .
A hu na zwikwama zwi re nga fhasi ha ndangulo zwine zwa ṱanea thwii kana u sa vha na vhubvo ha u ṱanea kha zwibveledzwathanzi .
Fhungo ndi ḽa uri ri vhuyelwa nga mini kha vhubindudzi uhu ?
Mahoḽa ndo saina uri zwi vhe mulayo , ṋetshedzo i khwaṱhisedzaho uri zwa dzigennge na zwiito zwa zwidzumbe zwine vha pfana mitengo , ndi vhutshinyi , une wo thoma u shuma nga ḽa 1 Shundunthule .
Guḽobaḽaisesheni na yo vho i na masiandaitwa a ndeme kha ikonomi ya mithelo ya mashango .
U ḓiphiṋa : wanani phambano .
Vha shumise redzhisiṱara ya vho dzhenelaho muṱangano u bveledza mutevhe wa u phaḓaladza wa vhadzheneli vha muṱangano .
Mithelo kha mbambadzo ya dzitshaka na ṱhirantsikishini zwo vhumbwa nga mithelo i elanaho na zwiṱunḓwa .
Uri izwi zwo vha na tshinyadzo iṅwe kha kuitele zwi kha ḓi ḓo tea u vhonala , u vha hone ha ṱhoḓea yo ṅwaliwaho ya fhedzi ya u sa vha hone ha zwiko na khaphasithi ya u phasisa mbekanyamaitele idzi .
( c ) langula mafhungo maṅwe na maṅwe ane a vhona o tea u ya nga he a kumedzwa , hu tshi katelwa u pfuluswa kana u rumelwa ha mushumi Iwa tshifhinganyana , kana u pfulusiwa ha thundu , vhuḓifhinduleli , pfanelo na mbofho kha kana u bva kha maanḓalanga a khorotshitumbe ya lushaka kana ya vunḓu kana muhasho muṅwe-vho wa muvhuso , ndangulo , tshumelo dza tsireledzo kana tshiṅwe tshiimiswa .
Ṋetshedzani fhethu ha u awela hune tshanduko kha nḓila ya zwa vhuendi ya itea hone nahone kha mafhande .
U ḓo vhona uri u ṋetshedzwa ha tshumelo dza haidrografi zwi vha mulayoni na u itwa mulayo .
U engedzea ha mishumo hu sa gumi hu ḓo ṱoḓa ikonomi ine ya aluwa nga u ṱavhanya na u bvisiwa ha zwikhukhulisi zwa zwivhumbeo u fana na pfunzo i si yavhuḓi kana phetheni dza fhethu ha vhudzulo dzine dza si katele vhathu vhanzhi .
U pulana vhuongelo ha mahayani hu ḓo elwa hafhu u itela zwikonḓisi zwa vhukule .
2 . khumbelo i nga kha ḓi ḓiswa nga muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na dzangalelo kha mutakalo wa muhweleli , tsumbo Mushumeli wa tshitshavha kana Mugudisi .
Komiti dza Wadi dzi fanela u engedza u dzhenela ha vhadzulapo kha muvhuso wapo .
U swikelela mafhungo zwi tevhedza na mbuno dza uri hu na rekhodo dzi sa swikelelwi sa zwe zwa sumbedzwa kha Ndima ya 4 ya PAIA .
Mvelelo dzo vha dza uri na vhuingahalwa vhuhulwane ho wana zwi tshi konḓa u aluwa u fhira ḓorobo dza mahayani aho .
Khumbelo ya phasipoto ya muendelamashango
Vho ḓi bvisa kha u ḓi baḓekanya na zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa ḓo dzhiiwa nga muthu ane a ḓo wana tshidulo ngauri avho ngo wana maṅwalo ano yelana na avho vho ḓisaho khumbelo , nga tshifhinga .
Muthendari o konaho u bvela phanḓa u mbo ḓi vha ene rakhonṱhiraka ngeno ṱhoḓea dza thendara dzi tshi ḓo vha yone khonṱhiraka .
Komiti ya mavu yo thomiwa nga ndaela i tevhelaho :
Vhatshimbidzi : CBP i ṱoḓa thimu ya vhathu vho ḓikumedzelaho na vhatshimbidzi vho gudelaho vhane vha pfesesa tshoṱhe maitele na u a tshimbidza nga nḓila yo teaho nahone nga vhuronwane .
6.7.5.3 Khothe dza sialala i nga ṋetshedza uri hu badelwe faini kana ndiliso .
Zwi a dovha zwa ṱuṱuwedza u ḓivha uri vhunzhi ha miraḓo ya tshitshavha yo sumbedza dzangalelo ḽa u ṱoḓa u shuma na mapholisa , musi vho zwi vhona uri na vhone , sa vhathu , vha na mushumo une vha nga u ita .
Kha u khwinisa zwikhala zwa ikonomi zwa vhafumakadzi ri fanela u shandukisa sisiṱeme u itela u bvisa , vhukati ha zwinzhi , u sa vha na ndinganyelo ya muholo na u ita uri mishumoni nga u angaredza hu vhe fhethu ho lugela vhafumakadzi .
U dzulela u shandukiswa ha mavhone zwi tea u ṱhogomelwa na u ṱanganywa kha khwiniso ya nzulele ya vhone .
Khushumusi i ri fulufhedzisa lufuno lu songo ḓibaḓekanyaho nga zwiṅwe , tshilidzi kha vhuṱudzeṱudze hashu na mbofholowo kha tshiṅwe na tshiṅwe tshine tshi nga ri humisela murahu .
U engedza kha izwo , Mulayo wa Ndindakhombo ya u sa Tholwa wa 2001 u ḓo khwaṱhisedzwa hu u itela u khwinisa mbuelo kha vhavhuelwa na u katela vhashumeli vha muvhuso kha u shumisa Mulayo .
Vha shuma sa mazhendedzi a tshanduko na nḓila ya u dzhena ya ndeme kha tshitshavha sa izwi vha tshi ṱoḓa ṱhonifho nnzhi kha tshitshavha na u kona u ḓidzhenisa kana u ṱuṱuwedza tshitshavha .
A zwi khagala arali ṱhoḓea iyi i tshi amba nga bodo ya vhalangi kana vhafaramikovhe vha khamphani .
Musi ri tshi khou dzhena kha miṅwaha ya fumi ya u fhedzisela u ya kha Bono ḽa 2030 , kha ri bvisele khagala ṱhalutshedzo yashu ya Afrika Tshipembe ḽiṋe ra ṱoḓa na u tendelana kha nyito dzo khwaṱhaho dzine ra tea u dzi swikelela .
Mutholi ha kombetshedzei u ṱanganedza khunguwedzo ya thandela ya fhasisa kana iṅwe na iṅwe .
Sekhithara ṱhukhu ya zwibveledzwa zwa pharafeni , khemikhala , raba na mapuḽasiṱiki naho dzi ṱhukhu , ndi dza ndeme sa musi dzi tshi ṋetshedza zwivhulahazwikhonono , khemikhala dza vhulimi na manyoro zwa sekhithara ya vhulimi yapo .
U khethwa havho ho dovha ha tikedzwa nga Dziminisṱa dza Afrika dza Mbambadzo vho rangwa phanḓa nga Vho Ebrahim Patel .
U vhumba Foramu ya CBP , hu tshi katelwa na avho vhane vha vha na vhuḓifhinduleli kha masipala ha u pulana , u shela mulenzhe , vhakhantseḽara na miraḓo ya komiti dza wadi ;
1.4 . Hu ḓo sedzeswa kha vhupo vhu na ' phimo khulwanesa ' dze dza engedza u kavhiwa nga tshitzhili tsha corona .
Kushumele kwa khwiṋe nga zwishumiswa zwi si zwinzhi zwa iwe muṋe
Musi zwiimiswa zwa fhethu ha vhudzulo zwo fhambanaho zwoṱhe zwi sa koni nga nṱhani ha zwiitisi zwo fhambanaho ( zwine u kundelwa u badela ha vha zwiṅwe zwa hone ) zwa ṋetshedzwa fhethu ha vhudzulo huṅwe na huṅwe , zwi nga vha zwavhuḓi u ṋetshedza zwiṅwe zwa ezwi fhethu hune ha swikelea , ha vhoṱhe .
Senthara ya Lushaka ya Vhulanguli ha Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho ( NDMC ) na Senthara ya Lushaka ya Mashumele o Ṱanganyiswaho ( NATJOC ) yo vhumbwaho nga mihasho ya muvhuso na zwiimiswa zwo fhambanaho vho sedza nyimele vha vula Senthara dza Mavundu dza Mashumele o Ṱanganyiswaho ( PROVJOC ) ngei Limpopo , Mpumalanga na KwaZulu-Natal .
Ndi zwifhio zwino tshimbila nṱha ha maḓi ?
I kovhekanywa na radiolodzhi yo ṋaṋaho ya nnḓa ha sibadela
Vhugudisi ha ndangulo ya ndondolo ya mutakalo hu tea u katelwa kha phurogireme dzoṱhe dza vhupfumbudzi u itela vhashumi vha zwa mutakalo vhaṅwe na vhaṅwe vha dzhenaho kha vhupo ha ndondolo ya mutakalo .
Khonfarensi ya G20 kha CwA i ḓo sedza kha nḓila dzine G20 , mashango a Afrika na zwiimiswa zwa mveledziso zwine zwi nga shumiswa u bveledzisa vhubindudzi ha phuraivethe na vhudzheneli kha ikonomi kha mashango a Afrika .
Tshibveledzwa tshi tea u swikelela maṅwe maga tshi sa athu u fusha murengi .
Zwi ḓo dzhiwa uri vhagudi vha a ṱalukanya tshoṱhe kushumisele kwa khamera dzavho .
Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Themamveledziso ya vundu yo bveledzelwa u shuma na zwipikwa zwi tevhelaho :
" Hovhu ndi hone vhuṱala hune ra ḓo tevhela . "
Arali vha sa tei u wana muṅwe mushonga muṅwe ṅwedzi , vha humbelwa u ḓivhadza DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi nga u ḓadza fomo ya u khwinisa ṱhoḓea ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ya GEMS , ine vha i wana kha www.gems.gov. za nga fhasi ha " Forms " kana nga u founela 0860 00 4367 .
Vhukoni ha u lavhelesa na u sedzulusa mafhungo kathihi na u dzudzanya na u londota sisiṱeme dza mafhungo .
Protea ndi luswayo lwa u naka ha shango ḽashu khathihi na khonadzeo ya u vhonala ha maluvha kha lushaka lwashu nga nṱhani ha Mvusuludzo ya Afurika ( African Renaissance ) .
Ri dzinginya uri ṱhalutshedzo yo dzinginywaho ya " mulangi o ḓiimisaho " kha khwiniso dzo dzinginywaho i khwiniswe .
Ri na vhushumeli vhuswa , nahone vhuṅwe ho khethekanywa u itela u sedza lwa khwiṋe , sa tsumbo pfunzo , minerala na fulufulu , vhulimi na vhuṅwe .
Mbadelo idzi dzi dzhiiwa sa mbadelo kha tshitatamennde tsha vhuimo ha zwa masheleni .
( f ) Khomishini ya Gwana na Nzudzanyo ya Tshelede ;
( 4 ) Tshumelo dza tsireledzo dzo tea u vhumbiwa na u langiwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Ri ima na Muphuresidennde Vho Zuma kha u livhuwa Mulamukanyi Vho Willie Seriti na Muhaṱuli Vho Thekiso Musi , ṱhanzi dzoṱhe , hu tshi katelwa na Muphuresidennde wa kale Vho Thabo Mbeki , vharangaphanḓa vha vhuṱanzi , zwigwada zwa mulayo , vhashumi na vhoṱhe vhe vha shela mulenzhe kha u ita uri mushumo wa Khomishini u vhe wa vhudzivha .
U salela murahu hu khwinesa musi hu tshi vhambedzwa na huṅwe fhethu kha tshiṱiriki .
7 Muthu wa Vhuraru Muthu kana tshigwada tsha mulayo nga nnḓa ha muthu ane a khou humbela mafhungo a ene muṋe kana tshigwada tsha nnyi na nnyi tshine tsha vha na rekhodo .
U vhalela nṱha zwi re buguni yawe e kha kuvhalele kwo mu linganaho a tshi khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Yo fhindula mulandu yo sedza vhuvha hawo ya humbela khothe uri i fhelise mulandu we ya hwelelwa musi khothe yo no haṱula vhuvha ha mulandu .
Maraga muṱuku wa hadiwee u khou tshimbidzwa nga maanḓa nga tshumelo dza u vhulunga na dza netiweke .
Ezwi zwi a pfesesea , fhedzi ndivho ya Muvhuso ndi u vhona uri zwikolo zwa zwikolobulasini na zwa mahayani zwoṱhe zwi a aluwa na u khwinisa ' sa afha nga ngoho vhunzhi zwi na ' u itela uri Maafrika Tshipembe vhoṱhe vha nga ḓiphiṋa nga u ya zwikoloni zwavhuḓi hune vha dzula hone .
Vhudavhidzani , Kutshimbidzele , U shumana na Khuḓano
Fhedzi naho ri tshi ḓihudza nga zwe zwa swikelelwa nga Afrika siani ḽa mulalo na mvelaphanḓa , ri nga si kone u sa dzhiela nṱha khaedu dze ra sedzana nadzo kha mashango ane ha kha ḓi vha na dzinndwa , nga maanda ro sedza maga a mulalo kha ḽa Sudan , hu tshi katelwa na tshiimo tsha Darfur , Côte d'Ivoire na Somalia .
Vhathu vho malanaho zwa zwino vha ḓo vha na pfanelo dza vhuṋe malugana na ndaka ya mbingano
Mulayo u ṋetshedza vhalangi mbofholowo khulwane nga thungo u tshi khou vha hwesa vhuḓifhinduleli ha u shumiswa ha zwiko zwa musi hu tshi khou ṋetshedzwa tshumelo kha zwitshavha .
Ndi vhathu vhangana vhane vha dzula miḓini ine vhone vha khou i imela ?
Muhasho u ṋetshedza thikhedzo ya zwa tekiniki kha masipala hu tshi itelwa mbekanyamushumo na mbekanyamaitele .
Nga u pfufhifhadza , pfunzo na vhugudisi zwi ṋetshedza vhathu zwishumiswa zwa u ṱalusa na u pfesesa vhupo havho ( vundu ) .
O pomoka mufumakadzi wawe uri u khou dzhia zwiṅwe zwa zwiambaro zwawe a zwi isa kha ṅanga nahone a humbela muleli wa ṅwana uri a shele mushonga kha zwiḽiwa .
Vhagudiswa vha ḓo fhaṱa kha vhukoni vhu re hone havho kha muvhuso wapo .
Western Cape ḽi bveledza tshivhalo tshihulwane tsha nḓirivhe , tshine tsha katela na nḓirivhe dza u ḽa na nḓirivhe dza waini , vhukati ha zwiṅwe .
Ri kha ḓi vha ro ḓiimisela kha zwipikwa zwe ra zwi bvisela khagala kha SoNA ya ṅwaha wo fhelaho zwine zwa vha :
Vhupo hovhu kanzhi vhu shumelwa nga tshivhalo tsha fhasisa tsha vhaofisiri vha zwa vhuendi nga diso ; zwine zwenezwo zwa ita uri zwa u lavheleswa ha dziṅwe nḓila dza u bva ngadzo dza nga thungo zwi sa kone u dzheniswa kha mashumele a ḓuvha na ḓuvha .
13 . Pulane ya Mushumo ya Lushaka ( NAP ) U lwa na Tshiṱalula nga Muvhala , Khethululano na Muvhala , Vengo ḽa Vhabvannḓa na U sa Konḓelelana
Vha ṋee phere minetse miṱanu ya u ita izwi .
Arali tshiendedzi tsho vha tsho dzudzanywa u vha tshimbidza u ya na u vhuya ro vha ri sa ḓo sumbedzisa mbilaelo iyi .
Komithi yashu yo Ṱanganelanaho ya Dziminisiṱa ya zwa Vhuaḓa i khou sedza nḓila dzo dziaho dza u fhenya vhuaḓa .
Vha huwelela uri hu ṱanganedzwe phambano vhukati ha vhuloi vhune ha vhaisa na vhuloi ha zwa vhurereli nga avho vhane vha ḓidzhia vha vhaloi .
Hezwi zwi ikalo tsho tendelwaho tsha lushaka a tshiho . n lushakae ane aa u vha engedzela maiso , u vhuelwa na mi mishumo ngeno i tshi khou thusedza kha puḽane dza themamveledziso ya Muvhuso .
Mbekanyamushumo ya Kushumele ndi mbekanyamaitele ya muvhuso u itela shango na vhathu vha Afurika Tshipembe .
Tshikoupu tsha mbekanyamushumo dza mishumo ya nnyi na nnyi tsho engedzedzwa .
Mafhungo aya ha na zwiitwa .
Zwigidi na zwigidi zwa vhathu zwi dzula zwi na nṋe .
Naho zwo ralo , ndi bindu ḽine ḽa vha na vhuḓifhinduleli ha , u sika mishumo musi ḽi tshi khou ḓi dzula ḽi kha muṱaṱisano , na zwiṅwe .
Luṱa lwa u saukanywa lwa asainimenthe lu ḓo itwa ngei Pretoria , Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Ngauralo , vhuḓi ha data ( zwi tshi katela miṱalukanyo ya ndeme na vhungoho na u fulufhedzea ) zwi tea u pfeseswa u thoma .
Vhege yo vulelwaho vhathu vhoṱhe ndi vhege ya ndeme yo vhetshelwaho u ḓivhadza vhadzulapo nga ha tshumelo , mafhungo na zwikhala zwine vha nga zwi wana Thusong Service Centre ya tsini na ha havho na u vha ṱuṱuwedza uri vha dalele Thusong ya tsini na ha havho .
U dovha wa tendela u iledzwa ha u shumisa dzina kana akhronimi yayo , tshiolwa tsha ḽogo kana matheriaḽa a no shumiswa kana u vha a IEC .
Tshumelo dza ḽaiburari a dzi ngo vhuya dza sedzuluswa nga iṅwe nḓila u vha dza fhasisa u fhira ṱhoḓea dza mutheo dza vhashumisi .
Mikumedzo miṱanu yo ṱanganedzwa u bva kha dzikiḽasita : Sekhithara dza zwa Ikonomi , Vhubindudzi , Mveledziso ya Themamveledziso na Mishumo ; ( 2 ) Vhuvhusi , Mveledziso ya kha Zwiimiswa na Vhukoni ha Muvhuso ; ( 3 ) Tsireledzo ya zwa Matshilisano , Mveledziso ya Vhathu na Tshitshavha ; ( 4 ) Tshumisano na Dzitshaka , Vhutsireledzi na Mbambadzo ; na ( 5 ) Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi .
Zwiṅwe hafhu , vha phaḓaladza zwishumiswa zwa dzitshelede zwine zwa vha hone kha muthu nga muthu .
Vha tea u isa phanḓa na u lwa ' ' .
Mulayotewa zwa zwino wo no khwiniswa lwa 17 nga kha maitele a vhukwamani na a katelaho .
Pulane dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha vundu dzi ḓo shumiswa miṅwaha miṅwe na miṅwe mivhili .
Arali hu " hai " , shango ḽa vhubvo havho ndi ḽifhio ?
Mutengo wa maḓabula nga phakhethe wo vha na u gonya na u tsa hu hulwane miṅwahani miraru yo fhelaho .
Kha nḓowetshumo ya vhukati , u khwatha zwi tsinisa na vhuthihi , zwi no tou sumbedzisa tshivhalo tshihulwane tsha vhashumi vhe vha ḓo tholwa nga nḓowetshumo heyi .
Ndeme ya maraga u si wa tshiofisi wa Afrika Tshipembe i nga si dzhielwe fhasi .
Ṱhama nnzhi dza vhudzekani dzi engedza khonadzeo yavho ya u wana Eidzi
Ri ḓo thoma thendelano dzi itwaho nga mubveledzi na murengi kha u vhambadzela ṋawa nnḓa , manngo na nguluvhe zwi yaho India .
Ravana a balelwa u vhona he Indra a dzumbama hone a fhiruludza a tshi dzhena vhukati ha ḓaka .
Fhedzi haho , nga nnḓa ha riṋe , ane a do vhona uri muloro uyu u a swikelwa .
Ndima ya 2 i nga khwiṋiswa fhedzi nga Mulayotibe wo phasiswaho nga Buthano ḽa Lushaka , hu na vouthu dza u zwi tikedza dzine dza swika tshivhili tsha raru tsha miraḓo ya hone na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu , hu na vouthu dzine dza swika mavunḓu a rathi .
Kha vha ḓadze fomo LL1 u ita khumbelo ya ḽaisentsi ya u guda u ḓiraiva tshiṱitshini tsha ndingo tsha tsini .
Musi nḓivho yavho yo dzudzanywa khwine , zwi ita uri hu vhe na tswikelelo i shumaho na tshumiso i vhonalaho .
Vha NDMC vha ḓo fhirisela aya mafhungo kha vhashelamulenzhe vho teaho u itela uri vha koneha u tsivhudza zwitshavha zwoṱhe .
24.4.4.4 u fha ndaela ya dzimbadelo kha muthu muṅwe na muṅwe
Kha vha ṱalutshedze uri mbonalo dza dzangano dzi ṱuṱuwedza u pulana ha tshiṱirathedzhi tsha sisiteme dza mafhungo .
Mulayo ngauralo u fanela u ya phanḓa na u vhea pfanelo ya vhashumi u ḓivhadza ndinganyo maga a u khakhulula u sa lingana uhu .
Komiti nthihi zwayo i fanela u thomiwa musi vhaimeleli vhavhili kana u fhira vho nangiwa .
Zwo ralo , mbekanyamushumo yo itwaho nga u tou funa i na mafhungo a ofhisaho ane ha bveleli nga fhasi ha pulane nthihi , ya khombekhombe .
3.67 Ḽikumedzwa ḽe ḽa itwa nga vha tshiimiswa tsha Pagans ndi ḽa uri hu songo vha na mulayo une wa itwa u tshi itelwa zwa vhuloi ; madzuloni a mulayo , maitele a huvhadzaho a vhuloi a ḓo shumaniwa nao u ya nga mulayo-zwawo .
Ṅwaha wa 2016 u swaya anivesari ya vhu 20 ya u sainwa ha mulayo nga Vho Madiba , wa Ndayotewa ya Riphabuḽiki .
Zwi fanela u dzhielwa nṱha uri therisano na Khomishini ya Muṱaṱisano i dzinginya uri , nga iṅwe nḓila , u kombetshedza zwikaṱudzi kha ṱhanganelo ya nzimo nga tshifhinga tsha zwino dzi nga kha ḓi vha nyimele dza u vala muṋango tshitale musi bere yo no ṱaha .
Ndi zwa ndeme u dzhi a tsheo hu tshee na tshifhinga arali zwithu zwa ndeme zwa zwigwada zwa vhathu vhane vha dzhielwa fhasi vha tshi nga ṱanganedza zwiṅwe zwithu zwa ndeme .
U topola nḓila dzo fhambanaho dza u tshimbila a tshi pfukekanya kha zwitanda zwi ngaho maboḓelo ya u linganyisa , u fhufha na u ima zwavhuḓi a tou dzhiṱa zwavhuḓi ( u khotha magona )
Tshumisano na vhashumisani u itela u thivhela ndovhololo ya ṱhoḓisiso na mawanwa a mikovhe .
makhuluwatsho : u bula ipfi u tshi ḽi bulela nṱha
Thomani sisiteme ya tshikhala tsho vuleaho nahone tshi konḓaho tshi ṱanganyaho zwipiḓa zwo fhambanaho zwa madzulo a vhathu u itela u shela mulenzhe kha tshivhumbeo tshi pfadzaho tsha ḓorobo .
U valiwa ha dzibada ho fhiraho ho vha hu sa tou pfesesea zwavhuḓi nahone ho vhangiwa vhukati ha masia mavhili .
k ) engedza phambano ya tshivhalo tsha vhakhethi kha wadi iṅwe na iṅwe nga tshifhinga tsha mikano u bvisela khagala nyavhelo ya madzulo kha mimasipala yapo .
Zwa u khunyeledza , u wanulusa zwauri zwithu zwi no fana zwo tea nahone zwi ḓitika nga tshenzhemo , muhumbulo muthihi na u ṱuṱuwedza tshiimo tsha tshiitisi .
Kanzhi kana a ho ngo ṋekedzwa tshikhala tsha maitele a mupo , zwiwo zwi a itea - miḓalo , sa tsumbo .
Muimeli u tea u vha e muhulwane kha khorondangi , nahone e na maanḓa a u pendela khonṱhiraka o imela feme .
U fara penisela na khirayoni nga ngona ( zwavhuḓi ) .
Mudededzi waṋu vha ḓo ni sumbedza kuitelwe kwazwo .
NDIMA IYI I THOMA NGA ṰHALUTSHEDZO PFUFHI ya mihumbulo mihulwane i re na tshivhalo na maipfi a elanaho na mafhungo a zwa mbeu .
Nnḓu , dzine dza vha Buthano ḽa Lushaka , Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu , khathihi na Tuynhuys dzi wanala tsini na tshiṱaraṱa hetshi hune ofisi dza muvhuso khathihi na dza Mahoro a Phalamennde dza vha hone .
Vhapulani vha phurofeshinaḽa na vhatshimbidzi na vhone vha tea u pfesesa zwi khagala uri vha kone u ranga phanḓa maitele aya u itela uri hu bveledzwe maṅwalo o teaho .
Vharengi vha isa phanḓa na u tsivhudzwa uri tshifhinga tshoṱhe vha sedze zwithu zwi songo ḓoweleaho kha dzi ATM na u sedza arali afho hune ha dzheniswa garaṱa hu tshi dzinginyea , phanḓa ha musi vha tshi shumisa .
Mulayo wa u kundelwa u Badela wa 1963 , u khwaṱhisa vhulanguli ha u tou rengela henefho kha mimaraga thwii , zwi tshi tshimbilelana na vhuḓikumedzeli ha G20 ;
Sa mufumakadzi , kha phothifolio idzo , ri tea u sedza u mona na izwi zwiteṅwa .
U thusa kha u shumisa na u londota u wanala , u laṱiwa na u xela ha ndaka .
U fhaṱwa ha Damu ḽa Mzimvubu ngei Kapa Vhubvaḓuvha hu ḓo ya phanḓa , na u takuswa ha luvhondo lwa Damu ḽa Clanwilliam ngei Kapa Vhokovhela .
U bvelela ha mbekanyamaitele zwi ḓo ḓisendeka nga ḽevele ya thikhedzo ya poḽitiki na vhuvhusi ha tshumisano vhune mbekanyamaitele ya u bveledza .
U vhea iṱo kha u rekhodiwa ha zwo dzudzanywaho kha sisiṱeme ya muvhalelano na u sedzulusa dzirekhodo dza maṅwalo a tikedzaho .
Nḓila ya vhugevhenga vhune ha ḓivhea nga maanḓa kha vhugevhenga nga inthanethe ndi vhuvhava ha vhuṋe hune zwigevhenga vha shumisa inthanethe u tswa mafhungo a vhuṋe nga kha u rumela imeiḽi dza vhufhura na webusaithi dzine dza xedza vhathu .
Mitambo i ngaho ' muthihi o imedzana na vhararu '
Zwiṅwe hafhu , masheleni a fhiraho R70 biḽioni a phalalo ya muthelo o engedzelwa kha mabindu a khou ṱanganaho na vhuleme ..
Fhungo a si u sasaladza vhurangeli vhunzhi vhu khoḓeaho ha CSR ho thomiwaho nga dzikhamphani dzone dzine kana u hanedza ṱhoḓea i re khagala ya mabindu ( u fana na tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha matshilisano ) ya u ita zwithu nga nḓila ya vhuḓifhinduleli .
Munango wa ḽobi u livha kha munango wa Miraḓo .
U tou fana na zwa u vhambadzwa ha zwidzidzivhadzi , vhuhokokolwanzhe na hone vhu khakhisa ikonomi dza dzingu .
Hezwi zwo livha kha mvelaphanḓa ya maitele a pfunzo ine ya ṱhonifha tshirunzi tsha vhathu , phambano dza mvelele , u nanga ho vhofholowaho na u lwisa u vhona uri hu na ndinganyiso ya vhuswikeleli .
U kundelwa huṅwe na huṅwe kha sia heḽi , zwi ḓo sia demokhrasi yashu ine ya kha ḓivha ntswa ya ndeme i tshinyaloni .
Olani tshifanyiso tsha u sumbedza kuthomele kwa tshiṱori itshi ni kone u ṅwala phara nga ha kuthomele kwatsho .
Thendelano na thikhedzo ya vhashelamulenzhe vhoṱhe vhe vha kwamea nga heyi puḽane na zwone ndi zwa ndeme u itela u shuma zwavhuḓi ha mbekanyamushumo dzayo .
U bindudza ho livhaho ha mashangoḓavha ndi nḓila ya ndeme kha u rathisa masheleni , vhukoni na thekhinoḽodzhi .
3.2 . Hezwi zwi ḓo swikisa kha ndaulo i khou bvelelaho ine i khou ya phanḓa kha u swikela Bono 2030 ḽa NDP nga " u fhaṱa shango ḽi konaho nahone ḽine ḽa khou bvelela , ḽine ri tshi khou shumisana ri na vhadzulapo vhane vha khou shuma , zwi ri isa kha u lwisa vhushai , u shaya mushumo na tshayandinganyo ya matshilisano ri sa neti . "
Hezwi ndi nḓila ine Afurika Tshipembe ḽa khou shelamulenzhe ngayo kha u pembela ha dzingu u bva kha Dzangano ḽa Vhuthihi Afurika ḽe ḽa thomiwa nga ḽa 25 Shundunthule 1963 u ya kha Mbumbano ya Afurika ḽa zwino , na zwiimiswa na mbekanyamushumo dzaḽo .
Ri tea u ita zwinzhi zwa khwine kha u ṱola ndondolo ya tshifhinga tshilapfu , u khwinisa na mbadelo dza thivhavhudzulo dza themamveledziso ya ndondolo ya theshiari yashu , zwine kha zwoṱhe nyimele nnzhi a dzo ngo lambedzwa lwo eḓanaho lwa miṅwaha minzhi .
Ri ḓo khunyeledza na u thoma Ḽiano ḽa U ta Mutengo wa Maḓi Mavhisi , na u ṱavhanyisa u thomiwa ha zhendedzi ḽa themamveledziso ya zwiko zwa madi ḽa lushaka .
Mimasipala yoṱhe i re fhasi ha nḓisedzo iyi yo ṋewa zwipikwa tiwa zwine ya fanela u swikelela hu tshi itelwa u fhungudzwa ha tshumiso ya maḓi .
Athikili 98 ( 2 ) ndi ya ndeme nahone a i kanganyisi .
Thendelano dza mashango mavhili dzo sainwa na France , United Kingdom , China , Cuba , India , New Zealand na maṅwe manzhi .
I ḓo dovha ya phurofaila u bvelela ha muvhuso wapo , hu tshi katelwa na zwe zwa swikelelwa nga kha mivhuso pulane ya mvusuludzo ya mivhuso yapo - maele a U Vhuelela kha zwa Mutheo .
Valwaho / waho ( kha vha ṱole mutevheṱhadu wa vhutshilo )
Ndi mulayo wa bidi wa uri mithelo ya mubidi o winaho i fanela u vha yo dzudzana zwavhuḓi , kana uri nzudzanyo i fushaho yo itwa na SARS u swikelela ndaela dza muthelo wa mubidi .
U fhirisela kha tshumelo dza u swikela zwi ḓo bva kha u nyanyuwa ha mulwadze kha mbueledzo vhuongeloni na zwiṅwe zwo fhambanaho zwi fanaho na tshiimo tsha mutakalo , mupo na u hula ha vhuholefhali ha u sa kona u shuma na nyimele ine khayo mulwadze a ḓo vhofhololwa .
Mbekanyamushumo ndi vhufarakani vhukati ha Muhasho wa Vhutsila na Mvelele , yunivesithi , Khoro ya Biritishi na Sietha i Dzulaho i hone .
11.4 Khabinethe i sasaladza zwiito zwo itwaho nga dziṋe ḽa miraḓo ya Khorondangi kana muraḓo muṅwe na miṅwe wa tshishavha nga dziakhaunthu dza midia wa matshilisano dza khole khole .
Ndayotewa na Mulayo wa Sisiṱeme dza ha Masipala zwi tou zwi sumbedzisa zwi khagala uri masipala u tea u dzudzanya zwa u shela mulenzhe na u ḓikumedzela ha vhashelamulenzhe nga u thoma maitele a u shela mulenzhe o khwaṱhaho .
Masio oṱhe o kwameaho a Muvhuso kha mafhungo a mveledziso ya vhaswa o thoma nḓila dza ndeme dzine dza ḓo kunga vhaswa vhashu uri vha vhe na nḓala ya pfunzo .
Vhorakhonṱhiraka vha ḓo dzudzanya na Spoornet u isa thundu kha mavhengele a Vundu nga dziawara dzine na nga maḓuvha ane mavhengele a vha o vula .
U lavhelesa na u langula kuitele kwa u ṱola mugaganyagwama , hu tshi katelwa mveledziso ya masheleni ya ṅwedzi nga ṅwedzi na ya kotara na u ṋetshedza themendelo na ngeletshedzo u amba nga ha phambano dza ndeme .
Nga maṅwe maipfi , zwi ḓaho zwi katela mbofho ya zwa ikonomi vhudzuloni ha zwa mulayo fhedzi .
U vhala maṅwalo o hudzwaho nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi sa , Bugu Khulwane , zwirendo na phosiṱara .
Ee , ndi khou ṱoḓa u ḓivha uri ndi nga ḓivhadza hani ḓologi uri muraḓo ane a khou amba u khou xedza Nnḓu na vhathu vhoṱhe vha no khou thetshelesa ?
Yo rumela vhalangi vhavhili vha vhuṱambo ho khetheaho khathihi na vhaofisi vha vhuṱambo ho khetheaho vha maḓana mararu na vhavhili vhane vha ḓo ambara zwiambaro zwi vhonalaho .
Tshitetimennde tshiṅwe na tshiṅwe nga ha tshigwada tsha vhathu tshi vha tshi tshi khou sedza sia ḽithihi .
Vhaṋetshedzi vha nga humbela muvhuso u itela u wana thikhedzo iyi ( Kha vha sedze kha TSHIBOGISI tsha M ) .
Zwenezwo u dzhenelela ha mbekanyamaitele u itela vhumatshelo hu fanela u tevhedza zwiteṅwa zwi re afho nṱha .
Ri khou tea u dovha ra khwaṱhisa foramu dzire hone dza vhudzheneleli ha vhathu na u ita uri vhathu vhashu vha kone u shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha mveledziso .
U swika huṅwe fhethu , pharagirafu idzi dzi na ṱhalutshedzo yo ṱanḓavhuwaho .
( a ) ya dzina na u vha muraḓo wa lushaka a tshi tou bebwa ; ( b ) ya ndondolo muṱani kana ndondolo ya mubebi wawe , kana iṅwe ndondolo yo teaho arali o bviswa kha muṱa we a bebwa khawo ;
Ḽifhasi ḽoṱhe ḽo ri dzhoina u vhea luswayo kha heḽi ḓuvha ḽine ḽa sumbedza tshiga tsha u sa humela murahu kha mumatsho washu wa tshifhinga tsha demokhrasi yo vhofholowaho .
Musi a tshi vhona uri mufumakadzi wawe o ṱhavhiwa nahone o ḓala malofha , a humbela maswole uri vha mu litshe uri vha kone u mu thusa u mu isa vhuongeloni .
Kha ri ṅwale
Naho mbofholowo i si na mutengo na dimokirasi i songo tshipa , khetho dzi tea u swikelea u itela uri dzi dzule dzi dza vhukuma .
U ṱanganedzwa hu nga kwamiwa nga nḓila dzo vhalaho .
Musi maitele o no fhela , ofisi dza muvhusowapo dzi ḓo vha dzone dzi thomaho u shumisa mulayo uyo .
Tswikelo ya Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ya masipala yo ḓitika nga vhukoni ha vhulanguli na khoro ha u kona u dzhia khovhakhombo yo rekanywaho nga nḓila ine i sa dzhenise khomboni madzangalelo a vha kwamei .
U langa u vhulungwa ha maṅwalo a tekeniki o teaho .
7.1 . Khabinethe i swikisa ndiliso dzayo kha dzikhonani na mashaka vha avho vhe vha xelelwa nga matshilo avho nga murahu ha musi vho kavhiwa nga Ḽisiṱoriosisi , na u tamela mashudu avho vha khou fholaho uri kha vha fhole nga u ṱavhanya .
Vhaofisiri vha maḓaka ndi vha ndeme u itela u vhona u tevhedzwa ha Mulayotibe .
Ro vhudzisa vhathu musi ri tshi ita mvetomveto ya pulane ya nyito ya muvhuso wa shango i re khagala .
Ḓivhazwakale yo sumbedza lwo vhalaho uri zwitshavha zwi itwa kana u pwashiwa nga vhathu vha si gathi vhe vha zwi rangaphanḓa .
Vha badela mutengo wa vhana tenda vha vhavho ḓisa maṅwalwa o teaho :
Masia oṱhe a heyi thendelano ndi Ṱhoho ya zwa Gwama kha Muvhuso wa Vundu ḽa KwaZulu-Natal na Rakhonṱhiraka .
( b ) nga u bvisa phara ya ( a ) ya imelwa nga phara i tevhelaho :
Mbadelo dza vhuṱun ḓi ndi mbadelo dzine vha dzi badela musi vha tshi ṱun ḓa thundu u dzi ḓisa Afrika Tshipembe .
Mulayotibe u tevhela maitele a Mulayo wa Pfanelo dza vhathu na Ndaka dzine ha ḓo sedzwa khadzo musi hu tshi liliselwa mukovho .
Tsho vha tshi tshi dzulela u kolela tshibode ngauri tsho vha tshi tshi tshimbila nga u ongolowa .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa maitele a u guda , u guda hafhu na tshanduko , zwo ṱangana na vhukoni ha mashumele ha tshiimiswa vhune ha vha na vhushaka na mishumo yo ṱalutshedzwaho .
Vhane vha nga dzhenelela thendara vha ta u swikelela fhethu hu hulwane ha u dzhena kha Ofisi ya Madzhisiṱiraṱa ya Mount Ayliff .
U vhona uri vhuṱanzi ho kuvhanganywa kha tshaka dzoṱhe , huṅwe na huṅwe hune ha vha hone .
22.8.2 Muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru ane nḓivhadzo yo fhiwa ene u tea u ṅwalela maanḓalanga a khaṱhululo uri ndi ngani khumbelo ya u swikelela i tshi tea u ṋewa kana u sa ṋewa hu saathu u fhira maḓuvha a 21 .
Murangaphanḓa wa kale vho vha muṅwe wa tshiga tsha vhulwelahaya ha Afrika .
Ri ḓo nanga nzhielwanṱha , nahone kha nzhielwanṱha idzo ri ḓo tea zwipikwa .
Mudzulatshidzulo u tea u vha muṅwe wa vhahulwane sa Mulangadzulo kana mukhantseḽara wa phothifoloi ya u shela mulenzhe kana ya u pulana nahone miṱangano i tea u vha hone miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe .
Ho rengwa tshomedzo ya senthara ya u kuvhanganya data nahone nḓisedzo i nḓilani .
Ndivho ya ḽiṅwalwa iḽi ndi u :
Afrika ḽi ḓo ḓi bveledza sa tshipiḓa kha ḽifhasi tsho khwaṱhaho , faranaho , tshi sa thengi-thengi nahone ḽi na vhupfiwa ḽa dovha ḽa fara tshipiḓa tshihulu kha mafhungo a ḽifhasi .
Ḽaborathori ya sibadela yo ṱanganedza dziṅwe tshomedzo , vhupfumbudzi ha ndangulo na ha thekhinikhala na vhashumi .
Khabinethe i rwela zwanḓa vhorasaintsi vha Afrika Tshipembe vhane vha khou ranga phanḓa ṱhoḓuluso iyi ya ndeme .
Musi muthotho wo no luga , ni u shele vhukati ha ndilo , ni vhekanya khuhu nga nṱha , ni i sevhedze na zwo kadzingwaho nga nḓila ya tshi Fura na miroho i songo bikwaho .
Mufariwa u khou tama u vula mulandu wa u rwiwa .
Zwazwino izwi zwi tou vha maitele o teaho a khomishini ya muṱaṱisano na maṅwe mannḓalanga a zwa mulayo .
Zwidodombedzwa a zwo ngo fanela u dzumbelwa mudzhii wa tsheo arali izwo zwidodombedzwa zwi tshi hanedzana na themendelo ine ya khou itwa .
Maitele a ḓo ḓisa tshumelo ya vhuṱoli i bveledzaho vhukuma ine ya ḓo ḓisa ndango dza vhutevheli u vhona uri vhavhuelwa vhoṱhe vhare kha sisṱeme vha tewa nga magavhelo avho .
Vha nambatedze zwi tevhelaho kha fomo ya khumbelo :
U ola na u pennda hu tshi shumiswa ṱhoho ya vhege
Kha vha ri ndi dzhie tshifhinga itshi ndi fhululedze Komiti ya Dziminisiṱa dzo ṱanganelaho nga ha COP17 kha u ita uri muṱangano u tshimbile zwavhuḓi .
Kha zwenezwo , zwidodombedzwa zwa kale zwa Mbonalo ya Ikonomi ya Ḽifhasi zwo shandukiswa nga vhuronwane u itela uri hu sa vhe na u thithisea kha mutevhe .
U sa dzhenelela a si zwine vha tea u nanga arali vha tshi ṱhanngela dzangano ḽavho na mvelelo yavho yavhuḓi .
Muvhuso wo vha mudzulatshidulo wa khoniferentsi ya Oslo wa saina thendelano ya u iledza ye ya ḓo bva khayo .
Tshirunzi tsha muthu
U topola maipfi oṱhe a no ṱalutshedza e a shumiswa kha ngaganyamvumbo ya muanewa .
Fhedziha , zwe zwa ladza mafhungo ndi lutamo lu sa timatimisi lwa u bvelela .
Kiḽasiṱa dzo fhambanaho dza dziminisiṱa , dzi ḓo tshimbidza nyambedzano na kiḽasiṱa dza vhoramafhungo dza u sumbedzisa zwo no swikelwaho nga mihasho nga tshifhinga tshetsho , nga kha GCIS .
Mutumbu , hune na anetshela hone tshiṱori ( Ni vhe na vhuṱanzi uri ndau na mbevha zwi amba zwoṱhe . )
6 . Khabinethe yo tendela Tshiṱirathedzhi tsha u Fhedzisela tsha u ḓo Amba nga ha u Tshikafhadzwa ha Mufhe Zwitshavhani zwo Tsitsikanaho zwa vha Holaho Tshelede Ṱhukhu Afrika Tshipembe u itela uri u thome u shuma .
Kha vhabindudzi vha nḓowetshumo , huna tshipiḓa tshihulu tsha mavu a nḓowetshumo khulwane tshi sa khou shumiswaho tshire tsini na Phendelashango khathihi na kha zwipiḓa zwa ngomu shangoni .
Vha swikise nḓivhadzo vhuponi vhuṅwe na vhuṅwe ha u ṅwalisa hu saathu fhela maḓuvha a 21 tshanduko yo itwa .
Zwi nga dovha zwa amba u bviswa ha matheriala a zwimela u bva tsimuni u ya fhethu ha u laṱa mathukhwi kana u fhisa masalela a zwimela .
Zwa zwino ro ḓi imisela u tevhedzela Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Vhukonḓi ha vhuimana kha mme na ndondolo ya tshibebwa
Mulangavundu u ḓo shumisa foramu u ṱuṱuwedza vhurumelwa u ḓisa miṱa yaho na vhaṅwe vhashumisani nga tshifhinga tsha madalo aho nga Lara ṋaṅwaha .
4.1 . Khabinethe i ṱuṱuwedzwa nga nyaluwo ya ikonomi yavhuḓi yo rekhodiwaho kha kotara ya vhuvhili ya ṅwaha zwi si na ndavha na u konḓelwa ha nyimele ya ikonomi kha shango ḽashu na nnḓa .
Idzi ṱhoḓea na dzimbekanyandeme dzi nga katela , sa tsumbo : Phaṱavhukoni , u bveledzisa zwiko zwa masheleni na zwiko zwa vhathu , na u engedza u pfesesa tshitshavhani nga u angaredza malugana na zwa masheleni a dzipulane na vhusikamishumo .
Nga kha mbekanyamushumo dzo khwaṱhaho , ri fanela u dzhenisa fulufhelo na lutendo lwo khwaṱhaho vhukati ha vhathu vhashu vhane vhoṱhe khathihi na muvhuso wavho vha nga kona nahone vha fanela u kunda vhushai , malwadze na u thudzelwa thungo .
Vhuṱumani ha tshoṱhe ha vhubindudzi na khohakhombo ya u badela mbuelo dza vhukhakhi kha Mulayo wa Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo .
Mimakete ya ḓoroboni i bva kha khuvhanganyo nga vhathu ya tshivhalo tshihulwane tsha vhavhambadzi kha vhupo ha nnyi na nnyi .
mishumo , ndaulo na mishumo ya vhalanguli
Nyambedzano ya zwidodombedzwa zwa maitele i khou ya phanḓa vhukati ha vhashumisani vha matshilisano na zwiimiswa zwine zwa ḓo kwamea nga mbekanyamushumo idzo , ho katelwa Sekhithara ya Ndaulo ya Pfunzo na Vhugudisi .
Hezwi zwi katela mafhungo a u buka , zwiteṅwa na maga a nḓisedzo .
THERO Luambo lwa Hayani Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma Mbalo ( Mathematics ) Saintsi ya Mupo na Thekhinoḽodzhi Saintsi dza Matshilisano Zwikili zwa Vhutshilo
Thandela dzi tevhelaho dzo kwamea nga mutsho , tshitshavha , u ima ha mushumo na vhukonḓi :
Nahone vho vha vha sa vhoni zwe nda vha ṱalutshedza uri zwo vha zwi khou itea fhaḽa ?
Wadi dzi kha ḓi tea u vha na tswikelelo ya tshumelo dza ndeme dza maḓi , vhuthathazwitshili na muḓagasi u fana na kha dziṅwe wadi dzo kuvhanganaho kha vhupo ho shayaho .
Arali vha ḓadza fomo nthihi fhedzi kha thundu kana tshumelo dza tshakha dzo fhambanaho , vha ḓo eletshedzwa u shandula zwidodombedzwa u dzhenisa fhedzi thundu kana tshumelo dzine dza vha fhasi ha kiḽasi yo teaho .
Ri tshi ri pfunzo ndi tshumelo ya ndeme ari khou thudzela thungo pfanelo dza Ndayotewa dza vhadededzi sa vhashumi , dzi ngaho pfanelo ya u gwalaba .
Zwiṅwe hafhu , u vha khagala , vhuḓifhinduleli , u ḓifulufhela , vhuḓifhinduleli na mikhwa ya mushumo zwi tea u sumbedziswa .
Na mihasho ya sekhitha dza masipala na miṅwe mihasho ya muvhuso ; na
Thoho dza mihasho ya muvhuso na zwiimiswa zwi anzelwa u vhidzwa nga komiti heyi uri zwi ḓe zwi vhige na u sumbedzisa uri tshelede yo shuma mini .
Mvelelo dza mawanwa dza mihasho ya lushaka ya 30 dzi sumbedzisa uri masheleni a anganyelwaho kha R23 , 4 biḽioni yo shumiswa kha tshikwama tsha lushaka nga ṅwaha wa muvhalelano wa 2015 / 16 .
Vha na zwileludzi zwivhili kana zwinzhi zwine zwa ṋekedza tshumelo kha vhanna na vhafumakadzi thungo na thungo , mbonalo ye ya vhonalesa nga maanḓa kha zwiimiswa zwi re na ḽaisentsi .
Hezwi ndi u itela u vha na vhuṱanzi ha uri ngudo ya zwa pfunzo i khou shumisiwa kha vhupo ha mabindu na uri hu vhonale zwine ya khou vhuedza na u swikelwa .
Zwikolo izwi zwo tikedzwa nga kha SSI .
Huna ṱhoḓea ya u tshimbidza u fheliswa ha izwi zwipiḽa zwo fhambanaho zwa vhusimamilayo u itela uri hu vhe na u thomiwa havhuḓi ha muhanga wa vhusimamilayo ure hone na u vulela nḓila Mulayo muthihi wa Phalamennde une wa ḓo shuma kha Riphabuliki yoṱhe .
U thusa nga mbudziso dzi bvaho kha vhashumisani vha nga nnḓa .
7.1 . Yunithi ya Tshumelo dza Luambo ya GCIS yo thomiwa nga Lambamai 2008 hu na maanḓa e ya hwedzwa a u ṋetshedza tshumelo dza u pindulela , u dzudzanya na u vhalulula kha GCIS .
Zwo ralo , ḽinki iṅwe na iṅwe ya netiweke tshi nga si sikiwe tshi tsha u ṱanganedza u anda ha voḽumu dza ṱhirafiki .
3.3 . Mulayotibe wo no fhira kha maitele a vhukwamani na tshitshavha ane a katela vhashumisani kana vhathu vha kwameaho vho teaho .
Tsha u thoma , ri tea u fhungudza tshifhinga tshi dzhiiwaho uri mbilo i khunyelele .
3.1. Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha thandela ya u pfumbudza ya R22-miḽioni nga Minisiṱa wa Muhasho wa Vhashumi Vho Mildred Oliphant , ine i ḓo sika mishumo kha zwa vhufhufhi , bindu ḽa u tala maḓini na sekithara dza zwa vhulimi .
U ṋetshedza na u ṱuṱuwedza u sikiwa ha zwikhala zwa vhathu vha bvaho zwitshavhani zwi re kha vhuimo vhu si havhuḓi uri zwi shele mulenzhe kha nḓowetshumo .
Dziṅwe ṱhoḓea : Ḽitheresi ya khomphyutha , vhulanguli ha ofisi ha mutheo .
Ndi nga mini ni tshi tea u vha na guḽuu ?
Masiandaitwa a vhaambedzani dzi khagala : maipfi a ḓalesa , khanedzano i ḓo lepalepa .
Ri ḓo ṱavhanyisa mbekanyamushumo ya u kovhekanya hafhu mavu hu si u itela fhedzi u khakhulula vhukhakhi ha ḓivhazwakale yo fhiraho , fhedzi na u ḓisa vhabveledzisi vhanzhi kha sekhithara ya zwa vhulimi na u ita uri mavu manzhi a wanale u itela u lima .
U pondwa havho ho rengulula shango kha u vha tsini na nndwa ya vhadzulapo zwe zwa livhisa kha khumbelo ya Vho Nelson Mandela , kha zwine zwa dzhiwa sa tshitatamende tsha muphuresidennde , tsha vhudziki na u ita uri vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vha vhe fhethu huthihi u vhona zwauri hu na u pfukela kha mulalo .
Khabinethe i khoḓa MaAfrika Tshipembe vhoṱhe na sekhithara vhane vha khou shela mulenzhe nga nḓila dzo fhambanaho kha vhuṱambo ha zwino ha u pembelela Ṅwedzi wa Mbofholowo .
Vhathu vha itaho ndingo ya HIV vha fanela u khuthadzwa uri vha kone u sedza phanḓa kha miṅwaha yo vhalaho ya u tshila vhutshilo ho ḓoweleaho .
U sa na ha mvula yo linganaho Afrika Tshipembe ine ya ḓadza zwiko zwa maḓi u swika kha ḽeveḽe dzi fushaho zwi amba uri shango ḽashu a ḽi athu bva kha nyimelele ya gomelelo .
Tshiṅwe hafhu , muvhigo u ṱanganedza vhukoni ha mashango ane a kha ḓi lwa na u kunda mveledzwa dza u sa vha na vhuṱanzi kha poḽotiki na ikonomi dzi langwaho nga nḓila i si yavhuḓi .
Nahone hezwi , mashudumavhi , ndi thero ya dibeithi yashu ṋamusi .
7 . Zhendedzi ḽa Lushaka ḽa Tshikhalani ḽa Afrika Tshipembe :
Vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala vha dzinginya uri " busakatsi"zwi amba uri vhuloi nga kha tshirema/ Tshiafrika , nahone zwi katela u shumisa mushonga une wa vhaisa ; wa manditi ane a vhaisa ; na dziṅwe nḓila kana zwishumiswa zwine zwa kona u vhanga vhulwadze , mafhanza kana u lovha ha muthu , kana u kwashekana ha ndaka .
Vho Botha vha ḓo humbulwa nga ipfi ḽavho ḽe ḽa vha ḽi tshi tou unga zwavhudi ḽa dovha ḽa bvuma ḽe ḽa pfiwa kha thietha dza opera dzo fhambanaho , ḽa pfala u ya kha shango ḽothe ho katelwa na Vienna State Opera zwe zwa vha ita Kammersänger , vhuimo vhune vhu fhiwa fhedzi vhaimbi vha muzika wa opera na wa kiḽasiki vhane vha tou ḓivhea vhukuma ngei Austria na Germany .
A vha tei u rumela 750 ml ya maḓi arali vha tshi khou humbula u ṱanganyisa nao.
Tshiga tsha vhukwamani vhukati ha kuitele magumoni i ḓo sumbedzwa ho sedzwa mvelelo dza nzulelegudwa tiwaho .
Hu ḓo vha u khinisea arali miṱangano miṱanu ya khombekhombe ya nga itwa kha ṅwaha ngeno hu uri ni khou sumbedzwa vhuimo haṋu ha u sa shuma zwavhuḓi kana u swikelela zwo imaho ngauri .
Ri ni ṱuṱuwedza uri ni takuse tshikalo zwi tshi ya kha u thola , vhupfumbudzi na ṱhogomelo ya vhathu vhashu u bva kha hezwi , vhunzhi hazwo zwi nga londiwa kha zwipande zwa vhushai zwine zwi vhangwa nga vhushayamushumo , vhushai ho kalulaho na u sa bvelela ho kalulaho .
Ndi zwone , u fana na khanedzano nnzhi fhethu hu konḓaho ha ndiliso ya zwa vhugevhenga , hu na vhuleme .
hu na u tswukuluwa kha mbondo dza nḓila ya muya
Zhendedzi ḽa GEP ḽo thomiwa hu u itela u khwiṋisa nyaluwo na mveledziso ya ikonomi ya Gauteng , nga u ṱuṱuwedza SMME kha masia mahulwane a ikonomi hu tshi shumiswa thikhedzo ya masheleni na i si ya masheleni .
5.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha tsha Eldorado Park uri tshi thuse IPID na u isa phanḓa na u shuma vha tshi khou tevhedzela sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga u itela u vhona uri hu vhe na vhulamukanyi .
U gonya kha tsivhudzo ya tshitshavha nga ha ṱhoḓea ya mbono dza shango dzo khwaṱhelaho na dizaini ya themamveledziso , na khonadzeo dza iṅwe nḓila ya zwiṱirathedzhi zwa mveledzo kha zwa vhulimi , yo thoma u shumiswa .
Naho hu na mulayowapo une wa vha hone une wa tendela hu tshi vha na faini ya tshenetsho tshifhinga , zwa u laṱwa ha mashika nga nḓila ine ya si vhe mulayoni zwo no ḓi tou vha zwithu zwo ḓoweleaho .
U dzudzanya thandela ntswa dza tshanduko
Maitele e a tevhela na madzangano o fhambanaho a vhathu vho dzhenelelaho kha mveledziso ya nyendedzi idzi , zwo khwaṱhisedza u ṱanganedzwa na u shumiswa ha nyendedzi idzo nga vhadzheneleli vhoṱhe , sa Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe .
U fhindula mbudzisombuletshedzi a ṋea na ṱhalutshedzo ya phindulo yawe .
9.3 . Khabinethe i khou takadzwa nga mvelaphanḓa ya mushumo wa tshumisano wo itwaho nga SAPO , IEC na maṅwe mazhendedzi a muvhuso kha mushumo wa thandela ya dziḓiresi .
Makumedzwa a sedzana na vhuṱumani vhukati ha matheriala na u sa lingana ha zwa poḽotiki .
Muḓi i re kule na tshomedzo
Nga maṅwe maipfi , ro vha ri khou avhelwa milayo , avho vha randelaho milayo vhone vhaṋe a vha khou i tevhela zwavhuḓi , zwenezwo u vhanga khethululo kha mashango a bvelelaho .
Vhegeni dzi si gathi dzo fhiraho , Muvhuso washu wo ḓivhadza i tshiṱanganeli tsha u thivhela na u fhedza vhutshinyi , tsho dzhenisa na zwitshavha hu tshi shumiswa u khuruṱanya vhashelamulenzhe vhoṱhe na u thusana ha mihasho yoṱhe ya muvhuso : Fulo Ḽithihi ḽa U lwa Na Vhutshinyi .
U engedza iṅwe ntswa kha dzire hone muṱani zwi nga engedza tshirunzi tsha vhabveledzi vhayo kha u kona u bveledza iṅwe ya goloi dzavhuḓi badani .
Vhabvannḓa vha funzaho Ḓivhambalo na Saintsi vha nga rumela khumbelo dza mushumo arali vha na vhudzulo ha tshoṱhe kana phumethe ya u shuma ya vhukuma .
Fhedziha , u dovha wa vha mufari wa miṅwe milayo , ine ya langulwa nga miṅwe mihasho ya muvhuso yo fhambanaho , na zwone zwo fanela .
Hezwi zwi ḓo vha tsireledza kha u hambela vhutsi ha vhaṅwe hune ha vhanga asima , tshikwaikwai , burokhaitisi kana maṅwe malwadzevho a mafhafhu .
Musi ni tshi ita nyonyoloso mbilu yaṋu i a bommbesa malofha , ni fema nga u ṱavhanya nahone muvhili waṋu u wana okhisidzheni nnzhi .
Vhurumela thundu ho fhambanaho u bva kha zwiko zwo fhambanaho ho tendelwa , tenda maṅwalo a u vhambadzela mashangoḓavha a elanaho a tshi bula zwi khagala tshipiḓa tshao tsha vhushaka .
Kiḽiniki dza tshitshavha dza Ndondolo ya Mutakalo dzi ṋeaho tshumelo dza mutakalo dzo katelaho zwoṱhe dzavhuḓi , na dzi swikeleaho .
Ngeno hu na uri ri na beisi ya mbekanyamaitele yo pfumaho na u vha yo itwa nga vhuḓalo ine khayo ri nga guda , nyimele dza vhukuma dzi re hone dzi na khaphasithi ya u sudzulusa nga maanḓa ndivho dza mbekanyamaitele .
Tshivhalo tsha tshumiso dza ndeme tsho no ḓi vha hone , fhedzi hu tshe na ṱhoḓea ya uri hu bveledzwe nnzhi .
Mushululo wa maḓimalaṱwa we wa dzinginywa u na khuvhangano i re nṱha ya naithrodzheni i si ya oganiki yo ṋokaho .
Vhafariwa vho lindelaho tsengo vha dzhiwa vha si na mulandu nahone vha fanela , u ya nga hu konadzeaho , u ṋewa tswikelo ya tshomedzo sa i zwi vho vha tshi nga vha vho pfa uri a vha khou ḓo valelwa .
Thaidzo dza vhaṅwe , arali dza litshedzelwa , dzi ḓo fhedzisela dzo vha thaidzo dza vhathu vhoṱhe .
Hu na nḓila dzo vhalaho dza u fhungudza nḓila dza u swikelelea ho leluwaho na u bva u itela zwigevhenga na u bveledza nḓila dza u bva u itela zwipondwa nga kha nyolo dza vhupo .
Vha nga zwi ita nga u tshimbidza zwidulo , u dzhenelela , u vhonala vha khou borea , u tambisa minwe , u femeleka , nz .
Arali vho zwi divha hu na tshifhinga uri vha dotea u ya u alafhiwa , tsumbo , u ya u itwa muaro , kha vha ite khumbelo vha rumele fomo ya khumbelo hu tshe na tshifhinga .
ZWINE ZWA TEA U KATELWA KHA PULANE DZA WADI
Vha a ṱoḓea tshifhinga tshoṱhe u shumisa Milayondango kha milandu miswa na u vala tshikhala vhukati ha Milayondango na maitele a kale .
19.2. NYS ndi tshikonisi tsha vhathu vhaṱuku Afrika Tshipembe uri vha kone u vha vhadzulapo vha shelaho mulenzhe zwi tshi vhonala kha shango ḽashu na u dzhenelela nga nḓila yavhuḓi kha mveledziso ya shango ngeno vha tshi khou swikela mveledziso yavho sa vhathu na lwa phurofeshinaḽa .
Hezwi zwi ḓo thusa u fhaṱa pulane dzine dza vha dza vhukuma na u swikelelea .
Komiti ya Tshoṱhe ya Vhafumakadzi , Vhana , na Vhathu vha re na Vhuholefhali .
6.7.10.2 Ngauralo , mulandu u nga iswa kha khothe ya sialala nga mutshutshisi mulangi kana muhulwane arali , nga kusedzele kwawe , u mulandu une wa tea u sengwa kha khothe ya sialala .
Bambiri ḽi ḓo dovha ḽa amba nga ha uri vhavhali vha khou hulela u tsira phambano vhukati havho na vhoramafhungo , nga kha bulogini na u hulela u shumisa nga nyanḓadzamafhungo yo bvelelaho ha zwifanyiso na vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho nga miraḓo ya tshitshavha .
Miraḓo ya tshitshavha i nga dovha hafhu ya ita vhuimeleli kha mafhungo na milayo zwine Komiti ya Phalamennde ya khou rera nahone vhunzhi ha miṱangano ya Komiti i a tendela tshitshavha tshi tshi dzhenela .
AVHELWAHO NGA THEMO
Khanḓiso hafhu dza ṱhanziela ya u redzhisiṱara dzo xelaho dzi nga wanala nga murahu ha mbadelo ya u ita dziṅwe u bva kha ofisi ya muhasho we wa dzi ṋetshedza .
U posa na u rwa bola nga vhavhili
Vhagudi vha longela zwifhaṱuwo zwavho maḓini na u vhudzula mapulo
Vhathu vhashu vha re ngei Eastern Cape , KwaZulu-Natal khathihi na huṅwe fhethu vho ḓilugisela u lima tshiliṅwa hetshi tsha kale na kale vha fhedza nga u tshi ḓisa kha mimaraga tsho no vha kha zwivhumbeo zwiswa .
Vhoramimoḓoro na vhaendangaṋayo vha na mushumo wa uri vha ṱhogomelane dzibadani .
Zwiṱunḓwa a si zwinzhi nahone zwi na masiandaitwa maṱuku kha mutengo wa hayani wa zwinwiwa zwa aḽikhoholo .
( 2 ) Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu i na maanḓa , sa zwine ya laulwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha Lushaka , o teaho kha u ita mishumo yayo , zwi tshi katela na maanḓa a -
Afha mihumbulo mihulwane fhedzi i ṅwaliwa fhasi hu si na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwoṱhe .
Masipala i nga shumisa Mulayo wa Rennde ya Ndaka ya Masipala u sumba nḓila uri vha nga badelisisa hani rennde .
Vha ha Isuzu vha khou bindudza masheleni a linganaho R1.2 biḽiioni kha mbekanyamushumo yavho ya lushaka lu ḓaho lwa mimoḓoro ya luṱanḓala fhano Afrika Tshipembe vha tshi itela mimaraga ya fhano Afrika Tshipembe na ya mashango a re tshipembe ha soga ḽa Sahara .
9.2.1.3.4 Kha Vhulanguli arali vho i humbeliwa
Arali ya haniwa , nḓivhadzo ya zwiitisi zwa uri ndi ngani yo haniwa i ḓo ṋekedzwa kha CFI .
Tsho ḓitika nga tshikalo tsha ndavhelelo ya vhutshilo , u kona u vhala na u ṅwala khathihi na miholo .
Khamphani ya mashango ḓavha a yo ngo tea u ita khumbelo ya u ḓi ṅwalisa Afrika Tshipembe .
Khadiamu i shumiswa kha eḽekhiṱhiropuḽantiṅi , kha aḽoi , na dziṅwe dza dzi soḽuda na kha beṱiri dza nikeḽe khadiamu .
Tshelede yo salaho kha ndaka dzo ṋetshedzwaho sa ndindakhombo ya tshikolodo i kona u shumiswa u thoma u badela mbadelo dza ndaulo .
Ndi mbudziso dzifhio dzine na nga vhudzisa muthu we a vhuya a vha mudizaini wa fesheni ?
Ndima i kona u ṱalutshedza vhuṱali ha ḽiedza na u amba nga ha lushaka lwa vhuṱali , hu tshi katelwa na phambano vhukati ha vhuṱali tshiedza na ha muthu .
U ḓivha zwinzhi , kha vha sedze Ndima ya vhuvhili ya Ndayotewa ntswa .
Ṱhoḓea yapo i dzula i nga fhasi ha mutsiko , naho phimo dza fhasi dza nzwalelo dzo ḓisa huṅwe u femuluwa .
Fhedzi-ha , fhethu hune themamveledziso i re hone zwino ya vha hone zwi no ṱoḓa ndondolo a zwi ho hune vhathu vha dzula hone kana tsini navho .
Nzudzanyo ya kupulanele , nyavhelo ya masheleni na vhukoni ha tshiimiswa zwi konisa ndangulo ya vhupo .
Thebulu yo vhewa u itela u amba nga u sedza ha u thoma , tshanduko ya tshivhalo nga tshifhinga tsha u fhindula na u sedza ndinganyiso yazwo .
Vho Tabata vho vha vha tshi funesa u vhona vhumatshelo ho bvelelaho ho katelaho vhoṱhe ha mutambo wa ragibii Afrika Tshipembe
Ndeme ya u phaḓaladzwa ha maambiwa nga tshifhinga
I ḓo shumisa sa mutheo wa nyambedzano na vhafarakani vha lushaka na vha dzitshaka nga mafhungo ane a elana na HIV na AIDS .
Ndi nga nṱhani ha nyimele iyi hune khuwelelo ya khou itwa kha uri hu vhe na u dzhenelela huhulwane nga muvhuso u itela u vhulunga mishumo na u dzudzanya zwavhuḓi nyaluwo u mona na sekithara dzo fhambanaho dza ikonomi .
Nyito dza zwipotso u fana na mitambo ya futhibola
Nḓisedzo a i badelwi nahone i itwa vhukati ha 08h00 na 17h00 vhukati ha vhege .
Vhadzheneli vha khethe ṱhoho mbili kha mafhungo aya , vha sumbedzise zwine zwi nga itwa u thusa Komiti ya Wadi ya havho u dzi tandulula .
Kha heḽi fhungo , Khomishini yo themendela uri hu vhe na zwiko zwi si gathi zwa masheleni a u thusa kha tswikelelo yeneyo hune zwa wanala zwo tea .
Kha vha ṋetshedze vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha nga thusa kha u ṱalusa muthu uyo , sa miṅwaha yawe , tshiimo , muvhala wa mavhudzi , muvhala wa maṱo , na zwiṅwe zwiga zwine a nga ṱaluswa ngazwo sa mavhadzi na dzithathu .
Mbadelo dza zwino dzo itwaho kha ndinganyiso ya vhashumi na thundu na tshumelo ndi zwone zwiṱuṱuwedzi zwihulwanesa zwa tshinyalelo ya mbekanyamushumo .
Nahone naho zwo ralo , ndi na vhuṱanzi ha uri , vhurangaphanḓa havho vhu ḓo pfesesa izwi .
5 . REKHODO DZINE MUHASHO WA VHA NADZO DZINE DZA DZULA DZI DZA U WANALA
Lavhelesani zwifanyiso ni ambe uri ni vhona tshiṱori itshi tshi tshi khou amba mini .
Ho shumiswa nomboro ya luṱingothendeleki i si yone kha khumbelo iyi .
Tshiimo itshi kha mutevhe tshi sumbedza uri maano a vhufarisani na vhabindudzi u bva mashangoni a nnḓa zwi khou engedzedzea na u sumbedza uri maano a shango a mveledzeso a khou aṋwa mitshelo .
U Valelwa Khothoni : Zwo bulwa afho nṱha uri u ḓalesa ha vhafariwa ndi khaedu kha tshumelo ya vhululamisi , nahone izwi ndi vhuṱanzi kha vhunzhi ha u rwiwa khathihi na zwiwo zwo vhifhaho zwi elanaho na zwa dzigennge hoṱhe kha tshumelo ya vhululamisi khathihi na ngomu dzidzhele kha vho humiselwaho nga ngomu .
Izwi ndi lwa vhufumi ḽifhasini he khamphani iyi ya thoma senthara nahone ndi ya u thoma Afrika .
u ṱalusa nyimele dza mupo dzine dza nga vhanga mulilo
Naa hu na maitele a shishi , tsumbo , a u bvisa vhathu fhethu ha u fhaṱa musi hu na mulilo ?
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo u bva kha Mufarisa Muphuresidennde Vho David Mabuza nga ha mushumo wa Komiti ya Khabinethe ya Tshipentshele yo ṱanganelaho nga ha Eskom ye ya thomelwa u sedza kha fhungo ḽa zwino , u khaulwa ha nḓisedzo ya muḓagasi na masiandaitwa a si avhuḓi kha ikonomi . Ndingedzo dzo konanywaho dza muvhuso u itela u ḓisa vhudziki ho khwaṱhaho ha masheleni , mashumele na zwiṱirakitsha kha Eskom zwi khou tshimbila nga ngona .
Muphuresidennde vho bvisela khagala pulane yashu ya mbuno dza ṱahe ya u engedza nyaluso na u sika mishumo dzine dza vha : 1 .
Fhungo hafha ndi vhushaka ha zwi ambaho zwone na mbonalo ya zwo ḓoweleaho .
Dziṅwe dza nnḓu-gammbelwa na dzifuḽethe dzi na ngade khulwane dzine dza shumisesa maḓi kha u sheledza .
Minista vha Gwama vho ṅwalela Mulangadzulo wa Phaḽamennde vha tshi humbela u endedzwa tshifhinga tsha u kumedza Muvhigo wa Ṅwaha nga Ṅwaha na Tshitatamennde tsha Gwama zwa Vhufhufhisi ha Afrika Tshipembe .
Nga u swikelela data kha webusaithi iyi mushumisi ha na ḽaisentsi kana themendelo .
Vha fanela u kona u tevhela mveledziso dzi elanaho na maitele a ndangulo ya thundu .
Vhadzheneli vha sedza dzimbudziso dzi re afho fhasi vha dzi fhindula muṅwe na muṅwe nga eṱhe
Mashotha a phoḽio o itwa kha vhana vhe vha vha vhe hone musi wa fulo .
Mulanguli wa tshumelo dza tshitshavha u na vhuḓifhinduleli ha mishumo yoṱhe i elanaho na mveledziso ya tshitshavaha na mveledziso ya zwiimiswa zwa tshitshavha .
Kha u ṱalutshedza hune u humisela murahu zwo khakheaho zwo vha zwi tshi nga vha zwo fanela , khothe yo itelwaho zwezwo yo dzhia zwezwo sa u thoma hayo ha asesimennde ya ndozwo ya zwa masheleni zwo tambulelwaho nga muhwelelwa nga tshifhinga tsha ṱhahelelo .
Vha tea u ṅwalela mbilahelo dzavho hu sa athu u fhela maḓuvha a 90 nga murahu ha musi vho no ṱanganedza mvelelo dza uri khumbelo ya vho a ingo tshimbila zwavhuḓi .
Mavunḓu oṱhe a na tshiimiswa tshine tsha ṱoḓisisa nga ha mpfu idzi .
Muiti wa khumbelo u tea u vha na vhukoni ha u lavhelesa u thoma u shumiswa ha pulane dza mashumele na u ṅwala muvhigo .
Mbekanyamushumo dza vhurangeli ha mbeu tshiṅwe tshifhinga dzi a ambelwa ho sedzwa u alusa ndinganyiso , na uri nga zwiṅwe zwifhinga dza vhonala sa dzi alusaho vhukoni .
I dovha hafhu ya ṋetshedza muhanga wa u khwaṱhisedza tshivhangi tsha lufu na khuvhangano ya dzimbalombalo dza mpfu dzo itwaho tshitandadi dza dzitshaka .
Ngudo dza kiḽasi yoṱhe luvhili kana luraru nga vhege minethe ya 15 hu tshi shumiswa ḽiṅwalo ḽithihi nga vhege .
Kha ndangulo ya thandela iṅwe na iṅwe nḓila dza u vhiga dzi tea u ṱalutshedzwa dza vha khagala .
Zwi amba uri , ndi konṱiraka ine ngayo miraḓo ye tendelana u sa bvisela khagala zwidodombedzwa zwo katelwaho kha thendelano .
U imba nyimbo na zwidade na u zwi tevhedzela nga u ita nyito nga ene muṋe .
Maelana na ṱhuṱhuwedzo na tsireledzo ya pfanelo dza luambo , Khomishini ya Ṱhuṱhuwedzo na Tsireledzo ya Pfanelo dza Zwitshavha dza Mvelele , Vhurereli , na Luambo , zwine Khomishini ya Pfanelo ya CRL , ndi iṅwe ya zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa swela mafhungo a luambo .
Arali hu ee , ṱhanziela yo ṋetshedzwa nga nnyi ?
Muvhuso wo dovha wa vha na mvelaphanḓa khulwane kha u thoma Zhendedzi ḽa Ndango ya Mikano , hu u itela u langa photho dzoṱhe dza u dzhena ngadzo na u khwinisa vhutsireledzi .
Muhanga we wa sumbedziswa kha mugaganyagwama wo fhiraho u bvisela khagala ' fulobo ya zwiko ' ine ha dzudzanywa makumedzwa a mugaganyagwama nga khayo .
Khumbelo ya u shandukisa a ḓirese halutshedzo
Nahone zwa ndeme , ndi vharangaphanḓa vha poḽotiki vhane vha ḓo thithisa vhubveledzi ha ndaulo na mvelaphanḓa nga u ṱanganedza mbekanyamaitele .
Musi vha tshi khou tshenzhela mutsiko muhulu wa vhupfiwa kha hezwi zwiwo , Khabinethe yo tandulula ngauri ndi vhuḓifhinduleli ha muvhuso wo dzika u ṋetshedza vhurangaphanḓa nga ha uri mafhungo aya a tea u shumisiswa hani .
Musi luvhomba ulu lu tshi denyefhala , dzi vha dzi khou fhungudzea nahone mbilu i wana malofha a si gathi ya thoma u ṱahelelwa nga muya mufhe , zwine zwa nga vhanga zwiṱhavhi zwa khana , na vhulwadze ha mbilu .
Saizwi phatheni dza vhugevhenga dzo fhambana , u dzhenelela a hu ngo tea u dzhiela nṱha fhedzi u leluwa ha tshumiso , fhedzi u dzhiela nṱha na uri ndi thaidzo dzifhio dzine dza nga shuma kha u khakhulula nga kha maga a nyolo nahone , zwenezwo , ndi ngafhi hune masiandaitwa a ḓo vha mahulwanesa .
7.2 . Naho Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 u tshi ṋetshedza pfanelo ya vhashumi ya u ṱereka , honeha ri ṋea tsivhudzo ya u lwa na zwi ambiwaho tshitshavhani nga nḓila ya u sa londa na tshutshedzo kha vhutsireledzi ha vhaṋameli kana miṱa yavho nga tshifhinga itshi .
- Musi mushumo wo ima lwa ḓuvha ḽeneḽo :
Vho ṱanganedzwa Ri khou livhuwa vho nanga GEMS , tshikimu tsha dzilafho tsho vha thusaho u wana ndondolo ya zwa mutakalo ya khwiṋesa .
5.3. Khabinethe na yone i dovha ya ita khuwelelo yeneyo ye ya itwa nga miṅwe miraḓo ya mashango a Mbumbano ya Dzitshaka vhe vha ri kha hu itiwe tsedzuluso kha haya mabulayo , hu u itela uri vhavhulahi avho vha ḓo hwedzwa vhuḓifhinduleli .
Kukhethekanyele kwa madamu ku itwa nga Muofisiri wa Vhutsireledzi ha Damu wa Muhasho .
Vha bvis fomo ya Khumbelo ya u ṋwalisa mavu a u fuwa ṋari nga fhasi ha fomo dzine dza fanela u ḓadziwa vha i ḓadze .
Fhedzi , Afrika ḽi tea u ita zwavhubindudzi nga nḓila yo fhambanaho na u dzhia nḓila dza tsumbo dza tshanduko arali hu tshi khou tea u swikelelwa ndavhelelo dza zwino dza vhumatshelo ha vhuḓi ha dzingu .
Muhasho u lavhelela uri tshivhalo tshihulwane tsha mishumo tshi ḓo sikiwa nga maitele aya .
Tshikwama tsha vhubindudzi tsho kovhelwaho kha mushumo u humbulelwaho na u livhiswa kha tshikwama tsho shumiswaho kha khombo dzi re nṱha , mbuelo dzi re nṱha dza vhubindudzi .
Hezwi zwi amba vhuḓikumedzeli ha Muvhuso kha nyaluwo , mveledziso na tshanduko ya sekithara ya vhuendi ha zwikepe zwa Afrika Tshipembe , kha u tikedza mveledziso ya ikonomi ya matshilisano ngeno hu tshi khou shelwa mulenzhe kha mbambadzo ya dzitshakatshaka .
Ri khou isa ndiliso dzashu kha miṱa na Miraḓo ya iyi Nnḓu kha ndozwo ya vharangaphanḓa vho shelaho mulenzhe kha u fhaṱa vundu ḽashu .
Ndi puḽatifomo yo vuleaho , ine ya katela mitshino ya vhaswa na zwigwada zwa tshitshavha , ndingo dza vhakhoriogirafi vhaṱuku na mishumo yo bveledzwa nga ndaela i bvaho kha vhashumeli vha phurofeshinala .
Vha sa shumiho vha re na mashaka ( miraḓo ya muṱa ) yo kavhiwaho nga HIV / AIDS
Mafhungo a bvaho kha maambiwa a muṱangano wo fhiraho - itshi tshiteṅwa tshi katela mafhungo o reriwaho nga hao muṱanganoni wo fhiraho hune miraḓo ya komiti ya fanela u vhiga nga hao .
( 2 ) Hu tshi khou dzhielwa nṱha u ṱhoṱhela ha u shumiswa na tshiimo tsha nyambo dzapo dza vhathu vhashu , muvhuso u fanela u vhea maga a vhonalaho ane a shuma u itela u takula tshiimo na u bveledza u shumiswa ha hedzi nyambo .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u na vhuḓifhinduleli ha zwitatamennde zwa tshidzumbe kana zwi re ngomu kha Webusaithi dza nnḓa ha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka na muṱa wa Webusaithi dza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Luvhanḓe lwa ndingo lwo dzudzanyelwa maimo a lushaka .
Tshiṅwe tsha zwigwada tsho kwamiwaho tsho ṱoḓa tshigwevho tsha lufu kha vhuṅwe vhugevhenga hu itelwaho vhana , tshiṅwe tsha dzinginya tshigwevho tsha u rwa vhatshinyi .
Ndavheleso ya muhasho iyi ndi tshanduko kha zwa vhulimi kha lushaka lwa Afrika Tshipembe .
Ro vha ri tshi nga ya kha nnḓu ye ra vha ri na vhuṱanzi uri vha khou dzula khayo , fhedzi musi ri tshi swika henefho , ro vha ri tshi humbelwa u ngalangala .
3.2. Musi Khabinethe i tshi livhuwa mushumo muhulwane vhukuma une wa kha ḓi itwa u ṱhogomela ndinganyiso vhukati ha nḓila ine vhathu vha kona u ḓishumela na u vhulunga matshilo , yo ṱanganedza u anḓadzwa ha khwiniso malugana na u vulwa ha dziristorente , dzihodela na dzikhasino .
Naa vho dzudzanya u ṱola mutakalo wa vhathu vhane vha shumisa matheriala u re khombo ( tsumbo , mutobvu )
2.8 . Khabinethe yo tendela Luṱa lwa vhuraru Afrika Tshipembe lune ndi lwa nga ha u shuma ha Thendelano ya OECD nga ha u Lwa na zwa Vhufhura na Vhaofisiri vha Tshitshavha tsha Nnḓa kha u Tshimbidza Mabindu a Dzitshakatshaka ( Thendelano ya u Lwa na zwa Vhufhura ) .
Minisiṱa wa Gwama vha ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa musi vha tshi ṋetshedza Tshipitshi tsha Mugaganyagwama .
Hezwi ndi zwikhala zwine zwa tea u dzhiwa ; nga u shumisana , sekhithara dza mutakalo na pfunzo dzi nga ṱavhanyisa mvelaphanḓa yashu u ya kha ndivho dzashu dzi fanaho dza khwaḽithi , tshanduko na ndinganyiso .
6.7.2 Vhuḓifhinduleli ha Vharangaphanḓa vha Sialala kha u shuma mishumo mishumo yavho ya ndangulo ya vhulamukanyi .
Vhone na dokotela wavho vha ḓo toplola masia ane vha tea u lavhelesa khao , ane a nga :
1.4 . Khabinethe yo tendela u katelwa ha Minisiṱa dza Tshigwada tsha Tsireledzo kha Komiti ya Dziminisiṱa dza Mihasho yo fhambanaho ( IMC ) nga ha Ṱhundu zwe zwa ḓivhadzwa nga Muphuresidennde Vho Zuma .
U humbula nga ha mutevhe wa tshumelo na vhaṋetshedzi vha tshumelo vhane vha shuma kha tshitshavha .
Nḓivhadzo : arali vha tshi khou balelwa u ḓi dzhiela masheleni nga vhone vhaṋe , vha nga ṋanga muimeli ofisini ya SASSA , kana vha ṋea muṅwe muthu mannḓa a mulayo uri a vhe ene ane a vha kuvhanganela mundende wavho .
Kha zwiimiswa zwa pfunzo , luambo lu fanela u pfeseswa sa lune lwa vha na ndeme kha kushumele kwa tshikolo .
U phaḓalala ha vhulwadze kha mavundu sa phesente ya u kavhiwa hoṱhe kha shango ḽashu hu nga nḓila i tevhelaho :
Zwiṅwe zwithu zwi fanaho na muvhala / murafho , vhuimo ha zwa u tshilisana na vhukale na zwone zwi kwama nḓila ine vhafumakadzi vha dzhiwa ngayo .
Khabinethe i ita khumbelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe , u ya nga vhuḓifhinduleli ho gavhelwaho ngaho kha NDP , u vha tshipiḓa tsha thandululo na u vhona uri vhoṱhe vha khou ḓimvumvusa vho tsireledzea .
Thagethe khulwane ya tshiṱirathedzhi ndi u sika mishumo ya miḽioni ṱhanu kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
1.4. Khabinethe i ṱanganedza Thendelano ya Mbadelo vhukati ha nḓowetshumo ya vhafhaṱi na Muvhuso , ine ya dovha ya ḓivhiwa sa Mbekanyamushumo ya u Fhaṱulula nga u Funa ( VRP ) .
Tshipiḓa itshi na tshone tshi ṋea maanḓa Minista uri vha tewa khiraitheria , ngafhadzo , na zwitandadi zwa ndangulo ya maḓaka i dzulaho i hone .
Muhasho wa maḓuvhano , wo sedzaho vhathu , u rangaho phanḓa ndangulo i bveledzaho ya zwiko zwa maḓi a lushaka u itela uri a swikele ṱhoḓea dza mirafho ya zwino na ya tshifhinga tshiḓaho .
Naho hu na tsimbo dza uri dzikhomphyutha dzi ḓo dzheniswa kha tshifhinga tshiḓaho , tshishumiswa tsha kale tshi kwama lu si lwavhuḓi mashumele avhuḓi a ofisi idzo dza madzhisiṱiraṱa .
Khwiniso dzi sedza kha mafhungo a u ḓo vhona uri ndugiselo na mashumele zwi tshimbile zwavhuḓi kha khetho dza 2016 dza muvhuso wapo .
Ri nga dovha hafhu ra ḓivhadza uri ro ṋetshedza dzinnḓu kha vhathu vha fhiraho miḽioni nthihi .
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho na u shumisa vhuarelo ha masiari
Zwino ri ḓivha khwine , uri dzilafho ḽa khwine ḽa khoḽera ndi u thivhela .
Faundesheni ya Vhudzulo ha Zwitshavha i ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u thusa zwiimiswa kha u swikela ṱhoḓea dza u fhaṱa khaphasithi .
U shumana na nzudzanyo dza ḽogisitikhaḽa dza ofisi ya dzingu .
Tshifhaṱo tshiṅwe na tshiṅwe , hu nga vha nga kha tshifhaṱo tshone tshiṋe , mbondo dzatsho , kana u ṱavhiwa , tshi fanela u shela mulenzhe kha u ṱalusa fhethu ha nnyi na nnyi ho vhandekanaho natsho .
U thomiwa ha khoudu dza mikhwa u thusa phurofesheni ndi maitele a dzitshakatshaka o livhiswaho kha vhuḓifari ha khantseḽara , khathihi na u tsireledza tshitshavha .
A si muhumbulo wa tshitatamennde itshi wa u tendela zwiimiswa zwa dzitshaka dzo fhambanaho dza Afrika Tshipembe nga vhubvo uri vha nange mbekanyamushumo idzo dza ndinganelo i eḓanaho .
Kha vha ntendele ndi engedze ndele kha khanḓiso yavho .
Kha khethekanyo i tevhelaho , zwenezwo , ri sedza thwii kha zwikimu zwa ndiliso u itela zwipondwa zwa vhugevhenga .
4.4 . Khabinethe i ita khuwelelo kha mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa u bvela phanḓa na u lwela uri vha vhone uri mulayo u a tevhedzwa khathihi na u lwa vhukuma na avho vhane vha pfuka milayo ya shango ḽashu .
Kha mashango manzhi , hezwi zwi amba u fhaṱa pfarisano , hu ṱoḓa u ṱanganedza huhulwane .
Shango ḽa Italy ḽi khou ela kha sisiteme ya vhuḓitsireledzi u itela uri maitele aḽo a leludzee .
Ri ḓo khwaṱhisedza uri ri lwe nazwo zwoṱhe nga nḓila i shumaho .
Zwa vhukuma , zwi bva kha mashango mavhili kana manzhi a tshi tendelana nga nyanḓano uri a bvise zwiṅwe zwithithisi zwa ikonomi zwine zwi nga vha zwi hone vhukati hao .
Vha badele mbadelo yo randelwahi nga phosiṱaḽa oda kana nga kheshe vho I ṅwalela Mulangi Muhulwane wa hulimi .
Nyito zwadzo dzi fanaho na u tenda nga ṱhoho , u shumisa maṱo , u shumisa mbonalo , ngafhadzo , ngafhadzo nga muvhili zwi nga thusa kha u davhidzana .
Arali vhadzudzanyi vha mudzudzo vha nga bvelela kha u ṋetshedza mupo u tshimbidzeaho kha u shumiswa ha vhuendi ha tshitshavha , hu tea u ṋetshedzwa tshenzhemo khulwanesa malugana na mveledziso yone ine na vhushaka hayo na vhupo ha nga tsini .
Nyelulo idzi ndi tsireledzo yo engedzwaho ya vhana avha , naho hu na uri u vha ṱhavhela ha misi hu khou itwa zwone .
Nga Fulwi , dzingamufhe wo gonya zwiṱuku nyana .
Ṱhoḓea dza phuromosheni vhukati ha vhuimo ha muholo zwo linganyiswa u ya nga vhuhulwane ha vhashumi kha tshikhala tsha miṅwaha miraru zwo ṱanganywa na vhunzhi kana zwiṱuku zwa asesimennde yavhuḓi ya mashumele i re hone .
Vho ri ri fanela u funza mvelele ya u dzhiela nṱha mupo kha vhana na tshitshavha nga vhuḓalo .
Nḓivhadzamulayotibe nga ha Vhupileli yo bveledza nyendedzi dzo ṱanḓavhuwaho nga ha mbuno dza mbekanyamaitele dza u ṱuwa kha vhupileli .
Mihumbulo i re afho nṱha i ombedzela vhuṱhogwa ha tshiṱirathedzhi tsha ṱhanganelo ya maitele a zwa mbalombalo na vhuṋe nga vhathu vha kwameaho .
Sa tsumbo , muimeleli muthihi u fanela u tiwa hune ha vha na vhashumi vha 21 u swika kha 50 .
Memorandamu wa nga ha u Pfesesana na Koporasi ya Vhubindudzi na Mbambadzo ya Manitoba i ḓo dzhielwa nṱha nga ṅwaha nahone mbekanyamushumo yo khetheaho i ḓo fhedziswa yo livhana nga khathihi vhueni ha mulangavundu wavho kha vundu .
Kha vhabebi , vhagudisi , madzangano a vhadededzi , miraḓo ya Komiti ya Phothifoḽio ya Pfunzo ya Mutheo kha Vhusimamilayo ha Gauteng , madzangano a vhagudi , ndo kwamana , u hanedzana na u ambedzana nga zwiṱirathedzhi navho u khwinisa khwaḽithi ya pfunzo kha vundu ḽashu .
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo na u sedzwa arali vhe si na milandu .
Musi zwithu zwa ndeme zwi tshi thoma u bvelela , zwi nga vha zwa ndeme u ramba vhaṋetshedzi vha tshumelo vhane vha elana na izwi mvelelo kha u pulana ḓuvha ḽitevhelaho .
Ri khwaṱhisa fulufhelo ḽa vhatheli kha ndangulo ya muthelo na u tevhedzela nga vhuḓiṋetshedzi zwi tshi da kha muthelo wavho .
Izwi zwi ḓo katela u lavhelesa kha mathomele a Vhuloi ha Europe na Afrika u itela u lavhelesa kha mafhungo a khanedzano nga ha vhuloi .
Khomishini i themendela uri hu itwe mutevhe une wa sumbedza maitele a vhaisaho ane a tea u langulwa .
Faela iṅwe na iṅwe i na nomboro na manweledzo a u ṱalutshedza rekhodo dzo vhulungwaho kha faela khathihi na thero i re kha faela .
Zwipikwa zwinzhi zwo vhewaho a zwongo kona u swikelwa nga vhuḓalo nga zwenezwo .
Mvula ya thoma u na hu na phepho .
Ṱalutshedza uri u shumiswa ha milayo ya Batho Pele ita nḓila ine mushumo wa itwa ngawo .
Nga maipfi aṋu , ṅwalani uri tshiṱori itshi tshi khou bvelela ngafhi .
Nga tshifhinga itshi , vhaaluwa na vhana vha na HIV vha nga tshila vhutshilo ha mafulufulu na u bvelela tshikoloni , mushumoni na hayani .
U amba tshiṱori tsho ḓoweleaho tshi re na mathomo , mutumbu na magumo , ipfi ḽi tshi ya nṱha na fhasi .
Ri bveledza mbekanyamaitele , furemiweke ya mbekanyamaitele , ri ita tsedzuluso na u ṱola , na uri ri sika milayo , naho zwo ralo maitele aya ndi a vhukwamani ngauralo tshumisano i vha ya ndeme kha u shumana na mafhungo aya .
( a ) setshiwa ene muṋe kana muḓi wawe ;
Nyito i re afho fhasi zwenezwo i ṱoḓa u shumiwa nga vhulondo , arali nga ngoho :
5.5 . Khabinethe i humbudza vhabadeli vha muthelo vhane vha humisa muthelo wavho nga tshanḓa kana nga poswo uri 23 Khubvumedzi 2016 ḽine ḽa vha ḽone ḓuvha ḽa u vala kha u humisa mithelo yavho ya 2016 ḽi khou swika nga u ṱavhanya .
Ho sedzwa mbekanyamushuno ya ndondolo ya zwa maṱo
Vharengisiphikhisano vha eletshedzwa u vhala buḽethini ya thenda yoṱhe .
u ḓo fanela u kona u shandukisa ndivho dzo ṱanḓavhuwaho na ndivhotiwa dzi re kha mulayotewana zwe wa rumelwa zwone uri zwi fhe mbekanyamushumo na thandela dzi vhonalaho
Tshovani magaraṱa aya ni a pake nṱha ha ṱafula o sedza fhasi .
Naho zwo ralo , u bviswa ha muḓagasi zwi ḓo kwama mutheo wa ndaka ya masipala , nahone zwa dovha zwa kwama phimo dza khiredithi na vhukoni ha u hadzima .
Mudzio wavho u fanela u ṅwaliwa nga :
Heḽi ḽiṅwalo ḽo dzudzanyiwa nga zwidodombedzwa zwa zwinozwino zwi bvaho kha mihasho ya vunḓu na ya lushaka , mimasipala na zwiṅwe zwiko .
Nḓalo ya pfushi dzi re maḓini a elaho a si a lwanzhe hu itiswa nga u fhufhuma ho ḓiswaho nga u fhungudziwa ha u ḓala ha okisidzheni maḓini .
2 . Nyambedzano dza ndeme dza Khabinete na tsheo
Nga u ralo tshifhinga tsho swika tsha u khwinisa milayo ya maitele a kale ine ya khethulula u ya nga mbeu , vhukale na u ṋea muṱa wo lovhelwaho pfanelo dzo tsireledzeaho .
a thi nga kombetshedzi muthu lutamo lwanga , tshanga hu ḓo vha u ranga phanḓa ndi tshi shuma na komiti ya wadi ri tshi ita vhuṱanzi uri hu vhe na pulane ya mufuda wa nṱha ine vhaṋe vhayo vha vha tshitshavha nga huswi
Ro vhuelwa kha maitele haya nga vhathusi vha zwa thekhiniki vhe vha ḓiswa u shuma kha vundu hu sa badelwi tshithu .
Mugudi muṅwe na muṅwe u ḓo ṋewa khamera ya didzhithaḽa na zwi yelanaho nayo zwa u shumisa kha khoso ya vhupfumbudzi .
Pfanelo dza vhathu dzi kwama ḽeveḽe dzoṱhe dza vhudzheneleli .
Kha vha khwaṱhise nga u talela / u khaḽara ha khuvhanganywa na u wana mbalotshikati ya zwikoro zwoṱhe zwi no kwama vhuḓipfi ha tshitshavha tsha wadi tshi tshi sedza masipala sa muḓisedzi wa tshumelo .
Inthanethe yo no engedzea u vha tshishumiswa tsha khwinesa tsha pfunzo na u swikelela mafhungo .
Fhedziha , arali lutamo lwa zwa poḽitiki yo teaho lu sa khou bveledzwa u bva kha Muvhuso , mivhuso o dzhenelaho i fanela u thoma ya ita zwoṱhe zwi konadzeaho u ambedzana nga hayo kha nyambedzano dzo khwaṱhaho , u ṋetshedza maitele a thekhinikhala na thusedzo iṅwe yo teaho .
Mutengo une tshikwama tsha NML tsha ḓo badela ngayo ndondolo mutakalo ḓo vha i nṱha ha mbadelo ya zwino ya zwibadela zwa lushaka , fhedzi iḓo vha i fhasi ha mutengo wa kha sekithara phuraivete .
Mundende wa ṅwana a sa koni u ḓi itela u ṱhogomela vhana vho holefhalaho u bva musi vha tshi bebiwa u swika musi vha tshifara miṅwaha ya 18 .
Mbigelamurahu kha dzikomiti malugana na thandela dze dza dzheniswa kha IDP
U ṋetshedza data ya vhukuma , i no fulufhedzea nahone nga tshifhinga kha Mavunḓu .
Zwi ṱoḓa uri Pulane yo Ṱanganelaho ya Mveledziso ya masipala i sumbedze :
Mulovha Ndi a tshimbila .
Fhedzi a zwi thusi tshithu u humbela zwithu zwi siho . "
Muphuresidennde Vho Zuma vho saina Thendelano ya Mulanga wa u Thivhelwa ha Zwihali zwa Nyukiḽiya , u sumbedzisaho vhuḓikumedzeli vhu yaho phanḓa ha Afrika Tshipembe u ya kha u swikelela shango ḽo vhofholowaho kha tshutshedzo dza zwihali zwa nyukiḽiya na u vhona uri thekhinoḽodzhi ya nyukiḽiya i shumiselwa zwi ḓisaho mulalo fhedzi .
U kuvhanganya , u thoma na u vhiga kha pulane dza mashumele na khombo kha u ṋetshedza ndangulo na ndangulo ya rekhodo .
Ṱhanganyelo ya R2,1 biḽioni yo vhetshelwa ndivho iyi na R290 miḽioni yo themendelwaho kha u khwinifhadza vhupo vhu songo dzudzanaho kana mikhukhu ngei Mpumalanga , Devhula Vhukovhela , Gauteng , Kapa Devhula , Limpopo na Free State .
Hezwi zwo ḓo vha ṋea tshikhala tsha u ambedzana nga ha vhutshilo nga u angaredza na u bvisa mutsiko hu tshi kho lugiselwa ḓuvha ḽi tevhelaho ḽa khaseledzo .
Ri dededzwa nga mivhili yashu .
Musi ro tshimbidza tshikepe kha ṅwaha wo fhelaho , zwithu zwa ndeme zwo swikelelwa , khaedu dzo kundwa na maga o thomiwaho u bva kha zwitshavha zwashu o tikedzwa .
Toksini ya tsimbitswuku kha sisiṱeme ya vhufuwi ha maḓini o valiwaho a zwo ngo anda fhedzi zwi nga itea hune u phaḓaladzwa ha tsimbitswuku ho itea u bva kha zwishumiswa zwa tsimbitswuku kana buronze zwa u pulamere .
Khabinethe i khwaṱhisedza pfanelo dza vhana dza u guda fhethu havhuḓi nahone ho tsireledzeaho .
Ezwi zwi nga swikelwa nga u phaḓaladzwa ha u thoma ha thekhinoḽodzhi dza ṱhoḓisiso ya vhulwadze ntswa na u khwinisa vhukoni ha sisteme ya mutakalo .
Ho sedzwa dzipMB , thendelo u thoma , u ḓinwalisa na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vhuṱhaṱhuvhi ha Ṱhuṱhuwedzo ya Mabindu nga Muvhuso , ine i ṋetshedza khalo ya u ri sisiteme yo fhelela I shuma hani u tikedza mabindu na u vhuedza tshitshavha .
1.3 . Mulayotibe u dovha hafhu wa khwaṱhisa vhuḓifhinduleli kha khoro dza ndangulo ya zwikolo khathihi na u bvisela khagala zwa u ṱanganedzwa ha vhana , luambo na mbekanyamaitele dza milayo ya vhuḓifari zwikoloni .
3.2 . U ṋetshedzwa ha tshelede hu ḓo khwiṋisa zwilavhelelwa zwa mbuedzedzo ya ikonomi i bvelelaho vhukati ha mashango a Afrika ye ya kwamea nga nḓila ine i sa vhe yavhuḓi nga dwadze ḽa COVID-19 ya ḓisa u tsela fhasi ha sisiṱeme ya zwa masheleni ya ḽifhasi .
Lweṱolweṱo lwa mveledziso ya mabindu oṱhe a elwaho a manzhi u bva mathomoni a khoudu kana vhuhulu ha miṅwaha miṱanu phanḓa ha mathomo a khoudu u swikela datumu ya muelo .
Khonadzeo ya fulufulu ḽa zwi tshilaho kha Afrika ndi khulwane , nga maanḓa hu na u bvelela lwa tshihaḓu kha ṱhoḓisiso dze dza bveledza zwiliṅwa zwiswa zwa fulufulu zwe zwa bveledzwa na thekinoḽodzhi ntswa dza zwibveledzwa zwo omaho zwa zwimela kha fulufulu zwine zwa swikelelea nga miṅwaha ine ya sa fhire ya fumi .
Arali muraḓo a songo vha hone kha miṱangano miraru kana u fhira yo tevhelanaho , kana o tendelwa u sa vha hone kha miṱangano miṱanu na muthihi ya wadi i tshi tou tevhelana , a nga sudzuluswa .
Bammbiri ḽa muhumbulo wa mutevhe wa zwine zwa fanela u sedzuluswa
Ri tshi engedza , burantshi , i tshi shumisana na Ḓorobo ya Cape Town , i khou ita ṱhoḓisiso dza khonadzeo ya u thoma Maanḓalanga a Vhuendedzi a vhuponi ha ḓorobofulu .
Nyaluwo u ya nga ha nyelelo ya mafhungo , thengiselano ya nga ngomu hayani na ya dzitshaka , netiweke ya tshumelo dza vhudavhidzani nga dziṱhingo , ṋetshedzo ya tshumelo dza nnyi na nnyi , na vhuthomi na khwaṱhisedzo ya zwikili ndi zwihulwane .
REKHODO DZINE DZA DZULA DZI DZA U WANALA NA U SWIKELELA IDZO REKHODO : ( Khethekanyo ya vhu 15 ya Mulayo wa Promotion of Access to Information Act
Vha founele kiḽiniki kana dokotela phanḓa ha madalo avho vha vha ṱalutshedze nga ha tsumbadzwadze dzavho na nyendo dze vha vhuya vha dzi fara .
Ndi tshifhinga tsha uri ri vhe na ṱhumanyo yashu ya inthanethe ri si tsha fulufhela kha SETA .
vha mushumi o shumaho nnḓa ha Afurika Tshipembe lwa miṅwaha i fhiraho 12 vha songo ita thendelano na Mulanguli Muhulwane wa Muhasho wa zwa Vhashumi
Kha vha lavhelese kha nyanḓadzamafhungo u wana nḓivhadzo ya tshiofisi .
U pfesesa uri u ṅwala na u ola zwo fhambana na u thoma u kopolola maḽeḓere na mbalo kha nzulele ya kiḽasini nga tshifhinga tsha ene muṋe , tsumbo : u ita u nga u khou ṅwala a tshi khou shumisa maipfi o kopiwaho zwo ṱangana na makolongonya .
Vha ḓo wana Pulane ya ndondolo ya u endedza dokotela wavho kha madzilafho o teaho a musi vhe muimana .
Arali u vhambadzela nnḓa hu ha ṱhoḓisiso hu si ha vhushumisamupo , bammbiri ya thendelo ya u vhambadzela nnḓa yo ṋetshedzwaho nga MEC wa vunḓu ḽeneḽo i a ṱoḓea .
Tshumelo dza zwa Mbuelo ya Afurika Tshipembe ( SARS ) ndi yone i kuvhanganyaho muthelo .
Muvhuso , u tshi khou shumisana na tshitshavha u khou lwisana na zwiito zwo bvaho zwine zwa khou kwashekanya zwitshavha zwashu , sa u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone .
17 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Tshumelo ya Thikhedzo ya Mupondwa wa 2019 uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Muofisiri wa Vhushaka ha Mishumo u kha ḓi vha kha maitele a vhupfumbudzi ha mushumo u ya nga maitele a ndaṱiso a vha zwone .
Vundu ḽo topola masia a rathi a u rangisa phanḓa thuso .
Zwa u tala , dzhangili dzhimu , zwithithisi zwa musi vha tshi khou tamba , muzika
3.3 . Mulayotibe u engedza ndaṱiso dza u pfuka Mulayo na uri zwi ḓo tou kombetshedza uri vhatholi vhane vha vha vha tshi khou ṱoḓa u itela mushumo muvhuso vha ḓo ṋetshedza ṱhanziela yavho ya u sumbedzisa u tevhedza maitele a ndinganyiso ya mishumo .
Minisita wa zwa Vhudavhidzani vha ḓo ḓivhadza luswayo lwa u rathela kha didzhithala na datumu ya u tsima luswayo lwa Anaḽogo hu si kale .
Tsumbo dza maga a ndaṱiso a vhukhakhi vhuhulwanesa vhuṅwe na vhuṅwe a katela zwi tevhelaho .
U fhedza !
Hezwi zwi ḓo tou ita fhedzi uri vhulwadze vhu phaḓalale .
U amba nga zwe a ṅwala na zwe vhaṅwevho vha ṅwala u itela u tsivhudza kha zwe vhathu vha vhona .
U elekanya nga notshi na mutoli
Vhalondolavhathu vha a ṱoḓiwa vha gudiswa
U vha hone ha gesepfuḓi ya mvelo zwi fhungudza vhushaka ha malofha a khovhe u itela okisidzheni .
U ita phimatshifhinga dza nḓisedzo dza vhudzulo na u fusha thagethe dza lushaka .
Ri dzhiela nṱha pfanelo yavho ya tshidzumbe nahone ri ṱoḓa vha tshi pfa vho ḓigeḓa musi vha khou shumisa webusaithi yashu .
Vhutshilo zwo dodombedzwaho kha khethekanyo ya 2 Magudiswa a tevhelaho a tea u fhedziwa kha themo ya 4 .
Komiti ya Wadi yo ola rosiṱa ire na madzina a miraḓo ya Komiti ya Wadi na datumu dzine vha tea u dzhenelela ngadzo miṱangano ya khoro .
Muṋe wa akhaunthu u tea u ita khumbelo nga ene muṋe nahone a ṋetshedze mabambiri a tevhelaho musi atshi ita khumbelo :
Hu na u dzhiela nṱha nga vhatambi vha Afrika Tshipembe zwa uri muṱaṱisano vhukati ha vha tshimbidzi vhapo zwino u khou pfukela kha dzingu .
AIDS ndi ḽiga ḽa u fhedzisela ḽa u kavhiwa nga HIV , na uri ezwi ndi zwone zwi itaho uri muthu a lovhe .
Vhukati ha sekhithara ya fulufulu vhashumisani vha vhafumakadzi a vho ngo imelelwa zwavhuḓi nahone izwi zwi ṱoḓa vhugudisi na mveledziso ya zwikili kha vhafumakadzi .
PAPU na UPU dzo sedza kha u khwinisa u ṱanganelana mashumele o ṱanganelanaho vhukati ha vhatshimbidzi vha dziposwo na vhaṅwe vha kwameaho vha ndeme u itela u khwaṱhisa tshumelo ya poswo ya ḽifhasi u itela uri hu fhungudzwe khethululo ya didzhithaḽa na u ṋetshedza u kona u swikelela kha tshumelo dza vhudavhidzani na masheleni .
hune khoro ya nyambedzano kana khoro ya mulayo ya vha hone kha sekithara yeneyo .
PCM yo sendekwa kha saikili ya thandela nahone i dzhiela nṱha masia oṱhe a thandela tshifhinga tshoṱhe thandela i tshi khou shumiwa .
Kha Samithi ya Meḽeniamu ya Khubvumedzi 2000 , miraḓo yoṱhe ya mashango a United Nations yo khwaṱhisedza u ḓikumedzela hayo kha mveledziso ya tshifhinga tshilapfu na u fhedza vhushayi nga u ṱanganedza Mulevho wa Meḽeniamu .
Ahuna thimathimo ya uri Tshiṱiriki tsha iLembe tshi sumbedza zwiga zwa mvelaphanḓa khulwane u ya nga ha nḓisedzo ya tshumelo nga tshihaḓu , nga maanḓa kha vhupo vhu re na vhushai .
Nga maṅwe maipfi , muthu o pfumaho a nga kha ḓi kona u renga zwine zwa ṱoḓea hu si na vhukonḓi , ngeno mushai ene a tshi ḓisendeka nga u vha muraḓo wa tshigwada tshine ha vha na thikhedzo ya vhoṱhe nga vhaṅwe vhathu .
Nomboro dza nzhini na zwiṅwe zwidodombedzwa zwa goloi zwo sedzuluswa na u rekhodiwa .
Khaḽarani mafhungo a si ngoho nga muvhala mutswuku .
Vhukwamani na u ṱola IDP na u shumiswa na u sedzuluswa hayo
Ndaela dzo dovha dza kaidza kha zwa , na u sumbedzisa sa zwi sa tamisi , u shumiswa ha tshishumiswa kha milandu i re na vhahwelelwa vho vhalaho hune a si vhahwelelwa vhoṱhe vha ṋekedzwaho nzudzanyo dza thendamulandu .
Mbekanyamushumo dzo khetheaho dza u fhindula dzo sedzaho khohakhombo dza vhuḓifari dzo thoma u shumiswa .
Ri livhuwa muṱa , Nelson Mandela Foundation na tshigwada tsha vhamutakalo kha mushumo wa vhuḓi une vha khou ita , kha u ṱhogomela muhali wa shango loṱhe , vhane ri a ḓiṱongisa u vha vhidza uri ndi vhashu .
5.7 Nga u imisa dzikhakhathi hune ha vha na vhutshinyi .
Zwi tshi tevhela zwiito zwa u silinga hu ḓovha na ndaṱiso na u gonyiswa ha tshikalo .
Mbilo , milandu na khaṱhululo .
TOR yo no itwa mvetomveto u itela mveledziso ya tshiṱirathedzhi tsha sekithara .
Hezwi , hu si kale , zwi ḓo ganḓisiwa u itela mihumbulo ya nnyi na nnyi .
Sa nḓila ya u khwaṱhisa hezwi zwo swikelwaho , Khabinethe yo tendela zwikhala zwiraru zwe zwa topolwa nga Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi uri zwi tikedze kha thekhinoḽodzhi dza zwa mutakalo , tsireledzo na vhutsireledzi vhu elanaho na thekhinoḽodzhi na themamveledziso dza matshilisano u ya nga thekhinoḽodzhi .
U shandukisa mvelelo u vha zwipikwa
Ndavhelelwa dza u thoma dzi nga katela tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsho teaho , nḓisedzo ya tswikelelo yone na tsireledzo i fushaho ya mupo .
U vha na zwikili zwa vhashumi zwo teaho na u kona .
u ḓo fanela u kona u shumisa mbekanyamushumo dzine dza shuma na u vhon a uri u na mbumbo na sisteme dzo fanelaho dza mushumo une wa tshimbidzwa zwavhuḓi
Muvhigo wo ḓalaho nga vhathu vha imelelaho dzikhomishini na nyambedzano nyangaredzi nga mafhungo nga vhuḓalo .
arali vho malwa vha tshi khou ṱoḓa u shumisa tshifani tsha mufarisi wavho .
NdimalwadzearekhaMutevhewaMalwadzeasaFholi ( CDL ) , sa zwine ya vha zwone kha mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho , na muṅwe mutevhe wa Vhulwadze vhu sa fholi ( ACDL ) kha khetho iṅwe na iṅwe une wa tea u wana mbuelo dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Tambani ḽitambwa ḽa tshiṱori tsha mbudzi itshi dzhena tshikoloni .
Arali mushumi e muimeleli wa zwa mutakalo na tsireledzo , a nga thusana na tshipikiṱere wa zwa mutakalo na tsireledzo a bvaho kha Muhasho wa zwa Mishumo nga tshifhinga tsha tsedzuluso ya mushumoni a fhindula mbudziso iṅwe na iṅwe ine tshipikiṱere anga vhudzisa .
Khabinethe i tamela mashudu vhoṱhe vha tevhelavho :
Fhedziha , tshivhalo tsha zwiendedzi zwa fhaḽa Kapa Vhukovhela nga u angaredza tshi sumbedza nyaluwo ṱhukhu nga ṅwaha .
I nga tou vusuluswa lwa zwikhala zwiraru zwine tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwikhala izwo tsha sa fhire ṅwaha .
Na nga murahu ha khakhululo tshikalo tshi dzula tshi so ngo shanduka .
Khabinethe yo livhisa maipfi a ndiliso kha vha muṱa na khonani dza :
U ṅwala ndaela , tsumbo , ' I ya ha khonani yanga ' .
Kha vha rambe zwiṅwe zwigwada u ḓadzisa kha u vhiga murahu
Aya maitele maswa a nḓisedzo ndi one ane a ḓo ḓivhadza Tshiendedzi tsha Mishumo yo Khetheaho , hu tshi khou shumiwa na Zwiimiswa zwa Masheleni a Mveledziso zwine zwa ḓivhea khathihi na sekhithara ya phuraivethe u itela u ṋetshedza themamveledziso ya pfunzo ya zwikoloni .
Tshikhafhadzo ndi mini
Pulane ya themo pfufhi na ya tshifhinga tsha vhukati i katela :
Zwidodombedzwa zwa zwirengwa zwo ṱaluswa :
Miṅwaha ya rathi ya tshenzhemo ya nga murahu ha ndalukano sa muinzhiniara wa phurofeshinala .
Mivhigo yoṱhe i a kovhelwa na Muoditha Dzhenerala .
( a ) mulayotibe wa tshelede ; kana
Vhuṋe ha matheriaḽa o ṱoḓiwaho na u laṱiwa na u farwa ha matheriaḽa o ṱoḓiwaho zwi tea u bulwa na u ṱalutshedzwa , u dzhiela nṱha ndaulo dzoṱhe dzo teaho na theo ya mulayo kathihi na vhalanguli vhane vha tea u ḓivhadzwa .
Vhagudi vha thoma u ḓisedzulusa musi vha tshi khou vhala kha sia ḽa u ṱalusa ipfi na kupfesesele .
Nga ngomu ha ngona ya saintsi , ndeme , kuvhonele na lutendo lwa vhuṋe lwa vhathu zwi dzhiwa sa zwi si naho vhuvha ha ndeme .
Muofisiri wa Mafhungo / Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo :
Musi hu tshi ṱanganedzwa mvelaphanḓa dzo itwaho kha maga u ya kha thuso ya tshikolodo tsha nnḓa tsha mashango a no khou bvelela , ri khwaṱhisedza ṱhoḓea ya u khwaṱhisa maga aya .
Ho sainwa thendelano dzo fhambanaho dza tshumisano dzine dza vha fhasi ha ṱhoho - Mveledziso ya Vhukoni ha Muthu , Ṱhoḓisiso na Mveledziso .
Mupo wa mvelo na phendelashango ndi ndaka dzi sa fani na dziṅwe u itela Tshiṱiriki tsha Overberg , nahone vhu dovha ha ṋekedza khaedu dzo fhambanaho na khohakhombo kha mveledziso ya masia mararu kha ḽa Overberg .
Ngeno hu na uri tshi na vhutepe ha vhuṱhogwa ha nzudzanyo na u tshumiso , tshi dovha hafhu tsha vha tshiko tsha vhukonḓi vhuhulu hune khwaṱhisedzo ya vhupo ha ḓoroboni ya ṱoḓea .
China ndi ḽiṅwe ḽa miraḓo ya u ranga ya BRICS .
Sa muraḓo wa Tshigwada tsha iconic Kwaito group , Trompies , vho vha vhe tshipiḓa tsha tshigwada tshe tsha sika muzika u takadzaho u sa fani na miṅwe u itela Afrika Tshipembe .
U khwiniswa ha tswikelelo ya vhulamukanyi ho ṋewa ṱhaluso ntswa mahoḽa musi hu tshi vulwa Davhi ḽa Khothe Khulwane ngei Limpopo .
1.6 . Khabinethe yo bvela phanḓa na u humbudza Maafrika Tshipembe vhoṱhe nga ha vhuhulwane ha vhulwadze ha vhuraru hune ha khou ḓa na u ombedzela vhundeme ha u thivhela u fhirela ha COVID-19 nga u tevhedza nga vhuronwane maga a tsireledzo ya mutakalo a si a mulayo a u ambara masiki musi vha fhethu ha nnyi na nnyi , u vha kule na muṅwe muthu lwa tshikhala tsha hanefha kha 1,5 wa mithara na u ṱamba zwanḓa misi yoṱhe nga tshisibe na maḓi kana nga sanithaiza i re na aḽikhohoḽo ya 70% .
U fhelisa maitele oṱhe a khethululo kha vhana nga maanḓa ayo ane a vha zwikonḓisi zwa u ḓiphiṋa havho nga pfanelo dzavho dza vhuthu dza fhasisa .
Vhathu vha Afrika Tshipembe :
U bvelela ho lavhelelwaho ha Afrika hu ḓo vha ho ḓi sendeka kha nyaluwo nyangaredzi na mveledziso ya tshifhinga tshilapfu u konisa Afrika uri ḽi wane murahu vhufa haḽo ha mupo , u fhaṱa zwitshavha zwi no bvelela , na u fhungudza u vha khomboni nga tshanduko ya kilima .
Vhalani mafhungo ni talele maiti oṱhe kana maipfi oṱhe a nyito .
Mavu a si na zwifhaṱo a masipala
Itani ḽiedza Vheani tshipiḓa tsha bammbiri tshi re na zwiḽiwa tsini na tshiṱaha tsha vhusunzi .
Arali vha nga ṱanḓavhudza zwiṱuku nga ha nḓila ya kuitele ine vha khou gaganya uri i nga thomiwa hu tshi itelwa dzinetiweke ine ya sumbedza uri sisiteme ya netiweke i ḓo vha nga fhasi ha tshitshavha kana ndangulo ya sisiteme yeneyo ya netiweke .
Modele wa vhukuma u ḓo vhona tshumelo dzoṱhe dza shishi ( mapholisa , vhuendi , mulilo , na ambuḽentsi ) vha tshi khou shuma u bva fhethu ha tshumelo ya tshitshavha nthihi .
Muhanga uyu u ḓo sumbedza nḓila kha maitele a muhasho wa muvhuso une wa vha wone u rangaho phanḓa kha zwa u tshimbidzwa ha maitele o livhiswaho kha u kovhanywa na u thoma u shumiswa ha dziSET na kha miṅwe mihasho ya muvhuso .
Ndo amba uri miṱangano iyi i si gathi yo fhiraho yo vha i elanaho na zwauri hu nga fheliswa na u ita uri khamphani dzi vhe dza phuraivethe nga nḓila ḓe mafhedziseloni .
Ndi ḓo i lima ngadeni yanga .
3.3 . Mulevho u katela vhuḓikumedzeli kha u lwa na maitele a u vhea mutengo wa fhasi u fhira mutengo wa vhukuma we wa badelwa kha thundu dzi bvaho kha mashango a nnḓa , na maga a u engedza u ṱoḓea ha zwithu ḽifhasini na nyaluwo .
5 . Nndwa ya u tambudzwa ha vhana na vhafumakadzi
Vha pendele nga u vhala mutevhe wa u sedzulusa wa tshomedzo na vhadzheneli malugana na u ṅwala maambiwa o bveledzwaho kha Mushumo wa 2 vha vha vhudzise arali vha tshi ṱoḓa u ḓadzisa kana u shandukisa mutevhe wa u sedzulusa . dziṱhumetshedzo
Mishumo mivhili yo fhambanaho i a ṱoḓea ya dzangano iḽi kana nḓila : iyo ya u vhea zwipikwa na nyendedzi , na iyo ya " vhutevhedza mulayo " .
Ndi nga mini zwi zwithu zwihulwane u vhala ndaela dzi re kha ḽeibuḽu ?
Ṱhalutshedzo ya zwa u renga mashangoḓavha yo pulaniwaho ya malaṱwa a mbuedzedzo , u fhisa kana a u isa kha ḓaleḓale ;
Vhalelani tshirendo nṱha .
Pulane ya Nyito ya Phindulo ya Shishi ya u lwa na GBVF ye ya tendelwa nga 2019 yo thoma u ita mushumo wa u tikedza vhaponyi ; u engedza mafulo a thivhelo na a tsivhudzo ; u khwiṋisa milayo na mbekanyamaitele ; u ṱuṱuwedza u maanḓafhadzwa ha vhafumakadzi kha zwa ikonomi , na u khwaṱhisa sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga .
Tshipiḓa tsha vhuṋa tsho vhumbwa nga zwishumiswa , ngona na matheriaḽa zwi no thusa kha uri pfunzo i kunge na u vhuedza zwa dovha zwa i khwaṱhisa .
Nga tshifhinga tshenetsho , ri fanela u vhuedzedza NDP vhudzuloni hayo vhukati ha ndingedzo ya lushaka yashu , u itela uri i vhe tshipiḓa tsha tshenzhema ya vhutshilo ha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Zwi tshi tshimbilelana na vhuimo ho khwaṱhaho ha u lwa na vhuaḓa , ministri zwa zwino u khou sedzulusa maga na mbekanyamushumo dza milandu ya ndaṱiso .
Kha vha ḓe na ṱhanziela ya lufu arali muṅwe mubebi wa ṅwana o lovha .
Ri lushaka luthihi lwo faranaho lune lwa shumelwa nga mbono ya shango ya zwa masheleni nthihi .
Hezwi zwi amba uri zwo iteaho phanḓa ha Lambamai 1997 na zwe zwa itea ha fhela ṅwaha zwi saathu u vhigwa kha ICD , nga nnḓa ha musi huna zwiitisi zwi pfadzaho zwo itisaho uri zwi sa vhigwe nga tshifhinga .
Ndi mini zwine vhone vha ita zwi konḓisaho nyambedzano ?
IZWO / ARALI samba ḽa HIV a ḽi thivheli vhathu uri vha daleliwe
Vho ri arali vho vha vhe na mbuno idzi phanḓa havho kha ṱhoḓisiso dza u sa tea , vho vha vha tshi nga vha vho swikelela khunyeledzo dzo fhambanaho maelana na mafhungo aya sa tshithu tshi dzhenelelaho kha u pwashekana na vhushaka ha kushumele .
Nga murahu , tshifhinga itshi tsha ḽivi yo badelwaho tsho vha tsho engedzwa nga miṅwedzi i ṱoḓaho u swika henefha kha ya ṱahe .
Hune zwa konadzea vha humbelwa uri vha sumbedzise nomboro ya phumethe iṅwe na iṅwe kana dziṅwe thendelo dza tshumiso ya maḓi .
Mbekanyamushumo iyi ndi yone mbekanyamushumo ya nyisedzo ya tshumelo ya ndeme ya muhasho .
Hu na miṱa i si minzhi kha vundu i re na tswikelo kha dzigoloi , vhuendi ha tshitshavha ndi yone nḓila khulwane ya u enda nga tshiendedzi kha vundu .
Madzuloni a tshifhinga tshi songo pulanwaho zwi vhonala zwi tshi eletshedzea u sa katela tshifhinga .
7.2 Vha ḓivhadza uri u vhuiselwa zwithu zwine zwa vha zwau zwi amba u vhuiselwa murahu ha thundu kana ndiliso ; na
Vha ḓo kona u sedzulusa ṱhiransekisheni dza mbadelo dzoṱhe u bva kha mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi kha zwitatamennde zwa akhaundu yavho kha zwiputelo zwa mishonga yavho .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuvhili ya Mulayotewa wa 1998
Hu tea u vha na ṱhoho ya zwa ndaulo ya tshumelo ya muvhuso ane a vha na vhuḓifhinduleli ha u langa u gonya ha vhuimo ha ṱhoho dza mihasho , hu tshi katelwa na phanele dza u dzudzanya u galatshwa ha vhashumi , tsedzuluso ya kushumele na maitele a ndaṱiso .
Phodiamu i re phanḓa ha tshidulo tsha Mulangadzulo i shumiswa nga tshifhinga tsha madalo a muvhuso kana nga Muphuresidennde kana Vhaminisiṱa vhane vha khou fhindula mbudziso .
Musi dzo no fhela nga murahu ha miṅwaha miṱanu , thandela i ḓo vha na nnḓu dzi fhiraho 18 000 , dzine 500 dzi ḓo ṋetshedzwa mazhakanḓila a nndwa .
3 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo vha ṋehaya nga huvhili wa Khoniferentsi ya Ḽifhasi ya vhu 17 nga ha Fola kana Mutakalo ( WCTOH ) u bva nga ḽa 7 u swika nga ḽa 9 Ṱhafamuhwe 2018 ngei Kapa Vhukovhela nga fhasi ha thero : " U ṱanganya Ḽifhasi u itela u vha na Murafho u sa dahi Fola " .
Nga tshifhinga tsha musi hu na khaedu , ho itwa nzudzanyo dza tshifhinganyana dzo vhalaho u itela u vhona uri hu khou vha na mashumele ane a khou bvela phanḓa khathihi na nḓisedzo ya tshumelo .
Sa tsumbo , hune tsireledzo na vhutsireledzi zwa vha fhethu ha kushumele ha ndeme , foramu dza tsireledzo ya tshitshavha ndi zwigwada zwo teaho zwa dzangalelo .
Ene ndi mutukana .
Ndaka dzi a rekhodiwa kha redzhisiṱara ya ndaka , hu na mbadelo , musi hu tshi waniwa phasela .
Zwi tevhelaho ndi manweledzo a mbekanyamushumo dza ndeme dza tshifhinga tsha vhutshilo dzine dza ṱoḓea :
Muvhigo u bvaho kha tshitshavha , nga kha Komiti dza Wadi u tea u dzhielwa nṱha kha tsedzuluso ya KPI .
Ho dovha hafhu ha ṱoḓea uri hu tiwe muthu a na vhuḓifhinduleli ha tswikelelo ya zwi ṋetshedzeaho , khathihi na mveledzwa yo ṱoḓiwaho .
Magudedzi a Pfunzo nga u tou ṅwala a fanela u livhisa makumedzwa avho kha mutevhe wa vhathu wo ṋetshedzwaho .
Vhadzuli vha na pfanelo dza u humbelwa pfarelo , u wana ṱhalutshedzo na nyito ya u khakhulula arali tshiṱandadi tsha tshumelo tsho fhulufhedziswaho tshi songo swikelwa .
U ita manyoro u bva kha zwo sinaho
Kha luṱa holwu lwa mbibvela , nḓila ya kudzhenele kha nzudzanyo ya khakhululo ya vhukati i dzhiiwa u vha ya fhasi kha u vha yone i tshi vhambedzwa na u tendela mihasho kha u wana u maanḓafhadzwa ha vhukoni na u khwinisa sisiteme dzayo dza u khakhulula .
Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vhudzheneleli uvhu vhu ḓo thusa kha u vhuedzedza vhudzuloni vhufhufhi ha lushaka kha u vha tshiimiswa tsho khwaṱhaho , bindu ḽa vhuṱaṱisani ḽine musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya ḽi ḓo wana fulufhelo ḽa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhoṱhe na u kunga vhafarisi vha masheleni .
Itani ḽitambwa ni kha tshigwada tshaṋu .
U ṋekana nga khophi yo sethifaiwaho ya ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe kana phasipoto .
Khumbelo ya u sa badela muthelo
Ndeme ire fhasi i thoma musi ndaka i tshi tendelwa u thoma u shumiswa .
Vhabvumbedzwa vha re tshiṱorini itshi ndi vhonnyi ?
Hu na tshakha dzo fhambanaho dzine dza vha hone kha vhaṋetshedzi dzine vha nga nanga khadzo musi vha tshi khou ita nyambedzano na vhashumisi .
Izwi zwi katela u nagwa na nḓisedzo ya fanitshara zwikoloni , u vhuedzedzwa ha fanitshara , u fhaṱwa ha zwifhaṱo zwikoloni , ndondolo na u vusuludzwa ha zwikolo na u thomiwa ha ngade dza zwikolo .
Ndi kha nnḓu yeneyi he nga tshifhinga tsha Tshiṱalula , Muphuresidennde wa kale Vho FW de Klerk vha ḓivhadza u sa iledzwa ha ANC na zwiṅwe zwivhumbiwa zwa poḽitiki .
Masia mararu a muvhuso ( wa lushaka , wa vunḓu na muvhuso wapo ) a kovhana vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedzwa ha dzinnḓu dzo eḓanaho .
1.2 . Madalo aya a ḓo dovha hafhu a khwaṱhisa tshumisano ya zwa vhavhili , ya mafhungo a kwamaho dzingu na a dzhango ḽoṱhe nga u angaredza vhukati ha mashango aya mavhili .
Mvelele i fanela u vha hune fhethu ha mushumo ha tikedzwa na u ṱanganedzwa .
Komiti dza Wadi dzi tea u vhona uri zwigwada zwoṱhe zwa tshitshavha na dzisekitara dzo dzheniswa u vhona uri hu khwaṱhiswa u dzhenelela ha tshitshavha .
Khabinethe i ita mbidzo kha mimasipala uri i vhekanye sisiṱeme dzayo dza u kuvhanganya zwikolodo u ya nga ha tsheo iyo .
Naho zwo ralo kha onoyo ṅwaha we ra ṱanganedza Ndayotewa ngawo , Khangwelo ya Mashangoḓavha vha nga kha ḓi vhiga izwo :
Ro ta gemo iḽi nga tshifhinga tshi konḓaho vhukuma .
Zwino , nga murahu ha miṅwaha ya fumi , hafhu , vhathu vha ḽifhasi vha khou pembela na riṋe .
Vhukoni ha ndaulo ya mutikedzo wa dzinndu zwi khou shuma hoṱhe kha vhuimo ha thandela kha u tshimbidzwa ha khumbelo dza mutikedzo , khathihi na kha ndaulo ya dzinnḓu ;
Dzhiminasiṱiki : nyito ya u ḓitika sa u ima nga zwanḓa u ima nga ṱhoho na u thoma tshithu tshiswa , n.z.
Mbekanyamushumo yo nanga thikho dzi tevhelaho :
Hu na magurannḓa mavhili avho o no valwaho nga muvhuso .
Mishumo ya ndangulo ya zwiko zwa maḓi ine ya sa kone u vhuiswa murahu u ya nga mbetshelwa dza pulane dza u ta mitengo ya maḓi , na yone i a wanala u bva kha akhaundu khulwane .
Hezwi zwi kunga vhubindudzi nga kha mbetshelwa ya thikhedzo ya masheleni a muvhuso u itela mupfuluwo kana mathomo a mamaga a mveledzo .
Minista u ḓo thola lwa tshifhinga tshi sa fhiriho miṅwaha miṱanu .
Yunivesithi ṱhukhu , dze dza thomiwa nga u tevhekana , dzoṱhe dzo ṋanga u dzhenelela kha ḽiedza .
3.2 . Muvhigo u sumbedza mvelaphanḓa yo no itwaho nga Afrika Tshipembe kha u dzudzanya maga a zwa milayo , vhulamukanyi na ndangulo u itela u fhelisa zwiito zwoṱhe zwa khethululo nga murafho .
Mishumo ya foramu i katela :
A hu na a ḓivhaho uri tshelede yo vhulungwaho ya u litsha mushumo yawe i ḓo vha hone u swika lini , zwino anyuwithi i bvisa khumbulelo .
8.1 Hune zwidodombedzwa zwa mushumo zwa vha zwo shanduka zwihulwane i.e nga 50% u ya nṱha , poso iyo i ḓo dzhiiwa sa ntswa nahone milayo yo fanelaho ya kha poso ntswa i ḓo shuma .
U guma kha PMSA na Mbuelo ya buloko
Maṱaluli a ri vhudza zwinzhi nga madzina , tsumbo , musidzana wa lunako .
Ho sedzwa thendelo u thoma 100% ya mutengo wa Tshikimu
U pulana , tshumiso na u shela mulenzhe
Ṅwaha wa 2002 wo vhona u engedzea kha mithelo ya zwibveledzwa kha vhunzhi ha zwibveledzwa zwa zwikambi zwine zwa vha nṱha ha ḽevele ya tshanduko ya mitengo na milayo miswa yo lavhelelwa kha masia a mbambadzo ya zwikambi na vhubindudzi ha thengiso dza zwikambi .
Miholo ya u thoma ine ya vha nṱha kha dziṅwe sekhithara na zwithithisi zwi itaho uri hu tholiwe vhashumi vha si na tshenzhemo ndi tshipiḓa zwatsho tsha ṱhalutshedzo ya tshivhalo tsha nṱha tsha u sa tholwa ha vhaswa .
U vhumba tsheo dza tshiṱirathedzhi dzine vhavhambadzi vha tea , u ya nga muhumbulo wavho , u ita u ya nga u ṋanga tshanele ;
A ho ngo vha na u awela ho humbuleleaho , a ho ngo vha na buli ḽi songo shumiswaho , u khwaṱhisa ṱhahelelo yo fhelelaho ya Iran kha u sala murahu mulalo wa mbekanyamushumo dzaḽo .
Khumbelo ya u ṅwalisa sa dzhendedzi ḽa muṱun ḓi u itela tsinga dza phukha halutshedzo
Muvhili wa khovhe wo putelwa na u tsireledzwa nga mini ?
Ndima iyi i sedzulusa mveledziso khulwanesa kha sekhithara dza themamveledziso dza ndeme .
ZWI RE NGOMU ,
Kutevhekanele kwao kwo khakhea .
Phimo ya mpfu dza vhalwadze vha lwalaho dzi fhira 50% .
Ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe uri ri ambe khathihi na u vhiga zwiwo zwa u shengedzwa kha vha maanḓalanga o teaho , nga maanḓa afho hune zwipondwa zwa vha zwi tshi khou kundelwa kana u ofha u ita ngauralo .
Mbekanyamushumo ya themamveledziso ya sekhithara ya tshitshavha yo thusa kha u khwaṱhisa u bindudza na zwa mishumo nga tshifhinga tsha u fhungudzea ha ṱhoḓea .
U shela mulenzhe kha u dzudza tshifhingani milayo kha mishumo mihulwane ine ya khou shumiwa nga thandela dza mbekanyamushumo .
U ḓalesa ha vhafariwa ndi tshiṅwe tsha mbilahelo i vhavhesaho yo livhanaho na tshitshavha tsha ndulamiso u mona na ḽifhasi .
u pfesesa na u ṱalutshedza vhudavhidzani na u mushumo wo randelwaho Komiti dza Wadi
Mbilaelo yo ṱahiswa hafhu ya uri vhashumi vha vhusiki vha mazhendedzi vha takalela theḽevishini na uri ezwi tshiṅwe tshifhinga zwi tshimbidza khetho ya zwine midia wa tea u shumiswa , ha vha u vhea ndeme ṱhukhu kha khonadzeo ya u shela mulenzhe nga muhasho wa midia .
U anzela u shumiswa musi o vhudziswa uri a ṱalutshedze uri thyiori i nga shumiswa hani zwavhuḓi kha nyito .
Muhasho u khou dovha hafhu wa shuma na Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u katela vhutsila ha u vhona na ha u ita kha kharikhuḽamu .
Muvhuso wo rangaphanḓa fulo ḽa zwa pfunzo nga kha khakhathi kha vhana .
Dizaini ya zwiṱanganyi i ḓo vha nga nḓila ine muḓagasi u ḓo phaḓaladzwa zwi no lingana kha tshifhirisafulufulu .
U itela u londota nḓisedzo ya tshumelo , ndi zwa ndeme uri hedzi ndaka dzi londotwe nga nḓila ya u shuma yavhuḓi i ṱoḓaho u vhulunga ho eḓanaho hu tshi tevhedzwa mbadelo dza ndondolo na u i lugisa .
Vhane vha kwamea - pholisa , mutshutshisi na vhashumi vha khothe -vha ḓo tikedza , vha vha lugisela na u vha ṋea mafhungo manzhi nga hune vha kona nga ha zwine zwi nga bvelela .
Ndi nga u dzhiela nṱha ha mimasipala u shumisa lwo fhelelaho vhukoni ha zwa masheleni , zwine zwa sumbedza u dzudza tshifhingani tshifhinga tshoṱhe dathabeisi ya ndaka dzavho , u sedza hafhu phimo dza mithelo yavho na u khwinisa u kuvhanganya mbuelo yapo .
Phemithi iyi i ḓo vha i mulayoni lwa tshivhalo tshi sina magumo tsha nyendo dza u bva na u dzhena .
3.56 Bammbiri-mviswa i rera nga vhuḓalo nga ha uri muvhuso wa demokirasi wo lingedza hani u lwa na khakhathi dzi kwamaho zwa vhuloi .
Ri ṱuṱuwedza zwitshavha u dzula vha tshi khou sedzesa mibvumbi na mikumbela ine ya nga kha ḓi livhisa kha u xelelwa nga matshilo , u kwashekana ha zwifhaṱo na themamveledziso .
Tshipiḓa itshi tshi nga fhungudzea musi ro no thoma vhuongelo ha zwiṱiriki hu shumiswaho tshoṱhe zwo khwaṱhiswaho nga vhakoni nyangaredzi kha maṅwe masia a muvhilo a nṱha .
U sa tea u tevhela zwo tiwaho : R37
Nga nṱhani ha zwenezwi , muvhuso u tea u shumisa ngona ya fomaḽa u tshi ḓifunga .
Musi phambano dzi tshi vha hone , muraḓo wa khoro ya wadi u fanela u thola muthu kana vhathu u itela u lingedza u tandulula phambano nga kha vhupfumedzanyi .
I itelwa vhathu vhe vha vha vha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe phanḓa ha musi vha tshi ṱuwa shangoni , nahone zwazwino vha tama u vusuludza vhudzulapo havho .
O tshea ene muṋe nga lufhanga .
Muhasho wa Tshumisano ya Kuvhusele na Zwa Sialala wo thoma u ṅwala fhasi ḓivhazwakale ya Dzinduna dza Vhuhosi / Khosikadzi dza 13 nga 2011 .
Vhuponi ha zwikwara , vhudzulo u vha u phaḓalalaho nga maanḓa , u fhungudza u phaḓalala ha mulilo , fhedzi mimuya mihulwane i nga ṋaṋisa u phaḓalala hayo .
5.1 . Khabinethe i bvisela vhuḓipfi hayo nga ha u vhilaedziswa nga u ṱhaselana hune ha vha hone vhukati ha mahoro o fhambanaho nga ha fhungo ḽi no tshimbilelana na ṱhoḓuluso ya Hawks kha mafhungo a SARS .
Tsireledzo na vhutsireledzi ha tshitshavha zwi ṱoḓa tshumisano na zwiimiswa zwapo zwa tsireledzo na u ḓitika nga tsireledzo ya tshitshavha na u tsireledza vhutsireledzi ha miraḓo ya tshitshavha .
Mishumo iyi a i fani mashangoni oṱhe a ḽifhasi , fhedzi mvelele nnzhi dzi amba uri miṅwe mishumo ndi ya vhafumakadzi miṅwe ndi ya vhanna .
Mishumo ya davhi iḽi ndi :
Ri na tshikhala tsha u vha phanḓa kha nyaluwo ya ikonomi ya zwa mupo , nḓowetshumo ya khaboni ya fhasi , ya u tshimbidza thekhinoḽodzhi ntswa na u dzhia ḽiga ḽihulwane nga u ṱavhanya u ya kha ikonomi ya tshifhinga tshi ḓaho .
Khuḓano idzi dzi sumbedza uri hu na ṱhoḓea dza u bveledzisa hafhu mulayo wa sialala uri u elane na ndeme dza ndayotewa .
Vhuvheo ha mielela zwi amba uri maḓi a mashika a ḓo fhedza o vulelwa u ya kha mbulungelo dza maḓi .
Lwa miṅwaha miraru i no khou ḓa Afrika Tshipembe ḽi tea u khwinisa vhunzani ha tshumiso ya masheleni a nnyi na nnyi na , mutsiko u re hone wa zwiko , u shandukisa ndivho ya tshinyalelo u ya kha ndivhiswa dza ndeme .
Foramu i katela mihasho ya muvhuso , vhashelamulenzhe na Madzangano a si a Muvhuso i shumaho kha sia ḽa mbuedzedzo ya vhulamukanyi na vhana vhane vha vha kha khuḓano na mulayo .
Mutholi u na pfanelo , hune vhuḓifari ha mushumi ha sika nyimele i si yavhuḓi ya u :
Vho vha muhaga kha nndwa ya muvhuso wa khethululo Afrika Tshipembe .
Ndingo dza u humisela murahu tsheo ya SCA nga kha kupindulele kusoliseaho kwa mulayo zwi nga u khakhela mulayo wa ndayotewa na u hanedza maanḓalanga a mulayo o ṋewaho nga ndayotewa kha khothe dzashu .
( 4 ) Mulayo wa Lushaka malugana na mafhungo ane a vha a ndeme kha , kana maṱuku , u shumiswa ha maanḓa ane a tshimbilelana na mafhungo o ṅwalwaho kha Muengedzo wa vhu 4 , ndi a mulayo wa ndivho dzoṱhe malugana na mafhungo a re kha Muengedzo wa 4 .
Hu tea u dzhielwa nzhele khwinifhadzo dza zwi re ngomu ha Mulayowapo wa Mbadelo dza Ndaka , hune mbetshelwa dzo teaho dza u phasiswa hawo dzine dza elana na mbadelo dza ndaka dza ha masipala dza ḓo ambiwa nga hadzo nga murahu ha u anḓadzwa hawo .
Vha tea u wana luṅwalo lwa thendelo arali vha tshi ṱo ḓa u renga goloi ntswa kana yo no shumiswaho u bva nnḓa , goloi ya u halwa thundu kana gariki na vha tshi ṱo ḓa u fhaṱa goloi kana u shandukisa zwiṅwe kha goloi .
Dziketone dzi bveledzwa musi muvhili u tshi fhisa mapfura u itela maanḓa kana fulufulu .
Vhabebi vha ḓo wana mvelelo dza ANA kha dziripoto dza vhagudi dza ṅwaha nga ṅwaha mafheloni a ṅwaha .
Mugaganyagwama wa ṅwaha muṅwe na muṅwe wa muvhalelano u tea u lugiswa nga masipala .
Ndi a kona u shuma kha mupo muṅwe na muṅwe une wa ṱoḓa zwa u netiweka , vhutumbuli , u tandulula thaidzo nga nḓila i pfadzaho , u kona u ḓilanga , u shuma na thimu , u lwela u wana mvelelo na vhukoni ha zwa vhuinzhiniara kha dzangano .
Ndangulo ya marifhi kha nyimele ya u pfukwa ha konṱiraka kana u phambano dza mulayo hu tshi katelwa na u fheliswa ha konṱiraka .
Musi Phalamennde ya 1994 isa athu vha hone , vhuimeleli ha vhafumakadzi ho vha ho ima kha 2,7% , zwi tshi tevhela khetho dza demokirasi dza u thoma , vhuimeleli ha vhafumakadzi Phalamenndeni ha ima kha 27,7% .
U ṱhiraisela a tshi tevhedzela zwifanyiso zwi sa konḓi na phetheni .
Sa tsumbo , muvhigo uyu u katela mafhungo a khuvhanganyo ya tshivhaswa na maḓi , mushumo wa nḓuni na ndondolo ya vhana .
Muhasho u dzhia tsheo ya nḓila ine dziakhaunthu dza zwikolo dza tea u dzudzanywa ngayo na u dzi kumedza kha zwitshavha .
Mugudimuhumbeli muṅwe na muṅwe u ḓo swaya tshifuwo tshithihi .
Mbuelo hedzi dzi lambedzwa nga mutholi na / kana lweṱolweṱo lwa mutholwa .
U ḓa ha vhueni uvhu zwi ḓo dovha zwa sedza kha zwipikwa zwa NDP kha u khwiṋisa saintsi na thekhinoḽodzhi u itela tshanduko ya ikonomi ya matshilisano Afurika Tshipembe na u khwiṋisa dzangalelo ḽa u thoma u ita zwithu zwine wa tou vha wa u thoma u zwi ita kha dzingu , dzhango na ḽifhasini ḽothe nga vhuphara .
1 . Ṱhaselo na mabulayo a vhaofisiri vha mapholisa zwi khou sasaladzwa
Zwazwino ndi tama u ṋea muvhigo wa mvelaphanḓa yo vhaho hone u bva kha Mulaedza wa Lushaka wo fhiraho na u amba ngaha Mbekanyamushumo ya Kushumele ya 2013 .
U shela mulenzhe nga tshitshavha zwo itwaho nga muhasho u ya nga vhashumi vha re hone zwi a ṱanganedzwa kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni kha ḓuvha ḽa mbadelo .
Vha fanela u wana nyimele dza u ṱunḓa dza phytosanitary kha
Vhaṱunḓi vha ndeme vha zwienge zwa Afrika Tshipembe Vhukovhela ha Asia ndi United Arab Emirates na Saudi Arabia .
Ndavhelelo dza mvelelo ndi : ṱhuṱhuwedzo ya ṱhanganelo ya dzingu kha dzhango ; thikhedzo ya mbekanyamushumo dza mveledziso ya ikonomi dzo fhambanaho dza Mbumbano ya Afurika , mulalo na vhutsireledzi , hu tshi katelwa na u navhiswa ha AGOA ; mafhungo a kwamaho zwa tshanduko ya kilima na tsireledzo ya mupo ; khathihi na thuso ya u ḓo kona u swikela bono ḽa zwipikwa zwa Afurika nga 2063 .
Sisiṱeme dza ndangulo ya zwidodombedzwa dzo khwinifhadzwaho dzi ḓo thusa davhi uri ḽi khwaṱhise pulane dza ṱhogomelo na mvusuluso .
Muingameli kha ofisi ya khethekanyo ya mahalwa u ḓo isa tsumbo dzavho ḽaborothari u itela ndingo .
Khaelo dzi fhungudza khovhakhombo ya uri vha lwale lwo kalulaho , fhedzi vha nga kha ḓi kavhiwa nga vairasi na u i phadaladza kha vhaṅwe , ngauralo ndi zwa vhuṱhogwa u haelwa .
Masiki U thusa uri muthu a vhone zwavhuḓi e maḓini
Nyaluwo ya zwino kha vhuendelamashango vhukati hashu i tshi ri isa kha zwikhala zwine zwa sa ḓo khwinisa fhedzi nyaluwo fhedzi zwa dovha zwa ṱuṱuwedza kupfesesele vhukati ha vhathu vhashu .
U fara khirayoni na penisela zwavhuḓi .
15.1 Nga u angaredza , mbadelo dzi tea badelwa u itela u ita khumbelo , khathihi na mbadelo dza u ṋetshedza u swikelela rekhodo u ya nga khumbelo .
Rediasi ya kiḽomitha dza 5 vha tshi yo ṱoḓa kiḽiniki
Maitele a zwithu a tea u thomiwa nahone a ambwa nga hao na vhashelamulenzhe hu na u ṱalutshedza ṱhangano ya maitele a ṱoḓeaho u itela tandela ( dzoṱhe dzo thivhelwaho na ntswa ) u itela u wana zwa u thoma ngazwo .
Musi ikonomi i khou khwaṱha , phimo dza nzwalelo dza fhasi dza vhukuma dzi ḓo swikelelea , hu si na u vhea khomboni mbadelo dzo salaho kana u gonya ha mitengo .
Ri fanela , mathomoni , vho na zwauri vhuḓifhinduleli vhu kha lufhera lwa nṱhesa lwa shango heḽi , lune lwa vha Phalamennde .
" Maḓumbu a ḓo swika hu sa athu fhela minete ya fumiṱhanu .
Tshivhumbeo tsha vhurathi tsha tshitshavha tsha musalauno ndi thero ya u pfela vhaṅwe ya khovhekanyo ya lupfumo .
U swikelela kupfesesele kwa u angaredza na ṱhalutshedzo ndi zwa ndeme malugana na hezwi .
14.2 . Zwa migodi ndi zwiṅwe zwa sekhithara khulwane ine ya nga thusa u shandukisa ikonomi ya shango ḽashu nahone Khabinethe yo humbela khamphani dza zwa migodi , zwa mishumo na zwitshavha u khwaṱhisa vhushaka u itela uri zwa migodi zwi khwaṱhe na u bvela phanḓa .
A thi koni u vhunga tshelede ngauri ndi a rengesa zwithu .
Zwenezwo hu tea u sedzwa u sa ṱalutshedza maitele a sisiṱeme ya vhulamukanyi ya sialala kha nyimele ya maiitele a shumiswaho kana u pfeseswa kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha ndaṱiso .
Nyendedzi dzi tevhelaho dza mveledziso dzi ḓo shuma :
Na musi vha tshi wana mushumo , vhafumakadzi vhanzhi vha kha ḓi ḓadza mishumo isa badeli tshelede nnzhi , ine ya vha ya tshifhinga nyana .
( d ) mbofholowo ya zwa akademi na mbofholowo ya ṱhoḓisiso ya zwa saintsi .
Tshumelo dza vhomakone 100% ya mutengo wa Tshikimu
U fhufha nga nṱha na u tshimbila nga fhasi ha zwithithisi , u kokovha , u namela , u fhufha , n.z.
Itani phosiṱara ya u kaidza u lakatedza .
Ḽifhasi u bva tshikhalani - zwine ḽa vhonalisa zwone ( shango , lwanzhe , makole )
Ndingo idzi dzo shumiswa sa mutheo wa u ṱalutshedza tambudzwa ha pfanelo dza vhathu huhulu , zwa zwino dzi ḓo shandukiswa nga vhunṋe naa ? Nga nḓila ifhio kana ifhio , ndingo dzo vha dzo ṱuṱuwedzwa nga poḽotiki .
Mbadelo dza u netshedza mushonga u guma kha 30% u swika kha R30 nga mushonga Nyimele dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi
( 3 ) Vharumiwa vha tshoṱhe vha vhewa Iwa tshifhinga tshine tsha ḓo fhela-
Ḽogo dza Muhasho wa Vhutsila na Mvelele dzi na nzivhanyedziselo nahone dzi nga si shumiswe kha masiaṱari a webe , eḽekiṱhironiki , kana khanḓiso dzo tou ṅwalwaho hu sina hu sina thendelo ya bviswaho nga Muhasho wa Vhutsila na Mvelele .
Ndi anzela u ḽa ndi Thiviini .
U thetshelesa ndaela dza mutevhe u konḓaho a fhindula mbudziso zwavhuḓi .
Khaladzi a nga u khou vhala bugu ya ḽaiburari .
Humbulelani uri ni vhona u nga tshiṱori tshi ḓo fhela nga nḓilaḓe .
Ngauralo , Afurika Tshipembe ḽo pfuka ḽiga ḽa u bindudza ndaka kha dzibada , zwiporo , vhuimangalavha , muḓagasi , maḓi , vhuthathatshili , vhuendi ha nnyi na nnyi na zwa vhudzulo .
Muhasho wo thoma mutevhe wa maga o khwaṱhaho a u fhelisa khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Vhashelamulenzhe vho lavhelesa nga vhuphara vhuṱumani vhukati ha mutakalo wa muhumbulo na phatheni dza vhugevhenga tshitshavhani na u ḓisa mbudziso arali theo ya mulayo ya zwino i tshi ri thusa lwo linganaho kha maitele a tsengo na u valelwa ha vhathu hu na khaedu idzi .
5.6 . Khabinethe i bvulela muṅadzi vhawini vhoṱhe vha Pfufho dza Vhukoni dza Lushaka dza Ṅwaha dza vhu3 dza Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) , dzine dza sedza kha vhukoni ha miraḓo ya SAPS , mapholisa a u thusedza na miraḓo ya foramu dza mapholisa dza tshitshavha .
Ḽaisentsi yo swikelaho ṱhoḓea a yo ngo tikedzwa kha mveledziso ya thungo , yo sedzwa u bva kha kuvhonele ku ṱanganedzaho mihumbulo yo fhambanaho .
Uri vha sethifayeliwe ḽiṅwalwa , vha tea u vha sumbedza oridzhinaḽa na fotokhophi I no vhonala zwavhuḓi .
Vha tea u sedza gurannḓa nga nṱha na u kuvhanganya atikiḽi dzo geriwaho kha gurannḓa dza ndeme dza Mulangi .
Khothe yo ri miṅwe ya mishumo i katela zwithu zwa tshitshavha zwi hanedzanaho nahone zwi nga kha kusedzele kwa vhushaka ha tsini vhu songo ḽa na murangaphanḓa .
Vhundeme ha mashumele vhu a ḓivhea , kha u bvisela khagala tswikelelo dzi funwaho kha u thomiwa ha madzulo .
Thivhu u dzula nḓuni i re na mutumbu wa ṱaḓa na ṱhanga
Ofisi iyi i khoḓwa nga khethekanyo dzo fhambanaho .
Zwithu zwashu zwa ndeme zwi dzulela uri endedza misi yoṱhe .
U nangwa u bva kha Muhasho wa Vhushaka ha Dzitshaka na Vhushumisani .
Mafhungo oṱhe , nyambedzano , maṅwalwa , na mivhigo zwi tea u dzhiiwa sa zwithu zwa tshiphiri nga muṋetshedzi wa tshumelo .
Vhunga malaṱwa a soredzhi tshifhinga tshoṱhe a tshi vha a na amonia , mveledzwa dza kḽorini a dzo ngo tea u sedzwa hu so ngo sedzwa mveledzwa dza kḽoramaini dzine naho dzi na toksini ṱhukhu kha dza kḽorini , dza vha dzi tshi konḓisa .
1.4 . Muvhuso u khou shumisana na vhashumisani vha tshitshavha na zwitshavha u khwaṱhisedza uri zwiṱiriki zwi na zwiko zwo eḓanaho na u dzudzanywa u itela u langa u phaḓalala ha vairasi .
Muhumbeli wa mushumo wa vhukuma u fanela u vha na dzangalelo ḽo sumbedzwaho kha Ndangulo ya Vhashumi na masia elanaho , mveledziso ya mbekanyamaitele na orienthesheni yo khwiniswaho .
Ri dzikhaladzi , vharathu na vhakomana , lushaka lwa phasipoto lu nga ḓi vha lufhio kana lufhio lwe ra fara .
Zwisumbi zwa ndeme ndi zwa vhuṱhogwa ..
Ni songo ṱuṱuwedza mazwifhi na vengo .
Musi we vha mu phula tshitshimbili O muma mulomo a sa lili .
Kha nyimele iyi , phambano vhukati ha mulayo wa zwi re hone na mafhungo a vhathu o sedzaho kha u dzhia hu na muṱalukanyo zwine milayo iyo ya amba nga hazwo , i a wa .
Zwidodombedzwa zwo katelwaho kha fomo ya u ita khumbelo ndi zwa ngoho nahone ndi zwone .
Mutevhe wa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo u tea u ṱaniwa fhethu huṅwe na huṅwe hu bveledzwaho mathukhwi a ndondolo ya mutakalo , nga phosiṱara dza muṅwalo wo swifhadzwaho dzi sumbedzaho tshaka dzoṱhe dza mathukhwi , tshaka dza zwifaredzi dzi shumiswaho , u ṋea khoudu dza mivhala na zwiṅwe .
4.4 Kutshilele kwa zwitshavha ku kha ḓi vhuswa nga mulayo wa sialala , hune lutendo lwa mvelele lwa dzhielwa nṱha nga Ndayotewa , zwa vha zwa ndeme kha u pfesesa vhuloi kha tshitshavha tsha Afrika Tshipembe .
Vhaswa vha Afurika Tshipembe vha dovha hafhu vha ṱangana na khaedu dzi ḓiswaho nga malwadze a u fhirela nga vhudzekani , hu tshi katelwa na HIV / EIDZI .
Fhethu hashu ho tsireledzeaho hu nga , na uri hu tea u katela zwitshavha zwapo , zwo ralo zwa sika ikonomi dza dzingu na u ṱuṱuwedza mveledziso ya mahayani .
Ofisi mbili dza madzingu dzi khou tiwa ngei vhuponi ha Phendelashango ya Vhukovhela na Kapa Tshipembe u itela u khwinisa uri vhatshimbidzi vha vhuendedzi ha nnyi na nnyi vha kone u swikela tshumelo dza Muhasho .
Ndivho ya Pulane ya Ndangulo ya Tshinyalelo ndi u khwinisa vhukoni ha Masipala ha u thivhela na u shumana na zwiwo vhuponi ha masipala muhulwane , na u thivhela mveledziso na vhuitwa vhune ha vha na khombo khulwane ya tshinyalelo .
Khabinethe yo dzhiela nṱha Simphoziamu ya Ikonomi ya zwa Matshilisano yo tshimbilaho zwavhuḓi ye ya farwa nga muvhuso u tshi khou farisana na Tshiimiswa tsha Vhashumi tsha Dzitshakatshaka ( ILO ) khathihi na Muvhuso wa Flanders nga Ḽavhuṱanu , 30 Lara 2018 .
U anganyela uhu ha Afrika Tshipembe ho wanala u bva kha IMF .
Tshelede i nga si kundise ṱhogomelo .
Muvhuso u khou ṋetshedza tshumelo dza ndango ya khombo na u thusa vhapondwa .
Khaedu ndi u ita uri pfanelo dzi swike kha vhafumakadzi vhoṱhe .
U bveledza pulane ya kutshimbidzele na mugaganyagwama zwa CBP , zwi no kwama tshifhinga tshine CBP ya ṱumanywa na kutshimbidzele kwa Tsedzuluso ya IDP ( kha vha lavhelese Nyolo ya 1 ) ;
Ho vha na tshanduko nga vho 1980 , khothe dza vho thoma u thetshelesa milandu i kwamaho vhuloi .
Musi ri tshi khou ṱoḓa mushumo wa khwine kha nyimele yashu , ndi zwo sedzwaho zwashu dza lushaka dzine dza tea u dzudzanya phindulo yashu musi ri tshi ya phanḓa .
Nga kha maanḓa a luambo muthu uyu a nga , naho zwo ralo , thoma u humbula nga nḓila ya vhuṱali yo imaho nga uri u ya nga kuvhonele kwa bivhilini .
A zwi kwama pfanelo dzi re mulayoni .
U bveledza kulangele kwa miraḓo miṱuku u khwaṱhisa minwe ( nga u imba zwidade zwine zwa sumbedza nyito nga minwe kana u vhumba kubola nga u shumisa vhukati ha minwe ) .
Arali muhumbeli o bebwa vhabebi vha songo malana , vhabebi vhuvhili havho vha tea u saina fomo ya u ṅwaliswa ha u bebwa ha ṅwana , fomo BI-24 .
Zwithu zwine zwa tea u shumiwa nazwo zwi katela u lambedza na vhuvha ha Tshikwama tsha Lushaka tsha Vhutsireledzi ha Matshilisano , mishumo ya sekithara dza phuraivethe na zwikwama zwa masheleni a musi vhathu vha tshi awela u shuma zwi ḓo ṱangana zwavhuḓi na sisiṱeme yoṱhe , na zwiimiswa zwa vhulangi .
Kha ṱhoḓisiso , zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa tshenzhemo ya ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na nḓila dza u zwi ṱuṱuwedza dzo dzhielwa nṱha .
U tevhedzela maga a u ḓivha a shumaho kha mbetshelwa zwi ṱoḓa uri ndangulo i topole u vha hone ha pfanelo ya u badela i bvaho kha vhuḓifari na u ita zwithu wo ḓiimisela .
Vhathu vhoṱhe vha tea u ṱhonifha na u tevhedzela tsivhudzo dza mitsho i si yavhuḓi .
Heyi ndi nyimele ine ya nga wanala kha mimasipala minzhi ine CBP I nga thusa u fhindula khayo .
22.7.1.2 Hu saathu u fhira maḓuvha a 3033 nga murahu ha musi nḓivhadzo ya khaṱhululo i no khou itwa nahone yo no ṋetshedzwa muthu wa vhuraru .
Zhendedzi ḽi ḓo kona u wana mavu u itela mimasipala na u bveledza nḓila ya u kovhekanya mavu a nnyi na nnyi .
Ho sedzwa gumofulu ḽa ṅwaha ḽa sibadela
U konḓiselwa ha dziSMME hu ḓo fhungudzwa , ho katelwa na u vusuludzwa ha mulayo u khou shumiswaho wa mabindu maṱuku .
Ṱhoho : Maḓuvha a vhege - Awara 2
u vhala risipi . u vhala ndaela . u vhala atikili ya gurannḓa . u topola ṱhoho ya mafhungo , nḓivhadzamuṅwali na marangaphanḓa . u pulanela u ṅwala tshiṱori . u pulanela u ṅwala ndaela . u pulanela u ṅwala risipi . u humbulela zwiṱori na kufhelele kwazwo . u ita ḽitambwa ḽa tshiṱori . u topola vhaanewa , puloto na fhethuvhupo . u shumisa thangi na mitshila . u shumisa masalavhuṋe na masalamasumbi . u shumisa thangi dza u ṱukufhadza tshi , ku na lu . u shumisa ndongazwiga dzo teaho magumoni a mafhungo .
10 . NAA MAITELE A KHOMISHINI YA NGOHO NA VHUPFUMEDZANI NDI TSUMBO YA MAITELE A MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA ?
U tou fana na Muthelo Nyengedzedzwa na Muthelo wa Mbuelo , Vhusevhi ha zwa Vhubindudzi vho dovha hafhu vha vha na vhuḓifhinduleli ha musaukanyo wa vhaṱunḓi uri vha elane na odithi .
Arali khumbelo yavho ya swikelela ṱhoḓea dzoṱhe , mulanga dzingu u ḓo vha ḓivhadza nga kha ḽiṅwalo hu sa athu fhela maḓuvha a 14 musi khumbelo yo ṱanganedzwa .
Ri tea u sedza kha mishumo iyi ine ya ḓo ḓisa tshanduko kana mvelelo khulwane , mishumo ine ya ḓo bvela phanḓa nga u ṱavhanyedza , kha themu ya vhukati na themu ya tshifhinga tsha miṅwaha ya 10 i ḓaho .
Pfananyo ya vhulavhelesi ha u swikelela tshumelo na nḓila dza tsedzuluso ya khonani dza Afrika .
U swika zwino , ho no vha na senthara yo thomiwaho ine vha tou dzhena vha wana thuso ofisini dza Vhufaragwama ha Lushaka , vhane vha khou sedza kha zwivhudziswa zwa vhaṋetshedzi vha nḓisedzo na tshomedzo .
1.6 . Vhubindudzi ha R500-miḽioni ya senthara ya vhutumbuli ngei Johannesburg nga khamphani khulu ya United States , General Electric ( GE ) , ho ṱanganedzwa nahone ndi tsumbo ya uri Afrika Tshipembe na dzhango ḽashu ndi fhethu hune mashango a nga bindudza .
Hu si mvelele ya ḽifhasi ḽoṱhe , mvelele zwitshavha zwapo zwone zwiṋe .
Sa tsumbo , tshikhakhisi tshi nga vhewa hune mulambedzi wa mvelelo ( muvhuso ) wa badela mvelelo kha vhuimo ha nṱha ha vhutelwadigirii u fhirisa zwo swikelelwaho zwino .
2.3 Nyambedzano dzi ḓo sedza kha dizaini na u thoma u shuma ha modele ya vhutumbuli i ṱoḓeaho kha pfunzo ya sekondari Afrika u pfumbudza khwine vhadededzi na u lugisela matshudeni vhumatshelo ha mushumo .
Zwazwino takutshedza uri ri kone u shumana na dziṅwe khaedu , dzi ngaho u sedza kha ikonomi , hune zwigwada zwiṱuku zwa langa vhunzhi ha maraga .
Hezwi zwi fhano u thoma tshiimiswa tshine tsha ḓo ḓivhea nga u pfi Tshiimiswa tsha Afrika Tshipembe tsha Mitambo ya u sa Shumisa Zwidzidzivhadzi .
Hezwi a zwi ambi uri ahuna u sa pfesesana .
Muvhuso Wapo na Maanḓalanga a Vhuendi ha Masipala muhulwane a ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha u bveledza tshumiso ya mavu na nzudzanyo dza vhuendi na ri zwazwino u ḓo ṱoḓa u ṱanganywa kha vhudzudzanyi ha mveledziso khulwane dza vhuvhambadzi na ha madzulo .
U ṅwala maṅwalo ano kwama ene muṋe a tshaka dzo fhambanaho , tsumbo , dayari , luṅwalo lwa shaka na u ṱalutshedza zwithu .
Mudzulapo wa Afrika Tshipembe nga ndavhuko ndi muthu mu we na mu we we a bebwa
Vhahaṱuli vha mirafho , vho nangwaho nga vharangaphanḓa vha mirafho kana tshitshavha , ndi vhone vha ṋeaho tshigwevho tshine tsha nga itelwa khumbelo ya khaṱhulo kha khothe ya mulayo .
Dziṅwe tshumelo dza mutheo dzi re dza ndeme dzi katela mutakalo na tsireledzo na vhutsireledzi .
3.3 . Khabinethe yo tendela U khwinifhadza Muhanga wa Maano u itela Mimasipala Yapo na wa Zwiṱiriki hu tshi tikedzwa Mbekanyamushumo ya Agri-parks .
Hu katelwa u bebela sibadela , u bebela hayani na kha yuniti dza u bebela
U ḓalesa ha helele zwi vhanga tshanduko mbonalo dza tshumiso ya ogeni kha khovhe .
Zwi tshi ḓa kha pfunzo na vhagudisi , ndi u pfumbudzwa ha dziphurofeshinala dza ndondolo ya mutakalo zwine ha vha nzhini ya sisiṱeme ya ndondolo ya mutakalo .
Zwa ṋamusi nḓivho yo kuvhanganywaho nga kha mafhungo ndi thandululo ya mveledziso i ṱavhanyaho kha vhunzhi ha zwipiḓa zwa vhutshilo nahone zwi naga wanala zwo leluwa , hu si kha theḽevishini dzigurannḓa fhedzi , fhedzi ngamaanḓa nga u vhala bugu dzavhuḓi dzo teaho khathihi na dzidzhonala .
Gumofulu ḽa ṅwaha ḽa R1 397 nga muunḓiwa na R2 100 nga muṱa
Vhoraḓorobo vha ri tshivhumbeo tsha miholo ho ambedzanwa nga hatsho kha vhuimo ha lushaka nga Dzangano ḽa Muvhuso Wapo wa Afurika Tshipembe .
2.2 . Muṱangano wo dovha wa tendelana kha thandela dza zwibveledzwa zwa vhuedzisi zwiṱirikini dzine dza ḓo dalelwa nga Muphuresidennde , madalo ane a ḓo katela Tshiṱiriki tsha OR Tambo ngei Kapa Vhubvaḓuvha ; Tshiṱiriki tsha Waterberg ngei Limpopo na Masipala Muhulwane wa Ethekwini ngei KwaZulu-Natal .
Kha vha ḓadze tshipi ḓa 51 tsha fomo TM1 .
Nyimele ya vhushai yo vhonalesa kha miṅwaha yo vhalaho ya gomelelo , zwine zwa elana na tswikelelo ya u ḓiimisa .
Zwo vhetshelwaho thungo zwa fumiṱhanu na nṋa ( 19 ) zwo ṋetshedzwa kha PAIA u itela u tsireledza madzangalelo a no fana na tsireledzo ya zwithu zwa vhuṋe , tsireledzo ya lushaka , na u tevhedzela mulayo .
U bva 2004- / 05 ṱhoḓisiso ya komiti dza wadi ya lushaka yo sumbedzisa uri hu tou nga tshifhinga tsha u vha ofisini tsho ḓowelelaho tsha miraḓo ya komiti ya wadi ndi vhukati ha miṅwaha mivhili u ya kha mivhili na hafu .
Mushumo u khwaṱhisedza ṱhoḓea ya u engedzwa ha vhubindudzi ha themamveledziso kha fhethu ho bvelaho phanḓa zwiṱuku .
1.3 . Khabinethe yo fhululedza vha Khomishini ya zwa Khetho ya Afrika Tshipembe , mahoro oṱhe a polotiki , miraḓo ya tshitshavha khathihi na mazhendzedzi a khombetshedzo ya mulayo fhano shangoni kha tshumisano yavho ye ya ita uri hu vhe na khetho dza mulalo .
Tsha u fhedzisela , naho zwo ralo , tshi livhana na mbilaelo nga u angaredza dza vhaṋetshedzi na muvhuso nga u angaredza maelana na u khwaṱhisedza khakhululo ya mbadelo na tshumisopfareledzwa ya thandela idzo dza themamveledziso .
Arali DLTC i na yunithi ya u faredza zwidodombedzwa henefho ( LCU ) , muvhigo u sumbedzaho uri a vha athu farwa u ḓo rumelwa lwa eḽekiṱhironiki u bva tshiṱitshini tsha mapholisa .
Mitambo ya u edzisela zwo tou kokotolo , sa , u ka maapula , u lima ngadeni , u saha bulannga n.z.
Kha zwine zwa khou bvelela zwino kha ikonomi i konḓaho na nyimele ya zwa masheleni , khethekanyo ya mbuelo yo dzinginywaho i bvela phanḓa na u dzhiela nṱha u thoma mbekanyamushumo dza u shumisa masheleni kha tshitshavha tshihulwane dzine dza ḓo tikedza tshumelo dza pfunzo ya mutheo , mutakalo , ṱhogomelo ya tshitshavha , maḓi , tshampungane na muḓagasi .
Zwino ṅwalani ḽitambwa ḽi no amba nga tshifanyiso tshe na nanga . Ṅwalani madzina a vhabvumbedzwa kha khoḽomo ya u thoma .
Maitele aya o lugela vhulapfu vhu lapfusa ha phaiphi ndapfu , dza ole na gese , nahone ha anzeli u shumiswa kha mishululo ya lwanzhe mipfufhi .
Engedze vhushelamulenzhe ha dzi MP kha therisano .
Hetshi tshigwada tsha vhathu ndi tsha avho vhane vha vha tsini na u notha mishumoni yavho .
Ṱhaṅwe , sa vhunga vhathu vhanzhi , o wana zwi tshi mu konḓela u pfulutshela kule na vhupo he a hu wana sa muḽaifa .
Sa tsumbo , kha tshiimo tsha nndwa tshitshavha tshi vha tshipikwa tshihulwane tsha khakhathi , fhedzi vhanna na vhafumakadzi vha anzela u tshenzhema nndwa nga nḓila dzo fhambanaho .
Mafhungo a tshandukiso ya vhuṋe ha nyanḓadzamafhungo , u fhambana na u dzhiela nṱha vhathu vhane kale vho vha sa koni u swikelela ndi zwipiḓa zwa ndeme kha maitele a u ṋea ḽaisentsi .
Hoku kushumisele kwa maḓi ku amba nga ha u tevhulelwa ha mashika kana maḓi a mashika kha tshiko tsha maḓi .
Ro ṱoḓa pulane dzi fhulufhedzeaho u bva kha dzibodo dza u shumisa zwikili zwone na vhukoni u langa khamphani idzi u itela uri ri sudzuluwe u bva kha vhudziki ha tshifhinganyana u ya kha u konḓelela ha tshifhinga tshilapfu .
Afrika Tshipembe ḽo ḓikumedzela kha zwipikwa zwa Mashango Mbumbano nga nḓila i tevhelaho :
Mitshino yo no vha nḓila khulwane ya u vhuḓinyanyuli ha vhutsila , na dzikhamphani dza mitshino dzi tshi khou alusa na u tandula vhupo vhuswa .
Miapula yanga a i nga ḓo pfukela nga ngei ya ḽa dzikhouni dzi re fhasi ha mipaini , ndi a mu ṱalutshedza .
1.9 . U shela mulenzhe huṅwe hafhu kha u sika mishumo ya khwine nga kha nyaluwo ya ikonomi yo katelaho ho farwa maḓuvhani a si gathi o fhiraho sa Ṱano ḽa Mishumo ḽa Lushaka fhasi ha thero : " Samithi ya Mishumo na Ṱano ḽa Mishumo - mushumo wanga vhumatshelo hanga " ḽi maanḓafhadza vha sa shumiho nga zwikili , mafhungo na zwikhala u ṱoḓa mishumo vhathu vho sedzana , nga maanḓesa kha mafhungo a u guda u ya phanḓa , u ḓithola , mabindu maṱuku na mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha .
Zwiṅwe zwo sedzwaho khazwo kha iyi mbekanyamushumo ndi u gudisa miraḓo ya tshitshavha , uri vha kone u bveledza zwikili kha thandela dzo tiwaho e dzo shumiswaho nga kha kana Muhasho wa Mutakalo kana Muhasho wa Pfunzo .
Ho sedzwa tshumelo dzo themendelwaho na tshumiso ya vhuarelo ha masiari na zwibadela zwa DSP
Thinganywa dza swobo ine nda i funesa
Thendara iyi i ḓo elwa i tshi vhambedzwa na modele wa u ṋea maraga wo teaho nga tshifhinga tsha u ela .
Mbekanyamaitele dzi sumbedza maitele a ngeletshedzo na nyito yo ṱanganedzwaho kana ya dzinginywa nga muvhuso , dzangano ḽa mabindu kana muthu zwawe hu tshi itelwa u swikelela zwipikwa zwo ṱaluswaho .
Komiti yo ṱanganyisa vhomakone u bva kha masia na vhukhethoni ho fhambanaho - u bva kha mulayo na saintsi dza zwa matshilisano - muvhuso , dziNGO na sekhithara ya phuraivethe .
Vhahweleli vho malana lwa mulayo hu na tshanga ndi tshau nahone ndaka ndi dzavho vhoṱhe sa ṱhanganelo ya ndaka .
Vha ri vhalele
Ngauri zwiito zwa ikonomi zwi thomiwa nga madzangalelo a iwe muṋe ( muthu ) , ri tea u vhilahedzwa nga zwiito zwine zwa vhuedza dzangalelo ḽa muthu zwa dovha zwa kwama vhadzulatsini ( zwi tshi katela na mirafho i ḓaho ) nga nḓila i si yavhuḓi .
Ro takalela tshifhiwa itshi .
Ho bveledzwa mutevhe wa zwishumiswa zwo fhambanaho u itela u ṋetshedza kusedzele kha u pulana ha u ṱanganelana ha mivhuso na u dzudzanya zwine zwa tikedza na u khwaṱhisa u vhusa nga u shumisana kha vhuimo ha vhukati na ha vundu .
Haya maitele a tea u dovhololwa u swikela muṅwe nkhetheni a tshi wana vouthu nnzhi u fhira dza vhaṅwe .
Mutengo wa u renga wo / u ḓo tea u badelwa nga nḓila i tevhelaho :
U itwa ha pulane ya mugaganyagwama yo bveledzwa na u tendelwa nga Khoro u itela u monithara mvelaphanḓa kha mugaganyagwama wo tendelwaho .
U ṋetshedza u itela ṱhanziela ya lushaka ya u tevhedza zwitandadi zwa khombekhombe zwa zwiimiswa zwa mutakalo .
Imbani luimbo lwa Ha Vho Magoḓa Hu na thakha .
2.6 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha muvhigo wa Odithi ya u Ṅwaliswa ha Mavu a Muvhuso na u sedzulusa zwa Vhuṋe ha Mavu ha Phuraivethe Afurika Tshipembe , nga Musedzulusi Muhulwane , u ya kha Phalamennde .
Sa zwa ndeme hu na tshaka mbili dza tshigwada tsha zwishumiswa :
Data i ḓo vhulungwa hani nahone ngafhi ?
10.1. Khabinethe yo tendela u valwa ha Bodo ya Tshifhingakati ya PRASA na u vheiwa ha tshiimiswa fhasi ha vhulangi .
Zwivhangi izwi zwi shuma sa ndaela , dza u davhidzana nga ha ṱhoḓea dza vharengi .
U phumulwa ha mushumo wa u pfufha tshumelo ya tshifhinga tshilapfu .
Zwenezwo a hu na nyambedzano dzi pfadzaho u swika avho vhoṱhe vha kwameaho , nga maanḓa vha muvhuso wa Pretoria , kha vha ṱanganedze kuvhonele uku kune ra kovhelana na vhathu vhoṱhe .
Nṱhani ha izwo kha zwivhumbi zwo imaho nga zwoṱhe zwa ṱhuṱhuwedzo , zwiṅwe zwivhumbi zwi bvaho kha vhukwamani na vhaṅwe vhathu .
U ṋetshedza mbekanyamushumo dza mveledziso yo sedzaho ṱhoḓea na tshumelo kha vhatshinyi vhoṱhe .
I mbo ḓi vha iṅwe ya mbadelo dza ṅwedzi .
Nga tshifhinga tsha khanedzano kana musi miraḓo i tshi ita zwitatamennde vha anzela u shumisa phodiamu , fhedzi vha nga ṋetshedza nḓivhadzo ya ḽikumedzwa kana u vhudzisa mbudziso na u dzinginya ndaelandulamisi u bva he vha dzula hone , hune ha vha ho shomedzwa nga maikhurofouni .
Tshanduko yo fhelelaho ya ndangulo ngauralo i vha tshithu tsha ndeme tsha muṱaṱisano muhulwane u itela u khwinisa u dzulela u vha hone na u shuma sa zwo lavhelelwaho na u vha na vhuḓi ha u ṱaṱisana ha pfunzo ya nṱha .
7 . Komiti ya Vharangaphanḓa vha Afrika vha Muvhuso vha nga ha Tshanduko ya Kilima ( CAHOSCC )
Thendelano iyi i nga khwiniswa kana tshifhinga tshenetsho tshi nga engedzedzwa nga Nḓila ya Manweledzo .
Tshanduko i re ngomu ha nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi i khou ṱahela .
Mbuelo ya u shela mulenzhe kha Phurosese dza zwa Dzinnḓu dza Vhathu :
23.4.4 tsheo ya ṱhoho ya tshiimiswa tsha phuraivethe ya -
U khwaṱhisedza uri zwithu zwoṱhe zwa mbuedzano zwo dzudzanywa .
Fhethu ha matheriala a u ḓadza ngao hu anzela u katela u ḓadziwa ha mavu a si na tshithu u mona na vhudzulo vhu re hone ; kha nyimele idzi hu anzela u vha na zwiimiswa tsini na uri mveledziso i anzela u vha ṱhukhu nga mupo .
9 U rumela mulandu khothe uri u sengiwe zwi a konḓa vhukuma , nga maanḓa arali hu na vhathu vho vhalaho vhane vha kwamea .
Zwazwino hu khou dzudzanyelwa vhukwamani na vhashelamulenzhe vha ngomu na vha nnda .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa ṱhoḓisiso dza khonadzeo dze dza itwa ho livhiwa kha zwa u sedza khonadzeo dza u fhaṱwa ha Thandela ya Fuḽaha dza Tshihumbudzi tsha Lushaka ya Afrika Tshipembe .
Ro thoma senthara ya mbuedzedzo kha zwa zwidzidzivhadzi ngei Port Elizabeth u itela u thusa nga u vhuedzedza vhashumisi vha zwidzidzivhadzi .
Ri ṱoḓa u khwaṱhisedza na u shumisa zwiko zwi ṱahelaho zwashu zwi re hone zwihulwane zwiko zwa mvelele , mupo na vhathu .
Maitele a thendelo u thoma a khwaṱhisedza uri nyito yo pulaniwaho ndi ya ndeme nahone yo tea musi vha saathu u valelwa siabadela.
Fomo dzo randelwaho tswikelelo ya rekhodo ya tshiimiswa tsha muvhuso
Zwikolobulasi zwine zwa vha hone , nga maanḓa zwikolobulasi zwa ṱhunḓu , dzi sedzwa dzo fhambana na dziṅwe malugana na zwiimiswa zwa madungo .
U topola no kana vhuya na ḽiiti mafhungoni .
Masipala wa Prince Albert , naho zwo ralo , u na vhuḓifhinduleli ha netiweke ya bada dza giravhulo dzine dza vha ngomu ha ḓorobo dzo fhambanaho khathihi na u ita uri hu vhe na tswikelelo kha zwikolobulasi na nyingaḓorobo , sa zwe zwa nweledzwa afha fhasi .
Tshumelo yo livhaho muthu i no itwa nga vhalangi vha vhushaka hashu : Musaukanyi wa vhubindudzi .
Miraḓo i ṱhompheaho ya Buthano ḽa Lushaka ,
b ) Vhuimo vhune khaṱhululo ya vhigwa hu khaho , arali zwo tea , vhu tea u nambatedzwa .
Pulane iyi iḓo takula vhuendelamashango kha ikonomi ya lwanzhe . I ḓo alusa vhuyo ha maimo a nṱha kha vhuendelamashango ha phendelashango na zwikepe vhune ha vhuedza Afrika Tshipembe kha mvelo , mvelele na vhufa .
Kha musaukanyo wa u fhedzisela tshiṅwe na tshiṅwe tshi ḓitika nga mvumbo yo fhelelaho na vhuṱali vhu pfalaho ha vhaofisiri vhashu vha vhusevhi .
Ndi zwifhio zwine na kona u zwi vhona malugana na zwikhipha zwi si na makolo na zwa makolo zwi no rengiswa nga tshimedzi na vhuria ?
Zwo iteaho ndi tshiwo tshine tsha bvelela mushumoni hune muthu a vha o vhulawa , huvhala kana a lwala .
( a ) u vhea mulanguli u swikela Khoro ya Masipala i tshi ambiwa uri yo khethiwa ; na
HU BVELELA MINI NGA MURAHU HA MAKUMEDZWA ?
U konisa zwiimiswa zwa sekhithara ya maḓi uri zwi vhe na ikonomi dzo linganaho dza tshikalo u itela uri dzi vhe na vhukoni na u vha na zwiko zwa masheleni uri zwi thole vhalanguli vha re na zwikili , vhashumi vha phurofeshinala na vhatekeniki .
Kha vha sumbedze tshikoupu , vhuimo , vhudzivha na mukano wa zwo swikelelwaho .
Thandela dza thema mveledziso dza mihasho ya muvhuso na madzhendedzi ayo zwo itelwa mugaganyagwama , ngeno thandela dza zwiimiswa zwa nnyi na nnyi dzi tshi ḓo wana masheleni u bva kha mbuelo dzavho , u humbela na kha vhubindudzi ha phuraivethe .
4.2 Ngeletshedzo ya SDIF kha u rengwa ha swishumiswa zwa musi muthu e maḓuvhani ; nḓila ya khovhekanyo ya zwishumiswa zwa musi muthu e maḓuvhani ; hune ha tea u laṱwa malaṱwa a zwishumiswa zwa musi muthu e maḓuvhani na muhanga wa tshiimiswa ya u laula zwa khovhekanyo .
Vhukhwine ha fhethu ha nnyi na nnyi ndi mvelelo dza vhupulani na mveledziso ya madzulo .
Hu dovha hafhu ya humbela nomboro ya basa u itela u khwaṱhisedza zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwavho .
Maitele a demokirasi ya nyambedzano a vhidza vhadzheneli u amba vha kha maimo avho sa vhadzulapo , vha ambe nga ha zwililo zwavho zwi tshi ya nga zwi kwamaho nnyi na nnyi , hu si vhafari vha vhuṋe hukene .
Arali vha mupondwa wa khakhathi dza muṱani sa zwo sumbedzwaho afho nṱha , kha vha Kwame Khothe Yapo ya ha Madzhisiṱaraṱa vha humbele thuso malugana na u ita khumbelo ya Ndaela ya Tsireledzo .
Vha fanela u vha vha na zwikili zwavhuḓi zwa u tandulula thaidzo kha vhupo ha ndaulo .
Dziodithi dza tshifhinga tshoṱhe dzo itwa hu tshi khou tevhedzwa mulayo na tsheo dza Khoro dzo shumiswa .
Vha fhano vhukati hashu ṋamusi .
U tholwa ha tshiṱafu zwo itwa u ya nga vhuimo hu ṱoḓeaho .
Sambula dzi a lingiwa u vhona arali dzi tshi tevhedza mbetshelo dza Mulayo wa u Alusa Zwimela .
U eletshedza na u ḓivhadza thikhedzo ya sekithara ya zwa maḓi nga ha zwiṱirathedzhi zwoṱhe zwa maḓi na zwithu zwa kushumele zwi elanaho na data ya zwiko zwa maḓi na mafhungo .
A zwi tou kwama vhaswa fhedzi vha zwitshavhani , fhedzi khathihi na zwigwada zwa vha si na masheleni .
Khaedu ye ra i ṋekedza kha vhashumisani yo vha ya u vhofhekanya fulufulu ḽa vhoramaṱali ḽa tshiṱuhu ḽi fanaho uri ḽi shumiswe kha u bveledza zwibveledzwa zwiswa zwi re na khiredithi ho sedzwa u khwaṱhisedza uri , naho zwi si zwone zwi zwoṱhe , uri :
Nga murahu ha ṱholo ya u thoma , mbadelo dzoṱhe dza tshifhinga na vhutshimbili dzo badelwaho nga Muinzhiniara u ita ṱholo dziṅwe kana u dovholola ṱholo dzi ḓo badelwa nga Rakhonṱhiraka .
U sa konḓelela vhuaḓa ha Afurika Tshipembe zwi khou u ri swikisa kha Bono ḽashu ḽa 2030 hune tshitshavha tshashu tsha Afurika Tshipembe tsha ḓo vha tshi na mikhwa yavhuḓi na u fhulufhedzea .
Muhasho wa Mutakalo u a kwamiwa uri u thole nese / muongi
Ri nga amba ri tshi khou tou fhira uri zwiṅwe zwiṱori zwi ita uri ri ḓivhudzise uri naa mvelelo dzi ḓo vha dzifhio , ngeno kha zwiṅwe zwiṱori ri vho ḓivha na mvelelo fhedzi ri swika hune ra ḓivhudzisa uri mvelelo eneyo i ḓo swikelelwa lini .
Mawanwa a u shumisa Mulayotibe uyu a ḓo thusa kha u lwisa ha Khabinethe kha u leludza u ita bindu Afrika Tshipembe .
Ndingedzo yo sedza kha sekithara dza mihasho ya ndeme : Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe ( SAPS ) , Muhasho wa Mutakalo na Mveledziso ya Matshilisano na Zhendedzi ḽa Magavhelo ḽa Afurika Tshipembe .
Sekithara dza mimaini na zwa vhulimi zwa ikonomi .
Kha vha ṋekedze zwi tevhelaho u thusa SARS kha u ṋekedza thendelo kha khumbelo yavho ya ndaela ya muthelo : fomo ya khumbelo ya IRP3
8 . Arali murerisano u sa dini u no tikedzwa nga Tshishumiswa tsha 5 u sa koni u ita uri vhathu vha tendelane , kha vha sedze sethe yo fhelelaho ya maga a kuitele ane a vha kha Phekhe ya III ya Gaidi ya IDP ya mushumoitwa wa 1 / 7 khathihi na zwishumiswa zwi u tikedzaho zwi re kha Phekhe IV ya Gaidi ya IDP ( Tshishumswa tsha B7 , B8 na C1,2 ) .
Ndi vhuḓifhinduleli ha miraḓo mihulwane u vhona uri vhaofisiri vha ita mishumo yavho na vhuḓifhinduleli kha zwitshavha zwi shumaho nga maanḓa .
Fhethu ya u vhulaha malwadze i shumiswa u vhulaha malwadze ane a vha kha marambo kana zwiṅwe zwo bviswaho kha phukha .
U tshimbila vho livha kha masia o fhambanaho nga luvhilo lwo fhambanaho , hu tshi angaredza na u ima musi vho laelwa u ima , kana u ita mutsukunyeo muswa
U ḓadzisa zwenezwo , ri ḓo vhudzisa dzimbudziso kha uri kana khethekanyo idzi zwa vhukuma dzo fhambana naa sa zwine ra humbula .
Mulayo u dovha hafhu wa thoma Tshikwama tsha Vhashumi , tshine tsha ḓo thomiwa nga lweṱolweṱo lu no badelwa nga muthu muṅwe na muṅwe a re na ḽaisentsi lwa Mulayo , nga nṱha ha mbadelo dza ḽaisentsi .
Naho kanzhi hu si na luswayo kana tsumbadwadze , zwi vha khombo arali zwa bvela phanḓa lwa tshifhinga .
( a ) yo vhewaho khayo nga Ndima heyi ;
Naho hu na izwi , vhunzhi ha khemisi dza zwitshavha dzo dzula dzo sedza kha zwibveledzwa hu si kha ndondolo .
Dzithirasitii dza rathi dzi khethiwa thwii nga miraḓo mihulwane ya GEMS ngeno dziṅwe dza rathi dzi tshi tou tiwa nga Minisiṱa wa Tshumelo ya Nnyi na Nnyi na Ndaulo .
Vhana vha phaḓaladza mafhungo nga ha dwadze vhukati ha vhone , hu si na ndavha uri a si kwao na u vha ngoho .
( 3 ) Miraḓo i ḓo shuma tshifhinga tsho tiwaho nga mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka .
U bula vhuḓipfi hawe nga ha bugu yo vhaliwaho .
Ri fanela u shandukisa kana u thoma u shumisa milayo miswa ya khakhululo ya mavu .
Kushumele ku si kwavhuḓi kha ḽevele dzoṱhe ku ḓo vhewa iṱo na mbekanyamushumo dza dzilafho dzi ḓo thomiwa .
Pulane dza mushumo nga vharangaphanḓa vha dziphurogiremu na vhalanguli vhahulwane kha u khwiṋisa kushumele
Mbadelo dza u kunakisa maḓi dzo engedzea zwihulwane afho hune ha vha na muṱavha na matombo manzhi .
Zwivhuya zwa u shumisa DOA kha u langula mafhungo zwi ḓo aluwa zwa fhaṱa u konadzea huswa hapo kha thekhinoḽodzhi ya inthanethe na u bveledza thandululo ya mbekanyamushumo dza khomphyutha dzo ḓisendekaho kha Open-Source Software .
7.3 . Afrika Tshipembe na Mozambique a na vhukonani na vhushaka ha mashango aya mavhili , a zwa polotiki , ikonomi na vhushaka ha zwa matshilisano vhune ho ḓisendeka nga mbofho ya ḓivhazwakale yo khwaṱhaho u bva murahu kha miṅwaha ya nndwa ya mbofholowo .
Muphuresidennde vha ḓo shumisa vhuimo havho u bveledza mulalo na vhudziki , vhuvhusi havhuḓi , ndinganyiso ya mbeu na u manḓafhadza vhafumakadzi u alusa ikonomi ya Afrika .
Maanḓalanga a Mbalelano a na muhumbulo , musi wo ḓisendeka nga mafhungo na ṱhalutshedzo dzo ṋewaho nga ndangulo yauri sisiṱeme ya ndangulo ya ngomu i ṋetshedza phuluphedziso i pfadzaho ya uri rekhodo dza zwa masheleni dzi nga vhewa khadzo fulufhelo u itela ndugiselo dza zwiṱatamennde zwa masheleni dza ṅwaha .
Musaukanyo wa ndingo ya zwikolodo zwiṱuku wo themendelwa , vhukati ha zwiṅwe , u shumisa mafhungo nga ha maimo a nṱha a vhaita khumbelo u tshimbidza nga mutevhe ṱhoḓea na maitele .
He mafhungo a ambiwa e a vha a sa tshimbilelani na maitele a u rumela vhashumi , vhahumbeli vho eletshedzwa u amba fhungo iḽi na vhaofisiri vha re vhalangi vhavho .
Tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe : musi zwikolodo zwoṱhe na mbadelo dza u vhila zwikolodo dzo no badelwa arali mukolodi o ita nzudzanyo dza mbadelo dze dza ṱanganedzwa nga kotara tharu dza vhane a vha koloda nahone o badela kana u ṋea khwathisedzo ya u badela .
Khabinethe i ita khuwelelo kha mazhendedzi oṱhe a mulayo uri a dzhie vhukando ho khwaṱhaho kha vhane vha pfukha mulayo .
Kha vha ṱalutshedze uri kuitele kwa CBP ku ṱoḓa mveledziso ya wadi sa izwi pulane ya wadi tshi tshishumiswa tsha u vhona zwauri mihumbulo ya vhadzulapo na zwithu zwa ndeme zwo dzheniswa kha IDP .
Vhunzhi ha mashango na one a khou dzhenelela kha vhuthomi ha thekhinoḽodzhi ya tshikhala .
Nḓivhadzamulayotibe ya Batho Pele i sedza kha u ṋetshedza tshumelo yo livhiswaho kha vhashumisi vha zwibveledzwa zwa muvhuso .
Mugaganyagwama u ṱoḓa u dzudzanywa nga na u ṱumanywa kha pulane dza davhi ḽa muvhuso ḽi kwameaho .
Vha nga ita khumbelo tshifhinga tshinwe na tshinwe tshine vha toda khumbelo ya livi ya vhulwadze musi vho fhedza maduvha avho a livi ya vhulwadze yo doweleaho , tenda-
U bva afho ndo zwi humbula uri ho vha hu na vhunzhi ha phosho ya dzigoloi matungo oṱhe dze dza vha dzi tshi khou shavha .
Milayo i ṱoḓa uri u ya nga mavhusele zwiimiswa zwi fanela u langiwa nga nḓila yavhuḓi , hu si na u dzhia sia , nahone nga vhuḓifhinduleli nga Vhatshimbidzi vhazwo vha Bodo vha kwameaho .
Arali maḓi a mashika a tshi nga vhulungwa kha thannga ya u fara maḓi u vhuya u swikela a tshi nga swikela thempheretsha ya ambienthe , vha songo fhindula mbudziso iyi .
Musi ndeme i tshi thoma u khwinisea na u tholiwa ha vho vuledzaho pfunzo dzavho zwi tshi thoma u engedzea , ṱhoḓea dza FET dzi ḓo engedzea .
U shumisa tshilidzo tsha u tou vhanda u itela u vha na mutevhetsindo u fanaho na u bveledza zwikili zwa mbalo .
Madzangalelo a fanaho a songo tandululwa musi wa pfumedzano a nga salwa murahu nga kha nyito ya nḓowetshumo .
Zwi elana na fhungo ḽauri naho Afrika Tshipembe ḽi tshi nga vha ḽo tsireledzea kha zwa zwiḽiwa kha vhuimo ha vhukati , ḽi kha ḓi vha na zwipiḓa zwa dzingu hune ha sa vhe na tsireledzo ya zwiḽiwa nga zwifhinga zwinzhi zwa sekele ya vhulimi .
Mafhungo vha nga a wana kha websaithi ya muhasho wa zwa mishumo ya : www.labour.gov.za
Kha u ṱanganedza khuliso iyo , shango iḽi ḽo dzhia khaedu dzo ṱumanywaho na vhuimo uvho .
U ṱhiraisela zwifanyiso zwi sa konḓi , phetheni na madzina a vhone vhane ( he ha sumbedzelwa ha u thoma hone na masia ane a tevhelelwa a u ṅwala kha maḽeḓere ) .
Masheleni a bvaho kha zwibveledzwa zwa mbambadzo o fhambana nga manḓa zwi tshi langwa nga sekithara , zwine zwa ita uri zwi konḓe u ita fomuḽa ya u sa dzhia sia .
Tshivenḓa na Tshitsonga .
Mmbi ya Vhupileli ha Afurika Tshipembe na SAPS zwo isa phanḓa na u shela mulenzhe kha u thivhela khuḓano na u ḓisa mulalo kha dzhango .
Mivhigo kha vhadzulapo i fanela u phaḓaladzwa nga vhuphara na u rumelwa kha vhusimamilayo .
Ṅwaha wo fhelaho ro rwela ṱari Operation Phakisa , sa maitele a langwaho nga mvelelo dza ḽaborothari kha u pulana na u bveledza mbekanyamushumo .
U shela mulenzhe ha Tshitshavha kha Kuvhusele Kwapo
Tshifhingani tsha miṅwaha mivhili yo fhiraho tshiimiswa tsho ḓidzhenisa kha Mbekanyamushumo khulwane ya u khwaṱhisedza tshiimiswa u fhindula kha ṱhoḓea dza adzhenda ya muvhuso ya tshanduko ya tshumelo dza muvhuso .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mvetomveto ya Mulayotibe wa Mveledziso ya Zwiko zwa Peṱiroḽiamu mbisi kha Phalamennde .
Ri tshi inga kha tshumelo dza mifudafuda tshumelo dza u lafha mutakalo wa mme mubebi na wa ṅwana , samithi yo dzinginya uri hu shumiswe zwithusedzi zwi tevhelaho :
Zwivhumbeo zwoṱhe zwa u pfulutshela shangoni ḽiṅwe lu si lwa mulayo na u iswa vhuponi huṅwe nga khani ha vhaswa zwi ḓo vha zwo fhela , nahone vhaswa vha ḓo ya vho na kha mashango a nnḓa ha dzingu u itela zwihulwanesa mvelele na zwa vhuḓimvumvusi , hu si vha tshi khou zwima zwikhala .
U monithara kutshimbilele kwa thandela ndi zwithu zwihulwane u itela u khwaṱhisedza uri a i peami na uri khohakhombo kana tshanduko ntswa dzi a ṅwalwa fhasi na u katelwa kha u shuma hu no ḓo tevhela .
Khamphani ya ndangulo ya mathukhwi a re khombo itea u kwamiwa , arali hu na u timatima kha maitele ane a tea u tevhelwa musi zwi tshi laṱiwa .
Arali manyoro ane vha khou ṱoḓa u a ṅwalisa zwo no ṅwaliswa nga muṅwe muthu , vha fanela u wana thendelo yo ṅwalwaho ya muthu onoyo vha sa athu u ḓiṅwalisa .
U sedza hu khou shanduka u bva kha ngudo ya sialala u ya kha nḓila dza nganea dza u guda , nga maanḓa zwi tshi kwama u shumiswa ha nyambo nnzhi .
U dzudzanya sisiteme ya u lifhela vhatshimbidzi mbadelo dze vha ita dza vhuendedzi na zwiḽiwa , khathihi na u tshea ḽa u badelela ovathaimi , u fha vhathu ḽivi ya TOIL , nz . ;
Naho hu na mbekanyamushumo ya khovhekanyo hafhu ya mavu i takadzaho , mulayo wa tshikhala tsha mushumo tsho tsireledzeaho u bvisela khagala vhukuma matshilo a vhadzulapo vha miḽioni dza rathi .
Nḓevhe , maṱo na ningo na zwone zwi a aluwa zwa vhina .
Vho ṱanganedzwaho vha tea u khwaṱhisedza uri vha ḓo ḓa .
U dovha hafhu wa ṋekedza tsireledzo kha vhathu nga nnḓani ha vhathu vhane vha vha mishumoni hune ha nga vha na khombo malugana na nyito dza vhathu vhane vha vha mushumoni .
Themo ḽo ṱalutshedzwa nga nḓila i tevhelaho kha Mulayo :
Khothe dza furathiraru dzi sedzanaho nazwo khathihi na Senthara ya Ndondolo ya Thuthuzela ( Thuthuzela Care Centres ) dzi itiwa u itela u tikedza zwipondwa .
U ṱola na u vhea iṱo musi hu tshi dzheniswa mafhungo a muvhalelano wa ndangulo kha thempḽeithi ya u vhiga ya ṅwedzi nga ṅwedzi .
Thanduko idzi dzi ḓo dovha hafhu u engedza tshivhalo tsha miraḓo vha khoro zwine zwa ḓo vhona uri hu na masipala u fhindulaho nahone u re na vhuḓifhinduleli nga kha u monithara ho teaho na kudzhenele kwa u musaukanyo wa zwithu .
5.2 . Khabinethe i kha ḓi vha na fulufhelo uri nyambedzano dzine dza khou bvela phanḓa ngei kha Muṱangano wa vhu21 wa Mahoro ( COP21 ) kha Muhanga wa UN wa Buthano nga ha Tshanduko ya Kilima ( UNFCCC ) , a u nga ṱaluli nahone thendelano i vhofhaho i ḓo swikelelwa .
Musi wa tshifhinga itshi tshine tsha khou sedzuluswa , nyito dzi tevhelaho dza vhupholisa dzo itwa :
U ita nyito kana ṋetshedzo ya orala , tsumbo , u anetshela mafhungo kana u amba nga tshenzhemo nngede nga nḓila ine ya sumbedza thevhekano ya zwithu .
Muhasho u na mbekanyamaitele ya ndangulo ya khombo na tshiṱirathedzhi tsho sedzuluswaho .
Vha dovha hafhu vha ṱuṱuwedzwa u ṋea ḽibulamuhumbulo na u humbudza nḓila dzine miṱangano iyo ya nga itwa ngayo lwa khwine u swikelela ṱhoḓea na ndavhelelo dzavho .
Khethekanyo iyi i ḓo langwa nga Tshiimiswa tsha Ndango ya Mbambadzo ya Ndaka na u ḓo langa ndaka dzi sa sudzulusei dza Muvhuso .
Hezwi zwi ḓo vhea mitheo ya sisiṱeme ya fulufulu i shumaho , ya tshizwino na i konaho u ṱaṱisana na dziṅwe .
Mepe u re afho fhasi u sumbedzisa tswikelelo kha dzikiḽiniki u mona na ḓorobo khulwane .
Mivhigo ya odithi i itwaho i tshi khou vhambedzwa na pulane ya mushumo i dzudzanywa na u ṋetshedzwa nga kotara iṅwe na iṅwe kha Mihasho nga kha Komiti dza Odithi , Vhufaragwama ha Lushaka na Muoditha Dzhenerala .
U bula zwi si zwingana , hu na mugaganyagwama , maitele a mmbi a vhugudisi , na nḓila ya kulangele kwa kushumele .
Ngoho , u fhindula nyaluwo nga u ṱavhanya ha mbekanyamushumo dzine dza nga bva kha muṱaṱisano wa vundu , muvhuso wa vhukati u nga tea vhea ngeletshedzo dza lushaka kha masia a mbekanyamaitele mahulwane .
U wana vhuṱudzeṱudze na thaidzo kha kushumisele kwa mulayo wa vhuṱanzi na matshimbidzele a vhutshinyi kha maitele a sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
Tshitshavha tsho vulaho maṱo tshi tea u khoḓiwa zwi mbiluni kha u bvela khagala na mafhungo na thuso ya u thusa u livhana na nyito dza vhutherorisi na dza vhutshinyadzi .
U ṋetshedza tsivhudzo ya fhasi nga ha tshipikwa , vhungomu , maitele na zwiteṅwa zwa ha masipala zwa Vhupuḽani ha Mveledziso ho Ṱanganelaho .
U engedza maga a u lwa na vhufhura na zwi si ho mulayoni kha zwa u renga mashangoḓavha .
Arali i tshi dzinginyisa muvhili nga u ṱavhanya , zwi amba uri zwiḽiwa zwi kule vhukuma .
Maitele a no shuma a u pulanela disitshadzhiwa kana u rifera zwibadela hu na zwivhuya malugana na u fhungudza u adimithiwa hafhu na u lapfa ha maḓuvha sibadela , na u maanḓafhadza vhalwadze nga tsivhudzo i no ḓo vha thusa musi vha tshi ḓionga .
Miraḓo yo humbelwa u ṋetshedza vhuṅwe vhuṱanzi maelana na izwo .
Mishonga yoṱhe yo putelwa na matheriaḽa wa tsireledzo u khwaṱhisedza uri a u tshinyali musi u khou ḓiswa .
Thebuḽu i re afho nṱha i sumbedza vhathu vhaswa u ya nga wadi na tshikalo tsha pfunzo yo swikelelwaho .
Zwithu zwine zwa nnyita uri ndi takale na zwithu zwine zwa nnyita uri ndi ṱungufhale
Naho zwo ralo , nyendedzi idzi a dzi sedzi fhedzi zwa mafhungo a zwa ndeme ya maḓi fhedzi u itela tshumiso ya maḓi fhedzi , nṱhani ha izwo , i ṋekedza mafhungo a vhubvo a u thusa vhashumisi vha nyendedzi uri vha kone u ita khaṱhulo dzo dziaho nga ha u tea ha tshumiso ya maḓi .
Naa zwi khou fushwa u gumafhi kha thandela iyi ?
Ro ḓikumedzela u hadzima nga vhuṱali na u shumisa ndangulo ya tshinyalelo i konḓaho u itela u dzikisa tshiimo tsha masheleni a tshitshavha na u fhungudza vhuṱala ha tshikolodo .
Ri ḓo shumisa themo iyi u ṱavhanyisa u thoma u shuma ha Maano a Nḓowetshumo ya SADC .
Hezwi zwi tea u vha ngoho nga nḓila yo fhelelaho .
Sisiṱeme ntswa ya mithelo ya mivhuso yo ṱanganelaho yo fhambana tshoṱhe na ya nzulele ya kale .
Tshiṅwe hafhu , thendelano dzi khwinisa vhune ha mbekanyamushumo dza themamveledziso nga mihasho yoṱhe sa izwi muhasho muṅwe na muṅwe u tshi ḓivha u ri mushumo wawo ndi ufhio .
Muphuresidennde Vho-Mandela vho vhe vhukati kha u thusa shango uri ḽi pfufhiwe pfanelo dza uri hoyu mutambo muhulu u farelwe fhano .
Demokirasi na vhudzheneleli notsi dza khoso
U ya u dzhia na u isa malofha fhethu hune malofha a vhewa hone hu ḓo vha mushumo wo avhelwaho .
Vha nga ita khumbelo ya u engedzelwa tshifhinga tsha u humisa mbuyelo dza muthelo lwa ḽekhi ṱhironiki vha songo thoma vha ḓi ṅwalisa .
Komiti ya u tshimbidza mushumo yo thomiwa ya thandela dzoṱhe .
Mawanwa a odithi o shumiswa u bveledza Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya Vhashumi vha Vhufa .
( b ) mbofholowo ya u ṱanganedza kana u ṋewa mafhungo kana mihumbulo ;
Ndi zwa ndeme u sumbedza kha thendelano ndi nnyi ane a ḓo badela tshinyalelo arali ha nga vha na khanedzano .
Zwino vhalani zwitatamennde zwi tevhelaho .
Ku fhungudza khohakhombo dza u ḓa ha miḽoro ya u ḓisela vhathu mutapatila wa thandela dza themamveledziso dzine dzi si vhe na sia , ine ya fhedza i songo wedza , zwo vhangwa nge ha si vhe na ndugiselo dzo dzudzanywaho zwa ṋanisa lutendo kha u tshila nga u unḓiwa ( nge mveledziso ya fhethu ya bva nnḓa ) .
Izwi zwi fha mbonelo ya Ndayotewa kha u bvisa zwithivheli zwa u ṱanganya zwigwada zwi kundelwaho sa miraḓo i shelaho mulenzhe kha zwitshavha zwihulwane .
Mbekanyamaitele ya HIV ya 2009 yo ita uri hu vhe na nyalafho na u itwa ndingo ha vhathu vha linganaho 3.2 miḽioni vhane vho kavhiwa nga tshitzhili .
Ndo vha ndo mangala nga maanḓa musi ndi tshi vhala ṱhoho dza mafhungo na zwi re ngomu ha dziatikili kha maṅwe a madzina a gurannḓa dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe .
Sa nyengedzedzo , a hu na ane a nga thivhela muṅwe u tevhedza ndaela .
Tshanduko dzi fanaho na idzi dzi ḓisa khaedu ntswa , na khaedu ntswa tshifhinga tshoṱhe dzi ḓisa nungo , pulane na zwipikwa zwiswa - zwine tshiimiswa tsha nga vhuelwa ngazwo .
Vhuḓifhinduleli hoṱhe ha ndondolo ndi vhuḓifhinduleli ha rakhonṱhiraka kha tshikhala tshoṱhe tsha khonṱhiraka iyo .
Mamaga o imiswaho u shuma fhedzi a tshi khou ṱhogomelwa o vhalaho o vhuelela mushumoni nahone vhunzhi ha yunithi dzao dzi khou shuma .
Muhwelelwa u wana tshifhinga tsha u ṱalutshedza Madzhisiṱaraṱa sia ḽawe ḽa mafhungo phanḓa ha muhweleli .
Zwa u shayea ha puḽane dza Vhupuḽani na Vhukunguwedzi ha LED zwo ṱanganedzwa sa zwipikwa zwihulwane zwa u thoma u sedza kha mveledziso ya ikonomi na u fhelisa u shayea ha mishumo na vhushai .
Vhalanguli vha nga tea u pfumbudzwa siani ḽa :
U rwelwaṱari a si hone vhuyo , fhedzi ndi mathomo a lwendo nahone vhashumisani vha khou fara luvhilo .
Nga u fhungudza vhuimo na mbadelo ya tshikolodo tsha nnyi na nnyi , ro engedza tshivhalo tsha zwine a vha nazwo kha u zwi shumisa kha mbekanyamaitele dza tshitshavha na u fhungudza lwa tshoṱhe mbadelo dza tshikolodo kha vhumatshelo .
Hezwi zwi katela u ṋetshedza zwikhala zwi linganaho zwa mishumo , u sa ṱalula na mbekanyamaitele dza pfanelo dza vhathu na nyendedzi kha u tevhedzwa hazwo .
Ri a fulufhela uri maga ashu a u ṱuṱuwedza zwikhala izwi a ḓo u thusa u rumela mulaedza kha vhaswa uri zwikili zwa zwanḓa ndi zwa ndeme kha nyaluwo ya ikonomi nahone zwikili izwi zwi fana na dziṅwe pfunzo .
Nga nḓila hei , miṱa i ḓo kona u vha na ndango khulwane fhethu ha tshitshavha na ha nnyi na nnyi u itela u thivhela kana u fhungudza vhugevhenga na nndwa - dza dzigennge .
U ingamela ha tshivhalo tsho pimiwaho ho itiwa kha madzingu nahone u tevhedza ha fhambana u bva kha ḽiṅwe dzingu u ya kha ḽiṅwe .
Ndo ṱanganedza maṅwalwa a ndeme nga maḓuvha a musi Mulaedza wa Lushaka o no vha tsini .
U bveledza mafhungo o teaho a vhukuma u maanḓafhadza vhathu u khwinisa matshilo avho .
Ṱhanziela ya tshikhau i bviswa ḓuvha ḽene ḽo musi lufu lu tshi vhigwa .
Vhomaḓilonga vho kungiwa na u pfumbudzwa uri vha ise phanḓa na maitele .
Samithi ya maḓuvha mavhili i ḓo ṱanganya vharangaphanḓa vha nḓowetshumo khulwane , vhomakone vha mishumo na vha zwa pfunzo u amba nga ha mafhungo o fhambanaho , hu tshi katelwa na makumedzwa a u tandulula thaidzo ya u shaya mushumo ha vhaswa , u maanḓafhadza ho bvelaho phanḓa , na Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Vhuṋa .
PSEC i ḓo vha i tshi khou tou isa phanḓa kha mushumo we wa thomiwa nga IMC - SOE ye ya thomiwa nga Luhuhi 2015 , he Mudzulatshidulo wayo ho vha Tshanḓa tsha Muphuresidennde .
( 6 ) Khorotshitumbe ya Vunḓu i tea u shuma i tshi tevhedza -
U vhalela nṱha na muṅwe ngae .
Nomboro ya fekisi & khoudu
2.1 . Khabinethe i sasaladza vhukuma khakhathi dze dza sokou ṱaha kha zwiṅwe zwipiḓa zwa Gauteng na Kwazulu-Natal .
Ndeme na ndayo dza ndaulo ya nnyi na nnyi ya Afrika Tshipembe zwi re hone kha Ndayotewa dzi vhea vhuimo ha nṱhesa nahone vhune ha ṱoḓesa zwithu .
U fhaṱa tshikhala tshi lwaho na vhutshinyi
U tandulula khakhathi dza mishumoni
Vho ṋewa maanḓa o ṱanḓavhuwaho kha sia iḽi , hu tshi katelwa na maanḓa a u dzhia tsheo arali ezwi zwi tshi ḓo shuma kha lushaka , dzingu , kana kha maḓaka makene ka tshaka dza maḓaka .
Maitele o shumiswaho kha nyendedzi ya sayanaidi o ḓi sendeka kha u linganela ha tshaka dza khovhe ho sedzwa mutakalo , vhuḓifari , nyaluwo , mbebo na ḽeveḽe ya u konḓelela tshivhulahi .
U sedzulusa thandela- u vhea iṱo na u sedzulusa hu tshi khou shumiswa zwisumbi zwa ndavhelelo u vhona uri thandela i khou bvela phanḓa hani , ndi dzifhio khaedu dzine dza vha hone na uri mushumo u nga dzudzanywa hani .
Kha vha valele mitshini kana maitele nga zwitsireledzaphosho kana u i vhea kha dziṅwe phera
Ri ḓo sedzesa u dzhenelela kha magudedzi a FET , dziSETA , u shomedzwa ha zwikolo zwi shayaho uri zwi sa badelise mbadelo dza tshikolo , na u ṱavhanyisa vhugudisi mishumoni ha matshudeni vho phasaho .
Zwenezwo , muthu a nga lavhelela uri mishumo minzhi i ḓo sikiwa vunduni musi mashumele a ikonomi a tshi khwinisea .
U khwiṋiswa ha mishumo na zwone zwi a vhonala naho ri kha ḓi tea u shuma vhukuma .
Tshivhalo tsho fhimiwa nga ndango yo khwaṱhaho ya nomboro ya vhashumi .
( 4 ) Mulayotibe u fanela u shumiwa nawo hu tshi tevhedzwa maitele o bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) arali hu si Mulayotibe wa tshelede , nahone u tshi ta milayo -
Arali tshifani tsha lutshetshe lwavho tshi sa fani na tshavho , vha tea u ṋetshedza Tshikimu afidevithi i khwaṱhisedzaho uri ndi ṅwana wavho .
2 . Vha kone u khwaṱhisedza mutevhe wa maga a tshumelo a re SMART
Fhedzi , nzulele ya magabelo lwanzheni a yo ngo tokomelwa tshoṱhe nahone hu na khonadzeo ṱhukhu ya uri magabelo mavhili a no tevhekana a nga vha na zwiṱalusi zwi no fana malugana na vhunṱha , vhulapfu na u sa fhalala .
13.1 . Manyuwaḽa i hone nahone i a wanala ofisini dza Muhasho wa zwa Vhuendelamashango hu tshi itelwa u ingamelwa nga mahala ;
U ṅwala tshirendo a tshi ḓirenda a tshi shumisa muṱoḓo mugede .
Milayo ya Lushaka ya zwa Badani i amab uri muthu muṅwe na mun'we a ṱo ḓaho u vha mugudisi wa u ḓiraiva u tea u ḓi ṅwalisa na Muhasho wa Vhuendi .
Fhedzi-ha , hezwi zwi ḓo ṱoḓa u shandukiswa ha zwifhinga zwe zwa bulwa kha furemiweke ya DORA .
Tshipiḓa tsha 197 tshi na ṱhoḓea dzo tiwaho dza tshumelo ya muvhuso , zwi tshi katela ṱhoḓea dza
Mveledziso ya Vhaswa Ndivho ndi u bveledza naulavhelesa tshumiso ya mbekanyamatele ya vhaswa
Kha vha ṱambe ṋayo dzavho ḓuvha na ḓuvha nga maḓi a dudelaho ( hu si a fhisaho ) vha kone u dzi phumula nga vhulondo , nga maanḓesa vhukati ha zwikunwe .
Burantshi i khou lingedza nga nungo dzoṱhe u engedza khaphasithi yayo kha phurogireme ṱhukhu iyi u itela uri thandela dzi shume nga ngona .
U topola zwine maipfi a amba .
vhuṱanzi ha phesheni yavho ya phuraivethe
Naho Minisṱa a tshi fanela u tendela thendelano na u fushea uri a hu ngo dzhiiwa sia nahone hu na u lingana , mulanguli wa thendelo u fanela u fushea uri ho vha na u bvisela khagala ha zwishumiswa khathihi na u ṋewa thendelo .
U shumisa mathemo ano nga ṋefhungo , ḽiiti , tshiitwa , mbudziso , tshitatamennde , malaeli , pfanywa , khanedza , tshigagarukela musi hu tshi haseledzwa nga ha ḽiṅwalo .
Pfunzo ya Nyonyoloso
Musi nyendedzi dza khethekanyo dzo fhiraho dzi nga si vhe dza ndeme kha u vhona fhethu ha mushumo wo ṱanganelanaho fhethu ha khuvhangano ya nnyi na nnyi , ndi dza ndeme kha u vhona tshivhalo tsha tshiṅwe na tshiṅwe fhethu ha u kuvhangana ho fhambanaho .
Midzhenelano ya u dzhena vhukati ha ṱhumano ya mimoḓoro fhedzi na ṱhumano ya lushaka lwo vanganaho lwa maimo a nṱha , khathihi na midzhenelano ya sisiṱeme vhukati ha ṱhumano dza mimoḓoro fhedzi dzone dziṋe , dzi fanela u dizainwa u itela u tshimbidza nyimele dza u shuma dzi fanaho na dzo tsireledzeaho .
Ḓorobo ntswa na nyingaḓorobo kanzhi dzi bveledziswa mavuni a si na tshithu kana ḓaka nnḓa ha vhupo hu re hone ha ḓorobo .
Mbekanyamaitele ya Phimo dza Masipala i ḓo shumiswa nga kha Ndango ya Kheridithi na Mbekanyamaitele ya Khuvhanganyo ya Tshikolodo na mashumele a tshumiso i yaho phanḓa yo sumbedzwaho kha Mulayo na kha Mbekanyamaitele ya Phimo dza Masipala .
Ṅwedzi wa Vhuendelamashango- fhasi ha thero : " Vhuendelamashango na Mishumo - vhumatshelo ha khwine ha vhoṱhe " .
Ndi tshi vuwa nda wana khali yanga yo ṋoka hu vumba fhedzi .
Khumbulelo dza mbekanyamaitele ya zwa masheleni dzo ḓitika kha muhanga wa mbekanyamaitele wo khwaṱhaho wa shango ḽiṅwe na ḽiṅwe .
U lugisa mbekanyamitele na kuitele zwa ndangulo ya ndaka .
Mbilo yavho ya mushonga i nga haniwa nga GEMS nga ṅwambo wa zwiitisi zwo fhambanaho , sa thaidzo dza vhuraḓo na u thivhelwa ha thendelo dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Khontsesheni ndi thendelano vhukati ha masipala na muṋetshedzatshumelo hune muṋetshedzatshumelo a vha na vhuḓifhinduleli ha ndangulo , u shuma , u vusuludza na u londota tshumelo iyo .
Nḓila ya khunguwedzo i ne ya vha nga dzimagazini , yo shumiswa kha u thoma tsivhudzo .
Siaṱari ḽa zwitatamennde zwa mbilo ndi manweledzo a hani . sumbedzaho mafhungo a mbilo dzavho , hu tshi katelwa
Ngona ya vhutshimbidzi : Khaseledzo ya tshigwada tshiṱuku
Dzina ḽa gurannḓa na deithi Ṱhoho ya mafhungo
Maitele aya a u pfukisela a dzula vhukati ha maitele a ndiliso ngauri zwi khwaṱhisedza u dzhenelela ha u liliswa ho ḓisendeka kha mvelelo dza u vhigwa ha u kandekanya pfanelo dza vhuthu hu re nṱhesa .
Kupfesesele nga u angaredza kune kwa vha hone ndi kwa uri komiti ya wadi ndi komiti yo ḓisendekaho nga fhethu hune mikano ya hone ya elana na mikano ya wadi .
Bugupfarwa i fanela u vhalwa khathihi na ṱhoḓea dza milayo dzo teaho , Tsumbanḓila dza Lushaka malugana na Kuthomele na Kushumele kwa Komiti dza Wadi dza Masipala , ya 2005 na Bugu ya Tshiko ya Komiti dza Wadi dza Lushaka ( dplg and GTZ 2005 ) .
Nga nnḓa ha ndaka ya minerala ya ndeme ine ya kona u shumiswa hafhu , tshomedzo dza mupo dza shango dzi katela maḓanzhe aḽo , mavu , maḓi , phukha na zwimela , ḓuvha na phendelashango .
Ri ṱanganedza themendelo ya ṋenḓila vhukati ha muvhuso na tshitshavha tsha zwa mutakalo ya uri hu na ṱhoḓea ya u sedzulusa hafhu Mulayo wa Mutakalo wa Lushaka , 2003 ( Mulayo 61 wa 2003 ) na Mulayo wa Ndondolo ya Mutakalo wa Muhumbulo , 2002 ( Mulayo 17 wa 2002 ) muhumbulo muhulwane u wa uri ndango na miṅwe mishumo i ye kha Minisiṱa wa Mutakalo .
Ndi a lingedza u thetshelesa masia oṱhe
Kushumele kwa ndangulo ya kheshe ku tevhedza vhuimo ha tshifhinga ha vhukuma ha dziakhaunthu ṱhukhu dza Muhasho nga ngomu ha Akhaunthu Nthihi ya Vhufaragwama u itela mutengenedzo wa mbambadzo kha mimaraga ya tshelede .
Mvumbo i si yavhuḓi kha Muhasho i nga sumbedzwa zwavhuḓi nga tshumelo ya muofisiri kha tshitshavha .
U kopolola na u ṅwala nga u tou pomba maḽeḓere ane a nga swika 2 nga vhege u itela uri maḽeḓere oṱhe a 26 a vhe o fhelela mafheloni a themo .
Naho zwo ralo , muvhigo wo dovha wa sumbedzisa zwiito zwinzhi zwivhuya na tsumbo dza mimasipala yo bvelelaho .
Hu dovha ha vha na u vhiga hu eḓanaho nga khasho zwi tshi kwama mafhungo a tatisaho zwine zwi a bviselwa khagala .
Tsha vhuraru , u sumbedza u ḓisola kha zwe vha ita kana zwe vha sa ite .
Arali vha tshi ḓivha vhufhura vhune ha khou itea kana vhu no khou pulaniwa , kha vha vhu fhelise na zwenezwo nga u founela luṱingo lwa vhufhura lwa GEMs lwa awara dza 24 kha 0800 21 22 02 .
Avho vhaswa vha ḓo kona u ḓikuvhanganya vha vha mabindu na u ṋekedza tshumelo dza ngade kha zwiimiswa zwa muvhuso .
Tsireledzo i fanela u khwaṱhisedzwa nga vhukoni ha mmbi dza vhupileli dza Afrika .
" Naho ndi mudzimu ndi tshi kona u rwa vhathu nga lupenyo , Ravana ene ha kwamei .
Vhatikedzi vhahulwane ndi khamphani dza ndindakhombo - a zwi mangadzi musi vha tshi humbula uri vha nga lozwa nga maanḓa u bva kha zwiwo zwi sa takadzi zwo vhangiwaho nga tshanduko ya kilima yo itwaho nga tshiliḓifulufulu tsha masalela .
Muhasho u khou fhira kha tshanduko khulwane dzine dza khou vhofhea u vusa mbudziso dza ita mbilaelo .
Volumu khulwane dza u vhambadzela mashangoḓavha dzi sumbedza maraga wa u sa khou shumaho wa ndeme ya zwibveledzwa zwa ḓeri , zwine zwi nga ṋetshedzwa nga vhabveledzi na vhaphurosesi vhapo , arali u vhea mitengo i fanaho na ya vhapikisani ngavho .
Zwi tameaho , arali vha na nḓivho nnzhi na siangane ine vha vha nayo nga Saikhoḽodzhi , zwi vha khwine .
U kona u shuma hu na mutsiko na nga zwifhinga zwi songo ḓoweleaho ;
Vhathu vha fanela u sedza kha mbuedzedzo ya maḓi u bva miṱani u ya kha mveledziso ya ḓorobo .
Heyi a si khoso ya u dizaina zwa tsheledzo , i tou vha u ḓivhadza zwa tsheledzo na u pulana .
Hu tshi engedzwa izwo , ndi vhabveledzi vha zwiḽiwa vha ndeme nahone vha lugisela muṱa woṱhe .
Tshigwada tsha vhathu vha gonyaho kha tshikhafula , itshi tsho vha tshi tshigwada tshi re kule na vhaṅwe kana ho vha hu na tshivhalo tshihulwane tsha vhathu murahu ha tshigwada itshi naa ?
Hezwi zwi leluwa zwi tshi ya phanḓa kha ndangulo ya vhupileli na Komiti dzayo Phalamenndeni , yo bviselaho khagala nyendedzi dzi re khagala zwi tshi ḓa kha vhuimo ha mbekanyamaitele .
Kereke nga u angaredza ndi zwiimiswa zwa tshitshavha na uri dzi fanela u vha fhethu ha vhukule ha u tou tshimbila kha miraḓo .
Hu sina u ṱola na u ela ri nga si ḓivhe uri ri khou kona kana u kundelwa u swika ngafhi .
Musi Vho Radley vha tshi khou fhira , Boo vho ṱhavha mulenzhe wa mubebi wavho nga tshigero , vha tshi bvisa , vha tshi phumula nga vhurukhu havho , vha isa phanḓa na mishumo yavho .
Nahone ri atenda uri , phanḓa ha magundo maṱanu a tshi khou tou tevhekana , thimu ya lushaka i ḓo vha yo novha na fulufhelo ḽa u ḓi dzhenisa gereni ya u tamba zwi songo lavhelelwaho !
Arali muthu wavho olovha miṅwaha miṱanu yo fhiraho,khophi ya ifa na mikovhe ya arali zwitshikona dzea .
Nga u khwaṱhisedza uri dzitsheke dzi sa pfukiswi dzi khagala , dzibannga dzi ḓo ḓilugisela u kona u shumisa tsedzuluso dzi ṱoḓeaho kha u tevhedza mushumo wadzo wa ndondolo .
u linga ( assessment ) - U wana mafhungo nga ha kushumele kwa mugudiswa nga nḓila ya fomaḽa kana isi ya fomaḽa .
Tshi tshimbila na riṋe hoṱhe hune ra ya .
U ṋetshedza mafhungo a mutakalo o teaho kha vhashumisi vha ndondolo ya mutakalo u itela u thusa kha u swikela ndondolo ya mutakalo ya maimo a nṱha na maitele a vhuedzedza vhalwadze kha mutakalo wavhuḓi .
Vha Nairobi Urban Slum Survey vho sumbedza uri vhaswa vha vhatukana vha na khonadzeo na kaṱanu ya nga nwa aḽikhoholo .
Davhi ḽa Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso ḽo vhumbwa nga khethekanyo mbili dza Vhulangi Vhuhulwane : Ndangulo ya Mishumo na Ndangulo ya Ndaka .
Ni vhona u nga musidzana a no khou niwa nga mvula u ḓipfa hani ?
AsgiSA i sedzesa kha u fhelisa zwithu zwi imisaho nyaluwo ya ikonomi nga u ṱavhanya .
Zwi tshi elana na mbekanyamaitele , U Vhofhea kha Tshumelo na Tswikelelo i Fanaho ' Universal Service and Access Obligations ; ( USAOs ) zwo ṋetshedzwa vharengisi uri na vhone vha kone u thivha magake a tshumelo .
MUVHIGO WA ṄWEDZI NGA ṄWEDZI : KHETHEKANYO YA MULILO NA U THUSA
Vha badele tshelede yo randelwaho kha Mulangi Muhulwane : Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe : Standard Bank , Davhi : Arcadia , Nomboro ya akhaunthu : 011219556m , Khoudu ya davhi : 000845/ 010845
COVID-19 NA ZWA VHUDZEKANI
U itela u shandukisa mbonalo ya zwa ikonomi na matshilisano mahayani kha Vundu ḽa Devhula Vhukovhela , mihasho ya muvhuso na mimasipala zwi tea u vhona uri ri khou khwinisa kha tswikelelo ya mafhungo , u ṋetshedza themamveldziso ya zwa ikonomi na matshilisano mahayani , na u ṋetshedza pfunzo i sa dzhii sia na zwikhala .
Ri tea u wana nḓila ntswa dza tshizwinozwino dza u dzhenisa vhafumakadzi nga muthihimuthihi na nga kha zwiimiswa zwa vhaimeleli vha zwitshavha zwavho zwapo .
Tshiwo tsha Tshitediamu tsha Ellis Park ho , honeha , sumbedza uri ndingo ya khovhakhombo kana sisiṱeme ya khethekanyo ya mutambo zwi nga vha nga nḓila i songo ṱanganedzei na luthihi .
Naho vha tshi nga vha vhe na maanḓa kha madzangano avho , vhaofisiri vha kha vhuimo ha u vha vha ṱhonifhaho tshigwada tsha maanḓa a nnḓa tshine , lwa thyori , tsha nga kona u tsitsa muofisiri kha tshiimo musi tshi tshi funa .
Ḽaini ya SETA ine ri fulufhela khayo u bva Kapa i a vha yo hwalesa muhwalo muhulu .
Nḓowedzo i tevhelaho i ṱalutshedza uri hu bveledziswa hani mugaganyagwama wa itshi tshikwama tsha wadi .
Musi vha tshi tou dzhena lufherani holuḽa , a huna ane a tea uvha fheletshedza , hu ḓinga na vhafunzi vhe vha vha vha tshi khou vha rindidza na vhone avha tendelwi .
Fhethu ha vhudzulo ha vhathu Afrika Tshipembe hu sumbedza sisiṱeme dza nḓisedzo dzo fhambanaho na nḓila dzo fhambanaho dzine ngadzo zwitshavha zwa shela mulenzhe kha maitele a zwa dzinnḓu .
Arali vha nga sedza kha sekithara dzo fhambanaho vha nga vhona nga nḓila ine u dzhenelela ha muvhuso ha engedzea kana u shanduka ha tshivhumbeo tshaho .
Zwiṅwe hafhu , hu na u aluwa ha mbuedzano ya mushumo wa tshitshavha tsha vhapo na vhaiti vha siho muvhusoni kha vhuvhusi na zwa mveledziso ya ikonomi na matshilisano zwa dzhango .
Hovhu ndi vhumatshelo hune roṱhe ra tea u shuma ro sedza uri ri vhu swikelele .
Vhupulani ha mugaganyagwama ho khwiṋiseaho , maṅwalwa a khwiṋe na u bvela khagala hu hulwane kha masheleni a nnyi na nnyi zwi bvelaphanḓa na u vha zwithu zwa ndeme vhukuma .
Matshilo ane vha a tshila na u khethululwa havho u bva kha zwiimiswa zwa maanḓa zwi kombetshedza vhaṅwe u timatima kushumele kwa nḓila dza dimokirasi kha u khwiṋisa matshilo avho .
Khabinethe i livhisa ndiliso kha :
3 . muṅwe mubebi wa ṅwana wavho kana vhathu vhane vha khou kovhekana navho vhuḓifhinduleli ha u unḓa ṅwana ;
Vhaisedzi vha pfunzo na vhugudisi vha tea u ṋetshedza yuniti dza zwitandadi kana ndalukanyo dzine dza wela nga fhasi ha kha vhuimo ha masia a fhasi Tshiimiswa tsha Vhukhwaṱhisi ha Khwaḽithi ya Pfunzo na Vhugudisi ( ETQA ) ya Ndaulo ya Sekhithara ya Pfunzo na Vhugudisi ( SETA ) kana Zwiimiswa zwa Phurofeshinala .
Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde vha a zwi ḓivha uri zwiṅwe zwa zwo bulwaho zwo no ḓi thoṅwa ; fhedzi ri a tenda uri arali zwa itwa nga tshumisano zwi ḓo kona u vha na vhuleme nahone zwa thusa kha u lwisa vhutshinyi .
Tshivhalo tsho fhungudzwaho tsha vhashumisi vho ṅwaliswaho tsho livhana na u kwama mbuelo .
Khabinethe i khoḓa madzangano a si a muvhuso a Afrika Tshipembe ane ono thoma u isa thuso thanzi ya vhuthu ngei Nepal .
Nḓisedzo ya ndondolo i sedzesa zwa u thivhela ;
Vha nga ita mbadelo kha tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho maelana na u a doptha kha ḽiṅwe shango .
Mvelelo dza mveledziso iyi i fanela u leluwa u swikelela zwibveledzwa zwashu kha mimaraga ya EU , u katela vhuvhili ha zwibveledzwa zwa vhulimi na nḓowetshumo .
Fhethu hu re na ṱhahalelo ya maḓi , hune u ṱaṱisana vhukati ha vhashumisi , tshinyalelo kha mupo kana luvhengelambiluni kha mashango maḽedzani ho vhonala na uri nga u angaredza hu ḓo sedziwa u thoma .
2.5 . Khabinethe yo tendela u fhedzisiwa na u gazethiwa ha Tshiṱirathedzhi tsha vhuvhili tsha Lushaka tsha Tshomedzo ya Maḓi .
Nga u ralo , izwo zwi ḓo vha sia nnḓa u ya nga u shumisa khethekanyo ya tshisedzisi tsha thaidzo iyi , naho izwi zwi tshi fhedza zwo ṋewa .
Muofisiri Muṱolambalelano u na vhuḓifhindulelei ha u dzudzanya zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha khathihi na khaṱhulo dzo itwaho henefho .
Hezwi zwi nga wanala kha siaṱari 33 ḽa Tsumbanḓila .
Mutevheṱanḓu wa khuḓano u thoma nga kusedzele kwa iwe muṋe nga ha khuḓano .
Ndi pfana na u vhona baisikopo u vhala bugu na u ḓigudisa .
Ndima i khunyeledza nga ṱhaluso ya magake a u engedzedza na themendelo .
Zwiimiswa zwa u valela vhafariwa vho lindelaho tsengo hune zwa konadzea zwi ḓo sika dathabeisi nthihi u itela u kona u tevhedzelwa na u tevhelwa ha vhafariwa vho lindelaho tsengo nga ngomu kha muhasho wa kana tshiimiswa tshi re na vhuḓifhinduleli ha u valela vhafariwa vho lindelaho tsengo .
Asesimennde dza odithi ya muthelo dzi sedzuluswa nga Vhusevhi ha zwa Vhubindudzi u itela u shumisa mafhungo na u vhigelwa murahu ha asesimennde dza khombo .
U gonyisa mbuelo ya vhashai
zwoṱhe zwo teaho zwine zwa tea u dzhielwa nṱha malugana na u tea ha khumbelo yeneyo , zwine zwa vha kha thendelano ya vhukati ha MEC na mulangi wa tshiṱitshi tsha u linga sa zwo dzinginywaho kha Sheduḽu ya vhu 3 ya Mulayo wa Vhuendi ha Badani dza Lushaka .
Hune phointhi idzi dza vha dzi tshi wanala ngomu ha - kana magumoni a - vhudzulo ha vhathu , dzi tea u shuma sa fhethundumbo ha netiweke ya nḓilamagondo kha vhudzulo ha vhathu honoho .
Modele wa nḓowelo yo dzikaho ya muvhilo , yo ṱanganywa na nḓisedzo yo dimuwaho fhedzi i sa tepi , i amba uri u tshintshiwa ha mitengo hu bva nga maanḓa kha nyimele dza nḓisedzo .
Nyengedzedzo kana tshinyalelo ine ya vha hone nga u bviswa kana u sa tsha shuma ha tshiteṅwa tsha ndaka , vhupo na tshishumiswa zwi tiwa sa phambano vhukati ha masheleni a zwa thengiso na ndeme ya ndaka yo ṅwalwaho nahone i ḓivhiwa kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele .
Arali mbilaelo yavho i tshi ṱanganedzea , zwi ambaho uri , ndeme i sa swikeleli
U fanela u vha e muthu ane a vha na vhuḓifhinduleli na u fhulufhedzea .
( iii ) Fomo ya u ita khumbelo
Hu kha ḓi tea u itwa mushumo kha zwa u ṱoḓa zwishumiswa zwa u saukanywa data .
U itela Mulayo uyu mbetshelwa dzi tevhelaho dzi ḓo shumiswa u elana na mushumo wo ganḓiswaho :
U humbulela zwine zwa ḓo itea kha tshiṱori hu tshi shumiswa maipfi na zwifanyiso zwo ḓoweleaho .
10 . Ri khwaṱhisedza hani uri vha a vhuelwa ?
Kha ri vhale
Ramilayo o ḓivhadzwa nga ridzhisiṱarara uri khumbelo ya khaṱhululo yo bvela phanḓa kha ḽeneḽi sia na uri khaṱhulo yo vhetshelwa thungo .
Nga u ṱavhanya , vho thoma pfano na Maafurika vhe vha vha vho ḓi dzhenisa kha nndwa dzi vhavhaho dza u tsireledza mavu avho na vhuḓilangi .
Uvhu asi vhuṱambo ha u ṋetshedza mbekanyamushumo ya kushumele ya ṅwaha wa muvhalelano uno .
4.1.3 mbadelo iyo a yo ngo badzhetelwa u ya nga tshifhinga tshigede tsha mushumo uyu ; na / kana
Ndangulo yo vha i tshi tea u bviselwa khagala u bva kha Gwama ḽa Lushaka nga ha muhangarambo wa mbalelano u itela CARA .
Kha hoyu muhanga , ṱholo i sedzaho kha mudzulapo i ṱanḓavhudza maitele a vhuṱoli ha kushumele kwa muvhuso a sedzaho kha tshenzhemo ya vhadzulapo zwavho hu u itela u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli nga tshitshavha na u ṱuṱuwedza khwiṋiso ya nḓisedzo ya tshumelo .
Hezwi kanzhi ndi zwone zwine zwa vha zwa ndeme kha mivhuso na mabindu .
Khabinethe yo tikedza u shandukiswa ha dzina ha muhasho u ya kha iḽo ḽa Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano u itela u sika mulivhanyo wa ṱhanganyo ya madzangano mavhili na muhasho wa lushaka , hu u fanyisa thikho ya mushumo wa muhasho .
Ho itwa ndingedzo khulwane kha tshifhinga tsha nga murahu ha vhuḓilangi dza u bveledza vhukoni ha vhashumi na zwiimiswa zwa Afrika .
Tsenguluso ya u shumisea i shumana na ndaela , mishumo na vhuitwa ha misi nga misi ha muhasho .
I vha lwa mulayoni miṅwaha miṱanu u tou bva ḓuvha ḽe ya bviswa .
Ṱhoḓea ya mukokodzo i dzhia tshivhumbeo tsha u khethekanywa , u sikwa na u dovhololwa ha tshiomate , tshiluḓi na masalela a gese na mufhiso une wa sa thivhelee kha u gonya sa masalela a maitele a kubveledzele dziḓoroboni , zwi nwiwaho nga mupo kha saintsi ya mulayo na ya vhutshilo .
Zwa u sikwa ha mishumo nga u kunga vhubindudzi ha phuraivethe na nga Mbekanyamushumo ya Mishumonyengedzwa ya Muvhuso ndi dziṅwe dza mbekanyamushumo dza u engedza zwikhala zwa mishumo kha vhupo .
Thaidzo dza mutakalo dzi a vhonalesa kha mawanwa a Muvhigo wa Khakhathi dza Vhana ( 2006 ) a Muṅwaleli Dzhenerala wa UN na madzhendedzi a UN a fanaho na WHO , UNICEF na UNIFEM kha mashango ane a vha na mbingano dza u kombetshedza vhathu vha tshe vhaṱuku .
Ri a tenda naho zwo ralo , uri huṅwe u bvisela khagala na u ṱanḓavhudza hu nga thusa kha maṅwe masia a kukhakhululele kwo dzinginywaho .
Vha nga dovha vha vhudzisa muimeleli wa zwa mbambadzo muthihi musi vho ya kha muhasho wavho .
Mbekanyamushumo ndi vhurangeli ha Khoro ya Vhutsila ya Britishi ho livhiswaho kha u bveledza na vhea kha vhuimo sekhithara ya hip-hop yapo sa tshivhumbeo tsha vhutsila ha vhukuma .
Sa tsumbo , bambiri ḽi shumiswa kha pfunzo , vhudavhidzani , tsiravhulwadze , na u pakiwa ha zwiḽiwa na zwibveledzwa zwa zwivhambadzwaseli .
Ndi nḓila i takalelwaho uri muṋetshedzi wa thenda ene muṋe u khwaṱhisedza uri thenda i dzheniswa kha Bogisi ḽa Thenda nga mushumeli wa muṋetshedzi wa thenda ene muṋe , kana hune zwa vha zwo tea , khoria yo tholwaho nga muṋetshedzi wa thenda .
( i ) zwiṅwe na zwiṅwe zwe vha zwi amba , u zwi bvisa kana u zwi ṋea Buthano kana iṅwe na iṅwe ya komiti dzayo ; kana
Sa zwe zwa sumbedziswa mathomoni , Afrika Tshipembe a ḽi weli kha mashango mahulwane a mbambadzelaseli ya zwienge zwitete .
Khothe hei a i na vhimo ha u dzhenelela kha hezwi .
Ṱhahelelo ya mugaganyagwama ndi muelo wa ndeme wa kushumele kwa zwa masheleni kwa ṋamusi , fhedzi uku ndi kushumele u swika ngafhi ?
Tshikolo tshi ḓo imela North-West kha muṱaṱisano wa lushaka une wa ḓo farwa nga vhuya ṅwedzi u ḓaho kha ḽa Limpopo .
Musi hu vha na tshiwo tshihulwane , Khoro ya masipala i ḓo ṋekedza vhuḓifhinduleli ha u vusuludza kana u wana iṅwe themamveledziso yo kwameaho nga tshiwo .
e ) Bugupfarwa ya Vhadavhidzani vha Muvhuso .
Vha nga dzhia sambulu vhone vhaṋe , fhedzi ri themendela uri sambulu dzi dzhiwe nga muṱoli wa ofisi ya dzingu wa Vhulanguli ha SAAFQIS .
U langa nzudzanyo dza ḽodzhistikhaḽa dza vhashumi vha tshifhinga nyana vha tsedzuluso zwo vha khaedu khulwane .
Mbuedzedzo idzi dza mbekanyamaitele dzo tiwaho dzo shumiswa lu fushaho zwiṱuku kana zwinzhi , na kha masia o fhambanaho thandela ya mbuedzedzo i kha ḓi vha i songo fhela , kana hu na tshanduko dza ndeme dza sia kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
Gavhelo ḽi kha ḓi isa phanḓa na u lambedza thandela dza fumi dza ndwisathaidzo dza u rathiswa ha HIV kha zwiṱiriki zwoṱhe , ndivho khulwane hu u swikelela vhadzulapo vha no konḓa u wanala sa phombwe na tshavhi .
Bono : U vha muṋetshedzi na muleludzi muhulwane wa themamveledziso ane a vhea Gauteng sa dzingu ḽa ḓorobo khulwane ya vhukoni ḽifhasini a re na ikonomi i dzulaho i kha tshiimo tshithihi na u aluwa .
Tsumbo dza gireidi iṅwe na iṅwe a dzo ngo katela kharikhuḽamu yoṱhe .
Tshibveledzwa tshi tea u dovha tsha ṋekedza data ya mvelele , ḓivhazwakale na muya u bva kha zwavho zwa kale .
Heyi thandela ya themamveledziso ya masheleni a linganaho R1,65 biḽioni i vhumba tshipiḓa tsha thandela ya Bada ya N2 ya fhaḽa Wild Coast .
Zwidodombedzwa zwa Mulayo wo dzinginywaho zwi ḓo ambiwa nga hazwo afha fhasi kha Ndima ya 5 .
3.5 . Khabinethe i na fulufhelo uri khoniferentsi ya ṋaṅwaha i ḓo fhaṱa ṱhangenyelo yashu ya vhubindudzi , sa tshipiḓa tsha nungo dza lushaka dza u kunga thiriḽioni dza R1.2 dza vhubindudzi kha miṅwaha miṱanu .
Tshumelo ya tshitshavha sa thivhela vhudzulo ya u valelwa dzhele yo ṋetshedzwa kha miṅwe milandu .
Tshikwama tshi shumisa tshumelo dza vhakuvhanganyi vha zwikolodo zwine zwa kuvhanganyela vhaṅwe u thusa nga u kuvhanganya zwikolodo zwo na fhirelwaho nga tshifhinga tsha u badelwa zwo bveledzwa nga mbadelo dza mbuelo dzi re na vhukhakhi .
Kha vha ṅwale nga ' English i re khagala ' uri i swikelelee na u dzhela nṱha u shuniswa ha phindulelo kha vhuṅwe vhupo .
Dzina ḽa khamphani i si ya mbuelo i ḓo fhela nga NPC " .
Ṱhuṱhuwedzo dza masheleni na mbekanyamushumo dza u isa mishumo na vhubindudzi kha zwikolobulasi zwo tsitsikanaho mukanoni kana nnḓa ha ḓorobo
4.4 Khabinethe yo tendela u dovha u tholwa hafhu ha miraḓo i tevhelaho kha Bodo ya Tshumelo ya zwa Masheleni .
Ro tendela vho na u vhofholowa ha dzisenthara u shumisa sisiṱeme yo fhambanaho nahone yo teaho vhukuma u itela u khwaṱhisedza uri tshifhinga tshoṱhe hu na zwileludzi zwo linganaho zwa tsireledzo na tshumelo kha senthara dzoṱhe .
Arali mufu ovha a na ndindakhombo ya u enda , kha vha kwame vha ndindakhombo u thoma u sedzulusa arali mufu ovha o tsireledzwa zwi tshi ḓa kha kheisi ya lufu .
Sa zwe nda amba , ndaulo i na mbuno dza ndeme vhukuma .
Hu na zwipiḓa zwivhili zwi engedzaho vhuimo hawe .
Zwigwada izwi zwi nga vha na zwiṱoḓwa zwo fhambanaho zwine zwa nga vhanga phambano vhukati ha miraḓo kha Komiti ya Wadi .
Mufhinduli wa u thoma ha ngo vhuya a vhiga zwa u pwashwa kha ofisi khulwane ya muaphiḽi .
Musi maṅwe madzangano a tshi khwaṱhisedza zwidodombedzwa zwavho sa mugudiswa , vha tea u vhudzisa mbudziso yo livhanaho na zwezwo ( uri ndi ndalukanyo ifhio , tshiimiswa na datumu ) .
Naho ho vha na mutsiko wa ḽifhasi , vho hana u shumisa thendelano iyo u kombetshedza Pretoria uri i fhelise zwa khethululo .
Kha tshiṱirathedzhi tsha thevhela u vhinwa ha thandela vhashumi vha ṋewa phothifoḽio i re na zwithu zwinzhi i no sumbedza u pfumbudziwa havho ; mishumo ye vha ita na kushumele kwavho ; pulane ya mveledziso na themendelo dza u wana mishumo miswa .
Heyi a si yone nḓila ya u ṱahulela dimokirasi , zwino ri tea u ya ra pfuka afho .
Tshiṅwe tshifhinga , hu si tshinzhi , fhedzi zwifhinga zwiṅwe , tshelede yeneyo u fhira ka10 .
Uri muhasho u a tuṱuwedza vhashumi vhawo kha uri vha ite Ndingo na u wana Ngeletshedzo ya muhumbulo nga u Funa naa ?
U pfesesa uhu hu isa phanḓa na u dzhiela nṱha ndeme ya u thoma " tshumisano " i pfadzaho na sekhithara ya muvhuso , phuraivethe na tshitshavha .
Vhathu vho tholwaho nga Minista wa Pfunzo dza Nṱha na Vhupfumbudzi kha u tikedza mushumo wa Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista na u vhona uri mushumo wo sedzuluswa zwavhuḓi .
( b ) vha na vhuḓifhinduleli ha u sengisa kha vhupo ( jurisdiction ) ho tiwaho ; hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 5 ) .
Muṱangano u tikedza adzhenda ya mveledziso ya dzitshakhatshakha na adzhenda ya mveledziso ya mahaya nga u khwaṱhisa thikhedzo ya Tshipikwa 11 tsha Zwipikwa zwa Mveledziso i Vhuedzaho : Itani ḓorobo na madzulo a vhathu o katelaho , fhethu ho tsireledzeaho , ho khwaṱhaho na ha tshifhinga tshilapfu .
Kha vha lingedze u wana maga e vhatandululi vha thaidzo vha shumisa .
Maṅwe malwadze o vhangwaho nga mushumo a fanela u vhigiwa kha Muhasho wa Vhashumi .
U pulana na u langula kushumele kwo ṱanganelaho na zwiṅwe zwiimiswa zwine zwa tevhedza mulayo .
Mushumo ure kati kha zwiṅwe zwiporo u katela u aluswa ha zwiṱitshi , u vhuedzedzwa ha fhethu ha u paka , sisiṱeme ntswa dza u fha luswayo na u vusuludzwa ha zwoṱhe zwa muḓagasi .
Tshiṅwe tshiteṅwa tshi re khagala , u tholiwa hu si ho mulayoni hu nga si ṱumane na murengi na muthihi ane nda mu imelela u ya nga makumedzwa anga .
Khohakhombo ya tshiṱirathedzhi kha u kundelwa ha khomishini u ṋekedza kha ndaela dzayo .
U tsireledza zwiḽiwa zwine ra ḽa - ho katelwa na tsireledzo kha thunzi , na u dzula wo rothodza zwiḽiwa
Mbuelo dza zwa masheleni dzine dza bva kha thendelano dzi nga vha nga tshivhumbeo tsha u badelela phanḓa , Mbadelo dza ndeme ( dzo ṱumanaho na zwiteṅwa zwa ndeme u fana na u nwalisa phathenthi kana u khunyeledzwa ha ndingo dza kiḽinikhala ) , u vhulunga hu linganaho na royalthisi .
Naho hu na u ṱoḓa havho ha khwinesa vha nga wana zwa uri ahuna tshiputelo tsha u guda u nga nnḓa tsho no ganḓiswaho .
Hu ḓovha na muṱangano wa nyanḓadzamafhungo wo tou sedzanaho na mveledziso iyi .
( a ) u ita uri hu dzule hu na tsireledzo ya lushaka ;
Hezwi zwi bveledza nyavhelo ya mavu kha vhupo vhu ne ha tatisa vhu nga ho sa milamboni na maroromani .
Thaidzo dzo salelaho : U fhungudzwa ha mihwalo ya mufusho yo ḓalaho ngamaanḓa u bva kha zwa vhulimi , vhadzulo ho balanganaho na mbuedzedzo ya u tsela fhasi ha zwifhaṱo kha milambo na maisha .
Mikhwa ya phurofeshinaḽa ndi mutheo wa ndaulo i pfadzaho khathihi na mavhusele a bvelaho phanḓa .
Kha nyimele dzine dza nga ṱoḓou swika dzoṱhe , u gonya ha zwenezwino ha dzhenuwo ḽa zwiḽiwa na mitengo hu bulwa sa tshone tshiko tsha mbilahelo .
Vha tea u vha vhe na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽine la vha na bar-code kana ṱhanziela ya mabebo musi vha tshi ita khumbelo .
Khethekanyo 152 Zwipikwa zwa Muvhuso Wapo
Nga u angaredza , zwikolo kha Vundu ḽa Northern Cape , na Eastern Cape zwo kalulesa u ya nga themamveledziso i fanaho na nyimele dza zwifhaṱo , dziḽaiburari , dziḽaborithari , nḓisedzo ya maḓi , nḓisedzo ya muḓagasi , mabunga , na dziṱhingo .
I fanela u katela vhathu vha kwameaho vhoṱhe kha tshitshavha tshapo vhane vho dzhenela kha vhurangeli ho fhambanaho ho livhiswaho kha u sedzana na ṱhoḓea dza zwa ikonomi kha tshitshavha tshenetsho .
Maluvha Vha ṱhangele u hulela ha tsumbadwadze nga luṱavula musi maluvha o ḓala vhukuma .
U fanela u khwaṱhisedza uri kuitele kwa nga ngomu na maga a ndaulo a nga ngomu zwo dzudzana zwavhuḓi .
Muhangarambo uyu wa mvetamveto u itela khuwelelo ya ṱhaluso ya vhuṋe , u paka na ṱhanganelo ya thandela dzoṱhe dzi elanaho na ICT hoṱhe kha mimasipala na kha muhaso wa vundu khathihi na u thusa hoṱhe kha mbakanyamushumo dza e-khophorethivi .
Vhukando hovhu vhu tea u sika vhushaka havhuḓi ha nḓowetshumo na u tshimbidza vhukoni ha mushumoni .
Hu si u swika nga ḽa 23 Phando , nga murahu ha miṅwedzi i swikaho miraru vha khothoni , vha vhofhololwa , naho vho ḓi dzula vho valelwa nga ngomu nḓuni .
1.4 . Khabinethe i dzula i na vhuḓifulufheli ha uri i ḓo thoma u shuma nga nḓila yone i re na vhuḓifhinduleli .
Vhathu vho takala nga maanḓa musi munna muvhi a tshi shavha .
Uhu u livhanywa ha ṱhoḓea dza zwiṱundwa na nyendedzi dza sainthifiki dza dzitshakatshaka dza Afrika Tshipembe , hu ḓo khwaṱhisa maimo a shango kha mbambadzo ya dzitshakatshaka .
Vhukonḓi ha phambano iyi , naho zwo ralo , a si phambano fhedzi ya khethekanyo ya mbonalo ya mathemetika u thusa " khumbelo " kha maṅwe masia a ngudo , fhedzi uri nyombedzelo iyi yo dzulela u shanduka .
Dzinnḓu dzi ṋetshedzwa zwavhuḓi nahone dzi ṋetshedza mveledziso na zwikhala zwone kha mveledziso ya ikonomi yapo ;
Khophi dza mivhigo dzo tou phirinthiwaho dzi ṋetshedzwa vhafaramikovhe vhane vha kwamea , nahone kha dziṅwe nyimele , mivhigo i phaḓaladzwa kha khomphwutha
Tshikwama tsho vhetshelwaho thungo tshi hone na u khwaṱhisedza uri tshelede yo vhetshelwaho thungo nga Vhufaragwama ya u tandulula tshitshavha na zwiedzwa zwo imaho nga zwoṱhe a i nga ḓo shumiswa kha zwiṅwe kha ṅwaha nga ṅwaha .
Mafhungo , mihumbulo , kuhumbulele kwo ṋewaho nga na nga kha webusaithi ya SARS a zwi imeli ngeletshedzo ya phurofeshinala , kana kha nyimele dzoṱhe , kuhumbulele kwa tshiofisi kwa SARS .
Tsha u fhedzisela , ṅwalani fhungoni tshi sumbedza zwine murero muṅwe na muṅwe wa amba .
Ngauralo ri ḓo dzula ri tshi vha humbudza nga ha ṱhoḓea iyi ya u ḓidzudzanya .
Vhusiku uho , o konḓelwa nga u fara khofhe .
Mafhungo a zwa ndinganyiso ( zwiimiswa zwa masheleni ) .
Muvhuso wa Afurika Tshipembe u ḓo vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha Angola vha re Afurika Tshipembe vha ḓivhadzwe nga ha maitele a datumu ya u fhedza ya dzitshavhi kha vhathu vhane zwa vha kwama na u vha ṱuṱuwedza uri vha ḓibvisele khagala uri vha kone u humiselwa shangoni ḽavho .
Nṱhani ha izwo , shango ḽo livhana na ndivhanele dzo sendamaho maelana akhaunthu dza muvhuso , hune zwibviswa zwa matshilisano nga ṅwambo wa vhushai na ḽevele dza u shaya mishumo nga maambele a vhukuma zwi fhira zwibviswa zwa pfuma .
Vhorabulasi vho sumbedza dzangalelo ḽa u fhambanya vha shavhela kha vhulimi ha khanoḽa na miroho .
Ṅwana wa muṋe wa bindu , ane a vha na miṅwaha ya fumi , ndi ene ane a rengisa .
Vharengi kha inthanethe na tsireledzo ya zwidodombedzwa zwa vhuṋe kha ḽa Afrika Tshipembe zwa zwino zwo ḓitika nga ECTA , Mulayo wa u Kolodisa wa Lushaka , Mulayo wa u Tsireledza Vharengi , na Mulayo wa Tsireledzo ya Zwidodombedzwa zwa Vhuṋe .
Modulu uyu u sedza kha maga a tevhelao a phurosese ya mveledziso , zwine zwa vha tshumiso ya pulane na u ela nḓisedzo ya tshumelo .
Hu tea u ṋetshedzwa madzina nga vhuḓalo , nomboro ya basa na tshiimo tshine vha khou ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani vhe khatsho vho imela muṅwe muthu .
Ndi ngani mbevha yo dzindela ndau ?
Milayo iyi i nga vha i si tshe ho buguni dza milayo , fhedzi mveledzwa dzayo dzi kha ḓi pfiwa shangoni ḽoṱhe .
Hu na mafhungo manzhi ane a fanela u sedzwa kha miṱangano yeneyo , miṅwe yayo i tewa nga u bulwa nga murahu .
Iyi tshanduko i na mvelelo dza ndeme dza tshivhumbeo tsha vhathu , luvhilo lwa nyaluwo kana nyengedzedzo ya vhashumi , na ṱhoḓea dza tshumelo dzi no nga sa pfunzo na mutakalo .
Ni shushedzwa nga mini ?
Zwino zwi a mangadza , uri musi u tshi saukanya fhethu ha ḓorobo ngomu shangoni , vhunzhi ha milayo a yo ngo dzhielwa nṱha zwine zwa vhaisa vhadzulapo vha ḓorobo .
Vhuṱanzi ha u dzhena na u bva kha ḽa Afrika Tshipembe .
Vhudavhidzani hoṱhe hu dzhenaho ho swika kha vhalanguli nga tshifhinga tsho tiwaho .
Ramabindu o vha a sa zwi ḓivhi na zwa uri fhethu hawe ho pwashiwa ha dzhenwa .
A hu na mielo yo itwaho ya maanḓa a ṱoḓeaho .
Vhulangi Vhuhulu ha Ndangulo ya Ndaka vhu na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya Phothifolio ya Ndaka dza Vunḓu u ya nga Pulane ya Madzulo o Dzudzanyeaho a Vunḓu na Themamveledziso hu tshi katelwa na milayo na mbekanyamaitele dzine dza vha hone .
Zwino nangani tshifanyiso ni ite ḽitambwa ngatsho .
Kha mashango ane o ḓisendeka vhukuma nga peṱiroḽiamu , tshanduko dza thekhinoḽodzhi na mveledziso dza tshihaḓu dza zwiko zwiswa zwa fulufulu zwi na khonadzeo ya u nga fhungudza ndeme ya peṱiroḽiamu .
Zwino vhambedzani maipfi aya na mafhambanyi ao a re kha muduba ( rou ) wa fhasi . lapfa fulufhedzea zwiṱukuṱuku naka vhavhalela phovhela zwinzhizwinzhi sa vhavhalela pfufhifha sa fulufhedzea konḓa vhifha tshibode tshifhaṱo phovhela
Pulane ya Mutakalo na Tsireledzo Mushumoni i fanela u dzudzanywa na u swikiswa .
Dzangano ḽa Mbambadzo ya Ḽiṅwalo ḽi tendela nḓisedzo ya zwiṱatamennde zwa bannga u bva kha mbadelo dza khasiṱama dza bannga ( bannga i bviselaho khagala ) u ya kha muṋetshedzi wa tshikolodo hune khasiṱama vha ita khumbelo ya tshikolodo , zwo sedza fhedzi kha thendelo nga khasiṱama .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u swikelela kha mafhungo o fhambanaho , mihumbulo , mafhungo ane a kwama zwitshavha khathihi na matshilo avho ; 3 .
Iṅwe mbudziso ya mbekanyamaitele ya khoro i nga vha uri vha nga fhelisa khetho naa kana vha sedze kha komiti dza wadi dzo khethwaho na zwiṅwe zwiko na nungo kha phurosese ya khetho .
Muthu o ṋewaho khiredithi dza tshitandadi tsha yuniti iyi u a kona u ṱalukanya na u ṱalutshedza uri mishumo na vhuḓifhinduleli ha thimu ya thandela ndi zwifhio , khathihi na u sumbedza u pfesesa tsumbanḓila na kuitele kwa u shumisana ha thimu ya thandela .
Pulane ya vhubveledzi na pulane ya Ṱhoḓisiso : thekhiniki na zwishumiswa zwine zwa nga ita ṱhoḓisiso ya maraga wavho nga nḓila ya khwiṋe hu tshi khou shumiswa maitele one-one .
Ri dovha ra tenda uri bodo ya vhalangi i fanela u bvela phanḓa na Ndindakhombo ya Vhaofisi na Vhalangi .
Mafhungo haya o pika u tsivhudza vhathu nga zwiṅwe zwiteṅwa zwa ndeme zwa wiḽi .
Musi ho no bveledzwa muhanga u tevhekanaho , vha ndangulo vha vho ḓo vha na fulufhelo ḽihulwane ḽa u engedza mishumo ya vhashumi vha vhupo uho .
Tshumelo dza u kuvhanganya dza nṱha dzo vhewa khwine kha vhorakhonṱhiraka vhahulwane .
Naho ho ṱanganwa na thaidzo dza thekhinikhala dzo fhambanaho kha miṅwedzi i si gathi ya u ranga u thoma u shumisa , sisteme yo no dzika na uri i khou ṋetshedza ḽevele dza tshumelo dzavhuḓi nga maanḓa .
Dzi katela mbadelo dza phathoḽodzhi , radioḽodzhi , thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho na immuno-suppressants
g ) Mutevhe wa Silivhere 2016 - Vhupo ho Tsireledzwaho ha Maḓanzhe a Afrika .
U shanduka uhu ha lupfumo zwo dovha zwa sumbedziswa nga kha nḓila ine dzhango ḽa vhonwa ngayo zwino .
Ndi nnyi ane Khoudu dza shuma khae ?
U imela data kha pikhitogirafu yo livhanywa na zwiteṅwa .
U hoṱola hu re kana hu si na tshilangwa
Kha European Union hu na u sedzwa huhulwane kha mushumo wa maanḓalanga apo kha miraḓo ya muvhuso na tshigwada tshihulwane tsha miraḓo ya Khoro ya Europe .
Kha vhupo uvho hune vhavhambadzi , zwiṱitshi zwapo zwa tshipholisa na zwitshavha zwo tendelana kha awara dza u vhambadza dzo tiwaho u itela u thusa kha u vha hone huṱuku ha zwikambi , u tevhedza thendelano idzo zwi ḓo vha zwa ndeme .
Muhasho wa Tshumelo dza Vhudavhidzani ha Dziṱhingo na Dziposwo u do ṋetshedza mafhungo nga vhuḓalo a hetshi tshiṱirathedzhi .
Zwiṅwe zwa zwibveledzwa , u fana na mushonga ya zwimela , a zwi ḓisi masheleni manzhi u fana na zwiṅwe , u fana na mishonga ya khemisini , fhedzi khonadzeo ya khombo ndi ṱhukhu .
U ya nga muvhigo , nga murahu ha miṅwaha ya 20 ya mveledziso , ho no itwa mvelaphanḓa khulu kha nḓisedzo dza tshumelo dza mutheo kha lushaka na u fhungudza vhushai ho ḓiṋeaho maanḓa .
Khabinethe yo tendela u vha ṋemuḓi wa vhuṱambo uvhu nga Lara 2015 .
Ndi vhashumi vha tshoṱhe vho nangiwaho kana vho tiwaho nga u tou ṅwala nga mutholi nga murahu ha musi mutholi na vhashumi vho thoma vha kwamana vha swikela kha nyanḓano uri ndi vhonnyi vhane vha ḓo vha vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo .
Thukhitha dzi engedzaho phimo ya tsimbi yo ḓodzwaho dzo dizainiwaho nga maanḓa kana dzo lugiselwaho u alusa tshanduko ya u tshintshana ha aisothouphu dza gesemaḓi dzi re vhukati ha gesemaḓi na maḓi u itela u fhola ha ṱhiraithiamu u bva kha maḓi a lemelaho kana u itela u bveledza maḓi a lemelaho .
Zwidodombedzwa na Ṱho ḓea : kushumele kune kwa ḓo tevhelwa
Ṱho ḓisiso : ya fhasisa ndi R1 , ya nṱhesa ndi R3 u ya nga tshikalo tshi tsaho tsho ṱumanywaho na tshivhalo tsha ṱho ḓisiso dzine dza itwa nga ṅwedzi
U fulufhedzea , u tendisea , zwa ndeme na vhukoni : u dzudzanya pfunzo ine vhuvha hayo vhu a vhambedzea na ha maṅwe mashango ho sedzwa tshileme ( ndeme ) , vhugoḓombeli na zwiṅwe .
Bono ḽa ngomu ha ḓorobo ḽi bva kha zwivhuya zwayo zwi vhambedzeaho , mbonalo na khonadzeo ya mveledziso khathihi na sia ḽo vhewaho nga CDS na Bono ḽa Tshwane .
U khunyeledza yuniti iyi zwi ḓo dovha hafhu zwa engedza tshileme kha vhathu vhane vha khou ṱoḓa u bveledza buḓo ḽa mushumo kha muvhuso wapo na ndaulo .
Kha vha founele 0860 00 4367 u itela ngeletshedzo ya mutakalo : Musumbuluwo u swika Ḽavhuṱanu u bva nga 08h00 u swika 17h00 na nga Migivhela u bva 08h00 u swika 12h00 .
Tshilepa kha dziṅwe dza dizaini tshi tshimbidzwa nga maanḓa a maginethe .
Vhupileli vhu dovha ha ṋekedza thikhedzo zwi tshi ya nga zwi tevhelaho :
U ya nga ha khonṱhiraka ya thendelano , ho sumbedziswa uri mupotiwa o vha o ḓiimisela u fhelisa mushumo wa mupoti wa mulandu nga nḓila iṅwe na iṅwe .
Kha vha vhe na mufarisi kha zwa vhudzekani muthihi , na u ita vhudzekani nga maitele o tsireledzeaho .
Hu tea u vha na vhuḓikumedzeli vhuswa kha u vusuludza mishumo ya komiti dza wadi dzine dza vha vhaimeli vha zwitshavha .
Hu na phambuwi nyangaredzwa u bva kha tsireledzo ya mishumo ya vhutsila .
CC i nga balanganywa nga ṅwambo wa zwi kwamaho khothe kana nga tsheo ya miraḓo .
Ri nga si ṱuṱuwedze vhagudi uri vha sa ite zwa vhudzekani , fhedzi vhagudi vha fanela u ṋewa mafhungo kwao nga ha vhudzekani ho tsireledzeaho sa i zwi vha tshi ḓo ḓidzhiela tsheo vhone vhaṋe .
Naho phambano dza ndeme kha matheriaḽa wa u fhaṱa dzi hone , tshaka dzoṱhe dza nnḓu dzi shuma , nga vhuphara , mushumo muthihi na ndivho nthihi .
U tsa uhu hu nga ṱalutshedzwa zwiṱuku nga tshanduko dza mbekanyamaitele dze dza shumiswa kha magavhelo a nyendo u fhelisa u tambiswa ha masheleni kha nyendo sa nḓila ya u tsitsa mbuelo i thelaho .
Hu nga nḓila nnzhi , u vha khagala ndi pfanelo ya kha ndayotewa , naho zwi tshi nga sa kha pfanelo dza murafho wa vhuraru hu na zwinzhi zwine zwa khou tea u itwa u itela u ṋea ṱhuṱhuwedzo vhasiki vha mbekanyamaitele na muhumbulo wa vhasimamilayo .
Ri ḓo thoma nga u haela vhashumi vha shango ḽashu vha zwa ndondolamutakalo vhane vha anganyelwa henefha kha 1,25 miḽioni .
Ndi vhuḓifhinduleli mivhuso ya mavundu u vhona uri hu na u ṋetshedzwa ha tshelede yo avhelwaho nga nḓila ya tshiṱirathedzhi nahone zwi shumaho nga muvhuso wa vhukati ; na nḓisedzo ya tshumelo .
Ro no ita mvelaphanḓa khulwane kha u fhungudza u salela murahu ha tsenguluso dza DNA , lwe zwa fhungudzwa zwa vho vha henefha kha tsumbo dza 210 000 nga ṅwedzi wa Lambamai 2021u swika kha 58 000 ine ya vha yone ya zwino .
Ezwi na khathihi a zwi ambi u khakhea ho kalulaho ha makumedzwa o ṋetshedzwaho nga u tou funa , fhedzi hu tea u ṱanganedzwa na u dzhielwa nzhele .
Zwenezwo ri tama u tenda uri arali vhoraakademi na vhorapolotiki vha tshi dzhenelela kha nyambedzano dza pfunzo vha tea u vha na zwithu zwi pfadzaho mihumbuloni yavho .
Hezwi zwi amba uri muiti wa khumbelo a nga si tsha vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe u tou bva musi khumbelo yawe i tshi tendelwa .
Khonadzeo ya zwiṱalusi zwa u sika vhupo zwa mupo .
Vhaitanavho vha ḓo vhuelwa nga mini musi vho dzhenela khoso ?
Kha nyimele nnzhi , ṱhoḓea ya , na mulivhanyo wa , magondo a matshimbilele a vhuimo ha nṱha aya u mona na vhupo a ḓo vha o no topolwa kha pulane dza ḓorobo ṱhukhu na ḓorobo khulwane .
Nga Shundunthule 2006 CBP yo katelwa sa tshipiḓa tsha khombe khombe tsha kharikhuḽamuine Komiti dza Wadi dza tea u pfuka khatsho kha Afrika Tshipembe ḽoṱhe .
Ambani nga zwithu zwivhili zwivhuya zwe na vhuya na ita .
Ri na vhuḓifulufheli ha u ri vhudzheneleli hovhu ha ndeme vhu ḓo thusa kha nyaluwo ya ikonomi Afrika Tshipembe na u tandulula khaedu dza tshaeo ya mishumo , vhushai na u sa lingana arali ra nga shuma roṱhe .
Mbekanyamushumo Nyengedzedzwa dza Mishumo ya muvhuso dzi ḓo ṱavhanyiswa u sika zwikhala zwa mishumo minzhi .
Miṅwahani ya zwenezwino tshanduko dza mbekanyamaitele dza poḽotiki na vhulimi na vhufuwi dzo vhanga u sa vha na vhuṱanzi , u hanganea na u nyeṱha kha vhorabulasi .
Phosho i nga vha khulwane , fhethu huhulwane ( tsumbo , hune zwibveledzwa zwa dzheniswa maboḓeloni ) kana fhethu hune ha shumiswa mitshini ( phosho ya maṱhirakha ane a tsitsa thundu kana zwibveledzwa nga fhasi ) .
Lwa tshifhinga tshilapfu vhupimathengo vhu tea u shumiswa kha u fara migaganyo ya zwo swikelelwaho nga tshipiḓa tsha muvhuso nga tshithihi tshithihi kha u phuromota zwithu zwo dzudzanywaho , zwa ikonomi nahone zwa vhukuma ( ndeme ya tshelede ) kha u shumiswa ha zwiko .
Muvhuso u khou dovha hafhu u sumbedza mutheo wa mbekanyamaitele wa 50 / 50 , une wa dzinginya ndeme ya pfanelo dza vhathu vha dzulaho na u shuma mabulasini .
Honeha , ri ṱanganedza zwikimu wa mureili ane a vhaṋe , na u pfa uri vhareili vhane vha vha vhaṋe vha fanela u bveledziswa uri vha vhe vhoramabindu vhone vhaṋe ḽiṅwe ḓuvha nahone vha nga si dzule vha vhareili u ya nga u sa fheli .
Tswayo mbili dza tsireledzo na maanḓa zwavhuḓi-vhuḓi dzi sumba milenzhe yo khwaṱhaho ya tshiṋoni tsha muṅwaleli ( secretary bird ) .
Phurosese iṅwe na iṅwe ya u khetha kana u nanga i shumiswaho , ndi zwa ndeme uri i tendelaniwe nga vhadzheneli vhoṱhe na uri rekhodo dzi re khagala dzo ṅwalwaho dzi a itwa na u wanala u itela u sedzuluswa nga nnyi na nnyi .
Ndangulo dzo hwedza ndaṱiso dzi linganaho R8 biḽioni kha khamphani kha u pfuka hadzo Mulayo .
Mubadelisi u ḓo vha fha tshiḽipi tsha mutshinini sa vhuṱanzi ha mbadelo u itela rekhodo dzavho .
Vhuvhili ha tshanduko dzi re afho nṱha ndi esidi dzo shandukiswaho .
Zwitshavha zwi na maanḓa mahulu , zwiko , na vhukoni ha u wana thandululo dzo teaho dza thaidzo dzavho .
Tshumelo ya Mulilo ya tshoṱhe i khou shuma kha masipala , na Muofisiri wa Mulilo Muhulwane o tholiwaho sa ṱhoho ya tshumelo .
Tshimange tsho vhinaho ( tshihulwane ) .
Thandela dzi tevhelaho dzi khou shumiwa nga kha thendelano ya tshumisano ire hone na Burgundy .
Simphoziamu yo ṱanganyisa vhoramabindu vha zwa matshilisano , vhasikambekanyamaitele , vha vhuṱoḓisisi na madzangano a si a muvhuso , nahone i ḓo thusa kha mveledziso ya Ḽiṅwalo ḽa Mvetomveto ya u Thoma ya nga ha Ikonomi ya zwa Matshilisano nga 2019 .
U bva kha muṅwalo wa u ṅwala nga nthihi nga nthihi ( muṅwalo wa u ganḓisa ) u ya kha wa u pomba ( ṱumekanya )
Mvetomveto ya u thoma ya sia ḽa tshiṱirathedzhi tshiswa yo vhidzwa " U Fhaṱa Zwithu zwine zwa kha Ḓiḓa " , ndi zwa ndeme u khephutshara bono ḽashu ḽiswa ḽa nḓisedzo ya dzinnḓu .
( e ) u tsireledzwa kha mishumo i vhaisaho ;
Mashudumavhi , musi ha vhuya ha vha na u bvela phanḓa kha nyambedzano ya bondo na u vha vho vhudziwa uri mbadelo yavho ya ṅwedzi ndi vhugai , vhunzhi ha vhaṋe vha dzinnḓu a vha tsha humbula nga u lugisa tshelede .
Izwi zwo vhonala zwo sedzesa tshifhinga ho sedzwa mbuno ya uri maitele a vhupulani maswa zwa zwino a kati kha mashango a re miraḓo hu tshi katelwa Ireland , Spain , Portugal , Luxembourg , United Kingdom , na France .
Mutengo wa konṱiraka ya konṱiraka yo fhelaho u ḓo vhalelwa u bva kha tshivhalo tsha vhukuma tsha mushumo wo ṱanganedzwaho na u khwaṱhiswa u itela mbadelo .
Zwidodombedzwa zwa muvhilaeli zwo fhelela - ho katelwa madzina nga vhuḓalo , ḓiresi na nḓila ine vha kwamiwa ngayo - zwi tea u vha zwo sumbedziwa zwavhuḓi kha mbilaelo yo ḓiswaho .
U shumiswa ha Maitele a U pima Mvelelo dza U maanḓafhadza kha thandela dza themamveledziso yo didzainiwa uri i ṱuṱuwedze tshivhalo tshi re nṱha tsha mishumo ye ya thomiwa i tshi wela fhasi ha tshivhalo tshihulwane tsha ndambedzo ya themamveledziso .
U fhindula mbudziso dza tholokanyonḓivho dzi no kwama risipi .
Zwidodombedzwa zwa ṱhanzi , arali dzi hone
Tshivhalo tshihulwane tsha u humbula na ndugiselo tshe tsa itwa kha mbekanyamaitele tsho dzhielwa nṱha hu na ndivhuho .
Kha ḽiṅwe sia , hu tea u vha na zwikhala zwo teaho zwa u tshimbidza mifhindulano ya zwa matshilisano , thendelano na mabinduṱhanganelwa na vhadzheneleli vha nga nnḓa .
Mbuelo ya mugaganyagwama yo dzudzanyululwa kha hetshi tshiga .
Khabinethe i fhululedza na u fhirisela mashudu mavhuya kha Mulamukanyi Vho Baaitse " Bess " Nkabinde sa Muthusa Mulamukanyi Muhulwane o imelaho wa Khothe ya Ndayotewa u swika tshikhala itshi tshi tshi thivhiwa .
Vhukoni ha tsimbi kha sia ḽa vhuendi zwi ḓo engedza vhukoni u swika kha thani dza miḽioni dza 100 nga ṅwaha .
Zhendedzi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa Federaḽa ḽi thola vhomakone vha vhupulani ha u litsha mushumo nga u aluwa vha tshoṱhe u itele u eletshedza vhashumi vhaḽo .
Nga kha dzi NGO na dziṅwe phurogireme , u bveledza , u shumisa , u ela na u ṱola sisiṱeme ngomu kha wadi na u lugisa mihumbulo kha tsedzuluso ya ndangulo ya kushumele .
Izwi zwi fhedzisela nga nyimele ya u VHUELWA NA U XELELWA .
Nga u ḓadzisa , ho vha ho tea u vha na u girediwa ha ṱhalusa mushumo ho sumbedzwaho kha mbumbo .
Faini itea u vha tshelede .
Kha vha vhulunge bugu ya mbilaelo vha ise mbilaelo kha mukhantseḽara wa wadi vhege iṅwe na iṅwe
Muhasho wo ṱuṱuwedza zwikolo zwoṱhe u fha vhagudiswa vhe vha si kone u swika ṋamusi , tshikhala tsha vhuvhili tsha u ṅwala mulingo .
Hezwi ndi u itela u vha tsireledza zwidodombedzwa zwavho zwi dzule zwi zwa tshiphiri .
Vhorathandela vha ḓo , kha ḽiga ḽa u thoma , rumela makumedzwa a tekeniki avho na , arali dzo ṱoḓiwa , pharamithasi dza mutengo une khadzo konṱiraka i nga ambedzaniwa ngayo .
Muṱangano a u nga ḓo pfukiselwa phanḓa arali mafhungo a hone a a shishi .
Pharagirafu iyi a yo ngo tea u vhalwa sa ine ya kwama pfanelo dza muthu dza u ya khothe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Nḓila dzine Komiti dza Wadi dza nga dzhenelela :
Nḓisedzo ya maḓi o kunaho ( o swaiwaho u ṱalula kha nḓisedzo ya maḓi maṅwe na maṅwe a sa nwiwiho ) .
Heyi milayo ndi vhukwamani , u vhea zwilinganywa ngazwo zwa tshumelo , u alusa tswikelo , u fulufhedzisa mafunda , u ṋetshedza vhuṱanzi , u fhenḓulula na u vha khagala , u khakhulula na ndeme ya tshelede .
Kuḽele ku re na mutakalo ku thusa vhathu uri vha ḓi pfe vha khwiṋe na u ḓiphiṋa nga u tshila lwa khwiṋe , musi vha khou lwala kana vha sa lwali !
Hu na u kundelwa ho angalalaho ha u ṱola avho vho bulwaho nga vhaiti vha khumbelo .
Izwi zwi shela mulenzhe kha u bvelela ha tshipikwa tsha NDP tsha u " fhungudza mafuvhalo , dzikhombo , na dzikhakhathi nga 50% u bva kha ḽeveḽe dza 2010 " .
Dayari yanga Deithi
Musi hu tshi pulanwa mishumo ya Komiti ya Wadi , ndi zwa ndeme u ṱanganya tsaukanyo dza ṱhoḓea dza zwa mbeu kha ḽiga ḽa u pulana thandela .
Ri roṱhe ri khou tea u shumisana ra fhelisa hezwi zwithu .
Vha SAPC vha themendela uri musi mafhungo a kwamaho vhugevhenga ha zwa vhuloi a tshi ḓiswa kha khothe dza sialala , a tea u iswa kha khothe dza mulayo .
Vho Smith vho ḓirula mushumo vha tshi ya u awela mafheleloni a ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe nga murahu ha u shumela Tshumelo ya Tshitshavha miṅwaha ya 27 .
Arali u konanywa zwa kundelwa , miraḓo i nga rumela mafhungo kha mulamukanyi ane tsheo yawe ndi ambadzifhele .
Nga nḓila hei , ri shumela vhathu vha Kapa Vhukovhela u ya nga u kona hashu nga zwezwo zwiṱukuṱuku zwine ra vha nazwo .
Vha bvise khophi ya mbekanyamushumo .
Thebulu dzi tevhelaho dzi nweledza tshivhalo tsha poswo dzi re kha tshiimiswa , tshivhalo tsha vhashumi , phimo ya poswo , na uri hu na vhaṅwe vhashumi vhane vha khou tou ḓadzisa kha tshiimiswa .
2.1 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe vha fhano Afrika Tshipembe uri vha dzhie maga a tsireledzo u itela u thivhela u phaḓalala ha COVID-19 nga murahu ha mbalombalo dza zwenezwino dze dza sumbedza uri ho vha na u engedzea vhukuma ha tshivhalo tsha u kavhiwa nga malwadze ane a vha na vhushaka na khalaṅwaha ya vhuriha fhano shangoni .
Nga zwezwo , mihasho iyi yo ṱangana na u sa gonyiselwa miholo lu eḓanaho kha milayotibe ya miholo yayo .
Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso
Vha tendelana kha uri tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tshi fanela u ṱolwa .
nḓivho ya mutakalo na tsireledzo ya ene muṋe ;
Arali tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana , muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshigwada tsha tshumisano kana muṅwe na muṅwe a nga ita khumbelo khothe uri tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana a nga ita khumbelo uri tshi langulwe nga Mulanguli-Dzhenerala kana tshi balanganywe .
Vhoṱhe vha kwameaho , nga maanḓesa vhabebi na vhaunḓi , vha fanela u dzhnelela kha u wana thandululo kha khaedu ya ndambedzo ya pfunzo .
A guma kha tshiwo 1 nga muunḓiwa nga ṅwaha - Dzilafho na ndingo dza u thivhela
Fhedziha , a hu na na muthihi wavho we a ṱanganedza uvhu vhuḓifhinduleli .
Vhupo ha u ṱavha miri ho khetheaho hu nga vhumba vhubvo ha thikhedzo ha vhuṱhogwa ha fulufulu .
( b ) musi ho no fhela miṅwaha miraru u bva tshe vhusimamilayo ha khethiwa .
U wana zwidodombedzwa zwinzhi
U engedza mukovhe wa thikhedzo ya nnḓa u fhirisa zwine zwo lavhelelwa zwino nga tshiedza tsha ndavhelelo ya zwa masheleni zwi ḓisa mbudziso dza ndeme .
U ya nga ha maitele a mashumele vhashumisi vha mitshini vha tea u dzima mutshini , nga u ṱavhanya nahone nga zwanḓa hu u itela uri yuniti i ime u isa muḓagasi na nḓisedzo ya muḓagasi kha vhuṱumanyi ha zwirathisi zwa lushaka .
5.3 . Muhanga wo vusuludzwaho wo iswa kha zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhuso ; zwiimiswa zwa muvhuso ( dziSOE ) , zwiimiswa zwa tsireledzo ya mupo , dziNGO na zwitshavha zwapo .
Ndinganyiso iyi i khwaṱhisedza nyelelo i linganaho .
arali ho vha na vhukhakhi musi mundende wa ṅwana u tshi pasiswa .
Thuso ya u wana mueletshedzi o ḓiṅwalisaho kha vhupo ha havho
I dovha ya ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo kha vhaṋetshedzi vha ndindakhombo uri vha wane zwishumiswa zwa tsedzuluso na ndango ya khombo .
Ḽi ri humbudza uri ngauri tshifhiwa itshi tshi mangadzaho ro fhiwa tshone , ri nga vha na khetho ya u tshi ṋea vhaṅwe .
Pulane ya Mbuno dza Ṱahe ine vhuvhekanyandeme hayo ha vha zwi vhilaedzisaho Kiḽasiṱa ya Ikonomi , yo olwa nga nḓila ya u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo , vhukati ha zwiṅwe , u shandukisa ikonomi na u alusa vhubindudzi .
Kha vhuimo uhu u dzhiela nṱha nḓowelo khulwane dza ḽifhasi na uri idzi dzi nga kha ḓi kwama ḽa Afrika ndi zwa ndeme vhukuma .
Zwo ṱanganelana , u tsa ha Rannda , mveledzwa dza gomelelo kha mitengo ya zwiḽiwa na u gonya ha mitengo ya muḓagasi zwi fhira mbuelo ya zwino ya mutengo wa ole .
Mvelelo dza ngudo dzi swikeleleaho dzi ḓo sumbedza khonadzeo dza muhumbulo u dzhieleswaho nṱha , mbadelo dzawo dza ndeme , mbuelo , u timatima na khombo .
Thouni ndi vhuḓipfi ha murendi kha thero yawe na vhathetshelesi vhawe .
U ita zwithu nga vhuya fhedzi u sa nyeṱhi zwi ḓisa gundo mbambeni .
2.2 . Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha u shumisa zwiendedzi zwa nnyi na nnyi na u thoma u shumisa vhurangeli ha tsireledzo ya badani kha ṅwaha woṱhe .
8.4 Vhulanguli ho ṋewa maanḓa , u ya nga tshiteṅwa 77F tsha PAIA , u shumisa maitele nga nḓila ya khwinesa u lwela u swikelela thandululo ya mbilahelo , arali zwi tshi vhonala u bva kha mbilahelo kana dziṅwe phindulo dzo tou ṅwalwaho dzi no elana na zwenezwo uri zwi a konadzea u tandulula mbilahelo .
Uri ri kone u tshimbila na maṅwe mashango khathihi na u bvela phanḓa kha mveledziso ya thekhinolodzhi ya ḽifhasi , muvhuso wo dzhia tsheo ya tshanduko ya u bva kha TV ya analogo u ya kha ya didzhithala .
Kwo vha ku tshi kha ḓi ri ku a vhudzisa kholomo musi muya u tshi dovha wa vhudzula .
Khombo dzi a bvelela kha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili , malaṱwa a khemikhala na malaṱwa a radiesheni .
Ha ngo kona u ṱanziela ene muṋe ngauri u bva tshi tshetsho o mbo ṱutshela shango a ya a dzula Dubai .
U tsa ha ikonomi ha zwino ho kwama zwa u thola nga nḓila isi yavhuḓi kha shango na uri zwo engedza ndeme ya EPWP sa vhurangeli vhuhulwane ha muvhuso vhu shelaho mulenzhe kha u bveledza na u fhungudza usa tholwa .
Ho vha hu Khoro ya Vhusimamilayo ya Cape ( Nnḓu Khulwane ho sedzwa sisiṱeme ya Phalamennde ya Westminster ) na Buthano ḽa Vhusimamilayo ḽa Cape kana Nnḓu Ṱhukhu .
U dovha hafhu wa ṋea u bvisela khagala ndangulo kha maanḓa na ndango kha u bviswa ha ṱhanziela dza vhashumisi vha vhuendi ha tshitshavha .
Muvhuso u fanela u ḓadza zwikhala zwoṱhe zwa mishumo zwi si na vhathu hone zwi tshi khou badelwa .
Ṱhoho dza Zwiimiswa zwi tikedzaho dimokirasi ,
u itela Zwiḽiwa na Vhulimi Thendelano ya ḽifhasi yo dzhiiwaho nga 2004 yo livhiswa kha u :
Kha sia iḽi , ri ṱanganedza u ṱharamuwo ya nḓila dza u thoma maga a ndaṱiso kha avho vha dovhololaho u ṱhasela zwikolo na vhuongelo .
Ndi ya tshikoloni .
d ) mivhigo ya Thengo ya Nyanḓadzamafhungo .
- sa tshiga tsha lunako , maanḓa na vhuhali , i sumbedziswa nga vhuṱala hayo tsini na nga matungo ha tsinde .
Vhuṱambo ho vhalaho vhu ḓo fariwa u mona na shango kha ṅwaha uno ho sedza kha vhutshilo ha Vho Tata Madiba .
3.7 . Khabinethe i ṱanganedza tsheo yo dzhiwaho nga Bodo ya Mikano ya Masipala u vha ṋemuṱa wa muṱangano nga ha Khwiniso ya Tshikhala na Mikano nga dzi 23 na dzi 24 Fulwi 2016 .
Zwo ralo , zwiteṅwa zwi tevhelaho zwa nzudzanyo ya ndambedzo zwo vha zwo vhekanywa :
Nahone kha vha ntendele ndi ambe uri , ndi na vhone , ndi kovhelana u ḓihudza ho dzhenelelaho kha tshivhindi na vhuḓikumedzeli ho vha swikisaho afha , sa vhabebi , sa vhadededzi , na sa matshudeni .
Kha ri ṅwale Ṅwalani maipfi aya kha garaṱa dzo teaho .
Mbekanyamushumo khulwane zwazwino i tou shuma fhedzi sa mutevhe wa thandela dzine dza kha ḓi tea u itelwa mbekanyamushumo .
U vhala a tshi vho tou elela , e na luvhilo na mutsindo e nawo .
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ( CBP ) ndi lushaka lwa u pulana ha u dzhenelela lwo sikwaho u itela u ṱuṱuwedza nyito ya tshitshavha .
Ṱhalutshedzo Thangi muṋe wa
Phimo ine Bannga ya Mbulungeo ya hadzimisa bannga ya vhuvhambadzi .
2.5. Khabinethe yo tendela Muvhigo wa Vhuvhili wa Shango nga ha u thomiwa u shuma ha Thendelanomviswa ya Afrika nga ha Pfanelo na Ndondolo ya Vhana ( Thendelanomviswa ya Vhana ) u kumedzwa kha AU nga Phando 2017 .
Hu tshi ḓadziswa , ḽi ṋea mafhungo nga ha tsireledzo , mashumisele kwao na tshumiso ya zwiko zwa fulufulu zwi vhuedzaho mupo lwa tshifhinga tshilapfu .
c ) mafhungo a no wanala kha webusaithi ya GCIS , webusaithi ya Mafhungo a Muvhuso , webusaithi ya Vuk'zenzele na webusaithi ya Tshumelo dza Muvhuso .
Ndiliso dza akhaunthu dza vhashumi lwa tshararu tsha ṱhanganyelo ya zwo shumiswaho kha vhuimo ha nyangaredzi ha muvhuso .
Izwi zwi khou hulela na uri zwi tea u iledzwa .
Zwiṱitshi na zwitopo zwi tea u wanala tshifhinga tshoṱhe lwa u sielisana nahone zwi tsini na fhethu hune ha vha na mutsitsikano wa nṱha na mveledziso dza mishumo yo ṱanganaho .
Naho tshi ri vhilaedzaho vhukuma hu vhugevhenga , ri na ndavha na vhana .
U thivhela u poidza kana u sia nnḓa miṅwe ya mishumo ine vha i ita , ṱhumano dza pfanelo ya nḓila ya tshitshavha dzi khethekanywa nga u ṱanḓavhudzwa nga fhasi zwi tshi bva kha vhashumisi vhane vha vha ṱanganedza .
Tshumelo ya Ndeme ya Muphuresidennde
U itela u sumbedza nḓila kudizainelwe kwa thandela dza CBP na u sika mishumoitwa hu tshi shumiswa mafhungotsivhudzi magede a thandela dza IDP dzo teaho dzine dza fanela u thomiwa wadini kana dzine dza ḓo vhuyedza wadi
Kha ṅwaha wo fhelaho , muvhuso wo fhaṱa u tshi bvela phanḓa kha pulane dzawo dza Hydrogen SA dza u dzhia maga mahulwane a u vhea Afrika Tshipembe phanḓa sa ḽone murangaphanḓa ḽifhasini kha uyu maraga muswa .
Mushumo wa lushaka u ḓo farelwa Kings Park Stadium ngei Durban .
Milandu i sedzuluswaho i elanaho na khumbulelo ya ndingedzo dza u ṱoḓa u vhulaha , u rwa , u fara muthu lu si lwa vhuthu .
Vhathu vhane tsumbanḓila yo livhiswa khavho ndi :
U fhindula mbudziso nga ha mbonalo dza ndeme dza vhathu , fhethu , zwiko na tshanduko kha mupo [ u fhindula mbudziso ] .
Tshumisano na sekhithara ya phuraivethe i khou aṋwa mitshelo na u shela mulenzhe kha u dzudza kushumele .
Ṅwalani madzina vhukuma a no bva kha mutevhe u re afho nṱha kha khoḽomo dzone dzi re afho fhasi .
Dzi khwaṱhisedza uri vhaswa u bva miṱani i shayaho - nga maanḓa vhaswa vha vhafumakadzi - vha khou manḓafhadzwa uri vha dzhie zwikhala zwiswa .
2.2 . Khabinethe yo dovha ya tendela uri Khorondangi ya Maanḓalanga yo teaho ya mihasho ya muvhuso i vhone uri Mulayo wa 13 ( c ) wa PSR ya 2016 u khou shumiswa , na u dzhia maga o teaho a ndaṱiso hune vha ḓo kona u ṋethsedza muvhigo kha Minisiṱa wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo ( MPSA ) ṅwaha wa muvhalelano u sa athu fhela .
U saukanywa ha vhadzhiamikovhe ndi kuitele kune kwa tea u dzulela u sedziwa tshifhinga tshoṱhe musi thandela i tshi khou shumiwa .
11 . Mulanguli wa CBP , a tshi thusiwa nga muḓivhimakone wa CBP , u kuvhanganya mbigelamurahu dza wadi malugana na u bvela phanḓa ha thandela khathihi na mutsindo wayo a fha mulanguli wa IDP mafhungotsivhudzi a u ḓo laedza u monithara na u ela mishumoitwa ya IDP .
Maele a Mutheo wa Tsireledzo ya Tshitshavha ndi ṱhanganyelo ya mbekanyamaitele dza matshilisano dzo itelwaho u khwaṱhisa mbuyelo ya tsireledzo na tswikelelo ya tshumelo dza matshilisano kha vhoṱhe , ho sedzeswa zwigwada zwi shayaho na u tsireledza na u khwaṱhisa vhathu kha matshilo avho .
Mukumedzo na materiaḽa wa khoso zwi ḓo vha nga Luisimane .
Vhuḓikumedzeli hashu ndi u khwaṱhisa khwaḽithi ya pfunzo ya vhana vhoṱhe vha Vundu .
( ii ) mafhungo afhio na afhio a welaho kha Muengedzo wa 5 , na
Kha vha ṱambe zwanḓa nga tshisibe na maḓi vha sa athu fara zwiḽiwa , na musi vha tshi bva bungani ;
U shumisa mbonalo ya maipfi kha u topola ndivho ya khungedzelo khathihi na vhakungedzelwa .
Zwithu zwa nnyi na nnyi zwo fanelaho kha zwikhala zwi shumiselwaho zwa vhulimi ḓoroboni zwi na khonadzeo dza u elana na sisiṱeme ya tsheledzo ya maḓi na tshumelo ya ha u zwi vhea hone u itela madzembe a bulasi .
Ḽiga ḽa 8 : U lugisela muṱangano wa u thoma wa komiti ya wadi - dziṅwe ngeletshedzo kha mukhantseḽara wa wadi
U ṋetshedza tshumelo dzo sedzaho kha ndugiselo ya u vhofhololwa ha vhatshinyi , ndavheleso i bvelelaho nga murahu ha u vhofhololwa nga parula , na u tshimbidzwa ha u vhuedzedzwa havho kha zwa matshilisano zwitshavhani zwavho .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha inthanete kana vha kwamane na OSTL vha i ḓadze vha ite khumbelo ya Ṱhanziela ya Dzishkatshaka y ṱaḓa .
U ya nga vhuṱanzi , hezwi zwo vha zwo tendelwa na u dovha zwa itwa nga fhasi ha nḓivho ya Mukhomishinari wa Mapholisa .
U thivhela iyi nyito , muvhuso u tea u tikedza na u ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo ya masheleni kha vhadzulapo vhane vha shela mulenzhe nahone vhadzulapo vha tea u :
Vhaṅwe vhatambi vha tea u tevhela na u kopa zwe murangaphanḓa a ita .
Tshikwama itshi tsho shela mulenzhe zwihulwane kha u tikedza zwe muhasho wa mutakalo wa vha u tshi khou ita khathihi na u fhungudza tshiwo kha zwa vhuthu .
Sisiṱeme i fanela u pulaniwa i na sisiṱeme dza ndango ya eḽektroniki na ya aḽamu u itela uri hu kone u ṋetshedzwa ngafhadzo yo linganaho ya muḓalo arali bommbo dza nga kundelwa u funga nga tshifhinga .
Nḓila ya phimathengo ya tshipiḓa tsha thekeniki tsha ḽihumbulwa ḽo ṋetshedzwaho ḽi ḓo katela , fhedzi hu songo kalwa uri , zwipiḓa zwi tevhelaho :
Tshishumiswa tsha u vhulunga muḓagasi tshi ḓo dzheniswa nga murahu ha maḓuvha maṱanu ho sainwa fomo ya u oda .
Thendelano i ḓo tendela mbekanyamushumo dza tsedzuluso dzo ṱanganelaho kha malwadze a pfukelaho na a sa pfukeli , u khwinisa tswikelelo ya mishonga kha vhalwadze vha Afrika Tshipembe , na u fhaṱa vhukoni ha tsedzuluso na mveledziso ya shango na dzhango .
Miṱangano ya komiti ya wadi na u ḓadziwa ha fomo ya mbigelamurahu miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe malugana na :
6.3 Musi ri tshi khou bvela phanḓa na u tikedza Eskom , Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u bvela phanḓa na u shumisa muḓagasi zwavhuḓi , zwihulwane vhukati ha awara dza 17 : 00 na 21:00 musi ṱhoḓea ya fulufulu ya miṱani i nṱhesa shangoni .
Akhaivi dza Lushaka na Tshumelo ya Rekhodo ya Mulayo wa Afrika Tshipembe dzi badelisa Rakhaivi wa Luhaka nga ndangulo yavhuḓi na ndondolo ya rekhodo dza lushaka nga fhasi ha vhuṱhogomeli ha zwiimiswa zwa muvhuso .
Vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi ita mvetomveto ya PGDS yaḽo .
Hu tea u dzudzanywa miṱangano miraru ya tshitshavha vhegeni ya u pulana nahone ndi mafhungo a ndeme u lingedza u vha na vhuṱanzi ha uri miṱangano iyi i vha na vhathu vhanzhi .
Zwiambaro zwo nangiwaho zwi ṱalusa zwitevhelaho : ndi luvhemba lwa u thoma lwa tsireledzo na vhuimo ha tshigwada khathihi na vhuvha ha tshigwada .
Izwi zwi fanela u tsireledza pfanelo dza muṋe khathihi na dza murenndi .
Naho hu tshi nga vha na tshanduko kha mabwindi a zwitsheṱi zwi na zwiito zwi songo ḓoweleaho dzi a konḓa u dzi fha tshivhalo hu sa shumiswi thulusi dzo khwiṋifhalaho sa mimodeḽe ya mbalo , zwitsheṱi zwa mabwindi zwi na zwiito zwi songo ḓoweleaho zwo luḓifhadzwaho zwi a vhalea .
Zwi khunyeledzwa uri zwiko zwa maḓi a fhasi zwapo zwi nga shumiswa fhedzi u itela dziṅwe ṱhoḓea dzapo nahone zwi ḓo vha zwi songo lingana u itela mveledziso ya zwikimu zwihulwane .
( iii ) Muphuresidennde wa Vhulamukanyi u vha Muphuresidennde wa Khothe Khulwane ya Khaṱhululo sa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 168 ( 1 ) ya Mulayotewa muswa ; na
U khethekanywa ha makumedzwa na khwiṋiso zwi ḓo itwa arali zwo humbelwa nga u ralo .
Hu kumbiwa mashika Vhonani na Kanakana vho vhudza mugudisi wavho nga ha tshika ye vha i vhona mulamboni .
Thivhelani kana ni si tsha isa phanḓa u ṋetshedzwa ha tshumelo .
U redzhisiṱara hu a ṱoḓea u ya nga nḓivhadzo yo ṋetshedzwaho nga fhasi ha Milayo ya u Redzhisiṱara , kana nga fhasi ha Thendelo Nyangaredzi yo ganḓiswaho kha Gurannḓa ya Muvhuso .
Muhasho u na sisiṱeme na maitele a no shuma o goḓombelaho .
Rekhodo ya Tsheo i no bva kha Muvhuso wa Zwa Vhupo na Vhuendelamashango ya u fhaṱiwa ha moḽo ya muthelo wa bada i tshe yo lindelwa .
Musaukanyo wa Nḓila ya Ndeme une wa ṱalutshedzwa sa serisi kana nḓila ya mishumo ine ya ṱalutshedza nḓila ndapfusa nga kha thandela na u thoma tshifhinga tshiṱukusa tsha thandela .
Hu na u salela murahu hu hulwane kha u vusuludza na ndondolo ya mavhone a matanda mahulwane na mavhone a zwiṱaraṱani , fhedzi zwi a langea nahone hu na khwiṋisea misi yoṱhe .
Afrika Tshipembe hu na kupfesesele kwo bveledzwaho zwavhuḓi kwa ndeme ya u dzhenelela ha nnyi na nnyi , zwi elanaho tshoṱhe na tshenzhemo ya lushaka kha pfukiselo ya demokirasi .
( b ) u tendela mugaganyagwama ;
Nyambedzano dzi khou bvela phanḓa na maṅwe maanḓalanga mararu nahone maṅwe maṋa o sumbedza dzangalelo kha nyambedzano .
Muvhuso u ḓo dovha wa vha u tshi khou lingedza Mulayo muswa une wa ḓo imela Mulayo washu wa zwino wa Vhurangaphanḓa ha Sialala , u itela u vhambela na tshanduko dzi re kha Vhuimo ha Lushaka .
Muhasho wa Mafhungo a Zwa Mavu u na pfanelo dza u sa pfufha bidi .
Tshumelo dza ndondolo ya matshilisano dzi ṋetshedzwa nga vhashumi vha matshilisano na vhaṅwe kha tshumelo ya muvhuso , kana nga mitikedzelo kha madzangano a ndondolo ya phuraivethe .
Dziminisiṱa dzi re na vhuḓifhinduleli kha iyo mvelele , vha ḓo saina thendelano yo ṱanḓavhudzwaho na muphuresidennde .
U ḓo sumbedzisa muhanga wa mbekanyamaitele wa uri sisiṱeme ya ḓorobo ya Afurika Tshipembe i nga dzudzanyululwa hani uri dziḓorobo dzi vhe dzo katelwaho , na u vha na zwishumiswa zwo teaho na fhethu havhuḓi ha u dzula hone kha miṅwaha i ḓaho ya 20 uya kha ya 30 .
Zwiṅwe hafhu , muthu o tholiwaho kha vhuimo uvhu u ḓo tea u ṱolwa arali a si na milandu , u sainwa ha thendelano ya kushumele na khonṱhiraka ya mushumo .
Ndi ndivho ya Yuniti ya Vhathu ya Lushaka u bveledza na u dzudza vhathu vho ṱanganelaho vha lushaka na mbekanyamaitele na vhupulani vhu elanaho .
Khumbelo dzi elanaho na tsheo ya Muraḓo wa Khoro Tshitumbe ( MEC ) kana muthu o vhewaho nga u tou ṅwala nga MEC
Kha vha saukanye magake a nḓisedzo ya tshumelo , khaedu na u shumisa zwiṱirathedzhi zwa khakhululo .
Mulafhazwifuwo wa Muvhuso na Vha Maanḓalanga a Vhulondolamupo vha Vundu vha ḓo ḓadza zwipiḓa zwo salaho .
1.5. Themamveledziso ya Maḓi ndi tshipiḓa tsha Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka ya muvhuso tsha u khwinisa luvhanḓe lwashu lwa ikonomi ngeno ri tshi khou sika mishumo miswa na u kwaṱhisa nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo .
Luṱa lwa vhuvhili lwa mbadelo dza ṅwedzi muṅwe na muṅwe dza vhaṱoli dzo dovha dza langwa lwo eḓanaho .
Arali vha tshi funa u vhudziwa nga iṅwe nḓila , vha khou humbelwa uri vha ṱaluse nḓila iyo nahone vha ṋetshedze na zwidodombedzwa zwi ṱoḓeaho kha u konisa uri hu tevhedzelwe khumbelo yavho .
Vhathu vha shela mulenzhe nge vha thoma vha kwamiwa na u fhindula mbudziso .
U ṋetshedza mbuletshedzo ya nyimele , zwiṱuṱuwedzi na zwipiḓa zwa mulayo muswa .
Thandela iṅwe na iṅwe yo khethea nahone i na dzikhaedu na mafhungo ayo ane a tewa u dzhielwa nṱha .
U tshimbidza nga nḓila i shumaho mitshimbilo ya vhaendangaṋayo , " nḓila " idzi dzi tea u vhumbiwa nga nḓila i tevhelaho :
U ṋekana nga khophi yo sethifaiwaho ya ṱhanziela ya vhudzulapo ha nnḓa .
Vhaiti vha mbilo vho tendelana kha ṱhanganelo ya mveledziso ya mavu oṱhe e kale a vha a tshi ḓihwa sa Tshiṱiriki tsha Vhurathi .
1.1 Khabinethe i khoḓa Muhasho wa Madzulo a Vhathu kha u ṋetshedza dzinnḓu kha thandela ya Madzulo a Vhathu yo anganelaho ya orobo ya Savanna kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Sedibeng kha zwigwada zwi shayaho .
Mbekanyamushumo ya u Isa Muzika wa Afrika Tshipembe kha Ḽifhasi yo livhiswa kha u khwinisa zwikhala zwa u vhambadzela mashangoḓavha muzika wa Afrika Tshipembe .
Khoniferentsi yo vha yo pika u wana vhuḓikumedzeli ha ḽifhasi na ha lushaka kha u khwiṋisa vhudzulo ha vhathu .
Vha tama rekhodo itshi nga vha nga luambo lufhio ?
Ṱhoḓisiso iyi i sedzesa kha tshithihi tsha zwinzhi zwine zwa dzhielwa nṱha sa ṱhoho dza ṱhoḓisiso nga Khomishini ya Pfanelo ya CRL zwo livhisiwa kha u leludza kupfesesele kwa nzulele ya mvelele , vhurereli na nyambo zwa Afrika Tshipembe .
Zwiko ; Mathemo a ndeme
Musi maitele a u itelana na u dzhiela nzhele ha u itelana ha dziphurofeshinala ho no swikelwa , hu nga vha na musudzuluwo muhulwane wa dziphurofeshinala kha dzingu .
Mafhedziseloni , khaedu khulu nga ha mulayo ; sa musi zwo vha zwi tshi khou itwa nga khombetshedzo .
Nyito idzi dzi khwaṱhisa ṱhanganyo ya murafho ya vhadzulapo vha vhaaluwa .
Ri tshi ya phanḓa , sa tsumbanḓila ya u tou angaredza , vhudzulo ha vhathu hu tea u vhewa tshini mishumo yavho khathihi na fhethu hu re na nyito dziṅwe-vho dzi re ḓoroboni u itela uri vhathu vha tshimbile nga vhukanyakanya kana nga milenzhe .
Zwi a ṱoḓea uri hu vhe na fhethu ha u huma hone badani , nga nnḓa ha musi hu na sekele henefho tsini ine ya nga shumisiwa .
Musi nḓila yo ḓoweleaho ya u langa vhulamukanyi i tshi wana khaidzo , vhulamukanyi vhu re na mbuyedzedzo vhu nga sedzwa nga zwino nga hezwi .
Vhuṱoli ha nga Ngomu ho dovha ha khwaṱhisedza nga kha u tholwa ha Komiti ya zwa Vhuṱoli i re na vhukoni ine ya ṋekedza vhulavhelesi ho ḓiimisaho ho teaho .
Tshiṅwe ndi uri mbadelamikovhe hu tou vha ezwo zwi salaho nga murahu ha vhubindudzi na tsheo dza u ṋea masheleni dze dza dzhiwa .
Fomo ya u swikelela rekhodo
Mbambedzo ya mveledziso kha u bviswa ha nnzho ya zwiḽiwa u bva kha zwiko zwa ndeme na kha vhukhwine ha mupo kha dzingu .
Kha zwitshavha zwa mahayani hune zwiko zwa dzulela u ṱahela khathihi na ṱhoḓea dza vhutshilo dza ndeme zwa vha zwi sa khou swikelelwa , zwi vha zwa ndeme uri vhathu vha ṋetshedzwe mafhungo u itela u thoma zwikhala zwa u dzhenisa tshelede u itela u tshimbidza vhutshilo havho .
Malaṱwa a fanela u vha na vhukoni ha u swikelela ṱhoḓea dza Mulayo wa Vhutsireledzi na Mutakalo wa Vhashumi .
Nga maanḓa maroroma a phendelashango zwa zwino o livhana na ngudo nnzhi .
Zwo ṋaṋa u vha khagala nga tshifhinga tsha tsenguluso uri ezwi nga ngoho ho vha hu mafhungo a lufuno a kwamaho vhathu vhararu .
Ni vhona u nga tshiṱori tsha kholekhole ndi mini ?
Iyi ndima ṱhukhu i kwamea nga tshikhala tsho vuleaho tshi sa konḓi tsha nnyi na nnyi sa zwezwo khathih,i na tsha nnyi na nnyi tshapo na tsha nnyi na nnyi tshi re kha ḓorobo khulwane nyana zwi shumaho nahone zwo nakesa na u vha na vhushaka kha tshikhala tsho vuleaho tshi sa konḓi tsha nnyi na nnyi .
Nḓila dza u khwaṱhisa ha thendelano ho vhalaho dzo ṱalutshedzwa hune nyimele dzi nga shumiswa nga maanḓa u swikela vhubindudzi , matshilisano , vhumvumvusi , pfunzo , tsireledzo na dziṅwe ṱhoḓea .
Zwino mulayo wa pfanelo dza vhathu , u fana na zwe mufumakadzi a vha a tshi khou amba hafha , ndi mbofholowo .
Vha ṅwala phindulo kha khanḓiso ya mafhungo na u vhudza vhadzheneleli uri vha ṱalutshedze zwipikwa zwa ndeme zwa maitele oṱhe .
Gumofulu ḽa R189 376 nga muunḓiwa nga ṅwaha kha daiḽisisi i sa fholi ho sedzwa PMB
U shumisa nga nḓila yo teaho milayo ya Batho Pele zwi ḓo bveledza zwi tevhelaho :
Mishumo ya ndeme ya Muhasho ndi u bveledzwa ha mbekanyamushumo ya vidio na radio , nga nḓila dzo fhambanaho .
Tshumelo ya tshitshavha i tea u khwinifhadzea vhukuma kha masia manzhi .
Izwi zwi ḓo tendela u aluwa ha u bwa tsimbi u fhira miṅwaha ya fumi u fusha nyaluwo ya ḽifhasi kha zwa u vhulunga nga kha themamveledziso na mishumo ya nḓowetshumo .
Khamphani dzine dza khou shuma zwavhuḓi kha u shumisa Lubuvhi ndi idzo dzine dza thusedza vhudavhidzanakule ha eḽekiṱhironiki nga u ita vhukwamani na vhathu .
U fhelisa khombo dza magondoni zwi kha di vha phanda kha muvhuso .
Phimo dza mbadelo dza tshiṱemmbe dzi fhambana u ya nga zwishumiswa zwo fhambanaho .
Tsha vhuraru , naho tshi si tsha ndeme , zwivhuya zwa vhupo na zwone zwo swikelelwa .
Izwi zwo konadzea hu si na zwiṱitshi zwo engedzwaho zwa muḓagasi .
KHETHO DZO VHOFHOLOWAHO DZA VHUKUMA DZA TSHIFHINGA TSHOṰHE Muvhuso u ḓo shandukiswa nga kha khetho dza tshifhinga tshoṱhe dzine vhathu vhoṱhe vha ḓo kona u khetha lwa tshiphiri
Tshifhinga tshinzhi maitele a u langula mutakalo mushumoni a ṱoḓa fhedzi vhudavhidzani havhuḓi vhukati ha vhalangi na vhashumi .
Ndi nnyi ane a badela nnyi vhugai , vha vhuelwa nga mini ?
Khumbelo dzi si dza tshiofisi dza luṱingo dzi a tendelwa nga DPME .
U ṱuṱuwedza mveledziso ya ikonomi yapo na nyaluwo yayo hu tshi shumiswa u topola na u tshimbidza zwikhala zwa u dzhena kha zwa ikonomi , vhuendelamashango na migodi .
Matshudeni zwenezwo o vhofholowa uri a sa dzhiele nṱha zwipiḓa zwi sa shumi zwa bugu dzo randelwaho .
U shumisa phaiphi yone khulwane i re ndenyandenya , ine ya vha yone i no ḓuresa na u vha tshipiḓa tshihulwane tsha mushululo wa lwanzheni wa haiḓiroḽiki , zwi langwa nga ṱhoḓea dzi re na tshivhalo .
Vhathu vhane vha fhaṱa nnḓu dzavho vhone vhaṋe kana vhane vha dzudzanya u fhaṱa nnḓu dzavho vha nga kona u fhaṱa nnḓu khulwane nga tshelede ṱhukhu .
Tshumelo ndi mahala .
Zwi a shela mulenzhe ?
Vhunzhi ha mafhungo o pikwaho kha vhuimo ha ndangulo vhu fanela u engedzwa nahone mafhungo kha thekiniki na mbuelo dzi baḓekanywaho na phungudzo ya malaṱwa , u bveledzulula na vhubveledzi ha u kunakisa zwi fanela u itwa uri zwi vhe hone .
Mveledziso ya pulane dza bindu na dza vhudavhidzani .
Fhedziha , kha vhupo ha mahayani hune ha vha na rakhemisi muthihi fhedzi , hu ṱoḓea wa u imela u itela u ṋetshedza thikhedzo .
5.4 . Khabinethe yo dzhiela nṱha uri milayo ya sekithara ya dzibannga yo vheeswa nṱha - nahone ḽifhasini , na ṱhoḓea ya uri Afrika Tshipembe ḽi tevhele maimo a dzitshakha u fana na Basel III na milayo ya vhugevhenga ha masheleni ha Mmbi ya Mushumo wa Nyito ya Masheleni ( FATF ) , he ha tendelwa kale nga Khabinethe , nahone ha tikedzwa nga mulayo wo tendelwaho nga muvhuso .
Ho angaredzwa zwoṱhe , nḓowetshumo ya maḓaka zwa zwino i na tsireledzo ṱhukhu kha u lwana na mbambadzo ya mashango a sili .
Hu tshi itelwa avho vho ḓibulaho hu na maitele a nga ngomu a u humbela khaṱhululo kha mafhungo a muthelo wa zwiṱunḓwa o ṋetshedzwa .
U ḓadzisa kha zwenezwo u tevhedza mulayo , muhasho u khou sedza nga ngomu kha u khwinisa vhupo ha nḓisedzo ya tshumelo yawo , sa zwo tshenzhelwaho nga mulwadze .
Mihumbulo ya vhomakone nga vhuphara vha ḽa Afrika Tshipembe kha zwa ndeme ya maḓi , kufarelwe kwa maḓi , na ya vhaṋekedzi na vhashumisi vha maḓi , yo shumiswa u tikedza vhubvo ho anḓadzwaho .
Muhasho wo ḓikumedzela u dzula u tshi ḓivha nga ha mvelaphanḓa dza thekhinoḽodzhi dzine dza khwaṱhisa ṱhaṱhuvho dza kiḽinikhala na dzilafho .
u itela u ṋekedza magudiswa kha nyimele ya Zwikili zwa Vhutshilo ha ngudo ya u ita na ngudo ya Vhutsila ha u Vhona .
Khunyeledzoni , sa ikonomi yo vuleaho ri ṱanganedza u vhulunga huswa na tshumisano fhethu ha ndeme ya tshikhala - zwoṱhe zwo sedza lwo khetheaho kha nḓisedzo ya mbuelo mbuya kha zwo vhulungwaho .
Tshipikwa ndi u engedza zwivhumbeo na tshaka dzoṱhe dza dzikoporasi khathihi na matshimbilele adzo hu tshi katelwa na u engedza u shela hadzo mulenzhe kha tshikalo tsha nyaluwo ya mitengotiwa ya tshifhinga ya shango ( GDP ) , tshanduko ya zwa ikonomi na masiandaitwa kha zwa matshilisano ;
10.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha u ṱaha ha vhulwadze ha ASF kha bulasi i re fhaḽa Potchefstroom hune ha vha vunḓuni ḽa North West khathihi na Mukhushwane wa Zwiṋoni kha bulasi ya zwa makwevho i re fhaḽa Ranndani Vhubvaḓuvha hune ha vha vunḓuni ḽa Gauteng .
Miraḓo iyi i nga dzhenisa na miṅwe mikano kha thendelano iyi arali vha tshi tama u ita ngauralo .
Musi mugudisi a na vhagudi vhaṱuku u tea u amba a tshi sumbedzela kha nyolo dzo itwaho kha bugu kana kha ndima , a tshi sumba zwidodombedzwa zwa ndeme khathihi na u vhudzisa mbudziso nga ha zwine zwa nga vha zwi tshi khou itea kha bugu iyo .
Khabinethe yo ṱahisa mbilaelo nga ha maṅwe mahoro a polotiki ane a khou ṱhasela MDB na u lingedza u nyadza u ḓiimisa hayo na u tea hayo tshitshavhani .
Ro wana Bambiri ḽa Mbudziso na Bambiri ḽa Ndaela nga Afrikaans ṋamusi .
Maitele a u renga 2 400 megawatsi ya mveledziso ya gese ntswa a ḓo thoma kha kotare ya u thoma ya ṅwaha muswa wa muvhalelano .
Mikovhe nyengedzedzwa yo dovha ya itelwa feme dza mushumo yo tsireledzeaho dza Muhasho wa zwa Vhashumi , na u tikedza mushumo wa Khomishini ya Pfumedzano , Vhulamuli na u Vhuedzana .
U ridzhisiṱara kushumisele kwa maḓi sa ḽiga ḽa u thoma ḽa ḽaisentsi hu fanela u itwa .
Thimu i afnela u dzhenisa mutshimbidzi muthihi a no bva kha wadi na muthihi a no bva ha masipala , arali zwi tshi konadzea mutshimbidzi wa wadi wa u ḓadzisa a tshi bva kha iṅwe wadi .
Ro ita nga vhuronwane uri ri sumbedze nḓila vhadededzi kha nyito nge ra shumisa aikhoni dzino sumbedza uri mugudi u tea u ita zwifhio .
Khwaṱhisedzo yo tou ṅwalwaho i tea u ḓiswa na khumbelo yeneyo .
( a ) kha Mulangadzulo uri a vhewe ṱafulani kha Buthano ḽa Lushaka ; na
Ri pfesesa izwi na u vha na thekhinoḽodzhi dza khwinesa dza ḽifhasi dzine ra ṋetshedza musi zwi tshi ḓa kha saintsi ya u fhaṱa mabufho na tshi tshikhala .
Kha ndima iyi vhuimo malugana na u sengulusa hu songo fhelelaho kha mbekanyamushumo ya Khomishini , hu ambiwa ngaho .
Ho sedzwa ṱhoḓea ya ndinganyiso ya mbehu , nga maanḓa ṱhoḓea ya u nanga vhafumakadzi vha fara maimo a ndeme kha Khabinete ;
Fhethu hutswuku hu amba uri vha khomboni khulwane .
" Fhedzi nṋe , ndo vhona tshaini ndenya ya musuku .
Khwiniso kha muhanga wa Ndaulo na Mulayo , i katela mathomo a Kuitele kwa Khwiniso ya Milayotibe ya Tshelede na Mulayotibe wa Mafhungo a Elanaho na zwenezwi .
Kha masia maṅwe oṱhe , Dzhendedzi Ḽihulwane ḽi ḓo amba navho .
Naho zwo ralo , mafhungo a nga thusa kha u ita uri mulayo na mbekanyamaitele zwi shume malugana na ndinganyiso .
2.2 Khabinethe yo tendela uri Afrika Tshipembe ḽi vhe muraḓo wa Bannga ya Vhubindudzi ya Themamveledziso ya Asia .
Nga nnḓa ha uri vhafumakadzi vha ita tshivhalo tshinzhi tsha vhathu vha Afurika Tshipembe , vhafumakadzi vha tshe vhaṱuku kha u dzhia tsheo .
U ṰOLA : zwitshavha zwi nga humbela masipala uri a thole komiti ya vhaimelela vhaṱolaphurosese na u eletshedza masipala kha zwo sedzwaho u itela nyengedzo ya tshumelo na khwinifhadzo .
U Sedzwa hafhu ha Vhupileli zwi ri ṋea khwaṱhisedzo na u bviselwa khagala .
Miṱa minzhi nga zwenezwo i wela nga fhasi ha khethekanyo ya mbuelo ṱhukhu na ya vhukati .
Zwikalo zwi nga paḓiwa arali nzulele dzo kalulaho dza mutsho dzi tshi nga bvelela khathihi na thaidi ya lutshenzhe na ya luṱavula .
Tshivhumbeo tsha zwino na tsha nga murahu tsho themendelwaho tsha muhasho tshi sumbedza mishumo mihulwane na ya thikhedzo ine ya ṱoḓea u swikelela zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa muhasho .
Luṅwe hafhu .
Kha vha elelwe uri fureme ya ḽogo ndi ḽiṅwalwa ḽo no aniwa ngaḽo , ḽine ḽa tea u shumiwa ngaḽo tshifhinga tshoṱhe tsha saikili ya thandela .
Kha u kunga vhukoni kana zwikili zwi bvaho kha mashango a nnḓa hu u itela ikonomi yashu ine ya khou aluwa , ri ḓo isa thambo ya nyambedzano kha vhashumisani na riṋe ya u amba ngaha Mbekanyamaitele ya Vhupfuluwi .
Vhulwadze vhu phaḓalala nga kha marothi , ndi uri musi muthu o kavhiwaho a tshi hoṱola kana u atsimula , na fema muya we vha atsimulela kana u hoṱolela khawo , na musi vho hoṱolela fhasi na fema muya u mona na henefho ni nga kha ḓi kavhiwa .
Ni vha no tsireledzea ?
Vhorakhonṱhiraka vha fanela u ṋetshedza vhuṱanzi ha maanḓa oṱhe o tendelwaho na uri zwiimo zwoṱhe zwi swikelelwe .
Tshipikwa , ngauralo , tsho vha u bveledza zwitatamennde zwine zwo vha , na khonadzeo khulwane , na uri tshivhalo tsha nṱhesa tsha mihumbulo ya u tikedza kana u khwaṱhisedza tshi nga sumbedzwa .
Sa izwi mbonalo yawo i tshi khou aluwa , makete u tea u shuma lwa ṱhanganyelo kha tshiimo tshifhio na tshifhio tsha mveledziso yawo .
Khumbelo ya u ṅwalisa zwiḽiwa zwa bulasini ina :
U itela ṱhalutshedzo ya tekeniki ya satheḽaithi vhathu vhashu vha saintsi na thekinoḽodzhi vha nga ṱalutshedza sia ḽa tekeniki yayo .
1.2 Mulayotibe u ḓi ita uri NDP i bveledzwe ine ya ḓo ṋetshedza tshumelo dza zwa mutakalo dza khwaḽithi kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe , hu sa sedzwi siangane yavho ya zwa ikonomi na vhutshilo .
China ḽo no vha mubveledzi muhulwanesa wa thundu nnzhi dza zwa vhulimi na nḓowetshumo .
Ngudo dzo fhambanaho dzo sumbedza vhushaka vhu vhonala zwavhuḓi vhukati ha malwadze a elana na maṋo na vhulwadze ha mbilu .
U ita nyito kana ṋetshedzo ya orala , tsumbo , u anetshela mafhungo kana u amba nga tshenzhemo nngede nga nḓila ine ya sumbedza thevhekano ya zwithu .
Nga khetho yo teaho yi ri khou fhaṱa ro vhofholowa kha mushumo wavhuḓi we wa itwa nga kha thandela iyi .
Mudzulapo muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u ṋanga mushumo wa zwanḓa , mushumo wawe kana phurofesheni o vhofholowa .
Thendelano ya u sa bvisela khagala ndi konṱiraka ya mulayo ine ya dovha ya ḓivhea sa thendelano ya tshiphiri kana ya tshidzumbe yo swikelelwaho nga miraḓo mivhili .
Thebulu ya 1 i sumbedza Zwiṱepisi zwa U shela mulenzhe .
Kha miṅwaha ya zwinozwino , vhaṅwe vho thoma u vhumbekanya maitele a muhumbulo kha ṱhalutshedzo dzavho dza theori .
Phanḓa ha musi ndi tshi shumana na zwivhumbi zwa khanedzano , ndi zwa ndeme u dovha u dalela vhubvo ha thandululo heyo .
Ro thoma Muhanga u itela Vhushaka ha mivhuso na ya mashangoḓavha vhune ha ṋekedza nḓila dza uri masia oṱhe a shumisane nga nḓila kwayo .
Tsengo yone iṋe yo dzhia vhege mbili vhudzuloni ha vhege nthihi ye ya vha yo anganyelwa .
Sisiṱeme ntswa i nga sika zwikimu zwiswa tshoṱhe , u khwiṋisa zwikimu zwi re hone kana na u zwi vhulungela vhumatshelo .
U ita mivhigo ya u thivhela phirela na ndango ya ṅwedzi nga ṅwedzi , na ya kotara iṅwe na iṅwe na ya ṅwaha nga ṅwaha .
Khothe dzi ḓo thusiwa u dzhia tsheo dzo teaho dza mulayo na maitele dzo ḓisendeka kha mivhigo ya phaneḽe dza vhomakone dze dza vhumbwa nga nḓila yo teaho .
Mbingano i tea u itwa huna vhathu vha khou malanaho , ṱhanzi mbili dzine dza vha dzo fara maṅwalo adzo a vhuṋe , na muofisiri wa mbingano .
u itela u vha na vhuṱanzi ha uri masheleni a thuso ya muvhuso a khou shumiswa nga nḓila i vhuedzaho ;
Naho zwo ralo , kha mishumo yashu yo fhambanaho sa vhafumakadzi kha zwiimiswa zwi vhonaho uri mulayo u a tevhedziwa , roṱhe ro dinwa nga khaedu mbili dzo ḓoweleaho : u shaya ndinganelo ho ḓisendekaho nga zwa mbeu na vhuaḓa .
Tsedzuluso dzo dzumbulula uri milandu iyi yo vha hone u thoma mathomoni a Phando 2007 .
Ndivhuwo dzanga dzi dovha dza ya kha vhashumisani vha Komiti ya Dziminisṱa kha Mugaganyagwama , kha vhukwamani ho khwaṱhaho vhu yaho phanḓa kha khaedu dze ra livhana nadzo , na tsivhudzo dzavho dzo dziaho na dzi sa thengathengi kha Khabinethe .
Khombo ya u leludzesa ndi ya uri mafhungo a thoma u bveledza ngoho hu si nga iṅwe nḓila .
U nangiwa ha vhaḓisedzi nga dziwadi zwi re khagala
Kha vha ite ndingo uri khonadzeo dza khombo nga tshivhangakhombo tsha ndeme tshiṅwe na tshiṅwe dzi khou langulwa hani .
Khonani yanga i a nthusa .
Mafheleloni , vha dzhiela fhasi u funza na u guda havhuḓi , hune ho ḓiimisa nga mulalo , vhuthetshelesi , vhudziki na khaedu ya phurofeshinala .
Kupfesesele kwavho ku a fhambana sa musi vha tshi shumana na muhumbulo u khwaṱhisedza kana u sa u khwaṱhisedza .
i ) bvisela khagala nyimele dza u khethwa ha mukhantselara ane a vha mulangadzulo nga tshifhinga tsha muṱangano wa khoro ;
U tandulula phimo ya u shaea ha mishumo khulwane vunduni , nyaluwo ya ikonomi ya nṱha nga maanḓa i a ṱoḓea nga nṱha ha u vhona uri nyaluwo iyi i tevhelwa tsinisa nga nyaluwo ya mishumo khulwane .
Vhuṱoḓesi , mveledziso ya mbekanyamaitele na u linga na zwikili zwa vhulangi .
Ni nga ṱalutshehdza hani tshiimo tsha dzangano zwa zwino ?
( iv ) komiti dziṅwe na dziṅwe dzo ṱanganelanaho dzo vhumbwaho hu tshi tevhedzwa phara ya ( b ) .
Eskom i khou dovha ya shuma na muvhuso na vhaṅwe vha kwameaho u sedzana na pulane yayo ya tshiimiswa yo ṱanḓavhuwaho na tshikolodo nga u angaredza khathihi na tshikolodo nga mimasipala na vhashumisi vha muḓagasi nga muthihi nga muthihi .
Izwi zwo thomiwaho ndi u lwisa nga huhulu kha u manḓafhadza vhafumakadzi vha vhuponi ha mahayani nga zwikili na nḓivho dza u fhaṱa mabindu a khou bvelelaho .
Ri a ḓiṱukufhadza nga thendelo iyi ya deme ya dzikhetho ye ra ṋewa nga vhadzulapo vha shango ḽashu , vhe vha ṋanga muvhuso wavho nga nḓila i takadzaho .
Ndango na matshimbidzelwe zwi hone u itela tshanduko .
Hezwi zwi katela nungo nga Komiti dza Maraga wa zwa Masheleni dza u kwakwanya ṱhoḓea dza u dzhenisa kha mutevhe na miṅwe milayo na u tshimbidza nyelelo khulwane ya pfuma vhukati ha madzingu na tshumisano .
Ro ṱanganelana na mitambo ya zwikolo , kiḽaba dza tshitshavha dzi dovha dzavha dzone dzine khadzo ha ḓo bva vhatambi vhane vha ḓo bveledziswa na u khwiniswa nga zwikili .
Vho rabulasi vha vhuvhambadzi vhane vha khou bvelela vha vharema vha tea u gudiswa na u tsivhudzwa " .
Musi ṱhoḓea dza mbambadzo ya ḽifhasi na u elela ha khephithala zwi tshi khou ritha ṱhoḓea dza u wana nḓila dza vhudavhidzani , na dzhia ḽiga ḽihulwane ḽa tshanduko kha thekhinoḽodzhi ya mafhungo o wanalaho kha maitele a tshandukiso ya ḽifhasi .
Zwikili zwa vhudavhidzani havhuḓi na u tandulula thaidzo .
U shumisa nyito dza u ṅwala na vhagudi , u modela ( model ) kushumisele kwone kwa zwiga zwa u vhala , girama , na zwipiḓa zwa tshipitshi .
ḽiṅwe ḓuvha .
U itela u wana ṱhalukanyo yo dombelaho ya vhuḓipfi ha tshitshavha tsha wadi musi tshi tshi sedza masipala sa muḓisedzi wa tshumelo , vhudzuloni ha u kuvhanganya zwikoro zwoṱhe zwi no kwama mafhungo a u sedza masipala sa muḓisedzi wa tshumelo , ho vha hu tshi nga kuvhanganywa zwikoro zwi no kwama mishumo mihulwane ya tshiimiswa kana vhuḓifhinduleli hatsho henefho ha masipala ( zwi tshi amba dzibada na maḓi a mikumbela , tshumelo tshitshavhani , nz ... ) .
Muvhigo u khwaṱhisedza uri Iran i khou ṋetshedza mazhendedzi nḓila ya ṋetshedza matheriala a nyukiḽia na zwileludzi , na u ṋetshedza mivhigo ya zwa muvhalelano zwa matheriala a nyukiḽia malugana na matheriala aneo na zwileludzi .
Ndayotewa ntswa yo ita mutheo wa izwi na u takalela uri muvhuso muswa u bveledze mulayo une wa ḓo kona u shumana na aya mafhungo nga nḓila yone " .
Hu na ṱhumanyo thwii vhukati ha databeizi na databeisi ya Muthelonyengedzedzwa zwo ḓisendeka nga Bugu Ndaula dza Mikano na Bugu Ndaula dza Muthelonyengedzedzwa .
Bambiri ḽa therisano ḽa u ramba tshitshavha uri tshi bvise vhupfiwa kha khetho dzo fhambanaho ḽi ḓo ganḓiswa ṋaṅwaha .
U sumbedza nga u pfufhifhadza mishumo mihulwane i no yelana na thandela iyi .
Khunyeledzo ya mbilo yo bvelelaho i a konadzea fhedzi arali yo itwa hu na u sedza kha ṱhoḓea , sa zwe dza sumbedziswa kha kubugwana kwa nyendedzi .
Mbudzi yo dzhenisa hani tshikoloni ?
Ri vhonala ri tshi khou xelelwa nga mikhwa i bvaho kha vhuḓikumedzeli ha vhuṋe , ndivho ya matshilisano , na ṱhalutshedzo ya zwa muyani .
Ṱhanganyelo ya zwibviswa nga muvhuso zwi kolodisa mbadelo ya tshumelo dza fhasi .
Nga maṅwe maipfi , arali vha muthu a takalelaho u ḓi wana nṋda,vha songo ita khumbelo ya mushumo wa ofisini .
4.2 . Bodo ya Koporasi ya Vhubindudzi ha Tshitshavha
o Khwaṱhisedzo , tshayedzo , u konadzea ha zwithu na zwithithisi zwine zwa elana na mvelelo dzi no bva kha thebuḽu ya SWOT yo ṱanganelaho .
Hafhu , mbekanyamaitele idzi dzi dovha dza bveledza maitele a fanaho khathihi na u ṋetshedza muhanga wa u thusa vha OSA .
Tshumelo dza ndondolo ya mutakalo / mbilo dzine dza sa swike kha phurothokholo dza kiḽinikhaḽa dza Tshikimu kana ṱhoḓea dza u vhila ( hu tshi katelwa mbekanyamushumo dza ndondolo ya mutakalo dzi langwaho ) u ya nga ha ndangulo 5 kha mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho 131 wa 1998 a zwi nga katelwi hune phurothokholo idzo dza elana na nyendedzi dza mashangoḓavha dzi ṱanganedzwaho zwa dzilafho na phurothokholo .
( g ) phanḓa ha musi a tshi hangwela kana u lungulula vhatshinyi. '
U dzudzanya , u langula na u tshimbidza phurogiremu ya CBP ha masipala zwi ṱoḓa thimu yo ḓiimiselaho uri i ḓo tikedza Mulanguli wa CBP .
U hula ha phambano iyi , ndi u ḓo hula ha vhukhwine ha u itwa nga mitshini .
U bva kha sia ḽa fhethu , mveledzo dza feme ṱhukhu dzi fanela u elana na kutshimbilele - nga maanḓa , mushumo wa vhaendangaṋayo .
Mufarisa Phuresidennde kha madalo avho vha ḓo sedzana na u thomiwa ha thendelano ya mulalo .
Musi Mulayotibe u tshi tou thoma u shuma , vhatholi vha ḓo lavhelelwa u badela vhashumi vhavho muholo u siho fhasi ha muholo wa fhasisa wa lushaka , une u ḓo dzula u tshi dzudzanyululiwa ṅwaha nga ṅwaha .
U shuma nga saizi dzo fhambanaho u ṱuṱuwedza u vhona zwithu nga vhuḓalo
Arali vha muraḓo wa khetho ya Sapphire kana Beryl , Tshikimu tshi ḓo badela fhedzi mbadelo dza u alafhiwa maṋo arali vha dalela Dokotela wa maṋo wa Netiweke ya GEMS .
Tshiṱirathedzhi tsha vhuvhili tsho rekhodiwaho nga u angaredza , nahone tshi linganaho kha vhanna na vhafumakadzi ho vha mabembela a tshenzhemo kana pfunzo ya nga ha AIDS .
Musi maitele a u pulana a tshi thomiwa na u tshimbidzwa nga masipala , CBP ndi tshumisano vhukati ha wadi na masipala .
* U ṱoḓa ngeletshedzo ya mulayo nga ha khonadzeo ya u dzhia maṅwe maga a mulayo nga Muvhuso , nga maanḓa kha u tandulula vhuḓifari vhu si ha vhuḓi nahone vhu si mulayoni hune zwa vha zwo tea ;
ICD i ḓo rumela muvhigo wa u ṱaha khothe na Muvhigo wa Muhasho wa Kushumele wa Tshumelo ya Thipholisa ya Afrika Tshipembe kha muvhilaheli .
Muvhuso u ḓo khwaṱhisa mulayo wa zwiimiswa zwa masheleni uri vharengi vha pfe vho farea zwavhuḓi na uri diphosithi dzavho dzi vhe dzo tsireledzeaho .
Mulayotibe wa Vhuḓifhinduleli , wo bveledzwaho nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo na vhaṅwe , u tea u ḓivhadzwa , hu tshi ṱuṱuwedzwa muṅwe na muṅwe u tevhedzela milayo ya Ndayotewa .
Maṅwe maipfi a u ṱanganya ngea ane a ḓivhadza zwiitisi kana zwivhangi : ngauri , u bva , nga nṱhani ha , i vhangwa , nga tshiitisi itshi .
4.1 Muhadzimi u tenda tshoṱhe uri Muhadzimisi ha nga ḓo kombetshedzwa u badela masheleni hu tshi tevhedzwa thendelano iyi arali -
Ahuna na tshithihi tshine tsha ḓo ri thivhela u ita izwo .
Mveledziso ya tshiedziso tsha mveledzazwiwo ya Avian Influenza na sisiṱeme nyangaredzi ya mafhungo ya mvelela dza dwadze hu u lugisela Avian Influenza .
Mbambedzo kha sia ḽa pfunzo kha tshigwada tshithihi tsha vhukale zwi dzumbulula nḓowelo i fanaho hu na dziṅwe phambano vhukati ha zwiṱiriki .
U langula vhashumi na vhukoni zwo ambiwa nga hazwo nga u vhona zwauri poswo dzoṱhe dza ndangulo dzo ḓadzwa nga nḓila yone , na vhuimo ha ndangulo ya maongelo ho khwaṱhisedzwa kha yuniti dza dzilafho ḽa mutakalo , na zwiko zwa masheleni na vhathu .
U shela mulenzhe kha nyambedzano na u thusa u dovholola tshiṱori tsha tshigwada / kiḽasi .
Vhashumi vha ḓo pfa vho tsireledzea mishumoni yavho .
Khoso iyi , i no katela mikumedzo , therisano dza zwigwada na madzulo a phurathikhaḽa ya matshudeni , i katela :
Ri a kona u ḓivhadza uri ḽaisentsi dza u shumisa maḓi zwino dzi ḓo dzhia maḓuvha a 90 u ṋetshedzwa .
Zwoṱhe zwi ḓo bva kha vhuḓiimiseli hashu U KOVHELANA sa LUSHAKA LUTHIHI .
Kha khadzimiso dzo kalelwaho tshifhinga muhadzimisi u dzhiiwa sa ane a khou fhirisela masheleni ane a lingana na vhunzhi ha masheleni o hadzimiwaho kha ndeme yao ya zwino ya mbadelo dzoṱhe dzi ṱoḓeaho , kanzhi kha ḓuvha ḽe khadzimiso iyo ya itwa ngaḽo .
Ṅwalelani garaṱa muṅwe muthu we a vhuya a ni thusa . Ṅwalani mulaedza mupfufhi nga phanḓa , nga ngomu ha garaṱa ni ṅwale uri uyu muthu o ni thusa nga mini .
Firiwei i ḓo vha na haiwei dzo serekanaho ya dovha hafhu ya vha na phaiphi dza gese , oiḽi , maḓi , khathihi na dzi khebuḽu Dzo angalalaho dzo Kuvhanganaho dza ICT .
U ṅwala phara nga maṱaluli a u ṱalutshedza .
1.30 Arali vha ya kha tsengo ya Bodo ya Parole nahone vha ṋetshedza mihumbulo yavho , vha nga humbela muṅwe na muṅwe uri a vha fhelekedze tsengoni uri vha wane thikhedzo ; na
U tholiwa hoṱhe ho itwa nga murahu ha musi ho sedzuluswa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukanyo .
Zwi tshi khou tshimbila khathihi na maitele a tsedzuluso ya ndayotewa , ro ṋea Mufarisa Phuresidennde mushumo wa u ranga phanḓa Komiti ya Dziminista nga ha Mbuedzedzo ya Mavu u ṱavhanyisa mbuedzedzo ya mavu .
u bva nga ḓuvha ḽa u khwathisedzwa ha akhaunthu ya trust kha ifa ḽa mukolodi nahone u khwaṱhisedzwa ho ita nga Master wa Khothe nahone arali mukolodi u no vhuya a dzhielwa thundu kale nahone lu fhirahu luthihi fhedzi a saathu u vhuya a vhonwa mulandu wa vhuṅwe vhukhahi .
Mbadelo dza tshilengo a dzi kateli tshilengo nga ṅwambo wa nyimele ya mutsho kana tshilengo tshi songo tendelaniwa nga masia oṱhe .
Thaidzo yo andesa kha ndangulo ya mbadelo dza muḓagasi .
U ḓadzisa kha nyanganyelo ya nyaluwo ya 2% nga 2015 , Pulane ya Mbuno dza Ṱahe i nga kona u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi nga 0,8% nga tshifhinga nyana na 1% kha tshifhinga tsha vhukati u ya kha tshilapfu .
Vha vhone zwauri muofisiri wa tshipholisa u na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwavho tshifhinga tshoṱhe , ngauralo kha vha lingedze u vhona zwauri vha dzula vhe na nomboro dzenedzo dza luṱingo kana luṱingothendeleki u swika mulandu uyu u tshi fhela .
Zwi nga ḓi katela na tshikepe kana zwikepe zwivhili na u fhira zwi re lwanzheni zwi tshi khou mishumo ine ya tshimbilelana na vhureakhovhe .
Sekithara kana zwigwada zwo fhambanaho zwi a ṱangana zwa shumisana kha thandela yo imaho ngauri .
Zwenezwo kha tsha uḽa , tshidanga tsha vhuraru kha tshanḓa tsha uḽa hu na nḓivha ya kuitele yo ṱunḓiwaho .
Tshumelo na zwishumiswa zwa makete zwi tea u phaḓaladzwa zwavhuḓi kha zwigwada kha mimakete , u itela u swikelelea nga vhoṱhe .
Fhindulani mbudziso iṅwe na iṅwe .
Naho zwo ralo , kule na u tou vha nnḓu ya u vhulunga fhedzi ya phambano , zwa ndeme , ndi zwa uri fhethu ho tsireledzwaho hu na zwithu zwa ndeme zwiṅwe zwinzhi .
Zwi ita vhugai
Pulane ya muvhuso ndi ya u ṱumanya yunithi ya u thoma kha nethiweke nga ṅwaha wa 2023 , tshi ḓo vha tshi tshone tshifhinga tsha tshiimiswa tsha Eskom kha u bva kha puḽanti yayo ya kale ya u bveledza muḓagasi .
U bva kha ezwi , ri guda na u vhea ḓivhazwakale , tshifhinga na nyimele dza matshilisano kha kuvhonele na uri zwenezwo ri a vhona , kha nyimele , uri mutsila u fhindula hani kha mupo wawe na uri u kwama hani vhushaka ha matshilisano .
Komiti iṅwe na iṅwe i vhonana na mushumo wa mihasho yo tiwaho ya muvhuso .
Muhasho u khunyeledza muvhigo wa phimo dza nomethivi dza Gwama ḽa Lushaka kotara iṅwe na iṅwe wa rumela muvhigo uyu kha Gwama ḽa Vundu .
U shaea huhulu ha vhafhaṱi vho gudiswaho vha re na ndalukano kha vundu zwi amba uri ri khou ṱaṱisana na vhaṅwe vhorakhonṱhiraka na thandela da zwa vhufhaṱi dzi bvelaho phanḓa .
Muvhuso wa Vundu ḽa Guteng u nga tikedza vhabveledzi avha nga u ṋetshedza tshumelo dza tekeniki , mafhungo a maraga na iṅwe thikhedzo kha vhorabulasi vha bvelelaho , na u khwaṱhisa mbekanyamushumo dza u vhambadzela mashangoḓavha na zwiṱuṱuwedzi .
Ndi zwine ngazwo kha miṅwaha iyi mivhili yo fhiraho ro vha ri tshi khou lwisa na u fhaṱa thendelano ya pulane yashu ya u vhuedzedza ikonomi .
Zwipiḓa zwa vhuṱhogwa zwa themamveledziso zwi vhupo ha mushumo ho tsireledzwaho , muḓagasi , zwishumiswa zwa mabugu na maḓi .
Lindiwe o balelwa u zwi kholwa : ho vha hu tshi khou bva kugweṋa ngomu shelefuni ya bugu ku tshi khou honedzela na u pfumbula .
Hezwi zwi katela gavhelo ḽa thuso , khadzimiso , masheleni a mundende , gavhelo ḽa masheleni , na dziṅwe mbadelo dzi no ambiwa nga hadzo kha ṱhaluso ya mbadelo dza u fhirisela .
Tshifhinga tsha u hwala vhulwadze ha phirela ha muthu kha tshitshavha , tshi tea u fhungudzwa .
Kha vha humbule nga ha u tswukuluwa musi ' malasha a tshi khou duga ' .
Khwinifhadzo yo itwaho kha mashumele a Blue Drop ya hoyu masipala muṱuku ngaurali , i amba zwinzhi nga ha vhuḓiimiseli vhune ha vha hone ha u shandukisa vhuḓi ha maḓi a u nwa uri vhu vhe kha tshiṅwe tshiimo .
1.2 Khabinethe i ṱanganedza uri sa shango , ri bvela phanḓa na u vha na lushaka lu fhenyaho lwa vhanna , hune naho zwo ralo ri ita khuwelelo ya uri hu itwe zwinzhi kha u lwa na dwadze ḽa u vhulaha vha tshifumakadzini na zwa u tswa vhathu vha tshi rengiswa .
Vha sedze zwi tevhelaho :
u shela mulenzhe ha tshitshavha sa vhabveledzi , vhalanguli na vhathetshelesi kha vhudavhidzani
Nyito idzi dzi anzela u katela ' noutu / nzhele ' dza u ṱalutshedza milayo ya luambo .
Zwino ṅwalani mafhungo a inwi muṋe .
Muvhigo wa ṱhanganelo , volume I , u ṋea tshiimo na mbuletshedzo pfufhi ya mveledziso kha u kuvhangana na nnzho kha khunzikhunzi .
Vho vha vhe mukundi hafhu wa Pfufho ya Peabody ngei United States of America .
Mavhala a nngwe a u ṋetshedza vhoramafhungo zwo swikelwaho zwi tshi bva kha Mulaedza wa u Amba na Lushaka wa Vhukati ha Ṅwaha
Ndivho ya muṱangano ndi u fhedzisa maimo a Afrika phanḓa ha Buthano ḽa Vhuthihi ha Dziposwo ḽa Ḽifhasi ( UPU ) , ḽo vhetshelwaho dzi 19 Tshimedzi - u swika dzi 7 Khubvumedzi ngei Istanbul , kha ḽa Turkey .
U shandukiswa na u langulwa ha sisiteme ya vhuendi
Muṱangano wa thangela u pulana u vha hone vhege mbili phanḓa ha u pulana huhulwane
Kha vha ite mutevhe wa mbudziso dzine dza ḓo shumiswa kha u inthaviwa avha vhathu nga ha mveledziso ya wadi .
Bammbiri ḽa ṱhalukanya iḽi ḽi ṱuṱuwedza thandela nga u ṱalusa lememennde dzayo ya dovha ya vha ya ndeme kha u monithara mvelaphanḓa na u ita uri vhathu vha vhe na vhuḓifhinduleli kha nyito dzavho .
- Zwthu zwa milimo - tshaka na u ḓivha zwiga zwa muvhigo
Vha ḓo tea u dzi fhindula kha sesheni dzi no ḓo tevhela nga murahu .
Hezwi zwi ḓo konisa muhasho uri u ḓise nḓisedzo yawo yo fhelela sa mukonisi wa vhuṱhogwa wa mveledziso ya ikonomi yo katelaho na ndaulo i shumaho nga vhukoni .
Ndi tshanduko dzifhio dzine vha nga ṱoḓa u dzi vhona u itela u thoma u shuma kwae ha khethekanyo 25 ya Ndayotewa ?
Hu ḓo vha na ṱhoḓea ya u dzhiela nṱha tshanduko kha mutengo wa fulufulu na u tsireledza vhupo .
Maga a rathi a tevhelaho a kwama matsivha a u shumisa muthelofhaṱalushaka kha u khwinisa kuvhusele , nyaluwo , na nzulele yavhuḓi ya ikonomi .
Itshi ndi tshiimiswa tsha vundu na dzikhothe dzo pulanwa na u ṋetshedzwa nga ndaulo ya vundu .
Khonadzeo ya vhudavhidzani kanzhi a i dzhielwi nṱha kha mushumo wa Popper .
Muvhigo wa themo ya u fhedzisa ubva 2009 u swika 2014 u ḓo engedzwa nga Muvhigo wa Tsedzuluso ya Miṅwaha ya 20 wo ḓitikaho nga vhuṱanzi une wa vha tshipiḓa tsha fulo ḽa u pembelela Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo .
Hezwi zwi ḓo ri humbudza roṱhe uri ri na mikovhe ya uri ri shele mulenzhe kha tshiṱirathedzhi tsho ṱanḓavhuwaho tsha u fhedza vhutshinyi .
Khaedu dzi nga swikelelwa nga nyendedzo ya tshumisano ya vhathu na muvhuso na u sedza kha zwa ndemesa zwi si gathi ?
4.1 . Khabinethe yo tendela u thoma u shuma ha Pulane Khulwane ya CFS , ye ha tendelanwa ngayo nga nḓowetshumo , muvhuso na vhashumi .
Vhukati ha mashango ane a vha dzithangana , mashango a Afrika a vhonala u vha na reithi dza nṱhesa dza vhuḓibvisi .
Vhusiḓu , nga kha u vanga mufhe kha mavu , u khwaṱhisa u vha hone ha pfushi kha mavu .
U fana na zwenezwo , pulane ya vhudzulo ha vhathu i tea u ḓisa u shumiswa ha mavu nga nḓila yo vanganyaho u anda ha vhadzulapo na u sa andesa havho tsini na vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
23.4.3.3 u hana khumbelo ya u swikelela ; kana u engedza tshifhinga tsha u shumana khumbelo ; kana u ṋetshedza u swikelela nḓila yo teaho .
Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo i a kombetshedzea lwa mulayo u tsireledza mafhungo a mutheli a tshiphiri nahone vhashumi vhashu vhoṱhe vha saina Muano wa Tshiphiri .
Musi vho no wana khophi ya ḽiṅwalwa ḽiṅwe na ḽiṅwe , vha nga dzi inga kha iyi bugupfarwa .
Haya ndi mafhungo a shishi ane vhutshilo ha vhumatshelo ha nḓou ha vha ho nembelela tshikhalani .
Kha vha nambatedze nṱha ha tshidulo kha tshi tikaho tshidulo nga nḓila yeneyo .
Honeha , arali mugero muhulwane wa ḓala nga tshifhinga tsha mushumo wa u dzheniswa ha phaiphi khulwane , mvelelo dzi ḓo vha mutshinyalo .
Maitele a u sinisa nga mufhiso a shumiswa kha suḓo dza ole .
Sekhithara ya tshumelo dza zwa mabindu a ḽifhasi i kha nḓila yoneyone ya u sika mishumo miswa i linganaho 500 000 kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
we na tshi we tsha ndigo ya u iraiva nahone i mulayoni lwa mi wedzi ya rathi .
Musi Milayotibe iyo yo phasiswa nga Buthano ḽa Lushaka , i iswa kha NCOP uri i voutelwe .
Ro vha ri khou tou amba zwinozwino nga ha u rengisa phoindi , vho sudzulusa u rengisa phoindi nga nnḓa ha ḓaraṱa ya mukano .
U tholwa ha vhahumbeli vho bvelelaho zwi ḓo ḓisendeka nga mvelelo dza vhuḓi dza kuitele kwa tsedzuluso yo fhelelaho na khwaṱhisedzo ya ṱhanziela dza ndalukanyo ya pfunzo .
Nḓivho ya ndayotewa , mulayo na nzudzanyo dza tshiimiswa tshi langaho sekhithara ya muvhuso ya Afrika Tshipembe .
Nangani ni ṅwale ḽiitiḽitikedzi ( ḽiiti ḽa thikho ) ḽi re ḽone fhungoni ḽiṅwe na ḽiṅwe .
A ita uri miraḓo ya komiti i dzule i kha nḓila yone nga u vha humbudza nga ha mushumo wavho kha thandela na u ṱalutshedza zwavhuḓi zwe zwa bvelela kha miṱangano ya tshigwada .
U lavhelesa mveledziso na kushumisele kwa pulane dzo ṱanganelaho dza masia mararu kha zwiṱiriki na madzingu .
Thandela iyi inga ya kha miḽioni nṋa wa cubic metres ya gese ine ya ḓovha itshi khou bviswa nga ḓuvha itshi iswa kha Gese ya PetroSA-Uya kha mbuyedzedzo ya Tshiluḓi ngei Mossel Bay , kha Phendelashango ya Tshipembe .
Kha vha ṋekedze aḓiresi ya vhudzulo na poswo dza muraḓo .
Nṱha ha zwoṱhe , ri fanela u ita uri ikonomi yashu i shume hafhu .
U thusa vundu u ola na u shumisa maitele a u bva a vhavhuelwa .
RI SHUMELA VHONE
Khothe dzi tea u maanḓafhadza hafhu ha sa vhe na vhukwamani vhukati ha muvhudziswa na vhana .
Miṱangano ya vhuvhudzisi na vhavhili yo sumbedza uri vho khetha mbuiselo ya vhuṋe kha mavu .
Pulane ya Nyito ya Masipala
Mutengo wa mushonga wo vhilwaho kha GEMS u itela vhone nga DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi ; na
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa radioḽodzhi yo ṋaṋahho ḽa sibadela ḽa R19 885 nga muṱa nga ṅwaha
Muhumbulo wavho ndi u fhio nga ha vharangaphanḓa vha vhafumakadzi ?
Diphosithi iyo i tea u vha tshelede i linganaho na mutengo wa thikhithi ya bufho ya uya shangoni ḽavho luṅwalo lwa dokotela lu ṱanzielaho uri vha na mutakalo wa vhuḓi .
Maitele a muaro hu tshi katelwa muaro wa tshifhaṱuwo wa maxillo
( 3 ) Musi hu tshi khou shumiswa mbetshelo Mulayotibe wa Pfanelo kha muthu zwawe kana muthu ane a dzhia tsheo u ya nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) , khothe-
Ho sedzwa phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho , maitele na u nwaliswa kha zwiimiswa zwo teaho zwa mulayo 100% ya mutengo wa Tshikimu
66 . U shela mulenzhe nga mirafho ya Khorotshitumbe ya Lushaka
Zwa u dzhenelela tshoṱhe nga muvhuso ndi zwine kanzhi zwa dzhiiwa sa zwi songo teaho nga nṱha ha uri a hu tou vha na zwinzhi zwine Muvhuso wa nga ita u itela u khwinisa vhukoni ha nḓisedzo .
Zwidodombedzwa zwo ṱanganywaho zwe zwa sumbedzwa kha thebuḽu dza vhupo ha yuro zwi katela miraḓo ya zwino kha miṅwaha yoṱhe , naho hu na uri tshivhalo tsha miraḓo tsho engedzea zwi tshi ya na tshifhinga .
Arali zwa ralo vha ḓo ḓivhadzwa arali rekhodo vha tshi nga i fhiwa i kha tshiṅwe tshivhumbeo .
Nga vhungoho ḓivhazwakale ya vhushaka ha mbambadzo ndi vhuṅwe ha u sa lingana vhukati vhathu zwihulwane .
Ri khou ya u ṱuṱuwedza vhubindudzi vhuhulwane kha sekhithara dza u bveledza khulwane nga kha kushumisele kwa tshiṱirathedzhi tsha zwiṱuṱuwedzi na tshivhalo tsha maga maṅwe ane muvhuso wa vha nao .
A zwo ngo tou vhuedzedza fhedzi kana u fhaṱulula zwileludzi zwa mutakalo , fhedzi na u bveledza vhusweleli kha zwitshavha na u vusa vhuḓikumedzeli na u vha phurofeshinaḽa ha vhashumi vha mutakalo .
Tsumbo , kha Tshivenda , ḽeḓere ' U ' ḽi unga u fana kha mibvumo miṅwe na miṅwe .
Zwenezwo , nḓisedzo ya tshumelo i ḓo bvela phanda zwavhuḓi .
Naho zwo ralo ri khou swikelela zwithu , naho zwo ralo ri khou lwa nndwa na u kunda nndwa .
IDP dza masipala dzi topola thandela dzi re na maḓuvha a u fhedzisela a re khagala na tsumbamvelaphanḓa .
3.6 Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mulayotibe wa Vhulangi ha u Maketa Zwinwiwa zwa Zwikambi , 2013 , kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Mbuelo ya bilioni dza R14.4 yo kuvhanganyiwaho u bva kha vandisi i ḓo ya kha gwama ḽa lushaka u itela u tikedza zwithu zwashu zwa ndeme zwa lushaka , zwine zwa katela u fhaṱulula ikonomi , u sika mishumo ine ya khou ṱoḓeswa , na u lwa na zwa vhuaḓa , vhugevhenga na khakhathi kha dza zwa mbeu na dza vhafumakadzi na vhana .
Ni , kana muṅwe wa muthu a re na vhuṱumani na mubidi , ni na vhushaka nae ( lwa muṱa , khonai , zwiṅwe ) na muthu o tholwaho nga ṱhoho ya tshikolo ane a nga ḓidzhenisa kha vhupimathengo na kana khaṱhululo ya bidi ?
Nḓila ya ndeme ya u fhungudza ṱhoḓea ya mavu a u fha mushumisi na ṱhoḓea dza fhethu havhuḓi ho vuleaho ha mupo , ndi u kovhana ha zwishumiswa nga vhashumisi vho fhambanaho , khathihi na u shumiselwa mishumo yo fhambanaho ya fhethu afho .
Lushaka lune lwa furalela heyi ngoho ya matshilele lu ḓidzhenisa kha khohakhombo khulwane ya tshifhinga tshi bvelaho phanḓa tsha tshayavhulamukanyi na khakhathi .
Nḓisedzo ya dzinnḓu dza fomala dza vhathu vha welaho vhukati na vha re kha vhuimo ha fhasi ndi mushumo wa ndeme wa muvhuso wa lushaka na muvhuso wa vundu , hune mimasipala yapo ya shuma u vha vhatshimbidzi vha zwithu .
U vhona uri hu na kushumisele na ndango zwavhuḓi zwa tshishumiswa na u ṱhogomela ndaka ya muvhuso .
Tshikolodo tsha muvhuso na mbadelo dza u tshimbidza tshikolodo zwi lavhelelwa u wela hafhu kha vhakati ha ṅwaha .
Magumoni a guvhangano , vhashelamilenzhe vhoṱhe vha vho saina Thendelano ya Vhaswa ya Lushaka ya Madzulo a Vhathu ine ya ḓo shuma sa tshitatamennde tsha tshipikwa malugana na u sika nḓila dzi fulufhedzisaho kha u kuvhanganya nahone dzo ṱanganelaho kha nḓisedzo ya madzulo a vhathu nga u kuvhanganya vhaswa , mveledziso , u dzhenelela kha u vha tshipiḓa tsha Tshigwada tsha Vhaswa tsha Lushaka tsha Madzulo a Vhathu .
Ṅwaha wo fhelaho vhukati ha Chiefs na Pirates fhaḽa Ellis Park , ho vha na tshiwo tshi fanaho he vhaṱaleli vha swika ho sala mithethe ya furaru phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma .
Pulane dzi fanela u sedzwa kha muṱangano muṅwe na muṅwe ṅwedzi muthihi kana mivhili kha muṱangano wa nnyi na nnyi wa tshitshavha na masipala wa wadi / tshiṱiriki .
Muvhuso zwenezwo a u nga ḓihumisi kha zwikalo zwa thikhedzo .
Vho Govender ndi muAfrika Tshipembe wa u thoma u ṱanganedza pfufho iyi ya nṱhesa saintsi na thekinoḽodzhi ine ya shela mulenzhe kha u pfesesa na mutakalo wa vhuthu .
( a ) U sumbedza haṋu ha tshivhumbeo tshi ṱoḓeaho tsha u swikelela rekhodo hu bva kha tshivhumbeo tshine rekhodo ya wanala ngatsho .
Kuitele uku ku thusa vhathu u tevhedza mulayo wa u langula zwigidi .
4.3 . Vhutshilo havho hoṱhe , Dokotela Vho Kaunda vho shuma vha sa neti vha tshi lwela mvelaphanḓa ya dzhango ḽa Afrika kha zwa ikonomi , matshilisano na poḽotiki , nahone vho dovha hafhu vha vha muhaga wa u Lwela dzhango ḽa Afrika uri ḽi vhofhololwe kha vhupuli na muvhuso wa tshiṱalula .
Ndi ṅwaha une maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha ḓo shuma vha kha vhuthihi musi roṱhe ri tshi khou bveledza Afrika Tshipembe Phanḓa .
Nda thivha tshivhana .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R180 366 nga muṱa nga ṅwaha kha mishonga ya vhomakone
Miraḓo ya Phaḽamennde ,
Ri ḓo tea u lavhelesa fhungo iḽi ro sedza kha u engedza muelo wa mutheo wa luṱa lwa tshifhinga tshi ḓaho .
Milanga mivhili ya mashangoḓavha ine ya langa mivhuso iyi i farwa hu na khwaṱhisedzo i linganaho kha shango ḽashu .
Zwitshavha izwi zwi nga ' vhonala na u sedzwa ' sa vhaṅwe miraḓo ya tshitshavha nga nḓila i si ya vhuḓi .
Tshifhinga tshi vhalelwa u bva hu tshi swikiwa u swika hu tshi ṱuwiwa .
2.2 . Khabinethe yo nyeṱulelwa hafhu nga ha nzudzanyo dzine dza khou bvela phanḓa dza Muṱangano wa Mbumbano ya Dzitshakha nga ha Mipfuluwo yo Tsireledzeaho na Dzinnḓu ( Habitat III ) une wa ḓo farwa nga Buthano ḽa Guṱe ḽa Mbumbano ya Dzitshakha ngei Quito kha ḽa Ecuador u bva dzi 17 u swika dzi 20 Tshimedzi 2016 .
Vhadzulapo vha nga dovha vha shumisa app ya u lwa na vhugevhenga ntswa ya SAPS ine ya pfi MySAPS , u ṋetshedza tsivhudzo vha songo ḓibula dzina , u wana tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsini navho kana u rumela nḓivhadzo ya shishi na milaedza .
2.17 Kha fhungo ḽa ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi , Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu a i ṋei ṱhalutshedzo ine ya vha khagala , fhedzi i dzinginya uri ṱhalutshedzo i tea u fhambanyisa vhukati ha vhuloi vhuvhi na vhuloi vhuvhuya .
o Ndi zwifhio zwine thandela ya nga kwama ngazwo vhathu vhe ya sikelwa vhone vho vhuedzwaho ngayo ?
SACA i ḓo ṋetshedza ṱhanziela ya Thevhedzelo .
Zwa u fembedza
Muthu a nga vha o tholiwa lwa fomaḽa kana lu si lwa fomaḽa , fhedzi kha nyimele dzoṱhe , vha ṋetshedza tshumelo vha tshi itela u ḓo holelwa .
Kha mbuno iyi , Buthano ḽa Hague ḽo tea u tevhedza milayo i shumaho yashu na Ndayotewa , nga kha u ṋetshedza madzangalelo a khwinesa a ṅwana ndi zwa vhuṱhogwa vhuhulwanesa .
Hezwi zwi ḓo vha khwiniso ya miholo , u fhungudzwa ha vhushai na kutshilele kwa khwine nga u angaredza kwa vhadzulapo vha Afrika .
Tshifani na thanga dza dzina ;
Hezwi zwi ḓo sia hu tshi khou ṋetshedzwa tshampungane zwa maḓi kha zwitshavha zwa Masipala Wapo wa Nketoana , ngei Free State na Masipala Wapo wa Dawid Kruiper , Kapa Devhula sa tshipiḓa tsha u ṱavhanyisa tshumelo dza u bvisa mabunga a mabakete .
Vha nga vhudzisa vhakhantseḽara uri ndi ngani mvelaphanḓa i khou lenga na u dzinginya nḓila dza u swikelela pulane dzi vhuedzaho .
Ri themendela fulo ḽa u khwinisa themamveledziso kha zwikolo zwi shayaho , nga maanḓa kha vhupo ha mahayani .
Miraḓo ya Komiti ya wadi i fanela u imelelwa nga huhulu nga sekithara dzo fhambanaho dza tshitshavha ( vhafumakadzi , vhaswa , vhathu vha dzhielwaho fhasi , nz ) .
Vhorabulasi vha fanela u kuvhangana vha rengisa zwibveledzwa zwavho .
Khabinethe i kha ḓi vha yo ḓikumedzela tshoṱhe kha vhuvhusi havhuḓi na uri i dovha ya dzhiela nṱha uri vhathu vhoṱhe a vha na mulandu u swika vha tshi vhoniwa mulandu u ya nga Ndayotewa yashu .
Thasiki 6 Kha vha sedze ṱhoḓea dza tshitshavha na u ambedzana nga ha nḓila dza u khwaṱhisedza u dzheniswa hadzo kha IDP
Zwipondwa zwa zwenezwino zwa vhupfuka mulayo uvhu vhuvhi hu katelwa mutambi wa mufumakadzi Vho Thandeka Mdeliswa ( 34 ) vhe vha thuntshiwa musi vha hayani ha havho Evander , ngei Mpumalanga na mufumakadzi wa miṅwaha ya 28 we a vhulawa nga munna wawe musi a tshi khou vhiga mulandu wa khakhathi ya muṱani ngei Tshiṱitshini tsha Mapholisa tsha Madeira kha ḽa Kapa Vhubvaḓuvha .
Kale , izwi zwo vha nga kha , vhupfumbudzi ha mishumo , kana u tholwa u ya fhethu huṅwe ha mushumo .
Nga ḓuvha ḽitevhelaho , muhumbulelwa na muṅwe mutshudeni vho lwa ngauri muṅwe mutshudeni o pfa uri dzina ḽawe a ḽo ngo vhewa zwone kha mutevhe .
Kha bindu , nṋe ndi tikedza maitele a zwa mupo nṱha ha izwo zwine zwa ḓitika kha vhudzheneleli ha tshifhinga tshoṱhe na u tikedza u tshila .
Mahoro o redzhisiṱariwa kana u ṅwaliswa hu tshi tevhedzwa milayo ya Vhusimamilayo ha lushaka nahone a khou pikisanaho kha khetho dza Buthano ḽa lushaka , a nga nanga vhonkhetheni kha idzo khetho , u bva kha mutevhethanḓu wa vhonkhetheni wo dzudzanyiwaho hu tshi tevhelwa Muengedzo uyu na mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka . '
Tshampungane nga u angaredza tshi vhonwa sa u thivhela kana u bviswa ha zwikhokhonono zwi re zwitumbudzi kana zwitzhili zwa u vhanga malwadze zwi wanalaho kha masalela a zwiliṅwa kana kha vhunzhi ha tsheṋe .
1.5 Khabinethe i fhululedza nḓila ye nyambedzano dza miholo dza tshimbidzwa na u khunyeledza ngayo nga sekithara idzo dze dza ṱavhanya u dzhia tsheo na nḓila ye nyanḓano ya swikelwa ngayo .
a vha koni u wana masheleni a u unḓa ṅwana u bva kha khotsi kana mme a ṅwana wavho
Vha ḓo elelwa kha vhuḓikumedzeli havho ha u sa humbulela vhone vhaṋe fhedzi na tshumelo yavho kha vhathu vha Afrika Tshipembe .
zwishumiswa zwo fhambanaho ( props ) sa tsumbo , bola , zwithu zwa mielo na zwivhumbeo zwo fhambanaho , zwiambaro zwa kale
Zwi tshi khou tevhela u tshimbila zwavhuḓi he ha vha hone ha Vhege ya Ndavheleso ya Imbizo ya Lushaka yo farwaho nga Fulwi 2013 , Vhege ya Ndavheleso ya vhuvhili i ḓo ṋetshedza luvhanḓe Ṱhoho dza zwa Polotiki uri vha bvele phanḓa na u amba na lushaka .
U vhalela khonani kana tshigwada , zwe a ṅwala .
Puḽane i na thero ṱhanu dza ndeme : u tshila ha ṅwana ( tsumbo . u fhungudzea ha u lovha ha dzitshetshe ) ; mveledziso ya ṅwana ( tsumbo . tshumelo dza Mveledziso yo Vhilulaho ya Hana ) ; tsireledzo ya ṅwana ( tsumbo . u tsireledzwa kha dzikhakhathi na u tambudzwa lwa vhudzekani ) ; tshiimo tshine vhana vha tshila khatsho ( tsumbo . nyimele ya hune vhana vha dzula hone ) na u dzhenelela ha ṅwana ( tsumbo . u dzhia vhuḓifhinduleli ha vhana musi vha tshi khou ḓiphina nga pfanelo dzavho ) .
U bva kha zwiṱepisi zwa tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Lushaka , u tevhelana kha mushumo wa tshiofisi hu dovha hafhu havha tshiofisi , vhuṱambo ha muvhuso .
Muṅwe muthu are na nḓivho ya zwa mutakalo u fanela u vha mudzulatshidulo wa Komiti .
Tshumiso ya maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi na ndaulo ya hone zwi tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe dzo teaho dza theo ya mulayo .
Tshino tshigwada tshi a kwamea kha thandela dza zwiḽiwa , dza zwa vhuḓivhisi nga ha vhugevhenga na HIV na AIDS nga ṅwedzi nga ṅwedzi .
Musi izwi zwo no khunyelela , Mulanguli wa IDP kana Komiti Tshimbidzi ya IDP u a kona-vho u ramba miraḓo yo teaho ya wadi uri vha shele mulenzhe kha sesheni dza u amba nga ha zwiṱirathedzhi uri vha vhudze-vho vhaṅwe tshenzhelo / nḓila kana mihumbulo zwa u sika tshiṱiratedzhi .
( 2 ) Miraḓo ya Khabinethe , Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka na vhaimeleli vha Khoro ya Mavunḓu vha Lushaka vha na vhuṱalu na nyiledzo phanḓa ha komiti yo ṱanganelaho ya Buthano na Khoro sa zwine vha vha nazwo kha Buthano kana Khoro .
Khaelo dzi fhungudza khovhakhombo ya u lwalesa , u valelwa sibadela na lufu zwi elanaho na COVID-19 .
" Bodoni yaṋu hu na muroho wee , " hu vhidzelela Anansi o takalesa .
U fhufha u fhethu ha u tambela e eṱhe na musi e na khonani
Nga kha vhupulani vhu re na vhulondo , hu nga ṋekedzwa dza zwitshavha dzo fhambanaho tsini na tshiporo , u itela u khwaṱhisedza uri tshitshavha tshi a kona u swikelela tshumelo dza tshitshavha dzo fhambanaho nga kha u shumiswa sisiṱeme ya vhuendi ha zwidimela .
Maelana na ḽiṅwe na ḽiṅwe na masia aya , ho topolwa vhushayanungo ha ndango ya ndeme .
Kha vha vhone uri mbuno dzavho ndi dzone .
U itela u bveledza na u ḓisedza tshumelo dzi no thusa dza vhuḓifhinduleli na ndangulo , mafhungomatsivhudzi a zwa gwama , zwi no fusha ṱhoḓea dza vhashumelwa na khasiṱama dza ngomu na dza nnḓa .
Hu na zwiko zwa tsivhudzo zwinzhi kha u thoma kushumele kwavhuḓi kune kwa ḓo vha thusa musi vha tshi ita ndingo ya khonadzeo ya khombo , fhedzi vha nga shumisa maga maṱanu a maitele o leluwaho u vha thusa :
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
Tshikolo tshine vharathu kana vhakomana vha dzhena khatsho , tshi ḓo sumbedza bogisi ḽa u dzhenisa zwithu .
Tshiṱirakhitsha tsha zwa ndaulo ya mugaganyagwama sa zwe wa sumbedzwa kha BAS tshi katela mbadelo senthara dza mbadelo dzo tiwaho kha ḽevele ya zwikolo zwa phuraimari na kiḽiniki dza mutakalo .
U bvelela ha nḓisedzo ya tshumelo ya muhasho zwo ḓi sendeka kanzhi kha vhukoni , u shuma zwavhuḓi na vhuḓifari ha phurofesheni hune vhashumi vha ita mushumo wavho , khathihi na nḓila ine vha ḓi fara ngayo .
1.3 . Khabinethe i ramba muṅwe na muṅwe uri a dzhie fulo ḽa Mishumo Yavhuḓi ya u Kunakisa Mupo ḽi vhe nḓila ya matshilele u itela uri vhuponi hashu , zwitshavhani na kha shango ḽoṱhe hu vhe tsumbo ya ḽifhasi ya fhethu ho kunaho , hu songo tshikafhadzeaho nahone hu dzuleaho .
2 . Khothe a i nga bveli phanḓa na khumbelo ya u ḓiḓisa ine ya ḓo ṱoḓa Muvhuso wo humbelwaho uri u ite zwipikwa zwawo nga nḓila i fanaho fhasi ha thendelano dza dzitshakatshaha u ya nga hune u tenda u rumela Muvhuso zwi a ṱoḓea u ḓisa muthu wa Muvhuso uyo Khothe , nga nnḓa ha musi Khothe i tshi nga thoma ya wana tshumisano kha Muvhuso wo no khou rumela ya u ṋea thendelo ya u ḓiḓisa .
Ndi nga rengisa nnḓu ye nda ṋetshedzwa sabusidi khayo ?
" Fhedziha , sa zwo sumbedzwaho kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na nga Muvhigo wa Tsedzuluso ya Ofisi ya Muphuresidennde wa Miṅwaha ya 20 , khaedu tharu dzine dza vha vhushai , vhushaya ndinganyo na vhushaya mushumo dzi khou isa phanḓa na u kwama matshilo a vhathu vhanzhi .
Mulayo u a tendela hafhu mimasipala u ṋea thendelo , mbadelamurahu na phungudzo dza rennde kha dziṅwe khethekanyo dza vhathu vha re na dzinṋdu , u fana na vhathu vha re na dzinnḓu vhane vha khethekanywa nga masipala sa vhathu-vho .
Nḓisedzo dza themamveledziso na tshumelo zwi tea u livhiswa kha u fhedzwa ha vhushai nge ha thomiwa mishumo na tshumelo dza tshanduko .
Phesenthe dza fuṱhanu dzo salaho dzi tendela u tshimbila vhukati ha miṱa , hune ha dzulela u itea nga milenzhe , na mishumo ya vhulanguli u fana na u vhiga , u tandulula thaidzo na maṅwe mazhendedzi na u vhudzisa muongi wa phurofeshinala .
Tshivhumbeo tsha u thoma tsha vhukhephithaḽisi a tshi ṱoḓi u langa mushumo , fhedzi u langula mbambadzo .
Mme awe vho vha vha tshi khou bika vhuragane , vha humbela Hulisani uri a vhekanye ṱafula .
MAGA MAHULWANE A NDANGULO YA THANDELA
Kha hu vhe ḓuvha , ṅwedzi , muya na mvula .
2.3 . Khabinethe yo ṱanganedza u dzhenelela ha Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramamphosa kha u pandelwa ha vhathu ho vhigwaho ho iteaho kha mabulasi a Kapa Vhukovhela .
Pfanelo fhasi ha Mulayo wa Vhugevhenga : Musidzana kana mufumakadzi ane a dzheniswa kha Ukuthwala o tendelwa u vhiga mulandu wa u tswiwa ; u dzhiwa nga khani ; u tshipiwa ; na u rengiswa ha vhathu .
Zwi tsela fhasi u ya kha tshivhalo tsha zwino .
Daigramu i re afho fhasi i sumbedza tshivhumbeo tshiṱuku ( tsha polotiki na vhulanguli ) zwa tshiimiswa .
Madzingu mararu ha ngo vhiga milandu yo salelaho murahu lwa ṅwaha woṱhe .
Sia ḽa vhuvhili ḽa ndemesa ndi u ṱanḓavhudza nḓadzo ya mveledziso ya fulufulu na muvhuso u tshi khou engedza luvhilo lwa u shumiswa ha Pulane ya Zwiko yo Ṱanganywaho .
2 . Khabinethe yo ṱanganedza Mvetomvetothangeli nga ha Mbekanyamaitele ya Bada dza Afrika Tshipembe ine ya ḓo anḓadzwa u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
Nga u angaredza , nḓisedzo i vha i sa eḓani na u ḓitika nga zwithu zwo vhalaho :
Musi ḽi tshi khou ḓiḓowedza idzi tshanduko , nḓowetshumo na miṱa zwi tea u fhungudza u sa fara vhupo zwavhuḓi .
Luṱa lwa 1 ḽi thoma nga u kuvhanganya mafhungo oṱhe ane a wanala nga ha wadi u thoma muhumbulo wa u pulana .
Khabinethe yo ima kha uri fhungo iḽo ḽi ḓo salwa murahu nga vhuronwane .
Khumbulelo khulwane ndi dza uri muhasho u tea u vha na pulane na thendelano dzo dzavhuḓi dzo khwaṱhaho .
Honeha , hu na tshivhalo tsha mafhungo a vhuṱhogwa ane a fanela u dzheniswa kha nyendedzi na kha dziphemithi dza dziyunithi dzenedzi :
1.2 . Madalo a u thoma a Muphuresidennde Vho Macron fhano Afrika Tshipembe kha thambo ya Muphuresidennde Vho Ramaphosa o lavhelesa kha u maanḓafhadza tshumisano yo teaho vhukati ha mashango aya mavhili , ye ya itwa ya ndeme nga vhunzhi ha thendelano dza mashango aya kha masia manzhi a tshumisano .
Thero ya Ṅwedzi wa Vhaswa ndi : " U shuma Roṱhe kha Mveledziso ya Vhaswa na Afurika Tshipembe ḽi si na Zwidzidzivhadzi . "
Vhashumisi vha badani vha humbelwa u vha na vhulondo badani dzashu na u khwaṱhisedza uri vha tevhedza milayo ya badani tshifhinga tshoṱhe .
Tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani - Masipala i bveledza tshiṱirathedzhi tsha u khwaṱhisedza vhudavhidzani vhu tshimbidzanaho na u elana na hone vhu re kha phurosese dza masipala .
Zwi vhumbaho tshifhinga tshi pfadzaho ndi fhungo ḽa ndingo ya mulandu mukene muṅwe na muṅwe .
Pulane dza dzo sedzaho vhathu khathihi na u vha fhaṱa ( zwino pulane iyi yo ḓisendeka nga u ḓiṱunḓela ha zwigwada zwo fhambanaho , nahone tshitshavha tshi ḓisikela pulane tshi tshi thuswa nga wadi khathihi na vhatshimbidzi vha masipala )
Ri a thusa vhukuma .
Thebulu i re afho nṱha i sumbedza zwine u mbueledzo ya ndaka ya fhungudzea musi u shumisa u vusuludza na ndondolo zwi tshi engedzea .
Zwi a fana maelana na zwiṅwe zwipiḓa zwa madzangalelo a miraḓo , a nga ho sa mashelenimbetshelwathungo .
Mbekanyamaitele yo itelwa u tikedza na u endedza u ya nga ha mutakalo na tsireledzo ya mushumoni .
7.2 . Tshikolo tsho fhaṱiwa nga kha Vhurangeli ha muhasho ha Nḓisedzo ya Themamvedziso ya Ṱhavhanyedziso ya Zwikolo ( ASIDI ) he zwa ḓura R75 miḽioni .
Honeha , hu si na mathomo a mushumo wa maitele a u laṱa o teaho , dzi vha thaidzo dzi konadzeaho dza khovhakhombo ya vhuḓi , tshikafhadzo na mutakalo .
U ṅwala maipfi a nyamba huvhili / hunzhi sa , fula , ṱhoho , vhila , nz .
R25 000 yo salaho ya kovhekanyiwa wadi dza 74 u itela siṱeshinari na zwiendedzi - fhedzi , mugaganyagwama uyu wa u shuma wa fhela nga murahu ha miṅwedzo ya 3 .
Mbudziso idzi dzi anzela u vusa mazhuluzhulu na u lwa , sa vhunga mugudiswa a songo ḓiimisela kana u ḓilugisela u fhindula mbudziso .
Khabinethe yo livhisa milaedza ya ndiliso kha vha muṱa na khonani dza :
2.3 . Khabinethe yo tendela u bveledziswa ha ' Zhendedzi ḽa Ndangulo ya Ndaka ya Muvhuso ' ḽine ḽa ḓo sedzulusa vhulanguli ha ndaka ya muvhuso .
Tshigwada tsha u thoma tshi katela dzikonomi dza tshanduko yo bvelelaho , na dza nḓowetshumo dzo itwaho nga huswa nnzhi dzo bveledzwa .
Muofisiri wa muvhalelano , kana muṅwe muofisiri a re na vhuḓifhinduleli o tiwaho nga muofisiri wa muvhalelano , u na vhuḓifhinduleli ha u thusa muthu o tholiwaho u shuma mishumo yawe zwavhuḓi .
U khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo ya ndeme kha khethekanyo na u tevhedza mbekanyamaitele dza khoḽidzhi a dza thero .
Ro shuma zwavhuḓi kha izwi zwipikwa .
U tsela fhasi hu bvelaho phanḓa ha u vhonala ha Mozambique ho kona u swikelwa nga nyaluwo ya bindu .
Ni tea u tshimbila no livha he baisigiri ya asedza hone u itela u mu thusa u wana nḓila kha meizi ( mukwita ) .
Zwi tshi ḓa kha gavhelo ḽa Mvusuludzo ya Tshiimiswa tsha Mutakalo , heḽi ḽi dovha ḽa vha gavhelo ḽa ṱhuṱhuwedzo ḽi fanaho na gavhelo ḽa Themamveledziso ya Pfunzo .
Khamphani kana Close Corporation kana vhuimeli ha dzangano ḽi si ḽa mbuyelo i sa binduliho .
Ndi zwa vhuṱhogwa uri maga a ṱavhanyedzaho a dzhiwe u thivhela khonadzeo ya dzithaidzo .
Vha ḓo ṱangana na ṱhalutshedzo dzi no sumbedza maga nga maga dza ' kuṱwalele ' nga ngomu ha khavara ya nga phanḓa ya iyi Bugu ya Mishumo .
Ri dzula ri khou vhilaela nga ha u gonya ha tshivhalo tsha vhathu vha kavhiwa nga HIV , zwihulwane kha vhafumakadzi vha vhaswa , na tshivhalo tsha fhasi vhukuma tsha vhanna vha itaho ndingo dza HIV na u thoma dzilafho .
Vhaṱoḓi vha mishumo vha mbo ḓi pfulutshela vhuṅwe vhuponi vhu no nga dziḓoroboni khulwane u ya u shambila .
Nkhwe kha vhupo hoṱhe dzo vhaisala vhukuma nahone zwine zwa nga kona u remiwa zwi khou remiwa , fhedzi a si zwitanda zwipfufhi zwoṱhe zwine zwa khou rumelwa zwigayoni , nahone zwigayo zwi ḓo vha zwo khou vala u ṱavhanya u fhira zwo ḓoweleaho .
Fhungo ḽo ṱanganedzwa na uri zwa zwino ḽi khou tandululwa nga , vhukati ha dziṅwe , Komiti ya Vhaluvhisi vha Bannga ya Lushaka .
Zwikwere zwi tea u sika u sa ya phanḓa kana vhuthithisi nga tshivhumbeo tsha vhufhaṱi u itela u thivhela u borea .
Khavhisani mabesu a tshisusu tshaṋu nga phetheni ( makolo ) dza mivhala yo fhambananaho .
Fhedzani maḓuvha ni
URI vhakhantseḽara vha ṋetshedze mihumbulo , arali i hone , kha aya mafhungo u bvela phanḓa na u khwinisa Mutheo wa Mveledziso ya Fhethu .
Ni vhona u nga itshi tshi khwiṋe ?
Nga mulandu wa zwenezwo , vhuimo , mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhashelamulenzhe vha ndeme a vhu koni u tou ṱalutshedzwa zwi khagala .
6.2 . Kha u fhungudza masiandaitwa a miḓalo yo iteaho nga u bonya ha iṱo zwenezwino , muvhuso wa KwaZulu-Natal , u bvela phanḓa na u ṋetshedza thikhedzo na thuso kha miṱa yo kwameaho .
Khombo i shushaho yo iteaho ngei Mugodini wa Lily kha ḽa Mpumalanga mathomoni a 2016 , i tou vha tshiwo tsha mufuda wo raloho we ra tshenzhema lwa u tou thoma u bva tshe demokirasi ya vha hone .
Khoro i tea u kumedza muvhigo wa ṅwaha nga mishumo yayo kha Minista kha miṅwedzi miraru ya mafhelo a ṅwaha wa muvhalelano .
U ṱuṱuwedza vhashumi vha re phrofeshinaḽa , vha re na vhukoni nahone vha londaho vhathusiwa vhane vha khwaṱhisedza tshumelo i shumaho nahone yavhuḓi kha vharengi vhashu .
Afrika Tshipembe ḽo swikisa tshivhalo tsha nṱhesa tsha 22 miḽioni tsha phimamushonga dzo ṋetshedzwaho .
Nga iṅwe thikedzo i bvaho kha tshitshavha na sekhithara ya pfanavhanzhi , ri roṱhe ri nga tandulula khaedu dzine ra ṱangana nadzo .
Tsha vhuṱanu , ri khou thoma vhufarisani ha u tou thoma ha Mbekanyamushumo ya Tshumelo ya Vhaswa kha Ofisi ya Muphuresidennde ine ya ḓo hoṋolola zhendedzi ḽa vhaswa na u ṋetshedza zwikhala zwavho u itela uri vha hole ngeno vha tshi khou shela mulenzhe kha u fhaṱa lushaka .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri mbalotshikati khulwane ya vhadzulapo vha vhupo uho ndi ya avho vho awelaho u shuma tshifhinga tshi sa athu swika , vhatsila , vhaṅwali na vhaḓivhi vha mabuḓo a mishumo vhane vhunzhi havho vha wanala vhe mahayani avho lune a zwo ngo leluwa u vha khethekanya nga zwigwada zwa vhane vha wana mbuelo ya zwa ikonomi .
Zwikhala zwa vhuvhambadzi mashangoni ane a kha ḓi bvela phanḓa zwo nyeṱhiswa nge ha dzhiwa maga a u vhivhedza , hu tshi katelwa na maga e a dzhiwa nga vhuimawoga na musi hu na swiswimmbandise ḽa u shumisa zwikalo zwa tshitikeniki , na u lila u thusa siani ḽa zwa vhupo , matshilisano , kana zwi no kwama pfanelo dza vhathu .
4.60 Kha ndaela ya ndayotewa ya Afrika Tshipembe , u kandekanywa ha pfanelo a zwi fheleli vhudzisa zwi kwamaho ndayotewa fhedzi .
Yunithi i vhiga kha kushumele kwa mbuelo yayo ya vundu , ya sedzulusa ṱhirende dza mbuelo dza zwino na thangeli dza vhukoni u ya kha u khwinisa ndangulo i bveledzaho izwo .
Kha nyimele hei , hoṱhe ri nga vha ro shumisa u shela mulenzhe kha GDP sa tshithu tsho imelaho kana khaṱhulo .
U ṱanea zwihulwane ha Tshikwama kha khohakhombo ya khiredithi zwi lingana na ndeme yoṱhe ya ndaka ya masheleni .
Tsumbo dzi tevhelaho dzi nga thusa .
Senthara ya Ngeletshedzo ya zwa Dzinnḓu
1.13.3 Khakhathi idzi dzo dzhiya matshilo a vhaswa vha mihaga , hu tshi katelwa Sindiso Magaqa wa Muṅwaleli Guṱe wa kale wa Ḽigi ya Vhaswa vha Khongiresi ya Lushaka ya Afrika ( ANCYL ) , we avha atshi kha ḓi vha na zwinzhi zwe a vha atshi nga shela mulenzhe ngazwo kha u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi bvelelaho .
Ri tshi ya phanḓa , vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe vhu khou ṱuṱuwedza uri vhu tevhedze Mashumele Avhuḓi aKhoudu kha vhukwamani nga tshavho lwa mbuno mbili .
5.7 . Khabinethe i fhululedza Transnet , Maanḓalanga Vhutshutshisi ha Lushaka , SABC na Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi , Vhashaka ha Dzitshakha na Nyanḓano , na Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndawotewa kha u vhewa sa " Mihasho i kungaho " kha u thola Afrika Tshipembe nga khamphani ya u i shumaho zwenezwo , UNIVERSUM .
Webusaithi ya Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe i ṋetshedzwa u itela u shumiswa musi " i hone nga tshifhinga tshetshi " na " musi i hone " , nahone zwi ḓo bva kha u ṱanganedza havho thendelano na ndaela dzi tevhelaho .
Musi beisi dzi tshi fana , hu shuma mulayo wa tshisumbavhuandisi .
Pulane dza Nyito ya Maḓaka dza Lushaka dzo bveledziswa u shuma zwavhuḓi u ṱavhanyisa ndozwo ya maḓaka .
KHA VHA SUMBEDZE
Madalo hafhu o sumbedzisa hafhu kha tshitshavha tsha Burundi , zwa uri maitele a mulalo a khou bvelaphanḓa .
Ino khethekanyo i tea u ḓadziwa FHEDZI arali khumbelo ya mafhungo i tshi khou itwa ho imelwa muṅwe muthu .
Hoyu mushumo u ṱoḓa u ṱuṱuwedzwa na u engedzwa .
Fhedziha , hu tshi vhambedzwa na maraga yo no bvelelaho u fana na ya UK , USA na South Korea , Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha na lwendo luhulwane vhukuma kha mveledziso ya sekithara ya mbambadzo ya kha inthanethe .
Tshiṅwe tshifhinga ndi mudenya Vha humbula uri vha ḓivha u nnḓivha Tshiṅwe tshifhinga ndi tou ṋenya
Maitele a ndeme ya maḓi u itela vhunzhi ha thimbanywa a ṋekedzwa nga tshivhumbeo tsha ṱafula dzine khadzo masiandaitwa a u ḓala ha thimbanywa a ṱalutshedza nga u shumisa maga o teaho .
Nṱhani ha izwo vhuendi ha muyani kha dzingu ho no lingana u thusa mabindu na u ita holodei .
Muhasho a wo ngo fushea nga pfufho wo ita khumbelo ya vhulamukanyi ha u sedza hafhu Khothe ya Vhashumi .
Musi ri khou sedza kha vhugudisi ha miraḓo yashu , ri ita izwo hafhu na nga u kala ndeme vhugudisi hashu na nyito dza mashangoḓavha .
Ndededzo i elaho ndivhanele ya mitengo ya zwivhambadzwaho u ya kha mitengo ya zwiṱunḓwaho .
Nga murahu muṱangano
Mashango o fhambanaho a re na madzangalelo o fhambanaho a u vhambadzela nnḓa kana o vhewaho kha khethekanyo dzo fhambanaho zwi tshi ya nga u fhungudzea ha vhuḓikumedzeli , a nga lavhelesa kha zwi ṋetshedzwaho zwo ṱangana zwine zwa vha hone nga nḓila yo fhambanaho .
4.1 . Khabinethe yo tendela uri kha Ḽeveḽe 3 , ine ya ḓo thoma nga Musumbuluwo , wa ḽa 1 Fulwi 2020 , i ḓo shumisa maele o ṱanganelaho a katelaho miṱangano ya Khabinethe ya u tou ṱangana nga kha zwileludzi zwa thekhinoḽodzhi .
u tea u vha na mulandu wa u tshinya . ( 2 ) Naho hu na miṅwe milayo , muthu ane a ḓo -
Ene u vha a tshi khou ṱalela TV .
U kunga na u nyanyula vhubindudzi na u engedza mveledziso ya ikonomi .
Mbilaelo dzoṱhe ho shumaniwaho nadzo nga tshifhinga tsha u vhiga dze dza vhigiwa na u rekhodiwa kha dathabeisi ya tshiimo tsha milandu na u fhindulwa nga tshifhinga tsho vhewaho . Ṱhoḓisiso dzo itwa na u khunyeledzwa hu saathu fhela miṅwedzi miraru ( 3 ) ho ṱanganedzwa maṅwalo o teaho .
Naho vhaṅwe vhathu vha tshi tenda uri phambano khulwane vhukati ha mvelelo ndi dzone tshivhangi tsha hezwi , vhunzhi havho vha ri vha si gathi vha sa koni u konḓelela ndi vhone ha vhangi vha khuḓano .
Kha masia a ndeme , u dzheniswa tshilinganyo tsha mutshini wa u rothodza a hu nga ḓo vha ho eḓana .
Khabinethe i tou zwi dodombedza uri Mozambique hu na muvhuso wa vhukuma na uri u vutshela muvhuso huṅwe na huṅwe hu khou dzhiela fhasi maanḓa a muvhuso wa Mozambique na vhathu vhawo .
Lavhelesani tshirendo tsha luaviavi
U vheiwa ha mitengo ha ṅwaha nga ṅwaha na mbuelo dza mugaganyagwama kha mbadelo na tshumelo .
Zwiṅwe zwa vhuṱhogwa ndi u ela uri ro tshimbidza mbekanyamaitele dza nga ngomu dzashu , u itela u tsireledza khwaṱhisedzo khulwane na muhanga wa ndayotewa yashu .
Zwiṅwe zwa zwithu zwine zwa ḓo itwa ndi zwi tevhelaho : u engedza mbekanyamushumo ya mishumo ya tshitshavha , ndambedzo dza mishumo u nitela tsiko ya mishumo , u khwinisa u ṱoḓwa ha mishumo , u khwinisa pfunzo na vhugudisi , u khwinisa tshumelo na thundu zwitshavhani zwi shayaho , u thusa miṱa i shayaho , na u vhona uri zwivhumbiwa zwi thusaho vhafumakadzi na dziṅwe sekhithara zwi shuma nga ngona .
Bindu ḽashu a ḽi ngo aluwa sa zwe ra vha ro lavhelela zwone .
U bvisiwa ha muvhigo wa kotara zwi ḓo thusa muvhuso u sedzesa zwipikwa zwa ndeme , nga maanḓa u fhungudza vhugevhenga vhuhulwane , sa zwe zwa vheiswa zwone kha Mutheo wa Maano a tshifhinga tsha Vhukati na uri u nga kha ḓi shumisiwa sa tsivhudzo zwi tshi kha ḓi tou thoma u itela u mashumele na maano a Muvhuso a u thivhela vhugevhenga .
Hune ha vha na khanedzano vhukati ha tshivhalo tsha figara na tshivhalo nga maipfi , tshivhalo nga aipfi tshi ḓo vhusa .
U vhona zwifanyiso
Thero , , " Zwi guma henefha : Roṱhe ri ṱavhanyisa mathomo a mushumo wa u fhelisa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu " , u fhaṱa kha mvelaphanḓa yo itwaho u bveledzisa vhushelamulenzhe ho katelaho zwoṱhe nga sekhithara nnzhi kha GBVF .
U vhalela zwi re buguni yawe nṱha e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi , zwi amba uri , tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Tshenzhemo ya u ita mushumo ya ṅwaha muthihi zwawo i ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
KHUMBELO YA TSWIKELELO YA TSHIIMISWA TSHA MUVHUSO
2 . Mvelaphanḓa kha thikhedzo ya muvhuso wa lushaka vunḓuni ḽa Devhula Vhukovhela
Khaedu yo ḓiswaho nga ṱhuṱhuwedzo ya ḽifhasi ndi ya uri sa vhasiki vha mbekanyamaitele ri fanela u dzulela u tsumbudzana na mitsiko miswa na u shandukisa mupo washu - vhupo vhuswa ha mbekanyamaitele , ndaulo ntswa na zwiimiswa zwoṱhe zwi sedzana na riṋe ḓuvha na ḓuvha .
" Mafuvhalo a u swa a ḽalesa nga tshifhinga tsha vhuriha ngauralo vhabebi na vhaḽhogomeli vha fanela u ḽhogomela na u fhirisa u itela u khwaḽhisedza tsireledzo yavho na ya vhana vhavho , " vho ralo Vho Dokotela Gary Dos Passos .
7.4. Bodo ya Zhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Lushaka :
Khwaṱhisedzo i fushaho ya mbuelo i fanela u ṋetshedzwa .
U vhona nga u humbula-u kona u humbula zwe maṱo a vhona na nḓila ya kutevhekanele kwe zwithu zwa vhonwa ngayo ;
Kha vha lindele muthu a fhedze zwine a khou amba .
Tshumiso ya sisiṱeme dza kha lubuvhisia dzi nga thusa u sumbanḓila kha maitele a khumbelo na a u ḓiṅwalisa .
Mafhungo o waniwaho kha ngudo a ṋea khwaḽithi iṅwe ya mafhungo a vhutshilo , khathihi na phetheni dza mikhukhuni .
A vhulenda na vhuhwavho
Vhukati ha adzhenda yashu ya lushaka ya 2018 ndi u sika mishumo , zwihulwane mishumo ya vhaswa .
Hedzi ngudo dzi tea u gudiwa nga nḓila yo ṱanganelanaho kha ḓirama ine ya vha tshipiḓa tsha Vhutsila na Mishumo ya Zwanḓa kha thero ya Zwikili zwa Vhutshilo .
U langula u shumiswa ha phethikheshe kha dzingu .
Sisiṱeme iṅwe na iṅwe ya ndangulo ya masheleni ya ngomu i nga ṋetshedza phuluphedziso i pfadzaho , nahone i si ya vhukuma , kha tshiṱatamennde tshi si tshone kana ndozwo .
Komiti ya u Oditha yo vhumbwa nga miraḓo vho tevhetshedzwaho afho fhasi .
Nyito dzashu nga huhulu dzi ta uri vhaṅwe vha ri vhona hani na u ṱuṱuwedza thwii kufhindulele kwavho kha riṋe .
Mudededzi wa thero u fanela u tshimbidza u ṱanganelana ha thekhinoḽodzhi ya khomphyutha ene muṋe .
Ndayotewa ya Afrika Tshipembe i ṋetshedza mutheo wa ndangulo ya zwa masheleni a nnyi na nnyi .
Arali muvhulungi ana thendelo ya u ṱanganedza ṋdivhadzo dza dzimpfu , u ḓadza redzhista dza mpfu na u bvisa ndaela dza mbulungo , muvhulungi u ḓo :
Ndivhanelo : U bveledza na u lnga mugaganyagwama wa tshumelo ya khemisi na u monithara zwibviswa .
Vho dovha hafhu u bikela vhaaluwa zwiḽiwa .
Olani tshifanyiso ni ṅwale mulaedza .
Vundu ḽa Gauteng ḽo ita ḓorobo nga maanḓa , ḽi na vhupo ha ḓorobo khulwane huraru hu re na vhutsitsikani ha vhathu vhanzhi .
Zwi tea u ḓivhea uri u shumiswa ha fhethu hu konḓaho nahone ho vuleaho zwi nga shanduka tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga nṱhani ha tshanduko dza zwigwada zwa vhashumisi na u shumiswa ha mavu .
Miṅwe ya mishumoitwa i no ḓo ṱoḓea i katela :
Nyimele dza tshitandadi tsha Thandela ya u wana tshumelo na thundu dzi ita ndivhanele dzo fhambanaho kha data ya thandela u itela zwidodombedzwa zwine zwa shuma nga nḓila yo tiwaho kha thandela iyi .
Mishumo nga u angaredza ya vhabveledzi , vhaoli , vhaṱunḓi , vharengisi kana vhaḓisedzi siani ḽa u shumisa dziathikili na zwithu mushumoni
Madalo , u vha vhona na dziṅwe tshumelo dzi songo bulwaho
Ndi nnyi o thusaho Vhonani u ita phosiṱara ?
Madzinginywa a ḓo adzwa u itela u fhungudza mutengo wa u thola vhashumi vhaswa , u ṱuṱuwedza dzifeme u dzhia vhashumi vha si na tshenzhemo .
U vha na zwipikwa zwa vhuṱhogwa zwa u gwevha muhumbuloni , tshigwevho tsho teaho tshi tea u phasiswa .
Vha nga si kavhiwe nga HIV nga u kovhelana , nḓuni , desike , tshidulo , ofisi , moḓoro , thekhisi , khabodo , luṱingo , forogo , phulethi , bigiri , bunga , thavhula , malagane kana zwiambaro na muṅwe muthu ane o kavhiwa .
Ḓivhazwakale ya muvhundu na tshiimo tshawo zwo kuvhanganywa kha mivhundu ino khou dzhenelela .
Ṱhanganyelo ya vhulanguli ha ndeme
Itani mbambe na khonani yaṋu .
U dovha hafhu wa alusa mveledziso yo linganaho na vhubveledzi ha nḓowetshumo ya zwa vhufhufhi , ine i a kona u ṱaṱisana na dziṅwe fhano hayani na nnḓa .
U vhewa ha miraḓo ya mapholisa na vhapfumbudzwa mimoḽoni yo fhambanaho shangoni ḽoṱhe ndi tshipiḓa tsha madzhenele a u Vhuelela kha zwa Ndeme a SAPS u khwinisa uri vha vhonale , u engedza mushumo wa u linda na u thivhela vhugevhenga ho fhambanaho vhune ha anzela u hulela nga khalaṅwaha iyi .
Nomboro yanga ya luṱingo
Livhanyani zwifanyiso nga u tala mutalo u tshi bva kha zwifanyiso zwi re kha muduba wa nṱha u tshi ya kha tshifanyiso tsho teaho tshi re kha mudumba wa fhasi .
Ndi pfana na zwiḽiwa zwa mapfura sa matshipisi .
Dzina ḽa muthu ane a nga kwamiwa kha tshiimiswa tshenetsho , zwi tshi katela khophi dzo khwaṱhisedzwaho u vha dza vhukuma dza basa zwa onoyo muthu na vhuimo havho kha tshiimiswa
Ri ṱanganedza u vhuelela ha mitengo ya zwivhambadzwa , zwo itaho uri hu vhe na nyaluwo kha zwa migodi .
Miṱangano i anzela u farwa musi miraḓo yo dzhia tsheo ya u fara miṱangano .
Mveledziso ya tshumiso ya mavu kha vhulo hapo ( vhudzulo ha vhathu ) zwi ḓo langwa nge zwa vhonala uri dzi tevhedza pulane dzo ṱanganelanaho dza mveledziso .
Mugaganyagwama wo itelwa Muhangarambo wa Zwibviswa zwa Vhukati ha Ṅwaha zwa ndivho dza tshiṱirathedzhi zwa Muvhuso .
Nga murahu ha izwo a vha fha tshelede ya u renga maḽegere a vha shushedza a ri vha songo vhudza muthu nga ha tshiwo itshi .
Mbali dza maano na vhuimo ha Afrika kha vhugalatenga ha ḽifhasi zwi ḓo ḓi sendeka kha vhufarisani vhune ha vhuedza na u vha na ndinganyiselo na shango ḽa nnḓa .
Kereke khulwane dza vhamishinari dzo tevhela nḓila yo ṱuṱuwedzwaho nga vhorakoḽoni ya u dzhia vhuloi ha Afrika sa zwiito zwo salelaho murahu na u sa funzea .
5.15. Vhathu vha Tanzania nga murahu ha mudzinginyo wa shango wa mutsindo wa 5.7 we wa lozwa matshilo manzhi .
A hu na senthara dza zwa mutakalo kha vhupo ha Masipala .
U ḓisa vhufhulufhedzei kha tshandukiso ya nyimele na u vhea sekithara dza maanḓa dza Afrika Tshipembe u itela tshifhinga tshi ḓaho , ri ḓo thoma nga u ṱavhanyisa maitele a u thomiwa ha zwiimiswa zwo fhambanaho zwiraru - Vhubveledzi , Phiriso na Phaḓaladzo - nga fhasi ha Ndango ya Eskom .
U thoma u shumiwa ha damu ho lenga nga ṅwaha nga nṱhani ha nyimele dza mutheo dzi si dzavhuḓi na zwiṱereke .
Kha tshitatamende tsha vhoramafhungo , muhasho wo sumbedzisa uri nḓowetshumo ya vhulimi i khou dzhena kha khalaṅwaha ya zwikavhavhe na maafukhada ngeno mihwalo minzhi ya maapula na mapiere are ḓuluni itshi khou shushedza masiandaitwa a khaṋo ya miṅwe mitshelo tshifhinga tshi ḓaho .
Zwo sedzwaho khazwo ho vha vhana vha re khomboni ya u bviswa mahayani avho na vha re kha zwileludzi zwi ṋetshedzaho ndondolo na tsireledzo , pfunzo na dzilafho kana u wana vhudzulo na u valelwa .
Mbekanyamaitele dzi fanela u shandukiswa ngauri masipala muṅwe na muṅwe wo fhambana na uri u fanela u lingedza na u vhea mbekanyamaitele dzo teaho uri i kone u ṋea tshumelo zwitshavha zwawo nga nḓila yone .
Hu ḓo fanela u vha na u dzudzanywa zwavhuḓi ha vhudziki kha polotiki na ikonomi na vhudavhidzani ho khwaṱhao ha mbekanyamaitele dza zwa nnḓa ngomu Afrika Tshipembe na seli .
Hu tshi vha na u kaidzwa kana vhalavhelesi vhavho vha tshi lingedza u khwinisa mashumele avho vha a vhonwa mulandu wa vhupondwa , u dzhia sia na khethano nga murafho .
Nndwa ya vhukuma ndi ya nga ha uri naa nyambedzano i ḓa u thoma ha tevhela dzikhetho , kana dzikhetho u thoma ha tevhela nyambedzano nga murahu .
APDP ndi tshikimu tsha magavhelo a vhubveledzi kha nḓowetshumo ya mimoḓoro tsho livhiswaho kha u ṱuṱuwedza vhubveledzi nga vhunzhi kha nḓowetshumo ya zwa mimoḓoro yo tiwaho , u ṱuṱuwedza nyengedzedzo ya ndeme kha tshipiḓa tsha nḓowetshumo ya zwa mimoḓoro zwine hezwi zwa fhedza nga u sika mishumo kha nḓowetshumo ya zwa vhubveledzi ha mimoḓoro nga u angaredza .
Kha vhubvanyelelo vhunzhi maḓi oṱhe a wanalaho o no ḓi avhelwa hu songo dzhielwa nzhele tshoṱhe ṱhoḓea idzi .
Bada ya firiiweyi ye ya sumbedzwa kha tshifanyiso i sumbedza i tshi khukhulisi tsha u bveledzwa ha vhupo uhu .
Zwiimiswa zwa ndayotewa zwi tevhelaho vhukati ha zwinzhi , zwo thomiwa u khwaṱhisedza demokhrasi :
Tsha vhuvhili ndi tshi kwamaho thaidzo ya u avhelwa ha zwiko fhasi ha nyimele dza ndeme dza vhulangwa ha muthelo na vhutshivha ha u shumisa zwiko .
Dzhielani nzhele : Ndi vhagudi vha si gathi vhane vha ḓo kona u ṋekedza ḓiresi na nomboro dza luṱingo .
Ndi ita hani khumbelo ya mbekanyamushumo ya mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ?
U engedzea ha tshivhalo tsha migwalabo ya nḓisedzo ya tshumelo zwi sumbedza uri muvhuso u tea u ita uri zwi leluwe uri vhadzulapo vha ṱahise mbilaelo dzavho .
( f ) u sa humbelwa kana u tendelwa u shuma mushumo kana u ṋetshedza tshumelo dzine dza-
U vha na vhulondo vha tshi khou reila .
Fomo i a wanalea kha Muṅwalisi wa Khwinifhadzo ya Phukha .
5.1 . U thola nga Muphuresidennde miraḓo ya Thiraibunaḽa ya Tshikalamutengo ya Lushaka , zwi ḓo thoma u shuma u bva nga datumu ine Muphuresidennde vha ḓo Saina :
Vhukando uvhu ha lushaka ulwu ndi ha khombekhombe nahone vhu khou vha tevhedza maitele mathihi a fanaho na a kha Khethekanyo 139 ( 5 ) ya Ndayotewa , nga nnḓa ha uri muvhuso wa lushaka zwazwino ndi wone une wa ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ha vhukando uvhu .
Nga murahu ha vhala mafhungo nga u sielisana , kha vha humbule nga ha thandululo dza pholisi dzo teaho kha nyimele hedzi .
Ṱhuṱhuwedzo ya Wilson i kha ḓi pfala na ṋamusi , sa musi ri tshi ḓo zwi vhona nga kha ngudo iyi .
U thoma u shumiswa ha pulane kana mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe zwi thoma kha u ḓidzhenisa ha avho vha kwameaho vha ndeme kha maitele a musi i tshi thomiwa .
Sa tsumbo , ro tendelana uri vhufheṱashango vhu tea u fheliswa fhedzi hezwi zwi katela u shumana na zwivhangi zwihulwane zwa vhufheṱashango zwi nga ho sa vhushai na nyimele dzi si dzavhuḓi dzine dza sika vhupo ha u sima vhufheṱa shango .
Maitele a khorotshitumbe ya muvhuso wapo ha ngo vulelwa nnyi na nnyi , fhedzi maitele a mulayo .
Tshipiḓa tshi re na ndeme tsha uyu Mulayo ndi u simiwa ha maanḓalanga a zwa vhuendedzi , ane a ḓo vha na vhuḓifhinduleli kha u pulanela vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Ḽiga ḽa 6 : Kha vha khethe miraḓo ya komiti ya wadi
U dzhiela nṱha ndeme ya u ṱhaṱhuvha mbumbelo , muhasho u khou wanulusa zwiṱirathedzhi u khwinisa ndeme ya vhuṱolapfuko ya mbumbelo na u fhungudza tshivhalo tsha vhalwadze vhane vha pidza kha nzudzanyo dza u bvela phanḓa .
Thandela i ḓo maanḓafhadza na u ṱuṱuwedza vhafumakadzi u mona na vhupo u itela u bveledza dzangalelo kha migodi .
Mveledziso i songo lingana nahone yo livhiswaho nga nḓila mmbi , ngeletshedzo i sa fushi nga ha mbekanyamaitele , mbudziso dzi konḓaho dza nga ha tsireledzo ya thengiso , sisiṱeme dza zwa masheleni dza mashangoḓavha dzi songo linganaho zwoṱhe zwi livha kha u sa lingana ha zwiimiswa zwa zwino zwi dzhiaho tsheo u itela mafhungo a ikonomi ya mashangoḓavha .
Tsha u thoma , vhulamukanyi a ho ngo tea u sedziwa fhedzi sa muṱalukanyo wa khumbulelwa , ndi muṱalukanyo u no kwama kwama vhathu vha tshilaho .
Kha vha wane themamveledziso ya u bveledza mutakalo vhuponi , kha lushaka na kha dzitshakha .
Kha vha ṋekane nga khophi dza maṅwalo a vhune a miraḓo ya CC .
Maraga muṱuku wa tshumelo dza IT ndi wone muhulwanesa wa nṱhesa une wa vha na 51% , hu tshi tevhela wa hadiwee nga 18% ya tshivhaloguṱe tsha maraga wa IT .
Vha ḓo takalela ḽiṅwalo ḽine vha khou ḽi vhala
Hedzi themendelo dzo fhedza dzi tshi swikisa kha u fiswa ha mulayo wa u fhambanyiswa nga muvhala na u konisa yunioni dza mbambadzo dza vharema u ḓiṅwalisa .
" Ri pfa ri tshi ṱuṱuwedzea uri khetho dzashu dza vhege mbili dzo fhiraho dzo khwaṱhisedza vhuḓiimiseli ha vhathu vhoṱhe , hu sa sedzwi murafho , muvhala na luambo , uri vha shumisane u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓwaho nga vhoṱhe ...
Kha nyambedzano idzi dziṅwe thendelano dzi elanaho na nyimele dza tshumelo dzo swikelwa .
Nangoho ro khwaṱhisa nga kha muvhuso washu , kha vha pfukise mihumbulo iyi i swike kha mutuka uḽa wa vhathu vhashu a huliseaho , dzhango na vhadzulapo vha ḽifhasi .
U ṱalutshedza mvumbo dza vhabvumbedzwa kha zwiṱori kana thelevishini a ṋea muhumbulo .
Maongelo ha tou ṋetshedza fhedzi tshumelo kha vundu , fhedzi a dovha ṱanganedza vhathu vho fhiriselwaho u mona na shango ḽoṱhe .
Tshiimiswa tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe tsho thomiwaho nga Ndayotewa u itela dzi themendelo kha Phalamennde na vhusimamilayo ha mavundu nga ha mafhungo a masheleni a kwamaho masia mararu a muvhuso .
Hu na muhumbulo wa u tsireledza zwine muvhuso wa ṱoḓa kana tsireledzo ya zwidzumbe zwa muthu zwawe Mulayo u na dziṅwe dza dzinyiledzo .
4.6 . Ḽimaga iḽi ḽa vha ha Isuzu ḽi ḓo sika mishumo ya vhukuma i linganaho 1 000 kha mishumo ine ya ḓo vha i tshi khou itwa ngei Gqeberha na kha netiweke yavho ya vharengisi vha zwiendedzi zwenezwo vha fhano hayani na vha mashangoḓavha , khathihi na mishumo i linganaho 25 000 kha vharengisi vha zwiendedzi vha maḓana u mona na shango .
Khoudu a dzi pimi tshifhinga tshine mbuno idzo dza nga wanala sa izwi mbuno dzi tshi laulwa nga zwivhangi zwo fhambanaho .
Ndi zwa ndeme u vhona uri mbuelo dza ndondolo dzi khou dzheniswa kha thendelano dza u kovhekana mbuelo u itela uri masia oṱhe a vhuelwe u lingana .
Maswole a mbo rithelela goroi na mafhi vhathu vho ṱalela bodo i tshi xaxara .
Ri ḓo dovha ra ṱuṱuwedza magudedzi one aṋe uri a topole mabindu apo ane a nga vha vhashumisani .
Muhasho u ḓo sedzesa kha u fhelisa u salela murahu ho andesa ha themamveledziso ya mutakalo .
Tshiteṅwa itshi tshi tea u ḓadzwa nga muthu a no khou ita khaṱhululo , kana a nga vha a tshi khou ita o tou imela kana hai .
Honeha , Khabinethe i kha ḓi vhilaedziswa nga mashumele a zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa Medupi na Kusile , na uri vho ṋea ndaela Minisiṱa wa Mabindu a Muvhuso uri vha ṋetshedze pulane yo fhelelaho ya mvusuludzo yo ḓitikaho nga u ita ṱholo hafhu ya zwiṱuṱuwedzi zwihulwane zwi ḓuraho na u fhirelwa nga tshifhinga tshe tsha vha tsho vhetshelwa u fhaṱa thandela ntswa .
Tsumbo dza nḓowetshumo dzi tevhelaho dzo gudwa ngadzo na u shumiswa kha nyimele dzi re na ṱhoho dzo teaho u ya nga zwiko , ṱhoḓea na vhuṱumani ha khemikhala :
Vha khou lavhelela mvelelo dzifhio kha ṱhoḓisiso ?
Zwavhukuma , ri kha ḓi vha na dzikhaedu dzi fanaho na dziḽa dze ha ṱanganiwa nadzo kale ri sa athu wana dimokirasi .
Ri ṱoda mini u dzudzanya hafhu na u ita uri zwi bvelele ?
2.16 Vha ḓo vha tendela uri vha ite khumbelo yo tou ṅwaliwaho kha Mudzulatshidulo wa Vhulavhelesi ha zwa Vhululamisi na Bodo ya Parole u ya tsengoni ya parole nahone Mudzulatshidulo u ḓo vha ḓivhadza nga ha tshifhinga , ḓuvha na fhethu hune tsengo ya ḓo vha hone ; na
Ndingedzo dza u vusuludza zwithu dzi tshe ntswa-ntswa lune u shuma hadzo ha ḓo vhonala nga vhuya .
Mbadelo dzi ya nga vunḓu ḽene ḽo .
U ṱuṱuwedza mavhusele avhuḓi na u dzhenelela ha nnyi na nnyi , na u maanḓafhadzwa ha makhantselara ndi zwa ndeme .
Zwi sumbedza nḓila vhabveledzi na vhabindudzi uri ndi vhupo vhufhio ho teaho mveledziso na tshaka dza mveledziso .
Ho dovha ha newa thoololo nga ha Operation Phakisa ya vhuvhili yo rangwaho phanḓa nga Muhasho wa Mutakalo , yo sedzaho kha Kuvhonele ya nṱhesa na Ṱhogomelo ya Kiḽiniki ine ya khou bvela phanḓa nahone ye ya rwelwa ṱari nga Muphuresidennde nga dzi 18 Ḽara 2014 .
- khwaṱhisedza uri vho vha fha zwoṱhe zwe vha tenda uri vha ḓo vha fha ( tsumbo , zwikhafula , mitshini yo teaho , u kona u swikelela ndondolo , nz )
Luambo : Tangedzelani madzina vhukuma ane a tea u thoma nga maḽeḓeredanzi .
Vhuvhusi ha ikonomi ha ḽifhasi : Zwiimiswa zwa Bretton Woods zwi na masiandaitwa mahulwane kha zwa ikonomi ya mashango ane a nga vha oṱhe a Afrika .
Ngomu Afurika Tshipembe , zwo ḓivhadzwa kha maṅwalo nga 1989 Khonferentsini ya Vhumatshelo ha Demokhirasi - I tshi ḓisa na vhafunashango vhoṱhe tsini nyana na lwendo lwa vhutshilo .
Tsha u fhedzisela , zwivhumbi zwa vhuthihi zwi ṋetshedza tshikhala tshihulwane tsha u ṱanganya na mvelaphanḓa i ṱavhanyaho ya dzhango .
Ṱhoḓisiso ya mutheo i sedza fhedzi kupfesesele na ku ṱalutshedzele kwauri zwitshilaho , na riṋe vhaṋe , ri shuma hani .
Vhafhuri avha tshifhinga tshinzhi vha ṱoḓa u badelwa diphosithi u thoma na u fhulufhedzisa u ḓisa goloi , zwine zwa fhedzisela zwi songo ṱanganedzwa .
Vha tea u ambara mini uri vha tsireledzee ?
Zwikhala zwa u ṋetshedza zwiḽiwa zwa zwifuwo zwi hone kha dzhango ḽoṱhe , hune zwibveledzwa zwapo a si zwinzhi kana ndi zwa khwaḽithi i si yavhuḓi , na uri hune zwirengwa zwi bvaho mashangoni maṅwe zwi a ḓura .
Ḽaisentsi ya mugudi i vha tendela u reila vha tshi khou lavheleswa nga mureili a re na ḽaisentsi .
Vha songo bvisa zwiluḓi zwa kha muṱoḓo u tsela khunduni kana vha fhirisela mulwadze vha songo amba nae .
Komiti dza Wadi dzi tea u khwaṱhisedza uri vhathu vha a dzhenelela hune zwa ṱuṱuwedzwa nga kha u anḓadza uyu muṱangano kha nnyi na nnyi .
Phiriamu dzo badelwaho kha mbekanyamaitele ya mbuedzedzo ya mbuelo dzi ṱuswa muthelo arali dzo badelwa nga muṋetshedzi wa ndindakhombo .
Nḓivho ya Dewey Decimal Classification System .
U ṋetshedza vhashumi dzigilavu u itela u vha tsireledza kha u tsheiwa
Khombo khulwanesa ya u fhelelwa nga amonia i itea musi wa u phaḓaladza .
Ro wana tshumelo yavho mahala nga u tendelana u vha litsha vha shumisa dzangano ḽashu u lingedza sisiṱeme yavho .
Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Asima
Vhashelamulenzhe vha vha eletshedzi vha zwa thekiniki vha nga thusa kuitele nga u ṋetshedza mihumbulo yo teaho kha kuitele , hu si na u dikitheitha mvelelo .
Khethekanyo ya " saveyi " ine ya toolola tshiimo tsha ndaulo ya malaṱwa kha masipala ;
Thikhedzo u bva kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo yo kokodza R4 biḽioni ya vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe hu na khonadzeo ya u vhulunga na u sika mishumo i ṱoḓaho u swika 3 614 kha kotara ya Khubvumedzi-Nyendavhusiku 2017 .
Zwino sielisanani u dzungudza thambo uri khonani dzaṋu tshi i fhufhe .
Khumbelo ya u ṅwalisa senthara ya ndingo ya ḽaisentsi ya u ḓiraiva halutshedzo
Miraḓo ya dzangano i sola ṱhoḓea ya u zwiito zwa u gwalaba , fhedzi vha sedza uri a vha na iṅwe nḓila .
Kha vha ṋetshedze muṅwaleli mafhungo a iyi bugupfarwa nga ha mushumo wa muṅwaleli , muṱangano u tshimbidzwa hani , na khophi ya thempuḽeithi ya adzhenda .
Tshi hone musi ri tshi khou tamba mitambo .
Hezwi ndi zwidodombedzwa zwine zwa tea u bviswa kha mulayo .
Tshipikara na Mudzulatshidulo , Vhueni vhu Ṱhonifheaho ,
Kha vha nange ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo u itela u ṋekedza nyimele dza Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona
Vhanzhi vho huvhala lu shushaho vha dovha vha lwalwa vhe mishumoni yavho .
Naho zwo ralo , muthu a nga si thome mulayo nyangaredzi uyu nga kha maedza a kha mulandu muthihi fhedzi .
Heyi fomo ndi ya u tevhulelwa ha maḓi a mashika ngomu ha mbulungelo ya maḓi a nga nṱha , kanzhi nga phaiphi kana lugero .
Nḓia ntswa dza u vha thusa u engedza mbuelo dzavho
Nnḓu ya vhuya ya fhela , miṱa i fanela u dzudzanya na Dzangano ḽa Thikhedzo u itela ṱhanziela ya u dzula ya u fhedzisela .
Bugu dze dza rengiwa vhunzhi hadzo dzo vha dzi dza vhudavhidzani , masia a matshilisano na a poḽotiki , ndangulo na vhushaka ha tshitshavha .
Muhasho a u athu kona u thutha ndaela , sa izwi thendelo ya mbekanyamaitele na matshimbidzele o salelaho i sa athu u khunyeledzwa .
Thusong a si hone fhethu hu hoṱhe hune vha nga kona u swikelela mafhungo a muvhuso .
Itani thiki kha phindulo i re yone .
Muvhuso wapo sa mubveledzisi : Muvhuso wapo u nga renga mavu wa a bveledzisa , nahone mbuelo i bvaho kha mveledziso i nga shumiswa u bveledza themamveledziso na u ḓisa tshumelo .
4.4. App ntswa i tendela vhadzulapo vha tshi kwamana na vhaofisiri vha vhonaho uri mulayo u a tevhedzwa lu vhuedzaho nga u ṋetshedza ngeletshedzo vha songo ḓi amba dzina , u wana tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsinisa na zwiimiswa , na u tendela mupondwa wa vhutshinyi u rumela milaedza nga u ṱavhanya musi hu na zwa shishi .
Mashudumavhi , naho zwo ralo , mashango aya o pfumaho a shumisa zwiko zwihulwane u takadza na u kunga vhaṅwe vhashumi avho vha vha re na zwikili na phurofeshinala u bva kha mahaya a shayaho , u ḓa u shuma kha mashango o bvelelaho .
Muleludzi muswa u fanela u shumiswa fhedzi musi zwi sa tinyei .
U engedza u sa fana na vhuhulwane ha fhethu ho bulwaho kha bada .
Ri nga topola zwitaila zwiraru zwa vhudavhidzani :
U shaea ha tshitandadi tsha nyanganyelo dza mugaganyagwama malugana na ndambedzo nga mulambedzi zwi na masiandaitwa mavhi kha u fhulufhelea ha mugaganyagwama .
Mulayotewa u ḓo shuma sa Mudzulatshidulo wa Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso .
Izwi zwo vha zwi tshi katela u dzhiwa ha malaṱwa , maḓi , u kunakisa na muḓagasi .
Naho zwo ralo , a zwi konadzei u ambedzana nga ha vhakonesi vhoṱhe kana u vha fha tshenzhemo i linganaho nga vhoṱhe .
Sa nga misi GEMS i lingedza u vha ḓisela mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dza khwiṋesa dzo teaho tshikwama tshavho .
Ndima iyi i lingedza u sumbedza na u ṋea vhubvo ha mushumo we vhurangaphanḓa ha sialala ha u shuma kha ndangulo ya vhulamukanyi hu saathu u vha na Ndayotewa .
Yo vha i tshi nga i nga na .
Muvhuso wo ḓitika nga sekithara ya muvhuso u ṋetshedza tshumelo ine ya ṱoḓiwa hu na vhukoni na u khwaṱhisedza .
Yunithi ya mapholisa a zwa vhudziki tshitshavhani i ḓo rumela miraḓo ya fumbiliṱhanu na zwiendedzi zwiṋa zwa ḓaraṱa ya mipfa .
Shumisani nahone na ngauri .
Vhunzhi ha vhuongelo ha tshiṱiriki vhu re hone ho sedza senthara dza shishi .
Mafhungo aya a shumiswa nga vha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u itela tshumelo ya kushumele , u londota ndeme ya tshumelo , na u ṋekedza mbalombalo nyangaredzi nga ha kushumiselwe kwa saithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Nga nnḓa ha hezwo , tsumbanḓila dza Mulingo dzi ri fha ṱhoḓea dza gumoṱhukhu dza kharikhuḽamu dzine dza tea u vha dzo katelwa magumoni a kotara ya vhuraru .
Lindiwe a shavhela kamarani yawe a handyamedza vothi .
Kha izwi thendelo i ḓo fhiwa lwa miṅwaha i sa fhiri mivhili kha bindu ḽo tendelwaho u ṱana .
Nga zwezwo , Khoudu dza Mashumele Avhuḓi ndi dza ndeme kha ndangulo ya vhubindudzi vhu kwamanaho na zwiimiswa zwa sekithara dzoṱhe dza phuraivethe na dza nnyi na nnyi dzi dzhiaho tsheo yadzo dzo ḓitika nga Khoudu .
Dokotela u ḓo vha randela tsho vha teaho .
Nga nnḓa ha ngudo dza yunivesithi , vhagudi vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha dzhiele nzhele vhugudisi ha zwikili zwa mishumo ya zwanḓa vhune ha wanala kha magudedzi a Pfunzo na Pfumbudzo ya Thekhinikhaḽa na Mishumo ya zwanḓa ( TVET ) sa tshipiḓa tsha u khwaṱhisa mutheo wa zwikili zwa thekhinikhaḽa wa Afrika Tshipembe une wa vha wa ndeme kha ikonomi yashu .
u kombetshedza na u khwaṱhisa lutamo lwa zwa polotoki u swikela ndinganyiso na ndingano ya mbeu , kha levhele ya muvhuso wapo
Awara dza u shumisa dzi songo tiwaho : Nga mathomo a awara dza u shuma dzi songo tiwaho , zwo ḓo vhoniwa uri kha dziṅwe ofisi , vhathu vha si vhanzhi vho dalela ofisi nga murahu ha awara dza ofisi .
Nga nnḓa ha tshine nṋe muṋe nda tshi vhenga kha nyambo dza zwa polotiki , ndi wana zwi songo lavhelelea u amba nga ha zwithu zwi sa pfadzi na nga ha vhukonḓi vhu wanalaho kha kuhumbulele ku re na vhuhangarambo .
Zwishumiswa zwine muthu a kona u tsa zwi sa konḓi
Tsho dovhaho tsha dzheniswa kha thundu ya thuso ya zwa vhuthu ndi ambuḽentsi yo hwalaho zwishumiswa zwa ndeme ya zwa maitele a mishonga .
Vhupulani ha fulufulu ḽo ṱanganelanaho vhu a ṱoḓea u itela uri ṱhoḓea dza tshumelo ya fulufulu dza zwino na dza matshelo dzi kone u swikelelwa nga nḓila ya vhudzivha na nga nḓila ine ya vhuedza tshitshavha , ngeno hu tshi khou langulwa u ḓurelwa ha ikonomi , u thusa zwipikwa zwa lushaka zwi fanaho na u fhungudza vhushai na u sika mishumo zwine zwi fhungudza masiandoitwa mavhi kha mupo .
Zwiimiswa zwa Afrika zwa maḓi zwo vha zwi fhiwa vhunzhi ha sisiṱeme dza mupo dza zwa maḓaka , zwipuka na zwi tshilaho maḓini , hu tshi katelwa khovhe dzo fhambanaho , zwimela zwa maḓini na mutshatshame wa zwa maḓini ; zwi dovha zwa vha zwiko zwa maḓi , zwiḽiwa , tshiko tsha muḓagasi na vhuendi u itela vhunzhi ha vhathu vha Afrika .
Vhadzulapo vha nga ita mini nga ha thaidzo iyi , nahone vha nga ita mini sa muraḓo wa Komiti ya Wadi ?
1.4.11 ha nga ḓo dzhia tshikolodo tsha bondo a tshi shumisa bindu ḽawe kana sekhurithi dzi no kwama milayo yo tewaho ya Thendelano iyi , kana tshipiḓa tshayo , kana a phuḽedzha , a vha sekhurithi , u sida kana u ḓihwesa milandu ngeno hu songo thoma ha vha na thendelo yo tou ṅwalwaho i no bva kha GEP ;
Zwino kha vha dovholole matshimbidzele , fhedzi kha vha wane uri mvelelo dza miṅwaha kha vhuṱumani uvhu ndi dzifhio .
Ikonomi ya dzingu yo aluwa nga u ṱavhanya kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , i tshi khou shuma zwavhuḓi kha dziminerala , vhulimi , vhudavhidzani na vhuendelamashango .
U thomiwa ha Muhasho wa Tsedzuluso na Ndavheleso ya Kushumele ndi ḽiga ḽavhuḓi ḽa u khwaṱhisedza ndunzhendunzhe ya vhuḓifhinduleli .
U phalala hu hulwane ha u khwinisa tshenzhemo ya vhashumi , u engedza kha tshiṱirathedzhi tsha vhashumi tshi ṱanḓavhuwaho , hu katela :
209 . U thomiwa na u langiwa ha tshumelo dza zwa vhusevhi
Thandela dza nnḓu dzo imiswa , thandela dza nnḓu ntswa a dzi khou thomiwa na zwezwo , mushumo wo salelaho murahu u khou aluwa , nahone vhukhwine hadzo ndi ha fhasisa kha mafhungo manzhi .
Ndangulo ya dziphukha na malwadze
Hu itwe nyito dza misi yoṱhe na mitambo ya musi vhagudi vho vhofholowa ya ngomu nḓuni na ya nnḓa sa zwe zwa sumbedzwa kha Khethekanyo ya 2
Mbudziso dzine dza tea u fhindulwa
3.3 . Nga nṱha ha izwi zwoṱhe , muhaelo u kha ḓi vha yone philelo ya khwinesa kha dwadze ḽa COVID-19 khathihi na dziṅwe tshaka dza vairaisi iyi dzine dza nga vha hone sa izwi u tshi fhungudza zwihulwane khombo ya u nga lwala lwo kalulaho , u valelwa vhuongeloni kana lufu .
Inthaviwu dzo itwa vhukati ha Ḽavhuvhili na Ḽavhuṋa musi vhunzhi ha vhashumi vha siho mushumoni .
Mulayo wa U kuvhanganya maṅwalwa wa Afrika Tshipembe wo thoma u shuma , nahone milayo i re na vhushaka nawo yo anḓadzwa .
Tshivhalo tsha maḓuvha a re na mahaḓa .
Mafhungo a sumbedza u thomiwa ha Mbekanyamushumo ya Nyito ya Muvhuso , khathihi na mvela phanḓa kha Muhanga wa Maano a Vhuṱali wa Tshifhinga tsha Vhukati na u thomiwa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
6.2 . GCIS yo hwedzwa maanḓa a u tshimbidza , u dededza na u eletshedza nga ha vhudavhidzani ha muvhuso , zwo katela tshumisano ya nyanḓadzamafhungo , mveledziso ya vhudavhidzani na u maketa .
U engedzea ha vhutsitsikani hu fanela u tshimbilelana na u ṋetshedzwa ha zwikhala zwa tshitshavha na zwa vhumvumvusi zwi shumaho zwavhuḓi na zwiṱaraṱa zwine zwa ḓo thivhela u ṱahela ha tshikhala kha zwiṱentsi zwiṱuku .
Nḓivho ya nṱha na vhukoni ha nṱha : maimo o linganywaho a fhasisa ( gumoṱuku / minimamu ) a nḓivho na vhukoni zwi teaho u swikelwa kha gireidi iṅwe na iṅwe zwo tiwaho ya dovha ya ṋea maimo a nṱha a swikeleaho kha thero dzoṱhe ;
U ya nga Ndayotewa hu na tshaka dzi tevhelaho dza Milayotibe .
u vha vho ita ndingo ya zwa mutakalo hune dokotela o ṋangiwaho nga muvhuso a ḓo ita ndingo ya nyimelo ya vhuholefahali havho
Muṱangano uyo wo vha wo dzhenelwa na nga Muambasada wa Afrika Tshipembe na mukhantselara wa milayo wa muambasada .
Muthu wa mazuwo ha kundwi nga tshithu .
Mafhungo a tevhelaho a shuma kha zwoṱhe mabisi na zwibisana .
Hu nga shumiswa tshishumiswa tshifhio kha u kuvhanganya na u phaḓaladza tshibveledzwa ?
U livhana ha ndeme na zwiteṅwa zwa mutakalo na tsireledzo , vhupo na ndondolo , na u swikelela ṱhoḓea dza zwilinganyo zwo sedziwa nga u angaredza kha thandela dzoṱhe .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi I tea u shela mulenzhe kha kutshimbidzele ukwu nahone vha imele lutamo lwa vhathu kha dziwadi dzavho .
Nga nḓila iyi , u ita mugaganyagwama , u pulana , na khethekanyo dza u vhiga nga mutengo zwi ḓo ṱutshelana zwoṱhe .
Nga mulandu wa u sa vha mulayoni , a vha tendelwi u renga zwikambi nga tshikolodo .
3.4 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa u Kuvhanganya Masheleni wa 2016 u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Khethekanyo 3 : Nyimele dza U fhelisa Komiti ya Wadi
Ho vhu ho vha vhuṱambo ha Ḓuvha ḽa Ḽifhasi ḽa Asima ha Grey ha u thoma na uri u tshi sedza u bvelela haho , a hu nga vhi ha u fhedza .
U vhulunga kha bindu na ha muṱa hoṱhe hu fhasi Afrika Tshipembe u ya nga zwilinganyo zwa dzitshaka .
Arali mushumo wa mukhantseḽara wa wadi u khagala , vha ḓo ita uri hu sa vhe na muṱaṱisano u songo teaho na onoyo muthu na phambano dzine dza nga vha hone .
6.3 . Khwiṋiso dzi ḓivhadza u thoma ha u isa phanḓa vhurangeli ha Ndaulo ya Tshitshavha Vhuthihi ya dovha ya ṋea mveledzo ya mbekanyamaitele yo lavhelelwaho kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka u itela u fhaṱa tshumelo ya tshitshavha i re na vhukoni .
U tholiwa hoṱhe hu ḓo khunyeledzwa nga murahu ha musi ho thoma u khwaṱhisedzwa ṱhanziela dzoṱhe khathihi na u ṱanzwa madzina ho teaho .
U dzudzanywa nga nḓila yo fhambanaho , kha vha Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe ho ḓivhadzwa na u thoma u itiwa hu tshi khou ya phanḓa kha miṅwahafumi i sigathi ya u vha hone ha SAPS .
Mavhudzi awe a dzula o ṱhamalala .
Musi u guda hu tshi kha ḓi vha ho ṱumana na u hola , musi miṅwe mishumo i tshi nga swikelwa fhedzi nga milingo , zwenezwi ri tshi kha ḓi tea u dzhiela nṱha sisteme ya mulingo .
Vha tea u vha na mafhungo afhio musi vha tshi ita khumbelo ya nomboro ya thendelo u thoma ?
Zwigwada zwiṱuku ( khomishini ) , he masia o topolwaho a u dzhenelela nga mbekanyamaitele a ambedzaniwa nga hao nga vhuḓalo .
Tsha vhuvhili malugana na mbudziso ya u fhedza , ndi mini tshine tsha ḓo ṱuṱuwedza tshanduko .
Fhedziha , u swikelela u vha hone misi yoṱhe , thendelano ine ya ḓo ṱoḓea nga maAfurika Tshipembe vhoṱhe - hu tshi katelwa mabindu , vhashumi , mimasipala , zwitshavha na vhashumisi vhoṱhe na vhaṋetshedzi .
Mulayo u ṋetshedza u iswa ha thuso ya matshilisano kha vhavhuelwa , khoro dza lushaka na madzangano a ndondolo .
Musi wa shishi , vhashumi vha zwa vhutsireledzi vha ḓo mbo ḓi bviswa vha iswa henefho fhethu .
( b ) u shuma mafhungo ayo hu si na tshidzumbe , na u farela madzulo ayo na a dzikomiti , zwi tshi itea khagala , fhedzi , hu tea u dzhiwa vhukando ho teaho -
Uhu vhudzulo ha vhathu hu ḓo ṱumana hani na netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi , bada kana zwidimela kana vhuvhili hazwo ?
U vhea iṱo kha mvelaphanḓa ya thandela ndi zwa ndeme u vhona uri i tshimbila zwavhuḓi na uri khombo kana tshanduko dzine dza nga bvelela dzi nga kona u ṱanganedzwa dza lugiswa kha u shumiswa hu ḓaho .
ARALI tshibveledzwa tsha vha hone
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Kha vha khethekanye vhadzheneleli vha bve zwigwada zwiṋa .
Ndivho ya BEE ndi u khakhulula u sa eḓana ha tshifhinga tsho fhelaho nga u ṱoḓa uri tshihulwanesa nahone nga nḓila i linganaho hu rathiswe zwa u vha muṋe wa tshithu , zwa ndaulo na ndinganelo ya ndango kha zwiko zwa ikonomi na masheleni Afrika Tshipembe kha vhunzhi ha vhadzulapo .
2.2.11 Kha Venḓa ḽa kale , khethekanyo 24 ( 1 ) na 25 ( 1 ) ya Mulevho wa Ndangulo ya Vharangaphanḓa vha Sialala vha Venḓa , 1991 ( Mulevho 29 wa 1991 ) , wo ṋetshedza u ṋewa maanḓa : " Mahosi " na magota a vhutshinyi ha vhugevhenga na ha mitani nga Mudzulatshidulo wa kale wa Vhuthihi ha Lushaka .
U dovha wa vha na mushumo wa u langa sisiteme ya mupfulutshelo , ine ya vha na masiandoitwa o livhaho kha tsireledzo ya lushaka , mbumbano ya ya tshitshavha na u swikelela zwipikwa zwa mveledziso .
Tshivhalo : Tshifhinga tshinzhi zwisumbi zwi sumbedza mbuno dzine dza nga vhaliwa .
Hu na zwinzhi zwine zwa tea u itwa , nahone a si mihumbulo yashu yoṱhe ine ya ḓo bvelela .
Hai , kha vha ḓo nnditsha nṋe !
Miṅwahani i si gathi yo fhiraho ho vha na u engedzea hu shushaho kha tshivhalo tsha ndingedzo dza u ṋekedza zwishumiswa zwo ṱanganelaho nga nḓila yo ṱanganelanaho ine yo ṱalutshedzwa kha ndimana ṱhukhu iyi , na kha nungo na zwikili zwo kumedzelwaho kha ndingedzo idzi .
Mbekanyamaitele i shuma kha vhashumi vhoṱhe vha GCIS kana zwiimiswa zwa nnyi na nnyi zwine zwa nga wana mafhungo ayo u bva GCIS .
Thundu ndi tshibveledzwa tsha tshenetsho tshiimiswa na tshumelo dzi nga vha , fhedzi a dzi gumi kha , nḓisedzo ya thundu , u dzhenisa , khothesheni ya mahala na ngeletshedzo ya phurofeshinaḽa .
Mathenga a vha mivhala ya lutombo ya u naka , mutshila wa nga baphathi ḽidala ḽa u naka ḽi re na maṱo a zwiṅaiṅai .
b ) Mbekanyamaitele dza masipala na milayo yapo
CD kana theiphi dzi re na zwiṱori ( zwo no vhaliwaho kana zwo ambiwaho ) , zwirendo , raimi , na nyimbo , tshitamba-CD kana theiphi rekhoda , T.V na theiphi ya vidio / DVD .
Hu si na u timatima , milayo ya Khethululo na mbekanyamaitele dzo ima dzi tshi hanedzana na ndaela ya Bivhilini yauri roṱhe ri a lingana ngauri ro sikwa sa tshifanyiso tsha Mudzimu .
U linga ha fomaḽa na hu si ha fomaḽa hu ḓo thusa mudededzi u londa na sedzulusa u bvelela ha mugudi kha themo yoṱhe .
Zwenezwo muṅwe na muṅwe a swikelaho ṱhoḓea dzoṱhe u tea u ya yunivesithi , hune muṅwe na muṅwe a tevhela khoso dzi sa konḓi , hu sa sedzwi uri hu na ṱhoḓea ya ndalukanyo idzo .
Mandeithi wa u badela mbilo wo lugiselwa na uri u ḓo iswa kha Minista wa Vhulimi na Zwa Mavu u itela thendelo .
Nzudzanyo dzi vhonalaho maelana na ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa u ḓisa mushumo na kukuvhanganyele zwi tea u bviselwa khangala .
Mvelaphanḓa i katela mbekanyamushumo ya mishumo ya vhaswa uri hu dzheniswe vhaswa vha miḽioni kha ngudelamushumo dzi badelaho lwa miṅwaha miraru kha sekithara ya phuraivethe , hu tshi katelwa na u thomiwa ha Tshikwama tsha Mabindu a Vhukati na Maṱuku a Afrika Tshipembe hu tshi khou bindudzwa nga R1,5 biḽioni kha mabindu maṱuku .
Naho hu na ṱhoḓea iyi ya u kona u shandula zwithu kha maitele , hu na mishumo mihulwane yo ḓoweleaho yo vhalaho ine nga nḓowelo ya tevhelwa musi hu tshi itwa pulane .
Mishumo ya phurogiremu yo bveledza u dzhenelela ha vhafumakadzi kha ndangulo na zwiimiswa zwa u tshea mafhungo naa ?
Ho iswa tshenzhemo na kha ndinganyiso yo teaho ya vhudziki na tshanduko .
Vhuimo hovhu vhu a elana zwi tshi bva kha vhundeme ha Muvhuso kha ndivho ya sia ḽa zwa masheleni o khwaṱhaho kha ndangulo yao ya masheleni a tshitshavha .
( b ) hune u rumelwa ha si shume kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwipiḓa zwa mulayo wo fhelela , a nga vhulaha kana a bvisa nga huswa , hu na kana hu si na khwiniso kana u shandukiswa ho sumbedzwaho khawo;kana u
Nyendedzi dzo fhelelaho u itela vhahumbeli dzi hone u itela vhukwamani kha ofisi dza vhurumelwa ha EU kha :
4 . Dokotela wanga o shandukisa mushonga wanga vhukati ha ṅwedzi ?
Thivhani mulomo musi ni tshi atsamula kana u hoṱola .
Tsheo ine khaṱhululo ya khou itelwa yone :
Tshumelo dza ndondolo ya u thivhela
U rwela ṱari hu tea u itea vhegeni ya u rangela u thoma ha kutshimbidezele kwa u pulanela wadi nahone arali wadi i khulwane , sa tsumbo , vhuponi ha mahayani , u rwela ṱari hu nga itwa fhethu hu no paḓa huthihi .
Kha nyimele dzine muhasho u a kona u wana mbadelo ya tshikolodo , hu vha hu kha phimo ya u ongolowa nga nṱhani ha tshelede ṱhukhu dzine vhakolodi vha kona u dzi badela .
Fhungo ḽa vhuraru ḽi rembulusa ngwende ḽa ṱola zwithu zwi si zwa vhuḓi zwa mishumo ya vhathu .
Thimu dzashu dzi nga shuma zwavhuḓi arali huna thikhedzo yashu .
Nga maṅwe maipfi , nga u ṱola zwidodombedzwa zwi pfiwaho zwa muungo wa mubulo , ri a kona u vhona zwiṱaluli zwo fhambanaho zwa ndeme zwa mibvumo iyo .
Tshivhalo tsha vhaṅwalisi vhane vha khou funzwa na u pfumbudza :
Thendelo dza mavundu dza Sabusidi dza Zwiimiswa na dza thandela dza Vhudzulo ha Zwitshavha ( musi dzo no u maanḓafhadzwa nga Mulayo wa Vhudzulo ha Zwitshavha ) a dzi nga lengi ;
U amba nga ha kufarele kwa bugu na u londota .
Kha vha ite nyambedzano malugana na BSA nahone arali zwi zwa ndeme , MTA na vhafaramikovhe vhane vha khou tendela u dzhena
Lingedzani u bula
Khothe ya Ndayotewa yo , tshiṅwe hafhu , lu fhiraho luthihi , tikedza khaedu dza ndayotewa nga fhasi ha khethekanyo ya ndinganelo nga tshiitisi tsha ndivho ya zwa vhudzekani .
Vha humbele vhadzheneli vhane vha humbela uri hu dzheniswe tshiteṅwa tsha adzhenda uri vha vha kwame maḓuvha a si ho fhasi ha mavhili phanḓa ha muṱangano na khumbelo yavho na tshifhinga tshine vha ḓo tshi ṱoḓa u tshi kumedza .
U ṋetshedza thuso nga ha u dzudzanya maitele a vhupulani .
Asesimennde ya vhupo ha maḓini kha madzingu .
Hedzi khwiniso dzi ḓo khwaṱhisedza uri ridzhisiṱara i ya engedzedzwa uri i dzhenise na vhatshinyi vho itaho vhutshinyi ha zwa vhudzekani vhuṅwe na vhuṅwe , sa izwi zwine ya vha zwone zwa zwino i vha i tshi khou katela avho vhathu fhedzi vhe vha waniwa mulandu vha gwevhiwa nge vha ita vhutshinyi kha vhana vhaṱuku kana muthu ane u lwala vhulwadze ha muhumbulo .
Masiandaitwa a u langa sisiṱeme dzo fhambanaho a elwa u itela khonadzeo dza u vhulunga .
U vhulunga ho nangwaho hu na ṱhumanyo kha muhangarambo wa tshiṱirathedzhi nga kha lushaka lwa ṱhumanyo ya zwiṱirathedzhi naho khamusi ṱhumanyo idzo sedza kha vhunzhi ha zwithu .
Wanani phambano .
Khabinethe i fulufhela uri ndi nga kha vhubindudzi hashu kha pfunzo sa shango hune ra ḓo kona u ita mvelaphanḓa kha u tandulula khaedu tharu dza u shaea ha mishumo , vhushai na u sa eḓana .
Arali vha tshi nga vhona zwiṅwe zwithu zwi songo teaho , kha vha zwi ambe ; kha vha vhige zwiito zwa vhuaḓa nga u founela kha Nomboro ya Luṱingo ya u Lwa na Zwiito zwa Vhuaḓa ine ya vha 0800 701 701 .
Nḓila ṱhukhu dzo vhewaho dza ndambedzo ya u fhelisa vhushai ndi dzi tevhelaho :
Talelani maipfi a nyito nga muvhala mutswuku .
Vhone na ṅwana vha tea u vha vha tshi khou dzula Afurika Tshipembe .
Hu na ṱhumano ya mafhungo ya phuraivethe yo phaḓalalaho u mona na shango zwi ṋetshedzaho tshifhinga tsha vhukuma tsha mishumo ya u bannga .
Vhukavhamabupo huṱuku na themamveledziso ya muḓagasi zwa zwino zwi khou shumiwa , zwa livhisa kha u khunyeledzwa ha thandela yo fhelelaho nga 2012 .
4.2 . Mbekanyamitele i ṋetshedza milayo ya u ta mitengo yo angaredzaho , tshiimiswa tsha u ta mitengo ya tshimbidzo ya muḓagasi , zwiimiswa zwi rengaho na u rengisa muḓagasi , na tshiimiswa tsha u ta mitengo ya khovhelo na mitengo ya mavhengeleni .
U tou fana na zwezwo , vhubindudzi na ṱhoḓea dza ndayo dza masheleni a zwiṅwe zwiimiswa zwa masheleni zwi langwaho zwi tea u sedzuluswa .
Zwenezwo , u dzhiela nṱha nga vhulondo ha vhuphara vhune nyolo dza vhupo dza vha dzi khou shumiswa u thivhela vhugevhenga ndi zwa ndeme arali nyolo ya vhupo ya shanduka u itela u livhana na thaidzo dza vhukuma .
Zwo ralo , zwiimo zwa tshumelo na u shumisea zwi nga vha fhasi .
Tshiṱori itshi ndi lungano ?
Rekhodo dzo ambiwaho kha Mulayo ndi dzone dzine dzaḓo humbelwa fhedzi .
" Zwino ndi tshifhinga tsha u engedza Nndwa nga nḓila dzoṱhe . "
Tshumiso ya ndaela na dzifaini , na vhukoni ha u imisa u shuma kana u phumula phemithi na ḽaisentsi , ndi nḓila dzi shumaho kha u sedzana na milandu ya tshikafhadzo nga u ṱavhanya .
Thandela dzi ṱaluswa sa zwithu zwo khetheaho nahone zwiswa .
Nga nṱha ha zwenezwo , Tshiṱuṱuwedzi tsha zwa mishumo tsho shuma sa thikedzo ya vhuḓitshidzi kha vhavhuelwa vha linganaho 60 539 nga u vha ṋetshedza thikhedzo , hu tshi katelwa na vautshara dza zwibveledzwa zwa vhalimi vhane vha limela u tou ḓitshidza .
Hezwi zwi ṱoḓa tshenzhemo ya vhashumisani vhoṱhe hu tshi katelwa masipala na Muhasho wa vundu wa zwa Bada na Vhuendi .
Minisṱa wa Zwa Mupo wa Lushaka u na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza thendelo dza vhushumisamupo na u vhambadzela nnḓa .
Nga u khwaṱhisa mutheo uyu na u fhaṱa maburoho a ikonomi vhukati ha ikonomi dzo no bvelelaho na ikonomi dza vhuvhili , muṅwe na muṅwe u ḓo vhuelwa .
Izwo zwi amba uri , hu na masia nyana a re na thaidzo .
Zwo ṱangana na izwi zwo vha na tshanduko dzavhuḓi kha u kuvhanganya mbuelo zwine zwo itea sa mvelelo dza tshanduko ya nyito kha zwa ikonomi u bva kha sekhithara ya inifomaḽa u ya kha sekhithara ya fomaḽa .
Mivhuso i tea u vala mavhala vhukati ha zwilinganyo zwa mashangoḓavha na milayo ya lushaka , mbekanyamaitele na nḓowelo .
U thetshelesa thempheretsha ya muya fhedzi a zwi ṱanganedzei .
3.2 . Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi u ḓo tshimbidza mushumo wa Pfufho dza Saintsi dza Vhafumakadzi vha Afrika Tshipembe ( WISA ) wa 2017 .
Ni thome vese iṅwe na iṅwe nga " Nga " .
Migaganyo iyi i nga vha ya vhuḓi , fhedzi mashudu mavhi , vha nga dovha vha vha vhashai tshiṅwe tshifhinga .
Hoyu wo tendelwa khathihi na Mbekanyamaitele ya Zwikambi ya Lushaka ya u fhedzisela , ine i khou sedza kha khaedu dzine dza kanganyisa u shuma zwavhuḓi ha Mulayo na u kombetshedza mvetomveto ya Mulayotibe .
Ndivho dza Batho Pele ndi u ṋea mulayo wa uri tshumelo dza muvhuso dzi tea u ṋetshedziswa hani .
Sa masiandaitwa , mbadelo kha mbekanyamaitele dzavhuḓi dza zwa ikonomi , hu nga vha dza masheleni kana tshelede , dzi ḓo gonya .
5.1 . Vha Mbalombalo Afrika Tshipembe vho bvisa Savei ya Mushumo ya Kotara ya kotara ya u thoma ya 2019 vhege yo fhiraho .
Tsiko ya mishumo yavhuḓi zwi ḓo vha kha tshidziki tsha dziphoḽisi dza ikonomi yashu nahone zwi ḓo shela mulenzhe kha lutamo lwa mbulugelo i kungaho na u sikwa ha mishumo .
Zwa zwino , Miraḓo ya Phalamennde ya 400 vha ṱangana henefha u phasisa milayo na u lavhelesa mishumo ya muvhuso .
50 % ya thero kha mbekanyamushumo dzi tea u wela kha khethekanyo ya thero dza saintsi dza mupo .
Pfunzo - vhukando ha u bveledzisa pfunzo ho engedza kudzhenelele .
13.1. Muphuresidennde Vho Zuma vho dzudzanyelwa u dalela Tshibadela tsha Akhademi tsha Steve Biko ngei Tshwane nga Ḽavhuṱanu , 3 Lara 2017 u ṱola nḓisedzo ya tshumelo dza ndondolamutakalo sa tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Vhuvheaiṱo ya Siyahlola ya Ofisi ya Muphuresidennde .
Kha fhungo iḽi , vha guda u ṋea ndeme vhuvhili hazwo vhone vhaṋe , sa vhathu vhane vha khou hwala vhuḓifhinduleli ha matshilisano na mishumo ya ndeme , na vhathu vhavho vha khou hwala vhuḓifhinduleli ha matshilisano na mishumo ya ndeme i fanaho .
Mphomali i thusa kha u fhungudza vhushai na u kovhanya hafhu mbuelo ngei Mpumalanga khathihi na madzingu maṱuku nga kha nḓisedzo ya tsireledzo ya mbuelo .
Kha tsenguluso ya data ya ndeme hu shumiswa kuhumbulele kwa indakithivi .
Mbuelo khulwane ya dziriḽei dza didzhithala idzi ndi uri kushumele ko engedzwaho kwadzo ku tendela yunithi yo khakheaho ya giridi uri vhetshelwe thungo , musi hu tshi khou zwiṅwe zwipiḓa zwa giridi zwi tshi khou shuma .
Talani mutalo u tshi bva kha ḽebuḽu iṅwe na iṅwe u tshi ya kha tshipiḓa tsho tea tsha tshikhokhonono .
U ḓadzisa izwo , mbekanyamushumo i khou sedza kha u tandulula vhuleme kha u vhona uri hu na u lingana kha u wana , zwoṱhe zwo sedza kha mveledziso ya ikonomi na tshanduko ya zwa vhulimi .
Maḓabula a tshilimo a nga thomiwa kha mavu a rotholaho nahone miṅwe ya mishonga i rangelaho zwiimo zwa shishi i nga tshiyadza zwihulu zwiguthe zwiṱuku zwi kha ḓi thomaho u aluwa nga fhasi ha nyimele ya thempharetsha dzi re fhasi .
3.5 . Thekhinoḽodzhi dza mbulungelo ya fulufulu na fulufulu ḽi bvaho kha zwiko zwi vusuludzwaho dzi ita uri ri kone u shandukisa muḓagasi wa vha tshivhumbeo tsha fulufulu ra u vhulunga u itela u ḓo u shumisa nga murahu musi u tshi ṱoḓea .
Musi zwi tshi ḓa kha sofithiwee , Afrika Tshipembe ḽi dzhiiwa ḽi na vhukoni ha u nga ṱaṱisana kha kuvhumbelwe kwa sofithiwee na mveledziso yo khwaṱhaho .
4.1 . Muvhuso u kha ḓi vha wo ḓiimisela u tandulula thaidzo ya u shayea ha mishumo sa iṅwe ya khaedu khulwane ine shango ḽa khou livhana nayo .
Ri khou livhuwa ri sa fhidzi vhashumisani vha zwa matshilisano vhe vha ṱangana na riṋe na u shumisana na riṋe .
Fhethu he vhathu vha 11 vha lovha nga mulilo hu si na nḓila ya u shavha ngauri mushumoni ha vha ho khiṋiwa nga nnḓa .
Mulayo wa u langa pfukiselo ya tshelede dza mashango na ṱhiransekisheni dza zwa masheleni dzi elanaho nazwo ndi muṅwe .
Ndi tama u dovha nda livhuwa vhadzulapo vhoṱhe kha u konḓelela havho kha tshino tshifhinga tsha thaidzo .
Pfufho idzi ndi iṅwe ya nḓila ine Muhasho wa Pfunzo ya mutheo wa ṱanganedza na u ṱuṱuwedza vhadededzi vho ḓi kumedzelaho na u ṱhogomela kha vhuḓidini havho ha u bveledza vhagudiswa kha u vha vhadzulapo vha na vhuḓifhinduleli vha Afurika Tshipembe ḽa demokirasi ḽi si na u ṱalula nga lukanda na mbeu .
Vhafumakadzi na vhaswa vha khou vha na vhuḓifhinduleli vhuhulwane nga zwiṱuku ha u dzhia tsheo .
Avho ngo fushea nga tsheo ya Vhulanguli
Mvelele i na maanḓa a u shandukisa zwitshavha , u khwaṱhisa zwitshavha na u bveledza vhunṋe na u vha tshithu tshithihi .
3 . Khabinethe yo ṱanganedza Muvhigo wa Vhudavhidzani wa Lushaka wa Vhuraru wa Afrika Tshipembe uri u rumelwe kha Buthano ḽa Muhanga wa UN nga ha Tshanduko ya Kilima ( UNFCCC ) .
Ri tama vhadzulapo vhoṱhe vhane vha vha na miṅwaha ya nṱha ha 18 uri vha ṅwalisele u voutha kha mafhelo a vhege a u thoma a u ṅwalisa nga dzi 5 na dzi 6 Ṱhafamuhwe 2016 .
Khaedu dza zwa ikonomi kha tshitshavha ndi zwa ndeme ngei Nelson Mandela Bay , hu tshi katelwa u tshayo ya mishumo , Ṱhahelelo ya zwikili , vhushai na u tshayo ya ndinganelo .
Khoso yo sedzesaho zwa phurathikhaḽa , u shandula ṋama ya bva zwibveledzwa zwi no fana na :
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u ya kha miṱanu ya maitele a vhupulani ha masipala na theo ya mulayo .
Vhathu vho pomokwaho vha nga bviselwa nḓivhadzo dzi re na dziṅwe nyimele sa kuitele kwa u tsireledza u dzhenela khothe ya madzhisiṱiraṱa kana vha vhofhololwa nga khaidzo kana u dzudzwa fhethu ha tsireledzo .
Khathihi na , u fara madzulo mavhili a khamphani dzo vuleaho dza tshigwada dza tshifhaṱo kha ṅwaha wa muvhalelano .
U bva kha samithi iyi zwitshavha zwashu zwi ḓo vha zwo lindela mvelelo mbuya nahone dzi vhonalaho .
Hezwi zwi shuma sa ṱhoḓea dza fhasisa dza u tea u vha vhupo ha u maka .
I dovha ya sumbedzisa uri heyi ndi sisiṱeme ine ya ṱoḓa u pulanwa , tsivhudzo yo livhanaho na thusedzo yo pikwaho .
Kha ri ṅwale Ṅwalani nomboro dzi re na ndeme dzi no ni kwama .
U khwaṱhisedza ndondolo yavhuḓi arali u dzhenelela ha nyolo dza vhupo hu tshi tea u bvelela kha u fhungudza vhugevhenga .
Zwi sa takadzi nga ha mbekanyamushumo ya u sokou thola nga mafulufulu , naho zwo ralo , zwo vha phimo ya u tshinyadzwa nga zwiṱuku hu hulwane ha vhahumbeli vhaswa .
U shayea ha vhashumi , zwiendedzi na zwishumiswa kha Tshumelo dza Tsireledzo dza ha Masipala .
( b ) u isa phanḓa na pfunzo , zwine muvhuso , nga maga a pfalaho , wa fanela u ita uri i wanale na u swikelelea .
Zwenezwo , kha riṋe , u ḓa ha vhathu khethoni ndi zwa ndeme vhukuma .
Ho vha na mvelaphanḓa i vhonalaho yo itwaho kha u vhuedzedza tshirunzi tsha avho vho tambulaho nga tshifhinga tsha muvhuso wa khethululo .
Mushumo u kati nga mihasho ya zwenezwo u itela u shandukisa visa dzashu na sisiṱeme dza mupfuluwo u itela u kunga zwikili na u alusa sekhithara ya vhuendelamashango .
Milayo ya tshikhala na tshiimiswa zwa zwivhumbeo zwa u vhumba hugaledzwa , na tshaka dza dzinnḓu , zwi nga ṱanganedzwa na uri vhukwakwani ha nṱha vhu nga swikelelwa hani .
Kha vhuṱumani uvhu , ri a ḓihudza nga vhalwelambofholowo vhu re na mikhwa ho bvelaho phanḓa kha luvhanḓe lwa mashangoḓavha musi wa khethululo nga kha mishumo ya vhaṅwali , vhoramuzika , vhaambi , vhorapolotiki na vhatsila .
Muvhigo u topola u dzhenelela kana u tikana kha ṱhuṱhuwedzo dza mabindu dzo fhambanaho .
Musi izwi zwoṱhe zwo kuvhanganywa , ndi u vhumbwa ha muthu wa vhuṱhogwa .
U kona u dzhia tsheo nga fhasi ha mutsiko na u kona u wana thasululo .
Kha vha vhee milayo ine ya ḓo engedza vhudzudzanyi ha u ṱavhanyisa zwibviswa zwa masheleni , vha tshi sikela zwiimiswa mupo wa u fhindula nga u ṱavhanya nahone lu bveledzaho kha ṱhoḓea dza nḓisedzo ya tshumelo .
Tshitshavha tshi nga topole ṱhodea na u ela khwiniso .
U sa londa ha zwiimiswa malugana na maitele a u pima mvelelo dza u maanḓafhadza he vhashumeli vha muhasho vha ṱangananaho na vha nḓowetshumo nga u tou angaredza , ndi khaedu khulwane vhukuma .
Vhadzheneleli vha kumedza phosiṱara dzavho na phindulo kha puḽenari . vhatshimbidzi
Dizaini na u thoma u shuma ha tshiṱirathedzhi tsha vhushelamulenzhe na u vhekanya milayo ya mutheo ndi zwa vhuṱhogwa vhukuma u khwaṱhisedza uri ndivho ya mafhungo o fanelaho i khou bveledzwa na uri ndi mafhungo o teaho fhedzi na thaidzo zwi ṱanganedzwaho .
Fhethu ha ndeme ho sedzwaho khaho hune masipala wa tamba tshipiḓa tsha ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo , zwi nga hu tevhelaho :
Ndovhololo na u khwinisa Ṱhoḓea dza Mutheo dza ndangulo na u shumiswa ha maḓaleḓale .
Fhedzi , nyimele dzi nga vha hone hune Muhasho uyu u nga humbela vhabidi uri vha engedze tshifhinga tsha vhundeme ( u vhofha ) .
Naa hu na ṱhoḓea ya u sedzulusa maṅwe masia a u fhela ha tshifhinga tsha mulandu kana u fhela ha tshifhinga tsha mulandu nga u angaredza ?
Ngauralo , kha vha dzhiele nṱha tshigwada tsha miṅwaha hune vhashumi vha vha vho no wana vhugudisi na u maanḓafhadzwa nahone vha tshi tou vha tshivhindini tsha mishumo yavho .
Khophi dzo sainiwaho dzi tea u ṋetshedzwa nga muhasho .
U bula vhuḓipfi hawe nga ha tshiṱori kana tshirendo .
4.2 . Khabinethe i fhululedza Vhathu vha Lwaho na u Tambudziwa ha Vhafumakadzi ( POWA ) , vhe vha thoma App i thusaho vho ponyaho khakhathi dzo livhanaho na mbeu , kha mitsiko kana khombo dzine dza ḓo itea , uri vha swikelela tshumelo dzo ṱanganelaho na dzo dzudzanyeaho .
Samithi i ḓo sedza kha zwine ra tea u ita u khwaṱhisedza uri ikonomi yashu i khou aluwa na u bveledzisa , uri dzikhamphani dzi bindudze nga tshikalo tshihulwane , uri vhashumi vha maanḓafhadziwe , na uri themamveledziso ya ikonomi yashu i khou ṱanḓavhudzwa .
Musi ri tshi sedza mvelaphanḓa yo itwaho Afrika Tshipembe kha u fhaṱa mbofholowo ya nyanḓadzamafhungo , Khabinethe i fhululedza SANEF kha anivesari yayo ya vhu20 ine ya ḓo pembelelwa vhege iḓaho .
Khumbelo yo dzinginywaho a i nga vhi na masiandaitwa a si avhuḓi kha ndaka ya vhadzulatsini .
Zwino shumisani mepe wa mihumbulo uri u ni thuse kha u ṅwala tshiṱori .
Naho khaṱhululo itshi nga sedziwa nga maanḓalanga o teaho , khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani itea u rumelwa kha Muofisiri wa Zwamafhungo wa sia ḽa muvhuso ḽa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo , hu nga vha kha ḓiresi yawe , nomboro ya fekisi kana kha imeiḽi31 , hune zwidodombedzwa zwi nga wanala kha bugupfarwa ya PAIA kana kha Vhulanguli .
shumisa saintsi na thekhinoḽodzhi nga nḓila i pfadzaho zwavhuḓi , hu na vhuḓifhinduleli siani ḽa mupo na mutakalo wa vhaṅwe ; na
Koporasi i laelwa nga mulayo u khwinisa ndivhotiwa dzayo dza u bveledza mbambadzo ya vhuvhambadzelaseli nga u ṋetshedza ndindakhombo .
3.1 . Khabinethe yo tendela Pulane ya Ndugelo ya Lushaka ya Khalaṅwaha nga Khalaṅwaha ya Khalaṅwaha ya Tshilimo ya 2020-2021 yo ṋetshedzwaho nga Minisṱa wa Tshumisano ya Mavhusele na zwa Sialala , Dokotela Vho Nkosazana Dlamini Zuma .
Vhakhantseḽara vha Komiti dza Wadi vha tea u vha na vhuṱanzi uri thandela dza khephithala dzi itwaho dzo sedzesa madzangalelo a tshitshavha , nahone dzi a elana na pulane dza tshiṱiriki na dza vundu .
Mashumele a sekhithara iyi ṱhukhu a na mushumo muhulwane kha u tewa ha tsireledzo ya zwiḽiwa , mishumo na mashumele nga u angaredza a sekhithara ya vhubveledzi .
Iyi NIP i ṋetshedza thandela dza u ḓisa tshanduko dzine dzo dzudzanyelwa uri dzi ḓo shela mulenzhe kha zwipikwa zwa tshifhinga tshilapfu zwa mveledziso ya ikonomi na matshilisano zwa shango ḽashu .
Zwiṱepisi zwi fhungudza luvhilo lwa u tshimbila u swika kha thihi-tsha-raru kha luvhilo lwa fhethu hune myimele ya hone ya vha i ḽeveḽe nahone zwi pwanyeledza nyelelo ya vhuendi .
Vha vhee tshiḽipi sa vhuṱanzi ha uri vho badela nahone u iteal u khwaṱhisedza ḓuvha ḽa u lingwa na tshifhinga .
Ndangulo ya ridzhisiṱara dza ndaka .
Vhuṱambo vhu ḓo itwa nga dzi 13 Khubvumedzi 2015 ngei Ṱhohoyanḓou , kha ḽa Limpopo , Kereke ya Catholic i ḓo fara vhuṱambo uho vhune khaho Vho Tshimangadzo Samuel Benedict Daswa vha ḓo ḓivhadzwa . Vho Daswa vho vha vhe ṱhoho ya tshikolo kha Vunḓu ḽa Limpopo . Vho rwiwa , vha kanḓwa nga matombo nahone vha fhiswa u swika vha tshi lovha nga mulandu wa lutendo lwavho lwa Catholic nga Luhuhi 1990 .
Fhedzi , zwiṱunḓwa zwa u khwinisa ṱhahelelo , zwihulwane kha zwibveledzwa zwikene , zwi ḓo itiwa .
Iṅwe mbekanyamushumo yo vhetshelwaho nṱha ya Muhasho ndi ya Mawanwa a HIV na TB , sa zwine Minista vha kha ḓi tou bva u amba zwone .
Nga ngomu na nnḓa ha sibadela
Musi ri tshi khou dzhena kha themo ya vhuṋa ya muvhuso wa demokirasi wa Afurika Tshipembe , u dzhenela ha tshitshavha nga maanḓa kha sisiṱeme ya u dzhenela ha wadi zwi shuma mushumo muhulwane kha tshiedziswa tsha mveledziso ya muvhuso wapo .
Mbekanyamaitele yo tshenzhela u shanduka ha mbekanyamaitele nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Ri ḓo , hune zwa konadzea , ṱanganyisa mushumo uyu kha Nḓila ya Nyaluwo ya Ndeme .
Hu na maga a 6 kha vhupulani ha wadi , ane a vha a tevhelaho :
vhuḓiimiseli ho vha hu ha uri masheleni oṱhe o pfukiselwaho nga kha Tshikwama tsha zwa Dzinnḓu tsha Afrika Tshipembe a shumiswe u ya nga zwo randelwaho kha Khoudu ya zwa Dzinnḓu .
Kha miṅwaha ya zwenezwino , mbekanyamushumo dzoṱhe dzo vhambedzwa na dziṅwe na u itelwa odithi dza u pima ndeme yadzo .
U alusa Vhuendelamashango zwi na masiandoitwa kha Ikonomi ya Maḓanzhe ndi thikhedzo ya ndeme ya Pulane dza Mbuno dza Ṱahe , ho sedzwa khonadzeo i sa athu shumiswa ya maḓanzhe , ine i nga ḓisa nyaluwo ya ikonomi .
( 1 ) Mulangavunḓu u na maanḓa na u kona u ita mishumo yo ṋewaho ofisi yawe nga Mulayotewa na mulayo muṅwe na muṅwe .
Malugana na u vusuludza u ḓiṅwalisela u vhulaha miri
Zwino kha vha vhee maipfi aya vhukati ha maipfi a nyito avho , sa tsumbo :
Khethekanyo yo vhona uri Vundu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha ḽo no vha phanḓa vhukuma ha maṅwe mavundu kha u lwa na milandu ine ya bva kha Muvhigo wa Vhuṱoli ha Kushumele wa Muṱola Muvhalelano .
M u t sh o1 Lavhelesani mutsho u re tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe ni nange zwiṱikara zwone ni tshi sumbedza uri ni tea u ambara mini musi mutsho wo ima ngaurali .
Avho vha fulufhelaho kha zwiṱhavhane zwa nyukiḽia u sumbedzisa na u shumisa maanḓa vha fanela zwi vhona uri u ḓitika nga zwiṱhavhane zwi vhangaho mutshinyalo muhulu zwi shuma fhedzi u engedza u sa vha na vhudziki vhudzuloni ha u bveledzisa tsireledzo , mulalo na mveledziso .
Nga ḓuvha ḽa u lingwa , vha fanela u vha ngei DLTC nga tshifhinga tsho vhewaho .
Tsha u thoma , na hone sa zwe zwa lavhelelwa u bva kha vhuḓipfi na therisano ya Thebulu ya 13 afho nṱha , vharengi vha vhupo ha ḓoroboni vha lavhelelwa u kundelwa kha mashango oṱhe .
Zwidodombedzwa zwi khou phaḓaladzwa nga Muhasho wa Minirala na Fulufulu nahone ri ṱanganedza midzinginyo miṅwe na miṅwe ine vha nga i ita .
1.14 . Ṱano ḽa Vhavhupileli na misumbedzo ya muyani ya Vhavhupileli na Zwiendatshikhalani Afrika ḽo farwaho nga Muhasho wa Vhupileli , Armscor , SA Aerospace , Dzangano ḽa Nḓowetshumo ya Vhupileli na Zwikepe , Denel na Dzangano ḽa Zwiendamuyani ḽa Makwevho ḽa Afrika Tshipembe ḽo tshimbila zwavhuḓi .
Tsedzuluso ya masiandaitwa kha vhupo ya thandela dza mveledziso ya mavu .
Vha ita khumbelo luthihi fhedzi , u bva hafho vha fanela u shumisa nomboro ya ṱhanziela ya u ṱunḓa yeneyo nthihi tenda zwithu zwi kha tshivhumbeo tshithihi , maboḓelo ane a lingana na ḽebuḽu dza zwenezwo zwibveledzwa dzi songo shanduka .
Mbuelo dzo bveledzwa nga lweṱolweṱo lwa Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo , nyingapfuma , na ndaṱiso dzine dza wanwa kha Mulayo wa Lweṱolweṱo lwa Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo .
Thendelano i tendela mbadelo ya ndeme ya masheleni i sa shanduki lwa miṅwaha miraru na phesenthe ya mbadeloguṱe nga murahu ha zwenezwo .
R500 mbadelo dza ṱhanziela dza ṅwaha .
Zwiṅwe zwiṱitshi zwi re shangoni , zwiṱanganedzi zwa tsumbamabuḓo zwi tshuniwa uri zwi ṱanganedze siginaḽa lune zwa sumbedza fhethu ha vhukuma hune baphathi ḽilulamisi ḽa vha hone .
Madalo aya a hayani a khou dzhiwa ṋamusi na matshelo nga vhaofisiri vhavhili na mazhendedzi a ḽihoro hune avho vha ḓo vha hone .
A zwi ngo itelwa u dzudzanywa nga vhuḓalo uri tsitsikano ya vhuendi i fanela u langiwa hani nga ḓuvha ḽa mutambo muhulwane .
Lushaka lwa muvhigo lwa u fhedzisela ndi muvhigo wa mbalombalo .
Uri hu kone u vha na mishumo yavhuḓi kha vhoṱhe , tshithu tsha ndeme tsha tshifhinganyana tshi tea u vha u gonyisa tshiimo tsha u thola na u ṱuṱuwedza vhaswa u shuma , fhedzi hu si na u shandukisa kana u fhungudza nyimele dza mushumo dzine dza vha hone .
Ndi dzangano ḽa lushaka ḽine ḽa langa mutambo wa bola ya milenzhe kha shango ḽoṱhe , ya phurofeshinaḽa na ya ametsha .
Ho vha na mishumo ye ya lenga nge ha vha ho lindelwa zwipere , nga nṱhani ha thaidzo dza u ṅwaliswa ha vhaḓisedzi kha Databesi ya Vhaḓisedzi ya Kapa Vhukovhela .
U fara penisela na khirayoni nga ngona u lingwa ha fomaḽa 1 muṅwalo
Rakhonṱhiraka u ḓo vhona uri mushumo a u saleli murahu nga vhanga ḽa u shaea ha matheriala kha vhupo nga u ita oda ya matheriala ane a khou ṱoḓea fhasi ha Khonṱhiraka iyi nga tshifhinga .
Pfunzo ndi tshiṅwe tsha zwihulwane zwa ndeme nahone tsho faraho zwoṱhe kha u swikela Bono 2030 ḽa NDP .
U dzhiela nṱha zwivhuya zwa mvusuluso ya mavu ya maga maṅwe na maṅwe a mveledziso .
Ri fanela u kunda ifa ḽa ndambo na ṱhangulo zwine zwa isa phanḓa na u shaisa vhathu vhashu , zwo engedzwaho nga dwadze iḽi .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Mvetamveto ya Mbekanyamaitele ya Zwidodombedzwa zwa Lushaka na Inthanethe u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Hu ḓo itiwa sisiṱeme u itela u vha na vhuṱanzi uri vhashumi vha a kona u wana nḓivho kha netiweke .
Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ( dti ) na wone wo vhina mutheo wa mbekanyamaitele a u Kolodisa Murengi , une wo sima u bva kha Mulayo wa U Kolodisa wa Lushaka wa vhu 34 wa 2005 , zwine zwi a pfala nahone zwi a tshimbilelana .
Hezwi zwi katela muthelo wa u pfukisela ndaka , muthelo wa u pfukisela mikovhe ire fhano hayani , muthelo wa ndambedzo na muthelo wa ndaka .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo vha dzi humisele kha tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa .
Ḽiṅwe sia ndi vhuṋe ha ṱhanganelano ha mavu na mabulasi , zwine zwa ḓo ṱoḓa maedza a vhubindudzi u itela mabulasi a shumaho .
Hu khou vha na mvelaphanḓa kha u khwinisa ṋetshedzo ya maḓi kha vhupo vhu kwamiwaho nga ṱhahelelo , sa Masipala wa Tshiṱiriki tsha Makana ngei Kapa Vhubvaḓuvha , Masipala wa Tshiṱiriki tsha Ngaka Modiri Molema ngei Devhula Vhukovhela na ngei Giyani kha ḽa Limpopo hune ra pembelela nḓisedzo ya maḓi kha mivhundu ya 55 nga Tshimedzi mahoḽa .
Nga zwenezwo ri ita tsivhudzo kha tshitshavha kha u thusa shango ḽashu kha u fhungudza ṱhahelelo ya muḓagasi zwine zwa amba u dzima switshi ya muḓagasi musi u si khou shumiswa .
Mishumo ya tshitshavha i tea u engedzea , ho sedzeswa nga maanḓa kha vhaswa na vhafumakadzi .
Nahone vho vhofholola zwiko zwashu ubva kha u shumisesa mabambiri uya kha zwa ndeme u fana na tshumelo , pfunzo na ndaulo .
Zwiṅwe zwidodombedzwa zwa Rekhodo :
Vhukoni ha u bveledza ha muhumbeli .
Zwa zwino , ri khou vhumba vhushumisani ha ndeme u khwaṱhisedza u vha hone ha zwiḓisedzwa zwa mishonga zwa vhuṱhogwa .
Naho zwo ralo , Vhatshena vha na vhuimeleli vhunzhi kha mushumo u fhirisa vhushayamushumo .
( 1 ) Ndaulo ya muvhuso i tea u vhuswa nga ndeme na mitheo zwa demokirasi zwo katelwaho kha Mulayotewa , hu tshi katelwa na mitheo i tevhelaho :
( a ) thoma na u ita uri hu vhe na zwivhumbeo na zwiimiswa zwi no ḓo ṱuṱuwedza na u leludza vhushaka vhukati ha muvhuso .
Tsumbo dza Kuvhusele kwa Tshumisano u itela Nḓisedzo ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho - Tsedzuluso ya tshenzhelo ya Afrika Tshipembe na mashangoḓavha .
Ri nga kona u khwaṱhisedza ṋamusi zwauri ro dzhiela fhasi khaedu dze dza vha dzo lavhelelwa kha zwa vhuendedzi nga tshifhinga tsha tshiphuga tsha ḽifhasi .
( f ) kha luambo Iwa tshiofisi kana nyambo , zwi tea u dzhiiwa sa musi zwi tshi sumba kha luambo luṅwe na luṅwe Iwa tshiofisi nga fhasi ha Mulayotewa muswa .
U eletshedza vhashumi nga pfanelo dzavho , nyimele dza mushumoni na mbuelo .
U thusa kha mveledziso ya mbekanyamaitele ya ndangulo ya ndaka na nyendedzi .
Fulaga ya Afurika Tshipembe yo vha tshithu tsha ndeme muḓini muṅwe na muṅwe .
U Sedzulusa hafhu Tshiṱirathedzhi tsha Lushaka tsha Vhudavhidzani zwi tshi elana na zwithu zwa ndeme zwa muvhuso .
Ndi nga mini ndangulo ya thandela i na ndeme nahone i tshi thusa thimu nga nḓila-ḓe uri dzi swikelele ndivho dzadzo .
Zwa zwino tshumiso maelana na u swikelela , u shumisa , na mveledziso ya maḓi na zwiko zwi elanaho zwi ṱoḓa tshumiso dzo vhalaho kha mihasho yo vhalaho kha vhuimo hoṱhe vhuraru ha muvhuso .
Ngei Amerika , phimo ya tshumiso i si ho mulayoni i fhasi , fhedzi ndozwo i nṱha .
Zwino ṅwalani miṅwaha yaṋu nga inwi muṋe . hello
Milandu i nga dzula yo vulea lwa miṅwe miṅwaha fhedzi i nga kha ḓi valiwa kha ṅwaha wa muthelo wo tiwaho .
U vhona , u itela maga maṅwe na maṅwe , uri ndi thimbanywa ifhio ya maḓi kha ḽa Afrika Tshipembe ine ya kwama zwavhuḓivhuḓi u tea ha maḓi u itela u shumiswa , nahone u bva kha mafhungo aya ha bveledzwa mutevhe wa thimbanywa u itela nyendedzi dza mvelele ya zwa maḓi .
Vhathu avho vhane vha khou lavhelelwa vha langulwa nga tshilinganyo tsho teaho .
Ndivho nthihi fhedzi ya Webusaithi iyi ndi u ṋetshedza mafhungo kha muthu muṅwe na muṅwe ane a dzhena kha Webusaithi ya Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe .
Zwithoma zwitswuku zwo imela vhupo ha zwiimiswa zwo nangwaho .
2.1 Zwivhuya na zwiṱaluli zwa adzhenda yo ṅwaliwaho zwavhuḓi
Kha vha ḓivhe uri dokhumenthe dzoṱhe dzi tea u ḓadzwa nga inki ya tshoṱhe ntswu .
U vhala maṅwalo awe na a vhaṅwe .
7.2.5 Ndivho ya wekishopho dza vhukwamani yo vha i -
U isa tshiendisi kana murengisi wa zwiendisi henefha kha Riphabuḽiki
Vha lingedze u thetshelela nga mbavhalelo .
Arali vha tshi funa vha nga shandukisa nḓila ine burousa yavho ya farisa yone dzikhukhi .
Nga kha Mbekanyamushumo dza Mbuyedzedzo ya Mavu , hekithare dzi fhiraho 90 000 dza mavu dzo kovhelwa vhorabulasi vhaṱuku , vhadzuli vha mabulasini na vhashumi vha mabulasini .
Musi tshivhalo tsha ḽaisentsi dza u phaḓaladza tshi tshi tou nga tsho gonya vhukuma , hezwi ndi nga ṅwambo wa u ṱanganyiswa u yaho nṱha ha vharengisi na maitele a u fha ḽaisentsi a u ṋekedza ḽaisentsi nthihi nga fhethu u itela khamphani iṅwe na iṅwe ya u phaḓaladza .
Ri ḓo di nekedzela khau swikelela zwipikwa zwa thendelano ya ḽifhasi , ro katela na dzi Kyoto Protocol na mvelaphanḓa yayo kha mbuelo ya vhumatshelo ha mirafho ya vhathu vhashu na vhathu vha ḽifhasi .
Kha mushumo wavho vhupo ha saintsi vhu dzhielwa nṱha vhukuma na u sedzuluswa .
U kuvhanganya maṅwalwa a zwa pulane dza wadi e na mutshimbidzi wa wadi ; na
Ro ri zwoṱhe zwi khou tshimbila zwavhuḓi , Muvhuso u khou tshimbila zwavhuḓi .
Khumbelo dza mushumo dzi fanela u ḓa na dzikhophi dza ṱhanziela dza ndalukanyo dzo khwaṱhiswaho , ḽiṅwalo ḽa vhuṋe khathihi na CV yo dodombedzwaho .
Hune u swikelelwa tshumelo kana hune vhuraḓo ho hanelwa nga zwiitisi zwi si zwa ikonomi , izwi zwi fanela u lulamiswa na u ṱanḓavhudza tshumelo hune zwo fanela .
Kha ṅwaha wonoyu , ri khou ṱoḓa u khunyeledza thendelano na vha mavhengele uri vha renge zwiṱoko zwinzhi zwa fhano Afrika Tshipembe na u ṱuṱuwedza zwibveledzwa zwavhuḓi zwo itwaho nga vhashumi vha Afrika Tshipembe .
U ṋetshedza tswikelelo na tshumelo dzo khwaṱhaho dza tsireledzo na vhutsireledzi khathihi na tshomedzo kha vhadzulapo vhoṱhe .
Mukomana wanga na nṋe ri thusa
U thoma na u tea phurogireme dza u maanḓafhadza siani ḽa ikonomi na mveledziso dza zwitshavha zwe kale zwa vha zwi sa londiwi henefha vunduni .
Khomishini ya Ndinganyiso ya Mbeu i shumela uri hu vhe na tshitshavha tsho vhofholowaho kha zwa tshiṱalula tsha mbeu na u tsireledzwa hufhio na hufhio , zwine izwi zwi ita uri vhathu vha vhe na tshikhala tsha u vhona vhukoni na ndeme yavho , hu songo sedzwa murafho , kiḽasi , mbeu , vhurereli , lushaka lwa vhudzekani , vhuhole kana vhupo .
Hu na zwipiḓa zwihulwane zwa ṱhoḓea i songo swikelwaho .
Mulayotibe wa Maḓaka a Lushaka wo kumedzwaho kha Khabinethe u imela ndovhololo tshoṱhe ya mulayo u kwamaho sekhithara ya maḓaka , ho sedzwa maitele a mveledziso ya mbekanyamaitele o bulwaho afho nṱha .
3.4 . Khabinethe i ita khuwelelo kha mazhendedzi a khunguwedzo a Clicks na maṅwe mavhengele uri vha shumise mbekanyamushumo dzi fareaho dzi khwinisaho na u tsireledza pfanelo dza vhathu , na u engedza vhuḓivhi ha mafhungo a zwa khethululo nga muvhala , vhushayandingano na u khethulula .
Zwitshimbidzi zwa kuhumbulele ho vha hu u tevhedzela milayo ya maraga na u fhelelwa nga tshifhinga ha mbekanyamaitele ya Tshikwama tsha Tshelede ya Dzitshaka na Bannga ya Ḽifhasi .
U bva tshe nda fara ofisi , ro no fhaṱa vhukoni kha Ofisi ya Muphuresidennde na huṅwe kha Muvhuso u itela u ṱavhanyisa mvelaphanḓa i re kha mutevhe u re khagala wa zwine zwa khou tea u ṱavhanya u shandukiswa .
3.4 . Sa tshipiḓa tsha u pembelela Ṅwedzi wa Vhafumakadzi , Muhasho wa zwa Vhulimi , Vhusimamaḓaka na Vhureakhovhe - u tshi khou farisana na Muhasho wa zwa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu , khathihi na Total ya Afrika Tshipembe- u ḓo ri nga Ḽavhuṋa , ḽa 23 Ṱhangule 2018 , wa fara mushumo wawo wa vhu19 wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa Zwiphuga zwa Ramabindu wa Mufumakadzi ngei East London , Kapa Vhubvaḓuvha .
5.8 Phirisela dza nga ngomu , mimemorandamu ya nga ngomu , marifhi , memorandamu ya khabinethe
Ngavhe vha tshi wana ṋungo dza u kona u hwala uvhu vhuṱungu vhu vhavhaho ha dovha ha dzula khavho vhune ha ḓiswa nga u lovha ha mme muṱani .
Vhunzhi ha vhe vha fhelelwa nga mishumo vho vha vhe vhafaramiṱa i shayaho .
Khumbelo dza zwibveledzwa zwiswa dzi anzelwa u shumiwa nadzo hu saathu u fhela minwedzi ya rathi .
Khomishini ndi tshikhala tshi eḓanaho , mutholi wa ndinganyelo .
U pfukisela thishu kana ogeni
U thoma u shumisana ha thimu ho fhelelaho u ya kha u alusa nḓisedzo ya tshumelo ya vhukoni i bveledzaho .
Vhunzhi ha khuḓano a dzi nga tandulleli , fhedzi u shumana na ṱhoḓea dza vhathu vha kwameaho zwi ḓo thusa u fhungudza na u langa nyimele .
U swika zwino , ho pfukiswa ḽikumedzwa ḽa thandela nga tshifhinga u itela thendelo .
Zwo swikelwaho zwi katela u engedza hune ha phakhiwa dzilafho ḽa dziantiretroviral ( ARV ) u itela vhathu vha khou tshilaho na HIV na AIDS .
Khoro i tea u ita ṋetshedzo yo khetheaho ya miraḓo ya tshitshavha vhane vha nga vha vha sa koni u ṅwala na u vhala , vhuṅwe vhuholefhali vhune ha vha konḓisela u ḓisa makumedzwa avho .
Ikonomi dza zwikolobulasi zwa tsini na vhupo ha mahayani kanzhi dzi na nyito dzi si dza tshiofisi nahone kanzhi dzi shumela ṱhoḓea dza zwenezwo dza u shumiswa nga vhathu vhapo .
U thoma u fhaṱa maipfi mapfufhi hu tshi shumiswa mibvumo ye vha guda .
U engedza mbuelo ya vundu nga kha u kuvhanganya dzimbadelo na muthelo nga nḓila ya vhukuma nahone yo dzudzanyeaho , zwine zwa nga shumiswa kha u thusa nga u fhungudza vhushai ngamaanḓa-maanḓa fhethu ha mahayani .
Tshikimu tsha nga wana khothesheni dza u vhambedza kana u dzudzanya nḓisedzo ya phurothesisi
Ndivho ya madalo
U khauwa ha muḓagasi kha miṅwedzi yo fhiraho zwo vha na masiandaitwa shangoni ḽashu .
Arali mulandu wa ya khothe vha nga lavhelela uri : Vhashumi vha khothe vha nga- 3.5 Nga hune zwa konadzea , tendela u ya u vhona khothe phanḓa ha musi mulandu u tshi thoma , uri vha kone u vha na nḓivho ya zwine zwa lavhelelwa kha vhone ; na
Zwidodombedzwa zwa vhukwamanyi
U ṱanganedza ṱhingo na milaedza ya minidzhere na u zwi livhisa kha vhadzheneleli vho teaho arali hu na ṱhoḓea .
Ndumbo tshino tshifhinga i khou sudzuluwa kha u anda ha masheleni ya ya kha kushumisele kwao .
Khethekanyo ya mbuelo iyi yo vha yo ḓalesa tshigwada tsha vhathu vha vhatshena .
Khomishini i na vhuḓifhinduleli ha u ṱuṱuwedza maga ane a ḓo khwaṱhisedza u tea na u kona mushumo nga ngomu kha tshumelo dza muvhuso na u ṱuṱuwedza ndeme na milayo ya ndaulo dza muvhuso sa zwo bviselwaho khagala kha Ndayotewa , kha tshumelo dza muvhuso dzoṱhe .
Mashango a Afrika a ḓo ṱoḓa vharangaphanḓa vha mihaga na u ḓi imisela na vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu arali dzhango ḽi tshi khou ṱoḓa u vala tshikhala tsha vhathu na vhukoni vhune ha khou ṱoḓea u shandukisa matshilo na u fhaṱa ikonomi dzine dza nga kona u vha kha muṱaṱisano .
7.1 . Khabinethe i fhululedza nyaluwo nngafha ngafha ya mveledziso dza themamveledziso dza muvhuso he ha ṋetshedzwa buroho tharu lwa tshiofisi nga Muphuresidennde Vho Zuma ngei Botlokwa Limpopo nga ḽa 17 Tshimedzi 2017 .
Hu ḓo vha na u khwaṱhisa u vha hone ha Afrika kha maṅwe a miṱangano ya ṱhanganelano sa IMF na Banga ya Ḽifhasi , khathihi na miṅwe ire na vhushaka na tsireledzo ya ḽifhasi na dzingu .
Vhureakhovhe ha vhuḓimvumvusi ndi vhureakhovhe ha u ṱun ḓwa ha khovhe dza lwanzhe u itela vhuḓimvumvusi .
Hugaledzwa huswa a dzi faneli u lavheleswa sa dzo gumaho kha dzone dziṋe fhedzi .
Muhasho wa zwa Mitambo na Vhuḓimvumvusi na G-Sport i ḓo ṋea miṅene vhafumakadzi vho teaho vha vhagidimi na vhalanguli vhe vha kunda nḓila dzoṱhe dza u tsikeledzwa vha imisa fulaga ya ḽino shango .
Zwenezwi ni tshi khou vhala , ni tea u vhekanya kuvhonele kwaṋu u itela u khantseliwa .
Malugana na nḓila ya u ṱanganedza , mbilaelo dzo vha dzi tshi ṱanganedzwa nga poswo , emeiḽi , tshumelo ya milaedza miṱuku , fekisi , luṱingo kana nga tsha vhukoma nahone dzo vha dzi tshi vhigwa nga luambo lufhio kana lufhio lwa tshiofisi . ( u bva nga ḽa 31 Ṱhafamuhwe , ho vha hu na mbilaelo dza 334 kha dathabeisi , dzine dza 92 ( 94% ) dzadzo dzo khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 90 ho ṱanganedzwa mafhungo oṱhe o teaho .
Sethe ya u thoma i elana na ṋetshedzo ya vhurangaphanḓa , tsumbavhuyo na thikhedzo .
Zwiṅwe hafhu , vhahadzimisi vha re hone vha SAA vha ḓo engedza nga dziṅwe R2 biḽioni .
Tshikwama tshi dovha hafhu tsha thusa vhatholi vhe vha fhungudza vhunzhi ha vhashumi nga u rumela tshiṱafu kha zwifhaṱo zwazwo .
Arali Minisiṱa vha hana u vha fha pfanelo ya u thoma mugodi , vha ḓo ḓivhadzwa nga kha ḽiṅwalo ḽi sumbedzaho uri ndi ngani vho hanelwa hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
Arali Muḓisi wa mbilaelo a muimeleli wa muraḓo wa GEMS o ṋewaho thendelo , muthu ane a ṱoḓa u vha muraḓo kana muraḓo wa kale :
5.10. Khabinethe i fhululedza tshigwada tshashu tsha Khirikhethe , tshe tsha fhirela phanḓa kha luṱa lu tevhelaho nga u kunda tsha Sri Lanka nga wikete dza ṱahe kha mutambo wavho wa Tshiphuga tsha Ḽifhasi .
Luṱa lwa u fhedzisela lu na buloko ya zwa ndaulo .
Zwipikiṱere vha nga kwamiwa kha ofisi dzi tevhelaho dza Muhasho wa zwa Mishumo :
7.2 . Zwi tshi tevhela u khakhisea ha ṅwaha wa pfunzo nga mulandu wa COVID 19 , Khabinethe i humbela vhabebi na vhaunḓi uri vha tikedze vhana vhavho nga tshino tshifhinga tsha vhuṱhogwa .
Tshelede yo rekhodwaho i eḓana na ndeme ya zwibviswa zwo shumiswaho lu songo teaho nga nnḓa ha musi zwi tshi nga konadzea u zwi sedzulusa , hune mbuno dza mulandu dza vha dzo ṋetshedzwa kha notsi .
Kha mafhungo haya , u dzhenelela nga muvhuso ho fanelaho ndi ha ndeme u itela uri zwipikwa izwi zwi swikelelee .
Nga u ralo , milayo ya u kunguwedza i katela , sa tsumbo , u kaṱudzwa tshifhinga nga tshifhinga tshine khunguwedzo dza theḽevishini dza nga sumbedzwa .
Nga nnḓa ha Vho Brooks , lutamo lwa vhana vhavhili vhaṱuku na zwone zwo dzhielwa nṱha .
2.3 . Khabinethe yo tendela pulane ya khwiniso yo ḓisendeka nga mawanwa na themendelo ya ṱholo dzo fhambanaho dzo itwaho u vhona arali u ṋetshedzwa ha nnḓu dzo badelelwaho nga muvhuso zwo tandulula khaedu ya vhushai ha ndaka kha miṱa na mimasipala yapo .
U swikelela vhathuni na thikhedzo i bva ho maongeloni a vhulwadze ha muhumbulo u ya kha maongelo a malwadze ane a fhola a dzingu na a tshiṱiriki , zwi bvela phanḓa ṅwaha woṱhe .
Khabinete i ita khuwelelo ya tsedzuluso ya tshivhangi tsha khombo iyo uri dzi ṱavhanyiswe u itela u thivhela uri khombo dzo raloho dzi ḓisaho mabulayo dza sa tsha vha hone .
Ndi nga vha ndi khou nweledza , fhedzi mbuno khulwane dza manweledzo dzi katela , ndi kha ḓi zwi humbula , uri :
Khadzimiso dza thengo dza fhasi dza u tou funa na mphomali dzo fhelelaho , ho sedzwa dziṅwe nyimele , zwi ḓo vha zwi vhukati ha zwishumiswa zwo fhambanaho zwa masheleni zwi dzhielwaho nṱha u itela vhabveledzi vha fiḽimu , vhalanguli vhaswa na vhaṅwali vha zwiṱori .
Ri ḓo isa phanḓa na u lingedza u ita uri athikili dzi fhambane na u takadza .
Ḽifhasini , a si khamphani fhedzi dzi ṱaṱisanaho na dziṅwe khamphani , fhedzi ndi khwine mveledzo na thengiso ya zwibveledzwa zwi tshi ṱaṱisana na dziṅwe mveledzo na thengiso ya zwibveledzwa u khwaṱhisedza mvelelo kha mimakete ya ḽifhasi .
Tshipiḓa tsha Ndinganyiso ya Matholele tsha khadi a tshikoro ya mabindu maṱuku o teaho ndi nzudzanyo yo leludzwaho ya tshipiḓa tsha ndinganyo ya matholele tsha Khadi ya Tshikoro ya Dzhinerikhi .
Ri ḓo alusa nḓowetshumo ya thekhinoḽodzhi ya nṱha yashu nga u vhona uri muhanga wa zwa vhulangi na zwa mulayo u ṱuṱuwedza vhutumbuli , u alusa u bveledzisa zwikili zwa vhathu vhaswa kha dzithekhinoḽodzhi ntswa , na u fhungudza mitengo ya data .
Izwi kanzhisa zwi katela mishonga , khuthadzo na tshanduko ya kutshilele .
Vhadzheneleli vho humbudzwa uri tshifhinga tshoṱhe hu tea u lavheleswa kha matshilisano , ikonomi na mvelelo dza vhupo zwa kushumisele kwa zwiko .
Zwo bva kha u fhambana , vhathu vha re na vhuholefhali , miṱa yavho na vhathu vhane vha vha ṱhogomela vho vha khagala kha tsatsaladzo yavho ya vhuimo ha zwino vhune , u ya ngavho , vhu ṋetshedza zwiṱuku nga nḓila ya thikhedzo .
Ndivho ya Bodo kha iḽi sia ḽo sedzwaho ndi u tshimbidza ṱhoḓisiso dza mavharivhari a u pfukwa ha pfanelo dza vhathu dza luambo , mbekanyamaitele na nyito .
Thandululo dzone dzine vhulanguli hapo ha dzi shumisa ta tshumelo nnzhi dzi a fhambana vhukati ha vhulanguli hapo na nga u ya nga tshumelo ine ya khou ṋetshedzwa .
Vhathu , vhone vhane vha vha nṱha ha zwoṱhe kha tsiko , vha tea u dzhielwa nṱha ngauri tsheo a dzi sokou dzhiwa nga havho , fhedzi na vhone vha a dovha vha dzhia tsheo .
Ndi tshifhio tshivhalokati tsha tshigwada tshe vha vha imela ?
( fara ) lwendo lwa tshikolo lwa vhege yoṱhe vhege i ḓaho .
Nyonyoloso i ita uri ni lungulule muvhili
Ngaha na u ita khumbelo ya thendelo ya vhofhololwa uri vha vha ḓifuwele na rea khovhe huṱuku
U DZUDZANYA SHEDULU YA MIṄWEDZI YA KHUBVUMEDZI NA TSHIMEDZI 2004
Ndi nga tama u ita khumbelo ya ndaka ya muhumbulo kana u thoma ndingo dza kiḽikhala kana u lima kha tshiko tshenetsho .
Mulangadzulo , ri ṱuṱuwedzwa nga Tshata ya Mbofholowo na nga Mulayotewa washu u ṋetshedza vhudzulo kha vhathu vhashu .
U SWIKEKELELEA a zwi farisi tshithu u vhea maga ane a nga si swikelelee
Mbambadzo kha mashango aya ndi mahala nahone a hu na thivhelo ya u vhambadzelana .
Khoro dza nyambedzano dzi shumana na thendelano guṱe , u tandulula phambano dza vhashumi , u thoma zwikimu na u ṱahisa mahumbulwa kha milayo na phoḽisi dza vhashumi .
Thetshelesani maipfi ane a pfala a tshi nga ndi phosho ya zwipuka .
Sa tshipiḓa tsha vhudzheneleli , Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽa Lushaka na Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku zwi ḓo ṋetshedza gavhelo ḽa ndambedzo na thikhedzo ya bindu kha vhoramabindu vha vhaswa vha 1 . 000 uri vha ḓe vha vhe na riṋe kha maḓuvha a 100 a ḓaho - u thoma matshelo .
( b ) tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsho ṋewaho maanḓa hu tshi tevhelwa mulayo ufhio na ufhio wa u ṱanganedza tshelede i no ḓo shumiselwa zwa nnyi na nnyi .
Zwithusedzi a zwi thusi u fhungudza u tswukuluwa ( ' malasha ane a khou duga ' ) kha luvhemba lwa nḓila ya muya .
Mufarisi wavho , kana vhone vhaṋe , a kana vha nga vho kavhiwa nga tshifhinga tsha vhushaka ha zwa vhudzekani tsho fhiraho , na uvho vhune hu nga vha ho fhela kale .
U sumbedza u pfesesa adzhenda ya miṱangano
Mbuno ya u dzudzanya phimo dza u vhala ndi ya u swikelela ndivho dzenedzo .
Vha ḓo vhudzisa nnyi mbudziso nahone vha ḓo shumisa thekiniki dzifhio ?
U shuma zwi no fana hu itiwa hu tshi shumiswa kupulane na vhudavhidzani , tshumisano ya mivhusomiḽedzani na hone ha vha na vhuṱanzi hu tshi shumiswa mabono a no fana , ndivho na zwipikwa zwa zwiṱirathedzhi zwa mimasipala ya dzingu ḽeneḽo .
Khabinethe I ṱanganedza ṱhoḓisiso yo fhelelaho ya Zhendedzi ḽa Tsireledzo ḽa Lushaka kha mafhungo aya nahone i dovha hafhu u fulufhedzisa Afrika Tshipembe uri Zhendedzi ḽa Tsireledzo ḽa Lushaka ḽi ḓo isa phanḓa u sedza kha mushumo waḽo wa u tsireledza na vhutsireledzi ha shango zwi kha ngoho , vhadzulapo vhaḽo na themamveledziso .
Muvhuso u tea u takutshedza wa ita nḓila dzine dza fhungudza tshandukommbi ya ikonomi nahone u tshi khou khwaṱhisa u sika mishumo na u ṋetshedza tsireledzo ya zwa matshilisano yo linganaho .
U lwisa vhafumakadzi na vhana zwo no vha nṱhesa nga maanḓa .
Muvhuso u khou engedza nungo dzawo dza u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwi kone u dzhenela tshoṱhe kha kuvhusele na mveledziso ya vhupo hapo hazwo .
a hu katelwi osseo-integrated implants , maitele oṱhe a elanaho na u pfukisela na muaro wa u lulamisa ṱhaha
A vhumba iṅwe khali .
Kha BS ya Dutch " u lenga ha mbadelo kha tshikwama ho lemedzwaho " hu nga si waniwe .
Nga u vula mishumo yavho ya katela zwiṅwe zwivhumbeo hafhu zwa vhuimeleli vha nga kha ḓi engedza nga huṅwe vhukoni havho u ya nga ha u vha hone ha vhashumi .
No no vhona phosiṱara dziṅwe dzifhio ?
Zwi tea u pfeseswa uri u zwima vhaloi zwi itelwa u vhaisa vho pomokwaho vhuloi .
Fanitshara , gwere ḽa u ita mabammbiri na indasiṱiri ya mabammbiri ndi zwa nṱhesa kha mishumo ya khamphani .
Masheleni aya a shumiswa kha mihasho ya vhashumi kana mihasho ya pfunzo ine ya ṋetshedza digirii dza tshiofisi na dziṅwe mbekanyamushumo dza vhadededzi vhaswa na vhare na tshenzhelo .
Zwidodombedzwa zwa bannga zwo sumbedziswaho kha fomo ya VAT101D zwi ḓo sudzulusa zwo ṅwalwaho kha mitshini ya VAT , arali zwi sa fani .
Ngaha u ita khumbelo ya pfanelo ya u thoma mugodi
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , muvhuso u khou bvela phanḓa na u tikedza ndingedzo dzo khwaṱhaho dza u dzikisa Eskom khathihi na u i vhea kha nḓila ya nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu .
Kha nyimele ya Alfred Nzo , nga maanḓa kha vhupo ha mahayani ha sialala , vhunzhi ha zwiwo zwa mulilo zwi vha i khombo nahone nga u ralo a zwi khou langiwa .
Ndi zwifhio zwine izwi zwa sumbedza , ndi zwi tevhelaho :
Heyi bada yo fhaṱwa hu tshi shumiswa pheivi ya mabuḽoko khathihi na zwiṅwe zwishumiswa , zwine hezwi ndi maitele ane a ita uri ri kone u fhaṱa bada dzo khwaṱhaho nga u ṱavhanya nahone dzi sa dzhiiho masheleni manzhi .
Heḽi ḽiga ḽi katela miṱangano ya thangela u pulana kha u rwela ṱari tshitshavha .
Miraḓo ya nyanḓadzamafhungo i khou rambiwa u vha tshipiḓa tsha muṱangano na u vhiga mvelelo .
Vho vha vho rambiwa vho na u ita makumedzwa a u tou amba arali vho vha vho eletshedzwa nga u tou ralo .
Nḓila mbuya ya u bveledza u khwaṱhisa zwo sedzwaho ndi nga kha u shumisa zwithivheli zwo teaho na khura .
Musi vha tshi isa mbilaelo vho vhudzwa uri a vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe nga zwenezwo a vha na pfanelo ya u vhilaela .
Khomishini ya Masheleni na Muvhalelano i ṋetshedza musaukanyi wa mbekanyamaitele ya Phalamennde .
A vhai vhulunge sa vhuṱanzi ha uri vho ita khumbelo .
Garaṱa dza madzina a vhagudi
3 . Kha vha tevhedze kuṅwalele kwa tshiṱori tsha kiḽasi ku re kha ( CAPS Luambo lwa Hayani , siaṱari ḽa 14 , u ṅwala na vhagudi ) .
Vharangaphanḓa vha muvhuso na Vhaṅwe : Vhathu vhane vha vha na maanḓa a u langa lushaka vha na mushumo wa u thivhela u tambudzwa ha vhana henefho kha sia ḽine vha vha na vhulangi khaḽo .
Tshikolodo tsha muvhuso tshi vha hone musi muvhuso u tshi hadzima masheleni fhano hayani kana kha mashango a nnḓa u shumisa kha tshinyalelo dzawo .
Hoyu Muhasho na zwiimiswa zwo teaho zwi tea u finya dza khwaṱha dza dzhenelela kha ndingedzo dza u fhelisa zwine zwa vhidzwa sa " Luvhondo lwa Berlin " kha lushaka lwashu lu songo khwaṱhaho .
Arali mabunga a nnyi na yi a vha a tikedzaho kha mabunga are kha saithi ya vhudzulo , tshivhalo tshao tshi nga fhungudzwa u ya nga ṱhoḓea .
Sekhithara ya phuraivethe ya Afrika i khou aluwa nga u ṱavhanya musi mashango a khou isa phanḓa na u vhofholola mimaraga yao , u khwinisa zwa mabindu , u khwinisa mihanga ya mulayo na zwiimiswa , u fha zwiṱuṱuwedzi na khwaṱhisedzo , na u ṱuṱuwedza muṱaṱisano u re khagala .
Zwino ri tea u ṱangana roṱhe u itela u ṱuṱuwedza ndeme ya Ndayotewa - vhukati ha zwinzhi , ndeme idzo dzo livhiswa kha u khwaṱhisedza ndinganyelo , demokhrasi na u pfesesea .
Nga kha mbekanyamushumo dza mvusuludzo zwikhala izwi khathihi na fhethu hazwo ho ṱumanaho thwii zwi nga ṋewa khadzimiso ntswa vhutshiloni .
U shumisa madzina vhukuma mafhungoni .
Sa tsumbo , nnḓu dzi re na tshikhala tsho linganaho hu na tshidzumbe kha vhadzulapo na zwikhala zwa tshitshavha zwo linganaho u itela matshilisano a tshitshavha , zwi nga ita zwinzhi kha u livhana na vhugevhenga u fhirisa ndingedzo dza u dzhenelela nga murahu .
Kha magombame , phurofaiḽi dza mutalobuḓa dza u fhambana ha muṋo na thempheretsha maḓini a re nṱha na a re fhasi , nga tshifhinga tsha thaidi ya luṱavula na nga ya lutshenzhe , dzi a ṱoḓea .
U ṋetshedzwa uhu ho sumbedza u swikelelwa ha tshipikwa tsha ndeme kha ndingedzo dza Eskom dza u lingedza u kwiṋisa sisiṱemu ya fulufulu nahone i ḓo engedza maanḓa a muḓagasi nga 800 megawadzi ( MW ) kha giridi ya fulufulu .
Ri dzhiela nṱha izwo u itela u bveledza ṱhanganelo yashu na u bveledza mveledzo , zwi ḓo vha zwa ndeme u tevhela , masendelele a fanaho kha nḓowetshumo , muṱaṱisano na mbekanyamaitele dza zwa vhulimi , na zwiṅwe .
Samithi ya Dzingu yo vha samithi khulwanesa ya Vhuḽedzani ha Muvhuso ure Khagala ( OGP ) yo dzudzanywa nga OGP ya vha na mvelelo dza ndeme kha sesheni iṅwe na iṅwe kha khonfarentsi .
I sedzesa nga maanḓa kha tshirunzi tsha vhathu na pfanelo ya ndinganyiso tshe dimokirasi ya vha hone nga 1994 .
Khabinethe i ita khuwelelo hafhu kha vhathu vhoṱhe vha kwameaho uri vha shumisane u itela uri yunivesithi dzashu dzi vhe vharangaphanḓa vha nyambedzano dza vhoṱhe na khwiniso .
Vho isa phanḓa nga u humbulela uri mufariwa a ngo vhuya a lala o wana dzilafho ḽa mushonga .
Ndima ya 3 : Kuitele kwa u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha
Nga tshifhinga tshipfufhi , mbekanyamaitele i tea u fhindula nga u ṱavhanya nahone nga vhukoni u itela u tsireledza mupo na u fhelisa mvelelo dza tshanduko ya kilima .
Sa muvhuso ri ḓo bvela phanḓa na u ṋetshedza thikhedzo kha u lugisa thaidzo dza matshilisano dzine dza khou kwashekanya zwitshavha zwashu u fana na vhudakwa na u shumisa zwidzidzivhadzi .
Kha vha ṋetshedze fomo ya khumbelo na khophi yo khwaṱhisedzwaho u vha yavhukuma ya ḽiṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe kana phasipoto ya Afrika Tshipembe ya vhukuma kha ITAC .
Vhaasesi vho khwaṱhisedzwaho vha ḓo ṱuṱuwedzwa u shumisa vhaasesi vho ṅwalisaho nahone vho itaho khumbelo kha bodo .
Mbuelo dza Ikonomi dza vhathu vha vharema kha Vhubindudzi :
Ri kaidza vhuḓifari uvhu nga nḓila yo khwaṱhaho vhukuma na avho vhane vha zwi ita vha ḓo sengiswa arali vha wanala .
Naho zwo ralo , Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u na pfanelo dza u sedzulusa hafhu matheriaḽa o ṱaniwaho kha Tshumelo ya Vhudavhidzani na u bvisa matheriaḽa maṅwe na maṅwe nga kha tsheo yawo .
( 1 ) Muthu muṅwe na muṅwe we a vha e Mulangavunḓu kana muraḓo wa Khorotshitumbe ya vunḓu musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , u ḓo isa phanḓa na u vha kha yeneyo ofisi a tshi tevhedza Mulayotewa muswa na mulayotewa ufhio na ufhio wa Vunḓu , fhedzi hu tshi tevhedzwa tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 2 ) .
1.11. Musi shango ḽi tshi khou pembelela mvula dze dza vha dzi tshi khou lilelwa ngaurali dzine dzi ḓo thusa vhukuma kha u ri vhofholola kha gomelelo , madamu na milambo zwi khou sumbedza u ḓala vhukuma .
Maḓuvha a 365 a Nyito , ḽine ḽa vha fulo ḽi bvelaho phanḓa ḽi itaho uri vhathu vha ḓivhe ngaha khakhathi dzi itelwaho vhana na vhafumakadzi , na u ṱuṱuwedza vhathu uri vha vhe tshipiḓa tsha nyito dza u lwa na khakhathi idzo lwa ṅwaha wothe .
4 . Ndi ḓivha hani uri ndi ḓo wana mini hafhu nahone ndi zwi lindela lini ?
Ro kona u zwi ita tshifhingani tsho fhiraho nahone ri ḓo dovha ra zwi ita hafhu - ro vhofhekanywa nga lufuno lu fanaho lwa shango ḽashu , yo ḓiimisela u kunda khaedu dzi ḓaho na u kholwa uri nga u shumisana ri ḓo fhaṱa tshitshavha tshavhuḓi tsho lugaho tshe Vho Nelson Mandela vha ṋetshedza vhutshilo havho .
Sisiṱeme yashu ntswa ya ndaulo ya mupfuluwo i ṱanganedza muhumbulo wa u vula muṋango washu wa phanḓa u itela mulayo , u ṱoḓeaho na vhabvannḓa vha vhavhuelwa , ngeno ri tshi khou vala muṋango wa murahu kha mupfuluwo u siho mulayoni .
Vha khou fhulufhedziswa uri mutholi , u ya nga pfanelo dza ndayotewa dza tshiphiri , Khoudu ya Vhuḓifari kha Milayo ya Tshumelo ya Muvhuso , u ḓo vhona uri tshifhinga tshoṱhe mafhungo malugana na nyimele ya mutakalo wa mushumi a a ṱhonifhiwa na uri a vhe tshiphiri .
Fhedzi siani ḽa vhubindudzi ha ḽifhasi zwi kha ḓi tou vha khagala uri a ro ngo swikelela zwe ra ḓikumedza zwone zwine zwa vha mveledziso ya thundu dza vharengi na dza masheleni dzine dza ṱoḓwa nga shango ḽashu .
Khumbulelo ya u kavhiwa nga nzulatshinya na malwadze kanzhi zwi a engedzedzea .
( 3 ) Khomishini ya zwa Ndinganyiso ya Mbeu i na maanḓa na mishumo zwa nyengedzedzo zwo bulwaho nga vhusimamilayo ha lushaka
Ṱhaluso ya tshiimiswa : tshi nga vha phuraivethe/ u ḓiimisa u woṱhe : na tshiimo tsha mulayo tsha muiti wa khumbelo
Khethekanyo 2 : U langula Kushumele kwa Masipala : Mushumo wa Komiti dza Wadi
U thoma muhumbulo wa vhuthihi na u vha khagala nga muhanga wa u dizaina ḓorobo yo fhelelaho ine ya katela masia a fanaho na mbono ya zwiṱaraṱa , vhuṱumani na ṱhumo na ngeletshedzi dza vhuola pulane .
Maṅwalo o ṋetshedzwaho nga mutholi u itela thambo ya thandela o ṅwalwa kha data ya thandela .
Bono ḽa ndaulo ine ya ḓivhadza tshivhumbeo nga mugaganyagwama uyu ndi ḽa u sika tshitshavha tsha zwikhala zwo vuleaho kha vhoṱhe u itela uri vhathu vha tshile vhutshilo vhu tamisaho .
Zwino vhorabulasi vha fanela u dzhena muhumbuloni wa vharengi u lingedza u pfesesa ṱhoḓea dzi anzelaho u vha dzi konḓaho dzine vha khou ṱoḓou dzi fusha nga kha mishumo i yaho nga tshumelo .
U rekhodiwa , vhuṱoli na u pfananya na u ṅwalwa fhasi ha ṱhoḓea zwo bviselwa khagala , na mihanga ya adzhenda ya sisiṱeme ya komiti yo nangiwaho yo kuvhanganywa .
Ḽevele ya vhuḓifulufheli i imela uri ndi lungana hune phesenthe ya vhukuma ya tshitshavha vhane vha ḓo wana phindulo vha tshi zwifha nga ngomu ha zwikhala zwa fulufhelo .
Nga nḓila iyi mafhungo a ndeme a a ṋekaniwa ngao ane a leludza na u ṱavhanyisa ṱhoḓisiso ya mulayo wa u vhambedza .
1 . Phambano ngomu kha zwa Komiti ya Wadi
I vhea mafhungo a u shandukisa mulayo u u itela u sika muhanga wa mulayo une woṱhe wa ṱhaḓula nga u thivhela HIV , ndondolo , ṱhoḓisiso na saveyiḽentsi .
ARALI vhugudisi vhu tshi ṋetshedzwa
Khabinethe i humbela zwitshavha u tsireledza vhana kha u sa ṱhogomelwa , u tambudzwa , pfudzungule na u shumiswa nga u vhiga zwiwo izwo zwoṱhe kha maanḓalanga o teaho .
Ri kha ḓi isa phanḓa na u ṱuṱuwedzwa nga Vho Madiba na u guda khavho musi ri tshi khou fhaṱa shango ḽashu .
Rerani nga phindulo dza mbudziso idzi ni na khonani yaṋu .
Tshifhinga tshi si tshavhuḓi kha maitele a muṋanguludzo na u tholwa .
Thikhedzo i ṋetshedzwa ngauralo kha vharumelazwivhambadzwa vha Afrika Tshipembe vhane vho fanela u ḓivhadza zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe kha mimaraga ya mashango a nnḓa nga u dzhenela kha maṱano a mashangoni a nnḓa o teaho nga nḓila i sa ḓuri .
Ndi thulusi dzifhio dzine dza shumiswa kha ḽiga ḽa u pulanela u shuma thandela kha ndangulo ya thandela ?
Awadi hei i dzula i mafhungoni kha aphiḽi naho yo vha i songo tevhelwa hu si na maanḓa nga u pfufhifhadza .
3.11 Vha ḓivhadza nga ha mvelelo dza kutshimbidzele kwa beiḽi , nyimele dza tshipentshela dzo vhewaho dza beiḽi , nahone ndi ḓo ṱalutshedza zwine nyimele dza beiḽi yeneyo dza amba zwone ;
Muinzhiniara wa Thandela wa Rakhonṱhiraka u ḓo ṱoḓea a tshi dzhenela ṱholo na ndingo dzoṱhe na Muinzhiniara kana muimeli o tendelwaho ngae .
Miṅwaha ya fuṱhanu yo fhiraho ṋamusi , muthu wa u thoma o vha a khou rumelwa nga ngomu kha mono i monaho na ḽifhasi .
Musi wa tshifhinga itshi , o vha a tshi dzula a tshi tambudzwa na u valelwa nga mapholisa a khethululo .
Avha vhana vha khou ita mini zwine zwa vha zwavhuḓi kha mivhili yavho ?
Ṱhanganyelo ya tshivhalo tsha yuniti dzoṱhe
Ṅwalani madzina a vhuḓipfi hune ha sumbedzwa nga zwifanyiso izwi .
Mushumi ha ngo dzhia maga a u kovha vhuvha hoṱhe ha tshiimo na muthu uyo fhedzi a vha o fushea uri kupfele ku si kwone ndi kwone .
Nga ndingedzo ya u ṱhaṱhuvha masiandaitwa a tshiṱereke kha vharengisi vha zwibveledzwa zwa vhulimi na zwiḽiwa zwa lwanzheni , nyambedzano dzo itwa na vha no rengisela zwibveledzwa nnda na vhano ṱunḓa mitshelo ya zwikavhavhe , veini , ṋama na zwiḽiwa zwa lwanzheni ubva mashango a nnda .
( 1 ) Musi ḽi tshi shumisa maanḓa aḽo a vhusimamilayo , Buthano ḽa Lushaka ḽi nga -
Musi thaidzo ya u tswiwa ha zwifuwo dzi tshi vho kwama na miṅwe mihasho vho , Muhasho wa Vhulimi u ḓo vha hone u ombedzela mulaedza wa ḓuvha khathihi na u ṋekedza dziṅwe dza thandela dzo livhiswaho kha u thusa tshitshavha .
U shumisa mibvumo ino bulwa u fana fhedzi a tshi amba zwi sa fani ( homonimi na phoḽisemi ) , tsumbo , fula , ṱhoho , vhila , na maṅwe .
Vhahumbulelwa vha khou lavhelelwa u livhana na milandu i katelaho u vhulaha na ndingedzo dza u vhulaha na u pfuka Mulayo wa Zwithuthubi .
1.4 Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha mvetamveto ya mbekanyamaitele ya Mveledziso ya Vhaswa kha Gurannḓa ya Muvhuso .
Ndi tshi pendela , ndi ḓo dzulela u sedza kha nyendedzi ya mveledziso i re kha manifesiṱo wa tshifhinga tsha dzikhetho tshino .
Arali zwi zwa ndeme , ṱhoḓisiso ya maraga kana tsedzuluso ya vhashumisi i nga itiwa u khwaṱhisedza u mbambedzo vhukati ha mihumbulo ya muhasho na ya vhathusiwa .
Ho sedzwa uri tshifhinga tsha u ḓivhadzwa ha theo iyi ya mulayo tshi nga shanduka , Bodo i ḓo lavhelesa nyimele nahone arali zwi tshi ṱoḓea , ya ita khwiniso dza ndeme kha zwipikwa zwa kushumele zwo teaho .
Naho ho vha hu na dzikomiti dza ndaulo ya malwadze zwibadela na dzikiḽiniki , ho vha hu si na u ombedzela ho lingaho kha vhupfumbudzi kha ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo .
Kha ri ambe Lavhelesani zwiṱikara izwi ni ambe uri ni tea u ita mini nga izwi zwithu u itela uri ni dzule no tsireledzea .
5.3. Dza fumalomalo kha thandela idzi dzo lugela vhubindudzi nahone dzi katela nḓowetshumo dzine dzo khwaṱhisedzwa u vha na vhukoni ha u andisa kha sia ḽa fulufulu , maḓi , zwiendedzi , themamveledziso ya thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani na mafhungo ; vhudzulo ha vhathu , vhulimi na nḓowetshumo ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
2.2 . U ṱanganedzwa ha NCCP u khwaṱhisa khonanyo ya sisteme ya ndondolo ya vhana na tsireledzo , na u khwaṱhisedza kushumisele kwo fhelelaho kwa zwiko zwi re hone zwino zwa u khwinisa tshumelo zwine zwa bveledza mveledziso yavhuḓi ya vhana .
Mbekanyamaitele yo dzinginywaho afho fhasi a i ngo itela u shandukisa izwi , fhedzi u itela u bvisela khagala hune zwa vha zwo tea .
Ho swika he muṅwe wa vhana avho a suvha zwanḓani zwawe fhedzi a kona u tsireledza uyo muṅwe kha mutsiko wa vhathu vhe vha vha vha tshi khou vha wela nga nṱha .
9.1 . Khabinethe yo fushea nga uri milingo ya mafheloni a ṅwaha zwa zwino i kati zwikoloni na uri na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo i khou ya phanḓa hu si na u khakhisiwa .
Khabinethe yo tendela u tholiwa ha vha tevhelaho :
Ndo lwa na zwa ndaulo ya vhatshena , nda dovha nda lwa na zwa ndaulo ya vharema .
Hezwi zwi amba uri mvula ya tshilimo i khou na kha mavunḓu oṱhe a malo - nga nnḓa ha vhupo vhune ya na vhuria sa Kapa Vhukovhela - huna ndavhelelo khulwane ya miḓalo na zwiḓumbumukwe.
Ṱhoho ya tshiṱori
Ni a kona u zwi vhona uri ḽifhasi ḽashu ḽi na mavu na maḓanzhe .
Hu sumbedza hu na u bvelela huṱuku hu tshi tevhedzwa mveledziso ya dzinnḓu kha tshiṱiriki .
U bva nga 2002 , nyaluwo ya ikonomi yo khwiniseaho na u dzudzwa ha inifuḽesheni zwi ita uri hu vha na masheleni manzhi a khovhekanyo .
Fulo ḽa u fhungudza u lovha ha dzitshetshe ḽi ḓo iswa phanḓa .
109 . U fhaladzwa ha Vhusimamilayo ha Vunḓu tshifhinga tshaho tshi saathu fhela .
Ḽisi dzi khethekanywa sa ḽisi dza masheleni hune khombo na mbuelo dzoṱhe dzi re na vhushaka na vhuṋe ha vhulangi ha ndaka zwi a sudzuluswa u ya kha Masipala wa Buffalo City .
Ndi zwa ndeme u humbula uri Batho Pele i katela zwinzhi u fhira milayo ya malo yo sumbedziswaho nga mulayo . ' I tea u khwaṱhisedzwa kha nḓisedzo ya tshumelo khulwane , i vhidzwaho , vhuimo ha u pulana na u sumbedzisa u ya kha ha u fhaṱa nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso . '
3.3 . Nyambedzano dza vhuḓi dzi vhuedzaho dza Afrika Tshipembe na Muimeleli wa Mbambadzo wa US yo ṋetshedza khonadzeo ya tswikelo ya maraga wa US na vhubindudzi ha Amerika kha ikonomi yashu , zwine ndi nḓila dza ndeme dza u amba nga u sika mishumo khathihi na u ṱusa vhushai .
Ro lwela dimokirasi iyi nga maanḓa nahone roṱhe ro vhuelwa nga pfanelo ya u ambedzana lwa mulayo na muvhuso washu .
Hune vhufukula marubi ha khombo ha vha hu tshi khou ya phanḓa , hu tea u thivhedzelwa tshoṱhe .
Mbekanyamushumo ya u Nanga Taḽente ya vhatambi na vhagudisi vhavho yo nangwa nga zwiimiswa ngei Transkei , zwi bvaho kha zwipotso na ragabii .
Nga nḓila hei vhorakhonṱhiraka vha a kona u wa na mbadelo dzavhuḓi dza matheriala na zwiendedzi , zwo ḓisendeka kha ikonomi ya tshikalo tsha thendara dza vundu na dza dzingu na vhukhwine ha matheriala o ṋetshedzwaho a a khwinisea .
Masipala wo dovha hafhu u thoma miṅwe mishumo u itela u vhona uri hu na u dzhenelela ha vhadzulapo na vhashelamulenzhe kha maitele ayo a u dzhia tsheo .
Kha mashango e a kundelwa u ita izwi , zwigwada zwa maanḓa zwine zwa vha na dzangalelo ḽa u thuba mbekanyamaitele ya muvhuso .
18.2 . Mbekanyamushumo i ṋetshedza madzulo a u rennda hu sa ḓuresi kha vha miṱa ine miholo yavho ya vha ya fhasi kana vhukati hune vhadzulelani navho nyimele dza maraga dza ḓo vha siela nnḓa kana dza ita uri vha kone u swikela madzulo a si a vhuḓi .
Vhu ḓo dzhenelwa nga Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso , vharangaphanḓa vha zwiimiswa zwa vhadzulapo na vhaṅwe vha kwameaho vhe vha shela mulenzhe nga ṱhuṱhuwedzo ya u bvelela ha dziOGP .
11.3 . Khabinethe yo themendela ṱhanḓavhudzo ya Maḓuvha a 16 a U lwa u vha mbekanyamushumo ya Maḓuvha a 365 ine ya ḓo khwaṱhiswa nga mbekanyamushumo dza tsivhudzo , thikhedzo na pfunzo u fhelisa khakhathi dzi itelwaho miraḓo ya tshitshavha i shayaho tsireledzo , nga maanḓa vhafumakadzi na vhana .
Vhupo ho bulwaho kana ho tendelaniwaho hu shumiswaho u kala kushumele kwa masipala sa tsumbo , nḓisedzo ya tshumelo , thivhelo ya vhugevhenga .
A. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
U engedzwa ha u thoma ha tshiimo tsha shishi hu fanela u vha nga tsheo yo dzhiwaho nga vouthu nnzhi dza u tikedza dza miraḓo ya Buthano .
U itwa ha tshiṱirathedzhi zwi ḓo ṱoḓa u kunda zwiṅwe zwa zwithivheli zwa ndeme .
Ri ḓo zwi ḓivha hani uri ro swika ?
Mulamukanyi u ḓo vha ṋea khoudu ya tshiphiri ine ya vha na ṋomboro ya referentsi u itela maḓuvha a ḓaho .
Idzi dzo vha thaidzo khulwane nga tshifhinga tsha musi Mulayo u tshi phasiswa nahone na ṋamusi izwi zwi kha ḓi vha na masiandoitwa a si avhuḓi .
Zwigwada na Dziminisiṱa vho tuṱuwedzwa uri vha ite zwa tshiṱirathedzhi nga u angaredza kha mbekanyamushumo dzavho , milaedza na thero .
( 3 ) Musi khumbelo i tshi itiwa , Khothe ya Mulayotewa i nga bula uri Mulayotibe u nga si ḓivhadzwe kana Mulayo kana tshipiḓa tsha Mulayo a tshi shumi u swikela Khothe i tshi tshea kha khumbelo arali -
Fhedzi ho vha na mihumbulo yo fhambanaho vhukati ha mavundu , sa tsumbo , maṅwe mavundu o pfa uri khaṱhululo dzi tea u itwa nga kha khothe ya madzhisiṱiraṱa .
Nyambedzano dzi kati na Dziminisita vhane Phothifoḽio dzavho dzi a kwamea nga muvhigo wa Marikana , sa Mapholisa , Vhashumi , Zwiko zwa Minerala Tshumelo dza Vhulamukanyi na Ndulamiso .
" Hu vho dudela zwino . "
Vha humbudze vhadzheneleli uri maga a tshumelo a sumbedza vhadzulapo uri ndi tshumelo ifhio ine vha nga i lavhelela .
c ) U lwa zwi khagala na u kundelwa vhurangaphanḓa na tshanḓa nguvhoni .
Nyambedzano na zwikolo zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe zwine zwa khou ṱoḓa u vha zwikolo zwa nnyi na nnyi , kana nga iṅwe nḓila .
Maitele a u sa londa o ḓoweleaho zwitshavhani ane a tikedza vhuḓifari ha zwiito zwa dzikhakhathi zwi itwaho nga vhathu vhanna khathihi na nḓowelo ya u tovhola vhafumakadzi vhane vha bvela khagala musi vha tshi khou tambudzwa , a tea u fheliswa .
Mbuno ya muṱangano wa fhethu hune ha tea u ṱolwa yo sumbedziswa kha notsi kha vhathu vhane vha khou dzhenela thendara nga phanḓa ha ḽiṅwalo ḽa thendara .
Humbelani mudededzi vhaṋu vha ni sumbedze kutambelwe kwa founu i sa shumi .
u dzhenisa vhadzulapo nga nḓila i shumaho kha kuvhusele kwapo na mveledziso
Muhasho wo dovha hafhu wa ṱanganedza maitele a tshimbidzwaho nga data u dzhiela nzhele mbulungo dza tshelede ine ya vha ya vhuvhudzisi na u langa nyimele i sa athu vha hone .
DMP ya HIV / AIDS i a ṅwalisa , u langa na u londota miraḓo yayo musi DSP ya vhulwadze vhu sa fholi itshi ṋetshedza mishonga yoṱhe ya vhulwadze vhu sa fholi ( hu tshikatelwa mushonga wa HIV kha miraḓo .
Khabinethe ina fhulufhelo ḽa uri tsedzuluso nga mihasho yo teaho dzi ḓo bveledza tshivhangi tsha khombo idzi na u vhona uri khombo dzo raloho dzi sa tsha itea .
Ndi khou ṱoḓa u vhambadezla nnḓa sambula ya tshiko tsha zwi tshilaho tshapo fhedzi .
Lushaka ulu lwa vhulamukanyi lu nga ha u guda hafhu ' uri ri tea u vha hani ' na ' u guda hafhu vhuḓifhinduleli hashu ha sialala ' ... Zwi dzhiiwa sa phodzo nga ṅwambo wa u sa dzidzanyea ha tshitshavha nahone vhugevhenga ndi vhulwadze kha muya , vhuḓipfi,ṋama na muhumbulo wa muthu na tshitshavha vhune ha tea u lafhiwa nga nḓila ya sialala .
Ni nga kona u fhufha u swika ngafhi ?
Hetshi ndi tshiteṅwa tshi ne tsha fanela u dzhielwa nṱha nga maanḓa .
Ri fhululedza Mufarisa Muphuresidennde na tshigwada tsha Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka na Khoro ya zwa Vhashumi kha tswikelelo na u vha tamela mashudu kha mushumo une wa tea u itiwa .
Sisiṱeme dzoṱhe dzo lingwa na u shumiswa u itela mitangano yo fhambanaho .
Huna zwine vhathu , miṱa na mabindu vha nga zwi ita .
Nzulele ya mulayo wa muvhuso wapo i shanduka nga nḓila khulwane ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Faini dza ndiliso dzi nga vha tshelede kana zwifuwo .
Nga maṅwe maipfi , maga a ṱoḓeaho kha khwinifhadzo ya vhuthihi ha tshitshavha a si ane a nga itwa nga muvhuso fhedzi .
Kha vhuimo ha vhufarani ha kha dzhango , Maano o Ṱanganelaho a Afrika na Yuropa ( EU ) a kha ḓi vha muhanga wa ndeme wa tshifhinga tshilapfu kha tshumisano ine ya khou ya phanḓa .
Ḓiresi ya hayani ha mushumisi i ḓo ṋetshedzwa u itela u founelwa nga murahu ha mushumo .
Masheleni a u sokou ṋetshedza ha ngo linganela u shuma thandela khulwane , ndi a u tikedza zwithu zwine tshitshavha tsha ita tshi tshi ḓilugisela u shumisa thandela dza henefho wadini , khathihi na miṅwe mishumoitwa-vho i re kha pulane .
Hezwi zwi itea kanzhi nga miṅwedzi ya vhukati ha tshilimo hune thempheretsha dza maḓi dza vha dzi nṱhesa na nyaluwo ya helele ya vha nnzhi .
Mulayotibe u ita mbetshelwa dza mulayo hu u itela u dzhiela nṱha Khoi- San na u kalwa ha mulayo ure hone wa zwi tshimbilelanaho na vhurangaphanḓa na vhuvhusi ha sialala .
( h ) ya u vha na ramilayo o tholwaho nga muvhuso , hu tshi khou badela wone muvhuso , kha kutshimbilele kwa khothe dzi kwamaho ṅwana , u itela arali hu tshi nga vha na vhulamukanyi vhu si havhuḓi ; na
Khonifarentsi ndi luvhanḓe lwo humbulelwaho u itela nyambedzano vhukati ha sekithara dza tshitshavha na dza phuraivethe nga ha mafhungo a zwino a ndeme a tshimbilelanaho na u ṱuṱuwedza ikonomi dzapo nga u sika vhupo ha khonadzeo u itela u swikela mveledziso ya ikonomi i katelaho .
U ṋetshedzwa ha dzinnḓu ndi hune ha katela na u shandukiswa ha hosiṱele dza vha yunithi dza miṱa .
6.7.6 Tshumelo ya nḓivhadzo na maitele a khothe a tevhedzwaho kha khothe dza sialala 6.7.6.1 Nga murahu ha u fhela sisiṱeme ya demokirasi ntswa ya mapholisa a sialala vhe vha vha vhe vha ndeme u itela uri shumiswa ha tsheo dza khothe dza sialala .
Vha tea u ṋekedza ṱhanziela ya ḽiṅwalo ḽa nḓivhadzo ya khumbelo kha Muhasho .
4.43 Nga ṅwaha wa 2007 , hu ndingedzo dza u khwaṱhisa zwishumiswa zwa u shumana na khakhathi dzi kwamaho zwa vhuloi , Phalamennde yo phasisa Mulayo wa zwa Vhugevhenga wo Khwiṋiswaho wa 38 wa 2007 ( Mulayo wa u Gwevha ) .
Kha vha gude u alusa kupfesesele kwa vhuḓipfi , mihumbulo na maitele zwa vhaṅwe .
1.5 . Khabinethe i livhisa ndivhuwo khulwane vhukuma kha vhabindudzi vhoṱhe na vhadzheneli vha khonifarentsi iṅwe yo dovhaho ya tshimbila zwavhuḓisa..
Maitele a ṋekedza mbetshelwa ya u thivhela nyito dzo vhalaho maelana na zwiteṅwa zwi fanaho .
U khwaṱhisa vhushaka ha tshitiratshedzhi zwi ḓo bveledza zwine zwa funwa nga kushaka lwashu , na u shumiswa ha tshomedzo dzashu kha u mveledza Afrika .
Tsha u thoma ndi uri zwi dzhia tshifhinga .
Nga tshifhinga , zwigwada izwi zwo sika mbumbano ine ya hanedzana na zwikwama zwo salaho zwi si na ndingano na u sa pfesesea mushumoni na kha tshitshavha .
Ndaulo dza mvetomveto dzi sedza kha zwiṱirathedzhi zwo vhalaho u khwinisa mutakalo wa tshitshavha nga kha khetho ya zwiḽiwa zwa mutakalo na pfushi yo khwiniswaho nga kha mveledzo ya zwiḽiwa zwo khetheaho , zwo livhiswaho kha vhuṱanzi ha zwa saintsi vhu re hone ha zwinozwino .
Nga tshenetshi tshifhinga , Tshiṱiriki tsha Vhubindudzi tsha Vhukati , tshine tsha vhumba khethekanyo na Fhethuvhupo , vhu khou lavheleseswa u itela u dovha u rembulusa lupfumo lwaho .
( 2 ) Tshiimo na zwidodombedzwa zwa u tholiwa kha tshumelo ya muvhuso zwi tea u langiwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Pulane dzi nga dzhia zwitshivha sa zwigwada zwi fanaho nahone vhadzhiamikovhe vha nga imela tshigwada tshi laulaho fhedzi .
Zhendedzi ḽa u adoptha ḽi ḓo ita tsedzuluso / u sedzulusa haya havho u ṱoḓisisa arali vha tshi fanelwa na u vha ane vha nga adoptha ṅwana .
Nga thendelano heyi ri ḓo vha na tshumisano ya tsini na tsini na u konḓelela kha vhuthihi .
U kona u ṱalusa dzina ḽawe na madzina a vhaṅwe vhagudi ngae vha no swika vhaṱaṋu .
U shela mulenzhe kha nyambedzano a vhudzisa mbudziso a tshi sumbedza u vhavhalela vhaṅwe .
Ndi nga bula , nga nṱha , mulingo muhulwane wa mbofholowo ya nyanḓadzamafhungo a u ḓi musi zwifhinga zwi zwavhuḓi fhedzi na musi zwifhinga zwi si zwavhuḓi .
Hu na u engedzea ha tshiimiswa tsha vhuṱanzi ha u tikedza vhukoni ha mbekanyamushumo dza u alusa na u thivhela mutakalo wa muhumbulo , dzo sedzaho kha zwiimo zwa mveledziso ya vhana na vhuswa .
( b ) mimasipala yoṱhe ; na
Ndi ngani mpfu nnzhi dzi no thivhelea dzi tshi vhangiwa nga riṋe vhashumisi vha bada ?
2 . Tsha u thoma Mulanguli wa IDP u tea u rekhoda kha khoḽomo ya tshanḓa tsha u ḽa mafhungo a ndeme a IDP , hu tshi katrelwa zwibuletshedzwa zwa mafhungo a deme ( zwi amba uri mafhungo a ndeme ndi mini ?
6.10. Vhe vha ḓinanga na madzangano a si a muvhuso kha u sa vha na vhutshivha u thusa vhaṅwe vha bvaho ho fhambanaho , nga muya wa Vhuthu .
( 2 ) Masipala a nga ita na u shumisa milayo-yapo ( by-laws ) kha uri hu vhe na ndangulo yo dziaho ya mafhungo ane wa vha na pfanelo ya u a langa .
Zwenezwo madzhisiṱiraṱa o vha a songo khakha a tshi hana tshandukiso ye muaphiḽi a vha a tshi khou i ṱoḓa .
u khwinifhadzwa ha mbekanyamushumo dzashu dzi sedzanaho na pfunzo na vhugudisi
Mulayo wo Khwiniswa u lavhelela uri mafhungo a u ṋetshedzwa masheleni ḽihoro ḽa poḽotiki kana nkhetheni o ḓi imisaho nga eṱhe a rekhodiwe , u vheiwa nahone a kone u wanalea .
Nga nnḓa ha tshiwo tsha mvula yo phaḓalalaho kha tshipembe , vhuvhiludzi kha dzingu ḽa mvula ya tshilimo nga tshifhinga tsha mathomo a Luhuhi yo vha i kha tshivhumbeo tsha mvula dza mibvumo , he vhupo vhunzhi ha wana mvula ya fhasi kha yo ḓoweleaho .
Nga ṅwambo wa pfutelelo ya fhasisa , maitele aya ha lavhelelwi u vha a khombo kha mutakalo na vhupo .
4.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na MaAfrika Tshipembe kha u ṱanganedza tsheo yo dzhiiwaho nga Khothe ya Ndinganyiso kha u tshea ḽa u iledza u ṱaniwa ha fuḽaga ya tshifhinga tsha tshiṱalula phanḓa ha 1994 , ine i imela u sa anḓana hashu kha ḽa mulovha .
Khaphasithi ya mimasipala , ya vhuponi ha mahayani , ya u kona u langa u pulanela nḓisedzo ya tshumelo .
Ri tshi inga kha izwo , a hu na na muvhuso na muthihi kha tshiimo tshifho na tshifhio une wa nga vha hanela pfanelo idzi .
Zwishumiswa zwino nga sa zwigero , zwa u nambatedza , nz .
Vharengi vha tea u dzhiela nṱha zwa uri fomo iyi ya mbilo i tshimbila na tshibugwana tsha nyendedzi .
Lavhelesani zwifanyisoni vhudze khonani yaṋu uri tshiḓula tshi shandukisa hani kha tshitendeledzi tsha vhutshilo hatsho .
Ni vhona u nga u shuma nga tshigwada zwi vhuedza mini ?
U shumisa mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa zwa bammbiri ḽa ṱhalukanya kha thandela / mushumo muṅwe na muṅwe une wa ṱoḓa thikhedzo ya nnḓa .
Mbudziso nga ha phethishini dzi nga livhiswa kha :
Vha shuma mishumo yavho vho vhea madzangalelo a vhone phanḓa .
Talelani maiti a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Minisṱa a nga shandukisa muhumbulo kha khumbelo kana a rumela khaṱhululo kha MEC o fanelaho kana kha phaneḽe ya aphiḽi ( tshipiḓa tsha 94 ) .
Nḓivho , zwikili , vhugudisi na vhukoni zwi ṱoḓeaho : Nḓivho yavhuḓi ya mafhungo a mutakalo wa vhafumakadzi u itela u tendela u tungudzela ha vhukuma na ndangulo yo teaho ya thaidzo dza vhalwadze vha vhukuma .
Mimasipala i na vhuḓifhinduleli ha phurogireme ya CDW ya ḓuvha na ḓuvha .
Vhushaka vhu re hone na netiweke kana u fhaṱiwa ha netiweke ntswa ndi tshiṱoko tsha SC tsho sikwaho nga vhathu .
U ita mutevhe wa maipfi hu tshi tevhedzelwa ndaela ( sa , zwiḽiwa ) .
Vhutswamafhungo zwi amba u dzhia na u shumisa mihumbulo ya muṅwe na u i ṋetshedza sa yau .
ndi lwa u thoma zwitshavha zwi tshi vhudziswa nga ha mihumbulo yazwo na ngeletshedzo kha mafhungo ane a vha kwama .
Mahwarahwara na vhaṅwe vhaiti vha nyito dza vhugevhenga , hu sa khathali vhubvo havho , na vhone vha ḓo vha vha tshi khou pfa tshiṅwe tshithu , garaṱa tswuku ya mulayo !
( ii ) u sedzulusa mbilaelo dza vhashumi kha tshumelo ya vhathu malugana na zwiito zwa tshiofisi kana u pfukwa , na u themendela vhukando ho teaho ;
Kanzhi Muvhuso na zwitshavha zwi shuma mushumo wa sekithara dza phuraivethe , zwine zwa pfukisela khombo i songo tea kha sekithara dza nnyi na nnyi .
Girafu i sumbedza u shela mulenzhe ha vhadzulapo ha vhupo ha vhukhethelo ha masipala yapo ya Tshiṱiriki tsha Ranndani Vhukovhela .
1.3 . Khabinethe yo tahisa u ṱanganedza hayo u shela mulenzhe ho itwaho nga Afrika Tshipembe kha mvusuludzo ya mulalo ngei Burundi , zwi tshi tshimbilelana na u ḓikumedzela kha mbekanyamaitele ya nnḓa u itela uri hu vhe na mulalo na vhudziki kha dzhango ḽashu .
Vho ya phanḓa vha ri zwi ṱuṱuwedza vhagudiswa uri vha lavhelese zwiṅwe zwikhala zwa mabuḓo .
U tikedza u funzwa ha vhagudi vha si na digirii na vho no vha ho nadzo kha Dokotela Nyangaredzi wa Lukanda wa vhana .
Milandu ine ya ṱoḓa u tandululwa nga u ṱavhanya yo khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 45 ho ṱanganedzwa maṅwalo o teaho .
Khwine , i tshi nga vha khuwelelo ya nyambedzano dzo vhofholowaho nga ha mvelaphanḓa na vhuṱudzeṱudze ha sisiṱeme yashu ya vhukati ha mivhuso , u itea uri ri kone uri , arali zwo tea , ri khwinifhadze sisiṱeme ya vhukati ha mivhuso uri i kone u shuma lwa khwine musi ho sedzwa zwa nḓisedzo .
Miṱangano yo khetheaho i nga fariwa fhedzi arali hu na ṱhoḓea .
Vho Zacharia Mosothoane ( vho nangwa nga Dzangano ḽa Vhashumi ḽa zwa Vhuendi ḽa Afrika Tshipembe ) ;
U ḓo dzi wana kha lufhera lwa vhuṋa kha tsha u ḽa .
Ṱhalutshedzo ya mishumo : U leludza u thoma u shumisa na u konanya Mulayo wa PAIA nga Muhasho wa zwa Vhuendelamashango na u ṋetshedza nga ha PAIA ngomu kha Muhasho .
Mbekanyamushumo ya tshiṱirathedzhi tsha u langula tshiṱoko , naho zwo ralo , i thivhela u rengiwa ha tshiṱoko ho kalulaho na hu songo teaho na u ita uri kuitele kwa u langula tshiṱoko ku shume zwavhuḓi nga nḓila yo teaho .
Bulani uri no ḓipfa hani musi moloro u vhukati .
Ri khou ṱoḓa fhedzi u thoma u shumisa baḽantsi yo teaho ya vhathu na thundu badani kana kha tshiporo .
Vhudzani khonani yaṋu uri ndi tshibogisi tshifhio tshi re na zwinzhi nauri ndi tshifhio tshi re na zwiṱuku .
Nḓevhe dza gorou dzi sumbedza u vhibvela ha shango , ngeno ṋanga dza nḓou ya Afurika hu tshiga tsha vhuṱali , maanḓa na vhuḓikumedzeli .
Dzangano ḽa Vhashumi vha Maḓi ḽo vhumbwa zwi mulayoni nga u anḓadzwa ha Nḓivhadzo nga Minista kha Gurannḓa ya Muvhuso .
5.10 Iyi bammbiri yo rera na u sumbedza maitele a vhaisaho ane a kwama vhuloi , na uri aya maitele a na masiandoitwa a hani zwitshavhani .
Nga murahu ha musi vhuimeleli vhuvhili ho no saina vhuvhili ha thendelano , vho rengiselana hafhu .
Miraḓo ya Komiti vha fanela u sedza zwiteṅwa zwa mugaganyagwama zwi kwamaho vhathu wadini dzavho .
Vhubveledzi uvhu zwa zwino vhu khou shumiswa nahone ho bveledza khwiṋiso dzi vhonalaho kha u shumana na kushumele , nga maanḓa u shumana na vhukoni .
Naho zwo ralo , musi muthu a tshi sedza khaedu idzi , a nga wana dziṅwe dzi dza vhukuma ngeno dziṅwe dzi dza muthu ene muṋe .
Ḽiga 5 : kha vha sedzuluso ndingo na u vusuludza arali zwo fanela
PDF : Mbadelo ya u phaḓaladza ya phurofeshinaḽa .
Zwirengwa mashangoni a nnḓa zwi bvaho Germany zwi katela khomphonenthe dza tshishumiswa na dzigoloi .
Tshivhindini tsha u wana vhanameli vha vhuendedzi ha nnyi na nnyi ndi mafhande a re kha netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Zwikili zwa vhurangaphanḓa na vhushaka havhuḓisa na vhaṅwe vhathu .
Zwo itwa nga iyi nḓila zwikili zwapo zwi nga bveledzwa , nṱhani ha mbuelo dzo ṱanḓavhuwaho dza tshitshavha .
Minista vha tea u vhiga Phalamenndeni henefha kha miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe nga mvelelo dza u vhea iṱo .
Mulayo u ṋetshedza u imelwa ha Khoro ya Ndangulo ya Mishonga i re hone na Mishonga ya Afrika Tshipembe na Maanḓalanga a Ndangulo ya Zwishumiswa zwa Dzilafho .
Ri tea u ṱanganedza vhaeni vhashu vhoṱhe nga zwanḓa zwivhili khathihi na u vha swielela ha tshenzhelo i sa hangwei musi vhe fhano Kwazulu-Natal u itela u vha na vhuṱanzi uri vha vhuye hafhu vhe vhanzhi nga murahu ha muṱaṱisano uyu .
Madungo a vhuendedzi a ḓo kunga mabindu a masakamaḽedzani na zwishumiswa zwa tshitshavha fhedzi hu ḓo dovha ha vha fhethu hune ha wanala vhuimabisi .
U u vha phanḓa kha maitele a zwa thekhinoḽodzhi , shango ḽi ḓo vha ṋemuḓi wa Samithi ya Ikonomi ya Didzhithala nga Ṱhafamuhwe 2019 .
Ro no tsa ro ya Akhwariamu ya Maḓanzhe Mavhili .
Mitengo ya zwibveledzwa zwa mafhi , zwine zwa vha , mafhi a luvhisi , mafhi a luvhanda , tshisi na boḓoro a yo ngo fhambana nga maanḓa na kuitele kwa miṅwaha miraru yo fhelelaho .
Tshigayo tshavho tsha fuḽauru tshihulwane ngei Pretoria East ndi tshihulwanesa kha bulege nthihi Afrika Tshipembe na u vha tshiṅwe tsha zwigayo zwihulwanesa ḽifhasini .
Tshipikwa tsha ndeme tsha tshiedziswa itshi tsha mbuedzedzo ya ndaulo ndi u swikelela vhudziki ha zwa masheleni .
Khomishini ya Pfanelo ya CRL i ṱanganedza uri hu na mafhungo manzhi a elanaho na zwa luambo ane a ṱoḓa u ambiwa nga hao nga vhuronwane kha ḽa Afrika Tshipembe .
Mabindu maṱuku a dzulela u dzhela fhasi BEE kana u ḓowela u rangisa phanḓa thekeniki dza u vhulunga khasiṱama u itela mushumo wa zwa vhubindudzi .
Musi vha tshi ya hone vha khonela kha tsha monde .
Vhukati ha mbalosia mbili dziṅwe na dziṅwe hu na nomboro i sa fheli ya nomboro dzi kovhiwaho nga mbalosia , zwenezwo a zwi konadzei u dzi vhea kha mutevhe dzoṱhe .
Kha nyimele iyi ri fulufhela uri khaṱhulo iyi i ḓo thusa u tsireledza vhana kha thambulo na u dovha hafhu vha vha zwipondwa zwa maitele a khothe .
Zwo ralo , muvhuso u vhona houno mulayo muswa sa nyimele ya u vhuelwa ha vhoṱhe vhukati ha vharengi na mupo .
Khaedu khulwane i dzula i lutamo lwa maanḓalanga apo u ṋea zwiko komiti idzi ngauralo zwa konisa uri vhaimeleli vhapo vha shume zwavhukuma u lavhelesa ndangulo .
Hu si kale , ndau ya vha i tshi khou gidima henefho sananga .
Zwiitei zwa tshifhinga tshilapfu na zwithu zwine zwa dzulela u shanduka
Vha sumbedze uri a si uri khuḓano a si yavhuḓi fhedzi .
U vhiga na mafhungo ane a tea u salwa murahu : Kha vha kombetshedze uri hu vhe na mivhigo ya tshifhinga tshoṱhe kha thandela na tshumelo dza masipala kha komiti ya wadi na kha miṱangano ya nnyi na nnyi kha wadi yavho uri vha ḓivhadze vhadzulapo nga ha mvelaphanḓa kana thaidzo .
U kona u vhona na u topola maṅwe a maḽeḓere na mibvumo nga maanḓa ḽi mathomoni a fhungo ḽo ḓoweleaho .
Sa vhadzulapo vha Afurika Tshipembe , ri na vhuḓifhinduleli ha u fhaṱa lushaka lune lwa ṱhonifha mulayo , u ṱhonifhana na u ṱhonifha vhutshilo na ndaka .
7.2 . Simphoziamu i shela mulenzhe kha u khwinisa dzhango kha sia ḽa thivhelo ya khuḓano , u ita uri hu vhe na mulalo , tsireledzo na mveledziso na u fhaṱa nga huswa nga murahu ha khuḓano .
Afrika Tshipembe ḽi khou tou bva kha gabelo ḽa vhuvhili ḽa u kavhiwa u bva tshe COVID-19 ya swika kha shango ḽashu nga Lambamai ṅwaha wo fhelaho .
Ri tea u fhaṱa zwitshavha zwine ra ṱhonifhana na u thusana , hu si u ofhana .
Vhuleme kha ḽevele ya vhukati u thoma u shumisa mulayo sa zwine wa tea kha u valelwa wo lindela tsengo nga vhanga ḽa u sedzesa kha vhatshinyi vho gwevhiwaho , hu tshi katelwa na vhupfumbudzi ha vhashumi vha vhululamisi ;
Khabinethe i vhidza vhoṱhe vha konaho , uri vha rangise maitele a Ubuntu / Botho vha tshi khou thusa avho vhathu na miṱa i sa swikeleli , vha sumbedze u pfela vhuṱungu sa lushaka lu re na ndavha nahone lu ṱhomphanaho .
Tshumelo heyi ndi ya maḓiraiva vho phasaho vho xelelwaho nga ḽaisentsi ya u reila .
11 U ṋetshedza vhuṱanzi khothe zwi a dina .
Bola yo vha i tshi rahiwa zwiṱaraṱani , maḓini , makete , nṱha ha ṱhanga dza nnḓu hoṱhehoṱhe .
Huthihi kha fhethu hashu ha vhaendelamashango ho nakaho zwi sa timatimisi ndi vhutshilo ha maḓini vhu sa fani na vhuṅwe .
Makumedzwa avho o vha o dzudzanywa zwavhuḓi na masheleni o no ḓi dzudzanywa nga mulayo .
( a ) Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi tikedzwa nga vouthu dzi si fhasi ha phesenthe dza 75 dza Miraḓo yaḽo ; na
Shumisani mbonalo ya mavhone ya tshifhinga tshilapfu hune fulufulu ḽa tshedza ḽa sa balangane muyani .
Hezwi ri fanela u zwi ita maḓuvha oṱhe a mushumo kha dzi ofisi dza ha masipala , phanḓa ha musi rolo ya u voutha i sa athu u vala .
Rekhodo dza SAPS dzi sumbedza uri mutambo wo vha wo ḓala zwiwo zwinzhi zwa khakhathi , hu tshi katelwa na tshinyalelo ya ndaka .
Tsireledzo
SKA na MeerKAT ndi dziṅwe dza Thandela dza Themamveledziso dza Maano dza Khomishini ya a Vhutshimbidzi ha Themamveledziso dza Ofisi ya Muphuresidennde .
U shumiswa ha sofuthiwee ya anthivairasi ya zwino ine ya sikena tshishumiswa tshifhinga tshoṱhe zwo themendelwa .
Kha maitele oṱhe - vhutshinyi vhunzhi vhu khou dzika na u fhungudzea hut shi vhambedzwa na nga 1994 .
U vhala maṅwalwa a u funza .
Vhaṋetshedzi vhahulwane vha vhathu na vha zwiimiswa vha shumiswa u ṱanganedza midavhi nga tshivhumbeo itshi .
Gumofulu ḽa R3 575 nga muunḓiwa nga ṅwaha
Nga Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano , Muhasho wa zwa Mveledziso ya Matshilisano na zwiimiswa wazwo , Zhendedzi ḽa Vhutsireledzi ha zwa Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe na Zhendedzi ḽa Mveledziso ḽa Lushaka zwi ḓo bvela phanḓa na u phaḓaladza Thandela Mikondzo kha wadi dzi shaesaho dza 1 300 kha Masipala ya Zwiṱiriki ya 23 sa zwe zwa topolwa na u dzhielwa nṱha nga Khabinethe .
MISHUMO YA KOMITI PHALAMENNDENI
Kha u humbulela uyo mutengo , vhukhwine khathihi na zwiṅwe zwivhangi zwi a fana u mona na vhaṋetshedzi vhararu vha lavhelelwaho , tsheo ya u fhedzisa i ḓo vha yo ḓitika nga zwikoro zwa BEE .
Milayo na ndaulo zwi nga pima nḓila dzo fhambanaho , fhedzi mbekanyamushumo dza vhurengi dzi kha ḓi tendela khetho dzo vhalaho dzi tshi itwa .
Tsaukanyo ya SWOT i sumbedza mbumbano ya zwiṱuṱuwedzi zwa matshilisano , zwa ikonomi , mbumbo ya fhethu , themamveledziso , zwa tshelede , zwa tshiimiswa na zwa vhupo zwine zwa tea u sedziwa musi hu tshi pulaniwa .
Nga nṱhani ha gomelelo kha vhunzhi ha zwipiḓa zwa shango , vhalimi vhanzhi vho xelelwa nga zwiliṅwa na zwifuwo na uri vhashumi vhanzhi vho xelelwa nga mishumo na nḓila dza u ḓitshidza .
Mbofholowo na tsireledzo
( a ) i fanela u ṱuṱuwedza ndeme dzine dza tikedza lushaka lu re khagala lwa demokirasi lwo ḓitikaho nga tshirunzi tsha vhuthu , ndinganyiso na mbofholowo ;
Zwine ra khou lingedza u ita ndi u fhungudza tshipiḓa tsha mutsiko nga u dzhenisa dziṅwe gethe dza u mona kana u vula huṅwe ha u dzhena ngaho .
Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango o sainaho thendelano idzi dza ITU .
Maṱari a nga nnḓa , malapfu ndi one ane a takalelwa .
Zwiko zwiswa zwa nḓisedzo ya masheleni kha ikonomi dzine dza khou aluwa zwi ḓo ṱavhanyedzisa nyaluwo ya nga ngomu .
Ri roṱhe ri nga ita zwinzhi kha u lwa na vhutshinyi .
Muvhuso wo ṋetshedza masheleni u vhona uri hu sa vhe na mutshudeni na muthihi ane nyangarelo ya muholo wa muṱa wa hawe wa lingana R600 000 nga ṅwaha ane a ḓo vha na khaedu ya u gonya ha mbadelo yunivesithi na magudedzini a TVET nga 2017 .
Ṱhoḓea ya vhuraru yo buliwaho afho nṱha i kwama dokotirini ya mafhungo one a mafhedziseloni o no sedzwaho .
Vhaṅwe vha vhufareli ha Business Trust vho sumbedza u kwamea zwihulwane kha ḽa uri hu vhonala hu si na vhushaka ha vhukuma vhukati ha zwipikwa zwa Vhufareli na themendelo dza Khomishini .
Magabelo maṱuku a re vhulapfu ha gabelo vhulapfu kha muṱuluwo u songo kalulaho kha bitshi vhulapfu a a fhalala a si tshi vha na nungo musi a tshi gonya , ngeno hu uri magabelo a re na vhulapfu ha gabelo hupfufhi a tshi anzela u shuluwa e na maanḓa musi a tshi humela lwanzhe .
Mudededzi u tea u topola ṱhoḓea dza ṅwana muṅwe na muṅwe nga u linga ha fomaḽa na hu si ha fomaḽa .
Mulayo u re hone u ita mbetshelo ya mulevho wa maḓaka a muvhuso kana zwipiḓa zwao sa vhugalaphukha kana vhupo ha phanga .
U wa ha ḽifhasi na nḓila i si na vhuṱanzi ya u ya kha mvusuludzo zwo kwamesa nga maanḓa mimaraga yashu mihulwane ya Vhukovhela .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mvelaphanḓa kha maitele a u phulusa bindu ḽa SAA u bva kha IMC ya SAA , ine mudzulatshidulo wayo ha vha Minista wa Mabindu a Muvhuso Vho Pravin Gordhan .
Nzudzanyo dzo itwaho hu tshi tevhedzwa maitele a nzudzanyo dza mugaganyagwama dzi tendelwa kha mashumele a tshitatamennde tsha masheleni u bva nga datumu ye nzudzanyo dza thoma u shuma .
Hu ṋewa tshenzhemo , kha zwi ngaho , muhanga , luambo , nzudzanyo ya thekhinikhala na mutevhe wa vhubvo .
Shango ḽashu ḽi ḓo vhuelwa nga nḓila khulwane nga kha thandela iyi ire na mutsindo .
Ri dovha ra ita khumbelo kha vhabebi na vhaunḓi uri vha songo sia vhana hu si na muthu o vha lindaho vhu nga ri tshi tea u londota vhana vhashu tshifhinga tshoṱhe .
Vhushai hu nṱha hafha fhethu .
Khamphani yanga i kaṋa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
Nga mvelo yayo , mikhukhuni hu tshinyadzwa nga khombo dza mulilo .
Na vhana vhavho vhoṱhe vha zwi tenda .
Vha humbelwa u ṋekedza vhuṱanzi ha dokumenthari u itela ḽevele dzo fhambanaho dza zwisumbi dzo bveledzelwaho zwiṱirathedzhi wa muhasho , mbekanyamushumo na thandela .
Zwiṱaraṱa zwa swiswi kana zwa masongesonge , mikoto , fhethu ha u dzhena na khoro zwi nga shuma sa vhudzulo ha vhadzia u ita vhutshinyi a u engedza nyofho dza vhadzulapo na vhaeni dza vhugevhenga .
Naho ḽikumedzwa ḽi re phanda hashu ḽo dalesa zwithu zwi songo dzudzanywaho na u angaredza zwithu , ndi khou tea u tenda uri zwiṅwe zwa zwithu zwo ṱahiswaho zwi a pfala vhukuma .
Naa matheriala wa u duga , zwiluḓi zwa u duga na gese dza u duga a zwinzhi ?
Naho zwo ralo , naho hu na tshifanyiso tshi re khagala tsho sumbedziswaho nga mbalombalo , muṅwe muvhigo wa tshiofisi wa ḽa Australia wo dzhiela nṱha uri Tshikimu :
Mvelelo dza odithi iyi dzi vhigwa kha Komiti ya Odithi na Mveledzazwiwo .
Mielo iyi miraru i na vhushaka na u ḓitika na u sa fhambana sa afha dziṅwe dza dzielemente dzi tshi nga khethekanywa nga mielo i fhiraho muthihi .
Kha kuitele kwa u ita khumbelo dza mbekanyamaitele dza muvhalelano dza Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo , ndangulo i ita khaṱhulo dzi tevhelaho , u humbulela zwine zwa vha na mveledzwa dza ndeme kha mitengo I ne ya dzhielwa nṱha kha zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha .
Izwi zwi ita uri hu vhe na u dzhenelela kha nyaluwo ya ikonomi na matshilisano .
2.2.6 uri tshikolodo tshi no langwa nga milayo ya Thendelano iyi tshi tea u vha tshone tshi no ṱhanngeleswa musi tshi tshi vhambedzwa na zwiṅwe zwikolodo zwi re hone zwino na zwine zwa kha ḓi ḓo ḓa , zwi re khagala na zwa u tou anganyela , zwa Muhadzimi zwine tshiṅwe tshifhinga zwa vha zwi songo badelwa .
Vharengi vha dzinnḓu na miraḓo ya muvhuso ( Mimasipala na dziMetro ) .
Madzulo a bembela kha PEP o itelwa vhaofisiri .
Hafu ya vhadzulapo vha Afrika a vha na mahaya kana vha dzula kha vhudzulo vhune ha si vhe ha vhukuma , u fana na mikhukhu .
11.2 Ri khou tama u kaidza miraḓo ya tshitshavha uri vha songo fhuriwa na u kungwa nga akhaunthu dza khole khole idzi , dzine dziṅwe dza fhulufhedzisa zwikhala zwa mabindu zwa khole khole , dzine dza humbela vhathu uri vha badele tshelede uri vha vhe tshipiḓa tsha zwikhala zwa mabindu izwi .
Hezwi zwi ḓo sumbedza nyolo na mushumo wa u fhaṱa , khathihi na u rikhoda mvelelo dzonedzone dzi no kwama u khwiṋifhala ha matshilo a vhathu vhe kale vha vha vha vha sa londiwi .
Vha themendela u shumisa thandela dza ṱahe ngei mavunduni a Eastern Cape , North West , KwaZulu-Natal na Western Cape .
Nazwino , mihumbulo ya ḽitambwa ḽavhuḓisa yo vha tshiko tsha nyambedzano i sa gumi .
U langa na u ṱalutshedza data ya saithifiki ya zwimela nga nḓila i bveledzaho .
U bambela : u suvha , u papamala , u raha , u tshova na nyito ya tshanḓa
Hafhu , miṅwedzi ya fumimalo nga murahu ha khetho dzo angaredzaho dzashu , vhathu vho amba !
U ṱalutshedza mushumo wa thimu yo khethiwaho ya u thusa kana khethekanyo kha thimu ya thandela na u shela hayo mulenzhe kha kushumele kwavhuḓi kwa thimu ya thandela .
Zwiṱuṱuwedzi zwashu zwa u engedza vhubveledzi zwo vhuisa mbuyelo .
5.2 . Khabinethe yo dzhiela nṱha u tholwa ha vha tevhelaho kha Khantsele ya Thendelonzwiwa ya u Manḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vharema :
A ri tei u fhungudza ndingedzo dzashu dza u thivhela , fhedzi ri tea u dzi konḓelela na u dzi khwaṱhisa uri ri fhungudze ḽevele ya u kavhiwa huswa .
Milayo miswa yoṱhe na ndayo zwi ya nga maitele a vhuvhudzisi ho ṱanḓavhuwaho .
Kha ri ṅwale Ndi ngani lusunzi lwo pfa lu tshi tama u bambela ?
U shumisa mulayo muthihi kha vhupo hoṱhe .
Nga murahu ṅwana wawe wa musidzana Elisabetha o mbo ḓi ngalangala nga tshifhinga tsha dzikhakhathi kha vhupo uho nahone o fhedza a si tshe na vhukwamani nae .
Vha tea u badela tshelede iyo hanefho kha dokotela kana khemisi .
Ni nga vhilisa maḓi a muhulu nga geḓela u itela u vhulaha zwitzhili .
Madzangano o ḓiṱamaho na Muvhuso wa Tshanduko vho vha vha kule na u wana mihumbulo i fanaho .
2.3 . Khabinethe i fhululedza Vho Dokotela Evodia Setati , muṱoḓisisi muhulwane Yunivesithi ya Stellenbosch kha Muhasho wa Viticulture na Oenology , vhe vha thuba Tshiphuga tsha Vhafumakadzi vho Khetheaho vha Vhorasaintsi kha vhuṱambo ha ṅwaha na ṅwaha ha Zwiphuga zwa Vhafumakadzi vha re kha Saintsi vha Afrika Tshipembe he ha farelwa Polokwane nga ḽa 23 Ṱhangule 2018 .
20 . Vhana - Vhana vhare na miṅwaha ire fhasi ha fumimalo vha na pfanelo dza tshipentshele , sa pfanelo ya u sa tambudzwa .
U nangiwa ha khorido i no funeswa hu sedza uri hu na mavu ane a si khou shumiswa naa vhukati ha tshikolobulasi na vhuponi ha ḓoroboni ane a tea u sedziwa musi hu tshi pulaniwa vhudzulo ha vhathu .
Masana a kalula a a dina .
U thetshelesa ndaela dzo leluwaho na u fhindula nga ngona .
Hu itea mini arali khothe i songo ṋea ndaela ya tsireledzo ya u thivhela ya tshifhinga nyana ?
Izwi zwi katela miholo na u badela vhashumi vha mushuso u fana na vhashumi vha ofisini , manese , vhadededzi na madokotela .
Kha vhupo ha ndango khulu ya masheleni ndinganyiso ṱhukhu ya mitsiko iyi i ṋetshedza nga nyaluwo ṱhukhu ya mishumo ya muvhuso , u vhulunga na u shandukisa ndivhiswa dza tshinyalelo .
Zwo ḓi ralo , muvhuso wa federaḽa u ṋetshedza dzianyuwithi dzo itelwaho indekisi kha CPI fhasi ha tsireledzo ya matshilisano , Sisteme ya u litsha Mushumo kha Tshumelo ya Vhapo , na Sisteme ya u litsha Mushumo kha Mmbi .
U ḓivhadza nyanḓadzamafhungo nga ha muṱangano , hu tshi katelwa zwifhinga na fhethu nga kha thekhinoḽodzhi ya luṱingothendeleki .
Khoro i ḓo dzhia tsheo nga ha u kalwa ha ndaka hu fanaho .
Nahone hezwo ndi nga ṅwambo wa uri zwine ra zwi ḓivha ndi uri tshanduko kha sekithara iṅwe na iṅwe ya ikonomi kana tshitshavha - tshanduko ya vhukuma ya tshifhinga tshilapfu - i ḓo ṱoḓa nyito guṱe nahone ha vhubveledzi nga zwiimiswa zwinzhi , mbumbano na vhathu nga muthihi .
Ni kona u vhona makumba mangana ?
Zwenezwi Khomishini ya Ṱhoḓisiso ya Muphuresidennde nga ha Ndambedzo ya Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi i tshi khou fhedzisa mushumo wayo , sisiṱeme yashu ya yunivesithi i fanela u bvela phanḓa na u shuma zwavhuḓi , i tshi bveledza zwikili u itela ikonomi yashu , na u maanḓafhadza vhaswa vha Afrika Tshipembe na matshudeni vha bvaho mashangoni o fhambanaho ḽifhasini ḽoṱhe , zwihulusa vha Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC ) .
U thomiwa ha mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso
' Tshiolwa " ndi tshivhumbeo na zwiga zwi fushaho maṱo .
Mafhungo a nḓisedzo ya vhudzulo ha mahayani a vhanga mafhungo a no dina malugana na ndivho dza muvhuso dza mveledziso .
Maitele a mbumbo kha vhupo ha kulekule na khunzikhunzi ha konḓesi u fhira , sa tsumbo , ayo a kha zounu ya vhugabelo na madzomomulambo .
Mabufho a ( SANDF ) o thusa nga u phulusa vhathu vhe vha vha vho hahedzwa nga miḓalo na u ri ( SAPS ) na yone yo dovha ya rumela na mmbwa dzo pfumbudzwaho dza u fembedza khathihi na vha shumaho nadzo kha mushumo wa u ya u ṱoḓa na u phulusa .
Hu na vhukoni ha nṱhesa zwi tshi ḓa kha nḓowelo dza ndangulo hoṱhe muvhusoni fhedzi hu na vhurangaphanḓa ha ndangulo vhu songo khwaṱhaho vhune ha vha khaedu khulu nahone vhu shela mulenzhe kha vhuṱudzeṱudze ha ndaulo .
Vha tshimbidze nyambedzano nga u thoma nga u vhudzisa vhai B uri vho ḓipfa hani musi vha tshi khou lingedza u anetshela vha sa thetsheleswi .
Mabambiri a balotho a haniwaho , arali e hone , a vhulungwa thungo .
Nḓila ya kuitele kha ndingo ya zwa mupo na u vhiga zwo shumiswaho kha u bveledza muvhigo uyu yo ḓitika nga ekhosisiteme ya dzingu na mvelelo dza mbekanyamaitele , vhudzuloni ha zwo livhanaho na shango .
Masiaṱari a webe a Muhasho wa Vhutsila na Mvelele a dzulela u dzudzwa tshifhingani na u khwiniswa .
Matshelo ndi ḓo
Vhulivhanyi uhu ha vhusimamilayo hapo kha thendelano vhu ṋea Afurika Tshipembe zwishumiswa zwa dzhango ḽoṱhe u khwaṱhisedza tsireledzo ya dzhango ḽoṱhe dza maḓanzhe na nyimele yavhuḓi ya u shuma na u dzula .
Zwi a thusa ngauri vha a ḓivha zwauri vho katela zwoṱhe zwi no ṱoḓea .
U vhea vhafariwa nga nḓila yo tsireledzeaho nahone i na vhuthu zwi ḓa na khahedu dzazwo nga tshifhinga tsha u vhuedzedza , vhafariwa vha isa phanḓa na u sumbedza huṅwe ha vhuḓifari he vha vha vho farelwa hone u swika tshifhinga tshine vha ḓo vha vho khakhululea tshoṱhe .
Avho vhane vha shumisa ndivho yavho ya manditi kha u thusa kana u fhodza kanzhisa vha vhidzwa upfi ṅanga dza sialala , ngeno avho vhane vha shumisa nḓivho yavho kha u vhaisa vha tshi dzhiiwa vhe vhathu vhavhi .
Vhana vhanga vho ḓa vha nngwana ndo dzidzivhala .
3.2 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza Maafrika Tshipembe uri vha tikedze mvelele ya zwa u vhala nahone ndi tshikili tsha mutheo tshine ngudo dziṅwe dzoṱhe dza fhaṱela na uri i sika tshikhala kha tswikelo ya zwikhala zwa mabuḓo .
Ndayotewa yashu i sumbedza madzangalelo na fhulufhelo zwa lushaka .
Tshumelo ndi mahala .
Ro laedza madzhendedzi a zwa vhudziki u dzhia maga a lemelaho kha avho vha sa ofhi mulayo vha Balfour na vhuṅwe vhupo .
U wana nyaluwo kha kutshimbidzele kwone kwa maṱo . ( tsumbo , u tevhelela bola yo nembeledzwaho musi itshi ya kha tshauḽa kana tsha monde )
Tsaino i re kha thendelano iyi ya tshumisano ṱhanganelwa i ḓo khwaṱhisedza uri ri shuma nga nḓila i fanaho ro sedza u khwaṱhisa vhushaka hashu .
Ndivho : U lavhelesa ṋetshedzo ya tshumelo dza kushumele dza madzulo a vhathu .
Ndayotewa ya u fhedzisela ya Afrika Tshipembe i sumbedza muhanga wa tshanduko ya Muvhuso wapo na u sumbedza milayo ine sisiṱeme ya u fhedzisela ya Muvhuso wapo ya fanela u ya ngayo .
U kundelwa u ita izwo zwi swikisa kha ndaela dzine dza nga vha na vhuṋe lwo pfukaho kha pfanelo vhaṋe vha ndaka vha sa ḓivhi tshithu nahone zwine zwa nga swikisa kha u tambudzwa zwine u ya nga ndayotewa zwa si imelelee .
Khetho dza mbekanyamaitele na madzinginywa zwi amba mafhungo a ndeme manzhi o topolwaho nga vhadzhiamukovhe vha zwa vhuendi nga tshifhinga tsha kuitele uku .
84 . Maanḓa na mishumo ya Muphuresidennde
Vhashumisi ndi vhashumi vha ṱhonifheaho kha mavundu .
Khophi ya bambiri yo sainwaho ya mivhigo yoṱhe yo rumelwa kha Mufarisa Mulanguli wa Senthara .
HH : Ndi vhona u nga vhaswa vha tea u ita
Iyi ndi tsumbo ya uri muvhigo wa masheleni u tea u vhonala nga nḓila-ḓe :
Zwipuka , zwimela na zwine zwithu zwi tshilaho zwi sa wanalesiho
Khabinethe yo dzhiela nṱha maḓumbu o kwamaho zwipiḓa zwinzhi zwa Kapa Vhukovhela na tshinyaelo yo iteaho .
Sa mulayo , vhoramabindu vha ḓo wana tshikhala tshavho kha tshiṱirakhitsha nahone vha ḓo ṋetshedza themamveledziso yavho hune zwa vha zwo tea .
U tikedza mushumo wa forensiki kha tshiṱiriki .
Hu tshi khou sedzwa izwi , Mulayo wa PAIA uri , mulayo muṅwe na muṅwe une wa fha muthu tshikhala tsha u swikelela mafhungo hu si na vhuḓifhinduleli vhunzhi nga nnda ha PAIA , u nga shumiswa5 .
Zwo iteaho phanḓa vhuvhili hazwo , na zwifhinga zwa sambula dzo tevhelaho zwi vhiga u gonyiswa ha mitengo ya nṱha , zwine zwa humbudza uri vhuṱanzi ha u fhungudzea ha maanḓa a u vhea mutengo kha ikonomi ya Afrika Tshipembe a si o khwaṱhaho .
Nyimele ya zwa mishumo yo dzudzanywaho nga Khomishini i themendela uri vhunzhi ha mishumo miswa hu na khonadzeo ya uri i vhe i tshi bva kha mabindu apo , na kha feme dzine dza khou aluwa ṱhukhu na dza vhukati .
Nga tshifhinga tsha Ramadan , Mamusilemu vha a ḓidzima u bva nga ḓuvha ḽi tshi bva u swikela ḽi tshi kovhela , musi vha tshi fhedza tshifhinga vha thabeloni ya u ḓikhwaṱhisa muyani .
Ṱhalutshedzo i re na thaidzo ya vhuvhili ndi ya uri munna u imela u bviswa kha vhupo nahone ene sa muvhusi u dzhiwa sa wa ndemesa .
Vha a shuma .
Ndima ya 1 i tsireledza milayo ya ndemesa ya Ndayotewa nahone , ngauri ndi ya ndemesa zwi a konḓesa u i shandukisa .
Zwi nga vha zwo ralo , fhedzi lavhelesani hafhu kha ḽeḓere ḽa u thoma .
u amba nga ha mibvumo , maḽeḓere na maipfi .
Mbadelo dza u ita khumbelo dzine dza tea u badelwa nga muitakhumbelo muṅwe na muṅwe Fothokhophi kha siaṱari ḽa A4 Khophi yo ganḓiswaho kha siaṱari ḽa A4 Khophi ire kha tshivhumbeo tsha zwithu zwine zwa kona vhalea nga khomphyutha : ( i ) Flash drive ( I tea u ṋetshedzwa nga muitakhumbelo ) ( ii ) Disiki ( Compact disc )
Sisiteme ya Ndangulo ya Mashumele yo thomiwaho kha Masipala wa Prince Albert yo itelwa u ṋetshedza sisiteme nga tshitepe nga tshitepe ya vhupulani yo fhelelaho , i thusaho masipala kha u langa maitele a mashumele a vhupulani na tshikalo nga nḓila yavhuḓi .
Ri ḓo sedza kha u alusa nḓivho na vhuṱali kha zwivhambadzwaseli zwashu .
Tshiimo tsha nṱha tsha u thola na vhubveledzi zwi ḓo ita uri miholo na maimo a vhutshilo zwi gonye na u fhungudza u sa lingana .
Miraḓo i ṱhompheaho ya Khoro ya Lushaka ya Mavundu ,
Ndi ngoho uri nzulele yo thuswa nga tshanduko nnzhi khulwane dze ra dzi shumisa musi ri tshi fhaṱulula shango ḽashu .
Nḓou ṱhanu dza mbo gonya thambo Dza dadamala khayo dzi tshi ṱonga .
U amba : Ambani na khonani yaṋu nga phosiṱara ya akhwariamu
Hezwo zwi ri swikisa magumoni a nyambedzano yashu kha heyi Khetho .
Vhuṅwe vhurangeli ha ndingedzo ya u fhedzisela hu katela sesheni dza ṱhuṱhuwedzo na vhagudi na dziinthaviwu na vhabebi vha vhagudi vha sa khou shumaho zwavhuḓi tshikoloni .
U iledza khanḓiso dzi re na mafhungo a elanaho na vhufheṱashango .
Ri fulufhela uri vhadziavhuhali vha ḓo vhona tshihaḓu tshine izwi zwa tea u bvelela ngatsho .
Zwitshavha zwashu zwi tewa nga fhethu ha vhudzulo hu re na mulalo nahone ho tsireledzeaho u itela u ḓiphiṋa nga mbofholowo dzo themendelwaho kha ndayotewa .
Vhagidimi vha songo takalaho avha shumi nga nḓila ine vha tea u shuma ngayo .
Kha riṋe , u ya phanḓa uhu hu ḓo vhona nyaluwo ya ḽeveḽe dza vhudipuḽomasi ha zwa ikonomi vhu tshi khou tikedzwa tshoṱhe nga vhudipuḽomasi ha zwa poḽotiki .
Ndi zwithu zwifhio zwine na zwi ḓivha zwine zwa papamala ?
3.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha uri vha ite ndugiselo dzo teaho dza khombo dza khalaṅwaha ya tshilimo na u vhona uri vhufhinduli vhu bveledzaho vhu hone hune ha ḓo tshidza matshilo , u tsireledza ndaka na themamveledziso .
" Kha vha dzime u fhisa nga u vhea tshipiḽa tsha muvhili tsho swaho kha maḽi a u rothola a bommbini lwa mithethe ya 20 .
Vhupfumbudzi ha fhasi kha u ṅwalisa sa nese na mubebisi hu ṋetshedzwa kha yunivesithi dzo ṅwaliswaho na kha khoḽedzhi dza zwa vhunese zwo ṱangana na dziyunivesithi .
Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa woṱhe u khou livhuhiwa kha vhushumisani hawo na u luga .
Mitsihambe i tea u bviselwa fhethu ho vuleaho hu re na mufhe hune mitsihambe a nga si anzele u kwamana na zwiko zwa mulilo , zwine zwi nga funga mitsihambe .
Nyendedzi dzo bveledzwa u itela u vhona maitele ane u ya nga hao tshumelo dzo fhambanaho dza nga vhekanywa u ya nga ḽeveḽe ya ndondolo .
Mutakalo wa zwa mupo ndi mushumo wa tshiṱiriki , fhedzi a hu na mivhigo yo ṱanganedzwaho malugana na izwi .
Hezwi zwi amba uri rakhemisi a no khou vha ṋetshedza mushonga u ḓo vha vhudzisa arali vha tshi tama u shumisa mushonga wo tshipaho wa dzheneriki kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwithu zwire na asiṱeriki nga tsini nazwo .
Tshelede i songo shumiswaho kha mbekanyamushumo iyi ndi nga nṱhani ha dziposo dzi wanalaho Fhethu ha Tsireledzo na Dzisentharani dza Ndondolo zwo itiswa nga tshanduko yo vhaho hone kha zwiimiswa ezwi .
U kunakiswa u itela u dzudzanya zwipiḓa zwi telwaho nga u laṱwa afho hu fhiswaho mathukhwi .
Kha muṱangano wa u fhedza we nda u fara na tshitshavha tsha mabindu , sekithara yo sumbedzisa zwa uri , uri ikonomi i gonye kararu , ri tea u bvisela thungo zwiṅwe zwa zwikhukhulisi .
A vha shumisi manditi vha tshi itele ndivho mmbi , fhedzi vha tikedza zwo fhambanaho -vha ri manditi a tea u shumiswa nga nḓila mbuya .
U vhudzisa Mbudziso kha muvhuso ndi iṅwe ya nḓila dzine Phalamennde ya ita uri muvhuso u vhe na vhuḓifhinduleli ngayo .
Pulane dza khwine dza muvhuso na pulane dza kushumisele kwa masheleni kwa vhukati ha ṅwaha dzi ḓo dzudzanywa u yelana na u kona u swikelela ndavhelelo dzashu .
Luvhilo lwa ṱhanganelano ya dzingu lu ṱoḓa u engedzedzwa u itela uri vhathu vha Afrika vha dzhie vhumatshelo havho vhu vhe zwanḓa zwavho .
Maṅwalwa a tshiṱangani - tsumbo , mivhigo ya ṅwedzi kana ya kotara , ḽogo dza u zwiendedzi , maambiwa a miṱangano
Tsha u fhedzisela , mulayo u thoma gwama ḽa vhuendi ḽa mavu a masipala u itela u lambedza tshumelo dza vhuendi ha nnyi na nnyi na themamveledziso .
Nga u shumisana , ri fanela u ḓikumedzela kha mishumo i tevhelaho :
Muhumbulo muhulwane wa bege ntswa ndi wa u dzudza vhupo ho kuna nga u fhungudza zwa u laṱekanywa ha bege idzi .
Miṅwaha ya 29 yo fhiraho , Phresidennde wa kale Vho Nelson Mandela na vhone vho avhelwa digirii ya vhudokotela i fanaho na yeneyi nga tshifhinga tsha musi shango ḽashu ḽi sa athu wana mbofholowo .
Ri dovha ra limuwa uri zwigevhenga tshiṅwe tshifhinga zwi shumisana na muofisiri wa khoro u bva kha mimasipala yo fhambanaho .
U thetshelesa tshiṱori na u sumbedza vhuḓipfi hawe nga ha tshiṱori .
Thonga na pfumo zwi kha tshiṱangu , tshine tsha ṋewa vhadali vha ḓaho shangoni ḽashu u bva ḽifhasini ḽoṱhe , nahone vha ṋewa tshiṱangu itshi sa tsumbo ya vhukonani .
Vha ri bvisa nga muthihi nga muthihi ra ima fhasi ha muri ro ita muduba .
Fhedziha , Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho , ri tea u ḓi vhudzisa : uri nyito dzashu dzi ṱalusa nḓila i thembeaho kha vhathu vha Afurika Tshipembe kha miṅwaha ya fumiṱhanu u bva tshe ha thomiwa demokhirasi ; nahone ro bveledza mvelaphanḓa kha vhathu na tshirunzi u bva kha mulayo wa 2004 wa demokhirasi !
Musi vha tshi founela Senthara ya Ṱhingo kha
Ro fara muṱangano na dzimeyara na vhalangi vha mimasipala mahoḽa .
Ḽiga 2 : kha vha dzhie tsheo ya uri ndi nnyi ane a nga vhaisala nahone hani
3.3 . Khabinethe yo tendela maitele maswa a ṋetshedzo .
Eskom i na miṅwaha i fhiraho 30 ya mashumele o tsireledzeaho a Ḽimaga ḽa Muḓagasi wa Nyukulia wa Koeberg , une ndi wone u woṱhe wa Ḽimaga ḽa Muḓagasi wa Nyukuḽia Afrika , nahone i khou ḓi bveledza
4.3 . Zwiṅwe zwe vharangaphanḓa avha vhavhili vha amba nga hazwo ho vha nḓila dza u khwaṱhisa tshumisano kha masia a fanaho na fulufulu khathihi na tshanduko ya kilima , mbambadzo na vhubindudzi hu tshi katelwa na maga a u lwa na COVID-19 khathihi na ṱhoḓea ya khaelo .
Izwi zwi ḓo vha thusa nga murahu musi vha tshi khou rekhoda mishumo yo ṋetshedzwaho kana tsheo kana u tshimbidza bammbiri ḽa vhadzheneli .
U vhea iṱo na u ela vhutevhedzeli ka Mbekanyamaitele , Pulane na Mbekanyamushumo dza Masipala .
Arali kuvhonele ku tshi tikedzwa nga vhathu vhanzhi nahone ku na ndeme ,
Zwiḽiwa ri a nukhedza na u thetshela .
Ri kumedzela muvhuso kha kuvhusele kuvhuya na ndaulo yo kunaho ine ya ḓo lwa na u fhelisa vhuaḓa .
Khethekanyo 152 , ya Mulayotewa i bula uri muvhuso wapo u fanela u ṋetshedza ' muvhuso wa demokhirasi na vhuḓifhinduleli ' na u ṱuṱuwedza ' u shela mulenzhe ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha mafhungo a muvhuso wapo ' .
Nga nḓila iyo , zwikhala zwo vhalaho zwa u awela zwi nga itwa uri zwi vhe hone u itela u ṱana zwi re ngomu zwapo , zwenezwo hu u kunda u ṱunḓwa hu hulwane ha zwi re ngomu hune ha vha na zwibveledzwa kha sialala ḽashu ḽa mikhwa na sisiṱeme ya zwithu zwa ndeme .
Thaidzo dzine sisiṱeme dzo fhambanaho dza ṱangana nadzo dzi a fhambana zwi tshi bva kha vhupo hu re kha sisiṱeme yeneyo kana tshifhinga tshauri ndi masiari kana vhusiku .
U alusa na u vhambadza tshumelo dza dzilafho ḽa muambo na ḽa u thetshelesa .
Sisiṱeme ya vhuṱanzi ha vhuteabadani i langwa nga nḓila yo fhambanaho kha iyo ya u ṋetshedzwa ha ṱhanziela dza vhuteabadani nahone kha dziṅwe nyimele , zwi katela zwigwada zwo fhambanaho zwa zwiendedzi .
Dzina ḽa bannga ;
Izwi zwi nga ṱhukhukanywa zwa bva mishumo i tevhelaho : vhalindi vha getheni na dzharaṱani vhathu vha u paka dzigoloi vhalindi vha vhusiku vhozwidzimamulilo vhudavhidzani ha musi wa zwiwo ndondolo ya zwifhaṱo .
Lwa tshifhinga tshihulwane zwo wanalaho kha mbuelo kha ndavhelelo dza mugaganyagwama zwi iswa kha u fhungudzwa ha tshkolodo zwo sumbedzaho u tsa tshoṱhe sa tshikalo tsha GDP kha miṅwaha minzhi yo fhelaho .
Khoro I a thoma u sedza vhorakhonṱhiraka avho vhe vha vha vha tshi ṱalulwa kale sa zwo bulwaho kha fomula ya u wana zwishumiswa kha ḽiṅwalwa ḽa thendara .
Naho vhushaka hashu ha zwa ikonomi ho aluwa nga maanḓa u bva tshe ra wana mbofholowo , maanḓa a u engedza vhuṱumani uhu u itela mbuelo i fanaho ndi zwa ndeme .
Mushumo muhulwane wayo wo sedzwaho khawo ndi u ṋetshedza mbekanyamushumo dza ndeme ya nṱha kha masia a vhurangaphanḓa na ndangulo ya vhugudisi , u gudisa vhagudisi , mbetshelwa ya ndangulo na ndaulo , ndangulo ya zwiko zwa vhashumi na thikhedzo ya pfunzo ya mutheo ya vhaaluwa , vhugudisi ha vhatholiwa vha muvhuso .
Minista vho ri tsheo yo kalulaho iyi yo livhiswa kha u ambulula avho vha itaho zwiito zwi siho mulayoni u itela uri vha ṋewe ndaṱiso i vhavhaho hu tshi katelwa na u fhelisa nga u ṱavhanya ya tshumelo nga murahu ha maitele a vhulayi .
Mugudisi u shuma na zwigwada zwivhili nga ḓuvha lwa minethe ya 15 u ya nga tshigwada .
Muṅwalo wa maṅwalwa kanzhi ndi muhulwane nahone u nga shumiswa na nga avho vhane vha si vhone zwavhuḓi .
MaAfurika , vhafumakadzi na vhaswa vha khou ḓi ya phanḓa na u tambudzwa nga vhunzhi ha idzi khaedu .
Mavharivhari a u sa shumisa zwavhuḓi maanḓa a vhulamukanyi nga vhaṅwe vha Vharangaphanḓa vha Sialala , mihumbulo ya vha tshinnanani na u siiwa nnḓa ha vhafumakadzi kha zwiimiswa zwa khothe ya sialala khathihi na u dzhia sia zwi tshi ḽa kha vhafumakadzi zwi kha ḽi ḓisa murinzi kha khothe idzi .
1.10 Afrika Tshipembe ḽi ḓo imelelwa kha Khoro ya Dzangano ḽa Maḓanzhe ḽa Dzitshakhatshakha .
Kha ri fhaṱe vhuḓiimisi hashu ri bvele phanḓa na muya wa vhuthihi .
Ro pfa ngaha mbuno dza ṱhoḓea ya u sika themamveledziso ya thikhedzo vhubindudzi ho teaho .
U kha ḓivha wo ralo ?
Mbadelo iyi i khethekanywa ya bva zwipiḓa , tshipiḓa tsho faranaho na tshipiḓa khethekanywaho kha ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Tsheo ya u badelwa ha aya masheleni i fanela u bva kha phurosese ya u pulana , phurosese ya u khetha i fanela u vha khagala na uri tshitshavha tshi fanela u ṱanganedza u vhiga murahu .
Arali mafhungotsivhudzi a mvelaphanḓa ya mushumo khathihi na lushaka lwa thuso i no khou ṱoḓea a vhuya a swika nḓevheni dza wadi kana dza masipala , a tea u mbo ḓi phaḓaladzwa kha vhadzhiamikovhe vho teaho uri vha dzhie vhukando ho fanelaho .
20 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha mvetamveto ya Mulayotibe wa Mveledziso ya Zwiko zwa Nṱha zwa Pheṱiroḽiamu uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa . Mulayotibe u ṱoḓa u sika mupo une wa ḓo engedza vhubindudzi kha sekithara ya nṱha ya peṱroḽiamu .
I dovha ya vhidzelela u fheliswa ha u ṱaselwa ha dzirokhethe kha vhadzulapo vha Isiraele nga Hamas.
Tshikhala tsha vhugidisi tshi a fhambana u ya nga sekhithara , fhedzi vhugudisi vhu nga si vhe fhasi ha ṅwaha .
Izwi zwi amba u sedza kha mulayo,mushumo , phurogiremu , pulane , phoḽisi kana vhuṅwe vhukando hu a dzhiwa u itela u swikela u lingana hu vhonalaho vhukati ha miraḓo ya tshigwada tsha ndingano na miṅwe miraḓo ya tshitshavha , tsumbo vhafumakadzi na vhanna , vhadzulapo na zwigwada zwa makhuwa zwi vhusaho , vhaholefhali na vhathu vha si vhaholelefhali .
Tshumelo kha vhathu vhahulwane na vhathu vha re na vhuholefhali iḓo isa phanda na u ṋetshedzwa nga Muhasho .
U rwelwa ṱari uhu ha lushaka ho itea ngei COSMO City , nthihi ya thandela dza ndeme dzo ṱanganelanaho u mona na shango ḽoṱhe ine na yone ya khou pembelela miṅwaha ya fumi i hone .
U shumana na nyendo dzi nyendo dzoṱhe na mbilo dzi elanaho nadzo na tsumbathengo dzi bvaho kha nyito dza mushumo wa minidzhere .
U dzudzanya na u ṱola kushumele kwa sekhithara ya vhuendelamashango nga
Mulayo wa Vhulanguli ha Vharema wo vhumba tshipiḓa tsha milayo ya tshiṱalula minzhi ye ya sika sisteme ya tserekano ya muvhuso wa vharema na uri wo vha u muṅwe ya mimekhenizimu ya u laula vhutshilo ha vharema fhasi ha tshiṱalula .
Operation Phakisa u swika zwino yo honolola masheleni a anganyelwaho kha R24.6 biḽioni kha vhubindudzi ha ikonomi ya malwanzhe , zwine muvhuso wa shela mulenzhe nga R15 biḽioni ya masheleni aya .
Muṅwe na muṅwe wa mishumo iyi wo lingwa u itela u vhona u elana zwi tshi ya nga sethe tharu dza zwisumbi :
U ṅwala tshirendo tshawe ene muṋe a tshi shumisa tshikumu tsha raimi .
Vha ḓo fanela u ḓadza fomo ya thungo ya tshibveledzwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha tshikambi tsha vhuhulwane , tshivhumbeo , dzina na ḽebuḽu ya boḓelo yo fhambanaho .
Vha ho ṅwalwa datumu ye vha isa ngayo kha Mushumi wa Vhuṅwalisi ya vhukuma kana ya tsini nayo .
Tshiṱafu tshi nga namba tsha vha tswikelelo yo leluwaho ya tshiko tsha mafhungo na ndededzo kha u bviswa hatsho kha ofisi dzoṱhe .
Vho dovha hafhu vha sumbedzisa uri zwa ndifho ndi maitele o fhambanaho vhukuma nahone a nga itwa nga nḓila dzo fhambanaho vhukuma nga vhunzhi ha vhathu .
( ii ) u phasisa milayo hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 76 , malugana na maṅwe mafhungo a welaho kha mishumo yo bulwaho kha Muengedzo wa 4 , na mafhungo afhio na afhio a teaho u phasiswa hu tshi tevhelwa khethekanyo ya 76 ya Mulayotewa ; na
Mbuelo ya khiriso i bviselwa khagala nga fhasi ha dziṅwe khethekanyo dza mbuelo kha tshitatamende tsha kushumele kwa masheleni .
U ṱalutshedza ḽiga ḽa vhuvhili zwi katela u saukanya na u ṱanganyisa mafhungo o kuvhanganyiwaho kha luṱa lwa 1 .
Maga a ndugiselo dzo raliho dzi ḓo ḓisumbedza kha ndinganyo ya ndaulo , u bvisela khagala zwipikwa na tshiṱirathedzhi kha uri mvelelo dzi nga ṱuṱuwedza hani khoniferentsi , samithi na miṱangano .
Tshigwada tsha Vhulamukanyi ha Vhugevhenga ndi tshedza tshi rangaho phanḓa kha mafulo aya .
U ṋekedza vhugudisi kha mishumo ya ndeme nahone i konḓaho .
Mbuelo idzo dzi nga ṋetshedzwa kha vhaholi vha mundende kana avho vhane vha wana mundende wa vhaholefhali wa muvhuso sa zwine zwa ṋetshedzwa nga khoro tshifhinga tshinzhi .
Hu katelwa ndondolo ya vhuhoṱa na holodei dza u fhola
13.2 . Thandela i shuma sa ndima ya shango ya Mbekanyamushumo ya Vhufa ha Mbofholowo kha dzhango ḽa Afrika .
Miṱa yo teaho yo topolwa hu tshi khou shumiswa Multiple Deprivation Index .
Maelana na vhutshinyi nga kha khompyutha , ECTA i sumbedza uri hu fanela u fhaṱiwa fulufhelo kha themamveledziso ya u vhona uri hu na tshitshavha tsha mafhungo tsho tsireledzeaho .
Tshumelo idzi ndi dza ndeme kha ndondolo ya mutakalo wa nnyi na nnyi kha hugaledzwa .
U vhala zwirendo zwo fhambanaho zwi elanaho na ṱhoho ha reriwa nga hazwo ( tshivhumbeo na ṱhalutshedzo , maipfi o nangiwaho ) .
Vhuitwa ha tshaka zwa vhurumelazwivhambadzwa zwo dzhenelwaho .
Muṱangano wa Khabinethe wo Khetheaho wo itwaho nga kha vidio wo farwa ṋamusi nga Ḽavhuraru , 15 Lambamai 2020 , u amba nga ha pulane ya mvusuludzo ya ikonomi na matshilisano nga murahu ha Nyiledza u bva mahayani ya Lushaka ya COVID-19 .
1.8. Luvhanḓe luswa lwa Pan-African , Vhege ya Mbambadzo ya Afrika 2016 yo farwa u bva nga ḽa 28 Lara u swika ḽa 2 Nyendavhusiku fhasi ha thero : " U isa phanḓa Tshanduko ya Tshivhumbeo tsha Ikonomi ya Matshilisano nga kha Mbambadzo vhukati ha Mashango a Afrika " .
Khabinethe yo khoḓwa kha mushumo une wa khou itwa wo sedzaho kha u khwinisa ndangulo ya NSFAS . Themendelo dzi ḓo ambiwa nga hadzo muṱanganoni wa Khabinethe u tevhelaho .
Muṱalukanyo muthihi u a thomiwa , thikhedzo ya u guda kana mathemo o teaho , thekhiniki dza vhudavhidzani na u fhaṱa luambo sa zwo tea teaho u itela thero .
Phemithi ya tshifhinga nyana yo ṋetshedzwaho nga khomishini kana bodo u ya nga Mulayo i ḓo bviswa u ya nga fomo ye ya randelwa nga khomishini .
Ri sumbedza vhuḓiimiseli hashu ha u shumisana u itela u khwaṱhisa tsireledzo ya mafhungo a dzitshaka .
Vhukoni ha u shuma kha vhupo ha masia manzhi na nga fhasi ha nyimele ire na mutsiko .
Tsha mbili dza sisteme ya u fiḽithara mavu a vethikhala ane a dzulela u shumiswa ngei Sweden , a a ṱalutshedzwa .
Mushumo wa vhashumi vha muvhuso ndi u bveledza mbekanyamaitele , zwine zwa ṋea vhashai maanḓa fhedzi dza vha ṋea tswikelelo kha tshumelo , nahone zwa ita uri hu vhe na u bvelela nga nḓila i fanaho kha tshumelo dzo thewaho kha vhaṋetshedzi .
Izwi ndi u ṱangana ha tshigwada tsha milayo , ine miṅwe yao ya nga ḓiluma arali yo ṱalutshedwa nga iṅwe nḓila .
Ndambedzo a yo ngo tea u vha fhasi ha R5 000 nga ṅwedzi u swikela musi mudali a tshi humela murahu .
U tshimbila vho ita danga vha tshi mona vho farana nga zwanḓa ; u fhambanya vhuhulu ha danga na nomboro ya madanga vha shandukisa budo ḽine vha khou monela khaḽo
Zwenezwo i katela u fhambana ho ṱanḓavhuwaho ha mimekhenizimu na maitele o dizainelwaho u ṱhaḓula vhathu avho vhavhili kha u tandulula phambano nga nḓila ya vhukoni na i bveledzaho .
u sika thagethe dza kushumele kwa masipala
Hu tshi engedzwa kha izwi zwidodombedzwa , muṱoḓisisi a nga ṱoḓa u ṋetshedza zwiko zwa zwi tshilaho zwapo kha muṅwe muthu .
Ḽiṅwalo ḽa u thoma , ḽi vhidzwaho " Nyendedzi dza Ndugiselo ya Pulane dza Ndangulo ya Malaṱwa dzo Ṱanganelaho " , ḽo bveledzwa sa tshipiḓa tsha thandela iyi .
Musi no no ita izwi ni nga gera tshaini ya vhukonani i re kha siaṱari ḽa zwigeriwa ḽi re vhukati ha bugu iyi .
Kha tshifhinga tshine tsha khou sedzuluswa , vhunzhi ha vhaṋekedzi vho tikedza mveledziso ya themamveledziso .
Khophi dzo sethifaiwaho a dzi tei u vha dza vhukale vhufhiraho miṅwedzi miraru .
Ṋeani tsumbo dza uri ni ṱana zwivhumbeo izwi hani kha vhutshilo haṋu ha ḓuvha na ḓuvha .
Kha vha dovhe vha lugise zwo tshinyalaho zwa miḓagasi na zwenezwo .
Khethekanyo ya 29 ( b ) ya Mulayo wa Sisiteme i bula uri :
U langa na u ṱalutshedza data ya sainthifiki i elanaho na ndangulo ya zwipuka nga nḓila i bveledzaho .
Muano wa tshikolo wo vha u ufhio ?
Ndavhelelo dza maraga dzi wanala u bva kha modele wa maraga wa Vhufaragwama ha Muvhuso .
Komiti ya wadi i tea u wanulusa uri tshifhinga tsho vhewaho tsha mugaganyagwama ndi tshifhio na uri miṱangano i farwa lini .
Tshiṅwe hafhu TCF i ḓo ṋanga Muthusamudzulatshidulo .
Mavhuthu a ṱangana ṱhoho .
Tsha vhuraru , ri tea u dzudzanya zwiko zwa masheleni , zwapo na zwa mashangoḓavha , u humela murahu kha nungo dzashu dzo khwaṱhaho kha u khwiṋisa ikonomi .
Vhafumakadzi vha ṱangana na zwithu zwi vhavhaho : ṱhoho dzavho dzi kanḓwa nga hamula vha vunḓea madethele , ngeno maṅwe mafuvhalo a tshi vhangwa nga zwihali ( zwiṱhavhane ) sa mafumo .
Minista vha nga dzhenisa nyimele kha u ṋewa ha ḽaisentsi .
Mbamba ine vha i rengisa i kungesa vha maraga wa vhaaluwa .
( b ) dziṅwe khwiniso kana u fheliswa ha idzo khethekanyo nga mulayo wa Phalamennde wo phasiswaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 75 ya Mulayotewa muswa ; na
Theminoḽodzhi ya ndangulo ya thandela i nga fhambana zwi tshi langwa nga zhendedzi ḽine ḽa khou ita mushumo .
Mahumbulwa a tevhelaho a nga thusa u swikela izwi :
Ro no ita iṅwe ṋetshedzo ya nnḓu dza tshigidi tshithihi kha hoyu Masipala .
Khumbelo ya fomuḽa yo bvaho kha Mulayotibe i nga sumbedzwa nga nḓila i tevhelaho zwi tshi tshimbilelana na ndivhanele ire hone ya vhuimeleli ha ḽihoro kha vhurumelwa vhukene ha Vundu ḽa Devhula Kapa na Vundu ḽa Kapa Vhukovhela :
Kuitele kwa na mveledzwa ya mulevho uyu zwo bviselwa khagala .
Minisṱa wa Mveledziso ya Ikonomi Vho Ebrahim Patel , vha ḓo ṋetshedza mulaedza kha vhaeni vho imela muvhuso .
Hezwi , na maṅwe mawanwa , zwi ḓo , dzheniswa kha khethekanyo dzi tevhelaho , naho zwo ralo , dzine dza shumana na zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
U itela zwipikwa zwa nyimele idzi dza thandela , ṱhalutshedzo dzi tevhelaho dzi ḓo shuma :
Zwa mabindu maswa a vhafumakadzi ane a khou aluwa ndi , ngauralo , zwi a pfala zwi zwa vhuṱhogwa kha u ṱanḓavhudza vhudzheneli na u khwaṱhisedza uri ikonomi i vha yo katelaho vhukuma .
Khabinethe i vhidzelela maAfrika Tshipembe uri vha tikedze vhoramitambo vhashu vha vhaholefhali vhane vha khou bvela phanḓa na u ita uri shango ḽashu ḽi ḓihudze ngavho nga kutambele kwa nṱha ḽifhasini na u ri ṱuṱuwedza roṱhe uri ri swikele zwa nṱhesa .
Ri nga kona u humisela murahu iṅwe ya tshinyadzo yo no iteaho kha pulanete yashu arali ra dzhia vhukando ha uri hu vhe na tshanduko .
Khumbelo ya u ṅwalisa khoro yo ṱanganelaho ya nyambedzano halutshedzo
Naho munna a sa kalelwi uri a nga mala vhafumakadzi vhangana kha mbingano dza tshirema , a nga si kone hafhu u mala vhaṅwe vhafumakadzi nga nnḓa ha musi ndaela ya khothe i langulaho vhumatshelo ha thundu dzawe yo no bviswa .
Mbekanyamushumo ya YES yo livhiswa kha u londota na u tsireledza vhupo nga u ṱuṱuwedza kutshilele , vhuḓifari na nyito dzi re na ndalamo .
Vha fanela u kona u langa khethekanyo nga vhoṱhe na u ita mivhigo ya ndangulo .
U itela masheleni o no ḓivhaho kha sisiṱeme , muvhuso u tea u khwiṋisa ndeme ya mvelelo dzo thagethiwaho dza mbulungo ya themamveledziso u ya kha u sika mishumo na u fhungudza vhushai .
U pfesesa mbekanyamushumo dza muvhuso dzo khetheaho na muhanga wa theo ya mulayo ya tshanduko .
Maelana na ndingedzo idzi , hu na maṅwe madzangano ane a nga ṱola na / kana u kopa rekhodo dza ṱhoḓisiso dzavho u itela u ita musaukanyo wa data .
Ndi zwifhio zwiṅwe zwine na vhudzwa ?
Izwi , zwi nga ḓi vha , zwo konisa vha Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe uri vha dzulele u shuma zwavhuḓi kha zwa u kuvhanganya muthelo .
U vhala tshirendo tshi no shumisa dzinakhumbulelwa .
Tshiteṅwa tsha u fhedza tshine nda ṱoḓa u tshi ṱahisa ndi uri Muvhuso wa Afrika Tshipembe wo ḓinekedzela kha tshumelo dza u dzudzanya nga huswa nahone ndivhotiwa ndi u khwinisa khwaḽithi na mutengo wa dzitshumelo .
Nṱhani ha izwo , Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u nga kovhelana data na vhashumisani vha fulufhedzeaho u itela u ri thusa kha zwa tsenguluso ya dzimbalombalo , u vha rumela imeiḽi kana vhurifhi ha poswo , u ṋekedza thikhedzo ya vharengi , kana u dzudzanya nḓisedzo .
U kuvhanganya memori ya matheriala na zwi re ngomu zwo ṋetshedzwaho kha na nga kha webusaithi ya SARS zwi ḓo tendelwa arali -
Ndi zwifhio zwine zwa vha zwihulwane , u tshimbila na fesheni kana u ambara wa fanelwa ?
Masipala wo sedzesa kha sekhithara ya vhuendelamashango kha nyaluwo ya ikonomi yawo nga ngomu ha dzingu .
Vhulanguli ha dzianyuwithi : Dzianyuwithi dzi ḓo shumisa tshelede ṱhukhu u dzi langula arali mbadelo dzadzo dzo vha dzo ṱanganywa na mbadelo dza dziṅwe mbuelo dza tsireledzo ya matshilisano .
Kha zwiṱiriki zwa mahayani , senthara idzi dzi dovha hafhu dza shuma sa senthara dza ndangulo ya khombo ya tshinyalelo .
Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ;
Tshiimiswa tsha bindu ( Mbalelano dza Lushaka )
Nyimele dzine dza vha hone musi khethekanyo ya ndaka i tshi khou aluwa u ya nṱha ha ḽeveḽe ine ya nga tikedzwa nga ndayotheo ya ikonomi i tea u sedzwa sa tshisumbi tsha khombo .
U khwaṱhisedza u ita mushumo nga nḓila i shumaho wa maanḓa o ṋewaho na vhuḓifhinduleli vhu ḓaho nawo .
Nga kuvhonele kwanga , ndaela ya u dzhiululwa a i shumi fhedzi u itela u ola ndaka kha muvhuso .
Ṅwaha uno ri ḓo pfukisela vhuḓifhinduleli ha senthara dza ECD u bva kha Mveledziso ya Matshilisano u ya kha Pfunzo ya Mutheo , na u bvela phanḓa na maitele u ya kha miṅwaha mivhili ya ECD ya khombekhombe kha vhana vhoṱhe phanḓa ha musi vha tshi thoma Gireidi 1 .
Zwivhumbeo izwi zwo vhumbwa nga Foramu ya Vhalanguli vha Masipala na Foramu ya Dzimeyara vha Tshiṱiriki .
Musi a tshi vhuya awe vha mu vhudza .
U khwaṱhisa tsireledzo ya tshitshavha nga masheleni , dzangano ḽi tea u wana masheleni manzhi kha zwikwama zwa masheleni kana vha fhungudze mbadelo dza mbuelo dzine vha dzi ita .
Nweledzani mihumbulo yaṋu .
Vhaofisiri vha ha masipala vha tea u shuma mishumo ya u tikedza u konanya na kulangelwe kwa kutshimbidzele kwa CBP wadini dzoṱhe khathihi na kha u ṱumanya CBP na IDP .
Gumofulu ḽi katelwa mbadelo dzoṱhe dzi elanaho na u pfukisela hu tshi katelwa immuno-suppressants
U fhindula u vhudzisesa u bva kha tshiṱiriki na mimasipala .
Musi ri tshi khou kona u ṋetshedza mugaganyo wa mbuno ( tshikhala tsha fulufhelo ) ya mbadelo idzi , muthu u fanela u fara mugaganyo wa mbuno nga ṱhogomelo vhudzuloni ha u sedza tsielano ya mugaganyo une ra u ṋetshedza .
1.16 . U dzhenelela ha muvhuso kha u lwa na tshanḓanguvhoni , vhuaḓa na u ita uri nḓowetshumo dzi vhe na vhuḓifhinduleli zwo swikisa kha thendelano na khamphani dza sumbe dza vhufhaṱi nga ha mbekanyamushumo ya vhurangeli , ine ya ḓo engedza khwiniso kha nḓowetshumo iyi .
Ri ḓo khwaṱhisedza uri ri shumisa nḓivho ya vhashumeli vha tshitshavha u funza kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Mafhungo nga ha mishumo , mielo na vhuimo ha tshipikwa tsha mashmele na zwone zwi a shumiswa kha u ola khonṱhiraka dza mashumele kha vhaofisiri vhaṅwe na vhaṅwe kha dzangano .
Masipala wa tshiṱiriki u ṋetshedza mushumo wa thikhedzo kha u ṋetshedza ndondolo ya themamveledziso ya dzibada kha zwitshavha zwayo zwapo .
Mvelelo ; ndivho ya thandela : Mvelelo dza mveledziso musi thandela i tshi khunyelela ( mbuelo dze dza lavhelelwa u wanwa nga tshigwada tshishumelwa / tshipikwa / ho livhiswaho khatsho ) .
Ḽiga 3 Dokotela wavho u ḓo vha ṱola a ḓadza na fomo .
U ḓivha zwiga zwa ngafhadzo zwi amba uri vha nga kha ḓi kona u shandukisa tshikalo tshavho tsha guḽukhousu musi nyimele i sa athu u vhifha tshoṱhe .
Mbilaelo dzi vha hone musi muvhuso wa vhukoloni u tshi bula uri a hu na mufhindulano na uri ṱhalutshedzo dzi ḓo ṱanganedzwa sa afha tsheo yo no ḓi dzhiwa .
Ri shumisa tea , fanela na mutshila-ni kha maiti kha u sumbedza ndaela .
Kha tshiṱirathedzhi tsho ṱanḓavhuwaho tsha vhulamukanyi ha mbuedzedzo , hu ambiwa uri u ṋea maanḓa na u tikedza mupondwa zwi nga shela mulenzhe wa ndeme kha u thivhela vhugevhenga .
Zwiṱuṱuwedzi zwi ḓa na vhuḓifhinduleli ho randelwaho ha u manḓafhadza kha tshipiḓa tsha vhaṋe vha mavu a zwiimiswa zwihulwane vhane vha ḓo avhela mavu .
ZWA NDEME : A hu na khumbelo ine ya ḓo shumiwa nga nnḓa ha musi tshelede , hune ya tea u badelwa , yo badelwa u ya nga Khethekanyo ya 22 ( 1 ) ya Mulayo .
Volumu ya maḓi ane a eletshela kha milambwana i ḓo bvela phanḓa na u engedzea , zwi tshi itiswa nga mveledziso fhethu hune mvula ya eletshela hone .
Sisiṱeme ya tshaka dzo fhambanaho ngauralo dzoṱhe dzi vula vhukoni ha thundu na khephithala u tshimbila mahala vhukati ha mashango fhedzi dzo dovha dza pima khetho dza mbekanyamaitele ngeno dzi tshi khou ṱhogomela mikano ya vhuṱhogwa ya u vhambadza .
Mulayo wa zwa Mavu nangoho wo vha u tombo ḽine sisiṱeme yoṱhe ya vhukhephithaḽisi ha murafho ya vha yo fhaṱwa khaḽo na u londotwa lwa miṅwaha mahumi a rathi .
Tshi shaya inisuḽini ( vhulwadze ha swigiri ha lushaka 1 , vhune ha anzela u vha hone kha vhana na vhaswa vho no ḓi aluwaho ) ;
Mutevhe wa u sedzulusa na ruburiki zwi nga shumiswa u rekoda u linga .
Mbekanyamaitele ya u Monithara zwa Eḽekiṱhironiki na Matshimbidzelwe zwo tendelwa nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano u itela uri itwa havhuḓi kha Ofisi dzothe dza Ndulamiso kha Tshitshavha .
Lushaka lu fanaho lwa mafhungo lu nga fhedza lu tshi khou kuvhanganyiwa lu fhiraho luthihi , zwi ambaho uri tshifhinga , vhashumi na zwiko zwa masheleni zwi vha zwi tshi khou shumiswa nga nḓila i sa bveledzi tshithu .
U sedzulusa mugaganyagwama une wa vha hone , vhashumi na dziṅwe tshomedzo dzine dza shumisiwa kha maitele a vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na mishumo na vhuḓifhinduleli ha vhasheli vha mulenzhe vho fhambanaho na vhushaka vhukati ha vhasheli vha mulenzhe vho fhambanaho ;
Ri khou isa phanḓa na u shumisa kha thendelano ya tshitshavha na sekhithara ya phuraivethe u itela u sika vhupo vhu bveledzaho u itela uri vha kone u sika mishumo .
Musi hu na khanedzano , milayo yo ṅwaliswaho i ḓo bva phanḓa .
ṅwala mulaedza wa tshipentshela wa ḓuvha ḽa mabebo nga ngomu .
Khabinethe i vhidza vhurangaphanḓa hoṱhe ha vhagudi uri vhu farisane na mbidzo ya u tsireledza themamveledziso na tshomedzo dzoṱhe dza ndeme dza yunivesithi dzine dza vha tshipiḓa tsha vhufa ha lushaka lwoṱhe lwa maAfrika Tshipembe .
Phurothesisi ya nga ngomu na nga nnḓa
Vho ṱanganedza uri dzithathu dzi na ṱhalutshedzo ine ya yelana na zwa gennge , fhedzi vha khou funa dzi tshi bvisiwa .
Milayo ya kale na kale ya khethekanyo ya nḓowetshumo
Pfanelo ya u ṱola i shuma lwa miṅwaha miṱanu , nga murahu ha miṅwaha miṱanu musi isa tsha shuma , vha nga ita khumbelo ya mvusuludzo ya pfanelo ya u ṱola lwa miṅwaha isa fhiri miraru .
Ni a takadzwa nga zwine na vha zwone kana ni a tama u vha muṅwe muthuvho ?
Vharangaphanḓa-vhaḽamaluvhi , vhoramabindu , vhabindudzi , vhaṱoḓisisi na vhaitambekanyamushumo vho no vhaho tshipiḓa tsha ḽihoro ḽa ḽifhasi ḽine ḽa takulela vhoramabindu nṱha sa nḓila ya u fhaṱa dziikonomi na u khwinisa ndondolo ya vhathu , na vhone vha ḓo vha vhe hone .
Tshumelo dza maḓi dzi ṱalutshedzwa sa nḓisedzo ya maḓi na vhuthathazwitzhili .
Fomo mbilo dzoṱhe dzi laulwa nga u vhambedzwa na ridzhisiṱara dza u dzhena .
Hu na zwigwada zwinzhi shangoni , vhunzhi zwi welaho fhasi hazwo ndi zwa Tshihindu na zwa Tshimusiḽimu , khuḓano nnzhi dzi thoma vhukati ha zwitshavha zwivhili , zwi tshi khou lwela lutendo lwa vhurereli ho fhambanaho na madzangalelo a zwo zwine .
Vhathu vha malanaho vha tea u vha na maṅwalo a vhuṋe na fomo yo ḓadzwaho ya BI-31 .
Kha nyimele ya nyambedzano , masia oṱhe a langa maitele na u thola muambedzanyi ane mawanwa awe a vhofha asia oṱhe .
U tshimbidza na u langa saveyi ya vhuṋe ha mavu .
Zwine MFMA ya amba u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwi a ḓivha nga nyimele ya zwa masheleni ya mimasipala yazwo :
Nyengedzedzo dza ndeme kha kushumisele dzi ṱoḓa nyengedzedzo ya masheleni ino yelana arali dzi tshi tea u wana thikedzo dza masheleni uya phanda .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho vha vhone mulanga muṱangano wa Khabinethe , we ha dovha hafhu ha ṱanganedzwa Miraḓo miswa ya Khorondangi vhane vha khou dovha u ḓadzisa vhurangaphanḓa vhu re hone zwino kha muvhuso kha u ranga phanḓa matshimbidzele a Mbekanyamushumo ya Nyito ya muvhuso ya tshanduko ya ikonomi nga vhuhali na nyaluwo ya ikonomi ya matshilisano yo katela .
Kha vha ṅwalise fhethu sa senthara ya zwa vhulimi ya khuvhanganyo ya tsinga halutshedzo
Fhedzisani garaṱa i no amba nga inwi .
Kha vha ḓadze fomo SAPS 92 u khantsela u vhigwa ha muthu o xelaho .
OECD yo ombedzela ndeme ya uri vhashumi vhoṱhe vha humbule nga mafhungo a mbeu , ngeno hu tshi khou londotwa vhaṅwe vhaḓivhi vha zwa mbeu .
Huṅwe fhethu kha tshitshavha hu na tshika nahone hu ṱoḓa ndondolo ?
Tshigwada tsha u Shuma tsho livhanaho na u ṱoḓa tshumelo tsha Zhendedzi ḽa zwithu Zwinzhi kha ḽo rangwaho phanḓa ngaVhufaratshikwama ha Lushaka , SARS na Senthara ya Vhusevhi ha zwa Masheleni i khou sedzulusa sisiṱeme yoṱhe ya zwa u ṱoḓa tshumelo u itela u khwaṱhisedza ndeme ya khwiṋe ya tshelede u bva kha kushumisele kwa masheleni a muvhuso .
Kha dziṅwe dza thandela dzo topoliwaho u isa phanḓa fulo ḽa " Kha vha Ṱalutshedze Tshiṱori Tshavho " hu ḓo vha na u dovha u vhulunga Vho Nat Nakasa na Vho Moses Kotane .
Ndangulo ya shishi ya vhufamuraḓo ho kalulaho vhu tea u vha hone kha tshumelo dza ndondolo ya mutakalo dzoṱhe .
Hune vha vha vha tshi khou itela khumbelo muṅwe , vha humbelwa uri vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha khou badela nga dzina ḽa onoyo muthu kana dzina ḽa khamphani .
Ndangulo ya ngalafho na vhulanguli ha wadi ya u ṱanganedzela vhalwadze vha dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo ḽo kalulaho na u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha ngalafho kha thimu ya ngalafho ya masia manzhi .
Uri u vhe o teaho , vhagudi a vha tei u vha vha tshi khou wana iṅwe thuso ya zwa masheleni u bva kha tshiṅwe tshiimiswa kana khamphani .
Ri ḓihudza ngavho !
Nḓivho na tshenzhema kha masia oṱhe a u kunakisa ofisi .
Nyaluwo kha zwibveledzwa zwa vhulimi yo dzulelwa u vha pulatifomo i dzulaho i hone ya nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu , i tshi khou tshimbidzwa nga thekhinoḽodzhi na mbuelo kha vhukoni ha nḓowetshumo .
Zwino ri na zwikhala zwo khetheaho zwa u humbula hafhu na u shandukisa nḓila ine masheleni ashu a nnyi na nnyi a langwa ngayo .
Zwo ralo ro takalela uri tshivhalo tsha vhaendelamashango vha ḓaho fhano u bva nga Phando u swika Lara 2016 tsho engedzea u ya kha miḽioni dza ṱahe , zwine zwa vha nyengedzedzo i fhiraho miḽioni u bva 2015 .
Arali Muḓisi wa mbilaelo a dzhia iḽi ḽiga , tsheo ya Komiti ya Khanedzano ya GEMS a i nga tevhedzwi nahone Khoro ya Zwikimu zwa Dzilafho i ḓo dzhia tsheo .
Vhabindudzi vha fanela u langa mipimo yavho vhone vhaṋe u mona na dziakhaunthu dza u vhulunga dzi sa badeli muthelo dzo fhambanaho .
U shumisa muvhili u vhumba maḽeḓere .
U engedza izwo , zwipiḓa zwa nṱha zwa ndeme zwi ḓo ṱoḓa u vha na ṱhoḓea dza sisiṱeme yo khetheaho .
3.16 Vha fhelekedza khothe phanḓa ha musi vha tshi sengiswa , u itela u vha ḓowedza rumu ya khothe na hune ya vha hone arali zwi tshi konadzea ; na
Zwenezwo a hu nga dovha na masiandaitwa kha u dzhena afho zwifhaṱoni izwo kana kutshimbilele kwa vhuendi vhu re kha Bada ya Kale ya Kapa nga nṱhani ha kushumisele kuṱuku nga vhaeni kha vhudzulo ha vhathu vhure nga tsini .
2.1 Khabinethe yo tendela ṱhaḓulo ya Mbekanyamaitele ya Lushaka ya nga ha Zwiḽiwa na u Kuvhanganyiwa ha Pfushi , u vha hone ha Zwiḽiwa Muṱani na Siṱirathedzhi tsha u Kuvhanganya Pfushi na u Bveledziswa ha Zwiḽiwa nga kha Fetsa Tlala .
Tshiimiswa tshi tea u engedza nungo dzatsho u itela u vhona uri tshi tshila sa u vha tsumbo nahone tshi tea u wana odithi yo kunaho .
Ṱhuṱhuwedzo na nyanyuwo zwo ṱumana vhukuma , khathihi na nyanyuwo na kuhumbulele , sa musi ro no ḓi zwi sumbedzisa .
Maanḓalanga a Ndaulo ya zwa Vhudzulo ha Zwitshavha a ḓo tewa nga u ṱavhanya nahone ḓo bvisela khagala ndaulo , mbekanyamaitele na maitele ;
Maitele ashu a u ḓiṅwalisa a ṱoḓa fhedzi ḓiresi ya vhukuma ya imeiḽi na ID ya mushumisi na phasiwede i sa fani na ya muṅwe .
1.9. Memorandamu wa u Pfesesa vhukati ha Novartis , Khoro ya Ṱhoḓisiso ya Mishonga ya Afrika Tshipembe na Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi , u vula nḓila ya u alusa tshikalo na ndeme ya ndingo dza zwa mishonga khathihi na u fhaṱa tshikhala tsha tsedzuluso kha dzhango .
Tshifhinga tshiḓaho , Muvhuso u ḓo ḓivhona u tshi khou vhuelwa nga kuitele kwa tshumisano , na u ṋetshedza thikhedzo ya tshiimiswa na ya thekhinikhala na vhupo ho vha teaho u bveledza na u shuma mushumo u pfadzaho kha ikonomi ya Vundu .
ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI ZWA MUTSHIMBIDZI
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri ri na zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani zwa zwinozwino uri vha kone u shumisa tshumelo iyi i leludzaho zwithu .
rKha ri ṅwale Wanani ni tangedzele zwifanyiso zwi no thoma nga mubvumo .
Arali Rannda ya sa khwaṱha i tshi vhambedzwa na doḽa , ole i a ḓura nga maanḓa .
Nga murahu ha musi o ita tsedzuluso na muṱoli , o thoma u shumisa mafhungo .
( b ) u ḓivhadzwa hawo kha Buthano , hu tshi itea musi Buthano ḽi kha tshifhinga tsha vhuawelo .
Muvhuso u ḓo dovha wa ita zwi tevhelaho :
Izwi zwi shuma kha i shumiswaho nga vhathu vhanzhi na i shumiswaho nga muthu muthihi .
a kha tshiimo tsha u litshedzelwa lwa muhumbulo , u sa farwa zwavhuḓi , u tambudzwa kana u tsitselwa fhasi nga mubebi , mulondoli kana muthu ane a vha na vhuḓifhinduleli na pfanelo dza mubebi kana muraḓo wa muṱa wa ṅwana kana muthu ane ṅwana a vha fhasi ha ndango yawe
3.2 . Muvhuso u khou ṱavhanyisa u shumiswa ha Tshiṱirathedzhi tsha Tsireledzo ya Mahayani yo sedzuluswaho u fhindula kha ṱhoḓea dza tsireledzo ya zwitshavha zwa mahayani na u tikedza mveledziso ya ikonomi .
Mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa kha bammbiri ḽa muhumbulo
Naho zwo ralo , Ndayotewa yashu i khwaṱhisedza uri a hu na u khethululwa hu sa pfali ho ḓitika nga tshiṱaluli tshiṅwe na tshiṅwe tsha u vha mufumakadzi tshine tsha ḓo konḓelelwa .
Ri muvhuso u londaho .
- Zwivhumbeo zwa bola ( Sifhere )
Sa tsumbo , u konḓelela mufhiso nga vhakaṋi kha tshaka dzo fhambanaho dza ḽethasi na khavhishi zwo fhambana lu vhonalaho , lune munanguludzo wone nga tshifhinga tsha u ṱavha zwi humbulwaho zwi nga vha zwa ndeme .
Ri ḓo dzhia vhuḓifhinduleli na u vha khagala .
U kundelwa u ita iṅwe khumbelo zwi nga ita uri thendelo i fhahehwe kana u fheliswa .
Kha bammbiri ḽiṅwe , olani tshifanyiso ni tshi shumisa mivhala i no vaṱamedza , ni tshi sumbedza musi inwi na khonani yaṋu ni tshi khou tamba noṱhe .
Ndangulo ya masheleni ya khwine u shumisa mvelelo dza mutakalo lwo fhelelaho .
Mushululo u anzela u tiwa kha ngolo i no khou buḓa kha khunzikhunzi na kha khavhamagabelo , ine ya dovha ya fukedzwa u itela uri musi yo no fukedzwa ya ḓala , mushululo u songo sala nnḓa .
Thendelano , dze dza sainiwa nga muvhuso , mabindu na vhashumi nga ha thengo ya zwishumiswa , mveledziso ya zwikili , pfunzo ya mutheo na ikonomi i sa tshikafhadzi mupo , zwi khwaṱhisedza tshipikwa tshi fanaho na vhuḓiimiseli ha u fhaṱa heḽi shango .
2.12. Khabinethe yo tendela Maano a Lushaka a u Lwa na zwa Dzigennge u itela u tandulula zwa dzigennge nga tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe tshine zwa ḓa ngayo nga madzhenele khazwo o fhelelaho nga muvhuso .
Khabinethe yo livhuwa vhurangeli ho itwaho nga Muphuresidennde Vho Zuma na SADC ha u vhuedzedza mulalo ngei Lesotho .
Naho vha tshi khou lila vha a kona u khuthadza vhaṅwe na u ṱanganedza ḽifhasi .
Nomboro ya vhuṋe yo ṋewa muhwelelwa i ḓo nambatedzwa kha mafhungo a ṱhaluso ya vhuṋe na bayomeṱiriki nnzhi .
Vha nga vha na vhuṱanzi hani uri ho thoma ha ḓivhadzwa hu sa athu wanala thendelo zwo vha zwa vhukuma ?
Fhethu - hu a ṱanganedzea , naa hu na mutengo une wa badelwa kha u hira fhethu ?
Fhedziha , nga kha nndwa vhathu vhashu vho bvela phanḓa na u thuba murahu vhuthu na tshirunzi tshavho .
Phurogireme iyi ya Zwikili yo ḓisendeka nga Ṱhanziela ya Lushaka kha
Hu bulwa mbekanyamaitele , dzindivho , zwipikwa na mbekanyandeme zwi khagala ;
Phambano dzi tevhelaho dzi nga si livhiswe kha CCMA
Vho Mushwana vho themendela uri muvhilaeli a badelwe tshelede yawe na nzwalelo dzayo u bva nga datumu ye ya bviswa ngayo u swika nga datumu ya mbadelo .
U dzhenelela kha sia ḽa tshiṱirathedzhi ḽa khethekanyo na u elwa ha mbekanyamushumo .
Maga a kushumele kwa netiweke ya sisiṱeme ya u enda a fanela u , nga u ralo , a vhe muelo une netiweke ya kona u shuma zwavhuḓi u ṱanganedza phambano dza u shandukisa maitele a ḓoroboni .
U ṋekedza thikhedzo ya ndaulo muthu o ḓiimisela kha ḽiga ḽa ndugiselo na u pulana ;
Ro thoma vhukonani na u engedza vhushaka vhukati ha mashango mavhili na shango ḽiṅwe na ḽiṅwe .
u ṱhogomela mbadelo dza muḓagasi .
U fhambanyisa vhukati ha kuitele kwa maḽeḓere na maipfi o fhambanaho nga nḓila ya mutambo , ( tsumbo : u vhekanya zwithu zwino fana , u lavhelesa u tevhekana ha zwifanyiso zwino elana , u topola tshi sa fani na zwiṅwe ) .
Idzi nḓila ntswa dza mulayo dzi na nzhele uri avho vhane vha dzhenelela kha u kaṋa na u kuvhanganya zwiko zwa zwi tshilaho u itela u zwi rumela kha vhavhambadzi ndi avho vhane vha vha vhashai vha tshoṱhe kha tshitshavha .
Nambatedzani muvhili uyu kha gwati ḽa thoiḽethepheipha .
Vharengi vha ḓo xelelwa nga u ya nga mulayo nga thendelo yo ṋekedzwaho khavho arali vha sa ḓisa fomo ya mbilo a maṅwalwa oṱhe a tikedzaho hu sa athu u fhela miṅwedzi miraru nga murahu ha datumu ya u vhuya kha vhuyo ya bindu ho tendelwaho .
Zwo ralo , arali hu na mushumo une wa nga itwa u nga itwa nga tshifhinga tsha tshiswiṱulo .
Mimasipala i fanela u thoma ndaulo dza akhaunthu dza bannga , ndangulo ya kheshe na vhubindudzi .
( 3 ) Muhwelelwa muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tsengo kwayo , ine ya katela pfanelo ya-
Ri lingedza u fhindula mbudziso iyi nga u ṱola u nyanyuwa kha madzhenuwo a mitengo ya ole na zwiḽiwa a inflesheni ya mutheo na mbekanyamaitele ya zwa masheleni Afrika Tshipembe na maṅwe mashango a re na tshivhalo .
Mulayo u sumbedzisa ṱhoḓea idzi nga nḓila i tevhelaho :
Mbambe yo vulelwa vhashumi vhoṱhe vha ngade dza hayani nahone khethekanyo dzi katela miḓi i rangwaho phanḓa nga vhana , vhathu vha re na vhuholefhali , vhaaluwa , vhafumakadzi , vhanna na vhaswa .
Kha nyimele iyi , zwivhumbeo zwa lushaka na tshiimiswa tsha vhukati ha mikano zwo teaho zwi tea u vhumbwa nga mashango a re miraḓo uri a ḓo vhona u thoma u shumiswa ha thandela ya mveledziso ya lufharahara .
Thandela iyi i dovha ya vha mutheo kha u swikelela Bono ḽa 2030 ḽa NDP .
Tshikimu ndi nḓila ya u shumisa mbekanyamaitele - tshi ḓisa zwi songo teaho , pfanelo dzo ṋetshedzwaho nga ḓivhazwakale kha mutevhe wa mbekanyamaitele ya zwithu zwa ndeme zwazwino .
1.4.3 ha nga ḓo dzhena kha thendelano dza zwikolodo kana thendelano dzi re vhukati hawe na muthu wa vhuraru , hune vhuṋe ha thundu ha vho vha hawe nga ḓuvha ḽa thengiselano , ngeno hu si na thendelano yo tou ṅwaliwaho i no bva kha GEP ;
Phalamennde yo dovha hafhu ya khwinisa Mulayo wa zwa Posofisi une wa shuma na zwa thikhedzo ya Tshumelo dza Posofisi ya Afrika Tshipembe , dze kale dza vha dzo ṱumana na mbadelamikovhe na mithelo ya Telkom .
Awara mbili nga murahu ha tshiswiṱulo
Ri bvela phanḓa na u tikedza vhagidimi vhoṱhe vho imelaho zwavhuḓi nga maanḓa vundu ḽashu na lushaka .
Mbekanyamaitele a yo ngo tea u khethulula nga nḓila i si kwayo vhurereli na vhuthihi kana muthu muṅwe na muṅwe nahone i tea u fara vhurereli hoṱhe u lingana .
Bono ḽaḽo ḽo ḓitika nga mulayo , ḽo ya nga maimo nahone a ḽi ḓidzhenisi kha nḓisedzo ya tshumelo nga lwa polotiki , zwine zwi dzhia dzindaela dza vhurangaphanḓa ha polotiki .
Tsireledzo na ndaulo zwi fanela u itwa nga vhuronwane nahone zwi songo katela u shumisa maanḓa nga nḓila i si yavhuḓi , ngona dza tshiṱuhu na ndaulo , ndaṱiso dzo kalulaho na dzi siho mulayoni na dziṅwe nḓila .
Mbuedzedzo ya mavu a i nga ḓo vha ṱhoḓea i ṋetshedzaho mishumo minzhi kha zwa vhulimi ; i ḓo tou imela mishumo i re hone mabulasini .
Thomani kha zwithoma .
Madzina o pfukaho a ḓo vhewa kha mutevhe wa vho lindelaho .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Mutakalo na Tsireledzo Migodini hu tshi itelwa uri hu kone u vha na vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
U iswa ha nḓisedzo ya tshumelo hoṱhe kha zwitshavha zwoṱhe zwa Nelson Mandela Bay ndi zwa ndeme .
Saizwi zwa vhuvhusi vhu pfadzaho ha Tshikimu zwo ḓisendeka nga nungo na u fulufhedzea ha Bodo , vha kwengweledzwa u dzhenelela kha khetho idzi .
1.10 . Muvhuso wo rwela ṱari pfungavhuṋe ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na maano a vhuṱali a vhudavhidzani .
U shumiswa ha phurogireme iyi ho monothariwa na u eliwa , nahone mivhigo yo rumelwa kotara nga kotara kha Gwama ḽa Lushaka na vha Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka .
R60 - Ṱhanziela ya u thoma bindu
Mufaramukovhe - Zwi tshi langwa nga Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho , mufaramukovhe zwi amba muthu , tshiimiswa tsha muvhuso kana tshitshavha tshine tsha tendela tswikelelo kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo , kana tshitshavha tshapo kana muthu ane u shumiswa hawe ha sialala , nḓivho ya kana u tumbulwa ha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo tshiṅwe na tshiṅwe tsho thomiwaho , zwi ḓo vhumba tshipiḓa tsha , kana u shumiswa kha vhushumisamupo .
Zwisumbi zwa matshilisano na zwa kuvhusele ndi masia a konḓesaho nahone a ḓo tea u shandukiswa nga vhukwamani na vhaḓivhi vha thero .
Zwithusedzi zwi tea u pimiwa uri hu vhe na zwi no gudiwa .
Naho zwo ralo , nyendedzi dzi tea , kha nyimele idzi , u sumbedza vhashumisi idzi tshaka dza mafhungo uri vha dzi lavhelese .
Hu badelwa u bva kha mbekanyamushumo yo nwaliswaho ya khombo , ho sedzwa phurothokholo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Heḽi ndi ḽiga ḽa u thoma kha mutevheṱhandu , na u topola na u bvisela khagala ṱhoḓea dzine dza ṱoḓea .
Kha nyimele dzoṱhe , mbekanyamaitele ya zwa masheleni i khwaṱha nga u ṱavhanya i tshi khou fhindula tshikhala tsha vhubveledzi havhuḓi tsho vuleaho tsho ṱaluswaho , fhedzi ya humisela murahu khonadzeo nga u vhona uri vhubveledzi vhu khou gonya lwa tshoṱhe .
Muhwelelwa o raloho u zwi ita a tshi ṱoḓou kunda mbilo ya muhweleli nga nḓila ine zwa ḓo vha ambadzifhele nahone zwi ḓo mu ita uri a tinye mbilo ine ya nga ḓiswa nga murahu .
Zwino humbelani khonani dzaṋu dzi ṅwale madzina adzo .
Mukhomishinari wa Mbuelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) u kuvhanganya lweṱolweṱo u bva kha vhatholiwa ( vho ṅwaliswaho u ya nga Mulayo wa Muthelo wa Mbuelo wa Sheduḽu ya Vhuṋa ) u ya nga Mulayo wa Lweṱolweṱo lwa Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo .
U ṋekedzwa ha tshumelo dzo khetheaho dza othotiki na dza phurostethiki .
U fhambana hufhio na hufhio kha Mutengo wa Konṱiraka hu bvaho kha ezwi hu ḓo bva kha thendelano ya vhukati ha Vundu na Rakonṱiraka .
U alusa tshiṱirathedzi tsha wadi tsha vho vha kha tshikalo tsha masipala ( musi u luswa kana u engedzwa hu tshi ḓisa mbuyelo mbuya kana u sa ḓura ha zwithu )
Tshelede i nga shumiswa u swikela ṱhoḓea dza IDP nahone IDP i a tenndela zwitshavha u vhea maṱo u vhona uri nḓisedzo ya tshumelo na mveledziso zwi khou tshimbila nga ngona .
U tshimbidza nyaluwo ya ikonomi i katelaho , i bveledzeaho nahone i na mupo wavhuḓi , yo sedza kha phuphu tharu - phungudzo ya malaṱwa , tshumelo dzi bveledzaho na dzi bveledzeaho , na vhuḓivhi na thevhedzelo ya zwa malaṱwa .
U ya nga mulayo wa 8 ( 1 ) , SARS i na pfanelo dzoṱhe dza u dzhia vhukando vhuṅwe na vhuṅwe vhune ya vhona ho tea , hu tshi katelwa na zwiṅwe zwi songo buliwaho , vhutshutshisi ha vhugevhenga na pfanelo ya mbilo ya tshinyadzo , u ṱhogomela tsireledzo ya data yayo na tsireledzo na kushumele ku fulufhedzaho kwa sisiteme ya mafhungo ayo .
Ni vhona u nga khangaru ndi phukha i sa faniho na dziṅwe ?
Arali vha tshi khou ṱoḓa u renga ṋama thethe ( mbisi ) nnḓa kana u i endedza ( ho katelwa zwa thumbuni ) i tshi ḓa Afrika Tshipembe , kana u fhira nga Afrika Tshipembe , mulayo u ṱoḓa uri vha ite khumbelo nahone vha ṋetshedzwe phemithi ya zwa u renga zwifuwo u bva nnḓa kana phemithi ya u endedza ṋama u bva kha Mulangi wa Mutakalo wa Zwifuwo .
Nyito dza vhubindudzi dza holosele dzo no ṱanḓavhuwa na miḓana iyi yo bvelela sa senthara dza nḓisedzo na fhethu ha vhuendedzi u ya kha vhupo ha mahayani vhu re kule ha iLembe .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u vulwa hafhu ha zwikolo zwa phuraimari na sekondari nga fhasi ha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo nga Musumbuluwo uyu wo fhiraho .
Bodo dza vhalanguli ṱhukhu dzoṱhe dzo sedza kha nḓisedzo yo fhelelaho ya vhutsireledzi na tsireledzo u bva kha kuvhonele kwa ḓorobo .
Midzudzo ya madzulo i tea u katela tshumelo dzo fanelaho kha tshikhala tsha u tshimbila .
Masipala wo thoma Tshigwada tsha u Shuma tsha u Pandelwa tshine tsha shuma na u pandelwa huṅwe na huṅwe ha vhashai vha vhuponi ha mahayani .
U pfiwa ha mugaganyagwama hu khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dza MFMA dza u shela mulenzhe nga tshitshavha kha phurosese ya mugaganyagwama dzii swikelelwe .
U thivhelwa ha ṱhanganelano ya nzimo vhukati ha vhubveledzi na phaḓaladzo ya halwa zwi nga swika huṅwe fhethu kha u khwiṋisa ḽevele dza muṱaṱisano kha sekithara ya u phaḓaladza .
Iyi bammbiri-mviswa i ḓo amba nga vhuloi ha maṅwe mashango a Afrika , u itela u vhona mvelaphanḓa dza ayo mashango kha zwi kwamaho khakhathi dza vhuloi .
Ndi tama u dovha nda ombedzela uri ri kha ḓi vha ro ḓiimisela u tikedza sekhithara ya zwa dzigoloi na u vhona uri thikhedzo ine ya ṋewa sekhithara iyi nga tshumiso ya Motor Industry Development Programme i a iswa phanḓa .
Vhunzhi ha zwipondwa vho kwama ofisi khulwane thwii .
Mbekanyamushumo ya nga Ngomu ya Vhupileli i ṋetshedza ndugiselo na thikhedzo zwa vhukoni ha nga ngomu ha vhupileli na tsireledzo ya Afrika Tshipembe .
U dzhena kha zwa khefi dza vhuyo ha vhaendelamashango zwi khou bvelela na zwipikwa zwa masheleni zwi khou swikelelwa .
Kha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa hu na ofisi ya thungo ine ya shumana na u bviswa ha rekhodo dza vhugevhenga .
Tshikwama tsha NML a tshi nga vhi na mbuelo na mitengo ya matshimbidzele iḓo vha fhasi .
U oma ha u bennda ha vhulapfu ha fhasi zwi ita uri phaiphi dza pholithelini dzo lugelaho phurofaiḽi ya mugero muhulwane i yaho nṱha na fhasi sa i zwi dzi tshi ḓibaḓekanya na phurofaiḽi ya fhasi ha lwanzhe .
Vhashumi vha re na tshenzhemo vha no bva ofisini ya Cape Town vha ḓo lavhelelwa u pfumbudza tshiṱafu tshiswa kha miṅwedzi i no swika ya rathi u itela u vha na vhuṱanzi uri tshumelo dzi no ṋewa vhathu ndi dza zwiṱandadi na khwaḽithi i no ṱanganedzea .
Wo dovha hafhu wa amba nga ha nḓisedzo ya tshumelo dza kha mivhuso yapo , hu tshi katelwa na nḓisedzo ya muḓagasi , maḓi na vhuthathazwitzhili sa tshipiḓa tsha ndeme tsha u engedza vhukoni ha mashumele a Muvhuso .
Nḓila dza mushumo dzi tea u ṱaluswa na u ambwa nga hadzo kha vhashumi .
U kuvhanganya hafhu ha tsimbitswuku kha maḓi a re fhasi hu itea musi hu na esidi .
Hezwi zwi vhambedzwa nga huhulu na mushumo woṱhe .
Muanewa muhulwane tshiṱorini itshi ndi nnyi ?
Fhedzi ha , Komiti yo ṋetshedza ndifhiso dza u sa bvisela khagala uhu .
Ri tea u wana modele muṅwevho wa u bveledza , u itelwaho zwine ra ṱoḓa zwone na zwine zwa nga bvelela .
Ndondolo ya kiḽiniki ya Marble Hall na matshimbidzele a ḓuvha na ḓuvha .
Tsha u thoma ndi u hanela muthu zwine a nga amba .
Muthu a nga si vhaise muṅwe nga vhuloi kana u amba uri muṅwe u a lowa .
Dokotela wavho u ḓo vha gudisa uri mithara u shumiswa hani , na u vha vhudza uri ndi dzimbalo dzifhio dzo teaho kha vhone na uri ndi maga afhio ane vha tea u a dzhia arali dzimbalo idzo dzo tsa .
Zwi tou vha khagala , ngeno hu na uri vhaofisiri vha zwikolo vha na maanḓa a u bveledza mbekanyamaitele dza u linga zwidzidzivhadzi vha songo amba , a zwi anzeli uri vhunzhi , arali hu si vhoṱhe , vha ḓo ṱangana na thaidzo dza vhukuma na dza poḽotiki .
Ridzhisiṱara ya thenda i dovha ya ṱhogomelwa hu tshi khou shumiswa zwanḓa kha muhasho muṅwe na muṅwe .
Tsha u fhedzisela , Cape Town i ṋetshedza zwiko na thikhedzo kha u ṱoḓa na u phulusa phanga u itela u shuma ndangulo ya beisi , vhudavhidzani , na phindulo ya u phulusa nga thambo ya tekeniki .
U bviswa ha mathukhwi a iswa kha soredzhi kana u yo fhiswa ha mathukhwi a ḽevele dza fhasi a re khombo na lutsinga lwa mathukhwi lu re khombo zwi livhisa ka muṋwelo muhulwane .
Sambula dza muvhuso dza mbeu dzi fanela u fusha maimo a Mulayo wa u Alusa Zwimela ( PIA ) .
Khontsephuti khulwane ya u tevhedza ndi mitengo na tshifhinga zwi bveledzaho .
Vhadzulapo vha khou ṱuṱuwedzwa u ambara zwiambaro zwitswuku , zwitshena kana zwitswu , madzangano a nga ṱana matheriala dzao dza pfunzo na magaweni fhethu hune a vhonala , na fhethu ha dzithabelo hu fanela u itwa tshumelo dza thabelo ya tshipentshela nahone ha fungwa makhanḓela a tshihumbudzo .
Ngeno vhadzulapo vha tshi ya kha zwiṱitshi zwa u voutela u voutela ḽihoro ḽine vha ḽi takalela u imelela madzangalelo avho lwa khwiṋe , vhathu vho fhambana , vho vha vha na ṱhoḓea dzo fhambanaho .
Ndi ifhio mishumo na maanḓa zwine zwa fanela u hweswa komiti ya wadi
A hu na mushumo nga murahu ha datumu ya u vhiga hune zwa nga ṱaluswa nga ndangulo ine ya nga ṱuṱuwedza zwa nṱhesa mashumele a muhasho kana mvelelo dza mishumo iyo .
Miraḓo ya tshitshavha miṅwe , vhaṱuku na vhahulwane , vho sokou monamona vha sa ḓivhi uri vha ye fhi .
Mulayo uyu u dovha wa randela ndayotewa ya khothe , thevhekano ya miraḓo yayo na maanḓa na mishumo ya miraḓo hu tshi katelwa na maanḓa na mishumo a muthu muṅwe na muṅwe ane anga tholwa kha Mulayo sa asesa .
O vha e ngomu tshitediamu vhusiku honovho nahone o vha e na phetsho ya ḽiṱo , naho ene o amba uri yo vha i ntswu .
Ho vha hu si na mulandu uri vhaofisiri vha mapholisa tshifhingani tsha kale vho vha vho fhiwa mishumo yo fhambanaho u ya nga muvhala wa lukanda lwavho .
Thendelano i ḓo vhona uri u ya nga zwipikwa zwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka Afrika Tshipembe ḽi bvisela phanḓa nḓowetshumo na u ṱuṱuwedza mbambadzelaseli ya zwithu zwa Afrika Tshipembe maragani wa EU .
1.1 . Khabinethe yo khoḓa na u livhuwa vhathu vhoṱhe khathihi na madzangano ane a khou ḓidzhenisa kha ndingedzo dza u vhuedzedza na u fhaṱa hafhu nga huswa nga murahu ha miḓalo ya zwenezwino ye ya vhanga tshinyalelo khulwane kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango , nga maanḓa ngei KwaZulu-Natal .
Arali ndaka dzi sa khou londolwa zwavhuḓi , u khakhisea ha tshumelo hu nga vha hone .
Ndi wana hu na khaedu kha u wana thasululo ya thaidzo
Vho dzinginya nḓila dzine masipala i nga kona u swikela ṱhoḓea dza Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 1998 na Mulayo wa Sisiteme ya Masipala wa 2000 .
Ndangulo ya Zwiko / Vhushaka ha Mishumo kana ndalukanyo i elanaho .
Khumbelo ya u vha muraḓo wa Sisiṱeme ya Mafhungo ya Vhuḓi ṅwalisi ya Inthanethe halutshedzo
Ndaka dzoṱhe , hu tshi katelwa na zwishumiswa , zwi vha ndaka ya Muvhuso nga murahu ha tshikhala tsha khonṱhiraka .
2.14 Kha fhungo ḽa vhuloi sa vhurereli , Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i khou ṱanganedza zwa u dzhielwa nṱha ha mbofholowo kha vhurereli ( khethekanyo ya 15 ) na
Arali zwi songo ralo , kha vha dzhie ḽiga vha vhe na ndivho ya kutshilele kwo livhanywaho .
Mvelelo dzo sumbedzwaho nga vhuṱoḓesi uhu dzo ṱalutshedzwa zwavhuḓi malugana na mafhungo na ṱhoḓea dza nḓivho .
2.10 Thikhedzo kha nyambedzano ya thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na u kovhekana mbuelo
Kha heḽi fhungo , ro thoma sa u tou edzisa Mbekanyamushumo yo Angaredzaho ya Mveledziso ya Mahayani ngei Giyani , kha ḽa Limpopo , nga Ṱhangule mahoḽa .
Kha vhupo vhu ṱoḓaho ṱhogomelo , thendelo ya u vhora i nga katela nyimele dza kushumele u itela u tsireledza vhaṅwe vhashumisi khathihi na tshiko tshone tshiṋe .
( 4 ) Muoditha-Dzhenerala u na maanḓa na mishumo ya nyengedzedzo zwo sumbedzwaho nga mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka .
Ṱhoḓisiso i kha ḓi ya phanḓa , na uri themendelo dzo itwaho afho fhasi dzo sedza kha nḓivho ya zwino ya mirundo na mashika nga u angaredza .
Musi zwipikwa zwo no sumbedziswa , zwi ita uri hu vhe na u ṱaluswa ha thandela .
Hu nga kwamiwa fhedzi vhahumbeli vha tamaho u ita khumbelo ya Tshikimu tsha Bazari .
Mutheo u tea u magwa nga poḽikhabonati kana pulasitiki ḽo khwaṱhaho .
Sa tsumbo : Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( DBSA ) , i ṋekedza khadzimiso dzo vhalaho kha masipala .
Tshumiso ya fulufulu i vhanga tshanduko khulwane ya mupo - ine ya dzhia tshivhumbeo tsha tshikafhadzo ya mufhe , tshikafhadzo ya maḓi , ndozwo ya vhutshilo ha zwimela na zwipuka , na tshanduko kha tshumiso ya mavu .
U bviswa ha N , P na BOD zwi vhigwa kha maanḓalanga nga ṅwaha .
U ṱanganedzea ha mbekanyamaitele ya zwa masheleni kha tshikalo tsha tshanduko ya mitengo tshashu tshe ra livhana natsho , zwo ṱangana na u ḓiimisela hashu kha vhulayi ha muthelo , ndi mirango i re na ndeme ya u vhea iṱo kha tshayavhudziki mimaragani .
Ro dovha hafhu ra tumbula uri ho ṋetshedzwa zwiṱaṱamennde zwa masheleni zwi sa takadzi hu tshi itelwa muvhalelano .
Gumofulu ḽa R213 581 nga muṱa nga ṅwaha
Khabinethe yo tendela u bviswa ha Tshiteṅwa 100 ( 1 ) ( a ) nga dzi 31 Ṱhafamuhwe 2016 fhethu hu tevhelaho mihashoni ya vunḓu ḽa Limpopo : Mutakalo , Vhuendi , Tshumelo ya tshitshavha , Dzibada na Themamveledziso na Tshikwama tsha vunḓu .
4.2 . Ḽiṅwalo ḽi sumbedzisa maga o fhambanaho ane a tea u tevhedzelwa kha u vhumbwa ha mbekanyamaitele ya tshitshavha , zwi katelaho mitevheṱhanḓu ya u vhumba mbekanyamaitele , maimo o lavhelelwaho ; zwiitisi zwine zwa tea u dzhielwa nzhele musi hu tshi vhumbwa mbekanyamaitele na nzudzanyo dza zwiimiswa dzine dza ḓo shumiswa kha u vhumba mbekanyamaitele i bveledzaho na maitele a u i shumisa .
Thivhatshidzulo ya phemithi nga mulandu wa tshanduko ya dzina , khoudu ya mbambadzo kana ḓiresi nga mulandu wa ṱhanganelano , nzudzanyo dza bindu , kana tshiṅwe tshiitisi , zwi ḓo ṱoḓa ndifho ya mbadelo ya phemithi .
Phindulo ine vha i wana u bva kha avha vhaṅwe vhanna ya u ita mushumo uyu ?
Minista wa Vhulimi na Zwa Mavu vho tshea uri zwikolodo zwa vhalimi zwo vha ho hone nga u ṋetshedzwa zwikolodo nga Bodo ya U kolodisa Vhalimi zwi ḓo iswa phanḓa na u langulwa nga Muhasho .
Tshenzhemo isi na vhulondo kha nzudzanyo u mona na Dzangano ndi ya ndeme u itela u sika tshanduko ya mvelele .
O badelwa lwa tshifhinga tsha mushumo tsho fhelelaho .
( 2 ) Muvhuso u fanela u dzhia maga a mulayo na maṅwe maga a pfalaho , kha ndaka ine wa vha nayo , u itela uri u kone u swikelela pfanelo yeneyo .
Vhashumi vha shumaho kha senthara dza u valela vhafariwa vha fanela u dzhiela nzhele uri mulayotibe u bvisela khagala uri a hu na muthu na muthihi ane a ḓo ṋea ndaṱiso ya u sa tevhedza ndaela ya u ita zwiito zwa u tambudza arali vha tevhedza ndaela dzenedzo .
Vhagudi vhenevho vha tea u lingwa nahone , hune zwa konadzea nahone zwo tea , vha vhewe kha zwiimiswa zwa vhudzulo zwo khetheaho zwa vhagudi vhane vha vha na ṱhoḓea dza pfunzo yo khetheaho .
3.5 Ngona a nḓila dza u ṅwala maambiwa
Sa zwe zwa vhigiswa zwone afho fhasi , oditha dza ngangomu dzo sumbedza vhushayanungo ha tshivhalo ha ndeme kha ndango ya ngangomu .
Vhanzhi vho ṱuṱuwedzea musi ramuzika vhane vha dovha vha vha mueni wanga o khetheaho Vho Sipho Hotstix Mabuse vha tshi khunyeledza maṱiriki mahoḽa , vhe na miṅwaha ya 60 .
Muhumbulo wa u dzhena kha CBP u tea u rangelwa nga u ḓigana ha masipala uri tshifhinga na masheleni zwi ḓo kovhelwa vhathu kha u vha tikedza vha tshi shela mulenzhe kha phurosese ya CBP , a si vhe fhedzi mafhungo a u pfi vhathu vho kwamana .
Ri ṱanganedza u thomiwa ha Ndinda Vhuaḓa ( Corruption Watch ) nga Cosatu , na thendeleno ya zwenezwino vhukati ha muvhuso na vha mabindu u thoma mbekanyamushumo ya u lwa na vhuaḓa .
Naho hu na phambano kha mikhwa na maitele , ri humbula uri nnḓu yo shuma zwavhuḓi vhukuma kha u lwa na mafhungo a konḓaho a tatisaho musi hu tshi sedzwa u sa vha hone ha zwitandadi na nḓowelo nga ha mafhungo a sialala .
Vhuḓifari ha tshivhalo tshihulwane tsha vhathu vho kambiwaho nga halwa u nga si vhu ḓivhe .
Tshimbilani sa ḓambatshekwa .
( a ) ya u ḓivhadzwa zwiitisi zwa u valelwa hawe nga u ṱavhanya ;
U na vhuḓifhindulei ha nḓisedzo ya fhethu ho khetheaho na zwa mafhungo a vhupulani ha fhethu khathihi na tshumelo ya thekeniki kha u tikedza mveledziso ya mavu ya tshifhinga tshilapfu .
Zwa mbambe ya mbambadzo yashu zwi ḓo khwiniswa nga themo ya tshifhinga tshilapfu nga kha khakhululo i yaho phanḓa u ya kha tshivhumbeo tsha ndango ya ikonomi yashu khathihi na mbekanyamaitele dza ndeme u tou fana na mbambadzo , u khwinisea u ya kha themamveledziso na netiweke , vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu na nyaluwo ya vhubveledzi .
Ḽa Thailand , u ya nga ha Dzangano ḽa mutakalo ḽa Lushaka , ndi ḽone ḽi re na lushaka lu nwesaho kha dzingu .
Vho sumbedza mafhungo ane dzangano ḽa khou hanedza , na mutheo wa u hanedza .
Vhupo ha vhuendelamashango ho dalelwa u ya nga mutevhe u tevhelaho .
Reshio yo rerwa nga hayo magumoni a tshifhinga tsha u vhiga .
Musaukanyo wo fhiraho wo dzinginya uri naho vhurangeli ha hoṱhe kha nḓowetshumo na muvhuso , phetheni dza vhudakwa a dzi athu u khwinisea , nahone hu si kale hu ḓo tou ṋaṋa .
Arali tshikhala tshinzhi tsha u ṅwalela tsha nga vha hone kha kubugwana , tshiṅwe na tshiṅwe tshi ḓo vha tshavhuḓi .
Thebulu ya 9 : Aḽawentse dza u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha
Ṅwalani ṱhoho ya mafhungo hafha
Thandela dza zwa ikonomi dzo itelwa u bveledza pfarisano na u ṱuṱuwedza mveledziso ya zwa ikonomi yapo .
Zwiṅwe hafhu kha khonadzeo ya u khakhiswa ha mbambadzo , dzhango ḽashu ḽo livhana na tshutshedzo ntswa dza u tswa phukha , u hwala zwidzidzivhadzi na u rengisa vhathu , zwo gonyaho u bva miṅwahani yo fhiraho .
Ezwi zwa zwino zwi vho ḓivhea zwavhuḓi fhedzi zwi tea u dovhololwa nga nṱhani ha ndeme yazwo :
Nga u angaredza , phesenthe ya milandu ire na mafhungo a si ho i fhasi .
Ikonomi ya ḽifhasi i khou dzivhuluwa i tshi bva kha zwe ya vha yo wa zwihulusa zwo vhangwa nga tshiwo tsha zwa masheleni kha mashango o bvelelaho .
Ndi lwa u tou thoma musi Dzangano ḽa zwa Vhashumi ḽa Dzitshaka ( ILO ) ḽi tshi farela muṱangano uyu fhano kha ḽa Afrika .
Mudzulatshidulo u ḓo vula muṱangano a vhala adzhenda ḽiga nga ḽiga .
Odithi i katela u itwa ha matshimbidzelwe a tshitatamennde tsha tshelede i dzhenaho na i bvaho kha ṅwaha woṱhe , u wana vhuṱanzi ha odithi nga ha tshelede , khathihi na manweledzo a u bviselwa khagala ha muvhalelano wa ndeme kha zwitatamennde zwa masheleni .
Ri fanela u lwa na zwiito zwa vhuaḓa , vhufhura na vhumenemene kha sekhithara ya phuraivethe nga ndivho i fanaho na nga ṋungo dzoṱhe .
U bveledza na u shumisa nḓila dza u shumisa milayo na zwilinganyo kha u vusuludza hafhu pulane dza kushumele kwa thandela .
Vho Aitken vho tshimbidza muṱangano he vha dovha vha ṱanganedza vhoṱhe vhe vha vha vhe hone .
Sa izwi vhadzulapo vha ḽifhasi vha tshi khou ya phanḓa na u aluwa ngeno zwiko zwi tshi khou fhungudzea , ndi zwa ndeme uri vhoraikonomi vha sedzese mbudziso idzi musi vha tshi ita ṱhoḓisiso na u thoma themendelo dza dzi mbekanyamaitele .
Izwi zwi nga vha madzangano a tshitshavha o itelwaho fhedzi u khwaṱhisedza kushumele kwa masipala kha tsumbakushumele dza ndeme .
U londotwa ha fhethu ha vhufa na zwithu zwo ḓisendeka nga u funa ha vhaṋe vhazwo , saizwi khomishini i nga si ḓo themendela mulevho wa tshiofisi wa vhufa kha muvhuso .
U fhungudza mulandu zwi ḓo bveledzwa nga ṱhanganyo ya ndivhanyiso ya othomethiki , musi mbuelo dza muthelo dzi tshi khou aluwa , na nyaluwo ya tshumiso ya masheleni nga muvhuso i tshi khou linganela .
Shumisani maṱanganyi a tevhelaho kha u vhumba mafhungo aṋu inwi muṋe . ngauri
Komiti ya ṱhoḓea dza bidi i tea u vha na muofisiri muthihi kana vhanzhi vha bvaho ha masipala , nga maanḓa mulanguli a re na vhuḓifhinduleli ha mushumo u kwameaho , na uri i nga , musi zwo tea , katela vhaeletshedzi vhakonesi vha bvaho nnḓa .
Masheni ane vha ḓo a wana ndi R1 600 nga ṅwedzi .
Nga 1994 Phalamennde ya itsho tshifhinga yo ḓo fhaladzwa henefho kha Nnḓu iyi : tshiga tsha mulayo tshi sumbedzaho u guma ha Tshiṱalula na milayo yatsho .
U swika zwino , vhubindudzi ha masheleni a fhiraho 400 miḽioni ya dzirannda kha thandela dza ikonomi i aluwaho ho themendelwa kha mimasipala , zwiṅwe zwipiḓa zwa muvhuso , madzangano a tshitshavha na sekithara dza phuraivethe kha mavunḓu oṱhe .
Kha mulandu uyo muhaṱuli u ḓo ṋea mbuno dza u ṱutshela tshigwevho .
Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela vho ḓivhadza tshipiḓa tsha vhushelamulenzhe nga vhathu tsha vhuṱambo .
Tshifhinga tshinzhi miraḓo ya muṱa i nga kha ḓi sa ḓivha kana u ḓiimisela u ṱanganedza ngoho .
MITT yo katela muvhuso , nḓowetshumo , tshitshavha na vhomakone vha dzitshaka .
Ri fanela u tevehdza maitele a u vha kule na muṅwe muthu , u ambara masiki musi ri fhethu ha nnyi na nnyi na u ṱamba zwanḓa tshifhinga tshoṱhe nga maḓi na tshisibe kana ra shumisa sanithaiza dza zwanḓa dzi re na aḽikhohoḽo .
U shumisana na vhaṅwe kha tshitshavha u khwinisa mveledziso , u tandulula thaidzo na u ṱahisa mbilaelo dza vhane vha si kone u ḓiambela na vho kandeledzwaho .
Muvhuso sa izwi u wone murengi u woṱhe wa khaelo , ndi wone une wa ḓo phaḓaladza khaelo kha mivhuso ya mavunḓu na kha sekhithara ya phuraivethe .
Thangela khonadzeo ya ngudo i fanela u thoma u topola khonadzeo dza khohakhombo kha khonadzeo na mbuelo na u ela ndeme ya khohakhombo idzi na uri vha nga dzi langulisa hani .
Vhubindudzi kha ikonomi , nga sekhithara dza tshitshavha na dza phuraivete ho engedzwa nga 11% .
Ho no vha na u bvelaphanḓa kha u ṋetshedza themamveledziso ya u tikedza mveledziso ya zwa vhulimi , na vhugudisi ha miraḓo zwitshavhani .
Tshifhinga tsha u wana mushumo na kufhambanele kwa mirafho : Mabindu maswa a nga thoma u aluwa
Matshimbidzelwe , milayo na yone yo itwa nga nḓila yo fhambanaho kha mashangohaya a kale na vhupo he ha vha hu tshi ḓivhusa nga nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Kha dziṅwe nyimele , nga maanḓa dza vhasidzana , hezwi zwi katela u rengisa mpho dza vhudzekani .
3.3 . Tswikelelo yashu ya nndwa ya u lwa na vhutshinyi i bva kha u ḓidzhenisa ha vhadzulapo na zwiimiswa zwoṱhe .
Bulani uri vha ita mini zwi no ri thusa .
Nyaluwo ya u ongolowa kha mashango o bvelelaho yo fhelekedzwa nga ṱhoḓea khulwane u bva kha mashango ane a khou bvelela , na u ita uri hu dovhe hu vhe na ndinganyiso ya zwivhambadzelwa nnḓa zwa shango .
7.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza u tholwa ha Afrika Tshipembe sa Mudzulatshidulo wa dzulo ḽa vhufurathirathi ḽa Khomishini ya Mbumbano ya Dzitshaka ya nga ha Tshiimo tsha Vhafumakadzi ḽine ḽa ḓo farwa nga Musumbuluwo , wa ḽa 14 Ṱhafamuhwe u swika Ḽavhuṱanu , ḽa 25 Ṱhafamuhwe 2022 .
Ri ḓi wana ri kha tshifhinga tshi lemelaho kha ḓivhazwakale yashu .
Phetheni dzo thalanganaho dza u enda dzi tea u thivhelwa uri vhuendi ha tshitshavha vhu sumbedze musudzuluwo uya kha senthara nthihi .
Vha fanela u litsha u badela tshelede ya vhuunḓi ṅwana o no vha na miṅwaha mingana ?
Ri livhuwa tshitshavha tsha mabindu na maAfurika Tshipembe vhoṱhe vho dzhenelelaho kha fulo ḽa u tsireledza tshugulu .
Nga murahu , maitele mavhili o ḓo pfumbiswa .
Bulani muhumbulo waṋu .
Naho hu songo itwa ṱhoḓisiso , vhunzhi hashu ri a zwi ḓivha uri vhulwadze vhu khou vhulaha vhathu vhanzhi , vhuswa na vhaaluwa .
Tsumbo dza mutandulo wa u tou buḓa
Thekhinoḽodzhi idzi dzi ḓura zwiṱuku kha masheleni na u vha khwine u shandukisea u shumiswa khwine madzinguni a mahayani na vhupo hu re na vhathu vhaṱuku u fhirisa sisiṱeme dza vhudavhidzani dza murahu .
Zwenezwo hu na tshikhala tsha uri muvhuso wa Gauteng u aluse u ṱavhiwa ha mbeu dza mapfura , dzine dzo tea mavu a vhukoni ha fhasi , tshiṱuṱuwedzi na u tikedza u kuvhanganywa na u khwinisa u itela muṅwe mushumo wa mapfura a u bika o shumiswaho , na u alusa mveledziso ya zwigayo zwiṱuku .
Ri khou shumisana ri tshigwada tsha vhafaramikovhe vha Afrika Tshipembe na vha mashango a nnḓa - muṅwe na muṅwe u ṱoḓa thendelo yawe kana ri nga ita khumbelo ro ṱanganelana ?
Ri na zwigwada zwa shishi zwi shumanaho na khaedu ya vhuḓi ha malasha na nḓisedzo ya malasha nga migodi ya malasha , nahone ri khou shuma u vhona uri ri ṱavhanyisa u tendelwa ha u fhaṱwa ha thandela dza mveledziso ya muḓagasi nga gese .
Ṅwalani zwi ṅwalwaho kha dayari zwa ḓuvha ḽithihi musi we na pfa no takala .
Vhambedzani tekeniki dza maitele a mafhungo na ngona dzine dza vha na ṱhoḓea khulu dza mbambadzo .
Vundu ḽashu ḽi bvelaphanḓa na u sendela tsinitsini na maga ashu na mbekanyamaitele yashu , u itela u vhuedzedza tshirunzi na u ḓihudza ha Vharangaphanḓa vhashu vha sialala - vha kale na vha zwino .
Masipala u tea u kwamana a tshitshavha u sa athu bveledza tsumbakushumele na u tendela tshitshavha u dzhenelela kha phurosese ya tsedzuluso .
* Vho Bishopho Zipho Siwa , vhane vha vha Mubishopho wa Kereke ya Methodist ya Tshipembe ha Afrika na Phuresidennde wa Khantsele ya Afrika Tshipembe ya Dzikereke .
Tshumelo dza forentsiki ya ngudamalwadze dzi tikedza zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa Muhasho nge zwa langa masiandoitwa a u lemedzwa nga malwadze nge vha vha na vhuṱanzi ha u swikela tshumelo dza forentsiki ya ngudamalwadze dzi re na khwaḽithi .
Zwo swikelelwaho nga tshitshavha maelana na tswikelelo ya tshiko tsha zwi tshilaho tshapo .
Tsumbanḓila pfufhi ya mishumo ya ndeme ine ya tshimbilelana na thandela .
Tsha u fhedzisela , maḓi a a kuvhanganywa na u bviswa nga fhethu ho nangiwaho .
U VHONA URI VHADZULAPO VHOṰHE VHA WANA NDONDOLA MUTAKALO NA MAGAVHELO A NDEME
Mulayo u isa phanḓa na u amba uri hune Mulangadzulo a pfukisela ndaela ya u fhedza , zwi tea u shandukiswa nga Nnḓu u bva kha tshikhala tsha u tou thoma .
Musi izwi zwi tshi nga si shume zwavhuḓi lwo fhelelaho , zwo sika vhukoni na khonadzeo ya mafhungo aya a ndeme kha uri a ambwe nga hao nga nḓila yo dzudzaneaho nahone yavhuḓi .
U shumisana nga ngomu kiḽasini
Muhasho wa zwa Mutakalo wa ḽa Australia u dzhiela nṱha uri vhathu vha a lovha nga u dalela halwa musi hu tshi vhambedzwa na masiandaitwa a u nwesa halwa sa tshidakwa .
Mafulo a mafhungo na a u ḓivhadza a nga thusa u khethekanya zwibveledzwa u ya nga zwishumiswa zwine zwa vusuludzwa hafhu , , u kona u vusuludzea kana u vha khombo ha vhuvhili ha zwishumiswa na maputelele .
Izwi zwi katela nyito dza tshumisano ya u engedza nyaluwo i katelaho , maga a u ṱavhanyisa u pfumbisa masheleni , u engedza u thomiwa ha Mbekanyamushumo ya Vhubindudzi ha Themamveledziso ya R870 wa biḽioni na mvelaphanḓa yo itwaho kha u tandulula ṱhahelelo ya fulufulu , hu tshi katelwa na fulufulu ḽi vusuludzeaho .
Vhulanguli vhu bveledzaho , zwikili zwa u dzudzanya , vhudavhidzani na u ita mishumo nga minzhi , ngeno vha na vhuḓifulufheli , u fulufhedzea na u vha phurofeshinala .
U dalela AICs na ṅanga dza sialala kanzhisa zwi itwa vhathu vho dzumbama .
Zwi itiswa nga tshiimo tsha zwi no dzheniswa kana u bviswa nga mimaraga kathihi na vhukoni ha mveledziso ha sekhithara ya vhulimi .
Vhufuwi ha maḓini ṋetshedza tshikhala tshavhuḓi tsha vhubveledzi ha khovhe ho fhambanaho u fusha ṱhoḓea dzapo , u kuvhanganya zwiḽiwa , zwikhala zwa u isa zwibveledzwa mashangoni a nnḓa na u sika mishumo .
( 1 ) Mulayo-wapo wa masipala u nga shumiswa fhedzi arali wo anḓadzwa kha gazethe ya muvhuso wa vunḓu ḽeneḽo .
Bulani uri no ita mini ni sa athu eḓela , ho bvelela mini moloroni nauri wo fhela hani .
Komiti ya Odithi yo tendelana na u ṱanganedza zwo swikelelwaho nga Muṱolambalelano Muhulwane kha zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha .
Kha vha lange phungudzo ya khovhakhombo dzo topolwaho .
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku zwa vhaṱanu
" Ndayotewa " zwi amba Ndayotewa ya Mulayo wa vhu 108 wa 1996 wa Riphabuliki ya Afrika Tshipembe , sa zwo khwiniswaho .
Muvhigo wo wana uri ndaulo kha mavundu , hu tshi katelwa na vundu ḽa KwaZulu-Natal , zwi kha tshiimo tshi si tshavhuḓi .
Zwiendedzi zwa nyambo dzi buḓekanyaho mikano ndi zwishumiswa zwi re na maanḓa vhukuma zwine zwa nga shumiswa u bveledza mveledziso na ṱhanganelano ya Afrika na u leludza mutsukunyeo ya vhathu na thundu .
Senthara dza vhureleli ndi dza " nnyi na nnyi " zwi tshi kwama u shumela tshivhalo tshihulwane tsha vhathu na uri nda dza vhuṱhogwa zwihulwane zwitshavhani zwine dza shumela zwone .
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza mabindutshumisano a vhureakhovhe maṱuku a u tou thoma Afrika Tshipembe kha sekhithara ya u rea khovhe , ane a vha mabindutshumisano a Port Nolloth na Hondeklipbaai ngei Devhula ha Kapa , e a rwelwa ṱari nga Minista wa zwa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe Vho Senzeni Zokwana.
Uri tsheo i vhe i pfadzaho , hu fanela u vha hu na vhukonani vhu pfalaho vhukati ha tsheo na zwidodombedzwa phanḓa ha mudzhii wa tsheo nahone hu fanela u vha hu na vhukonani vhu pfalaho vhukati ha ndivho ya u ṋea maanḓa na tsheo yeneyo .
U fhungudza malaṱwa nḓowetshumoni , mabinduni na miḓini ;
Vhaṱavhi sa tshipiḓa tsha u dzudzanya mavu a nga nyolo u itela mushumo uyu .
Kha ri ambe
Mufariwa o lovha e nḓilani ya u ya sibadela .
2.2 Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Lushaka yo Ṱanganelanaho ya Mveledziso ya Vhana Vhaṱuku .
Khakhathi dze dza vha hone zwenezwino dza dovha dza tevhelwa nga migwalabo ya zwitshavha ngei Tshwane a dzi ṱanganedzei na uri a dzi na vhudzulo kha dimokirasi yashu .
Ndivho yawo ndi u ṋetshedza madzulo ane a ṋetshedza tshumelo dza ndeme na dza matshilisano na ikonomi .
Thaidzo khulwane dza zwa mutakalo dzi ḓivheswaho ndi dza tshigwada tshifhio ?
Masipala wa dziḓoroboni khulwane na masipala wapo vha fanela u vhumba Komiti dza Wadi .
Muvhuso wo fhindula kha vilili iḽi nga u tikedza tshinyalelo ya zwa matshilisano ya mutheo na nyaluwo ya vhubindudzi kha themamveledziso dza nnyi na nnyi u tikedza nyaluwo khulwane tshifhingani tshiḓaho .
Ri a tenda uri khaedu ntswa dzi lila thandululo ntswa dzine dza katela na vhuḓifhinduleli ha zwa mithelo , ndambedzo kha vhadzulapo na maitele a dimokhrasi .
Khetho tharu dza u shandukisa ndi dzi tevhelaho :
Kha vha sedze kha Tsumbanḓila malugana na u Thoṅwa na Mushumo wa Dzikomiti dza Wadi dza Masipala Gazete ya nomboro . 27699 24 Fulwi 2005 .
1.4 . Khabinethe i khou humbudza Maafrika Tshipembe u dzula vho ṱalifha na u tevhedza nyiledzo nga fhasi ha Ḽeveḽe ya 2 ya Tsivhudzo ya muvalelo wa lushaka .
Wanani fhungo ḽi re tshiṱorini ḽi no sumbedza uri Ann ndi muthu a no vhavhalela vhaṅwe .
Vhunzhi ha vhathu zwavhuḓi-vhuḓi a vha na ṱhanziela dza mabebo kana dza mbingano .
U vha vhaṅwe vha khwinesa ḽifhasini kha nyisedzo ya tshumelo dza ndulamiso vha re na ngoho na vhuḓikumedzeli kha zwa maṱhakheni .
Matsheloni a ṋamusi , Minisṱa wa Mutakalo vho khwaṱhisedza uri ho dovha ha vhigwa zwiṅwe zwiwo zwiṋa zwiswa , zwa swikisa tshivhalo tsha zwiwo zwa COVID19 kha 17 .
Ṱhoho khulwane dzo dzheniswaho kha mbudziso ṱhoḓisiso dzo amba nga dzinnḓu , vhathu , vhulimi , mishumo , pfunzo na mbebo .
U shela mulenzhe sa tshipiḓa tsha zwigwada zwa vhashumeli maḓuvhani a 4 u swika kha a 5 a u pulana na u shumisa pulane
Maitele e a ita uri hu fhedze ho swikelwa kha mikaṋo iyi , o vha maitele e a katela vhathu vhoṱhe hu tshi katelwa na vhomadzhisiṱaraṱa , Tshumelo dza Maphiolisa dza Afrika Tshipembe ; Maanḓalanga a zwa Vhutshutshisi ha Lushaka ; Bodo ya Thusedzo ya zwa Milayo , Bodo ya Khethekanyo ya Mikaṋo ya ha Masipala khathihi na vhashelamulenzhe vhoṱhe vho teaho kha mavunḓu u ya nga u fhambana hao .
Ri ḓo dovha ra engedza ndingedzo kha masia a fanaho na ndondolo ya lwayo na theraphi ya zwa maṋo .
Phara ya Mveledziso ya Themamveledziso ya Devhula-Tshipembe ndi mbekanyamushumo ya ndeme Afrika Tshipembe na kha Mbumbano ya Afrika .
Tsha u fhedzisela , ri a zwi ḓivha uri vhashumisi vha bada dzashu , zwishumiswa zwa u fhufhisa dzifuḽaimatshini na zwa maḓini zwi bvisa zwishumiswa zwi tshinyadzaho mupo .
Mushumo wa maanḓalanga apo malugana na vhudzulo ha vhathu u sika vhupo vhu konisaho zwi tshi ḓa kha u topolwa ha mavu na u wanalee kha madzhendedzi a nḓisedzo .
Mivhigo ya PMS i imelwa nga ṱhuṱhuwedzo ya muvhuso wa vhukati kha tsheo dzi itwaho na zwauri ndi tshelede ifhio ine ya tea u wanala u itela pulane dza mveledziso .
Nga nnḓa ha khaedu dzi re hone zwino , ri tea u zwi humbula uri kha ṅwaha wo fhelaho ikonomi ya vundu ḽashu yo vha yo gonyela nṱha .
Mbudziso yo vhudziswaho : Ndi ya uri ḽikumedzwa li ṱanganedzwe .
Muluvhisi wa Bannga ya Lushaka ;
VHADZULAPO VHA NA PFANELO DZA U HUMBELA MBUNO DZO TOU ṄWALWAHO ARALI MAITELE A NDAULO O VHA KWAMA .
Arali ṱhoḓea dzoṱhe dzo swikelelwa , mulanga dzingu vha ḓo isa khumbelo iyo kha Minisiṱa uri vha i ṱanganedze .
Ngei kha masipala wa Gemsbok hu anzela u farwa ḽa uri tshipikara vha na vhuḓifhinduleli ha sisiṱeme ya komiti ya wadi .
Tsheo dzine dza dzhiiwa dzi fanela u vha dzo khwaṱhaho u itela u thivhela uri dzi songo thudzelwa kule nga khothe .
Ri ḓo ḓishomedzwa nga mikhwa ya ndeme , milayo na ndaulo dzi shumaho mushumoni washu .
U swikela tshumelo kha buloko ya vhukati zwi anzela u vha thaidzo kha vhane vha ne vha hanela vhashumi vha khoro vha tshi swikela nga nṱhani ha uri vhane vha fhethu vha mushumoni nga masiari .
Ezwi zwi ḓo amba uri vhathu vho hwelelwaho a vha nga bveleli nga tsha vhukoma khothe kha mafhungo a u fhirisela mulandu phanḓa .
Vha nga ita mbilo ya mangilasi kana ḽentsi dza khonthakithi ( hu si zwoṱhe ) kha ṅwaha wa mbuelo
Manweledzo e a kumedzwa afho fhasi a sumbedza zwe zwa swikelelwa na khaedu ho sedzwa : nyaluwo ya ikonomi , mishumo , mbambadzo na vhubindudzi .
o U sedzulusa u bvela phanḓa ha u shuma ;
Mashudu mavhuya , zwi vhonala zwi tshi nga sanithi nyana yo bvelela na ḽikumedzwa ḽo humiselwa murahu lwa tshifhinga nyana .
Sia ḽa ndeme ḽo sedzeswaho khaḽo ndi u khwinisa kha vhukoni ha ndangulo ya zwibviswa kha mihasho nga kha tsedzuluso ya maṅwalo ya zwiteṅwa zwa zwibviswa zwo nangiwaho na musaukanyo , zwine zwa ḓo thusa na u ḓivhadza zwiko zwa maano zwa thundu na tshumelo .
U bula vhushaka vhukati ha maḽeḓere na mibvumo na ha vhukati ha ḽeḓere na dzina kha mibvumo yoṱhe yo vhumbwaho nga ḽeḓere ḽithihi
c ) U khwiṋisa tshikalo tsha kulangele kwa tshikwama , ho katelwa tshikalo tsha tshikwama tsha kulangele , nḓivho na vhuḓifari ha vhane vha farela vhashumi masheleni , tsireledzo ya dzangalelo ḽa miraḓo , vhuḓifhinduleli na u dzumbulula mafhungo are ngomu kha maṅwalo kha miraḓo na vhabvisi vha masheleni .
Ro sumbedza uri ri ḓo vhetshela thungo vhuimo hashu ha u fhedza u swikela tsheo yone iṋe yo no phaḓaladzwa .
Maitele aya o bvelele anga u ṱavhanya nahone a na u kombetshedza .
Murekanyo wa nyendelelo ya u tshimbila ha maḓi u na ndeme nga tshifhinga tshenetshi .
Ri tea u vha na vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko nahone ri tea u ḓilugisela u shuma awara nnzhi .
Sisiṱeme iyi i tendela vharengisi vha ṅwalisa kha inthanethe , u ṱanganedza tsivhudzo yo itwaho nga mutshini nga kha imeiḽi na uri mafheleloni i tendela vharengisi u rumela dzibidi nga kha inthanethe .
Ho no vheiwa senthara ya u zwi lingedza dti .
Ezwi zwi amba nga u hula hune nḓowetshumo i nga vha zwithu zwi songo lavhelelwaho u ya nga u sika zwikhala zwiswa , na vhukoni ha u khwinisa u bveledza ha phuraimari .
Tshipikwa ndi u ḓisa tshumelo dza tshitshavha tsini na vhalwadze vha zwa muhumbulo madzuloni a u sokou vha vhea kha zwiimiswa .
Hezwi zwi ḓo itwa u ya nga pulane dza ndangulo ya COVID -19 dzo dodombedzwaho dza sekhithara yoṱhe , na u khwaṱhisedza tsireledzo i bvelaho phanḓa ya matshudeni na vhashumi , ngeno hu tshi khou tendelwa tswikelelo khulwane ya u guda na u funzwa ha matshudeni manzhi .
Ndaulo dzi elanaho na sekithara ine ya thivhela muṱaṱisano zwine zwa dovha zwa thivhela u dzhena ha tshumelo ntswa dzo ṱanganelanaho dzi fanela u bviswa .
Nga kha mbekanyamushumo dza ICT ri ḓo kona u engedzedza zwikhala zwa u guda nga kha inthanethe zwi ṋetshedzwaho nga kiḽasi dzi sa shumisiho mabambiri u itela u khwaṱhisa zwikhala zwa u funza na u guda .
Thebuḽu i re afho fhasi i bvisela khagala mafhungo a elanaho na zwezwo kha miraḓo ya odithi ya komiti :
Zwazwino , hu na ṱhahelelo ya tshiṱafu tshi na vhukoni na uri izwi zwi thivhela u ya phanḓa ha ṱhanḓavhuwo ya tshumelo dza masheleni nga khamphani dza mashangoḓavha , nga mannḓa bannga khulwane .
U linganya- u sumbedza u ḓivha nga ha lurumbu luṅwe na luṅwe lwa muvhili , tsumbo , ndi tshifhio tshanḓa tshine tsha khou dzinginyea ;
Vhabebi vhoṱhe , vhaunḓi na miraḓo ya tshitshavha vha khou humbelwa u thusa vhana uri vha swike ho teaho kha mishumo yavho ya tshikolo nga shedulu ya pulane ya mushumo ya Muhasho wa Pfunzo ya Fhasi .
Kha vhathu vhanzhi , vhege yo fhelaho , ḓuvha ḽia ḽa u fhedzisela , tshikhala tshiḽa tshiṱuku fhedzi tshone tsho tshoṱhe , tshi ḓo tamisa .
U ṅwala uri " kha ḽiṅwe sia ... " fhedzi a dovha a ri " kha ḽia ḽiṅwe sia ... "
Ndi phurosese ya sisiṱemetiki ine ya vhea zwisumbi zwa kushumele zwi konisaho muvhuso wapo na vhadzulapo u ela zwe vha swikelela vho vhambedza na zwisumbi izwi .
Ndavhelelo nthihi ndi u gandisa , mapuḽasiṱiki na tshiṅwe tshishumiswa tsha vhuendi .
Haya maipfi a nga pindulelwa nga luambo lwapo .
Muhasho wo vha u tshi zwi ḓivha uri hu na milayo na ndango dzine wa tea u tevhedza .
U shumisa tshiṱori tsho fhiraho sa murango wa u sengulusa bugu .
U ' vhala ' bugu a eṱhe lwa u ḓimvumvusa e ḽaiburari , kiḽasini lufherani lwa u vhala , a tshi fhenḓa masiaṱari nga ngona hu tshi ṱhonifhiwa bugu .
U khwinisa u dzhenela ha vhabebi na tshitshavha kha ndango ya zwikolo , nga maanḓa nga u khwinisa tswikelelo kha mafhungo a ndeme nga kha Tshiṱirathedzhi tsha e-Education .
Heyi ndi ndovhololo ya vhu10 ya pulane ya mushumo u itwaho ṅwaha muṅwe na muṅwe yo vhekanywaho nga mutevheṱhandu wa miṅwaha miraru nga u tevhelana ya Muhanga wa Tshinyalelo ya Themo ya Vhukati .
Naa vha a ṱoḓa u thoma bindu ḽavho fhedzi a vha na tshelede yo linganaho u swikelela muḽoro wavho ?
Muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli a nga wana tshumelo dza vhuvhudzisi , tenda tsivhudzo dza Vhufaragwama vhufhio na vhufhio dzi elanaho na tshumelo dza vhuvhudzisi dzi tshi ḓo dzhielwa nzhele musi u wana uho hu tshi itwa .
Naho ro fhedza miṅwaha ya fumimalo ri kha demokirasi , Afurika Tshipembe ḽi kha ḓi vha tshitshavha tshine tsha vha na u sa lingana huhulwanesa tshine vhunzhi ha vhathu vhatsho vha kha ḓi vha vhashai na u sa shuma .
Mbuno ya ndeme ndi u bveledza mihangarambo na sisiṱeme dzi tendelaho tshiko itshi tsha vhuḓivhuḓi uri tshi shumisiwe zwavhuḓi .
Sisiṱeme ya thendelo ine ya vha kavhili ( mafhungo a vhukati ha mikaṋo ) na mihwalo ya zwa vhulangi .
Na ḽiṅwalo iḽi ḽo itwa u nweledza zwithu zwinzhi zwo fhambanaho zwa nndwa na vhaswa .
Zwitatamennde zwi si zwone zwi bvaho kha nyendedzi dzi songo dzudzana dzi ṋekedzwaho nga Gwama ḽa Vundu nahone zwine zwa nga vha zwi songo thivhelwa kana u vhonala nga sisiṱeme ya Muhasho u itela ndango ya nga ngomu .
2.4 . Kha vhuṅwe vhurangeli ha u lwa na vhuaḓa , muvhuso wo takutshedza u vhona uri vhashumi vhawo vha iledzwe u ita vhubindudzi na mihasho ya muvhuso na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso .
Kha tshaneḽe dzoṱhe dza midia , webu yo sumbedza u vha i shumesaho :
Khethekanyo ya vhu 32 ( 1 ) ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya , 1996 i ita mbetshelo dza uri muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u swikelela mafhungo ane muvhuso wa vha nao na mafhungo maṅwe na maṅwe ane muṅwe muthu a vha nao ane a ṱoḓea kha u shumisa na u tsireledza pfanelo iṅwe na iṅwe .
Tshigwada tsha mitheo iyi tshi ḓo tea uri tshi vhe na tshivhumbeo tshine tsha bveledza tshandulo .
Ndi dzifhio thandela dzine dza fanela u bveledziswa kha u ṋetshedzwa ha IDP ?
Kha u dzhia tsheo ya uri vha nga ṋetshedza thendelo ya u kuvhanganya , hu ḓo shuma maitele o ḓoweleaho a u ṋea thendelo nga vhalanguli vho fanelaho .
Arali rakonṱiraka a sa shuma nga nḓila i fushaho naho hu na uri o eletshedzwa Muhasho u ḓo dzhia vhukando u ya nga maanḓa e wa ṋetshedzwa wa ita na themendelo ya u fhelisa konṱiraka yo kwameaho .
I sedzesa u thoma kha mulayo na u sa dzhia sia , i ṱoḓa kufarelwe kwo fhambanaho , kana vhukando ho khetheaho kha vhaṅwe vhathu kana zwigwada .
U ṱoḓa zwiṅwe zwiko zwa mbuelo zwa nga thungo khathihi na u engedza mutheo wa muthelo wa ha Masipala .
Ngauri vhathu vho kavhiwaho nga HIV vha anzela u lovha nga malwadze a ḓivhiwaho , u fana TB kana nyumonia , vhathu vha kha ḓi sa ḓivha uri vhulwadze ho vhulayaho muthu ho vha vhu tshi elana na AIDS .
Ngudo ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha masia oṱhe a luambo na dziṅwe thero
Muthu ha koni u ṱhaḓulanya vhukati maitele o fhambanaho ngauri ezwi zwi livhisa kha ḓaḓiso .
' Nyofho dzavho dza kale dzi khou vhuya .
Ṱhanziela ya Lushaka ( Mafunda ) I ṋea tshikhala tsha u swikelela mabuḓo kha iṅwe na iṅwe ya sekhithara dzo ṅwalwaho afha fhasi .
Hezwi zwi nga vha zwi tshi khou itiswa nga u shambila ha vha tshinnani kha Dzingu ḽa Gauteng vha tshi ya u ṱoḓa mishumo .
Tshiṱirathedzhi tshashu kha mafhungo haya ndi u ṱoḓa thasululo na u shelamulenzhe kha u fhaṱa , lushaka lwo khwaṱhaho lwo tsireledzeaho lwo ḓiimisaho nga lwoṱhe na vhumatshelo ha khwine ri roṱhe .
Izwi zwi ṱoḓa uri Afrika Tshipembe ḽi bindudze nga maano kha u isa phanḓa mveledziso ya khwine ya sisiteme ya mipfuluwo ya tsireledzo .
Tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsha Muhasho tsho sumbedzwa kha Ṱhumetshedzo ya A.
U fhaṱa Afurika Tshipembe ḽo faranaho ḽa demokirasi ḽine ḽa kona u dzhia vhuimo haḽo ho teaho sa shango ḽo vhofholowaho kha muṱa wa dzitshaka .
Afurika Tshipembe ḽi na vhadzulapo vhane vha shela mulenzhe na u ḓiambela kha zwithu zwinzhi , fhedzi mvelelo ya maga a muvhuso i songo lavhelelwaho yo vha u fhungudza masheleni a ṱhuṱhuwedzo dza vhadzulapo malugana na u vha vhasheli vha mulenzhe thwii kha mveledziso ya vhone vhaṋe .
Buffalo City i sika na u londota Masheleni a mbetshelwathungo ho sedzwa ṱhoḓea dzo tiwaho .
Manweledzo a mbalelano ya zwo dzheniswaho ine ya sumbedza tshivhalo tsha zwivhambadzwaseli tsha vhukuma yaa miṅwaha miraru yo fhiraho a fanela u ṋetshedzwa .
Gofhi na vhuḓiṅwalisi
10.6 . U ḓadzisa hafhu , Khabinethe i sathula u tshoṱhelwa na u tswa mavhengeleni sa nḓila ya u nyelisa kha u rengisa zwiḽiwa zwine zwa khou humbulelwa .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u tshi vhona u ya nga milayo ya ndondolo ilangwaho
Masipala wa Blesbok wo kona u vhekanya mugaganyagwama wa R1 miḽioni u itela ṅwaha wa u thoma wa u shuma na komiti ya wadi ( WC ) .
Luvhilo lwa tshihaḓu lwa tshanduko lune roṱhe ra livhana nalwo lu ṱoḓa phindulo ya u guda i songo fhandekana u bva kha madzangano .
Vhafari vha nḓivho ya sialala , vhane vha vha na nḓivho yo imaho ngauri nga ha tshiko tshine tsha khou sedzuluswa .
Ri wana madzina a muṅwe na muṅwe , vhukale ha muṅwe na muṅwe , ri zwi dzhiela nzhele zwoṱhe hafha , ee , pfunzo , phurofesheni , zwoṱhe hezwo zwithu zwi a dzhielwa nzhele nga vhathu vhoṱhe , a si zwone naa ?
Muhasho wa Pfunzo na Mveledziso ya Mitambo a u nga ḓivhofhi kha u awada u avhelwa maraga ha mubidi phoindi dzi nṱha nahone u nga awada bidi yo fhelela kana sa tshipiḓa .
Ṅwalani ḽeḓere p ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bula maipfi .
Nṱhani ha izwi , mabembela a tshenzhemo o sedzaho kha u bveledza tshenzhemo ya mvelelo na u konḓelela murafho u itela vhadzulapo , na kha vhaofisiri vha tshipholisa vha mirafho yo fhambanaho , a tea u itwa .
Afrika ḽo bvelelaho , ḽo faranaho na vhuthihi , ḽo ḓi sendekaho kha vhulanguli ha vhuḓi , dimokirasi , na u ṱhonifha pfanelo dza vhuthu , vhulamukanyi na u vhuswa nga fhasi ha mulayo ; haya ndi one maitele a mutheo a dzhango ḽire na mulalo na u sa vha na khuḓano .
Miṅwe ya miroho iyi i ḽiwa afha hayani fhedzi miṅwe vha i rengisa makete zwa sia vha tshi wana tshelede ya u renga zwithu .
Bennde dza tshileme dzi dzheniswa kha phaiphi khulwane ndapfu yo ḓalaho muya phanḓa ha musi mushumo wa u kokodzela nga ngomu u tshi thoma .
Khumbelo ya ndambedzo ya thikhedzo ya vhana
Tsheo dza mbekanyamaitele na mafhungo a maano ane muhasho wa khou ṱangana nao :
U ṅwala maṅwalo a mulayo na u eletshedza kana u gudisa miraḓo ya vhashumi vhaṱuku nga u ṅwala maṅwalo a mulayo ane a ṋetshedza u ṱuṱuwedza hu re khagala malugana na vhuimo honoho kha mulandu , na u kumedza madzhenele ane a ḓo tevhelwa u vhona uri hu na mvelaphanḓa kha fhungo iḽi .
U engedza kha u ya phanḓa kha u tevhedza Zwitandadi Zwihulwane zwa Lushaka nga nḓila ya u bvela phanḓa , muhasho wo dovha hafhu wa zwo sedzwaho u thoma nḓila ine ra ḓisa tshumelo ngayo ndi ine ya fhungudza tshinyalelo , i bveledzaho , na u vha yo sedza kha mulwadze .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza Mulaedza wa Lushaka nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , tshe tsha ṋea MaAfrika Tshipembe tshifhinga tsha u pfa Mbekanyamushumo ya Kushumele kwa muvhuso .
U shumisa sisiṱeme na maitele a u bveledza mabindu ane a khou bvelela kha muhasho woṱhe .
Maitele a anzela u livha kha mbadelo ṱhuku musi tshifhinga tshi tshi ya , ngeno hu tshi engedzwa mbadelo kha thundu dzo khethwaho .
Ndi u sa vha na phindulo kha mbilaelo idzi dza muimeli wa muhumbelakhaṱhululo u rumela uri vha nga fhungudza ndaela dza khothe nga nḓila ya vhuronwane yo pulaniwaho zwavhuḓi .
Ri khou livhuwa dzangalelo ḽe vha ḽisumbedza kha muhasho .
Hezwi zwi ṱoḓa ṱhoḓea khulwane kha mushumo , fhedzi nga vhanga ḽa phungudzo ya vhashumi kha sekhithara dza zwa maḓaka na maini , tshitshavha tsho tshenzhema reithi ya nyaluwo i si yavhuḓi kha ikonomi yapo .
Maitele a u wana mphomali na u badelwa zwi ḓo langwa vhukati u itela u khwaṱhisa mvelelo dza mukwanyeledzo .
Hezwi zwi shela mulenzhe kha Mvelelo dza uri Vhathu Vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vho , na u pfa vho tsireledzea .
2.4 . Khabinethe yo tendela zwivhumbeo zwa mangwende o itwaho nga Khamphani ya Afrika Tshipembe ya u ita Mangwende ya 2015 na 2016 u itela zwihumbudzo nga mangwende na phadaladzo .
Khungedzelo i ṱuṱuwedza vhavhali uri vha ite mini ?
Sa tsumbo , ro engedza u shumisa masheleni kha tsireledzo ya matshilisano na kha mveledziso ya themamveledziso u itela u alusa ikonomi , nga maanḓa nga kha mbekanyamushumo ya u fhaṱa yaTshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Bola ya milenzhe tsha FIFA 2010 .
U shumana na khumbelo dza mbuelo dza tshumelo na u ya kha madzingu .
Ri ṱoḓa vhabvumbedzwa vhane vha na ngoho , vho ṱuṱuwedzeaho , vha fhulufhedzeaho na u kona bveledzisa .
Vha a zwi ṱoḓa hezwi kha tshumelo dzoṱhe , nga nnḓani ha musi vha tshi khou sokou humbela fomo zwayo .
Mbuedzedzo heyi yo khwinisa nḓisedzo ya themamveledziso zwikoloni .
Ndi zwa ndeme u ṱalusa zwithu zwi re zwa ndeme ngauri masipala a u nga ḓo vha na zwiko zwo linganaho zwa u tandulula zwithu zwoṱhe zwe zwa ṱaluswa nga zwipiḓa zwo fhambanaho zwa tshitshavha .
Tshikwama tshi na maanḓa o fhelelaho na u ita ngaganyo dzo ḓoweleaho dza ngaganyo nga phurofeshinaḽa wa zwa mielo u itela u langa vhuḓifhindulei ha zwa masheleni na mbuelo .
U karusa mveledziso ya mahayani , khumiselo ya mavu na tsireledzo ya zwiḽiwa ;
U landula khumbelo ya u swikelela .
Heyi i fhira phimo ya nyaluwo tshikati ya ḽifhasi ya 3 % ya tshifhinga itsho .
( a ) Khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo , hu sa katelwi rekhodo yo faraho mafhungo a iwe muṋe , i ḓo shumiwa fhedzi nga murahu ha musi mbadelo ya khumbelo yo no badelwa .
Ri vhudzisa mbudziso iyo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha khoro dzine dza vha dzi konḓaho nga maanḓa nga ha uri ri fanela u ṋea vhuṱanzi hani .
Izwi zwi amba uri vha fanela u bvisela khagala nga vhuḓalo muhumbulo muhulwane wa u shumisa tshiko , nḓila ya u kuvhanganya , na mvelelo dzine dza khou lavhelelwa dza ṱhoḓisiso .
U gavha bola khulwane ; yo linganelaho na ṱhukhu kha zwikhala zwo fhambanaho na tshileme tsho fhambanaho
Zwiṱediamu zwi re dziḽokhishini zwi khou khwiniswa , zwiṅwe zwi ḓo shumiswa sa vhupo ha u itela nḓowenḓowe ya nyonyoloso .
Ṱhoho : Lutombo nga madekwana - Awara 4
14.2 . Khabinethe i dovha hafhu ya isa ndivhuwo dzayo kha vhoṱhe vhe vha ḓiṋetshedzela , madzangano a vhadzulapo , zwitshavha , vhashumi vha u ṱhaḓula hu na zwiwo na zwigwada zwa Vhulanguli ha Zwiwo zwi songo Lavhelelwaho kha u thusa avho vho kwameaho .
Ri koloda lupfumo lwashu lwa zwino na vhunzhi ha khonadzeo kha u ḓikumedza huhulu ho itwaho nga avho vho lovhaho .
Afurika Tshipembe i ranga phanḓa Nḓila ya u pfuka ya Bada na Tshiporo ya Devhula-Tshipembe , zwine zwa vha tshipiḓa tsha thandela ya u Rangaphanḓa kha Themamveledziso ya Vhuphuresidennde ha Nepad kha Ṱhanganelano ya Afurika .
Vhaṱunḓi vha veini ubva mashangoḓavha vho ḓo kwamea zwihulu nga nṱhani ha tshiṱereke sa vhunga vhushaka ha vhubindudzi na vharengi vhavho ho thoma u haṱa .
Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khumbelo ya u swikelela rekhodo
U laula miholo .
Kha dzhene goloini ri ṱuwe roṱhe .
Vhunzhi ha vhudzulo ha mikhukhuni a vhu na sisiṱeme ya vhuthathazwitshili yo dzudzanywaho zwavhuḓi , nahone hezwi zwi khakhisa tswikelelo kha sisiṱeme ya vhuthathazwitshili ine ya ṋetshedzwa nga masipala .
Kha vha thome nga tshelede dza mangwende na tshelede dza maṱari ṱhanu , vha kone u engedza vha dzhenise maṅwe mangwende .
Vhapulani vho balelwa u sedzulusa phesenthe iyi zwavhuḓi nahone vha si humbule uri ndi phesenthe dza 20 dza vhanna vha si naho mishumo ngeno vhunzhi ha phesenthe dza 60 hu vhafumakadzi vha si naho mushumo .
U dzudzanya hu ṱoḓeaho , fhedzi , ndi huṱuku na uri hu nga tandululwa nga nḓila yo leluwaho nga maanḓa .
Hezwi zwi ḓo thusa u ṱavhanyisa ṱhoḓisiso na tshutshiso ya milandu i elanaho na zwiito zwa vhuaḓa .
( c ) Vhuṱanzi ha vhuimo vhune khumbelo ya itwa hu khaho , arali zwo tea , vhu tea u nambatedzwa .
U sa swikela kana u kolodisa hu ḓuraho hu ima nyaluwo phanḓa .
15Tshivenḓa Luambo lwa HayaniCAPS maga ane a fanela u tevhedzelwa kha ngudo ya u vhala na Tshigwada i .
Ṋetshedzani ṱhumanyo , i vhonalaho nahone i humbuleleaho vhukati ha tshigwada na zwikhala zwo vuleaho zwi re kha muduba .
U ita mvetomveto ya mugaganyagwama
1.2 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mbekanyamushumo ya miṅwaha miraru ine ya ḓo tshimbidzwa nga Ndangulo ya Mvusuluso ya Mvumbo .
Kha zwa u sika hashu mishumo zwi fanelavho u alusa mveledziso ya vhaswa .
Arali nyavhelo ya zwiko zwa maḓi dzi tshi fhira dzine ra vha nadzo zwazwino ndi afhio masiandaitwa ane a ḓovha kha migodi ?
2 . DSP wa vhulwadze vhu sa fholi u ḓo vha kwama u khunyeledza datumu ya nḓisedzo ya mushonga na ḓiresi ya nḓisedzo .
Kha tsireledzo ya vhana , muhasho u tshimbidza fhethu ha rathi ha tsireledzo .
Nga ḓuvha ḽi tevhelaho o wana uri u khou pfa vhuṱungu vhuhulu kha tswaro .
Madalo : U dalela dokotela wavho , muari kana muṅwe muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo u wana ṱhaṱhuvho kana dzilafho .
Sa izwi mitengo ya piṱirolo i tshi khou ḓi gonya i tshi ya u mona na ḽifhasi na Afrika Tshipembe , nḓila ya u shumisa zwa sialala kana u rengisa zwifuwo yo khwiniswa kana hu si na nḓila ya u lima ngayo ine ya vhonala i tshi nga vha ya khwine .
Nga u angaredza , zwo ralo , zwipondwa zwi tshi kombetshedzea u shumisa zwibveledzwa zwa bannga u bva kha bannga dzo fhambanaho hu si na nzudzanyo dzo khetheaho dzi itwaho .
Vha thusa mukhantselara kha u dzudzanya vhudavhidani na tshitshavha , na u tshimbidza mafhungo aya vhukati ha khoro , mukhantselara na tshitshavha .
OFISI DZA VUNDU :
Uyu ndi wone mushumo wa mbeu yawe .
3.2 . Khabinethe yo takalela uri masia oṱhe o sumbedza vhurangaphanḓa ha u farisana khathihi na tsheo yo khwaṱhaho ya u lwela u wana thandululo ine ya vhuedza vhashumeli vha muvhuso khathihi na vhadzulapo , na uri i khou ita khuwelelo kha muṅwe na muṅwe uri a bvele phanḓa nga muya hoyu u fanaho wa vhushumisani na vhulwelahaya .
Vekhitha dza mabaphathi malulamisi o fhambanaho dzi a ṱanganyiswa dza bveledza tsumbedzelo dzi no shumisea dza phetheni dza kharenthe nga u tou angaredza dza ḓuvha ḽeneḽo .
Kha vha dzhenisa ṱhanziela ya DNA ( arali vho kona u wana heyo ṱhanziela ) .
Mbadelo dza phesheni dzi wanwaho nnḓa , ndaulo ya dzhele na u farwa ha miṅwe mishumo zwi sumbedza u ṱaṱisana hune muvhuso wa badela u na u monithara , fhedzi hu si uri wone uṋe u ṋetshedze , tshumelo .
Muṱango wo ṱoḓa u thoma mutheo wa vhukwamani ha tshifhinga tshiḓaho ha fomuḽa .
Kha ri ṋekane muya wa Vhuthu kha avho vhane a vho ngo kona u fhedza tshifhinga na vhafunwa vhavho ri thuse nga u nakisa Khushumusi yavho .
Honeha , mvusuludzo i kha ḓi sa lingana , fhedzi tshanduko khulwane dzi khou bvelela .
Vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe vha na mushumo wa u vha vhashela mulenzhe vho khwaṱhaho kha u lwa na khakhathi dza u tambudzwa ha vhana na vhafumakadzi .
Kha vha sedze kha khethekanyo ya nga ha u shela mulenzhe ha bannga dza Switzerland nga tshifhinga tsha miṅwaha ya khethululo , nga murahu kha ino ndima .
Afha na afho hu na masalela a madanga a mathomo a kha ḓi wanala .
Muhasho wo amba na ṱhoho dza tshikolo dzoṱhe uri vha fhe vhana vhe vha si kone u ya tshikoloni ṋamusi tshiṅwe tshikhala tsha u ṅwala nga murahu .
Uhu vhudzulo ha vhathu hu wanala ngafhi , zwi tshi yelana na zwiito zwihulwane vhuponi ha ḓoroboni ine ha wanala khayo ?
U ṱalutshedza zwivhuya zwa mbeu na ndingano kha thandela ya mveledziso .
Ndi na vhuhwavho kha vhane nda tshila navho .
Mongolia , ḽine ḽa sa vhe muraḓo wa Mulanganelo wa Mashango a Ḓilangaho , ḽo dzheniswa kha tshigwada itshi nga mulandu wa vhupo haḽo na u fana ha tshivhumbeo tsha ikonomi .
Vhudzisani khonani yaṋu nga zwithu zwi re afho kiḽasirumu na zwi re hayani .
Ḽiṅwalo ḽa thengiso ndi tshithu tshithihi na ḽinwalo ḽa vhuṋe naa ?
Khophi i re kha tshivhumbeo tshi vhaleaho nga khomphyutha*
U shumisa vhusevheḓi ha u vhona nga maṱo kha u vhala zwithu zwa girafiki , u thoma nga u zwi saukanya a tshi ṱoḓou vhona uri ndi zwifhio zwivhuya zwino wanala kha kutshilele kwa vhathu na kha mvelele na khumbulelo dzine vhathu vha ita , tsumbo , uri khungedzelo nngede yo itelwa u kunga maṱo a vhathu vhafhio ?
Arali vhurumelazwivhambadzwa hafhu kha thundu idzo ha sa itwe u bva kha shango ḽo teaho na matheriala a ṱano o ṱanganelwaho , vhaṱani vha tea u tenda u dzhia vhuḓifhinduleli ha nyambedzano kana matshimbidzele maṅwe na maṅwe na vhathelisi vhoṱhe .
Maṅwalo a thendara a nga kuvhanganyiwa kha Senthara ya Tshumelo ya Thengiso dza Vhukati .
Zwi vha zwi tshi amba uri vhathu vha ite nyito ya u vula mulomo ha pfala ipfi ḽi tshi ita miungo .
4.3 . Hezwi zwi khwaṱhisedza mushumo wa mbonelaphanḓa une wa khou itwa nga muvhuso khathihi na sekhithara une wa vha wa u khwiṋifhadza mashumele a BPO ya shango , hune nyaluwo yo khwaṱhaho ya vha kha senthara dza zwa tshumelo ya vhudavhidzani , thikhedzo ya thekhiniki , tshumelo dza ofisi ya zwa ndangulo ya bindu khathihi na dza ofisi ya zwa vhukwamani na vharengi dza mabindu mahulwane a dzitshaka hu tshi katelwa na feme dza Afrika Tshipembe .
Izwi zwi nga itiswa nga eriaḽa ya TV i sa khou shumaho zwavhuḓi kana kuṱumele kwa dzithambo dza TV kana thaidzo dza u sa fara zwavhuḓi u fana na u ṱanganelana ha siginala .
U ya nga mihumbulo yavho vhathu vho vhofholowa u shuma nga hune vha funa kha vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe .
Zwi isaho kha khombo dza mawanwa a matheriala maelana na u sa vha na mushumo ha mafhungo a kushumele kha muvhigo wa kushumele kwa ṅwaha nga ṅwaha .
Vhari lushaka lu tea u ṱanganedza tshipiḓa tsho linganaho tshi fhiraho hafu ya mbalo yatsho lu tinye u tshinyadzwa .
Kha vha kwame Muhasho wa Zwiko zwa Minerala u ḓivha ngaha mbadelo .
Vhupulani ha fhethu ha ḓaleḓale , u vhewa zwavhuḓi ha fhethu , zounu dza tsireledzo , u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi na matshimbidzele kwao a u shumisa o livhisa kha u khwinifhala ha u laṱiwa na ndangulo ya malaṱwa .
Uya nga kuvhonele kwa u phuraivethaiza hohu ha ndaka ya Muvhuso kana ya mabindu a tshitshavha , hezwo ndi mafhungo maṅwe o fhambanaho tshoṱhe na haya .
U bvela phanḓa ha nyambedzano na ḓivhavhurereli nga ha mulalo ngeno muvhuso u tshi khou tshimbidza nndwa ya u lwa na riṋe ndi tshiimo tshine ri nga si tshi ṱanganedze .
6.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvetamveto ya Nḓivhadzamulayotibe wa nga ha Ndondolo ya mupo na Kushumisele kwa Tshifhinga Tshilapfu kwa Zwithu zwi Tshilaho nga u Fhambana hazwo zwa fhano Afrika Tshipembe hu tshi itelwa uri hu vhe na vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
( 7 ) Mafhungo a zwa Mulayotewa ndi zwine zwa katela mafhungo maṅwe na maṅwe a kwamaho zwa ṱhalutshedzo , tsireledzo kana zwa uri Mulayotewa u tevhelwe .
Vhege yoṱhe i ḓo khwaṱhisedza u ṋekedzwa ha mushumo wa u langula maḓi a lozweaho na thandela dza u ṋekedza maḓi nga vhunzhi kha mavunḓu o vhalaho .
Khethekanyo iyi ya tsireledzo ya mulilo i lingedza u ḓivhadza tsireledzo ya mulilo sa maga o thomiwaho a mveledziso , o teaho u wana u dzhielwa nṱha ho teaho kha masia a vhudzulo wo fhambanaho u ya nga vhukoni hayo .
Khuḓano ya dzangalelo i nga vha hone nga nṱhani ha khuḓano ya mishumo ine i nga ṋetshedza tshiṱuṱuwedzi tsha zwiito zwi songo ḓaho kha dziṅwe nyimele .
Miṅwe ya mifuku i ḓo vha i vumba nahone i ḓo konḓa .
Zwi ṅwaleni .
3 . Nyaluso ya vha vhuelwaho na u ḓadzisa ndeme ya lupfumo lwa mineraḽa .
" U pembelela vhufa ha mbofholowo nga u khwaṱhisa vhuṱumanyi vhukati ha Phalamennde na Vhathu "
Bodo ya sibadela ye ya tiwa ya sibadela tshiṅwe na tshiṅwe yo shuma mushumo wa u ṱola nzulele na kulangele nahone ya dzula i na vhushaka hu re na ndeme na zwitshavha zwine zwa shumelwa nga zwibadela izwi .
Vhuvhili ha vhubindudzi uvhu ndi he ha fulufhedziswa kha Muṱangano wa zwa Vhubindudzi wa Afrika Tshipembe wo fhiraho nahone mamaga aya ndi ane zwazwino o no thoma na mushumo wa vhubveledzisi zwine zwenezwo zwa khou sia ho vha na u sikwa ha mishumo miswa minzhi .
1.13 . Khabinethe i isa phanḓa na u humbela maAfrika Tshipembe uri vha dzhie vhuḓifhinduleli vhuhulwane nga vhone vhaṋe ha u ḓitsireledza vhone vhaṋe na u tsireledza vhaṅwe u itela u fhungudza u phaḓalala ha tshitzhili .
U vhofholola u bva kha mbekanyamushumo ya mbueledzo kana u fhirisela kha lushaka lwo fhambanaho lwa mbekanyamushumo zwi fanela u sedzwa musi ndivho dza dzilafho ḽi pfeseseaho dzo swikelwa kana musi hu songo wanala mvelaphanḓa i vhonalaho iṅwevho .
Nyendedzi dza zwigwada zwo fhambanaho zwo kuvhanganaho u ambedzana nga ha thero yeneyi nthihi dzi nga fhambana zwiṱuku , zwi tshi bva kha nḓivho yavho kana kusedzele na uri thero i nga thoma u lavheleswa hani navho .
MaAfrika Tshipembe vha fanela u vhulunga maḓi nga u sa shumisa phaiphi u ṱanzwa dzigoloi , u sheledza ngade nga madekwana , u ita vhulavhelesi kha mithara dza maḓi u itela u vhona tshumiso ya nṱhesa na u lugisa phaiphi dzi bvuḓisaho madi .
Ni kone u tala mutalo ni tshi livhanya tshifhinga tsha zwino na tshifhinga tsho fhiraho .
Lushaka lu ḓo zwi humbula uri Mulaedza wa Lushaka wa 2009 , ndo ḓivhadza uri Mbekanyamushumo ya Mishumo yo Engedzeaho ya Muvhuso i ḓo sika zwikhala zwa mishumo zwa 500 000 nga Nyendavhusiku 2009 .
2 . Muvhigo wa Shango wa vhuṋa wa Afrika Tshipembe wa zwa u Tsireledzwa na U Ṱuṱuwedzwa ha Pfanelo dza Vhuthu
Muṅwe na muṅwe ane a vha na ḽaisentsi ( nga nnḓa ha ḽaisentsi ya mumagi , mulondoti kana muḓisedzi ) u kombetshedzea u badela mithelo ya vhugembuḽi sa zwe ya bulwa kha Sheduḽu .
Thuso : Thuso i dzhiiwa sa mbuelo yo wanalaho .
Tshelede i badelwa fhedzi arali hu tshi ḓo itwa khophi , zwi tshi bva kha tshivhumbeo tshine rekhodo dza ṱodwa dzi khatsho , sa khophi ya bambiri , disiki , disiki ya tshiṱifi , khasete , na zwiṅwe zwivhumbeo .
Gumofulu ḽi kovhelwaho na phurothesisi ya nga ngomu sibadela ḽa R47 250 nga muṱa kha miṅwaha mivhili
Nga tshifhinga tsha u lovha havho vho vha vha khou shuma kha Maanḓalanga a Vhuḓivhavhufhufhi a Afrika Tshipembe .
Khumbelo na phindulo dzi tea u tevhedza mbetshelwa dza Mulayo .
Nga kha milayo na mbekanyamushumo dzenedzo , muvhuso u ḓo kona u shumisa maanḓa a u renga a Muvhuso kha u manḓafhadza mabindu maṱuku , mabindu a vhupo ha mahayani na a zwikolobulasi , zwigwada zwo tiwaho na u alusa mveledziso ya nḓowetshumo yapo .
3.7 . Khabinethe yo tendela maimo o sedzuluswaho a Afrika Tshipembe kha mukumedzo wa Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC ) wa mveledziso ya memorandamu wa u pfesesana nga ha u thomiwa ha Tshiimiswa tsha Ndangulo tsha Khorido ya Devhula na Tshipembe ( NSCMI ) .
Ni khou ṱoḓou vhudza vhathu mafhungomatsivhudzi afhio ?
Hu na masia maṱanu mahulwane a u fhungudza HIV na TB :
Tshelede yo salaho kha bannga idzi dzo ḓidzhenisaho dzi bviselwa khagala kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Lushaka kha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ndangulo ya ndaka .
O vha a tshi ṅwala zwiphiri zwawe zwe a vha a sa ṱoḓi zwi tshi ḓivhiwa nga vhaṅwe vhathu .
U rwa : nga luvhando , u rwa baloni , u rwa baloni ḽihulwane nga luvhando na u pfukhela phanḓa kha bola ya thenisi
Tsumbo dza nyimele dzi sa fholi na asima na vhulwadze ha swigiri .
Arali muhumbeli a sa koni u vhala kana u ṅwala , kana a na vhuholefhali , zwenezwo khumbelo ya rekhodo i nga tou itiwa nga u tou amba nga mulomo .
Vhadzudzanyi vha mudzudzo vha tea u ḓivha nga ha mveledzwa dzine dza nga tshinyadza dza mushumo wa mavu kha vhuendi ha tshitshavha wo raloho na u vhona uri mishumo yo lumbama ngomu ha nḓila dza vhuendi ha nnyi na nnyi kha khorido .
Itshi tshitandadi tsha yuniti tshi fha thimu ya thandela kana dzangano ḽa thandela mvulatswinga yo ṱanḓavhuwaho hu na muhumbulo wa uri mishumo ya thimu ya thandela i tea u fanyiswa na zwine mugudi a tshila khazwo khathihi na tshenzhelo ya mushumoni nahone ndivho yayo ndi u shuma sa phurogireme ya risetshe yo ḓiimisaho .
Gumofulo ḽo khethekanaho :
Ndi zwa ndeme uri zwidodombedzwa izwi zwo ṅwaliwa nga luambo lwo leluwaho , lu si na maipfi ano konḓa u itela uri vhaṋetshedzi vha pfesese mikano na milayo .
( 3 ) Kha hei khethekanyo ' ṅwana ' zwi amba muthu ane miṅwaha yawe ya vha fhasi ha 18 .
Zwiṱuṱuwedzi zwa mupo zwihulwane ndi zwi tevhelavho : ikonomi , matshilisano , mulayo , fisikhala na thekhinoḽodzhi .
Mihasho ya muvhuso ine dza vhiga khayo , i ḓo dzudzanya adzhenda na u ṱalusa thandela dza ndeme dzine dza ḓo shumiwa nga khamphani dzi langwaho nga Muvhuso , lwa tshifhinga tsho tiwaho .
Nga mulandu wa zwenezwo , davhi ḽi khou bveledza mbekanyamushumo yo fhelelaho ya matholele na vhugudisi ha vhainzhiniara na dzithekhinishieni ine ya ḓo tshimbidza mafhungo a u ḓiṅwalisa ha vhashumigudiswa .
Musi no no fhedza ṋekanani atikili dzaṋu na vhaṅwe vha si vhanzhi henefha kiḽasini ni wane uri ndi nnyi a re na mafhungomaitei ane a takadzesa .
6.3.1 u fha mveledzwa kha pfanelo ya ndayotewa ya u swikelela
I fanela hafhu u dzhiela nṱha zwiko zwine zwa nga vha hone kha tshitshavha ..
Tshigwada tsha ndeme tsho thoma u shumisa mbekanyamushumo ya mvetomveto na muvhigo wa uri ngudo dzavho dzi khou tshimbila zwavhuḓi .
Nga maanḓesa , u sika mishumo ya sekhithara ya fomaḽa a zwi vhuyi zwa lingana mishumo i ṱoḓeaho kha u sika tshanduko zwiimiswani na kha u fusha zwi funwaho nga vhaṱoḓi vha mishumo nahone zwine zwa thivhela u sa fushea kha matshilisano .
Mbilo dzi badelwa u bva kha mbuelo musi ho swikwa kha gumofulu ḽa PMSA 100% ya mutengo wa Tshikimu
Pulamu ya fhasi kha muanḓadzo i dzhiwa sa vhubvo ha mutalo wo khwaṱhaho ya ṱuwiswa nga lutsingaḓanzhe lu fanaho lwo khwaṱhaho .
A thi khou amba nga vhatumbukwa vha khoḓwaho vha Vhulwelambofholowo , fhedzi ndi khou amba nga vhahali vha ḓuvha na ḓuvha vha tshimbilaho vhukati hashu , vha shumaho nga maanḓa ḓuvha na ḓuvha u itela u vhea zwiḽiwa ṱafulani , uri khamphani i ise phanḓa na u shuma , na u ṋea thikhedzo , thuso na ndondolo kha vhathu vhashu .
U vusulusa tshomedzo dza vhuendelamashango na u bveledza dziṅwe ntswa hu tshi khou dzhielwa nṱha masiandaitwa kha mupo .
Kha izwi , nḓisedzo i yoṱhe ine ya vha na khonadzeo ya u sa pfesesea ndi ya u livhana na u vhuya hafhu ha milandu ya kale .
He mavu a phuraivethe a dzhiwa na nyimele ya tshipentshela i hone , muṋe wa mavu u fanela u kwama masipala wapo kana , arali zwo fanela , Muhasho wa Dzinn ḓu wa vunḓu kana wa lushaka u wana thuso arali ṱho ḓea i ya dzinn ḓu .
Muhasho wo bvela phanḓa na u shumisa maitele u vhona zwauri hu a tevhedzwa milayo yoṱhe na ndangulo sa musi milayo iyi yo bveledzwa u itelwa ndivho dzo tiwaho , ine iṅwe ya hone ha vha u thivhela vhufhura .
U vhona uri hu swikelela zwipikwa zwa mveledziso na ndivho dza muvhuso zwo bulwaho kha Pulane ya
Zwikili zwa u tandulula thaidzo , u saukanya na kuhumbulele kwa vhubveledzi .
U kaṱudza fhedzi ṱhanganelo ya nzimo nga hetshi tshifhinga zwa nga kha ḓi sa vha zwo linganaho u lafha thaidzo kha makete .
Ndi nḓivhadzo ifhio ya mishumo mihulwane u re ngomu ha bufho we wa vha u muṅwe wayo ?
Milayo miswa kha miṅwaha miraru iḓaho iḓo wana thikedzo ya masheleni i bvaho kha o vhulungwaho , mbuelo khathihi na u rangisa zwa ndeme phanda .
Musi muṱangano wo fhela , muthu u vha a sa ḓivhi uri nnyi u fanela u ita mini , zwine zwa amba uri zwiteṅwa zwa zwine zwa tea u itiwa zwi anzela u sa itiwa tshiṅwe tshifhinga .
Ndivho ya maambiwa ndi u vha na rekhodo ya zwe zwa tshewa na u ita uri miraḓo na zwiṅwe zwigwada zwi ḓivhe nga ha mvelaphanḓa ya komiti .
Mbetshelwa kha tshinyalelo yo itelwa fhedzi kha khiriso I ne ya ṱanganedzwa u bva kha vhaṋetshedzi vha tshumelo .
b ) Ndaulo ya zwa masheleni a masipala
Ndaulo ya maḓaka a ndavhuko
Ri tea u thoma u shumisa holo dzashu dza tshitshavha u itela maguvhangano ashu mahulwane , hu tshi katelwa na guvhangano ḽa lushaka ulu .
U fhungudza u femela ngomu nga u :
U khwaṱhisedza uri vhuḓifhinduleli ho lavhelelwaho hoṱhe vhu re afho nṱha vhu khou itwa nga vhuronwane , vhutevhedzeli ha nyendedzi dza ndaulo vhu ṱoḓeaho u ṱhogomela vhupo ho tsireledzeaho na ho vhulungelaho zwo tea .
Mbekanyamushumo dza u guda dza vhatambi na dzone dzo vha dzo sedzeswa , na mbekanyamushumo dza vhugudisi dzo vha dzo randelwa nga u tou ralo .
Data yo vha i songo bviswa nga tshifhinga tsha asainimenthe .
U shandukisa , phetheni dza vhulimi , nḓowetshumo , vhuendi , mbambadzo na vhudzulo .
Mashudumavhi , izwi a si tshiwo tshine tsha tou vha tshi tshoṱhe .
Zwo ralo musi ri tshi thoma u dzhia zwitatamennde ro vha ro sia nga nnḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshe tsha itea nga tshifhinga tshetsho .
Ni songo sia ḽiga na ḽithihi .
9.3 Mushumo wa vhurumelwa kha dzhango ndi maitele a thikhedzo iyaho phanḓa ya dzingu na dzhango ya u fhindula kha u tandulula dzikhakhathi , u ḓisa mulalo na vhutsireledzi , u khwaṱhisa ṱhanganelo ya dzingu , u engedza tshoṱhe mbambadzo ya ngomu Afrika na u bveledza mveledziso iyaho phanḓa ya Afrika .
41 . Mitheo ya Muvhuso wa tshumisano na Vhushaka Vhukati ha mivhuso .
Nḓila ya pfanyisedzo dzire kha khumbelo nthihi dzi a shuma na kha iṅwe vho .
U thomiwa hadzo ho swikelelaho muhumbulo kha sekithara dzo fhambanaho Afrika Tshipembe kha miṅwaha ya gathi yo fhelaho zwo thoma u anwa mitshelo hu na vhunzhi ha vhabindudzi vha bvaho kha mashango a nnḓa kha sekithara dzo fhambanaho vha thomaho u nanga Afrika Tshipembe sa fhethu havho ha u ita vhubindudzi hune vha hu funa .
Zwenezwo zwi anzela u vha khwine u ṋetshedza zwiṱentsi zwi sekene na u tsa .
Vho imelela vhe vha vha vha tshi lwa na muvhuso wa tshiṱalula vho khwaṱhisa , vha shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha thandela ya demokirasi ya Afrika Tshipembe . kha vhathu vha Namibia kha u fhira shangoni ha Vho Toivo ya Toivo , ḽizhakanḓila kha nndwa ya mbofholowo ya Namibia vha dovha vha lwa na muvhuso wa tshiṱalula .
2.3 Khabinethe yo tendela u nangwa ha Minisiṱa wa Tshumelo ya Vhulamukanyi na Vhululamisi na Minisiṱa wa Mapholisa sa vha re na vhuḓifhinduleli kha u khunyeledza vhuḓifhinduleli ha Muvhuso u ya nga tshiteṅwa 9 ( 2 ) tsha Mulayo wa u Thivhela na u Lwa na u shengedzwa ha Vhathu , 2013 .
Hone-ha , arali mutholi na vhashumi vha tshi tendelana , vhaimeleli vha fhiraho nomboro yo tiwaho vha nga tiwa/ nangiwa .
Minisiṱa wa Khabinethe , Mufarisa Minisiṱa , Komiti ya Phalamennde kana Muraḓo wa Phalamennde nga eṱhe ( MP ) a nga swikisa mvetamveto ya mulayo , ine ya vhidzwa hafhu u pfi ndi Mulayotibe .
Dzina ḽa shango ḽine vha khou ya khaḽo
6.1 . Khabinethe i fhululedza Muambasada Vho Xawier Carrim kha u dzhia ofisi sa Mudzulatshidulo wa Khoro Guṱe ya Tshiimiswa tsha Mbambadzo tsha Ḽifhasi nga 28 Luhuhi 2017 .
Ngauralo ri khou shuma ro khwaṱha u vusulusa netiweke ya zwiporo zwa zwidimela zwa u endedza vhaṋameli kha nḓila dza 10 dza ndeme .
Vha ṱoḓisise vhuṅwe vhupo vhune Masipala a nga ṋetshedza zwiṅwe zwiṱuṱuwedzi sa nḓila ya u kunga vhaṅwe vhabindudzi .
U langa mbudziso dzoṱhe dzi elanaho na zwa masheleni , u khwaṱhisedza u vheiwa ha rekhodo ḓuvha na ḓuvha na u sala murahu mbadelo dza vhakolodi kha BAS .
Hu tea u vha tshumisano ire khagala vhukati ha ndangulo ya mashumele na sisiṱeme ya mveledziso ya vhashumi .
Hezwi zwi ḓo katela , vhukati ha zwiṅwe zwithu , mindende ya kheshe , nahone i ḓo shuma kha sekhithara dzi fhiraho zwa u maga .
Zwino , malugana na ndaela dze a ṋea vhashumi vha zwa tsireledzo , o ṋea ndaela idzo dza hune vha tea u iswa hone .
Zwenezwi dzithathu dzi tshi dzhiiwa dzi dza tshoṱhe , zwi a konadzea uri dzi bviswe nga thekhinoḽodzhi ya ḽeiza .
Ri na u ḓivha kuitele kwa zwithu kha vhuimo hapo na ha lushaka kha u fhaṱa vhukoni vhune ha nga livhisa tshaduko dzo fanelaho kha u tsireledza mupo u itela vhutshilo ha muthu .
Fhedzi , ho sedzwa u bvelela hashu kha u ṱanḓavhudza beisi , phungudzo ya phimo idzi yo swikelwa hu songo vha na u dzhiela fhasi mbuelo .
Mashudumavhi , thagethe idzi dzo tou nga dzi a farea kha ḽevele ya masia manzhi , fhedzi hu si kha ḽevele ya lushaka , hune vhuḓifhinduleli ha amba zwinzhi .
A si zwoṱhe izwi zwo dalelwaho .
Ndededzo iyi a i tei u sedzwa sa tsho imelaho zwi re ngomu ha khoudu , fhedzi-ha , i tea u vhalwa khathihi na tshitatamennde tshiṅwe na tshiṅwe , sa nḓila ya u isa phanḓa na u bvisela khagala .
Tswikelelo kha rekhodo dzenedzo i sa hanelwi zwo ḓitika nga zwiṅwevho zwi so ngo sumbedzwaho kha Mulayo .
U vhiga mvumbo ya mutsho kha mbekanyamushumo ya TV .
Ni ḓo zwi humbula uri musi ri tshi dzhia muvhuso vhanzhi vho ri a ri nga bveleli kha u ṱanganya Afrika Tshipembe u fhira ṱhaluso nga zwa murafho .
Ro ḓi kumedzela u fhaṱa Muvhuso u re na mikhwa yavhuḓi une a hu na tshikhala tsha zwiito zwa vhuaḓa , tshiḓivhano , vhufhura , na u shumisa masheleni a tshitshavha nga nḓila i si yone .
Tshitshavha tsho shumisana na riṋe musi ri kha fulo nahone vhuḓifari kha riṋe mapholisa , havho nga u angaredza ho vha havhuḓi , naho vho vhaṅwe vhavho vho lwa nga tshavho mahayani avho .
Khabinethe i ombedzela hafhu uri mazhendedzi a tshumiso ya mulayo a ḓo isa phanḓa na u vha na vhuḓifhinduleli ha mushumo wa vhuṱoḓisisi .
Arali tshigwada tsha tshumisano , close corporation kana khamphani i sa koni kana i sa ṱo ḓi u badela zwikolodo kana u swikelela vhuḓifhinduleli hayo Mulanguli-Dzhenerala wa Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo a nga langula kana u balanganya bindu iḽo .
Kha zwiṅwe zwigwada , vha nga rera nga ha vhaedziswa vhavho nga tshavho , vha tshi vhambedza zwiṱaluli zwine vha zwi dzhia sa zwa ndeme .
Nga murahu , hu vha na khanedzano nga ha mugaganyagwama Phalamenndeni .
Naho miraḓo ya Komiti ya Wadi vha sa faneli u vha na khonṱiraka ya ndaulo ya kushumele nga mulayo , ine ya ita uri vha vhe na vhuḓifhinduleli ha nḓisedzo dza tshumelo , vha fanela u kona u ela kushumele kwavho zwi tshi ya nga uri ku shela hani mulenzhe kha zwoṱhe zwe vha laedzwa .
Zwidodombedzwa zwa rekhodo
Ṱhumano sa zwezwo yo tou livhanaho a i athu wanala vhukati ha vhudakwa na vhugevhenga , fhedzi u ya nga ngudo na vhadzheneli khayo , halwa ho nwiwa kha nyimele nnzhi u itela u wana maanḓa a u ita mulandu .
U amba na vhoramafhungo ho khetheaho hu ḓo vha hone u itela bvisela khagala maano a vhudavhidzani , u shumiswa ha luswayo ( logo ) , maele a pfungavhuṋe na mashumisele u itela u fhirisela mulaedza muthihi u fanaho kha mihasho yoṱhe ya muvhuso na mazhendedzi ane a khou shumana na izwi .
Kha miṅwe miṅwaha , muvhuso na tshitshavha nga vhuphara wo zwi vhona uri arali ri tshi ṱoḓa u vha lushaka lwo bvelelaho , nḓila ya nyaluwo ya shango i tea u vha i si na tshiṱalula .
Senthara i ḓo khwinisa maitele a vhubindudzi na u engedza u leludza u ita vhubindudzi nga sedza hune zwa ganzhila hone , u bvisela thungo zwikhakhisi zwa ndaulo , u fhungudza u kundelwa ha kulangele , u vhea zwikalo zwa kushumele , u tshimbidza na u ṱavhanyisa mbudziso dzoṱhe dza nga ha vhubindudzi .
2.4 Khabinethe i ita khuwelelo kha vhabebi u shela mulenzhe kha khetho dza Khorondanguli ya Tshikolo ( SGB ) dza 2015 dzine dza ḓo farwa zwikoloni zwoṱhe zwa nnyi na nnyi u bva nga ḽa 6 u swika ḽa 28 Ṱhafamuhwe 2015 .
Hezwi zwo ralo nga mulandu wa tshiimiswa tshe tsha si dzhiele nzhele sisiṱeme dzo fanelaho na ṱhoḓea dza u ṋetshedza vhuṱanzi nga tshifhinga tsha maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki ha ṅwaha nga ṅwaha .
Ri khou swikisa uri a zwi nga ḓo konadzea u wana muthu o ḓiimiselaho u shuma sa mulangi ane a si vhe tshipiḓa tsha vhulanguli o ḓilangaho kha komiti ya odithi hu si na maṅwe maitele a mbadelo ya tshumelo idzi .
Ngano nnzhi dzi na zwipuka zwi no amba nahone nnzhi dzi na mivhuḓa na phunguhwe zwine zwa vha na mvumbokhateli ine ya ita uri zwi vhe zwipuka zwi re na vhuṱali ha u kona u luka maano ane zwa a shumisa kha dziṅwe phukha .
Maga mararu o leluwaho fhedzi a ndeme a u ita uri tshanduko i vhe yavhuḓi ndi a tevhelaho :
Mudzuli wa zwifhaṱo zwifhio na zwifhio u tea u vhiga nga u ṱavhanya mulilo muṅwe na muṅwe , khombo kana u laṱa hu katelaho thukuta dza khombo kha zwifhaṱo zwe zwa vhanga tshinyalelo kha ndaka , ndondolo ya zwa mupo kana fuvhalo kha vhathu kana zwipuka kha vha Tshumelo .
Fhedzi , ḽeveḽe dza nṱha dza khakhathi dza mbeu shangoni dzi sumbedza uri ndi zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itwa kha sia iḽi .
Izwi ri zwi vhidza uri ndi kutshilele .
Tsaukanyo ya data ya zwiko i ḓo ombedzelwa u itela u tshimbidza uri thyori ye ya gudwa i shumiswe kha nzulele ya vhukuma shangoni .
Miraḓo ya komiti dza wadi a yo ngo fanela u khethelwa u imela madzangano a zwa poḽitiki , kana u itela mbuelo i si ya tshiofisi ya dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa zwa poḽitiki .
I ḓo ṋetshedza 30 miḽioni ya mithara dza khyubiki dza maḓi nga ṅwaha .
Kha vha rambe vhadzheneleli u sumbedza phindulo dzavho kha tshibogisi tsha mbudziso vhatshimbidzi
U ṋetshedza tshumelo ya luambo nga tshivhumbeo tsha phindulelo , u dzudzanya maṅwalo , u bveledza maṅwalo na u lulamisa .
Sabusidi i songo ṱumanaho na tshikolodo
Na vhone vha na pfanelo dza u thuswa kha vhulimisi uri vha kone u ṱavha miroho na zwiṅwe zwithu ; na u alusa zwifuwo zwavho u itela uri vha kone u ḓi fusha .
3.2 . Naho ho vha na mvula nnzhi u fhirisa zwo ḓoweleaho kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango miṅwedzini i si gathi yo fhelaho , Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha shango ḽine ḽa vha na ṱhahelelo ya maḓi .
U imba nyimbo dza nyito hu tshi shumisa zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhili u itela u ṱalusa luimbo
Ya u thoma , tshitatamennde tsha u kandekanya pfanelo dza vhuthu a tsho ngo katela afidafiti ya muano .
Vhalanguli na vhafari a si vhaambeli vho tendelwaho vha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , na uri mihumbulo yavho a i tou tea u sumbedza iyo ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Sa zwine nda pfesesa zwone zwino , kupfesesele kune vhuṱanzi u vhu ho ḓi sendeka ngakwo , hu na zwithu zwo fhambanaho zwino khou itwa u vhona uri thaidzo idzi ndi dza mifuda de na uri dzo angalala u swika gai kha Tshumelo ya Tshitshavha na ndangulo ya shango ḽashu .
Khabinethe i fhululedza na u tamela mashudu kha :
Zwiwo hezwi zwi welaho vhathu zwi itea musi vhatamba-zwipiḓa vha tshi shuma vhe vhoṱhe , na tshipikwa tsha u sedzulusa mavu , mveledziso ya mahayani na vhulimi zwi songo ṱanganyiswa .
Ri tea u dzhiela nṱha ndeme ya mvelele ya polotiki na nyambedzano - nḓowelo dza mimasipala kana nḓila ine ya dzulela u shuma ngayo saizwi izwi kanzhi zwi zwa ndeme u fhira milayo ya kushumele yo rwelwaho ṱari lwa tshiofisi .
Uri thandela i tendeliwe , vhubindudzi ha fhasisa vhu fanela u vha R200 miḽioni ya thandela ntswa , na R30 miḽioni ya ṱhandavhudzo na mvusuludzo .
5.10. Mawanwa a Nyanganyelo dza Vhukati ha Ṅwaha dza Mbalo ya Lushaka nga Statistics SA o sumbedza uri mbalo ya lushaka yo aluwa u ya kha 55.9 miḽioni wa vhathu hune vhathu vha vho lavhelelwa u tshila u swika kha miṅwaha ya 62 ngeno mpfu dza vhana dzi tshi khou anganyelwa kha 33.7 kha vhana vha 1 000 vhe vha bebwa vha tshila .
Tshifanyiso tsha nga nṱha tsha vhupo ha vhudzulo fhedzi .
A zwi konadzei u angaredza muhumbuo wa vhuhulwane ha fhethu ha vhukuma , kana u ya matungo ha khorido i shumaho , ngauri zwi nga fhambana vhukati ha zwitshavha zwa miri na zwi tshilaho .
Ndeme ya maḓi i nga kwama mishumo ya maḓi kana mutakalo wa sisiṱeme dza mupo dza maḓi nga nḓila nnzhi dzo fhambanaho .
Ndayotewa u swika kha vhurumelwa vhuṋa ho khetheaho o kovhelwa kha mahoro a kwameaho a vhurumelwa ha vundu .
Musi hu tshi ṱoḓou swikiwa kha mvutshelano dza Fulwi 1976 , vhagudi vha Soweto vho mbo ḓi ṅwala muano ' ' Dhenani uri ni Gude,Ṱuwani uri ni Shumele " getheni ya tshi'nwe tsha zwikolo zwa sekondari .
Mbilaelo khulwane yo ya uri themendelo dza khomishini a dzi faneli u vha nga ha bola ya milenzhe fhedzi , fhedzi na malugana na miṅwe mitambo yoṱhe na vhuṱambo ha vhuḓimvumvusi .
Thendelano dza Mbambadzo yo Vhofholowaho ndi dza nga uri Afrika ḽi dzhie vhuḓifhinduleli ha vhumatshelo haḽo na u alusa ikonomi yaḽo nga u ṱavhanya .
Fhungo ḽa uri mushumo u nga si itwe nga nṱhani ha ndondolo yo no khou itwa kha vhaaluwa vha lwalaho ḽi , fhedzi , kha ḓi tea u elekanywa .
( c ) Nga nnḓa ha musi hu si na u fana kha zwine zwa amba kana zwi sa livhani , u sedza kha mulayo muṅwe na muṅwe kana maitele maṅwe na maṅwe kha Muphuresidennde wa Vhulamukanyi kana Muphuresidennde wa Khothe wa Mulayotewa , u fanela u dzhiiwa sa Muphuresidennde wa Vhulamukanyi sa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 167 ( 1 ) ya Mulayotewa muswa .
U vha muthu wa miswaswo ;
U kovha ho dzinginywaho ha zwiko hu sedza ṱhoḓea dza masia oṱhe a muvhuso u shandukisa mashumisele a tshelede kha tshumelo dza phanda na u fhungudza tshinyalelo i si ya ndeme nahone i sa bveledzi .
Khethekanyo dza Tshikwama dza Muṱolamuvhalelano wa nga Ngomu na Ndangulo ya Khohakhombo dzo sedzuluswa hafhu lwo vhalaho u khwaṱhisedza u tevhedza he Tshikwama tsha vha na madzangalelo .
Mafhungo a u fhambana ha mvelele muvhusoni a zwo ngo tou sedzeswa zwavhuḓi uri zwi kone u bveledza nḓila dzine dza kona u tandulula thaidzo dze dza vhangwa nga u fhambana uhu ha mvelele .
Vhupfiwa havho vhu tea u tshimbilelana na fhungo ḽine ḽa khou reriwa .
Ri ḓo tama u livhuwa maAfurika Tshipembe vhe vha shela mulenzhe kha hohu u Amba na Lushaka nga kha vhudavhidzani ho ḓoweleaho , vhudavhidzani ha matshilisano vhu no nga Facebook na Twitter , na u amba ri tshi khou tou vhonana .
Vhudzulo havhuḓi vhu kaliwa u ya nga zwiṅwe zwiitisi zwa ndeme , zwi tshi katela :
2 . Maimo a Khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
Nga 1994 , Vho Dzhenerala Mbatha vho dzheniswa kha Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe ( SANDF ) he vha pfumbudzwa kha maitele o fhambanaho .
Tshanduko dzine dza khou dzinginywa dzi ḓo tandulula khaedu dza u ṋetshedza ndaṱiso kha vhatshikafhadzi khathihi na u ita uri zwi leluwe u shumisa maitele a uri mutshikafhadzi u tea u badela .
Ro vhona vhafumakadzi vha tshi dzhena kha ḽifhasi ḽa mabindu , vha thoma mabindu , vha vha vhalangi vha dzikhamphani .
1.3 . Khabinethe i khou ṱanganedza u ḓikumedzela ho vusuludzwaho nga Muhasho wa Mutakalo , u tshi khou shumisana na vhasedzulusi hu u itela u imedzana na mafhungo a ḓisaho khaedu kha u lwisa hune vha khou farisana kha u lwa na HIV .
3.2 Zwiṱaluli zwi teaho tshiedziswa tsho lavhelelwaho tsha khothe dza sialala
Kha zwenezwi , vhuṱanzi ho vha ha uri miṅwe miraḓo ya khamphani ya tsireledzo ya Wolf vha na ḓivhazwakale ya nḓowelo yo raloho .
Zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwi elanaho na izwi ndi u ṱanganedzwa hu si na zwiṅwe ha vhaṅwe , u ṱhonifha vhutshilo ho sikwaho nga Mudzimu na mbofholowo ire na vhuḓifhinduleli .
Hezwi zwi tea u bviselwa khagala nga vhuḓalo , sa izwi themendelo dze dza itwa nga Khomishini dzi tshi sumbedza heyi milayo nga nḓila nnzhi , dzi sumbedzaho vhuhulu vhune themendelo dze dza dzinginywa nga Khomishini dza elana ngayo na idzo dzo dzinginywaho ḽifhasini .
Dzibodo ndi madzangano a tshiṱirathedzhi tsha ndeme dzine mushumo wadzo muhulwane ha vha u ṋetshedza tshumelo dza maḓi a nweaho nga vhunzhi kha mimasipala , zwiṅwe zwiimiswa zwa tshumelo ya maḓi na vharengi vhahulwane kha vhupo ha tshumelo ho tewaho .
U vhudzisa nga mvelelo dza malofha a siho kha ḽaborathori .
Maitele a khou shuma ane a khou vhuisa ndozwo dza masheleni dzo vhangwaho nga mimasipala nga mulandu wa ndangulo i si yavhuḓi na zwiṅwe zwi si ho kha ngona .
Ndi tshibogisi tshifhio tshi re na zwinzhi ?
U dzhenisa zwirothodzi zwiswa ICU na khemisini .
Mivhigo ya zwa mutakalo na radiology ya muiti muṅwe na muṅwe wa khumbelo .
U bva kha ayo mashango a fanaho u omelela kha tsireledzo ya nzivhanyedziselo u itela sofuthiwee zwa zwino ndi u tou vhea tshithivheli tsha mutsireledzi phanḓa ha vhane vha khou tou bva u swika .
Ofisi yanga i vha ṋetshedza nḓila i leluwaho nahone isa dzhii sia ya u ṱoḓa thandululo ya tshumelo , maitele kana phambano kana u sa tendelana malugana na ndaulo dzine vha nga vha vho dzi lingedza fhedzi vha si wane thuso malugana na u tandulula nga kha nḓila dza ndangulo ya mbilaelo .
Mvelaphanḓa yo itwaho kha u vhona uri magudzedzi a u isa Pfunzo Phanḓa na Vhugudisi ( FET ) i amba uri ri nga kona u andisa tshivhalo tsha vhafinyi vha zwanḓa .
Kha vha ḓadze vha rumele Fomo A : Regulation 6 : Khumbelo ya u swikela rekhodo ya tshiimiswa tsha nnyi na nnyi .
Zwi tshe zworalo , tsedzisiso yo khetheaho i fanala u ṋewa u vhona uri hu na ndingano ya mbeu kha u pulana thandela .
Ndi khou tama u livhuha thikhedzo ya vhathu vha KwaZulu-Natal khathihi na u thetshelesa havho tshipitshi itshi , tshine ndi a fulufhela ṱuṱula therisano ya uri mudzulapo muṅwe na muṅwe u ḓo ita mini zwa u thusa uri roṱhe nga huswi ri fhaṱe vhumatshelo ha khwine .
Zwino mafhungo o sala kha vheiwe , ni tea u thoma u shumisa zwithu zwoṱhe zwe na guda u bva kha mbekanyamushumo iyi nga nḓila ine muthu a re tshiṱaraṱani a ḓo ima a ṱanziela uri nga ngoho zwithu zwi khou shanduka u vha zwa khwine .
Naho hu na khaedu ya u vha na nomboro ya nṱhesa ya vhaofisiri vhane vha vha kha ḽivi ya u sa kona u shuma lwa tshifhinganyana kha dzingu , vhaofisiri vha Vhuponi ha Vhulangi ha St Albans vho kona u wana pfufho nnzhi .
Zwiṅwe zwiteṅwa kha adzhenda - tsumbo , IDP , mugaganyagwama wa masipala , ndaulo ya kushumele kwa masipala , thandela dza mveledziso ya ikonimi ya vhupo .
Khethekanyo i tevhelaho i ḓivhadza zwitatamennde maelana na tshumiso iyi ya maḓi .
4.2 . Ho anganyelwa uri u tsa ha mutengo hu ḓo ita uri hu vhulungee R11.7 biḽioni kha miṅwaha ya rathi i ḓaho .
U ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ngamurahu ha maḓuvha ayo o buliwaho afho nṱha ( zwo lenga ) zwi nga si tendelwe nga nḓa ha musi ho ṋetshedzwa maanḓalanga a khaṱhululo zwiitisi zwino pfadza zwa u lenga .
Bulani ipfi ḽi no thoma nga E.
Pfunzo ya zwikolo zwa sipeshala i ṱoḓesa vhunzi ha vhoramaṱali kha zwa pfunzo na u khwinisea ha themamveledzso yo teaho kha u tikedza vhagudiswa vha re na vhuholefhali hu vhonalesaho siani ḽa pfunzo .
Fomo ya khumbelo na vhupo vhune khasho ya ḓo angaredza zwi vha tshipiḓa tsha thambo nkene ya u ita khumbelo , i anḓadzwaho kha Gazete ya Muvhuso .
Muvhigo wo dovha hafhu wa sumbedza hune ra tea u isa phanḓa na u dzhiela nzhele na uri ezwi ndi zwine ra khou ita zwone zwino
Dzi shumisa misingo yadzo kha u fula hatsi , mitshelo khathihi na u nwa maḓi .
muofisiri wa SASSA u ḓo vha dzhia magunwe , vha ḓo rumelwa kha Muhasho wa Muno u ṅwalisa bugundaula naho khumbelo yavho itshi khou tshimbidzwa .
Nyimele dza madzingu o tiwaho , ikonomi , matshilisano na vhupo dzi tea u dzhielwa nzhele musi hu tshi tewa khiraitheria , ngafhadzo na zwitandadi .
SACA i ḓo rumela muvhigo wa tsedzuluso ya ṅwana kha vhalanguli vha mulayo kha shango ḽa havho u vha vhambedza na ṅwana .
Maitele a zwibveledzwa zwa vhulimi a ḓivhelwa ṱhumano dzayo dzo khwaṱhaho dzi gonyaho na u tsa na mulambo .
Nga kha milayo na mbekanyamushumo dzenedzo , muvhuso u ḓo kona u shumisa maanḓa a u renga a Muvhuso kha u manḓafhadza mabindu maṱuku , mabindu a vhupo ha mahayani na a zwikolobulasi , zwigwada zwo tiwaho na u alusa mveledziso ya nḓowetshumo yapo .
Zwivhumbi izwo zwi ḓivhadza kuhumbulele kwashu kha u pulana u sa nyeṱha kha tshaka dzoṱhe dza vhuendi .
Zwine vha khou guda zwino ( tshiimiswa na ndalukano ) :
Pfanelo dza u sa itwa tshipondwa
Zwi tshi elana na pulane iyi , Eskom i fanela u dzhia maga nga u ṱavhanya a u fhungudza zwihulwane mbadelo dzayo .
Thikhedzo ya vhavhuelwa vha mbuedzedzo ya mavu na tshanduko ya mavu i ḓo engedzedzwa u itela uri vhalimi vha vhe na vhukoni na lugiselwa nga nḓila yone u itela u kona u shumisa shango nga nḓila ya vhuḓi .
Ri ḓo shumesa na vhashumisani na riṋe vha ḽifhasi kha thendelano ya mulayo i no tou vhofha .
AfCFTA i sendedza dzhango tsini na u vhumbwa ha vhupo ha vhuvhambadzi ha mahala vhuhulwanesa ḽifhasini .
Vhulondoti ha vunḓu ha malaṱwa vhu katela u kuvhanganya , u khwaṱhisedza na u ṋetshedza mafhungo a vunḓu .
U vusuluswa ha Mulayo wa Nyaluwo ya Afurika na Tshikhala phanḓa ha Khubvumedzi 2015 na vhuḓikumedzeli ha u tikedza vhurangeli ha mulalo ho rangwaho phanḓa nga maAfurika ndi vhuṅwe ha mawanwa a ndeme a Guvhangano ḽa Vharangaphanḓa vha United States-Afurika farelwaho United States nga 2014 .
U bvisela khagala kha vhathu ha mbuelo dza masheleni nga dzi MP zwi bveledza ṱhoḓea ya Mulayotewa ya u dzhia tsheo ha u sa vha na tshiphiri na u vha khagala .
U shumisana na vhathu vha dziṅwe kereke , ḓivhavhurereli na vhurereli .
Thandela ya Gautrain zwazwino i khou shuma lwa tshoṱhe na uri i hwala vhaṋameli vha linganaho 1,2 miḽioni nga ṅwaha .
Zwifhinga zwoṱhe zwine zwa shumiswa kha khumbelo ya mafhungo zwi tea u tevhedzwa .
Vhaṱalutshedzeli vha re na tshenzhemo na vhone vha a kona u lavhelela thaidzo dzine muṱalutshedzeli ane a khou shuma a nga vha nadzo .
Muhasho u tshe wo ḓiimisela u ṱuṱuwedza zwitshavha zwire na mutakalo na hone zwo ṱanganelanaho zwine zwa dzhia , sa zwine Minista Vho Meyer vha zwi vheisa zwone , vhuḓifhinduleli ha u ḓitsireledza na vhutshilo havhuḓi .
Vho Winnie Mandela vha ṱhonifhiwa nga mulandu wa mishumo yavho kha nndwa yashu ya mbofholowo ye ya shela mulenzhe kha u fhelisa mbekanyamaitele dza u tsikeledza na u ḓisa demokirasi Afrika Tshipembe .
Vhagudisi vhanzhi vha ḓo fhedza vha tshi funza vhaṅwe vhagudi vha re na HIV .
Arali zwi khou ṋekedzwa zwo imela u valelwa sibadela , hu ḓo shuma mbuelo dza sibadela
Vhaḓivhi vha vhufa vho ṅwaliswaho vha ṱoḓea uri vha swikele mishumo idzi .
Kha vha humbule nga hezwi : Ndi ngani hu nga si vhe na vhulanguli ha vhufa ha mvelele hu si na ndondolo ya vhufa ha mvelele ?
Vho ya kerekeni nga ḓuvha ḽifhio ?
Na mbudziso ya vhuraru ndi ; musi ri tshi khou humbudzana hu na mbudziso dzo salaho kha muhumbulo wavho ?
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
Naa vho vhuya vha lingedza u wana nyadzimiso ya tsha bindu ḽiṱuku u bva kha zwiimiswa zwa kale na kale zwine zwa hadzimisa tshelede vha kundelwa ngauri a vha na ndindakhombo yo linganaho kana rekhodo yavhuḓi ?
Ḽiivha ḽa sea . Ḽo vha ḽi sa humbuli uri lusunzi lu nga ḽi thusa .
hune zwo tea na hune ha vha na nyimele dzo khetheaho , i ḓo thusa vhaṋe vha mavu a vhulimi ha phuraivethe vhane mavu avho a khou shumiswa zwi siho mulayoni kha u pfulutshelisa vhadzulapo vhane vha ṱoḓa mavu a vhulimi na mavu o teaho a ngaho aneo .
6.7.7 U sa dzheniswa ha muimeleli wa mulayo kha tsengo dza khothe dza sialala
u ṱanza hu sa imi lugubo na tswayo dza u fhelelwa nga maḓi muvhilini .
Madzinginywa o ṱanganedzwaho a ḓo senguluswa nga mutengo , mashumele na u maandafhadzwa ha ikonomi u ya nga Mbekanyamaitele dza u Renga na Bodo ya Thendara ya Muvhuso .
Muvhuso utshi wo ḓiimisela u ṋea mbekanyamushumo ya themamveledziso khulwane ya vhubindudzi .
Kha vha tendelane kha milayo ya masia oṱhe .
Mulovha Ndi a amba .
Nga u gonya ha mulifho ho ḓivhadzwaho na thikhedzo ya vhafaramikovhe ri fhulufhela uri ri ḓo kona swikelela tshipikwa itshi .
Vhupo vhu re tsini na milambo mihulwane , sa zwe zwa sumbedziswa kha maṅwalo a mapa , vhu nga ṱuṱuwedza zwa vhupo ho vuleaho vhune ha sa tee u vha na tshifhaṱo khaho .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R2 523 nga muṱa nga ṅwaha
Khabinethe yo ḓiimisela tshifhinga tshoṱhe u ita uri Afrika Tshipembe ḽi vhe shango ḽine vhadali vha khetha u dalela ḽone khathihi na vhabindudzi vha ṱoḓaho u bindudza khaḽo nga u ralo .
Pulane dzi shumaho zwa zwino dzi khou khunyeledzwa na mishumo iyi i ḓo katela zwi tevhelaho :
Ndi mutheo une khawo Phalamennde ya ita uri muvhuso u vhe na vhuḓifhinduleli kha vhathu , zwine ya ḓisedza , na uri tshelede yo kovhiwaho i shumiswa hani
U bva tshe pulane ya rwelwa ṱari , ro lavhelesa kha thikhedzo nṋa dza ndeme :
U buletshedza izwi sa ḽivhaka ḽihulu kha mulandu wa muhwelelwa .
Ambani ngauri vhana vhahulwane na vhaaluwa vha fhambana hani na vhoiwe .
Phaiphi dzo gwelwaho fhasi a dzi anzeli u kwamea nga maanḓa a haiḓirodainamiki nga murahu ha mushumo wa dzhenisa , nga nnḓa ha tshipiḓa tsha muanḓadzo .
A ho ngo vha na tshanduko dze dza ḓo itwa kha ṱhalusthedzo .
Fhedzi ri dovha ra ṱoḓa Afrika Tshipembe ḽine ra ḓo tatamudza vhukoni hashu hoṱhe musi ri tshi swikelela mvelaphanḓa khulwane vhukuma .
1.9.3. Ri fulufhela uri Mishini wa u Wanulusa Mbuno wa Minṱasa dza Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) u ḓo kona u thusa Lesotho kha u wana vhudzheneli ho teaho .
Muvi wo sumbedzisa nyimele i shonisaho ine vhathu vha khou kombetshedzwa u tshila khayo .
Pulane ya u vusuludza yo kwamiwa nga mbidzo ya madzangano a zwa vhashumi ya uri zwikolo zwi songo dzhenelela .
Musi mudededzi waṋu vha tshi ri ni thamuwe , thamutshelani nnḓa ha tshidanga nga mulenzhe muthihi .
( i ) tshi shumisaho maanḓa kana u ita mushumo u ya nga ha Mulayotewa kana mulayotewa wa vunḓu ; kana
Mawanwa ashu a dzinginya uri mveledziso nnzhi dza mbekanyamaitele a dzi kateli u dzhenelela ha nnyi na nnyi , fhedzi vhudzivha na vhukhwine ha vhuvhudzisi uhu ho fhambanela kule .
Kha wadi dzo lavheleswaho , zwitshavha zwi ḓo dzudzanywa u ya nga madzangano na vhuanḓani zwitshavhani malugana na vhurangeli ha mveledziso na zwikhala zwapo zwe zwa ṱaluswa nga kha maitele a tshumisano .
U asesa zwi zwa ḓisa kana u bvelela ha thaidzo kha vha ṅwale miṅwaha kha fiḽipitshati vha rekhode nga fhasi ha ṅwaha muṅwe na muṅwe uri thaidzo yo vha yo hula u swika ngafhi .
( 5 ) Khethekanyo ya 62 ( 1 ) ya Mulayotewa muswa a i nga shumi kha u nangiwa na u vhewa ha sinetha dza u thoma sa vhurumiwa ha tshoṱhe hu tshi tevhedzwa tshiteṅwa itshi
tikedza vhubindudzi ha themamveledziso .
Tshivhalo tshiṱukusa tshi ḓo tshikafhadza tsikila , tshipeiti na ṋeleṱe na u nga tshikhafhadza zwibveledzwa zwa malofha zwa kona u dzhena kha lutsinga lwa malaṱwa a re khombo zwa kona u fhiswa .
Vhalanguli vhaṱuku vha tshumelo ya nnyi na nnyi vho pfumbudzwa u gaganya mushumo wa dzangano nahone vha nga si thuse zwihulwane kha sia heḽi .
Izwi zwi khwaṱhisa na u tikedza nḓisedzo ya tshumelo dza muthelo dzi bveledzaho zwi tshi elana na maitele a ' U humela kha zwa Mutheo ' .
Ro zwi ḓivha uri vhushaka hashu na vhaṅwe vhadzhiamukovhe , nga maanḓa zwitshavha zwa vhahura na vhashumi ho sia tshithu tshi ṱoḓeaho .
Vhupo ha dziḓoroboni ho tsitsikanaho vhuendi na mihasaladzo wa nṱha wa haiḓirokhaboni na naiṱirodzhenioksaidi zwi livhisa kha u vhumbwa ha ozounu na buluvhutsi ḽa fothokhomekhiḽa .
Maimo a katela vhurumelwa ho teaho ha vhuḓifhinduleli kha muhangarambo wo buletshedzwaho hu re khagala , matshimbidzelwe a mbalelano o dzudzaneaho na khethekanyo i fushaho ya mishumo u itela uri hu vhe na vhuimo hu ṱanganedzeaho ha khombo .
Nga fhasi ha tshipiḓa tsha 5 tsha PAJA , miraḓo i re na dzanganlelo i na maḓuvha a 90 a u humbela zwiitisi zwo tou ṅwaliwaho zwa tsheo iyo , zwiitisi zwi fanela u ṋetshedzwa hu sa athu fhela maḓuvha a 90 musi ho wanala khumbelo .
Tshifhinga tshine dathabeisi ya ḓo vha i tshi khou shuma hu ḓo vha miṅwaha mivhili .
Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidulo ,
Zwo no tou engedzedzwa u vha zwiṱunḓwa , zwikili na thekhinoḽodzhi .
U gonyiswa ha therifi na nzunzanyululo dza tshivhumbeo zwi ḓisa zwi tevhelaho :
Phosho na u dzinginyea
Vhushaka vhu elanaho na ' pulamu dza kubuli ' dzine dza lingana na khetheni ya pulamu ya maḓi a mashika o papamalaho a tshi khou gonya kha lwanzhe lu fanaho .
Mbekanyamaitele ya Phoḽisi ya Indasiṱeri na u lumbama hashu huswa kha mishumo ya vhuponi , zwi ḓo fhaṱa Indasiṱeri dzo khwaṱhaho dzine dza ḓo ḓisa mishumo .
Hu na thendelano nga u angaredza ya uri tshanduko dzi ṱavhanyaho dza thekhinoḽodzhi dzi fanela u eliwa u itela u bveledza mbekanyamaitele na mutheo wa ndaulo zwo fhelelaho na u fara vhaṋetshedzi vhoṱhe vha tshumelo nga nḓila i fanaho nahone i si na tshidzumbe .
Tshirunzi - u shuma na vhadzhiamikovhe vhoṱhe zwi tea u ḓisendeka kha u ṱhonifhana , ndinganyiso na tshirunzi .
Mpho iyi i tshimbilelana zwavhuḓi na vhuḓiimiseli vhu re nga fhasi ha Thendelano dza Paris dza mashango o bvelaho phanḓa dza u tikedza maga a nga ha tshanduko ya kilima a mashango ane a kha ḓi bvela phanḓa , hu tshi katelwa na ayo a shango ḽa Afrika Tshipembe .
Khethekanyo i tevhelaho i ṋea ṱhallutshadzo ya nḓila na tshishumiswa zwa thikhedzo ya u shuma , u monithara , u ela na u shuma nga lushaka lwa thandela ya CBP .
Ri ḓo amba nga tsumbo dza mulayo wa zwa ndaulo wo tiwaho ( sa tsumbo mulayo wa pfunzo ) , fhedzi , a zwi konadzei na luthihi u guda mbetshelwa dzoṱhe na milayo i ambaho nga ha mulayo wa zwa ndaulo wo tiwaho .
Fureme ya ḽogo na sheduḽu dzi no tshimbilelana nayo zwi ṋea mutheo une pulane dza u shuma ngawo dzi re na vhudodombedzi dza nga tewa khawo .
Nḓivho ya khomphyutha yo sedzaho kha sisteme dza mafhungo a Ndangulo ya Vhashumi .
U itela u fha wadi zwikhala zwa u livhanya tsaukanyo yayo kha sia ḽigede ya kona u tinya u dovholola pulane ya wadi
Musi vha tshi khou lwala , vhanga ṱoḓa inisuḽini nnzhi , vha tea u ita ndingo ya guḽukhousu kha malofha avho lunzhi nahone vha tea u ṱola murundo wavho arali u na dziketone ( ketones ) .
Arali zwi tshi konadzea ku fanela u vha kuitele kwo fhelelaho kwa tshitshavha .
Ndi yawe .
Mashango o bveledzwaho a Devhula a kha ḓi vha vhafarani vha ndeme vhukuma kha Afurika Tshipembe hune shango ḽa kona u bveledza mbekanyamaitele yaḽo ya lushaka na ya mashangoḓavha .
Ha da havha na mbudziso ya zwipikwa zwa kushumele dzine adzi teiwi kana dza sa swikelelwe .
Kha vha ṋee ramulayo maanḓa nahone vha ṱalutshedze uri vha khou mu ṋea maanḓa a u vha imela .
Mveledziso ya themamveledziso yashu yo tsela fhasi nga nṱhani ha zwiitisi zwo vhalaho .
Koporasi i dovha ya livhana na mveledzazwiwo dza vhufhura , vhukhakhi kana ṱahedza hune ha nga bvelela nga mulandu wa u tumuwa ha ndaulo kana maitele .
d ) R2 ya Serisi ya Ḽingwende ḽa Musuku : " U tumbulwa ha Musuku Afurika Tshipembe "
Kha miṅwaha yo fhelaho ya muvhalelano , muhasho wo vha na mveledziso .
Tshifhinga tsho anganyelwaho mishumo ya Ndima ya u Thoma ndi : Awara 3
Vho Menzi Ngubane , ḽizhakanḓila ḽa matambwa vhe vha wina pfufho nnzhi vha dovha vha vha mutambi wa matambwa na mutsila o khetheaho .
6.7.2 Vhuḓifhinduleli ha vharangaphanḓa vha sialala kha u shuma mishumo yavho kha ndangulo ya vhulamukanyi
Phurotokholo dzo khetheaho kana thendelano dzi nga , arali zwo tea , tikedza mbetshelwa dza Buthano iḽi .
Zwithu zwi no papamala na u dzika / mbwandamela
Zwi tea u ḓivhadzwa mathomoni uri muvhigo u tevhelaho a wo ngo fhelela fhedzi u imela tshipiḓa tsha dziṅwe mbekanyamushumo dzo itwaho nga tshifhinga .
O tea nnyi ?
Kha zwikhala zwo wanalaho ngauralo , hu nga vha vhaenda nga ṋayo kana zwiendedzi zwi na maanḓa o fhelelaho kana pfanelo ya u shumisa nḓila .
Maanea a mafhungo na mabambiri a therisano zwa khomishini zwi bviswa nga nḓila ya zwitatamennde zwa midia hu u itela u vhona u katela havhuḓi .
U themendela uri ndaela dza mushumo dzi a sainwa na u humiselwa murahu .
U tevhedza makumedzwa a thendelano ya tshumiso yo randelwaho zwi tea u itwa .
Sisiṱeme dza ndondolo ya faila na u wana u ḓiṅwalisa ho fhambanaho na maṅwalwa a ḽaisentsi .
Iṅwe mbuelo malugana na mvelelo ya u khwinisea ha pfunzo i ḓo vha yauri zwithivheli kha zwikili , zwi kokodzelaho nṱha vhashumi vha re na zwikili , zwi ḓo fhungudzwa nahone zwa dovha zwa bviswa tshoṱhe .
Afrika ḽa matshelo ndi ḽine ḽa hanedzana tshoṱhe na zwivhumbeo zwoṱhe zwa uri vhurereli vhune ha vha na zwa poḽotiki na vhurereli vhu sa itwi nga ngona .
Vho bula uri pulane dza mishumo dzi tea u livhiswa kha u tikedza mveledziso ya vhaswa .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u vulwa ha zwikolo ho tshimbilaho zwavhuḓi , nga maanḓa zwa u humela kha zwa dzikiḽasi dza ḓuvha na ḓuvha ha vhana vha phuraimari .
Naa hu na tshanduko kha tshivhalo tsha zwifuwo u ya nga miṅwaha ?
Mushonga wa u alafha na u thivhela u kavhiwa ha tshikhala hu elanaho na HIV / AIDS , hu tshikatelwa malthivithamini he zwa tea .
Nyito dzo khetheaho dza u phuromota dzi ḓo vhewa u itela u engedza vhuṋe .
Vhalani maiti a re kha ṱhireke ya ṱaḓa .
A hu na miṱangano ya vhupo na vhuṱoli ye ya vhathu vha ḓa .
Fhedziha , mugudi u ḓo , kona u vhona zwivhumbeo zwiswa , nga maanḓa musi zwo talelwa nga fhasi .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , data ya mutheo ya thophogirafikhaḽa ya shango ḽoṱhe yo itwa uri i vhe kha fomethe ya didzhithala .
6.1 . Khabinethe yo tendela Khoniferentsi ya Lushaka nga ha Mupfuluwo na Vhuḓorobiso fhano Afrika Tshipembe ye ya farwa nga vidio u bva nga ḽa 26 Fulwana u swika ḽa 30 Fulwana .
Sa mvelelo ya ndavheleso ya mupo iyi , maitele a tshigwada ha dzuleli u vha na maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa yoṱhe .
Thendelano ya Tshiimo tsha Tshumelo ye ya dzhenwa khayo i ḓo ṱolwa nga Muhasho .
Muhasho wa Mafhungo a zwa Nnḓa u khou shuma mushumo muhulwane kha u ṱuṱuwedza mbambadzo na vhubindudzi , u ṱuṱuwedza vhuendelamashango , mafhungo a zwa visa , na u ṱuṱuwedza vhushaka ha saintsi na vhulimi na vhushaka ha vhupileli , musi miṅwe mihasho yo fhungudza mishumo yayo .
Vha kone u vhudzisa vhai A uri vho vha vho lavhelela mini vha tshi ya u amba na vhashumisani nahone vho ḓipfa hani musi vha tshi thetsheleswa .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari ya ene muṋe .
( b ) u ḓo isa phanḓa na u laulwa nga maanḓalanga e a vha a tshi u laula musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma
Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996
Nḓowelo i nga kha uri , kanzhi , vho funzeesaho na vhathu vha re na zwikili vha a pfuluwa u bva kha mashango avho e vha bebelwa khavho .
Ndambedzo yo wanala kha mazhendedzi a zwa muvhuso wa Denmark na Canada .
Hu na maṅwe masia manzhi ane khao khakhululo ya vhuvhusi ha ḽifhasi ya ṱoḓea ; nga u angaredza , mashango a Afrika a bvelaphanḓa na u khwaṱhisedza mafhungo a uri hu na u sa elana hu hulwane vhukati ha khaedu dza ḽifhasi na sisiṱeme dza vhuvhusi dza ḽifhasi dzi re hone u itela u livhana nazwo .
U dzhiela fhasi kha u wanalea ha beisi ya mveledziso yapo ho vha u kwamea ha vhukuma kha mavundu .
B Mutheo wa Mulayo 1.Mutheo wa mulayo wa fhano hayani a ) Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi b ) Mulayo wa Vhashumi vha Mutakalo vha Sialala c ) Mveledziso ya miṅwe milayosiṅwa
C Fomo ya B : Khaṱhululo ya nga ngomu
Vhufhaṱi ha vhoṱhe ho tea mishumo ya u fhaṱiwa ha zwiṱaraṱa zwiswa , khamusi nga nnda ha vhupo ha vhudzulo .
Gushete ya zwa Dzilafho ya Kapa , ine zwa zwino ya vha vhuḓifhinduleli nga ngomu kha Muhasho wa zwa Mutakalo , ḽi renga zwa dzilafho , zwa mushonga na zwa miaro , na dziṅwe nḓisedzo dzi elanaho nadzo .
U shuma na u ita odithi dzo fhambanaho na ndingo dza tsedzuluso kha dzangano .
Tsumbo dza themamveledziso ya u tikedza ndi netiweke dza vhuendi , themamveledziso ya thekinoḽodzhi mafhungo na vhudavhidzano ( ICT ) .
Ri khwaṱhisedza pfanelo ya migwalabo fhedzi izwi zwi fanela u itwa zwi fhasi ha mulayo nahone nga nḓila ine ya si kandekanye pfanelo dza vhaṅwe .
Ezwi zwi fanela u itwa kha ḽeveḽe ya mbambadzo ya muthu na tshitshavha , khathihi na kha ḽeveḽe ya dzangano , malugana na mbekanyamushumo ya nḓisedzo ya tshumelo yo fhelelaho .
Dza vhidzelela dzi tshi fhefheḓisa dzifuḽaga .
3.10 . Muvhuso u fhululedza kushumele kwa mazhendedzi a u vhona uri mulayo u tevhedzwe nga u fara havho phondi ye ya vha i tshi khou itela dzikhakhathi vhafumakadzi na vhana .
Pulane ya u londa akhaunthu ya muthu iḓo ṱoḓa tsheo dzo khwaṱhaho nga ha u vhulunga dzirekhodo , ni bindudze kha akhaunthu dzi no khou ḓi koloda , ni badele mbuelo , na u amba na lushaka .
Ndeme ya u vhuimo ha akhiredithesheni nga tshiimiswa tsha phurofesheni ngauralo ndi ya vhuṱhogwa nga maanḓa .
I ṱalutshedza zwi khagala uri ICC a i nga humbeli u ḓiswa ha muthu nga Muvhuso wo humbelwaho , arali izwo zwi tshi ḓo ita uri muvhuso wo humbelwaho u pfuke zwipikwa zwawo zwa dzitshakatshaka , nga nnḓa ha musi ICC yone iṋe itshi nga thoma ya wana thendelo ya tshumisano nga Muvhuso une wa khou ḓisa muthu .
Vhukwakwani ha nṱha vhu engedza u kona u shuma ha vhuendi ha nnyi na nnyi nahone vhu fanela u ṱuṱuwedzwa kha nḓila dza vhuendi ha nnyi na nnyi .
2.11. Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha Muvhigo ya Komiti ya Dziminisiṱa nga mvetamveto ya Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Vhuholefhali kha Pfunzo ya Zwikolo zwa Nṱha na Sisiṱeme ya Vhupfumbudzi , zwo itaho themendelo u ya kha mveledziso ya Maano a Muhanga wa Mbekanyamaitele ya Vhuholefhali .
Hu na ṱhoḓea ya thandululo dzo ṱanganelaho kha u tandulula thaidzo dza bayomasi ya zwimela , bayodaivesithi , mukumbululo , u fhungudza mveledzo ya zwifuwo na pfukiselo ya malwadze kha zwimela zwinzhi zwi sa ḓivheiho .
Webusaithi kana masiaṱari a re na vhuṱumani ha ngo ḓisendeka nga ndango ya GCIS .
Tangedzelani maipfi ane a amba zwino fana .
U imba nyimbo na zwidade ni tshi khou tevhedzela nyito dza hone na kiḽasi yoṱhe .
Lweṱolweṱo lwa mutholi lwo itwaho nga Muhasho kha vhaṅwe vhashumi vha kale , sa mbuelo dza zwa dzilafho , dzo vhewa kha khethekanyo sa phiriso u ya kha miṱa kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni .
Maitele a ndangulo a itwaho nga iyi tshumelo a khwaṱhisa ndangulo u itela mutakalo na tsireledzo ya mupo , na tsireledzo na vhuḓi a zwibveledzwa .
Kha Iran , mahoro a kovhelana mbilaelo nga ha mveledziso na u dovholola vhuṱhogwa ha mivhuso u tevhedza pfanelo dza dzitshaka .
Ndi ngani maitele aya a a ndeme ?
Kha ṅwaha une wa khou sedzwa , muhasho wo thoma maitele a u kuvhanganya redzhisiṱara ya ndaka yo dodombedzwaho hu u tevhedza Milayo ya Vhufaragwama .
Ro tika makumedzwa aya kha mbuno dzi tevhelaho :
92. Vhuḓifhinduleli ha Miraḓo ya Khabinethe
Khothe ya zwa Mulayotewa Khulwane ya Khaṱhululo na Khothe dza Nṱha dzi na maanḓa adzo a u tsireledza na u laula maitele adzo na u bveledzisa mulayo wa sialala , i tshi dzhiela nṱha lutamo Iwa vhulamukanyi .
Izwi zwi katela ṱhahelelo ya mafhungo u itela u thusa vhalwadze kha u ita tsheo dzo funzeaho nga ha ndondolo yavho ya dzilafho , mbadelo dza ndaulo dza ndindakhombo ya zwa mutakalo ya phuraivethe , u dovholola ha tshumelo na muṱaṱisano zwa vhalwadze kha masia manzhi , vhufhura na ndondolo i songo teaho .
FOMO A : KHUMBELO YA TSWIKELELO YA REKHODO DZA TSHIIMISWA TSHA MUVHUSO
Thekhinoḽodzhi yo no bvela phanḓa lune wa nga ita mugodi fhethu wa fhedza wa hu lulamisa .
Ipfi ḽa ndeme
Kha dzitshaka , hu na u ṱanganedzwa na u topolwa ha zwitandadi zwikene zwi elanaho na kufarele kwa vhafariwa nahone hezwi zwo bveledza kha tsiko ya nḓowelo dza mulayo ye ya tiwa kha thendelano ya dzitshaka , pfano , na nyendedzi .
Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Zuma kha u isa ndiliso dzi bvaho vhudzivhani ha mbilu kha mushumisani navho , minisiṱa wa kale wa Mabindu a Tshitshavha Vho Mme Barbara Hogan , muṱa wa ha Kathrada na haya havho ha polotiki , African National Congress , ye Vho Uncle Kathy vha i shumela vhukuma u swika vha tshi vha mualuwa .
Zwi dzhia tshifhinga tshingafhani u ri miraḓo ya Komiti ya Wadi vha vhe vho fushea nga mushumo wavho .
Khorotshitumbe ye nda laelwa u i ranga phanḓa i na nḓivho yo fhelelaho ya fhungo ḽa uri vho vhea fulufhelo ḽavho kha riṋe u reila vundu heḽi ḽavhuḓi nḓilani ya nyaluwo , mveledziso na mvelaphanḓa .
Hu kha ḓi ṱoḓea therisano nnzhi nga ha mafhungo haya .
Zwa u ela zwibviswa kha muholo thwii , zwi ḓo , ri a tenda , vha na mveledzwa mbuya .
Zwifuwo na nyimele ya maḓaka zwi a fhambana u bva kha zwi pfadzaho u ya kha zwi sa fushi , fhedzi kha Dzingu ḽa Vhukovhela ndi zwavhuḓi .
U thomiwa ha tshikolobulasi zwi konadzea nga kha tshifhinga tshi pfadzaho nahone a hu na thendelo dza zwikhakhisi zwi sa ṱoḓeiho .
Mbudziso maelana na iyi nyendedzi dzi tea u livhiswa kha :
Nga nnḓa ha zwe ra swikelela , vhushai , tshayandingano na vhushayamishumo zwi kha ḓi vha khaedu khulwanesa .
Mmawe vha mbo vhidza Vho Dokotela ,
U vhea iṱo kha u khwaṱhisedzwa huṅwe na huṅwe ho teaho kha themendelo ya muhadzimi u ḓo lifha mulandu u ya nga pfanelo dza zwigwada zwo fhambanaho hu tshi tevhedzwa maṅwalo a u wana .
Fomo ya u dzhenela i tea u ḓadzwa nga vhuḓalo nahone mabambiri a khombekhombe a tea u ṋetshedza hu saathu u swika ḓuvha ḽa u vala .
U bveledzwa ha ndaka nga u angaredza i sa shanduki hu tea u vha phesenthe dza 30 dza GDP nga 2030 , hone vhubindudzi ha sekithara ya phuraivete vhu tshi tea u vha phesenthe dza 10 dza GDP , u itela uri hu vhe na mvelelo dzavhuḓi dzi bvelaho phanḓa kha nyaluwo na tshumelo dza miṱa .
U lenga kha u ṱoḓisisa vhulwadze na tshifhinga tsha u thomiwa ha dzilafho hu tea u tandululwa .
Khabinethe i livhuwa mbekanyamushumo dza muvhuso dzo ṱanḓavhuwaho dza HIV na AIDS dzine ho dzhiwa maga a vhonalaho a u lwa na dwadze heḽi .
Mbilo dzi songo fhelela na zwiteṅwa zwa mbilo zwo wanalaho nga murahu ha miṅwedzi miraru zwi ḓo haniwa hu si na u sedzwa nga iṅwe nḓila .
Ho vha na dziṅwe ṱhanzi dze dza amba uri a dzo ngo vhona vhuṱanzi na vhuthihi ha u shumiswa ha gese i bvisaho miṱodzi .
Kukovhe kuṱukuṱuku kwa tala kwa ṱuwa .
Ho phethiwa mishumo ya u londota ya tshivhalo tshi re fhasi u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Muhasho u tenda uri midia yo vhofholowaho nahone ya ṱanḓavhuwaho ndi zwifhaṱi zwa dimokrasi .
Thandela ya R42-miḽioni ndi tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya Phakha dza Nḓowetshumo na u vha phakha nthihi kha dza rathi dzine dza khou vusuluswa u mona na shango u itela mveledziso yo ṱanḓavhuwaho ya ikonomi na nḓowetshumo .
Mbekanyamushumo yo olwa na saithi dza ndingedzo dza topolwa .
Tshakha dza mbilahelo dzine dza nga iswa kha ICD ndi :
U ṅwala fhungo ḽa mafhungomaitei a ene muṋe kana a tshi bva kha u ṅwala na vhagudi .
hu saathu fhela maḓuvha a 30 vho dzi ṱanganedza , vha tea u thoma maitele a ndaṱiso u ya nga themendelo dzo itwaho nga Dairekhithoreithi vha ḓivhadza Minisṱa nga u tou ṅwala , na u ṋea Mulangi Muhulwane na Muṅwaleli wa Mapholisa khophi ;
Thomani nga u ṅwala tshiṱori tshaṋu kha bammbiri ḽa mvetamveto ni humbele khonani yaṋu uri a tshi ṱole .
Ro ṱangana hafhu nga tshifhinga tshi konḓaho tsha ikonomi ya kilima .
Vhatshimbidzi vha tea u ṱalutshedzwa uri siani ḽa u vha na vhuṱanzi ha uri mafhungo a vhupo na kuvhetshele a tea u sedzwa lu fushaho
Vha fanela u sedzesa kha vhuḓifari ho fhambanaho , hu si ni phambano ya mivhilini .
Ṱhoḓea dza themamveledziso dze dza topolwa kha phurogireme dzo fhambanaho dza tshiṱirathedzhi tsha vhuendi , dzi ḓo rangiswa phanḓa u fhira dziṅwe thandela dza themamveledziso dze dza topolwa nga khomphonenthe iyi .
Sa musi zwibveledzi zwoṱhe zwino zwi tshi kunga VAT , mbadelo dza vhubveledzi dzo engedza zwihulwane kha vhorabulasi vhaṱuku na u khethululwa havho ho no ṋaṋa .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 5 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi U dzhiela nzhele mibvumo ya foniki ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe / nyito dza foniki minethe dza 15 U thoma u dzhiela nzhele nyito dza mibvumo ya foniki , hu funzwe ḽeḓere 12 vhege iṅwe na iṅwe na u ḓivhadza u fhaṱa maipfi hu tshi shumiswa mibvumo yo gudwaho .
- U leludza tswikelelo nga vhatheli kha nḓila dza thandululo ya mbilaelo kha SARS malugana na u tandulula mbilaelo
Nyengedzedzo ya themamveledziso ya mafhungo na vhudavhidzani Muvhuso u ḓo engedza , wa khwinisa tswikelelo ya themamveledziso ya mafhungo na vhudavhidzani na tshumelo dza vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki .
U tou bva kha nyambedzano dzi konḓaho zwo vha khagala uri muhasho u khou ṱoḓa u sedzulusa ḽa u dzhia mbonalo iṅwe kha uri u shumisa hani .
Mutambo u ḓo dzhenelwa nga zwigidi zwa vhagudi , vhagudi vha yunivesithi , vhoradzisaintsi na miraḓo ya tshitshavha .
Kuitele kwa u pulana na u shuma kwo dzudzanywa nga maga maṱanu o sumbedzwaho zwiṱuku afho fhasi .
Maḓi ndi tshiko tsha ndeme kha nyaluwo ya ikonomi na u khwinisa vhutshilo .
3.6 . Tshiṱuhu tsha zwiito zwa vhuaḓa , vhune ha khou ḓivhonadza nga kha vhuvhava vhune ha khou itwa masiari tshivhangalala na u phusukanywa ha zwiko zwa muvhuso , i tou vha khentsa i kwamaho tshitshavha tshoṱhe ine ya vha na khonadzeo ya u tshinyadza fulufhelo ḽa tshitshavha kha ndingedzo dzo ṱanganelaho dza muvhuso dza u khwinisa matshilo a vhathu .
Vhulanguli ha zwa Mutakalo kha Dzitshaka ( 2005 ) , ndi mulayo wa ḽifhasi une wa thusa mashango u shumisana hu u itela u vhulunga matshilo na zwiko zwa vhutshilo kha zwiwo zwine zwa nga ḓiswa nga phirela ya malwadze u bva kha dzitshaka khathihi na dziṅwe tshutshedzo dza mutakalo .
U monithara na u pima mushumo wa u tikedza ( hune zwa ṱoḓiwa nga wadi )
Zwibadela ezwo zwi ḓo elwa ho sedzwa , vhukati ha zwiṅwe : u kuna hazwo , ndango ya phirela , maime a vhashumi , tsireledzo na vhutsireledzi zwa vhalwadze , u wanalea ha mishonga na zwibveledzwa zwa malofha , na zwifhinga zwa u lindela zwo khwiniseaho .
12 Vha ḓo ṋewa ḽiṅwalo ḽa ndaela ḽine ḽa bva khothe , ḽine ḽa ḓo vha ḓivhadza nga ha uri tsengo i ḓo vha lini nahone ngafhi .
Malaṱwa a ya kaliwa nahone dzikhiḽogiramu kana dzithani ndi nḓila dzo teaho dza u vhiga kha WIS .
Phindulelo ya mathomo ya ḽiṅwalo iḽi ḽi nga Luisimane .
Ni kone u ṅwala zwe a ṅwala zwi kha tshifhinga tsho fhiraho .
Khontsesheni kanzhi dzi vhidzwa dzi BOT - Fhaṱa , Shuma na u Pfukisela .
Girafu i re afho nṱha i sumbedza tshivhalo tsha miṱa ine ya kona u swikelela maḓi .
Khabinethe i khou humbela vharangaphanḓa vha poḽotiki u sumbedza u konḓelelana vhukati ha madzangano na vhatikedzi .
Ha nga badeli mitengo yo livhaho kana ya vhumone malugana na u iswa kana u ḽaisiwa ha thundu idzo a sa athu wana ḽaisentsi iyo ;
ṱhoho i ḓo zwi tswa .
Kha vha wane uri mikhwa ya vhadzulapo na u ṱanganya mihumbulo iyi kha mushumo wawe .
Mutshimbidzi wa muṱangano u sedza mafhungo a ṱoḓa miṅwe mihumbulo ya u ḓadzisa i no bva kha tshigwada .
Arali muṱun ḓi a ṋea tsedzisiso i ṱanganedzeaho kha Division Liquor Products yo bviswaho nga ḽaborathori ya tshiofisi ya shango ḽine tshibveledzwa tsha bva hone , muṱun ḓi ha nga badeli R290 .
Aya a fanela u vha mafhungo aṱanganedzwaho kha vhadzulapo vha no nga Portia Busisiwe Mrwetyana we a ṅwalela kha siaṱari ḽa Facebook nga ha u sa lingana ha vhathu Bekkersdal , hune ha vha mishashani , hu si na tshumelo , hu tsini na sababu henefho seli ha bada ine ya vha na zwoṱhe .
Vhathu vho fariwaho , vho valelwaho na vhane vha khou pomokwa 35 . ( 1 ) Muṅwe na muṅwe o farwaho a tshi khou humbulelwa u vha o ita vhukhakhi u na pfanelo- ( a ) ya u fhumula ; ( b ) ya u vhudzwa nga u ṱavhanya -
Vhaimeleli vha nga sedza u shumisea ha maga a zwa mutakalo na tsireledzo nga u shumisa mbalelano ya zwa mutakalo na tsireledzo .
U peleṱa maipfi nga nḓila yone a tshi shumisa nḓivho yawe ya foniki kha milingo isi ya fomaḽa ; kha u dikitheitha na kha mishumo yoṱhe ine ya tou ṅwaliwa .
Tsumbadwadze dza mulimo wa tsimbitswuku dzi katela u xelelwa nga lutamo lwa zwiḽiwa , u zwimba na maguluguḓa kha makwanda .
Nga phanḓa ha uvhu vhuṱambo ha maṱhakheni , hu ḓo vha na u ṱana zwiendedzi zwa vhalwadze zwi swa , goloi na ambuḽese dza u fhindula .
U vhala tshiṱoko tsha matheriala wa ḽaiburari u ya nga tshifhinga .
u khwaṱhisedza u katelwa vhashayi musi hu tshi pulanwa sisiṱeme i tea u vha ya vhukuma na u vha khagala - hezwi zwi amba uri maitele a u pulana a fanela u shumiswa hu tshi shumiswa zwiko zwi re hone kha tshiṱiriki / muvhuso wapo
Hezwi zwi katela zwiṱirakitsha zwa shango na dzingu na zwa dzhango zwine zwa ḓo dzhia nṱha zwi elanaho tshoṱhe na mashango ashu .
Mveledziso ya mbekanyamaitele na u itwa ha mvetomveto ya milayo ine ya elana na zwa vhuendi na dzibada na zwone zwi khou shumiwa .
Kha vha ite khumbelo embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Ho vha na tshivhalo tsha zwiwo zwihulwane vhuponi ha khovhekanyo ya muḓagasi zwe zwa ḓo shela mulenzhe kha u thithisea ha muḓagasi .
Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Themamveledziso na yone i ḓo shela mulenzhe malugana na hezwi .
Ndi mushumoḓe ?
U shanduka ha ndinganyiselo ya mugaganyagwama wa Afrika Tshipembe ndi huṅwe hu re hu hulwanesa ḽifhasini , hu tshi khou vhambedzwa na ha Mbumbano ya Muvhuso na Mbumbano ya Mashango .
Kha nzulele idzi , vhahweleli vha nga vha vho humisa mulandu , avho vhathu vho vha vha sa tevhelelei kana u vha wana zwo konḓa .
Phalamennde , i tshi khou shuma nga kha komiti ya vhudavhidzani , i vhea vhuḓifhinduleli kha muvhuso , vhalanguli vha ndaulo na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa dzhenelela kha sekithara uri zwi dzhie vhuḓifhinduleli zwi tshi ya nga nzudzanyo dza kushumele dza ṅwaha , migaganyagwama na ṱholambalelano .
A hu na na nthihi ine ya vha i sa katelwi zwenezwo vha nga nanga uri vha ite nyambedzano kha mbuelo dzo fhambanaho dzi re na tshivhalo .
Maipfi a Muphuresidennde Vho Jacob Zuma :
Ri ḓo shumisa vhukoni ha vhulangi ha thandela he ra vhu wana kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Bola ya Milenzhe tsha FIFA tsha 2010 u ita uri hei thandela i bvele phanḓa .
- o imela bono ḽa Vho-Luthuli ḽa Afrika Tshipembe ḽa dimokhirasi ḽi sa khethululi nga muvhala na nga mbeu .
Vhukoni ha vhagudi ndi hone hu no langa u kukonḓele kwa nyito .
Minisiṱa wa Gwama vha ḓivhadza pulane dza mugaganyagwama wa ṅwaha u tevhelaho wa muvhalelano , khathihi na voutu dza mugaganyagwama wa muhasho muṅwe na muṅwe .
Nyendedzi dzi ṱoḓa u thusa mivhuso ya muraḓo kha u swikelela ṱhoḓea dzavho dza u phalala na u ṱoḓa .
U phasa ha Mulayo wa Khoro dza Mutakalo dza Zwiṱiriki kha vundu hu fha muhanga wa milayo wa u shumisana na muvhuso yapo .
U shumisa matheriala a bvaho kha maṅwalo a vhuṱali kha nyimele ya maḓuvhano .
Nga zwenezwo , Afurika Tshipembe ḽi ṋea thikhedzo yaḽo kha mushumo une wa nga itwa ho livhiwa kha u thoma tshanduko ya poḽitiki ine ya ḓo ita uri hu vhe na tshanduko ya vhuḓi ya mulalo ngei Tunisia na Egypt .
DziSMME dzi ḓo tikedzwa nga u alusa tswikelo ya mimakete na masheleni .
Ṱhuṱhuwedzo ya polotiki a si tshiṅwe tsha zwithu zwo katelwaho kha nyendedzi dza komiti ya lushaka .
Khethekanyo ino i ṋea ṱhalutshedzo ya vhuṱumani he ha dzinginywa vhukati ha CBP na IDP zwi tshi sedzwa kha kuvhonele kwa kutshimbidzele kwa CBP , nge ha bulwa :
Nomboro idzi dzo waniwa kha ndingo dza nzulele i re kha mishululo ya maḓimalaṱwa .
Kha ri ite nyito Sumbedzani avha vhana nḓila ya u ya hune vha ḓo pembela hone .
Muṅwalisi ha nga ṱanganedzi khumbelo yavho arali I si na ṱhanziela ya u saukanya ya ḽaborothari yo tendelwaho u shuma .
U phaḓalala ha sisiṱeme iyi zwo vha tshipiḓa tsha maitele a u fhungudza mihwalo ya khothe ya milandu i saathu sengwa .
Vhunzhi ha vhadzuli vha mabulasini ndi vhafumakadzi na vhana .
Ni vhuya hayani shangoni no tsireledzea .
Khumbelo dza ndambedzo dzo rumelwa kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Ehlanzeni .
U shumisa tshumiswa dza u ṅwala dzo fhambanaho ( bulatsho dza u pennda , khirayoni dza mapfura ) .
4.34 Kha mulandu wa S v Alam,86 muhwelelwa o dalela ṅanga ya sialala , ye ya fhulufhedzisa masheleni a u renga malofha a muthu ane a khou ṱoḓea .
U ḓalesa ha u nwiwa ha zwipiriṱi hu dovha ha elana na phatheni ya u nwa nga murahu ha tshifhinga i huvhadzaho .
Kha Milayotibe yo tendelwaho kha Khabinethe yo fhiraho hu na Mulayotibe wa Khwiniso ya Matshimbidzele a zwa Vhugevhenga wa 2018 , une wa khou khwinisa Mulayo wa Matshimbidzele a zwa Vhugevhenga wa 1977 ( Mulayo 51 wa 1977 ) .
Hu kha ḓi vha na mbilaelo dzine dzi a ḓi vha hone fhano na fhaḽa dzi bvaho kha mivhigo ya midia kana netiweke dza matshilisano , dzine dza sumbedza uri vhaṅwe vha miraḓo yashu vha nyadza maanḓa a mulayo vha ri shonisa na u nyadzisa tshirunzi tsha mapholisa .
Khabinethe i dovha ya vhidzelela vhaendangaṋayo uri vha ṱhomphe milayo ya dzibadani .
GEMS i ṋetshedza miraḓo mbekanyamushumo dzo khetheaho dza ndondolo dzi thusaho u langa malwadze a phirela o fhambanaho na nyimele .
3.1 . Khabinethe i ṱanganedza u fariwa ha zwenezwino ha vhahumbulelwa ngei Johannesburg na Cape Town kha u tswiwa ha dzikhebulu dza khopha na khebulu dza siginala dza zwidimela .
Nyito dzashu na ṱhoḓea dzi ṱuṱuwedza riṋe uri ri ite nga nḓila yo fhambanaho ro sedza dziṅwe tshaka dzi re kha vhupo hashu .
Naa hu na aḽamu ya u lidza , nahone i thesitiwa lungana ?
6.2 . Miṱangano yo fha tshikhala tsha u kona u ḓivha uri mafhungo a mveledziso o swika gai kha dzitshakatshaka na u ḓivhadza Afrika Tshipembe vhurangeli haḽo ha mveledziso ya zwa ikonomi ya zwa matshilisano , nyaluwo kateli , u sika mishumo na u fhungudza vhushai .
Zwiṅwe zwo pulanelwa u ḓo khunyeledzwa na u bviswa musi wa ṅwaha wa muvhalelano .
Ndi zwifhio zwi re kha phara ya u thoma nahone zwi kunga dzangalelo ḽashu nga nḓilaḓe ?
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Hoyu mulayotibe u khwinisa Mulayo wa Mutheo wa Nyimele dza Mushumo,1997 ( Mulayo 75 wa 1997 ) u itela u vha na vhuṱanzi ha uri u tendelana na Mulayotibe wa Muholo wa Fhasisa .
Hezwi zwi amba uri vhakhantseḽara ndi tshipiḓa tsha mveledziso ya PMS nahone vha tea u ḓihudza nga mugaganyagwama wa masipala na IDP .
Tsumbadwadze dzi thoma kha thaidzo dza lukanda u ya kha u thoma ha nyimele i ngaho mphigela dzine dza nga livhisa kha vhulwadze ha tshifhinga tshilapfu nga nnḓa ha musi dzo lafhiwa .
4.35 Mafhelelo ane a bva kha idzo khethekanyo dzo ambiwaho nga hadzo ndi a uri khothe dza Afrika Tshipembe dzo shumisa mbetshelo dza Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi kha u shumana na zwa vhuloi .
Hezwi zwi dovha zwa vula mishumo ya ikonomi minzhi kha shango ḽashu , ine ya shela mulenzhe zwihulwane kha u fhaṱa nga huswa ikonomi , u vhuedzedza nyaluwo na u sika mishumo i ṱoḓeaho vhukuma .
Nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso ya mulandu wavho , vha nga lavhelela zwi tevhelaho -
Ro ḓiimisela vhubveledzi na uri ri shumisa thekhinoḽodzhi ya khwinisa sa nḓila ya tshanduko yavhuḓi , ri ṱumanya vhathu vhashu na u vha konisa u shuma huṅwe na huṅwe , tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Tshiṱirathedzhi tsha tshumelo ya nnyi na nnyi tsho fhelelaho ya u lwa na vhuyaḓa tsho thomiwa nga Muhasho wa Tshumelo ya Nnyi na nnyi na Ndaulo .
Ni kone u ita
Muvhuso u ḓo sumbedza u ḓinekedzela hawo nga u fha Eskom masheleni ane a nga lingana R23 biḽioni ngomu ha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho .
Naho zwi tshi konḓa na u ḓura u kala masiandaitwa kha tshiimo itshi tsha mafhedziseloni , pfunzo dzi dovhololaho thero dzi nga kona u wana dziṅwe dza mveledzwa , sa zwine musaukanyo wa masiandaitwa a u ṱanganyisa a nga vha hone .
Vharangaphanḓa vha Vhurereli na vharangaphanḓa vha madzangano a zwitshavhani vha ḓo ṱangana na muvhuso kha u rabelela u isa phanḓa u pfumbisa demokirasi , mbumbano ya lushaka , nyanḓano ya matshilisano khathihi na mvelaphanḓa na Khetho dza Mivhuso Yapo dza 2016 dzi re na mulalo .
Vhukoni ha u swikelela milayo ya zwa masheleni nga tshifhinga , kana u badela zwikolodo zwa tshifhinga tshilapfu .
U konisa tshitshavha tshapo tshikhala tsha u dzhenelela kha tshumisano u kona u kuvhanganya zwiṅwe zwiko zwa nyengedzedzo .
Khoudu dza ndinganyiso ya matholele na maitele avhuḓi na sisiṱeme ya u ṱola ndinganyiso ya matholele .
Mbadelo dza vhuendi dzo khetheaho , nga kha vhukwamani na vhaṋetshedzi vha vhuendi ha nnyi na nnyi , vha nga , sa tsumbo , ḓi ṱanganedzwa .
Naho ri tshi nga pfa ri khou fhindula zwavhuḓi , u thivhela khuḓano zwi nga swikisa kha uri vhathu vha pfe vho ḓaḓa , vho kwata na u ḓibvisa khazwo hu na khonadzeo khulwane ya uri khuḓano i ḓo dovha ya vhuya .
1.6 . Khabinethe i isa ndivhuwo dzayo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe na mashango oṱhe a dzitshakatshaka e a elelwa nga ha tshihumbudzo tsha u ri sia ha Muphuresidennde we a khethiwa lwa demokirasi lwa u tou thoma ane a vha Vho Nelson Mandela nga dzi 5 Nyendavhusiku 2014 .
Vha elelwe uri ndi zwa ndeme uri miraḓo yoṱhe ya komiti i dzhenela muṱangano .
Tsha vhuvhili , vhuimo vhu nga itelwa khungedzelo nahone vhaṅwe na vhaṅwe vhane vha pfa uri ngangoho vha a tea u fara vhuimo uvho vha nga ita khumbelo .
Hune muḓisedzi a kundelwa u rumela zwiḓisedzwa zwa u imela nga u ṱavhanya , murengi a nga , na u ṱwa a songo fha muḓisedzi tshikhala tshiṅwe tsha u rumela zwiḓisedzwa zwa u imela zwiḽa zwo haniwaho , muḓisedzi ndi ene ane a ḓo renga zwiḓisedzwa izwi .
Ngoho : Hai tshifhinga tshoṱhe i amba hai .
Yunithi ya u thoma , kana Yunithi ya vhurathi , yo thoma u isa fulufulu kha giridi nga Ṱhafamuhwe 2015 na uri yo no dzhena kha u shuma lwa u vhuedza .
Khabinethe i humbela miraḓo yoṱhe ya tshitshavha u shumisa luṱingo lwa Crime Stop nga vhuḓifhinduleli .
Munyeṱulelo wa tshiṱirathedzhi u buletshedzaho ndivho dza thandela , ṱhoḓea , maitele a u ṱanganedza ṱhuṱhuwedzo na zwine vhashumisi vha tea u thoma ngazwo , na zwine zwa ita mutheo wa mveledziso ya muvhigo wa muhumbulo kha u paka huthihi kana hunzhi .
U anganyelwa hu a itiwa kha zwikolodo zwino timatimisa ho sedzwa tsedzuluso hafhu dza masheleni oṱhe a saathu u lifhiwaho mafheloni a ṅwaha .
U vhiga muthu o xelaho
Hezwi zwi ḓo shumiswa kha u khwaṱhisedza , u leludza na u shumisa maano a lwaho na tshanduko ya kilima .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari yawe .
Davhi ḽa Tshumelo dza Pfanavhanzhi ḽi langa tshumelo dza thikhedzo dzi iswaho kha ndangulo .
Muṅene uyu u pfufhiwa muhasho wa sekhithara ya Tshitshavha , maanḓalanga kana tshiimiswa tshine tsho sumbedza u ḓikumedzela na u shela mulenzhe kha u isa phanḓa vhuendelamashango vhu re na vhuḓifhindueli .
Ṱhoḓea ya mabunga a tshitshavha , zwileludzi tshampungane , senthara dza sanzwo na phaiphi dza zwitentsi dzo vheiwaho kha vhukule vhune ha swikelelea nga u tou tshimbila u bva nḓuni zwi ḓo fa saizwi tshumelo dza nga ngomu kha saithi dzi tshi ṋekedzwa .
Ni vhona u nga tshiṱori itshi tshi amba nga zwithu zwe zwa bvelela zwa vhukuma ?
Zhendedzi iḽi ndi dzangano ḽo sikiwaho nga muvhuso u fhindula thwii khaedu dzine vhathu vhaṱuku vha ṱangana nadzo , nahone sa Zhendedzi ḽi lambedzaho mvelaphanḓa , ḽo itelwa u sika luvhanḓe lwa u sika mishumo , mveledziso ya vhukoni na u pfukiswa ha vhukoni kha vhaswa vha Afurika Tshipembe .
Ro ri hu ḓo vha muvhuso u fhindulaho ṱhoḓea na madzangalelo a vhathu , nahone u shumesaho lwa khwine nahone nga u ṱavhanya .
U fhiswa ha malaṱwa zwao na malaṱwa a re khombo Afrika Tshipembe a zwi ṱanganedzi nga vhashelamulenzhe vhanzhi .
Goloidembe yo dzhia minete miṱanu u swika nṱha ha thavha .
Nga u ralo , ndi ḓo ri kha inwi , khwaṱhani kha u ḽora haṋu , khwaṱhani kha u tshila haṋu , khwaṱhani kha u londa haṋu , vhupfelavhuṱungu haṋu na vhuthu haṋu .
Murekanyo wo livhiswa kha u sala murahu elementhe ya pulamu musi i tshi wana maanḓa nga vhanga ḽa bommbiwa ha luḓi lwo papamalaho .
Tshanduko dzine dza tea u itwa kha kutshimbidzele kwa mulandu u itela u khwinisa vhukoni na u shumisea ha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ; na
U davhidzana na muvhilaeli nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso
Ri a zwi ḓivha uri a zwi nga ḓo leluwa , ri a zwi ḓivha uri a hu na thandululo ya tshihaḓu kha u shandukisa ikonomi fhedzi ri dovha hafhu ra zwi ḓivha uri zwi fanela u itwa u itela shango ḽashu na vhaswa vhashu .
U thusa Dairekhithoreithi Khulwane u ya phanḓa nga u thola vhathu kha poswo khulwane dzi si na vhathu zwino .
U itela tshiphiri na tsireledzo , tshumelo i ḓo shumiswa fhedzi nga muraḓo muhulwane o ḓiṅwalisaho .
Afrika Tshipembe a ḽi ngo fanela u vha na milayo i konḓaho u fhira iyo ya mimakete hune khamphani dzashu dza fhano hayani dza shuma kha mashango a dzitshaka .
Miṱangano ya Phanele yo dovha ya fariwa u itela u khunyeledza milandu ya tshivhalo tshiṱuku u itela u khunyeledza mbilaelo hu saathu fhela miṅwedzi miraru ( 3 ) ho ṱanganedzwa maṅwalo oṱhe o teaho .
Vhaṅwe vho sumbedza uri ndi ngani hu sa tei u vha na ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi .
6.6 Mutshutshisi kana muofisi mulanguli ( madzhisiṱaraṱa kana muhaṱuli ) u ḓo vha ḓivhadza uri ndifho yo ṋetshedzwaho nga khothe i kwama tshigwevho kana khaṱhulo na uri vha nga kombetshedza uri ndaela i tevhedzelwe ;
Ita mvetamveto ya milayo hu u itela uri vhalangi vha zwibadela zwoṱhe vha vhe na ndalukano na tshedzhemo ine ya ṱoḓea u langa sibadela .
Thekhinoḽodzhi idzi na zwibveledzwa , arali zwo vhekanywa sa mapfumo kha ndaulo , na zwone zwi kha ḓi vha zwi langiwaho nga nḓila dza ndango dza zwihali na maitele o fhambanaho .
U vho ita a tshi shumisa ḓivhaipfi yo engedzedzeaho musi a tshi amba .
khwinifhadzo ya kushumele kha zwibveledzwa zwi rengiselwaho ; mashangoḓavha , ho sedzwa tshumelo na vhubveledzi ;
Tshi tea u vhiga nga ha mishumo yatsho na maitele a mishumo yao kha Buthano nahone khamusi luthihi nga ṅwaha .
Kha u saukanya tshivhalo tsha vhathu , ndi zwa ndeme u sedza kha zwiṱaluli zwi ngaho vhuḓorobiso , mbebo , mpfu , vhutshilondavhelelwa , na tshivhumbeo tsha vhukale ha vhathu .
Arali tshipiḓa tsha rekhodo tsha vha tshi na vhushaka na zwiitisi zwa u vhetshela thungo , Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe u a vhofhea u sedza arali hu na khonadzeo ya u swikelela tshipiḓa tsha mafhungo musi zwo no tshea uri u bvisela khagala tshoṱhe zwi nga si konadzee nahone vha tea maga a no pfadza a u saukanya kana u bvisa mafhungo ane a nga si kone u bviselwa khagala na u bvisela khagala o teaho .
6.4 Muhadzimi u ḓo khireditha mbadelo iṅwe na iṅwe ye ya itwa hu tshi tevhedzwa thendelano ya khiredithi ho sedzwa ḓuvha ḽe mbadelo ya ṱanganedzwa ngaḽo , zwi tshi itwa nga hei nḓila :
Vhareili vha na mutakalo wo fanelaho u reila
Hezwi zwi nga swikelelea khwine nga u isa khovhe maḓini o kunaho kana nga u dzimula tshivhalo tsha ayene dza baikhaboneithi .
Maanḓalanga o teaho ( " maanḓalanga a khaṱhululo " )
Nga u shumisana ro vhea thikho yo khwaṱhaho ine ri nga fhaṱa khayo shango ḽine roṱhe ri nga ḓivha mulalo na phumudzo ra dovha ra fushea .
( c ) u ṱuṱuwedza mveledziso siani ḽa zwa matshilisano na ikonomi ;
Vhashumi vha Ndondolo ya Shishi vha wana vhugudisi ha lushaka ho kalwaho kha Magudedzi a Ndondolo ya Shishi a mavunḓu .
Tshiporo Tshihulwane tsha Kapa Vhukovhela na Tshiporo tsha Mabopane ngei Pretoria zwo valiwa u itela u vusuludzwa ha ndeme na u khwiniswa .
U ṅwala tshiṱori hu tshi shumiswa fereme .
Nga tshifhinga tsha khanedzano ya mulovha ndo wana muhumbulo wa uri ho sedzwa zwoṱhe na uri arali hu si na zwiṅwe , fhedzi ro kona u swika hune ra pfesesa uri hedzi ndi khaedu dzo ḓowelaho , na musi phindulo dzashu khavho dzi tshi nga fhambana .
Tshiimo tsha vhukoni tshine vhatholi vha lavhelela tshone kha vhatholiwa vhavho tshi sedza kha vhukoni na vhuhulwane he vhatholiwa vha ṋetshedzwaho .
Ri tshi khou dededzwa nga Pulane ya Mveledziso ya Tshitshavha ( NDP ) , ri khou fhaṱa Afrika Tshipembe ḽi si na vhushai , tshayandingano na vhushayamishumo .
Muṋetshedzatshumelo u tea u vhulunga tshelede nnzhi u itela u ṱanḓavhudza na u khwiṋisa tshumelo .
Zwino ṅwalani risipi ine na i funesa .
Izwi zwi katela vhuḓifhinduleli ha nzudzanyo dza mveledziso ya dzinnḓu nga ṅwaha u mona na mbofho ḽevheḽe dzoṱhe tharu dza muvhuso .
Tshigeriwa tsha gurannḓa ndi tsumbo ya nḓivhadzo dze dza anḓadzwa kha gurannḓa dzoṱhe khulwane dza ḓoroboni iyi .
' Phothifoḽio ya Vhuṱanzi ' yo sedzuluswa nahone yo fhelela u ya nga
Kha vhungomu ha muvhuso wapo , hezwi zwi amba uri nnyi na nnyi , ane a vha mudzulapo , u na pfanelo ( nga u shumisa tshanele na maitele one ) ya u swikelela mafhungo kana rekhodo dza masipala , nga maanḓa arali nga khau ita izwo vha tshi vha vha khou humbelela mafhungo aya u itela madzangalelo a tshitshavha nga u angaredza .
Ro no ḓi wana zwikhala zwa miṱangano ya 95 na khuvhangano dzi re vhukati ha 2010 na 2016 .
U shumisa mafhambanyi na pfanywa .
Matheriaḽa u re kha modulu u bva kha matheriaḽa we wa bveledzwa nga madzangano a tevhelelaho a tshi tikedzwa nga vhe vha ita mutingati navho vha mashangoḓavha .
Fhedzi , mimaraga ya fhano hayani yo dzula yo ṱalulwa nga nyimele dza vhuwatshiṱoko dzo kalulaho na , zwenezwo , a hu na huṅwe vhuwatshiṱoko vhune ha tea u vha hone kha zwiimiswa zwa bannga dza fhano hayani .
Tshaka dza vhaendelamashango vho fhambanaho , mihumbulo yavho mihulwane ya u enda khathihi na zwine vha zwi funesa zwi tea u ḓivhea .
Mbambadzo kha zwibveledza zwa u vhambadzwa zwe zwa rengwa zwi tshi bva kha muvhambadzi muhulwane ( retheila )
Ho sedzwa u pfesesa ha tshitshavha ho tsaho , mimasipala i tea u ita phurogireme dza pfunzo kha tshiedziswa tsha komiti ya wadi nga ha vhuimelii hu sa athu u itwa khetho dza wadi na u khwaṱhisedza uri phurosese ya u nanga u itela ketho idzo i a pfesesiwa na u vha khala kha zwigwada zwoṱhe zwi re na dzangalelo kha tshitshavha tsha vhadzulapo .
Zwivhulahatsheṋe zwo reriwaho ngazwo kha nyendedzi iyi ndi zwine kanzhi zwa shumiswa Afrika Tshipembe .
Ni elelwe uri mapfanisi a ṋefhungo a edza ṋefhungo ene muṋe kha vhuthihi na kha vhunzhi .
20 Arali vha vha vha kha ḓivha vha songo fushea nga ha nḓila ye mbilaelo yavho ya thasululwa ngayo nga vhashelamulenzhe kana vhaṋetshedzi vha tshumelo kha zwa vhulamukanyi ha vhutshinyi , vha nga shumisa dziṅwe nḓila kha tshumelo dzi ṋetshedzwaho nga madzangano a no nga sa : a .
Rekhodo ya u sedzulusa vhulamukanyi ha nyito ya khorondangi i a shonisa nga tsheo dzine dza dzulela u ima na khorondangi .
U gidima vha tshi ya kha masia o fhambanaho vha tshi khou fhiwa ndaela nga mudededzi vha tshi shumisa tshikhala tshoṱhe tshi re hone .
U dzhiela nzhele dza u thusa u pfesesa mushumoitwa .
Ri livhuwa u engedzea ha u sa konḓelela u dzhena ofisini lu si lwa mulayo nga u dzhia nga khani na nga maṅwe maitele kha dzhango .
Mishumo yo itwaho nga dzikomiti i dzhiwa u vha yo shumiwaho nga khomishini na hone u itela u badelwa ha miraḓo ya dzikomiti vha dzhiwa sa miraḓo ya khomishini .
2.5 Khabinethe yo tendela u kumedzwa Phalamenndeni ya Afrika Tshipembe ha Muvhigo wa Tshifhinga wa vhuṱanu ( 2009-2014 ) nga ha u Thomiwa ha Guvhangano ḽa u Fheliswa ha tshaka dzoṱhe dza Khethululo ya Vhafumakadzi .
Tshiṱereke tsha Transnet tsho vha na masiandaitwa kha vharengisi vha zwibveledzwa zwa vhulimi na zwiḽiwa zwa lwanzheni khathihi na ikonomi nga vhuphara .
Hu khou tea u itwa mushumo kha tshiimo tsha thekhinikhaḽa kha masia oṱhe a fulufulu nga mannḓa fulufulu ḽa nyukiḽiya na gese ya mupo zwi tshi elana na ndambedzo , tsireledzo , tshinyadzo na mveledziso yapo ya khethekanyo idzo .
Mveledziso ya themamveledziso , nga maanḓa ya resituwarenthi na holo ya khoniferentsi miḓanani , yo fhela .
Vhavhusi vha Mashango vho lavhelesa zwiga zwo fhambanaho zwa tshumisano kha mbumbano ya Commonwealth , zwe vha khwaṱhisedza hafhu sa zwone zwihulwane kha u sumbedza mbuelo dza u vha miraḓo , nga maanḓa kha mashango a re miraḓo ine ya kha ḓi bvela phanḓa .
Hezwi zwi a thusa kha u lingana na tshirunzi tsha vhathu nga kha u swikela mafhungo na tshumelo dza dziposwo dzi swikeleleaho , zwine zwi leludza mveledziso ya matshilisano na u khwinisa matshilo a muthu nga muthu na zwitshavha .
Founu dziṅwe dzo vha dza khumbelo dza tsivhudzo , mbilahelo dzi no khou dovholola , kana founu dze dzi si wane phindulo dzi no fusha sa tsivhudzo .
1.5. Nga kha u lwisa u takula vhuimo ha vhuḓifulufheli , nga kha Invest SA Muvhuso wo topola thandela dza 40 dzine dza vha na mutsindo muhulwane dzo lugelaho u thoma u shuma kha miṅwaha mivhili iḓaho .
Ri tea u alusa vhufarani vhuthihi kha shango ḽashu , Ndayotewa yashu na zwiga zwa lushaka .
Malaṱwa o bveledzwaho kha nḓowetshumo a laṱiwa khathihi na malaṱwa a hayani maḓaleḓaleni a malaṱwa zwao .
Tsho swikelwaho tshihulwanesa kha kotara ya u thoma zwi katela odithi yo itwaho ya zwine vhaswa vha khou zwi shuma na vhurangeli kha shango ḽoṱhe na maṅwe maga ane a khou dzhiiwa kha sekithara dza phuraivethe .
Khoniferentsi yo dzhia tsheo ya uri Mazhendedzi a u Shandukisa Mulayo a Dzangano a Vhubvaḓuvha na Tshipembe ha Afrika a thomiwe na uri komiti ya u tshimbidza ine ya ḓo isa phurosese phanḓa yo nangiwa .
2.13 Khabinethe yo tendela Khoro ya Ṱhoḓisiso ya Vhulimi u vha ṋemuṱa wa Muṱangano wa Ḽifhasi wa vhuraru ngaha Mveledziso ya Ṱhoḓisiso ya Vhulimi nga Lambamai 2016 .
Iyi ndi khonsitituwentsi ya ndeme , nga maanḓa kha vhupo ha mahayani , hune thikhedzo yayo ya ḓo thusa u topola khaedu dzine hone : sa tsumbo u rema miri kha vhupo u itela khuni zwine zwa nga vhanga mukumbululo u si wavhuḓi .
Musi phanga dzi tshi shumiswa tshifhinga tshoṱhe , zwiambaro zwa u thivhela u tshewa nga phanga zwi tea u ambariwa sa zwo vhewaho kana u tiwa nga vhane vha ṱola kana u sedzulusa dzikhombo ( tsumbo .
Arali thendelo yo ṋetshedzelwa u shumisa nḓivho ya sialala sa muteo wa thandela yo dzinginywaho ya vhushumisamupo , vha ḓo fanela u ita nyambedzano ya thendelano ya u kovhekana mbuelo na tshigwada / zwigwada kana muthu / vhathu vho faraho nḓivho yeneyo .
Vha UNCRC vho rumela mawanwa na themendelo dzavho vha tshi itela shango nga ṅwaha wa 2016 .
Hezwi zwo ṱangana na u kundelwa u shumisa sisiṱeme ya ndambedzo ya masheleni i re na ndalamo kha thandela dza zwa vhulimi zwo engedza muhwalo tshikolodo kha vhorabulasi vhaṱuku .
nḓila ya u ya u fholani
Ri roṱhe , ri nga ita uri tshifhinga itshi tsha maḓuvha a khushumusi tshi vhe tshi takedzaho nahone tsho tsireledzeaho kha muthu muṅwe na muṅwe nga u sa nwa halwa ra reila .
Arali garaṱa ya ṱhanziela ya u reila yavho yo xela,u tswiwa kana u tshinyadzwa , vha nga ita khumbelo ya ntswa .
Fhedzi phambano yo ṅwaliwa kha ṱhanḓavhudzo ya moḓoro kha ṱhanziela dza u ḓiṅwalisa dzoṱhe nahone i nga si lavhelelwe u sa vha hone .
1.19 . Khabinethe yo dzhia zwinepe sa tshiga tsha khuwelelo ya nyito ine ya vhona uri sekithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi shumisaho NDP dzi fane .
Hu uri ndi vhashumisi vha ndeme vha zwiko zwa nnyi na nnyi , mvelelo dzavho a dzi dzuleli u vha dzi fushaho .
U bvelela kha zwi tshilaho naho zwo ralo , zwi tou amba uri zwo fhambanaho zwo itea .
Muhasho u a kona u dzudzanya fomuḽa ya u kovhela u itela u bveledza muṱaṱisano kwawo nga ngomu kha nḓowetshumo kana sekhithara .
Ri humbula u nga thengiselano idzi dzi na ndeme i sa kalei na mbuelo kha dzone dziṋe .
Vhasengulusi vha dzhia muhumbulo wa uri tshanduko ya mbekanyamaitele dza kharikhuḽamu i ḓo bveledza mvelelo dzi songo lavhelelwaho hetshino tshifhinga .
Mbudziso malugana na zwi re ngomu ha bugupfarwa iyi :
U shumisa zwifanyiso u bvumba zwine tshiṱori tsha amba : u vhala tshiṱori tsha zwifanyiso .
Thendelo ya u ṱun ḓa phukha i a ṱo ḓea kha u ṱun ḓwa ha phukha kana zwibveledzwa zwa phukha u zwi ḓisa Afrika Tshipembe .
Khothe idzi dzi shumamana na milandu miṱuku ya mavu , mbingano na phambano dza ndaka .
U kundelwa u dzhenela zwi ḓo ita uri thendara yavho ya si khwaṱhisedzwe .
Mutevhetsindo wa mitambo : zwikili zwa u thetshelesa , u humbula u tshi hanedza phetheni ya mutevhetsindo , u vhulunga bithi u sa shandukiho , hu tshi shumiswa miungo yo fhambanaho
Nahone pfumedzano na yone i nga si swikelelwe u swika nyimele dza poḽotiki kha shango ḽashu dzi tshi vha dzo shandukiswa .
Ri ḓo sudzuluwa kha kuhumbulele kwa u ḓisedza tshumelo ri tshi shumisa mitshini na u sa vha na vhukwani na vhathu ra rathela kha tshumelo ḓisendekaho nga mulwadze kha ḽeveḽe dzoṱhe dza tshumelo .
Zwa zwino ho sedzeswa ita uri mishumoni hu vhe na mutakalo .
Naho zwo ralo , hu na zwiitisi zwinzhi zwa uri ndi ngani vhaṅwe vhorabulasi vha sa nangi u shumisa zwa u kona u bveledza zwithu zwinzhi nga mutengo wa fhasi u fhira ḽiṅwe shango , tshiṅwe hu tshi vha lutamo lwa u khwaṱhisedza vhubveledzi ha zwiḽiwa bulasini nga nṱhani ha u sa khwaṱhisedzwa ha mimaraga .
Inwi na khonani yaṋu ni fana nga mini na fhambana nga mini ?
Musi hu tshi ṱalutshedzwa mulayo wa vhusimamilayo , khothe iṅwe na iṅwe i tea u takalela ṱhalutshedzo ifhio na ifhio i pfalaho ya mulayo wa vhusimamilayo ine ya yelana na milayo ya dzitshaka dzoṱhe nga nṱha ha ṱhalutshedzo iṅwe na iṅwe ine ya si yelane na mulayo wa dzitshaka dzoṱhe .
Vho ranga phanḓa fulo ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ḽa u lwa na muvhuso wa tshiṱalula vha tikedza vhukuma mbofholowo ya Afrika Tshipembe lwa miṅwaha i eḓanaho hafu ya sentshari , vha dovha vha shuma mushumo muhulwane kha u khwiṋisa ndaṱiso dza dzitshakatshakadzi lwisanaho na shango .
i tamela mashudu avho vhe vha vha vhe Mufarisa Mulangi wa Maanḓalanga a Vhutshutshisi ha Muvhuso Muambeli Vho Silas Ramaite ( SC ) nga murahu ha musi Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho fha thendelo ya uri vha awele tshifhinga tshavho tshi sa athu swika khathihi na u ṱutshela ofisi u ya nga Tshiteṅwa 12 ( 8 ) ( a ) tsha mulayo wa Maanḓalanga a Vhutshutshisi ha Muvhuso ( NPA ) , 1998 ( Mulayo 32 wa 1998 ) .
Nṱhani ha zwitshavha zwi re khomboni , hu na zwitshavha zwi re khomboni zwi ṱoḓaho u sedziwa lwo khetheaho .
Tswikelelo ya rekhodo dzo farwaho nga Muhasho wa Dzibada na Vhuendi wa Limpopo , khethekanyo ya 14 ( 1 ) ( d )
Naho theori na zwiṅwe zwi re ngomu zwo katelwa , ho sedzeswa kha zwikili zwa zwithu zwi re khagala u fhirisa ndivho yo ḓaho nga zwa pfunzo , zwi tshi tshimbilelana na zwithu zwa ene muṋe zwi tshi kwama vhuvha hawe na vhuḓifari .
Kushumisele kwa vhuḓi kwa mabunga
Komiti ya Wadi ya sala murahu mafhungo oṱhe na komiti ṱhukhu ya u tshimbidza mafhungo , nga murahu ha miṅwedzi ya 3 ha vha ho no dzheniswa mavhone zwiṱaraṱani nahone Komiti ya Wadi ya shuma na Foramu ya tshipholisa tsha Tshitshavha u paṱirola vhupo .
Miraḓo ya komiti hu katelwa Minisiṱa wa Zwiko zwa Minerala , wa Maḓi na Tshampungane , wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , wa Mveledziso ya zwa Matshilisano , wa Vhashumi , wa Madzulo a Vhathu , wa Mutakalo , wa Mveledziso ya Ikonomi na wa Gwama .
MANYUAḼA WA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA TSWIKELELO YA
Bannga yo bvisa tshelede ya tsimbi ya R5 ya u pembelela miṅwaha yayo ya 100 .
Thendelo ya shaka i ṋewa mubvann ḓa ane a vha muraḓo wa muṱa wa mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana muthu ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe Afrika Tshipembe .
Nga mvuselelo ya mitendo ya zwivhambadzwa , ri khou ḓiimisela u shuma na khamphani dza migodi , madzangano a vhashumi na zwitshavha u alusa sekhithara , u kunga vhubindudzi vhuswa , u sika mishumo na vhea nḓowetshumo kha nḓila ya nṱha ya tshanduko na khwaṱhisedzo .
U vhiga nga misi kha muḓivhi wa CBP malugana na kutshimbilele kwa zwithu musi hu tshi khou pulaniwa
U vhewa kha vhuimo ha zwivhangi zwa lufu zwihulwane ndi ha ndeme u itela u sumbedza vhuleme vhu si vhuhulwane ha tshivhangi tsho tiwaho tsha mpfu na uri tshi dzhiwa sa ngafhadzo ya phuraimari na ndeme ya vhuimo ha mutakalo kana khwaḽithi ya vhutshilo .
Zwi ḓura vhugai ?
Tshitakadzaho ndi uri uno Mulaedza wa Lushaka wo nṋea tshikhala tsha u vhiga kha Phaḽamennde na Lushaka kha Zwa Ndeme zwa 24 , zwine Vhahulisei Vhaḓivhalea vha nga zwi wana kha website ya Muvhuso vhege i ḓaho .
Hu na vhunzhi ha mbekanyamaitele na milayo zwine masipala wa tea u zwi tevhedza na u dzhiela nṱha uri , zwa ndemesa ndi zwi tevhelaho :
Kha masia manzhi , mutheo ndi vhuimo ha mashumele ho rekhodwaho kha ṅwaha phanḓa ha tshifhinga tsha vhupuḽani .
Pfufho i na khonadzeo ya u ita uri hu vhe na vhubindudzi vhunzhi vhuswa nga 2013 na u ya phanḓa .
Kha vha ṅwale nga ḽikhathi ḽo fhiraho nahone vha khwaṱhisedze uri ḽi dzula ḽo ralo hoṱhe .
Huna zwiṱitshi zwa ndingo dza goloi zwa phuraivethe na zwa nnyi na nnyi .
Hedzi ndi thandela dza tshaka ya fulo dzi shumiswaho dziyunivesithi nga kha Afrika Tshipembe u itela uri tshitshavha tsha matshudeni a Afrika Tshipembe vha a limuwa nga ha nḓila dzine halwa vhu nga nwiwa nga nḓila ya vhuḓifhinduleli .
Dziṅwe nḓila , u fana na u endedza malaṱwa u ya kha tshiimiswa tsha ḓoroboni a dzi dzuleli u konadzea , nga vhanga ḽa mbadelo dza nṱha dza tshiendedzi .
Mbekanyamaitele dzine dza khou sedzuluswa dzo ita khwiniso khulwane kha u shumana na vhufa he tswikelelo kha themamveledziso na tshumelo zwo vha zwi tshi ya nga lushaka .
Musi wa muṱangano , vhaimeleli vho ambedzana nga ha zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa dzingu zwa ikonomi na zwa matshilisano , hu tshi katelwa :
Vho shuma nga maanḓa zwine ra khou zwi vhona ṋamusi , ndi mishumo ya ṱhanganelano yavho .
U ṅwala maipfi hu tshi shumiswa maipfi a mibvumo yo gudwaho .
Nḓowetshumo dza nnḓu dza vhaeni na dza u zwima dzi sumbedzisa nyaluwo nga u ṱavhanya u fhirisesa kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho .
ZWIKILI ZWA VHUTSHILO Gireidi ya Ṱ-3
Zwiṱitshi zwa u vouta zwi ḓo vula vhukati ha awara ya 08:00 na 17:00 u thusa vhakhethi vhaswa u ḓiṅwalisela u vouta , na u tendela vhakhethi vho no ḓiṅwalisaho vho pfuluwaho uri vha ḓiṅwalise hafhu kha tshiṱiriki tsha u vouta tsha vhukuma na u khwinisa zwidodombedzwa zwa ḓiresi dzavho kha mutevhe wa vhakhethi .
Ezwi zwo livhiswa kha u ṋetshedza mafhungo kha zwitshavha nga ha tshumelo dzo fhambanaho na mishumo i re hone kha vho .
Lutamo lwa u shuma awara dzi si dza misi u itela u swikela zwipikwa zwa vhudavhidzani ha muhasho zwi ḓo vha themendelo .
U dzudzanya sisiṱeme ya u langa tshiṱoko : u renga tshiṱoko tshinzhi u fhira tshine tsha ṱoḓea kha zwi vhuedzi ngeno u vha na tshiṱoko tshi songo linganaho zwi tshi ḓo vhanga ndozwo ya dzioda .
Tshiimo tshine tsha si vhe tshavhuḓi tsha zwiporo zwa zwidimela zwa u endedza vhaṋameli fhano Afrika Tshipembe tshi vha na masiandaitwa o tou livhaho nahone ane a tshinyadza matshilo a vhathu vhashu .
U kuvhanganya mbilo dza zwikimu zwa dzilafho dzo haniwaho .
Khwaṱhisedzo ya ndango ya zwiitei hu si fhedzi kha mikhwa iyo ine ra khou ṱoḓa u i ṱuṱuwedza zwikoloni , na kha mikhwa ri sa a i ṱoḓi .
Ṱhalutshedzo
Konisa dzi MP u bveledza vhukoni na nḓivho nnzhi zwa kushumele kwa komiti .
Vhashumi vha khonṱhiraka na vhone vha a ṋewa zwiḽiwa zwa mutakalo luthihi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vha ḓo badelwa mundende wavho nga kha maitele mathihi kha a tevhelaho :
1.5 . U khwaṱhisedza u ṱolwa misi yoṱhe ha tshumiso ya pulane , Khabinethe yo tendela u tiwa ha Khoro ya Lushaka ya u Vusuludza Ikonomi .
Tshipikwa tsha ino mbekanyamushumo ndi u ṋetshedza tshumelo dza zwibadela dzo khetheaho kha vhuimo ha dzingu , fhedzi i na mitsiko i tevhelaho :
U phuletshedza ho ita uri mashango a paḓaho 100 , hu tshi katelwa na China , a tikedze ndingedzo dza u shumisa ṋetshedzo ya pfanelo kha zwipiḓa zwa TRIPS ya WTO .
U swikelela ndindakhombo ya zwa dzilafho nga u ṱavhanya - GEMS a i na zwikhala zwa u lindela kana ndaṱiso
Rekhodo ya mutakalo i ḓo vha na mafhungo a elanaho na aḽedzhi , ane a vha a ndeme kha u thivhela vhukhakhi ha dzilafho kana u vhu fhungudza .
Kha vha ṅwale CV i ṋeaho zwidodombedzwa zwavho zwi ngaho zwi tevhelaho :
Khoro i khou ḓo ṋetshedza mapholisa vhayo u itela u vhona uri hu khou vha na u elela zwavhuḓi ha vhuendi , hu tshi katelwa na u thivhela zwiito zwa u paka zwiendedzi nga nḓila ya u vala nḓila na u paka hoṱhehoṱhe .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i ḓo fanela u ṱangana na zwiṅwe zwigwada u wana thendelano na thandululo ya phambano .
Khethekanyo i re afho fhasi i buletshedza vhurangeli ha vhuvhekanyandeme ho bveledzwaho ha eḽemennde dza sumbe dza ndangulo ya malaṱwa yo ṱanganelaho .
Muvhuso u ḓo shela mulenzhe kha u sedzuluswa ha mushumo na kushumele kwa Mbumbano ya Maitele a Tshipembe ha Afurika .
Hu si na musudzuluwo : u khotha magona , shaḓa na u ita thitendeledzi nga zwiendanongo
Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe :
Sumbedzani ur i Anza uri mini musi a tshi vhona baisigiri yawe .
Tsumbo nthihi ya ndeme ndi mushumo wo itwaho nga Phindulo ya Mutheo wa zwa Vhuphuresidennde , u ya kha tshigwada tsha Ikonomi ya Tshiimo tsha shishi ya Tshakatshaka , tsho vhumbiwaho nga muvhuso , mabindu,vhashumi na sekithara dza zwitshavha .
Tshifhinga tsha u shumesa tsho swika .
Nga u angaredza , tsengo dza u ranga dzo itwa kha vhathu vha linganaho 191 .
Nga ṅwambo wa izwo , ri hana ndindakhombo kana vhuimeli vhuelanaho na ndondolo kana u sa bvisela khagala Data .
Hu tshi dzhielwa nṱha ngudo dzo gudwaho musi wa Khaphu ya Feḓerasi , ri khou engedza ndugiselo dzashu kha masia a nga ho sa vhuendi na vhutsireledzi .
8 . TSWIKELELO YA REKHODO DZINE MUHASHO WA VHA NADZO
Kha vha ṅwale mbudziso dzi tevhelaho kha fiḽipitshati vhashelamulenzhe vha fhedzise kha zwigwada zwiṱuku vha tshi shumise notsi dza khoso .
No no vhona ngafhi muthu atshi fhura Peter uri a kone u badela Paul ?
Ro imela Khorotshitumbe , na Muvhuso nga u angaredza , ri ḓikumedzela kha u ṱhonifha fulufhelo ḽo vhewaho kha riṋe nga magogo , nga u ita phulufhedziso kha ANC i tshi khou bvisela khagala ngoho ya vhutshilo u itela vhathu vha vundu ḽino .
Mukhantseḽara wa Wadi u tea u davhidzana na Mulangadzulo tshifhinga tshoṱhe .
Ndi vhana vhangana vhe vha renga zwikhipha zwi si na makolo vhuria ?
Kha vha ise khumbelo dzavho kha :
Maitele aya a shumiselwa vhuongelo ha tshiṱiriki , ha dzingu , na ha vhukati .
Thendelo yo tou ṅwalwaho , arali pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi yo no ṅwaliswa nga muṅwe muthu
Muvhuso wo ṱanganedza mbekanyamaitele ya zwa mutevheṱhandu masheleni ya u thivhela u wa ha ikonomi .
Ri ḓo isa phanḓa na gese ya mupo kha muhanga wa milayo ya mupo washu wavhuḓi .
Masipala u ḓo ṱoḓisisa nga ha vhupo ha vhukati na u fhaṱa zwitolo zwa vhavhambadzi khathihi na tshomedzo .
u wa u bva nṱha
Zwi zwanḓani zwashu u imisa dzema ḽa u sa londwa , u tambudzwa , dzikhakhathi na u vhaiswa ha vhana .
4.6 Khabinethe i humbudza vhakhethi vhoṱhe vho teaho u vha na vhuḓifhinduleli nga u shumisa pfanelo yavho ya demokirasi nga ḽa 3 Ṱhangule 2016 .
Sisiṱeme dza u vhuisa minetse u ya kha khoro a si ya vhukuma .
Ṅwalani phara nga maipfi aṋu ni tshi amba uri ho bvelela mini musi we khonani yawe a mu dalela .
Khwinifhadzo dza tsheledemviswa ya muvhuso dzo ita uri tshelede i teaho u shumiswa i avhelwe kha zwipikwa zwa Muvhuso zwo angalalaho zwine zwa vha zwa matshilisano na ikonomi , hu tshi katelwa pfunzo , mutakalo , magavhelo a matshilisano na tshumelo dza tsireledzo .
Ni a ḓivha tshiṱori tshe khatsho muthu muṱuku a kunda muthu muhulwane ?
Vho Montana vho sumbedza muṱanganoni uri vha vhona mavharivhari a a ndeme .
I nga kha ḓi sa sumbedza tshivhalo tsha vhukuma tsha matshudeni vhane vha nga tewa nga u wana thuso ya zwa masheleni kha iṅwe na iṅwe ya khethekanyo dzi re afho nṱha .
U tea u sedza mupeleṱo , ndogazwiga , u elela ha mihumbulo na u tevhekana ha zwiitei .
U khwaṱhisedza u tevhedzwa ha ndaulo na maitele a u renga na ndaulo ya vhashumi .
Tshumelo dza Dzilafho ḽa Phuluso ḽa Shishi dzi ṋetshedza vhuendi ha shishi na vhashumi vha pharamediki hu tshi itelwa zwipondwa zwa zwiwo , vhuimana , khombo dza zwiendedzi na zwiṅwe zwithu , hu tshi katelwa na vhuendi ha vhalwadze vha shayaho , vhane vha ṱoḓa vhuendi ha vhukati ha zwibadela na ha vhalwadze vha re nnḓa ha sibadela .
U shumiswa ha nḓila , zwivhumbeo na matshimbidzele a u vhiga a fanaho .
Zwi dovha hafhu zwa vha u pembelela mvelele yashu ya mvelaphanḓa na vhuḓifhinduleli ha roṱhe ho ṱanganelanaho .
Nga murahu ha muṱangano uyu , ho vha na miṅwe miṱangano minzhi , nga maanḓa ya u amba nga ha dwadze tshifu maelana na tshivhangi , nḓila ya u phaḓaladza na u sumbedzisa .
Fhedzi ndo gudedzini nda gudela u dizaina fesheni .
U wanala ha tshibugwana ( khethekanyo ya 14 ( 3 )
( c ) mayelana na zwo sedzwaho kha mveledzso na tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe na u vhambedza na tsumbakushumele na thagethe dzo tiwaho u ya nga ha phara ( a ) na ( b )
Zwi ḓo lavhelelwa uri muthu a dzulele u tshimbila lwo vhalaho .
Ndi zwa nnyi ?
Musi hu tshi saukanywa zwiṱirathedzi zwa thandela , hu vha na nḓila dzo fhambananaho dzine dza waniwa dza bveledzwa nahone dza khwinesa dza u ḓisa thandululo ya thaidzo dze dza waniwa .
Kha hu vhe na mulalo wa vhoṱhe .
Ṅwalani mafhungo maṋa maṅwe na maṅwe ane mavhili ao a thoma nga iyi na nga itshi na maṅwe mavhili a no thoma nga iḽa na nga tshiḽa . Ṅwalani mafhungo maṋa maṅwe na maṅwe ane mavhili ao a thoma nga
11 . Muḓisi wa mbilaelo u tea u ita mini arali a songo fushea nga tsheo ya Komiti ya Khanedzano ya GEMS ?
Ri ṱoḓa vhalambedzi vhanzhi u ṋea thikhedzo kha thimu dza mitambo na dzifeḓeresheni .
Vhadededzi na vhaṅwe vhashumi vhane vha dzhenwa nga malwadze ane a vha na vhushaka na AIDS vha tea u pfeseswa nga vhashumisani vhavho .
Lushaka lwashu lwo ṱumana , hu si vhuṱumani fhedzi nga mvelele na vhurereli , fhedzi ha dovha nga tshenzhelo na khaedu dzi fanaho .
Nga zwifhinga izwi , hu vha na thendelano ya sisiṱeme ya u dzhena ya ndinganelo na vhoramafhungo .
Musi hu tshi khou tevhedzwa ṱhoḓea nga u angaredza dza khwinisa u thomiwa ha mbekanyamaitele , hu tea u vha na u sedzesa ha nṱha kha u vhona uri mbekanyamaitele na zwitatamennde zwo itelwaho zwezwo kha sia iḽi zwi khou shumiswa zwavhuḓi .
Milayo miṅwe miṋa i hone , zwenezwo , hu na vhushaka maelana na hoyu wa mutheo .
U ṋetshedza thikhedzo ya u dzhia maga a u thivhela khombo i sa athu itea na u davhidzana nga mishumo ine ya kwama vhashumi na dzangano .
Mveledziso ya mbekanyamaitele na maitele u livhana na u kuvhanganya , u sedzulusa na u vhiga kha zwa thagethe dza kushumele dzo swikelelwaho , u leludza u ḓiswa na u kumedzwa ha mivhigo ya kushumele ya muhasho kha vha ndangulo ya nṱha .
Zwifhiwa zwi yaho kha mufarisi na kha madzangano a vhuedzaho nnyi na nnyi zwo vhofhololwa .
Fhethu ha u holela hone poswoni ho vha hu khou balelwa u livhana na mbadelo dza vhukuma .
U saukanya mafhungomatsivhudzi a u pulana
Miraḓo ya tshitshavha tsha Zioni vha nga ṱoḓa u farela kereke dzavho fhethu ho vuleaho hune ha vha tsini na milambo uri vha kone u lovhedza .
Tshavhuvhili , nga Shundunthule ṅwaha muṅwe na muṅwe ( na miṅwedzi mivhili ya mathomoni a ṅwaha wa muvhalelano kha mivhusoyapo ) vhalanguli vhahulwane vha tea u vha vho ḓadza Thendelano dzavho dza Kushumele ( Performance Agreements ) na vhahulwane vhavho .
( c ) Kha u ḓadza zwikhala kha Vhusimamilayo na u khwinisa , u sedzulusa na u shumiswa ha mutevhe wa madzangano kha u ḓadza zwikhala , u swikela khetho dza vhuvhili dza vhusimamilayo fhasi ha Mulayotewa muswa .
Nḓivhadzo yo bviswa vhege mbili phanḓa ha muṱangano na mbuno dza ndeme dzine dza ḓo ambiwa nga hadzo muṱanganoni dzi re zwiteṅwa zwa ndeme kha IDP .
Muhanga wa thikhedzo u lavhelela uri mbadelo dzo badelwaho dzi ḓo waniwa murahu musi thandela i tshi thoma u shumiswa .
Dzhenisani madzina avho ni ṅwale mutambo une vha u funesa nga fhasi ha dzina .
i tendelwa hu saathu fhela awara dza
U engedza tshiimo tsha shishi huṅwe na huiṅwe hu fanela u itwa nga tsheo yo dzhiiwaho ine ya vha na vouthu dza 60 dza miraḓo ya Buthano .
Maḓi a mashika a zwa nḓowetshumo na one a nga vha na maḓi a mashika a mahayani na tshampungane .
Mutsho u a rothola .
Mugaganyagwama wa vhukati na wa ṅwaha nga ṅwaha wo lugiswa hu tshi tevhelwa nḓila ya mugaganyagwama wo eḓanelaho .
Wanani makhadibogisi a kale ni ite mbondo na ṱhanga .
U topola na u bula ndeme ya didzhiti iṅwe na iṅwe
Zwikolo zwi fanela u bveledzise mbekanyamitele u dededza nyito dza vhagudisi vhane vha humbulela u sa londa honoho , u fana na zwine zwa itwa musi maṅwe maitele a u tambudza ṅwana a tshi khou humbulelwa .
Tshanduko hedzi dzo lingedza u ṱanganyisa vhathu uri vhavhe tshitshavha tshithihi kha poḽotiki kana vhurereli .
Nga nnḓa ha maga e ra ita , ri kha ḓi vha na milambo minzhi ine ra tea u i pfa .
Khothe a dzo ngo dzhiela fhasi vhuḓifhinduleli ha uri mulayo u tevhedzwe na u tsireledza vhadzulapo , sa izwi dzo ya phanḓa na u pfisa vhuṱungu avho vhe vha pfuka mbetshelo dza milayo yo itelwaho u fhelisa vhuloi .
Fhedziha , hu nga si vhe vhuṱali u thoma zwiṱirakitsha zwa mulayo zwa tshoṱhe u sedzana na vhuleme ha muratho ha tshifhinga nyana .
U divhadzwa ha khwiniso dza mulayo u itela zwa u shumisa 30% yo vhetshelwaho thungo ( Mulayotibe muswa wa Vhulanguli ha Thengo ya Tshipentshele nga Vhufaragwama ha Lushaka ) nga Ṱhafamuhwe 2017 na u honolola khonadzeo dza u shuma ha dziSMME , koporasi na mabindu a zwikolobulasi na mahayani .
I na lubannda ludala lwa tshivhumbeo tsha Y lwo ṱanḓavhuwaho nthihi tsha ṱhanu tsha muelo wa fulaga .
Kha tshifhinga tsha u sedzulusa , u shaea ha mishumo lwa tshifhinga tshilapfu ngei Gauteng ho tshenzhela phambano zwiṱuku .
Ndi vhudzheneleli ha vhuṱali kha fhungo ḽa u ṱangulwa zwiṱhavhane na thendelano ya tshifhinga tshilapfu nga dzitshaka kha nyambedzano dza u ṱangulwa zwiṱhavhane .
Madelo phirisela ndi masheleni ane ha ga ḓo shumiswa kha thundu na tshumelo nga muhasho ine khetho ya vha khawo fhedzi aḓo badelwa kha zwiṅwe zwiimiswa .
Nga 1998 Nḓivhadzamulayotibe yo wana uri tshumelo ya poswo ndi nḓila ya mutheo yo ḓoweleseaho ine milaedza ya davhidzaniwa ngayo na thundu dza tshimbidzwa ngayo .
Zwi re ngomu ha tshitatamende itshi zwi wela fhasi ha nḓivho yanga , nga nnḓani ha musi zwo bulwa na u vha zwi zwone na u vha ngoho u ya nga hune nda ḓivha ngaho .
U vhona uri hu na u vhumbiwa na u wanala ha phurotokholo dza ndondolo ya vhalwadze vha vhukuma na mbekanyamaitele muhashoni .
7.1 . Khabinethe yo ṱanganedza vhuḓifhinduleli ha U bvisa zwithu zwa khombo na U humisela murahu tshumelo dzo ṱumanaho na Zwiimiswa zwa Tshiṱirathedzhi tsha Nyukiḽia zwi si tsha Shumaho ( Ḽiga ḽa 1 ) na zwiimiswa zwine zwa khou shuma zwino ( Ḽiga ḽa 2 ) ngei Phelindaba .
Ri ḓo bvelela zwavhuḓi kha vhuhovheleli hashu ha u alusa kavhili tshivhalo tsha vhaendelamashango vha dzitshaka tsha swika kha 21 miḽioni nga 2030 .
Nzudzanyo dzi tevhelaho kha mithelo ya zwibveledzwa zwa fola na halwa dzi khou dzinginywa .
Ndi kha zwifhio zwipiḓa zwa mveledziso ya musudzuluwo zwine vha nga ḓi sumbedza thaidzo na khazwo ?
Mbudziso dza lushaka lwa phindulo lwa data dzine dza katela mimodele , dzigirafu , ṱhumbulo , mafhungo na zwipiḓa zwa u vhala , dzikhathuni na zwipiḓa zwa u vhala , thebulu na data dzo sumbedziswaho nga girafu na zwipiḓa zwa u vhala zwi fanela u shumiswa kha ndugiselo .
6.4 . Khabinethe i kha ḽithihi na Muphuresidennde Vho Zuma kha u fhirisela ndiliso kha vhathu vha Cuba nga murahu ha o lovha ha Muphuresidennde wa kale na ḽizhakanḓila ḽa mvutshelano Vho El Commandante Jefe Fidel Alejandro Castro Ruz , vhe vha kumedzela vhutshilo havho kha mbofholowo na u ḓiimisela vhone vhaṋe .
Khabinethe yo laela Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi u ita tsedzuluso ya u punḓuwa ha mafhungo o tsireledzeaho na u ita mbidzo ya uri maga a ndaṱiso a shume kha avho vho pfukaho mulayo .
Ndi nnyi ane a tshea mafhungo malugana na uri ndi vhonnyi vhane vha fanela u shumisa tshomedzo ?
Mbadelo ya u phaḓaladza i guma kha 30% u swika kha R32 nga tshithu - Nyimele dza dzilafho dzi sa fholi
Heyi phurosese i kuvhanganya tsenguluso ya u ḓiṱunḓela ha zwigwada zwo fhambanaho zwa kutshilele , zwishumiswa zwa CBP ( mimapa , Venn , u buḓa , zwiitei zwine zwa itea nga tshifhinga na zwa tshifhinga tshilapfu kutshimbidzele ) , na mawanwa a no bva kha inthaviu na vhaṋetshedzi vha tshumelo na zwiko zwa vhathu vha ndeme .
Ndaela dzi anzela u thoma mafhungo .
Zwithu zwi nga ho izwi zwo fhedzisela zwi khou wana tshenzhemo ṱhukhu kha miṅwaha iyi .
Nṋe , muṋetshedzi wa tshumelo o sainaho afho fhasi , ndi a ṱanganedza tshikoupu tsha mushumo sa zwe zwa bulwa kha thambo iyi ya u ṋea muredzo na u tenda u ḓo tevhedza ṱhoḓea dzo ṅwalwaho kha mutevhe .
Ndi nga nanga u ḓi imisela u kandeledza fhungo ḽa tsiku kha lushaka lwa Afurika Tshipembe .
Ri khou shumisana na mashango a vhuvhambadzi a ngaho Vietnam , Thailand na China na uri a khou khwaṱhisa vhuḓidini hashu ha u lwa na thambulo iyi .
Kha vha ite nyolo ya phaka dza netiweke ya vhupohaya vhuṱuku hu si zwikhala zwo vuleaho zwine zwa vha zwihulwane zwine zwa tea u langiwa zwavhuḓi nga vhadzulapo .
Nyengedzo na tshandukiso
Hu tea u vha na sisiṱeme dza u vhona mulandu vharangaphanḓa vha tshitshavha malugana na vhuḓifari havho .
Tshiimiswa tsho khwaṱhaho tsha milayo ya Afrika , zwilinganyo na zwiimiswa zwa vhuvhusi na dimokirasi tsho bveledzwa .
U ḓadza fomo
Fhedziha , mbalotshikati idzi dzi dzumba u vhonala ha phatheni dza mveledziso ya pfunzo dzo fhambanaho nga maanḓa kha dzingu .
Ro ḓiimisela vhukuma u ṱangana na khaedu dza lwendo ulu , lune ra khou lavhelela uri lu ḓo vha iṅwe tswikelelo i vhonalaho ya muvhuso .
Ri ḓo isa phanḓa na u tikedza vhusikamishumo musi zwi tshi kha ḓi vha zwo fanela zwenezwi musi maraga ya mishumo i tshi vhuelela , naho musi ri tshi khou shuma u ṱuṱuwedza nyaluwo i sa shanduki nahone yo khwaṱhaho kha sekhithara ya phuraivethe .
Ṱhuṱhuwedzo dza khwaṱhisedzo ya oṱhe mazhendedzi a kwameaho zwi tshi katela u vhumbekanya kha zwoṱhe zwiṱirathedzhi u itela u swikela mishumo yavho yoṱhe .
Komiti ya Zwiko zwa Mishumo na Komiti ya Malamba dzo ṋewa mushumo wa u sedzulusa hafhu na mashumele a mbuelo zwa tshiṱafu , hu tshi katelwa na Muofisiri Muhulwane wa Khorotshitumbe .
Maambiwa a muṱangano a si tshifhinga tshoṱhe tshine a vha o bvisa zwithu zwoṱhe zwo bvelelaho muṱanganoni zwo tou ralo .
Zwi ḓo lebuliwa zwoṱhe u sumbedza uri zwi shuma hani zwi tshi vhambedzwa na Zwitandadi zwa Mashumele a Fulufulu o Teaho .
Mushumo wa dikishinari u ḓo thoma musi nyambedzano na vhaganḓisi dzo no fhedzwa .
Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka yo bveledzwa nga masiaṱari a webe ane a shumiswa nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Pele ndi mutukana we a vha a tshi tamba bola ya milenzhe nṱhani ha u vha a tshikoloni .
O vha a tshi vhonala e muhuluhulu .
Nyimele dza mahayani na dza ḓoroboni dzi nga fhambana na , ngauralo , dziṅwe phambano nga u ṱalutshedza dzi nga bvelela .
Ari i pfesesi na luthihi .
( 1 ) Muphuresidennde , sa ene ṱhoho ya khorombusi ya lushaka , a nga vhea tshiimo tsha vhupileli ha lushaka nahone u fanela u ḓivhadza Phalamennde nga u ṱavhanya na nga vhuḓalo ho teaho malugana na -
Hezwi zwithu zwi si zwavhudi kha lushaka zwi dzulela u kwama mutakalo wa vhadzulapo ; u thoma u fhandekana nga u ṱavhanya ha vhana kha miṱa yavho na u xelelwa nga mvelele na matshilisano .
Kha vha ṱalutshedze uri muthu muthihi u ḓo vha muṱaleli , vhadzheneli vhavhili vha ḓo vha vhe kha khuḓano ngeno vhaṅwe vhavhili vha tshi tea u vha vha khou haseledza nga thaidzo , muṅwe na muṅwe a na zwine a ita .
Mmbi yo ḓidzhenisa kha mvusuludzo .
Tshiṅwe hafhu , ipfi tshithomi tshiṅwe tshifhinga ḽi shumiswa madzuloni a ipfi dithoneitha .
Ndaulo ya Sekhithara i dzulela u vha yo teaho na u vha ya vhukati kha tshiṱirathedzhi tshashu tsha u lwa na vhugevhenga na u khwinisa tshifhinga tsha ṋetshedza thuso kha vhavhilaeli .
Khumbelo ya tshandukiso ya madzina na zwifani zwa vhana
U thoma u ḓivha uri maipfi a itwa nga mibvumo .
Izwo a zwo ngo amba fhedzi zwo fanelaho nga u vha fara , zwi dovha zwa amba uri tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe ho vha ha na vhurumelwa , vhafumakadzi vha fanela u dzhielwa nṱha .
Naho zwo ralo , ahuna mbekanyamaitele ine ya nga dzula yo tea arali mbekanyamaitele i sa ḓibaḓekanyi na tshanduko nga ngomu kha vhupo ha kushumele , thekhinikhala , theo ya mulayo , poḽitiki na matshilisano na vhupo ha zwi tshilaho .
A rahela bola kha nṋe .
U bva zwenezwo , khoso dzo ya phanḓa kha khethekanyo dzoṱhe dza dzhele .
Bisi ya ṱaḓa tsho tshimbila tshi tshi songolowa .
Tsha u thoma , i ṱoḓa u ela vhuṋe ha ndaka , tshumiso , u vhambadzela murengisi , khovhekanyo , o ṱunḓa thundu , u vhambadzela thundu seli , u ita na bveledza zwidzidzivhadzi zwi itelwaho mishonga na zwa sainthifiki .
Mudzulatshidulo wa Salga , na vhurangaphanḓa hoṱhe ha muvhuso wapo ,
Ri tea u thoma , ngomu ha ndaulo yashu ya tshitshavha , nyimele ine ya ḓo ṱaṱisana na nḓowetshumo ya phuraivethe zwi tshi da kha kushumisele na zwibveledzwa .
1.9 . Khabinethe i ṱuṱuwedzwa nga mvelele dza nyambedzano dzine dza khou bvela phanḓa vhukati ha muvhuso na vharangaphanḓa vha nḓowetshumo dzo rangwaho phanḓa nga Muphuresidennde Vho Zuma nga kha Vhurangeli ha CEO ha zwa Muphuresidennde ha u fhaṱa fulufhelo kha ikonomi , u ṱuṱula nyaluwo ya ikonomi na u thivhela u tsitselwa fhasi ha maimo a tshikolodo a shango .
Nga murahu ha u pfumba ha u iswa vhathuni ha phurogireme iyi , Muhasho wa Pfunzo ya Muteo wo bvisa muhanga wayo wa pfunzo ya mirole kana vhashumisani ye ya pamba zwiṅwe kha vha Phurogireme ya Pfunzo ya Mirole ya Gavhelo ḽa Ḽifhasi .
( b ) Kha idzo nyimele Muthusa-Muofisi wa Mafhungo ( kana murumelwa ) u ḓo tea u fhirisela khumbelo kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha nga u ṱavhanya u ya nga hune zwa konadzea ngaho , fhedzi hu si nga murahu ha maḓuvha a fumiṋa ( 14 ) musi ho ṱanganedza khumbelo .
U ṅwala maḽeḓere maṱuku na mahulwane nga nḓila yone na nga luvhilo lwo kalulaho na vhusedzi .
I kwama inwi , muṱhannga wa eMzimhlophe ngei Soweto , o bvaho tshikoloni miṅwaha miṱanu yo fhiraho fhedzi na zwino a ni athu wana mushumo .
Vhu dovha ha tikedza bono ḽa tshiṱirathedzhi ḽa Tshiṱirathedzhi tsha Sekithara ya Vhuendelamashango ha Lushaka kha u engedza tshivhalo tsha vhathu vha ḓaho vha tshi bva kha mashango a nnḓa uya kha 15 miḽioni nga 2020 na u sikwa ha mishumo miswa i linganaho 225 000 .
Hezwi zwi katela phemithi dzo xelaho nga mulandu wa u sa dzhiiwa poswoni .
Naho hu na u timatima ho sikwaho nga mveledzo dza maraga wa ole , kuvhonele kwa tshanduko ya mitengo i dzula i tshi takadza .
Vhuṱanzi vhunzhi vhu wanala Posoni iṅwe na iṅwe kana kha webusaithi ya Poso .
Arali ha vha na ṱhoḓea ya maṅwe matheriala , zwi tea u thoma zwa kumedzwa kha Muinzhiniara u itela thendelo a saathu u shumiswa .
Hezwi a zwi ambi uri muthu a ne a vha na asima ha ngo tea u ita nyonyoloso .
Mipimo ya vhutshilo ha tshoṱhe ha ṅwaha i shuma kha vhushelamulenzhe ho ṱanganaho kha dziakhaunthu dza u vhulunga dzi sa badeli muthelo dza vhabindudzi kha vhaṋetshedzi vha zwibveledzwa u mona hoṱhe .
Sekhithara dza vhadzulapo , mihasho ya muvhuso na mimasipala zwi ḓo bveledzise pulane dzadzo dza u ita mushumo .
Nzwalelo kha masheleni o bviswaho u bva datumu ye mbadelo ya nzwalelo ya badelwa i ḓo vhalelwa ya badelwa nga ḓuvha ḽe tshelede ya bviswa .
Tshumiso ya u ḓiṱola ya milayo miswa kha maṅwe mafhungo i a hanedzea nahone mbuno dzi nga khwiniswa kha mihumbulo yoṱhe .
Vha humbule u dzhenisa ṋomboro ya invoice u itela uri i kone u kwamanywa na invoice yo bviswaho .
Phemithi i shuma lwa ṅwaha fhedzi .
Zwirendo zwa lushaka ulu zwi pfi ndi ḽimeriki .
Shumisani mepe wa mihumbulo kha pulane yaṋu .
Fomo dza u nanga dzi khou wanala u bva kha www.presidency.gov.za nahone dzi fanela u rumelwa na siaṱari ḽithihi ḽi ṱuṱuwedzaho muthu o nangiwaho .
Tshomedzo dza U dzima Mulilo dzoṱhe dzi tea u ṱaluswa nahone dzi vhe dzo ṅwaliswa .
Mishumo , mutakalo , pfunzo , mveledziso ya vhupo ha mahayani na u lwa na vhugevhenga ndi ndivhiswa dza ndeme vhuendedzi na bada , nazwone zwo aluwa nga u ṱavhanya .
Zhendedzi ḽe ḽa lavhelelwa ḽi re na vhuḓifhinduleli ha u shuma thandela .
Nga nṱhani ha u wanala ha mavu a si na tshithu , hu na tshikhala tsha mveledziso ya thundu .
U shumisa zwikili zwa u wana ṱhalutshedzo kana zwine ipfi ḽa amba zwone nga u shumisa maipfi a ḓivheaho nga tshivhumbeo , foniki , nyimele ya ḽiṅwalo na u saukanya tshivhumbeo khathihi na u shumisa tshikili tsha u pfesesa .
Vhalani maipfini thetshelese mibvumo maṱanu .
3.3 . Kha tshenetshi tshifhinga tsha themo ya vhukati , muvhuso u khou thoma u shumisa maga o fhambanaho a u lingedza u tandulula khaedu dzashu dza zwa fulufulu nahone ri khou ita zwoṱhe zwine ra nga kona uri ri ḓise vhuṅwe vhubveledzi vhuswa ha muḓagasi nga tshifhinga tshiṱukuṱuku u ya nga hune zwa nga konadzea ngaho .
Thandela i ḓo rangwa phanḓa nga tshivhalo tsha mihasho yo teaho na NECSA sa muthusiwa muhulwane .
Khumbelo ya thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe - bindu ḽau halutshedzo
Kha vha bveledze u vhalela u ḓiphiṋa na u itela ndivho dzo khetheaho nga nḓila dzoṱhe dzi konadzeaho .
Ndi zwa ndeme uri miraḓo ya Komiti ya Wadi vha thetshelesa mihumbulo i bvaho kha tshitshavha .
Naho zwo ralo , mbadelo dza matshilisano dza ṱhiroma na khombo dzi elanaho na zwiito zwa zwikambi zwi fhira kule muthelo wa mbuelo wo kuvhanganywaho .
Khothe dza Magota dza Nyambedzano , dzine dza ṱuṱuwedzwa nga khethekanyo 3 ya Mulayo wa Khothe dza Sialala .12 .
Mashango ashu o no thoma u vhumba vhukwamani kha vhushaka ha vhukoni , vhune ha ḓo khwaṱhisa tshumisano ya ṱhoḓisiso yashu .
Zwialameli zwi songo linganaho zwa vhana vha songo swika u bebiwa zwine zwa sia vhana vha khou tea u kovhekana zwialameli , naho izwi zwi si u ya nga ha ndaulo dza mutakalo .
Zwiṅwe zwiṱirathedzhi zwa u khwinisa mutakalo wa vhafumakadzi zwi katela u engedza mufusho kha vho mme , zwine zwa kwama vhuvhili ha mvelelo dza mutakalo wa mme na ṅwana , na u sedza kha u dzhenelela u khwinisa ndingo dza HIV na u ṋetshedza dzilafho vhathu vho tshipiwaho vhane vha khou tshila .
MTSF dza tshifhinga tsha u bva nga ṅwaha wa 2019 u swika nga ṅwaha wa 2024 ndi dzone puḽane dza u shuma khathihi na muhanga wa vhulavhelesi hu tshi itelwa u swikela Puḽane ya mveledziso ya Lushaka : Zwipikwa zwa Bono ḽa 2030 zwa ndangulo ya muvhuso wa vhurathi .
Mimasipala i tea u anganya ḽa u shumisa dziCDW sa vhatshimbidzi vha ha masipala .
Nga u pima u angalala tswititi , hu songo khaulwaho ha bada hune mimoḓoro ya nga engedza luvhilo , mbumbo ya netiweke i nga shumiswa sa nḓila ya u dzikisa vhuendi , zwine zwa khwaṱhisa vhukoni ha vhaendangaṋayo u shumisa zwiṱaraṱa u itela zwa matshilisano na vhuḓimvumvusi .
ZWIDODOMBEDZWA ZWA VHUKWAMANI ZWA NDEME :
PRASA na Transnet zwo ṋetshedza dzirannda dza dzibiḽioni dza maḓana kha u khwinisa nethiweke yashu ya zwidimela zwa vhaendi na zwa thundu .
U ṱuṱuwedza u bveledzwa ha mavu ho ṱanganelanaho khathihi na u shumisa mavu nga ngona nga 2005
Hezwi zwi nga livhanywa na zwikhala zwo fhambanaho zwa khwine afho ḓoroboni khulwane .
Tshivhalo tsha mivhigo ya kotara kha tshumiso ya mugaganyagwama kha Khabinethe na Mivhigo ya Phalamenndeni yo ṋetshedzwaho kha Khabinethe na Phalamenndeni kha kushumele kwa tshumiso ya mugaganyagwama wa vundu .
Fhethu afha hu katelwa ha u ḓi mvumvusa hure dindini hune havha na fhethu ha u otshela , ho sedzaho thungo khulwane , hure ngadeni ya phuraivethe .
( a ) khakhulula kana u thutha mafhungo a vhuṋe a muṋe wa data ane vha vha nao kana are fhasi ha ndango yavho ane a vha a si a vhukuma , a so ngo teaho , manzhi , a kale , a so ngo fhelelaho , a no khakhisa kana o wanwaho lu si lwa mulayo ;
Muṱangano u pulana tsumbatshifhinga ya vhege hu tshi katelwa sheduḽu ya miṱangano na vhuimeleli vha no bva kha zwigwada zwo fhambanaho zwa kutshilele .
Vhugudisi vhu bveledzaho vhu tea u vha ha tshumisano na u dzhenela u itela u swikelela mvelelo dza gumofulu .
Muri mudala wa ita murunzi mulapfu .
Zwi tshi ḓa kha u shumisa khothe dza sialala , ṱhoḓisiso yo itwaho nga the HelpAge yo wana uri khothe dza sialala a dzi thusi ngauri ngona dzi shumiswaho dzi na thaidzo .
1 . Khethekanyo ya 84 ya Mulayotewa muswa i lavhelelwa u vha na khethekanyo ṱhukhu ya nyengedzo i tevhelaho :
Zwi amba mini ?
Phesenthe ya vhathu vha konaho u swikela muḓagasi yo vha i ṱhukhu kha hafu ya Brazil na China , na kotara yo engedzwaho ya vhathu vhaḽo i ḓo ṱoḓa u vha na tswikelo yo khwiniswaho uri i kone zwayo u swika kha ya Afrika Tshipembe .
Zwo sedzwaho nga vhadzulapo kha u khwinisa
Vha ḓo ṱoḓa u sedzulusa ndingo yavho arali ho vha na tshanduko dza ndeme kha nḓila ine vha shuma ngayo kana arali vha na muhumbulo wa u vhona uri a zwo ngo tsha khwaṱha .
Zwo no swikelwaho na zwone zwo vhigiwa kha masia oṱhe a u vhuedzedza , u alusa na u navhisa ikonomi .
Kha Afrika Tshipembe , ḽine ḽa vha na ḽeveḽe khulwane dza u shaea ha mishumo , khaedu ndi khulwane .
Hezwi zwi ita uri vhoramabindu vha kone u ḓidzhenisa kha mishumo ya vhukuma ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
U kalwa ha ndeme nga ṅwaha zwi wanala u itela ndivho ya u linga u tshinyala ha vhubindudzi ha ndaka .
U ya nga kuhumbulele kwanga , u shumiswa ha masheleni a songo teaho zwi nga tendelwa nga mulayo hu songo vha na u kheluwa kha nḓila i bveledzaho ya ndaulo ya masheleni .
Zwikepe zwi tshimbidzwaho nga fulufulu ḽa nyukiḽia kana zwine zwa vha na matheriala a radioakithivi nga ngomu , zwi a kona u ita tshinyalelo ya nyukiḽia , nga kha u ṋetshedzwa ha thendelo dza zwa nyukiḽia .
Mapa wa luvhondoni wa AfrikaTshipembe wo khethekanywaho nga mavunḓu
Zwenezwo , vhathu vha nangiwaho kha Bodo vha tea u vha vho tea nahone vha na vhukoni ha ha u fara na u shuma kha ofisi nga u fulufhedzea sa zwe zwa sumbedziswa kha Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Vha ndangulo ya nṱha na phurofeshinaḽa dza vhuimo ha nṱha vho katelwa .
Mbonalo ya u ḓisola na pfarelo , u fana na zwe vha vha vhe zwone na zwe zwa bvelela ṋamusi , u bva kha mihumbulo yashu hu tou nga u xela vhukati ha ndingedzo dza u wana vhupileli na thikhedzo nga mbuno dzi pfadzaho na ndingedzo dza ṱalusa vhuimo havho .
U dzhenelela kha pulane ya tshiṱirathedzhi tsha davhi , pulane ya bindu ya ṅwaha nga ṅwaha na mugaganyagwama wa khethekanyo , vha sedzuluse pulane ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Zwikhala zwa mupo u ya nga khonadzeo ya vhulimi .
Senthara ye ra amba nga hayo i katela zwikhala zwo tiwaho na khetheaho zwa vhupo na zwiṅwe zwikhala .
Nyombedzelo kha idzi kereke ndi dza u ḓiṱama na u ḓitsireledza kha masiandoitwa a vhuvhi .
Dziṅwe dzidona vha ṱoḓa uri kuitele kwa thengo kwa vhone vhaṋe ku khou shumiswa .
Muṅwe na muṅwe kha matombo e a wela kha muṅwe .
U tshi dzhia vhuḓifhinduleli uhu , ḽihoro ḽivhusi ḽi ḓo ḓidzhenisa kha maitele a nga ngomu na u kwama vhathu hune ḽa vhona ho tea , sa zwine zwa itwa nga maṅwe mahoro a poḽitiki .
U dzhenelela ha vhadzulapo kha u disaina tshumelo
U tshimbila nga lurumbu kha tshamonde / tshauḽa , luḓilani lwo tou tswititiho , lwo kombamaho , lwa masongesonge na zikizaka
Sisiṱeme i ḓo ri ṋetshedza mbonalo ya ngoho ya vhuvhonadzi na tshikoupu tsha u tambudzwa ha ṅwana kha vundu ḽashu .
Nga tshifhinga tsha u vhiga , vhunzhi ha zwipikwa zwo ḓo khwiniswa , zwiṅwe zwo litshwa .
Musi nga u ralo ri sa kholwi uri u ṋetshedza tshumelo dza u itelwa mushumo nnḓa wa nga ngomu kha kiḽaente ya odithi zwi ḓo hoṱefhadza vhuḓiimisi ya muoditha wa nga nnḓa .
U ḓadza mivhigo ya ṅwedzi , nga kotara na nga ṅwaha .
Muvhuso wo no vhekanya mishumo ya ndango ya mupo , khumbelo dza pfanelo dza maḓi na migodi dzo vhea tshivhalo tsha maḓuvha a 300 kha u ṋetshedza khumbelo idzi dzoṱhe .
1.6 . Sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya mvusuludzo ya zwidimela ya muvhuso , Khabinethe yo ṱanganedza u lingwa ha zwidimela zwiswa zwa vhaṋameli zwa Mega X'Trapolis nga vha Zhendedzi ḽa Zwidimela zwa Vhaṋameli ḽa Afrika Tshipembe .
Hu dovha hafhu ha vha na tshiimo tshine zwithu zwa vha ngayo ya zwino na yo kumedzwaho ya mimbete ya dzingu na ya tshiṱiriki yo vhewa ngomu ha tshiimiswa tshithihi , na mimbete ya dzingu na ya theshiari yo vhewaho ngomu ha vhuongelo ha vhukati .
Hu itwa ṱhoḓisiso ha rekhodwa mafhungo
Anetshelani zwe zwa bvelela zwe zwa ni ṱungufhadza .
U swika ṋamusi , vhathu vhaswa vha fhiraho 7 000 vho tholiwa kha mbekanyamushumo .
Kha ri ṅwale Dzhenisani zwiga zwa u vhala zwo teaho .
Zwi ṱoḓa fhedzi uri thengo i tsikeledzwe nga ndeme dza tshivhalo tsha fhasisa ; na hune phemithi dzi sa konadzeiho dza Muofisiri wa Muvhalelano u renga thundu dzi ṱoḓeaho kana tshumelo nga ngona dziṅwe , tenda mbuno dza vha dzo rekhodwa .
Shumisani masala masumbi ni tshi langiwa nga vhukule ( tsini kana kule ) .
Pulane dza ndangulo ya malaṱwa dzi fanela u dzudzanywa nga maanḓalanga apo .
U khwinisa mbuelo ya mubindudzo wa themamveledziso zwenezwo ha vha u swikela ndeme ya tshelede yo shumiswaho .
Izwo vho ndi nga uri o vha a sa vhalei .
U shayea ha Zwikolo zwa Nṱha kha Ḓorobo ya Marble Hall zwine zwa nga kunga vhabindudzi kha vhupo ha masipala .
Uri vha wane thendelo , vha fanela u ḓadza fomo ya khumbelo ya phemithi ya u rea kha sekithara ine tshikepe tsha ḓo rea khayo .
( b ) ṱuṱuwedza mveledziso , tsireledzo na u waniwa ha pfanelo dza vhuthu , na u
Vhabveledzi vha mivango vha ri zwibveledzwa zwavho ndi halwa ha sialala .
Tsedzuluso ya Kushumele kwa Muvhuso
Khabinethe i vhidzelela maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha vhe tshipiḓa tsha u lwa na vhugevhenga .
Ro nanga ri tshi zwi ḓivha hu si u khwaṱhisedza dziphambano dzashu fhedzi zwo ralo , ra shumisana u itela u fhaṱa vhumatshelo huthihi ha riṋe vhaṋe na vhana vhashu .
Maga aya ha nga ḓo vhofholola na u imisa samba ḽa shango iḽi .
VAT ndi muthelo u songo lumbamaho u bva kha kushumisele kwa thundu na tshumelo kha ikonomi .
Ri ḓo dovha ra gudisa vhashumeli vha zwa mutakalo vha fhiraho 3 000 , nahone vha ḓo gudiswa kulangele kwa uvhu vhulwadze na u vhona uri vhalwadze vhoṱhe vha Lufhia vho farwaho nga tshitshili tshi sa pfi mushonga ( multi-drug resistant na extreme drug resistant ) vha a lafhiwa .
Mihasho , nga murahu ha u tevhela maitele aya yo rumela zwiṱuṱuwedzi zwa u tikedza zwiṅwe zwa zwithu zwi no kwama kushumele zwe zwa eliwa nga muhasho wa zwa gwama .
Kha vha ri ndi dovhe ndi engedze Miraḓo i Ṱhonifheaho , uri vhutshilo vhuṅwe na vhuṅwe vhu lozweaho zwanḓani zwa mapholisa zwo vhangwa nga migwalabo ari zwi sedzelwi fhasi .
Pfano ya ṋefhungo na ḽiiti .
Mbilaelo idzi dzi thetsheleswa lu si lwa fomaḽa nahone kanzhi hu vha na nyambedzano vhukati ha vhoṱhe vha kwameaho hu tshi katelwa na murangaphanḓa wa sialala na vhaṅwe miraḓo ya khoro ya sialala .
Bono ndi ḽa vhudavhidzani ha Muvhuso vhune ha ṋea maanḓa na u ṱuṱuwedza nnyi na nnyi u dzhenelela kha dimokirasi na u khwiṋisa matshilo a vhoṱhe .
Maḓuvha a sumbe u bva kha dzi 7 ndi ...
Vha tou fana na vhadededzi na vhafunzi ; vhuvha havho vhu tea u vha ha khwinesa kha zwitshavha zwavho nga u fhambana hazwo .
U londola databeizi ya nomboro dza ndemesa .
Zwa zwino hu na maḓana kana zwigidi zwa awara dza u guda ho vuleaho dzi re hone nga tshivhumbeo tsho pakiwaho - hune vhunzhi haho ha vha ha ndeme ya nṱhesa .
Asesimennde dzoṱhe hu tshi katelwa na nḓivhadzo dzine mutheli a vha na pfanelo dza u hanedza khathihi na aphiḽi .
Ḽuṱa lu tevhelaho lwa mveledziso lu katela zwithu zwa ndeme zwa vhadzulapo , khathihi na zwikhala zwa mabindu na dzinnḓu u tikedza nga ngomu ha vhupo honoho .
Zwisumbi zwa Mveledziso zwo no vha nyanḓadzo ya ṅwaha muṅwe na muṅwe nahone edishini ya 2012 i nweledza datha ya zwiitei zwa u swika kha tshifhinga tsha vhukati ha ṅwaha wa 2012 .
Bannga dzo vha dzo ḓiimisela u isa phanḓa na maitele a khwinisa reshio idzo .
Naho zwi tshi dzhia miṅwedzi ya 18 u ṅwalisa luswayo , vha nga thoma u lu shumisa musi vho no wana ṋomboro ya khumbelo .
Tshelede i kolodwaho Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vundu mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano dzi a ṱanganedzwa kha tshitatamende tsha tshiimo tsha masheleni .
Zwa u ṱuṱuwedzwa ha mutakalo wa muhumbulo ndi tshiṅwe tsha thikho khulwane dza mbekanyamaitele ya mutakalo ya Afrika Tshipembe .
Hezwi ndi zwiko zwa matheriala zwa u vusuludza dziḽaiburari dzine dza vha hone kana u thoma ntswa zwikoloni , zwine zwa sa vhe na tshomedzo dza ḽaiburari .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nṱha uri nga nṱhani ha tshivhalo tsha nṱha tsha khumbelo ri khou lavhelela u ṱanganedza ; hu ḓo kwamiwa fhedzi vhahumbeli vha re kha mutevhe mupfufhi .
12.2 . Khabinethe yo dovha ya tendela u ṋetshedziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Mutheo wa Nyimele dza Mushumo wa 2017 Phalamenndeni .
Nḓila ine khalaṅwaha dza kwama zwithu zwi no aluwa ngaho - u zwala , u aluwa na u kaṋa
Vhuongelo ha Vhaimana na Mowbray ho engedza phimo ya u mamisa ha vhana vho ṱaneaho kha HIV nga u vhofhololwa .
Phasipoto ya muendelamashango i a ṱo ḓea musi vha tshi endela ḽi ṅwe shango kana musi vha tshi vhuya Afrika Tshipembe .
Tsumbo ya zwibveledzwa na zwi iswaho nga ṅwedzi ndi zwa ndeme .
Kha zwa mbofholowo ya u amba , hu nga vha na mbudziso ya uri naa u amba uho zwi na luvhengela .
U thoma vhuṱumani na tshumelo dza thikhedzo dza tshitshavha dzo teaho na u pfumbudziwa vhaṋetshedzi vha ndondolo kha ndondolo ya hayani ya mutheo .
Mutshutshusi u kumedza mulandu khothe e ḽoyara ya muhweleli .
Kha ḽiga ḽa u thoma , tshithu tshi no dinesa tshi nga ndi u kona u ṅwala zwine zwa pfala nahone zwi khagala .
Muya wa thoma u vhudzula , kuṱari kuṱuku kwa thoma u dzinginyea .
( a ) u ta dzenedzo ofisi dzo fanelaho u avhelwa mahoro a khou shelaho mulenzhe nga ndivhanelo hu tshi tevhedzwa tshivhalo tsha dziofisi dze a avhelwa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) ,
Vha na nḓivho ya mihanga ya vhusimamilayo , milayo , ndaela ya tshiofisi na mbekanyamaitele zwi ḓivhadzaho fhethu ha mashumele .
Vhathu muḓini vha ṱwa na nḓala Vhathu vha a lwalwa vha fa
Tshumelo dza shishi khulwane ndi tshumelo dza mapholisa , u dzima mulilo na ambuḽentsi .
I ḓo kunga vhukoni vhu wanalaho kha zwa mishumo , mabindu , tshitshavha na zwa pfunzo .
Kha u ita khumbelo kha Tshiimiswa tsha Masheleni a Thikhedzo hu tea u sumbedziswa , u swika hu tshi vha na u fushea ha mulavhelesi uri hu na vhukoni ho linganaho ha vhathu , masheleni na kushumele ha u nga shuma zwavhuḓi na nga u sumbedzisa vhukoni .
Mabindu o vha e na tshikhala tsha u ṱana , na seminara dzo itwa na vhaambi vho fhambanaho vha ambaho nga ha ṱhoho dzo fhambanaho dzi elanaho na zwa thengiso dza mashangoḓavha .
CBS yo lavhelelwa u vha na zwipiḓa zwivhili zwa nḓisedzo :
Tshumelo ya mbadelo a si yavhuḓi , nahone izwi zwo vhangwa nga vhuimo ha vhushai vhu re nṱhesa na nga vhuimo ha fhasisa ha u swikelela zwithu nga tshitshavha .
Zwi dzhiiwa zwi zwa ndeme u vusuludza maitele aya .
U ḓivhofha hu re na u fulufhedzea hu ḓo sainwa nga CEO muṅwe na muṅwe ane a khou ḓivhofha kha maga o fhambanaho a u vhona uri a huna u langana mbadelo kana nḓowelo ya tshanḓa nguvhoni khamphanini , kha zwine ya ita na vhaṱaṱisani nayo , muvhuso kana vharengi vha dziṅwe sekithara dza phuraivethe .
Ndi a ḓivhudzisa uri ri tea u lindela u swika lini uri hezwi zwi kone u itwa , Mulanga Dzulo .
Kha vha ri vhadzheneli vha lavhelese thebulu i re kha siaṱari ḽa 23 , kha vha ri vha haseledze nga mafhungo ane a kwama Komiti dza Wadi dza havho .
Kha mushumo uyu Phalamennde a i vhoni uri muvhuso u vhe na vhuḓifhinduleli fhedzi , i dovha hafhu yone ine ya tea u vha na vhuḓifhinduleli kha Maafurika Tshipembe vhoṱhe nga u vhona uri ṱhoḓea dzavho dzi a ṱahiswa na u tandululwa .
Vha tea u ṋetshedza Khothe mafhungo oṱhe o teaho kha Afidaviti yavho , sa tsumbo , zwidodombedzwa zwa zwiwo zwa u tambudzwa , ḓuvha na fhethu na lushaka lwa tshiwo tsha u fhedzisela .
Muvhusowapo u tea u ṱuṱuwedza nzulele ya vhupo ho tsireledzeaho hu re na mutakalo na u ṱuṱuwedza zwitshavha uri zwi shele mulenzhe kha mafhungo a muvhusowapo sa vhuendedzi ha masipala , tshumelo dza masipala dza mutakalo , bada dza masipala , na phakha na vhuḓimvumvusi ha masipala .
Nḓila yo ḓisendekaho nga pfanelo - afha ndi hune a re kha khuḓano a tenda uri pfanelo dzawe dzo pfukiwa a ya kha tshiimiswa uri hu dzhiiwe tsheo kha u pfukwa ha pfanelo idzo .
Ndindakhombo ya mutakalo wa lushaka na maṅwe maga a tshandukiso ya tsireledzo ya matshilisano zwi ḓo khwaṱhisedza vhuthihi ha matshilisano na adzhenda yavhuḓi ya mushumo .
Arali hu phethishini yo khetheaho , i ḓo livhiswa kha Komiti ya Miraḓozwayo ya Makumedzwa a Vhusimamilayo na Phethishini dzo Khetheaho kha NA kana Komiti ya u Ṱodisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi ya Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu nga ha Phethishini na Makumedzwa a Vhusimamilayo a Miraḓo kha NCOP .
Arali milifho i tshi tea u sedzuluswa , nga maanḓa ya vhuḓifari ha vhuaḓa .
Thikhedzo ya mabindu maṱuku nga vhukonanyi havhuḓi ha mazhendedzi o teaho , zwiimiswa zwa u lambedza mveledziso na khamphani dza phuraivete na dza muvhuso dza u tuṱuwedza vhubindudzi na u thusa khamphani dzine dza khou thoma .
Hezwi zwi ḓo katela maga a u khwinisa vhuronwane na vhukhunyeledzi ha zwa masheleni na mafhungo o kuvhanganywaho a ikonomi u itela u leludza u dzhiiwa ha tsheo ho teaho , vhuṱoli na u vhiga hu fulufheleaho .
3.1 . Khabinethe yo themendela tshanduko dzo kumedzwaho kha Mulayotibe wa Vhulangi ha Vhuvhusi ha Mvetamveto ya Muvhuso ( PAM ) ine ya ḓo anḓadzwa u itela uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Mavhele ndi tshibveledzwa tsha ndeme kha mveledziso ya ṋama ya kholomo nga fhasi ha sisiṱeme ya fhethu hune zwifuwo zwa ḽiswa hone .
Zwa ndeme kha dzindaela ndi mathomo a zwiṱirakitsha zwo teaho .
Reithi ya u ḓala hu fhiraho mpimo i vhanga khovhakhombo kha tsireledzo ngauri vhashumi vha dzhenela kha mishumo i dzhiiho tshifhinga tshilapfu ( ṋetshedzo ya zwiḽiwa , u dzudzanyela khothe , u vhidza madzina nga mutevhe ) ngeno mishumo ya vhuṱhogwa ( u setsha na u fara milandu na khumbelo ) zwi sa dzhielwi nṱha ;
Asesinnde ya vhadzheneli i ḓo ḓisendeka nga wekishopo nahone vhadzheneli a vha nga ḓo tea u ita asainimente .
3.1 . Khabinethe yo livhuwa vhashumeli vha muvhuso na avho vhane vha kwamea kha nyambedzano dza miholo nge vha vhea phanḓa shango ḽashu na vhathu vhaḽo u thoma , nga murahu ha u sainiwa ha zwenezwino ha thendelano nga vhoṱhe dza nga ha u engedzedzwa ha miholo kha Tshumelo dza Muvhuso .
Nḓowetshumo ya vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe dzo vhuelela nga kotara ya u thoma ya 2017 yo engedzea nga 22,2% .
Haya hazwo ( fhethu hune zwa wanala hone )
Nga u thivhela mudzinginyo wo vhangwaho nga giravithi , vhudziki ha phaḓaladzo vhu a khwinisea .
Itshi inga kha zwenezwi , CAPS i lila uri vhagudi vha vhale maṅwalwa a re na mafhungomatsivhudzi a u tou vhona : mimepe , tshati , dzithebuḽu , nyolo , mepe ya mihumbulo , tshati dza mutsho , phosiṱara , nḓivhadzo , zwifanyiso na dzigirafu .
Vhukwamani malugana na izwi , nga maanḓa zwivhumbeo vhurereli na dziṅwe dziNGO , ho khwaṱhisedzwa .
( b ) u thoma u vha na vhuḓifhinduleli kha zwi livhanaho na mushumo uyo kha iḽo vunḓu musi zwi zwa vhuthogwa -
Wo vha u sa dzhieli nṱha mafhungo a khethekanyo ya maanḓa nahone mishumo yawo yo ṱanganya zwithu zwi elanaho na vhulamukanyi , ndangulo na nḓivho ya vhusimamilayo .
Senthara iyo i na zwishumiswa zwinzhi zwa vhufa zwi sumbedzaho vhutshilo na zwifhinga zwa Tata Nelson Rolihlahla Mandela .
U wana nḓila na bodo ya nḓivhadzo
Kudzhenelwa kwa mafhungo kwo dovha hafhu u thusa masipala hu tshi tevhedzwa thendelano ya mvetamveto ya mashumele na u monithara mashumele a masipala nga u angaredza .
Vha nga dovha hafhu vha engedza luafhulelo u bva kha masheleni e vha vhulunga .
Fhethu ha u shumisa zwishumiswa hu fanela u vha nḓila dza nyolo .
Ndangulo ya vhubindudzi i humbulela ndangulo ya mbuelo yo farwaho nga vho faraho tshiimiswa hu si mbuelo ya vhaṅwe .
Vhuṱoli vhu bveledzaho ha vhutevhedzeli ha mulayo ha sisiṱeme ya ndango ya ngangomu kha mihasho .
Vhathu vha sa koni u pfa vhane vha ṅwala nyimbo .
Zwa ndeme ndi tsheo dza muṱangano kha mafhungo a vhuṱhogwa a kwamaho mveledziso , mulalo na tsireledzo , tshanduko ya kilima na u kuvhanganya zwishumiswa khathihi na u fhedzisa Muhanga wa Dzhango wa Adzhenda 2063 , sa tshipiḓa tsha bono ḽa Afurika kha miṅwaha ya 50 i ḓaho , khathihi na Vhuimo ha Vhathu Vhoṱhe vha Afurika kha Adzhenda ya Mveledziso ya nga Murahu ha 2015 .
Vhamoslem vha rabela luṱanu nga ḓuvha .
Kha tshifhinga tshi ḓaho , khwiniso ya themamveledziso i tea u ḓisendeka nga u aluswa ha tswikelelo , nga maanḓa ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Vha ḓivhadza Nedlac nga ha muhumbulo wa dzangano wa u ya phanḓa na mugwalabo .
Ri vha livhuha zwi tshi bva mbiluni uri vho ḓi ṋea tshifhinga tsha u vha na riṋe kha mushumo uyu wa ndeme nga u rali , musi ri tshi fhululedza na pembelela vhukoni ha vhafumakadzi kha mabindu .
U ḓitika huhulwane nga ḽiṅwe dzangano kha ḽiṅwe , zwi ita uri iḽo ḽiṅwe ḽi vhe na maanḓa manzhi .
Muvhalelano ndi nḓila ya vhuṱhogwa ya ndaulo ya tshelede kha mushumo na zwiko .
Tsumbo dzi vhonalaho ndi dza thandela khulwane dza nḓowetshumo , migodi na vhuendelamashango .
Ri khoḓa vhuḓikumedzeli na tshiṱhavhelo zwo itwaho nga vhaḓivhi vha zwa mutakalo vhe vha ima phanḓa kha u ri tsireledza kha tshitzhili .
Vhadzia u bwa migodi miṱuku , vhane vha khou anzela u vhanga tshinyalelo kha mupo kha maṅwe mashango , vha tea u farwa nga vhulenda .
U langula na u dzudza mufhiriselo na u paka matheriala wa ḽaiburari kha shelifu .
Ndozwo idzo dzi kwama vhashai zwo kalulesaho .
U pfananya Vhufarakani ha Phuraivethe .
Nga vhuḓidini ha u dzudzanyulula na u livhisa tshinyalelo , mivhuso ya mavunḓu i tea u ḓivha hune ha tea u vhulungwa kha tshinyalelo dzi si dza ndeme kha mugaganyagwama wavho u re hone u fha masheleni mbekanyamushumo dza ndeme , nga maanḓa pfunzo na mutakalo .
Kuitele kwa mveledziso ndi , nga u ralo , u vhumbwa ha thendelano ya vhushumisani sa muhanga wa thandululo ya khuḓano .
Ro kuvhangana afha nga tshifhinga tshi konḓaho vhukuma kha vhutshilo ha dimokirasi yashu ine ya kha ḓivha ntswa .
U tshimbidza nyolo ya maitele a bindu na u pulana maitele a bindu .
Miṅwe mitambo ya u ṱhaḓula na zwipotso zwa tshikolo zwi nga ḓi kateliwa .
U ḓo ṋetshedza khaedu yo dzudzaneaho , fhedzi ndi na vhuṱanzi uri ndi nga humbela ndaulo kha uri i vhone arali vha tshi nga ita pulane ya u lwa na izwo uri ri ni thuse kha zwiṅwe .
Kha nyimele iyo , zwitatamennde izwo zwi ḓo katelwa nga fhasi ha tsielano ya Khoudu .
Muvhuso wo vhuedzedza masheleni a fhiraho 320-miḽioni ya dzirannda ubva kha vhatshinyi nga kha Nomboro ya shishi ya u Lwa na Vhutshinyi ha Lushaka .
ḓiresi ya fhethu ya vhaṱunḓu kha shango ḽine ḽa khou vhambadzelwa
Nga kha Pfungavhuṋe ya Afrika Tshipembe , Muvhuso u ḓo dovha wa khwaṱhisa vhudavhidzani ha mashangoḓavha na mbambadzo .
Thandela dza themamveledziso khulwane dzo pulaniwaho nga muvhuso dzi khou lavhelelwa u thusa sekhithara ṱhukhu uri i khwinisee hu si kale .
6.3 . Khoniferentsi yo vha yo dzudzanywa nga tshumisano ya mihasho ya muvhuso yo teaho , tshitshavha tsha zwa ṱhoḓisiso khathihi na vhadzulapo .
Muvhuso wa mveledziso wa Afurika Tshipembe u ḓo dzhenelela u itela u tikedza na u gaida mveledziso uri mbuelo dzi waniwe nga tshitshavha tshoṱhe ( nga maanḓa vhashai ) , na u swikelela thendelano uri madzangalelo a lushaka a tshifhinga tshilapfu a fhire mbilaelo dza khethekanyo dza tshifhinga tshipfufhi .
4.2 . ICH dzi katela mvelele dza zwitshavha , nḓivho , zwithu na zwivhumbwa zwa mvelele kana zwa ḓivhazwakale ya tshitshavha tshenetsho .
19.1 Kha u lovha nga nḓila i pfisaho vhuṱungu ha vhathu vha fhiraho 27 , kha khombo ya mimoḓoro minzhi kha bada ya N1 Devhula Ḽimpopo .
Mbulungo ya tshelede kha vhupo : Zwitshavha zwi badelela mveledziso yazwo
Kha vha kwamane na Provincial State Veterinarian arali vha tshi tama u ita khumbelo ya u ṱola uri vho lugela na u ṅwalisela thendelo ya u rengisela mashango ḓavha .
U ṋetshedza na nḓisedzo ya tshishumiswa tsha u rothodza maḓi kha ḽaborathori ya veini na tshipiriṱi ndi zwa ndeme .
Izwi zwi ḓo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Vhudavhidzani ha Ṱhingo na Tshumelo ya Poswo .
Zwikhala zwa Mishumo zwine zwi nga si kone u ḓadzwa kana zwa nga ḓadzwa nga kotara ya u fhedzisela ya ṅwaha wa muvhalelano zwo kwama masheleni a kushumele saizwi mugaganyagwama u elanaho na zwibviswa zwi elanaho na poswo idzo dzi songo ḓadzwaho u si nga si kone u shumiswa .
Vhonani uri hu na muya wo teaho wa u vala u re kha tshikalo tsha muthu na uri wo dzula zwavhuḓi vhudzuloni hawo kha tshikhala tsho sikwaho .
Nyendedzi dza Nḓisedzo ya Tshumelo dza Inzhiniarini na Zwileludzi zwine zwa vha kha Mveledziso ya Tshikolobulasi tsha Vhudzulo .
Matshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku
Deithi : Olani tshifanyiso tshi no yelana na tsenguluso ya bugu .
A hu na mbetshelwa yo itwaho ya tshelede dzine a dzi tsha ḓo badelwa , fhedzi tshelede i a bulwa sa rekhode ya akhaunthu .
Maitele a ṋetshedza pfananyo na tshumiso ya Mulayo wa Thendelano dza Antarctic , 1996 ( Mulayo 60 wa 1996 ) , u elanaho na ṱhoḓuluso , ndondolo , tshumiso ya tshiko i yaho phanḓa na ndangulo ya mupo hu tshi tikedzwa mbekanyo ya Afrika .
Mutakalo na vhutsireledzi
Mafhungo o fhelelaho zwi tshi kwama ndangulo ya rekhodo dza aḽekiṱhironiki zwi hone kha Akhaivi ya Lushaka na Rekhodo ya Tshumelo kha khanḓiso mbili .
Mihasho i ḓo topola na u ṱhogomela mpho ya vhutsila vha tshe vhaṱuku , u alusa vhutsila sa buḓo ḽa u tou ḓikhethela na u bveledza u ṱanganedza ha vhutsila kha vhagudi .
Phanḓa ha musi vhulwadze ha HIV vhu tshi thoma , vhalwadze vho kavhiwaho nga TB vho valelwa maongeloni a TB u vha ṱutshelisa kule na tshitshavha sa nḓila ya u langula u phaḓalala ha TB kha tshitshavha .
Ngei fhasi mugodini ho vha ho tou ita hani ?
Phoindi dzi takalelwaho dzo ḓo rekanywa nga murahu ha musi mitengo yo ḓiswa kha mutheo wa vhambedza hu tshi khou dzhielwa nṱha zwithu zwoṱhe zwa mitengo ine i sa vhe ya feme na luafhulelo lu si na mikano .
musi vha songo vha na tshumisano ya vhuḓi musi mundende wa ṅwana u tshi sedzuluswa
Ri a livhuwa mugwalabo uḽa , zwoṱhe hezwi na zwinzhi zwo shanduka .
1 . U thomiwa ha Mbekanyamushumo dza Muvhuso dza Ndeme
Mushumo wavho wo vha u wa u thusa vhathu , fhedzi hezwi a si zwe vha dzulela u zwi ita nga vhulenda vhune vha tea u vhu sumbedza .
U imba hu tshi sedzwa u imba nga u tou zhamba na nga vhulenda , nga u ongolowa na nga u ṱavhanya .
U itela u tinya u sedzwa khazwo nga huhulu kha khohakhombo , mbekanyamaitele na maitele zwa Tshikwama zwi katela nyendedzi dzo tiwaho dzo bulwaho afho nṱha dzine dza sedza kha u bvela phanḓa na u engedza phothifolio .
Ndeme dzi tea u tsitselwafhasi arali tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho tshi fhasi kana arali dziṅwe dza tokzini dza methala dzi hone .
Wadi ya EMS na ya vhaswa vha re vhalwadze vha zwa ṱhohoni : u lugisa na u vusuludza nga ngomu na nga nnḓa .
Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga manḓalanga ya uri vha ḓo dzudzanya tshiimiswa tsha zwiendedzi na u ṱuwiswa ha tshavhi na dziṱhunḓu ngei Tripoli vhane vha ṱoḓa tsireledzo ya dzitshakatshaka
Tshenzhelo ya mushumo kha sia ḽa ndangulo ya vhupo , nga maanḓa u tshikafhadza na ndangulo ya malaṱwa a re khombo .
Mafhungo a ḽifhasi na mveledzwa nga ha nḓila ine muvhuso wa dzudzanywa na u shuma ngayo kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe , kha mushumo muhulwane wa mivhuso yapo .
Vha ḓo fanela u dovha vha nanga vhurumelwa ha vundu kha khoniferentsi ya lushaka ya Vhafumakadzi na Mupo nga Ṱhangule .
Minista wa zwa Vhulimi , Mvusuludzo ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani Vho Thoko Didiza , sa Mudzulatshidulo o khethiwaho wa Komiti ya Thekhinikhaḽa yo Khetheaho ya Mbumbano ya Afrika nga ha Vhulimi na Mveledziso ya Mahayani .
Tsha vhuvhili , ri ḓo khwiṋisa u tshimbidzwa ha thundu na u ṱanganyisa ikonomi nga kha nḓila ya nḓowetshumo ya u endedza na u vhea ya Durban-Free State-Gauteng .
Muvhigo wa Khothe u ḓo rumelwa kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano uri u sedzuluse maitele o tevhelwaho na u rekhoda zwidodombedzwa zwavho na zwa uyo ṅwana .
Tshinyalelo ya ndondolo i ḓo engedzea musi dzielemente dzi tshi kundelwa na khwiniso kha ndaka dzi nga ṱoḓea u itela uri i swikele ṱhoḓea dza tshumelo ntswa .
Mushumo wa u Kunakisa Maḓi a mashika u fanela u khwiniswa , nga maanḓa mushumo wa phaiphi i ḓisaho maḓi hune mitha wa nyelelo ya nga ngomu wa fanela u dzheniswa u na mutshini u sefaho zwiomate zwihulwane .
A hu athu vha na tshiimiswa tsho no swikelelaho u vha kha vhuimo ha musuku .
Zwi sumba hu maitele a ANC ngauri kha mimasipala ine ya vhuswa nga ANC kana muṅwe wa ANC ubva kha khetho dza zwenezwino , zwiimiswa zwa mitambo azwi khou tou ṱhogomelwa zwavhuḓi kana azwi khou ṱhogomelwa na luthihi .
Fhedzi izwi zwi khou itea shangoni ḽashu hune vhashai vha wana dzilafho ḽa fhasi ngeno vhapfumi vha tshi kona u badela dzilafho ḽa khwine .
Idzi ndi tshaka dzine khadzo , kana dzine ho sedzwa dzone ha vha na , mikano i rekanywaho .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha Thandela khulwane ya Khanedzano na Nḓila ya Mbofholowo ya Vhufa .
U wana vho fhedzi nḓivho ntswa hu u itela u ṱalifhisa a zwi shandukisi muya .
U sumbedza vhukoni ha u pfesesa mvelele na midzi ya nyimele zwa phambano vhukati ha ḓivhavhurereli .
Izwi zwi langwa thwii na mbekanyamaitele dzo tou ṅwalwaho , matshimbidzelwe na mashumele o tevhetshedzanaho a u pfukisela .
Vhadzheneleli vha shuma nga zwigwada zwa vhathu vha 4 u ya kha 6 na u bveledza pulane ya kushumele kwa masipala .
Ndivho khulwane ya Vhutsila ndi u bveledza vhagudi uri vha vhe na vhusiki , vhathu vha konaho u humbula , vhane vha takalela vhutsila .
AU ndi tshiimiswa tsha ṋtha tsha u alusa ṱhanganyo ya ikonomi na matshilisano a dzhango , u itela vhuthihi ha ndeme na madzangalelo guṱe a mashango na vhathu vha Afurika
Tshutshedzo ya HIV a ambi uri ri fanela u laṱa mikhwa yashu .
Ndivho ya mbekanyamaitele ndi u ṋea muhanga wa u bveledza tshumelo i re na ndingano , i swikeleleaho nahone yo khwaṱhaho kha vhashumi na
Fomo dzi wanala kha senthara ya ndingo ya u reila iṅwe na iṅwe na kha
Mbekanyamaitele ya nyelelo ya data i ṱalutshedza nyelelo ya data u bva kha tshileludzi u ya kha ofisi ya vundu ngeno maitele o ḓoweleaho a kushumele na maga ane a tea u itwa kha ḽeveḽe iṅwe na iṅwe ya u vhiga .
Zwiimo zwa shishi na tshinyalelo a zwi ṱhonifhi mikano na luthihi nahone zwi nga tshinyadza vhutshilo na ndaka nga u ṱavhanyedza hu songo vha na tsivhudzo .
U ya nga ha zwiko zwa sekithara dza phuraivethe , khakhululo dziṅwe hafhu dza ndaulo a dzi ṱoḓei u itela vhubindudzi ya nnḓa ha matshelo .
( f ) ya u vulwa arali dzangalelo ḽa vhulamukanyi ḽi tshi mu tendala , zwi tshi ḓo bva na kha nyimele dzi pfalaho .
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , zwipikwa zwa ndeme zwa muvhuso zwi katela :
Nzio na tsiravhulwadze zwa zwibveledzwa zwi si zwa fomaḽa izwi a zwi ḓivhei fhedzi zwi nga anzela u fhambana nga maanḓa vhukati ha vhabveledzi .
Ngudo ya Mutakalo wa vhuṋe na watshitshavha i ḓo thusa vhagudi uri vha ite tsheo dzo dziaho , dza vhuḓifhinduleli na u ḓala mikhwa malugana na mutakalo wavho na mupo .
Phalamennde na nzwalelo dzo wanalaho kha vhubindudzi na donesheni kha tshikwama .
Fomuḽa ntswa ya muvhuso wapo i vhuedza kha mimasipala ya vhupo ha mahayani .
Ofisi ya Muphuresidennde , mihasho ya Vhudavhidzani , Themamveledziso ya Vhudavhidzani na Tshumelo dza Poswo , Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa khathihi na Mbambadzo na Nḓowetshumo i ḓo eletshedza muvhuso nga ha masiandoitwa a khaṱhulo .
Shango ḽa UK a ḽo ngo sokou vhea lushaka kwa kuvhusele vhudzuloni ha luṅwe .
Ri tshi khou haṱula ro sedza u sa vha na mvelaphanḓa kha Zwipikwa zwa Mveledziso ya Miḽeniamu , Afrika Tshipembe ḽo salela murahu kha mbofho dzaḽo .
Vho Brooks vho shumisa ndaka yawe sa ofisi .
1.3 . Mulayotibe une wa khou dzinginywa u khou ḓivhadza zwa maitele a u ela na u lavheleswa ha tshumelo dzine dza ṋetshedzwa vhaaluwa .
4.4 . Khabinethe i kha ḓi vha na fulufhelo ḽa uri ikonomi i ḓo vhuyelela vhudzuloni nga u shumisa nḓila dzo pikwaho dza zwa mutakalo khathihi na ndingedzo dza tshumisano dzine dza khou bvela phanḓa dza muvhuso , mabindu , vhashumi na zwitshavha hu tshi itelwa u vhona uri Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi i khou thoma u shuma .
Kha khophi yo ganḓiswaho ya mvetomveto ya mupindulelo wavho , kha vha ite ndulamiso dzo fanelaho .
Ri ḓo dovha hafhu ra sedzesa kha ndambedzo ya u shuma u vusuludza tshinyalelo ya nga murahu ha muḓalo na u fhaṱulula kha miṅwaha ine ya kha ḓi ḓa .
Afurika Tshipembe , Marine na Aquaculture dzo ḓisa tshikhala tshavhuḓi u bveledzisa vhubveledzi ha khovhe u fusha ṱhoḓea dzapo , u shelamulenzhe kha vhutsireledzi ha zwiḽiwa , tsiko ya mishumo , mveledziso ya ikonomi na mveledziso ya vhupo ha mahayani , na zwikhala zwa u vhambadzela nnḓa .
" Sa vhashelamulenzhe kha kutshimbidzele kwa u sima phoḽisi , Mimasipala i tea u bveledza nḓila dzine dza ḓo ita uri vhadzulapo vha shele mulenzhe kha u simiwa ha phoḽisi khathihi na u aluswa hadzo , na kha u monithara na u pima u tshewa ha mafhungo na u shumiswa hadzo .
Olani ni ḽebuḽe madzinambumbano a inwi muṋe .
Thandela ṱhukhu dza tshitshavha dzi no nga sa u khwiṋisa kutambele kwa kiḽabu yapo ya bola kana u thusa thandela ya ngade ine vhathu vha tshila ngayo , zwi dovha hafhu zwa ṱoḓa ndayo dza ndangulo ya thandela hu u itela u khwaṱhisedza uri ndivho dzadzo dzi swikelwe .
Kha ḽeveḽe iyi tsireledzo ya zwiḽiwa i vhonala nga zwivhangi zwitevhelaho :
Pulane yo fhelelaho yo dodombedzwa kha muvhigo uyu .
U pennda : shumisani pennde yo dzulaho yo ṱanganyisiwa kana ennge ya mivhala kana dayi ya valatsiko na valaḽibveledzwa u itela u shumisa ṱhoho ya vhege
Komiti ya wadi na mukhantseḽara
Fhethu ha nnyi na nnyi , hune ha nga sa tshikwereni kana phakhani , hu nga shumiswa sa tshishumiswa tsha u tumula tshivhumbeo tsha u fhaṱa , zwenezwo zwa sika phambano i vhonalaho kha vhupo ho fhaṱiwaho .
Ni vhona u nga ndi ngani murendi o ṅwala itshi tshirendo ?
Khabinethe i dovha hafhu u tamela mashudu avho vhe vha tenda u fhirisela milingo yavho phanḓa uri i ṅwalwe hafhu nga 2016 .
Hune Vharangaphanḓa vha Sialala vhahulwane vha wela nga fhasi ha khosikhulu , vha na pfanelo ya u ita khumbelo ya khaṱhululo kha khothe ya khosikhulu .
Naho zwo ralo , hu kha ḓi vha na zwiṱiriki na zwiṱiriki zwiṱuku zwi re na u katelwa kha khaelo ha fhasi , zwine zwa ḓo ṱoḓa u sedzesa na u fhiwa tshenzhemo .
Fhethu ha nnyi na nnyi ha ndeme vhukuma ndi ha mbekanyo ya fhasi , zwiṱaraṱa zwapo nahone hezwi zwi fanela u katela vhuitwa ha vhaenda nga ṋayo .
Thandela dzashu na vhumuthu hashu zwo vhonala kha zwivhumbeo zwinzhi zwa nyanḓadzamafhungo kha ṅwaha wo fhiraho .
Mvetomveto ya Mulayotibe a i ṋetshedzi u dzhiela nṱha nga huhulu ha vhaṅwe vhalanguli vha u ṱola , zwine zwa ḓo engedza mutsiko kha vhashumi vha phurofeshinaḽa vha Afrika Tshipembe .
Therisano ya kiḽasirumuni a yo ngo sendekwa kha nḓivho yone iṋe kana zwe nḓivho ya bveledziswa zwone , fhedzi wo ḓisendeka kha uri yo bveledzwa nga nnyi nahone yo bveledzelwa mini .
Ho no ṱanganedzwa fomo dzo ḓadzwaho na khwaṱhisedzo ya mbadelo , Phemithi ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa na Ṱhanziela ya zwa Mutakalo ya zwa Zwifuwo zwi ḓo ṋetshedzwa zwa rumelwa khavho thwii .
Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe ( DAFF ) u ṱalutshedza vhubulasi sa mishumo yoṱhe i elanaho na ṋetshedzo ya tshiengedzwa tsha vhulimi , vhulimi na mishumo ya u phurosesa na u phaḓaladza ine ya engedza ndeme kha zwibveledzwa zwa bulasini .
Avha vhathu vha khonthinenthe a vha nga ḓo vhuya vha sedza zwiṅwe zwiṱuku nahone ee , vha tewa nga u wana zwinzhi u bva kha riṋe .
3 . Kha rowu ya vhuraru , hu ṅwalwa mbigelamurahu ya wadi ya thandela dza IDP ( nga maanḓa dza khathegori ya 3 ) dze dza shumiwa wadini kana dzi no kwama wadi , nga u tou rekhoda nomboro ya thandela ya IDP khathihi na u dodombedza mafhungo / zwililo zwe zwa vhigiwa kha fomo .
Vhufarani vhukati ha muvhuso , mabindu , vhashumi na tshitshavha zwatsho ndi ha ndeme kha u engedza maimo a fhulufhelo , uri musi ri tshi shumisana ri kone u vhila murahu na u dzudza phimo dza gireidi ya vhubindudzi dzo ralo .
Hezwi ndi musi vha ndangulo vha tsho ṱoḓa u vha na dibeithi yo khwaṱhaho musi vha tshi ṱoḓa mugaganyagwama wo humbelwaho sa zwe wa sumbedziswa kha maṅwalo a nyavhelo o ṋekedzwaho nga Muofisiri wa zwa Masheleni Muhulwane .
Khoro i tea u topola zwigwada izwo zwine fhethu hazwo ha madzangalelo ha elana tshoṱhe na fhethu ha kushumele kwa ndeme kwa wadi .
Ri fanela u shumisa tshifhinga itshi u sedza murahu kha mvelaphanḓa ye ra ita , khaedu dze ra ṱangana nadzo , zwikhakhisi zwe zwa ri humisela murahu , na vhukhakhi he ra vhu ita .
o Hu na dziṅwe-vho thandela dzi no nga dzenedzi u mona na wadi dzine dza nga vhuelwa nga kushumele kwa ha masipala kwo konanywaho zwavhuḓi uri ku swikele mbuelo ndangwa nga zwikalo na kushumisele kwa zwiko nga vhuronwane ?
Vhukati na Vhubvaḓuvha ha Yuropa ho katelwa kha mashango a kha ḓi bvelela .
U ola ṱhumanyo ya bada u itela u katela mishumo yo fhambanaho nahone i sa fani .
Tshifhinga tsha u lindela ndingo tshi a fhambana uya nga mimasipala . Ḽaisentsi ya u guda i mulayoni lwa miṅwedzi ya 18 nahone miṅwedzi a i engedzwi .
U thetshelesa hu si na u dzhenelela hu tshi sumbedzwa u ṱhonifha muambi na u sielisana musi hu tshi ambiwa
I vhea Afrika Tshipembe sa fhethu hune ha vha na vhukoni vhu bvelaho phanḓa kha zwa ikonomi ya gesemaḓi na u engedza maraga ya thengiselonnḓa kha thekhinoḽodzhi dza gesemaḓi .
( 5 ) Muphuresidennde a nga vhidza Phalamennde kha dzulo ḽi songo ḓoweleaho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe u itela u rera mafhungo a tshipentshela .
Ro vhaiswa vhukuma nga u fhira shangoni ha vhalwadze vha muhumbulo kha ḽa Gauteng .
YO SAINWA SA PULANE YO TENDELWAHO YO BVELEDZWAHO NGA WADI 27 , YA X MASIPALA
Vhashelamulenzhe vha shuma nga zwigwada zwa vhaṋa u swika kha vhaṱanu na u fhindula mbudziso dzi re afho fhasi .
U bveledzwa ha themendelo na mivhigo ya u fhedzisela zwi nga dzhia maḓuvha a 14 nga murahu ha u waniwa ha mivhigo ya zwa thekiniki .
Tshiimiswa tsha vhaofisiri vha muvhuso vho tou tholwaho hu si vho tou khethiwaho , vha re , vha tshumelo ya muvhuso .
Koporasi i ḓo isa phanḓa na u monithara zwipikwa izwi vhe tsini tshoṱhe nga kha Komiti ya Khorotshitumbe na Komiti ya Zwiko zwa Mushumo na u dzhenisa maga a u khakhulula musi ho ṱaluswa khaedu .
Iṅwe thandela khulwane yo dzheniswaho kha Pulane ya Mvusuludzo ndi u bvisa dziriḽei dza eḽekiṱhirokhemikhala dza kale ha dzheniswa dziriḽei dza didzhithala ntswa .
Ngudo dzi re khagala dzi sumbedza uri ṱhoḓea dza vhathu vha dzulelaho u shumisa zwikhala dzi nga ṱanganedzwa kha vhunzhi ha zwivhumbeo zwa tshikhala .
Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Vundu i na zwipikwa zwa fuminthihi zwa tshiṱirathedzhi zwine zwa elana vhukuma na mvelelo dza tshiṱirathedzhi dza lushaka .
Naho zwo ralo tshifhinga , zwikhala na zwiko zwa vhudavhidzani ha ngomu kha sekhithara ya zwa maḓi , nga maanḓa mihumbulo ya dza tekeniki na ya mulayo , dzo vha dzo pimea nga tshifhinga tsha luṱa lwa mveledziso ya mbekanyamaitele .
Vharangaphanḓa vhahulwane u bva kha zwitshavha zwo ṱanḓavhuwaho , sa tsumbo vharangaphanḓa vha zwa sialala na vhureleli , vhashumeli vha zwa mutakalo vhapo kana ṅanga dza sialala , vha fanela u rambiwa u dzhenela kha u bveledzise mbekanyamaitele ya tshikolo .
Ri ṱuṱuwedza vhurangaphanḓa ha Riphabuḽiki ya Vhukati ya Afurika , Guinea Bissau na Somalia kha u isa phanḓa na u matshela u vha hone ha mulalo kha vhathu vha tshi itela vhathu vhavho .
Zwiṅwe hafhu , Nyendedzi iyi a i fhi tsivhudzo ya zwamulayo nahone ayo ngo itelwa u ima tshiimoni tsha PAIA kana Milayo yo ṋetshedzwaho nga fhasi ha PAIA .
Zwenezwo ro ya kha sekithara dza zwa vhubindudzi , dzine dzo tenda nga u tou funa zwa vhuḓifhinduleli ha u ṋekedza dzinnḓu kha miṱa iyo .
Khophi yo teaho ya Gurannḓa ya Muvhuso ine ya sumbedza u sa katelwa yo pangwa ?
Sa tshipiḓa tsha u fhindula vilili ḽa ikonomi , muvhuso wo thoma tshikimu tsha u imisa miṅwe ya mishumo ya u pfumbudzwa ha vhashumi kha vhukoni vhuswa .
Kha tshifhinga tsha vhukati , mbekanyamaitele ya zwa ikonomi i tea u swikelela ndinganelo , u tikedza mvusuludzo nga kha masheleni o teaho na maga a tshelede hu tshi khou thivhelwa u hula ha tshikolodo tshi sa langei .
- Naa vho ṋetshedzwa zwithu zwa u tsireledza dzinḓevhe nahone zwi a ambariwa fhethu hune ha vha na phosho ?
Vha Tshumelo dza Mutsho vha Afrika Tshipembe ( SAWS ) vho ṋea tsivhudzo ya uri hu nga vha na miṅwe miḓalo hafhu ngei Limpopo , Free State na Devhula Vhukovhela kha maḓuvha a ḓaho . Khabinethe yo ṱuṱuwedza vhathu uri vha vhe na ṱhogomelo khulwane nga tshifhinga tsha zwiimo zwa mutsho wo kalulaho .
Tshivhalo tsha ṱhanganelo vhukati ha dzikhamphani u bva kha mashango ashu oṱhe , zwavhuḓivhuḓi kha sekhithara ya migodi , tshi khou gonya vhukuma .
Maitele a u bvisa zwiimiswa zwihulwane zwi re kulenyana na lwanzhe nangoho a khombo , ndi malapfu nahone a a ḓura .
Muṅwalisi : Pfanelo dza Vhaṱavhi vha Zwimela zwiswa
Ri khou fhaṱa kha mvelaphanḓa yo itwaho miṅwahani yo fhiraho .
Nga vhanga ḽa mveledziso kha mulayo wa Afrika Tshipembe , hezwi zwi vho konadzea .
Nḓila ya thendelano kana yo ḓisendekaho nga madzangalelo - iyi nḓila i sedza uri khuḓano ndi tshipiḓa tsha vhutshilo nahone ii tea kha vhathu ..
Fhedziha , arali ri tshi tea u lugisa nga vhukoni u salela murahu ha u fhaṱiwa ha dzinnḓu kha shango ḽashu , ri fanela u bveledzisa mimodeḽe yo fhambanaho ya u lambedza madzulo a vhathu .
Zwa vhukuma wo vha mushumo u takadzaho na vhatshini vha Mazulu u bva kha tshitshavha u itela u mvumvusa riṋe .
2.2 . U bva tshe ha ṱanganedzwa Thendelano dza Paris nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku nga 2015 , Afrika Tshipembe ḽo no ita mvelaphanḓa khulwane kha u swikelela mveledziso na u thoma u shumiswa ha dziNDC .
Khethekanyo iyi i ṋekedza vhuṱumani ha u tou inga ha u khwaṱhisa na u ita uri u ṱanganywa ha CBP na IDP hu vhe na vhudzivha .
Musi hu khou vhudziswa dzimbudziso , ho vhudziwa mupotiwa uri muṱangano wo vha u si sesheni ya u eletshedza , wo vha wo vhidzelwa u ṋekedza mupoti wa mulandu masheleni a u ḓirula mushumo nga u tou ḓithauba u itela u fhelisa vhushaka hawe ha mushumo .
11.7 . Khabinethe i tikedza Afrika Tshipembe kha u ima haḽo kha u vha nketheni hafhu kha vhufaramuraḓo ha Khoro ya Dzangano ḽa zwi Tshilaho Maḓini ( IMO ) .
Therifi dza u kunakisa ḓorobo dzi badeliswa fhethu hu songo sedzwa uri ndi nnyi a no rura malaṱwa a no bva afho fhethu .
Kha vha puṱedze kha ḽinki " Kha vha puṱedze afha u vhala milayo yo tiwaho " kha homupheidzhi .
1.6 Muhadzimi u dzhia , nga tshelede yawe , phoḽisi ya ndindakhombo ya tshifhinga tshipfufhi ya u linda zwishumiswa , mitshini na tshiṱokho , zwi tshi lindwa hu si na tshikalo , kha khombo dza mulilo , mithuthubo , miḓalo , khombo dza tshipentshela , dzinndwa , mivutshelano , migwalabo ( hu tshi katelwa na ya polotiki ) na zwiṱereke , tshifhango , vhuhwarahwara , midzinginyo , mililo , u tshokiwa , u kwashelwa na / kana mupfuluwo ;
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a vhuraru o kwameaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vhurangaphanḓa ho ṱanganelaho ngauralo hu no bva kha vhashumi vho fhambanaho muhashoni , hu ḓo thusa .
Magumoni a ḓuvha tsha ndeme kha muvhuso ndi u kona u ita zwa khwine u ṋetshedza vhutshilo ha ndeme kha vhathu vhashu .
Ngauri nṋe riṋe vhone ene avha yaṋu vhoiwe iwe inwi zwanga yawe zwavho ene yaṋu
Uya nga tshikimu tsha zwino tsha madzulele nḓila i yoṱhe ya u tendela nnḓu ya vhaeni ndi u dzudzanyulula nnḓu uri ivhe ya ' Vhudzulo Zwaho ' .
Ḽa Afrika Tshipembe ḽi tama u vha na masiandaitwa avhuḓi kha u sikiwa ha Afrika ḽa khwiṋe na ḽifhasi ḽa khwiṋe .
Muvhuso u khou dovha hafhu wa lavhelela u wana 9 600 MW dza mbekanyamushumo ya u bveledza nyukiḽia sa izwi zwo themendelwa ngomu ha Pulane ya Ṱhanganyelo ya Zwiko ya ṅwaha wa 2010 u swika kha wa 2030 .
u ḓivhadza - zwo ḓitika nga u bvisela khagala ngoho nga ha zwidodombedzwa nga ha u shumiswa hune ha ḓo itwa ha nḓivho kana zwiko zwa baiḽodzhikhaḽa zwine masiandaitwa a hone a pfesesea lu fushaho ; na
Mishumo iyi ye ya ambiwa kha mbumbelwe yavho na u sa dzhia sia , zwi fanela nahone zwi tea u dzula zwo ralo .
Zwi dovha hafhu zwa kwama u vhambedzwa ha kushumele kwa vhukuma na kushumele ku re kha pulane .
Thyori a dzi na masiandaitwa - dzi kwama uri ri tshila hani na uri ri ita mini .
Iyi ndi mishumo i kungaho midia nga maanḓa na u ṱoḓa tshumisano kha madavhi a Muvhuso hu u itela uri i langee zwavhuḓi .
Swayani bogisi ḽo teaho nga u shumisa " X " .
( iii ) U fhungudzea a kuitele : Ngudo dzo sumbedza uri kuitele kwo fhungudzea kha maitele a vhulamukanyi ha mbuelano a tshi vhambedza na nḓila dza sisiṱeme ya vhulamukanyi ya khothe .
( c ) Nga murahu ha u ṱanganedza aphiḽi , Muofisiri wa Mafhungo hu saathu u fhela maḓuvha a ( 10 ) a mushumo kha Minisṱa u tea u isa , aphiḽi ya ngomu , mbuno dza tsheo , na zwidodombedzwa zwa vhane vha kwamea , arali vhe hone .
Khwiniso ya Mulayo wa Tshumelo dza Masipala i khou itelwa u khwinisa kushumele kwa mimasipala kha u ṋetshedza tshumelo .
Naho zwo ralo , mafhungo ha ṱalulwi nga vhunzhi ha khonṱhiraka nahone a hu na mutevhe wo fhelelaho wa khonṱhiraka dzo ṋetshedzwaho nga nnḓa ha khonṱhiraka dza muthu nga ene muṋe .
Kha vha tinye u hambela thukhitha dzi vhaisaho nga u :
Swobo i ḓifha nga muṋo na phiriphiri , " ndi maswole a no ralo , zwenezwi vha tshi khou rithelela .
Theori ya zwa ikhoḽodzhi i ombedzela zwithu zwa mupo sa zwi itaho mushumo muhulwanesa kha mveledziso .
Ndaulo dza BABS dzi na nḓivho ya u thusa nga u ṱalutshedza zwitshavha zwapo sa " tshitshavha tsha vhathu vhane vha dzula kana vha vha na pfanelo kana dzangalelo kha vhupo ho khetheaho ha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe hu na tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa " .
He ra vhuya ra vhona mulandu kha Muvhuso , zwa zwino ri vhona mulandu kha vhathu nga muthihi nga muthihi .
Naho zwo ralo , vairasi ya khakhathi iyi i kwama ḽifhasi ḽoṱhe .
Nḓowetshumo ya ṋama yo ḓala nga maanḓa , yo ḓadzwa nga vhabveledzi vha si gathi kha khethekanyo ya maraga iṅwe na iṅwe .
Hu na vhuṱumani vhufhio kha zwitshavha na dzi CDWs ?
Ngona dza u wana na u topola vairasi dzi no fhirela na pharasaithi dzi a ḓura vhukuma nahone a dzi swikelei nga vhaṅwe .
Kha vha tsireledze lwa fomaḽa vhuṅwe vhupo vhune vha kha ḓi vha na khuvhanganyo ya phambano ya zwimela .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-32 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
Sa tsumbo , muṱangano wa nnyi na nnyi , phamfuḽehe , u dalelwa mahayani nz .
DBE ndi yone ye ya thoma zwa Ngudo dza u Vhala kha Gireidi dza Fhasi vha tshi khou shumisana na yunivesithi dza tshivhalo .
Vhubindudzi kha nḓowetshumo ya nṱha ndi zwa ndeme kha u ita uri huvhe na zwikhala zwa mishumo miswa na hone ine ya nga kona u thusa kha u khwinisa tshiimo tsha vhashumi vhare hone kha ḽa Afrika Tshipembe .
Tshipikwa tshihulwane tsha Zwitandadi Zwihulwane zwa Lushaka sa zwe bulwaho kha Mbekanyamaitele ya Lushaka .
Ndi itshi tshipiḓa tsha Ndayotewa tshine tsho kungesa dzangalelo-nahone tsho vha na ṱhuṱhuwedzo kha Vhathu vha Afrika Tshipembe - kha miṅwaha yo fhelaho .
U itela u konisa muhasho u tshi kona u tevhedza mvelelo dzawo dza maimo a nṱha , u sedzesa tshoṱhe ho vha kha maitele a mveledziso ya u wana vhaṋetshedzi vha tshumelo vha nnḓa .
Tshiṱitshi tsha 4 : Ragabii - u gidima na u posa bola nga tshamurahu
Riṋe ri wanaho HIV hu ḓo swika hune ra lwala na u ṱoḓa ḽivi ya vhulwadze ya tshifhinga tshilapfu .
Vha nga buka ḓuvha ḽa u ṱhaṱhuvha mutakalo ḽa GEMS nga nḓila i fanaho na ya u buka makumedzwa a GEMS Hezwi ndi nga u founela Senthara ya Ṱhingo ya GEMS wa nanga khetho ya u dzhoina GEMS .
Madalo aya a ṋetshedza muvhuso tshifhinga tsha u kovhekana tshivhalo tsha vhurangeli ho thomiwaho u tandulula dzikhaedu .
Humbulani nga nḓila dzo fhambananaho dza u dadamala kha danda kana kha lutambo .
Naho arali muvhigo wo fhelelaho wa mu muinzhiniara wo swikiswa u woṱhe , manweledzo mahulwane a tea u ṋetshedzwa na one .
Tshivhumbeo itshi tshi tendela u tevhekana ha ndangulo khulwane vhukati ha tshumelo ya ndondolo ya mutakalo khulwane ya TB na maongelo a TB .
Sisiṱeme ya vhulamukanyi ha zwigevhenga i ḓo khwaṱhiswa na u bveledzwa .
U vhidza ṅanga dza sialala uri dzi pfi " madokotela vha vhaloi"ndi u dzhiela fhasi tshumelo nnzhi na mishumo minzhi ine ṅanga dza ita kha zwitshavha .
Ri tea u dzhia tsheo ine ya ḓo ita uri vhathu vhashu vha pfe vha tshi ḓihudza nga u ḓibaḓekanya na muvhuso uno .
Mulangadzulo na Mudzulatshidulo ,
Mbekanyamushumo dza tshitshavha dzi tea u engedza vhukoni ha vhathu uri vha bveledze tshoṱhe zwine vha nga kona u itela vhudziki ha matshilisano na nyaluwo ya ikonomi .
Semennde ya shambo i badela u bva kha mbuelo dza sibadela
Ri nga si ofhe vhathu vhane vha si vhe vhangana vha kombetshedza tshitshavha tshoṱhe uri tshi vhe tshirengululi .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Mulayo wa zwa Vhugevhenga ( Maitele a zwa Vhufogisi ) wa 2021 ngei Phaḽamenndeni uri u dzudzanyiwe .
1.1 . Khabinethe yo tendela Muvhigo wa u thoma wa u no vha hone luvhili nga ṅwaha wa Muvhuso wa PoA wa tshifhinga tsha Phando u swika Fulwi 2020 .
U ita mathuthuba a u rengisa .
Tshifhingani tshiḓaho , arali Mukololo a nga ṋanga u mala hafhu , muṅwe vho a tsivhudze Phouphu .
Vhulapfu ha tshipiḓa tsha fhethu zwi ṱuṱuwedza tswikelelo na u thomiwa ha ikonomi .
Avho vhane vha ḓo wanala vho kandekanya na u nyadza zwidayo vha tea u lavhelesana na maanḓa oṱhe a mulayo .
Iṅwe R1,5 biḽioni i ḓo iswa kha tshikwama u itela u tikedza vhurangeli ha vhubindudzi ha matshilisano ho sedzeswa zwitshavha zwe kale zwa vha zwo tsikeledzwa .
Ri khou ofha uri maanḓalanga a ḓo tsikeledza vhulimi nga zwiṱirathedzhi zwa u vhea mitengo i sa pfadzi na u bveledza mbekanyamaitele .
Ri livhuwa muvhuso na vhathu vha Feḓeresheni ya Russia kha u londa nga khuliso zwo salaho zwa vhahali vhashu lwa miṅwaha minzhi .
Zwi tshe zwo ralo , thimu dza u sedzulusa mulandu , dzine dza vha na vhatshutshisi vha re na tshenzhemo na mapholisa dzi nga vhea iṱo kha milandu u itela u vhona uri milandu ine a i vhonali i tshi nga kundwa i bviswe kha sisteme ya vhugevhenga nga u ṱavhanya .
U khethekanywa ha vhuṅwe vhuḓifari kha sia ḽa vhaṱaleli sa vhugevhenga .
Uyu muthu u kona u fhedza mushumo .
2.2 . Fulo ḽa Vooma Vaccination Weekend ndi fulo ḽa lushaka ḽi katelaho vhathu vhoṱhe ḽine ḽa tikedzwa nga vhashumisani vhoṱhe kha zwa matshilisano , hu tshi katelwa na madzangano a zwa vhurereli , vharangaphanḓa vha sialala , madzangano a vhashumi na mabindu .
Mulayo wa Phensheni ya Vhupileli wa 1976 , u amba nga ha mbetshelwa ya khethululo na u vhona ndinganyiso ya mbeu u itela u ḓo dzhiela nṱha vhushaka ho fhambanaho ;
Ri tea u vhekanya mvelaphanḓa yo itwaho u ya nga tshivhalo tsho itwaho kha mbekanyamushumo na thandela dza hone na u vhiga khadzo .
Vhorabulasi vhashu vho ṱangana na zwi konḓaho mahoḽa nga nṱhani ha gomelelo .
Engedza izwo , Muhasho wa Nyambedzano kha Muvhuso wa Devhula Vhukovhela wo humbela thuso u bva kha wekishopho dza u foda ho ḓoweleaho hu kha ndugiselo dza khoso dzo khwiniseaho .
Na uri nga ṱhonifho a vha koni u dzhia pharagirafu dziṅwe vha sa dzi vhale dzi kha nyimele nkene .
Kale , ndangulo ya malaṱwa nga u angaredza yo vha i tshi sedza kha ndangulo ya u fhindula masiandoitwa na u lulamisa tshikafhadzo .
Mavundu nao o lambedzwa kha ṱhanḓavhudzo ya mbekanyamushumo ya HIV na AIDS na sisiṱeme ya u tumbula lushaka lwa vhulwadze ha TB yo khwinifhadzwaho .
U laṱwa ha Mapfura a u Bika :
Milayo i sumbedza uri " mitengo yoṱhe a yo ngo katelwa musi miraḓo i tshi ita maitele kana u wana divaisi kana phurisithesisi dzine dza sa katelwe nga Tshikimu " .
Ngauralo u vhigela murahu hune ha dzulela u itea hu ḓo ita uri hu vhe na thikhedzo , u ṱuṱuwedzea ho teaho na vhuḓiimiseli ha tshifhinga tshilapfu .
mulanguli wa thendelo wa vhukuma o wanala ; na uri
Ro ita nḓivhadzo ya u lingedza u nyamisa vhathu kha u dzhena nga ngomu vhane vha nga vha vha si na thikhithi .
Muoli o vha o ima ngafhi musi a tshi ola tshifanyiso itshi ?
Tshiṱanganyi tsha tshiputeli tsha tshifhirisafulufulu zwa phiasiṅi tshi a ṱumanywa kha muelo muhulwane wa tsielano ya vhukoni ha tshifhirisafulufulu .
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo .
U vhonala o tshuwa na u ḓivhona mulandu .
Mafhungo a zwa pfushi - vha ḽa zwiḽiwa zwingana nga ḓuvha , ndi zwifhio zwo ḽiwaho , na zwifhinga zwa uḽa ?
2.2 Vhaṋetshedzi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala
Mushumo uyu wo sumbedza u khwinisea kha ndangulo ya vhupo ha Tshikwama .
Tshihulwane tsha izwi hu ḓo vha u kona u katela vhathu vha ne miholo yavho ya vha nṱha kha u wana ndambedzo ya muvhuso , fhedzi havho vhane miholo yavho ya vha miṱuku nga maanḓa uri vha swikele tshikolodo tsho ḓoweleaho tsha bannga .
Samithi ya Double Troika i khou vha hone sa mvelelo dza mveledziso ya zwenezwino ya polotiki na vhutsireledzi kha Muvhuso wa Lesotho .
Vho Montana vha kwamea tshoṱhe nga phambano vhukati ha muhumbeli na mufhinduli wa vhuraru .
A i tendeli u galatshela mbadelo .
Khumbelo ya pfanelo ya u medza zwimela :
Mishumo yoṱhe ya ndondolo ya misi nga misi hu tshi khou lugiselwa Tshiphuga tsha Feḓerasi yo khunyeledzwa , nahone Muhasho zwa zwino u kati na u ṱola .
Sekhithara ya muvhuso ya mahayani i dzulela u vha vhubvo vhulauli ha masheleni a themamveledziso u mona hoṱhe kha mashango ane a khou bvelela .
U kuvhanganya na u langa pulane na migaganyagwama hu tshi tevhelwa tsumbanḓila dzo tendiwaho dza mabindu .
Zwi dzula ngafhi ?
Khwiniso yavho u bva kha vhuimo ha vhuṱanu u ya ha vhuimo ha vhuṋa kha maimo a ḽifhasi zwi a khoḓea vhukuma .
Vhaṋameli vho bviselwa nnḓa ha tshiendedzi nga khani :
6.5.2 Vharangaphanḓa vha Sialala vha shuma mishumo yavho vha tsini tsini na tshitshavha .
U pfananya na u ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha mbekanyamushumo dza mvelo ya vhutengu na maano kha Muvhuso wa Kapa Vhukovhela .
6.3.5.2 u pfesesa pfanelo dzavho u ya nga Mulayo u itela uri vha kone u shumisa pfanelo dzavho ho sedzwa zwiimiswa zwa tshitshavha na zwa phuraivethe ; pfesesa mushumo na mashumele a zwiimiswa zwa tshitshavha ; na
2.3 . Khabinethe yo takadzwa nga u rwelwa ṱari ha Senthara ya Vhukoni ya Fulufulu ḽi Vhuedzedzeaho ngei Upington , kha ḽa Kapa Devhula zwine zwa sumbedza vhuṅwe vhurangeli ha u bveledzisa Afurika Tshipembe .
Mufariwa o wana mafuvhalo o itwaho nga vhaofisiri nahone a hanelwa u wana dzilafho kha mafuvhalo ayo .
Muvhigo wo dovha wa rumelwa kha DBE he wa shumiswa kha maitele a u tevhedza zwitandadi .
Hezwi zwi ḓo , nga murahu , zwi ḓovha mutheo wa mveledziso ya zwa mitambo na mutheo wa u fhaṱa ṱhanganelano ya matshilisano .
Nga nnḓa ha musi u ita ngauralo zwi tshi nga thithisa kushumele kwa tshiimiswa tsha lushaka tshi kwameaho , kana u tshinyadza rekhodo , kana u pfuka pfanelo ya u kopolola i sa langiwiho nga muvhuso .
Vhuḓifari vhu sa ḓivhalei ha vhathu vha anḓanaho na mbuelo lwo kalulaho , vhu sia vhathu vhashu vho livhana na khohakhombo ya mutakalo isa ṱanganedzei na u vhanga khuvhalo kha mupo .
Fhedzi kha vha vhone uri vha na thendelo ya zwa u kunga khovhe kana tshiḽipi tsho rengwaho tsha zwa u unga khovhe .
Ro no fhira tshifhinga tsha u sumbana nga miṅwe , ngeno vhathu vhashu vha tshi khou fa .
Ri khou bveledzisa pulane ya lushaka yo ṱanganelaho i katelaho zwoṱhe ine ya sedzana na ṱhahelelo ya maḓi , themamveledziso yo no vha ho hone kale na mathomo a mushumo wa thandela ane a si vhe avhuḓi .
Nga thungo " miholo ya ikonomi " yo wanwaho nge ha shumiswa , " miholo ya matshilisano " i ṋetshedzwaho nga muvhuso ndi vhu shela mulenzhe vhu gonyaho nga zwiṱuku ha vhathu vha shumaho na miṱa yavho .
Ro fhedza u tholwa ha vhaṅwaleli vha vhulangi ha dzingu na u dzheniswa havho kha sekhithara ya tshitshavha , i ḓaho na mbuelo dzoṱhe .
Zwi ṱoḓa uri Muvhuso u ite mushumo wawo sa mukonisi a ṋetshedzaho tshumelo dza mutheo na themamveledziso dza vhuṱhogwa , mulangi ane a vhea milayo ine ya sika zwikhala zwi linganaho zwa vhatambi vhoṱhe , na mukovheli nga huswa ane a khwaṱhisedza uri tshitshavha tshi re khomboni vhukuma tshi khou tsireledziwa na u ṋewa tshikhala tsha u sumbedzisa vhukoni havho hoṱhe .
U khwaṱhisedza uri ndingedzo dzashu dzo livhiswa fhethu , ndi dzinginya uri , kha zwa ndeme zwi teaho u itwa u thoma kha ndaulo iyi , u tendelana kha zwipikwa zwa mutheo zwiṱanu kha miṅwaha ya fumi i ḓaho , zwine zwa vha tshipiḓa tsha zwithu zwa ndeme zwa sumbe .
Izwi zwi nga livhisa kha vhunzhi ha u swikiswa khumbulelo dzi fanaho .
Ndi fulufhela uri tshigwada itshi tsha tsumbanḓila tshi ḓo thusa , musi tshi tshi shuma na zwiṅwe zwishumiswa , kha u sima u shuma ha Muteo wa Vhushumisamupo , Tswikelelo na u Kovhekana Mbuelo kha ḽa Afrika Tshipembe , na u swikelela ndivho dzashu u itela u sika Afrika Tshipembe ḽa khwiṋe na ḽifhasi ḽa khwiṋe .
I sumbedza uri thandela i khou tevhedza hani mugaganyagwama we wa tendelelaniwa ngawo na uri naa hu na vhukando vhune ha tea u dzhiwa naa u itela u vhuisa ngonani .
Mbekanyamushumo dzo itelwaho u lulamisa mikhwa ya vhutshinyi a dzi ngo tea .
Arali tshiendedzi tshi tshi ṱoḓa ḽaisentsi ya phurofeshinaḽa , mureili a re na ḽaisentsi u fanela u vha a na ḽaisentsi ya phurofeshinaḽa .
Kha vha nange muṅwe na muṅwe wa mishumo yo dubekanywaho kana vha te mushumo wa u engedzedza .
Minisiṱa wa Gwama na Muluvhisi wa Bannga ya Lushaka vha a ṱangana u amba nga ha nyanganyelo ya mugaganyagwama .
Vheani vhukoni haṋu ha zwa vhubindudzi kha mangilasi a maṱo o ḓoweleaho ni ḓadzise nga u ambara thai , mangilasi a u vhala , mukumba wa muvhala u kungaho maṱo kana na zwiṅwe zwilabi nyana .
dzhenela kha phurosese ya u dzhia tsheo ya masipala ; na u ḓisa themendelo dza oraḽa na dzo ṅwalwaho , vhuimeli na mbilaelo kha khoro ya masipala kana tshiṅwe tshiimiswa tsha polotiki kana mufaraofisi wa polotiki kana ndaulo ya masipala
U vhala maipfi a foniki are kha mafhungo na kha zwiṅwe .
U dovha hafhu wa lingedza u ṋea mupo wo tsireledzeaho na tsireledzo u itela u vhea vhana vhane vha wanala vha tshi khou ṱoḓa ndondolo na tsireledzo .
11 . Arali ndi sa khou wanala fhethu he ra tendelana ha nḓisedzo u itela u sainela mushonga u bva kha khoria .
Kha vha ṋetshedze maṅwalo a u tikedza a tevhelaho na khumbelo yavho :
Zwi nga sumba u vha zwo fanela tshiṅwe tshifhinga u bveledza izwi zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho u itela u tendela mitambo yo fhambanaho i ṱoḓaho fhasi hu konḓaho .
U sedza kha zwileludzi zwa vhugudisi u itela u kunga vhadzheneleli musi vha tshi fhedza ngudo dzavho .
Naiṱhirodzheni a i sokou fhela kha muṱambuluwo arali u songo vhulungwa na u phaḓaladzwa nga nḓila yone .
Naho zwo ralo , mushumo uyu wo ṱanganelaho wo phaḓaladzwa nga u sa lingana u mona na zwiṱiriki zwoṱhe .
Mashudumavhi , zwivhilingi izwi kanzhi zwi sumbedziswa sa zwi si zwone musi zwi tshi lingwa .
Ri dzula ro ima ro khwaṱhisa uri avho vha itaho vhugevhenga ha tshiṱuhu ho raloho kha vhafumakadzi na vhana a vha na vhudzulo kha tshitshavha tshashu nahone vha tea u livhana na tshanḓa tsho fhelelaho tsha maanḓa a mulayo .
Kha tshumelo ya zwa milayo , tsheo dzo fhiraho na maitele o ḓoweleaho zwo vha zwone tsivhudzo .
U fhedzwa ha Photifoḽio ya Vhuṱanzi na Muano wa vhukoni 70
Masheleni a u fhirisela , ano katela a mishumo ya u fhirisela , khomishini ya vharengengisi vha ndaka , mbadelo dza mulayo malugana na u fhirisela ha ndaka , na one a wela kha mbadelo khulwane .
2.2 . Muvhigo uyu u sumbedza zwiswa nga ha themendelo dza 187 dzo ṱanganedzwaho u bva kha mushumo wa u sengulusa wa ṅwaha wa 2017 .
U langa , u monithara na u thoma zwa sisiṱeme ya zwa masheleni na ndangulo ya dziakhaunthu .
Nga u pfufhifhadza zwiimiswa zwiṋa zwa muvhuso zwi ḓo tea u shumisana nga nḓila ya tsini na u pfana :
Sa musi ro ḓo ṱanzielwa nga mvelaphanḓa yo fhambanaho miṅwedzini isi gathi yo fhiraho , Afurika Tshipembe ḽi ḓo shumisa ndugelo dzau shandukisa SADC u khwaṱhisa zwi imiswa zwa dzingu , na tsikeledzo kha u khwaṱhisa samithi u dzhia nḓila yo khwaṱhaho na tshiṱirathedzhi tsha nyito ya u ṱanganya dzingu .
Maitele a u redzhisiṱara ndi ane kanzhi o vhumbwa nga mbudziso dza ndi ngani , nnyi , hani na lini .
( c ) u bvisa ipfi " Mulayotewa uno " hune ḽa wanala kha khethekanyo ya 236 , ḽa imelwa nga " Mulayotewa muswa " .
Kha miṅwaha yo fhiraho thekhinoḽodzhi yo fhira kha tshanduko nnzhi , dzine dza dovha dza ḓisa hafhu tshanduko khulwanesa kha nḓowetshumo dza mamaga a malabi .
Vhupo ha vhukati ho khetheaho ha ḓorobo iṅwe na iṅwe i ita uri i fhambane na dziṅwe dziḓorobo dzoṱhe .
Khabinethe yo themendela u tholwa hu tevhelaho :
Thandela i ḓo shuma sa tshiṱavhanyisi tsha zwo thomiwaho zwa mveledziso ya ikonomi kha gondo ḽeneḽo na u mona kha u tandulula thaidzo ya tsireledzo , u ṱavhanyisa , u ḓitika ngaḽo , u sa ḓurelwa khathihi na u ḽi ṱanganyisa na dziṅwe tshumelo dza vhuendi ha nnyi na nnyi .
Zwikhala izwi zwi kha masia a fanaho na kha zwa pfunzo , vhutsila na mvelele , tshumelo dza mabindu dza ḽifhasi , mveledziso ya nyaluwo ya vhuhana ( ECD ) , na vhulimi vhuṱuku na vhulimi ha u ḓitshidza
Musi ho sedzwa poḽotiki ine ya vha hone kha heḽi fhungo , ndi zwa ndeme uri maitele a u kala na u pima a vhe na ndinganyiselo u mona na vunḓu ḽoṱhe .
Eskom ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe sa lushaka na uri ri fanela u khwaṱhisedza uri ri a I tikedza .
Tsumbakushumele i shumiseaho yo bveledzwa u itela u ṋea maanḓa komiti dza wadi a u linga kushumele kwa masipala kha vhuimo ha wadi na u ṋetshedza muvhigo wo dzudzanyeaho kha mimasipala .
Ndivho ya wekishopho ho vha u ita uri vhashumi vha pfesesezwi zwavhuḓi zwi lavhelelwaho kha vho na uri ndi mishumo ifhio ine vha tea u ita u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo , zwine zwa ḓo vhona uri hu na ndondolo ya khasiṱama ya maṱhakheni na zwezwo .
U thoma maitele a u bveledza zwiṱirathedzhi zwa u thoma u shumisa theo ya mulayo ntswa .
Vha a vhilahela uri shango ḽashu ḽi nga dzhiwa nga mahwarahwara a fanaho na aḽa e a fhisa zwidimela Tshwane ṅwedzi wo fhiraho .
Sekithara i tevhelaho yo topolwa kha Khabinethe sa sekithara ya ndeme ya u vhulunga :
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi na u pfananya na PPP u mona na khethekanyo tharu dza muvhuso .
Vho Montana vho amba uri vha khou tama uri mufhinduli wa vhuraru avhe mutsivhudzi wavho wa sipeshala kha mafhungo a ndaka .
Vhuḓiimiseli uhu vhu ḓo ita uri ri fhaṱe ḓorobo yo katelaho , roṱhe .
Thulusi dzi no ḓo shumiswa kha ḽiga ḽino : Sheduḽu ya zwiko
Nga kha African Peer Review Mechanism , Afrika Tshipembe ḽi ḓo shuma na maṅwe mashango u alusa mavhusele a vhuḓi na dimokirasi .
U fhaṱa vhukoni ha muvhuso uri u kone u shela mulenzhe kha mveledziso na u shandukisa .
( 4 ) Miraḓo ya Khorotshitumbe i fanela u laula ofisi dzayo hu tshi tevhedzwa phoḽisi yo tiwaho nga Khantsele .
Mushumi a nga imelwa nga mushumi ngae kana muofisiri wa dzangano ḽa vhashumi
Arali muhaelo wo no ṅwaliswa Afrika Tshipembe nga fhasi ha Mulayo 36 wa 1947 , vha tea u wana thendelo nthihi fhedzi ya u ṱun ḓa u bva kha Vhulanguli ha Mutakalo wa Phukha .
Vhupo vhune zwiimiswa zwa ndondolo zwa shuma khaho ho fhira kha tshanduko khulwane lwa miṅwaha minzhi .
Mbevha ndi ṱhukhusa .
( 4 ) ( a ) Arali sisiṱeme ya kukhethele i tshi katela vhuimeleli ha dziwadi , u khethekanywa ha dziwadi hu tea u itiwa nga tshigwada tsha vhathu tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe tsho nangiwaho hu tshi tevhelwa , na u shuma nga maitele a u tevhela maga na khaḽo yo ṱaluswaho nga mulayo wa lushaka .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga kha ḓi si sedzuluse mbilaelo ine ya vha na tshifhinga tshi no fhira ṅwaha phanḓa ha musi Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a tshi tholiwa , nga nnḓa ha musi Minisṱa o humbela Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo wa zwino o tholiwaho nga ḽa 1 Tshimedzi 2013 , izwi zwi amba uri Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga si dzhiele nṱha mbilaelo dzo vhaho hone phanḓa ha ḽa 1 Tshimedzi 2012 ( nga nnḓa ha musi o humbelwa nga Minisiṱa ) .
Ndi zwa ndeme u ṱanganedza ṋetshedzo dza mulayo washu malugana na vhudavhidzani hone-hone .
U topolwa ha zwithu na tshumelo dzi badeliswaho kha muhasho wa u badelisa .
Ṱhumano dza nga fhasi ha mavu dzi re vhukati ha rodo dza elekhiṱhiroudu na tshifhirisafulufulu tshiṅwe na tshiṅwe na vhukati ha zwifhirisafulufulu dzi nga vha dzo tou fhisedzelwa nga musinaseṱha kana u weledelwa .
Ṱhoḓea ya dzimbalombalo tshifhinga tshoṱhe dzi ḓo konisa muvhuso kha tsheo dzawo dza u tandulula mafhungo a nḓowelo dza vhugevhenga .
U renda zwirendo na raimi hu tshi itwa nyito .
Vhuimo ho teaho ha fhasisa ha mushumi vhu fanela u maanḓafhadziwa u itela u shumisa pulane ya tshiṱirathedzhiki .
Khombo dzi katela u shayea ha ṱhalutshedzo i fanaho ya zwilinganyo zwa mbalelano na nyengedzedzo i yaho phanḓa kha vhukonḓi ha zwilinganyo zwa mbalelano , khathihi na tshumiso dzi sa bveledzi dza sisiṱeme dza mbalelano ya masipala zwi ḓisaho tshivhalo tshihulwane tsha thengiselano dza manyuaḽa na murekano .
Sa shango ḽi ḓihudzaho nga u vha na Ndayotewa ya nṱhesa na hone yo vhofholowaho kha ḽifhasi , ro ṱoka midzi kha fhungo ḽa pfanelo dza vhathu , zwo ralo ri nga si tendele hu tshi vha na opharesheni ine ya lwisana na pfanelo dza vhathu kha muthu ene muṋe kana zwigwada .
Mbudziso na Phindulo
Madzulo a vhathu o teaho na u khwiniswa ha ndeme ya vhutshilo ha miṱani
Musi vhaphurosesi vha ḓalesa Western Cape , KwaZulu-Natal , Mpumalanga na Limpopo hu na huṅwe u bveledza na tshivhalo tshihulwane tsha mbambedzo ya u phurosesa na u engedza ndeme hu tshi itea ngei Gauteng .
Tshiimiswa tsha tshitshavha zwi amba muhasho wa muvhuso kana mushumi kana tshiimiswa , tshi no khou ita mushumo wa tshitshavha .
Fhedzi na vhone vha ḓo ḓi vha vha tshi khou khakha .
U ṱola na u ela thandela dza tshitshavha na u dzulela u vhiga kha tshitshavha nga ha mvelaphanḓa na tshumiso ndi nḓila ya ndeme ya u sedzulusa .
Themo ḽa " mushumisi " ḽi katela maimo oṱhe a vhashumisi , vhane vha vha vhatshimbidzi vha vhukavhamabufho , vhatshimbidzi vha fuḽaimatshini na vhashumisi vha tshumelo dza vhuendi ha muyani .
Khanedzano khulwane ndi ya uri vhaṋetshedzi a vha na zwine vha nga ita nga nnḓa ha u ṱanganedza milayo ya mabindu kana vha phumulwe kha mutevhe .
1.17. Khabinethe yo ṱanganedza tsheo ya khothe i khwaṱhisedzaho pfanelo ya muvhuso ya u dzhia tsheo dza mbekanyamaitele na tsumbanḓila nga u laela khumbelo ya Dzangano ḽa u Bikulula Tshimbi ḽa Afrika Tsipembe .
Ikonomi dzo bvelaho phanḓa dzoṱhe dzo lavhelelwa u tshenzhela nyaluwo khulwane u fhira vhupo ha Yuro vhu hoṱhe , fhedzi hu tshe na nyaluwo i songo khwaṱhaho u fhira tshikati ya ḽifhasi .
Tshumelo ine ya khou ṋetshedzwa yo livhiswa kha u ṱhogomela u maanḓafhadza vhalwadze uri vha kone u ṱanganedza vhuḓifhinduleli havho vhone vhaṋe .
Vhathu vha fhiraho 180 vho lovha ngeno ho vhigwa zwiwo zwa 940 Afrika Tshipembe .
Kha ri ambeKha ri ambe Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwine na khou vhona .
Zwikhala zwi sa konḓi na zwi konḓaho zwi tea u ṱumanywa fhethu huthihi kha sisiṱeme ya madzulo u bva tshi tshetsho u itela u vhumba webu i yaho phanḓa ya u thoma tshikhala tshi rangaho phanḓa vhupo ha u fhaṱa .
Dzo ḓi sendeka nga muhumbulo wa uri Afrika ḽi na khonadzeo na vhukoni ha u ṱanganya na u fhirisa maṅwe madzingu a ḽifhasi na u dzhia vhuimo haḽo ha vhukuma kha tshitshavha tsha ḽifhasi .
Ndayotewa i thivhela maanḓa a theo ya mulayo a muvhuso wa Mulanganelo ( feḓeraḽa ) , hu na vhupo vhu songo tendelwaho zwi khagala ho vhaledzelwa Mashango .
Ḽikumedzwa ili li dovha ḽa amba nga ha tshitshavha .
Gudani kha vhathu
Tswikelelo ya zwipikwa zwoṱhe izwi i ṱoḓa Muvhuso wa mveledziso na vhukoni .
Mashudumavhi , tshanduko iyi kha zwiito i kha ḓi fanela u pindulelwa ya vha u engedzea zwihulwane ha mishumo na phungudzo ya vhushai ho vhangiwaho .
Arali nnḓu yo rengwa kana u fhaṱiwa nga masheleni a muvhuso zwenezwo hu na miṅwe milayo ya u thivhela u rengisa nnḓu .
Kha vha sumbedzise kha tshivhudzisi tsha zwa thekinini uri ndi zwifhio zwiṅwe zwimela zwi ḓivhiwaho Afrika Tshipembe zwine ha nga vhambedzwa nazwo u itela u ḓivha arali huna phambano .
Zwino musi vha tshi ita tshiṱaṱamennde itsho , izwo vho zwi vhonisa hani ?
Tshivhalo tsha zwikili zwi leluwaho zwo dzhenwa khazwo nga tshiṱafu u bva kha khethekanyo dzo fhambanaho .
Zwiimiswa zwa muvhuso ndi zwibveledzwa zwa mbekanyamaitele nahone zwi fanela u shumisa mbekanyamaitele dza lushaka na milayo i elanaho nadzo tshifhinga tshoṱhe .
Tshenzhemo ya ngudo yo dzudzanywaho
( i ) kwamana na muvhuso wa lushaka na wa vunḓu ;
4.2 . MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u shela mulenzhe kha maitele a u nanga vhathu vha Pfufho dza Oda dza Lushaka dza 2017 .
Hezwi zwi amba uri dzo thomiwa nga Ndayotewa kana nga Mulayo wa Phalamennde .
Hu ḓo ṱanganedzwa kheshe na phositala oda fhedzi .
Muhasho wo dzhia maga a u khwinisa kuvhetshelwe kwa rekhodo dzawo ; naho zwo ralo , mafhungo o vha a sa wanali na zwezwo musi ho itwa khumbelo yao , ngamaanḓa mafhungo a elanaho na ndivho dzo dzudzanywaho u thoma .
U reila nga u sa londa na u shaya vhuḓifhinduleli a zwi ngo tendelwa na luthihi nahone vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u dzhia vhuḓifhinduleli ha tsireledzo yavho dzi badani dzashu .
Ni kone u tshi ṅwala nga vhudele buguni yaṋu .
Mpfu dzibadani , nga maanḓa nga tshifhinga tsha holodei dza Afurika Tshipembe , dzi ḓo ḓi dzula ḽi fhungo ḽi dinaho kha lushaka .
Vha tou ya fhedzi vhuponi ha muhaelo , na musi vha songo buka , uri vha ṅwaliswe na u haelwa nga mahala .
Mushumoitwa wa vhuṱumani na IDP wa 4 : Ndi zwa u shumiswa kha ṅwaha wa 3 nahone a si tshipiḓa tsha khethekanyo ino ya gaidi
Tshutshedzo idzi kha vhutsireledzi ha mutakalo dzi bva kha khuḓano na zwiwo zwa mupo .
Honeha , ḽifhasi ḽo vha ḽi songo ima musi Afrika Tshipembe ḽi tsho khou lwa na thaidzo idzi .
Ndi zwa ndema u langa mbuelo ya tsireledzo zwa hezwi zwiko zwa maḓi a fhasi u itela u vhona uri mbilo dzi re nṱhesa dza maḓi dzi ḓo ṱanganwa nadzo zwifhingani zwi ḓaho .
Vhathu avha , nahone hu na tshumisano na vhalambedzi vhavho kha zwa nyanḓadzamafhungo , a vho ngo sia nungo kha u lingedza u tshinyadza kana u wisa mmbi dzashu dzo ḓiṱamaho .
U shumiswa ha mitha dza renga-u-shumise dzi nga thusa kha u tandulula khaedu ya u langa vhashumisi .
U thomiwa ha nyambo dza Afurika zwikoloni zwi tshi itelwa u tikedza pfano na nyanḓano .
Muṱangano wa Komiti ya Wadi muṱangano wa tshikolo .
Zwidimela zwiswa zwa vhutsila ha maimo a nṱha zwo rengwaho nga Zhendedzi ḽa Zwiporo ḽa Vhanameli ḽa Afrika Tshipembe zwi ḓo rwela ṱari nga vhuya ṋaṅwaha .
Vha ḓo wana burotsha dza mafhungo kha ṱhoho dzi nga ho u daha , nyonyoloso na u langa tshileme .
Mulwadze u a lovha na vhathu vha vha vhea mulandu wa u vha na vhuḓifhinduleli ha lufu lwawe .
Tshumisano ya ikonomi na vhafarisani vhashu vha BRICS yo khwaṱhisedzwa musi thendelo mbili dza u thoma dza muvhuso wa ngomu dzi tshi khunyeledzwa nga tshifhinga tsha Samithi ya vhurathi ya BRICS .
Mbekanyamushumo hedzi dzo sedza u fhindula kha ṱhoḓea dza zwikili zwa ndeme zwa ikonomi ya musalauno .
Mutengo wa ole yo kunaho , sa zwe zwa sumbedzwa kha figara i re afho fhasi , i nga dzhiwa sa ya u gonyiswa kana u sa shandukisa mitengo ha ole i songo kunaho kha Reef ( u ya nga themo dza Rannda ) zwi tshi bva kha uri mbadelo ya tshiendedzi , u bviswa na ndindakhombo zwi fanela u dzhielwa nzhele .
U topola uri ndi ifhio themamveledziso ya ndaulo ya malaṱwa ine ya ṱoḓea kha u kuvhanganya , mbuyedzedzamalaṱwa na u laṱa malaṱwa ;
Heyi ndi nḓivhadzo ya u ḓivhadza vhaṅwalisi vha zwa badani uri vhuṋe ha goloi kana dzina zwo shanduka .
Muvhambadzela nnḓa u fanela u rumela ṱhanziela ya u thoma ya phytosanity ya zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe .
Vhuṅwe ha vhuṱungu vhuhulwanesa vhune vhunzhi hashu ra vhu ṱanganedza ndi khakhathi dzi sa fheli , nga maanḓa vhugevhenga , zwiito zwa vhugevhenga zwine zwa vhonala sa zwi kundaho madzangalelo avhuḓi nga maanḓa a mihumbulo yavhuḓi ya dziminista , vhaofisiri , mapholisa , na muṅwe na muṅwe .
Musi vhaṅwe vha tshi nga fara kuvhonele kwa uri zwiṅwe zwa zwo rengwaho zwo vha zwi songo tea kha nyimele ya zwino , zwirengwa izwi zwavhuḓivhuḓi zwo vha zwo dzudzanyelwa na dzheniswa kha mugaganyagwama .
Ri tea u sika mishumo , u fhelisa vhushai , u fhungudza tshayandingano , na u kovhana mbuelo ya lushaka na lupfumo kha vhoṱhe .
U ḓivhadzwa digirii dza mbambedzo .
Muvhuso wo ḓi imisela u dzula u nga ngomu ha kushumisele kwa masheleni kwo tetshelwaho kha mugaganyagwama .
Ro guda zwinzhi u bva kha tshenzhemo ya England , sa zwine zwa ḓo sumbedziswa kha vhunzhi ha mihumbulo ye ra amba nga hayo .
U shela mulenzhe kha nyambedzano a vhudzisa mbudziso a tshi sumbedza u vhavhalela vhaṅwe . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 u thetshelesa na u amba ( orala kana nḓowenḓowe )
Mbofholowo ya mbambadzo , na u dzhena ha China na India nga maanḓa kha sisiṱeme ya u vhambadza ya ḽifhasi , yo engedzedza muṱaṱisano .
Gerani phaziḽi ni kone u lingedza u i fhaṱa hafhu .
Fhethu ha u thoma kha vhurangeli ha khakhululo hu ḓo vha Ndayotewa zwo itiswa nga khumbelo ya mulayo wa u vhusa na mulayo wa muvhuso .
Fhungo ḽa thungo ndi u ḓivha tshifhinga tsha khwine tsha u renga anyuwithi , u fana na u phaḓaladza tshandukiso ya baḽantsi ya akhaunthu u ya kha anyuwithi kha miṅwaha yo vhalaho u itela u linganyisa u gonya ha kushumele kwa mbulungo ya tshelede na phimo ya nzwalelo .
Fhethu ha u kuvhanganya ha nṱha hu fanela u vha ho vhewa zwavhuḓi .
Zwithu zwine nda ita vhusiku - u ḓilugesela u eḓela , u vhala na u anetshela zwiṱori , u eḓela na u ḽora
1.2 . Khabinethe i khou vhona uri sekithara nnzhi zwa zwino dzo ḓidzhenisa kana dzo vha dzo ḓidzhenisa kha nyambedzano dza miholo .
Tshikhala tshashu tsha u ita ngauralo ndi nga kha zwikhala zwi ṋekedzwaho nga thendara dza muvhuso .
Dzina na fhethu hune vunḓu ḽa hashu ḽa wanala hone
214 . Mukovhe na u ṋewa ha mbuelo nga nḓila ya ndingano
Ho sedzwa gumofulu ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa sibadela
Nndwa ine ya khou bvela phanḓa ya u phalala zwitshavha kha zwidzidzivhadzi zwi siho mulayoni i khou ya phanḓa .
Zwenezwo , ndi fhululedza na u tamela mashudu mabindu are hone fhano .
U ḓadzisa kha zwenezwo , mihumbulo yo dzhiwaho kha dzhango nga vhuḓalo kha miṱangano ya sekhithara ya dziminisita na zwitshavha zwa ikonomi ya dzingu zwo katelwa .
Vha songo katela zwine zwa tou makumedzwa , khumbelo dzo lengaho na pfukiselo dzo salelaho u bva kha u bva kha gwama ḽa lushaka u ya kha Akhaunthu Nyangaredzo ya Mbadelo khulwane .
Tshelede iyi i swika kha madzingu nga kha mphomali ya muvhuso na tshelede ya phesheni khathihi na miholo i rumelwaho hayani nga vhashumi vha bvaho kha maṅwe mashango vha shumaho fhethu ha dziḓoroboni .
9 . GEMS yo hana mbilo yanga nga ṅwambo wa zwiṅwe hu si u fhela ha mbuelo yanga ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ?
Thishu dza tshipuka dzo vhumbwa nga zwiṱirakitsha zwiṱuku zwi tshilaho zwine zwa vhidzwa u pfi dzisele .
Mivhigo ya zwirathisi , sa zwo sumbedzwaho kha ino bammbiri , yo ya phanḓa na u vhiga nga ha mafhungo a shushaho ane a kwama khakhathi dza zwa vhuloi kha zwitshavha .
Vhahumbeli vha sabusidi ya nnḓu vha fanela u fusha ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Pfusho na zwiḽiwa zwo teaho , nga maanḓa kha vhana vhane vha vha na miṅwaha ya fhasi ha miraru , ndi zwa ndeme kha mveledziso yavhuḓi ya muvhili na muhumbulo .
Mulayotibe wa Khwiniso ya Mutheo wa Vhutoḓisisi ha Lushaka ( NRF ) wa 2017 uri u iswe Phalamenndeni .
Bono ḽa Gwama ḽa Vundu , Ndivho na zwithu zwa Ndeme zwo bulwaho zwi nga nḓila i tevhelaho :
Sa zwenezwo , mulayo u tea u ṋetshedza u bviswa ha maanḓa aya musi huna nyimele dza u sa shumisa zwivhuḓi maanḓa aya .
Nḓirivhe dza waini ndi tshone tshimela tsho andaho kha Govha ḽoṱhe ḽa Prince Albert miṅwahani ya zwino .
Lavhelesani tshifanyiso tsha akhwariamu na tsha phosiṱara .
Ngei England , vhathu zwavho vha no bva miḓanani vho vha vha tshi kuvhangana vha raha bola zwiṱaraṱani na masimuni .
Zwiteṅwa zwi vhilaedzaho kha vhashumi na maga a kushumele zwi dzulela u sedzuluswa kha miṱangano iyi .
Zwikili zwa vhudavhidzani ha u ṅwala na ha u amba zwavhuḓi .
U khwaṱha ha phimo ya thengiselano ndi tshone tshiitisi tsha u tsa ha mitengo .
Izwi ndi u pfukekanya pfanelo dza muṅwe .
Ro tendelana na vhalingi uri zwiteṅwa izwi a zwi nga dzheniswa kana zwa sa dzheniswe nga nḓila iṅwe na iṅwe kha fiḽimu ine ya kha ḓihumbulwa nga hayo .
Sheduḽu ya dzhenelaho vhoṱhe na fomo ya khumbelo ya mdzheneli muṅwe na muṅwe .
Musi ri tshi khou engedzedza tshumiso ya masheleni a nnyi na nnyi miṅwahani ya fumi yo fhiraho zwo vha na mveledziso na mveledzwa dza u kovha hafhu dzavhuḓi , na vhunzani ha tshumelo dza nnyi na nnyi kanzhi zwi ḓi dzula zwi zwa fhasi .
Themamveledziso yashu ndi tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme tshi konḓaho tshi no kwama nḓisedzo ya tshumelo ya mutakalo .
U khetekanya maipfi a bva madungo na u vhala madungo aya .
Nyimele ya poḽotiki ya tshifhinga tshenetsho i dzulela u sa shumiswa zwone nga khamphani ngauri a dzi dzuleli u shumisa masheleni aya maswa u itela u ḓivusa kana u a shumisa fhedzi ho no vha kale nga murahu .
Girafu ire afho fhasi i imela u gonya ha tshivhalo tsha vhagudi na kushumele kwa vhagudi kha tshifhinga sumbedziswaho .
Kha ri ṅwale
Kha Mulaedza wa Lushaka wa 2010 , ndo ḓivhadza ngaha tshikwama tsha mushumo , kha izwo ho vha na themendelo ya biḽioni tharu ya dzirannda ya thandela dza u sika mishumo .
Shango ḽi ṱunḓaho ḽi nga kha ḓi omelela kha uri muofisiri a bvaho kha muḓivhesi wa zwa vhulafhazwifuwo a ṱole tshimela u khwaṱhisedza uri tshi a elana na ṱhoḓea dzavho .
Arali mushumi a sa ḓo kona u vhuya mushumoni lwa tshifhinga tshilapfu , vhatholi vha tea u wana mivhigo ya tshiimo tsha mutakalao kha dokotela vha rumele kha tshikwama tsha ndiliso ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Maḓi - ndi ngani ri tshi ṱoḓa maḓi , zwiko zwa maḓi
Muvhuso u lavhelela sekithara iyi , nga maanḓa idzo nḓowetshumo dzo kwameaho nga u bveledzwa ha zwishumiswa zwa fulufulu na idzo dzi shumisaho kuitele ku shumisesaho fulufulu , u sedza kha ṱhoḓisiso zwi :
Muvhuso u tea u themendela mbuelo i re khulwane fhasi ha mbekanyamushumo ya kale na ntswa naa ?
Zwavhuḓivhuḓi , tsireledzo yo ṋekedzwaho nga mulayo ya mashangoḓavha ndi ya ndeme kha nyimele ya khakhathi na u shaya vhudziki .
Hu tshi shumiswa mafhungo zwao na ndaelo .
Mulayo u tendela vhahulwane u shumana na tshakha dzoṱhe dza milandu ya vhutshinyi nga kha inthanethe khathihi na kushumele na kusengisele .
2.2 Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri MTBPS i ḓo sumbedza kha vhathu vha Afrika Tshipembe na vhabindudzi uri muvhuso wo ḓikumedzela u langa ikonomi nga nḓila ya vhuḓifhinduleli na ndinganyo .
Mafhedziseloni , nyaluwo ya ikonomi yashu i ḓo khwaṱhiswa nga mabindu maṱuku , sa izwi zwo tou ralo na kha maṅwe mashango .
Muambi o amba uri a ri tei u ramba zwivhidzo zwo fhambanaho uri na zwone zwi badele tshelede .
U bula zwiitisi zwauri ndi nga mini vhana vha tshi nga ḓiphiṋa nga tshiṱori itshi .
Kha vha khethe miraḓo i vhewe kha vhuimo hayo - vha fanela u vha na muṅwaleli na uri vha nga tshea u vha na mufaragwama ( Kha vha sedze ḽiga ḽa 10 nga ha mushumo wa muṅwaleli )
Nga u angaredza , vho amba uri ndi zwavhuḓi uri vhagudisi vha khou edzisa zwithu zwiswa na ngudo dzi a takadza nga maanḓa nga zwiṅwe zwifhinga .
U tevhedzela mitambo zwo tou kokotolo sa ' tevhelani murangaphanḓa '
U bva tshe ha themendelwa mbekanyamaitele hu na u khwinisa huhulwane nga maanḓa kha ndaulo yoṱhe ya u langula zwikolodo .
U sa shumiseswa ha masheleni ho itiswa ngauri ho thoma ha dzudzanywa maitele .
Zwenezwi musi a tshi tou thoma u ṅenza genzu ḽa u thoma , ha pfala u ombaomba vothini .
Vha tenda uri gurannḓa ndi bivhili ṱhukhu ya vhone vhaṋe .
Tshiṅwe tsha zwipikwa zwa tshiṱirathedzhiki ndi vhupulani na ndangulo i angaredzaho nahone yo ṱanganelaho .
MUTUMBU WA TSHIṰORI
U sika pulana ya nyito ya vhavhambadzi vha inifomala na vharengisi vha re ngomu ha ḓorobo .
Phindulo ya Afrika Tshipembe kha vhulwadze ha HIV na TB zwi amba uri mudzulapo wa Afrika Tshipembe zwazwino u a kona u tshila miṅwaha iyaho kha fumi ine ya vha minzhi i tshi vhambedzwa na zwa 2004 .
Itani ndongazwiga dzo teaho magumoni a mafhungo aya .
Musi hu sa athu dzhielwa nṱha ndeme dza khumbelo , mulanguli u fanela u sedza uri ṱhoḓea dzo ḓoweleaho dzi tevhelaho dzo swikelelwa :
3.70 Tsha ndeme kha iyi ṱhoḓisiso , tshine tsha vha tsha u vusuludza Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi , hu na mbilo dzo ḓisendekaho kha u ita vhuloi hu pfanelo ya vhurereli yo tsireledzwaho kha Ndayotewa .
Zwi tevhelaho ndi miṅwe ya milayo mihulwane ine ya langa phurogireme dza u khwinisa dze livhiswaho kha u fhaṱiwa ha vhudzulo ha vhathu hu sa nyeṱhi hu re vhuponi ha mahayani :
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa vhuṋa wa Maswamaswa u bvaho nga murahu ha miṅwaha mivhili wa gese dza masana - une wa ṋetshedza maswamaswa nga ha ndingedzo dza shango dza u fhungudza na u ḓowela tshanduko ya kilima - kha Thendelano ya Muhanga wa Mashango Mbumbano kha zwa Tshanduko ya Kilima ( UNFCCC ) .
Ofisi ya Mulangavundu i na dzilafho ḽo randelwaho hu si ngo thoma ha vha na u pfesesa vhuhulu ha vhulwadze .
Komiti ya zwa Vhuṱolamuvhalelano yo fushea nga zwi re ngomu na ndeme ya mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi na ya kotara iṅwe na iṅwe yo dzudzanywaho na u bviswa nga Muofisiri wa zwa Muvhalelano wa Muhasho nga ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
Arali khothe ya dzhia tsheo ya u balanganya tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana , i ḓo tshea uri thundu dza tshigwada tsha tshumisano kana tshigwada tsha tshumisano tsha tshifhinganyana dzi ḓo kovhiwa nga u lingala .
Gipisiamu i nga si khwiṋise u sera ha maḓi musi maḓi o kunesaho ( a re na muṋo muṱuku ) a khou shumiswa kha tsheledzo .
Nyendo ndapfu na nyito mbili dza vhathu dzine dza ṱalula u thoma vhushaka hashu a dzo ngo tsha ṱumana na khuḓano dza tshifhinga tsho fhelaho .
Saveyi dza vhuḓifari dzo vhalaho dza nungo dza ngona dzo fhambanaho dzo no ḓi itwa .
Arali vha na muhumbulo wa u anḓadza mushumo wavho vha fanela u humbula zwavhuḓi nga ha mvelelo , nga maanḓa arali vha tshi khou ṱoḓa u anḓadza nḓivho iṅwe na iṅwe ye ya ṋetshedzwa khavho nga mufari wa nḓivho ya sialala .
Mitengo ya bidi i tea u katela VAT .
Makumedzwa a thandela ya phungudzo ya khovhakhombo ya tshinyalelo o itelwa khovhakhombo dza ndemesa , na maitele a phungudzo a ṱalutshedzwa mathomoni a ndima .
Phimo dza tshifhinga dzo kalwa kha mbekanyatshifhinga nahone ndi khou ya u khwaṱhisa tshanḓa nga nḓila yo teaho u itela u vhona uri vhathu vha fara zwifhinga izwo ṋamusi nga nṱhani ha zwiitisi zwo vhalaho .
U dzhiela nzhele hu a itwa u itela u vhona uri u phaḓaladzwa ha thandela kha masia oṱhe a mvelele na vhutsila , hu tshi katelwa na , fhedzi zwi songo guma nga , vhulanguli ha vhutsila , pfunzo ya vhutsila , vhutsila ha tshitshavha , vhuṱambo , vhufa , vhuvhaḓi , vhutsila ha vhusiki , mitshino , muzika , sietha , ḽitheretsha , midia wa masia manzhi na muswa .
Ndi zwavhukuma , tshifhingani tshine vhaṅwe vha ḓo vha vha tshi dzhiela nzhele kana thandela dza vhuawela , Afurika Tshipembe na dzhango ḽothe a kha ḓivha o kwamea nga nyaluwo , naho arali i kha ḓivha ndinganyo ya fhasi .
Iṅwe ndingedzo khulwane ndi ya u bveledza modeḽe muswa wa nḓisedzo dza tshumelo malugana na u ṅwaliswa ha zwiendedzi na ḽaisentse dzazwo zwo livhiswa kha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo , u tewa ha mikano i re khagala ya kushumele khathihi na tshelede ya mutendelo yo teaho .
U shayea ha ndondolo na luhura lwa mavhiḓa .
Gwama ḽa Lushaka ḽi dzudzanya mafhungo aya na u a ṋetshedza kha muvhigo wo ṱanganaho : Migaganyagwama ya Vundu na u Sedzuluswa na Zwibviswa .
U fana na African National Congress , Mulangadzulo , ri khou tikedza muvhigo sa zwe wa swikisiswa zwone .
Ndi nga mini mugudisi Vho Patel vho vhudza vhana uri vha ime nga muduba fhasi ha muri ?
Khethekanyo i kokodzaho iṅwe na iṅwe i vhewa kha dziroḽa dzo vhambelaho na rempe ine zwikepe zwa suvhiselwa maḓini ngayo ine ya ḓo vhofhelelwa khayo musi phaiphi i tshi bviswa lwanzheni .
Zwi nga dovha zwa engedza na nyito dza vhugevhenga , ngauri fhethu ho raloho a hu sumbedzi vhuṋe vhu re khagala na ndangulo ine ya si vhe na dzangalelo a i na khonadzeo ya u nga ṋekedza mbono kana vhutsireledzi .
Arali vha wana anthirithirovairala ( ARV kana mishonga ya u alafha HIV ) u bva kha khemisi iṅwe na iṅwe , vha ḓo tea u badela 30% ya mutengo wa mushonga na wa u phaḓaladza mushonga .
Ndi zwipuka zwifhio zwino itesa phosho ?
Hoku ndi kuhumbulele kwashu kwa u vhea vha khwinesa kha madzangano o teaho na vhulanguli .
Khethekanyo ya vhurathi ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe ya 1996 i sumbedzisa tshiimo tsha ndinganyo ya nyambo dza tshiofisi dza 11 , dzi tevhelaho Luvhuru , Luisimane , isiNdebele , isiXhosa , isiZulu , Sepedi , Sesotho , Setswana , Siswati , Tshivenḓa na Xitsonga .
U bviswa tsha kale na kale kha nḓila ya u bveledza kha vhunzhi ha vharema zwo amba uri tshiṅwe tsha zwikhala zwiṱuku kha u wana zwithu zwi elana na muvhuso ngeno muvhuso u tshi elana na bisimusi .
Izwi zwo ṋetshedza muhumbulo une miraḓo ya zwa mitambo fhano Afurika Tshipembe ya shunduka ngayo nga murahu ha tshikhala tsha miṅwaha mivhili yo fhiraho u bva tshe ha vhewa phimo ya tshanduko kha zwa mitambo .
Hugaledzwa hu londoleaho hu kona u ṱanganedza nyaluwo na tshanduko zwavhuḓi ngauralo dza kona u bveledzwa nga maitele a tshanduko .
Naho zwo ralo , zwa zwino a zwi langiwi lwo linganaho u ya nga ha u ḓiṅwalisa , u akhiredithiwa na khwaṱhisedzo ya ndeme .
Tshiṱirathedzhi tshi shuma na kha sisiṱeme ya Pfano ya Tshipembepembeni .
Kha nungo dza u khwaṱhisa mveledziso ya ikonomi yapo Tiger Brands zwenezwino yo saina Memorandamu wa u Pfesesana na DAFF une khawo Khamphani yo tenda u renga zwiṅwe zwimela u bva kha vhorabulasi vhaṱuku .
Tsha vhuvhili , kakarika , mbuelo dzi sa gumi dzi ṱuṱuwedza ndivho khulwane ya Mulayo , zwine ha vha u langa nḓowetshumo ya tsireledzo , sa izwi Maanḓalanga a tshi do lozwa maanḓa ao a u langa muṋetshedzi wa tshumelo ya tsireledzo musi mbuelo yo ṋetshedzwa .
Zwi kha tshivhindi tsha mushumo wa muhasho muṅwe na muṅwe , wa dzhendedzi ḽiṅwe na ḽiṅwe , wa tshiimiswa tsha muvhuso tshiṅwe na tshiṅwe .
U kona ha vhaateḽetiki avha hu khwaṱhisa zwa uri vha songo fhelelaho mihumbuloni na vhone ndi vhathu vhane vha nga kona u tshila vhutshilo havho lwa maṱhakheni .
Muhasho u khou shuma na khamphani dza migodi na uri vho no vala migodi i fhiraho 200 ye ya vha i si tsha shuma fhedzi ye ya vha i tshi vho shumiswa nga vhaeba migodi zwi siho mulayoni .
Zwileludzi zwi kha vhuimo ho fhambanaho ha tshumiso ya sisiṱeme dza data ya eḽekiṱhironiki dzo sedzaho kha u khwiṋisa u kuvhanganywa ha data na u ita uri i vhe i pfadzaho , yo ṱanganelanaho na u kuvhanganywa nga nḓila yone .
Kha vha dzhiele nzhele yo khetheaho ya ṱhoḓea ya ndingo yo ṱanganelaho .
Phesenthedzhi ya zwisumbi zwa kushumele dzi swikelelwa nga kha Nzudzanyo ya Kushumele kwa Ṅwaha nga Ṅwaha .
Nḓila i sa ḓuri nahone yo fulufheleswaho kha u lwa na zwitumbudzi na thaidzo dza midzi ndi u dzhena hazwo na u zwi thivhela , arali zwi tshi konadzea .
Ṱhoḓisiso dza zwinozwino dzi sumbedza u fhungudzea ha zwiwo zwa phirelo ya malwadze zwiswa shangoni ḽashu .
1.5 Khabinethe yo sumbedzisa ngaha tshiimo tsha nṱha tsha vhurumelwa ha Afurika Tshipembe ho rangwaho phanḓa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vhane vha khou dzhenelela Samithi ya Mbumbano ya Afurika ya vhu 23 fhasi ha thero : " Vhulimisi na u vha hone ha Zwiḽiwa Afurika " .
U bva tshitshetsho Phalamennde yo ṱanganedza Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe nga 1996 na u phasisa milayo miswa i fhiraho tshigidi !
Ri khou ṱoḓa maele a lushaka .
Vhorabulasi vhane vha khou dzhenelela vho shela mulenzhe vhukuma kha u swikelela uhu nahone ri a vha bvulela muṅadzi !
U fana na dziṅwe khemisi , vha tea u ṋea DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi khophi ya vhukuma ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ya oridzhinaḽa yo randelwaho musi vha saathu u ṋetshedzwa mushonga .
Vhuitwa uvhu vhu ḓo ṋetshedza ndededzo ya u dzhenisa mbadelo dza sisiteme kha mveledziso dza mavu .
Kha sia ḽa mbambadzo , zwa mbambadzo nga kha inthanethe zwo konisa dzikhamphani uri dzi kone u kuvhanganya vhuṱanzi vhunzhi nga ha matshilele a khasiṱama na zwine vha funesa zwone .
Ho vha hu mashudu uri mbekanyamitele iyi a yo ngo thoma u shumiswa nga vhuya , sa afha zwifhinga zwi konḓaho zwo ṱavhanya u swika .
U itela mbambedzo , hune zwivhumbeo zwa mbekanyamushumo zwa vha zwo shandukiswa miṅwahani ya zwenezwino , zwibviswa , hune zwa konadzea , zwo mbo ḓi avhelwa hafhu kha tshivhumbeo tsha mbekanyamushumo ntswa yo themendelwaho u itela miṅwaha yoṱhe ya sumbe .
Vho Paul vho ṅwala uri miraḓo i tea u funzana na u kaidzana kha u lwela hayo ngoho , nga maanḓa nga nḓila yo randelwaho kha thyori ya Tshigerika ya muzika .
U dudedza muvhili : nyanḓano ya miraḓo ya muvhili i so ngo ṱanganaho sa u monisa zwanḓa , u khonela thungo dzoṱhe nga u ongolowa
Tshibveledzwa tshi bvaho kha mashangoḓavha tshi tea u itiwa Afrika Tshipembe lwa gumoṱuku ya vhege nṋa , u itela uri henefha kha hafu ya milayo ya u foda zwifanyiso zwa dzifiḽimu i vha tshipiḓa tsha tshibveledzwa tsha u fhedzisela .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha miṱa na khonani dza vho lozwaho matshilo avho nga tshifhinga tsha miḓalo iyo na u tamela mashudu avho vho huvhalaho uri vha ṱavhanye u fhola .
Ho itwa zwinzhi kha u khwinisa vhukateli na tshitshavha tshi si na tshiṱalula .
Sa tsumbo , arali vha kuḓanyisa metshisi mivhili vha a kona u funga mulilo une ngawo vha nga kona u bika kana u dudela .
Ro dzhiela nzhele phindulo ya muhasho kha mafhungo are afho nṱha .
Muhasho wo dovha hafhu wa thoma thimu dza Ndondolo ya Mutalo wa Muhumbulo wa Tshitshavha ( ATC ) dze dza shuma mushumo kha u fhungudzwa ha u ṱanganedzwa ha mulwadze o ladzwaho vhuongeloni na tshikhala tshilapfu tsha u dzula vhukati ha vhathu vha re na vhulwadze ha muhumbulo ho kalulaho , khathihi na u fushea ho khwiniseaho ha mushumisi , muṱa , na vhashumi .
Nṋe ndi na maanḓa u fhira iwe . "
Hafhu , u engedza khwaḽithi ya vhutshilo ha vhathu vhoṱhe kha Ḓorobo ya Tshwane nga kha sisiṱeme ya mveledziso ya muvhuso wapo na u ṋetshedza tshumelo dzi sa ḓuriho , dzi shumaho na u vha vhukoni .
Ho vha na mvelaphanḓa kha u fhungudza mpfu na u khwinisa mbekanyamushumo dzashu dza HIV na TB , na uri ṱhanḓavhuwo kha nḓadzo ya vhupfumbudzi ha mishonga na vhuongi zwi kati .
Mmbi ya Maḓini ya Afrika i ḓo vha hone u itela uri madzangalelo a zwa maḓini zwa Afrika zwi tsireledzee .
Gondo ḽi ḓo khwinisa na ndeme ya vhutshilo vhuponi uho nga u fhungudza nyendo dzi no dzhia tshifhinga tshilapfu .
Nga tshifhinga tsha tsedzuluso , zwo mbo ḓi vha khagala uri tshipiḓa tsha mavu tsho vha tshi si na tshithu na uri ndi tsha Khoro ya Ḓorobo ya Pretoria .
Sisiṱeme i ḓo dovha ya ṋekedza zwiimiswa zwa vhulavhelesi nga mafhungo o dodombedzwa a zwino a zwa vhuvhusi na ndaulo u itela madzangano oṱhe a nnyi na nnyi .
Matshudeni vho wana ḽekitsha ya ndaulo maelana ana ndivho na kushumele kwa modulu uyu .
Ḽa Afrika ḽo no bvelela vhukuma kha zwa u fhungudza u sa lingana ha mbeu :
Musaukanyo wa zwikhala zwihulwane na tshutshedzo dza nga ngomu na dza nga nnḓa ha dzangano , dzo livhanaho na tshibveledzwa tshine tsha khou bveledzelwa pulane .
Mbingano dzavho dzi a dzhielwa nṱha nahone masiandaitwa o ḓoweleaho a mulayo a mbingano idzo na one ha dzhielwi nṱha .
Musi wa u fhedzisela he ṱhanzi dza ima fhasi na mbudziso idzi dza vhudziswa , ro ita mbuno yo khetheaho ya uri musi ri khou bvisa nḓivhadzamulandu ro ṱangana na ṱhanzi iyi .
Vha vhona izwi zwi tshi ṱoḓea kha u tsivhudza vhaiti vha mulayo kha u dzhenelela hune ha ṱoḓea kha u shumana na khakhathi dza zwa mbeu dzi kwamanaho na zwa vhuloi .
Kuvhanganyani , u ṅwala na u dzudzanya data u shumisa vhukoni nga nḓila ya vhuḓi .
IEP i ṋetshedza bono ḽa tshifhinga tshilapfu ḽa uri Afrika Tshipembe ḽi nga shumisa hani fulufulu nga nḓila ya khwine sa maitele a uri fulufulu ḽi vhe kha maimo a muṱaṱisano wa khwine , zwine zwa ṱoḓa nḓila ntswa ya uri zwiko zwa fulufulu zwo fhambanaho zwi nga shumiswa hani .
Hu na ṱhoḓea ya tshihaḓu kha vhubindudzi ha sekithara ntswa ya phuraivethe khulwane u itela u sika mishumo na u khwinisa matshilo kha tshiṱiriki .
Khohakhombo ya u rengisea i dovha ya langea nga u sedzulusa tshipiḓa tshihulwane tsha ndaka kha zwishumiswa zwi ngaho vhubindudzi maragani , bondo na mikovhe i ne ya vhambadziwa nga maanḓa nga nḓila ya vhuḓi na mimaraga ine ya rengisea .
Zwi na ndeme uri dizaini dza u ranga dza netiweke dza nḓilamagodo dzi sedze na u thusa kha u kushumele kwa tshifhinga tshiḓaho .
Kha vhunzhi ha zwifhiga mulayo na wone u ṱoḓa u thomiwa ha zwivhumbeo zwa fomala u itela u eletshedza dziminisiṱa na vhaṅwe .
Ho itwa mushumo wa u ṱanganedza nga u angaredza nga ofisi khulwane .
Matheriala oṱhe a ḓo farwa nga nḓila yone na u tsireledzwa , uri a si tshinyale .
2 . Mulanguli wa CBP , a tshi thusiwa nga muḓivhimakone wa CBP , u tea , a tshi zwi wana kha fomo dza mbigelamurahu dze dza ḓiswa , u kuvhanganya manweledzo ( nga Tshishumiswa tsha M & E tsha 1 ) ane a monithara ḽeveḽe ya mushumoitwa wa komiti dza wadi committees u itela u wana wadi dzine khadzo komiti dza dziwadi dza khou shuma nga ngona a kuvhanganya tshaka dza thikhedzo ine ya ṱoḓwa nga komiti dza wadi wadini dzoṱhe nga huswi .
U bva kha tsedzuluso yo itwaho , ho bvelela khunyeledzo na ngudo dzo vhalaho .
Akhaunthu dza u fhedzisa dzi lugiselwa nga mihasho , na muvhigo wa u pfumbiswa ha mafhungo a zwa masheleni nga Muṱolambalelano Muhulwane .
3.6 Muphuresidennde , nṱha ha zwoṱhe , vho bvisa tshigwada tsha vhurumelwa ha tshipentshela vhune ha khou ya kha mashango a Afrika o vhalaho u vhuisa hafhu fhulufhelo kha vhathu vha Afrika u sumbedza uri shango ḽashu ḽo ḓiimisela kha maga kwao a vhuthihi ha vhathu vha Afrika na u pfelana vhuṱungu , zwi tshi katela vhuḓikumedzeli ha vhathu vha Afrika Tshipembe kha mulayo na tsireledzo ya pfanelo dza vhathu vhoṱhe vha re kha mikano yashu .
Muvhigo wa ṅwedzi nga ṅwedzi u bva kha ḽaiburari tharu dzoṱhe i a ṱanganedzwa na tshumelo yo katelaho zwoṱhe i khou itwa kha tshitshavha .
Kha ri shumise foramu hei u ṱangana na vhaimeleli vha tshitshavha na u vha thivhela kha u tshinyadza ndaka na zwishumiswa zwo itelwaho u thusa vhone vhaṋe .
' Phele na Nngu ' hu tshi khou shumiswa fhethu hu hulwane ha u tambela
Ni kha ḓi humbula musi ni tshi thoma tshikolo ?
Maga o dzinginywaho a u khwiṋisa vhukoni ha muvhuso na one ndi mafhungo avhuḓi vhukuma .
Ṱhogomelo ya u thivhela i itwa tshifhinga tshoṱhe kha mamaga .
2.4. Kha vhuṅwe vhurangeli ha u lwa na vhuaḓa , muvhuso wo takutshedza u vhona uri vhashumi vhawo vha iledzwe u ita vhubindudzi na mihasho ya muvhuso na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso .
NDI NNYI ANE A NGA VHIGA MBILAELO ?
Tshipikara tshi ḓo kona u amba na mukhantseḽara wa wadi nga ha izwi u vhona zwauri mukhantseḽara wa wadi u a pfesesa mushumo wawe nga u dzulela u ḓivhadza Tshipikara na u vha na vhuḓifhinduleli kha komiti ya wadi .
19 Arali mbilaelo yavho itshi kwama muofisi wa vhululamisi , vha nga ṅwalela Khomishinari wa Lushaka wa Tshumelo dza Vhululamisi kana Muhaṱuli wa u Lavhelesa .
Vhudzulo ha mvelele
Heino khethekanyo ya mbonwasia i sumbedzisa zwi khagala tshivhalo tsha zwiimiswa zwa mutakalo , vhukoni ha vhashumi kha u ita mishumo yavho kha sekhithara ya mutakalo ya muvhuso khathihi na thaidzo ya malwadze kha vhupo vhu re fhasi ha masipala wa Prince Albert .
Hezwi zwi shuma sa mutheo wa u vhambedza .
( b ) kha Muphuresidennde wa shango , Minisiṱa muhulwane , Mulanguli na vhaṅwe vhahulwane , Khabinethe , Khoro dza Dziminisiṱa kana khorotshitumbe ya Riphabuḽiki kana shangohaya zwi fanela u dzhiiwa sa musi zwi tshi sumba -
U dzhenelela ha tshitshavha zwi shela mulenzhe kha tshanduko ya matshilisano , ikonomi na vhushaka ha polotiki vhukati ha vhadzhiamikovhe na nḓila ine vhadzulapo vha nga bva kha u ḓidzhenisa huṱuku u ya kha u ḓidzhenisa nga huhulu kha maitele u ita mbekanyamaitele .
Gaidi ya maitele a mbilaelo Ri fhano u vha thusa
Vhurumelwa ha vhathu vha Europe kha ḽa Afrika Tshipembe , vhe vha humbela ino ṱhaṱhuvho , vho ṋetshedza-vho thikhedzo i livhuweaho .
Naa hu na fhethu hu re na maḓi a re na ekhoḽodzhi ya ndeme , ndondolo kana vhuḓimvumvusi ha ndeme , tsumbo , maroromani , isha , dzomomilambo , madamu , milambo ?
Ḽiga ḽa 1 : petani kha mutalo wa zwithoma . Ḽiga ḽa 4 : gerani kha mutalo nga murahu ha musi no siṱepuḽara bugu yaṋu .
Sekithara ya ICT a i tei u farwa u fhambana na dziṅwe sekithara .
Ro sika muvhuso wa vhuthihi , usa khethululi mirafho , u sa khethululi mbeu , u fhinduleaho na u imeleleaho kha maAfurika Tshipembe vhoṱhe .
Kha phindulo ya mbudziso , vho amba izwo nga murahu vhukuma ha khombo ho vha hu na u humbulela kha gurannḓa uri bufho ḽo hwala ṱhundu dzi re khombo .
( c ) Mufariwa u fanela u tendelwa u nanga , na u dalelwa nga tshifhinga tshi pfalaho nga , dokotela wa dzilafho .
Sa muṅwe wa vho shandukisaho potofolio , ntendeleni ndi humisele dzindivhuwo nga u anganedza vhunzhi ha zwifhaṱuwo zwo ḓoweleaho zwi re vhukati hashu .
Vhukoni ha phurofesheni shangoni ḽashu ndi ndaka nahone vhu tea u langiwa nga nḓila yone sa zwiko zwi konḓaho u wanala zwa ndeme khulwane ine ha vhu imela .
Nahone lushaka ulu lwa thandela lwo ambedzaniwa kha muṱangano muthihi kana mivhili ngauri miṱangano iyi yo mbo ḓi wa kha tshumiso iyi .
Khumbelo ya u vha mulondoti wa ṅwana asi wau nga mbebo
Vhafariwa vhe vha vha vhe tshipiḓa tsha mbilahelo kha vhaofisiri vho ambwaho nga havho nga tshifhinga tsha ndingo vha ri vho fhurwa uri vha saine phethisheni sa yone mbilahelo khulwane i songo ṱalutshedzwaho zwavhuḓi kha u fhedza yo shandukisa zwi re ngomu kha mbilahelo .
Tshivhalo : Kha hu vhe na shifithi mbili dza vhapaki vha dzigoloi / vhalindi vhaṱanu
Mibvumo miṅwe u ṱalukanya maipfi are na pfanapheledzo dzi no fana , tsumbo , khosi , gosi , musi .
Mulayotibe u ṱanganya ndaulo dza ikonomi ya vhuendi ya vha muhanga muthihi .
Kha vha dzhie dziphindulo .
Mbofholowo kha u swikelela mafhungo nga vhadzulapo vhoṱhe , hu tshi khou tsireledzwa vho na zwiphiri , i ḓo vha pfanelo ine ya vha kha mulayo .
Pulane dzashu dzo ḓo fanela u shandukiselwa kha u fhindula kha tshiimo tsha shishi tsha ḽifhasi .
Dzi lavhelesa akhauthu dza mihasho ya muvhuso wa lushaka na zwiimiswa zwa muvhuso .
Fulufulu ḽi vhuedzedzeaho ḽi sumbedzisa khonadzeo dza vhubindudzi dzo vhalaho nahone dzavhuḓi , hu tshi katelwa zwikhala zwihulwane zwa u sikwa ha mishumo .
Tshikoupu tsha mushumo wa u saveya mavu tshi ḓo katela zwi tevhelaho :
Khothe ya Ndayotewa yo wana uri maitele a nyambedzano na tshitshavha o tshimbidzwaho nga NCOP na vhusimamulayo ha mavundu , ha ngo swikelela tshiimo tsho tiwaho kha Ndayotewa .
Thendelano i dzhiela nṱha zwauri vhutsireledzi , tsireledzo , vhukoni kha zwa vhufhufhi na vhuendi ha vhufhufhi ha dzitshaka vhu ḓitika nga u dzulela u gudiswa ha vhashumi vha zwa vhufhufhi .
Ndivho ndi u sika zwitshavha zwi re na mutakalo wavhuḓi na u ṱhogomela .
Iṅwe thero ya mafhungo a nyaluwo ndi u kombetshedza nyaluwo nga u ṱavhanya kha vhuhulwane ho angalalaho ha mbambadzo u bva kha mamaga a re kha mbambe khulwane nahone o fhambananaho khathihi na tshumelo ya nḓowetshumo .
Hu khou humbulelwa uri hu si kale theo ya mulayo ntswa ya ndindakhombo yo dodombedzwaho ya khamphani dza ndindakhombo i ḓo ḓivhadzwa .
Ḽaisentsi i mulayoni lwa miṅwaha miṋa .
Dobani maipfi kha lungano lwa lusunzi na ḽiivha .
Nḓila ine vhathu vha kwamea ngayo- tsumbo zwine ra ḽa , ambara , ita , mitambo ine ra tamba
Fhungo ḽa ndeme ndi ḽifhio ?
Zwipiḓa izwi zwa mvelele yashu , zwo itaho uri ri vhe na ṱhoni nga ha vhudzekani , zwo bveledziswa nga zwifhinga zwo fhambanaho .
Kha vha ite khumbelo kha inthanethe kha www.FIFA.com kana kha davhi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa First National Bank u mona na shango ḽoṱhe .
Muhasho wo dovha hafhu wa thusa kha u fhaṱwa ha kiḽiniki vhuponi ha mahayani , u ya nga Mbekanyamaitele ya Ndondolo ya Mutakalo wa Fhasi .
Mukonṱiraka u tea u vha na ndango yo linganaho kha phumethe u itela u thivhela u shumiswa hu songo tendelwaho hufhio na hufhio ha hone .
Nyalafho ya mbuedzedzo ya kha masia oṱhe a vhutshilo , tshumiso ya thuso ya athifishiala/ milenzhe ya athifhisiala na nyalafho ya vhutsila
Nga dzi 6 Fulwi , WHO ḽo ṱalutshedza u phaḓalala ha dwadze kha mashango a kwameaho na kha mashango maswa sa zwithu zwi sa thivhelei .
U vhekanya mikano ya zwigwada , nga hune zwa konadzea na zwiṱiriki zwa mimasipala hu sa khou dzhielwa fhasi mikano ya madzhisiṱaraṱa .
Ḽevele ya vhudakwa yo fhambana ya nga shango nahone i waniwa nga zwiitisi zwo vhalaho .
O dzula a khou wana mbudziso u bva kha vhaḽedzani nae kha nḓowetshumo .
Nḓivho ya zwa mupo nga mveledziso ya bulege ya u laṱela mathukhwi hone afho fhethu u fhelisa u laṱa mathukhwi hu si ho mulayoni na pfunzo .
Nzivhanyedziso na ndambavhuḓifhinduleli
Masheleni a u itela ndangulo ya tshifhinga tsha vhutshilo a bva kha zwiko zwivhili zwihulwane :
Ndi mbekanyamushumo dzifhio dzine na nga wana khadzo mafhungomatsivhudzi ane a nga ni thusa ?
U ḓikumedzela uhu hu ḓo bvela phanḓa na u sumbedzwa na dziṅwe thandela khulwane dzi khou bveledziswa .
Ni songo hangwa u shumisa maambiwa uri zwi takadze .
Zwi tshi yelana na mbetshelwa ya ndayotewa , Mupresidennde washu vhori ṋea maanḓa na mishumo ya u bveledza na u tevhedzela milayo ya lushaka na mbekanyamaitele kha vhathu vhashu na shango .
Ezwi zwi dzhia tshivhumbeo tsha , vhukati ha zwiṅwe , dziinthaviwu na zwiṱitshi zwa radio , u vhonala kha theḽevishini , dziatikili kha dzidzhenala dza mulayo , na vhushumisani na vhathu na zwiimiswa .
c ) 2019-2021 serisi dza khoini ya pulatinamu : Phukha Ṱhanu Khulwane dza Afrika
Naho hu na uri hu na ezwi , vundu a ḽi athu a ṱanganedza tshoṱhe na u dzhia zwivhuya kha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi sa mutshimbidzi wa nyaluwo ya ikonomi , u sika mishumo na mveledziso .
O balelwa na u eḓela nga mulovha wa hone .
Tshiteṅwa itshi tshi dovha tsha khwaṱhisedza vhuṱhogwa ha Vhulanguli musi ho sedzwa u ṱuṱuwedza pfanelo ya u swikelela mafhungo .
Zwi fanela u thusa vhadzheni vhaswa kha sekhithara ya muvhuso .
Ndangulo ya Mvusuluso ya Mvumbo ( MRM ) yo ṋewa ndaela ya u tshimbidza , u ṱuṱuwedza na u konanya mbekanyamushumo ine ya ṱoḓa u vhuedza mvumbo yo khwaṱhaho ya tshitshavha tshashu .
Izwi zwi amba uri tshanduko iṅwe na iṅwe kana khaedu zwo angaredzwa kha dizaini na pulane ya ḽiga ḽi tevhelaho .
Maṱaluli a ri vhudza uri muthu , fhethu , tshithu zwo tou itisa hani .
Tsumbo mbili dzo dowleaho dzi kha mutevhe , khathihi na maitele adzo o teaho , kha sia ḽa u thomiwa ha vhubindudzi .
Muvhuso wa vhukati wo tou randela nyendedzi fhedzi hu si ndaela yo ḓalaho ya uri komiti dza wadi dzi nga vhumbiwa hani nahone hezwi zwi nga vha zwo ita uri miṅwe mimasipala i sa tou vha na vhuṱanzi musi i tshi thoma komiti dza wadi .
U itela u vhuelwa nga maanḓa u bva kha zwivhuya zwa fhethu hune Gauteng ha hu ṋetshedza , hu na tshivhalo tsha khaedu khulwane dzine dza ḓo tea u tandululwa .
Muhanga wa kushumele uyu wo sumbedziswa kha nyolo i re afho fhasi .
Zwisumbi ndi zwauri , naho dziṅwe tshanduko dzi tshi vhonala dzi tshi khou lavhelelwa nga mbekanyamaitele ntswa yo pulanwaho , milayo ya zwino yo katelwaho i ḓo dzula yo ralo .
Sethara ya mafhungo yapo - ofisi ya masipala wapo ndi fhethu ho teaho ha u swikelela mafhungo .
Tswikelo kha yunitsi dza vhathu ndi nga nḓila dza u tshimbila vhaendangaṋayo , dzi re na muṱa wa u paka goloi u re vhukati wo itelwaho vhadzuli vhane vha nga vha vha na goloi .
3.3 . Uhu u engedzea zwiṱuku ha zwiwo hu vhonala ho itiswa nga u dovha u ḓivhonadza hafhu ha vairasi iyi fhaḽa Free State na Kapa Devhula nahone zwigwada zwa u fhindula nga tshihaḓu musi hu na tshiwo zwo mbo ḓi thomiwa uri zwi ite mushumo wa u londa vhathu vhe vha vha na vhukwamani na avho vho kavhiwaho .
Ri na tshikhala kha sisiṱeme ya mafhungo a thoro , ngauri data yapo yo ḓivhadzwaho a yo ngo bvisela khagala zwiṱunḓwa na zwivhambadzwannḓa zwo no ṋetshedzwaho konṱiraka zwo khethelwaho Afrika Tshipembe .
U bveledza na u swikelela kha maitele zwo livhisa kha u thomiwa ha mbekanyamushumo dzo bvelelaho dzine dza vha tshipikwa tshi tshimbilaho .
196 . Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso
U thoma na u ṱuṱuwedza tshumisano ya tshitshavha tsha masipala u mona na phurogireme dza nḓisedzo ya tshumelo .
Ngauri nyimele idzi dzi shushedza nga u nga sika nyimele dzine dzi nga engedza mutheo wa ṱhoḓea ya tshumelo dzashu u fhira zwe ra pulanela zwone .
Kha vha kuvhanganye na u ṱoḓisisa mafhungo oṱhe a tshimbilelanaho zwavhuḓi .
Vhusedzi kha ndondolo ya khemisi u ya kha vhalwadze vha sibadela nga u thoma zwa monithara matshimbidzelwe a mushumo , mbekanyamaitele na ndededzo .
Izwi zwi livhisa kha u ṱanḓavhuwa na u hwetekana ha ikonomi zwine zwa huvhadzesa vhathuzwavho , matshilo avho na u vhulunga .
U ṅwala mafhungomatsivhudzi e kha maambelwa / mafhungo a u vhigela .
Zwenezwo u aluswa ha ndinganyelo ya vhukuma tshiṅwe tshifhinga hu ḓo ṱoḓa uri hu vhe na u fhambanywa .
Ri dzhiela nṱha milayo ya u daha ya Afrika Tshipembe , ngauralo ri na fhethu ha u nwela gofhi ha vhane vha daha na ha vha sa dahi nga thungo .
Zwi tou vha khagala uri mbekanyamushumo yavho ya zwino yo sedzesa kha tshumelo dza thikhedzo , khethekanyo dziṅwe dza vhapondwa dzo thagethiwa , na uri na mbekanyamushumo a i shumi tshoṱhe na ṱhoḓea dzoṱhe dza vhapondwa .
Vho ima phanḓa ha tshivhoni , kha vha sedze tshanduko kha mbonalo yo ḓoweleaho vha thetshelese maḓamu avho , sa gwada ngomu ha maḓamu , phambano ya saizi kana tshadzhuluwo ya ṱhungu .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho vhumba Komiti ya Minisiṱa ya Vhuvhudzisi , yo rangwa phanḓa nga Vho
Pulane yo olwaho ya ISFAP i ṋetshedza matshudeni vha shayaho na vha " miṱa ya vhukati " thusedzo ya masheleni uri vha kone u badela mbadelo dzoṱhe dza u guda .
U khwiṋisa CDC yo fhelelaho mazha na thandela ya themamveledziso ya Gavhelo ḽa Ḽifhasi .
Hu khou lavhelelwa uri , arali zwa itea uri maitele a swike hune a khwiniswa kha nyimele yo imaho ngauri , mushumisi wa nyendedzi a nga wana ngeletshedzo kha mafhungo aya .
Tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala ho vha vhatshimbidzi vha ndeme idzi nahone vhu tea u bvelaphanḓa nazwo .
Vhunzhi ha fhethu ho ḓala vhusiwana nahone a huna nḓisedzo ya netiweke .
U khwiniswa ha ndangulo ya malaṱwa ( hu tshi katelwa malaṱwa are khombo , malaṱwa a ndondola mutakalo , mathukhwi a migodini , lurofheni na nyangaredzo ya malaṱwa a tshiomate ) ndi vhuḓifhinduleli ho ṱanganelaho ha muvhuso , sekithara ya mabindu na vhafaramikovhe vhoṱhe .
Zwifaredzi zwi laṱeaho zwi tea u swaiwa zwavhuḓi , ha sumbedziswa lushaka lwa mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na muhasho u a bveledzaho .
Ofisi ya Mudzudzanyi wa Vhukhethelo yo farani na madzangano a tshitshavha na zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso u bva kha mihasho ya muvhuso na ofisi dza lushaka dza tshiiṱirathedzhi u tou fana na Sisiṱeme ya Mafhungo a Nyambedzano ya Muvhuso na Ofisi ya Mulangavundu .
Zwi tevhelaho ndi ṱhumbulo ya zwifhinga zwa u khunyeledza zwa ndeme zwo pulaniwaho u ya nga shedulu ya tshifhinga tsha mugaganyagwama tsho yo ṱanganedzwaho na kushumele kwa vhukuma kwo swikelwaho nga tshifhinga tsha maitele a mugaganyagwama :
Mitengo yo fhira datumu ine ya tea u badelwa ngayo fhedza a hu athu u vha na u fhungudzwa he ha sudzuluswa hafhu nga maanḓa .
Kha ikonomi hu anza u vha na muṱaṱisano malugana na tshivhalo tsha phurofiti yo itwaho kha thengiso ya zwibveledzwa na tshumelo .
Zwi tea u itwa nga nḓila i tevhelaho :
Kha sia ḽa ṱhoḓea , mbuelo kha zwa pfunzo dzi fhasi kha ikonomi dzine dza khou aluwa nga u ongolowa , zwine zwa fhungudza malamba a u rumela vhana tshikoloni .
( 2 ) Ndayo dzi re afho nṱha dzi shuma kha -
Ndambedzo i bvaho kha vhalambedzi yo ṱanganedzwaho yo imelelwa u itela akhaunthu dza tshikwama tsha vhalambedzi nga ngomu kha sisiṱeme ya masheleni ya Muhasho .
U kuvhanganya maipfi o ḓoweleaho zwi tshi ya nga vhushaka ha mibvumo .
Naho zwo ralo , u tzhipiwa hunzhi hu itea mahayani manzhi a vhatzhipi kana vhapondwa , zwine zwa amba uri u vha hayani a si u vha vho tsireledzea tshoṱhe kha muthu ane vha mu ḓivha .
Mureyo a u nga ṱoḓei .
Tsha u fhedzisela , vha shumisana vhukuma na vharengi vhavho , vhaanḓadzi , u itela u khwaṱhisedza uri vha ḓisa matheriala une wa kona u itwa tshiputelo tsha vhathetshelesi vha shango ḽoṱhe .
U sa fanelana ndi khontsephuti ya u sa vha na tshivhumbeo tshavhuḓi , u sa vha khagala , yo sedzaho kha khaṱhulo ya ndeme ya vhuṋe .
Musi zwi tshi ḓa kha mbekanyamushumo ntswa , mutsudzuluso wo fhelelaho kha kuhumbulele u ḓo ṱoḓea .
Nomboro ya luṱingo :
Zwidodombedzwa zwavho , hu tshi katelwa madzina , dziḓiresi na hune vha bva hone
7.2 . Zhendedzi ḽa Bada dza Lushaka ḽa Afrika Tshipembe ḽo fhaṱa buroho dza Botlokwa , dzine nthihi ndi buroho ya bada ya dzigoloi ngeno mbili dzi dza vhaendanganayo kha N1 vhukati ha Polokwane na Makhado .
Vhutumbuli vhune ha khou thudzelwa vhukati , vhudzuloni ha u vhu kokodziwa nga ṱhoḓea dzi shumaho u bva zwitshavhani zwa maitele , zwi ḓo dzulela u konḓa vhukuma u zwi ṱhogomela .
Hu tea u bviswa sambulu ya ndangulo ya mufaro muṅwe na muṅwe arali hu tshi khou namedzwa muhwalo muhulu .
Zwiwo zwi re nṱha zwa vhuvhava zwo vhigwa nga vhashumi vhone vhaṋe , vhe vha khwaṱhisedza uri vha tswa tshelede kha muṋe wa bindu u itela u ḓadzisa miholo yavho .
Ndo sengulusa u shuma mafhungo a mashumele o vhigwaho u itela u sedzulusa arali o vha o ṋetshedzwa u ya nga mbekanyamaitele dza mavhigele dza ṅwaha dza Gwama ḽa Lushaka na uri mashumele o vhigwaho o vha tshi tshimbilelna na mbekanyamushumo dzo pulanwaho .
Zwi katela u shuma ho sedzwa kha u shumiswa ha mbekanyamaitele ya u vhetshela thungo 30% ya u tikedza dziSMME na dzikoporasi .
Muhasho u khou ṱoḓa phaḓaladza hafhu mishumo ya ndulamiso dza tshitshavha kha ḽeveḽe yapo , ngauri vhatshinyi vhanzhi a vha koni u endela dziofisi dzi re hone .
U vhala nga vhavhilivhavhili / a eṱhe
Mishumo ya Vhushumisamupo na thendelano dza u kovhekana mbuelo zwi a kanganyisa nga maanḓa .
U thusa sa maga kha therisano idzi hu ḓo bvela phanḓa na u dzhielwa nṱha zwo ḓisendeka ngauri mashango mararu a kha zwivhaswa zwi bveledzwaho nga zwithu zwi tshilaho u fana na ethyanolo na zwiṅwe .
Nga uyu muvhigo mupfufhi wa ṱhoḓisiso dzawo kha nyimele dzi elanaho na pfanelo dza luambo dze dza rumelwa kha riṋe , Khomishini ya Pfanelo ya CRL i ṱoḓa u swikelela vhuḓifhinduleli hayo maelana na pfanelo dza luambo nga u vhiga kha vhafaramikovhe kha sekithara dzoṱhe dza tshitshavha .
A si ngudo dzoṱhe dzi shumisaho mutevhe u fanaho wa zwiṱaluli , nga ngoho , na ngona dzia fhambana .
Masheleni aya ha kateli nga u angaredza ṱhoḓea dza dzinnḓu dzoṱhe u ya nga mbekanyamushumo .
Kha miṅwaha i si gathi i tevhelaho zwi nga konadzea u renga TV ine ya ḓa i na dikhouda nga ngomu hayo .
Sisiṱeme yo ṱanganyiswaho ya u thola ṱhoho dza mihasho i tea u thomiwa , ine ya katela zwoṱhe zwipiḓa zwa ndeme zwa poḽitiki na zwa ndaulo .
Na uri zwi tshi tshimbilelana na nyambedzano zwayo ya mbekanyamushumo yeneyo , vhalidzeli ndi vhane vha vha vha khou imesaho - na muvhuso naa , vha khou hanedzesanaho - na muvhuso kana vho ṱanganelanaho naa kha vhupfiwa havho ha zwa poḽotiki ?
U langa ndangulo ya khohakhombo : U tevhelela tshanduko dzine dza nga vha hone siani ḽa khohakhombo kha tshifhinga tshoṱhe tsha thandela .
Hezwi zwi ḓo katela mishumo minzhi u swikelela maanḓa na vhuḓifhinduleli havho he vha ṋetshedzwa nga u ṱavhanya kha tshidzulo tshavho tsha vhurangaphanḓa ha dzangano .
U sumbedza nḓivho kha madandetande a thaidzo dza vhuḓilisi dza zwino .
U itela uri khumbelo yavho i dzhielwe nṱha mbekanyamushumo ya ECD i fanela u tevhedza na mikhwa na zwilinganyo zwi tevhelaho :
Hu na nḓila nnzhi dza u langa tshiimo tsha hune ha vha na khuḓano .
Izwi zwi itiswa nga phambano kha tshiimo tsha masheleni a khamphani na maitele a ṱhoḓisio na mveledziso zwa nḓowetshumo dzine dza khou dzhenelela kha tshumiso ya mbambadzo ya zwiko zwa dzhenethiki .
Musi masipala u tshi tou pfesesa thaidzo dzine dza khou kwama vhathu vha vhupo uho na zwivhangi zwa hone , u tea u mbo ḓi bveledza thandululo dza u tandulula thaidzo .
U ḓidudedza ha u rangela na u fema hu tshishumiswa nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , dzine dza nga u vuwa , u ambara - u ṱharamuwa , songolowa , u ḓisomba , u dzinginyea , na u pfuka Mutalokati wa muvhili
Nga mulandu wa zwenezwo , hu khou ombedzelwa vhukuma kha zwa vhugudisi ha vhashumi vha re kha maimo oṱhe .
Dziṅwe ṋari dzi a kona u aluwa dza swika kha 1,7 m .
Khabinethe yo livhuwa nga maanḓa na u thusedza vhuḓikumedzeli hoṱhe ha u vusuludza zwikwama zwa tshitshavha u bva kha zwoṱhe zwe zwa farekanea kha zwiito izwo zwa thengo nga vhufhura .
Komiti I fanela u vhulunga dzirekhodo dza themendelo iṅwe na iṅwe yo iswaho kha mutholi na muvhigo muṅwe na muṅwe wo iswaho kha tshipikiṱere .
Kholomo ino ndi ya mboho . ima ḼIITI Ima ḽi amba u vha fhethu huthihi hu si na u ya phanḓa na murahu .
Muvhigo wa u fhedzisela u ḓo rumelwa kha Minisṱa wa Mveledziso ya Ikonomi mafheloni a 2018 na u ḓo swikiswa Phalamende .
Zwisumbedzisi zwa ikonomi zwo sumbedzisa uri zwa zwino ri khwine kha tshiimo tshe ravha ri khatsho .
Muvhuso u ḓo dzhiela nṱha masia ayo ane IT ya vha na vhukoni ha nṱhesa kha u khwinisa tswikelelo ya tshumelo .
Tshifhinga tshoṱhe , nga maitele tsheo iṅwe na iṅwe kana mushumo wa muthu u livhisa kha tshanduko ya zwa ikonomi .
Kha vha litshe vhashelamulenzhe vhe kha zwigwada zwe vha vha vhe khazwo musi wa mushumo wa Ndima ya 2 .
Thendelano i ṋetshedza muhanga u re mulayoni u itela vhufarisani ha dzingu vhukati ha Mashango ane a kwamea nga zwa u dzhia maga a vhufarisani ho sedzwa kha u tandulula thaidzo dzi welaho thungo dzoṱhe vhuponi ha phendelani na maḓini ane a wela hoṱhe .
6 . Mulanguli wa CBP u tea u topola na u ṱalutshedza maga e a tshimbilwa a thandela ane a ṋea tshikhala tsha mabepha a u davhidzana na nnyi na nnyi kana u ita uri vhaoramafhungo vha vhige ngao .
Ndivho idzi kana zwipikwa zwi ṋetshedza buḓo ḽa vhuṱhogwa u tikedza ndangulo ya zwiimiswa zwa pfunzo .
Khabinethe yo dovha ya rwela ṱari mushumo nṱha ha muṅwe wa u londa na u kala mveledziso ya thekhinoḽodzhi na inovesheni kha mveledziso ya zwa ikonomi na zwa matshilisano .
5.21 Iyi bammbiri yo sumbedza nyimele ine ha itwa zwa u via .
Vha nga kona u ita dziṅwe nzudzanyo dza uri mushonga wavho u ḓiswe hafhu .
Kha vha ṋetshedze vhuṱanzi ha u wanalea , u fana na vhurifhi ho khwaṱhisedzo u bva kha vhaṋe .
U bveledza mihumbulo u itela u tshimbidzwa ha tshumiso ya zwiko .
Mushumo uyu ndi tshipiḓa tsha minyanya ya ṅwaha woṱhe ya u pembelela miṅwaha ya ḓana ya matshilo a Muphuresidennde washu wa u thoma wa dimokirasi Tata Vho Nelson Rolihlahla Mandela na Mulwela mbofholowo Mama Vho Albertina Nontsikelelo Sisulu , ane a khou farwa u mona na dzhango na ḽifhasi ḽoṱhe nga vhuphara .
Hu tshi khou dzhielwa nzhele mbekanyamaitele dzoṱhe dzo teaho , theo ya mulayo na dziṅwe ndaela dzine Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu wa vha na vhuḓifhinduleli hadzo .
U leludza mveledziso ya vhashumi kha vhashumi vha mbueledzo vhoṱhe .
Zwikili malugana na miraḓo ya Komiti ya Wadi notsi dza khoso
Mathukhwi a zwa ndondolo ya mutakalo a tea u putekanywa ngauri kanzhi a vha o ṋukalesa .
U shumiswa zwavhuḓi ha haya maitele zwi ṱoḓa uri vhashumi vhane vha ḓidzhenisa kha zwa ndangulo ya vhunzani ha maḓi vha pfesese tshipikwa na bono ḽa vhunzani ha maḓi ḽa muhasho , pulane dza vhunzani ha maḓi khathihi na vhuḓifhinduleli na mishumo ya ndangulo ya vhunzani ha maḓi ngomu ha pulane iyi .
Ṱhumetshedzo ya 7 na Ṱhumetshedzo ya 8 ya Ndaulo dza BABS i na phurofoma ine ya shumiseswa ya thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na u kovhekana mbuelo .
6.2.4 Ndayotewa i sumbedza " pfanelo ya muṅwe na muṅwe ya uri mulandu wawe u tandululwe nga u shumisa mulayo nga nḓila yo teaho na u thetsheleswa nga nnyi na nnyi khothe kana he zwa tea , iṅwe foramu yo ḓiimisaho nga yoṱhe i sa dzhii sia " .
Tshivhumbeo tsha tshikhala ndi muhumbulo une wa shumiswa u ṱalutshedza , u ola na u vhumba hugaledzwa nga vhathu .
Musi wa dziṅwe tshanduko kana tshanduko dza ndeme muṱoli a nga humbela vhone uri vha khwiṋise nyambedzano vhe vhoṱhe .
3 Ho bvelela mini nga marahu 6 U vhala magumo a tshiṱori .
Tsha ṋetshedza thikhedzo dza thekheniki , masheleni , na ndaulo kha miṱa ine ya khou ḓifhaṱela mahaya avho
Matshudeni kanzhi a hana u shumisana na maga a shumiswaho u thivhela vhufhura nga kha garaṱa dzavho , nahone vhaṅwe vho no ḓi lingedza u badela zwiḽiwa nga garaṱa dza maṅwe matshudeni .
Thandela i fhindulaho ndi ine ya tevhedza milayo yoṱhe , nyimele , na zwidodombedzwa zwa maṅwalo a thandela hu si na u pambuwa nga maanḓa kana ṱhoḓea ya tshiofisi .
U sika zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwi re khagala u itela Bannga ya Poswo ndi zwa ndeme u fana na u dzudzanyulula Bannga ya Poswo uri i shumele avho vha si na zwiimiswa zwa u bannga khazwo .
Ṅwalani mutumbu wa tshiṱori tshaṋu hafha vhukati ha
4.98 Ngei Kenya , vhuloi vhu langulwa nga Mulayo wa zwa Vhuloi wa 1925 , we wa itwa nga tshifhinga tsha vhukoḽoni une uyu mulayo wo ḓo itululwa nga murahu ha musi Kenya
sisiteme dzi re na ndeme dza u ita uri CBP i shume
Zwiitisi zwa uri vhashumisi vha vhe vha tshi khou ṱoḓa tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho shangoni ḽavho
3.5. Vhadzulapo vha dzulaho fhasi ha lutsinga lwa miḓalo ya milambo vha eletshedzwa uri vha ṱhogomele na uri vha pfulutshele kha vhupo ho tsireledzeaho musi vha tshi tou thoma u vhona zwiga zwa muḓalo .
Vhutumbuli , kuhumbulele nga nḓila ya ṱhoḓisiso zwo ṱangana na vhuḓikumedzeli kha tshumelo ya khwinesa zwo ḓisendeka nga ndayo dza matshilele dzi pfadzaho .
Muvhigo u dovha wa hanedzana na muhumbulo u ḓivheaho wa uri thaidzo dzashu dza tshikolodo dzo vhangwa nga muvhuso u si na vhuḓifhinduleli wa vhutshinyi .
U ṅwala mutevhe hu tshi shumiswa khoma u fhandekanya zwithu zwo ṅwaliwaho , sa mushumo wa ḓuvha .
a bve madungo ni kone u ṅwala tshivhalo tsha madungo e na a wana . mulomo
Khonani dzanga ndi
Thindi dza mitshelo mihulwane dzi nga tshewa nga nḓila dzo fhambanaho dza kona u ḽiwa dzi tshe thethe , sa dizethe , kha saḽadi , soso kana nga iṅwe nḓila , kana dza bikiwa kha phai , khekhe , phudini , kana sa ganishi kha heme , kana dza itwa sa soso kana zwilungi .
Vhathu vhapo vha ṱalutshedza vhuvhekanyandeme havho kha fhethu ha ḓivhashango havho na uri riṋe sa vhaṋetshedzi vha tshumelo dzo ṱanganelaho ri pindulela vhuvhekanyandeme uhu ha vha thandela dzine dza swikela dzikhaedu .
Ndunzhendunzhe ya vhuḓifhinduleli i tea u khwaṱhisedzwa u bva nṱha u ya fhasi .
Miraḓo i tenda uri i na vhuḓikumedzeli vhu fanaho kha dzangalelo ḽihulwane ḽa u shumela ṱhoḓea dza mveledziso nga u angaredza dza Shango na Lushaka lwa Afrika Tshipembe .
Vhoṱhe vho vha vhe na dzangalelo , na hone musi ri tshi ṱuwa muṅwe na muṅwe ovha o takala .
Zwithu zwiswa na zwa kale ndi zwone zwo ṱuṱuwedzaho sisiṱeme ya lutendo yo fhambanaho .
Tshifhinga tshoṱhe musi Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe i tshi bvisela vhupfiwa hayo khagala , i ḓitika nga hezwi zwiṅwe zwiimiswa zwiraru .
Mihasho ya lushaka i na vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya tshiṱirathedzhi na nyendedzi nga u angaredza , ngeno vhuḓifhinduleli ha u shumisa tshiṱirathedzhi hu vhuḓifhinduleli ha mihasho ya mavundu ya mupo na mihasho ya mutakalo ya vundu .
Zwivhangi zwa mafuvhalo ndi hezwi :
Khetho dza fulufulu ḽo vusuludzwaho dzi a bvelaphanḓa nga murahu ha 2020 , fhedzi a dzo ngo bulwa u ya nga ha lushaka lwa thekhinoḽodzhi zwa zwino .
Madzangalelo a murengi zwawe o tsireledzwa nga nḓila ine vhuḓifhinduleli hawe ha ndozwo dzenedzo hu na nyiledzo khulwane u fhira kha nyimele ya khamphani , muhasho wa muvhuso kana tshiimiswa tshi fanaho .
U shuma mishumo ya mabalane muhulwane .
Mushumo wavho , zwi tshi tou leludzwa , ndi u ṱavhanyiswa ha luvhilo lwa nyaluwo na tsiko ya mushumo na u engedzedza tshikoupu tsha mveledziso na u manḓafhadza .
- Ṱhuṱhuwedzo khulwane kha zwa vhugudi yo thoma musi tshikolo tsha vhugudisi ha vhashumeli vha muvhuso vha tshi rwelwa ṱari nga Ṱhangule 2008 .
Saithi dzi re na vhuṱumani a dziho nga fhasi ha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , na Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a i na vhuḓifhinduleli ha zwi re ngomu ha Saithi ire na Vhuṱumani iṅwe na iṅwe hu tshi katelwa fhedzi hu songo katelwa vhuṱumani vhuṅwe na vhuṅwe kha Saithi ire Vhuṱumani , kana tshanduko iṅwe na iṅwe kana u khwinisa Saithi ire na Vhuṱumani .
saizwi komiti dza wadi dzo thomiwa nga 1999 , miraḓo ya komiti dza wadi yo tea u thoma ya guda mishumo na vhuḓifhinduleli ha komiti dza wadi
Pulane ya themamveledziso i ṱalulaho na u rangisa phanḓa thandela na u paka zwithu kha mugaganyagwama u lavhelelwaho kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Kha ṱhumano ya tshaka dzo vanganaho dzi ṱanganedzaho volumu dza vhuendi khulwane , zwi tevhelaho zwi fanela u dzhielwa nṱha :
3.3 U itela u fhungudza khonadzeo ya u khukhuliswa ha mushumo , Muhadzimi u ḓihwesa vhuḓifhinduleli ha u tsivhudza Muhadzimisi malugana na tshiitisi kana nzulele ine ya nga ita uri Muhadzimisi a vhe o fara tshelede ye ya vha yo tea u bva hu tshi tevhedzwa milayo i re kha 4.1 .
Vhadededzi nga muthihi na tshikoloni vha tea u vha na vhuḓifhinduleli kha kushumele kwa mugudi , hu tshi khou dzhielwa nṱha vhupo ha u guda .
Naho musi vhaṅwe vhavho vho vha vhe dziyunivesithi , vho vhewa henefho sa vhadededzi hu si ri sa vhaṱoḓisisi vhane vha vha vhabveledzi vha nḓivho .
Ari tsha ṱoḓa mazwifhi kha fhungo ḽiṋe ḽa vha kwama .
Mbekanyamaitele i khou ṱoḓa u katela maga a fanelaho a u dzudzanyulula u shaea ha ndinganelo ho fhelaho .
Mutholi u tea , o ṱangana na vhatholiwa , u ṱola nyito dzoṱhe na mbekanyamaitele dzoṱhe dza u itela nyito dza u khethulula na u dzi lulamisa .
U ṱuṱuwedzwa hu si ha nzhini ndi tshithu tsho rangiswaho phanḓa .
Livhanyani maipfi a tshifhinga tsha zwino na a tshifhinga tsho fhiraho .
Hezwi ndi zwipiḓa , ri a tenda , zwine arali zwi songo dzhielwa nṱha nga vhuronwane u tandululwa ha mbekanyamaitele ya vhaswa hu ḓo tambula .
khombo dzi kwamaho mutakalo na tsireledzo mushumoni
Nahone o ṱwa na nḓala ḓuvha ḽoṱhe uyo musi .
U SHUMISANA HA TSHITSHAVHA NA U FHAṰA LUSHAKA
Pfanelo dza dzitshaka na thendelano ndi dziṅwe dza thikho dzi itaho uri vhulanguli ha phendelashango na ha maḓini vhu bvelele kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Masipala unga , u ṱuṱuwedza mbadelo , na u pfufha avho vha no badela zwavhudi , ni dzhiele nṱha tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe magavhelo nga u badela akhaunthu .
2.1 . Mvelelo dza zwenezwino dza QLFS dze dza bviswa nga vha Mbalombalo ya Afrika Tshipembe dza kotara ya vhuvhili ya 2021 dzi sumbedza uri phimo ya vhushayamishumo yo gonya nga phoindi dza 1.8% u bva kha 32.6% ye ya rekhodiwa nga kotara ya u thoma ya ṅwaha wa 2021 u ya kha 34.4% kha kotara ya vhuvhili .
Vha tea u kwama masipala wa havho u ḓivha nga tshakha ya zwiṅwe zwiko zwa nḓisedzo ya muḓagasi u ṋekedzwaho .
U langa mutsukunyeo wa ndaka vhukati ha fhethu .
Maḓi a musanda .
Ri ranga phanḓa sekhithara yashu na u konisa vhafarakani vhashu nga nḓivho na khaphasithi u itela u vhona uri tshumelo dzoṱhe dza maḓi dzi a ṋetshedzwa .
Vha Northern Cape News vho ya zwiṱaraṱani u itela u wana vhuḓipfi ha vhathu nga ha u ḓivhadzwa ha bege ntswa dza pulasitiki .
Mushumo wa Muofisiri wa Vhudavhidzani kha muvhuso wapo hu ḓo vha u vhona uri mbekanyamaitele dzo teaho , mulayo , tsheo dza khoro na maṅwe mafhungo nga u angaredza a khou ambwa nga hao kha vhathu .
Muphuresidennde , u ya nga Khethekanyo ya 2A ya Mulayo Dziholodei , 1994 ( Mulayo wa 36 wa 1994 ) , sa zwe wa khwiniswa , vho ḓivhadza lwa tshiofisi uri ḓuvha ḽa 8 Shundunthule 2019 ndi holodei ya shango ḽoṱhe .
Dibeithi ya lushaka kha u hadzima ha vundu na yone yo vulwa hafhu , hu na ndeme kha u lambedza uho ha thandela dza themamveledziso dza ikonomi khulwane .
Kuhumbulele kwa u sa vha na mulandu ku tsireledza mbofholowo ya mutheo na tshirunzi tsha muthu muṅwe na muṅwe a humbulelwaho nga Muvhuso u ita vhutshinyi .
Honeha , ḓuvha iḽi nga tshiofisi ḽi vhidzwa ḓuvha ḽa vhufa na uri khamusi ri fanela u ḽi dzhia ngauralo .
U khetha masheleni u ya phanḓa u fhira na mathomo , fhedzi hu si na zwivhuya zwa muthelo zwe vha vha vha tshi ḓiphiṋa ngazwo mathomoni , a hu tsha ḓo vha izwo zwo thomiwaho u itela mbuno dza mabindu dzi pfadzaho dzi sa elani na muthelo .
10 . Khabinethe yo ṱanganedza khwiniso ya muholo wa ṅwaha nga ṅwaha u ya nga ṱhoḓea dza vhutshilo wa miraḓo ya Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe . Mulayo wa Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu wa Afrika Tshipembe wa 2013 u sumbedza uri muholo , na dziṅwe mbadelo na milayo yo tiwaho na nyimele ya ofisi zwe tea u tiwa nga Muphuresidennde vho kwamana na Khabinethe na Minista wa zwa Masheleni .
Mukovhe kha mishumo ya zwa vhumagi zwa vhukuma wo wa .
Dziṅwe dza ngudo dzine ra tea u guda u bva kha tshenzhemo dzavho khedzi :
Ngauralo , musi ṅwaha u tshi enda u tshi ya phanḓa ( tshimbila ) , mugudisi u ḓo vha na tshifanyiso tsho fhelelaho malugana na khaedu na vhukoni sa izwi zwi tshi ḓo vha zwo fhaṱea nga zwiṱuku nga zwiṱuku .
4.Tshumelo dza Thikhedzo ya Sekhithara ya Vhuendelamashango
4.6 Vha ḓivhadza uri dziṅwe nyimele dza khothe dzi nga thivhela u ganḓiswa ha mafhungo maṅwe na maṅwe ( hu tshi katelwa u ḓivhadzwa ha muvhilaeli kana ṱhanzi ) malugana na tsengo kana tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshayo ye ya farelwa tshiphirini ; na
Mulanguli u ḓo ṱanganyisa tsielano ya ṱhoḓisiso na vhukoni ha zwa u tshutshiswa nga ngomu kha muvhuso na kha sekithara ya phuraivethe nga fhasi ha mulanguli wa ṱhoḓisiso a vhigaho kha NDPP .
Nḓila dza tshitshavha dza u wana TB na nyumonia nga kuitele dzi a fana .
Therisano ya u humbulela uri tshiṱori tshi ḓo fhela nga nḓila ifhio .
3.2 . Thikhedzo dzi khou ṱoḓa u tsireledza vharengi .
Phanḓa ha u thoma ha maga a fomaḽa a IDP hu tea u dzhielwa nṱha u lugisela maitele aya nga u bveledza pulane ya maitele a IDP .
Shumisani mepe wa mihumbulo kha u pulanela manweledzo aṋu .
Mashango a tea u shumisa milayo na mbekanyamaitele dza u vhulunga maitele a sialala na u tsireledza ndaka ya kale hu tshi katelwa mihumbulo na nḓivho .
Ro ambesa ṋamusi nga kha hei khoniferentse , nga ha muṱaṱisano .
Nḓila idzi tharu ndi tsumbo dzavhuḓi dza masia mararu ane a ḓo shandulwa kha dzangano ane ra ḓo a sedza - tshanduko ya kuimele kwa dzangano , thekhinoḽodzhi na vhathu .
Tshivhumbi tsha vhupo tshihulwane u itela vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini ha maḓi avhuḓi kha ḽa Afrika Tshipembe ndi u shaea ha zwiko zwo teaho zwa maḓi avhuḓi na u fhambana ha thempharetsha u ya nga khalaṅwaha .
Mashudu mavhi , zwigwada zwinzhi zwi si zwa mbuelo a zwi koni u bula uri ndi vhukando vhufhio vhune zwa khou lingedza u vhu kwama .
Khabinethe yo tendela mvetamveto ya muvhigo wa khunyeledzo nga ha MDG une wa ḓo kumedzwa kha Mbumbano ya Dzitshakha ngavhuya ṋaṅwaha .
U thuthubiswa ha zwigidi lwa 21 na Mmbi ya Muyani i fhufhaho nga nṱha ha vha hu hone Muphuresidennde vha tshi khou lumelisa lushaka .
( d ) u ṋewa maanḓa a tshadzhi thwii dza Tshikwama tsha Muthelo wa Mbuelo .
Naho hu na thendelano ya u engedza tshifhinga tsha tsengo u itela nḓivhadzo dza ḽikumedzwa , a hu na nḓivhadzo dza ḽikumedzwa dzo ṋetshedzwaho nga miraḓo dzo vhewaho kha mbekanyamushumo u itela khanedzano nga tshifhinga itshi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha tsha dzitshakha u vusuludza ndingo dza u thusa maanḓalanga a Nigeria a uri vhasidzana vha vhofhololwe ; zwihulusa mashango oṱhe a Afrika na Mbumbano ya Afrika u tikedza na u thusa Nigeria kha u wana vhana vho ngalangalaho .
Tshikwama tsha NML tshi ḓo ḓitika nga :
Phoindi ya u thoma na ya vhuvhili dzi nga leludzwa nga u khwiniswa ha u dzhenisa mafhungo a mulwadze muthihi kha ḽeveḽe ya vhuongeloni .
U pfananya ndaṱiso , khaṱhululo , mbilaelo na pulane dza u langula khakhathi .
Kha nyambedzano ire afho nṱha ro sumbedzisa milaedza mihulwane ya vhatambi vhoṱhe - mivhuso yapo na lushaka , dzidona , mbekanyamaitele ya dzitshaka na tshitshavha tsha thekhinikhala , vhabebi , na u ya nga uralo .
Uho u dzudzanywa hu itwa ho ḓisendeka hu tshi sedza u itea ha zwithu u fana khathihi na u dzudzanywa ha zwithu na zwitatamennde zwa bannga u bva kha zwiimiswa zwi hadzimisaho .
Mafhungotsivhudzi aya o ṅwalwa kha Khethekanyo ya 4.2 ya pulane ya wadi .
Zwiliṅwa , zwifuwo na fhethu ha pfulo hu ḓo tsireledzwa nga u ita khura .
U shandukisa zwiṱuṱuwedzi zwa nzulele ya kha nḓowetshumo u itela u lavhelesa kha nḓowetshumo yo angalalaho ya zwa mishumo ndi mbekanyandeme ya nṱhesa .
Nga zwi kwamaho - mutengo zwi amba uri mbekanyamushumo yo ḓisa tshanduko ye ya vha yo lavhelelwa na uri kana u ḓurelwa ha zwa masheleni he ha vha hone ho vha ho tea naa .
Vhukoni ha vhashumi , nga tshiṅwe tshifhinga , ho vha hu vhudziswaho kha nyito dza u fhungudza vhashumi .
Ngaganyo ya mbuno i fhambana u ya nga ṱhalutshedzo fhedzi i swikelela kha u dzinginya uri mashango o bvaho nnḓa ha nḓila tshoṱhe a ḓo tambulesa .
( 4 ) Khorotshitumbe ya vunḓu i na vhuḓifhinduleli ha mishumo ya vhupholisa -
Mushumo wa EC u ḓo vha , vhukati ha zwiṅwe :
Hu do vha hafhu ha vha na tshikhala tsha vhathu vha re na mavu maṱuku kha bulasi uri vha fhambanyise zwibveledzwa zwo wanalaho u bva kha mafhi a mbudzi sa afha mbudzi dzi tshi ṱoḓa tshifushathakha tshiṱuku na uri dzi nga konḓelela nyimele dza mupo dzi konḓaho u fhira kholomo dza mafhi .
Arali phindulo hu ee , kha vha fhe dzina ḽa muhasho we vha vha vho tholiwa khawo
Ri ḓo amba zwinzhi nga ha izwi nga murahu musi ri tshi amba nga ha vhudzulo ha ṱhoḓea dzo khetheaho .
Vhana a vha pfani na maapula .
Vha tenda uri khakhathi dzi kwamaho vhuloi dzi tea u shumaniwa nadzo hu tshi khou shumiswa mulayo u re hone , kha iyi nyimele hu na mulayosiṅwa na mulayo-zwawo .
Fhedzi , u thoma u shumiswa ha vhuḓiimiseli ho itwaho nga vhukhethoni hu hoṱhe hu ḓo ya phanḓa musi pulane yo fhelelaho i tshi kha ḓi fhedziswa .
Foniki zwi amba mibvumo ine ya wanala kha ipfi kana maipfi khathihi na tshiga kana zwiga ( maḽeḓere a aḽifabethe ) zwine zwa shumiswa u imelela mibvumo iyo .
Fomo i a wanalea kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Mbudziso dzi dzulelaho u vhudziswa ( zwi bvelaphanḓa )
Komiti dza wadi dzi tea u shumisana na CDW saizwi na Komiti dza Wadi na CDW dzo ṱumanywa nga tshitshavha na khoro
Nṱhani ha izwo , mielo ya ndeme yo ḓoweleaho yo ṋetshedzwa .
Tshivhalo tsha maano o nangiwaho ane a tikedza u dzhenela ha ḽifhasi o itiwa tshifhingani tsha u sikwa ha mbekanyamushumo iyi .
Kha vhuimo ha dzhango , mbekanyamaitele i shela mulenzhe kha Vhurangeli ha Gundo ḽa Themamveledziso ya Vhuphuresidennde , i bveledzaho vhuṱumani ha ngomu vhukati ha mashango a Afrika u itela u tandulula ṱhahelelo ya themamveledziso na u alusa mbambadzo ya ngomu Afrika .
U bvelela ha maitele aya hu ḓo sia hu na u khwaṱhisedzwa hu vhonalaho ha tshumelo idzi dzo tiwaho .
Pulane ya u ṱutshela nyimele ya shishi dzoṱhe dzi tea u khwiniswa luthihi zwalo nga ṅwaha kana , nga ḽiṅwe sia , zwenezwo musi mushumi wa vhuṱhogwa o bulwaho kha pulane a tshi litsha mushumo .
Zwi ita vhugai
Muvhigo u ṋetshedza ngaganyo ya maimo a nṱha a nḓila ine mihasho ya muvhuso yo no thoma u lugisa matshimbidzele a mbekanyamaitele dza WPRPD kha sisiṱeme ya kupulanele , mugaganyagwama na nḓisedzo ya tshumelo na sisiṱeme dza u vhiga .
Yunithi ya PAIA i ṱanganedza khumbelo dza tswikelelo kha mafhungo yo imela Mufarisamuofisiri wa Mafhungo , Yunithi i thusa muthu muṅwe na muṅwe ane a khou tama u ita khumbelo .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ndi mushumo muhulwane kha khaḽenda ya zwa polotiki nahone Phalamennde i vha na vhuṱambo ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Muvhuso wo wana hu na ṱhahelelo khulwane ya dzinnḓu .
Ngauralo , ndo thola Vho Sipho Nkosi uri vha range phanḓa tshigwada tsha tsha u fhungudza milayo i konḓaho ya zwa mabindu kha mihasho yoṱhe ya muvhuso ngomu ofisini yanga .
Ri tea u fhaṱa " tshiimiswa tshi re na zwoṱhe " kha Muhasho wa Zwiko zwa Minerala u itela u dizaina na u laula maitele a u ṋea dziḽaisentsi dza ole dzi wanalaho lwanzheni na u ṱoḓa zwiko zwa gese na vhubveledzi .
Khethekanyo 2.3.2 ya Nḓivhadza Mulayotibe ya 1998 i bula uri u alusa demokirasi yapo zwi tea u vhonala sa mushumo wa ndeme kha muvhuso wa masipala muṅwe na muṅwe .
Hedzi ndi dzone thandela mbili dzo salaho vhorakhonṱhiraka vho tholwa u amba nga ha vhuimo uhu ha u fhedzisela .
Mulayotibe u khwinisa Mulayo wa Vhuḓifhinduleli nga Muvhuso wa 1957 .
Kha nyimele ine ndaka ya shumiswa sa tshishumiswa tsha mulandu , izwi zwi nga swikelelwa nga u vha na ndaka iyo yo ḓivhadzwaho yo dzhiululwaho murahu nga Muvhuso .
Eskom i khou dovha hafhu ya ita mvelaphanḓa khulwane kha zwa u tholwa hafhu ha vhashumi vha re na vhukoni - hu tshi katelwa vhalangi vha zwiṱitshi zwa muḓagasi - uri vha kone u thusa tshiimiswa itshi tsha muḓagasi kha u ita uri hu vhe na u khwinifhadzea ha zwithu kha zwiṱitshi zwa muḓagasi zwo fhambanaho khathihi na kha mishumo yo fhambanaho ya bindu .
Mimasipala i fanela u vhekanya na u langula ndaulo yayo , u ita migaganyagwama na u pulana na u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza mutheo dza tshitshavha .
9.1 . Khabinethe i ṱanganedza mvelaphanḓa yo itwaho u ya kha thandululo ya tshoṱhe ya khuḓano na u ḓisa vhudziki ngei Tshipembe ha Sudan .
Tshiṱori tsha lungano tshi amba nga zwivhumbwa zwa manditi , zwipuka , zwimela na fhethu .
Tshiteṅwa tsha vhurathi ndi tsha uri tshanḓanguvhoni tshi a tevhekana , nahone hu sedzwe kha masiandaitwa u fhirisa zwivhangalelwa .
U ṅwala na u ita nyolo dza u ṱalutshedza mafhungo ( 4-6 ) kha ṱhoho ine ya ḓo ṅwaliwa ngayo ya u vhea kha khuḓa ya dzibugu .
Musi maiti e mushumoni44
Musaukanyo wa haiḓiroliki wo bva kha ndinganyiso ya fulufulu ya haiḓiroliki ya sisiṱeme yo fhelelaho nga u vhambedza fulufulu ḽo tiwaho vhukati ha masia mavhili maṅwe na maṅwe kha sisiṱeme , hu tshi khou dzhielwa nṱha tseṱhano yoṱhe na u ṱuma zwo litshedzaho vhukati ha vhuimazwikepe huvhili hu re tsini na tsini .
Vhathu vha no bva nnḓa ha dzangano kana nnḓa ha thandela
Kiḽoso iyi i livhana na zwa maitele a elanaho na u vhaliwa ha dzikhetho kathihi na u lambiwa ha mabammbiri a u khethela .
u bveledza maga a tsireledzo o teaho u tsireledza vhashumi vhawe ndivhanyoni na khombo yo vhonalaho na u ṋekedza nḓila dzine maga anea a tsireledzo a nga itwa ngadzo
Maelana na pulane khulwane ya muḓagasi wa tshifhinga tshilapfu , ri ḓo isa phanḓa na gese , phurotheḽiamu , nyukiḽia , muḓagasi wa maḓi na zwiṅwe zwiko sa tshipiḓa tsha ṱhanganelo ya muḓagasi .
Lindelani vhusunzi vhu tshi wana izwo zwiḽiwa .
4 Ni tea u ḽa mitshelo miṋu na
Ndango yavhuḓi ya tshiimo tsha mutsiko wa malofha .
U shumisesa ṱhoḓisiso na vhukoni ha mveledziso na vhuthomi kha u tikedza u sika mishumo nga sekhithara ya phuraivethe .
Ri nga vha ro ṱanganedza ngudo dziṅwe dza ndeme na zwenezwo nga murahu ha khaphu ya ḽifhasi , fhedzi zwa zwino ri ṱoḓa u khwaṱhisedza uri zwiedziswa izwi zwi vha risipi i bvelelaho ya ḓuvha na ḓuvha .
Vhafumakadzi vha ita mushumo muhulwane , hu tshi katelwa u alusa vhana sa mushumo wavho wa u lela , u pfukisea nḓivho kha vhana vhavho , na u kovhana mvelele u ya kha murafho u tevhelaho .
Vhurangeli uvhu vhu ḓo vhona uri hu vhe na thandululo dzine dza fhungudzela Muvhuso u ḓurelwa , u fhirisela zwikili zwine zwa vhuedza na khonadzeo ya nṱha ya u sika mishumo lu vhonalaho u fhirisa maitele o ḓoweleaho a u ita dzibada .
( 2 ) Khomishini i na vhuḓilangi , nahone i tea u sa dzhia masia , i tea u shumisa maanḓa ayo na u ita mishumo yayo i si na nyofho , u ḓisendedza kana u tima-tima hu u itela u khwaṱhisa na u bveledza ndaulo ya vhathu na vhuimo ha nṱha ha maitele a phurofesheni kha tshumelo ya vhathu .
Zwipiḓa zwivhili zwa vhuṱanzi , ndi khou humbula uri , zwo swikela vhathu vhanzhi nga khathihi nga murahu ha hezwo na zwipiḓa zwa vhuṱanzi zwo vha zwi zwa muthu ene muṋe .
Vhana vha maḓana mavhili na vha furathi rathi u bva kha mavunḓu oṱhe vho dzhenelela kha thangela phanḓa ya khanedzano ya Mulaedza wa Lushaka kha tshipiḓa tsha vhaswa kha u lwa na vhushai .
Ofentse na Hlengiwe vho dzhenelela Samithi ya u fhedza ya G20 ngei Australia he vha shuma zwavhuḓi , zwine zwa ita uri ri ḓihudze vhukuma .
Khumbelo yavho i ḓo lavheleswa vha wana SMS i khwaṱhisedzaho uri khumbelo yavho i kha ḓi lingwa .
( g ) u ita na u shumisa maanḓa o ḓadziswaho kana mishumo yo randelwaho nga Mulayo wa Phalamennde .
Zwo ḓitika nga zwifanyiso zwivhili , hu na vhuṱanzi ha uri indasiṱiri i ṱuṱuwedza zwihulu kha nyaluwo ya mushumo musi i saathu swikelela phimamvelela dza nyaluwo ya vhukati u ya kha dza nṱha , u fhirisa musi i tshi aluwa nga phimamvelela ya fhasi .
1.3 Ndangulo ya thandela i kwama mini ?
U lingiwa ha mafulo avho a vhufaragwama hu ḓo ṱuṱuwedza u tevhedza huhulwane ha maitele a khwinesa kha ndangulo ya vhufaragwama .
Dziṅwe dza phambano dzi khou ḓa nga nṱhani ha zwo vhumbaho hu kuvhanganaho maḓi .
U engedzea , AIDS ndi tshivhangi tsha vhuholefhali na vhutshilo ha vhathu vhanzhi vhu a engedzea ngeno vho ḓi kavhiwa , zwenezwo ezwi zwi ḓo vha fhungo ḽa ndeme na uri zwi ḓo vha zwo tea u ṋetshedza ndondolo , thikhedzo na dzilafho .
Fhedziha , phambano ndi ya uri mbekanyamaitele dza u ḓilaula dzi langwa nga vhathu vha re na phurofesheni .
Thandela i nga ṱalutshedzwa sa mushumo muṅwe na muṅwe wa u bveledza tshumelo kana tshibveledzwa nga tshifhinga tsho tiwaho .
Pfukiselo u ya kha demokirasi na yone yo ḓisa vhushaka ho teaho ha mushumo kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
Vhathu , u tengenedza nyaluwo ya tsiavhafu na nyaluwo ya vhuendelamashango ndi wone mushumo muhulwane wa vhalangi vha vhupo ha vhufa ha ḽifhasi , nahone haya ndi masia ane mashango ashu a nga tsivhudzana khao zwa tshenzhelo na vhukoni .
Mushumo muhulwane wa u pika nga kuhumbulele kha vesheni iyi wo bviselwa khagala .
Muvhuso a u athu u thoma maitele a mbekanyamushumo ya tshumelo ya tshampungane tsha mahala .
Nga tshifhinga tsha musi ndi tshi khou ṅwala uvhu vhurifhi , tshitzhili tsho vha tsho no kavha vhathu vhane vha lingana 177 457 ( zwo khwaṱhisedzwa nga ḽaborathori ) kha ḽifhasi ḽoṱhe ) na mpfu dza 1,457 dzo khwaṱhisedzwa .
Data ya Senthara ya Orthothiki na Phurosithethi yo katelwa kha mafhungo a kushumele o vhigwaho kha mbuedzedzo ya maongelo .
Thyeori i tikedzaho u shuma ha phontshi ndi ya uri i dzula yo vulwa musi mulomo wo valwa na u valwa musi mulomo wo vula .
Musielano wa odithi wo fhelelaho u khou itwa , hu tshi katelwa na sisiteme dza odithi , zwa masheleni na u tevhedza mulayo , u wana na mashumele a odithi khathihi na vhashumi na odithi dza Mafhungo a Thekinolodzhi .
Dziminista vha Gwama nga ḽiṅwe sia vha vhilaedzwa nga maanḓa nga u vhona uri zwo swikelwaho u bva kha khwiniso dzine mashango o vha a tshi khou ita nga ḽithihiḽithihi zwo itwa zwa dzingu nga u fhambanyisa maanḓa , tshikoupu na u tevhekanya mbekanyamaitele a ikonomi .
Ikonomi ya tshizwinozwino i katela , sa zwe zwa ambiwa , zwi fhiraho sekhithara ya miṱa na mabindu .
Izwi zwi katela mmbwa dzo pfumbudzwaho , mitambo na zwipiḓa zwa vhuḓimvumvusi na zwiṅwe zwishumiswa u itela u ṱuṱuwedza mutakalo wa vhafariwa .
Maga aya o swikelela dziṅwe mvelele ho sedzwa u fhungudzwa ha vhushai na u sa vha na ndinganyiselo .
Sibadela tsho khwiṋisa tshenzhelo ya vhalwadze na khwaḽithi ya tshumelo dza shishi nge vha ita ndingedzo dza u shumisa bodo ya milaedza ya eḽekiṱhironiki kha sentha ya zwa shishi i no amba nga tshifhinga tsha u lindela thuso tshe tsha lavhelelwa .
Nyambedzano yavhuḓi ya u amba na nga u tou ṅwala khathihi na zwikili zwa vhathu .
Dzangalelo ḽa u shuma u fhira awara dza mushumo .
U ṱalukanya uri zwiitisi na mvelelo tshiṱorini zwi ḓo vha zwifhio a tshi shumisa maṱanganyi , sa , ngauri , tsumbo , " vhagudi vho wa nṱha ha muratho ngauri ... "
Khomishini yo fhindula nga u thoma mbekanyamushumo dza pfunzo ya demokhrasi dzo ṱanḓavhuwaho na muvouthi muswa .
( 5 ) Ṱhiraiengele i re tsini na thanda ya fulaga ndi ntswu .
U dzhiwa murahu ha tshiendisi tshenetshi sa zwo sumbedziswaho kha ndaulo 69 .
Mbuno ndi dza uri , hu na ngona dza saintsi sa mutheo na u tikedzwa nga ngona iyi , vhubvelele ho vha nungo khulwane dzine dza ḓisa vhuthihi kha bayoḽodzhi .
U wana hafhu , u vhulunga na u ṱhogomela zwitumbu nga nḓila i bveledzaho na vhukoni zwi ḓo vha muṅwe wa mishumo ya muhumbeli wa mushumo .
Nga tshifhinga tsha wekishopho ya vhupulani ha tshiṱirathedzhiki , ndaela , mishumo na mishumo ya mutheo ya muhasho i fanela u sumbedzwa zwi khagala .
Nga 1974 , muvhuso wa tshiṱalula wo tshea u thoma hafhu mulayo we Dokotela Vho HF Verwoerd vha lingedza u thoma u shumisa fhedzi zwe vhutoto nga 1953 musi vho fara phothifoḽio ya pfunzo .
8.1 . Khabinethe i humbudza vhagudi vha ṱoḓaho u ita khumbelo ya Tshikimu tsha Thuso ya Masheleni kha Matshudeni tsha Lushaka ( NSFAS ) u wana thuso ya masheleni nga 2019 uri u ita khumbelo kha inthanethe hu khou vala nga ḽa 30 Lara 2018 .
Zwo mbo ḓi bvela khagala uri vho vha vha tshi khou ṱoḓiwa nga vha Interpol .
Thikhedzo i ḓo thusa kha u sedzulusa mbekanyamaitele dza zwa masheleni , maitele a ndango , maitele a vhuḓifhinduleli na sisiṱeme nga u angaredza ya ndango ya nga ngomu u itela u lulamisa khaedu iyi .
Mulangi wa Dzingu u ḓo tendela khumbelo yavho , arali vho swikelela ṱho ḓea dzoṱhe .
Tshipikwa tsha mbekanyamushumo ndi u funza vhaswa nga ha vhudzekani ho tsireledzeaho , kutshilele kwavhuḓi na ndondolo ya avho vho kavhiwaho .
Mvelele ya ngoma ya sialala ndi , nahone i fanela uri i vhe , fhedzi-ha zwi vha zwifhinga zwa madakalo .
u vhala ha tshigwada hu na u sumbiwa nḓila
Tshiṅwe hafhu , zwiimiswa zwa u engedza zwa mimasipala ya 18 zwo swikelela odithi yo kunaho , zwine zwa isa tshivhalo tsha ṱhanganyelo ya odithi dzo kunaho kha 72 kha tshifhinga tsha zwino .
( 3 ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi a nga si ite ṱhoḓisiso kha tsheo dza khothe .
Sa tsumbo , data ya tsielano ya tshifhinga ye ya kuvhanganywa kha phuphu ya maḓi i nga ṱoḓa vhupo huthihi kana huvhili fhedzi he ha dzula ho nangiwa , ngeno phetheni dza fhethuvhupo dzi tshi nga ṱoḓa sambula dzi no vhonala .
Muhasho wa Pfunzo dza Nṱha na Vhupfumbudzi wo fara vhunzhi ha miṱangano na vhashelamulenzhe nga ha tswikelelo , u bvelela na khaedu dza u tikedza tshikwamadzo livhanaho na matshudeni kha zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha .
Ho bveledzwa muvhigo wa kuhumbulele nga ha madalo u itela uri u angaredzwe kha paka dza maṅwalo .
Ndi nga mini ni tshi humbula izwo ?
Ngaganyo ya mushumo ya fomala ndi iṅwe ya nḓila nnzhi dza u langa tshiṱalula kha u kalwa dza mishumo .
Ho no vha na vhaofisiri vhane vha swika fuṱhanu vho ḓilugiselaho u ḓiṅwalisa kha mbekanyamushumo iyi .
Kusedzulusele u ya nga mbeu ku fanela u ṱanganywa kha Tsumbanḓila ya kushumele yo lugiselwaho tsedzuluso iṅwe na iṅwe .
Zwoṱhe zwi re ngomu ha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka zwi na : Nzivhanyedziselo : Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo 2018 na / kana vhaṋetshedzi vhayo .
Mafhungo a uri tshiteṅwa itshi tsha mbekayamaushumo tsho kundelwa zwihulu u isa tshumelo zwa zwino tshi khou shonisa zwihulu .
Nangani phukha nthihi ya ḓaka ni i gude
Bunga a ḽi tei u vha ḽo fhaṱiwa ḽa vha tshifhaṱo .
Kha ri ṅwale Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwipuka zwa tshaka dzo fhambananaho zwine na kona u zwi vhona .
Musi zwa u fhambana ha Afrika zwi tshi tea u dzhielwa nṱha , hu na ṱhoḓea ya u vhona uri hu na u fana ha zwithu kha maṅwe masia arali u fulufhedzea ha maitele aya hu tshi tea u bvela phanḓa .
Thandela dze dza thomiwa fhedzi dza sa fhedzwe nga tshikwama tsha gavhelo ḽa u dzudzanya nga huswa zwa zwino dzi khou lambedzwa u bva kha tshikwama tshadzo .
Vhuṱoḓisisi ha Maraga yo thomiwa nga khumbelo ya Minisiṱa wa Mveledziso ya Ikonomi zwi tshi elana na Mulayo wa Muṱaṱisano .
Kha vhupo ho fhaṱeswaho nga maanḓa ḓoroboni khulwane nga maanḓa , tshanduko idzi dzi engedzea mithara dza ḓana nṱha ha mavu , dza bveledza kilima yo fhambanaho - kilima ya ḓoroboni .
Ro vhona , sa tsumbo , u kuvhanganya na u dzudzanya mmbi dzavho nga khomanda , dze dza vha dzi khomanda dza zwiṱitshi zwiṱitshini zwa mapholisa , zwi a vhilaedzisa .
Yo swikelela uri mushumo wa vhumatshelo ha khoro u ḓo sedza kha u fhaṱa na u bveledzisa mashango a SACU a vha senthara ya vhutumbuli na vhumagi yo khwaṱhaho ine i nga ṋetshedza tshumelo u mona na dzhango .
Hu khou lavhelelwa uri maitele aya , ane a ḓo itwa nga vunḓu nga vunḓu , a ḓo khunyeledzwa mafheloni a ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2022 .
Netiweke ya EMS ya GEMS yo vulea kha vhoṱhe vhaṋetshedzatshumelo dza EMS ( tshumelo dza ambuḽentsi ) vhane vha swikelela maga a mutheo .
Kha vha ḓe na lu ṅwalo lu bvaho kha khamphani ya Afrika Tshipembe lu khwa ṱhisedzaho u rumelwa havho nga khamphani ine ya vha fhasi kana u vha nthihi na yavho , na zwine vha ḓo vha vha tshi khou ita zwone .
Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwifuwo zwa bulasini zwo fhambananaho Kha ri ambe zwine na khou zwi vhona .
Nga kha u elelwa Vho Madiba , Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe uri vha takuwe vha imedzane kha khaedu na u tikedzana avho vhadzulapo nga riṋe vho ṱhaselwaho nga masiandaitwa a COVID-19 .
Magudiswa a tevhelaho a tea u fhedziwa kha themo ya 3 .
Kha vha topole vhathu vhane vha nga huvhadzwa , na uri ndi vhangana .
( c ) zwiḽiwa zwi re na pfushi , vhudzulo , ndondolamutakalo na tshumelo dza vhathu ;
Kha ri vhone uri tshiṱori tshi fhela nga nḓilaḓe
Komiti i khou vhilahedzwa nga uri a hu na mbekanyamaitele kana redzhisiṱara ine ya vha hone Muhashoni na ofisini ya Minista ane a langa ndaka ya vhufa u ya kha u ṱaluswa , u bveledzwa , u tsireledzwa , ndondolo na ndeme .
Malugana na izwi , thusedzo ya zwiḽiwa nga vhuḓalo zwa vhoṱhe na vhulondavhathu , nga maanḓa kha zwiimo zwa shishi zwi si na ndambedzo khulwane na zwo litshedzelwaho zwi dzula zwi tshi sasaladza ndivho iyi .
Fomo dzo vhuiswaho nga murahu ha 17h00 nga ḽa 18 Ṱhafamuhwe 2014 ; na / kana
4.1.1 Ndayotewa i a dzhiela nṱha tshiimiswa itshi , vhuimo na mushumo wa Vhurangaphanḓa ha Sialala u ya nga ha mulayo wa sialala , fhedzi u ya nga Ndayotewa .
Vhuimo ha vhurangaphanḓa ha sialala
Iyi mbetshelo a i tendeli muthu a tshi ya kha ṅanga ( dokotela ane a lowa ) uri ṅanga i sumbe muloi .
U topola vhushaka ha maḽeḓere kha mibvumo yoṱhe ya ḽeḓere ḽithihi .
Seminara idzi dzi ḓo linga , milayo ya ndango ya vhadzulapo ya mmbi dzo ḓiṱamaho na vhuḓifhinduleli ha iwe muṋe na ha muthu nga muthihi kha nyito dza mbofholowo kana u pfuka pfanelo dza vhathu , na zwiṅwe .
Tshiitisi tsha izwi ndi tsha uri nḓowelo dza u kuvhanganya dzi bvelela kha tshivhumbeo tsha fhethu ha u dzula musi hu tshi aluwa .
Zwitetisitiki zwiswa zwa khombo zwi kha ḓi eliwa .
Iṅwe ya mbulungelo khulwanesa ya dzi thandela dza tshomedzo dza Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Bola ya Milenzhe tsha FIFA tsha 2010 .
PMBs dzi nga si katelwe u bva kha Akhaundu ya u Vhulunga ya Dzilafho ya iwe muṋe ( PMSA ) ( Arali vha kha khethekanyo ya Ruby )
Iṅwe ya ngona dzo ḓoweleaho vhukuma ya u vhea iṱo mitengo ya thandela ndi u vhambedza fhedzi masheleni o shumiswaho kha u bveledza tshiḓiswa fhethu nga tshifhinga hu tshi vhambedzwa kha e a anganyelwa u shumiswa fhethu huthihi .
Izwi zwi nga thusa kha u vhona uri hu na u tevhedza kha nḓisedzo ya Mulayo wa Zwikambi wa Lushaka kha izwo zwi re afho nṱha , na u thivhela ndaṱiso dzine dza nga wanala u bva kha vhaiti vha khumbelo .
7.2 Khabinethe yo tsivhudzwa nga ha maga e a dzhiwa u khwaṱhisa tsireledzo kha vhupo honoho , na u ita khuwelelo khulwane kha miraḓo ya tshitshavha vhane vha vha na mafhungo ane a nga thusa kha u ita uri zwigevhenga izwi zwi fariwe vha kwame tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsini na ha havho .
Mbekanyamaitele iyi yo ṱumanya na Tshiimo tsha Gwama ḽa Nnyi na nnyi kha Themamveledzso ya u Renga na Ndangulo ya Nḓisedzo .
Ro dzhena kha maitele a u ḓisa tshanduko kha zwiimiswa nga u maanḓafhadza Muhasho wa Maḓi na Vhuthathazwitzhili ( DWS ) khathihi na u shandukisa bodo dza zwa maḓi ro sedza kha vhuḓifhinduleli vhune dza vha naho khathihi na u vhona uri dzi khou shumela mimasipala u ya nga Maedza a Mveledziso ya Tshiṱiriki ( DDM ) .
Aḽumini kana dzirodo dza aḽumini ya aḽoyi a dzi ṱanganedzwi .
Ṱhoḓisiso ya mbeu yo itwa ya ḓa ya fhelisa thaidzo .
Naho zwo ralo , maitele a mutheo a mveledzo kanzhi a vha a tshi fana .
Kha vha sedze kha notsi dza siaṱari 78 vha ṱalutshedze vhadzhiamikovhe vho fhambanaho kha tshitshavha vha re na mishumo na vhushaka ho fhambanaho na Komiti ya wadi .
Muṅwe muhumbulo une wa khou engedzea lwa u ḓowelea hu tshi tevhedzwa nḓisedzo ya tshumelo ya nnyi na nnyi ndi u sikwa ha zwishumiswa zwa zwigwada .
Nga tshifhinga tsha muṱangano uyu vharangaphanḓa vha ḽifhasi vho ṱanganedza Thendelano ya New York ine ya ṱahisa lutamo lwa polotiki na u ḓikumedzela u tsireledza pfanelo dza tshavhi na vha mipfuluwo .
Ho dzika ho tou hwii nga nnḓa ha muungo
U ya tshikoloni kha shango zwino ho no vha tsini na 100% kha luṱa lwa khombekhombe , murole wa miṅwaha ya sumbe u swika 15 .
Mulovha ḽo vha ḽi ḽavhungana ?
Buḽoko , nga ngomu ha mbumbo ya netiweke ya masia manzhi , zwi tea u vha zwipfufhi u ya kha vhukati nga vhulapfu , uri hu kone u vha na midzhenelano minzhi ine dzigoloi dza fanela u ima uri vhaendangaṋayo vha pfuka hone , na u vha nḓila ya u tshimbila nga ṋayo mitalo ya vhukuma ya u tshimbila nga ṋayo .
Fhedziha , musi ikonomi i tshi khwinisea , phimo dza muingapfuma dzi a tsela fhasi , na mbuelo ya vhandendi ya hwetekana .
Mbuelo dza vhuimana ( hu tshi katelwa mubebisi )
Kha gumoṱuku , Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tshi themendela uri matshudeni vha yunivesithi vha bvaho miṱani i wanaho mundede vha ṋewa pfunzo dza nṱha nga mahala nga kha mphomali i katelaho mbadelo dzoṱhe dza ngudo .
Ndi nga vha fha madzina a zwikolo zwe zwa si ṋetshedzwe .
Muvhuso u tea hafhu u vhea ndaulo dzo teaho na mithelo ya ndangulo u itela uri themamveledziso dzi shumiswe zwavhuḓi nahone mbadelo dzi vhe dzo teaho .
Arali maitele a vha o leluwaho nahone o livhaho vhukuma a u ḓisa thikhedzo kha vhaunḓiwa na kha u swikelela tsheo dza mbekanyamaitele na dza nzudzanyo , ndi hone hu tshi ḓo vha na mveledziso ine ya tevhela nga u ṱavhanya .
U lavhelesa ha khabinete kha zwithomiwa , vhupulani , na tsenguluso na ndavheleso ya kushumele zwa khwinifhadzo ya sekhithara ya tshitshavha zwi ḓo tikedza kuno kuitele .
Kha vha ḓidzhenise kha u lwa na vhufhura
Hu na vhadzulapo vho maanḓafhadzwaho , tshitshavha tsha vhadzulapo tshi fhindulaho , tshanduko ya ikonomi matshilisano zwi nga vha ngoho .
Iṅwe phungudzo ndi u shumiswa ha tshishumiswa tsha vhuṱali ha musaukanyo wa mafhungo o kuvhanganywaho a bindu , u wana vhurangeli vhune ha ḓo swikelela vhukoni na u khwinisa kushumele maelana na maitele a phurokhuamenthe na vhurangeli ha kha Vundu .
Nga ṅwambo wa ḓivhazwakale ya u vha nṱha ha vhanna , vhaṅwe vhafumakadzi avha koni u ita nyambedzano nga ha maga a tsireledzo kha vhushaka , zwine zwa vha vhea kha khohakhombo .
Tshikhala tsha u paka na tshone tsho ṋetshedzwa vho kha vhaofisiri vha muvhuso hu na mbadelo yo tendelwaho ine ya sa tshimbilelane na ya maragani .
Naho zwo ralo , sekhithara i ḓi dzula i kha vhuimo ha fhasi yo vhambedzwa na maṅwe mashango .
Muṅwe na muṅwe u tea u dzima mavhone musi a siho lufherani lugede .
Vhupo ha fhethu ha vhufa ha ḽifhasi vhu ita fhethuvhupo ho teaho u itela nganetshelo iyi I takadzaho .
( ii ) ya tshivhalo tshihulwane tsha Miraḓo ya Buthano , arali themenndelo i ya u tholiwa ha Muraḓo wa Khomishini .
Hu na u rangelwa lwa dzitshaka kha kudzhenele ukwo .
Tshumelo ya muvhuso i khou shandukiswa lwo fhelelaho na mabindu a muvhuso a khou dzudzanyululwa .
Tshanduko a i nga ḓo vha hone arali hu songo vha na vhudzheneleli ho khwaṱhaho .
Kana ri khou ri mathomo a ḓo vha pfarelo u bva kha sia ḽavho kana , naho zwo ralo vha ḓo zwi vhona , fhedzi ṱhoḓea i nga kha ḓi fhira maga maṅwe na miṅwe ane vha nga a vhea phanḓa ha thandela yone iṋe .
Vhunzhi ha nyiledzo dza zwa ikonomi khathihi na dza mishumo ya zwa matshilisano zwazwino zwo no fheliswa .
Senthara iyi ndi mvelelo ya vhushumisani ho khwaṱhaho vhukati ha akhademia na sekithara ya phuraivethe na muvhuso kha sia ḽa fulufulu ḽi vhuedzedzeaho .
Mbuelo ya vhubindudzi uhu i khou thoma u vhonala nga zwiṱuku kha mashango ane Afrika Tshipembe ḽa khou shuma khao .
Zwi ita khuwelelo ya u dzhenela ha tshitshavha nga kha u thomiwa na thikhedzo ya dziforamu dza mavundu na dzikomiti dza u lwa na zwidzidzivhadzi dzapo .
Arali komiti yavho isa wani muvhigo wa kushumele wa tshifhinga tshoṱhe u bvaho kha khoro ya havho , kha vha ḓivhadze meyara uri Komiti ya Wadi ya havho i lavhelela kushumele kwa khwiṋe u bva kha muvhuso wapo wa demokirasi .
1.8 . Khabinethe yo vhaiswa nga lufu lwa ramafhungo muhulwane wa kale Vho Vuyo Mbuli na uri i khou livhisa ndiliso kha muṱa wa ha Mbuli , dzikhonani na vhashumisani kha nḓowetshumo ya nyanḓadzamafhungo .
2.1 . Khabinete yo ḓivhadza uri Vhuṱali ha zwa Masheleni ha Afurika Tshipembe hu ḓo fara Muṱangano wa Ṅwaha na Miṱangano ya Tshigwada tsha u Shuma ya u Angaredza ya yuniti dza vhuṱali ha zwa Masheleni dza Tshigwada tsha Egmont ya 2013 .
Izwi ndi zwe zwa vha hone ngomu kha ḽiṅwalo :
Khwiniso ya Milayotibe iyi mivhili i ṋetshedza Tshiimiswa tsha Ndango ya Tshoṱhe .
Vhunzhi ha ndayotewa dzi vha hone nga vhanga ḽa nyimele dza tshipentshela .
Khophi dzo tou fekisiwaho dza maṅwe mafhungo dzi tea u vha na zwidodombedzwa zwa khamphani .
Puloto Hu bvelela mini kha tshiṱori ?
Vha ri vhalele Itani thiki kha jege ine ya fara zwinzhisa .
Maipfi a no nga zwinzhi kana zwiṅwe kana zwi si gathi kana zwinzhizwinzhi ri a shumisa na madzina a zwi sa vhalei .
Sumbedzani arali tshitatamende tshi tevhelaho tshi ngoho kana tshi si ngoho .
Ndivho dzo khetheaho na dza zwenezwo dzine zwitshavha zwo fhambanaho zwo ḓivhetshela dzone dzo fhambana u ya nga vhukale .
U anetshela a tshi dovholola zwiwo zwa tshiṱori nga ngona .
A ṱavhanya a fhufhela maḓini uri a ku phuluse .
Sa vhadzheneli , vha dovha hafhu vha ṱuṱuwedzwa u ṋea mabulamuhumbulo nga ha kupfesesele kwashu na u ḓadza zwikhala na kha mafhungo ane vha pfa a a ndeme , fhedzi e a ṱahedzwa kha wekishopho .
Khaedu , ṋamusi sa mulovha , ndi ya u shumisana kha u ṱoḓa hashu , mbofholowo ya vhukuma .
Hu na zwikhala na tshenzhelo yo wanalaho kha ṱhoḓisiso ya ḽebu na ya nnḓa , ndo kona u fhedzisela ndo shandukisa izwi zwa vha mbekanyamaitele ya mashangoḓavha u itela u vhuelwa ha miḽioni dza vhathu vhane vha kha ḓi vha vho ḓisendeka nga DDT sa vhuimeleli ha u lwa na malaria .
Ndivho khulwane dza dzino mbekanyamushumo ndi dzi tevhelaho :
Arali vha tshi khou dzudzanya mushumo wo ḓitikaho nga nḓivho ya sialala , fhedzi vha sa athu wana vhafari vha nḓivho ya sialala vhoṱhe , vha nga anḓadza nḓivhadzo kha nyanḓadzamafhungo , vha tshi khou humbela vhathu vha re na nḓivho ya sialala uri vha ḓibvisele khagala .
Magumoni fhasi hu na baa i re nṱhanṱha .
Vhagudisi vha tea u sumbedza mbavhalelo kha hezwi nahone vha vhofholole vhagudi vho raloho kha u shela havho mulenzhe arali zwo tea .
Zwi ṱanganedzwaho nga thengiso zwi na u mutheo wa vharengi wo phaḓalalaho .
Avho vhane vha khou reila vho kambiwa na u zwiito zwa u sa londa vha khou dzhenisa khomboni matshilo a vhathu vha si na mulandu .
Mashango a re miraḓo a tea u shumisana hune zwa vha zwo tea na maṅwe mashango a re miraḓo na khomishini kha u ola idzi pulane nahone a vhofhea u ḓivhadza Khomishini ya Europe nga ha pulane dzoṱhe .
Zwenezwo , nga nḓila dzo fhambanaho , mutheo wo no ḓi itiwa u itela khakhululo ya mulayo wa mbingano .
Mbuletshedzo ya nzudzanyo dza tshumisano na miṅwe Mihasho ya lushaka na masia a Muvhuso , hu tshi katelwa maṅwalo a u pfesesana o dzhenwaho khao a re hone kana o dzinginywaho maṅwe na maṅwe , kana u rumeledzwaho kana u pfukiswa ha maanḓa u ya kha zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso , hu tshi khou lavheleswa kha ndangulo ya vhupo .
Kuitele a " vhuvhusi ho ṱumanaho " , hoṱhe nga ngomu na nga nnḓa ha zwiimiswa zwa muvhuso , hu ri ṋea nḓila i pfadzaho ya u sedzana na tshifhinga tshi konḓaho kana u tsa ha migaganyagwama .
U khwaṱhisedza u thoma u shumiswa ha thandela ya ndangulo ya u alusa mutakalo .
U rangani tsho vha tshi tshi shumiswa nga Nnḓu ya Vhurumelwa kha Phalamennde ya nnḓu tharu , hu sa athu swika 1987 .
Kha vha sedze kha Thangelamulayotibe u itela u wana mafhungomatsivhudzi nga vhuḓalo na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala .
Ino ndima i ṱalutshedza foramu dzo raloho kana mihumbulo yavhuḓi ya zwigwada zwo fhambanaho zwa vhadzulapo na vhathu zwavho .
Vhurangeli uhu ha UN vhu lavhelelwa u engedza vhutsireledzi ha mutakalo ḽifhasi ḽoṱhe na u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi yo katelaho , zwine zwa shela mulenzhe kha u thomiwa ha Adzhenda 2030 ya Mveledziso ya Tshifhinga tshilapfu .
Thandela dza themamveledziso nnzhi dzine dza shumisa zwiko zwa maḓi zwapo dzi ḓo dzhielwa nṱha sa dza ndeme na ṱhoḓea dzi sa shanduki dzi a randelwa u vhona uri nḓisedzo ya maḓi nga thandela idzi i shumiswa nga nḓila ya vhukoni .
Zwi amba uri mimasipala i fanela , hune zwa konadzea , u shumisa vhashumi vha nga ngomu vha re hone phanḓa ha musi i tshi lavhelesa ḽa u thola miraḓo miswa ya vhashumi .
Kha tshikalo tshiṱuku dzi ṱumanya zwipiḓa zwa masalela a zwimela zwa sialala .
Mbekanyamushumo yo rangaho na ṱhalutshedzo dzi tiwaho kha phara ntswa dzo ṋetshedzwa .
Khabinethe yo tenda uri Thendelano ya Vhuḽedzani ha Ikonomi i kumedzwe phalamenndeni .
Sa tsumbo nga u ṋetshedza tshitshavha madzina a vhukwamani na zwidodombedzwa zwi tshi elana na tshumelo dzi ngaho u hwala mashika , kiḽiniki khathihi na madzina a vhaofisiri vhane mbilaelo dza ḓo livhiswa khavho .
U fhindula na u ṋekedza muvhigo kha tshitatamennde tsha bono , tshipikwa tsha mveledziso na zwiṱirathedzhi na u topolwa ha thandela dza IDP u khwaṱhisedza uri dzi sumbedza nyimele ire kha Komiti ya Wadi na zwine tshitshavha tsha ṱoḓa vhupo vhu tshi vha zwone .
Ro vha ri tshi ambara zwiambaro zwavhuḓi ri tshikoloni fhedzi ha hashu ro vha ri zwisiwana vha sa koni u nthengela zwiambaro zwa tshikolo .
Izwi zwi nga katelwa kha mulayo wone uṋe wo dzinginywaho , kana , kha ḽiṅwe sia , fhungo iḽo ḽi nga elana na u ṱolwa hafhu kana u monithariwa nga tshivhumbeo tsha fhungo ḽo ḓiimisaho ( Sedzani afho fhasi ) .
Tshifhinga tsha u wana ambuḽentsi kha zwileludzi tshi ḓo khwiṋiswa , ha itwa uri ambuḽentsi dzi vhe hone u itela tshipikwa tshi tevhelaho nga u ṱavhanya , nga kha u khwiṋisa mukano vhukati ha EMS na vhashumi vha zwileludzi zwa mutakalo .
Tshanduko dza tshifhinga-tshiṱuku dzi anzela u lavhelelwa matshiloni ashu , ngeno tshanduko dza tshifhinga tshilapfu dzi tshi nga vha dza ndeme , naho zwi tshi nga konḓa u dzi pfesesa .
Khabinethe i tikedza mbidzo i itelwaho vhaṋetshedzi vha tshumelo kha iyi sekithara u fhungudza u ḓura ha data .
1.3 . Khabinethe yo ṱanganedza Vhushaka ha Tshanduko i Pfalaho vhune ha vha ha ḓivhazwakale ho vhumbwaho nga mashango a Afrika Tshipembe , France , Germany , UK , United States na Mbumbano ya Yuropa he ha ḓivhadzwa kha muṱangano wa COP26 .
Ro pfesesa uri nga u tou topola khethekanyo rovha ri sa khou humbula na u hulisa vhahali vhashu fhedzi , fhedzi rovha ri tshi khou dovha hafhu ra fhirisela phanḓa zwivhuya zwavho kha vhanangiwa vhaswa na avho vho vhuelwaho .
Ṱhoho ya tshikolo vho ya kha bulasi dzo vhalaho u vhudza vha miṱa uri tshikolo tsho vha tsho vulela kha vhana vha vhaholefhali vhane vha ḓo vha vho ṱanganedzwa vhukuma .
Ro amba uri , zwenezwi mapholisa vha tshi khou isa phanḓa na musetsho na u vala mamaga a bveledzaho zwidzidzivhadzi shangoni ḽashu , vhapo vha tea u vala idzo dzi bveledzaho vhanna vhaṱuku vho sinyuwaho .
Kha vha ṱalutshedze tshanduko yo iteaho u bva kha ikonomi yo ḓisendekaho nga mveledziso ya vhulimi u ya kha yo ḓisendekaho nga nḓowetshumo .
U ya nga Khomishini , vhashumisi vha ḓo tea u badela mitengo ya zwine zwa rengwa nga zwinzhi kha themamveledziso dza ikonomi lwa tshifhinga tshilapfu u itela u tsireledza miṱa i shayaho .
U shumisa zwishumiswa : tsireledzo , u ṱhogomela vhaṅwe , u kovhekana zwishumiswa
Kha nyimele yeneyo vhado humbelwa uri vha dadze redzhisitara ya u sa vha hone mushumoni hu tshi itelwa uri hu vhe na rekhodo yazwo .
Tsheo ya miraḓo miṋa vhane vha ḓo vha vhe hone muṱanganoni wa khomishini i ḓo vhumba tsheo ya khomishini .
Ṋeani dzifigara dza u tikedza mbuno dzaṋu .
Data ya phetheni dza u nwa i dzinginya uri u nwa hu re thaidzo hu nga fhungudzea u phaḓalala nga maanḓa kha mashango ane ḽevele dza kunwele lwa zwipiriṱi kwa vha nṱha , u fana na Ukraine na Brazil .
Mbilo malugana na ndugiselo ya rakhonṱhiraka ya khonadzeo ya vhukando ha mulayo i khou shumiwa nga vha Tshumelo dza Mulayo .
Nga u engedza zwishumiswa zwa u bannga zwo ḓoweleaho kha vhoṱhe , zwikhala zwi a ṱanḓavhudzwa ngeno mbadelo dzi tshi fhungudzwa u itela vhunzhi ha thikhedzo ya mbuelo na nzudzanyo dza phulufhedziso ya matshilisano .
Miṅwe mitambo ya u ṱhaḓula na zwipotso zwa tshikolo zwi fanela u kateliwa .
Naho zwo ralo , muthu muṅwe na muṅwe u na u ḓihudza na vhuḓipfi hawe .
Kha vhunzhi ha thaidzo dza vhukuma dzi re hone , vhushaka ha zwa mbalo vhu re hone a vhu dzuleli u vha hone thwii .
Ndi muhumbulo une nda fulufhela u ḓo u tshilela , na u u swikela .
Thandela i dovha hafhu ya ṋetshedza maḓi a u sheledza ha saphuḽimenthari a elelaho a tshi ṱutshela thungo ya damuni .
Ngudo yo dovha ya dzhiela nṱha mbalavhathu na mafhungo a kutshilele , mushumoni na vhukwamani na vhupo kha mekhyuri ya vhashelamulenzhe .
Ndondolo i na masiandaitwa o livhaho kha mbonalo , kathihi na u thivhela uri fhethu hu sa vhe vhupo ha nyito dza vhugevhenga .
Tshifhinga tsho fhelaho , mbulungo ya tshelede kha ndondolo ya ndaka ya themamveledziso yo vha i songo eḓana , nga nṱhani ha ṱhahalelo ya masheleni .
Arali hu na zwine zwa si vhe zwone zwi nga lulamiswa nga u ṱavhanya nga hune zwi nga konadzea .
Pulane ya kutshimbidzele i bveledzwa na u ṱanganedzwa nga Khoro
U itela u tandulula thaidzo dzavho dza tshelede i bvaho na dzhenaho , o rengisa tshipiḓa tsha zwifhaṱo nga mutengo u vhuedzaho .
1.13 u ḓo vha ṋea tshifhinga tsha u awela , u vhala tshitatamennde na , arali zwo tea u amba kana u vha eletshedza ; na
U ya nga ha tshigwada itshi , dzilafho ḽi u ṋekedzwa hu sa timatimiwi hune zwa konadzea .
Senthara idzi dzi ḓo fhatwa fhethu ho bulwaho nga muvhuso .
Ngaha malugana na u ṅwalisa mushonga wa u ilafha zwifuwo
PIC i langula khohakhombo u ya nga ndaela ya vhubindudzi , i ne ya laela zwo sedzwaho khazwo .
Ni songo tambisa zwithu zwa u kunakisa zwa pharafeni kana miṅwe milimovho .
Muhasho u khou engedza zwe wa lavhelesa khazwo kha u khwaṱhisedza vhurangeli hawo ha kuvhusele kwavhuḓi , u khwinisa na u bveledza sisiṱeme u langula mbekanyamushumo na u bveledza ndangulo ya vhukoni u vhona zwauri hu na nḓisedzo ya tshumelo yo teaho ya vhuḓi .
Mafhungotsivhudzi o tea a thandela dza IDP a tea u vha khagala a sa konḓi , a tshi bvisela zwithu khagala zwi no nga dzina ḽa thandela , ndivho na hune thandela ya vha hone .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha fhethu ho fhambanho ha mimasipala kha zwiimo zwoṱhe zwa vhupuḽani na mveledziso zwi ṱaluswa na u bviselwa khagala , u bva kha muhumbulo wa mathomo wa ḽidzinginywa ḽa vhupulani u ya fhethu ha u fhaṱa hu vhonalaho , ndondolo i yaho phanḓa na u tshila ḓoroboni .
Ri ḓo linganyisa zwine wa zwi funa na mafulufulu o sikwaho u khwaṱhaho u itela u khwaṱhisedza maga kha u swikelela ndaela a Muvhuso kha luvhanḓe lwa nnyi na nnyi .
Sa tsumbo , vhaphurosesi vho vhalaho vha tie na vhapaki vha wanala Johannesburg nga nṱhani ha u vha hone ha zwiimiswa zwa themamveledziso dzavhuḓi kha u phurosesa tie na u i vhambadela mashangoḓavha .
Zwazwino ṱhalutshedzo i ṱoḓa maongelo oṱhe a TB a rathi u fara muṱangano ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
U shela mulenzhe hu tea u vha ho dzudzana vhunga muelo wa mimasipala na dziwadi zwi tshi amba uri a si vhoṱhe vhadzulapo vhane vha nga shela mulenzhe nga vhone vhaṋe ;
Miraḓo ya komiti I nanga mudzulatshidulo vha dovha hafhu vha bula tshifhinga tshine a ḓo vha a ofisini , khathihi na matshimbidzele a muṱangano , nz .
U shumiswa ha ndaka sa mutheo wa u ita zwa daimane lu so ngo tendelwaho , sa nnḓu ya mbambadzo ya daimane nahone sa tshipiḓa tsha vhubindudzi ha zwa vhugevhenga , ndi nyito dzo dzudzanywaho zwi tshi vhambedzwa na tshumelo dza mulayo .
Ndeme ya vhubindudzi ho ṱanganelaho i ḓo khethulula ndeme yo thomiwaho nga muṅwe muelo wa vhubindudzi nga kha mbadelo dzo khethekanaho dza u ṱalula .
Sisiṱeme ya muvhuso i dovha ya xelelwa nga tshiko tsha ndeme tsha u shela mulenzhe ha phuraivethe kha pfunzo ya tshitshavha .
Tshiimo tsha zwino tshi ri kombetshedza uri ri ṱuṱuwedze na u kuvhanganya vhathu vhashu uri ri shumisane kha u ita zwithu zwoṱhe zwi teaho u itwa , nahone ri tshi khou pfesesa uri vhumatshelo hashu vhu zwanḓani zwashu roṱhe !
U ṱola Sisiṱeme ya Ndangulo ya Kushumele - PMS itea u itwa u itela u vha na vhuḓifhinduleli ha masipala kha zwiko zwa masipala , u khwiṋisa kushumele na u pfadza na madzangano na u sumbedza u swikelela mvelelo .
Musi vho no ita mvetamveto ya phethishini yavho , nga murahu i fanela u ṋetshedzwa kha ofisi ya Muṅwalisi wa Maṅwalwa a Phalamennde .
( n ) ya u wana tshigwevho tshi sa vhaisesiho arali tshigwevho tsho randelwaho tsha mulandu wawe tsho shandukiswa vhukati ha tshifhinga tsha musi a tshi khakha na tshifhinga tsha musi a tshi gwevhiwa ; na
Vhukoni ha u lwa na mulilo ho ḓitika nga u swikelela maḓi o linganelaho na u swikelela nḓila dza tshishumiswa tsha u lwa na mulilo na zwiendisi .
Nga nḓila i fanaho , nṱhani ha u thaipha " mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi " , vha tea u thaipha vhu sa fholi .
Lavhelesani zwifanyiso ni ambe uri ndi zwifhio zwi no sumbedza u sa vha na khombo na zwi no sumbedza u vha na khombo .
Kha dziṅwe nyimele , vhashumisi vha nga hanelwa u swikelela zwiṅwe zwipiḓa zwa webusaithi iyi arali burousa dzavho dzo sethiwa uri dzi hane dzikhukhi .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i ṋetshedzwa phothifoḽio dzo tiwaho .
Ḓumbumukwe kanzhi ḽi kwama ḽa Madagascar , Mozambique na zwiṅwe zwiṱangadzime zwa Ḓanzhe ḽa India .
U ita ngaganyamvumbo mbili dza muanewa : u rangani na nga murahu .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhavhuelwa uri vha vhulunge na u shumisa maḓi nga nḓila yo teaho uri miṱa yoṱhe i kone u vhuelwa .
Tshifhaṱo itshi tsho shumiswa nga nnḓu ya khanedzano ya Nnḓu ya Vhurumelwa ( miraḓo ya Vhaindiya ya Phalamennde ya Nnḓu Tharu ya 1983 ) u swika nnḓu yavho kha tshifhaṱo tshiswa tsho ṱumetshedzwaho i tshi fhela nga 1987 .
Ri tea u dovha ra zwi elelwa uri u tsireledzwa ha vhana ndi vhuḓifhinduleli ha vhabebi na zwitshavha .
Muthu a nga vhudzisa uri ndi ngani muthu a nga si shumise vhukoni ha muhumbulo ( psychic skill ) kana mubvumbi sa mushumo wa u ḓiunḓa .
Dzikhophi dza fomo dza u ṋea thendelo ya mulayo dzi fanela u vhewa na u rumelwa kha Mulanguli wa Tsireledzo .
Kha vha humbele mutevhe wa vhadzheneli na maṅwe mafhungo malugana na ndivho ya muṱangano .
Mafhungo a Stats SA kha webusaithi a nga shandukisa hu si na nḓivhadzo .
Vho ri arali vhatshinyi vha funeswaho vha tshi tikedza u vusuludzwa havho , vhatshinyi vha ḓo wana fulufhelo nahone vha humela tshitshavhani sa vhathu vho shandukaho .
Muhasho wo thoma tsedzuluso ya vhusima mulayo ha mulayo u elanaho na maḓi u re hone zwino .
Ṅwana wawe muṱuku wa musidzana o vha na u khukhulisea muyani he nga murahu a fhedza nga u shumisesa zwikambi .
Nyito tharu dzi vhumba thikho dza tshiṱirathedzhi - dzone ndi :
U monithara na vhupimathengo ha mushumo wa ṱhoḓisiso zwo itwa nga vhaeletshedzi fhethu huraru .
Zwigwada zwo nangwaho ndi zwa ndeme kha vhupulani na u thomiwa ha mbekanyamushumo dza masipala .
Naho zwo ralo , nga mulayo muṅwe na muṅwe wavhuḓi , u sia nga nnḓa ha ndeme hu a wanala afha .
Nga maṅwe maipfi , arali khumbelo ya zwiitisi yo ṋetshedzwa , ḓuvha ḽine khumbelo ya ṱanganedzwa ngaḽo a ḽi vhaliwi kha u vhalelwa ha maḓuvha fhedzi ḓuvha ḽine zwiitisi zwa ṋetshedzwa ngaḽo ḽi a vhaliwa .
Vhatambi a vha na vhukwamani thwii na vhashumisi , nahone mutambo wo ḓitika tshoṱhe nga netiweke dza u fhulufhela .
Vha tea u ḓivhadza Muhasho wa Vhuendi arali tshanduko dzo raliho dzo itwa .
Maitele aya a ḓo bvukulula mavhaka maṅwe na maṅwe a tshelede ye ya bviswa kha mishumonyengedzedzwa ya zwa mugaganyagwama .
Muhasho wa Mutakalo wa Devhula Vhubvaḓuvha u khou ṋekedza tshumelo nahone u na vhuḓifhinduleli dza tshinyalelo ya u shuma .
Musi ho no wanala uri ndi tshumelo dzifhio dzine dza tea u ṱanḓavhudzwa kana u khwiṋiswa hu tea u bveledzwa thagethe na zwikhala zwa u shuma zwi re khagala uri masipala u kona u vhona nḓila dza khwiṋe dza u swikelela zwipikwa izwi .
Kha iyi nyimele,vhukhakhi vhu vha ho itwa musi muthu a tshi renga tshumelo ya muthu sa dokotela wa muloi uri a eletshedzwe malugana na u sumba muloi ( u vhonisa ) .
Khabinethe i vhidza vhoṱhe vhakwameaho uri vha shumisane na khamphani dza zwa migodi u itela u fhelisa u eba migodini zwi siho mulayoni shangoni ḽashu .
( 2 ) Ndayo idzi dzi tea u ḓivhadzwa nga nḓila ye Muphuresidennde wa Khothe ya Mulayotewa a i vhea ngayo .
Zwenezwo ro ṱoḓa u ḓitsireledza , hu nga u thivhela vhushaka ha zwa vhudzekani vhukati ha vharema na makhuwa , u vhea mikano ya hune vhathu vha dzula hone , uri afha ndi ha vharema , afha ndi ha makhuwa .
1.4 . Muvhuso wo ṱanganedza themendelo ya ḽidzinginywa ḽa 8% ḽa nzudzanyululo dza mbadelo dza dziyunivesithi na magudedzi a Vhupfumbudzi na Pfunzo ya Mishumo ya Zwanḓa , ngeno nga tshifhinga tshenetsho tshithihi u tshi khou ṋetshedza ndambedzo ya masheleni o ṱahelaho u itela u katela nzudzanyululo ya vhashayaho na matshudeni a miṱa ya vhukati .
I badelwa u bva kha tshumelo dza GP dza nnḓa ha sibadela kha zwi si zwa PMB na zwiwo zwo themendelwaho
Maitele a zwa vhudzekani o tsireledzeaho vhukuma ndi u sa ḓidzhenisa kha zwa vhudzekani u swikela mbingano , u bva afho vha dzula vha tshi fulufhedzea kha mufarisi wavho .
Thendelano i katela tshumisano ya ikonomi , thengiso , mbulungo , zwa vhulimi , vhureakhovhe , vhuendelamashango , pfunzo , fulufulu na ndondolo ya dzilafho .
Nyito zwayo /vhuitwa zwaho / mushumo zwawo ( Mbalelano
Muvhuso na tshitshavha vha fanela u shuma vhoṱhe kha u beledza sisteme ya mikhwa ntswa .
Sa zwo ṱaluswaho , muḓisedzi a nga ṱoḓwa uri a ṋetshedze iṅwe na iṅwe ya kana matheriala oṱhe a tevhelaho , dzinḓivhadzo , na nḓivhiso malugana na zwipiḓapere zwi magiwaho kana zwi phaḓaladzwaho nga muḓisedzi :
Rekhode dza mvula dza tshifhinga tsha u fhaṱa dzi ḓo dzhiwa fhethu ha u fhaṱela .
Zwavhuḓivhuḓi , mulandu muṅwe na muṅwe wo farwaho nga khothe ya zwa mipfuluwo u nga elana na u fhungudza muhwalo kha zwiṅwe zwiimiswa zwa vhulamukanyi , musi vhashumi na themamveledziso zwi tshi nga pfukiselwa u bva kha vhulamukanyi zwaho u ya kha khothe ya zwa mipfuluwo .
Nga ṅwaha u ḓaho ri ḓo vha ro sedzesa kha vhukoni ha zwiimiswa zwashu vhu ṱoḓeaho u lwa na zwiito zwa vhuaḓa zwavhuḓi .
Ni ambara mini musi hu tshi fhisa ?
Mulayo uyu u nga tikedzwa na nga vhapulani vha vhudzulo ha vhathu arali vha nga vha na vhuṱanzi ha uri netiweke ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi , kana netiweke iṅwe-vho ine ya nga konadzea , i vhe hone i ine ya si monemone nahone i tshi ḓisa ṱhitantsifee i sa konḓi nahone i no itea zwavhuḓi .
Naho hu na huṅwe hune mbekanyamaitele dza tea u shanduka , muvhuso u anzela u dzhiela fhasi mvelelo dzi si dzavhuḓi dzine dza vhangwa nga u shandukiswa ha mbekanyamaitele kha nḓisedzo ya tshumelo .
Miṱangano na vhoramafhungo ya Tshigwada tsha Ofisi ya Minisṱa i ḓo vha hone u nyeṱulelwa ngaha mawanwa a mivhigo iyi vhukati ha vhege ya 6 Tshimedzi u swika ḽa 15 Tshimedzi 2017 .
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya Vhukoni na Tshigwada tsho tiwaho
Poswo dzi si na vhathu dzo vhalaho a dzo ngo thola nga vhanga ḽa vhuleme ha ha mugaganyagwama .
Muṅwali o shumisa maedzamuthu musi a tshi ṱalutshedza nḓila ine Nothembi a lidza ngayo kaṱara .
Ndi ngoho , u lwala zwa vhukuma zwi amba u khunyeledza mushumo wa tshiimiswa , u vhidzwaho u pfi mushumo wa u lwala .
Nga kha khethekanyo ya Operation Phakisa ya ikonomi ya lwanzheni , ri khou lingedza u tandulula khaedu iyi .
Mulangi Muhulwane a nga tendela muthu kana sia ḽa Muvhuso we maanḓa kana mushumo wa rumelwa khae u itela u rumela maanḓa kana mushumo uyo u ya phanḓa .
Zwa zwino , vhakhomishinarivhafareli vha dzingu vho tholiwa u khwaṱhisedza mvelaphanḓa na nyisedzo ya tshumelo na vhudziki kha vhuimo ha khorondangi .
Hune zwo fanela , ri ḓo shumisa vhaofisiri vha tsireledzo vhashu u linda zwifhaṱo zwa muvhuso .
Bugu dzo randelwaho gireidi ( murole ) yeneyo ndi dzone dzine dza nga shumiswa malugana na nyito dza u vhala na tshigwada .
Mishumo yoṱhe heyi i khou pfanaywa nga kha Mbekanyamushumo ya Lushaka ya Mushumo wa zwa Maḓaka .
Kha nyimele idzo mbofholowo ya gurannḓa ndi mutheo muhulwane une wa tea u kunda kha ndondolavhathu .
Yo vha i tshi vhonala i sa kungi maṱo .
Mulaedza wa Lushaka nga Muhulisei Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho la Phalamennde , Kapa
U ḓadzwa hu dzheniswa kha databeizi ya Tshumelo ya Muthelo ya Afurika Tshipembe , fhedzi hu nga ṱoḓa maḓuvha mavhili u ya kha mararu a u fhedza u zwi dzhenisa .
Tshikalo tsha khaṋo ya mavhele a u rengisa tsho lavhelelwaho ndi 14,324 miḽioni wa dzithani , tshine tsha vha 2,91% ( 405 050 thani ) nga vhunzhi kha tshivhalo tshe tsha vha tsho anganyelwa kale tsha 13,918 miḽioni wa dzithani .
Zwenezwo nga nḓila dzo fhambanaho , ndi muhumbulo u fareaho wa dainamiki na mvelaphanḓa ine zwigwada zwo fhambanaho zwa tshila sa tshithihi na u fhambana zwi nga ḓisa arali zwo tumbukwa nga u ṱhonifhana .
Zwibveledzwa zwi nga kalwa nga u vhambedza tshanduko dza zwibveledzwa u itela u shandukisa zwibeledzwa u itela tshanduko kha tshibveledzwa tshithihi kana zwinzhi .
Kha miṅwaha miraru i no khou ḓa , ndivhiswa dzi katela u khwinisa u vhala na u vhalela kha ndima dza vhutshilo dza mathomoni dza tshikolo , u engedzedza zwikoro zwa mbalo na saintsi kha ḽeveḽe ya maṱiriki , na u engedza u swikelelea na ndeme ya pfunzo nyengedzedzo na dza nṱha .
Muvhigo uyu ndi tshiko tsha fulufhelo na ṱhuṱhuwedzo wa dovha wa shela mulenzhe zwihulwane kha tshitshavha kha tshifhinga tsha musi Afurika Tshipembe ḽo thoma u pembelela Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo .
U ṱalukanya phurogireme dza khomphyutha dzo teaho dza u wana data na zwishumiswa zwa u mepa zwi ḓo funziwa kha khoso iyi .
Nyendedzi idzi ndi maṅwalwa a thekhinikhala o sedzaho kha vhashumisi hu na ḽeveḽe ya mutheo ya vhukoni maelana na ndangulo ya ndeme ya maḓi .
3.7 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa Mulayotibe wa Vhashumi vha Zwifhaṱo wa 2016 kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Masipala wo shuma lu si lwa vhuḓi tshoṱhe u fhirisa tshiṱiriki musi zwi tshi elana na nḓisedzo dza tshumelo dzoṱhe dza mutheo .
Ḽiga ḽa u kona u pfesesa nzulele shangoni malugana na mveledziso ya mbonelaphanḓa ya tshifhinga tshilapfu ine ya sa tou ṱuṱuwedza fhedzi ngeno i tshi dovha ya lwa na dziṅwe dza khaedu dzi re shangoni .
Hu na zwiko zwa ndeme u itela u pfesesa uri vhathu vho vha vha tshi humbula hani nga zwifhinga izwi na uri kuvhonele kwavho kwa ngoho kwo tou itisa hani .
Tshifhinga tsho anganyelwaho tsha mishumo ya Ndima ya Vhuṋa : Awara dza 4
Zwino , zwi amba uri muṅwe na muṅwe u fanela u bvisa mulifho une wa kha ḓi shuma kha thundu dzi bvaho nga ngomu ha dzingu .
Mivhigo ya Zwidodombedzwa zwa u ita Khumbelo ya Thandela hu tshi itelwa dziṅwe thandela i khou wanala kha Modele , ho sedzwa Nomboro ya Thandela kha khoḽumu ya u thoma nga fhasi ha Pulane .
Haya mashumele a tou vha tsumbo kha vhunzhi ha miṅwe mimasipala miṱuku ine na yone ya khou ṱangana na khaedu dzi fanaho na dza Prince Albert .
Vha ḓo kona u sedza kha databeizi vha vha vhudza arali vha kha mutevhe .
2.17 Arali vha ya kha tsengo ya Vhulavhelesi ha Vhululamisi na Bodo ya Parole , vha ḓo vha tendela uri vha ṋetshedze mihumbulo yavho nga u tou amba tsengoni kana vha rumele yo tou ṅwaliwaho .
U salela murahu ha ṱhogomelo hu khou engedzea ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Ṱhalutshedzo dza Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa dzo pfufhifhadzwaho na uri dzi tevhedzela nga u angaredza na izwo zwidodombedzwa zwe zwa itwa uri zwi tevhedze tshitandadi .
U vha khomboni ha khovhe kha vhulwadze ha phirela hu a engedzea musi ndeme ya maḓi i tshi tsela fhasi , nga ṅwambo wa maluvha a bvaho kha helele .
Kha tshilimo tshoṱhe , miri yo swaho yo oma maṱari i sala i shubi .
Mitengo ya ṱhingothendeleki , founu dza lendiḽaini na data i fanela u sedzwa hafhu , na tshikalo zwi tshi ya kha kushumisele na themendelo ya tshumelo idzi dzine dza fanela u itwa .
NMW i ḓo mboḓi vhuedza vhashumi vha fhiraho miḽioni dza rathi na zwenezwo na uri zwi ḓo thusa kha u fhungudza tshikalo tsha tshayandinganyo na vhushai Afrika Tshipembe .
Nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku , vha SIU vho ṋetshedza muvhigo wavho wa u fhedzisela wa nga ṱhoḓisiso dzavho dza nga ha khonṱhiraka dzi elanaho na COVID-19 .
Ndo thoma hayani na vhasidzanyana vhanga vhararu vho nakaho .
u dzudzanywa ha phareidi ya u nanga muthu a re ene hu saathu fhela awara dza 48 ho itwa khumbelo nga Dairekhithoreithi ;
U kuvhanganya u bva kha mavunḓu , u khwaṱhisedza , u dzudzanya na u phaḓaladza mafhungo a lushaka .
Fhethu ha ndeme ho sedzeswaho khaho ha masipala ndi ha u vhona uri mugaganyagwama wawo u khou tevhedza zwiteṅwa zwiraru zwi tevhelaho :
A hu na muvhuso une u nga konḓelela mvutshelano , a hu na pfunzo ine i nga fhaṱwa kha khakhathi iyi na tshiṱuhu .
9.6 . Vhadzulapo vha ṱoḓaho u swika 300 000 vhe vha dalela zwiṱitshi zwa u khethela vha vhukati ha tshivhalo tsha vhakhethi vha ṱoḓaho u swika 2.8 miḽioni vhe IEC yo vha i si na ḓiresi dzavho musi ri tshi ya kha mafhelo a vhege
Maga a ngaho hayo a ḓo vhona uri muvhuso u shumisa tshomedzo dzawo nga nḓila kwae nahone i vhuedzaho .
U vha na tshibveledzwa tsha u vhambadza na u bveledza .
O feila ṅwaha muthihi .
Hune mveledziso yo dzinginywaho ya vha nga ngomu ha tshikimu tsho ṱalutshedzwaho , na musi hu si na pfuko ya mikano yo tendelwaho , ri a ṱanganedza dzipulane .
Hu na vhushaka havhuḓi vhukati ha yunioni na muhasho , hezwi zwi ḓisa vhudziki mishumoni na u ṱuṱuwedza ndondolo ya vhalwadze i re na khwaḽithi nahone yo teaho .
Ri tea u ṱuṱuwedza vhuḓikoni ha kiḽabu dza mitambo na dzifeḓeresheni musi ri tshi ṱutshela shango ḽikene .
Ri swika miḽioni dza 57 nga tshivhalo , muṅwe na muṅwe u na ḓivhazwakale yawe , nyambo , mvelele , tshenzhemo , mihumbulo na madzangalelo .
Maitele na vhuḓifari ha Masipala wa Prince Albert a ṱalutshedza vhushaka vhukati ha vhathu vha re henefho ha Masipala na vharengi .
Khoro i ḓo bvelaphanḓa na u bveledza mahaya a ndeme , nga maanḓa kha maraga wa mutikedzelo .
u vhala ha musi muthu a eṱhe kana vhe vhavhili
Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde kha u ṱuṱuwedza zwitshavha zwapo zwa Mhlabuyalingana na mimasipala ya henefho ine ya vha Mkhanyakude , Hlabisa na Jozini kha u vusuludza fulufhelo ḽavho kha mapholisa na u shumisana navho kha u lwa na vhugevhenga vhu pfukekanyaho mikaṋo , nga maanḓa u hombokiwa ha dzigoloi vhuponi uvho .
Mveledziso i sa nyeṱhi zwenezwo ndi mutheo wa uri Tshiṱiriki tshi ita hani zwa mabindu nga ngomu kha dzingu .
Akhaunthu iyi i langwa nga nḓila i fanaho na ya akhaunthu nthihi ya gwama hu na baḽantsi ya tshelede yo fanelaho i iswaho kha akhaunthu ya mbambadzo u itela u tshimbidza mbambadzo .
Mme anga vho ntsevhedza ṋama ṱhukhu kha ya maḓuvha .
Thusani gungwa uri ḽi wane tshiṱangadzime .
Hu tshi vhambedzwa na mashango a BRICS , ikonomi yo khetheaho ya Afrika Tshipembe , i tshi vhambedzwa na ya Afrika ḽoṱhe , i ita uri shango ḽi vhe gethe ya ndeme kha dzhango ḽa Afrika .
Iṅwe ndozwo yo vha nga nṱhani ha u fheliswa ha nzudzanyo dza u renga ubva kha vharengi .
Ikonomi yashu a i athu aluwa nga tshikalo tshi vhuedzaho na luthihi kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho .
Themendelo ya Mutandululi wa zwa Muthelo a i vhofhi kha mutheli kana SARS , fhedzi arali i songo ṱanganedzwa nga mutheli kana SARS , u ṋewa ha mihumbulo nga ha tsheo iyo hu tea u ṋewa Mutandululi wa zwa Muthelo hu sa athu fhela maḓuvha a 30 a nḓivhadzo ya themendelo idzo nahone zwi nga katelwa nga Mutandululi wa zwa Muthelo kha muvhigo u yaho kha Minisiṱa kana Khomishinari fhasi ha tshiteṅwa 19 .
Zwino ḓadzani mepe wa mihumbulo .
Bulani zwithu zwivhili zwe magazini wa thusa Lindiwe ngazwo .
khwinisa ndangulo ya tshitshavha kha mveledziso
Tshumelo dza vharengi dza vhukonani na dzi vhuedzaho kha Senthara ya ṱhingo na ofisi dza dzingu dzashu .
1 . Zwa u imiswa lwa tshifhinganyana ha Mbekanyamushumo ya Muhaelo ya Sisonke khathihi na themendelo dza u fhelisa u imiswa uho .
U thoma u shumiswa ha pulane ya tshiṱirathedzhiki zwi ṱoḓa " mbekanyamushumo ya nyito " ine ya katela u tevhekanywa ha maga oṱhe o teaho , i tshi bula uri ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli , datumu dza u guma na u ṱola mvelaphanḓa tshifhinga tshoṱhe .
Ndi vhathu vha ṱhogomelaho avho vha konaho u sedza phanḓa na u vhona Afrika Tshipembe ḽo bvelelaho .
Mutandululi ndi muofisiri o ḓiimisaho a sa dzhii sia ane a shumana na mbilaelo dza malugana na dzangano kana zhendedzi .
Vharengi vha do divhadzwa nga ha u shandukiswa ha mithara .
Ndi zwa ndeme u ṱalusa uri muṋetshedzi u ḓo ṋetshedzisa hani mitengo ya thengophikhisano iyi .
Ri khou ita khuwelelo i pfalaho i re khagala ṋamusi uri vhoṱhe vha ḓe ri vhe roṱhe .
Kha ri ṅwale Ṱumani mitshila kha maipfi o talelwaho nga fhasi uri ni fhedzise zwine mafhungo aya a amba .
Zwiṅwe hafhu kha u bveledza vhulamukanyi ha tshitshavha , vhubindudzi ha tshikalo itshi kha pfunzo ya nṱha hu khou lavhelelwa u shela mulenzhe kha nyaluwo khulwane ya ikonomi na u thusa u fhungudza vhushai , u fhungudza u sa lingana , u khwinisa miholo na u engedza lutamo lwa u bvelela ha ikonomi yashu .
Maḓuvha mavhili a u thoma ndi a u kuvhanganya mafhungotsivhudzi a a u pulana ngao malugana na nzulele wadini , ha tevhela ḓuvha ḽithihi ḽa u pulana na u lugisela u shumisa pulane .
- Khaṱhulo ya Khothe ya Mulayotewa wo mbo baḓekanywa na zwa Demokirasi ya mulayotewa .
Arali maanḓalanga a khaṱhululo a tendelana na tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo , khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani i vha yo haniwa nahone tsheo ya u thoma ya Muofisiri wa Zwamafhungo a i shanduki .
2.3 . Thandela dza Ikonomi ya Maḓanzhe dzo no honolola vhubindudzi vhune ho ṱangana ha swika R24.6 biḽioni u bva kha muvhuso na sekithara dza phuraivethe , na uri dzo no sika mishumo i fhiraho 6 500 .
Lavhelesani tshifanyiso itshi tsha vhathu vhe na vha foda vhe phakhani .
PHETHISHINI KHA PHALAMENNDE
Pavimenthe ine ya tendela maḓi a tshi elela u fana na giravhulo zwi nga shumiswa u khwinisa u nwelela ha maḓi a mvula , nga maanḓa u ṱangana na ḽaini dzine dza dzhiwa musi hu tshi khou reilwa .
Zwi ḓivheni uri asi mushumo wa vhaofisiri vha masipala u ḓadza fomo ya khumbelo .
Maanḓalanga a Mbalelano a ṱanganedza uri vhuḓifhinduleli ha vhukuma ha sisiṱeme ya ndangulo ya ngomu ya zwa masheleni yo thomiwa nga Tshikwama tshine a dzula natsho na u vha tsha ndeme kha tevhedza ndangulo yo khwaṱhaho ya vhupo .
Tsha u fhedza , olani tshifanyiso tsha Nothembi ni tshi itele khephusheni .
Ni songo shumisa buratsho nthihi ya maṋo na muṅwe muthu .
Afrika Tshipembe ḽi dovha hafhu u ṱoḓa u pfesesa , u bva kha ICC , uri zwipikwa zwayo ndi zwifhio uya nga Athikili 98 ( 2 ) u humbela Muvhuso une u nga si kone zwine zwa vha u pfukwa ha zwipikwa dzitshakatshaka u tevhela ndaela ya ḽiṅwalo ḽa u fara .
Feme dzapo dzi re na siangane ya u maanḓafhadza dzi ḓo dzhielwa nzhele u thoma .
Vhashelamulenzhe vha nga vha vhe na zwikili zwi sa pfadzi kana vha si na zwikili zwa vhudavhidzani , zwine zwa amba uri milaedza yo teaho i nga si swike kha vhathu ho sedzwaho .
Nga u angaredza , mbadelo ya u shumisa ya fhasi yapo i fhasi ha mbadelo yo fhelelaho ya nḓisedzo ngeno dziṅwe khethekanyo dzoṱhe dzi nṱha ha ngaganyo dza nṱhesa dza mbadelo dzo fhelelaho ya nḓisedzo .
U ya nga Sisteme ya Dziakhaunthu dza Lushaka , tshelede iyi yo shumiswaho i dzhiwa sa tshumiso ya zwino na u khethekanywa nga fhasi ha tshumiso ya muvhuso .
Ro shumisa nḓila dzoṱhe dze ra vha ri nadzo u fhelisa u tambisa , vhuvhava na vhuaḓa , u khwiṋisa maga a khuvhanganyo ya mbuelo na u khwaṱhisa maga a ndango yashu ya nga ngomu .
Vheani sosara kha guvha ḽa fasiṱere tshedzani .
Thendelo ya Nyangaredzo ndi thendelo ya u shumisa maḓi u si na ḽaisentsi , tenda ha vha uri u shumiswa ha maḓi hu khou itwa nga fhasi ha tshikalo na nyimele dzo sumbedziswaho kha Thendelo ya Nyangaredzo .
Mbuno ya uri mushumo uyo u tea u khwaṱhisedza nga maanḓa nga tshifhinga itshi ndi ngauri Eskom i fanela u ita mushumo wa ṱhogomelo nga Phando .
( 3 ) Mulayo wo itwaho nga vhusimamilayo u tea u ta tshivhumbeo tshine mbekanyamaitele yo tiwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) , i tshi nga shumiswa .
Muvhuso u tea u ṋanga u shumisa tshelede nga nḓila ya vhuṱali , u pfesese u vhulunga masheleni , u lange mashumisele a tshelede na u dzudzanya mbekanyandeme hafhu u itela uri zwi shume nga nḓila yo fhelelaho .
U dzulela u sedza na u ingamela u vhona uri vhashumi vha shumaho u kunakisa vha khou ita mishumo i ṱoḓeaho , kuitele kwa u kunakisa kwo teaho ku khou itwa , na maga a u vhona uri hu itwa mushumo wa khwaḽithi a dzulela u tevhedzwa .
Fhedzi zwo vha zwi sa vhi na u tshipa kana vhudzekani ha u kombetshedza u swikela mbingano i tshi vha mulayoni .
Minisiṱa vha nga ṋekedza ndaela ya uri hu vhe na ṱhoḓisiso kha mafhungo maṅwe na maṅwe a Mulayo uyu .
Vhuinzhiniara ha ṱhirafiki ha dizaini dza tshandanḓowelo dza vhudzulohapo .
Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ( SAHRC ) u ya nga khethekanyo ya vhu 10 ya Mulayo wa PAIA , yo ita tsumbanḓila ya kushumisele kwa Mulayo wa PAIA .
Vha vhidze muṱangano wa vhathu vho tendelwaho vhane vha zwi takalela
Tshiga tsha Zwa Ndeme zwa muvhuson hu ḓo vha u sedzana na zwi kwamaho mvelaphanḓa ya zwikili .
Ndinganyisedzo yo ḓisendekaho nga ndayo na zwitandadi zwa u pulanela fhethu , ndayo dza mbadelo , nyolo dza tshitandadi na zwidodombedzwa zwa thekhinikhaḽa na dizaini dza tshitandadi .
Dzina na datumu ya mabebo ya mulwadze .
Ndi Phuresidennde Vho Mandela vhe vha ri ndeme ya mveledziso yashu sa lushaka i tea u kalwa nga nḓila ine ra fara ngayo avho vha shayaho nungo , na avho vhane vha vha khomboni vhukuma vhukati hashu , hu tshi katelwa vhafumakadzi , vhana na vhatshinyi .
PHOSITARA 3 Kha vha funze miraḓo ya zwitshavha nga ha nḓila dzine vha nga dzhenelela kha maitele a u pulana kana
u thusa masipala u dzhia tsheo zwavhuḓi nga ha tshumelo dzine dza tea u engedzwa na u khwiniswa , nga maanḓa kha ḽiga ḽa u pulana , na u khwaṱhisedza uri khoro i kwamane na vhadzulapo nga tshifhinga tsha u dzhia tsheo .
Tsho dzinginya mbekanyamaitele dzo vhalaho u vhona zwauri hu na zwikhala na mbuelo dza khovhekanyo i linganaho ya vhuendelamashango vhukati ha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhoṱhe na u ta Tshivhalo tsha vhuendelamashango u vha murangaphanḓa wa sekhithara ya ikonomi kha miṅwaha ya fumi kana miṱanu i ḓaho .
Nga maanḓa , vhanna vha tea u vha vho tou dzula kana vha lwisa nga nungo dzoṱhe u ṱambulutshela kha tshigoḓelo tshone .
( c ) Muhaṱuli Muphuresidennde muthihi o rumelwaho nga Vhahaṱuli Muphuresidennde ;
Mbingano dza u kombetshedza na dza u malisa muthu a muṱuku , sa zwo sumbedzwaho afho nṱha , a zwi tsireledzi ṅwana .
Ro vhona hafhu na kuḓou kuṱuku .
Ri khou dovha ra ṱoḓa u topola maitele a tshanduko u ṱavhanyisa tswikisedzo na nḓisedzo nga muvhuso kha sekithara ya fulufulu .
Ngudo dza muṅwalo dzi tea u sedzesa nḓowenḓowe ya u ṅwala maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi na zwi thusaho vhagudi vha tshi rathela kha muṅwalo muswa .
Kha vha humbule , hu si na u sedza uri ndi vhone vhonnyi , ri ḓo tama u pfa kha vhone , ngauralo kha vha pfe vho vhofholowa u nthumela imeiḽi ya mishumo yavho , zwifanyiso na mihumbulo arali vha tshi takalela uri zwi anḓadzwe kha nyusiḽetha .
Zwiṅwe hafhu hu na vhuṱanzi vhunzhi vhu no sumbedza uri u shuma vhusiku zwi na masiandaitwa a si avhuḓi kha mutakalo wa vhashumi .
Vhashumi vho katelwaho zwa zwino vha badela kha tsireledzo ya matshilisano nga phesenthe i fanaho ya muholo u theliswaho , naho hu na uri mbuelo dzo lavhelelwaho dzi tshi nga fhambana nga maanḓa zwi tshi bva kha muholo wa mushumi , vhukale hawe , mbeu yawe , tshiimo tsha vhudzekani , kana tshivhalo tsha vhaunḓiwa .
Muhasho u shumisa zwiendedzi vhunzhi ha tshifhinga tsha vhutshilo hazwo .
Ṱhahelelo ya nḓisedzo ya maḓi khulwane i itea musi wa khalaṅwaha ya tshilimo hune ha vha na ṱhoḓea khulwane ya maḓi , na tshumiso yao .
I ni fulufhedzisa zwifhio arali ni tshi nga renga zwithu zwi no bva Gear Store ?
Muthu muṅwe na muṅwe ane nga tshifhinga tshine nzivhanyedziso ya vha i hone kha mushumo a ita kana a vha a na tshishumiswa na nḓivho ya uri tshi ḓo shumiswa u ita khophi dza mushumo dzi siho mulayoni , u ḓo vhonwa mulandu .
U shumisa nyolo ya thaidzo ndi nḓila yo ḓoweleaho ya u sumbedza uri thaidzo i kwama hani mafhungo khathihi na u sumbedza zwivhangi zwayo .
Heyi yo vha khoso ya u thoma ya mufuda uyu yo farelwaho Afrika Tshipembe .
Tshigwada tsho tiwaho tshe tsha ṅwala muvhigo tsho wana uri huna u kundelwa u dzhia maga a ndaṱiso na hone ho dalesa milandu ya maitele asi avhuḓi kha mavundu .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe , tsumbo , u anetshela mafhungo .
Mbilo ya tshikolodo tsha zwa mulayo tshi phumulwa kah akhaunthu ya mukolodi musi zwo itiswa ngauri akhaunthu yanḓisedzo yo fhedziswa na uri dziṅwe mbadelo dzi no ḓo badelwa .
Vhuḓiimiseli ha khwiṋe nga vhalanguli na vharangaphanḓa vha phurogiremu ha u shuma sa thimu zwi ḓo khwiṋisa ṱhoḓisiso na ndangulo i shumaho ya ṱhoḓisiso .
16.1.3 u dzhia tsheo ya u tendela kana u hana khumbelo ya u swikelela rekhodo
Zwenezwo , musi ngona ya zwa vhufhaṱi i tshi khethiwa , zwiteṅwa zwa u litshiwa zwi tea u dzhielwa nṱha .
Masheleni a fhiraho R6 biḽioni a ḓo shumiswa kha ḓorobo dza 13 kha u pulana , u fhaṱa na u shumisa nethiweke dza vhuendi ho ṱanganelaho ha tshitshavha kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
U fhindula mbudziso u sumbedza u ḓivha mivhala na zwivhumbeo
Itani mbambe na khonani yaṋu .
Vhudzuloni , maitele a u sika mulayo a khwinesa ndi mbadelo dza zwa ikonomi dza vhuvhili kha itshi .
Naho zwiṅwe zwikolo zwi tshi khou ṱangana na khaedu u fana na thaidzo dza sanithari na ṱhahelelo ya maḓi , a zwi kuli lutamo lwavho na u ḓiimisela u bvelela .
Ndavhelelo idzi dzi na nahone dzi kha ḓi vha na vhupfiwa kha vhuyo na masia o sedzwaho .
Kiḽoso iyi i ṱoḓa u langula zwa u valwa ha mabogisi a u dzhenisa mabammbiri a u khethela , u fhedzisa zwitatamennde zwa mabammbiri a u khethela na u valwa ha matheriaḽa a u voutha ngao .
Fhedzi , komiti ya wadi i tea u dzulela u khwaṱhisedza uri masipala wo ṱalutshedzwa nga vhuḓalo nungo dza u tandulula thaidzo idzo nga kha CDWs .
No no fhedza ni talele ṋefhungo . Ṅwalani nyito nga fhasi ha tshiḽa tshiṅwe tshipiḓa tsha fhungo ni talele ḽiiti .
U vhona uri sisiṱeme iyi i a shuma , mushumi muṅwe na muṅwe u fanela u ḓivha pfanelo dzawe na mushumo wawe sa zwine zwa vhisa zwone kha Mulayo .
Tsha vhuvhili , ro , nga yeneyo nḓila , swikela vhuthihi kha zwithu zwihulwane zwa mbekanyamaitele ya vhupileli u mona na masia o fhambanaho a poḽotiki .
Zwi tshi elana na mveledziso nnzhi kha mashango a ḽifhasi nga vhuphara , Birou ya Mutsho i khou wanulusa mbambadzo ya miṅwe mishumo .
Sekithara nga nthihi nthihi i nga lusa uri hu vhe na u gazetiwa ha Khoudu ya Sekithara i tendelaho u shumiswa ha zwiṅwe zwisumbi sa nḓila ya u linga u fanela ha u lugisa Khethekanyo dza Maga hu tshi khou shumiswa Ndayo dzo bviswaho nga fhasi ha Mulayo wa Ndinganelo ya Vhashumi .
Pholithelini a i kwamei nga nyimele dza esidi , u fana na maḓi a mashika a tshampungane kana kloraidi i rosisaho na ioni dza saḽifeithi kha maḓi a lwanzhe .
Zwisumbi zwi sumbedza uri ikonomi yo shanduka kha kotara ya vhuraru , na ho i tshi kha ḓi vha khomboni khulwane .
Iyi ndi nḓila ye u ita zwa daimane lu si ho mulayoni zwa bviselwa ngayo khagala .
5 . Vhuimo ha Khabinethe kha mafhungo a zwino
Ndi zwavhuḓi u amba na vhaswa vha vhanna na vhafumakadzi nga ha u sa ita zwa vhudzekani .
U vhala na tshigwada ( zwigwada zwivhili nga ḓuvha ) na u vhala na vhagudi 23 nga vhege .
Musi khumbelo yavho yo no tshimbidzana na ṱho ḓea dzoṱhe , vha ḓo ṋewa ḓuvha ḽa khumbelo na ṋomboro .
Thekhinoḽodzhi i khou khwinisea nga phimo ya u ṱavhanya , volumu ya u shuma ha tshelede i pfukaho mikano i khou engedzea , vhabindudzi vha khou ṋaṋa u sedza nnḓa ha mikano yavho yo ḓoweleaho u itela zwikhala zwiswa na nḓila ntswa dza u ita tshelede ; nga u pfufhifhadza , ḽifhasi ḽi khou vha ḽiṱuku .
Ri pembelela u shelamulenzhe havho nga huhulu kha mveledziso ya matshilisano , mvelele na ikonomi ya shango ḽashu sa tshipiḓa tsha ndeme tsha lushaka lwashu lwa Afrika Tshipembe .
U dzhielwa nzhele ha u pulana ha fhethu u fana na vhudzulo ha vhathu , bada dza vhuendi , na mushumo wa ikonomi na zwone zwi langa u pulanwa ha fhethu ha kuvhanganyela maḓi na fhaṱwa ha vhuongelo .
Ndi tshifhinga tshine miraḓo yo livhana na khaedu dzi fanaho dza u fhaṱa na u shandukisa DHA ya zwino u ya kha Muhasho wa zwa Muno u khwinisa u swikelelea , nḓivho , themamveledziso , u shuma zwavhuḓi , u leludza na nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi maelana na mishumo i shumiwaho nga DHA , nahone nga tshifhinga tshenetsho hu tshi khou dovha ha engedzwa mishumo na u khwinisa kushumele , na mveledziso ya vhugudisi na vhukoni , tshileme na u sa fhela ha mishumo kha vhashumeli vha DHA zwine zwa vha zwa ndeme kha tshandukiso ya DHA .
Hezwi zwo itelwa u thusa kha u livhana na mavhaka kha maraga o itwaho nga vhavhuelwa vhane vha sa tee u wana mutikedzelo wa dzinnḓu , fhedzi vha ḓi dovha vha sa hole tshelede yo linganaho kha u nga tea u wana khadzimiso ya zwa dzinnḓu yo ḓoweleaho ya bannga .
Muhasho u na pfanelo dza ṋea tshikhala tsha u ṋetshedza tshumelo kha muṋetshedzi a fhiraho muthihi .
Ni tea u shumisa luambo lwa u kunga u itela u ṱuṱuwedza vhathu uri vha dalele afho fhethu .
Tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani dzi ḓo rwelwa ṱari nga Muhasho na muvhuso wa vundu wa Limpopo u itela u langa ndavhelelo .
Eskom , tshifhungudzi tshashu tshihulwane tsha gese ya tshikhalani , yo ḓikumedza kha mulayo u itela phungudzo nga 2050 na u engedza nḓadzo yayo i vusuludzeaho .
Ri khou ramba vhashumeli vhoṱhe vha tshitshavha uri vha vhe mazhendedzi a tshanduko .
Ri ḓo vha ri si roṱhe kha u takusa maipfi ashu kha nyito ya u dzhia tsheo .
Hu itea mini arali ndi tshi ṱoḓa u shandukisa thendelano ya u kovhekana mbuelo ?
Khumbelo ya mvusuludzo kana u fheliswa ha u ṅwaliswa ha mishonga ya vhulimi halutshedzo
Ndaulo ya nnyi na nnyi i na mushumo muhulu une ya tea u u ita wa u tshimbidza mveledziso ya tshifhinga tshilapfu .
Vhusweleli ha tshitshavha tsho ṋetshedzaho tshelede tsho dovha hafhu tsha fhirisa ndavhelelo , ngauri sa zwine ḓivhazwakale ya itisa zwone , vha nga vha na thaidzo dza zwiko kana thaidzo dza vhashumi .
Hu na tshakha nnzhi dzo fhambanaho dza ndangulo ya thandela dzi shumiswaho kha mveledziso dza sekithara .
Zwiputelo zwi rumelwa nga tshumelo ya khoria ya vhusiku vhuthihi nahone nomboro ya u ṱhireka i sa fani na iṅwe i ṋetshedzwa tshiṅwe na tshiṅwe uri zwi kone u ṱhireisiwa hu si na vhuleme .
Arali zwa tendelwa , Mbekanyamaitele ya Bonasi ya Mashumele , i dzinginyaho u thoma zwi khagala u mona na ndivho ya vhunzhi ha bonasi khathihi na ndeme yo badelwaho kha vhashumi vha i swikelelaho , zwi ḓo itwa nga tshifhinga hetshi .
Samithi yo vha hone u bva nga ḽa 1 u swika nga ḽa 2 Fulwana 2018 nga fhasi ha thero : U fhenya Nndwa ya Zwiito zwa Vhuaḓa : Nḓila yo Khwaṱhaho ya u ya kha Tshanduko ya Afrika " .
Vha SAPRA vha ṱanganedza uri kaleni na kha nyimele ya Afrika Tshipembe , maipfi " muloi " na " vhuloi"o shumiswa u ṱalutshedza vhuvhi kana maitele a vhugevhenga zwi tshi kwama mvelele , u vhulaya na mashudumavhi nga u angaredza .
Tsha vhuvhili , maitele oṱhe kha muhasho ( hu tshi katelwa mugaganyagwama , mulayo , matshimbidzele na dziṅwe sisiṱeme ) a tea u vusuludzwa u itela u fana na mbekanyamaitele ya vhupileli sa zwo tsireledzwaho kha vhuvhili hazwo Nḓivhadzamulayotibe na u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Mashudumavhi dziwadi dzo vha dzo ṅwalwa nga dzinomboro hu si na mapa u ṱalutshedzaho ha kona fhedzi vhadzulapo vha si gathi u livhanyisa madzina a vhadzheneli kha khetho na wadi dzavho .
Vha pulana kha u ṱuṱuwedza vhathu u shumisa vhuendi ha nnyi na nnyi u fhungudza tsitsikano ya vhuendi .
Uri vhupo ho tendelwa , na uri arali , uri vhupo hu tevhedza milayo ya phemithi .
Nyimele ya seli ha mikano ya Masipala ine ya vha Mavunduni a Mpumalanga na Limpopo i khou vhanga thaidzo dzi re na tshivhalo kha nyisedzo ya tshumelo i shumaho .
Zwine mushumi muṅwe na muṅwe na mutholi vha fanela u zwiḓivha nga ha zwa mutakalo na tsireledzo mushumoni
12.1. Ḽifhasi ḽi khou ya kha thekhinoḽodzhi yo ṱuṱuwedzwaho nga 4IR i ḓisa zwikhala zwiswa u fhaṱa tshitshavha na ikonomi .
Vho maliwa / malaho kana vha tshi khou dzula na mufarisi wavho wa tshifhinga tshilapfu
SALGA i dovha ya dzinginya uri u fhambanyisa vhukati ha zwigwada zwa madzangalelo zwi re mulayoni na izwo zwi dovhololaho maimo a polotiki o no imelelwaho kha khoro ( sa zwe zwa ambiwa kha ' ṱhuṱhuwedzo ya polotiki ' Ndima ya 3 ) .
Mukonanyi wa wadi u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha ndaulo ya komiti na u khwaṱhisedza uri komiti i khou shuma nga nḓila yo fanelaho .
U tandulula thaidzo dza mbalo dza maipfi zwi tshi katela u kovhekanya u lingana na u vhea nomboro dzo fhelelaho nga zwigwada u swika kha 40 zwi tshi katela phindulo dza nomboro dza zwiṱahe
Muhasho wa ndaulo ya tshifhaṱo nga maanḓa u na vhuḓifhinduleli ha u tevhedza zwi elanaho na u tevhedza mulayo Mulayo wa Lushaka u langulaho kha zwifhaṱo .
U sika mishumo ya ndeme
Mihumbulo yashu na thabelo dzashu zwi kha vhathu vha Bangladesh .
U engedza ṱhoḓea dzapo , na u fhungudza tshumiso ya zwiṱunḓwa , ndi zwa vhuṱhogwa ngauri zwi engedza zwikhala zwa vhabveledzi nga ngomu Afrika Tshipembe u shumela maraga une wa khou aluwa .
Musi mihasho mazhendedzi a muvhuso zwi tshi vhona hu na ṱhoḓea dza u shumisa ICT kha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo , u wanwa hayo na u shumiswa hayo zwi kha ḓi vha fhasi ngamaanḓa kha mimasipala miṱuku .
Hu nga vha tshitatamennde tshine tsha tea u dzhiwa kana mbekanyamushumo ya u thivhela vhugevhenga ine ya khou rwelwa ṱari , i tea u itwa nga vhudodombedzi .
U ḓivha nga ha sia ḽa mbadelo da zwikolodo , na mbuedzano zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Vhahumbulelwa vho vhalaho , ho katelwa na ayo magweṋa a hone , vho farwa .
U ya kha muhanga wa u ita mugaganyagwama wa miṅwaha minzhi u tendela khovhelo nga huswa ha zwiko kha zwiswa zwa ndemesa .
Ngudo dzo gudiwaho u bva kha nḓila idzi dza vhupulani dza dzitshaka , dzine dza nga kona u shumiswa Afrika Tshipembe , dzo bviselwa khagala afho fhasi .
U langa utshanduko ya tshikoupu , sheduḽu na mbadelo : U langa tshanduko hoṱhe kha thandela " . ' Scope creep ' ndi musi hu tshi itwa tshanduko ṱhukhu nnzhi nnzhi zwine zwa vho fhedza zwo shandula tshikoupu tsha thandela tsha fhambana na tshe tsha vha tsho anganyelwa zwine zwa anzela u vhanga u pfuvha ha thandela .
Luṅwalo lune wa ṋekedza thendelo ya tsedzuluso na tsenguluso lwo wanala u bva kha Muhasho wa zwa Vhupo na Vhuendelamashango .
Sa tsumbo , uri i nga vha yo vha ya lushaka luthihi na iyo ine ya shumiswa nga mapholisa .
U pulanela ḽa matshelo
Ni a tenda uri Mau Mau ḽo vha ḽi muvhi naa ?
Tswikelelo iyi ya vhuṱhogwa - ṱhalukanyo ya iṅwe ya ṱhoḓea dza Thendelanomviswa ya Mbofholowo- i khou lavhelelwa u gonyisa miholo ya miḽioni dza rathi ya MaAfrika Tshipembe vha shumaho na u khwinisa nyimele ya matshilo miṱani u mona na shango .
Muphuresidennde vho ḓo fhindula mbudziso idzo nga u tou amba ngei kha Buthano ḽa Lushaka nga dzi 21 Ṱhangule 2014 .
U thivhela HIV , ri fanela u nanga u shumisa maitele a zwa vhudzekani o tsireledzeaho .
Mbekanyamushumo i tevhela u bva kha mvelaphanḓa yo swikelelwaho nga kha mbekanyamushumo dzo itwaho hu tshi khou shumiswa Mphomali ya Mveledziso ya Vhadededzi yo vhewaho iṱo na Mphomali ya Mveledziso ya Ṱhoḓisiso zwo avhelwaho nga muhasho kha dziyunivesithi nahone ndi ṱangana na nyengedzedzo ya mishumo ya mphomali idzi .
( ii ) vhusimamilayo ha vunḓu na khoro ya Mavunḓu ya Lushaka ; nahone
Mulayo wa Khwiniso wa Vhuvhili wa Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1994
Serisi dza data na mavhungo ane a vha hone o engedzedzwa na u vhumbwa nga huswa nga nḓila i tevhelaho :
Ngauralo ro khwaṱhisedza uri ri ḓiḓowedza tshoṱhe kha thendelano ye ra ita kha vhakhethi vhashu u ṋetshedza dzinnḓu dza miḽioni nthihi nga tshifhinga tsha themo ya mathomo ri ofisini .
Kha vhaḓisedzi vha tshumelo vhoṱhe , ndi vha ndindakhombo dza fomaḽa fhedzi vhane vha langiwa kha phurofesheni iyi .
Khoro i maanḓa a u engedza tshikhala tsha thendara nga u ita nḓivhadzo kha khasho .
Vhunzhi ha mbumbo ya dzikhemikhaḽa dza khadiamu dzi a lingana nga toksini nahone u tshinyala hu sa humiselei murahu hu itela musi khovhe dzi so ngo tsireledzea kha tshivhalo tsha nṱha .
Mbekanyamushumo i na ṱhoḓea dza ndalukano dzo itelwaho u ṋanguludza vho itaho khumbelo nga nḓila i ṱanganedzeaho na u vhona uri vho swikelaho ṱhoḓea vha wane mbuelo .
Nḓivho ya sialala nga fhasi ha Mulayo wa Zwitshilaho zwo Fhambanaho na Ndaulo dza BABS i amba nga ha u tumbulwa na u shumiswa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
Sesheni ya vhupfumbudzi yo sedza kha mishumo na vhuḓifhinduleli ha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe na kha u khwinisa khwaḽithi ya u maka na maitele a u maka .
Zwo swikelelwaho u bva mahola zwi katela u vhulungwa ha mishumo ine i nga edana 67 000 na u sikwa ha mishumo miswa ya khwine kha sekithara ya Zwiambaro , Mikumba na Zwienda .
Muvhuso washu u thola vhashumeli vha tshitshavha vha miḽioni nthihi .
Mbekanyamushumo dza muvhuso dzo sedzaho kha uri vhagudiswa vha a kona u swikelela themamveledziso ya pfunzo ya khwine dzi khou tshimbila zwavhuḓi .
Pulane iyi ntswa i lavhelela u engedzwa ha maanḓa ane Muhasho wa vha nao uri a katele maraga woṱhe wa nnḓu dza vhudzulo .
Dzina ḽanga ndi : Kha ri ite nyito Dubekanyani nomboro idzi .
Phaneḽe ya u nanguludza i tea u shumisa maitele a u tsisa nomboro fhasi u swika kha ṱhanu kana rathi .
U pfuluwa u bva kha sisteme ya mafhungo u ya kha ya nḓivho zwo mbo vha zwa vhukuma .
I ṋea maaanḓa Ndangulo dza Tshumelo ya Tshitshavha dza 2016 , dzi hanelaho vhashumi vha muvhuso uri vha ite zwa mabindu na Muvhuso .
Hu ḓi nga na nyito kana mitambo ya ngomu kiḽasini , na yone itea u lingedza u ṱuṱuwedza kana u dzudzanya khonadzeo dza u guda u vhala na u ṅwala dzine dza fana na dza mitambo ya nnḓa ha kiḽasi .
Bono ḽa DPME ndi u lwela u bvelaphanḓa na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo nga u ṱola na u lavhelesa kushumele .
Musi Vho Ndau vha tshi vhona phukha dzoṱhe dzi tshi sendela , vha pfa vho takala nga maanḓa , ngauri vho humbula uri ṋamusi a vha nga ḓo ḓidina nga u zwima - ngauri tshiswiṱulo tshi khou tou ḓiḓisa tshone tshiṋe .
Ndi zwa ndeme u khwaṱhisedza uri hu na tshedza tsho linganaho tshi re zwiṱaraṱani u itela u khwiṋisa mbono .
Musi ri tshi khou pulanela themo i ḓaho , ndi zwa ndeme uri ri sedze murahu kha maga ashu na u khwinisa nnḓu yashu kha mishumo yashu ye ra ḓikumedzela yone tshifhinga tsho fhiraho .
Naa zwithu zwa u tsireledza zwo khwaṱha na u vha kha nyimele yavhuḓi ?
Zwenezwoha , ri ṱanganedza mushumo wa u ṱanganelana ha muvhuso na tshigwada tsha vhane vha khou shuma kha vhadzulapo vha tshitshavha vhane vho fhiwa mushumo wa u bveledzisa tshiṱirathedzhi tsha u lwa na tshanḓanguvhoni tsha lushaka na pulane ya mashumisele , zwine zwi tsini na u fhedza luṱa holwu lwa mushumo walwo .
Kha zwitatamennde , zwine zwa vhidzwa nyendedzi ya muvhalelano , mbonalo ya khwaḽithi ya zwitatamennde zwa masheleni zwi a ṱoḓea , zwine zwa vha :
Ro thoma pulane ya nyito ya shishi na uri ro vhekanya R1.6 biḽioni u itela u tikedza hei pulane u swika mafheloni a ṅwaha uno wa muvhalelano .
Fhethu ha vhuvhambadzi kha mudzudzo vhu tikedzaho vhuendi ha tshitshavha kanzhi vhu livhana na zwiṱaraṱa na u ṋetshedza tswikelelo yo leluwaho kha dzikhasiṱama dzi swikelelaho nga milenzhe u fhira nga goloi .
E-Muvhuso i khou itela khuwelelo ya u fhindula nga nḓila ya u tumbula zwithu kha ṱhoḓea ya vhadzulapo , ndavhelelo na u ṋetshedza nḓisedzo ya tshumelo yo khwiniseaho .
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi shuma na mugudisi luvhili nga vhege .
Thithiso iyi ya themamveledziso ya pfunzo i khakhisa vhana vhashu na u dzhiela fhasi vhuḓidini ha shango ḽashu ha u ṋetshedza pfunzo ya ndeme .
Kha vha khwaṱhisedze u vha hone ha vhaisedzi u ya nga khethekanyo .
Sa zwe zwa ḓivhadzwa tshifhingani tsho fhiraho , khomishini i khou shuma nga vhuḓalo , yo no vha na miṱangano yo vhalaho zwino .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-73 nahone vha i ise vhone vhaṋe nga ṋama ofisini ya tsini ya Muhasho wa zwa Muno .
U bveledza pulane yo fhelelaho nahone yo sedzaho fhethu ya u lwa na zwimela zwi songo ḓoweleaho ya tshiṱiriki .
Nga murahu ha miṅwaha ya fumi ya nyaluwo ire fhasi , fulufhelo ḽa vhumatshelo havhuḓi ḽo vusuludzea fhethu huṅwe na huṅwe kha dzingu .
Nga nḓowelo , naho zwo ralo , mabuthano o fhambanaho na mbekanyatshifhinga zwi nga konḓisa maitele .
U shumisa zwipfi : u pfa- u thetshelesa ndaela ngeno u tshi khou tshimbila-tshimbila
Tshiṅwe tshifhinga ndi mulapfu Tshiṅwe tshifhinga ndi mupfufhi Tshiṅwe tshifhinga ndi na muvhili Tshiṅwe tshifhinga ndo sekena .
1.14 . Zwenezwi Ṅwedzi wa Vhuendi u khou bvela phanḓa , thandela na vhurangeli ha tshivhalo tsha themamveledziso dza ndeme dza vhuendi zwi khou phaḓaladzwa u itela vhuṱumani ha khwine ha fhethu na vhathu , zwine zwi khou sika mishumo miswa na u shandukisa nḓila ine maAfrika Tshipembe vha enda ngayo .
Nguvho ya nga nṱha ya mahatsi madala i a fhungudzea nga murahu ha tshifhinga , zwa sia mavu a songo tsireledzea kha zwivhangi zwa mukumbululo , zwine zwa ḓo ita uri hu vhe na mukumbululo wa luvhemba luhulu kha vhupo vhuhulwane .
Kha dziṅwe nyimele , miraḓo ine ya nga sa yeneyo i nga sandiwa zwitshavhani , kana kha dziṅwe nyimele , na u ṱaselwa nga maipfi kana u rwiwa na u tambudzwa .
U ṅwala rekhodo ho navhaho , u kona u wana rekhodo , u ṋekana tsivhudzo ya zwa mishonga ha vho gudelaho zwa mutakalo na u shumisa tshiṱafu tshi re na zwikili zwo linganaho zwi na ndeme kha u vha na vhuṱanzi uri vhalwadze vha wana ndondolo i sa imi .
LPG i ḓo shela mulenzhe zwihulwane kha u vha hone ha zwiko zwo fhambanaho zwa fulufulu .
1 . U thomiwa ha mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso
U ṱanganyisa mafhungo a u pulana
Kha vha dovhe vha dzhiele nṱha uri biofisikhala ndi mutheo wa u khwaṱhisa wa thikhedzo ya vhutshilo .
Dzangano ḽa raliho ḽi nga vha ḽa tshifhinga tshilapfu ( ḽi songo ḓi tika nga asainimennde yeneyo ) kana ya asainimennde yo tiwaho .
Notzi dzi tevhelaho a dzo ngo randelwa .
Vha fanela u vha vha na miṅwaha ya 16 kana u fhira nga ḓuvha ḽa musi vha tshi ita ndingo uri vha tendelwe u ita khumbelo ya arali nzhini ya thuthuthu i sa fhiri 125 cc na miṅwaha ya 18 kana u fhira arali i tshi fhira 125 cc .
1.12 . Afrika Tshipembe lwa u thoma ḽi khou shela mulenzhe kha Foramu ya Thekinoḽodzhi ya Mafhungo ya Dzitshakha ya VIII ya maḓuvha mavhili ngei Khanty-Mansiysk , kha ḽa Russia , ḽo imelwa nga Minisiṱa Vho Faith Muthambi .
7.1 Khabinethe yo themendela u bviswa ha Mulayotibe wa Ndindakhombo wa 2015 , hu u itela u dzhenelela ha tshitshavha .
Vhalani tshirendo itshi tshi no shumisa ipfi ' dakalo ' sa dzinakhumbulelwa ni kone u ṅwala tshirendo tshaṋu inwi muṋe ni tshi shumisa dzinakhumbulelwa .
Zwiimiswa izwi zwi tea u khwaṱhisedzwa u itela u monitha kushumele kwa tshumelo dza zwa mutakalo .
Akhaunthu i rekhodaho thiransikishini dza kheshe , nga ngomu kha Akhaunthu Nthihi ya Vhufaragwama na Banngakati ya Afrika Tshipembe i shumiswa u ita mbadelo dzoṱhe dza u lambedza Muvhuso u bva kha Vhufaragwama .
Musi wa khoniferentsi yashu , zwo no ḓi ambiwa lunzhi uri nyelelo ya mipfuluwo i ḓisa lupfumo kha shango ḽine vhathu vha khou pfulutshela khaḽo .
Ndingo dza u ita mafulo a zwa matshilisano dzi ḓo engedzwa kha ṅwaha u ḓaho .
Naho zwo ralo , kha ḽevele ya mbudziso dza ndingo dza muthu nga muthihi hu konadzea mbambedzo ya vhuronwane vhukuma .
4.8 Khabinethe i ima na Muphuresidennde Vho Zuma u rumela ndiliso kha muṱa na khonani dza muṅwali wa maṅwalwa a Afrikaans Vho Phurofesa André P.
Mbekanyamaitele i katela maambiwa o ṱanganedzwaho musi i tshi anḓadzwa mathomoni a ṅwaha na u tandulula , vhukati ha zwiṅwe , vhushayandingano ha mbeu kha vhuṋe ha mavu .
Kha ndangulo ya ndondolo ya mutakalo vhashumelwa vha nnḓa ndi vhalwadze , vhatholi , na tshitshavha .
Sengulusani mbadelo dza ṅwaha wa muvhalelano une ra vha khawo .
Vhalani maipfi ni thetshelese mibvumo .
Zwikili zwo vhibvaho zwa u dzudzanya zwithu .
Minista vha tea u thola muofisiri wa muhasho ; kana muṅwe muthu , arali Minista wa Gwama vho tenda , sa muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli ha Thirasiti .
6.3 . Khabinethe i fhululedza Springboks vhe vha shuma vhukuma kha u ṱhasela na u thivha uri vha wine mitambo yavho mivhili kha miraru ya ndingo musi vha tshi tamba na France , hune wa vhuraru wa vha wa ḽa 24 Fulwi 2017 .
Ha tholwa vhashumi vhapo vha linganaho 71 vhane khavho 63 phesenthe yavho ho vha hu vhaswa .
Zwiṱuṱuwedzi izwi zwi ḓo engedza kha zwine Muvhuso wo no thoma u ita kha u mannḓafhadza vhaswa .
Ndivho ya bodo ya vhalanguli ṱhukhu yo fhambanaho ndi i tevhelaho :
Hu na khanedzano ya uri tsireledzo ya zwiḽiwa Afrika Tshipembe a si zwithu zwa tshiimo tsha tshifhinganyana kha vhutshilo ha vhathu vhanzhi vha Afrika Tshipembe , fhedzi ndi mishushedzo ine ya khou ya phanḓa kha tshivhalo tshi no paḓa tshararu tsha vhathu .
Malugana na izwi , ri tendelana na Muphresidennde wa Lushaka uri mushumo wa ṱhoho dza zwikolo u vhukati kha u bvelela ha maga a dzhiiwaho nga muvhuso kha u ita uri zwikolo zwashu zwi shume .
Nyaluwo ya sekithara ṱhukhu dzo thivhelwa nga mulandu wa u shayeya ha vhukoni , nga maanḓa kha vhuṱali ha zwa vhubindudzi , ndaulo ya sisṱeme na vhukoni ha u shumisa phurogireme nthihi kha khompyutha dzo fhambanaho .
Thandela yo topola mvelelo dzine ya ṱoḓa u dzi swikela .
( c ) u langula milayo ya lushaka kha vunḓu i welaho nga nnḓa ha fhethu he mishumo yo ṋewaho kha Muengedzo wa 4 na 5 , ndangulo ya hone ine ya vha yo kumedzelwaho kha khorombusi ya vunḓu hu tshi tevhelwa Mulayo wa Phalamennde ;
2.2 . Zwiṅwe hafhu , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ṋetshedza maṅwalo a vhuṋe ha ndaka a 443 kha vha vhuelwa vha Thandela ya zwa Vhudzulo ya Franklin .
Hezwi zwi ḓo fhungudza miduba kha zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo khulwane na u konisa vhashumi vha zwa mutakalo uri vha sedze dziṅwe ṱhoḓea dza mutakalo .
Nyimele ya dzilafho ya shishi iṅwe na inwe
Zwi tevhelaho zwi tou vha fhedzi dziṅwe dza ṱhoḓea dzine dza tea u sedzwa u wana uri naa sitediamu tsho lugela kana a tsho ngo lugela u farela mitambo ya khethekanyo nkene .
Zwo ḓoweleaho nga maanḓa ndi u i shumisa zwiṱuku hu sa athu vha na mulingo u itela u vusuludza mushumo we vha u guda nga mbilu .
Zwibvamavuni zwi fanela u vhuedza vhadzulapo vhoṱhe a zwi faneli u langulwa nga muthu muthihi .
Zwiṅwe hafhu , hu tshi vhumbwa dzipulane , maanḓalanga apo a henefho na mihasho ya zwa mupo ya vundu i tea u topola vhupo vhu tataho nahone hune vhuṱama ha dzingu vhukati ha maanḓalanga apo ( tshigwada tsha maanḓalanga apo tshine tsha khou bveledzisa pulane tsho ṱanganelana nahone tshi tshi khou shumisana ) hu nga konadzea .
Muthu we a ṅwala , a gandisa , a phaḓaladza , a rengenyela , a vhaḓa , a ola , a ita fiḽimu , kana u rekhoda mushumo , ndi ene muṋe wa pfanelo ya vhuṋe ha uyo mushumo .
Nga kha zwezwo , ndi zwa ndeme u dzhia maga a vhuḓifhinduleli uri ri bvise zwithivheli zwa nyaluwo yapo .
U swikela mbuelo dza zwithu zwi songo lavhelelwaho dza nṱhesa dza mveledziso ya tshigwada , masia a tevhelaho ndi a ndeme :
Vhunzhi ha mafhungo haya zwi vhesa zwa ndeme musi ri tshi dzhiela nṱha munzani , phaḓaladzo , khathihi na tshifhinga tsha iyi milaedza .
Luambo ndi thulusi i sa imelwi nga tshiṅwe tshithu ine ya nga shumiswa kha u khwaṱhisa dimokirasi na u dovha ya thusa kha zwa matshilisano , mvelele , u guda , ikonomi na vhutshilo ha polotiki ha lushaka lwa Afrika Tshipembe .
U vhumba maipfi 3,4 kana 5 a tshi shumisa thevhekano ya themba na pfalandoṱhe dzo funziwaho nga yeneyo themo .
Kha vha ḓadzise nga notsi dza khoso .
4.2 . ISO i khou ṱanganyisa vhomakone uri vha kovhelane nḓivho na u bveledza thendelano nga u tou funa zwo ḓisendeka nga zwiṱandadi zwa dzitshakatshaka zwi tendelanaho na mimaraga zwine zwi tikedza vhuthomazwiswa na u ṋetshedza thandululo ya khaedu dza ḽifhasi .
Muelo wa vhathu u elana na bono u itela u vhona uri vhuleme ha vhulwadze kha ḽeveḽe ya vhathu vhu a fhungudzea na uri ndavhelelo ya vhutshilo , mvelelo dza mutakalo , khwaḽithi ya vhutshilo , na mutakalo wavhuḓi zwi a engedzea .
Thandela dzi vhea Kapa Vhubvaḓuvha sa tshiko tsha vhumagi ha dzigoloi na uri hu na khonadzeo ya u khwaṱhisedza zwa u tshimbidza zwibveledzwa u bva kha vhamagi u ya kha vharengi , u sikiwa ha mishumo na mveledziso ya ikonomi .
Sa zwo no ḓi buliwaho , Ndayotewa ya Mexico yo ṱanganedzwa nga 1917 .
Ṱhanganyelo ya lweṱolweṱo lwo gaganywaho i elana na mbilo dza ndindakhombo dzo badelwaho dzine dzo ḓi sendeka kha ḓivhazwakale ya mbilo dza mihasho .
Zwitatamennde zwa Masheleni zwo dzudzanywa u ya nga mbekanyamaitele dzi tevhelaho , dzo shuiswaho zwavhuḓi kha zwipiḓa zwoṱhe zwa matheriala , nga nnḓa ha afho ho sumbedzwaho .
Lushaka lu ḓihudza ngavho na uri zwe vha swikela ndi ṱhuṱhuwedzo kha vhaswa na vhoramitambo vha khou fulufhedzisaho u ya kha shango ḽoṱhe nga vhuphara .
U itela u tshimbidza tshiṱirathedzhi tshashu , ro dzhena kha maitele a u dzudzanyulula e a vhanga u shandukisa tshivhumbeo tsha tshiimiswa .
Nyito iyi i nga konanywa na u tshimbidzwa nga mupulani , mulanguli wa thandela kana muṅwe muthu ane a vha na zwikili zwa tshimbidzo .
Vha ḓo itwa ndingo ya maṱo sentharani ya ndingo .
Tshipikwa ndi u vhona uri bono , mishumo , zwipikwa zwa maano na ndivho ya Muhasho zwo swikelelwa .
Zwiṅwe na zwiṅwe zwi takadzaho kana zwi vhilaedzaho zwi fanela u ṅwalwa kha bugu ya ndaela , na u tevhelelwa ḓuvha na ḓuvha .
4.3 . Zwiito zwoṱhe zwa dzikhakhathi na mabulayo zwo livhiswaho kha vhaofisiri vha mapholisa a zwi tou vha zwiito zwa vhugoswi fhedzi , zwi dovha hafhu zwa vha zwiito zwa vengo kha shango ḽau , nahone a zwi tei u konḓelelwa kha zwitshavha zwashu .
URI hu wanisiswe uri hu ṱoḓea tshelede nngafhani ya iyi thandela
U lugisela meṱirikisi ya si na tshithu ya mishumo hu tshee na tshifhinga .
Sa tshipiḓa tsha dzhango , Afurika Tshipembe ḽi ḓo shela mulenzhe kha nyambedzano dza mveledziso ya adzhenda ya Afurika na uri ḽi ḓo ṱuṱuwedza Samithi uri i engedze mbekanyamushumo dza mveledziso ya shango .
Hetshi ndi tshikimu tshine kanzhi tsha shumiswa kha vhupulani ha ndaka u itela u fhungudzi kana u ta ndeme ya ndaka .
4.1 . Khabinethe i ṱanganela na Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha u ṱanganedza mvelelo dza Buthano ḽa Thendelano ya Tshumisano nga ha Vhuthihi ha Matshilisano na U fhaṱa Lushaka ḽe ḽa farwa nga fhasi ha thero : Miṅwaha ya Fumi ya Vhuthihi na Mvusuludzo : U ya kha Thendelano ya Tshumisano ya Vhuthihi ha Matshilisano na U fhaṱa Lushaka . "
Tshumelo dza thikhedzo ya matshimbidzele a mulayo dzi khwaṱhisedza uri matshimbidzele oṱhe a mulayo o livhiswaho na a Muhasho a tshimbidzwa zwavhuḓi .
Bambiri ḽo ṱanganyiswa nga murahu ha nyambedzano ya tshifhinga tshilapfu na u bvisela khagala na vhuvhudzisi u itela u wana mvelelo dzo tendelwaho na nḓila ya u kala kushumele .
Sa zwe nda ḓivhadza kha SoNA ya ṅwaha wo fhelaho , maṅwe mavunḓu a ḓo pfulutshela kha didzhithaḽa mafheloni a ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2022 .
Ndima iyi i ḓo amba nga vhaswa malugana na u ṱanganedzwa ha ṱhalutshedzo Afrika Tshipembe .
Mabembela a u swikelela vhathu o itwa kha masia aya u bva kha dzingu u ya kha vhuongelo ha tshiṱiriki .
Kufhaṱelwe kwa bada kune kwa ḓisa mupo muvhonwa une wa nga kunga maṱo zwa ita uri he vhathu vha fhaṱa hone hu dzule hu mihumbuloni ya vhathu .
Kha hu sedzwe ngona ya u vhala nga u shumisa minwe musi vha tshi ṱangana na ipfi ḽi konḓaho .
Khethekanyo iyi i katela zwiṱunḓwa zwi songo bulwaho na risithi dza muingatengo dzi sa athu ṋetshedzwa kha tshaka dza mushumo dzo teaho khathihi na muthelo wa zwivhambadzwaseli zwa daimane we wa hwedzwa u ṱuṱuwedza nḓowetshumo ya u pholisha daimaine yapo .
U tevhekanya zwishumiswa zwa zwanḓa sa huḽahupu kana riboni ine ya ṱoḓa nyito dzi fanaho kha tshamonde na tshauḽa
Zwisumbi na zwipikwa zwa ndivho ṱhukhu na mishumo zwo dodombedzwa kha Pulane ya U ita mushumo .
Kha mikano ya ndivho dzi re afho nṱha na maga ane a tea u tevhedzelwa a Tsedzuluso ya Sisiteme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi :
Kha vha rumele luṅwalo kana fax ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
U engedza kushumisele kwa zwiko nga u ṱanḓavhudza zwikhala u khwiniswa ṋetshedzo ya fhethu ha zwiko izwi .
Khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe :
Mutheo uyu u ṋetshedza tshikhala tsha tshumisano ya vhuḓifhinduleli vhukati ha muvhuso , tshitshavha nga u angaredza khathihi na ofisi ya UN i re kha ḽa Afrika Tshipembe .
U dzhenelela ha tshitshavha hu tendela hezwi uri zwi itee ngauri zwi sika fhethu hune vhathu vha shuma vhoṱhe .
Sa tsumbo , kha zwivhangi zwine ndi zwo tiwaho kha mbeu nthihi , tshishumiswa tshi ḓo sumbedza vhukhakhi musi ṱhanganelo ya mbeu na tshivhangi zwo khakhea .
U shumiswa ha zwiṱirathedzhi zwa vhuendi na u bveledziswa ha khorido zwo no vha zwithu zwi re ndeme , ndi ngazwo , u lambedzwa ho no engedzwa .
Mbadelo dza kushumele dzo engedzea nga ṅwambo wa ṱhoḓea khulwane ya vhudavhidzani ha mveledziso na u engedzea ha mbadelo dza u tshimbidza zwithu dzi sa shanduki .
Tshi tendela vhupo vhune vhadzulapo na muvhuso , nga kha vharangaphanḓa vho khethwaho , vha shuma vhoṱhe u khwiṋisa muṅwe na muṅwe .
Nḓila ine khalaṅwaha dza kwama zwithu zwi no aluwa ngaho - u zwala , u aluwa na u kaṋa
b ) zwidodombedzwa na makumedzwa a ṱhoḓuluso .
Tshivhalo tsha vhabveledzi vha fomaḽa vha wanalaho Gauteng tshi tshe tshiṱuku .
Thengiso dzi si dza tshiofisi na dzone dzi vhanga pwanyepwanye na u ḓalesa ha vhathu kha phevimennde .
Ni shumise maṱaluli kha u ṱalutshedza madzina oṱhe e na a shumisa .
Makete u tea u , naho zwo ralo , u pulanelwa nga nḓila ya u vhulunga kukhwaṱhele kwawo tshifhinga tshoṱhe .
Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na Bono ḽa 2030 u itela u sika vhutshilo ha khwine ha vhadzulapo vhaḽo vhoṱhe kha lushaka lu katelelaho vhoṱhe .
Khumbelo ya tshavhi ndi khumbelo ine ya itwa nga muhumbeli uri a dzhiwe sa tshavhi .
2.3 . Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u sedza kha sekithara dzi bveledzaho zwithu dzine hu a shumeswa , ho katelwa na ṱhodea dza nḓila dzo fhambanaho dza u tikedza zwikwamesaho zwa mishumo , zwi ngaho u shumiswa ha mbekanyamushumo dza ṱhuṱhuwedzo , ho tou topolwa kha zwinzhi : mutevhe wa mashumele kha zwiambaro , malabi , mikumba na zwienda ; tshumelo dza matshimbidzele a mabindu na zwibveledzwa zwi bvaho kha zwibveledzwa
Mulayo wa Vhulanguli ha Masheleni a Masipala wo anḓadzwa uri u dzivhele ndangulo i sa nyeṱhi ya zwa masheleni a mimasipala na zwiṅwe zwiimiswa kha luṱa lwa muvhusowapo .
Anetshelani tshiṱori tshayo nga mafhungo a re vhukati ha mararu na maṋa .
Pfanelo dza ḓivhazwakale ya Morocco na vhathu vha Saharawi kha ḓisi na dzone dzo ṱolwa u khwaṱhisedza u vha mulayoni ha pfanelo iṅwe na iṅwe .
EDITH U BIDIGAMA MAṰONI A VHANZHI
Arali mbadelo dza u dzhenisa tshithu vhudzuloni ha tshiṅwe dza nga ṱanganedzwa kha tshivhalo tsha u hwala tshithu tsha ndaka , kha khonṱhiraka kana tshishumiswa , tshivhalo tsha u hwalwa ha tshipiḓa tsho bviswaho a tshi ṱanganedzwi .
Tshipikwa ndi u swikela ṱhoḓea dza vhathu dza mutheo dza mirafho ya zwino na ya tshifhinga tshiḓaho , u alusa tswikelo kha maḓi i sa dzhii sia , u tandulula mvelelo dza u khethulula nga murafho na nga mbeu dza kale na u leludza mveledziso ya matshilisano na ikonomi .
U ya nga havho Yesu ha ngo vhuya a vuwa vhafuni .
Vhudavhidzano na nyambedzano zwo vha hone hu tshi itelwa zwa mavhusele avhuḓi .
Muvhigo u ṱanganedza tswikelelo dzashu kha u vhuedzedza tshirunzi tsha vhathu na u khwaṱhisa u wana havho tshumelo dza mutheo .
Afrika Tshipembe na Ghana a khou bvela phanḓa na u ḓiphiṋa nga vhushaka ho khwaṱhaho ho tikwaho nga ḓivhazwakale i fanaho ya vhukonani na vhuthihi .
1.2 . Nyimele ya zwa luambo yo shanduka nga nḓila i mangadzaho nga murahu ha u bebiwa ha dimokirasi nga 1994 , musi Ndayotewa i tshi ṋetshedza muhanga wa mulayo na ndango ya u dzhiela nṱha u alusa na u fhambana ha dzinyambo .
Ho vhuya mvula khulu .
Hone vhaimeleli vhavhili vha fanela u tiwa hune ha vha na vhashumi vha 51 u swika kha 100 vho tholiwaho .
Nga tshifhinga tsha miṅwaha i si gathi , musi Muvhuso u tshi khou shandukisa nga nḓila i langaho masheleni ayo , vhadzulapo vhoṱhe vha ḓo kovhela mbuelo na u khwaṱhisa vhuḓifhinduleli , vhubvelakhagala vhuhulwane na ndeme ya khwine ya tshelede .
Nga nnḓani ha vhuḓifhinduleli na maanḓa o livhiswaho kha Mulayo na huṅwe fhethu kha ndaulo idzi , muofisiri o themendelwaho a nga ita zwi tevhelaho zwi tshi elana na vhuendi ha badani :
Nungo idzi a dzo ngo bvelela na zwenezwo , zwo dzhia miṅwaha minzhi u swikelela ndinganyiso .
Maitele a Mbekanyamaitele a Mbadelo dzo fhiraho a Tshikwama a ṋetshedza mbetshelwa ya u fhelisa zwikolodo zwine zwi nga si tsha konadzea u zwi wana murahu ha musi ho no dzhiwa maga oṱhe a u wana murahu tshikolodo .
Ri lwela u dovha ra tshimbidza na u langa tshumisano yashu ya masia mavhili ya u itela u engedza tshumisano maelana na ṱhoḓisiso yo ṱanganelanaho na mveledziso ya sisiṱeme dza goloi dza eriaḽa dzi sa lavheleswi nga na vhathu .
Mulayo wa dzinnḓu u amba nga ha ' vhudzulo havhuḓi ' .
Nzwalelo dzo wanwaho kha vhubindudzi dzi farwa ho sedzwa nyimele dza gavhelo .
U vhulunga maḓi o kunaho
Ri tshimbila u bva kha muṱa u ya kha muṱa u wana arali ri tshi nga thusa miṱa u i vhofholola uri i bve kha mbofho iyi ya vhushai .
Maḓumbu na muḓalo mahulu
Naho zwo ralo , hu na khamphani nnzhi dza vhufhura dzo ḓidzhenisaho kha vhufhura ha mbambadzo nga luṱingo .
Ene u vha dzula fhano .
Vhalani iḽi ipfi : takutshedza
4.3 . Uhu u rwelwa ṱari hu khou vha hone ho tou salana murahu na nḓivhadzo nga vha khamphani ya u dzudzanya na u putela zwiḽiwa i ḓivheaho ḽifhasi ya ngei Sweden , ine ya ḓivhiwa sa Tetra Pak , he vha ḓivhadza uri vha ḓo bindudza masheleni a linganaho R500 miḽioni a u engedza vhuhulwane ha vhubveledzi havho kha ḽimaga ḽavho ḽa zwishumiswa zwa u panga zwiḽiwa khazwo .
Ndi khophi fhedzi dza ndalukanyo dzo khwaṱhisedzwaho dzine dza ṱoḓea , ḽiṅwalo ḽa vhuṋe na maṅwe maṅwalo are kha mutevhe u ya nga khungedzelo , a fanela u katelwa kha khumbelo yavho .
Ndivho ya u shumisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo
Pfufho ya u swikelela uhu hu mangadzaho ho vha u dzhiiwa ha Ndayotewa yashu ya maṱhakheni .
Zwo vha zwi tshi vhavha u pfuluwa Qunu .
Mivhigo iyi i tea u konisa muofisiri wa zwa mbalelano u topola khonadzeo iṅwe na iṅwe nga fhasi ha u shumisa masheleni lwo kalulaho .
Tshenzhemo i elanaho : U pfesesa ndangulo ya zwa masheleni sa zwo itwaho nga mushuso kha nyimele ya u gaganya na u shumisa .
U fhirisa u gidimela u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo ndi zwa ndeme uri vha thome vha ite ṱhoḓisiso nga vhuronwane .
Nyendedzi iyi i ḓo thusa muitakhumbelo nga :
Fhungo ḽa tshifhinga tshilapfu ndi fiḽosofi yo ḓoweleaho kha khethekanyo dzoṱhe dza ḽiṅwalo iḽi ḽa mulayo .
Farani hupu yo tou ima ngeno khonani yaṋu a tshi khou sera vhukati hayo .
6.1 Minisiṱa wa Gwama vho nyeṱulela Khabinethe nga ha miṱangano ya zwenezwino ya Bannga dza Ḽifhasi ya Tshikwama tsha Masheleni tsha Dzitshakatshaka ( IMF ) /miṱangano ya Luṱavula ya Bannga dza Ḽifhasi , Maṱano a Magodoni a Vhabindudzi na miṱangano ya WEF nga haAfrika. Vho dovha hafhu vha nyeṱula nga ha G20 Compact na madzinginywa a Afrika na vhabindudzi khathihi na mbilaelo dza mazhendedzi a Phimo .
Fhungo a ḽi ngo tou leluwa ngauralo .
( 4 ) Phuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa u tea u ranga phanḓa khethoni dza Mudzulatshidulo kana a nga ruma muhaṱuli muṅwe uri a ite ngauralo .
Muṱhonifhei Muhaṱuli Muhulwane wa Riphabuḽiki , na miraḓo yoṱhe ya Vhulamukanyi ,
Zwino ndi khou ṱoḓa u ṱutshela khaedu dza nzikiso ya ikonomi ya makhiro ya tshifhinga tshipfufhi na u lavhelesa kha vhuṱhogwa ha mvelaphanḓa ya tshifhinga tshilapfu .
Mulafhazwifuwo u ḓo kona u rumela mawanwa awe na themendelo kha Vha Maanḓalanga vha Vhulondolamupo vha Vundu uri vha wane thendelo .
Ngauralo muthu a dzhenelelaho kha pfanelo ya ndaka u huvhadza ndaela ya mupo na u tshinya kha mulayo wa mutheo wa ndingano .
Fulufulu ḽi bvelelaho ndi ḽa ndeme miṱani na kha khasiṱama dza nḓowetshumo na uri ḽi vula khonadzeo ntswa dza u alusa ikonomi- zwe zwa vha zwone zwo dzhielwaho nṱha kha vhuvhusi uvhu u bva nga 2009 .
Muvhuso u tea u shumisana na sekithara ya phuraivete u gonyisa vhuimo ha R&D , nga tshomedzo dzo livhiswaho kha u fhaṱa themamveledziso dza ṱhoḓisiso dzine dza ṱoḓiwa nga ikonomi ya tshizwinozwino .
U ita uri hu vhe na vhugudisi na magavhelo a Dzikhantseḽara .
Mbilu dzashu ri dzi isa kha avho vhe vha huvhala na vhe vha xelelwa nga thundu dzavho dzoṱhe .
Hu na zwiṅwe zwiṱori zwine na zwi ḓivha zwine khazwo zwipuka zwa amba ?
Ṱhanganyelo yeneyo i na , u swika zwino , yo no ḓowelea kha zwa u maga u fhira kha tshumelo , fhedzi i khou dovha ya engedzedzwa kha ya mafhedziselo .
Zwishumiswa zwa ndangulo ya ndondolo ya mutakalo ndi vha vhuṱhogwa ho khetheaho hune vhathu vha vha na malwadze manzhi na khuvhanganyo ya u phalala hu ṱoḓeaho u itela u tikedza ndangulo ya vhuṋe .
Hezwi zwi amba uri vhukhwiṋe ha u dzula o lugela ha a ne a nga vha mupondwa , vhuhulu ha khonadzeo ya u ponya ṱhaselo ha muthu a na khuvhabvu yo shaedzwaho kha muvhili .
Iyi ndi masipala ine muṅwe na muṅwe wa vha na masipala yapo ya tshivhalo .
Bambiri ḽe ḽa dzudzanyelwa Foramu ya ṅwaha nga ṅwaha ya Muṅwaleli wa Milayo ya nga ha Makwevho na Mveledziso I songo Dzudzanyeaho : Zwikhala na khaedu .
Khabinethe i bvela phanḓa na u vhidzelela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u shumisa maḓi nga u vhavhalela .
Ndi ngani ni tshi mu funesa ?
U shela mulenzhe hu tshi haseledzwa , a tshi ṋea tsivhudzo malugana na ṱhoho ya u haseledza ngayo , a vhiga kha kiḽasi o imela tshigwada .
Kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani vha sa koni u shumisa matheriala aya nga vhone vhaṋe .
Mbilaelo dza mivhuso dzi ḓo thusa nga u ṋetshedza mbetshelwa dzo teaho u itela uri mulandu u tshimbile zwavhuḓi .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . lwisa lwala lwendo vhudzula vaṱamedza dzungu zhaḓuwa zhamba zhendedzi
Vhahumbeli vho bvelelaho vha ḓo sedzuluswa lwo fhelelaho uri vho lugela mushumo .
Nyengedzedzo ya vhupfumbudzi zwi tea u ṋetshedzwa kha vhalanguli vha sekithara dza nnyi na nnyi kha vhuḓifhinduleli havho hu tshi tevhedzwa Mulayo wa Tshwikelelo ya Mafhungo na Mulayo wa Ndaulo ya Vhulamukanyi .
Mutevheṱhandu wa thandela- u shumisa milayo a maga a thekhinikhala
Mihasho yo ḓisa mbilaelo ya uri zwa u fhungudza vhashumi hafhu zwo ṋaṋisa thaidzo , ngauri zwo amba uri vhunzhi ha zwikhala a zwi tsha ḓo ḓadziwa .
Musi vha tshi vhiga vhutshinyi na musi vha tshi ṋea vhuṱanzi khothe , vha vha vha tshi khou ita mushumo muhulwane kha u vhona uri sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi i fhindula nga u ṱavhanya malugana na ṱhoḓea dza tshitshavha na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha vhatshinyi .
Hu tea u vha na tshivhalo tsha zwine zwa kombetshedza zwine zwa tea u tevhelwa kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela uri masipala a kone u shumisa CBP .
Ni songo vuwa no panga zwithu kha sokhethe ( puḽaka ) ya muḓagasi .
Mushumisi zwenezwo u rumelwa kha zwiṅwe zwiko zwa mafhungo u itela thimbanywa iṅwe na iṅwe yo imaho ngauri .
6.1 . Musi maduvha a 16 a u Lwa na Zwiito zwa u tambudzwa ha Vhafumakadzi na Vhana a tshi khou swika magumoni , zwiito zwenezwi zwi kha ḓi tou vha zwithu zwi vhavhaho vhukuma zwine ra khou tshila nazwo nahone hu kha ḓi vha na zwinzhi zwine zwa tea u itwa u itela u fhelisa khakhathi dzo ḓisendekaho nga mbeu khathihi na mabulayo a vhafumakadzi ( GBVF ) kha zwitshavha zwashu .
Mulayo wa Phalamennde wo itwaho hu tshi tevhelwa maga o ṋewaho kha khethekanyo ya 76 u fanela u -
Afrika ḽi ḓo tea u kuvhanganya zwiko zwaḽo u khwinisa mutakalo waḽo , u ṱuṱuwedza vhufarisani ha tshitshavha na phuraivethe kha mbadelo dza mutakalo na nḓisedzo ya tshumelo ngeno vha tshi khou khwinisa ndinganyiselo nga u swikelela mutakalo wa ḽifhasi ḽoṱhe .
242894 : U sumbedza nḓivho ya mbeu,ndingano na mafhungo a u fhambana nga mirafho kha thandela ya mveledziso ( 6 )
Vharengi vha ḓo shumisa uyu mutevhe u vhona uri ḽiṅwalwa ḽa u dzhenela ngaḽo u renga ḽo ḓadziwa u itela u anana na vhulangi .
6 . Khoniferentsi ya Lushaka nga ha Mupfuluwo na Vhuḓorobiso fhano Afrika Tshipembe
U avhela masheleni kha themamveledziso , ho katelwa u funza , zwikhala zwa ṱhoḓisiso , zwishumiswa na vhupo ha vhuḓi ha u dzula matshudeni ndi zwa ndeme u ri yunivesithi dzi kone u swikele vhurumelwa hadzo ha u maanḓafhadza .
Khabinethe i swikisa ndiliso na pfelavhuṱungu kha miṱa , khonani na vhashumisani vha vhashumi vha mugodini vharathi vhe vha swa vha lovha musi bisi ye ya vha i tshi khou vha isa mushumoni i tshi fhiswa nga bomo ya peṱirolo nga vhaṱhaseli vha sa ḓivhiwiho .
U saukanya na u ṱalutshedza data u itela u ṋekedza mafhungo a ndangulo ya zwa masheleni u itela u dzhia tsheo .
Kha vha lingedze u humbula :
Nga u angaredza , tsireledzo ya zwiḽiwa tshitshavhani zwi nga vhonwa sa nyengedzedzo ya fhungo ḽa tsireledzo ya zwiḽiwa miṱani .
1.6 . Khabinethe i ṱanganedza Imbizo ye ya farwa nga Minisiṱa wa Ofisini ya Muphuresidennde kha Vhupulani , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele na Mudzulatshidulo wa Khomishini ya Vhupulani ha Lushaka , Vho Jeff Radebe kha u ṱhaḓula ho itwaho ha u ṱavhanyisa mbadelo dza vhaṋetshedzi vha tshomedzo ( kana vhaṋetshedzi vha tshumelo ) nga muvhuso hu sa athu fhela maḓuvha a 30 sa zwe zwa vhekanyiswa zwone .
Khomishini i ambela mutheo wo ṱanḓavhuwaho wa u kovhela na u themendela uri vhukhakhi vhu fanela u vha vhuṅwe ha u fhambana ho ṱanḓavhuwaho ha elementhe dzine khothe dza ḓo dzi dzhiela nzhele kha u vhona vhuḓifhinduleli ha ndozwo .
Ndadzamapfumo : mahoro are kha khuḓano o tenda u imisa u lwa nga tshao .
Fhedziha , u shumiswa ha masheleni a lushaka , asi tshiimela tsha vhusika mushumo .
U khwaṱhisedza u ḓikumedzela ha vhadzhiamukovhe u shela mulenzhe kha mafulo a vhudavhidzani a nḓisedzo ya muvhuso .
Kha heyi Ndima , ri sedzulusa hafhu fhedzi tshikati tsha mitengo ya mbambadzo tsha ṅwedzi nga ṅwedzi kha zwibveledzwa zwoṱhe zwe Komiti ya dzhia tsheo ya u zwi ṱola , na zwiṅwe zwibveledzwa nyengedzedzwa zwine vha vha na dzangalelo nazwo .
Vharangaphanḓa vha ṱahisa na u khwaṱhisedza ndeme dza mvelelo nga kha zwiṱatamennde zwa tshitshavha zwo tou ṅwalwaho , sa zwiṱatamennde zwa mushumo wa pfanavhanzhi zwi ṱahisaho ndeme dza dzangano .
Vha ḓipfa hani nga ngomu havho musi vha tshi amba na muthu ane vha pfa a tshi khou vha thetshelesa ?
Vha khwaṱhisedze uri hu na ḽevele dza nṱha dza mbonalo musi hu khou itwa mbono ya shango ya dziphakha , mavhengeleni zwa nnyi na nnyi kana nḓila dza vhaendangaṋayo .
U vhona zwauri mivhigo yoṱhe i a swikelela tshilinganyo tsha ṱhoḓea u ṋetshedza vhadzhiamukovhe vho teaho .
U langula mutakalo wa mushumoni zwi konḓa u fhira u tsireledza .
Naho zwo ralo , ri tea u wana kupfesesele kwone kwa uri ndi ngano mitshelo ya nyaluwo ya ikonomi ya shango ḽashu ho ḓidzula yo tila i sa swiki kha u nga kwama tshipiḓa tshihulwane tsha tshitshavha nga u angaredza .
( 2 ) Khoro ya Lushaka i nga ṱoḓa Muraḓo wa Khabinethe , Muthusa Minisiṱa , kana muofisiri a re kha Khorotshitumbe ya Lushaka kana khorotshitumbe ya vunḓu uri a dzhenelele muṱangano wa Khoro kana komiti ya Khoro
NAHONE samba ḽa HIV a ḽi thivheli vhathu uri vha tame u daleliwa
Zwiṱori izwi zwo vha zwi sa tou ṅwaliwa zwi tshi tou anetshelwa vhathu lunzhilunzhi .
Zwi nga itea uri Close corporation i vhe yo aluwa zwihulwane nahone uri i aluwe i tshi ya phan ḓ a , vhafaramikovhe vha nga tea u engedza masheleni a vhubindudzi kha CC .
( b ) Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu ya Afurika Tshipembe .
Themphuḽeithi dza mbekanyamushumo dzo dzinginywaho dza mbekanyamushumo dza tshiofisi sa zwe dza sumbedziswa zwone muṱanganoni .
Tshivhalo tsha nṱha tsha aḽumini yo ṋokaho tshi nga wanala vho na kha maḓi a mupo o kwameaho nga mvula i re na esidi na muelelo wa esidi u bvaho mimaini .
Ḽiga ḽa 21 : Thandela na zwe zwa thoṅwa zwa masipala
Vhurangaphanḓa ha tshiṱiratedzhi na vhulanguli kha muhasho .
U SA LINGANA U YA NGA MBEU ...
Dzi ṅwaleni .
Ri da na tshenzhemo , ndivho na u futelela kha maitele a u tshea tsheo dza vhubindudzi .
Hezwi zwo katela u shandukiswa ha dzina ḽa muhasho u bva kha wa dzinnḓu u ya kha a vhudzulo ha vhathu , u engedzwa ha maanḓa a muhasho u itela u katela mushumo wa vhuthathazwitshili we kale wo vha u na Muhasho wa zwa Maḓi na Vhusimamaḓaka .
Afrika Tshipembe ḽi na miziamu ya ḓivhazwakale ya mmbi ya lushaka mivhili .
Ri tama u zwi bula hu si na u timatima zwa uri ri ri takula na u ṱuṱuwedza kiḽoso dzi re kha Ndayotewa yashu i bvelaho phanḓa .
Khumbulelo dzi tevhelaho dzi nga shumiswa kha ngaganyo ya ṱhoḓea ya vhuendi ha tshitshavha kha mudzudzo wa mbuelo ya fhasi zwi tshi bva kha pharamitha dzo vhonalaho Ḓoroboni ya Kapa kha ngudo ya vhuendi ya zwino ya " U ya Phanḓa " .
( a ) Ḽi fanela u nanga vhurumiwa haḽo ha tshoṱhe u bva kha vhathu vhe vha vha vhe dzisinetha musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma na uri vha tshi ḓo kona u shuma sa vhurumiwa ha tshoṱhe , na hone
3.3 . Guvhangano iḽi ḽi ḓo dovha hafhu ḽa ṋetshedza tshikhala tsha u ambedzana na zwikhala zwa u guda malugana na nḓila dza u thivhela HIV na STIs musi ro livhana na dwadze ḽa COVID-19 .
O vha o ṱungufhala .
Muvhili u re na mutakalo ndi wa ndeme kha muhumbulo wa mutakalo .
Mvelelo na mvelelo dzo lavhelelwaho kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe dzi ḓo nweledzwa kha fiḽipitshati .
Dzulo ḽa ' khothe kha shango ' na ḽone ndi huṅwe u swikelela ha ndeme kha vhurangeli ha vhulamukanyi .
Ḽeveḽe ya mavhone yo teaho i tea u shumiswa u itela u khwaṱhisa tsireledzo na u sumbedza mbonalo .
Tshiṅwe hafhu , mbekanyamaitele dza mveledziso ya u fhandekanya dza Tshiṱalula dzo sia vhadzulapo vha tshi khou tshila vha si na tswikelo ya dzibada yo eḓanaho .
Hezwi ndi zwine vha ḓo guda kha vhupfumbudzi ha u ṱanganedzwa lwa tshiofisi : vha ḓo guda nga ha mulayo wo teaho komiti dza wadi .
Tshivhumbi tsha ndeme uri ndi ngani hu tshi pfi muthu ha na mulandu tshine vha ḓitika ngatsho ho vha vhukonḓi ho ḓivhadzwaho kha u wana rekhodo u bva kha khamphani yo hweswaho rekhodo idzo .
Zwishumiswa zwo shumiswaho kha u kuvhanganya makumedzwa zwi fanela u linga na mutengo une wa khou lavhelelwa kha thandela , hu tshi dzhielwa nṱha vhuvha na vhukonḓi .
Miraḓo na vhaeni vha humbelwa u pfuka kha khaphethe tswuku kha nnḓu na kha vhuṅwe vhupo sa musi khaphethe tswuku i tshi ḓo vala kha minithi ya 4
Mbilo u itela tshilengo tshine tsha nga vhangiwa , nṱhani ha izwo , dzi tea u vha dzi na ṱhuṱhuwedzo yo ḓalaho .
Tsumbo : tshifanyiso tsha mmbwa na fhungo ḽino vhalea sa Sedzani mmbwa .
U dzhenelela ha tshitshavha hu ṋetshedza tshikhala vhadzulapo u ambedzana na muvhuso nga ha zwifhinga zwa mveledziso yavho .
u ṱanganedzwa kha tshiimiswa tsha muvhuso
Kha tshifhinga tsha zwino SCOPA yo ḓisendeka nga Komiti dza Odithi u itela u vhona uri Vhaofisiri vha Mbalelano vha a tevhedza themendelo dzayo .
Vhahumbeli vha mushumo vha tea u sumbedza nomboro ya phirisela ine poswo yo kunguwedzwa khayo .
Iḽi ndi ḽiga ḽi ṱoḓaho nyito i kha tshivhumbeo tsha phindulo kana nyito .
Thendelano i dovha hafhu ya ṋetshedza tsireledzo ya zwisumbi zwa ḓivhavhupo ya Afrika Tshipembe ine ya katela zwihulusa madzina a veine ya Afrika Tshipembe , Rooibos , Honeybush na nngu dza Karoo .
Ḽiṅwe ipfi ndi ḽa ndeme , u ḓitimatima na u sedza kha zwi si zwivhuya na u vhilaedzwa nga kushumele ku si kwavhuḓi .
U sedza kha tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya zwikili zwi ṱuṱuwedza tshoṱhe kha u vhuedza tshitshavha .
Vhukwamani na sekhithara zwi ḓo itwa nga Luhuhi na vhukati ha Ṱhafamuhwe 2019 .
Nga u angaredza , khamusi ri nga topola masia mahulwane mararu a u ṱanganelana kha zwa sialala o tshenzhelaho nga zwigwada zwa ṱhunḓu dza shango ḽiṅwe .
Saizwi ikonomi i tshi khou dzivhuluwa kha miṅwaha miṱuku ine ya khou ḓa , muvhuso u ḓo dzhia ḽiga u tshi itela u fhungudza u koloda nga zwiṱuku nga zwiṱuku saizwi ṱhahelelo i re hone zwa zwino i sa khou langea .
Mivhigo ya mveledzwa i ḓo vhambedzwi na tshinyalelo na u zwi vhekanya u ya nga mivhigo ya kotara na ya ṅwaha .
Muvhuso zwenezwo wo bviswa kha u dzhenelela thwii , hune ha kha ḓi ṋeiwa ndango yo linganaho .
Ḽeveḽe ya nṱha ya vhudavhidzani ha u ṅwala na u amba ndi ya ndeme nga maanḓa .
Masi oṱhe o ṱaluswaho o dalelwa he u amba nga ha zwa mutakalo nga ha vithamini A dza ṋetshedzwa .
Vhudziki ha zwino kha maraga wa nnḓu na khwiniso ya tshiimo tsha mimaraga ya zwa masheleni tshi ḓo fhungudza mutsiko kha tshitatamenndendinganyiso .
Kuolele kwa Tshiṱangu tsha Lushaka
Zwi shuma u swika kha awara dza 12 , zwo ralo zwinwiwa luvhili nga ḓuvha .
Hezwi ndi pulane yo khwaṱhaho ine nda tenda uri ri nga i swikelela .
Vhalani minwe yavho ni ambe uri vhana miṅwaha mingana .
Nahone , nṱhani ha izwo , hu na dziṅwe pfanelo dzo ṋekedzwaho tshavhi nga mulayo .
Nṱhani ha izwo ḽevele dza u vhulunga maḓi kha vhuno vhupo dzi fhasisa ha mbalotshikati nahone dzi khou ya phanḓa na u tsa .
Vhoraikonomi vha amba nga mafhungo a fanaho na ndavhelelo dza u pika nga muhumbulo , zwine zwa amba uri , vha tea u ḓidzhenisa .
U khuruṱanya vharangaphanḓa vha sialala
Mbuletshedzo ya thero ine GCIS ya fara ngayo dzirekhodo
Nḓowedzo ya pfano ya ṋefhungo na nyito kha tshifhinga tsha zwino na tsho fhiraho .
Tshinyalelo ya ndozwo yo fhungudzwa , fhedzi hu kha ḓi tea u itwa zwinzhi kha u fhelisa ndozwo .
Ngauralo , vhuimo ha vhubveledzi vhu nga ṱuṱuwedzwa nga ṱhoḓea dzapo kana ṱhoḓea dza mashango a nnḓa dza thundu .
Hezwi zwi nga ṱoḓa uri muraḓo wa Komiti ya Wadi a ambe na vhathu muṱanganoni .
U sika vhupo ha u tshimbidza vhudzheneleli ha tshitshavha .
Ndeme ya mushumo wa vhubindudzi vhune ha itwa nga Koporasi vhu nga kwamea lu vhonalaho nga tshanduko dzi songo lavhelelwaho kha phimo ya nzwalelo , maraga ya ndinganyiso na phimo dza thengiselano ya tshelede .
Zwa zwino , a hu na foramu ya muvhuso i konanyaho ya zwikambi ine ya katela mihasho u fana na Mutakalo , Mveledziso , ya Matshilisano na vhuimeli ha masipala zwaho .
Zwoṱhe izwi zwo sika mishumo na u khwinisa matshilo a vhathu vhashu .
Vhuṱanzi vhu no bva ḓoroboni dzi no nga Curitiba ( Brazil ) na Singapore dzi sumbedza uri zwo raliho zwi nga swikelwa fhedzi nga u tevhedza tshoṱhe milayo na nga kuitele kwe kwa ḓisendeka nga lushaka lwa kufhaṱele na nga netiweke .
U ḓivhadzwa ha gese sa tshiko tsha u engedza fulufulu Afrika Tshipembe zwi ḓo fhungudza u ḓitika nga malasha na u vhona uri hu na fulufulu ḽinzhi , ḽo fhambanaho nahone ḽo tsireledzeaho ḽi re hone kha vhadzulapo na ikonomi , zwino na kha vhumatshelo .
Tshenzhelo yo teaho kha u pulana mugaganyagwama na ndaulo yavhuḓi kha tshiimiswa tshi ngaho Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso wa Lushaka .
U fhindula mbudzisoṱhalutshedzi hu sa athu , hu tshi khou , na musi ho no vhaliwa maṅwalo na vhagudi ( ni humbula uri hu khou ḓo bvelela mini ?
Muholefhali u tea u ita tshipiḓa tsha mushumo wawe wa hayani .
Arali vhuṱambo vhu ho khetheaho sa khoniferentsi kana khongirese , thikhedzo a i nga ḓo sedzwa .
2.2 . Khwiṋiso dzo sedzululwaho dzi ṋetshedza kupfesesele kha vhunzhi ha mitaladzi ya Mulayotibe , une wa lingedza u fhungudza ndaulo ya muvhuso kha mabindu ; u khwaṱhisa zwikhala zwa u lwa na zwiito zwa u wana masheleni nga vhufhura ; u khwaṱhisa ṱhoḓea dza u dzumbulula na u khwiṋisa maanḓa a vhafaramikovhe kha khamphani .
Izwi zwo dovha zwa ambiwa nga hazwo hafhu kha Ndima ya 4 .
Ngoho ndi ya uri zwi tshimbila nga sekelena hone a hu pfi ḽiga ḽigede ḽi tevhelwa nga ḽigede , kanzhi maga a a dovhololwa musi hu tshi itwa riviwu ( tsedzuluso ) lune u pulana ha tea u tou dovhololwa .
( 2 ) Mulayo wa Phalamennde , wo phasiswaho hu tshi tevhelwa maitele o thomiwaho nga khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) kana ( 2 ) dza khethekanyo 76 , u tea u ita uri hu vhe na maitele a fanaho ane ngao mavunḓu a ṋea vhurumiwa hao maanḓalanga a u a vouthela
Masipala wo tou kona fhedzi u funga vhupo ha mikhukhuni nga mavhone a zwiṱaraṱani na mavhone malapfu kha bada khulwane dza vhupo uho ha vhudzulo .
Lushaka lu dzulelaho u shanduka lwa vhupo hapo , ha lushaka na ha ḽifhasi vhu dzulela u sikela muvhuso wapo khaedu ntswa na ṱhoḓea .
Nga mutakalo ri lingedza u kuvhatedza ngangoho mbudziso idzo dza ndeme na vhukhethwa .
Naho zwo ralo , rekhodo dzi re kha Webusaithi ya DPSA , www.dpsa.gov.za , dzi a wanala u itela u dzi vhalela henefho kana u dzi kopa vha so ngo thoma vha ita khumbelo zwi tshi ya nga Mulayo .
Khomishini u dzudza vhushaka havhuḓi na midia wa eḽektroniki na wa u gandisa .
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
Mukalaha Vho Sam vho swikisa hani khunzikhunzini ?
Poswo dza u langula mafhungo kha maongelo dzo ḓadzwa nga nḓila yavhuḓi u vhona zwauri hu a tevhedzwa , maitele a sisiṱeme dza u ṱola na u langula mafhungo kha maongelo .
u kuvhanganya na u vhekanya mafhungomatsivhudzi a u bvelaphanḓa ha thandela na u ita uri sheduḽu dzi tshimbile na tshifhinga
Tshikimu tshi ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha matshudeni vha bvaho miṱani i shayaho na vhashumaho .
Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika , Tshumisano ya Mvelaphanḓa ya Nḓowetshumo , Bannga ya zwa Mavu , Koporasi ya Masheleni a Phaṱhele ya Lushaka na zwiṅwe zwiimiswa zwa mveledziso ya masheleni zwi ḓo ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha nḓowetshumo , vhulimi na vhubindudzi ha themamveledziso .
1.13 . Khabinethe yo ṱanganedza u sikwa ha vhushaka kha zwipiḓa zwa vhuthihi zwa tshitshavha zwiḓaho kha Khuvhangano ya Sekithara ya zwa Matshilisano ya Mishumo ya Lushaka yo Engedzedwaho ( EPWP ) u linga mvelaphanḓa ya EPWP na u ri i nga engedzedzwa hani .
6.5.3.3 Mudziavhuḓifhinduleli a nga hana u bvisela khagala mafhungo a vhuṋe o humbelwaho , u ya nga maga a u hana u swikelela rekhodo sa zwe a sumbedzwa kha phara 19.4 ire afho fhasi .
Ndo themendelwa nga mudzheneli wa thengophikhisano u saina Ṱhanziela iyi , na u ṋetshedza zwi tshimbilaho na thengophikhisano , ndo imela mudzheneli wa thengophikhisano .
Mulayotibe u kwama vhoṱhe vhashumeli vha muvhuso kha matavhi oṱhe a muvhuso .
Kha sia ḽa vundu , mishumo yo ḓadzwa nga sekithara ya nṱha .
Hu na vhukando ho fhambanaho hu no khou itwa ha u ḓisa kushumele kwo khwiṋisiwaho kha zwa themamveledziso miṅwahani i ḓaho .
7.3 . Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u khou engedza ṋetshedzo ya tshikhedzo kha vha re kha maṱiriki musi zwikolo zwo no bva , mafheloni a vhege na nga dziholodei .
Luṱa lu tevhelaho lwa nyaluwo lu sedza kha nyaluwo ya vhukateli na tshanduko kha sekithara .
Mbekanyamaitele ya mvetomveto i thoma u shuma musi tshiimiswa tsha vhabebi tsho no ṱanganedza mbekanyamaitele .
Vha tshipiḓa tsha tshigwada tsha vhatholi tshiṅwe na tshiṅwe tsho themendelwaho nga Tshikimu .
Kha zwifanyiso zwa vidio , vhaṅwe vha vhaṱaleli vho vhonala vha tshi khou thivha ningo dzavho .
Zwa u bveledzwa na u thoma u shumiswa ha Pulane ya Themamveledziso yo Dzudzanyeaho zwi ḓo livhisa miṅwe ya mishumo kha khethekanyo ya zwa vhupulani nga maanḓa vhupulani ho ṱanganelanaho khathihi na thandela dza vhukuma dzo ṱaluswaho sa dzine dzo tewa nga u ṱhogomelwa kana nga pulane ya u dzi fhaṱwa .
Fhedzi , tshipiḓa tshihulwanesa tsho shumiswa kha thundu .
Nomboro ya mahala ( arali vha tshi khou shumisa luṱingo lwa nḓuni )
Ro fushea ngauri vhashumisani vhashu vha Yuropa vha ḓo dzhiela nṱha mbilaelo dzashu .
Muvhuso u khou bvela phanḓa na u shumisana na zwitshavha khathihi na vha madzangano ane a si vhe a muvhuso ( NGOs ) kha u thusa avho vhe vha tshinyalelwa nga mahaya avho nga tshifhinga tsha iyo mvula khulu .
Fomethe yo humbulwaho nga hayo i nga vha :
Muvhuso u sumbedzisa hune wa vha na khaedu na u ṋetshedza mutheo wa u shumisa luṱa lwa vhuvhili lwa Mbekanyamushumo ya B2B .
Kha ṱhalutshedzo yavho , vhashelamulenzhe vhoṱhe vho nyadza tshivhalo tsha vhathu vhane vha nga ḓa .
Arali Minisṱa a na muhumbulo wa u anḓadza thendelano ya u kovhekana mbuelo u itela u wana mihumbulo , luṅwalo lu re kha tshivhumbeo tsho ḓoweleaho lu fanela u rumelwa kha miraḓo ya thendelano arali vha tshi khou tenda kana u hana uri thendelano i anḓadziwe , hu tshi khou vhudziswa uri ndi mbetshelo dzifhio dzine vha dzi dzhia sa dzine dza vha dza tshiphiri lwa mbambadzo zwo ḓitika nga ndingo yo sumbedzwaho nga PAIA .
Ndi u konḓiselwa na u kundelwa hufhio he vha hu tshenzhela kha u ṋetshedza tshumelo kha uvhu vhupo ?
Thikhedzo ya vharangaphanḓa i thusedza kha nḓowelo ya mashumele a nṱha , ngeno nndwa dzi tshi livhisa kha nḓowelo ya zwigwada na zwipikwa zwa mashumele a re fhasi .
5 Arali ha ḓi dovha hafhu ha wanala uri mbilaelo yavho a yo ngo farwa nga nḓila i fushaho , vha nga kwama Ofisi ya Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi .
4.4 Vha tshi khou shumisana na vhurangaphanḓa ha vundu , Minista Vho Dlamini Zuma vha ḓo bvela phanḓa na u ṋetshedza thikhedzo yo teaho kha mimasipala ..
Ri fhano ṋamusi sa madzangano a zwishumiswa zwa u lwa na tshanḓanguvhoni zwa OECD , u khwaṱhisa hafhu vhuḓikumedzeli hashu kha u lwa na tshanḓanguvhoni tsha vhaofisiri vha muvhuso vha mashangoḓavha kha thengiselano ya vhubindudzi ha dzitshaka .
4.4 Ndugiselo ya vhubindudzi ha dziSBIDZ i katela vhuṅwe vhubindudzi vhuṱanu vhune ha ḓo engedza ine R2,4 biḽioni ya vhubindudzi kha mbonalo ya tshifhinga tshipfufhi na tsha vhukati tsha zounu , musi yo no khunyeledzwa .
Zwipikwa zwa mbekanyamushumo zwi katela u aluswa ha vhufarakani vhukati ha zwitshavha , sekhithara ya phuraivethe , na muvhuso kha ndangulo ya zwiko zwa mupo na u thomiwa ha nzudzanyo dza tshiimiswa .
( ii ) u ela na u sedzulusa lu swikaho luthihi nga ṅwaha ;
- U sedzulusa phindulo ya sars na u dovha u ṱoḓisisa nga ha mbilaelo yavho , hune zwa vha zwo tea .
Dzina ḽa thengiso ndi ṱhanganyo ya maipfi .
Ṱhaṅwe nga kuhumbulele kuthihi kwa uri ḽitheretsha yo tou ṅwalwaho ndi iṅwe ya vhutsila ha nṱhesa , ndeme ya zwithu zwine zwa zwino zwi khou tou ambiwa zwi anzela u dzhielwa fhasi , arali hu si uri a zwo ngo vhuya zwa sedziwa .
Mafhungo nga ha zwibviswa o ḓo kona u dzheniswa kha mimapa , u itela u topola zwikwama zwa vhushai nga ngomu shangoni .
Mutholi ndi ene ane a ta nomboro ya miraḓo ya komiti , ho sedzwa zwi tevhelaho :
2.3 . Vhathu vho lovhaho kha tshiwo tsha makhaulambilu tsha bufho ḽa Ethiopian Airlines ḽe ḽa wa musi ḽi tshi khou fhufha u livha Nairobi ngei Kenya u bva Addis Ababa , Ethiopia , ḽa vhulaha vhanameli vhoṱhe na miraḓo yoṱhe ya vhafhufhisi vhe vha vha vhe nga ngomu .
Tshipiḓa tsha u thoma tsha bugwana tshi ṱalutshedzwa lwa theorethikala therisano ya tshiakademi vhukati ha vhaḓivhi vha tshumiso ya nyambo dza tshitshavha na vhadzudzanyi vha luambo nga ha luambo nga u angaredza , khathihi na mbekanyamaitele ya luambo lwa pfunzo .
Nga u tendela khamphani itsh iḓiimisa nga yoṱhe vha pfe vho vhofholowa u tshenzhela thekiniki ntswa na thekinolodzhi na u ṋetshedza tshumelo dza khwiṋe nga mutengo wa fhasi .
6 . Muvhigo wa Vhulavhelesi ha Mashumele a nga Ṅwaha wa ṅwaha wa 2021 / 22 kha zwa u Maanḓafhadza Vhafumakadzi na Ndinganyelo ya Mbeu , Mveledziso ya Vhaswa khathihi na Ṱhuṱhuwedzo ya Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali
Izwi ndi u tikedza zwipikwa zwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) zwa u ṱuṱuwedza vhubindudzi na nyaluwo ya mbambadzelwaseli u ṱuṱula nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu na mveledziso Afrika Tshipembe .
Ni vhona u nga vho vha vho thetshelesa mvumbo ya mutsho ?
Ezwi zwi nga swikelwa nga u ita uri hu vhe na sete dza zwithu zwiṱuku , na hone sete ya zwithu zwi re na vhukoni ha u tikedza mveledziso ya dentsithi ya nṱha kha vhuimo uhu na kha nḓila idzi kha vhudzulo .
Vhabindudzi vha mashango a nnḓa vha ḓisa masheleni , vha ḓisa thekhinoḽodzhi ya tshizwinozwino , maitele a ndangulo ya tshizwinozwino , u swikelela mimaraga ya dzitshaka , vhukati ha zwinzhi .
Tshaeo yo kalulaho ya u wana tshumelo dza ndondola mutakalo
U bveledza wekishopho , semina , Vhupfiwa nga Vhathu na madalo a u ṱola kha vhupo kha ṅwaha .
Nḓila ine nda ya ngayo tshikoloni
Khumbelo ya thendelo u thoma ( PAR ) : Maitele a u ḓivhadza GEMS nga ha nyito yo pulaniwaho phanḓa ha tshiwo , uri ri kone u swikelela zwine vha vha nazwo kha mbuelo .
U sa tea hu ṱalutshedzwa , sa lushaka lwa u sa kona , nahone hu elana nga maanḓa na , vhushaka ha iwe muṋe ha mutholiwa na vhaṅwe vhashumisani , nga ngomu kha vhupo ha mushumo , maelana na u sa kona kana u kundelwa , u londota vhushaka havhuḓi vhu takadzaho na vhaṅwe ngae .
Miṱangano ya Vhukwamani ha Nnyi na Nnyi / Vhadzhiamikovhe
Luṅwalo lwa ' o teaho '
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mvelaphanḓa nga ha u thoma u shumiswa ha Muhanga wa Vhupuḽani vhune ha Dzhiela Nṱha zwa Mbeu , Vhupuḽani , Mugaganyagwama , Vhulavhelesi na Vhusengulusi khathihi na Muvhalelano .
Hezwi zwi ḓo ita vhuṱanzi uri hu vhe na maitele a no shuma a u renga u itela nḓisedzo ya thandela dza themamveledziso kha Vundu .
Nḓila ya u fhedzisela yo thivhelwa kha nzudzanyo yo khetheaho na yo bulwaho ya ṱalutshedzwa , sa tsumbo , mbadelo dza pfukiselo u ya kha dziṅwe ḽevele dza muvhuso .
Hu katelwa mutengo wa phathoḽodzhi , radioḽodzhi i elanaho afho nṱha / radioḽodzhi yo ṋaṋaho , vhorathekhinoḽodzhi vha mishonga na mushonga wa onkhoḽodzhi
Zwibadela zwa muvhuso na zwa phuraivethe , vhuareloni ho ṅwaliswaho vhu songo kwamana an kiḽiniki dza masiari
Hezwi zwi nga swikelelwa nga u engedzwa ha vhukoni misi yoṱhe nahone nga nḓila yo teaho .
U eletshedza vhalavhelesi malugana na masia oṱhe a mushumo .
Fhedzi , vhuvha ha mutengo wa rannda lwa tshifhinga tshilapfu vhu kha ḓi vha fhasi .
Heḽi ndi fhungo ḽine ra do ḽi sedzulusa ṋaṅwaha u itela uri , nga nṱha ha u khwinifhadza mushumo wa mapholisa , nga tshumisano na nḓowetshumo ya vhalindi ya phuraivete ri nga kona u fhaṱa tshiimo tshine ndavhelelo dza tshitshavha siani ḽa tsireledzo , hune ha shumiswa tshelede nnzhi , dzi a fushwa .
Tshenzhemo yo ṋekedzwaho izwi zwiteṅwa kha ḽevele dza nṱhesa na nḓila ine muvhuso wa zwi dzhiela nṱha ngayo .
Ho fhela maḓuvha mavhili ho wanala thendelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi , mushonga wo randelwaho wo teaho , na khwaṱhisedzo yone ya zwidodombedzwa zwa nḓisedzo
I na khethekanyo dza 15 kana ndangulo khulwane :
Tshivhumbeo tsha zwiteṅwa tsho dzudzanywa nga nḓila ya yavhuḓi na hone zwo tevhekanywa nga nḓila i tevhelaho :
Olani kana ni nambatedze zwifanyiso zwa zwiḽiwa ni tshi sumbedza muḽo u re na mutakalo ngomu .
Vhuvhekanyandeme uvhu ho shumiswa kha pulane ya vhushumiswa nga Phando 2000 .
Ri nga thivhela hani pfukiselo ya HIV nga tshifhinga tsha mutambo ?
I katela zwifhio ?
Ndi mutshudeni waṱhoḓisiso nga murahu ha pfunzo dza vhudokotela ha pfunzo ane ṱhoḓisiso yawe yo sedza kha zwa vhuloi kha ḽa Afrika Tshipembe .
U ya nga thandululo E / RES / 2013 / 18 ya Khoro ya Matshilisano na Ikonomi ya UN , Afrika Tshipembe ḽo ḓikumedzela u bvela phanḓa u shumisa Mulevho wa Beijing na Luvhanḓe lwa Nyito , zwine zwa vha ṅwongo wa u maanḓafhadza vhafumakadzi na u vha bveledza .
Ndi a vhavhalela khonani dzanga .
Ngauralo ri ḓo vala muvhigo nga themendelo dzo livhiswaho kha dzidona .
Kha Thangelamulayotibe ya Muvhuso Wapo , wa 1998 zwipikwa kwa u dzhenelela ha muvhuso zwo ḓitika nga milayo miṋa i tevhelaho :
U Gonya nga Ṱhafamuhwe a zwi tou vha masiandaitwa a maitele a zwithu a u ṱavhanyisa zwibviswa na nḓil ya tshikhau ya mbambe yo vuleaho i vhonalaho mafheloni a ṅwaha .
Vha shumise fomo ya Adobe ntswa u itela khumbelo ya nḓivhadzo .
Phambuwi idzi dzo pimiwa fhedzi kha thekhinoḽodzhi dza tshiṱirathedzhi idzo na vhukoni vhune ha vha ha ndeme kha dzangalelo ḽa vhupileli ḽa lushaka .
Mvelele na Vhufa ha Lushaka ; - Tshiṱiratedzhi tsha Nyaluwo ya
Tshikimu tshi re na ndavha na u sedzesa kha ṱhoḓea dzavho - ri a thetshelesa musi miraḓo yashu itshi amba !
Ro tshi hwala nga mabogisi mahulwane na maṱuku u ya zwaloni zwinzhi .
Vha na zwidulo na maṱafula a nzudzanyo ya u dzula yo dzudzanyeaho na u nwa wo ḓigeḓa .
Vhadzulapo vha ḓo ḓivhadzwa nga ha zwiswa zwine zwa khou itea kha fhungo ḽeneḽi .
Tshipiḓa tsha ndeme tsha mabembela ashu a tshenzhemo yapo ho vha u swikelela vhabveledzi vha Kapa , u funza sekithara iyi nga ha mbuelo dza vhukuma dzi ṋekedzwaho nga Gauteng nga kha muya wavho wa ' ri nga kona ' .
U zwifha kana u thutha zwiṅwe na zwiṅwe zwo ṅwalwaho nga muṅwali , nḓivhadzo dziṅwe na dziṅwe dzo teaho kana ṱhoho dzi re na dzitswayo kana madzina a vhukuma kana tshiko tsha sofuthuwee kana matheriaḽa muṅwe na muṅwe ure kha faela yo apuḽodiwaho .
Khabinethe i ṱanganedza mvelaphanḓa i no khou itwa nga mbekanyamushumo ya Nndwa kha u vuḓa ya miṅwaha miṱanu fhasi ha thero : " Shota ḽiṅwe na ḽiṅwe ndi ḽa ndeme " .
A hu na na nthihi ya thaidzo dzi tevhelaho ye ya tandululwa hu tshi shumiswa modele une vha khou dzinginya .
Dzhenisani thiki kha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe tshi no sumbedza khonani mbuya , na tshifhambano kha zwi re na khonani mmbi . ( ) ( )
IDP ndi tshishumiswa tsha vhupulani ha tshiṱirathedzhi tshine tsha endedza na u ḓivhadza vhupulani , mugaganyagwama , ndangulo na u dzhia tsheo ha masipala .
U kha khombo nga murahu ha u tsa a tshi gonya tshifhinga tshoṱhe .
Khumbelo dzi songo fhelelaho dzi ḓo humiselwa murahu nahone a hu nga dzhiwi vhuḓifhinduleli ha zwine zwa nga ṱaha .
Talelani maipfi ane a vha na ndeme . Ṅwalani maipfi mahulwane .
Mutengo woṱhe wo fhelela u ḓo vha R1.5 miḽioni .
Vhukoni ha tshiṱirathedzhi na vhurangaphanḓa , ndangulo ya masheleni , ndangulo ya thandela , u tandulula thaidzo na tsenguluso ya zwikili .
Mafhungo / rekhodo dzine dza dzula dzi hone dzi ḓo itwa uri dzi wanale nga eḽekiṱironiki kha webusaithi na kha ofisi dza muhasho nga nḓila kana tshivhumbeo tshine ya vha ngatsho , arali izwo zwi tshi pfesesea nahone zwi tshi konadzea .
Sabusidi ya Vhupo ha Mahayani :
Zwiitisi zwa ikhoḽodzhi zwi tevhelaho zwi fanela u dzhielwa nṱha musi hu tshi dizainwa vhudzulo ha vhathu :
Oganogireme ya maimo a nṱha i nga nḓila i tevhelaho :
U ṅwala o no vha na luvhilo .
Zwi a bvumbelwa u ya phanḓa na u ita nga u ralo .
Ngeno ri tshi tama uri vhatholi vha dzhiele nzhele vhashumi vhapo , mbekanyamaitele yashu ya u pfuluwa nayo itea u konisa uri hu vhe na u ḓiswa ha zwikili zwi shayeaho .
A hu na sabusidi yo kovhelwaho kha tshumelo dza vhupo ha mahayani .
U lugisa na u ṱhogomela goloi dza muvhuso
Musi vhagudisi na vhagudi vha tshi lovha , zwikolo zwi a khakhisea , zwa xetshelwa na u ṱungufhala .
Ndi vhona maboḓelo o pwasheaho .
Kha miṅwe mimaraga , hu na vhukwamani thwii vhuṱuku vhukati ha vhabveledzi na vharengi .
U tsitsikana ha nḓisedzo kanzhi hu fhasi , na khovhe dzo ḓisendeka vhukuma nga mutshatshame wa zwitshilaho maḓini u itea zwiḽiwa .
Bola ya zwanḓa hu tshi shumiswa bola khulwane
U ṋetshedzwa hu fanela u sumbedza uri ndi ndeme ifhio ya tshelede i ne ya ḓo swikelelwa na uri ndi zwiteṅwa zwifhio zwa vhuṱambo ho dzinginywaho vhune ha lambedzwa .
Ro no thoma u lingedza maitele aya maswa nga u kuvhanganya zwirengwa zwa fanitshara ya tshikolo ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuvhili ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1995
Kha vhafumakadzi ?
Arali na vhone , vha nanga vha ḓo ṋetshedzwa zwidzidzivhadzi zwo raloho kha zwiimiswa zwa mutakalo zwa muvhuso .
Masipala wo ṱangana na u fhungudzea kha mutheo wa mbuelo dzawo zwi tshi khou itiswa nga mbadelo dza vharengi dza tshumelo dzine vha ṋetshedzwa dzine dza ḓa nga u ongolowa .
Dokotela wavho u ḓo vha gudisa uri mithara u shumiswa hani , na u vha vhudza uri ndi dzi mbalo dzifhio dzo teaho kha vhone na uri ndi maga afhio ane vha tea u a dzhia arali dzimbalo idzo dzo tsa .
Thandela idzi nga u angaredza dzo dzi tshi ḓo vha dzo vhuelwa nga khonanyo ya khwine na ṱhanganelano .
Nga 2004 ṱhoḓisiso dzo sumbedza uri masipala minzhi yo wana uri Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 1998 na Mulayo wa Sisiteme ya Masipala wa 2000 a yo ngo ṋea mafhungo nga vhuḓalo nga ha u vhumbwa ha Komiti dza Wadi .
Bada i shumiseswa nga vhuendedzi ha nnyi na nnyi , vhuendi ha zwa nḓowetshumo na vhanameli .
Pulane ya Mbuedzedzo na Mvusuluso ya tshumelo dzo ṋetshedzwaho .
Maḓaka a zwa u ṱavhiwa ha miri ndi mutheo wa vhunzhi ha mushumo wa matshimbidzelwe a u bviswa ha gese kha maḓaka hu tshi katelwa matanda , hu vhaḓwaho matanda , mabodo a bvaho kha matanda , malasha , fanitshara , gwere ḽa u ita mabammbiri na mabammbiri .
U thetshelesa muzika wa Afrika Tshipembe : Sedzani kha uri luvhilo lwa muzika , muungo wa nṱha na wa vhulenda ( dynamics ) , muungo u itwaho nga zwilidzo zwo fhambanaho zwi bveledza mini kha muungo wo khetheaho
Khabinethe yo dzhiela nṱha u bveledzwa ha pfulufhedziso dza vhubindudzi ha masheleni dza tshifhinga tsha kale sa zwe zwa ḓivhadzwa henefho kha Muṱangano , dzine khadzo ha katelwa vhukoni ha vhubveledzi vhuswa kha sekhithara dzo fhambanaho u fana na dza u bveledza mimoḓoro , u bveledza zwiḽiwa , zwa mishonga khathihi na senthara dza zwa didzhithaḽa .
Ri dzula ri kha mushumo wa u fhaṱa tshumelo yapo ya vhukoni nahone ya u shuma nga nḓila ya u sumbedza vhukoni ine ya bveledza mushumo wayo na u vha na vhuḓifhinduleli kha vhathu vha Afrika Tshipembe .
Tsho fhela hani ?
Kha vha ḓivhe uri mbingano idzi dzo no tendelwa nga fhasi ha mulayo wa mbingano ya tshirema .
Nga u ralo , a hu na mbuno ya uri ndi ngani muthu a tshi fanela u ofha u kavhiwa nga vhukwamani ha ḓuvha na ḓuvha na muthu ane a vha na HIV .
Arali vha saathu u vha na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe , nahone tshifhinga tshi tshi khou vha sia , vha nga ita khumbelo ya phasipoto na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe nga tshifhinga tshithihi .
Ndi zwifhio zwine komiti ya wadi ya nga ita kha u thusa ?
Nga nṱha ha izwo , Muhasho u ṱoḓa u lavhelesa u tevhedzwa ha thandela ya tshiṱiriki nga vhusedzesi u itela u ṱalusa zwithivheli nga tshifhinga .
Nga maṅwe maipfi , mulangi wa masipala muṅwe na muṅwe na vhahulwane vha tea u tsitselwa fhasi kha khonṱhiraka dza kushumele ku konḓaho dzine dza ḓo vhona uri hu na nḓisedzo maelana na zwipikwa zwezwo u swikelela nḓisedzo ya tshumelo na ndivho dza mveledziso ya ikonomi .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo fara madalo a mushumo a u ya kha Riphabuḽiki ya Mozambique na Riphabuḽiki ya Zimbabwe nga Mugivhela wa ḽa , 17 Ṱhafamuhwe 2018 .
Maitele a u khethekanya a ḓo konisa muvhuso u fhindula nga u ṱavhanya kha tshenzhemo dza tshayatsireledzo dzo fhaṱelaho .
Mushumo na pfunzo zwi ḓo konisa vhadzulapo u khwinisa vhutshilo havho .
U daha fola zwi kwama vhadahi khathihi na vha sa dahi ; zwo ralo , mulayosiṅwa u iledza u daha mushumoni .
Tshelede hedzi dzi kolodwaho dzi a bviswa tshoṱhe musi dzi tshi ṱaluswa sa dzi si tsha wanaleaho nahone dzi bviselwa khagala thungo .
Ndima iyi i sedzana na zwa maitele a u voutha , thuso kha vhakhethi , khanedzano dza zwa u voutha , maga ane a tea u dzhiiwa nga murahu ha u voutha na vouthu dzo khetheaho .
Therisano nga vhaanewa , puloto , fhethuvhupo na magumo .
Miri i ḓo awela na u tshila nga zwiḽiwa zwe ya vhulunga tshilimo .
Nangani maipfi maṱanu kha ayo ni a shumise mafhungoni . dakalofulu shangoni rumana khambana
vho holefhala vha tshi doda u ya u lugisa tshithu tshine vha tshi shumisa nge vha holefhala ,
Ndi tenda uri roṱhe , mahoro oṱhe a poḽotiki kha ḽino shango , ri nga fhambana zwi tshi da kha uri ndi zwifhio zwine ra khou tama u vhona zwi tshi bveledzwa kana u kuvhanganywa fhethu huthihi .
Zwa zwino ri ḓo fhedza tshifhinga ri khou amba nga ha mishumo ine mivhuso ya vhukati ya dzulelwa u lemelwa ngayo .
Vha tea u ṋetshedza hezwi zwi tevhelaho kha Muofisiri wa Afrika Tshipembe wa Zwa Ndango ya zwa u Renga Zwifuwo u Bva Nnḓa kha Vhuimangalavha ha u Dzhena :
Khaḽarani kha tshibuḽoko tshifhinga tshoṱhe musi vha tshi fhindula uri ee .
Izwi zwi kwama vhaṋameli nga u vha engedzela thaidzo ya masheleni a u tshimbila nga murahu ha u tshinyadzwa ha zwidimela .
U sika kha 3D
Miswa ndi iyo i sumbedzaho Tshifhinga tsha Tshiṱalula , na u elelwa avho vhe lwa na u fa vha tshi itela u thomiwa ha shango ḽa dimokirasi .
Pulane ya u Shumisa Mugaganyagwama na Nḓisedzo ya Tshumelo na yone ndi khonṱhiraka vhukati ha Muraḓo wa Khorotshitumbe , vhoraḓorobo , muofisiri a re na vhuḓifhinduleli , vhalangi vhahulwane na tshitshavha .
Ri tshi khou limuwa nga ha vhuhulu ha khaedu kha ndondolo ya mutakalo , ro thoma NHI na War Room ya khwiniso ya ndeme kha ofisi ya Phuresidennde , yo vhumbwaho nga mihasho yo fhambanaho u lugisa vilili ḽa sisiṱeme ya mutakalo wa tshitshavha ngeno ri tshi khou lugisela u thoma u shumisa NHI .
Ho sedzwa gumofulu ḽa mbuelo ya mushonga wa vhuṱungu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R1 349 nga muṱa nga ṅwaha
U ya nga ha mulayo , vha nga si wane mushonga wo randelwaho u dovhololwaho u fhira ndovhololo dzo bulwaho na u bva kha datumu yo ṅwalwaho kha mushonga wo randelwaho .
Kupuḽanele kwa Tshiṱirathedzhi na Ndangulo ya Mbekanyamushumo
Musi o wana mbilaelo yavho , Khomishinari u ḓo i rumela kha ofisi yo teaho uri i sedzuluswe .
Arali vha sa tendeleni na na tsheo , vha nga ṅwalela mbilahelo dzavho kha Minisiṱa wa Mveledziso ya Matshilisano , vha ṱalutshedza uri ndingani vha sa tendelani nazwo .
Vhaeni vhaḓivhalea ,
Zwi nnyitaho uri ndi vhewa ndeme - zwi katela dzina , luambo / nyambo , mbeu
Zwiṅwe zwikimu zwo waniwa u bva kha Muvhuso wo fhiraho zwo fheliswa , u fana na Tshikimu tsha Mutikedzelo tsha Muthu o no khou Renga Nnḓu lwa u Thoma , Tshikimu tsha u Vhulunga na Maga a Thulo kha Vhahadzimisi vha ndaka ya u renga nnḓu .
Dzi katela mbuedzedzo ya muvhili kha nyimele dzo themendelwaho
Arali khumbelo yo tendiwa , senthara ya ndingo i ḓo vha ṋekedza thendelo .
Ri bvelaphanḓa kha nḓila i konḓaho ya u dzudzanya ndaela yashu na mishumo yashu zwa elana na mugaganyagwama washu , nga maanḓa maelana na u rumela vhashumi nnḓa hashu ho engedzwaho naho hu ha ndeme fhedzi hu si kha izwo fhedzi .
Tshibode tsho vha tshi tshi bambela ngafhi ?
Kha ri ite mbambe .
U shumisa mbonalo ya maipfi kha u bula ndivho ya khungedzelo khathihi na vhakungedzelwa .
Phusuphusu dza muṱani a dzo ngo tea .
Luṱa lwa vhuvhili lu ḓo lavhelesa kha u wana dziṅwe khonadzeo dza u vhewa ha vhana vha re na miṅwaha i fhiraho mivhili , nnḓa ha zwileludzi zwa ndulamiso .
U ita uri zwitshavha zwa migodini zwi re na mutsiko zwi dovhe zwi vhe na mutakalo
Mishumo iyi i kha fhethu hu no nga kha zwa u fhaṱa , ndondolo hayani kana tshitshavhani , na thandela dza mupo .
Musi mashango a re na miholo ya fhasi a tshi khou lwa na u langa masiandaitwa a u tsela fhasi ḽifhasini , u vha tsini kana u ya kha ikonomi dzi no khou shuma zwavhuḓi , ṱhanganelo khulwane ya dzingu , na u khwiniswa ha mihanga ya ikonomi zwi ḓo tikedza nyaluwo na mveledziso dza yo .
Mushumo wa tshiga tsha ndeme tsha fhethu hu konḓaho ho salaho hu tshi pulanwa ndi nḓisedzo ya fhethu ho teaho , ho vhonwaho nahone hu swikeleleaho u itela zwifhaṱo zwa tshitshavha .
Vhuṱhogwa ha tshumisano ya thimu kha u swikelela mishumo ya thendelano ndi ndivho yo thikhedzo kha thero iyi .
6.8. Khabinethe yo rumela ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza muwini wa pfufho nnzhi dza muimbi wa Nyimbo dza kereke Vho Sifiso Ncwane , vhe vha vha vhe muimbi wa khwine wa nyimbo dza kereke we shango ḽashu ḽa bveledza .
Fomo yo ḓadzwaho na mabambiri o teaho a tea u rumelwa kha :
Masipala wa Nelson Mandela Bay u na vhuḓifhinduleli ha tshiṱirathedzhi tsha mulayo na matshilisano , u tsireledza , u vhulunga na u bindudza kha ndondolo ya mutakalo , vhutsireledzi na mutakalo wa vhashumi .
Avho vhane vha vha na maanḓa manzhi vho hwala vhuḓifhinduleli vhunzhi ha u vhona uri thendelano iyi ya tsireledzo ya vhoṱhe i a swikelwa .
U ṱola nzudzanyo na kushumiselwe
Western Cape a si ikonomi ya mugodi .
Itani mutevhe wa nomboro dzi re na ndeme , u itela musi wa khombo .
Musi vhe na miṅwedzi ya rathi vha thoma u alusavho vhana vhavho .
Vhudzani khonani yaṋu uri ni khou ḓo ṅwala nga mini ni ṅwale tshiṱori tshaṋu tshi re na mathomo , mutumbu na magumo .
Masipala u a ṱanganedza uri hu tshee na khaedu nnzhi dzo livhanaho nawo , dzine dza ṱalusa tshiimo tsha u bvela phanḓa hune mimasipala minzhi ya Afrika Tshipembe ya vha khatsho .
Kha ri n . wale Ṅwalani madzina vhukuma a vhathu na a fhethu .
Vhupo vhuṅwe na vhuṅwe vhu nga kona fhedzi u ṅwalisa Dzangano ḽithihi fhedzi ḽa Tsireledzo ya Mulilo .
Tshivhalo tsha matheriaḽa wa zwa vhudavhidzani , u nga ho sa phamfuḽethe , wo phaḓaladzwaho nga ṅwaha .
Buḽoko ṱhukhusa dzi nga kona u swikelelwa nga moḓoro fhedzi dzo itelwa nga maanḓa vhaenda nga ṋayo .
CBD COP13 i ḓo sedza zwi tevhelaho zwa ndeme : Khuvhanganyo ya Zwiko ; Tshiimo tsha zwine zwa khou itea na Ṱhanganelano ya Bayodaivesithi ngomu na kha sekithara dzoṱhe ; na Bayodaivesithi ya Maḓanzhe na kha Khunzikhunzi .
Ṅwalani mutumbu wa tshiṱori hafha .
( 3 ) Khothe ya zwa Mulayotewa i nga ṋea ndaela ya uri Mulayo kana tshipiḓa tsha Mulayo tshine tsha vha tshipiḓa tsha u tevhedzwa zwi tshi yelana na khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) tshi shuma u swikela Khothe i tshi tshea uri tshi shumiswe arali -
U dzhiela nṱha fhethu ha zwifhaṱo zwilapfu fhethu ha vhudzulo .
Naho zwo ralo , Thirasithi ya Afrika Tshipembe ya Dzinnḓu yo , ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , bvela phanḓa na u tshenzhela thaidzo nga nnḓani ha u dzudzanyululwa hawo .
Khonadzeo iyi ya u sa tshimbila zwavhuḓi i nga kundwa nga kha u shumisa thekheniki ine ya vhidzwa Thekheniki ya u Anganyela Mugaganyagwama ine ya dzhia kuvhonele kwa nḓila tharu ya tswikelelo yo pulaniwa na mutengo na tswikelelo ya vhukuma na mutengo .
Ezwi zwi anganyelwa henefha kha phesenthe dza fumalo dza ole na gese zwine zwa khou rengiwa u bva mashangoḓavha zwa zwino .
Naho hu na uri ofisi khulwane ya BAT South Afrika i wanala ngei Stellenbosch , Western Cape , tshiimiswa tshavho tshithihi tsha u bveledza tshi ngei Heidelberg , Gauteng .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓa u ṋetshedza tshumelo ya khasho ya mbambadzo u tea u vha a na ḽaisentse ya muunngo wa khasho ya mbambadzo .
Zwitiwa zwi tevhelaho zwi shuma sa mathomo a u lugisela ṋdisedzo ya thandela .
U tea u vha a na ḽaisentsi ya u reila ya vhukuma .
Vha tea u ita ṱhoḓisiso na mvetamveto ya vhuimo ha mbekanyamaitele vha tshi khou tsireledza mafhungo a u pulana .
Honeha , zwo tea u ombedzelwa uri Mount Ayliff zwa zwino i na ṱhoḓea ine ya tea u itwa zwino u itela u khwinisa themamveledziso ya ṋetshedzo ya maḓi u fhira Mount Frere .
Tshivhalo tsha okosidzheni yo ṋokaho ya fhasi tshi sumbedza yuthurofikhesheni na u vha na zwitshilaho zwi no fhira tshikalo kha sisiṱeme ya vhufuwi ha maḓini .
Maḓi o kunaho na tshumelo ya zwa mabunga zwi tshi katela sisiṱeme ya zwa maḓi . ane a tou hwaliwa na u laṱiwa ha maḓi na tshika mahayani .
Tshigwada tsha u thoma : Kha vhadzhiele nṱha mvelelo dzi re khagala dza u ita mushumo wa CBP , hu tshi katelwa :
Vha badelisa tshelede ye ra badela kale kha mafhungo a vhufhura
Nḓivho ya ndangulo ya zwa masheleni hu tshi katelwa u ita mugaganyagwama na mabvumbele .
U tshi sedza kha mbebo zwi a takadza u vhona u fhambanywa ha dzimbalombalo dza zwiwo zwa mabebo na u ṅwaliswa hune ha vha tshibveleli tsho fhambanaho .
Mafhungo o ṋetshedzwaho nga muhanga a ḓo dovha a shela mulenzhe kha maitele a mbuedzedzo a muvhuso nga u wana vhuhulu vhune mbuedzedzo ya khou ṋetshedza kushumele kwo khwiniswaho na u engedza vhukoni ha topole na u guda u bva kha mvelelo dza mbuedzedzo .
Komiti dza wadi na vhadzulapo vha nga ita mushumo muhulwane kha u pulana na u ṋetshedza tshumelo dza masipala kha nḓila dzi tevhelaho :
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha iyi tshumelo .
U pfesesa havhuḓi ha kiḽaudi na thekhinoḽodzhi dza kiḽaudi .
Muhasho wo ṋekedzwa Muhumbulo wa Vhuṱolamuvhalelano ure na Dzimbudziso zwo bva kha zwiitisi zwi tevhelaho :
Zwikili zwa Vhutshilo zwi ṋea vhagudi tshifhinga tsha u sedzulusa ḽifhasi ḽavho na u thoma u ḽi pfesesa .
U fhufha thambo dzo vhewaho tswititi tsini na tsini hu tshi dovhololwa thambo dzi tshi sendedzwa kule na kule .
Tshumiso idzi ndi software dzi shumiswaho u ita uri dzi shume nga dzoṱhe na u tikedza mushumo wa vhulanguli ha ngomu wa masia a thikhedzo kha Muhasho .
Mbadelo dzi tevhelaho ndi dzine dza badelwa nga vhaaluwa , arali mualuwa uyo a na miṅwaha i fhiraho 60 , a tshi hola tshelede isa swiki R15 000 nga ṅwaha :
Muaphiḽi zwenezwo o mbo ita khumbelo ya tshimbila zwavhuḓi malugana na pfufho uri i vho shandulwa .
Maitele o ḓisendekaho nga khwaṱhisedzo-a no bva kha u pulana ho ḓisendekaho nga thaidzo , ho sedzaho kha zwithithisi , u yak ha maitele o ḓalaho bono ho sedzwa hune tshitshavha tsha khou lavhelela u vha hone na uri tshi swikisa hani .
Thebuḽu yaṋu i ḓo nga sa hei .
1 . Kha vha dodobedze muvhundu , vhathu vha no kwamiwa na zwivhangi zwi tea u buliwa , zwi tshi edza vhungomu ha pulane ya wadi , nga wadi nga wadi .
Ṱhuṱhuwedzo , u phuromota mutakalo wa muhumbulo na u thivhela malwadze a muhumbulo na u shumiseswa ha zwidzidzivhadzi .
Sia ḽa u thoma ḽi ṱoḓa u khwaṱhisa na u engedzedza vhukoni ha Afrika Tshipembe kha u swikelela ṱhoḓea dzaḽo dza zwiḽiwa zwa lushaka .
Kha vha humbule nga muṱangano we vha vhuya vha u dzhenela vha dubekanye zwithu zwo bvelelaho kha u tshimbidza muṱangano wonoyo , vha thome kha ḽiṅwalo ḽa u ḓivhadza muṱangano , na kutshimbidzele kwa muṱangano .
( b ) u yelana na Mulayotewa
Mudzhii wa tsheo u na maanḓa o fanelaho a u dzhia tsheo .
Hu na nḓila khulwane dza rathi dza u ita uri muthu a tewe nga u ita khumbelo ya sabusidi ya zwa dzinnḓu .
Vhuṱambo vhu ṋetshedza puḽatifomo ya vhusiki na mpho ya vhatsila vhapo .
Ḓuvha ḽa u fhedzisela , ḽo vha ḽo vhetshelwa thungo u itela therisano na nyito dzo kumedzwaho kha khoniferentsi nga zwigwada .
Khabinethe yo tikedza maitele a muvhuso a u vhona uri hu vhe na u ṱanganelana , u vha khagala na vhudzheneleli kha u shumiswa ha Thendelonzwiwa ya Afrika kha Pfanelo dza Vhuvha ha vhuḓi ha Ṅwana itshi tevhedzela pfanelo dza vhana dza kha ndayotewa .
Vhukonḓi ha thyiori yawe ndi ha uri ri nga si vhuye ra lingedza marangaphanḓa kana nyangaredzo ya kuhumbulele kwawe .
Muhasho u bvela phanḓa na u ṱuṱuwedza u sika kana u khwinisa ha mutheo , zwileludzi zwa mitambo yo fhambanaho kha vhupo vhune ha shaya na mveledziso ya ndeme ya zwiko zwa vhashumi zwine zwa ṱoḓea kha u langula ho teaho ha mitambo na vhuḓimvumvusi Afrika Tshipembe .
Tshikwama a tshi shumisi zwibveledzwa kha khumbulelo kana mishumo ya ṱhanganyelo .
Gumofulu ḽituku ḽa R2 011 nga muunḓiwa nga ṅwaha - Mushonga wo randelwaho u bva kha u valelwa sibadela ( TTO )
Zwa uri muvhilo wo thomiwa nga vhuendelamashango kha dziṅwe sekhithara zwi dzhiwa sa zwa ndeme kha :
Ndi 170% ine ya vha nṱha ha gemo ḽayo ḽa 55 miḽioni ya dzirannda ine ya dovha ya vha nṱha ha zwe ya swikelela kha ṅwaha woṱhe .
U dzheniswa ha vhaṋetshedzatshumelo vha nnḓa kha ṋetshedzo ya tshumelo dza vhushumelavhapo zwo shela mulenzhe kha u pfukiwa ha phimo .
" U nga si fushe thumbu yanga . "
5.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe khathihi na mabindu uri a tikedze zwibveledzwa khathihi na tshumelo dza fhano hayani , nga maanḓa nga tshenetshi tshifhinga tsha mvusuludzo ya ikonomi , u itela u khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi na u sikwa ha mishumo .
Ho rwelwaṱari mbekanyamaitele dzo tiwaho u itela u ṱhaphudzwa nga tshifhinga .
Gumofulu ḽa R1 255 nga muṱa nga ṅwaha
Katini ha ino mbekanyamushumo , vhagudiswa vha a ṱaṱisana nga tshavho nga u sumbedza thaidzo dza tsireledzo zwitshavhani na u fha tshipitshi tsho ṱoḓuluswaho tshi kha tshivhumbeo tsha u sumbedza mimodele na ṋetshedzo dza zwiko zwine zwa ṋetshedzwa nga muhasho .
Afurika Tshipembe ḽi nga si kone u konḓelela u tsela kha tshiimo tsha fhasi tshine tsha ḓo nanisa u sa pfana ha vhathu .
U ṱanganyisa sayanaidi na amonia zwo wanala zwi na toksini nnzhi u fhira zwi zwoṱhe .
Vhaḓivhimakone vha CBP vha sedza uri a hu na thaidzo ya zwa thekiniki kha pulane ( zwi amba u nanguludza ha negethivi ) .
Thekhinoḽodzhi na tshanduko kha maitele a vhubveledzi o khethekanya vhubveledzi kuitele kwa vhubveledzi u vha yunitsi ṱhukhu .
Nga u sengulusa vhukando vhukene nga vhalanguli na vhaofisiri , ri nga khwaṱhisedza arali vhu tshi linganela kha nḓila dza u tandulula tshipiḓa tsha khuḓano .
Dzipulane na zwiṱirathedzhi a zwi nga dzhieli nṱha uri vhanna na vhafumakadzi vha na ṱhoḓea , zwinyagwa , nḓivho na vhuḓifari zwo fhambanaho , thandela a dzi nga wani mihumbulo , mafhungo , tshenzhemo , netiweke na tshomedzo zwi bvaho kha madzangano a vhafumakadzi .
Hezwi zwi amba uri muunḓiwa muṅwe na muṅwe a nga vhila u swika kha gumofulu ḽa gumofulu ḽiṱuku nahone ṱhanganyelo ine muṱa wanga vhila yo elwa u swika kha ' gumofulu ḽa muṱa ' .
Hezwi zwi ṱoḓa tshumisano na mukhatseḽara wa wadi ane a tea u kwamana na Komiti dza Wadi kha maga oṱhe a ndangulo ya kushumele .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela na gumofulu ḽituku ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa R17 878 nga muṱa nga ṅwaha
Khabinethe i ḓibaḓekanya na shango ḽoṱhe kha u tamela mashudu Vho Winnie Madikizela-Mandela , vhane vha ḓivhiwa sa Mme a Lushaka , ḓuvha ḽa mabebo musi vha tshi khou fara miṅwaha ya 81 nga Ḽavhuvhili , ḽa 26 Khubvumedzi 2017 .
Mbeu ndi fhungo ḽi kwamaho masia oṱhe a vhutshilo .
Nyendedzi dza u vhumba hugaledzwa ho bveledzwa ho sedzwa milayo .
Tshumelo yo ṋetshedzwaho i kha mutengo wavhuḓi naa ?
Ndavhelelo ya vhutshilo zwazwino i kha tshiimo tsha nṱha .
Hezwi ndi mathomo a u ya kha u fhungudza u sa lingana ha miholo , nga maanḓa kha vhaholi vha miholo ya fhasi .
Dziṅwe dza nḓila dzo ḓoweleaho dzine vhathu vha kona u tandulula khuḓano :
Fhedzi ri a zwi ḓivha roṱhe uri hune muḓagasi wa ya hone , mveledziso i ya tevhelavho , Hune ha vha na mveledziso , hu a vha na ṱhoḓea ya oili , minerala na zwibveledzwa zwi a anda .
Phurogireme ya Masheleni a u thoma bindu yo kumedzelwa kha u thusa vhathu vhane vha sa kone u wana khadzimiso ya masheleni ane vha a ṱoḓa uri vha kone u thoma bindu i tshi bva kha zwiimiswa zwa kale na kale zwa u hadzimisa tshelede .
Musi hu tshi ambiwa na vhorakhonṱhiraka vha no khou bvelela , ri ḓo dovha hafhu ra amba nga sia ḽithihi kha mbekanyamushumo ya themamveledziso yashu ine i dzulela u vhetshelwa thungo , ine ya vha u ṱhogomelwa ha bada .
Naho ho vha na maga a shishi o vhewaho , muṱangano wo dzhia tsheo ya uri pulane dza tshifhinga tshilapfu dzi tea u vha hone u itela u thivhela khaedu dza maḓi dzi fanaho na dzenedzi tshifhinga tshi ḓaho .
Tshiṱirathedzhi tsha u vhambadza u swika zwino tshi nga livhiswa nga maanḓa kha zwigwada zwi re na dzangalelo zwa Dzheremane .
Nga nnḓa ha theo ya mulayo i re afho nṱhe hu na tshivhalo tsha Milayo ine ya thusa Komiti dza Wadi kha u shuma mishumo yadzo sa zwe zwa sumbedziswa kha Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 , na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 .
U shayea ha mafhungo a ya hu ḓo ḓisa migaganyagwama ya masipala i sa nyanyuli .
Dipuḽoma yo itelwa u engedza na u khwaṱhisedza u guda hu ṱanganiwaho naho kha ṱhanziela .
Ri a vha livhuha hafhu kha vhurangeli uhu hu re na luvhonela phanḓa vhune vhu ḓo kona u ṋetshedza modele wa maitele avhuḓisa ane a nga dovhololwa kha huṅwe fhethu ha mavundu na kha lushaka .
Zwipikwa zwo tiwaho zwi tea u vha zwa vhukuma nahone zwi rekanyeaho zwa dovha zwa vha na magumo .
Nḓivhadzo ya u humisela pfanelo ya mumedzi wa zwimela : Mahala
ṱhanziela yavho ya nyimelo ya mbingano ( arali i hone )
Nga u pfufhifhadza , khwiniso yo itwa ya u thoma u shuma kha vhupo vhu re na tshivhalo kha tshikhala tsha khasho zwi tshi elana na mbekanyamaitele .
d ) Nyiledzo kha zwa u phaḓaladza nḓivho nga ha vhuloi
Khethekanyo dzi tevhelaho dzo sedza kha mushumo wa zwishumiswa zwo sumbedzwaho nga fhasi zwa u sikwa ha nyimele yo teaho nga maanḓa ho sedzeswa kha zwiko zwa muhasho :
Vha fanela u amba uri ndi ṱhonifho ifhio na uri ndi ngani vha tshi ḓo ita dziṅwe tshanduko kha mihumbulo yawe na theori .
Tshauthoma ndi muano une wa vha hafu ya tshitengeledzi nahone nga muvhala mudala .
Bommbo ya u shulula thannge uri li sale ḽi si na tshithu i a ṱoḓea .
Ni Kha ri vhale kone u tala mutalo u no sumbedza uri a nga thuswa nga nnyi kha tshifanyiso tshiṅwe na tshiṅwe .
Tshiteṅwa tshashu ho vha u si u thusa fhedzi , na u tikedza lushaka lwa ṱhanzi dzine ra dzi imelela ra minista , sa vhathu zwavho kha zwivhidzo izwi .
U vhekanya mafhungotsivhudzi e a ṅwalwa kha pulane dzoṱhe dza wadi ndi mushumo wa mulanguli na vhaḓivhimakone .
Vhuṱhogwa ha pfunzo ya konḓelela u ṱuṱuwedza vhutevhedzeli vhu fanela u ṱhogomelwa .
Nṱhani ha izwo zwine mavundu a tea u vhekanya , muhasho wanga u ḓo thusa nangoho kha zwiṱiriki izwo zwine zwikolo a zwo ngo shuma zwavhuḓi lwa tshifhinga tshilapfu .
Muphuresidennde wa Nnḓu ya Vhusimamulayo ha Muslim na vharangaphanḓa vhoṱhe vha madzangano a zwa lutendo ,
Muphuresidennde vho dovha vha ḓivhadza maga o dzhiiwaho nga Mmbi ya Vhupileli ya Afurika Tshipembe kha uri mikano yashu i kone u langea .
Hezwi zwi ḓo bveledza kha uri khamphani dzapo dzi shumaho nga fhasi ha dziṅwe dzi shume nga fhasi ha ṱhoḓea dzo fhambanaho na dza khamphani dzo dzi faraho .
Madzhenele a zwa bayoḽodzhi na zwa mishonga kha mafhungo na zwone zwi na khonadzeo ya u dzhiela fhasi masia a matshilisano a ndeme a dwadze .
Kha vha ite ndingedzo dza u dzi khunyeledza .
Zwa u salela murahu hunzhi kha themamveledziso ya tshumelo na netiweke kha vhupo vhu songo bveledziwaho zwi ṱoḓa masheleni ane a tea u shumiswa nga masipala ane a fhira vhukuma mbuelo ine ya vha hone zwazwino kha sisiṱeme dza muvhuso wapo .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhashelamulenzhe vhoṱhe vha kwameaho vhukati ha vhadzulapo vhoṱhe vha Maswazi ya uri vha shumisane u itela u fhelisa khakhathi na khuḓano khathihi na uri vha ite uri hu dzule hu na mulalo na vhudziki henefho shangoni .
Arali hu ee , vha ṋetshedze zwitatamennde zwa masheleni zwo ṱolwaho zwa ṅwaha nga ṅwaha zwa miṅwaha miraru yo fhelaho kana u bva kha datumu ya musi hu tshi thomiwa , arali yo thomiwa kha miṅwaha miraru yo fhelaho .
Ndima ya nḓivhadzamulayotibe kha mveledziso ya muvhuso wapo i na zwinzhi khayo zwine zwa khwaṱhisa nyofho idzo .
Zwima khaphu fhedzi ndi tshiwani tshihulwane tsha ndeme ya tshelede ya mashangoḓavha kha nḓowetshumo ino .
Khoudu yo Ṱanganelaho kha United Kingdom yo ṱanganyisa ṱhoḓea ya uri bodo i fanela u fushea yone iṋe uri muthihi zwawe wa muraḓo wa komiti ya odithi u na ndalukano ya zwenezwino ya zwa masheleni yo teaho .
U itela u vhuelwa nga iyo khonadzeo , muvhuso wo khwaṱhisedza Ṱhoḓisiso ya Afurika , zwa migodi na Vhufarisani ha zwa Masheleni sa khamphani ya zwa migodi ine ya vha ya muvhuso ine ya ḓo bwa minerala dza ndeme yo lavhelelwaho .
Ṱhoḓea ya u bveledzisa , u thoma u shumisa na u sedzulusa tshifhinga tshoṱhe pulane dza ndangulo ya malaṱwa ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha theo ya mulayo yo teaho yo ḓivhadzwaho kha EU na mashango ane a vha miraḓo , khathihi na USA .
Tshaka dza hone dza mbuelo ndi :
U itea ha khakhathi kha migwalabo ya zwiṅwe zwitshavha a zwi sumbedzi fhedzi u hanganea malugana na u ongolowa ha nḓisedzo ya tshumelo , zwi dovha hafhu zwa sumbedza mbilaelo dzine zwitshavha zwa vha nadzo dza u sa thetsheleswa .
Komiti i tama u swikisa dzindivhuwo dzayo kha Muofisiri Mutshimbidzi na ndangulo ya Vhusimamilayo malugana na tshumisano yavho nga tshifhinga tsha miṱangano ya vhulavhelesi .
Vhanga engedza mushonga wa u thivhela , fhedzi kha vha thome vha ambe nga ha nyendedzi dza ndango ya asima nga iwe muṋe na dokotela wavho .
Zwivio zwo hana u rengisela ṋama mavhengele a muvhuso , nahone izwi zwo amba uri ṋama yo vha i sa wanali u itela sekithara nnzhi dza tshitshavha .
Khotsi awe vho renga goli ḽihulwane .
Kanzhi hezwi zwi bvelela u itela zwiitisi zwa u ḓishumela iwe muṋe zwa maanḓa kha matshilo a vhathu .
Zwo dzudzanywa zwa vha mbekanyamushumo dza ndeme tharu .
Maitele a sa khakhisiho tshoṱhe na nga nḓila ya mulalo ya u tandulula dziphambano ndi one a ṱoḓeaho tshifhinga tshoṱhe .
Muvhigo nga Muofisiri wa Mbalelano u ya kha Maanḓalanga Mahulwane na Phalamennde ya Vundu ḽa Kapa Vhukovhela .
Tshiṅwe tshifhinga arali vho vha vha vharangaphanḓa vha vhaḓivhalea ri a zwi ḓivha uri vho vha vha tshi khou ṱuṱuwedza zwe zwa vha zwi tshi khou itea , vha tea u vhulawa .
Ngudo ya masiandaitwa a netiweke dzo vulelwaho na dzo valelwaho kha mikhwa ya u enda na khwaḽithi ya vhutshilo ha vhadzuli zwo sumbedzisa uri mbumbo dzo fhambanaho dzi na zwoṱhe zwavhuḓi na zwi si zwavhuḓi .
I anzela u shuma nga nḓila ine ya da dzule i hone na uri i dzulela u sa ṱhogomela madzangalelo na ṱhoḓea zwa tshitshavha tshi tshimbilaho .
Fhedzi Thandi u dzula e mudavhini e kha nḓowenḓowe u swika ḽi tshi kovhela .
Sa i zwi HIV i tshi anzela u phaḓalala nga kha vhudzekani , hu na khonadzeo khulwane vhukuma uri vhafarisi vha vhanna vha vhafumakadzi avha na vhone vha HIV .
Muphuresidennde vha ḓo rwela ṱari dziṅwe mbekanyamushumo dzi ngaho Zounu ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Saldanha Bay ( IDZ ) ngei Kapa Vhukovhela ; vha ḓo dalela Damu ḽa De Hoop , ngei Limpopo , vha rwela ṱari gariki dzi tshimbilaho nga dzoṱhe dzo magwaho Kapa Vhukovhela kha ḽa Afurika Tshipembe , na u vula lwa tshiofisi Tshibadela tsha Ladybrand ngei Free State .
U ṱoḓa na u kuvhanganya ṱhodea dza tshiko tsha mushumo .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri a si tshikwama tsha ndaulo fhedzi tshi shuma sa akhaunthu ya bannga ya u fhirisela masheleni kha vhafaramikovhe .
Dolofini ya veka itshi ḓa khavho vha kona u gavha mutshila wayo .
U vhala na vhagudi nga vhege Zwikili zwa u thoma u vhala ( zwi funzwaho kha u vhala ha tshigwada , hu na u sumbiwa nḓila
U sa tsireledzea ha vhathu na Mirundo ya khombo i na zwivhalo zwiṱuku zwa zwitzhili na u vhulunga mirundo lwa tshifhinga tshilapfu nyana zwo linganela khandululo .
Zwitshavha zwa Afrika Tshipembe na zwone zwo ṱanganana nahone hu nga vha hu na tshakha dzo fhambanaho dza vhurangaphanḓa dzine dza dzhenelela , zwi tshi katela sisiṱeme dza vhuvhusi dza sialala na dza mulayo .
Kha miṅwaha miraru yo fhiraho vha Thirasiti vho dzhena kha thandela dza ndeme dzo vhalaho , hu tshi katelwa vhufhaṱi ha tshifhaṱo tserekano tsha vhuarelo tshiswa na u khwiṋiswa ha dziwadi .
Ṱhoho ya Ndaulo ya Masipala ndi Minidzhere wa Masipala .
pulane ya ndambedzo itshi yelana na kushumele kwa mugodi kwa tshifhinga tshenetsho
Nyito dzo itwaho nga bindu zwi khagala uri dzo ḓisa mbuelo dza matshilisano kathihi na mbadelo .
Ri na mavu a zwa vhulimi o linganaho u tikedza dzimiḽioni dza vhafuwi vhaṱuku vhane vha khou shuma zwavhuḓi kha nḓowetshumo ya vhufuwakhuhu , zwifuwo , mitshelo na miroho .
Vhadzheneli vha khethekana nga zwigwada zwa vhaṋa .
Musaukanyo wa nyimele ya mbambadzo ya zwino u itela tshibveledzwa kana tshumelo dzine dza tea u katelwa kha pulane ya mbambadzo .
Vhane vha kolodwa kha zwambambadzo hune mutheo wa vha tshelede dza mashango a nnḓa vha vhigwa nga ḓuvha tshiṱaṱamennde tsha Tshiimo tsha Masheleni nga u shumisa phimo ya thengiselano ya ḓuvha ḽeneḽo .
U engedza u wanala ha matshudeni a saintsi dza zwa mutakalo kha u livhana na zwikili zwi konḓaho .
Ri fanela u ḓifara nga nḓila ya uri ri nga kha kavhiwa , kana u shelela vhaṅwe , nga u ralo kha ḓitsireledze na u tsireledza vhaṅwe kha tshinyadzo .
Muthu a nga kha ḓi vhidzwa mupondwa hu sa khou sedzwa uri mutshinyi u a ḓivhea , o valelwa , o gwevhiwa na vhushaka vhukati ha mutshinyi na mupondwa .
U ṱalusa na u sumba zwithu zwi anzelaho u vha hone kha zwifanyiso . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga Luambo
Muloro wa vhuthihi ha Pan-African kha sia ḽa zwa poḽitiki na zwa ikonomi u bvela phanḓa , naho u tshi dzula u kha muhumbulo wa ḓivhavhurereli vhudzuloni ha poḽitiki dzi shumaho .
U thoma na u tikedza thandela dza mveledziso ya zwiḽiwa miṱani .
Ndi tshifanyiso tshifhio tshi re tshilapfusa nahone ndi tshifhio tshi re tshipfufhisa ?
Maraga wa zwa vhashumi wo kwamea zwinzhi nga vilili ḽa ikonomi , nga u xelelwa nga mishumo yo livhiswaho kha mbambadzo ya bindu na thengiso , mveledziso , mimaini , vhulimi na vhuendedzi .
Kha mveledziso dzi re hone , zwikhala zwo vuleaho zwi dzulela u vha mvelelo dza zwikhala zwi siiwaho nga murahu ha vhupulani .
Lingedzani u thoma mathomo a zwi re afho fhasi zwine tshinyalelo ya hone ya vha fhasi , zwo ralo ni fhungudze u shumisa khemikhala i sa khou ṱoḓea , ni tshi khou dzhiela nṱha muroho wo khetheaho khathihi na zwiimo zwawo zwa u aluwa .
Mashudu mavhuya , Muvhuso wo dzhena kha u tsela fhasi ha ikonomi ha 2008 -2009 u kha nyimele ya vhuḓi ya masheleni , na zwikolodo zwiṱuku .
Khombo i ḓo fhungudzwa zwihulu nga u ṱolwa na u vhiga ha ṅwedzi nga ṅwedzi kha thevhedzelo ya Zwikeduḽu zwa Tshumelo yo tendelaniwaho .
Vha nga tea u ḓisa vhuṱanzi ha thuso ya masheleni , arali zwo tea .
Maongelo a vunḓu a shela mulenzhe zwihulwane kha vhugudisi ha madokotela , manese na vhashumi vha zwa mutakalo vha u ḓadzisa .
Thandela dza nnyi na nnyi dza vunḓu hu tshi sedzwa fhethu hune ha shumiwa kha hoyu muengedzo na muengedzo wa 5
Tshiṅwe tshiimiswa , bege ntswu dzo gadelwaho nga nguvho dza vhana na vhana vho no tou pwaṱukanaho vhe vha tea u vheiwa mafhelo a vhege , hu si na dzheniswa kha tshixwatudzi , ho lindelwa uri vha fhiswe nga Musumbuluwo .
Vha ha Ferreira vho sumbedzisa uri maitele a u setsha na u dzhia a elanaho o vha o tea u bvelela khathihi ngei kha ḽa Fura na ḽa Turkey .
hu mafheloni a ṅwedzi une ṅwana a khou fara miṅwaha ya 18 .
Hu na maburasi mararu ane a vha a vhathu vho ṱanganelaho vhashumi vha bulasini vha wana mukovhe wa mbuelo .
Ṱhanḓavhuwo kha dzingu yo vha nnzhi sa mvelelo dza zwikhala zwa makete ine ya khou bvelela u fhirisa .
Zwiko zwa data zwi sumbedza uri hu na vhathu vhanzhi vho farwaho nga vhulwadze ha lukanda .
U fhaṱa vhukoni kha miraḓo ya komiti ya wadi ndi zwa ndeme kha u tshimbidza u dzhenelela huhulwane ha zwitshavha kha kuitele kwa mveledziso na kha mafhungo a kuvhusele .
Zwiko izwi a zwi ambi fhedzi ndaka dza ikonomi dzi ngaho sa mbuelo kana mushumo fhedzi na u ya kha mafhungo , thikhedzo ya iwe muṋe , u dzhenelela ha poḽitiki na u shumiswa ha pfanelo .
Hezwi zwi ḓo , honeha , shuma fhedzi arali muṅwali wa tsheke e khamphani , bindu ḽiṱuku , muhasho wa muvhuso kana tshiimiswa tshi fanaho .
U kuvhanganywa ha Data
U fhaṱa nḓadzo ya vhakhantselara uri vha vhe madzhendedzi a tshanduko kha zwitshavha zwavho , vhadavhidzani vha khwiṋe , na vhaimeleli vha bveledzaho ,
ARALI NDI SONGO FUSHEA NGA MVELELO ?
Thaidzo i vhonala i khulwane , fhedzi ri nga ita vhurangeli .
Kha vha ise phanḓa na kuitele ukwu nga u ṋetshedza tshumelo ya vhuḓi na khunguwedzo uri zwi dzule zwo rali .
Tshifhaṱo itshi a tshi ho kha vhupo ha Phalamennde , fhedzi ndi tshipiḓa tsha u tevhelana ha tshiofisi hune ha vha hone nga tshifhinga tsha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka .
Sia iḽi ḽo nangiwa vhudzuloni ha manweledzo mahulwane a zwa sialala sa i zwi manyuwaḽa na wone u tshi nga shumiswa sa tshishumiswa tsha u funza tshitshavha nga u angaredza nga ha mupo na uri zwipiḓa zwo fhambanaho zwi nga langiwa hani .
Iṅwe khaedu ndi vhuṱumani vhu sa takadzi vhukati ha dzhango ḽa shango vhukuma na shango ḽa tshiṱangadzime tsha Afrika .
3.2 . Honeha , nga murahu u vhona uri miṅwe ya mihasho mihulwane yo sedzanaho na COVID-19 a i athu khunyeledza misaukanyo yavho , Khabinethe yo tendela nyengedzedzo ya u fhedzisela ya Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka u swika 15 Ṱhafamuhwe 2022 , u ya nga Khethekanyo ya 27 ( 5 ) ( c ) ya Mulayo wa Ndangulo ya Tshiwo , 2002 ( Act 57 of 2002 ) .
Nga nḓila iyi madzangalelo a muvhuso , bindu a zwitshavha a nga tsireledzwa .
U itela u fhirela vhuimo ha u shaea ha mishumo , ngamaanḓa kha vhathu vhaṱuku , muvhuso wo sedza kha u sika zwikhala zwa mishumo zwa miḽioni dza rathi kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Ndi livhuwa vhaambi vhararu kha u ri bonyolosa maṱo nga ha mafhungo a ndeme malugana na tshumelo dza netiweke .
MUVHIGO - phindulo ya mulaedza ine ya humela kha murumeli
Zwimela zwi si zwa vhubvoni zwi ḓivhelwa u dzhia maḓi manzhi na pfusho , zwine zwa omisa mavu na zwa ita uri a si tsha mela tshithu .
Ngauralo ndi zwa ndeme uri ri bvele phanḓa hu si na u lenga u thoma u shumisa pulane yo angaredzaho - i ṱuṱuwedzwaho na u konanywa nga ofisi ya Muphuresidennde - u sika mishumo miswa ine i sa vhe fhasi ha miḽioni mbili ya vhaswa kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
Ndi tama u vha livhuwa kha u nṋea tshifhinga tsha u vha vhalela uvhu vhurifhi , na u vha livhuwa , na u vha livhuwa kha u shela mulenzhe kha u ḓivhadza na kha u ita uri mvelelo dza vhulwadze dzi songo vha dza khombo nga maanḓa .
Arali vha na mbudziso nga ha mutikedzelo , vha tea u ambedzana na vha Muhasho wa Zwiko zwa Vhathu ( HR ) .
Tshiṅwe hafhu , dzimbalombalo dza fulufulu nga ha nḓisedzo , mbambadzo , zwiṱoko , tshanduko na ṱhoḓea ndi mutheo wa tsheo ya mbekanyamaitele i pfalaho ifhio na ifhio .
Muhasho wa Zwa Mutakalo Kapa Vhukovhela ?
Ndivhanelo : U langa ndondolo ya tshumelo ya mutakalo nga kha senthara dza ndondolo ya tshumelo ya vundu , na ya tshiṱiriki .
U fhaṱwa ha yunivesithi mbili hu khou lavhelelwa u thoma nga Khubvumedzi ngei Kapa Devhula na Mpumalanga .
Muhasho wa zwa Muno a u na vhuḓifhinduleli ha zwi re ngomu kana u fulufhedzea ha webusaithi dza vhuṱumani na u sa tea u themendela muhumbulo wo bviselwaho khagala khadzo .
1.4 . Muphuresidennde vho sumbedzisa pulane dza u engedza mveledzo yapo ine ya ḓo manḓafhadza mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane ( dziSMME ) .
Ndondolo i ḓo itwa ya u vhea mapala nga mavhili a no fana nga phandakati , vhulapfu na mbonalo , nga maanḓa mapala a thransfoma .
Gaidi 1 ya IDP kha siaṱari ḽa 47 i ita na u sumbedza zwauri u shela mulenzhe kha IDP ndi tshiṅwe tsha masia a mveledziso i no kwama u ambedzana ha muvhuso na vhadzulapo , na uri u ṱhaḓulana zwanḓa kha u shela mulenzhe kha muvhuso wapo hu tea :
Nyanganyelo ya mvelaphanḓa ya ndondolo ya Lufhia yo vha hanefha kha 70% .
o U shuma ha komiti ya wadi ;
Zwitevhelaho zwi ḓo themendelwa : ḽitheresi ya khomphyutha , zwikili zwa nomboro zwo ṱangana na zwikili zwavhuḓi zwa vhudavhidzani ha u ṅwala kana ha u amba .
Kha vha sumbedzise tshifhinga na khumbelo ya sekhithara ya vhureakhovhe hune tshikwekwete tsha ḓo shuma hone .
Mutambo ndi wa nga madekwana , vhathu vha tea u shuma , hu na tshikhala tshiṱuku tsha u renga thikhithi hu tshe na tshifhinga . Ndi ḓo tenda ezwo .
Thitho ( u dzulela u shanduka ) tshiimo tsha tshigwada tsha
Arali hu na u thivhelwa he ha itwa , murengi u tea , hu saathu fhela maḓuvha maṱanu a mushumo ho itwa iyo thivhelo , u fha Gwama ḽa Lushaka , nḓivhiso i tevhelaho :
Maitele a ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo o vha a fhambanaho vhukuma vhukati ha vhadzheneli .
Fhethu ha mvelelo dza ndeme ( KRA ) Mishumo i re na maga a kaleaho
Vho tsireledzwa kha nyito dziṅwe na dziṅwe dza khethululo zwo sedza vhurereli , vhadzulapo zwenezwo vho vhofholowa kha mutsiko muṅwe na muṅwe wa vhurereli une wa nga bulwa kana u itwa nga muvhuso .
Komiti ya wadi i fanela u ḓadza zwikhala zwa mishumo fhedzi arali zwi sa fhiri vhunzhi ha miraḓo yo khethiwaho .
Sa i zwi vha tshi zwi ḓivha uri muvhuso u shumisa miṅwe miṅwedzi sa tshifhinga tsha ndavheleso u sumbedzisa mafhungo o khetheaho na vhuvhekanyandeme .
6.2 . Tsheo ya Khothe Khulwane i ḓo vhona uri zwigidi zwa avho vhe vha vha vhe vhashumi vha migodini vha khou liliswa kha vhutungu na u tambula he vha hu pfa nga murahu ha musi vho no kavhiwa nga malwadze ane a tshimbilelana na u shuma migodini lwa tshifhinga tshilapfu .
Kha sia iḽi , vhupo hashu ha tshiṱirathedzhi a vhu ṱoḓi iṅwe khwaṱhisedzo .
U ṋetshedza sethe dza zwipiḓa zwo fhambanaho dza dzithemendelo dzine dza nga ṱanganedzwa kana u dzhielwa nṱha na u shumiswa nga Muvhuso u itela u bveledza sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi yo teaho i re na vhukoni nahone ine ya shumisea zwavhuḓi ;
Imani u swika muya u tshi fhela nga madekwana , ni kone-ha u thoma u sheledza .
Mushumo wa 3 Kha vha sedze kha Mulayotewa , vha wane vhuimo na mushumo wa muvhuso wa lushaka .
( c ) u dzhiela nṱha mulayo wa ḽiṅwe shango .
Rekhodo dzi sa koniho u sokou wanala dzi swikeleliswa hani
203. Tshiimo tsha vhupileli ha lushaka
Ndi vhona zwi zwa ndeme u bva kha muhaṱuli musi a tshi hana u ṋea ndaela yauri hu itwe mushumo nga nṱhani ha uri u ḓidzhia sa a sa koni u zwi ita sa mafhungo a zwa mulayo .
Tshivhalo tsha nṱha tshi wanala kha soredzhi mbisi i so ngo kunakiswaho .
o U bvela phanḓa na mutsindo wa u shumiwa ha thandela dza IDP
Sa muraḓo wa GEMS vha ḓo ḓikanda nga mbuelo dza :
Mbuletshedzo ya mishumo i shumiwaho nga Muhasho wo teaho malugana na vhupo .
Nga ḽa 6 Fulwi , WHO yo ṱalutshedza u phaḓalala ha dwadze kha mashango a kwameaho na kha mashango maswa sa zwithu zwi sa thivhelei .
Muthu muṅwe na muṅwe wa mulayo , hu tshi katewa vhathu vho tholwaho nga ṱhoho ya tshikolo , kana vhathu vha re na vhushaka na vhathu vho tholwaho nga ṱhoho ya tshikolo , hu tshi katelwa vhushaka ha malofha , vha nga isa khumbelo u humbela hu tshi tevhedzwa khumbelo iyi ya bidi .
Mbadelo idzi a dzi tendelwi kha zwitatamennde zwa masheleni nahone zwi bviselwa khagala u itela u khwaṱhisa mashumele a zwitatamennde zwa masheleni .
Nga nṱha ha izwo , hu na ṱhoḓea ya u bveledzisa zwileludzi zwa kufarelwe kwa malaṱwa a re khombo .
Milayo iyi i bula zwauri
Ndugiselo ya mugaganyagwama : u ṱalutshedza zwipikwa zwa thengiso na zwibviswa u itela u swikelela thengiso dza tshibveledzwa
Tshifhinga tshoṱhe musi vha tshi vhilisa kumba , kha vha vhulunge maḓi o fhodziswaho kha zwimela zwavho zwa nḓuni .
Mivhigo ya Muoditha Dzhenerala i rumelwa kha vhusimamilayo hu sa athu fhela miṅwedzi miṱanu u bva mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
Naho hezwi zwi tshi nga vha tshikhala tsha u dzhenisa masheleni kha SABC , muvhuso u fulufhela uri u sumbedzwa ha hei mitambo a hu nga ḓo thivhelisa mitambo yapo , na u dovha u ṋaṋisa tshiimo tsha masheleni tsha khasho ya lushaka , ri tshi khou sedza khaedu dza zwino dza masheleni dzi si dzavhuḓi .
Yunithi dza bindu dzi shumaho na dzone dzi khou bveledzwa kha dzingu na vhuongelo ha muhumbulo .
Theo ya mulayo ya Ndinganyiso ya zwa Mishumo i ḓo thusa kha u lulamisa u sa lingana uhu na u ṋekedza dzikhamphani zwikhala zwo khwiṋiswaho u itela muṱaṱisano na nyaluwo .
Hezwi zwi katela tshikwekwete tshiṅwe na tshiṅwe tshi thusaho tshiṅwe tshikwekwete kana zwiṅwe zwikwekwete zwine zwa vha lwanzheni u ita zwi katelaho vhureakhovhe , na ndugiselo , nḓisedzo , u vhulunga , vhuxwatudzi , vhuendi , kana vhubveledzi .
Solomon Mahlangu u kha ḓi isa phanḓa na sialala ya masole a miṅwaha ya mulovha , vhane ra vha vhala nga fhasi ha khosi Cetshwayo we nga 1879 a kunda maswole a British kha Isandlwana , u tsireledza mbofholowo ya vhathu vha vharema kha shango lashu na u tambudzwa .
5.1 Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mbuelo ya nyambedzano na vha UK wa thendelano ya u langa mbambadzo kha mafhungo a musi UK i tshi bva kha Mbumbano ya mashango a Yuropa ( EU ) , ine ya vha Brexit .
Mbonalo dzo ḓoweleaho dza kushumele ku si kwavhuḓi , kana mimasipala i sa shumi i a shaya kana u sa vha na nḓisedzo ya tshumelo , thaidzo dza themamveledziso , u shaya vhukoni ha ndaulo , tshikhala tsha nyaluwo vhukati ha vhaimeleli vha poḽotiki na vhadzulapo na vhuyaḓa kha dziṅwe tshumelo .
Ri tea u vha na vhuṱanzi uri mashango mahulwane na maṱuku a shele mulenzhe kha zwa dimokirasi ri hane ndingedzo dza u isa phanḓa na u vhindisa mashango maṱuku a no khou bvela phanḓa .
Tshiimo tsha mutsho na riṋe -hu tshi katelwa na zwiambaro , zwiḽiwa , nyito
" Mafhungo oṱhe a mbuno na maṅwe nga ngomu ha imeiḽi iyi hu tshi katelwa na zwo dzheniswaho , zwi elanaho na bindu ḽa tshiofisi ḽa vha Poswo ya Afurika Tshipembe Ltd . , kana matavhi ayo , ndi ndaka ya vha Poswo ya Afurika Tshipembe .
Muhasho wa Vhulimi u ṋ ekana nga zwidodombedzwa zwa tshiimo tsha malwadze a phukha Afrika Tshipembe kha vho ṱhe vhane vha vha na dzangalelo .
Kha Gireidi ya 3 gumofulu ḽa awara dza 8 na gumoṱuku ḽa awara dza 7 dzo avhelwa Luambo lwa Hayani na gumoṱuku ḽa awara dza 3 na gumofulu ḽa awara dza 4 kha Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma .
Dzhendedzi ḽa Mbulungeo ḽa Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe ( SASSA ) ḽi ḓo vha badela mundende nga kha maitela mathihi kha a tevhelaho :
U ṱalutshedza ḽeri ḽa u dzhenelela na u ṱalutshedza ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine ḽa tea u itwa kha masipala wavho
Iyo ndi khetho ine mafhedziseloni vhone , sa vharangaphanḓa vha nḓowetshumo vha tea u i ita .
Mbuedzedzo ya maḓi ndi ya ndeme .
Tambani na mudededzi waṋu mutambo wa " Simoni uri " .
Lushaka lune lwa khou ṱangana na khaedu khulwane vhukuma .
Fhedziha , vhaṱoḓisisi vha fhedza tshifhinga tshilapfu vha tshi khou khethekanya iyi mishumo na u ita ndingo u itela u tsireledza na khonadzeo ya u nga shumiswa musi tshibveledzwa tshi sa a thu u iswa mavhengeleni .
Mitakalo i ṱalutshedzwa sa u sa shaea fhedzi ha malwadze , wa ṱalutshedzwa sa vhukoni ha muthu a tshi phetha zwoṱhe vhutshiloni hawe .
U renga na u dzhenisa radio kha zwiendedzi zwoṱhe zwa shishi u thoma , na kha zwiṅwe zwiendedzi nga murahu .
Naho zwo ralo , phosela dza ṱhoḓea dza mudededzi a dzi dzhieli nṱha ṱhoḓea dza u gudisa avho vhane zwino a vho ngo gudiswa kha sisiṱeme .
Khaedu ndi uri kha u thivhelwa ha tshipiḓa tshi sa thivhelei na madzangalelo a zwigwada , vhafarakani vha nga lwela u itela vhuthihi na u fana vha tshi itela u vhuelwa vhoṱhe , u humbulela nga hune vha nga vha .
Musi vha tshi lingedza u mu vusa nga u bvisa nguvho khae , vho wana uri u na malofha dzinḓevheni dzawe nahone a na u sumbedza u tshewa kha mukulo .
Ḽiga ḽ a 13 : Ṱhoḓea dza u vhiga dza komiti ya wadi
Hezwi zwi sumbedzwa zwi khagala nga mbumbo ya mbadelotiwa i no fana kha mashango a re miraḓo ya EU u fana na Netherland , United Kingdom , France , na Italy .
U bva tshe nda thoma Khomishini ya nga ha Kilima Ofisini ya Phresidennde ṅwaha muthihi wo fhelaho , yo no ita mushumo u vhonalaho wa u tikedza tshanduko i pfalaho ya u ya kha ikonomi ya tshifhinga tshilapfu , i katelaho vhoṱhe , yo khwaṱhaho nahone ine ya vha na gesepfuḓi ṱhukhu .
( 2 ) Arali Khoro ya Masipala ya phaḓaladzwa hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka , kana musi tshifhinga tshayo tshi tshi fhela , hu fanela u farwa khetho hu saathu u fhela maḓuvha a 90 u bva ḓuvha ḽine Khoro ya phaḓaladzwa kana tshifhinga tshayo tsha fhela .
U wana mikovhe miṱuku ya ṱhoḓea dza ḽifhasi fhethu hune feme dzapo dza nga kona u pikisana na dziṅwe zwi nga vha na ṱhuṱhuwedzo khulwane .
Vha dzula nḓuni ku re tsini na thavha .
Ṱhoḓea ya u ṋetshedza mimepe ya dainamiki na data i tshimbilelanaho i khou engedzea .
Muṅwe na muṅwe u a zwi ḓivha , midia wo fara zwiṱori zwo vhalaho zwi kwamaho miraḓo ya kale na ya zwino .
Zwipiḓa zwo fhambanaho zwa muvhili wanga zwine zwa tshimbila .
Naho hu uri ndaela nnzhi dza mulayo dzi nga shuma kha zwiimiswa zwa muvhuso u fhira kha zwiimiswa zwa phuraivethe , muhumbulo wa u tevhedza ha khombekhombe u a fana hoṱhe .
Nyolo yo dzudzanyeaho na fhethu ha fanitshara ya tshiṱaraṱani zwi tea u tevhedza ṱhoḓea dza vha dzulelaho u zwi shumisa .
Vhusimamilayo ho teaho hoṱhe ho dzudzana na vhulavhelesi , mishumo ya ndaulo ya Phalamennde na Ofisi ya Muoditha Dzhenerala zwo aluwa na u ḓiimisa nga zwoṱhe .
8.1 Khabinethe i tamela mashudu vhagudi vhoṱhe , zwihulwane vhugudi vha Gireidi ya 12 , nga tshifhinga itshi .
Ri humbela uri vha lavhelese thebuḽu ire afho fhasi uri vha vhone tshaka dza mbuelo .
Masheleni o engedzedzwaho a kona u humbelwa kha Mugaganyagwama na Bodo ya Vhalanguli ya Vhufaragwama .
Kha ri farane kha u tshimbidza tshanduko ya ikonomi yo fhelelaho u itela vhuḓi ha shango ḽashu .
Hu fanela u dovha ha dzhielwa nzhele fhungo ḽa u badela vhaṋetshedzi vha tshumelo nga tshifhinga na u khwinisa kha khuvhanganyo ya mbuelo dzo itwaho nga muvhuso .
A ri nga swikeleli phimo dza nṱhesa dza nyaluwo na mishumo arali ra sa thoma tshanduko dza tshivhumbeo tsha zwa ikonomi .
Operation Phakisa yo ṱunḓwa u bva kha maitele a Malaysia a Mvelelo Khulwane nga u Ṱavhanya e Malaysia vha a shumisa a vha vhuedza kha u swikela zwa tshanduko ya ikonomi nga vhuhali ; na uri ro no a ṱanganedza kha uri a nga shuma kha nyimele ya Afrika Tshipembe , zwa zwino o no vha tshipiḓa tsha tshishumiswa tsha u Shuma ha Pulane dza Nḓila dza Ṱahe .
Vhubvanyelelo vhu tshimbileaho hu thusa kha u dzudzanya mudzudzo nga nḓila ine zwa leludza u pima vhukoni ha u sudzuluwa nga kha vhupo ha ḓoroboni u swikelela dzisenthara .
Ri ṱoḓa u vhona mbudziso nzhenelazwiitwa dzi tshi ḓivhadzwa sa zwe dza dzinginywa nga vheiwe mahoḽa .
Tshivhalo tsha u tsitsikana ha vhuendi ha nnyi na nnyi zwi ṋekedzwa mutsiko muhulwane kha themamveledziso ya bada .
Ngudo dza khomphyutha dzi katela vhukoni ha u ṅwala na Ekiseḽe .
2 . Muṱangano wa kuvhanganelwa u ya nga ha milayo yo ṅwaliswaho ya GEMS .
3.2 . SAFARI-1 ndi iṅwe ya vhabveledzi vhaṋa vha khou rangaho phanḓa mveledziso ya khemikhaḽa i ḓisaho masana ḽifhasini ine ya shumiswa u ilafha vhalwadze vha dzimiḽioni nga ṅwaha .
Nga nṱhani ha , hu na digirii khulwane ya muṱaṱisano wa tshikhala tsha kha raka .
Mufariwa o dzhia tshipiḓa tsha ngilasi a ṱhavha muṅwe mufariwa ngae kha ṱhoho .
Ri tshi ya phanḓa , ho dzinginywa ḽa thendelo ya tshishumiswa tsha u gembuḽa tsha lushaka zwi tea u iswa phanḓa na u sedzeswa .
A huna tshi re kha Khoudu tshi rulaho zwiimiswa zwi ṱoḓeaho uri zwi tevhedze Mulayo wa Ndinganelo ya Vhashumi kha u ita ngauralo .
1 . Vhalangi vhane vha si vhe miraḓo ya khorotshitumbe vha Bodo ya Maanḓalanga a Ndangulo ya zwa Vhufhufhi ha Muyani ya AfrikaTshipembe :
Zwenezwi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya , bayomasi , muḓagasi u ḓiswaho nga muya , muḓagasi wa soḽa na wa maḓi u ḓo ṋetshedza Gigawatsi dza 11.4 dza muḓagasi u bvaho kha dziṅwe tshomedzo kha nethiweke ya muḓagasi .
Zwi fanela u khwaṱhisedzwa , fhedziha , zwauri milayo i nga sumbedzwa nga nḓila nnzhi dzo fhambanaho .
Ri a tenda uri u maanḓafhadza vhafumakadzi zwi bveledza u bvelela hu hulwane kha miṱa , tshitshavha na ikonomi zwine zwa bveledza mveledzopfareledzwa .
Pfunzo ya tshikolo ine vhagudi vha vharema vha i wana i kha ḓi vha fhasi vhukuma .
" Mara mugudisi washu a vha nnangi na ḓuvha na ḽithihi , " a mba ngauralo o ṱungufhala .
Ri tshe ro lindela dziṅwe mvelelo dza u khwaṱhisedza uri hu na mvelela yo iteaho .
1 . Mutsila wa MuNdebele Vho Esther Mahlangu , vhe vha ṱanganedza digiri ya nṱhesa ya yunivesithi sa ṱhonifho u bva kha Yunivesithi ya Johannesburg kha u shela mulenzhe zwihulwane kha vhutsila ha zwa sialala na mvelele .
U eletshedza zwitshavha nga zwine thandela dza mveledziso dza bveledza kha zwitshavha vhuponi hapo
Mitengo yo badelwaho kha akhauthu ya magavhelo yo fheliswa nga u angaredza musi hu si na ndavhelelo dza u wana murahu kheshe nyengedzedzwa .
U ita manweledzo khathihi na u rekhoda mafhungomatsivhudzi , tsumbo , u shumisa mapa ya ṱhohoni , thebulu , nothisi , zwiolwa kana tshati .
Ndivho ya vhunzhi ha mavu na maḓanzhe zwine zwa vha nga fhasi ha tsireledzo ( zwazwino miḽioni dza 7.9 dza hekhithara dza mavu , phendelashango ya khiḽomitha dza 848 na ḓanzhe ḽa 4 172km2 ) zwo tsireledzwa .
Mafanywa a katela ndaulo ya vhashumi , ndangulo ya vhashumi , ndangulo ya tshivhalo tsha vhashumi na ndangulo ya kha nḓowetshumo , fhedzi kuambele uku kwa tshikale ku khou sa tsha ḓowelea nga khwanyeledzo ya vhorapfunzo .
IOPC i wana zwikwama kana masheleni u bva kha vhaṋe vha thundu .
Hezwi zwo itiswa nga dzinwe nyimele dzi no nga sa dza gomelelo kha sekithara ya zwa vhulimi na mitengo ya fhasi ya zwibveledzwa khathihi na zwikonḓisi zwa zwiimiswa zwa fhano hayani , zwine zwo nyamisa vhubindudzi na u sikiwa ha mishumo .
Ndi mini tshe tsha phontshisa thaela ?
Zwi a ṱuṱuwedza vhukuma uri na vhorabulasi vha khou ima na zwa u shandukiswa ha mavu nga u ṱavhanya na u tikedza vhorabulasi vhane vha khou bvelela .
U engedza kha ezwo , mimetere i tevhelaho dzi tea u swikelwa :
Mihumbulo ya tshigwada tshiṱuku na vhaṅwe vhaelekanyi vha fanela u dzhielwa nṱha na u ṱhonifhiwa .
Ndi zwone ri a kholwa uri ṋamusi ḽi khwine u fhira mulovha , na u ri matshelo ḽi ḓo vha khwine u fhira ṋamusi .
Kha u pembelela mbofholowo iyi , ri tea u dovha hafhu dzhia tshikhala tsha u humbula na u livhuwa guvhangano ḽa vhanna na vhafumakadzi vha huliseaho vhe vha ita matshilo avho zwiṱhavhelo u itela uri riṋe ri vhofholowe .
U vha na zwikili zwa u dzudzanya na u pulana , zwa u ṅwala na zwa vhudavhidzani .
Zwino i khou ṱoḓa u penndiwa hafhu .
U ambedzana na vhashumisani maelana na khumbelo .
Ri ḓo vha ḓivhadza arali hu na tshanduko khulwane kha Mbekanyamaitele nga kha u ṱana nḓivhadzo kha saithi yashu na / kana nga kha u rumela mulaedza kha ḓiresi ya imeiḽi ye vha ri ṋekedza ine ya vha nga ngomu kha nzudzanyo dzavho dza mushumisi .
Kha vha wane vhuimo hoṱhe ho fhambanaho kha Komiti ya Wadi ya havho .
Musi ho no itwa tsheo nga ha uri ndi sisiṱeme ifhio ine ya tea u fhaṱiwa na uri zwiko zwi langiwa hani , hu thomiwa ha mveledziso ya sisiṱeme .
Ngeletshedzo zwi tshi kwama sisiṱme dza masheleni ndi u khethekanya mavhigele a zwa masheleni nga nḓila i langeaho khathihi na yuniti dza zwa mbalelano dzo teaho .
Ri tshi isa phanḓa ka ndededzo dzi langaho matshimbidzelwe a mbilahelo , sisiteme ya mbilahelo i tea u lugiswa u itela uri i vhe khagala tshoṱhe na u vhona uri hu na vhuḓiifhinduleli vhuhulwane nga avho vha re na vhuḓifhinduleli ha u wana mbilahelo na u langa maitele .
Kha nyimele ya u haela ya nyumonia , hu na u tsa huhulwane kha u ṱanganedzwa vhuongeloni kha nyumonia ya musi muthu a tshi kha ḓivha muṱuku .
Nga u shumisa haya maitele a vhuḓi , sekhithara dzoṱhe dzo ḓivhofha kha u fhaṱa vhushaka , zwenezwo dza vha dzi tshi khou khwaṱhisa vhukoni havho kha u kona u shumela vhathu vha Canada .
Kha vha nweledze zwe zwa ṋetshedzwa , zwo ṋetshedzwa nnyi , ndeme yazwo na ḓuvha ḽine zwa tea u vha zwo itiwa .
Vhuhone ha halwa a zwi kwami fhedzi vhaiti vha vhugevhenga , fhedzi na vhapondwa na vhone vha a kwamea .
Khwethekanyo ya mulilo ine mushonga uyo wa zwa vhulimi wa wela khayo
Dungo ḽa vhukati ḽi tea u ṱanganya vhuendi ha fhethu hu re vhukati , mavhengele , ofisi na mushumo ya tshumelo , khathihi na magondomaṱhaḓulani .
U rengiswa ha data yo kuvhanganywaho ya vharengi kana ya vhaṅwe nga khamphani , ndi fhungo ḽa ndeme ḽa tshidzumbe .
Yunithi ya Ndaulo ya Sisiṱeme yo sainela betshe iṅwe na iṅwe ya bambiri ḽa u rekhoda maraga ḽo ṱanganedzwa , na khophi dza rekhodo .
Lavhelesani tsumbo .
Kha dziṅwe nyimele , hu na vhuimo , mishumo na vhuḓifhinduleli nga vhuvhili .
Ndi zwa ndeme uri vundu ḽi ḓivhe nga nyimele ya ikonomi i re hone kha ndingo ya u ya kha u khwinisa vhutshilo ha vhadzulapo vha Gauteng , sa zwo sumbedzwaho nga vhuṅwe vhurangeli ho no khou itwa kha vundu sa zwo dodombedzwaho afho nṱha .
Zwi tshi ḓa kha tshumelo dza thekhisi dza zwibazana , tshivhalo tsha zwiendedzi tshi vho fhira tshivhalo tsha ḽaisentsi dzi re mulayoni dza u tshimbidza tshumelo iyi dzine dza vha hone zwazwino .
Ri dzhenavho nga mafulufulu kha mumatsho uyu ngauri ri a zwi ḓivha uri zwithu zwoṱhe zwo ṱahiswaho zwi khou ṱoḓa u dzhielwa nṱha vhukuma .
Thuso ya Phungudzo ya Tsiku i nga vha nga nḓila ya phasela dza zwiḽiwa kana vautshara ya u renga zwiḽiwa .
Phesenthe ya vhathu vha re na ndalukanyo dza pfunzo dza nṱha na yone yo aluwa u bva kha 9,3% u ya kha 14,1% ' .
U engedza kha ezwo , vha dzulela u humbelwa u kumedza mabambiri kana ḽekitshara nga thandela dza ṱhoḓisiso dze vha dzhenela khadzo .
Nomboro ya tshiputo tshine mushonga wa bva khatsho na datumu ye tshiputo tsha magiwa ngayo
Vha Interpol vha vhona na u alusa u thusana kha masia oṱhe vhukati ha maanḓalanga a mapholisa a vhugevhenga fhasi ha mikano ya mulayo i re hone kha mashango o fhambanaho na nga muya wa Mulevho wa Ḽifhasi wa Pfanelo dza Vhathu .
Uri a nga vhigisa hani mafhungo a u tambudzwa Dzhielani nzhele : Heyi ṱhoho i tea u livhana na u thivhela u tambudziwa lwa vhudzekani na ha u tambudzwa muvhilini Ṱhoho : Dzipfanelo dzavho na vhuḓifhinduleli : - Awara dza 6
Khumbelo ya u ṅwalisa manyoro na pfulo ya mabulasi i nga itwa nga khamphani dzo ṅwalisaho kha ḽino , kana nga vhadzulapo kana tshivhumbiwa tsha mulayo tsho ṅwaliswaho kha ḽino .
5.1 Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha mvelaphanḓa yo itwaho nga IMC ya Mbuedzedzo ya Mavu nga ha u tshimbidza nga u ṱavhanya zwa mbuedzedzo ya mavu na u kovhela nga huswa nga kha ṋetshedzo ya mavu a langwaho nga muvhuso u itela mveledziso ya madzulo a vhathu .
Mbekanyamushumo dza Tshumelo dza Mutheo dza Mahala dza Muvhuso zwa zwino dzi thusa miṱa i shayaho i fhiraho 3.5 wa miḽioni .
Tsireledzo yo raloho i shela mulenzhe kha nyaluwo ya ikonomi sa izwi i na mvelelo dzi fulufhedzisaho kha u ṱaṱisana ha sekithara ya zwa vhulimi ha Afurika Tshipembe .
10 Nyendedzi Maṅwalwa kana bugu dzo bveledzwaho nga Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe u itela u thusa muthu ane a tama u shumisa pfanelo inwe na inwe u ya nga PAIA .
Asesimennde dzi itwa kha mivhigo iyo u itela u lavhelesa arali mashumele a tshi elana na zwipikwa zwo vhewaho kana hai .
Kholomu dza thothiso ya zwielanaho na thempheretsha ya gesemaḓi dzi ne dza vha na elementhe dzoṱhe dzi tevhelaho :
Mbalombalo dza vhugevhenga dzi bula u elana vhukati ha fhethu ha zwiwo zwa u pwasha nnḓu na u swikelea ha zwikhala zwihulwane zwo vuleaho .
Vhutsireledzi ha vhadzuli , fhedziha , vhu dzula hu mbilaelo khulwane na vhuḓifhinduleli na ṱhoḓea dzine dzi nga kona u khakhisa vhutsireledzi ha vhanameli kana mulayo u nga si ṱanganedzwe .
U tamba matambwa hu tshi tevhedzelwa nyimele dzo fhambanaho na luambo lwo teaho .
Vha fanela u sedza kha mbuedzedzo na u dzudza u fulufhedzea kha vhupo hu songo bveledziswa na fhethu ha vhulimi .
zwifhinga zwa u shuma thandela ; na
U itela ṱhoḓisiso i re na vhudodombedzi , khomphonente ya ikhoḽodzhi i tea u katela ṱoḓea dze dza buliwa .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga sedzulusa khumbelo yavho fhedzi arali muhumbeli o shumisa nḓila dzoṱhe dzi re hone SARS dza u tandulula mbilaelo , nga nnḓa ha musi hu na nyimele dzi kombetshedzaho dza u sa ita ngauralo .
U ṱalutshedza vhagudi uri ndi ngani vha sa tei u lavhelesa ḓuvha vho livhana naḽo .
Zwiteṅwa zwo bulwa kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsho sedzaho zwithu zwo konaha u thaiphiwa nga fhasi ha thero dzine dza ṱuṱula phindulo dzavho .
Vhege yo vha yo anda nyambedzano vhukati ha miraḓo ya vhulanguli na vhadzulapo nahone i shela mulenzhe kha pulane ya muvhuso yo angalalaho ya u khwinisa matshilo a vhadzulapo .
U ḓivhidza havho uri vhaloi zwi vhonala hu u ḓivusuludza na u khwaṱhisa vhufa havho .
Nyengedzedzo ya thempheretsha na okosidzheni yo ṋoka zwi ḓo fhungudza mveledzwa dza toksini ya tsimbitswuku .
Mbambadzo ya LED na ṋetshedzo ya themamveledziso na tshumelo zwi fanela u tshimbilelana na ṱhanganyoni dza ndeme .
Mbekanyamushumo ya mvelaphanḓa ya Vhana Vhaṱuku i ḓo takuselwa nṱha , nga ndivho ya u khwaṱhisedza uri hu vhe na tswikelelo yo ḓoweleaho kha Murole wa R na u dovholola tshivhalo tsha vhana vha vhukale ha miṅwaha ya 0-4 nga 2014 .
U sedzesa kha u shumiswa ha masheleni kha themo ya vhukati zwi ḓo vha kha u dzudzanya mbilo dza mbuedzedzo ya zwo salelaho murahu .
U ṅwala mafhungo mapfufhi nga ha ṱhoho zwine zwa ḓo sia zwi khou shela mulenzhe kha bugu u itela khuḓa ya u vhala .
Kha ndima iyi khunyeledzo , themendelo na u phungudzo zwo haseledzwa .
Vhulangi vhu fanela u khwaṱhisedza uri ṅwana muṅwe na muṅwe u na bugupfarwa nga tshifhinga , na uri ri thuse vhadededzi nga u ita uri vhavhe na fhethu ho lugelaho u funza pfunzo ya ndeme .
U ita muvhigo wa kotara iṅwe na iṅwe wa mbuelo u itela muhasho wa zwa mutakalo wa vhukati .
Koporasi i dzulela u lavhelesa u tevhedza hayo na theo ya mulayo na ndaulo dzo fanelaho na u vhiga tshiimo kha Komiti ya Odithi na Mveledzazwiwo nga kotara .
Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe , vhashumi vhayo na vhaṅwe vhathu vhoṱhe vho ṱumanaho na Webusaithi iyi , a hu na vhuimeli kana waranthii dza uri mafhungo a wanalaho nga kha Webusaithi ye ya ḽinkiwa nayo , ndi a vhukuma , o fhelela kana ndi a zwino naa .
U wana masia ane a tea u khwiniswa kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa bindu , khathihi na u shandukiswa ha vhuimeleli na zwithu zwa tshizwinozwino , kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , zwine zwa tea u sedzeswa kana u dzhielwa nṱha ;
Mbekanyamushumo i shumisa ṱhaṱhuvho ya fhethu , vhuṋekani ha matheriala na kutshimbidzele kwa nḓivhiso ya vhubindudzi u itela u swikelela ino ndivho .
Muhumbulo muhulwane ndi wa u khwinisa , u ṱuṱuwedza u tevhedza mulayo nga u tou funa nga vhashumisi vha bada hu re na milayo na ndango , u fhungudza vhukhakhi ha vhuendi dzibadani,u thivhela dzikhombo , u vhona uri hu na khaṱhulo yo teaho , na u khwinisa u vha hone ha ndangulo .
Mutheo wa kushumisele kwa masheleni kwa tshifhinga tsha vhukati ndi pulane ya kushumisele kwa masheleni ya muvhuso yo ṱanḓavhuwaho ya miṅwaha miraru .
KwaZulu-Natal ḽo kwamea nga nḓila i si yavhuḓi na u khwaṱhisedza u xelelwa nga mishumo minzhi kha sekhithara nnzhi he ya vhubveledzi ya kwamea zwihulwanesa .
Tshenzhemo kha ndangulo ya thandela na vhupuḽani ha zwa masheleni ndi zwa ndeme .
Hune zwa tea , khumbelo i tea u ḓa na tsheke kana mbadelenga poswo .
Nyaluwo ya tshihaḓu kha zwa muzika , TV na fiḽimu , fesheni na matshilele zwi sumbedza u engedzea ha vhuḓifulufheli kha vhunṋe ha Afrika , nga maanḓa kha vhathu vhaswa vha Afrika .
Ndo vhudza vhathu mafhungomatsivhudzi o linganaho a no kwama ṱhoho ya mafhungo ?
Kha vhuendi , ri ḓo ṱhogomela na u engedza tshumelo ya dzibada dzashu .
4.5 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vha tevhelaho kha Bodo ya Tshikwana tsha Ndindakhombo dza Badani :
Zwiṅwe hafhu , mbekanyamushumo dzo thoma u shumiswa u shandukisa nḓila yo dzudzanywaho ikonomi na u tandulula khaedu nnzhi dzashu dza zwa ikonomi na matshilisano .
Muṅwe wa vhahwelelwa o ya ṅangani , a eletshedzwa uri mufu o tou loiwa .
Migaganyagwama i tea u swikelelea kha tshitshavha !
( a ) u ita ṱhoḓisiso na u ṋea muvhigo malugana na u tevhelwa ha pfanelo dza vhathu ;
( 6 ) Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli i nga ta kushumele kwayo ; fhedzi , tsheo dza Khomishini dzi tea u dzhiiwa nga vhunzhi ha Miraḓo yayo .
Saizwi ikonomi i tshi khou dzivhuluwa mbuelo dza muthelo dzi ḓo gonya nga dzoṱhe .
Sekhithara ya vhubveledzi yo sedza yo khwaṱha na u livha kha vharumelazwivhambadzwa .
Mbadelo dza fhasi kana dza nṱha dzi gonyiswa nga tshifhinga nahone zwo dzhielwa nṱha .
MBUDZISO 3 Phurosese dza ndeme dza u ṱola na u ela dzine dza khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo ndi dzifhio , nahone mbuelo dzine dza nga wanala kha u kala mvelaphanḓa ndi dzifhio ?
Muvhuso wapo u shuma kha vhupo ha vhusimamilayo , zwi khwaṱhisaho ndeme ya u tevhedza mulayo .
Khethekanyo i na vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya mbekanyamaitele dza ndangulo ya vhashumi kha u ṋetshedza tshumelo dza tekiniki u itela u khwaṱhisa nyisedzo ya tshumelo .
Zwi sumbedza uri u bviswa ha mugaganyagwama zwo livhanyiswa ngamaanḓa na vouthu na uri maitele a ndango a khou shumesa .
Tshifhingani tsha dzitsedzuluso , vho ṱola mabambiri a ndango ya u lozwea ha tshiṱoko e a ḓadzwa kha tshifhinga tsha phanḓa ha u vhala tshiṱoko lwa tshiofisi zwine zwo dzumbulula nḓowelo ya u lozwea ha tshiṱoko kha vhengele .
Wadi i a shumisa , nahone musi i na thikhedzo i bvaho kha muḓivhimakone wa CBP , i monithara na u ela u shuma ha pulane ya wadi
Kha nyimele iyi , mugudi u sedza kha ṱhalutshedzo yapo na ya dzhango , kana u nga elanya zwidodombedzwa na thero nyangaredzi na mihumbulo .
U bvelela uhu hu elana na kushumele kwashu kwa vhukuma kha zwipikwa zwa nga nnḓa .
U itela u khwaṱhisedzwa zwauri mabindu maṱuku a wana mukovhe wo linganaho wa thendelano dzi ṋetshedzwaho nga mihasho ya muvhuso , zwiimiswa zwa nnyi na nnyi na khamphani dza sekithara ya phuraivethe , GEP ḽi ṋetshedza ndambedzo ya masheleni kha SMME o wananaho thendelano .
Komiti dza Wadi dzi imela madzangalelo a zwitshavha kha thandela dzine dza kwama izwi zwitshavha nahone dzi tea u vha na u shela mulenzhe kha maitele aya dzi sa ṱungunudzi .
Ḽiga ḽa 12 : U tshimbidza muṱangano , dziṅwe ngeletshedzo kha mudzulatshidulo
U guda hu si ha fomaḽa hu bva kha u ṱana vhathu kha tshenzhemo ya nnḓa ha vhupo ha u guda ha fomaḽa , u fana na u livhana na mupo , vhuitwa ha ḓoroboni na zwiitei zwa matshilisano .
Tshiṱangu tsha Lushaka , kana luswayo lwa lushaka , ndi tshone tshiga tshihulwanesa tsha Shango .
U ḓadza fomo dza khumbelo BI-1666 na BI 529 .
Vhorathandela vha ḓo ḓivhadza khonadzeo ya khuḓano ya dzangalelo ifhio na ifhio kha makumedzwa a thandela dzavho .
Vhunga hu na miṅwe mimasipala ine ya khou kundelwa kha nḓisedzo ya tshumelo nahone a i khou bveledzea nga mulandu wa ṱhahelelo ya masheleni na mavhusele a si avhuḓi , mikaṋo ya mimasipala i fanela u dzulela u sedzuluswa .
Vha bvele nnḓa vha ṱalutshedze vhai A uri vha humbule nga nganetshelo kana tshiwo tshine vha ṱalutshedzana na vhashumisani navho .
Hezwi zwi dovha hafhu u kwama nga nḓila isi yavhuḓi kha tshifhinga tshe mulayo hoyu wa ndinganyelo ya kutholele wa shumiswa ngatsho .
Fhedzi arali vha dzhia dzisekithara , nga maanḓa mafhungo a vhuendi ha tshitshavha , hu na mbudziso isa athu u fhindulwa sa : naa vhuḓifhinduleli ha sekithara ya muvhuso ndi vhufhio ?
Mapfura a ndeme ndi zwiluḓi zwo ḓadzwaho zwi bvaho kha zwimela zwa vhulimi na lushaka lwa zwimela zwa ḓaka .
Thero dzine dza ḓo gudiwa kha khoso iyi dzi ḓo katela :
Zwiṱitshi zwa mulilo na zwititshi zwa ambuḽentsi zwi fanela u wanala tsini na mudzhenelano wa nḓila dza ḓorobo dza mvelaphanḓa u tshimbidza tswikelo ya u ṱavhanyedza kha netiweke ya sisiṱeme ya u enda .
Hune akhaunthu a i ngo fhela u badelwa , tshelede iṅwe na iṅwe ṱhukhu ine ya ḓo ṋetshedzwa na u ṱanganedzwa a i nga ḓo dzhiiwa hu yone mbadelo ya u phumula tshikolodo tsha akhaunthu iyo .
U itela uri hu kone u swikelelwa zwipikwa izwi , hu khou bveledzwa pulane khulwane dza malo nga mihasho yo fhambanaho kha Muvhuso wa Vunḓu .
Muhanga u dovha wa tendela muvhuso u vhona uri u na masheleni a ṱoḓeaho kha u ita uri pulane idzi dzi bvelele .
Heyi tshumisano i ḓo sumbwa nḓila nga kuhumbulele kwa vhuthihi siani ḽa zwa matshilisano khathihi na u sa konḓelela na luthihi zwiito zwa vhuaḓa .
Nnḓu ya Vharangaphanḓa vha sialala
Dziṅwe tshandukiso ndi dza tshoṱhe hu si na u ḓiimisela u vhuedzedza mugero wa vhukuma .
Ndo ṱoḓa u ya thekhisini u ya u i sedza .
Tshikwama tshi ḓo khwaṱhisa zwine shango ḽa khou ita nga ha GBVF khathihi na mbekanyamushumo ya mashumele a Pulane ya Maano a Lushaka a zwa GBVF yo ṱanganedzwaho .
Zwine ra khou ṱoḓa ndi masipala kana muvhuso wapo une wa vha na vhukwamani na vhathu vhawo na hone u kone ṱavhanya u fhindula ṱhoḓea dza vhupo honovhu .
Mulanguli wa Masipala u na tshikhala tshilapfu tsha ndangulo nahone vhuḓifhinduleli hawe vhu katela :
Kha zwitandadi zwine ra zwi fulufhela zwine vhaeni vhashu vha zwi fulufhela .
Nangani phara ṱhanu dza madzina na maṱaluli dzine dza bva kha mitevhe i re afho nṱha ni dzi shumise tie mafhungoni maṱanu . naka bada magodzhogodzho maluvha luvhilo masiḽapere
Tshishumiswa tsha mbekanyamaitele tshihulwane tsho shumiswaho u fhelisa vhudakwa tshi vhonala hu tshumiso ya mithelo u gonyisa mitengo yoṱhe ya zwikambi zwo nwiwaho .
He sedzwa TB lwa tshipentshela , mbuedzedzo , mutakalo wa muhumbulo , na mutakalo wa zwa mulomoni kana haṋwani u itela u ṱalukanya musi hu tshi dzudzanyululwa tshumelo idzi dzi tshi bva kha zwibadela zwi tshipentshela zwi tshi ya kha tshumelo dza zwa mutakalo dza nnyi na nnyi .
Mawanwa a ṱhoḓisiso iyi o vha a vhuḓi ngamaanḓa .
Mulayo wa Sisiṱeme dza Mimasipala u langa U pulanela Mveledziso yo Ṱanganelaho .
Phimo yo vha i 9,3% vhukati ha vho khunyeledzaho pfunzo dza nṱha .
Vhagudi vha thoma ṱhalusamaipfi dza vhone vhaṋe
Mbuelo dzo salaho dza Tshikwama dzi isa phanḓa na u gonya nga nṱhani ha u kuvhanganywa ho khwiṋiseaho ha u shela mulenzhe na u vha khwiṋe u fhira mbuelo u bva kha vhabindudzi .
Ḽikumedzwa nga ha vhuḓikumedzeli kha mitengo ya fhasi nga mabindu nga maanḓa ḽo kwama mitengo i dzheniswaho na thundu dza mutheo dza vharengi .
Iṅwe ya khoso dzi re hone i ḓo sedza hezwino , U ṅwala Risetshe .
Madzangano a vhashumi na one o ṱanganedza tshikhala tsha u rambiwa hao uri a thuse nahone a dovhe a vhe na zwine a nga amba kha uri a nga bveledza hani tshiimiswa u ya phanḓa .
Phindulelo ya bono ḽashu na ndivho zwa vha mbekanyamushumo dzo khwaṱhaho nahone dzi sa nyeṱhi zwi ṱoḓa vhupo ha dzingu na ha ḽifhasi vhu konisaho .
Hezwi zwi ḓo tevhelwa nga u vulea ha tshikhala vhukati ha musi khumbelo ya u bida yo bviswa na ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa makumedzwa nga Ṱhangule 2021 .
Fhedziha , muvhuso wa maswole wo hana u ṱanganedza zwa vhuthubwa .
Nga murahu ha u ṱalusa zwivhumbi zwa nga nnḓa zwine zwa nga kwama kushumele kwa muhasho , vhupo ha nga ngomu vhu fanela u shumiwa naho .
Mulayotewa ndi wone thikho ya mulayo muhulwane wa Afrika Tshipembe .
Muṅwe o vhuya o tou ita na uri nyimele yawe yo no vha kha vhuimo vhu sa tsha lugiseaho .
Nga u ralo ndi zwa vhuṱhogwa uri sisiṱeme yeneyo ya mafhungo i dzudzanywe .
Ṱhumanyo ya ofisi ya muthelo kha akhaunthu dza bannga dzi zwi vhea khagala u dzhia uri tshelede yo badelwa kha akhaunthu ya mutheli .
Khumbelo ya thendelo ya mulanga
Nga yeneyo nḓila zwi ṱoḓa u lavhelesa kha u thivhela na u lafha malwadze mahulwane a phirela o kwamaho Western Cape .
U fhodza zwilonda zwa tshifhinga tsho fhiraho na u lulamisa u sa lingana zwo vhangiwaho nga zwifhinga zwa khethululo u ya nga lushaka ndi ndaela dza Ndayotewa .
Ni songo vuwa no ima fhasi ha muri musi hu na maḓumbu a mithathabo .
Ngona ya u engedza mitakalo Kapa Vhukovhela yo ḓisendeka nga muhanga we wa bveledzwa nga Khomishini ya WHO ya zwivhangi zwi re zwa matshilisano .
Zwithivheli kha u dzhena sa hu nga ho sa kha vhupo ha zwifhaṱo na muya wa u ṱukufhadza zwi ṱoḓa u ambwa nga hazwo nga kha zwiṱirathedzhi zwa tshifhinga tshilapfu .
Mivhigo yoṱhe i fanela u anḓadzwa .
U dzudzanya adzhenda phanḓa ha musi muṱangano u tshi thoma .
( b ) Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
5 . Mafhungo a songo fhelaho a re phanḓa ha Phalamennde
Dokotela wa maṋo a nga dovha hafhu a wana tswayo dza u thoma dza khentsa mulomoni .
Madzina avho ha ḓivhei kha Khomishini .
3.6 . Khabinethe i livhuwa u shela mulenzhe ho itwaho nga sekithara ya phuraivethe , yo shelaho mulenzhe nga u ṋetshedza vhukoni ho teaho i tshi shumisa masheleni ayo yone iṋe .
Kha nyimele dzoṱhe , vhunzhi vhu vhaleaho ho ṱalutshedzwaho kha yunitsi dza SI hu fanela u dzhielwa nzhele sa ndango ya ndeme yo themendelwaho ya tshiofisi .
Ndeme ya maambiwa one-one na u phaḓaladzwa ha maambiwa vhatshimbidzi
Mushumo wa Komiti ya Wadi yo ḓitika nga thasululo dza khoro dzi re khagala .
Arali Muhasho wa zwa Mafhungo a Nnḓa u tshi ṱoḓa tsumbo ya nyendedzi dzo bviselwaho khagala zwavhuḓi ya uri Muthu a nga shumisa hani seli ha malwanzhe , vha fanela u sedza akha u Sedzwa hafhu ha Vhupileli .
Kha vha tevhedze idzi ndaela kha zwigwada zwiṱuku zwavho .
Kha vha amberele u bvelela , zwi ambaho uri vha tea u lwela u vhonala lwa phurofeshinala u ya nga ha kuambarele na vhugudisi .
Meyara u ita mishumo yoṱhe ya vhuṱambo na mishumo yo rumelwaho nga khoro .
Tshanduko dza ndeme nga mbeu na dzone dzi hone .
Mvelaphanḓa ya masipala i haṱulwa nga tshitshavha na vhadzhiamikovhe .
Ndivho ya lungano ndi u kaidza kana u funza pfunzo .
Muṱangano wa Komiti ya Wadi vhatshimbidzi
Nga maanḓa , u sa lingana hu hulwane ha zwa masheleni na ha ikonomi na u dzulela u vha na u shaya vhudziki .
Ṱhoḓea dzi tevhelaho dzi kwama vhaṋetshedzatshumelo vhoṱhe vha lavhelelwaho :
Zwi ḓo dovha zwa fhedza dzingu ḽi tshi khou limuwa kupfukele mikaṋoni ku ṱavhanyedzaho khathihi na u fhungudza u dovhololiwa ha u thusedzo ya mazhendedzi a mikaṋoni , zwine zwa dovha zwa a khwinisa vhuṱaṱisani ha zwa mbambadzo na u enda ha muthu nga u fhungudza tshifhinga na mbadelo .
Ndivho khulwane ya Khwinisedzo yo kumedzwaho ndi u ita uri vhuraḓo ha Khoro Ndangi ya Dzangano ḽa Mishumo ḽa Dzitshaka ḽi imelelee nga u ṋetshedza tshikonisi tsha vhutholi tshi dzhielaho nṱha zwigwada zwo fhambanaho zwa ḓivhashango , ikonomi na madzangalelo a matshilisano ayo .
KHUMBELO YA TSWIKELELO YA REKHODO YA MUHASHO
Mbuelo ya lushaka ya vhukuma ndi ndeme ya tshelede ya mbuelo ya lushaka yo dzudzanyiwaho u itela u gonya ha mitengo .
2.3 . Khabinethe yo dovha ya nyeṱulelwa ngaha vhupo ho tshenzhemaho u salela murahu kha u thomiwa na u ṱolwa kha maga a ṱoḓeaho kha u ṱavhanyisa nḓisedzo .
Vha ya phanḓa vha dzinginya zwa vhukonanyi kha nyimele dzine ha vha hu sina mbuno dza zwa mulayo dza u haṱula zwi kwamaho vhuloi .
Ann o fhindula mbudziso nnzhi kiḽasini ṋamusi .
Vhathu vhashu vho dzimiwa na zwithu zwa ndeme kha uri muthu a tshile u tou fana na tswikelelo kha nnḓu dzavhuḓi , muḓagasi , maḓi , bada dza tshigonṱiri , na fhethu ha vhuḓimvumvusi .
Vhashumi vha zwa vhuvhaḓi vha nga vhuelwa u bva kha vhunzhi ha thikhedzo i re na mveledziso ya zwibveldzwa na u ḓivhambadza , na u bva kha nyaluwo ya indasiṱiri ya vhuendelamashango kha Tshiṱiriki .
Mbuelo dza khumbelo na mbadelo dzi no tea u badelwa ( Ndaulo 7 )
Zwo livhiswa kha u pembelela mvelele dzashu dzo fhambanaho , nga kha muzika ngeno zwi tshi ṋetshedza tshikhala vhakonesi na dzi DJ dzapo .
Milandu ya u swikelela mafhungo i nga pfiwa phanda ha Khothe ya Madzhisiṱiraṱa , sa khothe ya u thoma40 , na Khothe Khulwane yo teaho .
Kha vha ntendele ndi dovholole mbuno ya uri mafhungo a u tambudzwa ha vhafumakadzi a sedziwa nga kule hu si nga tshitshavha fhedzi nga muvhuso washu .
Kha tshiṅwe tshipiḓa tsha ḓorobo vhathu vha dzula kha nnḓu dzo fhaṱiwaho zwavhuḓi kha tshipiḓa tshihulwane .
Hu ḓo engedzwa mvelaphanḓa kha saithi ya tshiṱitshi tsha muḓagasi tsha Medupi .
43 . Bodo ya Koporasi ya Fulufulu ḽa Nyukiḽia ya Afrika Tshipembe :
1 . Modele wa Nḓisedzo ya Tshumelo wo Sedzaho kha Zwiṱiriki
U ṅwala mafhungo a tshi shumisa madzinakhumbulelwa .
Nyaluwo hafhu nga u ṱavhanya i thusa kha u fha tshelede nḓowetshumo uri dzi lambedze zwikili zwi ṱoḓeaho na mveledziso zwi re vhukati kha u engedza zwibveledzwa nga vhashumi , u engedza miholo ya vhukuma na u fhungudza vhushai .
Tshiimiswa tsha Mutakalo wa Zwifuwo tshi ḓo ṋetshedza phemithi ya u renda u bva nnḓa fhedzi arali vho wana khophi ya phemithi yo ṋetshedzwaho nga Mulayo wa Muṅwalisi wa 36 wa 1947 .
Tshiimo itshi tsha thandela tshi katela u fhaṱiwa ha damu ḽa De Hoop na sisiṱeme dza phaḓaladzo ya maḓi a sa athu shumiswaho manzhi .
Ri a ḓivhudzisa uri matshudeni vha guda mini kha ngudo iyi , vha wana ndalukano dzifhio .
O vha ene we a kombetshedza uri musi vha tshi lwala kana vho huvhala vha ḓi badeliwa .
Masipala wa dzhia tsheo wa u pfulusa vharengisi vha tshiṱaraṱani wa vha isa fhethu ho itelwaho vharengisi .
Zwidodombedzwa zwa rekhodo ine ya khou humbeliwa
Ri ḓo isa phanḓa na dziṅwe thandela dzo fhambanaho dzine dza ḓo shandukisa nyimele ya nzulele ya vhathu vhashu na u alusa ikonomi yashu .
U ḓivhadza sisiṱeme kha ḽeveḽe ya vundu .
Ṱharamudzani lutambo lulapfu fhasi kana ni tou tala mutalo .
Phesenthe ya vhatshinyi vhane vha khou shela mulenzhe kha wekishopho dza vhubveledzi na mbekanyamushumo dza vhulimi i fhasi kha tshivhaloguṱe tsha vhatshinyi vhane vha tewa nga mbekanyamushumo dzine dza nga dzenedzo u ya nga pulane dzavho dza tshigwevho .
Thusedzo ya thekhinikhala ya mveledziso ya ndinganyiso yo livhiswaho kha fomuḽa ya ndambedzo ya pfunzo ya mutheo .
Kwo vha ku tshi khaḓi ri ku a vhudzisa kholomo musi muya u tshi dovha wa vhudzula .
Kha vha sike zwikhala zwa zwiitwa zwa mbambadzo ya vhuvhambadzi ha tshiofisi na vhu si ha tshiofisi .
Vho Jan Grove vha Muhasho wa zwa Vhulimi ngei Eshowe vho ṋetshedza thikhedzo .
Mulaedza wa lushaka nga Phuresidennde Vho Cyril Ramaphosa
Khabinethe i tama u vhona ḓorobo ṱhukhu na khulwane dza Afrika Tshipembe dzi tshi bidela miṱangano miṱuku hune dza nga kona u swikelela ṱhoḓea dza u vha ṋemuṱa .
Tsaukanyo ya bammbiri iḽi i nga engedzwa nga masia a takadzaho o vhalaho .
Maga ayo a katela u dzulela u ṱamba zwanḓa , u sa vha tsini-tsini na vhaṅwe na u ambara masiki musi u fhethu ha nnyi na nnyi .
Nḓila ya kuitele kwa Mbekanyandisedzo yo tevhedzwa tshifhinga tshoṱhe .
U thusa nga ndangulo nyangaredzi na thikhedzo yo teaho u itela uri yuniti i shume nga nḓila i bveledzaho .
Ḽiṅwalo ḽa mvetomveto ḽo khwiniswa nga u sedza ṱhoḓisiso nyengedzedzwa , vhukatini ha zwinzhi , kha mafhungo a elanaho na u valelwa u itela u vhudziseswa .
Naho vhunzhi ha vhurangeli ha khakhululo ho no ḓiambiwaho hu uvhu vhune ha tea u ela u bva kha mushumo wa vhurangaphanḓa wo teaho , vhu dovha ha vhuedza kha u swikelela na u londota fulufhelo ḽa nnyi na nnyi na vhuḓifulufheli .
Zwiko zwa ngomu : zwi itwa nga masipala wone uṋe , sa tsumbo . mbadelo dza tshumelo na mithelo zwi ngaho sa u hira zwifhaṱo na mbadelo na therifi dza vhashumisi vha tshumelo .
Zwine vha tea u ita
Vhudzheneleli ha vhadzulapo vhunga thusa u vala hetshi tshikhala sa musi vha tshi ḓo ḓadzisa maga o thomiwaho nga muvhuso nga vhone vhaṋe nahone nga heyi nḓila vha ḓo vha vha tshi khou vhea ipfi ḽavho phanḓa .
u imba vho tamba ndi humbula zwi ḓa tsho lila zwo ḓa tshi lila o imba ri tshimbila ni reila no reila ndo humbula u amba o amba u amba o ambao ambao amba tsho lila ro tshimbila
Vha dza u shela mulenzhe na u tevhedza zwililo zwa vhathu
Mushumo wa ndeme u shumiwaho nga zwitshavha kha phurosese ya u sedzulusa kushumele na u ela zwi khwaṱhisedzwa nga ṱhoḓea idzi .
2.5. Khabinethe yo ṱanganedza zwine zwa khou itea nga ha mveledziso kha maimo a nyambedzano ngei kha Dzangano ḽa Mbambadzo ḽa Ḽifhasi nahone yo tenda kha ṱhoḓea ya u sedzesa kha mveledziso nga murahu ha mbekanyamushumo ya mushumo ya Nairobi na ndugiselo ya Khoniferentsi ya Dziminisiṱa ya Vhufuminthihi ya WTO ( MC11 ) ine ya ḓo farwa ngei Argentina nga Nyendavhusiku 2017 .
Musi vha tshi ṱun ḓa mikumba miṋu na yo omaho na zwiphuga zwa vhazwimi , fomo ya khumbelo i tea u khwaṱhisedzwa nga dokotela wa phukha wa muvhuso wa vhupo hune tshivhumbiwa tsho tendelwaho tsha vha hone .
Komiti ya u vusuludza ḓorobo , yo vhumbwaho nga vhaimeleli vha tshitshavha na vhaṋe vha ndaka , yo vhumbiwa nahone u thomiwa ha Tshiṱiriki tsha u khwinisa Ḓorobo zwo ṱaluswa sa zwa ndeme vhukuma .
Muvhuso wapo u na vhuḓifhinduleli ha themamveledziso na tshumelo dza ndeme , ndaulo na ndaela ya tshitshavha & vhupulani ha masipala
Sedzani bodo ya mutambo murahu ha bugu .
U imela zwivhumbeo na mihumbulo kha u sudzuluwa ha muvhili na muungo u no nga : u ita mutshini , ḓaka ḽa manditi , ambulentse , nga muthihi na nga tshigwada
Nḓila ine ya vha khagala tshoṱhe ya u pulanela tshumiso ya mavu a vhudzulo ha vhathu i a ṱoḓea u itela u tikedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no shuma , nahone ho vhekanywa zwavhuḓi .
Zwine thangi na mitshila zwa amba .
Kha fhethuvhupo , mutevhe wa mihanga u vhidzwa u pfi ndi mutevhe wa phambano ya mihumbulo .
Thekhinoḽodzhi na ikonomi zwi nga itea zwa sa shushedza vhutshilo fhedzi vhudzuloni ha izwo zwi nga ṋekedza vhutshilo .
Sa tsumbo , vha nga kona u vhonala kanzhi kha khanedzano dza phalamennde na dza vhusimamulayo ha vundu .
Honeha , sa izwi zwi sa vhonwi sa mushumo wa ndeme wa masipala , maga o dzhiwa u ita uri vhupo ha u awela na vhuḓimvumvus uvhu hu vhe ha phuraivethe na u tenda uri dzi khwiniswe dza vha vhupo hu shumaho nga vhuḓalo sa fhethu ha madalo a holodei .
30% ya komiti dza wadi i khou shumisa pulane dza wadi
Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu , musi i sa khou lingedza u fha ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi , yo dzinginya uri ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi i tea u fhambanyisa vhukati ha vhuloi havhuḓi na vhuloi vhu si havhuḓi ( vhuloi vhuvhi ) .
U shandukiswa kana u dzudzanya vhupo ha mushumoni kana thodea dza mushumo kana u toda munwe mushumo , nz hune zwa vha zwo tea .
Naho ho no shumiwa mushumo muhulwane ho sedzwa dzilafho , ro litshedzela nga nḓila i shushaho sia ḽa u thivhela .
Muhumbeli u fanela u ṋetshedza fomo kha DIO nga kha Yunithi ya PAIA kha ḓiresi , nomboro ya fekisi kana imeiḽi sa zwo sumbedzwaho kha manyuwaḽa uyu .
Musi mbekanyamushumo dza u khwaṱhisedza ndeme dzi tshi ita themendelo na u ṋekedza nyendedzi , zwa kushumisele na khwiṋiso zwi tea u itwa kha ḽevele ya zwiimiswa .
2.10 . Khabinethe yo dovha hafhu ya themendela u ganḓiswa ha mvetamveto ya Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Pfanelo dza Vhaholefhali kha Gazette ya Muvhuso hu u itela u ḓinekedzela ha muvhuso .
Mveledziso ya matshilisano ya ṅwana i a khakhisea nga u vhingwa a tshe muṱuku a mbo ḓi vha mualuwa nga u ṱavhanya a pfuka na maṅwe maga a nyaluwo .
Mbilo i ḓo dovha hafhu ya vhuedza vhashumi vha bulasini vhe vha vha vha tshi nga vha vho kwamea nga nḓila i si yavhuḓi nga mbueledzo ya thundu kha vhavhili .
Ṋeani ṱhoho ya mafhungo ya inwi muṋe arali i songo ṋetshedzwa .
16.1.6 u ṱanganedza khumbelo ya PAIA kana ya POPIA u tshimbidza maitele a u ita khumbelo kha tshiimiswa u dzhia tsheo ya u tendela kana u hana khumbelo ya u swikelela rekhodo u kwamana na muitakhumbelo ( sa tsumbo vha nga ṱoḓa u vhudzisa muitakhumbelo zwiṅwe zwa zwidodombedzwa kana vha nga ṱoḓa u humbela nyengedzedzo ya tshifhinga tsha u shumana khumbelo etc . )
1.5 . Khanedzano ya SoNA yo sumbedzisa vhuṱhogwa ha uri ri lugise ikonomi na u lugisa zwipiḓa zwo tshinyalaho zwa mitshini ya muvhuso kha u thoma bveledza ndaela dza zwa khetho .
C O vha a tshi ṱoḓou u zwifha .
Zwibveledzwa zwa mafhi zwo fhambanaho zwi sumbedza maitele a fanaho .
Vha songo lingedza u vhala bammbiri ḽa mbudziso ḽoṱhe .
1.3 . Khwiniso dzo dzinginywaho dzo vha hone nga murahu ha vhukwamani vhuhulwane vhukuma na vhathu vhoṱhe vha kwameaho kha mavundu oṱhe a ṱahe .
U ṱola na u linga mimoḓoro kha zwiṱitshi zwa u linga sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha khoudu ya u shumisa ya SABS047 " U lingwa ha mimoḓoro malugana na u lugela u tshimbila badani " .
U khwiniswa ha vhutshilo ha zwitshavha zwa mahayani zwi sala zwi nṱha kha adzhenda ya muvhuso ; zwo ralo zwo fanela uri muvhuso washu u vhee khwaṱhisedzo i ṱoḓeaho kha u sikwa ha mishumo .
Mavu a Karoo o tea kha u ita zwilalo .
U khwaṱhisedza uri mvelelo dza u fhedza dzi ṋetshedzwa vhafaramikovhe .
Kha miṅwaha yo fhira , u bviswa ha muṱavha uyu ho fhaṱa King's Beach .
Hu na thandela dzo fhambanaho dzine muvhuso wa nga dzi tevhela nga kha ICT hu na lutamo lwa nḓisedzo ya tshumelo .
Fhedziha , ri tshi ambela khagala zwipiḓa zwihulwane zwo vha zwo livhiswa zwihulwane kha mveledziso i vhonalaho nga ngomu shangoni .
Puḽane ya u Itwa ha mugaganyagwama yo bveledzwa u itela u vhona uri thandela dzoṱhe dza masheleni dzi khou itwa u itela u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u sika mishumo kha vha sa shumi .
U oditha tshiimiswa , ho sedzeswa mvelaphanḓa na mavhaka u ya nga mvelaphanḓa dziṅwe .
Vho lavhelesesa kha zwa vhusimamilayo , vhulavhelesi na mishumo ya u shela mulenzhe , nahone vho hwesa mishumo yavho mihulwane kha mahaḓa a Ṋeḓorobo Muhulwane .
Kha ḽiṅwe sia , ṱhanganyelo ya khamphani dza 88 dza China dzi khou bindudza Afrika Tshipembe , hu na khephithala ya thundu ya R116 biḽioni kha tshifhinga tshi fanaho .
Ni klha ḓi humbula ḓuvha ḽaṋu ḽa mabebo ḽa vhuvhili ?
4.7 Hune zwa vha zwo tea , vha ḓivhadza uri muthu muṅwe na muṅwe ane a ganḓisa mafhungo afhio kana afhio zwi si ho mulayoni kana u amba dzina ḽa ṱhanzi , u na mulandu , nahone u ḓo tshutshisiwa kana u sengisiwa .
Ṱhalutshedzo pfufhi yo ṋetshedza afho fhasi ya dzithekhinoḽodzhi dzo khethiwaho dza u kufarele kwa malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili ' u sa vha hone ha thekhinoḽodzhi nkene a zwi ambi uri a yo ngo ṱanganedzea .
Khaedu dzo livhanaho na ḽa Durban dzi a konḓa nahone dzo serekana a si dzine dza nga sokou vuwa dzo tandululwa nga luthihi .
Zwino shumisani sethe tharu dza maipfi kha u fhedzisa mafhungo haya .
Mulayotibe u khou lwisa ndaulo ya vhulanguli ha mishonga ho khwaṱhaho , ha vhuḓi nahone vhu shumaho ..
Phindulo i kha nḓila ye vha shumisa luambo lwa u fhumula lwa tshifhinga na fhethu .
Thomani nga u amba uri thempheretsha i ḓo vha ifhio , ni kone u amba uri i ḓo na , hu ḓo vhana makole kana u ḓo vha mutsho wa masana naa .
Zwiṅwe hafhu , kha tshitshavha tsha mafhungo , mushumo woṱhe wa muhumbulo wa misi nga misi wo ṋekedzwa mitshini .
Masheleni haaḽa ano poselwa aḓo ita uri tshikwama tsha vhashumi tshi vhe na masheleni manzhi a mbuelo musi vha tshiya u awela , hu songo khakhiswa maitele are hone zwa zwino .
Nyombedzelo ya u tevhedzela sisiṱeme i konḓaho i re na milayo minzhi nga maitele a u fusha ndaela dza birokhirasi zwi ita uri sisiṱeme i ḓure , i vhange dzithaidzo , i songo shuma zwavhuḓi na khonadzeo ya u vha hone ha vhuaḓa .
Tshipikwa nyangaredzi tsha thendara hei ndi u wana muvhigo wa asesimennde u re na ṱhuṱhuwedzo ya ndivho wa mavu a Tshiṱiriki tsha Vhurathi hune Khomishini ya Mbilo ya Mavu ya Dzingu ya nga dzhia tsheo i pfadzaho kha u ṱuṱuwedza nyengedzedzo ya masheleni .
Nungo dzashu sa muvhuso dzo ḓi dzula dzo pikwa u khwiṋisa u swikelela na ndeme .
Hu na khonadzeo ya uri muṅwe vhaṋetshedzi a nga ṱuṱuwedzwa u dzhia ḽiṅwe sia ḽa lweṱolweṱo .
Naho hu na uri u katela ḽifhasi ha u ṋekana na thekhinoḽodzhi ntswa hu vula khonadzeo ya zwikhala zwiswa zwi takadzaho , hu dovha hafhu ya sika tshaka ntswa dza u sa lingana .
U ṱhonifha nyendedzi dza zwi isaho khomboni hu u itela u thivhela ndozwo ya tshiendedzi na tshinyalelo zwifhinga zwoṱhe .
U itela u khwaṱhisedza khonadzeo ya senthara ya zwa mitambo , zwileludzi zwa mitambo tsini na tshitediamu zwi tea u khwiṋiswa , u londotwa u ṱanganyiswa na senthara ire hone .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
U medza tshimela u bva kha mbeu - sa ṋawa kana dziṅwe mbeu
Mbekanyamaitele ya Nnḓu ya Vhukati na matshimbidzelwe zwo tendelwa u itela u itwa zwavhuḓi kha Madzingu oṱhe .
Maitele o sumbedziwaho a u ta tshivhalo tsha aḽumini ndi maga a u shumisa tshedza u kala dzi athomo nga u shumisa mudugudugu wa niṱiriasi okisidi na u engedza photheziamu sa tshithu tshi no tsitsela fhasi ayenezesheni .
Sa tsumbo , kushumisele kwa thekhinoḽodzhi dza mafhungo dzi fanaho , na luvhanḓe lwa zwa khomphyutha zwi ḓo leludza mushumo nga ngomu kha zwiṱiriki zwa mutakalo .
Phurofithi dza khamphani khulwane , tshiṱuṱuwedzi tshihulwane tsha ndeme dza tshiṱoko , na dzone dzi khou gonya .
Nga u ita lufuno lwa Mudzimu tshirunzi tsha zwiimiswa na nyito dza muthu zwi a vhuedzedzwa .
Tshumelo ya tshumelo dza vhuholefhali vhu kwamaho vhuluvhi ( IDS ) zwa kale yo vha i tshipiḓa tshihulwane tsha tshumelo kha vhuongelo ha vhugudeli .
Thagethe idzi dzi nga dzudzanywa kha modele .
Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo zwa zwino u khou vhekanya vhuṱanzi nga ha vhashumi vha muvhuso vhe vha kundelwa u tevhedza mulayo muswa .
Izwi zwivhili zwi na nḓila dzo fhambanaho dza u sedzulusa khombo khathihi na maga a thandululo .
Hezwi zwi katela u khwinisa nyaluwo ya ḽifhasi , u dzikisa mitengo ya zwibveledzwa , nyimele dza kilima dza khwine , ṋetshedzo ya muḓagasi i fhulufheleaho na phungudzeo kha u sa dzudzanyea ha vhushaka ha vhashumi .
Nyambedzano yavhuḓi na nga u tou ṅwala , u vhiga u ṅwala , matshilisano na zwikili zwa u tandulula thaidzo .
Khuḓano , sa zwo bulwaho afho nṱha , dzo vha dzauri , arali tshifhinga tshi re vhukati ha u vulwa ha akhaunthu na u badelwa ha mphomali zwa pfuka tshivhalo tsha maḓuvha o imaho ngauri , sisiteme nga yone ine ya u bannga kha bannga ifhio na ifhio yo bulwaho i do vala akhaunthu .
u khwaṱhisedza vhutevhedzeli ha muhanga wa vhulauli na vhusimamilayo ha muvhuso ;
Vhuareloni ha mashangoḓavha ha u itela muaro ho pfuka kha tshandulo dzi mangadzaho nahone dzi kha ḓi bvelaphanḓa .
Ndi mihasho miṋa fhedzi i re na nzudzanyo dza ndangulo ya khombo i shumaho , ngeno hu uri mihasho miṋa i khou ita zwa Muhasho wa Tshumelo ya nnyi na nnyi na Vhurumelwa ha Ndaulo .
U thoma na u londota vhushaka ha mushumo na vhoṱhe vhakwameaho vho teaho vha pfunzo , vhugudisi zwa vhuongi na nḓowelo .
Tshanduko dza sumbe dzi imela dziṅwe tshanduko dza mutheo dza mbumbano dza zwi bva kha zwi tshilaho .
1.5. Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo u bva kha Minisiṱa wa Muhasho wa zwa Mupo , Vho Edna Molewa ya uri Afrika Tshipembe ḽi khou penndela kha maṅwe mavundu mararu o salelaho , u khwaṱhisedza na muṱolamuvhalelano wa zwiṱoko zwa mananga a tshugulu ane a vha a vhathu vhone vhane ..
Nnḓu nnzhi dzo tshinyadzwa nga maanḓa
Maga aya a dovha a tikedza vhuḓifhinduleli ha shango kha Thendelano dza nga ha Pfanelo dza Ṅwana dza Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ( UNCRC ) khathihi na Thendelanomviswa ya Afrika ya nga ha Pfanelo na Mutakalo wa Ṅwana ( ACRWC ) .
Khoudu i elana na nyito mbuya dza u tshimbidza dzangano , u langa masheleni na khoudu dza nyito mbuya dza u ṱoḓa ndambedzo .
Ṱhuṱhuwedzo ya Mulayo wa Ndaulo ya Vhulamukanyi
R350 na R5 kha 1000 iṅwe na iṅwe yo tendiwaho siani ḽa tshiimo tsha mukovhe , kana R5 kha 1000 iṅwe na iṅwe ine i sa vhe na tshiimo tsha mikovhe .
U bveledza pulane ya kushumele ya thandela / mushumoitwa - ndi nnyi ane a ita zwifhio , ngafhi , lini nz .
Madzina a fhethu a welaho fhasi ha ndango ya muvhuso wa lushaka a katela dziḓorobo , dzisababu na zwikolobulasi , vhupo ha vhathu , ofisi dza poswo , zwiṱitshi , vhukavhamabufho , vhuimangalavha , bada dza lushaka na zwivhumbeo zwa shango zwa mupo sa dzithavha , milambo , dzibei dza lwanzheni , zwitangadzime , matshabva na vhugalaphuka ha lushaka .
Ri tea u vhudzisa zwino uri ndi ḽifhio ḽa masia ḽine ḽa vha ḽa muelo muhulwane kana wa ndeme nga maanḓa kha mushumo uyo , iḽo ḽine maṅwe a ḽi tevhedzela , kana ḽine a ḓitika ngaḽo .
Ṱhoho i bva kha tshifhinga tshe vhupulani ha zwa matshilisano ha vha hu tshi lingana na ' vhuinzhiniara ha tshitshavha ' nahone ya livhiswa kha maitele a zwa thekiniki na a ndaulo ya vhuṱumanyi ho dzudzanywaho ha ṱhoḓea na zwiko .
Nga nnṱha ha tshiṱangu huna pfumo na thonga zwo itaho tshifhambano u vha tshithu tshithihi .
Dokotela wa zwifuwo wa muvhuso u bva ofisini ya Lushaka a vhuya a tenda zwa u renga u bva nnḓa , zwi dzhia maḓuvha mararu u ya kha maṱanu a mushumo uri khumbelo yavho i tshimbidziwe na u ṋetshedza phemithi .
Naho zwo ralo , ha ngo sedza ndinganyo ya mbeu sa tshithu tsha ndeme lune a tshi ṱumanya nga nḓila i re khagala na zwithu zwihulwane zwi mu vhilaedzaho .
Mulayotibe wa Khwiniso wa Zwibveledzwa zwa Zwiko zwa Peṱhiroḽiamu na Minerala wo humiselwa Phalamenndeni u itela uri u sedza kha , ho tou topolwa , vhukwamani na Khoro ya Lushaka na Mavunḓu , zwe zwa vhoniwa zwi sa fushi .
Mvelelo dza maitele haya dzi ḓo thusa kha u khwaṱhisa vhungoho ha sisiṱeme ya zwa masheleni Afrika Tshipembe nga u topola maga ane a nga shumiswa u thivhela u lepalepa ha sisiṱeme ya AML / CFT .
Maḓuvha Nga nnḓa ha musi zwo sumbedziswa sa " ḓuvha ḽa mushumo " kha tshiteṅwa tsha PAIA , ḓuvha ḽi dziwa sa ḓuvha ḽi re kha khaḽenda .
( b ) mulayo-wapo wo dzinginywaho wo thoma wa anḓadziwa u wana mahumbulwa a vhathu .
Ri tea u hanedzana na nḓowelo dza u humbula nga maitele o ḓoweleaho nga ha tshipiḓa tshikene tsha ṱhaṱhuvho tshi tshi vha tshone khwine kha zwiṅwe : u sedza tshivhumbeo u songo sedza ndivho , ndi nungo dzo tambiseaho .
Zwishumiswa zwiṅwe na zwiṅwe zwo tshikafhadzwaho kana tshomedzo zwi fanela u ṱanzwiwa , zwa lovhewa kha mushonga wa u halula lwa awara nthihi na u omiswa .
Mbofholowo yashu sa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe a yo ngo ḓa zwo leluwa ; yo ḓiswa nga vhanna na vhafumakadzi vhe vha kumedzela matshilo avho vha tshi itela vhaṅwe .
( 3 ) Mulayotibe u nga shumiwa hu tshi tevhedzwa maitele o bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) kana khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) arali u tshi wela fhasi ha Muengedzo 4 siani ḽa mushumo kana u tshi ita uri hu vhe na Milayo yo humbulelwaho kha iṅwe ya khethekanyo dzi tevhelaho :
Khothe yo amba uri zwigwevho zwa mabulayo a itelwaho u wana mushonga hu tea u rumelwa mulaedza wa uri vhavhulayi a vha nga konḓelelwi .
Zwishumiswa ezwi zwe zwa vha zwi hone zwi nga vha zwi songo swikela tshitandadi tsho lavhelelwaho .
Mishongo kha shedulu iyi ndi iyo ye ya waniwa uri yo tsireledzea , fhedzi i ṱoḓaho iṅwe ḽevele ya ndaulo ya phurofeshinaḽa .
Fomula ya u kovhela mbuelo i na zwipiḓa zwiraru zwi tevhelaho :
Fhedzisani mafhungo a no thoma nga mamudi .
Hu na thaidzo khulwane ya vhuendi ha vhukati ha dziḓorobo kha u itela u swikelela pfunzo na tshumelo ya dzilafho kha fhethu ha u mona Prince Albert na kha zwiḓorobo zwiṱuku .
Khumbulelo dza uri vhadededzi vha dzhenelelaho kha wekishopho dza vhugudisi dzi ḓo engedza ndeme na zwenezwo kha nyito dza tshikolo a si dzone .
Ndavhelelo dzi katela na masiandaitwa a zwiteṅwa zwa masheleni zwo khetheaho .
Nyendendedzi iyi , yo itelwa u thoma u shuma ha tshiteṅwa10 tsha PAIA , u ya nga khwiniso , hu tshi khou itelwa u thusa muthu ane a khou tama u shumisa pfanelo iṅwe na iṅwe yo anganyelwaho kha PAIA kana kha Mulayo waTsireledzo ya Mafhungo a Vhuṋe , wa 2013 .
Naho Afurika Tshipembe ḽi tshi tea u shumisa tshelede nnzhi kha R&D nga u angaredza , tshivhumbeo tsha tshiimiswa na tshone tshi tea u khwinisa vhushaka vhukati ha ṱhoḓea dza u bveledza zwithu zwiswa na mabindu .
U ṋetshedza tshumelo ya ndaulo nyangaredzi u fana na u faela ; u fothokhopha ; u fekisa ; u ṱanganedza na u rumela maṅwalo .
Pulane ya Kushumele / Nyito
Mulilo u re fhasi zwi amba mini ?
Ri khou vhona ḽigabelo ḽa u thoma ḽa vhushayamushumo musi vhabindudzi vha vhabvannḓa vhanzhi vha tshi fhungudza kana u vala mishumo yavho .
Zwi nga vhonala zwi tshi nga a si zwa maḓuvha ; tshiitisi tsha phambano zwi tshi khou vhangwa nga tshikhala tsha u hwala muhwalo i a konḓa u kala .
1.2 . Mulayotibe u ṱanḓavhudza tswikelelo kha vhulamukanyi ha mabindu maṱuku nga kha Tshumelo ya Mulavhelesi wa muvhuso ( Ombud ) , ine ya ḓo ṋewa mushumo wa u ṱanganedza na u tandulula mbilaelo nga mabindu maṱuku .
Sa tsumbo hu na nḓowelo ya u tendela vharengisi u rengisi zwirengiswa zwavho vhuponi ha tsini na fhethu ha u dzhena , zwitende zwo teaho zwi fanela u vhewa fhethu he vha khethelwa u rengisela hone .
( b ) i nga tevhedzwa nga u ṱavhanya , fhedzi i ḓo fhela nga yoṱhe u bva murahu , nga nnḓa ha musi zwo tendelwaho nga Phalamennde , i tshi tevhela maitele a fanaho na o thomiwaho nga khethekanyo ya 76 ( 1 ) , na u tiwa nga ndayo na milayo yo ṱanganelaho ya Phalamennde .
U shumisa ipfi na muvhili tsifhinga tshoṱhe kha u ita zwidade zwiṱori
Ni ḓo ita mini ṋamusi ?
Musi hu si na mbekanyamushumo ya u monithara yo vhambelaho ya zwoṱhe mupo wa maḓi a lwanzhe na muhwalo wa mufusho wa nnḓa , a zwi konadzei u asesa zwavhuḓi khamusi tshiimo tshone kana mveledziso kha vhukhwine ha mupo wa maḓi a malwanzhe .
Nṱhani ha izwo , makumedzwa a thandela iṅwe na iṅwe a a elwa u itela u vhona arali a tshi elana na vhuḓiimiseli na vhubveledzi .
U ṱanganya thekhinoḽodzhi ya mbueledzo yo teaho na thekhinoḽodzhi ya zwishumiswa zwa u thusa .
Ro nanga u lumbama kha vhuvhekanyandeme vhuṱanu , pfunzo , mutakalo , u lwa na vhutshinyi na vhugevhenga , mveledziso ya mahayani na tshanduko ya mavu khathihi na u sika mishumo yavhuḓi .
Zwi tou vha khagala uri ḓivhazwakale a yo ngo itwa nga vhathu nga muthihi i , naho zwi zwa ndeme uri mishumo yavho i nga vha yo vha i swikisaho kha tshanduko .
Mbingano khathihi na masiandaitwa ayo a mulayo zwi mbiluni ya mulayo wa kale na kale wa vhathu , miṱa na u tevhelelana na zwa tshikimu kha zwa mulayo wa Mulayo wa Mbingano .
Mveledziso - mvelaphanḓa na nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu
ṱambani zwanḓa nga tshisibe tshifhinga tshoṱhe hoṱolelani kana u atsimulela kha mabammbiri a u phumula maduda kana lukuḓavhavha ni songo vhuya na vuwa no hoṱolela tshanḓani , ni nga hoṱolela kha lukuḓavhavha arali ni tshi kombetshedzea u hoṱolela tshanḓani , ni songo fara zwithu zwi no nga sa ḽoko ya vothi , mafasiṱere , ṱafula kana zwishumiswa u swikela ni tshi ṱamba zwanḓa zwaṋu nga tshisibe . arali ni tshi pfa ni na tsumbadwadze dzine dza si tou dinesa , ni dzule hayani u thivhela u kwamana na vhaṅwe vhathu .
Gerani siaṱari ḽi tevhelaho ḽa heyi bugu .
Maga aya a mulayo a livhiswa kha u tsireledza na u vhulunga phensheni u itela uri ndivho yao ya mutheo , ine ya vha u ṋetshedza miṅwaha ya u notha , i nga swikelelwa .
Lavhelesani tshifanyisoni ambe uri fhethuvhupo ndi hufhio , hune tshiṱori tsha khou bvelela hone
Thandela ya Lesotho yo shandukiswa zwihulwane kha masia oṱhe na hone yo livhanywa na mbekanyamaitele ntswa yashu .
Simeṱiri Ṱalusa na u ola mutalo wa simeṱiri kha zwivhumbeo zwa dzhomeṱiri kha 2-D na zwi si zwa dzhomeṱiri
Muvhuso u ṋea zwiṱuṱuwedzi zwa muthelo zwa R&D u itela u ṱuṱuwedza sekhithara ya phuraivethe u ita R&D Afrika Tshipembe .
A muḓisedzatshumelo arali a tshi ṱoḓea
Nga Ḽavhuṱanu ANC , khathihi na vhashumisani kha matshilisano u tou fana na tshitshavha tsha vhoramabindu na Kiḽabu ya Bola ya mulenzhe ya Ḓorobo ya Polokwane , vho dzudzanya mutambo wa u lwa na vengo nga vhabvannḓa Polokwane .
Hei ndi thaidzo yo ḓalesaho kha milandu ya vhugevhenga , hune vhasengisi vha nga si sokou dzhiiwa sa vha sa dzhii sia , musi nga tshifhinga tshenetsho vhe " vhahweleli vha mulandu " , vhatshutshisi " na " vhahaṱuli " . 25
Pfungelelo ya zwieli zwa vhupima na u ri u ṱumekanywa ha zwisumbi zwa muelo zwi a ṱoḓea u itela u londa mvelaphanḓa yo vhambedzwa na dzudzanya .
Mulayotibe u ḓo vhona uri vhakolodi vha ṋewa tsheo ine ya tevhedzelana na ndaela ya kana mbadelo Ndaela yo Kwamanywaho na Mbadelo ine i ngomu ha mbadelo dzo tiwaho nga mulayo .
Masipala wo sika mishumo nga u shumisa maano a mveledziso ya ikonomi yapo hu tshi katelwa na thandela dza themamveledziso ya masipala .
1.2 muambasada wa kale , Vho Dokotela Khorshed Ginwala , vhe vha vha vhe muṅwe wa vhaambasada vha vhafumakadzi vha u thoma kha Afrika Tshipembe ḽa dimokirasi na muphayonia kha u lwela mbofholowo .
Zwipikwa izwo zwine zwa sa vhonale kha nzudzanyo a zwi sedzuluswi lune zwa fhedza zwi sa dzhielwi nṱha .
Vhurangeli , vhu tshi khou shumisana na sekithara dza phuraivethe , ho sedza kha u maanḓafhadza vhaswa vha miḽioni nthihi kha miṅwaha miṱanu i ḓaho uri vha kone u ḓo shela mulenzhe kha ikonomi , vha tshi khou shuma kana vha tshi khou tshimbidza mabindu avho kana u vha na dzangalelo ḽa u guda vha tshi ya phanḓa .
Masia a ndeme mararu kha Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo ha Ḓorobo khulwane a dzhiwa a vhuṱhogwa kha u swikela dzudzanywa nga huswa , ṱhanganelo na vhubvelaphanḓa .
Vha ṱalutshedze mushonga nga u pfufhifhadza ( tshivhalo )
Vhuṱanzi vhu tevhelaho ha Vho Wilson ndi ha ndeme kha zwipikwa zwa u pfesesa kushumele kwa ndango ya tshiṱoko tsha muaphiḽi .
Velefu dzoṱhe dza tsireledzo dzi fanela u bviselwa nnḓa ha fhethu ho no dzula mitshini fhethu ho tsireledzeaho u thivhela mafuvhalo kana tshinyalelo kha vhathu kana zwifhaṱo .
Nga ḓuvha ḽeneḽo khetho dza vhuimo ha Mulangavundu , Mulangadzulo , Mufarisa Mulangadzulo , Mudzulatshidulo wa Dzikomiti na Mufarisa Mudzulatshidulo wa Dzikomiti dzi ḓo vha hone .
U ṋetshedza tshumelo ya vhukuma ya u langula rekhodo .
U vha muambi a vhuedzaho vha tea u dzhiela nṱha kuambele kwavho .
Ndangulo ya thundu yo khakheaho ya vhufarakani ho redzhisiṱariwaho hu ḓo vha sisteme ya nyaluwo , fhedzi vhathu avho vhavhili vha nga tendelana u shumisa sisteme iṅwe .
4 . Vhuimo ha khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
U engedza kha ezwo , tshumelo dzi a ṋetshedzwa kha dziṅwe dzhele na kha zwiṅwe zwiimiswa zwo khetheaho .
Vhunzhi hashu ro lilela tsiwana dzo salaho dzi si na wa u dzi ṱhogomela .
Musi ri tshi khou ḓi vha ro fara modele wa senthara ya u kovhelana ha tshumelo , ri ḓo shandukisa miṅwe mishumo ya renga u itela u khwinisa vhukoni na u fhungudza tshifhinga tshine zwa dzhia u bva kha u oda u swika kha u isa .
Kha nyimele yashu , muvhuso a u tshithu u si na vhathu .
Wa vhuya wa thoma u shuma , mulayo a u tsha ḓo ḓitika nga maitele a U renga nga u funa - U rengisa nga u Funa zwi tshi elana na u wanwa ha mavu nga muvhuso .
U itela u vhona u tea ha zwiitisi zwine zwa khou ṋekedzwa nga mupotiwa kha u tikedza u pandelwa ha mupoti wa mulandu , ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha zwiṅwe zwiwo zwine zwa vhonala nga maanḓa kha tshishumiswa tsha mbuno zwine zwa rangela u pandelwa uho .
I ṋetshedza ngeletshedzo ya mveledziso ya migaganyagwama ya zwino na u linga masiandaitwa kha masheleni kha migaganyagwama ya miṅwaha ya nga nnḓa nga u katela mvelelo dza tshinyalelo ya tshelede , nḓowelo dza tshinyalelo ya tshelede ya u tshimbidza , pulane dzavhuḓisa dza u laula ndaka na masiandaitwa a ḓaho nga murahu kha phimo , mbadelotiwa na mbadelo dza tshumelo iṅwe .
Zwo ṋaṋaho , ri ḓo ṱana vhathu vhashu kha lufu na vhulwadze .
Vha ṱanganedza mvelaphanḓa yo no itwaho , vha humbela uri nḓisedzo i ṱavhanyisiwe , vha amba na vhuḓiimiseli havho kha u shumisana na muvhuso u itela u swikela zwinzhi .
Mulayotewa u ita hedzi phambano u swika huṅwe ( sa tsumbo , vhukati ha milayo ya mbambadzo na vhuvhambadzi ) fhedzi hu na zwi sa tou vha khagala .
Khadiamu i a wanala na kha maṅwe a manyoro a fosfeithi .
Tsha vhuṋa , u dzhenelela ha muvhuso zwi na ndeme kha u tsireledza vhashai na vha songo tsireledzeaho , kha u thusa malugana na u thivhela mutevheṱhandu ya nyaluwo na u hwetekana ha ikonomi , u langula maraga ya zwa masheleni na u tikedza nyaluwo musi ṱhoḓea i tshi kundelwa .
U saukanywa ha nyimele na u kumedzwa ha dzimbalombalo kha ndima iyi zwi sumbedza khaedu dza mveledziso dzine Nelson Mandela Bay wa ṱangana nadzo , u fana na vhushai , u shaea ha mishumo na u salela murahu ha nḓisedzo ya tshumelo .
Arali hu si na vhaṋetshedzatshumelo dza ndondolo ya mutakalo kha vhupo uho he vha humbela hone , GEMS iḓo sedza " Dzikhonani " kha vhupo ha tsini .
Maanea a fanela u vha nga ha ngeletshedzi ye ya vhuedza nkhetheni nga nḓila i fanaho .
Vesheni ya Luisimane ya Muvhigo wa Ṅwaha nga Ṅwaha uyu i dzhiiwa sa ḽiṅwalo ḽa tshiofisi .
Ni elelwe u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela .
Hetshi tshikimu tsho sumbedzisa uri tshi khou shuma zwavhuḓi nahone tshi khou ḓisa zwivhuya .
Tsumbavhuyo idzi dzi na mushumo nga maanḓa kha vhathu na u ḓiṅwalisa huswa kha makete wa donesheni .
Nga zwiitisi izwi u ya nga kuvhonele kwanga ahuna mbonelaphanḓa i pfalaho ya khaṱhulo ine ya khou bvelela .
Vhushaka havhuḓi na vhathu na zwikili zwa u tshimbidza zwithu .
Muhasho u khou thola vhalanguli vha khothe uri vha dzhie mushumo wa ngaulo ya vhomadzhisiṱiraṱa zwi tshi tevhela tsheo ya u khethekanya mishumo ya ndaulo na ya mulayo .
Vhadededzi vha tea u dzhiela nzhele uri memorandamu a u tei u vha u netisaho .
Iṅwe mbuelo ya pfanelo ya u swikelela mafhungo ndi ya uri zwi nyamisa zwiito zwa vhuaḓa na tshanḓanguvhoni , na u shaya fulufhelo na maṅwe maitele a si avhuḓi nga muvhuso .
Mafurase matswuku a ḓo ni thusa u nanga masala one ane na ḓo thoma ngao mafhungo .
Vhupfiwa havho nga u tou amba / vhudavhidzani ho sainiwaho vhu a ṋetshedzwa ha dovha ha ambelelwa .
Nḓowedzo ya u linga yo dzudzanywa u shumisa data ine mashango oṱhe a vha a tshi khou kuvhanganya na u vhiga u ya nga ha thendelano ya dzitshaka .
Zwenezwo , zwibveledzwa zwa vhulimi ndi iṅwe ya nḓowetshumo i re na khonadzeo khulwane ya u sika mishumo .
Havha vhafumakadzi vha ḓo ḓisa vhuswa nga matsheloni vha vhu sia nnḓa .
U thoma tshivhumbeo tshi ṱumanyaho zwipiḓa zwa vhuendelamashango u itela u thoma sisiteme na u thoma khonadzeo ya thandela dza dzindingedzo .
Hu na dathabeisi ya vhashelamulenzhe vha kwameaho kha Khethekanyo ya Pfunzo ya Fomaḽa .
Pulane , ye ya topola fhethu ha khombo ya vhufhura , yo lugela u thoma u shumiswa zwino .
Vhagudi vha ḓo vha vha kha vhuimo ho khwaṱhaho ha u engedzedza u guda havho na u ḓiḓowedza kha maṅwe masia kha vhupo ha zwa mabindu , kana u lwela u swikelela zwitandadi zwa phurofeshinala na u ḓiḓowedza kha vhuimo ha nṱha .
Naa vho dzhenisa ṱhanziela ya zwino ya thendelo ?
Vho no vhuya vha rengisela nnḓa zwiṅwe zwibveledzwa u ya kha ḽiṅwe shango ḽine vha khou ita khumbelo ya thuso ?
Vhubindudzi uvhu vhu ḓo tikedza nyaluwo ya mabindu maṱuku na a vhukati a henefha kha 12 kha mveledziso ya zwa dzigoloi .
Fhedziha , dziphurofeshinala kha thekhinoḽodzhi ya zwa mafhungo na sisiṱeme na vhone vho dzhia ndangulo ya mafhungo sa sia ḽavho nga mulandu wa mvelaphanḓa dza zwino kha thekhinoḽodzhi dza mafhungo na sisiṱeme zwi tshimbidzaho na u vha mutheo wa ndangulo ya mafhungo .
Tshikwama tshi kha maitele a u ḓadza poswo idzi .
" Ndivho - ndi u thivhela sisiteme ya kale ya vhulanguli , sisiteme ine zwo vha zwo lelutshela muvhuso u sa dzhia vhuḓifhinduleli nga u hana u bvisela khagala mafhungo na musi a na vhuṱumani na u shumisa kana u kandeledza pfanelo dza vhuthu dza muthu .
Ndivhuwo dzashu dzi dovha dza ya kha vhabebi na vhashumisani kha zwa matshilisano na madzangano a vhadededzi , vhane vha vha vhathu vha kwameaho vha vhuṱhogwa kha lwendo lwa u alusa vhana vhashu u vha isa kha zwivhuya zwihulwane .
Nyito idzi dzi anzela u katela ' noutu / nzhele ' dza u ṱalutshedza milayo ya luambo .
U swikelela pfananyo kha nḓisedzo ya nzudzanyo u mona na mihasho zwi nga si vhe hone sa zwe zwa dzudzanywa ngaho .
Idzi ndi nganetshelo dza vhulayi , u konḓelela na u swikelela hu hulwane vho livhana na zwithu zwi konḓaho vhukuma .
Khuruṱanyonyandela ya vhathu hu tshi lwiwa na vhutshinyi i tea u sedza tshaka dzoṱhe dza vhutshinyi fhedzi-ha hu sedzeswe vhutshinyi hu no itea vhukati ha mashaka , khonani na vhatshilisani , na vhutshinyivhulangwa .
Ṱhanḓavhudzo ya mushumo i dzulela u sa vha khagala , zwi itaho uri zwi konḓe u swikelela arali muiti wa khumbelo e na vhukoni ho teaho ngeno hu uri vhunzhi ha mihasho yo ḓitika zwihulu nga ndingo na ndalukano dza fomala .
Vha londote maitele a u sedzulusa pulane nga vhulanguli a ṅwaha nga ṅwaha o dzhenelelaho .
Zwo ḓi ralo , Khabinethe i ḓo sedzulusa themendelo kha ṅwaha muswa wa muvhalelano .
Vhupo ha mahayani ho fhambana , fhedzi , hu na vhushai vhunzhi na u bvelela hu si gathi .
2.7 . Khabinethe yo tendela maimo a therisano dza Afrika Tshipembe dza Muṱangano wa vhu13 wa CoP kha Guvhangano nga ha Biological Diversity ( CBD COP13 ) na mikhwa ya maitele a zwithu muvhusoni une wa ḓo farwa ngei Cancun , kha ḽa Mexico u bva nga ḽa 4 u ya kha ḽa 17 Nyendavhusiku 2016 .
U topola madzinazwao na madzina vhukuma .
Vhatshimbidzi vha nga ḓi vha vha na dziṅwe tshenzhemo dzine vha nga dzi shumisa musi vha tshi khou tshimbidza iṅwe ya dzisesheni .
U ṱanganedzwa ha khunguwedzo ya thandela iṅwe zwi ḓo amba u ṱanganedza thandela nga u angaredza .
Ndi a ana uri mafhungo o ṋetshedzwaho afho nṱha ndi ngoho na u vha a vhukuma u ya nga hune nda ḓivha ngaho .
U ṋetshedza themendelo yo tou ṅwalwaho nga tshanḓa kha muhweleli nga luambo lwawe lwa tshiofisi lwe a lwu ṋanga .
Khaedu dzine dza ṱoḓa u dzhenwa khadzo dzi katela :
Muhasho wa zwa Mutakalo wo sumbedza uri vhathu vhane vha anzela u vhilahela na u vha nyofho dzo kalulaho vha a konḓela u zwi langa , u vhilahela ho kalulaho kha zwithu zwinzhi u bva kha thaidzo dza mutakalo na dza muṱani u ya kha dza tshelede , tshikolo na mushumo .
Muphuresidennde , Mufarisa Muphuresidennde na Vhaofisiri vha Phalamennde vha ṱutshela Nnḓu ya Buthano ḽa Lushaka u thoma u ya u fodiwa tshiṋepe tsha tshiofisi .
Kha vha fare miṱangano na zwiimiswa zwine zwa nga kwamea nga khanedzano ine ya khou ya u itwa nga khoro
Naho zwo ralo , u fhelelwa nga tshifhinga ha thendelano hedzi zwo nyamisa vhubindudzi kha tshifhinga tsha zwino .
Mugaganyagwama wo lavhelelwa u shuma na thaidzo-ḓe ?
Hu ṱanganiwa miṅwedzini mivhili miṅwe na miṅwe nahone i vhumbiwa nga vhaimeli vha komiti dza wadi , Vhakhantseḽara na vhaofisiri vha zwa tshithekiniki .
Ho sedzwa vhuimo , nḓowetshumo dzo vha dzo vhewa nga zwigwada u ya nga khiraitheria dzo fhambanaho .
Muvhuso u fanela u bvela phanḓa na u ṱanganedza ndeme ya pfunzo ya nṱha kha muthu a eṱhe na tshitshavha nga u ralo ; ndeme ya u ṱanḓavhudza vhudzheneli kha sekhithara iyi na uri pfunzo ya nṱha yeneyo i a ḓura na uri ṱhoḓea dza mbuelo dzi ḓo bvela phanḓa na u aluwa .
Nga maṅwe maipfi , zwithu zwoṱhe zwi ṋeaho ndaela kha tshitshavha , zwi bva kha maanḓa makhethwa aya .
Khabinethe i fhululedza hafhu Muhaṱuli Muhulwane wa Khothe Khaṱhuli Khulwane Vho Lex Mpati vhe na vhone vha ḓirula mushumo nga murahu ha miṅwaha ya 27 ya tshumelo yavhuḓi kha Afrika Tshipembe .
Hoyu ṅwaha KwaZulu-Natal ḽi ḓo ṱanganedza phurofaiḽi yo khetheaho na masiaṱari nyengedzedzwa a burotsha o sedzaho kha vundu kha Nyendedzi ya Emirates Holodei .
Zwino ri tshi khou amba Tshigwada tsha Dziminisiṱa tshi khou ambedzana na vhashumisani sa vhuḓidini vhu yaho phanḓa nga muvhuso uri nyimele i vhuye ngonani ngei Vuwani na kha mivhundu ya tsini .
Bongokuhle Miya o ṅwala kha siaṱari ḽa zwa Ofisini Ya Phuresidennde ḽa Facebook a ri ḓorobo ya hawe ya Umzimkhulu i kha tshiimo tshi tatisaho , phaiphi dza soredzhi dzo pwashea hoṱhehoṱhe , a hu na sisiṱeme ya dzidireini na zwifuwo zwine zwa khou sokou tshimbila u mona na ḓorobo .
Rekhodo dza nnyi na nnyi ndi idzo dzo itwaho kana u wanwa nga tshifhinga tsha mushumo wa tshiofisi nga zwiimiswa zwa muvhuso kha vhuimo ha lushaka , ha vundu ka vhuimo hapo .
Zwa vhukuma , ro no ḓi thoma u shumisana na mashango nga ḽithihi nga ḽithihi .
Zwe muoli vho- Iaan Bekker vha bveledza zwone ndi zwone zwo ṋangiwaho uri zwi vhe zwone Luswayo lwa Shango Luswa .
U tshimbila zwavhuḓi ha hoyu muaro zwanḓani zwa tshigwada tshashu tsha u dzhenisa miraḓo ndi vhuṱanzi ha zwikili na vhukoni ha nṱha vhune ha vha hone kha sekithara ya mutakalo ya nnyi na nnyi Afrika Tshipembe .
Miṅwaha ya fumi ya u thoma , ngauralo , yo vha zwihulwanesa nga ha matshilisano - u vhea zwithu zwine vhathu vhashu vha zwi ṱoḓa u ṱutshela kule na vhushai .
Ndau yo vha itshi leluwa ngeno mbevha yo vha itshi lemela .
Vha humbelwa u ḓivha uri tshiendedzi na vhudzulo zwi ḓo tea u bukiwa na u badelwa nga muhasho wavho .
Iyi nyolo ya zwipikwa i a pfala ?
Nyendo dza u pulana ha u rangela mushumo
Tshiṅwe tsha zwikhakhisi zwihulwane kha zwa mveledziso ya thekhinoḽodzhi ya ikonomi yashu tsho vha tshilengo tshi sa ṱanganedzei kha u shandukiswa ha khasho u bva kha anaḽogo u ya kha didzhithaḽa .
u ṱalutshedza kuitele kwa ndeme kwa u pulana na sheduḽu zwa thandela
Musaukanyo wa Zwibviswa zwa Tshitshavha zwa Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni zwi nga fhasi ha u sedzuluswa ha vhusevhi ha zwa vhubindudzi ho ḓiimisaho .
Arali vha fhelisa vhuraḓo havho , GEMS iḓo vha rumela ṱhanziela ya vhuraḓo .
Thero ya Zwikili zwa Vhutshilo yo dzudzanywa nga hei nḓila u itela uri zwikili zwa mutheo , mikhwa na zwiteṅwa zwa nyaluwo ya musi muthu a tshee muṱuku na thero dzine dza ṋekedzwa kha Gireidi ya 4 -12 dzi a gudiswa na u bveledzwa kha Gireidi yaṰ - 3 .
Dziṅwe dza tsheo dza ndeme dzi re mazhakanḓila dzo dzhiiwa nga fhasi ha vhulavhelesi havho .
Mushumi u na themendelo ya u wana mbadelo yo fhelelaho arali hu si na mushumo u re hone .
Ri fanela u thoma mbekanyamushumo dzo khwaṱhaho u vha thusa u fhirisa vhuṱambo ha u pembela wa 1999 .
Ndo dzhenelela u itela u amba uri kha aphiḽi ho vha na vhubindudzi huvhili ha ndeme he ha iwa ho imela vhahweleli vhavhili .
Ndi nga mini phukha dzo vha dzi tshi kakamela musi dzi tshi amba na Vho Ndau ?
Hu na vhashumisani vha tshumisano vha ngaho sa dziNGO vha ṋetshedzaho tshumelo dza zwa mulayo nga masheleni a ṋetshedzwaho nga Legal Aid SA .
sedzulusa nga ṅwaha ṱhoḓea dza tshitshavha na zwo sedzwaho nga masipala na zwiṱirathedzhi zwa u swikelela idzo ṱhoḓea dzi katelaho tshitshavha kha phurosese dza masipala .
( 2 ) Musi Khoro ya Lushaka i tshi phasisa Mulayotibe wo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) , Mulayotibe u tea u fhiriselwa kha Buthano ḽa Lushaka nahone wa shumiwa hu tshi tevhedzwa maitele a tevhelaho :
Isani phanḓa tshiṱori tshaṋu hafha .
Mikhwa ya vhuṋe , matshilisano na ṱhoḓea dza avho vho kwameaho nga mushumo wa inzhiniara .
Ngoho ndi uri vhanna vhavho vho fhirisa afho na u dzhenela kha zwiṅwe nga nnḓa ha midzinge vha tshi khou lingedza u tandulula izwo .
U ita mishumo yoṱhe ya londoria musi o humbelwa nga mulavhelesi .
Muraḓo muṅwe na muṅwe u no khou shela mulenzhe kha thandela u na vhuḓifhinduleli ha u shuma mushumo wawe nga nḓila ine zwa thusa kha u swikela ndivho dza thandela khathihi na u vha na vhuṱanzi uri thandela iyi i a bvelela .
Tshumelo dza Matshilisano sa mafulo a tsivhudzo khathihi na tshumelo dza thikhedzo .
Zwa u tholwa ha vhashumi ndi tshithihi tsha nḓila dza vhuṱhogwa dzine muhasho wa swikelela ṱhoḓea dzawo dza zwiko zwa vhashumi .
Hezwi zwi ṋetshedza Afrika Tshipembe mvelaphanḓa u ya mafheleloni a thandela nga nḓila yo katelaho , i swikeleleaho na i shumaho , na u fhungudza khombo kha muvhuso .
Vhugudisi vhu ṱuṱuwedza zwikolo uri zwi shumise tshishumiswa itshi u itela uri tshi ḓivhadze u ṅwalwa ha zwi re ngomu zwa pulane dza tsireledzo ya tshikolo zwo tiwaho .
Dziṅwe tsedzuluso dza khetho idzi dzi a ṱoḓea .
Uhu u khaulwa hu na masiandaitwa mahulu hu tshi tevhedzwa mveledziso ya ikonomi yao khathihi na nḓisedzo ya tshumelo , ngamaanḓa tshikelelo kha tshumelo ya shishi ya dziambuḽentse .
Tshumiso ya mahoro a shumaho , komiti dza vhudavhidzani , zwigwada zwa u rangaphanḓa na vhuvhudzisi ha ṱhanganelano i nga thusa kha nyambedzano na u dzhenelela , na u thusa u londota luvhilo lwa maitele a tshanduko .
Komiti ya Wadi a si fhethu ha polotiki ya dzangano ḽithihi kana ḽiṅwe , vhonkhetheni kana zwigwada zwi re na dzangalelo .
Malugana na ndivho dza mbilaelo na khanedzano nga u itwa ha ndingo dza mbeu
Fhungo ndi ḽa uri Mulayotewa wa Tshanduko u ḓo ita uri hu vhe na mavundu a re na maanḓa a u ḓi langa , ho sedzwa milayo ya federaḽa .
2.3 Phambano vhukati ha ndingano na ndinganyiso
U khwinisa mbuelo ya vhuṋe na u khwaṱhisedza ndangulo ya zwa masheleni zwi ḓo ya phanḓa u khwaṱhisedza kuvhusele kwavhuḓi kha masipala .
Nḓivho ya ṱhoḓea dza vhusimamilayo dzo teaho dzi vhusaho Zwileludzi .
Madzhisiṱiraṱa o manḓafhadzwa nga maanḓa a fanaho a u valela huṅwe , ndingo dziṅwe , u ṋea beiḽi kana u vhofhololwa ha mulandu sa i zwi madzhisiṱiraṱa a tshi shuma nga mulandu wa muṱani .
Athi vhoni mbuno ya uri ndi ngani ḽikumedzwa ili ḽo swikiswa .
Ndi nḓowelo ya uri kha nyito iyi Khothe ya mulayo i fanela u wana tshelede yo tiwaho nga mulayo ya u lifha tshinyadzo kana ndifhelo ya tshinyalelo ya tshifhinga tsho fhiraho na tshifhinga tshi ḓaho kana tshinyadzo .
Ndi afhio mafhungo a mutakalo wa vhupo kha mupo ?
Thagethe ya 10 yo livhiswa kha u ita hafu nga 2015 tshivhalo tsha vhathu vhane vha sa swikelele thikhedzo ya maḓi a unwa o tsireledzeaho .
Kha vha ambedzane na ramulayo wavho malugana na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo .
U ya ngavho , a hu na tshine tsha vha tshiṱaluli tshihulwane tsha ḽifhasi ḽa murahu ha tshizwinozwino u fhirisa u fhambana ha mvelele na u fhambana .
Mbuedzedzo dza mavu ndi dza ndeme u itela u honolola khonadzeo ya sekithara ya vhulimi ire hone , u aluwa na u sika mishumo .
Muhasho u khou shumisa Bodo ya zwa Maḓi ya Umgeni sa zhendedzi ḽa u shumisa zwi tshi itiswa nga zwikili , tshenzhemo na tshomedzo zwine tshiimiswa tsha vha nazwo .
Khumbelo ya u shandukisa tshimela tshine tsha vha hone kha mutevhe : R1 500
2 Maitele a vhukwamani na u sedzwa hafhu a IDP a vha hone nga Tshimedzi u swika Ḽara .
Zwiga zwashu zwo tsitselwa fhasi musi ri tshi khou ṱhonifha vhathu havha vhaswa vho ḓikumedzelaho vhe vha ri sia musi vha tshi kha ḓi vha na zwinzhi zwine vha nga ṋetshedza vundu iḽi .
Zwitatamennde zwa masheleni zwo dzudzanywa u ya nga Tshiimo tsha Tshelede yo Khwiniswaho .
Ndivho ya Khomishini ya Tshumelo dza Muvhuso ndi u ṱuṱuwedza ndeme dza ndayotewa na milayo ya ndaulo ya muvhuso kha tshumelo ya muvhuso .
Nga tshifhinga tsha tshanduko dza khemikhala , zwishumiswa zwi shandukaho na zwibveledzwa zwi shanduka nga nḓila ya tewaho , zwipiḓa zwa mbalosia .
Tshivhumbeo tsha zwino tsha tshiimiswa tsha Tshikwama tsho vhumbwa nga zwipiḓa zwo fhambanaho .
U itela u swikelela izwi , vha ḓo kona u voutha nga kha u posa bammbiri ḽa u vouthela ( baḽothophepha ) kana u voutha lwa eḽekiṱhironiki kana voutha kha desike dza u thusa miraḓo dza dzingu dza GEMS .
Vhuaḓa na maga a ndaṱiso a ḓo vha zwithu zwa kale .
Nṱhani ha izwo , nungo dzo ralo dzi nga si tou vha dzi bveledzaho vhukuma .
Hu na khaedu dzo vhalaho dzine vhulimi ha ṱangana nadzo , nga maanḓa kha vhorabulasi vha bvelaho vha lingedzaho u dzhena kha nḓowetshumo ya vhuvhambadzi .
Kha mulandu muṅwe na muṅwe ṱalutshedzani tsumbo ine ya sumbedza zwavhuḓi lushaka luṅwe lwa ṱhoḓisiso .
Nyambedzano dzi khou fariwa na Transnet u itela u ri nyito ya ndondolo i vhe mulayoni .
Mutheo wa Vhafumakadzi na Vhaswa ( Mutheo wa Mbekanyamaitele ) .
Zwiṅwe zwi yelanaho na izwo ndi khwiṋiso kha Mulayo wa Pathenthi wa Afrika Tshipembe wa 57 wa 1978 ' South Africa's Patents Act ' , une wa ṱoḓa uri vhaiti vha khumbelo ya phethenthi vha bvisele khagala vhubvo ha zwishumiswa zwa dzhenethiki na nḓivho ya sialala na u sumbedza uri vho zwi wana vho thoma vha wana thendelo na u ḓo kovhekana mbuelo .
Arali vha khou tea u dalela dokotela kana u ita nyito , vha nga sedzulusa mbuelo nga u rumela SMS kha 33489 ( SMS nthihi i ita R1.50 ) .
Vhulanguli Vhuhulwane ha zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni
Kuhumbulele ndi vhupfiwa ha u konḓelela , havhuḓi kana hu si havhuḓi nga ha muthu kana zwiṅwe zwithu .
U tikedza mbekanyamushumo dzi re hone , tshiṱuṱuwedzi tsha muthelo tsho sedzaho kha u kovhela mbadelo dza u thola vhaswa vha ṱoḓaho mushumo i ḓo ambiwa nga hayo Phalamenndeni u itela uri i dzhielwe nṱha .
Mvelaphanḓa u bva tshe ha vha na demokirasi - Ri sedza phanḓa
Tsedzuluso kha mvelaphanḓa u wana masiandaitwa .
Ndi ḓo dovha hafhu nda tama na u dzhiela nṱha muṅwe wa maAfurika Tshipembe vhane a vha kundelwi u thusa kha zwifhinga zwa zwiwo , na uri vha ri thusa u alusa bono ḽa lushaka lu re na ndavha .
Nga maṅwe maipfi , u gonya ha mitengo ya zwiḽiwa , mutsiko kha miholo ya vhashumi vho gudelaho na u gonya ha mitengo ya zwi rengwaho mashangoḓavha zwo gonyisa nyaluwo ya mitengo .
Ndivho 1 u swika 13 dzi shumana mvelelo dzine ra ṱoḓa u dzi swikelela malugana na u guda na u ḓiṅwalisa .
Kha vha fhe ṱhalutshedzo pfufhi nga ha maambiwa vha dovhe vha ṱalutshedze uri ndi ngani a a ndeme ?
" Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo " zwi amba Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo , 2011 ;
6.2 Gemo ḽa mbadelamurahu dza ṅwedzi ḽo vhewa nga nḓila ine ḽounu ya ḓo vha yo no fhela u badelwa tshifhingani tshe tsha pfaniwa khatsho nahone Muhadzimisi u ḓo ḓivhadza Muhadzimi malugana na tshanduko dziṅwe na dziṅwe dzine dza nga vha hone kha gemo ḽa tshitolomennde .
Nndi nnyi ane a nga ita mbilo ?
Kha miṅwaha miraru ya nga fhasi ha u sedzuluswa , ikonomi ya Afrika Tshipembe a yo ngo shuma zwavhuḓi zwe zwa vha zwo lavhelelwa nahone zwo ralo na kha u swikelela mbuelo dzayo .
Hafha ri ḓo pendela milayo ine ya ṱanḓavhudza uri tshibveledzwa tsho ' Itwaho Afrika ' ndi mini , mutevhe wa mithelo ine ya ḓo tsitswa u ya kha gumba kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , khathihi na tshumelo dza dzisekithara dzine dza ḓo vuliwa u ya kha dzhango ḽoṱhe .
Mulayo u ṱutuwedza vhushaka vhukati ha masia a muvuso wapo , wa vundu na wa lushaka u swikela mvelaphanḓa kha muvhuso wapo .
Vundu ḽi ḓo fara tsenguluso ya nga ha mabindu o ṱanganelaho a tshumelo u itela u ṱuṱuwedza vhavhuelwa vhapo .
( b ) khethekanyo ya 74 ( 1 ) , ( 2 ) kana ( 3 ) ( b ) kana 76-yo vha i tshi shuma kha u phasisa Mulayotibe .
U tshimbidza na u vhona uri hu na u dzhenela ha tshitshavha hu itwa sa zwe zwa lavhelelwa kha theo ya mulayo zwine zwa ḓo vha khaedu kha Komiti dza Wadi kha u langa zwigwada zwo fhambanaho na ṱhodea kha wadi dzavho .
Kuvhusele kwavhuḓi ku ḓo dzulela u ḓisendeka nga u ita maedza na vhusiki nahone mimasipala na komiti dza wadi a zwo ngo tea u shavha u lingedza thasululo dzi shumaho zwavhuḓi kha vhupo hadzo .
Zwimela zwi ṱanganelanaho zwi nga vhewa kha tevhekanywa ( u dzhielwa nṱha ) arali ṱhoḓea dzi tevhelaho dzo swikelelwa :
Tshihulwane kha pulane iyi ndi vhuḓikumedzeli ho vusuludzwaho u bva kha muvhuso , mabindu na mishumo yo dzudzanywaho ha u renga zwibveledzwa zwapo .
U shayeya ha u konana ha muvhuso kha lushaka , vundu na kha vhuimo hapo zwi vhonala sa zwithithisi zwihulwane kha nḓila ya kushumele yo ṱanganelanaho ya u ṋetshedza tshumelo vha tshi khou shumisa eḽekiṱironiki .
U kunamisela murahu ṱhoho yavho zwi vula mukulo wavho .
I ṋetshedza vhathu vhaswa tshifhinga tsha u shela mulenzhe kha u kona u vhona mishumo yavho na vhuḓifhinduleli kha u fhaṱa vhuthihi na u fhaṱa lushaka sa vhadzulapo vha re na nungo vha Afrika Tshipembe .
I dovha ya ri swikisa tsini ha u swikelela Bono 2030 , sa zwe ḽa ambiswa zwone kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , ine ndivho yayo ndi ya u lwa na vhushai , tshaeho ya mishumo na u sa eḓana .
Kereke i nga vha yo vusuludzwa , fhedzi vhukwamani na tshitshavha a vha athu .
1.12 . Khabinethe yo dzhiela nṱha na u vhilaedzwa nga mivhigo ya nyanḓadzamafhungo ya ' imeiḽi dzo bvuḓaho ' dzine dza khou ṱumanywa na Dziminisiṱa , vhaofisiri vha muvhuso na vhathu vha bvaho kha sekithara dza phuraivethe kha mavharivhari a zwithu zwo khakheaho .
U sedzesa kha ngona dza maitele avhuḓisa kha ndangulo ya mbekanyamushumo na thandela ; zwine zwa ḓo shumiswa kha u pulana , u thoma u shumisa na nḓisedzo ya themamveledziso kha mihasho ya muvhuso wa vundu , zwiimiswa zwa tshitshavha na mimasipala .
Kha vha ṋekane nga dokhumenthe dzi tevhelaho : luṅwalo lwa tshiofisi kana vhuṱanzi ha u ṅwaliswa tshikoloni tsha Afrika Tshipembe zwidodombedzwa zwa hune vha ḓo dzula hone vhuṱanzi ha masheleni o linganaho a u badelela pfunzo , u ḓitshilisa na zwiṅwe
U engedza kha ezwo , ho vha ho ṱoḓwa uri vhuendelamashango vhu tea u konisa miraḓo uri i wana nḓivho ya u vhea miholo ya gumoṱuku ya dzitshaka nga zwiṅwe zwiimiswa zwa mulayo zwi shumaho kha u dzudzanya miholo ya gumoṱuku .
Ho itwa ṱhoḓisiso khulwane nga ha ṱhoho iyi u mona na dzitshaka na u ganḓiswa khanḓiso dzo vhalaho dzi re hone . Naho zwo ralo , ho itwa ṱhoḓisiso ṱhukhu vhukuma kha ḽa Afrika Tshipembe .
U fana na kha iṅwe ngudo ya vhuḓifari , tshilogeni tsha kha vha ḓivhe tshifuwo tshavho tshi a shuma na hafha .
Ndugiselo dza Pulane dzo katela thevhekano ya therisano dze dza itwa na vhashelamulenzhe vhoṱhe kha mutevhe wa kushumele kwa zwiimiswa zwa muvhuso wa lushaka .
U sa lenga u bveledza zwishumiswa zwa ṅwedzi na ṅwedzi zwi no kwama ndangulo ya sisiṱeme ya thekanyathengo , tshumelo dza dzangano , masheleni na zwa gwama zwi no kwama ndaka .
Zwigwada zwa u shuma kana dzikomiti dzo vhumbwaho kha tshitshavha u bveledza thandela dziṅwe zwi ḓo vhuyelwa nga nḓivho ya mutheo ya ndangulo ya thandela .
U bindudza havho kha riṋe hu fanela u aṋwa mbuelo .
Vhathu vhanzhi shangoni ḽashu a vha athu u i swikela .
Vhadali vha ḓo fanela u humbeliwa u ḓa na vhuṱanzi ha vhushaka na thendelo ya vhabebi vha siho kana vhaunḓi .
Hun a nḓisedzo nnzhi ine ha nga dzhiiwa khayo arali hu tshi nga dzhielwa nṱha dziṅwe nḓila .
Maga na milayo ya kushumisele
Sekhithara ṱhukhu i bveledza zwivhulahazwikhonono na khemikhala dza vhulimi zwa sekhithara yapo ya zwa vhulimi .
Nḓila nthihi ya uri tshitshavha tshi kone u shumisa pfanelo yatsho ya u dzhenela kha Phalamennde ndi u swikisa phethishini .
Hedzi ndi khaedu dzine dza khou ṱoḓa vhafumakadzi vha re kha vhuimo ha vhurangaphanḓa uri vha vhe phanḓa ha mveledziso dza khomphyutha .
U linga nḓivho yavho
Ro fhaṱa ṱhumanyo ya dzibada ya vhuḓisa ine a i wanali fhedzi dziḓoroboni fhedzi na kha mivhundu yashu .
Ndi tama u dzudza hu na mulalo na u tendelalna na muṅwe na muṅwe ane a khou amba
Kha vha ṋee Muhasho khophi yo sethifaiwaho ya ḽi ṅwalo ḽavho ḽa vhuṋe .
Mulanga Dzulo , ri khou dzulela u vhilahedzwa nga masiandaitwa a u fhungudzwa ha mugaganyagwama kha Muhasho washu kha tshifhinga tshilapfu tshiḓaho khathihi na zwine a ḓo vhanga kha nḓisedzo ya tshumelo .
Tshitshavha tshi nga dovha tsha shela mulenzhe na kha u ita mvetamveto ya puḽane dzapo dza muvhuso .
Sisiṱeme ya Ndingo ya u kona u badela zwikolodo na ndango i khou ṱoḓa u thoma maitele maswa o sedzaho kha khombo dza u kundelwa u badela zwikolodo nga u livhanya ṱhoḓea dza masheleni dza khombo ya muṋetshedzi wa ndindakhombo .
Vha limuwa mini nga ha uri ndi ufhio mushumo u badelwaho na uri ndi ufhio mushumo u sa badeliwiho ?
Sesheni ya Vhusimamilayo ha Vundu ha Mpumalanga ya Vhuṱanu na Mulaedza wa Vundu kha Lushaka zwo dzudzanyelwa nga nḓila i tevhelaho :
Mabindu a tshumelo a shumaho nga thandela , musi zwo khwaṱhisedzwa nga Export Council kana TISA Sector Desk uri thandela iyo ya tshumelo i ḓo thusa sekhithara .
Sa zwe zwa sumbedziswa afho nṱha , hune komiti dza wadi dza vha hone sa nḓila ya ndeme ya u dzhenela ha tshitshavha , hu na mbofho ine ya kombetshedzwa masipala u dzhenisa komiti idzi kha u ita tsumbakushumele dza ndeme na thagethe na u ṱolwa hadzo .
Nga kha u fhaṱa thendelano u ya kha vhadzulapo u itela u lwa na samba iḽi , ri ḓo kona u swikela zwinzhisa.
Naho zwo ralo , matshimbidzelwa a zwithu a fanaho a dzhiiwa sa zwe a ṋetshedziswa zwone .
' ' Fhedzi , tshivhangi tshihulwane ndi mutsiko wa muhumbulo u songo wanuluswaho na u ilafhiwa , " vho amba nga u ralo Vho Chambers .
Ndi hune milayo miswa ya phasiswa ngeno ya kale i tshi khwiniswa .
Nahone ri a zwi ḓivha u bva kha makumedzwa a u thoma nga matsheloni , ri a zwi ḓivha uri ho vha na vhutumbuli ha saintsi na mushumo wa saintsi munzhi we wa si dzhielwe nṱha .
Ndi tshi ḓadzisa , nḓila ya kushumele i vhonalaho , zwoṱhe kha vhagudisi na vhagudi , zwi sumbedza mbilahelo dza lushaka kha mukovhe wo fhiraho .
Ndangulo i bveledzaho , tshumiso na u lavhelesa zwiko zwa vhathu , matheriala na masheleni .
O pwasha fasiṱere
Nga maanḓa , vhuendi na vhudzulo zwo bulwa sa dzikhaedu .
Muthu uyo u tea u vha a na luṅwalo lu bva ho kha vhone kana luṅwalo lubvaho ha dokotela lu sumbedzaho uri ndi ngani vha si nga sikone u dalela ofisi .
Dokotela a shumaho na vhulwadze havho u ḓo dzhia tsheo ya uri vha dzula tshifhinga tshingafhani .
Arali tshiko tshine tsha khou kuvhanganywa tshi tshi khou shumiswa kha vhushumisamupo , muṱoḓisisi u fanela u kovhekana dziṅwe dza mbuelo dzine dza nga bveledzwa .
Zwivhangi zwi nga vha zwiṱuku zwi sa vhonali , fhedzi vhanga zwi ḓivha nga u ṱhangela zwifhinga na fhethu hune vha tshoṱelwa nga asima .
Ndivho ndi ya u ṋetshedza ndangulo ya masheleni i bveledzaho kha Muhasho .
Vha fanela u ṋewa thendelo yo khetheaho , hu tshi katelwa na tshikhala tsha u ita mushumo wa tshikolo hayani .
Mupresidennde washu u dovha ari humbudza roṱhe uri mihumbulo yashu na zwipikwa zwa Afrika Tshipembe ḽa miḽoro yashu zwi nga si swikelelee nga zwoṱhe kana nga lutamo fhedzi .
Phurosese ya u pulana yo vhumbwa nga maga maṱanu na u rangela u pulana :
Vhukhakhi vhu re nga fhasi ha zwo bulwaho ho vha ho funa hu hone phambano vhukati ha phimo nyangaredzi i shumiseaho ya mushumo wa phimo ya EU ya mushumo yo badelwaho , kathihi na tshivhalo tsha VAT tshi shumaho .
2.2 . Muvhigo u ḓo ḓivhadzwa Komiti ya Adhoc ya mavunḓu ya Khoro ya Lushaka u itela u shumiwa u tshi ya phanḓa .
Iṅwe tshumelo nthihi i khou vhanga tshilengo tshihulwane kha u ṱunḓela nnḓa thundu dza Afrika Tshipembe dzi tshi ya kha ḽifhasi nahone itshi ndi tshiṅwe tsha zwithu zwine muthu a sa ḓo kona u zwi konḓelela ngauri tshifhinga tshoṱhe musi zwi tshi bvelela mishumo i a fhela .
Ikonomi ndi yone yo sedzeswaho khayo kha mbekanyamushumo iyi .
Zwikepe zwa mbambadzo zwo vha zwo ṱanḓavhuwa nga maanḓa u fhira zwikepe zwa nndwa .
1.5 . Khabinethe yo dzhiela nṱha zwa u tsela fhasi huhulwane ha zwiṅwe zwiwo zwiswa zwa u kavhiwa fhano Afrika Tshipembe nga murahu ha musi shango ḽo fhira maṱhakheni a luṱa lwa vhuraru .
Itani kha dzi songo tsireledzeaho .
U ita mvetomveto , u ṅwala , u khwinisa na u anḓadza tshiṱori tshawe tsha pharagirafu dzine dza hovhelela mbili ( mitaladzi ya fumi kana u fhira ) , a tshi fha ṱhoho .
( ii ) Ḽiṅwalo ḽa phoḽisi , Phoḽisi ya Lushaka ya u linga na ndalukano dza zwikolo kha Bennde ya u Pfumbudza na Pfunzo Nyangaredzi , yo rwelwaho ṱari kha Nḓivhadzo ya Muvhuso ya Nomboro 124 kha Gazete ya Muvhuso ya Nomboro 29626 ya 12 Luhuhi 2007 ;
Midavhi ya mitambo ya fomaḽa i nga thusa tshikolo na tshitshavha nga u angaredza .
Khabinethe yo ḓikumedzela u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwapo zwi dzula kha vhupo ho tsireledzeaho vhu re na vhutsireledzi .
Nga nḓila iyi nyito dza zwa matshilisano , dzine dza shumisa zwiko na u tevhedza milayo kha tshikhala na tshifhinga , dzi a dovha dza pfuka tshifhinga na tshikhala .
Vhaṱoli avha vha ḓo dovha vha lavhelelwa u dalela sibadela tshiṅwe na tshiṅwe , vha songo thoma vha ḓivhadza .
Vhukatini hafha ni na magethe a khwaṱhaho ane a valea .
U Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ha Gauteng ndi muhanga wa u phalala wa tshiṱirathedzhi u katelaho u phalala ho themendelwaho uri hu itwe u itela u tikedza mveledziso ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Nga kha nyito , ri tea u khwaṱhisedza vhuḓiimiseli hashu ha u ita izwo .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha u ḓiimisela ha Muvhuso washu kha u vhea iṱo kha mishumo yashu yoṱhe u itela u vha na vhuṱanzi uri ri swikela mvelelo dze ra tama dze dza tendelelaniwa khadzo nga roṱhe kha zwikhala zwo fhambanaho musi ri tshi khou shumela vhathu .
Nzudzanyo dza kushumele ku shandukiseaho dzi tea u thomiwa u konisa vhafumakadzi u linganyisa mabuḓo vhuḓifhinduleli ha muṱani .
Senthara dza vhudavhidzano dzo dzhiela nṱha u ṱanganedza ṱhingo na u dzi bvisa , u dzudza vhukwamani tshifhinga tshoṱhe na vhalanguli vha vhashumi u itela u vhona zwauri phindulo dzo tea na uri dzi elana na tshipikwa tsha Mbekanyamushumo u vhona zwauri hu na tshifhinga tshipfufhi tsho fhelelaho tsha ndondolo .
Maitele ashu zwenezwo a tea u vha u fhaṱa khaphasithi , u shumisa zwiko zwashu nga nḓila i bveledzaho , na u shumela u swikela ndivho dzashu dza mbekanyamaitele .
Mudededzi u shuma na zwigwada zwa vhukoni ha u fana , u dzhia ḽiṅwalo ḽi linganaho vhukoni ha vhagudi hune vha ḓo kona u ṱalusa maipfi are vhukati ha 90% - 95% .
Hu itea mini kha mafhafhu arali vha na asima ?
Hone-ha vhuṅwe vhuloi vhu a vhaisa vhathu .
U khwiniswa ha ndalukanyo dza vhagudisi vha Gireidi ya R na zwone zwi dzula zwi tshi khou itwa sa tshipiḓa tsha vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu ha pfunzo ya ndeme .
Ni vhe na vhuṱanzi uri hu na maḓi o kunaho na zwiḽiwa . nga murahu zwenezwoha
Muhaṱuli ha tea u ṱanganedza ezwo sa u imelela havhuḓi .
U ola daigramu i sa konḓi i no ḓo ṱhaḓula ṱhalutshedzo yavho .
r uri tshiṱori ri amba nga mini .
Ṱhanziela ya mbingano isi ya tshikhau i dzhia vhege dza rathi uya kha dza malo .
U vhona gake , vho bveledza zwiambaro zwo tou rungwaho vha tshi khou shumisa dzidizaini na mivhala zwa sialala ḽa Tshithoza .
Ṅwalani zwithu zwine na ḓo ita vhege i ḓaho .
( i ) Tea u humbela pfarelo hu na mbuno i pfadzaho kha mudzulatshidulo wa komiti arali muṱangano u nga si dzhenelwe .
Arali rathandela a sa ṋetshedze matheriala , kana tshiitisi tshi fushaho tsha uri ndi ngani a sa koni u ṋetshedzea , nga tshifhinga tsha u rumela tsho bulwaho kha khumbelo ya mutholi , mutholi a nga dzhia khunguwedzo ya thandela sa i songo fhindulaho .
Ṅwaha wo fhelaho , tshikalo tshashu tsha u shayea ha mishumo tsho swikela kha vhuimo ha nṱhesa .
Ḽaisentsi ya u reila i sa athu fhelelwa nga tshifhinga ( ya khoudu yeneyo nthihi ya tshiendisi tshine vha khou itela tshone khumbelo )
Ri fulufhela uri mawanwa a ḓo fhelisa phosho ya fhungo iḽi .
Nga kha luvhanḓe lwa Bizportal , muthu zwazwino a nga kona u ṅwalisa khamphani nga ḓuvha ḽithihi , a ṅwalisa Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo na Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe khathihi na u vula akhaunthu ya banngani .
Mushumo wa u pfumbudza wovha wo pika u fhungudza mbalo ya khuvhabvu dzine dza nga itea musi wa tshiwo .
Tshipikwa tshithihi tsha u ṋea ḽaisentsi ya vhurumelazwivhambadzwa ndi u thivhela pfukiselo dzi dzhenelelaho kha sisiṱeme dza nḓisedzo ya zwihali zwa tshinyadzo ya vhanzhi .
Naho hezwi zwo vha zwi mikhwa kha mashango a kha ḓi bvelela , mimbete yo vha i sa anzeli u vhewa u ya nga nḓila ya u shumela tshitshavha .
Ni wane ni talele nga fhasi ḽiitiḽianzeli ( ḽihulwane / ḽi no wanalesa ) .
Nyimele dziṅwe dzi ṋaṋiswa hafhu nga maṅwe malwadze a , u fana na vhulwadze ha swigiri na mutsiko wa malofha wo kalulaho , vhulwadze ha u thivhea ha nḓila ya muya u yaho mafhafhuni ha , ṱhahelelo ya pfushi , na u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone .
1.5 . Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo u bva kha Minisiṱa wa Muhasho wa zwa Mupo , Vho Edna Molewa ya uri Afrika Tshipembe ḽi khou penndela kha maṅwe mavundu mararu o salelaho , u khwaṱhisedza na muṱolamuvhalelano wa zwiṱoko zwa mananga a tshugulu ane a vha a vhathu vhone vhane ..
Sisiṱeme dza ndangulo dza kushumele vhatshimbidzi
Mulayotibe u vhona uri ndangulo yavhuḓi ya tshifhinga tshilapfu ya mafhungo a masheleni a muvhuso na uri tshumiso yoṱhe ya masheleni i tendelwe u ya nga muhanga wa vhusimamilayo u re hone .
Nga muhumbulo wanga , vhoramafhungo vhanzhi vho no ḓi dzhia sia kha dziṅwe kana dziṅwe khaphasithi , hu nga vha nga kha u muraḓo a shumaho kha madzangano a zwa mmbi na zwa poḽotiki , kana nga vhudzheneli kha zwiṅwe kana maṅwe phanḓa ha dzangano ḽa dimokirasi .
Nga zwezwo , ṱoḓea idzi a dzi dzheni kha vhunzhi ha mafhungo a ndeme kha ndangulo ya themamveledziso na nḓisedzo .
Vhoramiri , vhorabulasi na vhavhusi vha zwiṱangadzime zwi wanalaho vhuponi ha ṱiropika vho shuma mushumo muhulwane nga u sika nḓivho vhukati ha vhathu vha vhukoloni nga mafhungo a mupo .
U engedza nṱha ha izwo , ho sedzwa tshifhinga tshilapfu mbekanyamushumo dza u thivhela dzi vhulunga zwiko ngauri dzi imisa nyimele uri dzi songo aluwa dza vha thaidzo khulwane dzine dza ḓurela tshitshavha nga maanḓa ho sedzwa u xetshelwa nga vhukoni ha vhashumi .
U engedzedza fhethu ha tsireledzo na sisiṱeme dza shishi dza vhulanguli ha zwiḽiwa .
Hezwi zwi ṱoḓa kuitele kwo fhelelaho na kuitele kwa sisiṱemathiki nga tshitshavha u vhona zwauri ipfi ḽatsho ḽi khou pfala .
Mbudziso:Naa komiti dza wadi dzi nga isa mbilaelo dzadzo thwii kha masipala ?
A tshi shuma na mukhantseḽara wa wdi na komiti dza wadi :
U tshimbidza Mishumo ya Vhuendelamashango kha tshiṱiriki .
zwiendedzi zwa thundu - vha fanela u vha na miṅwaha ya 18 kana u fhira
Kha vhunzhi ha nyimele hune ha vha na rakhonṱhiraka wa phuraivethe a kuvhanganyaho mathukhwi , ho vha hu si na thaidzo dzi shushaho .
Phimo ya u shumiswa ha zwiko zwi tshi elana na mvusuludzo yazwo zwenezwo ndi zwa ndeme u itela u tshiḽa ha vhathu .
Dziphakha dzapo zwa zwino dzi dzulela u ḓala mashika o itwaho nga zwigwada zwa vhathu vha ne vha eḓela phakhani na u dzulela u nwa .
Ofisi dza SASSA dzi ḓo vha dzo vula na u lugela u tshimbidza khumbelo ntswa .
Ho khwaṱhisedzwa ṱhoḓea ya dzinnḓu .
Kutshimbidzele kwa Mugaganyagwama
Ndivho ya ngona ya u pulana na vhushelamulenzhe zwi fanela u vha kha u fhindula ṱhoḓea dza vhathu dza mutheo .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vhothe vho vhuelwaho nga NSFAS vhane vha khou shuma u kwama ofisi dza NSFAS uri vha thome u badela khadzimiso dzavho dza NSFAS .
Mutsiko wa malofha na tshileme
Khophi i re kha tshivhumbeo tshi vhaleaho nga khomphyutha kha :
Ngeno hu na uri hu anzela u ambiwa uri u rengisa muvhili ndi iṅwe ya phurofesheni dza kale nga maanḓa , phindulo ya mulayo khayo yo fhambana u bva kha tshitshavha u ya kha tshitshavha na zwenezwi tshifhinga tshi khou ya phanḓa .
Yuniti dzo fhaṱwa u itela vhathu vha si na mahaya vhe vha kwamea nga tshinyadzo ya mupo kha ṅwaha uno .
Nḓowetshumo i kunga na u vhulunga vhathi vha re na zwikili vhukuma vho funzeesaho nga nḓila ya mishumo ya ' u vhulunga zwiko ' , i badelaho zwavhuḓi nahone ya ndeme .
Ndangulo ya ṱhoḓea ya mafhungo ya fhasi ya lushaka .
Mushumo wo thomiwa u mona na mabuḓo a mushumo o bveledzwaho nga huswa .
PICC yo kona u vhona na uri thandela dzo no itwaho na u thomiwa ha thandela u bva kha mabindu a muvhuso na mihasho ya muvhuso wa lushaka , wa vunḓu na wapo .
Nyolo kha siaṱari ḽi tevhelaho ḽi ṋetshedza manweledzo a Mapa wa nḓila .
Dzimishinari dza vhudipuḽomati dzi fhiraho 60 na mabindu a si gathi a phuraivethe o ṱana zwibveledzwa zwao na zwikhala ṋaṅwaha .
Vhaofisiri vhoṱhe vha SAPS vho ḓikumedzela u vha vhasedzulusi vha fanela u ya u ita ndingo dza khwaṱhisedzo ya vhuṋe .
Musi vha tshi nwa zwinzhi u fhira izwi , tshikambi tshi thoma u kwama mutakalo washu .
Thomani u ṅwala tshiṱori tshaṋu hafha kha siaṱari ḽa 3 .
Hetshi ndi tshifanyiso tsha tshivhalo tsha nṱhesa tsha vhaṋe vha thekhisi vha inifomala henefho fhethu .
Ri ḓo lavhelela uri samithi iyi i ḓe na thandululo ya u thoma mishumo na vhurangeli vhune ha ḓo thomiwa u shumiswa nga u ṱavhanya .
Arali vha na mbilaelo vha nga ṅwala kana vha ita ndangano na Mutshutshisi Muhulwane wa Nnyi na Nnyi kha khothe ine mulandu wa khou sengelwa khayo .
Maṅwe mafhungo ane a fanela u shumiwa nao ndi :
Hezwi zwi amba uri tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha tshivhumbeo tshi fanela u khwaṱhiswa .
Thendelano ya u badela yo fhedziselwa yo swikelwa u itela u renga dzibulasi dza u itela mbueledzo .
Pulane ya kushumele nga ha HIV na Aids yo shumiswa kha u fhungudza masiandaitwa , nga kha miṱangano ya nga ha HIV na aids ye ya fariwa nga :
Vhakhantselara vha Wadi vha fanela u davhidzana na Dzikomiti dza Wadi phanḓa ha musi dzi tshi fhirisa mugaganyagwama .
U swika zwino ndi mutsho wo ṋaṋaho fhedzi wo shushedzaho pfano kha zwi itwaho .
Sa tsumbo , City of Johannesburg ndi tsumbo ya sia ḽa muvhuso wapo hune khaṱhululo ya nga ngomu ya tea u iswa hone .
Muhumbeli u fanela u bvisela khagala zwidodombedzwa zwoṱhe zwa thandela kha vhafaramikovhe , i.e :
Fhedziha , vhuḓifhinduleli vhu kha zwiṱiriki u bveledza data ya khwaḽithi na mafhungo u ṱuṱuwedza ndambedzo dziṅwe u ya kha Vhufaragwama .
Hu na ṱhumano thwii yavhuḓi vhukati ha tswikelelo kha ICT , matshilisano , zwa ikonomi na mveledziso ya ṱhumanyo ya fhethu .
Vha dovha vha vhilaedzwa na nga ha vharengisi vhane vha vha na Maanḓa Mahulwane Maragani uri vha ta gumoṱhukhu ya zwipikwa zwine a zwi swikelelei musi vha tshi ṱoḓa vhuṱumani ho ṱanganelanaho
Naho zwo ralo , kha dziṅwe mbuno , ri nga si kone u tendelana na mivhigo .
U vha mudzulapo a zwi ambi u vha na pfanelo fhedzi , zwi dovha hafhu zwa amba u vha na vhuḓifhinduleli , u shela mulenzhe kha u ita uri shango ḽashu ḽi vhe ḽa khwine .
Tsha u fhedzisela , tshitshavha tshine ra ṱanganedzwa miḓini yatsho tshifhinga tshoṱhe tshine ra tshi fulufhela nga vhushumisani uhu ri nga vhuedzedza fulufhelo kha zwa mbalombalo zwa tshiofisi .
Bodo ya Mbekanyamaitele ya Tshumelo ya zwa Masheleni na Ndangulo zwo ṱanganedza khwiniso dzo dzinginywaho .
Tsilingwane , ṱhoho i remaho na u ṱanza na zwone zwi nga itea .
Sa shango ro swikelela zwinzhi kha sia ḽa u manḓafhadza vhafumakadzi .
Mbadelo i ḓo itwa i kha Rannda nga nnḓa ha musi zwo bulwa nga iṅwe nḓila .
Zwi tshi fhambana na zwikolobulasi na fhethu ha vhudzulo vhu si ha tshiofisi , vhupo vhu nga ho sa nga ngomu ha ḓorobo , kanzhi vhu dzhia fhethu ho sedzwaho ha mupo ha u dzhenelela ha nyolo , hu na ḽevele dza fhasi vhukuma dza vhuṅwe vhugevhenga musi hu tshi itwa mbambedzo .
Ṱhoḓea iyi i nga si konadzee kha feme khulwane dza muṱolamuvhalelano dzo ḓiṅwalisaho sa dzikhamphani , sa musi tshivhalo tsha vhalangi tshi tshi nga fhira maḓana mararu tshiṅwe tshifhinga .
Devhula-Vhukovhela ho vhambadzwa sa fhethu ha ndemesa kha vhufa Afrika Tshipembe kha maṱano na dzishou na nga kha dziburotsha na khunguwedzo .
Ri isa phanḓa na u ṋetshedza ndondolo na u tikedza vhaponyi vha GBV .
Musi vhana avha vhe na vhege nthihi , vha mbo ḓi bonyolowa na vhukuse ha vha ho no mela .
( 7 ) Khoro ya Masipala i tea u ita mushumo wayo nga nḓila i songo dzumbamaho , nahone i nga vala madzulo ayo , kana a komiti dzayo fhedzi hune zwa vhonala zwo tea u ita ngauralo u ya nga ha mushumo une wa khou itiwa .
Nga u angaredza , ikonomi ya Tshiṱiriki tsha Overberg yo vha i khou ḓi aluwa nga zwiṱuku u fhira ikonomi ya Kapa Vhukovhela .
Nga u dzulela u dzhenelela kha vhuṱambo uvhu ha thengiso , ri ṱana mivhuso yashu kha masia are na khonadzeo ya thengiso ; ngeno nga tshifhinga tshenetsho ri tshi khou vula zwikhala zwa ikonomi misi yoṱhe zwi hone u itela vhoramabindu vhashu hayani .
Muhasho u tama u livhuwa vhadzhiamukovhe vhoṱhe vhe vha vha tshipiḓa tsha dzulo ḽa ṋamusi , na u isa phanḓa na u humbela vharengi uri vha sedze na u ṱhogomele musi vha tshi shumisa puḽatifomo dza thengiselano dza didzhithala .
Vhukwamani ha ndeme na miraḓo ya tshaka dza Yuropa na vha si gathi vho no thomiwa .
Izwi zwi tevhela nga murahu ha u fhedzwa zwavhuḓi ha thandululo ya tshifhinga tshiṱuku fhasi ha Komiti ya Dziminisita dzo Ṱanganelanaho nga ha AMD .
ṱoḓou ṅwala .
Data iyi i a reriwa na u khwaṱhisedzwa nga mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe kha miṱangano ya Komiti ya u Ela na u Ṱola ṱhukhu yo farwaho phanḓa ha muṱangano wa Komiti ya u Ela na Ṱola ha kotara iṅwe na iṅwe ine ya dzhiela nṱha kushumele kwa Muhasho zwo ḓisendeka nga data yo vhigwaho .
Vho vha vhe Mudzulatshidulo wa Lushaka wa Dzangano ḽa Vhalwi vha Mmbi ya uMkhonto we Sizwe ( MK ) .
Atikiḽi ya 18 ya the ICCPR , i na mbetshelo-vho dza u tsireledza pfanelo dza vhurereli , u ṱuṱuwedza zwiimiswa zwa Muvhuso kha u ṱhonifha pfanelo dza vhadzulapo dza vhurereli .
Vha nga ḓivha tshivhumbeo fhedzi vha vha na vhukonḓi ha u wana , sa tsumbo , zwine tshiteṅwa tshi sa thivhelwi nga tshithu tsha amba kana u buletshedza .
Kha dziṅwe nyimele , zwavhuḓi-vhuḓi vhuḓifari ha u randela vhu songo ḓoweleaho vhu nga fanela u itela uri vhudzheneleli hu sa dzule hu ha ndeme kana ho fanela .
Swigiri ndi u shumiswa ha mavu huhulwane fhethu ha u kuvhanganya maḓi zwi tshi ya kha u sika mishumo na u ḓisa vhudziki kha zwitshavha zwa mahayani .
U bva tshe ha ṋetshedzwa Muvhigo wa u Fhedzisela wa Khomishini khathihi na makumedzwa awo nga ha ndifho , ho no vha na tshilengo tshihulwane kha sia ḽa muvhuso tsha u bvisela khagala bono ḽawo ḽa mbekanyamushumo ya Ndifho na Mbueledzo .
Nga maanḓa , zwo tendesa u tikedza vhurangeli ho sedzwaho hu tikedzaho vhone kha zwikhala zwa mveledziso na WTO hu tshi katelwa thuso ya masheleni ya mabindu na thuso ya thekhinikhala .
Naho nyimele dzo vha dzi konḓaho , ndo mangadzwa nga kufarelwe ku si kwavhuḓi .
Mbondo dza u ḓitsireledza dzo fhaṱiwa u mona na ḓorobo dza tshikale u itela u tsireledza vhadzulapo kha vha nyonyovhelaho , zwi tshi itelwa , u shumisa nyolo dza vhupo sa tshipiḓa tsha zwiṱirathedzhi zwa u thivhela vhugevhenga .
Khabinethe i vha livhuwa tshumelo dze vha ita kha Nndwa ya mbofholowo yashu na u vha tamela ṅwaha wo fhaṱutshedzwaho na vhafunwa vhavho na muṱa wavho .
Vha dovha vha tenda uri avho vho faraho nḓivho ya sialala vhane vha nga vha vho dzhenelela kha u tumbulwa uhu vha fanela u wana mbuelo nga nḓila yo fanelaho .
U lavhelesa ndi mushumo u sa khauwi une wa vhumba mutheo wa u langa mashumele .
U ḓo farwa fhedzi musi a so ngo tevhedza milayo i re kha ndaela .
U langa zwiko na u lugisela na u lugisela na u vhuedzanya mihumbulo u itela u tshimbidza tshumiso ya zwiko .
Nḓivho ya thekhinikhala na nga ha mupo i songo linganelaho kha muvhuso wapo na vundu i a kwama vhupulani vhu shumaho zwavhuḓi , mveledziso na u thomiwa ha zwileludzi zwa u laṱela malaṱwa .
arali vha sa shumi , Tshikwama Tshandindakhombo tsha Vhashayaho Mushumo ( UIF ) " bugu dala " kana ṱhanziela yavho ya u vhofholowa mushumoni ibvaho kha mutholi wavho kha mushomo wo fhelaho
Labi iḽo ḽo adzwaho ḽi a ṱanzwiwa ḽa kuna , ḽa omiswa ḓuvhani na u gamiwa .
Kha vha kwame Vhalanguli vha Mulayo kana ISS kha shango ḽa havho .
Sa masiandoitwa , vhaṅwe vhashu vha nga vha vhono zwi ṱhogomela nga maanḓa nga ha magabelo a tshifhinga nyana a mutsho wa maḓumbu na muya une wa khou fhudzula zwifhaṱuwoni zwashu wa ikonomi i kanganyisaho ire kha mahaḓa ashu na mukosi u ḓaḓisaho wa poḽotiki .
Khophi yo ṱanzielwaho ya thendelano ya nḓisedzo ya zwibveledzwa zwine zwa ḓo phurosesiwa
Vhana vha mamiswaho ḓamu vha nga wana Eidzi u bva kha vhomme avho
Mulanguli wa thandela ya yunivesithi uri a shume na mihasho u itela u wana thuso ine mutshudeni a khou i ṱoḓa .
I katela zwoṱhe zwo khetheaho zwa maga a zwiimiswa zwa masheleni u khwaṱhisa zwa u fhaṱa na u ṱavhanyisa themamveledziso ya maḓi , dzibada na vhudzulo ha matshudeni nga kha kushumisele kwa vhuḓi kwa masheleni o ṋetshedzelwaho mushumo wonoyo .
U sa bindula ha maṅwe mavhengele kha senthara ya mavhengele yeneyo nthihi zwo itelwa fulo ngavho nahone ha sa wanale ndozwo ya tshiṱoko i fanaho .
Thambudzo ya zwa masheleni : Tshumiso isi mulayoni kana ya vhufhura ha mundende , thundu , kana tshelede nga nnḓa ha thendelo , u pfesesa kana u ḓivha havho masiandoitwa a tshumiso iyi , kana nga khombe-khombe .
Wanani uri ndi nnyi a no ḓo ṱavhanya u wana na u talela thangi kana mitshila . kusidzana lutukana
Vhuḓifhinduleli ha Khomishini ya Pfanelo ya CRL na PanSALB vhu a fana nyana malugana na pfanelo kha luambo hune tshitshavha tsha ṱoda thikhedzo ya u tikedza tswikelelo ya pfaneloguṱe iyi .
Nga ṅwedzi waṰhafamuhwe , Tshivhuru tsho vha tsho no tewa sa luambo lwa u gudisa kha zwiṅwe zwikolo u mona na Soweto , na u hanedza mulayo wa " 50 / 50 " ha thoma u ṋaṋa .
8.2. Zwiito zwa khakhathi zwo bvelelaho kha zwipiḓa zwiṅwe zwa shango a zwi ṱanganadzei na uri zwi lwa na Mulayotewa washu .
Maitele oṱhe a nḓisedzo ya tshumelo a vha Khagala , tenda ha vha hu na vhulavhelesi ho kwaṱhaho nga tshitshavha , tshine tsha ḓo shuma sa vhalindi , vhane vha ḓo ṱoḓa Dzilafho kha tshumelo i si yavhuḓi na u kombetshedza zwauri vha wane Ndeme ya tshelede . "
Arali ha itea izwi , vha nga isa phanḓa na u wana mushonga wavho u bva kha DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi nga u badela kheshe .
Kha nyimele nnzhi zwikoro zwa vhagudi a zwi tshimbilelani na kushumele kwavho .
Ezwi ndi sabusidi dza ngoho na / kana khiredithi ya muthelo wa u karusa vhubindudzi kha thekinoḽodzhi ya fulufulu ḽi vusuludzwaho .
U pulana nga vhuronwane ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha u bvelela ha mbekanyamushumo iyi , i vhonaho uri tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha mutakalo tsha muvhuso tshi na ARV dzo linganaho .
U vha na vhulwadze ha swigiri zwi amba uri muvhili wavho u nga vha u :
Olani tshifanyiso ni tshi Kha ri ambe sumbedza ḽithihi ḽao .
Khetho ya u fhedzisela i bva kha zwiitisi zwinzhi fhedzi i fanela swikelela ṱhoḓea dziṅwe dza fhasisa dza vhutsireledzi na mutakalo na mupo .
Dziṅwe tshumelo : Nyisedzo ya tshumelo dza thikhedzo u itela u khwaṱhisedza tshumelo dza mutakalo dzavhuḓi , ndangulo na ndaulo nga u angaredza ya ndondolo ya mutakalo ya nnyi na nnyi vunduni , khathihi na mveledziso ya zwivhumbeo zwa zwiimiswa zwine zwa tendela nyisedzo ya tshumelo dzavhuḓi dzine dza shuma , na ndaulo ya ndondolo ya mutakalo ya phuraivethe .
Ndingo dza Komiti ya Tshoṱhe ya Vhupileli , sa zwine ya vhi sa zwone zwazwino , a si tshivhumbeo tsho ḓiimisaho nga tshoṱhe tsho teaho sa zwine tsha nga ṋetshedza ndangulo ya lushaka ine ya takalelwa , ndi ndingo dzi sa konadzei .
Ḽisala ndi ipfi ḽine ḽa sala vhuimoni ha dzina kana ḽa shuma na dzina fhungoni .
U vhala bugu sa kiḽasi yoṱhe na mugudisi ( u vhala na mugudisi ) na u buletshedza mihumbulo mihulwane .
Naho zwo ralo ri a tenda tshoṱhe uri khuḓano kha mafhungo aya i nga tou engedza fhedzi muombano wa ḽifhasi wo engedzeaho , une a hu na na muthihi a u ṱoḓaho .
Mbuelo i a pfukela u ya kha miṅwaha ya 3 ya khaḽenda nahone ndingo dzi itwa luthih kha tshikhala tsha miṅwaha ya 3
Zwenezwo , muṱoḓo wa mutevhe wa zwihali zwavho u dzula u zwihali zwiṱuku na zwihali zwi leluwaho .
Tshinyalelo iyi i ḓo thusa u bveledza nyaluwo kha vhubindudzi nga u angaredza na GDP nga tshifhinga tsha vhukati .
148. Phambano dzine dza si kone u tandululwa
Nga maitele , tshigwada tshi takalela zwa u tou ḓilanga tshone tshiṋe .
Vhalambedzi vha mashangoḓavha vha nga ḓiṋekedzela kha zwa khadzimiso dzapo nga kha khamphani dzine vha vhulunga khadzo .
Ndi ngoho kana ndi khumbulelwa ?
15.1 Khabinethe yo tendela dizaini dza serisi dza khoini ya tshihumbudzo ya vhakuvhanganyi dzine dza ḓo ṋetshedzwa nga 2019-2021 :
Mbambadzo ya zwi tshilaho ' Biotrade ' - Ḽi shumiswa u ṱalutshedza mushumo u yelanaho na u kuvhanganya lwa mbambadzo , u kunakisa na u rengisa zwibveledzwa zwine zwa bva kha phambano ya zwi tshilaho .
Phimamvelela dza nyaluwo ya ikonomi kha ikonomi , kana kha indasiṱiri ifhio na ifhio yayo , i laulwa nga zwiitisi zwinzhi zwi shumaho nga u tevhekana , tshiṅwe tshazwo ndi uri ikonomi i aluwa hani nga u ṱavhanya .
Kha ri ṅwale Vhalani mbudziso ni kone u tangedzela ḽeḓere ḽi re tsini na phindulo yone .
U engedza zwa u vhulunga na u bindudza nga u ṱuṱuwedza na u tikedza bannga dza dzikoporasi khathihi na dzikoporasi dza tshumelo dza zwa masheleni ;
U ṋetshedza tshiṱirathedzi tsha vhurangaphanḓa na ndangulo ya vhashumi na mveledziso .
Masipala wa tshiṱiriki wo dzhena kha thendelano na vhadzulapo u itela u ṋetshedza tshumelo ya magandaganda u itela ndondolo ya dzibada kha mimasipala yapo .
Ndi tshigwada tshihulwane tsha ikonomi dzine dza khou bvelela .
u vhala nga vhavhilivhavhili /e eṱhe
" Ri ḓikumedza kha vhahali vhashu vhoṱhe vhe vha shuma u itela mbofholowo yashu , na kha khonani dzashu ḽifhasini ḽothe , uri a ri nga bvi nḓilani ra ita phambananadzo kha zwe vha zwi lwela na vhuḓifhinduleli ha u shandukisa Afrika Tshipembe uri ḽi vhe shango ḽa dimokirasi , ḽa mulalo , ḽi sa khethululi nga muvhala , ḽi sa khethululi nga mbeu nahone ḽa mvelaphanḓa , ḽo ḓikumedzaho kha tshumisano ya vhathu .
Vhana ( vha malofha , vho adoputhiwaho , vha mufarisi wavho kana vhane wa khou vha unḓa ) vha re fhasi ha miṅwaha ya 21 .
Bisi dzi tea u kona u fhiriludza vhukati ha masakhamaḽedzani , dzi tshi namedza na u tsitsa vhanameli tsinitsini na mahaya avho nga hune zwa nga konadzea ngaho .
Hedzi khethululo khulwane dzi re hone kha zwitshavha zwashu dzi dovha dza vhonala na kha tshikalo tsha vhugevhenga tshi re nṱhesa fhano Afrika Tshipembe na kha dziṅwe nyambo dzo ḓoweleaho dza u sumbedza u sa fushea .
Webusaithi dzi dzudzwa tshifhingani nga u ṱavhanya na u londotwa na u khwiniswa tshifhinga tshoṱhe .
Kanzhi u tshuwa a ho ngo tea .
Ngudo dza ḽikumedzwa ḽa tshikhala nga ha mivhili yo tilaho dzi ḓo khunyeledzwa ino vhege .
Kha kotara nga kotara ro sedzulusa kushumisele kwa Muhasho kwa pulane siani ḽa mafhungo a no kwama odithi e a ṱahiswa kha ṅwaha yo fhiraho .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa ha Masipala na Mulayo wa Sisiṱeme dza ha Masipala na yone a i ṱalutshedzi dzibada na zwiṱaraṱa .
Ndangulo ya faela , ine ya vhona uri dzifaela dzi langwa nga nḓila i bveledzaho hu na ṱhoḓea dzoṱhe na vhulanguli ho khwiniswaho na mafhungo a ngalafho ane a nga bviswa nga nḓila yo leluwaho musi a tshi ṱoḓea .
U laṱwa ha malaṱwa a zwa ndondolamutakalo kha maḓaleḓale a songo teaho na fhethu ha u laṱa malaṱwa lwa tshayanzudzanyo zwo ḓowelea Afrika Tshipembe .
Mulwadze o vhuya a dalela kiḽiniki kana vhuongelo u bva tshe a telwa madalo o fhiraho ?
Tshanduko dzo vhalaho dzo no pfiwa nga vhaendi vha dalelaho vhukavhamabufho .
Muvhuso U na vhuḓifhinduleli ha u bveledza mbekanyamaitele ya Tsudzuluso ya Didzhithala ya Khasho ( BDM ) .
Mbadelo dza u hira lwa masheleni dzi dzhielwa nṱha kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni nahone dzi avhelwa u ya nga zwipiḓa zwa pfuma na nzwalelo .
U thoma vhufarakani ha Tshiṱiriki tsha u Khwinisa Ḓorobo ( CID ) vhukati ha maanḓalanga apo na sekhithara ya phuraivethe .
i U vhala na tholokanyonḓivho :
U sika kha 3D ( U fhaṱa )
Muvhuso u koloda u itela u badela ṱhahelelo vhukati ha mbuelo na tshinyalelo .
Na kha fhethu hune ha sa vhe na vhuaḓa , ri tshinwe tshifhinga ri a ṋea khonṱhiraka vhathu kana khamphani dzine dza sa kone u thoma u shumana na thandela idzo .
Ndi na luvhilo na nzambo ndi a fhufha .
Muhasho wo bvisa vhaṅwe vha vhavhuelwa vhe vha vha vho kona u swikelela nga tshifhinga tsha khumbelo kha u thoma ha thandela ngauri vho vha vho no vha na nnḓu dzo fanelaho .
Hezwi zwi katela ndondolo ya vhurereli , pfunzo , vhugudisi , tshumelo dza zwa muhumbulo , mitambo ya vhuḓimvumvusi , thandela dza ḽaiburari , mbekanyamushumo dza u ḓiimisa nga woṱhe na zwikili .
Vhagudi vhane vha shumisa kupeleṱele kune vhone vhane vha tou ḓiitela vha fhedzisela vha vhapeleṱi makone u fhirisa avho vhane vha sa zwi shumisi .
Fhungudza phesenthe ya vhathu vha shayaho lwo kalulaho ( R443 ya mitengo ya 2011 ) u bva kha 32,3% uya fhasi ha 22% .
U ya tshikoloni
2.4 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza u vusuludzwa ha Adzhenda ya Khasekano ya Afrika .
Nḓivhadzo ya muṱangano i tea u itiwa na u iswa na adzhenda na khophi ya maambiwa a muṱangano wo fhiraho .
Ro puḽana u vhetshela thungo hekhithara dzi fhiraho 6 000 dza mavu o wanwaho a tshitshavha u itela nnḓu dzi swikeleaho dza mitengo ya fhasi .
U vhumba maḽedere maṱuku a 20 zwavhuḓi zwi tshi tevhedzela vhuhulwane na fhethu ; ndi uri a thoma a dovha a fhelela fhethu ho teaho . nyito ya u Linga ha Fomaḽa ya 2 : muṅwalo
Afidaviti i tea u amba uri muiti wa khumbelo o ṱala , i bule dzina ḽa khothe he a ṱala hone , na ḓuvha ḽa ṱhalano .
Ṱhanziela ya mapholisa arali vha na miṅwaha ya 21 kana u fhira , ya mashango oṱhe e vha dzula khao , i tea u ḓiswa hu saathu u fhela miṅwedzi ya 12 arali vha si nayo nga tshifhinga tsha u ita khumbelo
Vhaswa , nga murahu ha zwoṱhe , ḽiṅwe ḓuvha , vha wana nyavhelo ya zwino .
Yuniti Ya U tevhedza Na U Vhea Iṱo yo tiwa .
Khoudu ya u swikelela i sumba lushaka lwa u swikelela u ṅwala lune mushumisi uyu a vha nalwo .
Zwa zwino ṱshikwama tshi kha nyengedzo dza maga a pfadzaho a mbuelo dza mbadelo ya vhushayamushumo ho dzhielwaho tsheo ya u thoma Mbekanyamushumo ya u Thomiwa ha Mishumo .
6.6.2 Themendelo dza muvhigo dzi nga nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
Pulane ya fulo ḽa ṱhuṱhuwedzo ya zwa matshilisano yo ṋetshedzwa aho fhasi .
Ngudo yo dovha ya sumbedza u dzhia sia ha mbeu kha zwiimiswa zwa masheleni zwi re hone .
Maga a u lugisela mugaganyagwama o sumbedzwa kha pulane ine ya pfi mutevheṱhanḓu wa mugaganyagwama .
Vha nga tea u ṱhoho ya muṱa wa havho , honeha vha vhaṱuku nga u rali na u ṱoḓa thusa vhone vhaṋe .
B Nyimele ya ḓivhazwakale nga ha vhuloi
Zwitshavha zwi shayaho zwa mahayani zwi ḓitika zwihulwane nga zwipuka na zwimela zwa u itela tsireledzo ya zwiḽiwa , ngeno , kha ḽiṅwe sia , u sa tsireledzea ha zwiḽiwa hu tshi shushedza zwipuka na zwimela musi zwi tshi livhisa kha u shumiseswa ha zwiko zwa mupo .
Ngauralo , zwikolodo zwo vhaliwa nga mutengo wa vhukuma nahone hu songo angaredzwa luafhulelo .
Dzibada dzi khou tshinyala nga maanḓa nga nṱhani ha vhukale na masheleni a sa fushi kha u londola fhasi na luṱa lu re mutheo kha bada .
Uhu u sa lingana ha zwithu hu hone vhukati ha Kapa Vhukovhela na maṅwe mavundu .
Vho luvheledza vharagaphanḓa vha Afrika vhane mashango avho a sa vhe na tshithu , vhe vha vha vhe si na tshelede nga tshifhinga tsha miṅwaha ya vhukoloni , uri vha kone u kuvhatedza maḓana vhaswa vhe vha vha vha tshi ṱoḓa u lwa na khethululo .
12 . Tshidzulapo - Tshidzulapo tshavho tshi nga si kone u dzhiwa .
Mbekanyamushumo wa vhugudisi dza nga misi na vhuingameli na u ṱola zwi a ṱoḓea u itela u khwaṱhisedza uri nyendedzi na ndaulo zwi khou tevhedzwa nga nḓila yone .
Tshivhidzo tsho khwaṱhisedza uḓo ṋetshedza thikhedzo ya masheleni na zwiṅwe zwishumiswa kha u pfumbudzwa hohu .
Ṱhoḓisiso ya maraga : u ita ṱhoḓisiso na u saukanya mawanwa na themendelo u itela kushumile kwa tshifhinga tshiḓaho
Tshifhingani tsho fhiraho DHA yo vha yo khethekanywa sa tshumelo ya thikhedzo ya ndangulo guṱe fhasi ha Tshigwada tsha Vhuvhusi na Ndangulo .
7.3 . Khabinethe i ṱanganedza u sainwa ha thendelano ya tshiṱirathedzhi tsha tshumisano vhukati ha Vhuendelamashango ha Afrika Tshipembe na khamphani ya China , Tencent , ine ya vha muṅwe wa puḽatifomo ya vhadavhidzani ya WeChat .
Zwa Ndeme : vha humbelwa u dzhiela nṱha uri u ṱolwa kha zwa mushumo ndi khombekhombe .
U ita mbetshelo dza u iledza maitele ane a vhaisa a kwamaho u pomoka vhathu vhuloi ; u itela u tsireledza zwitshavha kha khakhathi ine ya kwama vhuloi ; u itela uri maitele ane a vhaisa a kwamaho zwa lutendo lwa zwa vhuloi a dzhiiwe a vhugevhenga ; uri hu vhe na ndaṱiso ( ṱhamu ) kha zwa maitele ane a vhaisa sa ayo o no ḓi bulwaho ; na zwiṅwe zwi kwamanaho na izwi .
Nyendedzi dzi ḓo sedzana na thaidzo dzenedzo sa khethekanyo ya malaṱwa a fhirelaho u bva kha maṅwe malaṱwa o bveledzwaho dzikiḽiniki na zwibadela .
U khwaṱhisedza u notha ha ndozwo dzoṱhe na ndaka yo poselwaho kha ridzhisiṱara .
" Vhathu vhothe vha ḓo tea u shela mulenzhe kha ṱhuṱhuwedzo ya mulalo na tsireledzo .
Zwa u kundelwa u dzhiela nṱha ngudo ndi zwine zwa dzhielwa nṱha vhukuma , musi ho sedzwa zwauri dziṅwe themendelo dzi ḓo ḓa dzi tshi bva kha ino khomishini .
Arali vha sina bugundaula , vha ḓo tea u ḓadza afidavithi na u netshedza ṱhaziela ya uri vho ita khumbelo ya dokhumennde kha Muhasho wa Muno .
C Tshi ri vhudza uri vhusunzi hu wanala ngafhi .
MaAfurika Tshipembe vha khou vhidzwa u tikedza na u dzhiela nṱha aya masole ane a tou vha zwishumiswa kha u vhona uri Afurika Tshipembe ḽo ḓivhofha kha mulalo , vhudziki na u khwaṱhisa dimokirasi kha Dzhango ḽa Afurika .
Vhudziki ha ekonomi ya maikiro ho tsireledzwa , sa izwi inflesheni na ṱhahelelo ya akhaunthu ya zwino zwo kheluwa zwiṱuku kha ndinganyiso .
Muvhuso u nga ita zwiṅwe u vhulunga na u tsireledza murafho we wa thoma mvelaphanḓa iyi .
Hu na vhuṱanzi vhu vhonalaho uri golofo i kha ḓi tou vha mutambo wa vhathu vho pfumaho .
Hezwi zwi fanela u tevhela maitele o ṱanganelaho a u swikelea ṱhoḓea dza vhafariwa vho lindelaho tsengo vhoṱhe hu tshi katelwa na khethekanyo dzo khetheaho u fana na vhana , vha re na khaedu ya muhumbulo , vha kha khovhakhombo khulwane , vhafumakadzi vha re vhaimana na vhasidzana na vhafariwa vho lindelaho tsengo vha no khou lwa lu isa lufuni .
Muhumbulo uyu u ḓo bveledzwa u itela u ita mafhungo o leluwaho nahone a wanalaho zwo leluwa kha MaAfrika Tshipembe oṱhe .
Ndi ngazwo ndi tshi tea u vha ndo humela murahu London nga Musumbuluwo kana Ḽavhuvhili arali ndo lenga sa afha ṱano ḽa fesheni ḽa London ḽi tshi khou thoma hu si kale .
Mpfu idzi dzi shumiswa u ṱalutshedza nḓowelo kha mpfi na zwivhangi zwa lufu .
Lavhelesani zwifanyiso .
Izwi zwi bvisa muhumbulo wauri u dzhenelela ho sedzaho kha u khwaṱhisa tshiṅwe tsha zwipiḓa zwi re afho nṱha tshi tea u vhona uri mvelelo dzi ḓo khoḓa kana u khwaṱhisa nyimele ya zwiṅwe zwipiḓa zwa muhangarambo , nahone ngamaanḓa hu zwauri a zwi nga kwami lu si lwavhuḓi tshiṅwe tshazwo .
4.6 Khabinethe yo dzhiela nṱha u dovha u tholwa hafhu ha Vho Dokotela Prins Nevhuṱalu sa Mudzulatshidulo wa Bodo ya Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Afurika Tshipembe tsha Methioḽodzhi .
Hezwi zwi ḓo ni thusa uri muvhili u si konḓe u ṱharamuwa .
Mivhigo na zwiṱatamennde zwo vhewaho afho fhasi zwi katela zwiṱatamennde zwa masheleni a ṅwaha zwo swikiswaho kha Bodo .
Mabogisi a Madzingiywa o vhewa fhethu ha tshiṱirathedzhi : kha mihasho yo fhambanaho , mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi i swikiswa kha mihasho yo fhambanaho kha mbilahelo dzoṱhe kana u livhuwa zwo wanwaho u ya nga muhasho .
U itela u khwaṱhisa vhuḓifhinduleli havho , zwiimiswa zwi tea u vhona uri , naho hu si na mbuelo yo ṱanganelaho ya sisiṱeme ya ndangulo ya maṅwalo , vha ita ndangulo ya rekhodo zwavhuḓi .
Mabadelele a tshikwama tsha NML a ḓo ṱuṱuwedza vhanekedzi vha tshumelo ya mutakalo u shuma vho ḓiimisela .
1.3 . Arali vhathu vha tshi nga haelwa nga vhunzhi , zwi nga ita uri na shango ḽi kone u tsitsela fhasi nyiledzo dzine dza vha hone zwazwino ḽa vho vha kha Tshiimongafhadzi tsho Shandukiswaho tsha 2 .
U thusa u sedzulusa vhaḓisi vha tshumelo .
A zwi tou vha zwo teaho u themendela u gonya kha mipimo ya u ṱanganedza lushaka lwa ndindakhombo lune sisiṱeme ya muthelo i sa shandukisi zwiṱuṱuwedzi ine ya vha hone zwino .
Ṱhoḓea ya Ndayotewa ya u rengisa zwikambi i langiwa kha ḽevele ya mavundu yo pwashekana na u lengisa u thoma u shuma ha mbuedzedzo ya vhulangi kha sekhithara .
( b ) ya u vha kha vhupo ho tsireledzeaho , u itela mirafho ya zwino na i ḓaho , nga kha milayosiṅwa na maga a pfadzaho ane- ( i ) a thivhela tshikafhadzo na u tshinya mupo wa maṱakani ; ( ii ) a alusa zwa vhutsireledzamupo ; na ( iii ) u tsireledza mvelaphanḓa ya zwa maṱaka na zwiko zwa mupo hu tshi khou aluswa mvelaphanḓa ya zwa ikonomi na matshilisano zwi pfalaho .
Maḓuvha a vhuawelo nga ṅwambo wa u shaya vhukoni a si a tshivhalo tshi sa gumi tsha maṅwe maḓuvha ane a engedza kha maḓuvha a vhuawelo nga vhulwadze ane mushumi a vha nao .
( b ) mishumo yeneyo ya itwa nga nḓila dzi linganaho ; nahone
U itela u shumiswa kha khanḓiso , vha humbelwa u wana thendelo ya Muhasho wa Pfunzo .
Thaidzo khulwane i kha u vha pfumbudza na u vha lavhelesa .
Sa tsumbo , vha nga dzhenisa tshipiḓa u bva kha ripoto , kana tshiṱori tsha mafhungo tshine tsha vha na ṱalusa rekhodo ine vha khou I ṱoḓa .
Ṋetshedzo ya tswikelelo ya Inthanethe ya mahala kha nnyi na nnyi nga kha dziḽaiburari ndi zwone zwo lavheleswaho zwa zwino kha zwa mveledziso .
Vhalangi vha mihasho vha ḓo bvisela khagala pulani dza mashumele avho a ṅwaha wa muvhalelano wa 2016 / 17 .
Izwi zwi khwaṱhisa ṱhumano ya zwiimiswa i isaho kha nyanḓano ya khwine ya dzitshaka vhukati ha miraḓo iyi .
Hu na , fhedziha , sia ḽa u kala kha hezwi .
Mbingano ya tshirema i mulayoni arali vhathu vh malanaho nga fhasi ha mulayo wa tshirema vho tshimbidzana na zwi tevhelaho :
U kona u shandukisa hu nga nyadzisa ndeme ya vhuḓikumedzeli , fhedzi zwiṱukusa zwinga ita uri milayo i vhe yo nyeṱhaho .
Komiti ya Ndaṱiso i sedzulusaho tsheo u ya nga ndaṱiso i nga livhisa mulandu kha Yuniti ya u Kombetshedza u itela tsedzuluso dza zwa vhugevhenga , arali hu na vhuṱanzi ha ndingedzo dza u vha wo ḓiimisela u sa bvisela khagala mafhungo nga nḓila ya u fulufhedzea .
19.4.2.8 Tsireledzo ya khombe khombe ya mafhungo a ṱhoḓisiso a muthu wa vhuraru na tsireledzo ya mafhungo a ṱhoḓisiso a tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe .
Muofisiri wa Mafhungo u tea u humbela muiti wa khumbelo nga nḓivhadzo , nga nnḓa ha muiti wa khumbelo ya mafhungo a ene muṋe , uri a badele mutengo wo themendelwaho ( arali u hone ) phanḓa ha musi a tshi isa phanḓa na u shuma khumbelo .
Muṱangano wa 1 wa nnyi na nnyi nga ṅwaha kha mugaganyagwama .
Nga nṱha ha nyanḓadzo ya ino bammbiri ya u mba nga hayo yo itelwaho uri tshitshavha tshi bve muhumbulo , ri khou dzudzanya u ḓo kwama vhafaramikovhe vho fhambanaho vha kwameaho nga nyito ya zwa vhuloi .
Kha vha dzhie ndango ya ndindakhombo yavho ya ndondolo ya mutakalo nga u dzhoina GEMS zwino .
Ipfi sindiromu ḽi amba uri tsumbadwadze nnzhi dzi vha hone nga tshifhinga tshithihi .
Ndi nga ṅwedzi ufhio he ha nesa mvula ?
Mbadelo dzi nga kha ḓi itwa ofisini dza Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe sa zwe zwidodombedzwa zwa ṋetshedziswa zwone .
Mushumisi u lavhelelwa u ṋetshedza zwidodombedzwa zwiswa nga ha zwishumiswa kha vhaṋetshedzi hu tshe ho sala ṅwedzi uri thendelano i sedzuluswe , u itela uri vhaṋetshedzi vha kone u dzhia tsheo .
U shela mulenzhe kha kuvhekanyele nga vhadzhiamikovhe vhoṱhe
3.8 U ita nyambedzano na u khunyeledza thendelano dza u pfukisa zwishumiswa na u kovhekana mbuelo
Afrika Tshipembe ḽi dzudzanya PAP , ine ya vha davhi ḽa vhusimamilayo ha AU .
Khanedzano nga pfanelo dza vhathu zwenezwo yo engedzea u bva kha zwi vhidzwaho pfanelo dza mbofholowo na u dzhenela kha poḽotiki u ya kha pfanelo dza vhulamukanyi ha matshilisano na pfanelo dza tshitshavha na pfanelo dza vhathu na zwigwada .
Zwigwada zwi nga dzhia tsheo zwi na nḓivho , nga u tendelana , u itela uri zwi vhe tshiphiri .
U tamba kiḽasini hu katelwa nyimbo / zwirendo / zwiṱori zwa Afurika Tshipembe kha musudzuluwo wa muvhili na u edzisela
Muhasho u ḓo thusa ho teaho na maga a ndango ane a tea a shumiswa u ya nga mulayo .
Naho zwo ralo , mvelelo dzo vha dzi siho tsini na vhunzani ha u pindulela ha vhathu , nga maanḓa malugana na mutevhe wa maipfi .
u shumisa maitele a tshifhinga tshilapfu a mveledziso ya zwikili na u fhaṱa vhukoni kha sekithara ya muvhuso wapo .
Tsumbo dzi katela milanga yo thivhelwaho vhukati ha vhaṋe vha mavu , khathihi na maga a ndango ya theo ya mulayo .
Kha ri ite Nomborani maga aya u thoma kha 1 u swika kha 9 ni tshi nyito sumbedza thevhekano yone ya kubakele .
Zwo itelwa u ṋekedza mafhungo ane a ṱoḓea u itela u ita khaṱhulo ya nga ha u tea ha maḓi avhuḓi kha u nga shumiswa kha zwa vhufuwakhovhe .
Kushumele kwa IDP ku sumba nḓila khathihi na u ṱanganyisa u pulana na u shumiswa ha sekhitha dza ha masipala khathihi na mishumo yadzo mihulwane .
4.4 . Davhi : Tshumelo dza Ṱhanganelo ndi ḽone ḽine ḽa ḓo vha muvhulungi wa mbekanyamaitele iyi lwa tshiofisi .
Hezwo zwi ṋetshedza vhathu pfanelo nnzhi u ita tsheo nnzhi dza vhone vhaṋe ndi tshithu tsha ndeme .
Ndi lini hune mundende wa ṅwana wa khathiwa ?
Malume anga vha pfi mabindu ngauri ndi mudzia mabindu .
Vha ḓo shumisa ṋetshedzo iyi u kovhelana na tshitshavha zwine mbekanyamushumo dzavho dza ḓo vha kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Vundu ḽa Free State ḽi kha fulo ḽa vhuhovheleli ha Mbekanyamushumo ya Free State Didzhithala ho livhiswaho kha u shandukisa Free State ḽa vha tshitshavha tsha manḓafhadzwaho kha sia ḽa didzhithala na nḓivho ya ikonomi .
Milayo ya mbadelo na mbetshelwa dza u dzudzanya mitengo , arali zwo tea , zwi thomiwa kha data ya konṱiraka .
( IV ) u rwela ṱari mbekanyamushumo ya mveledziso ya muḓagasi wa malasha ;
2.11 Vha tshiimiswa tsha SAPC a vho ngo shumana na dziṅwe dza mbudziso dze bammbiri-mviswa ya sumbedza , na mafhungo a kwamaho ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi na uri naa maitele a vhuloi a tea u ṱalutshedzwa naa .
Phalamennde yo ḓikumedzela uri i swikelee nga vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe nga u sika zwikhala zwi pfalaho zwa u dzhenela na u shela mulenzhe nga vhoṱhe : vhanna na vhafumakadzi , vho funzwaho na vha so ngo funzwaho , vha shumaho na vha sa shumi , vha konaho kana vhathu vha re na vhuholefhali , vhashai ( nga ica .
Vha ṱoḓa thendelano ya u hira arali vha tshi khou rennda ndaka .
Mushumo une Muvhuso wa kona u dzhia khovhandozwo dziṅwe na u ita uri ikonomi i aluwe.
Nga nḓila iyo zwi kha vhashumi u tendela miholo yavho i tshi fhungudziwa .
11.7.3 Mudzulatshidulo a nga ta muṅwaleli ane a ḓo ṅwala maambiwa .
Sa tsumbo , muṱangano wa u sedza mihumbulo kha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho kana muṱangano wa u ita bada ntswa kha vhuṅwe vhupo .
Nḓivho yavhuḓi na tshenzhelo ya vhupo ha u kuvhanganya .
Mimasipala i tea u kona u ita mugaganyagwama no fusha masia oṱhe na u ṱanganedzea , hu tshi shumiswa nyanganyelo dzi no pfala dza mbuelo dzi no yelana na zwiko zwavho zwa mugaganyagwama .
Naho mulayo wa siviḽi u na dziṅwe khanedzano dzo sedzaho kha mulayo wa sialala , ndi zwa ndeme u vhona vhungomu ha maanḓa a khothe dza sialala vhu tshi nga ṋeiwa u sengisa milandu siviḽi na vhutshinyi ha vhathu zwavho .
Vha humbelwa uri vha nambatedze tsheke yo thuthiwaho ya vhukuma kana luṅwalo lwa u khwaṱhisedza lwa bannga lwa vhukuma .
Vhagudisi vho vhekanywa nga nḓila i tevhelaho :
Nga nnḓa ha u vha mudziadzhiminasiṱiki a konaho , ndi mpho dzifhio dziṅwe dzine a vha nadzo ?
Tsenguluso kha u sedzuluswa ha tshifhinga tsha u fhela ha tshifhinga tsha mulandu yo mbo ḓi katelwa kha mbekanyamushumo ya Khomishini nga murahu .
u vha na vhuṱanzi ha uri hu na vhulangi ho khwaṱhaho vhu ngaho ha ḽinwalo la thendelo ya u shumisa maḓi .
Ri fanela u ṱanganyisa kha zwithu zwi ri itaho tshithu tshithihi na u shumisa nungo dzashu u wanana kha izwo zwi ri fhandekanyaho u bva kha roṱhe .
Mbalo idzi dzi sumbedza tshinyalelo kha ndivhiswa dzi no fana na pfunzo , mutakalo na themamveledziso zwi khou ya phanḓa na u aluwa zwi no vhonala , ngeno nyaluwo yoṱhe ya u shumisa masheleni a tshitshavha i tshi khou linganela zwinzhi .
bugundaula yavho ire na ṋomboro dza 13
Saizwi vhathu vha Mexico kha ḓivhazwakale vho vha vha sa athu na u thetshela veini yo bveledzwaho hayani , a hu ngo vha na nungo dzi takadzaho dza u thoma kana u londota masimu a nḓirivhe .
GEMS i pfesesa uri muṱa wa ḽa Afrika Tshipembe a u fani na muṅwe .
Roṱhe ro ḓa na nḓila ya u ya phanḓa u swika zwino u bva 1994 .
Zwo katelwaho kha ṱhandavhudzo ya vhukuma kha Muofisiri wa Ndulamiso ndi vhukoni , u ḓibveledzisoa , na u dzula wo tsha maṱoni khathihi na u dzhia vhuḓifhinduleli kha mushumo we wa hweswa .
Khouthani figara u itela u tikedza phindulo yaṋu .
Masipala wo bveledza Pulane ya Mveledziso ya Zwikili zwa Fhethu ha u Shumela yo fhelelaho i tshimbilelanaho na Mulayo wo bulwaho .
Ndi zwifhio zwine vhaswa vha tea u ita arali vha tshi ṱoḓa u ita zwine vhone vha khou ita ?
Naho hu na uri hu na nḓowelo idzi , u funza na u guda hu bveledzaho , sa zwo vhonalaho kha mvelelo dza maṱiriki , hu khou vha hone naho hu na uri hu na nyimele dzi si dzavhuḓi kha zwiṅwe zwa zwikolo zwi shaesaho na zwi si na zwiko Afrika Tshipembe .
Mbuyelo ya mbadelo ya muthelo wa tshifhinganyana - mbadelo ya u thoma halutshedzo
Ndi nga tama u vhambadza tshiko tsha zwi tshilaho tshapo u itela u bveledza zwibveledzwa zwi songo ḓoweleaho .
u shomedza vhagudi , zwi sa sedzi vhubvo , tshiimo tsha ikonomi na matshilisano , murafho , mbeu , tshiimo tsha miraḓo na ṱhalukanyo , musi hu tshi ṋetshedzwa nḓivho , vhukoni na ndeme zwa zwine zwa tea u gudiwa uri vhagudi vha khunyeledze mbidzo yavho , na u vha vhashumeli kha vhupo ha havho sa vhadzulapo vha shango ḽo vhofholowaho ;
Muṅwe wa mishumo ya ndeme ya Komiti ya Wadi ndi wa u wana mihumbulo u bva kha zwitshavha nga ha IDP na u khwaṱhisedza uri masipala u a wana mafhungo aya .
Arali zwikolo zwashu zwa vha na vhashumi na vhagudi vha re na HIV riṋe roṱhe a ri nga ḓo kavhiwa ?
Namusi , Afrika Tshipembe ḽi lwela u ḓisa tshitshavha tshi sa sedzi murafho tsho ḓiṱikaho nga pfanelo dza mutheo na mbofholowo dzi re kha Ndayotewa dzo livhiswaho kha ṱhuṱhuwedzo na tsireledzo ya pfanelo dza vhuthu dza Maafrika Tshipembe .
Mulanga dzingu u ḓo vha laela uri vha kwame muṋe wa mavu , vhadzulaho kha mavu ayo na vhoṱhe vha kwameaho .
Masheleni oṱhe ane muvhuso wa a shumisa kha luafhulelo lwa wa zwikimu zwa dzilafho .
Dziṅwe Komiti dza nga ngomu ndi Komiti ya Mbekanyamushumo ine ya dzudzanya mafhungo a Buthano , Komiti ya Ndaṱiso , na Komiti ya Vhadzulatshidulo .
Ro ita vhusevhi ha lushaka nga iṅwe nḓila na vhathu vhe khavho vho vha na dzangalelo .
11.3.2.2 ṱalutshedze zwi khagala uri ndi ngani rekhodo ine vha khoi humbela zwi zwa vhuṱhogwa uri i wanalee u thusa muthu kha pfanelo yeneyo .
Khumbelo ya khaṱhululo yo ḓiswa na zwiitisi zwa tsheo ya Muofisiri wa Mafhungo / Muthusa Muofisiri wa
8.2 . Vhurumelwa ho dalela Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Mavundu ya Lushaka he vha ṱanganedziwa nga vhalangadzulo , Tshanḓa tsha Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa na Minisiṱa wa Mveledziso ya Ikonomi Vho Ebrahim Patel .
6.2 . Musi Muhasho wa Maḓi na Tshampungane wo thoma u shumisa pulane dza ndindakhombo , Khabinethe i ṱuṱuwedza roṱhe uri ri shumisane u khwaṱhisedza kushumisele kwo khwaṱhaho kwa tshiko tshi konḓaho u wanala itshi .
Muvhuso u khou ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo ya muthelo ya R&D nga kha maga a Sekisheni 11D ya Mulayo wa Mbuyelo ya Muthelo , wa 1962 hu u itela u ṱuṱuwedza mishumo ya R&D dza sekithara dza phuraivethe .
Thaidzo dzo no thoma u bvelela fhasi nahone tshitshavha tshi pfa uri Komiti ya Wadi i tea u ita zwiṅwe zwithu nga ha thaidzo iyi .
Vhathetshelesi vha ṱuṱuwedzwa u davhidzana na muambi na vhashelamulenzhe ngavho vhuvhili havho u itela u ṱuṱuwedza tshitshavha tshi ḓivhaho ngoho na tshi nyanyulaho .
Arali vha tshi nga lenga zwi songo tea , vha nga wana vha tshi tea u badela uri fomo yavho ya u redzhisiṱara i shumiwe .
Nga tshifhinga tsha vhukati , hu ḓo thomiwa gavhelo ḽiswa ḽo sedzaho nyimele u ṋetshedza zwiko zwa nyengedzedzo , u fana na ḽaborathori dza saintsi , bugu dza u vhala na vhugudisi ha vhadededzi kha zwikolo izwi .
Zwiḽiwa musi ni kule na hune na dzulela u itela hone zwa vhubindudzi : Zwibviswa zwa vhukuma fhedzi zwo pimelwa u badetshela lwa gumofulu u tshifhinga tshoṱhe kha vhashumi vha Muvhuso .
Vhuṱanzi vhu nga sumbedzwa nga zwivhumbeo zwo fhambanaho , hu tshi katelwa na ndalukanyo dzapo dza kale na dza dzitshaka , mivhigo , ṱhanziela dzi bulaho mishumo yo itwaho , rekhode dza mushumo , dziphothifoḽio , vidio dza nḓowedzo na rekhode dza mashumele .
Thendelano ya u ṱanḓavhudza Tshikalo tsha Muholo tsha Lushaka yo swikelwa kha Khoro ya Mishumo na Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka ..
Ndi mbekanyamushumo dzifhio dzi re dza mitambo ?
Mitevhe iyi i bvisela khagala poswo dzi lambedzwaho u ya nga khethekanyo ya vhashumi nga tshiimiswa .
ha rumelwa thanziela ya dokotela tshifhinga tshothe musi vha tshi ita khumbelo ; na
Tshiimo tsha nṱha tsha nyito dzi siho mulayoni kha vhuimo ha nṱha ha muvhuso zwi ita uri u lwisa vhuaḓa zwi konḓe .
U bula khohakhombo , zwipiḓa zwadzo , zwiito zwa u lwisa na tsumbanyito zwi rekhodiwa kha ridzhisiṱara nga vha re kha phurogireme kana vha muhasho .
Zwi nga dzhia maḓuvha a u shuma a 5 u ya kha a fumi uṅwalisa khamphani i si ya mbuelo .
Arali hu hai , lushaka lwavho ndi lufhio ?
Nga u pfufhifhadza , a si zwa ndeme u ita khumbelo nga fhasi ha uyu mulayo ya :
Ḽi sala murahu muya wa shango nga nḓila ine ṱhaselo dza mvumbo ya zwa muvhala dza khou vha nyito dza ḓuvha na ḓuvha .
Nga nnḓa na nga ngomu nḓuni / kha mabindu Kha vha vale phaiphi vhukati ha musi vha tshi khou ṱamba tshifhaṱuwo , u hwaya maṋo khathihi na u ḓivhevhula .
125. Maanḓalanga a Khorotshitumbe dza vunḓu
Mulayotibe wa Afrika Tshipembe wa Khamphani ya Migodi u ḓo ṋetshedzwa kha Khabinethe na Phalamenndeni vhukati ha ṅwaha .
U kona u ṱalutshedza mafhungo a tshi bva kha thebulu isa konḓi sa , khaḽenda .
U konḓelela na ṱhonifho zwo vha yone thikho ya nndwa yashu ya mbofholowo na uri zwi kha ḓivha tshipiḓa tsha mutheo wa demokirasi ya Afrika Tshipembe .
Pfanelo na mbuelo zwine zwa ṋetshedzwa vhashumi na nyengedzedzo dza maimo a vhutshilo zwe vhashumi vha zwi wana u bva nga 1994 ndi mbuelo ya ndeme ya shango .
Ri sumbedza izwi nga kha vhuhwavho , u konḓelela na tshumisano na vhoṱhe vhane ra ṱangana navho .
Nga u shumela tsini na muhasho wa Vhufaragwama na u ṱangana na sisiṱeme ya mbadelo ya muvhuso , SARS yo topola khamphani dzo wanaho mbadelo dzi songo buletshedza mbuelo dzadzo dzoṱhe .
Mafhungo ayo o ambiwa nga vhalanguli na dziCEO dza khamphani khulwane kha sesheni tharu dza u shuma dzo fhambanaho dze nda dzi farela ngei Mahlamba Ndlopfu nga ṅwedzi wa Ḽara na wa Nyendavhusiku mahoḽa .
Mushumo u kha ḓi ya phanḓa kha zwa tsedzuluso .
Musi khakhathi itelwaho vhafumakadzi tshifhinga tshoṱhe dzi tshi itea mahayani na uri dzi itwa nga vhathu vha ḓivheaho kha vhaponyi , vhanna vha dovha vha ṱoḓa thuso ya u khwinisa nyimele dzine dza khwaṱhisedza tsireledzo ya vhafumakadzi mahayani avho .
Muolo wa mutheo wo fhedziwa , na uri ho mbo ḓi bvisiwa mugaganyo wa uri luṱa lwa fhasi lu ḓo ḓura vhugai .
1.7 . Khabinethe yo tendela nyolo dza Khamphani ya Minthi ya Afrika Tshipembe kha nzudzanyo ya khoini dza mivhala ya tshihumbudzi dza 2017 : Zwiṋoni na Maluvha a Reseve ya Biosfia ya Phendelashango Kapa Vhukovhela .
Muvhuso u tikedza makumedzwa aya lwa mulayo , nahone nyambedzano dzi khou bvelaphanḓa nga ha nḓila dza u zwi lambedza .
Ḓorobo ya khulwane ya Swaziland ndi Mbabane .
3.3 . Khabinethe i livhuwa miraḓo ya Nnḓu ya Lushaka ya Vhuṱanu ya Vharangaphanḓa ha Sialala ( NHTL ) vhane themo yavho ya khou fhela .
U shumisa nḓila dza u ḓikhakhulula musi a tshi vhala ( tsumbo , u vhalulula ; u ḓiḓowedza kubulele kwa ipfi a saathu ḽi vhalela nṱha ) .
3.2 . Nḓowetshumo dza zwa masheleni , zwa mimaini na dza mbambadzo dzo vha zwone zwiendedzi zwihulwane zwa mveledzo ( ṋetshedzo ) kha sia ḽa zwa ikonomi , ngeno tshumiso ya masheleni miṱani na tshanduko ya zwiṱoko zwa thundu zwo thusa u ṱuṱuwedza nyaluwo kha sia ḽa tshinyalelo .
Kha vha ṱole , hafhu , ṱhoḓea na khonadzeo ya u engedza zwishumiswa zwa dzitshaka zwi re hone na nzudzanyo u itela u amba nga dziṅwe tshutshedzo dza vhutherorisi na u ṱanganedza zwishumiswa zwiswa sa zwi ṱoḓeaho .
U FHELISA / U THIVHELA U SWIKELELA U THIVHELA
Kha zwiwo zwo vhalaho vhabebi vho thoma zwikolo vha kona u wana thikhedzo iṅwe i bvaho muvhusoni .
U sedzulusa mbekanyamaitele na kuitele hu u itela u khwaṱhisedza u tevhedzwa ha milayo na sisiṱeme dza muvhalelano wa masheleni .
VHUPFIWA NDI MINI ?
Phalamennde ya Afurika Tshipembe yo bveledzisa Mbekanyamaitele ya Ndaulo ya Malaṱwa , sa tshipiḓa tsha pulane yo dzudzanyiwaho zwavhuḓi ya u laula vhupo ha mushumo ho tsireledzeaho .
2.2 . Khonferentsi ya ṅwaha ṅwaha i kokodza vhurumelwa ha 9 000 u bva kha shango ḽoṱhe nga vhuphara , ngeno muvhuso na vharangaphanḓa vha nḓowetshumo vha tshi khou sedza na u topola zwiṅwe zwikhala zwa vhubindudzi na mashumele a vhuḓisa a mveledziso ya ikonomi ya matshilisano nga kha ICT .
Na uri , zwo fanela , Vho Brooks o dzhia nga khole khombo ya u lozwa ndaka musi a tshi i shumisa sa mutheo wa bisimusi yo iledzwaho ya nahone yo dzudzanywaho ya u ita zwa thengiso ya daimane .
U sedzela fhasi u sa tevhedza mulayo ho sedzwa maḓuvha a 180 ane a vha tshifhinga tsha u ita khumbelo hu tshi khou sedzwa madzangalelo a mulayo , Sa zwe zwa sumbedzwa afho nṱha , hu tea u fhiwa zwiitisi zwino pfadza nahone nga vhuḓalo zwa uri ndi ngani hu songo tevhedzwa tshifhinga musi hu tshi itwa khumbelo ya sedzela fhasi .
Mbekanyamaitele kha sia iḽi i ḓo bvela phanḓa na u bveledzwa nga nḓila ya vhukwamani na uri i nga ṱhaphudzwa nga murahu ṋaṅwaha .
U bva tshe ha thomiwa Tshumelo ya Mapholisa Afurika Tshipembe ( SAPS ) nga 1994 , ho no vha na tshanduko nnzhi kha mupo , nnḓa na ngangomu zwi kwamaho kha u pfesesea ha Tshumelo kha u fhindulwa ha mafhungo a kwamaho vhutshinyi na vhutsireledzi .
Matshimbidzele a zwithu nga Phalamennde a ḓo ṋetshedza tshitshavha tshiṅwe tshikhala tsha u amba nga uyu Mulayotibe .
Zwitopo zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi afha kha vhudzulo ha vhathu zwi ḓo vha na zwikhala zwingafhani ?
Hu na tshifhinga kha vhutshilo ha lushaka tshine khatsho maitele a nḓowelo dza kale a shanduka , ha bvelela zwiswa .
Risesheni ya ḽifhasi a yo ngo ri kwama nga maanḓa sa maṅwe mashango , fhedzi u ri kwama yo ri kwama .
Wekishopho i nga itwa vhukati ha Komiti ya Wadi na vhaimeleli vha tshitshavha na / kana vhukati ha khoro , mukhantseḽara wa wadi na Komiti ya Wadi hune khoro ya bula zwiteṅwa na u wana mihumbulo na ngeletshedzo dza Komiti ya Wadi , kana u ṋetshedza Komiti ya Wadi mafhungo ane ya a ṱoḓa , sa tsumbo , mugaganyagwama , na Komiti ya Wadi ya dzhia aya mafhungo ya a isa kha tshitshavha uri tshi fhindule
Mugaganyagwama wa vundu wo shumisa fhedzi kha u ṋea tshelede nyavhelo ya zwikolo kha vundu , sa afha hu na ḓivhazwakale Afrika Tshipembe ya mitendelo ya tshikolo ine ya shumiswa u khavara zwiteṅwa zwo thagethiwaho nga nyavhelo ya tshikolo .
Thimu ya Thasiki ya Lushaka yo dzhenelela kha kuhumbulele na tshivhumbeo tsha modulu .
Ndima iyi i bvisela khagala zwine zwa khou bvelela zwa zwino kha ndangulo ya malaṱwa Afrika Tshipembe .
U navha ha kushumiselwe kwa mafhungotsivhudzi o teaho a CBP kha kutshimbidzele kwa IDP , a no ḓo shumiswa kha u tshea ḽa u dzhenisa thandela dza CBP kha IDP , hu ḓo langwa nga uri thandela dza CBP dzi ṱalukanyiwa u guma ngafhi siani ḽa zwithu zwi no nga dzina ḽa thandela na fhethu hune thandela ya vha hone ( malugana na zwenezwi , hu dzinginywa uri hu shumiswe maipfimaṱalusi mahulwane kha u ṋea thandela madzina ) .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe no ṱungufhala ?
Vhunzhi ha u shumiswa ha masheleni hu wela fhasi ha mavundu na mimasipala .
U lambedzwa ha Mphomali ya Tshumelo dza Nṱha dza Lushaka na Vhugudisi ha Phurofesheni ya zwa Mutakalo na Mphomali ya Mveledziso zwi dzula zwi songo lingana .
Kha mulayo wa khonṱhiraka vhashumeli vha zwa mulayo vha anzela u humbelwa u ita mvetomveto dza thendelano .
Muhumbeli u fanela u saina mabammbiri oṱhe o engedzwaho .
PHULUFHEDZISO YASHU : KHA TSHIPHIRI Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo i a kombetshedzea lwa mulayo u tsireledza mafhungo a mutheli a tshiphiri nahone vhashumi vhashu vhoṱhe vha saina Muano wa Tshiphiri .
Tshipiḓa tshithihi tsha lurale tshi tea u lapfa lwo linganaho lune tsha kona u bva vhukati ha tshitendeledzi tsha vhu ya tsha swika nnḓa ha tshidanga tsha vhana , tshiṅwe tshi tea u vha tshipfufhi .
Ha koni u vhona swiswini 16 .
Tshumelo dzi tevhelaho ndi dzo ridzeviwa u itwa fhedzi nga South
( b ) a sa vha hone kha vhusimamilayo musi a songo wana thendelo kha maitele ane milayo na thevhekanyo dza vhusimamilayo zwa amba nga ha u fhelelwa nga u vha Muraḓo .
Rathandela u ḓo dodombedza afho fhasi kana a dzhenisa mbekanyamushumo ya u ranga i sumbedzaho thevhekano ya ḽikumedzwa na luvhilo lwa u itwa ha mishumo yo fhambanaho , hu tshi katelwa na mushumo wa konṱiraka iyi .
I ṋetshedza tshumelo ya tsireledzo yayo ya nga ngomu i ṋetshedzwaho nga vhahwelelwa vha u thoma na vha vhuvhili fhedzi kha tshigwada .
Madalo ndi 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mvelaphanḓa ya zwino kana u ya phanḓa ha zwino hu sumbedza uri hu na nyito ine ya khou itea zwino .
Ṱhoḓea dzo ḓisendeka nga zwiṱiriki zwi re na vhashumi vhaṱukusa vha ndondolo ya zwitshavhani .
U shandukiswa ha ndangulo ya vhashumi , zwenezwo , zwivha thiko ya tshanduko ya Tshumelo ya Tshitshavha .
Zwa zwino , mukolodi u tea u badela ya vhukati kha akhaunthu ya minwedzi miraru yo fhiraho hune divhazwakale ya akhaunthu ya kona u wanala .
Kanzhi a zwo ngo lingana zwine zwa bveledza zwibviswa zwi si na mbuelo u ya nga ha fulufulu , tshifhinga , zwiko zwa vhathu , zwishumiswa na masheleni .
Zwishumiswa zwa ndangulo ya ndondolo ya mutakalo zwo itelwa u tea muthu onoyo , a si dza mitalo tswititi na u vha ṱhanganelano ya elementhe dza tshumelo dzi sa fani na dziṅwe kha mulwadze mukene na u buḓela kha ḽeveḽe dza ndondolo na dzisekithara .
Izwi zwi katela u ṱoḓa thendelo ya vhusimamilayo na u ṱanganedzwa ha voutu ya mugaganyagwama .
Kha luṱa lwa vhuvhili lwa u shuma , muvhuso wa vhukati u ḓo shuma vhukuma kha maga a vhuṱoli na vhuḓifhinduleli huna mutsindo .
U tshimbilela phanḓa hu tshi pfukiwa mulenzhe u dzulelaho u shuma
Hune zwiteṅwa zwa ndaka , vhupo ha mveledziso na zwishumiswa zwi a waniwa nga thengiselano ya ndaka i si ya tshelede kana ya tshelede kana ho katelwa zwoṱhe , ndaka , vhupo ha mveledziso na tshishumiswa zwi kalwa kha ndeme yazwo ine ya pfesesea .
Moduḽu wa u thoma : Mulayo na Mbekanyamaitele ya Dzinnḓu
Thandela yo thoma ya imiswa zwo itiswa nga khakhathi dza zwa masheleni dze vundu ḽa dzi tshenzhela nga tshenetsho tshifhinga .
Mutevhe wa mitengo iyi u nga wanwa kha Ṱhumetshedzo 2
Ho sedzwa vhubvo ha u ṱhaselwa uhu ha vhulwelambofholowo ha mashangoḓavha na ha nga ngomu ho angaredzaho masia oṱhe hu livhiswaho kha Muvhuso , maga fhambanaho na vhutsireledzi na a ndondolo o dzhiiwa u itela u lwa na u ṱhaselwa uhu .
Vhufarani uhu ha nnḓa hu na tshikalo tsha mbuelo na vhukoni kha u kuvhanganya khathihi na tswikelelo kha mashumele a mbadelo dzo fhambanaho nnḓa ha PAYE .
Mbulungelo ya tshumiso hafhu zwi amba uri maḓi a mashika a ḓo dovha a shumiswa kha maitele ane a bveledza maḓi a mashika .
Mafheloni a Nyendavhusiku 2004 hu tea u vha ho no vha na nḓivhadzo kha phurese , nḓivhadzo dzi dzheniswe na kha akhaunthu dza vhashumisi , hu vhe na nyambedzano kha Radio Grahamstown na Vhakhantseḽara vha Wadi vha fare miṱangano na wadi dzavho u ḓivhadza vhashumisi uri vhashumisi vhane mbadelo dzavho dza vha dzo salela murahu malugana na tshumelo dza u bva kha Khoro vha ḓo valelwa maḓi u bva nga ḽa 01 Nyendavhusiku 2004 .
Ni ḓiite muvhali wa mafhungo a TV , ni vhudze vhathu vhoṱhe zwe zwa bvelela .
( 1 ) Muphuresidennde u na maanḓa na u kona u ita mishumo yo ṋewaho ofisi yawe nga Mulayotewa na mulayo , hu tshi katelwa iyo ine ya ṱoḓea uri a ite mishumo ya Ṱhoho ya Muvhuso na ya khorotshitumbe ya lushaka .
U itela uri u koniswe izwi u ḓo thoma na u ḓivhadza nga tshifhinga databeizi ya nḓisedzo ya tshumelo kha vhaṋetshedzi , u vha na zwikili kha ndangulo ya thandela dza nnḓa na u ṱoḓisisa tshumelo ntswa dzine dza nga ṋetshedzwa kha khasiṱama .
Ni vhona Kha ri ambe Lavhelesani mini ?
Nḓivhadzo iṅwe na iṅwe ine ya ṋetshedzwa i fanela u rumelwa sa imeiḽi nthihi .
3.2 . Maṅwalo oṱhe a nga wanala nga kha webusaithi ya Muhasho wa u Pulana , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele ( www.dpme.gov.za
Khethekanyo iyi i sedza ikonomi ya Afrika Tshipembe u bva kha kuvhonele kwo fhambanaho , kwa tshitshavha na phuraivethe .
Webusaithi ntswa ya tshumisano yo bveledzwa u itela u fhungudza khumbelo dza tshumelo kha vhupo hashu ha u shumela vharengi .
Munna wa Ferrari o vha a tshi khou ṱoḓou ita mini ?
I dovha ya amba nga ha mushumo wa ndeme une wa itwa nga zwitshavha , na Komiti dza Wadi , kha tsedzuluso ya kushumele na phurosese ya u linga kushumele .
1.1 Khabinethe yo ṱanganedza mawanwa a Tsumbatswikelelea ya Ḽifhasi a ṅwaha nga ṅwaha a Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi a sumbedzaho Afrika Tshipembe ḽo gonyela nṱha kha vhuimo ha vhusumbe ; zwa ḽi ita uri ḽi kunge vhukuma vhabindudzi na u vha na tshikhala tsha u sika mishumo i ṱoḓeaho vhukuma .
Ri tama u ikisa maipfi o khetheaho kha Cape Minstrels Carnival ine ya ḓivhea , ine ya nakisa ḓorobo ṅwaha muṅwe na muṅwe nga ḽa 2 Luhuhi , hu tshi takalelwa u fhofhololwa ha dziphuli .
Kha nyimele iyi muvhuso u dzudzanya mivhigo iyi .
Hu edzwa mugaganyagwama wonewone
Musi no no fhedza , ni sumbedze khonani yaṋu .
Mvelelo dzi ḓo ḓivhadzwa fhedzi nga murahu ha muṱangano wa Khoro .
Yunithi ya Mveledziso ya Mahayani zwenezwino yo ṋetshedza mabunga a VIP ( Ventilation Improved Pit ) sa tshipiḓa tsha Ḓuvha ḽa Bunga ḽa Ḽifhasi u tamba tshipiḓa tshayo tsha u khwaṱhisedza tshampungane tshavhuḓi tsha tshitshavha .
Thikho ya Vhuṋa ya Puḽane dza Tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi yo lavhelesa kha uri hu nga sikwa hani nyimele yo teaho ya mveledziso .
Vhana vha zwipuka vha khana vho takala .
Kha luṱa lwa u thoma lwa u vusulusa mbekanyamushumo , mabindu maṱuku a sumbe , a vhukati na mahulwane o tholwa sa vhorakhonṱhiraka vhaṱuku zwo ḓuraho R5 , 3 miḽioni .
Hezwi zwi ṱoḓa mulivhanyo wa mulayo une wa vha hone na mbekanyamaitele sa i zwi vhafariwa vho lindelaho tsengo vha tshi ḓa na khaedu dzo khetheaho dzo fhambanaho vhukuma musi dzi tshi vhambedzwa na vhatshinyi vho gwevhiwaho .
Zwenezwoha ri dzhena kha hedzo mbofho hu si unga vhomakone vhane vha sa kwamee kana vhane vha ḓivha zwoṱhe ; fhedzi ri khou dovha ra lilela u guda kha vhathu vhaṱuku .
( a ) zwitshavha zwi a dzheniswa , na
Ezwo zwo vha zwi tshi ḓo katela na mafhungo a uri mupo woṱhe wo langiwa hani .
Nga iṅwe nḓila , VhaLobedu vha shumisa ipfi ḽa u sumbedza uri vha khou amba nga ha vhuloi ha vhusiku ( zwi fanaho na lushaka lwa vhuloi ha muhumbuloni ) , na vhuloi ha masiari ( zwi fanaho na manditi ) , ha u fhedzisela vhu katela u shumisa mishonga ya u vhaisa .
Sa tsumbo , hu nga ṱanganywa na vhulimi ho ḓoweleaho , vhashumi , muḓagasi na khonadzeo ya vhuendelamashango hu itelwaho u tsireledza mupo .
U tandulula zwa u swikelela tshiṅwe ngeno tshiṅwe tsha bala zwi kwama tsheo ya zwa poḽitiki , ine ya tea u dzhiiwa hu tshi khou kwamiwa vhafaramikovhe vho teaho , sa zwine zwa sumbwa nḓila nga milayo na dzinḓila dzo randelwaho .
Musi i tshi khou vhanga vhulwadze vhune hu sa tou vha vhuhulwane , zwitshili zwa mukhushwane zwi nga vhanga lufu , na tshenetshi a tsho ngo fhambana na zwiiṅwe .
U dzhielwa nṱha ha izwi zwithu zwa ndeme hu dovhololwa kha ikonomi khulwane ya muvhuso , ya nḓowetshumo , maraga wa zwa vhashumi na mbekanyamushumo dza mveledziso .
Yo zwi sumbedza u vha yo khwaṱhaho nga tshifhinga tsha vilili ḽa zwa u tsela fhasi ha masheleni kha ikonomi ya shango ḽoṱhe .
Ṱhanganyelo ya u vha na aḽikali i nga kha ḓi rekanywa .
Mushumo iyi yo ḓitika kha masheleni a u thoma kha phothifoḽio ya mikovhe .
Tshithihi , ngauri izwo zwo bulwa kha inthaviwu , dzo vhalaho ndi u khwaṱhisedza lwo kalulaho kha zwa pfanelo dza vhathu nga vhadzheneleli vhanzhi .
U dovha wa amba nga ha u vhona uri vhupuḽani ha zwa masheleni ha Tshumelo dza Tshitshavha vhu tshimbidzana na ṱhoḓea dza vhathu .
Thomani fhethu ha u hwala mathukhwi .
Zwiimiswa zwo fhambanaho , nga ḽiṅwe sia , zwi shumela zwigwada zwo fhambanaho na uri ndi zwa tshitshavha nga tsiko yazwo .
Muvhuso wo no ḓiṋekedzela u tikedza , hune zwa ṱoḓea , nahone Khabinethe i khoḓa vhashumi vha thusedzo vha Afrika Tshipembe vhe vho dzhenelaho kha ndingedzo ya thusedzo kha Tshiṱangadzime tsha Sulawesi ngei Indonesia , tshe tsha welwa nga mudzinginyo wa ḽifhasi na tsunami .
Phasipoto ya ṅwana i ṋewa vhana vha Afrika Tshipembe vhane vha vha nga fhasi ha miṅwaha ya 16 .
Khwiṋiso ya 2009 ya Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho i ṱoḓa avho vhane vha khou dzhenelela kha ḽiga ḽa u tumbula uri vha ḓivhadze Minisṱa nga ha mishumo iyi fhedzi a i tsha ṱoḓa uri hu wanale thendelo .
Thusani musidzana a wane tshisambureni tshawe .
Tsha ndeme khulwane ndi ṱhaluso yavho ya u rerela na fhethu ha u rerela nga tshifhinga itshi .
O vha a tshi khou ri a vhe a tshi khou monamona ngayo .
U fara bugu nga nḓila yone na u fhenḓa masiaṱari avhuḓi musi hu tshi vhaliwa .
Muvhuso u bvela phanḓa na u farisana na mabindu na vhashumi , na u fhima uri ri tshi khou shumisana , ri nga alusa ikonomi yashu na u sika mishumo miswa .
Hezwi zwi amba uri Afrika Tshipembe ḽi vho ḓo kona u haela vhathu vha linganaho 15 miḽioni nga khaelo ya Pfizer madzuloni a vhathu vha 10 miḽioni fhedzi .
Muvhuso wo ḓilugisela u ṋea tshenzhemo yoṱhe kha maitele , ane a katela u elwa ha thendara , nyambedzano na vhaḓisi vha thendara , a u katela zwiteṅwa zwa u swikelelea , zwine zwa vha zwone zwo sedzeswaho kha vhaṋetshedzatshumelo ya zwa vhuendi na vhaṋameli .
5.3 Khabinethe yo dovha ya amba nga ha fhungo ḽa nyimele ya zwa masheleni a Eskom .
Vha dovha vha ṋetshedza ṱhoho dza zwileludzi zwa u valela mafhungo nga ha zwiteṅwa zwa u ḓiḓowedza , zwine vha nga vha vha sa zwi ḓivhi .
Ndi maitele afhio ane a ḓo tevhelwa nga murahu ha vhupfiwa ha vhathu ?
Zwine muṅwe na muṅwe wa vha re na mikovhe a ḓisa zwi tea u ṱalutshedzwa na u langiwa sa tshipiḓa tsha kupulanele kwa wadi iṅwe na iṅwe .
Arali hu sina dokotela , e,g. mahayani , vhamusanda vha ḓo dadza Muvhigo wa Lufu .
Kha vha ḓadze fomo ya CM5 arali dzina ḽa CC na ḽone ḽi tshi ḓo shandulwa .
Muvhuso hu si kale u ḓo vha u tshi khou thoma thengo ya 11 800 MW dza nyengedzedzo ya muḓagasi u bva kha fulufulu ḽi vusuludzeaho , gese ya mupo , u vhulungwa ha beṱiri na malasha zwi tshi ya nga Pulane ya Zwiko zwo Ṱanganywaho ya 2019 .
Riṋe ( ri pfana / zwi pfana ) na mutsho u no dudela .
U ṱalutshedza milayo na ndeme ya u ita mikano ya gammba i elanaho na vhufuwi ha zwifuwo vhu bveledzaho .
( b ) u swika muthu o khethwaho sa Muphuresidennde murahu ha khetho ifhio na ifhio ya Buthano ḽa Lushaka ḽo farwaho phanḓa ha ḽa 30 Lambamai 1999 a tshi thoma u shuma .
Hezwi zwi kalwa u bva mathomoni u ya magumoni ha u kheluwa .
Fhedziha , a hu na nḓila ine ya nga shumiswa u wana arali thendelano i sa dzhii sia kana i tshi lingana .
( Fomo dzi kha tshivhumbeo tsha PDF .
Sa Afurika Tshipembe ḽo vhofholowaho ḽa demokirasi ṋamusi ri nga si litshe na luthihi u khakhulula zwa kale .
( d ) U bvisela khagala mafhungo a masipala , hu tshi katelwa
Vhana vhanga vha khou ṱoḓa zwiḽiwa nga u ṱavhanya !
Midzi ya lutendo lwa vhureleli i kha ndingedzo dza muthu u aphiḽa na u laula maanḓa a mupo , hune hu sa vhe na u pfeseswa huhulwane na u humbulelwa u vha maanḓa mahulwane na u fana na muthu .
Musi pulane yo no olwa kha vha topole ṱhoḓea dza tshitshavha , pulane ya nyito ya mishumo ine ya tea u itwa zwenezwo i fanela u bveledziswa uri tshitshavha tshi kone u isa phanḓa phurosese ya mveledziso .
U khwaṱhisedza uri mushumo wa khetho u itwa nga tshifhinga tshi konisaho u shumana na thaidzo dza kushumele ku sa fushi nga miraḓo ya komiti ya wadi .
Zwiṱirathedzhi zwo bviselwaho khagala kha maṅwalo zwi katela , maga phanḓa ha u ḓivhonadza khothe lwa u thoma , maitele kha u ḓivhonadza lwa u thoma , maitele a u ṱavhanyisa miṅwe milandu ya u valela tshiṱokisini na u langula vhaswa .
Thandela idzi dzi ṱoḓa nḓila dziṅwe-vho dza thikhedzo i no bva dza masipla uri dzi shume , khathihi na u monithara na u ela .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri u khwiṋiswa hu shumana na vhugevhenga ho no ḓi shumanwaho naho nga Mulayo wa the Human Tissue Act na Mulayo une wa khou
Mikano iyi i nga khethekanywa ya bva mikano yo itwaho nga mulayo wa nnyi na nnyi na mikano yo itwaho nga milayo ya phuraivethe .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo kha haya ha vhalala ha tsini .
Vha re nnḓa ha luhura vha ṱalutshedza thaidzo khathihi na kukuvhanganyele kwa mafhungotsivhudzi , vha mbo vha vhone vha no langa tsaukanyo ya mafhungo .
Vhupo vhuṱuku vhu fanela u dzhielwa nzhele nga maanḓa ho sedzwa mufhe wa shangoni na wa lwanzheni na muya u dudelaho na u gonyela nṱha na wa u rothola u tselaho fhasi une u nga kwama vhupo vhuṱuku .
Vhupo ho fanelaho ha vhuima bisi ndi ha ndeme , na uri hu tea u itwa nga nḓila i na vhushaka na miṋango ya zwifhaṱo .
Ndingo mbili dzi tea u fusha u itela u swikelela u dzhenela .
Mvelelo dza Ṱhirende kha Ngudo dza Mbalo na Saintsi dza Dzitshakatshaka na Khontsothiamu ya zwa Vhulavhelesi ha zwa Pfunzo ya Ndeme Tshipembe na Vhubvaḓuvha ha Afrika , zwi khou sumbedzisa uri kushumele kwa vhagudiswa vha Afrika Tshipembe ku khou khwinifhala .
Kha nyimele dzine mulayo washu yo pfukwa , ri a phalala kha nyimele dzenedzo .
Phanele iyi i ḓo guda milayo iyi zwavhuḓi na u sedzulusa vhuṱanzi ha zwa saintsi vhune IAAF ya khou ḓitika ngaho .
Ṱhoḓisiso ya nyimele dza muhwelelwa na mbetshelwa ya muvhigo wa phanḓa ha tsengo u themendelaho lutamo kana zwiṅwevho zwa vhutshutshisi .
Zwidodombedzwa zwa pfanelo ine ya khou shumiswa kana u tsireledzwa nga badelwa mbadelo dza u isa mabambiri kha luambo lune a lu takalela .
Tshifhinga tshi si fhasi ha minetse dza fumi tshi avhelwaho maisya a u guda ha thero ya Zwikili zwa Vhutshilo tshi teya u shumiswa kha nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , tsumbo , tshati ya maḓuvha i nga dzhia minete dza fumi dza tshifhinga tsho avhelwaho kha nḓivho ya mathomo , ngauri vhagudi vha guda nga ha maḓuvha a vhege , ṅwedzi na datumu .
Kha maṅwe mashango ndi nyito yo ḓoweleaho ya uri vhaeni vha dalelaho fhethu hune ha khou limiwa vhukuma , vha ambare zwienda zwa pulasiṱiki nga nṱha ha zwienda zwavho zwo ḓoweleaho .
U pulana na u ita uri hu si tsha vha na u dzima ha muḓagasi musi hu tshi khou khwiniswa nḓisedzo hu kati .
Maanḓalanga a Tshumelo ya Maḓi i shumana na zwa vhupulani na mishumo ya zwa ndangulo .
Zwo ri ṱuṱuwedza u ḓivha uri , kha miṅwaha yo fhelaho vundu ḽo vha na ikonomi ye ya aluwa nga u ṱavhanya nahone hu na mvelaphanḓa .
Hezwi zwi ṱuṱuwedza vhuṋe khan a u khwaṱhisedza u fhedza mushumo .
Vhuendi vhu shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u konisa mbambadzo ya ḽifhasi nga nḓila i isaho phanḓa ikonomi , matshilisano na mupo .
Vhushaka vhukati ha mitheo i pfeseseaho na khunyeledzo zwi sumbedza vhushaka ha vhukuma ha tshivhangi na zwibveledzwa .
Themamveledziso , i nga vha nga tshivhumbeo tsha zwifhaṱo zwa tshitshavha , dzibada kana tshumelo dzo kovhiwaho , i na tshipiḓa tshihulwane tsha lupfumo lwa lushaka .
Naho ri tshi nga kombetshedzea u sedza hafhu miṅwe mishumo ye ra i lavhelela , a ri nga ḓo ṱutshela u thoma u shumisa tshoṱhe mbekanyamushumo .
Vho kona u shumisa izwo nga nḓila yavhuḓi .
Mashango a re na zwikhala zwa masheleni o ṱuṱuwedzwa u itesa zwinzhi uri a engedze ṱhoḓea ; fhedziha , u thomiwa ha khwinifhadzo ya zwivhumbeo ndi zwa ndeme kha vhoṱhe .
Mavundu a bveledzaho tie a katela Limpopo na Mpumalanga hu na u bveledza huṱuku ngei Gauteng .
Ri ḓo khwaṱhisedza uri tsumbamashumele dza u tambudza lwa vhudzekani na khakhathi kha zwikolo zwa muvhuso dzi khou phaḓaladzwa nga vhuḓalo , nahone vhagudiswa na vhagudisi vha dzi ḓivhe na hone vha dzi sedzuluse .
O vha o takala
Ḽiṅwalwa iḽi ḽi tea u vhalwa na :
Vha ḓo fanela u ita mbilaelo nga u tou ṅwala kha mufhaṱi kana tshiimiswa tshe tsha vha ṋetshedza iyo nnḓu .
Yuniti ya nḓisedzo ya tshumelo i re phanḓa zwi langwa nga mavundu a ṱahe ngeno mivhuso miṱanu ya dziḓoroboni khathihi na zwibviswa zwayo zwo vhigwaho kha ṅwaha muṅwe na muṅwe .
( d ) Arali Buthano ḽa landula u phasisa Mulayotibe kana arali Khoro ya hana u phasisa Mulayotibe wo khwiniswaho wo fhiriselwaho khayo hu tshi tevhedzwa phara ya ( c ) ya Mulayotibe , nahone arali zwi tshi konadzea , kana Mulayotibe wo khwiniswaho , u fanela u fhiriselwa kha komiti ya u fhelisa phambano ine ya nga tenda kha -
Ri pfa takala musi ri tshi ḓivhadza uri Thirasiti ya Nnḓu dza Mahosi yo thomiwa , na uri Muofisiri Mulangitshitumbe Muhulwane o tholiwa .
Maitele ane Muvhuso wa dzhia shango u itela dzangnalelo ḽa tshitshavha zwi ḓivhea sa u dzhia ndaka .
Dziṅwe dza mbuelo dzi katela :
1.2.2.1 u kombetshedza uri uyo a re na vhuṱudzeṱudze a thome u shuma na zwenezwo a tshi ita mishumo yawe hu sa sedzwi uri ḓuvha ḽa u ita mishumo iyo ḽo swika naa kana hai ; na / kana
Khumbelo ya tshavhi
Ambani na khonani yaṋu uri ndi vhurereli hufhio hu no shumisa zwiga izwi .
Mbilahelo ya Kiḽasi V : Ndi mbilahelo ine ya vha nnḓa ha maanḓa kana phoḽisi ya ICD .
Kha vha dzudzanye fhethu u mona na tshishumiswa u fhungudza khovhakhombo kha vhone vhaṋe na vhaṅwe .
Minisiṱa wa Mutakalo Vho Dr Aaron Motsoaledi , vha kho ranga phanḓa tshigwada tsho hwedzwaho mushumo u bva kha zwiimiswa zwo fhambanaho - mazhendedzi a vhusevhi a mapholisa , vha tshumelo ya vhuṱoḓulusi , mapholisa a vhudziki ha tshitshavha , vha maanḓalanga a tsireledzo ya phuraivethe na vhaofisiri vha DHA - u sedza hafhu sisiṱeme dza vhutsireledzi kha zwiimiswa zwa ndondolamutakalo zwa lushaka .
Zwihulusa , vho sedza kha maitele a mvelele ane a vhaisa vhafumakadzi , u tou fana na musi hu tshi itwa zwa u tovhola vhaloi .
Kha sekhithara ya phuraivethe , mvelelo hu nga vha mielela ya mbuelo , vhukone , mvelelo na vhunzani .
Kha mabammbiri a u gannḓisa mafhungo vha ite mutevhe wa zwigwada zwa zwitshavha zwo fhambanaho zwine zwa tea u sedziwa , nga maanḓa avho vhe vha vha vha sa dzhielwi nṱha u bva kale .
Avho vha itaho mbilo dza vhugudisi vhu songo bvelelaho na avho vha sainelaho pulane dza vhugudisi dzi si na tshithu , na u tswa vhutsireledzi ha mushumo u bva kha vhashumi vhashu .
Zwa zwino phesenthe khulwane ya mbuelo ya Tshikwama tsha Zwikili Lushaka tshi elana na Tshikimu tsha Thuso ya zwa Masheleni a Matshudeni tsha Lushaka .
Yo bviselwa khagala lwo linganaho u sika tshikoupu tsho linganaho tsha vhurangeli na mbekanyamaitele dzo fhambana dzine dza tea u bveledziswa u swikelela zwipikwa izwi .
Vhoṱhe vha kwameho vho saina mulevho nga ḽa 31 Ṱhangule 2015 u itela u vhulunga mishimo na u fhungudza masiandoitwa a u xelelwa nga mishumo kha hei nḓowetshumo .
Naho zwo ralo heyi , tshumelo yashu yo vha yo khetheaho nga tshifhinga tsha themo yashu ya ofisi .
Vha tshi khou shuma nga vhavhili vhavhili vhadzheneleli vha sedza mbudzisoṱholi vha topola uri ndi ngoho kana a si ngoho .
Ino nḓowelo ya tshifhinga tshilapfu yo tikedza nyaluwo kha zwa vhumagi , migodi na vhubveledzi ha thundu .
( d ) Tea u dzhia milayo ya vhuḓifhinduleli kha tshitshavha na madzangano oṱhe a polotiki ;
Muhasho wa Mutakalo u kha ḓi vha wo ḓiimisela u haela vhashumi vhoṱhe vha ndondolamutakalo u vhuya u swika mafheloni a Luṱa lwa 1 .
Ndingo ya ḽevele ya tsenguluso ya nḓila dza vhuendelamashango dza ndeme na vhuyo dzi teaho u itwa .
Khabinethe yo fhululedza :
Kana tshitshavha tshi a sudzuluwa kana hai ndi tshivhumbi tsha u engedzedza tshine tsha ḓo bveledza dziṅwe khethekanyo ṱhukhu dza phetheni dza pulane .
Hedzi senthara dzi dovha dza ṋetshedza ngeletshedzo ya ndeme nga ha mishonga na dzilafho ḽa madokotela , vhoradzikhemisi , maongelo na vhadzulapo .
Nga nnḓa ha mushumo uyu , Eskom i khou anganyela uri , nga nnḓa ha nḓadzo yo engedzwaho , hu ḓo vha na ṱhahelelo ya nḓisedzo ya muḓagasi wa vhukati ha 4 000 na 6 000 MW kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , sa musi zwiṱitshi zwa malasha o fhiswaho zwo swika kha vhufhelo ha vhutshilo hazwo .
Databeizi hei i shumiswa sa mutheo wa u badela vhathu vha sa shumi na mbuelo dzi elanaho na zwezwo .
U fara vhuṱambo uvhu zwi ita uri ri kunge vhabindudzi vha bvaho kha mashango a nnḓa , zwine zwa nga alusa ikonomi na u engedza vhubindudzi ha themamveledziso ya tshitshavha .
Kha vha rumele mbuyelo ofisini ya tsini ya SARS .
Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri zwiimiswa zwi ḓo bveledza thendelano ya vhuthihi i vhuedzaho vhathu vhoṱhe ine ya ḓo tsireledza pfanelo dza vhashumi na u tsireledza ikonomi ya shango .
Arali nga murahu vha pfa uri tshitatamennde tshavho a tsho ngo fhelela kana vha tshi nga vha vho siedza mafhungo a ndeme ane a nga thusa kha ṱhoḓisiso , vha nga ṋetshedza tshiṅwe tshitatamennde kana vha ṋetshedza maṅwe mafhungo a u ḓadzisa .
Ngoho yazwo na hone zwo fhambanaho na izwo , u ṋetshedzwa ha nnḓu dzi swikeleleaho nga murahu ha muvhuso wa tshiṱalula Cape Town i kule na Ḓoroboni hune ha vhesa na vhatshena vhanzhi khathihi na vhupo ha vhapfumi vhure nga henefho tsini .
Jacob o vha a tshi dzulela u ḓivhona e muṅwe wa vhatambi .
Dzikhondomu dzi fanela u wanala mahala kha vhagudi vhane vha ita zwa vhudzekani .
Kha vha tendele komiti i ḓiḓivhadze na u kovhana zwine vha ṱoḓa u swikelela sa miraḓo ya komiti ya wadi
Maraga wa muṱaṱisano wa nṱha wo livhisa kha mitengo ya fhasi , ndeme ya nṱha na u nanga hunzhi .
Tshikwama a tshi na tshanduko dzine dza vhonala kha maitele na mbekanyamaitele dzatsho kha nzudzanyo ya khephithala yatsho ṅwaha wo fhiraho u bva miṅwahani yo fhiraho .
Tshikalo itshi tshi a fhambana u ya nga masipala , vha tea u kwama masipala wa havho u wana uri tshivhado tsha maḓi a sa badelwi ndi tshifhio .
Themendelo : hu tea u vha na tshivhalo tsha tshikolodo tsha nṱha tsho kuvhanganywaho kha mutshudeni muṅwe na muṅwe .
Ngeno hu na uri u engedzea ha u dzhenela ha vhafumakadzi vhutshiloni ha tshitshavha zwi konḓisela uri zwiṱirathedzhi zwo raliho zwi vhe zwi fanaho na u ambela u fheliswa hafhu ha thambulo ya vhafumakadzi .
Tshumisano na nyambedzano ndi zwone mudzi wa kushumele kwashu kha ino thaidzo .
Ngauri vhufa ha vhuluvhi hawe na ha mbekanyamaitele vhu kha ḓi vha hone , zwi sa khathali uri muthu u a zwi funa kana hai .
Vha dzhiele nzhele uri vhagudi vha si ambe nga u ṱavhanya mathomoni .
Sa tsumbo , miraḓo ya Komiti ya Wadi inga inthaviuwa nga ha vhuṱambo ha tshitshavha , kana radio ya tshitshavha i nga shumiswa u ḓivhadza vhuṱambo kana u vhudzisa nga ha mihumbulo nga ha thandela yo puḽanwaho .
2 . Zwisumbi zwi pima mini nahone ndi ngani zwi zwa ndeme ?
23.4 Muitakhumbelo a nga ita mbilahelo na Vhulanguli arali a songo fushea nga -
TSHANDUKO KHA OGANOGIRAMU : VHULANGULI HA ZWA GWAMA
Hu na tshaeo ya u wana fhethu ho aṱamaho ho tsireledzeaho ha u ita nyonyoloso .
Naho khomphiyutha na dziṅwe thuso dza thekhinoḽodzhi zwi tshi thusa u tshimbidza u wanala ha zwikili na u konisa u swikelela mafhungo ho lugaho , ndi vhoṋenḓila kha maitele a pfunzo .
Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili u ḓo pfumbudza vhatsila kana vhatsila vha shumaho nga dziphaiphi vhane vha ḓo lugisa phaiphi dzine dza khou bvuḓa vhuponi havho .
Arali tsheo yo dzhiiwa kha tsedzuluso ya khaṱhululo kana ya mulayo , memorandamu u yaho kha mudzhii wa tsheo na mbuno dza tsheo zwi ḓo vha zwa ndeme kha ukwo kutshimbidzele .
Ri khou rwela ṱari Tshikwama tsha Ndingano ya Vhuendelamashango ṋaṅwaha u karusa tshanduko ya Vhuendelamashango .
Lavhelesani zwiḽiwa zwo fhambananaho ni ite thiki ( ) arali ni tshi zwi takalela , kana tshifhambano ( ) arali ni sa zwi takaleli .
Izwi zwi eḓanya phambano vhukati ha ṱhanganyelo ya muhwalo wo rekanywaho u bva kha zwo wanwaho zwi songo kalwaho na hu wanalaho soredzhi ( fhethu hu dzulaho soredzhi , nḓowetshumo , na nyelelo ) kha hu kuvhanganywaho soredzhi .
Hezwi zwi ḓo ḓisa u wanwa ha miraḓo ya tshitshavha yo teaho na / kana vhaḓisedzi vha tshumelo vhane vha ḓo rambiwa uri vha shele mulenzhe kha Thimu ya u Shuma ya Thandela ya IDP .
Thero dza thekhinoḽodzhi ntswa dzo vhalaho na thero dzo khetheaho dzi gudwaho zwi ḓo thomiwa , hu tshi katelwa na ngudambalo dza thekhinikhaḽa na saintsi ya thekhinikhaḽa , saintsi ya zwa maḓini , ngudo ya zwa mabupo , saintsi dza zwa maini na akhwaponiki .
Naa thimu ya tsedzuluso i angaredza muṅwe muthu ane a vha na vhukoni kha ngona dza tsedzuluso ya phindulo ya mbeu ?
Vundu ḽa Gauteng nga u angaredza ḽi na vhubveledzi ha goroi vhuṱuku , fhedzi hu a ḓivhea nga maanḓa nga nṱhani ha tshigayo tsha thoro na bekhara .
Zwino , ndingo idzi , u ya nga nḓivho ya sekhithara dzoṱhe mbili dzo kwameaho , zwiṅwe na zwiṅwe zwe dza vha dzo ḓiimisela , u fhungudza u dzhena nga mahala ha vhoramilayo vha Vharema kha phurofesheni .
Ikonomi ya Afrika Tshipembe
Ndangulo ya teaho ya malaṱwa a ndondolamutakalo yo ṱaluswa sa fhungo ḽa ndeme ya nṱhesa .
Vha kwamane na DIS vha ambe zwoṱhe zwine zwa kwama mbilaelo kana khanedzano .
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni ḽi vhandelele zwanḓa ni tshi tevhedza mibvumo yaḽo .
( b ) Hu tea u anḓadzwa nḓivhadzo kha Gurannḓa ya Muvhuso ya lushaka hu saathu u fhela maḓuvha maṱanu u bva musi uyo muthu a tshi valelwa , i tshi sumbedza dzina ḽa muthu o valelwaho , khathihi na u sumba maitele a shishi e uyo muthu a valelwa nga fhasi hao .
Ndambedzo i fanela u ḓisendeka nga ha ṱhoḓea ya u ṱhaphudza kana u engedza thandela kana mbekanyamushumo dzi re hone .
Ofisi ya Muinzhiniara vhuponi a i ṱoḓei .
2.3 . Khabinethe yo dovha ya ṋea ndaela tshigwada tsha mushumo tsha Dziminista uri tshi dalele Devhula Vhukovhela u pfesesa zwine zwa khou bvelela tshitshavhani .
Thebulu i re kha siaṱari 90 i sumbedza maga o dzinginywaho kana maitele ane vhaṋetshedzatshumelo na mihasho vha tea u a shumisa kha u ḓisa zwa nṱhesa .
U redzhisiṱara ndi tshiteṅwa tsha u thoma kha u wana ngoho na mutengo wa vhukuma wa u shumiswa ha maḓi nga nḓila i re khagala nahone i tevhekanaho .
Musi tshitshavha tsho no wanala zwi nga konḓa u khwaṱhisedza vhungoho ha vhafari vha nḓivho ya sialala avha .
Nḓivho na tshenzhelo kha u ṋekedza ndaulo .
KHA VHAKHOI NA VHASANI VHANE MIMUYA YAVHO YO SHASHATA NA MIVHUNDU MIHULWANE YA KAPA ḼA MANAKANAKA ...
Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ;
7.2 . Kha vhuimo havho sa Mudzulatshidulo wa Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) Organ on Politics , Tshumisano ya Vhupileli na Vhutsireledzi , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho dalela mmbi dzine dza vha tshipiḓa tsha Mishini wa SADC ngei Mozambique na u dovha vha dzhenela vhuṱambo ha Tshihumbudzo ha vhu53 ha bulayo ḽa Vho Dokotela Eduardo Mondlane , mutumbuli na Muphuresidennde wa u thoma wa Mozambique Liberation Front ( FRELIMO ) .
Muvhigo , une wo angaredza tshikhala tsha ubva 1994 u swika 2014 , u ṱhaṱhuvha na u sedzulusa u khwaṱha ha milayo yashu , mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dze dza bveledzwa hu tshi itelwa u engedza nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo , u sikwa ha mishumo , u fhungudza vhushai , u fhelisa khakhathi na u tsireledza pfanelo dza vhathu , vhafumakadzi na vhasidzana .
Tshavhuvhili tshi kwama ngudo dza ikonomi-khulwane , dzine dza kala masiandaitwa nga u angaredza a mbekanyamushumo kha , sa tsumbo , u shaya mishumo kana miholo .
U shumisa thandela - u ita uri pulane ya thandela kana pulane ya u shuma i shume .
1.3 Musi Mulayotibe wo tendelwa wa vha mulayo , u ḓo konisa Afrika Tshipembe u shumisa mbekanyamushumo dza vhurangeli , vhugudisi na u shumisa mbekanyamushumo na maitele o teaho a nḓivhadzo ya mviswa ya ole u itela zwikepe zwi fhiraho kha khunzikhunzi dza Afrika Tshipembe .
Mushumo wa yuniti idzi ndi u khwinisa u tevhedza furemiweke ya ndaulo kha masia o fhambanaho .
Nga fhasi ha Pulane ya Nyito ya Mbekanyamaitele ya zwa Nḓowetshumo , Nḓowetshumo ya u ita Magungwa yo ṱaluswa sa iṅwe ya nḓowetshumo dza ndeme dzi re na mushumo munzhi .
U imba nyimbo na zwidade na u ita nyito sa u tshina nga ene muṋe a na vhuḓifhulufheli .
Hezwi zwo no ḓi vhanga tshinyalelo khulwane vhukuma kha themamveledziso na nḓila dza u ḓitshidza ngadzo .
Phambano vhukati ha u pomoka vhuloi na u zwima vhaloi ndi ya uri u zwima vhaloi zwi nga itwa hu na thuso ya ṅanga .
Khabinethe i khou fhirisela ndiliso dzayo kha vha tevhelaho :
Ri tea u tenda , arali zwi songo ralo , ra tenda uri hu na zwithu zwi sa ṱangani .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . mpha tshivhingwi phepho mpfukedza xela mpho ngweṋa phapha mpfo xaxara mphura khangwa phanḓa mpfu xoya
Kha vha humbule masipala wavho musi vha tshi fhindula .
Zwo ralo mbudziso i dzula i hone , zwi nga vha hani uri Ofisi ya Mulangavundu i vhe na maanḓa siani ḽa mikhwa u itela u kombetshedza mafhungo a mavhusele arali vhone vhaṋe vha nga si kone u i tevhedza ?
Vhagudi vhoṱhe vha fanela u funzwa uri vha songo kwama malofha na mbonzhe fhedzi vha humbele thuso u bva kha muraḓo kana vhashumi arali hu na khuvhalo kana u bva mikota .
U phaḓalala hu a fana kha vha tshinnani na vha tshisadzini , nga nnḓa ha u anda hu re khagala ha vhadzulapo vhanzhi vha tshisadzini kha mirole yoṱhe .
Thendelano iyi i ḓo fhelisa tshikafhadzo na u vhona uri ndangulo ya mupo wa kha phendelashango na zwikepeni yo dzia zwi kwamaho u vha hone ha zwiḽiwa , mutakalo na u aluwa ha ikonomi .
Talelani zwithu zwi si vhathu ni tangedzele mvumbo
U engedza u swikelelea na u kona u swikelela ha vhuṋe ha nnḓu , zwi nga thusa u ṱuṱuwedza sekhithara ya vhufhaṱi na u bveledza mishumo i ṱoḓeswaho nga maanḓa .
Tshipiḓa tsha mbekanyamushumo tshi na vhuimo vhuṱuku hune vhadzheneli vha tea u tevhedza , tsha ndemesa ndi u vha na nḓivho ya vhukoni kha vhoranḓivho , vhukoni ha vhaimbi , vhukhwine , u khathea ha u sikwa na u ṱanwa ha vhukoni .
u isa phanḓa na u shela mulenzhe kha thandululo ya thaidzo khulwane dza ḽifhasi .
U fanela u vha na nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya sisiṱeme dza ndaulo ya mafhungo a mbalelano na vhashumi sa zwine zwa shumiswa kha tshiimiswa .
Ndugiselo dzo linganaho ndi tshikombetshedzwa tsha u vha na vhuṱanzi ha uri u kusthimbidzele kwa u pulana ku tshimbile zwavhuḓi khathihi na u pfumba , ha vha na zwibveledzwa na mvelelo zwa khwaḽithi zwi no ḓo shumiswa .
Mayelana na mutengo na nungo dza masipala kha u tshimbidza khetho dza komiti dza wadi , a huna themendelo ya u ri hu ḓo vha na mbuelo ya u swikelela sisiṱeme ya komiti ya wadi i re mulayoni kana yo teaho .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi nga u angaredza , u bveledza na vhupulani ha mbekanyamaitele i tshimbilelanaho na vhuḓifhinduleli ha mulayo .
Tshenzhemo : Tshenzhemo khulwane kha vhuimo ha ndangulo kana vhuimo vhu linganaho naho .
Ri fhano ṋamusi zwenezwo zwi amba uri u matsha a hu fhela .
Puloto dzedzo dzi dzulela u dzhielwa fhasi kha dzimbalombalo .
- U rwela bola nṱha ha nethe hu tshi shumiswa nga ngomu ha tshanḓa , e na khonani
U ṱalutshedza mushumo wa vhutsila ha vhone vhaṋe : u shumisa ḓivhaipfi ya vhutsila nga khole
vhee thagethe na zwisumbi na u ṱola khathihi na u sedzulusa kushumele ho sedzwa zwisumbi izwo
Ni tea u ḽi ṅwala kha dikishinari ( ṱhalusamaipfi ) yaṋu u itela uri ni si ḽi hangwe .
Ṱhalutshedzo ya mushumo i fanela u vha khagala , i tshi tendea nahone hu sumbedzwe uri ndi mushumoḓe nga tshenetsho tshifhinga na zwe zwa lavhelelwa .
Saizi ya fhethu na yone i a anzela u kwama khetho dza mveledziso ; phasela khulwane dza hekithara dzo vhalaho dzi nga ṋea zwikhala zwinzhi zwa vhukoni na pulane dza mavu dzo fhambanaho , ngeno fhethu huṱuku hu tshi anzela u ṋea tshivhalo tsha khonadzeo tsho fhungudzeaho .
Thero , a i fhinduli fhedzi kha mbekanyamushumo , fhedzi na kha bono ḽa u bvelaphanḓa na u swikela vhukhethoni vhuswa na vhashumisani vha khwaṱhisaho u dzhenelela ha ndeme hune vhupo ho tsireledzeaho ha ita kha pfareledzo ya vhutshilo ḽifhasini .
Kha vha badele mbadelo dzine dza ṱodea .
Vhuvha ha vhudiplomati ha dzitshaka vhu , arali hu na miṱangano ya dzitshaka hune vhathu vha ndeme vha ṱangana , hu na vhuḓifhinduleli .
Fulo iḽi ḽa vhubindudzi ḽi khou tou vha u bvela phanḓa ha ayo maṅwe mavhili a dziSAIC dza tshifhinga tsho fhelaho e a tshimbila zwavhuḓi .
Ri ḓihudza nga tswikelelo yavho na u vha na fulufhelo ḽa uri vha ḓo isa phanḓa na u imela Afrika Tshipembe nga vhukoni ha nṱhesa .
Hezwi zwi nga shumiswa na vhukoni ho teaho kha zwa thuso ya masia oṱhe ya zwa mulayo na u shumiswa ha mulayo zwa uri khumbelo dzi khou rumelwa nga nḓila yone nahone nga u ṱavhanya u ya kha mazhendedzi apo o teaho .
Ṱhoho ya Muhasho wa Ndondolo ya Vundu vha vhumba Komiti Ṱhanganelo ya Muhasho ( yo tendelwaho nga Ofisi ya Mulangavundu na Mulanguli Muhulwane wa Vundu ) zwo vhumbwaho nga vhaimeleli vhahulwane .
( 3 ) Muvhuso a u nga iti tshiṱalula tsho livhaho na tshi songo livhaho u tshiṱalula muthu muṅwe na muṅwe nga tshiitisi tshithihi kana zwiitisi zwinzhi , hu tshi katelwa murafho , mbeu , vhuṱalulambeu,vhuimana , tshiimo tsha mbingano , vhubvo ha lushaka kana matshilisano , muvhala , lushaka lwa vhudzekani , vhukale , vhuhole , vhurereli , luvalo , lutendo , mvelele , luambo na mabebo .
Maanḓalanga Apo a Vharema ha na mutheo wa mbuelo wa vhuṱhogwa , nahone o vhonala a siho mulayoni kha zwa poḽotiki u bva mathomoni .
Hezwi zwi swikelwa nga mbekanyamushumo ṱhukhu dzi tevhelaho :
Phalamennde yo dzudzanya Komiti ya Tsedzuluso ya Ndayotewa u tshimbidza vhupfiwa nga tshitshavha u mona na shango nga murahu ha u ḓisa ḽikumedzwa nga ha dzhiulula mavu hu si na ndiliso .
Vhabveledzi vhaṱuku vha bveledzaho halwa nga zwiṱuku a vha na ḽaisentsi yo teaho ya vundu ya u bveledza halwa .
Dzi dzeula Milayotibe na u i khwinisa na uri dzi nga thoma Milayotibe .
Bogisi ḽa thulusi ḽo itelwa u thusa , kha zwiṅwe , hu na zwi tevhelaho :
U tshi sedza dzangalelo ḽo sumbedzwaho nga vhathu vhaṱuku kha khetho dza vhuṋa dza dimokirasi , hoyu ndi muombano une wa khou kundiwa .
Madzuloni azwo , ri khou xeletshelwa nga vhathu vha ndeme na vhukoni .
U dzinginywa huṅwe na huṅwe ha u engedzedza tshikalo tsha mushumo wo swikelelwaho hu tea u vha hu na maga a vhuḓi a u engedzedza vhubveledzi nga u engedza vhashumi na fhethu ha u shumela kha vhupo , kana nga u shumisa vhashu na fhethu ha u shumela nga nḓila ya khwine .
Hu na tshitopo tshithihi tsha senthara ya mafhungo ( Senthara ya Vhukoni ) hu na ofisi dza satheḽaithi , zwi ṱanganyaho Senthara ya Ngeletshedzo ya Thendara .
Maṅwalo a tevhelaho a nga wanala kha iṅwe na iṅwe ya ofisi dza ha masipala dzi tevhelaho :
Foramu yo no ḓi vha na miṅwe miṱangano vhukati ha ṅwaha nga fhasi ha tsedzuluso na vhaimeleli vhayo vha bvaho kha muhasho wa vundu wa zwa dzinnḓu .
Murango wa mafhungo a tshivhumbeo kha sisiṱeme ya pfunzo ya vhadededzi a sedzesa hune vhugudisi ha tea u itea hone , tshifhinga tshine tsha ḓo dzhiwa , nauri , arali zwiṅwe zwithu , zwa nga itea phanḓa na murahu ha tshifhinga tsha vhugudisi thangeli zwi no livhisa kha vhukhwaṱhisedzi vhu re mulayoni .
Zwiimiswa zwa u valela vhafariwa vho lindelaho tsengo zwi ḓo shumisana na SAPS sa tshiimiswa tsha u fara u wana khethekanyo ya khovhakhombo ya mathomo .
Zwikolobulasi zwiṱuku na u thaipha fhethu ha mahayani zwi itwa nga mitshini ya u thaipha ya kalesa , nahone i si mitshini ya u thaipha ya eḽekiṱhironiki , zwine zwi fhedza tshifhinga na u sa shuma zwavhuḓi .
U bva kha zwine zwa vha kha gurannḓa afho nṱha , ni vhona u nga mbuelano yo ḓisa khunyeledzo kha tshiwo tsha Reitz ?
Kha vha elelwe uri bondo ndi ḽouni yo tsireledzeaho .
Sa zwe nda zwi amba u thomani , mveledzo dza lushaka na dza ḽifhasi dza zwa masheleni dzi ṱoḓa uri ri engedze ṱhuṱhuwedzo ya tshiṱirathedzhi na u topola nḓila dza ndambedzo ya nga nnḓa yo engedzwaho .
Ri khou fulufhela u vhona uri maitele haya a a dzula na u vhona uri ri a shandukisa thendelano dza tshifhinga - nyana u ya kha thendelano dza tshifhinga - tshilapfu dzine dza tikedza mbambadzo ya nga ngomu Afrika .
Tshiṱirathedzhi tsha dzinnḓu tsho bveledziswa na u ṱanganedzwa nga Khoro nahone hezwi zwi ḓo thusa kha u tandulula thaidzo dzi elanaho na dzinnḓu .
Musi ndi tshi bvela phanḓa na tshipitshi , ndi ḓo sumbedzisa kha zwithu zwavhuḓi na zwo swikelelwaho sa zwo pulanwaho .
Zwino ḓivhumbeleni mafhungo ni tshi shumisa maiti a tevhelaho . tama tea ṱanganedza elelwa nukhedza thetshela
Zwigwada zwi tevhelaho zwa vhathu zwi swikelela u ṱanganedza thuso kha mbekanyamushumo iyi :
Zwavhukuma ndi zwa uri phambano vhukati ha vhathu vhane vha ita manditii mavhi na manditi mavhuya i kha muhumbulo na ndivho ya muiti wa eneo manditi .
Mbonalo iyi ya masipala i sika tshivhalo tsha dzikhaedu u ya nga kukonḓele kwa vhuvhusi khathihi na ndinganyiso ya nḓisedzo ya tshumelo kha vhadzuli vhoṱhe nga ngomu ha mikano ya masipala yayo .
Kha khoḽomo ya vhuvhili , ṅwalani zwiitei zwe zwa ḓisa thaidzo kana khuḓano .
Khoudu A1 : Iyi ndi ya thuthuthu ine i nga vha na kana i sina tshidulo tsha u ḽaisa muṋameli i re na nzhini i sa fhiri 125 cc .
Nḓivho i pfadzaho ya Mulayo wa Tshumelo ya nnyi na nnyi , ndaulo , na Mulayo wa Ndangulo wa zwa Masheleni a Nnyi na Nnyi .
3.1 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa u Engedzwa ha Vhutsireledzi , wa 2015 ngei Phalamenndeni .
U shumiswa ha vhashumi vha nga ngomu hu fanela u iteswa phanḓa ha musi hu tshi nga kungedzelwa vhashumi vha nnḓa vhaswa .
( b ) mikhwa yo bvaho nḓilani ; kana
Musi Muphuresidennde vho no saina uri vha tendelana nawo , Mulayotibe u mbo ḓi vha mulayo une wa tea u thoma u shuma .
Masia avho a mushumo o ṱalutshedzwa zwavhuḓi , fhedzi a tsini na tsini .
Sa tsumbo , vhathu vhe vha wanwa mulandu fhedzi vha si gwevhiwe vha fanelwa u dzhielwa nṱha sa vha re khohakhombo khulwane ya u shavha u fhirisa avho vho lindelaho u gwevhiwa .
Ndi tshaka dzifhio dza tshibveledzwa tsha u fhedzisela tshine rabulasi a vha na dzangalelo nadzo ?
Kha vha ḓadze fomo ( DL1 ) ya Khumbelo ya ḽaisentsi ya u reila henefho DLTC .
U khwaṱhisedza tswikelelo yo ṱanḓavhuwaho , mivhigo ya PSC i ṋetshedzwa vhafaramikovhe .
Tsheo dza Khabinethe
Tshipi ḓa tsha Authority To Apply tshi tea u ḓadzwa nga ramabindu o ḓiimisaho nga eṱhe , mulangulo , vhashumisani , Muraḓo , Muimeli kha bindu ḽi si ḽa u ita mbuyelo kana muthu a langaho dzangano , musi hu tshi itwa khumbelo ya u ḓi ṅwalisa sa mubveledzi o khetheaho fhasi ha AGOA wa customs na excise .
Na fhethu ha u naka hatsho , zwipuka , zwimela na zwiṋoni zwo ḓalaho , u fhambana ha dzimvelele na vhufa ha ḓivhazwakale yo pfumaho , Afrika Tshipembe ndi pharadiso ya mufodi wa tshinepe .
Izwi zwi nga thusa nga maanḓa kha u bveledzisa makete muṱuku wa ḽifhasi .
1.2 . Nga nnḓa ha u dzudzanyulula maitele a kushumele kwa ofisi ya u Ṅwalisa Ṱhanziela dza vhuṋe , Mulayotibe uyu u khou dovha wa ṋetshedza sisiṱeme ya eḽekiṱhironiki ya u shumana na khumbelo , ine ya ḓo khwiṋisa maitele a u shumela vhaṋe vha Ndaka khathihi na tshitshavha nga u angaredza .
Musi tshiwo tsha khakhathi dza miṱani tshi tshi hwelelwa .
Mahumbulwa a u pulana
( 3 ) Mukovhe wa vunḓu nga ndingano yo kuvhanganywaho nga lushaka u tea u sudzuluselwa kha vunḓu nga u ṱavhanya nahone u songo fhungudzwa , nga nnḓani ha musi arali u sudzuluswa ho imiswa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 216 .
U lavhelesa na u bula zwivhumbeo zwo fhambanaho
Hu na zwithu zwivhili zwihulwane zwe zwa shuma zwavhuḓi nga 2011 , zwine zwa vha u shela mulenzhe kha hohu u bvelela ho ṱanganelaho .
Mbetshelwa dzo teaho dzi elanaho na ṱhoḓea dza themendelo dza minisiṱa na mishumo ya thengiso ya muṅwe musi i elanaho zwi dzula zwo songo shandukiswa lwa ndeme .
Kha vhadzulapo vhanzhi vha hugaledzwa tshikhala tsha u shumisa mavu lu vhuedzaho , kana u dzhena kha kutshilele kune kwa ṱanganyisa masia oṱhe a kutshilele kwa dziḓoroboni na kwa mahayani , ndi zwa ndeme uri vha kone u ḓitshidza .
Ri dovha ra tea u khwinisa zwa u ṱanganyisa tshanduko ya mavu na mbekanyamushumo dza thikhedzo ya zwa vhulimi .
Pfanelo ndi dza ndeme kha ṱhoḓisiso iyi nahone dzo tsireledzwa nga fhasi ha Ndayotewa .
Muḓivhambalelano wa zwa thengo o ṋetshedza mafhungo a tevhelaho a thengo maelana na miṅwedzi mivhili yo fhiraho :
Vha ṱanganedza muhwalo wa u ṱhogomela miraḓo ya muṱa vha lwalaho na uri ndi maswole vha re phanḓa kha mishumo ya HIV na AIDS yo sedzaho tshitshavha .
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho ri ḓo isa phanḓa na u fhaṱa Afurika ḽa khwine na ḽifhasi ḽa vhuḓi .
Naho Afrika Tshipembe ḽa swikelela phesenthe dzine dza vha nṱha ha dza 5 ( ṱhanu ) dza nyaluwo ya GDP nga ṅwaha na mishumo ya engedzea nga u ṱavhanya kha miṅwaha ya fumi i tevhelaho , hu kha ḓi ḓo ṱoḓea mbekanyamushumo dzi no nga dzenedzo .
Naho zwo ralo , a hu na masheleni avho e a vha e khomboni .
Ho vha hu na mpfu dza kholomo nga ṅwambo wa vhulwadze vhu sa ḓivhei kha ḽa Free State na vha tshumelo u ya vhualafhazwifuwo vha khou ita tsedzuluso .
Ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha ndivho dzayo ndi u fusha mushumo wa ndayotewa u itela u khwaṱhisa demokirasi nga u ita tsedzuluso malugana na khumbulelo ya u sa shuma zwavhuḓi ha zwiimiswa zwa Muvhuso , u leludza kuthasululele kwa phambano , u vhiga na u ita themendelo dza uri hu itwe mini kha u tandulula thaidzo na u alusa nḓivho nga ha mushumo na vhuḓifhinduleli ha Mutsireledzi wa Tshitshavha .
2.19.3 Vha dzinginya uri hu itwe iṅwe ṱhoḓisiso u itela u vhona uri naa kha zwa vhuloi hu pomokeswa vhanna naa u fhira vhafumakadzi .
Sa musi Afurika Tshipembe ḽi songo kwamiwa nga nḓila ine tshivhalo tsha maṅwe mashango tsha vha ngayo , masiandoitwa ayo a vho thoma u vhonala zwino kha ikonomi yashu .
Kha ipfi fulufulu , vho no ḓi ḽi pfa lwo vhalaho phanḓa ha misi ino .
Nga iṅwe nḓila Batho Pele i ḓo kwama nḓila ine mushumo wa itwa ngayo nga u Kombetshedza Sisiṱeme ya Ndaulo ya Kushumele i vheaho zwisumbi zwa kushumele na u konisa muvhuso wapo na vhadzulapo u ela u swikelela hu tshi itelwa hezwi zwisumbi .
Naho mivhuso , nga mbekanyamaitele dzayo , milayo , na zwiṱirathedzhi , hu vhatambi vha ndeme kha u sumbedza nḓila ine mupo wa tea u langiwa ngayo , u shumiswa , na u tsireledzwa , vhatambi vha re nnḓa ha muvhuso na vhone ndi vha ndeme .
U vha ṋemuḓi wa vhuṱambo uvho zwi ḓo thusa kha u ḓivhisa na u ṱuṱuwedza mashango a Afurika uri vha kovhelane mafhungo a elanaho na kushumele kwa muyani , tsireledzo ya muyani na vhaṋameli vha mabupo khathihi na vhulangi ha tsireledzo .
Vhonani o hadzima bugu i no amba nga mupfuluwo wa Vhavenḓa vha tshi bva Afrikakati .
Tshanduko ya tshiimiswa ( nzudzanyo , ndangulo ya tshanduko na zwa matshilisano na themendelo ) .
U fhaṱiwa ha ḽaiburari idzi hu ḓo vhona u sikwa ha mishumo na u shela mulenzhe kha u fhungudza vhushai na u sa vha na ndinganyiso .
Tshigwada tshihulwane tsha vhashumi kha tshitshavha tshi shumisaho thekhinoḽodzhi u bveledza ndi tsha ndangulo .
Hovhu vhubindudzi vhu khwaṱhisa zwauri Afrika Tshipembe ndi shango ḽi kungaho vhubindudzi ha dovha ha sumbedza fulufhelo ḽine vhabveledzi vha mimoḓoro vha ḽifhasi vha vha naḽo kha shango ḽashu .
Ro vha ri tshi khou fhaṱa thendelano ya vhutsireledzi ha matshilisano ngauri ri bvelela nga kha vhufarisani na tshumisano .
Ndi ṱhoḓea ya Mulayo wa Ndaulo ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi yauri poswo ntswa dzi khou thomiwa , dza wana thendelo nga ofisi ya minisita nahone dzi tea u sumbedza kha mugaganyagwama .
Manweledzo ... ( tsumbo , Nweledzani tshiṱori nga mitaladzi ( mafhungo ) isa paḓi miṋa . )
Zwi re ngomu ha Mulayo wa zwa Maḓaka u itela u tsireledziwa ha miri na maḓaka a re nnḓa ha Ḓaka ḽo vhiiwaho nga Muvhuso zwi tea u ṱutshelwa u itela makumedzwa a re kha miṅwe milayo ya u vhulunga .
U naka a hu fani na u ḓihwa .
Vho imelela vhe vha vha vha tshi lwa na muvhuso wa tshiṱalula vho khwaṱhisa , vha shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha thandela ya demokirasi ya Afrika Tshipembe .
Musi ri tshi tenda kha u shumana na vhuaḓa nga u ṱavhanya nga u dzudzanya , ri tama u vhu fhelisa vhu sa athu itea .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuṋa ya Mulayotewa wa 1999
Vhahwelelwa vho vha vhe vhadzulapo vha zwitentsini vhe vha pomoka muthu ( muhweleli ) vhuloi , nga murahu ha musi muraḓo wa tshitshavha o lovha .
Zhendedzi ḽa Madzheremani malugana na Tshumisano ya Tshitekeniki
Ro vhona uri ho vha hu na phetheni vhukati ha vhavhulahi vhavhili na mufu .
3.2 . Nyambedzano vhukati ha Muphuresidennde Vho Zuma na Muphuresidennde ngavho vha Zambia Vho Edgar Lungu dzo khwaṱhisa vhushaka ha vhuḓi vhune ha vha hone ha poḽotiki , ikonomi na mvelele vhukati ha aya mashango mavhili , zwine zwi sima u bva kha mbofho dzo khwaṱhaho dza ḓivhazwakale u bva kha miṅwaha ya u lwela mbofholowo .
Nga u sa hanedzana na u ḓala ha zwiendedzi na dziṅwe tshumelo fhethu ho vhetshelwaho u itwa bada , tshumelo dzi wanalaho vhukati ha buloko dzi nga vhewa kha vhudzivha vhu songo tsaho .
phurosese ya u ṱanganedza , u dzeula na u dzhiela nṱha phethishini na mbilaelo
Thebulu ya 4 i sumbedza kudubekanyelwe kwa mbadelo idzi nga vhuḓalo
Khwiniso ndi dza dzanganelo nga mvelo na uri dzi shuma ngomu ha Muvhuso wa Vhupileli .
Muhweto wa tshelede ya mveledziso u tea u hwetululwa ;
7.1 Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Khamphani ya Vhukavhamabupo , wa 2017 na Tsitsikanyo ya Vhuendi Muyani na Mulayotibe wa Khwiniso ya Tshumelo dza Muendamaḓanzhe Phalamenndeni .
Mukonṱiraka u tea u ṋetshedza mushumi muṅwe na muṅwe garaṱa ya vhufaedzi i re na tshifanyiso .
Hovhu vhubindudzi vhuswa vhu ḓo ri thusa kha u alusa ikonomi , u sika mishumo ine ya ṱoḓea vhukuma khathihi na u khwinifhadza matshilo a vhathu vhashu .
Ngona ya u ṱhaḓulanya ine ya vha ndapfu i tea u ṱanganedzwa na u vha na maraga dzi fanaho .
Khumbelo dzi songo tevhedzaho zwi re afho nṱha , dzi ḓo bviswa .
Zwivhangi zwihulwane zwa u tsa ha nyaluwo ya vhathu ndi phimo ya mupfuluwo , phimo ya nṱha ya mpfu zwo ṱangana na phimo ya fhasi ya mbebo na phimo ya nṱha ya vhalwadze kha vundu .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Muvhigo wa Mashango ane a vha Muraḓo wa Afrika Tshipembe une wa khou ḓo rumelwa kha ACERWC ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) .
10 . Vhonkhetheni vho nangwaho nga nḓila yone vha ḓo tea u livhana na maitele a tsenguluso .
Muhumbulo muṱalusathandela wo khethekanywa nga khethekanyo ṱhukhu dzi tevhelaho :
( a ) Buthano ḽa Lushaka , ḽi tshi tikedzwa nga vouthu dzi si fhasi ha mbili tshararu tsha Miraḓo yaḽo ; na
Vha khoria vha ḓo lingedza u vha founela u wana uri vha ngafhi .
U ṱanganyisa mahalwa o tou rengwaho e manzhi u bva nnḓa hu u itela u rengisa , vha tea u wana thendelo u bva kha Muhasho wa Vhulimi , Vhusimamiri na Vhureakhovhe ( DAFF ) .
Naho zwo ralo , data i a manweledzo avhuḓi a u hula ha zwibveledzwa zwa u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi na u shela mulenzhe ha ikonomi yayo nga u angaredza .
U dzhiela nṱha zwilinganyo zwa tsireledzo na vhutsireledzi kha mveledziso dzoṱhe .
U isa phanḓa na tshiṱori .
Arali vho vha vhe Mulangavundu ḽa Gauteng lwa ḓuvha , vho vha vha tshi ḓo itani u ita uri vundu ḽi vhe ḽihulwane ?
Khabinethe yo tenda ṱhoho ya u bembela ḽa ṋaṅwaha ino ri " Ṅwaha wa OR Tambo : Vhafumakadzi vho farana vha tshi isa Afrika Tshipembe phanḓa " .
Muvhuso wa dzingu wo nanga u shumisa ngona i no langwa nga veḽu .
Ho no vha na u saukanywa zwo gudwaho khathihi na phuregireme ya u alusa nḓivho yo no bveledzwa , hu tshi katelwa na thikhedzo ine ya ṱoḓea ( ho vha na u shumisana na vhadzhiamikovhe vho teaho ) ;
Miṱangano ya ṅwedzi na ṅwedzi i ḓo dzulwa phanḓa nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa u bva nga Khubvumedzi 2019 .
Muhanga wa vhuya wa ṱoliwa u ḓo vha tshipiḓa tsha thendelano i re mulayoni nga fhasi ha UNFCC , une u ḓo rwelwa ṱari ngei Paris , France nga Nyendavhusiku 2015 .
Mafhungo a ṱoḓeaho a tea u wanala .
Zwikhukhulisi zwi khou ri kula nungo lune ra vho sala ri tshi ṱoḓa thuso ya u zwi kunda kha vha re nnḓa .
Izwi zwi itwa kha Khothe ya Ndondolo .
Zwi toḓa nyito yo ḓiimiselaho u shandukisa nyimele ine vhafumakadzi vha sa imelwe zwavhuḓi musi hu tshi tshewa mafhungo .
Muṱoḓisisi ane a khou shuma na mafhungo a nḓivho ya sialala , kana vhafari vha nḓivho ya sialala , vha fanela u vhona uri mushumo wavho u khou tshimbidzwa nga maitele o fanelaho .
Ro khetha u khwinisa mikhwa ya Mulayotewa na u dovha hafhu u vhea vhukati ha adzhenda ya lushaka lwashu ṱhoḓea dza vhashai , vhashayamushumo , vho thudzelwaho thungo na vho ṱangulwaho .
Simphoziamu yo sumbedzisa muhwalo une wa ḓiswa nga u shumisesa zwidzidzivhadzi kha tshumelo ya zwa mutakalo kathihi na uri masiandaitwa a hone a hani kha ndondolo ya tshitshavha .
Vha nga humbela khophi ya tshitatamennde tshavho na hone muofisirimuṱoḓisisi a nga ita nzudzanyo u ṋetshedza khophi kha vhone .
Ri tenda uri hezwi zwi ḓo fhungudza muhwalo wa zwiwo zwa nyimele dzine muvhuso wa ambelwa ṱhoḓisiso dza vhulwadze dzi si dzone , ndayamushonga dzo khakheaho nz .
Lushaka 1 lwa vhulwadze ha swigiri lu wanala musi muvhili u sa koni u bvisa phurotheini ya inisuḽini ( insulin ) nahone muthu u ṱoḓa heyi phurotheini nga misi kana mushonga u ngaho yone u thusedza .
Vhuimo vhu nga shumiswa sa tshishumiswa tsho ḓoweleaho kha u ṱalusa na u pfesesa mishumo na vhuḓifhinduleli hu tshi tevhedzwa vhupuḽani ho ḓoweleaho , mveledziso na vhuḓifhinduleli ha vhadzulapo , fhedzi vhu nga dovha hafhu u shumiswa kha thandela dzo khetheaho .
Zwe ra ḓivhetshela zwine ra fanela u swikela zwone , na khaedu ine ra vha nayo phanḓa hashu a zwongo leluwa na luthihi , fhedzi ro ḓiimisela uri ri ḓo bvelela , naho ha nga bvelela zwifhio .
Fhedzi , sa afha vho shela mulenzhe kha vhugevhenga na hone vha sa vhu vhige mapholisani , khothe yo sala i si na iṅwe khetho , fhedzi u ṋea tshiṱarafu tshivhonalaho , ha sala hu na tshigwevho tsho fhahewaho .
Heyi ndi dokhumenthe ine ya sainwa na u ṱempiwa nga Muṅwalisi wa Dzikhamphani musi dokhumenthe dzoṱhe dzo bulwaho afho nṱha dzo no khunyeledzwa .
Kha vha lingedza u fhedza nga tshifhinga .
Pulane idzi dza ndangulo ya malaṱwa dzi ḓo vhumba tshipiḓa tsha vhukati tsha pulane dza ndangulo ya vhupo na pulane dza u shumisa dza vhupo dza Muvhuso wa lushaka na wa vundu .
Vhubindudzi ha senthara ya hu wanalaho mafhungo , nga nṱhani ha tshivhumbeo tsha mishumo i ṋetshedzwaho , i imela tshiko tsha ndeme lu vhonalaho tsha mishumo i ṱoḓaho u dzhenelela ho khetheaho u itela u lwa na zwi teaho u thomiwa ngazwo kha mbekanyamaitele zwi tshi kwama vhathu vha re na vhuholefhali , vhafumakadzi na vhaswa .
U thetshelesa hu re na u pfela vhuṱungu zwi amba uri vha vhona ḽifhasi nga kha maṱo a muṅwe muthu .
Zwipikwa zwa zwino zwa khethekanyo zwi katela u khunyeledzwa ha mvetomveto dza milayo yo fhambanaho , u khunyeledza ṱhoḓisiso dzo vhalaho dza netiweke ya bada dza dzingu dzine dza khou dzinginywa khathihi na u thusa Davhi kha ṱhoḓisiso nga ha u fhiriselwa ha dziṅwe tshaka dza dzibada uri dzi vhe fhasi ha ndango ya maanḓalangaapo .
U xuxwa na u netulusa muvhili : ṱari ḽi tshi khou fhefheḓiswa nga muya wa lufheṱefheṱe , nz
Hezwi zwi a dzhenelela kha u fhaṱa vhukoni ha Afrika kha u tandula tshikhala , mbekanyamushumo dza tshigwada , sisiṱeme dza mbono dza ḽifhasi , vhusedzesi na vhuimo , vhudavhidzani ha satheḽaithi na pfunzo .
Mugaganyagwama wa ṅwaha u tea u sumbedza zwipikwa zwa IDP .
Miraḓo vha pfumbisa mbuelo dzoṱhe dza mikano na u dzi kovhanya kha mutheo wa fomuḽa ; hu na u badela mukovho wa mbuelo kotara nga kotara .
Muvhigo wo fara themendelo dzo sedzaho kha ṱhoḓea dza vhashelamulenzhe kha sekithara u itela u humbula hafhu zwiko zwa u tikedza nga masheleni na uri pfunzo dza nṱha dzi nga tikedzwa hani nga masheleni kha tshifhinga tshiṱuku na tshifhinga tshilapfu .
Tshiṱirathedzhi tshi ḓo shuma sa tshishumiswa tsha tshumiso ya Nḓivhadzamulayotibe wa Tsireledzo na Vhutsiledzi wo ṱanganedzwaho nga 2016 .
Data ya thandela na dziṅwe ṱhoḓea zwi re kha shedulu dza thandela dze dza katelwa kha maṅwalo ane a humiselea murahu a dzhiwa sa a re tshipiḓa tsha nyimele idzi dza thandela .
Musi hu tshi ṱanganedzwa makete wa dzitshaka , zwi a vha khagala uri a si mbeu ya mulivhaḓuvha i ṱunḓwaho fhedzi ndi ole i songo kunaho ya mulivhaḓuvha .
Magavhelo a kutshilele tsumbo , Phensheni
Malugana na izwi , ndivho dza vhubveledzi , dzi ṱanganedzwaho nga mahoro a kwameaho , dzi vha zwishumiswa zwa ndeme zwa u avhelana lupfumo nga nḓila yo lugaho , vhushaka havhuḓi kha zwa nḓowetshumo na u shela mulenzhe ha tshidemokirasi ha vhashumi .
U pfananya na u langa mutakalo wa muhumbulo na mbekanyamushumo ya zwidzidzivhadzi .
9.3 . Hezwi zwi fha tshifhinga muhasho wa mutakalo wa vundu u koropa nga vhuronwane na u fafadzela hafho fhethu , khathihi na u sedza kha mafhungo a kushumele kwa zwiimiswa hu si na u khakhisiwa .
Kha vha dzhie sa tsumbo tshiṱori tsha muṅwe munna we a vha e na vhana vhawe vhaṱuku vhavhili .
Idzi dzi dovha hafhu dza ṋetshedza wekishopho dza mveledziso ya vhaṅwali vha bvelelaho vhaṱuku , mbekanyamushumo ya tshikolo na vhurangeli na Muhasho wa Tshumelo dza Vhululamisi u itela u alusa u ṅwala kha vhafariwa .
Ṱhoḓea dza thengo khulwane vhukuma honeha dzi ṱaluswa thwii kha pulane dza mushumo dza mihasho .
Nga u ralo , thivhelo ya zwa mvelele khulwanesa yo bvelela , i kwamaho matshilo na u swika ṋamusi .
Hezwi zwi ḓo ṋetshedza vhuḓifhinduleli ha mulayo kha mbekanyamaitele yo bviselwaho khagala kha Nḓivhadzamulayotibe .
Kha mbalo dzothe , sekhithara ya phuraivethe i khou salela murahu nga maanḓa .
Arali vha sa ṋekedza aḓirese yavho ya e-mail , vha nga kwama davhi ḽa ofisi ya SARS ḽa tsinisa navho nga murahu ha ḓuvha ḽithihi ḽa mushumo .
Muthu o dzhielwaho thundu ndi mukolodi ane thundu dzawe ya vha i nga fhasi ha ndangulo u swika musi tshikolodo tsho no badelwa .
KHAVARA Olani tshifanyiso hafha .
u tambudzwa lwa vhudzekani
Rakhonṱhiraka u ḓo fhaṱa na u londota zwavhuḓi zwileludzi zwa tshampungane kha vhupo .
Musi vha tshi swika huṅwe kha iṅwe khona vha vhona Mulanga na Nndinde vho dzula na mukegulu wa tshiphaza .
Bono ḽashu ndi ḽa u vhona u dzhenelelwa kha mbekanyamushumo dzashu hu tshi swikisa kha kiḽaba dza tshitshavha .
Ndivho ya vhukonanyi ndi u ṱhaṱhuvha zwo iteaho zwine zwa kwama u pomokwa , muhumbulo u wa u tandulula thaidzo dza matshilele .
Kha ḽiṅwe sia , mashango o bvelelaho a nga pfa a tshi kombetshedzwa u bvisela khagala vhuṱudzeṱudze he vha vhu topola - na vhabindudzi vha nga si tame u vhea khomboni zwikhala musi vho livhana na u itwa ha vhukhakhi ha tshaka .
Maanḓa o bvaho kha gombame na u buḓa .
iNeSI u ḓo shuma sa tshiṱuṱuwedzi na zhendedzi ḽa tshanduko , u itela mveledziso ya zwikili zwa didzhithaḽa na vhukoni ho dzudzanyeaho shangoni ḽashu .
Hezwi zwi amba uri a vha ngo tea u badela tshipiḓa tsha mutengo wa tshumelo dzo ṋetshedzwahongamuṋetshedzatshumeloyandondolo ya mutakalo ane a vha " Khonani ya GEMS " .
Khoudu C : Iyi ndi ya tshiendisi , bisi , kana tshiendisi tsha u hwala thundu tshi re na guroso ya tshileme tsha tshiendisi tshine tsha fhira 16 000kg.
Vha a kona u ita khaṱhululo kha themendelo naa ?
6.7.5.5 Vhusimamilayo ha lushaka vhu tea u ṋea maanḓa Minisiṱa a u ta gumofulu ḽa faini ine ya nga badelwa kha khothe dza sialala .
Honeha , mbofholowo yo raliho yo vha yo khethaho , nga maanḓa malugana na sekhithara dzi dzhiwaho dzi tshi pfelwa vhuṱungu nga mashango o bvelelaho u fana na vhulimi .
Mavu a re kha Nelson Mandela Drive , u swika kha Church Street , o tea nga maanḓa u tikedza phurofaiḽi ya nṱha , mbulungo ya tshelede ya phuraivethe ya mutitilidzo wa nṱha ine ya shumisa nga maanḓa vhupo uhu hu vhonalaho nga maanḓa khathihi na vhutsini ha Vhupo ha Musanda .
Vha rumele fomo na khophi dzo bulwaho kha Muṅwalisi wa dziGMO .
Ndeme ya tsheo yo swikelelwaho kha khothe dza sialala i a fhambana .
Hei mishumo mihulwane ine ya ḓo farwa ndi luswayo lwa zwe zwa swikelwa nga vhafumakadzi vhapo vha vhukoni vhuhulwanesa na zwihulwanesa zwe zwa swikelwa nga vhafumakadzi vha Afurika Tshipembe .
Naho zwo ralo , ro livhana na khonadzeo dza u bveledza matheriala wo ḓisendekaho nga lubuvhisia hedzi dzi vha tekeniki dzi re khagala .
15.2 Nḓila iyi ya vhukonanyi ha lushaka i ḓo shuma sa maitele a u katela vhashumi u bva kha masia o fhambanaho na vhakwamei vha tshivhalo kha u tshimbidza vhukwamani na vhukonanyi nnḓa na ngomu ha muvhuso nga ha u ḓivhofha ha Afrika Tshipembe kha mveledziso ya tshoṱhe ya dzitshakatshaka .
2.1 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vhadzulapo vhoṱhe na vhathu vha dzulaho kha ḽino shango u dzhenela kha Mbalavhathu dza 2022 , dze dza thoma nga Ḽavhuṋa , ḽa 3 Luhuhi 2022 na u ḓo bvela phanḓa u swika nga Musumbuluwo wa ḽa 28 Luhuhi 2022 .
Bveledza sethe nthihi ya nyendedzi na maitele o teaho u itela ḽa Afrika Tshipembe , zwo ḓisendeka nga thendelano ya vhukoni ha ḽa Afrika Tshipembe na vhaṅwe vhadzheneleli kha ndeme ya maḓi na u tea u itela u shumiswa .
Ni kone u khaḽara tshivhalo tshone tsha zwithu kha rou iṅwe na iṅwe .
U londola fhethu uri hu dzule ho kuna - zwo katela u shumisa magokoko a u posela tshikha na u sa laṱekanya mashika
3.2 Musi Khabinethe i tshi pfesesa khaedu dza ikonomi ya matshilisano dzi ṱanganaho na vhadzulapo , kuhumbulele ku shaedzaho na dzikhakhathi kha vhabvannḓa na kha vhaṅwe vhathu vha Afrika Tshipembe zwi nga si kone u tandulula khaedzo hedzi .
Dzi fhaṱa fulufhelo kha vhakhantseḽara , vhaofisiri , tshitshavha na zwigwada zwine zwa ṱaṱisana zwi re na madzangalelo o fhambanaho ngeno vha tshi dzudza u fulufhedzea ha vhuṋe .
Vhuendelamashango ha dzitshaka ndi tshiteṅwa tsha u vhambadzela nnḓa fhedzi tshine tsha vhambadzelwa nnḓa hu si na u bva kha shango .
Tshivhalo tsha madokotela vha no shuma kha zwitshavha vhane vha wana thikhedzo ya u pfumbudzwa na u tikedza u pfumbudza kha tshiimiswa tsha zwa mutakalo :
U sa tendelwa nga fhasi ha iyi khethekanyo zwi fhela nga murahu ha musi muthu o no fhedza miṅwaha miṱanu u bva musi a tshi fhedza tshigwevho tshawe .
U swika zwino , thandela dza ndeme ya vhubindudzi ha R9 biḽioni dzo no fhela na uri thandela dza 27 dza ndeme i fhiraho R250 biḽioni dzi kha luṱa lwa tshumiso , nahone nnzhi dzi kha ḓi tevhelea kha ṅwaha uno .
Mahumbulwa u ya nga kuvhonele kwanga ha ngo tou tea fhedzi a dovha a tou vha a si one .
Zwi tshi kwama miduba a thi nga koni u bvisa vhupfiwa ha izwo ngauri ndo vha ndi songo futelela kha miduba iyo .
Zwikolodo zwi sa nga tsha lifhiwaho zwi a phumulwa nga ṅwaha une zwa topolwa ngawo .
Hezwi ndi zwa ndeme ngauri , khumbelo i nga haniwa fhedzi ho sedzwa tshiṅwe tsha maga a re kha mutevhe u re afho fhasi wa maga a u hana u swikelela dzirekhodo .
2 . U thomiwa ha mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso
I ḓo dovha hafhu ya bveledza modele wa mashumele une wa ḓo shumana na khaedu dzi re hone zwino dzi bvaho kha u sa lingana ha nyaluwo vhukati ha ṋetshedzo na ṱhoḓea wa maḓi Afrika Tshipembe .
Khoniferentsi nthihi yo dzhenelwa nga Mufarisa Mulanguli wa Tsireledzo ya Tshitshavha nga ha Ndangulo ya Tshiwo .
Mashumele ashu a fhiraho mpimo nga kule kha nḓisedzo ya dzinnḓu o ṱoḓa uri ri ṱoḓe tshelede iṅwe u bva kha muvhuso wa lushaka .
Sisiṱeme i ita mbetshelwa ya mbekanyamaitele ya muvhuso yo katelaho na i re khagala na maitele o dzudzanaho a u ita mbekanyamaitele .
Musaukanyo wo ṱandavhuwaho wa netiweke ya themamveledziso yoṱhe u itela u fhungudza ndozwo .
Ri ḓo fhungudza mikano ya ndaulo ya mabindu maṱuku .
Mbadelo dza dziḽouni na mbadelo phanḓa dze dza engedzwa tshifhinga tsho fhelaho na koporasi dza tshitshavha u itela zwipikwa zwa mbekanyamaitele dzi a ṱanganedzwa sa mbuelo kha tshitatamende tsha kushumele kwa masheleni musi tshelede i tshi ṱanganedzwa .
Vho dovha vha wana uri naho vhulimi ho vha hu tshi khou itwa nga vhafumakadzi nahone vhanna vhanzhi vha shuma dzidoroboni , masheleni o vha o itelwa vhanna saizwi nga mvelele vhanna vha vhone dziṱhoho dza miṱa , ngauralo ndi vhone vha dzhiaho tsheo ya uri masheleni a shumiswa hani .
Hezwi zwi ḓisa khonadzeo yoṱhe ya FDI kha R34.892 biḽioni .
CM29 - Mbuyelo ine ya vha na zwidodombedzwa zwa vhalanguli , vhaofisiri
Mulovha Vhana u / vha tshikoloni .
Iṅwe khombo hu nḓisedzo ya tshumelo i songo linganaho nga CSC .
u wana mihumbulo na u dzhenelela ha vhashela mulenzhe , nga maanḓa Vharangaphanḓa vha Sialala , kha u itwa ha mbekanyamaitele na u alusa vhusimamilayo , zwi tshi bva kha mbekanyamaitele , na u elana na mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi ;
5.1 . Khabinethe i ṱanganedza zwipikwa zwo kumedzwaho vhukati ha Koporasi ya Ndangulo ya Vhuendi Nḓilani na maanḓalanga a vhuendi mavunḓuni u ḓivhadza u shuma ha mapholisa a vhuendi awara dza 24 uri hu tandululwe khombo dza mabulayo a vhathu magondoni ashu .
Ni dovhe ni onyolowe hafhu musi no no fhedza nḓowenḓowe u itela u ḓigeḓa na u femuluwa .
Zwipikwa izwi zwivhili zwi a ṱangana u konisa vhafumakadzi u dzhena masia a u bveledza lupfumo na u vha takula u bva kha vhuimo hu si havhuḓi ha vhushai .
Bammbiri ḽa therisano ḽi sedza mbetshelwa dza mulayo na u dzhenelela ha mulayo zwe zwa sikelwa u shuma na nzulele dzine khadzo vhana vhagede vha khou ṱhuphiwa , kana vha tshi nga ṱavhanya u ṱhuphiwa , nga mulandu wa u shengedzwa kana u sa londiwa .
Mafhungo a mbeu o kwamiwa kha phurogiremu ?
Ri tshi tou swika , nnḓu hu no khou ambiwa ngayo yo mbo ḓi setshiwa , fhedzi ha sa wanale tshithu .
Satheḽaithi , ine ya ḓo ḓisa datha ya mutsho wa tshikhalani , i sumbedza vhukoni ha Afurika Tshipembe kha sia ḽa saintsi na thekhinoḽodzhi ya tshikhalani .
Tshiimiswa tshi na ndugelo dza u sa thola kha poswo iyi .
Ndima iyi i ṋekedza mbonalonyangaredzi ya maitele a IDP na zwikhala zwa Komiti dza Wadi zwa u dzhenelela .
Arali vha sa ṱoḓi ri tshi bvelaphanḓa na ṱhiransekisheni dza debithioda , vha tea uri ṅwalela ṅwedzi muthihi phanḓa ha musi ri tshi tea u ima nga ṱhiransekisheni idzi vha ri vhudza .
Shango ḽi kha ḓi vha ḽo welwa nga gomelelo ḽihulwanesa kha miṅwaha ya ḓana , ḽe ḽa tshinyadza vhukuma kha ikonomi yashu , ḽine ḽa dovha ḽa kwama nga nḓila i si yavhuḓi tshumelo ya tshitshavha na mveledzo ya zwa vhulimi .
Naa vho no dzudzanya mvetamveto ya nzudzanyo ya muṱangano wa ṅwaha nga ṅwaha , une wa vha mutevhe wa miṱangano yoṱhe ya ṅwaha na ḓuvha , zwifhinga na fhethu ?
Nga nṱhani ha uri tshumelo na phirimiamu idzi ndi dza tshipentshela , mbadelo dze dza itwa dza zwishumiswa na tshomedzo zwo paḓa reithi ya tshanduko ya mitengo .
Afrika Tshipembe ḽi dovha ḽa dzhiela nzhele uri khanganyiso i re kha athikili dzo fhambanaho dza Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka nga ha tsireledzo ya Vharangaphanḓa vha Mashango .
Musi ndi henefha ndo shuma vhukuma ndi tshi ḓifunza lwa biko .
Vhadzhiamikovhe vha nga vha na fulufhelo kha phurosese ya u dzhenelela yo sedzwaho kha theo ya mulayo arali vha na fulufhelo kha Komiti ya Wadi yo imelaho madzangalelo avho , hu sa sedzwi vhuimo havho ha polotiki .
AU yo ita iyo khumbelo uya nga Athikili 16 ya Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka , vhunga AU i tshi fulufhela uri u dzhenelela ha ICC kha mafhungo aya zwi ḓo khakhisa mulalo na vhutsireledzi kha dzhango ḽa Afrika .
Sekhethe bureika na khebulu dza u ṱanganya dzi tea u nambatedzwa nomboro ya tshitentsi yone .
Vhusunzi hu fhaṱa tshaka dzo fhambananaho dza vhukhudo vhuponi hadzo .
Nḓila ya u fhungudza vhushai , ṱhoḓea dzi ṱumanywa na mbekanyamushumo dzi no khou tshila .
6.2 . Kha Khoro ya Ḽaisentsi ya zwa Vhufhufhi :
Nndwa yashu ya mbofholowo i tendela muAfurika Tshipembe muṅwe na muṅwe a tshi shela mulenzhe kha sisiṱeme yashu ya demokirasi .
U khwaṱhisedza uri mutakalo wa tshitshavha na mutakalo wa vhashumi zwi dzhielwa nṱha kha maitele oṱhe a ndangulo ya malaṱwa oṱhe .
Vha humbule u ṅwala nomboro ya inivoisi sa referentsi .
khophi vhukuma ya thendelo ya pulane ya tshifhaṱo
Muṱangano wa u rangela u rwela ṱari wa vhakhantseḽa na komiti dza wadi ;
U phaḓaladza bammbiri ḽa mafhungo ḽine ḽa vha na zwifhinga zwa kiḽiniki
Ṱhaṅwe nyimele yavho ndi ya fhasisa kha zwine nda zwi takalela .
Mafhungo a no bva Vhugalaphukha ha Hapiḽane khea .
Ndaulo ya tsireledzo Hai Ee
PHALAMENNDE NA VHULAVHELESI
Mbofho dzo fhiriswaho nga Masipala wavho u thomasisiteme ya komiti dza wadi .
Ndondolamutakalo , zwiḽiwa , maḓi na tsireledzo ya vhathu 27 . ( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u swikelela-
U hula ha tshigwada , hu ita uri hu vhe na u ḓala ha zwishumiswa musi zwo ṱanganywa zwine zwi nga shumiswa kha mishumo yo ḓoweleaho .
Ri khou lavhelesesa kha u tholwa ha vhaofisiri vha re na ndalukano dzo teaho kha ḽeveḽe yapo u itela u khwaṱhisedza ndangulo i shumaho na ṋetshedzo ya tshumelo .
Naho vhashelamulenzhe kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ndivho yavho itshi ḓo vha u khwaṱhisedza uri mvelelo dzi si dzavhuḓi dza vhutshinyi a dzi naniswi nga zwine zwa bvelela nga murahu .
U vhumbulutshela lurumbu kha masia oṱhe , u vhumbulutshela phanḓa na murahu
Ezwi zwi humbudza uri mbuelo i re hone ya miṱa yo shumiswa nga nḓila i engedzeaho nga mbadelo dza tshumelo dzi fanaho na vhuendi , pfunzo na tshelede ya rennde ya vhudzulo .
He zwa tea referentsi ya vhathu vhaṅwe na vhaṅwe i ḓo katela hafhu na vhathu tshimulayo , na nga ḽiṅwe sia .
Nyonyoloso ine ya ḓo konḓesa ndi ya u fara avho vhashumi vhane ḽevele ya mushumo zwino na muholo zwa vha nṱhesa u fhirisa zwine mushumo wa vha zwone , u ya nga vhulanguli havho .
Zwidodombedzwa zwi tshimbilaho nayo zwi tea u shumiswa hu tshi itelwa u dzudzanya makumedzwa .
Ri nga si ṱanganedze fhungo ḽa uri zwithuthubi zwo sokou gwelwaho fhasi hu ngo pulaniwa , u huvhadza na u vhulaha vhadzulapo vha si na mulandu na uri themamveledziso dza mashango manzhi dzo tou pulanelwa u tshinyadzwa na mavu avho a vhulimi o sokou dzula a tshi sa khou itwa tshithu .
Zwidodombedzwa zwa khoso na mbekanyamushumo zwi ḓo pfukiselwa kha inwi nga datumu ya nga murahu .
Izwi zwi amba uri u bva ḓuvha iḽo tshikwama tsha mbuelo tsha phurofidennde tshi ḓo farwa u eḓana ngauri miraḓo ya tshikwama tsha phurofidennde musi vha tshi ḓirula mushumo vha ḓo tendelwa u dzhia tshararu tsha mbuelo ya tshikwama tsha phurofidennde sa kheshe yo badelwaho ngeno tshambili tsha mbuelo yavho vha tshi ḓo tshi shumisa u renga anyuwithi .
Ndi nnyi muthu ane a fanela u kwamiwa ( nga maanḓa kha ḽa Afrika Tshipembe ) arali ra nga vha na dziṅwe mbudziso ?
Bono ḽa Vhuthihi ha Afurika ndi : " Afurika ḽo ṱanganelaho , ḽi bvelaho phanḓa ḽa mulalo , ḽine ḽa tshimbidzwa nga vhadzulapo vhaḽo ḽi imelaho maanḓa a fulufulu kha arena ya ḽifhasi " .
Zwi takalelwaho nga muvhali - u itela ḓivhea hoṱhe - zwa mafhungo zwo ima nga u rali :
Zwikhala kha nḓowetshumo ya mukumba ya Gauteng zwo engedzwa hafhu nga mveledziso ya mimaraga ine ya kunga .
Tshumelo ndi mahala
Kha milandu vhuvhili hayo , vhaiti vha khumbelo vho swikelelaho vha nga dovha vha tinya khonadzeo ya u rengiselwa vhutshinyi .
Mbadelo dza mashumele na masheleni a vhuḓiimiseli kha ḽisi dzi tshadzhiwa sa tshinyalelo musi mbadelo dzi tshi badelwa .
Mashudu mavhuya i nga langea nga dzilafho nahone vhathu vhanzhi vha tshila vhutshilo ho ḓoweleaho .
Arali ri tshi ṱoḓa u ḓivha kana hai , ndi zwiteṅwa izwi zwi hanedzanaho zwine mmbi ya vhupileli ya elwa nga dzitshaka dza ḽifhasi .
U fara penisela na u fara tshumiswa dza u ṅwala dzo imiswaho nga kudzulele kwone ( bugu na siaṱari nga ngona ) .
Tshivhalo tsha vhathu vhaswa vha sa shumi tshi khou aluwesa nga u ṱavhanya u fhirisa mbalotshikati .
Zwo ḓisendeka nga vhugudisi havho , vha a kona u randela mulwadze dzilafho ḽa tshaka dzo fhambanaho .
Uyo musi ho vha hu tshi khou rothola .
Zwishumiswa zwa ṱhiraithiamu kana zwimela , na tshishumiswa tsha hone , sa zwi tevhelaho :
Vhuḓikumedzeli : Vhu katela u vha na ndivho na u pfa wo ṱanganedzea na u pfa u na vhuyo kha vhutshilo .
Ndi nḓila dzifhio dzo fhambananaho dzine dza nga tshikafhadza maḓanzhe ?
Kanzhi vhalanguli vha thandela vha ita vhukhakhi ha u dzhiela fhasi vhudavhidzani .
Mafhunggo a u tshea u dzhena kha CBP a songo nyadziwa .
Na vhupo vhune nḓisedzo khulwane yo bvelela , hu na khaedu ntswa dzi elanaho na khwaḽithi dze dza bvelela , kha mvelelo .
Muvhuso u khou tikedza tshoṱhe sialala na mvelele dza tshitshavha tshashu tsho ṱanganelaho na u sumbedzisa uri izwo zwi tea u livhana na pfanelo dza ndayotewa .
U tshimbidza u tevhedza maelana na mishumo ya vhupulani ha mveledziso ho ṱanganelanaho na maitele .
Kha vha ṋee tsumbo 3 dza zwishumiswa zwa CBP zwine zwa nga shumiswa kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Zwikalo zwa u swifhala ha mitsiḓi , pH na alkali zwi tea u dzhielwa nzhele kha u ṱalutshedza tshivhalo tsha ayoni .
6 . Tshikwama tsha Ṱhaḓulo ya masheleni kha Vhoradzithekhisi ( TRF ) tsha u fhungudza masiandaitwa e a vha hone kha zwa dzithekhisi nga mulandu wa dzwadze ḽa COVID-19
Hezwi zwi amba uri tshanduko iṅwe na iṅwe kana khaedu ine ya nga vha hone i tea u dzheniswa kha u dizaina na u pulaniwa ha ḽiga ḽi tevhelaho .
Nyito dzenedzo dzo tshuwisa vhathu na u vha thivhela u bvisela khagala u kavhiwa havho nga HIV .
Zwikili zwa u tamba nga bola - u bammbisa bola u tshi khou tshimbila wo ima fhethu ho tiwaho
Oḽivi dzi ṱavhelwa uri dzi ḓo kona u kwanyeledzwa uri dzi bvise ole ya oḽivi , ine kanzhi ya vha ya ndeme ya nṱhesa .
3.1 . Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha mushumo we wa itwa nga kha Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Vhusevhi na Kushumele kwo Ṱanganelaho u sumbedzisaho uri vhulanguli ha dwadze ḽa COVID-19 vhu kha ḓi ṱoḓa Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka tshi tshi bvela phanḓa .
U SHUMA - mbuelo dzo sedzwaho dzi a pfiwa nga tshitshavha / muthu
Ṅwaha muṅwe na muṅwe vhathu vha khou vhulahwa nga nṱhani ha mishumo ya vhulimivhufuwi na vhusimamaḓaka .
U vhona uri nnḓu dzi swikeleleye Muvhuso u ḓo vusuludza zwishumiswa zwa sabusidi ya dzinnḓu hu u ṱuṱuwedza uri huvhe na madzulo a vhathu o teaho .
A ri tea u vha ṱalutshedza nga u tambula hashu sa afha na vheiwe no tambula ngei Soweto , ni si na zwiḽiwa , ni si na maḓi .
U ita musaukanyo wa mushumo na u ela mushumo wa poswo maelana na ndaulo dza tshumelo ya nnyi na nnyi .
Humbulani nga zwiṅwe zwifuwo zwa bulasini ni ise phanḓa teaho . bzzzbzzzzbzzzz
Vho humbudza tshitshavha uri vhulimi na saintsi na bindu na thikhedzo ya muvhuso , ṱhanḓavhudzo na mveledziso ya mishumo i itwaho u bveledza zwibveledzwa zwa ndeme kha vhupo uvhu nga vhorabulasi avha , zwo khwaṱhisedzwa .
U ṱalukanya zwiitisi zwa zwiwo na mvelelo dzazwo tshiṱorini .
Ndingedzo dzo ḓiṋekedzelaho kha u linga masiandaitwa a zwithu a dovhololaho kha mveledziso dza mbuelo na u ḓivhadza tshitshavha nga ha tshiimo tsha mbuelo ya zwino zwo ṱanganedzwa .
Avha vhathu vha shumaho nga fhasi ha luvhemba lwa swiswi na vhane zwiito zwavho zwa sia zwililo kha vhafumakadzi , vhanna na vhana ?
Gaidi ya Vhatshimbizi vha CBP i na nḓila na zwishumiswa zwa u tika u shuma , u monithara na u ela pulane dza wadi nga wadi yone iṋe na nga komiti ya wadi .
Zwi katela khuthadzo ya phodzo , tshumelo dzi wanalaho hayani , zwigwada zwa thikhedzo , u
Hezwi zwi a vhonala , vhukati ha vhaṅwe , kha vhusimamulayo , milayo na milayonyana i vhusaho vhashumeli vha tshitshavha na vha thomi vha ofisi dza poḽotiki dzi ṱoḓaho u fana , tshumisano na vhashumela vhapo na mabindu a tshitshavha na ulwa na vhutshinyi .
Ri dzudza luvhondo vhukati hashu musi ri tshi ṱuwa .
Sisiṱeme dza milayo idzi dzoṱhe ndi dza fhano hayani na dzitshaka u ya nga nḓowelo dzine vha dzi vhea .
Theo ya mulayo wa muvhuso wapo i kombetshedza masipala u ṋetshedza thikhedzo kha komiti dza wadi u fhaṱa vhukoni hadzo .
U engedzea ha tshanduko hu gonya musi miṱa iyo yo vhuelwaho u bva kha u gonya thwii kana ha zwibviswa nga murahu zwi tshi shumisa tshipiḓa tsha mbuelo yapo .
U ṱuṱuwedza vhashumi u vhiga milandu miṅwe na miṅwe ya vhufhura na zwiito zwa vhuaḓa .
Khabinethe i khou dovha hafhu ya sasaladza mabulayo a vhathu vha rathi ngei Khayelitsha , hune ha vha fhaḽa Cape Town .
Kha nyambedzano vhukati ha vhaṱoḓisisi ndo pfa madzina na ṱhoḓisiso dzo itwaho nga ha zwithu nga maanḓa dzikhoso dzadzo , fhethu he ya itea hone zwone a ndi nga si tou amba .
Ri fhululedza vhadededzi , vhagudi , vhabebi na zwitshavha kha mushumo we vha ita .
Vhaofisiri vha kha ḓi rambiwa kha vhuimo ha tshifhinganyana u dzhenela kha komiti sa nahone musi vha tshi ṱoḓea , fhedzi hu na vhurumelwa ho tou ṅwalelwaho .
1.5 . Lushaka lwashu lwo swikela zwihulwane vhukuma kha u lwa na tshiwo tsha dwadze .
Mbekanyamaitele ya Tsireledzo ya zwa Matshilisano ya Netherlands yo ita khwiṋiso kha mukovho wayo wa tsireledzo ya zwa matshilisano yo sedzesa kha vhana vha Madatshi .
Vhaeni vha kona u humela ṱafulani dzavho uḽa zwiḽiwa , nahone ndilo dzi re na mashika dzi a bviswa nga vhashumi vha u kunakisa nga tshifhinga tsho teaho .
Vhathu vha Zimbabwe vho shela mulenzhe nga nḓila khulwane kha u tikedza nndwa ya mbofholowo ya Afurika Tshipembe .
2 . Kha vha fhe muvhigo wa mvelaphanḓa i re hone , yo vhambela na tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe .
Arali CFI ya kundelwa u ita izwo , u pambuwa hu ḓo dzhielwa nṱha nga murahu ha u ḓiṅwalisa , zwine zwa nga bveledza u fheliswa ha ṱhanziela .
Aḽumini a i vhi hone kha tshivhumbeo tsha mutheo , fhedzi dzi minerale dzayo , nga maanḓa siḽikheithi dza aḽumini , dzi a phaḓaladzwa .
Maanḓalanga o hanedza uri u bva tshe Mulayo wa ṋea Minista maanḓa a u ṋea mbuelo , u tea u , u tshi khou tevhedzwa zwavhuḓi , u ite uri a ambare maanḓa a vhambedzeaho a u u khantsela .
Nangani ḽiidioma ḽithihi kha a re kha siaṱari iḽi ni ole tshifanyiso tsha zwine maipfi a nga a khou amba zwone .
Kha vha badele mbadelo yo tiwaho .
Vhusiki ha tshifanyiso tsha muhumbulo nga muvhali , khathihi na u ṱalutshedzela hawe ha zwo nambatedzwaho zwa ndeme kha phuphu , zwi mu konisa u baḓekanya ṱhalutshedzo ya ḽimethafore na mutukana .
U engedzea ha vhugevhenga ha mashango a ḽifhasi zwi kombetshedza mashango u shumisana , nga nnḓa ha u isa muhwelelwa kha shango ḽe a tshinya khaḽo , kha dziṅwe nḓila kha mafhungo a vhugevhenga .
3.5 . Sekithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi tea u tikedza vhufarani vhukati ha mihasho ya muvhuso na zwiimiswa zwa Chapter Nine kha u shumisa mafulo a u funza vhathu u lwa na khethululo ya muvhala na vhukhethululi .
Zwirendo zwine zwi si vhe na raimi zwi na phetheni dza mitaladzi i re na raimi .
U swika kha vhuimo hune vha ḓo vhuya vha tou nyonyovhela hosiṱele dza migodini vha pfuka u thivhelwa he vha vha vho vhetshelwa nga vha vhutsireledzi ha migodi na mapholisa , nga u angaredza .
Ngauralo , a hu na zwine zwa fanela u itwa nga EU u khwaṱhisedza nyelelo i bvelaho phanḓa yavho , zwavhuḓivhuḓi ngauri mashango a bveledzaho a pfesesa uri zwivhambadzwaseli izwi , zwi ḓo ṋuvhela u tshoṱhe kha vhushai , mveledziso i songo linganaho na u sa vha na vhudziki .
U lavhelesa mishumo yoṱhe ya vhulanguli vhu ṱoḓeaho kha yuniti na u ḓiimisela u thoma u ita mishumo ya vhulanguli ya ḽeveḽe khulwane .
Mvelelo dza dzikhetho dzi ḓo vha dza vhukuma nga murahu ha u khwaṱhisedzwa nga feme ya zwa u ṱola muvhalelano .
15 Arali vho tea u ṋea vhuṱanzi , huṅwe vha nga humbela khonani kana mutikedzi uri a vha fhelekedze khothe .
Mulayo uyu u ombedzela ṱhoḓea ya u topola nga u ṱavhanya na nga nḓila yone musi tshumelo dzi tshi vha dzi fhasi ha tshitandadi tsho fulufhedziswaho na u vha hone ha kuitele kwa u tandulula nyimele .
Hu na maitele o fhambanaho ho sedzwa zwiimiswa zwa tshitshavha kana zwaphuraivethe , nga maanḓa ho sedzwa khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani .
Khophi dzo ṱanzielwaho dza Ṱhanziela ya Muthelo wo Kunaho a dzi nga ḓo ṱanganedzwa .
Mushumo wavho ndi u khwaṱhisedza uri zwiimiswa izwi khou laulwa u ya nga milayo ine ya vha hone na ndaulo nahone hu na muhumbulo wa u ḓisa zwipikwa zwa tshumelo dza vhululamisi .
Mbilo kha dzithemendelo , u ḓiṅwalisa kha Madzangano a Mveledziso a Dzitshaka na Bannga dza Dzitshaka ya u Fhaṱulula na Mveledziso na mutengo u no tea u badelwa kha Tshikwama tsha zwa Masheleni tsha Dzitshaka .
Nyuṱironi i fhungudzaho luvhilo zwine zwa bveledza ndeme ya u vhalela mivhala nga u ṱavhanya i ḓo vha thero i tevhelaho ya dzangalelo .
MTSF i sumbedzisa maga ane a ḓo dzhiiwa nga muvhuso na zwine zwa ḓo swikelelwa .
PanSALB sa zwenezwo i sedzesa kha mveledziso ya nyambo ya thekeniki na thevhekano ya ṱhuṱhuwedzo yadzo .
Vharengisi vha zwibveledzwa mashangoḓavha na vha u ṱunḓa ubva nnda vha zwibveledzwa zwa mitshelo ya maswiri , veini , ṋama na zwiḽiwa zwa lwanzheni vho humbela uri vha ḓadze bambiri ḽa mbudzisavhathu sa tshipiḓa tsha ṱhoḓisiso .
Vha ḓo ṱangana na migaganyo ya zwine zwa ḓo funzwa kha tshitendeledzi tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhege idzi mbili kha masiaṱari 1 , 35 , 69 na 103 a iyi Bugu ya Mishumo .
Ndi nnyi o ṅwalaho atikili iyi ?
Vhuḓilisi havhuḓi na mikhwa ya tshamuya zwi khou fhungudzea , u fana na ṱhonifho ya vhutshilo .
Ngauralo , nga kuitele ku langwaho , riṋe ofisini khulwane ri na ndango kha maitele aya .
Mugudisi kha nyito kana mushumo wa u vhala na tshigwada , u tea u shuma na vhagudi vha re vhukati ha 6 na 10 kha tshigwada .
Zwi tshi fana na zwenezwi , fhethu hune ha wanala khorido kana vhuḽedzani ha vhanameli kha vhudzulo ha vhathu hu tea u ṱhanngela zwitandadi zwa tswikelelo zwi zwa ambiwa ngei murahu .
Nahone ri fulufhela uri kuhumbulele kwo ḓoweleaho ku ḓo shuma na uri zwiko izwo zwa ole a zwi vho tshiṅwe tshiitisi tsha u bvelaphanḓa na khakhathi .
Maitele aya a ṱhoḓisiso o vha a bvelelaho ngauri na kathihi vhafhinduli a vha athu vhuya vha ṋekedzwa tshikhala tsha u amba nga ha vhukonḓi na khaedu dze vha livhana nadzo kha vhupo ha mushumo ho fhambanaho .
Vhukoni ha vhathu vhu katela pfunzo , mutakalo , tsireledzo ya vhathu na u tsireledzea ha tshitshavha .
Hu na dzikhomphonenthe mbili , dzine ha vha mveledziso i kungaho na u leludza maitele a mveledziso yone ine .
Miṅwaha miṱanu ya u thoma ya u fhaṱululwa ha pfunzo yo sedza kha u vusuludza sisiṱeme ho sedzaho u thuthekanya zwiimiswa zwo sikwaho nga khethululo na maitele a hone .
Naho zwo ralo u ḓala hunzhi hayo zwi tea u dovha zwa dzhielwa nṱha uri ḓorobo khulwane yone iṋe ndi tshiko tsha ndeme .
Ri thoma mifhindulano i re khagala nahone ya u fulufhedzea nga ngomu hayani hashu , kha zwitshavha zwashu , mishumoni yashu na kerekeni dzashu nga ha vairasi na uri i nga thivhelwa hani .
( i ) mushumo wa u thoma zwithu , u ṱuṱuwedza u farana ha lushaka , u tshilisana , mulalo na vhudziki ; na
Musi ni kha tshigwada , ṅwalani maipfi a luimbo ulu tshikhalani tshi re afho fhasi .
TPKLL i shumisa ngona ya maitele a u ṅwala .
Guvhangano ḽo katelaho vhoṱhe ḽo dovha hafhu ḽa vha ḽi tshi khou pembelela miṅwaha ya ḓana ya u lwa na vhugevhenga nga mapholisa vha dzitshaka ngei Monaco , ḓorobo khulwane yo vha ho mufaravhaeni wa Khoniferentsi ya Mapholisa vha lwaho na Vhugevhenga vha Dzitshaka ya u thoma .
U vhala bugu yawe a tshi vhalela ngomu na u vhalela nṱha nga tshifhingatshau vhala ha u sumbiwa nḓila nga mudededzi .
3.3 . Themamveledziso ya muvhuso i dzula i thikho kha u tshimbidza ikonomi .
Vhashelamulenzhe vha fhindula mbudziso vha rerisana ngadzo kha tshigwada nga huswi .
Naho modele wonewone uyu u tshi kunga maṱo , u dzhiwa u muhulwanesa , na u ḓuresa , u dzhia nga luthihi .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha
tshikalo / tshivhalo tshine tsha ḓo ṱunḓiwa .
Vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vha khou humbelwa u Shela Mulenzhe kha u humisela murahu ifa ḽa muvhuso wa tshiṱalula ngau u pembelela Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo , zwine zwa sumbedzisa zwi sa timatimisi uri Afurika Tshipembe ndi shango ḽa khwiṋe u fhirisa zwe ḽa vha ḽi zwone nga 1994 .
Ngauralo , miṅwaha ya fumi ye ya tevhela yo vha mvulatswinga dza tshifhinga tshe khatsho fulufhelo na lutamo lwa vhanzhi lwa u swikela zwiṅwe vhutshiloni lwa vhonala lu tshi nga fushwa nge ha vha na zwikhala zwinzhi zwa u khwiṋisa vhutshilo ha vhoṱhe .
Mbekanyamaitele khulwane i kombetshedza u shuma ha dzibada u ṋetshedza , na u dzudza lwo teaho vhuṱumani vhuhulwane ha bada vhuṋe ha swikelela ṱhoḓea dza u tshimbila nga bada u bva kha iṅwe ḓorobo u ya kha iṅwe kha shango ḽoṱhe nga nḓila yo tsireledzeaho , yo teaho ya u vhulunga .
Tshipitshi tsha u Amba na Vundu yo vha ṱhoḓea ya u khwaṱhisa nndwa ya u lwa na vhugevhega khathihi na vhuaḓa .
Zwiṅwe hafhu , ri livhisa ndiliso dzashu nga mbilu vhuṱungu kha miṱa yoṱhe na mashaka a vho ri siaho .
Ngauralo , nga tshifhinga itsho muvhuso wa Canada wo vha wo no vha vhukati na u zwima mimodele ya vhubveledzi ine ngayo tshitshavha tsha ṱhanganelano ya saintsi ya kona u livhisa kha sisiteme ya vhubveledzi ya Canada kha u wana thandululo dza thaidzo dza lushaka dzine dza khou ḓifha maanḓa .
Muvhuso u ḓo ita mushumo wawo nga u ranga phanḓa mafulo o yaho nga u fhambana a ngaho Matshilele a re na Mutakalo na ḽa Kha vha Swike vha tshi kha ḓi Tshila nga u ḓinekedzela kha u shuma na vhathu u itela u ṱuṱuwedza matshilele o tsireledzea a re na vhuḓifhinduleli .
Vhunzhi ha vhana vha kiḽasini yanga vha a mpfuna .
Sa zwenezwo heyi bugwana yo itelwa u ṋea mafhungo ane a nga thusa vhatholi na vhashumi vha vhulimivhufuwi na vhusimamaḓaka u khwaṱhisa tsireledzo na mutakalo na khonadzeo dza khombo dza mutakalo dzi elanaho na mushumo wavho kha sekithara dzavho .
AUPSC ndi tshiimiswa tsha u dzhia tsheo tsho imaho tsha AU u itela thivhelo , ndangulo na thandululo ya dzinndwa .
Ri tou vha na tswikelo fhedzi kha zwiimiswa ngauri haya masia ha tou shuma fhedzi sa matshilele a vhuvha na matshilele a ṱhalutshedzo , fhedzi a dovha a vha a fhethu ha tshenzhemo ya madzhenele kha zwiimiswa .
Mimaraga ya zwa masheleni i nga si sukumedzwe nga nḓila i fanaho ; fhedzi nga fhasi ha maga a vhukuma , i ḓo tevhedza maitele ayo .
Tshipiḓa tshihulwane tsha masipala tshi na vhupo ha miḓana ya mahayani .
U shumisa nḓila i shumaho kha ndangulo ya mbilahelo .
Khabinethe i na vhuḓifhinduleli kha na u ṱoḓa u fulufhelwa u ya hoya nga phalamennde .
Thandela i na tshifhinga tshipfufhi , a si maitele a sa gumi kana a tshoṱhe , nahone i na mugaganyagwama wayo thungo nahone i anzela u vha mushumo wa khathihi .
Fhedzi vhutshilo vhu ḓo ḓi ya phanḓa na u shanduka lwa khwine .
Tshithu tsha tsinisa kha Mulayo kha Komiti ya Vhueletshedzi ha Zwikambi ya Lushaka iyi ndi Komiti ya Mbekanyamaitele ya Zwikambi ya Lushaka .
Mihumbulo ya zwiṱirathedzhi zwine zwa nga ṱumiwa kha phurogiremu dza IDP , na kha nḓisedzatshumelo dza mihasho na kha pulane dza u shumisa mugaganyagwama ;
U randelwa uhu ho khetheaho hu tendela Gwama ḽa Lushaka kha u monithara na u gaganya ndangulo ya khombo fhethu hapo ha muvhuso .
Mutengo wa maraga wa zwino wa zwishumiswa zwa zwibveledzwa zwa masheleni nga tshifhinga tsha u vhiga zwo bviselwa khagala .
Mveledziso ya izwi zwitumbukwa zwa vha tshumelo dza migodi dzo khwaṱhaho hovha hu mbilaelo dza u ranga dza muvhuso wa Botswana muswa wa vhuḓivhusi , hu na vhuphara ho fhimiwaho ha zwiṅwe zwikhala zwa ikonomi shangoni .
Iṅwe ya thikho ya Afrika Tshipembe ḽa dimokirasi ndi vhuḓiimiseli ho khwaṱhaho nga muvhuso u thoma mbekanyamushumo dza vhudzheneli ha tshifhinga tshoṱhe na u amba na tshitshavha nga ha mbekanyamaitele dza muvhuso na pulane .
Senthara hedzi dzoṱhe dzi kha mavundu a ṱahe a shango .
Ndumeliso o xedza mini vhugalaphukha ?
Naho hezwi zwi tshi vhonala zwi zwihulwane , zwi fhasi ha ṱhanganyelo ya thuso yo bveledziswaho kha pfunzo ( kha vha sedze Bogisi ḽa 5 ) .
Muvhuso u ḓi dzulela u sa kunda vhunzhi ha milandu khothe , nga vhukonanyi ha tshiimo tsha fhasi , u shaea ha dzirekhodo na ndaulo isi ya vhuḓi .
Ndi zwifhio zwiteṅwa zwa ndeme zwine zwa fanela u katelwa ?
Ndi ngani zwi zwa ndeme kha Komiti ya Wadi u bveledza na u ṅwala maambiwa one-one ?
Afrika Tshipembe ndi muvhambadzaseli wa nete ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
Izwi zwi thivhela tshikhala arali tshivhumbeo tshi tshi nga shandukuswa kana arali mulayo wa tiwaho wa vha wo khwiniswa u itela u u katela kha tshivhumbeo tsha tsha zwino , hune ha vha SOC i sa shumeli malamba .
Muvhuso Wapo wo hweswa vhuḓifhinduleli na mishumo zwo tiwaho zwa mupo .
Kha miṅwaha mivhili yo fhiraho , ndo amba nga ha muḽoro wa u fhaṱa dziḓorobo ntswa dzine dza ḓo ita uri ri bve kha mveledziso ya vhupo ha muvhuso wa tshiṱalula .
Tshiṱitshi tsha Tshiofisi tsha Ndingo ya Mbeu tshi shumisa sisiteme ya uri hu thoṅwa u lingwa mbeu dzifhio .
Vhubindudzi vhu no vhonala vhu khou itea kha themamveledziso dza vhuendedzi , ho katela vhukavhamabufho , zwiporo na dzibisi .
1.2 . Khwiniso dzine dza khou dzinginywa ndi dzine dza ḓo ita uri SAPO i kone u shumisa tshikhala tshine tsha vha hone tsha mveledziso ya thekhinoḽodzhi .
Zwidodombedzwa zwa Bannga u itela vha tshi ita khumbelo :
Vha humbelwa uri vha ḓivhe uri u sa ya u ṱola fhethu ha thenda zwi ḓo ita uri thenda i sa vhe yavhukuma .
Thundu dzoṱhe dzo ṋetshedzwaho dzi ḓo lingana kha masia oṱhe na dzisambula , dziphetheni kana zwidodombedzwa hune zwa vha zwo ṋetshedzwa .
Mashudumavhi , u tinya uho hu bvela phanḓa na u khethela thungo muthu uyo kana tshitshavha tshenetsho , zwa ṋaṋisa vhuḓipfi ha u khethululwa na u sa tsireledzea hune kanzhi ha ṱanganiwa naho nga avho vhane vha vha zwanḓani zwa vhatambudzi na vhavhulahi .
Mulingi o imaho nga eṱhe u fanela u ṱoḓisisa kha na u vhiga kha Minista nga fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine a nga vhona ḽi ḽa vhuṱhogwa , hu tshi katelwa na zwi tevhelaho :
Mbili dza phambano dzi ṱoḓeaho a dzi wanali thwii u bva kha sete ya data ya phanele ya vhukuma : tshiimo tsha u gonyiswa ha mutengo wa vhukuma na phimo ya nyaluwo ya u gonya ha mutengo .
Vhunzhi ha ngano ndi dza kalekale hahone vhunzhi hadzo , sa Mutukukana we e " tshiendatshikhalani " , dzi tou vusuludza dza kale nga nḓila ya musalauno , fhedzi pfunzo i nthihi .
Nga murahu ha musi ro thoma u shuma , ndo ḓiṋekedzela uri ndi vhuḓiimiseli ha muvhuso wanga u ṱavhanyisa mbekanyamushumo dza u fhungudza vhusiwana , nyetulusi , dzinnḓu , ndondolavhathu , ndondolo ya mutakalo na pfunzo .
6.4 . Nga kha maanḓa e ya hwedzwa sa zwo bulwaho afho nṱha , GCIS i ṋetshedza tshumelo u mona na vhupo hoṱhe ha Afrika Tshipembe .
Zwo lambedzwa nga Dzhendedzi ḽa Mveledziso ya Mashangoḓavha ḽa Sweddish
Hezwi zwi bveledza zwikili zwo fhambanaho zwa luambo ( zwo katela zwa u vhala ) zwi tshi bva kha ḽiṅwalo ḽi pfalaho na uri ḽi kha vhudzivha mbekanyamushumo yo linganelaho ya ndivho ya u vhala na u ṅwala .
U ita mitsindo minzhi hu tshishumiswa miraḓo ya muvhili na / kana zwilidzo
Anansi a kungulutshela mulamboni nga u ṱavhanya .
Fomo ya RLF ( Khumbelo ya u humiselwa murahu ha mbadelo dza ṱhanziela ya goloi )
Mishumo ya komiti dza wadi7
Mulayo wa Tshumelo dza Vhatholi wa 2014 , une nga mulayo wa ḓisa tshumelo dza u tholwa kha tshitshavha , u ḓo fhedziswa .
Mihumbulo yavho i ḓo dzula i hone kha ngelekanyo dzashu , saizwi avha vhahali vha nndwa vho badela thengo khulwane u itela mbofholowo .
Vhakhantselara na Zwitshavha vha nga thusedza LED nga nḓila dzi tevhelaho :
Nga tshifhinga itshi , ro guda ngudo i hangweaho nga u ṱavhanya tshifhinga tshoṱhe nga vha ofisi dza zwitatisiṱika uri vhudavhidzani , vhudavhidzani na vhudavhidzani ndi ha ndeme nga maanḓa .
Dzigulupu dzi vhulungaho muḓagasi dzi shumiswa u funga mavhone fhethu hoṱhe ha nnyi na nnyi na dziphasedzhini dza Phalamennde .
Kha ḓora ḽa u ṱavhanyedzisa nḓisedzo ya tshumelo na mveledziso zwitshavhani , mupo na vhukoni hawo ha u ḓivusuludza zwo tshinyadzwa ngamaanḓa .
Tsha u thoma tshi kwama u elana ha tshikimu tsha ṱhanziela dza mashangoḓavha u itela daimane i hwasaho na mishumo ya mulayo wa thengiso ya mashangoḓavha .
Thandela dza themamveledziso ṱhukhu dzi tevhelaho dzi khou ya phanḓa :
Ro vha ri khou pfa vhuṱungu , u tou vha kha zwa poḽotiki kha zwe ra ḓisa , u sumbedza uri poḽotiki i ṱumana hani na nndwa yone iṋe .
Ṱhoḓisiso dzi sumbedza uri zwiitisi zwa nḓala na u shaya pfushi Afrika Tshipembe a si nga ṱhahelelo ya zwiḽiwa nga u angaredza hu na nga u swikelelea ha zwiḽiwa nga zwiṅwe zwigwada zwa vhathu , nga maanḓa vhashai .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 1 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe / vhege iṅwe na iṅwe kha masia oṱhe a Luambo na dziṅwe ngudo
Tshi ḓo thomiwa sa shedulu yo ḓiimisaho ya 3A nga fhasi ha Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni A Tshitshavha , wa 1999 ( Mulayo wa 1 wa 1999 ) .
1 Ha ngo kona u vhona dindi ḽi re nḓilani . 1 Vho vha vha tshi tama uri vha wine .
5.6 . Muvhuso u khou pembelela Ṅwedzi wa Mveledziso ya Matshilisano nga Tshimedzi fhasi ha thero " Roṱhe ri isa Afrika Tshipembe phanḓa kha Mveledziso ya Matshilisano na Ikonomi " nahone nga kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano ( DSD ) , u ḓo fara nyambedzano shango loṱhe uri u kone u pfesesa ṱhoḓea dzo fhambanaho dza zwitshavha .
Tsha u fhedzisela , bulani uri tshipuka tshaṋu tshi tshila tshifhinga tshingafhani nauri tshi khomboni ya u ṱhoṱhela naa .
Ino Ndayotewa ndi mulayo muhulwanesa wa Riphabuḽiki ; mulayo kana vhuḓifari vhusa tshimbilelani na ndayotewa a ho ngo tendelwa , nahone khombetshedzo / mbofho i vhewaho nga ndayotewa i fanela u tevhedzwa .
Mushumisi wa nyendedzi u ṋekedzwa mafhungo o teaho nga ha u wanala ha khetho dza u dzhenelela na khonadzeo dza u shumisa u dzhenelela uho musi hu tshi itwa khaṱhulo nga ha u tea ha maḓi u itela u shumiswa kha zwa vhufuwi ha mutshatshame wa zwa maḓini .
CFI i tea u swikelela ṱhoḓea dzoṱhe dza u itela u vha muraḓo ya tshiimiswa tshi imelelaho na u ṋekedza tshiimiswa tshiimelelaho ṱhanziela ya vhuraḓo ya vhukuma .
Naho pulane dza mugaganyagwama wa vhukati ha ṅwaha dzi tshi dzhia uri mbuelo dza mugaganyagwama dzi ḓo isa phanḓa , zwi a ḓivhea uri dziṅwe dza mbuelo dzo wanalaho dzi na mbumbo ya tshifhinganyana .
Zwi nga lwa na zwipikwa zwa Muvhuso zwa u bveledzisa mabindu maṱuku , nahone zwi nga vha khaedu khulwane kha Nyanḓafhadzo ya Vharema siani ḽa Ikonomi .
Nga kha maitele eneo mathihi , tshigwada tsha u shuma tsho fhambanaho tsha dzi minista tsho thomiwa u sedzulusa mashumele na zwa masheleni a mabindu a muvhuso .
Zwa zwino ri na tshenzhemo ya miṅwaha ya 20 kha u ita uri zwithu zwi vhe nga fhasi ha ndaulo ya khamphani dza phuraivete , u ita zwine dza funa dzi songo vhetshelwa mikano , ndaulo na dziṅwe nḓila dza u dzudzanya nga huswa vhuḓifhinduleli ha muvhuso .
A hu na mbuno ya uri ṱhalutshedzo kha Mulayo a dzi faneli u khwiniswa u tendela zwikwama zwa nyawelo u ṋea ndindakhombo ya mbuelo ya vhuholefhali ya tshifhinga nyana arali nḓowetshumo ya wana nḓila ya u langa i leluwaho ya u tshimbidza bindu .
Mbemba dza dzibada dzi tea u ṱuṱuwedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no tshimbila thwii nahone , he zwa tea , zwi tshi kwamesa vhuendedzi ha nnyi na nnyi , khathihi na u ṱuṱuwedza vhaendangaṋayo vho teaho uri vha kone u shumisa mavu a re henefho tsini .
Muvhuso u khou shumisana zwavhuḓi na vha tshiimiswa tsha Maanḓalanga a Ndangulo ya Zwibveledzwa zwa Mishonga tsha Afrika Tshipembe kana South African Health Products Regulatory Authority ( SAHPRA ) u itela u vhona uri hu sa vhe na tshilengo kha thendelo ya u thoma u shuma ha khaelo iyi .
Tshigwada tsho lavheleswaho tshi katela vhashumi na vhane vha nga vha vhashumi .
U lavhelesa na u pfumbudza thikhedzo ya tshiṱafu tsha khemisi , matshudeni vha gudelaho mushumo , vhathusi vha tshitshavha na vhorakhemisi vhaṱuku .
Izwi zwo vha u langa vhuimo ha u tevhedza mulayo wo teaho , ndayo na u khwinisa u tevhedza mulayo .
Kha tshiimo itshi , vho khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli havho ha u sala murahu mbekanyamaitele , mbekanyamushumo na vhurangeli kha foramu dzo fhambanaho dza dzitshaka , u ita maga o fhambanaho a u katela globaḽaizesheni , u ṱanganyisa , vhuthu na ndinganyiselo .
Ri khou dzhia maga nyengedzedzwa kha u sika zwikhala zwa vhaswa .
Kha ri thome u ita zwa u ṅwala ri tshi shumisa Kha ri ṅwale maṱanganyi kha u ṱanganya zwipiḓa zwivhili zwa mafhungo aya .
Ndi mafhungo a ndeme uri hu itwe nzudzanyo dza u tshea mafhungo siani ḽa masheleni a u sokou ṋetshedza musi u pulanela wadi hu sa athu thoma u itela uri musi pulane dza wadi dzo no phethwa hu imiwe tshifhinga tshiṱuku mugaganyagwama wa wadi u sa athu ṱanganedzwa nahone masheleni a sa athu thoma u shuma .
U fhungudzwa ha mbuelo zwo livhanywa na ndeme yo anganyelwaho ya masheleni ano khou poselwa nga vhashumi ane o livhiswa kha akhauthu ya muthu ene muṋe .
Ndima dza 15 dzi amba nga ha masia a thero a ndeme nga vhudodombedzi , dzi ṋetshedza vhuṱanzi , dzithemendelo na mitheo i pfeseseaho ya tshumiso ya themamveledziso .
Uyu u na tshelede .
Kha vha ite khumbelo ya pfanelo ya u thoma mugodi / maini
Ofisi yo ṱanganedza dzifomo dza u ṱanganedza ndiliso u bva kha vhavhili .
Dokhethe i kona u ṋetshedzwa vhaofisiri vha tsedzuluso u itela vhuṅwe vhukando .
U vha khomboni ha khovhe lwa tshifhinga tshilapfu nga u humela murahu ha tshivhalo tsha maḓi u ya kha tsha amonia ya malofha zwi ḓisa u fhambana ha mbonalo ya toksini ya ndondendonde .
U bviswa ha Mbalelafhasi ya Ḽifhasi kha uri ḽifhasi ḽi khou shuma hani kha u swikelela Zwipikwa zwa Mveledziso ya Miḽeniamu zwa vhuṋa na zwa vhuṱanu zwi ḓo konisa vho dzhenelelaho vha bvaho kha sekithara dza mutakalo na dzi si dza mutakalo uri vha vhone mvelaphanḓa na u guda zwiṅwe vho .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vha sa lwalesi na vhuongi ha phuraivethe , a zwi kateli ndondolo ya vhuhoṱa )
U ḓadzisa zwenezwo , miṅwahani i ḓaho hafu ya masheleni mbetshelwa thungo i ḓo bviswa u itela zwithu zwa ndeme zwi zwiswa zwine zwa ḓo rengiwaho zwo topolwaho nga muvhuso .
SAC na vhoṱhe vho dzhenelaho muṱangano vho aniswa u ḓo vhana tshidzumbe nga dzi 13 dza Fulwi , u itela uri pulane dzi sa ḓivhiwe nga tsevhi .
Muvhuso wo ṱoka madennde mavhili u itela u tshimbidza zwa u ḓiṅwalisa kha avho vhe vha lozwa maṅwalo a vhutsireledzi na uri holo nṋa dzo vulelwa u dzula avho vha si na madzulo , hune zwithu zwa ndeme zwi ngaho maḓi na zwiputo zwa zwiḽiwa zwi khou ṋetshedziwa.
U ḓivhadzwa u amba nga miraḓo ya muvhili hu tshi shumiswa u vhona , khuphusheni na zwinepe .
Naho hu na tshutshedzo idzi kha vhufa ha mvelele ha Afrika , zwithu zwa ndeme zwa vhathu vha Afrika zwi dzula zwi kha mutheo wo khwaṱhaho kha dzhango na kha khasekanyo .
U khwaṱhisedza uri zwipikwa na mvelelo zwa muhasho zwi a swikelelwa .
Hedzi pfanelo dzi ambiwa sa pfanelo dza murafho wa vhuvhili
Tsenguluso iyi i khou sedzesa kha khonadzeo ya u bveledza tshigwada tshiswa tsha visa tshine tsha ḓo ita uri hu vhe na nyaluwo ya ikonomi , u fana na visa dza u thoma khathihi na visa dza mushumo dzine wa shuma u henefho fhethu hune wa bva hone .
Zwenezwi muvhuso u tshi khou ṱoḓa , tshifhinga tshoṱhe , u tandulula mbilaelo dza vhathu , a hu na muthu a no ḓo tendelwa u shandula mbilaelo idzo nga u thagetiwa vhathu vha ne vha nga huvhala vha bvaho mashangoni maṅwe .
Vhutshilo havho hoṱhe vhu nga shanduka nga miminetse , nga maanḓa kha vhupo ha mushumo wavho ha khombo .
Zwi ṋetshedza tshikhala tsha u tsireledza zwigwada tshayatsireledzo , nga maanḓa avho vha no dzula vhuponi vhune ha khou ebiwa migodi , vha sa londi masiandoitwa a mutobvu kha mupo na mutakalo wa vhathu .
Ho sedzwa thendelo u thoma na ndangulo ya nyimele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Zwi dovha hafhu zwa amba uri ri fanela u thoma mushumo wa mbekanyamushumo ya muhaelo u itela u tsireledza matshilo na u fhungudza u kavhiwa kha vhadzulapo .
Tshitatamennde itshi tshi vha thusa u sedza mbadelo dzavho nga misi yoṱhe uri dzo badelwa .
Maga a u fhungudza mitengo , o bulwaho afho fhasi , a dzudzwa tshifhingani na u bviswa hafhu kha Mihasho ṅwaha muṅwe na muṅwe na u vha vhudzuloni tshifhinga tshoṱhe sa musi zwi zwithu zwa ndeme zwa kuvhusele kwavhuḓi , u fhirisa vhurangeli hune ha itwa luthihi u itela u dzudza mitengo .
Maga o khwaṱhaho e ra a dzhia u fhelisa u thubiwa ha zwiimiswa zwa muvhuso na u lwa na zwiito zwa vhugevhenga , hu tshi katela maga a u khwaṱhisa Maanḓalanga a Vhutshutshisi a Lushaka ( NPA ) , Yunithi ya Ṱhoḓisiso ya Tshipentshela ( SIU ) , Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) na Tsireledzo ya Muvhuso , zwi khou swikelela mvelelo dza vhuṱhogwa .
Vho vha ṱalutshedza zwe u tshipwa zwa ita uri vha si tsha vha musidzana si fhedzi zwa vha zwo vha shata nga HIV .
Mveledziso ya mbekanyamushumo ya mvusuluso ya vhuṋe hapo ha mavu ho sedzwa vhuṋe ha miḓi .
Yunuthi ya Ndondolo ya murengi yo thomiwa u itela u vhona uri hu na mashumele avhuḓi nahone o dzudzanyeaho u itela tshitshavha , vhafaramikovhe , u shela mulenzhe ha vharengi na u maanḓafhadzwa .
Mutsiko wa malofha na khoḽesiṱirolo Kutshilele kwa mutakalo ku ḓo fhungudza mutsiko wavho wa malofha na khoḽesiṱirolo , fhedzi kha dziṅwe nyimele mushonga u nga kha ḓi ṱoḓea .
Hafhu , nzudzanyo ya vhupo ye ya ṱuṱuwedza khethekanyo ya vhathu nga muvhuso wa tshiṱalula a i athu shanduka , i kha ḓi vha hone vhukuma .
Masheleni a Ṅwaha wa 1 u swika kha wa 3 o no vha na mushumo ; zwi ḓo ṱoḓa u dovha zwa sedzwa ngavhuya sa tshipiḓa tsha Tsedzuluso ya IDP
Sa tsumbo : vha tendele zwigwada zwoṱhe nga tshithhi zwi tshi ṱalutshedza khumbelo yazwo ; u amba nga kha mupfumedzanyi , a huna u vhidzana nga madzina nz .
Vhorapfunzo , na vhaṅwe vha kundelwa u vhona mushumo wa vhuṱhogwa une ṱhuṱhuwedzo ya vhureleli ya u ita kha ḓivhazwakale ya muthu , mbumbo ya mvelele na pfunzo .
2.2. Khabinethe yo vhudzwa nga ha thandela ya maimo a Muelela wa Mugodi wa Esidi " Mishumo ya Shishi " ye ya thomiwa sa thandululo ya tshifhinga tshipfufhi ya u fhungudza Muelela wa Mugodi wa Esidi ngei migodini ya musuku ya Witwatersrand .
Ndivhuho dzo khetheaho dzi dovha hafhu dza iswa kha thimu dza ṱhoḓisiso u bva kha mihasho ine ya ṋetshedza u shela mulenzhe ha ndeme kha khanḓiso iyi .
Ndi yone ngudo yo ṱanḓavhuwaho u swika zwino u ya nga ngona na vhuphara , nahone vhunzhi ha mvelelo ndi dza lushaka lwa dzine dza wanala huṅwe fhethu kha maṅwalwa .
Zwileludzi zwa nnyi na nnyi na vhuitwa ha dziḓoroboni ha thevhekano ya nṱha a zwo ngo fanela u " dzheniswa " nga ngomu kha mikano ya zwa vhudzulo fhedzi zwi fanela u vhewa nnḓa nga u zwi vhea u ya na nḓila dzine dza vha na musudzuluwo u bvelaho phanḓa .
Mbekanyamushumo idzi dzi vhea mishumo ya vhukuma ine ya ḓo swikela mikhwa yashu .
Nzivhanyedziso kha u rekhodiwa ha mibvumo i ṋea pfanelo dzo livhaho dza u ita kana u tendela u itwa ha zwiṅwe zwa zwiitei zwi tevhelaho kha Riphabuḽiki :
Muvhuso wo dzula wo luga - zwi tshi tevhela u pendelwa ha maitele a Phalamennde a u khwinisa tshiteṅwa 25 tsha Mulayotewa - u ḓivhadza Mulayotibe wa u Dzhiulula une wa tandula nyimele dzine u dzhiululwa ha mavu hu si na ndiliso ha ḓo tendeliswa zwone .
Naa ho shumiswa nḓila yavhuḓi ya u vhea thikho , nahone a hu na vhathu vhane vha shuma kha dindi ḽi si na thikho ?
Tshiala itshi tshi ṋewa kha khethekanyo tharu :
Kha vha ite khumbelo embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Mbekanyamushumo iyi yo dzhiiwa nga UN u itela u vhuedzedza vhuḓikumedzeli ha ḽifhasi kha u shandula vhupo u vha ha dziḓoroboni u ya ho ya ..
Hune u shumiswa ha maanḓa ha vha hu sa tinyei hu fanela u shumiswa maga a tevhelaho :
Zwa vhuṱhogwa vhukuma zwi teaho u itwa u thoma ṅwaha uno hu ḓo vha u thomiwa ha ndaulo ya Visa ya eḽekiṱhironiki ya maimo a nṱha ḽifhasini .
Gurannḓa dzapo dzo vha dzo takala nga hazwo , fhedzi vhulanguli ha miziamu ho vha hu songo takala .
U shaya vhudziki ha Tshikwama hu tea u vha nga fhasi ha mbalotshikati musi hu tshi vhambedzwa na uho ha zwikwama zwi elanaho na maraga u ya nga ha ṱhoḓisiso yo teaho ya vhalanguli vha ndaka .
Mahaya ane a tea nyimele ya mutsho muṅwe na muṅwe
Vhathu vha dzhenela kha u saukanya ho ṱanganelaho na u bveledza pulane ya nyito nga kha u kovhana tsheo na u tendelana na zwithu zwa ndeme
Fhedzi-ha hu na tshanḓa-iya na tshanḓa-vhuya vhukati ha u sa konḓisa mafhungo , tshumisano na mbadelo .
Vha topole u vhona arali masiandaitwa a si avhuḓi a ndeme ya maḓi kha tshumiso yo imaho ngauri zwi nga fhungudzwa na u lwiwa nazwo .
Thendelo i ḓo ḓi ṱoḓea u bva kha vhalanguli vha vunḓu vho fanelaho kana vhalanguli vhare na maanḓa musi hu sa athu tendelwa u kaṋiwa kana u kuvhanganywa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
U fhungudzwa ha khombo dza tshinyalelo zwi ḓo fhelisa ṱhoḓea ya u nyanyuwa kha tshinyalelo , na u shumiswa ha tshelede hu songo teaho hu ḓaho nga murahu ho ṱumanywaho na u nyanyuwa kha tshinyalelo , u vhuedzedza ngonani na mbueledzo .
Ro sumbedzisa ndivho yashu u lwa nga maanḓa na vhugevhenga uhu .
Thandela ya u fhaṱa yo vha i tshi konḓa nga ṅwambo wa u pfukiselwa ha dziwadi u ya dziṅwe saithi u itela u shumisa tshipiḓa tshi si na tshithu sa fhethu ha tshumelo ya tshifhinganyana .
U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱiratedzhi na vhulanguli kha muhasho .
Mbekanyamushumo dza zwa vhulimi dzi tea u manḓafhadza vhorabulasi vha vhafumakadzi .
Tshelede na zwi linganaho tshelede zwi iswa kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni hu na mbadelo .
Malwadze a kutshilele a khou hulela nga nḓila khulwane . Ri khou tea u lwa na u fhungudza tshiimo tsha u daha , zwibveledzi zwa khombo ya zwikambi , zwiḽiwa zwi si na pfushi na u nona lwo kalulaho .
Muvhuso u ḓo thoma maṅwe maga a u ṱavhanyisa u tholwa ha vhaswa , a elanaho na Thendelo ya u Tholwa ha Vhaswa .
Nga ngomu tshikoloni , vhadededzi vha shumisa maanḓa , fhedzi nga nnḓa hetsho , vhathu a vha fani na zwine zwa itea ngei nga ngomu .
Mbekanyamitele i ḓo ṱoḓisisa u khwinisa zwiimiswa zwi re hone nga nḓadzo ya mveledziso vhudzuloni ha u sika mazhendedzi maswa .
Ṱhoho dza miṱa vha na ndangulo yo fhelelaho ya miṱa na ndaka ya muṱani , khathihi na ndaulo yoṱhe ya u imela miṱa musi vha tshi khou shuma na muthu wa vhuraru .
Hu na fomo mbili dzine vha nga dzi shumisa u swikelea mafhungo .
Ndinganyiso ya vhusimamilayo i fhelisa vhusimamilayo ha mashangohaya a kale , vhune ha kha ḽi shumiswa kha uvho vhupo , na mulayo wa Afurika Tshipembe une wa tea u shumiswa shango ḽoṱhe .
Hune vhatholi vha ṱoḓa u thivhela u dovholola mbuelo dza vhathu vho malanaho , vha nga litsha vhathu vho malanaho uri vha dzhie mbuelo .
Vhuṱanzi nga ha mbuelo dza mutakalo nga mulandu wa u vha muṋe wa tshifuwomvumvusi vhu khou kuḓana .
Mawanwa a modele a katela vhuṱala hu vhonalaho ho ṱanganelaho ha pulamu dza vhuimazwikepe hoṱhe ha muanḓadzo na mawanwa a vhonalaho a tshitandadi a tshaka dzo fhambanaho dzoṱhe dza zwiṱaluli zwa muanḓadzo .
Miṅwahani miraru i no khou ḓa , muvhuso u ḓo sedza kha ndivhiswa dzine dza nga thusa u lwa tshanduko dza u tsela fhasi na u vhea Afrika Tshipembe kha nḓila ntswa ya mveledziso .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha ICPPED kha Phaḽamennde uri hu sedzwe fhungo ḽa u ṱanganedza thendelano dzenedzo nga shango ḽa Afrika Tshipembe .
Vha ḓivhadze muvhilaeli nga u tou ṅwala hu sa athu fhela maḓuvha a 30 ho ṱanganedzwa mbilaelo arali PSc i tshi ḓo kana i sa nga ḓo ṱoḓisisa mbilaelo .
Musi vhathu vha tshi pfesesa luambo lwa zwifhaṱo zwo fhaṱiwaho nga vhathu , na vhushaka havho nazwo vhu a khwiṋisea .
Mushumo u itwaho hu na humbula lwo fhelelaho u tea u itwa u itela u tshimbidzwa u ya kha vhuimo hu re na u ṱanganya u itela uri ṱhoḓea dza kudzhenele kuswa kha ndangulo ya nnyi na nnyi ya kudzhenele kuswa kha ndangulo ya nnyi na nnyi zwa nga swikelelwa hu saathu swika dziṅwe khombeshedzo nyengedzedzwa kha tshumelo .
Ndaulo i si yavhuḓi na khikhala u bva kha vhaṋei vha tsheo zwi thoma zwikhala zwa vhuyaḓa zwine zwa ḓo ambwa nga hazwo zwo leluwa nga u sedzesa kha mitheo ya ndaulo ya nnyi na nnyi i pfadzaho , u fana na mavhigele avhuḓi na u shumiswa ha ndaulo lu fanaho .
U topola maṱaluli a u ṱalutshedza , masala , maiti na maipfi a mbudziso .
Maitele a u dizaina mihanga ya u langa havhuḓi nga mvumbo na nḓowelo ndi ane a ṱoḓa ndovhololo nyana , ngoho zwo tea u sedzulusa tshifhinga tshoṱhe uri naa o ṋewa vhurangeli ha u langa ho ṋetshedzwa , ngoho , zwi na mvelelo yo pikwaho .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa na u tevhedza DMP ya tshikimu na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
U ri u na mashudu zwino .
Bola ya zwanḓa hu tshishumiswa bola khulwane
Masheleni haya a vha tetshelwa nyavhelo lwo fhelelaho .
Thandela ya dzimbalombalo ndi tshipiḓa tsha nungo dza Sekhithara kha mveledziso ya vhuḓifulufheli ha tshitshavha na vhukoni ha mafhungo .
Mbulungeo ya Thekhiniki yo vhetshelwa thungo u itela u katela mbadelo dza mbadelo dza mbuelo kha vhumatshelo u ya nga lweṱolweṱo lwo kuvhanganywaho u bva nga datumu ya u ṱola .
Khabinethe yo takala uri matshudeni manzhi kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha shangoni ḽoṱhe vho tevhela khuwelelo ya u tsireledza mbekanyamushumo dza akhademi dza 2016 nahone i fhululedza zwigidigidi zwa matshudeni vhe vha ṅwala milingo yavho ya mafhelelo a ṅwaha .
Izwi zwi ri swikisa tsini ha u sika ikonomi ya didzhithala i katelaho na tshitshavha tsha nḓivho , sa zwe zwa lavhelelwa nga Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) .
( 3 ) Miraḓo ya Khabinethe i tea -
U dzhenelela kha uri hu tandululwe mafhungo nga vhabebi vhoṱhe zwi tea uvha nga u funa ;
Muvhuso u fanela u dzhia maga nga u ṱavhanyedza u engedzedza maga a tsireledzo , hu tshi katelwa na u tikedza mapholisa hune zwa vha zwo tea .
Thandela dzo ṱaluswaho dzi tea u thomiwa ngadzo na u gaganyelwa kha pulane ya themameledziso , na , hune zwa konadzea , zwa ṋetshedzwa u ya nga milayo yo thomiwaho yo olwaho u itela u khwaṱhisa ndeme ya tshelede .
Kha dzingingo na kha mulingo , muṅwali na nwaha wa khanḓiso zwi tea u bulwa musi hu tshi ṋetshedzwa dziṅwe mbuno .
Kuṱari kwo vha ku tshi kha ḓi ri ku a vhudzisa tshiṋoni musi muya u tshi dovha wa vhudzula .
Tshedza na ndeme yatsho tshi ḓo vha tshi tshi khou sumbedziwa nga nḓila dzo fhambanaho sa kushumisele kwa ḽeiza kha mutakalo , muaro wa iṱo ḽo dzulwaho , nḓowetshumo ya u bveledza , u fhisedzela dzigoloi na dzibimu dza vhutsireledzi ha u kanganyisa u pwashelwa.
Kha vha ise khumbelo yavho kha Muṅwalisi .
Muraḓo muṅwe na muṅwe kana muunḓiwa are kha tshikimu tshavho tsha dzilafho ane a ṱoḓa mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi u tea u ḓadza fomo yawe ya khumbelo .
Vha dovhe vha nambatedze atikiḽi tharu elanaho na zwiwo zwine zwa nga khwaṱhisedza muhumbulo wavho .
Sa izwi vhashumeli a vha vha muvhuso vha sa tei u dzumbama nga iyi sisiṱeme ya kuvhusele , fhedzi vha tea u vhea khasiṱama dzavho phanḓa .
Muvhigo wo fhelelaho u ḓo anḓadzwa kha webusaithi ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano ine ya vha : www.dsd.gov.za
U mona na ḽifhasi ḽoṱhe , mashango o no limuwa ngoho iyi yo iteaho , ine arali ya sa ṱhogomelwa , i nga vha na masiandaitwa a si avhuḓi na luthihi kha mirafho ya zwino na ya tshifhinga tshi ḓaho .
Hezwi zwo katela dziṅwe mbekanyamaitele dza zwa masheleni na vhurumelwa ha zwa masheleni u itela u khwaṱhisa ndango na u lavhelesa zwa zwibviswa .
2.10. Minisiṱa wa Vhashumi , Vho Mildred Oliphant , vha ḓo rangaphanḓa fulo ḽa u tsivhudza ḽa Ṅwedzi wa Lushaka wa Vhashumi wa 2017 ḽine ḽa ḓo farwa nga fhasi ha thero " Kha vha ḓivhe pfanelo na vhuḓifhinduleli havho sa nḓila ya u alusa u tevhedza nga huhulu " .
Komiti yo pfa uri vho dzhia tsheo mbuya fhedzi khamusi vho vha vha sa khou sedzesa zwa u vala tshikhala nga u khwaṱhisedza uri tsheo dzo dzhiiwaho dzo vha mafhungo a maitele nahone a dzo ngo davhidzanwa zwi khagala .
Ho sedzwa thendelo u thoma na u ḓiṅwalisa kha DMP yo teaho
Pfushi dzo thoma zwa u bveledzwa ha Sisiṱeme ya Lushaka ya Vhulavhelesi ha Pfushi nga tshumisano na mavunḓu a ṱahe .
Ri fanela hafhu u tshimbidza mveledziso na mbambadzo ya thekhinoḽodzhi dza fulufulu ḽi vusuludzwaho ḽapo na u ṋetshedza tswikelelo kha fulufulu ḽa musalauno ḽi faraho na u sika mishumo i sa nyeṱhi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe vha kwameaho kha sekhithara ya zwa vhuendelamashango u maketa fhethu hoṱhe ha vhufa Afrika Tshipembe sa i zwi vhuendelamashango hu vhuṅwe ha zwiṱavhanyisi kha u bveledzisa ikonomi yashu na kha u sika mishumo ya vhathu vhapo .
Musi ri tshi sinyuwa na u vhona khombo ri vha na vhuḓipfi ha uri " hai " .
Lavhelesani nyolo idzi ni fhindule zwi tevhelaho .
Kha nyimele mbili dzo vhonalaho dzi songo ḓowelea , naho zwo ralo , mathukhwi o vha a sa khou khethekanywa nga nḓila yone .
Uri vha swikelele , vha tea :
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri tsheledemviswa yo salelaho murahu i a vha hone naho hu na sisiṱeme ya u langa ine ya shuma zwavhuḓi .
5.3 . Afrika tshipembe khathihi na ayo mashango ane ḽa vha na tshumisano nao , ḽo ṱoḓa nḓila dza u ṱuṱuwedza zwikhala zwo ṋetshedzwaho nga Vhupo ha Mbambadzo yo Vhofholowaho ha Dzhago ḽa Afrika hu tshi itelwa mbuelo dzi fanaho nahone nga thikhedzo khulwane kha mabindu ane a khou tshimbidza vhubindudzi na mbambadzo dzao vhukati ha mashango a Africa .
Vhashumisi vha ṱuṱuwedzwa u ḓiwanela ngeletshedzo dza phurofeshinaḽa phanḓa ha musi vha tshi nga dzhia ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe maelana na mafhungo aneo , mihumbulo kana kuhumbulele .
U vha vhaṋe vha nḓivho ya sialala na u shumiswa ha P. sidoides zwo sasaladziwa sa izwi hu na mihumbulo yo fhambanaho vhukati ha zwitshavha nga ha vhane vha vha vhaṋe vha nḓivho iyo .
Ho no itwa mvelaphanḓa khulwane kha u pfulusa zwiṅwe zwipiḓa zwa shango u bva kha anaḽogo u ya kha puḽatifomo dza didzhithaḽa .
DEA , sa tsumbo , i dzhenelela sa vhalanguli vha u ṋetshedza thendelo ya vhushumisamupo , ngeno mihasho ya vunḓu i na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza na thendelo ya u kuvhanganya na ṱhoḓisiso u itela u vhambadzela nnḓa .
Mushumo a u nga vhi wo tea u vha na nzivhanyedziso arali fhedzi mushumo uyu wo itiwa , kana u ita tshiṅwe tsha zwiitei zwi kwamaho mushumo , zwa vha zwo dzhenelela kha u pfuka mulayo wa nzivhanyedziso kha miṅwe ya mishumo .
U edzisela ṱhoho dza zwiṱori zwo nanguludzwaho kana zwo ambiwa nga mudededzi , u shumana khonani ni tshi edzisela kana vha tshi sieleisana vhuimo .
Mafhungo aya a anzela u ṱuṱuwedzwa nga mbekanyamaitele dzi si dza sekhithara ya zwa mutakalo fhedzi dzi a ṱuṱuwedza nzulele ya mitakalo .
Zwa zwino vhathu vha Afurika Tshipembe vhane vha kona u swikelela inthanete ndi phesenthe dza 17 - tshivhalo tshine tsha khou gonya nga phesenthe dza 20 nga ṅwaha .
I sumbedza uri khuvhanganyo ya mbuelo na tshanduko kha zwiimiswa zwa muthelo zwi kwama vhafumakadzi nga ṋdila yo fhambanaho na ya vhanna , zwihulwane vhomme vha si na vhanna na vhafumakadzi vha re kha sekithara dzi songo dzudzanywaho .
Yo kumedzela muvhuso uri u tandulule mafhungo a khou dinaho o topolwaho na u khwaṱhisa ndango ya masheleni uri hu vhe na mawanwa a odithi yavhuḓi .
Nga nṱhani ha nyendo ndapfu khathihi na nyimele ya bada dzo vhaisalaho dzi si dzavhuḓi , lwendo lwa u ya na u vhuya khothe lu dzhia awara dza rathi , zwi ambaho uri hu nga dalelwa khothe nthihi nga ḓuvha .
Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na Ndaulo kha u tevhedzelwa ha thendelano ya Masheleni a Khombo ire kha Khoro ya u amba nga ha Miholo .
Madzina a zwi no vhalea ndi afhio ?
Vha dovha vha imela vhuhali ha vhathu vhashu , vha dovha vha ri itela khaedu riṋe roṱhe uri shume nga nḓila dzine dzi sa shandukele kana u shonisa ndavhelelo dza vhathu vhashu .
Poswo dzi anzela u shumela zwitshavha zwinzhi na , sa tshi ḓa nga murahu , dzi tea u vhonala na u swikelea nga vhathu vha tsini .
( 2 ) Mishumo ya zwihumbudzo zwa vhurereli i nga ḓi fariwa muvhusoni kana kha zwiimiswa zwine zwa lambedzwa nga muvhuso , tenda-
Shango ḽa Afrika Tshipembe na ḽone ndi ḽiṅwe ḽa mashango o sainaho idzi Thendelano dza Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) dza nga ha Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali khathihi na Maitele a UN kha Thendelanomviswa ya Afrika ya nga ha Pfanelo dza Vhuthu na Pfanelo dza Vhathu dza nga ha Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali ( Maitele a Pfanelo dza Vhuholefhali a Afrika ) .
Thaidzo dziṅwe dzi vha hone zwi tshi khou vhangwa nga tshivhalo tsha fhasi tsha okosidzheni yo ṋokaho , sa vhunga mbeledzwa dzo ḓi sendeka nga tshifhinga tsha u vha khomboni , muelo wa khovhe na mutakalo , na thempheretsha ya maḓi .
Ro khwinisa tsireledzo ya maṅwalo a ndeme hu tshi katelwa ṱhanziela dza mabebo .
Tshanduko ya mbeu ndi tshipiḓa tsha adzhenda ya tshanduko yo ṱanḓavhuwaho ine ya dovha hafhu u ṱoḓa u fhungudza gake ḽi re vhukati ha vhapfumi na vhashai , na vhukati ha zwitshavha zwa vharema vhe vha vha vha kha vhuimo vhu si havhuḓi u ya nga ḓivhazwakale na zwitshavha zwa vhatshena zwi re na zwiko zwinzhisa .
Ndangulo ya tshanduko heyi khulwane ya matshilisano na ya nḓowetshumo zwi ṱoḓa nyengedzedzo ya tshumisano ya dzitshaka .
U tshi gonya na mulambo , sekhithara i ṱuma vhulimi ha phuraimari u mona na mishumo na zwibveledzwa zwa vhulimi zwo fhambanaho .
Iṅwe ya themendelo khulwane ho vha ya u thola Khomishinari wa SARS nga u ṱavhanya .
Kha vha ṋekane nga vhuṱanzi ha muholo une u sa vhe fhasi ha rannda dza zwigidi zwa fumbili ṱhanu nga ṅwedzi u bva kha tshikwama tsha phensheni kana tshikwama tsha mbulungelo ya vhualuwa kana u bva kha thundu dzine dzi sa vhe fhasi ha R15 million .
Na avho vha tamaho u amba na riṋe ndi kale vho lovha , vho kona u amba zwiṅwe nga kha zwibveledzwa zwa mvelele zwe vha zwi sia murahu havho .
Tholokanyonḓivho nga thevhekano ya ndaela .
Zwa ita uri ri wane mafulufulu kana maanḓa a u tshila .
Phuli dza zwidzidzivhadzi vha shumisaho ṋeleṱe vha nga shatana .
Nga ṅwaha wa 2004 ṱhoḓisiso yo sumbedzisa uri vhunzhi ha mimasipala yo wana uri Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , wa 1998 na Mulayo wa Sisṱeme ya Masipala , wa 2000 a wo ngo ṋea zwidodombedzwa zwo linganaho nga ha uri vha ta hani Komiti dza Wadi .
U vhala zwe ene muṋe a ṅwala khathihi na zwa vhaṅwe .
Mihasho miṱanu ine ya khou ḓa u vheiwa nga fhasi ha khethekanyo ya 100 ( 1 ) ( a ) :
U fara khonfarentse iyi zwi ḓo khwaṱhisedza maanḓa a vhulanguli ha mishonga ya lushaka , Khoro ya Vhulangi ha Mishonga na sisiṱeme dza zwibveledzwa zwa mishonga .
Magudedzi a vhugudisi mavhili fhedzi ane a vha hone a nga si kone na luthihi u shuma mushumo hoyu muhulwanesa .
Mvelaphanḓa kha miṅwaha ya mahumi mavhili i tevhelaho zwi amba u ita zwithu nga nḓila yo fhambanaho .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho , zwino ngauri ro no vhumba Muhasho wa zwa Dzinnḓu wo ḓiimisaho nga woṱhe , mishumo yoṱhe ya zwa Dzinnḓu i ḓo ṱanganyiswa nga fhasi ha Muhasho uyu .
U kunakisa nga khemikhala hu shumiswa nga nḓowelo u vhulaha makhurooganizimu kha tshomedzo dza zwa dzilafho , nṱha ha dzibannga na fhasi huṅwe zwi nga shumiswa u vhulaha kana u ita uri bakitheria dzi vhangaho malwadze dzi sa kone u shuma kha malaṱwa a zwa dzilafho .
Muvhuso u khou bvela phanḓa u ṋetshedza vhungaho ha milayo nahone u ḓo vhona uri Mulayotibe wa Mveledziso ya Zwiko wa Peṱiroliamu na Minerala une wa khou ambiwa ngawo Phalamenndeni u khou fhedziswa .
Nnḓu dzo fhaṱwaho fhasi ha mukano wa miḓalo ya miṅwaha ya 50
Mudededzi u vhala na kiḽasi yoṱhe Bugu Khulwane kana maṅwalwa o hudzwaho .
Kha vha ṋetshedze vhuṱanzi ha vhuṋe , u fana na khophi yo khwaṱhiswaho ya tshiṱifikheithi tsha u ṅwalisa ha ndaka ya khamphani .
Zwi a ḓivhea uri tshitatamennde tsha " Zwa ndemesa kha zwi re nṱha " a si zwine zwa nga imiwa ngazwo lwa tshoṱhe Afrika Tshipembe , tshi ḓi tou vha tshitatamennde tsha ṅwaha uno wa muvhalelano , une wa vha ṅwaha wa u vala kha muvhuso uno nahone ṱhalutshedzo yo ḓo livhanywa zwavhuḓi .
SARS i ḓo sedza khumbelo yavho , ya kona u dzhia tsheo ya u fhedzisa nga ndungiselo dza kubadelele kwa tshelede ya muthelo ine vha koloda .
kushumele ku tshi yelana na Thendelonzwiwa ya Migodi .
Ezwi zwi amba uri hu tea u vha na faburiki ntswa ; zwi amba uri hu tea u vha na migodi miswa ; zwi amba uri ri tea u ita bada ntswa .
Muvhuso wa itsho tshifhinga wo ḓo dzhenisa mulayo wa " 50 / 50 " uri Tshivhuru tshi vhe luambo lwa u gudisa , kha u funza , ḓivhambalo na ḓivhavhupo , ngeno saintsi , vhuvhaḓi na vhutsila zwi tshi ḓo funzwa nga Luisimane .
U ambedzana na vhashumisani vha nga nnḓa na vha nga ngomu maelana na thengo ya thundu na tshumelo .
Maṅwe mafhungo a iswa kha komiti dza phothifolio dza khoro u itela nyambedzano na themendelo .
Ro dzula ro ni thomela wone .
Pulane na phurogiremu dza ndangulo yo ṱanganelanaho
Khabinethe yo ṱanganedza thero ya uno ṅwaha ine ya ri:"Ri roṱhe , kha ri lugise mafhungo a zwa vhuendi " .
Murunzi wa radio ya makoleni wa"tshedza tsha u thoma " tsha MeerKAT we wa bveledzwa nga dzianthenae dza 16 fhedzi u sumbedza dzigaḽaxisi dza 13003 kha ḽifhasi ḽine ḽa vha kule zwine zwi vha zwi tshi khou sumba uri ndi yone theḽesikoupu ya radio ya nṱhesa kha Tshipembe Hemisifie na uri i ḓo vha yone theḽesikoupu ya vhuḓisa ya mufuda hoyu musi yo no fhela .
Zwitshavha zwoṱhe zwo bvelelaho zwi na tshithu tshithihi tshi itaho uri zwi fane - zwi bindudza nga kha pfunzo .
Kha milayo ya u bindudza , hezwi zwi anzela u tshimbilelana na vhubindudzi ha nnyi na nnyi kha tshivhumbeo tsha tshikhala , ine vhubindudzi ha phuraivethe na u dzhia tsheo zwa fhindula .
( a ) mulayo u welaho nga fhasi ha uyu wo itwaho hu tshi tevhedzwa Mulayo wa Phalamennde ; na
U shumisa bono ḽashu hu ṱoḓa uri ri thome zwipikwa zwo khwaṱhaho na zwi kaleaho .
Mbekanyamaitele i ṋetshedza ndinganyiso vhukati ha tsireledzo ya mishumo ya Maafrika Tshipembe ngeno hu tshi khou dzhielwa nṱha fhungo ḽa zwikili zwi ṱoḓiwaho nga shango .
Ya na na tshifhango na muhashela tshifhinga tshilapfu .
Ndi a fulufhela uri roṱhe ri ḓo tenda uri nga tshumisano ya u ṱoḓa u swikelela dakalo ḽine ḽa ḓiswa nga mbofholowo ri dovha ra vha na khaedu ya u lwa na vhutshinyi .
Zwi tevhelaho Bulani uri hu bvelela mini tshi no tevhela
Hune vhatholi vha ṋetshedza zwiṱatamennde nga nḓila ya elekiṱhironiki sa zwo bviswaho u bva kha sisiteme dza muholo , maswikiswa a tea u tevhedza maimo o tiwaho a ndayo phanḓa ha mafhungo maṅwe na maṅwe a tendelwaho na u dzheniswa kha databeizi .
Tshumelo ya Mapholisa a Afurika Tshipembe
Fomo i fanela u vha yo sainiwa nga Khomishinari wa Miano
Muvhuso wo ṱanganedza vhudzheneleli ho khwaṱhaho nahone ho ṱanganelaho hu u itela u fhelisa u tswiwa ha tshugulu kha shango .
Izwo hu katelwa : ( a ) nḓila ya u langula mashumele SCM kha u katelwa ngomu ha thendelano ya u shuma ya vhaofisiri vha Mbalo u bva nga dzi 1 dza Lambamai ṅwaha wa 2015 ; ( b ) vhaofisiri vha mbalo kha u tshimbidza mushumo wa u sedzulusa vhashumi vha SCM ngomu ha mihasho yavho , kha mimasipala kana zwiimiswa .
Vhukoni ha u topola na u shumana na mafhungo a tshiphiri .
Vha ri musi a na vhaṅwe vhana vhukoni ha vhurangaphanḓa hawe ndi hone vhu tshi vhonala tshoṱhe .
Mutakalo wa zwa masheleni wa masipala u a takadza , hu na khwiniso i vhonalaho kha u wana murahu zwikolodo zwine zwa sa vhe zwavhuḓi .
Kha ḽiṅwe sia muṱoḓisisi o vhudzwa u pfi ho vha hu tshi tou vha hu si na rekhodo dzi no sumbedza vhukando ha u shumisa vhulayi nga ofisi yapo .
Kha vhalanguli zwi amba u hwesa vhuḓifhinduleli havho kha vhaṅwe uri vha kone u shuma vho ḓiimisa nga vhoṱhe u bva kha , fhedzi vhuḓifhinduleli arali hu na thaidzo vhudzula vhu ha mulanguli .
Komiti ya Akhaunthu dza Muvhuso i na mushumo wo khetheaho wa u vhona uri tshelede iṅwe na iṅwe i bvaho kha voutu dza mugaganyagwama na u vha yo avhelwa kha muhasho wa muvhuso wo tiwaho i shumiswa zwavhuḓi .
Khonadzeo ya u shumisa zwishumiswa zwa masheleni kha u ṱuṱuwedza zwa mbuyedzedzamalaṱwa a mapuḽasiṱiki kha ḽa Afrika Tshipembe .
Musi fuḽaga yo imiswa nga nḓila ya vethikhala na luvhondo , bennde tswuku i fanela u vha kha tsha monde tsha mulavhelesi , na thambo ya u imisela nṱha kana murungo wa thambo i nga nṱha .
Hu na ṱhahelelo ya mbuedzedzo , pfunzo na tshibvisi tsha mveledziso ya zwikili .
Kushumele : Puḽenari na zwigwada zwa vhathu vhaṋa
Kha vha fhedzise mutevhe wa zwine zwa fanela u sedzuluswa vha vhambedze phindulo dzavho na nyimela ya vhone vhaṋe .
4 Musi maḓi a tshi swika shangoni a dzhena mavuni a vha maḓi a fhasi a no ḓo bommbiwa a shumiswa kha zwimela na zwipuka .
Zhendedzi ḽi ḓo thusa vhorabulasi , u fhungudza tshikhala tsha zwikili tshine kuitele kwa mbuedzedzo ya mavu kwa bveledza ku songo ḓiimisela na u ita nyambedzano dza nḓila dza u lambedza u vhulunga mabulasi kha u mbwandamela tshikolodoni na u dzhiwa murahu nga dzibannga .
Muḓisedzi u tea u paka idzo thundu saizwi zwi tshi ṱoḓea u itela u thivhela u kwashea kana u vhaisala musi thundu dzi tshi khou endedzwa u ya henefho hune dza tea u swikiswa , sa zwe zwa sumbedzwa kha konṱiraka .
Mbudziso na u khwaṱhisedza u dzhenela kha ḓuvha ḽa mushumo ḽo fhelelaho ḽithihi zwaḽo zwo no vha bvela phanḓa malugana na muṱangano na u ingamela fhethu ha mushumo zwi nga livhiswa kha :
Vundu ḽi na pfanelo dza u vhidza Mukonṱiraka muṅwe na muṅwe nga tshifhinga tsha konṱiraka uri a ite uri zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwi ḓivhee :
ṅwana wa thusedzo u tea u vha o vheiwa fhasi ha ndondolo yavho zwi re mulayoni nahone ṅwana u tea u dzula a kha ndondolo yavho
U tea u vha na zwikili kha tshiṱirathedzhi na u pulana ha mashumele , ndangulo ya masheleni na mveledziso ya mbekanyamaitele .
Mbadelo dza maongelo a phuraivethe kanzhi dzi nṱha u fhirisa idzo dza maongelo a vunḓu .
I ita mbetshelwa ya miṅwaha ya fhasisa ya vhukoni ha vhugevhenga ha vhana na u dovha ya katela maitele u bva kha u fariwa u ya kha phambuwo , tsengo na u gwevhiwe ha vhana .
Mveledziso ya vhadededzi ya phurofeshinala i tea u livhiswa kha hovhu vhupo .
Tshiimiswa tsha tshitshavha ( " Muvhuso " )
Fhedzi musi ho sedzwa khaṱhululo ya tshiimiswani , huṅwe na huṅwe hune ha pfi " tshiimiswa tsha tshitshavha " ho shandukiswa hu vho pfi ( Muvhuso " , u itela u thivhela nḓaḓo ho sedzwa zwiimiswa zwa tshitshavha zwine maitele a khaṱhululo ha zwi kwami .
Datumu ya u ya tshikoloni ya u fhedzisela i nga si vhe ya nga murahu u fhira datumu ya pfukiselo .
U engedza kha izwo , vhafarakani vho redzhisiṱariwaho vha ḓo vha mushumo wa u pfesesana wa u tikedzana nga tshifhinga tsha u vha hone ha vhushaka ; pfanelo ya u vhila tshinyalelo arali ha vha na lufu lwa mufarakani ; na pfanelo ya vhuḽaifa hu si na u amba .
Ndi zwifhio zwine vha nga ita ?
Vhukule u bva kha mamaga a u kuya u kha makete na zwone zwi ṱuṱuwedza vhukoni ha vhashelamulenzhe u swikela dziikonomi dza tshikalo .
U khwaṱha tshoṱhe khathihi na u vha na aḽikali ndi mbonalo ya ndeme kha u ela khonadzeo ya mukumbululo wa maḓi nahone hu tea u dovha ha ṱalutshedzwa hu tshi elana na nyendedzi dza mukumbululo .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa Vhuvhili wa nga murahu ha Tshifhinga tsha Miṅwaha Miraru wa Afrika Tshipembe kha vha Dzangano ḽa zwa Pfunzo , Saintsi na Mvelele ḽa Vhuthihi ha Dzitshaka ( UNESCO ) .
Muofisiri wa maḓaka u na , ho sedzwa vhutshinyi vhufhio na vhufhio , maanḓa oṱhe o ṋewaho nga mulayo kha pholisa .
Gumofulu ḽa maḓuvha mararu a u valelwa nga GP
2.11. Khabinethe yo vhudzwa nga ha mbetshelo dza ndaela nga ha mveledziso ya vhukoni ha khombekhombe , khombetshedzo ya maḓuvha a u pfumbudzwa na u engedza ṱhoḓea dza u dzhena kha Tshumelo ya Ndangulo ya Nṱha ( SMS ) .
Nga nyaluwo maragani wa satheḽaithi ṱhukhu , na zwiṅwe zwikhala zwi tshi khou vulwa na vhubindudzi ha muvhuso , nomboro iyi i nga aluwa nga maanḓa .
No bebelwa ngafhi nahone ni dzula ngafhi zwino ?
Nga iṅwe nḓila ri khou tevhela vhuṱala ha Muphuresidennde , u vhea iṱo na u ela nḓisedzo ya tshumelo dza vhuṱhogwa .
Vha humbelwa uri vha sedze kha thebuḽu ya U ṱola siaṱari 18
Musi ri tshi khou tandulula khaedu dzo livhanaho na Eskom , ri fanela u dovha ra tsireledza muhanga wa muvhalelano wa lushaka lwa hashu , u swikelela mvelelo dzavhuḓi kha muelo wa khohandozwo ya tshikolodo kha vhuḓivhusi hashu , na u sedzesa kha pfanelo na mishumo ya vhalambedzi vha ESKOM .
Ṱalutshedzani khonani yaṋu nga fhethuvhupo ha luimbo ulu .
U ya nga ḓivhazwakale , ndangulo ya malaṱwa Afrika Tshipembe a yo ngo ṋewa ndeme yo i fanelaho , sa mushumo wa ndeme u ṱoḓeaho u thivhela tshikafhadzo na u tsireledza mupo na mutakalo wa vhathu .
U ya nga ndayotewa yaḽo , Dzangano ḽa Vhuendelamashango ḽa Prince Albert ḽi tea u ṱuṱuwedza vhuendelamashango ḽa dovha ḽa bveledza zwibveledzwa zwa vhuendelamashango hu tshi itelwa vhupo vhu re kha Masipala wa Prince Albert .
Ṱhoḓea nyangaredzi dza vhugudisi
Kha ri vhale Vhalani phara ni rere ngayo ni kha tshigwada tshaṋu .
Fhedzi , huna mbudziso ya uri zwiedziswa izwi zwo tea tshoṱhe na khothe dza sialala ?
Tsumbo dza u ṱuṱula zwipfi : u pfa nga u phuphuledza , mubvumo na minukho
( 2 ) Musi khomishinari dzi tshi vhewa , hu tshi tevhedzwa Ndima iyi , hu tea u dzhielwa ntha ṱhoḓea ya uri tshivhumbeo tsha khomishini tshi tea u sumbedza nga u angaredza lushaka na mbeu zwa Afurika Tshipembe .
Vhudzani khonani yaṋu zwine na ita nga tshifhinga tshenetsho
U thusa nga ndangulo ya muhasho musi muthusa mulangi a siho mushumoni .
Ri khou ramba ndangulo uri i vhige nga ha itshi tshiteṅwa kha mivhigo yayo yoṱhe kha komiti ya potofolio , u itela u kona u tevhelela vhutevhedzi ha mbekanyamaitele iyo .
Zwigidi zwa vhathu vha shuma kha muhasho muthihi u swikelela ndivho dzi fanaho .
Kha vha vhige zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa vhugevhenga zwine zwa khou humbulelwa mapholisani nga u ṱavhanya kha nomboro ya 10111 kana vha ḓivhadze vhaofisiri vha tsireledzo vha re tsinisa .
NGO Dzangano ḽi si ḽa Muvhuso
U bveledza masia ( tsumbo , tshamonde u ya kha tshauḽa na mitalo ya u bva nṱha itshi tsa fhasi , u ṱanganya zwithoma , kutshimbilele kwa watshi na ku sikwa watshi ) .
" mulayo wa vunḓu " ho angaredzwa na -
Minisiṱa wa Zwiko zwa Minerala vha ḓo bvisa phemithi ya mugodi arali ho swikelelwa zwoṱhe zwi ṱoḓeaho .
Hu shumiswa maitele o khwaṱhaho misi yoṱhe musi komiti i tshi ṱangana ṅwedzi nga ṅwedzi u dzhiela nṱha khumbelo dza mbadelo dza Ex Gratia .
1.11. Muvhuso washu u khou bvela phanḓa na u sedza nḓila dzo fhambanaho dza u wana thandululo dza u lambedza dza tshoṱhe khathihi na u vula zwikhala u itela vhashai na vha kiḽasi ya vhukati uri vha kone u ṱhaphudza pfunzo dzavho dza nṱha na vhupfumbudzi .
Tshikimu tsha Sabusidi ya Dzinnḓu tshi ṋetshedza nḓila nṋa dzo fhambanaho dza ndambedzo kha avho vhane vha fusha ṱhoḓea na vhane vha hola R3 500 kana ṱhukhu kha iyo nga ṅwedzi .
Davhi ḽi khou dzudzanya u thomiwa ha mbekanyamushumo ya vhugudisi vhu re khagala ha Vhainzhiniara na Dzithekhinishieni , ine ya ḓo ṅwaliswa na madzangano a mushumogudwa o teaho zwine hezwi zwa ḓo thusa kha u ṅwaliswa hafhu ha avha vhagudiswa sa vhashumigudiswa .
Thendelo ya vhushumisamupo i ḓo ṋetshedzwa fhedzi arali Minisṱa o ṋea thendelo ya u pfukisa zwishumiswa zwenezwo ( Ndaulo dzaBABS Ṱhumetshedzo ya 7 ) na thendelano dza u kovhekana mbuelo ( Ndaulo dza BABS Ṱhumetshedzo ya 8 ) .
Zwi re ngomu ha fhethu zwine zwa ḓo khethekanywa , khathihi na zwi re ngomu zwazwo zwine zwa vha zwa vhukuma na zwa mvelele , zwi nga bveledza tshivhumbeo tshithihi tsha khethekanyo ṱhukhu ine ya takalelwa u fhira iṅwe .
Pfunzo ndi vhuḓifhinduleli ha muṅwe na muṅwe , kha ri shumisane u ḓisa vhudziki kha pfunzo ya nṱha u itela vhumatshelo ha vhana vhashu na vhumatshelo ha shango .
Madzuloni a u dzhia madzhenele o khwaṱhaho , u vha na sete ya tshivhumbeo tsha maipfi kha u khwinisa , muvhigo u ṋetshedza therisano dzi rea khagala na dza vhukuma dza thaidzo dzine dza vha dza Afrika fhedzi .
Ndi tshi dzia hetshi tshipiḓa , nga kha vhusimamulayo , nyambedzano ya dzitshaka , mulayo na khampheini dzo khwaṱhisa uri maanḓa haya o itelwa u khwinifhadza tshiimo tsha vhana na vhafumakadzi , vhathu vha vhaholefhali na vha aluwa .
Zwa zwino , naho khamusi mafhungo a tshi tea u dzhenwa khao ho sedzwa uri ha ngo tshinya .
Mvelelo dza ṱhaṱhuvho dzi ṋetshedza nḓivhiso ya u ṱhaṱhuvha hafhu ndivho na u ṱhaṱhuvha u fanela ha dzindivho , zwipikwa na mbekanyamaitele na uri na dzi ṱoḓa u khwiniswa naa na u dzudzanywa .
Kha u fhindula mbudziso iyi , zwi na vhuṱanzi musi vhashai vha tshi vha na mishumo yavhuḓi kana vha ḓishuma lu vhuedzaho ṱhoḓea i ḓo fhungudzea .
Netiweke ya kiḽiniki thendeleki dzine dza langwa nga Muvhuso i vhumba muṱoḓo wa ndondolo ya mutakalo ya ndeme nahone wa u thivhela fhano Afrika Tshipembe .
Vhudzheneleli kha mugaganyagwama
Fhethu hu re khombo ngamaanḓa hu dovha hafhu u senguluswa u itela u ṱalusa mudzi wa zwi dzulelaho u nga vha zwivhangi .
Muthu muṅwe na muṅwe we a ita aphiḽi a nga ita khumbelo ya u bviswa nga beiḽi .
1.13 . U vulwa ha bada na buroho ya Swartkopfontein vhukati ha Afrika Tshipembe na Botswana zwo vula luṱa luswa kha u ṱumanya mukano wa Afrika Tshipembe ngei Swartkopfontein u ya kha mukao wa Botswana ngei Ramotswa .
U thusa kha u bveledza mbekanyamaitele ya tshumiso ya mavu , sisiṱeme na maitele a u tikedza musaukanyo wa mbekanyamaitele wa khethekanyo musi zwo tea .
Maitele a u tsireledza zwithu zwa ndeme na u londota tsireledzo iyo a a ḓivhea nahone a a tevhelwa .
21.3 . Hezwi zwi khou thusa kha Pulane dza Nḓila dza Ṱahe na NDP , dzine dzi khou lwisa kha u vusuludza vhulimi na ndeme ya mutevhe wa zwibveledzwa zwa zwiliṅwa na zwifuwo .
Fuvhalo na thaidzo dza mutakalo zwi ḓisumbedza nga nḓila dzo fhambanaho , dzi no nga sa :
I tea u vha i ya vhunavha ho fanelaho na uri a i tei u itwa nga labi ḽi vhonadzaho .
Mveledziso na u thoma u shumiswa ha fulo na thandela zwa vhudavhidzani .
Ndugiselo ya u bvisela khagala zwitatamennde zwa masheleni a ndangulo ya ndaka .
( i ) a u dzhenelela kha u khwiniswa ha Mulayotewa u ya nga khethekanyo ya 74 ;
Zwenezwo , nga maṱo a vhuḓihudzi na bono , ri tshi khou ita roṱhe , ri nga kuvhatedza khalaṅwaha ya fulufhelo ire phanḓa .
U livhisa zwiṱuṱuwedzi kha dzisekhithara dza zwa mishumo zwo angalalaho zwi nga dzhia zwiko zwi bvaho kha dzisekhithara dza zwa ikonomi .
Nahone hu songo vha na muthu ane a salela murahu .
Tswikelelo yashu ya gemo ḽa nyaluwo ya 5% nga 2015 i khou thengathenga , nga ṅwambo wa u ongolowa ha nyaluwo ya ḽifhasi na zwithithisi zwapo kha fulufulu , zwikili , vhuendi na zwiṅwe zwishumiswa vhukati ha zwiṅwe .
Vhuimo ha zwifhaṱo maelana na zwiṱaraṱa na matheriaḽa une vha nanga u u shumisa zwi sika tshifanyiso tshine tsha dzhenelela kha , kana tsha thivhela , mvumbo ya tshiṱaraṱa na u swikisa kha mvumbo ya fhethu .
Tshumiso ya senthara ya thengiso na u tholwa ha Mulangi wa Ofisi dza Tshiṱiriki na Thikhedzo ya Zwileludzi zwi ḓo ṱavhanyisa maitele a u khunyeledzwa ha tshumiso .
U vhea iṱo kha u wanala ha zwiambaro zwa tsireledzo zwa vhalwadze na vhashumi tshifhinga tshoṱhe .
1.3 . Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo ya R2 biḽioni ya fhethu ha vhufuwi ha zwibveledzwa zwa maḓini kha " Zounu ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Coega " hune ha vha Kapa Vhubvaḓuvha , hune ha ḓo ṋetshedzwa hekhithara dza 80 kha vhulimi ha abalone nga ṅwaha wa 2020 ha bveledza mishumo ya tshoṱhe ya 2080 .
Tshipiḓa tsha 2 ndi tshine khatsho ra ḓo haela vhashumeli vha tshumelo dza ndeme , vhathu vhane vha wanala kha vhudzulo ho pinzanaho , vhathu vha miṅwaha ya 60 na u fhira khathihi na vhathu vha miṅwaha ya 18 na u fhira vhane vha vha khou tshila na maṅwe malwadze a fhiraho vhuthihi .
Arali ha vha na thaidzo ya nzhini , naho zwo ralo , vha nga ṱoḓa thuso .
Tshitshavha tshapo ( hu tshi katelwa madzangano a zwa mupo ) tshi khou imaima na u kona , fhedzi hu na u ḓitika ho engedzeaho nga ndambedzo na gwama ḽa thuso .
Zwi bvaho kha tshimela zwi saathu u rengiswa Afrika Tshipembe lu fhiraho ṅwaha muthihi .
Nga zwezwo , u shela havho mulenzhe a hu ḓivhei zwavhuḓi nahone hu a dzhielwa fhasi .
Mvelelo dza kuvhonele ukwu kwa nḓila ya ṱhogomelo nahone ku langwaho nga mulayo kha sisiṱeme dza komiti dza wadi ndi dza uri miṅwaha miṱanu nga murahu ha mbekanyamaitele dza komiti dza wadi dzo vha bveledzwa , hu na vhubveledzi vhuṱuku ha zwithu zwiswa kana khumbulo dzi vhonalaho kha nḓila ye komiti dza wadi dza thomiwa ngayo .
( v ) Vhahweleli vha milandu vha tea u vha na pfanelo ya u nanga u bvisa milandu yavho vha i isa kha khothe dza fomaḽa .
Izwi zwi ita uri vhunzhi ha vhagudi vha si kone u wana mushumo .
Ri tea u ḽa zwiḽiwa zwi re na mutakalo u itela uri ri vhe na mafulufulu a u ita zwoṱhe zwine ra tea u ita .
U itela mugaganyo wa tshivhalo tsha vhuimazwikepe u ṱoḓeaho , kha vha shumise mulayo wa nyelelo i linganaho .
Zwi tevhelaho ndi maga ane a tea u dzhiiwa malugana na u bveledza adzhenda yavhuḓi :
10.2 . Vhawini vha pfufho ya vhuimo ha u thoma vha ḓo ḓivhadzwa fheloni a Samithi ya SADC ya vhu42 ya Ṱhoho dza Muvhuso .
Ndayotewa i na mbetshelwa ya zwiimiswa zwi tikedzaho dimokirasi khathihi na u shela mulenzhe ha vhafumakadzi .
Afrika Tshipembe na Brazil o tamba kha thangela makhaulakhani Luvhanḓeni lwa Ellis Park ngei Johannesburg .
Khabinethe i takadzwa nga mvelaphanḓa yo itwaho nahone yo dovha ya dzhiela nṱha fhethu hune ha ṱoḓa u dzhenelelwa .
2.4 . Khabinethe yo tendela Nḓivhadza Mulayotibe ya zwa u pfukiselwa Phanḓa Mulandu musi Muthu o Valelwa na u ḓivhadzwa hawo Phalamenndeni .
Vhone sa muṋetshedzi vha nga vhea mikano kha u pfukelwa uho kha muṅwe muthu , fhedziha , vha nga fanela u vha na vhutanzi ha uri zwo sumbedziwa kha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa , nahone vha dzhiele nzhele uri u pfukiswa ha zwishumiswa kha muṅwe muthu zwi fanela u wana thendelo yo tou ṅwaliwaho nga Minisṱa .
Kha vha sumbedze zwipiḓa zwa ndeme zwa theo ya mulayo i kwamaho mishumo ya vhulanguli hapo vhune Komiti ya Wadi ya tea u zwi ḓivha
Muthu a no khou ranga phanḓa muṱangano une khawo hoyu Muengedzo wa shuma u tea uri hu tiwe vhonkhetheni kha wonoyo muṱangano .
U vha kwaho : Ri ḓi kumedzela u shuma nga nḓila ine ya vha kwayo na i sa dzhii sia .
Hone , arali 10% kana vhunzhi ha vhashumi vha tshi nga humbela muṱangano kha tshipikiṱere , tshipikiṱere a nga ri hu vhe na muṱangano fhethu na tshifhinga zwine a vha o tou zwi ta .
U tsa ha u shavha uhu hu nga vha ho itiswa zwiṱuku nga vhurangeli uvhu .
Ḽiga 3 : kha vha pime khonadzeo ya khombo ine ya nga bvelela u bva kha zwivhangakhombo na u dzhia maga a u dzi fhungudza kana u dzi langa
Gireidi L - mugudisi u na vhukoni ha u gudisa muthu ḽaisentse ya mugudi ya khoudu iṅwe na iṅwe .
Nḓivhadzamulayotibe nga ha nḓowetshumo ya vhupileli i vhukati .
Iṅwe ofisi , nga nṱhani ha ṱhahelelo ya vhashumi , vha kombetshedzea u humbela thuso u bva kha Foramu ya Ndondolo kha u ita ndingo na u ṱalutshedza masiandaitwa a Mulayo wa Ndondolo kha khasiṱama na u bvisa maṅwalo a u fara zwi tshi kwama izwo .
Nṱhani ha mbofho ya Muofisiri wa Muvhalelano , u xelelwa hoṱhe na tshinyalelo a zwi khou ṱavhanya zwa vhigwa .
9.1 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga tshililo tsha vhadzulapo vha Rohingya vho shavhaho mahayani avho a Myanmar .
Khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani i nga iswa kha nnyi ?
( 3 ) Khothe iṅwe na iṅwe i re na vhukoni i nga dzhia tsheo ya u tea ha-
Ḽitheresi ya khomphyutha ( Word ) u na u ombedzela ho khwaṱhaho kha MS Excel .
Mashudumavhi , tsumbo dzoṱhe ndi dza uri u shumiswa ha sisiṱeme yo ṱanganelanaho a hu nga swikelelwi kha tshifhinga tshipfufhi .
Vhu ṱanzi ho ṅwalwaho nga muhumbeli uri zwazwino u dzula Afrika Tshipembe .
Mikhwa Tsumbo : ngoho , u fulufhedzea , u shumesa
Dzi tea u vhuswa na u langwa nga nḓila yone .
Tsedzuluso i tea u shumisa zwivhumbeo zwi tevhelaho :
Sisiṱeme dzo linganaho dza u sedzana na tshitshavha nga ngomu na nga nnḓa ha tshitediamu .
Fokhasi kha dzingu ndi ṋetshedzo ya themamveledziso ya dzingu yo linganaho , yo ṱanganelaho na ya vhukoni .
Ri thoma ṅwaha muswa uyu ro ṱuṱuwedzea nga mvelaphanḓa ye ra ita , ri tshi khou shumisana kha u vusuludza ikonomi yashu na u vhuedzedza zwiimiswa zwa dimokirasi zwa shango ḽashu .
1.7 . Ri vhidza maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha pembelele mvelele dza lushaka lwashu dzo fhambanaho musi shango ḽi tshi khou swaya Ṅwedzi wa Vhufa nga Khubvumedzi fhasi ha thero : " Lupfumo lwa Vhathu na Mazhakanḓila : vhufa hashu vhu Tshilaho " .
Musi Ndayotewa ya Afrika Tshipembe i tshi bvisela khagala milayo ya mutheo ine ya tea u langula u ṋetshedzwa ha tshumelo nga muvhuso , , a si tshone tshipiḓa fhedzi tsha mulayo tshine tsha tikedza muhumbulo wa u ' vhea vhathu u phanḓa ' .
Kutshimbidzele kwa u vala - u vhona uri zwibveledzwa zwoṱhe zwa thandela zwo swikelwa , nahone ho wanwa ḽiṅwalo la u vala ḽa vhadzhiamikovhe vho fanelaho , vha tshi bula lwa mulayo uri thandela yo fhela nga u bveledza mafhungo na u a anḓadza , u khunyeledzwa ha dzikhonṱiraka hu tshi katelwa na zwiṅwe zwo salaho .
U thoma u sumbedza zwe zwa ṅwalwa nga nyolo , maḽeḓere , nomboro , maipfi na mafhungo mapfufhi .
Mulayo wa Thukhitha dzi re Khombo , wo shumiswaho nga Muhasho wa Mutakalo , u itela u langwa ha thukhitha dzine dza nga vhanga khuvhalo kana vhulwadze kha kana lufu kha vhathu nga mbuno dza u vha phoizeni , i ḽaho , i pundisaho , u ya nga u ralo nga tshivhumbeo .
Hu tshe na mavu ane a khou shumiswa zwiṱuku ane a nga shumiswa u engedza vhubveledzi ha vhulimi .
U tamba khadi nga tshigwada tsha vhararu
A hu na mafhungo nga ha mveledzwa dza zwivhulahatsheṋe kha nyaluwo na mbebo ya khovhe .
" U tsireledza " zwi amba u thivhela vhaṅwe vhathu uri vha sa kope kana u bveledza uyo mushumo na u u shumisa u itela u wana masheleni .
A hu na tshifhinga tsho pimiwaho tsha u ita mushumo wo ṋewaho .
U shumisa zwiḓevhe : Ni tea u thoma kana u fhedza nga maiti a no shuma na maipfi a no nga : tshi , ri , hu , mbo na no ralo .
Khabinethe yo tikedza themendelo idzi nahone i fulufhela uri izwi zwi ḓo tandulula masiandoitwa a so ngo lavhelelwaho e a ṱahiswa nahone hafhu tsireledzo ya vhana a i nga vhi i khomboni .
Zwenezwoha , ṱhanzi a yo ngo tea u ṋekedza zwe zwa ṅwalwa sa vhuṱanzi , kana u tou zwi vhala zwaho khothe .
Vhagerika vho vhudzisa hu si nga ha kushumele kwa shango ḽoṱhe , fhedzi na nga kushumele kwa muhumbulo wa muthu a vho ngo vhudzisa mbudziso dza saintsi fhedzi , fhedzi vho dovha vha ita mbono dzi ṱokonyaho ngelekanyo nga ha vhathu .
Zwiimiswa zwi khou ṱanganyiswa u itela u khwinisa zwikhala zwa tshumelo na mvelaphanḓa zwo ṋetshedzwaho vhaswa .
Themamveledziso iyi i songo linganaho i na masiandaitwa thwii kha nḓadzo ya u ṱandavhuwa ha dzibannga .
Kha ri ṅwale Tangedzelani ipfi ḽo teaho .
Nga u ralo , ndi tshithithisi kha tshumiso i shandukiseaho ya mbekanyamaitele ya ikonomi sa tshiṅwe tshishumiswa tsha mutevheṱhandu wa vhudziki .
Kha vha humbule vho , uri a zwiimiswa zwoṱhe zwaphuraivethe zwine zwa vha dzikhamphani , sa vhunga ṱhalutshedzo ya tshiimiswa tsha phuraivethe itshi katela na muthu o fhiwaho maanḓa nga mulayo , mubindudzi woga na vhufarisani .
Ni ḓo ḓivhadzwa nga luṅwalo arali khumbelo yaṋu yo tendelwa / yo haniwa .
Kha vha dzhiele nṱha izwi : Fomo dza khumbelo dzi ṋetshedzwaho nga kha meiḽi a dzi nga ṱanganedzwi .
Izwi zwo itelwa mugaganyagwama zwavhuḓi na u vhigwa .
U vhala maipfi a bvaho kha ngudo dza foniki dzo ṋwaliwaho kha mafhungo kha maṅwe maṅwalo .
Khamphani dza Afrika Tshipembe dzi ḓo ṱanḓavhudza mbambadzo na vhubindudzi u mona na mukano .
A zwi ṱanganedzei musi pfanelo dza vhathu dzi tshi khakhiswa nga vhatshinyi vha zwiito zwa khakhathi , sa zwiito zwi siaho hu na khuvhalo na u lovha ha vhathu , u tshinyadzwa ha ndaka na u khakhiswa ha themamveledziso dza muvhuso .
Ṱhoḓea dza fhasisa u itela u ri zwi tshimbilelane na tshanduko dza vhulanguli ha ndaka zwo no swikelwa kha hoyu Muhasho .
Ri fhululedza sekithara ya zwa mutakalo na Khoro ya Lushaka ya AIDS ya Afurika Tshipembe yo rangwaho phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde wa Riphabuḽiki kha u shuma zwavhuḓi ha mbekanyamushumo ya HIV na AIDS .
Hu nga dovha ha humbelwa ndingo dza phambano .
Hedzi ndi khaedu khulwane dzine dza ṱalusa mikano ya mbofholowo yashu musi ri tshi kho ya kha mbofholowo yashu .
Ri tea u vhekanya ndeme ya u khwiṋiswa ha zwiporo na u engedza zwiwo na u engedza dzinḓila .
Naho zwo itw ahu na nungo zwa u dzhena zwithu maitele a ndovhololo nga nḓila yo ṱanganelaho , u ṋetshedzwa ha matheriala kha fomo ya ḽiṅwalo zwi ṱoḓa uri i khethekanywe u ya nga khethekanyo dzi vhaleaho nahone dzi langeaho .
Naho zwo ralo , u hanedza havho kha uri vha thusalee zwo fhaladzwa musi vha tshi kundelwa u ṋetshedza afidafiti dzavho dza u hanedza .
Muṅwalisi u tea u vha fha ṱhanziela ya DNA ya tshifuwo tshine tsha khou shuma u fetheḽaiza heyo embirio .
Arali vha shuma zwavhuḓi kha tshipiḓa tshi tevhelaho tsha mashumele a WTO , vha ḓo vha Muafrika wa u thoma na mufumakadzi wa u thoma u khethelwa vhuimo ha Mulangi Muhulwane wa WTO .
Ndeme ya theiphi rekhodo a i tei u ṱumanywa na vhunzhi ha awara dza khothe , fhedzi kha vhunzhi ha mishumo kha ofisi ya madzhisiṱiraṱa .
Khumbelo zwi katela nzudzanyo dza thuso ya zwiḽiwa , vhudzulo , mutakalo wa zwa shishi , maḓi na vhuthathatshili , vhutsireledzi , na ṋetshedzo dza ita uri tshavhi dzo kwameaho nga zwiwo vha ite ndingo dza nnyi na nnyi .
Tshipikwa tshashu tshi khagala .
Nga khayo ri wana tsireledzo na luvhanḓe lwa u lwela pfanelo dzashu .
Tshata ya zwa Migodi ntswa - ye ya khunyeledzwa nga kha vhukwamani na nḓowetshumo ya zwa migodi , vhashumi , zwigwada zwi kwameaho na vhaṅwe vha kwameaho - i bvisela khagala vhuṱhogwa ha nyaluwo , tshanduko i sa nyeṱhi .
Na uri vhadzhenerala vhaṋa vho dzhia tsheo nga ha tshiṱirathedzhi , hu tshi katelwa tshiṱirathedzhi tsho sedzaho vharengi .
Muhumbulo ndi wa uri avho vhamagi vha tea u ḓiṅwalisa nga u tou ralo hu tshi itelwa uri hu kone u vha na ndango kha u magiwa ha nomboro phulethi khathihi na u thivhela zwa u magiwa ha nomboro phulethi dzi siho mulayoni .
Ni tea u vhigela kiḽasi manweledzo a nyusi .
Nḓila iṅwe na iṅwe ine ya nga shumiswa , vhadededzi vha re na tshenzhemo vho livhana na vhuḓifhinduleli ha u lugisela vhagudiswa kha nḓowenḓowe dzo khwaṱhaho .
10.2. Khabinethe i fhulufhedzisa Maafrika Tshipembe uri u lwa na vhugevhenga ndi zwone zwithu zwa ndeme vhukuma na uri muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u dzhia maga o teaho u khwaṱhisedza tsireledzo na vhupo ho tsireledzeaho ha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Kha vha thivhele mathemo a mulayo manzhimanzhi nga nḓila i konadzeaho kana vha a ṱalutshedze murengi wavho arali u a shumisa zwi sa thivhelei .
Vhahulwane vha mmbi vha dzhielwa nṱha sa vha re na maanḓa u itela u londota nzudzanyo nga nḓila ya manweledzo .
Tshipiḓa tshi konḓesaho tsha u sudzulusa zwiko zwa masheleni , ndi u sudzulusa vhathu vhane zwiko zwa khou shumiswa khavho .
Vhuṱoli ha senthara dza u valela ndi ha tsireledzo ya vhuṱhogwa kha u lwa na maitele a si avhuḓi , u tambudzwa muvhilini , u sa farwa zwavhuḓi na u pfukwa ha pfanelo dza vhafariwa sa zwe zwa ṱanganedzwa nga zwitandadi zwa dzitshaka .
Vhukavhamabufho ha Dzitshaka ha OR Tambo ho fara vhuimo ha vhumalo kha mutevhe wa vhukavhamabufho vhuhulwane , Vhukavhamabufho ha Dzitshaka ha Kapa ho fara vhuimo ha vhurathi kha vhukavhamabufho ha vhukati ngeno Vhukavhamabufho ha Dzitshaka ha King Shaka ho vhaliwa kha vhuimo ha vhu 10 kha mutevhe wa vhukavhamabufho vhuṱuku .
Hezwi ndi ngauri PMS a i imi i yoṱhe .
Arali rekhodo idzi dzi tshi itwa u itela u thusa u dzhiiwa ha tsheo na u ita zwa mbadelo dzi tikedzaho mishumo ya zwiimiswa zwa muvhuso , zwiimiswa zwa muvhuso zwi na vhuḓifhinduleli ha ndangulo yavhuḓi ya rekhodo idzi .
Khotsi vha a ṱavhanya u i ḓowela nga u ṱavhanya nahone zwi nga ita uri hu vhe na thaidzo dza mbingano .
U ṋetshedzwa nga nḓila ine ya thusa kha -
Nga tshifhinga tsha muvhuso wa tshiṱalula ṱhietha yo vha tshiga tsha Nndwa nga u amba nga mafhungo a vhukuma a Afrika Tshipembe .
Tshanduko kha maraga wa vhulimi i ḓiswa nga maanḓa nga muvhilo wa phurotheini yo engedzwaho ya nzulele tharu u bvaho kha mbuelo dzo gonyaho , muvhilo wa thoro nga Vhina , na zwivhaswa zwi bvaho kha zwitshilaho .
Hezwi zwi ḓo ḓisa u thomiwa ha zwiko zwa zwibveledzwa zwa ICT kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe , zwine zwa ḓo kona u thusa iNeSI kha u bveledza na u ola mbekanyamushumo na matheriaḽa a u pfumbudza o teaho , u alusa na u ita vhuṱoḓisisi ha vhutumbuli vhuswa , khathihi na u ṋetshedza vhukoni ha vhuṱoḓisisi kha matshudeni vho no ambarelaho digirii dza u thoma .
Mudavhi wa hu tambelwaho thenisi u ṱoḓa u khwiṋiswa u itela uri u shumisee .
Mushumo wa Mbekanyamushumo : I ṋetshedza thikhedzo ya ndaulo na vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha muhasho .
Vhugudisi ndi khombekhombe kha Mabindunyanḓano ane a khou wana thuso kha GEP .
Fhedziha , ndangulo ya dzitshelede ya masipala i kha ḓi vha fhethu hu re na mbilaelo .
Bommbi ya maḓi i mukanoni wa nnḓu ya Vho Mme XYZ .
Dzilafho ḽa anthirithirovairaḽa ḽi shumiswaho nga vhafumakadzi ḽi fhungudza khombo ya vhupfukeli u ṱoḓou swika kha phesenthe ya gumba , arali ḽi tshi khou tevhedzelwa nga nḓila yone .
Tsha u fara tsha hone tshi tea u tendelana na milayo ya Zwikalo zwa Lushaka Afrika Tshipembe 10229.
Ho vha hu tshi nga hu ḓo rothola .
Muvhigi wa mulandu u ḓo ṋewa ṋomboro ya CAS i shumiswaho musi huna mbudziso dzi yelanaho na mulandu wo vhigwaho .
11 . Vhafumakadzi nga maanḓa vho koniswa u vha na mushumo u vhonalaho kha thandela ?
A anzela u guma vhukati ha miṅwedzi ya sumbe na malo nga murahu ha u ṱanganedzwa mivhigo wa odithi .
Bodo dza vhalanguli dzoṱhe dzo rumela mivhigo yadzo ya kotara nga kotara .
Milayo i ṱalusa fhungo iḽi nga u amba uri ndaka i na mbonalo i fanaho sa zwe zwa wanwa kha ḽevele ya fulufhelo ḽa u ḓinangela .
Naho zwo ralo , kha vhari ndi dovhe ndi sumbedzise u sudzuluswa na u dzudzanyululwa ha ndeme he ha ḓo itiwa .
Mishumo ya zwa maḓaka i vho ḓo iswa kha Muhasho muswa wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe ngeno mishumo ya zwa vhuthathazwitshili i tshi ḓo pfulutshela kha Muhasho wa Vhudzulo ha Vhathu .
Vhugudusi ha vhagudisi kha vhuimo ha tshiṱiriki
2.2.12 Khothe dza sialala dzo iswa phanḓa na u shuma nga fhasi ha maanḓa a kale a ṋetshedzwaho kha Mulayo wa Ndangulo ya Vharema na miṅwe milayo ya Vundu .
U bva nga 2002 , miraḓo ya CBD yo vha i tshi khou ita nyambedzano na ABS Protocol u itela u tandulula mbilaelo idzi .
1.3 Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga zhendedzi ḽa Tshumelo dza Vhubindudzi ha Moody , ine kha vhege dzo fhiraho yo khwaṱhisedza phimo ya u koloda ha shango nga notsho mbili dzire nṱha ha gireidi ya tshiteṅwa tsha vhubindudzi .
( c ) u ita uri hu vhe na maimo a lushaka o teaho ,
Hu na maḓumbu ane a khou ḓa . "
Ri ḓo ṱoḓa u bveledzisa nḓowetshumo nga huswa nga nḓila i vhonalaho na nga luvhilo lune lu kokodzela miḽioni dza vhathu vha ṱoḓaho mishumo kha ikonomi yashu .
Mihasho ya mutakalo na pfunzo yo dzhiwa sa i tshimbidzwaho zwavhuḓisa na ya tshumelo dza tshitshavha dza ndeme nga maanḓa , ha tevhela ndondolavhathu .
Nga kupfesesele kwo ṱanḓavhuwaho kwa ipfi vhuvhusi ha tshiimiswa zwi amba u vha na ndango kha khamphani dzo shumiswaho nga nnḓa .
Kha milandu ine ya si elane na Ndaulo , naho zwo ralo , i ṋekedza muvhuso u woṱhe , ngauri athikili 34 ndi khombekhombe kha sia iḽi .
Matavhi a muvhuso a laedzaho kana u hwala vhuḓifhinduleli ha kha maṅwe matavhi a muvhuso a tea u dzhena kha thendelano ya zhendedzi zwi vheaho milayo , ndayo , mishumo na vhuḓifhinduleli zwi tshi kwama thandela dza themamveledziso .
Hu na sialala ḽo khwaṱhaho ḽa maitele a muvhalelano aya ; honeha , hezwi zwi kha ḓi fanela u vha kha tshivhumbeo tsha khoudu kha milayo ya muvhalelano yo tiwaho kana manyuwaḽa wa muvhalelano .
A hu na muthu ane a nga fhirisela thukuta ifhio na ifhio ya khombo kha tshiendedzi , fuḽaimatshini , tshihwali , gungwa kana mukhumbi ngeno hu na uri tshiko tsha maanḓa tsha tshiendedzi tsho teaho tshi tshi khou shuma , u sa tendela thukuta dzi tshi fhiriselwa .
Zwino ngauri wo sumbedza u vha muhali , ndi ḓo u ita tshiṋoni tsho nakesaho shangoni ḽoṱhe .
Thikhithi dza muyani dzi sa sumbedzi tshelede dzi tea u tshimbila na bammbiri ḽi sumbedzwaho vhuṱanzi ha mbadelo u bva kha Dzhendedzi ḽa zwa Vhuendi .
Dziakhaivi dza Muvhuso wa vhukati dzo vhulungwa kha mbulungelo ya Dziakhaivi dza Lushaka ngei Pretoria .
Muvhuso u na kuvhonele kwa uri u hashiwa ha mafhungo ayo a phuraivethe kha nnyi na nnyi ndi u shaya vhuḓifhinduleli , zwi a shonisa na u sa takadza .
Mudzheneli muṅwe na muṅwe u ḓo wana khophi ya manyuwala ya khoso .
U topola zwine maipfi a amba .
Nṱhani ha izwo , vhusedzulusi ha u tou ya ho itwa phanḓa ha musi hu tshi tendela mbadelo na u khwaṱhisedzwa nga vhavhudzisi vho teaho na vhaṱoli vha ndeme .
Ri nga si tendele zwigevhenga zwi tshi tshinyadza lufuno lwo ṱanganelaho lwa tshitshavha tshashu ngauri vhabindudzi vha nga si ḓe kha shango ḽi re na zwiito zwa vhuaḓa .
arali muṅwe wa vhabebi kana vhoṱhe vho lovha kana vhoxela , ṱhanziela ya lufu lwa mufu kana vhuṱanzi ha uri mubebi o xela , tsumbo , muvhigo wa muthu o xelaho u bvaho mapholisani .
Vundu ḽi ḓo bveledza mbekanyamushumo ya maga a u dzhenelela o tiwaho u itela u engedza zwiimo zwa tsireledzo kha vhoṱhe vhorabulasi vhashu na vhashumi vha mabulasini .
Naho nganea ya zwinepe zwe ra vhona i sa yi kule lwo linganaho kha u ṋekedza nḓila ya u bvelaphanḓa , zwi nga ambiwa uri tshanduko ya mikhwa i thoma nga ṱhalukanyo na u vhona , sa tsumbo , masiandaitwa na khethululo .
2.3 . Khabinethe yo dovha ya shumisa tshikhala itshi u ṱuṱuwedza nga maanḓa vhadzulapo uri vha ye u dzhia ID dzavho nga u ṱavhanya musi vha tshi wana mulaedza wa uri vha ḓe u dzi dzhia .
Mulayotewa u ṋea tsireledzo yo khetheaho kha pfanelo dza vhana .
Mulayo na Ndaulo zwi nga rengiwa kha vha Nyanḓadzo ya Muvhuso zwi kha nyimele ya Gazete kana zwi kha nyimele ine ya vha zwo paṱekanywa u bva kha khanḓiso dzo fhambanaho .
5.3 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo rangaphanḓa UNSC lwa vhuvhili nga Nyendavhusiku 2020 sa i zwi ḽi tshi khou khunyeledza themo yaḽo ya vhuvhili sa muraḓo o khethiwaho wa UNSC .
Mbekanyamushumo ya zwa Vhuimana Miraḓo ire vhaimana na vhaunḓiwa vha GEMS vha a swikelela Mbekanyamushumo ya Vhuimana .
Zwi gereni , u itela uri zwitendeledzi zwaṋu zwihulwane zwa khadibodo zwi vhe zwo no vhana mabuli vhukati
Ri fanela u ṱalutshedza vhudzheneli ha vhuphalalavhathu , zwa sa ralo vhaṅwe vhathu vha ḓo ri ṋea ṱhalutshedzo .
Zwone zwa ndeme ndi tshanduko dzo ṱanganyiwsaho dza vhushai , khonadzeo ya ikonomi na mupfuluwo ho lavheleswa nyimele ya fhethu uho .
Khabinethe yo khoḓa zwe Muphuresidennde Vho Jacob Zuma sa Mutshimbidzi wa Mveledziso ya Tshitshavha tsha Tshipembe ha Afurika ( SADC ) kha Nyambedzano dza Zimbabwe hu u itela uri mahoro oṱhe a poḽotiki o ḓivhofha kha khetho dza mulalo .
Tshibode tsho vha tshi tshi dzula ngafhi ?
U SALA MURAHU NA MUVHIGO : U ṱoḓa mivhigo ya misi kha thandela dza masipala na tshumelo kha Komiti ya Wadi na miṱangano ya nnyi na nnyi kha wadi dzavho uri vhadzulapo vha dzule vha tshi ḓivha mvelaphanḓa na / kana thaidzo .
Ho dzinginywa uri thikhithi i fanela u sumbedza fhethu ha u dzhena ha tsinisa , hune ha vha na fhethu ha u dzula ho dzula ho bukiwaho .
Ho thomiwa vhushumisani na Muhasho wa Pfunzo .
Vhupo ha khombo vhuṱanu ho tandululwa nga kha maitele a u sedza na u oditha .
Vhuṱambo ho sumbedza vhadzhiamukovhe vhanzhi na vhathu vha re na dzangalelo vhanzhi .
Sekhithara ya theshiari i khou ya phanḓa na ndango ya ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Phumulani fhasi nga thavhula uri hu ome .
Vhuṱali ho ṱanganedzwaho kha tsireledzo ya bada vhu dzinginyisa uri vhu dzheneleli ha muvhuso kha mveledzo ya tsireledzo ya bada vhu tea u fhira ndaulo ya vhuendi na u kombetshedza u tevhedzelwa ha mulayo .
4 . Muḓivhimakone wa CBP u tea u rekhoda kha khoḽomo ya tshanḓa tshamonde thero dzine dza anzela u wanala kha mafhungo a ndeme a wadi .
Naho vhaṅwe vhafhinduli vho dzhia idzi thendelo vha ri dzi amba uri a hu katelwi vhuimeleli ha mulayo , ngeno vhaṅwe vho zwi ṱalutshedza uri zwi amba uri vhuimeleli ha mulayo ho tendelwa .
U vhigela murahu dziwadini hu tea u vha na ndivho ya u vha na vhuṱanzi ha uri vhashelamulenzhe kha CBP a vha nyeṱhi kha u isa phanḓa na u rumela thandela kha IDP sa tshipiḓa tsha CBP .
( e ) ndivho ya u dzhiiwa ha ndaka .
Kha vha ime u fema lwa mithethe naho i miṱanu vha sa athu femela nnḓa nga tshithu itshi .
Kha heḽi sia , u vha ṋemuṱa kha miṱaṱisano ya mitambo na vhuṱambo ha vhutsila ha vhuimo vhuṋe ha kunga zwi nga vha zwa ndeme kha nndwa ya u sika mishumo na u lwa na vhushayi .
Muziamu u na " nnḓu " ya muziamu mivhili na u tshimbidza mbekanyamushumo dza pfunzo dzo sedzaho kha khuvhanganyo khulwane ya zwishumiswa zwa u lima zwa kale , zwiendedzi zwa miṅwaha ya kale na zwifuwo zwa bulasini zwapo .
Ri ḓo ṱanḓavhudza Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka uri i dzhie vhaswa vha 50 000 nga ṅwaha .
Ṅwalani zwine na tama u ṅwala nga vhudele kha tshikhala tshi re kha siṱari ḽa seli .
Musi muthu o khethiwa sa Mulangavunḓu u tea u dzhia tshidulo hu saathu u fhela maḓuvha maṱanu o khethiwa nga u ana kana u sumbedza u ḓiana kha u fulufhedzea kha Riphabuḽiki , nga muano u ya nga ha Muengedzo wa 2 .
Kha maitele a u vhambedza na zwitandadi zwavhukuma o itwaho na Mihasho ya Muvhuso , nga maanḓa kha ḽeveḽe ya tshiṱiriki , nga maanḓa Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo .
O dzudzanya ṱafula .
U kuvhanganya ṅwedzi nga ṅwedzi , nga kotara na nga ṅwaha mivhigo ya zwibviswa zwa masheleni kha tshumelo ya khemisi .
Vhufulufhedzei hashu ho sumbedziswa nahone hezwi zwi ri thusa kha u dzhielwa nṱha musi hu tshi ambiwa nga ndondolo ya zwipuka malugana na phurotokholo dza tsedzuluso .
Nga murahu ha musi vho no ita khumbelo ya phemithi ya khwiniso ya u renga zwifuwo nnḓa , vha tea u ita khumbelo ya u renga zwifuwo nnḓa u bva kha Mulangi wa Mutakalo wa Zwifuwo .
Khumbelo dzi tea u itwa embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe .
Thami o sala hayani uri a kone u fhedzisa tshuṅwahaya yawe .
Vhaṋetshedzatshumelo vha GEMS Rinakhonṱhirakananetiwekeyavhaṋetshedzatshumelo vhane vha ṋetshedza tshumelo dzo fhambanaho dza ndaulo na dza kushumele u khwaṱhisedza uri vha a swikelela ndondolo ya mutakalo ya ndeme .
Ndi zwa ndeme vhadzulapo zwavho vha tshi dzulela u ḓivhadzwa nga ha mushumo wa muvhuso wapo na u maanḓafhadzwa u itela tshipiḓa tsha ndeme khazwo .
Vhuṱanzi ho tou ṅwalwaho u bva kha muṋe wa mavu ha uri dziṅwe tswayo dzoṱhe dzine dza vha hone henefho kha zwifhaṱo dzo tendelwa nga masipala kana hu tshe ho lindelwa phindulo dza khumbelo dza hone , ndi ha ndeme ;
Nga maṅwe maipfi , zwikolo zwo ḓiimisaho nga zwoṱhe nga tshithihitshithihi zwi ḓo fhandekanywa u mona na mbekanyamushumo ṱhukhu arali zwo ṱanganyiswa .
U adoptha kha ḽiṅwe shango ndi u vhea ṅwana lwa tshoṱhe kha ndondolo ya muthu ane a dzula kha shango ḽa nnḓa , ane a sa vhe mubebi wa malofhani kana muunḓi .
Zwenezwo , u khwiniswa honoyu hu tea engedzwa nga hanefha kha 0.47% .
Mushumo na vhudifhinduleli zwa phalamennde kha u londota mupo Mulayo u ngaho Mulayo wa Mutakalo na Tsireledzo Mushumoni ( OHSA ) u kombetshedza Phalamennde u ṋetshedza na u dzudza u ya nga hune zwa konadzea , vhupo ha u shuma hune ha vha ho tsireledzeaho hu si na zwivhangakhombo kha mutakalo wa vhashumi vhayo .
Mbonalo ya shango khulwane ya milambwana ya dziḓoroboni " u dzhena " kha mveledziso yo dzinginywaho tshifhinga tshinzhi zwi bveledza u fhaṱwa ha madamu kana tshisima tsha ngadeni tshihulwane u ita lushaka lwa mveledziso ya " mahovhohovho " ane a ḓivhea nga maanḓa .
Maḓumbu a mithathabo , phenyo na muḓagasi
Zwiṅwe zwigwada zwa dzangalelo zwi katela vhoramabindu , madzangano a thengiso dza inifomala , zwigwada zwa vhupo , nz .
U ya phanḓa na zwone zwi vha hone nga nṱhani ha ndaela ya mutholi , sa tsumbo , u tholiwa nga o tholiwaho , nga nnḓani ha musi vhathu vhenevho vho tendelana nga u tou ṅwala uri ndaela i ḓo tevhedzwa hani nahone zwi tshi khou tevhedzwa Mulayo .
Vha malanaho vha tea u vha vhe nṱha ha miṅwaha ya fumimalo .
Mishumo mihulwane ho vha u ṱavhanyisa u fhedzwa kana u shandukisa zwifhaṱo zwine zwa ṋetshedza zwileludzi zwa ndondolo ya tsireledzo kha vhaswa na u shumisa maga a mulayo na mbekanyamushumo dza matshilisano u fhelisa u shumiswa luvhi ha vhaswa nga zwigwada zwa vhatshinyi .
A tea u vha mafhungo ane a ṱuṱuwedzwa nga zwipikwa zwa zwiimiswa zwa vhupileli zwo bulwaho .
Muofisiri Muṱolambalelano u na vhuḓifhinduleli ha u thoma na u ita sisiteme ya ndango ya nga ngomu yo itelwaho u ṋetshedza khwaṱhisedzo i pfalaho sa kha vhungoho na u thembea ha mafhungo a mashumele , mafhungo a vhashumi na zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha .
Ni songo hangwa Kha ri ṅwale tshigambudziso .
Nzulele ya muvhigo wa mvelaphanḓa
U ṱanganywa ha zwiko zwa data fisikhaḽa na musaukanyo kha sisiṱeme ya muvhalelano ya masheleni .
5 . Thero ṱhanu dzine dzi sa fhidze u shumiswa kha dzi pfukiswe dzi thuse kha u sikwa ha zwiṱirathedzhi hu tshi tevhedzwa u dubekanya mafhungo / zwipikwa u ya nga ndeme yazwo
Mvelelo ya tsheo idzi ndi u tika khetho ya mulayo kha ṱhoḓea dzi fhambanaho dza muthu na mukano .
U vhulawa nga nḓala ha vhana ho fhela miṅwahani miṋa yo fhiraho .
Miraḓo ya Nyanḓadzamafhungo
U langa zwiko zwa vhaḓivhi vha muhumbulo , masheleni na ndaka dza zwibadela zwa tshiṱiriki na dzingu .
U shaya tshifhinga tsha u ya u ṱoḓa zwine zwa nga ḓisa tshelede
Tshumelo iyi ndi ya vhana vhe vhabebi vhavho vha wana vhudzulapo nga ṅwambo wa u vha hone shangoni miṅwaha yo andaho .
Arali vha tshi ṱoḓa u ṱhogomela ṅwana ane a khou ṱoḓa ndondolo na tsireledzo , kha vha ite khumbelo ya u londola ṅwana a si na vhaṱhogomeli kha ofisi ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano kana tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho .
2.3 . Vairasi ya maruḓa a ṱhoho a i tou phaḓalala nga u tou ralo nahone kanzhi i pfukela nga murahu ha musi ho vha na vhukwamani ha tsinisa vhukati ha vhathu vhavhili u fana na u mamana , u kuvhatedzana kana u farafara zwipiḓa zwa muvhili zwine zwa vha na dzintho dza vhulwadze ha maruḓa a ṱhoho .
( a ) vhumba nḓila dzine dza fanela u shumiswa musi vhupo vhu tshi fanela u vha na khethekanyo nthihi ya masipala wa A kana musi hu tshi fanela u vha na vhomasipala vha khethekanyo ya B na C ;
U khwinifhadza nḓisedzo ya tshumelo dza makhaulambilu nga tshumisano na vha nḓisedzo ya tshumelo dza Ndondolo ya makhaulambilu .
Rabulasi vha a ḓivha muḓagasi vhukuma kha uri vha nga dzhiela tsireledzo ya zwa muḓagasi fhasi .
Mbadelo ya ndaka ya masheleni i katela na thandela dza zwifhaṱo na ndondolo ya muhasho .
5.3 . Khorondangi i khou bvela phanḓa u ita zwoṱhe zwine ya kona u itela u tsireledza ikonomi na mushumo wa mveledziso wa ndeme une mabindu a muvhuso a vha na vhuḓifhinduleli khawo .
Sia ḽi na zwiteṅwa zwa ndeme zwine zwa ṱalutshedza vhubvo na vhubvelele ha vhathu .
Tsireledza vhupo nga nḓila dzoṱhe , uri lushaka lune lwa khou tevhela lu vhe na ifa ḽa ndeme ḽi linganaho .
Nga u angaredza , mashango a Afrika a re na u sa lingana ha mbeu ha fhasi a na vhafumakadzi vha tshivhalo tsha nṱha vho ḓiṅwalisaho kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha u fhira mashango ane zwa u sa lingana ha mbeu zwi nṱha .
Muvhuso u ḓo ḓivhadza maga o khwaṱhaho a u fhungudza mitengo u mona na mihasho ya muvhuso u itela u vala mabako kha sisiṱeme .
Hu tshi khou tevhedzwa mihanga ya vhusimamilayo ya zwa mupo yo fhambanaho , ndangulo ya zwa mupo nga ngomu kha masipala yo sedza kha zwi tevhelaho :
Mbuyelo ya mbadelo ya vhuvhili ya muthelo wa tshif
U ya nga maitele a ḽifhasi , Afrika Tshipembe ḽi ṱoḓa themamveledziso Khulwane ya maḓi manzhi nga mulandu wa mvula ya khalaṅwaha ye ya si vhe nnzhi khathihi na u shayea ha zwiko zwa maḓi .
Hafha ndi fhethu ha nnyi na nnyi hune ha shuma sa nyengedzedzo ya zwa matshilisano ya dzinnḓu .
Mavu o kovhiwaho nga nḓila ya vhuṱali a ḓo ṋetshedzwa u thusedza kha ṱhoḓea dza vhudzulo ha vhathu kha vhupo ha ḓoroboni na vhupo ha mahayani ho tingwaho nga ḓorobo .
Mushumoitwa wa M & E wa u thusa u monithara , u ela na u tikedza Nḓila ya 1 u swika kha ya 3
U anḓadza na u posa themendelo ḓoroboni kha zwa vhuendi hapo na vhuendi ha zwiendedzi zwi faraho nyendo ndapfu nga vhuendi hapo zwi nga swikisa kha u fhelisa nḓaḓo na u fhumudza u humbulela mitengo i sa pfali .
U shumisa vhusevheḓi na zwifanyiso zwi re kha maṅwalo hu u itela u pfesesa .
Masipala na wone wo no ḓidzhenisa kha mbekanyamushumo dza matshilisano a u thivhela vhugevhenga ha u tambudzwa ha vhafumakadzi na vhana .
Nga Nyendavhusiku Muhasho wo thusa vhudavhidzani ha khasho kha Samithi ya Mishumo kha zwi elanaho na madalo a phuresidennde ngei St Lucia , zwo ḓivhadzwaho sa Fhethu ha Vhufa ha Ḽifhasi .
Hu tea u dzhielwa nṱha ṱhoḓea dzo khetheaho dza u langa biḽi ya miholo ya muvhuso , na u ita uri hu vhe na tshomedzo malugana na zwithu zwa ndeme .
Hu si kale nga murahu ha u lovha ha mudzulapo , muhwelelwa o mbo ya kha muhweleli a isa phanḓa na u mu pomoka .
Vhaaluwa , vhaholefhali , miṱa yo rangwaho phanḓa nga vhafumakadzi , na , zwi pfisaho vhuṱungu , miṱa yo rangiwaho phanḓa nga vhana , ndi zwigwada zwi re khomboni zwine zwa ṱoḓa ṱhogomelo nkene .
U tsa ha ekonomi lwa tshifhinganyana Australia na New Zealand hu ṋetshedza tsumbo i re khagala tshoṱhe ya mbumbo iyi .
Mafhungo a mbeu a tea u dzula muhumbuloni u khwaṱhisedza uri vhonkhetheni vha vhafumakadzi a vha khou siwa nnḓa nga ṱhoḓea dza khetho kana maitele a vhupfumbudzi .
6.3 . Zwa u khwiṋifhadza mashumele a vhuimangalavha hoṱhe ha Afrika Tshipembe , nga maanḓa Vhuimangalavha ha Durban , ndi zwa ndeme kha zwipikwa zwa muvhuso zwa u dzudza Afrika Tshipembe ḽi kha vhuimo ha nṱha ha u vha na vhuimangalavha ha zwa mbambadzo vhuhulwanesa nahone vhune ha shuma zwavhuḓi khathihi na u khwaṱhisa vhuimo hashu ha u vha nḓila ya u kwamana na dzingu khathihi na dzhango nga u angaredza .
3.3 . Khabinethe i ṱangana na Muphuresidennde Vho Zuma kha u livhisa maipfi a ndiliso kha Muvhuso na vhathu vha Riphabuḽiki ya Demokirasi ya Federaḽa ya Nepal , zwi tshi tevhela mudzinginyo muhulwane wo vhaho hone nga Mugivhela , wa dzi 25 Lambamai 2015 , wo siaho ho lovha vhathu vha zwigidi .
Nga ha u wana iṅwe garaṱa yavho ya ṱhanziela ya u reila yo tshinyadzwaho
Nyambedzano dzo puḽaniwaho kha Samithi dzi na puḽatifomo ya u sumbedzisa nḓila dza u engedza vhupfananyi vhukati ha muvhuso na sekithara ya phuraivethe .
PPP ndi khonṱhiraka , a si tshiimiswa .
Tshanduko ya masipala , mveledziso ya zwiimiswa khathihi na vhuvhusi havhuḓi zwi shela mulenzhe kha u khwaṱhisedza dimokirasi yawo na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha tsho ṱanḓavhuwaho .
U bveledza zwiṱirathedzhi zwa ndondolo na pulane dza ndangulo ya zwimela na zwipuka zwo fhambanaho .
Zwi ḓo dovha zwa ḓisa vhuḓifhinduleli vhuhulwane kha vhafumakadzi , dzitshetshe , vhana na vha re kha adoḽesenthi , zwine zwa ḓo vha konisa uri vha ḓivhe pfanelo dzavho uya kha tshiimo tsha nṱhesa tsha mutakalo u swika 2015 na u ya phanḓa .
4.1.5 Hu nga kha ḓi dzudzanywa uri vha ṋewe tshelede ya mbadelo musi vha kha Mbekanyamushumo , vhunga zwo tiwa nga Milayo ya Tsireledzo ya Dziṱhanzi ;
Pfufho iyi yo ṋetshedzwa vhathu u bva ḽifhasini ḽoṱhe kha zwe vha swikelela kha polotiki , matshilisano kana na sia ḽa maluvhi .
O dovha a sumbedza uri u gireidiwa hu ḓo swikelwa mutheo wa kuholele kwa mutholiwa .
U salela murahu ho vha hone malugana na themamveledziso ya maḓi manzhi na tshampungane zwa dzingu zwa mimasipala , hu tshi katelwa na dzifeme dzi londotaho maḓi na maḓi o no shumaho .
U vhea maipfi nga zwigwada , ( tsumbo : ano thoma nga maḽeḓere ano fana ) .
Ri ḓo kombetshedza Muvhuso u dzhia vhukando ho teaho na ho khwaṱhaho u tevhedza mulayo , ndaela na vhudziki ha matshilisano :
Zwigwada zwi ya kha mbudziso , zwi tshi maka zwithu zwa ndeme zwo bvelelaho kha nyambedzano dzavho kha bambirimafhungo .
U ṱola ḽeveḽe na nyimele dza ole , zwivhaswa , mathaela na maḓi nga zwifhinga zwoṱhe a sa athu u reila tshiendedzi .
Ngudo kha masiandaitwa a volumu ya tsitsikano na maga a ndangulo ya luvhilo zwo sumbedza uri phungudzo ya luvhilo kha ṱhumano nkene hu sa thivhelei hu isa kha phungudzo ya volumu na yone .
Maḓuvha ndi mapfufhi vhusiku ndi vhulapfu .
Tsha vhuvhili , zwiimiswa zwa phurofeshinala zwi na vhuḓifhinduleli dza maitele a ṱhanziela dza avho vho ḓiimiselaho i ita nḓowenḓowe ya zwikili zwa ndeme .
Tshivhalo tsha vhulavhelesi ha migaganyagwama ya vundu u wana vhutevhedzeli , u fulufhelea , mveledzaphanḓa na vhukoni .
9.1 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Mbekanyamushumo ya Vhulavhelesi ha Vhuendelamashango ngei Soweto , nga Ḽavhuvhili , 17 Tshimedzi 2017 , ine ya sedza kha u engedza tshenzhemo ya vhadali khathihi na u khwinisa tsireledzo ya vhaendelamashango .
Ndi zwifhio zwiṱirathedzhi zwi ne ra ṱoḓa u vha nazwo u swikelela zwipikwa zwashu ?
Kha vha badele diphosithi .
U shumana na khumbelo yavho zwi thoma nga ḓuvha ḽine vha rumela khumbelo ya thuso .
Koporasi i livhana na mveledzazwiwo ya u sa kona u swikela vhubindudzi na dziṅwe ndaka dzayo u itela u dzudzanya vhuḓifhinduleli hayo ha zwa masheleni musi vhu tshi fanela u itwa .
C. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
Thimu dzoṱhe dza Ndangulo ya U maka dzo vhiga vhuhulu ha vhukoni ha u bvelela kha maitele oṱhe a u maka .
Vhunzhi ha vhalimi vho tou ṱavha fhedzi hafu ya zwine vha dzulela u ṱavha nga ṅwambo wa tshanduko dza maḓi .
Hune ha si vhe na vhuimeleli , riṋe , zwavhuḓivhuḓi , ri tea u vha vhaimeleli .
Lavhelesani tsumbo khedzi .
Izwi zwi mbo ḓi vha ndaela ndapfu kha ofisi ṱhukhu hune ha vaha na muraḓo muthihi wa tshiṱafu kha u tshimbidza mishumo yoṱhe ya ndaulo .
Ndivho : U fhaṱa , u lavhelesa na u tikedza vhukoni ha tshiimiswa tsha sekithara na vhukoni ha nḓisedzo ya mbekanyamushumo na thandela ya madzulo a vhathu
3.2 . Masia a vhuṱhogwa vhukuma kha muvhigo wa ndingo a elana na ekhosisiteme ya maḓi o kunaho , milambo na milonga i re na khovhe maḓini o kunaho zwi re khomboni vhukuma u fhira tshaka dzoṱhe dza zwi tshilaho shangoni .
Musi hu na thuso ya mudededzi thandela idzi dzi nga dzudzanywa , pulanwa na u thomiwa .
Vhukoni ha u rangaphanḓa na u anḓana kha thandela na zwigwada zwo fhambanaho zwa vhathu .
12.6. Sa tshipiḓa tsha u alusa u shumisiwa ha dziICT u itela u fhaṱa ikonomi i katelaho , Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa iKamva wa Lushaka wa Tshiimiswa tsha Zwikili zwa eḽekiṱhironiki wa 2017 ( Mulayotibe wa iNeSI ) uri u anḓadziwe u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Hu ḓo thuswa vharumelazwivhambadzwa vha sa fhiri fumi kha ṱano ḽeneḽo .
Tshiganḓo tsha phalamennde tsha u khwaṱhisedza tsho ṋea mutheo wa u thoma u wanulusa khonadzeo ya u renga zwiṱhavhane nga maga a khwine a re hone .
Kha tsha vhuṋa , ho ḓo vha na tshilengo kha u ṱoḓa thuso ya dzilafho .
Hetshi tshi nga vha tshishumiswa tsha ndeme nga maanḓa sa izwi vhathu vha tshi nga tshi shumisa u topola mafhungo a bvelelaho kha mapa .
C Vhuloi kha Afrika Tshipembe ḽa musalauno
Ho sedzeswa kha zwo khetheaho , muhangarambo wa vhusimamilayo u thusa kha u ṋea tshivhumbeo tsha pharadigimu ya vhushaka ha u thola .
U angaredza tshinyalelo iyi , nyaluwo kha tsudzuluso ya vhulondavhathu na tshinyalelo ya masheleni zwi a fhungudzea , fhedzi zwi ḓi dzula zwi zwa khwine .
Ni kone u gera zwifanyiso izwi kha siaṱari ḽa zwigeriwa ni zwi livhanye ( u metshisa ) na zwiṅwe .
Ndi fhungo ḽihulwane uri vhashelamulenzhe vhoṱhe vha ḓidzudzanye nga nḓila ya tshiṱirathedzhi u itela u vha na vhuṱanzi ha uri ndingedzo dzi no shuma dzoṱhe nahone hu vha na mbuelo dzi re nṱha kha vhane vha kwamea .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , ri khou tea u tou livhana na gennge hedzi dza zwigevhenga dzine dza govhela fhethu hune ha khou fhaṱiwa na huṅwe fhethu ha mabindu vha tshi itela u homboka masheleni nga khani u bva kha dzikhamphani .
Mushumo wa sialala wo ḓoweleaho wa mupulani a u shanduki .
Hezwi zwi nga ṱoḓa vhatshimbidzi vha CBP vha tshi fara miṱangano yo vhalaho na masipala hu tshee na tshifhinga na u ambedzana nga ha mafhungo a re afho nṱha .
Mulayo u ṋetshedza uri Muvhuso wa Lushaka , sa thirasiti ya tshitshavha ya zwiko zwa maḓi zwa lushaka na u shuma nga Minisṱa , u na maanḓa a u laula u shumisa , u tshimbidzwa na ndango ya maḓi oṱhe a re kha Riphabuḽiki .
I ita nga u ralo nga nḓila dzo fhambanaho .
Izwi zwi dovha hafhu zwa shela mulezhe kha ndango ya fhasi ya u ḓalesa dzhidzhele .
Na u ita nzudzanyo idzo zwi dzulela u vha tshipileli tsha nṱhesa kha zwa ikonomi na u thembea lwa tshikhala tshilafu kha u lwa na zwitumbudzi .
Switshibodo dza kha Ofisi ya Dzingu dzo vha dzi khou shuma nga tshifhinga tsha mushumo .
Idzi tshumelo dzi tea u ṋea tshumelo kha vhathu vha miḽioni dza 42 , hu si ṱhanu na nthihi .
Modele u ṱanganedza phambano ya mbadelo dzo fhelelaho u bva kha ḽiṅwe gudedzi u ya kha ḽiṅwe .
Ngudo iyi yo vha i songo lavhelelwa u vha tsedzuluso yo fhelelaho ya vhurangeli ha vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ha lushaka na ha dzitshaka , fhedzi yo itelwa u ṋetshedza mutheo wa nyambedzano na vhashelamulenzhe vho fhambanaho .
SAD i tevhedza maitele a khwinisa a dzitshaka na zwitandadi zwa muthelo ; nga maṅwalo a fanaho e a ḓivhadzwa u mona na ḽifhasi .
Tsha u fhedzisela , ho khunyeledzwa uri ndi zwa ndeme vhukuma uri heḽi sia ḽa ndangulo ya mathukhwi ḽi dzhiiwe sa ḽa ndeme kha ḽeveḽe ya lushaka na ḽevele ya vundu nga u ṱavhanya .
Khoro i tea u sedzulusa hafhu na mugaganyagwama nga tshenetsho tshifhinga .
Tsho dzudzanywa u ya nga Khethekanyo ya 14 ya Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo ( PAIA )
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
Fhedzi vhuḓikumedzeli hashu ha u wana thandululo dzi yaho phanḓa kha ndambedzo ya muholo wa matshilisano nga u angaredza , nga maanḓa na pfunzo , a vhu timatimisi .
Fulo ḽa Operation Phakisa ndi nḓila ya mawanwa a u pulana na u swikelela mbekanyamushumo .
U ola na u bveledza mbekanyamushumo dza vhugudisi u itela vhashumi misi yoṱhe .
U bva kha muvhigo na themendelo dza Phaneḽe ya Tsedzuluso ya Ḽevele ya Nṱha nga ha Dzhendedzi ḽa Vhutsireledzi ḽa Muvhuso , ḽe mudzulatshidulo waḽo ho vha hu Minista Vho Sydney Mufamaḓi , hu si kale ndi ḓo ḓivhadza tshivhalo tsha maga a u ṱavhanyedza a u fhaṱiwa nga huswa ha vhukoni ha vhusevhi ha lushaka ha phurofeshinaḽa ha Afrika Tshipembe .
Vhashelamulenzhe vha shuma kha zwigwada zwa vhathu vha malo .
U bindudza huhulwane kha themamveledziso nga Afurika Tshipembe kha tshifhinga tsha vhukati hu ḓo aluswa nga u vha muraḓo wa ICA , nga maanḓa kha u bveledziwa ha datha na nḓivho ya zwibveledzwa na matshimbidzele a mveledziso ya mbekanyamaitele vhukati ha G20 na mashango a Afurika .
Naho zwikhala zwa ndondolo ya phukha dza ḓaka na vhuendelamashango zwi ḓiphiṋa nga ndeme ya nṱha kha masia aya , mbuelo dza zwa ikonomi na matshilisano kha vhahura na vhadzulapo vha vhupo ha mahayani a dzo ngo swikiswa kha gumofulu nahone zwikhala zwinzhi zwi kha ḓivha zwo sala uri zwi tshinyadzwe .
2.6 . Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Phuthaditjhaba Industrial Park ya R50 miḽioni zwenezwino ine ya ḓo alusa mveledziso ya nḓowetshumo na u engedza tsiko ya mishumo yapo na nyaluwo kha vunḓu ḽeneḽo .
Sa Khabinethe ya lushaka , ro dzhia tsheo ya uri ri ḓo fanela u alusa ikonomi ya shango , u itela u fhelisa thaidzo dza u shaea ha mishumo , vhushai na u sa lingana kha shango .
U sedzwa hafhu ho fhelelaho ha tshifhinga tshoṱhe ha maitele a u tshimbidza mbilo na tsedzuluso dzi yaho phanḓa dza khonadzeo ya mbilo dza fhufhura ndi maṅwe a maitele na mbekanyamaitele ane a vha hone u fhungudza u ṱanea kha khohakhombo ya Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo .
Thimu yeneyi musi i tshi shumisana na Mulanguli wa CBP , i ḓo vha na vhuḓifhinduleli vhukateli kha kutshimbidzele kwa CBP ha masipala .
Mimasipala yo ita maitele a u nanga na khetho nga nḓila dzo fhambanaho na u ṱanganyisa zwa u nanga na khetho .
Mbadelo dzi nga badelwa na kha akhaunthu i tevhelaho ya bannga :
Ho sedzwa ngomu na nnda ha sibadela
4.2 Khabinethe i khou tikedza maga o dzhiwaho nga Komiti ya Minisiṱa dza Muvhuso kha
Ndi fhungo ḽine ri khou ḽi khakhulula nga kha maitele aya .
Ndi zwiṱaraṱa zwine zwa tshimbila ṱhirafiki yo vanganaho nahone zwo anda kha u furalela bada .
Nga ngeno thungo hu itwe zwa u fhaṱa ipfi na u ṱalusa mibvumo yo vhumbaho zwipiḓa zwa ipfi .
Mbadelo ya muthelo i songo badelwaho hu sina thendelano ya kubadelele kha tshelede i kolodwaho .
Zwiga , dzifuḽaga na nyimbo dza lushaka zwa mashango a shelaho mulenzhe na zwone zwi ḓo bveledzwa .
Vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza vhupo ho tsireledzeaho na ho kunaho vhu kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Ro ḓiimisela u fhenya khaedu dza masheleni na dziṅwe vho dzine dzo fareledza mvelaphanḓa dzine dzo vha dzi tshi khou kundisa vhathu vha vhupo uvhu tshiko tsha ndeme tshi ngaho itshi .
( a ) Tshitatamennde tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 ( Phando 2012 ) tsho imela mulayo wa u guda na u funza kha zwikolo zwa Afrika Tshipembe nahone tsho imela zwi tevhelaho :
Mbatha u a ḓivhea nga vhukoni hawe kha TV sa muthu ane a shumisa vhuvha hawe kha u kunga vhaṱaleli , a dovha a vha mutambi wa matambwa khathihi na mushumo wawe kha Mbumbano ya Dzitshaka .
I nga vha ṱhalutshedzo ya zwe vha ḽa nga tshiswiṱulo kana tshilalelo madekwe , i nga vha thaidzo ya zwino ine vha khou ṱangana nayo mushumoni kana hayani .
Muofisiri wa Zwamafhungo wa sia ḽa muvhuso wa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo , sa zwenezwo , u na vhuḓifhinduleli , u ya nga tshiteṅwa 75 ( 4 ) tsha PAIA , u rumela khaṱhululo kha maanḓa a khaṱhululo khathihi na zwiitisi
Tshiṱori tshi re na mathomo , mutumbu na magumo .
U ya nga ha vhubveledzi , musaukanyo nga u angaredza u dzinginya uri ho vha na khamphani dzi si gathi ntswa nga nnḓa ha sekithara ya veini dzo bveledzaho vhuhone ho khwaṱhaho kha maraga wa ḽa Afrika Tshipembe .
Komiti ya zwa U Ṱola i ita tsedzuluso yayo nga ha u vhubveledzi ha u mushumo wa u ṱola ha nga ngomu .
8.1. Khabinethe i khou vhilaedzwa nga tshikalo tsha khakhathi tshitshavhani tshashu na uri i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe , zwitshavha na mazhendedzi u khwaṱhisedza uri mulayo u a tevhedzwa uri vha shumisane u itela u vhona uri zwikolo zwashu na fhethu ha nnyi na nnyi ho tsireledzea na uri hu na tsireledzo .
Mbambadzo na Phaḓaladzo vhu vhona uri GCIS i na zwiṱirathedzhi zwa mbambadzo na phaḓaladzo zwo fanelaho kha zwibveledzwa na puḽatifomo yayo yoṱhe .
Ri bva kule .
Ahuna mutshipiso na vhupambuwi ho wanalaho u bva kha Gwama ḽa Lushaka .
U ṋetshedzwa ha themamveledziso dza matshilele zwi katela pfunzo , mutakalo na zwifhaṱo zwa dziofisi , vhupulani ho ṱanganelanaho na ndangulo ya ndaka yo fhelelaho .
U vhala tshirendo tshi no amba nga tshifhefho .
Khethekanyo dzi tevhelaho dzi bula hafhu khathihi na u dodombedza hovhu vhuimo .
Khethekanyo ya u fhedzisela i katela zwidodombedzwa kha thekinolodzhi yo " kunaho " sa ya fulufulu nga sola na zwinwe zwikhala zaa fulufulu zwo teaho zwa vhashai kana zwitshavha zwiṱuku zwa mahayani .
Vho tenda uri a hu nga vhi na ṱhanganelo , tshumisano , mushumo kana vhushaka ha zhendedzi hune ha vha hone vhukati havho na Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka zwo bveledzwa nga thendelano iyi kana u shumiswa ha Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Izwi zwi shuma sa mutheo wa u thoma Thero 10 ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka 2030 .
Khomishini i dzhia sa u sa vha mulayoni fhungo ḽa uri zwa zwino a hu na u ṱanganedzwa nga mulayo ha fomaḽa ha vhushaka ha mbeu nthihi .
o Referentsi yo tou ṅwaliwaho ya u bva kha muthu we vha vhuya vha mu shumela kana dzangano ḽo teaho u khwaṱhisedza uri vha mushumi kha iyo sekithara yo sumbedzwaho afho nṱha na sambula dza mushumo wavho .
Kha dziṅwe nyimele bada ine ya guma i nga dovha hafhu ya shumiswa sa vhupo ha mushumo kana ha u tamba hone , ya fhungudza tshivhalo tsha tshikhala tsho vuleaho tshine tsha ṱoḓea kha nzudzanyo yoṱhe , tshine na tshone tsha ḓo kona u kwama mugaganyagwama wa mavu woṱhe .
Tsha raru tsha ṱhanganyelo ya vhupo tshi fanela u shumiselwa mufhiriselo , vhulanguli na mishumo ya u tikedza .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo u shuma , vhukati ha zwiṅwe , mishumo i tevhelaho na maanḓa :
A vha na dzangalelo ḽa vhukuma kana vhuḓikumedzeli kha kuitele kana mvelelo dza kuitele tenda vha wana mbadelo dza u dzhenela havho
Ngauralo , mimasipala i a kona u shumisa milayo miṱuku ine ya sumbedzisa maḓuvha a mbambadzo na awara dza u vula na vala fhethu ha u nwela khathihi na u ṋea ndaṱiso dziṅwe na dziṅwe dza u pfuka milayo miṱuku iyi .
John o mmbudza uri ndi songo dzhena maḓini iḽo ḓuvha fhedzi ndo vha ndi tshi khou tevhelela tshaini ya musuku .
Naho zwo ralo , sa vhaofisi vha zwa mutakalo , fhano hayani na kha ḽifhasi , ri kha ḓi vhilaedziswa nga mpfu dzo bvelelaho u swika zwino ( kha ḽifhasi ḽoṱhe 0,8% na Afrika Tshipembe 0,1% ya vhathu vho kwameaho ) .
Zwi nga dzhia miṅwedzi miraru u wana Ṱhanziela ya u Ṅwalisa uri i ṋetshedzwe
U dzhenelela ho fhambanaho u itela u ṱuṱuwedza nyaluwo ya vhubindudzi na u dzhenelela ha vhaimbi kha nḓowetshumo ya vhutsila ha mishumo minzhi ya vhaimbi zwi ḓo ṱalulswa khathihi na nḓowetshumo ya vhashelamulenzhe .
Naa khoro yo thola muthu ane a ḓo ita mishumo ya mulanguli wa masipala ?
5.6 . Khabinethe i dzhiela nṱha u lwisa hune vhaswa vha ṱangana naho musi vha tshi khou lingedza u ḓifunza nga vhone vhaṋe .
Kuitele kwa u ṱahisa mbilaelo a ku tei u dzhiela fhasi mbetshelwa dza mulayo ufhio na ufhio dzine dza khou shuma .
Tsumbo ya izwi ndi ṱhanziela dza mbingano , ndaela dza khothe dzi ṋeaho muhumbulelwa pfanelo , ṱhanziela dza mabebo dza ṅwana , na zwiṅwevho .
Tshumiso yo fhelelaho ya Mulayotibe i ḓo vha na masiandaitwa a ndeme kha tshiko tsha vhathu na tsha masheleni .
Zwa u fhaṱa vhushaka ho ṱanganelanaho na zwiimiswa zwi re kha tshitshavha , mashango a re miraḓo na kha vhuimo ha dzingu na ha dzhango ndi zwa ndeme .
Naho zwo ralo , i nga vha nyimele ifhio na ifhio u funza u bva kha tshanduko u bva kha muvhuso wa muima woga u ya kha wa demokhrasi i katela zwi tevhelaho :
( a ) langula , i tshi tevhela mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha shango , khetho dza zwivhumbeo zwa vhusimamilayo ha lushaka , vunḓu na zwivhumbeo zwapo ;
Naho zwo ralo , zwivhumbeo zwinzhi zwo dzudzanywaho zwa vhurangaphanḓa zwi a tea lwo eḓanaho , na nga , tshifhinga zwi vha zwo teaho nga maanḓa .
Sabusidi dza zwiimiswa a dzi kwamiwi nga mulayo u re afho nṱha .
Khethekanyo ya Tshumelo ya Sainthifiki i khou ṱangana na khaedu zwi tshi ḓa kha ndondolo na u lugiswa ha tshishumiswa tsho khetheaho .
Tshumiso ya milayo ya tshigange tsha sanithari ya tsitsikano na khavara , fhedizi nga maanḓa khava , hu na vhuḓowedzi ho khetheaho , u fana na kha nyimele ya u laṱa malaṱwa a vhangaho u sina , u fhungudza u ṱanea ha malaṱwa a ndondolamutakalo .
Mbekanyamushumo ya Vhuheḓana ya ha Masipala ndi ḽiga ḽa u fhungudza muhwalo wa mbadelo dza tshumelo dza ha masipala kha miṱa yo shayaho ngomu ha masipala .
4.2 . Zwiga zwine zwa imela maḓuvha a swiswi a Afrika Tshipembe , nga maanḓa fuḽaga ya kale , a zwi thusi kha u fhaṱa lushaka lwo faranaho , lu sa ṱaluli nga muvhala kana nga mbeu sa zwe zwa vheiswa zwone kha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Ṱhoho : Phukha na zwikhokhonono zwi dzulaho maḓini - Awara 4
6 . Muṱangano wa khoro u dzhia tsheo kha mafhungo a re kha adzhenda minidzhere dza khoro dza fhirisa phurosese nga fhasi ha nyito ya u thoma u ya phanḓa na mutevheṱhanḓu .
Milandu ine ya si vhe ya vhugevhenga , tsumbo , ṱhalano , u lifhelwa tshelede kana u fariwa hu si ho mulayoni , nz
Hezwi ndi zwithu zwa vhuṱhogwa zwine zwa fanela u dzhiwa musi hu tshi dizainwa dzithandela , hu tshi itiwa migaganyo , u ṋetshedzwa mugaganyagwama na u saukanya zwisumbi zwa u linga kushumele kwa thandela . wana kuthomele kuswa kwa ndangulo ya zwiko kune kwa katela u dzhenelela ha vhafumadzi .
Arali I khou ṋetshedza sa i imelaho u valelwa sibadela , hu ḓo shuma mbuelo sa sibadela 100% ya mutengo wa Tshikimu
I topola mafhungo a u pulanela mavu na mveledziso ane a dzhiwa sa a re na ndeme tshitshavhani tsha wadi .
Tsumbo dza u shandukisa fhasi na khunzikhunzi dza mulambo ndi dza u bwa muṱavha na mishumo miṱuku ya zwa migodi .
Kha asima , hu na u tswukuluwa ha nḓila ya muya .
Ḽaisentsi ya u ḓiraiva ya tshifhinga nyana i waniwa na zwenezwo .
Tsinga tsekene dzi ṋaṋisa u vha hone ha govho ḽa malofha ane a dzhena kha nyelelo ya malofha a vhanga u thivha ha tsinga kana a fhirela kha mbilu .
Afurika Tshipembe ḽi tea u shumana na mbuno ya uri vhathu vha miḽioni vha si na vhuholefhali vha ṱoḓa u shuma .
Simphoziamu yo vha yo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi u tshi khou fariswa nga Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku .
Khwiṋiso dzo dzinginywaho dzi nga dovha dza engedza mulayotibe wa miholo kha vhatholi .
Mavu na zwifhaṱo : Masheleni ane aḓo shumiswa kha u renga kana u hira mavu , zwifhaṱo na zwiimiswa a katela na pfanelo .
Musi ro ṋewa vhukonḓi na u shusha khaedu dzo livhaho tshumelo ya nnyi na nnyi Afrika Tshipembe , zwo vha khagala uri muvhuso u nga si u zwi swikelela u woṱhe .
GCIS i dzhiela nṱha ndeme ya u tsireledza tshidzumbe tsha vhana kha ḽifhasi ḽa vhuṱumani nga kha lubuvhisia
Kha ri ṅwale
U ya nga ḽiṅwalo ḽa mbekanyamushumo ya zwikambi , vhuholefhali ha ṅwana nga vhanga ḽa u nwa halwa mme o ḓihwala ndi tshivhangi tsho ḓoweleaho vhukuma tsha vhuholefhali ha muvhili na muhumbulo .
Pulanelani maanea aṋu ni tshi shumisa mepe wa mihumbulo .
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho na Mudzulatshidulo
A vha tei u vha na tshiḽipi tsha muholo u vula akhaunthu ya Mzansi .
( a ) tshiitisi tsha u vhewa ha itsho tshiimo ;
Digirii dza mbambedzo dzine dza tea u elelwa .
U itela pfufho iyi , ṱhalutshedzo dzi tevhelaho dzi ḓo shuma :
Nga kha Mulangadzulo , ro ramba vhurumelwa ha mahoro o fhambanaho u bva Phaḽamenndeni u dalela senthara ya dziṱhingo , u itela uri dzi MP vha tou ḓivhonela nga vhone vhaṋe mushumo une wa khou itiwa .
Vhushumisamupo - Zwi amba ṱhoḓisiso iṅwe na iṅwe ya , kana mveledziso kana u shumiswa ha , zwiko zwa zwi tshilaho zwapo u itela mbambadzo kana u shumiswa kha nḓowetshumo .
Zwi tea u dovha hafhu zwa ḓivhea uri nḓisedzo ya Shedulu ya vhu Ṱahe yo ṱukufhala ngamaanḓa .
Ṱhoḓea dza tshitshavhani tsha mugudi dzi a ṱalutshedzwa .
Nyaluwo ya ikonomi na u sikwa ha mishumo zwi ṱoḓa mutevhe wa mbekanyamaitele dza maraga dzo teaho nahone dza tshifhinga tshilapfu dza dovha dza kona u humbulelwa .
Muvhigo une wa vha na themendelo une wa iswa kha DPP na khophi kha SAPS
Hezwi zwi konisa muvhuso u shumisa na u khwinisa mbekanyamaitele u shumana na zwithu zwa ndeme zwine zwa shavhisa na u pfesesa khwine u shavhisa hu re hone .
Kha vha ṱalutshedze vhubvo na maitele o shumiswaho u dzudzanya muvhigo muṅwe na muṅwe .
Izwo zwo ḓisendeka : tsha u thoma , hu uri kana ndaka yo vha tshitshimbidzi tsha mulandu nga fhasi ha Mulayo ; arali zwo vha zwo ralo , tsha vhuvhili , khamusi , zwi na vhuḓivhuḓifhinduleli ha u dzhiiwa ha ndaka .
Kushumele kwa vhagudisi .
Thebulu dzi tevhelaho dzi sumbedzisa u salela murahu ho rekhodiwaho u ya nga ṅwaha wa muvhalelano na u swikelela u ya nga masipala wapo :
Vha dzhiele nṱha
Nga iṅwe nḓila tshigwada tshoṱhe tshi vhala bugu nthihi .
YA KHA VHATHU , GUDA KHA VHATHU , PULANA NA VHATHU , SHUMA NA VHATHU
Kha ṅwaha uno wa anivesari ya vhu 60 ya Thendelonzwiwa ya Mbofholowo , mavu ndi tshiṅwe tsha zwithu zwa ndeme kha u swikelela thandululo ya zwithu zwo khakheaho zwo iteaho kale .
Vhorakhonṱhiraka vha ḓo kona u dalela fhethu ho fhambanaho kha maḓuvha a tevhelaho .
Ri ṱoḓa u livhuha vhadzuli vhoṱhe vhe vha imeiḽa dziCV dzavho na tsumbo dza mishumo yavho .
Yunithi ya mapholisa ya vhudziki tshitshavhani ndi yone ine ya tea u ḓisa vhudziki tshitshavhani musi hu tshi vha na mishushedzo .
Fomo ya nomboro ya 11i a wanala kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano i re tsini navho kana ofisini ya masipala .
Vhalani tshiṱori itshi ni elekanye nga vhabvumbedzwa vha zwipuka .
Hune mikhwa ya matshilele a kale o ḓoweleaho , vhurereli kana sialala ya vha i tshi khou kuḓana na ezwi , mulayo wa dzangalelo ḽavhuḓi nga maanḓa sa zwe wa ṱalutshedzwa u tea u vha wone u sedzwaho u thoma .
U ya nga muhumbulo uyu tshivhalo tsha zwifhato zwa pfunzo zwo kuvhanganywa fhethu huthihi hu re na mudzudzo khathihi na zwifhaṱo zwa bisimusi , u mona na senthara ya zwishumiswa zwa tshipentshela .
U ola na u pennda hu tshishumiswa ṱhoho ya vhege
Iyi ndi tsumbo i no konadzea ya ndingo ya ' Arali- Izwo ' :
2.1 . khabinethe yo gaganyelwa nga ha u ḓo shumiswa ha tshiteṅwa 100 ( 1 ) ( b ) tsha u ṱhaḓula kha Vunḓu ḽa Limpopo na u tendelwa ha u bva kha tshiteṅwa tsha u ṱhadula 100 ( 1 ) ( b ) u ya kha tshiteṅwa 100 ( 1 ) ( a ) hu na ndaela dzi re khagala dzo fhiwaho Khorondangi ya Vunḓu sa ṱhoḓea dzine vha tea u thoma u dzi swikela u itela u anganya u bva tshoṱhe .
Tshenzhelo ya miṅwaha mivhili i tea u vha i kha ḽevele ya vhulavhelesi .
Tsheledemviswa ya Tshitshavha ya Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni zwi dzhiwa zwi zwo khwaṱhaho na u vhonala zwi khephutshara mafhungo sa zwine zwa ṱoḓiswa zwone fhedzi kushumisele kwazwo ku ya konḓesa zwi tshi ḓa u vhiga , u ṱoḓisisa data na zwa mimaini .
Vhushaka vhukati ha muvhuso na vharangaphanḓa vha sialala ndi ha ndeme zwenezwi vha tshi khou shuma vha tshi ya kha u khwinisa matshilo a vhathu .
U thonwa ha u dzhenela ndondolo dza u beba dzo ḓisendekaho nga tshitshavha .
U tendela vharengi vha tshumelo uri vha vhe na zwine vha amba nga ha nḓila ine tshumelo ya ṋetshedziswa zwone ;
Nnḓa na nga ngomu ha sibadela
Nangani ipfi ḽone , ni ṱume mutshila wa -ana ni kone u ṅwala ipfi ḽiswa afho tshikhalani . khumba
Zwiitisi zwi sumbedzaho nḓivho zwine zwa ḓivhadza vhubvo ha mishumo ya ṱhumano ya lushaka lwo vanganaho i katela :
Kha vha dzule vha tshi khou tevhelela na u isa phanḓa u swikela thandela yoṱhe i tshi fhela .
Vhukoni ha u davhidzana zwavhuḓi kha ḽevele dzo fhambanaho na vhashumisani .
Naa ndi ḓo ṋewa vho nnḓu yanga ?
5.7 . Kha muṱa na khonani dza Muthusa Minisita wa Mveledziso ya Matshilisano wa kale , Vho Bongi Maria Ntuli vhe vha vha mushumeli wa vhathu na mulwela mbeu o ḓiimiselaho .
Hu uri hu na vha sa ṱoḓi vhupulani vhu re khagala , hu na vha sa ṱoḓi u tevhedza vhupulani kha zwine khazwo zwa nga swikelelea fhedzi zwa zwino .
25 . Maga a Ndaulo o teaho Maga nga muvhuso a tea u vha a ṱanganedzeaho .
Senthara i khou konḓelwa nahone i khou ṱoḓa u penndwa .
Nga murahu ha u waniwa mulandu ha muhwelelwa , fhedzi hu sa athu u pfukiselwa mafhungo khothe khulwane , madzhisiṱiraṱa wa dzingu o rekhoda zwauri o vha o siedza zwa u ḓivhadza muhwelelwa nga mbetshelwa dza tshigwevho tsha fhasisa .
Madzina a khamphani , nomboro dza redzhisiṱiresheni , madzina a vhathu vho redzhisiṱariwaho , madzina a vhubindudzi , datumu ye ya thoma ngayo na lushaka lwa bindu , khathihi na ḓiresi ya bindu ḽo redzhisiṱariwaho .
Ri na ndivhuho nnzhi kha mafunda e vha ri sumbedza one .
Nḓisedzo ya muḓagasi na gese
Tshivhalo tsha madzulo kha vhusimamilayo ha vunḓu vhuṅwe na vhuṅwe tshi ḓo tiwa hu tshi tevhelwa khethekanyo ya 105 ya Mulayotewa muswa . '
Ndivho ndi ya u tandulula tshivhalo tsha zwiwo zwa khethululo na u isa phanḓa u tandulula dziṅwe tshakha dza vhuḓifari ha vhugevhenga dzi ṱuṱuwedzwaho nga tshiṱalula , luvhengelambiluni kana u sa konḓelelana , nga tshivhumbeo tsha vhugevhenga ha vengo na tshipitshi tsha vengo , zwine zwo no itea lunzhi maḓuvhani a si gathi o fhiraho .
Mulayo u nga tevhedzwa kha khethekanyo ya iṅwe na iṅwe ya muelo kha garaṱa ya zwikoro ya ndinanyelo ya mushumo .
Kha vha ṱalutshedze ngona dza mbambedzo dzo fhambanaho na u sumbedzisa masia a tshumiso a ngona iṅwe na iṅwe .
Austria , sa tsumbo , ḽi tendela mbilo arali mulandu wo itwa seli nahone muhumbeli u na vhudzulo ha tshoṱhe Austria .
U topola mvumbo dza muanewa muhulwane na u shumisa maṱaluli kha u mu ṱalutshedza .
Arali ṅwaha wa muthelo wa khamphani wa fhela mafheloni a Luhuhi , wa vhuraru u ḓo fhela kha miṅwedzi ya sumbe nga murahu ha mafhelo a ṅwaha wa muthelo .
Vhashumisi vhoṱhe vha ṱoḓa zwikhala zwa u ḓidzhenisa tshoṱhe kha vhaṅwe vhathu na kha zwikhala .
Vho Nkosinathi Maphumulo , vhane vha ḓivhiwa sa Black Coffee , kha u vha muAfrika Tshipembe wa u thoma u wina maimo a nṱha a Thelevishini ya Vhuḓimvumvusi ha Vharema ( BET ) Mutambi wa Dzitshakha wa Khwine : Pfufho ya Afrika .
Vhathu vha Pagans vha ṱalutshedza vhurereli sa vhurereli ha vhuvha vhu ṱhonifhaho uri Ḽifhasi na zwithu ( zwivhumbwa ) ndi zwikhethwa .
Nga ṅwambo wa izwi , hu ṱoḓea u leludza tsenguluso ya tshifhinganyana .
Shango ḽine ra khou tshila khaḽo zwino ḽi khou shanduka nga luvhilo na nga nḓila isongo lavhelelwaho kha ḓivhazwakale ya muthu .
u vhala vha vhavhili / u vhala ha mugudi e eṱhe
3 . Ngona ya u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha
Mutikedzelo ndi tshelede ine mutholi wavho a badela u itela mutengo wa GEMS .
U shumisa nyimbo dza nyito : vhagudi vha edzisela mutsukunyeo wa mudededzi - mitsukunyeo i angaredza u matsha , u gada , u thamuwa , u tamba khadi , u mona na u linganyisa
Tshiteṅwa tsha vhuraru tshino khou ṱavhanyiswa kha sekhithara , ndi zwo sedzesaho masheleni , ndi sekhithara dzenedzi dzine ra ramba khamphani dza Japan uri vha humbule u dzhenelela khadzo .
Kha u kovhekana ha magavhelo a nyaluwo hu tea u vha ho ṱangaṋwa na u tavhanyedziswa ha nḓisedzo ya ndinganyelo , ho ṱanganyiswa na u maanḓafhadziswa ha vhathu vharema .
Hu na tshivhalo tshihulwane tsha u sa kona u vhala na u ṅwala ha vhadzulapo .
Muhasho u ḓo khantsela masheleni a kolodiwaho arali wo fushea uri vho vha vha sa zwi ḓivhi uri a vho ngo tea u wana masheleni ayo .
Naho zwo ralo , hoku ndi kuitele kwo ḓoweleaho u mona na Tshiṱiriki tsha Overberg na Western Wane .
A ri koni u amba uri tshiṱori itsho tsho dovhololwa lungana , muthu a nga humbulela uri lwo vha lunzhi .
Ri tea u ṋea mavhala a nngwe mafhungo a uri u ḓidzhenisa kha thusedzo ya vhashumisa zwidzidzivhadzi zwo sedzesa kha u tshidza matshilo , u tsireledza miṱa na u fhaṱa tshitshavha tsho khwaṱhaho .
A hu nga vhi na u swikelela rekhodo u swikela mbadelo dzoṱhe dza khumbelo dzo no badelwa .
Vhaṅwe Vhadzulatshidulo vhavhili vho ṱanganedza kha nyimele iyi u thomiwa ha khomishini ṱhukhu ntswa kha zwa mushumo na matshilisano , zwa engedza ṱhoho ya ndeme na u engedza tshikoupu tsha tshumisano .
Zwiengedzwa zwi bvaho mihashoni ya Muvhuso , vhaalafhi vha vhukoni , madzangano a vhaṱoḓisisi na a phurofeshinala na one o vha o katelwa .
Vhurangeli uhu vhu ṋetshedza Vhaswa vha Free State tshikhala tsha u sumbedzisa taḽente dzavho na u khwinisa zwikili zwavho .
Muthu o huvhalaho a nga hwelela muṅwe na muṅwe wa vho tshinyaho vha vhoṱhe tshelede yo fhelelaho ya tshinyalelo .
Musi hu tshifhinga tsha uri vha vhe na vhana , vhafarisani vhoṱhe vha fanela u ita ndingo dza HIV vha wane mvelelo phanḓa ha musi vha tshi litsha u shumisa dzikhondomo vha lingedza u vha muimana .
3.5 . U ya nga Vha Mbalombalo vha Afrika Tshipembe ( StatsSA ) , nyaluwo ya mishumo yo ṅwaliswa kha mbambadzo ya tshumelo ya mabindu na u fhaṱa , ngeno u lozwea ha mishumo ho vha hone kha migodi , mamaga , vhuendi na miṱani .
Tsaino ya Muofisiri wa Mafhungo / Muthusa Muofisiri wa Mafhungo :
Ndivho ya davhi iḽi ndi u sika vhupo ha zwa tshiimiswa vhu konisaho zwa mveledziso ya mahayani ya tshifhinga tshilapfu u itela u ṋetshedza mveledziso ya matshilisano na zwa ikonomi kha zkwitshavha zwa mahayani zwi tshi khou tshimbila na matshilo lwa tshifhinga tshilapfu .
Ṱhanziela yavho ya u ṱola miri i tea u khwaṱhisedza uri :
I dovha hafhu ya tendela u ṋetshedza u gonya ha miholo zwo ḓisendeka nga asesimennde dza mashumele .
Mitambo ine nda i funa
Muholo wa ṅwaha uno wa u humbulelwa kana wa vhukuma ..
Zwipiḓa zwa bodo ya tshiṱori , phazili , na phazili dzi no metsha .
Muvhuso u shela mulenzhe nga nḓila i vhonalaho kha sekithara ya ndaka , zwazwino wo no ṋetshedza nnḓu dza miḽioni u bva nga 1994 .
Vhashumi vhane vha ḓo livhana na u sudzuluswa nga nṱhani ha vhuleme ha ikonomi vha ḓo litshiwa kha mushumo , lwa tshifhinga nyana nahone vha dovha hafhu vha gudiswa zwikili zwa mushumo .
Ambani Kha ri ambe nga phindulo dza mbudziso dzi tevhelaho .
Malugana na izwi , vhushaka ha u londa vhu ṱoḓa u konḓelela .
Nga ḽa 31 Tshimedzi , khalaṅwaha ya muthelo ya 2018 i khou vala kha vhatheli vhane mbuelo dzavho ndi muholo fhedzi na vhatheli vhane mbuelo dza vha dzi si miholo vhe vha ṋanga u rumela mithelo yavho kha madavhi a Tshiimiswa tsha Tshumelo ya Muthelo tsha Afrika Tshipembe .
Muṅwali a nga , sa tsumbo , sedza kha miloro kana ṱhuṱhuwedzo .
Nzudzanyo ya munyanya nga kotara nga kotara kana tshigwada tsha tshumelo ya tshitshavha wo ḓo sedzuluswa , u itela u fhungudza u lengisa na u khwinisa maitele a khumbelo .
Hu dovha ha vha na nyengedzeo i vhonalaho kha tswikelelo ya maḓi , muḓagasi na vhuthathatzhili , zwine zwa vha tshiga tsha ndeme kha lutamo lwa muvhuso wa Afrika Tshipembe lwa u tandulula zwoṱhe zwo khakheaho zwa muvhuso wa tshiṱalula na u ṋetshedza tshumelo dza mutheo kha vhathu vhoṱhe .
U ṱhaṱhuvha hu no itwa nga vhadziatshinwi zwi ḓo khwaṱhisedza vhudzivha ha muṱavha wo tibaho matheriaḽa ya matombo .
Mazhendedzi a mulayo a ḓo tevhela mulayo nga u fara na u hwesa mulandu vhane vha ḓo kwashekanya ndaka dziyunivesithi , na zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha , zwitshavhani nahone nga tshifhinga tsha migwalabo .
19 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Milayo ya Saintsi na Thekhinoḽodzhi wa 2017 Phalamenndeni .
Masiari i ṱwa yo awela kana yo eḓela .
Ni nga takalela u fara lwendo lwo raloho lwa tshikolo ?
Zwiwo zwine vha khou livhisa khazwo zwi kwama mabulayo a songo teaho kha shango .
Musi ndi tshi vha vhona vha kha phareidi , vho ambara yunifomo iyo ya lutombo nga u ḓihudza , ndi dzulela u ṱuṱuwedzea nga vhuthihi na vhuḓifari havhuḓi vhune vha vhu sumbedza .
Mushumo wa u dzudzanya Ofisi ya Dzheneraḽa wa Vhukala Ndeme u kati , wo ḓaho nga maga a Mulayo wa Tsedzuluso ya Ndeme ya Ndaka wa ṅwaha wa 2014 .
Mushonga : mushonga wa sialala na mishonga minzhi ya tshi zwinozwino i bveledzwa hu tshi khou shumiswa matheriala a zwimela .
Sa tsumbo , u katelwa ha ḽevele dzo ṱanḓekana dza nṱha , u fana na zwitshavha zwa maḓaka , zwi ḓo elana na mveledziso ya ndeme , mutheo wa dziwebe dza zwiḽiwa .
Dzikomiti dza Wadi na Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha . ( CDWs )
Vhaofisiri vho bvisa vhafariwa vha vha vhea kha iṅwe sele .
Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe , vhashumi vhayo na vhaṅwe vhathu vhoṱhe vho ṱumanaho na Webusaithi iyi , a vha na vhuḓifhinduleli ho livhanaho kana hu songo livhanaho , tshinyadzo yo vhangiwaho kana mvelelo u bva kha u shumisa Webusaithi iyi na Webusaithi iṅwe na iṅwe yo ḽinkiwaho nayo , kana u khakhisea , vhukhakhi kana u sa vha na vhuronwane kha tshumelo yo ṋetshedzwaho .
Mutevhe wa malwadze a sa fholi ( CDL ) : Mutevhe wa malwadze o tiwaho a sa fholi une zwikimu zwoṱhe zwa dzilafho zwa tea u ṋetshedza u katelwa ha ḽeveḽe ya gumoṱuku , sa zwe zwa bulwa nga mulayo .
1.8 . Kha phindulo ya ṱhoḓea ya maḓi ya Masipala Wapo wa Moqhaka , Khabinethe yo ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Mushumo wa u Kunakisa Maḓi o no Shumaho a Kroonstad nga Minisiṱa wa Maḓi na Vhuthathatshili , Vho Nomvula Mokonyane .
U khunyeledzwani ha vhuṱanzi , vhaimeli vha zwa mulayo vha vhashelamulenzhe vho fhambanaho vho swikisa khanedzano dzo tou ṅwaliwaho .
Khomishini , nga Muhasho wayo wa Vhashumi , Saintsi na Thekhinoḽodzhi u thoma u shumisa mbekanyamushumo ya mveledziso ya tshiṱirathedzhi tsha saintsi na thekhinoḽodzhi , i ṱoḓaho u shela mulenzhe kha mutakalo na u khwiṋisa vhunzani ha matshilo a vhadzulapo vha Afrika .
Vhaongi vha matshudeni a vho ngo tholwa nga Muhasho .
Phungudzo ya phesenthe ya fumi kana ṱhanu kha khaphasithi i fanela u tendelwa musi hu tshi rengiswa thikhithi .
Zwiṅwe zwazwo ndi zwi tevhelaho : 1 .
Nḓivhadzo ya u fhirisela pfanelo kha muṅwe muthu : R650 ndingo i ṅwe na iṅwe
U vhea iṱo mvelelo dza bindu dza thandela dzi nga dovha dza katela u vhea iṱo vhareili vha ndeme na zwisumbi zwa kushumele zwihulwane zwa zwiteṅwa zwa mbuelo kha ḽidzinginywa ḽa bindu uri ḽi ṋetshedze mahumbulwa kha u vhiga nga sofuthiwee ya u vhea iṱo kushumele kuhulwane kwa dzangano .
Mufariwa o vhila uri o tambudzwa na uri muofisiri o bula maipfi a khethululo khae .
Vha songo shumisa zwibveledzwa zwa uḽu na mithenga ( kha vha shumise zwibveledzwa zwa ' synthetic ' ) .
1.14.1. Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha ise phanḓa na dzhiela nṱha thero ya Ṅwedzi wa Vhufa ya ṋaṅwaha ine yari : " Ṅwaha wa Vho Oliver Reginald Tambo : Ri khou pembelela Mbofholowo ya Vhufa hashu " .
2.2 . Muhaelo a u tou ri thusa fhedzi kha u lwa na iḽi dwadzetshifu nga u thivhela u lwala lwo kalulaho , u valelwa vhuongeloni kana lufu , fhedzi u dovha hafhu wa fhungudza khohakhombo dza zwa mutakalo dzine dza nga ḓiswa nga dziṅwe tshaka dza vairasi dzine dza kha ḓi ḓa .
Ho sedzwa gumofulu na gumofulu liṱuku ḽa sibadela ḽa R15 649 nga muṱa nga ṅwaha
( b ) u hwesa Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka maanḓa-
Vha ḓo ḓisa mbuelo na u sika mishumo .
Zwino ṅwalani mafhungo aṋu inwi muṋe ni tshi ṱalula muthu kana tshithu :
Zwipiḓa zwa ndeme mushumo wa nḓisedzo ya dzinnḓu zwo ḓisendeka kha u swikelela khumbulelo dza ndeme nahone zwi katela :
U imiswa ha ḽinwalo la Optimum Coal ho fheliswa na uri khamphani yo livha kha u sedza thaidzo dzi tshimbilelanaho na zwa u sa tevhedza mulayo .
Pfukiselo dzo itelwa Tshiimiswa tsha Ṱhoḓisiso tsha Ṅwovha tsha SA u thusa vhorabulasi vhaṱuku vho kwameaho nga gomelelo .
( a ) ṱuṱuwedza ṱhonifho ya pfanelo dza vhuthu na mveledziso ya mvelele ya zwa pfanelo dza vhuthu ;
Tshivhumbeo tsha fhasi tsha tshitengeledzi tsha fhasi
Tshishumiswa tsha 2A na B : Zwivhuyedzi , zwivhuya , vhuthengathenga , zwishushedzi zwa Masipala woṱhe wa vhupo na zwa tshikhala .
U buletshedza na u ṱalutshedza maitele a u dzhenelela kha kuvhusele kwa vhuimo hapo .
Tshifhinga tshoṱhe musi no no vhudzisa , Vho Phele vha ambe tshifhinga .
U thomiwa ha ino mbekanyamushumo a zwi tou dzhiiwa fhedzi sa muhanga wa u khwinifhadza vhuḓifhinduleli , fhedzi hafhu sa maitele a u khwinifhadza mashumele na vhukoni ha muhasho na sekhithara nga u angaredza .
Izwi zwi fhindula ḽi ambiwa ḽa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ḽa u bveledza mbekanyamaitele ya mveledziso ya dziḓorobo ine ya ḓo vhona uri hu na vhupulani havhuḓi , vhubindudzi ha themamveledziso na ndaulo ya u tikedza nyaluwo na u honolola khonadzeo ya ikonomi ya ḓorobo dzashu .
Zwo ḓisendeka nga izwi , ndivho ya mbekanyamaitele ndi u :
Thero ya samithi , " U takula Mveledziso ya Afrika nga kha Thekhinoḽodzhi , Vhuthomazwiswa na nga kha Vhathu " , zwine zwi tshimbilelana na Adzhenda ya AU ya 2063 khathihi na vhuvhekanyandeme ha dzhango u itela ṱhanganyelo
Hune ha vhonala hu na vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha zwiito zwa vhutshinyi , mulandu wa vhutshinyi u a hwelelwa kha vha Tshumelo dza Tshipholisa dza Afrika Tshipembe .
Luṅwalo lwa thendelo lu bvaho kha vha Burou ya Maimo ya Afrika Tshipembe (
Musi vha tshi dzhena kha tshifhaṱo tsha muvhuso , vhadzulapo vha tea u kona u vhona uri ndi tshumelo ifhio ine vha nga i lavhelela , na uri vha tea u ya ngafhi na uri vha tea u amba na nnyi musi vha songo fushea .
Nga murahu vhana vhanga vha humbela thuso .
U wana na u shumisa zwiko zwa mafhungomatsivhudzi , tsumbo , kha vhathu vha re tshitshavhani na kha bugu dza ḽaiburari .
Nga nṱha ha u ṋekedza tshumelo dza masipala , masipala i tea ( nga mulayo ) u ranga phanḓa zwino , u langula na u pulanela mveledziso nga kha maitele ane a vhidzwa u pfi Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelanaho .
Tshiendedzi Tshi vhonala tshi hani ?
R300 miḽioni yo vhetshelwa mushumo wa ndugiselo ya u fhaṱa dziyunivesithi ntswa ngei Mpumalanga na Kapa Devhula .
Kha Thendelano ya Thendara ya ndeme , Vhorathendara a vho ngo tea u bva na luthihi kha tshilinganyo tsha dizaini tshi no khou ṱoḓea , mikano ya dizaini na maitele a nzudzanyo ya phaiphi zwo tiwaho kha ḽiṅwalo iḽi .
Ṱhanziela ya u lovha ya mufarisi ( arali i hone )
Themamveledziso ya vhubindudzi i bveledza vhupo vhune ha konisa nyaluwo ya ikonomi na u vha nyimele thangeli ya ndeme kha nyaluwo i sa nyeṱhi .
U ḓivha zwa masia a ndangulo ya zwa miholo zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Masipala wapo wo livhana na khaedu khulwane ya u shaeya ha mushumo , vhushai na zwisumbi zwa mutakalo zwi si wa vhuḓi .
Thimu iyi i no ḓivhea zwavhuḓi nga ḽa Matsatsantsa i ḓo ṱangana na TP Mazembe kha luṱa lwa vhuvhili lwa muṱaṱisano wa makhaulatshele wa kiḽabu dza dzhango ṅwedzi u ḓaho .
Tshumelo dza dzilafho ḽa shishi , dzine dza katela tshumelo dza ambuḽese , ndi vhuḓifhinduleli ha mihasho ya mutakalo ya mavunḓu .
Zwifanyiso na phosiṱara dza Tshivenḓa .
Zwi ḓivhiwa nga nnyi na nnyi uri fhethu hune ha pfi ndi vhuponi ha mahayani , zwitshavha zwone zwiṋe , u bva tshitshetsho , zwo ḓi ṋea vhuḓifhinduleli ha u ḓifhaṱela vhukhudo na tshumelo dziṅwe-vho dza muteo , vha tshi shumisa zwiko zwa mupo zwi re hone .
Vha vhoṱhe , vho ri ṋekedza vhuendi vhu ṱavhanyedzaho na vhudavhidzani , vhudzulo ho tsireledzeaho nahone hu dzuleaho , ndondolo ya khwiṋe ya zwa dzilafho , fulufulu ḽinzhi , maḓi na zwiḽiwa zwo kunaho nahone zwinzhi , themamveledziso ya u tikedza zwithu izwi zwoṱhe zwa ndeme .
Musaukanyo wa vhuvha ha tshiimo tshiḓaho kha ndeme na tshiimo tsha ndingano ya mugaganyagwama zwi sumbedza vhudziki ha mbadelo dza u lifha zwikolodo nga phesenthe ya GDP vhu ḓo ṱoḓa u isa phanḓa ha khwiniso kha ndingano ya zwa masheleni u fhirisa tshifhinga dzo anganywaho .
Mathomoni zwo thoma sa thaidzo ya tshelede u koloda , ndi nyimele ine isa vhe ya vhuḓi kha zwi imiswa zwa u koloda masheleni yo swikelela kha tshiimo tshikonḓaho tsho phaḓalalaho na ḽifhasini , nahone zwi na masiandoitwa kha zwibveledzwa na mbambadzo .
Hezwi zwo ita uri hu vhe na u thomiwa ha mishumo ngomu ha muhasho , ine ya sedzesa kha vhupulani ha ndeme , ndangulo ya khohakhombo , na mihanga ya milayo ya zwiimiswa zwa muvhuso .
Ri ya murohoni , honyana
Ndima iyi i dzhiela nṱha zwi tevhelaho sa marangaphanḓa ayo :
Khamphani ya nnḓa ndi khamphani yo nwaliswaho shangoni ḽa nnḓa nahone ḽi tamaho u thoma khamphani Afrika Tshipembe .
24.2.3 Muitakhumbelo , muthu wa vhuraru , kana tshiimiswa , vha nga ita khumbelo khothe u ri tsheo ye vha si fushe angayo i sedzuluswe nga khothe .
Nga tshifhinga tsha vhuriha , u shumiswa ha khuni hu tshi itelwa vhududo hu a swika hune ha anda vhukuma .
Pulane dza ndindakhombo dze dza vha dzo vhewa dzi katela nyambedzano na mimasipala na ESKOM u khwaṱhisedza uri a hu na u khauwa ha muḓagasi nga tshifhinga tsha mulingo .
Ṅwedzi wa Vhufa u alusa na u pembelela masia o fhambanaho a vhufa ha Afrika Tshipembe .
Khoro iḓo ṱavhanya ya fhelisa nḓisedzo ya tshumelo kha murengi arali vhuḓifari uho , sa zwo sumedzwaho afho nṱha , ha nga wanala .
Muthelo wa tshifhinganya wo itelwa u thusa vhatheli u swikelela mbadelo ya muthelo u kolodwaho nga zwiṱuku nga zwiṱuku u fhirisa uri vha badele tshelede nnzhi - nnzhi nga luthihi kha ṅwaha muthihi wa muthelo .
A vha faneli u ita zwithu izwi zwoṱhe na muthu ane a vha ita uri vha sa pfe vho vhofholowa kana u ḓifara nga nḓila iṅwevho , na musi muthu onoyo e mashaka kana ane vha mu ḓivha vhukuma .
Ho wanala hafhu hu na thaidzo ya u kundelwa u thoma u shumisa thendelano dza tshifhinga tsha kale nga mashango a Afrika .
Muṋetshedzi wa tshumelo na muofisiri wa thandela vha ḓo dzulela u fara miṱangano ya u amba nga ha mafhungo o bviswaho ngeno hu uri u dzhenelela hu a ṱodea nahone vha ḓo ambedzana na muofisiri wa u ṱola sa zwi ṱodeaho .
A vha tei u ṱangana na thivhelo na zwithithisi musi vha tshi ṱoḓa mushumo .
Khabinethe i ṱahisa ndivhuho dzayo kha zwitshavha zwe nga muya wa vhuthu , zwa konana na muvhuso u thoma senthara dza ndondolo dza tshitshavha u ṱanganedza avho vhe vha pfuluswa .
Thaidzo idzi , dzi tshi khou tshimbilelana na thaidzo khulwane vhukuma dza ndangulo , a zwi timatimisi uri zwi ḓo vhea khovhakhombo khulu vhukuma kha dziyunivesithi .
U vha hone lini ?
Mbadelo dzo tiwaho dza ndindakhombo dzi badelwa u bva kha akhauthu ya tshinyalelo ya muhasho .
Ndi vhuḓifhinduleli ha vhabebi , vhaunḓi na vhadzulapo u vha na vhuṱanzi ha uri vhana vhashu vho tsireledzea , nga maanḓa kha zwifhinga zwi ḓaho .
Ri a dovha ra amba nga ha khethululo nga ngomu khothe yo kwamaho vhadzia phethisheni vha vharema .
Ndi muhumbulo wavho wa uri nga nḓila ine Mulayo wa ita mbetshelo ya u fhelisa vhuloi , kusumbedzele kwavho kwa vhuloi , zwi lwa na mbetshelo dzo vhalaho dza
Miṅwahani miṱanu yo fhiraho ho iteswa zwinzhi u khwaṱhisa maano a muvhuso a ndangulo ya TB nga u engedza u ṱhaṱhuvhiwa na u itwa ndingo nga maanḓa nga kha fulo ḽa u itwa Ndingo na u Eletshedzwa nga ha HIV .
Barberton a hu tou vha na maini wa musuku wa kalesa fhedzi Afrika Tshipembe , fhedzi hu dovha ha vha ho pfumesaho zwi tshi ḓa kha thoro dza musuko u ya nga volumu dzi bviswaho .
Kha vha nange muthu ane a ḓo vhiga u dzhiya notsi nga tshifhinga tsha therisano na muṅwe muthu ane a ḓo vhiga murahu nga tshifhinga tsha puḽenari .
I sedza kha nzulele ya tshiimiswa khathihi na vhuḓifhinduleli ha miraḓo ya muvhuso yo fhambanaho na mazhendedzi a ndaulo .
Phindulo : Komiti ya Wadi i dzhia tsheo ya u isa mafhungo khothe .
U dzhenelela ha tshitshavha hu tea u vha tshipiḓa tsha tshiimiswa u vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha shango vha na pfanelo i eḓanaho ya u dzhenelela .
vhane kushumisele kwavho kwa sialala kwa zwiko zwa zwi tshilaho hune khumbelo ya thendelo ya vha na vhushaka navho , vhe vha thoma kana vha ḓo dzhenelela kha kana u vhumba tshipiḓa tsha vhushumisamupo yo dzinginywaho ; kana
Ṱhoho : Zwimela na mbeu - Awara 4
Thasiki 5 Kha vha ṋee tsumbo dzo khetheaho dza uri tshitshavha tshi nga dzhenelela hani kha vhuimo uhu ha IDP , na zwiimiswa zwi re hone u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha .
Tshumiso ya masia o khetheaho a mushumoni kha khethekanyo dzoṱhe dzi elanaho na zwa mutakalo dza vhashumi ndi tshiṱirathedzhi tshi bvelelaho tsha u kunga vhatholiwa .
Itani mepe wa mihumbulo wa mihumbulo mihulwane . Ṅwalani zwi re zwaṋu inwi muṋe ni tshi shumisa mihumbulo i no bva kha zwe na vhala .
Lwa kotara dza fumi na nthihi , mbalo dza u tholwa Mpumalanga dzo vha dzi nṱhesa ha dza u wa ha ikonomi lwa u thoma .
Muhasho wa Pfunzo wa Gauteng u na nḓila ya kuitele kwo khwaṱhaho na zwiṱirakitsha zwa u langa Tshayandaulo .
Kha vha ite khumbelo ya phemithi ya mugodi :
Tshikimu tsha thikhedzo tsha zwiambaro tshi ṋetshedza thikhedzo khulwane ya masheleni , tshi tshi tsireledza tshivhalo tsha dzifekiṱhiri na mishumo .
R7 biḽioni yo iswa kha zwiimiswa zwiswa zwa vhuimazwikepe , zwi tshi tevhela u ṱanganedzwa ha modele wa Vhuḽedzani ha Tshitshavha na Phuraivethe wa mveledziso ya themamveledziso ya vhuimazwikepe nga Manḓalanga a Vhuimazwikepe ha Lushaka ha Transnet .
Luṱa lwa 3 lu sedza kha u vhumbwa ha pulane .
Talelani nga fhasi maitimapfukeli a re mafhungoni aya .
67 . U shela mulenzhe nga vhaimeleli vha muvhuso wapo
Mashumele a vhubindudzi hashu ngamaanḓa maanḓa o vha a ndeme .
U dzhenela ha vhadzulapo kha kuitele kwa demokirasi
" Musi ri tshi aluwa muzika wo vha u tshi pfala hoṱhehoṱhe .
Ndangulo ya mugaganyagwama wa khemisi na u monithara zwibviswa .
U kavhiwa nga HIV , AIDS na maṅwe malwadze a elanaho nao
Rakhonṱhiraka u ḓo dzhiela nṱha ṱhoḓea dza Mulayo wa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni , khathihi na Milayo ya U fhaṱa musi a tshi ṅwala mbekanyamushumo .
U engedza u sumbedza vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe ha thandela ha PPP , Vhufaragwama ha Lushaka vhu khou dzhiela nṱha u dzudzanya hafhu kushumisele kwa tshumisano iyi na nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , u fhungudza tshifhinga tshine ya tshi fhedza u ṱhaphudza vhupulani ha thandela .
Nga ḽiṅwe sia , data yo wanwaho zwikoloni i anzela u vha na zwiṅwe zwidodombedzwa zwi takadzaho zwine tshiṅwe tshifhinga zwi nga konḓa u zwi fhambanyisa na data ya Tsedzuluso ya Miṱani .
Mbetshelwa i sumbedza nyimele dzine muthu o raliho a nga valelwa nga fhasi hadzo dzi bva kha tsheo ya khothe ya mulayo nga fhasi ha mukano wa mulayo une muthu o fariwa a ḓiswa .
Khamphani idzi kanzhi dzi shumisa khoudu dzine dza sa kone u ḓivhadza muthu kana khoudu dzi sa ḓivhei u wana mafhungo nga u dalela havho saithi yashu .
Tsireledzo ya zwi tshilaho maḓini , hu tshi katelwa na tsireledzo ya mbambadzo na zwiko zwa zwi tshilaho maḓini hu tshi katelwa na vhureakhovhe , minerala dzi re fhasi ha lwanzhe na zwiko zwa fulufulu , zwi fanela u vha zwiko zwi wanalaho .
Ḽiga ḽa 3 : Kha vha pfesese mushumo wa mukhantseḽara wa wadi
Tshavhuvhili , zwa vhureleli zwa sialala zwa Afrika zwashu zwo dzulela u vha fhungo ḽo dzumbamaho .
Vhaḓivhi vha zwa muhumbulo:u ya kha muthihi kha vha fumbili vho ṅwaliswaho vha shuma kha sekithara ya muvhuso .
Khoro Guṱe ndi tshipiḓa tsha nṱhesa tsha u dzhia tsheo tsha WTO vhukati ha Muṱangano wa Dziminisita .
Vhaofisiri a vho ngo pfumbudzwa kha u shumisa zwishumiswa zwa zwidzimamulilo .
Khabinethe yo takadzwa nga Milingo ya Maṱiriki yo khunyelelaho hu si na khakhathi khulwane na u tamela mashudu kiḽasi ya 2017 musi vha tshe vho lindela mvelelo dzavho dza mafhelo a ṅwaha .
Muhasho u dovha hafhu wa vha na vhufarani na sekithara ya phuraivethe , NGO na zwitshavha .
Masipala wa Buffalo City wo ṱanganedza tshikalo tsha u wana mbuelo hune tshinyalelo yoṱhe ire fhasi ha tshikalo i badeliswa musi i tshi vha hone .
U khwaṱhisedza nḓisedzo ya vhukuma ya tshumelo zwi ṱoḓa sisiṱeme i tendelaho u kalwa ha vhukuma ha kushumele nga avho vha re na vhuḓifhinduleli ha nḓisedzo ya tshumelo na nḓila dza u ita uri vha vhe na vhuḓifhinduleli .
Nga tshifhinga tsha ngudo dza u vhala hu na khonadzeo dza uri mugudisi a dzhenise vhagudi kha u humbula na u vhudzisa nga nḓila yo fhambanaho .
Mbudziso : Naa komiti dza wadi dzi na vhuḓifhinduleli kha mahoro a zwa polotiki ?
Nga nṱha ha hezwi , muhasho u lavhelelwa u shumisa tshanduko idzi vhuponi ha nnḓa nga zwishumiswa zwo pimiwaho ngeno u tshi khou londola zwiimo zwavhuḓi zwa nyisedzo ya tshumelo .
Avho vha kwameaho vha ndeme u ya nga u tevhekana ha maimo avho ndi vha tevhelaho :
U itela u tikedza u shela mulenzhe uhu hu no hwesa vhathu maanḓa na nḓivho , masipala u ita uri hu vhe na u pfumbudzwa ha vhathu .
Maḓi a imela malofha o shuluwaho nga ḓuvha , fhedzi a dovha hafhu a vha tshiga tsha u kunakisa .
8.3 Vouthu dza Mugaganyagwama wa Mihasho dza 2017 nga Shundunthule 2017 dzi ṋetshedza tshikhala mihasho wa u vhudza Phalamennde na tshitshavha nga u angaredza uri vha ḓo shumisa hani Mugaganyagwama wa 2017 we vha kovhelwa wone .
Tsenguluso ya nzulele ya vhudzulo ha vhashumi vha dzibulasini yo topola zwikhukhulusi na khaedu dzi re na tshivhalo zwine zwa tea u sudzuluswa hu tshi shumiswa mbekanyamaitele na zwiṱirathedzhi .
Vho vha vhe murangaphanḓa a si na nyofho vha dovha vha vha mulwelambofholowo wa dzangano ḽashu a si na vhutshivha .
U lenga hu khou vhangiwa nga nṱhani ha mafhungo a thekhinikhala na u ṱola vhunzani ho engedzwaho hu ne ha khou thomiwa .
Thimu dzo sedza kha masia a ndeme maṋa .
Kanzhi , khuḓano dzi thoma musi hu tshi levhelwa vhashumi vha vhafumakadzi nga vharengi vha vhanna .
Nga maṅwe maipfi , u konisa u bveledza u dzhenelela hu hulwane hu pfadzaho na zwiko zwi si gathi .
U ita ndingo dza ndondolo ya lushaka , sete dza zwimela zwi tshilaho zwoṱhe , tshaka dza zwimela , nz .
U wanulusa maitele ayo a nyaluwo a Tshiṱiriki tsha Overberg .
Muhasho a u na sisiṱeme dzo teaho dza u tshimbidza zwa ndugiselo ya mivhigo ya kushumele .
Maitele a Ndango yo Ṱanganelaho ya Tshiṱirathedzhi o shumiswa nga Khabinethe ubva Ṱhangule 2014 zwo itaho uri Tshigwada tsha Tsireledzo tshi thome u shumisa ndaṱiso dzo vhalaho , vhudzheneleli ha sekithara dzo vhalaho ha u tsireledza tshugulu Afrika Tshipembe .
Ṱhalutshedzo ya mushumo wa vhulanguli hovhu i ḓo vha hei ya uri hu ḓo vha vhu tshi ḓivha hune vhathu vha dzula hone , u pfesesa ṱhoḓea dzavho na u fhindula nga u ṱavhanya .
Shumisani ḽibulatshifhinga kha u vhumba fhungo .
Nga vhuvha hazwo , ndeme ndi tshihumbulelwa na u angaredza nahone ngauralo a i khagala zwi tshi kwama ndavhelelo ya vhuḓifari vhu ṱanganedzeaho na vhu sa ṱanganedzei vhuvhili haho .
Iyi ndima i sedza kha mbetshelo dza khethekanyo ya 14 ( 1 ) ( d ) yaMulayo wa Promotion of Access to Information Act une wa randela uri tshiimiswa tshi tea u fha zwidodombedzwa zwa dzirekhodo dzine tsha vha nadzo u itela uri zwidodombedzwa zwi shumiswe musi hu tshi humbelwa u swikelela mafhungo .
Arali muthu ane a vha na HIV a thoma u bvesa malofha kana u vha na zwilonda zwi sa langeiho zwi nga vha zwo teaho u mu vhetshela thungo ha vhaṅwe u swikela thaidzo idzi dzi tshi vha nga fhasi ha ndaulo .
Musi ri tshi sedza murahu kha nḓila yo pfukwaho , roṱhe ri fanela , nga u ḓihudza , u amba uri tswikelo dzashu dzoṱhe nga ngoho ndi dza vhuṱhogwa .
Nnḓu ya Lushaka ya Mahosi , Nnḓu ya Mahosi ya Dzingu , na khoro dza sialala dzoṱhe dzi na komiti dza vhulamukanyi dzi re na maanḓa a u dzhia tsheo na u tandulula khanedzano dzi kwamaho vhuhosi .
1.2 . Zwiito zwa vhuaḓa , zwi nga vha zwihulwane kana zwiṱuku , zwi ḓi dzula zwi khaedu khulwane ine shango ḽa khou livhana nayo nahone zwi humisela murahu nyaluwo ya ikonomi na mveledziso ya matshilisano .
Muhasho wo topola zwithu zwiraru zwi ne zwa vha zwa ndeme kha u vhona uri huna mveledziso ya mutakalo kha vhana .
URI u vala maḓi kha vhashumisi vhane mbadelo dzavho dza vha dzo salela murahu malugana na tshumelo dzi no bva kha Khoro nahone vhane vha si dzhiiwe sa vhashai hu tea u dovha ha itiwa u bva nga ḽa 01 Nyendavhusiku 2004 .
U dubekanya mafhungomatsivhudzi a tshi pfala .
Nḓivho ya mbekanyamaitele ya zwa vhupo na theo dza mulayo .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa na u tevhedza DMP ya tshikimu na phurothokholo nda ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
3.2 . Kha vha ite uri vhone na vhafunwa vhavho vha tsireledzee nga tshino tshifhinga tsha madakalo nga u dalela vhupo ha muhaelo vhune ha vha tsini navho naho vha songo ranga u ita nzudzanyo uri vha kone u redzhisitariwa khathihi na u haelwa nga mahala .
Zwiito izwo zwa vhugevhenga zwi rwa mudivhitho wa ndayotewa yashu ya demokirasi na uri a zwi na vhudzulo kha tshitshavha tshashu .
Mbetshelwa dza Tshipiḓa tsha 2 tsha Ndima ya III ya Vhudavhidzani ha Eḽekiṱhironiki na Ṱhirantsekisheni , 2002 ha ngo katelwa kha u shuma kha vhudavhidzani vhuṅwe na vhuṅwe ha elekiṱhironiki na milaedza ya data ine mushumisi a rumela kha GCIS nga kha webusaithi .
Hezwi zwi amba uri miraḓo ya Komiti ya Wadi i tea u dzulela u humbula izwi musi i tshi humbula nga ha kushumele kwa mishumo yavho sa tshaneḽe ya vhudavhidzano vhukati ha khoro na vhadzulapo kha tshitshavha tshavho .
Ndi zwifhio zwine zwa ḓo ri sumbedza uri ro orowa ?
Ndi zwifanyiso zwifhio zwi no sumbedza mutsho wa phepho ?
Midzi iyi i amba mini ?
Vha khou tendela Vhufaragwama ha Lushaka na mazhendedzi a hone u ita zwithu zwine zwa nga sa zwenezwo zwoṱhe zwa ndeme u itela u kona u dzhenisa dzina ḽavho kha redzhisiṱara .
Komiti iyi i ḓo rangwa phanḓa nga Minisiṱa wa Ofisi ya Muphuresidennde wa Vhupulani , u Monithara na Tsedzuluso .
Maitele a maṅwalo badani na mafhande a mukano a raliwei na one o khwiniswa .
Khwaṱhisedzo yo vhewa kha u itwa ha Ndayo dza Gwama ḽa ḽushaka kha vhukoni vhu re fhasi , khathihi na mveledziso ya puḽane ya mveledziso ya zwikili zwo ḓisendekaho nga vhukoni .
Zwigwada zwi re na dzangalelo na zwivhumbeo zwa pfano zwi lwelaho zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwo imaho ngauri .
Dziṅwe mbuelo dzi katela tshumisano kha ṱhoḓisiso nga u dzhenelela ha avho vho no fhedzaho pfunzo ya nṱha na u dzhenelela ha nḓowetshumo , u kovhekana pfanelo dza ndaka ya muhumbulo dzine dza bva kha ṱhoḓisiso na u livhuwa vhaṋetshedzi vha tswikelelo kha mvelelo dza ṱhoḓisiso .
Itani ḽitambwa nga tshipuka .
U rekhoda maipfi maswa na ṱhalutshedzo dzao kha dikishinari ( ṱhalusamaipfi ) .
Mbadelo khulwane ya u fhirisela kha zwiimiswa zwa dzitshakha dzine adzi badelei murahu , na dzone dzi wela nga fhasi ha mutevhe wonoyu .
Nḓila ya u thoma nahone ya ndemesa ine vhafumakadzi vha nga dzhenela ngayo kha Phalamennde ndi tshifhinga tsha khetho .
Vhagudi vhoṱhe vha Vhuimo ha Fhasi , vhuhulu vhagudi vha Gireidi ya Ṱ , a vha tei u ṱwa vho dzula zwiduloni ḓuvha ḽoṱhe .
Fhethuvhupo ndi hufhio ?
Tshumisano ya dzingu vhukati ha maanḓalanga apo i a ṱuṱuwedzwa .
SC i nga ḓisa mbuelo dza mveledziso mbuya ngauri netiweke dzi re hone dzi nga kona u kunga zwiko .
Bugu dza u shumela dza Rainbow ndi tshipiḓa tsha zwe Muhasho wa Pfunzo ya Muteo wa ita zwa u khwiṋisa vhukoni ha vhagudi vha Afrika Tshipembe vha gireidi dza rathi dza u ranga .
Masipala u na vhuḓifhinduleli ha u bveledza muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha sa iṅwe nḓila ya ndeme ya u vha na vhuḓifhinduleli na u vha khagala .
Ndi miraḓo ifhio ya Komiti ya Wadi vhane vha fanela u ṋewa vhuḓifhinduleli ha u ita mushumo ?
Nyito dza ndulamiso na themendelo dza khwaṱhisedzo kha sisiṱeme dza ndango dzi khou shumaniwa nazwo nga vha Muhasho .
Tshiṱirathedzhi tshi fanela u katela maga a u thivhela a ndeme , a ndeme ṱhukhu na u fhungudza .
Khabinethe yo topola nḓowetshumo dza vhusiki na mvelele sa dziṅwe dza vhatshimbidzi vha nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo kha u thoma u shumisa Nḓila ya Nyaluwo Ntswa .
Vho shumisana kha mveledziso ya ndeme ya u lwa na samba ḽa u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila isi yone .
Tshenzhelo siani ḽa tshitendeledzi tsha CBP tsho fhelelaho u bva kha u rangela u pulana , u ḓa kha u shumisa pulane khathihi na kha M&E , hu tshi ṱumekanywa CBP na IDP , khathihi na sisiteme , mafulo a u tsivhudza vhathu na vhutshimbidzamushumo hoṱhe hu no ṱoḓea kha u pfukisa CBP ;
ARALI SARS YA SI ṰANGANEDZE THEMENDELO DZA MUTANDULULI WA MBILAELO DZA ZWA MUTHELO ?
Thendelano nga ha ṱhalutshedzo ya Tshikalo tsha Muholo wa Fhasisa wa Lushaka wo swikelwa nga Khoro ya Vhashumi na Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka .
Thero dza lushaka dzi na ḓuvha ḽi re fhasi nga ḽithihi kha dziṅwe thero .
Kha vha shumise fomo iṅwe ya thungo arali vha tshi tama u redzhisiṱara zwoṱhe .
Na vhone vha ḓo wana heneyo nḓivhadzo .
Vhunzhi ha dzitsudzuluso kha mbekanyamushumo ndi dza vhaḓivhi vha masheleni vha nga nnḓa .
I dovha ya dzhiela nṱha komiti ya wadi sa tshiimiswa tshi ṱumanyaho vharangaphanḓa vho khethwaho na vhathu .
U pulane , u ole , u shumise na u londota thandela dza vhuinzhiniara .
Vha khou pulanela u shumisa kuitele uku kha u thusa u swikela zwilavhelewa zwa vhorapolotiki na zwitshavha .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri ri na zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani zwa zwinozwino uri vha kone u shumisa tshumelo iyi i leludzaho zwithu .
Arali muiti wa khumbelo a tshi khou humbelela muṅwe muthu vhuṱanzi , tshikhala tshine khumbelo ya itwa ngayo tshi tea u sumbedzwa .
Mafhungo haya a elana na tshivhumbeo tsha mmbi , mavu na vhupo , milayo ya mmbi na u wana zwishumiswa zwa tshiswole .
23.7.1.2.3 Vho sedza zwiimo zwoṱhe zwa mulandu , nahone vha vhona zwi si zwa ndeme kana zwo fanela u dzhia maṅwe maga .
U vhea ndivho na zwipikwa zwa ndondolo ya lushaka lwa zwimela zwo nangiwaho .
Aya maitele a sumbedza tshikalo tsha lutendo nga vhathu kha ḽifhasi musi ho sedzwa vhuloi vhune ha vha havhuḓi kana vhuvhi zwi tshi kwama lutendo .
4.15 Khabinethe i vulela muṅadzi na u fhirisela mashudu mavhuya kha Muthusa Mulamukanyi Muhulwane wa kale Vho Dikgang Moseneke vhe vha ḓirula mushumo u bva kha Bannga nga murahu ha u dzhena Khothe ya Ndayotewa nga 2002 .
Mutengo wa nzwalelo kha tshikolodo tsha muvhuso zwi ḓo vha zwone tshikonḓisi tshawo .
Ho tea u vha na u lingedza tshoṱhe u dizaina zwiṱaraṱa nga mbonalo yo ṱanḓavhuwaho , sa musi zwo dzinginywa kha tsumbanḓila , hu tshi sedzwa tshaka dzoṱhe dza vhuendedzi , hu tshi katelwa vhukanyakanya , vhaendangaṋayo , mimoḓoro , na vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Ngauralo , mulayo wa ndinganyiso ya ikonomi u dzula u hone nahone u tea u dzula u wa ndeme kha u sa livhanyiswa .
U ita mutevhe wa zwifanyiso zwa tshiṱori .
U shuma na u saukanya tsedzuluso nthihi ya tshilinganyo ya u fushea ha vhalwadze nga ṅwaha u itela u kala u fushea ha vhalwadze kha vhuongelo ha dzingu , TB , zwa muhumbulo , mvusuludzo dzo khetheaho dza zwa muhumbulo na vhuongelo ha zwa maṋo .
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP na thendelo u thoma
Vhuendi ha ḓoroboni vhu sedza kha zwiteṅwa zwiraru zwa vhuitwa ha tshiṱirathedzhiki :
Musi thikhedzo yo raloho i na mbuelo nnzhi , muthu u tea u zwihumbula uri thikhedzo yo kaliwa .
Bulasi ya mavu o omaho nga u angaredza ndi ya vhuvha ha zwa bulasi ya u itela u tou tshila fhedzi , nahone hu na migwala ya mavu a songo limiwaho .
Ṱhanziela ya vhukuma i bvaho kha shango ḽo teaho .
Sumbedzani arali khamphani yaṋu yo bveledza vhashumi vhayo kha zwiṅwe , vha tshi nga thusa kha mbekanyamushumo dza u khwinisa vhupfumbudzi na pfunzo dza nṱha .
A hu na nyendo nga holodei dza nnyi na nnyi .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo nga ha Ndaela ya Khothe ye ya ṋea ndaela Vhufaragwama ha Lushaka uri vhu shele mulenzhe kha u tshimbidzwa ha Masipala wa Vhupo ha Lekwa ngei vunḓuni ḽa Mpumalanga , zwi tshi tevhela zwe zwa ambiwa nga Tshiteṅwa tsha 139 ( 7 ) tsha Ndayotewa tshine tsha tendela thikhedzo yo ṱanganelaho nga Vhufaragwama ha Lushaka na Muhasho wa Vhuvhusi ha Tshumisano na zwa Sialala uri zwi tandulule u kundelwa ha sisiṱeme ya zwa masheleni na vhuvhusi ya masipala .
Musi khumbelo ya thuso yo no tendiwa , fomo ya u kiḽeima ya EMIA , dokhumenthe dzoṱhe dza thikhedzo na khwesheneya yo teaho dzi tea u ḓadzwa dza ṋewa EMIA hu saathu u fhela minwedzi miraru ya ḓuvha la mbuiselo ya bindu ḽo tendelwaho .
Zwa zwino ri na khaedu ntswa tshoṱhe na HIV .
Kha sisiṱeme ya mavunḓu maṋa o sedzuluswaho , ndi ḽithihi fhedzi ḽine ḽa kuvhanganya mafhungo a malaṱwa tshifhinga tshoṱhe , ngeno mavhili a tshi kha ḓi bveledza na u vha kha luṱa lwa mathomo lwa u kuvhanganya data .
1.8.6. Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili nawo u khou vha na mvelaphanḓa kha ndugiselo dza u thomiwa ha Mulambo wa Ber uya kha Tshikimu tsha Nyengedzedzo tsha Voelvlei .
Mafhungo aya a ndeme a ḓo ṱoḓa tshumisano ya muṅwe na muṅwe na vhuḓiimiseli ho khwaṱhaho u vhona uri zwi a bvelela .
Therisano kha sesheni ya dzulo dzi ḓo dovha dza vhea thounu ya nyambedzano dziṅwe dza thero ṱhukhu nga tshifhinga tsha dzikhomishini .
Vho vha vha tshi khou shuma hafhu kha themu yavho ya vhuvhili kha Khomishini ya Vhupulani ya Lushaka .
Arali vho vhidzwa uri vha vhe ṱhanzi kha vhutshutshisi :
bveledza kuitele kwa u vhea phanḓa ṱhoḓea dza u thusa kha zwa migodi na khwinifhadzo ya minirala , vhulimi na mveledziso ya zwibveledzwa zwa vhulimi , sekhithara ya zwishumiswa zwa nḓuni ; nḓowetshumo dza vhukoni , tshumelo dza tshitshavha na zwa khemisi .
Dzina ḽa uvhu vhulwadze ḽa tshisaintsi ndi : Dwadze ḽa Mukhushwane wa A ( N1H1 ) 2009 .
Fhedzi , ndangano / maitele a khetho a tea u khwaṱhisedza vhuimeleli ha vhafumakadzi .
Thimu nṋa dza thikhedzo dzi re kha zwiṱiriki dzo thomiwa .
Tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe tshi ṱoḓa mini kha thusothanzi ?
Mashumele a fhasi nga u angaredza kha tsireledzo ndi mbilaelo ine zwi sa fhambanyisei yo ṱumanaho na khaedu dzi konḓaho dza u langa tsireledzo kha mafhungo a u ḓalesa ha vhafariwa na , u engedzea ha vhafariwa vha swili khulu vha re na zwigwevho zwa vhutshilo havho hoṱhe .
Sofuthuwee i fanela , vhukati ha zwinzhi , u thusa kha u shumana na u vhudzisesa .
5 . Muṱangano wa Ḽifhasi wa vhuṱanu wa nga ha u Fheliswa ha zwiito zwa u dzhia Vhana sa Vhashumi
Vha ḓo wana thendelo ya u valelwa havho sibadela/ tshileludzi tsha u vhofholowa tshe vha tou ḓinangela .
U itela u shumisa idzi pfanelo , muvhuso wa Afrika Tshipembe wo ḓiimisela kha u fhungudza nḓisedzo ya zwidzidzivhadzi nga nnḓa ha mulayo na u ṱoḓea ha izwo zwidzidzivhadzi nga kha maga manzhi na mbekanyamushumo dzo ṱanḓavhuwaho .
Muṱangano wo dzhenelwaho nga vhurumelwa ha vhaofisiri vhahulwane vha khamphani dza dzitshaka na khamphani dzapo , vhe vha ambedzana na Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa na vhurumelwa ha Minisṱa dza Khabinethe .
U vhonala lwa tshoṱhe nga vhunzhi ha tshivhalo tsha nṱha tsha vhathu vha dzulaho nnḓa , naho zwo ralo , zwi dzulela u nyamisa vhaṅwe vha vhashumisi kha zwigwada kha u shumisa tshikhala , na u tsisa muya wa u hu ṱoḓa .
I dzulela u sedzuluswa ṅwaha nga ṅwaha .
Nḓila yo tsireledzeaho nga maanḓa ya u engedza u vhulunga ha lushaka Afrika Tshipembe ndi u bvela phanḓa na u funza u vhulunga ha nnyi na nnyi , nga maanḓa nga u angaredza nyaluwo ha u shumisa ha nnyi na nnyi .
Musi vha tshi nanga u sa shumisa DSP , vha nga tea u badela tshipiḓa tsha mutengo wa madalo a dzilafho u bva tshikwamani tshavho .
Ipfi u khelusa a ḽi tsha shumiswa kha zwa u shandukiswa ha mulambo .
Makhadibogisi aya a ḓo shululwa vhege iṅwe na iṅwe .
6.3 . Mvelelo dza u kuvhanganywa ha masheleni a muthelo dza tshifhinga tsha vhukati ha ṅwedzi wa Lambamai 2021 u swika Ṱhafamuhwe 2022 , dzo sumbedza uri vha Tshumelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe vho kona u kuvhanganya masheleni a fhiraho R1.5 triḽioni .
Uri vha tendelwe u rengisa zwitanda ( zwipiḓa zwa u ṱavha ) zwi no bva kha zwimela , vha fanela u thoma vha zwi ṅwalisa kha mutevhe wa lushaka luswa lwa zwimela .
Khombo i shushaho yo iteaho ngei Mugodini wa Lily kha ḽa Mpumalanga mathomoni a 2016 , i tou vha tshiwo tsha mufuda wo raloho we ra tshenzhema lwa u tou thoma u bva tshe demokirasi ya vha hone .
u sa tendela muthu na muthihi a tshi ita mushumo nga nnḓani ha musi maga a tsireledzo o teaho o thoma a dzhiwa
Huna vharengisi vho vhalaho vhane vha rengisa tsini na tshiṱitshi .
Zwitshavha izwi zwi ṋetshedzwa tswikelelo kha Thekinoḽodzhi ya Mafhungo , u vha maanḓafhadza nga kha mafhungo a ṋetshedzwaho khathihi na khwiniso ya tswikelelo kha zwishumiswa zwa thekinoḽodzhi .
Vha litshaho tshikolo kha Grade 10 vha vhonala vha thaidzo , nga maanḓa mahayani na kha vhupo ha mabulasini a Kapa Vhukovhela .
Ri a zwi humbula , uri naho zwo ralo uri musi hu na u bviselwa khagala ha mashumele a PPP kha mugaganyagwama na miṅwe mivhigo ya zwa masheleni , mbonalo lwa tshifhinga tshilapfu ya vhuḓikumedzeli ha PPP a zwi athu u itwa lwo fhelelaho .
Dzikhakhathi , mishushedzo , u tshinya ndaka , kana zwiito zwine zwa vhanga tshinyalelo zwikoloni kana zwine zwa kundisa vhana u ya tshikoloni a zwi na mukovhe kha dimokirasi yashu .
Vhuimangalavha ha Mbambadzo ha Dube ho kokodza vhubindudzi ha sekithara dza phuraivethe ha R1.3 biḽioni ngeno Vhukavhamabufho ha Dzitshakatshaka ha OR Tambo SEZ ho kokodza vhubindudzi ha sekithara dza phuraivethe ha R260 miḽioni .
Muhasho wo ita vhurangeli ha Mbekanyamushumo ya u Shuma na zwa Maḓi sa tshipiḓa tsha mafulo a lushaka a u vhulunga maḓi .
Ndalukanyo iyi i nga swikelwa yoṱhe kana nga tshipiḓa nga u dzhielwa nzhele ha nḓivho ya thangela ngudo .
Ndangulo , khwaṱhisedzo yo ḓiimisaho nga yoṱhe na u avhelwa ha pfanelo dza u rea khovhe zwo shandukisa zwihulwane nḓowetshumo .
U sima Bono
Tsha vhuraru , muvhigo u khwaṱhisedza ndeme ya u dzudzanya khakhululo ya mugaganyagwama na tshandulo ya zwa ndaulo .
Mafuvhalo na khombo a zwi vhangi thambulo ya vhathu fhedzi ; Hu dovha ha katelwa na tshinyalelo ya masheleni zwine nga nnḓa hazwo zwa dovha zwa katela :
Kutshilele kwa mutakalo ku ḓo fhungudza mutsiko wavho wa malofha na khoḽesiṱirolo , fhedzi kha dziṅwe nyimele mushonga u nga kha ḓi ṱoḓea .
Themamveledziso ya zwa ḓivhazwakale na fhethu zwo topolwa kha mavundu oṱhe a ṱahe nahone zwiṅwe zwi shuma sa senthara dza vhuendelamashango dza vhufa .
( a ) u tea maitele a u tshimbidza maitele a vhusimamilayo , zwi tshi katela u vhekanya u kalwa ha tshifhinga tsha u fhedza tshipiḓa tsha maitele ;
Ni kone u ṅwala uri ni vhona u nga maidioma aya a amba mini .
Zwipikwa izwi a zwi khou sumbedziswa kha tshivhumbeo tha ndivho , fhedzi sa thaidzo dzine khou phaḓalala nga maanḓa Afrika Tshipembe nga vhanga ḽa vhudakwa .
U ita izwi , naho zwi ralo , hu ḓo bveledza u xelelwa nga zwiṅwe zwivhuya zwi nga ho sa vhukoni ha u kuvhanganya tsumbedzo dza malofha nga luthihi , na u ṋekedza pfunzo ya mutakalo ya tshigwada kha vhafumakadzi vha vhaimana .
U fhisa malaṱwa ho dzulela u vha maitele a khethiwaho Afrika Tshipembe nahone zwiimiswa zwinzhi fhedzi hu si zwoṱhe zwa u bvisa tshikafhadzo kha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiḽuḓi zwa muvhili zwine zwa khou shuma zwino zwi shumisa dziṅwe nḓila dza u fhisa malaṱwa .
Mitheo ya kusedzele kwa matshilele a tshifhinga tshilapfu :
Muthu u fanela u vha na masheleni , kana iṅwe nḓila ya u vhambadza tshithu tsha ndeme u itela u renga tshine a tshi ṱoḓa .
Afidaviti kana khwaṱhisedzo yeneyo i tea u vha i na :
10.1 Ṅwalani phindulo yone kha mutalo .
Mukumedzo u no itelwa komiti yo teaho , tsumbo , EXCO kana phothifoḽio ya u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi , na mukumedzo kha Khoro .
Kha mbidzo yashu ya tsireledzo ri dovha ra ita mbidzo ya vhareili vha re na mutakalo .
Hu khou bvelela mini zwifanyisoni izwi ?
Ndivho ya mihumbulo yavho yo vha i ya ndeme , nahone kuṅwe kuvhonele kwo sumbedzwa zwo khwaṱha vhukuma .
Ḽiṅwalo iḽi ndi mvelelo dza mihumbulo i bvaho kha vhunzhi ha vho dzhenelelaho .
Vha dzhiele nzhele : A zwi kateli mbadelo dza khoro ya tshumelo dza dzingu .
Ri tea u khunyeledza tsheo nga ha ṱhoḓisiso dza milandu ine ya nga swika 10 yo fhambanaho ine yo no sumbedzwa kha mivhigo ya u fhedzisela .
Nzimulo ya vhuvhili , kana nzimulo i tevhelaho ( nga murahu ha u balanganywa ha fulufulu nga tshifhinga tsha luṱa lwa nzimulo lwa mathomo ) , zwi itea musi pulamu ( fhethu ha malaṱwa ) vhu tshi iswa kha vhupo kulekule nga lutsingaḓanzhe .
Mikovhe u bva kha tsengedzo ya shishi i ḓo itwa mafheloni a ṅwaha , nga maanḓa kha mbekanyamushumo dzine dza khou shuma sa zwe zwa pulaniswa zwone .
Arali vha phasa ndingo , vha fanela u badela mbadelo yo randelwaho .
Hu na khonadzeo dza u wana masheleni u bva kha vhaṋei vha masheleni avha na vhaṅwe , dzine dza khou tandulwa .
Afrika Tshipembe ḽi dzula ḽo ḓivhofha kha maitele ane a langiwa a langaho vhuvhambadzi ha zwifuwo na zwimela zwi re kha tshutshedzo kana zwo tsireledziwaho u ya nga mulayo wa ngomu hayani , khathihi na mbetshelwa dza mulayo dzi kombetshedzaho dza CITES .
Khumbelo i tea u ṋekedzwa dzangano ḽo teaho ḽa nzwaliso .
Modulu uyu wo sedza phambano ya mirafho tshitshavhani na uri zwi kwama hani mveledziso .
Ndi mvelelo ya u shumisana vhukati ha vhadzulapo , Masipala na maṅwe masia a muvhuso .
Masipala yoṱhe i tea u vhona uri hu thomiwe sisiṱeme dzo teaho dza kuvhusele kwa wadi na dza u dzhenela .
2 . Khabinethe yo tenda uri Mbekanyamushumo ya Ṅwedzi wa Afrika ya Ṅwaha nga Ṅwaha ine ya ḓo vha hone nga Shundunthule 2018 i farelwe kha ḽino nga fhasi ha thero : Ṅwaha wa Vho Nelson Mandela - U fhaṱa Afrika ḽa Khwine na Ḽifhasi ḽa Khwine " . Ṅwedzi wa Shundunthule u pembelela tswikelelo yo itwaho kha mveledziso ya Afrika .
Kha vha ḓadze fomo RI , Khumbelo ya u ḓi ṅwalisa sa mugudisi wa u ḓiraiva .
Ndeme ya musi ngomu ha ḓorobo hu tshi vha fhethu ha u endela i tea u ḓivhadzwa nga u ḓihudza musi hu tshi ṱalutshedza vhudzheno ha ḓoroboni .
Sa izwi tsheo i tshi ḓo wanala vhukati na u itwa lwo fhambanaho , hu na tshivhalo tsha fhethu hune tshe ya fiḽosofi ya nga bveledzwa u itela u vhea zwidodombedzwa zwa tsheo ya tshiṱirathedzhi .
Hezwi zwi ḓovha nḓila yo dzudzanyeaho na hone ya ndinganyelo kha u tikedza ndaulo yapo , sa vhunga vhathu vhoṱhe vha no khou shumisa themamveledziso ire hone vha tshi ḓo bvisa vho masheleni a mbadelo kha ndaulo , zwi sina ndavha uri vha dzula ḓoroboni naa kana hai .
Madokotela vha tea u alafha vhane vha khou humbulelwa u vha na uvhu vhulwadze u ya nga ndaela dzo ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Lushaka wa Mutakalo .
Guḽukhousu ndi tshiko tshihulwane tsha nungo dza muvhili u bva kha zwiḽiwa zwi re na khabohaiḓireithi nnzhi .
Mushumo wa u londota ( u shuma nḓuni,zwiḽiwa na muṱa )
Zwazwino a hu a thu u vha na tsumbo ya uri mveledzo ya thekhinoḽodzhi i khou fhungudzea .
Miholo miṅwe i ḓo vha i tshi kha ḓi wela fhasi ha ṅwaha wa muthelo u fhelaho nga 28 / 29 Luhuhi .
I vhea zwipikwa zwa u imisa u engedzea ha thempheretsha dza ḽifhasi uri dzi vhe fhasi ha digirii mbili .
Ṱhoḓea ya u shandukisa maitele a u vhambadza a ḽifhasi o ḓisendekaho nga milayo na u linganyisa maitele a zwithu zwi nga si dzhielwe fhasi musi hu tshi ambiwa nga khaedu dza mveledziso dza vhukuma dzine ra ṱangana nadzo mashangoni ashu dzi kwamaho ṱhahalelo ya zwiḽiwa na tswikelo ya mimaraga yo fhungudzwaho ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
4.3 Muphuresidennde vho ita khuwelelo nga 2015 kha Mulaedza wa Lushaka , kha Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhutshinyi na Vhutsireledzi ( JCPS ) uri vha shumane vhukuma na khakhathi na migwalabo ya pfudzungule , Khabinethe i dovholola khuwelelo iyi hafhu uri avho vhane vha pfuka mulayo vha ḓo shumanwa navho nga tshanḓa tsha mulayo .
U sedzulusa tshivhumbeo na tshileme nga nyito ya maipfi na musudzuluwo sa , zwo kombamaho , tsekene , vuleaho , kulenyana , u kokodza bogisi ḽi lemelaho , nz
Nyito dza u vhala dza ḓuvha nga ḓuvha : U vhala na tshigwada ho rangwaho phanḓa nga mudededzi ( zwigwada zwivhili nga ḓuvha ) na u nyito 23 dza u vhala na vhagudi nga vhege .
Ndi a ḓivhudzisa uri vho vha vha tshi nga ita zwifhio hanengei .
Zwi elanaho na zwi re afho ṱha , mugaganyagwama wa masipala na u dzhenela ha vhadzulapo kha mutevheṱhanḓu wa u ita mugaganyagwama
A zwi khagala u bva kha ṱhalutshedzo dza uri zwi ḓa hani dzieriasi a tshi nga ya nṱha , ngeno hu uri oda ya u renga i tshi nga bviswa nga kha BAS .
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo uri a vhone uri hu khou vha na vhulamukanyi hu tshi itelwa vhaofisiri avha vha mapholisa vhe vha ri sia .
Thimu dza ṱhoḓisiso dzi ḓo livhana na zwiteṅwa zwa ndeme i kovhekanwaho kha Canada na ḽifhasi ḽine ḽa khou bvelela .
Na uri huṅwe fhethu kha muhumbulo wawe , wo dzumbamaho , maipfi a vhumbea .
Ndango ya muvhuso ya zwiṱhavhane na tshomedzo dzi ngaho idzo dzo kwamea kha vhuimo ha muvhuso wa lushaka kha masia a rathi o fhambanaho .
Naho zwo ralo , sa zwe zwa bulwa afho nṱha , u dzhiiwa ha , sa tsumbo , mushumo wa malungu wa sialala , kana u ita zwa khanḓiso nga kha vhubveledzi , zwi khwaṱhisedza u sa nyeṱha ha ikonomi ha zwiito izwi .
Mbekanyamushumo ya zwa Vhuimana Miraḓo ire vhaimana na vhaunḓiwa vha GEMS vha a swikelela Mbekanyamushumo ya Vhuimana .
Kuitele kwa mugaganyagwama ku itea u ya nga khaḽenda ya mugaganyagwama yeneyo nahone i sumbwa nḓila nga dziphirisela dzi itwaho nga tshifhinga nahone dzi re khagala dzine dza leludza kuitele kwa nzudzanyo ya mugaganyagwama u ṱavhanya nga vhafaramugaganyagwama .
Madzangano a polotiki na vhatevheli vha fanela u tevhela Ndayotewa nahone vhane vha ḓo wanala vhe na mulandu wa nyito dza vhugevhenga vha ḓo shumiwa navho zwi mulayoni .
Uyo muthu a , si tshipiḓa tsha mushumo wawe a nga , ṱanganedza khumbelo ya uri a sumbe muloi , fhedzi ene a si na ndivho ya u vhaisa muthu .
9.1 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Lushaka ya U rea Khovhe Lwanzheni na Milamboni na Madamu ( nga ngomu shangoni ) uri i thome u shuma .
Pulane ya 2017 ya Firikhwentsi ya Radio ya Lushaka ndi tshomedzo yo fhelelaho ya nyavhelo ya sipekiṱhiramu tsha firikhwentsi u itela tshumelo dzo fhambanaho dza vhudavhidzani ha radio .
Nda ṱoḓa u mu vhona nga anga maṱo .
garaṱa ya kiḽiniki
Hezwi zwi ṋekedza muṅwe muṱaṱisano kha maraga wa zwipiriṱi zwa tshiofisi nahone zwi nga kha ḓi ita uri vharengi vha futelele kha zwipiriṱi zwa tshiofisi .
Thuso ya dzikhonani i wanala fhedzi hune ṱhoho dza vha dzi fhethu huthihi .
Ndi kale ndi sa athu ṱalela
Vhanna , ro livhuwa vho kona u ḓa kha dzulo ḽa vhoramafhungo u sumbedza thikhedzo yavho kha vhurangeli hashu .
6.7.1.2 Mulayo wa lushaka u tea u ṋetshedza u tiwa uhu nga u tou ṅwala .
Ṅwalani mafhungo mavhili nga ha inwi muṋe , nga zwine na takalela khathihi na uri khonani dzaṋu ndi vhonnyi .
O vha a tshi khou vhidzelela a tshi ṱoḓa thuso .
Zwa u khwaṱhiswa ha vhuṱumani vhukati ha zwipikwa zwa Muvhuso na pulane dza mashumisele a masheleni ndi zwa ndeme .
Hu fanela u vha na u londa u itela u vha na vhuṱanzi ha uri mafhungotsivhudzi a IDP a songo konḓa u pfeseswa u itela uri hu si vhe na u pfuḓela kana u lemedza vhashelamulenzhe vha CBP , khathihi na mishumoitwa na zwibveledzwa .
b ) zwiṱirathedzhi zwa Vhudavhidzani .
Ho sainwa thendelano dzo fhambanaho dza tshumisano dzine dza vha fhasi ha ṱhoho - Mveledziso ya Vhukoni ha Muthu , Ṱhoḓisiso na Mveledziso .
I ḓo dovha ya thusa kha u tandulula u phaḓaladzwa ha Khantsele ya Minisiṱa dza Afurika nga ha Siṱirathedzhi tsha Mbeu kha zwa Maḓi
U ṋetshedza mutheo wa tsedzuluso u tendelaho therisano kha ḽevele ya lushaka maelana na Sisiṱeme ya Tsudzuluso ya Masheleni kha mavundu na mimasipala .
Ro vho i wana yo putelwa nga nguvho .
Zwikhala zwi hone zwa dzibekhara ṱhukhu fhethu hu si ha ḓoroboni nga maanḓa .
U shumisa luambo u bveledza zwiteṅwa kha thero dzoṱhe , ( tsumbo : mbalo - vhungafhani , saizi , tshifhinga , tshivhumbeo , vhukale , masia na mivhala ) .
1.7. Khabinethe i ṱangedza nyambedzano kha u rwelwa ṱari ha Komiti ya Ndaulo yo Ṱanganelaho ya Maraga Zwayo ya Tshipembe ( MERCOSUR ) na Mbumbano ya Dzikhasiṱomu dza Tshipembe ha Afrika ( SACU ) dzo farelwaho fhano zwenezwino .
U ṱanganedza phambano ya mirafho hu a ḓisa mbuelo kha tshitshavha .
A zwi na ndavha uri ndi ufhio , mulandu u humbulelwaho u na ndeme i fanaho .
Zwigwada zwa tshishumiswa tsha mishumo minzhi zwi nga tevhetshedzana u bva kha nḓila ya mveledziso ya ḓorobo khulwane u ya kha zwigwada zwapo zwa thingo , vhuimabisi na mabogisi a poswo .
Nḓila iyi i ṱoḓa zwauri tshivhalo tsha fhasisa tsha maga o khwaṱhaho ane a vha a ndeme kha u sumba nḓila kha maitele a u vhumba hugaledzwa a fanela u ṱalutshedzwa zwi khagala kha u pulane ya muhanga .
Uri musi vhe na Mulangi wa CBP na Vhaḓivhimakone , vha tea u dzhenela kha u pfumbudzelwa mishumoitwa i no ṱumanya masia khathihi na u shumisa zwishumiswa zwa kuvhigele .
Khonfarentse iyi yo kunga vharangaphanḓa vha zwa Thekhinoḽodzi ya Vhudavhidzani ha Mafhungo ( ICT ) , vhoramabindu na vhabveledzi vha bvaho Afrika na vhadzhii vha tsheo vha bvaho kha mashango a fhiraho 140 .
Arali vhutshinyi ho vhigwa mapholisani , vha nga lavhelela uri -
Mulayo wo khwiniseaho wa nyelelo nga ngomu u tendela u dzhenelela ha vhalambedzi vha si nga fhasi ha BEE kha luṱa luthihi lwa vhuṋe .
Ri a fulufhedzisa uri ri ḓo sedzulusa mbadelo dzoṱhe zwavhuḓi nahone nga vhuronwane .
Ndivho yayo ndi ya u ṱanganedza Adzhenda Ntswa ya Dziḓorobo , ḽiṅwalo ḽo ḓitikaho nga nyito ḽine ḽa ḓo ta maimo a ḽifhasi a tswikelelo ya mveledziso ya dziḓorobo ya tshifhinga tshilapfu , u dovha u humbula nga nḓila ya kufhaṱele , u langa , na u dzula dziḓoroboni hu na nyanḓano na u ḓikumedzela ha vhafarakani , vha kwameaho vho teaho , na vhashumeli vha dziḓoroboni kha maimo oṱhe a muvhuso khathihi na sekithara ya phuraivethe .
Hafhu zwi ḓo ṱoḓa tshanduko kha tshivhumbeo tsha ikonomi na luvhilo lune ya aluwa ngalwo .
Nḓowetshumo Mbuelo dza Ṅwaha
U ṱalutshedza vharangaphanḓa vha sialala - hune ha vha na vhathu vho raloho , zwihulu vhuponi ha mahayani , ndi mafhungo mahulwane uri vharangaphanḓa vha sialala vha ṱalutshedzwe , khathihi na u vha na zwine vha ita siani ḽa u khuruṱanya vhathu na u shela mulenzhe kha u pulana na kha kutshimbidzele kwa u shumisa pulane .
U pfumbudzwa kha thero dza Thekinolodzhi zwo vha zwo ḓisendeka nga mushumo wa u asesa ha phurathikhala .
Ṱhalusa mvelele na luambo Hu ḓo bveledzwa nganea dza u sumbedzisa phodzo , tshumisano ya tshitshavha , u fhaṱa lushaka , mufhindulano na vhufhulufheli .
Zwoṱhe zwi a ṱoḓea uri mishumo ya zwa ikonomi i kone u vha hone .
Tsumbo dzi bvelelaho dza vhukoni na vhugudisi dzi khwaṱhisedza ndeme ya u fhaṱa ho ḓisendekaho nga tshenzhelo dza kale na mbuelo dza vhukoni .
Zwiṅwe vho hafhu , thandela dzo itwa sa tshipiḓa tsha mbekanyamaitele ya khasho .
Sa i izwi hu tshi nga ṅwana muṅwe na muṅwe shangoni u dzhena tshikolo , vhagudisi vha na tshikhala tsho khetheaho tsha u ṱuṱuwedza mihumbulo ya vhana nga ha vhudzekani na vhushaka , phanḓa ha musi hezwi zwi tshi thoma .
U ambedzana na mihasho ya vunḓu ya zwa Mutakalo na Pfunzo u tela u ita vhuṱanzi uri vha dalele zwikolo malugana na zwa mutakalo u itela u ṱavhanya u wana na u ilafha vha re na TB
Hezwi zwi katela HIV na dzi STI u ya kha malwadze ane a kwama zwa u ḓihwala u fana na u lovha ha vhushie , u lovha vho ḓihwala na malwadze ane a fana na fistula .
Kha vha wane ṱhanziela u bva kha Komiti yo Diimisaho ya Tshavhi i ambaho uri zwi nga itea uri vha dzule vha tshavhi uya nga hu sa fheli .
Nṱhani ha izwo , vha saini vho tenda kha u tandula masia a ṱhoḓisiso maswa o ḓowelaho ane a nga konadzea sa fulufulu , tsireledzo ya fulufulu na thekhinoḽodzhi yo kunaho .
5.7 . Khabinethe i fhululedza maAfrika Tshipembe na IEC kha tshipiḓa tshe vha tamba kha u vhona uri dziṅwe Khetho hafhu dza Muvhuso Wapo dzi tshimbile zwavhuḓi . U ya kha shango ḽothe , khoro dzo ṱangana u nanga dzimeyara , vhalangadzulo na zwimebi zwihulwane kha vouthu dzi pfadzaho u itela dimokirasi ine ya khou shuma .
Vhukale ha vhukuma vhune maga aya a swikelelwa khaho vhu ḓisendekesa kha lushaka lwa khovhe ya vhimbi ine ya khou ambiwa nga hayo .
Ḽiga ḽa vhuṋa : U shumina na khumbelo
Vhukoni ha u dzhiela nṱha na u ṱhogomela .
Vhutsireledzi ha Mafhungo nga ha Vhone Vhaṋe
( 1 ) Arali ha vha na tshikhala vhusimamilayoni hune hoyu Muengedzo wa shuma , ḽihoro ḽe ḽa nanga nkhetheni ane a khou bva tshidzuloni ḽi ḓo ḓadza tshikhala itsho nga u nanga muthu -
Zwitevhelaho zwi tea u sumbedzwa kha maṅwalo oṱhe :
Ni kone u ṅwala zwe a ṅwala zwi kha tshifhinga tsho fhiraho .
Na u tsa hu nga ita uri sekithara dzo fhambanaho dzi ponye ?
Nyaluwo ya vhubveledzi i rekanywa sa phimo ya nyaluwo ya muthelo wo engedzwaho wa tshelede yapo ya vhukuma nga mushumi .
Thangelanzudzanyo na u sedza hashu hu re khagala kha tshiṱirathedzhi tshashu zwo bveledza vhuthomi vhu takadzaho he ha bvelela .
Foramu dzi re hone nahone dzo bulwaho afho nṱha dzo shumiswa .
Tswikelelo i linganaho yo engedzedzeaho kha vhubveledzi na kha u shumisa zwishumiswa zwa mupo na thekhinoḽodzhi
Kha vha vhudzise uri ndi dziṅwe khamphani dza mabisi dzifhio dzine vha dzi ḓivha na uri ndi bisi ifhio ine vha ṱoḓa u tshimbila ngayo .
Khontsephuti yoṱhe ya nzimulo ya mathomo i swikeleaho wo bva kha muhumbulo wa uri maḓi ane ha shululelwa khao a dzula a khou elela , na uri maḓi ' o kunaho ' a dzula e hone u itela u bommba hu tevhelwaho nga nzimulo ya pulamu ya maḓi a mashika .
Musi hu na ṱhahelelo ya vhukoni kha sia ḽa zwa thekeniki kha dzinnḓu kha vundu , vhukoni hu re hone kha mimasipala nga u angaredza ndi ha fhasisa kha u swikelela mushumo yayo kha mveledziso ya dzinnḓu , hu na mimasipala i re kha EC i na yuniti dzi shumaho kana yuniti dzo linganelaho vhashumi kha zwa dzinnḓu .
Vhaswa vha miṅwaha ya vhukati ha 18 na 25 vha rukhuruthiwa vha ṅwaliswa kha vhupfumbudzi ha zwikilli zwo fhambanaho zwine zwa ḓo vha sia vhe na ndivho ya thyori na nḓowedzo , uri vha ḓisikele mishumo vhone vhaṋe na vhaṅwe vhathu kha zwitshavha zwa havho .
Tshumiso dza bindu ḽa muhasho ḽihulwane ndi software yo shumiswaho u ita uri dzi shume nga dzoṱhe na u tikedza mubindudzelano na mushumo wa u saukanya wa masia a mashumele mahulwane a Muhasho .
Thaidzo iyi i tandululwa nga kha khandululo ya muṱambuluwo .
Ri ḓo vha ro vulela vhashelamulenzhe vhoṱhe hu si na zwiṅwe-vho kha u shuma kha Tshikwama .
Fhedzi , vhuḓidini ha u tsireledza pfanelo dza vhathu na madzangalelo a tshitshavha ho mbo vha vhuḓifhinduleli hashu .
Tshiṅwe tshithu tshine tsha sumbedzisa tshanduko iṅwe na iṅwe i bvaho kha nyito dzo itwaho u swikelela zwipikwa .
Ngoho ire khagala ndi ya uri zwipiḓa zwihulwane nga kule zwa vhupo uvhu vhu re na khaedu zwi bvelela sa mbonalo dza mashango a bvelelaho na a vhashai .
3 . Pulane ya Vhuṱoḓisisi ha minerala ya Nḓowetshumo ya zwa Migodi ya Afrika Tshipembe
1.2 . Vhubindudzi ho raliho vhu khwaṱhisedza mushumo une ra isa phanḓa na u ita sa muvhuso kha u alusa ikonomi na u tandulula khaedu dza vhushayamishumo . Nga kha tshikimu tsha ṱhuṱhuwedzo ya muvhuso ya R7.8 biḽioni kha Mbekanyamushumo ya Mveledziso na Vhubveledzi ha Vhumagi ha Dzigoloi , ho vulwa vhubindudzi ha phuraivethe ha R28.5 biḽioni .
Vhufaragwama ha Lushaka na SARB vha khou shumisana u fhungudza mutsiko kha mabindu na vharengi .
Bulani uri ni ṱoḓa u vha mini ni tshi aluwa .
Vho ṱanganedzwa U langa vhuraḓo havho Nga ha vhaunḓiwa vhavho Mbuelo dza gumoṱuku dzo randelwaho ( PMBs ) Ndi mini zwine GEMS ya si badele ?
Dolomaithi i songo tsaho ndi tshone tshivhangi tshine tsha vhilaedzisa hune mavu a malaṱwa ane a tea u tsireledza na u vha hone ha ṱhumo na dzideiki dzi sia vhupo hu khombo kha u vha hone ha u ṱanea zwihulwane nga madindi .
19.3.4 Nga u pfufhifhadza , zwiitisi zwauri ndi ngani mafhungo a si nga si kone u bviselwa khagala zwi na vhushaka na mafhungo a uri u bvisela khagala zwi nga vha khombo u fhirisa u sa bvisela khagala .
Ndi zwa ndeme u u khwaṱhisedza uri mushumo wa phimamutengo a wo ngo pimiwa na uri wo swikiswa kha zwiiimiswa zwo imaho ngauri kana vhuḓifhinduleli ha muthu ene muṋe kha Muvhuso .
Kha vha sumbedze nḓivho ya nyimele na u guda nga ha vhathu vho fhambanaho na riṋe nga u sumbedza ṱhonifho ya miṅwe mihumbulo .
Ngudo ndi dza uri ri anḓane , ri ṱanganelane na u sedza kha u swikelela ndivho .
Fanyisani maipfi a re tshibogisini tsha pinki na a re one a re tshibogisini tshidala uri ni vhumbe fhungo .
Naho vhathu vha sa fani , hu na zwiṅwe zwiteṅwa zwine zwa elana vhukati ha zwiṅwe zwigwada zwa vhathu na vhathu , sa tsumbo , vharengi vha tshifumakadzini vhane vha sumbedza zwiṅwe zwine zwa elana .
Muphuresidennde Vho Zuma vho rwela ṱari khohi ya u thoma ngei Port Elizabeth , i vhidzwaho u pfi Mvezo , yo rinwa nga dzina ḽa fhethu he Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela vha bebwa hone .
Nga mulandu wa ṱhoḓea dzo fhambanaho nga maanḓa dzi lwelaho masheleni a si manzhi , na nga mulandu wa nḓila nnzhi dzi re hone u fusha ṱhoḓea idzo , u swikela thendelano kha zwine zwa tea u itwa , zwi nga konḓa .
Ofisi ya Mulangadzulo i thusa komiti dza wadi nga mishumo ya ndaulo , u ṱanganedza zwihulwane na nyanḓadzo ya dzinḓivhadzo , vhuendi ha u ya na u bva kha miṱangano na wekishopho .
Ndi madzangano a tshitshavha afhio kana muhasho wa masipala ufhio une ra ṱoḓa u ramba uri u yo amba kha Komiti ya Wadi kana kha muṱangano wa vhukhethoni ?
Malofha o dzhiwaho a kona u ya ṱolwa lwa saintsi .
Fhethu - u nangiwa ha fhethu hune muṱangano wa ḓo farelwa hone zwi ḓo kwama vhane vha ḓo dzhenela muṱangano , ngauralo hu tea u vha hu tshi swikelea , huhulwane u itela u lingana tshivhalo tsha vhathu vhane vha ḓo dzhenela muṱangano nahone hu tea u vha hu na zwishumiswa zwo linganaho , tsumbo , zwidulo na dziṱafula .
Manweledzo a Mbuelo na Tsheledemviswa ya themamveledziso ya Vundu zwi nga ho sa vhuthathatshili na maḓi , na mbetshelwa ya tshumelo dza maḓi dzine dza sudzulutshela kha mimasipala ya tshiṱiriki , nga u tevhekana .
Zwithu zwo tumbulwaho na thasululo dzo bvelelaho zwi nga fha mihumbulo ine ya shuma kha mashango a bvelelaho ane a shumisa ngona dza nnḓa u kuvhanganya data ya ikonomi kha masia a thengiso , vhufhaṱi , vhuendi na vhulimi .
Zwiito zwa vhuaḓa ndi zwiṅwe zwa zwithivheli zwa nyaluwo na mveledziso ya shango .
Zwifanyiso zwa u ita mutevhe .
Vhuḓorobiso vhu nga vhanga tshanduko ya ndeme kha nyimele dza dzingamufhe tsini na fhasi .
Ndi lini hune ra nga thoma u sedza u isa phanḓa na u thoma zwikhala zwa vhurangaphanḓa kha vhafumakadzi ?
I ḓo na makole o swifhadza hoṱhe . 5 .
Ḽeveḽe dza khoḽesiṱiroḽo dzi nga langea zwavhuḓi nga kha nyonyoloso dza nga misi na kuḽele ku re na mutakalo .
U ṱalutshedza vhuṱumani vhukati ha CBP na Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho ya Masipala ( IDP ) .
11.2 . Yo dzhiela nzhele muhanga wa u dzheniswa ha tshiṱoko tsha dikhouda tsho vheiwaho zwifhaṱoni zwa mbulungo zwa Ofisi ya Poswo ya Afrika Tshipembe .
Muthu ane a nga vha na swigiri ya nṱha malofhani kanzhi zwi vhangwa nga vhulwadze ha swigiri . Ḽeveḽe ya nṱha ya swigiri malofhani i a itea na kha muthu a si na vhulwadze ha swigiri a sina na tsumbadwadze zwadzo .
U langula mishumo yoṱhe ya u ṋetshedza hu tshi katelwa zwiendedzi zwa tshiofisi na zwa mitikedzelo , u oda na u vhona uri vhaṋetshedzi vha khou badelwa nga tshifhinga hu na vhukoni , u langula tshumelo dza thikhedzo na ndondolo ya ndaka yoṱhe na zwifhaṱo .
Zwibveledzwa zwa mafhi zwi tea u ṱolwa kha huṅwe ha fhethu hu tevhelaho :
Madalo ashu a zwenezwino a Saudi Arabia o ḓisa mihumbulo minzhi kha zwine zwa nga swikelwa nga muvhuso nga kha vhubindudzi ṱanganywa kana vhushumisani .
Nṱhani ha izwo zwi re afho nṱha , Tshikimu tsho ta feme ya zwa u ṱola muvhalelano yo ḓiimisaho nga yoṱhe u lavhelelsa dzikhetho sa maṅwe maga a ndindakhombo .
Kha SoNA ya ṅwaha wa 2014 , Muphuresidennde Vho Zuma vho amba uri muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u engedza na u khwinisa kutshilele kwa vhaholefhali .
O khetheaho , maḓuvha a si a mushumo nda Dziswondaha na dziholodei dza tshitshavha dzi re mulayoni dzi tevhelaho sa zwo khwaṱhisedzwa nga muvhuso wa lushaka kana wa dzingu :
U bva zwino , ri ḓo dzudzanya khoniferentsi ya vhubindudzi kha miṅwedzi miraru i ḓaho , ri tshi khou pika vhabindudzi vha dzitshaka na vha fhano hayani , u maketa zwikhala zwa vhubindudzi ho khwaṱhaho vhune ha ḓo wanala kha shango ḽashu nahone hu na zwikhala zwinzhi zwa zwenezwo .
Ro sedza kha madzangano afha kha Phalamennde iyi uri a vhe tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha vhushumisani uvhu , u ṋetshedza thikhedzo , muhumbulo na u ḓisa thandululo dzi vhonalaho na ndingedzo dza u bveledza madzangalelo a lushaka .
Afha fhethu , sentharani ya vhululamisi , ho vha ho tea hu hone fhethu ho tsireledzeaho ngamaanḓa ngauri zwa vhudzekani zwi a langulwa .
Zwazwino ri ṱoḓa zwikolo zwine zwa khou rangwa phanḓa , u langiwa , u tikedzwa na u ṱhogomelwa u itela uri ri bveledzise vhana vhaṱuku vhane vho ḓilugisela vhutshilo .
Izwi zwi khwaṱhisedza hafhu Nḓivhadzo ya Tunis , ya uri Vhuvhusi ha Inthanethe ndi tshishumiswa tsha ḽifhasi tshine tsha fanela u langulwa nga nḓila nnzhi , zwi khagala nahone nga maitele a demokirasi , hu na u dzhenelela ha vhoṱhe vhakwameaho .
Kha ḽiṅwe sia , khamphani dzi wana mbuelo thwii nga kha thengo dzo fhungudzwaho dza ndangulo dza maḓaka na khohakhombo ṱhukhu ya mulilo .
Vhadzheneleli vha vha kha zwigwada zwa vhathu vhaṋa vha bveledza tshikalo tsho fhelelaho tsha pulane ya vhudzheneleli ha tshitshavha ya tshitshavha tshavho .
Mbadelo na u anganyela kha themamveledziso zwi khethekanywa u ya nga Ndaka dzi re Hone dza Themamveledziso , Ndaka Ntswa dza Themamveledziso , Khephithala , Themamveledziso dza u Pfukisela na Themamveledziso dza u Hirisa .
Khethekanyo F : Zwidodombedzwa zwa Muḓisi wa mbilaelo o ṋewaho thendelo uri a imelele vhathu nahone o imela dzangano , a tshi khou imelela madzangalelo a miraḓo yao .
Ndi zwa ndeme u uri vhashumisi vha nyendedzi vha pfesese uri muelo wa thimbanywa u kalwa hani kha maḓi na u wanala nahone hu shumiswa ngona dzifhio .
Tsha u fhedzisa , webusaithi iyi i katela mafhungo a u tikedza kha Sesheni ya Tshipentshela .
5.22 Mulayo une wa khou ṱolulwa a u shumani na zwa vhuviavhathu .
Izwi zwi livhanywa na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ine ya sumbedza ṱhoḓea dza mafulo a tshifhinga tshilapfu a vhuedzaho , a lwaho na khethululo , u ṱalula mbeu , vengo ḽa vha funanaho nga mbeu nthihi na vengo ḽa vhabvannḓa khathihi na uri vhathu vhoṱhe vha pfe vho tsireledzea .
U ṅwala tshiṱori nga vhudele tshikhalani tshe tsha ṋewa .
Vhudzekani na ṅwana a re na miṅwaha ya 12 u tsa fhasi ndi u tshipa sa izwi ṅwana wa minwaha yeneyo a tshi dzhiwa sa muthu ane a nga si kone u dzhia tsheo .
U bvisa amonia nga muya zwi nga ita munukho u no dina fhethu hapo arali ḽeveḽe dzi nṱha vhukuma .
Magagule zwo siiwa zwi zwone zwi re vhudzuloni ha u ita nyito saizwi iṅwe thikhedzo nga kha tshiimiswa nga yone iṋe yo vha i si na vhudziki .
Zwipiḓa zwa pulane ndi zwi tevhelaho :
U swika zwino muvhuso wo saina Thendelano dza Ngangomu Muvhusoni na uri wo no ita Phareidi ya dziwekishopho dzine nga khadzo , mashango maṱanu a ḓo ṋetshedza makumedzwa kha zwa nyukiḽia .
Kha vha topole khaedu mbilu dza u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ?
Sisiṱeme iyi i ṋetshedza khetho ya nḓila dziṅwe dza vhukule vhu linganaho vhukati ha masia mavhili nga ngomu kha netiweke .
Fhedziha , naho hu na mbadelo dzine dza khou bvela phanḓa , zwi nga dzhia miṅwaha u wana murahu tshikolodo itshi .
Vho ombedzela uri nḓivho yavho ya tsinitsini ya sisiṱeme sa mulanguli wa zwa mashumele wa kale wa muaphiḽi , zwi vha vhea kha vhuimo ha khwine u fhira muṅwe na muṅwe ane a kwamea kana vhone vhaṋe ( mulamuli ) kha u pfesesa na u ṱalutshedza sisiṱeme .
Senthara i ḓo bveledza na u pfumbisa vhushaka hu si vhudziswi vhukati ha nḓowetshumo iyi na zwiimiswa zwo fhambanaho zwa pfunzo .
Khabinethe yo dzhia tsheo nga ḽa 22 Ṱhangule 2001 wa u fhelisa rizotho dza Aventura dze dza wanala uri a dzi weli kha ndaka ya Muvhuso .
Kha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , Muphuresidennde vha dzhia ndivhitho ya lushaka vha vhea ndivho dza mbekanyamaitele na zwine zwa nga swikelwa dza ṅwaha u ḓaho .
Hu ḓo dovha ha rwelwa ṱari Pfufho dza Nḓisedzo ya Tshumelo ya Tshitshavha ya ICT .
Vho amba uri vha nga si kone u ṋea ndaela kha muraḓo wa iṅwe khamphani ya tsireledzo .
Vhorafiḽosofi vho sedza mbudziso dzi livhanaho na vhathu vhoṱhe misi yoṱhe .
Fhedzi , hu tshi sedzwa ṱhalutshedzo ya vhupulani ha mulayo sa zwe ha ambiwa ngaho mathomoni , khethekanyo i tevhelaho yo dzinginywa :
Hezwi zwi ṱoḓa u pfeseswa zwavhuḓi nga vhadzulapo na miraḓo ya komiti dza wadi nga nḓila i fanaho .
Zwipuka na zwikhokhonono zwine zwa ḓiwanela mahaya - sa , mapfeṋe , ṋowa , luṱurwa
Iyi nyendedzi i ṋekedza mbuno ya u sedza nthihi u itela milayo ya ndeme ya ṋetshedzo ya themamveledziso i sa nyeṱhi ya masipala na nḓisedzo ya tshumelo .
Kha vha dzudze lulimi lwavho lu kule na tshithu tsho pangwaho mulomoni .
Ikonomi ya Gauteng i tshimbidzwa nga u shumiswa na uri miṱa i shumisa tshipiḓa tshi hulwane nga maanḓa mbuelo yavho kha zwiteṅwa zwa u shumiswa kha tshifhinga tshipfufhi u fana na zwiḽiwa .
Nga maanḓa vhafumakadzi vha ḓo wana izwi zwi sa ṱanganedzei nahone tshidzidzivhadzi tshi tea u sa tsha iswa phanḓa ha dzhielwa nṱha ḽiṅwe dzilafho .
U bvelela ha mushumo wa u dzudzanyululwa ha tshiimiswa tshashu hu ya nga mihumbulo i no fhaṱa i bvaho kha vhashumi vhashu , na thuso yavho musi hu tshi vha na thaidzo .
Vhalavhelesi vha nga lingedza fhedzi u lisa mapfeṋe u mona na ndaka ya phuraivethe na ya vhudzulo - a vho ngo tendelwa u dzhena nga ngomu kha ndaka ya phuraivethe nga nnḓani ha musi vha na thendelo ya u ita izwo .
17 Arali vha songo fushea nga ha nḓila ye mbilaelo yavho ya fariwa ngayo , vha nga kwama ṱhoho ya Muhasho wa Pfunzo kha vunḓu ḽeneḽo .
Muhasho u wana masheleni nga mukovhe wa ndinganyelo .
Nga nzulele yawo muvhuso ndi wone u no ḓifungesa vhathuni wa ṋea vhathu tshumelo dzi re na ndeme hune vhuṱudzeṱudze ha nga vhanga tshinyalelo , vhutshilo ha vhathu ha kwamea , nḓisedzo dza tshumelo dza ganzhila .
U itela u swikelela izwi , yunithi dzo ḓisendeka vhukuma nga sisiṱeme dzo linganaho a tshirunzi tsha ṱhiransekisheni dza data .
U shumisa idzi themendelo , u ḓo tea u khwaṱhisedza ndunzhendunzhe dzawo dza vhuḓifhinduleli , u khwinisa vhukoni hawo , na u ḓiimisela u dzhia tsheo dzi konḓaho na u shumisana na vhaṅwe kha tshitshavha malugana na u tandulula khaedu .
Khophi ya phindulo yo tou ṅwalwaho yo nambatedzwa .
Maitele a sikwa nga tsumbo dzo fhiraho nahone a farwa nga ṱhonifho i no fana Phalamenndeni u fana na kufarelwe kwa tsumbo dza kale dza vhulamukanyi dzikhothe .
Mulayo a u na mbetshelo dzo bulwaho dza u pfukisela maanḓa ayo .
Moḓoro hoyu u tea uvha ya u ita mbambe nahone iḓo takadza avho vhano funesa luvhilo .
Vhupfumbudzi na thikhedzo i tevhelaho ndi zwithu zwa u thoma ngazwo kha masia ayo .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe ( tsumbo - u amba mafhungo nga mutevhe wo fanelaho .
Zwi khwine ngauri tsumbo nthihi i khou dzhia tshifhinga tshoṱhe .
Arali phethishini yo tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe , i ḓo swikiswa ṱafulani kha Phalamennde .
( 4 ) Buthano ḽa Lushaka ḽi nga bvisa Mulangadzulo kana Muthusa Mulangadzulo kha ofisi nga ḽikumedzwa .
Thendelo ya tshiofisi ya ISO : zwi tshimbilelana na u shumiswa ha sisiṱeme yo tendelwaho nga dzitshakatshaka ya u langa khwaḽithi , phimavhukoni ha u vha mubveledzi hu no nga iwe muṋe na nga muṅwe muthu .
U langula izwi zwoṱhe hu tea u vha mushumo u ḓiitaho nga woṱhe une vha ṱanganedza vhuḓifhinduleli fhedzi .
Ndinganyiselo ya ekonomi yo anganywaho ya ngudo ya Bannga ya Ḽifhasi i shumiswa thungo kha Afrika Tshipembe na kha phanele .
Muhumbeli u fanela u sumbedza luambo lune a lu takalela nahone a ṋekedze zwidodombedzwa zwa vhukwamani .
9.2 . Zwi tshi elana na kuitele uku , Khabinethe i ṱanganedza Samithi ya Fiḽimu ya Afrika Tshipembe ya u tou thoma , ye ya farelwa ngei Johannesburg u bva nga ḽa 4 u swika nga 5 Luhuhi 2019 nga fhasi ha thero : " Tshanduko na vhubveledzi kha Nḓowetshumo ya Fiḽimu / Zwifanyiso na Muungo ya Afrika Tshipembe na Nḓowetshumu dzine dza khou shumisa thekhinoḽodzhi ya zwino ( 4IR ) .
Khethekanyo iṅwe na iṅwe i fanela u ḓidzudzanya , u vha vhudzuloni na u ḓikhwathisa u ṋetshedza mmbi dzine dza ḓo kona u shela mulenzhe lwo fhelelaho , sa tshipiḓa tsha ṱhanganelano , mihasho yo ṱanganelaho na zwigwada zwa mashango , misi vha tshi khou shuma mishumo iyi yoṱhe .
Vhuṱolambalelano zwi tea uvha tshinwe tsha zwipiḓa zwa ndeme kha tshumelo dza muvhuso dzo vusuludzwaho .
2.4 . Khabinethe i ṱanganedza u thomiwa ha ofisi dza mbilo dza mavu u mona na shango u konisa vhoṱhe vho teaho uri vha ise mbilo dza mavu .
Nḓisedzo ya tshumelo na thandela dzi shumana na ṱhoḓea khulwane dza vhadzulapo
Ṋetshedzani mafhungo nga ha tshiṱafu tsha ndeme kha dzangano ḽaṋu :
Lwa tshifhinga tshilapfu mitambo na zwithu sialala zwo vha zwi tshi tshimbidzwa nga zwa poḽotiki , zwa zwino ndi tshifhinga tsha uri ri farane zwanḓa uri ri ise shango ḽashu phanda .
Lavhelesani tshiṅwe na tshiṅwe tsha hezwi zwifanyisoni ambe ngauri ni nga thusa avha vhana nga nḓilaḓe uri vha ite zwo teaho .
Thimu dzi dovha hafhu dza kumedza u sikwa ha tshiimiswa tsha nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe tshine tsha ḓo thoma vhushaka ha vharengi vha fusumbe u swika kha fumalo u fana na vharengisa zwiṱuku vhapo na dzikhamphani dza tshumelo ya zwiḽiwa .
Tevhedzani milayo ya tshikolo .
Khabinethe i khoḓa mazhendedzi oṱhe a mulayo kha mushumo wo itwaho we wa swikisa kha u farwa ha vhathu vha 34 , vhane vha khou humbulelwa uri vho shela mulenzhe kha tshinyadzo ya zwikolo zwa 28 , zwine zwo khakhisa vhumatshelo ha vhaswa vhane vha kha ḓi shumisa izwi zwishumisa nga maanḓa .
Vhashumisi vha nga khoutha tshipiḓa tshiṱuku tshi pfadzaho tsha matheriala na zwi re ngomu zwo ṋetshedzwaho kha na nga kha webusaithi ya SARS fhedzi arali matheriala na zwi re ngomu zwo khouthiwa nga nḓila yone , zwo vhewa kha zwiḓevhe , na u sumbedzisa uri zwi bva kha SARS .
2.7. Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha mvetomveto ya Nḓivhadzamulayotibe nga ha Tshumelo ya Mililo , u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Vho amba uri , " Ro vha na tshigwada tshi mangadzaho tsha vhatukana vhaṱuku vhe vha vha vho ṱuṱuwedzea ngamaanḓa , nahone vho sedzesa kha tshipikwa . "
Ngudo dza masia dzo vhalaho dzo ṋetshedza mutheo wa khwaṱhisedzo ya theori dzine dza vumba mukhwa wa haiḓiroliki wa vhubvo ha maḓi o ' ṱhavhelwaho ' kha maḓi manzhi a shandukaho .
U ola mepe u na ndaedzanḓila .
Naho vhunzhi ha maitele a u vhiga o no vha a othomethiki na u linganyiswa , hu kha ḓivha na maṅwe masia a re na khaedu o salaho ane a ṱoḓa u fhambanyiswa nga u tou ita zwa nyito ya kiḽinikhala na zwibviswa nga ḽeveḽe ya ndondolo nga vhuongelo ha vhukati .
Na nga tshifhinga tsha nndwa ya u lwela mbofholowo ya lushaka hu tshi lwiwa na mmbi dzi hanedzaho dza maanḓa , zwi a mangadza uri zwipondwa zwa u tambudza zwo ḓiṋetshedzela u tevhedza zwiṱandadi zwa vhuthu na mulayo .
Yo vhulungwaho/ PMSA Mbuelo ya ḓuvha na ḓuvha Mushonga wa acute Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi Tshumelo dza mutakalo dzo ṱanganelanaho Zwa maṋo zwa mutheo Zwa maṋo zwo khetheaho Mbuelo ya zwa maṱo Sibadela Mbuelo dzo randelwaho dza gumotuku
Mitshini ya u tandedza ḽilelevudzi na tshishumiswa tshi elanaho , sa zwi tevhelaho :
Thendelo ya poswo ntswa i ḓo sedzulusa tshikhala tshi re hone tsha ofisi na u vha hone ha zwiko zwa masheleni .
Phambano yo pfesesea uri i amba vhuimeli ho fhambanaho , sa tsumbo , zwiimiswa zwa vhadzulapo kana vhabadeli vha tshumelo , madzangano a mveledziso , madzangano a vhashumi , madzangano a mabindu , madzangano a vhuendi na vhaṋameli , vhafumakadzi , vhaswa , vha lutendo , mvelele na maṅwe madzangano5
Ndi a thetshelesa zwine vhathu vha amba
U bva kha kuhumbulele kwa u amba mahala , na musi muthu o thivha saithi nga nḓila i si yone zwi vhumba tshutshedzo nahone zwi vhanga mbilaelo .
1.6 . Dzulo ḽa Vhuvhili ḽa Khomishini ya Mashango mavhili vhukati ha Afrika Tshipembe na Riphabuḽiki ya Namibia ḽo khwaṱhisedza u ḓikumedzela ha vhoṱhe kha nyambedzano dza vhavhili , dzingu na mafhungo a dzitshakha ane a khou sedzuluswa .
Tshivhalo tsha vhashumi tshi nga fhambana u bva kha tshivhalo tsha poswo dzi khwiniswaho sa izwi hu si vhoṱhe vhashumi vha nga dzhiiwa thwii kha u dzheniswa kha poswo ntshwa nahone dziṅwe dza poswo dzo khwiniswaho dzi nga ḓi vha dzi songo ḓazwaho .
Tshipikwa ndi u engedza tshivhalo tsha vhathu vhaswa na vha vhaaluwa vhane vha khou isa phanḓa na u swikelela pfunzo kha senthara dza thekhinikha na vokheshinala , nga nḓila ine ya tikedza nḓila ya nyaluwo i katelaho .
Mpumalanga ḽo vha livundu ḽa vhuṋa kha u vha na tshiimo tsha nṱhesa tsha u sa shuma lwo engedzedzwaho kha mavundu maṅwe a ṱahe .
Sa zwi funeswaho ngona ya u ita i tshuwisaho i ḓo vha yone yo fanelaho u tendela u bveledzwa arali hezwi zwi tshi nga konadzea .
Musi feisi ya u thoma ya u vha dimokirasi i tshi khou ya mafheloni , tshenzhemo i khou ṱutshela kha thaidzo ya u khwaṱhisedza na ndavhelelo malugana na u shela mulenzhe nga vhapo hune ha vha nṱha .
Hu na mbekanyamaitele ya u ambulula zwo khakheaho ine ya tikedza mushumi ane a nanga u vhiga vhuaḓa na zwiṅwe zwiito zwa vhugevhenga .
Muthu ufhio na ufhio a kundelwaho u tevhedza ndaela yo tou ṅwalwaho yo bulwaho kha khethekanyo iyi u na mulandu wa vhukhakhi .
Thikhedzo iyo i ḓo khwaṱhisedza mveledziso ya khaelo yo engedzwaho na dziṅwe thekhinoḽodzhi dza zwa mutakalo sa tshipiḓa tsha zwine zwa khou itwa zwo fanelaho kha tshiimo tsha dwadze tsha shishi .
Ndozwo kha mihasho ya vhengele yo sedzuluswa ha sumbedzwa uri thaidzo na henefho a i ho .
Muvhigo u ombedzela uri mbekanyamaitele idzo dzi fanela u sedzana na tshivhalo na khwaḽithi zwa mudededzi .
Nga nnḓa ha uri ri ṱanganedze , nga nnḓa ha uri ri pfesese nzulele ya tshanduko khulwane ine ya khou vhumba nga huswa shango ḽashu , na nga nnḓa ha uri ro lugela u ṱanganedza zwikhala musi zwi tshi bvelela , phuluphedziso ya mabebo a lushaka lwashu i ḓo dzula i songo wedza .
U buḓa zwi fana na murando wo itwaho kha tshitshavha une wa fanela u nangwa u itela u sumbedza kushumiselwe kuhulwane kwa mavu vhuponi uho .
Vhutsila ha u Vhona - Awara dza 10
Zwiṅwe na zwiṅwe zwi re tshipiḓa tsha matshimbidzele are phanda ha khoro a nga humbela khaṱhululo kha ndaela kana tsheo yo dzhiwaho nga khoro kha matshimbidzele ayo .
Zwe ra sedzesasa khazwo , naho , ndi vhusimamulayo na vhupulani zwine zwa khakhisa nḓisedzo ya nnḓu na tshumelo .
Mawanwa aya a sumbedza u ḓikumedzela ha muvhuso kha pfunzo na u khwaṱhisedza khuwelelo yashu kha vhane vha kona u swikelela mbadelo vha badele , na u bvisela khagala uri mbadelo dza yunivesithi dzi dzula dzi dzone dza ndemesa kha ndambedzo yoṱhe .
Ndangulo yo khwiniswaho , nga maanḓa kha zwiimiswa
Hezwi zwi ḓo konisa avho vha langulaho u vhona nga u ṱavhanya arali sitediamu tshi tshi khou ḓala .
Ḽiṅwalwa ḽa mathomo ḽa Fraser zwa vhukuma ḽo elana na u shumiswa ha maanḓa kha nyito dza vhufheṱashango .
Vheani dzihupu fhasi kana ni ole madanga mavuni .
Shumisa luambo lwo teaho vhana ?
U nombora mafhungo na no bva tshiṱori
Hezwi zwi ḓo dovha zwa konisa Eskom u kuvhanganya ndambedzo ya mishumo yayo yo fhambanaho nga nḓila i leluwaho u bva kha vhalambedzi na mimaraga .
Ndingo dza sofithiwee na sisiṱeme dza tsedzuluso na dziapḽikhesheni ndi maraga ine ya khou aluwa kha ḽa Afrika Tshipembe .
Izwi zwi ḓo kona uri hu vhe na ndango kha u shumiswa ha ṋama dza vhathu na miṅwe milimo kha mishonga ya sialala .
10.3 . Sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi ṱuṱuwedzwa u tikedza muhanga ha mbekanyamaitele nga u pembela phambano dzashu na u fhaṱa tshitshavha tshi humiselaho murahu ḽifa la vhukoloni na muvhuso wa tshiṱalula ,
9.2.1.2.3 arali muthu a tshi khou ṱoḓa khophi yo ganḓiswa , tshiimiswa tsha tshitshavha tshi tea u ita khophi , fhedzi tshi nga humbela mbadelo dzi no pfadza dza u ita khophi iyo .
Ndi lungafhani hune pulane yo itwaho nga u tou funa ya ḓo alusa ṱhanganyelo ya mbadelo dza mbekanyamushumo ?
Ngona ifhio na ifhio ine i nga dzhiwa , ndi zwa ndeme uri thendelo iyo i ṋewe kha u pfukisela huṅwe na huṅwe ha mbetshelwa ya mugaganyagwama sa afha u ita zwiṅwe zwo fhambanaho na ezwo zwi tshi nga ṱuṱuwedza mihasho i shumisaho masheleni uri i sike dzirizeva dzo dzumbamaho kha migaganyagwama yayo ya ṅwaha nga ṅwaha .
Khuni tsekene ndi dzone dzi no dugesa .
U Vusuludza Sisiṱeme ya Ndangulo ya Kushumele .
Hu si na u ḓinangela , fhedzi muvhilaheli a nga khetha u fhindula kana u sa fhindula .
Vhadzheneleli vho rambiwa u kovhekana tshenzhemo dzavho , vhuvhili hadzo , dzavhuḓi na dzi si dzavhuḓi
Pfanelo ya vhana kha mutakalo yo vha thero ya ḓuvha .
Tshivhalo tsha u fhungudza mitengo tshi nga fhungudza mutengo wa mutevhe wa zwithu zwoṱhe nahone zwi ḓo tea u ambwa nga hazwo nga u ṱavhanya .
Hu si kale nga murahu ha u fhela ha fulofulu , vho vha vho iledzwa vho na u dzhenela miṱangano na u bva nnḓa ha Johannesburg lwa miṅwedzi ya rathi .
Therisano nga muanewa muhulwane na mvumbo yawe .
Kha vha ṱhogomele : Khumbelo dzi songo fhelelaho dzi ḓo humiselwa kha muhumbeli na uri a huna vhuḓifhinduleli vhune ra ḓo vhu hwala kha u khakhisiwa hune ha do vha hone .
Mishumo ya vhufuwi ha zwa maḓini na vhufuwi ha zwa lwanzheni ndivho i ya u ḽa
( c ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu tsha Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ - 12 tsho ḓitika nga milayo i tevhelaho :
U dudedza muvhili hu tshishumisa vhuimo ho fhambanaho ( nṱha , fhasi na vhukati ) mutambo wa furisibi , u kokovha sa tshivhungu , u swenda nga roḽasiketini , nz .
Ri ṱuṱuwedza vhathu uri vha shumise nḓila idzi dza vhuḓifhinduleli u vhona uri Phalamennde i imela madzangalelo a vhathu vha Afurika Tshipembe .
Ezwi zwo vha zwo sedzuluswa nga zwanḓa ' fomo ya rangaho yo vha yo sedzwa ' u itela u khwaṱhisedza na ndulamiso zwo itwa he zwa tea .
Ambani nga ha ndeme ya maḽeḓere a aḽifabethe kha maipfi o fhambanaho , ni dzhiele nzhele mibvumo yo fhambanaho ine ḽeḓere ḽithihi kana maḽeḓere ea a imela .
Nḓila ya ndeme vhukuma ya u shela mulenzhe ine ra nga i ita kha nyaluwo ya zwa ikonomi yo katelaho ndi mveledziso ya zwikili zwo teaho na vhukoni .
Zwiitisi afha ndi uri mbadelo ndavhelelwa dza tshiambaro tshiṅwe na tshiṅwe tshe tsha ṱanzwiwa , nga vha tshiṱangani na nga vha nnḓa , dzo vha dzi fhasi kha zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Khabinethe i fhulufhela uri hu na zwikhala zwinzhi zwa tshumisano vhukati ha muvhuso na phuraivethe , na uri i fhulufhela uri hezwi zwi ḓo vula nḓila kha u tandulula khaedu nnzhi dzo vhalaho dzine ra khou ṱangana nadzo .
Kha vha kwame ofisi yavho yapo ya ḽaisentsi u vhudzisa mutengo .
Tsenguluso ya SWOT i ya nga muhumbulo wa uri tshiṱirathedzhi tshi fanela u bveledza mbambedzo yo khwaṱhaho vhukati ha vhukoni ha nga ngomu ha muhasho na vhupo hawo ha nga nnḓa .
Madzingu a gidima sa tshiimiswa fhedzi a ṱaṱisana na maṅwe .
Hu fanela u vha na sisiteme yo vhetshelwaho u sedza zwishumiswa zwenezwo zwa mushumo , zwi tshi katela mitshini , arali yo tsireledzea u i shumisa .
Vha ḓo vha vhudza maga ane vha tea u a dzhia u itela u fhungudza khombo kha mutakalo wavho .
Hu khou themendelwa uri hu fhambanyiswe vhukati ha thundu ine murangaphanḓa wa sialala a vha nayo kha vhuimo hawe sa muthu , na thundu ine a vha nayo sa ṱhoho ya tshitshavha .
( a ) nga mulayo a ta tsumbakushumele dza ndemenyangaredzi dzo teaho dzine dza nga shumiswa kha muvhuso wapo nga u angaredza ; na
U ṱalutshedza mihumbulo ya mbeu na ndingano na nḓila dza kuvhonele kwa mbeu na ndingano
Ndi khaedu , fhedzi ri fulufhela uri mafheloni a Khubvumedzi , vha ḓo kona u rumela imeiḽi .
1.1 . Pulane ya U vusuludza na U fhaṱa Ikonomi nga huswa yo ṋetshedzwaho nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde ḽe miṅwe ya miraḓo vha dzhenela nga kha Vidio nga Ḽavhuṋa ḽa 15 Tshimedzi 2020 , i ṱoḓa sekhithara dzoṱhe dzi tshi finya zwanḓa dza shumisana u khwaṱhisa ikonomi yashu .
Nungo dzoṱhe hedzi dzine ra khou ita u fhaṱa mbonalo ntswa ya mmbi , dzi fanela u thoma nda ndangulo ya lushaka yo teaho .
Vha ḓo vha vha na riṋe lwa muya nga ṅwedzi wa Tshimedzi ṋaṅwaha musi ri tshi pembelela ṅwaha wa vhufumiṱahe wa mabebo a munna wa vhaṋe Vho-Oliver Reginald Tambo , vhane vha vha khotsi a vhana vhavho , khonani yavho , mushumisani , na murwa a huliseaho wa shango ḽashu .
Kha ḽiṅwe sia ḽa izwi , naho , ndi uri zwi tou vha zwone zwone zwavho zwa tsinitsini kha zwitshavha zwi vha vheaho kha vhuimo havhuḓi u vhona na u khwaṱhisa vhukoni hapo .
Miṱangano ya vhukwamani i na khonadzeo ya u fhungudza khuḓano na u ṱuṱuwedza ndeme ya vhuṋe ha ndaka na tshumelo .
U shululwa ha maḓimalaṱwa he ha dzinginywa ha malaṱwa ane a vha na masephenene a tsimbi i randelwa u shululelwa vhuponi ha maḓanzhe hu no dzhena maḓi a mulambo a re na tshika , na matope .
Mbekanyamushumo yo bveledzwa u itela u davhidzana na u livhana na mvelelo dza Ṱhoḓisiso dza Zwithu zwa ndeme dza Barrett .
Vhatshimbidzi vha ha masipala na vha wadi
U shela mulenzhe kha u pulana nga afho hune vha kona .
Hezwo zwi ṱoḓa muvhuso , zwi ṱoḓa mabindu , zwi ṱoḓa madzangano a vhashumi .
Vha tea u ṅwalela mbilahelo dzavho hu sa athu u fhela maḓuvha a 90 nga murahu ha musi vho no ṱanganedza mvelelo dza uri khumbelo yavho a i ngo tshimbila zwavhuḓi .
Hu tshe ho lindelwa tsheo kha fhungo ḽeneḽi .
10 . Mavharivhari a zwiḽiwa zwi si zwa vhukuma na zwo fhelelwaho nga tshifhinga
U shumisa maṱaluli kha u ṱalutshedza zwifanyiso .
CoR14.1 Muengedzo wa D arali vha muṱolambalelano , miraḓo ya komiti ya vhuṱolambalelano/ kana ha tholiwa muṅwaleli wa khamphani
Vhathu vhane vha ṱo ḓa dzinn ḓu vha nga kwama masipala wapo kana , arali zwo fanela , vha kwama Muhasho wa Dzinn ḓu wa vunḓu kana wa lushaka uri vha thusiwe .
Bugu dza u shumela dza Rainbow ndi tshipiḓa tsha zwe Muhasho wa Pfunzo ya Muteo wa ita zwa u khwiṋisa vhukoni ha vhagudi vha Afrika Tshipembe vha giredi dza rathi dza u ranga .
Kha idzi nyimele , khaedu ya matshilisano ashu na khwinifhadzo ya zwa ikonomi zwi tea u tandululwa nga u vusuludzwa nga u ṱavhanya .
Nḓivhadzo ya mulayo ya webusaithi iyi i a shuma nahone i a vhofha kha vhadaleli na vhashumisi vhoṱhe vha webusaithi iyi .
Ni vhona u nga munna wa Ferrari na musadzi we a vha e ṋaledzi vho Kha ri ṅwale vha vha tshi ḓiḓivha ?
Khothe idzi dzi shumana na vhutshinyi ha mbambadzo vhu fanaho na vhuaḓa , tshanḓanguvhoni na u pfukiwa ha milayo ya 52 .
Thandela iyi yo pika u khwinisa nḓisedzo ya khwine ya tshumelo yo ṋetshedzwaho kha avha vhana .
Thandela i tea u fhela ṅwakani .
Muhwalo wa vhafumakadzi wa u dzhia vhuḓifhinduleli ha muṱani na ha ikonomi u sia hu na tshifhinga tshiṱuku tsha ndondolo ya vhana na u vha ḽisa .
Khabinethe i isa ndiliso kha muṱa na dzikhonani dza Vho Sisi Mabe , vhe vha vha vhe Muambeli wa Phaḽamennde ya Free State .
Fhedzi , u thomiwa ha tshaka dza mimasipala dzi katelaho khetho ya komiti dza wadi zwo itea fhedzi nga Nyendavhusiku 2000 .
Muvhuso u ḓo vha na vhukwamani na mabindu , u tshi itela u pfesesa nga nḓila ya khwine zwine zwa ṱoḓea kha u konisa vhubindudzi ha sekithara ya phuraivethe ; u vhona uri pulane dzo tendelanwaho nga hadzo dzi khou shumiswa ; u engedza fhulufhelo kha vhabindudzi , na u thoma vhufhulufheli vhukati ha muvhuso na mabindu .
Kha ṅwaha u ne ha vha na khethoguṱe , hu na u ṋewa ha zwipitshi huvhili , tshithihi phanḓa ha khethoguṱe na tshiṅwe nga murahu ha khetho .
Magavhelo a langwa nga sisiṱeme ya u langa pheivimente nahone a vhewa kha sisiṱeme ya zwidodombedzwa zwo rangiswaho .
1.2.2.3 u khantseḽa thendelano hu sa nyefulu pfanelo dzine a vha nadzo siani ḽa mbadelo dza tshinyalelo ye ya vha hone .
U ḓivhea khomboni hu hulela ngomu hayani havho nga nṱhani ha nyimele dzi tevhelaho :
Arali havha vhana vho vhuya vha vhulaha vhathu tshifhingani tsho fhelaho , ro vha ri tshi ḓo zwi pfesesa .
Hu na mashango manzhi ane vhadzulapo vhao vha tata u ambara mivhalavhala .
Zwa migodi na vhubwa matombo Zwa Mamaga Zwa Muḓagasi , Gese na Maḓi Zwa Vhufhaṱi Tshumelo dza Tshitshavha , dzo Khetheaho na dza vhuṋe Holosele ya u vhambadza , Mazhendedzi a zwa Vhuvhambadzi na Tshumelo dza vhushumisani
Nyanganyelo dza ekonomi dzo khwaṱhisedza u kwamea ha vhubindudzi nga phimo dza nzwalelo dza vhukuma .
Fhedzi ri khou ya phanḓa , ro ḓiimisela u swikelela mushumo washu wa u fhaṱa vhutshilo ha khwiṋe ha vhoṱhe .
Muhanga u dovha wa katela masheleni o vhetshelwaho thungo a shishi a tsheledemviswa i songo lavhelelwaho khathihi na u thengathenga ha maraga hu tshi katelwa na zwiṅwe zwipikwa zwiswa zwa u shumiswa ha masheleni .
" Vhupo uvho ho vha vhu si na maḓi lwa miṅwaha mivhli yo fhiraho .
7.3 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa na mueḓani navho wa Mozambique vho haseledza nga ha mafhungo a mashango mavhili , a dzhango na a ḽifhasi , na u khwaṱhisedza hafhu vhuḓikumedzeli havho ha u bvela phanḓa na u shumisana kha mafhungo a kwamaho mashango manzhi .
Sisiṱeme ya ndangulo ya zwa masheleni i na mbekanyamaitele , maitele , vhashumi na zwishumiswa .
Ngoho ndi ya uri haya o vha e madzangano a dzangalelo ḽi fanaho ane a khou langa kha sisiteme ya mbambadzo ya ḽifhasi .
Vhagudiswa vha nga vhalulula bugu dzavho dza kiḽasini kana dza u vhala vha zwigwadani , kana vha vhala bugu dzi sa konḓi dza u takadza kana bugu dziṅwe na dziṅwe dza u vhala .
U vhona ḽevele ya mulwadze ya kupfesesele na u dzhiela nṱha zwiteṅwa zwa mvelele u itela u davhidzana nga nḓila i pfeseseaho .
Pholisa ndi mushumeli wa vhathu .
4.3 . " Kushumele kwo Tsireledzeaho kwa Maḓuvha a Madakalo " kwa muvhuso kwo no ḓi thoma kha Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) vhane vha kati na u shuma kha tshifhinga tshino .
A zwi bveleli na zwenezwo .
Honeha , maitele a u vanganya kha dzomomulambo a ya konḓa na u shanduka tshifhinga tshoṱhe ya nga nyelelo i dzhenaho mulamboni , nyelelo ya magabelo , na tshivhumbeo tsha tsitsikano tshi elanaho .
Mugudi u vhala a tshi ḓiṱola kha u elelwa ipfi na u ḽi pfesesa .
- U khwinisa vhufarakani vhukati ha muvhuso , sekithara ya phuraivethe na zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha kha u tikedza matshudeni vha shayaho na vha " miṱa ya vhukati " .
Maanea a fhela hu na maṅwe madzinginywa nga ha u vhekanya na u langula binduṱhanganelwa .
Shango ḽashu ḽo ima nahone ḽa zwi vhona musi u shaea huhulu ha ndondolo na u mudzudzanyo zwi tshi vhanga ṱhahelelo ya muḓagasi na u kundelwa , fhedzi kha vhupo vhunzhi bada dzashu dzo no vha kha muṋaṋo u fanaho .
Ndi nnyi ane a ḓo vha dolofini ine ya ḓo phulusa mukalaha Vho Sam ?
Dzi amba uri : a vho ngo zwi lugela , a vho ngo ṱalifha , a vha na nungo ; Ndi nṋe ane nda ḓivha .
Mutikedzelo u lilisa vhatholi kha u dzhia thanga ṱhukhu ya vhashumi nahone u nga dovha wa shuma kha u takula mbadelo dza vhugudisi kana khombo ine ya nga bveledzwa nga mutholi , nga maanḓa-maanḓa avho vha tshimbidzaho mabindu maṱuku .
Tshiṱiriki ndi ḽevele ya vhuvhili ya tsedzuluso .
Ḓuvha na ḓuvha ri vula nḓila dza u ya kha khonadzeo ya mulalo , mveledziso na lupfumo .
U gonya ha tshumiso ya masheleni nga muvhuso nga tshifhinga tsha musi ikonomi i tshi khou tsela fhasi zwi ṱuṱuwedza ṱhoḓea na ndinganyiso ṱhukhu ya masiandaitwa a u tsela fhasi ha nyaluwo kha dziṅwe sekhithara dza ikonomi .
Komiti yoṱhe i nga konaha u sedzulusa mvetomveto ya khunyeledza mutevhe .
Kha ri lavhelese zwifanyiso ri ambe uri ri vhona u nga lungano ulu lu amba nga mini .
Tshiṱangu tsha Lushaka , kana luswayo lwa lushaka , ndi tshone tshig
U ita mbekanyamaitele kha sekithara ine ya khou aluwa nga u ṱavhanya zwi ṱoḓa tshivhalo tsha ndinganyiso u itela u vhona uri mishumo ya vhashumisani vho fhambanaho i khou konanywa u konisa kha u swikelela ndivho dzo lavhelelwaho .
Miṅwe mishumo ya ndangulo ya zwa masheleni i itwa nga zwanḓa , hune ha vha na khohakhombo ya u ngalangala ha mafhungo kana tswikelelo i songo tendelwaho .
Sisiṱeme i dovha ya itela ṱhaluso ya vhupo ho tsireledzeaho na vhupo ha vhufa .
U ita vhugudisi ha ngalafho , vhulavhelesi na u funza ha fomaḽa ha matshudeni vha si na digirii na vho no vha ho na digirii kha ngudo na dzilafho zwa vhulwadze ha muhumbulo .
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni kone u nambatedza tshiṱikara ni tshi sumbedza uri mushumo ndi wavhuḓi .
U davhidzana na vhakwameaho kha nḓowetshumo ya zwikambi na mabindu .
Mulayo uyu , sa tsumbo , u ṱoḓa uri rambalelano a tholiwe kha dzangano ḽeneḽo nahone hezwi zwi ḓo vhea muhwalo wa zwa ndaulo u songo fanelaho kha zwiṅwe zwiimiswa zwihulwane kha vhupo ha mahayani .
Hezwi zwi sumbedza vhuhulu ha u shumisa masheleni hune vha dzhii vha tsheo vha nga vhila vhukwamani na vhubindudzi ho elwaho .
Hu ḓo vha na Tshikwama tsha Lupfumo tsha Vhuḓivhusi tshoṱhe ha Mirafho yo ṱanganelaho u linda mbuelo kha vhubindudzi kha u shumisa luvhi na u langula zwiko zwa Afrika itela murafho u ḓaho .
Nga murahu , kha vha vhale mbudziso idzi vha nange dzine vha tama u dzi fhindula .
2.2.5 a zwi nga vhangi u hwelelwa , u haṱulwa kana zwa zwino a huna vhukando hune ha khou dzhiwa lwa mulayoni hune ha ḓivhiwa nga khamphani iyi hune ha nga ita uri khamphani iyi i balelwe tshoṱhe nga u ita zwe ya ḓiganela zwone kha Thendelano iyi ;
Vha nga shumisa fhedzi ulu lushaka lwa u adoptha arali shango ḽavho , u fana na Afrika Tshipembe ḽo saina thendelano ya Hague .
Vhupulani kwaho zwi tshi ya kha zwiendedzi na sisiṱeme dzo shumiswaho , na u fhaṱiwa ha zwiṱitshi zwa u fhirisela kha vhuimo ha tshiṱirathedzhiki zwi nga shumiswa u khwinisa mitengo ya vhuendedzi .
Kha dziṅwe nyimele , hu na u sa ḓivha uri mulayo , une wa shuma kha maṅwe matheriala , nga vhanga ḽa kupfesesele kwa ṱhalutshedzo , na muṅwe mulayo u shumaho kha matheriala aneo .
Nda takala vhukuma .
Tshifhingani tshiḓaho , ri ḓo dovha ra sedza kha ṱhoḓea dzo khetheaho dza nnḓu dza vhaswa .
Izwi naho zwo ralo , muhaṱuli o funzeaho u isa phanḓa na u ḓivhadza mbuelo dza bulasi , hu tshi katelwa lutamo lwa muhweleli wa vhuvhili , zwa dzhiululwa nga muhuso .
Naho hu na zwithu zwinzhi zwine ri nga fhambana ngazwo , kha mafhungo a mutheo , ri vhathihi .
Maṅwe mashango Afrika , he dwadze ḽa thoma u vha hone u ṱavhanya , o shumisa nungo dza sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha tshao u lwa na dwadze na u ḽi thivhela kha u pwashekanya mashango ao .
U mona na dzingu , vhafumakadzi na vhasidzana vha tshimbila khiḽomitha dza tshikati dza rathi u ya u ka maḓi .
HU NA U TSHIMIDZA HU RE NA TSHIVHALO HUNE MASIPALA YOṰHE ya lavhelelwa u ita .
Hu na nḓila dzo fhambanaho dza u pota mavharivhari a vhufhuratshelede na vhuaḓa , nahone a bulwa nga vhuḓalo kha Tshiṱirathedzhi tsha U lwa na Vhufhuratshelede na kha Pulane ya Muhasho ya U lwa na Vhufhuratshelede .
Tshipiḓa tsha u Renga nga u Funa tsho Ḓoweleaho tsha Garaṱa dza u kora tsho sedza kha amba nga ha mafhungo a ndeme a monaho na zwikhala zwa vhaṋetshedzi uitela mbilahelo dza zwa vhubindudzi kha BEE , u vha kha u tshimbidza Vhubindudzi Huṱuku na Vhubindudzi Huṱuku ho Bviswaho khathihi na vhubindudzi vhu langwaho nga vharema .
Lwa u tou thoma , u bva mathomoni a uno ṅwaha zwikolo zwoṱhe zwa muvhuso zwo thoma u ṋetshedza luambo lwa Tshirema .
Ndi khou amba nga ha vhafumakadzi vhane vha hambiwa nga vhalanguli vhahulwane , ngauri mabunga ane vha sa athu u a shumisa na luthihi ngauri o itelwa vhahulwane vhavho , o vha a songo kunakiswa nga nḓila yo teaho kana fanitshara yo vha i songo kunakiswa nga nḓila yo teaho .
Vhuhulu ha thikhedzo ine ya khou ṋetshedzwa nga khoro kha miṱa yo shayaho henefho kha vhupo ha masipala vhu ḓo tiwa ho sedzwa mukovho wa mugaganyagwama kha ṅwaha wonoyo wa muvhalelano khathihi na mitengo ya mbadelo .
( e ) u ṱumekanya ndaulo ya mishumo ya muvhuso wa vunḓu na ndaulo na mihasho yawo ;
U shumiswa ha manyoro hu a konadzea , fhedzi hu na masiandaitwa a ikhonomiki , na uri nga nnḓani ha musi o shumiswa nga vhuronwane , a nga vha na masiandaitwa a vhupo hafhu .
IDP i khwaṱhisedza kushumisele kwavhuḓi kwa zwiko zwa masipala zwine zwa si vhe zwinzhi , i livha zwine zwa dzhielwa nṱha ( sa tsumbo , u thusa vhupo vhu shayaho zwihulu ) , i kunga masheleni a bvaho kha dziṅwe ḽeveḽe dza muvhuso , na u khwaṱhisa vhudzheneleli ha tshitshavha .
Mulovha , ndo vha na mashudu vhukuma a u ṱangana khathihi na u ambedzana na vhaswa vha si gathi vha Afrika Tshipembe vha ne vha khou ita mushumo u mangadzaho u fhaṱa shango ḽashu na u bveledzisa vhathu vha hashu .
Muthelo wa tshifhinganyana u badelwa kha ṅwedzi wa vhurathi muṅwe na muṅwe .
I sumbedza ṱhanganyelo ya zwoṱhe zwine zwa mela kha shango , zwi tshi khou londiwa u bva nnṱha .
D. Vhuṱambo vhune ha khou ḓa
Rennde yo badelwa u itela u shumisa zwifhaṱo kana zwifhaṱo zwo imaho i vhewa kha khethekanyo ya thundu na tshumelo nahone hu si rennde ya mavu .
Vhuṱumani ha zwa vhuendedzi vhu si havhuḓi na netiweke dza themamveledziso , khathihi na zwikhukhulisi zwa mbadelo na zwi si zwa mbadelo , zwi engedza mutengo wa u ita zwa mabindu na u ita uri vhubindudzi na vhuvhambadzi ha nga ngomu zwi songo tshimbila zwavhuḓi .
Nga maanḓa kha uyu mulandu , kaputeni a vho ngo vhiga mulwadze na muthihi we a vha o ṋamela bufho .
Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano nga murahu u ḓo konaha u vhekanyulula milayotibe mivhili yo kumedzwaho .
Kha vha ṋekane nga konṱiraka ya mushumo i bvaho kha dzangano ḽine vha ḓo ḽi shumela hu tshi katelwa na zwidodombedzwa zwa dzangano .
Arali mbilahelo ya waniwa i sina mudzio , vha ḓo tea u badela mbadelo dzo tendelwaho nga muhasho wa gwama nahone vha ḓo ṋewa invoice .
Tshitshavha tsha Afurika Tshipembe tshi nga lavhelela u fhungudzwa hafhu ha mitengo ya tsumbatshiga , ṱhingothendeleki , ṱhingo dza nḓuni na dza tshitshavha .
63. Madzulo a Khoro ya Lushaka
Ḽaisentsi ya u bveledza zwivhaswa i vha ṋea thendelo ya u bveledza zwibveledzwa zwa zwivhaswa na u zwi rengisela murengisi muṅwe na muṅwe ane a vha na thendelo ya u rengisa zwivhaswa .
3.2 . Khabinethe i fulufhedzisa maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri fhungo iḽi ḽi khou shumiwa kha vhuimo ha nṱhanṱha .
Khoniferentsi yo vha yo khethekanywa vhukati ha madzulo mahulwane na zwigwada zwa u shuma zwiṱuku .
U ṋetshedza thikhedzo malugana na u kuvhanganywa na u rumelwa ha zwiengedzwa zwa mugaganyagwama na u avhela ya masheleni .
Vhathu vha khou pfumedzana na u ṱoḓa mulalo na lupfumo fhedzi .
Riṋe sa vhalanguli ro vha ro farelela kha maitele phanḓa ha 2010 , ngauri ri tenda kha uri risesheni i ḓo mbo ḓi swikisa kha u fhungudzea ha mbuelo ya vha welaho kha vha wanaho masheleni a si a muholo na tshikolodo tshi si tshavhuḓi tsha mutshudeni .
Mbetshelwa iyi i ḓo kombetshedza ndaṱiso dzi konḓaho , hu tshi katelwa na dzifaini na / kana u gwevhelwa u ya dzhele ha vha ofisiri vha pfukaho mulayo .
Nga u vhona u kalula ha u tshoṱela hu ngafha ha zwenezwino he hu sa ṱalule , muvhuso wa Afrika Tshipembe wo mboḓi dzhia tsheo ya u vhuisa Muambasada Vho Sisa Ngombane u swika zwenezwo .
BULETSHEDZA zwipikwa zwa zwisumbi
U ṅwalisa dziṅwe thundu kana tshumelo vha ḓo tea u thoma fhasi kha u ita khumbelo .
Khii kana ndeme ya u langula u vhukateli ndi u vhona uri zwithithisi zwo topolwa na uri zwo shuṅwa nga zwiimiswa zwa u ṋea thuso zwo teaho nga ngomu ha zwitshavha zwa tshikoloni , hu tshi dzheniswa na vhagudisi , thimu dza u ṋea thuso dzo tiwaho kha Tshiṱiriki , thimu dza u thusa dza kha maimo a zwiimiswa .
Musi khangaru i tshi swikisa miṅwaha ya fumbili , i vha i tshi vho shumisa maṋo ayo a u fhedzisela .
Ṱhoho ya Vundu a nga ṋea ndaela ya u khwaṱhisedza ndeme uri i itwe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe arali hu na zwiitisi zwine zwa tendisea uri senthara yo kundelwa u tevhedza milayo yo tiwaho .
Ri ḓo thoma sisteme ya muṋetshedzi o ḓiimisaho , yo bviswaho kha vhafari vha Eskom .
U rekhoda zwiwo zwoṱhe u ya nga shifithi kha bugu u rekhoda zwoṱhe zwi bvelelaho musi vha mushumoni .
Afrika Tshipembe ḽi na kuitele kwa mugaganyagwama wa miṅwaha minzhi , zwenezwo mutheo u katela ṅwaha wa zwino na miṅwaha miraru i tevhelaho .
Mitengo ya u kuvhanganya i badelwa kha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo nga ṅwedzi i lingana na phesenthe nthihi na hafu ya mutengo woṱhe wa lweṱolweṱo lwo kuvhanganyiwaho .
Kha hu shumiswe bugu dzi no bva kha u vhala na vhagudi , bugu dza zwiṱori dza zwifanyiso zwi sa konḓi na bugu dzi no bva kha khuḓa ya bugu dza u vhala na zwe a ṅwala
Mushumo muhulwane wa Mmbi ndi u tsireledzo mikano ngeno muṅwe mushumo wayo hu u tikedza SAPS nga nḓila yo teaho .
Zwidodombedzwa zwa bannga ndi :
U lavhelesa tshumiso ya sisiṱeme ya ndangulo ya nḓisedzo ya thundu ine ya elana na theo ya mulayo na dziṅwe nzudzanyo dza muvhuso wavhuḓi .
U bvelela ha thandela ho vha hone nga nṱhani ha u ḓiimisela ha muṅwe na muṅwe he ha engedzwa nga nṱha ha u shela mulenzhe ha muthu na ha tshiimiswa he ha vha ho lavhelelwa .
Phindulo : madzuloni a u vula thenda khoro ya dzhia tsheo ya u hira rakhonthiraka X ya ri i na maanḓa a u ita ngauralo .
Gumofulu ḽa ṅwaha ḽa sibadela ( zwibadela zwa muvhuso na zwa phuraivethe , vhuareloni ho ṅwaliswaho vhu songo kwamana na kiḽiniki dza masiari )
Vhukwakwani , vhathu
Kha nyimele iyi , ho sedzwa uri mulandu u tea u dzhielwa tsheo kha mbuno dzoṱhe dzi elanaho na mafhungo a khanedzano , na u sa vha hone ha u rangela u haṱula , afidafiti i hanedzanaho i tea u u vha yo ṱanganedzwa kha vhuṱanzi .
Hezwi zwi tea u katelwa fhedzi fhethu hu na vhulavhelesi ha nṱhesa u bva kha mveledziso dzo ṱumanaho na mavhone a vhuḓi .
Tshishumiswa tshi itaho rotho tswititi tsha u livhanya khethekanyo dza tshupu ya rotho ya gese ya khashela kha ekizisi yo ḓoweleaho ;
Thendelo ya thendelonzwiwa nga muvhuso ndi phindulo ya Mulevho kha mvuwo ya Mvelele na u Kovhelwa ha Ndeme ha Sesheni Zwayo ya vhu 16 ya Vharangaphanḓa vha Muvhuso vha Mbumbano ya Afurika yo farelwaho Equatorial Guinea , nga Phando 2011 , na u rwelwaṱari ha fulo ḽa AU kha Thendelonzwiwa ya Mvuwo ya Mvelele ya Afurika yo vhaho hone mafheloni a 2011 Afurika Tshipembe .
Kha vha dzhie vhukando : kha vha shumise tshikalo tsha mushonga wa tshithivheli kavhili arali vhana tshiṅwe tsha zwiga zwa ngafhadzo kana hu tshi khou thoma mukhushwane .
Musi shango ḽi tshi khou khunyeledza Ṅwedzi wa Vhufa fhasi ha thero " Ṅwaha wa Vho Oliver Reginald Tambo : U Pembelela Vhufa ha Mbofholowo yashu " , maAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u fhaṱa kha zwa ndeme zwo sumbedzwaho kha Ndayotewa na u khwaṱhisedza vhuḓidini ha u fhaṱa lushaka lu si na vhushai , nḓala , vhushaya mahaya na tshayandingano .
Ṅwaha wa muvhalelano u no khou sedzuluswa kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhelaho wa theme ya khoro i re hone zwino ; ndi zwa ndeme uri nḓisedzo na mashumele a theme ya kale zwi a sumbedzwa hu tshi tevhedzwa dzitshwikelelo .
Pfunzo dza nṱha ndi wone mutheo wa ṱhoḓisiso na mveledziso , sia ḽine Afrika ḽo salela murahu vhukuma .
Tswikelelo dzo nweledzwaho kha muvhigo uyu dzi sumbedza vhuḓiimiseli hashu kha u shela mulenzhe kha Afrika Tshipembe ḽi sa dzhii sia , ḽi re na mulalo nahone ḽo tsireledzeaho nga kha kufarelwe kwa vhafariwa nga nḓila yavhuḓi nahone i re na vhuthu , hu na ndulamiso na ṱhanganelo ya tshitshavha u itela vhafariwa .
Nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme , zwishumiswa na themamveledziso dza zwiimiswa zwa pfunzo .
Zwishumiswa zwa maitele avhuḓi a mutakalo
Minisiṱiri wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku u na ndivho ya u swikelela nyengedzedzo dzo swaiwaho kha tshivhalo tsha mabindu maṱuku na a vhukati ane a nga thusa kha u engedza u sikwa ha mishumo .
Zwikili izwi a zwi tou tea u vha hone kha mupulani kana muthu muṅwe na muṅwe anea vha na phurofesheni .
U tikedza mudzheniso wa zwithu , hu na mushumo u no ḓo itwa , hafhu hu na thikhedzo ya mveledziso ya zwa masheleni kha zwiimiswa , u itela u tikedza u thomiwa ha vhoramabindu vha vharema , khathihi na u tshimbidza u tholwa ha vhaswa na vhubindudzi .
Kuitele kwa u fhodza a ku shumani na muthu fhedzi , hone ku shumana na fhethu hune muthu a dzula hone .
Tshenzhelo ya u Linga Masiandaitwa a Vhupo na yone ndi ya ndeme .
Ni vhona mme mulandu kha zwe a ita naa ?
Khwiniso ya Milayotibe iyi mivhili i ṋetshedza Tshiimiswa tsha Ndango ya Tshoṱhe .
Tshifhirisafulufulu tsha nyuṱraḽa tshi tea u shuma u hwala kha sisiṱeme ya voḽithi dza fhasi .
Thandela ndi mushumo muṅwe na muṅwe wa u bveledza tshumelo kana tshibveledzwa nga tshifhinga tsho tiwaho .
Dimokirasi yashu i na sisteme ya zwa vhusimamilayo u itela muṅwe na muṅwe uri a nange kana a bvise muimeli wa nnyi na nnyi muṅwe na muṅwe hu songo itwa zwiito zwa dzikhakhathi .
Mveledziso ya sisteme dza mupo ntswa kha u fhungudza masiandaitwa a mikumbela ha dziḓoroboni .
Maga a u lulamisa a ṱoḓa tshumisano u bva kha vhashelamulenzhe vhahulwane vhoṱhe nga ngomu ha CJS na u vhumba tshipiḓa tsha pulane ya masia a sumbe ya tsedzuluso ya CJS .
Ndi kona u maipfi a re na pfanapheledzo tshirendoni .
Nḓivho na kupfesesele ku songo linganaho kwa mbuelo na maitele a phungudzo ya malaṱwa .
U bva kha mvelelo dzo sumbedzwaho afha fhasi , ho no vha na u khwiṋiswa hu hulwane .
Matshudeni vha dzulela u wana maraga dzi sa takadzi ngauri vha a nyadza zwipiḓa izwi zwa maitele a mveledziso ya mafhungo .
SANSA i ḓo shumisa , u londota na u langa tshiṱitshi .
Lusando lu ṋaṋiswa nga nyofho na u sa londa .
Tshivhalo tsha wadi , zwiṱiriki zwa u voutela kha iṅwe na iṅwe , na tshivhalo tsha vhavouti zwi nga nḓila i tevhelaho :
Zwiṱaluli zwa fhano hayani , nga kha ḽiṅwe sia , hu katelwa u sa vha na vhudziki ha zwa poḽotiki na khakhathi , ṱhahalelo ya muḓagasi na zwiṅwe .
U londota tshiimiswa tsha u lugisa zwi tshi langwa nga mifuda miṅwe-vho ya tshiṱafu sa manese , vha ndangulo na dziṅwe-vho tshumelo dza u tikedza .
Fhethu hune ha nga vha mafhande hu tea u olwa nga nḓila ine ha ṋekedza nḓila dza vhaendangaṋayo dzo tsireledzeaho .
Munna na mufumakadzi wawe a no dzulela u dzindela vho ya madaloni Yerusalema .
Tshivhalo tsho engedzeaho tsha eriṱhirokhaitsi tshi a vhumbea , nahone hezwi zwi engedzedza u khwaṱha ha malofha , u thithisa kutshimbilele kwo ḓoweleaho kwa malofha kha veini .
Arali vha ita khumbelo ya mushumo kha poswo dzi fhiraho nthihi kha Muhasho , vha humbelwa uri vha rumele fomo dza khumbelo ya mushumo dzo fhambanaho dza poswo iṅwe na iṅwe .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi na vhakhantselara vha nga vhona izwi sa ndovhololo ya mishumo yavho .
Ndingedzo dzavho dzi tewa nga thikhedzo yo fhelelaho i bvelaho phanḓa , ya zwa poḽitiki a vhuphalalavhathu .
Naho zwo ralo zwitshavha zwo vhumbwa nga zwigwada zwo fhambanaho na madzangalelo o fhambanaho nahone a si zwigwada zwoṱhe zwine zwa nga fushea nga tshifhinga tshithihi .
Vhaanewa vha tshiṱori ri vha ḓivha nga zwiito zwavho , kuhumbulele kwavho na zwine vha amba .
U bveledziswa ha zwikili zwa u ḓivha zwi itea kha u guda ha vhutshilo hoṱhe .
Sekithara iyi i nga kha ḓi livhana na khohakhombo ya u wa nga ṅwambo wa gomelelo , nahone mbambadzwaseli u bva kha sekithara iyi u ya kha mimaraga ya nnḓa dzi livhana na u shanduka ya ndeme ya tshelede .
Zwiṱukusa , kha vha ṋetshedze tshumelo dza maḓi kha nḓila idzi .
Minisṱa wa Zwa Mupo ndi ene a re na maanḓa a u ṋetshedza thendelo dza vhushumisamupo .
Phalamennde i kha nzudzanyo dza u wana zwifaredzi zwa mvusuludzo ya malaṱwa a mapfura a u bika zwine zwa shandukisa malaṱwa aya a mapfura a u bika a vha dizili .
Tshifhinga tshoṱhe vha ṱambe zwanḓa zwavho phanḓa ha musi vha tshi ḽa .
Nangani mukaṋi a mveledzaho zwibveledzwa zwa khwinesa , hu na khonadzeo ya khaṋo nga fhasi ha nyimele ya u aluwa hapo .
Olani mutukana na musidzana .
Vhubindudzi ha phuraivete vhu tea u ranga phanḓa kha iḽi sia , vhu tshi khou thuswa nga masheleni kana zwikwama zwa muvhuso u swikelela .
Mbudziso yauri zwo ralo kana a zwo ngo ralo uri mulayo u sumba u ṋetshedza maanḓalanga , a u phumula mulandu uyu , na zwezwo zwi bva kha ṱhalutshedzo ya mulayo u kwameaho .
Musi zwi tshi kwama tsheledemviswa , vhalangi vhoṱhe vha na vhuḓifhinduleli ha tshumelo dzine dza kwama tsheledemviswa .
Samithi i ḓo vha i tshi khou sedza kha themendelo dza muvhigo wa Komithi ya Ṱholo ya zwa Dziminisiṱa , khwiniso ya u ṱanganyiswa na u shumisana kha Sisiṱeme ya Lushaka ya Inovesheni na khwaṱhisedzo ya nyambedzano vhukati ha muvhuso , nḓowetshumo na zwa pfunzo .
Vhunzhi ha thandela dza khephithala dzi a ḓura na u ṱoḓa tshelede nnzhi .
Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe u itela Vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini dzo khethekanywa dza bva ndima dza rathi .
Ndo tou pfa u nga ndi muloro musi Nothembi a tshi gonya tshiteidzhi .
Vhuvha ha maipfi , mbofholowo kha zwa vhurereli ndi pfanelo ya lutendo lwa vhurereli u ya nga hune muthu a tou nanga , pfanelo i tendela vhurereli zwi khagala nahone muthu a songo vha na nyofho , a songo thithiswa kana u haṱulwa , na pfanelo ya u sumbedza vhurereli nga u rabela kana u tou ita kana nga u funza na u phaḓaladza vhurereli . 106
U ḓadzisa kha u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe nga huhulu , muṱangano u imele zwikhala kha tshitshavha tshoṱhe u pfesesa zwivhuya zwa phurosese ya CBP .
U itela u swikisa u shela mulenzhe tshiuludzani , kukhethelwe kwa tshifhinga tsha u pulana ku tea u fusha nnyi na nnyi henefho tshitshavhani ( hu nga vha nga matsheloni , masiari , madekwana , kana mafheloni a vhege ) .
Ndo vha ndi tshi tama nga maanḓa uri ndi nge vhone .
Kha vha sedzuluse zwi re ngomu ha muvhigo muṅwe na muṅwe phanḓa ha khovhekanyo u khwaṱhisedza u lulamisea vha u kovhela mivhigo kha mutevhe wo tendelanwaho wa vhaṱanganedzi .
U tikedza nyaluwo ya nḓowetshumo ya zwa vhuendelamashango , SAPS i ḓo engedza mbonalo yayo fhethu ho topolwaho hu kungaho vhaendelamashango .
U vhumba tshisiku tshawe tsha maipfi ene muṋe khathihi na ṱhalusamaipfi yawe a tshi shumisa maḽeḓere a u ranga a maipfi , tsumbo , sima , gera , gona , na maṅwe . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 muṅwalo
U ṅwala maḽeḓere hu tshi vhumbiwa maipfi mapfufhi na mafhungo a sa konḓi .
Tshiimo tshine tshiṱitshi tsha u linga tsha ḓo shuma khatsho ( tshiṱitshi tsha Tshiimo tsha A tsho tendelwa u ṱola na u linga mimoḓoro ya lushaka luṅwe na luṅwe nga nnḓa ha bisi , zwibisana kana mimoḓoro ine ya fhira 3500kg ) ; na
Zwa zwino , kuitele kwo ita zwipiḓa hu si na mushumo wa ndaulo ya vhukati kana yuniti ya u shumana nga maanḓa na zwiteṅwa zwa lushaka ulu .
Ndi na fulufhelo uri musi ri tshi ṱangana fhungo ḽa tshivhumbeo kha maimo mushumoni ḽi ḓo vha o fhedzwa nahone ḽo valwa .
Kha vha dzhiele nṱha zwi tevhelaho musi vha kou dzudzanya muṱangano :
Hezwi zwi thusa masipala kha u fhungudza u salela murahu ha milandu ya zwa vhuendi kha khothe dza ha madzhisiṱaraṱa .
Nḓivho ya khwine ya mulayo wa zwa ndangulo masheleni a nnyi na nnyi .
Khabinethe i dovha ya ṱanganedza mushumo muhulwane wo itwaho nga sekithara ya nyanḓadzamafhungo kha u vhona uri mafhungo a vhuṱambo uvhu ha ndeme aya kha pulatifomo dzo fhambanaho uri a pfale kha maAfrika Tshipembe .
U ṱuṱuwedza uri vhathu vha vhe na vhushaka ha vhudzekani na vhafarisi vha murole wavho zwi nga fhelisa hoyu mutevheṱhandu u si wavhuḓi .
Khumbelo yavho ya ndaela ya muthelo nga kha tshumelo heyi i anzela u wana thendelo hu saathu fhela awara dza 48 arali ofisini i sa ṱo ḓi ṱhanziela ya kushumisele kwa masheleni .
Arali nyavhelo ya fhungudzea , khwaṱhisedzo ya nḓisedzo i fanela u gonya .
Zwi tea u vha vhutshinyi kha vhalangi vhahulwane arali vha sa bvisela khagala tshiimo tsha vhukuma tsha masheleni a tshiimiswa kha vhaṱolamuvhalelano , fhedzi tsha ndeme nga maanḓa kha vhadzhiamukovhe vha khamphani .
Afho fhasi sinario dza ndambedzo tharu dzo ṋetshedzwa sa tsumbo .
Suthu ye nda i ambara ṋamusi , u nga mahoḽa , yo rungwa nga u ḓihudza fhano Afrika Tshipembe nga vhashumi .
Kha vha dzulele u sedza vhabvumbedzwa vha vhonalaho vha tshi solisea kana dzigoloi na uri vha songo timatima u vha vhiga mapholisani .
Kha ri ite nyito tsha khathoni Ṅwalani ndaela sa mvetamveto u thoma ni kone u dzi ṅwala nga vhuronwane afho fhasi .
U humbula zwe wa pfa- u kona u humbula zwe nḓevhe dza pfa na kutevhekanele kwe mibvumo ya pfiwa ngakwo ;
Masheleni ane a ṋetshedzwa nga masipala a u tikedza u isa phanḓa ha pulane ya wadi ( phurosese ) masheleni ( a si a thandela dzo tiwaho ) , u lavhelela
Mveledziso ya vhulimi ho ṱanḓavhuwaho na u phurosesa zwiḽiwa na u zwi putela .
Ri tshi khou amba nga , ri khou ṱoḓa zwishumiswa zwavhuḓi uri nḓowetshumo yashu i sedzee zwavhuḓi , ngauri ndi khou vhilaedziswa ngayo nga maanḓa .
Haya madzangalelo a nga fana kana a si fane na mishumo ya masipala .
Musi tshigwada tsho tendelana , muraḓo wa tshigwada we a ḓo bvisa mafhungo a mbudziso yeneyo u a ṅwala hafhu kha tshibogisi tsho teaho .
Natalie Du Toit o lonzwa tshipiḓa tsha mulenzhe wa monde u bva kha tshinungo musi wa khombo ya thuthuthu .
Ndaela yo ṅwaliswa hu sa tevhedzwi mbetshelwa dza uno Mulayo .
Kha ri sedze tshifanyiso ri ambe nga zwine ra khou vhona .
Vhathu vha shela mulenzhe nga u vhudzwa zwo tshewaho kana zwo iteaho .
O vha a tshi khou ṱoḓou u pfula ḽiivha .
Ri tea u khoḓa nḓila ye madzangano a ḓifara ngayo musi hu tshi khou itwa nyambedzano dza miholo kha sekithara ya puḽatinamu nga u angaredza .
1 . Thikhedzo kha nḓowetshumo ya zwa tsimbi ya fhano hayani
" ' Mulayotewa muswa ' zwi amba Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1996 ' .
Zwiko zwa data ya lushaka zwi wanalaho zwa akhaunthu dza shango zwi ḓo shumisa khethekanyo dzine dzo no ḓi shandukiselwa kha mbonalo dza shango ḽeneḽo .
Afrika Tshipembe ḽi na mashudu u vha na tshivhalo tsha zwitediamu zwa khwaḽithi zwine zwa kona u farela mitambo ya mihulwane na ya vhuṱhogwa .
Ambani uri hu nga bvelela mini arali ri tshi nga nwa maḓi a re na tshika ( a muhulu ) .
( 2 ) Khoro ya musanda ine ya tevhela maitele a mulayo wa sialala nahone ye ya vha yo tendeliwa nga mulayo musi Mulayotewa u saathu thoma u shuma , i nga isa phanḓa na u shuma i tshi tevhela mulayo muṅwe na muṅwe u no khou shuma khathihi na nḓowelo .
Mvula ya Kapa Devhula yo vha i fhasi ha yo ḓoweleaho , hu na fhaḽa na fhaḽa hune ya vha nṱha ha yo ḓoweleaho devhula na tshipembe .
Ndi zwiendedzi zwifhio zwino tshimbila nṱha ha mavu ?
Muhasho u ḓo vha wo sedza kha ndondolo ya ṱhumanyo ya bada dza vundu , khathihi na u vusuludzwa ha vundu nga u vhulunga kha themamveledziso ya ikonomi nga u dizaina na u fhaṱa bada tswa .
Mbadelo dza ḽisi dzi imela tshelede i kolodwaho u bva nga ḓuvha ḽa u vhiga u swika mafheloni a konṱiraka ya ḽisi .
23.9.1.2 u ita nḓivhadzamulandu na u kombetshedza vhathu u ḓi vhonadza phanda ha Vhulanguli ;
U fhedzisa zwithithisi hu tshi shumiswa dzhangili dzhimu kana zwiṅwe zwishumiswa zwi ngaho zwenezwo .
Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza Mbekanyamaitele ya Vhaswa ya 2015-2020 ( NYP 2020 ) ukhwaṱhisa vhurangeli ha vhaswa vhune ha isa phanḓa vhukoni ha vhathu vhaswa kha u shela mulenzhe kha tshanduko ya ikonomi na tshitshavha .
U sa ita nyonyoloso - Ḽeveḽe dza HDL dzi a gonya nga nyonyoloso ngeno ḽeveḽe dza LDL dzi tshi gonya nga u sa ita nyonyoloso .
Sumbedzani ... , ( tsumbo , Ntsumbedzeni tshipiḓa tsha tshiṱori tshine na tshi funesa. )
Dzangano ḽi tea u ranga phanḓa mushumo wa u shumisana siani ḽa pfunzo .
14 . Nga nṱha ha khumbelo ya ndaela ya tsireledzo vha dovha hafhu vha vha na pfanelo ya u vhiga mulandu vha tshi vhiga muhwelelwa arali muhwelelwa a tshi khou ita vhukhakhi .
Nga maṅwe maipfi , kha dzisenthara dza zwa vhululamisi , zwa vhuolathathu kha muvhili zwi baḓekanywa na zwa gennge dza dzhele nahone thathu iṅwe na iṅwe hu na zwine ya amba zwone .
Ngona iyi i sendamela vhukuma kha ngona ya tshiimiswa ya vhulondavhathu , sa izwi i tshi tikedza muhumbulo wa u angaredza vhoṱhe , u kovhekanya hafhu na vhukando ha muvhuso ho kwaṱhaho kha zwa vhulondavhathu .
Mbueledzo i fanela u vha yo ḓitika nga ndivho , ya vha yo sedza muthu a eṱhe .
Mafhungo a Vhukwamani
Zwenezwo-ha , nḓisedzo ya vhutsireledzi hu no shuma kha vhuendedzi i ṱoḓa uri i si fane na zwe zwa vhuya zwa itwa musi hu tshi itwa mbekanyamaitele dza maṅwe masia .
Nga u vhea nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe na vhukoni kha mbilu ya adzhenda ya mveledziso ya Smart Africa , Afrika Tshipembe ḽi ḓo shela mulenzhe kha nyaluwo ya mabindu apo kha dzingu .
Mbadelo ya kheshe ya mbuelo ya lufu i tshimbilelana na mbadelaphanḓa ya tshelede nnzhi ya mbuelo ya lufu i linganaho na baḽantsi ya akhaunthu , i ṋetshedzaho mbuelo ya lufu i fanaho na musi mushumi a songo malaha o lovha tsini na musi a tshi litsha mushumo kana a tshi kha ḓi bva u litsha mushumo .
Gake a ḽo ngo hulesa nga u angaredza u ya nga milayo ya mugaganyagwama , fhedzi u ṋetshedzwa ha masheleni maṱuku kha zwikolo nga tshithihitshithihi zwi nga vha na masiandaitwa kha vhunzani ha pfunzo .
Vhadzulapo avho vha re na lufhia vha nga si vhe khwiṋe na avho vha tshilaho na HIV / AIDS vha nga si kone u dzhia mishonga sa zwine zwa ṱoḓeisa zwone hu si na tshumelo dzo teaho .
A hu na ṱhumano dzine dza ḓo itwa fhethu ha mafhandeni a bada , tshiporoni kana kha dziṅwe dza tshumelo dza nṱha .
Vhugevhenga vhu kwama nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi nḓisedzo ya tshumelo dza shishi .
Ṱhalutshedzo dza mathemo a tekeniki o shumiswaho kha ḽibviswa iḽi dzo ṋetshedzwa kha Ṱhumetshedzo ya A.
Muṱangano a si wone tshipikwa nga wone uṋe .
Vhadzheneli vha sedza kha nyolo ya siaṱari 61 na ṱhalutshedzo ya tshiedziswa vha lavhelesa mbudziso dzi re afha fhasi .
Zwibveledzwa zwo hudzwaho .
Fhedzi , zwa zwino vhubveledzi na u nwiwa ha biya ho ḓala nga vhabveledzi vha lushaka .
Musi hu tshi badelwa hafhu nga tsheke mbadelo i bva kha Mbuelo .
Vhashumi vha dzulela u vha na mihumbulo ine ya shumisea , zwo ḓitika nga mushumo wavho wa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , ngauralo vha fanela u dzheniswa kha u dzhia tsheo nga ha ndangulo .
2.3 Zwo lavhelelwa uri milayo i ḓo sumbedza tshumisano ya kuvhonele kwo fhambanaho i khou bvelaho phanḓa na nyito yo ṱanganelaho ya u thivhela zwiwo zwa mutakalo wa ḽifhasi zwine zwa kha ḓi ḓa , khathihi na ndingedzo yo ṱanganelaho ya u fhaṱa shango ḽo takalaho , ḽo tsireledzeaho , ḽi sa dzhii sia na ḽi bvelelaho .
Ngoho ya uri maḓi oṱhe o no kovhelwa vhorabulasi vha mbambadzo na nḓowetshumo a zwi nga ḓo vha na zwine zwa amba khavho .
Tsumbedziso i sumbedza zwavhuḓi uri vhupo he kale ha vha hu sa wani tshumelo ndi , nga u angaredza , ho khwaṱha zwi tshi ḓa kha tswikelelo ya zwiimiswa na zwithu zwa ndeme , naho vhupo ha zwenezwino na mveledziso kha vhupo ha kule ho tsitsela fhasi vhubvelaphanḓa zwi tshi ḓa kha tswikelelo .
Tshi dovha tsha ṋetshedza maitele o konanywaho na o ṱanganelaho kha vhulanguli ha maga a vhuḓowedzi sa phindulo kha masiandaitwa a tshanduko ya mupo .
Mulayo u tea u vhonala wo kwaṱha nga nḓila yo teaho , i bveledzaho nahone nga u ṱavhanya .
Muphuresidennde vha lumelisa lushaka kha phodiamu nnḓa ha tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Lushaka .
Dziṅwe khethekanyo dza rekhodo dzi dzula dzi hone muthu a songo thoma a ita khumbelo nga kha maitele a PAIA zwi tshi ya nga mbetshelo dza tshipiḓa tsha vhu 15 ( 1 ) ( a ) tsha Mulayo .
Heyi nḓowedzo i fhedziswa nga tshigwada tshiṱuku tsha tshitshavha tsho hweswaho vhuḓifhinduleli ha u ṅwala pulane ya u fhedzisela .
U topolwa ha phesenthe ya u itea nga tshifhinga tshi fanaho tsha lutsingaḓanzhe , khathihi na magumo a nḓila ya luvhilo lwa tshikati kha vhupo ho tsireledzwaho nga ngomu ha vhupo ha ngudo he nyimele dzo imaho dza khou lavhelelwa u itea .
Hezwi zwi livhisa kha ndovhololo nnzhi dza maitele .
Ḓuvha ḽa Mbofholowo ḽine ḽa vha ḓuvha ḽa ndeme Afrika Tshipembe sa musi ḽi tshi ṋetshedza zwithu zwa ndeme nga ha u bebwa ha tshifhinga tshiswa tsha demokhrasi .
Vhathu vho tholwaho kha vhuimo uvhu vha ḓo tea u livhana na tsedzuluso dza vhutsireledzi .
Kha vha ṅwale mbudziso dzi re afho fhasi kha bammbiri ḽa fiḽipitshati .
Khanedzano dza milayo i kwamaho mavunḓu na u i khunyeledza zwi itwa kha nnḓu yeneyi .
Ndo sumbedzisa mazhendedzi a zwa mulayo uri a shumane na milandu iyi nga u ṱavhanya na vhundeme .
Muvhigo u ḓo sumbedzisa vhuḓikumedzeli ha Afrika Tshipembe ha u sedzana na u sa lingana ha mbeu na u sa lingana kha shango , na u isa phanḓa na thoma mbekanyamushumo na nyito dza u tandulula izwi .
U fhindula mbudziso dzi no kwama maṅwalwa .
Muhasho u ḓo ramba khoniferentsi ya tsedzuluso ya mbekanyamitele ya dzitshaka u vhona mveledzwa ya mbekanyamitele ya ndeme kha sisteme yashu .
Ndambavhuḓifhinduleli
Ro fhelisa miṅwe milayo ya thendara dza shishi , ra vula senthara ya ṱhanganelano ye ya ṱanganya mazhendi o fhambanaho a khombetshedzo ya milayo , ra anḓadza zwidodombedzwa zwa khonṱhiraka dzoṱhe dzi elanaho na COVID-19 kha inthanethe ra dovha hafhu ra thoma iṅwe ya ṱhoḓisiso dzo angalalaho nga maanḓa dze vha Tshigwada tsha Ṱhoḓisiso dzo Khetheaho vha vha vha sa athu dzi ita u bva tshe tshigwada itsgi tsha vhumbiwa .
Bono ḽa foramu ho vha hu u bveledza tshiṱirathedzhi tsha mveledziso tsho ṱanḓavhuwaho tsho sedzaho kha u vhuedza vhadzulapo vhoṱhe vha ḓorobo na u khwaṱhisa ikonomi yapo .
Hezwi zwi nga katela u dzudzanya phumufulethe na vhubammbiri vhuṱuku u ḓivhadza tshitshavha nga ha vhuṱambo .
Ndalukanyo i na tshikoupu tshi fanaho , naho hu na uri tshivhalo tsha khiredithi dzi ṱoḓeaho ndi tshiṱuku .
11.8.1.2 U shuma hu na dzangalelo ḽihulwane ḽa u fhaṱa DHA na vhashumi vhayo .
Mbekanyamushumo i tea u vha na shedulu nga vhuḓalo kana muolo wa buḽoko une wa vha na zwithu zwoṱhe zwa mishumo na tshifhinga tsho pulaniwaho zwi te a u sumbedzwa vho , na Tshifhinga tsha Khonṱhiraka sa mutheo wa tshifhinga .
2.3 . Musi shango ḽi tshi khou ḓowela ' maitele maswa ' a u tshilisana na COVID-19 na khonadzeo ya u dovha u vuwa ha tshitzhili nga maanḓa mahulu , Khabinethe i humbela hafhu Maafrika Tshipembe vhoṱhe u bvela phanḓa na u tevhedza maga a zwa mutakalo a u ambara mimasiki , u ita maitele a u vha kule na muṅwe muthu na u dzulela u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe kana u shumisa tshiluḓi tsha u vhulaha zwitzhili tshi re na zwikambi .
Sa MaAfrika Tshipembe , ri fanela u ḓivhudzisa uri naa ro swikelela phulufhedziso ya mabebo a lushaka lwashu .
Ndingano i nga bveledza u farana nga nḓila i sa linganiho kha tshigwada tsho kundelwaho u bvelela nga ṅwambo wa sisitemu ye ya kundelwa u dzhiela nṱha nyimele na kuvhonele kwayo .
U thomiwa hazwo hu ḓo bveledza kha tshumelo dza vhuendi ha mugudi dzo ṱanganelaho zwi ṋetshedzaho tshiimo tsha lushaka lwa tshiendedzi tshine tsha tea u shumiswa na tshivhumbeo tsha mbadelo dza u shumiswa ha tshumelo dza vhuendi nga mugudi .
Thavha dzi tondwa nga vhutshilo vhuswa musi zwimela zwe zwa vha zwi tshi sumbedza zwo fa zwi tshi simuwa hafhu nahone u fhirisa na u thomani .
kha masipala wapo wa vhupo uvho kana , arali zwo tea , Muhasho wa vunḓu kana lushaka wa Madzulo a Vhathu u wana thuso , arali vhashakulisi avho vha tshi khou ṱoḓa madzulo .
Vha ḓo ḓivhadzwa nga u fhiriselwa ha khumbelo yavho kha tshiimiswa tshi kwameaho tsha nnyi na nnyi .
1 . Kha vha rekhode nomboro dza thandela dzoṱhe , wadi nga wadi , hu tshi tevhedzwa nomboro ye ya ṋewa thandela hu tshi shumiswa Tshishumiswa tsha 11 afho fhasi .
U itela u khwaṱhisedza nḓisedzo yo sedzesaho kha tshumelo na yo ṱanganelaho vhukati ha madavhi oṱhe a muvhuso , zwo vha zwa vhuṱhogwa uri Ḓorobo ya Tshwane i vhandekanye zwithu zwa ndemesa zwa mugaganyagwama wayo na muvhuso wa vundu na wa lushaka .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha
Naho sisiṱeme dza u kuvhanganya malaṱwa dzo vha dzi tshi khou shuma vhuponi vhunzhi , u laṱwa ha malaṱwa zwo vha zwi thaidzo khulwane vhukuma .
Sa izwi zwi si zwavhuḓi zwo iteaho zwa vha zwi songo eḓana , mivhuso i khou vhudzwa lwa phuraivethe uri Iran ḽi ḓo vha tshutshedzo ya zwa nyukiḽea kha miṅwedzi ya rathi hune zwo ralo u gidimela u tsireledza fhungo iḽo uri li vhe sa tsireledzo nthihi ya ḽifhasi .
Muhasho u ḓo dzhenisa tshibogisi tsha mitha kha kantini u itela u redzhisiṱara tshivhalo tsha muḓagasi wo shumiswaho nga mubidi o bvelelaho .
Mvelelo hedzi dzo sedzuluswaho dzi shumiswa sa makumedzwa musi hu tshi dzhiiwa tsheo ya u bvisa zwibveledzwa zwine zwa tea u rengiselwa mashangoḓavha .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo ya ṱhanziela ya mugudi ( LL1 ) , ine ya wanala kha DLTC .
Khombo dza zwino dza u tambudzwa lwa vhudzekani ha vhafumakadzi , nga maanḓa nga vhareili vha thekhisi dzi a vhilaedza .
Phakha i kha tshiṱaraṱa tshifhio ?
123462 : U sumbedza nḓivho na u pfesesa nzulele ya tshumelo dza u tikedza thandela ( 4 )
Zwa uri nḓila iyi i ṋetshedza tshikhala tshihulwane tsha uri ḽoudu dza nḓila mbila vhukati ha ngalavha na vhupo ha kule na phendelashango zwi dovha zwa ṱuṱuwedza kushumisele kwa vhuendi ha badani kha khorido iyi .
U fhaṱwa ha ḽaini ntswa dza zwiporo ho thomiwa ngei Mpumalanga , u fhungudza mutsiko ure dzibadani .
Zwiṱoḓwa izwi zwi nga fhambana u ya nga mihumbulo ya miraḓo ya Komiti ya Wadi .
Zwenezwo , tshedza tsha mavhone u bva kha mavhone a zwiṱaraṱani tshi tea u pfuka u bveledza bende i sa gumi ya tshedza kha nḓila dza vhaendangaṋayo na phanḓa ha khoro .
Nyammbeula u tsireledza vhathu kha khombo . ( mini )
Vhukando uhu vhu ḓo ṋetshedza tshumelo nnzhi hu tshi katelwa na mbekanyamushumo dza u ḓi maanḓafhadza , u gudisa , u ṱhogomela sa mubebi na ndondolo , khathihi na ṱhanganelano ya matshilisano na ikonomi dzo livhiswaho kha nḓila dza u thivhela HIV .
Ndivho ya u vhea iṱo ḽidzinginywa ḽa bindu ndi u vhea thandela uri i swikele mbuelo na mvelelo dza bindu dzo pulaniwaho .
Nga Fulwi , zwiṅwe zwikolo zwo hana u ṅwala mulingo wa ḓivhavhupo nga Tshivhuru nahone zwa shushedza u ita migwalabo yo ṱanganyaho hoṱhe ya milingo ya Fulwi .
Zwikhala zwa mbambadzo na tshenzhelo zwo ṋetshedzwaho nga nyangaredzo ya theḽevishini ya ḽifhasi nga vhuphara zwi ḓo dovha zwa bveledza nyengedzedzo ya vhuendelamashango na vhubindudzi .
Komiti dzi ṱanganedza vhupfiwa vhunzhi na uri vhupfiwa vhu ne ha vha vhupfufhi nahone ha livha thwii kha fhungo vhu ḓo leludza mushumo wadzo .
Vhathu vha hashu , ndi tshipikwa tsha khoniferentsi ino ya vhoramafhungo u bvisela khagala nga kha vhudavhidzani vhuimo ha zwino ha u fhaṱiwa ha Tshileludzi Tshiswa tsha Mutakalo , na u sumbedzisa nḓila ya u bvelaphanḓa .
Miraḓo ya mabambiri i ḓo wana mazwiwa u bva kha Muthusa Muphuresidennde kana Minisita ufhio na ufhio ane Muphuresidennde vha mu ramba u kumedza mbekanyamushumo dza ndeme dza lushaka .
Vhurumelwa vhu a sedzuluswahafhu na u pfumbudzwa ṅwaha nga ṅwaha na vhulanguli na vhalavhelesi vhoteaho nga dzikhethekanyo , Ndaulo ya Masheleni na Ndango ya Nḓisedzo ya Tshiṱoko .
Kha miṅwedzi ya rathi mahoḽa , Yunithi ya Ndozwo ya Thundu yo badela 149 miḽioni ya dzirannda kha Akhaunthu ya Mbuedzedzo ya Ndaka ya Vhuvemu na kha vhapondwa vha vhutshinyi .
Kha maṅwe masia , nga maanḓa kha vhupo ha ḓoroboni , kanzhi hu na tshelede .
Zwi ḓo ita uri hu vhe na thendelano ya u isa phanḓa na thandela kana ha wanala uri thandela iyi a si i no shumea lune ya tea u litshiwa .
Sa izwi vhugevhenga vhu na ṱhuṱhuwedzo kha LED , ṱhanganelo ya tshiṱirathedzhi tsha u thivhela vhugevhenga hapo tshi tea u wanala u itela u lwa na u gonya ha vhugevhenga na u ṱuṱuwedza vhabindudzi .
Zwipikwa zwihulwane zwo sedzeswaho khazwo ndi zwine zwa katela vhuḓi ha zwiko zwa maḓi zwo ṱanganelaho , ndangulo na thendelo ya kushumisele kwa maḓi , na u ṱuṱuwedzwa ha maga a u vhulunga maḓi .
Tshipikwa tsha komiti ya wadi ndi u khwaṱhisedza demokirasi ya u dzhenela kha muvhuso wapo
Mulayotibe wa mvetamveto u ḓo iswa kha Khabinethe kha simesiṱa ya u thoma ya ṅwaha .
Nga u daunuḽouda maṅwalo aya , vha ḓivhadza uri vha a pfesesa na u ṱanganedza milayo iyi yo tiwaho .
U dzhenelela ha mbekanyamaitele dza nḓowetshumo zwi tea thikhedzo yo engedzedzeaho kha mishumo miswa na u bvisa ndango kana zwikhakhisi zwi elanaho na themamveledziso u ya kha mishumo i tshilaho .
U vhalela nṱha zwi re buguni yawe e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
U shela mulenzhe kha mbekanyamushumo ya akademi ya muhasho .
Bono ḽa Muvhuso ḽa miṅwaha ya fumi ḽa Afrika Tshipembe kha miṅwaha ya fumi lwa vhuvhili ya mbofholowo na demokirasi zwi sumbedzwa kha Khonṱhiraka ya Muvhuso hu na Vhathu vha Afrika Tshipembe .
Vha vhumbekanye mikano sa fhethu ha u ṱanganela hone vhukati ha fhethu ho fhambanaho .
Tshipiḓa itshi tshi katela ndeme dzi tevhelaho musi zwi tshi ḓa kha u ita sentsasi :
Zwipiḓa zwo fhelaho zwi nga tsireledzwa musi u dzhenisa hu tshi khou bvela phanḓa , hu si na u sia zwipiḓa zwi songo tsireledzeaho zwine zwi nga tshinyadzwa nga tshifhinga tsha nyimele dza lwanzhe mmbi .
8.5 Afrika Tshipembe ḽi khou pembelela Ṅwedzi wa Afrika fhasi ha thero : U Fhaṱa Afrika ḽa Khwine na Ḽifhasi ḽa Khwine .
Mimepe ya nḓila yo tumbulwaho nga matshimbilele a vhathu yo raliho i nga dzudzanywa nga zwifhinga zwo fhambanaho zwa ḓuvha kana vhege , u sumbedza u fhufhuma ha tshifhinga nyana kha ṱhoḓea ya matshimbilele .
Mbadelo dzi fanela u itwa u ya nga tshifhinga tsha khumbelo nahone a hu na mbadelo dzine dza fanela u itelwa tshiṅwe tshifhinga tshi sa athu swika .
Akhaunthu ya tsheke i nga vha ṱhahelelo kana mufhalala .
Zwo ralo , a zwi tei u iledza zwoṱhe zwoṱhe zwine zwa ambelwa " vhuloi " , ngamaanḓa hune zwa vha zwo tea - sa zwe zwa ambiwa nga vha SAPRA .
1.12 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha SIP-18 nga Mugivhela wa dzi 29 Fulwi 2013 hu tshimbilelanaho na zwa themamveledziso dza u ḓisa maḓi na tshampungane tsho kunaho .
Fomo dza khumbelo dzi wanala ofisini dzavho dza tsinisa dza
Vhaimeli vha komiti dza wadi dzi no kwamea vha tea u shela mulenzhe kha Thimu ya u Shuma ya Thandela i re na vhushaka na IDP
Vhalanguli na vhashumi vha thandela , vhalambedzi na vhavhuelwa
Mbadelo dzi nga , fhedzi , dza hanelwa .
He mavu a phuraivethe a dzhiwa lu siho mulayoni na nyimele dza tshipentshela dzi hone , muṋe wa mavu u fanela u kwama ofisi ya Muhasho wa zwa Mavu u wana thuso arali ṱho ḓea yo itaho uri hu vhe na u dzhiwa hu siho mulayoni i ya u wana mavu a ndimo .
6.11. Mabindu na vhafarisani vha madzangano a vhashumi kha tshipiḓa tshine vha khou bvela phanḓa u tshi ita vha tshi itela uri Afrika Tshipembe ḽi vhe na fulufhelo ḽa nyaluwo ya ikonomi .
Nga u fhungudza u ṱahela , ro fhungudza mukovhe wa mbuelo une ra u shumisa kha u badela tshikolodo , zwenezwo ra vhofholola zwiko u itela zwibviswa zwa nnyi na nnyi .
227 . Zwiko zwa lushaka zwa tshikwama tsha vunḓu na tsha muvhuso wapo
Ṅwaha wa muvhalelano wa masipala ya Afrika Tshipembe u thoma nga ḽa 1 Fulwana ṅwaha muṅwe na muṅwe u swika 30 Fulwi ṅwaha u tevhelaho .
Khabinethe i khoḓa zwitshavha na madzangano a zwitshavhani e a shuma u kunakisa na u kuvhanganya masheleni u itela u vula hafhu zwikolo .
Tshitshavha tsha zwipika zwa maḓini zwi re na makulungedzelo dzi isa phanḓa kana u engedzea nga u ongolowa .
Izwo ndi hune na ḓo haṱulwa ngaho , Ofisi ya Mulangavundu , kana hu tshi nga vha uri matshilo a vhathu vhashu o khwinisea kana hu na vhutshilo ha khwine kha vhathu vhoṱhe .
Tshivhalo tshi si na vhukono tsha data tshi ṋetshedzwa nga maṅwe mazhendedzi a muvhuso .
Tambani mutambo wa mbambe ya maitimatikedzi .
Mafhungo mahulwane a swikisaho kha u xelelwa nga zwithu vhufa zwa ndeme na vhupo zwine zwa kwama ndangulo ya vhufa zwi shumaho ndi :
Pulane dza u engedza vhukavhamabufho , naho zwo ralo , dzo no ḓi vetavetiwa .
Vha ḓo rumelwa e-mail ine ya vha na zwidodombedzwa zwoṱhe zwine muṱun ḓi a tea u zwi ḓivha uri a ṅwalise sa muṱun ḓi .
U pfesesa havhuḓi ha Mbekanyamaitele ya Zwidzidzivhadzi zwa Lushaka na ndededzo yavhuḓi ya maitele a khemisi .
1.1 . Khabinethe i tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Vhuendi ha Dzitshaka wa 2019 Phalamenndeni .
Vhathu vha dovha vha kavhiwa nga u kwamana na malofha o kavhiwa , u fana na ṋeleṱe dzo tshikafhadzwaho , u kovhelana zwireza kana zwipangana .
Honeha , a hu na thandela mbili dzine dza ḓo fana nahone yo fhambanaho yo ṱanḓavhuwaho ya mivhigo ya manweledzo zwi nga konadzea uri i ṱoḓea kha vhaṱaleli vho fhambanaho .
Kha vha avhele mulayo vhavhili vhavhili vhaṅwe na vhaṅwe ( vha nga ṋea mulayo u fanaho phere ine ya fhira nthihi tshivhalo tsha vhashelamulenzhe vhane vha vha navho ) na u dzhiela nṱha uri vha ḓo shumisa hani mulayo kha tshitshavha tshavho .
Vhanna na Vhafumakadzi , mishumo yo ṱuṱuwedzwaho afha i fanela u shuma u kunga muṅwe na muṅwe vhudzuloni ha u vha kula nungo .
Phanḓa ha musi hu tshi avhelwa thengophikhisano SARS i tea u vha yo khwaṱhisedza uri mafhungo a muthelo a murengiphikhisano ane a khou dzhiiwa o dzula zwavhuḓi .
Modele u ḓisa masia oṱhe mararu a muvhuso uri a lavhelese kha zwa ndeme na u thomiwa ha thandela dzine dza vha na mvelelo khulwane dza vhuṱhogwa .
Muṱalukanyo wa khethekanyo iṅwe ya vhaanḓadzamafhungo vha zwa vhubindudzi na wone u nga vha wo tea u sedziwa .
7.4 . Nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha Muphuresidennde Vho Ramaphosa , vhurumelwa ha Afrika Tshipembe ho shumisa tshikhala tshe ha ṋewa nga CHOGM u bvela phanḓa na kunguwedza nkhetheni wa Afrika Tshipembe uri a dzhene kha Khoro ya Tsireledzo ya Mashango Mbumbano ( UN ) u thoma nga 2019 u swika nga 2020 .
Maitele a vhudzheneleli ya sisṱemathiki o bveledzwa e a thusedzwa nga zwishumiswa dzo tewaho kha sainthifiki u itela u leludza u dzhiiwa ha tsheo i pfadzaho .
Gumofulu ḽa R265 134 nga muṱa nga ṅwaha
Masiandaitwa a ofhisaho a u sa eḓana uhu nga ndingedzo dzashu dza u fhaṱulula shango a khagala .
Hezwi zwi amba uri zwine zwa ṅwalwa zwi tea u bva kha tshibveledzwa kana ḽiṅwalo ḽo vhalwaho .
Ri themendela nḓila dza u lugisa izwi .
Maga aya mavhili o ṱalutshedzwa kha Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho na Ndaulo dza BABS ( kha vha sedze kha Mutevhe wa maipfi , ṰHUMETSHEDZO YA 2 ) .
Pfanelo dza u wana ndondolo ya mutakalo wa khwaḽithi ndi pfanelo ya Ndayotewa .
U ṅwala : Ṅwalelani khonani dzaṋu mbili dza mbiluni posikaraṱa .
Mushumo wa u sika milayo
2.5 . Thandela idzi dza malo dzi ḓo dzhenisa masheleni a linganaho R45 biḽioni kha ikonomi , hune mbalotshikati ya zwibveledzwa zwapo ya vha 50% ha dovha hafhu ha sikwa ha zwikhala zwa mishumo zwine zwa lingana 3 800 nga tshifhinga tsha u fhaṱwa hadzo .
Muofisiri wa Mulamukanyi wa crime stop u ḓo fhindula luṱingo lwavho a ṅwala fhasi vhuṱanzi vhune vha ṋekana ngaho .
U thoma ndi u dzhenela ha tshitshavha musi Mufolo wa Khuliso wa Vhadzulapo u tshi ṱanganedza Muphuresidennde na vhaeni vhavho musi vha tshi tshimbila kha khaphethe tswuku .
a ) U pulana ha masipala na ndangulo ya kushumele
Ri roṱhe , masia aya mararu a dzhia ndango ya mulaedza muhulwane une wa khou phaḓaladzwa na lwendo lwoṱhe .
U thetshelesa mbudziso dzi sa konḓi na nḓivhadzo a kona u i fhindula nga nḓila yone .
ṱalutshedza nyolo / tshifanyiso .
Kha dziṅwe nzulele , vhuḓifhinduleli ha u tikedza vhaṋetshedzatshumelo vhu nga engedzea u swika kha miṅwaha miraru .
Zwiṱalusi zwihulwane zwa Tshumiso ya Puḽane ya Khonṱhiraka ya zwa Matshilisano ya Vhudzulo ha Mahayani afha Dzinguni zwo bulwa afho fhasi .
Kha vha kwame ofisi yapo ya Tshumelo ya Mithelo ya Afrika Tshipembe u wana fomo ya khumbelo .
Vhathu vha khethaho
Zwi tshi ya nga vhutshinyi kha inthanethe , zwithu zwine zwa ṱoḓa u dzhenelela ha mbekanyamaitele zwi katela :
Ho dzhiiwa tsheo nga tshifhinga tsha Lekgotla , nga Fulwana 2003 na 2004 , ya u sedzulusa Sisiteme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi Afrika Tshipembe .
Mupfumedzanyi - mutshimbidzi ndi mukonisi nahone a nga tea u dzhenelela u khwaṱhisedza uri maitele a a swikisa mvelelo dzi ṱoḓeaho .
U ṋea maanḓa : hu na vhuṋe ha mavu hu ḓa pfanelo dza ikonomi - khanedzano dza zwa ndondolo - hu tshi katelwa na ṱhuṱhuwedzo ya poḽitiki .
Kha vha ṅwale mbudziso kha filipitshati .
Kha nyambedzano nga ha muvhuso wapo wa Afurika Tshipembe , ri vhona mitheo i shumaho ya u dzhenela kha khuwelelo ya :
Mbilahelo dza zwe zwa itea phanda ha u vha hone ha ICD .
Awara dza 60 Nḓivho thangeli na mutakalo wa Vhuṋe na wa Tshitshavha
Ro wana maṅwalwa a 151 kha vhege tharu hu na zwinzhi zwo lavhelelwaho u bva kha dzangano ḽashu .
Vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe kha aḽa maṋa a kale ḽo vha ḽi na milayo yaḽo na sisiṱeme dzaḽo dza u pima na u reitha .
Ṱhoḓea dza muvhuso kha sia ḽa zwidodombedzwa zwa malaṱwa ndi u ṱanganyisa data kha vhakuvhanganyi vha malaṱwa , tshaka dza malaṱwa na tshivhalo tsha malaṱwa kha maṅwe masia .
Magavhelo o sedzaho nyimele a tikedza mbekanyamushumo dzo fhambanaho dzine tshipiḓa tshi badelwa nga vunḓu , u fana na themamveledziso na zwibadela , na u tikedza mbekanyamushumo dza ndeme dzo tiwaho .
7.2 . Zhendedzi ḽa Bada dza Lushaka ḽa Afrika Tshipembe ḽo fhaṱa buroho dza Botlokwa , dzine nthihi ndi buroho ya bada ya dzigoloi ngeno mbili dzi dza vhaendanganayo kha N1 vhukati ha Polokwane na Makhado .
Mutshutshisi o kundelwa u ḓivhadza nga ha tshigwevho tsha kale tsha mufariwa , kha mulandu muṱuku fhedzi u fanaho , kha khothe .
1.4 . U dovha hafhu wa dzinginya ḽa uri zwikepe a zwi faneli u shumisa tshivhaswa tshine tsha vha na tsevhela i linganaho 0,50% kana u shumisa sisiṱeme dza ndingo ya tsevhela dzo tendelwaho .
Nga vhudzheneleli hoṱhe u hu , ro ḓiimisela kha u shandukisa mbonalo ya vhupo ha mahayani kha shango ḽashu .
Ndavhelelo dza u tandulula fhungo zwazwino dzi ḓo vha dzi tshi ṱanganedzea , fhedzi zhendedzi ḽi tea u tendelwa fhedzisa khoso yaḽo ;
I kwama muthu muṅwe na muṅwe .
Arali zwifuwo o zwi khou tshilaho zwo vhewa khomboni , zwi tea u vhulaiwa na uri zwitumbu zwazwo zwi fhisiwe nga murahu ha ndingo kana ṱhoḓuluso .
Sekhithara yo dzhenela nga maanḓa kha u vhona uri vhathu vha re na vhuholefhali vha a fhindula kha khaedu dza HIV na AIDS dzine vha khou ṱangana nadzo , nga maanḓa hu na thikhedzo ṱhukhu .
Vundu ḽa Eastern Cape ḽi wana tshelede u bva kha sekithara tharu : Sekithara khulwane yo vhumbwa nga vhulimi , maḓaka na indasiṱiri ya vhureakhovhe ; Sekithara i no tevhela yo ḓala nga zwa u fhaṱwa ha dzibada , indasiṱiri ya zwiḽiwa na indasiṱiri ya holosela ; na sekithara ya nṱha yo ḓala zwa tshitshavha na tshumelo ya sekithara ya nnyi na nnyi .
Kha nzulele dzo raloho , arali bwindi ḽa masephenene a tsimbi ḽo anda u fhira muṋoko wa khomphaundu dzi sa ṋokisei dzine dzanga ḓifhaṱa vhukati ha tsimbi na aniyoni dzi re hone maḓini a no khou shululelwa khao , hu na tshiluḓi .
1.4 . Khabinethe yo dzhiela nṱha mpho ya vhushaka ha tshumisano ya u kuvhanganya masheleni a linganaho R131 biḽioni kha tshifhinga tsha miṅwaha miraru u ya kha miṱanu i ḓaho ane a ḓo shumiswa kha u tikedza pulane dza Tshanduko i Pfalaho .
Maiti ndi maipfi ane a ri vhudza uri muthu kana tshithu tshi khou ita mini .
U langa lu pfadzaho tshumiso na vhulavhelesi ha zwiko na ṋetshedzo ya thikhedzo i pfadzaho kha tshumelo dza zwa vhuongi .
Vhathu a vha faneli u vha na fulufhelo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u wana thikhithi tshitediamu ho sala tshifhinga tshiṱuku phanḓa ha musi mutambo u tshi thoma .
Dzimbudziso dza u haseledza
Fhedziha , mawanwa a kha ḓi shumisea ngauri u bviselwa khagala ha mbuelo na vhuṱudzeṱudze zwi nga bva kha thandela dzo raloho .
Izwo zwine zwa vha na zwiwo zwa nṱha zwa tsireledzo yoṱhe dzo ḓo fhelisa nga u ṱavhanyedza u fhirisa zwiṅwe .
Arali ḓuvha ḽa u fhedzisa ḽa mbadelo ḽa vha nga holodei kana mafheloni a vhege , mbadelo i tea u itwa nga ḓuvha ḽa u fhedzisa la phanḓa ha holodei kana mafhelo a vhege .
Ro dovha ra lwa nga nungo u itela u bviselwa khagala nga bannga dza vhukati kha zwe mbekanyamaitele yavho ya ḓiimisela zwone maelana na mbetshelwathungo dza musuku .
Sankambe tsho humbela uri Vho Vhimbi na Muzhou vha tshi thuse nga mini ?
Maga aya na nyendedzi zwi nga katela zwi tevhelaho :
Zwa tsini na mafhedziselo ndi kwama nga maanḓa tshitshavha tshe tsha vhaisala nga u sa ṱhogomelwa nga muvhuso na nga u tambudzwa lwa miṅwaha i fhiraho fumi .
Kha vha ṱalutshedze nomboro dzine ra dzi founela musi ri tshi ṱoḓa thuso dzi vhidzwa u pfi nomboro dza shishi .
U engedza zwi re afho nṱha , Muhasho u dovha hafhu , kha zwi re hone , u vha na vhuḓifhindulei ha ndangulo ya mavu a muvhuso , miṅwe ya mishumo ya vhupulani ha fhethu , khathihi na mishumo ya Rekhodo ya Vhuṋe na Ofisi dza Savei Nyangaredzi .
Zwo sedzwa uri hu dzulela u vha na maga a kaleaho a u tambiswa ha zwibviswa .
Mathomo Thomani nga u amba uri hu bvelela mini mathomoni
U shela mulenzhe sa mudzulapo wa vhuḓifhinduleli kha vhutshilo ha zwitshavha zwapo , zwa lushaka na zwa ḽifhasi .
U ṱanganedza ḽeveḽe dzo fhambanaho dza u kalula , maitele a mvelele o fhambanaho na kuitele kwo fhambanaho ku yaho kha mbueledzo .
Uhu e-khophorethivi vhu ḓo dovha hafhu u thusa kha u vha vhubindudzi vhu vhonalaho nga u ṱuṱula mbonalo ya ICT .
Ndi zwa vhukuma ndo takala u vha ṱanganedza vhoṱhe kha Vundu ḽashu ḽa Pulatinamu .
Muvhala wa pheroti i re vhukati ndi ufhio ?
Khwaḽithi ya maḓi i kha ḓi tevhedzwa kha tshitandadi tsha nṱha na tshivhalo tsha sambula dzo dzhiwaho dzo engedzedzwa , sambula idzi dzo iswa kha ḽaborathori dzo ṱanganedzwaho na sambula zwi swikelela zwitandadi zwi ṱoḓeaho .
Musi maitele a ya o no khunyeledzwa , nḓivhadzo dzo teaho dzi ḓo itwa .
CAHOSCC yo thomiwa nga 2009 nga Buthano ḽa AU ḽa Ṱhoho dza Muvhuso na Muvhuso u rangaphanḓa Vhuimo vhu Fanaho ha Afrika nga ha Tshanduko ya Kilima na nyambedzano dza tshanduko ya kilima dza ḽifhasi .
Fhedziha , kha vhukavhamabufho vhuṱuku kana vhuhulwane , mbekanyamaitele dzo tiwaho dzi a ṱoḓea uri hu vhe na sisiteme ya aviesheni i shumaho , nga maanḓa kha vhaendelamashango na vhoramabindu vha dzitshaka .
Nḓila dza u shuma dzi ḓo thomiwa dza u khwiṋisa hu sa imi ha kushumele kha miṅwaha i no tevhela .
Arali yo ṋetshedzwa muitakhumbelo U ṱoḓa na u dzudzanya rekhodo dzine dza khou tea u bviselwa khagala nga awara kana tshipiḓa tsha awara , hu songo katelwa awara ya u thoma , ine ya vha yone yo linganelaho kha u ṱoḓa na u dzudzanya .
Hune vha badelelwa thikhedzo ya masheleni , mutholi u ḓo badela tshipiḓa tsha mbadelo mushumi a kona u badela yo salaho .
Musi zwiḽiwa zwo no " tshinyala " vha zwi humisela vhengeleni , hune vhengele ḽa zwi fhirisela phanḓa kha vhaṋetshedzi .
Muvhuso u na mbekanyamushumo dzo vhalaho dza u tikedza mabindu maṱuku .
Arali vha tshi tea u ita ngauralo , vha vhe na vhuṱanzi ha uri vha thoma vha ṱamba zwanḓa zwavho nga tshisibe nga vhuronwane .
Zwa zwino vhane vha ḓidzhenisa kha u vhufuwakhovhe na vhureakhovhe huṱuku vha langulwa nga tendelo dza u vhyofholowa u swikela hu tshi khunyeledzwa mbekanyamaitele ya vhufuwakhovhe na vhureakhovhe huṱuku .
Khumbelo ya u thoma vhugudisi arali vha mutholi halutshedzo
Vha nga thusa kha u wana thandululo dzine dza nga shuma kha tshifhinga tshilapfu nahone dzo teaho ṱhoḓea dza tshitshavha .
U engedzedza , ho vha na u dzulela u tsa kha ndambedzo ya themamveledziso ha pfunzo ya nṱha kha miṅwaha ha zwenezwino .
Muvhuso u ḓo engedza , wa khwinisa tswikelelo ya themamveledziso ya mafhungo na vhudavhidzani na tshumelo dza vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki .
Arali vhupo ha mushululo hu nga ngomu ha vhupo ha u rea khovhe , magatsireledzo a fanela u dzhiwa , hu si u itela tsireledzo fhedzi ya phaiphi khulwane , fhedzi na u thivhela khonadzeo ya mbilo dza tshinyadzo kha zwithu zwa u rea khovhe .
O litsha tshikolo nga nṱhani ha bola ya milenzhe .
Ndi zwone o hu na vhuṱanzi ho teaho u fhira nga kha vhurangeli uhu .
Hu khou vha na tshikhala vhukati ha miraḓo ya Komiti ya Wadi na mukhantseḽara .
Hoyu ndi ṅwaha wa vhu 19 wa fulo iḽi fhano Afrika Tshipembe na uri ḽi ḓo ya phanḓa fhasi ha thero : " Kha vha Mmbale : Ri Roṱhe ri Takulela Afrika Tshipembe Ḽi Si Na Dzikhakhathi Phanḓa " . " .
Naho zwo ralo , u itela uri dzhenelela ha mulayo hu shume , ri ṱoḓa zwitshavha zwi imaimaho nahone zwo vulaho maṱo .
U thoma u bvelela ha ikonomi dzine dza khou aluwa nga u ṱavhanya ndi iṅwe ya mveledziso khulwanesa , nga maanḓa India na Brazil .
Fhedziha , a tou vha masinḓambilu uri vhareili vha mabisi vho mbo ḓi vala magondo otṱhe mahulwane a livhaho ḓoroboni nga mabisi a masipala , na uri vhaṅwe vha vhaṱereki vho mbo ḓi tshinyadza themamveledziso khathihi na u shushedza miraḓo ya tshitshavha .
Ni vhona unga vhashumi vha Ofisi ya Muimeleli wa Miṱa vha na vhukoni ha u tshimbidza nyambedzano dza u pfumedzana ?
Musi ho sedzwa vhukonḓi ha zwiko , nḓila dzavhuḓi dza u wana masheleni o lavhelelwaho kha u ita zwa tshumelo dza mbueledzo dzi tea ṱanganedzwa .
Ro khwaṱhisedza vhuimo hashu ha uri , kha masia ane ha vha na zwithithisi , vha nga si hanedze zwiitei izwo fhedzi vha ḓo ṱanganedza vhuṱudzeṱudze , musi vha khou wana thasululo kha khaedu idzo .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u shuma kha u itela u swikelela tshanduko kha UN musi ḽi tshi shela mulenzhe kha Sesheni ya vhu72
Kha nyimele dzo raliho , mufarisi o salaho na vhana vha nga dzhielwa nzhele kha vhaṅwe vhathu musi hu tshi waniwa mbadelo dza lufu dza tshelede i badelwaho khathihi yoṱhe .
Sekhithara ya zwa vhulimi , sa tsumbo , yo ḓitika tshoṱhe kha vhuimangalavha vhu shumaho zwavhuḓi nahone vhune ha khou langwa zwavhuḓi musi hu tshi rumelwa zwibveledzwa zwa vhulimi kha mimaraga ya seli ha lwanzhe .
Nda ṱuwa na khokho tshikoloni .
Tshiimo tsha u namedza vhathu vho kalulaho tsho tsa .
Heyi sisiṱeme yo dzudzanyelwa u itela uri hu si vhe na ṱhoḓea ya u dovhololwa ha zwidodombedzwa ya dovha ya vhumba tshidziki tsha ndingedzo dzine dza khou bvela phanḓa dza u swikelela ṱhanganyo vhukati ha sisiṱeme dzo fhambanaho dza davhi .
Muṱa u tea , nga nḓila ntswa , uvhe khwalasambi kha milayo ya muṱa .
23.3 Muphuresidennde vha ḓo rwela ṱari Operation Phakisa : Ikonomi ya Malaṱwa na Khemikhala , zwine zwo livhiswa kha u tikedza ikonomi ya Afrika Tshipembe musi i tshi khou fhungudza vhuṱala haḽo ha zwa mupo .
Tsha u fhedzisela , ndima iyi i dzhiela nṱha zwiṱuku zwiṅwe zwiteṅwa zwa vhuḓifari zwa u shumisa maanḓa na ṱhuṱhuwedzo .
I sumbedza uri ṱhoḓea ya u vha na vhuṱatisani i kwama sekhithara dzoṱhe dza ikonomi , uri ndi zwi ṱoḓa vhukoni kha mishumo kana khephithala .
Hu tshi katelwa radio , inthanethe , gurannḓa , nḓowetshumo ya khanḓiso na u amba na vhathu vhane vha vha na nḓivho zwavhuḓi .
Hezwi zwo kona u swikelelwa , nahone mbalotshikati dzo ḓi dzula dzi fhethu huthihi kha tshifhinga tshenetsho tsha tsenguluso .
Tshifhinga tsho fhiraho mashango e a vha na matheriala a mvelo , malasha kana ole kana zwivhambadzwa , kana themamveledziso na vhuimazwikepe , o vha one e a vha phanḓa kha muṱaṱisano .
Milandu i ḓo ṱoḓisiswa fhethu he akhaundu dzi si dza vhukuma dza vulwa hone , hu songo sedzwa fhethu he ha vhulungwa kana u bviswa hone kha akhaundu idzo .
Phurosese ine nga khayo masipala a lugisa pulane ya mveledziso ya tshiṱirathedzhi u itela tshikhala tsha miṅwaha miṱanu .
Hezwi zwi ḓo ita uri khumbelo yavho i ṱanganedzwe na u shumiwa nga tshifhinga .
Vhatheli vhoṱhe vho ḓiṅwalisaho vha ṱoḓa akhaunthu dza bannga vhane nomboro dza akhaunthu dzavho dzi shuma sa ṱhumanyo thwii vhukati ha sisiteme ya u ḓiṅwalisa ya muvhuso na sekithara ya zwa masheleni .
Mulayo muhulwane zwa zwino a u tou vha khagala nga ha vhuḓifhinduleli ha mukhwaṱhisedzi a sainaho kha tsheke .
Sa zwe zwa sumbedziswa kha makumedzwa a mathomo ashu kha Phanele ya Dziminista , ri tenda uri ndi zwa vhuṱhogwa uri zwikaṱudzi na ṱhoḓea zwi shumiswe fhedzi kha khamphani dzi re na dzangalelo ḽa tshitshavha na dzi re kha mutevhe dza muelo u pfadzaho hu si kha zwiimiswa zwoṱhe .
U ralo ha vha u kokodza thambo nga maanḓa .
Muthu we pimiwa vhukoni a wanala a tshi kona hu tshi tevhedzwa ṱhalusamagudwa iyi u ḓo kona u ṱalukanya zwauri thandela dza mveledziso na tshitshavha zwi a ṱuṱuwedzana nga tshazwo nga nḓila dzavhuḓi na dzi si dzavhuḓi .
Ṱhoḓisiso iyi yo katela tsenguluso ya vhurangeli ha u kuvhanganya malaṱwa ha zwenezwino Afrika Tshipembe malugana na u swikele na u londolea ha sisiṱeme .
U vhona uri hu na u shumiswa ha thandela na u vhuisa masheleni ;
Hu tevhelwa adzhenda ya tshiofisi nahone mahumbulwa a bvaho kha hedzi komiti a rumelwa kha Komiti dza Phothifolio u bva afho a kona u fhirela kha Komiti ya Ṋeḓorobo .
Mutevheṱhanḓu wa Vhushai : Hu na mutevhe wo khwaṱhisedzwaho wa vhuṱumani ha u shaya pfunzo , u shaya mveledziso na vhushai , Ukuthwala zwi thivhela " vhana vha vhasidzana " zwikhala zwa u funzea na u ḓibveledzisa .
Vhufamuraḓo vhuṱuku vhu nga vha ha shishi .
Khwalo dza u hira lwa masheleni dzi bviselwa khagala kha notsi da zwitatamennde zwa masheleni .
4.3 . Vhunzhi ha mihasho u swika zwino yo no thoma u dzudzanya mbekanyamaitele dzayo dzine dza ḓo thusa kha u ranga phanḓa mbekanyamushumo khulwane dzine dzo livhiswa kha vhafumakadzi , vhaswa na vhathu vha re na vhuholefhali .
Sa zwine ndo no ḓi zwi amba , vha khou vhilaedzwa nga maanḓa nga ha ngona dza u funza dzo ḓoweleaho na khumbudzo dzine vha nga dzi shumisa .
U shumisa na u vhona uri hu tevhedzwa mbekanyamaitele na maitele .
Mveledziso ya zwikili na vhugudisi ha vhashumi zwi nga khwinifhadza vhukoni ha u ṋetshedza thikhedzo i bvelaho phanḓa ya mabindu ane a khou bvelela na a makwevho kha nḓowetshumo .
3.1.17 Mulamukanyi Muhulu wa Riphabuḽiki ya Ghana , Justice George Kingsley Acquah18 o humbudza vhathetshelesi vhawe " mahosi ndi vhaṋe vha mavu nahone vha sengisa vhunzhi ha milandu ya zwa mavu .
Kha Mulayotewa , nga nnḓa ha musi fhethu he ipfi iḽo ḽa shumiswa hu tshi amba zwiṅwe-vho-
U ṱanganya na u tshimbidza wekishopho dza dza ndangulo ya khombo kha muhasho .
Ndayotewa i tsireledza nḓila yo thewaho kha pfanelo na u lavhelela demokirasi i bvelelaho , i sa ṱaluli u ya nga lushaka na mbeu ine ya vha ya vhathu vhoṱhe .
Muphuresidennde wa Kale Vho De Klerk na Vho Mme De Klerk ,
8.2 . Afrika Tshipembe , nga kha Tshikwama tsha Tshumisano ya Dzitshaka na Mvusuludzo ya Afrika , ḽo fulufhedzisa u tikedza thuso ya vhuthu nga R50 miḽioni Zimbabwe .
Vhalingiwa vhane vha khou lingiwa vha a pfesesa maitele a u linga na khiraitheria ine ya shumiswa .
Musi ho farwa vhuvhudzisi na vhavhili vhaṅwe vho nanga ndiliso ya tshelede ngeno vhaṅwe vho nanga mbueledzo kha mavu a si na tshithu .
Ri ḓo alusa zwirengiswa zwapo na u engedza mveledziso yapo hune muvhuso wa ḓo renga 75% ya thundu na tshumelo kha vhabveledzi vha Afurika Tshipembe .
Vha kundelwa u ita ngaurali vha ḓo tea u badela nzwalo na ndaṱiso ya u lenga u badela na muthelo wo engedzwaho kha u lenga u humisa mbuyelo .
Arali ṱhanziela yo bulwaho i songo dzheniswa , thendara i ḓo dzhiiwa sa i sa shumi .
Vha nga kwama senthara ya vhashumi ya tsini arali vha tshi ṱo ḓa u swikelela mutevhe wa vhathu vha sa shumi .
Masendelele maswa a ḓo ṱoḓa tshanduko kha vhukoni ho anganyelwaho u dzhia u swika kha miṅwaha mivhili .
' Vhashumeli vhoṱhe vha muvhuso vha ṱuṱuwedzwa u ḓivha iyi milayo na u ita Batho Pele nḓila ya kutshilele .
Muvhuso wa vundu u na vhuḓifhinduleli ha u khuruṱanya mihasho yoṱhe , masia maṅwe a muvhuso , madzangano a vhadzulapo na sekhithara ya mabindu uri hu khwiṋisiwe mutakalo wa tshitshavha tshoṱhe .
Beryl , mushonga wavho wo randelwaho u tea u ṅwalwa nga dokotela are kha netiweke ya GEMS .
1.10 . Muṱangano wa Lushaka wa Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ya Afrika Tshipembe ( SALGA ) wo farwaho maḓuvhani o fhiraho a si gathi u bva nga ḽa 28 Lara u ya kha ḽa 1 Nyendavhusiku 2016 wo swikelela kha ḽa u ḓikumedzela hafhu kha mbekanyamushumo ya U vhuyelela murahu kha zwa Ndeme na u ṱuṱuwedza matshilisano o katelaho nga kha Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo ha Dziḓoroboni ho ṱanganelanaho ( IUDF ) .
U vha na vhudzulapo uvhu ha mazha kha mivhuso mivhili , sa tsumbo shango ḽe wa bebwa khaḽo na shango ḽine wa dzula khaḽo .
11.3. Khabinethe yo dovha ya tendela u tholiwa ha Vho Newyear Niniva Ntuli lwa miṅwedzi ya 24 sa Mulangi na Maanḓalanga a Muvhalelano kha Zhendedzi ḽa Tshumelo ya Yunivesaḽa na Tswikelelo ḽa Afrika Tshipembe .
5 Vha nga lavhelela maitele a vhukoni nahone a u ṱavhanya , zwine zwa ḓo ita uri mulandu u iswe khothe nga u ṱavhanya nga hune zwi nga konadzea .
Kha vha nekane nga ṱhanziela ya chartered accountant a shumelaho mutholi wavho nahone ṱhanziela iyo i ṱalutshedze uri ndi ngani vha tshi tea u tholwa na u ṱalutshedza zwine vha ḓo vha vha tshi khou ita zwone .
u vhala vhe vhavhili kana e eṱhe
11.2 . Khabinethe yo dovha hafhu ya fhululedza vhapikisani kha zwa makwevho vhe vha dzhenela fandisi iyi nga Ḽavhuvhili , ḽa 8 na Ḽavhuṋa , ḽa 10 Ṱhafamuhwe 2022 , zwine hezwi zwa sumbedza vhuḓiimiseli nga vha nḓowetshumo ya zwa vhudavhidzani ha ṱhingo ha u bvela phanḓa na u bindudza kha themamveledziso ya didzhithaḽa fhano Afrika Tshipembe .
Ri ḓo lingedza u fhindula mbudziso nnzhi nga ngomu ha khethekanyo dzenedzo dzadzo nga hune zwa konadzea .
I dovha hafhu ya livhisa zwa u fhaṱwa ha themamveledziso kha mveledziso ya ikonomi na matshilisano khathihi na u dovha ya bveledza mishumo na zwikhala zwa u maanḓafhadzwa ho angalalaho ha vharema siani ḽa ikonomi .
U vha hone ha Afrika Tshipembe ḽi sa khethululi nga muvhala na nga mbeu zwo ita uri hu vhe na tsedzuluso ya Zwiala zwa Lushaka .
Zwi shuma zwoṱhe khathihi kha u ita uri ni tshile .
Mbuelo dza khasho ya TV ya didzhithala dzi katela :
12 . Bodo ya Vhalangi vha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya zwa Dzinnḓu :
Khethekanyo ṱhukhu i dovha hafhu ya tandulula u shela mulenzhe nga mbambadzo kha dzitshaka ha mavundu oṱhe .
O amba uri ho poswa gese i bvisaho miṱodzi .
Hezwi zwi ḓo ṋetshedza vhupo ha vhukuma vhune senthara i nga swikelelwa kha tshiṱaraṱa tsho dzudzanywaho kha minete miṱanu ya tshimbila .
1.5 Minista wa Mutakalo Vho Dokotela Zweli Mkhize , vha ḓo fara muṱangano na vhoramafhungo u ṱalutshedza nga vhuḓalo Mulayotibe .
Mbekanyamaitele dzo dzudzanywa u itela u khwiṋisa ṱhoḓea dza ikonomi , na mbadelo dza u gonya ha mitengo hu re nṱha nahone u shaya vhudziki hu a dzhielwa nṱha na u dzheniswa nga ngomu kha mbekanyamaitele dza ikonomi khulwane .
Vhagudi vho no pfuka kha muṅwalo wa ḽeḓere nga ḽithihi nga ḽithihi zwi na u rekhodiwa vho pfukela kha wa u pomba mafheloni a themo ya vhavhili .
Khamphani ṱhukhu dzine dza tendelwa dzo fanelwa nga zwi tevhelaho :
Ri dzhiela nṱha na u ṱanganedza nungo dzawe , nga maanḓa maitele a o khethekanywaho kararu .
Muthu wa vhuraru ha na zwiṅwe zwine a nga ita , u tea u hwelela mulandu khamphani ya ndindakhombo .
( 1 ) Hu na maanḓalanga mathihi a zwa vhutshutshisi kha Riphabuḽiki o vhumbwaho hu tshi tevhedzwa mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka ho vhumbwaho nga -
1.16 . Vhunga Khetho Dzapo dza Muvhuso dzo tetshelwa u farwa nga Ḽavhuraru ḽa dzi 3 Ṱhangule 2016 , madzangano oṱhe a polotiki a fanela u tevhela mulayo wa vhuḓifari ha khetho , we madzangano oṱhe a saina .
I ṱa ṱhoḓea ya tshitshavha kha u shelamulenzhe kha u pulana na u ṋea muhumbulo nga ha kushumele kwa masipala .
19.2 u lovha ha muhali wa u wela Mbofholowo , Vho Mama Agnes Msimang . Mama Msimang vho vha vha mulwela pfanelo dza mbeu o ḓiimiselaho na u vha Mufarisa Phuresidennde wa Ḽigi ya Vhafumakadzi ya African National Congress ( ANC ) Vho vha vhe vhukati ha vhafumakadzi vhanzhi vhanzhi vhe vha kuvhanganya zwitshavha zwa havho u mona na Afrika Tshipembe u lwa na sisteme ya muvhuso wa tshiṱalula .
U vhona uri zwitshavha zwi khou shela mulenzhe zwa dovha zwa vha na vhuṋe ha thandela .
Hezwi zwi imela vhupo ho bveledzwaho lu si lwa tshiofisi kana lu si ho mulayoni , fhedzi hu songo itwa ha tshiofisi u swika zwino .
Maitele a tevhelaho a fanela u tevhedzwa .
Kha miṅwaha mivhili yo fhiraho fhedzi , ho bveledzwa zwibisana zwi fhiraho 20 000 na mabasi a 330 fhano , zwo ḓisaho vhubindudzi na mveledziso kha ḓorobo dzashu .
Mbekanyamushumo dza u Shela mulenzhe nga Huhulu na Mitambo ya Tshikolo zwo livhiswa kha u ṱuṱuwedza tsireledzo , vhutsireledzi na zwitshavha zwi sa nyeṱhi na kutshilele kwa mutakalo wa vhuḓi nga kha u shela mulenzhe kha vhana , vhaswa , vhaaluwa na vhakegulu na vhakalaha kha mitambo ya tshifhinga tshoṱhe ya u ḓimvumvusa .
Zwine vhaḓivhi vha amba nga ṱhoho iyi ya mafhungo
U topola phambano ya zwithu na hune zwa fana .
Themendelo kha khoro dzi ḓo ambedzaniwa hafhu nga vha kiḽasiṱa .
1.1.10 u ḓo tenda uri , musi zwi tshi ṱanganedzea , muimeli wa Muhadzimisi we a ṋewa maanḓa u tea u ṱola fhethu hune Muhadzimi a shuma e hone , mishumo yawe na zwishumiswa khathihi na bugu dza bindu , maṅwalwa na dzirekhodo khathihi na uri a vhe na zwine a ṱusa kha rekhodo idzi hu na u pfesesana uri mafhungo a no ḓo wanala kha Muhadzimi a ḓo vha tshiphiri tshi no tea u ḓivhiwa nga Muhadzimisi fhedzi .
Vhashelamulenzhe ndi vhathu , zwigwada kana madzangano ane a kwamea nga kushumele kwa muhasho .
Zwenezwo zwa ita uri Thabo a gidime na miri a tshi fhulula maṱari u bva afho a
Nyimele ya lwanzhe i nga fhambana u bva kha data yo humbulelwaho na muanganyelo wo wanalaho u bva kha tsedzuluso dza nnḓa ; hu tea u vha na gavhelo ḽi itwaho u itela u fhambana uho .
Arali khothe yo fushea uri muhweleli u ḓo konḓelwa zwi songo tea arali khumbelo i songo sedzwa nga u ṱavhanya .
Zwiṅwe zwa zwiimiswa zwi ḓo vha na tshumelo dza musi yo no tshaya .
U ambedzana na wadi na miṅwe mihasho .
muthu we a vha a tshi ṱun ḓa zwiḽiwa muṱani o farwa a bvalelwa dzhele tshifhinga tshi sa swiki miṅwedzi ya rathi
Khumbelo dza phemithi dza tswikelelo ya maraga dzi bviswaho nga kotara dzi fanela u swikiswa nga zwifhinga zwi tevhelaho :
Zwiimiswa zwi re na vhukoni u fana na Mutsireledzi wa Tshitshavha na Yuniti ya u Ṱoḓisisa yo Khetheaho zwi tea u lambedzwa zwavhuḓi na u vha na vhashumi vho linganaho na u vha kule na zwikhukhulisi zwa nga nnḓa .
Mulayo uyu u fha mannḓa na mishumo kha Ofisi ya Muhulwane wa Vhulamukanyi ye ya thomiwa sa tshiimiswa tsha muvhuso tshire thungo sa muhasho , nga Mulevho wa Muphuresidennde wa 2010 .
Ri dovha ra sedza zwitshavha zwe zwa kona u swikelela u vhulunga nyambo dzavho dza lushaka dze dza vha dzo siwa nnḓa .
Matshudeni vha thengiselano u bva Dzheremane a lavhelelwa u dzhoina Eskom uno ṅwaha .
SASSA i ṋanga uri mundende wavho u sedzuluswe .
Vha thetshelese maambiwa a ndeme ane a sumbedza zwiteṅwa zwine zwa tea u itiwa zwa ndeme nahone vha songo ita uri zwi pfuke vha songo thoma vha haseledza nga hazwo nga tshifhinga tsha muṱangano wavho .
Muhanga uyu u katela themendelo nga u shela mulenzhe ha mupondwa na tshitshavha kha u gwevha , zwitatamennde zwa masiandaitwa zwa mupondwa , na vhukonanyi ha mupondwa na mutshinyi .
Shedulu dzoṱhe dzi vhuiswaho dzi re afho a fhasi dzi tea u ḓadzwa nga tshiimiswa tshi itaho khumbelo , vha pfuke idzo shedulu dzine dza sa shume kha vhone , hune muiti wa khumbelo u tea u sumbedzisa uri ndi shedulu dzifhio dzine dza sa mu kwame .
Vhukwamani ho wanala u bva kha vha Tshumelo ya zwa Mbuelo ya Afrika Tshipembe ha u hana khumbelo .
1.20 . Mupfuluwou bva kha anaḽogo u ya kha khasho ya didzhithaḽa wo tshimbila zwavhuḓi kha vhadzulapo vha kha vhupo ha Square Kilometre Array ngei Kapa Devhula , zwi amba uri vhadzulapo avha ndi vhone vha u thoma u tshenzhema muelo wo fhelelaho wa mbuelo dza muungo na zwifanyiso zwo khwinifhadzwaho zwi elanaho na theḽevishini ya didzhithaḽa .
U shumisa mathemo ano nga : madzina , maṱaluli , maiti , masala , marangeli , khoma , mavhudzisi , pharagirafu musi vha tshi amba nga zwe vha ṅwala .
Zwo dovha hafhu zwa sumbedziswa uri naho arali ho vha ho rumelwa tshivhalo tshihulwane tsha Mapholisa a ha Masipala , nyimele yo vha i tshi ḓo ḓi vha i sa koni u langea .
Fulufulu ḽo linganaho , sa tsumbo , u bva kha matheriala o pwanyeledzwaho , zwisima kana haidrolikisi zwi khou phumulwa musi hu sa athu u thomiwa u shuma
Vha sumbedza tsumbo ya muthu o wanwaho a na miṱuvha ya muthu , na uri vha bula uri uyo muthu u tea u vhonwa mulandu u ya nga Mulayo wa Human Tissue Act of 1983 .
Fhedzi u vhea mathemo oṱhe a re afho nṱha nga zwigwada na u sokou amba nga ha vhubvelele sa tshiṅwe tshibveleli , zwi ita uri vhudavhidzano vhu re khagala vhu si bvelele zwavhuḓi .
Vhushaka ha zwitshilaho ha vhupo vhu nga si ye phanḓa nga nnḓani ha musi dzingu ḽi tshi khou bvela phanḓa na u sa nyeṱha .
Tshipiḓa tsha 6 tsha PAJA tshine tsha sumbedza uri khothe i nga sedzulusa tsheo " arali ho dzhielwa nṱha zwithu zwo fanelaho kana zwidodombedzwa zwo fanelaho zwi songo dzhielwa nṱha " Tsedzuluso ya mulayo nga fhasi ha PAJA a tshi fani na khaṱhululo .
Mbuno dzine vha tea u dzi dzhiela nṱha nga ha mutikedzelo :
Ri ḓo thoma vhuṋe na u ita zwi fanaho u itela muvhundu washu sa izwi mafhande a tshi ḓo vha o kuna nahone hu si na mashika .
Naho , vhukati havho hu na vhanna vha songo ṱanganedza masendelele a vhutshilotshedza .
komiti dza wadi dzi rangwa phanḓa nga mukhantseḽara wa wadi
Vho ya Durban nga ṅwedzi wa Nyendavhusiku .
Vhafumakadzi vha dzhia u bvelela havho hu kha zwiitisi zwi songo dzhikaho .
Mutevhe wonoyo wa u phaḓaladza u nga shumiswa u ḓivhadza vhadzheneli vha muṱangano u tevhelaho .
Tsheledzo i badela fhedzi maḓi o shumiswaho na o londotwaho nga hune ya nga kona .
Mbetshelwa ya muḓagasi ndi tshiṅwe tshithithisi tsha nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu , ha tevhela u salela murahu kha u londola themamveledziso dzi re hone .
Nyendedzi dza ndango ya asima nga iwe muṋe :
Kanzhi ṱhoḓea dzi vha na zwiteṅwa zwa rathi , zwine zwa vha :
Nga kha u pembelela uhu , muhasho wo rumela mulaedza wa ndeme kha vhathu vhashu uri vha fanela u tsireledza ndayotewa na u tikedza vhubveledzi he ha swikelelwa ha mbofholowo na demokhrasi zwashu !
Bvelani nnḓa Edzisani hezwi zwithu .
Muṅwe na muṅwe u na vhuḓifhinduleli ha u dzula o fhaṱuwa khathihi na u tevhedza nga vhuronwane maga a mutakalo na tsireledzo e a tetshelwa u linda mitakalo na tsireledzo ya vhagudisi , vhashumi na vhagudi .
Khonadzeo ya uri zwiṱhavhane zwi vhangaho zwitzhili muvhilini zwa ḓisaho mutshinyalo muhulu zwi ḓo shumiswa zwo engedzedza u mbilaelo ya tshitshavha na u vhea mafhungo a zwa mutakalo oṱhe kha adzhenda ya tsireledzo .
U topola nḓila dzo fhambanaho dza u tshimbila vha tshi dadamala kha matanda
Tshivhalo tsha vhadzheneli , zwiko zwo shumiswaho na tshifhaṱo tshe mushumo wa itea hone .
Muhasho u ḓo shandukisa sisiṱeme ya mutakalo wa nnyi na nnyi nga u sedzesa kha zwi tevhelaho :
Mulanguli wa khethekanyo , ngauri vho vha vhe vhaeletshedzi nahone nga nnḓa ha zwiimiswa zwa tshiofisi nga iṅwe nḓila , vho kona u ita nyambedzano na mahoro mahanedzi a ngaho sa vhaṋe vha mavu ngei Marlboro .
Khabinethe i tamela maAfrika Tshipembe vhoṱhe maḓuvha a madakalo avhuḓi na o tsireledzeaho .
Tshi tshi sala tshi tshi kokovha tshi tshi vhuya , tsha wana hu si tshee na zwiḽiwa .
Kha vha ṱhogomele hezwi zwiga zwa ngafhadzo :
Nḓowelo yo dziaho ya u ḓishumela
Tshinyalelo yo engedzeaho magudedzini i ṱuṱuwedzwa nga zwivhumbi zwa ndeme zwivhili .
Fomo ya u swikelela rekhodo
Vha rambe vha B vha vhuye vha ye kha vhashumisani vhavho vha thome u anetshela .
Ndima iyi yo sedza kha zwithu zwine zwa ṱuṱuwedza vhudzheneleli na uri vhudzheneleli vhu nga ṱuṱuwedziswa hani .
Ngeno hu na uri a i athu humela kha ḽeveḽe iḽa , shango ḽo sala na phimo ya u shaea ha mishumo ya nṱhesa ya mashango o nangiwaho lwa tshifhinga tshoṱhe tshi re fhasi ha tsedzuluso .
Dzhenisani zwiga zwa u vhala zwo teaho .
Nga u bvisela khagala hu eḓanaho ha vhubindudzi ha ikonomi hu nga ṱalukanywa nga kha nḓila ine ikonomi yo ḓitikaho nga zwiko zwa mupo ya shuma ngayo .
Zwifanyiso , zwiṱori , zwidade nga ha vhuḓipfi , Phaphathe na masiki
Dzi ḓo ṋetshedzwa nga Luisimane .
1.13.1 Khabinethe i hanedzana na u ṱhaselwa na mabulayo a dzikhantseḽara kha maṅwe mavundu na u livhisa ndiliso dzayo kha miṱa na khonani dza vho vhulawaho .
Naho zwo ralo , sisiṱeme dza fulufulu dza ḽifhasi nga u angaredza a dzi athu ṱanḓavhudzwa u swikelela ṱhoḓea iyi .
Maḓi arali a tshi khou lozwea ahuna uri ndi maṱuku .
Mbekanyamushumo yo vha yo ḓala vhukuma , nahone vhunzhi ha vhadzheneleli vho vha vha tshi konḓelwa u dzhia tsheo vhukati ha sesheni dza oraḽa dzi ḓaho kathihi , makumedzwa a phosiṱa na mbekanyamushumo dza tshitshavha .
U tholiwa ha CEO wa tshoṱhe ndi ḽiga ḽa vhuṱhogwa ḽa u thoma kha u khwaṱhisa Eskom , u dzhia tsheo dzo khwaṱhaho kha khaedu dza muvhuso na kha ndangulo ya zwa masheleni kha mishumo zwine zwa ḓo khwaṱhisedza ṋetshedzo ya muḓagasi yo dzikaho kha lushaka .
U kona u shumisa zwavhuḓi luambo lwa Tshiisimane , nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya MS Word , Excel , PowerPoint na Outlook ndi ya ndeme .
Zwa zwino hu na ṱhahelelo ya vhukoni ha thekenikhala kha sia ḽa zwa dzinnḓu ngeno hu na tshivhalo tshihulu tsha poswo kha luṱa lwa vundu .
2.2 . Naho u kavhiwa nga vhulwadze na mpfu zwa zwino zwi kha ḓi vha fhasi , hu na khonadzeo ya gabelo ḽa vhuṱanu kha vhege dzi ḓaho .
1.8 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho amba ngei kha Khonferentsi ya Thumo Vharangaphanḓa ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha ye ya ṋea luvhanḓe kha ṱhoho dza vharangaphanḓa u kovhana mihumbulo nga ha mafhungo na zwihulwane zwine zwa vha konisa vhukhwine u bvela phanḓa u imelela shango ḽashu .
6.7.10 Nḓila dzine dza tea u thomiwa u itela u rumelwa ha milandu ibvaho khothe dza sialala 36 itshi ya kha khothe dza madzhisiṱiraṱa na u bva kha khothe dza madzhisiṱiraṱa u ya kha khothe dza sialala .
U ṱalusa thandela .
Dza matshilisano : Izwi ndi zwo ḓisendekaho nga vhushaka tshitshavhani nahone zwi katela madzangano na zwigwada zwi re tshitshavhani , kha madzangano a polotiki khathihi na kha netiweke dza inifomaḽa .
Vhathu vha Guam vho somba nnzi nga zwanḓa vha tshi ita mambule masekene a u fasha khovhe .
Arali muṅwe muthu a imelela khamphani na u saina maṅwalo oṱhe o fanelaho kha khamphani o imelela miraḓo ya khamphani na vhalanguli vha uthoma , vhuḓifhinduleli ha ramulayo na khophi ya basa yo khwaṱhisedzwaho u vha yavhukuma ya muthu onoyo zwi a ṱoḓea
U guma kha R395 514 nga muunḓiwa nga ṅwaha
12.4. Khabinethe yo tendela u ṋetshedziwa ha Muvhuso Wapo : Mulayotibe wa Khwiniso wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 2017 Phalamenndeni .
( c ) Mulangadzulo , u swikela musi vhusimamilayo vhu tshi rumela muṅwe wa Miraḓo yaho .
3.3 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri u khunyeledzwa ha mushumo uyu , hu ḓo tikedza maitele a u rathela kha didzhithaḽa khathihi na u ṋetshedzwa ha zwirathisi zwa maimo a nṱha .
Ho vhigwa uri mufu a vha e na swili nahone vha a tshi khou lwisa vhafariwa ngae kha sele ya nnyi na nnyi .
Khumbelo ya tshumelo ya khasho ya radio ya tshitsh
NDIVHO KHULWANE NDI YA U SWIKELA NDINGANO U YA NGA MBEU .
Dokotela zwawe ( GP )
Kha ri ite nyito
Webusaithi ya SARS i ṋetshedza mafhungo , tsumbanḓila , na tshumelo malugana na mbuelo na muthelo wa zwa zwiṱunḓwa na zwivhambadzwaseli .
U fhindula ṱhingo , imeiḽi na u marifhi a u vhudzisesa tshifhinga tshoṱhe .
Hu tea u sedzeswa kushumele na vhushaka hu no wanala kha vhurangaphanḓa na u bveledza vhurangaphanḓa hu no katela vhaṅwe na hu no shanduka hu tshi shumiswa zwiṱirathedzi zwa u monitha zwi re na ndivho .
Hezwi zwi katela zwithu zwa ndeme zwa IDP , vhupo vhune masipala wa ṱoḓa uhu lambedza na mafhungo nga ha vhaṅwe vhaṋetshedzi vha tshumelo .
U gidima nga u ṱavhanya na u ongolowa
U shela mulenzhe nga vhulimi kha ikonomi ya Gauteng ndi hu ṱukunyana na kha u shela mulenzhe ha vhulimi kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Ho vha vha tshi khou humbula uri muswikisi wa mbilahelo o vha e kha maṅwe mafhungo .
Nyengedzedzo ya u dzhenelela ya kushumisele kwa HIV na AIDS u katela lufhiha .
Tshishumiswa tsha 4 B tsha IDP : Bammbiri ḽa data ya masipala nga huswi u ya nga tshigwada yo waniwaho kha tsenguluso ya SWOT ya zwigwada nga kutshilele na ya zwiṅwe-vho zwigwada nga vhushai / mbeu ( Tshiwo tsha 14 )
Vhubindudzi hashu kha vhuendi vhu khou vhea shango ḽashu sa fhethu hune ha kokodza vhubindudzi .
Hangei Cameroon hu na ḓivhazwakale ya u sengisa vhathu vho pomokwaho vhuloi .
Vhuḓila ha vhaendangaṋayo fhethu ho aṱamaho hu songo semendeliwaho ( hune ha si vhe ha vhuḓimvumvusi ) hu tea u vha hu si si na masongesonge arali zwi tshi konadzea .
Ro fara nga zwanḓa zwashu zwa vhathu maanḓa a u fhelisa tshaka dzoṱhe dza vhushai ha vhathu .
U ita zwithu nga nḓila yo fhambanaho zwi amba uri ri tea u dzula ro fhaṱuwa na u dzuleli u lwela u kunda khavhu .
Tsha vhuraru , nḓila dzoṱhe tharu dzi shumisa zwikili kha u kunga vhathu na zwiko .
Vha songo vulela muthu vha sa muḓivhi fasiṱere ḽa goloi kana vothi .
2.6 Khabinethe yo tendela u ganḓiswa ha Mvetamveto ya Pulane dza Mashumele dza Lushaka dza u Lwa na Tshitalula , Khethululo nga Muvhala , Vengo ḽa vhabvannḓa na u sa Konḓelelana hu re na vhushaka na khethululo , u itela vhupfiwa ha vhathu .
Khabinethe yo livhisa maipfi a ndiliso kha vha muṱa na khonani dza :
Siaṱari ḽa zwitatamennde zwa mbilo ndi manweledzo a sumbedzaho mafhungo a mbilo dzavho , hu tshikatelwa zwidodombedzwa zwa thiransekisheni na mafhungo a zwa masheleni .
Ri humbula u nga nga nnḓani ha musi zwo ḓiswaho zwa sedzwa kha nyimele na tsumbo iyo a zwi nga isi khomishini kule ngauri zwine vha vha nazwo ndi mavharivhari fhedzi a uri ro shuma maelana na mulayo .
Gurannḓa dzoṱhe na dziṅwe khanḓiso dzine dza rengelwa vhatholiwa dzi fanela u fheliswa .
Mulayotibe u ṋetshedza mbetshelwa ya u thomiwa ha Ofisi ya Mudzheneraḽa wa Muvhei wa Ndeme ya Zwifhaṱo .
vhuṱanzi ha ngudo kana ṱhoḓisiso ine ya fanela u khunyeledzwa arali i hone .
Zwenezwi zwiṅwe zwivhangi zwa tshiwo zwi tshi khou tandululwa , zwiṅwe zwi tou ṋaṋa .
Humbelani khonani yaṋu a ni thuse nga u tshi lulamisa .
Kha miṅwedzi i ḓaho hu ḓo khethiwa Komiti dza Wadi uri dzi shumele zwitshavha zwadzo na uri vhadzulapo vha tea u ḓivhonadza nga u shela mulenzhe kha khetho idzi na u shuma kha zwiimiswa izwi .
Ndeme ire fhasi i ṱanganyelwa kha mbadelo , i tshi khou shumisa maitele tswititi , nṱha ha tshifhinga tsha u shumisea tsho anganyelwaho tsha ndaka .
Tshiṱhopho tsha mbo ḓi wa gurannḓa na magazini zwa hasekana fhasi , na uḽa muungo wa tou ṋaṋa zwino .
Hune ṱhanganyo dzo tou fhisedzelwa nga musinaseṱha kana u weledelwa zwo ṱaluswa , muḓisedzi wa dzirodo u ḓo bula tshaka dzi no zwika mbili dza mutale une wa vha na vhushaka na rodo na matheriala a tshifhirisafulufulu .
Phalamennde yo bveledza nḓila dzi re na tshivhalo dza u ḓisa u dzhenela ha tshitshavha kha u shuma ha tshiimiswa .
Ndingo dza zwidzidzivhadzi a dzo ngo tea u itea dzi dzoṱhe ngauri dzi leludza u swikelela zwidzidzivhadzi kha vhaṅwe vhalwadze , naho izwi kanzhi zwi tshi nga bveledza mbuelo mbuya kha muthu nga muthihi .
Vho hana u dzhia vhuḓifhinduleli kha u thola muthu ngauri vho dzhenelela kha u vhudzisesa vhathu vho topolwaho , ndi ngazwo hu songo vha na u bvela khagala kha matholele a muthu .
Sa masiandaitwa , tsha u thoma nahone ṱhaṅwe , tshikhala tshi tshoṱhe tsha u ita uri vhathu vhare kha vhuimo ha nṱha vha dzhie vhuḓifhinduleli kha ndingedzo dza u bvisa vhakhaedu vhavho vha poḽotiki nga dzikhakhathi , tsho lozwea .
U leludza na u pfananya mveledziso na u thoma u shumisa tshiṱirathedzhi na ngeletshedzo kha Vhufhaṱi ha Khaphasithi ya Dzinnḓu u itela Nḓisedzo ya Dzinnḓu i Bveledzaho .
Arali hu nzwalelo dza Masipala wa Buffalo City dzi ḓivhiwa sa nzwalelo dzo wanalaho kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele .
Kha vha kwame ofisi ya tsini ya zwa badani
u vhona uri kushumele kwa Tshumelo ya Mithelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) ku vha kushumele kwa tshizwino-zwino , nga maanḓa siani ḽa u khwinifhadza ndangulo ya Vhulanguli ha Mikaṋoni na u vhona u khwinisa tshumisano vhukati ha mihasho ;
Kha miṅwaha miraru i ḓaho muvhuso u ḓo ita mbekanyandeme hafhu nga zwipiḓapiḓa u itela kushumisele kwa masheleni a tshitshavha .
Khosi Dafita o vha e khosi ya tsha wanala tsho ṅwalwa kha luambo
Fhethu huhulwane ho phaḓalalaho kana hu re na vhathu vhanzhi , dzikomiti ṱhukhu dzi a thomiwa dzo ḓisendeka nga dziphotofoḽio .
Tsha u thoma , zwibveledzwa zwa eḽekiṱhironiki , hu tshi katelwa khomphiyutha , mitshini ya eḽekiṱhironiki na tshomedzo dza vhudavhidzanikule zwo tshenzhema nyaluwo yo ṱavhanyedzaho kha ḽifhasi ḽa mbambadzo kha miṅwaha ya fumbili yo fhiraho .
Ro ḓidzhenisa kha u engedza vhuvhudzisi ha mveledziso yo dzudzaneaho hu katelaho madzangano a vhudzulapo .
Ngauralo , vhanamedzwa vha fanela u ṱavhanya vha endedzwa u bva fhethu ha u vhona vhupo na u ṱanganywa na tshiṅwe tshikepe na vhuendi ha shangoni ha vhadali u itela u khwaṱhisedza vhuḓi ha tshenzhemo ya fhethu afha hu kungaho .
Mihumbulo ye ya pfalesa ya tshitshavha nga tshifhinga tsha vhupfiwa ndi ifhio ?
Kha u ṱuṱuwedza ngundo ya tshifhinga tshoṱhe , mbekanyamushumo ya Pfunzo na Vhugudisi ya Vhaaluwa ya Kha ri Gude i ḓo khwaṱhiswa .
Bulani ipfi ḽi no fhela nga o .
Kha siaṱari ḽa u thoma ḽa pulane,hu fanela u vha na dzina ḽa wadi , datumu na u themendelwa he fomethe yo humbulwaho nga hayo ya sumbedzwa .
U palana hu tshi shumiswa mvelelo hu sa sedzwi thaidzo , zwi swikisa vhathu kha kha u pulana hu no shumisea nahone hu ha vhuṱali , une ha vhuedza pilane ya wadi , fhedzi ha dovha ha itisa uri hu vhe na u shumisea ha IDP ;
U ita mutevhe na u londola dathabeisi ya vhaṋetshedzi .
Vhana ḓora ḽi mangadzaho ḽa u wana mafhungo , vha a kona u shumisa ICT , zwine wa vha tendela u pfukekanya mikano ya lushaka , zwenezwo vha nga vha mazhendedzi avhuḓi a tshanduko ya zwa matshilisano .
- Vhufaragwama ha Lushaka ho bveledza ḽidzinginywa ḽa maanḓa a u ta na u sedza mitengo ya mveledziso ya mabindu a muvhuso , u ḓivhadzwa ha madzhenele a mashumele aya zwi ḓo thusa u dzudzanya makwevho na nyito dzi si dza makwevho dza dziSOC .
8 Arali mbilaelo yavho itshi kwama khothe ya dzingu , vha nga ṅwalela kana vha langana na Phuresidennde wa Khothe ya Dzingu uri vha kone u vhonana nae .
I tshi inga kha zwenezwi , CAPS i lila uri vhagudi vha vhale maṅwalwa a re na mafhungomatsivhudzi a u tou vhona : mimepe , tshati , dzithebuḽu , nyolo , mepe ya mihumbulo , tshati dza mutsho , phosiṱara , nḓivhadzo , zwifanyiso na dzigirafu .
( a ) zwi nga si itwe nga nḓila ine zwa nga tshinyadza mitheo ya ikonomi ya shango , zwa thengiso vhukati ha vunḓu kana u tshimbidzwa ha thundu shangoni , tshumelo , tshelede kana zwa mishumo ; nahone
u ṱanganya kuvhonele kwa mbeu kha maga oṱhe a mutevhethandu wa u pulanwa ha sekhitara , hu tshi katelwa na mveledziso ya musaukanyo , u kala ndeme , kushumisele , u vhea iṱo na phoḽisi dza u sedzulusa , phurogiremu na thandela
U ṱalutshedza maṅwalo a vhurendi u ya nga khiraitheria ya ngomu yo teaho kha maṅwalo .
Vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vha tea u ṱuṱuwedzwa u guda luambo lwa vharema nahone mbekanyamushumo dza muvhuso dzi tea u vhona uri izwi zwi a bvelela .
Naho zwo ralo ndayo dzi rangela phanḓa izwo zwisumbi .
Fhedzi , a si zwisumbi zwoṱhe zwine zwa tea u vhalea .
Kale madzangano a vhashumi o shela mulenzhe kha zwa poḽitiki , na u pfesesa uri zwine zwa kwama miraḓo yao a zwi fheleli kha gethe ḽa feme .
U ita mvetomveto , u ṅwala na u anḓadza tshiṱori tshawe tsha mafhungo ane a hovhelela a rathi , a sevhedza nga ṱhoho yo teaho ( a tshi itela khona ya bugu dza u vhala ) .
u khwaṱhisa ndeme ya mishumo ya tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi ; na
U bva ḽeneḽo ḓuvha , u tamba bola ya milenzhe ḽo vha dzanga ḽanga , tshiṅwe tshifhinga ndi tshi i raha na kamarani yanga !
Pulane yo livhanywa na Muhanga wa Tshiṱirathedzhi wa Themo ya Vhukati u sumbedzaho vhukando vhune muvhuso wa ḓo vhu dzhia na zwipikwa zwino fanela u swikelelwa nga tshifhinga tsha zwa khetho .
Mbuno ya u thoma ya lushaka luṅwe na luṅwe lwa khuḓano ndi u wana uri khuḓano ndi mini .
Zwitshavha zwa ḽifhasi zwi tea u tevhela miano ye zwa ita ngei Oslo ya phaṱhululo u itela uri vhuthihi hu kunge vha mashango a Tshipembe .
Kha vha vhale thebulu ya zwi re ngomu ha bugupfarwa u itela uri vha pfesese uri u vhea mutengo na khovhekanyo zwi amba mini .
Ni nga shumisa maipfi a tevhelaho uri a ni thuse .
Kha vha humbudzane phindulo dza mutevhe wa mbudziso vha ṅwale phindulo kha bammbiri ḽa mafhungo
Ezwi ndi nga nṱhani ha vhuṱumani hayo ha u ya phanḓa na ha u humela murahu .
1.2 . Zwigwada zwo fhambanaho zwa Dziminisiṱa zwi ḓo tshimbidza miṱangano ya nyanḓadzamafhungo nga kha GCIS mafheloni a ṅwedzi uno , hune ha ḓo ambiwa nga zwe mihasho ya swikela kha themo iyi .
U thivhelwa ha u ita hafhu vhutshinyi hu swikelelwa lwa khwiṋe nga kha ndulamiso na mveledziso zwi tshi vhambedzwa na ndaṱiso na dzilafho .
U ya nga khetho yavho ya mbofholowo ya kuhumbulele , milayo ya vhuḓifari na miṅwe mihumbulo yoṱhe i konḓaho ine munna a nga i humbula , ndi mitshelo ya zwithu zwi si zwa vhutshilo .
U kuvhanganywa fhethu huthihi ha zwiko zwa ndondolo ya mutakalo kha sekhithara nthihi ine ya vhuedza vha si gathi a si zwe ra zwi lavhelela .
Kha vha humbele mbambedzo kana vhuṱumani na zwithu zwo no gudwaho kha ngudo dzo fhiraho .
Masheleni a re hone o vhetshelwaho vhaofisiri vho teaho a ya nga dzudzanyo , naho zwo ralo u gonyela nṱha a zwi dzudzanyi u ya nga rekhodo .
Khamusi musi vhe vhukati hashu , a ro ngo vha pfesesa uri mpho yavho yo shuma hani u pfumisa matshilo ashu .
Ri nga si kone u ita tshithu arali vhonkhetheni vho teaho vha shandukisa mihumbulo yavho vha ṱuwa .
Modulu 1 : Bugupfarwa ya u Pfumbudza ya Komiti dza Wadi , Ndalukanyo dza Lushaka kha Kuvhusele kwa Komiti ya Wadi , 2007 .
Mimasipala i tea u khwinisa nḓisedzo ya dzinnḓu , maḓi , tshampungane , muḓagasi , vhulangi ha malatwa na dzibada .
U vhambedza rekhodo dza zwitatamennde zwa tsumbathengo na u badela vhaṋetshedzatshumelo .
11 . MAITELE A U ITA KHUMBELO YA MAFHUNGO
Ro imedzana na khaedu iyi ro livhana nayo zwifhaṱuwo , sa vhunga vhuḓiimiseli hashu kha u ṋetshedza tshumelo ya khwine vhu nga si ḓo shanduka .
U bva Latin America , ho vha hu tshi tou vha na khamphani mbili fhedzi , dzoṱhe dzo dzi dza Mexico .
U vha tshitshavha tsho tsireledzeaho zwi amba u shumana na zwiitisi zwa ndeme zwa vhugevhenga , zwine zwa ṱoḓa tshomedzo nnzhi dza muvhuso na dza tshitshavha .
Burantshi itea u vha na vhuṱanzi uri tsheo dzi no dzhiwa nga Bodo ya Vundu ya Ḽaisentsi dza U shuma dzi yelana na mbekanyamaitele dza mveledziso dza maanḓalanga u vhupulani , Zwiṱirathedzhi zwa Ḽaisentsi dza U shuma zwavho na Pulane dza Vhuendedzi ha Phabuḽiki .
U fhaṱwa ha Maputo Development Corridor , zwine zwa vha na vhuṱumani na mukano wa Maputo na nḓowetshumo ya shango ḽashu , ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha ndingo dzashu dza u ṱuṱuwedza mbambadzo na vhubindudzi khathihi na u bveledza u ṱanganelana ha dzingu .
U lambedzwa ha mabindu maṱuku hu tea u tikedzwa nga nḓila khulwane sa zwine zwa khou itiswa zwone zwino .
Naa muthu a re na nḓivho kana vhukoni u a ṱola tshikhafula tshifhinga tshoṱhe , tsumbo , luthihi nga vhege , tshifhinga tshoṱhe musi tsho shandukiswa , u tshinyadzwa na nga murahu ha musi ho vha na mutsho u si wavhuḓi ?
Mugudisi u dzudzanya ngudo nga nḓila ine ya katela ngomu zwiṱirathedzhi zwo fhambanaho zwa u shumana na maipfi zwine vhagudi vha ḓo zwi shumisa musi vha tshi ṱangana na khaedu kha ḽiṅwalo .
Khonadzeo ya u vhumba hafhu tshibveledzwa itshi u itela vhadededzi i nga dzhielwa nṱha .
Fomo idzi ndi Tshishumiswa tsha CBP nahone dzo sumbedzwa kha Gaidi ya Vhatshimbidzi .
Ngauralo , ṱhanganyeloguṱe ya nzimulo ndi ndaela mbili u ya kha tharu dza vhuhulu vhu re fhasi ha idzo dzine dza nga swikelwa nga mishululo kha vhupo ha kulekule na khunzikhunzi .
Naho ndaulo iyi yo livhiswa kha u tsireledza vhabindudzi vha tshitshavha kha khamphani ' dzi siho mulayoni ' , kha nyimele nnzhi zwithu izwi zwi siho mulayoni a zwi vhigiwi kha vhalanguli vho teaho .
U fhirisa mulaedza nga u ola tshifanyiso nga ene muṋe a tea u labela kana u ṅwala khepusheni .
Vhupo ha nga nnḓa ha muhasho vhu fanela u senguluswa u ya nga zwikhala na tshutshedzo dzo lavhelelwaho .
Mbetshelwa khulwane dza u tandulula nyimele iyi i sa takadzi ndi dza tshiimiswa na dza masheleni .
Ri khou hana u pfa vhuṱanzi uhu vhathuni phanḓa ha musi ri tshi vha na tshifhinga tsha u guda itshi .
Tshumiso ya themamveledziso ya ṅwaha ya muvhuso wapo yo vha kavhili u bva mafheloni a 1990 .
Nyofho ya u ṱaselwa nga matherorisi na khuḓano dza nga ngomu ndi tsumbo dza tshiimo tshi songo dzikaho ,
U ṱhukukanya ndi zwone hu ḓo vhanga mutshinyalo wa zwikoṱikoṱi zwa zwifafadzeli , fhedzi ndi zwa vhuṱhogwa u thivhela u bvisa tshikafhadzo ya lushaka ulu lwa malaṱwa .
Izwi zwi ḓo itwa u ya nga mulayo muswa wa kurengele u re hone zwino wo bveledzwaho Phalamenndeni nahone u ḓo katela u thomiwa ha databeizi ya vhaṋetshedzi vha tshumelo .
Mulayo u ṱoḓa maanḓalanga a ḽaiburari iṅwe a iṅwe a tshi ṋetshedza mafhungo aneo na zwiimiswa u ite u ṱolwa u ya nga ṱhoḓea ya Muṅwaleli wa Muvhuso .
Musi zwithivheli zwa thengiso zwa sialala zwi tshi wa , ndeme i ḓo vha thimbanywa dza ndeme dza u bvelela .
Tshiitisi tsha uri afho hu vhe na mishonga minzhi yo fhirelwa nga tshifhinga tshi tea u wanululwa .
Zwa zwino , khwaḽithi ya tshumelo ya zwa muḓagasi nga ngomu mahayani a tshitshavha itshi yo :
U kona u swikela izwi , masipala i fanela u dzudzanya na u laula ndaulo ya mushumo yayo , u gaganya gwama na u pulana u itela uri vhadzulapo vhoṱhe vha vhe na vhutshilo havhuḓi khathihi na u lwela u swikela ṱhoḓea dza tshitshavha dza zwa u tshilisana , na ikonomi na zwithu .
Hafhu , musi zwi tshi ḓa kha themamveledziso , hu na vhupo vhuvhili vhune ha vha kati na u lugiselwa uri hu ḓo fhaṱwa hone dziṅwe senthara dza mutakalo dza tshitshavha mbili .
8.2 . Maḓana a vhahumbulelwa u mona na vundu vho farelwa vhugevhenga ho fhambanaho nahone hezwi zwi katela vhahumbulelwa vha 717 vhane vha khou ṱoḓiwa , vhane vha 90 khavho ndi vho shavhaho dzhele vha khou ṱoḓelwa milandu i elanaho na khakhathi dzo ḓisendekaho nga zwa mbeu ( GBV ) .
Ndi zwa vhuṱhogwa u vhea milayo ya mutheo ya vhushelamulenzhe hune milayo yoṱhe , vhuḓifhinduleli , mpimo ya vhushelamulenzhe na pfanelo , khathihi na maitele , zwa pfeseswa na u tendelana ngazwo thoma .
1.3 . Khabinethe yo ṱanganedza maga o khwaṱhaho e a vhewa nga Minisiṱa wa zwa Mitambo na Vhuḓimvumvusi Vho Fikile Mbalula a u fhaṱulula mitwe na khethululo kha luvhanḓe lwa mitambo na vhuḓimvumvusi nga kha Thendelanomviswa ya u Khwinisa .
Nga muhumbulo wavho , u a ṱanganedzwa kha u humbula hawe uri komiti i nga thusa ?
Wadi i na zwine ya vusulusa - vhatshimbidzi
Zwa zwino muvhuso u badela zwiiswa zwamutakalo zwine zwa thusa miṱa ya vhashai , ngeno miṱa ya vhapfumi i tshi shumisa madokotela a phuraivete na zwibadela hune vha shumisa zwikimu zwa dzilafho .
Miṱa na zwitshavha .
Tshumelo iyi ndi mahala kha nethiweke dzoṱhe dza Afrika Tshipembe .
5.4 . Miraḓo kha Bodo ya Mafhungo a Mazhendedzi a Ndaka lwa tshifhinga tsha miṅwaha miraru :
Vhorakhonṱhiraka vhaṱuku vho hana u shuma vha dovha vha ṱutshela mushumo zwoṱhe zwi lengisaho mushumo , tshiṅwe tshifhinga na u bvisa zwipiḓa zwe vha fhaṱa zwo vhangaho tshinyalelo ;
Izwi zwi ṱoḓa vhubindudzi vhuhulwane kha ṱhoḓisiso na mveledziso , tshumiso yavhuḓi ya tshomedzo , na zwiimiswa zwinzhi zwine zwa vha na mafulufulu zwine zwa ṱuṱuwedza mihumbulo miswa na tshumisano yo khwiniswaho vhukati ha zwiimiswa zwa muvhuso na thekhinoḽodzhi na sekithara ya phuraivete .
Nyaluwo i ongolowaho yo vhangwa na nga ikonomi ya ḽifhasi ine ya khou tsela fhasi , tsha vhuvhili ndi nyimele dzapo , u fana na zwiṱereke zwa dzikhakhathi zwi dzhiaho tshifhinga tshilapfu tshiṅwe tshifhinga , na u sa vha hone ha fulufulu .
U engedza mavu ane a khou limiwa , 74.6 wa hekithara dzi ḓo vusuludzwa kha kotara ya u thoma ya ṅwaha wonoyu wa muvhalelano na ḽaisentse ṱhanu dza thendelo ya u shumisa maḓi dzo ṋetshedziwa kha avho vhe vha vha vho sielwa nnḓa , zwi swikaho kha 3.79 miḽioni na voḽumu ya m3 ya maḓi ane a ḓo shumiswa kha tsheledzo .
Ri tea u dovha ea tandululi zwiteṅwa zwa ndeme zwa nga ha vhumatshelo ha Phurotokholo ya Kyoto nga murahu ha 2012 - thendelano i yoṱhe ire hone he mashango oṱhe are kha nḓowetshumo a tenda kha vhuḓikumedzeli vhu vhofhaho lwa mashangoḓavha u fhungudza muhasaladzo kha tshifhinga tsho tiwaho .
Mbudziso ya ndeme kha nḓowetshumo ya ICT ndi ya uri hu nga khwiniswa hani na u vhona uri vhubindudzi vhu bvela phanḓa hani kha sekithara ya ICT .
Mugudisi mukonanyi ( mediator ) u ita uri kanzhi hu vhe na khonadzeo kana tshikhala tsha u vhala hu so ngo lavhelelwa lune zwa u guda zwi sokou bvelela henefho kha mitambo yo livhanaho na vhagudi ( sa , u sokou tamba ) kha khona ya u silinga ( fantasy ) kana fhethu ha zwibuloko zwa u fhaṱa , na kha nyito dzine dza tshimbidzwa nga mugudisi sa kha danga ḽa tshiṱori na maṅwe madanga .
Vhathu vhoṱhe vho tholwaho hu ḓo itwa khwaṱhisedzo ya ndalukanyo dzavho na na u sedzwa arali vha si na milandu nga maanḓalanga o teaho .
Zwo pfalo , mawanwa a mulamuli a uri tshiṱoko tshinzhitshinzhi tsho lozwea kana zwa vhukuma u sa bindula ho itea , a zwi iti uri khothe i sa sasaladzwe .
U ḓadzwa ha poswo idzi zwi ḓo khwaṱhisa vhukoni ha muhasho hoṱhe kha luṱa lwa tshiṱirathedzhi khathihi na luṱa lwa mashumele u itela uri muhasho u kone u swikelela vhuḓikumedzi ho itwaho sa tshipiḓa tsha puḽane ya tshiṱirathedzhi kha themo ya vhukati ha ṅwaha .
Hezwi zwi ḓo ita uri zwikolo zwi vhe na ndalamo nga murahu ha tshifhinga tshilapfu , sa izwi zwi tshi ḓo kokodza vhagudiswa vha bvaho vhuponi vhuhulwane , zwenezwo zwi fhungudza khombo ya u dzulela u shanduka kha vhathu vhapo .
Kha dziṅwe nyimele , maitele a vhuṋe kha thendelanonzwiwa idzi dza mvetomveto a si a vhukuma , zwine zwa swikisa kha zwiimiswa zwa ndambedzo zwi re na khohakhombo nahone zwi konḓaho .
Hezwi zwi nga vha tshipi ḓa tsha mbekanyamushumo ya digirii kana nga khoso pfufhi dzo rwelwaho ṱari .
Arali hu na tshumisano dza maḓi dzine dza fana dzi fhiraho nthihi ngomu tsha tshifhaṱo tshithihi , hu tea u ḓadzwa fomo dzo fhambanaho .
( 1 ) Muraḓo wa komiti u tea u :
Thambudzo ya vhudzekani : Zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa vhanga u tambudzwa ha vhalala hu tshi khou itelwa vhudzekani kana u vha ṱana lwa vhudzekani vha sa zwi ḓivhi , kana u zwi pfesesa kana nga nnḓa ha thendelo yavho .
Musi muraḓo kana muunḓiwa a sa tevhedzi madalo o tiwaho na dokotela , GEMS a i nga badeli madalo ayo kha dokotela .
3.8 Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Vhulangi ha Ndaulo ya Tshitshavha , wa 2013 kha Phalamennde .
Ri fanela , nga nungo dzoṱhe , u khwaṱhisedza uri vhushaka ha mivhuso vhu nga nḓila ine vhudzuloni ha u thivhela nḓisedzo ya tshumelo , vha a i khwaṱhisa .
Nnḓu heyi ndi haya ha madzulo mahulwane a Buthano ḽa Lushaka na madzulo o ṱanganelaho .
Puḽane ya Thuso ya Vhashumi i a bveledzwa na u itwa .
Mashango ane a kundelwa u bveledza nyito dza vhukoni a ḓo ḓiwana a kha muṱaṱisano wo livhaho na mashango maswa a shumisesaho mitshini sa musi ayo o bulwaho murahu a tshi shumisa mitshini i re hone na ngona dza vhubindudzi .
Kha vha vhe na vhuṱanzi uri mbuyelo dza IRP6 dzi rumelwe kha davhi ḽa ofisi ya SARS ḽo teaho hut she na tshifhinga tshi vhonalaho phanḓa ha ḓuvha ḽa u fhedzisa ḽa u ita mbadelo ḽi tshi swika .
( a ) Muhumbeli a nga ita aphiḽi ya nga ngomu malugana na tsheo ya Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo ane a khou hana khumbelo , kana malugana na khumbelo kana masheleni a u swikelela mafhungo , kana malugana na u engedza tshifhinga tsha u shumana na khumbelo , kha fomo yo randelwaho ine yo phrinthiwa kha Ndangulo dzo bviswaho u ya nga PAIA , kana fomo ine ya tshimbilelana tshoṱhe na yeneyi fomo .
U bveledza dathabeisi ya vhahumbeli vhoṱhe vha mveledziso ya mavu vho no sedzuluswaho .
1 . Mbekanyamushumo dza Vhupfumbudzi ha miraḓo ya Khorondangi na vhalanguli vhahulwane kha Tshumelo ya Tshitshavha
Vha fanela u vusulusa muthelo wa tshiendedzi tshavho ṅwaha muṅwe na muṅwe musi u sa athu u fhelelwa nga tshifhinga .
Vhushelamulenzhe vhune ha shuma vhu nga wanala arali vhaimeli , vhe vha khethiwa nga kha zwiṱirakitsha zwa dimokirasi , vha dzhenela .
Sisiṱeme ya dziodithi dza nga ngomu , u ṱola ha tshifhinga tshoṱhe nga vha maanḓalanga , na arali zwi tshi konadzea na dziodithi dza nga nnḓa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga dziphurofeshinala dzo ṱanganedzwaho dzi fanela u shumiswa .
Sedzhari dza Madokotela Zwao ( GP ) dzone , naho zwo ralo , dzo vha dzi na zwilinganyo zwa fhasi u fhira zwo lavhelelwaho .
U tikedza na u amba na mihasho yo teaho ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya themamveledziso u itela u vhona uri hu khou vha na u thoma u shuma , khwinifhadzo na ndondolo ya themamveledziso dza u tikedza dza ndeme .
Zwa vhukuma , tshipiḓa tsha ndeme ndi u fukedzwa kana u bwelwa a mathukhwi a re khombo , nga u ṱavhanya , u itela u thivhela u nga vha khomboni .
Tshikhala tsha u tshimbila u bva na u ya vhuima bisi na u khunyeledza nyendo pfufhi nga nḓila yo fanelaho ndi iṅwe ya ṱhuṱhuwedzo ya u shumisa vhuendi ha tshitshavha u fhirisa u reila .
Komiti ya Odithi yo dzhiela nzhele uri muhasho wo vha u khou dzhia maga a u shuma na mafhungo a kwamaho gavhelo na mbadelo dza tsudzuluso .
Fuḽaga ya Afrika Tshipembe - ho katelwa na u ṱalukanya fuḽaga na fhethu hune ra nga i vhona hone i tshi khou fhefheḓa
Ri tea u swikelela nga nḓila dza nyito na nga u pfela vhuṱungu kha avho vhane vha khou mbilimbiḓana na vhulwadze ha muhumbulo .
Huṅwe mishumoni hu na ndingedzo u ya nga vhathu nga u fhambana , zwine zwi tshimbilelana na huṅwe mishumoni , a zwi tou vha na vhushaka .
Hezwo zwo ita uri zwigwada zwa mashango a 46 , ho katelwa Afurika Tshipembe , a ḓidzhenise o siela UN nnḓa , zwine zwa vhidzwa sa Maitele a Oslo , a u iledza zwiṱhavhane .
U bvelela ha tsenguluso dzashu na u sengisa zwi bva nga maanḓa kha uri mapholisa vha dzhia zwitatamennde , u kuvhanganya vhuṱanzi na u ṱanziela vhuṱanzi khothe nga vhuronwane .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza vhuḓikumedzeli na mvelephanḓa yo itwaho nga vhorasaintsi vhashu , vhaṱoḓisisi na vhaḓivhi vha zwa mishonga kha vhukando ha lushaka ha u bveledza khaelo dzashu u itela u lwa na malwadze a re hone zwazwino na maṅwe ane a kha ḓi ḓo ḓa .
Kha Mugaganyagwama wa mahoḽa , ndo sumbedzisa ṱhoḓea ya u vhulunga masheleni manzhi kha miṱa ya Afrika Tshipembe .
Mitambo na zwikili zwa vhusiki
Zwi amba uri , muvhigo wa u khunyeledza a u athu rumelwa nahone mukumedzo a u athu u itiwa kha vhalanguli .
Tshikalo tshi shumiswaho tshi sumbedza tshi tshone , nahone zwo ḓisendeka nga vhuṱanzi .
Naho Mulayo u tshi bvisela khagala maitele a ndaṱiso kha vhafariwa , mbekanyamaitele dza kushumele dza ndaṱiso dzi tikedza fhedzi vhatshinyi vho no gwevhiwaho .
U vhulunga na u laṱa maṅwalo u ya nga Mulayo wa Akhaivi .
Ni nga kha ḓi ola tshifanyiso tsha Edith arali ni tshi funa khathihi na u ita khephusheni .
Ndondolo i dovha hafhu ya sedzesa kha vhumba hafhu na mbueledzo .
2.2 . Mulayotibe u ḓo fhira fhasi ha maṅwe maitele a nyambedzano hafhu dza phalamennde u itela uri khwaṱhisedza uri u themwndelwa lwo angalalaho u itela u u shumiswa musi u tshi phasiswa sa mulayo .
Vhuholefhali : Tshivhumbeo tsha rekhodo :
MUSI VHA TSHI VHIGA MBILAELO VHA TEA U VHA NA MAFHUNGO KANA ZWIDODOMBEDZWA ZWA NDEME ZWI TEVHELAHO
Vha tea u vha vho malana na mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana muthu ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe nahone nga fhasi ha mulayo wa vhathu kana wa tshirema lwa miṅwaha miṱanu .
Musi dzilafho ḽo no thoma tshiimo tsha guḽukhousu tshi nga vha fhasisa ( " hypo " ) kana tsha vha nṱhesa ( " hyper " ) .
Kha ngano nnzhi dza sialala zwipuka zwi tshila sa vhathu .
Mushumo wa u fhaṱa u songo fhelaho u vhaliwa kha mbadelo dza ḓivhazwakale .
Khwaṱhisedzo ya zwenezwo ya kushumisele kwa moḓoro nga vhareili kha muhasho nga u ṱola luvhilo , u kandesa dzibiriki na u shumisa moḓoro nga nḓila i si yone .
Muhasho a u na ndaka ya vhufa zwa zwino kha redzhisiṱara yawo ya ndaka .
Muvhigo wo bvisela khagala u kundelwa uhu kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Thambo khulwane dzi ḓo ṱanganywa na u vhofhiwa nga nḓila yo tendelwaho .
Ndi tea u alusa na u ṱuṱuwedza vhathu nga maine a ndi nga kona ane a ṱalula Gauteng na u sumbedza zwivhuya zwa vundu iḽi .
Khaedu ya vhatshinyi vha vhaswa na mbuedzedzo yavho na zwone zwo ambiwa nga hazwo .
Zwivhumbeo zwo fhambanaho : Tshitendeledzi , ṱhofundeina , daimane
Tshiitei tshiṅwe na tshiṅwe tshi nga luvhalelo kha lwendo lwa vhutshilo ha mulwadze .
Muhasho u khou pfananya tshiṱirathedzhi tsha u wana murahu sisiṱeme ya Mafhungo a meinifureimi dza khomphyutha dzo fhambanaho dzine dza khou shumiswa nga Muvhuso .
Luṅwalo lwa fomaḽa lwa u ṱanganedza lu a ṋetshedzwa u itela u ḓivhadza muhumbeli nga ha nomborondaula .
Nyambedzano na dzone dzi ḓo thusa kha u ḓivhadza matshimbidzele a vhuḓi na u takula tshikalo tsha kulangele Afrika na Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC ) .
7.2 . Nga murahu tshikwama tshi ḓo sedza kha phungudzo ya vhuleme ha zwiwo nga u zwi langa phanḓa ha musi zwi tshi bvelela na u ṱuṱuwedza mveledziso ya matshilisano ya zwitshavha ..
Mvelelo dza mbilahelo dzi sina mudzio dzi ḓo bviswa fhedzi nga murahu ha musi ho no badelwa mbadelo dzo teaho .
Zwino ri ḓo thoma fulo ḽe ḽa bulwa kha tshipitshi tshanga mahoḽa .
U thetsheleswa hu ḓo sedzesa kha mveledziso ya pulane dza u fareledza u itela u vhea maga a re khagala ho teaho u itela u dzudza vhashumi henefho .
U ḓivhadza mushumi ane a vha na mbilaelo nga ha matshimbidzele a mbilaelo na zwifhinga zwo vhewaho
Arali vha shumisa tshithusedzi tshavho lune lwa fhira luvhili kha vhege nga masiari kana tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga madekwana , vha tea u shumisa vhona mushonga wa u thivhela .
Minista vho amba nga ha uri ri kokodza hani thikhedzo u itela madzangalelo ashu a lushaka nga kha mushumo wa vhushaka ha dzitshaka .
Kha hu vhe na mishumo , maḓi na muṋo wa vhoṱhe .
U swikiswa na u dovha u swikiswa hoṱhe he ha fhirelwa nga tshifhinga hu ḓo haniwa zwa ya kha mushumisi zwa swikiswa nga datumu ya khanḓiso ntswa .
Kha ri ite nyito Ṅwalani madzina a khonani dzaṋu kha ṅwedzi we vha bebwa ngawo .
Luambo lu fanela u pfeseswa sa tshivhindi tsha u ḓiḓivha ha tshitshavha na mvelele .
Holu ndi luswayo lwo khwaṱhaho lwa nyaluwo ya ikonomi na dziṅwe dziikonomi zwoṱhe zwi dzhia zwivhuya zwa phimathengo dza mbambadzo dzo khwaṱhaho u itela u engedza ikonomi ya thundu dzo ṱunḓwaho u itela vhubidnudzi ha hayani na u engedza vhukoni .
Gerani garaṱa dzi re kha siaṱari ḽa zwigeriwa ni vhone uri ni nga jia tshifhinga tshingafhani u livhanya zwifanyiso na zwi re kha garaṱa ye na gera .
Vha Gwama ḽa Vundu vha dzhiela nṱha zwithu zwa ndeme zwi tevhelaho :
Musi ndi tshi ṅwala uyu Mulaedza , muṅwe washu o amba uri shango ḽashu ḽo tingwa nga mimuya mihulu ine ya ita uri zwi konḓe u ḓivha uri shango ḽashu ḽi ḓo vha ḽi ngafhi matshelo .
Tshelede yo shumiswaho nga muvhuso nga u angaredza kha thundu dzi lalamaho dzo itelwa nga maanḓa u itela zwipikwa zwa mmbi , a dzo ngo katelwa .
Uhu u thoma u shumiswa hadzo ndi hune ha ḓo itwa nga u shumisa pulane ya ṱhanganelano ya u kuvhanganya zwiko .
Iṅwe tsumbo i nga vha kha foramu ya IDP hune mihumbulo u bva kha zwigwada zwo fhambanaho ya fhinduliwa nga nḓila i si yavhuḓi .
U dzudza na u vhulunga rekhodo dzoṱhe .
Gavhelo ḽa Tshumelo dza Ndeme ḽa Lushaka ḽi ṋetshedza tshiṱirathedzhi tsha ndambedzo u konisa vundu u pulana , u khwinisa na u shandukisa nḓisedzo ya tshumelo maongeloni a ndeme zwi tshi elana na zwipikwa zwa mbekanyamaitele ya Lushaka .
Thaidzo dzine dza vha hone kha ikonomi ya Afrika Tshipembe ndi nnzhi nahone dzi kwama milayo na nzudzanyo ya ikonomi .
U itela u ṱuṱuwedza zwa u tholwa ha vhathu nga vha mabindu maṱuku , ri khou ḓo engedza ndeme khathihi na u khwaṱhisa maitele a u shela mulenzhe kha zwa Magavhelo a Muthelo wa Vhatholi .
Kha tshifhinga tshilapfu , sisteme iyi i fanela u khwaṱhisedza uri milandu yoṱhe ya ṱhoḓisiso ya vhugevhenga i khou rekhodiwa nga u ralo na uri dzirekhodo dzi khwaṱhisedzaho zwiwo dzi nga topolwa nga nḓila i leluwaho .
1.2 . Naho zwo ralo , a ri tei u ḓikanganyisa sa izwi dwadze ḽa COVID-19 ḽi tshi kha ḓi tou vha hone tshoṱhe henefha vhukati hashu .
Khabinethe i humbudza vhashumisi vhoṱhe vha magondo uri tsireledzo magondoni ndi vhuḓifhinduleli ha muṅwe na muṅwe nahone mvelaphanḓa ya mafulo a tsireledzo magondoni yo ḓitika nga musi vhathu vhoṱhe vha tshi tevhedza milayo ya badani .
Kha vha ntendele zwino ndi livhuhe vhahaṱuli vhashu na vhatholi vhavho vhe na vhone vha dzhenela u guda kha mbekanyamushumo iyi vha shumisa milayo i fanaho kha zwiimiswa zwavho .
Zwifanyiso zwa girafu zwo tikedzwa nga ḽiṅwalo ḽa u ṱalutshedza zwi anzela u vha yone nḓila i shumaho ya ṋetshedzo .
Pfunzo ya Nyonyoloso Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho
( 3 ) A hu na muthu ane a fanela u pandelwa hayani hawe , kana u pwashelwa nnḓu , hu si na ndaela ya khothe yo ṋekedzwaho ho sedzwa nyimele dzoṱhe dzi kwameaho .
Haya mafhungo a tea u ṅwalwa kha khoḽomo ya u thoma .
Mishumo ya Muhasho wa Dzibada na Vhuendi
Tsedzuluso ya nga ngomu ya bambiri ḽa mbudziso , nyendedzi dza u maka na giridi ya musaukanyo zwo itwa nga makone wa thero o ḓiimisaho .
Gethe ya u dzhena tsimuni , nga ṱhonifho , ndaela dzanga ndi uri idzo ndi gethe dzine dza livha masimuni u bva fhethu ho fhambanaho hu ne vha nga kona u dzhena tsimuni . Ndi zwone ?
Muthu muthihi u shuma mushumo wa mushumoni wa mushumi , mushumo wa muṱa wa u vha mubebi , mushumo wa matshilisano wa u vha phuresidennde ya kiḽabu , na zwiṅwe zwinzhi .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u ḓo khwaṱhisa u lwisa u alusa mvelele ya u vhala Afurika Tshipembe .
1.3 . Dzi dovha hafhu dza ṋea tshikhala tsho teaho kha Dziminisṱa uri vha kone u dodombedza nga vhuḓalo mushumo wa muvhuso , hu tshi katela na mvelaphanḓa yo swikelwaho khathihi na khaedu dzine dza vha hone .
Vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha mbekanyamushumo ndi u engedza na u dzudza sisiṱeme ya ndeme ya u ṱola itshi kona u vhona kushumele kwa muvvhuso na u thoma zwithu zwa u ḓisa thandululo zwa tshiṱirathedzi u itela u khwinisa kushumele ; na u thoma , u tshimbidza , na u khwinisa u ṱola na vhadzulapo na tshitshavha na sisiṱeme ya u tandulula mbilaelo .
Tsumbo dza zwiambaro zwa khalaṅwaha dzo fhambanaho
Arali muṅwe wa vhaunḓiwa vhavho a khou tshila na HIV / AIDS , u ḓiṅwalisa kha HIV / AIDS DMP zwi nga vha ṋea thikhedzo ine vha i ṱoḓa uri vha tshile vhutshilo vhu re na mutakalo nahone vhubveledzaho.
1.6 . Khaelo dzi na mbuelo dzavhuḓi kha mutakalo washu sa musi dzi tshi thivhela vhulwadze ho kalulaho , u valelwa vhuongeloni na u lovha nga vhanga ḽa vhulwadze .
" Vhuholefhali ha zwipfi "
Ni kone u ṅwala mihumbulo yaṋu kha siaṱari iḽi .
A vho ngo tea u fekisa vhuṱanzi ha mbadelo kha DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi , nga nnḓani ha musi vho humbelwa uri vha ite ngauralo .
U ITA KHUMBELO YA REKHODO 10 .
Naho yo ḓi vha na thuso khulwane , ri tea u zwi dzhiela nṱha uri ri khou ṱangana na vhuleme vhuhulwane siani ḽa zwa masheleni .
Vha ḓo zwi humbula zwa uri Mbalavhathu ya 2011 yo vha mveledziso kha u engedza tshumelo dza mutheo .
Mulayo u dovha wa ṋetshedza u thomiwa ha senthara dza ndangulo ya zwiwo kha ḽeveḽe ya lushaka , vundu na masipala .
Ngeletshedzi dza dzilafho dza tshitandadi dza ndangulo ya nyimele dzi elanaho na HIV na AIDS kha sekhithara ya mutakalo wa tshitshavha dzo bveledzwa na u phaḓaladzwa hu na vhugudisi ha vhashumi vha ndondolo ya mutakalo .
Ndo itwa muaro nga mulandu wa uri mala anga o thuthuba nga mulandu wa nyelelo yanga ya malofha i re fhasi .
Maṅwe mashango o thoma zwiimiswa zwa zwiṱirathedzhi zwa ndeme sa Mazhendedzi a Tshikhala a Lushaka u itela u langula mbekanyamushumo ya tshikhala tshavho .
Thandela dzoṱhe dzo monithariwa vhege iṅwe na iṅwe nahone ho humbelwa mivhigo i no bva vhaḓisedzi vha tshumelo kha vhege mbili dziṅwe na dziṅwe ya kutshimbilele kwa thandela .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga ḓiwana vha kha nyimele dza u livhana na muthu kana tshigwada tsho sinyuwaho , nga maanḓa ngauri Komiti ya Wadi i shuma sa tshanele vhukati ha masipala , mukhantseḽara wa wadi na tshitshavha .
Iyi yo vha Thendelano ya Bannga Ntswa ya Mveledziso na Thendelano ya u Thoma Nzudzanyo ya Rizeve ya Mahoro .
Mitalo iyi i ri vhudza mini ?
Mulayotibe uyu wo no pfuka tshipiḓa tsha u ya tshitshavhani u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Tsha u fhedzisela , ndayotewa yashu zwa vhukuma i phanḓa kha maitele a ndayotewa a mashangoḓavha .
Dovhani ni ṱalutshedze uri tsheo idzi dzi nga vhuedza hani khamphani na vhafaramikovhe .
Vha elelwe uri vha henefho u imela wadi yavho .
Tshivhalo tshi songo dzikaho tsha vhane vha phasa Maṱiriki tshi sumbedzisa uri ndi zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itwa u disa vhudziki kha sisiteme na u vhona uri hu vha na mvelaphanḓa yone-yone .
Lutsinga lune lwa fhedza lwo kaliwa ndi khunyelelo ya zwiṱuṱuwedzi zwi re na tshivhalo .
Mbuelo iyi yo ṱanganedzwa nga SARS ine i nga si kovhelwe kha tshaka dza mbuelo dzo tiwaho .
Ndivho ya vhurangeli uvhu ndi u maanḓafhadza na u gudisa vhaswa vha IORA u vha na tshenzhemo ya mushumo kha sia pfunzo dze vha gudela dzone .
( i ) Musi rekhodo i hone kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha ; ( ii ) Musi thero ya mafhungo a re kha rekhodo i tsinisa na mishumo ya tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha ; ( iii ) Musi rekhodo yo itelwa tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha , kana yo thoma u ṱanganedzwa nga tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha ; kana ( iv ) Musi rekhodo i na mafhungo a zwa vhubindudzi a kwamaho zwa ikonomi na masheleni a Riphabuḽiki , na mishumo ya vhubindudzi a zwiimiswa zwa tshitshavha .
Haya maitele a tea u bvela phanḓa kha phurofesheni yoṱhe .
arali muthu wavho olovha miṅwaha miṱanu yo fhiraho,khophi ya ifa na mikovhe ya arali zwitshikona dzea .
Muṱangano washu wo vala , sa zwine vha zwi ḓivha , na mbadelo dza :
Zwiṅwe hafhu , muelo wa muthelo u saathu badelwaho u sumbedza masiandaitwa a muthelo o bvaho kha nḓila yo lavhelelwaho ya mbuedzedzo kana thendelano ya thundu na tshinyalelo i re hone .
Shango ḽa Afurika Tshipembe ḽo ḓifhaṱela sekithara khulwane ya goloi kha dzhango ḽa Afurika hune ḽa vhambadzela mashango a fhiraho 152 .
Adzhenda i fanela u lugiselwa .
Musanda ndi fhethu havhuḓi nga maanḓa kha Vundu ḽashu ngauri u farela mishumo minzhi ya maimo a nṱha ine ya kunga zwigidi zwa vhaendelamashango .
Musi zwi tshi ḓa kha magabelo o sendamaho , sele dza mufhiriselo dzi vha dzo kombama , nahone hu anzela u vha na kharenthe pharuli dzi no elela dzi tshi fhedzi kha sele ya mutheu .
1.12. Khabinethe yo dzhiela nṱha na u vhilaedzwa nga mivhigo ya nyanḓadzamafhungo ya ' imeiḽi dzo bvuḓaho ' dzine dza khou ṱumanywa na Dziminisiṱa , vhaofisiri vha muvhuso na vhathu vha bvaho kha sekithara dza phuraivethe kha mavharivhari a zwithu zwo khakheaho .
Hu fanela u vha na zwiṱuṱuwedzi zwa u vhulunga maḓi u ṱuṱuwedza u ḓivhadza kuitele kwa u vhulunga maḓi kha mamaga maswa na are hone .
zwi sa shanduki ( Stable ) arali zwimela zwa lushaka lukene , musi zwo no kaṋiwa lunzhi zwi tshi sala zwi tshi kha ḓi fana na zwimela zwa u thoma .
Arali vho ṅwaliswa nahone vha felia kana u sa kona u swikelela maitele na nyimele dza lushaka , Mulanguli Dzheneraḽa u ḓo imisa dzangano ḽavho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga murahu ha musi vho wana ḓivhadzo ya ṅwedzi muthihi kha dzangano ḽavho na u ṱanganedzwa ha tshumelo dzine vha ṋetshedza .
U shumiswa hu ḓo ḓi ya phanḓa , zwi tshi nga a hu na data ye ya waniwa .
U pfesesa uri u ṅwala na u ola zwo fhambana na u thoma u kopolola maḽeḓere na mbalo kha nzulele ya kiḽasini nga tshifhinga tsha ene muṋe , ( tsumbo : u ita u nga u khou ṅwala a tshi khou shumisa maipfi o kopiwaho zwo ṱangana na makolongonya ) .
Tsumbo : " Mulalo o i vhala bugu . "
Pulane ya tshiṱirathedzhi tsha muhasho i ḓivhadzwa nga zwikundisi zwa vhupo ezwi na zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi tsha muhasho zwi lingedzaho u ṋetshedza vhupo hune nzulele iyi i si yavhuḓi i nga bvisiwa , na nḓisedzo ya tshumelo a yo ngo kundiswa ngazwo .
Naho zwo ralo , tshinyalelo ya vhathu yo vha i tshi ḓo vha i khulwanesa .
Vhuvha ha u vhulunga hu nga katela u fhungudza khoniferentsi kha vhupo ha nnḓa ha ofisi dza masipala na u shumisa masheleni maṱuku kha nyanḓadzo .
Musaukanyo wa tshibveledzwa , mutengo , na maano a nyanḓadzo na nḓila dza khovhekanyo .
Khethekanyo dzi tevhelaho dzi fanela u dzudzwa dzo khethekanywa , nga maanḓa zwi tshi elana na fhethu ha vhulalo :
Khaphasithi iyi ya zwiko zwa vhashumi yo khwiniswaho yo shuma zwavhuḓi kha khwaḽithi ya mbavhalelo .
Bugu ya Mishumo ya vhuimo ha vhukati ha ngudo ya Luambo lwa Hayani i a vha ṱanganedza .
U posa bege ya ṋawa kha tshikhala tsha vhukule ha mitha mivhili
U gonya ha mbadelo dzi no yelana na miholo ya mazhendedzi a u badelisa u ṅwaliswa ha zwiendedzi na mbadelo dza ḽaisentse zwi kha ḓi vha mafhungo a no dina .
Vho isa phanḓa nga uri vho vha vha tshi dzulela u tamba golofo sa muṱa na uri vho ita na u tamba golofo musi vhe na miṅwedzi miṋa vho ḓihwala nga Caleb .
Hetshi tshikimu tshiswa tsha u vuwa hafhu ha mabindu tshi katela na ngudo dze dza gudwa u bva kha tshikimu tsha kale tsha khadzimiso ya masheleni .
Naho zwo ralo , u sa nyeṱha hu vhonala thwii kha nḓisedzo i fulufhedzeaho na u gonya ha mutengo hu ḓaho .
Thoḓea dza mugaganyagwama u fushaho u tea u vhetshelwa mbekanyamushumo na ndangulo ya thandela na tshumelo ya ndangulo ya vhukhwine ;
Vhakwamei vha fanela u dzhena kha thendelano ya vhushumisani u thoma foramu ya u dzhia tsheo yo livhiswaho kha u sika vhupo ha tshumisano , u engedzedza kha u wana vhuḓikumedzeli ha vhoṱhe .
Ndivho dzi katela u thivhela malaṱwa , kufarelwe kwo teaho kwa malaṱwa , na mveledziso ya vhukoni ha kufarele kwa lushaka kwo linganelaho , zwihulwanesa zwileludzi zwa u fhisa .
mutevhe wa zwo khetheaho zwe zwa swikelwa nga munangiwa/ kha buḓo ḽawe/ kana kha luvhanḓe lwa dzitshakhatshakha ;
U itela u kona u ita khaṱhulo nga ha u tea u shumiswa , muthu u tea u vhona uri tshumiso yo lavhelelwaho ya sisiṱeme dza mupo dza maḓi dzi ḓo kwamea hani , kana u swika ngafhi , nga ndeme ya maḓi yo ḓoweleaho .
U topola na u sika thandela dza zwiedziswa
Mbekanyamaitele ine ya vha na mveledzwa dzo fhambananaho kha mishumo ya ikonomi uya kha idzo dzo vhangiwaho nga mutevheṱhaḓu wa bindu , sa u fhungudzea ha nyaluwo ya u shumisa tshelede nga tshifhinga tsho ṋetshedzwaho na u ṱavhanyisa u shumisa tshelede nga tshifhinga tsha u tsela fhasi .
Muhanga wa vhuḓifhinduleli na vhusimamilayo ya mutheo u ṱoḓeaho u itela vhulanguli havhuḓi ha ndaka dza tshikolo u tsini na u fhela .
Mme awe vho mu vhudza uri u ḓo gabulelwa hemmbe ya Dakalo , musi i tshi vho vha ṱhukhu .
Ndivho ndi ya u kungedzela vhashumi vha re na vhukoni kha zwa nḓowetshumo ya vhufhaṱi nga murahu ha musi vha tshi bva u khunyeledza pfunzo dzavho .
U khwaṱhisedza zwa ṱhanganelano ya khwaṱhisedzo ya ndeme nga ngomu kha ḽeveḽe dzoṱhe dza ndondolo .
Nga kotara ya vhuraru , vhunzhi ha ndivho dzo vha dzi sa athu u swikelelwa ngauri zwa vhufhaṱi zwi kha ḓi bvela phanḓa .
Ndi zwa ndeme u vhona dokotela wavho tshifhinga tshoṱhe uri vha ṱolwe .
Kana ndi dzoṱhe dza idzi khamphani dza ikonomi khulwane musi dzi tshi khou lwela u swikelela u vhusa kha mimakete ya zwa vhulimi ya ḽifhasi nga mbadelo khulwanesa kha ḽifhasi ḽine ḽa khou bvelela ?
Phaiphi khulwane dzi nga khwaṱhiswa nga u engedza tshileme tshadzo .
Mudzulapo muṅwe na muṅwe u na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri pfanelo dza vhathu na tshirunzi tsha lushaka lwashu zwo tsireledzwa .
Ndo pfa ndo tshuwa ngauri yo vha i tshi khou gidimesa .
U ' vhala ' Bugu Khulwane kana maṅwalo o hudzwaho sa kiḽasi yoṱhe khathihi na mugudisi .
Ni songo vuwa no fha muṅwe kana na shumisa zwo kalulaho u fhira ndaela nge na humbula uri zwi ḓo shumesa kana zwa ṱavhanya u shuma .
Zwa zwino muthu muthihi u shumisa thoni dza malasha dzi ṱoḓaho u swika rathi nga ṅwaha u bveledza maanḓa na kushumele kwa zwiṅwe zwibveledzwa zwo bveledzwaho khazwo .
Mabindu a vhashai a ṱoḓou fanesa na mabindu ane a balelwa u ṋetshedza mikovhe kana mbofho dza u wana vhubindudzi vhuswa na masheleni .
Ndavhelelo dzo dzudzanyululwaho dza mugaganyagwama dzi tea u sedzesa vhupo uhu ha vhashai na u ṋetshedza tshumelo ya khwine na hone i vhuisaho tshirunzi tsha muthu .
Mushonga na Maṋo
Fhedziha , ro ita tsedzuluso dzo angalalaho kha khetho idzi , a ro ngo wana tsha khwine tsho teaho tshine tsha nga swikelela tshifhinga na mbadelo dzo tiwaho .
Pulane dza u khwinisa ndeme dzi ḓo shumiswa u amba nga ha mawanwa a ṅwaha wo fhelaho .
Team SA ndi ṱhuṱhuwedzo kha vhaswa uri vha dzhenelele kha mitambo uri vha kone u shandukisa matshilo avho a vhe khwine .
Tshanduko ya tshumiso yapo na u ela hu nga dzhia vhuimo nga nḓila ya thandela dza u sumbedza .
Ndi ngani zwi zwa ndeme u shela mulenzhe ?
Khoro dza mbambadzwaseli ya Afrika Tshipembe , madzangano a nḓowetshumo na zwigwada zwa nyito dzo ṱanganelanaho zwo imelaho zwiimiswa zwi swikaho zwiṱanu zwa Afrika Tshipembe .
Vha Proteas vha ngei Australia na New Zealand hune vha khou shela mulenzhe kha Tshiphuga tsha Dzitshakatshaka tsha Khoro ya Khirikhethe ya Ḽifhasi .
Kha vhanzhi , mashudumavhi , zwithu zwi tshe zwo ralo .
Vhashumisi vha nga lavhelesa , u kopa , u daunuḽouda vha dzhenisa kha ḓiraivi yapo na u phaḓaladza zwi re ngomu ha webusaithi iyi , kana tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshazwo u itela zwi si zwa vhubindudzi zwa u ḓivhadza mafhungo fhedzi kana ndivho ya u tou sumbedzisa .
Maḓuvha a u ṱhaṱhuvha mutakalo Zwazwino vha nga vhuelwa kha tshikhala tsha u sedzuluswa lwa phurofeshinala kha khombo dzine vha nga vha vhe nadzo dza mutakalo henefho hune vha shuma hone .
Iṅwe nḓila ya u vhona asima
Lavhelesani zwifanyiso zwi re afho fhasi ni ṅwale Ee kha vhuḓipfi ha " ee " na Hai kha vhuḓipfi ha " hai " afho zwibuḽokoni .
Zwifhaṱo zwa Lushaka , Thuso ya Maṱano a Muthu nga muthihi , Zwipikwa zwa Thengiso dza U rengisela Nnḓa , Zwi vhulungwaho Nnḓa , Zwipikwa zwa u Thola , Zwipikwa zwa Thengiso dza u Renga nga Ngomu , Zwipikwa zwa u Vhulunga zwa nga Ngomu , Ṱhoḓisiso dza Maraga wa Zwivhambadzwa zwa Ndeme , Ṱhoḓisiso dza zwa U vhulunga ho Livhaho ha nga Nnḓa na Thuso yo Livhaho ya Sekithara .
Vhulangi ha sialala vhu avhela mavu hu sa dzhieli nṱha masiandaitwa a tshifhinga tshilapfu ane mveledziso ya ḓo vha nao kha vhupo na themamveledziso ya tshumelo , na ngauralo ngauralo .
Ho kunga vhaṋetshedzi vha zwipiḓa zwa mimoḓoro vha 12 nahone zwa u fhaṱiwa ha ayo mamaga avho , zwo no thoma nga masheleni a linganaho R43.33 biḽioni .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga kha ḓi si sedzuluse mbilaelo ine ya vha na tshifhinga tshi no fhira ṅwaha phanḓa ha musi Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a tshi tholiwa , nga nnḓa ha musi Minisṱa o humbela Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo wa zwino o tholiwaho nga ḽa 1 Tshimedzi 2013 , izwi zwi amba uri Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo a nga si dzhiele nṱha mbilaelo dzo vha ho hone phanḓa ha ḽa 1 Tshimedzi 2012 ( nga nnḓa ha musi o humbelwa nga Minisiṱa ) .
Musi 95% ya miḓi itshi kona u wana maḓi , 5% ine ai athu ṋetshedzwa tshumelo iyo , ipfa i nga si kone u lindela .
Muhumbulo wa uri vhathu vha ṱahisa vhupfiwa u itela u wana mbuelo nnzhi na u fhungudza ndaṱiso dzine vha dzi wana u bva kha vhaṅwe .
Ngauralo , nzudzanyululo i khou ṱoḓea u ya nga muhasho .
Naho zwo ralo , u thithiswa hoṱhe hu ḓo tea u saukanywa ha dzhielwa nṱha zwa vhukuma ho sedzwa foramu dza zwiimiswa dzo fhambanaho .
Yunithi i nga vhiga thwii khavho ; vha nga tendela u ṱhaselwa ho raloho na u dzhia vhuḓifhinduleli ha poḽitiki khavho .
Miraḓo i ṱhonifheaho , ri ḓikumedzela nga kha tshitatamende tsha mbekanyamaitele iyi u pfuka kha maḓumbu ro ima ro khwaṱha .
Khethekanyo ya 1 ya Fomo ya u nanga ndi ya Mudzinginyi/
WANALA Iyi ndima i sedza kha mbetshelo dza khethekanyo ya vhu 14 ( 1 ) ( d ) ya Promotion of Access to Information Act une wa randela uri tshiimiswa tshi tea u fha zwidodombedzwa zwa dzirekhodo dzine tsha vha nadzo u itela uri zwidodombedzwa zwi shumiswe musi hu tshi humbelwa u swikelela mafhungo .
Tshipitshi tshawe tshi na mathomo , mutumbu na magumo a sa lepalepi .
Pala dzi ḓo tea u imiswa na khebulu dza LV dzi tea u dzheniswa .
Ri tshi ya phanḓa kha izwo , u sedzuluswa hu tea u ṋewa kha tshivhalo tsha muholo kha akhaunthu dza mbadelo , sa izwi zwi tshi nga ṱoḓea u itela u dzudza akhaunthu i tshi khou tshila .
Khabinethe i sathula u tshoṱhelwa uho nga huhulu na uri yo laela mapholisa na maṅwe mazhendedzi a u vhona uri mulayo u a tevhedzwa uri vha londe vhahumbulelwa avho hu si na nyofho kana u pfela .
U shumisa na vhoṱhe vhashumisani vha sekhithara ya phuraivethe na ya tshitshavha , muvhuso u khou thoma mutevhe wa maga a u tikedza mimasipala u amba nga ha nḓisedzo ya tshumelo i songo linganaho nahone i sa pfaliho kha vhupo vhu fanaho na ṋetshedzo ya maḓi , u fhaṱwa na u ṱhogomelwa ha themamveledziso .
U ṋea tshiṱori ṱhoho .
Ya u fhedzisela i nga si vhe ya tshifhinga tshilapfu , ngauri tshumelo dzi nga swika hune dza si swikelelee nga vhashai .
Muhasho u tea u sedzulusa ndalukano dza ngudo dza mushumo na tshenzhemo ya ngudzo dza mushumo sa ṱhoḓea ya ndeme kha u tholwa sa Muingameli wa Khothe .
Ri ṱanganyela na vhashumi nga riṋe kha maṅwe mashango , u ṱoḓa ngeletshedzo .
Thendelanomviswa ya Mbofholowo i ri " pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi ha thekinikhala zwi ḓo vulelwa vhoṱhe nga u shumisa magavhelo a muvhuso na u pfufhiwa nga masheleni a u guda zwi tshi ṋekedzwa zwo ḓisendeka kha mashumele . "
Hune vhuṱhogwa ha dzangalelo ḽa tshitshavha zwa vha hone sa zwe zwa bulwa afho nṱha nahone u bvisela khagala ha rekhodo zwa nga bvisa vhuṱanzi vhune ha nga pfuka nga huhulu , kana u balelwa u tevhedzela , mulayo ; kana tsireledzo ya tshitshavha kana khombo kha mufhe , Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u fha u swikelela rekhodo naho o hu na maga a vhetshela thungo o bulwaho afho nṱha .
Vha ḓo vha vho zwivhona uri kha ino SONA ro ṋetshedza muvhigo wa miṅwaha miṱanu yo fhiraho nga u dodombedza na wa miṅwaha ya 20 yo fhiraho nga u angaredza .
U wana zwipiḓa radioni na zwikhala zwa u ita khungedzelo .
Ndi tshi dzulela u ṱalela mme anga vha tshi khou vhumba khali .
Ngauralo ri ṱoḓa tshumisano yavho sa vhadzulapo , nga u tendela vhashumi vhashu vha tshi swikelela ndaka dzavho , u itela uri vha kone u vhala tshivhalo tsho shumiswa tsha phiripheidi mitha hu tshi itelwa zwenezwi .
Khabinethe i ombedzela zwa uri opharesheni iyi aingo livhana na vhabvannḓa , fhedzi yo sedzana na vhutshinyi vhu re shangoni ḽashu ho vhonalaho nga murahu ha musi ho vha na vhudzheneleli ho itwaho zwitshavhani zwo vhalaho .
Izwi zwiitei kana nyimele dzi dovha hafhu dza vhanga khaedu kha mashango ane a vha na tshiimo tsha vhukati tsha ikonomi zwi tshi khou itiswa nga mupikisano muhulwane kha tshumelo dza u bveledza na dziṅwe tshumelo dza thekhinoḽodzhi ya mafhungo .
Phanḓa ha Khaṱhulo : Maitele kana mbekanyamushumo ya vhulamukanyi ha mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma a nga katelwa sa tshipiḓa tsha maitele a u haṱula .
Khumbelo dzo phurosesiwa kha vhege mbili .
Zwikoloni zwi re na dzihositele zwi a konadzea uri vhaṅwe vhagudi vha ḓo vha na vhushaka ha zwa vhudzekani , hu si na ndavha uri zwo tendelwa nga mulayo kana a zwi songo tendelwa .
U pennda nga minwe kana bulatsho : u amba nga ha u ṱanganyisa mivhala ya tsiko u itela u bveledza muvhala wo tou bveledzwaho
Vhalani atikili ni fhindule mbudziso idzi .
Ṱhanganedzo yo ṋetshedzwaho yo ṱanganedzwa kha muṱangano wa nyambedzano ya memo ya lushaka .
Ro zwi kona u vha shonisa na u sa kona na luthihi u ri vha tshimbile na riṋe .
Zwa zwino zwikolodo zwi nṱhesa , na hone vhathu avha badeli .
M : Ndi mashango afhio o dzhenelaho kha Buthano ḽa Hague ?
Hezwi zwo bveledza ndangulo yo khwiniseaho ya khohakhombo dza mutakalo .
U thetshelesa zwiṱori na u zwi tamba .
Tshifhinga tsha u kaṋa : Vho fhiwaho parula vha Rustenburg kha mushumo wa ngade ya zwidohodohwane ya tshitshavha .
Izwi zwi shuma u : ḓivhadza Nḓivhadza Mulayotibe nga ha u ḓiimisela ha Ṱhanganelo ya Pulane ya Lushaka ya Vhuholefhali , i konanyaho u ḓinekedzela hoṱhe kha Buthano ḽa Yuno ḽa Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali na milayo ya Maga a Pulane dza Dzhango kha Fumi ya Miṅwaha ya Afurika ya Vhathu vha re na Vhuholefhali na vhusimamulayo ha Afurika Tshipembe , mitheo ya mbekanyamaitele na NDP ya 2030 .
Mveledzwa dza u vha khomboni ya vhukhroumu dzo ḓi sendeka kanzhi nga tshikalo hu si tshifhinga tsha u vha khomboni .
Ndo kona u aluwa , u ya phanḓa na u sa dovha nda sedza murahu .
u vha a sa wani ṱhogomelo I bvaho kha tshiimiswa tsha muvhuso
Pulane ya tshiṱirathedzhi yo lugiselwa u ya nga maitele o dodombedzwaho afho fhasi .
Kutshimbidzele kwa kushumele - ku katela mushumo wa u bveledza pulane nga u ita mishumo yo fhambanaho i re kha pulane .
U ṱalutshedza nzulele ya fhethu sa ya muṋo , thempheretsha na vhudzivha , zwi tea u itwa misi yoṱhe uri zwi itee mazha na u pimiwa ha kharenthe .
Mushonga wa Acute : Mushonga u randelwaho u fhungudza tsumbadzwadze dza vhulwadze ha tshifhinganyana kana nyimele , sa tsumbo , u kavhiwa kana fuvhalo .
Nḓisedzo ya mitambo lwo linganelaho na mishumo ya vhuḓimvumvusi ndi zwa ndeme kha mveledziso ya mitambo nahone zwo thomiwa ngazwo nga masipala .
( c ) muṅwe na muṅwe o iledzwaho u khetha kha Buthano ḽa Lushaka kana o iledzwaho hu tshi tevhelwa khethekanyo ya 47 ( 1 ) ( c ) , ( d ) kana ( e ) u vha Muraḓo wa Buthano ;
Vhukati ha vho kuvhanganaho hu na vharangaphanḓa vho rangaho phanḓa dzango ḽashu nga zwifhinga zwo fhambanaho .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo nga yeneyo nḓila tsho ṱanea kha tshanduko iṅwe na iṅwe kha mulayo na kha mbuletshedzo ya muvhalelano .
U langa na u tshimbidza Mveledziso ya Zwiko zwa Vhathu na Mbekanyamushumo ya Mutakalo na Ndondolo ya Vhashumi .
U ṅwala mitaladzi miraru nga mafhungo awe kana zwe a ṅwala na vhaṅwe ngae kana tshiṱori tshea ḓisikela nga u shumisa mibvumo ye ya gudwa na maipfi a u vhona o ḓoweleaho , maḽeḓeredanzi na tshitopo .
Nga vhanga ḽa maitele a vhukwamani ho dzingindelaho , tshipikwa tsho vha tshi nga si swikelelwe .
Kha hugaledzwa ha mahayani vhu re na vhukwakwani vhu re fhasi kale malaṱwa o vha a tshi vhulungwa madindini e a vha a tshi wanala muḓini muṅwe na muṅwe , zwo ralo u kuvhanganya malaṱwa lwa tshiofisi a zwi ṱoḓei nga u ṱavhanya .
Ndi mulayo u re na ndeme na tshitandadi zwine zwa tea u tevhedzwa vhuponi ha ḓoroboni u itela u fhungudza u tshinyadzwa ha vhupo nga firiiweyi .
U shandukisa vhupo ha u langa nga u fhungudza zwithithisi zwa vhudzheno , ha engedziwa tshikoupu tsha muṱaṱisano kha netiweke ya nḓowetshumo na u fhungudza vhupfiwa ha muvhuso ho livhanaho kha ikonomi , vhune na hone ha tea u ṱanḓavhudza tshikoupu tsha tshanduko i engedzaho vhubveledzi .
Maga o thomiwaho a tshifhinga tshipfufhi a u kuvhanganya malaṱwa a ḓo thoma nga fulo ḽa u tsivhudza tshitshavha ḽine ḽa khou ya phanḓa .
Tshigwada tsha SAPC kha ḽikumedzwa tsho sumbedza uri manditi na u shumisa ṱhangu , zwine zwo iledzwa kha khethekanyo ṱhukhu dza ( d ) na ( f ) , zwi itwa nga vhurereli ho fhambanaho hu tshi katelwavho na Hinduism nahone tsumbo dzi sa gumi afha fhedzi .
Muṋetshedzi wa tshumelo u ḓo ṋetshedza u bvelaphanḓa ha vhege zwo ḓi tika nga mushumo wo itwa kha muofisiri wa thandela , ane a ḓo davhidzana na muofisiri wa u ṱola zwi tshi ya nga mafhungo ayo .
Vhaeni vhaḓivhalea vho rambiwaho lwa tshiofisi kha Samithi nga Muvhuso vha ḓo ṋewa vhudzheno kha vhupo ha Samithi nga Mashango Mbumbano .
Phambano ndi ya uri vha kuvhatedza pulane u wana ndaulo hafhu , u khwinisa kha na u thoma u i shumisa phanḓa ha musi vha tshi ḓivha uri muholo u ḓo vha vhugai .
Vhudzuloni ha izwo , mbuno , zwiwo kana thaidzo dzi tea u vhudziswa dzo livhanwa na thendelano kana phambano dzi tea u sumbedziswa .
Vhuendelakule na vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha vhathu vhanzhi zwi ḓo sedzesa khorido ntswa dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi u itela u ḓisa nzulele dzine dza ḓo kunga kushumiselwe kwa mavu kwa u anda ha vhadzulapo , na u sa andesa havho .
8.2 . Afrika Tshipembe ḽo vha muraḓo o fhelelaho wa AFRA nahone ḽi shumisana na maṅwe mashango ane a vha miraḓo u itela u ṱuṱuwedza zwipikwa dza thendelano kha dzhango ḽa Afrika .
Zwivhangi kana zwiitisi na mvelelo dza tsireledzo i si yavhuḓi mushumoni zwi itea nga u ṱavhanya nahone zwi a leluwa u shumana nazwo .
Masipala u maanḓafhadza vhakhantseḽara vhawo na komiti u tshimbidza kuitele kwa u pulana kune kwa ḓo konisa komiti iṅwe na iṅwe u bveledza mandeiti lwa tshifhinga tsha mushumo .
U khathalogo na u khethekanya matheriala muswa hu tshi shumiswa dathabeisi dzi re hone .
- U dzulela u sedzulusa tshiimo tsha mutsho
Tshanduko nga maanḓa dzi vhonala kha themamveledziso dza thekhinoḽodzhi ntswa kha masia a vhudavhidzani ha ṱhingo , sisiṱeme ya mafhungo na eḽekiṱhironiki ṱhukhu .
Kha vha ḓivhe tshakha ya thendelo ine vha i ṱo ḓa nahone vha ḓadze fomo ya khumbelo yo teaho .
Ndi ngazwo Khabinethe i tshi dzhiela nṱha vhubindudzi ha R24 miḽioni nga vha Muhasho wa Dzibada na Vhuendi vha Gauteng u lugisa bada ya D904 , ine ya ḓivhiwa hafhu nga ḽa Evaton Road .
U ṱuṱuwedza zwa u wana vhukoni nga u shumisa vhugudisi ho ḓitikaho nga vhukoni .
Kha u bveledzisa mbekanyamushumo yashu ri ḓo shuma na Vhaambeli vhashu vha Tshumisano ya Matshilisano ; maAfurika Tshipembe a ṱhonifheaho u bva kha sekithara dzo fhambanaho dza tshitshavha tshashu .
U ṱhoṱhela nga u ṱavhanya ha sisiteme ya thikhedzo yeneyo , ho rumelwa , na engedzea ha kilima ya ikonomi ya matshilisano i si yavhuḓi i no khou bvela phanḓa , i fhedza i tshi khou ita uri vhana vhanzhi vha vhe khomboni .
Tsho tshimbilisa hani ?
Ri dovha ra itelwa khaedu nga u shayea ha mavu o teaho nahone o dzulaho zwavhuḓi khathihi na u sa vha hone ha themamveledziso khulwane kha mimasipala minzhi .
( g ) Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli ; kana
Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe i shuma sa tshiko tshihulwane tsha mafhungo u itela u vhona ṱhoḓea dza ndeme ya maḓi a tshumiso ya maḓi yo fhambanaho na u itela tsireledzo na ndondolo ya mutakalo wa sisiṱeme dza mupo dza maḓi .
Vhalingiwa vho nanguludzwaho vho ḓo ṱoḓea u dzhenela mulingo wa u sedza vhukoni havho , mulingo wa khomphyutha na zwikili zwa u ṅwala , phanḓa ha inthaviyu ine ya ḓo dzhielwa nṱha kha munanguludzo wa mafhedzo wa vhalingiwa .
I nga dovha hafhu ya katela nḓisedzo ya maḓi a songo kunakiswaho nga vhunzhi u bva kha muṅwe Muṋetshedzi wa Tshumelo dza Maḓi u ya kha muṅwe hu tshi itelwa khunakiso na khovhekanyo hafhu .
Senthara ya ndingo i ḓo rumela khumbelo yavho kha MEC u wana thendelo kana u haniwa .
Tsedzuluso ya phimo i khwaṱhisedza u bvela phanḓa ha mushumo nga muvhuso wa u vhuedzedza ikonomi ho teaho na u ṋea shango tshikhala tsho teaho kha u bvela phanḓa na u thoma pulane dzaḽo dza vhudzheneleli .
Vhana vha tea u ṋekana nga zwidodombedzwa zwa muthu wa Afrika Tshipembe ane a ḓo vha a mulondoti wavho .
Nḓala , u kavhiwa nga nzulatshinya na ṱhahelelo ya pfushi zwi kwama vhukoni ha vhana ha u guda , u dzhena tshikolo na ndondolo nga u angaredza .
Miṱa i tshenzhela masiandaitwa a HIV na AIDS nga u ṱavhanya , ngauri miṱa ndi yone vhaṋetshedzi vha ndondolo vhahulwane ya mulwadze na a re na vhukonḓi ha masheleni vhu elanaho na AIDS .
U sedzesa maṅwalwa a no nyanyula , girafiki / zwifanyiso na thekhiniki dzi no nga u fulufhedzisa na nḓila dza u nyanyula dzangalelo .
Afhu , zwiitisi zwa vhutsireledzi , zwo khetheaho zwa zwipikwa izwo zwi nga si anḓadzwe .
O mala nahone muholo wo ṱangana na wa mufarisi wawe , ngamurahu ha zwine zwa ṱuswa zwo tendelwaho u fana na PAYE na UIF u fhasi ha R27 192.00 nga ṅwaha
A zwi thivhelei uri tshumelo dza zwa mutakalo kha vhadzulapo vha shayaho dzi kwamee nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi , sa izwi u engedzedzea ha nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme hu tshi nga bvelela fhedzi arali ho litshwa dziṅwe tshumelo .
Zwenezwo , ho ḓo dzhiiwa tsheo ya uri vha re na phemithi vhane vha rengisa zwikambi nga vhunzhi na u vha na thundu dzi ḓiswaho nga vha SAB vha tea u tendelwa sa vha re na ḽaisentsi .
Rekhodo dzi ḓivhea kha tshitatamennde tsha mashumele a masheleni .
Maṅwe a mafhungo a re vhukati afho fhasi a ṱalutshedza uri muthu a re kha tsha u ḽa ndi muthudḓe , ngeno maṅwe a tshi ṱalutshedza muthu a re kha tsha monde .
" mulaedza wa data " u na ṱhalutshedzo yo ṋewaho kha Milayo ;
Arali DPME itshi khou tendela khaṱhululo ya nga ngomu ino khou hanedza u landulwa ha khumbelo ya u swikelela rekhodo ya muthu wa vhuraru ine ya kwama zwithu zwawe zwa tshidzumbe ; madzangalelo a bindu / thengiso na maNwe mafhungo a tshiphiri ; na rekhodo dza Mbuelo dza Muthelo dza Afrika Tshipembe ( SARS ) , maanḓalanga o teaho a tea u ḓivhadza muthu wa vhuraru hu sa athu fhela maḓuvha a 30 nga murahu ha musi vho ṱanganedzwa khaṱhululo .
Muhasho wa Vhuendi ( DT ) na zwipiḓa zwawo zwa vundu
Kha ṅwahafumi mivhili tshe Vho-Madiba vha vhofhololwa , shango ḽashu ḽo shanduka zwi vhonalaho .
Ndivho ndi u pfufha na u hulisa Dzisainthisti dza Afrika dzo shumaho zwavhuḓisa kha u swikela havho kha zwa saintsi na zwe vhatumbula .
7 . Muṱangano wa vhukati ha dzangano ḽa Mbumbano ya Afrika ( AU ) na ḽa Mbumbano ya Yuropa ( EU )
Vhuḓifhinduleli ho raloho vhu amba uri ndifho dza tshipondwa dzi tou vha ṱhoḓea ya fhasisa afho hune tswikelelo yo ḓoweleaho ya khothe ya konḓa .
Khethekanyo 17 na 20 ya Muvhuso Wapo : Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , 200 a u shumi fhedzi kha komiti dza wadi , fhedzi , mulayo nyangaredzi wa u vha khagala na u swikelelea ha miṱangano ya khoro na komiti ṱhukhu wo thomiwa zwo khwaṱha , nga u dzhenela , nahone u tea u pfukiselwa kha komiti dza wadi .
Fhedzi vha ḓo zwi sedza nga iṱo ḽa masheleni kana u ya nga zwa masheleni , mbuelo ṱhukhu i khou wisa ikonomi yoṱhe .
Ndayotewa i tendelana na pfanelo na tshirunzi zwi eḓanaho kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Kha vha shandukise nomboro dzavho dza luṱingo na dza fekisi ;
OSTL i lwela u ṱavha sambula dza mbeu u bva kha tshigwada tshiṅwe tsha mbeu ya maṅwe maimo dzi re fhasi ha maimo a ngindo ane a fana .
Vha londote na u ṱuṱuwedza mavhusele avhuḓi na u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi .
Mmbi ya Vhupileli ha Lushaka ya Afurika Tshipembe yo vha yone tshiko tsha u ḓihudza ha lushaka musi itshi shela mulenzhe kha mushumo wa u ḓisa mulalo kha dzhango .
Hezwi zwo engedza ndeme ya gipisiamu sa manyoro a saḽifa .
Zwikili : U oditha , u tshimbidza zwa tsedzuluso ya vhufhura ha wekishopho kana mushumo wa asesimennde ya khombo , kuhumbulele kwa tsenguluso , vhushaka ha zwa matshilisano , ndangulo hu tshi katelwa ndangulo ya thandela ya thimu i shandukaho , vhurangaphanda ha tshiṱirathedzhi , u vhiga lwa u ṅwala lwo fhelelaho , u ḓivhadza mushumo , zwikili zwa khomphyutha .
Arali hu khamphani kana close corporation , muṅwe na muṅwe ane a vha na dzangalelo , mulanguli kana muṱoli wa dzibugu wa khamphani , Tshumelo ya Afrika Tshipembe ya Mithelo kana Muṅwalisi wa Dzikhamphani a nga ita ita khumbelo ya u thuthisa khamphani kana CC .
Vhafumakadzi vho maliwaho vha sa shumiho vha nga thoma zwavhuḓi dzangano ḽa vha vhambadzi kha shango .
Mulamuli o ita mawanwa a thembeaho ane a ima na vhuvhili ha dzikhasitama ngauri zwe vha zwi amba zwo vha zwi tikedzanaho .
Vhabvannḓa a vha nga ḓo tendelwa u langa mavu fhano Afurika Tshipembe , fhedzi vha ḓo ṋewa thentelo ya tshifhinga tshilapfu kana u hadzimiwa mavu lwa tshifhinga tshilapfu .
Ndeme ya u dzudzanya kana u kunakisa ḽaimi zwi topola tshivhalo tsha esidi tshine tshivhalo tsho bulwaho tsha ḽaimi tsha ḓo dzudzanywa musi zwo engedzwa kha esidi .
Tsha u fhedzisela , muthu u a lingea u sedza vhupo ha mashangoḓavha sa vhu sa fhulufhedzisi u itela u swikelela thandela dza mveledziso .
Tshikwama tsho bveledza mbekanyamaitele dza Ndangulo ya u Renga na u Bvisa khathihi na matshimbidzelwe a shumiswaho u dededza na u ita zwa nḓisedzo ya Mulayo wa Ndangulo ya zwa Masheleni a Nnyi na nnyi na ndayo dzawo zwi tshi kwama mishumo ya u renga na u renga ndaka na tshumelo .
Fhindulani mbudziso dzoṱhe kha zwikhala zwe na ṋewa .
Nga Luhuhi uno ṅwaha , muvhuso , vhubindudzi , zwa mishumo na vhaimeleli vha tshitshavha ho vha na u khunyeledza thendelano ya u tandulula masiandaitwa a tshiwo tsha zwa ikonomi ya ḽifhasi kha ikonomi ya zwa dzindaka .
Ndi a kona u dizaina phosiṱara ya mafhungomatsivhudzi .
Sa tsumbo , ṋetshedzo ire kha Mulayo wa Ndangulo ya Vharema , i ṱoḓaho uri
15 . Pfanelo ya vhurereli , fulufhelo na kuhumbulele
Ndi tshakha dza mbeu fhedzi dze dza themendelwa nga fhasi ha Mulayo wa Khwiniso ya Zwimela wa 1976 , dzine dza lingwa u sedza vhuḓi hadzo .
Na he ra thoma zwine zwa vhonwa sa u khombetshedzo dza mupo , ri tenda uri ezwi zwi ḓo shandukiselwa , nga nnḓa , kha ḽebulu dala dza u phasiswa .
Kha tshikalo tshihulwane vhunzhi ha tshumiso ya mavu ine ya khou itea nga ngomu kha Masipala zwi katela zwa vhubindudzi , ndondolo , mavu o limiwaho , fhethu vhudzulo , u limela u ḽa na zwikwama zwihulwane zwa zwipiḓa zwa mavu zwi songo bulwaho zwine zwo khethwa sa fhethu ha ndeme ha zwa vhulimi .
Ndi khombekhombe u badela tshelede ya vhuunḓi ?
( h ) shumisana kha u thembana na u fhulufhedzea nga- ( i ) u ṱuṱuwedza vhushaka havhuḓi ; ( ii ) u thusana na u tikedzana ; ( iii ) u ḓivhadzana , na u kwamana kha mafhungo ane madzangalelo a hone a fana ; ( iv ) u konanya nyito dzao na vhusimamilayo ( v ) u tevhedza maitele o tendelanwaho ; na ( vi ) u thivhela zwa u hwelelana kha zwa mulayo .
A ri koni u fhirisela mushumo wa u alusa vhana kha mapholisa .
Tshiteṅwa itsho tshi dovha tshi sumbedza u rekanywa ha mbuelo dza bingo dzine muthelo wa ḓo tiwa khadzo .
Muḓagasi , ndi tshiṅwe tsha zwiko zwa mulilo tsho ḓoweleseaho nahone tshi shumiseswaho , u a shumiseswa u ṱoḓa u swika kha bulasi iṅwe na iṅwe .
Gwama ḽa Apex , ḽine ḽo lenga u rwelwaṱari , ḽine ḽa ḓo thoma u shuma kha tshifhinga itshi .
Mbadelo dza mbuelo dzi ḓihwa kha thendelo ya mbilo ya mbuelo .
Nḓou nthihi ya mbo gonya thamba Ya dadamala khayo i tshi ṱonga .
Vhadzia mvutshelano vha France sa vhaṅwe ngavho vha Amerika vho vhudzisa zwiimiswa zwi re hone na sialala vha tshi tikedza dimokirasi , mbofholowo na ndinganyiso .
U topola thangi na maipfi a re midzi .
Zwa zwino , vhunzhi ha u ḓiṅwalisa na zwa ḽaisentsi zwi itwa kha senthara khulwane ngei Johannesburg na Ḓorobo ya Tswane .
Tsireledzo badani magondoni ashu i dzulela u vha khaedu , nahone vhareili na vhaendangaṋayo vha fanela u shumisa bada dza nnyi na nnyi nga vhuḓifhinduleli .
Tsho dovha tsha vha tshifhinga tsha u sumbedzisa kha uri ndi zwifhio zwiṅwe zwine zwa tea u itwa ro ṱanganelana kha tshipikwa tsha u fhaṱa tshitshavha tsho bvelelaho na u khwinisa ndeme ya vhutshilo ha vhathu vhoṱhe .
U FHEDZWA HA PHOTHIFOḼIO YA VHUṰANZI NA MUANO WA VHUKONI
U khwaṱhisedza uri khethekanyo ya ḽaisentsi i khou langiwa nga nḓila i shumaho na u tevhedza Tshitandadi tsha Lushaka .
Zwino , u swikelelea ha zwibveledzwa zwa ( hayani ) zwi khou konḓa .
U ḓilondota wa fhola zwi amba lwendo lu si na u ḓitshutshudza lwa zwiṱirathedzhi zwa u langa vhulwadze nga iwe muṋe hu na u fungelela , u ḓifhaṱa , fulufhelo , na u lila u ṱalukanya .
10% ya khamphani dza 100 dza nṱhesa kha Tshiimiswa tsha Thengiselano ya Ndaka dzi langwa nga vharema vha Afrika Tshipembe , dzine dzo swikelela nga kha mulayo wa u manḓafhadzwa ha vharema , u ya nga Ndambedzo ya u Manḓafhadzwa ha Lushaka .
Kha ri tambe mutambo wa tshikhalani .
URI Muvhigo wa Mvelaphanḓa wa Ndondolo ya zwa Mutakalo wa Ṱhangule 2004 une wa bva kha Mulangi : Tshumelo dza Tshitshavha na zwa u Tshilisana u DZHIELWE NṰHA .
Tshumelo dza tshitshavha dzi tea u ṋetshedzwa nga nḓila i sa ḓuri na u vha ya vhukoni .
Hezwi ndi ṅwambo wa vhuḓikumedzeli ha tshoṱhe na u shuma havho lwa biko .
I ṱuṱuwedza vhuḓifhinduleli na u vha khagala .
Sa musi zwo sumbedza kha khethekanyo yo fhiraho , u vanganya zwavhuḓi tshumiso ya mavu na vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu a konadzea musi ho dzheniswa vhuendedzi ha nnyi na nnyi kha u pulanela vhudzulo ha vhathu .
( b ) ṱanganedzwa nga Phalamennde .
U laṱa tshigangeni hu ṱoḓa thendelo yo khetheaho ya Muhasho wa zwa Maḓi na Maḓaka nahone heyi nga nḓowelo i ṋewa fhedzi musi khaphasithi ya u fhiswa ha malaṱwa i ṱoḓeaho i siho .
Zwiko na ikonomi ya vhathu zwi ṱoḓeaho zwi ḓo fhungudzwa .
Khethekanyo ṱhukhu ya fhethu ha vhudzulo u ya kha lushaka lwa buloko yo tiwaho hu na masiandaitwa kha musudzuluwo na sisiṱeme dzi monaho fhethu ha vhudzulo .
Memorandamu wa khumbelo wo sainiwa nga Ṱhoho ya Yunithi yo ṋeaho thendelo ya mathomo a thengo .
Minisiṱa wa Muhasho wa Muvhuso wa Tshumisano na zwa Sialala , vha tshi khou shumisana na mimasipala vha ḓo ṱavhanyisa maitele a u tandulula mafhungo aya .
Arali vha khou ṱoḓa thuso nga ha u badela mbadelo dzine vha koloda , vha humbelwa u kwama Tshikimu kana u humbela muhasho wa HR uri u vha thuse nga kubadelele.
Masipala u na vhuḓifhinduleli ha vhathu vhawo , kha u vhona uri vha a swikelela maḓi o kunaho nahone a swikeleleaho .
Mbalombalo dza vhugevhenga dzi sumbedza u tsela fhasi kha vhugevhenga vhunzhi , nga maanḓa kha ha u homboka vho ḓiṱama , u pwasha dzinnḓu na u hombokwa ha mabindu na vhugevhenga vhune ha tou itwa kha muthu , sa tsumbo , u vhulaha ho tsela fhasi nga 8,6% kha ṅwaha wo fhiraho .
Arali khumbelo ya PAIA yo itwa kha tshiimiswa tsha tshitshavha tshi si tshone ,
I vhambedzwa hafhu na mbekanyamushumo dza dzitshakha .
Mbekanyamushumo dza u thivhela khakhathi zwikoloni na dzone dzi khou shuma kha maṅwe mavunḓu .
MUSHUMO MUHULWANE WA KOMITI YA WADI ndi u khwaṱhisedza uri vhadzulapo vha wadi vha a dzhenelela na u ḓivhadzwa nga ha tsheo dza khoro dzi kwamaho matshilo avho .
Maanea a fhungo o dzhiela nzhele ṱhoḓea dza u thomiwa ha tshikwama tsha ndiliso tsha vhapondwa vha vhugevhenga khathihi na mafhungo manzhi a u ṋea maanḓa mupondwa na maitele a vhulamukanyi ha mbuedzedzo kha vhugevhenga .
Vhakhantseḽara vhararu na vhone vha a dzhenelela kha muṱangano .
Nomboro i re afho fhasi i sumbedza tshivhalo tsha miṱa i wanaho mutikedzelo wa vhashai u bva kha masipala .
Musi close corporation i si tsha ita vhubindudzi , i nga humbela Muṅwalisi wa Dzikhamphani uri a bvise u ṅwaliswa hayo kha database .
u dzudzanywa ha mbekanyamaitele na maitele malugana na ndondolo ya mutakalo kha tshiimiswa .
- U rwela bola nṱha ha nethe hu tshishumiswa murahu ha tshanḓa , e na khonani
Afrika ḽi ḓo vha dzhango ḽi si na zwidzidzivhadzi , ḽi si na zwa u iswa vhuponi vhuṅwe nga khani ha vhathu .
mahalahase : u lavhelesa ipfi wa vhona arali hu na zwipiḓa zwine zwa ḓivhea
Tsha u thoma ndi khou ṱoḓa u amba zwa uri hezwi azwi konadzei , nga uri Khabinethe a i tendelwi u ṅwala muvhigo uyo .
Musi hu na u gonya hu angaredzaho kha ṱhoḓea ya matheriala a u fhaṱa , khathihi na mbumbo yapo ya thandela dza u fhaṱa , ho vha na u lenga na ṱhahelelo ya matheriala .
Zwi fhambanyaho na dziṅwe mbekanyamushumo , mbadelo ya vhashumi i dzhia tshipiḓa tshiṱuku tsha tshinyalelo , ngeno thundu na tshumelo dzi dzone zwiitisi zwa vhunzhi ha tshinyalelo .
3.1 . Khabinethe i ṱanganedza thendelano ya thandululo yo swikelelwaho kha fhungo ḽi kwamaho Thambo ya U ita khumbelo ya u kovhelwa sipekiṱhiramu ya brodobennde ya luvhilo .
Nṱhani ha izwo , masiandaitwa ane a nga itea a u shela gandululo kha Saithi ya u Fhisela mathukhwi yo Ḓoweleaho a tea u elwa , u ya nga ha Ṱhoḓea dza Gumoṱuku dza U khethekanya , U fara na u Laṱwa ha Mathukhwi a re Khombo .
PDF Mbadelo dza phurofeshinaḽa dza u ṋetshedza mushonga .
Ro kwamea , nga upfa uri mulovha , Phaḽamennde ya vhathu vha Zimbabwe yo ṱanganedza tshanduko dza 19 kha ndayotewa , u vhea theo dza bveledziso ya muvhuso tshitshavhani tshoṱhe .
Tsumbedzelo dza mveledziso na kushumele zwi ṱoḓa u bveledziswa musi kuitele kwa vhupuḽani ku kati .
Hu tea u humbulwa uri ndeme ya maḓi yo sedzwaho i ṱalutshedza zwihulwane zwine zwa dzhiiwa sa ndeme ya maḓi yo teaho na uri ndeme ya maḓi nga nnḓa ha phambano iyi i nga , nga fhasi ha dziṅwe nyimele , vha i tshi ṱanganedzea .
Hezwi zwi katela u ṱola na u sedzulusa u dzulwa ha dzinnḓu dzo lambedzwaho nga tshikwama tsha nnyi na nnyi ho imelwa Mihasho ya Vundu na Muhasho wa Tshumelo dza Nnyi na Nnyi .
Phambano khulwane vhukati ha mashango kha ndivhanele ya vhadededzi vha tshifhinganyana i nga kwama kuvhambedzele kwa data .
Afrika Tshipembe ḽi , fhedzi , khou ṱangana na thaidzo ya u vha na mukovhe wa ndeme wa vhadzulapo vhaḽo vha si na mishumo .
Idzi khethekanyo dza milandu , na mvelelo dza hone , zwi ḓo ambiwa afho fhasi .
Ṅwaha uyu u tea u vha ṱhanzi kah nyaluwo hafhu ya vhukhwine ha madzangano maswa .
Haya maga a ḓo vha a tshifhinga tshilapfu kha u fhungudza ndozwo kha mashumisele a tshelede muvhusoni .
Ṱalusani ni dovhe ni alutshedze thaidzo nthihi khulwane zwi tshi kwama tshiendedzi tsha u hwala dzigoloi kana mureili watsho .
Ri tea u tenda u vha vha fulufhedzeaho na u ṱanganedza he ra kundelwa , ngauri kha zwenezwo ndi hone ho lalaho nḓila i yaho kha u bvela phanḓa ha vhukuma .
Kushumele kwa Afrika Tshipembe kha mimaraga iyo zwi nga dzhiwa sa zwi vhuedzaho kha mimaraga i shumaho .
Ṱhoho : U divha zwinzhi nga ha phukha ya ḓaka nthihi - Awara 2
Hu tea u vha na mafhungo afhio kha mbilo yavho ?
U ṱanziela u vha hone ha mbuelo dza fhasifhasi , dzo teaho na u wanala nga tshifhinga dzi dza masipala dza mithelo ya maḓi na muḓagasi .
Khunyeledzo na mawanwa a zwi sumbedzi u pfesesa kana ha ngo ṋetshedzwa na luthihi .
Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo nga vhuṱungu vhuhulu kha muṱa wa Vho Dokotela Phillip Nchipi Tabane , vhe vha ri sia nga murahu ha vhulwadze ha tshifhinga tshilapfu nga ḽa 18 Shundunthule 2018 .
Ndima yo dodombedza zwine u swikelela tshiṅwe na tshiṅwe tsha ṱhuṱhuwedzo dza sumbe tsha amba zwone kha Afrika na vhadzulapo vhaḽo .
U lavhelesa na u sedzulusa zwiimiswa ( Mivhigo ya kotare na ya ṅwaha )
Ndivho ya u vhambadzela nnḓa arali tshiko tsha zwi tshilaho tshapo tshi tshi khou vhambadzelwa nnḓa
Mulaedza une mitambo iyi ya tea u isa kha vhathu vhashu ndi uri , vhathu vha re na vhuholefhali vho fhelela na u kona u bveledza sa muthu muṅwe na muṅwe tshitshavhani .
Thaidzo idzo dzi nga katela mafhungo a uri u tevhela khumbelo kha nyimele ine ḽa vha khayo zwi ḓo ṱoḓa uri Muvhuso wo humbelwaho u pfuke zwipikwa zwa thendelano dzine wa vha nadzo dzo dzhiwaho vhukati ha mashango .
A hu na na tshithihi kha tsumbanḓila iyi tshine tsha fanela u dzhiiwa sa tshine tsha khou shandukisa pfanelo dza mulayo dzine dza vha hone na vhuḓifhinduleli ha vhafaramikovhe sa zwo sumbedzwaho kha NEMBA na Ndaulo ya BABS
Zwikhala zwa zwa vhewa tsini na dzibannga kana thula dzi sedzaho tshikhala ndi zwone zwa vhuḓisa .
MBUMBO YA MUHASHO
Hedzi dzi ḓo shumiselwa nga maanḓa kha vhafumakadzi vhane vha khou tambudzwa na vhana khathihi na zwipondwa zwa zwiito zwa u tshipa .
Mushumi wa tsireledzo u fanela u manḓafhadza u kona u bvisela nnḓa ha tshitediamu vhaṱaleli vha itaho phosho yo bvaho nnḓa ha nḓila kana u vha hanela u dzhena , na u shumisa maanḓa a pfadzaho u ita mushumo yeneyo .
Ri tshee kha mutumbu Ambani uri ho itea mini .
9.2.2.2.2 fhethu ha ndeme ha u shumela ha tshiimiswa tsha phuraivethe uri i kone u vhaliwa nga tshitshavha nga tshifhinga tsha mushumo ;
( 3 ) Miholo , magavhelo na mbuelo dza vhathu vhe vha vha vhe dzisinetha vho vhewaho sa vhurumiwa ha tshoṱhe kana sa miraḓo ya vhusimamilayo ha Vunḓu , i nga si kone u fhungudzwa nga vhanga ḽa u vhewa uho fhedzi .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
Tshipembe wa vhukuma na u fulufhedzea .
U shandukisa zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi dza vha pulane dza kushumele
5.3 U bva mabebo a dimokirasi mushumo munzhi wo no itwa u khwaṱhisedza uri vhadzulapo vha wana tshumelo dza mutheo u fana na maḓi o kunaho .
CDW ndi zwiko zwo ḓisendekaho nga tshitshavha na vhathu vha shumaho na zwitshavha u bva he vha khethwa hone u ya hune vha shuma hone nahone vha na vhuḓifhinduleli ha mishumo yavho .
U rengisa vhathu ndi zwiito zwi siho mulayoni zwa u endedza vhathu u bva kha shango ḽithihi u ya kha ḽiṅwe uri vha rengiswe u itela u kombetshedzwa mushumo kana miṅwe mishumo ya vhugevhenga .
GEMS i a badela mishonga ya vhulwadze vhu sa fholi yoṱhe yo randelwaho nga madokotela ?
u khwinifhadzwa ha vhukoni ha u dzhenelela hashu kha Ikonomi ya Vhuvhili , na phungudzo ya tsiku ;
Ngauri tsivhudzo dza mbadelo dzi a fana nahone dza dovha dzi si sumbedze zwidodombedzwa zwi yelanaho na mutheli , ndi zwa ndeme uri mutheli muṅwe na muṅwe wa tshifhinganyana a dzhenise zwidodombedzwa zwa akhaunthu zwi re zwone kha tsivhudzo iyi .
Hezwi zwi sumbedza uri maitele a u dzhena kha maraga a thu tou konḓa ngauralo .
Vhukoni ha dzilafho nga luṱingo u leludza ndondolo ya dzilafho hu si na ndavha na vhukule na vhukoni ha vhashumi vha re saithini , zwi ita uri vhu kunge kha sekhithara dza mutakalo na dza nnyi na nnyi na dza phuraivethe .
U fhungudza mvelelo dza khombo dza vhushai kha vhadzulapo vha Afurika Tshipembe vha miḽioni nga tshifhinga tshipfufhi , puḽane i themendela u :
Zwi na vhuṱanzi uri madavhi oṱhe a muvhuso a vhea ndeme khulwanesa kha mveledziso ya themamveledziso , mveledziso ya ikonomi na tsiko ya mishumo , nyengedzedzo ya tshumelo dza mutheo na phungudzo ya vhushai na u fhaṱa nzudzanyo dza zwiimiswa dzi pfadzaho .
Khabinethe yo fululedza na u tamela mashudu :
Muhasho wo bvisela khagala mbadelo dzo badelelwaho nṱha dzo teaho sa Vhuḓifhinduleli ha Tshifhinganyana kha notsi dza u bvisela khagala dza Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha nga Ṅwaha .
Khaphasithi ya memori wa u sentsa ndi khulwane vhukuma , mafhungo manzhi ane ri a kona u a fara nga tshifhinga tshithihi .
Vhakhantseḽara vha fanela u thoma u badela zwi tshi bva zwikwamani zwavho vhone vhaṋe nga nṱhani ha tsheo dzavho dzi si dzavhuḓi .
Zwa uri mutengo wa vhengeleni , we wa shumiswa u itela mirekanyo iyi , u sumbedza mutengo wa " ole ya u bika i sa ḓuriho na luthihi " kha shelufu , hu si ole ya mulivhaḓuvha ya vhukuma , zwi amba uri u sumbedza mutengo wa ole yo vangiwaho .
Muvhuso wo thoma nnḓu dza lushaka na mavunḓu dzine dza tsivhudza kha mafhungo oṱhe a kwamaho vhurangaphanḓa ha sialala na zwitshavha zwavho .
Fhungo ḽine ḽa ṱoḓa u dzhielwa nzhele yo katelaho nga u ṱavhanya ndi ndangulo yo ṱhogomelwaho ya masheleni ashu .
I bveledza ṱhoḓea dza fhasisa dzi konḓaho dza u kunakiswa ha maḓi a mashika .
Zwivhumbeo zwa u enda zwa mbeu zwi ḓisa dzangalelo kha vhana vhanzhi .
Ni wane ni talele nga fhasi ḽiitiḽianzeli ( ḽihulwane / ḽi no wanalesa ) .
Zwifanyiso zwa muhumbulo zwi mu tambudzaho zwa madekwe zwo vha zwo ṱuwa .
Mbuno dzo sedzwaho
U thola ndi tshithu tsha ndeme u swikelela ndinganyiso ya matholele , nga u vula zwikhala zwa mishumo kha zwipiḓa zwoṱhe zwa tshitshavha .
Moḽikhuḽu dzo vhumbiwaho u bva kha zwitshilaho zwi khethekana zwa vha zwibveledzwa zwo fhambanaho , zwine zwiṅwe zwa a konḓelela fhedzi zwa wanala nga tshikhala tsha muthethe muthihi .
Masiandaitwa a vhulwadze ha swigiri kha muthu , tshitshavha , vhupo , mbekanyamaitele dza lushaka , saintsi na zwa tsedzuluso kana mikhwa ya vhuthu ndi maṅwe a masia ane hu na khonadzeo ya tsedzuluso .
f ) zwifanyiso zwo tou fodiwaho na dzividio .
Mulwela mbofholowo vha kale vho shumaho sa MEC kha phothifoḽio dza vundu dzo fhambanaho u bva tshe ra wana dimokirasi .
Ro fhirisela khumbelo kha vha ndaulo ya Zimbabwe , a hu ṱanganedzwa phindulo .
Naho zwo ralo , u shaea ha u pfesesana na u bveledza kuvhonele kwa dibeithi dza kusedzele kwa zwithu hu si u wana mbuno , vhathithisi vhashu vha amba u nga ri mbudziso ya tenda u shanduka ndi ya mashangoḓavha kha milayo yashu ya zwa mushumo .
Tshilikadzi yo ḽi wana i kha nyimele i konḓaho ngauri mvelele ya munna wawe na lutando lwawe a zwi fani .
U ela khetho hu katela u thoma u saukanya khonadzeo ya khetho u bva kha mbonalo ya thekhinikhala na ya kushumele na mbonalo ya masheleni na khonadzeo ya ikonomi .
Tshitshavha tsha dzitshaka tshi nga si kone u ima tsha lavhelesa ngeno khakhathi dzi tshi khou shushedza hu si mulalo wa dzingu fhedzi , fhedzi na mulalo wa ḽifhasi .
Arali mbekanyamaitele yavho na mbekanyamaitele ya lushaka ya Zwishumiswa hu u vha na khonadzeo iṅwe na iṅwe ya mvelaphanḓa , u khwaṱha , tshiṱuhu tsho fhelelaho , masheleni na u langula masheleni yo tea tshoṱhe , na tshitshavha tsha vhupileli tshi a zwi pfesesa .
Swigiri ya malofha na khoḽesiṱirolo ( hu ṱoḓea u ṱhavhiwa luthihi kha munwe ) ;
Ndi a kona u vhala atikili ya gurannḓa .
Ho dovha hafhu ha vha na vhaimeli vha vhalavhelesi u bva kha tshitshavha tsha dziNGO fhano Afrika , WHO , China na Russia .
Afha fhasi ndi maga a maitele a u ḓadza fomo ya khaṱhululo ya nga ngomu-
Hezwi na zwone zwo kula nungo na u fhunga mushumo wa khothe dza sialala sa vhafari vha mikhwa mivhuya na mvelele .
A vha vhone zwauri mitevhe ire tshifhingani ya nyanḓadzamafhungo zwi a leluwa u i wana .
Honeha , arali volumu i fhasi nahone u dzula havho hu hupfufhi mushumo wavho u khou litshedzelwa .
Hune zwa konadzea , hu a itwa mbambedzo na ṱhoḓisiso dzo fhiraho .
A ri kanikani uri u ranga phanḓa demokhrasi kha shango ḽashu na mathomo a mulalo kha dzingu ḽashu ndi khuliso ya khwine kha u livhuwa u ḓikumedzela havho kha tshiitisi tsha mbofholowo yashu .
Zwenezwo , musi ri tshi ṱangana afha kha maḓuvha aya mararu , ri ḓo kona u vusuludza vhushaka vhukati ha zwipikwa zwi katelaho ḽifhasi ḽoṱhe na adzhenda ya fhano hayani hu si na u timatima .
Naho zwa u thivhela malaṱwa , mbuyedzedzamalaṱwa na ndaulo ya malaṱwatshiomate a masipala a nga lwedzanela zwiko zwi si gathi , idzi nyimele dzi nga fhungudzwa naho zwo ralo nga vhupulani ha malaṱwatshiomate ho ṱanganelanaho na mbekanyamushumo ya mugaganyagwama .
Sa tsumbo , Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho i katelwa ṋetshedzo ya u vhona uri zwitshavha zwi nga ṋetshedza mihumbulo na ngeletshedzo .
Ri ḓo dzhia maga hafhu a u rindidza na u khwaṱhisa zwiimiswa zwa vhuṱhogwa u fana na Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe ( SARS ) .
Vhutsila vhu ita uri vhagudi vha ḓivhe zwivhumbeo zwiṋa zwa vhutsila : mutshino , ḓirama , muzika na Vhutsila ha u Vhona .
U swikelela ndivho dza puḽane zwi ṱoḓa vhurangaphanḓa ha u tshimbidza kana u langa tshumiso , na u ita uri vhathu vha Afurika Tshipembe vha tende u lozwa vha tshi itela mbuelo dza tshifhinga tshilapfu .
Miraḓo yoṱhe ya masipala wapo " kha nyimele ya nnḓu dza bulasini " vha ambwa navho nga kha mbekanyamushumo .
Nga nnḓa ha u khwinisea kha mamaga na tshumelo ya u vhambadza , mbekanyamitele dza mbambadzo dzi tea vhewa u itela u khwinisea ha tshifhinga tshilapfu na u tatamuwa ha mashumele a mbambadzo Afrika Tshipembe .
U dzulela u ṱoḓa mivhigo yo dzudzanaho u bva kha khoro u ya kha Komiti ya Wadi
U khou dovha hafhu wa ṱoḓa u livhanya ndaela dza Zhendedzi ḽa Fulufulu ḽa Athomo ḽa Dzitshaka na mishumo yawo .
Ndi ḓo fhindula mbudziso ya tshanduko ya tshivhumbeo .
U fhungudza ha mpfu dza vhana , u khwiṋiswa ha mutakalo wa vhuimana na u lwa na HIV na AIDS , dali na maṅwe malwadze a nga ho sa lufhiha , ndi ndivho dzine dza elana vhukuma na mutakalo .
Phimo ya u tou mamisa mikando ya mme fhedzi i fhasi na zwiḽiwa zwa u tikedza a zwo ngo lingana nahone a zwo ngo tea ;
Arali khetho iyi yo nangiwa hu themendelwa uri khovhe dzi nga pfukiselwa kha tshiṅwe tshitivhi na uri maṅwe masalela a re na pfushi a bviswe phanḓa ha musi hu tshi ḓadzwa hafhu .
Uri hu swikelelwe bono ḽa madzulo o teaho a vhathu na u khwinisa ndeme ya matshilo a miṱani , vhuvhekanyandeme ha muvhuso vhu katela :
Mishumo yo salelaho murahu ndi ṱhahelelo zwikoloni dzine dza vha mvelelo ya u shumiswa ha tshelede ṱhukhu nga maanḓa kha zwikolo nga tshifhinga tsha miṅwaha ya tshiṱalula .
Zwino vhone , muvhuso u na maanḓa o ṱanḓavhuwaho vhukuma na vhuḓifhinduleli vhuṱukuṱuku .
Vhathu vha vhurereli ha Pagans vha ṱoḓa tsireledzo nga fhasi ha Ndayotewa , na uri vhuloi vhu dzhiiwe sa vhurereli ha vhathu vha lugwada lwonolwo luṱuku .
Zwi tevhelaho zwi ḓo shuma sa zwivhuya nyengedzedzwa : Ndalukanyo dza pfunzo dza nṱha dzi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Zwi na ndeme uri vhathu vhe vha vha sa londiwi kale kha nḓowetshumo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi vha dzheniswa kha ikonomi iyi .
Nṱhani ha izwo , ndaka i sumbedza i si ya bondo .
6.2 . Khaṱhulo yo ḓo imiswa lwa miṅwedzi ya 24 u tendela Phalamennde uri i khakhulule khethekanyo dzenedzo .
Vhashumi vha nga kha ḓi si ṱanganedze uri vha na thaidzo dza mutakalo dzi tshimbilelanaho na mushumo vha tshi ofha malugana na mishumo yavho kana vha tshi itiswa nga tshitigima tsha maṅwe malwadze .
Mafhungo a Zwino kha Shango
Musi ri tshi rembulutshela kha ḽiṅwe sia , ri pembelela khonadzeo na fulufhedziso ḽi ṋekedzwaho nga vhugalatenga vhuno kha vhathu vha Soweto , nangoho ḓorobo ya Johannesburg .
Milingotswikisedzi i ḓo fheliswa ya ṱanganyiswa na milingo ya Fulwi .
Hezwi zwi amba uri vha na mihumbulo miṱuku kana ṱhuṱhuwedzo u ya nga ha nyavhelo ya zwiko .
Naho zwi sa tou kombetshedza phetheni dza kufhaṱele kune ḓisa u shela mulenzhe kha zwa ikonomi vhuponi hapo , mbumbo iyi ya netiweke i sika phetheni dza zwikhala zwa u shela mulenzhe kha zwa ikonomi , ho ṱanḓavhuwaho ha dovha ha ya thwii vhathuni lune ha nga katela mifuda yo fhambanaho ya vhoramabindu na phetheni dza u bindudza ha khomese .
Ri tshi khou shumisana na Brazil , India na China , ha dovha ha dzhena na United States , ḽine ḽa imela mashango o bvelelaho , ro ita nḓisedzo ya ndeme kha thendelano ye ra dzhia ye ya ṱanganedziwa kha Dzulo la Tshanduko ya Mutsho ngei Copenhagen nga Nyendavhusiku mahoḽa .
Vhanameli avha vha ḓiwana vho bva vhuponi ha havho , nahone vha anzela u pfa vho hahedzwa , na u fashwa nga mambule , u fhira musi vhe zwiendedzini zwavho , kana vhe zwiṱaraṱani .
Yo thomiwa hu tshi khou fulufhelwa uri vhathu vha Afrika vha na ḓivhazwakale ino fana , na vhuyo vhune ha bva kha mvelele dza kale na vhutshilotshedza na uri Afrika ndi vhubvo ha vhathu .
Ndi vhathu vha si gathi vha si na pulane dza uri vha nga pembelela hani ḓuvha iḽi kana vha nanga u sa ita dziṅwe nzudzanyo nga tshifhinga .
U amba nga zwifanyiso na vhaṅwe zwi re kha phosiṱara , tshati dza thero , bugu na zwiṅwevho ( dzi so ngo fhira thero ṱhaṋu nga themo ) .
U itela ḽiga ḽi sa gumi , mbambedzo dza zwa u vhulunga dzo khwiṋiswaho dzi nga nḓila i tevhelaho :
8.2 . Zwishumiswa zwa vhupulani zwa muhasho wa lushaka kana Mbekanyamaitele na Maga ( PAMs ) zwi lingedza u fhungudza muhasaladzo u bva kha sekhithara zwi tshi elana na zwipikwa zwa muhasaladzo zwa sekhithara .
A ro ngo kona u wana referentsi dza dzitshaka ine ra nga i shumisa u kala , na uri phimo dza zwino dza khoudu idzi nṋa a dzo ngo ḓowelea arali dza vhambedzwa na ndivhanele dza mbuelo dzi badelwaho ngei USA .
Zwithu ezwi zwa ndeme nga maanḓa ndi tshiṱirathedzhi tshi tshimbidzaho u phaḓaladzwa ha zwiko kha Muhasho lwa tshifhinga tshilapfu .
Ri dzinginya uri khwiniso dzo dzinginywaho dzi katela ṱhoḓea ya uri komiti ya odithi i fanela u vha na muraḓo muthihi zwawe ane a vha na nḓivho ya zwa masheleni .
Hezwi zwi nga dzhia maḓuvha a si mangana kana zwa tou phaḓalala kha tshifhinga tshigede , fhedzi zwi ḓi tea u dzula zwi kha shedulu yo pulaneliwaho .
Muvhuso u ḓo dovha hafhu u dzhiela nṱha , na u bvela phanḓa na u khwinisa hafhu , u shela mulenzhe ho engedzwaho , kha pfunzo yashu ya vhaaluwa .
Hezwi kanzhi ndi nga mulandu wa tswikelelo ine ya si vhe yavhuḓi ya mimaraga , ine ya langwa nga zwikhukhulisi zwa fhethu , zwikonḓisi zwa themamveledziso , u kundelwa u swikelela ṱhoḓea dza zwi ṱoḓeaho mimaragani , na u shayea kana u sa lingana ha tswikelelo ya mafhungo .
Maṅwalwa a mugaganyagwama a iswaho phalamenndeni a katela zwoṱhe nahone a a pfesesea .
U bveledza zwiṱirathedzhi zwa u swikelela tshipikwa
Vhaphuresidennde vha kale , Vhafarisa Muphuresidennde vha kale , Vhaofisiri vha kale na Vhahaṱuli Vhahulwane vha kale vha swika munangoni u livhaho kha tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Lushaka .
Tshivhumbeo tsha tshiimiswa tsho sedzuluswa kha mavundu a malo kha a ṱahe .
Hezwi zwi sumbedza u anda nga phesenthe nthihi ya vhadzulapo vhoṱhe vha vundu nga nṱhani ha mipfuluwo .
3.5 . Hafhu , vhathu vha vho ḓo kona u shumisa khaelo dza u khwaṱhisedza dzo fhambanaho na khaelo ye vha i shumisa mathomoni kana vha shumisa khaelo yeneyo nthihi u tou bva kha khaelo yavho ya u thoma u vhuya u swikela kha phimamushonga ya khaelo ya u khwaṱhisedza .
Mulangadzulo , Ofisi ya Mulangavundu i tea u vhona uri i khou dzhia tshiṱoko na u dzudzanya zwithu zwayo zwavhuḓi .
Miraḓo miraru ya bodo ya khorotshitumbe ya Barlow Rand ( hu tshi katelwa na mudzulatshidulo ) na vhone vho vha vhe miraḓo ya Bodo ya Vhueletshedzi ha zwa Vhupileli ya PW Botha .
Nḓila dza vhusiki dza u wana ndambedzo ya masheleni i sa nyeṱhi , zwishumiswa na zwiko zwa vhathu i ḓo ṱoḓisiswa .
Muaro wa u tou funa u nga ṱoḓa muhumbulo wa vhuvhili na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho
Mbadelo ya tshumelo
Sesheni idzi dza u pendela dzi katela themendelo dza ṱhogomelo ya nga murahu na sisiṱeme dza vhupfumbudzi dza u khwaṱhisedza phurosese ya u bveledza vhukoni .
Heyi Thendelano i ḓo thoma u shuma nga ḓuvha ḽine ya ḓo sainiwa ngaḽo ya fhela nga ḓuvha ḽe ḽa tiwa nga miraḓo .
Ndingo dzoṱhe dzi fanelwa u itwa hu tshi tevhedzwa milayo yo ṅwalwaho zwavhuḓi i tevhelaho ya ndingo sa zwo ṱalutshedzwaho afho fhasi :
U vhea iṱo kha u khwaṱhisedzwa na thendelo zwa vhashumelwa vho lambedzwaho .
U bva kha zwisumbi ndivhiswa u ya kha lutamo lwa muthu : ndeme ya zwisumbi ndivhiswa zwa tsireledzo ya zwiḽiwa zwi tshi vhambedzwa na lutamo lwa vha re khomboni zwo vhudziswa zwinzhi miṅwahani ino .
Miṱangano ya tshitshavha i a itwa nga murahu ha muṱangano wa khoro muṅwe na muṅwe u itela u ḓivhadza tshitshavha .
Yo dovha u vhona tshivhumbeo tsha maṅwalo o fhambanaho a sumbaho nḓila ho sedzwa kha u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo zwi si zwa vhuinzhiniara ha vhukhwine ha zwa mibvumo fhedzi ngeno vhu tshi ṱanganedzea ( kha masia oṱhe a zwa thekinoḽodzhi na zwa masheleni ) khathihi na zwitshavha zwi vhuelwaho .
Kha vha rere nga ha uri mathemo a ṱhalutshedzo na khumbulelo a amba mini kha ngona dza saintsi , nga u dodombedza .
4.2 . Khabinethe yo vhilaedziswa nga vilili ḽo vhaho hone musi Phalamennde i tshi khou Vula , zwine a zwi tou kandekanya fhedzi pfanelo dza vhaṅwe Phalamenndeni , zwi kandekanya na pfanelo dza maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Vha tshi ṱoḓa maṅwe mafhungo manzhi nga ha maitele a kunangele a hone kha : www.thepresidency.gov.za
Mukonanyi wa wadi u ḓo lavhelesa u dzhiiwa ha maambiwa a miṱangano ya komiti na u vhulungwa ha rekhodo dza maambiwa eneo .
Nyengedzedzo ya tshikolodo tsha fhano hayani i bvela phanḓa na u sumbedza ṱhoḓea ya fhasi ya tshikolodo , khathihi na phaḓaladzo yo ṱanḓavhuwaho na ṱhoḓea ya tshikolodo tshi konḓaho tshi khou shumiswa nga dzibannga malugana na ḽounu miṱani na dzikhamphani .
Naa hu na tshiṅwe tshiṱuṱuwedzi tsha muvhuso malugana na u ita zwenezwo ?
Huṅwe u fhungudzwa ho itwa zwi tshi tshimbilelana na tsheo ya Khabinethe .
Madzangano o dovha hafhu a vhea maimo a mashumele o khetheaho ane miraḓo yao ya tea u tevhedza one .
Zwikili zwa u tandulula khuḓano na u tandulula thaidzo .
Zwi tea u ḓivhea uri nyanḓadzo ya khasho i dzulela u zwifha kha u vhiga mafhungo nahone tshiṅwe tshifhinga i ṱuṱuwedza tsenguluso ya u shandwa ha mafhungo kha tshikoupu na tshikalo tshao .
Nnḓu dzo teaho na khwiniso ya ndeme kha mupo une ha tshilwa khawo , hune miṱa ya 1,4 miḽioni ya ḓo vha i tshi khou dzula kha nnḓu ntswa kana dzo khwiniswaho nga 2019 .
Dzi vho ḓo vha muṋetshedzi wa tshumelo dzo fhelelaho dza zwa poswo na vhuendedzathundu ; khamphani ya vhuendezathundu yo ṱanganelaho na zwa thundu dzine dza khou ya kha vharengi ; e-commerce , nahone i ḓo vha yone senthara ya didzhithaḽa kha zwa mabindu na zwitshavha .
Mukovho nyengedzedzwa wa ṱhanganyelo ndi ṱhanganyiswa ya masheleni nyengedzedzwa oṱhe ane a ḓo vouthelwa .
b ) Mbudziso dzi fhindulwaho nga khorondanguli
Ṱhoḓea ya tshumisano ya dzingu kha thivhelo ya dwadze ndi ya vhuṱhogwa kha muvhuso muṅwe na muṅwe .
9.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha sisiṱeme ya zwa vhulamukanyi ha vhugevhenga uri i vhone uri i khwaṱhisedza khaṱhulo kwayo hu tshi itelwa Mufumakadzi Vho Ratselane , mufumakadziwavhaṋe Vho Pule khathihi na vhaṅwe vhapondwa vha zwiito zwa GBVF .
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Muvhigo wa Misi nga misi wa vhuraru u swika kha wa vhurathi kha vha UNCRC .
Khumbelo ya ṱhanziela ya u reila , DL1 .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme u khwaṱhisa vhuḓikumedzi ha vhashumi vha muvhuso kha mishumo yavho - hedzwi ndi vhuḓifhinduleli ha vhurangaphanḓa , vhashumi vha muvhuso na madzangano a vhashumi .
Masipala wo bveledza tshiṱirathedzhi tsha khwaṱhisedzo ya mbuelo nahone tshiṱirathedzhi tshi kha ḓi tea u themendelwa nga khoro .
Kha ndingo ya u ṱoḓa u khwinisa ikonomi ya vundu na u sika mishumo , muvhuso wa vundu u ḓo vha u tshi khou bindudza kha thandela dza mveledziso ya themamveledziso ya masia manzhi .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano miṱangano miṋa i farwa nga Komiti ya Mbalelano .
Zwidodombedzwa zwa Ndangulo ya Pfunzo zwi nga swikelelwa nga u tevhedza maitele a tevhelaho .
Ndi vhuendedzi hufhio ha maḓini hune na nga hu shumisa ?
Naa hu na zwiko zwa ndeme zwa maḓi ?
( 4 ) Maanḓa na mishumo ya Khomishini ndi -
U swikelela ndivho dzo ṱanḓavhuwaho dza u wana mindende kana magavhelo , ri themendela zwi tevhelaho :
Tshifhinga kana ḓuvha ḽa u khunyeledza u iswa ha zwipikwa ḽi tea ḓivhadzwa lwo khetheaho .
Tshiṱirathedzhi tshihulwane nga ngomu ha Tshigwada ndi mveledziso ya sisiṱeme ya ṱhaluso yo khetheaho ya vhahwelelwa vhoṱhe vho dzhenaho kha CJS .
Nga thikhedzo yashu , vha ḓo shuma zwavhuḓi .
Themamveledziso ya bada , khathihi na thekhinoḽodzhi na zwikhala zwa vhubindudzi zwi tea uvha na masiandaitwa kha vhutshilo ha vhathu na ikonomi ya shango ḽashu .
Ambani na khonani yaṋu malugana na hune na tama u dala hone na zwine na tama u vhona .
Kha maimo a lushaka na a vundu , fomethe ya vhupulani ha muhangarambo wa tshiṱirathedzhi tsha vhukati ha ṅwaha yo ṋetshedzwa u itela khumbelo dzi fanaho u mona na mazhendedzi oṱhe .
Khuthadzo : Khuthadzo ya tshifhinga tshipfufhi na tshifhinga tshilapfu kha vhafumakadzi vho tambudzwaho , vho ponyaho u tambudzwaho lwa vhudzekani , vhaaluwa vho ponyaho u tambudzwa vha tshe vhatuku , na phondi dza vhanna na dza vhafumakadzi .
Nomboro ya nnḓu ya hashu
Ṱhingo dzo ṋetshedzwaho sekhithara ya phuraivethe a dzo ngo sumbedziswa .
Zwiṅwe zwine mitambo ya ḓo ri siela ndi sisteme ya vhuendi ha nnyi na nnyi ho ṱanganelanaho Durban zwine pulane dza hone dzo no ṋewa thendelo .
Mafhungo o vhigwaho afho fhasi o pimelwa ṱhahelelo khulusa i swikisaho kha u wanululwa ha u tevhedzwa ha mulayo na ndayo dzo katelwaho kha muvhigo uyu .
Musi u fhiswa ha malaṱwa na ndango ya tshikafhadzo ya mufhe yo teaho ndi kuitele kune kwa ḓura , na nga u wana mufhiso murahu , a zwi nga ṱuṱuwedzi .
Heyi foramu i kuvhanganya fhethu huthihi muvhuso na vhadzulapo .
Vhuimo ha fhasi u ya nga khonadzeo ya mveledziso ndi vhune kanzhi ha khou itiswa nga u shayea ha mishumo ya zwa ikonomi na khonadzeo ya zwa mimaraga .
Vhuḓifhinduleli nga u angaredza na vhuḓifhinduleli ha maitele a ndangulo ya nḓisedzo ya mishonga .
Tshitshavha kana bindu ḽo ṱanḓavhuwaho ḽi na mufaramukovhe wa maanḓafhadzo ane a imela miraḓo yo ṱanḓavhuwaho u tou fana na tshitshavha tshapo , kana tshigwada tsho topolwaho , sa tsumbo vhafumakadzi vha vharema , vhathu vhane vha khou tshila na vhuholefhali , vhaswa na vhashumi .
Ri livhuha madzangano a tevhelaho khathihi na nyanḓadzo dzao dze ḽiṅwalwa iḽi ḽa tewa khadzo :
U imela mivhundu ya shango ndi khaedu kha wadi dza vhuponi ha mahayani dzi re kule na kule .
Khophi mbili dza khumbelo ya u ṅwalisa khoro ya nyambedzano yo ṱanganelaho
Tshenzhelo ya kale sa Ḽirenzha ḽa Ḓaka zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
U lingedza u ḓivhadza kusedzele kuswa kha nḓisedzo ya tshumelo .
6.2 . Muvhigo uyu wo dzudzanywa ho sedzwa zwa vhupuḽani ha mugaganyagwama une wa dzhiela nṱha zwa mbeu , zwa vhulavhelesi , vhusengulusi na muhanga wa Muvhalelano we wa ṱanganedzwa nga Khabinethe nga ṅwaha wa 2019 .
Zwa zwino , fhedzi , ikonomi ya ḽifhasi i khou thoma u vhuelela ngonani , na mitengo i khou tevhela .
Mbekanyamaitele ya zwa masheleni i nga ita mushumo wa ndeme kha u fhungudza u vha hone ha mutevheṱhandu ya u aluwa na u hwetekana ha ikonomi na u tikedza phimo ya thengiselano i sa ḓuri .
Thikhedzo ya u shumisa pulane i nga ṋekedzwa nga vhalanguli vha re kha mivhunduni , hanone sisiteme dze dza pfulusela maanḓalanga vhathuni dzi nga lelusa zwithu .
Tshivhalo tsha nṱha tsha u litsha tshikolo nga mulandu wa u tshipiwa , u ḓihwala na zwikolo zwi sa swikelelei .
Sa zwine tshenzhele ya Asia ya sumbedzisa , a hu na mashango mavhili are na phatheni dzi fanaho dza mveledziso .
Modele hoyu ambwa nga hwao na Ndaka ya Gwama ḽa Lushaka na tshigwada tsha Ndangulo ya Khwalo u itela u musiḓululo , u lingwa ha khumbulelo na khonadzeo ya u pfesesa zwiko zwa u thusa nga tshelede .
Musi medala iyi i tshi avhelwa kha vhathu , roṱhe ri a kona u ḓihudza ngayo .
Sa nḓila ya u lulamisa i sa dzhii sia , muano washu ndi " U khwaṱhisedza uri a ri dzhii sia " .
Khabinethe i tikedza khuwelelo ya tsedzuluso nahone ine ya ḓo shumanga tshihaḓu kha mavharivhari a izwo zwa u haedza ngei kha vha Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe .
Zwa uri zhendedzi ḽa ndaulo ya zwa mulayo ḽi fanela u thomiwa na zwone zwi khou senguluswa .
Masipala u tea u ṋetshedza tshumelo ya vhuṅwaleli kha komiti ya u oditha mashumele .
Kha vha sumbedze ṱhonifho kha khasiṱama ngauri ṅwaha nga ṅwaha , zwi si na ndavha uri u kha vhuimo vhufhio ha pfunzo , vhukale , mbeu , murafho kana mbuelo , u tea u ṱhonifhiwa .
Inthanethe na yone i na zwidodombedzwa nga ha zwitaila , sa tsumbo :
Vhushaka havhuḓi ho thomiwa na vhafodi vha tshifhinga nyana na yuniti vha khou ita vhunzhi ha mushumo u bva nnḓa nga nḓila ya u lusa vhutshiloni u itela u wana zwi sa ḓuri .
Bembela ḽa u thivhela u phaḓalala ha TB na u ṋekedza dzilafho ḽo linganelaho kha avho vho kavhiwaho zwi ṱoḓa u khwiṋiswa hu hulwane ha themamveledziso i vhonalaho .
Hypomania - U ḓipfa u na dakalo ḽine a ḽi kwami lu si lwavhuḓi mushumo na muṱa .
Ni zwi ḓivha hani ?
Ndivho ya tsedzuluso ndi u ṋetshedza tshikhala tsha vhakwameaho na tshitshavha tshe ra shuma natsho uri vha ṋee mahumbulwa na ngeletshedzo zwine zwa shumiswa u ḓivhadza na u khwiṋisa mbekanyamushumo dzashu .
14 . Ṅwedzi wa Lushaka wa Tsivhudzo dza Pfanelo dza Vhuholefhali
Ni songo vhaisa , u Ṱhonifhani ndaka ya shengedza kana u vhaṅwe vhathu . shushedza vhaṅwe , Ni songo tshinyadza nahone ni songo tenda ndaka nahone ni vhaṅwe vha tshi zwi ita . songo tswa .
Ndaulo ya modele yo ḓisendeka nga milayo ya u langa u nanga ha vhone vhaṋe vhaofisiri , kha u vhona uri vha shuma u itela u swikelela ndivho dza lushaka .
Kha nyimele ya inthaviwu phanele i lingedza u wana uri naa nkhetheni o ṱangana dziṅwe nyimele , nkhetheni o ḓifara hani kha nyimele dzenedzo na uri mvelelo dzo vha dzifhio .
Fhedzi , zwiimiswa zwi laulaho zwo tenda uri hu na u shaea na pfananyo na tshumisano kha u langa sekithara ya halwa , naho izwi zwi tshi nga zwo no khwiṋisea kha miṅwaha ya zwino .
U sika mafhungo mapfufhi . nyito dza u vhala ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe : u vhala na tshigwada ha u sumbiwa nḓila ( zwigwada zwivhili nga ḓuvha ) na u vhala na vhagudi luvhili u ya kha luraru nga vhege .
Nga kha khoniferentsi iyi , vho sumbedzisa vhuhulwane ha nḓivho ya mihumbulo iyi .
Maga a tsireledzo a fanela u tikedzwa nga sisiṱeme ya vhulayi i pfadzaho i sa dzhii sia .
Ni tea u ḓivha uri hu shumiswa mushonga mungafhani nahone lini .
Zwiimiswa zwa masheleni / tshelede zwa nnyi na nnyi muvhuso
Dziphakha zwa zwikhala zwo vuleaho zwi fanela u itelwa luhura nga mabuḽoko a semennde kana phuphu dza semennde u itela u thivhela pwashekanya ndaka na vhuvhava .
U vhona uri lufhera lwa u vhulungela na mavothi a firidzhi zwi dzula zwo khiiwa arali zwi sa khou shuma .
Ḽiṅwalo ḽa Madzinginywa a Thandela ḽi tea u nambatedzwa nga murahu ha siaṱari iḽi .
U dovha wa dzinginya muhanga wa ṱhanganelo nga huswa na mbuedzedzo kha vhashumi vho lovhaho kana / na vho huvhalaho mushumoni .
U pulanela na u ṅwala tshiṱori hu tshi shumiswa ndugiselamushumo i sa dini .
U hana ha Ghana , naho zwo ralo , hu nga si livhanywe fhedzi na maraga wa tshinyadzo wa mashangoḓavha .
Arali minista vho ṱanganedza khaṱhululo , vha tea u khwaṱhisedza , vha thudzele thungo kana vha hanedze tsheo ya Mulangi Muhulu .
( a ) vhutshilo ha lushaka vhu tshi shushedzwa nga nndwa , u govhelwa nga ḽiṅwe shango , u dzhiwa ha muvhuso nga ḽiṅwe shango , mufhirifhiri , tshiwo tsha mupo kana tshiṅwe tshiimo tsha shishi tsha muvhuso ; na
Tsireledzo yo teaho i ḓo dovha ya vhona uri vhuḓifulufheli ha murengi na fulufhelo ḽa u renga zwithu kha bisimusi nga nḓila ya eḽekiṱhironiki .
Phambano kha tswikelelo ya ndeme ya Ndondola mutakalo , pfunzo na vhugudisi , maḓi o kunaho na vhuthathatshili ho teaho zwi ḓo fhungudzea , ḓivhashango ya muvhuso wa khethululo i ḓo vhulungwa ha itwa uri mindende i wanwe nga vho teaho .
Masheleni a a fhiriselwa kha vhasheli vha mulenzhe kha thandela dza mbekanyamushumo na u badelwa ho sedzwa pulane dza mabindu dza ṅwaha na thendelano dza ḽeveḽe ya tshumelo vhukati ha Muhasho na muthu kana konṱiraka dza zwigwada .
Mbigelamurahu dza tshumelo dza ha masipala na dziṅwe ;
Bugundaula yavho ire na ṋomboro dza 13 .
Ri fanela u dzhia tsheo dzi konḓaho nga ha uri ri nga ṱanganedzisa hani u fhungudzwa uhu .
Naho zwishumiswa zwa mobaiḽi u muhumbulo wa o kovha zwikili zwi re na ṱhahelelo , ngeno nga tshifhinga tshithihi hu na u ṋetshedza tshivhalo tshihulwane tsha vhathu , zwi tshi nga swikelelwa .
Fhedzi-ha , tsheo hei i tea u itwa mathomoni a mushumo u itela u vha na vhuṱanzi ha uri tshivhalo tsha zwidodombedzwa tshi vhe tshi nṱha khathihi na u fana wadini dzoṱhe .
U shumiswa zwiko zwa vhurereli na zwikili u itela u fhodza .
A hu na muthu ane a nga dzhena kana a tendela muṅwe muthu a tshi dzhena lufhera lwa u vhulungela lufhio na lufhio hu si na thendelo yo ṱahiswaho ya mudzuli kana muṅwe muthu a re na vhuḓifhinduleli ane a khou ṱhogomela lufhera lwa u vhulungela ulo .
Ndi khou ḓivhadza uri ndi kha ḓi vha mugudiswa kha zwa mitambo .
Tshinyalelo kha mitshini , zwifhaṱo na zwibveledzwa
( 3 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u dzhena , u dzula a hone na u dzula huṅwe na huṅwe kha Riphabuḽiki .
Vhorabulasi kha dzingu zwa zwino vha khou fhambanyisa vha alutshela kha maraga wa nṱha u nga ho sa goroi ya ndeme ya nṱha na vhulimi ha maluvha , na u sedza kha zwikhala zwa vhuendelamashango zwi nga ho sa vhuendelamashango vhu alusaho ikonomi , mabulasi a re na vhulalo ha vhaeni .
Tshifhinga tshe muṱangano wa fhela ngatsho na fhethu , tshifhinga na ḓuvha ḽa muṱangano u tevhelaho .
Mukhomishinari wa vundu vho ita khuwelelo kha mapholisa uri vha davhidzane na u kwamana tshifhinga tshoṱhe nga tshifhinga tsha maḓuvha a madakalo .
Nṱhani ha hezwo , mushumo muhulwane wo itwa hu u itela u ṱavhanyedzisa u isa tshelede ya ḽoto sa zwo fanelaho .
Muphuresidennde vha tshimbila kha Parliament Street u ya kha Nnḓu ya Buthano ḽa Lushaka u ṋetshedza Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka wa ṅwaha nga ṅwaha kha dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa nnḓu mbili dza Phalamennde .
Izwo ndi zwone zwine Ndayotewa ya ṱoḓa zwone .
Khoro i ḓo sedza hafhu vhuḓifhinduleli hayo zwino yo ite bembela ḽa u fhaṱa pfungavhuṋe ya lushaka lwa Afrika Tshipembe u khwinisa muṱaṱisano nga u bveledza na u amba nga ha muhumbulo na u dzudzanya zwine zwa ḓo fhaṱa dzina ḽa shango lwa tshifhinga tshilapfu .
Dzibannga zwa zwino a dzi ṱanganedzi vhu ḓifhinduleli ha zwishumiswa zwo xelaho .
Ndivho ya mbekanyamaitele ndi u ta muhanga wa ndaulo u itela u engedza mashumele kwao , vhubveledzi , u eḓanyisa , mupo na ikonomi i vhuedzaho u ya nga hu sa fheli kha sekithara ya vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe .
( ii ) U ṱuṱuwedza ndeme dza miṱa , vhabebi vha re na vhuḓifhinduleli na u funza mikhwa zwi tshi elana na zwiimiswa zwo teaho zwa vhuvhusi ha sekithara ya matshilisano .
Ndi dzifhio thandela dzine Komiti ya Wadi ya tama u dzi ita ?
Hafhu , tshiṅwe tshipiḓa tshi vhonalaho ho vha mvelelo ya mbekanyamushumo dzo fhambanaho dzo livhiswaho kha u gonyisa ḽevele ya ṱhoḓisiso ya sekhithara ya phuraivethe na mveledziso ya ikonomi .
U ṱalukanya thembamvanganyi na pfalandoṱhemvanganyi dze a guda u swika zwino . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 :
Zwitshavha zwi ṱuṱuwedzwa u ṋetshedza vhuṱanzi vhu tshimbilelanaho na tsireledzo yavho kha tshiṱitshi tsha mapholisa tshapo kana u lidzela luṱingo lwa mahala kha nomboro ya Crime Stop : 086 00 10111 .
U kovhana miholo : Vhaṅwe vhalavhelesi ndi kale vha tshi khou amba uri tsireledzo ya matshilisano i fhandekana rekhode dza miholo ya vhathu vho malanaho nga u lingana vhukati ha vhafarisi .
Khumbelo dza makumedzwa dzi ḓo bveledzwa kha luṱa lwa u thoma lwa bidi ya gese u ya kha ya muḓagasi .
U vhala Bugu Khulwane kana maṅwalwa ( zwibveledzwa ) zwo hudzwaho vhe kha tshigwada tshithihi vhe na mudededzi .
Tshiṱori tshi khou amba nga mini ?
Madzhisiṱaraṱa a nga dzhia tsheo ya u khwaṱhisedza Ndaela , u vhetshela thungo Ndaela kana a fha ndaela ya uri vhuṱanzi ha u tou ṱalutshedza vhu thetsheleswe .
Ngona ya ndeme ya makete zwavhuḓivhuḓi i ita ndeme dza ndivho ya makete , ndeme dzo vhambedzwaho kha zwa vhubindudzi ho tendelwaho na u fhungudza ndozwo dza ṅwaha wo fhelaho dzi songo shumiswaho u bva murahu .
Khumbelo dza u ḓadza poswo a dzo ngo bveledza tshithu .
U swikiswa ha mivhigo yashu ya kotara ya vhuṋa ya tsumbedzo dza nyisedzo ya tshumelo kha Vhufaragwama ha Vundu , Vhufaragwama ha Lushaka na Muhasho wa Mutakalo wa Lushaka .
Ndingo dza phatholodzhi na radiolodzhi dzi tea u elana na fomuḽari ya GEMS ( mutevhe wa ndingo dzo themendelwaho ) dza Sapphire kana Beryl na u ṱoḓa vhurumelwa u bva kha GP ya netiweke .
Khabinethe yo humbudza Bodo nga ha Tshiteṅwa 165 tsha Ndayotewa : uri ndaela kana tsheo yo bviswaho nga khothe i vhofha vhathu vhoṱhe vhane vhakwamea na zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa kwamea .
Yoṱhe nga nṱhani ha tshivhalo tsha nṱha tsha tshiṱoko , ngauri a hu tshena iṅwe pfulo ine ya ḓo vha hone khunzikhunzini ya mulambo kana huṅwe fhethu kha zwenezwo .
Tshiitisi tsha na matshimbidzele zwi tshi kwama u vhudziseswa uhu ndi zwa ndeme .
Thaidzo dzi kwamaho sisiteme ya vhulamukanyi ndi nnzhi nahone dzo fhambana .
Ri ḓo vha ri tshi khou vusuludza vho na Foramu ya u lwa na Vhuaḓa ya North-West .
Ndi zwone ro takadzwa nga madalo aya ngauri o khwaṱhisedza vhushaka ho khwaṱhaho vhune mashango ashu oṱhe a fhaṱa phanḓa ha na nga murahu ha musi ro wana mbofholowo nga 1994 .
Bannga yo thoma u shuma nga ḽa 30 Fulwi 1921 na hone ndi yone bannga ya vhukati ya kalesa dzhangoni ḽa Afrika .
U bvelela hashu u bva kha tshifhinga itshi zwo vha engedzedzwa nga vhudzheneli ya tshiṱirathedzhi kha vhushumisani ha dzitshaka .
U langa na u vhulunga zwithu zwo fhambanaho zwi tshilaho ḽifhasini zwi dovha zwa shela mulenzhe kha u sika mishumo nga kha mbekanyamushumo dza vhuendelamashango na dza u vhulunga mupo , na u shuma sa fhethu ha u ita ṱhoḓisiso dza zwa saintsi .
Vha sedze siaṱari 83 u itela mutevhe woṱhe .
Kha nyimele ya maluvha o tumulwaho , vhavhambadzelaseli vhane vha fhulufhedzisa vha fanela u ita khumbelo kha SARS ( Mbambadzo na Muingatengo wa zwapo ) u ya nga ane a thoma , a vha ene a thomaho u thuswa u swika mukovhe wo vhewaho u tshi shumiswa lwo fhelelaho .
Vhuvhili ha zwiṱori ezwi zwo bva kha Buletini ya Vhashumi ya SA .
Milayo iyi ya masipala i vhidzwa upfi Milayo ya Masipala ya Tshumelo ya Mulilo na uri mbetshelwa dzayo dzi thoma u shuma nga ḓuvha ḽo vhewaho nga mulevho kha Gurannḓa ya Muvhuso .
Hu thomiwe ṱhoḓisiso dza u ṱalusa zwiitisi zwa u wa ha thandela .
Ni vhona u nga tshi ḓo fhela nga nḓilaḓe ?
Mbetshelwa ya zwiimiswa na tshumelo kha vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe ndi ya ndeme kha riṋe .
Ngauralo , ri tshi tevhela Socrates , kha ri thome nga u vhudzisa na sedzulusa kudzudzanyele kwa mikhwa ya vhadzulapo na zwitshavha zwashu .
Kha ri ṅwale Tangedzelani ipfi ḽi re ḽone .
( c ) maitele na zwitandadi zwi fanaho zwa vhufaragwama .
Muvhigo u re na themendelo u ḓo ṋetshedzwa Minisiṱa kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Lushaka lwa pfanelo ndi lwa ndeme , zwo raloha mbudziso i tevhelaho i kwama ndeme ya ndivho ya phungudzelo .
Tshi ḓo katela zwiimiswa zwa masheleni a mveledziso na vhaṋetshedzi vha SME vhane vha si vhe dzibannga vhane vha ḓo ṋetshedza masheleni , vha engedza tshaka dza thuso ya zwa masheleni dzine dza vha hone khathihi na u dzudzanya hafhu ṱhoḓea dzo tiwaho dza u swikela masheleni aya hu tshi itelwa u ṱuṱuwedza uri a dzhiiwe nga vhunzhi .
U khwaṱhisedza u tevhedza Zwilinganyo zwa Ndeme zwa Lushaka na vhuḓifhinduleli ha Rathi ha Ndeme ha Muhasho .
Arali tshivhalo tsho vhewaho tsha kushumele tshi sa swikelelwi , ndingedzo dzi fanela u itwa u thusa muthu u swikelela zwipikwa zwawe .
Fhethu hune ha wanala maḓi a fhasi ( matzhavani na matombo o no bva maḓi ) zwi fanela u sa bveledziswa , kana zwi fanela u bveledziswa nga nḓila yavhuḓi ( fhethu ho tsitsikanaho zwiṱuku na mavu o teaho u shumiswa ) u sa tendela u ri maḓi a nwelele mavuni .
Mbekanyamushumo i swikisaho kha ndalukanyo iyi i na ṱhanganyelo ya ndeme , khulwane na khiredithi dza u tou nanga .
U wanulusa muzika , matshimbilele na ipfi : u livha kha mutevhetsindo : u ṱavhanya na u ongolowa
Nga tshifhinga tsha u ḓivhadza kha ḽiga ḽa u tumbula , vhashumisani vhoṱhe vha fanela u sumbedzwa kha mutevhe , nga murahu ha izwo muraḓo muthihi a nga dzhia vhuimo ha u vha murangaphanḓa wa thandela .
Hu dovha ha vha na ṱhoḓea dza u bvela phanḓa na u lwisa u vhulunga , u vusuludza na u alusa nyambo dzapo sa tshipiḓa tsha u tsireledza vhufa hashu .
Luṱa luṅwe na luṅwe lwa muhangarambo lu a buletshedzwa nahone maitele a zwino kha mivhuso ya vundu na ya lushaka a khou ḓihwa .
Ndeme yavhuḓi ya vhubindudzi hune ha vhambadzwa tshifhinga tshoṱhe kha mbambadzo dza zwa masheleni dzo dzudzanywaho zwavhuḓi zwi langwa nga u vhambedza kha mitengo ya u dzhenela mbambadzo zwo gaganywaho nga datumu ya u vhiga .
Maitele a u kungedzela a Koporasi ndi a u ṱoḓa muhumbeli o teaho nga u shumisa tshumelo dza vhaeletshedzi vha u kungedzela vha re na tshenzhemo kha sekhithara ya tshumelo dza zwa masheleni .
Ndangulo ya khombo i vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha vhuḓifhinduleli ha ndangulo , zwo ralo i ṱanganedza kudzhenele kwa vhubindudzi kwo fhelelaho kwa ndangulo ya khombo .
Musi hu tshi fhaṱwa damu ho tholwa vhathu vha linganaho 960 .
Muvhigo , uri u fane na " Nḓila ya u Khwaṱhisedza " , kha dzitshakatshaka a u ṋetshedzi themendelo .
U ya nga ha Milayo ya GEMS , vhathu vha tevhelaho a vho ngo tea u ima sa Vhonkhetheni sa Dzithirasitii .
Khophi ya masipala ya Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho
Muhasho wa Muvhuso Wapo na zwa Dzinnḓu
Mushumoitwa wa IDP wa vhusumbe u kwama u kuvhanganywa ha thandela dzoṱhe dze dza dzinginywa nga dziwadi ha waniwa uri ndi dzifhio dzo teaho u dzheniswa kha IDP .
Ndango nga vhunzhi ya masheleni zwavhuḓi na vhuṱoli ha vhathu zwi khou swikelelwa fhasi ha mbekanyamushumo ya u khakhulula ya tshitshavha .
Ifa ḽe vha ḽi siela riṋe ḽi ri ṋea ndaela ya u ḓiṱola nga u fulufhedzea kathihi na khuḓano na muombano une wa vha hone nga ngomu na vhukati hashu .
Nyendedzi ya Tshihaḓu
Vhupulani kwaho , nga maanḓa vhupulani ha miṅwaha minzhi , vhu nga fhungudza mveledzwa idzi dza mugaganyagwama ngeno vhu tshi khou ṱanganedza u waniwa ha ndaka dza ndeme .
Bugu ya Tshumiso ya Komiti ya Wadi ya Lushaka ( dplg and GTZ 2005 ) i ḓo vha ṋetshedza-vho mihumbulo i thusaho nga ha uri vha nga dzhena hani kha khetho kana maitele a u nanga .
A vhona mmbwa itshi khou tambisa dayari yawe .
U dzhenisa a hu nga dzhiwi ho fhelela arali ṱhoḓea dzoṱhe dza tshiteṅwa itshi dza vha dzi saathu u swikelelwa .
7.1 . Khabinethe i fhululedza nyaluwo nngafha ngafha ya mveledziso dza themamveledziso dza muvhuso he ha ṋetshedzwa buroho tharu lwa tshiofisi nga Muphuresidennde Vho Zuma ngei Botlokwa Limpopo nga ḽa 17 Tshimedzi 2017 .
Mulayo muthihi wa mutheo une wa tea u tevhelwa ndi u sa ḓilemedza tshoṱhe musi vha tshi renga ndaka .
Khoudu i dzhiela nṱha vhuimo ha vhureakhovhe ha ḽifhasi na mvelele ya maḓini , na u dzinginya nyito dzo livhaho kha u shumisa tshanduko dza ndeme nga ngomu ka sekhithara ya zwa vhureakhovhe u itela u ṱuṱuwedza ndivhanele na u sa tshumiso i sa nyeṱhi ya zwa vhureakhovhe na mvelele ya maḓini .
Vha vhulunge redzhisiṱara ya vho ḓaho muṱanganoni i re na zwidodombedzwa zwa vhukwamani ine ya katela na ḓiresi dza poswo dza vhathu vhoṱhe vho ḓaho muṱanganoni .
Vho Makwetu vha ḓo humbulwa nga u shela havho mulenzhe huhulu na ḓikumedzela havho kha dzangano ḽa mbofholowo na u thomiwa ha Afrika Tshipembe ḽiswa ḽa demokirasi .
U itiswa ngauri u a zwi funa nahone u na zwihulwane zwe a ḓiimisela zwone zwa matshelo .
Vhadzheneli vha nga kha ḓi vha vho fhiwa mishumo ine vha tea u i ita phanḓa ha musi hu tshi vha na muṅwe muṱangano .
Haya ndi madzina a ngelekanyo . dakalo tsinyuwo mbiluuvhavha
( a ) u bviswa ha maipfi a rangelaho phara ya ( a ) a imelwa nga maipfi a tevhelaho :
22.3. Nyambedzano dzi ḓo thusa u khwinisa nḓila ya u ḓiṅwalisa ha tshitshavha na ya u kuvhanganya data ya ndeme ya mbalombalo , u i tshimbidza na u i ṱola , ha itwa uri vhuṱanzi ha vhukuma vhu wanale kha vhasikambekanyamaitele .
Kha maraga ya Sweden hu na mabunga mararu ane a vha hone .
Ṱhoḓea ya u bveledza na u goḓombedza ṱhanganelo ya dzingu nga kha mveledziso ya themamveledziso na maga a u tandulula zwithivheli zwa nḓisedzo-thungo kha u engedza vhukoni vhubveledzaho ndi zwa ndeme na uri hedzi nḓila dza u swikelela ndi ngoho i tshilaho ya ṱhanganyelo .
Nga maṅwe maipfi , mbuno nnzhi na mafhungo manzhi a nga kha ḓi ṋetshedzwa hu tshi khou shumiswa zwiimeli kana tekiniki dza girafiki .
Khonfarentse i ḓo ṋetshedza luvhanḓe lwa u fhaṱa vhufarisani vhune ha ḓo tandulula khaedu dzine iyi sekhithara yo livhana nadzo .
Hu na tshaka tharu dzo fhambanaho dzo ḓoweleaho dza zwiitisi zwauri ndingani pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha yo ḓivhadzwa , u itela u khwiṋisa : ndeme ya pulane ndeme ya tshumelo ndaulo ya tshitshavha kha mveledziso .
Ngudo dza kiḽasi yoṱhe kana tshigwada tshiṱuku luvhili kana luraru nga vhege lwa minethe ya 20 .
Kha ḽevele ya muthu nga muthihi , musi vhathu vha tshi amba nga ha ndiliso ya tshiga , vha thoma u humbula nga ha zwithu zwi nga ho sa mafhungo , ho itea mini zwavhuḓivhuḓi , kha mufunwa wanga .
Mvelelo dza ndingo dzi ḓo ambedzaniwa na vhone vha vhoṱhe .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze khouthu nga awara na u sumbedzisa khaphasithi .
Tshifhaṱuwo tsha vhukuma tsha lushaka lwashu tsho vhonala kha u pfela vhuṱungu he ra ṋetshedza vhathu vho kwameaho .
Ṱhalutshedzo ya Mbekanyamushumo : U khwaṱhisedza ṋetshedzo ya sisiteme dza zwiendedzi zwa vhathu dzo ṱanganelaho , tsireledzeaho , dzi swikeleaho , dzi sa ḓuriho , dzi shumaho zwavhuḓi na dzi re na vhukoni dzine dza kona u shuma zwavhuḓi kha sia ḽa ikonomi na kha zwa mupo .
1.4 Khabinethe yo tendela uri mihasho ya lushaka na Mavundu a kwameaho vha nga bvisa tsedzuluso dzavho dzi angaredzaho zwoṱhe dza miṅwaha ya 25 .
Zwine tshikhafhadzo dza ya ita zwone kha mupo
Kha zwiṅwe zwishumiswa , nga maanḓa hune fulufulu ḽa mufhiso ḽa ṱoḓea , zwi nga vha zwi sa ḓuri , u shuma hunzhi zwavhuḓi na u sa tshinyadza zwihulwane mupo u itela u shumisa phiso ya malasha o kunaho thwii , u fhirisa zwiphaḓaladzi zwiṱuku zwi fanaho na muḓagasi .
Tshumelo yashu ya tshipholisa u mona na Dzhango i tea , nga yone iṋe , u vha nungo dza ndeme dzi thivhelaho u itela u shandukisa muloro wa vha ngoho .
Mbudziso dzi elanaho na nyendedzi dzi tea u livhiswa kha khomishini kha :
U amba nga tshifhinga nga u tou buletshedza hu rangela ha u tou amba nga u angaredza .
U phaḓaladza mafhungo u ya nga Tshiṱirathedzhi tsha Vhudavhidzani tsha Ngangomu .
Mivhigo iyi i sedzulusa u shumiswa ha Mbekanyamushumo ya Nyito ya Muvhuso maelana na ṋetshedzo ya Muhanga wa Maano a Themo ya Vhukati na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
U tea u kona u shuma kha ḽeveḽe ya vhulavhelesi .
U kundelwa u tevhedza maga a phemithi zwi nga ita uri i fheliswe , u phumulwa kana u imiswa u shuma .
Vhuimo hovhu ha u Sedzwa hafhu ha Vhupileli ho swikiswa phanḓa ha Phalamennde ho themendelwa nga Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe ya Vhupileli , na , hu na huṅwe u khwiniswa , nga Khabinethe .
Ndeme ya khaidzo u ṱavhanya , nzudzanyo dza u fhungudza khohakhombo na u lugela ndi zwa ndeme , musi hu na mbuno ine ya fhungudza masiandaitwa a khombo khulwane kana zwiwo .
U sedzesa kha u shumisa masheleni kha themo ya vhukati zwi ḓo vha u itwa ha mbekanyamushumo ya mveledziso ya mahayani yo fhelelaho , i katelaho u fhaṱwa ha dzinnḓu na u ṋetshedza zwa bulasi khathihi na u ḓiswa ha thememveledziso .
Kha miṅwaha yo salaho ya ndaulo iyi , mbekanyamaitele dzashu dzi ḓo fhindula thwii kha mbilaelo dzi tevhelaho dze matshudeni vha dzi vhea ṱafulani :
Ri ṱanganedza na u livhuwa thikhedzo ine ya khou aluwa ri no khou i wana u bva kha Fulo ḽa U swika wo Tsireledzea .
Hezwi zwi nga vha nga kha muṱangano wa u vhiga murahu kana zwibammbiri .
Muvhuso u ita khuwelelo kha vhoṱhe uri vha shumisane na vha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe na u vhiga nyito dza vhugevhenga mahayani ashu na tshitshavhani .
Mashumele aya a katela , kha zwiṅwe :
5.3 . Haya maitele a tsenguluso a ṱuṱuwedza tshumisano dzavhuḓi nga u ṋetshedza mbekanyamushumo dza thuso ya zwa thekiniki kha mashango ane a vha miraḓo .
Luṱa 2 lwo sedza kha mashumisele na u shuma ha zwishumiswa na nḓila dzenedzo .
Vhaimbi vhane vha vha takalela ndi vhafhio na uri luimbo lune vha lu takalela ndi lufhio ?
U kopolola zwo ṅwaliwaho vhuponi ( ḽebuḽu dzo ḓoweleaho dza zwishumiswa zwa hayani ) musi a tshi khou tamba .
Mihasho iyi vhuvhili hayo yo ranga phanḓa u shandukiswa hune ha vha ho teaho kha dziṅwe mbetshelwa dza Mulayo .
Maga na maitele Phalamennde yo bveledza pulane yo dzudzanyiwaho zwavhuḓi u langa vhupo ha u shumaho tsireledzeaho nahone ho teaho hu tshi katelwa na mveledziso ya Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Malaṱwa .
3 . Tsha Vhuraru , Khomishini ya Ofisi ya Muphuresidennde i Tshimbidzaho zwa Themamveledziso ( PICC ) , MANCO yo ṋetshedza Lekgotla muvhigo wa nṱha wa nga ha mashumele a mbekanyamushumo ya lushaka ya mveledziso ya themamveledziso khathihi na pulane dzo fhelelaho dza mashumele a themamveledziso kha ṅwaha wa mavhalelano u ḓaho na u fhira .
Tshumelo iyi ndi ya vhabvann ḓa vha tamaho u ita khumbelo ya vhudzulo ha tsho ṱ he nga ṅwambo wa pfulufhedziso ya mushumo Afrika Tshipembe .
Nga u ralo , nndwa dzo dzula kha tshipiḓa tshihulwane ha muhumbulo .
( 3 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shumisa tshelede yawe kha u thoma na u londota zwiimiswa zwa pfunzo zwo ḓiimisaho -
Mbekanyamushumo idzi dzi na , vhukati ha zwiṅwe , u fhungudzea ha u funa ha vhorabulasi kha u dzhia maṅwe maga a u thivhela khombo sa izwi maga aya oṱhe a tshi katela mbadelo .
Tshitatamennde tsha Phoḽisi ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha
A. Mafhungo a zwino kha shango
Lushaka ulu lwa mafhungo ndi lwa ndeme kha ndivho ya tsireledzo ya zwiḽiwa .
Thebulu i re afho fhasi i sumbedza redzhisiṱara ya mbekanyamaitele ya masipala :
Baudu ya u vhofha i tea u vha i na ṱhoho kha tsha u monisa , ine ya tendela u vhofha tsha u monisa hu tshi khou tevhedzwa themendelo dza mumagi hu si na u shumisa tshishumiswa tsha sipeshala .
Vhashumisi vha ṱuṱuwedzwa u vhiga kha SARS zwithu zwi re ngomu zwine zwi sa vhe ngoho , zwi songo dzulaho zwavhuḓi , u tshinya dzina , u sa vha mulayoni , u pfuka mulayo kana u vhaisa zwi wanalaho kha kana nga kha webusaithi ya SARS uri SARS i dzhie maga u khakhulula kana u bvisa zwithu zwenezwo zwi re ngomu kana tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe henefho tshine SARS ya wana uri a tshi ngo tea .
Ndi nnyi ane a ta kana u bula matshimbidzele a muṱangano ?
Marangaphanḓa a radio o hashiwa kha zwiṱitshi zwa radio dzapo na ḓiresi ya imeiḽi yo thomiwa u itela makumedzwa .
A huna tshifhinga tsha nyengedzedzo tshine tsha ḓo tendelwa arali u salela murahu ho vhangwa nga nḓisedzo ya matheriala .
Khaelo dzi thusa kha u thivhela u lwala nga nḓila yo kalulaho , u valelwa vhuongeloni kana u lovha nga mulandu wa COVID-19 .
Komitiṱhukhu ya Vhutendelwamilayo yo ṱahisa mahumbulwa nga maṅwalwa a maano u kumedzwaho khavho .
I nga shuma sa tshiṱuṱuwedzi tsha tshanduko .
Sa mvelelo , vhathu vhaṱukuṱuku vha khou shuma , nahone vhathu vhanzhivhanzhi vha tshi khou shaya vhukoni vhu ṱoḓeaho kha ikonomi ine tshumelo dza hone dzi a konḓa .
U fanela u kona u shuma nga eṱhe , khathihi na thimu .
Phimo dza nyingapfuma dzi re nṱha dzi ḓo vha tshivhumbi kha ikonomi ya ḽifhasi kha miṅwaha ine ya khou ḓa .
Mbadelo dzi tevhelaho dzi ṋetshedza zwisumbi zwa nḓowelo kha mbonwasia ya mushumo wa muhasho .
Vhagudisi vha lavhelelwa u shumisa hedzi Tsumbanḓila dza u linga khathihi na zwiṅwe zwishumiswa kha mbekanyamushumo dzavho dza u gudisa na u linga .
5 . Vhuimo ha khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
' Themamveledziso ' zwi amba ' zwiimiswa zwo vhumbaho tshitshavha tsha havho , sa tsumbo :
Mvelele na zwikimu zwa ndindakhombo ya mutakalo zwi no sedza vhupo ( tshitshavha ) zwi ḓo tea u bveledziswa u khwaṱhisedza u swikelela ha tshumelo , nga maanḓa nga avho vho siwaho nnḓa na vha songo tsireledzeaho .
Ha vha na vhana vhanzhi vhane vha bebiwa vha sa athu swika , hu vha na vhupo vhuṱuku ha u sielisana ha gese .
Nga kha phurosese ya IDP , komiti dza wadi dzi nga vha dzi dzhenelaho kha :
Khethululo ya mbeu ine ya vha hone kha tshitshavha kathihi na nyimele dzo ṋaṋaho dza kutshilele kwo dzumbamaho zwo bveledza uri vhanna nga huṅwe vha sa fare vhafumakadzi zwavhuḓi .
Khumbelo ya ndangulo , u balanganya na u thuthisa tshigwada tsha tshumisano , khamphani kana close corporation halutshedzo
Tsumbo dzi re afho nṱha dzi sumbedza kheisi yo kalulaho ya vhudzulatsini hune vhadzulapo vha ḓo ḓi tikesa nga vhuendi ha tshitshavha .
U tevhedza zwisumbi zwo bulwaho afho nṱha zwi tea u khwaṱhisedzwa , maga a ndaṱiso a ḓo itelwa vhaofisiri vhane vha sa tevhedze .
Ndugiselo dza u sengisa milandu dzi ḓo itwa nga nḓila yone nahone , musi dzi tshi iswa khothe , tsedzuluso i ḓovha yo tou livha .
Vhupo he ha sumbedzwa nga mushumi wa mavhiḓa a vhu ngo bveledza tshithu .
Dokhumenthe iṅwe na iṅwe ine ya vha na Tshiganḓo Tshihulwane ina maanḓa mahulwane sa izwo zwi tshi amba uri yo tendelwa nga Muphuresidennde wa Afurika Tshipembe .
Ndima i ḓo kona u lavhelesa kha theo ya mulayo na pulane dza tshanduko , khathihi na theo ya mulayo wa zwa pfunzo .
Data ya satheḽaithi i tendela madzangano a thusedzo u ḓisa ṋetshedzo na thusedzo ya vhuphalalavhathu nga u ṱavhanya na afho hune ha vha hu khou ṱoḓea vhukuma .
Ndi nga nungo dzawo hune ra khou vhona zwiṅwe zwazwo hu zwivhuya zwi tevhelaho :
Vha tea u vha vho ḓi ṅwalisa tshiṱirikini tsha hune vha dzula hone uri vha kone u khetha kha khetho dza lushaka , dza vundu kana dza masipala .
Ndivho ya tshiṱirathedzhi hetshi ndi u fhungudza zwithu zwi si zwavhuḓi kha mupo musi hu tshi khou fhindulwa ṱhodea dza vhuendi dza zwino na dzi ḓaho nga kha maitele a mveledziso o khwaṱhaho .
Bodo ya Thrift yo ita uri hu wanale webusaithi na matheriala o ganḓiswaho .
Hu na ṱhumanyo kha shango ḽoṱhe ya mafhungo ine sisiteme ya sofuthiwee ya ndangulo ya zwa masheleni ( hu tshi katelwa ndangulo ya sofuthiwee ya vhashumi ) shumisa zwone .
U langa ṋetshedzo ya maḓi na vhuthathazwitshili .
2.3 . Khabinethe i fhululedza thimu ye ya shuma kha Khoniferentsi na u fhulufhela u ḓo wana mivhigo ya zwo no khou bvelela kha u thoma u shuma ha zwe zwa fhulufhedziswa.
Kha vha dzulele u ḓivha mafhungo maswa kha sia ḽa vhashumela vhapo .
Gumofulu ḽi kovhelwaho na phurothesisi ya nga ngomu sibadela ḽa R60 900 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
Hezwi zwo sumbedza u shuma zwavhuḓi musi hu tshi linganyiswa kuhumbulele khathihi na mvelelo dza thandela dza masia o fhambanaho dze dza lavhelelwa .
Khombo dza u wa , u shumisa dziphanga , u thulana , u hwala zwithu kana thundu na u ita mushumo wa u dovholola kana u no fana
U vhona uri mugudiswa muṅwe na muṅwe una tswikelelo ya bugu tshumiswa dzi ṱoḓeaho kha sia na gireidi iṅwe na iṅwe ya vhugudisi .
Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya Zwidimela a si ya u renga zwidimela fhedzi lini , honeha i kwama thikho tharu dzine dza ḓo ita uri nḓowetshumo ya zwidimela i vuwe u nga kale , i vusuludze sekhithara ya inzhiniarini ya zwidimela na u shela mulenzhe kha mveledziso ya ikonomi na u shumiswa ha zwibveledzwa zwa shango ḽino ḽa Afurika Tshipembe .
Nangani ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimele ya pfunzo ya Vhutsila ha u Ita na ngudo dza Vhutsila ha u Vhona .
Kiḽasi ya Gireidi 4 vho vhalela zwiṱori vhana vha Gireidi 1 na 2 afha tshikoloni tshavho . Ṅwana muṅwe na muṅwe wa Gireidi 4 o vhalela zwiṱori vhana vha Gireidi dza fhasi .
U wana khothesheni kha u renga zwa ofisi ṱhukhu kana tshumelo .
Tswikelelo yavho ndi mvelelo dza u shuma nga maanḓa , vhuḓiimiseli na u konḓelela .
1.U tandulula khaedu ya muḓagasi .
( b ) u fanela u ṋea mbekanyamaitele , dzi teaho u tevhelwa kha maitele a u tshutshisa ;
Dziṅwe mbudziso dzo sumbedziswa kha khethekanyo iṅwe na iṅwe , u itela u bveledza nyambedzano na dibeithi .
Ḽiṅwe ḓuvha nga masiari , musi Mandu na khonani yawe Ann vho no vhuya tshikoloni , Mandu a wana dayari yawe yo vuliwa henefho fhasi kamarani yawe .
U guma kha R2 100 nga muṱa kha miṅwaha mivhili ya khaḽenda
Zwikolodo zwa dzinnḓu .
18 . Khabinethe i fhululedza Muphuresidennde wa Cameroon Vho Paul Biya , vhe vha vhewa hafhu u vha muphuresidennde lwa vhusumbe .
Ndivhonelo : U bveledza na u londola zwa u ola zwifhaṱo zwi shumaho na milayo ya thekeniki .
Vha nga bveledza hani adzhenda yavhuḓi ?
U swika zwino , Maafrika Tshipembe vha fhiraho miḽioni dza malo vho no haelwa .
U bvisa vhupfiwa ha vhuṋe hu pimea zwihulwane kha mvelele ya mapholisa .
Ndeme ya nḓowelo dza mvelelo dzo thomiwaho u bva kale , naho zwo ralo , i nga si tou thudzelwa thungo tshoṱhe .
Mbekanyamushumo dza kushumisele na ndondolo dzi tea u bveledzwa u itela u shumisa na u londola ndaka kha tshifhinga tshenetsho tsha musi dzi tshi khou shuma .
Muhasho a wongo tendelwa u ita zwa vhubindudzi na vhaofisiri vhaṅwe na vhaṅwe vha muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso , fhedzi a u koni u swikelela mafhungo a muvhuso nga u angaredza .
Hezwo ndi zwa kale , nazwino , muthu anga si dzulele u lilela ḽa mulovha u swika nga hu sa fheli .
Mishumo ya Komiti dza Wadi i ḓitika nga u shumiswa ha thasululo dza khoro dzi re khagala .
Khonadzeo ya vhukando ya mulayo nga fhasi ha theo ya mulayo ya Namibia na yone i khou sedziwa .
Fhedziha , vhunzhi ha vhomasipala vho dzhia modele uyu u khwinisa u shela mulenzhe havho tshitshavhani .
Muṱolambalelano muhulwane u sedzulusa na u vhiga nga ha zwibviswa .
Ro kuvhangana hafha ṋamusi u pembelela vhubveledzi ha vhaswa vha re na mafulufulu vhane vha khou sumbedza mafulufulu kha u vha vharangaphanḓa na vhaimeleli vha vhupo , nga maanḓa zwi tshi kwamana na u kovhekana hu eḓanaho , ku shumisele kwo teaho na u vhulunga maḓi .
Dziṅwe theo dza mulayo dzo kumedzwa Masipala , fhedzi vhunzhi ha theo dza mulayo dza kale dza mashangohaya a kale dzi kha ḓi vha kha vundu .
AU ndi muimeli a re mulayoni wa mashango oṱhe a Afrika ane a vha miraḓo ane a tea u kwamiwa nga ha tsheo dzo raloho .
23.8 Nyambedzano ya u thoma nga Vhulanguli na muvhilaheli na Muofisiri wa Zwamafhungo nga ha mbilahelo yo itiwaho
MUSHUMO WA PHALAMENNDE YA RIPHABUḼIKI YA AFURIKA TSHIPEMBE
Zwi fanaho zwi nga itea na nga zwidzidzivhadzi .
Masia o topolwaho ane ha nga dzhenelelwa nga mbekanyamaitele , sa zwe zwa sumbedzwa kha Ndima 6 .
Ndi ngadzwo ṋaṅwaha ri tshi ḓo ita zwi tevhelaho :
U kuvhanganywa ha mbuelo nga vhukoni hu vhona uri shango ḽi a kona u langa mbuelo dzaḽo ḽi sa thuswi nga maṅwe mashango , nahone u rumelwa ha mithelo nga nḓila yone na nga tshifhinga tsho tiwaho zwi khwaṱhisedza uri vhatheli vha dzulele u tevhedza mulayo .
5.8 . Khabinethe yo fhululedza mulwela vhulamukanyi ha matshilisano Father Michael Lapsley kha u ṱanganedza havho Pfufho ya Mulalo wa Tshitshavha 2016 wa dzitshakha kha khethekanyo ya ' Mbuedzano na Mulalo wa Ḽifhasi - Ramulalo a Ṱhonifheaho wa Dzitshakha ' .
Vhukati ha Ṱhafamuhwe na Fulwi nga 2010 , naho hu na uri nyimele ya ikonomi yo vha i si yavhuḓi , tshivhalo tsha vhathu vhaswa vho dzhenaho tsho vha tshi tshinzhi .
U dudedza ipfi : hu tshi shumiswa nyimbo na zwidade zwo livhanyiswa na notsi dza nṱha na dza fhasi na thempo ya u ṱavhanya na u ongolowa
Khomishini ya Ṱhoḓuluso ya zwa Mulayo yo rangwaho phanḓa nga Muhaṱuli Vho Ian Farlam i khou isa phanḓa na mushumo wayo .
Vhunzhi ha vhane vha vhu tevhela ( vhuloi ) vha vhu dzhia vhu vhurereli ha zwino nahone ho teaho kha tshifhinga tsha zwino .
Mavu ndi tshiṅwe tsha ndaka ya ndeme vhukuma ine ḓorobo ya vha nayo .
Muthusa Mulangadzulo vho dzhia Mudzulatshidulo na hone vha humbela miraḓo uri vha fhumule hu kone u rabelwa kana u elelwa .
Sa zwe khothe iyi ya amba ngei kha Ndaka dza Cook :
Afrika Tshipembe sa muraḓo ḽi ḓo kona u wana ngeletshedzo nga ha maga a mbambadzo o fanelaho a maṅwe mashango ane a kwama mbambadzelaseli ya Afrika Tshipembe na maga a mbambadzo ane Afrika Tshipembe ḽa khou ṱoḓa u a ḓivhadza .
Vhunzhi ha thandela dza khumiselo ya mavu a vhubindudzi dzi a konḓela vhavhuelwa nga maanḓa kha u dzi shumisa .
Ndaulo ya Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni na Tsheledemviswa ya Tshitshavha Afrika Tshipembe i khwaṱhiswa nga u vha na maanḓalanga a vhuḓifhinduleli ha zwikolodo o hweswaho maanḓalanga mathihi-Minisṱa wa zwa Masheleni .
a uri a huna wana ane a
Ofisi dzoṱhe dza Muhasho wa zwa Muno dzi ḓo vha dzo vula nga maḓuvha a u ḓiṅwalisa u itela u tshimbidza maitele a u ḓiṅwalisa nga u vhekanya zwo teaho .
Mathomoni kha marangaphanḓa vha tea u ḓivhadza phukha dza vha dzi nanguludza kha vhavhali u itela uri hu sa vhe na ṱhoḓea ya u humbulela .
Miṱaṱisano na vhukoni ha u langa na u shumisa sisiṱeme dza maṱhakheni dza vhulangi na mveledziso , khathihi na u tumbulwa ha thekiniki ntswa hu tshi shumiswa risetshe na mveledziso zwa zwithu zwiswa ndi zwine zwa ḓo ṱalusa vharangaphanḓa vha ḽifhasi .
Kha itsho tshitatamennde , mufhinduli o bula uri muṱangano wo farwa o sedzwa u ita therisano nga ha vhushaka ha kushumele vhu sa tsha konḓelelea vhune ha sa takadze , hezwo hu u lwela uri , mupoti wa mulandu a ṋekedzwe masheleni a u ḓirula mushumo .
( 2 ) Thendelano ya dzitshaka dzoṱhe i vhofha Riphabuḽiki fhedzi nga murahu ha musi yo themendelwa nga ḽikumedzwa kha Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , nga nnḓani ha musi i thendelano yo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) .
Arali ṅwana a si mutshudeni kana muholefhali , ri ṱoḓa :
Miraḓo yo dzhenelaho Thendelano i ḓo , musi i tshi dzhenela maanḓa a Thendelano iyi , nga thendelano ine ya vhofha u dzudzanya gumofulu ḽa tshivhalo tsha phemithi dzine dza tea u bviswa u ya nga Thendelano iyi na u nga , nga murahu , tshiṅwe tshifhinga u shandukisa tshivhalo itshi musi hu na ṱhoḓea .
U ṱalutshedza na u shumisa maṅwalo a mulayo wa Bivhilini kha nyimele dza maḓuvhano .
Muvhuso zwenezwo u tea u vha tshiimiswa tsha mutheo tshi sikaho vhutsireledzi ha muthu na u bvelela .
18.2.1 arali khumbelo i ya mbalo khulwane ya rekhodo kana i tshi ṱoḓa uri hu ṱoḓiwe tshivhalo tshinzhi tsha dzirekhodo hune , arali hu si na nyengedzedzo , u ṱoḓa uhu hu nga khakhisa mashumele a ḓuvha nga ḓuvha a tshiimiswa tshenetsho ;
Vha ṅwalele Mulangi : Tshimelo dza Vhulafhazwifuwo vhurifhi ha u ṱalutshedza uri ndi nga mini vha tshi khou ita nga u ralo .
Zwazwino a hu na u sa khwaṱhisedzwa uri ndi lini hune Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya SA ya ḓo dzhia ḽiga musi i tshi dzhenelela kha mishumo ya mulalo mashangoni a nnḓa .
A kanda maboḓelo o pwasheaho .
Khabinethe i dovha ya fhululedza Xolani Luvuno kha vhuḓiimiseli na u konḓelela hawe musi a tshi fhedza mugidomo wa marathoni a tshi khou tshimbila nga matanda .
Ri tea u dovha ra engedza tshivhalo tsha vhaswa vho dzhenaho kha zwa ngudamishumo kha sekithara dza phuraivethe na dza tshitshavha .
Ro vhea zwipikwa zwi zwi konḓaho hu si ngauri a hu na vhuleme vhuhulwane zwino , fhedzi nga vhanga ḽaho .
Mbudziso , khamusi , ndi ya uri zwithithisi zwa mveledzo zwi nga vha nḓisedzo yo linganaho , i pfadzaho nahone i swikeleleaho ya zwibveledzwa izwo .
U ṋea vhadzulapo pfanelo ya u ita phethishini na u gungula
Vhuṱumani vhukati ha tshikhala na tshivhumbeo vhu kha u kona u ḓivha zwauri vhuitwa , mvelele , na kutshilele kwo fhambanaho zwi na ṱhoḓea dzazwo , dzine dza fanela u swikelwa kha maitele a u vhumba hugaledzwa .
Ho vha na ndingedzo dzi songo bvelelaho mbili dza tshifhinga tsho fhiraho dza u dzudzanya mutambo nga datumu dza murahu .
Fhedzi muhumbulo wa uri mbofholowo na u fara vhathu nga nḓila i linganaho ndi vhunzani ha tshoṱhe ha mulayo vhu hone na uri arali u songo sumbedzwa kha tsheo dzoṱhe fhedzi wa ḓi ṱanganedzwa na u khwaṱhisedzwa kha khaṱhulo dzo vhalaho dza dzikhothe .
Ndaka dzi nga vha dzo vhalwa na kavhili nga ṅwambo wa pulatifomo dzi sudzuluswaho nga ngomu kha vhuongelo .
Ri ngafhi ?
Tshedza , swiswi na mirunzi
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha tshipiḓa tsha u thoma na tsha vhuvhili tsha Muvhigo wa Khomishini ya Ṱhoḓisiso ya Vhuhaṱuli kha U thubiwa ha Muvhuso kha Muphuresidennde Vho Ramaphosa sa ḽiga ḽihulwane ḽo swikelelwaho kha nndwa ya zwiito zwa vhuaḓa .
Tshifhinga tshine u thimbidzwa uhu ha zwithu ha tea u fhedzwa ngatsho hu ḓo vha vhege nṋa u ya kha dza rathi .
U ṱanea kha khohakhombo ya maragani zwi langulwa lwa tshiofisi nga kha phothifolio ya vhubindudzi ya u fhungudza khohakhombo u ya nga tshikalo tsha khohakhombo na tshikalo tsho tendelaniwaho khatsho na PIC kha ndaela ya tshiofisi ya vhubindudzi .
Kha suḓo dza fumiraru dza malo dzi tsini vhukuma na vhuimazwikepe ha Durban u bva hune ole yo i songo kunaho ya mulivhaḓuvha ya ṱunḓwa hone .
U ṱola na u ela nḓisedzo ya tshumelo ya tshipholisa kha ḽa Mpumalanga .
Miṱangano i a fariwa hu na zwiitisi zwo fhambanaho .
Ndi u ḓiimelela hufhio hu re hone kha u mu dzhiela lutamo lwawe kha zwa bulasi ?
Tshileme tshavho kha mbambadzo ya ḽifhasi , zwa masheleni na vhubindudzi na kha u fhaṱulula nḓowetshumo dza ḽifhasi zwi kwama shango ḽiṅwe na ḽiṅwe , ḽimaga ḽiṅwe na ḽiṅwe , na , nga ngoho , muṱa muṅwe na muṅwe .
Nḓowetshumo dzo vhalaho dzo itelwa zwishumiswa zwapo .
U swika zwino muvhuso wo no sika zwikhala zwa mishumo zwi linganaho 850 000 , khathihi na u swikisa gemo ḽa zwikhala zwa mishumo zwi linganaho miḽioni dza rathi nga tshikhala tsha miṅwaha miṱanu .
Tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe tshiswa tshi tea u dzhiela nṱha zwiko zwiṱukuṱuku zwine zwa vha hone nahone a tshi tei u vha na ndavhelelo dzo kalulaho .
Heyi ndi ṱhoḓea ya Milayo ya Vhufaragwama ha Lushaka .
Ni guda mini khae ?
Vhathu vho nanga , vhatikedzi vha thimu dzo fhambanaho vho nanga masia .
Fhedziha , ri kha ḓi vhilaedzwa nga u sa vha hone ha vhuimeleli ha vhafumakadzi .
Muhanga wo phaḓaladzwa na khemisi dza madzingu oṱhe .
Kha mafhungo haya , zwikhala zwa wekishopho dza mekhenikhaḽa na mavhengele ane a rengisa zwithu zwiṱuku zwi ḓo sikwa ..
Tsha u thoma ndi tsha uri maḓi a tea u ḓiswa zwitshavhani , maḓi o kunaho .
Ho vha na mivhigo ya mafhungo minzhi musi vha tshi vheiwa kha ḽivi ya sipeshala .
Naho zwo ralo , vha songo ṱavhanyedzisa zwithu u itela uri vha fhedze vha tshi vhea khomboni milayo ya ndeme .
U ridzeva dzina nga u ḓadza fomo CM5 - Fomo i a wanalea kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Vhofhani mapfundo mavhili , ni kone u bvisa magaraṱa .
6.1 . Khabinethe yo amba ngaha u tholiwa ha Bodo ya zwa Mabufho ya Afrika Tshipembe ( SAA ) na uri yo tendela u tholiwa hu tevhelaho :
Naho zwo ralo , lwa mulayo , vhuḓifhinduleli na ndangulo ya ndeme zwi dzula kha mihasho ya thikhedzo yone iṋe .
Mushumo wa u Oditha ha Ngomu na vhulavhelesi hawo nga Komiti ya u Oditha zwi katela Mihasho yoṱhe .
Muhumbulo muhulwane ndi wa u ṱalutshedza Mulayo nga nḓila i pfalaho kha vhoṱhe vha kwameaho siani ḽa zwa mutakalo na tsireledzo mishumoni Afrika Tshipembe .
Muthu o mu farelaho Murangaphanḓa wa ḽihoro ḽa poḽotiki kana muthu muṅwe na muṅwe o fhiwaho maanḓa nga vhufariasani
4.2 . Tshikwama itshi tshi dovha hafhu tsha vha tsha ndeme kha u tsireledza Maafrika Tshipembe vhane vha nga ḓiwana vho kwamea nga masiandaitwa a khaelo uri vha kone u swikela thikhedzo ya khwiṋe khathihi na dzilafho .
Ndi ḓo vhidza muṱangano wa Joint Presidential Working Groups u dzudzanya zwo teaho u itwa nahone hu si kale ri ḓo ḓivhadza tshigwada tsha ' Energy Champions ' tsho vhumbwaho nga vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vha ḓivheaho nahone vhane vha vha na nḓivho .
Lushaka lwa thusedzo ya u guda yo nangiwaho na u khunyeledzwa kana hai , na uri ngani .
Nga u angaredza , muvhuso wa u dzhia na ndozwo u khou shumiswa lu bveledzaho , hu na mbalombalo dzo sumbedzaho uri ndeme ya zwo wanalaho kha u dzhia i nṱha .
Mafhungo a sekhithara nga mbambadzo , mbekanyamaitele na nyimele dza maraga na one a a kuvhanganywa na u saukanywa .
Ndambedzo i kha tshivhumbeo tsha mindende u bva kha muvhuso na masheleni .
Iṅwe khaedu i kha u topola mielo ya zwa poḽitiki ya , sa tsumbo , pfunzo ya luambo .
Tsumbo , arali ni tshi vhona u nga ni fana na lusunzi , ni nga amba ngauri ni mushumi wa biko nauri ni kona u shuma na vhaṅwe vhathu nga nḓilaḓe .
Khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe u itela bindu ( thendelo ya vhureakhovhe )
Ho ṱanganedzwa maga a u lulamisa e a itwa kha mihasho miṱanu ine ya vha fhasi ha ndangulo , Khabinethe yo tenda uri Komiti ya Dzimiṋisiṱa i nga thoma maitele a u vhuedzedza ndangulo ya Limpopo kha miṅwedzi ya rathi kha Mulangavunḓu na Khabinethe ntswa .
Nṱha ha zwoṱhe , ndi ima phanḓa ha vhoiwe ndi tshi ḓi hudza na u vha na fulufhelo kha Afurika Tshipembe ḽine ra khou ḽi pembelela ṋamusi - maipfi o fhambanaho kha khethekanyo , khuḓano na khethululo miṅwahani ya 15 ya kale - ndi zwibveledzwa zwa mishumo na u shumesa ha vhafumakadzi na vhanna vha Afurika Tshipembe kha lwendo lwa vhutshilo .
Hu na mbuelo dzifhio ?
Arali zwo ralo , u sedzuluswa hu ṋewa zwiṅwe zwiko u itela u engedza masheleni .
Sa zwenezwo , vhunzhi ha vhathu vho wana mashango ane a vha na zwiimiswa zwa muvhuso zwi no thengathenga , hune kanzhi zwa dovha zwa tshinyadzwa nga vhurangaphanḓa ha poḽotiki vhu so ngo fanelaho , ha tshanḓanguvhoni na vhu si na vhukoni .
U vhea zwipikwanyangaredzi na zwo tiwaho zwa ndangulo na , hune zwa vha zwa ndeme , u fhungudza masiandoitwa kha vhupo .
Kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa masiaṱari maṅwe ni tea u ola tshifanyiso ni ṅwale ṱhalutshedzo ya zwine vha ḓo zwi vhona .
Ndima iyi i topola tshaka dza khuḓano dzine dza nga itea kha miraḓo ya Komiti ya Wadi ine vha nga tea u fhindula khayo .
Vha shumise notsi dza khoso u vha thusa u engedza mafhungo .
Tshivhalo tsha matshudeni o dzinginywaho na u vha khethekanya havho zwi ḓo kwanyeledzwa nga tshivhalo tsha u fhedzisa tsha tshikwama tsho wanalaho u bva kha aphiḽi hu u itela tsumbo .
Mitshini kana zwipiḓa zwine zwa bvumiswa nga haidroliki zwi thivhelwa u tsela fhasi nga u shumisa zwishumiswa zwi laulwaho nga mitshini u fana na zwitiki kana dzhege musi vhathu vha tshi khou shuma nga fhasi hazwo .
Tsumbo dza zwikalo izwi dzo ṋewa kha thebulu ya 6 na ṱhalusamushumo dza mutshimbidzi wa wadi dzine dza nga shumiswa dzo ṋewa kha Bogisi ḽa 5 .
Tshiṱirathedzhi tsha vhuendi ha tshitshavha tsha themo ndapfu a pulane dza mathomo a mushumo dzi elanaho dzi sumbedzaho mbekanyamaitele dza Masipala dza vhuendi ha tshitshavha .
Ambani nga zwipuka zwoṱhe zwa lwanzheni zwi re zwifanyisoni izwi .
Zwine zwa nga vha zwa ndeme vhukuma kha komiti dza wadi ndi u ita uri komiti dzi ele zwa vhukuma ( dzi tshi shumisa zwisumbi zwi leluwaho ) kushumele kwa mishumo ho sedza zwikalo zwo sumbedzwaho kha IDP - izwi na tsumbo dza ḽeveḽe dza u fushea hapo , zwi ḓo bveledza lushaka lwa muvhigo wa ndeme .
Ri khou lwela muvhuso wo ṱanganelaho , fhedzi u muthihi u re na vhukoni ha u phalala na u isa zwiko hune zwa ṱoḓea hone .
mazhendedzi a no ḓo shumisa na u tshimbidza thandela ;
Musi vha tshi langula bindu ḽavho , naa vha a
Vhubveledzi ha mavhele ngei Gauteng hu wanalea fhethu ha tsini na mavundu a bveledzaho mavhele nga vhunzhi , u fana na Free State , North West na Mpumalanga , na uri zwo ralo vhu katela madzingu kha Mimasipala ya Tshiṱiriki ya Sedibeng , West Rand na Metsweding .
Dziṅwe dza hedzi tshumelo na dzone dzi a ṋetshedza tshumelo dza dzilafho ḽa muyani kha sekhithara ya phuraivethe .
Zwibadela zwa vhukati na zwa zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha zwi ṋetshedza tshomedzo na vhukoni vhune ha ṱoḓea kha miaro ya zwa dzilafho i konḓaho .
3.1 . U ṋetshedzwa ha Mvetomveto ya Mulayotibe wa Vhupulani ha Zwikhala zwa Maḓini , ya 2016 Phalamenndeni .
Mafhungo nga pfanelo dza mulwadze na vhuḓifhinduleli , tshata ya pfanelo na kuitele kwa u khoḓa na mbilaelo , na zwone zwi fanela u vhonala .
U dzhenelela ha tshitshavha ho itelwa u bveledza ndeme dza vhuvhusi havhuḓi na pfanelo dza vhathu .
Mbuelo dza mutheo dzine zwikimu zwa dzilafho zwoṱhe zwa Afrika Tshipembe , zwa tea u katela u ya nga ha mulayo .
ite u ṱola ha nga ngomu kha kushumele hu sa athu itwa muvhigo wo bulwaho afho nṱha
Mimaraga ya zwamasheleni ( mbambadzo ya mikovhe ) na yone a yo ngo bveledziswa zwavhuḓi .
Nnḓu na Tshumelo
U bva kha nḓivho yaṋu ya nganea yoṱhe , rerani nga khwaḽithi NTHIHI ine na i takalela kha Atticus .
( 4 ) A hu na zwine kha heyi khethekanyo zwa thivhela u kovhekana ha mbuelo yo wanalaho u ya nga ha khethekanyo heyi vhukati ha vhomasipala vhane vha vha na ndangulo ya zwifhaṱo na mishumo fhethu huthihi .
u sumbedzisa zwi khagala kha tshitshavha tshapo uri sisiṱeme ya komiti ya wadi i nga shuma u khwinisa vhudavhidzani na khoro na u kona u lavhelelwa u bveledza zwinzhi .
Ezwi zwi katele makumedzwa a u ṋetshedza ngudo dza thero dzine dzi nga dovholola zwo no funzwaho nga dziṅwe dzifakhaḽithi , khathihi na zwisumbi zwi re khagala zwa nyavhelo ya mutikedzelo kha nyimele dzo raliho .
Nga u ralo muṱoḓisisi o vha a na sia ḽawe ḽa ṱhoḓisiso he a vha a tshi nga ita ṱhoḓisiso na hune o vha a tshi nga ganḓisa mafhungo .
Talelani maipfi ane a ni vhudza uri ṋotshi iyi i vhonala nga nḓilaḓe nga muvhala mudala .
2.8 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha muvhigo wa mvelaphanḓa ya Mvusuludzo ya AIDS ya Ḽifhasi ya Themo ya Vhukati ya Afurika Tshipembe kha Dzulo Zwaḽo ḽa Mbumbano ya Dzitshakha .
Mbekanyamushumo yashu ya tshanduko ya ikonomi ya matshilisano i ḓo iswa phanḓa kha u shumiswa ha Puḽane ya Vhuitwa ha Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo .
Arali dzianyuwithi dzo vha nga u tou funa , sa zwine dza vha zwone zwino , maraga wa anyuwithi wo vhofholowaho na u vha wavhuḓi wo vha u tshi ḓo ṋea vhafumakadzi phimo dza fhasi dzi sa kungi u fhira vhanna .
R20 biḽioni yo bindudza nga itshi tshifhinga Afrika ḽoṱhe , i tshi khou thusa u khwaṱhisa nyaluwo ya Afrika na mveledziso nahone i khou shela mulenzhe kha u sikela Afrika Tshipembe zwikhala zwa ikonomi .
ṰHALUTSHEDZO DZA KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE DZA WANALEA NA ZWENEZWO U YA NGA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) YA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA U SWIKELELA MAFHUNGO , WA 2000
U tevhedza milayo nga u tou angaredza ya u shumisa mitshini na milayo ya u shumiswa ha midzio musi hu na mutsiko ndi ḽone sia ḽe ḽa sedzeswa nga vhashumi vha re vhainzhiniara .
Yuniti ya vhudavhidzani na yone i tikedza mihasho kha maḓuvha a mushumo wa u humbula na u vhona uri mishumo mihulwane yo khavariwa na uri hune zwa konadzea , u tikedza khasho thwii ya mafhungo kha vhakhethi .
10.2 . SAAM i khou sedza kha zwithu zwa rathi : nyaluso ya maraga Yapo ; mveledziso ya maraga wa Dzingu ; U ita uri zwi tendelena na Maraga Wapo ; mveledziso ya Themamveledziso ; tshanduko ya Nḓowetshumo , na Thekhinoḽodzhi khathihi na mveledziso ya zwikili zwi tshimbilelanaho na mveledziso .
Riphabuḽiki ya Zimbabwe , sa yone yo rangaho phanḓa AU nga 2015 , i ḓo tshimbidza samithi na miṱangano i yelanaho nayo .
Hune mimaraga ya zwa vhulimi kha mashango o bvelelaho i dzula yo vala u itela vhambadzelwa nnḓa zwa mashango ane a khou bvelela , vhubveledzi vhu dzula vhu mushumo wa vhalimi vhane vha lima zwithu zwiṱuku .
Ṱhanganyelo iyi ya kudzudzanyele ukwu i ṋetshedza phuluphedziso ya vhungoho ha mivhigo .
U vhambedza ho shumiswa tshikalo tsha dzitshaka , mitengo ya ndivhanele na tsenguluso ya ikonomi a zwo ngo thoma u shumiswa u swika zwino ( nga nṱhani ha khaedu ya mulayo ) .
U SWIKELELA REKHODO U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 14 ( 1 ) ( E ) Muhasho u ya nga khethekanyo ya vhu 15 ( 1 ) u tea u fha Minisṱa wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi mutevhe wa rekhodo dzine dza sokou dzula dzi khou wanala hu si na u ita khumbelo ya u anḓadza kha Gazete ya Muvhuso .
Khabinethe yo tendela u gandiswa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa u Redzhisiṱara ya vhuṋe ha Ndaka wa 2015 u itela vhupfiwa ha vhathu .
Tsedzuluso ya mvelaphanḓa ya Ṅwaha nga Ṅwaha na Vhakwameaho
Sekhithara ya muvhuso i ṋetshedza maḓi , tshampungane , muḓagasi , tshumelo dza mutakalo na pfunzo .
Maga a fanaho na aya o livhiswa kha u vhuedzedza tshirunzi tsha zwipondwa na vhaponyi .
Muphuresidennde Vho Zuma vho sumba nḓila kha vhuphalali ha muvhuso-ngomu ho rangwaho phanḓa nga Minisiṱa Vho van Rooyen kha mushumo wa u vhona uri miḓalo ya Mulambo wa Jukskei i langee na u ita uri u songo tsha elela u tshi ya zwitshavhani .
Mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzashu dza thekinoḽodzhi , mbekanyamaitele dzashu dza zwa nḓowetshumo na sisiṱeme yashu ya zwa pfunzo ndi zwiṅwe zwa zwivhumbi zwiraru zwa ndeme zwa vhubveledzi .
Musi vhatsila vhashu vha tshi thusa u ṱalutshedza bono ḽashu , na vhadzulapo vhashu vha shumisanaho vha tshi thusa nga vhubindudzi ha matshilisano , avho vhashu vha hwalaho vhuḓifhinduleli havhuḓi ha vhuvhusi ri nga vhuelwa nga mihumbulo na thikhedzo dzavho .
Kha vha bvise fomo ya khumbelo ng fhasi ha fomo dzine dza tea u ḓadziwa .
Khethekanyo 42 : Masipala , nga kha nḓila dzo teaho , maitele na nḓila ... u fanela u dzhenisa masipala wapo kha mveledziso , kushumele na u sedzulusa hafhu sisiteme ya ndaulo ya kushumele kwa masipala , nga yeneyo nḓila na u tendela tshitshavha u dzhenelela kha u vhea zwisumbi zwa ndeme zwa kushumele zwo teaho na thagethe dza kushumele kha masipala .
Khomishini i ḓo ita asainimenthe iyi kha vhuimo ha EU nga tshumisano ya Muraḓo wa Mashango .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na u shumisa Netiweke kana khemisi ya khoria
U ḓo ḓisa zwithu zwiswa kha dziḓorobo dza Afurika Tshipembe .
Muhasho u bvela phanḓa na u lusa u khwinisa maitele awo a ndangulo ya masheleni na uri wo ṱanganedza pfufho kha Muṱolamuvhalelano Muhulwane wa Afrika Tshipembe kha sia iḽi .
u vhala vha vhavhili / u vhala ha mugudi e eṱhe
Komiti , nga u angaredza , ndi vhuimeleli nga nyeḓano ha mahoro Phalamenndeni .
Musi no no ita phosiṱara yaṋu , i sumbedzeni khonani dzaṋu .
Thandela ya u Kunakisa Mafhungo i ḓo thoma kha ṅwaha wa muvhalelano muswa nga nṱhani ha u lenga u tholwa ha muṋetshedzi wa tshumelo .
Vhana kanzhi vha a kokovha vha sa athu tshimbila .
Digirii ya Masiṱasi kha mutakalo wa nnyi na nnyi na ndalukano ya ndangulo ya nṱha zwi ḓo ṋea tshikhala tsha uri muthu a dzhiiwe .
Asima i anzela u ṋaṋa musi vha tshi khou tambudzwa nga duda na mukhushwane .
2.11 Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe u vha ṋemuṱa wa Muṱangano wa maimo a nṱha wa Nyambedzano ya u Lwa na zwidzidzivhadzi u bva nga dzi 11 u swika dzi 12 Ṱhafamuhwe 2016 , une wa ḓo vha u fhasi ha Mbumbano ya Afrika .
Arali vha kha ḓi koloda DSP ya Vhulwadze vhu sa fholi musi mushonga wavho u tevhelaho u tshi tea u ḓiswa , vha ḓo kwamiwa vha humbudzwa nga ha mbadelo yo salaho .
U shela mulenzhe havho ndi zwa ndeme .
Vha u vha tshikoloni .
Yunithi ya nga ngomu yo dzudzanywa nga huswa u thoma yunithi ya ndangulo ya khovhakhombo sa tshipiḓa tsha ndingedzo dzavho dza u engedza khwaḽithi ya linga na ndaulo .
5.3 . Mavundu oṱhe o dzula o dzudzanya thimu dzine dza ḓo sedzana na tshiwo tsha dwadze , nahone vho dzula vho ita ngoma mudzula wo vhamba u kona u topola na u langa nyimele dzine dzi nga sokou bvelela shangoni .
Vhuṱanzi ho ṅwalululwa nahone vhu kha volumu dzi re na tshivhalo .
Tshikwama tsha mushumo wa zwa tsireledzo na vhusevhi zwoṱhe zwi vhigwa kha mugaganyagwama naho khamusi zwododombedzwa zwoṱhe zwa zwibviswa zwa vha zwi so ngo bviselwa khagala .
Hu kuvhanganywa lweṱolweṱo lwa Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo , tshi langiwaho nga vha Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe .
Khabinethe i kha ḓi vha na fulufhelo uri khasho ya tshitshavha i ḓo bvela phanḓa u shumela dzangalelo ḽa vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Tsha vhuvhili , milayo a i nga shumi arali u fhungudzwa ha muthelo ngei UK nga kha tshanduko ya mbuelo u bva UK , ha vha hu si mbuno khulwane ya u vha hone ha CFC .
2.3 . Tshiṱitshi tshi ḓo vhuedza Afrika Tshipembe kha , vhukati ha zwiṅwe , mveledziso ya zwikili zwi shayeaho na nyaluwo ya sekithara ya saintsi , inzhiniarini , thekhinoḽodzhi na tshanduko .
Themamveledziso dza tshitshavha dzi ngaho zwikolo , dzikiḽiniki , zwibadela , mapholisa , ambuḽentse nz .
Kuitele hoku ku ḓo fheliswa nga kha u ṱanganelana ha sisiṱeme nga ngomu kha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi .
Tsha u thoma , hu na vhunṋe , vhune vha vhu vhona sa zhendedzi ḽa mutakalo vhune ha vha na zwoṱhe zwo dzhielwaho , nga maanḓa zwivhilingi .
3.1 . Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Khomishini ya Muṱaṱisano nga ha thendelano ya mulayo ya tshiga tsha shango yo swikelelwaho nga Vodacom malugana na phungudzo ya mitengo ya data dzayo .
Mbadelo dza nṱha dza hayani dza u dzheniselwa inthanete ya luvhilo luhulwane ndi tshikhukhulisi tshihulwane .
Mashango ane a si kone u tshila nga oṱhe siani ḽa fulufulu a khou thoma zwa u sedza huṅwe nga u vhumba vhushaka ha zwa ikonomi hune hu si kundwe u vha na thaidzo .
Vhathu vhane vha si vhe miraḓo ya miṱa hu tou vha u anganyela kha tshivhalo tsha 2001 na uri a si data ntswa .
U kuvhanganya tsumbathengo dzine dza tea u badelwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe kha vhaṋetshedzatshumelo .
Zwi tea u kuvhanganyelwa thungo na maṅwe malaṱwa na u laṱiwa fhethu ha u fhisa mathukhwi ho teaho .
Ndivhuwo dzashu dzi livhiswa kha muhasho muṅwe na muṅwe na vhathu vho shelaho mulenzhe , nga maanḓa tshitshavha , tshe thikhedzo yatsho ya vha yavhuḓi nga maanḓa .
Ṱanganyani mafhungotswitii aya uri a ite mafhungo tserekano .
Komiti i Tshimbidzaho ine ya vha na vhurumelwa vhu bvaho kha SIU na Muhasho wa Lushaka wa zwa Dzinnḓu yo thomiwa u itela u tshimbidza maitele a tshumiso .
Engedze tshivhalo tsha mushumo une u nga itiwa .
6.2.1 Sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala itea u ṱuṱuwedza na u vhulunga ndeme dza vhulamukanyi ha Afurika , dzo ḓisendekanho nga vhulamukanyi ha mbuelano na vhupfumedzani .
Ndi fhungo ḽifhio ḽi no ri vhudza uri Lulu o vha e na vhutshivha .
Vhane vha khou tikedza iyi nḓila vha khou lavhelela uri i vhe na mbuelo khulusa dza vhubindudzi , hune ya ḓo thusa u khwaṱhisa nyimele musi i tshi khou dovha ya engedza mbuelo .
Khabinete i humbela vhoṱhe vha kwameaho uri vha wane thandululo kha pfudzungule idzi zwi sa kwami miṱa yo zhakiwaho .
100 yo fhelela , zwi amba uri ho sala R236 kha muṱa woṱhe .
Ofisi dzo fhambanaho dza Muhasho wa zwa Maḓi na Maḓaka u mona na shango dzo dzula dzo lindela u vha ṋetshedza fomo dza vhukuma na thusedzo ya u ḓadza fomo dzenedzo .
20.3. Thero ndi : " U alusa vhulimi nga nḓila ya vhuḓi : u dzhenisa vhaswa , vhafumakadzi na u takuwa ha didzhithaḽa " , na uri vhuṱambo vhu ḓo farwa fhasi ha vhurangaphanḓa ha DAFF , vha tshi khou shumisana na Tshitshavha tsha Afrika Tshipembe tsha Nyengedzo ya zwa Vhulimi na Foramu ya Afrika ya Tshumelo dza Vhueletshedzi ha zwa Vhulimi .
U kundelwa u tevhedza maga a phemithi zwi nga ita uri i fheliswe kana u phumulwa .
U lwa na vhuaḓa zwi dzula zwi zwiṅwe zwa nṱhesa kha zwi re na ndeme zwa muvhuso .
U thivhela ḽiṅwe sia zwi tou vhanga fhedzi dziṅwe thaidzo nahone kanzhi zwi livhisa khau ṋaṋa ha khuḓano ire hone .
Masipala u na Komiti ya Masheleni a Tshitshavha i shumaho i re hone , ine ya phetha mushumo malugana na Khorondangi na vhulanguli ha tshiimiswa .
Vha humbela u ḓivhadza DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi maḓuvha maṱanu phanḓa ha datumu ya nḓisedzo yavho i tevhelaho arali ḓiresi yavho i sa ḓo vha iyo yo bulwaho kha nḓisedzo yavho ya zwino zwino , sa tsumbo , vha tshi khou ya holodeini .
Ofisi ya Muṅwaleli i tea u vha kha Ofisi ya Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa .
Paḓukanyani maipfi a ya a bve zwipiḓa . vhusunzi zwiḽiwani vhu / su / nzi magumoni yeneiḽa vhavhalela tshiṱaha
Mbuelo dza Ikonomi : Vhuṋe ha vharema kha mbuelo , mbuelo ya ikonomi na dziṅwe pfanelo dza ikonomi dza vhashelamulenzhe .
Sisiṱeme dza vhulavhelesi na tsenguluso na dzone ndi dza ndeme kha u vhona uri hu khou vha na kushumisele kwavhuḓi kwa zwiko zwa vhashumi na zwa masheleni zwine muvhuso wa vha nazwo .
Musi vha khou tikedza tshoṱhe muhumbulo wa u vhulunga zwiko , ndi zwa ndeme uri mvusuludzo dzoṱhe dzi langiwe nga ṱhoḓea hu si nga ndambedzo sa nyito dza u fhungudza thengo .
Ri tea u livhana nazwo nga vhuḓikumedzeli ho khwaṱhaho na nga ndingedzo dzi sumbaho vhuḓikumedzeli vhuhulwane .
Vhashumi vha fanela u dovha hafhu vha topolea nga dzithege dza madzina , na dzioganogireme dza tshiimiswa dzi re na zwifanyiso na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa vhalangi zwi fanela u vhonala .
Zwa zwino , pfanelo idzi dzi ṋewa fhedzi dzitsheke dzi si na ndeme .
Khabinethe i tama u tamela mashudu mavhuya vhathu vhoṱhe na dziholodei dzavhuḓi na uri roṱhe ri vhuye ri na mafulufulu nga ṅwaha wa 2015 roṱhe ri vhe na ngoho ya uri ri isa tshumelo nga ndaela ya muvhuso .
Mafhelelonia iyi sesheni vhashelamulenzhe vha ḓo vha vho dzuzdanya manweleldzo a thandela /mishumo ine vha tama i i ṋetshedza kha u lambedza nga masipala kana vhaṅwe vhaṋetshedzi vha tshumelo , na u katelwa kha IDP .
( 4 ) Vunḓu ḽi tea u ḓiitela tshomedzo dzine ya dzi ṱoḓa u ya nga ha mbetshelo ya Mulayotewa wa vunḓu , zwine zwa vha nyengedzedzo ya ṱhoḓea dzo lavhelelwaho kha Mulayotewa .
Hezwi zwi vhanga tshikafhadzo , u laṱa hu si ho mulayoni na u fhiswa ha malaṱwa .
Vhuloi ho thoma u dzhiiwa sa maitele a vhathu vha songo bvelelaho na uri zwiito zwa vhuloi zwi dziiwa zwi tshi lwa na tshanduko ya tshizwino-zwino na mvelaphanḓa .
U engedza kha izwi , Afrika Tshipembe ḽo ṋetshedza na u kovhela nyendedzi dza dzilafho na zwitandadi zwa u ṱola uri muthu u na vhulwadze kha madokotela na manese kha sekhithara dzoṱhe dza muvhuso na dza phuraivethe .
Vhuimo ha vhuvhili ha mbekanyamushumo ho itelwa u sika zwikhala zwa mishumo i linganaho miḽiyoni nṋa nga 2014 .
Mivhuso yapo ina nyimele yayo vho ya ndaulo , na hone uri hunga ḓivha na u kuvhanganywa fhethu huthihi kha Muvhuso wa lushaka zwi na masiandaitwa maṱuku kha muvhuso wapo wone une .
Sekhithara iṅwe na iṅwe ya ikonomi a i sumbedzi lupfumo lu fanaho .
U adoptha kha ḽiṅwe shango ndi u vhea ṅwana kha ndondolo ya muthu ane a si vhe mubebi wa malofhani kana muunḓi ane a dzula kha shango ḽa nnḓa .
Khabiinethe i dovholola tsatsaladzo yayo i re na vhungoho i sa dzinginyei kha maitele a vhutherorisi na dzikhakhathi dzo kalulaho .
Ndi ngazwo tshipikwa tshashu tsha u tou thoma hu u fhaṱa shango ḽine ḽa kona , ḽa mikhwa nahone ḽa mvelaphanḓa .
Muhumbulo wo vha wa uri naho zwiṱiriki zwi tshi bvela phanḓa u dalela zwikolo u zwi vhea iṱo , a zwi ṋetshedzi thikhedzo .
Nga u angaredza zwo tendelwa uri tshanduko dza u dzhiulula murahu dzi na vhu ndi ṋne nahone hu na khonadzeo dza u vha nga nḓila ya vhuhaga kha pfanelo dza vhathu kha ndaka dzavho .
Ifa ḽe ra wana ḽo sia zwitshavha zwinzhi zwo fhandekana nga muvhala lu shonisaho lu si na vhuthu na khanedzo ya pfanelo dza vhathu dza ndeme .
Mutengo wa mbetshelwa ndi ndeme ya zwino ya tsheledemviswa i ne ya lavhelela u ṱoḓwa u badela thendelano .
Ḽiṅwe sia ndi u engedzedza milayo u itela u fhungudza khombo dzi no ḓiswa nga vhubindudzi ha masheleni a nnḓa na zwivhumbwa zwa tshayandaulo .
Vha nga shumisa tshumelo iyi nga nomboro dza luṱingo dzi re kha rekhodo dzashu .
Malwadze a sa fholi , malwadze a sa fhireli a ngaho a swigiri na mutsiko wa nṱha wa malofha , na vhulwadze ha muhumbulo ndi thaidzo kha vundu .
- U rumela mbilaelo yavho , maṅwalo a u tikedza , mvelelo ya ṱhoḓisiso dzashu dza u thoma na / kana themendelo kha sars .
Thevhekano ya misudzuluwo na u nangiwa ha nḓila kana engele a zwi fhambanywi kana u shandukiswa nga nḓila dza nḓowenḓowe , eḽektroniki , kana eḽektrikala ;
Arali khumbelo i tshi khou itwa ho imelwa muṅwe muthu , muhumbeli u tea u isa na khwaṱhisedzo i sumbedzaho vhuḓifhinduleli hawe vhune ha ita uri a ite khumbelo iyo o imela muṅwe , nga nḓila ine zwa tea u fusha Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo .
Arali mavu a vha avhuḓi kha ndimo zwi vha tshiitisi tsha puloto dza phuraivethe khulwane , u avhelwa ha mavu a ndimo kana huṅwe vhuponi hune vhadzuli vha nga hu shumisela u bveledza zwiḽiwa .
U itela u khwinifhadza zwa nḓisedzo ya tshumelo dzo khwaṱhaho nahone dza maimo a nṱha , vhupo ha masipala ho khethekanywa ha bva wadi nṋa .
Miṅwe ya mitsiko ya miholo i re nṱha i tea u katelwa nga u vhulunga kha mugaganyagwama , u fhungudza tshivhalo vhashumi kha vhulanguli vhu si ha ndeme na u dzudzanya zwiṅwe zwiteṅwa zwi no shumiselwa tshelede .
Vha humbula uri thandela idzi dzi nga itwa na maṅwe madzangano a tshitshavha ?
Mafhungo na u phurofaiḽiwa ha ḓorobo
Kha ri shumise ṅwedzi uyu u pembelela na u vhuedzedza mvelele ya u shumisa kiḽabu ya u ṋamedzana musi ri tshi ya mishumoni u fhungudza tsitsikano badani dzashu .
A vha ḓadze fomo ya khumbelo huna muofisiri wa SASSA ( a vha ḓivhe zwauri ndi vhone fhedzi sa muiti wa khumbelo kana muofisiri wa SASSA ane a nga ḓadza fomo ya khumbelo ) .
CDC ntswa i kha ḽiga ḽa u pulana u itela u ima vhudzuloni ha tshiimiswa tsha kale tshe tsha vhewa tsho khakhea .
Ndayotewa ndi mulayo muhulwane wa shango na hone ndi mushumo washu wa u hulisa , u pilela na u tsireledza Ndayotewa yashu .
Musi ni tshi ita khanedzano nga ha thero , vhaambedzani a vha tei u shumana na mahumbulwa fhedzi , fhedzi vha shuma na nga maime a nyanyuwo .
Tsumbo ndi thandela ya u sikwa ha mishumo fhethu ha mahayani nga ndivho ya u sedza fhungo ḽa uri vhathu vha phesenthe dza 40 tshitshavhani a vha na mishumo .
2 . Thangelamulayotibe I topola foramu dzine dza tendela zwiimiswa zwo dzudzanyaho u thoma Mbekanyamaitele na/ kana u ṱuṱuwedza u sikwa ha mbekanyamaitele .
2.1 . Muphuresidennde wa Riphabuliki ya Afrika Tshipembe , Vho Jacob Zuma , vho nangiwa kha Phanele ya Maimo a Nṱha ya Maḓi ya Vharangaphanḓa vha Mivhuso ; ngeno Mulanguli Guṱe wa Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili o nangwa sa Sherpa ( mushumomi wa muvhuso kana mudipulomati ane a ita mishumo ya ndugiselo phanḓa ha samithi ya muṱangano ) kha Muphuresidennde wa Afrika Tshipembe sa Muraḓo wa Phanele kha Phanele ya Maimo a Nṱha nga ha Maḓi .
Thikhedzo yo ḓisendekaho nga ngei Kapa yo ṋetshedzwa kah vhunzhi ha thandela dzo bulwaho huṅwe fhethu kha muvhigo hoyu , na vhunzhi ha u vhudziswa nga nnyi na nnyi zwo wanalaho nga ofisi zwo engedzea nga maanḓa kha ṅwaha .
Khothe yo vhiga uri yo gwevha muṅwe na muṅwe wa vhahumbulelwa miṅwaha ya 20 .
( 1 ) Mugaganyagwama wa lushaka , vunḓu na masipala na maitele a mugaganyagwama , zwi fanela u ṱuṱuwedza u vha khagala , vhuḓifhinduleli na u kona uri ndaulo ya tshelede ya ikonomi , zwikolodo na vhathu zwi shume
( iii ) u ḓivhadzana na u kwamana kha mafhungo a lutamo Iwa vhoṱhe ;
WHO i eletshedza uri mashango a tea u futelela kha u ṱalutshedza mvelelo dza vhulwadze kha zwitshavha .
Vhathu vho kambiwaho vha anzela u hangwa u shumisa khondomu .
Ri tshi engedza , Muhasho wa Zwa Mutakalo u ḓo shuma na vha sekhithara dziṅwe kha u dizaina , u edzisa na u ela zwithusedzi zwihulwane wa u engedza mitakalo .
Vha sedze mbudziso dzi re kha thebuḽu ya siaṱari 90 dzine dza nga ḓadzisa mihumbulo yo ṋewaho nga vhadzheneleli .
Khwinisa u kona u konḓelela ha vhathu na ikonomi kha tshanduko ya kilima .
Hezwi zwi dovha hafhu zwa shela mulenzhe kha u sengulusa mvelaphanḓa ya thandela ya demokirasi ya shango ḽashu yo ḓitikaho nga ndayotewa .
Maanḓa a zwiḽiwa na zwinwiwa o bva zwihulwane kha mimakete ya hayani , hafho zwo rangwa phanḓa nga Asia na Latin America , fhedzi ḽi songo tou dzhenelela zwihulwane .
U vusuludza zwithu hayani na tshikoloni
Zwi tevhelaho ndi khethekanyo dza rekhodo dzo bveledzwaho nga Muhasho , dzine dza wanala muthu a songo thoma a ita khumbelo ya tswikelelo u ya nga Mulayo :
Khamphani khulwane dza midia dza gurannḓa na dza eḽekiṱhuroniki dzapo na dza nnḓa dzi na ofosi kha vhupo .
Hezwi zwi tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) u itela u vhona uri vhathu vhoṱhe vhane vha dzula Afrika Tshipembe vha pfe vho vhofholowa hayani , zwikoloni na mushumoni , khathihi na u ḓiphina nga vhutshilo ha tshitshavha vhu si na nyofho .
o U alusa thandela dze dza bulwa lunzhi-lunzhi nga dziwadi uri dzi vhe dza tshikalo tsha masipala u itela uri dzi vhuyelwe kha ikonomi ya tshikalo .
Ho bvelela maga manzhi a thikhedzo ane a ṱalusa maga o fhambanaho a thikhedzo ya koporasi kha sekhithara ya zwa muvhuso .
Kha vha dovhe vha ḓivhe uri zwa u engedzea ha nḓisedzo , musi zwinzhi zwi tshi bveledzwa sa tsumbo , kana zwinzhi zwo ṋetshedzwa sa thengiso , zwi ḓo tshintsha kheve ya nḓisedzo ya ṱutshela kha tsha monde .
Zwiko zwa maḓaka a tsimuwa zwi ṋetshedza mutheo wa nḓowetshumo dza zwibveledzwa zwa maḓaka khulwane na tshiko tshihulwane tsha mishumo ya mahayani .
Vha humbelwa u dzhiela nṱha uri gumofulu ḽa mbuelo dzavho ḽi ḓo rekanywa mayelana na tshikhala tsha vhuraḓo tsho salaho kha ṅwaha u bva kha datumu ya u dzhoina .
Fhedzi ḓorobo khulwane na vhupo ha dziḓoroboni hu khou vha fhethu hune thaidzo dza vhupo dza vhesa hone .
Tsedzuluso ya muelo wo fhelelaho wa PDFIs i ḓo thusa kha u vhona uri mishumo yavho i khou tshimbidzwa na u bveledzwa hu tshi khou tikedzwa ndivho ya mbekanyamaitele ya ikonomi na u vhona uri thundu ya Muvhuso i khou iswa ho teaho na u shumiswa nga nḓila yone .
Ri dovha ra tsivhudza vhabebi , vhaṱhogomeli vha vhana na vhaunḓi u vhona uri vhana vhavho vho tsireledzea nga zwifhinga zwa mibvumbi .
Vhashumi vha Tshumelo ya zwa Vhululamisi -
1 Bugupfarwa ya Komiti dza Wadi yo bveledzelwaho miraḓo ya komiti dza wadi .
Ndi nga mbekanyamushumo yeneyi hune vhukoni ha vhaswa ha tumbulwa hone .
4 . Mafhungo maswa nga ha tshiimo tsha tsireledzo
Ofisi dza madzhisiṱiraṱa dzo vha na vhukonḓi kha u langa tshiṱafu - a vha tevhedzi awara dza ofisi , a vha ṱoḓi u shuma tshifhinga nyengedzedzwa kana a vha ṱoḓi u ita mushumo u fhiraho muthihi , sa tsumbo u ḓadza kana u ṅwala dzirasithi .
Mbekanyamaitele dza lushaka dzi ṱuṱuwedza vhuimo ha tshiofisi ho dzhiiwaho nga madzangano a dzingu na a mashangoḓavha .
Ri nga kona fhedzi u langa mihumbulo yashu na nyito dzashu , hu si zwiṅwe zwithu na zwiwo zwo bvelelaho u mona na riṋe .
Hu na ṱano fulu ḽa dzitshakatshaka na vhubindudzi ḽa ṅwaha nga ṅwaha hune mashango a rambiwa u imela mashango ao .
Ḽiṅwaleni kha mutalo . tshuwa Dinalea sinyuwa takala
Thendelo ya vhushumisamupo i ṱoḓea fhedzi u itela vhushumisamupo kha ḽa Afrika Tshipembe .
NHI i ḓo thoma u shuma kha miṅwaha ya 14 nga kha zwipiḓa zwiraru .
Ngeno ro dzula ro ṱalifha , a hu na mbuno i tikedzaho nga hetshi tshifhinga ya u dzinginya uri tshibveledzi itshi tshi bvelela hafhu nga tshifhinga tsha mutambo .
I tendela muvhuso kha u pulana , u bveledza kana u khwinisa ndaka .
Nga dziphere vhadzheneli vha sedza mbudziso dzi re afho fhasi .
Ndangulo ya ndondolo ya mutakalo wa phuraivethe .
U fhambanyisa vhukati ha aisothouphu na aisoma ya tshivhumbeo .
Kha vha khwaṱhisedze na ofisi ya thendelo nga luṱingo uri thendelo yo lugelwa u nga dzhiwa phanḓa ha musi vha tshi ḓa u i dzhia .
vho badela na u ṋetshedza zwoṱhe zwi ṱoḓeaho kha pulane yo randelwaho ya matshilisano na ya vhashumi
Ro ḓiimisela u vala sesheni nga u sumbedzisa kusedzele kune ra ḓo ku dzhia musi ri tshi bvela phanḓa .
Uri khuvhangano yo pfumaho i kone u ṱanganedza khuvhangano yo pfumaho zwiṱuku na uri dzi nga vha vhashumisani kha u fhaṱa khuvhangano vhuvhili hadzo , u kovhekana kha tshanḓa tshithihi vhuṱungu hoṱhe he zwa vha zwi naho , he zwa fhira khaho .
Mbekanyamushumo dzi no nga sa nyito dza u fara vhathu nga u lingana mishumoni , u fha vharema maanḓa kha zwa ikonomi na u avhiwa nga vhuswa ha mavu zwi a konadzea arali ikonomi i tshi khou aluwa na sisiṱeme ya pfunzo i tshi khou khwinifhala .
U themendela kha mafhungo ane a kwama wadi kha mukhantsea wa wadi kana nga u shumisamukhantseḽara wa u ya ha masipala .
Muya ndi tshithu tshi re na ndeme ngauri tshiṱangu tsha muya tshi a kona u langa kuitele kwa tsinga dza nṱha ha maḓi na kutshimbidzelwe kwa bonze ḽa maḓimalaṱwa a tshi papamala a tshi ya fhethu ho tiwaho .
Ro ita mvelaphanḓa ya vhuṱhogwa kha u pulana zwavhuḓi Tshiṱirathedzhi tsha Tsireledzo ya Matshilisano tsho katelaho zwoṱhe nga kha Khoro ya Mishumo na Mveledziso ya Ikonomi ya Lushaka .
ṱanzi ho kana mihumbulo yo ambiwaho kha Vhupfiwa ha Vhathu dza rera nga zwi re ngomu kha vhupfiwa .
Mbekanyamushumo ya nyengedzo ya fulufulu ḽa nyukiḽia i kha ḓi vha tshipiḓa tsha ṱhanganyelo ya fulufulu ḽa matshelo .
Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u shumisana na Tshitshavha tsha Mveledziso tsha Tshipembe ha Afrika u itela uri tsivhudzo dza hedzi tshutshedzo dza baiḽodzhi musi dzi tshi kha ḓi tou thoma dzi vhe dzo no dzudzanyelwa .
Mbekanyamushumo dza nḓowetshumo a dzi sedzi kha vhupo vhune ha khou shelesa mulenzhe kha tshinyadzo i elanaho na halwa .
Malaṱwa manzhi a re khombo a khemikhala , zwihulwane a mishonga , zwiṋokisi na thini dza zwifafadzeli , zwi khou fhiswa na nyelelo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili kha zwiimiswa zwo songo itelwaho u ṱanganedza malaṱwa aneo .
Ri dovha hafhu ra takadzwa nga thendelano dza vhafarani na riṋe vha BRICS kha zwa vhulimi .
Mulangi Dzhenerala wa Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya
U ṋetshedza thikhedzo kha mihasho na mimasipala u itela u fhungudza khombo ya vhukuvhanganyi ha fhasi nga kha vhuṱoli ha ṅwedzi nga ṅwedzi .
Tshumelo dza phindulelo ya ndeme ya nṱha , u dzudzanya maṅwalo , u bveledza maṅwalo na u lulamisa u ṋetshedza hu na khumbelo ya khasiṱama dza ngangomu na dza nga nnḓa .
Afrika ḽi ḓo dzhenelela nga nḓila yo teaho kha ndeme ya vhuṱumani ha ḽifhasi , fhedzi hu si fhasi hu magumoni a nṱha a vhuṱumani .
U ṋetshedza dzirege dza baisigira tsini na ha u dzhena ngaho kha tshifhaṱo u itela u thivhela u tshinyadza na vhuvhava .
Khabinethe i ramba vhadzulapo uri vha bvise vhupfiwa nga u tou ṅwala nga kha webusaithi ya Muhasho wa Vhupulani , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele :
U fana na u thomani , a hu zwine zwa tou mangadza kha zwigwada zwa mathomo na zwa u fhedzisela .
Miṱa na yone i a vhudziswa nga ha zwine ya khou ita nga ha vhugevhenga .
Mbetshelwa dzire hone dzi maanḓafhadza Minista wa Matshilisano uri a litshe vhatholi havha vho ḓiimisaho nga vhoṱhe kana u litsha vhaḓisi vha khumbelo nga u angaredza .
1.2 . Dziṅwe tshutshedzo dzi katela khonadzeo ya u sa tsireledzea kha sisiṱeme ya mabanngele ya Euro ; vhudziki ha zwa masheleni kha mimakete i khou bvelelaho ; tshutshedzo dza zwa polotiki kha vhupo , tshutshedzo dza kilima na dza zwa mutakalo .
Hezwi ndi zwe ra zwi wana ubva kha muvhuso wa tshiṱalula .
I nga na hone i ḓo ita phambano khulwane kha ṱhanganyelo ya tshelede ine vha i vhulunga kha tshifhinga tshilapfu .
Izwi zwi ya nga milayo ya tshikolodo tsha mbambadzo yo ḓoweleaho khathihi na sekele ya sekele ya mbadelo pfufhi .
Saizwi komiti dza wadi dzo ḓitika tshoṱhe nga mukhantseḽara wa wadi kha vhuṱumani hadzo na khoro , kushumele kwa mukhantseḽara ku vha tshithu tsha ndeme khadzo .
Tshipiḓa itshi tsho vha tshi tshi dzhiiwa sa tsha mushumo wa khombekhombe kha mavundu oṱhe .
Ambani uri ḽi ḓo vha ḓuvha ḽa nnyi ḽa mabebo .
SAPS yo thoma u ita maitele a tshandukiso u sudzulusa zwiko zwinzhi zwa u ṱhogomela vhutevhedzeli ha mulayo kha vhuimo hapo .
Mulevho wo ṱanganedzwaho nga indaba u ṱanganedza mvelaphanḓa na vhutumbuli kha muvhuso wapo .
Hezwi zwi katela u thusa na mveledziso na tshumiso ya data i tshimbidzwaho nga ṱhoḓea na sisiṱeme dza ndangulo ya nḓivho .
Tsivhudzo ya u linga : hu si ha fomaḽa orala na / kana nḓowenḓowe ) .
Muiti wa khaṱhululo u tea nwala zwidodombedzwa zwi fushaho kha fomo ya khumbelo ya khaṱhululo u ya nga ha maitele a ṱhalutshedzo a khaṱhululo ya nga ngomu .
Zwo vhuya zwa shumiswa kale u ita miḓali ngei Malacca na Borneo .
Vha vhone uri huna vhupo ha ndeme u ya nga nethiweke ya tsudzuluwo na tshivhumbeo tsha ḓorobo .
Ngauralo , zwi khagala uri fhasi ha nyimele idzi gese a i lavhelelwi uri i vhumbe tshipiḓa tshihulwane tshiṅwe na tshiṅwe tsha nḓisedzo ya fulufulu ya mutheo kha tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsho engedzwaho musi ho vhambedzwa na malasha .
Puḽane ya Mbalelano ya Ngomu yo bveledzwa zwo ḓisendeka nga mbonwasia ya khombo ya Masipala .
3.1 . Khabinethe i kha ḓi vha yo ḓiimisela u wana thandululo ya tshifhinga tshilapfu nahone ya tshoṱhe ya thuso ya zwa masheleni a pfunzo dza nṱha u itela uri matshudeni vhoṱhe vhane vho tewa nga u bvela phanḓa na ngudo dzavho vha sa siwe nnḓa nga mulandu wa u sa vha na masheleni .
( b ) i fanela u dzhiela nṱha mulayo wa dzitshaka ; na
Ndi nḓila ya khwine ya u vhulunga na u bvisa tshelede kana u ita mbadelo .
Kha vha pime zwisumbi zwa demokirasi wadini ya havho 1 hu u vha zwa nṱhesa na 5 hu zwa fhasisa
A si thundu dzoṱhe dzine dza langwa nga maitele a ndango ya thundu dzi ṱun ḓwaho kana dzi rengiselwaho mashango ḓavha .
U bveledza ḽitambwa ḽi no sumbedza vhabvumbedzwa vho fhambananaho vha tshiṱorini .
Ndifho dza zwiga na dzone dzo ṋetshedzwa nga nḓila ya u tou humbela pfarelo nga Muphuresidennde wa Amerika na kha Khongirese .
Ḽiga zwino ḽi fanela u vha khanedza na zwitatamennde zwi afho nṱha zwi fanela u shanduka nga nḓila i tevhelaho :
Dzi dovha hafhu dza lingedza u shela mulenzhe kha mveledziso ya zwiḽiwa nga nḓila ine ya nga vha ya tshifhinga tshilapfu .
Ndi vhone mufumakadzi wa u thoma nahone Muafrika wa u thoma u shuma sa DG wa dzangano ḽa dzitshaka ḽine ḽa shuma na milayo ya mbambadzo ya vhukati ha mashango .
Sisteme ya musudzuluwo ndi ya ndeme kha tshiimiswa nga maanḓa sa afha i tshi ṱalutshedza phetheni ya u swikela , kha vhudzulo na vhukati ha vhudzulo .
U amba zwiṱori na u dovholola zwa vhaṅwe nga maipfi awe ene muṋe .
U vusuludza pfunzo dza nṱha nga nyengedzedzo ya u swikelelea , u khwinisa ndeme na u vha ine ya khou ṱoḓea zwino ;
Ndi vhathu vhangana vha no khou amba kha mufhindulano uyu ?
Vhadzheneli vha ḓo humbula zwe zwa bvelela kha ḽiga ḽa u rangela u puḽana .
Zwi nga dzhia maḓuvha maṱanu a mushumo u shumana na khumbelo yavho .
Fhedzi , ha ngo kona u swikela u shumisa tekeniki dza tshanduko ya vhuḓifari .
Muṅwe wa vhoiwe u ḓo vha phele .
Uhu u fhiriselwa phanḓa u bva nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2021 u swika Tshimedzi 2022 , ndi hune ha khou ḓa nga murahu ha uho ha u thoma he ha itwa nga ṅwaha wa 2020 nga mulandu wa dwadze iḽi .
Khabinethe i ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe uri vha fare Sho't Left u itela uri vha aluse vhuendelamashango lushakani lwashu , nga u shumisa tshifhinga itshi tsha ṅwaha nga ṅwaha tsha Vhege ya Dziphakha dza Lushaka dza Afrika Tshipembe ( SANParks ) u bva nga ḽa 8 u swika nga ḽa 15 Khubvumedzi 2019 , hune phakha dzashu dza lushaka dzi ḓo vha dzo vulelwa lushaka nga mahala .
Nḓowetshumo khulwane ya vhabveledzi vhaṱuku na yone i hone , yo ḓalesa kha vhupo ha vhudzulo vhu si ha tshiofisi na vhupo ho andaho vhushai .
Thekiniki dzo leluwaho dza u ganḓisa hu tshishumiswa zwithu zwo wanalaho , sa zwitivho zwa maboḓelo , matombo , maṱari , zwanḓa
U thetshelesa mbudziso nga vhuronwane a ṋea phindulo .
( 3 ) Khothe iṅwe na iṅwe i re na vhukoni i nga dzhia tsheo malugana na u tea ha- ( a ) u ḓivhadzwa ha tshiimo tsha shishi ; ( b ) u engedzwa ha tshiimo tsha shishi ; kana ( c ) mulayo muṅwe na muṅwe wo phasiswaho , kana ḽiga ḽo dzhiiwaho , zwi tshi itiswa nga u ḓivhadzwa ha tshiimo tsha shishi .
Mulangi muhulu u tea u dzhia mushumo uyu sa wa ndeme uri u khunyeledzwe nga Luhuhi .
CBP i ḓisa nḓila dza u ita zwenezwi , ya dzivhela u shela mulenzhe kha u pulana na u langula zwithu kha levhele ya wadi .
Afrika Tshipembe ḽi na phimo ya u vhulunga masheleni ya fhasisa kha tshigwada tsha BRICS .
Maitele aya a dovha a hwedza muhwalo u sa ḓo konadzeaho tshifhinga tshilapfu kha mbetshelwa dza tshitshavha dza muvhuso .
Khanedzano dzashu dzo vha dzi sa khou itiswa nga mihumbulo kana u nyanyuwa , fhedzi nga referentsi kha khaedu dze dza sumbedzwa nga data .
Hu shuma mbetshelo ya ndayoṱhukhu , hu na tshanduko dzo teaho , kha khumbelo ifhio na ifhio ya mbuelo .
5.5 . U itela uri hu mbo ḓi thoma u dzhiiwa vhuḓifhinduleli uvhu , Vhaimeleli vha Khabinethe vha Lushaka ( NCR ) hu si kale vha ḓo rumelwa kha mimasipala iyo mivhili .
Musi zwigidi zwo vhewa fhasi kha ḽa Afrika , mulalo u tea u ḓisa mveledziso .
U khwaṱhisa Komiti dza Wadi uri dzi kone u shumana zwavhuḓi na IDP sa pulane ya masipala yo ṱanḓavhuwaho .
( 2 ) Ndima ya 2 i nga khwiniswa nga Mulayotibe wo phasiswaho nga-
Tsireledzo ya ndindakhombo ya nga nnḓa yo dzhiiwa u itela u wana murahu phambano dza mbadelo dza vhashumi na ṱhanganyelo ya tshelede yo badelwaho nga Khomishinari wa zwa Ndinganyiso .
Maitele a tevhelaho a u kunakisa a ya shumiswa .
Tshigwada tsho fhaṱa fuḽaimatshini nga vhege mbili nga fhasi ha nyendedzi ya The Airplane Factory , vhagudisi vha U-Dream na vharangaphanḓa vha zwigwada zwiṱanu u bva Denel Aviation .
U dzudza mishumo yo fhambanaho na zwilinganyo zwi fanaho zwa vhugudisi na ndondolo ndi tshipikwa tshine tsha khou kuvhatedza nga maanḓa , u pfesesa ndeme ya uri u fhambana hu ḓisa u khwaṱha ho linganelaho , ṱhuṱhuwedzo na nḓisedzo .
Maitele a muvhuso a tea u vha khagala na u pfeseswa nga vhathu .
Vhalingiwa vha tea u vha na vhukoni ha u sengulusa maitelwe a zwithu kha tshiimiswa na u tsivhudza masia a khombo a re ndeme .
U kovhiwa ha Masheleni a Wadi a u sokou ṋetshedza
Mbekanyamaitele na ndaulo zwi shumana hani na tshumelo dzi fanaho kha nyimele dzine tshumelo idzi dza kunga maimo o fhambanaho a ndaulo zwi tshi bva kha nḓila ya u rathisa ?
Arali zwiko zwi hone , tshikolo tshi nga ṱoḓa u thoma Komiti ya Vhueletshedzi ha Mutakalo .
Ri ḓo tevhela maitele o ṱanḓavhuwaho ane a ita uri hu vhe na kushumisele ku pfadzaho kwa nḓila dzoṱhe dzine ra vha nadzo .
U ita khumbelo , kha vha ye kha senthara ya ndingo ya ḽaisentse ya u reila ( DLTC ) iṅwe na iṅwe vha ḓo ṋetshedzwa datumu ya u ṅwala ndingo ya vhugudi .
Mithenga ya blue crane yo vha i tshi shumiswa u pfufha vhahali vha mmbi tshifhingani tsha nndwa dza musi hu tshi lwiswa makhuwa vha vha vha vha tshi ṱoḓa u dzhia shango vharema shango ḽavho .
Zwi nga dzhia awara dza 48 u dzhenisa mivhigo yoṱhe kha database .
Ni vhe na vhuṱanzi uri muṅwe na muṅwe wa vhabvumbedzwa avha u na zwine a amba nahone vhoṱhe v ha a shela mulenzhe kha u bika iyi swobo .
5.3 Nga muya wa Vhege ya Tshumelo ya Tshitshavha ya Afrika ino khou itea vhege ino ( u bva nga dzi 22 u swika dzi 26 Fulwi 2015 ) , Khabinethe i tama u livhuwa vhashumi vhoṱhe vha muvhuso kha vhuḓikumedzeli havho , vhuḓiimiseli na u shumesa kha u ḓisa tshumelo vhathuni vhashu .
Themamveledziso dza mafhungo dzine dza shuma zwavhuḓi dzine dza ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na u katelwa huhulwane zwi ṱoḓa netiweke ya inthanete ya luvhilo luhulwane yo khwaṱhaho na ya vhudavhidzani , na mitengo ya fhasi .
Iṅwe ndambedzo kha sia iḽi i ḓo dovha ya bveledza tshiṱirathedzhi tsha vhulavhelesi kha sekhithara .
Fhasi ha thero : " U vhumba vhumatshelo ha Afrika na vhathu : u shela mulenzhe ha maanḓalanga apo a Afrika kha adzhenda ya ṅwaha 2063 ya Vhuthihi ha Afrika " , muṱangano uyu , we wa kunga meyara dza 15 000 na khantselara dza 500 000 , ndi wa vhurangeli ho khwaṱhaho ha u thoma ha u fhaṱa vhuthihi ha Afrika .
Zwishumiswa zwa AU na tsheo dzi elanaho na mulalo , vhutsireledzi na vhuvhusi zwi ṋekedza muhanga wo khwaṱhaho wa u livhana na khaedu dza zwino dza mulalo na vhutsireledzi .
Sa tsumbo , Afurika Tshipembe ḽi nga vha murangaphanḓa wa ḽifhasi kha thundu na tshumelo dzo bveledzwaho kha nḓowetshumo ya zwa migodi , hune ḽa vha na nḓivho khulwane .
Fhedziha , kha nyimele nnzhi , vhathu vhe vha kwamea nga zwine zwa ṱalutshedzwa sa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu vho vha vha tshi khou ḓi tshila matshilo avho he zwiṅwe , zwitsikeledzi zwine zwa khou ḓi bvela phanḓa na zwone zwa ḓi vha zwo shela mulenzhe .
U valelwa hoṱhe ha sibadela
Zwenezwo ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri mafhungo a pfanelo ya u wana nnḓu ya khwine na hone yo teaho ndi iṅwe ya pfanelo dza ndeme na hone dza ndayotewa dzine hoyu Muvhuso wa tea u lwela u dzi swikelela .
Vhadzia u dzhenelela thendara vha humbelwa u ḓisa maṅwalwa a ID muṱanganoni u itela zwiitisi zwa vhutsireledzi .
Khothe idzi dzo vha dzi si na mutheo wa mukano nahone dzi sa dzhielwi nṱha lwa tshiofisi .
Tsumbo dzi khagala dzi sumbedza nḓila ine vhanna na vhafumakadzi vha vha vhadzheneleli vha ḓuvha na ḓuvha khazwo .
ARALI ndivho ya swikelwa
2.2 . Vharangaphanḓa vha zwa politiki u bva kha mashango o fhambanaho na vhone vha khou lavhelelwa uri vha ḓo kovhana mihumbulo na ngudo dzi bvaho kha nyimele dzo fhambanaho dze vha ṱangana nadzo kha mishumo yavho ya ḓuvha na ḓuvha .
Vhagudiswa a kona u vhu swikelela nga vhuendi ha nnyi na nnyi kha gondo ḽihulwane .
Ḓaraṱa ya tsireledzo sentharani i khou ṱoḓa u itwa .
Mufolo wa Khuliso wa Vhadzulapo , une wa ṱanganedza Muphuresidennde Phalamenndeni , u katela Maafurika Tshipembe zwao .
Ndi muhumbulo washu uri mveledziso idzi na mvelaphanḓa zwo konadzea nga vhanga ḽa mbekanyamaitele dza mavundu na zwiṱirathedzhi zwe zwa thomiwa .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa uri hu shumiswe Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka na u khwiniswa ha ndeme ya ndondolo kha sekithara ya tshitshavha .
Ndi ngani ndi tshi tea u u thetshelesa ?
U vhea iṱo na u guda muhanga wa mulayo wa tshumelo dza matshilisano na mbekanyamaitele tshifhinga tshoṱhe .
Mafhungomatsivhudzi a nḓivho zwi amba mini ?
1.5 . Mushumo wa Komiti ya nga Vhubindudzi yo Vhumbwaho nga Dziminisiṱa u khou thoma u anwa mitshelo .
Muhasho u ḓo tea u ḓivhadza muiiti wa khumbelo nga ha khaṱhululo yeneyo hu sa athu fhela maḓuvha a 30 nga murahu ha musi vho ṱanganedza khaṱhululo ya nga ngomu .
Hu na mutheo wo ṱanḓavhuwaho wa u kovhela wo bulwaho kha mvetamveto ya Mulayotibe , zwi a konadzea u engedza u kovhela kha maṅwe masia a mulayo .
Hu ṱo ḓea tsaino ya vhukuma kha fomo iṅwe na iṅwe .
Mivhigo ya vhubindudzi i swikiswa nga kotara kha Komiti ya Masheleni na Vhubindudzi .
U shaea ha maḓi o kunaho na vhuthathazwitshili kha ḽa Afrika zwi vhulaha vhana kha luvhilo lune lwa elana na luvhilo lwa nḓadzi ;
Muvhuso wo swikelela mvelaphanḓa khulwanesa kha u sika Zhendedzi ḽa Ndaulo ya Mikano , nḓila dzoṱhe dza vhuimangalavha kha u laula na u khwinisa tsireledzo .
Kha tshiṱirathedzhi tshine ndivho yatsho ha vha u khwinisa nyaluwo , u sika mishumo na ndingano .
Ndi ngazwo , nga Lambamai 1996 vhukati ha maitele a u ita Ndayotewa , Phalamennde yo ṱanganedza Mutevhe wa Milayo ya Vhuḓifari ya Miraḓo ya Phalamennde ( dzi MP ) .
Ni khou tou bva lwendo lwa Bayoḽodzhi kana Ḓivhashango zwenezwino .
Thendelo ya bindu ndi thendelo ine ya ṋewa muthu a bvaho nnḓa a ṱo ḓaho u thoma bindu kana u ita vhubindudzi kha bindu Afrika Tshipembe .
mbilaelo iṅwe na iṅwe ya u tambudzwa kana u pfiswa vhutungu nga pholisa musi ḽi tshi khou ita mushumo waḽo ;
Vhupo ha ṱhoho ya mushululo i kha tshipiḓa tshi re shangoni tsha sisiṱeme ya u shulula maḓimalaṱwa nahone vhu langa gondo ḽa mushululo .
Kha vhone , ndangulo yavhuḓi i ya kha midzi ya thaidzo yavho ya u engedza vhuḓifhinduleli ha mubebi ha ya kha muṅwe muthu hu si vhabebi vha malofha na vho mu adoputhaho fhedzi .
6.13 U kombetshedza mulayo wa uri vhafarazwikhala na vhane vho tou ṋangiwa u vha kha zwikhala zwenezwo a vha na pfanelo dza uri vha nga vha kha zwikhala zwenezwo lwa tshoṱhe kha tshivhumbeo tshiswa .
U shandukiswa ha Tshivhumbeo ho vha hu ha ndeme kha ezwi , dzangano ḽo amba , na uri hu tea u sedzesa kha u ṱavhanyisa uri muvhuso na pulane dza u bvisa zwithivheli zwa vhubindudzi zwi vhe zwa phuraivethe .
Atikiḽi 251 , ndi yone atikiḽi i shumanaho na vhuloi , i na mbetshelo ya uri :
Vhuṱhogwa ha vhoramabindu vha vhafumakadzi ha mvelaphanḓa na mveledziso i sa nyeṱhi zwi ṱanganedzwa u mona na shango , fhedzi zwi nga vhonalesa kha mbekanyamaitele dza mushumo na zwiṱirathedzhi .
Arali khumbelo yavho i songo phasa , SASSA i ḓo vha ḓivhadza nga kha luṅwalo uri ndi ngani khumbelo ya vho i so ngo tshimbila zwavhuḓi .
lushaka lwa mushonga wa zwa vhulimi na zwine zwa khou ṅwaliselwa zwone
Na khamphani dze kale dzo tinya u vhiga dzi fanela u wana zwi tshi leluwa nyana u isa phanḓa na u ita ngauralo .
Adzhenda i tea u ṋetshedzwa vhathu hu tshee na tshifhinga phanḓa ha muṱangano u tevhelaho uri miraḓo ya komiti i wane tshifhinga tsha u ḓadzisa thero dzine vha ḓo tama u amba nga hadzo .
Hu shumiswa zwiko zwi tevhelaho zwa u lambedza kha U vouta :
Vha tea u vhona uri vho dzhia dzina na zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa muṱoḓisisi , na uri vha dzule vha tshi mu kwama .
Muhasho u ḓo dovha wa bvela phanḓa na u shuma kha u khwinisa mbekanyamitele na theo ya mulayo wawo u itela u tikedza mveledziso ya mahayani , mbuedzedzo ya mavu na tshumelo dza ndaulo ya mavu .
U amba nga mihumbulo vhe kha tshigwada .
Ofisi ya ṱhohoyatshikolo
Ka muvhuso wapo , khaedu dza tshanduko kanzhi dzi dzula dzi phanḓa .
7.3 . U vhea Afrika Tshipembe kha vhuimo ha u vha ḽiṅwe ḽa mashango o rangaho phanḓa sa fhethu ha vhubindudzi kha mimaraga yo no khou bvelela , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho dovha vha ṋea mulaedza kha muṱangano wa Dzulo ḽa Vharangaphanḓa Vha Afrika ḽa Foramu a Mabindu ya Mulanganelo , vha ambedzana na vhabindudzi vha dzitshaka vhahulwane na vharangaphanḓa vha mabindu .
9.1 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhukuma vhabindudzi vha dzitshaka na vha fhano hayani u shumisa zwiimiswa zwa vhubindudzi ha One- Stop Shop ha Vunḓu hune ha khou rwelwa ṱari u mona na shango - ha zwenezwino ndi One-Stop Shop ya Gauteng .
Kutshimbidzelwe kwa tshelede ku re kha tshitatamennde tsha bannga ku a ṱoliwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ḽiga ḽa u thoma : Kha vha shumise bugwana
20 . Sesheni ya Vhu63 ya Khomishini ya UN nga ha Vhuimo ha Vhafumakadzi
U vhambedza ha nomboro idzi hu ṋea ngafhadzo kha phimo ya u engedzea kha u ṅwaliswa ha vhagudi vha ḽeveḽe dza phuraimari na sekondari .
Mutheo wa tshanduko , mbekanyamaitele na mveledziso ya vhusimamilayo na mushumo ya vhulavhelesi zwi tea u bviselwa khagala , ngeno maitele a kushumele na thikhedzo ya tshumisano hu tshi tea u ṱalutshedzwa hafhu .
Yuniti iṅwe na iṅwe ya fhethu i tea u vha na khaphasithi ya u buka vhuendi eḽektroniki , u dzudzanya musudzuluwo wa mulwadze na u ṋetshedza vhuendi kha zwiendedzi zwo teaho .
Dziṅwe tshumelo dzoṱhe dzo tendelwa zwi tshi ya nga u ṱanganedzwa nga komiti ya odithi .
U ṋekedzwa ha ngeletshedzo dza thekhinikhala na dza maitele kha vhavhudzisi , vhalanguli , vhahumbeli na vhaṅwe vhashumisani maelana na theo ya mulayo ya vhupo na mbekanyamaitele .
Tsho sedzwaho ndi masiandaitwa avhuḓi ane thekhinoḽodzhi ya vha nao kha u shela mulenzhe nga nḓila i vhonalaho nga vhathu vha re na vhuholefhali .
Mutshimbidzi u ranga phanḓa na u langa zwithu .
Hu tshi dzhielwa nṱha nḓila ya shango ya u dzhiela nṱha u fhelisa na u bveledzisa kha mafhungo a u tsireledza vhufa vhune ha khou ngalangala , na kha vhuḓifhinduleli ha lushaka ha u swikelela gumofulu ḽa u shumiswa ha nyambonnzhi ya vhathu , mulayo wa u tsireledza pfanelo kha na dza luambo u fanela u bveledziswa u itela u thivhela u xela ha luambo luṅwe na luṅwe , zwi sa yi nga tshivhalo tsha vhaambi vha ulwo luambo .
Zwitshavha zwi khwaṱhiswa nga mveledziso yo teaho , zwihulu arali vha tshi khou shela mulenzhe kha thandela dzo no vha kwama .
3.3 . U dovha wa ita uri Nḓivhadzamulayotibe ya nga ha Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali i thome u shuma .
Nyambedzano ya ri munna u tea u ṱhonifha musadzi wawe ; a songo murwa nahone vha tshile nga mulalo .
Dzangano ḽa Africa Health ḽi ḓo ṋetshedza ṱano ḽa maḓuvha mararu ḽi tshi khou ṋetshedza mutevhe wo fhambananaho wa ṱhoho dza thero dzi yelanaho na ndondolo ya mutakalo Afurika , na uri i ḓo kunga vhoradzipfunzo vha zwigidi u bva kha madzingu na u mona na ḽifhasi khoroni dzaḽo
Nyito dza Ndangulo ya Zwiwo dzi ṱoḓa mbekanyamaitele yo dzudzanywaho na u ṱanganyiswa ine ya sedzaho kha phindulo ya tshihaḓu i shumaho ya zwiwo na mvusuludzo ya nga murahu ha zwiwo na mbueledzo .
KPI na avho vha re na vhuḓifhinduleli ha mishumo yo fhambanaho zwi tea u sumbedziswa uri hu vhe na nḓila ya u ṱola mvelaphanḓa .
Hu ḓo sedzeswa kha u wana ṱhanganyo ya zwieli zwoṱhe u mona na nḓila dza tshumelo dza PT , na u ḓivhadza tshieli nyengedzwa kha mimasipala u itela u swikelela ḽevele dza nṱha dza vhuvhusi .
Nyaluwo ya u leludza tshanduko dza thekhinoḽodzhi na u ṱanganedza nga u ṱavhanya mihumbulo miswa ya thekhinoḽodzhi u fana na u vhulunga kha zwishumiswa zwa u vhekanya dzithundu ndi zwa ndeme .
Vhuḓifhinduleli ha muraḓo muṅwe na muṅwe wa thimu vhu nga sumbedzwa kha tshati ya Gantt nga u ṅwala inishiaḽa ya uyo muthu nṱha ha mutaladzi muṅwe na muṅwe kha tshati , khathihi na u sumbedza uri u monithara na u sedzulusa hu ḓo itea lini :
Komiti ya Wadi yo vhumbwa nga Mukhantselara wa Wadi na vhathu vha fumi vhane vha vha vhakhethi kha wadi nahone vha khethwaho nga tshitshavha uri vha tshi shumele .
Vhana vhoṱhe vha miṅwaha ya vhukati ha sumbe na 18 vha tea u dzhena tshikolo .
Miraḓo ya Bodo vho shumaho kha Komiti ya Muṱolamuvhalelano .
U khwaṱhisedza uri vhatshinyi vha wana ndaṱiso ya zwiito zwavho , ri khou ita mvelaphanḓa kha u fhungudza milandu yo salelaho murahu ya GBV .
Mulandu wa vha Mhlekwa wo khwaṱhisedza muhumbulo wa Khomishini ya Mvusuludzo ya Mulayo ya Afurika Tshipembe kha khothe dza sialala na mishumo ya vhulamukanyi ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha bammbiri ḽavho ḽa nyambedzano24 mayelana na vhulamukanyi ha vhutshinyi kha khothe dza sialala .
Dziṅwe tshanduko kha thendelo dzi ḓo bva kha tshivhumbeo tsha thendelo , mulanguli wa u ṋetshedza thendelo na mikano ya thendelo .
Khumbelo dzi a kona u ṱanganedziwa hu tshi tevhelwa tsumbanḓila dzo tendiwaho .
Maano aya a engedza ndinganyo na u lulamisa zwi tshi elana na u ṋetshedza ha zwiko , ngeno hu tshi khou ṋetshedzwa tswikelelo khulwane na zwikhala kha madzangano maswa na ane a khou bvelela , a kale o vha atshi shuma kha mikaṋo ya sisṱeme ya nḓisedzo ya tshumelo dzo ḓoweleaho dzo lambedzwaho .
U swikela zwipikwa zwi re afho nṱha , Minista vho dzhia tsheo nga tshivhumbeo tsho tiwaho .
U SWIKELELA REKHODO U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 14 ( 1 ) ( E ) Muhasho u ya nga khethekanyo ya vhu 15 ( 1 ) u tea u fha Minisṱa wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi mutevhe wa rekhodo dzine dza sokou dzula dzi khou wanala hu si na u ita khumbelo ya u anḓadza kha Gazete ya Muvhuso .
Tswikelelo yo engedzeaho ine ya ṋetshedzwa nga redzhisiṱara iyi ntswa yo livhisa nahone i ḓo livhisa kha ndovhololo ya dziṅwe mbalombalo .
Lavhelesani zwifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona .
U ḓiimisela u shuma kha thimu na musi u woṱhe .
6.5.2 tshanduko kha reithi ya muingapfuma ; na / kana
9.3 . Masia a vhilaedzaho o sumbedziswa kha ndingo - u fana na u gonya ha tshayandingano na vhushayamushumo , zwiito zwa vhuaḓa , zwiwo zwa vengo ḽa vhabvannḓa na nḓisedzo dza tshumelo dzi si dzavhuḓi - zwi khou sedziwa kha pulane dzashu na mbekanyamushumo dza muvhuso .
Therisano malugana na u wana mukovhe muhulwane kha maṅwe mabindu a si a migodi mavhili dzi kati .
Kha Khoro ya ṅwaha nga ṅwaha ya ṅwedzi wo fhiraho wa Phando , Khabinethe ya Lushaka yo imaho ṱhodzini ya sisiteme ya kuvhusele ine ra ḓihudza ngayo , yo sedza uri muṱangano uyo wo vha tshiga tsha u vha vhukati ha vhutshilo ha muvhuso we wa bebwa kha khetho dza lushaka dza 2004 .
Olani tshiṅwe tshithu tshine na tshi shumisa masiari na tshine na tshi shumisa vhusiku .
Zwilinganyo izwi zwi dovha zwa ṋekedzwa u itela ndambedzo ya mbekanyamushumo na vhulavhelesi vhuhulwane ha sisiṱeme .
Ṅwalani zwithu zwine na zwi funesa .
Naho hu na ndingedzo dza masipala u ambedzana na mihasho ya sekhithara miṅwe , tshivhalo tsha mihasho a yo ngo rumela pulane dzayo .
Afha ndi kha tsielano ya vhuimo kana ḽeveḽe ine u vha hone ha thimbanywa zwo vha zwi sa ḓo kana zwo vha zwo lavhelela mveledzwa dzo ṋaṋaho kha u tea ha maḓi u itela tshumiso yo imaho ngauri kana tsireledzo ya sisiṱeme dza vhupo dza zwa maḓi .
Khumbelo yo itwa kha Muhasho wa Madzulo a Vhathu uri vha ṱavhanyise u thomiwa ha thandela dzo ṱanganelaho dza madzulo a vhathu vha tshi khou shumisana na khamphani dza migodi .
Nga Luhuhi , vho dovha vha ṱanziela u sainiwa ha Mulayo wa Khwiniso ya Vhuṱaṱisani , 2018 ( Mulayo 18 wa 2018 ) nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa uri u vhe mulayo .
Tsireledzo ya mulayo ya vhudzulo - vhuṋe
Ri dovha ra dzhiela nṱha tshipiḓa tshe tsha tambwa nga murangaphanḓa wa Inkatha Freedom Party , Khosi Vho-Mangosuthu Buthelezi , vhe na vhone vho vhidzelela u vhofhololwa ha Vho-Madiba , khathihi na ha vhaṅwe vhafariwa vha zwa poḽotiki na u vhuya ha vhe vha vha vho shavhela kha maṅwe mashango .
Ndi henefha hune vha fuwa ṱhulo dzo tsireledzea .
Tshiitei tshiṅwe na tshiṅwe kha Mapa wa nḓila tshi fanela u pulanwa nga vhuronwane .
U tshimbidza zwa tshumiso na tshanduko ya vhuṅwe vhupo ha mahayani .
Ri a kona u pfesesa uri nndwa ya mugaganyagwama yo fhiritshela , fhedzi kha nyimele iyi , a si vhoṱhe vhane vha nga vha khagala vha vha na lufuno na nndwa .
Nga mulandu wa u shayea ha masheleni , hu khou avhelwa khonṱhiraka dzi si gathi dza thandela dza u fhaṱa , sa izwi hu tshi ṱoḓea masheleni manzhi a u ṱhogomela dzibada .
Mbekanyamushumo ya u alusa mabindu maṱuku zwa zwino yo vhumbwa nga netiweke ya khamphani dza 51 dzi re kha bindu ḽa thekhinoḽodzhi dzi thusaho u thoma na u alusa bindu ḽiswa , na khamphani dza 10 dzi thusaho u alusa bindu dza mveledziso ya muṋetshedzi na khamphani dza 14 dzi thusaho u alusa mabindu a vhaswa nga u ṱavhanya .
Muvhuso u ḓo shumisa maḓuvha o salaho a ṅwedzi u phurofaila vhafumakadzi vho swikelelaho zwinzhi na u shela havho mulenzhe kha ikonomi , zwihulusa vhuponi hune a vho ngo tou imelelwa zwavhuḓi .
Arali phaiphi ya mushululo i tsini na fhasi ha lwanzhe kha zounu ya vhugabelo , tshiendedzi tsha zwidziki tshi ḓo khakhisea , zwa vhanga u humela murahu na u kuvhangana ha mushululo na mikumbululo kha sia ḽo tsireledzeaho ha phaiphi .
" Pulane ya Maitele " ndi nyito kana pulane ya u ita mushumo nahone i sedzana na u khwaṱhisa maitele a u ita mushumo a re na vhukoni .
Kha mirafho muhulwane sa ya Bangwaketse na Bamangwato , magota a a vhekanywa ( u bva kha A u ya kha G ho sedzwa u bva kha wa u thoma , na u bva kha A u ya kha K ho sedza wa u fhedzisela ) .
Nga murahu , Muphuresidennde vha fhindula mafhungo o vhudziswaho na mbudziso dzi bvaho kha khanedzano .
U ya nga ha mvelelo idzi , tshanduko nga u angaredza kha kushumele kwa u funza dzo vha dzi mbuya fhedzi ṱhukhu .
Muvhuso u a ḓivha zwa uri kharikhuḽamu i a kwama vhunzani ha mvelelo dza pfunzo .
Tshigwada tshone tshine tshi tea u vhea milayo nga ha tshiphiri nahone tshi tea u dzhia tsheo yauri ndi matheriala afhio ane a tea u dzudzwa sa a tshiphiri .
Zwigwada zwa vhaofisiri vha zwiwo zwi songo lavhelelwaho vha khou bvela phanḓa na u anganyela tshinyalelo .
Kha vha ḓadze fomo ya MTN 1 kha vhalanguli vha u ṅwalisa vhapo .
Zwi dovha zwa vhea tshiimo tshi si tshavhuḓi tsha mveledziso ya ikonomi ya shango , u dzhiela fhasi mutakalo wa vhathu kha shango na u ima phanḓa vhukoni havho kha u swikelela zwine vha kona .
Nkhetheni u a kona u fhindula zwi khagala nahone lwo livhaho a tshi sumbedzisa na nga vhabvumbedzwa na madzangalelo avho .
Kudonda kuṱukuṱuku ku nga ṱavhanya kwa mbo ḓi vha thaidzo khulwane .
U ṅwala khanḓiso dza nyanḓadzamafhungo zwi tshi elana na mafhungo a vhadzhiamukovhe nga ngomu na vha nga nnḓa na u dzhia zwifanyiso .
Ho ḓo dzhiiwa tsheo ya u kuvhanganya mvelelo dza zwo swikelelwaho u bva kha mushumisi wa bugu nga nḓila ya mutevhe wa dziwekishopo u mona na shango , hune thaidzo hedzi na dziṅwe-vho dza nga itelwa khanedzano nga dziphurofeshinala dzi re na tshenzhemo .
Phurofaili ya vhuṋe : Ndangulo ya tshifhinga , vhudavhidzani na zwikili zwa u shuma kha thimu zwavhuḓisa .
Musi i tshi khou tshinatshina ngaurali , i nga kha ḓi ita na u dzinginyisa muvhili .
Hezwi a zwi nga thusi mimaraga u fhindula kha mutheo wa mimaraga yo ḓitikaho nga nḓisedzo na ṱhoḓea fhedza i ḓo dovha ya thusa kha u langula mbekanyamaitele .
Zwipikwa zwa u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha
Senthara ya shishi ntswa yo vulwa , ine ya ḓo khwaṱhisedza zwauri vhalwadze vha ṱanganedza ndondolo ya shishi ya ndeme ya nṱha .
Kha ri ṅwale
Khomishini , kha zwiitisi zwivhuya zwo sumbedzwaho , i nga tendela khanedzano dzo lengaho .
Miraḓo ya Komiti dza Wadi vha nga ṋea phindulo vhathu vhanzhi vho fhambanaho vhane vha vha na zwine vha ṱoḓa zwo fhambanaho .
Milayo iyi i shela mulenzhe kha u vhona uri tsireledzo ya Zwipondwa yo bveledzwa na uri yo lingana kha khakhathi dza Zwipondwa na GBV .
Olani zwifanyiso ni tshi sumbedza ḓivhazwakale iyi .
Mufhinduli wa vhuraru o hanedza uri hezwi ndi zwo iteaho .
Vhupo ha vhusimamulayo vhu ḓo vhona uri bindu ḽi shumiwaho naḽo ḽi langwa nga nḓila yone , na uri ndaka dza miraḓo dzo tsireledzea zwavhuḓi .
Kha vha ṋetshedze zwidodombedzwa zwa muoli wa damu kana khontsaḽithenthi na rakhonṱhiraka we a fhaṱa damu iḽo na zwiṅwe zwivhumbeo zwi elanaho .
Mbekanyamushumo dzi kwamaho ndangulo ya zwi re nga ngomu zwine zwa fanela u thoma u shumisa milayo ya zwa zwiimiswa na maitele .
A huna tshifhinga tsha u lindela u vhiga muthu o xelaho .
Mutevhe wa zwipikwa wo vusuluswaho u dzhiela nzhele mivhigo ya zwenezwino ya Phaneḽe ya Mivhuso ya dzitshaka ya Tshanduko ya Kilima , u dovha hafhu wa livhanywa na vhashumisani vhoṱhe vhane vha shela mulenzhe kha vhuḓidini ha shango .
U vha na vhuḓifhinduleli ha u ṱuṱuwedza redzhisiṱiresheni , ndaulo na u rengwa ha zwiḓisedzwa zwa mutakalo na tshumelo .
Fhedzi ha thundu dzoṱhe dzo no shumiswaho , mashika na zwikirepe dzi fanela u tevhedzela maga a ndaulo ya u ṱunḓa .
Irini vhagudi vha tshigwada tshaṋu vha vhale ḽitambwa ḽe na ṅwala .
U ṋekedza mihumbulo kha zwiṱirathedzhi zwa nga ngomu na zwa nga nnḓa zwa vhudavhidzani .
U guma kha R2 961 nga muunḓiwa , u guma kha R5 922 nga muṱa nga ṅwaha
Khabinethe i fhululedza IDC na Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi nga mashumele nga tshifhinga tsha musi u lwisa u vusa vhubindudzi na u sika mishumo zwa vha zwi zwa ndeme .
Nṱhani ha izwo , vhafumakadzi vha vhaholefhali vha livhana na u khethululwa hu fhiraho ha vhaṅwe vhafumakadzi u bva kha u sa kona u tshiḽa vha swikelela mihumbulo ya ṱhoḓea dza u vha mufumakadzi ine ya ḓiswa nga tshitshavha .
Kha u sa vha hone ha ṱhuṱhuwedzo ya masheleni , miṅwe mihasho i khou sedza nḓila dzo fhambanaho dza u dzhielwa nṱha , akhredithesheni kana vhubveledzi kha vhupfumbudzi ho ṋetshedzwaho na ho ṱanganedzwaho .
Zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa Bammbiri Ḽitshena zwi no kwama u pulanela vhudzulo ha vhathu zwine zwa tea u dzheniswa kha zwa vhudzulo ha vhathu zwo nweledzwa afho fhasi :
u dzudzanya vhuswikeli kha pfunzo ya nṱha ;
Mveledziso ya mabindu a langwaho nga vhaswa
Tshipi ḓa tsha Authority To Apply tshi tea u ḓadzwa nga muthu ramabindu o ḓiimisaho nga eṱhe , Mulanguli , Vhashumisani , Muraḓo Muimeli kha bindu ḽi si ḽa u ita mbuyelo kana muthu a langaho dzangano ) , a hiato khumbelo ya u ḓi ṅwalisa sa murengisi mashangoni a nnḓa kana / na murengisi mashangoni wa AGOA .
Nga 2018 shango ḽi ḓo swaya senthenari ya vhutshilo ha Vho Mandela na uri maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha ṱuṱwedzwa u vha tshipiḓa tsha u pembela ha ṅwaha woṱhe musi ri tshi khou livhuwa na u elelwa muṅwe wa vharwa vhahulwanesa vha Afrika .
Adzhenda ya muṱangano u dovhololwaho yo phaḓaladzwa lwa u thoma yo ima nga nḓila hei :
Sethe i shumaho ya Zwisumbi zwa Vhushai ya mepe ya Vhushai yo ganḓiswa .
Ndi zwifhio kha zwi tevhelaho zwine na zwi ita nga nḓila isa fani na ya vhabebi vhaṋu .
Bulasi ya Westcliffe ya hekithara dza 514 i na hekithara dza 270 dza movha , hekithara dza 140 dza matanda na hekithara dza fumi dza tshikimu tsha dzikhavhishi tshi khou shumaho .
Vhutsila ha u vhaḓa na thekiniki : u tshea , u nambatedza , u kherula
U dzhenisa ṱhoḓea ya uri hu vhe na u itisa u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi kha dziKPI dza muofisiri wa masipala o teaho .
( 1 ) Muthu muṅwe na muṅwe we a vha e muraḓo kana mufari wa ofisi kha Vhusimamilayo ha vunḓu musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , u mbo ḓi vha muraḓo kana mufari wa ofisi kha Vhusimamilayo ha vunḓu nga fhasi ha Mulayotewa muswa nahone u ḓo fara ofisi kana a vha mufari wa ofisi a tshi tevhedza Mulayotewa muswa .
8.2 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri izwo zwa uho u farwa ha zwinozwino na zwigwevho zwa hone zwo rumela mulaedza wo khwaṱhaho wa uri avho vha re na vhuḓifhinduleli kha zwiito izwo zwa vhutshinyadzi ha ikonomi na vhugevhenga vha ḓo livhana na maanḓa o fhelelaho a zwa mulayo .
Aya maitele a bveledza nyengedzedzo ya khombo kha mutakalo .
Nga maitele , u langa zwa u ṋetshedza mishonga na zwishumiswa zwi fana na u langa u ṋetshedzwa ha zwidzidzivhadzi .
Nḓila dza u monithara , u ela na thikhedzo ya u shuma
Masipala wo ṱalusa thandela dza ndeme , sa zwo sumbedzwaho kha Muhangarambo wa Mveledziso ya Fhethu na Tshiṱirathedzhi tsha LED tsha masipala .
Hezwi zwi ḓisa luvhanḓe lwa u tikedza tshanduko dza mbekanyamaitele , maitele a mabindu na vhuḓifari ha vharengi vha vhuendelamashango , u ya kha sekithara ya vhuendelamashango i yaho phanḓa , ine ya nga shela mulenzhe lwa vhuhali kha u wana dziSDG .
Sa izwi iḽi ḽo vha ḽi dzulo ḽayo ḽa u tou thoma kha ṅwaha wa 2021 , Khabinethe i khou rumela milaedza yayo ya ndiliso yo no lengaho kha miṱa na dzikhonani dza :
Ndi nga ḓi vha ndo no lovha nga itsho tshifhinga .
( c ) a imiswa u vha muraḓo wa dzangano o taho muthu onoyo kha Buthano , nga nnḓa ha musi muraḓo onoyo a tshi nga vha muraḓo wa ḽiṅwe ḽihoro u ya nga Muengedzo wa 6A .
EPP i ḓo anḓadzwa kha Gazete ya Muvhuso nahone i nga wanala kha webusaithi ya Muhasho wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu ( DMRE ) : www.dmr.gov.za
Kha nyimele ya musi hu na dzi vhabindudzi vhanzhi , muthu u a kombetshedziwa nga khonṱhiraka u renga zwishumiswa zwawe kha tshiko tshithihi , zwa dovha zwa fhungudzwa u ḓiimisa nga eṱhe .
I vhekanya nga mutevhe wa thendelano ndeme na maitele a vhuvhusi ha dimokirasi ho ḓisendekaho nga vhathu .
Mulangi muhulu ho vhuya ha vha na tshiga tsha uri ḽa Zimbabwe ḽi nga dzhoina kha mbekanyamaitele ya tshelede i fanaho arali vho vha vha tshi khou tea u fhelisa ndeme ya tshelede yavho ?
Hu fanela u bveledzwa mishumo ya mutheo .
Mulayo u vhea nyombedzelo yo khwaṱhaho kha vhupulani ha zwa malaṱwa , maanḓalanga apo a ṱoḓwa uri a dzudzanye pulane dza ndaulo ya malaṱwa u itela malaṱwa , a oṱhe kana o tou ṱanganelana .
Mathomoni a ino vhege , ro bvisa muvhigo wa phaneḽe ya vhaḓivhi nga ha khakhathi dza vhadzulapo dze dza vha hone nga ṅwedzi wa Fulwana ṅwaha wo fhelaho .
Ndangulo ya khombo na redzhisiṱa ya ndanguloya Khombo ya nga ngomu i ṱoḓa u thomiwa na u londolwa u itela u konisa u fhungudzea ha khombo uri i lwangwe tshoṱhe kha potofolio , mbekanyamushumo , thandela na vhuimo ha khonṱhiraka .
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani zwa Muofisiri zwi nga wanwa kha Khethekanyo D ya tshibugwana itshi .
Zwi katela tshaka tharu dza mishumo :
11 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamushumo ya Zwiṱemmbe ya Ṅwaha nga Ṅwaha ya 2018 na 2019 u bva Poswoni dza Afrika Tshipembe .
Mafhungo a re kha IDP i re hone a tea u shumiswa u ḓivhadza maitele a CBP , ngeno mvelelo dza CBP dzi tshi ḓo ḓivhadza tsedzuluso ya IDP kha ṅwaha u ḓaho ..
Tshanduko dzi ḓo ṋetshedza Tshumelo dza Mutsho wa Afurika Tshipembe mannḓa a mulayo a u shumisa vhulangi ha mafhungo a ndeme a muyani , na u shuma sa mulondoti wa Sisiṱeme ya mafhungo a Ndeme a Muyani a Afurika Tshipembe .
Tsheke dzo ṋetshedzwaho nga zwifhinga zwa akhaunthu zwo fhiraho dzine dza fhelelwa nga tshifhinga dzi sa athu banngiwa dzi a ṱanganedzwa sa mbuelo kha tshitatamende tsha kushumele kwa masheleni musi tsheke i tshi vha ya kale .
Lungano lwa Ndau na Mbevha lu anetshela nga huswa lungano lwa kale na kale lwa buka ḽa vhulenda ḽe ḽa khathutshela mbevha , lwe nga murahu musi ḽo no fashwa nga mambule , mbevha ya vho fhedza yo ḽi thusa nge ya shengekanya mambule ḽidau ḽa kona u ponyoka .
Avho vhane vha khou ṱoḓea hu ḓo thoma nga u fhiwa zwikhala kha vhashumi vha muvhuso vha re hone zwa zwino hu saathu sedzwa vhathu vha si vhashumi vha muvhuso .
Ndi muṱoḓisisi ane a khou ṱoḓa u kuvhanganya zwiko zwa zwi tshilaho zwapo u itela tsedzuluso / u tumbula kana u ita iṅwe ṱhoḓisiso nga ha khonadzeo ya mbambadzo .
REKHODO DZINE DZA DZULA DZI DZA U WANALA NA U SWIKELELA IDZO REKHODO : ( Khethekanyo ya vhu 15 ya Mulayo wa Promotion of Access to Information
Zwi tshi tshimbilelana na thendelano yo khwaṱhaho ya dzitshakatshaka , u ḓivhofha ha thuso i vhonalaho ya mveledziso ntswa yo ḓivhadziwa ngei Monterrey .
THASIKI 1 Kha vha ite mutevhe wa KPI wo tiwaho nga Minisiṱa wa Muvhuso wa Vundu na wa Lushaka .
Shumisani maṱaluli nga hune na kona .
Fhedzi , vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea , uri vha ṱalukanye uri netiweke dzo vuleaho dze dza dizainiwa nga zwikeili zwi no tou anganyelwa na bada tsekene zwi anzela u thivhela vhuendedzi ha u khauledza nahone dzi na vhutepe vhuhulwane .
Ni kone u ṅwala phindulo buguni yaṋu , fhasi ha mbudziso .
Hezwi zwi fanela u itwa ngauri Eskom ndi ya vhuṱhogwa vhukuma kha ikonomi yashu kha uri i nga tendelwa u kundelwa .
U kopa atikili iṅwe na iṅwe na u swaya muṅwe na muṅwe wa muhumbulo khayo .
TSHATI YA THEVHEKANO YA MAITELE A U KOVHEKANA MBUELO
Arali vha tshi tendelana nazwo , vha ḓo rumela muvhigo wavho kha khothe ya Vhana u khunyeledza u adoptha uho na u ṋea ndaela ya u adoptha .
Khabinethe i khou ṱoḓa u fulufhedzisa lushaka uri masheleni avho ane vha khou a vhulungela vha tshi yo awela o tsireledzea .
Zwo ralo khothe yo vha i tshi nga vha hone khathihi na lutamo lwa vhana na mafhungo a uri muweleli ha ngo humbulela uri vha nga kana vhana vhavho vha nga dzhiiwa sa vha si na haya arali ndaka yo vha yo dzhiiwa nga Muvhuso .
Zwitshavha zwinzhi zwa USA zwo sumbedza uri hu na khonadzeo ya mbuelo ya zwa ikonomi na mupo dzi bvaho kha mveledziso na u shumiswa ha ndaulo ya malaṱwa .
Ri livhisa ndiliso dzashu kha u ṱutshelwa nga vhaḓivhalea avha vhe vha vha tsumbo kha tshitshavha na u shela mulenzhe kha zwa mitambo na vhutsila ha shango ḽashu .
2.3 . NSG yo dzudzanya mbekanyamushumo ya ṅwaha hu tshi itelwa miraḓo ya khorotshitumbe nga ṅwaha wa 2020 , sa tshipiḓa tsha thikhedzo yayo kha zwa vhuḓikumedzeli ha muvhuso ha u fhaṱa shango ḽine ḽa khou shumaho zwavhuḓi .
Itani thikhi kha zwino sumbedza u sa na khombo na tshifhambano kha zwi no sumbedza khombo .
Tshifanyiso tshi re nṱha tshi sumbedza bono sa zwine ra dzulela u ḽi vhonisa zwone , tshifanyiso tshi re fhasi tshi sumbedza bono ḽi fanaho na ḽa nṱha .
Sambula dzo kuvhanganywaho dzi ḓo thusa kha vhutshutshisi ha vhatshinyi vhane vha khou tou dovholola u ita milandu .
Fhedzi , u nwiwa ha aḽikhoholo hu khou gonya nga luvhilo .
1.11 . Khabinethe i ṱanganedza muvhigo kha zwe zwa swikelwa kha muvhundu wa Muyexe ngei Giyani , Vunḓuni ḽa Limpopo kha u ḓikumedzela kha zwe zwa thomiwa nga muvhuso zwa u khwinisa matshilo a vhathu .
Gauteng yo salela murahu kha maṅwe mavundu u ya nga u thoma u shumisa mitshini .
Arali ra nga ḓihuvhadza ri tea u ita uri zwilonda zwashu zwi dzule zwo kuna u itela uri zwi si dzhene zwitzhili .
Nga nḓila ine mulayosiṅwa wa ita phungudzelo kha pfanelo ya ino Ndima , phungudzelo i fanela u anana na khethekanyo ya 36 ( 1 ) .
14.1. Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha uri zwi ḓibadekanye kha u shela mulenzhe kha Vhege yo Lumbanaho ya Imbizo ya Lushaka ya vhusumbe , ine ya khou lavhelelwa u farwa u bva nga ḽa 27 Lara u swika 3 Nyendavhusiku 2017 .
Ha nga ḓo ita dziṅwe tshanduko kana nyengedzedzo kha maṅwalo a thandela , nga nnḓa ha u tevhedza ndaela dzo bviswaho nga mutholi , kana dzo teaho u khakhulula vhukhakhi ho itwaho nga rathandela .
Mulayo wa zwino kha mbudziso iyi a u ngo dzudzanywa nahone hu ṱoḓea u bviselwa khagala .
3.1.8 Foramu dza vhulamukanyi ha sialala dzi sengisa milandu kha vhuimo ya muvhundu dza u fhirisela kha khothe dzo teaho arali dzi sa koni u u tandulula .
Fhedzi , Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe a nga humbela nyengedzedzo nthihi nga maḓuvha a 30:23
U thetshelesa muzika na u ṱalutshedza uri muthu u ḓi pfa nga nḓila-ḓe musi a tshi shumisa maipfi a no nga u takala , u sinyuwa , nz
Ndangulo nyangaredzi na ndaulo ya nḓisedzo ya ndondolo ya mutakalo ya nnyi na nnyi nga ngomu ha vundu .
3.24 Vha ḓivhadza nga u tou ṅwala nga ha tshanduko dzine dza vha hone dza maḓuvha a tsengo kana u fhiriselwa phanḓa , mvelelo dza tsengo ya Bodo ya Parole na dziṅwe nyimele dzo vhewaho ;
Vho thoma nga u kulumaga nga hune vha kona vhuvha ha shango vhune ndi kale ho litshedzelwa na u ṱavha maluvha munangoni wa lufhera lwa khoniferentsi na nnḓu dza vhathu vha songo malaho .
Iyi nḓila yo lugela vhathetshelesi vha vhaaluwa vhane vha ḓa vha na tshenzhemo nnzhi dzo fhambanaho na zwikili .
Nga u ralo a thi vhoni izwi zwi nnḓa ha mitalo iyo na luthihi .
Masia aya oṱhe a ḓo fhelela kha Vhuṱambo ha Zwiphuga ha Vundu hune o kundaho kha vundu a ḓo ḓivhadzwa .
Risesheni yo swikisa kha uri phimo ya u shaea ha mishumo ya vundu i fhire iyo ya shango .
Tswikelelo nga Mushumisi kha sisiṱeme zwi langwa ho sedzwa henefho fhedzi nahone zwi langwa nga tshigwada tsha vhaofisiri vho ḓiimiselaho .
Zwazwino , fhedziha , sisiṱeme dza vhuṱoli u itela nyelelo ya maḓi na ndeme , ndeme ya muya , u fhelisa maḓaka , na u wiswa ha ndeme ya mavu a zwo ngo lingana .
U sedzesa vhaambi na zwine vha amba .
7 . Mafhungo anga a farwa lwa tshidzumbe ?
U amba : Vhudzisani khonani dza
U engedzwa ha thikhedzo ya masheleni kha nyaluwo ya ikonomi Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika , Tshumisano ya Mvelaphanḓa ya Nḓowetshumo , Bannga ya zwa Mavu , Koporasi ya Masheleni a Phaṱhele ya Lushaka na zwiṅwe zwiimiswa zwa mveledziso ya masheleni zwi ḓo ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha nḓowetshumo , vhulimi na vhubindudzi ha themamveledziso .
Kha mafhungo oṱhe a kwamaho vhana , hu tshi katelwa khumbelo dza u dzhiiwa ha ndaka i ṋetshedzaho haya kana vhudzulo ha vhana , ndi mushumo wa khothe u sedzulusa lutamo lwo khetheaho lwa vhana .
Ndi dzula na .
Kha vha tshi longele kha tshipeisa .
maitele a miṱangano ya nnyi na nnyi na vhupfiwa nga vhakhantseḽara na vhaofisiri vha masipala
Khoro i tea nga u ṱavhanya nga hune zwa konadzea musi hu tshi fhela ṅwaha wa muvhalelano muṅwe na muṅwe , u rumela muvhigo nga tshinyalelo ya masheleni ayo a ṅwaha wonoyo kha Minista .
KHETHEKANYO 25 YA NDAYOTEWA NDI MINI ?
Nga ngomu kha khonthinenthe , ro fara vhaimeleli vha bvaho Sudan na u kovhekana navho dziṅwe tshenzhelo dze ra vha nadzo kha u fhaṱulula sisiṱeme yashu ya zwa mutakalo .
Thusani tshiṋoni uri tshi wane tshiṱaha tshatsho .
1.8 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga mivhigo ya tshumelo dzine dza khou thithiswa kha mimotshari ya Gauteng zwo vhangwa nga khakhathi dza vhashumi dzine dza khou ya phanḓa .
1.11. Khabinethe i ṱanganedza Vhuṱoḓisisi ha Maraga kha u ḓura ha data na uri u gazetiwa ha zwine zwa fanela u tevhelwa nga Khomishini ya Muṱaṱisano .
Zwiito izwi zwine vha dzulela u zwi ita zwi khou vha tshiṅwe tshikhakhisi tsha u wana thandululo ya tshoṱhe ya hedzi khakhathi , ine ya tea u waniwa nga kha aya mashango mavhili , Palestine na Israel , o ima oṱhe nahone nga mulalo .
U dzhenelela kha miṱangano ya khoro - kha vha lugise rosiṱa ya miraḓo ya Komiti ya Wadi vha fhe muṅwe na muṅwe wavho muṱangano une a ḓo u dzhenelela .
Milayo iyo ya mushumo yo ha i siho u bva kha ndaulo ya muvhuso wo fhelaho nahone yo ṱoḓa u thomiwa ha mbekanyamaitele ntswa , mulayo na ndayo .
Mugaganyagwama u shumiswa nga nḓila yone u ya nga pulane dzo tendelwaho .
Nga ḓuvha ḽa u khetha , bogisi ḽa u khethela ḽa vouthu dzo khetheaho ḽi tea u vulwa na fulobo iṅwe na iṅwe yo swaiwaho ya sedzuluswa na u vhambedzwa mutevhe wa vhakhethi wo swaiwaho , khumbelo dza khetho dzo khetheaho na rekhodo dza kushumisele kwa vouthu dzo khetheaho .
Ro sengulusa muhumbulo wa uri zwa tshifhinga tsho fhiraho , u phasa fhedzi , a hu tsha vha tshiga tsha vhuḓifari havhuḓi na mikhwa .
Fomo dza u renga , vautshara dza mbadelo na tshekhe .
1.5 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhabebi vhoṱhe na vhaunḓi u tikedza vhana vhavho kha u ḓilugisela ndingo dza Lushaka dza Ṅwaha nga Ṅwaha ( ANA ) kha zwa u vhala na ḓivhambalo zwine zwi ḓo vha hone vhukati ha dzi 10 na dzi 13 Khubvumedzi 2013 .
Dziṅwe mbekanyamushumo dza muvhuso dzi katela :
Hezwi zwi anganya uri tshi imo tsha tsiku tsho khwinifhadzwa , nga maanḓa kha vhathu vhane vha khou tshenzela vhulondolavhapo ha vhuḓisa .
Ri na zwiimiswa zwo imaho zwavhuḓi zwine zwa tikedza demokirasi na u tsireledza pfanenelo dza vhadzulapo vhashu , zwine zwa nga , Ofisi ya Mutsireledzi wa Tshitshavha , Khomishini ya Afurika Tshipembe ya Tsireledzo ya Pfanelo dza Vhuthu , Ofisi ya Muoditha Dzhenerala , Khomishini ya tsireledzo ya Pfanelo dza Mvelele , Vhurereli na Nyambo dza Zwitshavha na Khomishini ya zwa Mbeu .
Tshitendeledzi tsha vhutshilo ha tshimange
( a ) u kovhekanywa ha mbuelo yo kuvhanganywa ngauralo nga lushaka vhukati ha muvhuso wa sia ḽa lushaka , vunḓu na kha zwipiḓa zwa muvhuso wapo nga nḓila ya ndingano ;
U guma kha R21 011 nga muṱa nga ṅwaha
Zwiṱirathedzhi zwa u langula malwadze zwi ḓo sedzuluswa hafhu na u khwiniswa .
Ri vhea iṱo zwihulwane vhuimo ha kheshe , na u vhekanya ndavhelelo tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Hu kha ḓi vha na miḓi i linganaho 3,4 miḽioni kha ḽino shango i si na muḓagasi .
Vha mbo rwa gwilisha vha tshi ya u fhahulula .
Hu tshi ṱhonifhiwa mihumbulo ya vharangaphanḓa vha Afrika vha fanaho na Vho Samora Machel , Vho Julius Nyerere , Vho Oliver Tambo na Vho Nelson Mandela , ri humbula uri vhurangaphanḓa khavho zwo vha zwi tshi amba tshumelo yo ḓikumedzaho kha Afrika u alusa dzangalelo ḽa vhathu vha Afrika .
Muthu u lavhelela tshikalo tsha phatheni ya ndovhololo u shanduka nga huluhulu musi mbekanyamaitele i tshi vho shumiswa nga vhuḓalo .
Mulayo une wa tendela u thutha thumbu wo swikisa kha zwiwo zwa misumbedzo nga vha lwaho na u thutha thumbu .
Ngade na mahatsi zwi nga kunga vhunzhi ha zwipuka zwa ḓaka fhedzi zwi a konḓa u thivha zwipuka zwe zwa vha zwa dzula kha vhupo uvhu .
Mivhigo ya mugaganyagwama i tea u bviswa nga tshifhinga tshithihi na mivhigo ya u monithara , u sedzulusa na u ela .
Tsedzuluso ya mugaganyagwama wo sedzanaho na zwa mbeu i ambelwa kha tsedzuluso dza kushumisele kwa masheleni a muvhuso na mbuelo kha vhafumakadzi na vhasidzana musi vha tshi vhambedzwa na vhanna na vhatukana .
Milayo ya kale yo vha yo ḓitika kha madokotela a muhumbulo na maṅwe madokotela musi hu tshi dzhiiwa tsheo , fhedzi Mulayotibe muswa u dzhiela nṱha uri a hu tou vha na madokotela a zwa muhumbulo vho eḓanaho , nga maanḓa kha vhupo ha mahayani .
2.2 . Khabinethe yo livhuwa mvelaphanḓa na u humbela Muhasho wa Mabindu a Tshitshavha ( DPE ) uri u ṱavhanye u thoma vhurangeli ha ndeme u itela u khwaṱhisedza u bvelela ha vhufhufhi ha lushaka ho vhumbiwaho nga huswa , ha vhukoni na ha techno-savvy.
Samithi iḓo sedza kha zwo swikelwaho kha mashumisele a BBBEE zwi tshi khou tevhela u pembelela miṅwaha ya fumi he ha itwa u bva tshe Mulayo wa BBBEE wa thoma u shuma nga 2003 .
Ndaulo ya ndondolo ya muvhuso ya themamveledziso ya muḓagasi nga maanḓa kha vhuimo ha Nḓisedzo ;
Musi nyelelo u bva kha vhuimazwikepe vhuṅwe na vhuṅwe hu mushumo wa ṱhanganyeloguṱe ya ṱhoho ya fulufulu , fulufulu ḽi gonya u bva kha vhugabelo ha tsini ha vhuimazwikepe ha vhugabelo ha kule .
3.2 . Khabinethe yo themendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe waTshanduko ya Pfanelo dza Vhashandukisa vha Zwimela kha Phaḽamennde .
( c ) fomo ine madzina a vhonkhetheni a tea u vha e khayo ; na
Vhugudisi vhu ḓo ṋea maswole ashu zwikili zwa mmbi fhedzi hu tea u dovha ha katela na vhukoni ha u tandulula khuḓano , nyambedzano na nyito dza u ṱhogomela .
Ndima ya 4 ya MSA i sumbedzisa maitele , nḓila na maitele a u shela mulenzhe ha tshitshavha .
Ndi ḓo ṋetshedza pulane ya zwine zwa ḓo tea u itwa nga ha themendelo dza khomishini hu sa athu swika ḓuvha ḽa 30 Fulwi .
Sisiṱeme ya mivhuso ya Afurika Tshipembe i a konḓa , fhedzi hu songo pomokiwa khaedu malugana na u khakhiswa ha ndunzhendunzhe ya vhuḓifhinduleli .
5 . Rekhodo dzine Muhasho wa vha nadzo dzine dza dzula dzi dza u wanala
U bveledza na u shumisa Nzudzanyo ya Zwikili zwa Mushumoni ya muhasho .
Muvhuso u ḓo swikelela u engedzea ha vhulunga nga tshifhinga tsha vhukati nga u dzudzanya maitele a murengiselano u pfukisa u renga ha zwithu zwi si zwa ndeme .
Kha vha sedze kha Mvetomveto ya Muhanga wa kushumele ya Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Vhudzheneleli ha Nnyi na Nnyi , ya 2005 u wana mafhungo nga vhuḓalo
Khaedu dza vhafumakadzi , miṅwaha ya 14 nga murahu ha dimokirasi , dzi ḓi dzula dzi dza ndeme .
Tsumbanḓila dzi re hone zwino na milayo i no kwama phurofesheni ya muthu dzi ḓo katelwa kha pulane dza u vha na vhuṱanzi ha ngona i no sedzesa vhalwadze , vhukoni , vhudavhidzani ha khwiṋe , na mvelele dza khwiṋe dza kulafhele .
Zwipikwa zwihulwane zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi khathihi na mirole ya bada zwi na mushumo muhulwane kha u pfumba ha ṱhuṱhuwedzo ya tshumelo dzi re nṱha kha vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Rekhodo ine ya khou humbelwa u bva kha tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe , zwi amba rekhodo ine ya vha na tshiimiswa hu si na ndavha uri ndi vhone vho itaho .
Zwino fhindulani mbudziso .
Phukha kana zwibveledzwa zwa phukha zwi nga kona fhedzi u rengiswa mashango ḓavha arali zwi tshi bva fhethu ho tendelwaho uya nga milayo ya mashango kana milayo ya shango ḽi rengaho zwibveledzwa kana phukha idzo .
Itshi tshi anzela u farwa nga Tshimedzi ṅwaha muṅwe na muṅwe nahone tshi ṋetshedza Minisiṱa wa Gwama tshikhala tsha u ita nzudzanyo kha mugaganyagwama , we wa ḓivhadzwa nga Luhuhi wa ṅwaha wonoyo , arali nyimele dzo ita nzudzanyo dzo raliho uri dzi vhe dzo tea .
Musi thempheretsha dza tshilimo na vhuḓipfi ha madakalo zwi tshi ita uri dzibitshi , milambo , phuḽu dza u bambela na maisha zwi tshi khou kunga nga maanḓa , Yuniti ya vhupholisa ha Maḓini ya ngomu Shangoni na ya u Bambela i humbela muṅwe na muṅwe uri a ḓivhe nga ha tsireledzo a sa athu dzhena maḓini .
U kumedza ho vhea manweledzo a mikhwa , vhuḓifhinduleli na ḽevele ya vhuḓifhinduleli vhune bodo ya tea u vhu tevhedza .
Tambani mutambo wa mbambe ya maitimatikedzi .
U rangani nyambeula wo vha u hone . ( Lini )
Milayo ya Mbilaelo i phaḓaladzwa kha vhafaramikovhe arali ho vha na kumbelo
2.2 . Afrika Tshipembe ḽi na tshivhalo tsha nṱhesa tsha dwadze ḽa HIV ḽifhasini , hune ha vha na vhathu vha ṱoḓaho u swika 7.7 miḽioni vha khou tshilaho na HIV , nahone tshi lingana tshararu tsha malwadze maswa oṱhe kha Tshipembe ha Afrika .
Ri ḓo isa phanḓa na u fhungudza tshiimo tsha vhutshinyi .
Ṱhoḓisiso dzo itiwaho nga tshiimiswa dzi sedza kanzhi kha u sika tshaka na u khwinisa zwimela , pfushi , ndango ya luvhiḓi , zwitumbudzi na malwadze , nyaluwo ya milayo na kufarele nga murahu ha khaṋo .
1.3 . Zwazwino , Khabinethe i khou humbela vhabebi , vhagudiswa na bodo dza ndangulo ya tshikolo uri vha khwaṱhisedze u tevhedzwa nga vhuronwane ha maga a u ambara masiki , mvulelamufhe , u vha kule na muṅwe na u ṱamba zwanḓa .
Khanedzano nthihi yo khunyeledza uri u mamisa mikando i nga vha yone nḓila ya fusha yo teaho vhafumakadzi vho kavhiwaho nga HIV kha mashango ane a kha ḓi bvelela .
U ṋetshedza tshumelo ya mulingo i langulwaho nga muhasho .
Vho amba uri yuniti yavho yo lugela u shumana na nyimele ya shishi iṅwe na iṅwe .
( b ) khomishinari muthihi muthihi wa vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe o nangwaho nga Mulangavunḓu wa ḽeneḽo vunḓu hu tshi tevhelwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 8 )
A ro ngo vhuya ra vha na mafhungo a vhukuma kha riṋe musi tsheo idzi dzi tshi dzhiiwa ; tshanduko dza thekinoḽodzhi dzi a ṱavhanyedza u itela izwo .
Mbekanyamushumo ya vundu i elanaho na zwiendedzi zwa muvhuso i bula uri zwiendedzi zwo raliho zwi tea u vha :
U ita odithi ya themamveledziso ya tsireledzo kha zwifhaṱo zwa muvhuso .
Muvhuso wa vundu na wa lushaka i ḓo ita luvhili u lwisa u tikedza na u khwaṱhisa vhukoni ha mimasipala sa zwine zwa lavhelelwa u ya nga Tshiteṅwa 154 tsha Mulayotewa na u ṋetshedza vhuṱoli khathihi na u tikedza mimasipala .
Hezwi zwi khou dzhiela nṱha mutevhe woṱhe wa zwa ndeme ya maḓi zwi tshi tshimbilelana na uri maḓi a nga thusa hani kha u swikela ndinganyiso , u vhuelwa na mveledziso ya tshoṱhe kha shango ḽoṱhe .
Hu themendelwa uri vhahumbeli vha dzhene kha khoso ya Ndangulo ya Sananga kana vha vhe na kupfesesele kwavhuḓi .
Ndo ḓa na zwiṅwe zwe nda dizaina ndi tshi khou fulufhela u zwi sumbedza vhaṅwe vhathu kha bindu .
Tshivhalo khumbulelwa tshine tsha nga itwa zwo ralo ndi mvetamveto ya gazethe ndivhiswa kha vhunzhi ha zwipiḓa .
Nga zwifhinga ezwi zwa mushumo wa muvhuso wo ṱanganelanaho , tsheo dzi anzela u fhira muhasho muthihi .
Hu na dzithaidzo u mona na zwifhinga zwo vhewaho , ndangulo ya vhukhwine ha zwithu na vhulavhelesi zwi lengisaho dzithandela arali rakhonṱhiraka na vhaeletshedzi vha tshi nga balelwa u ṋetshedza tshumelo .
Tsumbo : Vha tshimbila vho hwala demba Nge nguluvhe ya lila damba. pfundo
U khwaṱhisedza uhu nga mupoti wa mulandu ho ḓa ha tikedzwa nga tshitatamende tsha mupotiwa tsha u ḓiimelela .
Mihumbulo yo ḓisendeka nga mafhungo a mbambadzo kha datumu ya tshiṱatamennde tsha vhuimo ha zwa masheleni hune dziṅwe ngona dza zwa mitengo dza shumiswa .
Tshumisano ya ikonomi vhukati ha Afrika Tshipembe na Zambia i dzulela u aluwa , nga zwivhambadzelwannḓa zwa Afrika Tshipembe zwo rengiselwaho Zambia zwo anganyelwa kha masheleni a ṱoḓaho u lingana R30 biḽioni nga 2016 .
Vha nga shandukisa khetho yavho ya mbuelo luthihi nga ṅwaha .
Zwigevho zwa miṅwahani yau fhira miṱanu a zwi sedziwi .
Vho amba uri
6 . Naa vhadzulatsini vhanga vha a ḓivha uri vhakhantseḽara vha wadi ndi vhonnyi ?
Ḽifhasi nga ha inwi ndi ḽanu ḽoṱhe , na uri hangei , hune na vha , ni vhea dennde ḽanu ni noṱhe ; a hu na tshi tshilaho tshine tsha ḓo hanedzana na zwe na ḓinangela .
I ṋea tshiimiswa tsha nyambedzano , u lamukanya , na u tshea mafhungo nga huswi vhukati ha tshitshavha na masipala .
Ngauralo ndi zwa vhuṱhogwa uri vhudzivha ha u gwela kha zounu ya vhugabelo hu fhasi ha ḽevele ya fhasisa ya bitshini ya muṱavha .
Maitele a Khumbelo ya u Thendelo ya u vhofhololwa
Hu rengiswa zwikhipha zwingana zwa seli zwo ṱangana zwoṱhe ?
Khaedu hedzi dzi nga vhonala sa tshumelo isi yavhuḓi kha u dzhenelela ha tshitshavha na kha vhubindudzi ha phuraivethe .
U khwiṋisa Tshumelo dza Shishi dza Dzilafho u itela u khwiṋisa tshifhinga tshau fhindula zwi kha ḓi vha zwa ndeme .
Mbadelo dza e-tolling dzo fhungudziwa ho sedzwa vhupfiwa ha lushaka ; vhaendi vha shayaho vho ṱhogomeliwa ngauri vhaendedzi vha vhuendedzi ha nnyi na nnyi a vha nga badeliswi ; mbadelo yo katelaho ya ṅwedzi na yone i hone ; khathihi na sisiṱeme ya u fha murahu masheleni khamphani dza vhuendi .
Litheresi ya u Vhona ( zwi tea u itwa themo yoṱhe )
U posa bola ho livhanywaho na vhukati ha dzikhonani nga tshanḓa tshithihi kana zwivhili nṱha na kule
Fhindulani mbudziso idzi .
2 . Khonadzeo dza mushumo malugana na u dzhenelela ha Komiti ya Wadi kha u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha .
Yo ḓa nga mbadelo khulwanesa ya vhunzhi ha vhanna na vhafumakadzi vha shango ḽashu vha kumedzela matshilo avho .
Ri khou thoma u dzikisa phimo yashu yoṱhe ya u kavhiwa nga HIV vhukati ha vhaimana .
MUSHUMO WA DZANGANO ḼA VHUTHIHI HA AFURIKA ( AU ) KHA DZHANGO
Mafhungo a ndeme kha tshitshavha ?
Maitele ayo a khou ḓisa mvelelo .
Thaidzo ndi u bva kha zwibviswa zwa muvhuso u bva kha phatheni dza zwino u ya kha vhuvhekanyandeme vhu swa .
u isa phanda na mbekanyamushumo dza phungudzo ya tsiku na u vhona uri a huna thambulo ;
Ikhwesheni dzo ṋetshedzwaho afho nṱha dzi nga tandululwa nga maitele a manyuwaḽa .
Khonṱhiraka , kana zwo bulwaho kha mukano , zwo ḓisendeka nga mulayo wa vhafareli , une wa tendela u ima vhuimoni ha tshipiḓa tshiṅwe nga tshiṅwe , tenda tshiimela tshi tshi swikelela khonṱhiraka ya tshipiḓa tsha vhukuma .
Afrika Tshipembe ḽo ṱanganedza mbekanyamaitele ya vhulangazwikolodo ine yo ṱalifha nahone zwo ita uri mazhendedzi a mashango a dzitshakatshaka a ṱhaṱhuvhe zwikalo zwa tshikolodo zwa Afrika Tshipembe zwi zwine zwo dzula zwavhuḓi .
Muhasho a wongo dzhena kha vhufarakani ha tshitshavha na phuraivethe vhufhio na vhufhio .
Naa tshiimiswa tshi khou ṱhogomela thekhinoḽodzhi na vhugudisi ha vhashumi u itela khwiniso i sa khauwi ?
Hezwi zwi amba uri masipala wapo u tea u khwinisa masia aya , nga maanḓa mbuelo , hune phambano ya vha khulwanesa nga maanḓa sa zwe zwa dzhielwa nṱha mathomoni .
Kha vha dalele senthara ya vhashumi ya tsini .
Wekishopho kha vhuendelamashango ha vhuḓifhinduleli yo livhiswa kha u bveledzisa thandela dza vhuendelamashango ha vhuḓifhinduleli , he ha vha ho salela murahu zwi tshi ya nga kushumele kwadzo .
Nga nnḓa ha maga a tevhelaho a u vhambadzela nnḓa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo,u vhavhadzela nnḓa vha zwimela / zwipuka zwo sumbedzwaho kha CITES vha fanela u ita khumbelo ya Ṱhanziela ya CITES ine ya ṋetshedzwa nga muhasho wa vunḓu une wa vha na vhuḓifhinduleli ha ndondolo , kana muhasho wa lushaka - zwi tshi bva kha tshiko tsho wanalaho .
Zwi nga dzhia vhege dza rathi u yak ha dza malo uri vha ṅwaliswe , zwi tshi ya nga uri dokhumenthe dzi ṱo ḓeaho dzo rumelwa dzoṱhe naa .
U sedzulusa hu tea u ṋewa ho sedzwa khwiniso dzo dzinginywaho dzi ḓaho kha Mulayo wa Dzibannga na Ndaulo zwine zwa ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo yauri dzibannga dzi shelaho mulenzhe nga tshelede ( hu tshi nga vha nga tshikolodo , zwishumiswa zwa tshikolodo kana zwiṅwe-vho ) mbuelo u bva kha kufarelwe kwa masheleni zwavhuḓi .
Zwithivheli zwi dovha hafhu zwa ḓivhea nga uri ndi zwithivheli zwa u tswukuluwa ( anti-inflammatories ) .
Tshifhinga tshi ḓaho kuitele uku ku tea u katela mveledziso ya zwiṱirathedzhi zwi re khagala na zwi bveledzaho zwine zwa tandulula musaukanyo wa muungo , nga vhuṱoḓesi , zwiṱirathedzhi zwa themamveledziso na vhulimi na vhuvhusi havhuḓi nga maanḓa , nga maanḓa ha mimaraga ya masheleni .
tshiendedzi tsho itelwaho u hwala vhathu vha 12 kana u fhira
Ri kati na u shumana na luṱa lwa u thoma , lune lwa vha lwa ndugiselo , lwo thomaho nga 2012 .
Ri ḓo dovha ra dzhia maga a u khwinisa vhuṱaṱisani kha ikonomi u itela u fhungudza tshelede i shumiswaho kha u tshimbidza bindu na u ṱuṱuwedza vhubindudzi , hu tshi katelwa na u thoṅwa ha sisiteme ya Regulatory Impact Assessment ( RIA ) , u bveledzisa maanḓa a broadband ya luvhilo lwa nṱha ya lushaka na ḽifhasi , u khunyeledza mbekanyamaitele ya u khwinisa vhukoni ha vhafari vha zwiporo na vhuimangalavha , na u khwaṱhisa vhukoni ha tshumelo dza vhuṱaṱisani .
Mavu a ndimo a muvhuso ane a sa kolode a a hadzimiswa u itela zwa vhulimi nahone muthu a nga khetha uri u a a renga naa kana hai .
Vhatshimbidzi vha masipala vha fanela u bva kha sekithara dzo fhambanaho , u vhona zwauri sekithara dzo fhambanaho dza masipala dzi khou ṱanwa kha CBP , na u thoma muthu wa vhukwamani na CBP kha muhasho wa sekithara iṅwe na iṅwe .
U ṋetshedza vhukoni ha ngeletshedzo kha ndangulo ya zwiko zwa masheleni kha tshumelo ya khemisi .
Ro bvisa dziaḓiresi , fhedzi zwidodombedzwa zwenezwiḽa zwithihi zwi kha ḓi vha henefho .
Naa zwishumiswa kana thulusi dza u dzinginyisa zwanḓa dzi a ṱhogomelwa zwavhuḓi ?
Ngauralo , hu na ṱhoḓea khulwane ya feme ya hune ha bveledzwa zwibveledzwa zwi bvaho kha mitshelo kha vhupo honovhu .
Musi ndi tshi khou pfesesa vhuimo , nḓivhadzo ya mbuno iyo yo dzhiwa nga mueletshedzi wa mulayo wa Khomishini iyi nahone a i ngo hanedziwa .
Fhedzi , arali Muofisiri wa Zwamafhungo a balelwa u tevhedza mushumo , sa zwe zwa sumbedzwa kha phara 17.1 ire afho nṱha , muitakhumbelo kana muṋe wa data a nga ita mbilahelo na Vhulanguli nahone Vhulanguli ngamurahu ha ṱhoḓisiso vhunga ṋetshedza Nḓivhadzo ya u Kombetshedza ino fha ndaela Muofisiri wa Zwamafhungo u ṋetshedza thikhedzo ino pfadza .
Mudzula tshidulo wa Salga , na vhurangaphanḓa hoṱhe ha muvhuso wapo ,
Ni ḓo zwi ḓivha hani uri mathuthuba o vhibva ?
Zwitandadi zwa muelo zwo vhewaho kha khoniferentsi iḽa zwi ḓo bvela phanḓa na u sumbedza maitele a mvelaphanḓa yashu .
U bva kha tshigwada , ṱahe ya vhasidzana yo vhofhololwa nga murahu nyana ha u ṱanganedzwa , musi ho bulwa uri a vha tshee na vhulwadze .
Heyi ndi thendelano ya mashango manzhi fhasi ha thendelano yo khetheaho nga fhasi ha Thendelano ya Berne ine ya shuma na nga tsireledzo ya mushumo na pfanelo dza vhaṅwali vha ṅwalaho kha didzhithaḽa .
Arali phemithi yo xedzwa nga muhumbeli i nga vha o vha o i fara kana nga tshifhinga tsha maitele a u ṋea thendelo , phemithi ya u imela i ḓo bviswa fhedzi musi ho no ṱanganedzwa vhuṱanzi ha mbadelo ya phemithi ntswa .
Hu na vhuimo ha mutakalo havhuḓi , mbekanyamushumo dzi itwaho hu u itela u khwinisa vhukhwine na vhunzhi ha u bveledzwa ha zwiḽiwa ndi zwa vhukuma zwi na ṱhuṱhuwedzo thwii na dzone .
Luṅwalo lwa Vhuḓiimiseli lwo dzheniswa , kathihi na notsi dza vhubvo nga ha madalo .
U rwela ṱari hu dovha hafhu ha sumbedza u kwiniswa ha inzhiniariṅi ya Transnet uri i vhe yo fhelelaho ya vhabveledzi vha zwishumiswa zwa vhukuma vhunga 85 wa zwidimela zwo bveledzwa ngei Koedoespoort , tsini na Pretoria .
3.1.7. Ndaela ya mulayo na ndayotewa ya u alusa u shumiswa ha nyambo dzo fhambanaho u itela u vhona uri hu na vhudavhidzani vhu pfadzaho ha dovha ha shuma vhukati ha muvhuso na lushaka .
U ṅwalulula muṅwalo are kha bodo , bugupfarwa na kha garaṱa dza mushumo , na zwiṅwe , nga ngona ; a tshi sedzesa kuvhumbele kwa ḽeḓere na u thalanganya maipfi kha u ṅwala ha u pomba . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : muṅwalo
( b ) nthihi tsha raru ya mutengo wa u swikelela u tea u badelwa sa dephosithi nga muiti wa khumbelo .
Wilson , vhe vha amba uri " Ri fanela u londola tshikwati tshiṅwe na tshiṅwe tsha bayodaivesithi sa tshi re tsiavhafu ngeno ri tshi khou guda u tshi shumisa u swika ri tshi pfesesa zwine tsha amba zwone kha muthu .
U ḓo konisa zwitshavha uri zwi wane , u fara na u laula ndaka nga kha zwiimiswa zwa ndaulo zwo thomiwaho zwi tikedzwaho nga muvhuso .
Zwi re ngomu kha miziamu zwi nga si ḓitike nga Muunḓi , fhedzi zwitshavha zwashu zwi fanela u vha na mahumbulwa .
Sa tshipiḓa tsha dzipheke dza thikhedzo yo ṱanḓavhuwaho ya vhorabulasi , mimekhenizimu ya u wana i takalelwaho i fanela u vha hone u itela u vhona uri vhadzheni vha vhulimi vhaswa vha nga kona u swikela mimaraga iyi .
Hu nga vha hu na muṅwe mulayo u khou shumaho wa zwiṅwe zwibveledzwa na uri vha tea u vha na vhuṱanzi ha uri vha swikela ṱhoḓea dzoṱhe dzi re mulayoni .
Kha vha tsheke lu fhiraho luthihi uri fhethu ha u bva kha zwifhaṱo ho loḓelwa , phanḓa ha u ṱuwa ha mushumi a re na vhuḓifhinduleli ha u loḓela zwifhaṱo .
Ri tea u vhona thengiso i sa dzhii sia , nzudzanyo ya zwiko zwiswa na u khwaṱhisedza uri tshipikwa tsha u kunda u shaya mveledziso na vhushai tshi dzhenelela kha zwiṱirathedzhi zwashu zwa u dzhenelela .
Khanedzano nga ha mavundu dzi nga si tou vha nga ha mbalo dzao fhedzi , u ri hu tea u vha na mavundu a ṱahe kana mana fhedzi ?
4.6 . Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vha ḓo vula Samithi ya vhu2 ya Khoro ya Mveledziso ya Vhashumi ine ya ḓo itea ngei Sentharani ya Mabuthano ya Gallagher ngei Midrand nga ḽa 29 na 30 Ṱhafamuhwe 2016 fhasi ha thero : " Vhufarakani ha zwikili - Khuwelelo ya Nyito . "
Kha mutambo muṅwe na muṅwe wa magaraṱa na mutambo muṅwe-vho wa khasino hune mufaraḽaisentsi a si vhe na vhushaka na u gembuḽa , mbueloguṱe dza vhugembuḽi dzi lingana na tshelede yoṱhe ye ya waniwa nga mufaraḽaisentsi i ndifhelo ya u tshimbidza mutambo .
Vhahulwane vha badela vhugai u dzhena Akhwariamu ?
Nda dzhia tshifhinga nyana tsha u awela , u itela u tswa muhumbulo wa vhugala wo ntangaho , u lavhelesa murahu kha tshikhala tshine nda khou bva khatsho .
Muphuresindennde Vho Cyril Ramaphosa vho nanga Komii ya Minisiṱa dza Tshivhalo ine ya khou rangwa phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde Vho David Mabuza u tshimbidza na u thoma u vhekanya maga ane a ḓo ṱavhanyisa u phaḓaladziwa ha mavu , u wana thendelo ya u shumisa mavu ya tshifhinga tshilapfu , na u ṋetshedzwa ha thikhedzo ya zwa vhulimi khathihi na u sedza kha fhungo ḽa u sa lingana kha zwa mavu , hu tshi khou sedzwa zwo fhelela kha u phaḓaladzwa ha mavu khathihi na mbekanyamushumo ya mveledziso ya zwa vhulimi .
Zwitshavha zwi khou tsivhudziwa u sa pfukekanya dzibada , dziboroho na milambo yo ḓalaho mikumbela .
Arali vha tshi tama u shumisa nḓivho ya sialala i yelanaho na tshiko tsha zwi tshilaho tshapo , vha fanela u khwaṱhisedza kha DEA uri vho ita ṱhoḓisiso i fushaho ya u wana vhane vha nga vha vhaṋe vha nḓivho iyi .
Mulangi wa Masipala sa muofisiri wa mbalelano u na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya tshikwama tsha pfuma i shumaho .
U dzhenelela nga nyito ha vha vhuelwaho , vha re zwitshavha zwe vha vha zwi sa dzhielwi nṱha kale , madzangano a vhafumakadzi , zwigwada zwa vhaswa , madzangano a zwitshavha , vhadzulapo nz . , kha u pulana ndi zwa ndeme .
Arali maḓi a tshi ḓo vhulungwa kha damu zwi amba uri maḓi ayo a ḓo vhulungwa nga murahu ha luvhondo kana damu ḽo fhaṱiwaho u mona na mugero wa mulambo wa mupo .
Mbuelo dza vhashumi vha tshifhinga tshipfufhi dzi gonyaho kha zwa mulayo zwa zwino kana vhuḓifhinduleli ha u fhaṱa zwi bviselwa khagala kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni .
3.1 . Khabinethe yo tendela NEPF yo Vusuludzwaho ya 2019-2024 na Pulane ya Ndingo ya Lushaka ya 2020-2025 , ine ya khwaṱhisa sisiṱeme ya ndingo nga ngomu kha muvhuso .
Savei ya ḽiṱaretsha yo dzumbulula zwi tevhelaho sa zwivhangi zwo ḓoweleaho kha u sengulusa mashumele a u dzhenelela ha tshikwama kha mvelelo dzo ḓi sendekaho ngatsho :
Ndi tshishumiswa tsha mulayo tsha dzitshaka tsha u thoma tshi ambaho uri pfanelo katela muthu muṅwe na muṅwe kha khontsephuti ya tshizwino zwino ya pfanelo .
U ṋetshedzwa ngoho ya uri heyi ndi ngudo thangeli , mitengo ine ya khou anganyelwa i nga si vhe ya vhukuma kana ine wa ḓitika ngayo , fhedzi i fanela u vha kha mukano wa vhukhakhi vhune ha ṱanganedzea u itela u sumbedzisa tsheo ine ya dzhiwa .
Ṱhalutshedzo yo khwiniswa u itela u bvisa vhuṱanzi nyengedzedzwa .
( 1 ) Musi Masipala a sa koni kana a tshi balelwa u ita mishumo yawe ya khorotshitumbe , hu tshi tevhedzwa mulayo wa Khorotshitumbe ya Vunḓu yo livhanaho nazwo , u nga dzhenelela nga u dzhia vhukando ho teaho u vhona uri mishumo i shumiwe , zwi tshi katela , -
Kha nyimele ya tshanduko ya lushaka , Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha , wo imela Muvhuso , u khou bveledza mbekanyamushumo dza tshivhalo dzo sedzaho kha nyaluwo na mveledziso ya sekithara iyi .
Kha nyimele dzoṱhe , khwaṱhisedzo ya vhuṋe ya muhumbeli i nga ṱoḓea .
Vhathu vha fuṱhanumalo ( 58 ) vho salaho ndi vhe vha gevhelwa milandu ya masheleni a re fhasi ha R5 miḽioni nga mulandu , ṱhanganyelo i kwameaho i vhalelwa henefha kha R188 miḽioni .
Thandela iyi i ṱalusa masia o fhambanaho a mashumele nga mazhendedzi na u ṱaṱisana zwihulu nga ha u engedzea ha tshumisano na kudzhenele kwa tsivhudzo u itela u thoma tshiimiswa tshithihi tsha u lwa na vhuyaḓa tsha sekithara ya nnyi na nnyi .
Tsedzuluso dza mugaganyagwama wa mbeu dzi thusa muvhuso kha u khetha uri milayo i dzudzanywa hani , na uri zwiko zwi fanela u ṋetshedzwa ngafhi .
" U tendela maano a ikonomi ya zwino i tshi isa phanḓa na u khwaṱhisa dzangalelo ḽao ndi u i fha maanḓa a u dzula kha ndango na u ri tambudza , na u ri a zwi vhuyi zwa sumbedza hu na mbofholowo .
Nḓisedzo ya tshumelo ya ndondolo ya mutakalo wa nṱha kha vhathu vha Kapa Vhukovhela na mavundu a vhahura , zwine zwa lambedzwa u bva kha Mphomali ya Tshumelo dza Nṱha dza Lushaka .
Maga haya a nyengedzedzwa kha zwa masheleni a nga dzhia mbalo ya tshivhumbeo tshifhio na tshiifhio , u tou fana na u tsitselwa fhasi ha mutengo wa ndaka na mbadelo dza vhashumisi vhapo .
U dzhenelela muthu ngauri vha khou dzhia tshifhinga u bula mbuno
Kha sisiteme ya kale , ho vha vhaṱoli fhedzi vha vhalaho tshiketshe tshaṋu tsha peni hu songo vha na u ḓivha uri mushumo wa asesimennde wo tshimbila hani .
Hu na nḓivho ṱhukhu ya ndeme ya u bveledza na nyengedzedzo ya vhundeme ha zwibveledzwa zwa vhulimi , khathihi na ndeme ya u fhambanya kuḽele kwa zwiḽiwa u bva kha kuvhonele kwa mutakalo .
Khaedu dzo livhanaho na sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala ya zwino , sa zwe zwa sumbedzwa kha Ndima 5 .
Hezwi zwo swikelelwa nga u pfukisela phanḓa thandela ntswa dza khephithala dzo waniwaho , u fhungudza khonṱhiraka dzine dza vha hone na u fhirisela phanḓa khonṱiraka nnzhi dza phurokhwayamenthe .
U rengwa ho ṱanganelaho ha tshomedzo dza muteo kha zwiimiswa zwa mutakalo , u fana na tshati dza u ita ndingo dza muteo dza maṱo , mitshini ya monitha mutsiko wa malofha na zwikalo .
A hu na tsumba mbilo ya vhathaiphi vho fhambanaho vha dzinnḓu u vha fha tshikhala tsha vhuṋe .
NYAMBEDZANO VHUKATI HA VHANNA NGA HA KHAELO
3.1 Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mvetamveto ya Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Nyengedzo ya Vhutsireledzi ha zwa Madzulo , u itela vhupfiwa nga lushaka .
Na uri musi nḓowetshumo yoṱhe na mafhungo a pfanelo zwi hone na u dzhia sa tsha ndeme ho linganaho , na mivhuso yo ṱamiwa nga nḓila yo linganaho uri i thome maga a u langa tshiko itshi tsho fhelelaho tshine tsha khou ṱhoṱhela ?
U imba nyimbo na zwidade na u tevhedza nyito nga ene muṋe .
Avho vhe vha sa swikelele vha kha ḓi sumbedza u khwinisea u bva kha vhuimo ho swikelelwaho kha ṅwaha wo fhelaho .
Thaidzo ya u ḓihwala ha vhananyana na vhutshinyi kha zwiṅwe zwa zwikolo , sa dzikhakhathi dza dzigennge , zwidzidzivhadzi , zwikambi na tshutshedzo kana u tambudza nazwone zwi khou dzhielwa nṱha .
Phanḓa havho , vho sedzana na vhahaṱuli , hu na miduba mivhili ya madzulo a thimu ya zwa mulayo .
Modele muswa wa bindu u khou bveledzwa une wa ḓo fhungudza u ḓitika ho kalulaho kha bindu ḽa marifhi zwa ita uri hu itwe zwa ṱhanganelano ya tsumbathengo yo dziaho . Khabinethe ina fulufhelo ḽa uri tshiṱirathedzhi itsho tshi ḓo bveledza SAPO .
U tzhipa ndi vhugevhenga vhuhulwanesa .
Naho hu na uri hu na u bva nḓilani hu hulwane hayo u bva kha kuhumbulele kwa ikonomi kwa ANC kwa mathomoni , tsheo ya Muvhuso ya u takalela mbekanyamaitele ya ikonomi ṱhukhu i konḓaho u ṱanganedza tshanduko , i ombedzelaho nyimele ya ikonomi i konḓaho ya muvhalelano na ndango ya tshelede yo khwaṱhaho , yo vha i sa khou mangadza tshoṱhe .
Ngauri ri ṱoḓa ndondolamutakalo ine ya lingana ya dovha ya vha ya vha khwine .
U tsireledzwa ha mupo hu tshi itelwa murafho wa zwino na u ḓaho ndi zwa ndeme vhukuma na u tsireledzwa ha luvhemba lwa Ozone .
Zwi tshi tevhela u engedzea ha ṱhoḓea ya sekhithara ya muvhuso na u topola ṱhoḓea dza u khwinisa vhukoni ha sekhithara ya muvhuso u langula kuitele kwa nḓisedzo .
Ndi zwa ndeme u pfesesa midzi ya matshilisano a vhuyada kha nyimele hei ya Afrika Tshipembe .
Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa vhuraru u bva kha Tshigwada tsha Minisṱa dza Tshivhalo dzo Hwedzwaho Mushumo ( IMTT ) ngei Devhula Vhukovhela .
2.4 . Dziminisṱa vha ḓo fara miṱangano na vhoramafhungo kha vhege dzi si gathi dzi ḓaho u itela u bvisela khagala mivhigo yavho nga u fhambana hayo khathihi na u ṋetshedza zwidodombedzwa zwi elanaho na afho hune ha vha hu tshi khou tea u khwaṱhiswa mashumele .
Shango ḽi ḓo dovha ḽa engedza mukovhe waḽo wa u dzhia dziposo dza Afurika Tshipembe kha Khomishini na zwivhumbeo zwa AU nga 60% .
Zwikhala zwa Vhugudisi kha Muhasho wa zwa Dzilafho ngei Pietermaritzburg :
15.3 Kha vha dzhiele nzhele uri tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tshi nga ita khumbelo nga Fomo 4 kha Milayo , diphosithi u bva kha muitakhumbelo , fhedzi arali vha tshi tenda uri mafhungo kana rekhodo ine ya khou humbelwa i nga dzhia tshifhinga tshi no fhira awara dza rathi ( 6 ) u ṱoḓa , fhedzi masheleni a dibosithi ha ngo tea u fhira nthihi kha tshararu tsha mbadelo dzo tiwaho .
Zwino hu na mafhungo ane a khou bvela phanḓa a ndangulo ya tshelede na khonanyo ya zwa ikonomi khulwane .
Mbuyelo ya mbadelo dza mbulungo ya tshelede
U ṱhaḓula nga huhulu u itela u vula khonadzeo ya i shumaho ya dziSMME , koporasi , mabidu a mahayani na kha zwikolobulasi , hu khou bvela phanḓa .
Mbalombalo dza vhugevhenga dzi bva kha datha ya vhugevhenga yo rekhodiwaho zwiṱitshini .
Hu na maitele a u khetha a eḽekiṱhironiki kha tshidulo tshiṅwe na tshiṅwe u itela u khetha ha tshiphiri , fhedzi ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi a kona u vhona uri ndi miraḓo mingana yaḽo yo voutelaho kana yo hanedzaho mulayo .
Kha tshipitshi tshavho vha nga kona u sumbedza ndivhuwo dzavho kha vhabebi vhavho kha zwiṅwe na zwiṅwe zwe vha shela mulenzhe ngazwo kha u vha alusa na kha khonani dzavho uri thikhedzo yavho yo amba mini kha vhone .
Tshirunzi tsha muthu muthihi , sa tsumbo , tshi nga lwa na mbofholowo ya muṅwe ya vhupfiwa .
Hafhu , i fhululedza Vho Karla Pretorius nga u vha nangiwa na u ḓivhadzwa sa Mutambi wa thonamenthe ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi .
Zwiṅwe hafhu , mafhungo a tshinyalelo na zwa ndaulo a ḓo tikedzwa nga mafhungo u bva kha saveyi dzo fhambanaho , vhugudeli na zwiko zwo ḓiimisaho vhukuma .
NGA VHO NNYI ?
Vhudzekani vhune mugudisi a vhu ṱoḓa nga khani hu si na thendelano ndi u tzhipa , zwine zwa vha vhugevhenga vhuhulwane vhukuma , nahone mugudisi u ḓo hwedzwa mulandu .
Mahoro o topola sekhithara dzo ambiwaho afho fhasi sa mutevhe wa u thoma wa sekhithara dzi re khomboni .
Mbadelo khulwane dzi katela mbadelo nga vunḓu kha thundu na tshumelo zwi tshi bva kha u vhumbiwa na u thomiwa kana u rengwa nga muvhuso ha thundu ino fana na mavu , zwifhaṱo na zwiimiswa .
Ndivho kha Vhuimo ha Fhasi i kha mitambo na dziṅwe nyito dzine dza vhumba mutheo wa u dzhenelela kha zwipotso nga murahu .
Tshiimiswa itshi tshi vhona uri hu vhe na vhubveledzi zwi tshi elana na masheleni o shumiswaho kha ndango ya phothifoḽiyo ya ndaka ya Shango .
Vhashumisi vha eletshedzwa u dzula vho lavhelesa na u imaima musi hu na khaidzo dza ḓivha na ḓuvha dza mutsho u sa takadzi kathihi na ngeletshedzo dza ṅwedzi u ḓaho .
Ndi nnyi we a vha a tshi kona nahone ngani ?
Nyambedzano dzo swikisa kha tshutshedzo ya mipfuluwo i si ho mulayoni , thengiso ya vhathu na thengadzumbe ya vhathu u ya hu tevhelaho :
Muhasho u tea u sedzulusa hafhu tshivhumbeo tshawo tsha ndaela kana maitele a imelaho vhuṱumani , ngamaanḓa zwi tshi kwama vhomadzhisiṱiraṱa na vhatshutshisi .
Tshipiḓa tsha vhuvhili tsha mutevhe tsho faredza mashango hune CFC ya ḓo swikelela fhedzi arali i sa ḓifhelwi na zwiṅwe zwa vhubindudzi ha muthelo .
" I raheleni ngeno , mani ! " ndi ene a tshi vhidzelela e ngei kule .
A zwi mangadzi uri themamveledziso ya vhunzhi ha mashango aya i bva kha vhuimo ha nṱha u fhira iyo ya Afrika Tshipembe , sa afha shango ḽi kha tshiimo tsha mveledziso yo fhambanaho kha dziikonomi idzo .
Nyombedzelo yo khwaṱhaho kha u kunga nga nḓila dzoṱhe zwi nga ḓisa masiandaitwa a si avhuḓi fhethu hu fanaho na zwibadela , kana huṅwe na huṅwe hune ha ṱoḓea vhuḓifari .
Kha nyimele dzi swikaho mbili zwo bveledzwa u gwevhiwa ha zwifheṱashango zwi rangaho phanḓa ha tevhelwa nga tshigwevho tshilapfu .
Vha fanela u ṱhaḓula malugana na mafhungo a u renga .
Ṱhoḓea dza nṱha dza zwibveledzwa zwa vhulimi dzi lavhelelwa u khwiṋisa sekhithara tshifhingani tshi ḓaho .
1 . Vhalanguli vha tshifhinga nyana kha Bodo ya Dzhendedzi ḽa Masheleni a Mabindu Maṱuku ( SEFA ) :
Pfanelo dzoṱhe dza Mulayotibe wa Pfanelo dzi na phungudzelo , arali idzo phungudzelo " dzi tshi pfadza nahone zwi tshi nga ṱalutshedzwa zwi khagala kha tshitshavha tsha demokirasi . "
Tsireledzi ya tshifhinganyana i themendelwa kha zwimela zwe ndingo dza hone dza szhia tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha .
U dzudza zwiendedzi zwoṱhe zwa Khoro zwi kha nyimele yo tsireledzeaho nahone yavhuḓi .
Kha ri ṅwale Lavhelesani zwifanyiso ni ambe uri ndi u pembela hufhio hune na hu ḓivha .
Ṱhaḓulazwiliṅwa i dovha ya thusa kha khwiniso ya tshivhumbeo tsha mavu na kha u vha mavu o nonelaho .
Musi Miraḓo ya khorotshitumbe vha saathu u thoma u ita mishumo yavho , vha tea u ana kana u sumbedza u ḓiana kha u fhulufhedzea kha Riphabuḽiki na u ḓo tevhela Mulayotewa , nga muano u ya nga ha Muengedzo wa 2 .
Hu na tsumbo nnzhi dza lutendo na maitele ane a sa tevhele vhurereli vhune ha dzhiiwa vhu hone vhuhulwane kana vhune ha ḓivheeswa , nahone uvho vhurereli vhu sa ḓivheswi a vhu ṱanganedzwi , na uri tshiṅwe tshifhinga vhu a tou fheliswa na nga nndwa .
- Naa vhashumi vho vha vha na nḓivho na vhugudisi uri vha kone u ḓivha uri khombo ndi dzifhio u bva kha matheriala wa khombo une wa shumiswa na u bveledzwa fhethu ha u shumela , na zwine vha tea u ita malugana na u thivhela khombo dzenedzo ?
Zwi livhanywa na muthu muṅwe na muṅwe ane a khou fhaṱa vhuthihi vhukati ha muhumbulo na nyito .
Hu na khetho dzo angalalaho vhukuma , kana dzo ṱanganelanaho , dzine ha nangiwa khadzo .
U thomiwa ha Ofisi ya Thikhedzo ya Ikonomi .
Tsumbanḓila dza ndaulo dzi sumbedza zwine muvhuso wa ḓo sedzulusa na u ṱhaṱhuvha khumbelo dza thendelo dza vhushumisamupo .
NSDP ndi tshishumiswa tsha u tshimbidza mbekanyamaitele na vhupulani kha masia oṱhe mararu a muvhuso .
Migaganyo i re hone ndi iyo ine vhunzhi hayo yo itwa nga zwiimiswa zwa lushaka na / kana mazhendedzi a dzitshaka .
Maṅwe masiandaitwa o ḓoweleaho a u tambudzwa ndi a uri vhathu vho tambudzwaho vha na khonadzeo khulwane ya u vha vhaiti vha zwiito zwa u tambudza .
3.3 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Vhupileli , wa 2017 Phalamenndeni .
Khemikhala dzoṱhe dzi tea u vhulungwa kha zwifaredzi zwo swaiwaho , nahone dzikhemikhala ṱhukhu dza khombo dzi tea u ṅwaliwa nga nḓila yo lulamaho .
Ro tea u ita nyambedzano hafhu ya thendelano iyi ngauri ya u thoma yo vha i na vhuṱudzeṱudze nga kha uri , vhukatini ha zwiṅwe zwithu , yo vha i si na mbetshelwa dza zwiimiswa zwa dimokirasi nahone hu si na nḓila dza u tandulula khanedzano .
Kha sia ḽa zwivhuya , thengiselano vhukati ha mashango a Afrika dzo fhambana nahone dzi funa thundu dzo bveledzwaho zwine zwa sumbedza khonadzeo khulwane ya ine thengiselano vhukati ha mashango a Afrika ya vha nayo ya u tikedza nḓowetshumo dza Afrika na tshanduko dza zwiimiswa .
Khumbelo ya thendelo ya bindu halutshedzo
Vhukati ha zwinzhi , u ṱoḓa u bviselwa khagala ha ndambedzo kha mahoro na u thoma zwikwama zwivhili zwine zwa ḓo konisa mahoro a zwa poḽotiki o imelwaho u itela u thoma mushumo wa mbekanyamushumo yao .
Fhethu ha u ṱola ho fhelelaho ha khombekhombe phanḓa ha musi hu tshi ṋetshedzwa ḽikumedzwa hu nga dzudzanywa na Vho D.
Zwifanyiso na phosiṱara .
U ṱalukanya na u shumisa thangi , tsumbo , tshi- , zwi- na mitshila ni , -el- .
Nga maṅwe maipfi , maipfi a pfukisa vhupfiwa hu si mbuno zwa dzo .
U posa na u gavha bege ya ṋawa nga tshanḓa tshi sa shumiseswi
URI manweledzo a u wa ha Vhulwadze ha Mphigela ha Avian a ṋetshedzwe kha muṱangano wa Komiti ya Phothifolio ya zwa Vhufa na Ndangulo ya Zwiwo zwa Mupo , ho sedzwa u ḓilugisela ha Khoro malugana na u shuma na izwi zwiwo .
Tshenzhelo ya mushumo i vhonalaho na vhukwamani na vhaiti vha mbekanyamaitele vha ḽevele dza nṱha zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Ndi vhathu fhedzi vho tendelwaho u tshea mafhungo vhane vha tendelwa u dzhenela iyi miṱangano .
Ngudo dzo sumbedzisa uri mveledziso ya fhethu ha vhudzulo ho tsitsikanaho hu si na tshumelo dzo teaho ( mikhukhuni ) ndi tshithu tshi ofhisaho nga maanḓa kha kushumele kwa vhathu na ekhosisiteme .
Ee sa zwe zwa shandulwa
Vhaambi ndi vhonnyi ?
U itela u vhona uri nangoho mutakalo na tsireledzo mishumoni zwi ngonani , ofisi dza mavunḓu dzo thomiwa kha mavunḓu oṱhe .
Phambano vhukati ha muhumbulo na muvhili ine ya kha ḓi vha ya ndeme kha vhunzhi ha mishonga ya mupo ya vhukovhela a si zwithu zwine zwa amba tshithu khae .
A huna vhuṱanzi ha tshishumiswa tshi si ho kha ndinganelo ya muvhigo wa tshikolodo tshi shumiswaho kha u badela mutikedzo , na u pfuka nzudzanyo dza zwa masheleni u tou fana na u ṱanganywa kha mbadelo dza vhufarakani ha phuraivethe na ha muvhuso , zwa vhigwa kha mugaganyagwama .
Kha Tshitshavha tsha Mveledziso Tshipembe ha Afrika , ri ḓo dzhiela nṱha u thoma mveledziso ya kutshimbidzele kuhulwane kwa zwibveledzwa kha sekithara khulwane u fana na fulufulu , zwa mimaini na maitele a khwinisaho mineraḽa , mamaga , themamveledziso na zwa vhulimi .
U gonya ha pH na tshikalo tsha oksidzheni zwi ṱuṱuwedza u vhumbiwa ha haiḓrookhisaidi , khaboneithi dza tsimbi na zwiṅwe zwikheṱhisi zwa tsimbi .
U dzudzanyulula zwi katela nyito dzo ḓoweleaho dzi re na tshivhalo :
Hune ha vha na u hanedza u asesiwa na ndaṱiso , hu nga dzhiiwa nḓila ya u dzhia tsheo ya phambano sa yo fanelaho .
U vha nemuta zwi ḓo thusa u sika zwikhala kha sekithara ya vhuendelamashango u sumbedza nyito dza vhuendelamashango ha shango na vhorabulasi vhapo vha ḓo sumbedza vhutumbuli ha thekinoḽodzhi ṱanoni ḽa mbambadzo ḽine ḽa ḓo dzhenelwa nga vhathu vha fhiraho 100 vho ṱanaho u bva kha tshakha dza aquaculture ḽifhasi ḽoṱhe .
Zwo sedzwaho hu ḓo vha u pfesesa uri vhuḓilangi vhu bva ngafhi , kha ṱhoho iyi .
Nga kha Mashumele o Ṱanganaho a Lushaka na Zwivhumbeo zwa Vhuṱali ( NATJOINTS ) , mashumele a ngonani u sika vhupo ho tsireledzeaho na vhutsireledzi u itela uri vhathu Afrika Tshipembe vha pfe vho tsireledzea .
Mvelaphanḓa dzi katela miṱa yo engedzeaho ye ya kona u thuswa nga zwa u ḓiṅwalisa ha vhuheḓana na thikhedzo ya zwigwada zwi songo tsireledzeaho , u fana na vhana , vhafumakadzi na vhaholefhali .
Ro kona u thivhela vhuvemu vhuṱanu ho raliho na uri ri nga kona , zwenezwo , u amba ri na vhuḓifulufheli uri ro vunḓa muṱoḓo wa maitele a vhugevhenga aya .
2.5 . Khabinethe yo ṱanganedza maambiwa nga Oditha Dzheneraḽa ngaha mawanwa a odithi a muvhuso wa Vunḓu na wa Lushaka ya 2013 / 14 , vhunga izwi zwi tshipiḓa tsha vhuḓidini ha muvhuso ha u vhusa nga nḓila yavhuḓi .
Ho dovha ha topolwa khaedu dzi kwamaho u shumisa na maga a ṱoḓeaho kha u khwinisa nḓisedzo .
Maano a mvetomveto o bveledzwa .
1.5 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza miraḓo ya tshitshavha uri vha songo renga khaelo dzine dza si vhe dza vhukuma u bva kha vharengisi vha sa fulufhedzei vhane vha vhea matshilo a vhadzulapo vhane vha si ḓivhe tshithu khomboni .
Mbuelo ya muṱa / haya ( Mbalavhathu / Sentsasi )
U ita ḽitambwa ḽo ḓisendekaho nga tshiṱori hu tshi ṱaniwa vhabvumbedzwa na puḽoto .
Ḽiṅwalo iḽi ḽi vhumba ḽiṅwalo ḽa mathomo ḽa mvetomveto ḽa Ndangulo ya Vhutsireledzi ha Malaṱwa a Ndondolamutakalo .
U shuma pulane
Hu khou lavhelelwa uri tshenzhemo ya dziṅwe ikonomi dzi kha mashango a kha ḓi bvelelaho dzo bvelelaho dzi ḓo ṋetshedza luvhonela lwa ndeme na mihumbulo ya uri hu nga swikelwa hani ḽiga ḽa tshanduko kha ḽevele ya Afrika Tshipembe ya vhuṱaṱisani , nyaluwo na mveledziso .
( f ) u vhea dzikhomishini dza ṱhoḓisiso ,
Zwiṅwe hu u itela u tikedza vhufa hashu ha mvelo nga u dalela phakha dzashu dza lushaka nga mahala u bva nga dzi 9 u swika dzi 13 Khubvumedzi 2013 sa tshipiḓa tsha vhumalo tsha vhege ya zwa Phaka dza Lushaka dza Afurika Tshipembe ( SANParks ) zwi itwaho ṅwaha nga ṅwaha .
Hu ṱalutshedzwe tshikoupu tsha pulane , u ya nga fhethu na nyelela ya malaṱwa zwi katelwaho kha pulane .
( 1 ) Musi Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi phasisa Mulayotibe wo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 3 ) , ( 4 ) na ( 5 ) , Mulayotibe u tea u fhiriselwa kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu nahone wa shumiwa hu tshi tevhedzwa maitele a tevhelaho :
Kha ri ite musi ni tshi ṱuma mutshila kha mudzi wa nyito ipfi ?
U vhona uri hu na vhupfumedzani havhuḓi ha mbadelo dza khemisi .
4.64 Ndingo ya u fhedza i kwama uri naa hu na " nḓila dzi sa vhavhesiho " dzine dza nga shumiswa kha u swikelela ndivho ya mulayo .
Ro ḓikumedzela u ita ngauralo na kha ṅwaha muswa wa muvhalelano .
Mbuedzedzo ya vhafariwa zwi kha senthara ya mbekanyamushumo dzoṱhe .
Ri khou ya u thoma nga mveledziso na u itwa ha muhangarambo wa mveledziso ya fhethu kha vundu , hu tshi tevhedzwa zwine ra lusa kha u ḓivhadza mbuedzedzo ya ḓorobo ṱhukhu hu tshi katelwa zwikolobulasi ; tswikelelo ya tshumelo ya ndeme ; khathihi na mveledziso ya ikonomi yapo .
Naho hu sa athu vha na vhuṱanzi vhu sumbedzaho u nwa halwa nga nḓila yo kalulaho , zwi tou vha khagala uri maitele aneo a na khonadzeo ya khombo .
Khamphani ya tshitshavha i nga dzhia Table A ya fomo ya khumbelo kana ya i vhekanya .
Kha u katela mbetshelwa kha mulayo wa lushaka , zwi a ṱoḓea u sa iledza kuitele nga ṱhoḓea nyengedzedzwa na u fhirisa idzo dzi ambiwaho .
Zwi katela na zwiḽiwa zwi re na khoḽesiṱiroḽo ṱhukhu zwi nga ho sa ṋama i sina mapfura , khovhe , khuhu i sina lukanda , thoro , mitshelo na miroho .
Arali vha fhedza tshigwevho tsha u dzula dzhele phanḓa ha musi vha tshi khunyeledza miṅwe milandu , khethekanyo dzavho dzi ḓo shandukela kha u vha kha zwiimo zwa u valelwa tshiṱokisini .
Hu dovha hafhu ha vha na tshikhala kha avho vha sa shumi zwavhuḓi kha u swikelela vhalavhelesi vhavho u itela ri vha kwinise .
U dzhenelela hu tea u livhiswa kha u ṱuṱuwedza vhashumi vhapo uri vha dzhie zwikhala izwi zwa tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi , nga u dzudzanya na u ṱuṱuwedza zwa u dzhena ha vhaswa kha nḓowetshumo u ya nga mabuḓo oṱhe a zwa mishumo , hu tshi katelwa vhashumi , vhaḓivhi vha zwa tekiniki , vhoradzipfunzo , nz .
Nga nṱha ha zwenezwi , zwi nga ḓi ambiwa uri hu na zwiṅwe zwithu zwine zwa vha zwavhuḓi vhukuma nga ha shango ḽine ḽa tama u bvela phanḓa .
17.4 Zwi re afho nṱha zwi katela vho na u ṋetshedza vhulivhisi ( maga ) a uri fomo ya u ita khumbelo ya u swikelela mafhungo i ḓadzwa hani wo imela muthu a sa koni u vhala kana a sa vhoni .
ṋetshedza ṱhalutshedzo ya mutheo ya nga ha kushumele kwa masipala na sisiṱeme yawo ya komiti ya wadi
O vha hafhu muraḓo mutumbuli wa Independent Theatre Makers Movement , ine yo sedza kha u bveledza murafho wa vhatsila vho ḓiimisaho nga u vha ṱuṱuwedza u dzhia vhuḓifhinduleli ha mushumo wavho na u dzhiela nṱha vhukoni havho .
Vhaleludzi , vhakonanyi na vhalamukanyi vha badelwa fhedzi musi vho tholiwa kana u nangiwa u bva kha phanele uri vha shume lwa tshifhinga nyana kha fhungo ḽikene .
Zwino vha ita referentsi kha uri vho ṋetshedza tshumelo dza vhutsireledzi kha pherimitha dza fentsi ya nnḓa .
Khamphani dza Afrika Tshipembe dzo ḓiimisela u shela mulenzhe zwihulwane nga u dzhia zwikhala zwine zwa khou vha hone zwa u ṋewa tshikhala tsha tswikelo kha miṅwe mimaraga ya Afrika .
Kha notsi dza ndangulo hu na mihumbulo yo dzinginywaho nga ha maṅwalo a ya ho kha vhabebi na miṱangano navho .
Zwidodombedzwa zwa mushumo na ngona dzo shumiswaho zwi ḓo kona u swikela ṱhoḓea dza vhoṱhe vhanna na vhafumakadzi hu sa sedzwi mirafho yavho , vhureleli na vhubvamuraho ha ikonomi yavho naa ?
Ndi zwifhio zwiṱirathedzhi zwine ra fanela u zwi ṱanganedza u swikelela zwipikwa zwashu ?
31 Vhashumela mutakalo vha ḓo khwaṱhisedza uri pfanelo dzavho , sa zwine dza vha zwone kha Tshatha ya Pfanelo dza Vhalwadze dzi a tevhedzelwa .
Mulanguli muṅwe na muwe u tea u thoma garaṱa ya rekodo yo ḓisendekaho kha modele wa garaṱa ya rekhodo i eḓanaho .
( a ) i tea u bula uri mulayo kana vhuḓifari vhufhio na vhufhio vhu sa yelani na Mulayotewa a vhu shumi u swika afho hune zwa sa yelane ngaho ; nahone
Ngauralo , zwileludzi zwa vhuthathazwitshili kha zwikhala zwo vuleaho zwa nnyi na nnyi kana rinngi dza thekhisi a zwi nga ḓo wela kha u sa shumiswa hune u khwiṋiswa kana nyimele dzo khwiṋiswaho dza tshitshavha dza vha zwone .
Kha vha ḓadze fomo ya u ita khumbelo ( fomo B ) nga mbili na uri vha tshi khou tou ṅwala vha sa pombi vha tshi khou shumisa maleḓere danzi fhedzi .
Tsireledzo ya kushumele i ḓo badelwa nga murengi nahone ya humiselwa kha muḓisedzi hu saathu fhela maḓuvha a furaru nga murahu ha datumu ya musi muḓisedzi o shuma a fhedza mushumo u mu vhofhaho nga fhasi ha konṱiraka , hu tshi katelwa phulufhedziso ya mbofho iṅwe na iṅwe , nga nnḓa ha musi zwo tou ṱaluswa nga iṅwe nḓila .
U sika ḽimudi : u shumisa ipfi nga u ambela nṱha na nga vhulenda , mibvumo i no ṱalusa na u ḓibvisela khagala na musudzuluwo , u shumisa vhurendi , tshifanyiso kana luimbo
Arali vha tshi khou tou posa khumbelo yavho , vha fanela u badela mbadelo yo randelwaho nga phosiṱaḽa oda vho i livhisa kha Mulangi Muhulwane wa Vhulimi .
- Masia a u vhala - u vhala wo thoma nga phanḓa , u fhedzisela u vhala u tshi yela murahu , u vhala u tshi bva kha tshamonde u tshi ṱutshela kha tshauḽa , na u bva nṱha u tshi ya fhasi ha siaṱari , kana uthoma , u fhedzisela , vhukati ha maipfi na vhukati ha maḽeḓere kana vhuimo ha maḽeḓere kha siaṱari .
u shuma nga maipfi
Naa vho khwaṱhisedza uri vhathu vha khou hwaliwa nga vhuendi ho itelwaho u hwala vhathu ?
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho a u pembela a no pembelelwa nga tshitshavha hu tea u itiwa nyambedzano nga hao musi a tshi bvelela kha themo ( Awara mbili nga themo dzo avhelwa zwenezwi )
Migaganyagwama ya ndangulo dza zwa masheleni yo shumiswa zwavhuḓi zwi tshi elana na nḓisedzo ine ya khou lavhelelwa , u vhona zwauri hu khou ṋetshedzwa tshumelo yo teaho nga mutengo wo teaho kha mulwadze nga ḓuvha .
Vhukoni ha vhathu ho khwiniseaho vhu ḓo thusa kha u lugisela mashango u kona u shumisa zwikhala khwine na u fhungudza khombo ḽifhasini ḽi no khou shanduka nga u ṱavhanya .
U tshi shela mulenzhe kha zwitshavha zwa mahayani zwine zwa vha na mafulufulu , zwi sa dzhii sia , zwine zwa dzula zwi hone na tsireledzo ya zwiḽiwa khathihi na khumiselo ya mavu , Muhasho u ḓo isa phanḓa na u tikedza vhorabulasi vha shayaho nga nḓisedzo ya maḓi khathihi na u kuvhanganya maḓi a mvula .
U ḓadzisa zwenezwo , mutengo u katela mitengo ya u fhandekana na u bvisa ndaka na u vhuedzedza fhethu he ya vha I tshi wanala hone .
Ya u thoma ndi mushumo muhulwane wa Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya SA sa zwe ya hweswa maanḓa nga Ndayotewa .
Nyangaredzo ya Mbuelo ya Vundu na u anganyela zwi ḓo lambedza zwithu zwa ndeme na u fhindula kha mitsiko ya kushumisele nga maanḓa nga u dzhiela nṱha hafhu nyavhelo dzi re hone na u fhelisa u tambisa na u sa vha na vhukoni kha tsheledemviswa , na u fhungudza mutengo wa ndiliso ya mushumo .
Tshathi dza foniki dza luvhondoni dza Tshivenḓa .
U ṱhaḓula nga mveledziso na u dzudza vhushaka havhuḓi na midia kha ḽeveḽe dzoṱhe khathihi na u thoma atikiḽi dza midia nga mishumo ya Muhasho .
Maṅwe masia a u ela a nga vha vhudavhidzani , u shumisana na khoro , kana fhethu ha u shumela he Komiti ya Wadi ya hu sumbedzisa yone iṋe u vhona uri miraḓo yayo i hwala vhiḓifhinduleli sa zwo lavhelelwaho nga kha u dzhenelela ha tshitshavha .
Zwigwada zwa mirafho yo fhambanaho a zwi tou ṱangana zwavhuḓi nga bureki nahone a hu na nyito dza tshikolo dza u ṱuṱuwedza ṱhanganelano .
U swikelela mvelelo idzi zwo ḓitika zwihulwane nga vhukoni hashu ha u wana zwiko u shandukisa mbekanyamushumo u vha u shuma thandela dzine dza ḓo shandukisa matshilo a vhathu u vha a khwine .
Hezwi zwi khwaṱhisedza lutendo lwa uri mulayo wo bveledza pfanelo u tshi itela zwipondwa .
Itani mafhungo nga zwe zwa bvelela mulovha .
Thandela yo livhiswa kha u bveledza sisiṱeme ya zwa mutakalo ya tshifhinga tshilapfu , yo dzudzanyeaho , yo ṱanganelaho nahone yo fhelelaho kha masia oṱhe a ndondolo , yo ḓitikaho nga maitele a ndondolo ya mutakalo wa nṱha hu tshi shumiswa Sisiṱeme ya Mutakalo wa Tshiṱiriki .
Fhethu afha ho anza u shumiswa sa ha u dzula vhathu hu re na mathalangwa a mabindu .
3.3 . Khabinethe i dzhiela nṱha u ḓiṋetshedza na tshumelo ya phurofesheni ya vha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) khathihi na milaedza ya thikhedzo ine ya khou tou na , na vhadzulapo vhe vha ḓikuvhanganya u itela u wana Ṅwana Siwaphiwe Mbambo .
Thendelo ya vhashumi vha zwa vhuongi ha ngalafho na u phaḓaladzwa ha mishonga nga vhaongi vha phurofeshinaḽa zwi khou shumiwa nazwo u itela u tevhedza ṱhoḓea dza mulayo na u tshimbidza nḓisedzo ya tshumelo .
CPB dzi ṱuṱuwedza zwitshavha uri dzi ḓe na thasululo nga zwone zwiṋe .
Ho vha na u gonya huhulwane ha ṱhoḓea ya thuso ya zwa mulayo , nga maanḓa zwo bveledzwa nga vhuḓifhinduleli zwi tshi ya nga ndayotewa .
zwinepe zwiṋa zwi fanaho zwi si na muvhala .
1.1. Khabinethe i fhululedza vhufarasani ha maṱhakheni ha Tshigwada tsha Afrika Tshipembe - tsho vhumbwaho nga muvhuso , mabindu , vhashumi na maAfrika Tshipembe vhoṱhe - u itela u shumisana uri ri tsireledze phimo ya vhubindudzi ha Afrika Tshipembe .
5.7 Khabinethe i khou ita khuwelelo kha Nyanḓadzamafhungo ya Afrika Tshipembe u dzhenela muṱaṱisano wa Pfufho dza SADC dza Nyanḓadzamafhungo 2015 .
Zwi tshi kha ḓi vha izwo thi humbuli uri ndaelo kha tshanduko iyo yo fanela .
Tsha vhuvhili , vhudavhidzani , u amba na nyambedzano , ndi nḓila dza u fhungudza khuḓano nahone zwi tea u tshimbidzwa nga vhathu vha nnḓa arali zwi tshi ṱoḓea .
Thannge ḽi tea u vha na huṅwe fhethu ha u ḽi swikelela ho vheiwaho nṱha ha phaiphi ya u ḓadza .
U sedzuluswa ha milayo ya zwa muthelo zwi ḓo thomiwa uno ṅwaha nahone mushumo wayo kha u tikedza ndavhelelo dza nyaluwo yo ṱanganelanaho , mishumo , mveledziso na u tshimbidza masheleni zwi ḓo katelwa kha tsedzuluso yeneyo .
Ahuna milayo ya lushaka ine ya thivhela zwa u nwa zwikambi fhethu ha nnyi na nnyi , naho u mona na mashango o vhalaho a ḽa Brazili hu na u iledzwa ha u nwiwa ha zwikambi kha zwiṱediamu zwa mitambo hu ndingedzo dza u fhelisa dzikhakhathi midavhini ya mitambo .
Vhungomu ha mbekanyamaitele dza mutakalo ha muvhuso ndi u dzulela u ṋetshedza ndondolo ya mutakalo i swikeleleaho na u konadzea nga vhathu vhoṱhe .
U ṱolwa ho ḓisendeka nga kuitele kwa mbuelo ya khephithaḽaisesheni na ṱhoḓisiso ya maraga kha vhupo honoho ha ndaka .
Vhaṱun ḓi vha nga shumisa mbekanyamushumo iyi .
Kha khethekanyo iyi ngona dzoṱhe dzo shumiswaho dzi tea u ṱalutshedzwa nga u pfufhifhadza hu si nga vhuḓalo .
Khethekanyo i tevhelaho i sumbedza uri maga a tshumelo ndi a ndeme fhedzi arali a tshi ṋetshedza mafhungo a ndeme nga ha tshumelo dzine dza khou ṋetshedzwa .
Kha vha ambe na dokotela wa kuḽele nga ha pulane ya uḽa zwa pfushi .
Musi pulane ya u ṱutshela nyimele ya shishi i tshi khwiniswa , muthu o ṋewaho vhuimo vhu re na vhuḓifhinduleli u tea u kuvhanganya na u tshinyadza pulane dzoṱhe dza kale dzine miraḓo ya ndangulo ya nyimele ya shishi vha vha nadzo u itela u bvisa nḓaḓo ya uri pulane yone ya vhukuma ya u ṱutshela nyimele ya shishi ndi ifhio .
11.2. Tshanduko ndi tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha lwendo lwashu lwa dimokirasi na uri i ḓo ri thusa u ṱuṱuwedza vhuthihi ha matshilisano vhuhulwane na u fhaṱa pfesesano yo dzhenelelaho ya ḓivhazwakale yashu ye ra kovhelana .
U ṋekedza , maḓi a nweaho hu si na u thithiswa , nahone nga hu sa fheli kha miḓi yoṱhe ire nga ngomu kha Masipala .
Masheleni a khumbelo ndi ( arali a tshi tea u badelwa ) : R ...
U engedzea ha zwi vhulungwaho kha sekithara ya ICT zwi na phimo khulwane ya mbuelo na khonadzeo dza u vusuludza u swikelelea ha mimaraga na tshumelo .
Ho humbulelwa uri zwi re ngomu hayo zwi ḓo ṋetshedza ngeletshedzo kha na u vha zwi vhofhaho kha miraḓo ya Vhufarakani ha Tshitshavha na Phuraivethe .
Nzudzanyo yo pika u dzhenelela kha vhutsireledzi na vhudziki ha dzingu na ha mashangoḓavha , nga kha u pfukiselwa ha zwihali zwa zwiga zwa tshiga tsha vhoṱhe na dziṅwe thundu dza mmbi na thundu dzi shumaho nga huvhili na thekhinoḽodzhi dzo teaho u ya kha vhukoni ha mmbi ha tshiga tsha vhoṱhe .
Ndi ngazwo kha Vhuimo ha Mutheo ho randelwa tshifhinga u itela zwikili hezwi zwivhili zwa ndeme .
Nga murahu ha vhukwamani ho dzhenelelaho na nyambedzano , ri khou ḓo thoma Khoro ya Mabulayo a vha Tshifumakadzini na Khakhathi dzo ḓitikaho nga Mbeu khathihi na Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka dzine dza ḓo ri sumbedza nḓila roṱhe , huṅwe na huṅwe hune ra vha hone , kha ndingedzo dzashu dza u fhelisa maḽisambilu a lushaka aya .
Fhedzi vha tea u ita khumbelo hu saathu u fhela miṅwedzi ya rathi u bva nga ḓuvha ḽa u shuma ha Mulayo .
Hezwi asi tshifanyiso tshavhuḓi tshine muthu a lavhelela ubva kha muraḓo wa mahoro mavhusi a ḽino shango .
Pfunzo ya yunivesthi i pfeseswa kha u livhisa kha pfunzo ya yunivesithi ya fhasi , hu tshi katelwa dzidigirii , dzidipuḽoma na ṱhanziela .
Khomishini ya Muholo wa Fhasisa wa Lushaka i khou lavhelelwa u khunyeledza ṱhoḓisiso ya masindaitwa a muholo wa fhasisa kha mishumo , vhushai , u sa lingana na phambano dza miholo mafheloni a ṅwedzi wa Khubvumedzi 2019 .
IDP ndi tshiṅwe tsha zwishumiswa zwa ndeme zwa u tshimbidza vhushumisani vhukati ha muvhuso wa vundu na muvhuso wapo .
Ri sumbedza fulufhelo uri khethekanyo i a ṱoḓa u fana , ngauri u vha na pulane hu si na maga avhuḓi a u thoma u shuma zwi ḓo kunda nḓivho .
U tsireledza na u bveledza ndaka yashu ya mupo na zwiko zwa mupo Muvhuso u ḓo vhona uri huvhe na mupo wavhuḓi u yaho phanḓa , u khwaṱha ha tshanduko ya kilima na ikonomi ya khaboni ire fhasi kha miṅwaha miṱanu i ḓaho nga :
Tshomedzo : Dzikhophi dzi songo ṅwaliho dza thebulu ya ḽibulambeuna mbeu , thebulu ya ' mithyi ' na ' ngoho ' thebulu ya ' khethekanyo ya mishumo ' thebulu na dzikhophi dza ḽitambwa ḽa nga ha ' ndinganyiso - ndingano '
Thandela i ḓikumedza kha u swikela ndivhotiwa yayo nga tshifhinga tsha u khunyeledza tsho lavhelelwaho .
Senthara dza dziḓoroboni dzi ḓo vha dza ndeme kha u bveledza ṱhanganyo ya dzingu , u fha madungo a ṱhanganyo ane a vha na vhushaka na vhuṱumani , na u leludza matshimbidzele a thundu , tshumelo , masheleni na vhathu .
Kha zwa mutakalo , ndavhelelo ya vhutshilo ha muthu kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe kha vhoṱhe vhanna na vhafumakadzi yo khwinifhala na uri i kha minwaha ya 62 kha mbeu dzoṱhe , ine ya vha nyengedzeo ya miṅwaha ya malo na hafu u bva 2005 .
4.2 . Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhathu nga Ṱhafamuhwe 2016 u ḓo pembelelwa fhasi ha thero : " Afrika Tshipembe ḽo vhumbana ḽi lwaho na tshiṱalula . "
Zwi nga vha zwa ndeme u dzhenisa kha konṱiraka nḓila , fhethu na nḓila ine muṱoḓisisi a ḓo sumbedzisa ngayo uri tshiimo nga ha thandela .
Kha kuitele kwa zwithu kwo ḓoweleaho , mbekanyamushumo yashu ya u thusa matshudeni nga masheleni i khou ḓa u sedzuluswa .
Vhabvumbedzwa vha tshiṱori itshi ndi vhonnyi ?
Hu na kupfesesele kwa uri u khetha thandululo dza zwa thekinolodzhi ri shumisa tsedzuluso dza santhifiki na khaṱhulo dza khombo na vhungoho .
i ) Muimeleli u bva Muhashoni wa Saintsi na Thekinoḽodzhi .
1.2 . Khabinethe yo khoḓa vharangaphanḓa vha kha vunḓu na vha mimasipala vha kha vhupo ho kwameaho kha u shela havho mulenzhe kha u fhungudza mutsiko na u rangaphanḓa maitele a ṱhanganelano hafhu ya vhabvannḓa na zwitshavha .
Thandela i khou lingedziwa kha yunivesithi dza rathi na kha gudedzi ḽithihi ḽa Pfunzo ya Thekhiniki ya Mishumo ya Zwanḓa na Vhupfumbudzi ( TVET ) na uri i ḓo vha i tshi khou lambedza ngudo dza matshudeni vha ṱoḓaho u swika 1 500 vhane vha khou gudela digirii zwadzo dza mveledziso , khathihi na dza ndalukanyo dza phurofeshinaḽa dza sumbe , ha kona u dovha ha vha na ndalukanyo nthihi ya zwa mishumo ya zwanḓa vhane vha ḓo lambedzwa u vhuya u swika vha tshi fhedza ngudo dzavho .
Vho Brooks vho hanedza uri o vha a khou ḓidzhenisa kha zwa u rengisa daimane lu si ho mulayoni , uri mbadelo dziṅwe na dziṅwe dzo iteaho ngomu ha ndaka na uri ndaka yo vha nḓila ya u tshimbidza mulandu .
Hafhu , vhukoni ha tshiofisi sa Murangaphanḓa wa Shango kana Muvhuso , muraḓo wa Muvhuso kana phalamennde , muimeleli o nangwaho kana muofisiri wa muvhuso a nga si vhuye a linga u vhofholola muthu kha vhuḓifhinduleli ha vhugevhenga fhasi ha uyu Mulayo , kana wa vha tshipiḓa tsha muhumbulo wa u fhungudza tshigwevho .
Vha ḓadze , vha saine na u isa fomo /vha ise fomo ya khumbelo ya pfanelo ya u rea khovhe na maṅwalo ane a ṱoḓea o ṱanzielwa ane a ḓo vhewa kha mutevhe wa thambo kha guranḓa ya muvhuso
Tshiimiswa tsha u kunakisa maḓi a mashika tsha masipala wa Prince Albert tsho swika he tsha dzhiiwa sa tshine tsha sa fushe .
Mulanguli wa CBP a tshi thuswa nga muḓivhimakone wa CBP vha ṅwala muvhigo u no ḓo kumedzwa kha Foramu ya CBP ya ha Masipala malugana na phindulo dza Khantseḽe khathihi na vhukando hu no ḓo dzhiwa nga rapolotiki a re na vhuḓifhinduleli na / kana vhaṅwe-vho vhathu
Zwoṱhe zwine zwa ṱoḓa ndi vhupulani , u dzudzanya , u konanya , u langula na u tshimbidza vhuitwa ha thandela .
Musi shango ḽi tshi khou pfulutshela nga u ṱavhanya kha didzhithala , ndi zwa ndeme u vhona uri vhathu vha Afrika Tshipembe vhoṱhe vho ṱamiwa nga vhukoni ho fanelaho u itela u leludza vhuḓifulufheli , vhuthihi ha matshilisano na u tholiwa .
Mulayotibe u ṱalutshedza zwavhuḓi Sisteme ya Ndangulo ya Vhutsireledzi na Mutakalo nahone u tshimbilelana na maitele a khwinesa a dzitshaka .
Mbuno nthihi ndi ya uri , hune mazhendedzi na vha vhashumisani vha kwamea , ri tea u thoma , hune zwa konadzea , khothe dzashu dza mvutshelano hune vhulamukanyi ha tea u itwa hone .
Tshiṱirathedzhi tshi leluwesaho nahone tshine tsha nga vha tsho teaho vhukuma ndi u pfufha tshivhalo tshi fanaho tsha phoindi kha phindulo iṅwe na iṅwe ya vha ya vhukuma na u sa pfufha phoindi kha dzo khakheaho .
Nga u shumisa kuitele kwa thekhinoḽodzhi , thekhinoḽodzhi i vha nḓivho ire kha nyito .
Hafhu , u rwelwa ṱari ha thandela ya u lingedza ya Muhanga wa Mbekanyamaitele nga ha u Kwaṱhisa Pfanelo dza Vhathu vho Shumaho Mavu ( ( mbekanyamaitele ya 50 / 50 ) vha North West ngei Bulasini ya Stars Away ngei Ottoshoop , Zeerust , zwi ḓa nga murahu ha u fhedziwa ha thendelano ine ya ḓo vhona uri vhashumi vha bulasini na vhorabulasi vhoṱhe vha vha vhane vha bindu ḽa vhulimi .
Ho kuvhanganywa maḓi mathanngeni ane a ḓo thusa miṅwedzini iḓaho fhedzi-ha u vhuisa thandela iyi ngonani zwi ḓo ṱoḓa u shuma hu si na vhukono .
Na musi hu na tsielano yo ṱanḓavhuwaho ya mushumo wa ndeme une wa khou itwa u mona na muvhuso , madekwana a ṋamusi ndi tama u amba nga ha mishumo miṱanu i teaho u itwa nga u ṱavhanyedza zwa zwino kha ḓivhazwakale yashu .
Milayo ya Mbilaelo i nga ṋetshedzwa vhafaramikovhe arali ho itwa khumbelo
Kha vha vhige zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa u sa tevhedza mulayo u fana na mishushedzo khathihi na zwiito zwa dzikhakhathi tshitshavhani kha vha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
Ngauralo , ro dzhena kha maga o fhambanaho a tshifhinga tshipfufhi a u vhuedzedza khamphani idzi kha vhuimo ha mutakalo wavhuḓi , nga tshenetsho tshifhinga , musi ri tshi khou ita tshanduko dzine dza ḓo ri swikisa kule dza ita uri SOE dzashu dzi shume zwavhuḓi , dzi vhe kha maimo ane dza nga vhambedzwa na dziṅwe , dzi vhe na vhuḓifhinduleli nahone dzi vhe na vhutshilo ha tshifhinga tshilapfu .
Thandela i na khonadzeo ya u engedza nyaluwo ya vhuṱaṱisani kha nḓowetshumo zwo ḓitika nga khwiniso ya zwine khuni ya vha zwone na khemikhaḽa dzayo khathihi na khwiniso ya ulwa na malwadze u itela u tikedza maḓaka , tshivhumbabammbiri na nḓowetshumo ya mabammbiri , ngeno zwi tshi khou alusa ikonomi na u sika zwikhala zwa mishumo .
Kha ri ite nyito Ni a kona u ita izwi zwithu .
Mufarisa Muphuresidennde , Vhuṅwaleli na vhomakone vha na zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa u tshimbidza mbuedzedzo ya polotiki na vhudziki ha vhutsireledzi kha Muvhuso wa Lesotho , kha tshifhinga tshipfufhi na tshilapfu .
Mbadelo dzi nga lambedzwa kha vhuimo hadzo nga dzone dziṋe kana kha vhuimo hune dza lambedzwa dzi si dzoṱhe na IDC .
Muhasho wa Pfunzo wa vundu na wone wo dzudzanya dathabeisi khulwane kha tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe kha vhupo ha masipala , zwi sumbedzisaho ṱhoḓea dza ndeme u ya nga tshikolo .
Hafha kha ḓorobo ya Prince Albert hu dzhena fhedzi ḽaini dza muḓagasi wa vhukati .
Nahone ndi ḓo hanedza ndo khwaṱhisa kha uri hu tevhedzwe maitele aya nahone ro ḓilugisela vhukuma u fhindula mbudziso .
Hezwi zwi sumbedza u ḓivhofha ha Afrika Tsipembe kha u tsireledza , u alusa na u tikedza u mamisa mikando na u dovha hafhu u khwaṱhisa adzhenda ya pfushi ya vhushie na vhana muṱuku .
Vhoṱhe avho vha ṱoḓeaho uri vha dzhie tsheo nga ha mbekanyamaitele kha masia o fhambanaho a muvhuso kana kha madzangano a si a muvhuso vha nga vhuelwa zwihulu nga u vha na bono ḽihulwane ḽa khonadzeo na phimo dza maimo o fhambanaho a re hone .
Mulayotibe wa Khwiniso u ḓo ambiwa ngawo Phalamenndeni maḓuvhani a si gathi aḓaho .
Kha kereke dzi fanaho na idzi , vhathu vha anzela u fhulufhedziswa uri vha ḓo tsireledzwa kha vhuvhi hoṱhe hu tshi katelwa vhuloi .
Muṅwe na muṅwe u tea u tenda kha ḽa uri maambiwa ndi a vhukuma samusi maambiwa e rekhodo ya mulayo ya miṱangano .
Hu na dovha ha vha na nyimele dze u valwa ha zwiimiswa zwa u bvisa tshikafhadzo , dza ṱhogomelo kana nga vhanga ḽa tshinyala hu songo lavhelelwaho , ha vhanga u ḓalelwa ha malaṱwa kha zwiimiswa zwa u vhulunga ngauri u laṱwa ha zwo sinaho hu khou ṱoḓea nga u ṱavhanya .
U Vusuludzwa Guṱe nga Tshifhinga ndi maitele a sa faniho na maṅwe ane a katela u vusuludzwa ha rekhodo dza pfanelo dza vhathu kha Mashango oṱhe a re Miraḓo ya UN a 193 luthihi kha miṅwaha miṋa .
U kuvhangana , u gwalaba na u ṋekedza phethishini 17 .
Vhushaka ha vhathu kha vhathu masiani oṱhe , fhedzi nga maanḓa kha pfunzo , mvelele , vhutsila na mitambo , vhu khou khwaṱha nga zwiṱuku .
Ṅwalani ṱhoho tharu dza fesheni dzine vha nga ṅwala ngadzo Kha ri ṅwale dzo tea vhana vha miṅwaha ya fumithihi na ya fumimbili .
Gumofulu ḽa R238 622 nga muṱa nga ṅwaha
U dzhenela kha u khwinisea , na ndinganyiso ya masiandaitwa a mutevheṱhaḓu wa u takuwa na u wa kha mishumo ya mabindu , muvhuso u langa mbekanyamaitele dza muvhalelano dza u lwa na maitele a sekele .
U tambudzwa kana u rwiwa nga pholisa
Ro takadzwa nga mimasipala ya 11 yo shumaho zwavhuḓi kha odithi , tshinyalelo kha magavhelo a themamveledziso ya masipala na nḓisedzo ya tshumelo .
Mutevhe wa mitengo ya mushonga ( MPL ) : Sisiṱeme ya u vhea mutengo i ne ra i shumisa u shuma mitengo ya zwigwada zwa mishonga .
Hezwi zwi ḓo ḓisa vhudziki na u ḓuḓumedza Muhasho uri u swike kha tshiimo tshe wa lavhelelwa tshone uri u shele mulenzhe kha u shandula vhutshilo ha vhathu na u ṱuṱuwedza luvhilo lwa mvusuludzo ya ikonomi .
Senthara dza u lugisa wiḽitshee dzo fhaṱiwa kha zwipiḓa zwinzhi zwa shango , hu tshi katelwa na vhupo ha mahayani .
Vhadzheneli vha khethekanywa nga zwigwada zwiraru .
Vhukoni ha u shuma a eṱhe , u ṅala zwavhuḓi , zwikili zwa u amba na u dzudzanya , vhukoni kha nyambo dza tshiofisi mbili zwadzo , vhushaka havhuḓi na vhaṅwe vhathu .
Dziatikili dzine dzi nga dzhiwa nga fhasi ha mbetshelwa idzi dzi katela dziatikili dzine dzi nga kona u ṋetshedza vhuṱanzi ha u itwa kana u itwa ha vhutshinyi ho humbulelwaho .
Fhedziha , o vha e na mbilummbi , na tshiṱuhu .
Zwiṅwe zwa nyito dzi re na ndeme dza risetshe ndi zwithu zwi no kwama u ṅwala fhasi mushumo u itela uri mawanwa a kone u phaḓaladzwa kha tshitshavha tsha saintsi .
( b ) Hafu ya madzulo a bvaho kha mutevhe wa lushaka wo ṋekedzwaho nga mahoro eneo kana mutevhe wa dzingu fhethu he mutevhe wa lushaka u si nekedzwe ' .
Phalamennde i vha ṋemuṱa kha vhadali vha bvaho kule na tsini na vhagudi na vhone vho ṱanganedzwa .
Zwi dzhia tshifhinga tshilapfu vhadzulapo vha sa fushei nga parula ine ya ṋetshedzwa vhatshinyi .
Tshavhuvhili , ngona dzo shumiswaho nga sia ḽiṅwe na ḽiṅwe dzi nga dzhiwa sa ngona fhedzi na u tshumiso dzi ṱanganedzwaho dza maanḓa ?
XM : Vho thoma sa muvhigi wa gurannḓa vha vho dzhena kha zwa u dizaina zwikhipha .
Tshipiḓa tsho imelaho nṱha tshi tea uri tshi vhe tshone tshi vhewaho vhukati .
Khomishini ya Vhupfumedzani , Vhukonanyi na Vhulamukanyi i langa tshikimu , ngeno Sekhithara ya Pfunzo na Ndaulo ya Vhugudisi i tshi ṋetshedza vhugudisi .
Muthu wa vhuraru o ḓiimisaho u tea u vha na miṅwaha mivhili ya vhuṱolamuvhalelano ha zwa masheleni ho itwaho kha zwiimiswa zwihulwane .
Tsumbo dza khamphani , zwiimiswa , zwibveledzwa , vhathu na zwiwo zwo sumbedziswaho hafha ndi zwa kholekhole .
MVELEDZISO YA VHUPULANI YA MVELEDZISO YO ṰANGANELANAHO ( IDP ) nga masipala ndi ṱhoḓea ya Muvhuso Wapo : Mulayo wa Sisiṱeme ya Masipala wa , 2000 .
Rekhodo ya zwa masheleni kha tshelede yo salaho kha shango u bva kha zwiṱunḓwaho na zwivhambadzwaho zwa mbambadzo i vhonalaho .
Nzudzanyo ya Kuvhulungele kwa Dzangano i khou thomiwa u itela u fhindula mutsiko wa u badela wa tshifhinga tshipfufhi .
Nṱhani ha izwo foramu i tea u khwaṱhisedza u dzhenela ha tshitshavha , u ṱola , u ela na u sedzulusa kushumele kwa masipala .
Ndi zwishumiswa zwi re na mushumo wa u linga kupfesesele kwavho .
U humbela vhadzheneli u ṋetshedza mafhungo avho vhege phanḓa ha muṱangano ndi nḓila yavhuḓi ya u khwinisa muṱangano wavho .
Dzikhetho dza 2004 dzo maanḓafhadza muvhuso u ḓisedza mbekanyamushumo dza u kona u vhona - na u ṱavhanyisa - mveledziso i pfadzaho khathihi na u amba ngaha dzi khaedu .
Hu dzinginywa uri hu tea u vha na vhatshimbidzi vhane tshivhalo tshavho tsha lingana kota nthihi ya dziwadi ( zwi amba uri kha masipala wadi dza 24 , hu tea u bva vhatshimbidzi vha ha masipala vha no hovhelela vha 6 ) .
Maitele a khou ongolowa na u netisa na uri hu na u tendelena nga u angaredza uri maitele a murengi o tou ḓiimiselaho na murengisi o tou ḓiimiselaho a yo ngo vha yone nḓila ya vhuḓi ya u fhindula hei mbudziso .
Vhaṅwe vhaofisiri vho nangiwaho zwi nga itea vha lingea nga maanḓa uri vha dzhenise tshelede ya vho kha maitele a u vhulunga masheleni ane a langwa nga muvhuso .
Hu na khethekanyo nngana kha ḽeibuḽu ?
Mbadelo dzoṱhe dza zwa mulayo , hu tshi katelwa na mbadelo nyengedzedzwa , ndaṱiso , masheleni a u fhelisa tshumelo na mbadelo dza mulayo dzi yelanaho na ndangulo ya tshikolodo , ndi zwa akhaunthu ya mukolodi nahone zwi tea u sumbedzisa mbadelo dza vhukando vhukene .
Muṅwe na muṅwe u fanela u humbula nga ha uri a nga shela hani mulenzhe kha fulo ḽa mishumo nga kha u ḓisikela zwikhala vhone vhaṋe na vhaṅwe
Shumana na vhushai , nga maanḓa tshivhalo tsha nṱha tsha vhafumakadzi tshi kwameaho ;
Na uri vho vhudzwa uri thikhithi idzo , thikhithi dza u fhedzisela dzi re hone dzo vha dzi khou rengiswa .
Nḓila ntswa dzo khwiniswaho dza u kuvhanganya , u khethekanya na u vusuludza malaṱwa o omaho .
Ho vha na kandekanywa he khaho ha lovha vhathu vha linganaho mahumi maṋa na nthihi ngeno vhanzhi vho tou huvhala .
Mishini wavho ndi u vha Ḓorobo Khulwane ya Afrika ya vhukoni ine ya manḓafhadza tshitshavha u bvelela kha vhupo ha mutakalo ho tsireledzeaho .
Mushumo wa zwikhala zwa nnyi na nnyi ha kha vhutshilo ha vhashai vha dziḓoroboni ndi wa ndeme vhukuma .
Izwi zwi ṱoḓa u guda ha vhutshilo hoṱhe , u ita uri vhupo ha mushumo vhu vhe ha mulalo ; u khwinisa zwiimiswa zwa thandululo ya dziphambano ; u sedzulusa dzindaulo na maimo a mabindu maṱuku na a vhukati kana o linganelaho ; u shumana na vhushaka ha vhashumi vha sekithara ya muvhuso , u khwaṱhisedza u shumiswa ha zwilinganyo zwa fhasi kha vhatholi ; mazhendedzi a u galatsha na vhakonanyi ; u khwinisa mbekanyamaitele dza vhashumi na u vhambedza vhashumi na u konisa u pfuluwa ha vhashumi vha re na vhukoni .
Nethiweke iyi i ḓo bveledza khovhano ya mafhungo , tshenzhemo na nḓivho ya vhukoni , nahone i bveledzea nga vhukoni ha Mbekanyamushumo ya vha nḓowetshumo dza Vharema .
Zwo tea kana zwi songo tea vha fanela u vhiga kha dzangano ḽa vhuṱoli nga tshifhinga tsho tiwaho , u fana na Bodo ya Tshumelo dza zwa Masheleni , ndi fhungo ḽine ḽi nga tshewa kha datumu ya kale nyana .
Dzhendedzi ḽa zwa Vhusevhi ḽa Lushaka ;
Themendelo dza / kana thandululo dzo bvaho kha mafhungo ayo , dzo vha dzi tevhelaho :
Mulingoni zwifanyiso zwi ḓo vha zwo tiwaho , fhedzi u kha ḓi tea u dzhiela nzhele tshithu tshiṅwe na tshiṅwe .
Vha tea u pfesesa kwa uri nyimele dza zwa matshilisano sa vhushai na zwiṅwe zwi ḓisaho u kundelwa nga nyimele zwi nga sika zwoṱhe na u londota ṱhoḓea dzo khetheaho - nga maanḓa kha mashango ane a khou bvelela .
Phimo ya nzwalelo ya vhukuma i rekanywa sa phambano vhukati ha phimo ya u hadzimisa ya fhasisa na inflesheni ya mutsitso wa GDP .
Tshikwama tshi na Puḽane ya u Thivhela Vhufhura i re mulayoni , u sedzulusa na u ṱoḓisesa mishumo ya vhufhura , u tsireledza ndaka na zwiṅwe zwiko kha vhuḓifari huṅwe na huṅwe hu si havhuḓi .
Tshitshavha tshi tea u dzhenelela kha phurosese ya u ṱola , u ela na u sedzulusa kushumele , sa masipala , hu na vhukwamani na tshitshavha tshapo , tshi tea u bveledza na u shumisa nḓila na sisiṱeme na u topola phurosese dza izwi .
Dingu ḽa Tshipembe ha Cape ndi ḽone fhethu hu bveledzaho thoro dza siriḽi na hopisi hu hulwane Afrika Tshipembe , hu tshi ṱoḓou sa vha na tshiengedzwa u bva Gauteng .
Arali hu ee , ndi vhugudisi vhufhio vhu ṋekedzwaho na uri ndi ha tshifhinga tshingafhani ?
Kha u ṋetshedza khumbelo ya pfarelo yawe kha tshanduko dza murafho , minista vho ri dzangano ḽo katelaho vhoṱhe ḽo ṱanganelaho kha vhuimo ha nṱha a zwi nga ḓo konḓelelwa .
Mbekanyamushumo ya vhadzulapo ya mbuedzedzo dza matshilisano a muhumbulo ngei William Slater na New Beginnings kha zwileludzi zwa malwadze maṱuku dzo bvela phanḓa na u langulea nga nḓila yavhuḓi nahone yo teaho .
Vha ḓo dovha vha wana tshitatamennde tsha mbadelo dza ṅwedzi nga ṅwedzi arali mbadelo dzavho dzo salela .
Thebulu dzi tevhelaho dzi sumbedza vhuimo ha u fushea hune vhathu vha vha naho nga vhutshilo u ya nga tshiimo tsha mushumo na u fushea .
Saithi iyi i ṋekedza zwibveledzwa zwa ṱhirantsekisheni , zwa u vhulunga na zwiṅwe na mafhungo a tshumelo sa zwe a ṋekedzwa nga vha Poswo ya Afurika Tshipembe ( " zwibveledzwa na tshumelo " ) .
Zwipikwa zwa u fhungudza kana u kala phosho zwi tea u vhetshelwa zwiko zwoṱhe zwo teaho zwa phosho , mitamboni na mishumoni , zwi tshi tshimbilelana na khonadzeo ya u fhungudza phosho nga u tou ita ndingo .
Musi tshiṅwe tshithu tshi tshi ita uri ri pfe ri songo
Mbulungo na khovhekanyo iṅwe na iṅwe ya matheriala ya tano nga tshifhinga tsha ṱano kana nga murahu .
Ndima nga ha u fhaṱa muvhuso u re na vhukoni wa mveledziso i ṋetshedza ngeletshedzo nga ha nḓila kana ngona ine ya tea u shumiswa .
Zwenezwo hetsho ndi tshiteṅwa tshine , khatsho , vha tea u bvisela khagala matsheloni ano .
Mushumo wavho wo vha u wa u langa u dzhena afho tshitediamu nga u kherula thikhithi dza vhaṱaleli na u sumbedza vhaṱaleli nḓila dza u dzhena ngomu tshitediamu .
Mapholisa vho ṱavhanyedza vha dzhia vhukando nga u fara vhathu vha kwameaho kha tshinyadzo ya bada khulwane ngei Msinga , KwaZulu-Natal .
U shumisa pulane ya nḓisedzo ya tshumelo zwayo yo livhanywa na ndivhotiwa dza nḓisedzo ya tshumelo nga u angaredza .
Khonani yawe ya vhona u muhumbulo wavhuḓi .
U vhala na u haseledza na muṅwe nga zwe a ṅwala na mudzulatsini .
Maṅwalwa aya a ri fha mafhungomatsivhudzi .
Ngamurahu ṋaṅwaha , Minisiṱa wa zwa Gwama vha ḓo ṋea ndaela ya ngudo ya mbekanyamaitele dza muthelo washu wa zwino , u vhona uri ri na muthelo wa mbuelo dzo teaho wa u tikedza zwine muvhuso wa shumisa .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 1998 , na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 , i tikedza Ndayotewa nga ha ndeme ya u dzhenelela na u ṋekedza muhanga wa kushumele wa u vhumba Komiti dza Wadi .
U topola mafhambanyi a re kha maṅwalwa .
Matshudeni vha tea u ṋetshedza awara nṋa nga vhege u guda nga vhone vhane .
Hedzi mbetshelwa dza u ṋea maanḓa dzo livhisa vha Khethekanyo ya Ṱhoḓisiso kha uri vha kone u sala murahu ṱhoḓisiso dzine dza khou bva kha khomishini nga nḓila yo fhelelaho .
Nḓivho na u pfesesa mulayo wo teaho ndi iṅwe ya ṱhoḓea .
Ndi tama u livhuwa Vhaofisiri vha Dzulo kha tshikhala tshe vha mpha tshone tsha u amba na lushaka madekwana ano .
Izwi zwiito zwo wisa ikonomi ya ḽifhasi , zwa hoṱefhadza makwevho ngamaanḓa , u bindudza na zwa mishumo .
U pulanela zwiko : U wana uri ndi zwiko zwifhio ( vhathu , zwishumiswa , matheriaḽa ) na zwivhalo zwazwo zwine zwa ḓo ṱoḓea kha u ita mishumo ya thandela .
8 . Thandela i ḓo fhaṱa vhukoni ha tshitshavhaha ha u pulana na u langa thandela dza tshifhingani tshi ḓaho ?
Vhakwameaho vho ṋewa tshikhala tsha u ṋetshedza maṅwe mafhungo .
Bodo ya Vhalangi i na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri Koporasi i na nahone i londola sisiṱeme i shumaho i re khagala ya ndangulo ya nga ngomu , ndangulo ya masheleni na ya mveledzazwiwo .
1 . Mbekanyamushumo ya Tshihumbudzo ya Lushaka ya miṅwaha ya 25 ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996
Muvhuso wo vha na u bvelela huṱuku kha masia zwi tshi bva vhukuma kha sekithara dza phuraivethe na kha tshitshavha tsha vhadzulapo - zwi vhulungwaho , u sika mishumo .
Vhalani dayari ya Ndumeliso ino amba nga lwendo lwa u ya Vhugalaphukha ha Nḓou dza Addo .
Hezwi zwi tevhela vhukwamani na davhi ḽone ḽiṋe na vhashelamulenzhe vho teaho .
11.2 Dzhenisani luswayo X tsini na tshibogisi tshi re na yone .
Vha ṋetshedza hei phemithi ya u renga mishonga u bva nnḓa fhedzi arali vho no wana thendelo u bva kha kha Khantsele ya Ndango ya Mishonga na u ṋetshedza khwaṱhisedzo ya thendelo khavho .
Hezwi zwiimiswa zwo itelwa vhathu uri vha ye vha zwi shumise u tsireledza pfanelo dzavho .
Miṅwe mitambo ya u ṱhaḓula na zwipotso zwa tshikolo zwi nga ḓi kateliwa. itani uri nyito dzi tee-vho na vhagudi vha vhaholefhali .
Milandu ye ya fhindulwa nga u ṱavhanya yo khunyeledzwa hu saathu fhela maḓuvha a 45 ho ṱanganedzwa maṅwalo oṱhe o teaho .
U dzhiela nzhele hune izwi zwa ganḓiswa na u khwaṱhisedza uri miraḓo ya tshitshavha i a zwi pfesesa .
Vho mpfunza u vha na vhuthu kha vhathu .
U fhambana uhu hu a dzudzanyea na uri hu ḓo vha masiandaitwa a tshiko tshiḓamurahu .
Vhushumisani kha sia ḽa mafhungo a masheleni u fana na mbekanyamaitele ya masheleni , mbekanyamaitele ya phimo ya u renga tshelede ya maṅwe mashango , u tshintsha tshelede , ndangulo ya tshelede yo farwaho nga bannga ya vhukati , ndangulo ya tshikolodo tsha mashango maṅwe na maṅwe mafhungo a elanaho na u bvisa nyiledzo ya mimaraga ya masheleni .
108 . Tshifhinga tshine Vhusimamilayo ha Vunḓu ha ḓo tshi fhedza
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u tshi vhona u ya nga milayo ya ndondolo i langwaho
U sika kha 3D ( u fhaṱa na vhuedzisi )
Nga u pfufhifhadza , arali vha posa mafhungo kha inthanethe ane a swikelelwa nga nnyi na nnyi , vha nga kha ḓi wana milaedza i songo teaho u bva kha maṅwe mahoro .
Sa muraḓo wa GEMS vha ḓo wana :
7 . NDI LINI HUNE VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA HA VHA HO TEA ?
U tshimbidza mbekanyamushumo dza tsireledzo ya mupo .
Madungo a no kundwa u swikela zwikalo zwa tshililelwa zwine zwa vha na mushumo kha u tikedza vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha musi na musi a tea uri a si tsha vha na mveledziso dziṅwe hafhu , nga milayo ya u zouna na nga u shumisa mbadelo na u sa shumisa mbadelo .
Muvhigo wa ṅwaha wo dzudzanywa u ya nga ndededzo dzi re kha muvhigo wo bviswaho nga Gwama ḽa Lushaka .
Ro no vhona vhaṅwe vhathu vha tshi pandelwa nga vhaṅwe vhaṋe vha mavu vha vharema .
Arali ra renga tshiṅwe tshithu , ri fanela u pfesesa uri zwiṅwe ri ḓo kundelwa u vha nazwo .
Ikonomi ya dzingu yo kwamea zwihulu nga u wa ha tshelede ya ḽifhasi .
Olani tshifanyiso ni ṅwale dzina ḽa uyu muthu .
Vhathu vha re khomboni , hu pfi , vha na tsireledzo ya zwiḽiwa arali vha tshi ḓi pfa vha na fulufhelo kha vhukoni ha u wana zwiḽiwa zwine vha tama u zwiḽa tshifhinga tshoṱhe nga nḓila yo tendelwaho tshitshavhani .
U ita nga iṅwe nḓila hu nga hanedza zwo leluwa tshiitisi tsha u vha hone ha bindu .
Mavhele ndi tshimela tshi limiwaho tsho dala nga maanḓa shangoni , hu na Free State ḽi ḽone mubveledzi muhulwanesa .
Nyimele , fhedzi , yo thoma u shanduka kha dikheidi yo tevhelaho dikheidi ya vhu fumalo .
Sa mulayo nyangaredzi , tshumelo dza ndeme dzi fanela u ṋetshedzwa zwavhuḓi na nga mutengo wavhuḓi u ya nga hune zwa konadzea ngaho , hu tshi khou dzhielwa nzhele nḓila yo sedzaho kha vhathu - na - mupo kha u bveledzwa ha hugaledzwa ho dzinginywaho afha .
Ndi lini he masheleni ane a langwa nga nzulele a badelwa ?
Uri hu vhe na mvelaphanḓa zwi ḓo amba u khwaṱhisedza vhukoni ha shango ha u pikisana na maṅwe mashango hune ḽa bveledza zwibveledzwa nga mutengo wa fhasi hu tshi vhambedzwa na maṅwe mashango , ḽi tshi khou ralo u fhaṱa themamveledziso dzo teaho na vhukoni .
U thutha rekhodo dza vhugevhenga zwi kwama u bviswa ha rekhodo dza vhugevhenga kha sisṱeme ya rekhodo dza vhugevhenga .
Zhendedzi ḽa Dzibadani ḽa Lushaka ḽa Afrika Tshipembe ḽo no thoma na ndugiselo dza miolo khathihi na ndugiselo ya mushumo u itela u alusiwa ha Bada ya Moloto .
( 4 ) Musi i tshi shumisa maanḓalanga a vhusimamilayo , Phalamennde i vhofhiwa nga Mulayotewa , nahone i tea u shuma i tshi tevhedza mikano ya Mulayotewa .
Vhadzulapo vha mivhuso yo vhalaho vho vha vho hanganea na thundu nnzhi dze dza vha dzi si dza u ḓura fhedzi , fhedzi na u nyadza zwibveledzwa zwa magiwaho kha mashango a seli ha lwanzhe .
Hedzi ndi ṱhanganyelo dza mbadelo dza ṅwedzi nahone a dzi dzhenisi na thikhedzo ya masheleni ya mutholi .
D Ndangulo ya Thundu na Zwiimiswa vhuḓifhinduleli hayo ndi u wana fhethu hune ha nga vhewa hone ofisi dza GCIS .
Zwiṱirathedzhi zwa ndangulo ya muvhili wa tombo u konaho u vhulunga na u pfukisa maḓi a fhasi , na ho zwo ralo , zwi ḓo lavhelelwa kha mivhili ya tombo mihulwane nahone i sa gumi .
Niṱirodzheni , sa tsumbo , i nga swikisa kha nyaluwo ya maṱari mahuluhulu , zwi itaho uri zwimela i vhe na khonadzeo ya u vha zwipondwa zwa malwadze a maṱari .
Zwa ndeme nga maanḓa , EPA i ṱuṱuwedza mveledziso ya mbambadzo ya dzingu Afrika zwenezwo ya shela mulenzhe kha u ṱanganya dzingu .
Miraḓo i si na maanḓa vha Bodo ya Vhalangi vha Tsireledzo ya Zwiporo :
musi vha so ngo ya mundendeni kana u dzhia masheleni a mundende lwa miṅwedzi miraru i tshi khou tou tevhekana
No wana mafhungo kha itshi tshiṱori ?
Dzhango ḽashu , hu tshi katela na madzingu ashu , ana phendelashango dzine dza ṱoḓa vhulavhelesi tshifhinga tshoṱhe u itela u vhona khonadzeo dza tshutshedzo dzo halifhaho u bva kha mmbi ya maswole na zwa ikonomi .
Ri khou engedza adzhenda ya u ṱanganelana nga kha u thomiwa ha Vhupo ha Mbambadzo ya Mahala ya Tshitshavha tsha Vhubvaḓuvha ha Afrika ya SADC-COMESA .
Tshinyalelo ya masheleni a vhulanguli yo gonya kha miṅwaha u bva tshe ya thoma .
1.4 . Khabinethe i sasaladza zwihulwane u tambudza nga nḓila iṅwe na iṅwe , ho katelwa u tambudza nga u tou sema hu itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Tsumbo , hu nga tendelaniwa uri nthihi ya ṱhanu dza idzi mvelelo dzi fanela u bva kha izwi zwigwada .
Makumedzwa mavhili kana manzhi " a langwaho nga nomboro " a shumaho u ya nga ndaela dzine dza buletshedza vhuimo vhu ṱoḓeaho vhu tevhelaho na phimo dza u ṋetshedza dzi ṱoḓeaho kha vhuimo uho .
Meyara u khethwa nga khoro u tshimbidza mushumo wa khoro .
Zwoṱhe kha miṱangano ya G20 na miṅwe kha zwiimiswa zwa madzangano , muvhuso washu wo humbela u dzhenelela nga vhukati kha nyimele isi ya vhuḓi nga maanḓa kha mashango o bveledzaho .
Arali ri tshi sedza kha vhupileli ri tshi ṱoḓa u vha na Mmbi ya Vhupileli i re na vhuḓifhinduleli , a ri tei u sokou fhirisela vhuḓifhinduleli honoho kha miraḓo ta Mmbi ya Vhupileli .
Ngoho : A si vhutshinyi unwa halwa , vhutshinyi ndi u tzhipa .
Nga vhanga ḽa izwi muvhigo uyu u amba fhedzi nga ha u phaḓalala , hu si na ndavha uri naa nyimele yo eliwaho i ndi i sa fholiho kana ndi ya tshihaḓu .
A nga sala na ḽiṅwalo ḽifhio na ḽifhio ḽo dzhiwaho tenda ḽa vha ḽi tshi nga ṱhoḓea u itela vhugevhenga vhufhio na vhufhio kana maṅwe matshimbidzele .
U thomiwa ha mbekanyamushumo ya u thusa vhashumi .
Mudededzi waṋu vha ḓo tamba muzika .
Zwi katela u ḓivhofha nga mavhengele a u renga zwithu zwo bveledzwaho fhano hayani , nga vhabveledzi u itela u bindudza na u tikedza tshanduko , na nga vhashumi u itela u bveledza zwiimiswa zwa u ambela vhashumi zwine zwi alusa u ṱavhanya ha vhubveledzi .
U ṱalusa zwifanyiso u itela u sika mafhungo , ( tsumbo , u ita tshiṱori tsha ene muṋe khathihi na u ' vhala ' zwifanyiso )
vhuḓifari vhuṅwe na vhuṅwe ha u tambudza muhweleli , hune vhuḓifari honoho ha vhaisa , kana ha nga vhanga u sa tsireledzea na mutakalo u si wavhuḓi wa muhweleli
Hu na phambano khulwane i re hone ya zwinwiwa zwa si zwa zwikambi Afrika Tshipembe , fhedzi dzhusi , kofi na tie zwi a dzhielwa nzhele kha khethekanyo iyi .
Phindulo ndi mutengo muṅwe na muṅwe une wa kona u thivhelea u itela u dzhia tsheo .
Kha u shela mulenzhe kha Afurika ḽa khwine , Afurika Tshipembe ḽo isa phanḓa na u tikedza mulalo na vhutsireledzi na ṱhanganelo ya ikonomi ya dzingu kha dzhango .
Ṱhanziela ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo tshiṅwe tshifhinga a i ṱoḓei kha zwa u ḓisa zwine ha nga itwa ndingo ngazwo u bva nnḓa , fhedzi muofisiri wa zwa vhulafhazwifuwo wa shango ḽeneḽo ḽine ḽa khou rengiselwa u tea u vhona na u putela muhwalo hoyo khaḽo .
U vha na vhuṱanzi uri hu na nḓila dzo teaho dza u pima khwiṋiso kha khwaḽithi ya tshumelo dza mutakalo .
Ri vha ṱanganedza shangoni ḽashu hu si sa vhadali fhedzi sa vhaṅwe nga riṋe .
Ndeme ya tshumelo ya mutakalo na khohakhombo dza mutakalo dzo ambiwa nga hadzo kha maitele na zwilinganyo zwa mbekanyamaitele zwi tshi ya kha ndangulo ya mulwadze .
Ndambedzo iyi yo katela magavhelo a mbekanyamushumo ya u fhaṱha zwikolo , zwiendedzi zwa tshitshavha ho katelwa sisteme ya u endedza i ṱavhanyaho ya ma basi , dzi nnḓu , maḓi na tshampungane .
Vha nga fanela u shuma na NGO kana dzangano ḽa tshitshavha u vhona uri vha khou kwama vhathu vho fanelaho kha tshitshavha .
Nḓila ya Nyaluwo Ntswa yo ola fhethu ha u thoma ngaho kha u dzhenelela u itela vhupo ha u sikwa ha mishumo .
Ro no swikelela zwinzhi , fhedzi hu na zwinzhi zwine zwa kha ḓi tea u itiwa , nga u shumisana sa maAfurika Tshipembe , ri ḓo swikelela zwinzhi !
Izwi zwi ḓo dovha zwa asesa vhukoni ha muthu nga eṱhe u shandukisa lutendo lwawe , luvhengelambiluni na u vha na muhumbulo wa sia ḽithihi .
Kha vha dzhiele nzhele : Mutengo u no tea u badelwa u ya nga mbadelo dzo teaho kha Zwiimiswa zwa Tshitshavha kana ZwaPhuraivethe vha nga u wana kha lubuvhisia lwa Vhulanguli .
U fhaṱa na u pwashekanya nomboro
Vhana vhanzhi a vha takalelesi mutambo ufhio ?
Mabambiri a nyambedzano mararu o fhambanaho a ḓo kona u bveledzwa u itela mabulamihumbulo na mafhungo .
Nga nṱha ha izwi , hu na mbekanyamushumo dza u ṱolwa nga kotara , u fana na idzo dza malwadze a sa fholi .
Zwipfi zwiṱanu na zwine zwa shuma zwone , u kwama , u nukhedza , u pfa , u vhona na u thetshela
Zwidodombedzwa zwa pfanelo ine ya khou shumiswa kana u tsireledzwa
Murengi na bege ntswa ya pulasitiki i langwaho .
10.4 . Khabinethe i humbela tshitshavha uri tshi vhe na vhusedzesi kha u fhambanyisa mathemo a tshimbilelanaho na zwiḽiwa :
2.7 ECSA yo ṋea tsenguluso yayo ya thaidzo dzo livhanaho na Eskom ya ṋetshedza themendelo nga ha uri hu nga dzheniswa hani zwigwada zwa phurofeshinala ya thekhinikhala na zwa pfunzo zwa Afrika Tshipembe zwo ṱanḓavhuwaho kha thusedzo nga u ṱavhanya i ṱoḓeaho u dzikisa ṋetshedzo ya muḓagasi .
Zwilinganyo izwi zwa Ndeme zwi ḓo engedza ndeme kha vhagudiswa kha vhuvhili ha matshilisano na ikonomi u ya nga vhukoni ha u shumisa ha u vhala kha ikonomi ya ḽifhasi .
Vha nga vha muraḓo wa GEMS arali vha tshi shuma kha :
Mufariwa o fhedza e na mafuvhalo kha mulenzhe wa tshauḽa , mafuvhalo kha phanḓa na u rungwa kha ṱhoho .
U swikelela rekhodo dza tshiimiswa tsha phuraivethe zwi nga tendelwa arali muthu a sumbedza uri u khou ṱoḓa u shumisa kana u tsireledza pfanelo dziṅwe na dziṅwe nga rekhodo ine a khou ṱoḓa .
Thendelano dzine dza vha na mbetshelo ya u konanya na u lamukanya dzi fanela u sumbedza uri mukonanyi na mulamukanyi wavho u ḓo tholiswa hani nahone hu ḓo itea mini arali miraḓo i sa khou tendelana kha uri hu tholiwa nnyi .
Musi ri tshi khou pembelela u bvelela hashu , ari ngo tea u ḓigeḓa .
Mufumakadzi Vho-Adelaide Tambo vho lovha nga murahu ha maḓuvha a si mangana musi vho bviswa vhuongeloni .
Hezwi zwo itwa nga khole u khwaṱhisedza ndivho ya tshiṱirathedzhi ya mushumo wa muvhuso .
Zwifhaṱo zwo fhaṱiwaho kha mavu ane a mbombomela , hu songo kona u humbulelwa thaidzo dzine dza nga vha hone , zwi nga shuma nga nḓila i fushaho lwa miṅwaha minzhi .
Hu na vhuḓifhunduleli vhuṋa vhune ha fanela u kovhekanwa zwi tshi ya nga mitheo ya mbekanyamaitele ine ya vha hone .
Zwiko zwihulwane zwo shumiswa khatsho , nahone tsho shumana na mafhungo a u dzhenela a mutheo .
Nzulele iyi i nga ṱaluswa nga u tsa ha sekhithara ya Vhulimi , maḓaka na vhureakhovhe sa zwo rerwaho nga hazwo mathomoni .
U shumiswa ha tshelede nga muvhuso zwi kwama dzifeme nga nḓila yo na i songo livhanaho .
U ḓidudedza ha u rangela na u fema hu tshi shumiswa nyito dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe , dzine dza nga u vuwa , u ambara - u ṱharamuwa , songolowa , u ḓisomba , u dzinginyea , na u pfuka Mutalokati wa muvhili
Tshiimo tsha binduṱhanganelwa ḽa nnyi na nnyi na ḽa phuraivethe kha Muhasho tshi nga nḓila i tevhelaho :
Kha maṅwe masia , muombano na khuḓano dzi bvaho kha u dzhiiwa ha nyito dza mvelele dza mashangoḓavha zwo tshinyadzwa tshivhumbeo tsha mvelelo tsha vhongwaniwapo tsha vhukuma .
Hezwi zwi itwa kha madalo maṅwe na maṅwe .
Zwithu izwi kanzhi zwi katela u ṱangana hu u ṱoḓa zwikhala kana u renga , a hone zwi tevhedza nḓila ya vhubindudzi ha maṅwe madzangalelo a shango ḽa hayani a sekithara dza phuraivethe .
U pfukiswa ha ogeni na thishu
Vhugudisi kana u pfumbudziwa ha vhashumi
U vhiga hu si havhuḓi nga midia malugana na Muhasho zwi itaho uri hu vhe na u ḓibvisa kha tshitshavha na mafulufulu a vhashumi a re fhasi , vhukati ha zwiṅwe zwithu .
Hu na miṱa minzhi ine ya wela nga fhasi ha khethekanyo ya mbuelo ya nṱha na miṱa miṱuku ine ya wela nga fhasi ha khethekanyo ya mbuelo ya fhasi u fhirisa kha tshiṱiriki tshoṱhe .
Vho Madiba vho vha vha tshi tenda kha mikhwa ya Ndayotewa na bono ḽa lushaka lwo vhofholowaho , lwo vhumbanaho fhasi ha mulayo lune lwa tikedza tshitshavha tshine ra fanela u shuma ro sedza tshone .
Arali muraḓo a nga kundelwa u ḓa miṱanganoni , hu ḓo dzheniswa muṅwe vhuimoni hawe .
Vhuitwa / mushumo wa Ekonomi ( Mushumo na Mitengo )
Khabinethe i ṱuṱuwedza zwitshavha uri vha sa dzhiele nṱha milaedza mipfufhi ya zwenezwino ye ya vha i tshi khou ri vhaholi vha mindende vha dovhe vha ḓiṅwalise u itela u tinya u sa holelwa .
U vhala na vhagudi na u ṅwala na vhagudi zwi tea u itwa kha Gireidi ya 1-3 .
U wana vhuimo ha vhukimvi zwi tshi kwama u fhelela , zwi re zwone na vhungoho ha mafhungo a vhewaho kha databeizi Tshikwama tshi ita maitele a u themendela vhungoho ha tshiṱatamennde .
Ri ḓo bvela phanḓa na u dzhiela nṱha zwikili zwa mveledziso na mbekanyamushumo dza u fhaṱa vhukoni ha vhorabulasi vhaṱuku na vhorabulasi vha vharema vhane vha khou thoma bindu .
Vhaswa vha fhiraho 60% ndi vhone vho vhuelwaho nga kha mbekanyamushumo idzi .
Kha u rekanya mikovhe ya sekithara dzo fhambanaho , mitengo yo rikhodiwaho nga fhasi ha u renga ha phuraivethe na u rengiswa ha thundu na thundu dzi songo vhalelwaho a yo ngo dzheniswa kha mitengo ya ṱhanganyeloguṱe .
Gurannḓa zwadzo dza muvhuso dzi nga vha na khanḓiso ya datumu nthihi fhedzi .
Nḓisedzo ya mitambo na vhuḓimvumvusi zwo ṱumanywa thwii na mveledziso ya tshitshavha tsho takalaho nahone i shela mulenzhe kha mveledziso ya vhaswa vhashu .
1.3 . Mulayotibe wa Khwiṋiso u ḓo shela mulenzhe kha tsireledzo ya vhupo ha zwikepe nga u fhelisa zwa u tshikafhadza lwanzhe nga zwikepe zwi endedzaho ole na zwithu zwine zwa vha khombo .
Hafhu , vhukoni ha mabindu kha u langula bulasi , vhufarabugu na zwileludzi zwa zwikolodo zwi khou shayea vhukuma .
Faila dzi nga vulwa fhedzi tshanduko dzi nga si seiviwe .
Vhulimi vhu fanela u vha na vhuḓifhinduleli vhuhulwane zwi tshi ya nga kushumisele kwa maḓi na u vhulunga .
Zwi tea u ṱalukanyiwa uri tshifhingani tshi ḓaho zwikalo zwa nyaluwo ya Tsumbi dza Mitengo ya Mimasipala ( MCI ) na nyaluwo ya Gwama ḽa Lushaka zwi tea u shumiswa sa mpimo ya u engedzwa ha mbadelotiwa .
Ndi komiti ya u eletshedza ine ya nga themendela mafhungo maṅwe na maṅwe ane a kwama wadi .
Ro no thoma nyambedzano na vhashumisani vha zwa matshilisano sa tshipiḓa tsha maitele a thendelano dza zwa matshilisano dza u sengulusa milayo ya zwa vhashumi kha mabindu maṱuku u itela uri a kone u thola vhathu vhanzhi , ngeno nga thungo hu tshi khou ḓi bvelwa phanḓa na u tsireledza pfanelo dza vhashumi .
Ni khou amba kha Mugaganyagwama wo Dzudzanyululwaho nga ha usa tevhedzela milayo ha dzi NGO .
Mavunḓu maṱuku kana mihasho o kona u shumana lu fushaho na mafhungo a mveledziso ya vhashumi na u pfumbudzwa , kana vha na milayo yo dzudzanyeaho u ita hezwi .
Vhatshimbidzi vha IPAP ya 2017-2020 hu katelwa : vhuḓikumedzeli ho engedzwaho kavhili kha Tshanduko ya Ikonomi ya Vhuhali ; vhuḓidini vhu yaho phanḓa ha u tsireledza nyaluwo yo kovhiwaho nahone i katelaho ; nyengedzeo i ṱavhanyaho ya Mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Vharema , na u ya phanḓa na u sedza kha zwa vhashumi ro khwaṱhisa kha zwi ṱumaho sekithara dza phuraimari dza ikonomi kha sekithara dza vhubveledzi na dza tshumelo zwi tshi ḓa na vhuḓidini ho engedzwaho ha mbambadzelannḓa .
Mbekanyamushumo ya magavhelo a muvhuso i khou isa phanḓa na u ḓisa tsireledzo miṱani na kha zwitshavha zwi shayaho na vhushayamushumo .
Kanzhi mveledziso ya zwithu izwi na zwileludzi zwo ṱumana na zwiko zwa maḓi , zwine zwa ita uri hu vhe na ndeme ya tshumisano na u pulana ri roṱhe .
U fara bugu nga nḓila yone yo sedza nṱha na u fhenḓa masiaṱari nga nḓila yo fanelaho .
nyengedzeo nga u ṱavhanya ya nḓadzo ya mveledzo ya fulufulu ḽashu .
Vhukale vhune vhushaka hovhu ha zwa vhudzekani ha thoṅwa , sa tsumbo , u vhula ha muselwa , vhuṱuku ha vhana vhane vha ḓo bebwa .
Nṱhani ha izwo , Makone wa U wana lwa Tshiṱirathedzhi o tholwa u itela u khwaṱhisedza vhukoni ha zwino ha Gwama ḽa Vundu na mihasho hu na ndivho ya u leludza khonṱhiraka dza vhoṱhe .
Fhedziha , mutengo u baḓekanywaho na maḓaleḓale a re na vhuḓifhinduleli na vhupo wo vhanga u engedzea lu vhonalaho ha mutengo wa u laṱa .
Rekhodo dzine dza nga humbelwa khethekanyo ya 14 ( 1 ) ( d )
Kha fhungo iḽi , maṅwalo a sumba kha zwithu zwiraru zwa ndeme , u thivhela u wa ha nyaluwo , u vhiluledzwa ha nyaluwo ya vhubveledzi , na u engedza vhubindudzi ha phuraivethe .
Ri khou dovha u zwi ḓivha hu na u livhuwa vhupo hu dzulelaho u vha ho dzikaho kha Vhusimamilayo kha sia ḽa Mushumo wo Dzudzaneaho na ndangulo , na dovha hafhu u ṱuṱuwedza ndangulo kha u shuma tshoṱhe na yunioni kha mafhungo a ne a a fana .
( a ) u tea u nanga Muthusa Muphuresidennde u bva kha Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka ;
zwitshavha kana vhaimeli vhazwo vha nga shuma mushumo kha u ela vhane vha nga ṋetshedza tshumelo , u dzhenela ha zwitshavha kha nḓisedzo ya tshumelo na u ṱola vhaṋetshedzatshumelo .
Naho zwo ralo , vhathu vhanzhi vha a kombetshedzea u vha kha nyimele idzi dzine dza vha vhea khomboni nga nṱhani ha vhushai na zwiṅwe zwiitisi nahone a vha tei u vhonwa mulandu kha u ḓivhea khomboni uhu .
1.10 Khabinethe i vhidza maAfurika Tshipembe uri vha vhe na vhulondi vhukuma u itela u vhona uri vhana vhashu vha khou ṱhogomeliwa nahone vha kule na khombo .
Nzudzanyo dza u dzhenela ha vhashumi dzi tea u katela mafhungo a zwa mutakalo , sa tsumbo , komiti dza tsireledzo .
Ṋamusi hu imela u sumbedza uri ri ṱhonifha zwi ngafhani khonani dzashu dza dzitshaka .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa lu si lwa tshoṱhe ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele ( ho sedzwa fhedzi vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a vhuraru a kwameaho ) 100% ya mutengo wa Tshikimu
Minisita u tea u ṋetshedza migaganyo yo tendelwaho kha khanedzano dza Lushaka na u ṱanganedzwa hayo .
Vha nga kona u isa phanḓa na u thusa vhalwadze vhane vha nanga u vha badela lwa phuraivethe .
Nzulele edzi dzi kwama vhuḓifari vhu ṱoḓaho mutakalo , u tevhedza tsivhudzo ya ndondolo ya mutakalo na u phalala nga ndondolo ya vhuṋe .
Arali wa vhidzelela vhaphalali a hu na ane a nga u thusa .
( a ) vhurumiwa ha tshipentshela ha vhane vha vha -
1.14. Muvhuso u khou bvela phanḓa kha vhufarisani hawo na vhoṱhe vhakwameaho - hu tshi katelwa PHILA na Khoro ya AIDS ya Lushaka ya Afrika Tshipembe - u swikelela murafho u si na AIDS , u thivhela u kavhiwa huswa ha HIV , u fhelisa dwadze ḽa TB na u ṱuṱuwedza vhadzulapo vhashu vhoṱhe u nanga mutakalo na vhuḓifhinduleli .
Ni shumise zwigandonga nga nḓila yone .
Zwi re ngomu zwoṱhe , data na tswayo dza thengiso , hu tshi katelwa , sofuthuwee , thekhinoḽodzhi , dathabeisi , u ḓivhesa , maṅwalwa , nyolo , aikhoni , haiphaḽinki , mafhungo phuraivethe , nyolo , phurogireme , nyanḓadzamafhungo , zwibveledzwa , zwo shumiwaho kana mihumbulo yo ṱalutshedzwaho kha webusaithi iyi , hu si izwo fhedzi , zwine zwa nga vha zwo sedza dziṅwe pfanelo dza ndaka ya muhumbulo , dzi re ndaka ya kana ire na ḽaisentsi na vha GCIS , kana tshiimiswa tsha mulayo , nahone zwa tsireledzwa kha u kandekanywa nga theo ya mulayo ya Afrika Tshipembe na thendelano dza mashangoḓavha na u pfukwa hadzo .
Vhutsireledzi na vhudziki ha lushaka luṅwe na luṅwe na vhathu vhoṱhe - lupfumo lwashu , mutakalo washu , tsireledzo yashu - zwi khomboni .
Tshipikara na Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho na maAfurika Tshipembe ,
Kha nyimele ya vhaṅwe vhathu , mbadelo dza tshifhinganyana dzi ṱoḓea nga zwitolomennde zwivhili zwi yaho nga hafu ya ṅwaha .
Kale , zwiimiswa zwe zwa vha zwi tshi dzhielwa nzhele nga vhathu - zwine zwa nga sa zwiimiswa zwa u guda , u rerela , thengiselano , maraga na dziyunivesithi zwo shuma sa zwipiḓa zwa u vhumba hugaledzwa zwa ndeme .
Vhufaragwama ha Lushaka ho ḓiimisela u shumisana na mihasho kha fhungo ḽeneḽi , u engedza vhukoni na u pfesesana kha sia ḽeneḽi nga nḓila ine zwa shela mulenzhe kha nḓisedzo ya tshumelo ya khwine kha Muvhuso nga u angaredza .
Muthu wa mmbini a nga vha o zwi wana kha dzigurannḓa na huṅwe , fhedzi u khou zwi ita nge a ṋewa ndaela .
Nga nṱhani ha , mabvumbele a nyaluwo ya ikonomi ya shango na ya ḽifhasi ḽoṱhe ho dzula hu ṱungufhala .
Zwiṱirathedzhi zwa u kombetshedzwa ha mulayo zwo dovha hafhu u bveledzwa na wekishopha makhantseḽara na ndangulo ya masipala .
Ro vha ri tshi dzula kha mbaba dza matombo mahulu u swika miṱana yashu i tshi rema ra wana ri sa tsha kona na u dzula .
Ro ya fhethu hune ha khou vulwa zwiimiswa zwa u bveledza zwithu u bva kha dzikhebulu u ya kha zwishumiswa zwa vhafumakadzi , u bva kha mathaela u ya kha zwiḽiwa .
19 . Mutakalo , Zwiḽiwa , Maḓi na Tsireledzo ya Kutshilele Muvhuso u tea u vhona uri vhathu vha kona u swikelela mutakalo , zwiḽiwa , maḓi na tsireledzo ya kutshilele .
Khoro ya Phurofesheni dza Mutakalo ya Afrika Tshipembe
Sisiṱeme dza u vhiga kha khoro na mihasho yo teaho dzi tea i katela mivhigo ya murahu ha tshikhala yo endedzwaho nga mivhigo ya zwisumbi zwa wadi .
2.2 . Khabinethe yo ṱanganedza pulane yo ṱanganelaho yo shandukiswaho ya nga ha u thoma u dzimiwa ha anaḽogo , ine ya vha yone ine ya ḓo fhedzisa vhupo ho salaho nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2022 .
Vhathu vho bvelelaho vha ḓo tea u ita zwa maitele na tsedzuluso dza tshilinganyo dza muvhuso dza vhutsireledzi dza ndalukanyo musi vha sa athu u tholwa .
Ngaha ṱhanziela ya u bvisa zwikambi zwo ṱunḓiwaho
Dzina ḽanga ndi : musidzana nga phanḓa tshanḓa tsha u ḽa tshanḓa tsha monde mulenzhe wa tsha u ḽa
A huna ane a fanela u zwi dzhia sa zwa ene mune kana muthu a zwi dzhia nga nḓila ya zwa polotiki ngeno ndi khou nanga u zwi dzhia sa zwa polotiki .
Tshikalo tsho shumiswaho tshi vhonala tshi tsha vhukuma , zwo ḓisendeka nga vhuṱanzi , fhedzi dzimbalombalo dza mbuelo dza vhukuma dzi sumbedza uri a ho ngo vha na tshanduko dzo itwaho .
Mushumo wa u modela wo vha u ṋeaho khaedu ho sedzwa ṱhahelelo ya mafhungo o fulufhelwaho , ngamaanḓa zwi tshi kwama mbuelo ya muṱa , vhutelwadigirii na tshivhalo tsha vho shavhaho tshikolo .
Tshiimo tsha vhuḓi tsha masheleni tsho konisa muvhuso u fhindula nga u langa tshumiso ya masheleni kha tshumelo dza tshitshavha na u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi .
Hu ḓo vha na madzulo mararu a u pfumbudza vhakhantseḽara na vhaofisiri kha ṅwaha wa muvhalelano .
Ngudo dza muṅwalo vho tou fombe kha nḓowenḓowe ya u ṅwala maḽeḓere maṱuku na maḽeḓeredanzi na u ṱoḓa uri hu ṅwaliswa hani haya maḽeḓere kha muṅwalo muswa wa u pomba .
U ṅwala tshiṱori tshawe ene muṋe , kana tshiṅwe-vho tshine tsha ḓivhea kana maṅwalo maṅwe-vho a u ḓisikela e kha mafhungo ano swika fumi .
Thendelano dza u kovhekana mbuelo dzo khwaṱhaho kanzhisa dzi bveledzwa kha maitele u ṱanganelana , zwi tshi katela nyambedzano dzo ṱanḓavhuwaho na vhathu , na u sa vha na tshidzumbe vhukati ha vhafaramikovhe na u bvisela khagala zwidodombedzwa zwoṱhe .
Nga yeneyi nḓila , ndi khou tama u dzhoina zwiambi zwo fhiraho kha u khoḓa minisiṱa na thimu ye vha i kuvhanganya kha u bveledza muvhigo hoyu , ndi mushumo muhulwane nga ngoho !
U khwaṱhisedza vhungoho ha notsi dza nḓisedzo na tsumbathengo phanḓa ha musi zwi tshi iswa kha khethekanyo ya muvhalelano .
Mulayo muswa une wa khou tou thomiwa une wa vhona uri khonṱhiraka khulwane dzi fhe mushumo u linganaho 30% kha mabindu a vharema wo khunyeledzwa wa gazetiwa nga ḽa 20 Phando .
Milayo yo itwa u khwathisedza uri hu vhe na vhupo ha tshiimiswa tshi konisaho nḓisedzo ya themamveledziso ya masipala , tshine tsha sumbedza kusedzele kwa tshumisano .
Kha ri ṅwale Zwino ṅwalani risipi ine na i funesa .
Musi h u si tsheena mapholisa a sialala , ndi zwa ndeme u ṋetshedza vhathu vhane vha nga ita mushumo uyu .
Mahaya a vhana a nga wana ndambedzo ya ṅwedzi i bvaho muvhusoni u thusa kha u tshimbidza haya u ho .
Sisiteme dza u guda ha Vhaaluwa dzo piringana vhukuma , hu si nga vhathu vhane vha khou shela mulenzhe fhedzi - mihasho ya muvhuso wa lushaka na ya mavundu , sekhithara dza phuraivethe , dziNGO na vhaṋekedzapfunzo - vha nga vha na ndivhotiwa dzo fhambanaho .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a khou vhambadzela nnḓa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo hu na ndivho ya vhushumisamupokana iṅwe ṱhoḓisiso u fanela uri a vhe na thendelo .
A ri na vhuṱanzi na vhuthihi ha uri madokotela o dzhenelela vhukuma kha u tambudza , nga nnḓani ha nyimele nthihi yo bulwaho mulovha , fhedzi avho ngo bviseli khagala u tambudziwa musi hu na vhuṱanzi ha uri ho itea .
Malugana na izwi , tswikelelo i ṱoḓou dzhiwa u ya nga maitele a musudzuluwo .
Rekhodo ya vhukoni ha mugudi i tea u ṋea vhuṱanzi ha nyaluwo ya u pfesesa ya mugudi kha gireidi na u lugela u bvela pha kha gireidi i tevhelaho .
Nyaluwo - ikonomi yo aluwa ṅwaha muṅwe na muṅwe u bva nga 1994 , zwihulusa u bva nga 2006 .
Milindi i ḓo dadziwa hafhu nga matope a khwine .
I nga tshinyadza zwihulwane lutamo lwashu lwa mveledziso ya matshilisano na zwa ikonomi .
Maṅwe mafhungo a vhonalaho a u thusa vhone uri vha pfesese pfanelo dzavho na vhuḓifhinduleli mayelana na PMBs :
Maitele a u kuvhanganya a bva kha a manyuwaḽa u ya kha ridzhisiṱara dza u raithisa u ya kha sisiṱeme dza u shuma ṱhiransekisheni , hune sisiṱeme idzo dzo no shumiswa .
Masipala u fanela dzhia maga a u langa nyimele i sa athu itea u itela u topola uri ndi tshaka dza mveledziso dzifhio dzine dza ṱoḓa kana dza takalelwa kha ngomu ha ḓorobo , hune zwikhala zwa mveledziso zwa vha hone na u zwi kunguwedza kha avho vhane vha nga bveledza .
U phaḓalala ha vhulwadze ho ṋaṋiswa nga phatheni yo khetheaho ya zwa migodi , nḓowetshumo , vhuḓorobiso na poḽotiki .
Vhashumisi vhoṱhe vha ṱoḓa zwikhala zwa u shavha uri fombe zwihulu ha vhathu na mushumo .
Vhukwamani vhu fanela u dzula ho khwaṱha - nga maṅwe maipfi hu si u swikelela na u sendela tsini , u swikelela na u sendela tsini sa zwine zwo vhonala tshifhinga tshoṱhe .
Hezwi zwi ita uri ri kone u dzhia vhaswa vhanzhi - nga maanḓa avho vha bvaho zwikoloni na magudedzini , na avho vha sa khou itaho zwa pfunzo , vhupfumbudzi kana mushumo - vha dzheniswa kha ikonomi i bveledzaho na zwikhala zwiṅwe zwa mushumo .
Sa zwe ra amba , kushumele ku nga elwa fhedzi ku tshi khou vhambedzwi na zwipikwa zwe ha tendelanwaho .
Vhufhura ndi thaidzo khulwane ine ya kwama mbuelo dza tshikimu tsha dzilafho .
Arali zwo ralo , kha vha ite mutevhe wa mvelelo we vha u swikelela .
O rengela ene muṋe rokho .
Arali vhana hu vhone vhapondwa vha u tambudzwa , Khothe i nga ṋea ndaela ya uri Muhwelelwa a songo vha na vhukwamani na vhana kana ya fhungudza vhukwamani hawe na vhana .
1.16 vha ḓo nanga vhashumi na vhathu vho gudiswaho u bva kha tshumelo ya u Tikedza Vhapondwa vhane vha takalela u thusa uri vha vha thuse na muṱa wavho khothe phanḓa ha tsengo , nga tshifhinga tsha tsengo na musi tsengo yo fhela ;
Nga wonoyo ṅwaha , muvhuso wavho wo ita khadzimiso dza masheleni dza ḽifhasi dza sumbe , he nṋa dza hone dza vha dzo dzudzanywa nga bannga dza Switzerland .
4.3 . Uyu muvhigo wa nga ha mvelaphanḓa wo dzudzanywa nga murahu ha musi ho ranga u vha na vhukwamani kha masia a muvhuso wa lushaka , wa mavundu na muvhuso wapo hu tshi katelwa na dziNGO dzo teaho .
Musi tsheo dzi konḓaho dzo vha dzo tea dzo dzhiiwa uri hezwi zwi konadzee , yo vha i yone nḓila yo tsireledzeaho ye ra vha ri tshi khou i ṱoḓa u isa tshumelo dzashu phanḓa .
Khaedu ya muhasho , zwo ralo , i sala i tshi kha ḓi vha ya uri vha fanela u khwaṱhisedza uri u shumiswa na u lavheleswa ha tshishumiswa itshi hu vha maitele awo u itela u shela mulenzhe kha maitele a londoleaho ane a ḓo bvela phanḓa u itela u fhungudza nzulele dza u sa tevhedza na u khwinisa mvelelo dza odithi .
Hafhu , khothe yo ṋewa ngeletshedzo ya u sa kombetshedza khaṱhulo ya mulayo kha milandu yo khetheaho ine ya vha ngoho .
Tshitshavha tshi nga dzhenela hani kha Phalamennde ?
Ṱhoḓea kha maraga wa biya nga maanḓa i khou ṱuṱuwedzwa nga tshipiḓa tsha vhaswa tsha tshitshavha .
Kha mashango manzhi , mbekanyamaitele ya nḓowetshumo yo shumiswa zwavhuḓi kha thengiselamashangoḓavha ya zwibveledzwa zwo fhambanaho na u ṱuṱuwedza zwa u bindudza kha dzisekithara ntswa nga kha madzingu a thengiselamashangoḓavha a tshipentshela na zwiṱuṱuwedzi zwa muthelo .
U ola kana u pennda nga nḓila i elanaho na ṱhoho ya themo .
Thuso iyi i katela u :
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
U dovha wa endedza IMDA kha maitele o livhaho u tiwa ha mikano .
Tshiimiswa tshine tsha khou ṱoḓa u shuma tshi nga swikelela u wana masheleni u bva kha muhasho arali tshi tshi khou tevhedza milayo na maitele , nahone tshi tshi kha vhupo vhune vhathu vha hone vha a kundelwa u vha na vhudzulo ho fanelaho , zwiḽiwa na dziṅwe ṱhoḓea dza vhuṱhogwa dza vhutshilo kha vhana .
Miraḓo ya Komiti dza Wadi i tea u dzhenelela miṱangano uri i dzule i tshi ḓivha sa vhaimeleli vha tshitshavha na u vha konisa u ṋetshedza muvhigo kha tshitshavha .
Ndi zwa ndeme u shandukisa mihumbulo na kuvhonele kwa zwithu ku si kwavhuḓi , kuhumbulele kana kuvhonele kwa sia ḽithihi nga ha zwigwadanyana , arali ri tshi ṱoḓa u ṱhompha u fhambana ha vhathu u ya nga mvelele .
U vha o ambara zwiambaro zwa sialala ya Tshindebele , a tshi tamba kaṱara ya muḓagasi .
Ho sedzwa tshumiso ya tshumelo dza shishi DSP na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dza ndangulo ya mupo dzi ḓo vhona uri mavu , vhupo ha phendelashango na malwanzhe zwo tsireledzea .
Vhadzhiamikhovhe vhoṱhe kha wadi vha ṱuṱuwedzwa u dzhenela kha dzikomiti ṱhukhu dzine dza tshimbilelana na masia a dzangalelo ḽavho .
6 . Zwiteṅwa zwiswa , sa tsumbo , muvhigo nga ha tshiimo tsha thandela na mivhigo ya phothifoḽio
Tshelede ya vhuunḓi i fanela u badelwa kha ndaka yo siwaho nga mufu uri i bvele phanḓa na u unḓa .
Vhukoni : U vha na nḓivho nga ha u kona u ḓilanga , milayo i elanaho na zwezwo , ndayo na mbekanyamaitele , u khwaṱhisedza vhukhwine na khwiniso ya thandela , vhupulani ha mbekanyamushumo , u thomiwa na tsenguluso ya ndangulo ya mafhungo a vhashumi na ndangulo ya masheleni .
Ri khou ri , sa Komiti , ri songo zwi tendela hezwo .
Ṅwalani uri hu bvelela mini magumoni a tshiṱori tshaṋu hafha .
Zwifanyiso zwo sumbedzwa zwa mufumakadzi we , nga kha u konḓelela na vhukoni ha maṱhakheni kha mushumo wawe kha nḓowetshumo ya fiḽimu , o shela mulenzhe kha nḓowetshumo ya fiḽimu kha ḽa Gauteng na u thusa u alusa mushumo wa vhafumakadzi kha nḓowetshumo .
Mimasipala yo lavhelelwa u shumisa Pulane dza Mveledzioṱhanganeli dzavho dzi tshi yelana na zwipikwa zwa lushaka zwa tshifhinga tsha vhukati .
Ikonomi ya maḓanzhe ndi iṅwe ya zwidambo zwiraru zwa Operation Phakisa nahone i isa shango tsini ha u honolola khonadzeo kha maḓanzhe a Afrika Tshipembe , ane a vha na khonadzeo ya u shela mulenzhe u swika kha R177 biḽioni kha zwibveledzwa guṱe zwa shango nahone i ḓo sika mishumo miswa i fhiraho miḽioni .
Musi ri khou khwaṱha ri tshi ya , hu vha hu na tshipikwa tshithihi tshi sa shanduki : u lwela u vha vha khwiṋe kha masia oṱhe na u sedza uri ndondolo ya mutakalo i a swikelela nga Vhashumeli vhoṱhe vha muvhuso .
Vhuloi vhu tou bva ngomu thumbuni ya muthu , zwo itwa nga " mushonga wa vhuloi " zwo mamelwa u bva kha murafho u ya kha muṅwe murafho .
Phalamennde i ita izwi nga u lavhelesa mishumo ya muvhuso .
Vha nga vha hani tshipiḓa tsha u vhewa tshiduloni ha Muphuresidennde ?
Pulane hedzi khulwane dzi ṱanganya muvhuso , vhashumi na mabindu u bveledza maga a shumaho u dzinginya nyaluwo kha ḽevele ya sekhithara na uri muraḓo muṅwe na muṅwe u khou shela mulenzhe kha u ita uri zwi shume .
Khabinethe i livhuwa u kumedzela nga vhakwamei vhoṱhe kha u wana thandululo i pfadzaho ine ya ḓo vhuedza vhoṱhe vha khou shelaho mulenzhe .
Hafhu , hu na zwiteṅwa zwa vhuendi na u swikelela maraga zwine zwa tea u livhanwa nazwo .
Vhaḓivhimakone vha CBP vha ita dziithaviwu na vhaḓisedzi vha tshumelo vhane vha anzela u shuma na wadi dzi re na tshivhalo ( tsumbo , zwiṱitshini zwa mapholisa , dzikiliniki ) vha mbo ṅwaliwa u itela u vha shumisa kha pulane ya wadi ;
Ri ḓo pembelela vhutshilo .
mazhendedzi a u lambedza ;
Zwibuloko a zwi tei u vha na vhulapfu ho kalulaho sa afha musudzuluwo wa vhaendangaṋayo kha sisiṱeme ya giridi yoṱhe i tshi fhungudzea musi zwibuloko zwi tshi engedzea nga vhulapfu .
Fhedzi a tou vha mathomo a nndwa .
Fhedzi , hu na u sa vha na vhuṱanzi hu hulwane nga vhunzhi ha zwiko ezwi .
Masheleni manzhi o tambiswa kha u dzhenelela he ha kundelwa naho zwo ralo ndambedzo i khou avhelwa hafhu .
Hezwi zwi katela u swaiwa ha lot nga ṋomboro dzo ṋeiwaho .
Tshikwama tsha Ndiliso tshi ḓo badela mutholi tshelede yawe murahu .
U tsivhudza mulanguli wa tshiṱiriki nga ha nḓowelo ya shumisa wa fhasi na lu re nṱha ha zwibviswa .
Vhu tendela vhadzulapo u ita vhuitwa ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe nga u ṱavhanya nahone zwo leluwa .
Vha tea u khwaṱhisedza uri maitele , dzilafho kana mishonga ye vha wana iḓo badelwa musi vha saathu zwi wana , sa tshumelo dzi sa katelwi kana zwithu zwine zwa sa ḓo badelwa nga GEMS .
Vha rumele zwi tevhelaho kha Muṅwalisi wa Vhushaka ha Vhashumi :
Mulovha vhusunzi U vhona vhusunzi hu momelaho zwiḽiwa .
Ḽaiburari tharu dzoṱhe dzi rumela mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi kha kotara iṅwe na iṅwe .
Hu bvelela mini tshi no mu shandula ?
Vhana ( vha malofha , vho adoputhiwaho , vha mufarisi wavho kana vhane wa khou vha unḓa ) vha re fhasi ha miṅwaha ya 21
Ofisi ya Muofisiri Muhulwane wa Mafhungo ( OCIC )
muṱa na dzikhonani dza muṅwali wa Afrika Tshipembe a ḓivheaho vhukuma , mulwelapfanelo na murendi , Vho Sandile Dikeni.
U fhungudza maitele a vhubindudzi vhu songo teaho na u vhona uri pfanelo dza vharengi dzi khou ṱhonifhiwa nga vhaṋetshedzi vha tshumelo .
U konanywa ha Nyisedzo ya Tshumelo kha Vhupondaulwa vhuṅwe na vhuṅwe .
Hu na khaedu khulwane dza maitele a ndifho na mbueledzo .
12 Mbofholowo na tsireledzo ya muthu
Phaiphi dza tsimbi dza u shumisa kha malwanzhe dzi anzela u ṱumiwa nga u tou fhisedzela , naho u ṱumanya dziphaiphi tshiṅwe tshifhinga ho shumiswa mafhelo a mushululo u tendela nyengedzedzo ya mutevhe kana u engedza muanḓadzo kha tshifhinga tshi ḓaho .
Zwi dovha hafhu zwa vha zwa ndeme uri vhathu vhane vha fhelelwa nga mushumo vha kone u wana mishumo kha mbekanyamushumo ya mishumo ya tshitshavha kana zwikimu zwa mishumo ya tshitshavha .
Mihasho ya muvhuso yoṱhe yo ḓikumedzela kha Batho Pele , mbekanyamushumo ye ya thomiwa u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Tshi tshi vhambedzwa na modele wa IRA , tshiṱirakhitsha tsha mbulungo ya masheleni tsho vhewaho fhethu huthihi tsha dziakhaunthu dza muthu tshi na zwivhuya na zwikonḓisi :
Kanzhi , musi vha tshi dzhenelela kha khoso dzashu ri humbela muvhigo wavho wa ngoho u khwaṱhisedza uri ri khou engedza ndeme kha na u dzudza zwilinganyo zwi nṱhesa .
Foramu dza Vhulimi dzi ḓo shuma mushumo wa nzudzanyo na tshumisano vhukati ha vhaṋetshedzi vha tshumelo vhane vha ḓo tholwa u shuma mishumo yo tiwaho .
Vhathu vha izwi zwitshavha vha bva kha Nama nahone vho ṋetshedza nḓivho nga ha tshimela kha muṱoḓisisi .
Hu na u vusuludzwa na u khwiniswa ha fhethu hu re hone , zwikhala zwo vuleaho zwi konḓaho zwi tea u dovha hafhu u olwa u itela u swikelela ṱhoḓea dza tshitshavha u itela mupo wa khwine u re na mbonalo i sumbaho vhutsila na u sumbedza u vha tshithu tshi re na mushumo .
Milayo yo Tiwaho iyi yo sumbedzwa kha webusaithi ya SARS khathihi na datumu yadzo ya u thoma u shuma .
3.3.3 Mulayotibe wa Zwibviswa zwa u tshimbidza thundu ( Tshikwama tsha Ndiliso ya Tshikhafhadzo ya Oiḽi tsha Dzitshaka ) na Mulayotibe wa Ndaulo ya u tshimbidza thundu ( Tshikwama tsha Ndiliso ya Tshikhafhadzo ya Oiḽi tsha Dzitshaka ) dzi na mbetshelo dza u shumisa Phurothokhoḽo ya Dzangano ḽa Zwikepe ḽa dzitshaka ya 1992 u itela u khwinisa Thendelano ya Dzitshaka kha u Thomiwa ha Tshikwama tsha Dzitshaka tsha Tshinyadzo ya Tshikafhadzo ya Oiḽi nga Afurika Tshipembe .
Zwino kholomo i ri muvhala wanga ndi tshitopana .
Kha vha ṱalutshedze kuitele kune kwa ḓo shumiswa u vhea iṱo mvelelo dza bindu na mbuelo .
Vhurangeli ha LED ho thoma u shuma sa zwe ha ṱaluswa .
Muvhuso wa zwino u bva 1994 , wo ita uri pfunzo i swikelelee nahone i vhe ya ndeme vhukuma .
Uhu u dzula zwi hone kha khomphyutha ha maitele zwi lusa u khwinisa u tevhedza mulayo na u khwinisa tshumelo kha vhatholi na vhashumi vho ṅwaliswaho .
Ipfi ḽa uri furakisheni dzo andiswaho nga tshadzo ndi ipfi ḽithihi ndi ḽa ndeme .
Muhasho a u nga ḓidzhenisa kha thendelano guṱe na madzangano a vhashumi kha tshifhinga tshine tsha khou sedzuluswa .
1 . Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na Pfanelo dza u bvisa vhupfiwa havho ; 2 .
Mbilahelo hedzi kana khumbelo hedzi ndi dzine dza shumiwa nadzo nga nḓila ya vhufulufhedzei .
Mulayo wa tshiṱafu tshi re hone ndi wa uri hu tea u vha na ḓologi kha mutshutshisi muṅwe na muṅwe kha tshiṱafu itsho .
Sa tshipiḓa tsha thangelaulinga zwi na ndeme u ṋekedza zwi tevhelaho :
Vhonani uri ṅwana muṅwe na muṅwe o kora zwikoro zwingana .
Honeha , musi u bvuḓa uhu ho khaulwa , vhathu vha khou ṱuṱuwedzwa u ḓifara nga nḓila ya u ḓihumbulela .
Tsedzuluso nga u angaredza ya zwigwada zwo fhambanaho malugana na zwa ikonomi na kutshilele khathihi na zwigwada zwi fhambanywaho nga madzangalelo hoṱhe wadini ho katelwa na u wana vha shayaho vhukhudo .
Tshi sa fheli tshi a ṱula !
Ndi zwa ndeme uri mveledziso ya zwigwada yo kumedzwaho i dzhiele nzhele ya mveledziso idzi na , he zwa tea , u ṱanganya kana u fhaṱa kha vhurangeli ho raliho .
Izwi ndi zwa ndeme ngauri DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi ha ngo tea u phaḓaladza mushonga u welaho nga nnḓa ha tshikhala tshavho tsha u ḓiṅwalisa .
Girafu i tshi sumbedza uri kha sia ḽa thero dza zwa mabindu hu na vhagudi vhanzhi vho ridzhisiṱaraho Ngudo dza zwa Bindu u fhira kha Ngudo dza zwa Ikonomi na Mbalelano dzoṱhe u ya nga u fhambana hadzo .
Khoudu idzi dzi leludzela vhalavhelesi kha u ṋetshedza mikhwa na u khwinisa zwibveledzwa fhedzi vhalanguli a vho ngo pfumbudzwa kha khoudu ntswa lune tshanduko dzi na ṱhuṱhuwedzo yo pimeaho .
Ndango dzo itelwa u ṋekedza khwaṱhisedzo i sa ḓuri ya uri ndaka yo lindiwa , na khwalo na pfuma ya u shuma ngayo zwi khou langiwa zwavhuḓi .
Ikonomi ya Gauteng i bvelaphanḓa na u dzhenelela u fha mukovhe muhulwanesa wa ikonomi ya lushaka .
' U swikelela tshumelo ya nnyi na nnyi yavhuḓi a zwi tsha vha mbavhalelo ine ya tea u wanwa nga vha si gathi , zwa zwino ndi ndavhelelo ya pfanelo ya vhadzulapo vhoṱhe , nga maanḓa avho vhe vha vha vha sa dzhielwi nṱha zwiḽa kale .
Heyi ndima i ṋetshedza muhanga wa kushumele une nga khawo pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha ya itea .
Vhaambi vha vhomakone vho rambiwa u engedzedza nḓivho yavho kha vhuṱambo uhu .
IDP ndi tshibveledza tsha kutshimbidzele kwa Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho .
Kha maitele aya vhagudi vha ranga nga u ita mvetomveto , vha ṅwala , vha ṋekedza vhagudi ngavho uri vha vhalulule na u khakhulula kana u khwinisa , na u ganḓisa ( u ita uri na vhaṅwe vha vhale-vho ḽiṅwalo ) .
Khethekanyo 160 ( a ) ya Ndayotewa
Maṱusi vha sambula vha mavundu vhane vha bva kha ofisi dza dzingu dza Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe vha ḓo ṱusa sambula kha ndangulo ya thengiso ( TC ) na mbeu yo ṱunḓiwaho ( IS ) kha vhathu , zwi ambaho madzangano , zwiimiswa , dzikhamphani , miṱanganelano na vhalimi vhane vha rengisa mbeu .
Vhudavhidzani ha tshiofisi ho tou ṅwaliwaho , ho katelwa vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki , vhudavhidzani hoṱhe , zwiṱatamennde zwa vhoramafhungo , memoranda , thambo , sekhuḽa , vhuanḓadzi , ṱari ḽa khunguwedzo , burotsha na zwiṅwevho .
Mudzulatshidulo wa Phanele ya Khaṱhululo u tea uri , nga tshumisano na Mulangi Muhulu , a vhone uri Phanele ya Khaṱhululo i khou ṋetshedzwa thikhedzo yo teaho ya zwa vhulangi .
Vhashumi vho vha vha tshi khou tea u linda gethe ya u mona iṅwe na iṅwe nga nnḓa na nga ngomu .
Vhatshimbidzi vha CBP vha fanela u vhona zwa uri hu na vhuimeleli ho teaho nga tshifhinga tsha kuitele kwa u pulana na u ṋetshedza tshikhala tsha madzangalelo o fhambanaho uri a bviselwe khagala , u hanedzana , na u tendelana khao .
Ndi yanga nahone ndi nga si ni fhe .
Kha ṅwaha wo fhelaho , ro vhuelwa u bva kha muhanga wa ikonomi khulwane u re khagala nahone wo dzikaho , mitengo yo khwaṱhaho ya zwibveledzwa na mvusuludzo ya ikonomi ye ya vha i khwine u fhirisa nga nḓila ye ya vha i tshi khou lavhelelwa ngayo .
Komiti ya Phothifolio nga ha Mutakalo na Mveledziso ya Matshilisano i ramba miraḓo ya tshitshavha na vhaṅwe vha kwameaho kana vhakwameaho vha zwi takalelaho u dzhenela vhupfiwa nga vhathu na u ḓisa mahumbulwa o tou ṅwalwaho nga mulayotibe u tevhelaho :
Nga mvelelo , u sika zwikhala zwa u vhambadza , mimoḓoro ( hu tshi katelwa mimoḓoro ya vhuendi ha tshitshavha ) vhu fanela u kona u ima na u paka kana u tsitsa vhanameli fhethu hu swikeleaho nga milenzhe u bva kha mudzhenelano , na zwifhaṱo zwi songo thivhelwa kha u livhana na mudzhenelano .
Naho hu uri ngudo dza muṅwalo dzi ḓo tou fombe kha nḓowenḓowe dza ḽeḓere nga ḽeḓere ( ḽeḓere nga ḽithihi ḽithihi ) na mitshila ine ya ḓo shumiswa kha maḽeḓere musi hu tshi gudiwa muṅwalo wa u pomba ; vhagudi vha nga bvela phanḓa na u shumisa muṅwalo wa nthihi nga nthihi ( phirinthi ) u swikela magumoni a themo ya vhuvhili kha nyito dza u ṅwala dzine dza ḓo rekhodiwa .
Ri fanela u amba nga hezwi ngauri ofisi ine ra khou i rwelwaṱari ṋamusi i nga si ambe tshithu arali vhathu vha sa i vhoni sa ine ya khou shumana na mbilaelo dzavho nga nḓila yone .
1.1 . Ṅwaha muṅwe na muṅwe nga ḽa 18 Fulwana , Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe na vhaṅwe u mona na ḽifhasi vha hulisa Muphuresidennde washu wa kale ane a dovha a vha muhali wa ḽifhasi - Dokotela Vho Nelson Rolihlahla Mandela - nga u pembelela ḓuvha ḽa Dzitshaka ḽa Vho Nelson Mandela .
Rakhonṱhiraka u ḓo hweswa vhuḓifhinduleli ha maḓi o ṱambiseaho nga u sa londa .
Vhalani tshirendo tshiṅwe na tshiṅwe nga vhuronwane ni kone u fhindula mbudziso tshi tevhelaho .
Thuso zwenezwo i ḓo sedza kha u fhaṱulula zwiko zwa mbuelo , zwi nga ho sa u ṋekedza zwi mutikedzelo kha ḓiswaho nga vhulimi u itela vhorabulasi na u bveledza ngade dza mahayani .
Kha vha ri vha muduba wa i B vha bvele nnḓa vhoṱhe .
Ndi tshipiḓa tsha mishumo ya khamphani ine ya ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo khulu ya u andisa kha Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo arali zwa u sa shumiswa zwavhuḓi ha nga bvelela .
2.23. Khabinethe yo tendela ṋetshedzo ya Muvhigo wa Shango wa u Thoma kha Mulanga wa Dzitshakatshaka kha Ikonomi , Matshilisano na Pfanelo dza Mvelele kha Komithi ya Mbumbano ya Dzitshaka kha Ikonomi , Matshilisano na Pfanelo dza Mvelele .
Arali muiti wa khumbelo a tama u isa phanḓa , khumbelo ya u thudzela kule u fheliswa ha tsengo i tea u itwa .
Kha vha bveledze vha dovhe vha shumise pulane ya vhudavhidzani ya u ḓivhadza sekithara nga ha kuitele kuswa na u wana thikhedzo .
Zwa zwino hu na Mulayotibe wa Tshelede u re fhasi une , arali wa phasiswa , u ḓo ṋetshedza vhusimamilayo maanḓa a u khwinisa mugaganyagwama .
Hu si na sisiṱeme dza mupo dzi shumaho dzo dzudzanywaho , tshitshavha tsha vhupo tshi ḓo kombetshedzea u pfuluwa kana tsha ṋuvhela kha vhushai musi kutshilele kwavho ku tshi khou fhungudzea .
2.1 U dalela Senthara ya Nyeletshedzo dza zwa Vhudzulo ya Kimberly
Ndi zwa ndeme u ṱanganyisa vhupo na zwipiḓa zwa mavu .
16 . Khabinethe i fhululedza Afrika Tshipembe kha khethiwa haḽo nga ṋetshedza thikhedzo ya u shuma kha Khoro ya Dzangano ḽa Vhudavhidzani nga ṱhingo ha Dzitshaka ( ITU ) nga Musumbuluwo wa 05 Lara 2018 nga tshifhinga tsha Khonferensi ya Dzulo ḽa ITU ngei Dubai .
Sa koni u shumisa inisuḽini nga nḓila yo teaho ( vhulwadze ha swigiri ha lushaka 2 , vhune ha anzela u vha hone musi muthu a tshi aluwa nahone vhuṱumanywa na ḓivhazwakale ya muṱa kana u vha na muvhili muhulu ) .
24.3 Tshiimo lwa mulayo tsha tsheo ya Vhulanguli ndi tshifhio musi khothe i saathu u dzhia tsheo ?
Kha ḽiṅwe sia , miṱa ya muholo ya nṱha ḓitika vhukuma fhedzi hu si tshoṱhe nga muḓagasi u swikelela ṱhoḓea dzavho dza fulufulu .
Zwishumiswa zwa u ṱola kha ndangulo ya milandu na kha u ḓalesa zwo tendelwa uri zwi shumiswe .
Kha vha dzudzanye uri tshikepe tshi ṱoliwe nga vha Samsa uri tshi kha ḓi vha tsho lugela u shuma lwanzheni naa ho tevhelwa maitele a ṱholo ya u wana ṱhanziela ya tsireledzo .
Nomboro , tswayo/ kushumele na vhushaka
Ndi vhona unga hetshi ndi tshifhinga tshine ra tea ombedzela , nga uri ri kha ḓi tou bva u vhona zwine hezwi zwa ita kha nḓisedzo ya tshumelo .
Ri ḓo vha rumela bege ya mahala ya vhuimana nga thiraimesiṱa ya vhuraru .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u tsireledza mafhungo nga ha vhone vhaṋe kha u swikelelea lu siho mulayoni , u shumiswa na u bviselwa khagala .
U bva nga ḽa 3 Tshimedzi ro sudzulusa u ya kha nyiledzo yo ḓisendekaho kha voḽumu .
U khuthadza nga luṱingo , u khuthadza no livhana zwifhaṱuwo , u khuthadza vhafunani na u khuthadza sa tshigwada .
Vhe vha ita khumbelo dza mushumo tshifhinga tsho fhiraho vho ṱanganedzwa u ita hafhu khumbelo dza mushumo .
Kwilidzitsike i sa vhi na rosi i tea u dzheniswa nga murahu ha nomboro arali baudu dza U dzo shumiswa u thivhela uri nomboro i sa khothee .
Thandela dzo vhalaho dza ḓana , nga mannḓa dza maḓi na tshampungane , dzi ḓo thomiwa na uri ndivho khulwane ndi ya u dzi khunyeledza kha miṅwedzi ya 12 i ḓaho .
Vha fanelela u wana ṱhoḓea dza tshitshavha tshavho vha dzi livhise kha khantsela .
U pfukisa ndinganyiso ya khamphani khulwane dza nnyi na nnyi ho ngo tshimbila u ṱavhanya u ya nga he vhaṅwe vha vha vha tshi khou fulufhela , ngeno vhaṅwe vha tshi khou zwi ofha .
U bveledza sisiṱeme ine maṅwalo oṱhe na ṱhirantsekisheni na ndeme ya zwa masheleni kha dzingu zwi ḓo ṱanganedzwa , khephutshariwa , u shumaniwa nazwo na u ṱolwa u swikela tshenetsho tshifhinga dzi tshi themendelwa na u fhedza u shumaniwa nadzo .
Tsedzuluso ; na
Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelanaho
Tsheo ya ndaulo i fanela u pfala
Tambani ḽitambwa ḽa Tshamaano na Vhonani vha tshi ṱoḓa u ya u tamba .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo tshikwama tsha phes
Thero ya Zwikili zwa Vhutshilo i dzhenelela kha thero dzoṱhe sa izwi i tshi tea u tikedza na u khwaṱhisa u gudisa dziṅwe thero dzine dza vha kha Vhuimo ha Fhasi dzine dza nga sa Nyambo ( Luambo lwa hayani na Luambo lwa u Engedzedza lwa u Thoma ) na mathemathiki .
Ndima iyi i thoma nga u sedza ṱhalutshedzo dza phambano ya vhathu .
Nga ngoho , a hu na ndango ya dimokirasi , ya phalamennde na ya vhulamukanyi .
Mikovhe ya GDP yo ḓitika kha tsenguluso ya ndinganyiselo ya maanḓa a u renga a GDP dza mashango .
U isa phanḓa na u tshimbidza dzangalelo ḽa lushaka kha thendelano nga mashango manzhi a Afrika na madzangano a mashango a ḽifhasi .
Pulane ya aluwa : u topola nḓila dza vhudavhidzani , u bveledza mulaedza une wa khou fanela u fhiriselwa vhathuni khathihi na u zwi ṅwala kha pulane ya u shuma ngayo ine ya shumisea
Kha vha ye Poswoni ya tsini ya Afrika Tshipembe vha humbele muthusi uri a vha ṋee fomo ya khumbelo .
Ṱhumano na thikhedzo i bvelaho phanḓa na zwiko , musi zwo tea , zwi tea u ṱuṱuwedzwa nga murahu ha u ḓibvisa kha sisiteme .
Nga tshifhinga tsha maḓuvha a khushumusi ane a khou sendela , vhabebi na vhaṱhogomeli vha vhana vha tea u dzula vho fhaṱuwa musi zwi tshi ḓa kha tsireledzo ya vhana vhane vha vha nga fhasi ha ṱhogomela yavho khathihi na hune vha vha hone misi yoṱhe .
Pfananyo na ṱhanganyo zwi so ngo linganaho vhukati ha masia zwo ita uri hu fhungudzee nyaluwo na mveledziso .
4 . Buthano ḽa Thendelano ya Tshumisano nga ha Vhuthihi ha Matshilisano na U fhaṱa Lushaka
Themendelo dza u ṱola zwa vhumatshelo na zwiṱirathedzhi zwa asesimennde na nḓila dza kuitele .
Muṋetshedzi u na muhumbulo wa uri thundu dzi tea u badelelwa hu sa athu fhela tshifhinga musi dzi tshi kha ḓi tou bva u rengiswa .
Musi mudededzi waṋu vha tshi ri ni thamuwe , thamutshelani tshidangani nga milenzhe yoṱhe .
Ndivho ya bugwana iyi ndi u ṱalutshedza phambano vhukati ha pfanelo kha luambo na pfanelo dza luambo nga kha tshivhalo tsha ngudo dza nyimele , dzi ḓitikaho nga mbilaelo dzo swikiswaho kha Khomishini ya Pfanelo ya CRL .
Ngeno vhukando ha u fhungudza uvha zwikolodoni zwi na masiandaitwa a u fhungudza nyaluwo .
Madzangano a sia muvhuso na madzangano a tshitshavha .
U rekhodiwa ha khumbelo dza nomboro dze wa tou ḓinangela dzo khetheaho ndi zwa ndeme .
Nyelelo nga kha ndayo dzi tea u shumiswa kha u langa mbonwasia ya murafho khathihi na mbeu ya tshikwama u itela u thusa kha maitele a u khwaṱhisedza tshiimo tsha vhuṋe ha tshikwama itsho .
Zwithu zwi no sina
Hezwi zwi katela ndambedzo ya thengiselano ine ya vhea ndango ya mugodi muhulwane wa manganese zwanḓani zwa zwa mufumakadzi wa murema wa MuAfrika Tshipembe .
Tsheo ya ndaulo i fanela u vha ya mulayo
Zwiṅwe hafhu , ho ḓo dovha ha vha a vhuḓifhinduleli ho fhambanaho vhukati ha mashango a miraḓo , dzingu na zwiimiswa zwa dzingu kha u swikelela maga o dzinginywaho na zwo sedzwaho .
Mushonga wa Vhulwadze vhu sa fholi wa HIV wo themendelwaho nga AFA U swika kha maḓuvha maṱanu a u shuma , ho sedzwa u wanala ha maṅwalwa a ṱoḓeaho
Khoro ya Afrika Tshipembe ya Mishumo ya Saintsi ya Mupo i a tenda uri huna vhathu vhe sa wane tshikhala tsha u wana pfunzo dza nṱha dzi ṱo ḓwaho nga Khoro uri vha kone u ṅwaliswa lwa phurofeshena ḽa .
Ndivho ndi u engedza mbuyedzedzamalaṱwa na mvelele ya u shumisa hafhu ngei Zimbabwe .
Tshiimo tsha zwino tsha nyambo dzo fhambanaho tshi tendela idzo nyambo dze dza vha dzo sielwa nnḓa uri dzi fhufhume .
Nga mulandu wa zwenezwi , hu na mushumo une wa tou vha khagala kha Muvhuso wa u bvela phanḓa na u lavhelesa mitengo , fhedzi hafhu na u lavhelesa lushaka lwa tshiimiswa tsha bindu-ḽibveledzi ḽine ḽa nga fhungudza muṱaṱisano na u shela mulenzhe kha ikonomi .
Khabinethe i fhululedza zwi tevhelaho :
Fiḽimu iyi ṱhukhu , yo livhiswaho kha vhathu vha ngei District Six , yo lambedzwa nga vha Tshiimiswa tsha Fiḽimu na Vidio tsha Lushaka , zhendedzi ḽa Muhasho wa zwa Mitambo , Vhutsila na Mvelele .
Hedzi dzi katela :
Ni kone u khaḽara tshivhalo tshone tsha zwithu kha rou iṅwe na iṅwe .
Fhethu afha ha mvelelo hu katela zwipiḓa zwa muvhuso na zwa tshiimiswa zwo lugelaho u shumiwa lwa u swikelela muhumbulo khathihi na u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu ha mbekanyamushumo .
Kha vha khomishini muimeleli wapo hu sa athu u fhira datumu yo bulwaho kha mbekanya tshifhinga u itela khetho .
Milayo ya Tshirema na Tshanga ndi Tshau , Tshau ndi Tshanga
U dovha u sedza vhuḓifari ha Zhendedzi ḽa Afrika Tshipembe ḽa Vhutsireledzi ha zwa Matshilisano , nga maanḓa zwi tshi tshimbilelana na vhukoni havho ha ndaulo na vhulanguli khathihi na u ita themendelo ;
Kha vhege nṋa fhedzi u bva tsha mugaganyagwama , ikonomi ya ḽifhasi i vhonala yo tshinyala vhukuma .
Vhashumi vhoṱhe vha ṱoḓiwa uri vha saine Mulayo wa Tshiphiri .
Dzina la dokotela arali a tshi shumisa thanziela dza dzilafho dzine dza dzula dzo nwaliwa , maipfi ane a si kwame mulwadze a thuthiwe .
Zwino ni khou ya u ita bugu yaṋu .
4 Ambani ngauri vhana vhahulwane na vhaaluwa vha fhambana hani na vhoiwe .
Hezwi zwi amba uri tshimela tsho tsireledzwa lwa tshifhinga tsha tsedzuluso .
Izwi zwi nga vha na ṱhuṱhuwedzo kha u fha tswikelelo kha vhagudiswa vha zwisiwana na tshigwada tsha siangane kha vha shumaho u ya kha tshiimiswa tshi ḓuresaho , izwi zwi kwama phetheni ya mupfuluwo nga matshudeni .
Tshiṱirathedzhi tsha u fhedzisela nga fhasi tshiṱirathedzhi tsha zwa ikonomi ndi pulane ya nzudzanyo .
Zwiṱuṱuwedzathandela zwi ṋea mutheo wa pulane ine ya nga shumiswa kha u langula khohakhombo .
Musi ni kha zwigwada zwa vhoiwe , rerani nga mafhungo ane na nga
Bodo ya Phurofeshinaḽa ya Khoro ya Mishumo ya Mutakalo ya Afrika Tshipembe na miṅwe Mishumo i na vhuḓifhinduleli ha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa mbekanyamushumo .
Pfumbudzo ya vha sa Shumi yo imiswa lwa tshifhinganyana kha mushumo wayo wa mushumi kana tshigwada tsha vhashumi vhane vha ḓo rumelwa u ita zwa vhupfumbudzi .
Maḓi ndi tshishumiswa tsha ndeme kha nyaluwo ya ikonomi na vhutshilo ha khwine .
Miṱa ya vhatshena i wana miholo i fhiraho ya vharema kaṱanu , u ya nga Mbalombalo ya Afrika Tshipembe .
Mutholi ( hu tshi katelwa na mutholi wa zwino )
Maanḓalanga a Tshwane vho amba uri vho ṱoḓa u vhona uri thandela a i ḓuri , ndi ya maimo a nṱha na uri khombo dzoṱhe dzine dzi nga vha hone dzo ṱhogomelwa , hu tshi katelwa na ndondolo ya tshifhaṱo ya tshifhinga tshiḓaho .
Vhudavhidzano vhukati ha kiḽiniki na dziḽaborithari ho khwinifhadzea , nahone tsumbanḓila dza dzilafho hu tshi itelwa TB ine ya sa shavhe mushonga na dzone dzo bveledzwa .
Iṅwe ya ndivho khulwane dza dzikhukhi ndi u ṋekedza tshiteṅwa tsha u leludza u itela u vha vhulungela tshifhinga .
Zwiteṅwa izwi nga maanḓa ndi zwa matshilisano na mikhwa , sa tsumbo , tshigwevho tsha lufu kana u ita uri u rengisa muvhili zwi vhe mulayoni .
Nga u khwaṱhisedza uri ri thola vhashumi kha vhuimo ha tshoṱhe , ri ḓo ḓisa vhudziki vhuhulwane kha phurofesheni khathihi na mbuelo dzi tshimbilelanaho dzoṱhe .
Zwovha zwi khou konḓa u wana mafhungo kha heyo mimasipala uri ri kone u dzhia vhukando .
Fuḽaimatshini ya lufhafha lwo tewaho luthihi i khavara vundu ḽoṱhe masiari na vhusiku .
Vho Vhimbi vho vha vha tshi khou ri : " Iwe Muzhou , ndi iwe u re na maanḓa a no fhira a dziṅwe phuka Ḽifhasini loṱhe zwino nṋe ndi na maanḓa u fhira muṅwe na muṅwe a re Lwanzheni .
Ṱhanziela i ḓo ṋekedzwa nahone ya sumbedza arali vho ita vhukhakhi ha vhugevhenga ho ṅwaliwaho kha rekhodo ya vhathu vho vhonwaho mulandu khothe .
U vha na vhuṱanzi ha u ita zwithu zwi khagala , vhuḓifhinduleli na mikano i re khagala ya mishumo malugana na zwa gwama na zwa masheleni kha mimasipala na zwiimiswa zwa masipala ;
Kha khethekanyo iyi , ri lavhelesa tsumbo dzi re hone zwino dza ndingedzo dza u pfumbudza dzi no itwa kha sisiṱeme dzi si dza fomaḽa dza u pfumbudzela mishumo ya zwanḓa na zwi sa weli kha khethekanyo ya phurogireme dzi no shumiswa kha sisiṱeme dza u thusedza dza fomaḽa dzine dza vha mafanedza .
Vhupo uhu hu ḓo thomiwa ngaho , na u thoma u shumisa thandela dza themamveledziso ntswa hu ḓo thoma kha ṅwaha wa muvhalelano muswa .
Ndi kuṋoni kuṱuku kwa mathenga matswuku .
Marrakesh COP 22 wo vha musi wa tshanduko ya ndeme u bva kha miṅwaha ya nyambedzano dzo bveledzaho Thendelano ya Paris u ya kha u thomiwa ha u shumiswa nyito dza thulo .
U tendelwa ha pulane ifhio na ifhio nga maanḓalanga a langaho a hu nga vhi tshithu arali , kha ṅwaha muthihi u bva kha ḓuvha ḽa u tendelwa uho , zwifhaṱo kana mbumbo a zwi athu fhaṱiwa u ya nga pulane dzo tendelwaho .
Vhonani o yanga mini hayani ?
U kulumaga mafasiṱere nga ngomu lu swikaho luthihi nga kotara hu tshi tou tshintshiwa .
Zwi dzhena mivhilini yashu zwa ri lwadza .
Matshimbidzele a tshiofisi a ḓo bveledzwa nga kha u thomiwa ha sisiṱeme dza nga ngomu kha Sisiṱeme dza Vhulamukanyi ha Vhutshinyi u vhona zwauri mbetshelwa i khou dzhielwa nṱha .
Malaṱwa nga u angaredza a ṱalutshedzwa kha Ṱhoḓea dza Fhasisa dza U laṱa Malaṱwa Tshigangeni sa :
Musi izwi zwi tshi ṋetshedza nḓila ya ndeme ngamaanḓa ya u a kala tshoṱhe vhushai , a i fari tshoṱhe zwiteṅwa zwoṱhe zwi angaredzaho vhushai .
Zwi no vhangwa nga mutakalo u si wavhuḓi na zwi no vhangwa nga kutshilele , zwi no nga u sa shuma wa hola na vhushai hu no tevhela , na u fhelelwa nga ndindakhombo ya zwa mutakalo kana u vha na muholo u no shumisea wa u namela ngawo uri u ye u wana tshumelo dza zwa mutakalo .
U bveledza tsumbedzo dzo tendelaniwaho dzo teaho , dza u kala kushumele kha masia oṱhe a mbekanyamaitele dza vhupo dza lushaka , vundu na dzapo .
U adoptha kha ḽiṅwe shango ndi u vhea ṅwana lwa tshoṱhe kha ndondolo ya muthu ane a dzula kha shango ḽa nnḓa , ane a sa vhe mubebi wa malofhani kana muunḓi .
Tshikhoḓo itshi tshi na mutevhetsindo ?
Muvhuso wo ḓikumedzela u vha na u thubiwa ha khaboni ha ḽiedza na thandela ya u vhulunga i shumaho nga 2020 , fhedzi tshihaḓu tsha u fhungudza muhasaladzo phanḓa ha izwo vhusendekamisi hu nga ṱoḓa nungo dza u ṱavhanyedzisa shedulu iyo .
Vhaofisiri vha khou shumesa u itela u pfulusa idzi khonadzeo dza vhubindudzi u bva kha zwi re nḓilani u ya kha zwa vhukuma .
U fhedzisa u ḓadza mutevhe wa thusedzo ya gomelelo kha nyimele ya gomelelo .
Itshi tsho vha tshone tshikolo tsho ḓoweleswaho kha ngudo dza kale nga ha vhuloi , zwihulwanesa nga tshifhinga tsha vhukoḽoni , sa izwi vhagudamvelele ( anthropologists ) vha bvaho Britain na kha maṅwe mashango a re na maanḓa a vhukoḽoni sa Europe o shuma kha zwitshavha zwa mvelele zwa fhano Afrika .
Mabono a u elelwa a ḽifhasi ḽa tshimuya ḽa vhatsila na ḽone ḽi nga wanala kha maseila a luvhuseṱavha .
Wanani phindulo ya mbudziso dzi re afho fhasi ni dzi ṅwale zwikhalani zwi re kha khoḽomo ya u thoma .
Thimu dza sainthifiki dzo fhambanaho dzo dzhenelaho dzo tevhedza ṱhoḓea dza milayo ya vhuḓilisi yoṱhe .
U ya nga ha bugupfarwa yavho hu na tshaka dza sumbe dza khwaṱhisedzo , dzine dza vha :
Zwo vha zwi songo lingana u vhofholola ikonomi yashu u bva kha i si ya vhuḓi ya ḽa mulovha ye ra i wana , naho hu kha phoswo dze riṋe vhaṋe ra dzi ita .
Mulayotibe uyu , musi u tshi phasiswa , u ḓo kwama zwihulwane maitele a zwino a u pulana vhupo .
Ndi tshiga tsha tshifhinga tsha ndeme tsha nndwa nga vhaswa vha Afurika Tshipembe , ye ya thoma nga 1976 ya isa phanḓa u swika hu tshi vha na dimokirasi nga 1994 .
Ri ḓo ḓisa mvumelano na tshirunzi kha miṱa minzhi nga maanḓa iyo yo rangwaho phanḓa nga vhafumakadzi .
U ṋaṋisa , mashangoni a shayaho nga maanḓa , ndambedzo ya mveledziso yo sedzesa kha zwiṱirathedzhi zwa u fhungudza vhushai ho andaho na mbekanyamushumo dzo ṱanḓavhuwaho dza sekhithara .
Pfanelo dza u thoma dzi ḓo fhela nga 2013
Ṅwedzi wa Vhufa - Vhufa vhu dovha ha vula zwiṅwe zwikhala zwa mishumo na zwikili , vhu ṋetshedza zwikhala kha vhatsila vha vhaimbi na matambwa , vhutsila na dziṅwe nḓowetshumo dzi re nga fhasi ha vhufa .
Mbadelo ya ḽifhasi ya R1 068 , ine ya katela mitengo yoṱhe i elanaho ya ndondolo nga murahu ha nyito hu sa athu fhela ṅwedzi ho itwa nyito
Vhathu vha ḓo vhusa
U isela vhaḓisedzi vha tshumelo marifhi a u vha ramba
U tshimbila kha thambo - hu tshi iwa murahu , phanḓa na matungo hu na u buḓa kana u sa buḓekanya milenzhe
Hu tshi dzhielwa izwi nṱha , ndi khwiṋe u vha na mbondo dzi vhonadzesaho u fhira u vha na mbondo khulwane kana zwithivheli .
7 . Khabinethe yo tendela maga a u khwaṱhisa ndango ya ndaṱiso ya vhashumi vha muvhusoni maelana na vhaofisiri vhane vha ita zwa mabindu na zwiimiswa zwa muvhuso .
Ri tea u bvelaphanḓa na u engedza tshikhala tsha pfunzo , ndondolo ya mutakalo , ya mahaya avhuḓi na tshumelo dza khwiṋe .
Ni thome nga u humbula nga zwifanyiso .
Vhunzhi ha mimasipala Afrika Tshipembe i khou konḓelwa u shuma zwavhuḓi na u swikelela zwilinganyo zwa ndayotewa kha nḓisedzo ya tshumelo kha zwitshavha zwapo zwayo .
Zwitatamennde zwa masheleni zwi na zwitatamennde zwo khakheaho malugana na zwibviswa nga uri :
Gumofulu ḽa thikhedzo ya masheleni ḽi bva kha tshikalo tsha muṱa wavho nahone ḽi guma kha 75% ya mbadelo dzavho dza ṅwedzi i gumaho kha R2 570 .
Ndambedzo dzao : Mashango aya a na mpho ya ikonomi na lupfumo lwa mvelele , na ṋemuṱa wa zwiṅwe zwa zwiko zwo nakesaho zwa bayoḽodzhi zwa ḽifhasi , sisiṱeme dza mupo dza maḓini na dza phendelashango dzi ḓivhelwaho tshaka dzo fhambanaho na vhuimo ha mupo vhuelanaho na fhethuvhupo .
Vha nga ita khumbelo ya maṅwalo oṱhe na rekhodo dzi farwaho nga muhasho wa muvhuso , vhaofisiri vhawo kana tshiimiswa tsha nnyi na nnyi .
U bva kha tshenzhelo yavho ine ya sa imelee nga iṅwe vhuimoni , vhana vhashu vha ḓo bvela phanḓa na u guda ngudo dza ndeme .
Tshivhumbeo na kuitele zwa kushumele hune ndaulo idzi dza tea u shumiswa .
Vhuṱanzi ha ndeme ha musi hu tshi lingiwa vhu amba vhukoni kha zwitevhelaho :
Mishumo na pfanelo dza vhashumi , sa zwe wa ṋekedziswa zwone khavho kha Mulayo , zwo sumbedzwa .
Zwi na izwo zwe ra zwi ḽa fhedzi na zwe ra zwi bvisa nga mivhili yashu .
Mveledzwa dza zwivhulahatsheṋe kha khovhe a zwo ngo ṅwalwa zwavhuḓi .
U engedzea ha vhathu vhane vha ya u dzula dziḓoroboni u itela u tikedza vhuendi na u fhungudza nyaluwo ya dziḓorobo ine ya sokou itea hu songo puḽaniwa .
Khakhululo idzi dzi bva kha u vhona khwiṋiso ya vha na vhukoni na u lambedza sekithara .
Ngauri hu nga si vhe na tshiitisi tshi ṱanganedzwaho tsha uri ndi ngani izwi zwi tshi itea nahone hezwi zwi nga si kone u itiwa na kathihi .
Muvhuso wapo u thoma nga u bveledza IDP ya miṅwaha miraru .
Mutsireledzi wa Tshitshavha
Vha u thoma vha 10 vhe vha wana vouthu nnzhisa vha vhumba Komiti ya Wadi .
Muhaelo u kha ḓi vha philelo ya khwiṋesa kha tshitzhili na u fhungudza khombo ya u nga lwalesa , u valelwa vhuongeloni na lufu .
NDI MUSHUMO UFHIO UNE VHANNA VHA NGA ITA ?
U wanala ha dziṅwe rekhodo dza zwiimiswa zwa tshitshavha lwa othomethikhi ( Ndaulo 4 )
U ita u nga u khou ' vhala ' a tshi khou shumisa na ipfi ḽa u vhala .
Naho zwo ralo , khethekanyo ya u thoma ya bugu yo hanedza uri tshiteṅwa tsha vhulanguli tsha ofisi ya mudikoni ndi tsha ndeme .
Kha vha dzhiele nṱha mbudziso dzi tevhelaho
Pulane ya Tshiṱirathedzhi i tea u ḓiswa kha Phalamennde ho sala vhege nthihi uri hu itwe Tshipitshi tsha Mugaganyagwama nga Minisṱa .
Kudzudzanyele kwo dzinginywaho kwa Senthara ya Mafhungo a Malaṱwa na zwi re ngomu ha Senthara zwo nambatedzwa kha Tshiengedzwa C.
A zwi kateli osseo-integrated implants , na nyito dzoṱhe dzi elanaho na u dzhenisa an muaro wa orthognathiki Tshumelo dza shishi ( muhasho wa zwa vhuṱungu )
Masiandaitwa a mulayo uyo a kha ḓi vha na riṋe na zwino .
KHWINISO KHA MUENGEDZO WA VHU 2 KHA MULAYOTEWA WA KALE
Arali vha ḽiwana vhe khomboni ya u swa nga mulilo , vha ime , vha ḽipose fhasi vha vhumbuluwe u itela u dzima khavhu ya mulilo .
Musi ṅwaha wa 2 u tshi sala u tshi fhela sisiteme ya CBP i ḓo vha i tshi vho shuma , na vhuṱumani na IDP hu ḓo vha ho no vha hone .
Zwitshavha zwi ḓo vha khwine na u ḓo kona u wana , u vha vhaṋe vha ndaka na u i langa nga kha tshiimiswa tsho thomiwaho u itela u shomedza tshitshavha na u kovha vhulangi na ndaulo ya zwiimiswa zwine zwa tikedziwa nga muvhuso .
4.2 Mulayo-zwawo na mulayo wa sialala na yone ndi ya ndeme kha iyi ṱhoḓisiso , sa izwi i tshi kwamea musi hu tshi ambiwa nga ha zwa vhuloi na / kana maitele ane a vhaisa .
Muḓivhi wa saintsi , na ezwi zwi katela muḓivhi wa saintsi ya matshilisano , a shumaho nga saintsi khathihi na vhaṅwe vhoṱhe vha shumaho zwitshavhani , hu nga vha kha nḓowetshumo , vhulimi , kana tshiṅwe na tshiṅwe .
U ḓadzisa zwenezwo , sa musi mishumo ya vhulimi i ya khalaṅwaha , khonadzeo ya nyito guṱe dzo sedzwaho yo pimea kha khalaṅwaha dzi ongolowaho .
Pulane dza tshiṱirathedzhiki zwo ralo dzi vhea mutheo wa u shumiswa ha mugaganyagwama wa nyisedzo ya tshumelo .
Tshipikwa tsha mutheo tsha izwi hu ḓo vha u manḓafhadzwa ha tshitshavha nga kha pfunzo ine ya vha konisa u dzhia tsheo dza vhuḓifhinduleli nga ha matshilo avho .
U fhelisa khohakhombo na u tandulula thaidzo dza tshayavhudziki zwi ṱoḓa masia o fhambanaho :
Vhuimo ha u fhedzisela na mawanwa a Khomishini ho vha ha uri mabindu nga u angaredza o vhuelwa kha zwa masheleni na ndaka u bva kha mbekanyamaitele dza khethululo .
C I no funa vhathu na mafunda C hu re na miḓi yo nakesaho .
Ro ṱanganyisa tshumelo idzi , zwo itwa nga u kavhiwa huhulwane hu re hone ha HIV na TB .
Thandela dzo engedza khethekanyo dza vhuthihi ha zwa matshilisano , vhubveledzi thwii na tswikelelo yo khwiniswaho , hu tshi katelwa zwileludzi zwa mutambo , zwa pfunzo , mveledzo ya mbambadzo , zwiitwa zwa tshitshavha , tswikelelo ya dzibada na mveledziso ya zwiliṅwa .
Mbekanyamushumo ya malasha a mutsi wa fhasi , yo livhiswaho kha u fhungudza khohakhombo dza mutakalo na u xelelwa nga mveledziso zwo vhanga nga tshikafhadzo ya mutsi kha zwikolobulasi zwapo zwa vhupo ha dziḓoroboni yo thoma u shumiswa .
Nga ngomu Dzheremane , sa tsumbo , Mulayo wa Vhufederaḽa wa nga ha Ndifho wo avhela tshinyalelo kha zwipondwa zwa mutovholo wa Manazi u ya nga zwigwada zwo fhambanaho .
Vhubindudzi kha vhuendi vhu ḓo thusa u alusa ikonomi na u tandulula khaedu dza u shayea ha mishumo , vhushai na u sa lingana .
Hu sa khou thudzelwa thungo izwo zwi re afho nṱha , a si pfunzo kana nḓowetshumo ine ya nga swikelela tshithu nga u shuma i yoṱhe .
U shela mulenzhe kha nyambedzano , a tshi vhudzisa mbudziso na u fhindula mbudziso . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 u thetshelesa na u amba ( orala / kana nḓowenḓowe )
U sedzulusa na u ita khwiniso kha mvetamveto ya konṱiraka .
Fhedzi , izwi zwi ḓo itwa nga nḓila ine ya sa ḓo thithisa vhuendi , mbambadzo na vhuendelamashango vhukati ha Afurika Tshipembe na ḽifhasi .
Ṱhulo dza milamboni dzi khou lingedza u fukula zwilalo khunzikhunzini dza milambo .
Vha nga kwama masipala wapo uri vha wane tsivhudzo .
Ndeme ya phothifolio ya vhubindudzi i ṱolwa nga kha nyombedzelo , u linga phothifolio hu tshi shumiswa ngona dzo ṋetshedzwaho .
Vhulwadze uvhu vhu vhangwa nga tshitzhili tshi bvaho mavuni , maḓini , mirohoni na kha zwibveledzwa zwa mafhi zwi songo vhewaho ḓuvhani u vhulaya zwitshili , zwi nga ḓisa tsumbadwadze dzi ngaho mukhushwane na u shuluwa .
U gonya ha peṱirolo uhu hu kwama thwii mbadelo dza vhuendi na mitengo ya zwiḽiwa , zwihulwane mutengo wa zwiḽiwa zwo ḓoweleaho na mishonga .
Ndi kuvhonele kwashu kwa uri vhaḓisedzi vho bvelelaho a vha khou ita zwo linganaho kha u sumbedza vhuḓikumedzeli kha mveledziso ya vhorakhonṱhiraka vhane vha khou bvelela sa vho ḓiimisaho , vha na vhuḓifhinduleli na u vha khasitama dza ndeme .
U shuma ha khothe khulwane idzi mbili zwi amba uri zwazwino ro limuwa nga ha tshipikwa tsha khothe khulwane kha vundu ḽinwe na ḽinwe kha shango ḽashu .
Fhedziha , khaedu tharu ya u shaea ha mishumo , vhushai na u sa lingana dzi kha ḓi ya phanḓa , naho ho no ḓi vha na mvelaphanḓa yo no itwaho .
Mitengo ya u thoma yo tou waniwaho thwii kha nyambedzano na u dzudzanya khiriso dza u shumiswa dzi ḓadziswa kha mutengo une wa khou bvela phanḓa wa ndaka ya u hirisa lwa tshifhinga tsha khiriso nga yeneyo nḓila nthihi u fana na mbuelo ya khiriso .
Thaidzo dzi thoma musi hu tshi sedziwa tshumiso ya zwigwada zwo fhelelaho zwa zwidzidzivhadzi .
Zwidodombedzwa zwa bannga ndi :
Komiti dza wadi ndi tshiimiswa tshine tsha konisa u fhungudza tshikhala vhukati ha masipala yapo na zwitshavha , hunga komiti dza wadi dzi na nḓivho na u pfesesa vhadzulapo na zwitshavha zwine dza zwi imela .
Mulayo wa Dzibannga u ṱoḓa uri muthu muṅwe na muṅwe a itaho zwa " vhubindudzi ha bannga " i ṅwaliswe sa bannga .
( c ) yo avhelwaho khayo u ya nga ha phoḽisi ya zwa vhupholisa ha lushaka .
Musi mushumo wo no fhela , Komiti i a fhaladziwa .
Vhunzhi ha ha miḓi Afurika Tshipembe yo ḓisendeka nga mbuelo dzi bvaho kha miholo .
Nga nḓila iyi , miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga kona u vha na vhudavhidzani ho dziaho na tshitshavha malugana na zwi vha kwamaho .
Musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi tshimbila zwiimiswa ezwi zwo bveledzwa zwa vha zwine ra zwi ḓivha zwi zwone ṋamusi .
2 . U fhiriselwa phanḓa ha ḓuvha ḽa vhuṱambo ha Dzangano ḽa zwa Lwanzheni ḽa Dzitshaka ḽa 2020 he ha vha vhu tshi ḓo farelwa kha shango ḽashu ( IMO )
Miraḓo , ndi khou ni humbudza nga zwine vhunzhi ha vheiwe na vho zwi ḓivha .
Arali vha mudzulapo wa mubvannḓa , vha fanela u ḓisa ID ya vhukuma na khophi yo kwaṱhisedzwaho yo bviswaho shangoni ḽine vha bva khaḽo na phemithi yavho ya u dzula lwa tshifhinga nyana .
U vhumba maḽeḓere maṱuku na maḽeḓere nga nḓila yo teaho a tshi tevhedzela saizi na vhuimo hao ; zwi amba uri a thoma na u guma vhudzuloni ho teaho .
Rekhodo dza vhashumi / mutakalo wa vhashumi na faela dza mutakalo wa vhashumi .
Sa tsumbo , masipala a nga ṋetshedza mafhungo nga ha tshivhalo tsha miḓi kha vhupo , kana Tshipholisa tsha Afrika Tshipembe tsha ṋetshedza mafhungo nga tshitatisitiki tsha vhutshinyi .
Ndi ḓo ṋea mavhalaangwe a phoindi dza ndeme dzi songo vhalaho dza sisiṱeme iyi :
U fhungudzwa uho a hu ngo itwa nga u fhelisa maimo a re hone , zwe zwa ita uri dziyunioni dzi takale .
Nyendedzi dza Ndangulo ya Vhutsireledzi ya Malaṱwa a Ndondolamutakalo dzi khou ṱoḓea .
Thusedzo yo raliho i ḓo shela mulenzhe kha uri Afrika Tshipembe ḽi vhe ḽone ḽo teaho kha vhabindudzi vha dzitshaka na vha fhano hayani .
Vhashumi vho gudelaho zwa ndondolamutakalo u bva kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe vho gudiswa nga ha ndangulo ya asima , mutsiko wa malofha wo kalulaho , swigiri na mutakalo wa iṱo .
Tshumelo dzo ṱanganelaho dza thimu yo khwaṱhaho ya tshitshavha dzi vhumba tshipiḓa tsha ndeme tsha tshumelo dzo fhambanaho dza ndondolo dze dza livhisa kha u khwinisa ndeme ya ndondolo na u tevhedza dzilafho .
Lushaka lwa ṱhiransekisheni idzi ndi lwo fhambanaho vhukuma na vhunzhi ha idzo dzo no itwaho u swika zwino - dzi vha dzi khulwane , dzi tshi konḓa , dzi na u shumisa ndambedzo ya zwikolodo khulwane , na u ṱoḓa musaukanyo muhulwane wa ndaulo na midia .
Nga fhasi ha dzino nyimele , u pandela ndi yone ndaṱiso yo teaho fhedzi .
U ṱolwa ha referentsi hu ḓo itwa nga tshifhinga tsha maitele a munango .
Izwi zwi ḓo itwa nga nḓila i mangadzaho , i re na vhuḓifhinduleli , nga nḓila i re khagala vhuḓifhinduleli i ṱuṱuwedzaho lwa tshidzumbe ndaulo na u vha hone lwa tshifhinga tshilapfu , hu na u humbula nga ha pfanelo dza vhuthu , ndinganelo , mulayo wa shango , na ṱhonifho ya mbofholowo nga muthu na demokirasi .
Fhedziha , mbadelo dza vhuya dza badelwa , mubadelwa a nga phakekanya masheleni ayo kha khathegori dzo fhambanaho dza u shumisa masheleni dze dza ṱanganedzwa .
Mulayotibe u ḓo engedza mutevhe wa vhutshinyi ha zwa vhudzekani zwi tshi elana na u sengiswa zwine hezwo zwi ḓo ita uri milandu ya zwa vhudzekani i kone u ya khothe na nga murahu ha miṅwaha ya 20 .
U lambedza zwishumiswa zwa u inga zwa mishonga zwo ṱoḓa u pfumbudzwa ha matshudeni .
- Naa fhethu ha u shumela ho fentseliwa uri vhathu vha songo kona u dzhena ?
Ndaka i khou vhuiselwa murahu hu nḓila ya u lwa na vhutshinyi na vhufhura nga kha Akhounthu ya Mbuedzedzo ya Ndaka dza Vhugevhenga .
Ro ṋanga u ita tsedzuluso ya tshihaḓu na miraḓo ya tshiṱafu yashu miraru i ḓivhiwaho sa ya khwine ra vha vhudzisa mbudziso dzo leluwaho .
Thandela dza tsireledzo ya zwiḽiwa dzi re kha mutevhe wa tshanduko ya tshiimiswa .
Nahone , theo dza mulayo dzo vhalaho dzi langaho zwiḽiwa na zwibveledzwa zwa zwiḽiwa , zwo swikisa kha vhudavhidzani vhu songo lingana kana u shaea ha vhudavhidzani vhukati ha mivhuso .
Mafhungo ane a fanela u dzhielwa nṱha ndi :
Nga maanḓa , nyambo dzapo a dzi athu vha hone nga maanḓa kha midia minzhi , nga maanḓa kha midia wa u gandisa na sekhithara dza theḽevishini .
Tshivhumbeo tsha vhuḓifari tshi na mishumo miraru , ire u ḓivha , u funa , na u humbulela .
Tshakha dza goloi dzine dza ṱoṱoḓea u vha na ḽinwalo ḽa thendelo ndi :
Ni songo ḽa zwiḽiwa zwa kale kana zwo tshinyalaho .
Tshanduko khulwane kha vhakolodi vha ḓivheaho ndi zwipiḓa zwo khetheaho zwa mukolodi a ḓivheaho , vhukale ha tshikolodo na u pfuka kha nzudzanyo dza mbadelo zwi tea u ḓihwa sa zwisumbi zwine mukolodi a vha o tshinyadza .
Masiandaitwa - masiandaitwa a kufhindulele kwavho o vha afhio ?
Thundu dzoṱhe dzi ḓo swaiwa zwavhuḓi nga nḓila yo bulwaho kha Mafhungo a Thundu na Tshumelo .
U dzudzanyululwa hu ḓo dovha hafhu u tendela Muhasho kha u ḓilivhanya hafhu kha sekithara ya phuraivethe .
Naho ḽihoro ḽo wanaho nḓivhadzo dza zwa muthelo ḽi songo kombetshedzea u dzhenelela , ḽihoro ḽi tea u ḓivhonadza na u thusa u ela zwiteṅwa kha akhaundu na u hanedza zwiteṅwa zwi si zwa ndeme .
Vhafariwa vha kale vha poḽotiki na vhalwi vhane vha vha na riṋe fhano vho vha ṱhanzi dza hezwo ngauri vho vha vhe tshipiḓa tsha mvelaphanḓa .
5.9 . Khabinethe na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma i khou fhirisela ndiliso dzayo kha muvhuso na vhathu vha ngei Thailand nga murahu ha u lovha ha Khosi Bhumibol Adulyadej .
Khwiniso dzi kha zwipiḓa zwiṱanu zwa milayo :
Mashumele a mbilahelo a hone nahone a a shumisea .
Khabinethe yo ṱahisa dzindivhuwo dzayo kha mushumo wo itwaho nga Vho Advokheithi Tlakula , ya isa dzindivhuwo dzayo kha mushumo we vha u ita vha sa ḓiṱoḓeli zwavho kha demokirasi yashu nahone vha vha tamela mashudu avhuḓi .
ṰHALUTSHEDZO NA KUPFESESELE
Hovhu ndi vhuṱambo ha vhureleli vhune ha pembelela gundo ḽa zwivhuya vhudzuloni ha vhuvhi , nḓivho na vhuṱali vhudzuloni ha u sa londa khathihi na gundo ḽa tshedza vhudzuloni ha swiswi .
Tsireledzo ya Ndindakhombo ya Tshikolodo tsha Masheleni yo vhumbiwa nga tsireledzo ya PRI na ya CRI kha tshiimiswa tsha zwa masheleni tsha Afrika Tshipembe tshe tsha ṋetshedza khadzimiso kha bindu kana khadzimiso ya masheleni a thandela malugana na u rengwa ha thundu na tshumelo .
Nga u shumisa nḓila ntswa dza wana masheleni na vhukoni ho khwinifhadzeaho ha zwa thekiniki , ro dzhiela nṱha thandela dza themamveledziso u itela u tikedza nyaluwo ya ikonomi khathihi na mishumo ya khwiṋe , nga maanḓa kha sia ḽa fulufulu , dzibada khathihi na ndangulo ya maḓi .
4 . Miraḓo ya Khoro ya Thendelanomviswa ya Sekhithara ya zwa Maḓaka :
Ṱalutshedzani uri ndi ngani zwi zwa ndeme naho zwi tshi nga ḓurela khamphani tshelede nnzhi ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Zwi ḓivhiwa kah mbuelo kana ṱhahelelo musi ndaka i sa ḓivhei .
9 . Komiti ya wadi i tea u vhigela murahu kha muḓivhimakone wa CBP malugana na thuso ye ya ṋewa ( uri i a shuma naa kana hai ) , kha mbigelamurahu wadini na kha Foramu ya CBP na Masipala
Arali zwo tea , dzangano ḽa vhuṱoli ḽa lushaka , kana ḽa dzingu ḽapo , ḽi fanela u sikwa .
Ndindakhombo ya vhuḓifhinduleli i ḓo katela khombo ya u phaḓalala ha mulilo .
1.3 . Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku wo thusa mabindu a 149 kha kotara ine ya khou sedzuluswa .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza nyaluwo ya u dzhia thekhinoḽodzhi na inovesheni dzo bveledzwaho fhano Afrika Tshipembe .
Muvhigo uyo u sumbedzisa uri zwazwino hu na vhathu vha linganaho 15,3 miḽioni vho tholwaho fhano Afurika Tshipembe .
Hafha ndi hone fhethu ha u ṱangana ha hugaledzwa .
U ita mbadelo dzo haniwaho na zwiitisi u ya nga mulambedzi .
1.1 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Khomishini ya Ofisi ya Muphuresidennde ya u Pfananya Tshanduko ya Kilima .
Sa vundu ḽine ḽa vha ṋemuḓi ndi fulufhelo ḽashu ḽa u engedza vhukonani vhuelanaho na mutambo wa khirikhethe u pfuka mikano ya luvhanḓe lwa mitambo na sika vhushaka havhuḓi vhukati hashu sa vhaimeli vho fhambanaho vha vhathu vhanzhi vha ḽifhasi .
Muvhigo u ṋetshedza mafhungo a vhukuma a elanaho na khombo . Heḽikhophutha na vhathu vha shumaho khayo .
Ri tea u vha vha fulufhedzeaho kha zwe Vho Madiba vha ri siela nga u isa phanḓa na u ḓiimisela havho ho khwaṱhaho kha demokirasi , u sa ḓiḓivha , khangwelo , u isa tshumelo vhathuni na u lwela vhutshilo ha khwiṋe ha vhathu vhoṱhe .
Akhaundu ya u vhulunga ya iwe muṋe ( PMSA )
3.Zwidodombedzwa zwiṅwe na zwiṅwe zwa rekhodo , ndi uri lushaka lwa rekhodo , sa tsumbo , maambiwa , nz ... :
Thanda dza u sumba hu tshi vhaliwa maṅwalo o hudzwaho , zwiṱori zwa luvhondoni na zwiṱanwa .
4 Goloi dz khetheaho Masipala , nga maanḓa ya dziḓoroboni na ya tshiṱiriki , i nga tea u vha na goloi dzo khetheaho .
Vha SAPS , nga maanḓa , vha vhona vhukonḓi kha u ṋekedza vhugudisi ho linganaho na nyendedzi u itela vhaofisiri na zwipikiṱere uri vha shumise lwo linganaho ndaulo zwo ḓisendeka nga milayo ha halwa mivhili ya lushaka na ya sumbe ya vundu .
Kha u ṱola mvelelo dza mbekanyamushumo dza AIDS dza Lushaka , kanzhi zwi itwa nga kha ṱhoḓisiso dzo ḓisendekaho nga zwitshavha u itela u vhona arali hu ho swikelelwa mvelelo dzo lavhelelwaho .
Sa zwine ḓivhazwakale ya ri sumbedza , vho lingedza u thoma mbofholowo vha tshi itela riṋe sa vhaswa na uri vho vha vha na zwiṱirathedzhi zwo fhambanaho .
Vha ḓo tea u fusha ṱhoḓea dzo fhambanaho dza vhunzhi ha vhathu vhashu .
Nyaluwo ya u ṱavha zwimela a si nga ha u thusa vhorabulasi vha u vhambadza vhaswa u bvelela fhedzi .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo : muholo wa mulanguli halutshedzo
Vhupo ha vhulanguli na tsumbedzo ya dzibada zwi thivhela ndangulo yo teaho ya vhuendi .
Nga u angaredza zwi tou vha khagala uri nga u thoma u shumisa tshiṱirathedzhi tshiswa tsha vhubindudzi , vhathu vha langaho ndaka ya thirasiti swikela ṱhoḓea dza miraḓo yoṱhe , hu songo sedzwa tshifhinga tshi tiwaho tsha vhubindudzi havho .
Hu nga bvelela mini arali vha sa ita ngauralo ?
Ro ponya ḽiṅwe ḓumbu zwi tshi kwama thaidzo ya vhashumi vha ṱhunḓu na tshavhi .
Hezwi zwi ḓo ita uri sekhithara ya masheleni fhano hayani i khwaṱhe na u dovha ya dzia .
Ndaka dzine dza tea u fhiriswa kana thandela khulwane dzine dza nga shuma sa tshiitisi tsha u vula mishumo ya ndeme kha ikonomi kha vhupo honovhu dzi tea u ṱaluswa nga u ṱavhanya .
2.2 . Vha Muhasho wa Mutakalo na vha Tshiimiswa tsha Malwadze a Phirela tsha Lushaka vha khou vha na tshumisano na vha Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi u itela u ita ṱhoḓisiso nga ha khombo ya u pfukiselwa ha vhulwadze uvhu fhano hayani hu tshi tevhedzwa Milayo ya zwa Mutakalo ya Dzitshaka .
Tshivhalo tsha amonia kanzhi tshi engedzedzea kha maḓi hune u sina zwi tshi bva kha zwi tshilaho zwi khou itea kha nyimele ya anarobiki .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muḓisi wa khumbelo u vhona uri zwidodombedzwa zwa vhukuma , zwi songo khakheaho na hone zwo fhelelaho zwo dzheniswa kha khumbelo .
Tsheo ya mukovho wa tshikolodo na ndangulo ya u badela murahu , tsha vhuvhili ndi ndangulo ya ṱhuṱhuwedzo kha tshitshavha na tsha u fhedzisa hune ha vha zwipiḓa zwa ndangulo ya tshikolodo .
Hezwi zwi ḓo thusa kha u wana vhathu vho teaho vha no bva tshitshavhani na / kana vhaḓisedzi vha tshumelo vha no ḓo shela mulenzhe kha sesheni dza u shuma hu tshi bveledzwa tshiṱirathedzhi tsha IDP .
Ndozwo iṅwe na iṅwe nga u tshinyadzwa yo katelwa kha notsi .
U topola mafhungo kerekeni na ḽifhasini zwa ṋamusi .
Nyambedzano nga ha mishumo kha nḓowetshumo di ḓo ṱoḓea kha mafhungo aya .
Vhadededzi kanzhi vha pfa vho no ḓi lemedzwa nahone vha wana zwi tshi vha konḓela u dovha vha ṱanganedza muṅwe mushumo .
Izwi zwi ḓo tikedzwa nga mushumo wo no thomiwaho wa Muhanga wa u Dzumbulula zwidodombedzwa zwa Masheleni , tsireledzo yo khwaṱhaho ya vha dzumbululaho zwiitwa zwi si zwavhuḓi , na nḓisedzo ya thikhedzo ya thekhinikhaḽa kha mihasho u itela ndangulo yo dziaho ya vhuḓifari .
Komiti ya Wadi i nga shuma Mushumo muhulu kha maga mararu a ndaulo ya kushumele :
u sa fara muhwelelwa
A zwi , naho zwo ralo , zwa ṱoḓa u dzulela u londota kana u vhuedzedza .
U farelwa lufhanga hu ḓo sedza kha vha re na zwigidi vha tevhalaho na / kana dzigulu Afrika Tshipembe :
Mbofholowo dzi dzhiwaho sa dza ndeme nga ḽifhasi ḽo bvelelaho dzo itwa uri dzi vhe dza nnḓa khavho .
Khumbelo ya thendelo ya u vha mudzuli wa tsho he - vhathu vho iimisaho nga vho he siani
Zwithu zwa ndeme zwo saukanywa na u vhekanywa nga zwigwada zwa mvelelo dza fumimbili zwine zwa vha mutheo wa Mbekanyamushumo ya muvhuso ya Nyito , dzo vhekanywaho kha vhuimo ha vundu na ha lushaka .
Zwiṅwe hafhu , ndivhanele ya zwibviswa vhukati vhashumi na mitengo ya themamveledziso i khou khwiṋisea .
Kha ndingedzo dza u khwinisa u shumiswa ha tshomedzo dzi re hone , Muhasho wo kwamana na vhashelamulenzhe vho fhambanaho u dzhenisa vhatshinyi kha vhuitwa havho ha ndeme vhune ha nga livhisa kha u fhungudza vhushai nga ngomu zwitshavhani .
Sa maḽekitshara , na riṋe ri a shumisa muhumbulo uyu kha mishumo yashu ya zwa saintsi .
Vhunzhi ha izwi zwi bva kha vhulimi , tshumelo dza tshitshavha , vhufhaṱi , na thengiselano .
Kha vhupo ha khavhamagabelo , mukukumuwo na tsinga dze dza vhangwa nga magabelo zwi nga vhanga tshanduko khulwane ya u tsa ha muṱavha kha khalaṅwaha , zwinzhi musi wa maḓumbu .
Kha miṅwe mimasipala u wana uri vha khou ṱoḓa u dzhia mikovhe ya ndinganyelo , vha ita tshikolodo banngani u badela tshikolodo .
U ḓadzisa kha zwenezwo , hu na mavu maṱuku a u isa phanḓa na dziṅwe mveledziso nga nṱhani ha nyimele ya ndeme ya nṱha ya vhupo ha zwi tshilaho .
Mulingiwa u fanela u vha o ima nga tshifhinga tsha u rekhoda hoṱhe nahone ha ngo fanela u sedza kha tshikirini tsha khomphyutha .
R2 500 i a ṱo ḓea phanḓa ha musi ḽaisentsi i tshi ṋekedzwa .
Muhulisei Mulangadzulo , Vhusimamilayo vhu khou ṱangana vhunzhi ha khaedu dza ngomu na dza nga nnḓa .
Gumofulu ḽi katela mbadelo dzoṱhe dzi elanaho na u pfukisela hu tshi katelwa immuno-suppressants
Nga nnḓa ha khethululo yo ḓitikaho nga murafho , vhupo vhune wa bva khaho na pfunzo , COVID-19 yo ṋaṋisa khethululo vhukati ha avho vhane vha shuma na vha sa shumi .
Ḽifhasi na Afrika Tshipembe zwo ḓibaḓekanya na mimuya yo fhambanaho ya tshanduko i no khou fhefhedza u mona na ḽifhasi .
Ngoho ndi ya uri , ṅwana a nga dzula a kha ndondolo ya mubebi o mu thubaho , arali vha nanga u vhuya vhoṱhe na ṅwana .
Miraḓio ya Komiti ya Wadi i tea u shumela u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwi wana nḓisedzo ya tshumelo .
Khonṱhiraka yo ḓo khunyeledzwa fhedzi nga muṋetshedzatshumelo kha kotara ya u fhedzisela ya ṅwana wa muvhalelano .
Tshivhumbeo na tshifhinga tsho teaho tsha u vhea iṱo kha thandela na u vhiga zwi ḓo fhambana kha dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe nahone zwi ḓo bva kha zwithu zwi fanaho na saizi , tshifhanga , khovhakhombo na u konḓa ha thandela .
Vhufa ha vhusikalupfumo uhu ndi tshiko tsha ndeme , tshiṋe tsha tea u unḓiwa hu si u sa londwa na u tshinyadzwa .
Idzi mbekanyamaitele dzi vhofhaho dzi tea u ambiwa nga hadzo kha mashango a dzitshakatshaka na fhano hayani hune ha vhonala hu na phimo ya nyaluwo ya ikonomi i ongolowaho u fhira idzo dzi rangelaho tshiwo tsha zwa masheleni .
Magumo a zwikhala zwo vuleaho zwa nnyi na ndaka dza phuraivethe zwi tea u topolwa zwavhuḓi u itela uri vhadzulapo na vhafhiri vha gondo vha ḓo kona u ḓivha mikano vhukati ha zwikhala zwa nnyi na nnyi , zwi si zwa nnyi na nnyi tshoṱhe na zwa phuraivethe .
Dzangano ḽa Mveledziso ḽa Botswana ḽo no ḓiwana maṅwe maitele .
Hezwi zwi dzhiiwa sa vhufa ho ḓoweleaho ha vhathu na u bvelela ha saintsi zwo ita uri hu vhe na vhuswikeleli kha na u tambiswa ha zwiko zwo ḓoweleaho zwa ḽifhasi nga nḓila i leluwaho .
9.2 . Tshumiso ya mbekanyamaitele i ḓo fhungudza tsitsikano kha mikano ya mavu a shango ḽashu u itela vhaendi vha pfukaho mikano na vharengisi .
( o ) u haṱululwa , kana u sedzuluswa , kha khothe ya nṱha .
Mutsiko une wa khou engedzea wa zwivhumbi zwa vhubveledzi , zwine zwo no ḓi thoma u fhungudzea zwi vhanga u gonya hafhu ha mitengo yazwo .
IDP ndi mutheo wa pulane dza masheleni na dza mushumo dza khoro .
Sa i zwi vhathu vha tshi lavhelela uri mitengo i khou ḓo gonya , vha renga hu tshe na tshifhinga , zwine zwa gonyisa ṱhoḓea , zwa sia mitengo i tshi gonya .
Vho no vhuya vha farelwa mulandu wa vhugevhenga kana u imiswa mushumoni ?
U vha tshikoloni2
Mutshimbidzi u shela mulenzhe kha u bvelela ha muṱangano nga u : vha muthetshelesi wavhuḓi thusa u ṱalutshedza tshipikwanyangaredzi tsha muṱangano , na zwipikwa zwo livhaho thusa muṱangano uri nyambedzano i dzule i nḓilani yone , u itea uri muṱangano na nyambedzano zwi vhe zwi vhuedzaho ita notsi dza vhukuma dzi sumbedzaho mihumbulo ya miraḓo thusa tshigwada u davhidzana nga nḓila yone sika nyimele ya ee ! , ine ya bveledza , yo vuleaho kha mihumbulo miswa na u sedza kha thasululo .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo vha i rumele kha SARS .
Tshitendeledzi tsha mitengo ya zwivhambadzwa na tshandulo ya ikonomi i sa nyeṱhi mashangoni manzhi zwo vha thikho dza nyaluwo ye ya bvelela miṅwahani ya zwenezwino .
Zwihulwane zwa muvhigo zwi katela vhufarisani vhukati ha muvhuso na khamphani dza migodi kha u ṋetshedza nnḓu na kudzulele kwa vhuḓi kwa vhashumi vha mugodini khathihi na miraḓo ya zwitshavha .
U ingamela ha misi yoṱhe nga madokotela vha zwifuwo vha shumaho nazwo vha a khwaṱhisedza u vha na nzhele na u tandulula thaidzo idzi hu tshe na tshifhinga .
Phirisela ya vhuvhili ine nda humbula uri i wela kha phirisela ya u thoma ndi phirisela i bvaho kha vhunzhi u ya kha ndeme .
Vhashelamulenzhe vha ḓo lingiwa malugana na nḓivho yavho ya thyori na zwikili zwa phurathikhaḽa .
4.4 . Muvhuso - u kha vhufarakani na Ofisi ya Muṅwaleli ya Mashango a mulanganelano , Yunivesithi ya Afrika Tshipembe ( UNISA ) na Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Vhaswa ḽa Lushaka - vha ḓo vha ṋemuṱa wa Muṱangano wa mashango a Mulanganelano wa Vhuvhili nga ha Mishumo ya Vhaswa ngei kha khamphasi ya UNISA NGEI Pretoria u bva nga ḽa 8 u swika ḽa 10 Ṱhafamuhwe 2016 .
- U rwela bola nṱha ha nethe hu tshishumiswa nga ngomu ha tshanḓa , e na khonani
Tshenzhemo fhasi ha dziṅwe mbekanyamushumo dzi fanaho na TSP dzi ṋea muhumbulo wa uri vhathu vhanzhi vhane vha ḓo vhuelwa nga u nangiwa ha pulane ntswa vha nga takalela u sala kha pulane ya kale nga nṱhani ha vhufaluvalo .
Maanea aṋu a tea u vha o lapfa nga phara nṋa .
Ndaela ya khoro nga fhasi ha khethekanyo iyi i nga , zwi si na ndavha na tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshi re ngomu ha tshikimu tsha ḽaisentsi tshire na vhushaka , tshine tsha nga itwa uri tevhedzwe lu sa fheli kana lwa tshifhinga itsho tsho tewaho nga khoro .
3 . Kha vha wane wadi dzine dza vha na tshivhalo tshinzhi tsha zwivhuyedzi na zwivhuya na dzine dza vha na tshivhalo tshinzhi tsha vhuthengathenga na vhushushedzi
Mihasho , zwiimiswa na mazhendedzi oṱhe ane a khou shela mulenzhe kha mulandu a na ndivho ya u ṋetshedza tshumelo dza maimo a nṱha , fhedzi tshiṅwe tshifhinga zwithu a zwi tshimbili nga nḓila ye zwa vha zwo lavhelelwa ngayo .
U tevhelela u thoma u shuma ha dzithemendelo
Zwenezwo-ha , hu tea u vha na kutshimbidzele kune CBP ya rerisanwa ngakwo ngomu kha masipala , siani ḽa zwa polotiki , thekhiniki , na vhulangi , malugana na zwa masheleni khathihi na tsheo ye ya tshewa yo imelwa nga tsheo ya Khoro ya uri vha ha masipala vha na lutamo lwa u isa phanḓa na Ḽiga ḽa 1 ḽa CBP .
Mitshila i tevhelaho i amba mini ?
Mutshudeni u ḓo shumisa mashumele a mbadelo dzo swikelelwaho nga akhaunthu ya mbadelo .
Para-fund dzi ḓo vha na tshivhalo tsha dzikhoso dza nyito dzo vuleaho khadzo arali themendelo dzi re afho nṱha dza ṱanganedzwa .
Thandela dzine dza lingedza u bveledza teo dzo ima nga dzoṱhe kana hu na tshumisano na yuniti dza teo na madzangano maṅwe-vho kha masia a saintsi , mbalo , thekhinoḽodzhi , mulayo na ikonomi .
Arali vha sa ita ngauralo vha nga fhedza vha si tsha wana phasela ya zwiḽiwa , vautshara kana . tshelede ya ṅwedzi wa vhuraru .
Pfunzo kha zwipiḓa zwoṱhe zwi sa kateli dziyunivesithi na dzithekinikhoni dza pfunzo
Hezwi zwi ḓo ṋetshedza thusedzo ine ya khou ṱoḓea vhukuma kha sekithara ya u fhaṱa ye ya vha i kha mutsiko lwa tshifhinga nyana .
Nḓou tharu dza mbo gonya thambo Dza dadamala khayo dzi tshi ṱonga .
Madzinginywa kha Muhasho na u tevhedza Mbidzo ya khethekanyo dza Mbuelo .
Hu na phambuwi dzi si nnzhi hune izwi zwi nga si bvelele , sa tsumbo , hune ha vha na nḓila ya ndeme i fhiraho nthihi .
Foramu ya Lushaka ya Vhugevhenga ha Khemisi i tshimbidza ṱhoḓisiso dza lushaka zwi tshi kwama vhugevhenga ha khemisi , u davhidzana na vhashelamulenzhe , na u tshimbidza mafhungo a zwa vhusevhi .
Hu na mafasiṱere mangana kiḽasini ?
( f ) U ṱoḓa khathihi na ndugiselo ya u bvisela khagala rekhodo , mbadelo i ḓo vha R15 , 00 nga awara iṅwe na iṅwe kana tshipiḓa tsha awara , hu sa katelwi awara ya u thoma , ine ya vha ya u ṱoḓa uhu khathihi na ndugiselo .
Mulayo wa lushaka u nga shumisa mbonalo iṅwe ine u ya nga maitele a kale ya shumiselwa izwi .
( 2 ) Milayo na ndaela dza Khoro ya Lushaka ya Vunḓu zwi tea u ita uri hu vhe na -
Naho zwi songo sumbedziswa kha pulane ya kushumele ya ṅwaha nga ṅwaha , hetshi ndi tshisumbi tsha ndeme tsha vhuṱhogwa tsha ndeme ya mutakalo .
Muingamutengo wa mukaṋoni na muingamutengo wa zwibveledzwa zwapo une wa tea u badelwa kha mimoḓoro yo tou ṱunḓwaho na ye ya bveledzwa fhano hayani .
Khethekanyo dza zwa Tshishumiswa tsha zwa Mulayo tshi ṋetshedza tshumelo ya vhukati lune nga mbumbo wa tou nanga zwi tshi kwama u nanga tshibveledzwa tsho tiwaho tsha zwa masheleni .
Naho kushumele kwa zwa ikonomi uku , ri wana maanḓa kha u vhiga tswikelelo dzo ṅwaliswaho kha ṅwaha wo fhiraho , hune arali zwo vha zwi siho tshiimo tshashu tsho tshi ḓo vha tsho ṋaṋa .
Muhasho wa Tshumelo ya Tshitshavha na uri i fanela u ḓa na CV yo fhelelaho ( hu tshi katelwa na referentsi dzi kwameaho mbili ) na khophi dza ndalukanyo dzo khwaṱhiswaho .
Kuhumbulele kwa vhathu vha Xhosa ndi kwa uri arali muthu a na nḓivho nga ha manditi , na ene a nga ita zwa vhuloi .
U mona na ḽifhasi , vhatholi na mivhuso yavho vha khou u itela khaedu khamphani khulwane dza dzitshakatshaka dzi badelaho zwiṱuku kana dzi sa badeli muthelo kha mashango ane dza shumela khao .
Nga huṅwe hu ṱoḓea maṅwe mafhungo u bva kha vhone kana muṋetshedzatshumelo wa ndondolo ya mutakalo wavho musi hu tshi sedzuluswa mbilo .
Vhalwadze vha pfukiselwa u bva kha vhuongelo ha nnyi na nnyi u ya kha ha phuraivethe ya Ḓorobo ya Kapa na zwitumbu zwa vhafu zwa bviswa nga vha Tshumelo ya Vhuṱoli ha Zwivhangi na masiandaitwa a malwadze .
Madzangalelo aya , a khou ṋaṋa u topola mimaraga miṱuku fhedzi i vhuedzaho vhukuma kha dzingu na u vhea khomboni mbilo dzao .
Ṱhalutshedzo na yone i na khonadzeo ya u vha i songo ḓoweleaho dza dziṅwe mveledziso kha sia ḽa mulayo wa khamphani .
Kha shango ḽanga , mvelelo dza ela uhu zwi amba pfusho , vhuḓikukumusi vhune ha ra ḓivhofha vhukuma kha mushumo u ḓaho .
Vhatholi vha tea u rumela muvhigo wa mutakalo wa u thoma musi vha tshi u wana kha dokotela .
Vhunzhi ha zwivhangi izwi zwoṱhe zwi sumbedza kha maṅwe maga a u dzhia pfanelo dza vhutshilotshedza dza vhathu kha vhupo na kha tshaka dza maikhirobiala dzine dza dzula vhuponi hashu .
4.4 . Khabinethe yo toololelwa nga ha Minisiṱa wa Gwama , Vho Nhlanhla Nene , vhane vha khou thoma mushumo wa u vha Muphuresidennde wa Khoro ya Dziminisiṱa dza Vhubvaḓuvha na Tshipembe ha Afrika ya Tshigwada tshi lwaho na Tshelede yo wanalaho nga nḓila i si yavhuḓi , lwa ṅwaha muthihi .
Muhasho u ḓo shumisa zwishumiswa zwawo zwa u pulana u ṋekedza thikhedzo dzi pfadzaho u itela ḽeveḽe dzo teaho dza ndambedzo u bva kha vha Gwama ḽa Lushaka na ḽa Vundu .
Mulangadzulo a kha ḓi bvaho u khethiwa u tshimbidza khetho iyi .
DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi ha koni u dovha a vha rumela muṅwe mushonga u swika a tshi wana mushonga muswa wo randelwaho .
3.4 . Khabinethe i isa ndiliso kha miṱa na khonani dza vhathu vha 235 vhe vha lovha nga mulandu wa khombo dzababani nga tshifhinga tsha holodei dza Phaseka .
u khwaṱhisa maga o thoṅwaho u thusa dzico-operative na mabindu maṱuku nga maanḓa ane a vha na vhafumakadzi nga ngomu , nahone hu tshi ombedzelwa vhugudisi na mimaraga , hu tshi katelwa u a ṱanganya na fhethu ha thengiso hu ḓihwaho ;
Musi tshikhala tshi tshi khou fhungudzea , maanḓa a ya gonya na visa vesa .
Muhasho wo dovha wa bveledzwa sethe ya tsumbakushumele nyangaredzi dza u thusa u mavundu u bveledza nzudzanyo dza tshiṱirathedzhi dzi ṱoḓiwaho .
Mveledziso ya tshoṱhe i tea u vhona uri mbuelo dza ikonomi yashu i khou bvelelaho u bva kha nyaluwo i si na vhuakhwa na mveledziso ya tshayavhupfa kha tsireledzo ya zwa mupo .
U ya nga tshifhinga , zwileludzi zwi bulwa kha nyimele i fanaho na ya pfanelo .
Tsumbo dza tshaka dza mavu o fhambanaho
Nyavhelo dzi tevhelaho dza tshifhinga u itela luambo dzi thoma u shuma nga 2012 .
Izwo zwine zwa ḓivhiwa sa fulufulu ḽo vanganaho ndi zwone zwine zwa ita uri hu vhe na ndinganyiso vhukati ha zwiko zwa fulufulu hu tshi itelwa u khwaṱhisedza nḓisedzo ya fulufulu ḽi fulufhedzeaho uri hu kone u swikelwa ṱhoḓea dza fulufulu dzine dza khou engedzea nga luvhilo fhano shangoni .
Kha vha ḓivhadze na u kwamana na vhoṱhe vha kwameaho na vha na dzangalelo hu sa athu fhela maḓuvha a 180 u bva kha ḓuvha ḽa nothisi .
Ro ṱuṱuwedzwa nga phindulo yavhuḓi ya Tshantseḽara Vho Schroeder ya u tenda u tikedza maano aya .
Ni vhona u nga vhana vha funesa zwikhipha zwi re na ḽebuḽu kana zwi re na mbonalo nngede ?
Ndo kwamea nga maanḓa nga u vhulawa ha vhaofisiri vha mapholisa , nga maanḓa nga tshifhinga tshino tsha u shuma nga u rali kha ṅwaha musi ri tshi khou vha ṱoḓa nga maanḓa , uri vha linde zwiṱaraṱa zwashu .
Zwino mme anga vha tea u ṱoḓa mushumo .
Mafhungo are kha ndimana ire afho nṱha a vhumba tshipiḓa tsha ndeme kha ngudo dza miṅwedzi ya rathi ine ravha khayo .
Kha mveledziso ntswa , hu tea u sedzwa zwiṱuṱuwedzi zwo vhalaho musi hu tshi nangiwa saithi yoneyone ya ṱhoho ya mushululo .
U tevhedza mbekanyamaitele dzo teaho dza SAPS .
U kwamana na zwipuka zwi nga bveledza zununese ( vhulwadze vhu pfukiselwaho u bva kha zwipuka u ya kha vhathu ) .
Luṱingo lwa misi yoṱhe lwa u badela lwa Muhasho wa zwa Mbambadzo na Nḓowetshumo ḽo ṱanganedza ṱhingo dzi swikaho kha 20 000 kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , na ndeme ya mbadelo dzo itwaho yo vha R210 miḽioni .
U thomisa ha zhendedzi ḽa mveledziso .
3.3 . Afrika Tshipembe , sa nga nḓowelo , ḽi ḓo bvela phanḓa na sedzulusa nga u ṱavhanya zwiwo zwi fanaho na zwenezwi .
Muvhuso u kwama nyimele dza mabindu a sekhithara dzoṱhe dza ikonomi , hu tshi katelwa na u vhubveledzi .
Khabinethe i huthihi na Muphuresidennde Vho Zuma kha u fhululedza vhawini vha Pfufho dza vhuvhili dza Vhuthu .
U engedzadza , vhaṋe vha mabindu vho bvelelaho vhanzhi hu si na u timatima vha kha vhuimo ha khwine u fhira vhalanguli vha khamphani vhanzhi u gudisa na u eletshedza nga ha mabindu maṱuku na a tou kona ḓitshidza fhedzi nga ha uri vha nga alusa na u vha mabindu o khwaṱhaho hani .
Naho hu na maga a tsireledzo a no khou shuma hu ḓi vha na mitsiko i dzulelaho u vha hone fhethu ho tsireledzeaho u bva kha zwitshavha zwa nga tsini , mveledziso ya mimaini na dzi indasiṱiri khathihi na mveledziso ya dziḓoroboni .
U ḓiṅwalisa kana u shandukisa nomboro yavho ya luṱingothendeleki , vha nga :
Tshiṅwe tsha zwisumbi zwa ndeme zwa u khwinisea ha vhukoni ndi khwiniso i songo ḓoweleaho ye ra i vhona kha vhubveledzi ha vhashumi .
Kha vha thuse vhagudi u ṱumanya ṱhoho na tshenzhemo yavho vhone vhaṋe .
Vhupo ho ṱaluswa nga ḽevele ya vhushai ya nṱha , ḽevele dza ḽitheresi dza fhasi na zwikili zwiṱuku zwa mabindu maṱuku u ṱanganedzwa kha makete muhulwane .
Ndivho ndi u fhaṱa hafhu vhuongelo ho vhalaho ngei kha tshiṱiriki tsha ḓorobo khulwane ya Cape Town .
U vhalela zwi re buguni yawe nṱha e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri ; tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Vhaimeli vho khethwaho vha ḓo dalela zwikolo vha songo ḓivhadzwa vha ḓisa mivhigo ya zwe vha vhona uri ambiwe ngazwo kha Vhusimamilayo na kha Khabinete .
Mvelelo idzi dzi nga kha ḓi shumiswa kha nzudzanyo ya fhethu hu re kule hu tshi shumiswa modeḽe wa mbalo .
Arali na nga lavhelesa kha tshivhalo tsha vhathu vha re Kapa Vhubvaḓuvha , tshivhalo tshi khou fhungudzea , nahone izwo ndi thaidzo .
U pulana na u ṱola kha zwa matshilisano
Khabinethe i vhidzelela vhoṱhe vha kwameaho uri vha ḓidzhenise kha mawanwa nga nḓila i vhuedzaho .
Hezwi zwi katela tsedzuluso ya Nyendedzi dza Lushaka dza Komiti dza Wadi .
Rainbow Foods i shuma nga dzibulasi dza khuhu , khathihi na tshigwayo tsha zwiḽiwa zwa khuhu na vhuthothonyeloni Gauteng , naho hu na uri a hu na na tshithihi tsha zwiimiswa zwa u phurosesa khuhu tsha khamphani tshi wanalaho vunduni .
Arali vha sa athu fushea nga mvelele , vha nga isa fhungo heḽi khothe .
Mafhungo o ṱahiswaho kha odithi dza IT a ḓo ṱolwa nga Komiti dza Odithi kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho .
Ndangulo ya tshiteṅwa ya maḓi a mvula fhethu ho yelaho nṱha .
Khabinethe i amba na vhashumisi vha bada khulwane dza Gauteng uri vha tevhedze mulayo , na u sumbedza vhudzulapo havho zwavhuḓi khathihi na uri vha vhe tshipiḓa tsha u ita uri Afurika Tshipembe hu vhe ha khwiṋe nga u ḓiṅwalisela e-tag ( thege ya mbadelo ya bada ) na u badelela u shumisa hedzi bada dza nṱhesa ḽifhasini .
Kilima ya Ireland i tou nga i a lingana , nahone thempharetsha dzi nga dzi a fana u mona na shango ḽoṱhe .
Ri dzhia izwi sa tshikhala tsho teaho tsha u awela ra ya tieni .
Vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha murengisi kha murengi , hu nga vha hu na konṱiraka , nga nyito yo khakheaho kana nga iṅwe nḓila , a vhu nga fhiri ṱhanganyelo ya mutengo wa konṱiraka , tenda ha vha uri tshikalo itshi a tshi nga shumi kha mutengo wa u lugisa kana u tshintsha tshishumiswa tshi sa shumi .
Ho dzheniswa nomboro yo khakheaho ya muraḓo .
Khumbelo ya u lulamisa zwidodombedzwa zwo khakheah
Naho zwo ralo , u tevhedza idzi mbekanyamitele zwo sumbedza u vha khaedu khulwane .
22.8.1.2 Muitakhumbelo nga ha khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ya u sa ṋetshedza khumbelo ya u swikelela .
Pulanani zwikhala uri zwi vhe zwiṱuku nahone zwi si zwa tshiofisi nga mvumbo na vhukhwine , u itela u kunga , u dzula zwavhuḓi nahone hu si na u tsikeledzwa .
Minerale u no wanalesa wa vhukhroumu ndi khromaiti , hune vhukhroumu ha itea kha tshiimo tsha thirivaḽenthi .
Zwiṅwe hafhu , yo dzhenela kha miṱangano ya ḽevele ya nṱha mivhili kha OECD ṅwaha wo fhiraho u sedzulusa nḓila dza mveledziso dza mbekanyamaitele ya zwa vhulimi dzadza mveledziso ya OECD na khetho dza mbekanyamaitele dza mveledziso na mbambadzo .
Aphiḽi ya ndaulo ya muthelo ndi maitele kavhili : u hanedza na tsheo ine ya nga imela phambano .
Naho ho vha na hedzi ndingedzo dzoṱhe , khathihi na khakhathi ye ya vha i tshi tou vha khagala kha vhupo vhu kwameaho , vhashumi vha zwa tsireledzo vho kundelwa u zwi vhona .
Vha fanela u isa Ndaela ya Tsireledzo ya Tshifhinganyana kha Ofisi ya Sherifu kana tshiṱitshini tsha mapholisa tshine tsha vha tsini na hune muhwelelwa a shuma kana a dzula hone .
Lufhera lwa u Ḽela lwa Buthano ḽa Kale lwo vha lu tshipiḓa tsha tshivhumbeo tsha u thoma tsha 1885 , tshe tsha vha tshi tshi shuma sa Nnḓu ya Buthano ḽa Vhusimamilayo ḽa Kapa .
Thendelano ya Bodo i bvesela khagala maitele a mavhusele a khamphani khulwane a re hone kha Bodo ya Ndindakhombo ya Vhusayamushumo na hune Bodo , dzikomiti na ndangulo zwa vha uri zwo ḓidzhenisa zwoṱhe .
Fhedzisani mafhungo afho fhasi : Ḽiṅwe ḓuvha ndo
Tsheo dzi itwa nga nḓila ya demokirasi na hone i re khagala musi hu na u dzhenelela ha vhadzhiamikovhe vhoṱhe vha ndeme .
Na musi ri sa athu u bva ra yo lingedza , ro fhedza awara nnzhi ri kha ḓi amba nga ha uri zwi tea u vha nga nḓilaḓe , hu na maga afhio o tiwaho .
Vhupo ho vuleaho kha luvhondo lwo livhanaho na mukano wo tiwaho : Musi vhupo ha luvhondo ho tibedzwa nga u engedzea ho vuleaho , zwikhala zwa tsireledzo zwine zwa engedzea zwi a engedzea .
Kha vha ḓadze tshifhinga tsha nga 1 madekwana ( kha vha rekhode tshivhalo 2 tshe mushonga muṅwe na muṅwe wa 3 dzhiwa ngatsho kha awara dza 24 ) 4
Khophi dza nḓivhadzo dzi fanela u ṋetshedzwa kha ḽiṅwalo ḽo khetheaho na uri a ḽi tei u vha tshipiḓa tsha ḽiṅwalo ḽa nyangaredzo , oda ya u renga , vhuṱanzi ha mbadelo kana maṅwe maṅwalo o nambatedzwaho .
Musi maswole aya a tshi lingedza u humbela zwiḽiwa vhathu vha zwifha vha ri a vha na zwiḽiwa .
Mushumo wa Komiti ṱhukhu : I ṋetshedza nyimele yo tsireledzeaho nahone hu na tsireledzo kha vhafariwa , zwi tshimbilelanaho na tshirunzi tsha muthu , na u ṋetshedza tsireledzo kha vhashumi na tshitshavha .
Naho hu na uri zwa u ombedzelwa ha tsumbamaitele zwi tshi ḓo itwa kha u tsireledzwa ha vhupo ha maḓi , zwiṅwe zwiteṅwa zwa mupo na zwone zwi ḓo katelwa afho hune zwa vha zwo tea .
Zwe nda vha sumbedza zwinozwino hafhaḽa , hezwi zwoṱhe zwo itea nga tshifhinga tshithihi .
Vho rambiwaho kha tshiswiṱulo itsho ndi vharangaphanḓa vha madzangano a vhadzulapo vha lushaka vha vhabvannḓa vha dzulaho Afrika Tshipembe vhe Muphuresidennde vha ṱangana navho nga 2015 .
Kha sia iḽi , vhashumisani na riṋe ndi vhone vha tsheaho tsheo .
Zwenezwino , muṅwe wa vha ofhiwaho nga maanḓa ngei Poland na muṅwe a humbulelwaho u vha murangaphanḓa wa tshigwada tsha vhugevhenga o humiselwa Poland u bva Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , u laṱiwa na malaṱwa a mulimo , vhuendedzi vhu siho mulayoni , u tevhuwa ha ole , u wa ha vhupo ha zwa maḓanzheni , vhugevhenga ho dzudzanywaho vhu shandukaho , na zwiṅwe , zwo shushedza vhukuma maḓanzhe a Afrika , lwanzhe na maisha .
Vhatholi vha tea u ḓadza Tshipi ḓa A tsha form W.Cl.2.
Kha masia haya zwi dovha hafhu zwa konḓa ngamaanḓa u kungedzela bisimusi uri i lambedze tshelede ya u thoma mishumo iyi .
Mishumo iyi i katela :
Hu na vhuṱanzi ha uri u sa lingana nga mbeu zwi ṋaṋisa u vhewa luṱhaṱheni ha vhafumakadzi na vhana siani ḽa mutakalo .
Thendelano ya Vhufarani ha Ikonomi na EU yo vha hone nga Khubvumedzi 2016 , izwi zwi ḓisa zwikhala zwiswa zwa tswikelelo ya makete kha zwibveledzwa zwa Afrika Tshipembe .
Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 117 , wa 1998 sa wo khwiniswaho u tendela masipala wa Khethekanyo A na khoro ṱhukhu kana sisiteme ya u dzhenelela ha wadi , kana masipala wa Khethekanyo B na sisiteme ya u dzhenelela ha wadi , na Komiti ya Khorotshitumbe kana Meyara dza Khorotshitumbe vha fanela u vhiga ṅwaha nga ṅwaha nga ha u dzhenelela ha Tshitshavha na madzangano a tshitshavha kha mafhungo a masipala .
Vha ṋwale na u saina thendelano yo tou ṋwalwaho ine ya bula uri vha tshipiḓa tsha mbumbano
Zwidodombedzwa zwa vhuṋe sa dzina , ḓiresi , nomboro dza luṱingo na miṅwaha .
Komiti ya Vhutshimbidzi i khou ṱola mvelaphanḓa ya tsedzuluso .
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi shuma na mugudisi luvhili kha vhege .
Muvhuso u khou ita zwoṱhe nga mannḓa awo kha u shumana na thaidzo ya ṱhahelelo ya muḓagasi kha shango .
Dzi nga dovha dza shuma kha u khwaṱhisa mashumele a u thivhela vhugevhenga khathihi na u shuma sa tshisumbasia kha zwiṱirathedzhi zwa mihasho ya muvhuso yo fhambanaho .
Mafhungo a zwa vhushaka ha vhashumi na mishumo
a vha na muholo
3.7 . Khabinethe yo tendelana kha u khethwa ha miraḓo i tevhelaho lwa themo yo salaho ya Bodo ya Zhendedzi ḽa Tshikhalani ḽa Lushaka ya Afurika Tshipembe ya zwino , ine ya khou fhela nga dzi 31 Shundunthule 2014 .
U ya nga ha Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 1998 , mukhantselara wa PR a si muraḓo wa vhukuma wa Komiti ya Wadi .
Arali vhurangeli hoṱhe ho dzinginywaho ho bveledziswa nga vhuḓalo na u tikedzana , momenthamu wo katelaho hoṱhe wo vha tshi ḓo vha wo bveledzwa .
Ri tshi ya phanḓa , mihumbulo i lavhelelwaho u bva kha tshumelo ya nnyi na nnyi yo fhambana nahone i buletshedzwa zwi si zwavhuḓi .
1.18 vha ḓo vha tendela uri vha humbele muthu wa u vha tikedza ( hu nga vha shaka kana khonani ) uri a vha fhelekedze khothe ; na
Zwitshavha u mona na ḽifhasi , hu tshi katelwa zwitshavha zwa vhongwaniwapo /zwa sialala kha ḽa Afurika Tshipembe , ndi kale zwi tshi khou shumisa nḓila dzi si dza vhulamukanyi dza vhongwaniwapo u tandulula thaidzo .
( g ) Tea u dzhiela nṱha u fhambana na u pfesesa phambano dzi elanaho na murafho , mbeu , vhurereli , mirafho , luambo , vhukale , vhuimo ha ikonomi na zwa vhudzekani na zwiṅwe ;
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ( CBP ) ndi lushaka lwa u pulana ha tshelamulenzhe he ha sikelwa u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha tshitshavha khathihi na u hu ṱanganya na Pulane ya Mveledzisoṱhanganeli ( IDP ) .
Muṅwalisi wa GMO u sedzulusa u tevhedzwa ha khumbelo ha mbetshelo dza Mulayo wa Zwi tshilaho zwine zwa Shandukiswa lwa Dzhenethiki ( Zwi tshilaho zwine zwa Shandukiswa lwa Dzhenethiki ( GMO ) )
U ḓi funga uhu hu tea u shandukiswa ha vha maga a u shuma nga nḓila ine ya engedza zwikhala zwa vhaswa , nga u vha fha vhukoni ha u dzhenela tshoṱhe kha vhutshilo ha zwa ikonomi na ha tshitshavha , na u ṱuṱuwedza kutshilele kwa u londa mutakalo .
Vha na vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza vhuitwa ha Muhasho wa Vhulimi na Mveledziso ya Mahayani wa KwaZulu-Natal maelana na vhuvhekanyandeme ha Muvhuso wa Lushaka na wa Vundu ḽa KwaZulu-Natal .
Musi ro ṱuṱuwedzwa nga bono ḽashu ḽa u ṋetshedza Tshumelo dza Ndulamiso dza khwine u itela Afrika Tshipembe ḽo tsireledzeaho , ro isa phanḓa na u engedza tshumelo dzashu kha tshivhalo tsha nyaluwo ya vhathu na zwitshavha .
Nzudzanyo puḽane iyi ndi ine ya katela mihumbulo yo fhambanaho ine ya bva kha sekhithara dza tshitshavha dzo fhambanaho .
Zwisumbi zwa kushumele : Tshithu tshi shandukaho tshine tsha tendela u khwaṱhisedzwa tshanduko kha mveledziso ya u dzhenelela kana u sumbedza mvelelo dzi elanaho na zwo dzudzanywaho .
Fhedzi , maṅwe a madzangano aya o kundelwa tshoṱhe u isa phanḓa nyambedzano .
Nga nyito , mupulani u dzhia vhurangaphanḓa sa mukonanyi na mutshimbidzi .
Ri a livhuwa muya wa muṱa , tshitshavha na mishumo ya u ḓiṋekedza i ṱuṱuwedzaho vhathu vhanzhi u thusa avho vho kwameaho nga tshiwo , nga hezwi zwifhinga zwi konḓaho .
Vhakhiresite vha dovha hafhu vha ṱuṱuwedzwa u tshila nga mulalo na vhathu vhoṱhe .
Khabinethe i vha tamela mashudu na uri vha vhuye vho vhulungea .
e Nḓowenḓowe ya tholokanyonḓivho U topola zwidodombedzwa zwihulwane kha zwe zwa vhalwa .
Vha ḓo kona u swikela tshoṱhe mutakalo , pfunzo na mishumo ya vhuḓimvumvusi .
Mulayo wa Zwa Mutakalo zwa Tshiṱiriki ndi wone mulayo muhulwane une wa ṋekedza muhanga wa tshumelo dza zwa mutakalo u no angaredza .
U ṋetshedza vhupo ho tsireledzeaho na dzilafho ḽa malwadze sa zwo bulwaho nga Mulayo wa Vhuongi , Mulayo wa Mutakalo Mushumoni na Tsireledzo na miṅwe milayo yoṱhe yo teaho .
RiḓovhabuguyaGEMSyavhuimana,uvhofholowa na ya u thoma u vha mubebi musi vha tshi ḓiṅwalisa .
Nga murahu ha nyambedzano , komiti yo wana uri mavharivahri kha Minisita o vha a si na midzi .
U nanga ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo ya 3 u itela u ṋekedza nyimele kha ngundo dza Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona
A Ḽo vha ḽi tshi khou ṱoḓa thuso .
Ṅwaha wa muthelo lwa dzikhamphani u anzela u vha ṅwaha wa muvhalelano wa khamphani u itela u vhiga zwa masheleni .
U ita mvetamveto na u editha dzikhonṱhiraka na maṅwe maṅwalo a zwa mulayo u tou fana na maanḓa a ramilayo , vhulaedzwa , khwaṱhisedzo , zwiṅwe-vho . zwi dzulela u itwa .
Mbekanyamaitele khathihi na mulayo zwi dededzwa zwihulwane nga ṱhoḓea ya u fhungudza kushumisele kwa muthu nga muthu zwine zwa swikisa kha u kunwele ku si kwavhuḓi kwa halwa .
U ṱalutshedza uri kuvhekanyele kwa maipfi a bono a fanela u sumbedza nzudzanyo ya mvelel dza ndeme dza wadi .
Tshumiso ya maḓi a nga fhasi kha zwa phuraivethe miṱani na ndivho dza u zwipuka ya u sheledza i ḓo , naho zwo ralo , a zwi nga ḓo tou langiwa lwo tiwaho nga nnḓani ha musi madzangalelo a tshitshavha a vha e khomboni .
Mbudziso ine nda ṱoḓa u i vhudzisa i fana na yo vhudziswaho nga Phurofesa Melody .
Zwi na masipala muswa wo nangwaho zwauri mbekanyamushumo i ḓo itwa kha vhuimo hapo .
( a ) u bvisa ndaela kha Khorotshitumbe ya Vunḓu , i ṱalutshedzaho tshipiḓa tsho dzhiwaho nga u sa kona u ita mishumo iyo , na u bula vhukando vhu teaho u dzhiwa uri hu kone u itwa mushumo ;
Muvhuso wa mveledziso u shumana na zwiitisi zwihulwane zwa vhushai na u sa lingana .
Arali maga na mulayo muṅwe na muṅwe zwa kushumiselwe kwa webusaithi iyi zwa sa shumiswe u swika kha gumofulu kana u shuma nga ṅwambo wa tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe , maga na milayo iyo zwi nga ḓo vha khonṱhiraka ya mulayo u bva kha maga na milayo yo salaho .
Hu sedzwe zwishumiswa zwa tshitandadi zwo telwaho Zwikili zwa Vhutshilo zwo dodombedzwaho kha khethekanyo ya 2 na zwishumiswa zwa Themo ya 1
Muvhigo wo bula ngoho ya u ri tshithithisi tshihulwanesa kha tsireledzo ya vhathu vha Afrika Tshipembe ndi thaidzo dza matshilisano a zwa ikonomi u fana na vhushai na vhushayamushumo , na ḽeveḽe ire nṱha ya khakhathi na vhutshinyi .
10.1.1 Thuso na inthaviyu zwi fanela u itwa maelana na vhashumi vhane vha kha ḓi ḓo ṋewa zwikhala u itela ndivho ya :
Hezwi zwi ḓo fhungudza u hoṱefhadzwa ha migaganyagwama ya zwibadela zwa nnyi na nnyi nga u badelwa ha masheleni manzhi .
Ngoho ya mafhungo ndi uri nyambedzano ndi ya nga ha u phaḓaladzwa zwi tshi vhambedzwa na u kuvhanganywa fhethu huthihi , ndi zwezwo fhedzi .
Kha vhahura vhoṱhe na tshitshavha , kha sekithara kana dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa tshitshavha , mbudziso dzi nga vhudziswa :
Hezwi zwi nga katela tsinga dza malofha , mbilu , tswio na maṱo .
Vhaongi ( tshumelo ya luṱingo )
Naho huṅwe ha u guda kha phurogireme dza vhugudisi hu tshi itea nga nyelelano , hu ṱoḓea u guda hu re khwiṋe kha hovhu .
1 . Ḽeveḽe ya u thoma ya ndugiselo ndi ya u fhaṱa tsivhudzo nga u angaredza vhathuni ha Masipala malugana na CBP khathihi na mishumo ya vhadzhiamikovhe vho fhambanaho ;
Ngauralo hezwi zwi amba uri mashango a re na ṱhahelelo khulwane a ḓo kona u alusa mbulungelo dzao , ngeno mashango ane a vha na mbuelo dzo paḓaho a tshi ḓo engedzedza ṱhoḓea dzapo .
Nyambedzano dzo ḓi engedzea dzi tshi ya phanḓa malugana na vhukwamani ha vhuimo a nṱha ha poḽotiki , vhushaka ha zwa ikonomi na thuso ya mveledziso .
Khabinethe yo nyeṱulelwa nga Minisṱa wa Mveledziso ya Matshilisano , Vho Susan Shabangu , nga ha u lengiswa ha zwenezwino ha mbadelo dza mindende vhaholi u mona na shango .
Hezwi ndi nga mulandu wa u engedzea ha vhushai na tshivhalo tsha vhathu .
Ahuna maimele a songo ḓoweleaho are hone ane a khwaṱhisedza u ṱutshelwa u bva kha mulayo uyu na uri ahuna tshiitisi tsha u tendela khaṱhulo fhedzi maelana na dzimbadelo .
Ḽogo i dovha engedza khethekanyo vhukati ha nzudzanyo maelana na vhana na masia a ndeme vhukuma a vhuḓifhinduleli .
Thaidzo iyi ya konḓa ngauri i kwama thendo mbili dzo fhambanaho .
U kuvhanganya data
Ni a kona u vhona zwi re ngomu ha maḓi ?
Thendelano nga u angaredza vhukati ha vhashumi vhoṱhe malugana na ndeme dza zwilangi zwine muhasho wa tama .
Phambano a si dzoṱhe dzine dza vha dzo tou thoma dza anganywelwa , naho arali dzo anganywa , dzi itwa uri dzi vhe khulwanesa nga zwiṅwe zwiitisi zwa ikonomi na zwa u tshilisana .
U thoma , u sedzulusa na u davhidzana nga ha Mbekanyamaitele ya zwa Mutakalo wavhuḓi na HIV na EIDZI na maitele a mushumoni a elanaho ane a sumbedza sia ḽoṱhe nga u angaredza na u sumbedzisa vhuḓikumedzeli kha mathomo a mushumo .
Vhadzheneli vha khethekanywa u ya nga zwigwada zwiṋa .
Ndi nnyi kha avha vhana , arali a hone , ane vha vha muthu a dzhiaho tsheo ya zwi no rengwa muhulwane - nga maṅwe maipfi , ndi vhone vha dzhiaho tsheo ya / vha ṋanga zwibveledzwa / tshumelo dza vhana avha ?
Ndi ngazwo ro kombetshedza uri ri tea u fhaṱa sekhithara ya vhulimi nga nṱhani ha vhukoni hayo ha u kona u sika tshivhalo tshinzhi tsha mishumo na u isa vundu ḽashu phanḓa kha u kona u ṋetshedza mveledziso ya vhulimi nga ḽone ḽine .
Ndi vhafhio vha itaho khumbelo ?
4.1 . Khabinethe i ṱanganedza u sa shanduka ha mutengo wa zwivhaswa ṅwedzi uno sa zwithu zwo iteaho luthihi lwa tshifhinga nyana kha u ṱhaḓula vhashumisi vha vhuendi ha nnyi na nnyi , vhoramimoḓoro na vharengi , ngeno maṅwe maga a tshi khou sedziwa nga Muhasho wa Fulufulu ( DoE ) .
Arali ni na mishonga ine na khou nwa kana u mila , ni tea u i vhea ngafhi ?
Arali vha tshi daha vha dovha vha vha vho anḓadzeaho kha thukhitha idzo na u vha kha nzulele ine vha nga vha na thaidzo dza khana .
Zwa ndemesa , zwikolo zwo fashwaho ndi zwone zwine zwa khou sedzeswa .
U ola na u ita mutevhe a matheriala a u kunguwedza vhuendelamashango hapo nga ngomu shangoni .
Vhushaka vhukati ha u fushea , ṱhuṱhuwedzo na u shuma vhu a konḓa , na luṅwe lushaka lwa tshiedza lu a ṱoḓea u ṱalutshedza vhushaka uvhu .
A anzela u rangela maitimaanzeli mafhungoni .
( 3 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe o aluwaho u na pfanelo- ( a ) ya u khetha kha khetho dza tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhusimamilayo tsho thomiwaho zwi tshi ya nga Ndayotewa , na u ita zwenezwo tshidzumbeni ; na
Nḓila ine khalaṅwaha dza kwama ngaho zwipuka - ho katelwa vhulimi sa , u gera nngu , u dipisa zwifuwo , zwinoni , sa mupfuluwo na u fhaṱa zwiṱaha
Zwiko : Notsi dza khoso , zwiga zwa tshitatamennde , khophi dza Ndayotewa
Izwi ngoho a zwo ngo vhangwa nga vhuṱudzeṱudze ha ndaulo ya mugaganyagwama wa nṱha-fhasi , fhedzi zwihulwanesa nga vhuṱudzeṱudze ha kulangele kwa tsheledemviswa .
4.1 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha khou livhisa ndiliso dzavho kha miṱa na dzikhonani dza vhalwadze vha muhumbulo vhe vha lovha Gauteng .
Vhaongi vha rathi vha zwa mutakalo na vhashumi vha rathi vha ndondolo ya tshitshavha vho tholwa uri vha ite zwa munanguludzo .
Kha ri ambe Kha thebuḽu , ṅwalani mivhala ya mitalo ine ya sumbedza zwi tevhelaho :
1.3 . Kha ri fhaṱe kha nungo dza mafhungo aya a ṱuṱuwedzaho na u isa phanḓa na u shumisana kha u isa phanḓa na u ita zwo teaho , u fana na u ita nḓowenḓowe ya u sa ima tsini-tsini na muṅwe muthu , u ambara masiki musi vha fhethu ha nnyi na nnyi , na u ṱamba zwanḓa nga tshisibe kana u shumisa tshithatha-tshitzhili ( sanitiser ) tshi na aḽikhoholo kha zwanḓa .
MEC Muraḓo wa Khorotshitumbe ( ya Vundu )
Pfanelo kha zwibveledzwa zwa khentsa zwa 32 kha mveledziso dzo dovha dza gudiwa .
Khethekanyo ya Vhudavhidzani ha Muṱanganelwa i na vhuḓifhinduleli ha ṱhoḓea dza vhudavhidzani dza Muhasho , dzine dza katela vhukonanyi ha nyanḓadzamafhungo , pfungavhuṋe ya tshiimiswa , vhushaka ha nnyi na nnyi na ndangulo ya mishumo .
Naho mbilaelo nga ha u ṱhoṱhela ha mikhwa zwo vhonala kha zwipitshi zwa poḽotiki na zwa lushaka , ipfi a ḽi a thu u swikelela vhathu vhanzhi nga nḓila ine zwa fanela u vha ngayo .
Ro vhofholowa sa zwe ra ḓi amba miṅwahani minzhi uri a hu na zwo khakheaho na uri u renga hashu ho vha hu ha nṱha .
Vhudzuloni ha u tea u humbula nomboro nnzhinnzhi , nomboro nthihi ya shishi yo lingana .
No shumisa tshitendeledzi tsho fhelelaho tsha CBP wadini dzoṱhe ;
2.5 . Khabinete yo tenda uri muvhigo wa nga ha Kushumele kwa Sekithara ya Pfunzo na Mannḓalanga a Vhugudisi ( SETAs ) une wa bva kha Tshigwada tsha Mushumo tsha Minisṱa nga ha SETA u anḓadzwe uri vhathu vha kone u ṋea mihumbulo .
Miṱa ine ya tshila nga mundende .
U tenda uri o ṱanganedza ṱhumetshedzo kha maṅwalo a thandela , ine mutholi a nga i ṋetshedza , na , arali zwo tea , u ita khumbelo ya u engedzedzwa kha tshifhinga tsha u vala tsho bulwaho kha data ya thandela , u itela u dzhiela nzhele ṱhumetshedzo .
Kha ri ite nyito Gerani zwifanyiso izwi kha mitaladzi yo ṱhukhukanyiwaho ni zwi dubekanye .
Muṅwe na muṅwe a re na tsumbadwadze dza vhukati u tea u ṱoḓa na u wana dzilafho ḽa shishi .
Tshipikwa tsho vha tsha u swikelela tshiimo tsha nṱhesa tsha mutakalo kha vhathu vhoṱhe vha vunḓu ḽa KwaZulu-Natal .
Zwiteṅwa ezwi a zwo ngo ṱalutshedzwa kha data ya u vhea mitengo .
Nga nṱha ha u ṋetshedza zwiṱuṱuwedzi u itela u engedza vhashumi vhanzhi kha mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha , mivhuso i nga engedza vhusikamishumo nga u leludza tshanduko ya vhashumi u bva kha vhaaluwa , nḓowetshumo dzine dza bveledza zwiṱuku u ya kha vhuswa , vhune ha khou aluwa nga u ṱavhanya .
U pennda nga ngomu na nga nnḓa na u lugisa nga u angaredza .
Magudiswa a tevhelaho a tea u fhedziwa kha themo ya 2 .
Naho Mulayotewa u tshi tendela mpimo ya pfanelo , vhuḓifhinduleli ha u dzudza vhathu vho valelwa vho tsireledzea hu dzula hu mushumo wa vha maanḓalanga vha vho valelaho vhathu vhenevho .
Nzudzanyo dza thathiso , musi tshifhinga tshi tshi khou ya , dzi ḓo khwaṱhisedza u sudzuluwa nga zwiṱuku hu na thevhekano , na vhukoni kha nyavhelo ya tshumiso ya maḓi musi zwo tea .
Hu na zwivhangi zwinzhi zwa khuḓano .
Fhasi ha vhurangaphanḓa havho , ro vula nḓila ntswa dza vhudavhidzani na u fhaṱa vhuthihi kha zwiimiswa zwa ndeme kha ḽa Afrika Tshipembe .
Vhupo vhu shumelwa nga vhuendi ha nnyi na nnyi vhu na mikano kha mepe u fana na uvho vhune ha swikelea nga u tshimbila nga ṋayo u ya zwiṱitshini zwa zwiendedzi zwa nnyi na nnyi .
Ndi tama u livhuwa vhathu vhoṱhe vhe vha ntikedza kha u ita khanḓiso idzi .
Zwo sedzwaho kha thandela na tshumiso zwi elana na IDP
Avho vhoṱhe vho haelwaho vha ḓo ṅwalwa kha redzhisiṱara ya lushaka nahone vha ḓo ṋewa garaṱa ya u khwaṱhisedza uri vho haelwa .
Mushumo wa muleludzi wa tshigwada tsha u tikedza ndi a alusa mvuvhano , u ṋekana tshenzhemo na thikhedzo kha tshigwada .
Nṱha ha mavu , ṱhumano dzi nga itwa nga u nḓila ya hegizagonaḽa , u vhofhelela nga u ṱuma dziḽaga , u vhofha nga pfara kana u nga baudu nga mbili .
U khwaṱhisa zwa u shumisa ha tshiṱirathedzhi tsha DOTS nga kha u engedzwa na u khwaṱhisedzwa ha DOTS dza ndeme ya nṱha kha zwiṱiriki zwiṱuku zwi re na muhwalo muhulwane wa TB na zwileludzi zwa mutakalo .
Nga u angaredza , komiti dza zwa mutakalo na tsireledzo dzi na mishumo i tevhelaho :
( 3 ) Miholo , magavhelo na Mbuelo a zwi nga fhungudzwi .
- Naa phosho i nga fhungudzwa nga u shumisa dziṅwe nḓila dzo fhambanaho dza u shuma kana u nanga miṅwe mitshini kana zwishumiswa zwi si na phosho , tsumbo , kana nga u shumisa zwishumiswa zwa u pwasha matombo kana zwiṅwe na zwiṅwe zwishumiswa kana mitshini ya u ita uri phosho i songo pfala ?
I khou dovha ya ita khumbelo kha miraḓo ya tshitshavha uri vha shume na mapholisa u khwaṱhisedza uri vhathu vhane vha tshinyadza ndaka ya muvhuso vha fariwe .
Nḓila ya matshimbidzele a bisimusi nga GDP a dzulela u dzhiiwa sa tshisumbi tsha maimo a dzingu lwa vhutshilo kha mutheo wa uri vhadzulapo vhoṱhe vha tea u vhuelwa u bva kha zwibveledzwa zwa ikonomi zwi engedzeaho kha dzingu .
Zwiṅwe hafhu , hu na mafhungo a kwamaho vhushaka ha mashango mavhili u tou fana na u ratha shango ha malaṱwa a re khombo u itela kufarele kha ḽa Afrika Tshipembe .
Zwidodombedzwa zwa nḓila yeneyo :
Mbadelo ya vhuvhilu ya muthelo wa tshifhinganyana i tea u itwa ho sedzwa mugaganyo wa muholo u theliswaho u eḓanaho na muholo wo fhelelaho kana mbadelo yo swikelwaho ho sedzwa muholo u theliswaho wa vhukuma ṅwahani uyo .
Ṱhuṱhuwedzo ya vhutumbuli uhu nga nḓila ya magavhelo a u tsitselwa fhasi nga u ṱavhanya o sedza kha u ṱuṱuwedza u vusuludzwa na u fhaṱwa huswa fhethu ha vhukati ha ḓorobo ho tshinyalaho .
Pulane ya Mveledziso ya Lushaka i ḓo thomiwa nga muvhuso na uri migaganyagwama i ḓo livhanywa nayo .
Dzitshaka dzo fhambanaho dzi nga nanga vhukati na zwipikwa zwivhili .
Tshaka dza mbudziso dzo katelwaho kha thesite na khwizi dzi nga rumela tshiga tsho khwaṱhaho kha matshudeni nga ha uri ndi zwifhio zwi re zwa ndeme .
6.1 . Muvhigo wa zwenezwino wa AG wo sumbedzisa mavhalaangwe a u pfukiswa ha masheleni hu songo tshimbidzwaho zwone hu siho mulayoni ho itwaho kha phakhedzhi ya thikhedzo ya COVID-19 yo thomiwaho nga muvhuso u leludza mutsiko wa ikonomi na u thivhela u phaḓalala ha tshitzhili .
U davhidzana na vhashelamulenzhe vhoṱhe u itela thikhedzo .
Kha ri ṅwale Shumisani muṱoḓo hoyu .
Mivhigo ya ṅwaha i tou iṅwe nḓila nthihi ine mihasho ya nga ṱana vhuḓifhinduleli , fhedzi i tou vha tshitatamennde tsha ndeme tsha nnyi na nnyi tsha mashumele nahone i fomethe yo leluwaho ya u asesa mafhungo ane a nga vha a konḓaho u a wana .
Zwisumbi zwa u ṱola zwo ṱanganyiswa u ya kha sisiṱeme dza u vhiga dzi re hone dza sekhithara dzo fhambanaho .
A ri tei u shandukisa maitele ashu a u lwa na zwiito zwa u shumisa nga nḓila i si yavhuḓi na zwiito zwa vhuaḓa .
U pembela uhu hu sumbedza zwe shango ḽa kona u zwi swikelela u bva 1994 nahone ri sa khou hangwa mushumo u ne wa kha ḓi tea u itiwa u fhaṱa Afurika Tshipembe ḽo faranaho zwa vhukuma , ḽi si na khethululo , ḽi si na u ṱalula nga mbeu , ḽa dimokirasi nahone ḽi ne ḽa khou bvelela .
Tshikalo tsha mbadelo dzo anganyelwaho dza u shuma thandela ( na u i tshimbidza )
Nga u angaredza Ḽikumedzwa ḽo Vhibvaho ḽo bva kha pfanelo ya ndayotewa ya uri muthu u ane a khou hweswa mulandu wa vhugevhenga ha na mulandu u swikela hu tshi khwaṱhisedzwa uri o wanwa mulandu nahone u ḓo farwa nga maitele aneo .
Notsi dzo sumbedziswaho afha nga fhasi dzo livhiswa kha u thusa vhavhali na vhasaukanyi .
Muvhuso u na zwiimiswa zwa sumbe zwi lwaho na vhugevhenga na zwipiḓa zwa 17 zwa vhusimamulayo zwo itelwaho u fhelisa vhugevhenga .
Vhadali vha humbelwa u bvisa vhuṱanzi ha u ḓiḓivhisa ha tshiofisi musi vha sa athu tendelwa u dzhena Phalamenndeni .
9.2 . Khabinethe i ṱuṱuwedza sekhithara ya migodi uri i ṱavhanyise ṱhoḓisiso yayo ine ya ḓo ri thusa kha uri ri vhe na vhukoni ha u ḓivha uri midzinginyo ya ḽifhasi migodini i itea lini uri ri ḓo kona u vhulunga matshilo a vhashumi .
U khwinisa pfananyo , vhulavhelesi na vhulanguli ha zwiimiswa izwi , khathihi na u khwaṱhisa vhuṱoli kha mashumele a masheleni avho na zwine a bveledza , ndi zwa mutheo kha mbekanyamaitele .
Ndi tou vha kubevha kuṱukuṱuku . "
Vhane vha lingana 80% kha vhupo uvhu a vha shumi nahone vha sa koni u vhala na u ṅwala vha a swika 60% .
Tshumisano kha vhuimo hoṱhe ha Muvhuso ndi ya ndeme kha u swikela nḓila yo ṱanganelaho ya vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa .
Tshumisano yo thomiwaho mahoḽa vhukati ha muvhuso , mabindu na vhashumi , i ḓivhiwaho sa Vhurangeli ha CEO , yo thusa vhukuma .
U lingana : Vhuṱanzi ho kuvhanganywaho vhu sumbedza uri khiraitheria dzoṱhe dzo swikelwa na uri mashumele a tshitandadi tshi ṱoḓeaho tshi tshi dovhololwa misi yoṱhe .
Arali vha tshi khou ṱoḓa u ṱunḓa mushonga , vha fanela u katela na zwi tevhelaho kha maṅwalo avho :
Pulane dza bindu dzi tea u bveledzwa na u khunyeledzwa mafheloni a Luhuhi ṅwaha muṅwe na muṅwe , na zwenezwo nga murahu ha u khunyeledzwa ha Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Muhasho .
Vha balelwaho u vusuludza ḽaisentsi vha ya lifhiswa .
Vhorathendara vha humbelwa u founela hu tshe na tshifhinga u itela u dzhia maṅwalwa a thendara .
Arali na nga fara tshiṅwe tshithu tshi no fhisa ni ḓo swa .
Mbalo idzi dzi sumbedza musaukanyo une wa khou itwa Kapa Vhukovhela .
Poswo ya Afrika Tshipembe ( SAPO ) Mushumo wa SAPO kha vhurangeli uvhu hu ḓo vha u tshimbidza mbadelo dza zwibogisi zwa u funga , u ṋetshedza Zwibogisi zwa u Funga na u badela vhadzhenisi vhane vha ḓo dzhenisa zwishumiswa izwi .
U shumisa tsumbo u tandula mutsindo nga nḓila yo teaho na u fhambana sa khe-khe-khe hu a ita phosho na nga u ṱavhanya , ' dzhebu-dzhebu ' hu si na phosho na nga u ongolowa .
u khwaṱhisedza mbekanyamushumo ya zwa dzinnḓu ;
Ri ḓo ita zwe ra ḓikumedzela u fhaṱa vhudzulo ha vhathu kha vhupo ho dzulaho zwavhuḓi vhu ḓisaho zwikhala zwa ikonomi na tshumelo dzoṱhe dzine vhathu vha dzi ṱoḓa .
Tshumelo dza nga murahu dzi no itwa nga vhalangi vha vhushaka na vhathu vhane ra guda khavho vhane vha ḓo dalela mabindu u itela u ṋetshedza ngeletshedzo kana u shuma sa bodo ya nyambedzano
Vhathu vha lushaka lwa Khoisan , vhane vha vha vhone vhathu vha ḓivheaho uri ndi vhone vhadzulapo vha shango ḽashu vha u tou thoma , ndi tsumbo khulwanesa ya vhuthu hashu roṱhe na vhubvo hashu sa vhadzulapo vha Afurika Tshipembe .
11 . MAITELE A U ITA KHUMBELO YA MAFHUNGO
Milayo i khou pfukekanywa hu si na u dzhiela nṱha masiandaitwa a zwiito zwashu kha mirafho i ḓaho .
, kana vha kwame
23.9.1.3 u vha kombetshedza u fha vhuṱanzi nga mulomo kana u tou ṅwala vho ana na u bvisa rekhodo dziṅwe na dziṅwe ;
Zwiṱalusi zwa mufhiriselo wa lwanzheni zwi no fana na luvhili na buḓo ḽa tsinga , ndi zwone zwi re maitele mahulwane a lwanzheni ane a nga ṱuṱuwedza u luḓifhadzwa ha u ranga ha u papamala ha ludambo lwa maḓimalaṱwa na u iswa hao kha masia a re kule .
Ndi sokou tou vha muthu fhedzi ane a ya nṱha na fhasi sa ḓuxwane .
Kha ri ṅwale Ṅwalani zwithu zwe na ita mulovha .
Arali vha nga sedza kha sekithara ya vhuendi , sa tsumbo , vhuendi ha muyani , nga u angaredza vhu vha vhu si ho fhasi ha muvhuso .
Hezwi zwi tea u itwa nga Mulanguli wa CBP ( a tshi tikedzwa nga Muḓivhimakone wa CBP ) mafungotsivhudzi ayo a nga dovha a shumiswa nga vhatshimbidzi .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-1664 u itela u tinya u xelelwa nga vhudzulapo havho ha Afrika Tshipembe .
( d ) Nḓila yo khwaṱhaho nahone yo dziaho ya u takusa mithelo , mbadelo na mishumo .
U mona na vundu vhufuwa zwifuwo hu wanala nga maanḓa vhuponi ha mahayani hu wanalaho mavu o linganaho .
Lwa tshifhinga tshilapfu zwi tea u vha fhungo ḽi kwameswho kha lushaka lufhio na lufhio lwa mveledziso .
Ri kha ḓi tou bva u dzhena huṅwe afha ra kona u pfulutshela afho fhethu .
Kuungele kwa mibvumo ya Tshivenḓa a ku shanduki naho mibvumo iyo ya nga ṱanganyiswa na miṅwe mibvumo u fana na kha dziṅwe nyambo .
( 3 ) Miraḓo ya Khorotshitumbe ya vunḓu vha tea -
U ya nga vhaṋe vha bindu , a si kanzhi vharengi vha tshi omisa ṱhoho na u sa ṱhonifha musi vho kambiwa .
Adzhenda i rumelwa kha miraḓo ya komiti khathihi na nḓivhadzo ya u vhidza muṱangano hu tshee na tshifhinga uri miraḓo ya komiti kana vhadzheneli vha muṱangano vha kone u ḓilugisela nyambedzano .
Hu badelwa u bva kha mbekanyamushumo yo ṅwaliswaho ya khombo , ho sedzwa phurothokholo
Phurotokholo dza vhuḓilisi sa zwe ha tendelaniwa na vhulangi ha vhuḓilisi ha tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe dzo tevhedzelwa tshoṱhe .
Vha tea u kona u ri vhudza uri ndi vhathu vhangana vhane vha tea u wana nnḓu dza muvhuso kha wadi yavho .
Hu itea mini arali vha sa ita khumbelo ya nomboro ya thendelo u thoma ?
Ri tamela tshigwada na Mugudisi watsho mashudu zwenezwi vha tshi khou bvela phanḓa na thonamennde .
Kha vha ḓadze fomo ya u ita khumbelo ya ṱhanziela ya thengiso ya zwibveledzwa , ya DE 28 .
Masipala wa Prince Albert u khou shuma wo livha kha u ṋetshedza vhuṱumanyi ha sisṱeme ya tshampungane ine ya shumisa maḓi kha miṱa yoṱhe ine ya dzula dziḓoroboni .
Muya wa Vhuthu u ḓo shela mulenzhe kha u fhungudza vhuṱungu ha vhathu vha Philippine kha tshifhinga itshi tshi konḓaho .
Ro ḓivhadzwa uri vhaṅwe vha vhaimbi vha a kungiwa uri vha songo dzhoina madzangano a kuvhanganyaho sa afha vha tshi ofha uri vhushaka vhu re hone na dzikhamphani dza u rekhoda vhu nga lemedzwa .
Masipala wo livhana na vhunzhi ha mushumo wo salelaho murahu kha tshampungane nahone izwi zwi do vha na masiandaitwa a si avhuḓi kha u swikelela zwipikwa zwo vhewaho zwa lushaka .
U pfananya u thomiwa ha komitiṱhukhu ya ndangulo ya HIV , AIDS , TB , mutakalo na u beba sa puḽatifomo ya u sumbedza mutakalo wa mushumi na mafhungo a u vha na mutakalo wavhuḓi .
Ndi mulayo wonoyu une wa angaredza zwa mvelele , phambano kha zwa ekonomi na vhuḓinyanyuli nga ngomu kha hugaledzwa .
U fhindula mbudziso nngede .
Nga vhanga ḽa ' tshifhinga tsha u sa vhonala ha vhulwadze ' nga tshifhinga tshine tswayo dza u kavhiwa dza sa vhonale kha ndingo , na ndingo dza HIV negethivi a dzi ambi uri muthu ha na HIV .
Nga u pfulusa miraḓo ya vhashumi vha khou shumaho hu songo vha teaho u ya kha ho vha teaho , vhoṱhe vhashumi na tshiimiswa vha ḓo vhuelwa .
Mbadelo ya tshelede ya vhuunḓi i ḓo bvela phanḓa u swikela a tshi kona u ḓishumela .
Ri kha therisano na Mulangi wa Tshikolodo wa Lushaka , Muhasho wa Vhulamukanyi na dzibannga , u vhona uri maraga wa u hadzima u thuse vhuḓifari hawo .
Vhana vhashu vha ṱoḓa vhupo ho tsireledzeaho ha u guda nahone ri ita khuwelelo kha vhagudi , vhabebi na vhaunḓi uri vha shumisane u tsireledza vhana vhashu kha matshilisano , mivhilini na vhuḓipfi .
Zwino ṅwalani ḽimeriki yaṋu inwi muṋe , ni thome nga hei nḓila :
Hezwi zwi katela u dzima dzigiza,bommbo dza dziphuḽu dza u bammbela khathihi na mavhone ane a sa khou shumisiwa .
Khamphani dzi ṱoḓaho u bindudza kha mashango a nnḓa ha Afrika , hu tshi katelwa mashango a BRICS .
Ri ṱuṱuwedza sekithara ya phuraivethe uri nayo i dzhiele nṱha iyi nndwa ya u lwa na vhufhura uri ri kone u shumana nazwo kha masia oṱhe .
U ya nga hune tsedzuluso ya tea u vha ngao , vhaimeleli vha fanela u :
Mbekanyamaitele i fanela :
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kiḽinikhala dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Mishumo ya ḓuvha i thusa nga u engedza na u bveledza nḓivho ya ḽifhasi ya othizimu na u ombedzela ndeme ya u ṱavhanya u ṱhaṱhuvha na u phalala nga u ṱavhanya .
Mufariwa o wiwa nga muofisiri .
Madzhisiṱaraṱa a nga vhudzisa muthihi wavho kana vhoṱhe malugana na u ṱalutshedza maṅwe mafhungo .
Ri tea u ḓisa phambano dzashu , vhuḓipfi hashu , kuvhonele kwashu kwa zwithu , na miṱoḓzi yashu kha maitele aya .
U shumiswa ha vhudziki u itela zwiṱaraṱa zwa u swikelela ha mutheo zwi nga ḓi vha zwi si u vhulunga masheleni kanzhi , nga nnḓani ha musi hu si na muṅwe matheriaḽa u re hone .
Hu si kale ho no mbo vha na muduba mulapfulapfu wa vhusunzi henefho fhasi .
Ho vho ḓo pfi , ho sedzwa phindulamulandu ya tshipentshela i no kwama mukano wa maanḓa a mulayo a khothe ya madzhisiṱiraṱa :
Mushumo washu wa u thoma , zwenezwo , wo vha wa u ola hafhu na u fhaṱulula sisiṱeme ya mutakalo u itela uri zwi thome u shuma u itela mutakalo wa vhoṱhe .
Vho vha muṅwe wa muraḓo wa vho thomaho dzangano ḽa Maaxennḓe a Pfanelo dza Vhathu .
Shumisani mepe wa mihumbulo uri u ni thuse u pulanela u n . wala
Ndi ḓuvha ḽine riṋe , sa MaAfrika Tshipembe , ra ḓo humbula vhutshilo ha muṅwe wa vharangaphanḓa vha vhuṱhogwa we shango heḽi , na dzhango iḽi -na ḽifhasi nga ngoho - ḽa vha ḓivha .
Kushumisele kwa maanḓa avho nga dziminisita mbili ku nga vhanga u vha na sisiteme dza mulayo dzo fhambanaho .
Mbuno idzi a dzo ngo sumbedzisa fhedzi uri ro vha ri tsini zwingafhani na u sa bvela phanḓa ha sisiṱeme kha mbetshelwa ya tshumelo , fhedzi dzo dovha dza ri sumbedza maimo a khombo a khohakhombo ya tsireledzo ane a phaḓalala na sisiṱeme yoṱhe .
Ndi nnyi ane a tea u tendelwa u tshimbidza u waniwa ha vhana na u vha swikelela ?
Muhasho wovha utshi khou sedza khumbelo dzi no bva kha Feḓeresheni ya Russia , ine ya nga katela u ṋetshedzwa ha magwangwangwa a mabufho kha mmbi dza maswole a maṅwe mashango ano khou shela mulenzhe .
( 2 ) Miraḓo ya Khabinethe nga tshavho , na vhoṱhe nga muthihi nga muthihi vha na vhuḓifhinduleli kha Phalamennde kha u shumisa maanḓa na u bveledza mishumo yavho .
Ro ṱangana na Muṱolambalelano Muhulwane wa Afrika Tshipembe u vhona uri a huna mafhungo so ngo tandululwaho .
Pulane ya tshiṱirathedzhiki i fanela u katela tshiṱirathedzhi tsho ṱanganelanaho , tshi katelaho zwiṱirathedzhi zwi re na tshivhalo kana zwoṱhe zwo bulwaho afho nṱha .
U vhofholowela hayani / yunithi dza u vhofholowa ho sedzwa gumofulu ḽituku ḽa R6 941 nga tshiwo
Ri ṱhonifha muhumbulo wavho , nga maanḓa , ndi a tenda , nga u bvela phanḓa mushumo uyu wa u ḓisa tshanduko .
Naho zwo ralo , avho vhashu vhane vha ḓo ima vha vhonala u itela u dzhielwa nṱha a vha nga ḓo vha vha khou bveledza tshipikwa tsha zwine tshikolo itshi tsha imela zwone .
Kha vha ṅwale fhasi mvelelo dzavho dza guḽukhousu yavho ine vha tou ḓiṱola sa zwe zwa sumbedzwa khasiaṱari 12-13 .
U amba nga ha thaidzo dza malwadze nga u vhona uri hu a swikelelwa tshumelo dza vhuongelo ha vhulwadze ha muhumbulo .
Ndaela dzi tevhelaho dzi ḓo vha thusa u ṅwala maambiwa a muṱangano mapfufhi a ndeme .
Sa MaAfrika Tshipembe , ri fanela u bvela phanḓa u ṱuṱuwedza na u tikedza nḓowetshumo dza fhano hayani na zwibveledzwa zwa fhano hayani .
- U rumela ' muvhigo wo dodombedzwaho " , une wa nweledza mvelelo ya mbilaelo yavho na u ita themendelo dza maṅwe maga ane a tea u dzhiiwa arali zwo tea .
U isa mafhungo nga ha mugaganyagwama na pulane dza mveledziso kha tshitshavha , u khwaṱhisedza uri vha a ḓivha uri vha a swikelela hani
Hu na khetho ya mbuelo yo teaho muṱa wavho na ṱhoḓea dzavho dza mutakalo na tshikwama tshavho !
Tshenzemo ya ḓuvha , kha vhushai na vhahura vha sa londi vhathu , ndi iṅwe ya dzi nḓila dzine dza nga vhanga u pondiwa nga vhatshinyi .
Muhasho wa Fulufulu u ḓo bvela phanḓa u ita vhurumelwa hawo sa muhasho u taho mbekanyamaitele na u pfananya ha Mbekanyamaitele ya u Fhaṱa Nyukuḽia .
Tshipikwa tsha vhuraru ndi u sika thimu i wanalaho mushumoni yo ḓiimiselaho ya sekhithara i re kha Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi uri i ḓo tshimbidza ndivhanyo vhukati ha u guda ha theori na ha musi muthu e mushumoni .
Muphuresidennde Vho Zuma vho bula uri vha itelwe Mbulungo ya Tshiofisi yo Khetheaho ya Vundu .
Kha milandu ye vhaofisiri vha muvhuso vha ita vhufhura na miṅwe milandu i elanaho na izwo ho vhuedzedzwa masheleni a linganaho R13 miḽioni mahoḽa .
Masalamasumbi a sumbedza vhuimo ha tshithu kana zwithu .
U swika zwino Mulingotswikisedzi wo vhewa nga fhasi ha tsedzuluso .
Mbadelo a i ṋetshedzwi kha ndaka idzi dzi sa farei , fhedzi dzi lingwa kha u tshinyala nga ṅwaha nahone musi hu na tsumbedzo ya uri ndaka i nga tshinyadzwa .
Zwa vhukuma tshivhalo tsho avhelwaho nga khothe dza u unḓa fhasi ha sisiṱeme ya zwino ndi tshiṱuku nga u angaredza .
Huṅwe u dzudzanyululwa he ha itiwa hu yelana na nḓila dzashu dza u lingedza u khwinisa kushumele wavhuḓi nahone kwa khwine .
Fomo ya MC , fomo ya Ṱhanziela ya Mutakalo
U kona u topola zwidodombedzwa zwihulwane kha zwe zwa vhalwa , ( tsumbo , vhabvumbedzwa vhahulwane na fhethuvhupo ) .
Tshiṱirathedzhi tshi tea u : topola na u katela zwiimiswa zwoṱhe zwi dzhenelelaho , mishumo na vhuḓifhinduleli hazwo na uri hu davhidzaniwa na u kwamana hani nazwo vha na phurosese yavhuḓi ine ya khwaṱhisedza uri a hu na ' u piringana ha milaedza ' na nḓaḓo .
Izwi zwi swikisa kha bono ḽa uri tsireledzo ya zwiḽiwa i si swikelwe nga tshivhalo tsha vhathu , u dzhenelela ho kundelwaho , fhedzi nga kha ṱhanganelo , nahone yo khunyelelaho .
U ṋea mafhungo maswa na ndondolo nga tshifhinga nahone i songo khakheaho zwi a thembea kha u wana Mafhungo a Magavhelo a Vhashumi u bva kha mutholi .
Tshumelo dza u tevhedza Mulayo Afrika Tshipembe dzi nga fhasi ha Muhasho wa Tshipholisa , une wa vha na vhuḓifhinduleli ha u ta mbekanyamaitele , u sumba nḓila na mushumo woṱhe wa vhuḓifhinduleli ha muhasho zwi tshi elana na mulayo wo teaho .
Kha shango ḽanga ro ṋanga kuitele kuḽa nga kha mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha .
U ya nga ha tshigwada itshi vhubvelele vhu na mushumo kha u bveledza muthu .
( a ) Miraḓo yoṱhe ya Khoro yo thoma ya ḓivhadzwa zwavhuḓi ; na
Mushumo u khou ya phanḓa na u tandulula zwithithisi haya oṱhe , hu tshi katelwa na maraga wapo wo kalwaho na mafhungo a tshelede na masheleni .
Mbekanyamaitele ya 1999 yo sedza kha tsirakhombo ya ḽifhasi na sia ḽa biomedical ḽa u thivhela , zwiṱukusa kha tshivhumbeo , matshilisano na zwitshimbidzi zwa vhuḓifari ha HIV .
U oda zwa u ṅwala na matheriala maṅwe a ofisini , zwiteṅwa zwa tshakhatshakha na zwiṅwe zwishumiswa zwi fhungudzaho u shuma nga nungo .
Ngauralo , pulane ya hugaledzwa i fanela u tshimbilelana na mupo .
Vhushaka ha ṱhanganelo tserekano vhukati ha ikonomi , poḽotiki na masia a vhutsireledzi vhu ḓo langa mveledzo ya dzingu .
Mbonwasia ya vhuholefhali kha Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo : Hu na vhathu vha re na vhuholefhali ho fhambanaho .
Nangani ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo u itela u ṋekedza nyimele ya Vhutsila ha u Ita na ngudo dza Vhutsila ha u Vhona
Thagethe dzoṱhe dza zwisumbi zwi tevhelaho dzo swikelelwa hu na phambano :
Izwi zwiimiswa zwi tou vha khagala uri zwi ḓo vha vhonkhetheni .
Vhufarakani uhu ho sumbedza u vha ho bvelaho phanḓa , vhune ha ḓo vhona u vhuelwa hunzhi kha u lwa na vhugevhenga ha dzitshaka .
Vhathu vhanzhi vha ri u shumisa khondomu hu fana na u ḽa maḽegere o puteliwa .
Tshelede ya vhuunḓi i fanela u badelwa lungana ?
u ita ṱhodisiso ya tshaka dzo fhambananaho dza mishumo i no itwa nga thimu ya thandela .
3.2 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo ya Madaloni a Tshiofisi kha ḽa France vhukati ha dzi 10 na dzi 12 Fulwana 2016 , sa tshipiḓa tsha u isa phanḓa u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha mashango aya mavhili .
U talela ṋefhungo , ḽiiti na tshiitwa mafhungoni .
Hezwi ndi zwa ndeme , ngauri PAIA I tendela muitakhumbelo u itela khaedu tsheo musi hu so ngo dzhiwa tsheo kana khumbelo ya vha i songo dzhielwa nṱha .
Zwenezwo zwavhuḓivhuḓi , mbekanyamushumo yashu ya nyito yo fhelela yo vha yo khwaṱhiswa nga vhulangi ha theo ya mulayo u bva kha vhege yo fhelaho fhedzi .
Kha themo yayo pfufhi na ya vhukati , Denel i ḓo bvela phanḓa na u phaḓalala u vha fhethu ha tsireledzo ya tshitshavha na vhupo ha u langula na ndangulo .
Vhana vho ḓipfa hani ?
Nyimele ya ikonomi na ya masheleni ine ya khou fhungudzea yo livhisa kha khuwelelo nga vha Gwama ḽa Lushaka na Minisṱa wa zwa Masheleni ya uri mihasho i tea u shumisa maga a u fhungudza thengo .
Mannḓa a mudzulapo - vhathu vha dzhia vhuḓifhinduleli ha zwiito zwavho vhone vhaṋe na u sa ḓitika nga muṅwe muthu uri a vha itele .
GEMS i dzula i na ndugelo dza vhuṋe ha maṅwalo , luswayo lwa thengiso , zwithivhelwaho kha thengiso na miṅwe milayo i elanaho na ndaka ya muhumbulo kha zwiteṅwa zwoṱhe zwa webusaithi hu tshi katelwa nyolo nyangaredzi na zwifanyiso , hu si zwone fhedzi .
Kha vha vhudze vhaeni uri ramabindu u khou ita mini , na u ṱoḓa uri nyito dzi dzhielwe nṱha .
U shuma nga zwipiḓa zwiṱuku zwi a konadzea nahone zwi a itea kha mashango ane a kha ḓi bvelela nahone zwi fhungudza nyito dzi sa takadzi dzi kwamaho mutakalo wa vharengi .
Kha u sainiwa ha thendelano , vharengi vha ḓo wana ḽiṅwalo ḽo kopololwaho nga murahu .
Kha zwirendo , maipfi a anzela u shumiselwa miungo yao .
Hu anzela u vha vhuṱambo ha ṅwaha ha muvhuso nga Luhuhi hune Khorondanguli , Vhuhaṱuli na Vhusimamilayo zwa ita mushumo wazwo wa Mulayotewa phanḓa ha lushaka lwoṱhe .
U sumba maipfi nṱhani ha zwifanyiso musi a tshi ' vhala ' .
Kha vha vhee X hune ya shuma hone kha muhasho wavho .
i we ya Muhasho wa zwa Muno kana embasini kana mishinini wa Afrika
CAPS i bula maitele a u vhala ane a vha maga a thangelauvhala , u vhala na thevhelauvhala .
Nyengedzedzo ya tshifhaṱo yo ḓitika nga nḓila ine zwifhaṱo zwa kuvhangana ngayo .
Naho hu na uri zwi tou ḓivhea uri u vha tshipikwa tsha khethululo kanzhi zwi vha na masiandaitwa a vhavhaho u fhira u vha muvhuelwa wazwo , tshayavhulamukanyi kha zwa matshilele i na masiandaitwa kha vhoṱhe vhane vha dzula kha tshitshavha tshenetsho .
Nga tshifhinga tshenetsho , ri fanela u vhuedzedza NDP vhudzuloni hayo vhukati ha ndingedzo ya lushaka yashu , u itela uri i vhe tshipiḓa tsha tshenzhema ya vhutshilo ha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Musi ho no ambiwa na u ita zwoṱhe , ho itwa madzinginywa na themendelo dzi si gathi .
1.1 . Khabinethe i dzulela u vhilaedziswa nga tshikalo tshihulwane tsha u vhushayamushumo khathihi na figara dza fhasi dza nyaluwo ya ikonomi shangoni ḽashu .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re na vhuṱungu vhuhulu kana madzeu a kwameaho
Mushumo uyu - wa u fhaṱa Afrika Tshipembe - ndi mushumo wa roṱhe sa lushaka , sa vhathu vha Afrika Tshipembe .
Vhagwalabi vhane vha khou shumisa pfanelo dzavho dza u gwalaba vha tea u shumisa pfanelo idzo vha sa kandekanyi dza vhaṅwe , nga maanḓa vhashayatsireledzo .
Kha tshitizi hetshi tsha fhasi , huna fhethu ha u bambela na muṱa .
Fhedzi , vho vha vho sedza zwa u thoma ḽaiburari ṱhukhu nthihi ya u thusa vhathu vha sa vhoni fhedzi vha fhedza vha songo zwi swikela nga nṱhani maitele maswa a thengo e a vha a tshi vho shumiswa .
Ya ongolela yo sinyuwa , ya raha Pfeṋe ḽa levhuwa ḽa swika ḽe seli ha mulambo vhudzu !
Hezwi zwi itiswa ngauri musi u tshi khou mona ḓuvha ḽi vhonetshela zwipiḓa zwo fhambanaho zwa ṅwedzi .
1.1.3 u ḓo ḓivhadza Muhadzimisi , nga u ṱavhanya , malugana na nzulele kana zwiwo zwine zwa khakhisa kana zwa shushedza u khukhulisa kushumele kwa Muhadzimi zwi tshi kwama tshifhio na tshifhio tsha zwivhofhi zwa milayo ya Thendelano iyi ;
Mudzulatshidulo u ḓo tshimbidza muṱangano uyu wo ḓisendekaho nga adzhenda yo ṅwaliwaho nga vhadzheneli .
U ṱaluswa ha thaidzo dza tshiṱirathedzhiki zwi bveledza nzulele ya ndeme u itela tshanduko nahone nyombedzelo nga hetshi tshifhinga i kha masia a re na thaidzo hu si kha thandululo .
Ndaela ya muthelo i bvaho kha South African Revenue Service i ṋea ndaela mulangi wa tshikwama kana mutholi nga ha mbadelo ya muthelo u teaho u kokodzwa kha tshelede ya mbadelo iyo .
U bva kha mafhungo aya , dziṅwe thusedzo dzi nga itwa u itela u ṱuṱuwedza nyaluwo na mveledziso ya tshifhinga tshi ḓaho na ndinganyo ya matshilo a vhadzulapo .
Munna wavho u vhuya hayani a vha vhudza uri khonani yawe i khou ḓiṋetshedza u rengisa miroho yavho ḓoroboni khulwane .
18.3 . Ndi mbekanyamushumo i yoṱhe ine ya shuma na zwa ndambedzo ya tshikolodo ; u dzhiela nṱha khadzimiso ya masheleni a thandela lwa tshifhinga tshilapfu ; kathihi na u sika nyimele ya vhuḓi ya u mona ha masheleni musi vharenndi vha tshi badela rennde ngeno zwiimiswa zwa matshilisano a zwa dzinnḓu vha tshi badela zwikolodo zwa dzireitsi , mithelo na tshumelo kha mimasipala .
Phimo ya nyaluwo yo khwaṱhisedzwaho kha Eurozone ndi tshipiḓa tsho bveledzwaho nga u wana murahu hune ha khou bvela phanḓa ha ikonomi ya dzingu .
Mbalombalo dza nga ha vhugevhenga kha masipala wa Prince Albert dzi a tshusa .
U ṋewa ha beiḽi hu ḓo konḓiswa , u gwevha vhatshinyi na u sika vhutshinyi vhuswa u iledza tshinyalelo kha themamveledziso ya ndeme yo vhangwaho nga u tshinyadza kana u dzhenelela kha mashumele a tshumelo dza mutheo nga maitele a vhugevhenga .
Nḓowelo dzi elanaho dzi dovha dza vhonala kha fesheni dza nḓowelo dza mukumba , zwienda , malungu na dziṅwe fesheni dza Afrika .
U khwiṋisa nḓisedzo ya tshumelo ya nnyi na nnyi a zwi kwami fhedzi mushumisi muthihi wa tshumelo , izwi ndi zwa tshitshavha tshoṱhe ( zwitshavha , mabindu , NGOs / CBOs , nz . ) .
Puḽane ya fulufulu i dovha ya ṱoḓa nyingapfuma na mveledziso ya vhashumi kha sekithara ya fulufulu .
Zwi tshi itiswa nga mveledziso ṱhukhu a hu na u vhiga mbambadzo , khohakhombo kha ṅwaha nyengedzedzwa ndi ya uri shango ḽi nga vhambadzela nnḓa zwinzhi nga maanḓa zwine zwa nga vha na masiandaitwa thwii kha mitengo ya zwiḽiwa .
Ri zwi ḓivha nga mini uri a si mafhungo a vhukuma ?
Thaidzo ya mipfuluwo ngei Yoropa ndi khaedu ya dzingu ine ya ṱoḓa tshumisano ya mivhuso yo fhambanaho .
Zwo ḓisendeka nga ngudo yo ḓivhadzwaho ya nḓila ya u shandukela kha tshizwinozwino , zwi fanela u vhonala zwi khagala uri i , sa kha thyiori iṅwe na iṅwe , i kha khohakhombo ya mbuno dza tsatsaladzo dzo fhambanaho , dzo livhiswaho khayo .
Gumoulu ḽa u valela maḓuvha mararu nga GP
Maga a tshifhinganyana a khou shumiswa nga u shumisa ndambedzo ya ndondolo .
Tshelede ine ya shumiswa kha u bveledza ndaka kana tshumelo Afurika Tshipembe yo tsa u bva kha phesenthe dza 30 dza GDP mathomoni a 1980 , u swika kha phesenthe dza 16 mathomoni a 2000 .
U vhumba maḽeḓere ( sa , nga u pennda nga minwe , u shumisa bulatsho ya u pennda na khirayoni dza mapfura )
9.3 Khumbelo nga vhaholefhali ( a ) Arali muhumbeli a sa koni u vhala na u ṅwala , kana arali muthu a na vhuhole vhune ha mu thivhela u ḓadza fomo yo randelwaho , zwenezwoha muthu a nga ita khumbelo nga mulomo .
Dzhielani nzhele zwipfi : u kwama , u thetshela , u nukhedza , u upfa na u vhona kha nyito dza ḓirama sa mitambo ya u tiba maṱo na mutambo wa ṱhingo dzo tshinyalaho , nz .
Ri khou swikisa thikhedzo yashu yo fhelelaho sa izwi ni tshi khou ita zwoṱhe uri ni ambe nga ha aya mafhungo .
Pulane dza tshiṱirathedzhi dzi dodombedza bono , mushumo , mvelelo na ndivho zwine muhasho wonoyo wa nga tama u zwi swikelela nga tshifhinga tsho imaho ngauri .
Hezwi zwi ita nga mahala muṱa u sa badeli tshithu .
Kha vha ite khumbelo ya pfanelo ya u ṱola
Mvelele ndi tshithu tsha ndeme tsha u ṱalutshedza na u pfesesa nyimele ya vhathu .
Kha vha humbele tshigwada tshi gere zwitendeledzi zwo fhambanaho kha bammbiri nga saizi ṱhanu dzo fhambanaho , tshiṅwe na tshiṅwe tshi imela tshumelo kana muṋetshedzi wa tshumelo .
Nzivhanyedziso ya Susan kha nganea ya u thoma yo bviseleswa kule na nyito ya u fhedzisela ya u pfuka u itela u mu konisa u vhila tshinyalelo .
Kha vha ri mudzheneleli muthihi kana vhavhili vha kovhelane zwe vha no ṱangana nazwo na u amba uri hu nga itwa mini u khwinisa tshumelo arali zwi zwivhi .
Shangoni hu vhonala zwiṋoni na ṋotshi na maluvha manzhi na maṱari maswa .
U kundelwa u ita ngauralo zwi ḓo amba tshipiḓa tshihulu tsha tshinyalelo ya nnyi na nnyi tshi ḓo ya kha tshumelo ya mbadelo dza nzwalelo hu si ndivhiswa dza matshilisano na ikonomi , kana muvhuso u ḓo tea u engedza mithelo u itela u swikelela nyaluwo ya mutengo wa nzwalelo .
Ro ita mvelaphanḓa dza ndeme miṅwahani ya 15 yo fhiraho ya mbofholowo , khaedu nnzhi dzi kha ḓi bvelaphanḓa .
Mafheloni a Khubvumedzi nga 2012 ho vha ho no itwa tsedzuluso dza vhutshinyi kha vhahwelelwa vha linganaho 203 kha milandu mihulwane ine ya kha ḓi sedzuluswa i linganaho 67 .
Ndivho khulwane dza nḓila ndi :
Zwipikwa zwihulwane zwa ṱhoḓisiso ho vha hu u :
Musi hu tshi ḓo vha huna thimu dzi takadzaho dza maimo a nṱha-hu tshi katelwa thimu tharu dzi re kha vhuimo ha nṱha ha vhuṋa - na mafulufulu a lushaka lune lwa funesa bola , Tshiphuga tsha Khuvhangano tsha FIFA ndi zwithu zwine a huna ane a nga takalela u ṱahela .
Mishonga minzhi ya asima , sa tsumbo , zwiṱeroidi zwino tou fembedziwa , zwo tsireledzea kha u zwi shumisa u muimana .
U ralo ndi uri , nga u dzhia nḓila ya zwa dimokirasi fhedzi .
Buthano ḽi ḓo vhona hafhu uri , ndambedzo dzo teaho dzi ṱavhanyaho dzi hone u itela vhathu vhane vho kwamea nga tshinyalelo yo vhangwaho nga u shulukana ha ole , musi dzo hwalwa sa tshivhaswa nga khontheina dza zwikepeni .
Hezwi ndi u itela uri tshumelo dzashu dzi kone u angaredza tshitshavha tshoṱhe na vhupo ha nga tsini .
Kha vha wane tsivhudzo ntswa ya mbadelo kha SARS kana vha i wane kha website , vha i ḓadze vha i rumele khathihi na mbadelo .
1.3 . Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u ḓo fara tshipiḓa tsha vhuraru tsha Ṅwedzi wa Afurika nga Shundunthule 2017 .
Tshivhalo tsho vhewaho a tsho ngo swikelelwa zwo itiswa nga u sa kona ha Muhasho u thola na u dzudza vhaongi vha re na vhukoni ho khetheaho .
Thirauthu ya musengavhadzimu yo sumbedza vhuḓifari ha u sa dzhiela nṱha kha maḓi a re na kḽorini .
Hu na mbekanyamaitele ya kushumele ya u endedza ndaulo na tshumiso maelana na tshumiso ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi .
Uri vha kone u ita izwi , vha tea u ita khumbelo ya thendelo ya vhureakhovhe ine ya bviswa nga Minista wa zwa Mupo na Vhuendelamashango Department of Environmental Affairs and Tourism kana dzangano ḽine ḽa vha na maanḓa .
Komiti dza Wadi dzi shumisana na vhadzhiamikovhe vho fhambanaho .
Ṅwalani dzina ( ndi inwi muṅwali ) ..
Yo fhedzisela , na yone i tshi dzhiiwa sa zwileludzi zwa khwiṋesa zwo dalelwaho .
Birokhiresi dzi sa dzhii sia , vhaḓivhi na dziphurofeshinala nahone dzine ho sedzwa vhukoni dzi ḓo shumela dzhango na u ṋetshedza tshumelo i shumaho zwavhuḓi nahone nga vhukoni .
Tshigwada tsha vhafariwa vho swikisa mbilahelo kha ṱhoho ya senthara fhedzi a vho ngo wana phindulo .
Ndivho ya wekishopho dza vhukwamani .
Maḓuvha ane masipala wa ḓo fara miṱangano ya vhukwamani ine vha nga tama u dzhenela khayo sa Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ( IDP ) na mugaganyagwama wa ṅwaha nga ṅwaha ;
4.4 . Vhegeni dzi ḓaho , Phalamennde i ḓo vha i kha dzhatsha ḽa Migaganyagwama ya mihasho .
Nga fhasi ha PAIA muitakhumbelo a nga si ite khumbelo ya u swikelela rekhodo , dza tshiimiswa tsha tshitshavha , dzine dza vha na mafhungo a vhuṋe a muitakhumbelo kha tshiimiswa tsha nnyi na nnyi , 15fhedzi muitakhumbelo kana muṋe wa data anga , ho sedzwa tshiteṅwa 23 ( 1 ) ( b ) tsha POPIA humbela u bva kha mudziavhudifhinduleli rekhodo kana ṱhalutshedzo ya mafhungo a vhuṋe nga ha muṋe wa data o farwaho nga mudzhiavhuḓifhinduleli .
Thomas vha kha ḓi vha na dzangalelo nga murahu ha miṅwaha ya 11
4.2 . Khabinethe yo dzhiela nzhele uri u fhaṱiwa ha yunithi nṋa kha dza rathi dzi khou fanelaho u khunyeledzwa kha thandela ya Tshiṱitshi tsha Muḓagasi tsha Kusile .
Hezwi zwi fanela u katela zwithusi zwa tshanduko kha muthu nga eṱhe , zwigwada , na kha levhele ya madzangano a tshitshavha .
Nga murahu Nga murahu kana nga nṱha kana nga nṱha
TSIRELEDZO NA VHUTSIRELEDZI
Muhasho wo fara mushumo wa Pfufho dza Vhoramabindu vha Vhafumakadzi , Samithi ya Vhaswa ya Matshudeni o ṱhaphudzaho pfunzo a sa shumiho na vhupfumbudzi ha zwikili ha vhorabulasi vha vhafumakadzi .
Nahone ndo vhea rekhodo ya theiphi saizwi i tshipiḓa tsha dokhethe ya vhuvhanga ye ya vha i khou lugiswa .
Mme a khangaru u khou vhilahedzwa nga ṅwana wawe .
Bugupfarwa ya u tholwa ha vhathu kha bodo dza muvhuso na zwiimiswa zwi langwaho nga muvhuso zwo tendelwa hu na khwiniso .
Hone iyi milayo a yo ngo iledza vhuloi vhuvhi .
Khoso i tea u vha modulu mupfufhi une wa ṱalutshedza zwi khagala zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa vhuyaḓa na zwi ṱoḓeaho kha u fhaṱa sisiṱeme i fulufhedzeaho khathihi na u thivhela vhufhura .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khothe ya zwa Mavu kha Phalamennde u itela uri u phasiswe .
U engedzedza , nyambedzano dzine dza khou bvela phanḓa dzi khou ita na vhaṋe vha ndaka ya phuraivethe malugana na u wanwa ha zwoṱhe zwifhaṱo na mavu .
11.1 . Khabinethe yo ḓivhadza vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe zwa u ri vha zwa ndondolo ya mutakolo vho ḓiimisela tshothe kha u lavhelesana na u thivhela vhulwadze ha Monkeypox , zwi tshi tevhela u dzhena haho kha mashango o vhalaho a songo ḓoweleaho kha zwa u tshoṱelwa nga malwadze .
Vhalangi vha fanela u pfumbudzwa , arali zwi zwa ndeme , nga ha tekiniki dza vhupulani ha tshiṱirathedzhiki phanḓa ha musi vha tshi dzhena kha maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki .
Tshifaredzi tsha nnḓa tshi tsireledza zwi re ngomu kha zwine zwa nga tshunyadza u bva nga nnḓa , u tou fana na u pwashekana musi zwi tshi khou endedzwa .
Sa tsumbo , hune mafhungo a iwe muṋea a khasiṱama ya bannga ( ḓivhazwakale ya zwa masheleni ) i tshi nga tshimbidzwa hu si na u dzhenelela ha muthu .
Haya tshifhinga tshinzhi a vha ai mafhungo a vhafumakadzi na miraḓo ya tshitshavha isa shumiho .
Ṱhalutshedzo zwisephenene mifuda humisa shuma kokodza nyana zwiṱuku dzhenisa ngomu ita bvisela nnḓa tshaka zwipiḓapiḓa
Kha ṱhalutshedzo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili hu na khethekanyo ṱhukhu dzine tshiṅwe tshifhinga dza livhiswa kha :
Mushumo wa vhureleli zwi tou vha khagala uri ndi wa ndeme , sa i zwi hu na vhuṱanzi ha u dzinginya uri zwigwada zwa mvelele nga ngomu ha mvelele ya murafho zwi , lingedza u vhulunga lutendo lwa vhureleli he ha bveledzwa mathomoni kha tshitshavha tshazwo tsha vhubvo zwihulwane :
Muvhuso nga wone uṋe u fanela u wana mbuelo u bva kha thekhinoḽodzhi dzo ṱanganelanaho nga kha u phaḓaladzwa ha themamveledziso na tshumelo zwa musalauno u itela u ṋetshedza tshumelo dza tshitshavha zwiṱitshi zwa vhudavhidzani ha tshitshavha kha vhadzulapo .
Vhasasaladzi vha modele uyu vha ṱaṱisana nga ḽa uri vhurangaphanḓa ha polotiki a si kanzhi hu tshi vha na vhukoni ha u buletzhedza , u monithara na u kombetshedza ngamaanḓamaanḓa zwipikwa .
Vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelaho a si mushumo wa Muhasho wa Vhupulani wa ha masipala .
Haya maitele a vhuaḓa a tou vha nḓila yavhuḓi ine ya ita uri hu vhe na zwiito zwa u dzhena nga khani .
Arali vha mualuwa ane a khou ṱoda u dzula kha tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa nahone a ṱoḓaho ndondolo ya awara dza 24 , vha nga ita khumbelo kha ofisi dza tsini dza vhashumela vhapo kana tshiimiswani tsha vhudzulo ha vhaaluwa .
Unger u sumbedzisa uri sa tsumbo mbulungo dza nṱha dza lushaka dzi nga ha u engedza tshikoupu u itela uri hu vhe na mbuelo u bva kha mumono wa ḽifhasi , na kha mbekanyamitele dza ikonomi na masheleni dzine dza tea u sedza kha u khwiṋisa u ya kha nyimele ntswa na u khwaṱhisa zwiimiswa zwapo .
( b ) u khwaṱhisa vhusedzi kwaho ha -
Zwikhala zwa u dzula , na zwi so ngo omaho hune wa nga ita na u tou baḓama , sa izwi zwikhla zwo vuleaho zwi tshi dzulela u shumiswa sa fhethu ha u dzula nga masiari .
Kha mushumoitwa u tevhelaho mvelelo dzine dza lavhelelwa dzi no bva kha zwigwada zwa kutshilele dzi ḓadziswa kha SWOT mutandulo wa u tou buḓa kha zwigwada zwa kutshilele zwo fhambanaho , u fhaṱa mbonalo khulwane ya tshitshavha .
Muhasho u ṋetshedza thikhedzo ya tshiṱirathedzhi kha Minista na Muthusa Minista kha u swikelela ndaela yawo , khathihi na vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha muhasho .
Lusunzi lwo vha lu tshi khou pfa mufhiso .
Manweledzo a zwine zwa tea u ambiwa nga fhasi ha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe a tea u sumbedzwa afho fhasi .
Ndoma ya u thoma i ṱola ikonomi dza Afrika Tshipembe , nga nḓila yo tiwaho , na nga u angaredza nga maanḓa , ya ḽifhasi vhuvhili hadzo .
Ro no ḓi dzhia vhukando ha u engedza tshivhalo tsha vhaḓivhi vha zwamutakalo vhane vha khou giradzhuweitha
Project Darling yo fhedza yo wanulusa dzidaimani dze dza vha dzo dzhiwa lu si lwa mulayo na u dzhiululwa ha thundu ine ya paḓa 50 miḽioni wa dzirannda , miḓi ya 15 na miḽioni na R43 miḽioni ya kharentsi ya nnda .
Vundu ḽi ḽoṱhe ḽi na vhuḓifhinduleli ha u setha mabambiri a mbudziso dza Mulingo wa Ndugiselo .
Nyaluwo ya zwibveledzwa zwa sekhithara ya vhumagi yo khwinisea zwi vhonalaho ho sedzwa vhubvo ha vhuḓifulufheli ha bindu kwaḽo .
Nga murahu ha u tshaisa ndi u kulumaga , u tzhema , u bika , zwiito zwa Spiderman , tshifhinga tsha u ṱamba , tshiswiṱulo a fhedzisela nga u farwa nga khofhe .
Mbekanyamushumo i na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha ndeme na ndangulo khathihi na thikhedzo ya ndaulo , ndangulo ya vhashumi na tshumelo dza thekhinoḽodzhi ya mafhungo u itela u tikedza zwipikwa zwa muhasho .
Ndi ḽifurase ḽifhio ḽi no ri vhudza uri buka iḽi ḽo vha ḽi ḽihulu ?
Sa izwi pfanelo ya ndifho ya zwipondwa zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu dzo swika he dza ṱanganedzwa nga vhunzhi kha mulayo wa pfanelo dza vhuthu na mulayo wa vhuthu , thendelano dzi pfalaho nga ha zwine ndifho dza tea u zwi katela dzi khou thoma u bvela khagala .
Vha nga humbula uri ndi u vha na tshivhindi u dzhia khovhakhombo .
Hune ho shumiswa maṅwe maitele , vhushaka ha vhuvha hao na lushaka lwa maitele lwo sumbedziwaho a tea u ḓivhiwa .
Zwino vha ḓo lingedza u ri ṋetshedza na dzimbalombalo idzo naa ?
Nga u bvisela khagala mushumo wa kiḽabu na u ela makumedzwa a kiḽabu a tshi vhambedzwa na zwipikwa zwa muvhuso nga u angaredza zwi nga konadzea u khwaṱhisedza uri kiḽabu a dzi pfuki ndaela maanḓa kana u fhungudza zwikhala zwa bindu zwine zwa nga konadzea nga kha nyito dzavho .
Afrika ḽa kale , nga maanḓa kha VhaNguni , Ukuthwala zwo vha zwi tshi tendelwa naho hu uri maitele avhuḓi a u dzudzanya mbingano o vha a tshi khetha mirole ya vhasidzana kana vhasidzanyana yo teaho u malwa .
Ri pfa ri tshi livhuwa thikhedzo khulwane ye ra i wana u bva kha vhathu , miṱa , mihasho ya muvhuso , tshitshavha tsha vhurereli , vharangaphanḓa vha sialala , Ofisi ya Muhaṱuli Muingameli khathihi na Komiti ya Potofolio .
Ni khwaṱhisedze uri mishumo ine ya nga vhanga mafuvhalo a i nekedzwi vhathu vhane vha ḓivhea uri vha a lwala na mishumo ine ya nanisa mafuvhalo a i nekedzwi vhathu vhe vha vha vha tshi lwala .
Tshandukiso ya fhasi kana khunzikhunzi dza mulambo kanzhi i a ṱoḓea u itela mveledziso ya u fhaṱa na themamveledziso tsini kana u buḓa na mulambo .
U vhuya u swikela zwino , vhugudisi vhune ha elana na mushumo ndi he kanzhi ha bvelela nga kha sisiṱeme ya vhugudisi vhu songo tou dzudzanywaho .
Vhukoni havho khau tandulula khuḓano na vhuambedzani khathihi na tshenzhemo ya shango ḽashu kha izwi , zwi ḓo thuso vhukuma kha u tandulula thaidzo dza mashango aya mavhili .
Khunguwedzo ya ṅwaha yo vhewa kha gurannḓa , lubuvhisia na kha bodo ya nḓivhadzo u itela u ramba vhaṋetshedzi vhane vha nga swika uri vha ṅwalise kha databeizi ya vharengisi kha masipala .
Ndango ya u dzhena ha vhashumisi ndi thaidzo .
Hu na mushumo une wa tou vha khagala kha mapholisa wa u ṱoḓisisa mbilahelo dza nga ha nyimele dza mulandu .
Hezwi zwi thivhela zwavhuḓi u bviswa ha ayene dza baikhaboneithi u bva kha makwiṱi .
Khomishini i ita themendelo dzo livhiswaho kha u thusa vhaswa uri vha kone u wana mishumo , na u leludza milayo ya mabindu maṱuku , u fhungudza khuḓano na u ṱalutshedza maitele a u pandela na vhuḓifari vhu si havhuḓi .
Mbekanyamaitele ya tshikolo a i faneli u hanedzana na mbekanyamaitele ya lushaka , kana nyendedzi kha kubugwana uku .
7.2 Ṱhanziela ye ya ṋewa hu tshi tevhedzwa 7.1 i ḓo -
Minisṱa Muhulwane Vho Abiy Ahmed Ali vha Ethiopia , vhe vha avhelwa Nobel Peace Prize kha u vhona ndingedzo dzavho dza u swikela mulalo na nyanḓano ya dzitshaka nahone nga maanḓa , ndingedzo dzavho dza u fhelisa nyimele i konḓaho ye ya dzhia tshifhinga tshilapfu vhukati ha Ethiopia na Eritrea .
Pulane dzo tea na u vha na zwithu zwinzhi zwe dza ta u amba nga ha ndeme dza zwigwada zwoṱhe , hu sthi katelwa vhane vha si kone u ḓi lwela .
Nḓila dza kuitele khulwane dzine dzi nga shela mulenzhe kha phaḓaladzo ya u shulula kha zounu ya vhugabeloni dzi katela :
Khabinehte i fhululedza vhathu vha Muvhusokati wa Riphabuliki ya Nigeria kha mushumo wa tshiga une wa khou ḓo farwa ṅwaha muthihi musi Afurika Tshipembe ḽi tshi pembelela Miṅwaha ya 20 ya Mbofholowo .
Kha vha ise khumbelo kha Muhasho wa Vhudavhidzani nahone i fhelekedzwe nga vhu anzi ha mbadelo .
Vhuḓifhinduleli ha u kuvhanganywa na u endedzwa ha malaṱwa zwao u ya kha zwileludzi zwa u laṱa malaṱwa ho vhewa kha maanḓalanga apo .
U wana maitele a vhuthomi ane a livhana na vhuṱumani vhukati ha vhutsireledzi na mveledziso , u dzhiela nṱha vhuvhusi ha mulayo , vhuvhusi havhuḓi na u bveledza pfanelo dza vhathu .
Nahone hu na u fhungudza thengo , mbekanyamushumo dza vhugudisi , zwileludzi dza ṱhoḓisiso na vhashumi vha nga murahu ndi vhone vha re vhukati ha vha tambulaho .
3 Ni songo pomba he ha swa ni vhe na vhuṱanzi uri a hu rungunyi .
Sa shango ḽine ḽa kha ḓi tou bvelela ḽi re na khaedu dzaḽo dzenedzo , Afrika Tshipembe ḽi na mushumo wa u guda ngudo dzaḽo kha tshiwo na u tandulula vhuṱudzeṱudze vhuhulu ha ikonomi ya shango hune ngaho vhathu vhaṱukusa ndi vhone vha re na mishumo nahone ndi vhone vha vhuelwaho nga mishumo ya zwa ikonomi .
Deithi ya ḓuvha ḽa u khunyeledza i kha ḓi ḓo vhewa nga Minista vha Lushaka uri ndi lini hune tshandukiso dza tea u vha dzo no khunyelela .
Tshaka idzi dzo ḓo tea u khaula migaganyagwama yavho u itela u fhungudza tshikolodo tsha lushaka tsha nṱha na u engedzedza fulufhelo ḽa vhabindudzi .
Khwiniso dzi ḓo tendela Ndango ya Vhutshutshisi ha Lushaka u nanga ho ṱanḓavhuwaho u sengisa kha vhutshinyi ha zwa vhudzekani u ya nga Ndima ya 2 ya Mulayotewa .
Vha hashu , ro pfa ngaha mbilaelo dzo ṱahiswaho malugana na kushumele kwa mabindu na khamphani dza muvhuso .
Thikhedzo ya wadi ya zwa masheleni na thekhiniki , i no bva kana ine ya khou tshimbidzwa nga masipala
Avho vhane vha khou hanedza Mulayo u re hone zwino a vha fushei ngauri Mulayo a u tsireledzi vhathu vhane vha pomokwa vhuloi .
Mmawe vha mbo vhidza Vho Dokotela , Vho Dokotela vha tshi swika vha ri , " " A hu tshee na kuṱoho ku no ḓo thamukana nṱha ha mmbete ! "
U engedza kha makumedzwa o tou ṅwalwaho , vha humbelwa u sumbedza dzangalelo ḽavho ḽa u swikisa makumedzwa nga u tou amba kha Komiti .
U shumisa zwiṱirathedzhi zwa ndingo u itela u vhona vhukoni ha vhagudi .
Zwi dovha hafhu zwa vhambadza zwibveledzwa , tshumelo dzi ṋetshedzwaho nga Afurika Tshipembe na u sika zwikhala zwa vhufarisani vhukati ha tshitshavha tsha vhoramabindu mashangoni o fhambanaho .
Mbetshelwa yo itwa u itela u tandululwa ha phambano kana u sa vha na vhuṱanzi kha masiandaitwa a lushaka lwa mulayo wa sialala lu songo khetheaho .
Masia ane ha tewa u sedzwa khao a katela maga a thikhedzo malugana na vhugudisi , mubindudzo , zwivhambadzwa mashangoni a nnḓa , u swikela mimaraga i funwaho , thekhinoḽodzhi , u dzudzanya mushumo , vhubveledzi na mveledziso ya mabindu maṱuku .
Izwi ndi vhuhulu hune thandela ya dzhia mukovhe wa mbambadzo , mushumo kana mavu u bva kha feme dzi no khou tshila dzapo .
Murafho wa vhuvhili ṱhaṅwe u nga vha zwine ra zwi amba sa murafho wa Soweto .
Chartered accountant a itaho khumbelo tshiimoni tsha muhumbeli wa vhudzulo ha tshoṱhe u tea u ṋekana nga ṱhanziela i sumbedzaho uri masheleni o tiwaho a bindu o no bindudzwa .
Fomo dza khumbelo dzi rumelwa arali khumbelo i nga huswa na u shandukisa khumbelo yo no ṅwaliswaho u katela na tshanduko kha kuitele .
Kuḽoraidi i vhanga tshivhalo tsho fhelelaho tsha zwiomate zwo ṋokaho ( TDS ) na mimuṋo kha maḓi .
Muhasho wa zwa Mupo u ḓo vha wone muhasho wa u tou thoma kha u ranga zwa u ṱanganelana na nḓowetshumo , vhashumi , vhaimeleli vha lushaka na vhoradzipfunzo kha u shumisana vha tshi honolola khonadzeo ya zwi vhuedzaho zwa ikonomi nga kha malwanzhe ashu .
Sisteme dzashu dza ndeme dza vhuvha dzi tea u ri ṱuṱuwedza kha u vha vhadzulapo vho khwaṱhaho kha mvusuludzo ya shango ḽashu .
Miraḓo i tea u khwaṱhisedza uri maitele , dzilafho kana mishonga ye vha wana i ḓo badelwa musi vha saathu zwi wana , sa tshumelo dzi sa katelwi kana zwithu zwine zwa sa ḓo badelwa nga GEMS .
Nga nnḓa ha vhaimeleli vha Vharangaphanḓa vha Sialala kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe , vhaimeleli vha vhulamukanyi , ndaulo ya vhutshutshisi , Zwiimiswa dza Ndima 9 na Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ḽa Afurika
U ḓiṅwalisela zwi ita uri dzina ḽavho ḽi vhe kha mutevhe wa vhakhethi u itela uri vha kone u khetha .
Ofisi ya Tshipikara i nga vha vhudza nga ha zwiko zwi re hone fhedzi kha vha sedze mutevhe wa u sedzulusa u re afho fhasi .
Hu sa hangwiwi fhungo ḽauri Komiti yo vhuya ya swikisa mbilahelo zwi tshi kwama fhungo ḽa zwibviswa zwo tambiswaho .
Hezwi zwi katela vhulimi , vhuendelamashango na Ikonomi ya Maḓanzhe .
Zwithu zwi tshimbidzaho , vhukati ha zwiṅwe , zwo shumiswaho kha vhukwamani .
Yunithi ya u vhofholowela hayani ya R6 941 nga muunḓiwa nga ṅwaha
1.3 . Khabinethe i khou dovha hafhu ya humbela na u ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri nga kha u ḓiṋetshedzela vha tevhedze maga o vheiwaho kha u lwa na u phaḓalala ha COVID-19 .
U fhungudzwa ha fosforasi na gesehambe zwi itea kha mbemba dza nṱha .
Khabinethe yo shumisa pulane ya maga maṱanu .
Kha maḓi a re na esidi , kana hune ha vha na zwipiḓa zwo ṋokaho zwa aḽumini , nyengedzedzo ya tshivhalo tsha zwipiḓa zwo ṋokaho zwa aḽumini .
U ita makumedzwa kha muṱangano ndi tshenzhelo i konḓaho , nga maanḓa arali zwi tshi ṱoḓa mukumedzi uri a shumise zwishumiswa zwi ngaho phurodzhekitha kana khudzaipfi .
A zwiho khagala uri ndi ngani zwi tshi pfala uri tshigwevho tshi hule zwi tshi bva kha uri u pomoka zwo itwa nga nnyi .
Naho zwo ralo , ndi zwa ndeme hafhu u humbudza riṋe vhaṋe uri ṱhahelelo ya akhaunthu ya tsheke i engedza u ṱanea kha khonadzeo ya u nga ṱaselwa .
Ṅwaha muṅwe na muṅwe Muvhuso washu u isa phanḓa na u shuma u fhira maṅwe mavundu kha u fhaṱa dzinnḓu nga u fhirisa nga kule ndivho dzo vhewaho .
Phosiṱara kheiḽa luvhondoni ya uri humbudza uri tshikolo tshashu tshi dzule tsho kuna .
U shumisa maipfi o ḓoweleaho nga tshivhumbeo , foniki , nyimele na tshikili tsha u saukanya zwivhumbeo musi a tshi vhala maipfi ea sia ḓowele .
Zwiimiswa zwo teaho na vhuṱumani hu shumaho ha zwa vhubindudzi zwo bveledzwa u khwaṱhisedza ndangulo ine ya sa nyeṱhe ya tshumiso ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi .
Kha vha ṱuṱuwedze u shumiswa ha zwibveledzwa na maitele a vhuḓi a vhupo .
Muthu u ḓo ṱoḓa u sika pulane ya tshiimiswa tsha tshitshavha tshine tsha sumbedza zwiimiswa zwa tshitshavha zwi re hone na zwo dzinginywaho vhuponi honoho .
Khethekanyo i tevhelaho i sumbedza tshaka dza vhuṱumani vhuvhili hadzo nga :
Kha u ṱanganedza vhuimo sa mulangi wa khamphani , mulangi uyo na zwenezwo u mbo ḓi ṱanganedza mishumo i konḓaho , vhuḓifhinduleli na vhuḓifhinduleli ha mulayo nga fhasi ha vhuvhili hayo mulayo zwawo na mulayo u ne wa phasiswa nga phalamennde .
Kha maṅwe mashango hezwi zwo katela phimo dzo khetheaho dza tshumelo ya poswo , ngeno kha vhaṅwe zwo vha thulo u bva kha mithelo ya masipala hune dzi NGO dza vha vhaṋe vha ndaka .
U tea : Hu na vhuṱumani hu re khagala nahone vhu re na thevhekano vhukati ha zwipikwa , mvelelo , mveledzwa , zwisumbi na thagethe dza kushumele ?
Roṱhe ri fanela u shumisana na madzhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo u khwatisedza uri vha vha vhugevhenga uvhu ha tshiṱuhu vha farwe na u livhana na tshanḓa tsho khwaṱhaho tsha mulayo .
Vha nga ḓi dzula fhethu havhuḓi kha bai na zwisiamelo ngeno fhethu ha u shumela hu tshi nga vha hone hune vha nga shumisa zwidulo na maṱafula , hune vha nga kona u tamba , u shumana u monamona vho vhofholowa .
U tovhela ndaela dza u vhona ( tswayo dza tshanḓa / muvhili , zwifanyiso ) u tshimbila , u gidima , u fhufha , u thamuwa , u gonya , n.z.
Afrika ḽi ḓo vha ṱhanzi ya u bebwahafhu ha u farana na tshipikwa tsha vhuthihi zwine zwa khwaṱhisedza u ombana ha mbofholowo u bva kha vhupuli , vhukoloni , khethululo nga muvhala na u kandeledzwa kha zwaikonomi .
Naa phimamushumo ya sedzuluso ( na u vhea iṱo ) i angaredza ṱhoḓea dza ndinganyiso ya mbeu dzi vhonalaho na mafhungo a mutsikeledzo wa mbeu ?
Mapholisa na mutshutshisi wa muvhuso vha nga si ambe na ṱhanzi dza muhwelelwa nahone vha nga si dzhie zwiṱaṱamennde khavho .
Hezwi zwo ṱuṱula fiḽosofi ya Vho Gandhi ya Satyagraha ( mmbi-ya vhungoho ) , ye ya vha na ṱhuṱhuwedzo ya ndeme kha vhurangaphanḓa ha poḽotiki yashu na u thusa kha nndwa yashu ya u lwela mbofholowo .
Vhorasaintsi , vhaiti vha mbekanyamaitele , matshudeni , vharadzipfunzo na tshitshavha vha khou amba nga ha mafhungo a ndeme nga ha saintsi , thekinoḽodzhi na vhutumbuli .
Hezwi zwi amba uri muthu muṅwe na muṅwe u a u dzhenelela hune a tea u ita kha masia oṱhe a vhutshilo havho .
Muvhigo u tea u nweledza mbonwasia ya vhurumelazwivhambadzwa ha kale nga nḓila na pulane dza vhurumelazwivhambadzwa ha tshifhinga tshiḓaho .
Miraḓo i ṱhonifheaho ,
Kha dziṅwe ofisi thaidzo dzi tshenzhelwa kha vhakulumagi na vhashumi nyangaredzi vho tholwaho nga Muhahso wa Zwifhaṱwa .
Kha vha rekhode phindulo .
Izwi zwi katela u fhungudza vhulapfu ha u fariwa kha vhafariwa vha humiselwaho ngomu dzhele , u shumiswa ha nḓila dziṅwe kha u gwevha u tou fana na u shandukiswa ha zwigwevho lwo tsireledzeaho u ya kha vhulavhelesi ha ndulamiso , na u thomiwa ha u monithara nga nḓila ya eḽekiṱhironiki .
1.5 . Khabinethe i ita khuwelelo uri hu bvelwe phanḓa u ḓikumedzela u khwinisa mishumoni nga murahu ha mawanwa a bvaho kha Muvhigo wa Ṅwaha wa wa vhu 16 wa Khomishini ya Nyeḓano Mishumoni wa vhatholi vhoṱhe we wa rwelwa ṱari fhasi ha thero " Khwinifhadzo i a pfala mishumoni " .
Fhethu hu re muedzini hu anzela u vha na miḓalo
4 . Muano kana khwaṱhisedzo ya u ḓiana ya miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka , Vhurumiwa ha Tshoṱhe kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu
Fhedziha , mishumo ya nga ngomu ine ya tendela dzangano u shuma ndi vhathu .
Dzina na Tshifani
( iii ) U thivhela vhugevhenga , nga tshumisano na SAPS na zwiimiswa zwa u ḓisa mulalo na vhudziki sa Foramu dza Tshipholisa tsha
Khombo khulwane hafha ndi khaphasithi ya muvhuso ya u tshimbidza mbulungo dza themamveledziso .
Zwo ralo , zwo vha zwi sa konadzei kha nṋe u lapfisa mulingo wanga u fhirisa zwe zwa rekhodiswa zwone .
Kha vha wane thuso nga u ṱavhanya u vha thusa u kona tshila na dzhenuwo,na u thusa kha u fhola havho havho .
No zwi pfa ?
Kha sia iḽi , muhasho wavho wo vha ṋekedza tshumelo i sa fushi , Minisiṱa .
Musudzuluwo wa u ya kha zwiṅwe zwithu u nga si bvelele nga nnḓani ha musi hu na vhushaka na zwine zwo no vha hone kale , zwi re , zwine zwa nga vha kana zwo no vha ho zwa kale .
Milayotibe iyi i fhindula tshivhalo tsha thaidzo dzo ṱahiswaho nga tshifhinga tsha Samithi ya Muphuresidennde ya U lwa na GBVF ye ya farwa nga 2018 malugana na sisiṱeme ya vhulamukanyi ha zwa vhugevhenga .
U shumana na u salela murahu ha themamveledziso a zwi timatimisi uri zwi nga alusa vhubveledzi hashu , u ṱaṱisana hashu , zwi rumelwaho nnḓa na zwenezwo , vhukoni hashu ha u sika mishumo .
Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu zwezwino zwi kha ḓi bva u dzhia ḽikumedzwa ḽa u ṋea maanḓa Komiti Ṱhanganelo ya Tshothe nga ha u Sedzuluswa Hafhu ha Ndayotewa ( " CRC " ) , u dzhiela nṱha u sedzuluswa na u khwiṋiswa hu konadzeaho ha khethekanyo 25 ya Ndayotewa , uri zwi lelutshele Muvhuso u dzhia ndaka , hu tshi katelwa na mavu kha dzangalelo ḽa tshitshavha , hu si na mbadelo .
Shumisani mutevhe u re afho nṱha uri u ni thuse .
Idzi mbetshelo dzi amba nga ha pfanelo dza u eḓana , ndeme ya muthu , Vhutshilo na tshidzumbe , na dziṅwe pfanelo nnzhi , na mbofholowo kha zwa vhurereli na u amba .
Kha zwitshavha hune u shaya mushumo ha vha nṱha , muṱaṱisano wa mishumo u ḓo vhanga khuḓano .
Vhatholi vha vhathu vha Lesotho vha fanela u shumisa itshi tshifhinga u wana phemithi iyi .
U vhea iṱo na u dzheniswa ha ḽogo kha sisteme ya bambiri ya eḽektroniki .
Ri ṱoḓa dziSOE dzashu dzi tshi kona u ḓiimisa na u kona u phetha mushumo wa ikonomi na mveledziso yavho .
U randelwa na u ṋekedzwa nga phurofeshinaḽa dzo teaho u ita izwo lwa mulayo
Vha tshi amba vha ri tshi sa fheli tshi a ṱula .
U ita vhupulani ha thandela ho ṱanganelanaho na vhashumisani vho teaho vhapo na vha tshiṱiriki .
Khoro yo ṋewa maanḓa a mulayo a u sedzulusa vhaṅwe ngavho na u vha na vhuḓifhinduleli ha u ḓilambedza .
Ndayotewa ndi milayo ya ndeme ya u vhusa shango .
Zwi dovha zwa khwinisa vhubuli ha mavu uri vhu kone u tzwonzwa maḓi manzhi .
Gerani thoyi ya penisela kha mitaladzi midenya i re nga nnḓa .
Ṱhanganelo vhukati ha muvhalelano na sofuthiwee ya ndangulo ya maitele a thengo i tikedza kushumisele kwa mulayo .
Vhadzheneli kana vhasheli vha mulenzhe na vhone vha ḓo tea u dzhia tsheo malugana na uri hu tea u shumiswa mbekanyamushumo kana maitele a vhulamukanyi ha mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma dzifhio / afhio .
Tshitatamennde tsha Phoḽisi tsha Kharikhuḽamu na u Linga tsha Lushaka a tshi nyefuli kana u dzhiela fhasi zwithu zwa phambano zwi no nga sa vhushayi , u sa eḓana , murafho , mbeu , luambo , miṅwaha / vhukale , vhuholefhali na zwiṅwe ;
Vha ḓo ṱuṱuwedza kuitele kwa Muvhundu Muthihi Tshibveledzwa tshithihi u engedza u fhaṱa vhukoni , thikhedzo ya tekiniki na ḽodzhisiṱiki .
Kha mulayo wonoyu hu na zwiṱuṱuwedzi zwivhili zwi no kwama tshumiso ya mavu kana zwa vhudzulo ha vhathu :
Muofisiri wa Mafhungo wa DMPE u pfukisela maanḓa kana mishumo ye a hweswa nga hoyu mulayo kha Muthusa Muofisiri wa Mafhungo wa muhasho wawe .
Furemiweke i ṋetshedzwa nga nḓila mbili dza mvelelo dzo fhelelaho ; kha ḽeveḽe ya lushaka na kha dzingu na dzhango .
Nga u angaredza idzi ndi pfungavhuṋe dzi bvaho mashangoḓavha , dzi si na vhuṱumani na sialala ḽa Tshithoza .
Sa zwi hanedzanaho na dziṅwe nyimele dza u engedzea nga u ṱavhanya kha mitengo ya zwibveledzwa zwa vhulimi zwine zwo litshedzelwa nga u ṱavhanya , ri nga vha ri tshi khou livhana na mitengo ya nṱha lwa tshifhinga tshilapfu .
Muthu ane a ṋetshedza tshigidi tshawe nga tshifhinga tsha khangwelo , u ḓo ṱoḓea uri a ḓadze na u saina fomo dzo teaho tshiṱitshini tsha mapholisa tsha tsinisa , na u vhona uri vha wana khophi ya SAPS 548 ( fomo ya Khangwelo ) .
Mishumo yo dzudzanyiwa kha mavunḓu oṱhe na uri i ḓo katela u vhala na nga nyambo dzapo , u anetshela zwiṱori na u amba na vhathu vha tshi khou ṱuṱuwedziwa , mutambo wa maipfi , zwifhinga zwa vhurendi na khanedzano dza bugu .
Zwi khagala uri madokotela vho pfa uri vha ḓo xelelwa nga vhalwadze arali vha sa isa phanḓa na kuitele kwavho kwa nga misi .
Vhurangeli uvhu vhu a ṱoḓea vhukuma kha sia iḽi , kana ri khomboni ya u nga xelelwa nga vhashumi vha re hone .
Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u dzhia hetshi tshikhala na u ṱhonifha demokirasi yo lwelwaho zwi tshi vhavha nga u ya u shumisa pfanelo yavho ya demokirasi u ḓiṅwalisela na u khetha kha khetho dzine dza khou ḓa .
Dziphoindi dzi ḓo ṋetshedzwa ho sedzwa tshikalo tshi tselaho fhasi tshi tevhelaho .
Tshanduko kha mitengo ya u Khwinisa kha Maga a Tshumelo .
ḼIGA ḼA 1 : U ḓadza fomo ya khumbelo ya tswikelelo yo tiwaho
Mihumbulo ya zwa mulayo .
Muṱangano wa u rangela u pulana u itwa nga nḓila ya therisano hu na vhuimeleli vhu bvaho kha tshitshavha , hu tshi katelwa mukhantseḽara , Komiti ya Wadi , vhoramafhungo , vharangaphanḓa vha sialala na vhaṅwe vha re na dzanganelelo vho teaho .
Tsheo ya Lok Adalat i vhofha vhoṱhe vha kwameaho nga khanedzano nahone ndaela yayo i a kona u itea nga nḓila ya mulayo yo teaho .
Vha ḓo ya tshikoloni nga baisigira .
Vha nga si fhandekanywe .
Fhedzi , musi maitele na kuvhonele zwo ḓoweleaho zwo sumbedza u sa tea musi hu tshi khou tandululwa thaidzo dzi re hone , muthu u a kombetshedzea u sa zwi dzhiela nṱha .
U shumisa ndongazwiga dzo teaho .
5.2 . Mushumo wa u topola mashumele a vhuḓi na u vhulunga kha tshifhinga tsho salaho tsha MTEF u ḓo bvela phanḓa .
Muhasho muṅwe na muṅwe u dzudzanya zwiṱatamennde zwa masheleni zwawo thungo zwine zwa vha khunyeledzwa hu sa athu fhela miṅwedzi mivhili ya u vala ha ṅwaha wa muvhalelano zwa rumelwa kha Muoditha Dzheneraḽa u zwi oditha .
2.7 . Afrika Tshipembe ḽi do dzhena kha Khwiniso ya Thendelano ya u Isa vhahumbulelwa / zwivhotshwa na Riphabuliki ya Botswana , u ya nga tshiteṅwa tsha 231 ( 1 ) tsha Ndayotewa .
Vhashumi vha zwa mutakalo vha ḓo -
Vhaṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo vha re kha netiweke ya GEMS vho tenda u ṋetshedza tshumelo ya ndeme ya ndondolo ya mutakalo kha miraḓo ya GEMS nga mutengo wa Tshikimu .
Zwi tou vha khagala u bva kha muvhigo wa muṱhogomeli uri Vho KG ndi mme a funaho na u kona na uri T u tsinisa na vho u fhira zwine a vha kha fhethu kana muthu muṅwe na muṅwe .
Muraḓo a nga si , hu si na thendelo ya muraḓo wa khoro ya wadi kana komiti ya khoro , bvisele khagala mafhungo o tsireledzwaho kana a tshiphiri a wadi kana a komiti ya wadi kha muthu muṅwe na muṅwe a songo tendelwaho .
U thetshelesa na u sika thai na miswaswo .
Vhuḓifhinduleli hashu vhu tea u sedzuluswa , ngeno hu uri nḓilaṱhukhusa ya u renga na u bveledza ṱhoḓea dzashu yo pandamedzwa zwihulu na u kandeledzwa lwo vhifhaho .
" Sabusidi dzo ṱanganedzwaho " dzi sumbedza tshivhalo tsha sabusidi tsho imelwaho nga tshivhaloguṱe tsha thandela dzo tendelwaho hu tshi itelwa mveledziso nga mihasho ya zwa dzinnḓu ya mavunḓu yo fhambanaho .
U vhalela zwi re buguni yawe nṱha e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri ; tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Vha vhudze vhadzheneleli vha shumisane na uyo we vha livhana nae kha muṅwe muduba .
U ṱalukanya zwiitisi zwa zwiwo na mvelelo dzazwo tshiṱorini .
Senthara dzi dovha hafhu dza fhambana u bva kha senthara dza vhuvhaḓi u ya kha holo dza tshitshavha na dzisietha .
Vhanna na vhafumakadzi , tshikhala tshihulwane tsha vhubindudzi wa vhupo ha mashangoḓavha ndi mveledzo ya vhuendelamashango .
U fhaṱwa mugodini ha faburiki ya fulufulu ḽa maḓi ho swikelwa lwa tshifhinga tsho vhalaho
Mbekanyamaitele na mbekanyamushumo - mulayo , mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzo beledzwa .
Mafuvhalo na tshinyadzo dze vha dzi wana zwi nga thusa kha u khwaṱhisedza vhuṱanzi havho kha muhwelelwa .
Miṅwahani ya mahumi mavhili yo fhiraho ro vha ṱhanzi kha u shanduka ha nḓila ya kushumele kha vhuvhambadzi ha dzitshakhatshakha ha zwiko zwa zwi tshilaho .
Kha mahumbulwa avho , vhathu vhanzhi vho vha vha khou vhilaedzwa nga uri tshivhalo tsha vhathu vho iswaho nga tshiendedzi kha vhupfiwa nga vhathu a tshi ngo lingana .
Ndivho ya mulayo malugana na muvhuso wapo ndi u thoma sisiteme ya demokirasi ya u shela mulenzhe kha vhuimo hapo .
Hezwi zwi sumbedza uri nungo nnzhi dzi nga namba dza dzheniswa kha u khwiṋisa na u londota zwileludzi zwi re hone , u fhirisa u sika ntswa .
Ḽiṅwe fhungo ḽo ambiwa , ḽine ḽa sumbedza uri tshiṱuṱuwedzi hu si ṱhuṱhuwedzo zwi tea u ṱumanywa na vhupulani ha ngudo .
Maitele na milayo zwo leludzwa u itela u konisa vhavhili uri vha pfesese na u tshimbidza mushumo nga nḓila i leluwaho .
3 . Kha vhe sedze Mushumo wa 2.1 vha rekhode ' zwiṱuṱuwedzathandela ' zwi no tshimbilelana na thandela iyi .
Kwiniso kha mbonelophanḓa ya ikonomi ya tshifhinga tshipfufhi na vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu kha sekhithara ya mveledziso zwo ambiwa sa zwone zwithu zwa ndeme zwo khwinisa vhuimo ha Afurika Tshipembe kha Mutevhe .
Kha mutengelele muṅwe na muṅwe mvelelo i ḓo vha mepe u sumbedzaho tshikhala tsha vhukuma tsha vhukati ha minete miṱanu ya u tshimbila na minete ya fumi ya u tshimbila u bva tshiṱitshini tsha tshiporo .
Thendelano khulwane malugana na izwi ndi vhugudisi ha tshikimu tsha musi ho vha na u imiswa u shuma .
Ho sedzwa thendelo u thoma na nyendedzi dza kiḽinikhala dzi shumiswaho kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi
Kha vha vhambedze dziṅwe dza figara dza mipfuluwo na dza mipfulutshelo vhukati ha mavundu , sa tsumbo :
A si zwa ndeme uri mulanguli wa thendelo a bvele phanḓa na tsedzuluso idzi nga ene muṋe .
Nga tshiitisi hetshi , ndi ṱoḓa u amba ṋamusi uri ri tikedza ḽiṅwalo iḽi , ndi khou tenda uri Phalamennde i ḓo ḽi themendela .
Ri khou dovha ra bvela phanḓa na u thoma bannga ya shango sa tshipiḓa tsha u lwisa u tatamudza tswikelo ya tshumelo dza zwa masheleni kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Mbekanyamushumo dza pfunzo na nḓivho ya tshitshavha ndi dza ndeme .
Zwi tshi bva kha uri vhafumakadzi , zwihulwane vha miṅwaha ya vhukati ha 15 na 24 , vha na khonadzeo khulwane vhukuma ya u wana HIV na AIDS , ṱhogomelo khulwane i fanela u ṋekedzwa u itela u khwaṱhisedza uri dziphurogiremu na dzithandela dzo topoliwaho nga tshitshavha dzi a dzhielwa nṱha ..
1.2 . Khetho dzi khou vha hone nga murahu ha thendelano ya vhanzhi ya u fara Samithi ya Mulalo wa Ḽifhasi u itela u hulisa Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Rolihlahla Mandela nga Khubvumedzi 2018 , une wa vha ṅwaha wa senthinari ya khotsi o ḓisaho mbofholowo Afrika Tshipembe .
Heyi miṱangano i ḓo dzudzanywa nga thendelano na mukhantseḽara wa wadi .
Zwiṱaluli zwi hulwane zwi katela u dzulela na u dovholola u ḓidzhenisa kha zwa vhudzekani na vhafarakani vha vhudzekani vhanzhi , nga maanḓa u itela u vhuelwa nga tshelede .
Tshivhangi tsha u ḓalesa ha niṱirodzheni ndi u ḓalesa ha mutshikafhadzo nga nṱhani ha u paḓalala na vhubulasi ho ḓalesaho tsini na hu wanalaho maḓi .
Nyito dza u dudedza muvhili : Vha tou fombe kha ndivho ya tatamudza na u songa mutshilitshili
Zwipikwa zwi katela zwa poḽotiki , zwa ikonomi , zwa matshilisano na vhushaka na vhadzulatsini .
Zwiteṅwa zwi bva kha masia a poḽotiki , ikonomi , matshilisano na thekhinikhala a vhushaka ha mivhuso ya madzingu .
Naho zwo ralo ri lingedza u tandulula thaidzo dzoṱhe na vhahura vhashu nga kha nḓila ya vhudiplomati .
Kudzhenele ku thekinikhala nahone ku tea u dzula ku thekinikhala ;
U ṱavhanyisa maitele a u kovhanya mavu hu tshi itelwa zwa vhulimi .
Zwikundeledzi zwi no kwama mavu na zwa thendelo dza nzudzanyo dza ḓorobo zwi tea u tandululwa ;
Ngoho ndi ya uri muvhuso u nga si kone u ṱaṱisana nga miholo yo ṋetshedzwaho nga sekhithara ya phuraivethe u itela u dzudza zwikili zwa ndeme .
3.8 Mbudziso malugana na uri vhuloi vhu bva gai a ina phindulo yo leluwaho .
Izwi zwi swikisa kha vhukoni ho kaleaho ha u kuvhanganya tshikolodo tshi re hone tsha vhatholi vho ṅwaliswaho vha SARS na u badelisa ndaṱiso na nzwalelo kha mbuelo dzi re hone .
Kha nyimele iyi , ri nga kona u vha na mbuelo i re na u vhuedzana nga u khwaṱhisa nyaluwo ya vhukonani hashu na u shumisana zwine vha nazwo roṱhe .
Vhunzhi ha vhashumeli vha tshitshavha vha shumela vhathu vha hashu nga vhulondo na vhuḓiimiseli .
Vundu ḽo khethekanywa u ya nga fhethu ḽa bva zwiṱiriki zwa rathi zwine tshiṅwe na tshiṅwe tshi na senthara ya vhukwamani ha shishi .
Vha khou vhudzisa arali riṋe sa lushaka ri na vhukoni , u ḓifunga na vhuṱali u kona tshimbila ri tshiya phanda kha u vusuludza na u bveledzisa Afrika Tshipembe .
U bveledzwa ha tshiedza u dzhenelelaho zwi nga katela u olwa kha nḓivho ya vhashelamulenzhe u ya nga vhukoni ha mashumele na uri kudzhenele kwo ḓisendekaho nga mvelelo ku nga khwiṋisa u itwa ha madzhenele ayo .
Muhasho wo shuma nga vhuronwane u itela u dzudzanya hafhu tshivhumbeo tshawo na u shandukisa nḓila ine wa ita mandeithi yayo .
Tenda ha vha hu na zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwi elanaho na khumbelo zwi ḓo vha hone u itela u ṱolwa kha ofisi ya khomishini kana bodo ine ya kwamea , nga nḓila ine zwa vha ngayo .
Ha sedzuluswa khanedzano ngei Sekhukhune kha khoro ya
Zwi amba uri hu fanela u ṱanganywa mafhungotsivhudzi oṱhe e a rekhodiwa kha mabammbiri a tsenguluso ya u ḓiṱunḓela ha vhathu ye ya shumiswa kha kutshimbiidzele kwa u pulanela wadi .
Muphuresidennde Vho Zuma vho ṱanganedza u khunyeledzwa ha zwiteṅwa zwa maga a 15 zwa G20 / Dzangano ḽa Tshumisano ya Ikonomi na Bvukulwa ha Mutheo wa Mveledziso na thandela ya Sundudza Muingo , zwe zwa vha zwa ndeme kha u vhona uri zwithu zwi nga ngona na u tsireledza mutheo wa mbuelo ya sub-Saharan Africa .
U vhona uri u kuvhanganywa ha mbuelo u bva kha vandisi ya ndaka dza muhasho .
Muṋetshedzi wa tshumelo wa tshiimiswa tsha zwa mbambadzo u tea u kona u langa na u dzudzanya seva idzi e kule nadzo .
Tshikoupu tsha China tsha u thusa kha u engedza na u ṱavhanyedzisa u shumiswa ha pulane idzi dza nyito ndi tshihulwane .
Tikedzani phindulo yaṋu .
Komiti dzi nga vhidza muthu muṅwe na muṅwe uri a ṋee vhuṱanzi kana u bvisa maṅwalo , nahone vha nga ṱoḓa muthu muṅwe na muṅwe kana tshiimiswa tshi tshi vhiga khavho .
Mbuelo dza Bindu dzi swikelelwa nga : U anganya , u kala , u vhea iṱo mbuelo dzi kiḽaente ya ḓo dzi wana u bva kha thandela .
Vhalani phosiṱara ni fhindule mbudziso .
U fhindula mbudziso idzi zwi ri thusa u thoma muhanga kana vhuimo ha onthoḽodzhi vhune khaho ri tea u humbula nga mafhungo a re kha ngudo dza kharikhuḽamu .
U dzudzanya sisiṱeme ya kha lubuvhisia u itela uri vhashumisani vha ṋetshedze muhumbulo kha therisano dza Komiti .
Izwi zwo ita uri u koloda hu vhe nṱha .
Malugana na u shumisa izwi zwithu zwa ndeme zwa themamveledziso , ndi zwa ndeme u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwa mahayani zwi wana mbuelo kha themamveledziso dzine dza rengwa nga nnzhi na themamveledziso dza dziphaiphi na uri mitengo ya idzi themamveledziso i dzhiela nṱha ṱhoḓea dza zwitshavha zwa mahayani .
Muhasho wa Mabindu a Muvhuso na Vhufaragwama ha Lushaka u ḓo ṱanganyisa thengo ya zwidimela kha tshiimiswa tshithihi ( Transnet ) u itela u vha na vhuṱanzi ha mashumele a khwine na zwi tshimbilelanaho zwa ṱhoḓea dzapo .
Mukonṱiraka u ḓo badelela Vundu mbilo dza vhathu vha vhuraru vhoṱhe dza u pfuka mulayo wa vhuṋe ha dzina , zwiga , kana pfanelo dza u dizaina dza nḓowetshumo zwi bvaho kha u shumisa thundu kana tshipiḓa tshifhio na tshifhio tsha hone nga Vundu .
1.13.1. Khabinethe i hanedzana na u ṱhaselwa na mabulayo a dzikhantseḽara kha maṅwe mavundu na u livhisa ndiliso dzayo kha miṱa na khonani dza vho vhulawaho .
Muhumbulo ndi wa u ri musi muthu muthihi a tshi nga vha na zwiito zwa vhuaḓa nzudzanyo iyi a i nga ḓo tendela muthu muthihi a tshi vha na maanḓalanga kha mushumo muthihi .
Naho zwo ralo u dzudzanya nga huswa he ha itea kha u bveledza , hu na tshivhalo tsha dzikhaedu .
16.1. Khabinethe yo fulufhedziswa uri Muhasho wa Vhulimi , Vhusimamiri na Vhufuwakhovhe ( DAFF ) u khou dzula wo vhea iṱo kha mabulasi u ya kha shango ḽoṱhe nga vhuphara i nḓila ya u lwisa u phaḓalala ha Avian Influenza ( HPAI ) H5N8 yo waho .
Nga ṅwambo wa u ṱoḓa u fhambana na zwa mulovha , Khoro ya Nyeletshedzo siani ḽa Zwiala zwa Lushaka yo ṋewa ndaela , nga Shundunthule 1998 , ya u sedzulusa sisiteme ya Zwiala zwa Lushaka na dzipfufho .
Ṱafula a i kateli ndambedzo zwi tshi ḓa kha ḽaisentsi dza zwiendedzi , sa musi ndambedzo iyi i sa pfukiselwi kha masipala muṅwe na muṅwe .
Ri khou isa phanḓa na nyambedzano dzashu na vhabveledzi vhoṱhe vha khaelo u itela u khwaṱhisedza uri ri wana tshivhalo tsho linganaho tsha khaelo dzo fanelaho zwiimo zwashu .
Afrika Tshipembe ḽi khou ṋetshedza thikhedzo kha ndingedzo dzoṱhe dza u thoma u shuma ha Thendelano ya Mvusuludzo kha Tshipembe ha Sudan zwi tshi elana na vhuḓifhinduleli ha Vhurumelwa ho Khetheaho .
Ri ḓo pendela Mulayotibe wa Tshanduko ya Kilima , une wa ṋetshedza muhanga wa ndaulo u itela vhulanguli vhu shumaho ha masiandaitwa a songo lavhelelwaho a tshanduko ya kilima nga u khwaṱhisa vhukoni ha u ḓo shumana nazwo , u khwaṱhisa u lwisa na u fhungudza u vha vhashayatsireledzo kha tshanduko ya kilima - khathihi na u topola zwikhala zwiswa zwa nḓowetshumo kha zwa ikonomi i songo tshikafhadzwaho .
Zwo vha zwi sa konadzei u wana data yo ṱanḓavhuwaho ya Muhasho kha ṱhuṱhuwedzo ya thenda dzi re nṱha ha tshivhalo tsha fhasisa tsha thenda yo vulelwa dze dza ḓo itwa hu tshi khou shumiswa ngona ya thenda yo vulelwa vhoṱhe .
Khabinethe yo tendela u tholwa ha Mulangi Muhulu wa Muhasho muswa kathihi na Muhulwane wa zwa Kushumele .
Hezwi zwi ḓo konisa u khwinisa mveledziso , nyaluwo ya nṱha kha mishumo ino badela zwinzhi , nyengedzedzo ya miholo na mikovhe mihulwane ya Afrika kha nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi ḽifhasini .
Mbekanyamushumo dza ndinganelo mushumoni dzi tea u tikedzwa nga u fhaṱa vhukoni na mbekanyamushuo dza vhupfumbudzi dzine dza ṱuṱulwa nga tshifhinga tsha luṱa lwa musi ndinganelo ya vhashumi i tshi nga vha na ṱhoḓea dzo khetheaho dza vhupfumbudzi dzi ṱaluswaho .
Kha hedzi nyimele dzi shonisaho , zwi vhonala zwi zwa ndeme u dovholola makumedzwa o itwaho nga Khomishini nga ha nḓila dzine mabindu a nga kuvhanganya ngayo masheleni hu tshi itelwa heino thandela khulu ya ndifho na mbuedzedzo .
Nṱha ha zwoṱhe , ndi Afrika Tshipembe ḽine ra ḓihudza nga zwe ra zwi swikelela na zwine ra khou fulufhela uri ḽi ḓo vha .
( d ) Aphiḽi i tea u itwa hu sa athu u fhela maḓuvha a ( 60 ) kana arali nḓivhadzo kha avho vhane vha kwamea i tshi ṱoḓea u ya nga khethekanyo ya 49 ( 1 ) ( b ) ya PAIA , zwi itwe hu sa athu u fhela maḓuvha a ( 30 ) nga murahu ha musi nḓivhadzo yo fhiwa Muthu ane a khou aphiḽa a tshi khou ḓivhadzwa nga tsheo ya aphiḽi , kana arali nḓivhadzo kha Muthu ane a khou aphiḽa i sa ṱoḓei , zwi itwe nga murahu ha musi tsheo yo no dzhiiwa .
Heḽino ḽiga ḽo fara khonadzeo dza u ṱavhanyedzisa tshumelo dza muvhuso , ngeno ḽi tshi fhungudza vhugevhenga na vhuaḓa vhu katelaho bugundaula .
khetho dza tshumelo
Komiti dza Wadi dzi nga dzhenelela thwii kha mishumo ya meyara fhedzi sa muthu a re na vhuḓifhindulelinyangaredzi ha khoro , miraḓo ya Komiti ya Wadi i khwaṱhisedza uri meyara u ḓivha zwithu zwoṱhe zwa tshitshavha .
I fanela u engedza ndeme kana u ḓisa tshanduko dzavhuḓi nga iṅwe nḓila .
Muthu o ṋewaho khiredithi ya tshitandadi tsha yuniti u ṋetshedza thuso ine ya ṱoḓiwa kha u ita pulane na sheduḽu dzine dza ḓo itwa kha thandela .
Hezwi ndi u tendela zwiimiswa zwoṱhe zwa u vhiga tshikhala tsha u thoma u vhiga u shela mulenzhe kha BEE hu tshi khou shumiswa Khoudu u bva kha u tshifhinga tsha u thoma u vhiga zwine zwa ḓo thoma nga u tevhekana na u bviswa ha Khoudu .
Naho zwo ralo , data iyi ndi i konaho u shanduka lwa vhukuma , u fulufhedzea na ya ndeme .
Naho mvula dzi tshi khou na zwa zwino , ḽeveḽe dza madamu dzi khou ya phanḓa na u tsela fhasi . Hezwi zwi khou vhangwa nga themparetsha dzire nṱha na uri ari athu vha na mvula dza mibvumbi .
Tshaka dza mishumo ya vhukati ha ndeme ya vhulimi dzo topolwaho dzi ḓo katela , vhukati ha zwiṅwe , ṋetshedzo ya zwivhumbeo zwa nete dza mirunzi , thaneḽe dza mapuḽasiṱiki , u ṱhaḓula nga zwiengedzwa , vhugudisi na mveledziso ya dzikoporasi , na u fhaṱiwa ha themamveledziso ya u kunguwedza nga tshiṱirathedzhi tsha zwibveledzwa zwa vhulimi .
Tshiṱaṱamennde tsha Bono na Tshipikwa khathihi na tsenguluso ya nyimele ndi zwone zwo vulaho nḓila dza u bveledzwa ha zwipikwa zwa ndeme zwine zwa bveledza muhanga wa mveledziso ya maṅwe maano nga vhuḓalo , u dzhenelela na thandela .
Kha vhurangeli uhu , vhashumisi vha u fhedzisela vha nga kha ḓi vha kha ḽevele dza dzapo kana lushaka .
Vundu ḽi khou ḽi khou amba nga Tshanduko ine yavha Senthara ya MOD .
Ndambedzo ya u unḓa vhana :
Zwo ralo , ro vha na miṅwe mishumo minzhi hu songo angaredzwa u kuvhanganya mafhungo nahone hezwi kanzhi zwo vhaisa nga huhulu kha maitele ashu a u kuvhanganya mafhungo .
Kha webusaithi dzi tevhelaho vha ḓo wana ṱhoḓisiso ine ya ṅwala masiandaitwa ane vhushaka ha matshilisano ha vha nao kha mutakalo :
Thikhedzo iyi i dzhia nḓila ya u ṋetshedza ndinganyiso , khwaṱhisedzo dza khohakhombo na u ṋetshedza khephithala ya mathomo kha tshumisano ya khohakhombo ya dzinnḓu .
Vhuṅwe ha vhushaedzi ho vha hu ha kale khathihi na mikhwa ya nṱhesa ya vhupulani ha dziḓoroboni , mafhungo a so ngo fhelelaho nga ha thekinoḽodzhi dzo fhambanaho dza zwa vhuinzhiniara ho fanelaho , na u shaea nga u tou angaredza ha ṱhanganelo ya kudzhenele kwa zwithu kha vhupulani ha kudzulele kwa vhathu .
Komiti idzi vhuvhili hadzo dzi rangwa phanḓa nga meyara .
U itela uri mveledziso dzi thusaho vha shayaho dzi shume , dzi tea u :
10.2 Phaḓaladzo ya Muvhigo wa Khomishini ya Ndinganyo ya Vhutholi wa vhu17 nga Minisiṱa wa zwa Mishumo , Vho Mildred Oliphant i khou sumbedza tshanduko i ongolowaho mishumoni yo fhambanaho kha maraga wa vhashumi Afrika Tshipembe .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo sa Maanḓalanga a Tshumelo ya Maḓi u ita mishumo ya u bveledza themamveledziso ya maḓi , nḓisedzo ya maḓi a u nwa kha vhoṱhe vhadzulapo vhawo na sekithara ya bisimusi kha vhukhethelo havho khathihi na mishumo na ndondolo ya zwikimu zwa maḓi .
Zwino thusani kheroti i thamutshele murahu .
Tshishumiswa tshi re afho fhasi tsho sumbedzwa tshi na tsumbo dzi re kha dziithaḽiki .
Data ine ya tea u kuvhanganywa i tea u nangiwa hu tshi khou shumiswa phambano dzi re fhasi ha ṱhoḓisiso .
Vhashumisi vha bada vha khou humbudziwa uri vha songo nwa vha reila , kana u nwa vha tshimbila .
Hezwi zwo ita uri hu vhe na migwalabo shango ḽothe hu tshi itelwa muvhuso wa Khethululo .
Pulane tharu dzo angalalaho dzi tevhelaho dzi ḓo shumiswa u itela u lavhelesa kha ṱhoḓea dza mveledziso ya mutakalo dza vhadzulapo vho sedzwaho khavho , dzine dza vha u engedza vhukoni , ṱhoḓisiso dza mashumele na ṱhuṱhuwedzo .
Therisano nga ha khonadzeo ya u thoma mimaraga miswa ya dzingu ya pfuma ( hu tshi katela mikovhe , vhutsireledzi ha zwikolodo na zwibveledzwa zwa maraga wa vhukati wa masheleni ) nga kha maraga wa lushaka kha maga a u ranga fhedzi zwi sumba kha maitele a u sedza phanḓa u ya kha u ita uri maraga ya masheleni i vhe ya musalauno .
4.2 . Afrika Tshipembe ḽi tshe ḽo ḓiimisela u swikela zwa fulufulu ḽo vanganaho ḽine ḽa elana na zwipikwa zwaḽo zwa mveledziso khathihi na zwa tshanduko ya kilima nga thungo ḽi tshi khou ita uri hu vhe na nḓisedzo yo fhelelaho .
Nga u ita zwenezwo muvhuso wa vundu na muvhuso wapo i ḓo khwaṱhiswa sa one ya ndeme kha kushumele kwa ndaulo , na hone ndivho ndi ya uri mihasho ya Muvhuso wa vhukati i shanduke ivhe senthara dza zwa milayo fhedzi ine ya sika milayo na u pfananya .
Phurogireme ya u funza mirole kana vhashumisani yo vha ndwisathaidzo ya u ṱanganelana ha Muhasho wa Vundu na Mihasho ya Pfunzo zwikoloni zwa sekondari zwa Kapa Vhukovhela .
4.75 Khethekanyo ya ( e ) ya Mulayo i sumbedza uri zwi dzhiiwa hu vhutshinyi arali muthu- nga kha nyeletshedzo dza ṅanga ( dokotela ane a lowa ) , musumbavhaloi kana muṅwe muthu kana nga kha mbuno ya nḓivho ya u ita khole ya zwa vhuloi , a shumisa kana a shumisa nḓila ifhio kana ifhio kana kuitele kune , u ya nga ngeletshedzo iyo kana lutendo lwawe , zwa vhonala zwi tshi vhaisa muṅwe muthu kana tshithu .
U shumiswa ha thekinoḽodzhi ya mafhungo kha tshumelo ya nnyi na nnyi zwi dzulela u vha thaidzo nahone a zwo ngo eḓana , ngamaanḓa kha mavundu a shayaho .
Vha humbula mini nga zwe vhanna vha amba malugana na fhungo ḽa uri vhafumakadzi vha khou ṱoḓa u vhumba siviki yavho ?
Kha ri ambe Shumani ni kha zwigwada zwa vhoiwe .
Hu tea u fhungudzwa nga tshikalo tsho teaho .
Khabinethe i dzhiela nṱha uri mafhungo aya a ḓo pfiwa phanḓa ha Ndango ya Miṱaṱisano .
Zwi kha vhahumbeli vha mushumo u khwaṱhisedza tshiimo tsha ndalukanyo dzavho dzo wanalaho mashangoni a nnḓa vha sa athu ṱoḓa mushumo na uri vha tea u humbelwa u rumela vhuṱanzi ha ezwi nga tshifhinga tsha dziinthaviwu .
Tswikelelo ya thikhedzo ya mabinndu ya nṱhesa i nga khwinisa phimo ya tswikelelo ya zwithu zwiswa .
Muraḓo u siho wa muṱa /haya ( vhusiku ha mbudzisa )
U fhira miṅwaha ya 150 ho vha na nyengedzo ya ṱhuṱhuwedzo kha ḽaiburari iyi khulwane , hu tshi katelwa na khuvhanganyo ya Vho Sidney Mendelssohn .
U dzulela u ṱolwa ha nyimele yavho u khwaṱhisedza uri vhathomadzilafhoḽavhongatshifhingatshonenahone ḽi khou shuma
Afrika Tshipembe ḽo vha ḽo ḓivhofha kha tshikalo tsha nyaluwo ya phesenthe ṱhanu nga 2019 , fhedzi tshikalo tsha nyaluwo ya ikonomi tsha 1,5% tsho swikelwaho nga 2014 tshi kulesa na tshipikwa tsha NDP .
Zwikhala zwa Komiti ya Wadi na u dzhenelela ha tshitshavha kha Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelaho notsi dza khoso
Batho Pele a si maitele o khetheaho nahone o fhambanaho , hu fanela u vha mulayo wa tsumbanḓila kha nḓisedzo dza tshumelo dzoṱhe .
Shumisani maipfi mahulwane mafhungoni zwao . Ṱanganyani mafhungozwao nga u shumisa maṱanganyi .
Arali mushumo muṅwe na muṅwe wa tsirwa kana u dzumbwa Muinzhiniara kana muimeli wawe a saathu u ṱola , Rakhonṱhiraka u ḓo hwala vhuḓifhinduleli ha u badelela u dzumbulula mushumo we wa tsirwa kana u dzumbwa uri u ṱolwe .
Pulane i ḓo swikelela Mbekanyamushumo ya Malaṱwa ya Miṅwaha ya Fumi na Pulane ya Miṅwaha Minzhi kha zwa u Laṱa Malaṱwa a re Khombo .
I shumiswa u thoma ṱhanganelo ya zwikolo zwa dzilafho zwa Afrika Tshipembe u itela u ṋetshedza pfunzo ya zwa dzilafho yavhuḓi i sa ḓuri u itela vhaṋetshedzi vha ndondolo ya mutakalo u mona na shango ḽoṱhe .
U INGAMELA U YA NGA KHETHEKANYO YA VHU 15 ( 1 ) ( a ) ( i ) :
Zwiko zwo vhalaho zwa ndeme zwa khuḓano zwi katela :
Mvelelo dzi thusa kha u dovha u ri dededza kha mushumo muṅwe une wa kha ḓi fanela u itiwa , u itela uri u tshimbilelane na mafhungo maḓifha a zwe zwa swikelwa kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho , hu na kuvhonele na tshenzhemo dza vhadzulapo .
Fhungo heḽia ḽo ṱoḓisiswa ḽa iswa phanḓa . Ndi zwone .
Khaedu dza tshivhalo tsha nṱhesa kha zwine zwa sa khou wanala zwi ḓo vula nḓila khulwane ya u phuletshedza na u dzhenelela .
Kha vha kwame muṅwalisi ane a ḓivhea kha shango ḽi vha renga u bva khaḽo .
Ṱhuṱhuwedzo ya tshiitwa .
Ndi mini zwe zwa ita uri swobo iyi i ḓifhe ngaurali ?
Muofisiri u ḓo vha vhudzisesa dzimbudziso nahone u ḓo vha vhudza arali vha tshitea u wana mundende .
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwitshavha hezwi tshi na ṱhoḓea dzo fhambanaho nga ngomu ha sisiṱeme ya hugaledzwa , dzine dza fanela u ṱhonifhiwa na u tsireledzwa .
Fulufhelo na vhuḓifulufheli zwi bva kha u ḓi dzhenisa zwo khwatha na u ṱoḓesa u shela mulenzhe zwo khwatha kha tshanduko .
24.4.1 Khothe ( i nga vha i ya Madzhisiṱiraṱa kana Khothe Khulwane ) ino khou pfa khumbelo i nga dzhia tsheo dzi tevhelaho -
Thandela dzo ṱanganyiswa nga kha ṱhanganelano ya ndinganyiso , zwikolodo na kha iṅwe nyimele , mbadelo dza khephithala nga muvhuso .
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani tshiṱori tsha khali dza makhulu .
Ni tangedzele maiti oṱhe a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
A hu na ane a fanela u khakhisa kana u shumisa zwithu zwo ṋekedzwaho ho sedzwa mutakalo na tsireledzo nga nḓila i si yone .
Khwaṱhisedzo ya bammbiri ḽa mutevhe wa vhaholelwa nga ṱhoho ya khethekanyo iṅwe na iṅwe .
Ḽiga ḽa u thoma tsitshavha tsha mafhungo ndi u maanḓafhadza mimasipala na mihasho ya vundu .
Vhaṅwe vhafumakadzi vha vhilaela nga ḽa uri vha fanela u tshimbila kana u ṋamela dzithekhisi ḓuvha ḽo no swifhala .
Musi ho sedzwa zwiko zwine zwa vha zwiṱukuṱuku fhano Afrika Tshipembe , ndi zwithu zwiṱukuṱuku zwine zwa nga itwa kha hoyu mushumo .
Ro puḽana u vhetshela thungo hekhithara dzi fhiraho 6 000 dza mavu o wanwaho a tshitshavha u itela nnḓu dzi swikeleaho dza mitengo ya fhasi .
Thebulu i ṋetshedza Komiti ya Wadi mutevhe wa u sedzulusa na zwiteṅwa zwine tshitshavha tsha nga tikedza zwone .
Ro ita nete ya u gavha ri tshi itela vhagudi vho raloho u itela uri vha kone u thusiwa nga pfumbudzo ine ya ḓo vha thusa u ḓipalela .
Thandela ya u ṋetshedza CIP yo vha yo imiswa nga vhanga ḽa vhuleme ha masheleni .
Zwipikwa zwa u ḓadza madzulo ḓuvha na ḓuvha zwo lavhelesa tshumelo ya vhureili ha mabufho ho anganyelwa nga nḓila i tevhelaho :
Nga u pfufhifhadza , vho vhudzisa mbudziso yo khakheaho vha dzhena kha tsenguluso yo khakheaho .
Ṱhumetshedzo ya 4 : Tsumbo dza tswikelelo ya tshitshavha
U engedzedza u swikela ha vhathu kha tshumelo , nga maanda nga vhathu vhe kale vha vha vho kwanyeledzwa .
U kuvhanganya mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi nga ha mvelelo dza kushumele .
Ni kone u elekenya uri hu ḓo bvelela mini tshi tevhelaho ni ole tshifanyiso tsha u fhedzisela .
Vha songo kombetshedza zwiteṅwa zwa adzhenda zwinzhi kha muṱangano wa awara nthihi .
U sedzulusa na u livhanyulula milayo , mbekanyamaitele na furemiweke dza zwiimiswa u itela uri maitele a u pulana a dziḓorobo na madzingu a ṱavhanye nge ha thomiwa na u shumiswa muano wa kushumele kwonekwone ku no tevhelwa nga vhashelamulenzhe vhoṱhe .
U vhiga murahu kha tshitshavha luvhili kha ṅwedzi
Muvhigo wa Muṱaṱisano wa Ḽifhasi wa 2012-2013 u sumbedza vhashumi vha songo tou funzeaho zwavhuḓi sa tshiṅwe tsha zwithithisi kha u ita vhubindudzi na ḽa Afrika Tshipembe .
Tshifhinga tsho fhelaho tshisumbi itshi dzo bviselwa khagala sa phesenthedzhi .
4.3 . Naho hu na vhukonḓi kha ikonomi , muvhuso u dzula wo lavhelesa kha ndingedzo dzawo u itela u khwaṱhisedza uri Afrika Tshipembe ḽi khou bvela phanḓa na u tikedza khathihi na u tsireledza pfanelo dza vhashumi .
Tsheo ya u thola hafhu Vho Motsoeneng kha tshikhala tshiswa zwi sumbedza u sa ṱhompha tsheo ya mulayo .
Kha sia iḽi , mihasho ya vundu nahone nga maanḓa muvhuso wa vhukati kanzhi u vhonala u na vhukoni vhukuma ha u livhana na ṱhoḓea dzapo .
U ṱanganela ha tshanduko ya kilima ya vha dizaini na zwiṱirathedzhi zwa u ita mushumo zwa muvhuso wapo zwi ḓo thusa vhukuma kha u tandulula zwipikwa zwa mveledziso kha ḽevele yapo .
Ndi khonani yanga ya mbiluni
U ita uri vhathu vha Afurika Tshipembe vha farane kana u vha tshithu tshithihi ndi muhumbulo wa ndeme kha maitele a u fhungudza vhushai na u sa lingana na u vha mvelelo yavhuḓi ya u fhungudza vhushai .
Tshiṱuṱuwedzi tsha mveledziso ya fiḽimu na theḽevishini tshi na Tshikimu tsha Mveledziso ya Dzifiḽimu na Theḽevishini Zwapo , Tshikimu tsha u Bveledzisa nga vhavhili tsha mveledziso ya Dzifiḽimu na Theḽevishini zwa Afrika Tshipembe .
Tshomedzo ya u funga i katela zwivalo zwa sekethe , zwikhethelathungo , dziṱhirantsifoma dza dzivoḽithedzhi .
Mashango na madzangano a tevhelaho o dzhenela sa vhaeni vha Muvhuso wa Colombia :
Dali ndi vhulwadze ho andaho kha vhupo ha mutalabuḓo wa fhasi ha Vunḓu ḽa Devhula , Mpumalanga na devhula-vhubvaḓuvha ha KwaZulu-Natal .
Tshi tshimbilelana na ndivho dzo dodombedzwaho kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , a alusa nyaluwo ya ikonomi na u engedza vhusiki ha mishumo .
Musi i tshi khou shanduka , nyanyuwo na mikhwa zwi a shanduka na zwone .
Kale Muhasho wo vha u tshi shumisa muofisiri muṱoḓisisi muthihi fhedzi wa SAPS , nahone musi hu si na tsivhudzo nga murahu , uyu o vha a tshi mbo ḓi swiṱwa .
Khaḽarani zwibuḽoko zwi re kha thebuḽu i re afho fhasi ni tshi sumbedza mitambo ine vha i takalelesa .
Zwenezwo , ri nga si kone u tikedza khwiṋiso na nthihi zwa zwino .
Vha thetshelesa zwavhuḓi vha dovha vha kona u dzudzanya vhaṅwe uri vha swikele ndivho dza dzangano .
Khamphani dza Afrika Tshipembe dzi re na vhukoni ha tshumelo ya vhubveledzi na vhuinzhiniyara dzo ṱaniwa kha vhaimeleli vha zwiimiswa zwa fulufulu u bva Ethiopia , Kenya , Tanzania , Tshipembe ha Sudan na Nigeria .
Hu nga vha hu na madzangalelo a ṱaṱisanaho u bva kha wadi dzo fhambanaho kha masipala nahone madzangalelo aya a tea u dzhielwa nṱha musi hu khou lugiselwa PMS .
Nga thikhedzo ya Muvhuso kha puḽatifomo iyi , sekhithara ya dzibugu na vhapo vho thoma vhufarakani ha tshanduko u itela u alusa mvelele ya u vhala na u ṅwala .
30 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Mulayotibe wa Vhuḓifari ha Zwiimiswa zwa Masheleni wa 2018 u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Vharengisi vhavhili vha na vhuḓifhinduleli kha mikovhe ya maraga ine ya fhira 80% .
Vha humbelwa uri vha livhise kha Tshifhinga tsha u fhedzisela tsha Nḓivhadzo ya u Ṋetshedza tshi re kha shedulu ire afho fhasi .
Mbuno ya uri vhashumi vha khou aluwa nga u ṱavhanya u fhira tshivhalo tsha zwikhala zwa mushumo na zwone zwo shela mulenzhe kha vhushayamushumo .
1 . Khabinethe yo ṱanganedza makumedzwa a Mulayotibe wa U fumbisa nga maitele a Mvelele wa 2018 Phalamenndeni .
Ndivho ndi u thoma senthara i ṱumanyaho vhathu kha zwiko zwa mafhungo , tshumelo dza muvhuso na vhufarani kha zwa ikonomi na u , zwo ralo , khombetshedzo ya u ḓikona kha zwa masheleni na u ṱuṱuwedza Mveledziso ya Ikonomi Yapo lwa tshifhinga tshilapfu ( LED ) zwi maanḓafhadzaho zwitshavha zwa mahayani zwapo .
U shumisa thembamvanganyi ( blending ) kha u fhaṱa na u ṱhukukanya maipfi .
Muofisiri muhulwane wa zwa dzikhetho a nga tendela zwa u ganḓisa , u bveledza kana nḓisedzo ya zwa u khetha kana matheriaḽa wa khetho muṅwe na muṅwe kana matheriaḽa wa khetho .
U rera nga mafhungomatsivhudza a u tou phaphelela ane muthu a nga tea a ṱoḓa musi a tshi ita ṱhoḓisiso .
r uri tshiṱori ri amba nga mini .
Mulangavundu wa Devhula Vhukovhela , Vho Supra Mahumapelo , vho thola tshigwada tshine tsha vha na dziMEC ṱhanu na meyara mbili u sedzulusa na u tandulula khaedu dza nḓisedzo ya tshumelo vhuponi u hu .
Mbuelo dza thuso ya matshilisano , naho zwo ralo , a i kateli pfukiselo nga kheshe kana nga lushaka zwi itwe hu u fhindula kha zwiwo zwa mupo zwi nga ho sa gomelelo , miḓalo kana midzinginyo ya shango .
Iṅwe ya nḓila idzi dza tshipentshela i pfi ndi aḽitharesheni .
Rekhodo dzo fhelelaho kha zwa tshikolodo tshapo na tsha nnḓa dzi khou dzudzanywa , u khwiniswa na u ṱanganywa kha ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Kha mvumbo iṅwe na iṅwe , ṅwalani nga zwithu zwe vha ita kana vha amba zwine zwa vha tsumbo dza mvumbo idzi .
U redzhisiṱara mvusuluso ya sisiṱeme uri i katele na maṅwe mavhiḓa .
U kuvhangana ha khadiamu hu a itea hafhu kha khovhe dzine dza ḽa zwiḽiwa zwi re na khadiamu .
Ndi tenda uri odithi i ṋetshedza mutheo u pfeseseaho wa muhumbulo wanga .
Tshumelo na zwishumiswa izwi zwi wela fhethu hu shumaho ha mimasipala yapo .
1.11 . Muvhuso washu u khou bvela phanḓa na u sedza nḓila dzo fhambanaho dza u wana thandululo dza u lambedza dza tshoṱhe khathihi na u vula zwikhala u itela vhashai na vha kiḽasi ya vhukati uri vha kone u ṱhaphudza pfunzo dzavho dza nṱha na vhupfumbudzi .
( 5 Tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe musi Minisiṱa a siho nga tshiitisi tshifhio na tshifhio , a sa koni u shuma kana u i ta maṅwe a maanḓa afhio na afhio kana ndivhanelo dza ofisi , a nga vhea muṅwe-vho ufhio na ufhio kana muṅwe-vho muthu ufhio na ufhio uri a shume vhuimoni ha Muthusa Minisiṱa , o bulwaho khamusi nga u angaredza kana kha u shumisa kana u itwa ha maanḓa afhio na afhio kana ndivhanelo . ' .
Kha vha fhe tsumbadwadze mbili kha dza rathi dzi re kha mutevhe dzine nangoho dzi hone kha mulwadze uyu ?
Kushumele ku thusa u tshimbidza zwithu na u shuma mushumo nga nḓila yo leluwaho .
U edzisa vhusimaḓaka
Ro thoma zwiimiswa zwa dzhango u itela u thusa u shumisa mbekanyamushumo dzi re khagala na dzi ṱuṱuwedzaho dzine ro dzi pulanwaho na u dzi thoma .
( b ) tshiimiswa , mishumo , maanḓalanga na maimo a zwa vhuhosi ha sialala , musi zwi tshi ṱoḓea .
Tshivhalo tsha vhathu vha sa shumi na tshone a tsho ngo tou shanduka zwi vhonalaho u bva kha 7,2 miḽioni hu tshi vhambedzwa na kotara ya vhuṋa ya 2020 ( yo gonya nga 8 000 ) .
Tshifhinga - tshifhinga tshi tea u vha tsho tea avho vha no ḓo vha vha khou dzhenelela muṱangano , sa tsumbo , arali zwi zwa ndeme u vha na makone a ṋeaho mafhungo muṱanganoni , u vha hone ha uyo muthu hu tea u sedzwa phanḓa ha muṱangano na u tendelana nga ha tshifhinga nae .
U ita makumedzwa - makumedzwa a nga itwa nga kha mukhantseḽara wa wadi kana a iswa thwii kha khoro nga ha ṱhoḓea dza tshitshavha dzo khetheaho .
U isedza thundu na nzudzanyo dza u endedza thundu na thendelo ya khombekhombe , zwi ḓo itwa nga muḓisedzi u ya nga zwe zwa ṱaluswa kha konṱiraka .
Nga murahu ha musi vho no isa khumbelo yavho , vha ḓo ṋetshedzwa rasithi uri vha i vhulunge sa phurufu ya khumbelo yavho .
6.3 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Vhuendi ha Badani ha Lushaka wa 2019 Phalamenndeni .
Nga nnḓa ha izwi ho dovha ha vha na khombo ya uri fhethu henefho hu nga katela vhathu zwavho .
Mulavhelesi a sa dzhii sia kana o ḓiimisaho nga eṱhe , o tholwaho nga muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli , u tea u dzhenela kana u lavhelesa komiti musi zwo tea u vhona uri zwithu zwi khou itwa nga nḓila i sa dzhii sia na u alusa u vha khagala .
2 . U rumelwa ha Vhupo ha Pleistocene ha Afrika Tshipembe uri vhu tiwe sa vhupo ha Vhufa ha Ḽifhasi
U shumisa nga nḓila yo bvelelaho ha mushumo wa tshigwada hu a aluswa musi milayo ya u guda ha vhushumisani i tshi shumiswa .
Ri livhuwa uri a vho ngo tou xela tshoṱhe kha pfunzo ya vhuongi .
U vhudzisa mbudziso a dovha a vhudzisa ṱhalutshedzo .
Ndi mushumo wa mukhantseḽara u thoma foramu ya tshitshavha .
Ndondolo ya tshitshavhani ( CBS ) yo somela kha nzulele yapo nahone yo dizainiwa i ya u ṱuṱuwedza vhushaka na vhathu miḓini , ho dzikaho , ha tshifhinga tshilapfu hu no ḓo ḓisa u pfesesana , na u pfelana vhuṱungu na u fulufhedzana .
SLA i katela nyimele dza mutheo dzi ngaho lushaka lwa ḽeveḽe ya tshumelo ṱhukhusa na zwifhinga zwa u fhindula zwa themendelo ya khwaḽithi ya tshumelo yo ṋetshedzwaho dzi bvaho kha tshitandadi tsha ndondolo tsho tendelaniwaho tsha tshumelo nkene .
Muphuresidennde vho ḓikumedzela u humela murahu Vuwani uri vha ṱangane na tshitshavha nga ḓuvha ḽine ḽi kha ḓi ḓo dzudzanywa nga Khosikhulu Vho Toni Mphephu Ramabulana na vhakwameaho vho teaho kha vhupo uvho .
Hedzi ndi bada dzo teaho tshoṱhe vhuendelakule ha bisi na thekhisi .
Kha nyimele ya thandela ya masheleni :
13.3 . Khabinethe yo ita khuwelelo ya uri hu vhe na vhudziki kha tshitshavha u itela uri mulayo u kone u dzhia vhukando na u vhona uri avho vhane vha ḓo wanala mulandu vha khou livhana na mulayo nga nḓila yo fhelelaho .
Yo dovha hafhu ya dzumbulula nyaluwo khulwane ya maitele a dimokirasi nga nḓila ye zwitatamennde zwa swikelwa ngayo .
Mbuelo u bva kha phimo dzi ḓivhiwa musi hu tshi vha na ṱhoḓea ya maanḓa a mulayoni wa mbuelo iyi .
Riphabuḽiki na vhathu vha hone ; ( e ) ṱhonifha tshiimo tsha ndayotewa , zwiimiswa , maanḓa na mishumo ya muvhuso kha maṅwe masia ; ( f ) sa shumisa maanḓa afhio na afhio kana u sa shuma nga nnḓani ha hayo e zwa fhiwa zwi tshi ya nga Ndayotewa ; ( g ) shumisa maanḓa azwo na u shuma nga nḓila ine ya sa dzhenelele vhufhethu , kushumele na u fhulufhedzea ha zwiimiswa zwa muvhuso kha maṅwe masia ; na
Zwi sumbedzisa fhedzi mbuno khulwane dzine dza tea u dzhielwa nzhele musi ṱhoḓea dzo khetheaho dzo dodombedzwaho dzi tshi ṋetshedzwa u khwaṱhisedza mvelelo ya lushaka ulu lwa u fhaṱa .
U tou fana na zwenezwo , tshiimo tsho khwaṱhaho tshi khou lavheleswa musi ṱhoḓea khulwane na zwiṅwe zwivhumbi zwi tshi bveledza miṅwe mitsiko ya inflesheni .
Arali mbonzhe yo tsesa nahone malofha a sa imi u bva , iyani ha dokotela kana kiḽiniki .
Khaedu khulwane kha sekithara idzi ndi muṱaṱisano wa ḽifhasi , nga ṅwambo wa mbofholowo na u shaya ndaulo kha mimaraga ya thoro kha ḽa Afrika Tshipembe .
Tshumiso ya masheleni hu si na mbuelo na nga u sa londa ndi tshinyalelo ine yo itwa zwi so ngo tea nahone yo vha i tshi nga vha i so ngo itiwa arali u londa ho fanelaho ho itiwa .
Mashango mavhili a khou thusa nga maitele a khetho dza dimokirasi u swika zwino ṅwaha uno .
Ndi henefha hune miṱa na dzikhonani vha nga ṱangana na u thusa u fhaṱelana dzinnḓu .
Honeha , zwi tshi bva kha matheriala a phaiphi khulwane , zwiṱaluli zwa maḓi a mashika na khonadzeo ya u shela hafhu i fanela u ṱolwa .
ṱhanziela ya vhukuma ya Phukha yo bviswaho nga dokotela wa phukha wa shango ḽa hune zwibveledzwa zwa bva hone .
Nḓivho ya mushumo wa mabalane , nḓowenḓowe na vhukoni ha u khaphutshara data na u kuvhanganya zwitatisiṱika .
U thusa muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli u ita mushumo wawe malugana na ndangulo ya zwi ḓisaho khombo .
Kubugwana ukwu kwo lambedzwa nga Khomishini ya Yuropa .
Zwino , vhumatshelo ha dzhango ḽashu vhu kha u fheliswa ha khuḓano dzine dza dzhia vhutshilo ha vhathu ha vhuṱhogwa , u tshinyadza themamveledziso yashu , na u fhedza zwiko zwashu zwi si gathi .
Muṱangano washu matsheloni ano , zwenezwo , wo vha luswayo lwa u thoma ha maitele a vhuvhudzisi ..
Kha ri vhale Vhalani zwirendo izwi .
Ri khou livhuwa zwiimiswa izwi kha u ḓikumedzela havho hu sa fhidzi kha muvhuso wapo wa demokirasi Afrika Tshipembe :
4.53 Zwo no sumbedzeswa uri pfanelo dza Ndayotewa dzi na phungudzelo .
Shumisani thangi dza u ṱukufhadza dza tshi , ku na lu kha madzina a re zwitangeni ni a ṅwale afho zwikhalani .
Tshiṅwe hafhu , tshelede ya sabusidi ine ya kha ḓi vha hone i tea u thusa vhahweleli vhunga mutengo wa matheriala wa u fhaṱa u tshi khou gonya ṅwaha nga ṅwaha .
Hu ambiwa kufarelwe ku fanaho kha mishumo , tshivhalo kana ndeme .
Fhedzi , dzhango a ḽi ho nḓilani ya u nga swikelela tshipikwa itshi .
Afurika Tshipembe ndi fhethu ha khwine ṋamusi u fhirisa zwe ḽa vha ḽi zwone nga 1994 , zwi tshi khou itiswa nga u engedzea ha vhathu na khamphani dzine dzo ḓiṋekedzela na u kona u shela mulenzhe kha tshikwama tsha muvhuso tshine nga khatsho ha lambedzwa tshumelo na zwishumiswa .
Miṅwahani miṱanu yo fhiraho , Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Bola ya Milenzhe tsha FIFA tsho bvelelaho lwa nṱhesa tsho farelwa Afurika Tshipembe nga 2010 na miṅwe mitambo ya ndeme , thonamennde ya rugby na cricket , zwine zwo sia vhuḓihudzi na vhuthihi kha maAfurika Tshipembe vhoṱhe .
Nga tshifhinga tsha nzudzanyo idzi , a hu na mutsiko wa zwa mulayo kha vhathu .
Fomo i fanaho na fomo ya 2 .
Sekhithara ya vhulimi vhuponi vhuṱuku , u sheledzwa nga mvula na u limela u ḓi fusha ndi dzone dzo andaho Afrika .
Nḓila na nyimele dza mbadelo ine ya ḓo itwa kha muḓisedzi nga fhasi ha ino konṱiraka dzi ḓo ṱaluswa .
A si muhumbulo wa ḽiṅwalo u dzhia vhuimo ha miṅwe milayo .
Mutsireledzi wa Tshitshavha wa Afrika Tshipembe vha wana ndambedzo ya u engedza nḓadzo ya vhusedzulusi na uri masheleni nyengedzedzwa a iswa kha Thuso ya Mulayo ya Afrika Tshipembe na kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ya Afrika Tshipembe .
Ngona ya vhutshimbidzi : Zwigwada zwiṱuku
Masheleni aya a tikedza thandela dzi no katela zwiṱalusi zwa mveledziso ya tshitshavha na u fhungudzwa ha pfuḓedzi u itela u sika nzulele i re na " khaboni dzi re fhasi " nahone a ḓo shumisa maanomashumiswa kha zwa masheleni u itela u khwinisa vhutshilo ha vhashai .
U fanela u vha na vhukoni vhuhulwane vhu tevhelaho : ndangulo ya masheleni , ndangulo ya thandela , vhuṱumani na vhadzhiamukovhe , ndangulo ya vhathu , u kona u shuma na khasitama , na u sedza kha khasitama , u kona u tandulula na u saukanya thaidzo , na u vha na nḓivho ya khasitama ( dza nga ngomu na dza nga nnḓa ) na furemiweke ya mulayo .
Nga nyito , mupo u dzulela u shanduka na tshitshavha tshi a shanduka tshifhinga tshoṱhe u vha kha mikhwa miswa .
Muvhuso u tea , sa tshipiḓa tsha u dzhiela nṱha makumedzwa a samithi iyi , u sedza ṱhoḓea ya u ṱanganyisa mitengo na u sika mitengo u itela dziṅwe dza sekithara dzashu dzi re khomboni vhukuma .
Muhasho u ḓo dovha hafhu wa leludza u pfumbudziwa ha vhashumi u vhona uri mashumele a maimo a nṱha a mishumo ya u kunakisa maḓi o no shumiswaho na u tevhedzela mbekanyamushumo dza Green na Blue Drop .
CBP ndi nḓila yo teaho ya u ṱuṱuwedza pulane ya ḽeveḽe ya wadi u ṱuṱuwedza nyito ya tshitshavha .
Fhethu ha vhukhethelo / vhakhethi
Ho sedzwa u rumelwa nga GP wa Netiweke ya GEMS
NDB yo thomiwa nga vhufarisani ha Brazil , Russia , India , China na Afrika Tshipembe ( BRICS ) u itela u kuvhanganya tshomedzo dza u tikedza thandela dza mveledziso dza themamveledziso dza tshoṱhe kha mashango a BRICS , na mimaraga ine ya khou takuwa kha mashango a khou bvelelaho .
I ṋetshedza mbekanyamushumo dza dzilafho lwa tshifhinga tshipfufhi yo sedzaho kha u vhea thaidzo khagala , hu tshi itwa thandululo na maitele a u monithara .
I sumbedza zwine khoro ya ḓo ita na uri zwi ḓo itwa hani nga vhugai ho sedzwa ṱhoḓea dza tshitshavha .
Ri sedza fhedzi kha mbuno dza mbilaelo yeneyo nahone ra ḓa na thandululo hune zwa konadzea .
Khuḓa nṋa iṅwe na iṅwe ya ṱhanganyo i ṱaniwa kha matshimbilele a magondo , ngauralo ndi vhupo ha u ṱana zwihulwane khonadzeo ya murengi kha vhupo ha tsini .
Fhedzisani mepe uyu wa mihumbulo ni tshi
Ndi zwa ndeme u humbula uri u wana mushonga wavho u bva kha DSP ya vhulwadze vhu sa fholi na u nanga mushonga u rekha fomuḽari na kha MPL zwi ḓo vha thusa u vhulunga tshelede na tshifhinga , na u ita uri mbuelo dzavho dza mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi dzi fhedze tshifhinga tshilapfu .
Kha ḽa Afrika Tshipembe , ndingo dza mahala na tshumelo ya dzilafho zwi hone kha tshumulo dzoṱhe dza mutakalo dza nnyi na nnyi .
Komiti dza Wadi dzi na vhushaka na tshitshavha nga nḓila tharu , ya u thoma sa vhaimeleli vha tshitshavha , ya vhuvhili u fhaṱa vhushaka na tshtshavha na ya vhuraru ndi u vha na vhuḓifhinduleli .
3.5 . Vhulangi ha Mupo wa Lushaka : Mulayotibe wa Khwiṋiso ya zwa Malaṱwa wa 2013 - Mulayotibe u khwiṋisa Mulayo wa zwa Malaṱwa wa 2008 ( Mulayo wa vhu . 59 wa 2008 ) u langaho zwa vhulangi ha malaṱwa u itela u tsireledza mutakalo na mupo .
U monithara u tevhedza mulayo kha kotara nga kotara zwo itwa kha Ofisi dzoṱhe dza Vundu na senthara dza u tshimbidza zwithu ṱhanu , u ya nga puḽane ya u tevhedza mulayo .
Malume vha mpfara sa ṅwana wavho .
Tsha ndeme : A hu na thenda dzi no ḓo ḓa dzo lenga dzine dza ḓo ṱanganedzwa .
Konṱiraka i tea u ṅwalwa nga English .
3.2 Zwiṱaluli zwi teaho tshiedziswa tsho lavhelelwaho tsha khothe dza sialala
Fhungo ḽa uri reithi ya vhushayamushumo kha vhaswa vha Afrika Tshipembe i fhira 50% ndi thaidzo ya lushaka khulwane ine ya khou ṱoḓa thandululo ya vhubveledzi na yo konanywaho nga u ṱavhanyedza hune roṱhe ra fanela u i vhona sa ṱhoḓea ya u shumisana .
Khumbelo dzine dza sa swikelele ṱhoḓea dzi re afho nṱha dzi ḓo dzhiwa dzi songo ṱanganedzwa .
22.1 Maga ane wa tea u a dzhia ngamurahu ha musi ho dzhiwa tsheo ya khumbelo yavho
U tandulula tshanyandingano khulwane kha tshitshavha tshashu , ri fanela u ṱavhanyisa u thoma u shuma ha mbekanyamaitele ya u manḓafhadza ya zwa ikonomi ya vharema kha vhuṋe , ndaulo na ndangulo ya ikonomi .
Fhedziha , hovhu vhupo ha mikhukhuni vhu na mavhone ane a fana na mavhone malapfu e a dzheniswa kha bada khulwane dza vhupo uho .
Afrika Tshipembe , nga kha Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi ḽo ita tsedzuluso dza HIV lwa miṅwaha minzhi .
Awara dza u shuma ha biselo dzi na vhushaka tshoṱhe na mveledziso dza ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Gennge iyo yo vha i tshi khou humbulelwa uri yo vha yo pulana u ita vhufhura ha zwa masheleni e a vha a tshi khou endedzwa .
4.89 Kha nḓila mbili dza u thoma ( A na B ) , vhuloi vhu dzhiiwa hu tshithu tshine tsha vha hone ( vhuloi vhu a tshila ) .
Phurosese ya CBP i khwaṱhisedza zwauri miraḓo ya tshitshavha i na kuvhonele kwo fhambabanaho malugana na mveledziso dzavho nahone kuvhonele uku vha ku ombedzela nga maanḓa .
Siṱirathedzhi tsha U thoma u shuma tsha Ndangulo ya Malaṱwa ya Lushaka tshi isa izwi twii kha Muhasho wa zwa Mupo wa vunḓu u itela u khwaṱhisedzwa .
Zwenezwo ndi kumedza miṅwaha yo salaho ya vhutshilo hanga zwanḓani zwaṋu
U ḓivhalela ene muṋe bugu dzo vhaliwaho kha u vhala na vhagudi , bugu dzi sa konḓi na bugu dzi no bva kha khona ya u vhala na maṅwe maṅwalo ; sa maṅwalo o vhaliwaho ṅwaha wo fhelaho kana mathomoni a uno ṅwaha , kha u vhala ha u ḓiimisa ha mugudiswa .
Zwine zwa vha , mihumbulo yavho ya kharikhuḽamu i thoma kha na u ḓitika nga u fusha ṱhoḓea dzo tiwaho dza vhathu .
Hovhu ndi vhushumisani vhune ra khou vhu huwelela .
Pulane ya mveledziso ya muṱoḓisisi a no khou bvelelaho o pikwaho i ḓo shuma kha maimo mavhili .
U ḓidzhenisa ho livhanaho ha vhathu vha shelaho mulenzhe vho fhambanaho ndi ḽiga ḽe sa sumbedza u vha ḽi bveledzaho .
MULAYOTIBE WA PFANELO U KUTELA PFANELO KHA MAITELE A ZWA NDAULO KWAYO .
Mutakalo wavhuḓi wa mushumi u katela mishumo yo dzudzanywaho na u dzhenelela ho dzudzanywaho mushumoni hu na tshipikwa tsha ndeme tsha u ṋetshedza pfunzo ya zwa mutakalo , u topola khohakhombo dza zwa mutakalo mushumoni na mishumo ya u ṱuṱuwedza tshanduko dza vhuḓifari ha zwa mutakalo vhukati ha vhashumi .
A vhashumi na tshinyalelo dza u tshimbidza
" Tshimange tsho ri ndi mudala , tshiṋoni tsha ri muvhala wanga ndi muṱaḓa kholomo ya ri muvhala wanga ndi tshitopana , mbudzi ya ri muvhala wanga ndi mutswuku .
Mishumo ya Muphuresidennde i ḓo katela u fara miṱangano vha tshi davhidzana na Muṅwaleli , a vha ho mudzulatshidulo wa miṱangano ya Buthano ḽo Angaredzaho na Komiti ya Khorotshitumbe , u khwaṱhisedza kutshimbidzele kwavhuḓi nga tshifhinga tsha muṱangano na u fhaṱa pfano kha u dzhia tsheo .
Vhaofisiri vha muvhuso , madzangano a si a muvhuso , madzangano a ndambedzo na vhaimeleli vha sekithara .
Kha vha humbele vhadzheneleli ka tshigwada tshihulwwane vha engedze miṅwe mihumbulo na u ambedzana nga ha zwiṅwe vho .
Vhukoni ha u shuma na zwiimo zwa shishi zwi elanaho na vhuimana .
Iyi ndi mishumo ya ndeme ine ya tea u dzhielwa nṱha nga vhathu vha u sedzulusa dzikhombo .
Khaedu khulwane ya Afurika Tshipembe ndi u fhelisa vhushai na u sa lingana .
Zwivhuya zwa maḓaka a tshikale apo zwi elana nga maanḓa na ndondolo ya mbadelo , u thivhela u tshikafhadza mupo , u khwiṋisa u khethea ha u thomiwa ha madzulo na mupo .
4 . Kha rowu ya vhuṋa , hu ṅwalwa wadi dzine dzi si vhe na mvelaphanḓa yo linganaho / i no fusha kha thandela dza khathegori ya 2 , khathihi na madzina a thandela idzo nga wadi nga wadi hu tshi katelwa na thikhedzo i no khou ṱoḓea dzi no yelana nazwo dza vhathu vha tshipilotiki na / kana vha tshithekiniki vhane vha vha na vhuḓifhinduleli na hone avho vhathu kana uyo muthu vha ḓivhadzwa nga ngona .
Hezwi zwi thusa muṱo ḓisisi uri a ambedzane na muḓivhadzi .
Close corporation ndi mukhwa u leluwaho wa u ita bindu u fhira u vha na khamphani .
Mutevhe u nga vhonala u mupfufhi fhedzi u ṱoḓa zwiko zwoṱhe zwine zwa vha hone .
U sumbedza pfanelo dza vhathu vhoṱhe vha shango na u khwaṱhisedza ndeme dza demokirasi dza tshirunzi tsha muthu , ndinganyiso na mbofholowo , wa ṋetshedza uri muvhuso u tea u tsireledza , u ṱuṱuwedza na u swikelela pfanelo dzi re kha Mulayo wa Pfanelo dza Vhathu . 34
Vhagudi vha shumisa zwikili zwa maipfi a ḓivhiwaho nga tshivhumbeo , foniki , nyimele na u saukanya zwivhumbeo na u wana uri ipfi ḽi vhaliwa hani musi vha tshi khou vhala .
Arali vha tshi dzula vhudzulavhathu hu si fomala , vha fanela u ḓisa luṅwalo lu re na tshiṱemmbe tsha datumu tsha ofishala u bva kha mukhantselara wa wadi lu khwaṱhisaho ḓiresi yavho ya poswo na ya madzulo
U thoma u shuma ha nḓila ya kuitele na maga kha muhasho ane a ḓo fhungudza u dovholola ha vhufhura na zwiito zwa vhuaḓa .
Ndi a fulufhela uri ṅwaha wa 2008 u ḓo vha muṅwe wa miṅwaha ya nṱhesa kha dimokhirasi yashu , musi ri tshi shumisana u bveledza ndivho dza vhathu vhashu na u fhaṱa vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe .
Thoiḽethe Musi a tshi tou dzhena nga gethe u fanela u khonela kha tsha monde .
Zwi sumba uri mafhungo aya o vha a songo sedzuluswa zwavhuḓi nga khothe i re afho fhasi .
Zwi fanela u vhumbwa nga nḓila ine ṱhanganelano ya ḓo konadzea kha nyimele dza tshifhinga tshiḓaho ?
Khwiniso kha mveledziso ya themamveledziso ya matshilisano i kha ḓi ṱoḓea kha vundu .
Tshi tevhelaho ndi miraḓo ya u ḓivha u khwaṱhelela ya khethekanyo dzi bvaho Ofisini Khulwane vhe vha konḓelela mufhiso wo kalulaho vha tshi itela u gidima na u tshimbilela u ḓiphiṋa .
Thukhitha dzine dza sa anzele u dzhiiwa sa zwidzidzivhadzi dzi nga shuma sa zwidzidzivhadzi nga fhasi ha nyimele dzenedzo , sa tsumbo zwiḽiwa , zwinwiwa , zwiṋwisi kana dzierosoḽo .
Kha bada iyo , ro wana dziṅwe nḓila na u xedza dziṅwe .
Modele wo olwa , wa lingiwa na u shumiswa kha u shandukisa wekishopho dzo tsireledzeaho dzi tshimbilelanaho na vhaholefhali .
Ṱhanganyelo ya u engedzwa ha tshifhinga tshine tsha ḓo ṋetshedzwa tshi ḓo vha ṱhanganyelo ya zwi elanaho na aldzhebura ya u engedzwa hoṱhe ha ṅwedzi nga ṅwedzi , tenda ha vha uri arali ṱhanganyelo iyi ndi i si yone zwenezwo tshifhinga tsha u fhedza a tshi nga fhungudzwi nga nṱhani ha mvula ya i sa swikeli tshitandadi .
Tshisumbi itshi tshi na zwiṱaluli zwa ndeme zwi tevhelaho :
Ndi nga mulandu wa zwenezwo hune tshiteṅwa32 ( 1 ) tsha Mulayotibe wa Pfanelo kha Ndayotewa tshi tshi fha thendelo ya u swikelela mafhungo a muvhuso ; na mafhungo maṅwe na maṅwe o farwaho nga muthu ane ṱoḓea u itela u shumisa kana u tsireledza pfanelo dziṅwe na dziṅwe .
Mushumo wo shumiwaho nga Afrika Tshipembe kha u thomiwa ha Lupendelo lwa Ḓanzhe ḽa India wo vha wa ndeme .
Vhutshimbidzi ha Tshumelo ya U linga ( DIS ) vhu ḓo humbela Ḽaborothari ya Tshiofisi ya Ndingo dza Mbeu ( OSTL ) uri i ite ṱhoḓisiso dza mbilaelo kana khanedzano yavho .
Izwi zwi ḓo kwama u linganyisa mitsiko ya u pikisana u fana na u engedzea ha tshivhalo tsha vhashumi , vhashumi vha phurofesheni vha re na vhukoni vhane vha wana miholo i fushaho na u khwinisa ndindakhombo ya mbuelo .
Fulo ḽi ṱoḓa u ita uri elementhe dza u dzudzanya dzi ḓivhee nga maanḓa , hu tshi katelwa na u ṱuṱuwedza Maafrika Tshipembe uri vha fhefheḓise fuḽaga ya Afrika Tshipembe , vha gude u imba luimbo lwa lushaka , na u tikedza thimu ya lushaka .
Zwo ṱangana na bembela ḽa vhuambeli ḽi sa gumi , ho vha hu na vhuṅwe vhuṱanzi vhune vhadededzi vha thoma u sedza phindulo kha phambano u bva kha kusedzele kwa mukatelo .
Masiandoitwa a mavu a tshi vha swoga , Munangudzo wa Mavu na Gomelelo zwi kundisa ndingo dzo livhaho kha u fhelisa vhushai , u londola tsireledzo ya zwiḽiwa , u engedza ndeme na vhunzhi ha maḓi , u konḓelela na khwiniso kha tshanduko ya kilima khathihi na u swikelela mveledziso i vhuedzaho .
U khunyeledza mutevhe wa thandela kha Mbekanyamushumo Khulwane .
Musi vhathu vhanzhi vha tshi khou haelwa , zwi ḓo ita uri ri tsireledzee vhukuma sa lushaka .
Kha tshitatamende muhwelelwa u bula zwipiḓa zwa vhugevhenga zwine a tenda zwenezwo a tenda na u zwi vhea nnḓa ha khanedzano , zwine zwa ḓo pfufhifhadza tsengo .
Nyimele Nyangaredzi dza Konṱiraka ya masipala dzi ḓo shuma kha muredzo uyu .
Khohakhombo ya u sa ḓisa maḓi a tsheledzo zwenezwo i nṱha u fhira nḓisedzo ya a ḓi u itela tshumiso mahayani na kha dzifeme .
Vhuḓifhinduleli ha tshampungane vhu nga ḓi iswa kha Muhasho wa Madzulo a Vhathu .
Muvhuso a u nga aweli u swika u tshi swikelela tshipikwa itshi sa zwe zwa bulwa kha Thendelanomviswa ya Mbofholowo nahone zwo kuvhatedzwa ngomu ha Mulayotewa wa Pfanelo ngomu ha Ndayotewa , ine ṋaṅwaha yo fara miṅwaha ya 20 u bva tshe ya ṱanganedzwa .
U shumisa phaphethe ya zwo ḓisendekaho kha ipfi ḽa mubvumbedzwa na u kona u shumisa phaphethe nga nḓila yo teaho .
Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo ( SALRC kana Khomishini ) i khou livhuwa avho vhe vha fhindula khuwelelo ya u humbela mihumbulo na vhe vha ṋetshedza mafhungo o teaho kha u ri hu bveledzwe iyi bammbiri ya u amba nga hayo .
vha dzhiwa sa dzitshavhi u ya nga Tshiteṅwa 27 ( c ) tsha Mulayo wa Dzitshavhi
Khonani dza Lulu dzo vha dzi tshi vhona vhutshivha hawe sa nḓoweloḓe ?
Phurotokholo dza ndeme dzo salaho dzo sainwa nga mashango ane a vha miraḓo a henefha kha 50% .
5 . ( 1 ) Mbadelo ya u bveledza hafhu kha tshipiḓa tsha vhu 52 ( 3 ) tsha Mulayo , i nga nḓila i tevhelaho :
Ndugiselo dzashu dzo sedza kha u kunga vhadali vhapo na vha mashangoḓavha uri vha ḓe vha vhone mutambo .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u ṱanganedza mabulamuhumbulo avho nga ha Tshitatamennde itshi tsha Tshidzumbe .
1.3 . Madalo a ḓo lavhelesa kha thaidzo dzi kwamaho zwine ḽifhasi ḽa khou ita kha COVID-19 khathihi na phindulo kha ikonomi , mutakalo , ṱhoḓisiso na mveledziso kha dwadze ḽine ḽa vha hone zwino u ya nga hu sa fheli .
U ita ngaganyamvumbo mbili dza muanewa : u rangani na nga murahu .
Naho hu na uri zwazwino ri nga ḓi vha ri tshi khou ṱangana na tshineto nga ha masiandaitwa a zwiito zwa tshifhinga tsho fhiraho , zwi kha ḓi vha ngoho uri arali ra sa lwa na zwa tshifhinga tsho fhiraho zwi ḓo bvela phanḓa na u ri vhilaedza nahone zwi nga ḓi khakhisa na vhumatshelo .
Hu tshi yiwa phanḓa , muvhuso u ḓo isa phanḓa na u shumisa mbekanyamushumo dziṅwe dzi ngaho mbekanyamushumo ya u Khwaṱhisedza Pfanelo dza Vhushaka dza Vhathu vha Shumaho kha zwa Mavu , i ḓivhiwaho sa mbekanyamushumo ya 50-50 .
Vhalanguli vha thandela a vha nga ḓo anzela u ḓitika tshoṱhe kha mivhigo u vhumba muhumbulo .
Mugaganyagwama wa ngomu ha Muhanga wa Tsheledemviswa ya Tshifhinga tsha Vhukati wo ḓitika kha mutevhe wa maitele a fhasi ane o ḓitika kha :
Vhuongelo ho dovha ha ṋetshedza thikhedzo nyengedzedzwa kha fhethu ha tshumelo Tshiṱirikini tsha Ḓorobo khulwane ya Cape Town nga u ṋetshedza miṅwe mimbete ya u engedza kha vhana vha re na thumbuni kha tshivhalo tshoṱhe tsha mimbete ye vha avhelwa u shumana na malwadze a tshifhinganyana .
Buloko dza mabunga phakhani dzi tea u vhonala zwavhuḓi u bva matungo oṱhe , dzo olwa sa mbonalo ine ya kunga , i londotwaho nahone dzi tea u vha tsini na vhupo vhu re na thavhithavhi ya tshikhala tsho vuleaho .
U vhumba mafhungo hu tshi shumiswa maipfi a no bva kha mutambo .
Nṱhani ha u lindela vhege mbili phanḓa ha musi vha tshi wana tshitatamennde tshavho tsha mbilo tshitevhelaho , kana u rwela luṱingo kha Senthara ya Ṱhingo kana u dalela webusaithi ya GEMS , vha nga shumisa luṱingoṱhendeleki lwavho u wana mafhungo a mbuelo dzavho a vhukuma nahone maswa maswa .
195 . Ndeme dza mutheo na ndayo dzi vhusaho ndaulo ya Muvhuso
U ita nyambedzano nga kufarele na u londota bugu .
Ri tea u dzula fhasi fhethu huthihi ra kovhelana mihumbulo .
U shumisa nḓivho ya foniki na ya milayo ya mupeleṱo musi a tshi ṅwala maipfi ano konḓa .
Mbumbo ya muhasho
Muvhilo wa nyaluwo ya tshibveledzwa tsha vhulimi ndi muhulwane kha mimaraga i dzhenaho maragani , sa afha mbuelo dzi tshi engedzea nga phimo khulwane na uri u ya dziḓoroboni zwi tshi vha u sudzuluwa u bva kha vhubulasi ha muṱa muthihi u ya kha ngona dza nḓowetshumo nnzhi .
Ngano dza sialala ndi zwiṱori zwe vhathu vha anetshelana tsha kalekale .
U dzhenisa tshitshavha vhatshimbidzi
Maga aya apo a nga katela , he zwa tea , u vhea iṱo na u langa u fhiriswa ha kheshe na kuitele kwa u bvisela khagala nga bannga .
Ndo laela uri Muvhuso u shumisane na sekithara ya migodi uri hu bveledzwe thandululo ine ya ḓo sia ho vha na mbulelo kha thungo dzoṱhe uri zwi vhuedze zwishumiswa zwashu zwa minerala .
( 2 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u wana pfunzo nga luambo lwa tshiofisi kana nyambo dzine a dzi nanga kha zwiimiswa zwa nnyi na nnyi hune pfunzo yeneyo ya wanala hone .
Milandu ya zwigidi zwivhili na maḓana mararu na ṱhanu na nṋa ya khethululo yo livhiswa kha ofisi .
U vhulunga tshelede kha Mbekanyamushumo dza Mvelele zwi alusa u sikwa ha mishumo , mveledziso ya zwikili na u ṋewa maanḓa lwa ikonomi , u tikedza thandela dza u thoma mabindu na u fhelisa vhushai .
Ri tama vhathu vhashu vha tshi ḓiphina nga muvhuso wapo .
Hu na ṱhoḓea ya u ela arali " khetho ya u sa ita tshithu " i ya khwine , nga yeneyo nḓila i nga si dzhiwe sa ine ya vhambedzea musi i tshi khou vhambedzwa na dziṅwe khetho .
Nḓivho yavhuḓi ya Mulayo wa Khemisi na zwi elanaho na Mulayo wa Zwidzidzivhadzi .
Khabinethe i tamela mashudu vhalingiwa vha 707 136 , ho katelwa vhagudi vha u ṅwala vha nnḓa vha 130 000 , uri vha shume zwavhuḓi kha milingo yavho .
Shango ḽashu a ḽo ngo pfuma kha maḓi .
Zwo ralo , vhuloi nga vhorakoḽoni na dzimishinari ho vho pfeseswa vhu tshi shumiswa nga Vharema .
Milayo ine ya shumiswa a yo ngo tea u fhambanyisa vhukati ha milandu ya u ṱahisela kana u bva kha mashango a buthano na avho vha yaho kana u bva kha mashango a si a Buthano .
Pulane u phaḓaladzwa nga tshifhinganyana zwi tshi ya nga lushaka lwa muṱangano .
Kutshimbidzele : Zwigwada zwa vhararu na u humbula kha puḽenari
Kha ri ambe
Kha ri ite nyito Itani masiki wa tshifuwohaya .
Zhendedzi iḽi ndi dzangano ḽo sikiwaho nga muvhuso u fhindula thwii khaedu dzinevhathuvhaṱukuvhaṱangananadzo,nahone sa Zhendedzi ḽi lambedzaho mvelaphanḓa , ḽo itelwa u sika luvhanḓe lwa u sika mishumo , mveledziso ya vhukoni na u pfukiswa ha vhukoni kha vhaswa vha Afurika Tshipembe .
Hezwi amba uri muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u wana maḓi a tshikalo tsha muteo na tshumelo dza vhuthathazwitzhili dza muteo .
Hu sa khou dzhielwa fhasi zwi re afho nṱha , naho zwo ralo , kiḽiniki ya phuraivethe ṱhukhu yo sumbedza ndangulo ha mathukhwi a ndondolo ya mutakalo ine ya nga vhambedzwa na vhuongelo vhuṱuku he ha dalelwa .
Nga nṱhani ha saizi yaḽo ṱhukhu , pfunzo yo itwa uri i vhe tshipiḓa tsha khethekanyo ya ' Iṅwe ' .
Tshumelo dza Vhathu
U ya nga thendelano ya MoU , Minisiṱa wa Mveledziso ya Ikonomi vha ḓo farisana na Tshiimiswa tsha zwa Mishumo tsha Dzitshakatshaka ( ILO ) na Muvhuso wa Flanders uri vha talatadze maṅwalo ane a ḓo shuma a tsumbo dza mabindu a zwa matshilisano na uri vha ḓo ambedzana na vhakwameaho kha mveledziso ya muhanga wa mbekanyamaitele u itela u ṱanganyisa na u khwaṱhisa mushumo wa ikonomi ya zwa matshilisano .
Mishumo mihulwane ya Muhasho wa zwa masheleni ndi u lambedzwa u bva kha mbekanyamushumo ya maga a zwa masheleni na ikonomi .
U shumiswa ha thekhinoḽodzhi ya nyukilia kha dziṅwe sekhithara ( kha mishonga , zwa vhulimi , nḓowetshumo , maḓi ) a zwi a thu tou ḓivhea nga u angaredza .
Sankambe tshi humbula u lugisela mbambe nga u khwaṱhisa muvhili .
Hu a shumiswa vhukuma mafhungo a phanḓa uha u tshigwevho , hu tshi katela mivhigo ya ṱhoḓisiso ya beiḽI , uri hu kone u wanala tsheo ya tshigwevho .
Thoma mbekanyamushumo ya pfusho ya vhaimana na vhana vhaṱuku na u engedza tshumelo dza mveledziso ya vhana ya ḽiga ḽa u thoma ya vhana vha fhasi ha miṅwaha miṱanu .
Masipala u ḓo ita thendelano na vha Maḓi a Ranndani ya u ita thandela ya u lugisa phaiphi dzi no bvuḓa vhuponi ha vhashai .
Naho ho vha na tsirakhombo dzoṱhe , naho zwo ralo , thaidzo dzo ḓi dzulela u bvelela kha nyito .
Manweledzo a ndangulo ya thandela notsi dza khoso
mbadelo yo randelwaho .
U itela u davhidzana zwavhuḓi , vhathu vha fanela u dzudzanya mihumbulo yavho , vha bvise vhupfiwa havho nga nḓila i pfalaho na u thetshelesa nga u dzhiela nzhele .
Mvelelo ndi zwithu zwi fanaho na vhashumi na zwishumiswa .
Pulane ya mveledziso ya fhethu yo dzulaho yo tendelwa hu tshi itelwa mavhengeletserekano yo ṋetshedzwa nahone masia oṱhe a tshumelo dza zwa vhuinzhiniere o dzudzanywa na vha muhasho wa themamveledziso .
Maanḓa a vhutsireledzi ha lushaka a tshumelo dza vhusevhi , ane vha a khwaṱhisedza vho imela vhathu vhavho , a nga dzula a hone arali vha ṱanganedza maanḓa nga lufuno avho a vhutsireledzi ha vhoṱhe .
Ndima ya 4 ya mulayo wa Sisiṱeme dza masipala i tendela masipala u tshi dzhia vhuḓifhinduleli ha khetho dza nyambo na tshumiso yadzo kha masia o fhambanaho .
116. Nzunzanyelo dza nga ngomu , maitele na matshimbidzele a zwa Vunḓu
Ho sedzwa tshumelo dzo themendelwaho na tshumiso ya vhuarelo ha masiari na zwibadela zwa DSP
Ri tenda uri elementhe ngei Freedom Park dzo shela mulenzhe zwihulwane kha ṱhanganyo ya ḓivhazwakale , mvelele na zwa vhureleli , na uri phakha tshifhingani tshi ḓaho i nga shumiswa u sumbedzisa izwi kha u pembelela izwo zwi ri baḓekanyaho .
Muvhigo wa muhumbulo u thomaho zwidodombedzwa zwa manyeṱulelo , tshikoupu , tshikalo , tshuivhumbeo na ndangulo ya mugaganyagwama , na u vhea mihumbulo yo ṱanganelaho u itela u paka huthihi kana hunzhi .
Kha zwithu zwi tshilaho zwiṱuku , zwikalo zwa u sina zwa masiari na vhusiku zwo ḓowelaho zwi fanela shumiswa na vhutevhedzeli kha zwipikwa zwa khwaḽithi ya zwa mupo kha vhupo ho khetheaho zwi fanela u wanala u itela tshaka dzo fhelelaho dzoṱhe dza luvhilo lwa lutsingaḓanzhe .
Mashango ane a wana mbuelo dza vhukati a tea u ḓa na nḓila ntswa uri a kone u bvelela .
Miṱangano iyi ndi iṅwe ya nḓila dzo dzudzanyeaho dzi re hone kha Komiti ya Wadi u thusa zwitshavha kha u kwamana na khoro .
Mushumo wa u ranga phanḓa wa mihasho u na sia ḽa tshiṱirathedzhi ḽa ndeme ngauri u dovha wa katela u konanya na u ṱanganyiswa ha zwithu zwa ndeme zwine zwa wela nga nnḓa ha sia ḽa zwino ḽa ṱhuṱhuwedzo .
Saizwi zwiimiswa zwa muhasho zwi tshi kha ḓi sumbedzisa vhashumi vho ḓalesaho vhane vha sa khou shumiswa nahone vhane vha nga si pfuluselwe huṅwe fhethu , zwi a konadzea vhukuma uri nyimele iyi i nga dzumba u vha hone ha vhashumi vha zwipuku .
Tshipitshi tshi thoma tsha ḓologwa nga luambo luthihi , lune lwa kona u ḓologwa nga luambo .
( 4 ) Ndayo na ndaela dza Buthano ḽa lushaka zwine zwa khou shuma musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , zwi ḓo isa phanḓa na u shuma nga nnḓa ha musi hu tshi nga vha na u khwiniswa kana u fheliswa huṅwe na huṅwe hune ha nga itiwa nga fhasi ha Mulayotewa muswa .
Ndi zwa ndeme uri vhupfiwa vhu vhalee na u pfesesiwa nga Miraḓo ya Komiti .
Sa tsumbo , nyendedzi dza ndangulo ya thandela a dzi anzeli u shumiswa , khiraitheria dza thikhedzo a dzo ngo ṱalutshedzwa zwavhuḓi na mvelelo a dzo ngo ṱolwa .
Miraḓo i Ṱhonifheaho ;
Zwikolo zwi linganaho 342 zwo wana maḓi lwa u tou thoma .
Ro ita nga vhuronwane uri ri sumbedze nḓila vhadededzi kha nyito nge ra shumisa aikhoni dzi no sumbedza uri mugudi u tea u ita zwifhio .
Zwa zwino ri a zwi ḓivha uri mbofholowo , pfanelo dza vhathu , dimokirasi na mveledzo zwi na khwaṱhisedzo ya khwiṋe kha tshitshavha tsho funzeaho .
Nomboro ya thandela i tea i dzhenisa na thangi ine ya sumbedza mafhungo a ndeme a IDP ane thandela iyi ya vha na vhushaka nao ( zwi amba uri Mafhungo a ndeme a 1 : Tshumelo dza Maḓi " MN 1 " , nz ... - MN yo imela Mafhungo a ndeme )
Komiti dza Wadi dzi tea u vha ipfi ḽi pfalaho ḽa tshitshavha .
Khoro ya masipala i na vhulaedzwa ha u tshea mafhungo mulugana na kushumisele kwa maanḓa a masipala kana u fhirisa milayo miṱuku ine ya kwama masipala .
A ri ngo fanela u salela murahu kha khaphasithi ya vhusedzesi , thekhinoḽodzhi ya mafhungo kana zwikili zwa kushumele .
1.9 Muvhuso , nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha Mufarisa Muphuresidennde Vho Kgalema Motlanthe , vho ṱangana na vharangaphanḓa vha zwa vhurereli vho imelaho Khoro ya Kereke dza Afurika Tshipembe na Khuvhangano ya Vhabishopho vha Catholic vha Afurika Tshipembe ( SACBC ) ) u haseledza nga ha mbilaelo dzavho dza uri Thandela ya u Khwiniswa ha Nḓila Khulwane ya Gauteng zwi ḓo kwama vhashai nga nḓila i si yavhuḓi nahone muvhuso a wo ngo dzhiela nṱha ṱhoḓea dza vhashai .
Khabinethe i livhisa u tamela mashudu kha zwi tevhelaho :
U itela u anganya phambano ya khalaṅwaha , hu ṱoḓea data i no hovhelela ya ṅwaha woṱhe i no bva kha saithi u itela u ananya na data ya kale .
Tsha ndemesa , ndi uri ndi shango ḽine mudzulapo muṅwe na muṅwe wa Afurika Tshipembe a ḓo ḽi vhidza haya hawe .
U swikelela mafhungo 32 . ( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u kona u swikelela-
U avhelwa ha vhashumi na zwiendedzi hu ḓo dzulelwa u kalwa na u dzudzanya nga phetheni dza mushumo wo lavhelelwaho u ya nga vhubvo ha fhethu ha ṱhingo khathihi na tshifhinga tsha ḓuvha .
U tumbulwa uhu hu dovha ha khwaṱhisedza vhuimo hashu sa vharangaphanḓa vha ḽifhasi kha saintsi na zwa vhuṱoḓisisi .
Nḓaṱiso khulwane ndi mulifho u linganaho 50% ya muholo wa MP wa ṅwedzi .
Tsha u thoma , u shandula mvumbo ya dzangano ḽa vhaswa khathihi na zwililo zwavho na zwiṱoḓwa vhutshiloni zwi amba uri kuitele kwa kale na nḓila dza u ita zwithu zwi nga ṱoḓa tsedzuluso na tshandululo .
Mbekanyamaitele ya zwa vhuheḓana i ṋetshedza mbadelo dza ha masipala dzo fhungudzwaho na dza mahala kha tshumelo dza ndeme dzi fanaho na dza maḓi , muḓagasi , vhuthathazwitshili , mbadelo dza u hwalwa ha mashika na dza muthelo wa ndaka .
I tea u vha i na ndeme kana ya ḓisa tshanduko mbuya nga iṅwe nḓila .
Ro amba 2011 sa ṅwaha wa u sika mishumo , na u ḓivhadza vhashumisani vhashu vha zwa matshilisano , vhane vha vha mabindu , vhashumi na sekithara ya tshitshavha , u shuma na riṋe kha u thoma Nḓila Ntswa ya Nyaluwo .
Vha pfesese madzinginywa a u tholiwa uhu sa zwe zwa dodombedzwa afho nṱha na u khwaṱhisedza uri vha khou zwi ṱanganedza .
Ri khou pulana u ita zwithu nga iṅwe nḓila , u thoma nga vhushumisani ho khwaṱhaho na zwitshavha zwashu kha u pulana , u fhaṱa na ṱhogomelo ya themamveledziso .
Vhalani zwi tevhelaho ndi fhindule mbudziso .
Miṱoḓzi iyi a i si tshiga tsha vhuṱudzeṱudze , fhedzi ndi tsha maanḓa .
Lushaka ulwu lwa thendelano lu fhedza tshikhala tsha miṅwaha miraru u ya kha miṱanu .
Ri fanela u vha shango ḽine ḽa kona u ḓifusha na u kona u shumisa zwibveledziswa zwiswa zwa vhuṱali zwa u shumisa kha vhulimi .
U vha hone ha vhashumisi vhanzhi kha mashango ane a khou bvelela zwi ḓo ṱanḓavhudza kana u engedza zwikhala zwa ikonomi dzoṱhe .
Kha vha fhindule mbudziso kha siaṱari 54 .
U dzudzanya datumu yo teaho ya nḓisedzo ya mushonga muswa .
Hu tshi dzhielwa nṱha u tsela fhasi ha mbonalo ya ikonomi , nyaluwo i re fhasi kha mashango ane a kha ḓibvelela , na tshikolodo tsha fhano hayani tsha tshiimiswa , u fhungudza u ṱanganyiswa hu ne u kwamea ha mutheo kha tshivhalo tsha magavhelo a mbetshelwa ya vundu .
Thebulu i re afho fhasi i topola tshiko na ḽeveḽe ya khombo , khathihi na phindulo ya ndangulo kha khombo .
U topola na u dzudza vhathu vha si na HIV vha si na ndi hone u phalala hu bveledzaho na u dzula hu hone kha phindulo ya AIDS .
Ḽiga ḽa u fhedza kha u fhungudza ndozwo ndi u vhona uri mikumba a i khou sokou bviswa zwi so ngo fanela musi zwi tshi shidzhwa khathihi na maitele a u vhulunga zwi khou itwa zwavhuḓi .
u isa muvhigo wo tou ṅwaliwaho wa mulandu wonoyo kha Dairekhithoreithi nga tshivhumbeo tsho randelwaho hu sa athu fhela awara dza 24 nga murahu ha musi zwo bvelela . ipid 01
Lavhelesani khamba ya khumba .
Ḽi dovha hafhu ḽa khavara u saukanya ha zwivhangi zwa lufu zwihulwane nga mbeu , vhukale , na vundu ḽine lufu lwa itea khaḽo .
11.5. Khabinethe yo tendela Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya ICT ya Mabindu Maṱuku , a Vhukati na Mahulwane .
Ḽiṅwalo ḽa Mbadelo nyangaredzi ndi ḽa tshifhinganyana .
- U khwinisa kha kutholelwe kwa vhatelwadigirii vhe vha lambedzwa ,
Zwiṅwe zwivhaswa zwine zwa nga shumiswa na zwiendedzi zwine zwa enda ngazwo zwo ṱolwa lwa miṅwaha , fhedzi u swika zwino a huna na tshithihi tshivhaswa tsho imelaho zwivhaswa zwo ḓoweleaho zwa u tshimbidza zwiendi .
Muzika ndi iṅwe ya nḓowetshumo khulwane ya mvelele yo topolwaho kha Muvhigo wa Tshiṱirathedzhi tsha Nyaluwo ya Nḓowetshumo ya Mvelele , na Muvhuso wo ḓiimisela u shumisa vhukoni hawo .
8.1.1 . Sa vhavhulungi vha vhudavhidzani ha muvhuso , GCIS i ḓo lwisa u shumisa nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dza 11 , hune zwa konadzea nahone zwo tou tea .
19 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Mulayotibe wa u Dzhiulula wa 2019 uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
U thoma u ṅwala a tshi lavhelesa masia , ( tsumbo : u ṅwala a tshi bva kha tshamonde u ya kha tshauḽa , u bva nṱha u ya fhasi ha siaṱari ) hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga ha luambo
Zwo ḓitika nga u vha hone hazwo na nga u konadzea hazwo , zwi nga nahone zwitumbudzi dza zwimela zwo khetheaho zi nga fa arali dzi si nnzhi , kha ṅwaha , kana zwi tshi nga dzhia vhunzhi ha khalaṅwaha .
3.3 . Sa tshiimiswa tsha phurofeshinaḽa , EDCSA i ḓo langa na u lavhelesa kutshimbidzele kwa phurofeshinaḽa kha vhashumi vhane vha shela mulenzhe kha vhurangeli ha mveledziso ho fhambanaho .
Kha bodo ya vhurangaphanḓa , ine ya ḓo vulwa hu si kale , ro ita mutevhe wa madzangano oṱhe a poḽitiki ane a khou dzhenelela khetho kha mavundu mararu kana u fhira .
Heyi khethekanyo i tea u ḓadziwa arali khanedzano i tshi khou pfukiselwa kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS nga vha ḓisi vha mbilaelo vha tevhelaho : muraḓo wa GEMS , muthu ane a ṱoḓa u vha muraḓo wa GEMS kana muraḓo wa kale wa GEMS .
Arali hu ee , kha vha bule lushaka lwa tshanduko :
Nnḓu dza zwifhaṱo zwiswa ndi dza maṱeleṱele , dzo engedza na fhethu ha u vhulunga , zwileludzi dza u sedzulusa zwo khwiṋiswa na u kona u shumiswa kha u ṱhaṱhuvha henefho nga ngomu .
Ṱhoḓea : Digirii ya Masiṱasi kha ngudo dza dzilafho ḽa muhumbulo u bva kha yunivesithi i ṱanganedzeaho .
Muzhou a ita a tshi pomba thambo kha musingo nga zwiṱuku nga zwiṱuku , zwa ita uri Vho Vhimbi vha mangale vha tshi khou kokodzelwa bitshini , zwa vha sinyusa nga maanḓa vha mbo vhuyelela maḓini .
Vha SAPS vho aluwa kha vhuimo ha vhupholisa ha dzitshaka .
Kha vha ṱalutshedze uri zwithu zwa ndeme dza zwa tshitshavha zwine zwa nga sumbedziswa na u katelwa kha IDP ya masipala .
Musi fhungo iḽi tshi vhigwa kha gota / khoso ( headman ) , gota ( khosi ) yo vhudzisa muleli uri ṅwana u ngafhi , muvhudziswa ( muleli ) a ri a thongo vhulaya ṅwana .
Khakhululo ya thengiselano na mbekanyamitele ya nḓowetshumo zwi ṱoḓa mushumo - na sisiteme yashu ya u thusa dzifeme na vhashumi u ḓowela tshanduko ya ikonomi .
Pulane ya ndindakhombo ya a mutakalo ya lushaka
Ḓorobo Khulwane ya Kapa yo wana pfukiselo ya mbadelo u itela u ṋekedza tshumelo ya ndondolo ya mutakalo ya ndeme kha vhupo ha Ḓorobo Khulwane ya Kapa kathihi na mimasipala u itela u thivhela HIV na AIDS .
Fuḽethe dza mitha minzhi , mveledziso ya tshigwada hu tshi katelwa yuniti dza dzina ḽithihi na yuniti dza madzina o khethekanaho .
Vha Yunithi ya zwa u Ganḓisa nga kha Dzikhomphyutha zwino ndi vhone vho faraho yunithi ya Vhudavhidzani ha Nga ngomu , hu na dzindivhuho vhukuma dza vhukoni ha nga ngomu na u sa ḓura ha tshumelo ine ya khou ṋekedzwa .
Ngei Comoros , khetho dza muvhuso dzo farwa zwavhuḓi nga Ṱhafamuhwe na khetho dzo tevhelaho nga Lambamai 2004 .
Fhedzi , a si vhoṱhe vhane vha ṱhangela zwiga zwa tsivhudzo .
Zwoṱhe zwi nga vha khombo .
Phimo ya nyaluwo ya phesenthe ṱhanu yo tshenzhelwaho kha ikonomi ya lushaka yo ita mutsiko kha giridi ya nḓisedzo ya fulufulu ḽashu , ine ya vha vundu ḽashu .
Yo topola maga ane a lingana R500 biḽioni - kana 10% ya zwibveledzwaguṱe zwa fhano hayani - u itela u ṋetshedza tshelede thwii kha vha miṱa i shayaho , u ṋetshedza thikhedzo ya muholo kha vhashumi na u ṋetshedza nḓila dzo fhambanaho dza phalalo kha mabindu a khou kundelwaho .
Vhaṱoḓisisi vha humbula uri u wana dzhigiseni zwi nga vha huvhadza vhone ;
Maitele a vhuloi ha tsha vhonwa nga nḓila mmbi .
Masiandaitwa pulane dza khungedzelo dza dzikhetho o no ḓivha hone .
U fara ho ḓa nga murahu ha musi mapholisa vho tsivhudzwa nga ha bindu .
Hezwi zwi tea u vha na mafhungo o linganaho nga ha muitakhumbelo u itela uri zwi leluwe vhukuma u wana muitakhumbelo , ho katelwa zwidodombedzwa zwa vhuṱumani zwa muitakhumbelo : ḓiresi , imeiḽi , fekisi na / nomboro ya luṱingo ya Afrika Tshipembe .
Ri ḓo isa phanḓa na u engedza zwikhala kha vhaswa .
Hedzi mbekanyamushumo ndi tshipiḓa tsha ndingedzo dza lushaka dza u lwa na khaedu dza vhushai , u shayea ha mishumo khathihi na dziṅwe thaidzo dza matshilele , dze dza bvelela kha zwiṅwe zwa tshitshavha nga mulandu wa vhushai na u shayea ha mveledziso .
Bannga ya Ḽifhasi na Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Dzitshaka ndi vhafarakani dza dzitshaka mbili vhane thuso yavho yo ṱoḓwa uri i lambedze mishumo ya madzangano aya .
Vhadzulapo vhanzhi vhane vha sa ḓivhiwe vho ita zwi fanaho .
Kha ri ṅwale pfe no takala , no ṱungufhala , no sinyuwa na u ofha .
Mpumalanga na North West ndi maṅwe a mavundu mavhili fhedzi e a ṅwalisa tshivhalo vhafhalali kha zwikhala zwiraru .
Fhethu hune tshiṱitshi tsha ḓo vha hone
U bvelela ha khethekanyo ya fhethu kha u swikela vhufaedzi vhu sa fani na vhuṅwe na " u vha na dzangalelo ḽa u dzula fhethu hukene " hu nga kalwa u ya nga uri dizaini i elana hani na fhethu ho tiwaho na mbonalo dza fhethu uho .
U lwa na vhushai na u fhaṱa zwitshavha zwavhuḓi , zwo takalaho , zwo tsireledzeaho na u dzula zwi hone .
Nga nṱha ha vhugudisi , mugaganyagwama na zwileludzi zwa mutakalo zwo teaho , khaedu khulwanesa ndi kuvhonele kwa tshitshavha .
U tikedza mabindu apo , tshumelo na mafulo .
Ndi ngazwo ro dzhiela nṱha tshanduko dza zwiimiswa kha sia ḽeneḽi u itela uri hu kone u vha nḓisedzo yavhuḓi ya maḓi tshifhingani tshi ḓaho , vhubindudzi kha zwiko zwa maḓi khathihi na ṱhogomelo ya ndaka dzine dza vha hone zwa zwino .
Ri fhulufhela uri pfufho idzi nga ngoho dzi ḓo ṱuṱuwedza mabindu oṱhe uri vha ite ndingedzo dzavho kavhili kha u pandamedza zwipikwa zwi fanaho .
Mbilo ya ndifho hu tshi itelwa koporasi dzi fanaho na Anglo-American dzi ḓo tikwa nga vhunzhi ha miṅwaha ya mahumi ye mbuelo ya vha yo ḓitika kha zwiito zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Mbekanyamaitele i bvisela khagala milayo yo fhambanaho , zwiṱirathedzhi na nḓila dzine Minisṱa a nga dzi shumisa u khwaṱhisedza tshumiso i sa nyeṱhi ya maḓi u itela ndivho ya vhuḓimvumvusi .
Ndi ufhio mutambo uyu kana hobi ?
Ndi tshishumiswa tshihulwane tsha nḓila ya u pulana ine ya sumba nḓila na u tikedza pulane dzoṱhe , u gaganya gwama , ndangulo na u tshea mafhungo kha masipala .
Nangani mapfanisi a ṋefhungo a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Ridzhisiṱara dza ndondolo ya ndondendonde dzi ḓo ela nga dzoṱhe mvelelo dza mutakalo , sa tsumbo , reithi ya dzilafho ḽa TB na vhutevhedzi ha dzilafho ḽa HIV na TB .
Sa tshipiḓa tsha Fulo ḽa Bembela ḽa u Lwa na Vhuaḓa , ro isa phanḓa na u dzhia maga kha u fhaṱa mikhwa kha sia ḽa zwikoloni na u khwaṱhisa kha u lwa na vhugevhenga hu itwaho nga vhagudiswa , hu tshi katelwa u shumiseswa ha zwidzidzivhadzi na u hwala zwiṱhavhane zwi huvhadzaho zwikoloni .
U ṋetshedza mivhigo nga kotara kha Khomishinari wa UI , na kha ndangulo kana komiti dza u lavhelesa .
Tshivhumbi tsha ndeme nga ha rekhodo dza tshiṱoko , dzi nga vha dza manyuwaḽa kana dza khomphiyutha , ndi zwa uri dzi tea u vha dza zwino nahone dzi songo khakhea .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya u bveledza zwivhaswa :
Vha tea u vha na muimeli ane a kona u dzhia tsheo kha vhupo havho ha u shumela tshifhinga tshoṱhe nga tshifhinga tsha ṱano u ṱanganedza vhaeni na u dzhia dzioda .
U ya nga ṱhogomelo na u tevhedza mulayotewa , na milayo yoṱhe i kwameaho , ndi i dzhia sa mushumo wanga uri ndi shumise izwi nga vhuronwane .
Khomishini i songo khakhisa mushumo wo ḓoweleaho wa mazhendedzi a vhutevhedza mulayo a shango kha u ṱoḓisisa na tshutshisa zwiito zwoṱhe zwa vhuaḓa .
U swika afho , Yuniti ya Ndangulo ya Khombo yo thomiwa u itela u dzhia mushumo wa thikhedzo ya tshiimiswa u itela ndangulo ya khombo kha vhubindudzi nga u ṋetshedza vhukoni nga muḓivhi na u thusa kha ndangulo ya ṱhumanyo ya khombo kha masipala woṱhe .
Vha tea u sedza kha nḓisedzo , na u dzheniswa ha tshivhaso .
Mbekanyamaitele dza nga ngomu .
Muholo u sumbedzaho vhushai u ṱalutshedzwa sa muholo wa fhasisa nga ṅwedzi une wa tou ṱoḓea fhedzi u tshidza muṱa nahone u fhambana u ya nga vhuhulu ha muṱa ; u hula ha muṱa zwi amba u hula ha muholo une wa ḓo ṱoḓea u itela u dzudza miraḓo ya muṱa wonoyo u kule na vhushai .
Zwenezwo tsengo i sa athu thoma , naho zwo ralo , muiti wa khumbelo wa vhuvhili o ṋetshedza nḓivhadzo ya khwiṋiso i ṱoḓaho u ḓibvisa kha thendelo dzi re hone kha pfukiselo ; nga maanḓesa , u tenda he muhwelelwa a bviswa khaho .
Maga a u tshimbidza zwa tswikelelo ya masheleni a tevhelaho a tea u dzhielwa nṱha , vhukati ha maṅwe :
Ndi zwipuka zwifhio zwine na kona u zwi vhona tshifanyisoni itshi ?
Tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe zwi tshi itea , zwi khakhisa matshilo a vhathu , zwa ḓisa nḓaḓo , u kanganyisa na vhuleme .
A hu na milayo na ndaulo zwi tshimbilelanaho na izwi .
Ndayotewa i dovha hafhu ya kombetshedza shango uri ḽi lulamise khethululo dza tshifhinga tsho fhelaho , na u ṱanganedza uri Afurika Tshipembe ḽi bva kha muvhuso we vhunzhi ha vhadzulapo vha vha vho fhuriwa zwikhala .
Mulayotibe u khou sedza kha u wana thandululo ya tshoṱhe kha zwa u sa tsireledzea kha zwa madzulo nga u ṱanganyisa maga a mbuedzedzo ya zwa mavu na tsireledzo i shumaho ya zwa mulayo na nḓila dza u tandulula phambano .
Na muthu a nga langula hani tshitshavha tshine tsha vha mulayo nga tshone tshiṋe , zwi a konḓa u pfesesa .
U fhaṱwa ha tshiṱitshi , tshi ḓuraho R3 miḽioni , zwo sika zwikhala zwa mishumo na u maanḓafhadza vhathu nga zwikili na ndivho ya u sika mupo wo tsireledzeaho .
Mbekanyamushumo i ḓo ita uri vhathu vha dzhiele nzhele u shela mulenzhe ha vhathu vha re na vhuholefhali kha u fhaṱa zwitshavha zwi vhuedzaho zwa vhuthihi .
Arali thedndelo ya ṋetshedzwa vha ḓo fanela u ita nyambedzano ya thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Khumbelo ya ndaela ya muthelo mutengo wo tiwaho
mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dza nṱhesa nga mutengo wa fhasi .
Zwino ṅwalani madzinazwao a inwi muṋe . vhukuma ḽi thoma nga ḽeḓeredanzi .
( b ) i na mvelelo dza mulayo .
Zwiṅwe hafhu , nḓila dza u laula dziṅwe dzo vhalaho dzo ṱanganyiswa , dzi katelaho :
Kha mashango o dzhenelelaho , Afrika Tshipembe ḽo sumbedzisa khwinifhadzo khulwanesa nga phoindi dza 87 dza mbalo na dza 90 kha saintsi .
Khophi yo ṱanzielwaho ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe
Khomishini ya zwa Khetho i tea u vhumbiwa nga vhathu vha Iinganaho kana u fhira vhararu .
Khethekanyo i dovha ya ṋetshedza thikhedzo khulwane kha Khuvhangano ya Afrika ya nga ha Mishonga ya Shishi na Feḓeresheni ya Afrika ya nga ha Mishonga ya Shishi .
Vhashumi vha re na maanḓa a ndangulo ya bindu ndi avho vhathu vha re na maanḓa na vhuḓifhinduleli zwa u pulana , u ṋea ndaela na u langa mishumo ya muhasho .
Tshumelo yone ino ṋetshedziwa nga Ofisi ya Muimeleli wa Miṱa ni i vhona hani ?
Kha u isa mushumo uyu phanḓa , ri ḓo vala gake ḽa mbekanyamaitele malugana na zwishumiswa zwa u ita mushumo zwa Vharangaphanḓa vha Sialala kha ṅwaha wa muvhalelano uno .
Zwa nga ha masiandaitwa zwo phaḓalala u mona na ḽifhasi .
Therisano ya mbudziso ya tshiṱirathedzhi itshi tsha ndeme i anzela u vha yo swifhalelwa nga ḓivhazwakale , ine i anzela u saukanywa nga nḓila ya vhushaedzi , arali zwa itea , nga vhasaukanyi .
Mbetshelwa ya fhethu ha u paka ho linganaho sitediamu ndi zwa ndemesa vhukuma .
U ṋetshedza rathandela o bvelelaho tshivhalo tsha dzikhophi dzo bulwaho kha data ya thandela ya khophi ya konṱiraka yo sainwaho , nga u ṱavhanya ho ḓadziwa na u sainiwa ha fomo ya thandela na u ṱanganedza .
Vha ḓivha mini nga ha Komiti ya Wadi ?
Rekhodo dza u ḓadzisa dza mbalelano .
Kha u bvela phanḓa , ri tea u shonisa mihumbulo ya u vhuḓihudzi ya mirafho yo fhiraho .
U engedzwa hu lavhelesa ṱhoḓea dza u bvela phanḓa na u ṱanganyisa ndaulo i re hone khathihi na nzudzanyo dzo dzhiiwaho nga madavhi a muvhuso u itela u lwa na masiandaitwa a tshiwo kha matshilo na vhuḓitshidzi ha vhathu .
Zwithu zwi tshilaho zwa fhano Afrika Tshipembe zwi ṋetshedza mutheo wa ndeme wa nyaluwo na mveledziso ya ikonomi nahone ndi zwa ndeme kha matshilo a vhathu .
5.6 . Uvhu vhukando ha u dzhenelela ha lushaka vhu ḓo thoma u shuma musi mafhungo aya o no anḓadzwa kha Gurannḓa ya Muvhuso , fhedziha , u ya nga Khethekanyo 139 ( 5 ) ine ya vha hone zwazwino , vhukando uvhu ha u dzhenelela vhu ḓo bvela phanḓa na u shuma u vhuya u swikela zwino .
4.1. Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa vhuvhili u bva kha Komiti ya Minisiṱa dza Tshivhalo ( IMC ) nga ha Devhula Vhukovhela , na uri yo fushea nga zwo no swikelwaho kha u dzikisa vundu .
Zwiṅwe zwiṱaluli zwa garaṱa ya debithi kana ya khiredithi ( sa tsumbo , maikhirotshipi ) zwi nga konḓa u i kopa kha garaṱa ya dupiḽikheithi zwi ḓo ṱoḓa u swikelela zwiko na nḓivho yo khetheaho ya thekhinikhala .
1.3 . NIP i ita uri hu vhe na u bveledzwa ha netiweke dza themamveledziso dza shango dzine dza elana na Muhanga wa Mveledziso ya Fhethu wa Lushaka khathihi na Ḽiedza ḽa Mveledziso ya Tshiṱiriki ( DDM ) .
Lwa tama u ya u bambela .
Pfanelo ya u gwa mugodi a i fhiri miṅwaha ya 30 .
Ngauri ngoho ndi ya uri a thi vhuyi nda ḓiwana ndi ndoṱhe .
Hezwi zwi tea u badelwa nga u engedzedza tshikolodo .
Vha khou humbula u kovhekanyisa hani mbuelo na riṋe ?
Sisiṱeme yo dzudzaneaho , ya vhukuma nahone yo leluwaho ya ndangulo ya vhukhwine i hone nahone i a pfeseswa nga rakhonṱhiraka , mulanguli wa thandela na mubveledzi hune vhuḓifhinduleli ho ṱalutshedzwa zwavhuḓi nahone zwi siaho vhuḓifhinduleli vhu kha rakhonṱhiraka u itela u swikelela vhukhwine vhu ṱoḓeaho ;
Mushumisi a nga dalela saithi iyi hu si na u ṋekedza mafhungo na mathihi a vhuṋe .
Vhatikedzamboho vho tendelana uri hu tea u vha na mulalo na vhudziki kha sekithara ya zwa vhulimi na uri nyimele dza u shumela na hune vhashumi vha mabulasini vha shuma hone hu tea u khwiniswa nga u ṱavhanya .
" Ndi u valwa ha vhulamukanyi ha mbuelano uri uri tsheo dza nga ha uri hu shumiwa hani na masiandaitwa a vhutshinyi dzi swikelelelwe nga murahu ha mihumbulo ya vhadzheneleli , yo ambiwa nga ha yo .
Kufhaṱelwe kwa bada , he zwa tea , ku nga edza mupo wa henefho , kwa vha mafanedza a afho he vhathu vha fhaṱa hone .
Iran na ḽone ḽo thivhelwa kha u vhambadzela nnḓa tshomedzo kana thekhinoḽodzhi idzo u ya kha maṅwe mashango .
Nga murahu dzangano ḽo vhulunga vhukuma kha ḓivhavhupo na themamveledziso i elanaho na thekhinoḽodzhi u itela u konisa izwi uri zwi bvelele .
U thetshelesa zwiṱori zwilapfu na u sumbedza u pfesesa nga u fhindula mbudziso dzi no elana na tshiṱori .
Khorondangi i ḓo vha i tshi khou ambedzana na zwitshavha kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa shango .
U shumisana na vhakwameaho sa muraḓo wa thimu u itela ndangulo yo ṱanḓavhuwaho ya zwipondwa zwa khakhathi hu tshi katelwa na dzilafho ḽa mutakalo ḽi itelwaho u thivhela vhulwadze .
tshumelo dza dzilafho dza heḽikhophutha dzi ḓo engedzwa kha mavunḓu oṱhe
Ndivho ya nyito , u pfesesa na tshumiso ya muhanga wa theo ya mulayo i vhusaho tshumelo ya nnyi na nnyi .
Naho zwo ralo , u itela u swikelela u bvelela kha ḽifhasi ḽa phurofeshinaḽa zwi dovha zwa ṱoḓa u fulufhedzea , vhuḓifhinduleli , vhuḓikumedzeli kha mushumo na zwiṅwe zwithu zwa ndeme .
Zwikhala zwi hone zwa vhubindudzi vhuhulwane kha zwibveledzwa zwa vhulimi zwi engedzaho mbuelo .
Ndi laṱa malakati nga fasiṱere ḽa goloi kana thekhisi .
A huna ane a ḓo ri itela , ndi zwanḓa zwashu .
Tshumelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe yo anḓadza gaidi ya u itela u hanedza na aphiḽi u itela vhatheli .
Nḓisedzo dzo katelwaho dzi nga dovhololwa kha miṅwe milayo yo fhambanaho .
Mbudziso dzoṱhe dzi tea u rumelwa kha fogisi ḽo khethwaho .
Vhorathandela vha humbudzwa uri dzioda dzo vhewaho kha miredzo yo ṱanganedzwaho dzi tea u itwa nga nḓila ya vhutevheli i elanaho na tshitatamende tsho ṱanganedzwaho na uri nga tshifhinga tsha nḓisedzo yo redzwaho .
Zwikalo zwa tshibveledzwa zwi nga dovha zwa thivhela u engedzwa ha zwiṅwe zwithu kha zwibveledzwa , sa tsumbo . u engedzwa ha mutobvu hu nga thivhelwa kha pennde u tsireledza vhana kha u ṱanea kha mutobvu .
Vhalani uri hu na zwithu zwingana ni kone u tevhedzela nomboro i re yone .
U bviselwa nnḓa ha tshumelo dza muvhuso zwi ḓo fhungudzwa .
Murahuni nyana , mitengo ya zwibveledzwa yo swika kha maimo a nṱha a ḓivhazwakale .
U dzudzanywa ha buloko ya vhukati tsha soredzhi , nḓisedzo ya maḓi , u dzhenisa muḓagasi na thambo dza zwa vhudavhidzani zwi anzela u takalelwa kha vhupo ha miholo ya fhasi nga zwiitisi zwa mbadelo .
Vha badele mbadelo yo sumbedzwaho nga kha inthanethe , i sa humiselwi murahu .
Miṅwe miṱa ndi mihulwane miṅwe ndi miṱuku .
Mafhungo o katelwaho o fhambana nga maanḓa na uri a ḓo ṱoḓa u ṱanḓavhudzwa hafhu nga musaukanyo na mielo ya tekeniki kha nyimele ya luṱa lwa ḽifhasi lu shandukaho .
A ṅwaleni kha dikishinari yaṋu .
Arali zwo ralo , ri ḓo tea u bika swobo ya matombo .
Mitengo ya u dzhenelela - heyi i katela vhashumi , tshifhinga na zwikwama .
Tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya mpho , tshiṱirathedzhi tsha u ḓidzhenisa ha vhashumi , muhangarambo wa ndagulo ya tshanduko , u ḓihwa na ndededzo dza mbuelo zwo bveledzwa sa u dzhenelea kha u khwinisa maitele a vhathu .
Semennde ya shambo i badelwa u bva kha mbuelo dza sibadela
Tshayandinganelo ya mbuelo zwo ralo i a zwi konisa uri i fhungudzwe nga u khwinisa vhuimo ha zwikili zwa vhashumi nga u bvisa mbadelo dza vhashumi vha na zwikili .
Zwi ri ṋea tshikhala tsha u dzhiela nṱha zwe tshitshavha tsha maIndia vha ṋetshedza zwa ndeme kha zwa mishumo , mabindu , saintsi , mitambo , vhurereli , vhutsila , mvelele na u swikela na u khwaṱhisedzo ya demokirasi yashu .
Tshiko tshihulwane tsha mbuelo ndi itsho tsha mbuelo dzi bveledzwaho nga nzudzanyo dza mitengo ya ḓuvha na ḓuvha na khiḽomitha .
Ahuna muthu ane a tendelwa u ita tshumelo dza mugodi a si na phemithi ya mugodi .
Ṱhahelelo ya zwiimiswa zwa pfunzo i thivhela vhomme uri vha ṱoḓe mishumo , zwine zwa dovha zwa kwama mbuelo dza muṱa na u engedzedza mutsiko muṱani .
Ndovhololo , u linga na u ṋeya muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga tshoṱhe . ( Tshifhinga tsho avhiwaho tshi a zwi tendela . )
Kha vha rekanye masiandaitwa a phambano kha u phimo dza gonya ha mitengo kha phimo dza thengiselano dzo tiwaho ;
U vhona uri hu na ikonomi yo khwaṱhaho , yo tsireledzeaho nahone i pfalaho kha dzingu .
Ri khou humbula uri vhunzhi ha vhalambedzi vha ḓo vha na mafhungo a no khou ṱoḓea .
( ii ) khophi ya rekhodo ya u thetshelesa
Fhedzi ndi kona u awela lwa tshifhinga nyana , kha mbofholowo iḓa na vhuḓifhinduleli , fhedziha ndi ngasi vhuye ndalinga nda lenga , kha lwendo lwanga a lu athu u swika magumoni .
Vhashumi vha bulasini vho hola miholo ya fhasisa vhukati ha avho vho tholiwaho lwa tshiofisi shangoni .
Nḓila ya M & E ya 2 : U monithara , u ela na nḓila ya 2 ya thikhedzo : Thandela dza wadini na mishumoitwa i no tea u tikedzwa nga zwiko zwi no bva nnḓa
Nḓivho , vhugudisi ha zwikili na vhukoni vhuṱoḓeaho : Nḓivho yavhuḓi ya kuitele kwa u tungudzela ngudo ya vhushaka vhukati ha vhuḓifari na kushumele kwa vhuluvhi na sisiṱeme dzi shumiswaho kha u linga ho fhambanaho .
Muvhuso u shuma kha vhufaragwama hu hoṱhe ha akhaunthu ya Tshikwama tsha Mbuelo ya Lushaka i langwaho nga Gwama .
U ṅwala fhungo hu tshi shumiswa ḽifanyisi .
Greece ḽo katelwa nga nṱhani ha mvelela haḽo kha mivhigo ya zwinozwino malugana na muṋano wa vhupo ha Yuro .
U avhela masheleni kha themamveledziso , ho katelwa u funza , zwikhala zwa ṱhoḓisiso , zwishumiswa na vhupo ha vhuḓi ha u dzula matshudeni ndi zwa ndeme u ri yunivesithi dzi kone u swikele vhurumelwa hadzo ha u maanḓafhadza .
U vhona uri khonṱhiraka dza zwiṱhavhane dzi khou ṱunḓeswa u bva nnḓa , Muvhuso na khamphani dza nḓisedzo vho tendelana kha mbekanyamushumo ya vhudzheneli ya zwa nḓowetshumo yo dizainwaho u engedzedza vhubindudzi na zwivhambadzwaseli .
Ngeno zwoṱhe u shaya mushumo na vhushai zwi tshi kha ḓi vha zwi sa ṱanganedzei nahone zwi kha vhuimo ha nṱha , zwine zwa amba uri nyaluwo yashu a i khou kovhekanyiwa zwavhuḓi .
Zwa zwino ri khou shumisana na zwikolo zwashu na zwiṱiriki u bviseli khagala nḓaḓo .
Kha tshitshavha tsha tshaka dza nga ngomu ha dzingu iḽi , yashu ndi yone ikonomi yo khwaṱhaho .
Nga nḓila iyi vhuṅwe ha vhugevhenga vhu fanela u thivhelwa phanḓa ha musi vhu tshi itea .
U shuma sa thimu , u dzudzanya zwithu , tshenzhelo ya u tshimbidza na vhurangaphanḓa ;
Muṅwe na muṅwe ane a ita zwa vhuloi , manditi kana vhubvumbi u khou khakhisa mulayo wa tshitshavha kana vhudziki , kana u vhaisa muṅwe muthu , ndaka , hu nga vha nga u badelwa kana iṅwe nḓila , u ḓo pfiswa vhuṱungu nga u valelwa ṱironngoni lwa miṅwaha mivhili u ya kha ya fumi na nga mulifho wa francs dza zwigidi zwiṱanu u ya kha frans dza zwigidi zwa ḓana .
Mutheo wa zwa poḽotiki wo konisa u aluwa nga u ṱavhanya ha vhushaka ha zwa mabindu vhukati ha mashango ashu .
Kuipfi " u " na maiti zwi vhumba maipfi a no shuma sa madzina .
Ṱalutshedzani ndayo dza asithethiki na zwiga zwa ṱhalutshedzo na u zwi ṱumanya zwavhuḓi hu tshi itwa thandela ya u dizaina yo konaho u swikelelea ;
Muṅwe muraḓo wa phaḽamennde o vhuya a amba uri : " Kha ri fulufhedzee " .
Nyolo dzi tevhelaho dzo khethekanywa nga ṱhoho tharu , madzina adzo ndi :
Tsha vhuvhili , u bveledza tshigwada tsha vhatsila vha re na vhukoni kha sekhithara ya zwa vhufhaṱi vhe vha nangwa u bva kha avho vhane vha sa shume nga maanḓa ho sedzwa kha masia ane a khou vhonala hu na u fhungudzea ha vhukoni kana vhane vha bva kha sekhithara ya zwa vhufhaṱi ine vhashumi vhayo vha re na vhukoni vha vhonala vho no aluwa .
Kha vha dzinginye nḓila dza u dzhenisa vha re na dzangalelo vho fhambanhao kha zwitshavha .
Foramu ya vhudavhidzani yo ḓivhadzwaho nga mafhungo o teaho zwithu zwa ndeme zwa vhudavhidzani ha muvhuso .
Vhukoni ha u langa na u rekhoda tshivhalo tshihulwane tsha maṅwalwa .
A vha tendelwi u rengisa khovhe dzo ṱunḓiwaho fhedzi vha nga dzi shumisela vhone vhaṋe kana u shumisa .
Vhukhroumu vhu dzhena kha vhupo nga suḓufhala lwa mupo ha minirale dza khroumu .
Vhashumisani vha dzhiaho tsheo a vha tou vha vhashumisani vha linganaho , fhedzi vha dovha vha vha dzikhonani na vhafunani .
Mafhungo nahone , hune zwa tea , zwidodombedzwa zwa muthu wa vhuraru ane rekhodo dza kwama ene , zwo ḓiswa nga Muofisiri wa Mafhungo / Muthusa Muofisiri wa Mafhungo nga ḽa ( datumu ) kha maanḓalanga o teaho .
Kha vha ye u haelwa vhuponi ha tsini na ha havho .
Ndivho ya u anḓadza mvelelo a si u shonisa zwikolo kana u bveledza muhumbulo wa " vhawini " na " vho kundwaho " , fhedzi ndi u ṋea zwikolo na vhabebi kupfesesele kwa uri tswikelelo yavho i hani i tshi vhambedzwa ya zwiṅwe zwikolo .
Vhufarakani na dziNGO , khathihi na u khwaṱhisa mushumo wa Khoro ya Eidzi ya Kapa Vhubvaḓuvha na zwone zwo shela mulenzhe kha u khwinisea uhu .
Heyi yo vha yone nḓila ye vhaswa vha sumbedza ngayo uri na vhone vha khou tama u vha shela mulenzhe kha demokirasi yavho nga u nanga vharangaphanḓa vhapo .
Mutevhe wa zwiteṅwa zwa u sedzulusa miṱangano ya u ṱola ndangulo , u dalela hu no shuṅwa na u tshimbidza dzinthaviyu .
Ndi vuwa nga matsheloni na ya u gidima minete ya 30 .
Topolani maipfi a re kha tshifhinga tsho fhiraho khathihi na zwiitwi zwi re mafhungoni .
Milayo ya Mbilaelo i nga anḓadzwa kha webusaithi ya PSC
Tshumelo dzi ḓo dovha hafhu dza ṋetshedza ndondolo ya nyimele ya dzine a dzi ṱoḓi ḽeveḽe ya nṱha ya u phalala .
Vhukando he ra vhu dzhia zwenezwino ngei Eskom u khwaṱhisa vhuvhusi , u tupula zwiito zwa vhuaḓa na u vhuedzedza vhuimo ha masheleni hayo i tou vha mathomo a maitele ane ra khou ya u dzhena khao .
Tsha u thoma , ' muṱa wa dzitshaka ' uyu u nga vha u si na nyombedzelo i fanaho ya ndeme kana ngangoho kutshimbidzele ku fanaho kwa u shumisa sa zwine demokhrasi yashu ya nga laela ;
Vhakhantseḽara vha dziwadi na komiti dza dziwadi vha na mushumo muhulwane wa u konanya na u langa kutshimbidzele kwa CBP wadini nngede dzavho .
Muhasho wa Vhudavhidzani u na vhuḓifhinduleli ha u lavhelesa nḓisedzo ya u swikelela ha vhudavhidzanikule nga u angaredza .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi sielisana na vhaṅwe a tshi amba na u vhudzisa mbudziso uri a pfesese .
Vhatholi vha tea u kokodza mbadelo kha miholo ya vhashumi vho teaho ṅwedzi muṅwe na muṅwe , nga vhege , nga murahu ha vhege mbili dziṅwe na dziṅwe u itela Pay As You Earn .
U isa phanḓa na muṅwalo wa u ṅwala ḽeḓere nga ḽithihi nga ḽithihi hu tshi itelwa u rekhodiwa .
Vhuṱanzi vhu sumbedza uri malwanzhe ashu a nga kona u vhuedza GDP u swika kha R177 biḽioni nga 2033 .
Musi themo i tshi fhela , vhagudi vha a pfuka kha muṅwalo wa u gannḓisa vha ya kha wa u pomba .
Mulayo wo livha kha u vhumba nḓila dza u pima ndaka malugana na rennde dzo teaho nahone dzo linganelaho .
Tshiṅwe hafhu , muvhuso u tea u ḓilugisela u ita maedza , u guda kha tshenzhemo na u shumisa nḓila dzo fhambanaho u swikelela ndivho dzi fanaho .
Bulani madzina na thempheretsha .
Ni songo tshinyadza ndaka nahone ni songo tswa .
Hedzi pulane khathihi na dziṅwe dzi ḓo vhea Afrika kha vhuimo ha khwine uri na ḽone ḽi kone u ḓidzhenisa kha maitele mahulwane a ḽifhasi khathihi na zwithu zwe zwa ambiwa nga hazwo afha fhasi .
Arali hu na vhafumakadzi vhane vha khaḓi khethululiwa , u shumiswa kana u tambudzwa ;
3.7 Vhuloi ho pfeseswa u ya nga masiandoitwa a maanḓa kha zwa poḽitiki , ikonomi , matshilisano , na mvelele .
Mivhigo ya u Ela Kushumele ya Ṅwaha nga ṅwaha na ya Kotara iṅwe na iṅwe yo ḓiswa nga tshifhinga tsa u vhiga .
Mutsireledzi wa tshitshavha o swikisa mbilahelo o imela mufariwa we a rwiwa nga vhaofisiri .
Musi mafhungo a tshi khou thoma u dzudzana , mihumbulo ya kale i ḓi bveledza nga maanḓa mahulu .
Vhunzhi ha vhadzulapo vhashu a vha koni u swikelela u renga zwiendedzi zwavho lune vho ḓitika nga vhuendi ha nnyi na nnyi khathihi na vhuendi vhune ha si vhe ha mimoḓoro uri vha kone u swikelela zwikhala zwa mishumo , vhuḓimvumvusi na zwa matshilele .
Kha ri ambe Sedzani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavundu ( NCOP ) ,
Kha Komiti ya Wadi muṅwaleli u na vhuḓifhinduleli ha :
Naho hu sina mbetshelwa ya mulayo i fanaho ya u ṱanganedza ha fomaḽa nga vhutshutshisi , a hu na mbuno ya uri ndi ngani vhutshutshisi vhu tshi fanela u ṱanganedza ngoho nga nḓila yone .
Bada , dzi tshi ṱumanya na ndivho dzayo dza mishumo , dzi ḓo ṱalutshedza kudzudzanyele kwa vhutengu ha zwiṱaraṱa zwi no wanala khadzo .
Kharikhuḽamu ntswa i ḓo vula zwikhala zwinzhi zwa u swikelelwa ha pfunzo nga vhoṱhe .
Mbekanyamushumo i dovha ya vha na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri hu bveledzwa sisiṱeme dza u tikedza nyisedzo ya tshumelo ya mutakalo .
Zwi nga dzhia ḓuvha ḽithihi kana a 30 u fhedza khumbelo .
Gudedzi ḽa Vhugudisi ha EMS : Vhugudisi ha vhashumi vha u phulusa na ambuḽentsi .
Vhupfiwa vhu re na vhukhakhi vhunzhi vhu tsitsa tshileme tshaho .
Kha ḽiṅwe sia , mishumo minzhi ya vhuṱuṱuwedzi i vhilaedzwa nga mishumo ya nḓisedzo .
U fhelisa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu ndi zwithu zwa vhuṱhogwa zwa lushaka zwi teaho u itwa hu na tshumisano ya MaAfrika Tshipembe vhoṱhe na u dzhenela ha zwiimiswa .
Mishumo mivhili i tevhelaho , ine ya vha nyendedzi na ndaulo , i vhidzwa mishumo mihulwane .
Mugaganyagwama wa lushaka a u anzeli u fana na muṅwe , ngauri u sumbedza uri masheleni a ḓo shumiswa hani , na u sumbedza nga vhuḓalo uri masheleni a ḓo kuvhanganywa hani u kona uri a swikelele tshinyalelo ya shango .
Havha vhathu vhe vha vha vho ḓi funga vho vha vha tshi ḓiimisela uya phanda na nndwa ya u lwela mbofholowo ngomu ha Tshumelo ya Muvhuso , uri tshiimiswa tsha Muvhuso tshi vhe dzhendedzi ḽa tshanduko na uvha thiko ya u bvelela ha shango ḽashu .
( ii ) u farwa nga nḓila , nahone kha nyimele , dzine dza dzhiela nṱha miṅwaha yawe sa ṅwana ;
Vharengi vhe vha ḓo ri dalela zwenezwino dziofisini dzashu , vho vhonwa na u ambiwa navho nga mukhantseḽara .
Tshaka dza tshinyalelo
Naho i tshi nga humbela mukhantseḽara wa wadi uri a ḓirule mushumo i nga dovha ya phasisa khetho ya u shaya fulufhelo khae , fhedzi i nga si thivhele mishumo ya mukhantseḽara kha wadi .
Maanḓa na mishumo ya Phanele ndi i tevhelaho :
Nga huṅwe nḓowelo idzi dzi livhanyiswa na mvelele na maitele , zwine dza si vhe zwone .
Mbuelo ine ya kuvhanganyiwa nga SARS i thusa muvhuso kha u ṋetshedza tshumelo kha dzimiḽioni dza maAfrika Tshipembe vhane vha i ṱoḓesa .
Afrika Tshipembe ḽo vhumbwa nga sisiteme ya demokirasi ngeno vhulavhelesi ha zwa demokirasi kha maitele a mugaganyagwama wa muvhuso u dovha hafhu wa katela zwo swikelelwaho sa zwibviswa zwone na vhukhwine ha ndangulo ya zwibviswa .
Sa tsumbo , mutholi muṅwe na muṅwe ane a khou ita khumbelo ya u ṋekedza maṅwalwa a sumbedzaho uri dzangano ḽi kwameaho ḽo ṱumana kana ḽ na vhushaka na muvhuso .
U lavhelesa ṱhiransekisheni dza u ṱanganedza SAP dza tshiimiswa .
Kha vha vhe o ṱalifhaho vha pfukele kha zwitatamennde zwa mobi Kale zwitatamennde zwavho zwa mbilo na mbadelo zwo vha zwi tshi tou posiwa .
( 1 ) Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka , vhurumiwa ha tshoṱhe kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu na miraḓo ya vhusimamilayo ha vunḓu , phanḓa ha Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa kana Muhaṱuli o rumelwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa , u fanela u ana / khwaṱhisa sa zwi tevhelaho .
Musi hu Vhuria , Vhana vhoṱhe vha tshikolo tsha Masindi vha ambara hemmbe dza zwanḓa zwilapfu , nga nnga ha Masindi .
Musi ri tshi khou humela murahu kha zwa mishumo ya pfunzo nga nḓila yo ḓoweleaho , ri ḓo shuma ro khwaṱha ri tshi itela u vhona uri vhagudi vhoṱhe na matshudeni vha khou wana pfunzo ya maimo a nṱha yo teaho nahone ine vha i ṱoḓa .
Vhulimi , zwihulwane tsireledzo ya zwiḽiwa , zwi dzula zwi tshipiḓa tsha ndeme kha ikonomi ya mahayani , maga a thikhedzo a u vusa a ya ṱoḓea u khwaṱhisedza mvelaphanḓa .
Komiti dza wadi dzi ṱahisa mafhungo nga ha wadi yapo kha mukhantseḽara wa wadi .
Tshenzhelo ine ya swika miṅwaha miṱanu kha zwa Mveledziso ya Dzangano kana sia ḽi elanaho naḽo ine miṅwaha miraru i tea u vha kha vhuimo ha vhulavhelesi .
Vhuvha hoṱhe ha nomboro vhu ḓo vha vhu kha phulethi nthihi .
( b ) i nga kona u wana miṅwe mikovhe u bva kha mbuelo ya muvhuso wa lushaka , hu si na kana hu na zwidodombedzwa .
Vhaṋetshedzi vha mpho vha dzitshakha na vha mabindu mahulwane vha anzela usa tou bvela khagala zwavhuḓi zwi tshi kwama nyimele dza zwifhiwa zwavho .
A khou shuma na uri a na Dzibodo dzi a Vhusaho , Muofisiri Muhulwane na mulangi a langaho vhashumi .
Vhana vha tea u wana tshifhinga tsha u tamba na u dzhena tshikolo .
Masia ane ho sedzwa khao hu katelwa nḓowetshumo , zwa migodi na mbuelo , vhulimi na mveledziso ya zwibveledzwa zwa zwiliṅwa na zwifuwo , fulufulu , mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane ( dziSMME ) , u langa phambano dzi iteaho mishumoni , u kunga vhubindudzi , u engedza ikonomi ya maḓanzhe na vhuendelamashango .
U engedza kha izwo , i dovha hafhu ya ṋetshedza Akademi nga tshikhala tsha u engedza tshivhalo tsha vhavhuelwa vhaswa , zwenezwo ya shela mulenzhe kha u fhungudza vhushai na mveledziso ya zwikili .
Mulandu u ḓo pfiwa arali Sherifu o ḓisa ḽiṅwalo ḽa nothisi nahone mukolodi a hone .
Muṋe wa data Maḓuvha
Khabinethe i vha tamela mashudu mavhuya kha vhuḓifhinduleli havho ha u vhona uri hu na vhuḓifhinduleli kha u shumiswa ha zwishumiswa zwa muvhuso .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi na Vhatshimbidzi vha CBP vho ṱhaphudzaho mabammbiri a tsenguluso ya u ḓiṱunḓela vha fara therisano dza tshigwada .
Tshipikwa : U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha mbekanyamaitele , ngeletshedzo na tshumelo dza thikhedzo khulwane , hu tshi katelwa na masheleni , vhashumi , mafhungo a zwa mulayo , tshumelo dza ndangulo , vhudavhidzani na vhupulani ha pfanavhanzhi .
Zwi fanela u ita nḓowetshumo ya shango , u bveledza zwikili na u engedzedza u sika mishumo ine ya khou ṱoḓeesa .
Tshinyalelo dza ndondolo na u lugisa , u shumiswa khathihi na zwiṅwe zwidodombedzwa zwo dzheniswaho zwazwino zwi khou sudzuluswa u bva kha Sisiṱeme ya Ndangulo ya Ndondolo hu tshi shumiswa disiki dza maginethe .
Vhuendi ha nnyi na nnyi vhune ha fhulufhelwa nahone vhune ha swikelelea na tshumisano ya khwine vhukati ha vhuendi ho fhambanaho
Zwiṅwe hafhu , a hu na ṱhoḓea ya ṱavhanyisa mulayo u ṱoḓaho khamphani dzi tshi vhiga arali zwiimiswa zwa u vhiga zwo dubekanywaho kha muvhigo wa Thebulu 2.1 nga u tou funa dzone dziṋe .
( 13 ) Vhakhomishinari vho bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 7 ) ( b ) vha nga shumisa maanḓa na u ita mishumo ya Khomishini kha mavunḓu sa zwine mulayo wa lushaka wa ṱalusa zwone .
Zwidodombedzwa zwa khumbelo dza u thoma dza maṅwe mashango dza Pfanelo dza Muṱavhi wa Zwimela zwiswa kana zwine zwa sa fanele u dzheniswa kha lushaka lwa muhumbeli lwa tshimela this fanaho , hu tshi katelwa na datumu ya u faila , nomboro ya khumbelo , maga a vhutshuitshisi , na datumu dza thendelo na vhunzhi tshivhalo tsho shumiswaho
Khothe , naho dzo vha dzi khou shuma na zhendedzi ḽa vhuvhusi ha sialala nahone he muofisiri onoyo o vha a khou shuma a tshi khou tevhedza kushumisele kwa milayo , i kha ḓivha maanḓa a u vhudza muofisiri uyo uri a badele masheleni ayo nga ene muṋe .
Fhethu hu tea u fhaṱwa u ya nga zwo themendelwaho nga maga a muvhuso , khophi ya hone i ḓo ṋekedzwa na maṅwalo a thendara .
U thomiwa ha ndangulo ya mashumele yo bvelelaho zwo ḓisendeka vhushaka havhuḓi na tshumisano na vhashelamulenzhe vha ndeme , hu tshi katelwa dziyunioni na zwitshavha .
Habu ya Vhaswa ndi thandela ya Ndingedzo na uri ndi ya u thoma ya lushaka ulwo , i ḓo iswa vho na kha maṅwe mavunḓu .
Mimasipala i tea u ita tsedzuluso ya vhulondo na u dzhenela kha tshenzhelo dza komiti dza wadi na mudzi wa nḓivho yapo hu sa athu u pulaniwa vhugudisi vhuṅwe ha komiti na phurogireme dza u fhaṱa vhukoni .
Dzina ḽa murangaphanḓa wa muṱangano kana mudzulatshidulo .
Nyimele ya polotiki ya tshifhinga tshenetsho ya Tshipentshela ya u ranga ya vhathu vha Zimbabwe yo tendelwa nga Lambamai 2009 u itela u rekhoda vhathu vha Zimbabwe vho ḓaho Afrika Tshipembe nga nnḓa ha mulayo .
Hedzi dzo bvisiwa nga ṅwambo wa u sa shuma ha tshumelo dza fhedzisela dzo imelwa nga tshumelo ya nḓisedzo ya tshiṱaraṱani .
Muvhuso wo bvelela zwiṱuku kha u ṱaṱisana ha Minisiṱa muthihi a tshi hanedzana na muṅwe , nga nḓila ya fulo ḽavho ḽa u phaḓaladza mafhungo a si a vhukuma nga vhunzhi .
Bugu na matheriala wa u guda zwi langwa sa ndaka ṱhukhu nahone zwi dzhiwa ngauralo kha redzhisiṱara ya ndaka ya zwiimiswa .
Khabinethe i dovha hafhu ya livhisa ndivhuwo dzo khetheaho kha tshigwada tsha
Mivhigo na Nzudzanyo dzo Anganyelwaho dza Kushumisele kwa Masheleni a Vundu .
Mulayo u dovha hafhu wa hwesa Muakhaivi wa Lushaka vhuḓifhinduleli ha u langa sisiṱeme ya khethekanyo ya rekhodo uri zwi itwe nga zwiimiswa zwa muvhuso .
Luṱa lwa u Ḓivhea kha u Renga kha BEE : Mbambedzo ya Khamphani Y , Khamphani Y ndi tshilambedzi tsha luṱa lwa vhuraru .
Mbekanyamaitele yo ṱanganyisa vhupfiwa u bva kha zwe zwa ṋekedzwa nga vhakwameaho na vhaimeleli .
U itela thesite dza kiḽasi mulayo uri a hu na maḽeḓere a u tinya ( sa tsumbo . vhulwadze ) tshine tsha ḓo ṱanganedzwa sa izwi nṋa dza khwiṋesa kha thesite dza kiḽasini dza rathi dzi tshi ḓo dzhielwa nṱha .
Mbuelo dza muthelo dzo lavhelelwa u khwinifhala kha themo ya vhukati maelana na nyaluwo ya nṱha ya ikonomi na u dzikiswa ha mitengo ya ndeme ya tshivhambadzwa .
Hu sa athu swika 1994 , Bannga ya Mavu yo vha i tshi ṋea magavhelo hu si khadzimiso lini kha vhorabulasi vha vhatshena , zwenezwo , ha vha u khwaṱhisedza uri vha a bvelela nga maanḓa mimaragani , na nga zwifhinga zwi konḓaho vhukuma .
Khoudu dzi ṱuṱuwedza uri hu vhe na u sedzesa kha vhuimeleli ha vharema kha vhuimo ha fhasi , ha vhukati , vhuhulwane na ha nṱha kha ndangulo kha madzangano .
Vhashumisi vha nga shumisa mafhungo nga u funa , tenda vha sumbedza uri Stats SA ndi tshiko tsha data ya mutheo misi yoṱhe vha tshi tshimbidza , u shumisa , u anḓadza kana kovhela data , na u dovha vha sumbedzisa uri kushumisele kwo teaho na musaukanyo ( hune zwa shuma ) zwo bva kha kutshimbidzele kwavho kwa data .
Muthu muṅwe na muṅwe a re tshipiḓa tsha vhufarisani kana muthu muṅwe na muṅwe o fhiwaho maanḓa nga vhufariasani .
Vhuḓifhinduleli ha zwa ndaulo ha pfunzo ya mishumo ya zwanḓa na vhupfumbudzi kha sisiteme ya feḓeraḽa yo khwaṱhaho ya Australia vhu kha mivhuso na mikano .
Ro ḓi khuthadza kana ṱhaṅwe u ḓifhura nga muhumbulo wa uri tshiimiswa itshi ndi tshihulwanesa kha shango ḽoṱhe na tshiimiswa tshi re na vhuimeleli vhunzhi kha ḽifhasi .
Fhedzi ha , mbuelo dzo khunyelelaho dza phimo nzwalelo dzi re fhasi dza tshumiso na vhubindudzi dzi ḓo vhonala fhedzi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya phanḓa .
Nyelelo nga nnḓa u bva kha mashango a fanaho na Argentina na Brazil i tsa i tshi gonya zwihulwane vhukuma .
Mulayo uyu wo sedza kha mubindudzi ane a sa tendelane na ḽiga ḽo dzhiiwaho nga muvhuso kha zwa vhubindudzi , uri a ise khumbelo kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo ( the dti ) uri u dzhenelele nga kha maitele a khonadzeo ya vhupfumedzani .
U shuma mushumo wa vhuṅwaleli na miṅwe mishumo i elanaho na ndaulo .
Nga iyi nḓila ṋetshedzo ya tshumelo dzi si na mushumo dzi nga thivhela .
Vha vhona u nga Indaba i tea u fariwa maḓuvha a fhiraho ḽithihi ?
Vhuimo kha vhubveledzi ha poswo dzashu hu ṱoḓa ndalukanyo dza akademi dzo fhambanaho dzi nga ho sa ṱhanziela dza nṱha , ndalukanyo dza thekhinikhala kana digirii dza vhutelwadigirii na dza nṱha ha vhutelwadigirii , kathihi na ḽeveḽe dza vhukoni dzo imaho ngauri .
Shango ḽa vhudzulwa
U ḓadzisa kha izwi , ro ḓiimisela u tshimbidza mitambo ya kiḽabu dza 20 dza bola ya milenzhe i fanaho na vhashumisani ngei Holland , nga kha mbekanyamushumo heyi .
U dovha wa sedza kha u tandulula mafhungo a ndaulo na vhulanguli ha khetho dza masipala , khathihi na u alusa mashumele a vhuḓi nga vhukoni ha Mulayo , khathihi na u khwaṱhisa vhulavhelesi na mavhusele a mimasipala .
Zwa u katelwa ha vhafariwa , kha vhuvhekanyandeme ha vhathu vhane vha tea u ṋekedza ḽaiburari nga nḓila yone , ndi u shumiswa ha mihumbulo ine mutumbuli muhulwane wa dimokirasi yashu , muṱahabvu Phuresidennde Vho Nelson Mandela , vho vha vha tshi zwi imela na u zwi fela .
Tshifhaṱo tshithihi tsha ndeme tshi tea u imela tshigwada .
2.1 . Khabinethe yo tendela na u tikedza mashango a G20 kha Milayo ya Maimo a Nṱha a u vha Khagala kha Vhuṋe ha Muvhuelwa . Milayo iyi i vhea maga ane shango ḽa muraḓo muṅwe na muṅwe ḽa ḓo fanela u a dzhia u thivhela tshumiso mmbi ya vhathu vha mulayo na nzudzanyo dza mulayo kha vhuṋe .
Akhaunthu dzi ḓo bviswa zwi tshi elana na zwo sumbedzwaho kha mithara nahone datumu dza u guma u badela dzi yelana na datumu ya tshiṱaṱamennde .
a tshi khou dzula tshiṱaraṱani na u humbela u itela u tshila
Ndaulo ya sisteme yo ṅwaliwaho iṅwe i vhonala i tshi vhumba , naho zwo ralo , nyimele ya ndeme ya mvelaphanḓa kha u ḓikona ha madzangano apo .
U thusa u vhumba komiti dza ndugiselo ya dwadze .
Zwiṅwe hafhu , ḽiṅwalo ḽa Durban ḽi themendela hafhu dziṅwe nyito kha ḽevele ya madzingu na dzitshaka .
Nga u shumisana ri nga fhungudza dzimpfu dzibadani
Mbadelo ya tshiṱoko i anganyela mbadelo dzoṱhe dza u renga , u shandukisa na dziṅwe mbadelo dze dza vha hone nga u ḓisa tshiṱoko kha tshiimo na fhethu hu ne tsha vha hone zwino .
Nga u ḓisa phurogiremu dzine dza shuma na ndondolo ya vhana , u swikelea ha ndondolo ya mutakalo , u wana maḓi na muḓagasi na zwiendedzi zwa nnyi na nnyi zwo teaho , muhwalo wa u ṱhogomela muṱa na mahaya u nga rulea .
Dokotela wa Zwifuwo o teaho na ene u tea u saina a vhea na tshiṱemmbe kha fomo ya khumbelo vha i fekisela murahu kha ofisi ya phemithi ya Tshiimiswa tsha zwa Mutakalo wa Zwifuwo . Arali hezwi zwo no ṱanganedziwa , ofisi ya phemithi i ḓo ṋetshedza phemithi ya zwa u renga Zwifuwo u bva nnḓa .
Khothe a dzo ngo tea u ṱuṱuwedza lutendo lwa uri vhuḓifari vhu si na mikhwa vhu nga itwa ha sa vhe na masiandaitwa maṅwe nga nnḓa ha dzilafho ḽa zwa muhumbulo .
Nzimulo ya mathomo ndi maitele ane pulamu yo papamalaho ya gonya u bva kha muanḓadzo kana phaiphi yo vulea masia oṱhe fhasi ha lwanzhe .
Arali vha na miṅwaha ya 18 na u fhira , a vho ngo tsha tea u lindela ! Kha vha ye vha haelwe kha vhupo ha tsini na ha havho .
Phimo ya vha no shuma tshi re fhasi tshi na mbadelo dza ikonomi dzo livhaho na dzi songo livhaho .
Muthu a nga si vhuye a humbula zwe zwa vha zwi tshi nga bvelela phanda ha musi ri tshi swika , zwe zwa vha zwi tshi nga vhanga tshiwo tshe nda tshi vhona hafho .
7.2 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ṋea ndaela ya uri Vhafunzi Vho Stofile vha ḓo ṋetshedzwa Mbulungo ya Tshiofisi ya Tshipentshele u ya nga ha mbetshelwa dza Tshiteṅwa tsha Vhuvhili tsha Mbekanyamaitele ya Mbulungo ya Tshiofisi ya Shango na ya Tshiofisi ya Vunḓu .
U tholwa ha muṱolamuvhalelano na muṅwalelei wa khamphani a si khombekhombe vha tou funa
Vha dzhiele nṱha uri honndo yo itelwaho u fara mathukhwi a re khombo i nga si dzhie maṅwe a mathukhwi are kha mutevhe u re afho nṱha , sa zwiṋwisi zwinzhi .
Arali , zwo ralo , tshivhalo tsho ḓoweleaho tshi fhasi u fhira tsha vhukati , tshi ḓo shumiswa sa zwine zwa nga sumbedza zwifhinga zwa musi hu si na mbuelo i wanalaho .
- nga tendelo ya mutholi wavho , vha fanela u ṱuwa na mueletshedzi wa thekhiniki nga tshifhinga tsha tsedzuluso .
U vha khwine u bva kha u fhela ha mishumo iyi ho vha hu ongolowaho .
1.1 Khabinethe i khou lwa na khakhathi dza zwino dzine dza khou itelwa vhabvannḓa .
Ni vhalela u ḓimvumvusa kana u wana mafhungo ?
GEMS ndi tshikimu tsha dzilafho tshi thivhelwaho tsha vhashumeli vha Tshumelo ya Nnyi na Nnyi nahone tsho ṅwaliswa sa tshikimu tsha dzilafho u ya nga ha Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho wa 131 wa 1998 nahone tshi vhiga kha Redzhisiṱara wa Khoro ya Zwikimu zwa Dzilafho .
3.10 Arali zwi tshi ṱoḓea , vha ḓo ṋewa tshifhinga u wana ngeletshedzo yo teaho phanḓa ha musi hu tshi dzhiiwa tsheo malugana na mulandu ;
1.1 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo fhululedza Vhege ya Tsiredzo ya Vhana u bva nga ḽa 29 Shundunthule u swika ḽa 4 Shundunthule 2022 nga fhasi ha thero ine ya ri : " Kha ri Tsireledze Vhana nga tshino tshifhinga tsha dwadze ḽa COVID-19 na nga Murahu " .
7.1 . Khabinethe i tamela vhagudiswa vha murole wa 12 vha 1.058 699 miḽioni ( miḽioni nthihi na zwigidi zwa fuṱhanu malo na maḓana a rathi fuṱaheṱahe ) mashudu mavhuya musi vha tshi khou thoma u lugisela milingo yavho ya u fhedzisela ine ya khou ya u thoma nga ḽa 5 Lara 2020 ya fhela nga ḽa 15 Nyendavhusiku 2020 . Ṅwaha uno Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wo rekhoda tshivhalo tsha nṱhesa tsha vhagudiswa vha murole wa 12 vhane vha ḓo ṅwala milingo yavho ya u fhedzisela .
Zwithu zwa zwivhumbeo na mivhala yo fhambanaho
U pfesesea : Vhuṱumani vhukati ha tshisumbi na ndivhotiwa dzo humbulwaho vhu khagala nahone vhu a sumbedzea..
Heḽi ndi bono ḽashu ḽa Tshanduko yo fhelelaho ya ikonomi .
U tshila nga halwa na zwidzidzivhadzi
Naho zwo ralo , nyiledzo idzi a dzo ngo dzhenelela u swika zwino kha u tandulula thaidzo dza dziedzi dza poḽotiki .
Zwiṱuṱuwedzi zwi re nnḓa ha thandela zwi nga shanduka tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe zwenezwo ndi zwa ndeme uri u asesiwa ha khohakhombo hu itwe tshifhinga tshoṱhe kha saikili dza thandela .
Data iṅwe na iṅwe i re hone ya mufhiriselo wa maḓi na u khokhana ha philiphili .
Tsedzuluso yo mbo ya phanḓa vha si ho .
U rerisana nga ha kufarele na kuṱhogomelele kwa bugu .
Muhwalo wa u londola miṱani tshifhinga tshinzhi zwi kha vhafumakadzi , u engedza u thivhela u swikelela havho zwikhala .
Vho Sithole vho aluwa u bva kha vhuimo ha vhuvhili vha yo vha ngweṋa , zwine ndi vhugweṋa vhuhulwane ho thubiwaho lwa u tou thoma kha Federesheni ya Thenisi ya Ḽifhasi kha Afurika na Afurika Tshipembe .
Yuniti ya Thusedzo ya Thekhinikhaḽa na Khaidzo na Vhufhulufhedzei na Mikhwa i ḓo thomiwa u khwaṱhisa ndangulo ya mikhwa na u lwa na zwiito zwa vhuaḓa na u khwaṱhisedza ndangulo ya masiandaitwa a u pfuka maitele a muvhuso .
Kha vha dzhenise ṱhanzilelo dzo tou ṅwalwaho dza dovha dza sainiwa u bva kha vhaṱanzieli vho vhekanywaho nga afha fhasi :
Miṱa ine ya tshila nga mundende .
Vhushaka hashu na Asia ho ṱanḓavhuwa , na dzingu zwa zwino ndi buloko ya vhuvhambadzi khulwanesa nga murahu ha EU .
Dzifeme dza u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi nga nthihinthihi dzi dzulela u ṱangana na zwikundisi zwa ḽeveḽe ya sekhithara ine vha nga si kone u i tandulula vhe vhoṱhe .
Maga a u thusa vhapondiwa u wana iṅwe nḓila ya thikhedzo na one a a ṱoḓea .
U thomiwa ha zwikimu zwa mbadelo dza u ṱuṱuwedza zwi nga thusa u ṱuṱuwedza vhashumi nga nyavhelo ire na ndinganyiso ya zwi vhulungwaho zwi bvaho kha thekhinoḽodzhi ntswa na ngona dzi re na vhukoni dza mushumo .
U fhaṱa muhasho wa vha tshiiimiswa tshine tsha kona u fha tshumelo wo sedza zwithu zwa ndemesa na mbekanyamaitele sa zwe zwa tiwa nga Minisṱa na Khabinete .
Kha vha ri ndi livhise ndivhuwo dzanga kha vhoṱhe vho shelaho mulenzhe kha u dzudzanywa ha mulaedza uyu .
Nḓivhadzamulayotibe ndi ḽiṅwalo ḽa mbekanyamaitele ḽi sumbedzaho uri hu nga swikelelwa hani bono ḽa mveledziso ya muvhuso wapo u khwiṋisa ndeme ya matshilo a zwitshvha zwapo na u swikelela ṱhoḓea dzavho nga u shuma navho u wanulusa nḓila dza tshifhinga tshilapfu dza u ita izwi .
Hezwi zwi amba uri pulane dza vhudzulo ha vhathu dzi ḓo langwa nga mbekanyamaitele na pulane dza vhuendedzi , vhunga zwo sumbedzwa u rangani .
Sa afha mulayo wa ndeme wa vhudavhidzani na milayo ya u swikela tshanduko ya muambi i tshi elana na mukhwa , vha a , sa zwe ra zwi vhona , tendela hu si u fhumula fhedzi , fhedzi na u pfukela hafhu .
Mudzheneli u tea u vha o sumbedza nḓila ine a ṱoḓa u ṱanganedza ngayo maambiwa .
MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA
Komiti ya vhuvhili ya tekiniki yo ṱhaphudza mushumo nga ha milayo na zwilinganyo kha pfunzo ya vhadededzi zwi tshi elana na kuitele kuswa kwo ḓisendekaho nga kharikhuḽamu .
Pfaedzo dza vhubveledzi ha tshithu tshi sa khou wanalaho dzi a pfesesea .
Luṱingo lwa thuso lwa lushaka lwo ṱumana na yunithi dza u ṋetshedza thuso dza shishi .
Kha vha khwaṱhisedze ndangulo ya nyendo dza kha mashango a dzitshikha na dza fhano hayani .
Kha vha ḓadze Form B i rumelwaho phanḓa ha musi hu tshi itwa mbadelo ya masheleni kha muraḓo wa tshikwama .
Ngei muṱanganoni mukhatselara wa wadi a ṋetshedza mbonalonyangaredzi ya IDP a humbela na mbudziso na mihumbulo .
Milayo kanzhi i ambedzaniwa , na u shumiswa hu na nyimele dzo imaho ngauri na thaidzo dzi re kha tshikolo itsho .
U ola na u bveledza burotsha , matheriala wa khungedzelo , matheriala wa u ṱana na miṅwe matheriala , hu tshi katelwa madzina na zwiga .
A huna fomo dza khumbelo dzi teaho u ḓadzwa .
Mbambe vhukati ha mimasipala i ḓo vha kha yo ḓitikaho nga mashumele a zwa masheleni u itela u ṱuṱuwedza u avhelwa zwavhuḓi .
Ni nga gavha bola ?
Vha pfa uri vha vhatsinda kha zwiṱirakitsha zwa muhasho zwi re hone zwino na uri a vha tendelani na tshiṱirakhitsha tsho dzinginywaho - tshigwada tshi fanaho ;
Vhuṱaṱisani vhu katela u fhaṱa vhukoni ha tshitandadi tsha nṱha .
Thekhisi ayo ngo swika nda vho tou tshimbila .
Maṅwe malwadze a zwimela a anzela u fhaṱela kha mavu arali zwiliṅwa zwi fanaho zwi tshi limiwa kha tshipiḓa tsha mavu tshithihi ṅwaha nga ṅwaha .
Vhagudi na vhagudisi vha londota zwifhaṱo na zwileludzi zwavho ngauri vha ḓihudza nga tshikolo tshavho .
U dzheniswa hu nga dzhia tshifhinga tshilapfu , ngauri u ṱumanya nga fhasi ha maḓi zwi nga lengiswa nga mutsho muvhi .
Zwa ndeme , zwine kuhumbulele kwa mvelele kwa wela khazwo , zwi sumbedza ṱhoḓea na madzangalelo a muthu .
U ḓivhadza hei ndi mishumo ye ra lingedza nga maanḓa milayo mivhili yo ḓoweleaho : ṱhoḓea kha riṋe u fhedzisa ndaela ri tshiya nga muvhuso wa 2004 ; na u vhona uri muvhuso u tevhelaho nga murahu ha dzikhetho u thoma kha nḓila yo khuriwaho uri u kone u bveledza mbekanya mushumo hu sina zwino vhalengisa .
Musi u tshi swika kha tshikhala tshonetshone tsha zwiṱhavhi zwa mbebo , kuavhelwe kwa mishonga ku nga fhungudzwa .
U shumisa zwishumiswa zwa u ṅwala nga ngona , tsumbo , penisela , raba , ruḽa
Thungo ya vhubvaḓuvha ngei kha vunḓu ḽa Devhula Vhukovhela hu ḓo vhelwavho ho sedzeswa kha themamveledziso yo ṱanganyiswa na zwa migodi u vhuelwa nga minerala .
Tshiṱiriki tsha Overberg , naho tsho ḓalesa zwa vhulimi na vhufuwi tshi na khonadzeo ya u nga alusa zwikhala zwa vhuendelamashango zwi nga ho sa vhuendelamashango vhu alusaho ikonomi na mabulasi ane a vha vhulalo ha vhaeni .
Khwiniso dzo lingedza u fhelisa nyimele mmbi ya vhathu vha kolodaho vhane vha ḓiwana vha tshi khou tambudzwa kha sisiteme ya u kuvhanganya zwikolodo khothe ya madzhisiṱaraṱa na u katela thandela ya Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo u bvisa mafhungo mavhi a zwikolodo zwa vharengi .
Naho ho vha na vhuḓidini ha u ṅwalisa vhagudi nga Khubvumedzi wa ṅwaha wo fhelaho , hu na vhabebi na vhagudi vha ḓaho nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa tshikolo vha tshi khou ṱoḓa tshikhala .
U alusa mavhusele avhuḓi
Tshipikwa tsha muvhigo tsho vha u ṱalusa vhuṱudzeṱudze kha sisiṱeme ya zwa mutakalo na u pfesesa zwiitisi zwine zwa vha hone , u itela uri hu kone u dzhiiwa maga o teaho .
U londota ofisi dzoṱhe dza vundu na u khwaṱhisedza u vhalwa ha ndaka ya kotara nga kotara na ya ṅwedzi nga ṅwedzi zwi khou itwa kha saithi dzoṱhe .
U ṱalutshedza zwiṱaluli zwa maṅwalo a vhurendi ha Bivhilini .
U thusa nga u pfumbudza , pfunzo na mveledziso ya tshitafu tsha khemisi .
Vhathu vho ḓiimisa nga vhothe kha u guda nga ha tsheo dzire hone na u dzi shumisa zwavhuḓi .
Mbudziso dzi tshimbilelanaho na nyanḓadzo iyi dzi fanela u livhiswa kha :
Bannga dza vhukati dzi sedzaho inflesheni nga u angaredza dzi na ndivho ya u fhambanyisa vhukati ha mveledzwa dza luṱa lwa u thoma na lwa vhuvhili , nga maanḓa dzi tshi khou ṱoḓou langa zwa nga murahu sa izwi zwa u thoma zwi tshi ṱanganedzwa ; fhedzi vhukando hadzo ho khwaṱhaho ho tou sedza nyimele .
11.2.3 Tshinwe tshifhinga u fhindula mbudziso ya uri rekhodo ndi ya tshitshavha kana ya phuraivethe zwi a konḓa nahone tshitshavha tshi tsivhudzwa uri tshi ṱoḓe tsivhudzo ya mulayo .
4.2 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Jacob Zuma u isa ndiliso kha muṱa na khonani dza muthu a ḓivhelwaho u dededza na u pfumbuda kha zwa mavili , Vho Nick Durandt , vhe vha vha vha tshi ḓivhelwa vhukoni havho ha u bveledza dzingweṋa kha mavili na u dovha hafhu vha bvisa vhatukana zwiṱiraṱani vha vha ita dzingweṋa .
Nḓisedzo ya tshumelo kha nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dzo khakhiswa nga u vha hone ha vhukoni ha thekhinoḽodzhi .
ANA i ḓisa vhuṱanzi ho linganywaho ha vhulavhelesi ha mvelaphanḓa ya u dzhenelela ha muvhuso na u endedza hafhu mveledziso ya u dzhenelela ho pikwaho .
Pheleledzo i pfadzaho kha uho u ṱalutshedza zwi nga vha uri muvhuso sa a vhuelwaho u wana donesheni i si ya tshelede nahone mavhigele a masheleni izwo a tea u zwi sumbedza .
( b ) nga u dzhenisa ṱhalutshedzo i tevhelaho nga murahu ha ṱhalutshedzo ya " mutevhe wa lushaka " :
Arali phindulo i ee , ni khou ni khethekanywa sa vhubindudzi vhuhulwane .
U ṅwala hu tshi tevhedza mutevhe wa aḽifabethe .
Phalamennde i fanela u tendela Mugagayagwama .
Hezwi zwi ḓo swikelwa nga kha u ṋetshedza tshelede ya magavhelo u swikela mutengo wa pfuma u itela themamveledziso ya mutheo u itela vhashai .
Kufhindulele kwa vhathu kha khethekanyo iyi ku sumbedza uri kutshimbidzelwe uku kwa u shumiswa ha mbekanyamaitele ku a ṱanganedzea .
Ṱhoḓisiso kha madokotela a ḓorobofulu yo topola u homelwa ha madokotela mishumoni i re na mutsiko sa yone khaedu khulwane .
Miṅwedzini miṅwe na miṅwe mivhili hu vhigwa kha
U thomiwa ha mafhungo a tshitshavha a zwo ngo vha zwa ndeme tshoṱhe nga fhasi ha muvhuso wo fhelaho wa tshiṱalula .
Mbekanyamushumo iyi ṱhukhu i lambedza tshumelo dza vhuongelo ha dzingu vhu ngaho sa Somerset na Maongelo a Vhaimana a Mowbray Tshiṱirikini tsha Ḓorobokhulwane ya Cape Town , na Paarl , Worcester na Maongelo a George kha zwiṱiriki zwa vhuponi ha mahayani .
Ṱhama nthihi i fulufhedzeaho i nga vhulunga vhutshilo havho
IDP i endedza pulane ya nyito ya masipala nahone ( lwa mulayo ) i tea u bveledzwa hu na vhukwamani na tshitshavha tshapo .
Vhorabulasi vhaṱuku vha anzela u vha na tswikelo ṱhukhu kha mimaraga ya fomaḽa , nga nṱhani ha themamveledziso ya u kunguwedza i si yavhuḓi , u swikela ha mafhungo a maraga hu songo eḓanaho na nyengedzedzo ya tshumelo , na vhuendedzi ha nṱha na mbadelo dza vhubindudzi .
Mbudziso dzavho dza u ṱoḓisisa vhukuma dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe na miṱangano yo dzhenelelaho zwi vhumba madzulo a vhuḓifhinduleli a lemelaho ane nda sa athu vhuya nda ṱangana nao .
Kha zwa murahu muthu u shumisa mbofholowo yawe ya demokhrasi sa muthu a ḓivhusaho na u vhilahedza nga ha masiandaitwa a matshilisano nga murahu ha mbuno .
Heyi thendelano i ḓo tsireledza vhathu kana madzangano ane a engedzedza vhutsila vhu vhonalaho , tshikili tsha dzangano kana tsha thekhiniki kha matshimbidzele a u ḓisa mushumo vhathuni khathihi na u engedza mbuelo u itela u vha vhuedza .
Nga nṱha ha u engedza mishumo ya muvhuso , ri khou dovha hafhu ra ṋetshedza thikhedzo kha vhathu vhaswa ya u vha lugisela zwa mushumo khathihi na u vha ṱumanya na zwikhala .
U pulana uri thandela i ḓo tshimbidzwa hani hu pfi ḽiga ḽa u dizaina
Tshifhinga tsha vhukwamani ha kheisi tshi ṱalutshedza nga tshiimiswa tshivhalo tsha tshifhinga tsho shumiswaho nga kheisi , na uri tshi katela nzulele dzi tevhelaho :
Hu na mutheo wa gumofulu iḽo kha mashango o livhanaho na thaidzo dza zwikolodo dza nga nnḓa , nahone ane a ṱoḓa thuso ya zwikolodo u itela u vhuedzedza vhudziki .
U HUMELA KHA ZWA MUTHEO Muvhuso wo rwela ṱari mbekanyamushumo ya " U humela kha zwa Mutheo " u itela u ṱuṱuwedza vhuvhusi havhuḓi na ndangulo yavhuḓi nga u fhungudza zwi tambiseaho , u shumisa masheleni a muvhuso nga vhuronwane , u thola vhashumi vha re na vhukoni , na u vha na vhuṱanzi ha u bvela khagala na vhuḓifhinduleli ha mimasipala .
Arali tshiimiswa tsha tshitshavha kana Muofisiri wa Mafhungo ane khumbelo yo ḓiswa khae a na rekhodo nahone a tshi vhona zwi na ndeme u pfalo u itela uri Muofisiri wa Mafhungo wa tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha a shumane na khumbelo , rekhodo kana khophi ya rekhodo i ḓo rumelwa kha uyo Muofisiri wa Mafhungo .
Mvelelo dza u fhedza ndi zwiimo zwa nṱha zwa u shaea ha mushumo na u sa lingana , na zwiimo zwa fhasi zwa vhubindudzi .
Khoro dzi ḓo thetshelesa vhuṱanzi uvho musi vhu tshi ḓo ḓiswa khadzo .
Kha u vhona uri vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe vho tsireledzea , muvhuso wo pulana u swikelela zwi tevhelaho nga 2019 :
Ha koni u amba fhedzi a tea u vhudzana zwine zwa khou bvelela .
Kha nyimele iyi , u phaḓalala ha vhuimeli hu nga vha khetho ya khwiṋe .
Nga vhanga ḽa izwi , zwi no tou vha zwo teaho vhukuma u bveledzisa vhukoni ha mutheo u khwinisa na u ṋea maanḓa maswa zwiṱirakitsha zwa nḓowetshumo na zwa tshumelo .
Nga nnḓani ha musi zwo sumbedziswa afha , thendelano heyi i bveledza thendelano yoṱhe vhukati ha mushumisi na Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka zwi tshi elana na Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka nahone i nṱha ha vhudavhidzani thangeli hoṱhe vhu re hone na madzinginywa , a nga vha eḽekiṱhironiki , a bulwaho nga mulomo kana o tou ṅwalwaho , vhukati ha mushumisi na Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka zwi tshi elana na Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Ri dovha ra humbela vhathu uri vha bvelephanḓa na u tikedza pulane ya mbuno dza fumi ye ra i ṋekedza u itela u vhulunga na vhuṅwe vhubveledzi sa khaidzo dza fulufulu .
Nga kha zwipikwa zwa mveledzo na ndivho , muphurogiremi a nga vhona uri ndi mvelelo dzifhio dzi ṱoḓiwaho .
Mushululo u nga vhanga u gonya ha vhuṱhogwa kha nyelelo ya fhasi , zwine nga u ralo , u nga dzudzanya phetheni ya u vala ha mulomo .
Ndangulo i tendelaho matshimbidzelwe na mushumo kha maitele , kana u thoma na maitele a tevhelaho , zwi dzhiiwa sa muṋango .
Hezwi zwi nga swikelwa nga u khwaṱhisedza uri vhukule vhukati ha vhuimazwikepe zwivhili zwi tsini na tsini ndi vhuhulwane u fhira tshararu tsha vhudzivha ha maḓi .
31 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa zwa Mafhungo a Masheleni wa 2018 Phalamenndeni .
Magake kha themamveledziso , a katela malugana na fulufulu , vhuendi , vhudavhidzani , maḓi na themamveledziso ya zwa dzingu , ndi thaidzo khulwane kha u gonya na ṱhogomela nyaluwo kha mashango manzhi ane a kha ḓi bvelela .
Zwi sumbedza uri muvhuso a u khou tevhedza maitele a zwa u wana zwithu awo nga maanḓa musi zwi tshi ḓa kha mbambe yo vuleaho .
Zwithu kana maitele ane a si katelwe na kathihi a vhidzwa upfi zwi sa katelwi zwa Tshikimu .
Fhethu havho hu sa tevhedzi maimo o randelwaho kana hu sa shumi nga nḓila y teaho ya u kunakisa
Tshanduko iṅwe na iṅwe kha zwiṱaluli izwi i nga bveledza u sa vha na vhudziki kha phimo dza nyingapfuma , phimo ya thengiselano , mitengo ya mikovhe na zwibveledzwathanzi na u phaḓalala ha khiredithi .
Nḓirivhe dza waini dzi vha dzo vhibva nga maanḓa musi dzo kiwa na u fhungudzea nga u ṱavhanya .
Mishumo ya Ṅwedzi wa Vhafumakadzi i ḓo kuvhanganya tshitshavha na u fhaṱa vhushumisani u dzhia tsheo ya u sedzana na mafhungo mahulwane ane vhafumakadzi na vhasidzana vha khou ṱangana nao , zwihulwane khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu , u maanḓafhadza vhafumakadzi kha zwa ikonomi , u wana mavu , maitele a u pfisa vhuṱungu na maṅwe mafhungo a elanaho na masia a Pulane ya Mveledziso ya Lushaka na vhuḓiimiseli ha dzitshaka ha Afrika Tshipembe .
U bviswa ha tshelede
Vha dzula nḓuni ku re tsini na thavha .
Zwone zwo tea uri muvhuso u sa tendele vhathu vha tshi vhaisa vhaṅwe nga nḓila ifhio na ifhio .
242891 : U shmisa milayo ya vhudavhidzani , tshumisano na u langa khuḓano kha mishumo ya komiti ya Wadi , maitele ( 10 )
U lambedzwa ha mavundu hu tea u dzudzanyululwa u itela vhuṱanzi ha u avhela Kapa Vhukovhela nga nḓila yo teaho .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u ḓo dzulela u khwinisa Tshitatamennde itshi tsha Tshidzumbe u itela u sumbedza u vhigela murahu kha murengi na khamphani .
U shumisa luambo u bveledza mihumbulo kha thero dzoṱhe , ( tsumbo : zwivhumbeo , mivhala , vhukale )
Mbuelo ya nṱhesa ya nungo na mbulungo ya masheleni , mveledziso ya tshigwada i fanela u itwa ho sedzwa vhukoni vhuhulwane na maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa dza tshivhambadzwa tsho sedzwaho u thoma dza vundu .
Maṅwe maga ane a khou itelwa khaedu a katela u shumisa u fafadzela zwibveledzwa zwa vhulumi musi ho wanwa zwitumbudzi zwo yaho nga u fhambana zwine zwa wanala Dzhapani .
Phindulo yavhuḓi nga mimakete kha u tholiwa havho zwi khwaṱhisedza fulufhelo ḽashu khavho .
Kiḽiniki dza Mutakalo dza Tshitshavha : U ita tshumelo ya ndondolo ya mutakalo ya mutheo i tshimbidzwaho nga vhaongi kha tshiimo tsha kiḽiniki hu tshi katelwa u dalela vhupo na kiḽinikithendeleki .
Nga nṱhani ha u ṱanḓavhuwa ha maanḓalanga ayo na vhukoni kha zwa milayo yo ḓoweleaho , mihumbulo yayo kha uri milayo yo ḓoweleaho i tea kana a i tei u bveledzwa kha mafhungo a ndayotewa na zwone ndi zwa ndeme .
Tshikolo itshi ndi tshipiḓa tsha thandululo ya vhaswa vha sa shumi na u itela u fhaṱa lushaka lwa vhoramabindu .
Izwi zwi nga katela mushumo wa u tikedza mupondwa une wa itwa phanḓa ha musi hu tshi vha na u dzhenelela ha fomala .
Zwino ri dzhia vhuimo hashu vhukati ha vhorangaho phanḓa kha u thivhela u dahiwa ha segereṱe nga tshitshavha .
Ofisi ya vhalanguli dzhenerala kanzhi a i ṋetshedzi vhuyo ha khwine ho dziaho , tsivhudzo na vharangaphanḓa .
Yunithi ya luambo ya GCIS ye ya thomiwa lwa tshiofisi nga 2008
Mudededzi u ḓivhadza uri mushumo wo itwa nga fhasi ha nyimele dzo tiwaho .
DziSMME dzi na tshikhala tsha u vha mabindu mahulwane .
Vhabindudzi vhane vha khou lavhelelwa vha dovha hafhu vha lindela ṱhaluso ya dziṅwe mbekanyamaitele dzi elanaho na kuvhusele kwa mahayani .
Arali i " Ee " , kha vha ṋetshedze datumu ya vhukuma yo rumelwaho kha tshikhala tsho ṋetshedzwaho tsha datumu .
Miraḓo i Ṱhonifheaho , u bva nga 1994 ro ṱoḓa u fhaṱa tshitshavha tsho faranaho u bva kha mufhalalo washu wa tshifhinga tsho fhiraho .
Zwa zwino mafhungo nga vhoramafhungo o vha o thivhelwa , vhuḓipfi hanu ho vha vhufhio ?
1.2 Komiti dza Wadi dzi vha na Phurogireme ya Muṱangano ya u Thoma ( muṱangano wa ndungiselo ) hune adzhenda i re na muvhigo wa Tshiofisi wo Sitandadaiziwaho wa khoro wa ambedzaniwa nga hawo na u bveledza kupfesesele ku fanaho kha mafhungo phanḓa ha muṱangano wa vhukwamani na nnyi na nnyi na vhadzhia mikovhe .
U ṱuṱuwedza u simiwa ha thandela ya IDP hu tshi tevhelwa tshiṱirathedzhi nge kutshimbidzele kwa lumbiswa kha thandela dzo teaho dze dza wanwa kha pulane dza wadi dzine dza kwama zwiṱirathedzhi zwa IDP zwigede zwo bulwaho .
Vhunzhi ha mashango aya a na mulayo u shumaho u langaho zwoṱhe mveledzo na thengiso ya zwibveledzwa zwa zwikambi , hune mulayo uyu wa anzela u ṱoḓa ḽaisentsi yo khetheaho ya u bveledza na u rengisa zwikambi .
Vha nga ita khumbelo ya ṰhO ka etsa ko Lushaka lwa Mbeu ( Ṱaḓa ) kana Ṱhanziela ya Sambula ya Mbeu ( Lutombo ) .
U ḓa ha vhaendelamashango ho aluwa lu takadzaho lwa phesenthe dzi linganaho 10.7 vhukati ha Phando na Khubvumedzi 2012 , hu ne ha vha nṱha ha tshikati tsha ḽifhasi tsha 4% ya mahoḽa .
Sa ndaka ya lushaka , SU i shela mulenzhe zwihulwane vhukuma kha shango .
Zwa ndeme zwihulwane zwivhili khayo ho vha zwiimiswa zwo dzudzanywaho zwavhuḓi na u khwaṱhisa mbekanyamushumo dzine vha dzi ṋetshedza .
Dzangano ḽa Thikhedzo ḽi tikedza avho vho dzhenelaho kha thandela nga ngeletshedzo , zwikili zwa ndangulo na zwa thekhinikhala nga ha uri u tshimbidza hani thandela uri i bvelele .
U ṱuṱuwedza tsireledzo magondoni na u fhungudza u ḓalesa ha zwiendedzi .
Vhubvo / nzulele nga vhuphara
Itshi tshipiḓa tsha ḽiṅwalo tshi vha vhudza uri ndi zwifhio zwine vha nga ita arali vha songo fushea nga a . nḓila ye vha farwa ngayo ; b . mafhungo e vha a wana , kana c . tsheo dze dza dzhiiwa
A wana tshifanyiso tsha fuḽamingo ( nḓadzi ) .
U ambara yunifomo ya muvhala wa lutombo i re na mutsetse .
Nga vhanga ḽa khaphasithi ya u kuya , hu na tshikhala tsha mushelamulenzhe kha nḓowetshumo u kuya thoro , u rengisi ole i songo kunaho nga mutengo wa fhasi u fhira tshiṱunḓwa kha mitengo i gonyiswaho kana i sa shandukiho fhedzi vha ḓi wana phurofithi .
Fomo ya khumbelo a i wanali kha intahnethe , fhedzi vha nga i wana ofisini yavho ya tsinisa ya Dzhendedzi ḽa Mbulungeo na Matshilisano ḽa Afurika Tshipembe (
o Masipala u na vhudzivha ha u tikedza thandela siani ḽa masheleni na zwiko zwi no wanala kha tshiimiswa ?
Vhahumbeli vha re na vhuholefhali vha re kha mutevhe mupfufhi , vha humbelwa u ṋekedza mafhungo nga ha uri maitele a munanguludzo a nga khwiṋiswa hani u itela u elana na ṱhoḓea dzavho hu na ndivho ya u vha katela lu pfadzaho .
U enda malugana na u minithara
Musi luswayo lwo ṅwaliswa , a huna muṅwe muthu ane a nga lu shumisa kana a ita lwawe lu fanaho na lwavho .
Tshibveledzwa tsha u fhedzisela tshi nga ṱangana na vhubveledzi ha rabulasi ene muṋe ha manyoro a zwi tshilaho ?
Ro dzhiela izwi nṱha , a hu na uri hu na muthu ane a nga ḓivha , phanḓa ha musi ri tshi vhidza Vhuḓinyanyuli ha Dzangalelo , uri vha ḓo wana pfanelo dza u fhaṱa thandela ya tshidimela iṅwe na iṅwe .
Mvelelo ya u fhedza ya ṱhoḓisiso yo bvisela khagala uri u engedzwa ha mithelo hune ha sa londe a si yone nḓila kwayo ngauri zwi ḓo kwama vha vhugembuḽi vhuṱuku nga nḓila i si yavhuḓi kha Vundu iḽi .
Vha tea u dzhenisa dzilafho heḽi kha tsha u fara tsho kunaho na uri vha tshi vale .
Naho zwo ralo , ri nga kha ḓi tikedza ḽikumedzwa ḽa tshumisano kha dziṅwe mbuno .
Khabinethe i ṱanganedza muya wa Vhuthu wo sumbedzwaho nga vhurangeli ho rangwaho phanḓa nga Operation Hydrate he ha ita phambano kha zwitshavha zwi re fhasi ha mutsiko .
Zwiteṅwa zwa dzangano zwi re kha mutevhe wa Shedulu 3 wa
Pulane Khulwane ya zwo swikelwaho ya u Shumisa Gese , ine ya ḓo ṱuṱula mveledziso na vhubindudzi kha nḓowetshumo ya gese , i ḓo anḓadziwa .
Zwi khou thoma u vhonala uri zwi a konadzea .
U langa kushumele kwa mavhiḓa na u a londola zwavhuḓi khathihi na u ita luhura .
Mveledziso i sa nyeṱhi zwi amba mveledziso ya matshilisano , ya ikonomi na ya poḽotiki ine ya shumisa zwiko zwa mupo nga vhuṱali na u fhungudza masiandaitwa kha sisiṱeme dza mupo .
Ndi dzifhio mbuelo dza zwa maṋo dzi no ṋetshedzwa nga GEMS ?
Ndeme idzo , maitele , na milayo zwi sumba pfanelo dzashu kha ṱhonifho .
Izwi zwi ṱuṱuwedza u swikelela , u bveledza kha pfunzo ya vhupfumbudzi ha nṱha na ha magudedzi , hu tshi swikelelwa zwipikwa zwa Afrika Tshipembe zwa mveledziso ya vhashumi vha lushaka .
Tshiimiswa tsho elwaho tshi ḓo ḓiphiṋa nga ṱhanganedzo ya u shumiswa thengo u bva kha khamphani iṅwe na iṅwe ine ya dovha ya vha muṋetshedzi a engedzaho ndeme .
1.6 . Afrika Tshipembe ḽi khou swaya Ṅwedzi wa Vhuendelamashango nga Khubvumedzi fhasi ha thero : " Vhuendelamashango ha Vhoṱhe " u itela u alusa zwo pfumaho zwa shango ḽashu zwine zwa ṋetshedzwa nga vhuendelamashango kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe .
Dokotela muthihi zwawe ( zwi tameaho , fhedzi zwi sa tou vha zwa ndeme , dokotela a shumaho na maluvhi ) a re na dzangalelo na vhukoni kha ndangulo ya vhufamuraḓo .
Muṅwe na muṅwe a shelaho mulenzhe kha itshi tshikimu u tea u vha na dzangano ḽa thuso sa idzwo thuso ya zwa thekiniki na thikhedzo zwi zwa ndeme .
1.2 . Khwinisedzo dzi khwinisa nḓila dza vhuḓifhinduleli na vhuvhusi na u ita uri hu tholwe miṅwe miraḓo ya Bodo ya Ndango ya Savei , uri hu khwiniswe ndango ya savei ya mavu Afrika Tshipembe .
Fhano Afrika Tshipembe a hu na modele wo dzivhelwaho wa sekhithara ya vhubindudzi ha vhathu , nahone hu ḓo vha na phambano na kha mimodele i shumiswaho kha mihasho ya muvhuso yo fhambanaho .
U vhala nga vhavhili / u vhala ha mugudi a eṱhe ( luraru nga vhege )
Ndi ifhio miraḓo ya komiti ya wadi ine ya tea u ṋewa vhuḓifhinduleli ha u ita mushumo ?
Nga tshifhinga tsha vhukati , muvhuso u ḓo livha kha u khwinisa vhukoni na tshanduko dza tshumiso ya masheleni a nnyi na nnyi , u shandukisa ndivhiswa dza tshumiso ya masheleni u ya kha zwipikwa zwa ndeme , u sumbedza u vhulunga na u langa mbadelo , u shandukisa maitele a murengiselano u itela u fhungudza vhuaḓa na u shumisa zwi si zwavhuḓi zwiko zwa muvhuso , na u khwaṱhisa vhulanguli ha masheleni .
Kha nyimele nnzhi milandu i humiselwa murahu kha mihasho u itela dziṅwe tsedzuluso sa musi mafhungo a ndeme tshifhinga tshoṱhe a tshi vha a songo sedzuluswa lwo eḓanaho .
Naho zwikhakhisi izwi zwi tshi itea nga vhunzhi mishumoni minzhi , zwo kalula kha miṅwe mishumo .
Sankambe na tshibode vho vha vha tshi dzula ḓakani .
Vhuhulu ha tshikhala vhu ḓitika nga mutsho wapo na mbumbo ya shango - fhethu hu sa dzuli vhathu , vhupo ho navhaho , hu ṱoḓea tshikhala tshihulwane na uri zwikhala zwihulwane zwi fanela u vha fhethu hune muya wa rwela hone u thivhela sia ḽa muya .
Zwi nga vha zwa ndeme u tendela vhaṅwe vhagudi vha tshi fara zwi no khou itwa vhaṅwe vha fhiwa nyito dza u engedzedza .
Musi zwimela kana zwibveledzwa zwa zwimela zwi tshi dzhena shangoni ḽi ṱu ṋdaho , vhaingameli vha zwimela vha NPPO ya iḽo shango vha fara zwimela izwo u itela u zwi ṱola na u zwi sedzulusa .
Khethekanyo iyi i ḓo shuma kha khophi iṅwe na iṅwe ya mushumo une hu na mbudziso dzo itwaho nnḓa ha Riphabuḽiki dzine arali dzo vha dzo itwa kha Riphabuḽiki ha ḓo vha hu u pfuka mulayo wa u ita khophi ya mushumo .
Fomo dza khumbelo dzo dadziwaho dzi sainiwe nga mudzulatshidulo wa Komiti ya Ndangulo na Mulangi wa Vuṋdu wa haya ha vhana .
Ri khou livhuha vhuḓidini hoṱhe havho , hu tshi katelwa na vhurangeli ha u ṱoḓa u fhelisa na u thivhela vhugevhenga .
Khwinisedzo dzi katela u tshila ha tshifhinga tshilapfu ha Vhufa vhu Fanaho ha Mahoro , na u vhona uri hu na uya phanḓa kha nyangaredzo ya ḽifhasi na ṱhumano ya ḽifhasi .
Sa zwo sumbedziswaho makumedzwa o khetheaho mayelana na ' ndinnyi o teaho u shuma kha komiti dza wadi ' a vhonala a tshi themendelwa nga vhuronwane .
Ndangulo ya zwikili na zwiṱaluli zwa vhurangaphanḓa ha thimu .
Mbalo dza ḓiṅwalisa ha u fhedza a dzi langiwi nga ṱhoḓea dza Muhasho .
Ndi hunzhi he , naho ho vha na zwidodombedzwa zwinzhi zwe zwa bvela khagala kha Khomishini ha sa vhe na thandululo ya tshihaḓu nahone yo leluwaho .
Nga u themendela ḽiṅwalo iḽi , miraḓo ya Phalamennde , muṅwe na muṅwe washu o dzulaho hafha , vha khou ri ri ḓo swikelela vhuḓifhinduleli hashu .
Vhabveledzi na vhavhambadzelaseli vha nga kombetshedzea u dzhia murahu zwibveledzwa zwine zwa khou fhelelwa nga vhutshilo .
Tsini na mathomoni a lwendo , vho livhana na thaidzo dza vhukuma dze dza vha dzi khou tea u tandululwa .
Maḓi a ṋetshedzwa kha vhupo ha mahayani vhu si na themamveledziso , nga u shumisa maṱiraka a maḓi o itaho khonṱhiraka na Masipala nga muṋetshedzi wa tshumelo wapo .
Khumbelo dza mbuelo dzi itwa kha dzi Senthara dza Vhashumi u itela matshimbidzelwe .
Zwiambaro zwa u ḓitsireledza zwi tea u ambariwa tshifhinga tshoṱhe musi hu tshi khou itwa mushumo wa u hwala kana u takula zwithu nga zwanḓa .
Tshiṱirathedzhi tsha Afurika Tshipembe tsha Bio-economy tshi ḓisa inzhini ya ikonomi ntswa ine ya ḓo ṋetshedza mutheo wa nyaluwo ya vhumatshelo .
Fhedzi , mushumisi a ṱanganedzaho khumbelo u ḓo kona u shandukisa phurofaili ya webusaithi iyi ya vha ya mushumisi a humbelaho .
Ri a khwaṱhisedza uri a hu na mafhungo e a si tandululwe .
( b ) mulayo we wa vha u tshi khou shuma musi Mulayotewa u tshi thoma u shuma nahone u shumiswaho nga muvhuso wa lushaka ;
Zwi dzhielwaho nṱha zwa mugaganyagwama u itela u konisa u wana zwiko ho linganaho hu u itela tshumiso i bveledzaho .
U dzhenela vhupfiwa nga vhathu :
" U ita zwithu nga vhuya fhedzi u sa nyeṱhi zwi ḓisa gundo mbambeni. "
Zwino ṋeani tshithu tshi no ṱanziela uri wo vha u si muloro .
Ambani na tshigwada tshaṋu nga mvumbo ya Mandu .
Kha vha vha vhudze uri vha nga voutha zwo leluwa nga u vhala zwanḓa fhedzi nga nḓila yeneyo muṅwe na muṅwe a nga vhona zwe vha vouthela .
U fhungudza hu ḓo ḓura zwiṱuku arali dzi na phimo khulwane ya mbuelo ya mbulungo ya masheleni o humbulelwaho , u fana na zwe maraga wa tshiṱoko wa wana nga murahu ha tshifhinga tshilapfu ho sedzwa kushumele kwa data ya kale .
Muvhuso u khou thoma " zwikimu zwa vhugudisi " u itela u fha vhashumi u nanga tshifhinga tsha vhugudisi nṱhani ha u fhelelwa nga mushumo .
Kha vha vhone uri maitele avho a u fembedza ndi one .
Tshikalo kana luvhilo lwa kuvhalele : u kona u ṱalusa ipfi kana maipfi kha siaṱari nga u ṱavhanya nahone zwo leluwa .
( a ) u alusa nḓivho ya saithifiki na vhukoni ha thekeniki ha vhathu , miraḓo ya muvhuso kana zwitshavha zwapo u londola , u shumisa , na u bveledzisa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo ; kana
Tshanduko khulwanesa kha phurofaiḽi ya fhasi ha lwanzhe i vhangiwa nga tshiendedzi tsha nnḓa ha khunzikhunzi na vhupo ha kule kule na khunzikhunzi kha zounu ya ine magabelo a tumuwa , zwine zwa nga fhambana nga dzimitha .
Hune zwa konadzea hone , u shumisa ho fhambanaho kana ho dzudzanywaho zwavhuḓi vhu tea u ṱanganedzwa kha tshikhala tsho vuleaho tshi fanaho .
Musi ri tshi humela mushumoni matshelo , kha ri dzhenise mbiluni maipfi a muphuresidennde o thomaho Dzangano ḽa Vhafumakadzi ḽa ANC Vho Charlotte Maxeke vhe vha ri musi vha tshi amba na Khoro ya Lushaka ya Vhafumakadzi vha Afurika sa Muphuresidennde .
Ri ḓo rangaphanḓa maitele a mishumo , Eskom na vhaṅwe vha kwameaho u dzudzanya zwidodombedzwa zwa u ita tshanduko , na pulane dzo khwaṱhaho dzi fulufhedzeaho dzo teaho dzine dza ḓo tandulula ṱhoḓea dza avho vhoṱhe vho kwameaho .
Zwenezwo , huna zwithu zwine azwo ngo tou dzula zwavhuḓi , na hone ndi nga tama Minista uri vha fhindule kha hezwo musi vha tshi takuwa .
Sa tsumbo :
Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe na khonani yaṋu nga tshitendeledzi tsha vhutshilo ha khuhu . Ṅwalani nga zwine zwa bvelela kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Zwivhangi kana zwiitisi zwa asima yo vhangwaho nga mushumo
Mafhungo oṱhe a ḓo farwa nga nḓila ya tshiphiri na uri ha nga ḓo bviselwa khagala kana u shumiswa kha zwiṅwe zwi si u linga u tea ha muthu , nga nnḓa ha musi zwi tshi nga ṱoḓiwa na u tendelwa nga mulayo .
Nḓila dza u fhungudza khiredithi dzi katela , he zwa tea , pfanelo ya u ṋetshedzwa tsireledzo kana nyengedzedzo ya mikovhe nga zwiimiswa zwi re mulayoni kha vhubindudzi vhu songo ṅwaliswaho , nḓila dza u fhungudza ndi thendelano dzine vha nga ḓitika ngadzo .
Nga murahu ha vhege dzi si gathi hu tshi kha ḓi tou bva u vhigwa nga ha tshiwo tsha u thoma tsha u kavhiwa fhano shangoni ḽashu , ndo ḓivhadza nga ha u vhumbiwa ha Tshikwama tsha Thendelano , tshe tshipikwa tshatsho ha vha u ṱanganya shango ḽa vha tshithu tshithihi kha nndwa yaḽo ya u lwa na dwadze iḽi .
Mulayotibe u na ndivho ya u khwinisa Mulayo wa u Redzhisiṱara Ndaka , 1937 ( Mualyo 47 wa 1937 ) u itela u pfuluwa u bva kha bambiri u ya kha ngona dza eḽekiṱhironiki dza ofisi ya ndaka .
Ri ṱoḓa afidevithi ( yo ḓadziwa nga muraḓo muhulwane ) itea u khwaṱhisedza vhuunḓiwa ha masheleni ha murathu kana mukomana wa muraḓo muhulwane .
1.3 . U ḓiṅwalisa ndi zwa ndeme kha vhathu u itela uri vha shele mulenzhe kha mbekanyamushumo ya muhaelo khathihi na u konisa kulondele u itela u ṱolwa nga murahu ha dzilafho arali zwi tshi nga ṱoḓea tshifhingani tshi ḓaho .
Riṋe na Ṱhoho dza Mivhuso ya SADC ri fhululedza mahoro e a shela mulenzhe kha Nyambedzano dza Zimbabwe kha zwe a swikela zwone , nahone ri dovha ra a ṱuṱuwedza uri a shumisane u tandulula zwo salaho .
European Union u shela mulenzhe kha tshiṱirathedzhi tsha zwikili .
Fhedzi , kha vhuṅwe vhupo vhunzhi ho vha buthano ḽa tshitshavha vhudzuloni ha mulayo zwe zwa thivhela mveledziso ya thivhelo ya Vharema .
YUNITHI THERO NA KHETHEKANYO DZI DZULA DZI
U fhedzisa mutevhe wa mvumbo dza muanewa wa ṋama .
5.3 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u tamela mulwelambofholowo Vho Ahmed Kathrada u fhola nga u ṱavhanya kha vhulwadze ho vha faraho .
Muvhuso wa dzhia tsheo ya u sedzana na zwa zwine zwa tea u sedzeswa sa idzwo ri tshi khou khunyeledza tshifhinga tsha uno muvhuso .
Naho zwo ralo , vhunzhi ha thandela khulwane dzi tsini na u fhela , dzi khou ḓisa khaedu ntswa kha mbonalo ya zwino ya u xelelwa nga mishumoni kha tshiwo tsha ḽifhasi .
Shumisani mafhungo a re kha Thebuḽu ya 1 na ya 2 kha u fhindula mbudziso dzi tevhelaho .
A na mushumo une a tea u ita kha u bveledza zwibveledzwa zwa thikhedzo ya masheleni zwo tou itelwaho mveledziso ya dzikoporasi .
Zwibveledzwa zwa vhulimi , nga maanḓa kha khethekanyo ṱhukhu ya mbambadzo ya maluvha zwikhala zwa mushumo kha sekhithara iyi zwo tsela fhasi .
Gumofulu ḽa ndingo ḽi tea u khwaṱhisedzwa kha tsha u fhedzisela , u itela u leludza maitele a u koreka .
Vhunga u tshi tenda uri Afrika Tshipembe ḽi na vhusimamulayo huhulwane vhu fhindulaho kha mbeu na vhudzheneleli ha mbekanyamaitele dza u lugisa u ṱalulwa ha mbeu , khaedu dza u shandukisa u sa vha hone ha ndinganyo ha ḓivhazwakale na u tandulula maitele a u vhea vhanna phanḓa na u dzhia zwithu nga nḓila i si yone i kha ḓi vha hone .
Hone vhanzhi vha sanda khovhakhombo dzi elanaho na ṱhuṱhuwedzo ya ḽifhasi - ine ya vha u ṱanganelana ha zwa ikonomi na zwa dzitshelede dza tshakatshaka - nga nnḓa ha masiandaitwa ane a nga vha hone a mangadzaho nahone avhuḓi kha mveledziso ya ikonomi .
Dzingu ḽia ḽikene , mashango a re kha lutshila lwa shango ngei Balkan , o vhona khuḓano nnzhi na nndwa nnzhi kha ḓivhazwakale .
Minista wa zwa Dzinnḓu , Vhupulani ha Zwikhala na Mupo u ḓo dzhia vhuḓifhinduleli kha zwa u ola mutheo wa mbekanyamaitele .
U ṱalutshedza ngona u itela u thoma ḽeveḽe dza ndeme , kushumele , na kuitele kwa mveledziso , zwibveledzwa , na tshumelo u ya nga milayo ya Six Sigma .
Khethekanyo dzi rangelaho phanḓa dzo sumbedzisa uri musi Afrika ḽi khou ita mvelaphanḓa i mangadzaho , dzhango na ḽone ḽi livhana na khaedu khulwane kha zwa matshilisano , ikonomi na poḽitiki .
Muofisiri wa mafhungo kana mufarisa muofisiri wa mafhungo u ḓo vha thusa u tshimbidza heḽi fhungo .
Mbekanyamushumo i dovha ya katela u ṱuṱuwedzwa ha mutakalo na pfunzo , na dziṅwe nyito dzine dza shumana na ṱhoḓea dza mutakalo dza mugudi .
U ṱanea kha mikovhe zwi tsini na u tevhela tshikali zwi na vhathu vhane vha khou lavhelelwa vhanzhi kana zwiṱuku u fana na tshilinganyo .
Fhedzi-ha , zwo tea , uri zwi buliwe uri u ṋetshedzwa ha zwithusedzi zwa mishonga na zwa bayoḽodzhi zwi dovha hafhu zwa khwiṋisa mutakalo .
Mulavhelesi o tiwaho , naho zwo ralo , ha na maanḓa a u ita nga nḓila iyo u swika a tshi tendelwa nga Mulangi .
Maswole a muvhili aya a vhonala fhedzi kha malofha vhukati ha miṅwedzi miraru na ya rathi nga murahu ha u kavhiwa .
Arali kha khumbelo ya khethekanyo iyi vhukale ha ṅwana ho vheiwa mafhungoni , vhuḓifhinduleli hu ḓo vha kha Muvhuso uri u fhe vhuṱanzi nga ha vhukale ha ṅwana zwi sa timatimisiho .
Fhedzi , ndivho ya poḽotiki yo rangwa phanḓa , nga maanḓa nga mafhungo a u ḓi bvisa kha zwavhukoḽoni , mbofholowo na nndwa ya u lwa na tshiṱalula .
Tshivhalo tsha maṱano a nyambedzano a radio o dzudzanywaho nga ṅwaha .
Muofisiri wa thandela na mulanguli wa thandela vha vhaṋetshdzi vha tshumelo vha ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha vhudavhidzani kha ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Arali khumbelo yo tendelwa , zwi tevhelaho zwi tea u fushwa :
U rubiswa ( u thusa u thivhela u kavhiwa nga HIV )
Mutholi u ḓo ramba vhorathandela vhoṱhe vho fhindulaho uri vha rumele khunguwedzo dza thandela kha ḽiga ḽa vhuvhili , hu tshi tevhelwa u ṋetshedzwa ha maṅwalo a u wana tshumelo na thundu .
Musi ro no ḓivhadza phasipoto iyi , ri khou ṱoḓa u bvelaphanḓa na therisano na maṅwe mashango nga ha : u fhelisa visa u itela uri vhadzulapo vha kone u endela mashangoḓavha vha songo ita mbadelo dza visa .
Nzudzanyo dza muratho dzi ḓo tendela Minista uri vha kone u dzhenisa mbetshelwa idzo .
Ri nga tea u fhelisa miṅwe milayo ya muvhuso ine ya nga a i vhoni tshithu ri tshiya kha u netshedziwa ha mabambiri a thendelo kha mabindu ane a ḓisa phambano kha sisteme ya zwa masheleni .
Zwino ṅwalani mafhungo a malo a no amba nga kufhelele kwa tshiṱori itshi .
Milayo ya phuraivesi ya data i zwenezwo khou ḓivhadzwa , hu si u bva kha kuvhonelwe kwa pfanelo dza vhathu , fhedzi sa tshipiḓa tsha phakhedzhi ya milayo yo livhiswaho kha u leludza mbambadzo ya eḽektroniki nga u vhea milayo i fanaho .
Khomishini ya Afrika Tshipembe ya Mvusuludzo ya Mulayo
Tshiṅwe tshi khou wana mbuelo nnzhi kha lupfumo lune lwa khou sikiwa nga mveledziso ya sekhithara ya phuraivethe ye ya engedzwa .
Ndi u tevhukana ha khemikhala dzine dza vha khombo , sa tsumbo , musi tannge ḽi tshi khou bvuḓa formaldehyde ( tshibveledzwa tsha khemikhala ine ya shumisiwa mamagani ) nga nṱhani ha tshithivho/ veḽivu i sa shumi zwavhuḓi , kana hune mutshini wa si tsha kona u langulea , hune wa si vhulaye kana u huvhadza muthu .
Ndugiselo ya kutshimbidzele kwa u pulanela wadi i tea u sedzwa u thoma u itela u kona u ṱalukanya uri hu ṱoḓea mini zwa u lugisela malugana na na kutshimbidzele kwa u pulana wadi vhuponi ha hoṱhe masipala na uri CBP i ṱumiwa hani na IDP .
Ri tea u farisana na vhakomana vhashu kha khonthinente kana vhuyo vhu fanaho u itela u bveledza mveledzi dza dimokirasi na u maanḓafhadza vhafumakadzi .
U ṱuṱuwedza nyaluwo kha ikonomi , u fhaṱa mabindu maṅwe manzhi na u thola vhathu vhaṅwe vhanzhi , ri fanela u wana mimaraga mihulwane miswa ya thundu dzashu na tshumelo .
Kanzhi zwirendo zwi shumisesa maambele .
( e ) u ita mbeo dzine mulayotewa kana mulayo zwa ṱoḓa uri zwi itwe nga Muphuresidennde , fhedzi a sa zwi iti sa Ṱhoho ya Khorotshitumbe ya Lushaka ;
23.14 Hu na masiandaitwa ḓe kha u sa tevhedza Nḓivhadzo ya Khwaṱhisedzo ya Vhutevhedzeli ?
Nga murahu ha musi ho iswa kha Tshikwama tsha Phuresidennde , fomo dza khumbelo dzo ṅwaliswa na u lugiselwa mbadelo na themendelo ya tshumelo .
Naho maitele a mveledziso o ambiwaho kha heḽi ḽiṅwalo a tshi nga vhonala o vhekanywa na u dovha a vha o dzula zwone , vhadededzi vha ḓo , nga u ita nḓowenḓowe , ḓiwana vha tshi khou ya phanḓa na murahu vhukati ha maga .
Masipala na Poswo zwi tea u bveledza nḓila dza u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwa mabulasini zwi a kona u swikelela tshumelo iyi .
Nga maitele aya , muvhuso a u tsha ḓo dzhenelela kha ṋetshedzo ya mabogisi a khebulu , vhuvheathundu , u endedza na u dzheniswa ha divaisi .
Naho zwo ralo , maṅwe mafhungo a khethekanyo nga ha tshumelo ya muvhuso ( sa tsumbo vhuhulwane ha tshumelo ya muvhuso na tshivhalo tsha vhashumi nga muhasho ) zwi nga wanala kha Tshipiḓa tsha Mafhungo a Tshumelo ya Muvhuso tsha DPSA nga u tou imeiḽa kha : M&E@dpsa.gov.za.
Vhuḓifhinduleli u itela themamveledziso hu shumiswaho nga tshaka dzo fhambanaho dza vhuendi ho ṱhukhukana vhukati ha mihasho ya muvhuso yo fhambanaho a ḽevele dza muvhuso , hu tshi itwa uri pfananyo i konḓe vhukuma .
Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka i nga vha na vhuṱumani na dziṅwe Webusaithi ( " Saithi dzi re na Vhuṱumani " ) .
Ro sika demokirasi ya ndayotewa , i na mukonwo wa muvhuso u shumaho zwavhuḓi - vhusimamulayo , vhulanguli na vhuhaṱuli .
Nga nnḓa ha izwi , ndivho ya u fhelisa u salela murahu i a ri ponyoka nga mulandu wa mugaganyagwama wa Pfuma wo pimiwaho .
Vhashumisi vha ṱuṱuwedzwa u vhiga vhukhakhi vhune ha nga vha hone , u sa shuma na matheriaḽa u nyadzisaho nga u shumisa imeiḽi ya muṋe wa webe .
Mulayo u dovha wa ṋea Komiti ya Lushaka ya Mveledziso ya Ikonomi na Vhashumi - sa tshivhumbiwa tshi sikaho phoḽisi tsho itwaho nga vhaimeleli vha muvhuso , mabindu , vhashumi na tshitshavha- mushumo wa u ṱanganyisa miraḓo yo fhambananaho u edzisa u tandulula zwiitisi zwa mugwalabo .
Vha tea u khwinisa ndeme ya tshumelo dza mutakalo na tshenzhemo ya mulwadze .
U vhala : Vhalani dayari ya vhege ya khonani yaṋu .
U shuma fhethu hune ha fhisa na u rothola .
Musi hu khou tea u vha na muhanga u fanaho wa ndangulo u itela u dzhenelela ho dzudzanywaho kha shango , muhanga uyu u tea u vha wo ṱanḓavhuwaho u itela khwiniso dzo teaho fhethu dzine dza nga itwa nga mavundu na masipala .
Sisiṱeme iyi i ḓo dovha hafhu u khwaṱhiswa nga sisiṱeme ntswa ya Ofisi ya u Vhona yo buletshedzwaho afho nṱha .
Ndivho khulwane ndi ya u shuma ho sedzwa mveledziso ya muungo wa mupo wa khemikhaḽa nga nḓila i bveledzaho .
Ndangulo na tshumiso ya fhethu ha ḓaleḓale yo vha , nahone kha dziṅwe nyimele i kha ḓi vha , i si yavhuḓi , i na ndangulo i songo linganaho ya tshaka dza malaṱwa ane a laṱwa henefho .
Nga nnḓa ha aphiḽi ya maḓi na muḓagasi , misumbedzo i ṱoḓa zwikhala zwa ikonomi .
Hezwi zwi tshimbilelana na Pulane ya Mbuno dza Ṱahe sa zwe zwa vheiswa zwone nga Muphuresidennde kha SoNA ya 2015 .
Nḓisedzo ya zwileludzi zwo linganaho u itela matshudeni ashu i nga fhasi ha mutsiko muhulu .
23.5.3 mbuelo dza khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani ya maanḓalanga a khaṱhululo ya sia ḽa muvhuso ḽi kwameaho ; tsheo ya Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha tshine tshi si vhe tshipiḓa tsha sia na ḽithihi ḽa muvhuso u fha tsheo ya u swikelela ; kana tsheo ya ṱhoho ya tshiimiswa tsha phuraivethe ya u tendela khumbelo ya u swikelela rekhodo dza tshiimiswa ,
4.2 . Khabinethe yo ṱanganedza Muvhigo wa Tsheo dza nga ha Ndaulo ya Mavu na Vhuṋe ha Mavu kha Vhupo ha Mavu a Nnyi na nnyi nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2021 .
Nangani ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimele ya ngudo ya Vhutsila ha u Aita na Vhutsila ha u Vhona .
Tshiṱirathedzhi tsho tendelwa na u shumiswa .
Vha ṋetshedza tsivhudzo nga ha fhethu hu re khombo , na zwine vha nga ita malugana nazwo ?
Musi hu tshi khou dzudzanywa rekhodo dza vhavhuelwa , vhavhuelwa vho ḓivhadzwa uri vha tea u ḓisa ṱhanziela ya vhutshilo kana u vhiga kha ofisi dza tshiṱiriki u itela tsedzuluso ya mbuelo .
iṅwe mbetshelo ya ndeme ndi ndima ya nga ha zwikolodo i tendelaho phambano vhukati ha u hadzima ha tshifhinga tshipfufhi na mbulungo ya khephithala ya tshifhinga tshilapfu .
Ṅwana u fanela u vha :
Mushumo wa u thoma une muinzhiniara mueletshedzi a ḓo u shuma ndi u ṱalusa pulane dzo fhambanaho dzi re hone dzine dza nga shumiswa kha thandela .
1.19 . Khabinethe yo dzhia zwinepe sa tshiga tsha khuwelelo ya nyito ine ya vhona uri sekithara dzoṱhe dza tshitshavha dzi shumisaho NDP dzi fane .
Mashango ashu mararu a bva kha madzhango mararu o fhambanaho , fhedzi ri kovhekana mihumbulo ya ḽifhasi i fanaho na ṱhuṱhuwedzo ya vhathu vhashu .
" Ndo vha ndi tshi khou toḓa u ita zwa dzhimu ngauri ndo vha ndo neta nga u sokou monamona hu si na zwine nda khou ita . "
Mbekanyamaitele yo tendelwaho ya vhuheḓana , ya ndangulo ya khiredithi na ya muthelo muthihi .
Afrika Tshipembe ḽi vhulungesa masheleni aḽo , mmbi , thekinikhala na vhashumi u ya kha u swikelela mulalo , vhutsireledzi na mvelaphanḓa kha dzhango ḽa Afrika .
( a ) mafhungo maṱuku ane a tshimbilelana na kukovhekanyele kwa tshelede ;
Vhuongelo vhu ṋetshedza themamveledziso , vhashumi , ndondolo , dzilafho na vhukoni .
Ndambedzo i ḓo kovhelwa kha themo ya tshifhinga tshiṱuku na tsha vhukati u thoma u ita mushumo kana u tandulula mafhungo o salaho a " ndugelo ya u ita mushumo " a elanaho na zwikimu izwi .
Kha u vhudzisa na u humbela vhuṱanzi ha vhukuma nga ha fhungo iḽi , Minista vho kundelwa u wana vhuṱanzi vhu fareaho na uri hu si vhu sa pfadziho nga haḽo .
Tshiṱirathedzhi tsha u swikelela tshipikwa itshi ndi nga kha u ṱalusa mimasipala yapo sa senthara ya mbekanyamushumo hune nyito dzoṱhe dza ḓo ṱaluswa na u thomiwa .
Hu na sisiṱeme yo imaho nga yoṱhe kha sisiṱeme ya vhubveledzi ha mahayani , muṋe wa haya a nga shumisa muṱambuluwo sa zwine zwa ṱoḓea kha ndimo hu si na ṱhoḓea dzo bulwaho dza tshifhinga tsha u vhulunga .
Ngauralo ri tea u ḓiṱhaṱhuvha na u kona u swikela ngomu ngomu hashu u wana nungo dzashu roṱhe uri ri kone u tshila .
U ḓisola hashu huhulwane ndi uri ha tsha vha na riṋe u riṋe ngeletshedzo dza vhuṱali na vhurangaphanḓa kha khaedu yashu ntswa iyi , u langa khonadzeo ya vhukoni na nungo dza vhathu vhashu .
Thimu yashu ya netibolo yo ri u wina ra takala na zwikunwe .
Thesite ya mbalo yo vha isa konḓi .
( 2 ) Maanḓalanga a khorotshitumbe na vhusimamilayo ha masipala o hweswa kha Khoro ya Masipala
Ndi ḓo ṱoḓa uri ri ambe zwiṱuku nga hazwo .
Musi vho fhedza mushumo wavho vha vha humbele vha nambatedze bammbiri ḽa u ṅwalela kha luvhondo .
Mugudisi u shuma na zwigwada zwivhili nga vhege , u shumisa minethe ya 15 e na tshigwada tshithihi .
Izwi zwiṱuṱuwedzi zwa matshilisano zwa ndeme zwi tea u shumanwa nazwo u itela u lwisa vhuaḓa .
Thendelano i ṋetshedza dzifomuḽa dza u kovhelana mithelo yoṱhe ya zwiṱunḓwa na mbuelo ya muthelondangi .
Musi madzangano atshi khou shuma tshiphirini , mafhungo ano yelana na nḓila ovha atshi tendelaniwa khao nga u tou ṅwaliwa kana nga mulomo .
Vhalani atikili iyi ni rere nga mbudziso dzi tevhelaho ni kha tshigwada tshaṋu .
( 4 ) I leludza u dzhenela ha tshitshavha kha phurosese dza mveledziso , tsedzuluso na ndaulo ya tshumiso ya Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelanaho ya Masipala .
Thebuḽu dzi tevhelaho dzi kwamanya mafhungo kha u shumiswa ha vhaḓivhi kha muhasho .
Dzhango ḽi tea u bveledza ndeme ya vhukoni ha vhashumi nahone nga vhunzhi , u fhaṱa vhukoni ha ndeme , na u engedzedza vhukoni u itela u shumisa zwikhala zwa mishumo miswa na thekhinoḽodzhi kha ikonomi yo ḓi sendekaho nga nḓivho ḽifhasini .
Maḓi : Ndi ngafhi he maḓi a wanala hone tshifhingani tsho fhiraho , naa izwi zwo shandukisa hani u ya nga tshifhinga ?
Zwianganyelwa na zwi songo ḓoweleaho luvhanḓeni lwa lwanzhe , tsingahe dzo raloho , magabelo a muṱavha na magwangwa a zwikepe , zwi rumela muungo murahu kha tshandulazwivhumbeo dzi re na zwipfi dzi re kha yuniti na vhuhulu ha fulufulu ḽa muungo ḽe ḽa sumbedzwa i rekhodiwa kha girafu i sa phuphi .
U ḓidzhenisa zwi katela sedza lwo khetheaho vhukuma kha vhanna sa vhone vhaiti vha zwa u binya , u tambudza na u vhulawa ha vhasidzana na vhafumakadzi .
Hezwi zwi katela khwaṱhiso ya khonanyo vhukati ha Khomishini ya AU na dziREC u swikelela mveledziso yo khwaṱhaho kha Afrika ḽa mulalo sa zwe zwa sumbedziswa kha Adzhenda ya 2063 .
Vhashumi vha na zwikili , nahone vha konaho vhane vha ḓo tikedza nḓila i katelaho ya nyaluwo
Ri ḓitika nga mavundu u itela u shumisa masheleni avho o vouthelwaho u ita nga u ralo kha tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe .
Zwine na ḓo shumisa zwilebula zwa 2 zwiṱuku zwa oiḽi Hafu ya khaphu ya tshikoli Muṋo .
Thaidzo iyi yo ri tshisa maṱoni uri ri vhone uri tshifhinga tsha muḓagasi wo andaho nahone u sa ḓuri tsho swika magumoni .
Mishumo ya tshitshavha ndi mushumo muhulwane wa muhasho .
Maṅwe masia o wanala hu na matombo muṱavha nahone dziṅwe nnḓu dzo siiwa dzi kha tshiimo tshe dza to puḽasitelwa fhedzi nga rakhonṱhiraka .
Khuḓano ndi mini ?
Ro ṱanganedza thikhedzo khulu ye vha sumbedza muvhuso washu .
Prince Albert ndi vhupo vhune ha ḓivhelwa matshilele a maimo a nṱha na nḓisedzo ya tshumelo .
Tshifhinga tshoṱhe thundu dzi nga ṋetshedzwa nga sekhithara dza phuraivethe kana dza muvhuso , naho hu na khonadzeo ya maimo a vhukoni o fhambanaho .
Vhagudi vha Gireidi ya 1 vha thoma nga u ṅwalela kha mabambiri a si na mitalo vha tshi shumisa khirayoni dza mapfura .
Thandela ya zwa Dzinnḓu ya Marble Hall na ṋetshedzo ya themamveledziso .
- thimu ya Springboks , kha gundo ḽavho ḽi nyanyulaho vhukuma ḽe ḽa ḓa nga murahu ha musi ho tou sala tshifhinga tshiṱukuṱuku uri mutambo u swike magumoni musi vha tshi khou tamba na thimu ya Wales kha mutambo wavho wa u thoma wa mitambo miraru yo dzudzanyelwaho u ḓo tambelwa fhaḽa Tshiṱediamu tsha Loftus Versveld kha ḽa Pretoria nga Mugivhela , wa ḽa 2 Fulwana 2022 .
B Ḽo humbula uri kubevha ndi kuṱukusa lune ku nga si kone u thusa .
Fhedzi , tsedzuluso thangeli ndi dza ndeme zwazwino .
Zwo bveledza pulane ya mveledziso ya phurofeshinala kha vhaofisiri vha IT u itela u khwaṱhisa zwa thekeniki , ndaulo khathihi na nangulo ya zwikili .
90% ya vhagudiswa vhane vha tea u wana vhugudisi na tshenzhemo ya zwe vha gudela zwone uri vha kone u khunyeledza ndalukanyo dzavho vha ḓo iswa mishumoni yo teaho .
Hezwi zwo vhumba mutheo wa khetho ya nzulelegudwa dza shango dzine da ḓo ṋetshedzwa kha khoniferentsi iyi .
U wana uri madzina ndi a no vhalea kana ndi a sa vhalei .
Muthu a re na khoḽesiṱiroḽo ya nṱha ha sumbedzi tsumbadwadze kana thaidzo na nthihi .
Mveledziso ya Tshifhaṱo tsha Tramway tsha kale i khou salwa murahu .
Vhathu vhane vha dzula vhuponi ha tshitshavha vha fanela u funzwa nga ha uri vha shumisa hani maḓi nga vhuḓifhinduleli , na uri ndi mveledzwa dzifhio dzine mishumo yavho ya vha nazwo kha vhupo .
Sisiteme ya ndangulo ya u tshimbidzamaḓi a mvula fhethu hu re na zwifhaṱo
Khohakhombo dzi nṱha , vha nga lovha kana u ya dzhele fhedzi izwo a zwo ngo vha thivhela .
U vhumba modele nga vumba
U xela ha zwi re ngomu ha tshifhaṱo tsha vhudzulo , zwine ndangulo ya vhudzulo yo tenda vhuḓifhinduleli nga u ṅwala , zwi ḓo shumaniwa nazwo sa zwo pwasheaho .
Hedzi ndi rekhodo dzine tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tsha dzi ṋetshedza muitakhumbelo hu songo thoma ha ṱoḓwa a tshi ita khumbelo .
U pfesesa uri zwifanyiso na zwinepe zwi ṋea mulaedza nga ha zwiwo , vhathu , fhethu na zwithu vha amba nga hazwo .
Naho zwi tshi ṱoḓea uri Muhasho u vhe na vhuḓifhinduleli ha tshinyalelo i songo vhuedzaho nahone yo tambiseaho , Muhasho a khou tendelana na u hwala vhuḓifhinduleli ha tshinyalelo i songo vhuedzaho nahone yo tambiseaho ya lushaka ulwu .
Kha vhorabulasi na vhashumi vha bulasini i lambedza pulane dza u ita uri zwibveledzwa zwashu zwi kone u vha khwine kha zwiṅwe mimaragani ya ḽifhasi .
5.1 . Khabinethe yo tendela u rumelwa ha Milayotibe GBV miraru - Mulayo wa zwa Vhugevhenga ( Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani na Mafhungo a Elanaho ) Mulayotibe wa Khwiniso wa 2020 ; Ridzhisiṱara ya Lushaka ya Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani ) na Mulayotibe wa Khwiniso ya Khakhathi ya Miṱani Phalamennde .
Ro dovha hafhu ra sumbedza uri ri na vhukoni ha u vha ṋemuḓi wa mishumo ya mitambo mihulwane .
Manese makone:vhana kha vha fumi vhaṅwe na vhaṅwe vha ṅwaliswaho sa vhomakone vha shuma kha tshumelo ya matakalo ya lushaka .
Ri tou tama migodi yoṱhe i tshi nga tevhedza tsumbo mbuya nga u vhulunga kha vhukoni ha vhaswa vhashu .
Mbadelo dzo itwaho thwii kha zwipondwa kha nyimele dzine khothe ya ṋea ndaela yauri mbadelo dzi itwe thwii kha zwipondwa , a zwi vhi tshipiḓa tsha akhunthu idzi .
Thendelanonzwiwa i dzhiela nṱha uri bveledza vhuvhusi ha zwa poḽotiki , ikonomi na matshilisano ri ṱoḓa :
Vhuḓifhinduleli uvhu vhu ḓo thoma u shandukisa vhuvha ha vhushaka vhukati ha Phalamennde , Vhusimamilayo , na Khorondanguli , sa vhalanguli vha nḓisedzo ya tshumelo .
9 . Kha vha rekhode mafhungo a ndeme kha khoḽomo ya tshanḓa tshauḽa
3.4 Tshakha dza zwiko na maitele a u kuvhanganya
Kha kuhumbulele kwashu izwi zwi nga konadzea nga kha tshanduko dza zwa vhusimamilayo .
Uri fanela u furalela zwiito zwa vhuaḓa ; ngauri Muvhuso u thoma u wana fulufhelo ḽa avho vha vhumbaho vhadzulapo vhoṱhe .
Miṱa i kha vhuṱungu vhu vhavhavho na nḓaḓo .
U bva kha nḓowetshumo u ya kha miṱa , ri shumisa fulufulu ḽinzhi u fhira zwo teaho u swikelela ṱhoḓea dzashu - hu tshi nga vha nga nṱhani ha tshomedzo dza kale kana dzi songo eḓanaho , kana nga nṱhani ha nḓowelo mmbi .
Nḓila dza u lambedza dzo teaho dzi no tendela wadi i tshi langa kushumisele kwa masheleni ( na u ṱwa masheleni ayo e zwanḓani zwa masipala ) khathihi na u kona u shumisa vhaḓisedzi vhapo , kanzhi vha vha vha tshi bva kha sekhitha ya inifomaḽa ;
Thebuḽu i tevhelaho i nweledza vhunzhi ha milandu hune luṱa lwa muholo lwa vha lwo pfuka gireidi yo sedzuluswaho nga tsenguluso ya mushumo .
Ndivho : u tshimbidza vhulamukanyi kha nḓila dza kulangulele kwa muthelo kha ḽa Afrika Tshipembe nga nḓila ya tshihaḓu , yo ḓiimisaho nga yoṱhe , isa dzhii sia na hone i li lisaho lu fushaho .
Komiti ya u ṋetshedza khaelo ya lushaka i ḓo langa nḓila dza kuṋetshedzelwe kwa khaelo kha sekhithara dza muvhuso na dza phuraivethe .
Ndi a kona u shumisa mafhambanyi .
Khabinethe yo ṱuṱuwedza maAfurika Tshipembe u linda phungo mbuya ya shango ya vhukoni haḽo kha u dzhenelela kha dzinyambedzano dza u fhaṱa na u thasulula mafhungo zwi sayi ngauri ndi nnyi ane a vha khazwo hu tshi itelwa u isa Afurika Tshipembe phanḓa .
Lavhelesani zwifanyiso na ṱhoho ni lingedze u humbulela uri maṅwalwa aya a amba nga mini .
Tsumbakushumele khulwane ( KPI ) dzi a farea , zwipikwa zwi kaleaho zwine masipala o tenda u zwi swikelela nga tshifhinga tsha uri .
Tshaka dzo fhambanaho dza maiti dzi fanela u itwa phanḓa ha musi vhonkhetheni vha tshi dzula u ṅwala milingo yavho .
Kushumele kwa ṅwaha nga ṅwaha , mivhigo ya vhukati ha ṅwaha na ya kotara iṅwe na iṅwe kha mvelaphanḓa ya kushumele i ṋekedzwa kha khoro kha miṱangano yo dzudzanywaho .
Mbadelo i sumbedza khonṱhiraka lwa tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha muthihi .
Zwibviswa zwine zwa tea u ṅwalwa kha khoḽumu iyi
7.2 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vhoṱhe vha kwameaho u tandulula mafhungo nga nḓila ya mulalo .
Sa izwi ḽo kunda kha Tshiphuga tsha Mashango a Afurika tsha CAF tshithihi na zwivhili zwa COSAFA tsha dzina ḽavho , " Bafana Bafana " yo ḓiimisela u ḓiitela dzina sa vhafari vha muṱaṱisano .
Mimodeḽe iyi i shumesa kanzhikanzhi kha u saukanya kupfesesele ku re hone zwino kwa maitele mahulwane u itela u khwiṋisa u bvumba nga mbalo zwi tshi kwama vhushaka ha zwivhanga na mvelelo .
Tshifhinga tsho bulwaho kha maṅwalwa a konṱiraka ya u ita nyito iṅwe na iṅwe nga murahu ha musi ho ṋetshedzwa iyo nḓivhadzo yo bulwaho , tshi ḓo vhalelwa u bva kha datumu ya u posiwa ha iyo nḓivhadzo .
Sa zwenezwo a zwi nga ḓo dzhiiwa sa thasululo ya thaidzo dzoṱhe dza pfunzo .
Phanḓa ha vhoṱhe vho kuvhanganaho afho , nahone hu na u dzhiela nṱha ho fhelelaho ha mbidzo khulwane ine nda khou i dzhia sa Muphuresidennde kana Mufarela Phuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , nne A.B. , ndi ana/ khwaṱhisedza uri ndi ḓo fulufhedzea kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe nahone ndi ḓo thetshelesa , tevhedza , tikedza na u khwaṱhisa Mulayotewa na miṅwe milayo ya Riphabuḽiki , nahone nga u ḓiimisela tshoṱhe na u fhulufhedzisa uri tshifhinga tshoṱhe ndi ḓo -
Muelo wa mvelelo ya lushaka yo fhelelaho , mbuelo na zwibviswa kha ikonomi .
Tsha vhuraru , u ya nga digirii dza u kundelwa dze vha ṱangana nadzo , a si yoṱhe mivhuso i lepalepaho na u kundelwa i no lingana .
( 4 ) Buthano ḽa Lushaka ḽi a tendelwa u shuma u bva nga ḓuvha ḽe ḽa fhaladzwa kana ḽe tshifhinga tshaḽo tsha fhela u swika kha ḓuvha ḽine ḽa tevhelwa nga ḽine ha thoma u iwa khethoni dza Buthano ḽi tevhelaho .
Ṋeani phindulo ya vhukuma kha thaidzo iṅwe na iṅwe .
vhuṱanzi vhune tswikelelo a yo ngo iledzwa nga Mulayo wa Nyaluso ya Tswikelelo ya Mafhungo
Maanḓa maswa aya a Minista a ḓo ṅwaliwa kha khwiniso ya Mulayo wa Zwikolo zwa Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , mbekanyamushumo dzo teaho dza u fhaṱa vhukoni ( mveledziso ya zwikili na u bveledza nḓivho ) dzi tea u olwa na u ṋetshedzwa kha vhavhuelwa vho vhewaho iṱo arali vha tshi nga dzhenelela lu vhuedzaho na u shela mulenzhe kha mbekanyamushumo ya u lwa na vhushai i kwameaho .
A vhea khali ḓuvhani uri i ome .
U pfulutshela dziḓoroboni nga vhunzhi Afrika zwi nga kwama masia oṱhe a mveledziso dza dzhango kha miṅwaha ya fumi iḓaho .
Nyelelo dza ikonomi dza ndeme tharu ndi vhubveledzi , mbuelo na zwibviswa .
f ) Serisi ya Ḽingwende ḽa Silivhere ya Vhukuma : " Vhupo na Afurika Tshipembe ho Tsireledzwaho nga Marine "
Kha ikonomi zwa zwino tshivhalo tsha mveledzo i tshi vhambedzwa nga u angaredza ndi ṱhukhu .
U phasiswa nga Tshigwada tsha Vhafuwi tshi shumaho nazwo tsha Afrika Tshipembe
Ro mbo ḓi zwi ḓivha uri lwatsi lwo vunḓea .
Dzo bulwa nga vhuḓalo zwi tshi ya phanḓa sa mishumoitwa ya vhuṱumani , Tshiwo na tshishumiswa zwa CBP , kha khethekanyo i re afho fhasi .
A vho ngo tendelwa u dovha vha shumisa hetshi tsha u fara dzilafho hafhu arali vho no shulula zwi re ngomu .
Tsumbo , u fanyisa madzina na zwishumiswa zwo ṋewaho madzina kha ṱafula ya dzangalela .
U ela ndeme ya muhangarambo wa mashumele hu nga si fhambanywe u bva kha mugaganyagwama .
Muvhuso wa Afrika Tshipembe u ṱanganedza mutheo wa mbalelano ya tshelede wa musalauno u itela ndugiselo dza akhaunthu dzawo .
O vha o lavhelela u ḓiphiṋa nga u tamba masiari ayo , fhedzi zwino u vho pfa e na vhumvumvu nahone o ṱungufhala .
Fiḽosofi ya vhupulani ha tshiṱirathedzhiki i fanela u davhidzanwa na vhashumi kha vhuimo hoṱhe , ngeno vhalangi vhahulwane vha tshi fanela u vha vha tshi khou thusa vhaṅwe vhalangi u bveledza pulane dza vhuimo ha fhasi .
( Khumbelo ya ṱhanziela ya u bvisa )
Miṅwaha ya mahumi mavhili kana mararu yo fhiraho yo ṱanziela ndingedzo dzi takadzaho dza u alusa tshikoupu tsha saintsi ya zwa mbambadzo u itela u katela na thaidzo dzi si vhubindudzi na madzangano .
Murerisano nga MAYCO / EXCO na Khoro siani ḽa tshinyalelo na mbuelo
Zwigwada zwa vhaitanavho na vhaitanavho nga muthihimuthihi vha ḓo vha na pfanelo ya u ya kha muṋetshedzi wa tshibveledzwa muṅwe hu si na u dzhielwa vhukando .
Muṱangano na vhoramafhungo zwipikwa zwo dzudzanywaho u thoma zwa u ḓivhadza tshitshavha nga ha mbekanyamushumo dza muvhuso dza u shumisa .
U ṱavhanyisa nyaluwo na u shandukisa ikonomi
Vhashumeli vhanzhi vha Muvhuso vha a ri dzhoina ṅwaha muṅwe na muṅwe nga ṅwambo wa mbuelo dza ndondolo ya mutakalo dza ndeme nahone dzi sa ḓuri dzine ra dzi ṋekedza .
U rumelwa ha madzinginywa kha MAYCO / Khoro hu tshi katelwa na uri zwikombetshedzwa izwo zwi ḓo koniwa nga nḓila-ḓe ;
Ngeletshedzo na khuthadzo , hu tshi katelwa na nyambedzano vhukati ha mirole , ndi dza vhuṱhogwa nga maanḓa kha zwiimo izwi .
Ndi dzifhio phurosese dzo teaho dza Komiti ya Wadi dzine dza tea u dzhiwa u vhona zwauri tshitshavha tshi khou dzhenelela khamveledziso ya pulane ya wadi ?
Ṱhoḓisiso i ḓo itwa nga maitele a pfadzaho nahone nga nḓila i sa dzhiiho sia , kha tshifhinga tsho tiwaho tshi pfadzaho .
Zwi ḓo thusa kha u fhedza u salela murahu ha u ṋetshedzwa ha ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ha nnḓu ha zwino na ha murahu u bva nga ṅwaha wa 1994 ha nnḓu dzo ṅwaliselwaho .
Mbadelo dzi nga badelwa na kha akhaunthu i tevhelaho ya bannga :
Sisiṱeme dzo bveledzwa u engedzedza kha maano o phaḓalaladzwaho aya .
Maimo a Fhasisa ndi ndingedzo ya u khwaṱhisedza uri izwi zwi a bvelela , nga u vha ṋea mafhungo o teaho ane a ḓo thusa u shumisa pfanelo dzavho .
Webusaithi i dzula i khou vusuludzwa u itela u ṋekedza zwishumiswa zwa ndeme zwa kha lubuvhisia , u vha i shumiseaho zwavhuḓi na u katela zwi re ngomu zwa tshizwinozwino .
Afrika Tshipembe ndi muraḓo wa Buthano ḽa Madzangano ḽa Mashango ḽo thomiwaho nga Athikili 112 ( 1 ) ya Mulayo wa Roma wa Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakhatshakha .
1.4 Khabinethe yo dovha ya tendela u dzudza shango nga fhasi ha Milayo yo Khwiṋiswaho ya Ḽeveḽe ya vhuraru ya Tsivhudzo ya muvalelo wa lushaka , u ya nga ngeletshedzo dza Komiti ya Vhueletshedzi ha Minisṱa .
U khwaṱhisedza mivhigo ya nga misi vhukati ha khoro na tshitshavha hu tea u vha na tshiimiswa vhukati ha khoro na Komiti ya Wadi .
Hezwi zwi ḓo thusa u ladzela mudavhi na vhoramabindu vhaṱuku na vhane vha khou bvelela .
U vhala tsumbo dza tshitatamennde tsha bono dzi re afho fhasi .
Nga nyito , tshipikwa itshi tsho swikelelwa , hu si na nḓila ya maitele a tshiofisi a u funza murafho wa vhaaluwa uri u vhe vhafunzi vha vhaswa .
Naho vhupfumbudzi hu songo vha hone nga tshifhinga tshithihi , ro vha na sesheni dza vhupfumbudzi kha maḓuvha o fhambanaho , hu si luthihi .
Ri tenda uri u vhumba zwikili hu ṱoḓa u ṱumana na zwiṱirathedzhi zwa nḓowetshumo , ikonomi na zwa poḽotiki na mafhungo a dzangano ḽa mushumo , thekhinoḽodzhi , na mimakete ya zwibveledzwa .
Zwenezwo , muhanga wa u ṋea masheleni wo ṱanḓavhuwaho u tshimbidza mbadelo dza mutikedzelo , dzi ḓaho na khombo dzi elanaho nadzo , dzi ḓo sedzuluswa hu tshi itelwa u thoma u shumisa zwino nga ṅwaha wa muvhalelano .
Maga a u vhulunga masheleni o bveledza u vhulunga kha thundu na tshumelo .
Ri fulufhela uri zwoṱhe hezwi zwi ḓo ri swikisa zwiimiswa zwa vhurangaphanḓa ha sialala hu re na manyanyu vhu bveledzaho .
Ni vhona u nga kuḽele kwa khonani dzaṋu kuna mutakalo ngomu ?
Kha vha sumbedze vhashelamulenzhe mafhungomatsivhudzi a re kha Ndima ya 3 vha sa athu thoma mushumo uyu .
Zwenezwo , zwa zwino a ro ngo tou fara fhedzi u tsela fhasi hune ha vha ḓivhazwakale , fhedzi ro takula vundu u ya fhethu havhuḓi .
23 . Vho Terries Salani Ndove sa Muthusa Mulanguli Muhulwane : Khovhekanyo hafhu ya Mavu na Mveledziso kha Muhasho wa Mvusuludzo ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani .
Muofisiri wa Zwamafhungo wa sia ḽa muvhuso ḽa Lushaka , Vunḓu kana muvhuso wapo hune khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani khou tea u itwa hone u tea u ya nga Tshiteṅwa 21 tsha PAIA , u dzia maga o fanelaho ane o tea u vhea rekhodo nahone a nga si thuthe kana u tshinyadza rekhodo iṅwe na iṅwe u swika tshifhinga tshine maitele oṱhe kana maṅwe na maṅwe a khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani kana mbilahelo kha Vhulanguli kana khumbelo khothe u ya nga mulandu a vha o no fhela .
U fhaṱa tshiporo tshiswa tsha malasha u itela u vula mbulungelo ya malasha ngei Waterberg , na u hudza zwiporo zwa malasha zwine zwa vha hone fhethu ha u vhulunga malasha ha vhukati na u khwinisa tshiporo tsha malasha tsha u ya Richards Bay na tshiporo tsha tsimbi tsha u ya Saldanha .
5.1 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha Vhurangeli ha SAFE nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa , sa tshipiḓa tsha u fhindula nga muvhuso kha khaedu dza vhuthathazwitzhili hune zwiṅwe zwikolo zwi shaesaho zwa khou ṱangana nadzo .
U ṋetshedza thusedzo ya thekhinikhala kha u ita mbuedzedzo ya ndangulo ya zwa masheleni a masipala .
Vhadzudzanyi : Ḓodzani khuhu nga gaḽiki , phiriphiri yo tshetshelelwaho , zwidohodohwane na mapfura a u bika a oḽivi .
( c ) Khoro i tea u sedzulusa u dzhenelela misi yoṱhe nahone ya ita themendelo dzo teaho kha khorotshitumbe ya lushaka
Nṱhani ha izwo , zwo dovha zwa thivhela u beba vhana ha tshihaḓu hune kanzhi ha tevhela mbebo ya u thoma .
Hezwi zwi ḓo shelamulenzhe kha mveledziso ya vhashumi vha na zwikili na vhukoni u tikedza nḓila ya nyaluwo nga u angaredza .
Mbilaelo dzavho dzo vha dzi nga ha vhukoni ha sisiṱeme dza thengo dza muvhuso dza vhukati u ṋetshedza mushumo wa khwaḽithi na tshumelo .
U shuma roṱhe kha ri ite zwinzhi khau alusa vhuvha ha ṱhongomelo ya mutakalo , kha nḓila nthihi na Ndivho ya Mvelephanḓa ya Miḽeniyamu ya Vhuthihi kha Lushaka u ṱhukhukanya vhushai nga 2014 .
Ho vha na u bvelela huhulwane nga vhafumakadzi kha u swikelela u tholwa kha maimo a nṱha nahone vhuimeleli hu eḓanaho nga vhafumakadzi kha u wana mishumo kha khoro khulwane zwi tshe kule na u swikelelwa .
Kha u dzhia mbekanyamaitele iyi , na kathihi a thi khou amba na uri huṅwe u vhulunga , u vhulunga ho songo thagethiwa , hu ḓo bveledza zwibveledzwa zwo lavhelelwaho kha ikonomi yashu .
Muhasho u nga si bule u na vhuṱanzi u swika zwino , mashudumavhi , uri ndi vhangana vha vhaṋameli avha vho vhigaho nangoho kha ofisi dza mipfulutshelo .
Ṱhoḓisiso i ḓo thoma musi khaphasithi i tshi vha hone .
Sisiṱeme dzi bveledzwa u itela u khwinisa u ḓihwa ha mbuelo na u kuvhanganywa ha tshikolodo kha mbuelo zwo ḓisendeka ḽiṅwalo ḽa tshiko na mafhungo a re hone .
Kha tshikhala itshi na u fhira , ro vhea tshipikwa tshashu na zwipikwa zwa kushumele .
U elekanya nga tshiṱori .
U leludzwa na u sikwa ha zwitandadi zwi no fana zwi na ndeme kha u maanḓafhadza vhorakonṱiraka vhaswa na vhashumi vhavho .
Themamveledziso i dovha ya khwinisa u swikelela vhuponi ha mahayani kha zwikhala zwa u vhuelwa , u alusa mveledziso ya vhuponi ha mahayani , u ṋetshedza u swikelela tshumelo dza mutheo , nga u swikelela mveledziso yo ṱanganelaho .
Kha vha swaye vhukati ha fiḽipitshati kana bammbiri ḽa buraweni kha luvhondo , u imelela tshitshavha .
Arali hu na tsumbedzo yauri ndaka dzi nga tshiyadzwa , mbadelo ya tshumelo ine ya nga wanala i humbulelwa kha ndaka ya muthu ene muṋe .
Ṅwedzi u ḓaho , nga ḽa 24 Ṱhafamuhwe , ri ḓo vha ri tshi khou fara Muṱangano wa zwa Vhubindudzi ha Afrika Tshipembe wa vhuṋa fhaḽa Johannesburg .
Mbekanyamushumo iyi yo itelwa u vha ṋea thikhedzo , pfunzo na ngeletshedzo kha maga avho a vhuimana oṱhe , u valelwa na nga murahu ha u vhofholowa ( vho no beba ) .
Hezwi zwi tshimbilelana na themendelo ya Dzangano ḽz Mutakalo wa sha i .
Vharangaphanḓa vha mashango a ḽa Afrika vho lavhelesa zwiwo zwa u shushedza , vha sedza nḓila ya khwine ya kufhindulele kha ayo maitele khathihi na u ḓiimisela u tsireledza mashango ane avha miraḓo ya dzangano ane a khou ṱangana na khaedu dza zwa vhuravhele na maitele a u vhaiswa .
vha dzhiwa sa vhathu vhane vho no awela mushumoni
U dudedza ipfi : nḓowenḓowe dza u fema na mitambo ya vhusiki sa u dzima makhanḓela , nz .
Ndi ngani pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha yo tea ?
( a ) Muholo , magavhelo na mbuelo dza Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka , vhurumiwa ha tshoṱhe kha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , Miraḓo ya Khabinethe , Vhathusa Minisiṱa , vharangaphanḓa vha zwa sialala , na Miraḓo ifhio na ifhio ya vharangaphanḓa vha zwa sialala ; na
Avha ndi vhashumisi vha tshumelo dzine dza fanela u swikelelwa , dzine dza ṱoḓa u aluswa ha themaveledziso .
Tsha u fhedzisela , u rengisela vhana halwa a zwo ngo tendelwa nga mulayo une wa dovha wa amba nga ha thaidzo dza ikonomi na matshilisano dzo ambiwaho kha mbekanyamaitele .
U thoma u shumisa ḽikhathi ḽa ' ndi ' na ḽa ' ndo ' musi a tshi ṅwala .
U topola ṱhoḓea ya u engedza zwiendedzi zwa nnyi na nnyi zwi katelaho vhoṱhe na u vha swikelela , zwi nga shuma u thoma mepe une wa sumbedza vhupo vhune ha wana tshumelo na vhune hu si wane tshumelo .
U pfukisa milaedza .
Khabinethe yo rumela milaedza ya u fhululedza na u tamela mashudu kha
Ṱhaluso na khwaṱhisedzo zwi fanela mafheleloni u itwa nga kha eḽekiṱhironiki .
3.2 . Foramu yo tendelana kha u ita maṱano nga u shumisa vhudavhidzani ha muyani hu nḓila ya u sumbedza zwikhala zwi re Afrika Tshipembe kha mabindu manzhi a Japan , mveledziso dza vhukoni kha nḓowetshumo dza zwa u sikwa ha mimoḓoro yapo , zwikhala zwa mveledziso dzi bveledzaho mishumo khathini na u fhana tshenzhemo dza zwa thekhinikhaḽa .
Idzwi zwi katela nzudzanyo ya mbekanyamushumo dza Mabindu a Muvhuso na u vhekanywa ha mbekanyamaitele dzoṱhe dza tshomedzo , hu tshi katelwa zwiṅwe zwa nzudzanyo , phaiphi dza zwa fulufulu , thekhinoḽodzhi ya nyanḓadzomafhungo na vhudavhidzani , tshomedzo dza nḓila , maḓi na muḓagasi , ho sedzwa vhupo na tshifhinga .
Zwinepe na bugu dza mafhungo
Tshipiḓa tsha mbekanyamushumo tsho sedzesesa kha u lugisa vhuṱumani ha bada dzashu .
Mulenzhe washu wa vhuṋa kha u fhelisa vhushai na u shaya mishumo wo livha kha tshumiso ya themamveledziso na mveledziso hafhu .
Naho zwo ralo , kha Gombame ḽa Finland nyimele i kha ḓi vha shushaho .
3.5.1 vhugudisi , mveledziso , na u ṋewa maanḓa ha vhashumi ; na
Tsha vhuvhili , fulo ḽi ṱoḓa u ri muvhuso u ṋetshedze na uri he zwa vha zwi tshi konadzea u dovhe u ise maṅwalo a vhuṋe a songo dzhiiwaho nga vhaṋe vhao .
Munangi ( Muraḓo Muhulwane ane a khou nanga u tea u i ḓadza .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nzhele uri arali vha sa dzhenisa maṅwalwa oṱhe a ṱoḓeaho , GEMS a i nga koni u shumana an khumbelo yavho nahone hu ḓovha na tshilengo u swika hu tshi wanala maṅwalwa oṱhe a ṱoḓeaho .
( 2 ) Mafhungo a re kha Khothe Khulwane ya Khaṱhululo a tea u tshewa khayo nga tshivhalo tsha Vhahaṱuli tsho tiwaho nga Mulayo wa Phalamennde .
Naho ro vha ri tshi nga dzhia tshomedzo iṅwe na iṅwe ine ra vha nayo , ra dzhena kha zwa u shumiswa ha masheleni a tshitshavha nga huhulu , ri nga si kone ri roṱhe u tou ri ngohongoho ri khou fulufhedzisa mishumo kha dzimiḽioni dza vhathu vhane a vha shumi .
Musi vhathu vha tshi mmbona vha pfa vho mangala vhukuma .
12.2.1 tshi khou shuma tshi tshi khou itela madzangalelo a tshitshavha .
Vhaṋetshedzi vha tshumelo vha tea u khwaṱhisa nga u tou ṅwala uri vha ḓo diliva hu saathu fhela vhege mbili musi vho wana ndaela iyo ya tshiofisi .
Mikhwa na zwitandadi zwa mikhwa izwi zwo tevhedzwa vhukuma nga Bodo ya vhulanguli Khulwane na kushumisele kwazwo ko vhewa iṱo vhukuma nga Vhulanguli Vhuhulwane tshifhinga tshoṱhe .
Khethekanyo ya vhuvhili i kha sia ḽine vhalambedzi , zwa pfesesea , vha vha vha songo tou hu sedzesa .
U vhona u itela thaidzo iṅwe na iṅwe ya maḓi kana tshiteṅwa tsho teaho tsha maga ane a tea u shumiswa sa muelo wa u ela masiandaitwa a ndeme ya maḓi hu na ndivho ine maḓi a khou shumiselwa yone .
Pheliso : kha vha ḓadze Fomo B kararu nahone nga u tou ṅwala zwavhu ḓi vha tshi khou shumisa maḽe ḓere mahulwane fhedzi kha vha ṋekane nga ṱhanziela ya vhukuma .
Zwiedziswa izwi naho zwi tshi elana , zwi nga si nahone a zwo ngo tea u dzheniswa kha khothe dzashu dza sialala nga ṅwambo wa zwi tevhelaho :
Tshenzhelo ya senthara ya ṱhingo kana vhupo ha tshumelo dza khasitama zwi ḓo shuma sa themendelo .
Mulayo uyu u langulwa nga Khomishini .
Pfanelo dza vhathu ndi pfanelo dzine muthu muṅwe na muṅwe a bebwa nadzo , zwi sa langiwi nga lushaka , vhudzulo , mbeu , lushaka lwa vhubvo kana murafho wa vhubvo , muvhala , vhurereli , luambo , kha nzulele nngede .
Sa tsumbo , mubebi o itwaho tsumbo ngae ngei murahu u tea u ita dzimbalombalo musi a tshi sedzulusa vhagudiswa vhaṋa :
( i ) tsireledza tshikafhadzo , na u tshinyadzwa ha mupo wa maḓakani ;
Hezwi zwi khou vha hone nga tshifhinga tshithihi na Mbekanyamushumo ya Khabinethe ya Vhege ya U vhiga Mishumo .
Zwenezwo vhathu , nga kupfesesele ukwo , vha khou dzhenelela nga zwiṱuku .
Naho zwo ralo , muvhigo u bvelaphanḓa na u kaidza uri mumono wa ḽifhasi a si mbonalo ine ya nga sa muiti wa mulandu .
Afrika Tshipembe ḽi a zwi ḓivha uri na Miraḓo ya Tshoṱhe ya Khoro ya Vhutsireledzi ine a yo ngo saina Mulayo wa Roma kha Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakatshaka i nga shela mulenzhe kha khaseledzo nga ha ICC na he a rumelwa nga Khoro ya Vhutsireledzi kha nyimele ya shango kha ICC .
Tshifhinga tsha u shumana na khumbelo tshi ya nga vhuvha ha khumbelo .
Khabinethe i dzula i na fulufhelo ḽa uri thandululo ya pfano i ḓo wanala kha tshiṱereke tshine tsha khou lapfesa tsha SAA .
Nungo dza magabelo ndi tshiṅwe tshiṱuṱuwedzi tshihulwane tsha u dizaina tshifhaṱo tsha mushululo malugana na musi hu tshi kha ḓi fhaṱiwa na uri zwipiḓa zwa mushululo zwi re khagala zwi ḓo kwamea hani tshifhingani tsha u shumiswa .
Nyavhelo heyi i ṱoḓa khwaṱhisedzo ya mishumo ya dzitshaka yo vhalaho na u fhungudza tshivhalo tsha vhaofisiri vha fhiriselwaho na vhashumi vhapo vho tholwaho kha embasi dzo salaho .
Ri ḓo thusa vhadededzi nga u vha fha puḽane dza zwidodombedzwa zwa ngudo ḓuvha na ḓuvha .
Muhasho a huna zwe wa ita nga mafhungo aya .
Hezwi zwiitei zwi tevhelwa nga mukumedzo wa Tshipitshi tsha Lushaka tsha Muphuresidennde , Tshipitshi tsha Lushaka tsha Vunḓu na tshipitshi tsha mugaganyagwama .
Nyaluwo ya ḓorobo Tshwane yo paḓa vhukoni ha ḓorobo ha u rura malaṱwa .
NAM ndi tshigwada tshihulwanesa nnḓa ha UN na uri tshi tendela mashango a khou bvelelaho u ṱuṱuwedza mafhungo a ḽifhasi na u vhona uri madzangalelo avho a dzhielwa nṱha .
Musi Komiti yo no dzeula mahumbulwa a tshitshavha nga ha Mulayotibe nahone yo no rera nga Mulayotibe , Komiti i ita themendelo kha dzulo ḽa , kana muṱanganoguṱe wa Buthano ḽa Lushaka kana Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka nga ha uri Mulayotibe u nga tendelwa u na kana u si na khwiniso .
Sa vhadzulapo kana vhadzuli vha kha shango ḽa dimokirasi ya mulayotewa , vha na pfanelo na mushumo musi vha tshi khou shuma na ndangulo yashu ya nnyi na nnyi .
Ndugiselo ya asainimennde nga u vhala ṱhoho , u kuvhanganya mafhungo ndi zwa ndeme .
Fhedziha , ṱhoḓea ya mbekanyamushumo dza mveledziso dzi livhiswaho kha vhafumakadzi u vha thusa u kunda vhuleme vhu elanaho na mabindu i kha ḓi vha hone .
Tshifhinga tshi humbelwaho tshi fhira tshifhinga tshilapfusa tshine vha nga ṋekedzwa kha khethekanyo yavho ya muthelo .
Hu na dziṅwe tshaka dza masala , dzi no nga masala a mbuelamurahu .
( a ) dzangalelo ḽa tshitshavha hu katelwa vhuḓiimiseli ha lushaka kha mbuedzedzo ya shango , na mbuedzedzo dzi ḓisa u swikelela hu linganaho kha zwiko zwa mupo zwa Afrika Tshipembe ; nahone
Zwino zwavhuḓivhuḓi ndo vula vothi ḽa zwiṅwe zwithu zwine nda ṱoḓa u zwi engedza , vho vhudzisa fhethu he therisano idzo dza farelwa hone na uri ndi ngafhi he tsheo idzo dza dzhiwa hone , dzo dzhiwa ngafhi ?
Ngauralo , musi ri tshi amba nga ha maga u khwinisa na mbuedzedzo , ro vha ri khou humbula nga nḓila dza u vhuedzedza ' tshirunzi ' , tsha vhathu nga nḓila ya u tevhekana .
O isa phanḓa nga u amba uri mufariwa o wana thuso ya dzilafho ḽa mushonga .
R250 ya u bviswa ha ḽaisentsi musi yo no tendelwa .
Tshiṱitshi tsha 5 : Bola ya milenzhe - u ḓirivhula bola nga kha tswayo
10.4 Nga mulandu wa ṱhoḓea ya tshihaḓu ya u shandukisa ikonomi na u vhona uri ikonomi yo katela , hezwi a zwo ngo lingana .
Tshigwada tsha vhatholi vho themendelwaho nga
Madzinginywa siani ḽa mbigelamurahu wadini nga mafhungo a IDP na zwe zwa katelwa
Dzina ḽa dokotela na nomboro dza luṱingo na nomboro dza fhethu ha u shumela , arali zwi hone .
Ri tshi khou shuma nga vhushumisani na mabindu , mishumo yo dzudzanywaho na vhuimeli ha tshitshavha , ri khou sika zwikhala zwa vhaswa uri vha dzhenele kha ḽifhasi ḽa mishumo nga kha u guda mushumo vha tshi khou hola , u guda mushumo uri u kone u ḓishuma , u eletshedzwa na u gudiswa mushumo nga muthu a re na tshenzhemo ya mushumo wonoyo , u gudela u vha ramabindu .
Ro fhaṱa sisteme ntswa ya tshumisano kha kuvhusele mirafhoni yoṱhe , na u khwinisa ṱhanganyelo vhukati havho .
Thebuḽu i tevhelaho i sumbedza tsaukanyo ya SWOT i no langwa nga mafhungo a mveledziso e a ṱaha kha tsaukanyo ya nzulele i re afho ha masipala .
U nanga ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimelo ya pfunzo ya Vhutsila ha u Ita na ngudo ya Vhutsila ha u Vhona .
U ṋekedza zwa vhupfumbudzi na tshumelo dza vhuvhudzisi kha minidzhere na vhalavhelesi nga ha uri hu shumiwa hani na vhashumi vho livhanaho na thaidzo dza matshilisano na dza muhumbulo .
Honani o ri ,
Nyimele i a bvelela na u fhindulwa nga vhuḓifari ho ṱuṱuwedzwaho nga kusedzele na kuvhonele .
Mushumo wa 4 Kha vha sedze kha Mulayotewa , vha wane ndivho ya tshumisano ya kuvhusele na vhushaka vhukati ha mivhuso
Zwe khothe i re afho fhasi yo vha yo tea yo zwi ita ho vha hu u ṋe ndaela ya u dzhiulula ndaka ya bulasi zwi bva kha maanḓa a muhumbulelwa wa vhuvhili u ri hu vhe na u kovhana mbuelo nga murahu ha u rengisa bulasi .
Izwi zwi amba uri arali vha tshi ṱoḓa u vhila tshinyalelo dza dzilafho kana dziṅwe tshinyalelo dza vhudzulo dze dza ḓiswa nga u tambudzwa , vha tea u ṋetshedza vhuṱanzi ha tshinyalelo dze dza badelwa , vha humbela Khothe uri i ṱanganedze iyi khumbelo .
Thangelambekanyamaitele ya Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelanaho ya Lushaka i vhudzisa uri Thekhinoḽodzhi dza Mafhungo na Vhudavhidzani dzi nga shumiswa hani u alusa muhumbulo wa mveledziso .
U kundelwa u wana themendelo zwi ḓo vhanga mbadelonyengedzedzwa ya R1 000 kha u valelwa sibadela .
Na riṋe vhana vhaṱuku .
Khomishini ya Ṱhoḓisiso kha u Thubiwa ha khamphani dza Muvhuso yo rangiwaho phanḓa nga Mufarisa Muhaṱuli Muhulwane Vho Raymond Zondi , i khou lavhelelwa u thoma mushumo wayo hu si kale .
Lwa kotara , mpfu dza ḓana na mpfu dza mahumi maṱanu na mpfu mbili dzo vhangwa nga zwa mupo nahone ndi dze dza vhigwa kha Muhasho .
U topola zwidodombedzwa zwihulwane kha zwe zwa vhalwa , tsumbo , vhabvumbedzwa vhahulwane na fhethuvhupo .
Tshanduko khulwane kha zwa maraga ya zwa mushumo yo ita uri vhashumi vha sudzuluwe u bva kha mushumo wa inifomaḽa kha zwa vhulimivhufuwi vha ye kha sekhithara ya zwa tshumelo dza inifomaḽa .
Senthara ya u fema , zwenezwo , i kha ḓi vha i sa dzhieli nṱha gesepfuḓi sa tshikarusi .
Phalamennde i ita vhulavhelesi nga zwiitisi zwi tevhelaho :
Zwikene zwa aḽiṱirasaundu zwa 2x2D zwi ṋekedzwaho kha mbuelo ya vhuimana
Nga murahu ha u fhedza pulane , mudzheneleli muṅwe na muṅwe u ḓivhofha u ḓo ita uri nzudzanyo dzi vhe nyito ya vhukuma .
I ḓo bva kha mbuelo dza sisiṱeme ya tshanduko ya ndondolo ya ṅwana na vhaswa .
Nga mbambedzo , tshumiso ya inthanethe i khou tshenzhela nyaluwo ṱhukhu u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
- Zwikolo zwashu zwi ḓo vha na mvelelo dza zwa pfunzo dza khwine na uri ṅwana wa miṅwaha ya 10 u ḓo vha a tshi vho kona u vhala lwa u pfesesa .
Zwiṅwe hafhu , makumedzwa a mbekanyamaitele a zwinozwino maelana na ndambedzo ya mveledziso dza tshumelo dza matshilisano , dzi ita uri hu vhe na u ḓaḓa huhulu nga ndambedzo ya tshumelo dza ndondolo dza mukonesi wa zwenezwo , u fana na unḓa .
Mbadelo malugana u shumiwa zwavhuḓi ha thundu dzire hone na nzwalelo dzine adzi tendi u badelwa nga maitele a thekhinoḽodzhi , dzo katelwa hanefha .
Phanḓa ha 1994 , zwitshavha zwi sa kwamiwi nga ha mafhungo a no zwi kwama .
Sisiṱeme ya khethekanyo ya mulayosiṅwa na zwiṱandadi zwa vhudubi zwo teaho kha vhafhisi zwi tea u khwiniswa .
Muhaṱuli Muhulwane o imisa maambiwa u itela u tendela uri hu vhalwe vouthu .
Garaṱa i sumbedza zwine vha tea u ita musi vha tshi khou lindela thuso ya shishi .
5.2 . Tshiṱuṱuwedzi tsha zwa Mishumo tsha Muphuresidennde tshe tsha rwelwa ṱari nga ṅwedzi wa Tshimedzi 2020 u itela u thusa kha masiandaitwa e a vha hone kha ikonomi nga mulandu wa COVID-19 tsho sika kana u vhulunga mishumo i linganaho 360 010 mafheloni a ṅwedzi wa Luhuhi 2021 , nga maanḓa hu tshi itelwa vhaswa vha shayaho mishumo .
Muhasho u ḓo bvelaphanḓa na u lavhelesa nyimele u itela uri u guda na u funza hu bvelephanḓa hu si na u thithiswa na huthihi .
Muhasho u na yuniti mbili dzi shumanaho na zwa vhufhura , vhuaḓa , u tswa na ndaulo i si yavhuḓi na khathihi , zwine ha vha , Yuniti ya Ṱhoḓisiso ya Muhasho kha u ita ṱhoḓisiso na Yuniti ya u Khoudu ya u Kombetshedza u thomiwa ha maitele a u dzhiela vhukando zwi tshi elana na ṱhoḓisiso dzo itwaho nga Yuniti ya Ṱhoḓisiso ya Muhasho .
Vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na tshiphugaṱhalu tshaḽo tsho ṱaniwaho kha nnḓu ya Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
Vhu dovha ha manḓafhadza Minista wa Vhuendelamashango uri a wane muelo malugana na rennde ya haya ya tshifhinga tshiṱuku .
Hezwi ndi zwiteṅwa zwa ndeme zwa u kala kushumele kwa ndeme nga nḓila i bveledzaho zwenezwo hu tshi khou langiwa mvelelo .
Miraḓo yoṱhe ya Phalamennde
Khomishini i dovha hafhu ya ita khuwelelo ya uri thendelano dza vhafaramikovhe na mabindu a muvhuso na thendelano dza kushumele kha khabinete dzi ḓivhadzwe tshitshavha .
Hezwi a zwo ngo tea u vha bvisa kha uri komiti dza wadi dzi hone sa tshiendedzi tsha mutheo tsha u dzhenela ha tshitshavha .
U ya nga muhumbulo wavho , iyi nḓowetshumo i khou shuma mini u ya nga mulayo ?
U ya nga ha theo ya mulayo iyi :
Tshipikwa ndi u shandukisa vhulanguli na mashumele a dzimiziamu zwi tshi ya kha tswikelo , u khakhulula , ndinganyiso , u fhaṱa lushaka na mbofhano ya matshilele .
Hezwi na zwone zwi ḓo khaukanywa u bva kha matshimbidzele a zwa vhugevhenga , ane a anzela u dzhia tshifhinga tshilapfu .
Vhaḓisedzi vha tsumelo vha Komiti ya wadi
1.4 IRP2019 yo tendelwaho i ḓo gazetiwa ya swikelea nga kha webusaithi ya Muhasho wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu : www.dmr.gov.za
Ri nga vha na mihumbulo yo fhambanaho nga ha uri ngoho idzi ndi mini na uri ndi zwifhio zwine zwa nga thusa ṱhoḓea dzashu lwa khwinesa .
Naho hu na uri malofha o shumiswaho kha mudzheniso wa malofha a tshi vha o lafhiwa vairasi , tshiṅwe tshifhinga hu a vha na vhukhakhi na uri naho zwi sa dzuleli u itea nga maanḓa mudzheniso wa malofha u nga vha tshivhangi tsha u kavhiwa .
Yo vha nḓila i takadzaho vhukuma kha muṅwe na muṅwe kha u guda zwinzhi ngaha nyimele iyi yo ḓoweleaho !
Mushumo wa dokotela wa muambo u katela u sedzesa na dzilafho ḽa vhulwadze ha u mila .
Arali Vundu ḽa dzhia tsheo ya uri zwo khakheaho a zwi konadzei u khakhululwa , thundu dzi nga mbo ḓi lambiwa .
Mbekanyamushumo ya u thoma ine ra vha nayo ine ya pfi mafulo a ndivhiso ya tshitshavha .
Khakhathi ya muṱani i tou nga ndi fhungo ḽikene , hune vhatshinyi vha vha vho kambiwa kha milandu ine ya ṱoḓa u swika kha hafu .
Tsumbadwadze na khombo dza swigiri ya nṱha malofhani
Tsumbo ya izwi ndi nyendedzi ntswa dzo vhewaho dza nga uri vha nga ela hani na u kuvhanganya sitatisitiki nga ha u shela mulenzhe kha ikonomi ya nḓowetshumo dza mvelele .
Ro kuvhangana hafha ṋamusi u ṱanziela uri tshumelo ya ndulamiso i na vharangaphanḓa vha vhukoni ngangoho , vhaṅwe vhavho vha ḓo huliswa madekwana ano .
Zhendedzi ḽi lavhelelwa u tshimbidza zwa u waniwa ha mavu nga nḓila ine ya tikedza vhukoni ha muvhuso u mona na vhuimo hoṱhe .
Vhubindudzi ha themamveledziso vhu tevhelaho vhu tea u vhekanywa u ya nga ndeme dzaho :
Nga murahu ha musi zwiko zwo bviswa , zwi nga shumiswa , u vhewa kana u shandukiswa u ya kha zwibveledzwa zwi vhambedzelwaho seli kana u laṱwa .
Izwi zwo vha na masiandoitwa kha nḓisedzo ya maḓi vhunga maimo madamuni o tsa u swika kha 48.4% hu tshi vhambedzwa na tshifhinga tshenetsho tshithihi mahoḽa musi maimo o vha e kha 66.6% .
Vhulanguli ha Masipala ho ita ndingedzo dza u vhea iṱo vhutevhedzeli ha mbekanyamaitele , maitele na nḓila ya kuitele zwa Masipala kha ndingedzo ya u khwinisa ndaulo , kushumele , ndangulo ya zwa masheleni na nḓisedzo ya tshumelo .
Daiḽisisi yo ṋaṋaho i katelwa kha mbuelo ya nga ngomu ha sibadela
Khetho dzi tevhelaho nga murahu dza u bvisa tshikafhadzo dzi kha ḓi katela khonadzeo ya u vusuludza na u shumisa hafhu , naho , zwa zwino , mvelelo masalela dziṅwe na dziṅwe dzi anzela u laṱwa tshigangeni .
Tshipikwa ndi u shumela vhominidzhere vhoṱhe na avho vha ṱoḓaho mushumo na vha ṱoḓaho u bveledza mabuḓo avho .
Maṅwe maipfi a no amba zwi no fana
U itela mutevhe wo fhelelaho wa maṅwalwa oṱhe ane a nga ṱoḓea , vha humbelwa u dalela www.gems.gov.za kana u founela kha 0860 00 4367 .
U fhambanyisa mibvumo yo fhambanaho nga maanḓa ya mathomoni a madzina a vhone vhaṋe .
U lavhelesa mafhungo a kwamaho vhuloi zwi na ndeme , sa izwi zwi tshi ḓo thusa Khomishini kha uri hu tea u dzhielwa nṱha zwifhio musi hu tshi itwa nḓila dza u tandulula khaedu dzi re hone zwino nahone dzi sa khou fhelaho-nga murahu ha miṅwaha minzhi musi hu khou shumiswa milayo ya vhukoḽoni .
Izwi zwi ḓo shuma hani arali zwi tshi fanela u shumisiwa ?
Ri ḓo vha ri khou topola sekithara na dzifeme dzine ra dzi funa na u dzi ṱoḓa Afrika Tshipembe na u dzhenela tshoṱhe kha u kunga vhabindudzi .
Vhuimo ho fhambanaho ha muvhuso vhu ṱuṱuwedzwa u shumisana nga nḓila ya u farisana u lwa na ṱhoḓea dza mveledziso kha vhupo hapo .
Khumbelo ya dokhumenthe ya u enda halutshedzo
Vhurumelwa ha tshoṱhe ha 54 ho itwa nga vhurumelwa ha tshoṱhe ha rathi u bva kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe kha a ṱahe .
Nga mbambedzo , mbulungo dza mishumo na dza phuraivethe dzo vhuisa nyaluwo nga u ongolowa .
U ya phanḓa ha u bindudza ha sekhithara ya tshitshavha kha themamveledziso ya ikonomi zwi ṋetshedza thikhedzo khulwane kha mvusuludzo na u dzhenela kha u bindudza kha sekhithara ya phuraivethe .
Hezwi zwi ḓo vha zwa ndeme nga maanḓa kha masia o khetheaho , u fana na a ndindakhombo dza tshifhinga tshilapfu .
Milayo ire na vhushaka na Mulayo wa u Ṱuṱuwedza u Swikelela Mafhungo , 2021
Mikovhe yo kovhelwaho vhavhambadzelaseli i ḓo vha ya zwenezwo .
Vhuṅwe vhukonḓi ho vha ha uri vhunzhi ha vhathu vho vho badekanya Khomishini na ḽihoro ḽivhusi ḽa politiki .
Vhuṋe u thivhela u bvisela khagala hu songo teaho ha mafhungo a vhuṋe
Nṱhani ha izwo , mbekanyamushumo dza vhutsireledzi na maitele a vhashumi maelana na kufarele kwavho kwa vhaṋameli , mihwalo na thundu dzi re khombo zwi a lavheleswa .
8.2 . Zwiimiswa zwashu zwa vhutsireledzi zwi khou dzula zwo fhaṱuwa vhukuma nahone zwi dzulela u davhidzana na vha tshumelo dza zwa vhusevhi vha mashango a nnḓa , fhano ngomu ha shango ḽa Afrika Tshipembe na mashangoḓavha .
1.2 . U vhekanyululwa ha mugaganyagwama hu bvela phanḓa na u ṱuṱuwedza nyaluwo i katelaho na u ṱanganyiswa ha masheleni ngeno vha tshi khou tsireledza na u alusa matshilisano kha mashumisele a masheleni kha pfunzo , mutakalo , themamveledziso dza ndeme na vhutsireledzi kha zwa matshilisano , zwine vhunzhi ha MaAfrika Tshipembe vha ḓitika ngazwo u itela ur vha ḓiphine nga vhutshilo ha khwine .
Musi a tshi vhuya awe vha mu vhudza .
Ho sedzwa vhubvo uvhu , kha ntendele ndi sumbedze milayo i shumaho kha mbekanyamaitele dzashu .
Sia ḽa vhuṱanu ḽa ndeme ḽa tshiitwa tsha ndangulo ḽi kha mveledziso ya ndangulo yone iṋe .
MaAfrika Tshipembe aya o khetheaho vho kumedzela matshilo avho kha nndwa ya u lwela mbofholowo na demokirasi ya Afrika Tshipembe .
3.4 . Khoniferentsi dzashu dza kale dza vhubindudzi dzo kunga ṱhanganyelo ya biḽioni dza R774 ya vhuḓikumedzeli .
Vhadzulapo vha tea u kwamiwa nga ha ndeme ya tshumelo ine vha i wana nahone hune zwa konadzea vha tea u ṋewa khetho ya nga ha tshumelo dzi ṋekedzwaho .
Nḓila ine ya ḓo shumiswa u itela u wana muṱaṱisano u vhuedzaho kha maraga yo fhambanaho na matavhi a maraga a zwi athu u itwa .
Kushumele ku si kwavhuḓi ko ṱanḓavhuwaho kwa muvhuso kha masia a tevhelaho , vhukati ha zwiṅwe : Ṱhahalelo kha nḓisedzo ya muvhuso ; u wa ha vhuvhusi ha tshiimiswa ; u shaea ha vhuḓifhinduleli ; na u dzhenela ha tshitshavha kha muvhuso .
2.4 . muṱa , dzikhonani na vhashumisani vha midia vha Vho Dumisane Lubisi , vhe vha vha vhe mudzudzanyi muhulwane wa gurannḓa ya City Press .
Muvhuso u a ṱuṱuwedzea musi gwama ḽa nnyi na nnyi ḽi tshi shumiswa nga nḓila yo livhaho na nga vhuḓifhinduleli .
Buthano ḽo Angaredzaho ḽo ḓo rangwa phanḓa nga Muphuresidennde , vha na vha ḓo shuma themo ya miṅwaha mivhili .
28 . Vho Wiseman Mkhize , sa muraḓo wa Bodo wa tshiimiswa tsha Ndangulo ya Fulufulu tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe .
Zwi a takadza vhukuma u vhona vhunzhi ha mushumo wo no itwaho u swika zwino , nahone ofisi ya tshiṱiriki i khou fhululedza vhashumi vhoṱhe kha vhuḓikumedzeli havho ha u vhona uri hu khou vha na nḓisedzo ya tshumelo ya khwine .
Fhedzi , a hu na na muthihi washu ane a nga hangwa vha tshilaho , vhane ndaela dzavho dzo ri ṋea khonadzeo ya vhuṱali ha u amba ri kha phodiamu iyi .
Fhedziha , kha u wa ha zwiṱirakitsha zwa matshilisano zwa sialala , mushumo wa vhukati uyu yo ṱhoṱhela nahone ndi nga zwo u vha khomboni ha vhafumakadzi ho no gonya zwihulwane .
Khabinethe yo fhululedza vha tevhelaho :
Phindulo kha maṅwalo aya ndi vhuṱumani ha ndeme kha maitele a u shandukisa mulayo na uri i ita mushumo wa ndeme kha u themendela hu vha ho hone ho itwaho nga Khomishini kha mivhigo yayo .
U khwaṱhisedza uri Muhasho wa zwa Mupo na Vhuendelamashango u bveledzisa muhanga une malaṱwa oṱhe a nga langiwa nga nḓila yone .
Zwipiḓa zwe zwa ombedzelwa nga muvhala ndi zwa mishumoitwa ye ya ingwa nṱha khathihi na zwishumiswa zwiine zwa nga shumiswa kha ṅwaha wa 3 , zwo ṱanganywa na mishumoitwa ya vhuṱumanyi i elelaho i tshi bva kha miṅwaha 1 na 2 .
( c ) mbudziso dzoṱhe dzine dza vha kha Buthano ḽa Lushaka dzi tea u tshewa nga vhunzhi ha dzivouthu dzo itwaho .
Phulani nḓila i re na zwikhukhulisi i no fana na iyi nga nnḓa ha kiḽasi ni tshi thusiwa nga mudededzi waṋu .
U ela tshileme tsha tshaka dzo fhambanaho dza lweṱolweṱo lwa mveledziso ya bindu ḽo teaho hu khou gonya nga nḓila i bvelelaho kana u fhungudzea nga nḓila ya Benefit Factor Matrix .
Ndingedzo dziṅwe-vho dza u ṱuṱuwedza u pulana ha u shela mulenzhe dzo simiwa hu tshi tevhedzwa mishumoitwa ya tshihaḓu ya u pima kushumele .
Mafhungo awe ha ngo khakhea nahone ha konḓi u pfesesa .
Kha makumedzwa a vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe , vhuhone ha vhuimeleli ha vhulangi hapo u swika zwino ho vha ha ndemesa .
Tshiimo tshi pfadzaho tsha zwa masheleni tsho konisa muvhuso uri u kone u khwaṱhisa tshumelo dza tshitshavha na u engedza u shumiswa ha masheleni kha u bindudza hune ha ḓo alusa khonadzeo ya nyaluwo yashu tshifhingani tshi ḓaho .
Ho vha na u gonya , nga tshifhinga tshi fanaho , kha vhuvheaiṱo kha vhupo ha u maka na ha u ṅwalela mulingo .
3 . Ḽiṅwalo ḽa Muhanga nga ha Madzangalelo a Lushaka lwa Afrika Tshipembe
Kha tshipiḓa tsha vhuvhili , ri ḓo lavhelesa kha u ita uri mazhendedzi a tshitshavha na zwiimiswa zwa tshitshavha zwi shume zwavhuḓi , u rathisa zwiko zwa bva kha mashumele a ofisini a sa vhonali a zwa vhulangi zwa ya kha tshumelo dzi re nga phanḓa dza tshitshavha , na u khwinisa kuitele kwa marengele hu tshi itelwa u fhungudza u ḓurelwa na vhuaḓa .
- Maṋo a mafanedza na zwa maṋo zwo khetheaho
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u tshila .
Ri humela hayani45
Vhuendedzi ha nnyi na nnyi ho ita mbetshelwa dza u pfuka firiiweyi kha zwikhala zwa kiḽomitha nthihi .
Bono ḽo ṱalutshedzwa zwiṱuku kha Ndima ya 2 .
Naa vha humbula uri vha nga ita izwi kha tshitshavha tsha havho ?
U thomiwa ha thandela dzo fhambanaho miṅwahani miṱanu iḓaho hu khou lavhelelwa u sika mishumo i fhiraho 21 000 .
Iḽi ḽimaga ḽi nga ita uri nyimele dza thempharetsha dzi shanduke zwi tshi itiswa nga mufhiso na u rothola .
7 Arali vha songo fushea nga phindulo ya ṱhoho ya Tshiṱiriki , vha nga ṅwalela kana vha langana na Ṱhoho ya Tshigwada tsha Dzikhothe wa dzingu ḽeneḽo .
23.7 Hu itea mini nga murahu ha u ṱanganedza mbilahelo ?
Tshipiḓa tsha u fhedza tsha ḽiṅwalwa tshi ḓo ṋea dzimbalombalo dzi vhambedzeaho dza zwa ikonomi na matshilisano zwa Mpumalanga .
Hezwi zwi katela zwiṱirakitsha zwa u vhea mutengo ine ya itwa nga kha ndaulo , khathihi na iyo i gonyaho nga maitele a u lingedza u vha na ndaulo yoṱhe kha sekhithara ya phuraivethe .
Ri dovha ra ṋetshedza zwikhala zwa u pfumbudzwa kha vheiwe uri ni ṋetshedze tshumelo yaṋu musi ni tshi khou wana zwikili .
Yone i huvha vhusiku hoṱhe .
Nḓivho yo ṱanḓavhuwaho ya na tshenzhemo kha mveledziso ya mbekanyamaitele na mulayo , u vhea iṱo , ndangulo ya tshanduko na mveledziso , ndangulo ya nḓivho , u tandulula thaidzo na u saukanya na vhudavhidzani .
6.3 Tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , Muhadzimi u na thendelo ya u badela gemo ḽigede a tshi badelela ḽounu zwi tshi rangela ḓuvha ḽa mbadelamurahu ḽe ḽa tiwa .
Kha hu shumiswe themphuḽethi iṅwe kha u sedza mafhungo a vhushai na mbeu .
2.6 . Khabinethe yo tendela uri Thendelano ya Paris nga ha Tshanduko ya Kilima i kumedzwe Phalamenndeni u itela u khwaṱhisedzwa .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha iyi tshumelo .
Arali KPI ya vha na thagehte dzi si dza vhukuma a i nga koni u dzi swikelela .
U khwinisa sisiṱeme ya ndaulo ya mavu kha shango zwi dzula zwi zwa ndeme kha khakhululo ya mavu na mveledziso ya mahayani , na mveledziso ya shango nga u angaredza .
Vhathu vha vha San vho sia khuvhanganyo i si na mutengo na u sa fana na iṅwe ya nyolo na khoredzo zwa Ḽifingaive Afrika Tshipembe , ine ya ovha hafhu ya vha khulwanesa kha lushaka lwayo ḽifhasini .
Kha mifhindulano iyi ri shumisa vhutsila u ṱahisa nḓila ine mvelele ya ṱangana na mafhungo a ndinganyelo ya mbeu .
U ṱanganedza fhungo ḽa uri u shaea ha ndinganelo ya mbeu hu thithisa mveledziso ya matshilisano na ikonomi , Muvhuso wa zwino wo swikela maga mahulwane kha u ṋea maanḓa vhafumakadzi , na ndinganelo ya mbeu ndi iṅwe ya elementhe dza ndeme kha adzhenda ya tshanduko ya shango .
Dzulo ḽa Congress ḽo livhiswa kha u engedza tsivhudzo kha madokotela a zwa mishonga na tshitshavha nga ha tumbulwa , dzilafho na ndangulo ya asima .
Zwiṅwe , phambano dza mikovhe vhukati ha madzingu mavhili na u fhambana ha zwikhala zwa mveledziso ya thekhinoḽodzhi na ya ikonomi dzi ṋea tshikhala tshavhuḓi tsha tshumisano .
Ndi zwingafhani zwine vhana vha re na miṅwaha ya fhasi ha ya fumi vha tea u nwa ?
( f ) u davhidzana na u dalelwa nga -
2.11. Khabinethe yo vhudzwa nga zwine Minisiṱa wa Mapholisa vho ḓiimisela u zwi ita uri vha ḓivhadze u farelwa lufhanga u ya nga ha Mulayo wa Vhulanguli ha Zwigidi , 2000 ( Mulayo wa vhu 60 wa 2000 ) , tshifhinga tsha miṅwedzi ya rathi u itela uri tshitshavha tshi fhiwe tshifhinga tshi vhonalaho tsha u shela mulenzhe , na uri zwi ḓo thoma nga ḽa 1 Lambamai 2017 na uri zwi ḓo fhela nga ḽa 30 Khubvumedzi 2017 .
Maipfi a Khethekanyo E u randela nyimele dzine khomishini kana bodo zwa nga bvisa hu si na mbadeliso kha phemithi iṅwe na iṅwe kana luswayo lwa u khethekanya kana mukokotolo wa zwenezwo ;
Masia a mivhuso ya lushaka na ya vundu na one a na maanḓa na mishumo yao .
5.2 . Maitele na zwilinganyi zwi ṋetshedza maga a fhasisa a fanaho a vhutsireledzi na mutakalo ane a ḓo khwaṱhisedza maitele a fanaho kha sekhithara yoṱhe ya vhuendelamashango .
Ndi nga lavhelela thikhedzo ifhio i bvaho kha muvhuso ?
Hu na zwifhinga zwe ra vha na vhuṱudzeṱudze , ha vha na zwifhinga zwe ra ita phoswo , fhedzi ri dzula ri sa tseki kha u ḓiimisela hashu u fhaṱa lushaka lwo vhofholowaho na u lingana nahone lu re na mulalo .
( h ) Muvhuso u tea u bvisa zwiitisi zwo ṅwalwaho zwa u tikedza u valelwa na u isa phanḓa na u valelwa ha Mufariwa kha khothe , nahone u tea u ṋewa khophi ya zwiitisi zwenezwo kha onoyo muthu o valelwaho hu na maḓuvha mavhili musi khothe i saathu u sedzulusa u valelwa hawe .
Ḽiga ḽa 4 : Gerani kha mutalo nga murahu ha musi no siṱepula bugu yaṋu .
Vhaṅwe vhavhili vho ṋetshedza maṅwalo a elanaho na zwithu zwa kha mbudziso ṱholi , fhedzi dzi sa tou vha mbudziso dzi ṱoḓaho phindulo khavho .
u bindudza kha ndango ya zwa mutakalo na vhurangaphanḓa , hu tshi katelwa u shandukiswa ha vhulanguli , ndambedzo na ndango ya zwibadela zwa vhukati sa zwiimiswa zwine lushaka lwa rumelwa khazwo .
Vhana vha songo kombetshedzwa u ṱoḓa mishumo .
Transnet yo bveledza vhushaka ha tshumisano kha zwa mabindu na vha sekhithara ya phuraivethe u itela u tandulula thaidzo ya u tswiwa ha khebuḽu na zwiito zwa u tshinyadzwa ha netiweke ya zwiporo zwa zwidimela zwa u hwala thundu nga u shumisa thekhinoḽodzhi yo bvelaho phanḓa khathihi na u engedza vhaṅwe vhalindi vha tsireledzo .
PHULUFHEDZISO YASHU : KHA TSHIPHIRI
Wekhishopho ya ṅwaha nga ṅwaha ya u ṱu ṱuwedza maitele a fanaho a ndingo ya mbeu i vha hone nga ṅwedzi wa Lara . Ṱhoho ya wekhishopho na ma ḓ uvha ane ya farwa ngao zwi ya nga thaidzo dzine ha khou ṱanganiwa nadzo siani ḽa ndingo ya mbeu .
Vharangaphanḓa vha vhurereli na vhaimeleli vha vhashumela vhapo ;
c ) Vhuṱanzi ha vhuimo vhune khumbelo ya khou itwa muthu e khaho , arali i hone , itea u nambatedzwa .
Mugaganyagwama wa mbuelo wo saukanywa kha mbuelo dza zwa masheleni na dzi re hone , ngeno hu uri iṅwe na iṅwe yo ṱalulwa nga lushaka lwa muthelo na nga ṱhoho ya ndaulo .
Vhadzulapo vhane vha shela mulenzhe na nyito dza u ḓisa tshanduko ndi zwithu zwa ndeme kha demokirasi na uri mveledziso i tshimbile zwavhuḓi .
Maipfi aisothouphu na aisoma a anzela u ṱanganyiswa .
U swika zwino , ho no bveledzwa tsumbamaitele mbili :
Zwiitisi zwa tshinyalelo zwihulwane zwa mbekanyamushumo ndi mbadelo dza zwino dzo vhumbiwaho nga mbadelo ya vhashumi na thundu na tshumelo .
Zwi dzulela uvha zwavhuḓi u ita zwine zwa ni shumela na u ita uri nyonyoloso zwi vhe dzema .
Mbetshelwa dza u kovhela dzi ḓo shuma zwi tshi ya nga milayo yo bulwaho kha mbekanyo yo nambatedzwaho kha nḓivhadzo .
O ṱanziela uri De Villiers o vha o ḓiimisela u saina ḽiṅwalo ḽiṅwe na ḽiṅwe u swikela tshipikwa itshi .
U editha kana u bvisa muhumbulo nga ha mbekanyaaitele dza mvetamveto ya khamphani .
Magatsireledzo a fanaho a fanela u dzhiwa na kha zwiṅwe zwiluḓi zwa muvhili , hu tshi katelwa na maṱanza , mamphu , vhulwa na murundo , naho khonadzeo i ṱhukhu vhukuma ya uri muthu a nga wana HIV u bva kha izwi .
Mulangadzulo vho dzhia Tshidulo vha vhala thabelo .
Mvumbo ya u katela vhoṱhe vhukati ya mveledziso ya mbekanyamaitele i dovha ya amba uri thikhedzo dzo khetheaho dza muhasho kanzhi a dzo ngo katelwa kha tshibveledzwa tsha u fhedzisela .
Itelani muṅwe muthu ane na mu takalela garaṱa .
Tshikhala tsho fhelelaho na mbetshelwa dza mitengo u itela zwifhaṱo na u khwiṋiswa ha mavu nga nnḓa ha zwifhaṱo zwa zwino zwi ḓo rekanywa u itela tshiimiswa itshi .
U hudzwa ha u ḓiimisa kha vhulangi , u kovhela mishumo na vhuḓifhinduleli zwiṱirikini na kha zwiimiswa zwa zwa mutakalo , hu tshi katelwa na vhudzivha ha Ndangulo ya Mukwita wa Zwiḓiswa , zwi tikedza mveledziso ya zwiimiswa zwa mutakalo khwiṋisa .
4.1 . Khabinethe yo tendela u tholiwa ha Vho Mokutule Joseph Kgobokoe kha poswo ya Mufarisa Mulangi Muhulwane : Tsireledzo ya Zwiḽiwa na Tshanduko ya Vhulimi kha Muhasho wa Vhulimi , Vhusimamiri na Vhureakhovhe .
VHUṰANZI KANA VHUBVO HA VHUṰANZI
Khethekanyo ya zwiḽiwa miṱani vhukati ha miraḓo ya miṱa yo fhambanaho .
Ri a ḓihudza vhukuma nga masole ashu .
Hezwi ri a zwi livhuwa sa u dzhenelela ha ndeme hu shumaho kha u khwaṱhisa dimokirasi .
Nḓivhadzo ya u khwinisa ine ya bula maga o teaho a u lulamisa i a ṋekedzwa mutholi .
Khaedu ya u thoma u shuma ha Mbekanyamaitele ya Luambo lwa Pfunzo na nḓila ine ya kwama ngayo zwitshavha zwa luambo lwonolwo .
Sielisanani na khonani yaṋu ni tshi anetshela uri ho bvelela mini tshiṱorini itshi u bva musi thimu ya bola ya milenzhe i tshi tsa bisini u swika magumoni a tshiṱori musi thimu ya New Town i tshi wina metshe .
Nga kha nyimele iyi , khamphani ya dzitshaka i kona u shumisa vhashumi vhane vha wana malamba maṱuku nga maanḓa u bva kha mashango ane a kha ḓi bvelela na musi mushumo u wana ndeme ya nṱha u fhirisa iyo ya shangohaya ḽavho .
A si pulane ya kushumele .
U lugisa mvelelo dza zwikhala dza muvhuso wa khethululo
Huṅwe fhethu huvhili hu nga itwa nga tshikhala tshi tikedzaho mupo :
Hezwi zwo vha na vhukwamani ho livhaho kha tshaka dza ndifho dzine dza ṱoḓea hu tshi itelwa u lulamisa nyimele .
U ṱanganyiswa ha bondo dzine dza vhisa zwenezwo na bondo dzi re na vhuṱumani na infḽesheni zwi ḓo shumiswa u swikelela tshifhinga tsho tiwaho .
U ṱalutshedzela ho fhambanaho nga maanḓa he ha ṋewa kha ṱhalutshedzo ine ya vhonala i tshi tou vha khagala ho ombedzela uri a hu na ṱhalutshedzo na nthihi yo ṱanganedzwaho na uri a hu na nḓila nthihi , kana modele , ya u swikela mveledziso i dzulaho i hone .
Ndulamiso ndi vhubindudzi hune ha vha ndangulo ya khombo ya Muvhuso i vheaho vhathu vhane vha vhonala vhe khombo zwitshavhani i na kha demokirasi yashu ine ya vha kule na tshitshavha u swika vha tshi vha vho vusuludzwa na uri u vha havho khombo kha vhone vhaṋe na tshitshavha nga u angaredza zwi khou fhungudzwa .
( i ) vha dzi songo tea muthu wa miṅwaha ya onoyo ṅwana ; kana
U ṱola hu tea u itwa maelana na mbekanyamushumo ya u ṱola zwa vhufhaṱi , ine ya vha tshipiḓa tsha zwo bulwaho nga khonṱhiraka .
Sa tshipiḓa tsha maga a u fhungudza o dzhiwaho u itela u fhelisa zwivhangi zwa gomelelo , milayo ya kushumele kwa madamu i khou shumiswa kha madamu a 35 na sisiṱeme nṋa he ha itwa thivhelo zwi tshi elana na tshomedzo dza maḓi ( thivhelo dza ndango kha tshumiso ya maḓi miṱani na kha vhulimi ) .
Vho Nkosi vha na tshenzhemo khulwane vhukuma kha zwa mabindu , hu tshi katelwa na uri vho vhuya vha vha CEO ya Exxaro Resources , na uri zwa zwino , ndi vhone mudzulatshidulo wa Tshiimiswa tsha Mabindu Maṱuku ( Small Business Institute ) .
U shumisa luambo nga nḓila i nyanyulaho , tsumbo , u ita miswaswo na thai a tshi shumisa khalo na ipfi ḽi re nṱha nga ngona .
Hezwi zwi ḓo itwa nga nḓila ine zwa ṱuṱuwedza vhubindudzi , mushumo ya zwa ikonomi yapo na mveledzo yapo , sa tshipiḓa tsha pfukelo kha mveledzo yo khwaṱhaho yo fanelaho .
Vhana vho bebiwaho nga vhomme vha re na HIV na vhone vha nga kavhiwa vha tsini na u bebiwa na nga tshifhinga tsha u bebiwa , kana vha tshi khou mamiswa .
4.3 . U bva tsha mabebo a dimokirasi yashu , ro fhaṱa dimokirasi ya ndayotewa i no khou bvelela na u luwa na zwiimiswa zwiṋe zwa khwaṱhisedza mbofholo na pfanelo dzashu dza mutheo .
Tshitendeledzi tsha vhutshilo ha khuhu
Izwi zwi swikelelea nga kha lubuvhisia lwa Gwama ḽa Lushaka kana nga murahu ha musi muthu o ḓiṅwalisa .
Mutevhe u thusaho kha u sedzulusa maga a kushumele ndi u tevhelaho :
Vhudavhidzani ha Muvhuso hu tea u tikedza nḓisedzo ya ndaela ya dzikhetho ya Muvhuso nga u khwaṱhisedza vhudavhidzani kha vhashumisani vha ndeme kha masia aya .
Phukha dza vhidzelela dzo takala musi tshibode tshi tshi pfuka mutalo .
( b ) u dzhia vhukando ha u wana nḓila ya u khakhulula fhethu he ha vha na u thithiswa ha pfanelo dza vhathu ;
Kana , vha nga itwa ndingo dza maṱo vhone vhaṋe nga nanga ya maṱo i re na ndalukanyo vha kumedza fomo hanefho DLTC .
Nḓivhadzo ya ndeme : Referentsi i tea u vha dzina na tshifani tsha muṱun ḓi .
Thereisano ya tshigwada na tshenetsho tshigwada tsha vhathu .
I na khuvhanganyo i takadzaho ya masalela a vhathu na u vha na dziṅwe dza ngudazwikokovhi khulwanesa na khuvhanganyo ya nguda saintsi ya zwiṋoni kha Tshipembe ha Afrika .
Muvhuso una ndivho ya u renga thundu na tshumelo dzi swikaho 75% kha vhabveledzi vha Afurika Tshipembe .
U ṱhonifha na u londola mvelele , muya , tshirunzi , vhuthu , na luambo lwa ṅwana muṅwe na muṅwe , na
Zwo ralo izwo zwi ṱangana hani na nyimele ya mushumo sa zwine wa tea u vha zwone .
Ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽi ḓo bviswa ḽa rumelwa kha muhumbeli .
U rumela ho tshimbilaho zwavhuḓi ha pulane ya bindu kha IDC .
Vhupo vhune ha dzulwa khaho vhu ṱoḓa nungo dza mbuedzedzo .
Ri tendelana uri thendelano ya tsielano ya mufarisi i fanela u amba nga ha u fhaṱa vhushaka ha vhashumi vha kiḽaente vhahulwane na feme ya odithi .
Phara ya vhuraru :
Hu khou bulwa uri mashango a Afrika a tshe o nambatela kha mulayosiṅwa wa vhukoḽoni nga ha vhuloi nahone a hu a thu u vhonala mvelaphanḓa kha uyo mulayosiṅwa .
Vhashumi vhane vha na mbilaelo vho thusiwa malugana na u ḓadza Fomo ya Mbilaelo .
Kulingele kwa thandela iṅwe na iṅwe kwo ṱalutshedzwa nga murahu ha u rera nga ha zwipikwa zwa thandela .
Hu si ni ngauri ndi vhona
4.2.2 madzangano a vhashumi ane o saina iyi Thendelano na vhashumi vhoṱhe vhane vha vha fhasi ha tshikoupu tsho ḓiṅwalisaho tsha GPSSBC vhane vho tholwa nga DHA kha khethekanyo ya vhu 12 u tsa fhasi .
Tshikimu tsha u vhala tsho randelwaho gireidi yeneyo ndi tshone tshine tsha nga shumiseswa .
Zwiṅwe zwipuka zwi eḓela vhuria hoṱhe .
U tikedza vhulanguli ha tshumelo ya maḓi nga kha ofisi ya dzingu u itela u bveledza pulane ya thandela na u khwaṱhisedza uri tshumiso i a bvelela kha tshikoupu tsho ṱalutshedzwaho na zwifhinga zwo tiwaho .
Ndi ngani vha tshi hanedzana na ndingedzo nga kereke ya Methodist kha u ḓisa u shumiswa ha milayo iyo ?
Vha sedza kha ḓivhazwakale ya muhasho u itela u ṱalusa maitele o ḓoweleaho na u wana uri ndi ngudo dzifhio , arali dzi hone , dzine dza nga gudiwa u bva kha kushumele kwo fhiraho .
Ndivhiswa dza ndeme dzine dza tea u shumiselwa masheleni dzi ḓo ambiwa ngadzo afho fhasi .
Puḽane ya Tshomedzo yo Ṱanganyiswaho i vhea mutengo wa vhukuma une wa si vhe wa makete kha khaboni .
Minista wa Pfunzo vho vula tshikolo tshiswa tsha phuraimari ngei New Town vhuṱamboni he ha itwa nga Musumbuluwo .
Nḓisedzo ya tshumelo ya vhuthathazwitshili na ya ṱhingo na yone yo khwinisea , fhedzi i tshi khou ongolowa .
Zwa vhuṱhogwa ndi u vha na ḽevele ya nṱha ya tsivhudzo u itela uri ṱhanganelo ya teaho ya mafhungo a tshanduko ya kilima u ya kha pulane dza mveledziso dzi itiwe .
Miraḓo miṋa yo vha i tshi khou koloda mbadelo dzayo dza vhuraḓo nga ḽa 1 Phando 2000 .
Mbudziso , fhedzi , ndi ya uri u dzhia sia ha phuraivethe na khonadzeo ya fuvhalo ḽine ḽi nga vhangiwa ndi mahumbulwa a konadzeaho ...
Kha muvhundu woṱhe wa ha masipala hu na senthara mbili fhedzi ha zwa mutakalo
Mulaedza wa u fhaṱa lushaka , pfanelo dza vhathu , vhuthu na u vusuludzwa ha mikhwa zwi dzula zwi tshipiḓa tsha thero ya tshifhinga tshilapfu ya tshipitshi tshavho kha tshitshavha .
Afrika ḽi ḓo swikelela vhukoni haḽo ho khunyelelaho ha u bveledza fulufulu , nahone nga tshifhinga tshiḓaho tsho lavhelelwaho ḽi ḓo ṋetshedza fulufulu na kha maṅwe madzingu are na ṱhoḓea .
' Ndi ngani vha songo sokou ... '
Nyengedzeo idzi dzo livhana na u topolwa ha zwo dzumbamaho ho khwiniswaho ha mapholisa ha vhugevhenga ho raloho .
Phanḓa ha 1990 , ndi vhagudi vha vharema vha fhasi ha kotara vhe vha phasa maṱiriki .
2.5 . U itela u tandulula khaedu dza fulufulu shangoni ḽashu , Muhasho wa Fulufulu u ḓo fhedzisa Pulane yo Ṱanganelaho ya Fulufulu na Pulane yo Ṱanganelaho ya Zwiko zwa Muḓagasi mafheloni a 2016 u itela u ṋetshedza mutengo wa muḓagasi hu na vhuṱanzi na vhukoni ha vhubindudzi ha u bveledza fulufulu .
Sankambe tsha mbo vukuluku , tsha gidima tshi murahu ha tshibode .
U shandula zwitatamennde zwa vha mbudziso hu tshi shumiswa maipfi a mbudziso magede .
Tshiga tsha u sa fhidza uhu hafhu ndi tshi fhambanaho na ndavhelelo .
Lavhelesani tshifanyisoni kone u ṅwala maipfi a no khou ṱahela .
3 . Phambano vhukati ha DTT na Ndivhanyo ya Hayani ( DTH ) Idzi ndi nḓila dzo leluwaho dzo fhambanaho dza u hasha siginala .
Thendelano i fanela u sumbedza zwi tevhelaho :
Ndi nga thetshelesa hani Mulaedza wa Lushaka nga Muphuresidennde nahone lini ?
Komiti zwenezwo yo dzhia tsheo ya uri kiḽoso i tea u vhalea nga nḓila i tevhelaho : " Madzangano a vhafheṱashango zwi amba madzangano o itaho , ane a khou ita kana u pulana u ita nyito dza vhufheṱashango . "
U ambara riboni tswuku ndi tshiga tsha vhuthihi kha vhuḓikumedzeli ha u lwa na HIV na AIDS .
Mielelo i tea u shululwa nga nḓila i no fusha kha mabuli .
Nga murahu ha izwi , vhaṱoli vha vhagudi musi vha tshi khou ṅwala mulingo vha fanela u pfumbudzwa nga vhuḓalo kha ndaulo ya mulingo na vhuṱoli musi vhagudi vha tshi khou ṅwala mulingo nga muṱoli muhulwane , phanḓa ha musi vha tshi thoma mushumo kha lufhera lwa u ṅwalela mulingo .
U vhumbwa na u bviswa ha u fhungudza ha mbambadzo na zwiṅwe zwine zwa ṱanganedzea - ndaka dza masheleni , zwo katelwa " tsheledemviswa ya ndaulo " kha tshitatamende tsha kushumele kwa masheleni .
Koporasi yo livhana na mveledzazwiwo ya tshelede ya mashangoḓavha kha thengiselano dzine dza sumbedzwa nga Doḽara dza US .
Muvhuso wo rwela ṱari mbekanyamushumo ya " U humela kha zwa Mutheo " u itela u ṱuṱuwedza vhuvhusi havhuḓi na ndangulo yavhuḓi nga u fhungudza zwi tambiseaho , u shumisa masheleni a muvhuso nga vhuronwane , u thola vhashumi vha re na vhukoni , na u vha na vhuṱanzi ha u bvela khagala na vhuḓifhinduleli ha mimasipala .
Miṱangano miṱanu ya tshigwada tshi vhambedzwaho ngatsho yo farwa he ndivho ho vha u ita khanedzano zwipiḓa zwa ndeme kha pulane .
Zwiko zwine zwa nga vhanga khuḓano kha wadi dza vhadzheneli .
Naa mudzheneli wa thengophikhisano kana muṅwe wa vhalangi vhawe o vhonwa mulandu nga khothe ya mulayo , hu tshi katelwa na khothe ya nnḓa ha Afrika Tshipembe , kha vhufhura na vhuaḓa miṅwahani miṱanu yo fhiraho ?
U badela mbadelo dzo engedzwaho dzo vhangwaho nga vhashumi vhe vha lavhelela u vhuelwa nga u ḓidzhenisa kana u ḓibvisa .
Iṅwe R4.1 biḽioni yo ṋetshedzwa vhavhili vhe vha nanga u thusiwa kha mveledziso ya mavu .
U guma kha R7 004 nga muṱa nga ṅwaha
Shaka ḽa tsini kana muvhulungi u ḓo tea u isa dokhumenthe ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno uri hu bviswe ndaela ya mbulungo na u shumana na dokhumenthe dza u ṅwalisa .
Nga tshifhinga tshithihi , ndi zwa ndeme u sumbedzisa uri maitele a Mbuedzedzo na Ndiliso o vha a tshi dzulela u sa wana thikhedzo ya tshelede yo teaho tshifhinga tshoṱhe .
Mishumo ya mihasho i ḓo kalwa nga mvelele , dzo bveledziswa nga sisteme ya vhusedzi na tsedzuluso ya kushumele .
U vhonala ha muhasho kha mishumo ya tshitshavha yo dzudzanyiwaho nga madzangano ane a vha madzangalelo a fanaho .
Arali tshiṅwe tsha zwigwada tshi tshi kha ḓi vha tsho vhaisala , mafhungo a fanela u fhiriselwa kha Mulangadzulo .
U dovha wa ita mbetshelwa ya vhufaramafhungo na u anḓadza ṱhalutshedzazwidodombedzwa na u ṱoḓa u tinya ndovhololo ya mafhungo a zwa tshikhala .
Khwiniso kha Mulayo wa Dzikhamphani i fanela u katela zwikaṱudzi kha komiti ya odithi zwa uri heḽi ḽiga phanḓa ha u ṱanganedzwa ḽi nga kha ḓi sa rumelwa kha vhulanguli na uri ḽi fanela u ṋetshedzwa phanḓa ha mathomo a tshumelo i si ya odithi iṅwe na iṅwe .
Vha songo ambesa nga maanḓa , kha vha thetshelese na u vhudzisa zwine zwa konadzea , mbudziso dzi re khagala .
3.18 Thaidzo ndi ya uri Vhaloi havha vha livhana na zwithu zwivhili .
Ṱhalutshedzo dza nganetshelo dzine dza dzulela u shumiswa u sumbedza khaṱhulo nga ha u tea ha maḓi u itela u shumiswa ndi ndapfu vhukuma .
Ambedzanani nga maano a netiweke kha mbonakhathi ya vhudavhidzani ha mafhungo vhu langiwaho , thengiso , u thembisa na khohakhombo .
4.2 . Muphuresidennde vha ḓo ita nḓivhadzo ya tshiofisi kha muvhigo nga tshifhinga tsho teaho nga murahu ha musi wo no pfuka kha Komiti ya Minisṱa dza Tshivhalo dza Ndambedzo ya Pfunzo ya Nṱha na Komiti ya Masheleni ya Ofisi ya Muphuresidennde .
O ḓi sokou ita mbadelo dza tshiphuga kha Maanḓalanga o ḓitika nga ḽauri u hanedza ho vha hu songo laedzwa zwavhuḓi , nahone nyito ya vhashumi vha maṅwe mashango zwo vha zwa ndeme kha nyimele iyi .
Ri kha ḓi bva kha khetho dza guṱe dza lushaka dzo vhaho hone nga dzi 7 Shundunthule .
Kha vha vhee thebulu iI re afha fhasi nṱha , kana vha shumise data phurodzhekitha .
4.41 Iyi ṱhoḓisiso a i kwami vhuṱudzeṱudze ho vhonwaho kha mulayo u langulaho dziṅanga dza sialala ; ngauri zwi nnḓa ha tshikoupu .
Fhedzi , nyendedzi a dzi ṋetshedzi vhuḓifari nyangaredzi ha miraḓo na u dzinginya mvelelo ya tshiimiswa ya komiti dza wadi :
Nyambo dzine vhathu vha amba
22 . Vhuthihi ha lushaka na u pfumedzana
DOvha a tshi khou shushedza phele uri i shavhe .
Vhushai kana u sa vha na nḓisedzo ya tshumelo , u shaya ndondolo ya themamveledziso na ndangulo mmbi kha mimasipala minzhi kha shango .
5.4 . Khabinethe na yone i khou dzhenela tshihumbudzo tsha vhutshilo na tshifhinga tsha Vho OR Tambo sa nḓila ya u sumbedza ṱhonifho na u ṱanganedza mushumo we vha ita kha u tshimbidza adzhenda ya u sa khethulula nga muvhala , u sa khethulula nga mbeu , demokirasi na Afrika Tshipembe ḽi bvelaho phanḓa .
Tsha vhuraru , ndingedzo dza dikheidi dza zwenezwino dza u khwiṋisa kuvhusele dzi tea u khwaṱhisiwa , u ṱavhanyedzwa , na u sa shandukisea , nge ra vha na vhuṱanzi uri ri a kandela phanḓa ri tshi khwiṋisa kuvhusele ḽifhasini ḽoṱhe .
I tendela kha sia uri dzi sedze vhashumi vha muvhuso sa vha re na vhuḓifhinduleli ha nḓila ya nḓisedzo ya tshumelo .
( 9 ) Mulayotewa wa vunḓu u nga ṱoḓa uri mukhomishinari wa vunḓu a ḓivhonadze phanḓa ha komiti iṅwe na iṅwe u fhindula mbudziso .
Muvhigo u nga wanala u bva kha webusaithi ya Muhasho wa U Pulana , U vhea Iṱo na U Ela : www.dpme.gov.za
Kha vha lange , u vhea iṱo na sedzulusa mbekanyamaitele ya ofisi ya Vhalangi , maitele na kuitele , u ya nga maitele a khwinesa na mulayo .
Zwitshimbidzi zwihulwane zwa nḓowetshumo iyi zwenezwo zwi khagala uri ndi ṱhuṱhuwedzo dza muvhuso , mitengo ya thumbukwa dza nḓisedzo , mitengo ya fulufulu , maanḓa a nḓowetshumo ya zwa vhuendi a u ḓidzudzanya a kusedzele kwa vharengi .
Ndi fanela u tevhedza maitele a BABS ?
U dzhenisa zwihulwane mafhungo a zwa mbeu kha mbekanyamushumo dza muhasho , thandela , na mbekanyamaitele .
U ḓiitela na u ṱalutshedza zwi tendela vhagudi u sika muzika , mutsukunyeo na ḓirama vhe vhoṱhe na musi vho ṱanganelana .
( a ) tshimbidza u dzhenelela ha nnyi na nnyi kha zwa vhusimamilayo na maṅwe maitele a zwa Vhusimamilayo na komiti dzaho ; na
Ndi tshivhingwi .
Hezwi ndi ngoho nga maanḓa Afrika Tshipembe hune khovhekanyo ya zwiḽiwa a i lingani vhukuma .
Ri themendela nyambedzano ya vha khamphani dzi si nnzhi sa i zwi dzi tshi ḓo tshimbidza khonanyo , zwithu zwe zwa vha zwi tshi khou konḓa u swikelwa nga ḓuvha ḽine ha khou amba ngaḽo .
Zwi nga dzhia vhukati ha ḓuvha ḽithihi na maḓuvha maṋa u ṅwalisa CC .
Muzwimi muvhuya a rea tshikwekwe tsha u fasha ndau mmbi .
Hu na tshumisano na vha Gwama ḽa Lushaka , u ḓivhadzwa ha khwaṱhisedzo dza ndeme kha sisiṱeme dza zwino ndi ḽiga ḽa tshifhinganyana .
Zwenezwoha , milandu ya vhutherorisi i dzhiiwa sa milandu ya vhugevhenga kha mulayo wa vhugevhenga khathihi na kha dziṅwe mbetshelwa dza u engedza kha ndaṱiso dzo vhewaho .
Khoḽomu ya tshanḓa tsha u ḽa i sumbedza phindulo dza SMS dzo ṱumanywa na thaidzo iṅwe na iṅwe .
Vha kwame muhasho wa Vhulimi wa vundu vha humbele u vhonana na Vhulafhazwifuwo wa Muvhuso wa vhupo vhune vha dzula khaho .
Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ( NCOP ) a i ṱoḓi uri phethishini i tikedzwe nga MP .
Mupo u saukanywa nga zwipiḓa , fhedzi vhushaka ho ṱanganelaho nga ngomu ha zwoṱhe hu vhuṱhogwa - nga u ralo vha nga khwaṱhisa zwihulwane vhukoni havho ha u vhona vhushaka vhukati ha zwipiḓa .
Sa Khabinethe ya lushaka ro dzhia tsheo ya uri ri ḓo fanela u alusa ikonomi ya shango , u itela u fhelisa thaidzo dza u shaea ha mishumo , vhushai na u sa lingana kha shango .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri tshivhalo tsha u anganyela tsha vhathu vha Afrika Tshipembe vhane vha ya dziṅangani vha tshi itela mutakalo wavho tshi nṱhesa .
Hune mitshelo ya bva hone
U shela mulenzhe ha heyi mbekanyamushumo kha mveledziso ya vhorakhonṱhiraka kha miṅwaha miṱanu i ḓaho hu ḓo katela zwi tevhelaho : U vhona uri u ḓidzhenisa ha vhafumakadzi kha nḓowetshumo iyi hu khou engedzedzwa .
THASIKI 4 U dzhiela nzhele zwidodombedzwa zwa u pulana
Vho Minista vho kunda kha milandu mivhili vha kundwa kha miṅwe mivhili .
Vha na sisiṱeme ya u kuvhanganya data ?
U bindudza kha vhathu u khwaṱhisedza u ri vhuṱanzi ha u ri mveledziso ya zwikili i thusedza u sikiwa ha mishumo sa izwi lu luvhanḓe lwa ndeme lwa u fhaṱa u bvelela ha vhumatshelo .
Vhuṅwe vhurangeli vhu sedza kha thikhedzo ya masheleni , u engedza u ḓala ha zwikili na nḓivho na u khwinisa tswikelo kha mimaraga .
Zwiko na thikhedzo i no ṱoḓea
Vha fanela u vha vha na nḓivho ya fhasi ya goloi na tswayo dza badani musi vha sa athu u ita ndingo .
Dzina ḽa nyendedzi kha ṱhoḓea dza mulayo u themendela zwithuthubi , tshithu tshine tsha thoma muthuthubo na sisiṱeme dza u thoma dzine dza shumiswa migodini na u dubisela muya kha vhathu na zwone zwo ṋetshedzwa .
Arali mbilo i sa koni u khwaṱhisedzwa u bva kha mafhungo o dzheniswaho masipala u na pfanelo , kha khetho ya u dzhia tsheo yawo u woṱhe , ya u sa avhela dziphoindi .
Iṅwe tswikelelo khulwane ya themo ino ho vha u thomiwa ha yunivesithi mbili ntswa , Sol Plaatje ya ngei Kapa Devhula na Yunivesithi ya Mpumalanga .
Dwadze ḽa HIV / AIDS ḽo sumbedza vhukoni ha Afurika Tshipembe ha u ita khakho khulwane dza zwa poḽitiki na zwa matshilisano - khathihi na vhukoni haḽo ha u dzi lulamisa na u shumisa mbekanyamushumo i konḓaho zwavhuḓi .
U thomiwa na u khwiṋiswa ha zwishumiswa zwa vhuendedzi ha tshaka nnzhi .
Khabinethe i dovha ya pembelela Semenya kha u swikela tshipikwa tshawe tsha u wana ndalukanyo dza yunivesithi musi a tshi fhedza Dipuḽoma ya Saintsi ya Mitambo ngei Yunivesithi ya North-West ngei Potchefstroom .
( d ) Mvelelo , hu tshi tevhedzwa phara ya ( e ) tshi sumba tshivhalo tsha ofisi tsho teaho u avhelwa ḽeneḽo ḽihoro .
Zwenezwino , miḓalo i kha ḓi tou bva u kwama vhunzhi ha mavunḓu nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi hu tshi katelwa vunḓu ḽa KwaZulu-Natal , Gauteng na Eastern Cape .
Ri tea u livhana na ngoho ya uri miṅwaha ya vhutshilo u bva mabeboni yo tsa u bva kha 60 nga 1994 u ya kha 50 ṋamusi .
Livhanyani maipfi a re kha tsha monde na maipfi a re kha tsha uḽa uri a vhumbe mafhungo .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvelelo dza Samithi Zwayo ya Vharangaphanḓa vha Mashango na Mivhuso ya vhu 35 ya Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika ( SADC ) , he Muphuresidennde Vho Zuma vha ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe .
Mbadelo i sa shanduki ya ṅwaha nga ṅwaha kha mutengo wa tshumelo i nga badeliswa kha u hwala mabakete a vhashumisi vha mahayani .
Naho zwo ralo ndi ṱoḓa u ombedzela uri u ḓivhadzwa ha dwadze a zwi ambi uri vhulwadze vhu khombo .
Hone ha , Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe zwa zwino i khou ṱanganedza khumbelo dza u tendelwa u vhofhololwa uri muthu a tshimbidze FPE .
U rera nga thebuḽu ya zwi re ngomu .
U fhindula mbudziso dzino kwama tshatidungo .
Muvhuso u ḓo shumana na thendelano dze dza swikelelwa khadzo nga mabindu na vhashumi , hu tshi katelwa na u dzhiela nṱha muholo wa fhasisa wa lushaka .
Nḓivho ya Tshumelo ya Tshitshavha na kuitele kwa zwa Muhasho na themendelo .
Dadamalani kha zwidulo , ṱafula na mabogisi , ni swende fhasi hazwo na u fhufha ni tshi tsa khazwo .
Miraḓo i ṱhompheaho ya Khoro ya Lushaka ya Mavundu ,
Nḓila ya baisigira i ḓo thusa na kha vhuḓimvumvusi ha zwitshavha zwapo na vhaendelashango .
Thimu i ḓo langa masia a fanaho na :
Hupfi vho no pfulutshela Ṱhohoyanḓou zwino .
- Muḓagasi u linganaho 1 400 MW une zwa zwino wa vha kati na u waniwa nga mimasipala yo fhambanaho .
Tshaka dza zwimela zwine zwa bviswa kha vhuṅwe vhupo dzo iledzwa nga nnḓani ha musi hu na thendelo ya maanḓalanga :
Masipala uḓo , nga kha vhukoni hawo ha masheleni na ndaulo , tshimbidza nḓila dza u ṱanganyisa mugaganyagwama wawo une wa ḓo katela :
Huṅwe u dzhielwa nzhele ha ndeme ho vha u vhona uri ndangulo yo linganaho , vhulanguli na vhashumi vha khemisini vha a ṋetshedzwa u itela uri vhashumi vha ngalafho vha nga shumisa tshifhinga tshavho tshi re hone nga nḓila yavhuḓisa u itela mushumo wa ngalafho .
Tshandulazwivhumbeo dzi rumela miungo i tshi tsela luvhanḓeni lwa lwanzhe , zwino zwithu zwi re fhasi zwi vhuisa furakhisheni ya fulufulu ḽa muungo ḽine ḽa ṱanganedzwa nga zwirathisi zwa haiḓirofounu ine ya khou kokodziwa nga gungwa .
Ndingo ya netiweke ya dzibada i sumbedza u salela murahu hu hulwane u ya nga ndondolo na ṱhoḓea dza u khura dzibada .
U bva nga sentshari ya vhu 19 , Afurika Tshipembe ḽo shumisa ndaka yaḽo ya minerala ḽi tshi khou dzhiela nṱha kana ḽi sa khou dzhiela nṱha vhupo .
Vhathu vhoṱhe vha re na dzangalelo na vhane vha kwamiwa , nga muthihi nga muthihi na/ kana vha madzangano vha rambiwa u shela mulenzhe kha vhupfiwa nga vhathu nga ha u sedzuluswa hafhu ha khethekanyo 25 ya Ndayotewa u thusa CRC .
Minista vha tea u ṋea ḽaisentsi ya mushumo ufhio na ufhio we wa tendelwa fhasi ha pfanelo ya mbuelo .
U lavhelesa , u ṱhaṱhuvha na u ṱola ndi sisiṱeme ya u ṱhaṱhuvha mvelaphanḓa kana iṅwe nḓila ya nyolo na u shumiswa ha pulane ya ndaulo ya malaṱwa .
Pfanelo dza vhathu ndi zwithu zwine zwa dzhielwa nṱha musi zwi tshi kwama vhudzheneleli ha nnyi na nnyi .
Nahone ndi muthu muthihi fhedzi o dzhiaho ndaela naho ho vha hu na vhathu vhararu vho imaho afho vhe vha vha vha tshi nga vha vho pfa ndaela nga tshifhinga itshi ?
Hune holo i shumiswaho u ita mishumo minzhi ya thusa zwikolo zwinzhi , kiḽiniki i nga vha thusa u vha nga ngomu kana tsini na holo yeneyo .
9 . Khabinethe yo tendela u thomiwa na u shumiswa ha Muhanga wa Tshikimu tsha Tshumelo ya Tshitshavha ya u Thola Matshudeni vho Ṱhaphudzaho Pfunzo .
U sedza sia lithihi ndi u angaredza vhathu kana mitambo .
Ndi zwa ndeme nahone ndi khombekhombe uri hu khwaṱhisedzwe uri hu na vhugudisi ho teaho kha ḽeveḽe dzoṱhe , arali hu khou tea u shumiswa mbekanyamaitele wa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Vha shisha biko , vha lila nahone vha guda u ṱanganedza zwipiḓa zwa kuitele ku sa fheli na tshanduko dza zwa khoriogirafi zwine kanzhisa zwa vha tshipiḓa tsha vhubveledzi .
Vhegeni dzi ḓaho , ri ḓo ḓivhadza zwiṅwe zwipiḓa zwa ndeme zwa mbekanyamushumo ya muvhuso ya ṅwaha .
Tshiimo tsha u shaea ha mishumo nyengedzedzwa tshi dzhiela nzhele muṅwe na muṅwe a re hone kha mushumo naho vha sa khou ṱoḓa mushumo .
Ṱhoḓea yo thomiwa nahone i ḓo ḓisa vhukoni vhu re hone .
Arali vha :
Mafhungo a tea u sedzuluswa nga mulanguli wa thandela ya yunivesithi .
Nga kha miṅwaha ya tsini naya 15 ya mbofholowo , zwe zwa vha zwa vhuṱhogwa zwa mbekanyamaitele dza muvhuso kha u thusa Afrika Tshipembe uri ḽi bvele phanḓa kha lushaka lwo ḓisendekaho nga ndinganyiso , u sa khethulula nga muvhala , u sa khethulula nga mbeu ?
Wo ṱukufhalesa lune u nga si thuse muthu , kubevha !
Naho zwo ralo , nga u angaredza ndi nga ri sisiṱeme yashu i khou shuma .
Kha u galatsha hohu ha zwino hu tea u itwa nungo dza u phaḓaladza Thendelano ya Mikhwa Yavhuḓi .
Ri khou sedzana na muhanga wa mbekanyamaitele ya 50 / 50 , u sumbedzisaho makumedzwa a pfanelo dza vhushaka ha vhathu vha dzulaho na vha shumaho mabulasini .
Vhalani ndaela ni kone u ṱalutshedza khonani yaṋu uri ni tea u ita mini kha u khavhisa tshikukwana itshi .
Ngeno hu uri mashango ane a vha miraḓo o kolodesa u itela u londola mbuelo na vhubindudzi , u wa ha mbuelo dzao dza zwivhambadzwaseli ho nyadza ndingedzo dzao dza u fhungudza zwikolodo zwao .
5.3 . Khabinethe i ṱoḓa uri ṱhoḓisiso dzi itwe nga u ṱavhanyedza na u thoma u shumisa maga a tsireledzo a konḓaho u khwaṱhisedza tsireledzo ya vhaṱaleli na vhaofisiri .
U sedzwa huhulwane hu kha u topola mitevhe wa ḓivhazwakale u itela uri hu dubekanyiwe ( na u lingulula ) zwiwo na vhathu vha re kha mitevhe iyo .
Ri nga vha ri tshi bva fhethu ho fhambanaho , fhedzi mvelaphanḓa ya iḽo ḓuvha yo bvela phanḓa na uri ṱuṱuwedza kha ndaela ya u kombetshedza vhuthihi na muhumbulo wa vhuyo ha vhoṱhe vhu fanaho .
Mulilo wo ḓo dzimiwa , ngeno hu uri mufariwa u ḓo bviswa afho seleni a iswa sibadela .
Mutholi ha nga vhi na vhuḓifhinduleli ha mbadelo dziṅwe na dziṅwe dzi no elana na u bviswa ha vhashumi kana mvelele kha u shumiwa ha mushumo .
Tsumbamaitele dzi bvaho kha vha Komiti ya Ndangulo ya Mihwalo yo Kalulaho ya Lushaka dzine dza amba nga ha mbekanyamaitele dzi fanaho dzi tea u shumiswa kha mavunḓu oṱhe .
U ṱolwa ha u tevhedza ho fhelelaho na mbekanyamaitele na matshimbidzele a mbuedzedzo tshitshavhani a ho ngo kona u swikelwa nga mulandu wa maga o khwaṱhaho na zwikundisi zwa vhukoni .
Vha ḓa vha ḽiwa !
Phanḓa ha musi hu tshi avhelwa thengisophikhisano , phaḽamennde i tea u vha na ṱhanziela ya tsumbamuthelo , ye ya ṋetshedzwa nga mudzheneli wa thengisophikhisano .
Nyimele dza mupo dzi nga ita mushumo wa vhuṱhogwa kha u wana uri ndi thekhinoḽodzhi dza vhuinzhiniara dzi fanela u shumiswa .
Zwa u lwa na vhutshinyi a ri khou zwi sedzela fhasi na luthihi nahone ndi zwa ndemesa .
Tsedzuluso dza nga ngomu dzi ḓo itwa , ngeno hu uri mvelelo dzi ḓo ambwa na Vhuingameli .
Kha vha vhone zwauri thandela dzine vha tea u ita dzo ṱumana na IDP .
Phambano hedzi a dzi vhangiwi fhedzi nga mbonalo ya tshivhumbeo tsha muthu tshe a begwa natsho , nahone ndangulo ya phambano ya vhathu yo bvelelaho i ṱoḓa vhusedzi ho ḓitikaho nga u vha hone ha pfanelo dza vhuthu .
Musi pfufho yo no lugela u ṋekedzwa , Crime Stop i do vha kwama uri hu dzudzanywe mbadelo .
Kha ri zwinge dzi khwaṱhe ri shume zwi ngomu nahone ri tshi khou pfesesa uri mushumo wa u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽine roṱhe ra ḽi ṱoḓa ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe .
Vha nga ṱalutshedza hani vhuṱoli ha mugaganyagwama wa ṅwaha wa muvhalelano vhu itwaho nga Vhufaragwama ?
U engedzea kha u tshimbidzwa ha mafhungo
3.2 Mishumo yo fhambanaho yo itwa zwenezwino nga madzhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo u mona na shango zwe zwa sia tshivhalo tsha vhahumbulelwa vha tshi khou fariwa na u waniwa ha zwidzidzivhadzi zwi siho mulayoni .
CBP i ṱuṱuwedza zwiṅwe zwiteṅwa zwa mbekanyamaitele ya muvhuso zwi ngaho Letsema na Vuk'uzenele , u kuvhanganya tshitshavha na vhadzulapo u langula vhupo havho nga u shuma nga u tou funa .
u vhona uri mushumo une wa khou itiwa na zwishumiswa zwine zwa khou shumiswa , zwi nga fhasi ha ndango nga u angaredza ya mushumi o gudisiwaho u pfesesa khombo ndivhanyoni na mushumo
Vhaṅwe vha ri kha tou rwiwa ngeno vhaṅwe vha tshi ri a tou badeliswa ndifhiso .
A si hone he ha vha hu na kholomo naa ?
Zwibadela zwa mihumbulo zwa phuraivethe na dzikiḽiniki zwi shumela vhalwadze vhane vha ṱoḓa u valelwa sibadela nga vhulwadze ha muhumbulo vhune a vhu ngo tou goḓombela , nahone zwibadela zwa nnyi na nnyi zwi na mimbete ya vhalwadze vha mihumbulo .
Muthu ndi khwine a tshi dzhiwa sa ḽiambele ḽa matshilisano a vhushaka vhudzulaho vhu tshi shanduka .
Shango ḽashu ḽi ṱoḓa vhathu vhaswa u shela mulenzhe kha mveledziso yashu .
1.5 . Khabinethe yo tendela Mvetomveto ya Tshiṱirathedzhi tsha Vhuendi vhu sa ḓitiki nga zwibveledzwa u anḓadzwa hu tshi itelwa mahumbulwa a nnyi na nnyi .
Pfanelo ya khumbelo ya khaṱhululo ya nga ngomu kha mulangi
Muvhuso u ḓo ṱoḓa u ranga phanḓa , u tikedza na u tshimbidza diso iḽi nga kha mbetshelwa ya zwiṱuṱuwedzi zwa vhubindudzi , thuso ya mbambadzo , u swikelela masheleni na vhubindudzi ha muvhuso , nga maanḓa kha themamveledziso ya ikonomi ya matshilisano .
Vha ḓo wana ngeletshedzo na maga ane vha tea u a dzhia u khwinisa mutakalo wavho .
Therisano dza tshumisano zwi tshi elana na data dzo ṱuṱuwedzwa .
Ndi mafhungo mahulwane uri hu tshi ingwa kha vhatshimbidzi vha wadi , hu tea u vha na vhatshimbidzi vha ha masipala vhe vha waniwa kha sekhitha dza mifuda yo fhambanaho henefho ha masipala .
Kha vha dzudzanye na Dokotela wa Zwifuwo wa Muvhuso wa Vunḓu uri a ingamele tshiimiswa .
Buthano ḽa u Fhelisa maitele oṱhe a Khethululo ya Vhafumakadzi
Mbuelo dzo phuroreithiwa u bva ḓuvha ḽa u dzhoina
Ndeme ya u vhea zwipikwa kha tshifhinga tsho tiwaho yo sumbedziswa nga vhunzhi ha vhashelamulenzhe .
Vhushaka hovhu ho raloho vhune ha vha ha u tou thoma vhu ḓo katela u shandukisa zwipikwa na fulufulu ḽine ḽa shumiswa kha zwiṅwe zwa zwiṱitshi zwi shumisaho malasha zwine zwa khou swika magumoni a vhutshilo hazwo , khathihi na u sika mishumo miswa hu tshi itelwa vhashumi na zwitshavha zwine zwa vha zwone zwo kwameaho vhukuma nga tshanduko iyi .
Khabinethe yo tendela hafhu u rumela Koporasi ya Fulufulu ya Nyukuḽia ya Afrika Tshipembe sa Muṋe Mushumisi na Murengi wa Mutevheṱhanḓu wa Zwivhaswa zwa Nyukuḽia na Multi-Purpose Reactor .
Mbuelo yo wanala u bva kha mithelo ya vhubveledzi ha ole ha Israel .
Mitambo u na khonani sa u fhufha nga nṱha ha muṱana wa khonani wo tou pandaladza milenzhe
Mushumi a nga humbela mutholi uri a mu vhudze mafhungo nga ha -
( 6 ) Mulayosiṅwa wa lushaka u nga dzhiela nṱha nzudzanyo dza tsireledzo dza dzangano dzi re kha thendelanoguṱe .
Senthara ya u Valela vho Lindelaho tsengo nga u ralo zwi fanela u tendela mipimo miṱuku ya pfanelo dza muthu nga eṱhe , musi hu tshi khou khwaṱhisedzwa dzhele yo tsireledzeaho na vhutsireledzi .
Vhathu vhashu vho kuvhatedza mvusuludzo ine shango ḽashu ḽa khou ṱangana nayo nahone vha na fulufhelo ḽihulwane nga ha vhumatshelo ha khwine .
Musi komiti yo no ṱangana na u khetha muṅwaleli , uyu muthu u ḓo thusa mukhantseḽara u langula mushumo wa ' u tshimbidza ' .
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Vhulwadze ha swigiri ndi u ita uri hu vhe na tshumisano vhukati havho , dokotela ḽa muṱa wavho na vhaṅwe vhaṋetshedzatshumelo vha ndondolo ya mutakalo vha ndondolo yo khetheaho ya vhulwadze ha swigiri .
U sukumedza baḽoni - u sukumedza baḽoni hu tshi ṱoḓiwa u kora kha mapala .
20 . Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe u saina Thendelano ya u thoma , fhasi ha mulayo wa dzitshakatshaka , dzangano ḽa mivhuso yo ṱanganelanaho ḽine ḽa vhidzwa Square Kilometre Array ( SKA ) Observatory , ḽine ḽa ḓo vha na vhuḓifhinduleli kha maga a u fhaṱa na u shuma ha thandela ya theḽesikoupu ya radio ya SKA ya ḽifhasi , ine ya ḓo vheiwa Afrika Tshipembe na Australia .
Gwama ḽa Lushaka ḽo maanḓafhadzwa u bveledza muhangarambo nga u angaredza wa ikonomi khulwane na wa masheleni , u tshimbidza vhushaka ha zwa masheleni kha ṱhanganelo ya mivhuso na maitele a ndugiselo ya mugaganyagwama , u langa u thomiwa ha mugaganyagwama na u ṱuṱuwedza u kombetshedzwa ha mbuelo , u langa khwalo na ndaka dza muvhuso .
Muvhuso wa lushaka , wa vunḓu na wapo
Khuvhanganyo ya vhutsila ya Muhasho wa Vhutsila na Mvelele yo vhuedzedzwa vhuimoni hayo na uri mishumo yo ṱanwa kha tshifhaṱo tshine Muhasho wa vha khatsho .
Zwigwada zwa Tsedzuluso na zwa Ṱhoḓisiso .
Mutholi u na pfanelo , ya u vhea zwitandadi zwi pfalaho zwi elanaho na vhushaka na vhaṅwe havhuḓi ha mushumoni .
Nga nnḓa ha u lenga kha u pfuluswa ha tshumelo nga muṋe wa tshumelo , thandela yo vha i si na dziṅwe khaedu dza ndeme .
7.2 Mulanguli a sa Shumiho hone kha Dzangano ḽa Afrika Tshipembe ḽa Ndindakhombo ya Tshutshedzo ya Tshipentshele ya Mabindu a Muvhuso ( SOC ) Limited :
U khwaṱhisedza uri vhorathandela vha teaho kha zwitakalelwaho zwo vhilwaho u ya nga mbetshelwa dza data ya thandela na u hana mbilo dzoṱhe dzi zwitakalelwaho hune vhorathandela a vho teaho kha zwitakalelwaho zwo raliho .
Hu na u elana vhukati ha Milayo ya Vhupulani na Ndangulo ya Kushumele kwa Masipala na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala .
Ri tama u kovhelana navho pulane yashu ya mbuno dza ṱahe dza u engedza nyaluso na u sika mishumo .
Ḽikumedzwa ḽo teaho ḽi re mulayoni ḽi khou dzudzanywa uri ḽi ḓo kona u ṱanganedzwa .
Nga tshino tshifhinga , Muhasho , u tshi shumisa phaneḽe ya vhaeletshedzi vha re kulenyana , wo isa phanḓa na u alusa sekhithara heyi i re na ndeme nga wa vha na ndumbo kha masia mahulwane a sekhithara iyi , hu tshi katelwa na u ṅwalwa ha zwikiriputi , vhugudisi na vhubveledzi .
( 7 ) Mulayotibe u khwinisaho Mulayotewa u nga si itelwe vouthu kha Buthano ḽa Lushaka maḓuvha a 30 a-
Thebulu ya 5 : Khethekanyo ya vhashumi u ya nga fhethu
Muṅwalisi u wana vhupfiwa ha tshitshavha nga tshifhinga tsho tendelwaho tsha u ṱahisa vhupfiwa .
Ndi zwa ndeme uri komiti dza wadi dzi ṱangane na CDWs na u shuma na maga a vhuedzaho vhoṱhe a kushumele na sisiṱeme dza kushumele .
Ḽa Botswana na ḽone , musi ri tshi to vhambedza , ḽi na tshivhalo tshavhuḓi tsha vhathu vha litshaho tshikolo vha tshi kona u vhala na u ṅwala , vhane vha nga gudiswa zwikili zwi ṱoḓeaho .
( a ) dzhiela nṱha madzangano a lushaka na a vunḓu o imelaho vhomasipala ; na
Komiti ṱhukhu i ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha zwine zwa sa ḓo tshimbidzwa nga nḓila yone , nzudzanyo na tsumbanḓila ya zwi itwaho kha sekithara ya fulufulu .
Vhathu avha vha 30 000 vha ḓo sedzwa lwa tshifhinga tshilapfu u itela uri ri kone u pfesesa zwithu zwi fanaho na vhugaraba , tshanduko dza mishumoni , u ya nṱha siani ḽa masheleni kha thanga dza miṅwaha yo fhambannaaho na zwidodombedzwa zwa u fhaṱwa na u pwashea ha miṱa .
Hu tea u vhana mulisa , phele , nngu na vhathu vha si gathi vha tshitshavha .
Arali dokotela o randela mushonga une vha tea u u shumisa kha nyimele iṅwe na iṅwe yo ṱalutshedzaho afho nṱha , vha tea u ita khumbelo ya u ṅwaliswa kha Mbekanyamushumo ya Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ya GEMS .
Muhasho wa Tshumelo dza Muvhuso wa Tshumisano na zwa Sialala wo fhindula kha ṱhoḓea ya mimasipala na Miraḓo ya Komiti dza wadi uri uyu modulu u vhe hone nga nyambo dzoṱhe dza Afrika Tshipembe .
Ni takalela u ita mini ?
4.3.1 Komiti ya wadi ndi mini ?
Mbekanyamushumo iyi ndi tshipiḓa tsha Maano a Vhuendi ha Tshitshavha o ṱanḓavhuwaho , ane ndivho yao ha vha u ṋetshedza tsireledzo yo ṱanganelaho na sisiṱeme yo fanelaho ya vhuendi Afrika Tshipembe .
Sa tshipiḓa tsha Sisiṱeme ya Ndangulo ya Vhutsireledzi na Mutakalo Mushumoni , masipala u khou sedza kha zwi tevhelaho :
U fhungudza vhushayamushumo ndi ḽone ḽiga ḽa ndeme ḽa u fhelisa vhushai .
Tshumelo dza ṱhoḓisiso na
Tsumbadwadze dzi katela u humba muya maḓini , mutsiko kha muvhala na nyengedzedzo kha maitele a u gada .
2.2 . Sekhithara dza ndeme dzo katelwaho kha muvhigo ndi dza vhagudisi , mutakalo , sekhithara ya vhutsireledzi na ya zwiimiswa zwa muvhuso ( Sheduḽu ya 3A na ya 3B ya PFMA ya 1999 ) .
Muthetshelesi - u tshimbidza hu ṱoḓa zwikili zwa u thetshelesa , vha sedze Ndima ya 2 u itela mafhungo kha zwikili zwa u thetshelesa .
Hune bidi dza humbelwa nga tshivhumbeo tsha eḽekhiṱhironiki , bidi idzo dzi tea u ḓadziswa nga khophi dzo dzheniswaho kha fulobo yo valiwaho .
I tenda uri pulane dzashu dza vhukati ha-ṅwaha dzi vhe kha mutevhe wa bono ḽa tshifhinga-tshilapfu na maitele .
Vha vhana vhukonani hu ṱhonifheaho na dzikhonani na vhagudisi vha fhulufheleaho .
Ndi mbekanyamushumo ya UN i ḓisaho vhukoni fhethu huthihi u bva kha mazhendedzi maṱanu a UN ane a vha ; Mbekanyamushumo ya Mupo wa UN ; Dzangano ḽa Mishumo ya Dzitshakatshaka ; Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya UN ; Dzangano ḽa Mveledziso ya Nḓowetshumo ya UN na Tshiimmiswa tsha UN tsha Vhupfumbudzi na Tsedzuluso
Hu na ṱhoḓea khulwane ya mushumo wa u vhuedzedza u dzikisa vhupo u tendela u shela mulenzhe kha ikonomi na ndondolo ya maḓi .
Tshiṱirathedzhi ndi kuitele , kana nḓila , ine ngayo zwipikwa zwa ḓo swikelelwa .
Nḓowetshumo ya vhuvhaḓi i nga shumiswa sa muthomi wa tshanduko ya mveledziso ya ikonomi ya mahayani na uri i nga kona u sika zwikhala zwa u shela mulenzhe ho engedzwaho kha ikonomi , nga maanḓa nga vhafumakadzi na vhathu vhaswa .
Hu na ṱhoḓea hafhu ya u dzudzanya vhalimi kha mafhungo a sa elani na mveledziso ya mabindu maṱuku .
Tshifhinga tshinzhi tshe ra ṱola zwifhaṱo ro wana zwiito zwa tshiṱuhu .
Ambani na khonani yaṋu nga zwiṅwe zwa zwithu zwine na ita musi ni tshi khou tamba na vhaṅwe vhana .
Tshishumiswa tsha IDP tsha 5 : U asesa vhuphara ha kufhindulele kwa vhathu kha mafhungo a ndeme a IDP kha mvelelo dza ndeme dza CBP hu tea u shumiswa nga hei nḓila : dza u wana vhuṱanzi na u dubekanya u ya nga ndeme ( Tshiwo tsha 16 )
Vhuḓifhinduleli ha ndangulo ho ṋetshedzwa vhashumi vha ḽeveḽe dzoṱhe .
Vhulangi ha khombo vhu a ṱanḓavhudzwa na khombo fhethu hashu dzi a topolwa dzi elanaho na pulane ya nyito yo oliwaho .
Vhege i ḓo vha i tshi khou sumbedzisa mafhungo a muvhuso , tshumelo na zwikhala zwine zwa vha hone kha Senthara dza Tshumelo dza Thusong u ya kha shango ḽothe .
Sabusidi idzi dzi nga kha ḓi waniwa na nga vhavhuelwa vhane vha si pfi tshikolokolo vha tea u vha vhe na ṱhanziela ya vhuṋe ha mavu .
Izwi zwi ḓo fhambana zwi tshi langwa nga tshibveledzwa .
U bula vhuḓipfi na mihumbulo yawe malugana na zwe zwa ṅwalwa a bula uri ndi ngani a tshi ralo , tsumbo , heyi bugu i khou bora ngauri a i na zwifanyiso na maipfi manzhi malapfu .
U fhindula mbudziso nngede dzi no kwama lunganovhubvo .
Mugudiswa muṅwe na muṅwe u ḓo vhuelwa nga u khwinisa vhukoni ha vhuṋe , nḓivho na zwikili u itela u konisa u fhedza mishumo i ne ya ṱoḓwa kha thendelano dzavho dza mushumo na nga mulayo , u elanaho na zwithu zwo fhambanaho .
Ndi vhaṅwe vhathu vhafhio vha re na bvumo vhane na vha ḓivha ?
Zwino sumbedzani kiḽasi yaṋu uri luimbo lwaṋu lu imbiswa hani zwenezwi ni tshi khou tshina .
I ḓo dovha hafhu u ṱuṱuwedza Khamphani X na Khamphani Z u itela u thoma hafhu mishumo ya BEE u itela u vhona uri hu ḓo vha na mbambe nnzhi kha thendara tshifhinga tshi ḓaho .
Nzudzanyo ya kufhaṱele ku no ḓisa u shela mulenzhe kha zwa ikonomi dzapo i ṱuṱuwedzwa nga nzulele dzo serekanaho dza matshilisano na dza ikonomi , masheleni , tsireledzeo na dza mveledziso .
Muvhigo wa Muṱola Muvhalelano u a bviswa kha muṱangano wa khoro hune ha tendelwa nnyi na nnyi na Komiti ya Wadi
Lunyadzo lu nga imiswa fhedzi nga u shandukisa nḓila ine vhathu vha tshila matshilo avho .
U shela mulenzhe kha u ṋea mafhungo a u ṅwala kha ḽiṅwalo ḽa kiḽasini ( sa , vhagudi vha amba maipfi mugudisi a tshi khou ṅwala .
U ṱalutshedzela zwifanyiso uri a kone u fhaṱa tshiṱori nga ene muṋe , zwine zwa vha u vhala .
1.1 . Khabinethe i ṱanganedza zwo swikelelwaho zwe zwa bulwa nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma nga tshifhinga tsha musi vho dalela ngei Port of Port Elizabeth kha ḽa Kapa Vhubvaḓuvha , u ya u ṱola mvelaphanḓa yo itwaho kha u thomiwa ha Operation Phakisa : vhurangeli ha Ikonomi ya Maḓanzhe .
Nḓila ya Tshipembe ngei Cape Town na ya Mabopane fhaḽa Pretoria dzo vulwa hafhu nahone dzi ḓo tevhelwa nga dziṅwe dzo salaho kha ṅwaha u ḓaho .
( i ) ha phiriso ; ( ii ) mbuno ya uri ndi ngani khumbelo yo fhiriswa ; na ( iii ) tshifhinga tshine khumbelo ya ḓo dzhia u i shuma .
Naho vundu ḽashu ḽo dzula ḽi mambule a kungaho vhuendelamashango hapo , ri nga ri kone u awela kha u bvelela hashu .
( b ) Kha idzo nyimele Muthusa-Muofisi wa Mafhungo ( kana murumelwa ) u ḓo tea u fhirisela khumbelo kha tshiṅwe tshiimiswa tsha tshitshavha nga u ṱavhanya u ya nga hune zwa konadzea ngaho , fhedzi hu si nga murahu ha maḓuvha a fumiiṋa ( 14 ) musi ho ṱanganedzwa khumbelo .
U ḓadzisa zwenezwo , ṱhoḓisiso yo dovha ya sumbedza uri vhana vha dzhiela nṱha phambano dza murafho na mbonalo ya luvhengela mbiluni hu nga bvelela vha tshee vhaṱuku .
Dzilafho ḽawe ḽi ḓo mbo ḓi swika hune ḽa badelelwa zwiṱuku kana nga nḓila yo fhelelaho nga muvhuso wonoyo wa vunḓu kana maanḓalanga a zwa mutakalo a ndangulo yeneyo .
Vhareili vha fanela u dzula vho vula maṱo , vha tevhele milayo ya badani , vha sa nwe vha khou reila , vha tevhele luvhilo lwo tendelwaho na u vhona uri zwiendedzi zwavho zwi nḓilani lwa mulayo .
Afrika Tshipembe ndi shango ḽa dimokirasi nahone vhaiti vha dzikhakhathi , nga nḓila ifhio na ifhio , vha tea u livhana na masiandaitwa a zwiito zwavho nga u livhana na tshanḓa tsho khwaṱhaho tsha mulayo .
" Kha nyimelel iyi , khosi yavhuḓi a i vhonali nga u tshuwisesa vhalanda , fhedzi nga vhukoni hune ya hu sumbedza kha u lamukanya ( u vha khagala ) tshitshavha tshi re nga fhasi hawe , zwi katelaho u shumisa milayo yo teaho kha shango na u tshimbidza milandu nga nḓila yo teaho " .
Thundu dza lwanzheni dzi dzhia tshifhinga tshilapfu u swika fhethu ho teaho fhedzi mbadelo dzi fhasi vhukuma .
Vhashelamulenzhe vha khethekanywa nga zwigwada zwivhili vha dzhiela nṱha Sinerio i tevhelaho na mbudziso dzo avhelaho .
Ndingo dzi ṱoḓwaho kha vhomakone tenda vha vha vho rumelwa nga GP nahone vho thoma vha wana thendelo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mbadelo ya u ḓi ṅwalisa : R240
Nga u ṅwala fhasi zwipikwa zwi thusa u sedza kha zwine zwa fanela u swikelelwa kana u khwaṱhisedzwa .
I , kana muṅwe wa muthu a re na vhuṱumani na mubidi , o tholwaho nga ṱhoho ya tshikolo ?
Milayo ya NCOP a i khethululi vhukati ha phethishini yo khetheaho na phethishini-guṱe .
Muvhuso u tshe wo ḓi kumedzela kha u sika mupo wo teaho kha nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo .
Tshipikwa tsha ino mbekanyamaitele ndi u ṋetshedza vhanna na vhafumakadzi vhaswa vhugudisi kha zwikili zwa tekiniki na zwa mabindu .
U fhaṱa maipfi hu tshi shumiswa mibvumo ya foniki yo gudwaho .
4 . Khabinethe yo dovha hafhu ya tendelana na zwa u tholwa ha vhathu vha tevhelaho uri vha ḓadze zwikhala zwine zwa vha hone kha Bodo ya Vhalangi vha Tshikwama tsha Vhukati tsha zwa Fulufulu :
Musi zwiṅwe zwitshavha zwo ṱanganedza thuso ya u bviswa , na ya matshilisano , na thulo ya matheriaḽa , vhunzhi havho a vho ngo ṱanganedza thuso .
Themendelo idzi dzo ḓowelea kha maano a u vhuelwa-u xelelwa kana u kovha ane khadzhi a shumiswa nga tshifhinga itshi tsha polotiki ya dzitshaka .
Vha fhe mafhungo nga vhuḓalo fhedzi vha songo katela na zwo bvaho .
Nda ya ha dokotela .
Sa tsumbo , arali mvelelo dza ngudo tshikoloni dzi fhasi ha dzo lavhelelwaho , tshitshavha tshi nga thusa u lulamisa nyimele nga u khwaṱhisedza vhulangi ha zwikolo , u khwaṱhisedza uri vhagudi na vhagudisi vha swika tshikoloni nga tshifhinga , na uri zwivhumbeo zwa u tikedza u bva kha vhaofisiri vha muvhuso zwi a shuma zwavhuḓi .
Vhalavhelesi vha sedza vhaedziswa musi vha tshi tenda uri vha a kona u guda kana u shuma u ya nga vhuḓifari ho edzwaho .
Maga a u dzhenelela kha mugaganyagwama o livhiswaho kha u ṱuma zwithu zwa ndeme zwa tshitshavha na mbekanyamushumo dza vhubindudzi ha khephithala
5 . Adzhenda ya khoro i a ambedzaniwa nga hayo kha nyambedzano dza mahoro a polotiki a ngaho maimo kha adzhenda ya phanḓa ha muṱangano .
Ngauralo , mutengo wa thengiso kha iyi mimaraga u tea u vha wo lingana u badela mbadelo dza u endedza .
" Mahumbulwa na tsheo dzo dzhiiwaho u bva kha ṱhoḓisiso o vha a uri ho vha na u lenga kha sia ḽa muvhuso malugana na u khwinisa vhukoni ha Eskom ha u bveledza muḓagasi na uri wo humbela pfarelo kha tshitshavha malugana na u khakhisea kana thaidzo dzo vhangiwaho nga " load shedding , " vho ralo Vho Mushwana .
Muvhuso u ḓo vusuludza zwishumiswa zwa sabusidi ya dzinnḓu hu u ṱuṱuwedza uri hu vhe na madzulo a vhathu o teaho .
Mutevhe u sumbedza uri zwi konḓa hani u angaredza .
Muhasho wa Zwa Mutakalo . ngauralo , u ḓo tikedza wo khwaṱhisa masia a rathi mahulwane a no kwama ndivho dza tshiṱirathedzhi idzi u itela u pfesesa uri zwithusedzi zwi shuma hani kha mutakalo .
Mulayo wa Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ;
Muvhigo wo fhelelaho u ḓo vheiwa kha webusaithi ya Muhasho wa Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele ( www.dpme.gov.za ) .
Tshivhalo tsha vhuimo na vhukoni vhu ṱoḓeaho kha vhuimo ho khetheaho ho vha ho hu si na muthu nga kha u notha tshi na masiandaitwa kha u swikelela thagetha iyi .
U khwinisa na u dzudza tshifhingani marangaphanḓa na tshilinganyo tsha ndivhiso .
Hezwi zwi vha zwo tea vhukuma musi hu tshi ṱoḓa u dzhiiwa sisiṱeme ya u sa rembulusa mavu .
Kha vha ḓadzise nga mafhungo a nga ha nzudzanyoi dza ḽodzhisiṱiki na phurosese ya muṱangano .
Sekhithara dza thundu dzashu dzi vhambadzeaho , zwa zwino , dzo tea u ṱaṱisana na zwiṱunḓwa zwa mashangoḓavha , mimaraga miswa ya seli ha malwanzhe , na ṱhoḓea ya u ṱavhanya u ṱaṱisanaho na u bveledza nga huhulu .
Nga kuhumbulele hoku , a hu na shango kana vhathu vhane vha nga amba uri a vha ḓitiki nga vhaṅwe zwi si na ndavha uri vho pfumisa hani kana maanḓa ane vha nga vha nao .
Tsinyuwo ndi vhuḓipfi ha muthu vhune ha bvelela kanzhi musi muthu a tshi pfa a khou tshuwiswa kana u ṱhaselwa .
Ndambedzo dza thandela dza madzulo a vhathu .
( a ) Mutevhe wa rekhodo afho ṋtha .
Phambuwi dzo angaredzwaho ho sedzwa tsireledzo ya nyengedzedzo ya khanḓiso .
Ho sedzwa thendelo phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Misipha i ita uri mudzinginyo wa ngomu uyo na nga muvhili u a itea .
Khabinethe i khou dovha hafhu ya tamela Maafrika Tshipembe vhoṱhe holodei yavhuḓi nahone yo tsireledzeaho ya maḓuvha a Mvuwo khathihi na Phaseka i ṱhonifheaho nahone khethwa kha vha zwitshavha zwa vhurereli .
2.4 . Khabinethe yo toolelelwa nga ha mawanwa nga ha Muvhigo wa Zwisumbi zwa Vhutumbuli na Thekinoḽodzhi na Saintsi ya Afrika Tshipembe wa Khoro ya Vhueletshedzi ya Lushaka nga ha Vhutumbuli .
Zwiṅwe zwipuka zwi ḓitsireledza nga u shandula mivhala yazwo zwa fana na fhethu hune zwa vha hone .
U tevhedzela milayo yapo khathihi na miṅwe milayo ya masipala .
U shuma ha nḓila ya u ita zwithu iyi ho ḓitika nga u wana phindulo tshifhinga tshoṱhe .
Arali asima yavho ya sa langwa zwavhuḓi , kana arali vho vhuya vha valelwa nga vhanga ḽa asima , kha vha ambe nga ha pulane ya nyito na dokotela wavho .
Tshipitshi tsha Tshiimo tsha Vundu tshi ḓo lavhelesa kha zwipikwa sa zwe zwa dodombedzwa kha Pulane ya Mveledziso ya Vundu .
Maḓi a vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini zwa zwino a wanala u bva kha zwiko zwo fhambanaho zwi ngaho sa zwisima , madamu , milonga ya tsheledzo , milambo , maḓiṱhavhela na maḓi a tshampungane o kunakiswaho .
Mupulani u fanela u ḓivhadza na u ita khanedzano nga ha khwaḽithi ya kushumele ine ya tea u swikelwa kha mveledziso ya madzulo , na vhashumi makone vha thekhinikhala u khwaṱhisedza uri vhakwamei vha pfesesa zwipiḓa zwoṱhe zwa ndingo ya vhupo .
Hezwi zwi katela vhathu vhaswa vhane vha fhira hafu ya miḽioni vhe vha tholwa sa vhathusi kha zwa pfunzo , zwe zwa ita uri i vhe mbekanyamushumo khulwanesa ya u thola vhathu vhaswa lwa u tou thoma kha ḓivhazwakale yashu .
Uhu u ya phanḓa vhukati ha zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho khathihi na zwikhala zwo vuleaho zwi sa konḓi ndi zwa ndeme arali nzulele dzo fhambanaho dza matshilisano , ikonomi na mveledziso ya mupo zwi tshi nga ṱanganywa .
Mivhigo ya ndangulo ya mashumele a ha masipala ya nga kotara na ya ṅwaha i ṋetshedzwa kha Komiti ya Muvhalelano wa Mashumele .
Nḓila ine nda ya ngayo tshikoloni
Zwivhumbeo zwo fhambanaho : tshitendeledzi
Muhasho washu wo no ḓi vha na pulane dza vhululamisi dza u tandulula mbilahelo dzo ṱahiswaho nga Muṱolambalelano Muhulwane .
9 . Vhonkhetheni vho teaho , vho phasaho U ṱolwa ha Vhanangiwa , vha ḓo kwamiwa nga Muofisiri Muhumisi wa The Elexions Agency uri vha ḓise tshinepe tshine tsha nga shumiswa kha u ganḓisa .
Vhuendelamashango i na sisiṱeme yayo ya kuvhulungele kwa rekhodo kune kwa tou fana na kwa Muhasho . 6 .
U ḓa khothe hu ṱoḓeaho ha mufariwa o lindelaho tsengo hu fanela u dzhia tshikhala tsha u ḓa phanḓa ha vhupfiwa ha ndaṱiso .
U shumisa mathemo a ngaho fhungo , ḽeḓere danzi , tshitopo .
Vhahumbulelwa vho bvela phanḓa na u ṱangula nnḓu na u lingedza u vula na u bvisa sefo mbili dzi re nga ngomu nḓuni fhedzi vha kundwa .
Vho dovha hafhu vha tibula mitambo yo vhalaho ine ya ḓo vha hone nga ṅwedzi wa Tshimedzi .
Thero i vusa vhushumisani ha lushaka , vhu ḓisaho mbofholowo na demokirasi .
Mulayosiṅwa wa lushaka u nga itiwa u itela u langula thendelanoguṱe .
U ya nga mulevho wa tshinyalelo ya gomelelo , muhasho wo thusa Muhasho wa Vhulimi kha u khunyeledza khumbelo .
2.4 Vha tshiimiswa tsha SAPC vho ḓisa zwine zwa fana na zwa musi tsedzuluso i tshi thoma , zwine zwa vha zwa uri hu songo vha na ndaulo ya zwa vhuloi .
Vhudzisani khonani nṋa uri ndi tshiga tshifhio tshi no sumbedza vhurereli havho .
U ya nga nese ḽa kha senthara a re mushumoni nga tshifhinga tsha u ingamela , vhafariwa vhararu vho ḓo ḓivhadzwa sa Vhalwadze vha Muvhuso .
Sekithara zwa zwino ndi ṱhukhusa kha tshiṱiriki nahone tsho katela khamphani ya matanda i re Mount Ayliff na zwiṅwe zwiṱuku huṅwe .
2.2.4 Khothe dza khomishinari dzo fheliswa nga 1986 nga Mulayo wa u Fhelisa Khothe dza Vharema wo Khetheaho , wa 1986 ( Mulayo 34 wa 1986 ) , ha siiwa " Khoro na Gota " .
Na u wina vho wina . imbisana ḼIITI Imbisana ḽi amba nyito ya u vula mulomo ha pfala ipfi ḽi tshi ita miungo fhedzi zwi itwa nga vhathu vhavhili vha tshi itisana nyito i no fana , ya u imba .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa thendelano kha adzhenda ya zwa tshanduko ya dziḓoroboni dza Afurika Tshipembe .
Fhedzi , musi ho sedzwa tshiimiswa zwa tshitshavha ( tshine a tshi na maitele a khaṱhululo ya tshiimiswani ) na tshiimiswa tsha phuraivethe , muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru a nga rumela mbilahelo yawe kha Vhulanguli , arali a songo fushea nga tsheo ya tshiimiswa tshi no khou kwamea .
Zwo ḓi ralo , kha feisi ya mutheo na ya vhukati , hu na ngafhadzo dzi re khagala nga ha ṱhoḓea ya uri vhagudi vha swikele mafhungo a re nnḓa ha dzibugu na maṅwalo .
2.3 . Ri tea u bvela phanda na u tevhedza maga a tsireledzo ane a sa vhe a zwa mishonga sa u ambara maski une wa vala mulomo na ningo ; u sia tshikhala vhukati hau na muṅwe muthu khathihi na u dzulela u ṱamba zwanḓa nga tshisibe na madi kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa i re na alkhohoḽo ya 70% .
Mulayo wa u vhaisa ndi wone wa ndeme kha u dzhiela nṱha zwa vhulamukanyi , Harm naho mikano ine wa randela i fhungo ḽine ḽa tea u sedzwa kha u dzhiela nṱha ndingano .
Zwiimiswa izwi na zwone zwo rengwa nga fhasi ha ndango ya fomaḽa , na theo ya mulayo yo ḓivhadzwa u itela u zwi langa .
U kona u ṱalusa dzina ḽawe na a vhaṅwe vha no swika vhaṱanu nga ngomu kiḽasini .
Zwi kha mimasipala yone iṋe uri i lavhelese uri izwi zwipikwa zwi nga swikelwa hani .
Minisiṱa wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo vha ḓo dovha vha livhanya muhanga uyu na Mbekanyamushumo ya Tshumelo dza Mishumo ya Vhaswa .
Mbekanyo ya ndaulo ya malaṱwa ( u thivhela malaṱwa , u fhungudza , u kuvhanganya , u endedza , mbuyedzedzamalaṱwa , kufarele na u fhedza nga u a laṱa ) i vhonala yo tea .
U kopolola na u ṅwala mafhungo mapfufhi zwavhuḓi .
Na huṅwe u fhindula hashu , kana mabula muhumbulo kha u ṱhaekwa uhu , he vhathu vhanzhi vho lovha , zwo ṱuṱuwedzwa nga mafhungo ayo a si a vhukuma .
Kanzhi , musi vhathu vho no kavhiwa nga dwadze ḽithihi kana ya manzhi vha anzela u fhumula vhe na fulufhelo ḽa uri dwadze iḽo ḽi ḓo fhufha kana ḽa ngalangala na tshifhinga .
Rekhodo ya Mutakalo wa Mulwadze i ṋewa fhedzi muraḓo muhulwane .
Mveledziso ya themamveledziso i sumbedzwa kha nḓisedzo ya tshumelo ya mutheo na mveledziso ya themamveledziso .
Phambano zwitshavhani dzi nga ḓi ṱumanywa na dziṅwe , khamusi dza ndemesa kana zwivhangi zwo dzumbamaho , zwine a zwo ngo sedzuluswa .
B. TSHEO DZA KHABINETHE
Zwenezwo a vho ngo tea u vhuya vha kwama zwine zwa dzhiiwa sa malofha are kha khuḓano .
Zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwa nzudzanyo ya nṱha na ya vhukati zwi tea u wanala fhethu hunzhi u ya kha tshikhala tsho vuleaho na sisiṱeme ya mutshimbilo - ngamaanḓa izwo zwi thusaho vhuendi ha nnyi na nnyi .
U phaḓaladzwa ha themamveledziso ine ya shumisea na ine ya swikelea zwi a konisa u ṱuṱuwedza muṱaṱisano , ngeno zwi tshi dovha zwa leludza u swikelelwa ha Zwipikwa zwa Mveledziso zwa Meleniamu na tshitshavha tsha mafhungo .
Zwi songo dzheniswaho kha thebulu ndi mikhwa ya thengiso u mona na ḽifhasi nga madzangano a mashango a seli a shumisanaho a elanaho na dzifeme dzi re ndangulo khulwane nga kha vhushaka ha si na ikhwithi na thengiso ya dzifeme dzi re na ndangulo khulwane dzone dziṋe .
Mafhungo a mutheo o shumiswaho kha Pulane iyi ya Tshiṱirathedzhiki a ya nga tshivhalo tsho swikelwaho kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , ngeno zwipikwa vhukuma zwi tshi lavhelesa kushumele kwa vhukati kha tshifhinga tsho vuleaho tsha miṅwaha miraru .
Vha hashu na khonani ,
Mbekanyamaitele yo ḓitika nga zwi tevhelaho zwa muhanga wa mulayo :
Tshipikwa tsha thandela ndi u bveledza dathabeisi ya zwiḽiwa ya lushaka ine ya vha na pfushi dza ndeme dza zwibveledzwa zwoṱhe zwa zwiḽiwa zwa Afrika Tshipembe , ine ya ḓo ṱutshelana na bannga dza data dza zwiḽiwa dza ḽifhasi .
Minista nga nḓivhadzo kha Gazethe vha nga rula u badela mbadelo dzedza ṅwalwa kha phara 51.1 ire afha fhasi .
Khabinethe i ṱanganedza application yo bveledziswa nga DAFF ine ya vhidzwa u pfi Abalobi app , ine ndivho yayo ha ḓo vha u thusa vhureakhovhe vha tshikalo tshiṱuku u ṱumanya khaṋo dzavho dza lwanzheni na makete u fanaho na mavhengele a khovhe .
Mphomali nga buḽoko ndi tshelede i songo itelwaho u katela mbadelo dza mushumo wa zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha dzo ṱumanaho na nḓisedzo ya tshumelo dzi elanaho na u dededza na zwa ṱhoḓisiso .
Ri ḓo vhambedza na Milayo ya Tshikimu u vhona arali ri tshi nga kona u katela mushonga kha mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Afrika Tshipembe ḽo kumedza muvhigo kha UN CSW60 nahone izwi zwi ḽi ṋea tshifhinga tsha u kala mvelaphanḓa yo itwaho u bva u thomani ha demokirasi yashu .
Sabusidi dzo Ṱanganyiswaho :
Ri ṱoḓa tshelede yashu i tshi dzika na uri fulufhelo ḽa vhabindudzi ḽi khwinisee .
PSEC i ḓo ṋetshedza vhulavhelesi ha poḽotiki na vhulangi ha vhuṱali .
U ya nga tsedzuluso ya Ḽifhasi ya Dzitshaka , tshiimo tsha vhuaḓa tsho engedzea vhukati ha 2001 na 2010 .
Mulayo wa Ndinganyo ya u Thola , 1998 ( Mulayo 55 wa 1998 ) u ḓo shumiswa nga nḓila i bveledzaho , na mbuyedzedzo na phaḓaladzo ya mavu na maṅwe maitele a u manḓafhadza .
( b ) u engedzwa huṅwe na huṅwe ha u vhewa ha tshiimo tsha shishi ; kana
Tshivhumbeo tshine rekhodo ya khou ṱoḓea ngatsho :
3.2 . I tou vha khuwelelo i re khagala ya uri vhathu vha tikedze khathihi na u shela mulenzhe kha fulo iḽi nga u ṋetshedza maga a u dzhenelela a tshifhinga tshilapfu ane a ḓo fhedza nga u vha na zwivhuya zwi sa gumi .
Hezwi zwi itelwa u tsireledza vhone nahone a si zwine zwa nga shandukiswa .
Mivhigo i khou sumbedza mvelaphanḓa yavhudi kha u thomiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso dzine dza vha na masiandoitwa o livhaho kha u khwinisa matshilo a maAfrika Tshipembe .
Ro ḓikumedzela u vhuya kha uno ṅwedzi wa Khubvumedzi , ṋamusi ndi pfa ndo ḓala dakalo na khuliso u amba na nnḓu ino ro kona u swikelela pfulufhedziso dzashu , u tevhedza vhuḓikumedzeli hashu na u swikelela datumu yashu ya u fhedzisela .
( 2 ) Arali zwi tshi ṱoḓea uri mulayo wo rumelwaho nga fhasi ha tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 1 ) u bveledzwe nga nḓila i fushaho , Muphuresidennde , nga mulevho a nga -
U shumiswa ha ipfi ' tshipondwa ' nga Khomishini zwo ṱalutshedzwa kha Muvhigo wayo wa u Fhedzisela zwo ḓitika nga maipfi a u thoma a mulayo .
1 . U shumiswa nga nḓila i si yavhuḓi ha zwiko zwa thusedzo kha Vhulwadze ha tshitzhili tsha Corona ( COVID-19 )
Arali izwi zwi siho , maḓi o kunaho u bva kha khontheina a fanela u sheliwa nṱha ha fhethu hune ha khou kunakiswa .
Ho vha hu na u shaya nga u angaredza nḓivho malugana na tshaka malaṱwa ane a tea u fhiswa .
A dovha a thusa kha uri mivhili yashu i bvise malaṱwa .
Zwi katela khuthadzo ya phodzo , tshumelo dzi wanalaho hayani , zwigwada zwa thikhedzo , u ḓi thusa , ṋdivho na mbekanyamushumo dzi lwelaho tshumelo .
1.6 . Khabinethe i khoḓa vhatheli vha fhiraho 3,6 miḽioni vho ḓadzaho khumelamurahu dza muthelo u swika zwino , zwi thusaho muvhuso u ṋetshedza tshumelo dzi ṱoḓeyesaho kha u khwinisa matshilo a maAfurika Tshipembe .
Ndi humbula zwihulwane uri ndi nḓila ine muthu a ḓo i ṱoḓa fhedzi ngangoho arali zwithu zwoṱhe zwa kundelwa ngauralo ri tea u thoma u lugisa mulayo wa luṅwe lushaka .
Nḓila khulwane ya thandela i sumbedzwa sa thevhekano tswititi ya mishumo .
( b ) Tshitatamende tsha Kharikhuḽamu ya Lushaka tsha Gireidi ya Ṱ-12 tshi na mishumo heyi :
Muhanga u ṱoḓa u swikela zwiṱirathedzhi zwa u tandulula na u khwinisa tsireledzo ya dzibadani .
Mbadelo dziṅwe na dziṅwe dzine dza nga vha hone kha TISA nga vhanga ḽa u ḓi bvisa ha vhaṱani kha ṱano iḽi nga murahu ha musi TISA yo no ṱanganedza na tenda fomo dza khumbelo dzavho .
6.2 . Mawanwa a ḓo iswa kha multi-agency Fusion Centre ine yo hweswa mushumo wa u sedzulusa tshanḓanguvhoni na vhufhura hu tshimbilelanaho na COVID-19 .
Kha buḓo ḽa ikonomi zwifhinga zwa u tsa ha ikonomi , na u tsa ha ndeme na nyaluwo ya ikonomi ya nṱha zwo sielisanaho .
Muhasho u kha ḓi livhana na khaedu nnzhi malugana na u fhedziswa ha ndangulo ya vhashumi ya vhukati , matshimbidzele a mbalelano na ndangulo ya ndunzhendunzhe ya nyisedzo , nzudzanyo dza u ṱola na u lavhelesa , u konisa u dzhia tsheo na vhuḓifhinduleli ho phaḓaladzwaho .
Miraḓo i ṱhonifheaho , u ita ndingo azwi lingani na u bvisela khagala vhathuni tshiimo tshashu fhedzi ndi zwa muthu onoyo o ḓibvisela ho khagala .
Vhorakhonṱhiraka vha tea u kona u swikelela tshelede u itela u vha na tshelede ya u renga u badela kha u ita mushumo wa u fhaṱa kana khonṱhiraka dza u ṋetshedza matheriala a u fhaṱa .
Hezwi zwi nga itea nga minetse i si gathi ya ndaulo nahone zwi tea u langiwa hu na therapi ya thikhedzo yo teaho .
Hezwi zwi khou itiswa nga maanḓa nga u salela murahu ha mushumo hune ha vha hone kha vha ḽaborathori dza forensiki dza SAPS na nga nṱhani ha tshilengo tsha u tshimbidza na u vhiga mvelelo dza ndingo dza vhuṱalamilimo na dza DNA .
( 2 ) ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo faraho madzulo a 80 zwao Buthanoni ḽa lushaka ḽo fanelwa nga u ta Muthusa Muphuresidennde muthihi a tshi bva kha miraḓo ya Buthano .
Ro ḓi sikela miḽoro ya u bvelaphanḓa na u fhungudza phambano ya nyimelo ya ṱhogomelo ya mutakalo , kha u ṱuṱuwedza vhukoni ha vhashumi , u vusuludza zwibadela na dzikiḽiniki na isa phanḓa na ulwa na HIV na AIDS , TB na maṅwe malwadze .
Kha ri ite nyito Ḽebuḽani tshikhokhonono .
U thusedzwa kha tshikwama zwi themendela Tshigwada tsha Mushumo tsha Dziminista zwo ralo tsho sedzesa ngamaanḓa kha u tikedza nga masheleni matshudeni a yunivesithi vha gudelaho dzidigirii , dzidipuḽoma na ṱhanziela .
Tshanduko ya tshivhumbeo yo ḓivhadzwa u itela u livhanya mishumo na tshiṱirathedzhi tshiswa na u khwaṱhisedza thikhedzo ya nḓisedzo .
Khabinethe i fhululedza na u tamela mashudu kha :
Naho zwo ralo ho dzhiwa tsheo ya uri zwitatamennde izwo zwo engedza kha u ḓibula .
Kutshimbidzele : Zwigwada zwiṱuku
U kopolola na u ṅwala maṅwalo o fhambanaho nga tshivhumbeo ( tsumbo , garaṱa pfufhi dza thambo , tsumbo , ya mabebo , milaedza , mutevhe wa zwithu na zwiṅwevho ) nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 : muṅwalo
Mbekanyamushumo dza mvusuludzo ya zwa mavu na zwa dzinnḓu dzi pika u thoma u tandulula u shaea a ndinganelo ha ndaka , fhedzi kha vhathu vha shayaho , mushumo wavho ndi wone ndaka yavho khulwane .
Sa tsumbo , vhadzhiamikovhe vha a tendelana uri vhaofisiri vha tea u ṋetshedza tshumelo nnzhi .
Tshelede iyi yo engedzwaho i ḓo shumiselwa tshinyalelo i elanaho na Mafhungo a Thekhinoḽodzhi .
Hezwi zwi sika khonadzeo ya u vha na buroho kha maṅwalwa ayo hune ra kona u fhaṱa zwavhuḓi buroho vhukati hashu na vhone vhaṋe .
Vha tea u vha vho ḓilugisela u tshimbila u ya kha vhupo hoṱhe hu shumiswaho u itela u guda u itela u wana tshenzhelo .
Zwiimiswa izwi zwi ḓivhiwa sa Komiti dza Wadi , na uri dzi ṋetshedza ṱhumano ya ndeme vhukati ha Khantseḽara dza Wadi , tshitshavha na masipala .
YA KU SHUMISELE KWA MULAYO WA U ṰUṰUWEDZA U SWIKELEA HA MAFHUNGO
Ri khou isa ṋungo dzashu , mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzashu kha zwipiḓa zwihulwane zwa ikonomi zwine zwa engedza mishumo .
Vhoṱhe vha fanela u kona u vhona khombo lune vha kona u dzhia maga kana u bveledza maga a u langula uri mishumoni hu vhe ho tsireledzeaho .
Vhuṱambo uvho ho dzhenelelwa nga vhoramafhungo vha linganaho 575 vha fhano na vha dzitshakatshaka .
Zwi ḓo vha zwi tshi khou itwa ṅwaha woṱhe zwi tshi khwaṱhisedza u shela mulenzhe ha ndeme he ha itwa nga Vho O.R Tambo kha nndwa ya u lwela u vhofholowa na u wana Mbofholowo na Dimokirasi .
Ndi nga dovha hafhu nda khwaṱhisedza uri ndi a ḓivha nga luṅwalo " luswa " .
Ndi muhumbulo wa Khomishini wa uri , naho muvhuso u tshi kombetshedzea nga mulayo na nga maitele uri u badele ndifho kha zwipondwa nga tshithihi , vhuḓifhinduleli ha ndifho ho angalala .
Ro wana tsumbo nnzhi dze khadzo tshumiso i bveledzaho ya pulane dza zwa dzinnḓu , sa tsumbo , dzi nga sia vhathu vhanzhi vha si na dzinnḓu nga ṅwambo wa tshivhalo tshi no khou engedzea .
Sa fhungo ḽa tshihaḓu , Khabinethe i ita khuwelelo kha mabindu , vhashumi na tshitshavha nga u angaredza uri vha shumisane na muvhuso kha u khwaṱhisa mbekanyamushumo ya nyaluso na u khwinisa fhulufhelo u itela u imisa u tsela fhasi na u vhea ikonomi kha vhuimo ha nṱha , uri ri swikelele nyaluwo ya ikonomi i katelaho .
Mawanwa a tsedzuluso o bveledza kha u bveledzwa ha mvetamveto ya Modele wa Bindu ḽa Vhuandani ha Vhuholefhali .
Ndivho ya maambiwa ndi u fha manweledzo a zwe zwa bvelela muṱanganoni , hu si rekhodo ya uri nnyi o ri mini .
U kopolola na u ṅwala pharagirafu u bva kha maṅwalo o ganḓisiwaho ( tshiṱori , tshirendo na zwiṅwevho ) .
U rangela u vhala na u humbulela mafhungo a tshiṱori hu tshi shumiswa vhusevheḓi ha u tou vhona nga maṱo .
Khabinethe i khou tamela mashudu maḓana a vhe vha vhaisala uri vha ṱavhanye u fhola .
Murengi a songo angaredzwaho u ḓo thoma u vhilahela nga ha u dzhielwa nṱha ha vhaṅwe nga DJ .
U bvela phanḓa lwa tshifhinga tshilapfu zwi amba u vhona uri masipala u na mbuelo yo eḓanaho na vhudziki ho eḓanaho ha tshiimiswa na ha masheleni u itela u vha na masheleni na nḓisedzo dza mugaganyagwama wawo .
Miṅwe i na vhomme na vhokhotsi ngeno miṅwe i si na .
Zwikhala zwo vuleaho zwi sa vhonali na kathihi a zwi ḓidzhenisi kha u dzula zwi kha mbono zwine zwa nga ḓisa thaidzo .
11.4.1 U sedza na u dzhia tsheo kha mafhungo oṱhe a elanaho na u pfulusa vhashumi u bva kha tshivhumbeo tsha kale u ya kha tshivhumbeo tshiswa .
Arali hu na tshine na tshi ḓivha , tshi anetsheleni tshigwada tsha vhoiwe .
Hezwi zwi katela , vhukati ha zwiṅwe , Khomishini ya Ndinganyiso ya Mbeu na Khomishini ya Pfanelo makadzi Na Phalamennde
U ṅwala fhungo ḽa ene muṋe kana a bvaho kha u ṅwala na vhagudi .
Koporasi ya Tshiimiswa tsha Mahayani tsha Masheleni tsha Vhutsila na Zwivhaḓwa tsha Mzansi , tshe tsha ṅwaliswa mathomoni a ṅwaha , tshi ḓo shuma sa luvhanḓe lwa u bangela u itela vhafumakadzi vha vhutsila vha mahayani vhane vha vha miraḓo ya koporasi ye ya thomiwa ngei Kwazulu Natal , Kapa Vhubvaḓuvha , Limpopo na Mpumalanga .
Ha u thoma ndi vhuḓifhinduleli ha u ṱalutshedzaine dza fanela u swikelelwa u itela dzangalelo ḽa vhadzulapo .
Ro bvelela kha u engedza tshumelo dza mutheo nga kha mbekanyamushumo ya themamveledziso .
Tshanduko tshipiḓa tshithihi tsha mushumo zwi nga dzulela u vha kwama tshiṅwe tshipiḓa , nga mahumbulwa makene a ṱhanganyelo ya masheleni a re hone tshanḓani na o shumaho .
Kha u tevhedza ṱhoḓea ya mbekanyamaitele iyi , muhasho u vhea mabambiri a mbudziso a mulingo fhethu ho tsireledzaho hune ha vhewa iṱo nga dzikhamera dza nga ngomu ha zwifhaṱo .
Tshihalo tsha zwino na tshiḓaho tsha khakhululo tsho no dzhia tshivhumbeo .
Muvhuso u khou shumesa u vhona uri vhathu vha vhe na vhudzulo , vhutsireledzi na uri MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha ḓigeḓe .
Kha Muvhigo wayo wa u fhedzisela Tshigwada tsha Mushumo tsha Dziminisiṱa tshi ṋetshedza tsatsaladzo ya mushumo yo itwaho nga vhoṱhe vha kwameaho kha maitele a u nanga na u thola vhadededzi .
Minisiṱa vha nga , hu sa dzhielwi fhasi mbetshelwa dza Mulayo uyu , avhela pfanelo kha Khoro .
Vhupo hune ha vha na vhushai vhunzhisa ha dovha ha vha na khonadzeo ya u hu bveledzisa , hu nga katela ndambedzo dza themabindu vhudzuloni ha u sedza fhedzi nḓisedzo ya tshumelo dza muteo u itela thusa vhupo uho .
( b ) Tshiṅwe na tshiṅwe tsha dzilafho , hu tshi katelwa ndondolo kana u lafha mutakalo wa muthu wa muhumbulo na muvhili , fhedzi izwi a zwi kateli zwidzidzivhadzi kana zwiṅwe na zwiṅwe zwi re khombo .
U vusuludzwa ha nḓila iyi zwi ḓo khwinisa tshifhinga tsha u tshimbila , na u vhona uri hu na tsireledzo ya badani ya khwine kha vhareili , vha dzibaisigila na vhaendanganayo .
U KHAKHISEA HA VHUDAVHIDZANI
Khethekanyo iyi ya tshibugwana i shuma sa tsumbedzo ya dzirekhodo dzine dza farwa nga Muhasho wa Dzibada na Vhuendi u itela u kona u tshimbidza khumbelo u ya nga Mulayo .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u thusa kha vhudziki na mvelaphanḓa ya dzhango ḽa Afurika nga maanḓa maanḓa kha nyimele ya khuḓano dza zwino .
Muvhuso wapo u fhindulaho , u na vhuḓifhinduleli nahone u khou bvelela U vhona uri zwitshavha zwi na tshumelo dza mutheo dzi swikeleleaho na u fhulufhelea kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , muvhuso u ṱoḓa u :
Phambuwo kha ndavhelelo , ḽitheresi ya zwa masheleni kha komiti dza odithi a i ngo ṱalutshedzwa khagala nahone i nga kha ḓi ṱalutshedzwa sa nḓivho i shumaho ya zwitandadi zwa u oditha na zwa muvhalelano .
Hugaledzwa hu vha hone sa khwiniso ya mbonalo ya shango ya mupo nahone vhu ḓitika nga zwiko zwine zwa bva kha vhupo vhuhulwane vhukuma .
Ṱuṱuwedza u shuma ha ndaulo na kuvhusele kwavhuḓi ; na
Naa ri nga bva kha mukovho wa Yunivesithi ?
Vha vhone uri fomo yo ḓadzwa nga vhuḓalo .
Ni songo hangwa u bva na renikhouthu na tshisambureni .
Lwendo lu tshe lulapfu u swika nyimele i tshi vhuelela ngonani .
Hune vhudavhidzani a ho ngo ṋetshedzwa nga Braille , Luambo lwa Zwiga kana luṅwe luambo vho , hu nga kha ḓi humbelwa DG uri ḽiṅwalo ḽi pinduliwe , u shandukisela kha Braille kana vhuḓologi ha Luambo lwa Zwiga .
U khwinisa nḓisedzo ya tshumelo zwi ṱoḓa u dzudzanyululwa ha mushumo na u tholwa hafhu ha vhashumi vha muvhuso zwoṱhe kha u kunda tshayandinganelo khulwane i re hone kha dzingu zwo siiwaho nga muvhuso wa tshiṱalula , na u isa phanḓa na mbekanyamaitele ntswa na u fhindula nyimele ntswa .
U thusa nga u lugisa mugaganyagwama na u ṱola .
Ro takala vhukuma u vha vhona fhano ngauri ndi ngoho vhuhone havho hu sumbedza thandululo i fanaho u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha Madagascar na riṋe .
Ndo ṱuṱuwedzwa nga muhali washu Vho-Madiba , ndi ṱhompho yanga u livhisa Mulaedza hoyu wa Lushaka wa 2010 kha vhahali vhashu vha vhanna na vha vhafumakadzi , vhe vha pfala na vha so ngo pfalaho , vha ḓivheaho na vha sa ḓivhei .
B. Mbambadzo na Phaḓaladzo
Afrika Tshipembe ḽo dovha hafhu u shela mulenzhe kha u shumisana na Interpol , nga maanḓa kha Komiti ya Vhueletshedzi na Vhutevhela milayo ya Mupo na Bodo ya Ndangulo , na kha zwigwada zwiraru zwi shumaho na vhugevhenga zwa Interpol zwine zwa vha , tshigwada tshi shumaho na zwa vhugevhenga ha Phukha , tshigwada tshi shumaho na zwa vhugevhenga ha vhureakhovhe na tshigwada tshi shumaho na zwa vhugevhenga ha tshikafhadzo .
Mabambiri o kandiswaho nga nḓila iyi a vhewa kha Ṱhumetshedzo ya G.
Tshishumiswa itshi tshi nga shumiswa kha maga a kushumele , tsedzuluso , u vhea iṱo na tsedzuluso , na u limuwa zwi tevhelaho :
Ndivhotiwa : U tshimbidza ndangulo ya tshiṱirathedzhiki na ndaulo ya muhasho nga u angaredza .
3.9. Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Vhukhethi wa 2013 Phalamenndeni .
Luṱa lwa u kuvhanganya ṱhoḓea lwo thusa vhukuma kha u wana nḓila na zwiwo zwe zwa tevhela .
Sa tsumbo , zwitshavha zwi re na tshivhalo zwi nga vha zwi na mvelele nthihi fhedzi zwi tshi wananala kha madzingu o fhambanaho .
Muangarambo wo sedzesa kha zwa ndemesa zwa fumi .
Mbadelo dzoṱhe dza vhulanguli dza thuso ya matshilisano dzi kha ḓi vha nṱha .
Vha khou rambiwa uri vha rumele bidi ya nḓisedzo ya tshumelo sa zwe zwa sumbedzwa kha maṅwalwa o pereṱedzwaho .
U rengisa na u lugisa zwiḽiwa zwi wela nga fhasi ha mihasho ya zwa mutakalo i re nga fhasi ha mahosi , naho Muhasho wa zwa Mishumo u tshi shuma na iyi mihasho u khwaṱhisedza uri hu vha na u fana kana u tshimbilelana ha nḓila kana kufarelwe kana kutshimbidzele kwa zwa mutakalo na tsireledzo .
Kha sekhithara ya zwiambaro , vhunzhi ha mavhengele o ḓivhadza pulane khulwane vhukuma dza u rengisa zwibveledzwa zwi bvaho fhano hayani .
Nḓila iyi iḓo shandukisa mihasho miṅwe ya Muvhuso uvha senthara dza mveledziso ya milayo na u dzudzanya .
Nyito idzi dzo sedza kha thikhedzo ya fulo ḽa Maḓuvha a 16 a Nyito .
Vho Kunene vho vha na buḓo ḽavhuḓi nahone vho shela mulenzhe zwi vhonalaho kha u bveledzela phanḓa nḓowetshumo ya fiḽimu dzapo .
THERO NA KHETHEKANYO DZI DZULA DZI HONE DZIWANALA VHO ITA
Vhuimeleli ha vhafumakadzi kha Buthano ḽa Lushaka ho engedzea u swika kha 45% .
Nga nḓila i fanaho , zwiṱitshi zwa mapholisa zwi fanela u vhewa vhukati tsini na vhupo vhune ha shuma hone .
U vhala na tholokanyonḓivho : Vhalani Muvhigo wa Mafhuno ni kone u fhindula mbudziso dzi no a kwama .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u tikedza tswikelelo ya mulalo Afurika nga kha nyambedzano , u dzhenelela ha zwigwada zwa u ḓisa mulalo , na u ṋetshedza zwishumiswa na thikhedzo ya masheleni .
U ḓiimisa nga woṱhe zwi khwaṱhisedzwa ga Ndayotewa .
Ndaulo ya Thendelano i katela u konanywa ha ndaulo ya thendelano dza tshumelo khathihi na thendelano dza vhorakhonṱhiraka na vhaeletshedzi vha thandela iṅwe na iṅwe , hu tshi katelwa ngudo dza khonadzeo na zwa u salela murahu .
Maitele a ndaulo kwayo 33 . ( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u dzhia ḽiga ḽi re mulayoni kha zwa ndaulo , nga nḓila i pfalaho nahone o tevhedza kuitele ku pfalaho .
Muhasho u na Komiti ya Ndangulo ya zwa Khohakhombo i shumaho ine vhuḓifhinduleli ha vha ha u thusa Muofisiri wa zwa Muvhalelano kha u livhana na ṱhoḓea dza ndangulo ya khohakhombo , u ela na u ṱola kushumele kwa tshiimiswa maelana na ndangulo ya khohakhombo .
( b ) Aḓirese na / kana nomboro ya fekisi kha Riphabuḽiki ine mafhungo a tea u rumelwa , zwi tea u ṋetshedzwa .
Afidevithi itea u ḓadzwa nga muraḓo muhulwane na murathu kana mukomana wawe , he zwa tea .
Hu dovha ha vha na ṱhoḓea ya u ṱuṱuwedza vhubindudzi kha zwiimiswa zwi langwaho nga vharema u itela u fhelisa khaedu dza tswikelelo ya masheleni , zwine zwi kha ḓi vha zwo livhana na vhunzhi ha zwiimiswa .
Zwo ḓisendeka nga zwigwevho zwa mbambedzo izwi Ngudo i nga bvelaphanḓa nga nḓila i tevhelaho :
13.4.Manyuwaḽa i nga wanala kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu u ya nga phara ya vhu 4 ( 1 ) ya Ndangulo dzo phaḓaladzwaho u ya nga PAIA .
Ndi ṱhukhu nahone zwine zwa bveledzwa ndi zwa ndeme ya fhasi .
Ri dovha ra ita , he zwa tea na u fanela , uri muṅwe na muṅwe a vhe na vhuḓifhinduleli musi na arali vhuḓifari hashu na / kana kuvhonele zwi tshi pfuka luṅwalo na muya wa vhurangaphanḓa ha poḽotiki vhu re na vhuḓifhinduleli ha Masipala washu na u ḓikumedzela kha :
U kona u shuma mishumo ya mafheloni a vhege .
6.2 . Vhunzhi ha mafhungo a ofhisaho a elanaho na zwiito zwa GBVF , ane ha katelwa na u lozwea ha matshilo , o vhigwa nga tshifhinga tshenetshi na kha tshifhinga tshoṱhe tsho engedzwaho tsha fulo ḽa Maduvha a 365 a u Lwa na zwiito izwi .
U khwaṱhisedza uri muḓagasi u nga swika mabindu na miṱa , khathihi na vhubindudzi kha phiriso na phaḓaladzo zwi a ṱoḓea .
Ndi fulufhela uri wekishopho idzi dzi ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo kha mshumele ashu mushumoni .
Kha Afrika Tshipembe ḽoṱhe hafu ya miḽioni ya vhathu vho xelelwa nga mishumo yavho .
U fana na tie , kofi i dovha ya vha tshibveledzwa tshine tsha ṱunḓwa nga maanḓa .
Vhukwamani na vhashumi kha miṱangano iyi hu khou vha khwiṋe , hune vhathu vhanzhi vha khou kona u bula mafhungo a pfadzaho ane khao ha lavhelelwa mivhigo kha muṱangano u ḓaho .
10 . Khabinethe yo tendela Khwiniso ya Thendelano ya Tsireledzo i Vhonalaho ya Zwishumiswa zwa Nyukiḽia , uri i ḓivhadzwe Phalamenndeni .
Komiti dza Wadi dzi tea u itwa nga miraḓo i fhiraho 10 yo tou khethwaho i imelaho madzangalelo o fhambanaho kha tshitshavha . khoro iṅwe na iṅwe i ita milayo ya u khetha miraḓo ya Komiti ya Wadi .
Ni ṱungufhadzwa nga mini ?
Hezwi zwi khou tevhela nyambedzano vhukati ha Mufarisa Muphuresidennde na muvhuso muswa , vharangaphanḓa vha mahoro mahanedzi , magudedzi a misanda na vhakwamei vha tshitshavha zwatsho kha Muvhuso , vha tshi vula nḓila ya u shumiswa lwa tshoṱhe ha tsheo dza SADC kha tshanduko dza mulayotewa na sekithara dza vhutsireledzi .
Yuniti ya tshipentshela i shumanaho na ndangulo ya zwa khombo ; i asesa khombo ya tshikolodo na u vhulunga tshelede ya muvhuso .
Vhukoni ha u thoma u shumisa na u linga mbekanyamushumo dza ndondolo ya vhalwadze yunitini u ya nga ndivho dza tshiṱirathedzhi tsha muhasho .
Vhukale ha mbambadzo na zwiṅwe zwine zwa ṱanganedzea u fana na khiriso ine ya ṱanganedzea zwo vhalelwa .
U vhiga nga ha mitengo ya themamveledziso ya u fhaṱa ho ṱanganedzwa u ṋetshedza zwidodombedzwa zwihulwane .
Ndeme ya tshibveleli tshiṅwe na tshiṅwe , tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshi vhonalaho , nyito iṅwe na iṅwe , na vhushaka huṅwe na huṅwe i kalwa nga ṱhuṱhuwedzo iyi kha nungo dza muthu uyo muthihi .
Luambo : Tshiṱori tsho vha tshi khagala ?
13.3. Hezwi zwi khwaṱhisedza u thoma u shuma ha Pulane ya Maano a Lushaka ya Afrika Tshipembe , ya HIV , Lufhiha na Malwadze a Pfukelaho nga Vhudzekani ya 2017 - 2022 ( NSP ) , ine ya vha thikho ya mvelaphanḓa ya Afrika Tshipembe u ya kha u swikelela ndondola mutakalo ya ḽifhasi sa zwo sumbedzwaho kha NDP , i ṱuṱuwedzaho lushaka lu na mutakalo , lwo khwaṱhaho na u vha na ndinganyo .
( 1 ) Muthu o tiwaho sa murumelwa wa tshoṱhe u fanela u vha o tea u vha Muraḓo wa vhusimamilayo ha vunḓu .
Muvhuso ndi mubindudzi muhulwane wa mveledziso ya nḓivho na vhubveledzi na uri khaphasithi iyi i wanala nga maanḓa dziyunivesithi dzashu .
Pulane i ḓo dovha hafhu ya khwaṱhisa zwa u dzhenelela ho livhaho kha u ḓisa tshanduko kha sekhithara khathihi na u tshimbidza zwa u maanḓafhadzwa ha vhafumakadzi , vhaswa na vhathu vha re na vhuholefhali kha sekhithara iyi .
Zwi tea u vha khagala u bva kha ṱhalutshedzo yauri muhaṱuli o funzeaho a vha vha o ita ndaela yauri mukovhe wa muhweleli wa vhuvhili wa mbuelo nga murahu ha thengiso ya bulasi u badelwe khae u itela u vhumba ndaka yo khethekanaho .
Theo ya mulayo , ndaulo na milayo yapo yo fhambanaho i khou langa na u kwama vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa zwa zwino Afrika Tshipembe .
U thusa vhashumi kha u khwaṱhisa maitele na zwiimo zwa nṱha na u ḓi vhofha nga maitelendavhelelwa a mutheo a u shuma , wekishopho dza misi yoṱhe dzo itiwa u bveledza maitelendavhelelwa a ḽeveḽe ya nṱhesa kha muhasho .
Fhedzisani phetheni idzi .
U swika zwino , naho zwo ralo , a hu na dathabeisi ya mutshinyo uyo yo no thomiwaho .
U tshintshela kha zwishumiswa zwi bvisaho buse ḽiṱuku sa thoro / thombwana
" siaṱari ḽa webusaithi " i na ṱhalutshedzo yo ṋewaho kha Mulayo wa Thiransikishini na Vhudavhidzani ha Eḽekiṱhironiki .
Khombo i ḓo fhungudzwa zwihulu nga u khwinisa maitele a kudzudzanyele , a vhuṱoli na u vhiga na u lavhelesa zwilongwa zwoṱhe zwi sa elani na mutevhe wo no wanwaho .
Mutshino uyu u kunga idzi dziṅwe ṋotshi dza ḓa dza i tanga .
Hezwi ndi u nyadzisa vhulamukanyi .
Lavhelesani zwiḽiwa zwo fhambananaho ni ite thiki ( ) arali ni tshi zwi takalela , kana tshifhambano ( ) arali ni sa zwi takaleli .
Asi muthu muṅwe na muṅwe are na tshifhinga tsha uya huno itwa nyonyoloso zwenezwo ndi ngani ni sa lingedzi zwa u fhufha nga thambo .
Ṱhuṱhuwedzo yo khwaṱhaho i nga wanala nga kha vhuṋe ha mikovhe , theo ya mulayo kana thendelano .
Madzangano a vhusevhi ha tendi u bula migaganyagwama yao , nga nṱhani ha uri mazhendedzi a vhusevhi a mashango a nnḓa a nga vhuela u fhira one .
U ḓadzisa , u bva nga Lambamai , vhane vha hola vhukati ha R3 500 na R15 000 , vha ḓo kona u wana thikhedzo ya masheleni ine ya swika R83 000 u bva kha mavunḓu , u itela uri vha kone u wana ndambedzo ya masheleni u bva kha bannga dzo tendelwaho .
Arali vharumelazwivhambadzwa nnḓa vha sa tshimbidza zwibveledzwa nga zwiputeli zwine zwa shumisea hafhu , vha nga vha na vhuḓifhinduleli ha mbadelo dzine dza ḓo badelwa kha khamphani dza u rumela zwibveledzwa nnḓa .
Heyi yo vha i wekishopho ya fomaḽa yo fhelelaho ya vhathu vho topolwaho vhane vha vha na mbilaelo na kushumisele kwa maḓi na mukovhe wa zwiko zwa maḓi fhethu hune ha kuvhanganywa maḓi .
HIV i fhedzisela nga u ita uri muvhili u shaye nungo lune wa kundelwa u lwa na vhulwadze ya fhedza i tshi ḓisa lufu .
I dovha ya takalela thikhedzo ye ya ṋetshedzwa nga UN kha fhungo ḽa mulandu wa Caster Semenya kha Federesheni dza Migidimo ya Dzangano ḽa Dzitshakatshaka .
Vha DWS vha khou shumisana na vunḓu kha u thoma u shumisa maga a tshifhinga tshipfufhi , tsha vhukati na tshilapfu u itela u tandulula na u fhungudza thaidzo ya masiandaitwa a gomelelo ane a nga vha hone .
Thendelano yo vha ya uri musi mvelaphanḓa yo itwa kha mafhungo aya , ndingedzo dzi bvelaho phanḓa dzo ṱoḓiwa u itela u khwaṱhisedza milayo iyi kha mbekanyamaitele ya muvhuso .
Thaidzo dza ṱhoḓisiso dzi ḓo livhiswa kha zwiimiswa vhudzuloni ha u livhiswa kha thyiori , sa zwine zwa anzela u vha zwone zwino .
mveledziso ya muvhili , matshilisano , vhuṋe , vhuḓipfi na nḓivho kana u kona u pfesesa ;
Nnḓu dza muvhuso ndi mveledziso ya vhuṋe na ndaulo ya nnḓu dzine dza swikelelea dzo ṅwaliswaho nga Zwiimiswa zwa Dzinnḓu hu na ndivho ya u ṋea vhudzulo kha vhathu vhane vha wana Sabusidi ya Dzinnḓu kha Muvhuso .
Thebuḽu i re afho fhasi i sumbedza ṱhanganyelo ya mbadelo dza ṅwedzi nga ṅwedzi dzine vha nga badela sa muraḓo wa GEMS .
Sisiṱeme ya mutengo wa u renga vhubindudzi , ine ya shumiswa kha mimaraga minzhi ya hafu ya ḽifhasi ḽa devhula , i shumisa phimo nyandiswa dza mbadelotiwa nga zwifhinga zwo fhambanaho musi vhabveledzi vhapo vha tshi khou edzisa u rengisa zwibveledzwa zwavho , na u tsitsela fhasi mbadelotiwa nga khalaṅwaha yavho i si na vhubindudzi .
Tshumelo dzo khethekanywa dza bva zwigwada zwivhili ; zwine zwa vha tshumelo ya themamveledziso , na tshumelo ya tshitshavha na zwishumiswa .
Vhubvo / nzulele nga vhuphara
Dzinnḓu dza muvhuso dzi kha maimo a si avhuḓi , nga nṱhani ha u litshedzelwa kha sia ḽa ndondolo .
Nyolo dza thandela dzoṱhe dzine dza khou tea u thomiwa nga rakhonṱhiraka dzo itwa nga khamphani ya phuraivethe .
O farelela bono iḽi .
1.5 . Madalo a u thoma a Muvhuso ngei Kenya nga ṱhoho ya muvhuso wa Afrika Tshipembe , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma , u bva tshe demokirasi ya thomiwa , o katela vhurumelwa ha mabindu u ya kha foramu ya Mabindu ya Kenya-Afrika Tshipembe , e a tandula zwikhala zwa vhubindudzi na mbambadzo .
Ri khou itelwa bembela uri ri tou fombe kha gondo ḽilapfu nahone ḽi re na mipfa ḽa tshanduko .
Ri vha ṋekedza vhukoni ha u editha mafhungo kha akhaunthu yavho ya mushumisi ye vha ri ṋekedza musi vha tshi ḓiṅwalisa nga u shumisa fhethu ha tshivhumbeo tsha siaṱari ḽa vhone vhaṋe .
Mvelele ya dzangano yo ṋekedzwa musi wa vhukwamani na vhashumi vho teaho .
Ho bvelela mini nahone zwo itea ngafhi ?
U swika zwino , ho no itwa mushumo muhulwane kha u khwiṋisa Dathabeisi ya Vhaṋetshedzatshumelo ya Kapa Vhukovhela na u shumisa sisiṱeme yo fhelelaho ya zwa thengiso .
Kuvhonele ku linganaho kwa mbeu a ku fhungudzi u dzhenelela ha vhanna , zwavhuḓivhuḓi , ku tendela kushumele kwa khwiṋe nahone ku linganaho vhukati ha vhanna na vhafumakadzi , zwine zwa ḓo ḓisa mvelelo dza khwiṋe dza mushumo .
Ro lingedza nga nungo dzoṱhe u langa vhaṱaleli vhe vha swika nga murahu ha musi ho sala mithethe ya furaru u ya kha ya fumiṱhanu uri mutambo u thome .
GEMS i katela vhana u swika kha miṅwaha ya 21 , nga nnḓani ha musi e muholefhali wa muhumbulo kana wa muvhilini kana e fhasi ha miṅwaha ya 28 nahone e mutshudeni wa misi yoṱhe kha tshiimiswa tsha pfunzo tshi dzhielwaho nṱha . 23
Kha u dzudzanyela ikonomi yo bvelelaho na riṋe ri tea u bvelela , ri ḓo ṱanḓavhudza ṱhumanyo ya nethiweke .
Zwenezwi vhulapfu ha buloko vhu tshi khou fhungudzea , tshivhalo tsha u ṱumetshedzwa ho itwaho ha musudzuluwo wa vhaendangaṋayo tshi a engedzea .
Nḓou nthihi ya mbo gonya thamba Ya dadamala khayo i tshi ṱonga .
Hu khou lavhelelwa uri arali khetho iyi i khou tea u tevhedzwa mushumisi u ḓo wana ngeletshedzo ya vhomakone kha khetho dzo fhambanaho dza u fhelisa na masiandaitwa a mutengo .
2.7 . muṱa , dzikhonani na vhashumisani vha MP , Muimeleli Vho Hishaam Mohamed , vhe vha vha muraḓo wa Phalamennde ya vhurathi nga murahu ha khetho dza 2019 , nga murahu ha buḓo ḽo khetheaho lwa tshifhinga tshilapfu sa ṱhoho ya Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa kha vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela .
U dzudzanya tshiṱori tshau na tsha khonani .
Khoro ya Mugaganyagwama i tshimbidza vhushaka ha zwa masheleni vhukati ha muvhuso wa vundu na wa lushaka .
Ngauralo , hu tea u vha na zwilavhelelwa zwi no pfadza malugana na nyaluso ya zwikili ine ya nga konadzea , nga maanḓa vhuponi ha mahayani hune ha vha kule na senthara dza u pfumbudza .
Hune ha ṱoḓea vhutsireledzi , zwidodombedzwa zwa hone zwo sumbedziswa kha maṅwalwa a thendara .
Tshikwama tshi sedza madzinginywa a vhu-badelisani u bva kha mimasipala , mihasho ya muvhuso , sekhithara ya phuraivethe khathihi na madzangano a sa shumeli - malamba ane a khou sumbedza khonadzeo ya u bvelela zwine zwi ṱumana na u sika mishumo .
1.10 . U itela u thusa kha vhuleme ha ṱhahelelo ya maḓi ngei Kapa Vhukovhela , ndingedzo dzi tea u vhekanyiwa u itela u ṋetshedza u rindidzwa hu hulwane nga kha u ṋetshedza dziṅwe nḓila dza zwiko zwa maḓi zwine zwi tea u sokou dzula zwo lindela u itela uri arali ha sa wanale maḓi o linganaho khalaṅwaha hei .
Kubuli kwa u fema
Mbadelo dza nṱha dza vhukwamani lwa tshifhinga tsho linganelaho dzi sumbedzisa iyi nyito i ne ya khou bvela phanḓa .
Tshipiḓa tsha ndeme vhukuma tsha vhugudisi ha u thivhela mutsiko , ndi tsivhudzo ya nnyi na nnyi .
3 . Maambiwa a muṱangano wo fhiraho na mafhungo a bvaho muṱanganoni wo fhiraho
U shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone zwi shela mulenzhe kha vhugevhenga , khakhathi dza miṱani , u khethekanywa ha miṱa na thaidzo dza matshilisano .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mvetamveto ya NDC yo khwiṋiswaho nga ha zwine ḽifhasi ḽa khou ita zwi kwamaho tshanduko ya kilima u itela vhukwamani na tshitshavha .
Ndaulo thikhedzi yoṱhe ya u shuma zwavhuḓi ha komiti dza wadi i fanela u vhewa kha Ofisi ya Mulangadzulo .
Vha humbelwa u dzhiele nzhele uri hune tshenzhemo ya vha ṱhoḓea ya poswo , muhumbeli wa mushumo o bvelelaho u ḓo fanela u ḓisa vhuṱanzi ha maṅwalo a tshenzhemo ya mushumo yo raliho a sa athu thoma mushumo .
Hezwi zwo bva kha muṱangano wa u ita nzudzanyo we wa farwa nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa na vharangaphanḓa vha mabindu , vhaofisiri vho imelaho vhubindudzi ho khetheaho na Vhurangeli ha CEO , phanḓa ha Samithi ya Mishumo na Khonfarentsi ya Vhubindudzi i khou ḓaho .
U sika mushumo zwino zwi fhira ndeme dzoṱhe dza muvhuso na kha tshumisano ya matshilisano yashu vho .
A hu na phambano kha toksini ya khadiamu maḓini ane a vha zwilavhi na a si na .
Nga fhasi ha maitele a zwino , mveledziso ya mbekanyamaitele ya zwikambi i khou shumela thungo ha nḓowetshumo na tshitshavha tsha vhadzulapo .
Mbudziso yawe ndi ya uri naa mulayo u ḓo kona u dzhena kha sisiṱeme ya vhuhaṱuli naa , ho sedzwa vhukonḓi ho livhanwaho naho .
14 . Khabinethe Ii swikisa ndiliso dzayo kha miṱa na vhafunwa vha avho vhoṱhe vhe vha lozwa matshilo avho nga tshifhinga tsha mililo ye ya ṱaha ngei Garden Route na vhupo ha tsini , khathihi na Vhubvaḓuvha ha Kapa .
U ṱalutshedza Yesu sa muthu na pfunzo yawe kha vhathu vha re kha nyimele ya mugudi ene muṋe .
Tshifhinga tshinzhi , ndi nga bula uri vhunzhi ha khamphani dzo thomiwaho nga dziṅwe khamphani ho vha hu si khamphani na luthihi , dzo vha dzi mabogisi a poswo e a thomiwa .
Ṅwaha wo fhelaho , ro shuma u sika maraga muhulwane wa mabindu maṱuku ra khetha zwibveledzwa zwapo zwa 1 000 zwine zwa fanela u rengiwa kha Mabindu Maṱuku , a Vhukati na Mahulwane ( SMMEs ) .
Ndi nnyi ane a ḓo ṋekedzwa tshomedzo dza u vhulunga u itela khandululo ?
Khoro yo ḓiimisela u thoma mavhiḓa a rathi a madzingu , mavhiḓa mathihi kha vhupo vhuṅwe na vhuṅwe .
Mbuelo dza tshiedza itsho dzi nga lemelwa nga khonadzeo ya khuḓano kha mbekanyamaitele , sa zwe zwa sumbedziswa ngei murahu .
1.16 . U dzhenelela ha muvhuso kha u lwa na tshanḓanguvhoni , vhuaḓa na u ita uri nḓowetshumo dzi vhe na vhuḓifhinduleli zwo swikisa kha thendelano na khamphani dza sumbe dza vhufhaṱi nga ha mbekanyamushumo ya vhurangeli , ine ya ḓo engedza khwiniso kha nḓowetshumo iyi . Thendelano i na tshivhalo tsha zwithu , hu tshi katelwa na : U bvisa masheleni u itela mveledziso ya dzithandela ; U ḓivhofha kha tshanduko dza sekithara ; Muhanga wa u lifha mbilo nga sekithara ya tshitshavha ; na u ḓikumedzela u Fulufhedzea nga Vhaofisiri Vhalangi Vhahulwane .
Mulayo wa sialala ndi tshiimiswa tsha mulayo u songo ṅwalwaho nahonw u fhambana u bva kha vhupo u ya kha vhuṅwe kha zwitshavha zwa sialala .
Milayo ya MP&PM ya 2001 I na vhuṱumani ha tsinisa na Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 nahone wo itwa nga murahu ha vhukwamani na dzi MEC dza mivhuso yapo na muvhuso wapo wo dzudzanyeaho u imelaho muvhuso wapo kha vhuimo ha lushaka .
Ngauralo ri bveledza maanḓalanga ashu u khwaṱhisa pfanelo dza ndinganyelo dzo bviswaho thwii kha Ndayotewa .
U thomiwa ha Khantsela ya Vhutsila ya Lushaka u bveledza sekhithara ya manyanyu ya vhutsila na mvelele Afrika Tshipembe .
Arali mveledziso kha sekhithara ṱhukhu ya vhulimi ya fhungudzea nga nṱhani ha tshinyalelo ya mupo i fanaho na magomelelo na mikumbela , mishumo ya nḓowetshumo idzi i a kwamea hu si na u tinya .
Musi zwo ṱanganedzwa , MEC u ḓo sedzulusa khumbelo yavho .
Komiti ya mashumele yo ṱanganelaho ya Ndindakhombo ya Vhushayamushumo na Bodo ya Tshikwama tsha Ndambedzo zwo thomiwa u itela u tsivhudza Minisiṱa nga ha mafhungo a mavhusele na u sengulusa mashaka kha zwiimiswa zwi re hone zwino .
Tshanduko ya tshiimiswa nga murahu ha miṅwaha ya fumi ya demokirasi i dzulela u vha khaedu khulwane kha vhunzhi ha zwiimiswa zwa muvhuso na mavhusele .
U thusa nga mishumo ya mabalane musi o humbelwa .
Ndi ngani zwi zwa ndeme uri Dzikomiti dza Wadi dzi pfesese na u shumisa kupfesesele ukwu ?
Ndangulo yo teaho ya malaṱwa a ndondolamutakalo i na masiandaitwa a matshilisano a vhuṱhogwa sa i zwi u laṱekanya zwithu fhethu hu siho ngo fanelaho zwi anzela u kwama khethekanyo ya vhashai kha tshitshavha na kha vhalalannḓa na vhaṅwe vhathu vhane vha kona u ya tshigangeni .
Fhedzi , Ndayotewa ya Afurika Tshipembe i na ṋetshedzo ya uri vhathu vha na pfanelo dzavho .
Khomishini yo takalela u vhulungwa ha khothe dza sialala .
Arali vhalanguli vhatshimbidzi kana ISS vha vhona zwo fanela na u tea u adoptha , vha ḓo dzudzanya muvhigo nga vhuḓalo wa tsedzuluso ya hayani vha u rumela kha SACA .
Minisiṱa wa zwa Mutakalo , Vho Dokotela Aaron Motsoaledi , ṋamusi vha ḓo amba na vhoramafhungo nga ha uri NHI i ḓo tou thomiwa hani .
U alusa na u lavhelesa vhurangeli ha u maanḓafhadza bindu kha nḓowetshumo .
Ndivho khulwane ya komiti ya vhutsireledzi hu ḓo vha u shuma sa vhaṱoli u ṱhogomela nga u angaredza ya zwitandadi zwa vhutsireledzi , u funza vhaṱaleli vhuḓifari havhuḓi na u themendela tshanduko dza vhusimamilayo dzo teaho tshifhinga tshoṱhe .
Zwino shumisani zwiṱikara zwaṋu zwa zwivhumbeo kha u ita tshifanyiso tshaṋu inwi muṋe .
Naho tshenzhemo na mbekanyamitele zwa shango nga ḽithihi nga ḽithihi zwo fhambana nga vhuphara , zwo itela kha nyimele ya tshanduko dzo ṱanḓavhuwaho kha sisiṱeme ya ikonomi ya ḽifhasi , ye ya ḓowedzwa kha tshenzhemo iyi .
U khwaṱhisedza vhufulufhedzei kha pulane ya u shandukisa nyimele na u thivhela vilili ḽa zwa masheleni ḽi fanaho kha miṅwaha i si gathi i ḓaho , Eskom i ḓo fanela u bveledzisa modeḽe wa bindu muswa .
Ḽiṅwe ḽa maga a tsireledzo ndi u pima mutshimbilo nga vhafariwa .
Izwi zwi nga vha kha tshivhumbeo tsha u ṋea ndaka dzi fanaho na tshishumiswa tsha khomphyutha , mimodemu , fanitshara na zwiṅwe zwiṱumetshedzwa zwa khomphyutha , hu tshi katelwa na ndambedzo ya vhugudisi .
5.6 Ṱhoḓisiso yo sumbedza kha iyi bammbiri , ngamaanḓa mulayo wa zwa milandu , wo sumbedza uri kha milandu ya khothe he vhuloi ha vha vhu khou kwamea , zwo vha zwi konḓaho uri tshiko tsha phambano hu wanwe hu vhuloi .
Tshiṱangadzime tsha u bva ṱhanganyoni tshi fanela u engedzwa u itela u thoma u shumisa tsudzuluwo iyi .
Mudededzi u vhala na kiḽasi yoṱhe .
Maitele a nyolo a humbulela uri ndaka dza matheriaḽa dzo buliwaho dzo fushwa kha sia .
Vhalanga vhuendi ha vhana vha tshikolo
Afrika Tshipembe ndi shango ḽa dimokirasi u ya nga ndayotewa ine ya langwa nga milayo , ngauralo , vhathu vhoṱhe vha funaho mulalo vha tea u sasaladza vhukuma vhuḓifari honoho vhu siho mulayoni na vhugevhenga .
A vha tei u wana thendelo ya ḽiṅwe ḽihoro phanḓa ha musi vha tshi isa mafhungo kha CCMA .
( a ) kha Buthano ḽa Lushaka ; na musi
Tshivhumbeo tsha tshilinganyo tsho ḓisendekaho nga Ndalukanyo tshi dzhiela nṱha khonadzeo ya u Dzhiela nṱha Ngudo Thangeli .
Tshiṱori itshi tshi bvelela ngafhi ?
Hezwi zwi ḓo ni thusa uri misipha i si vhavhe nga murahu .
6.7.13.2 Naho hu na vhuḓikumedzeli kha zwiṅwe zwitshavha zwa sialala u fhelisa khethululo ya kale kha vhathu vha tshisadzini na u sa vha dzhenisa kha zwiimiswa zwa khothe dza sialala , hu tshe na nyimele dza u sa lingana hu hulu na u sa vha na ndavha na zwa mbeu kha sisiṱeme ya khothe ya sialala .
U khwaṱhisedza ndangulo ya vhufarabugu .
U ṱuma nga mitshini zwi ḓo putelwa nga phaiphi i re na tsha u vhofha nga ngomu .
U ya nga mabambiri a ndaulaudzhena a khamphani ya vhutsireledzi , hu nga vha ho dzhenwa nga ṱhangani ya vhengele .
U vha na Milayoyapo na mbekanyamaitele dzi pfalaho nahone dzo vusuludzwaho dzine dza katela vhupo hoṱhe u itela u ṱuṱuwedza vhukoni .
Ṅwalani mutumbu wa tshiṱori tshaṋu hafha vhukati ha siaṱari ḽa 5 .
Muṅwe mutevhe wa malwadze a sa fholi ( ACDL ) : Muṅwe mutevhe wa malwadze a sa fholi ane Tshikimu tsha ṋetshedza mbuelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi khao .
Nzwalelo , khovhi na rennde ya mavu i ṱanganedzwa kha tshitatamende tsha kushumele kwa masheleni musi kheshe i tshi ṱanganedzwa .
U ṋetshedza zwiṱirathedzhi na milayo ya nyolo ya tshifhaṱo musi hu na mudzinginyo wa ḽifhasi zwihulwane hu tshi itelwa u tsireledzo kha zwiwo zwihulwane zwa u kundelwa ha zwifhaṱo na u lozwa matshilo , hu si u thivhela tshinyalelo kana u dzudza vhudzulo .
Vheyani zwinwiwa zwoṱhe zwa mafulufulu kule na vhana vhaṱuku .
Kha vha vhudzise kha masipala nga u ita khumbelo ya thuso ya vhashai .
Zwi amba uri ndingo dzi nga itwa kha khumbelo dzoṱhe kha thikhedzo ya masheleni u itela u langa tshikalo tsha mphomali i tshi vhambedzwa na zwikolodo kha vhaiti vha khumbelo vho swikelelaho .
U thothonya fhethu ho kuvhanganesaho ho sumbedza u fhungudzea kha maḓi a re na kḽorini na fhethu he u thothonya ha itea , ho vha na u fhungudzea ha tshivhalo tsha kuthothonyele na mbalo ya makumba .
Kha vhunzhi ha mashango hu tshi katelwa Afrika Tshipembe khontheina dzi fanaho na idzo dzo shumiswaho nga khamphani ya endedza na khamphani dza zwa ṱhingo dzi shumiswa u ṋetshedza tshumelo ya ICT kha zwitshavha zwa mahayani .
Kha vha vhone uri fhethu hune vha shumela hone ho dzudzanyea lune zwishumiswa na zwibveledzwa zwi nga swikelelea lwo leluwaho hu si na u hovhelela na u lingedza u shandukisa mushumo kana u tshimbilatshimbila lune vha shumisa misipha yo fhambanaho ya muvhili
Hu na u shanduka ḽifhasini ḽoṱhe kha u langa vhufamuraḓo ha tshihaḓu nga nḓila ya u ḓiimisela na u bveledza .
Fhedzi thambo ya mbo ḓi ṱhukhuwa , Muzhou na Vho Vhimbi vha ganama vhuvhili havho .
Milandu i dovha hafhu u katela zwikhala zwiraru zwine ngazwo tshelede ya nga shumiswa , i.e. :
U tewa ha zwivhumbeo zwa vhukuma na tshivhalo tsho linganaho tsha poswo kha zwikhala zwo teaho zwo itelwa u vha na vhuṱanzi ha nḓisedzo ya tshumelo i no vhuedza afho zwitshavhani zwine ra zwi shumela .
Kha vhupo uvhu hu na mabogisi a u ṱana a re na :
Naho vhunzhi ha malaṱwa a sa ḓo vhanga khombo , khovhakhombo dzi vhangwaho nga mvelo i re na khonadzeo ya u pfukiselwa vhulwadze dzo lingana uri dzi nga dzhiwa dzi pfukisela malwadze nga nnḓa ha musi zwo sumbedzwa nga iṅwe nḓila .
Ndi mafhungo mahulwane uri kutshimbidzele ukwu ku tshimbile na nḓila dza kushumele dzine dza vha na vhuṱanzi ha uri hu na ndangulo ya pfukelamimasipala , u itela uri vhukati ha vhakhantseḽara hu vhe na u kovhekana zwi no gudwa , wadi dzi no pfukelana , sekhitha dzi no pfukelana .
23.4.3.1 u hana khumbelo ya u swikelela ; kana
Mishumo ya u thivhela , u fana na mbekanyamushumo dza pfusho na u haela dzi ṋetshedzwa zwavhuḓi zwikoloni .
Nḓisedzo yashu a si ya u sika fhedzi fhethu vhuswa ha vhudzulo , fhedzi na u laedza zwiko zwa u lulamisa thandela dzine dza vha na khaedu dza kuvhumbelwe .
( 6 ) Mulayo wa lushaka u nga ṱanganedza nzudzanyo dza tsireledzo dza dzangano dzo ṅwalwaho kha thendelanoguṱe .
Vha songo ḓifhura , hezwi zwi a itea , zwo no itea , nahone zwi ḓo itea tenda ha tambiwa bola ya milenzhe .
Tshomedzo dza Odithi ya Themamveledziso na Tshiimo tsha Tsenguluso , zwiṱitshi zwa vhulimi , maraga ya zwibveledzwa zwa vhulimi , nz. zwi na vhuḓifhinduleli ha u ta tshiimo tsha zwino tsha themamveledziso na mashumele ; ṱhoḓea na ndavhelelo dza mvusuluso ; khwinifhadzo na ṱhoḓea dza ndondolo ; ṱhoḓea dza thekinoḽodzhi na zwishumiswa , nz .
Zwoṱhe zwi bva kha uri nyimele ine ya vha hone i khou langwa hani .
Ndi nga mini ni songo tshi takalela ?
GEMS i katela malwadze aya nga nṱha ha malwadze a 26 ane ya tea u a katela lwa mulayo ( aya a 26 a kha mutevhe a Malwadze a sa fholi ) .
Zwileludzi zwa pfunzo nga ngomu kha masipala zwo phaḓaladzwa zwavhuḓi , na kha vhupo ha miḓi tshayanzudzanywa .
Zwi sa katelwi zwa Tshikimu zwoṱhe zwo dodombedzwa kha mutevhe wa Mulayo 16 na Anekidzha E ya Milayo ya Tshikimu , ine ya nga wanala kha webusaithi ya GEMS kha www.gems.gov.za.
Mihasho ya muvhuso i re hone i vhona uri i khou tevhedza miṅwe milayo , ndayo na ndaela .
Dzina ḽanga ndi : Ni nga kona u wana tshisibe tsha maṋo
U tshi sedza u bva kha mahumbulwa o ṱanganedzwaho , mabambiri a therisano na mivhigo zwa khomishini ndi zwa maimo a nṱha .
Ndi zwa ndeme kha mishumo iyi uri komiti dza wadi dzi si dzumbe mushumo wa ' vhulindi ' wadzo nga uyu wa u vha ' minidzhere wa thandela ' saizwi zwi tshi vhanga u fhungudzwa ha nungo dza u sedzulusa .
Sa zwine dzina ḽa amba , ezwi zwo itelwa u sumbedza vhupulani ha zwiimiswa zwa tshitshavha na uri a zwi koni u shumiswa nga nḓila i fanaho kha nyimele dzoṱhe .
Zwo tea u dovha ha khethekanywa zwigwada na mitengo ya dzigoloi .
Kha sia ḽa vhushumisani ha dzitshaka nga mveledziso ya mvelele , Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wo ḓiimisela u alusa Adzhenda ya Afrika .
Tshiṱori tsho fhela hani .
U dzudzanya nga ha mafuvhalo a zwipondwa zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu zwine a zwi koni u ḓiṱoḓela ndifho nga zwone zwiṋe zwi ḓo mbo ḓi vha vhuḓifhinduleli vhu sa tinyei ha muvhuso wa dimokirasi we wa vha hone nga murahu ha u fhela ha muvhuso wa khethululo .
U ya nga atikili , masia mavhili a ṋetshedza khonadzeo ya mbonalo dza vhumatshelo dza vhushaka ha dimokirasi vhukati ha Muvhuso na tshitshavha :
Ri nga si kone u bvela phanḓa nga nḓila hei .
Kha vha khwaṱhisedze na u tendela mivhigo ya mvelaphanḓa ya thandela ya ṅwedzi nga ṅwedzi na mivhigo ya kiḽasiṱa yo rumelwa nga vhashumisi .
Miraḓo i Ṱhonifheoho vha ḓo vha vha tshi ḓivha nga ha dzi mbalo-mbalo kha zwine zwakwama miholo ya zwitshavha .
Ḽiṅwalwa ḽi dovha ḽa fhelisa u shumiswa ha maanḓa a nyito iṅwe na iṅwe ya mmbi na u lavhelela u swikelela thuso ya vhathu hu na mbofholowo .
Kha vhari ndi dzhie tshikhala itshi ndi khoḓe vhurangeli ha tshitshavha zwatsho , Operation Hydrate na dziṅwe kha thuso ya ṋetshedzo ya maḓi kha zwitshavha zwinzhi zwire kha mutsiko .
Vhunzhi ha fhethu ha u kuvhanganya maḓi a hu tei u lemedzwa nga nṱhani ha ṱhoḓea ya mugodi .
Saintsi ya sialala na ngona dzine ya dzi shumisa a zwi tei u poswa thungo nthihi , fhedzi zwi vhe tshipiḓa tsha vhuongi sa nḓila dza ndeme dza u ḓivha uri hu pfumiswa na u ṱalutshedza hani u fhelela ha vhathu kha ḽifhasi ḽavho .
Australia ḽo kombetshedza muthelo wo ḓitika nga vhadzulapo .
Musi ri tshi khou shuma na miṱa , miraḓo ya miṱa vha anzela u ḓa na thaidzo dzo tiwaho , dzine dza vha fhethu ha u thoma u shuma nga madokotela .
U pwashekanya mbemba dza mavu dzo kuvhanganaho , na u fhungudza vhuhulu ha maḓinga , zwi ḓi engedza u dzhena fhasi ha maḓi zwi swikisa kha u ṋukalesa ngamaanḓa ha mavu .
Ngauralo ho lindelwa u vhonwa uri ndi mbekanyamaitele dzifhio dzine dza ḓo tendiwa hu tshi iwa phanḓa , fhedzi thendelano nga u angaredza ndi ya uri ndi maraga wa ndeme vhukuma u u sedza na u lwela u dzhena khawo .
Kha nyimele iyi ndi nga eletshedza uri minisṱa vha ṋee vhadededzi mbuelo nnzhi na maṅwe magavhelo hafhu .
Mulangi wa Mutakalo wa Zwifuwo Afrika Tshipembe vha ḓo ṋetshedza fhedzi phemithi dza u renga ṋama nnḓa kana u endedza ṋama thethe ( mbisi ) kha mashango ane o ṱoliwa a dovha a tendelwa zwa tshumelo dza zwifuwo na tshiimo tsha mutakalo wa phukha .
A si vhuitwa hoṱhe ha vhathu na zwikhala zwa u shumisana zwine zwa vha hone henefho tsini .
Vhuṱanzi vhu vha vhu tshimbilelanaho arali mbuno dzine dza khou ṋewa vhuṱanzi khadzo , dzi tshi nga tendelana kana u hanedzana na mbuno dzine dza khou ṱaṱisanwa ngadzo phanḓa ha khothe .
Khombo ya u shuma na kana u shumisa tshibveledzwa tshi songo kunakiswaho , zwi nga lavhelelwa u vha nṱha zwiṱuku .
Mbadelothangeli na u badelelwa phanḓa : Tshelede ine ya badelelwa phanḓa na u dzhielwa nṱha kha tshitatamennde tsha vhuimo ha masheleni musi mbadelo dzi tshi itiwa na hune thundu na tshumelo zwa vha zwi songo wanala .
Tshipiḓa tsha vhu II tshi sedzulusa vhuimo ha dzhango zwino ; mvelaphanḓa na khaedu .
Luṱa lwa tsenguluso lwo sedza kha u swikelela vhuimo ha mveledzidziso vhu re hone kha masipala nga kha tsenguluso ya mupo u re hone na ṱhuṱhuwedzo ya mupo u re hone he masipala wa dzula hone .
Zwi nga vha zwo teaho u vhudzisa uri naa mishumo na madzangalelo a feme zwo sedzesa kha dzingu kana zwo phaḓalala vhukati ha madzingu o vhalaho .
U khwiniswa hunzhi hune tshitshavha tshi nga takalela u hu vhona hu anzela u ṱoḓa zwiko zwo engedzwaho na uri nga zwiṅwe zwifhinga zwi nga ita na u fhungudza mbadelo .
Hulisani u ya hayani
Zwivhumbi zwihulwane zwivhili zwine zwa ṱalutshedza phambano kha phimo ya u vhulunga ha phuraivethe vhukati ha Afrika Tshipembe na phanele ( nga nnḓa ha tshifhinga u konḓelela ) zwoṱhe ndi zwa dimogirafi : ndivhanele ya vhuunḓiwa ha vhaṱuku na phimo ya mveledziso .
Dzitshanduko dza vhukonanyi na tshumisano vhukati ha vhasheli vha mulenzhe vho fhambanaho u itela u khwinisa vhukoni na u shumisea ha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi katelwa na u itiwa ha modele wa u kuvhanganya datha ya u angaredza uri sisiteme yoṱhe ya vhulamukanyi ha vhutshinyi i vhonale zwihulu sa ya tshisaintsi na modele une wa angaredza zwoṱhe wo ṱanganyiswaho nahone wo teaho wa sisiteme dza mafhungo ;
Lufo lwa musanda .
Mahoḽa , ndambedzo ya nyengedzedzo i linganaho R150 miḽioni u bva kha Akhaunthu ya Mbuedzedzo ya Ndaka dza Vhugevhenga yo themendelwa hu tshi itelwa mushumo wa Thimu i Lwaho na Vhutshinyi i katelaho Hawks , Yunithi yo Khetheaho ya u Sedzulusa na Mannḓalanga a Vhutshutshisi ha Lushaka .
Vho Bosch vho swikisa zwauri mukhomishinari vho vhukhakhi ho kalulaho ngauri a vhongo pfesesa vhuvha ha tsenguluso kana vho ita tsenguluso nga zwiitisi zwi si zwone .
Hu na zwikhala zwivhili , tshithihi kha ḽeveḽe ya ndangulo khulwane na tshithihi kha ḽeveḽe i si ya vhathu vha songo gudelaho .
Mbadelo idzi dza vhuendi dzi fhiriselwa kha murengi , zwi engedzaho mitengo ya thundu dzoṱhe kha bakethe ḽa CPI .
I shumisa mutheo wa Thandela ya Mashango Maṋa ye ya lambedzwa nga DFID mashangoni a Afrika Tshipembe , Uganda , Zimbabwe na Ghana , thandela iyi ndi yone ye ya bveledza ngona ya CBP .
Tshivhalo tsha themendelo tsha sekhithara zwa zwino dzi khou ṋetshedzwa .
Naa tshilinganyo kana vhungafhani ha zwithu zwine zwa tea u hwaliwa kana u takuliwa zwo sumbedzwa zwavhuḓi ?
Nga ḓuvha ḽa datumu iyi yo vhewaho , milayotewa ya mashango i amba uri mbetshelwa ya u vhulunga ndinganyiso ya mbeu zwi ḓo vha zwone zwa u thoma u dzhielwa nṱha u fhira miṅwe milayo , vhureleli na zwa sialala .
Maṅwalo a mugaganyagwama a ya sedzuluswa nga komiti dzo fhambanaho .
Nga kha khoro , ri ḓo shuma na vhurangaphanḓa ha dziSOE u bveledzisa vhupo vhu langeaho na ha mulayo vhune ha bveledza vhutumbuli na vhu ṱavhanyaho na u engedzedza vhukoni hadzo.
Kha vha ḓadze fomo DL1 , khumbelo ya u shandukisa ḽaisentsi ya u ḓiraiva tshiṱitshini tshiṅwe na tshiṅwe tsha ndingo .
Pfufho dza Lushaka ndi pfufho dza nṱhesa dzine shango , nga kha Muphuresidennde , ḽa ṱhonifha vhadzulapo vhaḽo na vhabvannḓa vho khetheaho .
U amba U vhala U ṅwala
Kha u thoma ha Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka , ṱhaṱhuvho ya shishi ya zwibadela zwa muvhuso i ḓo tshimbidzwa nga kha Tshumisano dza Phuraivethe dza Tshitshavha .
Mihwalo i fhethu huthihi nahone yo tsireledzwa
Ho sedzwa mitengo yo engedzeaho ya maḓi na muḓagasi , tshumiso ya mitshini ine ya shumisa fulufulu na maḓi i khou ṋaṋa u vha ya ndeme na u bveledza u vhulunga ha tshifhinga tshilapfu .
Dzi tikedzwa nga Komiti dza Aphiḽi dza Dzingu dzo vhewaho kha ofisi dza vundu .
Fhedziha , zwi tea u dzhielwa nzhele uri vhuhulwane ha vhushumi vhukuma ha muhasho kha u sedzulusa mbadelo dza gavhelo , vhu i ya uri hu vhe na khonadzeo khulwane ya u tumbulwa ha mbadelo dzo fhiraho .
Vho ya vhufhalalini nga 1962 he vha pfumbudzwa kha vhuswole vha wana poso ya u vha muṅwaleli na u vha muhulwane wa khethekanyo ya vhafumakadzi kha ANC ngei Tanzania .
Lwa u tou thoma kha ḓivhazwakale , FIFA i khou tendela hu tshi shumiswa vhueḓelo vhune ha si vhe dzihodela , u fana na phakha dza lushaka , dza mmbete-na-zwiwa zwa nga matsheloni , dzilonzhi na nnḓu dza vhaeni .
Nga nḓowelo , maitele aya o lugela nga maanḓa u fhaṱiwa ha mushululo kha vhupo ho tsireledzwaho .
Phaiphi i nga dovha ya iswa fhasi ha lwanzhe , nga luvhilo luhulu hu tshi khou shumiswa tshiḽei tshi na tshitumuli tsha luvhilo tshi shumisaho maḓi na bommbi dza u tzwonzwa ; maitele aya a nga shumiswa musi mugero muhulwane u dzi ḓadziwa nga zwidziki phanḓa ha musi mushumo wa u dzhenisa phaiphi u tshi itwa .
Muthu onoyo muthihi a nga tholwa kha thandela dzo fhambanaho nahone tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tsha mushumo tshi ḓo vhalwa .
GCIS i khou dzudzanya miṱangano ya zwigwada zwa nyanḓadzamafhungo , ine ya ḓo vha hone u bva nga ḽa 9 u swika ḽa 18 Fulwi 2017 .
Tshivhalo tsha vhutshinyi , thaidzo khulwane dza mutakalo
Phambano i katela ḽeveḽe ya nṱha ya thikhedzo ya muvhuso i ne vhathu vha Brazil vha i wana kha nḓowetshumo ya khuhu .
U bva nga 1994 muvhuso wo sedzesa nga maanḓa kha khaedu dzi tshimbilelanaho na vha Khoi-San , nga maanḓa u dzhiela nṱha zwitshavha zwa vha Khoi-San na vharangaphanḓa vhavho .
Izwi zwi gudwa khwine kha vhunzhi ha khanḓiso dzo dodombedzwa kana u siwa kha phurofesheni ya vhulafhazwifuwo u itela u langula .
Thendelano dza vhoramilayo dzi dzheniswa kha milayo , ndayo , mbekanyamaitele , ngauralongauralo , zwine zwa itiwa khoudu ( zwi amba uri dzi ṋewa madzina o tiwaho na nomboro ) .
1 . Ri tshitshavha tsha Karamaka , vhafari na vhaṋe vha nḓivho ya sialala / tshiko tsha zwi tshilaho tshapo zwi yelanaho na tshimela tsha Tapoca .
Heyi khethekanyo ya muvhigo wa mugaganyagwama i ṋetshedza manweledzo o fhelelaho nga ha khumbulelo dzoṱhe dzo shumiswaho kha makumedzwa a mugaganyagwama :
Mivhigo wa muṱolamuvhalelano ha nga ngomu u khou fhedziswa u itela u ḓiswa .
U bva nga 1994 muvhuso wo lingedza u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe kha ḽino shango a wane ndondolamutakalo .
Zwenezwo , ndi sedza vhurangeli uvhu ndi na dzangalelo na u ḓihudza vhukuma .
Saizwi mulandu u songo vhigiwa , zwi vhonala zwo tea u bula vhukuma zwi tshi bva kha khaṱhulo yavho :
Ḽaisentsi ya theḽevishini i tendela muthu uri a renge theḽevishini na u sedza theḽevishini . Ḽaisentsi i vusuludzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Zwe zwa humbulelwa ndi zwa uri ṅwana o vha a khou vhulaelwa uri miṱuvha i ite mushonga .
Fhedziha , thendelano dzi dovha kanzhisa dza katela zwidodomedzwa zwine zwa vha zwa thekeniki nga maanḓa zwine zwa nga konḓa u zwi pfesesa nga vhathu vhane vha sa vhe vhaḓivhi .
Vhatshimbidzi vha fanela u ḓivha liṅwalwa nahone vha ḓo fanela u fhedza tshifhinga vha tshi khou lugisela mimodulu u itela u thusa vhadzheneli u wana nḓivho , zwikili na muya wa u shela mulenzhe nga nḓila yo teaho kha Dzikomiti dza Wadi dzavho .
Arali vho malana nga murahu ha u phasiswa ha mulayo , vha tea u ṅwalisa mbingano yavho hu saathu u fhela miṅwedzi miraru nga murahu ha mbingano .
( b ) luṅwalo Iwa Mulangavunḓu lu sumbaho uri vhusimamilayo ha vunḓu ho ṱanganedza ḽikumedzwa ḽa uri mukhomishinari a bviswe ofisini .
Tshomedzo dzi katela zwiambaro zwa tsireledzo , tshomedzo dza u dzima mulilo , nahone kha dziṅwe nyimele , tshomedzo dzo khetheaho dzine dza nga sa zwitshusaufema .
Vhalwadze vha a ṱhonifha vhashumeli vha zwa mutakalo na tshiimiswa .
Tshanduko kha mikovhe ya vundu na masipala dzi ḓo itwa u thivhela u thithiswa ha tshumelo .
Naho ndo wana ṱhanziela , ndi kha ḓi ya u dzhenela .
U fhedzisa nyito ya tholokanyonḓivho i no kwama zwine maṅwala a amba .
Zwo ralo ndi khou ṱukufhadzwa nga mushumo wo vhewaho kha nṋe nga dzangano , ḽa African National Congress ( ANC ) na nga nyengedzedzo nga vhathu vha vundu ḽino , u reila tshiendedzi hetshi tsha nyisedzo lwa miṅwaha miṱanu i ḓaho .
I ḓo shuma sa tshishumiswa tsha mbekanyamaitele tsha vhuṱhogwa kha u bveledzisa zwiswa , u tshimbidza thekhinoḽodzhi , vhuṱoḓisisi , vhutsila , tsireledzo ya murengi , mveledziso ya nḓowetshumo nga u ṱanḓavhuwa , nyaluwo ya ikonomi .
u dzima mbilu ṱhukhu vhutshivha u ḓiḓivha
Hezwi , honeha , zwi na masiandaitwa a si avhuḓi kha vhukoni ha vhubvanyelelo ha nṱha u nwelela na u bvisa maḓi a mvula , u thivhela mikumbululo ya muḓalo , na u vusuludza tshisima tsha maḓi .
Ḽiṅwalo ḽa vhuṋe ( ID ) , ḽaisentsi yavho ya u reila ya garaṱa , kana ḽiṅwalo ḽavho ḽa u tshimbila ḽa Afrika Tshipembe
Kushumele kwa u kunga na u khetha ku ya fhambana uya nga mihasho , nahone zwoṱhe zwi nga itwa nga u ṱavhanya .
Kha vha khwaṱhise vhuḓifulufheli havho ha uri ṱhoho ya mafhungo yavho ndi ine ya vha ndeme u i guda , ngauri vha ḓo wana uri vhaṅwe vho bindudza tshifhinga tshinzhi vhukuma , ndingedzo , na zwiko kha u i guda .
Thendelo ya zwenezwino ya khaelo ya COVID-19 ya vha ha Pfizer / BioNTech nga vha SAHPRA i ḓo ṋetshedza shango tshikhala tsha u kona u swikela khaelo nnzhi dzi vhulungaho matshilo .
Mulayotibe uyu ndi une wa khou lavhelelwa u khwinisa mutakalo na tsireledzo ya vhashumi vha migodini , hu tshi katelwa na vhupo honoho vhune zwa migodi zwa khou bveledzwa khaho .
Arali ḽeibuḽu i tshi ri ni songo fha vhana vha re fhasi ha miṅwaha kana tshileme tshigede , ni songo zwi ita .
Khomishini i dzinginya uri nyiledzo ya zwiito zwi tevhelaho i vhe hone kha mulayo wo dzinginywaho :
U swika nga tshenetsho tshifhinga ho vha hu si na nḓila ya u lulamisa yo ḓiimisaho ya vhatheli vhe vha vha vho shumisa nḓila dzoṱhe dzo ḓoweleaho dza mbilaelo dza SARS .
U ḓesa hu songo ḓowelea ha vhashumi vha tshifhinganyana hu na masiandaitwa a si avhuḓi ri tshi sedza ndeme .
Ri vhidza zwigwada zwoṱhe zwa polotiki zwi re nnḓa ha maitele a zwa polotiki ngei Somalia u ri vha litshe zwa dzikhakhathi na u ri vha ise u ṅoṅorea havho kha Muvhuso wa Feḓerala wa Somali nga nḓila i vhuedzaho na maitele a u farelana.
Vhuṱanzi vhu vhonalaho vhu sumbedza uri u oliwa ha Mbekanyamushumo ho tea ho sedziwa u ya nga nyimele ya poḽoltiki , ikonomi na zwa matshilisano .
Mavhuthu a vhaṱaleli o vha a tshi ya u ṱalela mitambo ya Harpastum , ye ya vha i tshi tambelwa zwifhaṱoni zwi no fana na zwiṱediamu zwine ra zwi vhona ṋamusi .
Musi ri tshi khou ṱavhanyisa nḓisedzo ri lavhelelwa tshoṱhe u ovarola zwiimiswa zwoṱhe zwa shango .
Tshifhinga tshoṱhe , nḓila dziṅwe dzo randelwa kha u shumisa maanḓa mahulwane dzi ḓo vha thandululo dzi takalelwaho .
Tshivhumbeo tsha ṱanganedziwa nahone vhaingameli vho tholiwa .
Yo vha i tshi khou tamba nga dayari !
- vha na vhuholefhali ha muhumbulo kana ha muvhili vha tshi tea u ḓisendeka lwa masheleni kha muraḓo muhulwane ;
2.5 . Muvhuso u khou pulana u thoma tshiimiswa tshithihi tshihulwanesa tsha vhufhaṱazwikepe Tshipembe ha Afrika .
Muhanga uyu u tea u tandulula nga nḓila yo tiwaho elementhe dza vhupo ha musanda .
I wanala sa asenathe , i na saḽifaidi nahone i tshi khou anḓana na dziṅwe dza tsimbi dza mahemutale , na mbumbo dza ndeme tshiṅwe tshifhinga .
Fomo dza u nanga dzo ḓadzwaho dzi nga ḓiswa kha The Elexions Agency nga kha poswo , u ḓisa nga tshanḓa , fekisi na imeiḽi .
Komiti ya u Ṱola yo ḓi vha i shumaho u bva tshe ya thomiwa .
Nga kha khwaṱhiso ya zwipiḓa izwi zwa tshivhumbeo , musi zwo leluwa , u nanga na mveledziso ya u shumiswa ha tshiko zwi a swikelelwa .
Mundende wa R350 nga ṅwedzi ndi thikhedzo ya vhuṱhogwa kha miṱa ine ya nga vha yo hanganea nga vhusiwana na vhushayamushumo .
Ndi ngafhi hune muthu a sina tshelede ya u renga zwiḽiwa a ḓo wana hone tshelede ya u renga maḓi a maboḓeloni ?
2 Nyambedzano na tsheo dza ndeme dza Khabinethe
Komiti ya wadi i nga ita mushumo wa ndeme vhukuma wa u thusa mukhantseḽara wa wadi u tandulula phambano , kana u fhindula mbudziso , sa musi miraḓo ya komiti ya wadi i tshi pfesesa zwihulu mafhungo a tshitshavha ane a konḓa .
Muofisiri wa maḓaka a nga , hu si na ḽiṅwalo ḽa u fara , u imisa , u dzhena na u setsha tshiendedzi tshifhio na tshifhio kana u setsha tshifuwo tshi hwalaho muhwalo tshifhio na tshifhio ine a humbulela nga nḓila i pfeseseaho uri i khou shumiswa kana yo shumiswa kha u ita vhutshinyi .
Hune dziṅwe dzadzo dzi ḓo thoma u shumiswa lwo fhelelaho zwenezwo musi milayo i elanaho na zwenezwo ya SAPS yo no khwiṋiswa Phalamenndeni .
Arali khumbelo yo ṋekedzwa , zwenezwo iṅwe mbadelo ya tswikelelo i fanela u badelwa u itela u ṱoḓa , u lugisela , na u bveledzulula khathihi na tshiṅwe tshifhinga tshe tsha pfuka awara dzo randelwaho dza u ṱoḓa na u lugisela rekhodo u itela uri dzi wanale .
Ndo dalela mamaga maswa ane a kha ḓi tou bva u fhaṱiwa ane ha magiwa dzismart founu , na fhethu ho engedzedzwaho u itela u maga goloi nnzhi , nda dovha nda tshimbila buseni ḽa hune ha khou fhaṱiwa phakhani dza vhaḓisedzi .
Tswikelelo ya rekhodo i ḓo imiswa u swikela musi muhumbeli a tshi badela mbadelo dzoṱhe dzo fanelaho .
Mafhungo a vhekanyiwa ṱafulani u bva kha a konḓesaho u ya kha o leluwaho .
U balanganya uhu hu nga vha hu konḓaho nahone Muṅwalisi wa Dzikhamphani u tea u ṋewa mafhungo o fhelelaho .
Fhethu ha kushumele na ndeme ho sedzaho wadi
Muhasho wa Ndaulo ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi ndi wone u langaho zwiko zwa Vhathu .
U khwinisa tshiimo tsha Tshumelo ya Muvhuso
Naa zwi gai zwiṱuṱuwedzi zwa u fhungudza ndozwo iyi ?
Mathomo a mushumo a ḓo ṱoḓa fulo ḽa pfunzo na tsivhudzo nga kha midia dzoṱhe na mveledziso ya dzikhoso dzine dza nga itwa kha zwiimiswa zwa mutakalo kha lushaka lwoṱhe .
Mihasho ya sekithara i tea u bveledza zwiṱirathedzh zwa thikhedzo yo sedzaho sekithara u itela u livhana na khaedu .
( c ) u kombetshedzwa , hu tshi tevhelwa milayo ya vhusimamilayo kana milayo na ndaela , muthu muṅwe na muṅwe kana tshiimiswa uri tshi tevhedze ṱhoḓea sa samanisi kana ṱhoḓea hu tshi tevhedzwa phara ya ( a ) kana ( b ) ; na
Hu shumiswe maitele o shumiswaho kha u ṅwala na vhagudi u bveledza kushumisele kwone kwa zwiga na u peleṱa .
U vhona zwifanyiso khophi ya zwifanyiso Rekhodo yo tou nwalwaho ya zwifanyiso
Kha vha ṱalutshedze vhuvha ha u pfukekanya kha ndiliso ya vhuṱumani na tshivhumbeo tshine zwa ha ḓisa .
U vhala bugu a eṱhe lwa u ḓimvumvusa a ḽaiburari kana kiḽasini lufherani lwa u vhala , a tshi fhenḓa masiaṱari nga ngona na u sumbedza u ṱhonifha bugu .
U dovha hafhu u khwaṱhisa uri mbekanyamaitele na mbekanyamushumo zwo itwaho zwo vha zwo livhanywa na muya wa Muvhigo wa Madzinginywa kha zwa Ndulamiso .
Hezwi zwo itisa uri hu vhe na tsitsikano ya vhuendi .
Vhutsila ha u Ita Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho .
Nga maṅwe maipfi , vho vusuludzea u bva zwenezwo .
U khwaṱhisedza uri nyanḓano khulwane na vhuthihi kha mathomo a mbekanyamaitele ya ikonomi - na u khwaṱhisedza uri ri ro lugela u tandulula nyimele dza tshanduko ya ikonomi ya tshifhinga tshoṱhe - ndi ḓo thola Khoro ya Vhueletshedzi ha Ikonomi ya Muphuresidennde .
Dzi ḓitika zwingafhani nga maḓi ?
Ro vha ro takala ri tshi khou ḓiphiṋa nga zwipotso .
Vhuṱanzi ha uri zwiṅwe zwibveledzwa na tshumelo zwo sumbedza nyaluwo i ṱavhanyaho kha mbambadzo ya ḽifhasi u fhira zwiṅwe zwi sumbedza ṱhoḓea ya ṱoḓa mishumo ya zwa ikonomi miswa .
U khwaṱhisedza vhuronwane na u fhelela ha maitele a mugaganyagwama wa muhanga wa zwibviswa zwa tshifhinga tsho linganelaho .
Haya maga mavhili a ḓo dovha hafhu a thusa sisiṱeme ya ndangulo ya mutevhe wa zwiendedzi ya eḽekhiṱhironiki .
Vhufa ndi tshiko tsha ndeme , tshi re na magumo , tshi sa vusuludzwi na u vhuedzedzea tshine tsha fanela u langwa nga vhulondo u khwaṱhisedza vhutshilo hatsho .
Vhubveledzi ha khwine vhu dovha hafhu ha ṋetshedza mbuelo nnzhi dza u bindudza hu tshi aluswa nyaluwo ya ikonomi kha madzingu a songo bvelaho phanḓa .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vho Semenya vho shela mulenzhe kha u bveledza nyimbo dza vhutsila dzine dzi hone kha bugu ya dzinyimbo ya lushaka ya Afrika Tshipembe dzi ngaho Matswale , Angelina , Ziphi'nkomo , khathihi na dze vha imba na vhaṅwe dzi ngaho Ndiphendule vhe vha lu imba na mufumakadzi wavho Mama Letta Mbulu .
Nyito khulwane dza vhuendelamashango dzi kha phendelashango ya Ḓanzhe ḽa India na ḽa Atlantika .
Ro sedzulusa mimasipala yashu yoṱhe .
Ṱhanziela i vhonala sa tshishumiswa tsha ndeme tsha u swikelela mimaraga ya Yuropa zwavhuḓi .
Vhalwadze vha ḓo dovha hafhu vha pfa vha tshi tikedzwa vhunga miraḓo ya tshitshavha itshi ḓo vha thusa u ḽa mishonga yavho na u ya kha tshiimiswa tsha zwa mutakalo musi vho tea .
Ṋetshedzo ya rekhodo na maṅwalwa , hu tshi katelwa rekhodo na maṅwalwa a tshiofisi ;
Kutshilele kune nda tshilisa kwone zwino kwo konadzea ngauri vhaṅwe vho vha vha sa khou dzhielwa nṱha .
nyito dza vhagudi dza tshifhinga tshoṱhe ( rothini ) , dza u tamba dzo lugiselwaho na u tamba vhagudi vho vhofholowa dzine dza takadza na u langea .
Pulane yo khetheaho i a ṱoḓea u itela uri thandela i khunyeledzwe zwavhuḓi .
Nga itshi tshifhinga , ni ḓo ḓivha uri zwi konḓa nga maanḓa u dzula ni na maanḓa u fhira u thoma nndwa ya mbofholowo .
Vhathu vha vhudzwa zwo tshewaho kana zwo iteaho .
Zwisumbi ndi zwiswikelwa kana ndivho dza thandela dzi no ita uri hu vhe na u monithara , u sedzulusa na u ela uri thandela i khou swikela naa zwipikwa zwayo .
Maḓimalaṱwa a nga shululwa hu tshi shumiswa ṱhoho ya giravithi , arali i hone , kana nga u shumisa ṱhoho ya phuresha i no shumisa bommbo .
Mugudi o bvelelaho u ḓo kona u :
Hezwi zwi ḓo ita uri Bannga i kone u dzhena na kha zwa themamveledziso khulwane na kha dziṅwe thandela nnḓa ha dzingu ḽa SADC dzine dzi vhonala dzi tshi nga alusa mbambadzo na ikonomi kha dzhango khathihi na u tikedza khomishini dza lushaka nga huvhili dza Afurika Tshipembe na u ḓivhofha ha ṱhanganelo ya dzingu .
Tshiteṅwa na ṱhalutshedzo
Hu na tshivhalo tsha thoilethe maragani dzi re na sisteme dza u gwedzha na ṱhoḓea dzo fhambanaho .
Humbelani muṅwe kha tshigwada tshaṋu a sedzuluse mvetamveto iyi .
Zwi elanaho na u vha hone ha maluvha kha helele ndi u fhungudzea ha ḽeveḽe dza okisidzheni kha maḓi , hune afho khovhe dzi tea ita muṱaṱisano na helele u itela gesedungi , nga maanḓa vhusiku .
Bodo ita ṱhoḓisiso malugana na mithelo ya vhugembuḽi nga maanḓa kha mbambedzo ya phimondangi dza mithelo na phimo dzi no shanduka .
Nga vhuṅwe vhuḓidini ha u ṱoḓa u engedza u swikela , u swikelea na khaphasithi zwa vhudavhidzani na tshitshavha , Phalamennde yo thoma Ofisi dza Dimokirasi dza Phalamennde kha mavunḓu mararu - Limpopo , North West na Northern Cape .
Kha vha shumise tsumban ḓila ya kuḓadzele kwa khumbelo i vha thusaho u ḓadza khumbelo .
Maṅwalwa a ndeme a nga ho sa muvhigo wa Ṅwaha nga Ṅwaha zwa zwino a dzulelwa u bveledzwa nga kha yunithi ya DTP na tshelede nnzhi dzi khou vhulungwa nga u sa badela vhaṋetshedzatshumelo vha nga nnḓa .
Khabinethe yo themendela uri Vhaofisiri vha zwa u vhala Masheleni na khoro dza zwa u vhala masheleni vha tevhedzele maga o teaho ane a ḓo dzhiiwa kha u tandulula mbilahelo dzo sumbedziswaho kha mivhigo ya odithi .
U ṅwala ḽiṅwalo ḽa u buletshedza , sa garaṱa ya u tamela muthu phodzo , luimbo , zwidade na zwiṅwe .
Ḽiga 3 : Ndi zwifhio zwihulwane malugana na nyimele tshitshavhani tsha hashu ?
Vha fanela u vha na kupfesesele kwa mbekanyamaitele na furemiweke ya mulayo ine ya langula u tshikafhadza na ndangulo ya malaṱwa .
Ri a vhidza uri ndi maiti a no shuma na zwiitwa .
Dzhenisani madzina avho ni ṅwale mutambo une vha u funesa nga fhasi ha dzina .
Hovhu ndi vhuḓidini ha u shela mulenzhe kha mulalo na vhudziki kha dzhango ḽa Afrika nga maanḓesa kha dzingu ḽi elanaho na pfanelo dzashu dza dzitshakatshaka na mbekanyamaitele ya mashango a nnḓa ya u shela mulenzhe kha Afrika na Ḽifhasi ḽa khwine .
Mulalo o tswuka sa tshiguluzwana
Maitele a khwinesa a tshanduko ya thekhinoḽodzhi ine ya khou shanduka nga u ṱavhanya ine ra khou ṱangana nayo kha ḽifhasi nga vhuphara , ndi u dzhiela nṱha u dzulela u ita tsedzuluso dza mbekanyamaitele , nga maanḓa nga murahu ha miṅwaha miṱanu 5 miṅwe na miṅwe u vhona uri zwipikwa zwe zwa sumbedzwa kha mbekanyamaitele zwi khou shumiswa , na u sedza kha magake na khaedu dzo vhangwaho nga u thoma u shuma ha thekhinoḽodzhi ntswa .
Lushaka lwa thuso ya mutakalo lune lwa ṋetshedzwa nga tshifhinga tsha u beba lu na masiandaitwa kha mutakalo wa mbebo na kha mpfu dza vhaimana .
Tshiendedzi tsha zwidziki ndi sia ḽa vhuṱhogwa malugana na vhudziki ha phaiphi khulwane .
Rekhodo ya miṱangano & vhukwamani
U ṱalusa muhumbulo malugana na zwe zwa vhaliwa .
Hu na ngudo dzo teaho u gudiwa kha u thoma u shumisa sisiṱeme dza komiti dza wadi saizwi dziṅwe nḓila dzo shuma zwavhuḓi u fhira dziṅwe sa zwe zwa sumbedzwa afha fhasi .
U sa vha na mafhungo o teaho a mutholwa na u sa imelelwa zwavhuḓi u bva kha vhavhili zwi ita uri hu si vhe na u kona u langula thivhela mbilo u badelwa kha vhavhili nga tshenetsho tshifhinga tshithihi hu tshi ṱanganedzwa mbuelo u bva kha Tshikwama tsha Ndiliso na u tholwa .
U tou vha nga nṱha fhedzi zwi ṱuṱuwedza vhafumakadzi vha re mugwalani u lwela u wana maimo a nṱha .
Kha vha wane luṅwalo lwa thendelo u bva kha Muofisiri wa zwa Masheleni .
Hu na dziṅwe mbuelo dzine dza bva kha ṱhoḓisiso kana kha mbambadzo ?
O itelwa u rekhoda mafhungo a ndeme na tsheo dzo dzhiiwaho na uri ndi vhafhio vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u dzhia tsheo .
Nga kha zwipikwa na magavhelo o kovhelwaho zwisumbi zwo fhambanaho , garaṱa ya u kora i dovha hafhu u lusa u linganyisa kha u dzheniswa ha vha ṱoḓa u vha vhavhuelwa vho fhambanaho vha re vhaṋe vha mbadelo dza BEE .
Arali izwi songo ralo , kha vha sumbedze zwiitisi zwa u sa ṋetshedza havho vhuṱanzi uho :
Musi wa dzulo ḽa u pfesesa Vho Kemp SC , vhao imela vhaaphiḽi , vha sa ombedzeli kana u kudza tsitsivhulo , vho dzhenisa kuhumbulele kuṅwe .
Kushumisele uku na vhuḓiphiṋi ha tshifhaṱo sa bindu ḽa zwa vhufuwi zwi vhumba fhungo na zwine thendelano ya mavu ya vha zwone nahone a i ngo fhungudzwa na luthihi nga pfanelo yo pimiwaho yo ṋewaho De Villiers u dzula nḓuni .
Ngeletshedzo ya kha saithi na u rumela u itela iṅwe thikhedzo na dzilafho na zwone zwo ḓo ṋekedzwa .
Mavharivhari maṅwe na maṅwe a no swika kha Muhasho a a rekhodiwa na u sedzuluswa musi a sa athu vhigiwa kha Yuniti ya Vhusedzulusi ha Forensiki yo tou ṱanganelwaho u itela vhuṱanzi ha khwaḽithi ya vhuṱanzi hu no rumelwa kha yuniti iyi .
Nga ṅwaha hoyu wa kushumele , kha ri shume roṱhe u ri ri ite mivhuso yapo fhungo ḽa muṅwe na muṅwe .
Aya ndi manweledzo a ndeme a puḽane .
Nyambedzano ndi maitele ane vhuvhili havho vho sedza kha mvelelo dzo fhambanaho vha kwengweledzana u swikelela kha mvelelo dzo tenndelaniwaho nahone vha nga kovhelana mafhungo , u tandulula mafhungo , vhetshela thungo maṅwe madzangalelo avho , u ṱumanya na u rengisa vhuimo na u ṱoḓa hune zwa konadzea , u vhuedzanya madzangalelo .
Khonani yaṋu u tea u vhala maipfi a re kha ṱhireke ya lutombo .
Phemithi dzi ḓo bviswa u ya nga hafu ya ṅwaha nahone dzi ḓo shuma lwa miṅwedzi ya rathi .
Zwi si zwavhuḓi ndi u vha khomboni hayo kha ha u vhanga tshinyadzo nga tshifhinga tsha u dzheniswa na u vhuedzedzwa .
Tshipiḓa tshihulwane tsha mafhungo o ṋetshedzwaho a si a vhukuma nahone a tea u khwaṱhisedzwa .
U khou itela u sedza kha u tandulula khakhathi dzine dza itelwa vhathu zwi tshi bva kha vhuvhengelambiluni .
Hu badelwa u bva kha mbekanyamushumo yo ṅwaliswaho ya khombo , ho sedzwa phurothokholo 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vhaṋetshedzi vho amba uri maṅwe mabindu o vhofholowa kha zwa nyambedzano musi zwi tshi ḓa kha nḓila ya kubadelele ngeno vhaṅwe vha tshi kombetshedza vhaṋetshedzi uri vha tendelane na nḓila ya kubadelele ine ya sa vhe yavhuḓi kha vhaṋetshedzi nga u sumbedza zwiito zwa " renga kana u litshe " .
Ri ḓo livhuha na hone ri ṱuṱuwedza na vhafumakadzi uri vha ḓe na mbudziso dzavho na mbilaelo dzavho .
Mbekanyamushumo ya Mbulungo ya Vhaheḓana yo thusa vhashai uri vha vhulunge vhafunwa vhavho nga nḓila ya tshirunzi .
Maṅwalo ane a tea u fariwa a katela phemithi ya mureili wa nnyi na nnyi u ya nga Mulayo wa Vhuendi ha Badani , maṅwalo a u endedza malaṱwa na notsi dza u fhirisa .
1 . Ndangulo ya tshiwo nga murahu ha miḓalo
Sisiteme ya BAS i sumbedza i ya vhukuma kha u lwa na ndangulo ya vhuḓikumedzeli .
Ndi zwifhio zwipikwa zwa u pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ?
134. U ya phanḓa na u shuma ha Khabinethe nga murahu ha khetho
1.8 vha ḓo vhudziswa dzimbudziso nga luambo lune vha lu pfesesa , arali muthu ane a khou amba navho a sa koni u amba luambo lune vha lu pfesesa , vha nga humbela muḓologi ;
Muvhuso wo shuma u sa neti u ambedzana na zwitshavha u tshi lingedza u tandulula mafhungo na u ḓisa tshumelo , hu tshi katelwa na pfunzo i tshi vhuedzedzwa kha mashumele kwao .
Thengiso na zwiṅwe zwi ṱanganedzwaho : Thengiso na zwiṅwe zwi ṱanganedzwaho zwo bulwa kha ṋetshedzo ya fhasi ha mutengo u itela zwikolodo zwi timatimisaho .
Mbekanyamushumo dzashu dza u vhala vha tshe vhaṱuku dzi khou thoma u vhilula .
Zwikhala zwi re na vhunzhi ha khonadzeo dza ha u bva ngaho , zwine zwa dzhielwa fhasi nga mishumo i itwaho u mona na henefho .
Nga vhege nthihi fhedzi , ho vha na u ṱangulwa vho ḓiṱama , vhahumbulelwa vhaṋa vha farwa nahone vhavhili vha valelwa dzhele miṅwaha ya fumbili .
Tswikelo yashu u swika zwino yo vha hone nga vhanga ḽa vhushelamulenzhe ha vhurangaphanḓa na nyendedzi ya Mulangavundu washu , khathihi na thikhedzo ya Khoro Khorondangi ine khayo nda tea u livhuwa .
Mutambo uyu wo vha u tshi tambiwa nga thimu mbili dze dza vha dzi na vhatambi vha no hovhelela fumbilisumbe kha nthihi !
Muhasho u fanela u dzhiela nṱha vhuhulu vhune thandela ya ḓo wana ngayo mitengo lwa miṅwaha .
Nga u ralo i imela vhumaṱhakheni ha nḓivho na tshenzhelo zwo ṱanḓavhuwaho kha ḽoṱhe ḽa Afrika1 .
Nga murahu ha miṅwaha iyi yoṱhe , ri fanela u lwela u swikelela vhafumakadzi nga ngomu ha zwigwada zwiraru na u vhona uri vha a giradzhuwetha u bva kha u ṱhogomela u ya kha vhorabulasi vhaṱuku na u ḓo swikelela kha u vha vhorabulasi vhahulwane .
Vha vhudzise khonani na mashaka u sedza zwikhala na u vhona mbambadzo kha dzigurann ḓa .
c . khophi ire kha tshivhumbeo tshi vhaleaho nga khomphyutha kha :
Therisano ya zwigwada na vhathu vha swikaho 12 vha re na dzanganlelo kana vhukoni kha tshipikwa tsha ḽeneḽo sia .
Vhunga Mulayo wo no vhulahwa , khethekanyo i no khou ambiwa a i na mushumo nahone i vhulahwa .
Nnḓu dza muvhuso ndi mini ?
U pfesesa Mulayo wa Mafhungo a Vharengi na miṅwe milayo ya tsireledzo ya vharengi .
U bveledzwa ha thendelonzwiwa i re na khwaḽithi zwi ḓo sumba nḓila vundu na vhatshimbidzi musi vha tshi ḓisedza tshumelo dzi no tevhedza zwitandadi zwa khwaḽithi .
Kha mavundu aya u sa dzhenela hu nṱha kavhili vhuponi ha mahayani u fhira vhupo ha dziḓoroboni .
Zwine ra ḓo sedzesa zwone ṋaṅwaha kha u ṱuṱuwedza Agenda ya Afrika , ndi u khwaṱhiswa ha zwivhumbiwa zwa Afrika , hu tshi katelwa na African Union na mbekanyamushumo yayo ya mvelaphanḓa , NEPAD .
Kha vha rere milayo i livhisaho kha u fusha vhuḓifhinduleli musi mishumo ya ndondolo ya vhuongi i tshi avhelwa .
Hezwi zwi katela vhashumi vho gudiswaho , u wanala ha phera ya u itela muaro , zwishumiswa zwa u ita muaro zwo teaho na mishonga , na maga o teaho a u langa u kavhiwa .
Mbekanyamaitele nga u ralo yo fhira u vha nthihi fhedzi ya khethekanyo ya zwigwada zwa mirafho , ho vha hu si ndivho u laṱa vharema thungo ngauralo uri vha ḓiṱhogomele .
Mbilaleo dza u sa tevhedzela malugana na uyu mulayo hu ḓo vha vhuḓifhinduleli ha Muṅwaleli wa Mapholisa .
Zwibveledzwa zwa Vhulimi ndi mbekanyamushumo ntswa na uri miṅwe ya mishumo na vhuitwa zwi kha ḓi vha kha maitele a u dzheniswa .
Kha vha vhale zwitatamennde zwi tevhelaho vha sumbedze uri ndi ngoho kana a si ngoho :
( vhavhalela ) mabuvhi fhedzi a thi kholwi uri
Naho zwo ralo , u shumisa madokotela ane a shumana na malwadze ane a vhangwa nga mushumo na vhaṅwe vhomakone zwi nga vhuedza vhukuma kana u vhulunga tshelede kha nyimele dzo teaho .
Athikili mbili kha Mulayo wa Roma ndi dza ndeme kha u sedza maimo ane Afrika Tshipembe ḽa fanela u dzhia zwi tshi elana na vhumatshelo haḽo kha tshumisano na ICC .
U thomiwa ha maḓaleḓale maswa na u valwa ha fhethu ha u laṱela malaṱwa ha kale u ya nga ṱhoḓea dza European Union .
8.1 . Khabinethe yo ḓivhadzwa nga ha mivhigo ya mvelaphanḓa ya kushumele kwa kotara ya vhuvhili wa 2017 / 18 ( Fulwana u swika Khubvumedzi 2017 ) nga zwigwada zwoṱhe zwiṱanu .
Maṅweledzo a thandela kha thandela dzine dza fanela u ṋetshedzwa IDP
Mashumele manzhi a zwigayo zwa mavhele shangoni a itea Mavunduni a KwaZulu-Natal na Gauteng , sa afha vhunzhi ha madzingu a bveledzaho mavhele a si na zwiimiswa zwo teaho na u lingana na maraga wa maitele aya .
Miziamu u ḓo shela mulenzhe kha u tsireledzwa ha ḓivhazwakale ya khonḓela nndwa ya mbofholowo Afrika Tshipembe .
Iṅwe ya nḓila dza u ita vhulavhelesi nga Komiti ndi u dalela fhethu ho tiwaho kana mbekanyamushumo uri dzi wane mafhungo a vhukuma nga zwine zwa khou itea .
Ngeno vhana vhanzhi vha sa thusiwi kha heyi miṅwaha yavho ya u thoma .
I nga ṱangana na khaedu , fhedzi yo ḓalelwa nga zwivhuya zwinzhi u fhira khaedu dzayo .
Muvhuso wa khethululo wo kombetshedza vhunzhi ha vhathu u dzula vhuponi ha mahayani hune mavu a hone a si bveledze tshithu .
Thoma u khwinisa zwifhaṱo na tshomedzo dza zwibadela zwihulwane zwa rathi ngau vhumba tshumisano na khamphani dza phuraivethe .
U itela u vhona uri dziSOE dzi khou shuma zwavhuḓi nahone dza ita mushumo wadzo , Khoro ya dziSOE ya Phresidennde i khou dzudzanya themendelo dza nga dziSOE dzine muvhuso wa tea u bvela phanḓa nadzo , u dzi ṱanganya kana u dzi fhaladza .
Tshanduko dza mulayo dzo shumiswa kha zwishumiswa zwoṱhe zwi shumaho na zwine zwa kha ḓi fhaṱiwa .
9 . Vho Shonisani Mathew Munzhedzi sa Muofisiri Mulangi Muhulwane wa Tshiimiswa tsha Bayodaivesithi tsha Afrika Tshipembe .
Kha ri ambe Lavhelesani tshifanyiso ni ambe nga zwine na khou vhona .
Musi tshi sa athu vhibva , tshienge a tshi tou sa ḽea fhedzi tshi dovha tsha vha mulimo , tsha hwaya mukulo na u shuma sa tshitshulusi tsho kalulaho .
Matshimbidzelwe avhuḓi fhethu hunzhi ndi u sheledza nga nḓila ya u tou fafadzela u bva musi hu tshi ṱavhiwa , kha tshiimo tsha zwiraba , u bva afho vha shavhela kha u sheledza nga u bwa dziforo u swikela khaṋo .
U fhindula mbudziso nngede dzi no kwama phikhokho .
Gidimani mbambe .
Arali mushumo wa u fhaṱa wa vha u khou itwa kha vhupo vhune ha khou humbulelwa uri mavu fhasi a kha tshiimo tshi si tsha vhuḓi , wa Thendara u ḓo fha ndindakhombo yo khetheaho ya u linda mishumo , mitshini khathihi na Vhashumi vhawe na vha Mutholi arali ha nga vha na mudzinginyo wa mavu nga tshifhinga tsha mushumo .
Zwenezwo , pfano ya muvhuso na yunivesithi a zwi timatimisi uri i ḓo vha na mbuelo kha zwiimiswa izwi zwoṱhe .
Goloi dzi rengiwa nga kha zwa Vhuendi ha Mimoḓoro ha Muvhuso ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Muvhuso , khathihi na mabindu na muhasho wa vhashumi , ndi kale zwi khou lingedza u khwinisa nga u ṋea nnḓu dza khwine na nyimele ya matshilo ya khwine kha ḓorobo dza migodini .
Kha nyimele ya ngudo dze dza vha dzi songo ṱanḓavhuwa , ṱhoḓisiso i sedzaho vhunzhi yo itwa nga vhashumi vha Vhulangi .
Vhaṋetshedzathuso vho ita themendelo kha maga aya o thomiwaho a vusaho mafhungo a mutheo manzhi .
Ofisi dzi ṱoḓea uri dzi badele mbadelo ya ṱhanzi dzo humbelwaho uri dzi ḓivhonadze khothe na u vha hone nga ḓuvha ḽo tiwaho ḽa mulandu , hu sa sedzwi u vha havho hone kana vha vha vhe si ho .
Kha samithi , vhashumisani vha zwa matshilisano vho tendelana kha zwipikwa zwi tevhelaho :
( a ) Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khumbelo ya u swikelela rekhodo zwi tea u rekhodwa afho fhasi .
U themendelwa ha zounu ntswa ya gukhula ndi mveledziso ya u ṱanganedza vhuḓidini ha Afurika Tshipembe kha u khwinifhadza ndangulo na tsireledzo ya saithi dza vhufa haḽo ha ḽifhasi , zwi tendelaho mveledziso i yaho phanḓa nga vhuḓifhinduleli .
Hu na tshaka ṱhanu dza ndaka dzi re tshitshavhani :
Tsumbo ya zwithu zwine ra zwi shumi hayani
Vhupfiwa vhu nga kha ḓi tou ṋetshedzwa nga u tou ṅwala kha vatsubmissions@treasury.gov.za
Ṱhalutshedzo ya Mbekanyamushumo : Mbekanyamushumo ndi vhuḓifhinduleli ha mveledziso na ṱhogomelo ya themamveledziso ya bada kha Vundu ḽa Vhukovhela ha Devhula .
Pulane ya ndinganyiso ya mishumo ya Koporasi i bvela phanḓa na u khwinisa vhuimeleli ha vhathu vhatswu , vhafumakadzi na vhathu vha re na vhuholefhali kha mabindu .
Ndi khou tama u khwaṱhisedza thikhedzo yashu ya tshanduko ya vhuhaṱuli i bvelaho phanḓa .
Ro fhaṱa shango ḽashu kha tshipikwa tsho lavhelelwaho tsha vhuthihi kha u fhambana tshine tsha dzhiela nṱha u pfuma hu re hone kha u fhambana hashu .
U pulanela u ṅwala bugu ya tshiṱori .
Ndi ngani mbalo na pfunzo ya mbalo zwi tshi kha ḓivha zwa ndeme kha tshifhinga tshine ho ḓala mafhungo na thekhinoḽodzhi ya nṱha ?
Zwiimiswa zwa phathoḽodzhi ya forentsikhi zwo khethekanywa kha ḓivhazwakale u ya nga tshivhalo tsha kheisi dza dokotela .
Dokotela wa maṋo a nga vha ene wa u thoma u vhona mbono idzi nga tshifhinga tsha u ṱolwa ha orala .
Miraḓo ya Khabinete ya Tshigwada tsha Vhuthivhelavhukhakhi na Vhulamukanyi , hu tshi katelwa na ofisi dzo fhambanaho dza madzingu dza mihasho ya lushaka dzi re madzinguni i a ṱangana musi na musi i tshi lingedza u wana thandululo kha u isa phanḓa na u lwa na vhutshinyi .
Muṅwe na muṅwe ane a nga vha na TB u fanela u eletshedzwa uri a ṱoḓe dzilafho nga u ṱavhanya na u humela tshikoloni kana kha tshiimiswa fhedzi nga murahu ha ngeletshedzo ya dokotela wavho .
Lwa tshifhinga nyana , ḽiṅwalo ḽa mafhungo iḽi ḽi ḓo ḓadza tshikhala itshi na u khwaṱhisedza uri miraḓo ya zwine na ire na khonadzeo i khou dzulela u ḓivhadza maswa nga ha mveledziso dza tswikelelo ya vhuṱhogwa iyi .
Vha bveledze zwi re ngomu kha phositara hu u itela NTHIHI ya ndivho dzi tevhelaho :
Vha vhee mafhungo nga nḓila i sa konḓi nahone i re na dzimbuno .
U kuvhanganya maṅwalo a bvelaho nnḓa u bva kha Ridzhisiṱiri na u a isa kha vhuyo ho teaho ḓuvha na ḓuvha .
Ri humbela mabindu a muvhuso uri a ite mushumo muhulwane kha u bveledzisa vhukoni na u ṋetshedza vhukoni ha thekhiniki vhune ha ṱoḓiwa nga ikonomi .
Vhashumi vha mveledziso ya tshitshavha
Masipala u a zwi ḓivha uri nga nnḓa ha u bvelela ho itwaho kha u sikwa ha mishumo na nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme , vhuimo ha nṱhesa kha u tshayo ya mishumo hu dzula hu hone .
" Ndi ḓo u thusa . "
Muofisiri Muhulwane u ḓo , ita uri a vhidze muṱangano nga u ṱavhanya , na Komiti ya Khanedzano ya GEMS .
Vhathu vha nga lovha nga vhanga ḽa vhulwadze ha u rithea dangani na nga dziṅwe tshaka dza khentsa , nga maanḓa khentsa dza malofha dzi vhidzwaho u pfi khentsa ya ḽimpfi na khentsa ya lukanda i vhidzwaho u pfi Kaposi's Sarcoma .
Vhukhwine ha phambano ya pulane dza zwibviswa zwa vundu zwi nga ambe nga hazwo nga kha mbekanyamushumo dza u khwinisa mugaganyagwama wo ḓiimiselaho .
Sa tsumbo sisteme dza tshelede dzi sika ndaka dzi rengiseaho kha vhathu vho pfumesaho ḽifhasini .
U fhindulwa kha u bviselwa khagala ha dzieriasi kha zwitatamennde zwa masheleni .
7.2.8 Mihumbulo na makumedzwa oṱhe o itwaho kha wekishopho dza vhukwamani na tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala zwo dzhielwa nṱha kha makumedzwa a mbekanyamaitele a re kha muhanga wa mbekanyamaitele .
Masipala u khou lusa u tshi ya kha u ṋetshedza maḓi a u nwa , tshampungane na mutakalo wa mupo lwa tshifhinga tshilapfu u itela u londota mutakalo wa mupo wo kunaho , nahone wo tsireledzeaho .
Kha ndima iyi , mvelelo dzoṱhe zwi tshi kwama u bvisa tshigwada dzi ḓo kumedzelwa .
Hafhu , vhathu vha nga wana madzangalelo avho a u dzhenela ha sekithara sa vhadzulapo zwavho zwi sa elani na mishumo ya ḓuvha na ḓuvha ya masipala zwi siaho miraḓo ya phothifolio i tshi dzula i sa shumi , zwa fhedzisela nga u sa fushea / sa shuma zwavhuḓi .
U langula dzi risithi , u dzi bvisa , u vula na u langula faela na maṅwalo .
Nṱhani ha izwo , hu kha ḓi ṱoḓea u vha na vhuthihi na khoudu dzi re hone na nzulele ya u vha khagala ha vhathetshelesi .
Ndi khou livhuwa mihumbulo yavho .
Ḽi vhea muhanga wa tshiimiswa wa u pulana na u ṱalutshedza zwibveledzwa zwa u pulana .
Thebulu dzi tevhelaho dzi nweledza vhashumi vha u fhedzisela vho ṱolwaho vha elanaho na zwibviswa u ya nga mbekanyamushumo na bende ya muholo .
Mvelelo u bva kha miṱangano ya tshigwada tsho vhambedzwaho ngatsho yo ṱanganywa u ya kha pulane .
Ezwi ho vha hu kotara nthihi musi shango ḽi sa athu u ya kha risesheni , na u tshenzhela nyaluwo ya GDP i si yavhuḓi , ye zwenezwo ya tou ṋaṋa nga maanḓa nga kotara yo tevhelaho .
Dzi fana na pulanete yashu , Ḽifhasi ?
Zwibveledzwa zwa mashangoḓavha zwi kha ḓi ṱoḓa u swikela ṱhoḓea dza u badelwa muthelo nga u tevhedzela mutevhe wa ṱhoḓea .
Hone-ha , muraḓo wa zwa tsivhudzo ha na pfanelo dza u voutha .
Hezwi ndi zwa ndeme , ngauri PAIA I tendela muitakhumbelo u itela khaedu tsheo musi hu songo dzhiwa tsheo kana khumbelo ya vha i songo dzhielwa nṱha .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa Bugu Khulwane dza fikishini na dzisi dza fikishini , gurannḓa , zwirendo , nyambedzano na maṅwalo a iḽekiṱhoroniki nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi .
Kha vha khethe vhathu vhane vha ḓo tamba vhuimo ha miraḓo ya komiti , mudzulatshidulo na muṅwaleli .
Thaidzo dzi nga takuwa musi zwiliṅwa zwo thomiwa nga tshifhinga tshi songo swikaho tshoṱhe kha kilima yone u itela u i alusa uri i swike kha u aluwa ho fanelaho nga tshifhinga tsha nyimele iyo .
Kha ḽiṅwe sia , vhaṅwe vho zwi sasaladza vhukuma vha zwi linganyisa na bulayo kha ḽiṅwe sia , vhaṅwe vha zwi phaḓaladza , sa i zwi vhafumakadzi vha tshi ḓiimisa nga vhoṱhe na u dzhia tsheo nga ha mivhili yavho .
Zwi tshi tevhedza zwivhumbeo zwi fanaho zwa mbekanyamushumo dza sekhithara dza zwa mutakalo , mbekanyamushumo ṱhukhu Tshumelo dza Phuluso ya zwa Dzilafho na Shishi yo pfuluswa u itela uri i tou vha mbekanyamushumo nga yoṱhe nahone a i tsha tou vha mbekanyamushumo ṱhukhu i re nga ngomu ha ino mbekanyamushumo .
Khabinethe yo isa ndivhuwo kha SAA kha thusedzo yavho ya vhuṱhogwa kha mushumo uyu wa u vhuisa vhathu hayani .
Afrika Tshipembe u bva 1994 ḽo fhaṱa nnḓu dza dzimiḽioni sa tshipiḓa tsha u vhona uri vhathu vha na matshilo a khwine .
Mufarisa Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka na Mufarisa Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavundu ,
U kuvhanganya muthelo zwi tshimbizwa nga bannga khulwane nṋa dza Afurika Tsipembe dzine dza vha ABSA , Nedbank , First National na Standard .
u ḓivha uri miṱangano ndi yone nḓila i yoṱhe fhedzi ya u dzhenela nahone i sa langiwa zwavhuḓi , i nga dzhia sia ho sedzwa mihumbulo ya avho vha ambesaho .
Musi hu na zwa shishi , vha tea u wana thendelo u thoma nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa mushumo musi zwo itea .
Mme vho ita makumba , vhurotho na magwinya naa ?
U dzhenelela kha ikonomi kha madungo a mveledzo hu nga si fhimiwe nga themamveledziso .
A u , nga zwenezwo , ri ṋetshedzi mutevhe u leluwaho wa zwine zwa fanela u itwa na zwine zwa sa fanele u itwa zwi tshi elana na mishumo ya muthu na vhupo .
Ndi lwa vhuṋa izwo zwiito zwa u tshinyadzwa ha zwiṱitshi zwa muḓagasi zwi tshi khou bvelela nga murahu ha musi hu tshi khou tou bva u vhigwa zwiṅwe zwiraru zwe zwa tshinyadzwa vhegeni dzo fhiraho .
U ṱanganedza na u vula mushumo zwo itwa nga Mudzulatshiduloo wa Nnḓu ya Vundu ya Vharangaphanḓa vha Sialala .
3.2 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Khwiniso wa Tshumelo ya Ḽaborothari ya Mutakalo ya Lushaka uri u ḓivhadzwe Phalamenndeni .
Tshipiḓa tshi thelaho tsha muingapfuma wapo khathihi na mbuelo ya muingapfuma ya mashango a sili tshi vhonala tshi tshi khou tsa .
Ndi dzhena tshikolo tsha .
Miḓalo yapo na yone i nga vha hone kha vhupo ha mvula ya tshilimo ; maga a ṱhogomelo u itela izwi a tea u dzula e hone .
Nzudzanyo dza murahu kha tshiimo tsha muvhigo wa tshumelo ya nnyi na nnyi dzo kunga maṱo kha ṱhoḓea yauri hu pfeseswe tshumelo ya nnyi na nnyi ya Afrika Tshipembe kha nyimele ya ḓivhazwakale yayo .
Kha lushaka , indasiṱiri dzi fanaho na dzo dzumbulula maanḓa a mushumo a nṱhesa .
Ri ḓo isa phanḓa kha tswikelelo ya mbekanyamushumo yashu ya thikhedzo na nyalafho ya Vairasi i Kulaho Nungo dza Maswole ( HIV ) na AIDS nga u engedza mafulo ashu mahulwane a vhudavhidzani ha thivhelo ya HIV .
Khabinethe i ṱanganedza mvelelo dza Samithi ya Vhuṱanu ya AU-EU .
Kha sia ḽa zwikili zwa ndeme , hu na tshikhala tsho kaleaho tsha basari dze dza farekanywa , dzine ngadzo ḽouni dzi nga badelwa murahu nga , sa tsumbo , tshumelo kha tshitshavha .
U bva afho wanani ...
Milambo na miedzi yo tshikafhadzwaho zwi shushedza matshilele a zwitshavha zwi dzulaho tsini na milambo .
Zwi nga vhulunga tshelede ya masipala sa musi hezwi zwi zwiko zwi dzulaho zwi hone .
Riṋe , vhathu vha Afrika Tshipembe , Ri dzhiela nṱha u shaea ha vhulamukanyi kha tshifhinga tsho fhelaho ; Ri ṱhonifha havho vhe vha tambulela vhulamukanyi na mbofholowo kha shango ḽashu ; Ri ṱhonifha havho vhe vha shuma vha tshi itela u fhaṱa na u bveledzisa shango ḽashu ; na U tenda uri Afrika Tshipembe ndi ḽa vhoṱhe vhane vha dzula khaḽo , vho vhofhekanywaho vha vha huthihi naho vha sa fani .
Nga u phuromota ikonomi yo khwaṱhaho kha levhele yapo , miraḓo ya Komiti ya Wadi vha nga thusedza kha mveledziso i takadzaho na tshitshivha tsho khwaṱhaho kha vhupo havho ..
U shumisa zwiko zwa vhathu , matheriala na zwavhukuma nga nḓila i bveledzaho na vhukoni .
Ro rera vhutevhedzeli na uri ndi ngani vhu tshi bvelela kha mabindu .
Fhethu ha u lindela hu nga ṋekedzwa nga fhasi ha fhethu hu sekene na ha nnḓa hu si nga ngomu ha tshifhaṱo .
Bada dzi re hone dzo vha dzi kha nyimele i si yavhuḓi nahone yo vha i tshimbilaho nga huthihi fhedzi .
I ḓo vhea mihasho ya masipala yoṱhe ine yo balangana na ḓorobo yoṱhe fhethu huthihi .
Vhaṋetshedzatshumelo dza ndondolo ya mutakalo avha vho tenda uri vha nga badelisa miraḓo ya GEMS iṅwe tshelede ya tshumelo tenda zwa vha zwi kha milayo ya Tshikimu .
Vhudzheneleli ha tshifhinga tsha vhukati uya kha ha tshifhinga tshilapfu ho itelwa u vhona uri ro khwaṱha kha u shanduka ha kilima , zwi fhungudzaho khombo ya u fhelisa gomelelo tshifhinga tshi ḓaho .
Mbadelo dza u ranga na tshelede ya u thusa zwo thoma nahone u bva afho zwo kalwa hu na mbadelo .
Nga maṅwe maipfi , dzi Minista dzi ḓo sala dzi sina zwinzhi zwa u ita musi milayo yavho ye vha i sika yo no thoma u shuma .
Nga izwi , ri khou koloda zwinzhi kha vharangaphanḓa vhashu vha kale vho fhiraho - vhathu vha fanaho na Vho Pixley ka Seme , Charlotte Maxeke na Khosi Vho Albert Luthuli - vhe vha pfesesa ṱhoḓea ya vhuthihi na pfano ya vhathu vhoṱhe vha shango iḽi ḽavhuḓi .
U shela mulenzhe kha u pulana nga afho hune vha kona tshifhingani tsha vhege ya u pulana vhe na miṅwe ya miraḓo ya komiti ya wadi vhane vha dzula vhe hone tshifhinga tshoṱhe .
Vha tea u ita khumbelo ya u vusuludza kana u thuthisi u ḓiṅwalisa havho kha zwa dzilafho ḽa zwa vhulimi miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe .
Kushumisele kwa tshikhala tsha tshitshavha , u fana na zwiṱaraṱa , zwa mimakete i si ya tshifhinga tshoṱhe , nga tshifhinga kha ḓuvha , vhege kana ṅwaha na yone ndi yavhuḓi , ndi nḓila i sa ḓuriho .
4.7 . Nḓivhadzo nga SAPS ya uri mimoḽo i ḓo vha fhethu ha ndeme nga khalaṅwaha iyi i ya phanḓa kha u vhona uri maAfrika Tshipembe vho tsireledzea na u ḓipfa vho tsireledzea .
Vho tou livhana na vairasi thwii nahone vho konḓelela vairasi iyi i sa fheli .
Nzulele dzo fhambanaho dzi ḓo vha hone , nahone hu nga kha ḓi vha na nzulele dzine khadzo vha maanḓalanga apo kana vha maanḓalanga a zwa vhuendedzi vha nga ṱoḓa mubveledzi wa vhupo a tshi tea u badelela ṱhumekano .
Kha vha wane , zwishushedzi na vhuthengathenga , zwiṱanu zwe zwa anzela u bulwa
Ri lavhelela uri vha ḓo ita mishumo yavho nga u fulufhedzea , u ḓihudza , u ḓiimisela na tshikili .
Khumbelo yavho i tea u katela zwi tevhelaho :
Vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelanaho na tsedzuluso ya hone
Nyito ya ndeme / mushumo wa ndeme /vhuitwa ha ndeme ( tshiimiswa )
Nga tshiitisi tshenetsho , ndi khou tama u vha kombetshedza uri vha sedze kha hezwi .
Nḓila yo fanelaho yau vhumba hugaledzwa yo leluwa .
Vha nga themendela thasululo dzifhio u itela thaidzo ire afho nṱha ?
U itela u takadza vhomakone vha vhashumi u vha vhudza zwine a humbula uri vha ṱoḓa u zwi pfa nga ha tsheo ya vhulanguli nga ha zwibveledzwa - vhudzuloni ha zwine a zwi tenda tshoṱhe .
3 . Pulane dza wadi dzo bveledzwaho nga zwitshavha
THASIKI 2 Ndi dzifhio khaedu dza u dzhenelela ha tshitshavha dzine vha ṱangana nadzo sa Komiti ya Wadi
Arali vha tshi ṱoḓa mvelelo , vha ḓo rumelwa Muhigo wa u Saukanya Sambula vha tea u badela na mbadelo dzo randelwaho .
Mitshelo , nḓuhu na zwiṅwe zwipiḓa zwa zwimela zwi no ḽea , zwo lugiselwaho kana u vhulungwa , zwi nga vha zwo zwi na swigiri yo engedzwaho kana zwi si na kana zwiṅwe zwiḓifhelelisi kana tshipiriṱi , hu si na huṅwe he zwa bulwa kana u angaredzwa .
8.3 Zwiṅwe hafhu , Khabinethe yo ṱanganedza u hweswa ndaṱiso nga muvhuso wa United Kingdom ha vharathu na vhakomana , Vho Ajay , Vho Atul na Vho Rajesh Gupta , na shaka ḽavho Vho Salim Essa kha u shela mulenzhe havho kha " maitele o bvelaho phanḓa a zwiito zwa Afrika Tshipembe zwe zwa vhanga mutshinyalo muhulwanesa " kha ikonomi ya Afrika Tshipembe na vhathu vhaḽo .
Naho zwo ralo , ari khou wana ngudo dza muvumbo wa vhundeme ha ngona dza u ṋanga dzo raloho .
Gwama ḽa Vundu ḽo ṋekedza ḽibulamuhumbulo kha mvetomveto ya ndaulo .
Tshimbidzani maṱo ( u sikima ) kha siaṱari ni wane uri ni ḓo vha ni tshi khou vhala nga mini .
Pulane iyi i ḓo shuma u mona na mihasho ya muvhuso na madavhi mararu oṱhe a muvhuso , nga vhushumisani na sekithara dza phuraivethe .
1.13.4. Ri ita khuwelelo kha mahoro a polotiki uri vha vhe na u konḓelelana na miraḓo yavho na u isa khuwelelo kha tshitshavha uri vha tikedze Tshumelo ya Mapholisa a Afrika Tshipembe kha tsedzuluso .
U itela u wana mafhungo manzhi a u endedza muhumbeli ḽiga nga ḽiga nga mbudziso , nyendedzi ya u ḓiṅwalisela i nga shumiswa .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza SoNA ya 2021 ye ya ṋetshedzwa nga Muhulisei , Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho nga vidio ḽa nnḓu mbili dza phalamennde - dzine dza vha Buthano ḽa Lushaka na Khoro dza Lushaka dza Mavunḓu - ngei Kapa Vhukovhela nga Ḽavhuṋa,11 Luhuhi 2021 .
Tsedzuluso ya , na ṱhumbulo ya , zwiko zwa minerala na peṱiroḽiamu Afrika Tshipembe zwo vha thero ya zwipiḓa zwo fhambanaho zwa mulayo kha miṅwaha yo fhiraho .
1.10 . Kha Kotara ya u Vhiga - Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku wo tikedza mabindu a zwikolobulasini a 1,388 na miṱanganelano ya 48 , nga kha vhurangeli honovhu.
Vhatshena vho imelelwa khwine kha vhuimo ha vhashumi , ngeno Vharema vha Afrika vho imelelwa zwinzhi nga kha vhushayamushumo u fhirisa mushumo .
Sumbedza u pfesesa mbekanyamaitele na muhanga wa kushumele wa mulayo une wa tikedza muvhuso wapo Afrika Tshipembe .
Miraḓo itea u khwaṱhisedza uri maitele , dzilafho kana mishonga ye vha wana iḓo badelwa musi vha saathu zwi wana , sa tshumelo dzi sa katelwi kana zwithu zwine zwa sa ḓo badelwa nga GEMS .
Wekishopho dza vhaḓivhi , hu tshi katelwa sia ḽa zwa vhukoni ḽo angalalaho , dzo farwa kha maimo a ndeme nga tshifhinga tsha maitele a u ita khanedzano dza makumedzwa na mvetamveto .
Redzhisiṱara dza zwiteṅwa zwine zwa khou dzhena na zwine zwa khou bva
Vhathu vhanzhi vho vha vha tshi ofha hoyu munna .
Pulane ya bindu i katelaho :
Khumbelo ya u walisa khamphani ya tshitshavha
Kha tshifhinga tsha miṅwaha ya fumi , sekhithara ṱhukhu ya theshiari ya ikonomi yo shela mulenzhe nga maanḓa kha u sikiwa ha mishumo .
1Kha vhane vha vha na dzangalelo hu na mivhigo I re na tshivhalo ine ya nweledza tshenzhelo kha mashango o fhambanaho ( kha vha sedze www.aicdd.org/cbp ) na nyanḓadzo ya Notsi ya PLA zwihulu kha CBP ( kha vha sedze www.iied.org ) .
Nomboro ya mahala i shumiswaho i dovha hafhu ya tendela u ranga phanḓa u bva kha tshitshavha uri hu itwe ṱhoḓisiso .
Kha miṅwaha miraru i ḓaho , ri ḓo shumisa R847 biḽiyoni kha themamveledziso na uri hu ḓo thomiwa na u khunyeledzwa thandela dzo vhalaho .
MUANO WASHU NDI Muano washu ndi " U khwaṱhisedza uri a ri dzhii sia " .
Mivhuso ya maṅwe mashango yo kha fhethu huṅwe yo kona u fhungudza mutsiko wa zwa risesheni kha digirii dzo fhambanaho nga u engedza u shumiswa ha tshelede nga muvhuso naho hu na uri mveledzwa dza zwa risesheni , dze dza vha dzi tshi khou thithisa mushumo wa ikonomi yavho na uri zwenezwo ya vha i tshi khou fhungudza mbuelo ya muthelo .
Madzulo o bulwaho kha tshiteṅwa tsha 2 ( b ) a ḓo avhekanywa kha mahoro ane a khou pikisana kha khetho nga nḓila i tevhelaho : " ; na
Muiti wa khumbelo u tea u ḓadza fomo ino fana na iyo yo ganḓiswaho kha Gurannḓa ya Muvhuso
Naa tshiimiswa , tshiimo tshatsho tsha tshumelo , na thekhinoḽodzhi yo nangwaho zwi nga tea hani nyimele dzo lavhelelwaho kha mushumo ?
Ikonomi idzi dzi ḓo ṱangana na nyengedzedzo yo linganelaho kha mbuelo nga muthu nga muthu .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , naho zwo ralo , ho vhonala u tendelwa ha , tsha u thoma , mvelelo dza nzudzanyo dza vhupulani kha mutengo wa u ṋetshedza tshumelo ya zwa vhuinzhiniara na , tsha vhuvhili , ṱhuṱhuwedzo ya tshumelo kha u dzulela u gonya ha dzinnḓu .
U konḓelela nyaluwo nga u ṱavhanya na u kona u mela nga fhasi ha nyimele ya u fhisa zwi nga vha zwa ndeme kha ḽethasi dza tshilimo .
Maṱanganyi ( maipfi a no ṱuma ) a ṱuma mafhungo khathihi na mihumbulo .
Mafhungo aya a ḓo : ombedzela uri zwitshavha a zwi fani , ngauralo hu u sumbedza ṱhoḓea ya vhadziamikovhe vho fhambanaho vhane vha ḓo kona u bveledza ndingano wana vhuimo ho fhambanaho vhune vhanna na vhafumakadzi vha vhu dzhia malugana na ndangulo na ndaulo kha levhele ya Komiti ya Wadi . ombedzela uri mbeu dzoṱhe dzi na ṱhoḓea dzo fhambanaho , zwinyagwa , nḓivho na mikhwa ine ya vhumba vhurangeli ha Komiti ya Wadi .
Zwa u fhedza zwine ra tea u thoma ngazwo ndi u ndondomedza vhushaka na vhafaramikovhe vha ndeme u itela u swikelela zwa tshumisano , vhushaka na thumano u itela u tevhedza , u tshimbidzwa ha mbambadzo na ndango ya mikano .
U itela u tshidza muvhigi wa mulandu , muhwelelwa kha khumbelo ya u dzhia ndaka ha ngo hanedza ndaelo ya u dzhia ndaka zwi tshi ya nga ndaka .
Luhuhi ndi ṅwedzi wa ndeme kha Phalamennde na Maafurika Tshipembe oṱhe .
Zwiṅwe zwitshavha a zwi athu vha na tshumelo idzo nga mannḓa mikhukhuni na kha vhupo ha mahayani .
Kha fhungo iḽi , Khabinethe i khou tama u fhululedza vhorasaintsi vhoṱhe vha Afrika Tshipembe na vhaṱoḓisisi vhe vha kona u bveledza hafhu iyi vairasi ngei ḽaborothari hu u itela u khwiṋisa ṱhoḓisiso malugana na dzilafho ḽa dwadze ḽa COVID-19 .
Thagethe ya u swikela zwikolo zwoṱhe zwa Afrika Tshipembe nga mbekanyamushumo ya Zwikili zwa Vhutshilo na yone yo swikelwa , na mvelaphanḓa khulwane yo itwa kha u fhaṱa khaphasithi vhukati ha vhagudisi .
Ipfi ' u sa dzhia sia na u lingana ' a ḽi ngo ṱalutshedzwa nga mulayo fhedzi ṱhalutshedzo i fanela u dzhiiwa zwi tshi langwa nga nyimele .
Tsha vhuvhili , vhaṋameli vha fhedza tshifhinga tshinzhi na tshelede ḓuvha na ḓuvha uri vha swike hune vha shuma hone , zwine zwa ita uri sisiṱeme i vhe i sa shumi .
U gonyela nṱha ha mutsiko wa malofha zwi amba u gonyela nṱha ha khombo .
Hezwi zwi ḓo thusa u fhungudza madzina a si one na khohakhombo ya u fara vhatshinyi vhane vha khou dovholola sa khasitama dza u thoma dza Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi , zwine mafhedziseloni zwa ḓo shela mulenzhe kha u ele lwo teaho vhatshinyi vhane vha khou dovholola .
Tshivhalo tsha vhatshinyi vhane vha khou shela mulenzhe kha mbekanyamushumo idzi tsho ya nga u wanalea ha vhatshinyi vhane vha tendelwa u shumiswa na u wanalea ha matheriala u shumiseaho .
U fara bugu nga nḓila yone yo sedza nṱha na u vula masiaṱari zwavhuḓi .
Kha tshipi ḓa tsha Declaration , kha vha sumbedzise : madzina a tshikhau na tshifani tsha muthu a itaho khumbelo ya ḽaisentsi tshiimo tsha muthu a itaho khumbelo , muthu a itaho khumbelo ndi ene a sainaho fomo ya khumbelo
Nga murahu ha izwo o tamba kha mitambo minzhi a kora zwikoro zwi no fhira 1300 .
Kha ri ṅwale inthaviwu na vhathu khathihi na u wana mafhungomatsivhudzi kha zwe zwa tou ṅwaliwa .
Khoudu idzi na mutevhe wa zwiga zwa ḽingwisitiki a zwo nga sokou tou ḓimangala zwo itea fhedzi ho vha na u pulana musi hu saathu u nangiwa .
Nga u ṋetshedza vhupfiwa , vha vha na tshifhinga tsha u ṱuṱuwedza muhumbulo wa Miraḓo ya Komiti vhane vha khou amba nga ha tshiṅwe tshipiḓa tsha mvetamveto ya mulayo musi tshi sa athu vha mulayo .
" ( 1 ) Tshumelo ya vhathu , muhasho wa muvhuso , tshumelo dza ndangulo kana tsireledzo dze musi hu saathu u thoma u shuma Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , wa 1996 ( une u bva afha wa ḓo vhidzwa " Mulayotewa muswa " ) , dza vha dzi tshi shuma mishumo ya muvhuso , dzi isa phanḓa na u shuma hu tshi tevhelwa mulayo u yelanaho nadzo u swika mulayo uyo u tshi fheliswa kana wa dzheniswa kana wa ṱanganyisiwa na tshiimiswa tsho teaho kana wa fhungudziwa zwavhuḓi kana wa khwaṱhisedzwa kha tshiṅwe tshiimiswa " ,
Maanḓa o ṋewaho a vhalea nga nḓila i tevhelaho :
Buthano ḽa Lushaka ( NA ) ḽi khetha kha Miraḓo yaḽo Komiti dza u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi nnzhi uri dzi lavhelese mushumo wa mihasho ya muvhuso wa lushaka yo fhambanaho .
Rekhodo dzi sumbedza uri khonadzeo ya muvhuso ya u shumisa masheleni yo gonya zwiṱuku u bva kha ṅwaha u ya kha ṅwaha .
Vhaṋetshedzi a vha faneli u dzhielwa nzhele tshifhinga tshiḓaho u swika vha tshi tevhedza .
Tsha vhuraru , ri ḓo sedzesa kushumisele kwa kutshimbidzele ku re hone na sisiteme hu na ndivho ya u lwa na vhufhura , u tambudza vhalwadze na u sa londa ha vhashumi vha phurofesheni .
Ro dovha ra sedza uri mimasipala i fhindula hani migwalabo ya nḓisedzo ya tshumelo .
Dziminisiṱa na Vhafarisa Dziminisiṱa vha ḓo dzhenelela kha mishumo yo fhambanaho yo sedzaho kha u alusa mveledziso na u manḓafhadzwa ha vhaswa .
Hu si kale musi ho sikiwa TSP , Congress yo kombetshedzea u khwinisa mulayo lwo vhalaho u itela u dzudza miraḓo ya Bodo ya Thrift kha u litsha u vha miraḓo nga nṱhani ha mbilaelo nga vhuḓifhinduleli ha zwa mulayo .
A Ya mafunda na vhuhwavho B Ya vhutshivha na vhunwa C I no funa vhathu na mafunda D Ya vhutsha na tshiṱuhu
Tshigwada tsho tiwaho tsho topolwa hani ?
Vhaṅwe avha ḓi rengisi nga nḓila yo teaho na musi vhoya kha mbudziso dza u ṱoḓa mushumo , naho Kutholele Kwa Ndinganyelo Ya Muvhuso i tshi pika u wana vhafumakadzi .
Vhurereli na nḓila dza u rerela zwi tamba mushumo muhulwane kha u fhaṱa vhuvha ha Afrika na nyambedzano dza zwamatshilisano .
Muhasho u nḓilani ya u swikela zwipikwa zwawo zwoṱhe zwa ṅwaha .
Milayotibe i sa kwamiho mavunḓu ndi iyo i re na vhushaka na mishumo ya lushaka ; u fana na vhupileli , mafhungo a zwa nnḓa na vhulamukanyi .
Vhuimeleli ha vhukuma ha vhunzhi ha iyi mihumbulo , mikhwa , dzikhontsephuti , na fulufhelo , khathihi na zwikundisi zwine zwa khakhisa vhuvha ha vhathu ho fhelelaho , zwi tsheṱa thero dza tshifhinga tshenetsho .
Huna zwiteṅwa zwa rathi zwa ndeme zwa u ṅwalisa ( asi zwiteṅwa zwoṱhe zwi no wela kha phurofesheni dzoṱhe ) , ndi :
U ṅwala : Ṱalutshedzani muthu ane na mu funa kana fhethu hune nah u funa ni tshi shumisa maṱaluli .
Nyaluwo ya ikonomi nga u ṱavhanya ya China , i livhisaho kha u engedzea ha muvhilo wa zwivhambadzwa , ho vha na masiandaitwa avhuḓi kha zwivhambadzwa seli zwa vundu .
Mbetshelwa dza khethekanyo iyi adzi nga shumi kha zwo sumbedzwaho kha mbekanganyamushumo yo hwalwaho nga mbekanyamushumo yo hwalaho siginaḽa i no kho imelelaho tshiitei tsha mitambo .
Afrika Tshipembe ḽi dzhenelela kha vhurumelwa ha mafhungo a u ḓisa mulalo kha mashango manzhi Afrika u fana na Riphabuḽiki ya Demokirasi ya Congo .
Ri ḓo vhea nḓowetshumo nga nḓila yo tsireledzeaho vhukati ha tshanduko ya vhuendi ngei Gauteng .
Tshivhalo tshihulwane tsha miṱa kha vhupo ha mahayani a yo ngo dzudzanyea ; ngauralo , hu na tshivhalo tsha fhasisa tsha miṱa yo redzhisiṱariwaho ine ya bva kha vhupo uho .
Masipala wapo muṅwe na muṅwe u ḓo dzhenelela kha mveledziso ya pulane ya mushumo .
Vhonani na Kanakana vho vhudza mugudisi wavho nga ha tshika ye vha i vhona mulamboni .
A vhai vhulunge sa ṱhanziela ya uri vho ita khumbelo .
( 3 ) Muoditha Dzhenerala u tea u vha e mufumakadzi kana munna ane a vha mudzulapo wa Afurika Tshipembe , o tewaho nga u fara poswo yeneyo .
A hu na tshithu , naho hu u zhamba zwaho na nyimbo na zwikhoḓo zwa vha zwi tshi ḓo mu khelusa kha tshipikwa itshi .
Khabinethe i tikedza vhurangeli ho ḓivhadzwaho ngomu ha MTBPS u endedza ikonomi fhasi ha iyi nyimele i konḓaho , u swikelela nyaluwo yo katelaho ya ikonomi na tshumiso kwao ya zwiko zwa muvhuso .
R500.00 mbadelo ya luthihi
U vhala nga vhavhili / u vhala ha mugudi e eṱhe
Musi hu na u ḓishona ri ḓivhona ri phanḓa ha zwifhaṱuwo zwa vhaṅwe , nahone ra ḓi kala nga kha tshikalo tshine ri nga si kone u ḓi kala ngatsho .
Kha ri ite nyito Gerani siaṱari kha mutalo wo ṱhukukanyiwaho ni nambatedze siaṱari kha gwati ḽa murahu uri ni ite tshikwama .
Hu sa athu u fhiwa thikhithi ya bufho murengi u tea u ṋea muṋetshedzi wa tshumelo zwidodombedzwa zwitevhelaho :
Naho zwo ralo , sa tshipiḓa tsha ndingo thangeli , zwiṅwe zwiteṅwa zwine zwa nga ṱuṱuwedza nḓila na vhupo ha mutevhe wa phaiphi u tea u dzhielwa nṱha .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nzhele uri tsumbanḓila dza MLṄṄ 2015 a dzi ambi uri tshikoupu tsho randiwaho ndi tshone fhedzi tshi teaho u funzwa na u gudwa kha ṅwaha wa tshikolo .
Maitele a phanḓa ndi u wana murahu tshinyalelo i songo vhuedzaho nahone yo tambiseaho na u humbula u bvisa lwa tshoṱhe nga u tou ralo .
Tshisumbi : Tshisumbi tsha ndeme kana tshivhalo kana zwi shandukiseaho zwine zwa ṋekedza nḓila I leluwaho nahone yo khwaṱhaho ya u ela vhaswikeleli , u sumbedza tshanduko dzi re na vhuṱumani na u dzhenelela , u thusa u ela kushumele kwa muedza mveledziso .
Fhedzi zwi nga itea uri muvhuso u kombetshedzee u isa phanḓa na u thusa kha masheleni aya .
Muthu nga ene muṋe u a ita pulane dzo vhalaho nga ha mbuelo na tshinyalelo zwawe .
Ho farwa fulo ḽihulwane , hu tshi shumiswa muano wa Ni vhe na Ṱhogomelo .
Mbilahelo dza mahumi mararu na tharu dzo pfukiselwa kha Khoro khuwane ya Vhuingameli : Tshumelo ya Mulayo .
bulatsho dza mielo yo fhambanaho
Konṱiraka , memorandamu ya tshumisano na thendelano dza tshiimo tsha tshumelo .
Ro dzudzanyelwa u ṱangana nga murahu ha nyeṱulelwa hohu u amba nga ha samithi .
Thero iyi i ḓisa tshikhala tsha u lavhelesa uri Tshumelo dza Tshitshavha dzi ṱalutshedzisa hani na u fhindula kha mvelele ya nḓisedzo ya tshumelo dzo sedzaho kha vhadzulapo zwine zwa ṱaluswa nga nḓila ine zwithu zwa khou itwa ngayo zwazwino .
23 . Zwa Mvelele , Zwa Vhurereli na Zwigwada zwa Luambo Vhathu vha nga ḓi phina nga mvelele yavho , u ita vhurereli havho , vha shumisa luambo lwavho .
NDI NNYI ANE A LANGA OFISI ?
U pulana ndi tshipiḓa tsha ndeme nga tshifhinga itshi na uri hu fanela u itea hu sa athu u ṱhaphudzwa .
U kombetshedza u badela mithelo na u sedza mbadelo dza tshumelo , mbadelo na mbadelo dza u lifhisa kha masheleni na mugaganyagwama .
Tshipembe ḽi vhe vhuiwa ha vhuendelamashango vhu ṱaṱisanaho na ha maṅwe mashango
Kha moduḽu uyu nyito dza mugudi na u lingiwa ha gireidi dzo tiwaho zwi ḓo yelana .
Hezwi zwo khwaṱhisedzwa sa ngoho sa izwi rekhodo ya nyambedzano yawe na mushumi wa mapholisa yo ṋetshedzwa sa vhuṱanzi .
Fhedzi ha , sa muṋetshedzi , vha nga dzhia tsheo ya u ṋetshedza nḓivho ya sialala na / kana tshiko tsha zwi tshilaho tshapo fhedzi arali vha tshi ḓo vha na mukovhe kha dziṅwe mbuelo dzine dza ḓo swikelelwa .
( kha vha sumbedze vhuimo , dzina na tshifani zwa muofisiri wa mafhungo / mufarisamuofisiri wa mafhungo
AC i tea u ḓivhadza Muingameli nga ha pulane dzi re hone dza u pfukisela vhafariwa vha vhaisalaho muhumbuloni vha tshi ya kha zwiimiswa vha muhumbulo , khathihi na tshifhinga tsho kalwaho .
Steve na John vho vha vha khou sedzulusa kushumele kwa miṅwahani i si gathi yo fhiraho na u vha na nyambedzano nga ha zwiṅwe zwiteṅwa zwa mbonelaphanḓa ya uno ṅwaha .
Vha dzulela u u bvumisa vho ima ho fanelaho
Marangaphanḓa a tea u ṱaniwa hoṱhe mishumoni .
Thaidzo dza tshifhinga tshilapfu : vhulwadze ha swigiri vhu songo alafhiwaho zwavhuḓi vhu vhanga thaidzo dzi tevhelaho dza mutakalo :
Ro kona u dzhia ano maga ri tshi khou ḓi kona u langa kushumisele kwa tshelede ya tshitshavha kha tshumelo dza ndeme , hu tshi katelwa zwa tsireledzo ya matshilisano .
Ro ita vhuḓiimiseli ha uri nga u shumisana ri ḓo ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi na u khwinifhadza ikonomi u itela u sika mishumo ya khwine na matshilo a langeaho .
Tshiṱoko tsho tshinyalaho na tshi sa khou rengiwaho nga u ṱavhanya zwi a topolwa na u fhungudzwa u bva kha mutengo we ra tshi renga ngawo u ya kha mutengo une tsha lavhelwa u rengiswa ngawo ho sedzwa ndeme yo anganyelwaho ya ikonomi kana ine ya nga swikelelwa .
Khothe Khulwane yo thudzela kule khanedzano iyi ho sedzwa ndingo dza mulayo zwawo dza u ḓiimisa nga woṱhe na u sa dzhia sia a dzi shumi .
Ḽiga 4 Kha vha puṱedze kha batheni ya ' Login ' uri vha vhone bogisi ḽa ' online Solutions ' ḽine ḽa ḓo vha ṋea khetho ya u dzhena , vha ḓiṅwalisa kana u wana PIN ntswa arali vho i hangwa .
Vhadzulapo vha si na mbuelo ya mafhungo a mbuno nga ha nyito dza Muvhuso na mvelaphanḓa nga ha u swikelela ṱhoḓea dzavho vha ḓisendeka nga zwine vha tou humbulela zwine zwa nga ḓivha zwi si zwone .
Ri ḓo kona u swikela mvelaphanḓa arali ra tshimbila nḓila iyi ri roṱhe .
( a ) Khumbelo ya mafhungo i tea u iswa kha :
Phimo ya thengiselano i swikeleleaho nahone yo dzikesaho ndi ya ndeme kha nyaluwo .
Ni dovhe ni a ṅwale e kha tshifhinga tshi ḓaho .
Vhashelamulenzhe vha talela maipfi a ndeme a no bva kha tshiṅwe na tshiṅwe tsha izwi , tsumbo , u khwiṋisa mbuelo - hu nga vha ' mbuelo ' , ya vhutshinyi hu nga vha ' tsireledzo na vhutsireledzi ' vha ṅwala izwi kha fiḽipitshati .
Zwiimiswa zwa tshitshavha zwine zwa ṱoḓa u vhonala na u swikelea nga vhaendangaṋayo nga hune zwa konadzea zwi fanela u vha fhethu ha vhukule ha u tshimbila kha muṱa wa mushumisi kha ṱhanganyoni ya bada i shumiseswaho .
Kanzhi hu na ṱhoḓea ya u ḓisa zwa mishumo kha vhupo ha maraga ya kule fhedzi nga nḓila ine izwi zwa dovha zwa thusa vhadzulapo .
Zwo sendeka kha ṱholo ya tshiimo tsha zwino tsha vhupulani ha zwa ndaulo ya malaṱwa kha lushaka na kha mashango a dzitshakatshaka , hu itwa themendelo dzi tevhelaho :
U shumisa mafhungotsivhudzi a u pulana e a ṅwalwa kha pulane vhuvhili hadzo uri dzi ṱuṱuwedze mishumoitwa ya u pulana ya kutshimbidzele kwa u pulana huḽa huṅwe .
A ri na vhuṱanzi , fhedzi zwa vhukuma hu na nungo dzo livhaho kha sia iḽo .
Kha nyimele yo fhiraho phesenthe ya vharema nga ngomu kha tshigwada tshi vhuelwaho i kwama ṱhanganedzo ya u shumisa masheleni u ya nga khoudu .
Kha ḽiṅwe sia , TV i a kona u ḓisedza vhana mafhungomatsivhudzi ane vha a lila .
Ho vha na u swikelelwa nga luvhilo ha Mvuwo ya Afrika :
Komiti i fanela u eletshedza dzangano ḽi vhusaho nga ha u thoma u shumiswa ha nyendedzi idzi .
Mvetamveto ya muvhigo yo kovhanywa na Muvhuso khathihi na vhuanḓani ha vhufarakani hawo u itela mihumbulo yavho na u shela havho mulenzhe .
Phalamennde i shuma mushumo wa ndemesa malugana na kuitele kwa mugaganyagwama nahone i na vhuḓifhinduleli ha u tendela nyavhelo dzoṱhe , i tshi khou tevhela khwiniso iṅwe na iṅwe .
Hezwi zwi katela u langa avho vha vhonalesaho na u ṱuṱuwedza vha shonaho .
Mbekanyamaitele dzo dzheniswa na dzone sa dzine ha ḓo rerwa ngadzo musi wa phurogireme ya u ḓivhadza vhashumi vhaswa mushumo .
U ḓadzisa zwenezwo , tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya tshikafhadzo tshi ḓitika nga ndango ya tshiko u itela u swikelela zwilinganyo zwa vhupo .
Ri a ḓivha ndeme ya u ṋetshedza zwiṱembe , uri zwi sumbedza mishumo ya ndeme ya lushaka na ya matshilisano .
Fhethu ha muzika U lima ngade
Mutholi muthihi o vha o tea u thoma a vha itisa inthaviwu u vhona uri vhuimo havho ha u ḓiṅwalisa vhu hani .
Izwi ndi zwa ndeme kha zwipikwa zwa u sikwa ha mishumo Afrika Tshipembe vhunga zwi tshi ḓo ṋetshedza mishumo ya tshoṱhe kha sekithara ya vhureakhovhe nahone zwi ḓo ḓisa mbuelo ya mbambadzelaseli ine ya ṱoḓea nga maanḓa kha shango .
3.3 Mbudziso dzine dza dzulela u vhudziswa malugana na bammbiri dza thendelo
Vhunzhi ha mivhigo i ṋetshedzwa nga vhalavhelesi u ya nga ṱhoḓea dza vhupfumbudzi ha vhashumi kha muhasho .
2.4 . A vha tei u vha na ndindakhombo ya zwa mutakalo kana u vha muraḓo wa tshikimu tsha dzilafho uri vha kone u wana khaelo .
A i fani na mutengo wa maragani , ngauri nyimele dzo khetheaho dzi nga vha dzo shuma musi hu tshe sainwa murengelano .
( b ) ya u nanga , na u kwamana na ramulayo , na u ḓivhadzwa nga ha hei pfanelo nga u ṱavhanya ;
U itela Ṱhanziela iyi na bidi i ḓaho nayo , ndi a pfesesa uri ipfi " muṱaṱisani " i ḓo katela muthu muṅwe na muṅwe kana dzangano , nga nnḓa ha muṅwe mubidi , uri u na vhuṱumani kana hana na mubidi .
Zwiṅwe hafhu , tshanduko dzavhuḓi dzo vha hone u mona na sekhithara ya pfunzo .
Ṱhaḓulo dza tshifhinga tshipfufhi na tshilapfu dzi khou shumisiwa ngeno zwa u ṱola na u pima zwi khou shumiwaho zwi tshi khou ya phanḓa , Muhasho wa Tshumisano ya Mavhusele na Zwa Sialala nga kha Senthara ya vhulangi ha Zwiwo zwa Lushaka u khou bvela phanḓa na u tshimbidza zwa tshiimo tsha gomelelo na ṱhahelelo ya maḓi shangoni ḽashu , vha tshi khou shumisana na sekithara dzoṱhe na ya phuraivethe .
U vhambadzelwa nnḓa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo arali u vhambadzelwa nnḓa hu ha ṱhoḓisiso nga nnḓa ha vhushumisamupo , fhedzi arali muvhambadzelannḓa o swikelela kha thendelano ya u vhambadzela nnḓa nahone o ḓivhadza vhaṋetshedzi vha thendelo
Hezwi ndi zwa ndeme nga mulandu wa khombo ya mveledzwa na maṅwe malaṱwa na luvhemba lwa ḓaleḓale , khathihi na khonadzeo ya thaidzo ya lwefha na mveledzwa kha vhuvha ha maḓi ane a khou bvuḓa .
Nga zwenezwo a zwi hanedzei uri vhubindudzi kha themamveledziso vhu shela mulenzhe kha mveledziso na nyaluwo ya ikonomi kha shango na , ngazwo , zwi tshi tea u itwa sa tshiṅwe tsha ndeme .
Mihasho na mavunḓu a ṱuṱuwedzwa uri a ṱuṱuwedze vhubindudzi ha sekhithara ya phuraivethe u itela u tikedza heḽi fulo ḽa themamveledziso .
Ro fushea ?
Komiti ya Wadi i fanela u vhona zwauri pulane yavho ndi ya ngoho nahone i a swikelelea .
Phanḓa ha musi vha tshi ita khumbelo ya u reila vha fanela u vha vha na ḽaisentse ya vhagudi .
Zimbabwe na ḽone ḽi ḓo bvelela nga ṅwambo wa mavharivhari a u hanela vhashumi mbofholowo ya vhuḓibaḓekanyi .
Nga nṱhani ha mbadelo dza zwiengedzwa zwa mutengo wa fhasi , yo bulwaho murahu yo kona u bveledza thundu na tshumelo zwinzhi nga vhukoni , na uri nga tshifhinga tshenetsho ḽa wana vhukoni na zwikili zwa mveledziso zwo teaho nga hantsi ḽi rangaho phanḓa .
Zwigwada zwa mushumo zwo tiwa kha mavunḓu o vhalaho u itela u lwa na vhufhura na dzikhakhathi fhethu ha mishumo ya zwa ikonomi .
Maitele a thendelo , mbadelo , maimo a muthelo na tshaka tsha ndavhalelo a tendela phambano kha mavundu , zwa sika nḓaḓo kha nḓowetshumo .
Dzhenisani sh kana sw kana kh maipfini aya u itela uri a fane na zwifanyiso zwo teaho .
Tshumelo dza Tshilidzi dza Vhufhufhi ha Tshifhambano Tshitswuku ndi dza ndeme kha u dzudza kushumele kwa u fhindula nga tshifhinga kwa ambuḽentsi kha zwiṱiriki zwa vhupo ha mahayani nga u vhona uri u fhirisela ha nyendo ndapfu hu itwa nga ṱharabulei hu si ambuḽentsi .
Iyi yuniti ya ṱhalusa magudwa yo itelwa vhathu vha shumaho kha sekithara ya muvhuso .
Ṱhoḓea iyi i ḓo dovha ya ṱoḓa feme i tshi shandukisa na u ganḓisa hafhu ḽethahede huna tshanduko dzo ḓoweleaho ṱhukhu kha madzina a vhalangi .
Musi muthu a tshi u kwama nga nḓila i no tshuwisa na u sinyusa u vha na vhuḓipfi ha uri " hai " .
Ndi humbula uri sisiṱeme iyi i ḓo thusa hu tshi tevhedzwa u vulea tshoṱhe na u vha khagala nga tshifhinga tsha ndango .
U davhidzana na tshitshavha nga u angaredza na nḓowetshumo ya u rea khovhe .
Vhadzulapo vhanzhi vha shuma kha mishumo ine ya si vhe ya zwikili na miholo ya fhasi .
U dzhia khovhakhombo nga HIV a si zwithu zwavhuḓi , ndi vhuḓahela , nahone zwi na khombo khulwane vhukuma kha vhaṅwe .
Tsireledzo ya zwiḽiwa tshitshavhani ndi mafhungo maswa a re na midzi kha thero dzo fhambanaho ho katelwa pfushi dza tshitshavha , pfunzo ya pfushi , mutakalo wa nnyi na nnyi , vhulimi ha tshifhinga tshilapfu na u lwa na nḓala na mveledziso ya tshitshavha .
Zwipikwa zwa ndeme : U ita uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo ya tshifhinga tshilapfu kha tshitshavha .
Muofisiri Muhulwane wa Tshikimu ;
U mushumo wa ṋetshedza pfufho u ḓo vha hone kha dzulo zwaḽo ḽa Guvhangano ḽa Ṱhoho dza Mashango na Muvhuso wa Mbumbano ya Afrika ḽo farwaho kha ṅwaha wo tevhelaho u rwelwa ṱari ha maitele .
Vhanameli vho sala vho hanganea vhunga vhaṋe vha bisi vho balelwa u ḓisa iṅwe bisi ya u imela iyi yo swaho .
Vhukoni ha muholefhali muṅwe na muṅwe ha u rangaphanḓa mushumoni vhu nga si haṱulwe ho sedzwa fhedzi nungo dzavho dza muvhuli na mbonalo yavho .
Nḓowetshumo dzi shumaho u bva ngei Isithebe dzi shela mulenzhe zwihulu kha ikonomi ya vhupo uho , dzi ṋetshedza mishumo i fhiraho 20 000 .
Vho Nditwani vho renga goloi ntswa .
Vha nga dovha hafhu vha sedza vhuimo ha redzhisiṱeresheni ya mukhethi yavho nga u rumela SMS na nomboro ya vhuṋe kha 3810 ( SMS iṅwe na iṅwe ndi R1 ) kana vha dzhenesa app kha luṱingothendeleki ya mahala ya IEC ya vhakhethi vha shumisa yone u sedza zwidodombedzwa zwavho redzhisiṱeresheni .
I dovha hafhu ya ṋetshedza tshivhalo tsha zwikalo zwa u sa kona u vhala na u ṅwala zwa dziwadi .
Muvhuso wa feḓerasi u fanela u shandukisa nḓila ine wa ṋetshedza mafhungo na tshumelo kha lubuvhisia , nahone ri ṱoḓa thuso yavho .
Ndivho ya IDP ndi u khwaṱhisedza uri zwiko zwa masipala zwi livhiswa kha u ḓisa thandela na phurogireme dza u swikelela zwithu zwa mveledziso zwo tendelanwaho khazwo .
NML iḓo vha nekedza mutevhe wa ndondolamutakalo ya u swikelela ṱhoḓea dzavho nga sisiteme ine ya ḓo langa ndeme ya dzilafho ḽine vha ḓo ḽi ṱanganedza .
Zwi a ḓivhea lwo angalalaho uri vhuyaḓa ndi thaidzo ya vhukuma kha sekithara ya nnyi na nnyi Afrika Tshipembe .
Vha amba uri u shumiswa ha vhuḓiimeleli uvhu hu tea u anana na Ndayotewa .
Lavhelesani tshaka dzo fhambananaho dza mutsho ni vhudze khonani Kha ri ambe yaṋu uri ndi mutsho ufhio une na u funesa . wa muya wa masana wa makole na phepho wa mvula
Avho vho khethiwaho kha ofisi ya nnyi na nnyi vha nga si ḓidzhenise kha nyito dza zwa masheleni nga u shumisa mafhungo ane a si vhe a nnyi na nnyi a muvhuso kana mafhungo o wanalaho musi vha khou shuma mushumo wa tshitshavha .
Vha humbelwa u khwaṱhisedza uri GP yavho , dokotela wa maṱo kana wa maṋo u kha ṋetiweke ya GEMS musi vha saathu vha dalela .
Komiti i na pfanelo yayo ya u shandula khethekanyo yavho arali yo vhona uri zwe vha ṋanga a zwo ngo tea .
Ndingo ya nḓivho ya thangela ngudo i ḓo itwa u ya nga ndingo na milayo ya ndango yo ṱalutshedzwaho afho fhasi kha notsi dza vhalingi .
Mutevhe wa malwadze a 26 o khetheaho ane Zwikimu zwoṱhe zwa dzilafho zwa ṋekedza mbuelo dza ḽeveḽe ya gumoṱuku khao , sa zwe zwa bulwa nga mulayo .
Zwikhala zwa vhurangaphanḓa zwa ndeme zwo ḓadziwa nga vhashumeli vha re na vhukoni , vha tshenzhemo nahone vha fulufhedzisaho .
Vhuendedzi hu sa shumisiho dzhini hu ḓo ṱuṱuwedziwa nge ha thomiwa themamveledziso dza vhatshimbilangaṋayo na vha dzibaisigira .
Muziamu wa Afrika Tshipembe u re Cape Town u ṱana ḓivhazwakale ya mupo ya Afrika Tshipembe , khathihi na masalela a vhathu vho thomaho u dzula kha tshipiḓa tshihulwane tsha dzhango .
Mugaganyagwama wa tshifhinga tsha vhukati wo ḓisendeka nga kuitele u vhona uri mbuelo i fhira tsheledemviswa yo pulaniwaho na khwalo dza ndeme .
Nga u angaredza , zwi vhonala u nga miṱa i bvaho Sedibeng i na phimo ya mbulungo dza masheleni ya fhasisa .
Mveledziso ya mbekanyamaitele yo itwa sa mushumo u katelaho vhoṱhe hu na Muhasho wa Mulangavundu sa wone muṋe wazwo .
Fhethu ha u bveledza zwibveledzwa zwa khovhe hu katela fhethu hune ha dzheniswa khovhe ngomu thinini , u paka , u omisa , u omisa sa muhwaba nga muṋo , u xwatudza , kana u bveledza u itela u rengisela nnḓa ha Riphabu ḽiki ya Afrika Tshipembe .
Tshelede yo engedzedzwaho i re mbadelo dza tshikalo tshi re nṱha musi hu tshi khou aseswa muiti wa khumbelo i thusa kha u ṱanganya tshiimo tsho khwiniseaho tsha mashumele .
Mulangi Muhulwane : Mutakalo wa Zwifuwo
Kha vha dzhiele nzhele : Kha vha sedzuluse vhuṱanzi nga u sumbedzisa uri vhuṱanzi ho swikela ṱhoḓea sa mutevhe u re afha fhasi :
Kha vhanna vhoṱhe a hu na ane a vha na thaidzo yo raliho sa izwi vha si na vhuḓifhinduleli ha mishumo yo raliho ya u ṱhogomela vhana na u vhona uri dzitshuṅwahaya dza vhana dzo itwa khathihi na mishumo ya muṱani ..
U wanalea hoṱhe hoṱhe - tshiimo tshine vharengi kana mabindu vha na tswikelelo i fanaho na tshumelo na apḽikhesheni dza didzhithala .
U langa zwavhuḓi vhashumi vha muhasho .
Khumbelo ya ndifhelo ya mbadelo ya zwo shumiswaho kha thengiselonn ḓa ya thundu
Mulayo u pima vhukuma nyimele dzine ṅwana a nga valelwa khadzo na u ṱoḓa uri muofisiri mutshimbidzi a sedze themendelo dziṅwe na dziṅwe dzi elanaho na dziṅwe nḓila dza u wanela ṅwana haya .
Muhasho wa Tshumelo ya Vhululamisi ;
Khabinethe i tenda uri u angaredzwa he ha ṋewa u ṋetshedzwa ha Migaganyagwama hu thusa kha u nea vhadzulapo mafhungo na u ita uri muvhuso u vhe na vhuḓifhinduleli .
Tshiḓula tsha tshisadzi tshi kudzela makumba .
Khabinethe yo dovha ya ṱanganedza muvhigo wo ṱanganelaho u bva kha Minisiṱa dza Muno na Vhuendelamashango , nga ha tshivhalo tsha tshanduko dzi tshimbilelanaho na zwa visa dzine dza ḓo leludzela vhaendelamashango , vhoramabindu na vhoradzipfunzo u ḓa Afrika Tshipembe .
Ri ḓa hafha ri na fulufhelo uri ri ḓo kona u pfana kha mafhungo manzhi sa vharangaphanḓa , na u isa phanḓa hafhu nyaluwo i sa nyeṱhi na mveledziso zwi tamiwaho .
Naa hu na zwithu zwa u thivhela zwavhuḓi kana nḓivhadzo dza u kaidza u thivhela vhathu u shumisa tshikhafula tshi songo fhelelaho , tsumbo , hune fhethu ha u shumela ha vha hu songo tsireledzwa nga dzibodo ?
Nangani ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo yeneyo dzi ṋeaho nyimele ya pfunzo ya Vhutsila ha u Ita na ngudo dza Vhutsila ha u Vhona .
Bongi o hwalela uku kutukana nnḓa .
Tshivhalo tsha zwililo zwa khwinifhadzo dza themamveledziso zwitshavhani zwe zwa topolwa tsho fhira mugaganyagwama u paḓa kafumbili .
Sa tshipiḓa tsha u bveledzisa Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka , khungulu dzoṱhe tharu dza muvhuso dzi tea u langa gabelo ḽiswa ḽa vhuḓorobiso nga nḓila dzine dza ḓo sia mveledziso ya mahayani i tshi khou shela mulenzhe .
U shumana na khwaṱhisedzo dza muvhuso , magavhelo a nnḓu , u dzhiela nṱha tshumelo ya tshifhinga tshilapfu , magavhelo a u farela , u gonyiswa ha miholo , pfufho dza kushumele , u pfuluwa na zwiṅwe .
Muvhuso wo ita uri hu vhe na zwikhala zwa ikonomi nga kha maitele a u ṋea thandela hu na ndivho ya u ita uri nḓisedzo ya tshumelo kha tshitshavha i ṱavhanye , nga u ita thendelano na mabindu a phuraivethe uri vha ṋetshedze zwibveledzwa na tshumelo .
Zwi kha dzangalelo ḽihulwane ḽa shango uri vhoṱhe , dzimbumbano na vhulanguli ha Lonmin vha sumbedze maimo a ṱoḓeaho a vhurangaphanḓa na vhushaka ha ngomu kha nḓowetshumo .
Musaukanyo wa phimo dzo ṋekedzwaho dza u linga u pfadza zwenezwo , hu na ndaedzi yo imaho ngauri kha izwo zwiteṅwa zwihulwane zwo livhanaho na tshandukiso .
Tshipikwa tshi kutelaho tsha mbekanyamaitele ya zwikambi ndi fhungudza ḽevele dza kunwele kwa halwa Afrika Tshipembe na u ṱuṱuwedza u nwa hu re na vhuḓifhinduleli .
Khoso na matheriala wa vhugudisi khavho ndi maga o fhambanaho a mveledzo .
U langa na u shumisa zwiko u ya nga ndaela na mulayo zwo teaho .
u kunakisa na nḓisedzo ya tshampungane zwa dzinnḓu mavhone a zwiṱaraṱani mathukhuthani
Kha lutevhedzi ulu mulayo na muhumbulo zwi a ambiwa ngazwo , he zwa tea , nga nḓila ya nyolo dzo ḓoweleaho , sa afha dzi tshi thusa nga u ṱalutshedza vhushaka ha tshikhala .
Khabinethe yo rumela maipfi a ndiliso kha vha muṱa na khonani dza :
Thendelano iyi i tsireledza tshiimo tsha u thola kha khamphani lwa tshikhala tsha miṅwaha miraru , i tsireledza vhashumi kha yunithi ya bagaini ubva kha u fhelelwa nga mushumo dzi elanaho na u ṱangana uho , i tikedza u ḓisa tshumelo fhano hayani na u ḓikumedzela kha u bveledza vhorabulasi vho thithiswaho nga ḓivhazwakale na vhaṋetshedzi vha tshumelo kha khamphani .
1.3 . Miṱangano yo vhalaho na vhoramafhungo ya tshigwada tsha Dziminista i ḓo dzudzanywa nga kha GCIS u itela uri mihasho i kone amba nga vhuḓalo nga ha mivhigo iyi ya kushumele .
Muhasho wo shumisana na mimasipala u bveledza mbekanyamaitele na tsumbanḓila kha u pulana mveledziso ya ṱhanganelo , u ḓisa tshivhalo tsha dzithandela thangeli u buḓa na shango .
U fhindula mbudziso dzi no kwama girafu : muhumbulo muhulwane na zwidodombedzwa zwigede .
Sa izwi mbuelo dza mushumo dzo anda , mbuelo dza u sa shuma ndi ṱhukhu , na mbadelo dza u shaya mushumo ndi nnzhi , ndinganyiso ine ya livhisa zwihulwane kha vhathu vha shumaho i topolwa zwo leluwa , u humbulelwa na u sa mangadza .
13.2.Khophi dzi nga wanala musi dzo humbelwa kha Muhasho wa zwa Vhuendelamashango nga mutengo wo randelwaho ;
Vhuḓorobisi ndi tshibveledzi tsho ḓoweleaho kha mashango manzhi u mona na ḽifhasi .
Musi vha tshi pfa vha tshi nga vha khou bva kha nyambedzano , vha limuse tshigwada .
14.1. Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha vhafunwa vha avho vho lovhaho nga tshifhinga tsha maḓumbu a zwenezwino kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango .
U ṱuṱuwedza na u kunguwedza mveledziso ya vhupo ha ṱhanganyoni dzo ṱaluswaho .
Kha vha thivhele mavhaka na mavu a si na tshithu a si na ndango kana a sa shumiswi .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vhulwadze vhu songo hulelaho na vhuongi ha phuraivethe )
Tshanduko dza tshibveledzi dza phosethivi dzo ṱumanywa na u gonya ha maanḓa , na tshanduko dza tshibveledzi dza negethivi dzi tshi vhanga u fhungudzea ha maanḓa zwi tshi tshimbilelana na ndeme .
Arali vha tshi ṱoḓa u pfukisela u bva kha tshileludzi tsha sibadela tshiṅwe u ya kha tshiṅwe , vha humbelwa u ḓivhadza sibadela tshe vha valelwa khatsho uri vha muraḓo wa GEMS na uri u pfukisela kha zwibadela huṅwe na huṅwe hu tea u tendelwa nga kha u founela Senthara ya EMED kha 0800 44 4367 .
Meyara Muhulwane o thola dzikhantseḽara dza fumi u shuma kha Komiti ya ofisi ya Meyara ine ya mu thusa kha u ita mishumo yawe .
U ṅwaliswa zwi nga dzhia vhege dza rathi u swika kha dza malo zwi tshi ya nga tshivhalo tsha mabammbiri oṱhe a ṱodeaho .
Mvelelo dza Ṱhoḓisiso ya Vhuendi ha Lushaka ye ya itwa zwenezwino dzi sumbedza uri vhunzhi ha vhanameli vha vhona sisiṱeme ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu songo tsireledzea .
Ngudzo ya Khomphyutah kha MS Ekisele , Wede na phawaphoindi .
Vhurifhi ha nga nṱha vhu re na ṱhoho ya vhurifhi ya khamphani ine ya ṱalutshedza mushonga une vha khou ṱoḓa u u ṅwalisa .
U ita u nga u khou vhala a shumisa na ipfi ḽa u vhala .
Zwi dovha zwa elana na zwipikwa zwihulwane zwa u engedza nyaluwo ya ikonomi na u engedza u sikwa ha mishumo , sa zwo sumbedzwaho kha NDP na Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka .
Ri khou ya phanḓa na u ṱanganedza thimu idzi kha vundu ḽashu .
U bva zwenezwo a hu athu u vha na khethululano kha matshudeni vhe vha ṅwalisa , a hu na mpimo yo engedzwaho kha vhathu .
Tshiko tsho teaho tsha masheleni tshi a tevhelelwa nahone ndaka ine ya shumiswa sa tsireledzo i a ṱhaṱhuvhiwa ya shumiswa u imela gavhelo iḽo .
Muṋetshedzi wa tshibveledzwa u ḓo fanela u vha na vhuṱanzi ha ḽiṅwalo ḽa vhushaka ha zhendedzi ho thomiwaho nga tshigwada .
Nda tsa mmbeteni wanga wa
Phesenthe dza fuṱahe ya amonia i bva kha makwiṱi maḓini a si na tshika .
Giradzhuwesheni ya vhapfumbudzwa avha ndi ḽiga ḽa vhuṱhogwa kha Mbekanyamushumo ya Free State ya Didzhithala .
Musi hu ramabindu wa muimawoga hu tea u ṋekedzwa khophi ya bugundaula ya Afrika Tshipembe .
M&E ( wadini dzine vha vha na vhuḓifhinduleli khadzo )
Ḽidzinginywa iḽi ḽi khwaṱhisa vhukoni ha bannga u ita mushumo wayo wa ndondolo hu si na u khaula pfanelo dza mudzhenisi wa tshelede .
Kha vha ye kha
Hezwi zwi ḓo dzhia vhuḓidini ho khetheaho kha roṱhe ri ne ra vha Muvhusoni , ri tshi thuswa nga vhathu vha re kha zwa bindu na tshitshavha nga vhuḓalo .
Ri tea u shumela vhathu vhashu nga u fulufhedzea , zwi ambaho uri a hu na tshikhala tsha vhuaḓa na dziṅwe nyito dza vhugevhenga mapholisani .
Furemiweke ya tshanduko i dzhiela nṱha u fhambana ha dzhango .
Kha vha ṱalutshedze vha muduba i A vho salaho nga ngomu uri vha thetshelese vhashumisani navho musi vha tshi vhuya .
U vhona uri u pulana na ndango zwa Ndangulo ya u Wana Tshumelo na thundu ndi iṅwe ya zwo sedzwaho u thoma zwa nṱha .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Nḓila ine vha pfa vhe na ndango , u ḓi pfa vhe na mannḓa na u ṋanga ha mishumo ya ḓuvha na ḓuvha zwoṱhe zwi shela mulenzhe kha nyangaredzo ya vhuvha havhuḓi .
Arali no vha ni muvhigi , no vha ni tshi ḓo ṅwala nga mitambo ifhio ?
Khothe ntswa dzo sikiwa u itela u khwinifhadza u swikelelea ha vhulamukanyi , u tou fana na khothe dza ndingano , khothe ṱhukhu dza mbilo , na khothe dza mupo .
U bvisa tshikafhadzo ho khetheaho na ṱhoḓea ya u laṱa kha zwitshavha zwa mahayani zwi fanela u ṱoḓisiswa .
Vha fare mabammbiri a tevhelaho : li ṅwalo ḽa vhuṋe , basa , ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽa tshifhinganyana , ḽaisentsi ya garaṱa ya kale kana phasiphoto ine ya vha mulayoni ya Afrika Tsipembe zwinepe zwivhili zwa mivhala mutswu na mitshena zwa musi hu tshi itwa khumbelo ya ḽinwalo ḽa vhuṋe mbadelo ya khumbelo .
Vhufhura ndi u ṱalutshedza nga nḓila isi yone zwi si ho mulayoni zwine zwa ḓisa khonadzeo kana u vha na vhukhakhi ho itelwaho Tshikimu .
( iii ) Vhaimeleli vha mulayo avho ngo tea u tendelwa kha tsengo dza khothe dza sialala .
Tshiimiswa tshi tea u bveledza na u ṱanganedza matshimbidzelwe o ḓoweleaho a mashumele kha thikedzo ya tshiṱafu nga komiti u itela uri nḓisedzo ya thikhedzo ya khwine kha dzikomiti .
Tshenzhelo yo no ri sumbedza uri ndi mafhungo mahulwane uri vhatshimbidzi vha nangwe nga vhusedzi hu tshi shumiswa zwikalo zwo tendiwaho , na uri vho teaho vha tea u dzhena kha inthaviwu .
O dzinginya uri phodzo na ndifho fhano Afrika Tshipembe zwi tea u dzhielwa nṱha sa thikho ya tshanduko nga murahu ha musi Khomishini yo no fhela nahone zwi tea u bvelela kha muthu nga muthihi khathihi na kha tshitshavha ( tshikoloni , kerekeni , mishumoni ) na kha maimo a lushaka .
Ndivho dza mbekanyamaitele na zwine zwa nga zwikelwa zwa ndeme zwi vhumba mutheo wa zwine muvhuso wa ḓo tea u ita kha ṅwaha u ḓaho .
U bula zwivhuya zwi no ḓo wanwa nga vhaimeli vha wadi nge vha shela mulenzhe kha kutshimbidzele kwa IDP ( khethekanyo ya 6.1 )
" Hovhu ndi vhuṱala vhuhulwane , " u ralo a tshi amba .
Hezwi zwi katela u tswa na u dzhia nga khani , u tambudza vhana , u rengiswa ha vhana , u tshipa , na u rengiswa ha vhathu .
Ri dovha ra vha na mvelelo tharu dzi elanaho na masia a zwa ndeme zwashu :
6.2 . Miṱangano yo fha tshikhala tsha u kona u ḓivha uri mafhungo a mveledziso o swika gai kha dzitshakatshaka na u ḓivhadza Afrika Tshipembe vhurangeli haḽo ha mveledziso ya zwa ikonomi ya zwa matshilisano , nyaluwo kateli , u sika mishumo na u fhungudza vhushai .
Muthu wa mazuwo ha kundwi nga tshithu .
Mbadelo ya tshumisokhunyeledzwa ya zwibviswa zwa muṱa / haya
Maitele a tshitandadi na nḓila ya kuitele zwi anzela u shumiswa kha khonṱhiraka , na dza inzhiniara ya siviḽi nahone nga nḓowelo a katela maṅwalo a tevhelaho :
( b ) Vhalangi vha Vhatshutshisi na Vhatshutshisi sa zwo tewaho nga Mulayo wa Phalamennde .
A ḓiswa phanḓa ha ndaulo a ṋewa tshigwevho tsha u sa bva hayani miṅwedzi ya 12 . tshilikadzi iyi ya
Tshiimiswa tshi tendela ha vha vhafumakadzi u vha na tswikelo ya Sisiṱeme ya Mbadelo ya Lushaka , opharesheni i no dzula yo vhekanyiwa , u vhigelwa ha vhukuma nga tshifhinga tshenetsho ha na uri zwi ḓo tendela miraḓo uri i nga kha ḓi dzhia masheleni nga tshifhinga tshine vha khou renga , ATM na dziṅwe koporasi dza zwiimiswa zwa masheleni u ya kha shango ḽothe Afrika Tshipembe .
( b ) ya u dzhenelela kha mishumo kana mbekanyamushumo dza dzangano ḽa vhashumi ; na
Sekithara ya muvhuso i takalela u shumisa u fhirisa u bindudza .
Tshitshavha tsha Afrika Tshipembe vha nga si tsha kona u swikelela zwa miḓifho , fhethu ha dziḓoroboni , ya u vha na fhethu ho vhetshelwaho thungo u itela u shumisela fhethu huthihi ho vuleaho .
Arali mukolodi a tshi toda u sa tsha dzhiwa sa muthu a sa koni u badela zwikolodo hu saathu u fhela minwaha ya fumi muthu uyo a nga ita khumbelo ya mvusuludzo .
Ri dzula ri khomboni vhukuma kha ndango ya u faila ha vhashumi vhashu na mafhungo , u thivhelwa ha zwibviswa zwi songo dzudzanaho na kha u swikelela datumu ya u fhedzisela ya u ita mbadelo .
Senthara idzi , dzine dza dzhiela nṱha vhulimi , dzi langwa nga nḓila ya vhutevheleli ya vhuvhambadzi .
Sa zwe zwa themendelwa nga phaneḽe , ri ḓo bveledza na u ranga phanḓa pulane ya lushaka ya maga ane ra ḓo a dzhia u itela u fhelisa vhuṱudzeṱudze he ha ḓo sumbedziswa nga phanele .
Ndivho ya mbekanyamaitele ndi u vhona uri hu vhe na u laṱwa ha malaṱwa ho tsireledzeaho u fhungudza tshikafhadzo ya mupo , na u engedza u bikululwa ha malaṱwa khathihi na u vhona uri malaṱwa a bveledzwaho Phalamenndeni a shumaniwa nao u ya nga ha tsumbedzelo dzi re khayo .
Kha ḽifhasi ḽine ḽa khou aluwa , hune vhuimo kha shango ha vha ha ndeme khulwane kha vhushaka ha mashango a nnḓa , maanḓa a nyambedzano a wana maanḓa kha vhuthihi .
Milayo ya u ola : u ṋea madzina na u shumisa zwo fhambanaho , zwo bvelaho khagala , u khwaṱhisedza na u linganyisa
Zwi re ngomu zwi gudwa zwavhuḓi , fhedzi hu si maipfi o bva o tou ralo .
Zwiko : Bammbiri ḽa zwitatamennde zwa ngoho na zwi si ngoho
Muanewa muhulwane u vha o no vha muthuḓe magumoni a tshiṱori ?
U wana zwa ikonomi ṱhukhu ya pfanelo dza mbekanyamitele idzi ndi zwa ndeme kha nyaluwo ya u tavhanya kha vhubindudzi ha nḓowetshumo na tsheo dza tshipiḓa tsha ndeme tsha thaidzo ya mishumo .
Arali vha na nḓivho , vho amba nga ha mbudziso idzi khagala vha si na nyofho , vha nga kona u ita zwa vhudzekani nga nḓila yo tsireledzeaho musi vha tshi thoma u vha na vhushaka ha zwa vhudzekani .
Nḓivho ya milayo na zwiṱandadi na kuitele kwa u vhiga ndi zwa ndeme .
IMC yo ṋewa ndaela ya u tshimbidza nga ṱavhanyedza kha u dzudzanya nga nḓila kwao Khoro ya Lushaka nga ha GBVF .
Dokotela wa zwifuwo zwo tendelwa nga vha Thendelo ya zwa Zwifuwo kha shango ḽeneḽo ḽine ha khou rengwa khaḽo u tea u ḓadza Ṱhanziela ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo nga Luisimane phanda ha musi muhwalo u tshi takuwa .
1.4 . Nga ḽa 7 Lara , khonfarentsi i ḓo bvela phanḓa ngei Yunivesithi ya Johannesburg kha Khemphasi ya Soweto , hune ha ḓo sedzeswa kha zwa vhoramabindu , vhutumbuli na u alusa mabindu a vhukati na maṱuku .
U iswa na u endedzwa ha fanitshara kha Muthusa Minista kha ofisi ya Muthusa Phuresidennde wa Khorotshitumbe .
Kha tshanduko khulwane ya ikonomi , hu khou khunyeledzwa mvusuludzo ya Mulayo wa u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vhathu Vharema na khoudu .
Hezwi zwi shuma fhedzi kha khetho ya Ruby .
Aseniki nnzhi maḓini i itea kha muvhili kana makwiṱi a khovhe , zwine zwa bveledza luvhemba lwa maduda , vhunga mpfu dzi tshi vhangwa nga tshipfundamuya .
A ḽi shumisi maipfi sa kana fana na .
Hezwi zwi amba uri vha ḓo ṋetshedzwa mushonga na zwenezwo , arali vhana mbuelo dzi re hone , GEMS i ḓo badela mushonga vhone vha sa tee u badela kheshe.
O ṱavhanya u vuwa a pfa o dzika nga nḓila i songo ḓoweleaho .
U dzulela u fhiriselwa kha Khomishini ya Masheleni na Ndangulo ya zwa masheleni zwi dovha zwa ṋetshedzwa nga fhasi ha mbekanyamushumo heyi .
Ndeme ya khanḓiso sa nḓila ya u ḓivhadza vhashumi i bvelaphanḓa na u aluwa fhedzi i na thaidzo ya tshiteṅwa tsha vhukoni .
) u ṱoḓa uri vha vhaisedzi vha pfunzo na vhugudisi vha ita khumbelo ya uri vha ṱanganiswe .
Zwi a konḓa vhukuma u langa na u londota mavhiḓa ayo manzhimanzhi nahone nga ṅwambo wa izwo , a si vhoṱhe vha re na redzhisiṱara yavhuḓi ya u vhulunga ine ya vheiwa .
Vhuḓifhinduleli ha vhomasipala vhu katela :
Vhunzhi ha dziSOC dzi khou shuma zwavhuḓi .
Kanzhisa madokotela vha pfumbudzwa kha zwikolo zwa dzilafho kha yunivesithi dza malo .
Khabinethe yo livhisa ndiliso kha :
Ngeno tshipikwa hu u khwinisa tsireledzo ya nnyi na nnyi kha vundu .
Rakhemisi wa DSP ya vhulwadze vhu sa fholi u ḓo khwaṱhisedza uri khumbelo yavho ya tshanduko kha thendelo ya zwino ya mushonga wavho wa vhulwadze vhu sa fholi yo iswa kha muhasho wa Ndondolo ya mutakalo i Langwaho u itela ndingo .
Vhuimo ha zwa masheleni vhu katelaho tshiimo tsha zwa tshikolodo tsho salelaho zwi ṱanganywa kha Migaganyagwama ya Muvhuso Wapo khathihi na u Sedzuluswa ha Zwibviswa , khathihi na u Sedzuluswa ha Zwibviswa zwa Migaganyagwama ya Vundu .
Zwinzhi zwo no itwa nga tshipiḓa itshi nga mmbi hu u edzisa u ita uri khaphasithi ya u thoma na u dzhenisa muvhala hu si na mulandu ndi khou ṱoḓa u sedza hafhu ṱhalutshedzo iyi .
Pfulo ya bulasini na zwiḽiwa zwa zwifuwomvumvusi ndi zwithu zwine zwa vhumbiwa nga u kuya na u sinḓa .
Kuvhonele kwa Luther kha u ḓisa muhanga wa u sika murango wa nyeḓano na mbofholowo sa dzone thikho dza vhuḓifari huvhuya hu no langa vhutshilo ha muthu malugana na pfanelo dza zwa poḽotiki na zwa mulayo .
Ndi ḓo humela kha heyi phoindi nga murahu .
Vha sedze kha webusaithi yashu ya www.gems.gov.za u itela mutevhe wo fhelelaho wa maṅwalo ane vha nga a ṱoḓa , kana vha founele Senthara ya Ṱhingo ya 0860 00 4367 .
U dzudzanya na u thoma u shumisa mbekanyamushumo ya u bveledza vhukoni .
U fhindula mbudziso dza tholokanyonḓivho dzino kwama ndaela .
Thendelano ya tshoṱhe i bvaho kha therisano idzo i ṱoḓa thandululo dza vhukuma dzine dza vhuedza tshitshavha na masia a kwameaho thwii a wanwa .
Kha vhu shumisani ha Devhula-Tshipembe , ro isa phanḓa na u shumisana na Mbumbanno ya Yuropa na ine ya vha muḽedzani na riṋe muhulwanesa wa mbambadzo na mubindudzi kha mashango a nnḓa .
U sasaladza vhathuni hu ḓo shuma fhedzi malugana na Muvhuso we wa hu ḓivhadza .
Hezwi zwi katela u kumedzwa ha manweledzoa na marangaphanḓa a IDP kha pulane ya wadi .
Zwi sa fholi : Nyimele i sa fholi ndi nyimele iṅwe na iṅwe i ṱoḓaho dzilafho ḽi sa gumi , kana dzilafho lwa miṅwedzi miraru .
Mbudziso : Naa komiti dza wadi ndi yone nḓila i yoṱhe ine tshitshavha tsha kona u bvisa vhupfiwa nga ha u tshea mafhungo khoroni ?
Zwilinganyo zwa mvumbo zwa phurofesheni kha masia manzhi zwi ṋea tshivhumbeo vhushaka ha phurofeshinala .
Muvhuso u ḓo khwaṱhisa thikhedzo yawo kha miṱanganelano , nga mannḓa kha u maketa na u ṋetshedzwa ha zwishumiswa , u konisa vhubveledzi vhu saathu bvelelaho uri vhu dzhene kha ṱhumano ya ndeme uri u vhe kha ikonomi ya tshileme .
Vhahumbeli vha mushumo vha ḓo lavhelelwa u vha hone kha inthaviwu dza u nangiwa nga tshifhinga , ḓuvha na fhethu hune ha ḓo tiwa nga muhasho .
Nga nṱhani ha zwezwo , kanzhisa vhathu vhoṱhe vhane vha kona u swikelela maḓi vha a wana nga mahala .
Nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi iṅwe na iṅwe yo ṋewa maraga ho sedzwa khiraitheria ya u ela i re afho nṱha , i sumbedzaho ḽeveḽe ya u vhekanya ya fhasi , vhukati kana ya nṱha na khiraitheria ya u ela .
Nga zwiṅwe zwifhinga ro vha ri tshi zwi ḓivha fhedzi ra nanga u sokou fhumula .
Ngoho : Vhunzhi ha vhathu vhane vha tzhipa vha a ḓivhiwa nga vhapondwa vhavho .
Itshi tshiteṅwa a tshi nga khakhisi u vhewa ha Mulangi wa Vhatshutshisi wa Lushaka hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 179 .
U ṋetshedzwa ha Nzudzanyo ya Kushumele kwa Ṅwaha nga Ṅwaha , Mivhigo ya Kushumele kwa Kotara nga Kotara na Muvhigo wa Mafhungo a Kushumele kwa Ṅwaha nga Ṅwaha ku tevhedzelaho Ndaulo dza Vhufaragwama na nyendedzo dza u vhiga .
Phuresidennde u zwoṱhe sa muhulwane wa shango khathihi na ṱhoho ya muvhuso .
U khwinisea ha tshiimo tsha mutakalo wa Vundu zwi bva kha musi ri tshi tandulula zwiitisi zwa matshilisano zwa ndeme zwi kwamaho mutakalo , zwine zwa katela mbuelo na tshiimo tsha matshilisano , netiweke dza thikhedzo ya matshilisano , mushumo na nyimele dza mishumoni , na mveledziso ya mutakalo wa vhana .
Thusedzo dziṅwe dzo dzinginywa nga mbekanyamitele malugana na pfunzo , mbuedzedzo na vhaswa .
Sisiṱeme ya ndambedzo ya masheleni kha zwa vhulimivhufuwi i shumaho zwavhuḓi i tshi khou ṋetshedza tshumelo kha ṱhoḓea dza zwigwada zwo lavheleswaho zwine zwa vha : vhorabulasi vhane vha khou bvelela , vhashumi vha bulasini na vhadzulapo vha mabulasini , mabindu maṱuku na a vhukati a zwa vhulimivhufiwi , vhavhuelwa vha mbuedzedzo ya mavu , zwigwada na vhathu nga muthihi nga muthihi
Ndalukanyo dza pfunzo ya nṱha kha Ḓivhambalo , Dzimbalombalo na Saintsi ya Khomphyutha .
Muvhuso wo dzhiela nṱha nyengedzedzo yo itwaho kha u shumisa NDP , nga tshanduko dzo itelwaho u vula khonadzeo ya nyaluwo ya Afurika Tshipembe .
Hu ḓo itwa ndingedzo kha zwiimiswa zwa u shela mulenzhe ha tshitshavha kha tshumelo dza ḽaiburari .
Kha Themo ya u thoma hu na Nyito ya u Linga ya Tshiofisi nthihi ( yo vhumbwa nga zwipiḓa zwo fhambanaho zwa luambo ) kha Gireidi ya 1-3 .
Miraḓo ya Komiti ya Mbeu i tea u ḓiḓowedza na u ḓivha ofisi ya vundu ya khomishini idzi uri i kone u ḓivhadza zwitshavha nga ha ofisi idzi .
Tsha u fhedzisela , u vha hone ha dziṅwe khasho ndi u langulwa hu u itela u fhungudza maanḓa ha nṱha nga maanḓa kha ndingo ifhio na ifhio nga muvhuso ya u ṱoḓa u langa u hasha kana u i shumisa nga nḓila i si yone hu u itela u bveledza ndivho dza poḽotiki .
Zwiṱirathedzhi zwa u bveledza sekithara ya vhutsila na mvelele zwo thoma nahone zwi ḓo livhuwiwa nga mbekanyamaitele dza ndangulo ya mishumo na fiḽimu na Puḽane Khulwane ya Vhuendelamashango u itela u ṋetshedza ndededzo kha mveledziso na ṱhuṱhuwedzo ya sekithara iyi .
Tshaka idzo ndi Ṱhanziela ya Seed Lot na Ṱhanziela ya Sambulu ya Mbeu .
U vha na zwikili zwo ṱanḓavhuwaho zwa vhushaka na vhudavhidzani ( u amba na u ṅwala ) ndi zwa ndeme u vha nazwo .
Mbudziso dzi tevhelaho dzi elana na vhupfiwa vhune mushumo wavho wa vha naho kha vhutshilo havho ha phuraivethe .
U ṱana mbilaelo dza vhalwadze , u bveledza na u ambelela dzilafho ḽone na ndondolo hu tshi katelwa tshenzhemo na u ḓiimisela u fhindula ṱhoḓea dza vhalwadze .
6.5 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza u wanwa mulandu na u gwevhiwa ha zwenezwino ha mudededzi wa fhaḽa ḓoroboni ya Durban Mufumakadzi Vho Nomusa Precious Gabuza ( 37 ) , vhe vha gwevhiwa miṅwaha miraru vhe nga fhasi ha vhulavhelesi ha vhululamisi na miṅwaha miṋa vho valelwa dzhele , tshigwevho itshi tshoṱhe tshi tshi ḓo fhahewa lwa miṅwaha miraru , ngei Khothe ya Dzingu ya Umlazi kha ḽa KwaZulu-Natal nga mulandu wa u pfuka Mulayo wa Khetho dza Masipala wa Muvhuso Wapo , wa ṅwaha wa 2000 ( Mulayo 27 wa 2000 ) .
Nḓila ya tshiporo tsha u bva Gauteng i khou engedzwa u itela u konisa zwivhambadzwaseli zwa dzigoloi dzi tshi khou bva nga Port Elizabeth .
Vhuronwane , vhuḓiimiseli na u konḓelela zwo ṱaluswa sa zwivhumbi zwavhuḓi zwa vhorasaintsi vhaṱuku .
( 2 ) Gazethe ya Muvhuso ya vunḓu i tea u anḓadza mulayo-wapo wa masipala arali wo humbelwa nga masipala .
U sumbedza vhathu nḓila nga huswa zwi khou itelwa uri nḓisedzo ya tshumelo i itelwe vhathu na u ṱalukanya ṱhoḓea dza zwitshavha .
Miṱangano na vhashumisi i a dzudzanywa u khwaṱhisedza uri mafhungo a ṋetshedzwaho ndi a khwaḽithi yavhuḓi .
Kha thero dze zwa tou vha khagala uri mveledziso yo ṱoḓea , thikhedzo ya phurofeshinaḽa na nyendedzi zwo ṋetshedzwa kha ṅwaha woṱhe u khwaṱhisedza uri vhalanguli vhahulwane vha nga kona u langa zwihulwane thimu dza u maka dzavho .
Volumu ya vhubindudzi ha pfuma nga ṅwaha yo itwaho nga vhubindudzi ha vhathu yo engedzwa nga phesenthe dzi fhiraho 260 kha miṅwaha ya 10 yo fhiraho .
U dokhumenthiwa ha pulane hu a thoma
Khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa i khwaṱhisedza na u kumedza demokirasi ya ndayotewa ya Afrika Tshipembe .
Musi ni sa athu vhala Lavhelesani zwifanyiso na ṱhoho ni lingedze u humbulela uri maṅwalwa aya a amba nga mini .
Madzuloni , vha dzhena shangoni vha si na thendelo vha ita zwine vha khou ita hu tshi nga a hu na zwo khakheaho .
Saintsi na thekhinoḽodzhi ndi khono khonisi ya u lwisa ha lushaka nga nḓila dzo fhambanaho ya u wana zwikalo zwa nṱha zwa nyaluwo ya ikonomi kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Zwenezwo , u bvela phanḓa ho vha , vha na netiweke yavhuḓi ya vhathu vho pfumaho kha shango nga u shumisa Telkom .
Vhadzulapo a vha koni u wana mushumo kha maraga wa vhashumi wo vuleaho kana kha zwileludzi zwa wekishopho yo tsireledzeaho .
Arali Mulangi wa Dzingu a ṱanganedza khumbelo yavho , u ḓo vha ḓivhadza hu saathu fhela maḓuvha a 14 u bva ḓuvha ḽe a ṱanganedza khumbelo uri :
Vhabvumbedzwa vhahulwane kha itshi tshiṱori ndi vhonnyi ?
7.2 Khabinethe i khou ita khuwelelo kha shango ḽa Israel uri ḽi imise zwiito zwa u ṱhasela nga vhuhwarahwara vhathu vha Palestine , ḽi ḓiiimisele kha ndingedzo dza dzitshaka dzo lavhelesaho kha u dzudzanya maitele a poḽotiki , ane a ḓo livhisa kha u thomiwa ha muvhuso u shumaho wa Palestine , une wa ḓo shuma hoṱhe nahone nga mulalo na shango ḽa Israel vhukati ha mikano i ṱanganedzwaho nga dzitshaka , u bva kha iyo yo vhaho hone nga ḽa 4 Fulwi 1967 , hune Jerusalem Vhubvaḓuvha ḽa vha ḓorobo khulwane ya Palestine .
Mbekanyamaitele ya u badela lwo fhiraho yo bveledziswa u endedza , u thusa kha mbuelo dzo badelwaho nga vhukhakhi nga Ofisi ya Vundu .
U shumisa tshaka dzo fhambanaho dza mafhungo musi a tshi ṅwala , tsumbo , zwitatamennde , mbudziso na malaeli . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 : u ṅwala
Kha vha dzhiele nzhele : Mutengo u no tea u badelwa u ya nga mbadelo dzo teaho kha Zwiimiswa zwa Tshitshavha kana Zwa Phuraivethe vha nga u wana kha lubuvhisia lwa Vhulanguli .
Khe khethekanyo iyi , NEA yo khethekanywa u ya nga zwiitisi zwo fhambanaho .
Zwiko zwo avhelwaho kha Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Vhukoni ya Yunivesithi zwi ḓo ṱuṱuwedzwa nga mbuelo dza nṱha kha matshudeni a re na vhushai vhuhulwane , vha re kha vhushai na avho vha re vho salelaho murahu .
Fomo ya u sedza arali vho tea u ṱanganedzwa kana Form DQ 98 i a wanalea mahayani a vhalala .
Ndambedzo iyi i ḓo thusa vhadzulapo vha swikaho 4 000 vhane zwa zwino a vhana madzulo vha khou dzula sentharani dza muvhuso .
Kha vha kovhekanye nga vhuḓalo nga u sedza zwipiḓa zwi re na maḓi vhuponi hovhu u itela musaukanyo .
Ro sika zwikhala zwa mishumo zwa 3,7 miḽioni kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Zwi tshi kwama mbekanyamaitele ya zwa masheleni , kha mashango manzhi , naho hu na phimo ya fhasi ya mbekanyamaitele , bannga dzi khou badelisa nyingapfuma dza nṱhesa kha phimo ya mbekanyamitele nga nṱhani ha khohakhombo dzo vhonalaho dzi nṱha .
US ḽi ḓo dzula ḽi shango ḽine ra shumisana naḽo ḽa ndeme kha zwa vhushavhi , vhubindudzi , vhuendelamashango na thekhinoḽodzhi .
Musi ri tshi khou shuma u lugisa vhukoni ha Muvhuso , ri a zwi ḓivha uri nyaluwo na u sika mishumo zwi ḓo ṱuṱuwedzeswa nga mabindu a phuraivethe .
Ni songo zwi sia tsini na maḓi .
0860 00 4367 Arali vha si na vhuṱanzi ha uri ndi ngani mbilo yavho yo haniwa .
Maga a nyaluwo ya ikonomi o ḓidzula a si na maanḓa kha u thasulula dzikhaedu dza vhushayi , u sa lingana na vhushayamushumo .
Ṱhanganelo ya vhaimeli vho ḓisendekaho nga shango na vho ḓisendekaho nga sekithara ndi mulayo u pfadzaho une wa nga dzudzanywa u elana na nyimele .
a ) Siangane kha ngudo nga ha vhuloi : u lavhelesa kha zwa ndeme
Uya nga tsha vhukoma na u vhudzisa nga ṱhingo malugana na hune khumbelo dza khou swika hone azwi " ṱavhanyisi " maitele a zwithu na hone a zwi ṱuṱuwedzwi .
Tsha vhuṋa , ri khou alusa Tshumelo dza Vhuthola Vhaswa na u shuma na magudedzi a TVET na sekhithara dza phuraivethe u itela uri vhagudi vhanzhi vha wane tshenzhemo ya u tou shuma mishumoni u itela u khunyeledza vhupfumbudzi havho .
Dzibaḽantsi dza tshelede yoṱhe u bva kha mihasho dzi iswa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka nahone zwi vhambadzwa nga Gwama ḽa Lushaka kha maraga wa zwa masheleni hu tshi khou shumiswa zwa u vhambadza zwo fhambanaho hu tshi katelwa thendelano ya u pfuluwa na u dovha hafhu u renga hu tshi engedzwa kha mafhungo a ndeme .
Hu na nyimele dza gomelelo dzine dzi khou ḓi ya phanḓa kha zwipiḓa zwiṅwe zwa shango na Gauteng ḽine zwa zwino ḽi khou dineswa nga Sisiṱeme ya Ṱhanganelo ya Mulambo wa Vaal une u khou ḽi vhea fhasi ha mutsiko .
Ezwi zwi tshimbilelana na u fhungudzea nga u angaredza kha u shela mulenzhe ha vhulimi kha nyaluwo ya ikonomi kha shango ḽoṱhe .
Ndangulo ya nṱha khathihi vhunzhi ha vharangaphanḓa vha polotiki a si kale vha tshi khou ṱaṱisa uri sa mvelelo , nyimele ya tshumelo kha vhashumi vhoṱhe vha mushumo yo ḓa he ya sa tsha swikelelea nahone i khou konḓa zwihulu .
Zwino a shumiseni mafhungoni aṋu inwi muṋe . muṱukusa muṱukuṱuku fhasi mulamboni maḓini
Afidafithi ya thendelo ya u vhea vhaimeleli vha tshiimiswa / zhendedzi hu tshi khwaṱhisedzwa makumedzwa avho a re kha phethishini .
Hezwi nga iṅwe nḓila zwi ḓo thusa khoro ntswa kha u thoma zwiṱirathedzhi zwo khwaṱhaho kha u vhona uri hu na nyaluwo ya kudzhenele kwa kha khaedu na u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Hezwi zwi nga si vhe thaidzo ine ya konḓa u tandulula .
Zwi dovha zwa amba uri vha a kona u shuma vha sa ofhi u fariwa .
Zwiteṅwa zwa Saintsi dza Matshilisano ; ndondola , tshiitisi na mvelelo , fhethu , vhushumisi , vhushaka na u ḓisendeka nga zwiṅwe , u fhambana nga murafho na u ḓiimisa nga eṱhe , na tshanduko .
Pfukiselo dzi itwa kha kana u bva kha vhubindudzi ha ndaka musi hu na tshanduko dzi no khou shuma .
Khomishini i tenda uri kha mutheo wa Ndayotewa hu na khonadzeo khulwane ya u ṋetshedza maanḓa na mishumo zwi sa lingani na u fhambana kha kushumisele kwa zwithu zwa ndeme zwa mveledziso .
A hu katelwi osseo-integrated implants , nyito dzoṱhe dzi elanaho na u dzhenisa , muaro wa othognathiki na zwa maṋo nga vhomakone
Musi hu na zwo fulufhedziswaho murengi , pfulufhedziso iyo i tea uvha ya vhukuma , i farwe na hone u lengiswa huṅwe na huṅwe hu songo lavhelelwaho na hu sa tinyei zwi ḓivhadzwe .
Makumedzwa a a fana na zwibviswa zwi dzhielwaho nṱha zwa makumedzwa zwi re kha Mulayo wa zwa Gwama .
LDL i tanga mbondo dza mbilu sa luvhomba lwa mapfura .
Tshigwada tsha Ntakadzeni tsho huma nga tshidimela .
Ndaulo dzo dzingiywaho dzi ṋetshedza zwavhuḓi Mudzulatshidulo maanḓa a u sedzulusa maitelwe a yuniti ya u hangwela .
I amba nga ha muthu ane a khou vhulawa fhedzi ha sa dodombedzwe -sa tsumbo , u pomoka zwo itea lini ?
Ri ṱoḓa u ya khothe idzo ra sumbedza uri muhumbulelwa u na mulandu hu si na u timatima .
U vha na nḓivho yavhuḓi ya mashumele a yuniti dza bindu dzo fhambanaho kha muhasho na u kona u ṋetshedza ngeletshedzo yavhuḓi nga mashumele na ṱhoḓea dzo tiwaho dza konṱiraka kha ṱhoḓea dza yuniti ya bindu .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe ( sa : u amba mafhungo nga u tou tevhekanya zwavhuḓi .
Vhabebi vhoṱhe vha tea u londa vhana vhavho nga tshenetshi tshifhinga .
Arali ṱhoḓea dza u ṱunḓa dzo tevhedzwa , NPPO ḽi ḓo ṋetshedza ṱhanziela ya phytosanitary .
Naa hu na nḓila ya u dzhena mulindini yo tsireledzeaho , tsumbo , hu na ḽeri ndapfu yo teaho nahone yo khwaṱhaho ?
Kha muṱalukanyo wa Vho Marx wa ḓivhazwakale , hu nga si vhe na thasululo kha khuḓano i sa shandukisei vhukati ha vhatshinyadzi na vhatshinyadziwa .
Fhethu ha u shumela na u shumiswa tshikhala mishumoni zwi khou shanduka tshifhinga tshoṱhe , u fhindula ṱhoḓea dzo fhambanaho .
Minista wa Pfunzo vha ḓo ṋea zwidodombedzwa zwo fhelelaho vhege i ḓaho kha khanedzano dza lushaka dzine dza ḓo vha hone .
Mufariwa o isa phanḓa a sumbedzisa uri o vha a tshi tama u pfukiselwa Senṱhirala Pretoria hune a ḓo vha tsini na vhaimeleli vhawe vha mulayo vhe vha vha vhe vhukati na u tshimbidza mafhungo a aphiḽi yavho .
Nga fhasi ha dziṅwe nyimele , vha nga ṋea vhuṱanzi nga u shumisa sisiteme ya thelevishini fhethu ho dzumbamaho ( closedcircuit television system ) ( izwi zwi amba uri vha vha vha si khothe hune ha vha hu na muhwelelwa , vha vha vha kha iṅwe rumu ) .
Musi muthu o khethiwa sa Muphuresidennde , u ḓo guma u vha Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka , nahone , hu saathu u fhela maḓuvha maṱanu , u tea u dzhia tshidulo tsha u vha Muphuresidennde nga u ana kana u sumbedza u ḓiana kha u fulufhedzea kha Riphabuḽiki , nga muano u ya nga ha Muengedzo wa 2 .
Tshivhalo ṱhanganyelo tsha tshikhala tshine tsha ṱoḓea ndi tshihulwane u fhira mavu a vhulimi oṱhe o ṱangana .
Kha vha vhige phambano na vhukhakhi kha Mufarisa Mulangi : Masheleni .
Maga o thomiwaho nga Khoudu yi a nga imelelwa kha nyimele dzo teaho .
Kha ri bveledze izwi zwe ra ḓi kumedzela zwone zwino - kha riṋe vhaṋe na kha muṅwe na muṅwe washu - ri tshi ḓivha uri vhu ḓo tatamudza zwiko na vhukoni hashu , fhedzi ri tshi pfesesa uri arali ra swikelela zwipikwa izwi zwiṱanu , ri ḓo vha ro shandukisa tshitshavha tsha hashu .
- Khabinethe yo ṱanganedza nyendedzi dza mbadelo na maimo a zwiṱuṱuwedzi zwa vhalangi vha dziSOE .
U shumisa mushonga wa u alafha u fhirisa mpimo .
2.1 Khabinethe yo ṱuṱuwedzwa nga Muvhigo wa Ḽifhasi wa UNAIDS wa zwino zwino , we zwenezwino wa rwelwa ṱari Afrika Tshipembe .
Muhasho wo dovha hafhu wa ḓidzhenisa kha u bvisa kana u vusuludza zwishumiswa zwoṱhe zwa eḽektroniki .
Kha vha vhone uri matope o papamalaho a tsho nga bviswa , na uri matope a bviswa fhedzi u bva nga fhasi ha thannge .
Vha zhendedzi ḽa nyanḓadzamafhungo vho vha vha tshi ḓo vha vho swika kule kha u ṱana vhugevhenga ha mapholisa dziḓoroboni , sa tsumbo , fhedzi vho nanga u sa zwi ita .
A thi a thu oditha shedulu idzi nahone , zwo dzula zwavhuḓi , thi bvisi muhumbulo malugana na izwo .
2.2 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Milayo ya Vhudavhidzani ha ṱhingo ha Dzitshakha ( dziITR ) , Dubai 2012 , dzo sedzuluswaho Phalamenndeni u itela u khwaṱhisedzwa .
Vhukonḓi ho ḓiswaho nga mbudziso ya luambo , mvelelo na sisiṱeme dza poḽitiki a si vhu ṋeaho khaedu .
Nga ḓuvha heḽi , ro vha tshithu tshithihi sa MaAfrika Tshipembe kha uhu u nakelela ha u fhambana hashu , u itela u pembelela mbofholowo na u humbula gundo ḽashu ri tshithu tshithihi kha sisiṱeme mmbi ya khethululo nga murafho na u tsikeledzwa .
Tshiṱirathedzhi tsho dovha tsha vha na vhukwamani na vhadavhidzani kha muvhuso wa vundu na muvhuso wapo .
U londola sefo u ya nga ṱhoḓea dza vhabveledzi
U ṱanganyisa masia a ndeme a mushumo na mbekanyamushumo dza muhasho dza ndeme dzi nga ho sa : khakhululo ya nyavhelo ya maḓi , maḓi a u itela nyaluwo na mveledziso .
1.12 Khabinethe i vhilaedziswa nga zwi kha ḓi bvaho u itea Eskom .
Kha zwa masheleni , komiti yo ṱanganedza mbilaelo khulwane .
U a ṱamba khofheni .
Nḓou nṋa dza mbo gonya thambo Dza dadamala khayo dzi tshi ṱonga .
A huna tshiitisi tsha uri vha si swikele tshivhalo itshi kavhili .
Kha nzulele iyi , a hu nga " vhi na makhaulambilu mahulwane , kana mveledziso ino vhonala " ho sedzwa tshanduko ya dzhango ḽa Afrika .
Sa tsumbo , mbadelo dza u shumisa ndaka dzi no ḓo bva kha u ṱanganelana ha ndangulo ya pfanelo ya ndaka ya muhumbulo zwi nga ḓisa mbuelo khulwane nga murahu ha tshifhinga tshilapfu fhedzi arali vhushumisamupo yo bveledza tshibveledzwa tshine tsha vhambadzea .
Nga kha khwaṱhisedzo iyi khaṱhulo i kumedza uri fhethu ha tshidzumbe ho tsireledzwaho nga mulayo hu nga katela tsireledzo ya u dzhenelela kha u dzhia tsheo dza iwe muṋe .
Masheleni a u notha a ḓo ṱoḓea kha u dededza miraḓo yavho nga kha kuitele kwa u shandukisa mbulungelo kha mbuyelo dza misi yoṱhe nga murahu ha u notha , na u ṋanga kana u thoma zwibveledzwa zwa u kundelwa zwa ṅwaha nga ṅwaha zwi swikelelaho milayo na maimo .
Pfunzo i na vhukoni vhuhulwane ha u vhulaha vhushai .
1.2 . Khwiniso idzi dzo shandukiswaho ndi dzine dza bvisela khagala maṅwe a maipfi kha Mulayo , u khwaṱhisa muhanga wa zwa milayo ya mutakalo na tsireledzo khathihi na u ita uri i elane na maitele a khwinesa ḽifhasini ane a elana na zwa tsireledzo migodini .
Nzio ha phendelo dzi re afho nṱha ho dovhololwa nga Komiti ya Maraga ya Vhabindudzi kha themendelo dzavho kha Minista kha mvumelano ya mishumo ya ikonomi na ndivhanele kha musudzuluwo wa u dzhena na u bva ha tshelede .
" U tshiṋoni tsha u vhifha , fhedzi a u ofhi . "
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u swikelela u lingana nahone zwi tshi fana kha themamveledziso na tshumelo dza vhudavhidzani ; 7 .
Muiti wa khumbelo u tea u tendelwa a tshi swikelela rekhodzo dza tshiimiswa tsha nnyi na nnyi arali mu itiwa khumbelo o tevhedza ṱhoḓea dzoṱhe dza maitele dzi kwamaho u ita khumbelo ya u swikelela rekhodo dzine dza vha kha Mulayo .
Vhaṅwe vha vhatambi vhe vha dzhenela kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ho vha dzibannga , vhashumisi vha mahayani na ḓoroboni , vhaṋetshedzi vha tshumelo , zwiimiswa zwa u laula , na masia o fhambanaho a muvhuso .
U ya nga hu konadzeaho , Nzudzanyo ya Mashumele i sumbedza mufaramukovhe muṅwe na muṅwe kha sisiṱeme , mishumo ine a tea u ita yone u itela u swikelela ndivho iṅwe na iṅwe kha nzudzanyo .
( 1 ) Dzina ḽa muthu a no khou tiwa ḽi tea u vha ḽi kha fomo yo tiwaho nga ndayo yo bulwaho kha tshiteṅwa tsha 9 .
Tshumelo idzi dzi ḓo thivhela malwadze ngauralo ha vha u fhungudza mvelelo yadzo na mbadelo ya dzilafho dzo hwalwaho nga miṱa miṅwe na miṅwe na muvhuso vhuvhili havho .
Ndi khou fushea nga mbuno dzi tevhelaho izwo , naho khamusi zwa nga vha , khumbelo ya u ita aphiḽi thwii kha Khothe i tea u haniwa .
7.2.5 Ndivho ya wekishopho dza vhukwamani yo vha i -
Muvhuso u ḓo khwaṱhisa mbekanyamushumo yawo ya tshampungane malugana na hezwi u itela u swikela vhupo hoṱhe vunduni .
Luvhonela kha maitele na mbekanyamaitele dzi elanaho na ndondolo ya zwa vhuongi .
Musi ri lwendoni , ni ḓo dalela madzhendedzi o fhambanaho a matshilisano , hune zwiambi zwo fhambanaho zwa ḓo amba na vheiwe na dovha na wana tshikhala tsha uvha vhudzisa mbudziso .
ṋekedza mafhungo tshipikiṱere a bvaho kha Muhasho wa zwa Mishumo arali a tshi khou a ṱoḓa
Nga hei nḓila hu a ṱavhanya u itwa vhulamukanyi nga nḓila i leluwaho .
9.3. Hezwi zwi fha tshifhinga muhasho wa mutakalo wa vundu u koropa nga vhuronwane na u fafadzela hafho fhethu , khathihi na u sedza kha mafhungo a kushumele kwa zwiimiswa hu si na u khakhisiwa.
Kha vha buke lwendo lwa u ya Phalamenndeni
Fhedziha , nga kuitele , nyambo dzoṱhe dzo vha dzi songo ṋewa vhuimo vhu linganaho .
Ndi ḓo dalela vhupo uvho hu si kale .
Mveledziso ya vhathu ndi ya ndeme kha u takulela nṱha tshibveledzwa na u vha na mafulufulu nga maanḓa .
Thendelano dzo sainiwa , fhedzi a dzo ngo tendelaniwa , na ḽa Netherlands .
Kha u fhirisa muhumbulo , vha nga humbulela uri vhaṅwe vha u wana u tshi takadza sa zwine vhone vha ita .
Ri vha tamela mashudu kha lwendo lwavho luswa .
Ḓivhani zwoṱhe zwine na zwi ita ḓuvha na ḓuvha kana vhege iṅwe na iṅwe : Hezwi zwi ḓo ni thusa u ḓivha uri ndi zwifhio zwa ndeme na zwine zwa ni fusha khwine .
2.2 . Khabinethe i swikisa ndiliso dzayo kha muvhuso na vhathu vha Indonesia .
Dzi a kona u ḽa 200 kg dza zwiḽiwa khathihi na u nwa ḽitha dza 190 nga ḓuvha .
U bva 1994 , IDC yo bindudza R150 biḽioni Afrika Tshipembe na Afrika ḽoṱhe .
Tshanduko dze dza sumbedziswa sa mbalotshikati ya GDP tshifhingani tsho fhiraho .
Kha vha nange ṱhoho dzo teaho Zwikili zwa Vhutshilo kha themo u itela u ṋekedza nyimele dza ngudo dza Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona
Mbekanyamaitele dza zwa masheleni dzi tea u vha tshishumiswa tsha ikonomi khulwane tshine tsha thomiwa ngatsho ; dzi nga shumiswa zwavhuḓi na nga u ṱavhanya hu na u shandukisea u fhira mbekanyamaitele dza ikonomi .
Thandela dzi kha zwiimo zwo fhambanaho zwa u fhela na uri dzi katela thandela idzo hune themamveledziso ntswa ya khou fhaṱiwa , kana themamveledziso i re hone ya khou vusuludzwa , u vhuedzedza kha tshiimo tsha kale , u khwinisa kana u londota .
Khethekanyo I dovha hafhu ya thoma na u langa Komiti ya Khumbelo ya Tshoṱhe u itela u ṱavhanyedzisa khumbelo yo ṱanganedzwaho u bva kha khasiṱama dza Muvhuso hu tshi itelwa thuso .
Tshumelo ya Ndangulo kha Maimo a nṱha Muhashoni i ḓo tea u vha yone i no ranga kha u swikelela thagethe ya ndinganyiso nahone i ḓo tea u dzhia vhuḓifhinduleli ha mvelaphanḓa kha hezwi zwithu .
Vhutendatenda ho ḓoweleaho nga ha u sa vha na vhukoni ha vhanna
Tshiṱirathedzhi tsha u vhulunga mvetomveto tsho lugiswa na u kumedzwa kha PMC .
Hezwi zwi nga vha zwo vhangwa ngauri , ha vha na tshanduko ya mbambedzo ya masheleni vhukati ha zwiṅwe zwinzhi , mitengo yo khwinifhadzeaho ye ya itiswa nga vhubveledzisi vhu re fhasi , khathihi na masiandaitwa a infḽesheni .
Arali vho zwi divha hu na tshifhinga uri vhado tea u ya u wana dzilafho , tsumbo , muaro , kha vha ite khumbelo vha rumele fomo ya khumbelo hu tshe na tshifhinga .
Fhedziha khaedu i kha ḓivha i yavhuḓi nahone yo ima fhethu huthihi na ho i tshi nga tima-timisa .
Nyengedzedzo ya mbadelo ya ḽivi ya zwino na nyengedzedzo ya bonasi ya tshumelo zwi wanala kha khwalo ya mutevheṱhandu wa ḽivi ya zwino isa athu shumiswaho na bonasi dza tshumelo dzine dza badelwa .
Vho ita nḓowe-nḓowe ya pfanelo dzavho dza demokhrasi dzo ḓifhaho mannḓa nga lutamo lwa u shandukisa matshilo avho u itela vhukhwine .
Ngauralo ndivho i re khagala ya u fhaṱela vhathu vhudzulo ndi u thusa kha u langa nga ngona vhudzulo ha zwitshavha hu no langwa nga madzangano vhuponi hune ha vha na tshililo tsha vhudzulo ha zwitshavha , hu no langwa nga madzangano , ha mifuda yo fhambanaho .
Mbilaelo yo sumbedzwa nga ha vhagudi avho vhane vha khou dzhia Ḽitheresi ya zwa Mbalo na Physical Sciences .
Vha rumele muvhigo wa mivhuso yo no itwaho ( hune zwa ṱoḓea ) .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari ya ene muṋe .
Kha tshifhinga tsha vhukati , mbekanyamaitele ya zwa masheleni i dzhiiwa sa ine ya elana na u swikelela mugaganyagwama wo linganyiswaho hu sa katelwi masheleni a magavhelo a zwa matshilisano .
Sesheni yo rangwaho nga Minisiṱa wa Tshumelo dza Vhudavhidzani ha Dziṱhingo na Poswo Vho Siyabonga Cwele , vha tshi shumisana na Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi , sekithara dza phuraivethe na tshitshavha zwatsho - yo sia ho pfumbudzwa vhaswa vha 500 kha zwikili zwa mafhungo a mutheo na thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani ( ICT ) .
Ni nndindele fhasi ha bugu yanga . tsini na gethe ḽa tshikolo . muri hetshiḽa tshi re
Nyambedzano dza vhana na vhaswa dzi khou itwa mavunḓuni oṱhe hu u itela u lugisela Vhege ya Tsireledzo ya Vhana na khuvhangano .
Musi a tshi tou dzhena nga gethe u fanela u khonela kha tsha monde .
Vha rumele fomo i na vhuṱanzi vhu tevhelaho : luambo lwe dzina ḽa hirwa ngalo vhubvo na ṱhalutshedzo ya dzina arali vha tshi zwi ḓivha tshithu tshine ha khou hirwa ngatsho , e.g. poswo kana tshiṱitshi tsha zwidimela tshitiriki tsha madzhisitirata na vundu ḽa hune vhupo ha wanala vhukule , vhuyo ha tshivhumbeo u ya ḓoroboni kana madzhisitarata wa tsini .
U vhulawa ha mufu zwo ṱuṱuwedzwa nga u mu pomoka vhuloi .
Arali zwa nag ṱavhiwa zwa tsesa fhasi tshoṱhe , zwimela a zwi nga bvi mavuni , kana zwa fhedza zwi tshi shumisa nungo dzazwo nnzhi kha u lusa u mela .
U lwa na vhugevhenga na vhuaḓa
Fhungo ḽihulwane kha shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ndi uri sisteme ya mbadelo i bveledzaho i tea u vha na vhunzani hu tevhelaho sa milayo ine ya eletshedza : mbadelo dza luvhilo , u vha na vhuṱanzi , u fulufhedzea , tsireledzo , tshivhuya na u pfesesea .
Muvhuso wapo : Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala ( 2000 ) u bula uri :
Vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha mbekanyamushumo ṱhukhu ndi u konanya phindulo dza vundu kha zwivhangi na masiandaitwa a dwadze ḽa HIV .
Tshiimo tsha u tevhedza ndaela na mbekanyamaitele .
Ri ṱanganedza ṅwana wavho wa musidzana Luhle na wa muṱhannga , Sanele na u hulisa miṱa ya avho vhoṱhe vho ṱutshekwaho nga vhafunwa vhavho nga tshifhinga tsha phambano dza polotiki .
Bono , zwipikwa , zwiṱirathedzhi , thandela dza ID
Ro ita dzithemendelo dza khakhululo yo ḓisendekaho kha ḓivhazwakale yashu ya u kona u lwela pfanelo dza vhalwadze .
mafhungo na bugu dza zwiṱori ( ḽaiburari )
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Tshikafhadzo ya vhupo ha Zwikepeni ( Thivhelo ya Tshikafhadzo i bvaho kha Zwikepe ) wa 2021 u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Nga tshifhinga hetshi vhunzhi ha mishumo yo ḓoweleaho na u bula mihumbulo zwo bviswa .
Kha miṅwaha yo tevhelaho , na nga murahu ha mabulayo a tshiṱuhu nga 1994 , mivhuso yashu mivhili yo shumisana kha mbekanyamushumo dzo ḓaho musi ho no fhela khuḓano na u fhaṱa hafhu zwiimiswa zwa tshitshavha na ikonomi ya Rwanda .
Zwi tshi bva kha thandela yo tiwaho na tshaka dza zwishumiswa zwo shumiswaho u vhea iṱo na u langa thandela khathihi na maitele a Ofisi ya Thandela , zwiko na nḓila dzo shumiswaho u lugisela mivhigo zwi nga katela :
Tsumbo dza elementhe dza data dzine khiraitheria dzi nga kha ḓi fhaṱelwa dzone dzi katela idzo dzine dza ṱutshelana nadzo :
Naho zwo ralo , a hu ngo tou vha na u lozwea zwihulu ha mishumo zwo itiswa kha tshiṱereke .
Vha ḓo khwaṱhisedza uri khetho dzo ḓiimisa nga dzoṱhe na uri Bodo ya Dzithirasitii ya GEMS , Ndaulo ya GEMS na vhaṋetshedzatshumelo vhayo vha dzhenelela u swika kha gumoṱuku .
U ya khothe
Maitele ane nḓowetshumo ya engedza ndeme ya tshibveledzwa ya nḓowetshumo ya ṋama Afrika Tshipembe i ḓivhea nga digirii ya nṱha ya u ṱanganelana ha nzimo , i konisaho dzikhamphani uri dzi wane ikonomi dza tshikalo dzi ṱoḓeaho .
Ndavhelelo ya zwibviswa na zwone zwi kalwa hu na u rekhoda ha zwo lavhelelwaho .
Vha tou ya kha vhupo ha u haela , naho vha so ngo thoma vha ita nzudzanyo hune vha ḓo swika vha ṅwaliswa vha dovha vha haelwa .
Fhasi ha sisteme ya u tou funa ine zwa zwino i wanala kha maraga wa anyuwithi ya muthu , ndi vhathu vha re na mutakalo wa vhuḓisa vhane vho ḓiimisela u renga anyuwithi .
Ro mu humbela zwazwino u shumisa hezwi u swikelela ndivho na zwo fulufhedziswaho zwa Ndayotewa ya shango ḽashu .
Vhuḓifari vhu si na bono vhu kwama miṱa i kundelwaho na u dzhiela fhasi vhuḓidini ha lushaka ha u engedza u shela mulenzhe ha vhorabulasi vha vharema vhane vha khou bvelela kha makete .
Muvhigo wa Mbulungo ya masheleni a Ḽifhasi na wone u eletshedza uri dzingu ḽa Tshipembe ha Afrika ḽi tevhela Modele wa Flying Geese , sa u shumiswaho nga Japan na South East Asia .
4 Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma l nḓila ya u ya u fholani
Luambo Lwa hayani
Vhupo uhu huswa hu lila uri ri elekanye nga huswa malugana na kutshilele kwashu khaho , u anana hashu naho khathihi na nga mvelelo dzine dza nga vha hone .
Kha tshiimo tsha mbeu kha poswo dza vhulangi ha nṱha , vhanna vha kha ḓi vha nṱha nga 67.6% ngeno vhafumakadzi vha kha 32.4% .
Hezwi zwi khakhisa mishumo i elanaho na zwa ikonomi .
Zwine zwa pfisa vhuṱungu vhukuma , naho zwo ralo ndi u sa fariwa zwavhuḓi na u sa londiwa ha vhalwadze vhashu .
U dzhia tsheo ha Komiti dza Wadi na Khoro
Hu tea u khwaṱhisedzwa uri komiti dza wadi dzi na nḓila yo dzudzanyeaho ya u sedza ṱhoḓea dza vhugudisi dzavho na zwo sedzwaho .
1.8 . Khabinethe i khwaṱhisedza u ḓivhofha nga muvhuso kha u vhona uri zwa masheleni zwi khou dzula zwo dzika khathihi na uri muhanga wa zwa masheleni wo vusuludzwaho u ḓo ṋethsedzwa kha Tshiṱatamennde tsha Mbekanyamaitele ya Mugaganyagwama wa Vhukati ha Ṅwaha .
Izwi zwi ṋetshedza maga a nḓowelo i re hone kha mafhungo .
Muhasho u ṋetshedza zwo ḓisendeka nga pfanelo dza vhuthu kha tshumelo ya vhululamisi kha vhafariwa , vha re kha phurobesheni na vha re kha parola nga kha mbekanyamushumo dzi tevhelaho : u Farwa , Mbuedzedzo , Ndondolo na u Vhuedzedzwa Zwitshavhani .
Nḓila ine ra tshenzhela ngayo khuḓano i ṱuṱuwedza kufhindulele kwashu kha khuḓano .
Aseniki i shumiswa kha methaḽadzhi , kha u bveledza ngilasi na seramiki , na tshivhulahi na tshithivhelatsino kha mabulannga .
Ndi nga mini phukha dzo vha dzi tshi ofha Vho Ndau ngaurali ?
Heyi ndi khoso ya mvulatswinga nahone i kwama zwiṱalusi zwi no nga :
Zwenezwo-ha , a si mafhungo fhedzi a tshivhalo tsha zwithu zwi no khou itea dziwadini , zwi tea u sedza-vho na vhatshimbidzi vha mveledziso henefho zwi dovhe zwi shume sa puḽatifomo ya u kwakwanyisa vhukati ha masia na sekitha dza muvhuso , sekitha ya phuraivete na zwitshivha zwa vhathu .
4.2 Khoro ya Khwaṱhisedzo ya Khwaḽithi kha Vhugudisi na Pfunzo u bva kha Gireidi 10 u swika Gireidi 12 na u bva kha Gireidi R u swika Gireidi 9 ( Umalusi ) yo khwaṱhisedza tshiimo tsha ndugelo nga Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ( DBE ) na mihasho yayo ya vundu u laula NSC ya 2019 .
Miṱangano ya nga kotara i kunguwedzwa kha nyanḓadzamafhungo nga khudzaipfi kha vhuṅwe vhupo u itela u khwaṱhisa zwa u shela mulenzhe ha tshitshavha nga vhunzhi .
Dzilafho ḽa fisiotherapi sibadela ḽi tea u tendelwa na ḽone .
Vhadzheneleli vha ela masipala nga u fhindula mbudziso kha thebuḽu na u sumbedzisa uri vha nga dzhenelela hani nga nḓila i pfadzaho arali vho vha vhe miraḓo ya tshitshavha
Mivhigo iyi i ṋekedza zwitshavha nḓila dza u ṱola mveledziso .
Sialala na mvelele dzapo dzi khou tshuwiswa nga u phaḓalala u hu ha ṱhanganelano ya ḽifhasi .
c ) Khoro i tea u vha na Senthara ya Thikhedzo ya Ndaulo na Polotiki i shumanaho na u vha na zwiko zwavhuḓi kha Ofisi ya Tshipikara u khwaṱhisedza uri hu na u tshimbidza zwithu zwavhuḓi .
Lupfumo lwa lushaka lwo engedzwaho na ḽevele da nṱha dza mbuelo zwo ḓiswaho nga u khwiṋiswa ha vhubveledzi zwi konisa tshitshavha u vhulunga zwinzhi kha tsireledzo ya vhupo na maga a mbueledzo .
Vhathu vhane vha sa wele kha tshitshavha vhe vha bveledza na u tumbula nḓivho iyi vha nga kona u ḓivha nga nḓivho iyi nga u tou vhala dzibuguni , kha dziathikili , nyanḓadzamafhungo na u tshilisana na miraḓo ya tshitshavha .
Ri pfa tshifhinga tshinzhi mivhigo ya vhuḓifari vhuvhi ha mapholisa vhone vhaṋe na mivhigo miṱuku nga mishumo mivhuya yavho .
Vha songo ṅwalulula ndivho yao kana vha lingedza u a nweledza .
1.4 . Mulayotibe uyu wo pfuka nga fhasi ha maitele a vhukwamani na vhadzulapo khathihi na vhaṅwe vhashelamulenzhe vho teaho .
Khemisi yavho i nga ri rumela mbilo dza mishonga lwa elekiṱhironiki musi vha tshi khou vha rengisela .
Izwi zwi nga katela tsireledzo ya u dzula lwa mulayo ( u vha muṋe ) hu tshi dovha ha vha na dziṅwe nḓila dzi fanaho na u rennda .
Milayo ya ndangulo ya tshinyalelo na kuitele zwi khagala na u swikelea nga kha Milayo ya Vhufaragwama , manyuwaḽa na mutevheṱhandu .
Mulayo uyu ri ḓo u isa Phalamenndeni hune ha ḓo dzhiwa hone tsheo .
Tshumelo dzi ḓo vha dzi dza mahala kha zwitshavha zwi sa koni u swikela .
Tsheledzo nga ḓiripi , naho zwi tshi ḓura u dzhenisa , zwo wanwa u vha nḓila yavhuḓisa kha vhunzhi ha miroho , sa maṱamaṱisi .
U dzudzanya - Komiti ya wadi i shuma na mukhantseḽara u topola zwithu zwa ndeme na u vhona uri zwithu izwo zwa ndeme zwo dzheniswa kha mudzinginyo wa mugaganyagwama na pulane dza thandela .
Ri tea u zwi dzhiela nzele uri mbekanyamushumo dza mukovhe na thikhedzo ya nzudzanyo dza dziposo zwo vha zwi tshi dovha zwo shumiwa nga u ṱavhanya nahone khwine .
Mvelelo dzo sumbedza uri vhathu vhanzhi vho wana tshumelo dza mutheo nga mahala dzi ngaho muḓagasi , maḓi na tshampungane nga 2017 musi ri tshi khou vhambedza na 2016 .
U itela u tshimbidza na u khwinisa vhuḓifhinduleli ha muhasho khathihi na uho ha zwiimiswa zwa muvhuso zwine zwa vhiga nga fhasi ha Minisṱa wa Mveledziso ya Matshilele , zwithu zwi tevhelaho ndi zwone zwe ha sedzeswa khazwo :
Mahoro a bvelelaho a kona u dzula kha vhuimo hao ha tshanduko na u sa konḓa , tshivhumbeo tsha vhuvha hao tsho ṱaluleaho , musi a tshi ṋaṋa u tendisea a tshi kha tshivhumbeo tsha u swikela zwipikwa zwo khwaṱhaho .
Therisano nga matheriaḽa a no khou ṱoḓea na kuitele kwa zwithu .
U fhelisa ndozwo ya maḓi , Muhasho wa Maḓi na Vhuthatshili wo thoma mbekanyamushumo ya u pfumbudza vhaswa vha linganaho 15 000 sa vhatsila .
Arali muthu o valelwaho a si na zwiambaro zwo teaho , u fanela u ṋetshedzwa zwiambaro zwo teaho zwo rengwa nga muvhuso u itela uri a kone u ḓivhonadza khothe .
Memorandamu u tea u ṋetshedza fhedzi maitele o ṱanḓavhuwaho a phindulo ndavhelelwa na vhadededzi vha tea u vhudzisesa vha kone u ṋea muṅene phindulo i tendiseaho na dziṅwe phindulo dzi tendiseaho dzo fhambanaho dzo ṋetshedzwaho nga vhagudi .
U livha kha u wedza ha Pfunzo 2025
Nga u ṱoḓa u katela mabindutshumisano oṱhe , muvhuso u nga wana wo fashea kha u lambedza zwiimiswa zwine zwa khou ita - phurofiti .
Zwa uri Khomishini i tea u lavhelesa na u ita themendelo kha iyi ṱhoḓisiso malugana na uri naa iyo milayo yo lingana naa kha u tandulula thaidzo zwo rerwa kha iḽi bammbiri .
Vhuṱumani vhukati ha Yuropa na maṅwe mashango manzhi , hu tshi katelwa na Afrika Tshipembe , vhu amba uri vhuleme ha ikonomi ya Yuropa ho kwama ḽifhasi ḽoṱhe na uri vhu ḓo isa phanḓa u ita nga u ralo lwa tshifhinga tshilapfu tshi kha ḓi ḓaho .
Ndingo ya esidi ya u tea ha mbekanyamushumo ine amba nga hayo , zwiimiswa zwa muvhuso zwine ra sika , mulayo une ra u ṱanganedza u fanela u vha uri u shumela zwipikwa izwi naa .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re na vhuṱungu vhuhulu kana madzeu a kwameaho
Kha zwiṅwe zwihulwane zwe zwa swikelwa nga tshigwada itshi , Afurika Tshipembe ḽi tshi ṋetshedza tshikimu tsha u tou thoma tsha u pfumbudza , iṅwe nḓila ya u thusa u fhungudzwa ha vhathu mishumoni .
Phambano , vhuṅwe ha vhurangeli ha u fhelisa vhashai a vhu athu u vha na u kwamea hu ṱoḓeaho nga vhanga ḽa thusedzo ya muvhuso i songo tou livhanaho thwii .
Vhukoni hashu ha u hadzima u bva kha mimaraga ya zwa masheleni zwa zwino ho pimea nga mbadelo dza nṱha dza u hadzima .
Mbekanyamushumo dza Ndangulo ya Vhulwadze u itela u langa dzilafho na mutengo wa vhulwadze vhu sa fholi , vhu nga ho sa HIV/ AIDS na Vhulwadze ha Swigiri .
Vho amba uri vho wa musi vha tshi khou shavha mmbwa dza mapholisa he vha fhedza nga u lovhelwa nga ṅwana .
U bvisela khagala mamudi na mihumbulo nga u dzinginyisa muvhili na u imba ( Ndau yo sinyuwaho/ mbevha i na nḓala )
( c ) mutengo wa maraga wa ndaka ;
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri ndi vhuḓifhinduleli ha muhumbeli u vhona zwauri mafhungo oṱhe na zwinambatedzwa zwa u tikedza khumbelo zwi ṋetshedzwa nga datumu ya u fhedzisela .
Khonanyo ya ndingedzo idzi dzo dzhia tshifhinga tshilapfu uri fhira tshe tsha vha tsho lavhelelwa , fhedzi mutheo wo khwaṱhaho wo fhaṱiwa u itela dziṅwe mvelaphanḓa .
Vhaswa vha ḓo khuruṱanya vhathu vha tshi shumisa mvelele , mitambo na vhuḓimvumvusi na pfunzo ya mirole nge vha shumisa u pfumbudzwa ha vhaswa .
Vhuḓiimiseli hayo kha zwa ndifho ngauralo ndi mafhungo a ndeme .
Kha vha ḓadzde fomo CM29 - Redzhisita ine ya vha na zwidodombedzwa zwa vhalanguli na vhaofisiri .
Naho zwo ralo , ṱhoḓisiso dzi sumbedza uri zwa nṱhesa zwi si zwavhuḓi zwine ḽa Afrika Tshipembe ḽa baḓekanywa nazwo ndi HIV na AIDS , vhugevhenga na u shaya mishumo .
Muelo wa sisteme ya mutakalo u elana na bono ḽa sisteme ya mutakalo ine ya ṋetshedza tswikelo kha tshumelo dza mutakalo dzi bveledzaho dzine dza vha na katelwa hu ṱoḓeaho na uri dzi iswa nga nḓila ya vhukoni ine ya fhungudza tshinyalelo na uri i tevhedza zwitandadi zwa lushaka .
Ngauralo , nḓila hedzi kuvhanganya mitevhetsindo ya u swikelela yo fhambanaho .
Matshimbidzelwe a ḓo bveledzwa u itela u katela u vhewa zwavhuḓi ha rekhodo na u edza vhubvo ha tsheo dza u thola , u bveledzwa ha ndededzo dzi shumiseaho kha matholele na maitele a munanguludzo , u khwinisa matshimbidzelwe u itela u vhona uri zwikhala zwi khou anḓadzwa hoṱhe ngomu na nga nnḓa .
Vha seṱa zwitandadi zwiṱuku zwine zwa tea u swikelwa nga dzitshaka dza ḽifhasi kha u swikela ṱhoḓea dza mveledziso ya vhathu vhadzo .
Khothe dza dzingu , hune milandu mihulwanesa na vhutshinyi ha dzikhakhathi ya thetsheleswa , dzi ḓo ṱanganedza u sedzwa ho khetheaho na u dzhielwa nṱha .
U pulanela na u ṅwala nga ha iwe muṋe .
Arali u hana u vhewa kha itsho tshikhala ha uyo mushumi hu sa pfesesei , DHA i ḓo shumisa milayo yo fanelaho ine ya vha nayo u swikelela thandululo yo faelaho .
Arali mushonga we ra tenda uri ri ḓo u badela wa fhambana na uyo wo randelwaho nga dokotela wavho , ri ḓo nambatedza luṅwalo kha Garaṱa yavho ya u Ṱanganedza Mushonga lune lwa ḓo ṱalutshedza zwiitisi zwa izwi .
Zwe zwa tevhela nga murahu ha u dzinginya Mulayotibe , vha tshiimiswa tsha SAPRA vho sumbedza u sa fushea nga Mulayotibe nge vha ri u na tshiṱalula kha avho vhane vha ḓidzhia vhe vhaloi .
Hu na fomo dzo randelwaho dza ḽivi dzine dza
( a ) Muraḓo wa khorotshitumbe o rumelwaho nga Mulangavunḓu .
Kha dzianyuwithi dzi bvaho kha mbekanyamushumo ya akhaunthu ya muthu ya tsireledzo ya matshilisano , khombo iṅwe na iṅwe yo raliho i nga vhonala sa i sa ṱanganedzei .
Ofisi ya Mugaganyagwama i na vhuḓifhinduleli ha Yuniti ya Vhuanḓani ha Phuraivethe na ha Nnyi na Nnyi .
Vhuḓifari vhu nga si kone u tendelwa kana u konḓelelwa , fhedzi vhathu vho vha vha tshi ḓo ḓifara khwine arali vho vha vha tshi farwa khwine , tsumbo u ṱanganedza thikhedzo nnzhi na u pfeseswa .
Mafhungo a luambo o ṱambaho na tsumbedzo ndi zwivhumbeo zwa ndeme zwine zwa ita uri bugupfarwa i kunge .
Khumbelo ya ndambedzo ya vha sa koni u ilondota
Vhugudisi vhu fushaho ha vhatshutshisi vha tshitshavha na mapholisa ndi zwa ndeme ; na
Muhumbulo u ḓo ita uri vha ndaulo vha humbule hafhu thandela , zwa amba u dzudzanyulula u ya nga hune zwa ṱoḓea ngaho .
Vhuimo ha u dzhenelela nga tshitshavha kana u ḓidzhenisa zwi wanala kha magumo a muvhigo uyu .
Hu na vhana na vhafumakadzi zwavho vho imaho vha lwa na tshiṱalula vho ḓiṱama nga zwiṱuku u fhirisa lufuno lwa vhuthu na lutamo lwa u tshila na u vha tshipiḓa tsha tshitshavha tsho vhofholowaho tsha demokhrasi .
Zwine na tea u vha nazwo Tshikate tsha wuḽuya u luka Tshifhuṱabibi tshithihi kana luḓaraṱa lwa u vhofha Maṱo , mulomo na milenzhe zwino bva kha siaṱari ḽa zwigeriwa Guḽuu i no fara
Kha vhupo hunzhi ha vha no hola tshelede ya vhukati na ya nṱha , hu tou vha na tshumelo ṱhukhuṱhukhu dzine dza si kone u dzhiwa sa dzi no ṱhaḓula u tshimbila nga moḓoro .
Ri ṱoḓa mini u dzudzanya ?
Zwino ṅwalani tshiṱori tshaṋu buguni .
2.1 . Khabinethe yo tendela makumedzwa a Mulayotibe wa Khwiṋiso ya NYDA u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
PRASA , ine ya vha tshiimiswa tsha nnyi na nnyi tshi re nga fhasi ha Muhasho wa Vhuendi I ḓo ranga phanḓa thandela iyi u bva zwino u ya phanḓa .
U shumiswa ha mbekanyamaitele hu na tshipikwa zwi ḓo alusa mveledziso ya vhathu vhaṱuku kha u shandukisa ikonomi na tshitshavha nga u amba nga ha ṱhoḓea dzavho dza mveledziso yo fhelelaho , zwihulwanesa kha avho vha siho kha siṱirimu tshihulwane tsha matshilisano , poḽitiki na ikonomi .
U ima fhethu huthihi wa rembulutshela kha tshaula na kha tsha monde
Mme vho ita makumba vhurotho na magwinya naa
Vha tea u vha vho dzudzanyea na u vha na zwikili zwa vhushaka na vhaṅwe zwavhuḓi .
Zwo ralo , maitele na sisiṱeme zwi ḓo ṱoḓa u bveledzwa u itela u amba nga ha ṱhoḓea dza vhumatshelo ha vhubindudzi .
Kha vha litshe u nambatela vhutendatenda na u vhona zwithu nga sia ḽithihi zwine zwa bveledza u tzhipa na dzikhakhathi na u vhea mulandu mupondwa .
Thimu yo khethiwaho u shuma u lwisa nzulele heyi i kati na u shuma mushumo muhulwane ; nahone dzikiḽasi dzi tevhelaho dzi ḓo phaḓaladzwa fhedzi i kha ḓivha fhasi ha nyambedzano :
Tsha u thoma vhukati ha izwi ndi vhukhephithaḽisi ha ḽifhasi , ha tevhelwa zwa mmbi , nḓila dza poḽotiki na mvelele dza u kandeledza .
Ezwi zwi tea u katela zwitshavha , zwikolo zwi funzaho u reila zwone zwine , zwikolo , hu tshi katelwa na vhuinzhiniere ha tsireledzo ya badani .
Atikili idzi dzi fana nga mini ?
Zwiṅwe zwine na ḓo shumisa ndi zwifhio ?
Vhurangaphanḓa ha sekithara dzoṱhe - vhashumi , mabindu , mitambo na vharangaphanḓa vha zwa vhurereli ,
Vhuphara ha vhathu vha vhukwamani vha vhonalaho vhune vha vha naho na tshikhala na uri vhuhone havho vhu a vhonala na , vhu sumbedza uri hu nga vha na u dzhenelela na uri vhashumisi vha nga pfa vho tsireledzea na .
Minista vha tea u dzhiela nzhele na u fhindula kha ngeletshedzo ye vha ṋetshedzwa nga khoro .
( i ) Mulangavunḓu na miṅwe Miraḓo ya Khorotshitumbe ya Vunḓu .
1.4 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza tsheo ya zhendedzi ḽa vhupimi ḽa S&P Global kha u vusulusa mbonalo ya vhupimi ha tshikolodo Afrika Tshipembe - u bva kha tshiimo tsha vhukati u ya kha tshiomo tshi fulufhedzisaho .
DHA i ḓo ita nyambedzano na madzangano a re kha TCF hune nḓila yo bulwaho ya fhambana na zwiimo zwa kushumele kwa vhashumi .
URI mukumedzo wo itwaho nga Vho Dale Howarth vha Vhugalaphukha ha Phuraivete ha Pumba u DZHIELWE NṰHA .
Masheleni a a ṋekedzwa kha vhorakhonṱhiraka vho ḓiimisaho ngeno hu na nḓila yo khetheaho , yo imaho ngauri ya vhukati ine ya shumiswa u ṋekedza masheleni kha vhorakhonṱhiraka vha bvelelaho , zwine zwa bveledza u langiwa ha khohakhombo dzi elanaho na khethekanyo iyi ya maraga nga zwiimiswa zwa masheleni zwa sialala .
Naho zwo ralo , huṅwe kha ḽiṅwalo iḽi maipfi a kha ḓi shumiswa nga u tou tshintshana .
Musi tshiteṅwa tsha ndaka , vhupo ha mveledziso na tshishumiswa tshe mbadelo dza bva kha gavhelo ḽa muvhuso tshi tshi laṱiwa , ndinganyiso ire kha Mbetshelwathungo ya Gavhelo ḽa Muvhuso ire na vhushaka na tshiteṅwa itsho i ya sudzuluswa u ya kha mufhalala wo kuvhanganywaho .
U thomiwa ha nḓila dzo khetheaho , dzine dza nga ṋetshedza vhukoni kha u kuvhanganya masheleni na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha zwa masheleni , dzi fanela u dzhielwa nṱha .
Hu tshi ḓadziswa , Muṱangano wa vhu11 wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa Southern African Energy Efficiency Convention 2016 u bva nga ḽa 8 u ya 9 Lara 2016 ngei Emperors Palace kha ḽa Johannesburg u ḓo sedzesa kha masia o fhambanaho a re na vhushaka na fulufulu .
Mvelelo dza mvusuludzo dza luambo dzo katelwaho afha ndi mbuya kha ḽifhasi ḽoṱhe kha masia o vhalaho .
Nḓila ine ya ṱumekanya tshipiḓa tsha fhasi nga maṋanga a nḓou , huna ḓuvha ḽine ḽa khou bvelela nga nnṱha , izwi zwi vhumba tshifanyiso tsha kumba ḽine tshiṋoni tsha muṅwaleli tsha vha tshi tshi khou bva khaḽo .
Miraḓo ya muvhuso vha ḓo wana tshikhala tsha u sumbedza mushumo wavho kha u fhelisa u tholwa ha vhana kha mashango avho .
Musi ḽi sa athu na u ri " Ndaa " ha ḓa muṅwe mutukana e na vhura na musevhe .
Shango ḽashu ḽi kha ḓi bva u ṱangana na zwithu zwinzhi zwi vhaisaho zwenezwino .
U vhumba mbalo zwavhuḓi .
U shandukisa tshivhalo tsha mbadelo kha ndaela dza mbadelo dzine dza ṱoḓea .
Khumbelo ya u renga zwa dzikhuhu / makumba u bva nnḓa .
O farwa nga ṱhoho .
Nga tshifhinga itshi , feme dza ḽifhasi na khamphani dzi shumaho kha mashango manzhi o fhambanaho dzo aluwa kha u khwaṱha na ṱhuṱhuwedzo .
Arali vha mudzulapo
U bveledza ḽitambwa ḽa u sumbedza u aluwa ha puloto .
Saizwi vho saina thendelano ya vhuvhili a hu a thu u vha na u ṱhaselwa na huthihi .
U fhedza minete miṱanu shawarani nga ḓuvha vhudzuloni ha u shumisa bavu , vha shumisa tshararu tsha maḓi ane a nga shumisiwa kha bavu ḽa u ṱambela , zwa vhulunga maḓi a swikaho ḽithara dza 400 nga vhege .
Ndi tshi vhona bugu dzanga dzo kherulwa nda pfa ndo kulekana miraḓo .
Ri khou livhuwa zwihulwanesa kha Muhasho , ngauri Muhasho u a pfesesa uri ari ngo da fhano u tamba .
Kha vhege mbili dzo fhiraho Minista wa Minirala na Fulufulu na Minista wa Mabindu a Tshitshavha vho ṱalutshedza vhuvha ha tshiimo tsha shishi tshine ra vha khatsho na uri ndi zwifhio zwine muṅwe na muṅwe washu a tea u zwi ita u vhuyedzedza tshiimo ngonani .
Tsireledzo ya matshilisano ina zwihulwane zwi si zwavhuḓi zwi tshi ḓa kha u thusa nga masheleni .
Mulandu u kha ḓi vha nga fhasi ha tsedzuluso sa izwi muvhigo wa tsho ḽaho mufu na maṅwe maṅwalo a tshi kha ḓi vha o salela .
U kona u amba miṱanganoni kana vhathuni ;
Tshenzhelo kha u konisa na u ranga phanḓa maga o thomiwaho u khwinisa kushumele kwa tshiimiswa , u fhaṱa tshumisano ya tshifhinga tshilapfu u mona na khethekanyo tharu dza muvhuso .
Zwiṅwe zwivhangi zwihulwane zwa mpfu zwo vha thaidzo dza musi muimana a tshi tshinyalelwa , vhuimana ha anasithetiki na ha ektopiki .
Zwiṅwe zwivhumbeo zwi vha hone nga ṅwambo wa mushumo ngeno zwiṅwe zwi tshi vha hone nga ṅwambo wa zwa lunako .
U vhala ha tshigwada hu na u sumbiwa nḓila
Tswayo dzi tea u isa milaedza yadzo fhedzi dzi tea u wanala na u linganela u itela u sa thivhela mbonalo ya zwifhaṱo zwo ṱumanaho .
Khumbelo dza u bvela phanḓa dzi ḓo ṱanganedzwa fhedzi arali mushumo wonoyo wo no vhuya wa thendelwa .
MBUDZISO 7 Kushumele ku elwa lungana ?
Tshifhinga tsha khangwelo tshi ṋetshedza tshikhala kha miraḓo ya tshitshavha u ṋekedza zwigidi zwi sa tsha ṱoḓea kana zwigidi zwine vha vha nazwo zwi siho mulayoni , na gulu na / kana zwipiḓa zwa zwigidi zwi siho mulayoni kha Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe vha sina nyofho dza u sengiselwa u vha na tshishumiswa itshi zwi siho mulayoni .
U khwinisa kha nzudzanyo dza ndambedzo ya muvhuso wapo hu fanela u tevhedzwa nga u khwaṱhisedza ndaulo na vhukoni ha ndangulo ya mimasipala Afrika Tshipembe .
Khwiniso nga vhuḓalo i tea u katela vhurumiwa havhuḓi ha vhalangi nga ha vhashumi , zwivhumbeo zwa tshanduko na u renga ha nga misi .
Minista wa Vhudavhidzani , Vho Stella Ndabeni-Abrahams , kha maḓuvha a ḓaho a si gathi vha ḓo ṋetshedza Khabinethe mbekanyamaitele ya u fhedzisela yo ṱanganedzwaho na u amba na midia .
Zwi tevhelaho ndi zwithu zwo ḓoweleaho nga u angaredza kha ṱhalutshedzo nnzhi dza ikonomi .
Miraḓo itea u vha na PIN ya u dzhena i shumaho .
Ahuna ndovhololo ya ndingo dza dzilafho !
U thomiwa ha komiti ṱhukhu dza wadi hu shumesa fhethu hune dza vha na vhupo vhu ṱalutshedzwaho zwavhuḓi kana fhethu hapo na zwiimiswa zwa sekithara zwo dzudzanywaho zwavhuḓi .
U vhona uri mbekanyamushumo ya AsgiSA i a itwa , nga nṱha ha dziṅwe mbekanyamushumo dzo bulwaho miṅwahani yo fhiraho , ṋaṅwaha muvhuso u ḓo : khunyeledza tsedzuluso ya tshenzhemo ya shango ḽashu kha u langa vhushaka vhukati ha reithi ya u vhambedza tshelede yashu na tshelede dza mashangoḓavha , mutsiko wa ikonomi na reithi dza nyingamadelo .
Ro mona na shango ri tshi khou lavhelesa zwileludzi zwine zwa nga kona u ṋetshedza dzilafho iḽi .
U thusa dziṅwe khethekanyo ṱhukhu nga ngomu kha muhasho nga vhugudisi u itela u tikedza zwa tshumiso na u fhaṱa vhukoni musi zwo tea .
Ino nḓowetshumo zwa zwinozwino yo fhira vhulimivhufuwi saizwi hu yone sekhithara ya ikonomi yo khwaṱhaho .
Zwivhangi zwoṱhe hezwi na zwiṅwe-vho zwi ṱoḓa uri phurogireme iṅwe na iṅwe ya phimo dza tsinga i dazainiwe hu na vhuronwane u itela u tinya u dzhia sia .
Hu na zwisumbedzi zwa uri zwikalo zwa ndambedzo i no bva kha muvhuso wa lushaka i ya mbadelo dza sabusidi a dzi nga ḓo lingana uri dzi kone u fusha zwililo zwi no kwama sisiṱeme yo ṱanganelaho na yo vusuludzwaho .
Mveledziso ya lushaka a yo ngo vhuya ya vuwa yo vha maitele a u shanduka u bva kha ḽiṅwe ḽiga u ya kha ḽiṅwe , kana u vha puḽane ya mveledziso ine ya bvela phanḓa nga nḓila ya mutalo .
Murengi wa tshiendisi u fanela u ṋetshedza fomo kha vha mannḓalanga a zwa u ḓiṅwalisa hu sa athu u fhela maḓuvha a 21 a u renga tshiendisi , na fomo ya u ḓiṅwalisa yo wanalaho kha murengisi na uri tshiendisi tshi fanela u ya u lingwa u lugela u tshimbila badani hafhu ( ndi vhuḓifhinduleli ha murengi u vhona zwauri tshiendisi tsho lugela u tshimbila badani ) .
Kha phetheni iyi ri dovha hafhu ra wana uri kha tsumbo idzo dzine mafhungo a ndeme a sekhithara ya phuraivethe a vha e khomboni , hu na khwiniso i no vhonala .
U bveledza nzudzanyo dza kurengele na u langa ridzhisiṱara ya u kumedzela ya zwo vhetshelwaho thungo .
Vhashumi vha tea u limuwa uri mugwalabo u songo tsireledzwaho u nga vha na masiandaitwa a vhaisaho hu si kha vhone vhaṋe fhedzi , na kha vhumatshelo ha mugodi na ha mishumo yavho .
Tshiḓula itshi ndi tshidala .
Muhaṱuli wa Khothe ya Ndayotewa , Khothe Khulwane ya Aphiḽi kana Khothe Khulwane , u ḓo tholiwa sa mudzulatshidulo .
Tshifhinga tshoṱhe vhana vha tea u thusa nga u shuma mishumo miṱani ya havho .
Ḽeibele dzi ḓo nambatedzwa tsini na khebulu ya tshumelo ya ṱhanganyo iṅwe na iṅwe hune ya dzhena kha bogisi ḽa tshumelo ya ṱhanganyo .
Naa furemiweke ya ndayotewa ya mathomo i kha ḓivha yo tea , kana i fanela u shandukiswa u dzhiela nṱha nyimele ya tshanduko ?
Ri nga bula Vho-Buziwe Ngaleka vha Mount Frere , vhe luṱingo lwavho lwa vha nga ha mundende wa muṱahabvu mukalaha wavho lwa vha lwone lwe ra tou thoma u lu ṱanganedza nga ḓuvha ḽa u tou thoma ḽa tshumelo iyi .
Ndangulo i si yavhuḓi ya malaṱwa a ndondolamutakalo i nga kwama vhathu vha tshaka dzo fhambanaho , vhane vha vha kha khovhakhombo hu :
Zwiteṅwa zwine zwa haseledzwa :
A hu na muthu ane a tea u shumisa tshiendedzi tshawe tshine tsha si vhe kha nyimele yo teaho badani kha bada ya nnyi na nnyi .
Nḓisedzo ya ṱhoḓea ya themamveledziso i ṱoḓa u langwa nga kha pulane ya tshumelo ya vhutshilo na pulane dza themamveledziso .
U isa thanziela ya dokotela na vhunwe vhutanzi na mivhigo ya u tikedza ya dzilafho ine ya vha hone na manwe mafhungo na khumbelo .
Webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka i nga vha na tshumelo dza bodo dza buḽethini , fhethu ha vhudavhidzani , zwigwada zwiswa , foramu , zwitshavha , masiaṱari a webe ya iwe muṋe , khaḽenda , na kana muṅwe milaedza kana zwileludzi zwa vhudavhidzani dzo itelwaho u konisa vhone u davhidzana na tshitshavha nga huhulu kana na tshigwada ( vho ṱanganela , " Tshumelo dza Vhudavhidzani " ) , Vho tendela u shumisa tshumelo dza Vhudavhidzani fhedzi kha u ṱana , u rumela na u ṱanganedza milaedza na matheriaḽa yo teaho na u elana kha Tshumelo dza Vhudavhidzani dzo teaho .
Fhedzi , zwi songo katelwaho kha mulayo uyu na dzone dzo lavhelelwa kha khethekanyo ṱhukhu iyi .
Ndingedzo dza vhupfumbudzi ha vhadededzi ho pikwaho a dzi dzheni vhudzuloni ha vhudzheneli ho khwaṱhaho kha maitele a u khakhulula , a dzi khwaṱhisedzi tshanduko dzi sa nyeṱhi kha mikhwa na vhuḓifari , nahone a dzi khwaṱhisedzi vhuṋe na u thoma u shuma ha ḽidzinginywa ḽiswa .
Nga muhumbulo wanga mitsiko yo vha ho hone kha mishumo yo livhana yo vha i tshi leluwa vhukuma .
Muhasho wo thoma thimu ya ndangulo ya ndaka , ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya ndaka ya muhasho .
Hu na phambuwi dzo khetheaho ho sedzwa u rekhodo dza mishumo ya muzika .
U dzhenelela kha komiti na dziforamu - khoro dzi nga thoma komiti ngeletshedzi na dziṅwe komiti na dziforamu dzi ngaho sa foramu ya mveledziso yo ṱanganelanaho .
U topola mamethafore tshirendoni .
( 9 ) Mulayo wa Phalamennde u tea u langula maga a u thola vhokhomishinari .
Dzinḓila na fiḽosofi ya nḓila dza tsireledzo na tshishumiswa zwine zwa itwa zwi ṱolwa na u shumiswa nga vhuronwane .
Nzhele : Phanḓa ha musi vha sa athu bvela phanḓa na u ramba muṱangano wa u khetha miraḓo ya komiti ya wadi , vha humbelwa uri vha vhale Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimisa zwa Masipala wa 1998 na Tsumbanḓila dza Lushaka dza Komiti dza Wadi , 2005 , sa izwi vhuvhili ha aya maṅwalwa a na zwinzhi zwi ambaho nga ha maitele a kukhethele .
Naho hu uri zwi no solisea ndi uri zwi nga vha zwi sa kwami maḓi a thirophikhaḽa nga ṅwambo wa nyaluwo mavuni , na uri a zwo ngo tea maḓi a thirophikhaḽa nga ṅwambo wa nyaluwo mavuni na maḓini .
Ndi zwa ndeme uri , arali zwi tshi konadzea , tshaka dza maimo a dzinnḓu dzi shumiswa hu na u fhambana , lune vhorakhonṱhiraka na vhashumi vhavho vha na mushumo wa u dovholola hu si na vhunzhi ha tshanduko u bva kha iṅwe nnḓu u ya kha iṅwe .
Ri ḓo sika Dzhendedzi ḽa Tshumisano ya Mvelaphanḓa ya Afurika Tshipembe kha u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa ya vhushumisani na maṅwe mashango kha dzhango .
Nganeavhutshilomuṋe i amba nga vhutshilo ha muṅwali .
Ndayotewa ya zwino i ṋea maanḓa muphuresidennde u anḓadza ndaulo na maanḓa a fanaho a mulayo .
Vha imela vhurangaphanḓa ha sialala na zwitshavha zwavho na u alusa mushumo wa vharangaphanḓa vha sialala kha ndango ya ndayotewa .
Pulane dzo vhekanyiwa u itela u vhulunga mishumo na u wana dziṅwe nḓila dza u thivhela tshutshedzo ya u xelelwa nga mishumo kha sekhithara ya migodini .
Hezwi zwi ḓo ṋetshedza tsireledzo ya ndeme ya u thivhela u bveledza mushumo u si wau kha vhaṋe vha pfanelo kha sia ḽa mbekanyamushumo dza kha khomphyutha na dzidathabeisi.
Ri roṱhe , u thoma matshelo , ri fanela u tevhela mveledziso ya nḓowetshumo yo dzudzanyeaho na nḓila yo khwiniseaho ine ra khou fanela u i pulana .
Kha khethekanyo ya u fhedzisela ya bambiri masimulo maṋa a tshiṱirathedzhi tshine tsha vha na ndaulo kha maitele a khwinifhadzo ya khwaḽithi kha dzhango yo ombedzelwa .
Masipala i tea u ta Tsumbakushumele dza Ndeme dza u ela kushumele kwawo na u dzhenisa tshitshavha .
Vhadzheneleli vha vhala kha sinario dzo ṋetshedzwaho vha fhindula mbudziso dzi tevhelaho
Khabinethe i tikedza maga a u fhungudza tshumiso ya masheleni o ḓivhadzwaho nga Muphuresidennde , ane a ḓo dovha a ṱanḓavhudzwa nga Minisita wa zwa Masheleni nga ḽa 24 Luhuhi .
U saukanya na u sengulusa mafhungomatsivhudzi a re kha girafu .
Muhanga wa Ndangulo ya Khovhakhombo wo Ṱanganelaho u nga ṱalutshedzwa sa " sethe ya zwithu kha sisiṱeme ya ndangulo ya bindu i sedzanaho na u langa khovhakhombo .
- vha ṋea mafhungo ane vha a ṱoḓa malugana na mutakalo na tsireledzo malugana na mushumo na u khwaṱhisedza uri vha na vhukoni phanḓa ha musi vha tshi thoma u shuma ?
Khorido ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi na mirole ya madungo zwi ḓo pimiwa hu tshi tevhelwa vhulapfu ha khorido , u ṱangana ha nḓila na vhushaka hazwo na nḓila dzi re henefho tsini .
Naho o vhiga nga ha mabulayo kha tshiṱitshi tsha mapholisa , nga murahu o ṱalutshedzwa uri dokhethe yo xela .
Muvhigo wa Muofisiri wa Mbalelano u ṋetshedza zwidodombedzwa zwa donesheni dzoṱhe dzo wanalaho hu si nga tshelede .
Ndi ramba vhakwamei vhoṱhe uri vha vhe tshipiḓa kha mushumo u re kati uri hu sa vhe na makumedzwa a songo pfiwaho .
Ndaṱiso yo kumedzwaho i nga vha yo leluwa kha u ita ndivho ya vhukuma .
Kha vha ṱuṱuwedze , hu si u kombetshedza - kha vha livhane na thaidzo , hu si vhathu .
- Muḓagasi u fhiraho 2 600 MW u bva kha Luṱa lwa Khwevhophikisano lwa 5 lwa mbekanyamushumo ya fulufulu ḽi vusuluseaho , ye khayo avho vhe vha fhenya kha khwevhophikisano iyi vha ḓivhadzwa ṅwaha wo fhelaho ,
Fhedzi , hu tou nga , vha tongolela maḓuvha a khethululo , musi vhatholi vha tshi langa vhashumi vhe vha vha vhe na mutsukunyeo muṱuṱukuṱuku .
Shango ḽi ṱoḓa u vhuedzedza zwiṱunḓwa nga u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi yapo .
Dzina ḽa uvhu vhulwadze ḽa tshisaintsi ndi : Dwadze ḽa Mukhushwane wa A ( N1H1 ) ḽa 2009 .
Zwi ḓo anḓadzwa nga Luisimane .
1.14 . U Vusuluswa ha Mbekanyamushumo ya Nḓowetshumo ya Dziphaka , fhasi ha Minisiṱa wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , Vho Rob Davies vha khou sika mishumo nnḓa na ngomu na u mona na zwikolobulasi na kha zwitshavha zwa mahayani .
Kha vha ṱalutshedze mishumo yo fhambanaho , na uri i shandukisa na u kwama hani vhushaka .
Izwi zwileludzi fhedzi a zwi shumisiwi nga mulandu wa u shaea ha mbekanyamaitele ya mbadelo kha tshumiso ya ndaka dza masipala .
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , muvhuso u khou pulana u swikelela zwi tevhelaho :
Zwi sa fani na zwiṅwe ( Distinct ) arali tsho fhambana lune zwa vhonala na dziṅwe tshaka dza lushaka luthihi .
Ri ima roṱhe afha ṅwaha muṅwe na muṅwe na u vhuelwa kha u kovhelana tshenzhelo dzashu .
Bugu ya Zwivhuya Apula ḽa mugudisi Tshienda tsha Tshililo
Hu khou khwaṱhisedzwa uri vha ngeletshedzo idzi ndi nyendedzi dzo ṱanḓavhuwaho nahone dzi tea u ṱalutshedzwa ho dzhielwa nṱha zwiteṅwa zwapo zwa dzingu zwi nga ho sa tshaka dza mavu , zwine zwa funwa zwa mvelelo na sisiṱeme dza zwa u lima .
Vhabebi na vhaunḓi vha ṱuṱuwedzwa u tikedza vhagudi nga tshifhinga tsha ṱhaṱhuvho na u vhona uri mvelele dzi khou shumiswa u tandulula fhethu hu ṱoḓeaho mveledziso .
U shumisa maipfi ṋwelaho , a songo ṋwelaho , u engedza , na bondo nga mbili kha ṱhalutshedzo pfufhi ya zwine zwa itea kha molekhuli ya tshibva kha tshi tshilaho tshine tsha vha tshi na tshanduko ya khemikhala ya zwiluḓi .
Gerani zwiga zwa mutsho zwi renga fhasi kha siaṱari iḽi ni zwi nambatedze kha mepe uyu mavunḓuni o fhambananaho .
U shumisa hu fanela u tikedzwa nga vhurangaphanḓa ha nṱha fhedzi hu katela vhadzhiamukovhe vhoṱhe u itela uri tshiṱirathedzhi tshi kone u bvelela .
Tsha u fhedzisela , khuvhangano i ḓo sedza kha mveledziso ya mbuelo ya muvhuso na u maanḓafhadza nga u lavhelesa mafhungo a tshimbilelanaho na khwiniso ya mithelo na u imelwa ha mbuelo ya muingatengo wa zwithu zwapo , na mbudziso dza ndeme dzi tshimbilelanaho na u engedzwa ha tshikwama tsha muvhuso hu tshi itelwa mveledziso .
Naho pfunzo nga u angaredza yo saukanyiwa tshipiḓa nga tshipiḓa u ya nga kuvhonele kwa fiḽosofi , a hu ngo vha na ndingedzo dzo lukiwaho dza u lingedza maitele a fiḽosofi o fhambanaho kha pfunzo ya vhaaluwa .
Afrika Tshipembe ḽo ḓiimisela u vha ṋemuḓi wa muṱangano , zwine zwa ḓo thusa nḓowetshumo ya vhuendelamashango , mabindu maṱuku , a vhukati na maṱukusa , na sekithara ya mbambadzo ya i songo dzudzanaho .
Masiandaitwa a HIV / EIDZI a khou pfiwa nga maanḓa nga vhathu vhaswa .
Ho sedzwa thendelo u thoma , mutevhe wa tshumelo dzo themendeliwaho na tshumiso ya fhethu ha u arela ha ḓuvha
Muvhili waṋu ndi wa tshipentshela nahone ndi waṋu ni noṱhe .
A zwi ṱanganedzei uri Mmbi ya Vhupileli i bvele phanḓa na u shuma na u langulwa nga tshipiḓa tsha mulayo wa kale .
Ofisi ya Ndango ya Thandela i ḓo tikedzwa nga u thomiwa ha Komiti ya Dziminisiṱa kha Vhurangeli ha Gundo ḽa Themamveledziso ya Muphuresidennde ha AU kha ḽa Afurika Tshipembe .
Tshirunzi tsha Bodo na Dzithirasitii : Bodo na thirasitii nga nthihinthihi vha tea u ḓifara nga nḓila ya maga a vhuḓifari a nṱhesa , na u khwaṱhisedza uri khuḓano dza madzangalelo dzo shumiwa nga nḓila yone ;
Nga kha u dzhenelela uhu zwo khwaṱhisedzwa uri kufarele kwa khwine kwo ṋewa dziṅwe nyimele .
Ngei dzidzhele , vhafariwa vha shuma zwavhuḓi musi vhe nga zwigwada , fhedzi thaidzo dzavho dzi thoma musi vha tshi tou bva dzhele .
Maga haya a ḓo khwaṱhiswa nga ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho .
Masheleni zwa zwino o vhewa kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Vundu u swika thendelo i tshi wanala .
U tholwa havho hu ḓo thoma ha khwaṱhisedzwa nga ndalukano dzavho na u sedzwa arali vhe si na milandu .
Nzudzanyo i fhira zwihulwane u swikelela , fhedzi na u khwiṋisa u swikelela zwiṱirathedzhi nyangaredzo na vhupulani .
U tshimbidza mveledziso ya vhuṱoli na tsedzuluso khathihi na u sedzulusa sisṱeme uri i bveledzelwe mbekanyamushumo dza phungudzo ya vhushai .
VHAFUMAKADZI VHA NGA SHELA HANI MULENZHE KHA U SIKA MILAYO ?
U dzhia mabunga a nnyi na nnyi a vha mafhandeni sa tsumbo , ṋetshedzo ya izwi i tea u vha na vhuṱumani na tshivhalo tsha vhathu vha fhiraho henefho , vha kuvhanganaho kana vha rengisaho , nz .
Ndi vhonnyi vhane vha ḓo vhuelwa ?
Zwibviswa zwibadeleaho zwo bviswaho zwi kalwa nga mbadelo .
6.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe u pembelela ḓivhazwakale yashu na u fhambana ha mvelele musi shango ḽashu ḽi tshi khou swika kha Ṅwedzi wa Vhufa nga Khubvumedzi fhasi ha thero ine ya ri : " Nḓivho yashu yapo , vhufa hashu : U ya kha u kona u topola , u ṱuṱuwedza na u vhulunga vhufa ha Afrika Tshipembe . "
Vhege iyi i dovha ya vha tshiḓakaṅwe na mafhelo a vhege a u ḓiṅwalisela a mafhelelo phanda ha Khetho dza Masipala dza 2016 , i tshi dovha hafhu ya ṋetshedza vharangaphanḓa vha polotiki tshifhinga tsha u ṱuṱuwedza na u kuvhanganya maAfrika Tshipembe nga kha mafulo a pfunzo ya vhakhethi uri vha ḓiṅwalisele na u khwaṱhisedza zwidodombedzwa zwavho zwa u khetha .
Khwiniso i ḓo engedzedza tsireledzo kha nyimele dzine mubadeli u bva kha mbuno a nga wanala a siho na u vha hone .
He zwa tea , milayo ya tshipentshela ya konṱiraka na yone yo vhewa u itela u langa zwiḓisedzwa zwigede , tshumelo kana mishumo migede .
Voutu dzo vhalwaho : ...
Muthu ane a ita khumbelo ya ḽaisentse ya tshigidi sa zwo sumbedziswaho afho nṱha , u fanela u tevhedza mbetshelwa dza Mulayo une wa shuma kha ḽaisentse ya tshigidi , dzine dza katela zwi tevhelaho :
Hezwi zwi amba uri ri fanela u dzhiela nṱha zwithu zwa ndeme u thoma .
U salela murahu kha ndondolo ya themamveledziso hu khou bvela phanḓa na u engedzea , nga mulandu wa zwenezwo , kha themamveledziso dzoṱhe ya bada na ya mishumo ya muvhuso .
Vhomakone : Madokotela are na vhukoni kha sia ḽa dzilafho , sa onkhoḽodzhi , madokotela a vhana kana a vhafumakadzi .
Zwo dovha zwa tea ṋamusi u hulisa muṅwe murangaphanḓa muhulwane vhe vha vhea lwayo lwavho mavuni ashu , Muhulwane Vho Mahatma Gandhi .
Zwenezwo zwi amba uri naho arali vhuṅwe ha vhuḓikumedzeli he ra ḓivhetshela hone tshifhinga tsho fhiraho na zwino , vhu tshi nga kwamea kana u swikelwa haho ha lengiswa nga u ongolowa ha ekonomi ha zwino , a ri nga ḓo neta u shuma ro livha kha u vhu swikela .
Ṱhanziela ya Mutakalo ( ya vhukale vhu sa fhiri miṅwedzi mivhili )
U ambara khondomu zwi nga vha tshipiḓa tshi takadzaho vhukuma tsha u tamba zwa vhudzekani .
Ri khou bvelaphanḓa lu vhonalaho kha u fhungudza u engedzea ha zwigidi zwi siho mulayoni na zwi re mulayoni .
Arali vha tshi khou tou posa , vha fanela u badela mbadelo yo randelwahi nga phosiṱaḽa oda kana nga kheshe vho I ṅwalela Mulangi Muhulwane wa Vhulimi .
Mbekanyamushumo ya nyito i dovha ya themendela nḓila dza u khwaṱhisa mushumo wa zwigwada zwihulwane u itela mveledzopfareledzwa .
Muthu ane a ḓo bvelela u ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u fara redzhisiṱara ya ndaka dzi sa sudzuluwi ya lushaka ya ofisi ya dzingu yo khwinisea .
Khumbelo ya tswikelelo kha rekhodo ine ya nga hanelwa zwi tshi ya nga zwiitisi zwa u hana zwi tshi tevhedzela PAIA zwi nga ṋetshedzwa kha nyimele dzine u bviselwa khagala ha rekhodo zwa ḓo fusha dzangalelo ḽa Tshitshavha , nahone dzangalelo iḽo ḽa tshitshavha ḽi tshi fhira tshinyalelo yo sumbedzwaho kha zwiitisi zwa u hana .
- Muambasada Vho Silumko Sokupa ( 74 ) , vhe vha shuma kha Zhendedzi ḽa Vhutsireledzi ha Muvhuso kha maimo o fhambanaho nga tshifhinga tshilapfu tsha musi vha tshi khou shuma kha Tshumelo ya Muvhuso .
Minista vha ri vho swikisa khwiniso kha Khabinethe hune nga murahu Milayotibe ya ḓo iswa u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
( a ) vhusimamilayo ho dzhia tsheo ya uri vhu fhaladzwe nga vouthu dza vhunzhi ha miraḓo yaho;na
Vhashumi vha ha masipala vha khou vhala gurannḓa na u nwa tie .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe , tsumbo , u anetshela mafhungo , u ṱalutshedza mvumbo ya mutsho , na maṅwe-vho mafhungo a tshenetsho tshifhinga .
Vhukoni ha u davhidzana kha ḽeveḽe dzoṱhe na u kona u shuma fhasi ha mutsiko .
Tangedzelani mitshila kha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa maipfi aya .
Zwiṱirathedzhi zwi re afho nṱha zwino zwo khethekanyiwa u ya kha ndivhotiwa dza tshiṱirathedzhiki .
1.1 . Afrika Tshipembe ndi ḽone ḽine ha ḓo farelwa Muṱangano wa Ḽifhasi ya Vhuṱanu wa nga ha U fhelisa zwa U tholwa ha Vhana fhaḽa Durban International Convention Centre kha ḽa KwaZulu-Natal u bva nga Swondaha , ya ḽa 15 u swika Ḽavhuṱanu , ḽa 20 Shundunthule 2022 .
Maḓi a mashika a zwa nḓowetshumo ane a nga siniswa nga bakitheria ndi maḓi a mashika ane o ḓala malaṱwa a oganiki a bvaho kha mishumo na zwifhaṱo zwa nḓowetshumo .
Vho sengiswa vha valelwa nga mulandu wa mishumo yavho ya polotiki nahone vhe na miṅwaha ya 15 , vha vha mufariwa muṱukusa we a valelwa Robben Island .
18.3 Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u ḓivhadza muitakhumbelo maano awe a u engedza tshifhinga tsho tetshelwaho tsha u thoma , a sumbedze tshifhinga tshine a ḓo engedza ngatsho , na zwiitisi zwa nyengedzedzo , a dovhe a ḓivhadze muitakhumbelo pfanelo dzawe dza u -
Arali vha tshi khou ya kha khothe ya madzhisiṱaraṱa nahone vha na mbudziso nga ha zwishumiswa zwa khothe , vha tea u kwama muofisi wa u ṱoḓisisa mulandu , kana muthusa mupondwa kana muofisi wa ndugiselo arali vha hone , vhane vha ḓo vha rumela kha muthu o teaho ane a ḓo vha kwamanya na khothe .
Fhano Afrika Tshipembe , hu tshi engedzwa kha vhuimo ha pfunzo dza nṱha dza mutakalo na pfunzo , Tshumelo ya Ndangulo ya Nṱha yo thomiwaho zwezwino yo thoma modele wa phurofesheni wa maimo a nṱhesa .
( b ) tea u yelana na Mulayo wa Phalamennde une ngawo mishumo iyo ya tea u itwa , na
U saukanya na u linga masiandaitwa a mbekanyamaitele dza u dzudzanya tshivhumbeo na mbekanyamushumo kha u swikela zwipikwa zwa Sekhithara .
Ya wa nga mutshila ni tshimbila ḽiga ḽithihi fhedzi .
Kha u swikelela miḽoro iyi , muvhuso washu wo wana masia a fumi a ndeme , ane a vha tshipiḓa tsha Muangarambo wa Tshiṱirathedzhi wa Kotara ya Vhukati ya 2009 u swika 2014 .
U vha na vhuṱanzi uri u akhirideithiwa ha vhatshimbidzi hu a itiwa ; na
Kha maṅwe mafhungo ngei khothe khulwane mafhungo a elanaho o pfiwa kha khothe mbili .
Naho zwo ralo , uri musi vha tshi aluwa kha tshigwada tsha kiḽasi yavho , ṱhuṱhuwedzo i ḓo vha hone lwa tshifhinga tshingafhani zwo vulea kha u nga vhudziswa ( ri ḓo vhuelela kha mafhungo aya nga murahu ) .
Nyito dza mvelele dzi nga dzhenelela kha u bvelela ha ikonomi na matshilisano nga u bveledza mishumo na u sika zwiko zwa ndeme zwa vhubindudzi na ndeme ya ikonomi .
Nga ( kha vha ambe vhuimo , dzina na tshifani tsha Muofisiri wa Mafhungo/ kana Muthusa Muofisiri wa
Ṅwana wa hone u lingana na bogisi ḽa metshisi .
Ri tenda kha uri u dzhenela hu ḓo manḓafhadza matshudeni na uri vha ḓo wana mafhungo avhuḓi nahone o teaho .
Vhunzhi ha vhathu na dzikhamphani dze khomishini ya wana uri dzi na mulandu wa u vha na vhuḓifhinduleli ha zwiito zwa u dzhenelela ha vhathu vha nnḓa kha muvhuso , zwa zwino vha tea u dzhielwa vhukando .
Sa kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhutshilo hashu , mushumo wa u shandukisa sisiṱeme yashu ya mbalombalo a u gumi .
U lavhelesa na vhona uri maga a tsireledzo malugana na tshomedzo na zwishumiswa a a tevhedzwa .
U ḓiimisa nga woṱhe : U shuma wo sedza madzangalelo a miraḓo , u thivhela khuḓano dza madzangalelo na u dzhia tsheo hu si na u ṱuṱuwedzwa nga vhathu vha re nga nnḓa .
Naho zwo ralo vhuimo vhuvhili ha fhasisa zwine khazwo u shaya mikhwa ho ṋaṋesaho ha bvelela a zwo ngo shandukiswa .
Hu khou ṱoḓea u vhora ha u ṱala u itela u ṱanziela mvelelo dza ṱhoḓisiso ya mureremelo .
Ṱhanganelano i khou itea nga nḓila i tevhelaho :
Nga fhasi ha nyimele idzi , makete i aluwa fhedzi nga kha nyengedzedzo kha vhuendi .
Ri bula uri vha bviswe na zwenezwo nahone hu si na nyimele dzo tiwaho ; nahone vhafariwa vhoṱhe vho fariwaho nga masia oṱhe .
Ṱhoḓea dza fhasisa dzi kombetshedzwa nga kha sisiṱeme i tendelaho tshigange .
Khabinethe i dovha hafhu ya fhululedza zwihulu u shela mulezhe ha vho khwaṱhisedzaho uri madzina avho a hone kha mutevhe wa vhakhethi .
Khabinethe i dovha ya takalela mushumo wa Minisiṱa wa Mitambo na Vhuḓimvumvusi Vho Thulas Nxesi , Tshanḓa tsha Muphuresidennde Vho Ramaphosa na tshigwada tsha u bida tsha Dzangano ḽa Rugby ḽa Afrika Tshipembe .
Zwenezwo , musi pfunzo i tshi vha thusa u ṱhonifha muṱa wavho , mvelelo na shango , i dovha ya vha thusa u ṱhonifha mvelelo dza vhaṅwe na dziṅwe tshaka .
Gumofulu ḽa khiredithi ḽi ḓo dovha ḽa tikedza mveledziso ya themamveledziso , u sa shumiswa zwavhuḓi ha zwiko zwa fulufulu na thandela dza vhufhaṱi .
Miraḓo ya zwa Vhuhaṱuli ,
Zwenezwo , u dzheniswa ha Musumbuluwo ndi tshipiḓa tsha u dzulela u dzheniswa hashu na ḓivhazwakale yashu na foramu ya vhashumisani .
( 2 ) Vhaṅwe vhahaṱuli vha ḓo fara ofisi u swikela vha tshi bviswa mushumoni wavho hu tshi tevhelwa Mulayo wa Phalamennde .
Dziṅwe dza mvelaphanḓa dzo no itwaho dzi katela maitele a u thoma Khamphani ya u endedza nga Zwikepe ya Lushaka , vhufarakani na South Korea .
U engedza kha ezwo , miṅwe mihasho ya pfunzo yo no ḓi thoma u dzhenisa thandela dza thekhinoḽodzhi zwikoloni .
Mbekanyamaitele dzashu dzi anana na mutheo .
Vhunga hu si zwishumiswa zwoṱhe zwine dze dza shumiswa miṅwahani ya 1 na 2 , kunomborele kwa zwiwo na zwishumiswa a zwi anzeli u tou tevhekana zwavhuḓi na thandela dze zwa wana kha kutshimbidzele kwa CBP .
4.2 . I sumbedzisa masia o sedzwaho a vhuṱhogwa a sumbe : ( a ) ṱhanḓavhudzo ya zwiko zwa maḓaka na ṱhogomelo / tsireledzo , ( b ) tshanduko ya sekhithara , ( c ) nyengedzo ya ndeme na mashumele , ( d ) u tswiwa ha mabulannga na zwiito zwi siho mulayoni , ( e ) ṱhoḓisiso , mveledziso , vhutumbuli na mveledziso ya zwikili , ( f ) zwithivheli zwihulwane kha nyaluwo ya sekhithara na ( g ) mveledziso ya zwiimiswa .
Mbekanyamaitele dza Ndangulo ya Mutevhe wa Nḓisedzo dzo vhalaho dzo bveledzwa na u dzhiiwa u itela u ṋekedza nyendedzi kha yunithi .
Nga ḽa 25 Lara 2016 , Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha ḓo rwela ṱari Mifhindulano ya Lushaka ine ya ḓo vhona Mimasipala ya Zwiṱiriki i tshi ḓo tshimbidza mifhindulano iyi ṅwaha woṱhe .
Tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi i katela vhaṅwe vhashelamulenzhe vho fhambanaho kha maitele a u engedzwa ha ndeme , hune ha katelwa mabindu a zwa makwevho na ane a khou thoma u bvelela , madzangano o imelaho nḓowetshumo , khamphani dza nḓisedzo , sekhithara ya vharengisi na zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso .
Hezwi zwi tendela kuitele kune kwa tevhekana kha u pulana thandela zwine zwa ḓo thusa u ela na u ela thandela na u ṋetshedza mafhungo o teaho na zwiitisi u khwaṱhisedza khumbelo ya ndambedzo ya tshiimiswa .
Khoro i tea u vhulunga zwo fhelela na u vha na muvhalelano wone wa masheleni ye a a ṱanganedza na ye wa a shumisa .
Tshithu tshashu tshenetsho fhedzi kha u dzhia zwithu izwi ndi u dzudza mutakalo .
Ndo vha ndi tshi ita zwa u gidima nahone ndi na luvhilo luhulu , nga
Hune referentsi ya itwa kha milayo ya masipala iyi kha nomboro ya SABS , referentsi i elana na ḽiṅwalo ḽi re na nomboro na dzina zwo sumbedzwaho kha thebulu i tevhelaho :
Kha nyimele dzi fanaho na idzo zwiko zwa zwi tshilaho zwapo zwi a shumiswa kha zwa mishonga na miṅwe mishumo .
U khunyeledzwa ha thandela dzo simiwaho nga tshelede ya u thoma mushumo zwi khou ongolowa .
Mafhungo a zwino kha shango
Ro dovha hafhu ra tea u sedzana na zwibveledzwa zwa u thubiwa ha muvhuso kha zwiimiswa zwa muvhuso zwa vhuṱhogwa , hu tshi katelwa mazhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo , ane tshirunzi na vhukoni ha u bveledza mushumo wao wo ṱhoṱhela kha miṅwaha ya zwenezwino .
Hu na nḓila nnzhi dzien nyimele ya fhethu kha kudzulele zwa vhanga zwikhala zwa mishumo ya ikonomi .
Vhuaḓa vhu tshinya fulufhelo na u kumbuludza zwa vhudzulapo ha ḽifhasi na zwa vhuḓifhinduleli vhu kovhekanwaho kathihi na vhudzulapo ha lushaka na zwa vhuthihi ha matshilisano .
KUSHUMELE KWA TSWIKELELO NA U KOVHEKANA MBUELO - U KHWAṰHISEDZA VHAFARAMIKOVHE U ITELA U SHUMISWA KHA MBAMBADZO HA PELARGONIUM SIDOIDES
Kha ri ṅwale tevhedzela mutaladzi nga munwe ni tevhedzele hafhu na nga penisela .
Muvhuso u na vhuḓifhinduleli ha u alusa mbuelo ya tshitshavha nga u angaredza i bvaho kha u shumiswa ha zwiko zwa tshitshavha ; 11 .
Mulayotibe u fhelisa maanḓa a Mulayo wa Mbuno dza Ndeme dza Muvhuso , 1980 ( Mulayo 102 wa 1980 ) , nahone u lingedza u livhanya maitele a u topola na u ḓivhadza themamveledziso dza shishi nga nḓila i vhonalaho nahone ine ya vha na vhuḓifhinduleli .
U imela zwiendedzi zwo hanganeaho kana vhathu kana u vha namedza na u sa vha na vhusedzi kana nzhele fhethu hu fanaho na robothoni kana ATM .
U ṅwala mafhungomaitei e kha tshifhinga tsho fhiraho .
Tsumbanḓila dza mbekanyamushumo ya u ṱhaṱhuvha khentsara ya mbumbelo dzo tetshelwa u fhungudza zwiwo zwa khentsara ya mbumbelo , nga u setshulusa na u alafha musi vhulwadze vhu sa athu u tou goḓombela .
Zwi amba uri , vhadededzi na zwiimiswa vho bveledzisa tshibveledzwa tshe vha vha vha tshi ṱoḓa u tshi bveledzisa nahone a ho ngo vha na ṱhahelelo na nthihi ya vharengi .
Vho Mbeki vho vha na bono ḽa vhumatshelo havhuḓi nahone ha mvelaphanḓa kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Ipfanṋe - ipfanṋe u tenda kha uri ' ndi khou amba zwone ' , ha ngo ṱanḓavhuwa muhumbuloni , ha thetshelesi , u kandeledza vhaṅwe , u ḓiita khunzi , u amba nga u zhambelela , a tshi tshuwisa na u sa kona u konḓelela .
CM22 - Thendelo ya tshiimo tsha u aḓirese ya poswo yo ṅwaliswaho
Vha na pfanelo dza u tshila vhutshilo havho nga nḓila ine vha funa .
Nga nyito , dzhendedzi ḽi ḓo fara volumu khulwane ya thiransikishini u bva kha ndango dza vhuendi kha shango ḽoṱhe .
Huna maga o khwaṱhaho o vhetshelwaho u fhungudza u kwamwa nga nḓila isi yavhuḓi ha ikonomi yashu zwo vhangwa nga kha u tsela fhasi ha ikonomi ya ḽifhasi , na u lugisela nyaluwo yo khwaṱhaho musi ikonomi itshi vha kha tshiimo tshavhuḓi .
Dzi vhea iṱo na u lavhelesa mushumo wa mihasho ya muvhuso wa lushaka na u ita uri i vhe na vhuḓifhinduleli .
Kha tshiṱatamennde tsha muya wa OR Tambo tsha ' Flowers of the Revolution ' ri elelwa mushumo wa vhafumakadzi sa mazhakanḓila a tshigwada tsha vhafumakadzi vho itaho mudzinginyo kha shango iḽi , ri tshi dzhiela nzhele zwa uri musi u tshi manḓafhadza mufumakadzi , u vha wo manḓafhadza shango .
Hu dovha ha vha na ṱhoḓea dzi re khagala dza nḓila dza vhuvhudzisi lwa u tumbula hunzhi ho sedzwa maimo a nṱha a u sa funzea u mona na lushaka .
12.1 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Muholo wa Fhasisa wa Lushaka u kwamesaho vhashumi vhane vha badelwa tshelede ya fhasisa kha Maraga wa Vhashumi Afrika Tshipembe .
Vhunzhi ha malwadze a muhumbulo a na vhubvo hao kha vhana na vhuswa .
Vhupo vhu khakhisaho , kha ḽiṅwe sia , u kombetshedza kha matshilele , u fhungudza khetho na u gonyisa mitengo .
( b ) u phasisa milayo kha , kana ya vunḓu malugana na -
Hu ḓo dovha ha vha na vhudzivha ha u ita ṱhoḓisiso na u fhirisela mawanwa kha tshiimiswa tsho teaho .
Vha humbele dokotela ṱhalutshedzo nga vhuḓalo ya :
Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha uri maga a tshumelo ndi a ndeme kha tshiṱirathedzhi tshoṱhe tsha khwiniso ya tshumelo .
Tshiimiswa kanzhi tshi dzula tshi nga fhasi ha ndango ya poḽotiki i pfadzaho kha vhalauli .
Mashango a nga kuvhanganywa u ya nga gumofulu ḽo kovhekanywa ḽa bva zwipiḓa zwiṋa .
Vha vulela mulandu wa vhugevhenga
Muhasho kale wo vha na vhuongelo ha vhugudeli ha dzilafho ḽa vhulwadze ha muhumbulo , mbueledzo , TB na tshumelo dza maṋo .
Tsha u fhedzisela , zwo khakhea u tenda uri u guda hufhio na hufhio na hoṱhe hu dzula ho lugela u ela ndeme ya nyimele yo fhambanaho tshoṱhe .
Muhumbulo wa muvhuso kha ṅwana wa muṱa na maga a thikhedzo wo vha u wa uri ndi mekhenizimu wa ndeme u konisaho vhabebi vha shayaho u ṱunḓela vhana vhavho .
Izwi zwi vha tshipiḓa tsha maga ane a khou dzhiiwa nga muvhuso kha u khwaṱhisa maitele o teaho nahone a ṱanganedzeaho na u vhuedzedza tshiimo tshi ṱanganedzeaho tsha vhuḓifhundeleli tshi bveledzaho maitele ayo kha miṅwaha minzhi .
DoC i nga shumisa mafhungo aya u sika phurofaiḽi ya vhuṋe u khwinisa phindulo dzayo kha dziṅwe khumbelo kana mbudziso na u khwinisa webusaithi .
Zwifanyiso zwe zwa dzhiwa miṱanganoni yo fhambanaho ya mafulo a u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi :
Thekhinoḽodzhi yo katela zwoṱhe , fhedzi tshiṅwe tshifhinga i a leluwesa u fhira zwo ambiwaho afho nṱha .
Bindu ḽi fanela u vha ḽi tshi langiwa nga vhunzhi ha vharema ( vharema vhane vha nga swika zwavho 51% ) .
U sedzulusa hafhu hu a ṱoḓea arali DEA i na zwiitisi zwa u tenda uri a ho ngo vha na u bvisela khagala ho fhelelaho .
Ṱhanziela ya mbingano isi ya tshikhau kana khophi ya redzhisita kana ya dokhumnethe iṅwe na iṅwe ya vha hone kha redzhisitara yo teaho , i a ṋekedzwa , nahone ha khwaṱhisedzwa vhuṱanzi .
Vha ṅwale fhasi madzinginywa , na uri o itwa nga nnyi , na mvelelo dza dzikhetho , arali dzi hone ; a zwo ngo tea uri vha ṅwale uri ndi nnyi o tikedzaho ḽidzinginywa .
Nga murahu ha miṅwaha minzhi ya nyaluwo , ikonomi ya Afrika Tshipembe yo vha i khou tsela fhasi lwa u thoma u bva kha tshifhinga tsha demokhrasi ntswa .
A ri nga ḓo dovholola mbuno iyi , nga nnḓa ha musi zwi tshi tou kombetshedza u ita nga u ralo .
Tswikelelo ya masheleni ndi tshiṅwe tsha fhungo ḽine ḽa khakhisa kha zwa dzinnḓu .
Mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe u fanela u ambara yunifomo yo randelwaho sa zwe zwa tiwa nga tshileludzi tsha u valela hu tshi itelwa tsireledzo na uri zwithu zwi dzule zwavhuḓi .
Vha songo litsha u shumisa tshithivheli , naho vha tshi ḓi pfa vhe khwiṋe !
Tshiimiswa tsho ḓiimisela u dzudza vhupo ha Phalamennde hu kha tshiimo tshavhuḓi u bveledza vhupo ha u shuma ho tsireledzeaho nahone havhudi , khathihi na u langa khombo ine ya nga ṱaha vhuponi ha mushumo phanḓa ha musi i sa athu u bvelela .
Ambani nga tshiṱori tshine na nga tshi ṅwala .
Ra dzhena thekhisini ri tshi vhuya hayani .
Ahuna u shumiswaho khwaṱhaho ha milayo ya maitele na Mulayo wa Vhuṱanzi musi hu tshi sedziwa phambano .
Samithi yo haseledza , vhukati ha maṅwe mafhungo , maimo a polotiki na tsireledzo kha Dzingu ḽa Great Lakes hu tshi katelwa na Tshipembe ha Sudan , Burundi , Riphabuḽiki ya Demokirasi ya Congo na Riphabuḽiki ya Vhukati ya Afrika , nahone muvhigo wo fhelelaho wa samithi ya ICGLR u ḓo kumedzwa ngei kha Samithi ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) .
U fhatṱa mutheo wa tshitshavha tsha demokirasi na mbofholowo une muvhuso wa ḓitika nga lutamo lwa vhathu nahone hune muthu muṅwe na muṅwe a ḓo vha o tsireledzwa nga mulayo u lingana ;
Ṱhumano vhukati ha izwi zwivhili i kati na u bveledzwa zwazwino uri zwi shume sa senthara ya tshinyalelo dza masheleni .
Ri humbela uri vha ḓiḓivhadze uri ri kone u ḓivha uri ndi vhone nnyi .
Pfuko ndi nyaluwo isa langei ya sele dzi songo ḓoweleaho kha kana ngomu ha muvhili .
Zwigwada zwiṱuku zwa tshitshavha , thandela khulwane dza pfunzo , mutakalo , vhulondavhathu na madzangano a tshumelo , zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso na zwiṅwe zwinzhi .
Ndi nga mini ni tshi ralo ?
Matheriala u ḓo ḓisendeka nga bugu ya u ṱalusa khamphani ya masipala .
Thundu dze dza bviswa dzi nga vha dzi sa tshimbilelani na mbuletshedzo na tshivhalo tsha thundu dze dza rekhodiwa u ya nga maṅwalo a ḓaho na thundu .
U sedzwa ha ndeme kha u bveledza izwi zwisumbi ndi ndivhuho dza vhukhwine , u fhelela na vhuronwane ha mafhungo a shumiswaho u dzumbulula zwisumbi .
Hezwi a zwi tei u isa phanḓa naho u tevhedzwa ha nḓila kwayo ya ya ṱhoḓea dza u ṱolwa ha dzibugu mivhusoni ya lushaka na ya vunḓu zwo no khwaṱhiseswa .
Kha ḽiṅwe sia huṅwe vhuimo ha mbekanyamaitele ho imaho ngauri kana milaedza ya khetho zwi nga phaḓaladzwa na u ṱalutshedzwa nga kha maṅwalo o livhaho .
Miṅwe ya mishumo ya nga nnḓa ha iyo ya pfunzo i nga swika hune ya konḓela vhagudi vhane vha vha na HIV .
Muṱa muṅwe na muṅwe une wa khou ṱangana na hezwi zwithu khathihi na vhukonḓi vhune ha khou bvela phanḓa vhune zwa ḓa naho u ṱoḓa zwiko zwi vhonalaho na zwa muyani zwa u thusa uri u kone u lwa nazwo lwa tshifhinga tshilapfu .
U dudedza muvhili : ho tou pfi sedzwa kha u amba na khalo ya ipfi hu tshishumiswa mutevhetsindo , nyimbo , mitambo ya u sikwa na u tambisa lulimi
U shumisa tshumiswa dza u ṅwala ( bulatsho dza u ṅwala , khirayoni dza mapfura n.z nga tshifhinga tsha mitambo ya nga ngomu ine vhagudi vha tamba nga u funa na u ita nyito dza vhutsila . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga luambo
VHUIMO HA TSHUMISO YA TSHITATAMENNDE NGA MINISṰA : Zwitatamennde zwa kale nga Minisṱa zwo shumaniwa nazwo na u vhigwa kha mivhigo ya nga misi ya mvelaphanḓa yo ḓiswaho kha Phalamennde .
Hezwi zwi ita uri vha konḓelwe u gonyisa mitengo ya zwibveledzwa zwavho .
Naho ndi tshi khou ṱoḓa , ndi nga si kone u ita uri thaidzo idzi dzi ngalangale nga u ralo .
Hu khou lavhelelwa uri hu ḓo ṱoḓea mugaganyagwama wa R10m une wa ḓo ṋetshedzwa nga Vhufaragwama .
Nga u ralo , tshiimo tsha vhuphalalavhathu tshi khou ṱoḓa thuso yashu ngeno therisano dza zwa poḽitiki dzi khou bvela phanḓa .
Vhashumi a vha thusi
Naho maipfi a si na ṱhalutshedzo dzo imaho nga dzoṱhe , maipfi a na ṱhalutshedzo .
Nga kha u ita zwi vho dovha vha vha ita ngudo dza khwiṋesa nahone dzi takadzaho nga ha u ḓivhulaha .
Adzhenda ndi mutevhe wa mafhungo ane a tea u ambiwa nga hao kha muṱangano .
Sisiṱeme i thivhela u ya phanḓa ha mbadelo u swika mafhungo a tshi tandululwa .
Ezwi , na dziṅwe khaedu dza mveledziso ya Masipala wa Nelson Mandela Bay , dzi sumbedzwa fhasi ha ' u Saukanya Nyimele ' na kha ḽiṅwalo iḽi ḽoṱhe .
Ndima 4 ya Mulayo wa Sisitemu dza Masipala i tendela mimasipala u dzhiela nṱha luambo lune lwa tea u ambiwa na u shumiswa vhuponi havho .
Thandela iyi ya themamveledziso i ḓo vhuedza vhashumisi vha vhuendi ha tshitshavha nga u vha ṋetshedza vhudzulo rinngini ya thekhisi .
1.3 . Hedzi pfulufhedziso dza zwa vhubindudzi dzi tou khwaṱhisa tshiimo tsha shango ḽashu sa hone fhethu ha khwine kha zwa vhubindudzi .
- Vho Luthendo Benedict Sigogo ( 49 ) , Muhaṱuli O farelaho wa Khothe Khulwane ya Mpumalanga na Mukhomishinari wa Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli , vhe vha vha vhe na vhukoni ha nṱhesa kha buḓo ḽa zwa milayo , vha dovha vha vha ngweṋa yo ḓikumedzela kha zwa tshanduko .
DPSA i dovha ya vha kati na u tshimbidza zwa ṱhoduluso ya u bveledza muhanga wa kushumele na zwikalo , ho katelwa u thomiwa ha modele wa mavhekanyele a mavhusele une wa ḓo tendela u shumisiwa ha kushumele kwo teaho .
Ndangulo kana ndalukano i elanaho ine ya vha na tshenzhelo ya miṅwaha miraru yo teaho .
Phungudzo ya mushuluwo wa khaboni na phungudzo khulwane ya tshanduko ya kilima zwo fhedza zwi zwithu zwapo zwa ndemesa .
Vha humbelwa u ḓivhadza DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi phanḓa ha ṅwedzi muthihi vha saathu litsha kha Tshikimu uri nḓisedzo ya ṅwedzi ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi i imiswe .
Sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha nyendedzi , tshifanyiso tshi re afho nṱha tshi nga vha tsho sendama sa izwi hu si na nḓila ya u linganya ngayo uri tshinyalelo i nga kovhelwa hani zwi tshi ya nga vhupo .
1.5 . Mugaganyagwama wa Lushaka wa 2018 u tikedza vhashai tshitshavhani tsha hashu nga kha mbekanyamushumo dza thikhedzo ya matshilisano yo katelaho na pfunzo ya nṱha ya mahala kha matshudeni vha bvaho kha miṱa i shayaho .
Khethekanyo dzi tevhelaho dzi ṋetshedza manweledzo a dziṅwe dza nḓowetshumo dza ndeme dza u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi zwi re hone Vunduni ḽa Gauteng .
A huna mbofho yo ṅwaliswaho nga nṱha ha ndaka .
Tshifhinga tshinzhi vhaḽaiburari vha takalela nga maanḓa u kungela zwigwada zwa vhathu dziḽaiburari hu u itela u sumbedza ndeme ya u vha hone hadzo lune vha vhetshela thungo ṱhoḓea dza vhashumisi vha misi na vho ḓiimiselaho nga maanḓa .
Muhulwane wa Dzingu ḽa Yuropa , vho imelaho miraḓo ya dipoḽamati ya miṅwe mivhuso , Muhulisei , Vho Beka Dvali ,
Zwavho zwi ḓo bulwa nga vhaimeleli vhavho vho khethiwaho vha dimokirasi kha khetho dza tshifhinganyana dzo vhofholowaho dzi sa dzhii sia .
Thandela na mbekanyamaitele dza bidi dzo no fhela kana dzonovha tsini nau fhela - u bva kha zwi tshiṱediamu , themabveledziso ya vhuendi , maga a tsireledzo , mafhungo a madzulo , kha mutakalo na mbekanyamaitele dza vhathu vhene vha khou humbula u ḓa u dzula lwa tshoṱhe - u khwaṱhisedza fulufhelo kha tshigwada tsha bola ya milenzhe ḽifhasini ine ya ḓo vha thonamenthe ine ya ḓo bvelaphanḓa .
U anganyela hu itwa hu tshi itelwa u lavhelela nyelelo ya masheleni , u humbulela u sa vha na vhudziki kha tshifhinga tsha u valelwa ha vhubindudzi , na phimo ya u sa vha na khohakhombo kha zwiimiswa zwo fhambanaho zwa masheleni zwine zwa tikedzwa nga khumbulelo ya vhudziki vhuṱuku na mimaraga i ne ya sokou bvelela .
Kha ḽeneḽi fhungo , muhasho u tea u wana nḓila ya u tikedza mbekanyamaitele ya u ṱanganedza thendara u bva kha mabindu maṱuku , sa izwi kanzhi izwi zwi tshi ita uri hu vhe na u engedzea ha mbadelo kha muhasho .
A zwo ngo tea u ṅwala zwoṱhe zwo ambiwaho muṱanganoni .
Nga nnḓa ha u bvela phanḓa ha nyaluwo kha miṅwaha yo fhelaho , u fhungudzea ha u shaea ha mishumo na vhushai zwo vha zwo salela murahu .
U ḓidzhenisa havho thwii na u phaḓalala kha ndugiselo dza mivhigo ya ṅwaha zwi ḓo ṋetshedza u sedzesa hu re khagala kha mishumo yavho .
Zwiṅwe zwiitisi u fana na mudzinginyo wa osimotiki ( u vhangwaho nga tshanduko dza khwaḽithi ya saḽini ) na u dzikiswa zwi nga shela mulenzhe kha reithi ya u sina , naho hu ḓo tou vha huhulwane .
Ndayotewa ya Afurika Tshipembe i amba uri hu tea u vhana u swikelea na u dzhenela nga tshitshavha kha Phalamennde na maitele ayo .
Ri dovha ra livhuha zwo bulwaho zwenezwino nga miṅwe mivhuso ya zwiṱhavhane zwa nyukiḽia kha vhuḓiimiseli havho ha u fhungudza mavhengele a nyukiḽia .
Vha ḓo badela tshumiso yo ḓewleaho ya luṱingo na tshumiso ya ṱhingo thendeleki arali vha tshi founa kha luṱingothendeleki .
Zwiitisi zwa u ṱunḓa
Sa izwi ho vha hu si na dzimbudziso , a ho ngo vha na mivhigo ya tshifhinganyana nga tshifhinga tsha tsedzuluso .
Hu shuma migaganyagwama miraru nga luthihi kha khoro ya masipala : mugaganyagwama wa ṅwaha wo fhiraho na mugaganyagwama u ḓaho wa tshifhinga tsho linganelaho .
Makolo a tshivhumbeo tsha Y o tumbulwa nga vhaoli vhararu vha tshaka dzo fhambanaho fhasi ha buḓo ḽa komiti ya dzitshaka .
Tshumelo ya Mapholisa ya Afurika Tshipembe i ḓo lavhelelwa u shuma nga u ṱavhanya kha milandu yo vhigiwaho , na u ita tsedzuluso nga nḓila yo teaho .
Mulayotewa wa vunḓu wo phasiswaho phanḓa ha musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma u tea u tevhedza khethekanyo ya 143 ya Mulayotewa muswa .
Zwidzheniswa zwa kuḽoraidi kha maḓi a re kha nyalo zwi nga engedzedzwa u bva kha zwi no elela hu tshi sheledziwa , zwi no elela u bva kha soredzhi na maitele a nḓowetshumo dzo fhambanaho .
Tshiṱirathedzhi tshi ṋetshedza vhudzheneli ha u fhungudza u tshikafhadzwa na u themendela mbekanyamushumo dza tsivhudzo dzine dza ḓo tsivhudza nga ha masiandaitwa a u bvela phanḓa na u tshikafhadza .
Kha ri ṅwale Rerani nga manweledzo aṋu ni na vha tshigwada tshaṋu .
U ela thandela - u monithara na u sedzulusa hu tshi shumiswa zwisumbi ( dziindikheitha ) zwe zwa dzula zwo vhewa musi hu tshi pimiwa uri thandela i khou tshimbila nga nḓila-ḓe , uri hu na khaedu dzifhio ntswa na uri kushumisele ku nga lugiswa nga nḓila-ḓe .
Tshigwada , nga u rumela ha sipredeshithi , tshi fanela u kona u sumbedzisa nga nḓila i vhonaho sipredeshithi na i ta miṅwe mishumo i re khatsho .
Mbonwasia ya mufariwa i tshimbilelana na phetheni dza vhugevhenga nga u angaredza zwi vhigwaho nga mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo .
Mulayo wa U Kolodisa wa 2005 , ( Mulayo wa vhu 34 wa 2005 ) wo thoma u shuma tshoṱhe nga dzi 1 Fulwi 2007 u tshi khou ḓivhadza maitele maswa a vhulanguli ha u kolodisa kha sisiṱeme ya mulayo Afurika Tshipembe .
Luṱa 1 lwo sedza kha u topola zwishumiswa zwa mulayo na nḓila dze mashango a dzi dzhia kha u lwa na vhufhura ha nnḓa .
Komiti iyi i tea u langa na u tshimbidza mafhungo a ha masipala nga u lingana nga sisiṱeme ya nyaluso ya muvhusowapo , na nḓisedzo ya tshumelo dzi no shuma na u ṱavhanya dza u khwaṱhisa khwaḽithi ya vhutshilo ha vhathu vha Ḓorobo ya Tshwane .
Khumbelo ya tshadzhuluwo i itwa dzipherani zwo ralo vha tea u imela ḓuvha ḽa musudzuluso .
1.11 . Khabinethe yo tendela u ḓivhadzwa ha milayo miswa i langaho vhushaka vhukati ha mutholi na mutholiwa zwi na vhushaka na u ita zwa bindu na Muvhuso .
Kha mathemo a muḓagasi hezwi zwi amba u ṋetshedza ṱhumo ya muḓagasi kha muṱa muṅwe na muṅwe ḓoroboni khulwane .
Mavu a fanela u shumiswa zwo khwaṱha u ya nga hune zwa konadzea ngaho sa izwi zwi na mveledziso mbuya kha u vhumba hugaledzwa .
U gonyisa ipfi u khwaṱhisedza uri u a pfesesa mbuno ine nda khou ita
Hu katelwa mutengo wa phathoḽodzhi , radioḽodzhi i elanaho afho nṱha/ mbuelo ya radioḽodzhi , vhorathekhinoḽodzhi vha mishonga na mushonga wa onkhoḽodzhi
U thetshelesa zwiṱori a bvumba magumo azwo kana a ḓielekanyela magumo awe a tshiṱori .
Avho vha sa pfesesani , naho vha tshi nga imelelwa nga maxennḓe avho , vha nga vha na vhukwamani na muhaṱuli wa Lok Adalats vha ṱalutshedza vhuimo havho kha mulandu uyo na u ṋea vhuṱanzi , zwine zwa si konadzee kha khothe dza fomaḽa . khanedzano dzi nga ḓiswa thwii phanḓa ha Lok Adalat madzuloni a u ya khothe dza fomaḽa vha kona u ya Lok Adalat .
Kha nyimele iyi , muhumbulo wa uri u fhambana ha dzinyambo ndi ha ndeme sa miri na zwimela zwo fhambanaho kha pulanethe u a pfala .
Pfungavhuṋe ya dimokirasi ine ra vha nayo afha , ndi khwiṋe ri tshi vha na izwo hu si izwi .
Sisiteme dza ndangulo ya malaṱwa i sa thusi tshithu na dzone dzi khou tshinyadza vhupo .
Zwiteṅwa zwoṱhe zwe zwa bulwa afha kha ḽiṅwalo iḽi zwo dzudzanywa hu na vhushaka ha tsinisa na uno muhanga .
Kiḽasirumu yo naka na u kuna .
Kana vha ḓo edzisa mupeleṱo wone nga u shumisa maipfi are kha phindulo yavho .
U thusa kha u ṱola zwibviswa na mugaganyagwama zwa ofisi ya dzingu .
Meyara muhulwane u na maanḓa oṱhe a u tshimbidza mafhungo .
Ri nga kona u vhudza khonani dzashu mafhungo ri sa shumisi u amba .
Afrika Tshipembe ndi mubindudzi wa nga nnḓa wa vhuṱhogwa vhukuma kha ḽa Afrika nga muelo muhulwane .
Bongi o fhufhela damuni a bvisela kuḽa kutukana khunzikhunzini .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya SAPO hu tshi itelwa vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma na Muphuresidennde Vho Hasan Rouhani vho khwaṱhisa nyanḓano kha sia ḽa mbambadzo , pfunzo na mveledziso ya zwikili ; saintsi na thekhinoḽodzhi ; fulufulu , hu tshi katelwa na u tandulwa ha gese ya petrochemical na u sudulula ; vhulimi ; migodi na mbuelo ya minerala ; mveledziso ya themamveledziso na vhuendi ; masheleni u vhulunga na ndindakhombo na vhuendelamashango .
Vha elelwe : vhadzhiamikovhe vha nga vha tshipiḓa tsha zwigwada zwi no fhira tshithihi , nahone a vha vhi fhedzi avho vhane vha simesa u ambesa !
Hu na vhathu vha re na gunwe kuḽasini yashu .
4.1 . Vho Sithembiso Freeman Nomvalo sa Muofisiri Mulanguli Muhulwane wa Zhendedzi ḽa Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo a Muvhuso na u vha muraḓo muhulwane wa Bodo yayo ya Vhalanguli lwa ṅwaha muthihi .
Hu na tshivhalo tsha akhaunthu dza muvhuso , dzine dzi dzulela u farwa kha bannga dza mbuelo , u itela u tshimbidza u thomiwa ha ndambedzo ya thandela dzo wanaho masheleni dzi dzulaho dzi nnḓa ha thendelano iyi .
Sa zwe zwa sumbedziswa mathomoni , fhungo iḽi ḽi kha ḓi tou bva u swika kha riṋe zwenezwino , nahone u bva tshenetsho ho vha na tshifhinga tsho shumiswaho kha u kwamana na vhaḓivhi khathihi na u kuvhanganya mbuno dzashu .
Mudededzi u dededza vhagudi vha tshigwada itsho sa murangaphanda .
Mivhigo yo sumbedza uri mufariwa o ḓihunga nga tshipiḓa tsha lagane ḽa lutombo ya dovha ya isa phanḓa nga u amba uri hangei murahu o vhuya a ḓidzhenisa kha tshiṱereke tsha nḓala .
5.3 . Mulayotibe wa Khwiniso wa Mulayo wa zwa Vhugevhenga ( Vhutshinyi ha zwa Vhudzekani na Maṅwe a Elanaho ) u dovha wa khwinisa Ridzhisiṱara ya Lushaka ya Vhatshinyi vha Vhudzekani nga u ṱanḓavhudza tshikoupu u bva kha vhana na vhathu vho khakhiseaho muhumbuloni fhedzi , wa u engedza u tsireledza zwigwada zwoṱhe zwi re khomboni .
Gerani khovhe ni i nambatedze kha munwe waṋu .
Arali khumbelo i tshi khou itwa nga muthu nga ene muṋe tshipiḓa itshi a tsho ngo tea u ḓadzwa .
Naho zwo ralo , zwi tea u dzhielwa nṱha uri mbuelo idzo dza kha pulane dzo ṱukufhala zwavhuḓi nahone lu mangadzaho nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano .
Naho khovhakhombo idzi dzi tshi konadzea , a dzi athu u vhuya dza vhonwa u swika zwino kha ḽaborathori na nthihi , zwipuka kana ndingo dza muthu .
Mitambo ya milenzhe miraru
( i ) a nga tshewa khao fhedzi nga Khothe ya zwa Mulayotewa ; kana
Muṱavha ( siliga ) u shumiselwa u ita ngilasi , muṱavha une wa shumiselwa u ṋokiswa tsimbi , u shumisa methaḽuridzhikhaḽa , muṱavha wa u khavhisa , sefo ya u kunakisa muṱavha , zwipali zwine zwa ṋea pennde muvhala , tshibveledzwa tsha thaiḽi , zwinambatedzi , muṱavha une wa shumiswa u linga semennde une wa shumiswa ḽaborathori .
Kha vha wanuluse arali ho no vha na zwiwo u swika zwino kana mafuvhalo kana zwiṅwe zwithu zwa zwino " .
Zwitentsi zwa zwiimiswa zwi a wanala nga kha tsheo dza Khoro .
Hezwi zwi thusedza kha kudzhenele kwashu kha mveledziso ya zwikili , hu na khwaṱhisedzo ya ṱhodea ya u dzhia zwivhuya nga nṱhani ha zwikhala zwa ikonomi na tswikelelo yo angalalaho kha ikonomi .
U manḓafhadzwa ha vhaswa hu ḓo dzhielwa nṱha kha mbekanyamushumo yashu ya tshanduko ya ikonomi .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mvelaphanḓa wa nga ha u shumiswa ha Tshiṱuṱuwedzi tsha Mishumo tsha Muphuresidennde , tsho lavhelesaho kha u sika mishumo miswa , u ṋetshedza thikhedzo kha vhuḓitshidzi khathihi na u tsireledza mishumo ine ya vha hone kha sekhithara dzi songo tsireledzeaho .
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza zwine zwa tou vha ḓivhazwakale zwe Dzangano ḽa Dzitshakatshaka la Dzigoloi ḽa Beijing ( BAIC ) ḽa ṋetshedza R11 biḽioni ya vhu bindudzi u itela u thoma puḽanti ya vhubveledzi ha zwa dzigoloi kha Zounu ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ya Coega .
Tshikimu tsha bugu dza u vhala dzo telwaho gireidi yeneyo .
6.7.3.2 Mulayo u tea u ṋetshedza mbekanyamushumo idzi dza vhugudisi ( hu na vhukwamani na Justice College ) sa zwine zwa vha zwo teisa zwone uri khothe dza sialala dzi kone u shuma nga nḓila yone .
Nga tshifhinga tsha madalo nga dzi 12 Fulwana 2016 , Muphuresidennde vha ḓo dzhenela mushumo wa miṅwaha ya ḓana wa tshihumbudzo tsha Nndwa ya Delville Wood ine yo vha Nndwa ya Ḽifhasi ya u thoma he vhunzhi ha maAfrika Tshipembe vha lozwa matshilo avho .
U ṱalutshedza u dzhenelela ha tshitshavha na u topola maitele ane a nga shumisa u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha
Bulani uri ndi ḓuvha ḽifhio ḽi no tevhela
U koloda hu re nṱha ha u tikedza vhubindudzi kha ikonomi ndi nḓila yone ya u fhindula kha khaedu dzashu dza zwino dza ikonomi .
I ḓo dzhenelwa nga vhorapfunzo vha nṱha , vharangaphanḓa vha muvhuso na vhuimeli ha madzangano a shumisanaho na muvhuso- mabindu tshitshavha na vhaswa , hu tshi katelwa na tshitshavha tsha matshudeni .
Ndi a kona u gavha .
Pulane yo sedza kha u dzhena kha mafhungo ṱhahelelo ya ṱhaluso ya zwikili kha masipala .
Dwadze ḽa HIV na AIDS zwi tou vha khagala uri ḽo ita tshisadzi , zwi sumbaho kha u shaea ha tsireledzo ha mbeu hune ha ṱoḓa tshenzhemo nga u ṱavhanya sa tshipiḓa tsha u ṋea maanḓa na u tsireledza vhafumakadzi tsho ṱanḓavhuwaho .
Ni sielisane u posa daisi .
U bveledza muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha
Ngauralo , u lwa na vhushai na u fhuriwa zwi tea u vha zwithu zwa ndeme zwa u thoma zwa muvhuso wa demokirasi . "
U Sedzwa hafhu ha Vhupileli hu katela zwithu zwo fhambanaho .
Tsenguluso yashu i sumbedza , Afrika Tshipembe , vhubindudzi vhu khou lengiswa nga u vhulunga hapo hu songo linganaho na uri u vhulunga ha phuraivethe kha tshiṅwe tshipiḓa hu ya nga nyaluwo ya GDP ya tshifhinga tsho fhiraho .
Ṅwalani mafhungo aya e
Nga 2016 , muvhuso u ḓo nanga vho rankhonṱhiraka vho teaho vha vhubveledzi ha muḓagasi wo ḓiimisaho wa malasha .
Na vhabebi vhane vha lingedza u ṱanutshelisa vhana vhavho kha muṅwe wa vhabebi vha sika nyimele i sa konadzei tshoṱhe kha vha ṅwana uyo .
Nga nḓila yeneyo , zwo tea na u vheiwa nga nḓila i sa fani na iṅwe u bveledza lushaka lwa pfananyo ya vhukati ha mihasho lwo teaho u itela u sika pulane ya khwiṋe ya u bveledza zwa u humiswa ha vhapfuluwi vhashu vha dziṅwe tshaka .
Vhafumakadzi vha vhone vha faraho mabindu .
Ri nga vhidza pfanelo dza vhadzulapo ngauralo tshipiḓa tsha mbofholowo dza vhadzulapo a dimokirasi .
U vhiga mvumbo ya mutsho kha mbekanyamushumo ya TV .
Zwikhala zwoṱhe zwi ta u vha na nḓivho ire khagala na u vha vhuḓifhinduleli vhu re khagala ha vhaṅwe vhathu kana zwigwada .
U vhala mafhungo a ḓivhazwakale ya bola ya milenzhe a re kha siṱari ḽi no bva kha inthanete .
Tshiimiswa tshi ḓo shumiswa na u ṱhogomelwa hani ?
Kha zwileludzi zwiṱuku , fhedzi , a zwo ngo ralo , naho hu na nyimele dza dzine hafhiswa mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Tshifhaṱo itshi zwa zwino tshi khou shumiswa sa vhudzulo zwaho ha u dzula muthu muthihi .
Khamphani i shuma kha maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa ya halwa yo ṱanganelaho tshoṱhe , i re na vhune ha dzibulasi dza thoro dza siriḽi , zwiimiswa zwa u ita manzhanzha na hopisi , dziburuwari na u phaḓaladza .
Ndi khou ṱoḓa u ṱalutshedza riṋe , sa Komiti , ri ḓo vhona uri haya masheleni a khou shumiswa zwavhuḓi , musi masheleni a mikovhe ino doya kha mimasipala a shumiswe kha zwezwi .
U sa vha hone ha khethekanyo ya vhafariwa vho lindelaho tsengo zwi amba uri vhoṱhe vha kho langiwa na u dzhiwa sa tshigwada tshine tsha vha khovhakhombo khulwane .
Nḓisedzo ya malwadze a i fani , kha zwiṅwe zwiṱiriki zwiṱuku i na tshivhalo tshi sa lingani tsha vhulwadze vhu elanaho vhathu vhavho .
Nzudzanyo kha zwiimiswa ya therisano dza zwa matshilisano na u vhumba tshumisano .
Ndayo dza Mawanelwe a zwithu a Tameaho o thoma sisiteme ya fhethu hu tameaho , na milayo ya musaukanyo wa thendara , u avhelwa ha thendara hu sa khou kovhelwa phoindi dza nṱhesa , u khantsela na dovha hafhu u kunguwedzela thendara .
Madalo aya a u ṱola a ḓo sedza kha vhurangeli ho itelwaho u khwinisa matshilo a vhaswa vhashu na u vha manḓafhadza uri vha shele mulenzhe nga nḓila ya khwine kha ikonomi ya shango ḽashu .
U saukanya mafhungomatsivhudzi are kha maṅwalo a girafiki , tsumbo , khungedzelo , zwifanyiso , girafu , na tshati .
" Vhuloi " vhu na zwithu zwine zwa fana na zwithu zwine zwa fhambana , arali ra nga tou vhambedza izwi zwithu vhukati ha vhathu vha Vhukovhela na vhathu vha Afrika .
Hezwi zwi ḓa nga murahu ha nḓivhadzo ye ya itwa nga Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vhege mbili dzo fhiraho , uri Khabinethe i ḓo vha na nyambedzano nga vhuḓalo ya u wana pulane ya mvusuludzo ya ikonomi ya shango .
U vhiga nga ḽeveḽe dza tshumiso dza u vhulunga zwiteṅwa .
U swika zwino hu kha ḓi vha na ndivhelo kha u ya phanḓa ha u fhungudze ha vhathu dziḓoroboni , nga maanḓa kha vhupo ha mishumoni , zwine zwa engedza vhukonḓi kha mushumo wa u sika ḓorobo dzo tsitsikano .
Naho zwo ralo , musi ri tshi sumbedzisa maanḓa a nzulele ya mikano a ri hanedzi uri dziphurofeshinala vha zwa mutakalo vhaṅwe na vhaṅwe vha nga si vhe na mulandu wa vhuḓifhinduleli .
Khumbelo ya u ṱanganedzwa ha tshimela : R790
Fhethu hune tshiṱitshi tsha u linga tshine tsha khou dzinginywa tsha tea u vha hone ;
( b ) u vhumba nḓila na matshimbidzele a u vhea mikano nga tshigwada tsho ḓiimelaho ; na musi
A zwi na ndavha uri mafhungo o wanala lini .
Zwa zwino u laṱa hu khou itwa zwi siho mulayoni , zwine zwa bveledza khohakhombo kha mutakalo wa vhathu na zwipuka , nahone zwa ndeme zwiwo zwa mupo .
10.2 . Tshikhala itshi tshi ḓo dovha tsha ṋekedza khomishini - hu na tshumisano Muhasho wa zwa Maḓaka , Vhureakhovhe na Vhupo - u itela u fhedzisa ngudo dza khonadzeo na nyimele ya bindu u itela u thomiwa hu ḓaho ha khomishini sa zwe zwa topolwa nga Mulayotibe wa Tshanduko ya Kilima .
Ri fanela u fhaṱa kha vhuḽedzani na vhuthihi he ha fhaṱwa nga 2008 musi vhaḽedzani vha zwitshavha vha tshi swikelela thendelano i tsireledzaho vhashumi kha mutsiko wa ikonomi ya ḽifhasi .
Musi tshiga tshiṅwe na tshiṅwe tsha u fhungudzea ha muelela tshi tshi vhonala , kha vha kulumage mureyo nga tshishumiswa tsha u buḽokulula tsha mupulamere .
Vhambedzani zwe na humbulela na zwe na vhala .
U ḓitika nga mulenzhe muthihi
Ho sedzwa MPL U pfukisela ogeni na thishu
U ṱanwa ha vhufa ho pfumaho nahone ha ndeme kha siaṱari ḽa elekiṱhironiki sa tswikelelo ya mafhungo zwi ḓo khwaṱhisa lutamo lwa nnyi na nnyi kha zwiko zwa vhufa ha Masipala wa Nelson Mandela Bay .
Hezwi zwi thusa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe uri vhavhe vhadzulapo vha ḽi ṅwe hu sina u xelelwa nga vhudzulapo havho ha Afrika Tshipembe .
Khamphani i si ya Mbuelo yo linganelaho ( hu na miraḓo )
Vha fare ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe na luṅwalo lwa nḓivhadzo .
Tsheo ya uri ndi fhethu hufhio ha u shumisa yo sia nḓivho nga u tou funa .
Khonadzeo ya mveledziso ( vhulapfu ha zwifhaṱo ) hu nga guma vhuponi ha migodi .
Khwiniso dzine dza khou dzinginywa dzi tendela uri ṱhalutshedzo ya " mureili wa phurofeshinaḽa " kha mulayo dzi amba nga ha zwiendedzi zwo tiwaho madzuloni a zwiendedzi zwine vhashumisi vhazwo vha tewa nga u ḓiṅwalisa .
Gwama ḽa Lushaka , hu na thuso ya masipala , ḽo thoma Tshiṱirathedzhi tsha Ndangulo ya Khombo na Mbekanyamaitele .
Nga zwifhinga zwenezwi , miṅwe miraḓo ya tshiṱafu vha ḓo tea u vha imela , nahone hezwi zwi ḓo kwama mishumo yavho na ndondolo .
Tshathi ya maluvhi i tea u sumbedza uri ndi mimodulu ifhio ine inwi na miraḓo ya tshigwada vha vhona yo lugelana na uri ndi ngani .
Wekishopo ya Cartel ya ICN i ita uri u kovhelana ha mihumbulo na zwa mafhungo a zwa u nethiweka zwi konadzee vhukati ha miraḓo yo zwi dzhenelaho na Mazhendedzi a si a Muvhuso ḽifhasini ḽoṱhe .
Sa tshipiḓa tsha u thusa dziSMME na dzikoporasi uri dzi wane ndambedzo ya masheleni , Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Thengiselo ya Mabindu a Vharema i re fhasi ha Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku yo tikedza mabindu a 376 he ha shumiswa R95 miḽioni .
4.2 . Pulane iyi i ṋetshedza thikho ṱhanu dzine dza ḓo vha dzone dzi ṋeaho tsivhudzo nga ha zwilinganyi zwa fhasisa zwine zwa tea u tevhedzwa nga mihasho yoṱhe .
Datumu , zwifhinga na zwiitei zwi ḓo shanduka zwi tshi bva kha ṱhoḓea dza tshitshavha tshine vha shumisana natsho .
Kha milandu yoṱhe , ṱhoḓea dza mafhungo khulwane ndi u rekhoda uri khasiṱama ndi vhonnyi vha re na mbilaelo , mbilaelo ndi dzifhio na uri kana mbilaelo dzo valwa .
8 . Thendelano ya Vhushumisani ha Dzingu ḽa Afrika kha zwa Ṱhoḓisiso , Mveledziso na Vhupfumbudzi zwi elanaho na Saintsi ya Nyukiḽia na Thekhinoḽodzhi ( AFRA )
Maitele a u phaḓaladza u bva vhukati a ḓo shumiswa u itela u vhekanya kudzulele kwa senthara dza tshitshavha dzi tshimbidzwaho , dzisathelaithi na dzikiḽiniki zwavho zwa thikhedzo .
Ndeme ya netiweke dza tshumiso ndi uri mufhindulano ndi tshithu tsha ndeme tsha u bveledza na u phaḓaladza mihumbulo vhukati ha vhomakone , vhabveledzi vha mbekanyamaitele na vhashumisani na riṋe .
Tshifhinga tshi konanyaho tshaka dzoṱhe dza ḽifhasi ndi tshilinganyo tshi ṱanganedzeaho lwa mulayo nga tshaka dzoṱhe .
ṅwala ḽifhambanyi ḽa ḽiṱaluli tshikhalani tshi re kha tshanḓa tsha u ḽa .
Nga zwenezwo , tshiimiswa tsha vhukwamani hu tshi katelwa Muvhuso , bindu , vhashumi na muvhuso wapo wo dzudzanywaho zwo vhumbiwa na u themendelwa nga Khabinethe .
6.2 . Muhanga wa kushumele u lwela u livhana na u fheliswa ha vhukoloni na ifa ḽa tshiṱalula ḽa siararu nga nḓila yo dzudzanyeaho .
Fhedziha , zwiteṅwa zwa u pfuluswa nga khombekhombe zwi katelaho nyimele nnzhi dza tshavho dzo engedzeaho zwi bvelaphanḓa na u vhaisa zwipiḓa zwinzhi zwa dzhango nahone hu khou ṱoḓea maga a shishi a u livhana na mudzi muhulwane na u wana thasululo i shumaho kha avho vha kwameaho .
4.4 . Khabinethe yo tendela u tholwa ha vhathu vha tevhelaho sa miraḓo milanguli kha Vhulavhelesi ha Zwivhaswa ha Lushaka ha Afurika Tshipembe :
2.5. Khabinethe yo vhudzwa nga ha Muhanga wa Indekisi ya Vhuholefhali na u dovha ya tendela u edzisiwa ha Indekisi ya Tshayanyeḓano ya Vhuholefhali .
U vha ṋemuḓi zwi ḓo thusa Afurika Tshipembe u fhaṱa hafhu kha zwivhuya zwa Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA tsha 2010 na Tshiphuga tsha Dzitshakha tsha Afurika tsha 2013 , na u dovha u khwaṱhisa vhuthihi ha zwa matshilisano na u ḓihudza ha lushaka .
o ṋewaho thendelo , muthu ane a ṱoḓa u vha muraḓo kana muraḓo wa kale :
Kha vha livhanyise tshitendeledzi tshiṱuku na tshumelo ya ndeme ya fhasisa kana muṋetshedzi wa tshumelo .
( 2 ) Mukhomishinari wa Lushaka u tea u shumisa maanḓa awe a u langa Tshumelo ya Tshipholisa nga nḓila ine ya tevhedza maano a zwa mapholisa a lushaka na tsumbanḓila dza Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli kha zwa mapholisa .
Hu sedzwe zwishumiswa zwo telwaho Zwikili zwa Vhutshilo zwo dodombedzwaho kha khethekanyo ya 2 Magudiswa a tevhelaho a tea u katelwa kha themo 3 .
A hu na tshifhinga tsha nyimbo zwa zwino nahone muvhuso u ṱoḓa u vhona uri zwikhala zwi hone kha vhathu vhashu nga kha sisiṱeme ya nḓisedzo ya tshumelo yavhuḓi .
U tou bva tshe uno ṅwaha wa thoma , ndo no ṋetshedzwa zwipiḓa zwa u thoma zwivhili zwa muvhigo wa Khomishini ya Ṱhoḓisiso ya Zwiito zwa u Dzhenelelwa ha Muvhuso nga Vhathu vha Nnḓa ye ya vha i tshi khou rangwa phanḓa nga Muhaṱuli Muhulwane wa Tshifhinganyana Vho Raymond Zondo .
Nga u sa shumisa dzilafho , mveledzwa dza mushonga dzi nga shandukiswa , zwine zwa ita uri ḽi fhelelwe nga maanḓa a u shuma haḽo .
Nga nyito , ndaulo nga tshifhinga tsha ndugiselo dzi swikelelwa nga u kombetshedzwa ha vhulivhisi ha u thoma na u kuvhanganywa ha sisiṱeme na u ḓiswa ha mafhungo a mugaganyagwama .
Mushumo wa vharengisi vha badani ( mbambadzo ) ndi vhuitwa ha ikonomi vhune ha khou bvelela kha zwikhala zwi konḓaho zwo vuleaho zwo no vhaho tshipiḓa tsha ndeme tsha tshenzhemo ya ḓorobo ya Afrika Tshipembe .
23.7.1 Ngamurahu ha u ṱanganedza mbilahelo ya muthu , Vhulanguli vhu tea -
Ri ḓo engedza nungo dzashu dza u bveledza vhukoni ha Afrika ha u maga khaelo .
Tshipikwa tsha Mulayotibe ndi u khwinisa tswikelo ya tshumelo ya zwa vhulamukanyi na u vhona uri u swikelwa ha tshipikwa tsha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka tsha u engedza mbambadzo na vhubindudzi khathihi na u vhea Afrika Tshipembe zwavhuḓi ḽifhasini .
Muhasho a u ngo kona u endedza vhagudi vhoṱhe vhane vha tea u endedzwa .
Hune ha vha hu sa khou shumiswa zwikepe zwiṱuku , vha songo ṅwala tshithu kha kholomu .
Ṱhoḓisiso idzi dza dzitshaka dzi sumbedza uri vhathu vhaswa vha vhona u shumisa zwikambi na u dzula na vhafunani zwi tshi vhambedzwa na u shumisa zwitsireledzi zwa vhudzekani sa zwone zwikundisi zwihulwane kha kushumisele kwavhuḓi kwa maga a u thivhela vhuimana .
Pfanelo dza ndeme dza vhapfuluwi , tshavhi , vhathu vha mikhwa , vha lushaka na vha si gathi vha vhurereli na vhongwaniwapo dzi khou hanelwa .
6.5 . Khabinethe i ḓo bvela phanḓa na u tikedza Eskom kha ndingedzo dzayo dza u dzikisa vhukoni ha u ṋetshedza nḓisedzo ya muḓagasi hu si na u khaulwa .
Fhedzi tshandwa na yone i na vhushaka tshoṱhe na zwivhumbi zwo farwaho nga dziṅwe tshandwa kha ndinganyiselo .
Vhuṱaṱisani vhunzhi vhu ḓo engedzwa nga u tendela vhaṅwe vhaṋetshedzi vha tshi rengisa mbuelo ya ṅwaha nga ṅwaha i re hone .
Sa afha u engedzea ha thempheretsha dza ḽifhasi na tshanduko ya kilima zwi tshi engedzea , u nga shanduka nga u ṱavhanya ha tshibviswa hu ḓo engedzea .
Kuvhonele kwa mutakalo wa muhumbulo wo fhelelaho na mushumo wa vhusedzulusi wa vhukale na mbeu .
U thoma u wana tsaino ya vhukuma kha khumbelo dza u enda na vhudzulo u ya nga vhurumelwa .
( e ) Muoditha Dzhenerala .
23.4.3.3 u ṋetshedza u swikelela nḓila yo teaho . 23.4.4 tsheo ya ṱhoho ya tshiimiswa tsha phuraivethe ya -
U linga ha fomaḽa ha mugudi muṅwe na muṅwe luthihi nga themo hu teya u rekhodiwa lwa fomaḽa nga mudededzi
Tshi hone henefho kha maguvhangano ashu a zwa kereke na miṅwe mishumo ya zwa vhurereli .
A hu na tshililo naho tshi tshifhio tshine tsha ita uri u tshoṱela vhaṅwe vhathu , u homboka mavhengeleni avho , u pwashekanya zwifhaṱo na u vala dzibada , zwi sale zwi tshi ṱanganedzea , zwine ndi zwiito zwi siho mulayoni nahone ndi zwa vhugevhenga zwine zwi na ndaṱiso nga mulayo .
Mivhigo ya 15 ya vhupimathengo yo tendelwa nahone ya 12 yo ambwa nga hayo nga Khabinethe u swika zwino .
Musi mvelelo dza khetho idzi dzo bva , ri ḓo dzhia vhukando ho teaho .
U thomiwa nga muhasho na mahayani ha sisiṱeme ya sofuthiwee ya ndangulo ya zwa masheleni , BAS , zwi tshimbidza u sala murahu vhuṱala nga murahu ho fhelelaho ha malengelenge nga yuniti iṅwe na iṅwe i shumiswaho .
U itela ndivho ya u renga nga u funa , tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhuimo ha BEE , ḽeveḽe ya u thoma u ya kha ya vhu malo , zwo kovhelwa kha luṱa lu ḓivhiwaho lwa u renga kha BEE .
Sisiteme a i nga iti risetshe ya phuraimari , fhedzi i ḓo shumisa mafhungo o no vha ho hone .
A huna u vhaisala kana hu hu ngafhani nga zwitshavha hune ha nga ita uri u tshinyadzwa ha tshfhaṱo zwi pfesesee .
Ṱhoho ya mafhungo ya asainimente yo livhanywa na zwitandadi zwa yuniti nahone i ḓadzisa ngudo ya u pfumbudza ya thyiori .
1 . Manweledzo a ndangulo ya thandela
Kha vha sedzuluse mutevhe wa dzimbudziso na vhathu vho dzhenelaho .
Zwino ambani nga tshaṋu uri ni ḓipfa hani musi tshithu tshi si tshavhuḓi tshi tshi bvelela kha inwi .
Ndeme ya mishonga zwayo i tea u khwaṱhisedzwa na uri i ṱoḓa sisiṱeme dzi shumaho dza vhulanguli ha zwidzidzivhadzi .
U bveledza na u shumisa Pulane ya Zwikili zwa Mushumoni .
3.7 ḓivhadza mutholi nga ha tsengo iṅwe na iṅwe ine ya ḓo ita uri vha fhidze mushumoni ;
Kushumele kwa tshumelo ya tshitshavha ku ṱoḓa mvusuludzo khulwane u itela u swikelela ndeme ya khwine ya masheleni a tshitshavha , u ita zwinzhi nga masheleni maṱuku , na u fhaṱa mvelele ya vhuṱhogomeli vhu re na vhuḓifhinduleli u itela uri vhadzulapo vha thembe zwiimiswa zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Zwe khethekanyo iyi ya sumbedza ndi uri CBP a yo ngo tea u nyadziwa arali hu uri vha ha masipala vho ḓiimisela u shela mulenzhe ha tshitshavha ha vhukuma nahone hu tshi hwesa maanḓa na nḓivho , mbuelo dza CBP a dzi na vhukono , fhedzi-ha hu na tshinyalelo ya masheleni a no vhonala ane a tea u bva khathihi na mushumo u si na vhukono wa u dzudzanya zwithu .
Nga kha mbekanyamushumo iyi , muvhuso u isa phanḓa na u tandulula zwi songo dzudzanyeaho zwa kale nga u ḓisa tshumelo dza tshitshavha dza ndeme tsini na zwitshavha zwe zwa vha zwo tsikeledzwa kha mveledziso ya ikonomi ya matshilisano khulwane .
Ni vhona u nga atikili idzi dzi amba nga mini ?
U shela mulenzhe ndi maitele mavhili u ṋetshedza vhuḓifhinduleli kha masiapala wapo u ṋetshedza maitele o teaho u konisa vhukwamani na u shela mulenzhe uri vhu vhe hone nga tshifhinga tshithihi Khethekanyo 5 ya Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa , 2000 u bvisela khagala pfanelo na mishumo ya miraḓo ya tshitshavha .
Nga ṅwambo wa zwenezwo , ri nga si tou dzhielesa nṱha mushumo uyu .
Nga fhasi ha muano wa A zwi Fani na Zwa nga Misi , muvhuso wo ḓiimisela u khwaṱhisa fulo ḽa u sedza miṱa na vhathu vha shayaho na u vha thusa u itela u fhungudza nḓala miṱani iyo .
Tshifhinga tshi ḓaho , dzi ḓo ṋetshedza zwidodombedzwa zwa ndeme u itela uri vhusimamilayo vhu kone u ela mbekanyamushumo dzo dzinginywaho na ndambedzo ya masheleni .
Mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe u fanela u ṋetshedzwa tshikhala tsha u hwesa milandu wa vhugevhenga a tshi itela muthu muṅwe na muṅwe o itaho vhutshinyi , vhune ha bveledza mulandu wa vhugevhenga hu tshi itelwa mufariwa o lindelaho u senga musi a tshi kha ḓivha no valelwa dzhele .
Ndayo dza Ndayotewa yashu dzi tea u shumiswa kha kulangele kwa ikonomi .
Roṱhe ro tenda uri u khwiṋiswa ha ndeme kha masheleni a muvhuso wapo ho vha hu khou ṱoḓea .
Yo livhanywa hafhu na milayo ya Mulayo wa u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Ṱanḓavhudzwaho yo Tewaho kha Vharema , 2003 ( Mulayo 53 wa 2003 ) na khoudu dza Nḓowelo Yavhuḓi ( Khoudu dza DTI ) .
Arali nḓila dzo sumbedziswa zwavhuḓi , vhane vha nga vha zwipondwa vha nga wana nḓila dza u shavha zwi tshi leluwa .
Zwa zwino , vhubveledzi ha biya kha ḽa Australia ho kandeledzwa nga khamphani tharu .
Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha u na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza thikhedzo 20i no pfadza nga mahala , sa vhunga zwi zwa ndeme u thusa muitakhumbelo kana muṋe wa data u tevhedzela maitele a u swikelela sa zwe zwa sumbedzwa kha tshiteṅwa 18 tsha PAIA na tshiteṅwa 23 tsha POPIA .
Khumbelo ya ndaela ya u kokodza muthelo - phensheni na tshikwama tsha provident
Fhethu ha u rerela
Zwenezwo , u phaḓaladza hu konanywaho ha ICT hu ṋea fulufhelo ḽa tshikhala tshi konadzeaho kha u thivha magake a khethekanyo kha zwa didzhithala na u thusa u shumana na u sa lingana ha tswikelelo ya tshumelo kha shango .
Mulayo wa Khwiniso ya Vhuṱahe ya Mulayotewa wa 2002
maitele a u ḓivhadza mafhungo a nnyi na nnyi a khou dzhielwa nṱha nga khoro na phurosese ine ya tendela nnyi na nnyi u ṋea muhumbulo
Nga maṅwe maipfi ri fanela u linganyisa zwa ndeme zwa tshinyalelo na mbuelo yo kuvhanganyiwaho .
Nḓisedzo ya maḓi hu tshi khou shumiswa maṱiraka a maḓi hu khou bvela phanḓa kha vhupo ha mahayani .
Zwino vhurifhi uhu vhu sa pfesesei vhungafhi ?
Nga u ita izwi , Afrika Tshipembe ḽi vha ḽo ita zwipikwa zwaḽo fhasi ha Muṱangano wa UN wa u Lwa na u tinya Swoga .
Madalo , u vha vhona na dziṅwe tshumelo
Ipfi ' vhulimi ' ḽi katela tshipiḓa tshihulwane tsha zwibveledzwa zwa zwiḽiwa na zwi si zwa zwiḽiwa zwa vhulimi .
Digirii kana Dipuḽoma ya Lushaka ya Saintsi dza zwa Matshilisano .
Tshifombelwa tsha mulayo wa ndangulo ya zwino ya malaṱwa tshi kha u laṱwa nga u tou a gwela fhasi .
Makumedzwa manzhi a zwino o swikiswaho a ḓo pfulusa tshipiḓa tsha mithelo ya vhashumi ya zwino kha akhaunthu dza muthu muṅwe na muṅwe , hune nga murahu vha ḓo fhungudza mbadelo dza mbuelo dza tsireledzo dza tshitshavha dzo ḓoweleaho .
Hu na khethekanyo mbili khulwane : Ya u thoma , hune nyimele dza bidi dza ita khuwelelo ya thundu uri dzi ṱoliwe nga tshifhinga tsha konṱiraka .
Vhashumi vha a vhavhalela , hu si nga ṅwambo wa vhulwadze ha mulwadze fhedzi , vha katela na zwithu zwoṱhe zwa khaedu dzine vhalwadze vha ṱangana nadzo , miṱani , na tshitshavhani .
Vhe vha fhira fhano shangoni nga ṅwedzi wa Phando ngei Pietermaritzburg , KwaZulu-Natal . Muambasada Vho Kubheka vho shuma sa Muambasada wa Afrika Tshipembe ngei kha shango ḽa Riphabuḽiki ya China , Denmark na kha shango ḽa Riphabuḽiki ya Angola .
Ndondolo ya bada na mvusuludzo ndi vhuḓifhinduleli vhu bvelaho phanḓa kha ṅwaha wa muvhalelano muṅwe na muṅwe .
Vhurumelwa ha maanḓa na mishumo na zwone zwi ambiwa ngazwo .
Naho zwo ralo , vhathu vhoṱhe vhane vha kwamea vha a ḓivhdzwa nga ha mbilaelo , na uri vhavhilaeli vha a ḓivhadzwa nga ha kutshimbidzele kwa mbilaelo na zwifhinga zwo vhewaho .
Dzikhukhi kana ṱhuṱhuwedzo dza webusaithi a zwi kuvhanganyi mafhungo a vhuṋe a nga ho sa dzina ḽa mushumisi kana ḓiresi ya imeiḽi .
Muvhuso u khou kwengweledza zwitshavha zwoṱhe zwine zwa khou kwamea uri vha ṱhogomele nga huhulu phanḓa ha u ḓa ha heḽi mazwikule .
U vhona uri hu na vhashumi vho linganaho na u tea u ya nga ṱhoḓea dza vhalwadze .
Vhushumisamupo i nga ha u bveledzwa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo - zwine zwa vha,'zwibveledzwa zwivhisi / zwi songo kunakiswaho ' u swika kha tshiimo tshine tshibveledzwa tsho fhelela tsha ḓo rengiselwa vharengi , fhedzi a zwi kateli u rengiswa ha tshone tshiṋe .
Nḓisedzo ya nyangaredzi , dza tshumelo dza ndondolo dza mutakalo dza ndeme dzi sa ḓuri , hu tshi katelwa u thivhela malwadze na ṱhuṱhuwedzo ya vhupo ho tsireledzeaho vhu re na mutakalo .
Nga mulandu wa zwikundisi zwa mugaganyagwama , ndangulo ya tshanduko a yongo itiwa kha vhupo hoṱhe .
Mbonalo ya zwino ya ikonomi Afrika Tshipembe i ita uri zwi vhe zwa ndeme kha uri Tshikwama tshi tambe mushumo muhulwane kha u fhungudza vhukonḓi hune vhashumi vho tholwaho Afrika Tshipembe vha hu hwale .
Ndingedzo dzashu dza mbueledzo dzi ḓo vha dzi si na mushumo tshoṱhe arali vhafariwa vha kale vha isa phanḓa na u khethululwa nga na u sa ṱanganedzwa murahu kha tshitshavha .
Vhalwadze vha ḓo dovha hafhu vha kona u shela mulenzhe kha zwigwada zwa thikhedzo ya thangana na u guda uri vha nga khwinisa hani u tevhedzela havho .
Wo vha mushuko wa u ṱuṱuwedza vhomme kha u ṱhogomela vhana vhavho na u tuṱuwedza u mamisa , sa izwi hu tshone tshiko tsha vhuḓisa tsha pfushi dzi ṱoḓeaho kha nyaluwo na mveledziso .
u binyiwa kana u tshipiwa ha muthu ufhio kana ufhio ane a vha o valelwa dzhele ;
( 3 ) Zwivhumbeo zwa muvhuso , nga maitele a milayo na u dzhiiwa ha vhuṅwe vhukando , zwi tea u thusa na u tsireledza hezwi zwiimiswa u itela vhuḓilangi hazwo , u sa dzhia masia , tshirunzi na u ita mishumo nga nḓila i fushaho .
Zwikolo izwi zwi khou mbilimbiḓana na u wana mbadelo dza vhuimo ha ikonomi ha vhabebi vha re kha vhupo uho .
5.9. Ri ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha shumise maḓi zwavhuḓi khathihi na u a vhulunga , nga u shumisana ri nga kona u vhona uri ri khou ḓi wana maḓi a sa ṱaheli na uri ndi zwa ndeme u dovha ra tsireledza themamveledziso dzashu dza maḓi .
U khwaṱhisedza uri miraḓo ya komiti ya wadi a vha gomali nga kha u dzulela tshifhinga tshilapfu kha tshumelo .
Khabinethe i vhidza vhavouthi vhoṱhe uri vha vhone uri khetho dza 2014 dzi vhe na tshivhalo tshihulwane tsha u voutha , sa zwe ra vhona kha khetho dzoṱhe u bva 1994 .
Saizi ya masipala yo vhanga nzulele ine ha vha na miḓana ine ya vha na mveledziso i no vhonala zwi tshi fhambana na vhuṅwe vhupo ha mahayani , he khaho mveledziso ya ongolowa .
Mushumo wa u sedzulusa u ḓo thoma nga murahu ha datumu ya u guma ya khumbelo .
Nga phurogireme yo ṱanganelaho ya u pulana , ine ya kombetshedza u shela mulenzhe ha vhashelamulenzhe vhoṱhe vhe vha tea , masipala u nga kona :
Vha humbule : sia ḽa muvhuso wapo ndi sia ḽine vhathu vha u shela munzhe vha nga shelesa mulenzhe .
U itela mbilaelo idzi dza tshifhinga tshipfufhi zwipikwa zwa tshifhinga tshilapfu zwa khakhululo kha nḓowetshumo zwi a thoma u bvelela .
A hu ngo tou vha na tshilengo nga khole kha u ita uri hu vhe na tswikelelo ya khaelo ya COVID-19 sa izwi nyimele i tshi kha ḓi thengathenga ; fhedzi zwo tou tea uri zwiteṅwa zwoṱhe zwi thome u dzhielwa nṱha .
Mutevhe wo fhelelaho u tevhelaho a u kateli tshaka dzoṱhe dza ḽiṅwalwa - ḽekitshara u tea u engedza maṅwalwa ane a nga shumiswa kha ṱhanganelo ya luambo lwa u funza .
Zwiwo zwine khazwo phukha dza vha dzi khou ita nyito na u ita zwithu zwi nga ho zwa vhathu , naho zwo ralo , a zwi tou konadzea vhukuma .
Hune mbekanyamushumo ( phurogireme ) ya foniki ya vha yo dzudzanya thevhekano ya kufunzele kwa foniki nga nḓila yo fhambanaho na zwi re afha kha iḽi ḽiṅwalo , tshikolo tshi tea u tevhedzela thevhekano ya mbekanyamushumo ( phurogireme ) iyo .
A si ndaka yoṱhe ya bannga yo gonyaho , fhedzi ndeme ya ndaka na dzone dzo khwinisea .
U itela u sa thithisa u bvela phanḓa ha u fhaṱa u mona na zwiṱaraṱa zwo dzula matungo .
Musi ri tshi khou fhululedza mbulungelo ya sekhithara ya phuraivethe kha indasiṱeri ya tsireledzo , ri ḓo khwinisa milayo ya iyi indasiṱeri .
Ṱhoho : Vhathu vhane vha ri thusa - Awara 4
Naho zwo ralo , zwine zwa tea u sala zwi tshi fana ndi maime ashu kha vha ndaulo .
Muhasho na Tshikwama tsha Vhufa ha Mvelele ya Afrika zwi alusa muzika wapo nga u vha ṋemuṱa wa miṱaṱisano ya mitshino yapo na muzika zwa dzingu , vundu na lushaka .
Ezwi zwi topola nyimele dzine dza ḓisa ṱhoḓea ya mulayo muswa .
Kha nyambedzano dzanga na vhoramabindu , vho ṱanganedza tshanduko idzi dza ndeme .
Vhunzhi ha mushumo wa ṅwaha wo vha wo ḓisendeka nga thandela , hu na u khwinisea huhulwane kha zwikili zwa ndangulo ya thandela ya tshiṱafu .
Vha tendelwa u vhumba Mbumbano ya Tsireledzo kha Mulilo ( FPA ) ḽine ḽa ḓo humbulela , u langula na u dzima mililo kha vhupo havho arali :
Tshenzhemo i ḓo sumbedza u vha na mushumo kha dziṅwe sisteme dza pfunzo dze dza livhiswa kha u bveledza pfunzo i katelaho .
U ṱambela bavuni huṅwe na huṅwe vha nga shumisa ḽithara dzi re vhukati ha 80 na 150 .
Vhunzhi ha dzikomiti dzo ṱanganedza mivhigo ya Vhulavhelesi ha Masheleni , zwo livhisaho kha uri muthu a mangale uri ndi ifhio mbuno dzine vha ḓo dzi lavhelesa phanḓa ha Nnḓu .
Vhulamukanyi ndi mudzi na vhukwaho ha vhuḓilisi hoṱhe ; ndi u ṱahiswa ha pfanelo sa mushumo wa muthu a vhu itaho nga nḓila ya mvumelano na khathihi na u tsireledzwa nga mulayo wa vhuḓilisi wone une .
Vha nga si kone u ita khumbelo ya mvusuludzo nga vhone vhaṋe .
ḽinyanyu ḽine ḽa vha ipfi ḽipfufhi ḽine ḽa khou shumiswa kha u sumbedza u Kha ri ṅwale mangala ; tshiga tshavhuvhili tshi khou shuma na garukela .
Mivhuso yeneyo yo vha i khou gonyisa ndambedzo dzayo kha tshumelo dzo angaredzaho vhukuma na dzone .
Tshavhuvhili ndi u fhungudza voḽumu dza ṱhirafiki kha dziṅwe dza bada nga u shandula u ṱumekana ha netiweke .
Figara i sumbedza uri nḓila dza musudzuluwo ( vhaenda nga ṋayo , baisigira , tshidimela , thekhisi , bisi na goloi ) dzo ṱanganelanaho dzi ṱanganyiswa hani kha phara nthihi , ngauralo zwa bveledza zwikhala zwa tshivhumbeo zwinzhi .
Ṱhumetshedzo i ḓo ṋetshedzwa , na uri dzithandela dzi ḓo ṱanganedzwa fhedzi u bva kha zwiimiswa izwo zwi kunguwedzaho zwi vhonalaho kha mutevhe wa u dzhenela .
U itiwa ha Batho Pele a si tshithu tsha ḓuvha ḽithihi fhedzi .
Mveledziso ya vhukoni - sekithara ya maanḓa ya pfunzo na vhugudisi na Tshikwama tsha Vhukoni tsha Lushaka zwo thoma na u ḓidzhenisa kha zwa mveledziso ya vhukoni u thusa vhaswa , vha songo tholiwaho na vha sinaho vhukoni .
U swikelela zwa u tevhedzela u lavhelesa vhaiti vha malaṱwa vhoṱhe .
Zwipikwa zwa ndangulo zwi tea u davhidzanwa kha vhashumisi vhoṱhe na vhaṅwe vhashumisani maelana na vhupulani ha zwiko na ndangulo na u ṱanganedzwa ha ṱhoḓea dza tsireledzo dzi elanaho na zwiko zwa maḓi .
I tou vha tswikelelo u ya kha u thomiwa ha Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka ine ya ḓo bveledza kha ṋetshedzo ya ndondolamutakalo i na mutsindo , nga maanḓa kha zwitshavha zwi shayaho .
Mivhuso miṱuku ya lushaka i nga si ite khwalo dza zwa ikonomi i tshi itela muvhuso wa vhukati .
Nyendedzi idzi dzo shumiswa sa muhanga wa kushumele nahone dzo shandukiswa u tevhedza nyimele yapo .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muvhuso wapo , na maṅwe masia a muvhuso , u ' ṱhonifha , u tsireledza , u ṱuṱuwedza na u tevhedza pfanelo idzi .
1 Gerani thoyi dza penisela kha masiaṱari a zwigeriwa a re murahu ha bugu .
Khabinethe yo tenda uri vhudavhidzani ho teaho vhu rumelwe kha Khoro ya Lushaka ya Mavundu na uri vhudavhidzani vhu vhe hone na vhakwameaho vho teaho vha Devhula Vhukovhela .
Hezwi nga maanḓa zwi fanela u vha ngaurali malugana mitambo ye thikhithi dza rengiswa u thoma .
Komiti dza Wadi na zwitshavha vha tea u kwamiwa phanḓa ha musi hu tshi itiwa zwiṅwe kha masia avho , mbilaelo dzavho na nyofho dzavho dzi tea u tandululwa .
Ri tea u isa phanḓa na u ṱavhanyisa tshanduko , u maanḓafhadza u tholwa kha zwikili zwi shaeaho na u zwi dzudza zwi hone , na u gonyisela nṱha mugalatsho wa vhashelamulenzhe u itela u thusa uri ri ḓivhe zwipikwa zwashu sa lushaka ri tshithu tshithihi .
U engedzwa ha phakhethe i kungaho ya tshumelo ntswa a zwi nga ḓo khwaṱhisedza u kunga ho raliho , zwa sia hu na u renga hunzhi ha ngafhadzo u bva maṅwe mashangoni a sili .
Dziṅwe tshakha dza themamveledziso dzi ṋetshedza mbuelo dzo ṱanḓavhuwaho dza zwa ikonomi na zwa matshilisano .
Nyolo i re afha fhasi i sumbedza mihumbulo yo fhambanaho ya tswikelo malugana na vhanna na vhufumakadzi .
Kha tshitshavha tsha dimokirasi , u vha na milayo ya vhuḓifari havhuḓi zwi bva kha milayo i re khagala u bvaho kha muhumbulo wa dimokirasi .
Vha ṱuṱuwedze robotho dza vhaendangaṋayo na vhathu vho livhaho u mona na dzinḓila saizwi zwi tshi engedza mbono yo dzikaho .
Hu tshi tevhelwa phoḽisi ya mashango a nnḓa ya shango , Phalamennde ya Afurika Tshipembe i ṋea tshenzhemo yo khetheaho kha Afurika kha mutheo waḽo wa phoḽisi ya dzitshakhatshakha .
I ṋetshedza foramu ine khayo mivhuso i nga shumisana u ṋekana tshenzhemo na u ṱoḓa thasululo kha thaidzo dzi fanaho .
Vha elelwe : Sheduḽu ya mishumo i tea u dzhiwa sa ḽiṅwalwa ḽine ḽa nga shandulwa arali ha nga vha na nzulele ntswa .
Ndi vhafhio vha teaho u ita khumbelo ya ndambedzo ?
1.7 . Khabinethe yo khwaṱhisedza hafhu vhuḓiimiseli hayo kha u tsireledza tsevhi , ya dovha hafhu ya fhululedza vhashumeli vha muvhuso vha fulufhedzeaho vhe vha ima vho khwaṱha musi vha tshi dzumbulula zwiito zwa vhufhura na vhuaḓa , tshiṅwe tshifhinga vha tshi vhea mishumo na matshilo avho khomboni .
Komiti ndi yone ine ya ta fhethu na tshifhinga .
1.4.12 ha nga ḓo ṱusa tshelede ifhio na ifhio kana ndaka ifhio na ifhio zwi tshi bva binduni ḽawe hu songo thoma ha vha na thendelo yo tou ṅwalwaho i no bva kha GEP ;
U bva kha kuhumbulele kwa vhathu vha kwameaho , masia mahulwane a katela mbumbeo ya vhalanguli kana miraḓo ya bodo , mbumbeo ya tsha vhudzulapo ha vhafaramikovhe nga vhudzulapo , vhukoni ha u tshimbila ha dzitshaka na tshenzhemo ya dzitshaka ya vhalanguli na mbumbeo ya vhashumi vhoṱhe nga vhudzulapo .
U shumana na masheleni oṱhe , u renga na u rengisa , u enda na mafhungo a zwiko zwa vhashumi .
U khwaṱhisedza uri zwililo zwa tshitshavha zwi a pfiwa .
U wana na u ṱalutshedza tsumbo dzo bvelelaho zwavhuḓi dza u shumiswa ha mirando ya Batho Pele .
A si muvhuso fhedzi , na sekithara iṅwe na iṅwe kha tshitshavha i ṱoḓa u vhona uri u bvelela havho ho ḓisendeka vhukuma nga u bvelela ha vhaṅwe .
U ongolowa ha nyaluwo ya mushumo wa fomaḽa ho sia hu na mbuelo dza nyaluwo dzo elwaho dzi swikaho kha vhashai .
Khonadzeo i hone ya uri madzhendedzi o fhambanaho a nga vhona mishumo yao nga nḓila yo fhambanaho nga vhanga ḽa milayo yo fhambanaho na maṅwe maṅwalo .
1.2 R25 biḽioni ya PepsiCo i ṋetshedzaho u itela u wana Pioneer Foods yo khoḓiwa voutu ya fulufhelo kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
A nga kha ḓi nanga mudzulatshidulo wa muṱangano ane a nga vha mukhantselara wa vhuimeli ha ndingano kana muraḓo muṅwe-vho wa Komiti ya Wadi .
5.3Tshumelo na mishumo ya themamveledziso ya Poswo
" U kona u ita zwine nda zwi takalela zwi ita uri ndi pfe ndo fushea , " ndi ene a no ralo .
Deithi : hemmbe ya vhutswuku ho dombelaho thaithi ya vhudala ha emerald muṅadzi wa tshitopana wa rekithiengele u re na mithenga mivhili nga nṱha . zwienda zwa ṱhodzi zwa mukumba mutete zwi re na thambo dza lutombo . nḓevhe dzo imaho dza indigo bannda ḽa vioḽethe
11.9. Khabinethe yo dovha ya tendela uri Phalamenndeni hu ḓivhadzwe thendelano ya Thendelano ya Minamata nga ha Mutobvu .
Phurogireme ya Gavhelo ḽa Ḽifhasi i tevhedza tevhela milayo ya u lambedza nga kushumele u itela vhuṱanzi ha uri u lambedza uhu hu khou langiwa na u shumiswa nga ngona kha phurogireme dza dodombedzwaho kha thendelano ya gavhelo .
Vha tea u ṋetshedza zwiengedzwa zwa mbekanyamaitele a u pulana kha Muvhuso .
Vhashumi vha dovha hafhu vha lavhelelwa u fhungudza maluvha nga tshifhinga tsha u pupumisa kana kha vhege nṋa dza u thoma dza u bva ha mutshelo .
Ri ḓo ḓivhadza tshikimu tsha Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka nga kha maga na nyaluwo yavhuḓi .
12 . Hu itea mini kha mbilaelo dzo pfukiselwaho kha Komiti ya Khanedzano ya GEMS na kha Regisiṱara wa Zwikimu zwa Dzilafho nga tshifhinga tshithihi u ya nga ha Khethekanyo 47 ya Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho ?
Vhubindudzi ha R1-biḽioni vhu ḓo sika mishumo miswa ya ndeme ya 1 000 ine ya ḓo vha i tshi khou ḓadzisa kha vhashumi vha 450 vhane vha vha hone , nga maanḓa vhafumakadzi na vhaswa .
Sedzani ni vhone arali khonani yaṋu a tshi nga lavhuwa u fhira inwi .
U dzhena ( tshiimiswa tsha pfunzo )
Maḓi a nga vha na okosidzheni nga dzikhemikhaḽa nga u shelwa kḽorini , gesemaḓi ya pheroxisaidi , ozounu kana dziṅwe zwi no ita okosidzheni zwi re na vhuhali .
Ṱoḓisisani , nahone hune zwo tea u thoma mishumo , kha hu vhe na mishumo ya nḓisedzo ya tshumelo i imele izwo .
Khaedu nnzhi dza Afurika Tshipembe dzi nga tandululwa nga tshumisano ya madzingu .
Tshanduko ya vhulimi na yone i ḓo dovha ya bveledza nyaluwo ya mbambadzo ya vhulimi na u fhungudzea ha vhashumi vho tholwaho kha vhulimi .
Khumbulelo dza tshikhala kha zwibveledzwa na dza ndinganyiselo ya tshivhumbeo dzi langwa nga tshikalo tshihulwane tsha u timatima .
Tshivhalo guṱe tsha kḽorini ine ya anḓana na thempheretsha na pH yo ṋewa kha thebulu ire afho fhasi .
Phambano vhukati ha mbambadzwaseli yoṱhe na ṱhuḓwa dzoṱhe , hu tshi lavheleswa hafhu tshumelo ya u badela na u ṱanganedza , nzwalelo , mbuelo dza mukovhe na phiriso .
Khombo ndi ya u vha na tsireledzo i songo linganaho na phaḓaladzo ya mafhungo kha Vhufaragwama ha Vundu .
Mulayo u re hone u iledza u lowa - ho katelwa vhathu vhoṱhe na avho vhane vha ri vhuloi ndi vhurereli havho ( Wiccans ) .
Sa tsumbo : mbekanyamushumo dzi nga ho Tshata ya Zwipondwa , tshiimiswa tsha vhurangaphanḓa ha sialala tshi nga ṋewa maanḓa a u maanḓafhadza zwitshavha zwa sialala nga kha mabembela a u tshenzhedza uri vha shumise pfanelo dzavho dzi re kha Tshata .
Kha vha vhudzise vhagudi arali vha tshi humbula uri zwo ṱanganedza uri vhathu vhahulwane vha rwe vhana .
Arali , kha phindulo yo tou ṅwalwaho ya khumbelo yavho ya rekhodo , muiti wa khumbelo a tshi tama u ḓivhadzwa ngaha tsheo nga nḓila iṅwe na iṅwe , tsumbo . nga kha luṱingo , hezwi zwi tea u sumbedzwa .
Arali muraḓo o ṅwalisa vhaunḓiwa , ri dovha ra bvisa garaṱa ya muunḓiwa wa mualuwa muṅwe na muṅwe .
Volumu ya tshelede vhukati ha riṋe na vhaṱaṱisani na riṋe mafhedziseloni , yo amba uri vhone ; na uri kha vhupo uvho , maraga wa ndinganyiso zwi tou vha khagala uri ndi fhethu ha khwiṋesa ha u vhulunga tshelede ya vharengi vhashu .
Sa tsumbo , vhadzulapo vha Moutse vha itela khaeduu khaṱhulo ya mikano ine ya khou pfukisela Moutse kha vundu ḽa Mpumalanga u ya kha ḽa Limpopo vha ya khothe .
Nkhetheni vha amba fhungo nga ha mutambo ḽine ḽa sa tou ṱumana zwavhuḓi zwi khagala na sethe .
Vhubindudzi vhu kha fulufulu , dzibada , vhuendi ha zwiporoni , vhuimangalavha , vhuendi ha nnyi na nnyi , maḓi na vhuthathatshili nga vhunzhi , zwibadela , themamveledziso dza pfunzo ya mutheo na ya nṱha , khathihi na thandela dzi re na mihumbulo miswa sa Square Kilometre Array theḽesikopu dza Meerkat .
Maga aya ndi a ndeme kha mutakalo wa lushaka lwashu .
Zwito zwoṱhe zwa vhugevhenga , hu tshi katelwa na mabulayo , a zwi nga ḓo konḓelelwa , nahone vhatshinyi vha ḓo salwa murahu vha fhedza nga u farwa .
Bidi ya therisano ya ambuḽentsi dza furathi hu sa katelwi dzina , u gandisa na maṅwalo kha Muhasho wa Mutakalo .
Sa tshipiḓa tsha mushumo waḽo muhulwane , AU ḽi dovha hafhu ḽa dzhenela kha ndingo dza u ḓisa mulalo , nyambedzano na thuso kha khetho vhukati ha zwiṅwe .
Webusaithi iyi ndi yone Webusaithi ya tshiofisi ya Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe ( ine ya vha yone tshumelo ya mapholisa fhedzi ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe u ya nga khethekanyo ya 199 ( 1 ) ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ) .
KHA VHA AMBE NGA HA MILANDU YA ZWA VHUDZEKANI
U vhea nzhielwanṱha u ya nga tshiimo tsha mvelaphanḓa na zwa ṱhoḓea dza matshilele a vhadzulapo .
U ṅwala na u ola mafhungo nga ha ṱhoho ya u ḓadzisela bugu dza khuḓa .
Muvhuso u ḓo dzulela u khwaṱhisedza uri phambuwo iṅwe na iṅwe u bva kha mulayo i khou dzhielwa vhukando na miraḓo yoṱhe ya tshitshavha vha khou tsireledzwa .
( ii ) zwiṅwe na zwiṅwe zwo dzumbululwaho nga nṱhani ha zwe vha zwi amba , u zwi bvisa kana u zwi ṋekedza kha Buthano kana iṅwe ya komiti dzayo .
2.3 Khabinethe yo tendela Muhasho wa Vhulimi , Madaka na Vhureakhovhe u vha ṋemuṱa wa Muṱangano Tshitshavha tsha Mvelele ya maḓini ya Ḽifhasi , khathihi na Dzangano ḽa Mvelele ya maḓini ḽa Tshipembe ha Afrika , u bva nga ḽa 26 u ya 30 Fulwi 2017 Afrika Tshipembe .
Mufarisi u fanela u khwaṱhisedza hafhu uri u vhetshelwa thungo ha muḓagasi hu a vha hone u itela u tshimbidza na dziṅwe ṱhoḓea dza u tshimbidza .
Sisiṱeme ya thikhedzo i bveledzaho na yo khwiniswaho , kha ḽevele ya lushaka na ya zwiimiswa , maelana na mafhungo a thengiselano ya pfunzo ya nṱha .
Mbadelo dza u ṱola na u gandisa khamphani kana close corporation yo ṅwaliswaho ndi R30 ṱhanziela iṅwe na iṅwe .
Malaṱwa maṋu Malaṱwa maṋu a dzheniswa kha zwifaredzi /mabini o tiwaho nahone a bviswa tshifhinga tshoṱhe
Hu na mushumo muhulwane na kha mihasho ya mivhuso yapo na ya mavundu , hu si tshipholisa fhedzi .
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni ḽi vhandelele zwanḓa .
Tshishumiswa tsha mveledziso tshi nga katela zwishumiswa zwa u ita softhiwee u itela u leludza maitele a vhuinzhiniara ha softhiwee .
Eskom i khou dovha ya shuma u langula ṱhoḓea nga kha vhurangeli hu fanaho na gizara dza maḓi dzi shumisaho soḽa , sisiṱeme dza haiḓiroeḽekhiṱiriki na dza u bommba maḓi na mafulo a tsivhudzo ya vhashumisi .
- U fhaṱa Muvhuso u konaho , ha mikhwa yavhuḓi na mveledziso ,
Milayo ya maga a u ita khumbelo nga fhasi ha PAIA phanda ha Khothe Khulwane kana Khethe ya madzhisiṱiraṱa .
U sekenisa zwo itwa nga kha u bvisa phoindi he zwa vha zwi khagala u bva kha tshenzhelo zwa uri vhudenya hazwo ho vha hu nṱha u fhira hune ha nga ṋekedza mvelelo dza ndeme .
Mashumele a rekhodo ha faredzi mbalelano dza wekishopho dza mamaga a mudzinginyeo wa tshoṱoko .
Vhathu vha tevhelaho vho tendelwa u sa badela mbadelo ya tswikelelo yo sumbedzwaho kha tshipiḓa tshiṱuku tsha vhu 22 ( 6 ) tsha Mulayo :
Musudzuluwo : u tshimbila , u gidima , u tamba khadi , u thamutshela matungo o fhambanaho nga eṱhe na musi e na khonani
1.2 Fulo ḽi ḓo amba nga ha u ḓidzhenisa ha muvhuso u khwinisa sisteme ya vhuendi ya shango , mbulungelo ya themamveledziso yo dzudzanywaho na vhuḓifhinduleli ha nnyi na nnyi u tsireledza themamveledziso dza nnyi na nnyi .
Ro sia murahu mvelo ya maitele nga ngomu kha ngona ya matshilisano ashu lwa maḓaṅwaha marahu na u fhira , a thandululo ya madzangalelo a u ṱaṱisana nga u dzhia tsheo ya tsikeledzo hafhu , khakhathi na nndwa .
Fhedzi vha nga galatsha dzi MP kana Komiti dza Phalamennde uri vha kumedze Milayotibe ine vha pfa uri ndi ya ndeme .
Kha vha sedze tshiimo tshavho tsha mbingano online .
Zwiṱirathedzhi izwi zwi ṱoḓa , thwii kana nga thungo , ṱuma thusedzo ya matshilisano na ndingedzo dza mveledziso ya zwa ikonomi .
Mbetshelo dzi tikedzaho muṱaṱisano dza Mulayo wa Vhudavhudzani ha Eḽekiṱironiki wa 2005 a dzi athu u thoma u shuma . Ṱhalutshedzo ya dzangalelo ḽi songo fanelaho na tshiṱalula tshi songo fanelaho a zwi athu u itwa .
2.13. Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Sisiṱeme ya Mveledziso ya Buḓo ḽo Ṱanganelaho Afrika Tshipembe , uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
U vhala bugu :
Khwiniso idzi dzi ḓo engedza manḓalanga a Minisiṱa kha u endedza NRF uri i khwinise vhukoni .
Ndi Afrika Tshipembe ḽine vhathu vhaḽo vha vha na bono , ṱhuṱhuwedzo , vhuhovheleli , u ḽi ita uri ḽi vhe tshiko tsha vhubveledzi , vhuthomabindu na mabindu .
Mihasho i khou thoma thandela na mbekanyamushumo dzine masipala u nga vhuelwa khadzo .
Shumisani tshiṱori tsha swobo ya matombo kha u ita ḽitambwa .
Theo ya mulayo ya muvhuso wapo yo itelwa u ṋetshedza tshikhala kha vhadzulapo tsha u sedza uri muvhuso u khou ita mushumo wawo .
Ndangulo ya zwa Masheleni , hu tshi katelwa mveledziso ya masheleni a dzitshaka , tshumelo dza vhubindudzi , ndaulo ya phensheni na vhuṅwaleli ha Khomishinari wa Vhubindudzi ha Muvhuso .
Ho sedzwa u shumiswa u thoma na themendelo , ha Netiweke kana khemisi ya khoria
Hedzi tshanduko dzi khou rangwa phanḓa nga Minisṱa vha Maḓi na Vhuthathazwitzhili , vhe vha dalela tshiko tshiṅwe na tshiṅwe tsha maḓi kha shango .
Ho sedzwa dziPMB Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho
Gese i si na muvhala i bveledzwa kha tshanduko ya gese dza gesehambe na gesemaḓi na uri ndi ya maitele a tevhelwaho nga u bviswa ha mufhiso .
Vha ḓo zwi limuwa uri Muvhuso , hu si vhadzulapo , vhathu na madzangano , u na maanḓa a u dzhia mavu u itela dzangalelo ḽa tshitshavha .
U avhelwa maraga nga zwisumbi zwo litshwa zwo ralo zwi so ngo shandukiswa .
Tshikwama tshi khwaṱhisedza mbuletshedzo dzine mbilo dza uno ṅwaha dza ḓisendeka ngadzo phanḓa ha musi vha tshi khwaṱhisedza ṅwaha wo fhelaho zwi tshi itiswa nga tshivhalo tsha mbuletshedzo .
A bva kha milayo yo vhalaho hu tshi katelwa i tevhelaho :
U rekhoda na u langa mafhungo a eḽekhiṱhironiki na a zwanḓa a yuniti .
Lu sumbeaho u badela vhukati ha mbadelo dzo itwaho na faela dzo vhuiswaho , zwi itea lwa tshifhinga tshi re kha maḓuvha mararu .
Mbekanyamaitele ya Zwidzidzivhadzi zwa Lushaka yo hula lune ya ḓisendeka nga mafhungo a zwidzidzivhadzi zwa ndeme nahone yo sedza kha u vhona uri hu na vhuhone ha zwidzidzivhadzi zwa ndeme zwi re na vhukhwine havhuḓi , tsireledzo na u vha na mushumo kha MaAfrika Tshipembe .
Ri khwaṱhisedza ndingedzo nga IMO dza u khwaṱhisa zwitandadi zwa vhutsireledzi , nga maanḓa kha zwikepe zwi hwalaho muhwalo u tshikafhadzo kana wa khombo , na u khwaṱhisedza u thoma u shuma na khombetshedzo ya tshumiso ya zwitandadi zwa dzitshaka nga mivhuso yo ṅwalisaho zwikepe .
Vhufamuraḓo ho vhangwaho nga u bvesa malofha vhu itea musi tsinga dzi tshi balea na malofha a bva kha thishu ya vhuluvhi kana kha tshikhala tsho ḓadzwaho nga zwiluḓi u mona na vhuluvhi .
Ndo shuma kha mashango o vhalaho malugana na izwi nahone ndi tendelana tshoṱhe na zwe zwa ambiwa nga vhaambi fhedzi ndi ṱoḓa u ḓivha uri vha vhona hani khaedu ya u thasulula thaidzo ya polotiki ya madzangano ane a vha hone ya u ṱoḓa u bvela phanḓa na maanḓa avho na u sa ḓiimisela u ṋea vhalangi maanḓa a u ita zwine vha ṱoḓa u ita .
Ndi tea u ita mini u anḓadza tshithu kha Netiweke ya Pfuma ya Matshilisano ya Kapa Vhukovhela ?
U vha hone ha zwi re ngomu zwa u rangela , zwi kha tshivhumbeo tsha eḽekiṱhironiki , a zwi tei u tou humbulelwa tshiimo tshifhio kana tshifhio .
Mveledziso ya Afrika Tshipembe i shumisa Thasululo ya u Khwinisa kha khamphani dzine dza ṱoḓa u khwinisa mveledziso yadzo .
Milayo iyi i ṱoḓa u sumbedzisa u shumiswa ha milayo yoṱhe yo teaho kha vhana , na matshimbidzele oṱhe , nyito na tsheo dzi elanaho na vhana .
Muvhuso u lingedza u vha phanḓa ha inifulesheni na u ḓivhadza ndangulo ya mitengo .
Izwi zwi ṋetshedza mashumele a tshumisano ya dzingu , pfananyo na nyito dzo ṱanganelaho kha dzingu ḽa Vhubvaḓuvha na Tshipembe ha dzingu ḽa Afrika .
Ri khou pika u engedza tshivhalo tsha maphasele kha hei milingo u bva kha mbalotshikati ya zwino ya vhukati ha 35 na 40% u ya kha 60% nga 2014 .
Komiti ya Wadi i ḓo tea u langa phambano ya vhathu fhethu hunzhi , u bva kha u fhambana vhukati ha miraḓo ya Komiti ya Wadi u ya kha phambano ya mirafho ya tshitshavha .
Mudzulatshidulo wa nnḓu ya Lushaka ya mahosi na mahosi ashu a ṱhonifheaho ;
Ṱhoḓisiso dza zwa dzhiothekhinikhala kha khaphasithi ya u hwalwa ha matheriala a fhasi ha lwanzhe dzi fanela u itwa .
Ri khoḓa vhaswa kha u vha vhahali musi wa u lwela mbofholowo ya lushaka .
Nga nnḓa ha dzhenesa vhupo ha vhupulani ha dimokirasi ha Afrika Tshipembe , hu na u bva tshoṱhe kha mupo dizaini ya u pulana u ya kha nḓila ya khwine , yo bvaho kha u pulana maitele a mulayo .
Vho vha muthu we a tumbula Foramu ya Ndangulo ya Vharema .
Kha vha ite khumbelo ya phemithi ya mugodi
Khomishini i ḓo humbulela uri vhafhunduli vha khou tendela Khomishini i tshi khoutha kana u amba mihumbulo / madzinginywa na u baḓekanya mihumulo na vhe vha fhindula , nga nnḓa ha musi ho sumbedzwa uri mihumbulo yo rumelwaho ndi ya " Tshidzumbe " .
Vha ndangulo vha khou lavhelesa kha u ambedzana na muvhuso u wana thandululo dza u lambedza nga masheleni malugana na hezwi .
Tshanduko hedzi dzi ḓo shandukisa mveledziso ya thekhinoḽodzhi kha shango ḽashu , zwine zwa ḓo ita uri hu vhe na tswikelelo ya inthanethe ine ya vha na luvhilo kha vhunzhi ha vhathu khathihi na u fhungudza mbadelo dza vhudavhidzani ha didzhithaḽa .
Mbetshelo dza Ndeme dza Ndayotewa ya Afrika Tshipembe ya , 1996 , Yo itelwaho Vhagudiswa
U thivhela ho dzudzanyeaho kha khombo dzi elanaho na zwa mushumo khathihi na mutakalo u si wavhuḓi zwi ḓo vha mbuelo dza zwa ikonomi khathihi na tshitshavha .
U bva tshifanyisoni itshi tshi langeaho tsha vhukuma , ri bveledza musaukany0 washu wa nḓila ine ikonomi ya shuma ngayo .
Kha Gireidi ya 3 gumofulu ḽa awara dza 8 na gumoṱuku ḽa awara dza 7 dzo avhelwa Luambo lwa Hayani na gumoṱuku ḽa awara dza 3 na gumofulu ḽa awara dza 4 kha Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma .
Nyimele dzi sa takalelwi dza mbambadzo ya dzitshaka , nga maanḓa zwi tshi kwama mutikedzelo wa zwa vhulimi dzo shela mulenzhe kha fhungo iḽi .
Mubidi a rumelaho tsumetshedzo u tea u vha o ṅwaliswa kha Databeisi ya Vhaṋetshedzi ya Vhukati .
( d ) nga bveledza nga u angaredza , zwi tshi ya nga u sielisana ha vhuimeleli .
12 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Khwiniso ya Zwikimu zwa Dzilafho wa 2018 uri u anḓadzwe kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
ndayotewa i katelaho :
Tsireledzo i badelela ndozwo ya vhubindudzi yo vhaho hone kha mudzulapo wa Afrika Tshipembe nga mulandu wa u bvelela ha zwiitei zwa mveledzazwiwo zwa poḽitiki zwo tsireledzwaho .
Kushumele kwa ikonomi fhasi ha nyimele i khou lemelaho nga u rali zwi a fulufhedzisa kha u bvelela ha vhumatshelo ha ikonomi ya shango .
Ezwi zwi amba uri mishumo yoṱhe ya muhasho na , nḓila ine muhasho wa isa tshumelo zwitshavhani , i ḓo engedza lupfumo na khwaḽithi zwa vhutshilo ha vhadzulapo vhoṱhe vha vundu .
Nga Phando 2006 , ho rwelwaṱari mbekanyamushumo yo ḓisendekaho nga zwa vhubveledzi ngei Helsinki , yo sedzaho kha u bveledza kuvhonele ku sa fani na kuṅwe kha mvelelo ya mashangoḓavha kha fiḽimu pfufhi .
Hu tea u vha na u ombedzela ho khwaṱhaho ha uri u ṋetshedza vhuṱanzi ha tshipondwa phanḓa ha Khomishini a zwo ngo sokou tou vha mafhungo a u vhiga nga ha zwo fhiraho .
Kha vhaunḓiwa vha re na nyimele dzi sa fholi vho ḓiṅwalisaho kha Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze
Tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwibuḽoko ezwi zwa u fhaṱa tshi tea hafhu u dodombedzwa kha ngudo dza thungo .
3.2 . Muvhuso u khou pfananya vhudzheneleli ho ṱanganelaho nga kha Senthara ya Ndangulo ya Tshinyalelo ya Lushaka u fhindula kha mutshinyalo wo vhangwaho nga miḓalo iyi .
Maitele na nyendedzi dzo anḓadzwaho kha maṅwalwa a Afrika Tshipembe zwo itwa mutevhe u ya nga ha thimbanywa dzi re kha vhubvo ha khethekanyo ya vhubvo ha mafhungo .
Komiti ya wadi i nga shuma Mushumo muhulu kha :
Khumbelo ya e-Muvhuso a yo ngo dzhena tshoṱhe u mona na muvhuso .
Komiti ya Wadi u ḓivhadza muṱangano
Ri ḓo isa phanḓa na kuitele kwa vhuḓi siani ḽa zwa masheleni kune kwa tikedza nyaluwo ya ikonomi na mvelaphanḓa na u fhungudza mitsiko ine ya vha hone kha ikonomi .
Mushumo wa madzangano a vhashumi u nga katela u lavheleswa ha ndangulo ya malaṱwa , vhuimo ha vhueletshedzi na " u sevha " malugana na ndangulo ya malaṱwa yo ṱanganelaho .
Ri khou vhona milayo yo linganyiswaho minzhi ine ya tsireledza vhafumakadzi kha khethululano , u tambudzwa na khakhathi .
SALT na dziṅwe theḽesikoupo dza SAAO dzo ṋetshedza iṅwe ya data ya u tou thoma ya zwine zwa khou shanduwa u vha tshiṅwe tsha zwiitei zwe zwa vhuya zwa gudeswa kha astrophysics .
I lingedza u ṱanḓavhudza zwipiḓa zwa ngona yo bvelelaho kha u langa phambano ya vhathu na maṅwe mafhungo mahulwane ane a kwama ndangulo ya phambano ya vhathu .
Phumbudzo a yo ngo vha hone nga nṱhani ha u shaya dzangalelo ha dzikomiti .
u alusa u ṱanganedziwa ha u ḓiṅwalisa dziyunivesithi na kha magudedzi a mishumo ya zwanḓa ;
Zwilangi zwi shumiswa u langa tsumbadzwadze dzine vha kha ḓi vha nadzo , naho vha nga shumisa tshithivheli tshavho tshifhinga tshoṱhe nga nḓila yone .
Dzi ṅwaleni .
Ndi ngazwo zwi zwihulwane uri vhashelamulenzhe kha IDP vha dzule vho tsivhudzwa malugana na kutshimbidzele nga u angaredza kwa kunangelwe kwa thandela dza IDP .
U lavhelesa na u ela mbekanyamushumo dzo khetheaho kha muvhuso .
U tevhedza milayo ya nzivhanyedziselo yoṱhe i shumaho ndi vhuḓifhinduleli ha mushumisi .
Nga maṅwe maipfi , ndi u anganyela ha zwine ndingano ya mugaganyagwama ya tea u vha arali ikonomi i tshi khou shuma nga ḽeveḽe ya vhukoni hayo ha nyaluwo nga tshifhinga tsho tiwaho tsha mbekanyamaitele dza tshumiso ya masheleni na muthelo .
Ṱhuṱhuwedzo ya tshifhinga tsha u dzudza na u kovhekana tshifhinga tsha u dzudza kha u khethekanya na vhukoni ha u khethekanya , zwi ḓo dzhieleswa nṱha .
Kiḽasi yoṱhe i vhala Bugu Khulwane kana maṅwalo o hudzwaho vhe na mudededzi .
Musi vha tshi swika photho ya vhudzheno , vha fanela u ita khumbelo ya u dzhia zwikambi photho ya vhudzheno zwi tshi ya hune vha ḓo zwi rengisela hone Afrika Tshipembe .
Khuthadzo ya musi no livhana zwifhaṱuwo , luṱingo , vhafunani na khuthadzo ya tshigwada .
Musi muraḓo wa khoro ya wadi a si tsha shuma , komiti ya wadi i ḓo bvela phanḓa na u shuma lwa tshifhinga tshayo tshoṱhe sa zwe zwa tiswa zwone nga khoro .
Izwi ndi zwa ndeme kha nyaluwo ya ikonomi na vhuṱaṱisani u mona na dzingu ḽa SADC .
Mapholisa vha fanela u ṋetshedza thikhedzo na u khuthadza mupondwa na u ṱoḓisisa mulandu wo vhigwaho muṅwe na muṅwe .
Ndi na fulufhelo uri ro ḓilugisela u thoma u shumisa ḽiga ḽi tevhelaho ḽa u mveledzo ya Dzangano iḽi .
Phambano ya vhathu Komitini ya Wadi notsi dza khoso
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i fanela u imelwa kha masia oṱhe a sekithara dzo fhambanaho dza tshitshavha ( vhafumakadzi , vhaswa , zwitshavha zwi dzhielwaho fhasi , na zwiṅwe-vho ) .
Miṱangano yo khetheaho i nga vhidziwa arali kwotara nthihi ya miraḓo ya khoro ya rumela khumbelo yo tou ṅwaliwaho kha vhuṅwaleli ine ya ṱalutshedza uri ndi ngani vha tshi ṱoḓa muṱangano .
Talelani phere dza maipfi a re na raimi .
Nga fhasi ha zwiṅwe zwa tshipentshela , hune zwi nga si konadzee uri mubebi a ṋee thendelo kha fomo ya khumbelo , hu tea u vha na luṅwalo lwa thendelo lu bvaho kha mubebi ane a vha uri haho .
Zwithu zwa ndeme zwa tshipholisa zwo topolwa kha tshiṱirathedzhi tsha u thivhela vhugevhenga .
8.3 . Mveledziso iyi i ḓo ṱuṱuwedza mbambadzo na vhuendelamashango vhukati ha Mozambique na Afrika Tshipembe hune tshifhinga tsha u pfukekanya vhukati ha Maputo u ya Kosi Bay ngei KwaZulu-Natal kha mukaṋo wa Phendelashango ya Vhubvaḓuvha tshi ḓo fhungudzea lu vhonalaho u bva kha iri dza rathi u ya kha mithethe ya 90 .
Ḽiga ḽa u thoma ḽi kwama u ṅwala thandela ya risetshe , ha tevhela , u anḓadzwa ha risetshe yo ṅwalwaho .
Hune muvhuso wa ita khaelo dza mahala , a zwo tea u rengisa tshibveledzwa .
Zwi ḓo vusuludza ndavhelelo dzoṱhe dzine ra vha nadzo kha sekhithara .
Zwivhumbeo zwa vhathu
Tshipikwa tsha haya maga ndi u ṋetshedza maṅwe maitele o fhambanaho a zwa mbulungo na fhethu ha mbulungo ho tsireledzeaho nga murahu ha tshifhinga .
U sumbedza vhuṱanzi ha vhukoni ha u davhidzana nga nḓila i bveledzaho tshitshavhani .
Nga hetshi tshifhinga o vha a sa khou shuma zwavhuḓi tshikoloni .
2.4 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha u thomiwa ha Sisiṱeme ya Vhupimathengo ya Lushaka na u tendela Muvhigo wa Ṅwaha wa 2014 / 15 na Pulane ya Vhupimathengo ya Lushaka ya vhuṱanu ya 2016 / 17 u ya kha 2018 / 19 , sa tshipiḓa tsha fulo ḽa u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo .
Ṅwalani theshano yo teaho hafha .
Musi vha tshi ambiwa navho kha founu , tsedzuluso dza tshidzumbe dzo khetheaho dzi ḓo itwa u khwaṱhisedza uri DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi u khou amba na muthu are ene naa ?
Nḓowelo iyi ya u pulana hu si havhuḓi yo tshinyadza maitele a u dzudza migaganyagwama ya masipala i kha tshiimo tshavhuḓi .
Kha vha vhe na vhuṱanzi uri vhone na vhashumi vhavho :
U inga kha zwenezwo , vhathu vha re vhukati ha miḽiyoni dza fusumbeṱhanu na miḽiyoni dza maḓana mavhili na fuṱhanu vha lavhelelwa u konḓelwa nga u wana maḓi nga 2020 .
Vhashelamulenzhe vha shumisa mafhungomatsivhudzi ane vha vha nao maluganya na u khakhiswa ha thandela iyi vha a dzhenisa kha muvhigo wa manweledzo a u monithara .
Ngoho ye ra livhana nayo zwa zwino ndi ya uri nyaluwo i a kanganyisa .
Mulayotibe wo humiselwa murahu Phalamenndeni mahoḽa .
Naho zwo ralo , themo ḽi re tshiko kha nyimele iyi ḽi na thikhedzo nnzhi :
Vhakhatselara vha fanela hafhu u ḓivha uri ndi afhio maitele e a shuma kha mimasipala miṅwe ine i nga vha thusa-vho musi vha tshi shuma kha masipala wavho u thoma Komiti dza Wadi dzavho .
Zwino sumbedzani kiḽasi yaṋu uri luimbo lwaṋu lu imbiswa hani zwenezwi ni tshi khou tshina .
U pulana ha tshitshavha u rwela ṱari miṱangano
Nga murahu ha u ṋetshedzwa ha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , hu hanedzanwa ngawo kha Nnḓu mbili dza Phalamennde .
Sekhuḽa i ṋetshedza uri ṱhoḓea dzi tevhelaho dzi fanela u shumiswa u wana mvelaphanḓa ya mugudi u ya kha gireidi i tevhelaho :
U fheliswa ha themamveledziso na vhupo ho bwiwaho musi vhutshilo ha mugodi ho no fhela .
Vhulanguli ha thandela / u pfumbudzwa lwa u thoam u shumisa malugana na zwigwada zwa u shuma
Mutsiko wa vhathu kha nyimele nnzhi ndi muhulusa u shumisa zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa pfadza .
Vhalani phara ya u thoma na ya u fhedzisela ya tshipiḓa itsho .
Thandela dza fulufulu tshifhinga tshinzhi dzi katela vhubindudzi vhuhulwane na muvhuso nga u angaredza wo shuma mushumo wa ndeme kha u ṱanḓavhudza themamveledziso ya ndeme kha ikonomi dzine dza khou bvelela .
11 Musi ni tshi khou vhala , ni ite ni tshi awela ni vhone uri ni khou pfesesa naa .
Nga nṱha ha u katelwa ha thoololo ya nḓila dza ndaulo ya malaṱwa dzi re hone , hu khou dzinginywa uri hu olwe uri ndi zwifhio zwishumiswa ( zwa ikonomi na zwa mulayosiṅwa ) zwine mashango a re miraḓo a nga zwi shumisa u itela u swikelela ndivho dzo sumbedzwaho kha dzinḓila .
Mbekanyamushumo ya u Thusedzo ya Masheleni kha Matshudeni ya Ikusasa ( ISFAP ) ndi mvelelo ya vhufarisani ha phuraivethe na ha nnyi na nnyi zwine zwa khou rangwa phanḓa nga Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi ine ya khou thusa " vha re vhukati " .
U vhona uri hu na kulangulele na u sala murahu zwi re khagala kha thendara na khothesheni kha thundu na tshumelo .
Fomo dzi wanala kha senthara ya ndingo ya ḽaisentsi na kha
Sisiṱeme dza u monithara dzi tea u vha dzi sa konḓi lune dza kona u pfeseswa nahone a dzi konḓiseli vhashumisi .
Uri ndivho ya muṱangano uno , ho vha hu u rerisana nga a u kundelwa ha mupoti wa mulandu , na u mu ṋekedza tshikhala tsha u fhindula kha mavharivhari a mupotiwa ho sedza uri hu nga wanala thasululo kha u kundelwa hawe .
Zwa zwino , vha Gwama ḽa Vundu vha a tikedza izwo zwiimiswa u itela u fhungudza phambano vhukati ha mihumbulo kha ḽevele dzapo .
Ndeme i bvelaho phanḓa ya milayo ya masia manzhi zwo ḓisendeka nga sisiṱeme yo khwaṱhisedzwa vhukuma .
Mafhungo a ndeme o pfeseswa zwavhuḓi
Ambani na khonani yaṋu nga tshaka idzi mbili dza vhuendedzi .
Vhudzulo ha vhubvo tshiṅwe tshifhinga vha a fhambana u bva kha vhudzulapo na vhushaka .
Khothe yo sumbedza uri muhwelelwa ha ngo ita vhutshinyi nga nṱhani ha lutendo lwa zwa vhuloi .
Manditi one aṋe a vhukati , fhedzi a tou shumiswa nga vhathu kha zwivhuya kana vhuvhi .
Miṅwahani ya zwenezwino , he dzilafho ḽa vha ḽo sedzesa hone ho shanduka u bva kha zwa mishonga fhedzi , nga nnḓa ha afho hune zwa vha zwo tea , u ya kha mbuedzedzo ya vhalwadze .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha vhe na vhuḓifhinduleli nga vhone vhaṋe ha mutakalo wavho na vhuvha havho , u ḓidzhenisa kha zwa vhudzekani ho tsireledzeaho na u ita ndingo nga misi dza HIV na maṅwe malwadze a phirela na a si a phirela .
Mawanwa a sumbedzisa mbilaelo dzo vhalaho dzi kwamaho vhadzulapo dzine dza fana u mona na shango .
Vha vha fhe tshifhinga tsha u ita izwi vha kone u nanga tshigwada tsho fhambanaho u sumbedza uri vha nga shumamna hani na liga ḽiṅwe na Ḽinwe .
Vhathu vha tevhelaho khathihi na madzangano vho katelwa kha ndugiselo dza ḽiṅwalo iḽi :
Mivhigo ya odithi ya mafhungo
U ita mutevhe wa mulayo wo bveledzaho tshiimiswa tsha vhuimeleli ha demokirasi , u bvisela khagala mishumo yavho na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli .
Zwi sumbedzisa vhuvhusi havhuḓi na kulangelele kwavhuḓi kwa masheleni vhunga vhunzhi ha mihasho yo vha na odithi dzavhudi .
Sa zwo ambiwaho mathomoni , ari nga koni u swikelela zwipikwa zwashu zwa u humisela hafhu .
Ri bula mbilaelo khulwane vhukuma kha maga o pikaho u thivhela kana u thithisa , lwa poḽotiki kana nga dziṅwe nḓila , nga maanḓa nga kha maga a u kombetshedza a ikonomi , pfukiselo ya thekhinoḽodzhi kha mashango ane a kha ḓi bvelela .
Zwiṅwe zwa zwipikwa zwa u thoma zwo ṅwalwaho zwi katela tsha u thoma , u engedzea kha khaphasithi ya vhubveledzi hapo nga u engedzea nga phesenthe dza fumi kha u shumiswa ha khomphonenthe dzapo dza u fhaṱa mikhumbi na magungwa .
Nnyi na nnyi u na tshikhala tsha u ṋea mihumbulo kha mvetamveto musi IDP i sa athu themendelwa .
Tshaka dzo nṋa dza Data Tswuku dzi itea nga ngomu Damu ḽa Tsireledzo ya Mupo ḽa Loskop , ine ya langiwa nga Bodo ya Dziphakha ya Mpumalanga .
10.1 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo dala lwa tshiofisi uri vha shele mulenzhe na u thusa kha u rangaphanḓa Sesheni ya Vhuṋa ya Afrika Tshipembe na Botswana BNC ine ya ḓo farelwa ngei Gaborone , kha ḽa Botswana nga Ḽavhuṱanu , ḽa 17 Lara 2017 .
( 2 ) Nga nnḓa ha zwe zwa sumbedzwa kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) kana kha iṅwe mbetshelo ya Mulayotewa , a hu na mulayo une wa nga fhungudza pfanelo i re kha Mulayotibe wa Pfanelo .
U guma kha R24 917 nga muṱa nga ṅwaha
U dzulela u vha hone ha muvhigo zwo engedza nga Shundunthule sa musi khetho dzi tshi khou vha tsini .
Gomelelo ḽo vhigwa ngei Karoo na kha Tshiṱiriki tsha Phendelashango ya Vhukovhela ha Kapa Vhukovhela .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo ha ṱanganedzi vhuḓifhinduleli malugana na ndozwo ifhio kana ifhio , tshinyadzo , mbadelo na tshinyalelo zwine zwi nga vha hone zwi khagala kana zwi si khagala zwo itiswa nga vhukhakhi vhuṅwe na vhuṅwe kana u siedzwa hune ha vha hone afha .
Phurogireme ya NIP ine ya tshimbidzwa nga vha Muhasho wa zwa Makwevho na Mbambadzo i ḓo shumiswa kha konṱiraka dzoṱhe dzine langwa nga mbofho ya NIP .
Kha vha badele tshelede yo bulwaho .
Mapholisa ndi vha ndeme kha u tsireledza zwitshavha kha maitele a vhugevhenga zwitshavhani zwashu .
Musi ho no khunyeledzwa Maitele a Mpimo wa Mishumo afha muhashoni , mafhungo a u thola vhathu na u nanguludza u ya phanḓa nga luvhilo .
Hu tshi tevhelwa phoḽisi ya mashango a nnḓa ya shango , Phalamennde ya Afurika Tshipembe i ṋea tshenzhemo yo khetheaho kha Afurika kha mutheo waḽo wa phoḽisi ya dzitshakhatshakha .
U hanedza nga vhanzhi ho bvela phanḓa na uri zwo vha zwi tshi tou vha khagala zwa uri tshiṱirathedzhi tsha Vho Botha tsha vhurangeli ha tshanduko tsho ṱangana na thivhelo zwo kundelwa u dzikisa tshiimo tsha nga ngomu .
Madalo kha vhomakone phanḓa ha u vhofholowa na nga murahu
Ṱhaṅwe yo vha i ṱhoḓea yavho u ḓivha arali vhuṱala ha mazhendedzi kana zwithu zwoṱhe hezwi vhu tshi nga kona u wanala kha wiski .
4.5 . Mavundu a ṱahe na ikonomi dza ndeme dzao dza malo dza mimasipala ya ḓorobo khulwane ndi zwa ndeme kha u tshimbidza tshiṱirathedzhi , tshine tsha ḓo vha ḽiṅwalwa ḽi tshilaho ḽine ḽa ḓo dzulela u khwiṋiswa u itela vhupo ha ikonomi vhu shandukaho .
U khwaṱha , zwi tshi ya nga vhurangaphanḓa ha poḽotiki , ndi zwa ndeme kha u ṱavhanyisa nḓisedzo ya tshumelo kha mimasipala .
Kushumisele kwa tshikirini tshihulwane ku ḓo shumisea zwavhuḓi na u vhuedza gogo .
Tshivhalo tsha tshumelo yo wanwaho murahu ya ndaka ndi ya nṱha ha mbadelo dza fhasi dza ndeme yayo kha u rengisa na ndeme yayo kha u i shumisa .
Thendelonzwiwa ya Migodi zwazwino i khou senguluswa hafhu .
Hezwi zwi nga vha khaedu ya nyofho vhukuma .
katele tshitshavha kha u vhea zwisumbi na thagethe na u sedzulusa kushumele kwa masipala .
( 2 ) A hu na muthu ane a ḓo fara tshidzulo tsha u vha Muphuresidennde zwifhinga zwi fhiraho zwivhili ofisini , fhedzi , musi muthu a tshi khethiwa u n a dadze tshidulo tshi si na muthu ofisini ya Muphuresidennde , tshifhinga tsha u bva kha u khethiwa uho u ya kha khetho dzi tevhelaho a tshi dzhiiwi sa tshifhinga tsha ofisi .
Tshikwama sa mutholi a vhavhalelaho , tshi dzhia vhashumi vhatsho sa ndaka ya ndemesa .
Zwidodombedzwa zwi tea u fhelekedzwa nga luṅwalo lwa khwaṱhisedzo , vhuṱanzi kana thendelo ya madalo u bva kha vhabebi vhoṱhe , kana mubebi muthihi ane a vha na vhudifhinduleli hoṱhe ha nwana na vhuṱanzi ha vhuḓifhinduleli uho .
U itela u pfa vho tsireledzea - vhathu vhaswa vha dzulela u vha na vhukonḓi ha u konḓelela u fhambanywa ha u vhonana na vhabebi vhavho kana vhaṱhogomeli vhavho .
U ita ṱhoḓisiso yo teaho ya ndeme na i si ya ndeme ;
1.2 . Tshumisano na sekhithara ya phuraivethe kha u haela na mbekanyamushumo dza COVID-19 dzoṱhe nga u angaredza zwi khwaṱhisa vhuḓidini ha lushaka lwashu kha u khwaṱhisedza uri khaelo dza u vhulunga matshilo na mulaedza wa maga a vhutsireledzi kha u lwa na dwadze ḽa COVID-19 zwi swika kha vhathu vhanzhi .
Kha masia manzhi mashango mavhili a elanaho na thendelano ya madzingu zwi nga shela mulenzhe kha mbofholowo ya mbambadzo .
Nga fhasi ha sisiṱeme ya muvhalelano ya kheshe , ḽiṅwalo ḽa mathomo rekhodo dza muvhalelano ndi ḽiṅwalo ḽa vhuṱanzi ha mbadelo ḽo ṱangana na tshekhe ya eḽekiṱhironiki kana dziṅwe ndaela dza mbadelo .
Nḓivho ya Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Nnyi na nnyi yo Engedzedzwaho .
Bulani uri tsho fhela nga nḓila ifhio .
Muhasho na wone u ḓo vha u khou davhidzana na mashango a vhaḽedzani , Swaziland na Mozambique , u khwaṱhisedza maga a ndangulo a elanaho .
Sa izwi ḽo kona u swikelela u tamba kha miṱaṱisano miṱanu yo fhiraho ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA na u kona u tsireledza vhugwena haḽo ha CONCACAF Tshiphuga tsha Musuku nga 2007 nga u kunda Mexico 2-1 , USA ḽi dzhiwa sa ḽivhanda ḽo dzumbamaho kha ḽifhasi ḽa bola ya milenzhe .
U shela mulenzhe hu songo livhanaho ha nḓisedzo khulwane ya vhashumi kha nyaluwo ya GDP ho vha huhulwane .
Mbetshelwa iṅwe na ya tshumelo ine ya ḓo livhisa kha u vhofhololwa ha tshifhinganyana ha mufariwa o lindelaho u senga u bva kha tshiimiswa tshine tsha valela tshiṱokisini i fanela u rerwa nga hayo na muofisiri wa tsedzuluso na khothe u ta khohakhombo dza tsireledzo .
Vhaḽa vha fhaḽa vho ḽa ṱhoho ya khanga .
U ṋetshedza vhuṅwaleli kha Komiti dza Dziminisṱa na
Arali u sedzulusa hu tshi sumbedza uri ḽeveḽe ya phosho i nṱha , zwi tea u lugiswa kana u thasululwa nga u ṱavhanya .
Minista vha tea u vhiga kha Phalamennde nga tshiimo tsha maḓaka miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe .
Tsha vhuvhili , uri tshi fanela u shumela muthu kana uri tshi fanela u ṱanḓavhuwa na u bveledza vhupo vhu re hone .
Vhungoho na vhufhulufhedzei ha vhathu vha konḓaho , sa musi ndi khou amba , zwo humbulelwa vhukuma , u vhonala vha khombo , sa mukomunisi .
Ikonomi yo dovha hafhu ya ṱanganedza thikhedzo ya ikonomi musi BMW Group ya Afrika Tshipembe i tshi ḓivhadza vhubindudzi ha R6 biḽioni ngei ḽimagani ḽavho ngei Rosslyn , Pretoria , vhune ha khwaṱhisedza ndeme ya vhuḽedzani vhune ha vha hone vhukati ha mabindu na muvhuso , na mushumo une mabindu a ita kha mveledziso ya ikonomi .
Ṱalutshedzani ḽifhasi ḽe muambi a bva khaḽo .
Akhaunthingi , u rekhoda na u vhiga Afrika Tshipembe zwo swikelela ṱhanganyo yo ḓalaho ya zwa u laula tshikolodo na u laula masheleni .
Saizwi ndangulo ya zwiko zwa nnyi na nnyi itshi endedzwa nga nyito dzo vhalaho , nḓila ine tshumelo na masheleni zwa langiwa ngayo i tea u tendela zwa mbalelano u ya nga ha muhanga uyu wa ndaulo .
Tshikwama tsha vhaṋei tshi shumiswa hune ha vha na magake a tshelede na hone kha thendelano dza u ṋetshedza tshelede dzo tendelaniwaho na tshitshavha tshi ṋeaho tshelede .
Khonṱhiraka dza ḽitharetsha dzi re hone zwavhuḓivhuḓi dzi kha phambano ya vhukale , mbeu na tshigwada tsha mbuelo - hu na mbambedzo ṱhukhu ya mushumo u re khagala nahone u re na nyambedzano malugana na ṱhoḓea dzo fhambanaho u mona na zwigwada zwa mvelele na matshilisano a zwa ikonomi .
Khaelo a i iti uri vha vhe na tshitzhili , fhedzi i funza sisiṱeme ya maswole a muvhili wavho uri i kone u ṱalusa na u lwa na u kavhiwa nga tshitzhili .
Khethekanyo dza vhutshinyi dzo sikwa , na zwiṱarafo zwo vhewa .
Hu katelwa phurothesisi na zwithu zwi dzheniswaho nga ngomu nga muaro , hu tshi katelwa phurothesisi ya tshifhinganyana kana zwithu zwa tshoṱhe zwi shumiswaho u thusa kha nḓisedzo ya phurothesisi ya nga ngomu
Pulane Khulwane ya Zwiambaro na Malabi , ye ya sainiwa mahoḽa , i khou sedza kha u sika mishumo miswa ya 121.000 kha sekhithara ya zwienda na zwiambaro na malabi kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
Nga Nyendavhusiku ro vha ri fhano Ginsberg u humbula ḓuvha ḽa u lwa na vhuyaḓa ḽa dzitshaka .
Vhuendelamashango i na sisiṱeme yayo ya kuvhulungele kwa rekhodo kune kwa tou fana na kwa Muhasho .
Khabinethe i ita khumbelo kha vhathu vhoṱhe uri vha dzhie tsirakhombo ya ndeme - u fana na u ṱamba zwanḓa phanḓa ha musi vha tshi lugisa zwiḽiwa na u litsha u ḽa zwiḽiwa zwi songo bikiwaho kana zwi songo vhibvaho - u itela u fhelisa u phaḓalala ha Listeriosis , ngeno tsedzuluso dzi tshi khou ya phanḓa dza u wanulusa tshiko tsha tshitzhili itshi .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza u tholiwa ha Minista wa zwa Mupo , Maḓaka na Vhureakhovhe Vho Barbara Creecy sa Mudzulatshidulo wa AMCEN lwa miṅwaha mivhili i ḓaho .
Tsha u thoma , vha tshiimiswa tsha SAPRA na SAPC vha ri vhuloi vhu songo fheliswa , vha ri muvhuso u songo dzhenelela .
Zwiṱirathedzhi zwashu , mashudumavhi , a zwo ngo dzulela u tshimbilelana na izwi zwo ḓisa khuḓano vhukati hashu .
Muvhuso wo thoma na maitele a u ṋetshedza Thandela ya Maḓi ya uMzimvubu .
Muri uyu wa tsheo u tea u shumiswa sa ndededzo kha u langa arali vhuhulu huṅwe na huṅwe ha tshelede yo badelwa u bva kha vhadzheneleli nga nṱhani ha Mbilo dza u Dzhenelela zwi tshi tendelwa sa Mbuelo dza Ikonomi .
6.3.4 Dzulo ḽa khothe ḽi a tendela na miraḓo ya tshitshavha itshi ḽa ya dovha ya tendelwa u bula mihumbulo na u vhudzisa vha kwameaho .
Ri nga kona u kuvhatedza mvumbo ya Vho Madiba ra dovha ra hulisa zwivhuya zwavho zwe vha sia nga kha matshilisano mavhuya khathihi na u tikedza avho vhane vho huvhadzwa zwihulu nga masiandaitwa a tshitzhili .
Mbuelo i bvaho kha mbadelo dza maḓi i ḓo kovhiwa vhukati ha mazhendedzi a maitele , zwiimiswa zwa ndangulo ya maḓi na Muvhuso wa lushaka ho sedzwa u shela haho mulenzhe na vhuḓifhinduleli .
Ḽeveḽe ya mushumoitwa wa komiti ya wadi , thikhedzo i no khou ṱoḓea na kuvhonele kwa wadi malugana na u shumiwa ha thandela dza IDP dzo teaho ( kha vha lavhelese Khethekanyo ya A )
Musi zwi tshi vhonala zwi tshi fana nga dziṅwe nḓila , hu na phambano dza ndeme kha vhuḓifari ha girama , dzine dza nga vhanga thaidzo musi hu tshi ṅwaliwa kana u ambiwa .
( b ) u dzudzanya ; na
Muhanga wa Ḽogo ya LAC ndi une wa kha ḓi tea u senguluswa na u khunyeledzwa .
U ola zwifanyiso u amba mulaedza ( tsumbo nga tshenzhemo yau ) .
Pulane ya themo pfufhi na ya vhukati i katela nyunḓo yo khwiniswaho ya zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa Eskom , u engedza tshikhala tsha mveledziso ya muḓagasi na u langa ṱhoḓea ya muḓagasi .
U tsela fhasi ha mikovhe yoṱhe ya tsheledemviswa ndi tsumbo ya uri dziṅwe khethekanyo dza kushumisele dzi khou gonya nga luvhilo luhulwane .
Muthelo wo ingwaho kha ndeme ya zwipiḓa zwo tou ṱunḓwaho zwine zwa shumiswa kha u maga moḓoro ine ya tea u badela muingamutengo , ya u hwala thundu na vhathu khathihi na miṅwe mimoḓoro i fanaho na yeneyo ine ya vha ya mishumo mivhili , nga nnḓa ha maḽori mahulwane na thuthuthu .
" Vhege yo fhelaho wo ḽa mme anga . "
1.1 . Khabinethe yo tendela themendelo dza IMTT dza u humisela murahu vhudzheneleli thwii fhasi ha khethekanyo 100 ( 1 ) ( b ) ngei Devhula Vhukovhela mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano wa 2020 / 21 .
Tshumiso ya vhudavhidzani nga khomphyutha yo shandukisa tshitshavha nga nḓila dzi mangadzaho .
( c ) mafhungo a welaho fhasi ha mishumo yo tiwaho kha Muengedzo wa 4 , khethekanyo ya 146 i ḓo shuma sa zwine ha tou nga mbetshelo dzi kwameaho dza mulayotewa wa vunḓu dzo vha dzi milayo ya vhusimamilayo ha vunḓu ho bulwaho kha iyo khethekanyo .
Mushonga wa dzheneriki : Mushonga u re na thimbwanywa dza khemikhaḽa , nungo na tshivhumbeo ( sa philisi kana sirapu ) dzi fanaho na dza tshibveledzwa tsha dzina .
U dzhiela nṱha nyambo na mvelele dzo fhambanaho kha GCIS , na mvelo ya nyambo dzo fhambanaho dza vhathu vha Afrika Tshipembe . 3.1.2 .
Mbilaelo dza nḓisedzo ya tshumelo malugana na miraḓo ya SAPS na ya MPS
U vhea iṱo kha tshivhalo tsha vhukhakhi , mbadelo dzo lengaho na mbudziso dza odithi zwe zwa ṱanganedzwa zwi tshi bva kha vhakolodisi zwi zwa thundu na tshumelo dze dza itwa dzi no yelana na thendelano dza mbadelo na milayo i no shumisea .
1.6 . Khabinethe yo tendela uri Muhasho wa zwa Muno u nga vula hafhu maitele a u ita khumbelo hafhu kha vhathu vha re na Thendelo ya Tshipentshela vha Zimbabwe , nga fhasi ha nyimele dziṅwe .
Na kha tshifhinga tsha sentshari ya vhufumi ṱahe zwipuka u ya nga mikhwa zwo vha zwi dzhiwa sa dzirobotho dzine dzi sa pfe vhuṱungu .
( 1 ) Minisiṱa vha sa fhiriho 27 vhane vha vha miraḓo ya Buthano ḽa lushaka , vho vhewaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 8 ) u swika 12 , na
Vhudziki ha ikonomi khulwane ho ita uri muvhuso u vhe na tshikoupu tsha u gonyisa tshinyalelo yawo , mbekanyamaitele ya muvhalelano i ṱanḓavhudzwe , ngeno i tshi khou dzula kha mipimo yo humbulwaho zwavhuḓi .
Arali mbilaelo i songo tandululwa nga tshifhinga tsho vhewaho , mushumi ane a vha na mbilaelo na EA yo teaho vha ḓo eletshedzwa na u ṋetshedzwa zwiitisi zwa u lenga
Sa vhaṱhogomeli vha mvelele , vhutsila na vhufa ha luambo zwo fhambanaho zwa Afrika Tshipembe , Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u ṱoḓa u bveledza na u tsireledza mvelele ya Afrika Tshipembe u itela u vhona uri hu na vhuthihi ha matshilisano na u fhaṱa lushaka .
Mufari wa Ṱhanziela ya Lushaka ( Mafunda ) u ḓo kona u :
Zwi tevhelaho ndi tsumbo ya zwidodombedzwa zwa zwiko zwa ndambedzo na kushumele kwa tshelede kha yuniti ya tshiṱirathedzhi ya mugaganyagwama wa zwishumiswa kha mugaganyagwama wa miṅwaha miṋa :
Hu tshe na mushumo munzhi une wa tea u itwa malugana na u ombedzela uri vhadzulapo vha na vhuḓifhinduleli ha u tandulula khakhathi na khaedu kha mveledziso ya vhone vhaṋe na u shumisana na tshitshavha .
Dziṅwe dzo shumaniwa nadzo , dziṅwe a dzo ngo shumaniwa nadzo .
Ndango yo khwaṱhaho ya guḽukhousu musi vha sa athu na musi vho no vhifha muvhili , ndi ya ndeme u itela u thivhela u beba ṅwana a songo fhelela , u tshinyalelwa na u beba ṅwana o lovha .
2.2 . Sekhithara ya zwa vhuendi ndi tshiteṅwa tsha ndeme tsha zwa matshilisano na ikonomi fhano Afrika Tshipembe .
Hezwi nga u ralo a zwi thusi u ṱuṱuwedza vhunzhi ha vha shumi vhane vha tea u fara malaṱwa a ndondolamutakalo .
Nga Ḽavhuṱanu hu ḓo vha vhuṱambo ha ṱhompho ya tshipentshele sa tshihumbidzi tsha mbilaelo dzavho nga ha mishumo na vhashumi vha vhaswa hune vhurangeli ha Wear South Africa , vhu tshi khou farisana na Nelson Mandela Foundation ( NMF ) na Dzangano ḽa Vhashumi vha zwa Malabi na Zwiambaro ḽa Afrika Tshipembe , vha ḓo rwela ṱari Tshikhipha tsha Vho Nelson Mandela ngei Durban .
U ḓadzisa kha zwenezwi , komiti yo dovha hafhu ya dzhiela nṱha zwi tevhelaho :
Ro sedzulusa Mafhungo a Mashumele a tshiimiswa nahone ri khou fushea nga u swikelela kha mashumele a zwisumbi na zwipikwa sa zwo ṱaluswaho kha Puḽane ya Tshiṱirathedzhi , Puḽane ya Mashumele ya Ṅwaha na Ḽiṅwalo ḽa Mugaganyagwama .
Vhudzheneleli ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe vhu ḓo vhuisa mvelelo nga zwifhinga zwo fhambanaho , hu nga vha nga u ṱavhanya , tshikhala tsha vhukati kana zwa dzhia tshifhinga tshilapfu .
Phindulo ya Vho Desmond Tutu , yo ṋetshedzwaho i tshi bva kha yavho ya vhurereli , ndi ya uri vhurereli vhu tea u bveledza mulalo , vhupfumedzanyi , u konḓelelana , na ṱhonifho ya pfanelo dza vhathu .
Zwiteṅwa izwi , zwine zwenezwo zwa ṱoḓa u dzhielwa nṱha nga vhulondo , zwo ṅwalwa afha fhasi maelana na themendelo na zwiṅwe zwine zwa nga itwa .
Ri khou ṱoḓa u vhona muṅwe na muṅwe kha shango ḽashu a tshi limuwa zwa uri pfunzo ndi tshumelo ya ndeme kha lushaka lwashu .
U ṋetshedza ndededzo kha vhuitwa ha u wanulusa na u bveledza hune ha ḓo shela mulenzhe kha nyaluwo ya ikonomi na tshanduko .
U itela u vha na vhuṱanzi uri tshikalo tsha tshiṱoko tsha mishonga a tshi nga ṱaheli .
Nga kha zwenezwi , Minisiṱa wa Gwama vha ḓo ṱangana na vharangaphanḓa vha mabindu uri hu vhambiwe maano a u sedza kha risesheni ya ikonomi na u swikelela nyaluwo i katelaho .
Hune ha ṱoḓa themamveledziso dzine dza ḓura u fhungudza maḓi uri hu swikelelwe , Tshikwama tshi ḓo lambedza u renga na u dzheniswa ha thekhinoḽodzhi iyi .
Zwi tevhelaho ndi zwithu zwa ndeme zwine zwa tea u dzhielwa nṱha musi hu tshi bveledziswa pulane ya wadi
U kona u ṅwala nga u khethekanya maipfi zwavhuḓi .
Ro ḽora nga ha tshifhinga musi ri tshi ḓo vhea nyito iyi kha mushumo u wana mishonga nga mitengo i swikeleleaho .
Ndi sasaladza avho vha nyadzaho u shuma ha mulayo nga u nwa vha reila .
Vhulavhelesi ndi mushumo wo ṋetshedzwaho Phalamennde nga Ndayotewa wa u vhea iṱo na u lavhelesa mishumo ya muvhuso .
Fhedzi vhuimo havho vhu imela phuletshedzo ya vhuṱhogwa , hu tshi vhambedzwa na muhumbulo ya muthu a tendaho kha zwivhuya fhedzi .
Zwino , mbuno dza vhukuma ndi dza uri vharengi vhashu , na vha mmbi , vho hana vhufheṱashango ho ambelwaho nga McEwan kana zwiṅwevho .
Ni kone u
Fhedziha , ri ḓo vhona uri tshikalo tsha u hadzima masheleni nga muvhuso tshi khou ṱhogomelwa .
Minisiṱa na Vhafarisa Minisiṱa vha khou ambedzana na vhathu , nga maanḓa vhaswa nga uno ṅwedzi u vha ṱuṱuwedza u dzhia zwikhala kha sekithara dzo fhambanaho u itela u khwinisa matshilo avho na u vha konisa u shela mulenzhe kha mveledziso ya ikonomi ya shango ḽashu .
1.4 Zwiṅwe hafhu , vhubindudzi ha R50 miḽioni nga khamphani ya u maga ya BFG Rail kha tshiimiswa tsha u maga ngei Gauteng tshi ḓo bveledza tshiimiswa tsha u maga tsha ṱhanganyo tsha maimo a nṱhesa tshine tsha ḓo engedzedza maitele a zwa muinzhiniara o khwiniseaho hu tshi khou shumiswa thekhinoḽodzhi ya tshi zwino zwino .
( 5 ) Vhusimamilayo ha vunḓu vhu nga themendela kha Buthano ḽa Lushaka , milayo i kwamaho mafhungo afhio na afhio a welaho nnḓa ha maanḓalanga a vhusimamilayo , kana malugana na ane Mulayo wa Phalamennde wa ḓo langa nṱha ha wa vunḓu .
Mashumele a u pfukisela mbuelo dzo kuvhanganywaho nga mikano zwo dzudzanyea nahone zwi na ndangulo yavhuḓi .
Zwenezwo , ho vhuedzedzwa ndinganyiso u swika huṅwe fhethu , naho ndi tshi khou timatima uri hu ḓo swikelelwa ndinganyiso yo fhelelaho .
Tshumelo dza zwa masheleni dzi ita mushumo wa ndemesa kha ikonomi , u tshimbidza zwiko zwi tshi bva kha vhavhulungi u ya kha vhabindudzi .
( d ) Arali vha tshi tendelwa u sa badela mbadelo , kha vha tikedze uri ndi ngani .
( i ) Arali Mulayotibe wo fhiriselwaho kha Buthano hu tshi tevhedzwa phara ya ( f ) na ya ( h ) u sa phasiswe nga Khoro , Mulayotibe uyu u a fhela nga woṱhe
Afha hu tea u vha na mafhungo o linganaho u ita uri zwi leluwe zwavhuḓi u i ṱalusa .
Muvhigo wa nga ha tsenguluso ya zwino wa 2019 / 20 wo sedzesa kha maga a u thivhela na u dzhiululwa ha ndaka murahu .
Muhasho wo thola makone o khetheaho u sedza hafhu konṱiraka na u asesa u tevhedza nga miraḓo yoṱhe hu tshi lugiselwa tshiṱirathedzhi dza u bva .
Fhedzi , zwine fhethu ha tshiimiswa tshoṱhe tsha nga vha hone u itela u tikedza na u khwinisa matshilisano , vhumvumvusi , pfunzo , tsireledzo na dziṅwe ṱhoḓea dza fhethu ha vhudzulo , ndi zwa ndeme na zwone .
U humbudzwa ha vhone na dokotela wavho uri vha ḓe vha sedzuluswe mutakalo nga misi na u ita ndingo dzi lavhelesaho tshiimo tsha mutakalo wavho na u khwinisa dzilafho ḽavho he zwa tea .
U dzhenelela ha tshitshavha hu tea u vha kha ho dzudzanywawaho lwa mulayo u itela u khwaṱhisedza uri vhadzulapo vhoṱhe vha shango vha vhe na pfanelo dzi linganaho dza u dzhenelela .
Vharengi vhoṱhe vha tshumelo vha ḓo tea u saina thendelano ya tshumelo ino langa u ṋetshedzwa na mitengo ya tshumelo dza masipala .
Musaukanyo wa u vha hone ha tshifhinga tshilapfu ha tshikolodo tsha ṅwaha zwi tshimbidzwa gwama ḽa lushaka khathihi na tshikalo tsha khombo na pulane ya potofolio ya tshikolodo zwo sumedzwaho kha u Sedzuluswa ha Mugaganygwama .
Fanitshara na zwishumiswa zwo laṱwaho nga ṅwambo wa nyimele yazwo hu songo ḓivhadzwa vha Ndangulo ya Mutevhe wa Nḓisedzo .
Khothe dzi khou huwelelwa uri dzi shumane na milandu ya vhuloi ha maitele ane a vhaisa , hu si lutendo lwone luṋe fhedzi .
Vhaiti vha khumbelo vha teda uri zwi kha lutamo lwa vhulamukanyi uri aphiḽi dzavho dzi pfiwe thwii nga Khothe iyi .
Mutshini muswa wa ngidimisaphali wo rengwa uri u khwiṋise ndangulo ya vhalwadze vha no khou lafhiwa tshuma .
1.2 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha Komithi ya Dziminisiṱa dza Tshivhalo ( IMC ) u langula na u ṋetshedza maano a matshimbidzele a u dzudzanya na u fara Samithi ya Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso ya vhu 37 ya Mveledziso ya Zwitshavha Zwazwo zwa Tshipembe ha Afurika ( SADC ) ine ya ḓo farwa nga Ṱhangule 2017 .
Nga nnḓa ha u shuma na mbudziso dzo ḓoweleaho misi yoṱhe , vhaṱoḓisisi na miraḓo ya komiti ya thandela na vhone vha shela mulenzhe kha mbekanyamushumo dzo fhambanaho na therisano dzi elanaho a thandela dza ṱhoḓisiso dzavho .
Tshiolwa tsha vhuḓi ha zwithu tshi tea u vha tshi tshiswa nahone hu sina muṅwe o no tshiitaho ; tshi tea u vha tsho naka nga tshivhumbeo tshatsho , kuvhekanyele kana kuitele ; na uri tshi tea u vha tshi tshi ḓo kona u nga bveledzwa nga kushumele kwa nḓowetshumo .
Kha vha lavhelese muolo wa PAIA wa mutevhe wa maitele a u ita khumbelo , kha phara 27 ire afha fhasi .
Khamphani ya seli a i tendelwi u ita khumbelo ya u ḓiṅwalisa Afrika tshipembe .
Mihasho yoṱhe , tshumelo dza dziNGO na madzangano a tshitshavha zwi tea u shumisana u ṋetshedza tshumelo yo konanywaho ya miṱa kha dziwadi .
Ni vhona u nga muthetshelo wayo u nga vha ufhio ?
Kha muthu nga muthihimuthihi , nyito iyi ya mveledziso yo no fhiraho i bveledza phimo dza nṱha dza vhushai , mutakalo wo ḓalaho vhushai , na ḽitheresi ya fhasi na ndeme ya vhutshilo i fhiraho yo teaho .
Ene na Sankambe vho vha vhe khonani khulu .
Mbudziso yo kumedzwaho i nga vha i na pfunzo arali ya nga tendelwa uri i kuvhanganye mihumbulo yo fhambanaho .
Fhedzi , i tea u katela mafhungo a masheleni , zwidodombedzwa zwa ndindakhombo , na mafhungo a muṱa .
Ri kha ḓi ima kha zwe ra amba musi wa khetho zwa uri musi vhathu vhashu vha kha ḓi tshila kha nyimele idzi , a ri nga aweli .
Zwo dovha hafhu u sumbedzwa kha muvhigo uri u sasela murahu ndi nga nṱhani vhukoni ha ṱhoḓisiso ho kalwaho kha mihasho .
Mafhungo o ambiwaho hu katelwa : u khwaṱhisa vhushaka vhukati ha yunivesithi dza BRICS , vhufarisani na u fha na nḓivho .
U dzhia kushumele kwa mbeu zwi amba u shumela u bveledza vhushaka ha ndingano ya vhanna na vhufumakadzi kha Komiti dza Wadi .
CPB i shumisea fhedzi nga Vhomasipala vho ḓiimiselaho vhukumakuma kha u shela mulenzhe ha vhadzulapo hu re maṱhakheni , ha engedzwa vhudzivha ha demokirasi , khathihi na u ṱuṱuwedza u dzhenela ha vhadzulapo kha kutshimbidzele kwa mveledziso .
Hezwi zwi thusa mihasho kha u tou fombe kha zwiṱirathedzhi zwayo , khathihi na u wana vhuṱumani na miṅwe mihasho .
U rekhoda maipfi maswa na zwine a amba kha dikishinari yawe .
Vhupulani ha Mveledziso yo Ṱanganelanaho ndi phurosese ine masipala a lugisa pulane ya mveledziso ya zwiṱirathedzhi i fhedzaho miṅwaha miṱanu .
Hu itea mini kha khumbelo ya thendelo musi yo no ṋetshedzwa kha DEA ?
U nweledza izwi , dzhango ḽo vhona u khwinisea hu hulwane kha vhuvhusi ha poḽitiki na ha ikonomi kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho fhedzi khaedu dzi kha ḓi vha hone .
ha tshi langula mavu vho ṋewa maanḓa nga Khothe ya Nṱha .
Ḽiga ḽa u fhedzisela ḽi na u khethiwa ha mabindu ane nga khao mitengo ya kona u langiwa .
Mishumo kha sekithara ya fomaḽa yo fhungudzea , ngeno mishumo kha sekithara Ii si ya fomaḽa yo aluwa .
Mirado ya tshitshavha vha khou rambiwa u vha tshipiḓa tsha Khabinethe , Miraḓo ya Phalamennde , Vhalangamavundu na vharangaphanḓa vha mivhuso yapo musi vha tshi dalela zwikolo , zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha na dziṅwe senthara dza pfunzo .
U rumelwa kha vhaṅwe ha mbilo idzi dza mutendelo wa zwivhaswa kha Muṋetshedzi wa Ndondolo na zwone ndi vhuḓifhinduleli ha vhaofisiri vha vhuendi .
U vhanda luraru kana luṋa nga mutevhetsindo u no fana .
Ndayotewa ya Zimbabzwe i swaya tshiga tshiswa tsha ndeme kha u bvelela ha u shumiswa ha Thendelano ya Mulalo wa Ḽifhasi
Kha vha dovhe vha rumele khumbelo ina nomboro yone ya muunḓiwa .
Khoro dza Thengiselonn ḓa dza Afrika Tshipembe , Zwigwada zwa nḓowetshumo na Zwigwada zwa Tshumisano zwa Maanḓa nga u Pfana .
Maipfi a hanedzaho o vha a khou pfala u mona na tshanduko na kuvhusele , nga maanḓa mbumbano dza vhashumi .
U ḓisendeka nga ndambedzo ya nga nnḓa ha zwiedziswa izwi ndi thaidzo ngauri ṱhoḓea ya tshumelo dza zwa matshilisano i na khonadzeo ya u nga engedzea arali ikonomi ya thengathenga , arali vhunzhi ha vhathu vha sa shumi kana ndambedzo ya phuraivethe ya konḓa .
Hezwi zwi sumbedza uri komiti dza wadi dzi nga shuma lu pfadzaho na uri dzi nga kona u shuma thwii na ndaulo yo phaḓalalaho ya yuniti ya masipala .
Khumbelo ya mbadelo murahu ya mbadelo ya masheleni a ḽaisentsi halutshedzo
Mutevhe uyu wo shandukiswaho u sumbedzisa zwikili zwine zwa khou ṱahela fhano shangoni u swika zwino hu tshi itelwa uri mbekanyamaitele dzashu dza zwa vhufhalali dzi elane na ṱhoḓea dza ikonomi yashu .
Tshumelo dza mutakalo dzi katela vhupo vhu shumaho , u fana na vhulanguli ha zwa mupo , ndangulo ya malaṱwa , dziphakha na mavhiḓa , mutakalo wa zwa mupo , mutakalo mushumoni , vhutsireledzi na mutakalo wavhuḓi .
4.3 U bva tshe ya thomiwa , dziSEZ dzo shela mulenzhe kha u kunga vhubindudzi ha tshoṱhe u fana na u sainiwa ha vhubindudzi ha R3 biḽioni zwenezwino kha SBIDZ .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-73 .
Fhethu ha netiweke hu tea u ṱanganya zwipiḓa zwo salelaho zwa miri ya tshikale yo imelaho izwo , fhethu ha mupo hu tataho sa matjava , dzindunduma , milambo na khunzikhunzi zwa ndema kha mishumo i yaho phanḓa ya sisiṱeme ya mupo .
Afrika Tshipembe ḽo saina Tshitatamende tsha Malta tsha nga ha Foramu ya Ḽifhasi ya dzi NGO .
Phimo dzine dza ḓo shumiswa kha Tshomedzo dza u Fhaṱa dzi tea u vha dza mutengo nyangaredzi , ho katelwa na VAT , kha Mutholi .
Sa bindu ḽa dzangano , iLembe Pty Ltd ndi khamphani ya phuraivethe ine ya vha tshiimiswa tsha masipala tsha Masipala wa Tshiṱiriki tsha iLembe .
Mishonga yoṱhe ye ya ṱunḓelwa kha shango ḽashu i khou vhewa iṱo , u ṱolwa , u sedzuluswa , u ṱoḓisiswa , u lingwa na u ṅwaliswa nga vhalangivha Ndaulo ya Zwibveledzwa zwa Mutakalo vha Afrika Tshipembe .
Muhumbulo wa tsireledzo uho fhedzi kha nyito ya u valelwa ha vhathu , u fana na khura dzi re nṱhesa , fhedzi u dovha wa vha na kha maga a kale na kale , u fana na u ita uri vhafariwa vho lindelaho tsengo vha ite zwithu zwine zwa vha na mbuelo yavhuḓi .
3.1 . Khabinethe i ita khulwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe na kha sekithara dzoṱhe u shela mulenzhe vhunga sa shango ri tshi khou swika kha Muṱangano wa AIDS wa Dzitshakha wa vhu21 fhasi ha thero " Kha vha swikelele Pfanelo dza Ndinganyo Zwino " , u bva nga dzi 18 u swika dzi 22 Fulwana 2016 , ngei Sentharani ya Miṱangano ya Dzitshakha ya Albert Luthuli kha ḽa Durban .
Thero ya ṅwaha uno i ṱanganedza mushumo wa ndeme we zwitshavha zwa ita na u bvela phanḓa na u lwa na HIV na AIDS .
Luambo : Ṅwalani maṱaluli ane a khou ṱahela ni sumbedze vhuṋe nga u shumisa wa , ya , a kana dza .
U rennda ha zwino na ḽaisentse ya Maano a Tshikwama tsha Zwivhaswa zwi ḓo engedzwa nga miṅwaha i siho fhasi ha ya 25 u itela u ṋetshedza fulufhelo ḽa makwevho na mashumele u itela vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu kha sekithara ya ole na gese .
Zwisumbi na vhuṱanzi , vha buḓa kha tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe .
Ndi kha nyimele yeneyi hune Tshiṱirathedzhi tsha Nyaluwo na Mveledziso tsha Vundu na u kwaṱhisedza Dzingu ḽa Ḓorobokhulwane ya Ḽifhasi u ṱanganedza zwithu zwa ndeme .
Fhedziha , masia maṅwe a vhutshilo ha Calvin , u fana na vhuḓifari hawe kha vhalwadze , vhashai na tshavhi zwi nga dzhielwa nṱha kha u ela huṅwe .
U thoma yunithi dzi shumaho dza bindu nga ngomu kha vhuongelo ha vundu sa tshiimiswa tsha ndeme tsha thikhedzo kha u khwaṱhisedza uri zwiko zwi khou shumiswa zwavhuḓi kha senthara dza mbadelo .
Manweledzo mapfufhi a milayo iyi o ṋewa :
Mbadelo dza vhashumisi vha maḓi kha zwikolobulasi zwiṱanu zwo thoma nga Ḽara nahone zwa isa phanḓa ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Kha hune dzilafho ḽa hone ḽa zwa vhulimi ḽa vha ḽi tshiluḓi , vha tea u vha na vhuṱanzi ha uri tsha u fara a tshi tevhuli dzilafho musi vha tshi khou shulula .
U bva kha zwo khethiwaho guṱe nga guṱe , ri ḓa na maṱali a u livhana na vhuimo ha bono , ho laedzwaho nga zwithu zwa ndeme zwa vhukale .
8.1 . Khabinethe yo tendela Nḓivhadzamulayotibe kha zwa Muno , khathihi na tshiṱirathedzhi tsha leveḽe ya nṱha na tsumbanḓila ya u vhuedzedza vhudzuloni Muhasho wa zwa Muno sa tshikonisi tshihulwane tsha mveledziso ya ikonomi na vhutsireledzi ha lushaka .
Nḓila ya tsumbo dza tshanduko ndi ya ndeme arali thaidzo na khaedu dzine Afrika ḽa khou ṱangana nadzo ṋamusi ( dzo shumiwa nadzo nga u dodombedza kha tshiteṅwa tshire afho fhasi ) dza vha dzi khou tea u tandululwa nahone dzhango ḽo thoma siani ḽavhuḓi .
2.2 . Khabinethe yo humbudza vhathu vhoṱhe uri vha bvele phanḓa na u ḓitsireledza khathihi na vhaṅwe vhathu nga u ṱamba zwanḓa kana u zwi sanithaiza misi yoṱhe , u ambara maski musi u nga ngomu ha tshifhaṱo , u sia tshikhala tsho tsireledzeaho vhukati hau na muṅwe muthu , u vula mafasiṱere u itela uri hu dzhene muya khathihi na u haelwa .
Vhashelamulenzhe vha rera uri vha nga shumisa hani Mapa wa nḓila wadini dzavho .
Naho themendelo ya matshimbidzele a tshiofisi u swika zwino i ya ndeme , uri izwi zwi kone u shuma muhasho muṅwe na muṅwe u fanela u " shandukisa " izwi u vha maitele a kushumele o davhidzanwa nga haho nga nḓila yo fhelelaho kha avho vhane vha khou u ya u shumisa matshimbidzele a tshiofisi aya .
Nḓivho kha kuitele kwa vhulanguli na milayo zwo vusuludzwa .
Nomboro dza nṱha dzi sumbedza uri hu na vhathu vha si gathi vha vhukale ha vha shumaho vha tshi vhambedza na vhathu vha vhukale ha vha sa shumi zwine zwa sia vha tshigwada tsha u fhedzisela vha tshi ḓisendeka vhukuma kha vha tshigwada tsha u thoma , ngeno khanedza i yone ngoho kha nomboro ṱhukhu .
Tshanduko ya tshifhinga tsha miṅwedzi miraru u itela magumo a khunguwedzo ya poswo zwo vha zwo sedzwa .
pulane dza IDP na dza dziwadi dzo farekana lwo khwaṱhaho
Kha vha bule arali vho no vhuya vha thola zhendedzi kha shango ḽine Ṱano iḽi ḽa khou bvelela khaḽo .
Musi hu songo tou bvelwa khagala kha pfanyisedzo hedzi , zwi sia hu tshi vhudziswa mbudziso dza dzangalelo ḽa vhuongelo ho fhambanaho ha vhana kha vundu na kha lushaka .
Mafhungotsivhudzi a re kha IDP yeneyo a tea u shumiswa kha u dededza kuitelwe kwa IDP , ngeno zwibveledzwa zwa CBP zwi tshi ḓo dededza Tsedzuluso ya IDP ṅwahani u tevhelaho , ngauralo ngauralo , vhunga zwo sumbedzwa kha Nyolo ya 3 afho fhasi .
Ho farwa miṱangano ya 5 yo katela mafhungo a tevhelaho
6.3.2 Tshiimiswa kanzhi tsho tou rali :
( 1 ) Khoro ya Masipala musi i tshi tevhedza i nga -
Nḓivho ya khetho dza thekhinikhala , kha mafhungo a sa athu khunyeledzwa na nga ha dziṅwe mveledziso nga mutheo dzo tea muthu muṅwe na muṅwe a shumaho kha sia ḽa nyukiḽia .
Ndaka ya vhupo na zwiko zwa mupo zwo tsireledzwaho zwavhuḓi na u dzulela u khwiniswa .
Ndi tshivhingwi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha zwo kwameaho zwoṱhe ngei Limpopo uri zwi tevhedze phurothokhoḽo ya vhutsireledzi sa maga a u fhelisa u phaḓalala ha vhulwadze .
Velefu dza muela dzi fanela u vha fhethu ha fhasisa kha vhuvhili ha mudzio wa u vhulunga na hithara ya nga ngomu uri i swikelelee zwi tshi leluwa na u bvisela maḓi kha muela .
Arali tshipikiṱere a nga wana nyimele ine ya vha khombo mushumoni/ ine i si vhe yavhuḓi , u fanela u vhea maga kha mutholi nga nḓila i tevhelaho :
kuvhanganya mafhungo ane a si konḓe u wanala nga ha tshitshavha
Mulayo wa Vhupulani ha masipala na Ndangulo ya Kushumele , 2001
Thikhedzo ya Maṱano nga Muthu nga muthu zwi ḓo vha zwo telwaho mazhendedzi a vharumelazwivhambadzwa na vhurumelazwivhambadzwa u itela vhurumelazwivhambadzwa ha zwibveledzwa zwa ndemenyingwa zwine zwa ḓo hudza zwikhala zwa vhurumelazwivhambadzwa ha Afrika Tshipembe .
U shela mulenzhe ha masheleni Afrika Tshipembe ndi thihi tsha raru tsha zwenezwo kha phanele .
2 . U ṱhaḓula zwe asesimennde ya wana siani ḽa vhuṱudzeṱudze na u kundelwa ha masipala nge ha sedzwa ḽa u ḓisa vhaḓisedzi vha tshumelo vhaṅwe-vho vha si vha ha masipala
Nḓisedzo ya themamveledziso na ndondolo ya ndaka zwi ḓisa ṱhoḓea khulwane kha mugaganyagwama wa vundu nahone zwenezwo ho tea u itwa khetho dzi konḓaho musi hu khou avhelwa zwiko vhukati ha sekithara dzo fhambanaho dza themamveledziso na thandela .
Ndima iyi i livhana na zwa mutevhe wa vhakhethi na u tiwa ha datumu dza khetho .
Vhorabulasi vha re kha dzingu zwa zwino vha khou fhambanyisa na u aluwa vha dzhena kha zwikhala zwa vhuendelamashango zwi nga ho sa vhuendelamashango u itela ikonomi , mabulasi anea a vha na vhulalo ha vhaeni .
Kha ri ambe hu na khombo nnzhi mahayani ashu na u mona na miḓi yashu .
Tshiendedzi tshihulwane tsha u ita uri ṋetshedzo ya muḓagasi i sa ḓure ndi ndangulo ya ndozwo kha netiweke .
U fhungudza khaedu iyi , Muvhuso nga kha Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili u ḓo pfumbudza vhatsila kana vha shumaho nga dziphaiphi vha linganaho 15 000 vhane vha ḓo lugisa phaiphi dzine dza khou bvuḓa kha zwitshavha zwapo .
U shelwa ha ḽaimi maḓini zwi ḓo engedza pH ya maḓi a re na esidi na u leludza okisidasi ya ayoni nga muya maḓini , ya tevhelwa nga u dzika ha oksaidi ya ayoni .
5 Ndi mulaedza ufhio une nda tama u fha vhathu ?
U fana na kha maṅwe mafhungo a vhumbaho tshipiḓa ane a vha vhuḓifhinduleli ha vhaṋetshedzi vha tshumelo vha nga nnḓa , zwifhinga zwi nga si ṱumanywe na zwiṅwe zwa zwipikwa nga mulandu wa u shayea ha zwidodombedzwa .
Zwa khethekanyo dza vhupo na tshayandinganelo vhukati ha ḓorobo na zwikolobulasi zwo vhanga uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo dza ndeme i sa lingani , nahone mbadelo dza zwa vhuendi ndi nnzhi .
2 . U shandukiswa ha Phurothokholo dza Mulangano wa Muthelo wa ḽa Afrika Tshipembe na ḽa Kuwait
Ri dzhielwa nṱha tshivhumbeo tsha dzangano tsha ḽevele ya nṱha dzo dzinginywaho na u ṋekedzwa kha riṋe matsheloni ano .
Zwiṱirakitsha izwi zwo thomiwa u thusa kha u pulana ndangulo ya tshiwo , hu tshi katelwa na ndangulo ya mveledziso ya khovhakhombo khulwane .
Thendelo iyi i nga ṋewa lwa tshifhinga tshi sa fhiri miṅwedzi miraru .
Khavhu dza tshiṱalula dzi nga vha dzo ri sia na mavhadzi , fhedzi a dzi ngo ri lozwa .
Kha nyimele idzo , mafhungo avho o khetheaho ane vha topola ( imeiḽi , dzina , ḓiresi , nomboro dza luṱingo ) ha pfukiselwi kha muthu wa vhuraru .
KPI dzi a ' konadzea ' nahone ndi zwipikwa zwi elelaho zwe masipala a tenda uri u ḓo zwi swikelela nga tshifhinga tsho tiwaho .
Ro mbo ḓi litsha heyo ofisi ra isa zwishumiswa zwe zwa vha zwo avhelwa iyo ofisi kha zwiṅwe zwiṱitshi zwapo .
U ṱola na u ela u tevhedza kha vhaṋetshedzatshumelo kha khonṱiraka dza tsireledzo .
U kuvhanganya mafhungo o kuvhanganyiwaho a tshi bva kha miraḓo ya tshitshavha nga vhatshimbidzi na vhaimeleli vha tshitshavha .
Ri tenda uri zwo tendelwa uri feme dza muvhalelano dzi ṋetshedze vhuvhudzisi ha zwa IT , sa tsumbo , fhedzi zwi ḓo vha zwo khakhea u ṋetshedza hezwi kha murengi ane a kha ḓi tou bva u itelwa vhuṱambo zwenezwino .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Pulane ya Mbuedzedzo ya Sekhithara ya Vhuendelamashango .
Ndi zwikalo zwingana zwe mulwadze a sa zwi wane u bva tshe a ḓa tshifhingani tsho fhiraho .
Ri ḓihudza nga u bvelela hashu kha saintsi na thekhinoḽodzhi .
Fhethu ha ṱhuṱhuwedzo fhedzi ndi ndingo dza themamveledziso ya zwino dzi elanaho na mushumo dzi tendelaho vhuṅwe vhupulani ha thekhinikhala na ha mugaganyagwama uri vhu itwe .
Vhathu vhane vha wanala vha na BMD musi vha thangana ya murole kana vhaaluwa vhaṱuku vhulwadze khavho vhu ṱoḓa u langulwa lwa vhutshilo havho hoṱhe .
Nyanḓano ya miraḓo ya muvhili ya tshanḓa-na-iṱo-zwanḓa na maṱo zwi tshi shumisana kha nyito ya u tshimbila , sa tsumbo , u posa bola na u gavha ;
thendelano idzi dzi fanela u vha dzi kha fomo dzo tiwaho na u ḓadziwa nga vhuḓalo ;
Hu ḓo tholwa thimu ya komiti ya u dzudzanywa hafhu u ṱoḓulusa mafhungo nga vhuḓalo ane a kwama u dzudzanywa hafhu ha nḓowetshumo ya nḓisedzo ya muḓagasi .
" Kha nyimelel iyi , khosi yavhuḓi a i vhonali nga u tshuwisesa vhalanda , fhedzi nga vhukoni hune ya hu sumbedza kha u lamukanya ( u vha khagala ) tshitshavha tshi re nga fhasi hawe , zwi katelaho u shumisa milayo yo teaho kha shango na u tshimbidza milandu nga nḓila yo teaho " . 42
U vha vho dzudzanyea na u fanela
A ri tei u ṱuwa ḓoroboni khulwane iyi ri songo tendelana nga maga a no itwa ane mashango oṱhe a tea u a dzhia u itela u khunyeledza zwe a fulufhedzisa .
Ri themendela Thandela dza Ndinganyiso dza Vharema na dziṅwe khamphani dzine dza khou bvelela kha maitele avhuḓi ane e vha tshimbidza mabindu avho .
Kha iyi nyimele i konḓaho ya vhungomu ha ḽifhasi , hune ikonomi dzoṱhe dza khou ṱangana na khaedu i konḓaho , Khabinethe yo khwaṱhisedza ṱhoḓea ya muvhuso ya u dzhenelela nga maano na u kona u dzhia tsheo dza u vusuludza luvhilo lwa nyaluwo ya ikonomi .
Nga vhanga ḽa izwi , masheleni a songo linganaho na zwiko zwa vhathu zwo ṋewa mushumo uyu .
1.8 . Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha Ṅwedzi wa Tshumelo ya Tshitshavha wa 2016 nga Khubvumedzi fhasi ha thero " Tshumelo dza Tshitshavha u itela Fhungo ḽa Nyaluwo yo Katelaho : U vhea Batho Pele kha luṅwe luṱa nga u takulela Tshumelo ya Tshitshavha Phanḓa " .
U tshi dza muro wa muvhuḓa ranga u ya tshilaloni .
1 Lavhelesani mutsho u re tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe ni nange zwiṱikara zwone ni tshi sumbedza uri ni tea u ambara mini musi mutsho wo ima ngaurali .
Muhasho wa Mutakalo , Pretoria wo kwamiwa zwihulwane vhukuma , fhedzi tshivhalo tsho pimiwaho tsha zwibadela na vhathu vha re na vhuḓifhinduleli vhazwo vha nga ṋea inthaviwu nga vhanga ḽa u shaya masheleni na tshifhinga .
Maambiwa a muṱangano wo fhiraho .
khuḓano idzi dzo sia ifa ḽa tshiimo tsha u kundelwa na hone tshi sa langei , u shaea ha vhutsireledzi na u shaea ha mveledziso , masiandaitwa aya ane a kha ḓi pfala na ṋamusi .
Khonadzeo ya u pfukiselo vhashumi vha ḽevele ya nṱha na vhashumi vha thekhinikhala ( hu na u humbula vhukuma thaidzo ya vhuluvha nga huvhili ) i tea u dzhielwa nṱha , saizwi izwo zwi tshi nga tsireledza nzudzanyo ya nyambedzano .
Nomboro ya nyimele i sumbedza vhukoni ha tshumelo u fhirisa ṱhoḓea ine ya tshivhalo tsha ambuḽentsi dzi re hone u ta tshivhalo tsha khonadzeo ya u fhindula na mulwadze .
tshiṅwe na tshiṅwe tshi songo katelwaho nga nḓivhadzo ya Minisṱa .
Vhushaka uvhu vhu nga vha vhu tshi itwa nga vhushaka vhune ha humbulelwa u vha hone vhukati ha maṅwe maitele a Vhuloi ( Wicca ) na maitele a Vhusaṱhane .
Miṅwe mihasho i ṋetshea tshumelo nga ngomu kha Miraḓo vha Phalamennde na tshiṱafu ngeno vhaṅwe vha tshi shumela nnyi na nnyi .
Vhadzulapo vha wadi vha no bva kha masia o fhambanaho a kutshilele henefho tshitshavhani
2 . Ndingo ya HIV na dzilafho ndi mahala kha kiḽiniki DZOṰHE dza muvhuso .
Dza ṱonga dzi tshi humbula uri ndi vhuṱoloDza ṱonga dzi tshi humbula uri ndi vhuṱolo
Zwavhuḓi vhuḓi , vhunzhi ha bannga dza vhukati dzo no vha na vhuḓifhinduleli vhu re khagala kana hune hu si vhe khagala malugana na hezwi .
Fhedzi , vha na mushumo wa ndeme wa u shuma sa vhuṱumani vhukati ha tshitshavha na khoro .
Arali ha vha ho tiwa vhathu vha fhiraho muthihi , hu farwa khetho nga voutu ya tshiphiri .
Mathomo a shumisa khonṱhiraka dzo dzudzanywaho dza tshifhinga tshi ḓaho : Mathomo a u shuma ha vhupo ha khonṱhiraka ya tshifhinga tsho fhiraho a ḓo ḓitika nga ndambedzo u bva kha Vhufaragwama ha Lushaka na thendelo ya pulane i shumaho nga Muhasho wa Lushaka wa Vhuendedzi .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 5 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi u funza nyito ya foniki na zwipiḓa zwa ipfi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe lwa minethe ya 15 u thoma nyito ya u ḓivhadza zwipiḓa zwa ipfi , hu funzwe mibvumo mivhili nga vhege , na u thoma u ḓivhadza kuvhumbele kwa maipfi hu tshi shumiswa mibvumo yo gudwaho .
1.3 . Muhaelo u kha ḓi vha wone philelo yo khwaṱhisedzwaho nga vhorasaintsi ya dwadze ḽa COVID-19 nahone Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe vhane a vha athu haelwa uri vha ye vha haelwe hu si na tshilengo khathihi na uri vhathu vho haelwaho vha tea u wana dziṅwe khaelo dzavho dza u khwaṱhisedza henefho kha vhupo ha muhaelo vhu re tsinisa navho nga mahala .
U thetshelesa ndaela dzine dza konḓa ( dzi no swika 5 ) na u dzi fhindula zwavhuḓi .
Mvetamveto ya pulane khulwane ya iyi ḓorobo yavhuḓi - ine ya ḓo vha mahaya kha vhathu vha vhukati ha 350 000 na 500 000 kha miṅwaha ya fumi i ḓaho - yo fhedziwa nga Ḽara 2020 nahone zwazwino i nnḓa u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Naa hu na zwiṅwe zwikhala zwi yaho phanḓa zwa u fhaṱiwa ha damu ?
Hune Vhukhakhi ha zwa Ndaulo na Ṱhahedzo dza vha dzo tumbulwa , fomo dza u vhuedzedza bambiri dzo ḓadzwa na u vhewa kha betshe ine bambiri ḽo bviswa khayo .
Phanḓa ha musi Mulayo u tshi phasiswa , Phalamennde i nga tendela kana ya hanedza mugaganyagwama fhedzi ya sa ite tshanduko khawo .
Khomishini yo davha hafhu ya dzhia tsheo ya u engedza ḽikumedzwa ḽa u ranga u itela u khavara khumbelo dza beiḽi , khathihi na khumbelo dza thendelo ya u aphiḽa na u thetsheleswa ha aphiḽi kha vhathu vha re khothoni .
Ndi musi fhedza hu na nndwa kana u tshuwiswa nga nndwa , naa vhupileli vhu vha tshithu tsha ndeme tsha lushaka .
( a ) Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi fara muṱangano wa u khetha Muphuresidennde kana Mulangadzulo waḽo kana Muthusa Mulangadzulo wa Buthano ;
Ri ṱuṱuwedza themendelo dza u humbela u tholwa ha Muhaṱuli muingameli uri a vhe khagala tshoṱhe fhedzi u tenda uri hu na ṱhoḓea ya u isa phanḓa na u wanulula maitele a matholele .
Vhuṱungu he Mbiḓi ya vhu pfa musi i tshi khou fhiswa nga khuni dze dza vha dzi muliloni ha mbo i ṋea maanḓa a no ofhisa !
U dzhenisa tshelede u bva kha fhethu ho tsireledzeaho zwi lavhelelwa u tsela fhasi kha mugaganyagwama wa ṅwaha u tevhelaho sa masiandaitwa a u hula ha fhethu ho tsireledzeaho .
Khumbelo ya u ṅwalisa sa dzangano ḽa nzwaliso ya phukha kana dzangano ḽa u ṅwalisa halutshedzo
Nga mulandu ya ndondolo ine ya si vhe yavhuḓi ine ya itwa kha zwishumiswa zwa u pakela khazwo khathihi na ndozwo dza hone , vhaṅwe vhaṋetshedzi vha engedza masheleni a nga ṅwaha ane vha a shumisa kha u vhuedzedza murahu dziṅwe dza khontheina dzavho kha tshivhumbeo tsha mbadelo dzavho .
Kha tshipiḓa tshavho , mimasipala i tea u shumisa vhulanguli ha masheleni khwine nga kha ndaulo yo khwiniseaho ho katelwa u shuma ha sisiṱeme ha kulangele kwae kwa tshikolodo .
Naho zwo ralo , hu na , zwiteṅwa zwinzhi zwi sa takadzi zwi baḓakanywaho na nḓila idzi dza vhuendi .
Zwiimiswa na madzangano ane a ṋetshedza na u phaḓaladza zwiko zwa maḓi zwi sumbedza ndeme ya tshitshavha kha ndinganyelo , mbofholowo na vhulamukanyi .
Guvhangano iḽi ḽi khou vha hone nga murahu ha miṅwedzi ya sumbe musi Afrika Tshipembe ḽo nangwa sa Mudzulatshidulo a Rangahophanḓa wa Vhuḽedzani ha Muvhuso ure Khagala .
Vhunzhi ha mihasho i kha ḓi lwa na u swikelela tshifhinga itshi tsho kalwaho .
Hu tshi tevhedzwa u bviswa , vha tshimbidza u dovhololwa ha zwiko nga kha u dovhololwa ha ndovhololo ya mashika , na u bveledzwa ha zwiḽiwa , faiba na peṱirolo .
Arali muraḓo kana muṋetshedzatshumelo a nanga u shumisa mushonga ure nṱha ha mutevhe wa mitengo ya mishonga , muraḓo ndi ene a no badela phambano .
3.2 . Vhuṱambo ha uno ṅwaha ha Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhathu vhu khou vha hone nga tshifhinga tshithihi na anivesari ya vhu25 ya u ṱanganedzwa ha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 , nahone vhu dovha hafhu ha ri ṋetshedza tshikhala tsha u humbula nga ha vhuhali ha vhanna na vhafumakadzi vhe vha gwalaba nga ḽa 21 Ṱhafamuhwe 1960 vha tshi itela u fheliswa lwa tshoṱhe ha milayo ya uri vharema vha tea u tshimbila vho fara bugundaula dzavho hoṱhehoṱhe .
Maitele aneo a ṱanganedza tshanduko ya mutheo yo ye ya itea kha ikonomi ya ḽifhasi .
Eskom i khou dovha ya shuma na muvhuso na vhaṅwe vha kwameaho u sedzana na pulane yayo ya tshiimiswa yo ṱanḓavhuwaho na tshikolodo nga u angaredza khathihi na tshikolodo nga mimasipala na vhashumisi vha muḓagasi nga muthihi nga muthihi .
Tshikolo tshi ṋetshedza vhugudisi ha phurofeshinala na akademi kha vhaofisiri vha muvhuso vhahulwane , vhaofisiri vho tou khethiwaho na avho vha shumaho kha mbekanyamaitele ya tshitshavha Afrika Tshipembe , maṅwe mashango a Afrika na u fhira .
( 2 ) A hu na mbadelo kana tshelede kana u badeliswa hune ha ḓo vha hone malugana na u redzhisiṱariwa u ya nga ha tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 1 ) .
Nga hei nḓila ni ḓo vha na vhukoni ha u shuma ni noṱhe , na u sedzulusa thaidzo dzo serekanaho , u wana mafhungo na u sedzulusa mafhungo ayo .
11.2 . Tshipikwa tsha fesithivaḽa ndi u ṱanganyisa vhaswa vha tshitshavha tsha ḽifhasi kha muhumbulo wa vhulamukanyi , na vhushaka ha mveledziso ya mirafho na mvelele dzo ṱanganelanaho .
U itela u swikela mvelelo mbuya dza mutakalo dza nṱhesa zwi ṱoḓa zwithusedzi zwi no ya vhathuni zwi zwa tshitshavha tshoṱhe na nga kha tshumelo dza zwa mutakalo dza maṱhakheni , na vhudzivha .
Ndi nga amba hezwi ndi na fulufhelo uri ri na vhushaka ho khwaṱhaho , ho ḓisendekaho nga muya wa tshumisano u itela u wana zwipikwa zwi fanaho .
Ṱhuṱhuwedzo ya vhutsireledzi badani , nga kha vhurangeli ha vhukombetshedzi ha mulayo ho konanywaho na ho ṱanganelaho , ndi zwa vhuṱhogwa .
Tshanduko dzi ḓo vha hone , fhedzi ri tenda uri ṱhanganelo ya vhuṱali hashu kha Muvhuso , vhubindudzi na sekithara dza zwa mishumo zwi tea u ri imelela u bva kha tshanduko dzi si dzavhuḓi dza ikonomi yo waho .
U bveledza zwikili zwa tsaukanyo ya matshilisano , vhukoni ha u linga vhukoni ha vhaṅwe , vhuṱali ha khumbulelo , u aluwa muyani , na u dzhenela ha tshitshavha , zwine zwa ḓo vha thuso khulwane ya u wana kana u sika mushumo ngomu kana nnḓa ha dzikereke .
Zwi tshi ḓa kha nḓisedzo ya tshumelo , ndivho ya ino mbekanyamushumo ndi u vhona uri mbuelo ya tshiṱoko yo tsela fhasi nga maga a swikaho malo nga ṅwaha .
Milandu iyi i rumela mulaedza wo khwaṱhaho wa uri muvhuso a u nga ḓo konḓelela zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwa vhuaḓa , nga maanḓa kha vhashumi vhawo , na uri vhatshinyi vha ḓo farwa na u tshutshiswa .
Mianganyelo ya kotara iṅwe na iṅwe ya EC i a dzheniswa tshifhinga tshinzhi .
Vho Natalie vha ri mutukana wavho o thoma u tamba kha thonamennde dza u ṱaṱisana musi e na vhukale ha miṅwaha miṋa fhedzi , fhedzi thonamennde yawe ya dzitshaka yo ḓa musi e na miṅwaha miṱanu .
Muvhuso u tenda uri vhunzani vhu ṱoḓiwaho u itela nḓowetshumo ya zwivhaswa zwa tshiluḓi zwi nga swikelelwa zwavhuḓi kha vhupo ha u dzhenelela ha gumoṱuku ha muvhuso na ndaulo .
Naho zwo ralo , tshinyalelo i konadzeaho kha nḓowetshumo ya ṋama ya nguluvhe na thengiso ya mashangoḓavha kha nguluvhe na vhubveledzi ha ṋama ya nguluvhe ndi khulwane vhukuma .
Musi wa nyambedzano nga ha tshanduko ho vha hu na masia mararu o bulwaho na one .
Makumedzwa o livhiswa kha u konanya mulayo wa muṱa na mbetshelwa dza Mulayotibe wa Pfanelo na mikhwa ya ndayotewa zwa ndinganelo na tshirunzi .
Lutho / muthelo na lutho / muthelo wa tshiimiswa /khamphani nga
Tshiimiswa ( Mishumo na Mutengo )
Miṅwedzi ya 18 i tevhelaho i khou ya u vha ya ndeme u itela u isa maitele a mulalo phanḓa , ane a ḓo fhedza a tshi fhelela kha khetho dza lushaka .
Ndi zwiswa hezwo .
Vho dovha hafhu vha nyeṱula nga ha G20 Compact na madzinginywa a Afrika na vhabindudzi khathihi na mbilaelo dza mazhendedzi a Phimo .
Nga u angaredza , vha na nḓivho nngafhani u amba uri muthu uyu u khou amba nga ha mafhungo a poḽotiki ya zwino ?
A huna ndiliso ine ya ḓo badelwa zwi tshi elana na u shumisa Zwiṱaniwa zwavho , sa zwe zwa ṋetshedzwa hafha .
Ho sumbedzwa zwiṅwe zwa zwe zwa swikelwa na phimalwendo zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Ndugiselo dza wekishopho dza vhugudisi dzi thoma nga u livhanyisa zwiko zwi re hone zwa matheriaḽa na ṱhoḓea , na u thoma zwiko zwiswa hune zwa ṱoḓea .
Afha kiḽasini hu dzula vhana vhangana ?
Vhupo uhu ha mbekanyamushumo ya ngudo vhu ṋetshedza mbekamyamushumo dza u guda zwi swikisaho kha mvelelo dzi fareaho u tou fana na dzidigirii , dzidiploma na ṱhanziela .
Ri dovha hafhu ra livhuwa mushumo wo itwaho nga khasho kha u ṱuṱuwedza mbekanyamushumo dzashu dza ndulamiso .
Vharengi vhashu vha dovha vha eletshedzwa u shumisa u lwo fhelelaho sisiṱeme yashu ya mbadelo dza kha lubuvhisia , mbadelo dza kha inthanethe na mbadelo thwii kha Bannga ya ABSA .
hu si na vhuḓikumedzeli ha polotiki vhu sumbedzaho kha tshiedziswa
Lavhelesani ṱhoho na zwifanyiso ni ambe uri ni vhona u nga tshiṱori itshi tshi amba nga mini .
Dzo farelwa Battlefields Lodge i re fhaḽa Dundee .
Mushumo wa zwa vhuṱoli ha nga ngomu u ṱola wo ḓiimisa nga woṱhe na u lingana na u shuma ha khohakhombo dza khomishini , maitele a ndango na vhuvhusi nahone mushumo uyu u itwa nga vhathu vha re nga nnḓa .
Vhuvhili havho vho ita ṱhoḓisiso nga ha fhungo , vha lugisela u imelela vhuimo havho nga ngomu kha tshigwada .
Vha ḓo vhala nga u elela na nga vhuḓipfi ho teaho
U pulanwa ha maitele ho vha hu u topolwa ha lushaka lwa maitele .
Mulayo u dovha wa dzhiela nṱha mushumo wa tshiṱirathedzhi une vhaaluwa vha u ita tshitshavhani .
Tshitshavha tsho ḓitika nga vhashumi kha madzangano u ṋetshedza zwibveledzwa na tshumelo .
Izwi zwi katela mvelaphanḓa yavhuḓi kha masia a thikedzo ya muṱani , u swikelela maraga na mutikedzelo ya u vhambadzelannḓa .
Arali maṱo a vho o no vha na thaidzo u bva tshe vha wana ḽaisentsi , hu ḓo vha na ṱho ḓea dzi no ḓo vheiwa kha ḽaisentse yavho ntswa .
U shaea ha mishumo ndi tshithithisi kha ikonomi ifhio na ifhio sa afha hu tshi thivhela vhadzulapo kha u swikela vhukoni vhune vha nga vha vha naho ha u shela mulenzhe kha ikonomi .
Ho lavhelelwa uri tshumelo ya vhukati i ḓo vha tshipiḓa tsha u fhola hu bvaho kha mbueledzo ya ndondolo ya zwishumiswa zwa ndangulo ya vhalwadze na uri i ḓo shuma mushumo muhulwane kha u vhona uri vhalwadze vha wana tshumelo ya khwaḽithi ya nṱha .
Mulayo wa Afrika Tshipembe u ḓo langa nḓivhadzo ya mulayo ya webusaithi iyi .
Pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha yo teaho i ṱoḓa u dzheniswa ha vhoṱhe vha re na dzangalelo kha kuitele kwa u dzudzanya u fana na vhadzulapo , vhakhantseḽara , vhaofisiri vha masipala , miraḓo ya zwiimiswa zwa tshitshavha zwi ngaho Komiti dza Wadi na CBOs , vhaṋetshedzi vha tshumelo , vharangaphanḓa vha sialala , zwigwada zwapo zwi re na dzangalelo na mabindu apo .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u dovha wa kuvhanganya mafhungo a tshidzumbe a tshitshavha , ane a si vhe o khetheaho a vhone , sa khoudu dza ZIP , vhukale , mbeu , zwine wa funa , madzangalelo na zwine wa zwi funa .
U bula uri hai Zwi a konḓa uri hai , fhedzi no tea u amba uri hai arali muṅwe muthu a tshi ita uri ni pfe ni songo ḓigeḓa .
Pulane ya u bvela phanḓa kha indasiṱiri i nga katela :
Hu tshi katelwa na mveledziso kha phindulo yavho kha vhupo havho , vhathu nga muthihimuthihi vha dziṅwe tshaka vha shandukisa lu mangadzaho tshivhumbeo tsha vhutshilo havho kha nyimele dzo fhambanaho .
Ri ṱoḓa mini u lugisela pulane ?
Ṱhoḓea dza mbumbo ya themamveledziso nga themo ya vhukati na ya tshifhinga tshilapfu dzo ḓi sendeka kha ṱhoḓea dza muhasho wone uṋe na ṱhoḓea dzo rumelwaho kha davhi nga ṅwaha nga ṅwaha .
Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho vhumba Komiti ya Minisiṱa ya Vhuvhudzisi , yo rangwa phanḓa nga Vho Thulas Nxesi , u ṱoḓisisa nyimele yo itisaho uri hu vhe na tshiwo hetshi .
U dzhia zwivhuya zwa thikhedzo na zwikhala ezwi zwi re hone kha vundu hu ḓo khwinisa mveledziso ya vhabveledzi vhaṱuku .
Mushonga wa vhulwadze zwaho kana wa iwe muṋe u wanala Medipost kana khemisini yapo
Muvhuso wo ita mvelaphanḓa i vhonalaho kha u shumisa mvelelo dza vhuvhekanyandeme hayo ha 14 na u bveledza ndivho dza NDP .
Bodo dza u sumbedza na u kungedzela fhethu ha nnyi na nnyi
Komiti yo dovha ya tendelana uri Muhasho u sale murahu na u lavhelesa tsudzuluwo dzoṱhe dzi tshimbilelanaho na ndaka ya vhufa hu tshi katelwa zwidodombedzwa zwa mbadelo dza u renga , tshinyalelo , u bviswa na ndozwo ya ndaka ya vhufa , na uri zwidodombedzwa zwine zwa nga sa zwenezwo zwoṱhe zwi a katelwa kha mivhigo ya ṅwaha ya tshifhinga tshiḓaho .
" Tshifhinga tshaṋu tshi ḓo swika hu si kale . "
Mishumo yo tiwaho ya Komiti ya Wadi i kha khethekanyo 5 ya Tsumbanḓila i katela :
Mabindu ane a langwa nga muthu muthihi na vhashumi vha re na phurofeshi ya zwa vhutsila
U ya nga minista , muvhuso u tea u khwaṱhisedza uri zwikhala zwo sikwaho nga nḓivhadzo iyi a zwo ngo itelwa uri vha si gathi vha ḓiphiṋa ngazwo .
U vhewa fhethu u ya nga vhupo ha dzikhomishini zwi shuma sa tshithivheli tsha vhadavhidzani ha tshifhinga tshoṱhe .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa u phaḓaladzwa kha tshiimiswa tsha pfunzo tshiṅwe na tshiṅwe hu tshi shumaniwa na vhafumakadzi vha vhaholefhali .
u ola tshati .
U kopolola zwo ṅwaliwaho zwi tshi bva kha vhupo he a vha a tshi khou tamba hone ( tsumbo , ḽebuḽu dzi no bva kha khungedzelo ) .
Shango ḽi khou pembela na Cosas malugana na tswikelelo dzayo dza ndeme na u khwinisa ndeme ya pfunzo ya vhoṱhe .
Ḓuvha ḽa Khushumusi ḽi pembelelwa u mona na ḽifhasi nga vhapfumi na vhashai , mirafho yoṱhe , vhatendi na vha si vhatendi , vha lwalaho na vho takalaho , vhaholefhali , vho bvelaho phanḓa , vho khwaṱhaho na vhaḓivheaho , nga nṱhani ha mulaedza une ḽa u hwala .
Mukhantseḽara wa PR u avhelwa wadi a ṋetshedza thikhedzo kha mukhantseḽara wa wadi kha mafhungo a elanaho na wadi kana komiti ya wadi .
Mafhungo a ḓo ri konisa pika vhupo ho topoliwaho sa hone fhethu ha ndeme na u kunakisa thusedzo dza tshiṱirathedzhi maelana na thaidzo nkene kha vhupo honoho .
Hezwi zwi ḓo itea vhone vha songo tsha rumela iṅwe SMS .
Ngauralo , thevhekano ya sambula ine ya vha fhasisa kha vhushandukwa ha zwa mupo , i ḓo ḓisa data i no dzhia sia ine ya konḓisa , sa tsumbo , u fhambanya zwa tshikafhadzo na zwa maḓi zwe zwa kombamiswa nga khwaḽithi yao .
Mimasipala yoṱhe i fanela u vhona uri hu thoṅwa kuvhusele kwa wadi kwo teaho na sisitemu dza u shela mulenzhe dzo teaho .
U ṱanzwa mitshelo u sa athu u ḽa
5.4. Thandela idzi dzi ḓo lambedzwa zwihulwane u bva kha masia mararu - a zwa mabindu , ndambedzo ya masheleni yo ṱanganyiswaho na kha khovhelo ya muvhalelano .
Izwi zwi vulela nḓila themo ya muvhuso wapo wa demokirasi wa vhuna nga u netshedza mbekanyamushumo ya thikhedzo kha dzimasipala na u langa muratho wa u vhona uri hu na vhudziki na u sa khakhisea ha nḓisedzo ya tshumelo kha vhathu vha Afrika Tshipembe .
Fhedziha ndi mini tshe tsha kundwa u shanduka ?
Zwa vhutsila ha masila ha Keiskamma zwi imela khuvhangano ya vhatsila , hu si mutsila muthihi lini .
Izwi a zwi nga ḓo tou alusa fhedzi mutheo washu wa muthelo zwi ḓo nyanyula ṱhoḓea kha ikonomi dzapo .
Kupulanele kwa zwifhinga zwa miṱangano ku kwama kuḓele kwa vhathu - vha no shuma vha wanala mafheloni a vhege , vha sa shumi vha wanala vhukati ha vhege .
Vhagudi vha Vhuimo ha Mutheo ( Foundation Phase ) a vha tei u ṅwalulula mushumo wavho , vha nga tou khakhulula nga u tou tala mutalo kha maipfi ane vha sa toḓe a tshi vha tshipiḓa tsha zwo ṅwaliwaho na u engedza mafhungo ho teaho . muṅwalo
Zwivhuya na zwiṱaluli zwa adzhenda yo ṅwaliwaho zwavhuḓi vhatshimbidzi
Vhupo ha Mahayani vhu nga vha na dziwadi khulwane na vhathu vho phaḓalalaho na mivhundu na dzibulasi .
( i ) u shumiswa ha maanḓalanga a khorotshitumbe ya lushaka , zwi tshi katela u shumiswa ha milayo ; na
Zwenezwo , vhudzuloni ha u shumisa mveledziso ya mbadelo kha vhupo , kuitele uku ku khwaṱhisedza nyolo ire na mupo , zwine zwa sika vhuthihi vhukati ha sisiṱeme dzo itwaho nga vhathu na dza mupo .
Muṱaṱisano muhulwane kha mbadelo dza u hira dzi ḓo vhuela vharengi nga maanḓa vhavhambadzi vhaṱuku kha sisteme ya u kulumaga , fhedzi hu si kha sisteme ya vhudzulo .
Tshiimo tshi si tshavhuḓi tsha dzibada afho ḓoroboni tsho itisa uri hu vhe na ṱhoḓea ya u thoma thandela ya u fhaṱa bada ine ya amba zwi tevhelaho :
Khomishini dza sumbe dza Mbilo ya Mavu dza Dzingu dza zwa zwino dzo ṱanganywa kha Senthara dza Tshumelo i Kovhanywaho ya Vundu u mona na shango .
Arali vho mala / malwa nga fhasi ha tshanga ndi tshau / tshau ndi tshanga nahone , vhamu ṱani wavho vha swika hune vha dzhiwa sa muthu a sa koni u badela zwikolodo , Mulayo u zwi dzhia uri na vhone a vha koni u badela zwikolodo .
Nga kha NML tshipikwa tsha muvhuso ndi u vha na lushaka lu na mutakalo , hune vhathu vha si tsha ḓo tshila tshifhinga tshilapfu vha sa lwali .
Fhedziha , zwithithisi na khaedu kha USAASA zwi ita khuwelelo kha muvhuso uri u vhee maga a u tsireledza tshiimiswa na u vhona uri tshi khou ṋetshedza vhuḓifhinduleli hatsho vhu fanaho kha vhadzulapo .
Tshifhinga tshine tshumelo ya ḓo ṋetshedzwa ngatsho na hone ya sumbedziswa kha thendelano , kana sa zwe ya sedzuluswa , u engedzwa kana u vusuludzwa uya nga zwidodombedzwa zwa thendelano .
Tshugulu ndi khulwane vhukuma lune dza kona na u swika kha tshileme tsha 2 500 kg .
Zwilangi zwi dzhia tshifhinga u thoma u shuma u fhira zwi thusedzi .
4.106 Shango ḽa Malawi ḽo thoma kuitele kwa u lavhelesa mulayo wa zwa vhuloi .
Vhadzulapo vha kha nyingaḓorobo vha na khonadzeo khulwane ya u nga vha zwipondwa zwa vhugevhenga ha ndaka , nahone vha livhana na ḽevele dza fhasi vhukuma dza dzikhakhathi .
Maitele a e-tolling ( mbadelo dza bada ) ndi ḽiṅwe sia ḽa Thandela ya Khwiṋiso ya Bada Khulwane ya Gauteng ḽine ḽo khwinisa tsudzuluwo ya vhathu na thundu na uri zwi ḓo ita uri ikonomi ya vunḓu na shango i vhe khwiṋe kha ḽa matshelo .
A si mutengo fhedzi u no langa zwithu .
Thusani kha ndugiselo dza dzipulane dza tshiṱirathedzhi na pulane dza mashumele u itela mbekanuuaushumo , vhukwamani na miṅwe mihasho khathihi na u lugela u shuma na dzi NGO .
' Vhashumeli vhoṱhe vha muvhuso vha khou ṱuṱuwedzwa u ḓivha iyi milayo na u ita uri Batho Pele i vhe nḓila ya vhutshilo . '
U lugisa na ndondolo ya zwishumiswa zwa badani .
Hu na vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha uri vhulwadze ha muhumbulo vhu khou engedzea .
Ho sedziwa mvumbo ya mutsho ire afho nṱha , zwiṱirathedzhi zwi tevhelaho zwi a themendelwa :
Mbalo i anganyelwaho ya iṋa tsha ṱhanu ya vhaswa vha sa shumi yo katela avho vha songo ṱhaphudzaho pfunzo dza sekondari kana dza nṱha , nga 2003 .
1 . NDIVHO YA MANYUWAḼA Khethekanyo ya vhu 32 ( 1 ) ya Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya , 1996 i ita mbetshelo dza uri muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u swikelela mafhungo ane muvhuso wa vha nao na mafhungo maṅwe na maṅwe ane muṅwe muthu a vha nao ane a ṱoḓea kha u shumisa na u tsireledza pfanelo iṅwe na iṅwe .
1.9 . Nga tshifhinga tsha khanedzano Phalamenndeni vhege ino , miraḓo ya Khorotshitumbe i ḓo dovha ya ṱalutshedza PoA ine ya ḓo thomiwa kha ṅwaha wa muvhalelano unu na u ya phanḓa .
2.1 . Khabinethe i livhisa ndivhuwo dzayo kha vhoṱhe vhatheli vha muthelo vhane vho no isa mbuelo dza muthelo dzavho dza ṅwaha wa muthelo wa 2016 / 17 .
Mashango e a i langa zwavhuḓi o vhuelwa nga mbuelo nnzhi a dovha nga tshifhinga tshenetsho a fhungudza khombo na masiandaitwa a si avhuḓi .
U ṅwala nga nḓila i pfeseseaho ndi zwa ndeme malugana na u bveledza maambiwa o teaho .
Kusedzele guṱe ndi kwa ndeme kha u dzhia vhuṱumani vhukati ha sekhithara u dzhiela nṱha na u khwaṱhisedza uri zwo ṱanganelana kha maitele a u pulana ha masipala woṱhe .
Zwishumiswa zwa nnyi na nnyi zwi shumelaho zwitshavha zwinzhi kana dzingu nga u angaredza zwi ḓo ṱoḓa uri zwi wanale tsini na nḓila dza vhuendi khulwane , zwi vhumbaho tshipiḓa tsha sisiṱeme ya vhuendi ha nnyi na nnyi nahone ine ya thithiswa nga zwitopo zwa vhuendi ha nnyi na nnyi nga u sielisana hu dzulelaho itea .
U vha muraḓo wa netiweke ya zwa maṋo
U ṱamba zwanḓa vha tshi bva u shumisa bunga na phanḓa ha musi vha tshi ḽa ndi ḽiga ḽa vhutsireledzi kha u thusa tshitshavha kha u fhelisa phoḽio .
3 . Khabinethe yo tendela Muvhigo wa u Thoma wa Mvelaphanḓa ya Ṅwaha nga Ṅwaha kha u Thomiwa ha Nḓivhadzamulayotibe kha Pfanelo dza Vhathu vha na Vhuholefhali ( WPRPD ) .
Uyu ndi Muṱangano wa Vhusimamaḓaka ha Ḽifhasi wa u thoma u farwa kha ḽa Afrika nahone u ri ṋea tshifhinga u phurofaila dzhango ḽashu kha vhugalatenga ha ḽifhasi .
Senthara ya Zwikili i re na zwithu zwoṱhe i khou langwa nga Gudedzi ḽa Tshipembe ha Kapa , i ḓo pfumbudza vha na dzangalelo kha vhulangi ha mabindu , end user computing na mveledziso ya vhana kha vha shelaho mulenzhe vha linganaho 200 nga ṅwaha kha Dzangano ḽa Tshumelo dza Vhaswa vha Lushaka vha Mahayani ( NARYSEC ) .
Tshikwama a tshi tsha ḓo dovha tsha lavhelelwa u tshimbidza zwa phaḓaladzo ya mphomali ya pfuma ya u vusuludza u ya kha zwiimiswa zwa dzinnḓu zwa matshilisano .
Fhindulani mbudziso iṅwe na iṅwe .
Thikhedzo yo khetheaho i ḓo ṋetshedzwa kha vhaholefhali , vhane nga u angaredza vha ṱangana na vhukonḓi kha u wana mishumo .
Data ya zwa ikonomi ya mutheo , nḓowelo , zwikonadzei na u kundelwa
Ndi musi izwi arali zwi sa konadzei fhedzi , hune zwishumiswa zwa tsireledzo zwa muthu nga muthu zwa nga shumiswa .
O sumbedzisa nga maanḓa kha madzulo a midia o ḓoweleaho kha mvelaphanḓa yo itwaho kha u shumisa Mbekanyamushumo ya Nyito .
U bveledza vhukoni ha zwikili zwa didzhithaḽa zwi vhonala zwi zwiṅwe zwa ndeme kha muvhuso kha u fhaṱa ikonomi yo katelaho , khathihi na u thoma shango ḽine ḽa kona na u bveledzisa .
Nḓila ya WID yo ḓiimisela u vhona vhafumakadzi sa vhathu vha sa itiho tshithu , vho lindelaho u ṱanganedza fhedzi thuso ya mveledziso , vhudzuloni a uri vha vhe mazhendedzi vho khwaṱhwaho kha u shandukisa zwa ikonomi yavho , u tshilisana , polotiki na vhungoho ha mvelele yavho .
Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu u ṱuṱuwedzwa nga tshiṱirathedzhi tsha u khwaṱhisedza mushumo muthihi kha muṱa muṅwe na muṅwe wa mahayani .
Arali muthu e hayani hawe , a ri kha mithethe ya fumi"u khou funa maanḓa a vhuloi a tshi vhaisa Mukene " , izwi zwi a tea u iledzwa naa ?
Sa Afrika Tshipembe , ro bva roṱhe kha u vhona uri vhathu vhashu vha a zwi ḓivha zwa nga ha ṱhuṱhuwedzo ya dzhango ḽashu kha miṅwaha ya mahumi maṱanu i ḓaho .
Nṱhani ha hezwo , hu na zwibviswa zwi re nṱhesa zwi tshi kwama mafhungo a tshelede na ndondolo nga muvhuso na tshumisano kha bada dza muvhuso , zwa vhudavhidzano , ṱhumanyo ya maṱi na muḓagasi kha dzingu , zwine vhunzhi hazwo ha vha na u ṱandavhuwa na u vha na masiandaitwa zwi tshi kwama u tholwa ha vhathu .
Pfanelo ya lushaka ya u shumisa luambo lune vha funa musi vha tshi davhidzana na GCIS . 3.1.4 .
Milayo yo fhambanaho i a shuma kha vhaṱoḓisisi vhapo na vha bvaho nnḓa ha shango na kha mishumo yo fhambanaho ine vha khou ita yone .
Muhasho wa zwa Vhulamukanyi zwenezwo u tea u shumana na thaidzo iyi kha ḽevele ya ndaulo .
U ela manyuwaḽa ya thekhinikhala ire hone , nyolo dza zwilinganyo na maitele u itela u dzhenisa thekhinoḽodzhi ntswa .
U fhungudzea kha tshivhalo tsha mishumo hu nga ṱalutshedzwa nga u itwa ya maḓuvhano ha sekhithara ṱhukhu na u ṱoḓa vhubindudzi ha tshelede nnzhi , zwenezwo ya fhungudza mishumo .
Ni khou ya u ṅwala tsenguluso ya tshiṱori tsha Pele .
Zwikhakhisi zwi sa dini , tsumbo : u fhufha , u gidima , u swenda nga thumbu , u kokovha , u ṋamela , nz .
U londota bugu
Vhuendi ya Maḓini na thengiselano dza Vhukati ha Afrika zwi khou konḓelwa nga mushinzhi wa zwikepe zwo no vhaho zwa kale , mitengo ya nṱha ya furaha na vhuendi ha nga ngomu shangoni vhu sa takadzi .
2.4 . Khabinethe yo tendela makumedzwa a uri Afrika Tshipembe ḽi vhe ṋemuḓi wa Ṱano ḽa Ḽifhasi ḽa Vhuthihi ha Telecom ya Mbumbano ya Vhudavhidzani nga Khubvumedzi 2018 .
Ndeme ya tshikalamutengo ya nṱha i dovha ya sumbedzisa uri shango ḽa hayani ḽi nga vha na u sa takalelwa nga maanḓa sa fhethu ha u ita mishumo ya mveledzo hu tshi vhambedzwa na vhupo ha mashango a sili , ndi nga dzifeme dzi tshi nanga u shumisa zwivhuya zwa vhuṋe huṅwe fhethu .
Vha ḓo wana thuso nga u ṱavhanya .
thendelano dza nḓisedzo ya tshumelo
Ndi nga mini zwo ralo ?
Ri khou ita tshanduko dza u engedza khumbelo dza ḽaisentsi na mbadelo dza ṅwaha nga ṅwaha dza ḽaisentsi , nahone ri kha nyambedzano na sekithara ya zwa vhubindudzi kha pfanelo dza vhubindudzi .
Nṱhani ha izwo , vhukwamani na vundu nahone vhu khou khwaṱhisedza zwa u vhulunga .
Mudana woṱhe wo tsireledzwa na u vhuedzedzwa .
Mashumele a Centurion ngei Swaziland , Mozambique na Zambia .
U monithara miṱangano ṅwedzi nga ṅwedzi na vhatshimbidzi vha ABET zwi khou ya phanḓa .
Nḓowelo ya u ya kha zwa u shumiswa dzikhakhathi kana thasululo ya miṱaṱisano nga nḓila ya vhukuma kana phambano dzine dza nga vha hone kana phaḓaladzo ya zwiko u mona na zwitshavha ;
Maipfi , " putani zwanḓa muvhuso u ḓo ni itela zwoṱhe " a tea u itelwa khaedu - a zwi konadzei nahone a zwi tshimbilelani na sisiṱeme ya Afurika Tshipembe ya muvhuso .
U bvela phanḓa na u shumisa tshelede ho engedzedzeaho musi mbuelo i tshi khou wa , nga maanḓa u shumisa tshelede hune ha nga si kone u humiselwa murahu nga nḓila yo leluwaho , zwi nga si imelelwe .
Ndingedzo idzi dzo hanedzwa nga maanḓa nga zwiimiswa zwa masheleni zwa mivhuso minzhi na nga mashango a zwa nḓowetshumo .
Nḓivho ya Mulayo wa Tshumelo ya Nnyi na nnyi , ndaulo , Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni ya Nnyi na nnyi na ndaulo dza zwa gwama .
Khabinethe i tama u livhuwa vhabadeli vha muthelo vhane vho no humisa mithelo yavho .
Madzulo a khwinisa a sikwa musi vhathu vha na tshaka dzo fhambanaho dzo ṱanḓavhuwa dza khetho nga ha nyimele dza kutshilele .
Shumani ni na muṅwe nga inwi ni tshi fhedzisa mepe uyu wa mihumbulo .
Vhagudisi vha fanela u vha tshikoloni , ngomu kiḽasini , nga tshifhinga , vha tshi khou funza , hu sina u sa ṱhogomela mushumo na u tambudza vhana vha tshikolo !
Mitambo yo vhofholowaho ya ngomu Mitambo yo vhofholowaho ya nnḓa
O ṱalutshedza yunifomo ya tshigwada tshe muraḓo watsho a posa gese i bvisaho miṱodzi .
Hithara dza maḓi a soḽa dzi ḓo dzheniswa nga vhadzhenisi vho themendelwaho fhedzi vha Eskom .
Muhasho wo rangisa phanḓa masia ane a lavheleswa a u thoma u shumiswa ha u kungedzela zwikili zwine zwa ṱhogea nahone zwa ndeme , naho hezwi zwo kwamea nga mutsiko wa mugaganyagwama wa mbadelo ya vhashumi na u imiswa .
Maanḓalanga o ṋetshedza nḓivhadzo ya u hanedza khumbelo fhedzi a vho ngo swikisa afidafiti ya u hanedza .
Ho bvelela mini kha Vho Vhimbi na Muzhou
Zwenezwo , zwikolo izwo zwine zwa vha kha vhuimo ha u wana maṅwe masheleni a u thola vhaṅwe vhagudisi na u fhaṱa dzikiḽasirumu nnzhi zwi a kona u dzudza reshio ya mugudisi na mugudi i fhasi .
Khumbelo ya vhudzulapo ha Afrika Tshipembe nga nda
Tshihulwanesa ndi tshifhio ?
13 . Khabinethe yo tendela miolo na vhakuvhanganyi vha tshihumbudzo na serisi ya khoini ya phaḓaladzo uri i bviswe nga 2018 .
u itela u wana thendelo ya u ṱunḓa .
Kha u vhona uri tshumelo iyi i dzula i kha mudzedze wa nḓila dza musalauno dza u langa zwiwo zwa mulilo i kumedza tshikhala tsha tsedzuluso na u kuvhanganywa ha data .
Thandela i katela u khwiniswa ha vhuhulwane sa u talwa hafhu kha bada u itela u ṋetshedza miṅwe mitalo na u khwiniswa ha bada na kha dzirempe .
Phetheni dzo fhambanaho dzo ṱanḓavhuwaho idzi dza kunwele dzi swika hune dza sumbedza tshipiḓa tshine mvelele ya u nwa ya tamba kha mvelelo dza u nwa .
Zwo no ralo , vhurangaphanḓa ho khethwaho nga murahu ha dzikhetho ho no thoma u khwaṱhisedza fulo iḽi .
U kundelwa u guda u bva kha zwo iteaho kale .
Nga nnḓa ha tswikelelo dzashu , ri kha ḓi pfa uri ro vha ri tshi nga vha ro swikelela zwinzhi arali ro vha ro dzhia nyito yo fhambanaho .
Thuso ya shishi ( badani na muyani )
Vhulimi ha dziḓoroboni ndi tshivhumbi tsha vhupo tshine tsha nga kona u shuma sa vhupo thuso i vhonalaho , nga maanḓa kha nyimele ine ha sa vhe na masheleni a u londola " fhethu ho vuleaho ha nnyi na nnyi " .
Shango ḽashu ḽo livhana na ngoho i vhavhaho .
MBADELO DZO RANDELWAHO DZA MUHASHO
Kha ri ite nyito Gerani tshati ndi ṱume luṋanga .
Ha u dzhena mimoḓoro na munango wa u dzhena afho hune ha khou itwa khumbelo zwi wanala magumoni a luḓila lu re Commonage Close .
Mazhendedzi a ndeme a re hone fhethu afha a katela mihasho ya mveledziso ya tshitshavha na muvhuso wapo na wa vundu na kha vhuimo ha lushaka , nahone ofisi ya Mulangavundu na Muhasho wa Mafhungo a zwa Ikonomi kana Mveledziso kha vhuimo ha vundu .
Matungo a bada a nga , sa tsumbo , shumiswa kha u sumba vhavhambadzi zwavho nga u ita ha u tshimbila vhaendangaṋayo hu hulwane na u ṱhogomela u paka ha nga nnḓa ha bada .
Phindulo dzi konadzeaho kha ṱhoḓea idzo dza muthu dzi a kumedzwa na u shumiswa .
Tshaka dza vhushelamulenzhe dzi fhambana zwihulwane - a hu na modele muthihi wo teaho kha tshaka dzoṱhe .
Khabinethe i ṱuṱuwedza sekithara dzoṱhe dza lushaka uri dzi shumisane u itela u sika zwitshavha zwo takalaho zwa dovha zwa tsireledzea u itela uri vhana vhashu vha bvelele .
Sa afha zwi tshi ṱoḓiwa nga tshivhalo tshiṱuku nga u rali , ḽeveḽe dza mulimo zwi nga swikelwa nga nḓila yo leluwaho arali tshelede yo fhiraho i tshi nga dzhiwa .
U tshipiwa nga pholisa
Malaṱwa a re khombo a miṱani a si kanzhi a tshi fhambanyiswa na nḓila ya malaṱwa zwao kana u shumiwa fhedzi a laṱiwa oṱhe kha vhupo ha u laṱa ha malaṱwa zwao .
Vhatshimbidzi vha mbekanyamushumo ndi vhashumeli vha mutakalo vho nangiwaho nga tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe .
Muṅwe muthu u fanela u hwala vhuḓifhinduleli u vhona zwauri zwi khou itea .
Ri tshi amba nga u tou angaredza , sisteme i tea u shumisa maḓi a si gathi na uri arali zwi tshi konadzea i songo dzulela u lugiswa .
Kanzhi ri a ita mbilo dza uri u kundelwa hashu u ṋekedza tshumelo nga nḓila ya khwiṋe ndi nga ṅwambo wa u shaea ha thasululo kana ngona ( nḓivho ya uri zwi itwa hani ) ya u shumana na u livhana na khaedu ntswa .
Vha ri vhalele Thusani mulindaphuka u vhala phukha .
U ṱola u sa shanduka hu kwama u wana arali ḽiṅwalwa ḽi sa shanduki nga ngomu zwine zwa vha ; kana zwipiḓa zwa ḽiṅwalwa zwi hanedza zwiṅwe na uri kana phendelo dzi bviswaho dzi a tevhelwa u bva kha zwe zwa rerwa .
Phambano i thusaho kha u ita phambano vhukati ha tshaka dzo fhambanaho dza u dzhenela yo dodombedzwa kha makumedzwa a zwino o ṋekedzwaho nga Netiweke ya Kuvhuseke Kwavhuḓi Afurika Tshipembe ( GGLN ) kha muhasho wa Vundu na Muhasho Wapo ( dplg ) .GGLN a dzinginyaho uri :
Nga dzi 31 Fulwana , tshelede i re hone yo vha i R3.3 biḽioni i tshi vhambedzwa na tshelede ya tshikolodo tsha R1,7 biḽioni musi ḽi tshi vheiwa fhasi ha ndangulo nga Nyendavhusiku 2011 .
Ndaela dzi re afho fhasi ndi dza u ita khaphu ya tie .
Izwi zwi tea u pakiwa zwavhuḓi , zwa valwa na u vhulungwa , uri zwi sa thuthube kana u bvuḓa .
1.3 nga Deithi ya Tsaino kana u i rangela ( kana nga murahu zwi tshi bva kha zwe Muhadzimisi na Muhadzimi vha pfana khazwo zwo tou ṅwaliwa ) Muhadzimi u ḓo vha o no sida na u pfukisa pfanelo dzawe , vhuṋe ha ndaka na dzangalelo kha ndaka zwa mutevhe wa vhakolodi vhawe a zwi pfukisela kha Muhadzimisi kana a vula akhauntuṱhanganeli ya Muhadzimisi na Muhadzimi ;
Mushumo wo vha wo dzhenelwa nga vhatambi , vhabebi na vhahulisei vhanzhi vha bvaho kha EP Golf Union .
1.2 . Vharangaphanḓa vha mashango , dziminisṱa vha swikaho 120 , vhuimeli ha masia mararu ha mashango ane a vha miraḓo ya ILO a swikaho 187 , mazhendedzi a UN , zwiimiswa zwa pfunzo , madzangano a vhadzulapo , madzangano ane a sa vhe a muvhuso , nyanḓadzamafhungo khathihi na vhadzulapo vha khou lavhelelwa u vha hone kha muṱangano uyu .
Musi tshitake tshihulwane tshi hone zwi ta uri vhutsi vhu anḓadzee zwavhuḓi .
Semi , tambudza , hambekanya , sala murahu , shushedza kana nga iṅwe nḓila u kandekanya pfanelo dza mulayo ( dzi ngaho pfanelo dza tshidzumbe na u anḓadza ) dza vhaṅwe .
Nḓivhadzo yo themendelo yo tou ṅwalwaho nga tshanḓa kha muhweleli nga luambo lwavho lwa tshiofisi lwe vha lu nanga .
Ri Muvhuso u londotaho , u isaho phanḓa na u lwela u khwinisa nyimelo dza matshilele a maAfrika Tshipembe vhashayatsireledzo , vha kundelwaho na vha sa swikeleli .
U shandukisa mbadelo u itela u fhungudza zwa u ḓitika kha muḓagasi sa tshumelo ya mbambadzelano .
Ndivho ya Mulayo wa Ndango ya Zwigidi ndi u vhona uri muthu a ne a vha na tshigida u na vhukoni ho teaho u vha na tshigidi .
Kha vhuimo uvhu vhoṱhe ( hu tshi katelwa na muvhuedzanyi ) vha tendelana kha milayo i vhusaho .
Naho zwo ralo , ri tea u takala uri zwithu izwo zwo khwaṱhisedzwa .
Muhwelelwa o hweswa mulandu wa u tshipa ṅwananyana wawe wa malofhani na khonani yawe ane a vha muthu muṱuku , muhura .
Luther u ṱalutshedza vhushaka ha muthu kha muvhuso wa tsiko hu tshi tevhedzwa zwiteṅwa zwiraru zwi sumbedzaho ndaela ya Mudzimu kha ḽifhasi .
Khonani yaṋu ya mbiluni u pfi nnyi ?
Mushumo wo itwaho nga kha Nedlac wo ṱanganedzwa , he Vhufaragwama ha Lushaka ha ṋetshedza makumedzwa uri pfunzo ya mahala nga konadzea hani kha matshudeni vha pfunzo ya nṱha .
Ndivho yashu ndi u thusa u wanulusa khombo ya mutakalo u ṱavhanya , uri i thivhelwe kana hu fhungudzwe masiandaitwa a vhulwadze .
Hezwi zwi ḓo shela mulenzhe kha vhuḓidini ha shango ha u engedza mveledzo ya muḓagasi u itela u konisa ikonomi uri i aluwe na u kunga vhubindudzi vhunzhi .
U ola na u ṋea ṱhalutshedzo ya nyolo nga u shumisa ṱhoho ya vhege na u shumisa khirayoni dza mapfura , na zwiṅwe zwishumiswa zwa u ola
Kha vha ḓadze fomo nga maḽe ḓere mahulwane nahone vha ṅwale na luṅwalo arali zwo tea .
Vhudzulo vhu pfadzaho vhu ḓo shumiswa u itela vhathu vha re na vhuholefhali hu tshi katelwa hune ḽaisentsi ya u reila ya ṱoḓea .
Mbekanyamushumo dza nnḓa dzi tea u ṱuṱuwedza ndangulo ya tshanduko kha khophorethivi .
Mbuno hu nga vha uri vhanna vhanzhi vho tholiwa u fhirisa vhafumakadzi .
Memorandamu uyu u shuma fhedzi na wa u thoma .
Yuniti i kati na maitele a u thola u itela uri i vhe yo maanḓafhadzwaho .
Kuitele ku katela u ṱola ho angaredzwaho ha tshileludzi na ndangulo yatsho , u sedza na u inthaviwa vhana kana u ita uri vhana vha ṱolwe kana u aseswa nga dokotela wa mutakalo , mushumelavhapo , muḓivhi wa muhumbulo kana dokotela wa muhumbulo .
Nga nnḓa ha mihumbulo yo bviswaho ya zwa thekeniki na yo dziaho , mishumo ya u pfumbudza yo sedzaho kha u khwinisa zwikili u itela u shumisa uyu muhumbulo wo khwaṱhiswaho na zwa thekinoḽodzhi na zwone zwo katelwa .
Mbudziso dziṅwe dzi konḓaho dzi tea u rumelwa kha vhathu vho teaho .
Nḓowetshumo yo thoma u sedza zwihulwane kha khamphani nnzhi ṱhukhu na dza vhukati dzi nga vha dzo bva kha vhubindudzi , dzo bva kha maraga wa tsireledzo , dzo ṱanganyiswa na , kana dzo rengwa nga khamphani dza sekhithara ya phuraivethe khulwane na nga khamphani dza dzitshaka .
Dokotela wa zwifuwo wa muvhuso u bva ofisini ya Lushaka a vhuya a tenda zwa u renga u bva nnḓa , zwi dzhia maḓuvha mararu u ya kha maṱanu a mushumo uri khumbelo yavho i tshimbidziwe na u ṋetshedza phemithi .
U bva 1994 , muvhuso wa wo sedzana na u amba ngaha ndivho mbili dzi fanaho dza u sika muvhuso u bvelelaho ngeno u tshi khou dovha wa shandukisa mapholisa u ya kha tshiimiswa tsha vhuvhusi .
Kha vha ite uri hu vhe na nyimele ya u thetshelesana ho vhofholowaho hu si na u khakhisana , hune vhathu vha thetshelesa vho tou pangula nḓevhe .
Tsumbakushumele dza ndeme dzi tea u kalela , u vha dzo teaho , zwipikwa na u tou kwa .
Musi no no fhedza , shumisani maipfi aya kha u vhumba mafhungo .
Muofisiri wa Zwamafhungo ndi muthu o fhiwaho maanḓa a u shuma na khumbelo dza PAIA .
Tshiṅwe hafhu , vhatshutshisi vha ṱoḓa thikhedzo yashu sa dziṱhanzi uri vha kone u wana mulandu vhapfukamulayo na u khwaṱhisedza uri vha fela khothoni .
Zwiṅwe hafhu kha mishumo ya tshoṱhe , nḓowetshumo ya zwivhambadzwaseli i nga bveledza mishumo minzhi i linganaho miḽioni mbili kha zwiḽiwa na vhulimi , u fhaṱa , vhuendi , mavhengele , na nḓowetshumo dza zwa mvelele na vhusiki nga 2030 .
Nahone u nga ri ri nga dzuleli u takulela vhutshilo havho nṱha , tsumbo yavho nṱha na u ḓiṱukufhadza havho sa ḓenzhe ḽine ra vhonetshela ngaḽo vhumatshelo vhu sa ḓivhiwi vhune ra khou lugisela murafho u ḓaho .
Hu khou itwa dziṅwe ndingedzo , naho zwo ralo , dza u ṱuṱuwedza nyaluwo ya vhuingahalwa vhuṱuku ha dzingu .
Aya masia a rathi a u rangisa phanḓa o topolwa hu sedziwa zwa matshilisano , ikonomi na ṱhoḓea dza mveledziso dza vundu , dzi tevhelaho :
Ro dzhia maga maṱuku zwi tshi ya kha miloro yashu nahone khamusi kha nṋe maṅwe masia a ndeme :
1.4 . Afrika Tshipembe ḽo vhalwa sa shango ḽa khwinesa kha ndangulo ya zwikolodo na u ṋea tsireledzo ya zwikolodo kha sub-Saharan Afrika nga gurannḓa ya Emerging Markets , ine yo ḓiṅwalisa kha Miṱangano ya Ṅwaha ya Bannga ya Ḽifhasi / IMF .
Hoṱhe vhudzani vhaṱaleli zwine na vhona vha tshi nga ambara zwi no yelana na mutsho wa henefho .
Zwenezwo , hezwi zwi pfesesa sa zwi katelaho tsutsumedzo i sa langei ya u gembuḽa , lune vhathu vha dzhenelelaho vha vhanga tshinyalelo khulwane kha vhone vhaṋe na vhaṅwe .
Tshiitisi ndi tsha uri tshivhalo tsho ambiwaho zwavhuḓivhuḓi tshi imela zwikhala zwa vhugudisi zwine zwa vha hone kha vhashumi .
HH : Ndi endela mashango manzhi nahone ndi takadzwa nga u vhala magazini .
Maiti a thikho ndi mathusi A thusa maitimaanzeli kha u ṱhaphudza zwine a amba .
Khoso i kwama zwiṱalusi zwa phurathikhaḽa zwa kunangwelwe kwa saithi , tshaka dza mavu , u pulana , u nyora , u ṱavha , u langa zwiliṅwa na u kaṋa .
Vundu ḽo wina mpho tharu dza lushaka dza zwa dzinnḓu zwine zwa sumbedza uri nangoho ri khou swikela ndivho dzashu dza u ṋekedza dzinnḓu kha vhathu vhashu .
Mapholisa vha khou sala murahu na u ṱoḓisisa milandu yoṱhe yo vhigwaho i elanaho na u rengiswa ha vhathu na u rengiswa ha zwidzidzivhadzi .
Tshiṱangu itshi tshi na mishumo mivhili : u sumbedza vhuvha ha vhuṋe khathihi na tsireledzo .
Ngangoho , ro no thoma u vhona tsudzuluso ya vhafarakani vhashu vha mbambadzo u bva kha vhafarakani ' vha sialala ngei Yuropa na United States u ya kha maraga miswa ngei Asia na Afrika .
Izwi zwo vha na masiandaitwa mahulwane kha mbuelo , mishumo na u fhungudza vhushai .
1.1. Khabinethe i ṱanganedza u vha nemuḓi wa Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi nga ha Afrika ya vhu27 yo tshimbilaho zwavhuḓi he Muphuresidennde Vho Zuma vha ranga phanḓa Tshigwada tsha Afrika Tshipembe , Ṱhoho dza Mashango na Mivhuso u bva kha dzhango ḽa Afrika , ṱhoho dza ḽifhasi kha nḓowetshumo na mabindu , khathihi na vharangaphanḓa vha tshitshavha zwatsho .
Vhunzhi ha zwiendedzi zwo swika he zwa sokou siiwa hoṱhehoṱhe lwe zwa ita uri u dzhena ngomu tshitediamu zwi konḓe .
u vha ṰHOGOMELA
8.5 . Mbalombalo dza zwiito zwa vhugevhenga dza zwezwino dzi tou vha tsumbo ya u ri hu tshe na mushumo muhulwane une lushaka lwa fanela u ita u ri lushaka lu kone u tsireledzea .
Ndi zwifhio zwine ra ṱoḓa uri ri kone u ṱalutshedza uri ri kone u wana zwiṱirathedzhi ?
Lavhelesani nga vhuronwane zwifanyiso ni vhudze khonani yaṋu uri hu khou bvelela mini tshifanyisoni tshiṅwe na tshiṅwe .
Hezwi zwi ita uri vha vhe khomboni ya u vha na tshenzhemo ṱhukhu ine ya ṋewa mbilaelo dzi pfadzaho maelana na mafhungo ayo , u fhira vhaṅwe vhane vha kona u bveledza madzangalelo avho nga kha maitele a nyambedzano o ḓoweleaho o vuleaho khavho .
( c ) Vhu anzi ha tshikhala tshe khumbelo ya itwa nga tsho , arali zwo fanela , vhu tea u nambatedzwa
U shela mulenzhe kha Afrika Tshipembe ḽi sa dzhii sia , ḽa mulalo na u vha ḽo tsireledzeaho nga u valela khothoni ha vhafariwa nga nḓila i bveledzaho i re na vhuthu na u mbueledzo na u vhuedzedzwa kha matshilisano ha vhapfukamulayo .
Sisiṱeme i ḓo katela tshati dza ndangulo ya khwine i ṱalutshedzaho zwiteidzhi zwa u fhaṱa zwine zwa tea u ingamelwa nga nnyi nahone zwa katela u sainwa ha vhukhwine zwipiḓa zwo bulwaho naho muthu o hwalaho vhuḓifhinduleli , khathihi na tshiimo tsha vhukhwine tshine tsha tea u swikelelwa .
a hadzinge makumba .
Sisiṱeme ntswa dza mbalelano na murole zwi khou thomiwa u itela u dzulela u vha kha maimo o tendelwaho nga u angaredza .
Vhaṅwe miraḓo ya tshitshavha vha ṱoḓa kiḽiniki i tshi fhaṱiwa hu re na mikhukhu minzhi , saizwi vhadzulapo vha afho fhethu vha si na tshelede ya u namela vha tshi ya sibadela na kha dziṅwe kiḽiniki dzire kule .
U dudedza muvhili : tsumbo , u sumbedzela nga ningo , nga lukuḓavhavha na nga gona
Hezwi zwi nga khethekanywa nga vhupo ha ndeme vhuhulwane vhuṋa , hune ha vha :
Tshumelo iyi ndi ya vhabvann ḓa vho malanaho kana vha dzulaho lwa tshoṱhe sa vhafunwa na vhadzulapo vha Afrika Tshipembe kana na vhathu vhane vha vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe Afrika Tshipembe .
Vhathu vho vha vha tshi ḓiphiṋa nga u tamba na u ṱalela .
Nyito dza maḓaka dzi nṱha ha dzo ḓoweleaho kha thungo dza devhula , vhupo ha mvula ya vhuria na phendelashango ya vhubvaḓuvha tshipembe .
Phambano dzashu ndi dza uri nga muṅwe na muṅwe nga eṱhe sa vhafarisani , ro shuma zwavhuḓi kha masia a mishumo .
Hezwi zwi ḓo katela vhashumi na zwiṅwe zwiko ; u vhuedzedza tshivhalo na tshenzhemo fhethu hune vhugevhenga ha khou lweswa naho .
Ngauralo zwi nga dzhiwa sa uri mulayo , sa zwe wa phasiswa nga phalamennde , u katela mbetshelwa dza khangwelo na ndifho , nahone u katela na u tikedza zwine zwa vha kha Ndayotewa ya Tshifhinganyana .
Nga u angaredza , u vha fhasi ha ndeme ya reshio , zwi ita uri netiweke i vhe ya vhukone .
Nyito dza u tandulula mawanwa o bulwaho afho nṱha dzo katelwa kha ndima ya pulane ya mashumele .
Ḽiga 4 Arali vha tshi tama u vhona zwiṅwe zwidodombedzwa nga ha mbilo dzavho , vha nga puṱedza kha zwidodombedzwa zwa vhaṋetshedzatshumelo kana ḽinki dza hone .
Ndayotewa i sumbedza vhuḓifhinduleli ha Muvhuso kha vhathu vho u khethaho .
Arali zwi tshi ṱoḓea , SARS yo ṋea nḓivhadzo i pfadzaho , i nga dzi shandukisa nahone Vhashumisi vha ḓo vhofhiwa nga Milayo yo Tiwaho iyi no khou shuma nga tshifhinga tshe Mushumisi onoyo a fhedzisela u dzhena kha webusaithi ya SARS .
U khwaṱhisedza na u ṱola u tevhedzwa ha ndango dza nga ngomu na maitele a kushumele .
Mushumo muhulwane wa mbekanyamushumo iyi ṱhukhu ndi ndondolo ya vhuongelo , dzikiḽiniki , zwikolo , na zwitediamu .
Hetshi ndi tshifhinga tsha u fhaṱa , ndi tshifhinga tsha uri riṋe roṱhe ri longe tshanḓa .
Ri tshi shumisana na dzitshaka dza ḽifhasi ri fanela u vala mikoto yashu u itela uri sindikheithi dza ḽifhasi dzi sa wane tshikhala tsha u tshinyadza vhaswa vhashu nga zwidzidzivhadzi , kana u shandukisa vhafumakadzi vhashu na vhana vha vha dziphuli kha mashango a sili .
Muvhuso u vhona izwi zwi tshi nga itwa nga u khwinisa nyimele dza hune vhashumi vha shumela hone na hune vha dzula hone na u khwinisa vhushaka vhukati ha vhashumi musi vhe mushumoni .
Kha nyimele ya Afrika Tshipembe , a hu tei u lavheleswa vhaloi vhane vha lowa hu vhurereli , sa izwi Tshiafrika tshi tshi tevhela zwo fhambanaho zwi tshi kwama " vhuloi " , nahone vhu tshi tea u sa dzhielwa fhasi .
Vho vha tshiga tsha zwiṱhavhelo zwa vhanzhi vhe vha pfesa vhuṱungu ha khethululo nga muvhala .
Khoniferentsi ya Plenipotentiary ndi dzangano ḽihulwane ḽa u ita mbekanyamaitele dza ITU , ḽine ḽa vha zhendedzi ḽo khetheaho ḽa Mbumbano ya Dzitshakha ḽi re na vhuḓifhinduleli ha u laula sisiṱeme ya ḽifhasi ya vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki .
Thendelo ya tswikelelo kha zwiko i fanela u sumbedzwa kha thendelano .
Malofha a na luṅwe lushaka lwa swigiri ine ya pfi guḽukhousu .
Makhulu vha miṅwaha ya 80 vha nga si kone nahone a vha ngo tea u fhedza ḓuvha ḽoṱhe vho ima mudubani u lindela u wana mishonga yavho .
Mafhungo a tea u haṱulwa u ya nga ha dzangalelo ḽa nnyi na nnyi hu si ndeme ya vhubindudzi .
Ndaulo ya zwino ya vhuṱali yo lavhelelwaho nga fhasi ha Mulayo wa Dzibannga khathihi na Ndaulo dzawo a i ṱuṱuwedzi dzibannga kha u dzhenelela kha modele muswa wa u tikedza nga masheleni .
1.2 . Khabinethe i tamela mashudu vhagudi vhoṱhe musi vha tshi khou ḓa u thoma miṅwaha yavho ya tshikolo tsha pfunzo dza nṱha .
Hezwi , honeha , a zwi sedzi kha vhuhulu vhune phetheni dza kunwele kwa zwibveledzwa zwa zwikambi zwi siho mulayoni na zwi sa fomaḽa zwo shanduka , hu tshi katela na zwibveledzwa zwi fanaho na " bia " na miṅwe mivango .
Hezwi zwo ita uri sesheni dza vhupfumbudzi dzi tshimbidzwe nga hu si na vhuleme .
Muṱangano u ṋetshedza foramu ya ḽifhasi i sa ngi dziṅwe ine ya tshimbidza u kovhana nḓivho yo fhambanaho , vhukoni na tshenzhemo kha ndangulo ya sekithara ya mutakalo na nḓisedzo ya tshumelo .
U khwinisa vhutsireledzi na tsireledzo zwi ita mushumo wa vhuṱhogwa kha nyaluwo ya zwa ikonomi , mveledziso ya vhuendelamashango na vhubindudzi .
Iṅwe tshumiso ya zwibveledzwa zwa mbambadzo zwo fhambanaho zwa mishonga i fanaho ya khemikhala i nga , fhasi ha dziṅwe nyimele , ita uri mveledzwa ya ngalafho i sa shume zwavhuḓi na tsireledzo ya mishonga ya vhalwadze .
Nga tshifhinga tsha ṅwaha muvhalelano , Mulayotibe wa Ndindakhombo ya Vhushayamushumo na yone yo ṋetshedzwa kha komiti .
Thambo ya khumbelo i anḓadzwa kha Gurannḓa ya Muvhuso , vha ḓo ḓivhadzwa hune dza phaḓaladzwa hone uri vha ye u dzhia fomo ya khumbelo .
Zwo tea uri hezwi zwiko zwa mafhungo na nḓivho zwi shumiswe vhukuma nahone zwi kovhanywe nga nḓila yavhuḓi na u fhiriselwa sa nḓila ya u ṋea vhukoni mabindu ane a khou bvelela .
Ṱhanziela ya Muvhala wa Lutombo i bviswa musi ḽaborathori yo themendelwaho ina vhuḓifhindulei ha u ita ndingo fhedzi .
Naho zwo ralo , thengiselano a i athu u shuma mushumo uyu kha mveledziso ya ḽa Afrika .
Thoma mbekanyamaitele dza zwa vhashumi na ṱhuṱhuwedzo dza u gonyisa tshiimo tsha mishumo , nga maanḓa ya vhaswa na kha sekithara dzine dza thola vhathu vhane vha vha na vhukoni vhuṱuku .
Ndi zwiimiswa zwa mulayo zwo fhambanaho zwine zwa vha na dzibodo dza vhuvhusi dzazwo , ndaka dzazwo na uri zwi fanela u ḓilambedza nga zwone zwine .
Malugana na izwi zwi fanela u dzhielwa nzhele uri ḽisi yo ḓo kwamea nga khakhululo sa i zwi ho vha hu vhukhakhi ho ḓoweleaho he ha swikisa kha uri thirasithi hu si De Villiers ya ṱalutshedzwa sa muhirisi .
Ro ṱanganedza mulaedza vhege yo fhiraho u bva Soshanguve uri vhutshinyi ho kalula ngei Block L na uri u hombokwa ha dzigoloi na vhufhura zwo kalula .
5.3.2 Naho Vharangaphanḓa vha Sialala vho ṋewa mishumo ya vhulamukanyi nga fhasi ha Mulayo wa Ndangulo ya Vharema , a vha weli kha ṱhalutshedzo ya muofisiri wa vhulamukanyi o bulwaho kha Ndayotewa .
Hezwi ndi nga nḓila ine zwa tou tea u vha zwone , sa izwi hu kha maimo ayo a tsinisa hune nyanyuwo dza vhathu dzi re na maanḓa mahulu dza wanala hone .
Kha nyimele dzoṱhe idzi vhathu vha fanela u iswa kha tshiimiswa tsha dzilafho tsho teaho u wana khuthadzo nga ha khovhakhombo ya u wana HIV , nahone vhabebi kana vhaunḓi vhavho vha fanela u kwamiwa nga u ṱavhanyedza .
Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo u ḓo lingedza tshikimu tsha u gudisa kha vhalangi vhaswa , na tshikimu tsha u thola vho ṱhaphudzaho ngudo dzavho tshine tsha ḓo thusa mihasho kha u kunga na u bveledza vhagudiswa vho ṱhaphudzaho pfunzo dzavho vha na vhukoni na u vha na dzangalelo kha Tshumelo ya Tshitshavha .
Maraga wa zwa vhashumi u nga kha ḓi dzula u tshi khou thengathenga nga tshifhinga tsha vhukati nga vhanga ḽa khwiniso ya ikonomi i no khou ongolowa na mutsiko u no khou gonyela nṱha wa miholo .
Ndi a tenda uri ndi zwavhuḓi musi vhathu vha tshi khou renga thikhithi , fhedzi musi o no renga thikhithi yawe , ha tshe na ndavha na tshikirini tshihulwane nahone ndi hone hune thaidzo dzashu dza mbo ḓi thoma hone .
Zwiitisi zwi tea u ṋekedzwa zwa uri ndi ngani masia mavhili a ṱhoḓisiso a sa tikana nga tshao .
U ḓisola , u ḓivhona mulandu , ndiliso na u khakhululwa ndi mitheo ya u bvelela kha u mbuedzedzo ya vhafariwa zwitshavhani .
Zwa zwino ri khou ita mabembela vhubveledzi ha mushumo wa zwa vhushumelavhapo nga kha midia .
Saizwi vha tshi zwi ḓivha , musi mafhungo aya a kha ḓi ambedzaniwa , vhaṅwe vhathu vho a isa khothe .
( ii ) nga ha mvelelo dza u sa fhumula ;
Vhufhaṱi ndi tshiga tsha lwendo lwa kha vhubvelele ha vhutshilo .
Kha dziḽounu dzo ṱanganedzwaho , rekhodo dzi ḓo sumbedza tshivhalo tsho ṱanganedzwaho na nyimele dzo ṱumanaho na u ṱanganedzwa .
Maitele a ndangulo ya khohakhombo a dovha a lavheleswa nga tshigwada tsha Komiti ya Ndangulo ya Khohakhombo ( Dzingweṋa dza Khohakhombo ) na Komiti ya Muvhalelano wa Mashumele .
- Vhugevhenga ha khakhathi vhu ḓo vha ho fhungudzea nga hafu , arali vhu songo fheliswa tshoṱhe .
mbilaleo iṅwe na iṅwe ine ya tshimbilelana na musi polisa li tshi thuntsha nga tshigidi tsha muvhuso ;
( c ) a ima u vha muraḓo wa ḽihoro ḽo mu taho uri a vhe muraḓo wa vhusimamilayo . ḓḓ
Dzi ḓo tsisa mutsiko fhasi kha mbadelo dza vhashumi vha si na ho mitikedzo .
Miraḓo ya tshitshavha vha khou kaidzwa uri vha songo shumisa maḓi a u nwa na u bika u swika zwino fhedzi vha nga shumisa maḓi o vhetshelwaho tshampungane .
Tshinyalelo - ṱhanganyelo ya tshelede yo shumiswaho kha mveledzo ya tshinyalelo ya u ita mushumo .
Kha vhunzhi ha mashango ane a khou bvelela , zwiimiswa zwa lushaka luṅwe na luṅwe ndi u shuma nga nungo .
Zwa khwiṋe , ṋemuṱa u ḓo tou tea u rera nga ha maga maswa na vhone na u wana thendelano navho u thoma .
Ahuna zwiwo zwa vhufhura kana nyito dzi sa ḓivhalekani dzo vhigwaho nga ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
U humbula nga ha fhethu , kha mafhungo aya , zwi ṱoḓa uri fhethu ha nnyi na nnyi , ngamaanḓa-maanḓa zwiṱaraṱa , hu vhonwe sa fhethu ha nnyi na nnyi .
Tshitshavha tshi re afho tsho humbela u vhiga kha zwiimiswa zwine zwa nanga u furalela ndaela iyi u itela uri maga o teaho a ya dzhiwa .
U itela u kona u shumisa Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe nga nḓila yone ndi zwa ndeme uri vhashumisi vha pfesese uri ndeme ya maḓi na miṅwe miṱalukanyo ine ya elana nazwo yo ṱalutshedzwa u itela ndivho ya u bveledza nyendedzi .
U vha thusa uri vha kone u vhona zwe vha vhala , kha vha shumise zwibogisi u swaya musi vha tshi khou vhala :
Izwi zwi katela maḓi , tshampungane na thandela zwi elanaho na zwishumiswa zwa tshitshavha .
Germany ndi ḽiṱwe ḽa vhabindudzi vhahulwanesa vha nnḓa Afrika Tshipembe , hune ḽa vha na khamphani dza Germany dzi fhiraho 600 dzine dza vha na matavhi kana vhubveledzi shangoni ḽashu , hune dzi khou ṋetshedza mishumo i swikaho 100 000 .
Mashango ayo o dzhia maga u vhona uri vhaofisiri vhao na miraḓo ya mmbi a vha nga vhi fhasi ha mikano ya ICC .
Vhurangeli ha mveledziso ya vhupo hu sedzesa nga maanḓa kha masia ane nyimele ya zwa ikonomi ya ṱoḓa thusedzo yashu na hune ha vha na khonadzeo ya zwa ikonomi i shumaho .
Vha saine thendelo ya uri , arali nzudzanyo dzine dza khou ambedzaniwa ngadzo dza si tevhedzwe nga murahu , uri a huna dziṅwe nzudzanyo dzine dza ḓo dovha hafhu dza konadzea na hone u tumulwa ha maḓi na muḓagasi zwa ḓo tevhela , hu tshi katelwa na vhukando ha mulayo .
O nwala a ri : Arali Muvhuso une wa khou shuma zwavhuḓi ngaurali , u tshi nga tou sedzesa wa vhona vho ṱhoḓea kha ayo masia .
Mulayo wa Tshumelo ya Nnyi na Nnyi u a wanala kha webusaithi ya Tshumelo ya Nnyi na Nnyi na Ndaulo kha www.dpsa.gov.za.
3.4 Tshifhinga tsha mushumo tsha miraḓo ya Komiti ya Wadi
U ḓadzisa zwenezwo , u itela zwiitisi zwo fhambanaho - vhukatini ha zwiṅwe , u bva nga huhulu kha maitele a ndayotewa a re hone ane ya a ṋetshedza - zwo dzhiwa zwi zwa ndeme u ombedzela na u thoma u ya phanḓa ha maitele a re hone nga hune zwa konadzea ngaho .
U itela uri kha mbekanyamaitele iṅwe na iṅwe ine ya itwa na mbekanyamushumo dzi sikwaho , vhana vha dzule vhe vha u thoma .
Ho vha na u ṱaṱisana uri mvetamveto yo dzinginya vhuḓifhinduleli ha zhendedzi kha nyimele iyi .
Maitele a CBP kha vhupo ha masipala hoṱhe a tea u itea phanḓa ha maga a u thona a kha u pulana na u sedzulusa IDP .
Ṅwalani dzina ḽa bugu hafha .
A hu na vhuṱanzi ha mbadelo vhune ha tea u nambatedzwa nga vhathu vha re na thendelo ya u sa badela , fhedzi mbuno dza u sa badela dzi tea u sumbedzwa zwavhuḓi kha fomo .
Mimbete ya kha ndondolo ya nṱha a i na phere dza u ṱambela nga ngomu na fhethu ha u dzhenisa muya wavhuḓi ho khetheaho .
Thusedzo yo dzinginywaho yo vhekanywa nga tshigwada tsho tetshelwaho mushumo hu tshi katelwa na mihasho ya Zwiko zwa Mineraḽa na Fulufulu , Mbambadzo , Nḓowetshumo na Muṱaṱisano , Mabindu a Tshitshavha na Vhufaragwama ha Lushaka .
Musi ri tshi khou pembelela u vhofhololwa ha Vho-Madiba ṋamusi , ri a dovha ra ḓivhofha kha vhupfumedzani , lushaka lwo faranaho , u sa khethulula nga muvhala na u fhaṱa vhumatshelo ha khwine roṱhe sa MaAfurika Tshipembe , vharema na vhatshena .
URI Khethekanyo ya vhu 3 ya Mbekanyamaitele ya u Tikedza ya Vhashai ya Masipala i KHWINISWE u katela " Uri muthu a dzhiiwe sa mushai , mbadelo dzine dza badeliswa kha ndaka ine muthu onoyo a dzula khayo a dzo ngo tea u fhira R100.00 nga ṅwedzi nahone i ḓo kwama vhoṱhe vhaṋe vha fhethu na vhahiri " .
200% ya mutengo wa Tshikimu kha dzilafho ḽa madzeu a vhuraru a kwameaho nga fhasi ha u dzidzivhadzwa wa sala u tshi vhona , sedzharini ya dokotela
Khaṱhulo ya khothe ya ndayotewa yo thivhela muvhuso wa lushaka u dzhia mikano ya mulayo nṱha ha mulayo wa mavhengele , na tshivhalo tsha madzinginywa a mbekanyamaitele khulwane a zwo ngo dzheniswa kana u shandukiswa kha Mulayo wa u fhedzisela .
Tshikwama kha ndingedzo dza u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo tsho sedzesa maitele a thandela ya vhubindudi zwi lusaho u dzhena mafhungo a zwithivheli zwi re hone zwino kha sisiṱeme na u khwinisa miatele a ndangulo ya mashumele .
( 2 ) Muphuresidennde u tea u vhea mufumakadzi kana munna uri a vhe ṱhoho ya tshumelo iṅwe na iṅwe ya zwa vhusevhi yo thomiwaho malugana na khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) kana a vha na vhuḓifhinduleli ha poḽitiki ha u langa na u sumbedza nḓila kha iṅwe na iṅwe ya idzo tshumelo , kana a rumela Muraḓo wa Khabinethe uri a vhe na uho vhuḓifhinduleli .
Ndi kona u dzhenisa zwiga zwa u vhala mafhungoni .
Kha nyimele ya sisiṱeme dza fhethu ha ndondolo ya mupo ḓoroboni khulwane , u bvela phanḓa ndi ha ndeme kha u ṱuṱuwedza phambano ya zwa ekhoḽodzhi .
Sa musi vha tshi ḓo zwi dzhiela nṱha u bva kha ḽiṅwalwa ḽi re phanḓa havho ri kha tshipiḓa tsha u fhedzisela tsha mushumo naho ri kha tshifhinga tsha u huvhala .
Thendelano dzi re hone na Khamphani ya zwa Maḓaka ya Afrika Tshipembe dzi wanala fhasi ha tshipiḓa itshi .
Mugaganyagwama ndi mini ?
Hezwi zwi khou itelwa uri hu vhe na ndango yavhuḓi ya u enda ha vhathu na thundu dzi bvaho na u dzhena Afrika Tshipembe kha tshifhinga itshi tsha shishi .
Tshivhalo tsho vhewaho kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa ndi tshivhalo tsho anganyelwaho tsha mishumo ya konṱiraka , fhedzi mukonṱiraka u ḓo ṱoḓea uri a ḓo ita tshivhalo tshifhio na tshifhio tshi nga livhiswa nga muinzhiniara zwi tshi ya nga tshifhinga .
U ṱhaḓula nga u langa tshinyalelo ya masheleni malugana na mbekanyamushumo ya u ranga iṅwe na iṅwe .
U shaea ha tshikhala tsha ofisi tsha u dzula vhaṅwe vhashumi na zwone zwo vha vhukonḓi .
Thagethe to vheiwaho u itela u endedza vhagudi vhoṱhe vhane vha khou ṱoḓa zwiendedzi vhukuma a yo ngo swikelelwa .
Nga maṅwe maipfi , hu na u ṱanganedza hu khou aluwaho ha uri u phaḓaladza dzi ICT zwi amba uri mushumo wa ḽaiburari kha sia ḽa ḽitheresi ya mafhungo ndi mushumo wa kharikhuḽamu .
( a ) a u shumi nga nḓila yo ṱandavhuwaho kha vhupo kana huṅwe -vho , u fhirisa he wa vha u tshi shuma hone musi hu saathu u thoma u shuma Mulayotewa wa kale , nga nnḓa ha musi u tshi nga vha wo khwiniswa u itela uri u shume fhethu ho ṱandavhuwaho ; na uri
( 8 ) Arali Khoro ya Vunḓu i sa tendeli mulayo wo bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 6 ) i fanela uri hu saathu fhela maḓuvha a 30 yo ita tsheo , i rumele zwiitisi zwa u sa konisa u tendela mulayo kha maanḓalanga o rumelaho uyo mulayo .
Fhedzi nga murahu vhaṅwe vha thoma u vha na dzangalelo vha vhudza vhaṅwe uri vha ḓe vha tambe .
Hezwi zwo ḓa nga murahu ha vhege dzo vhalaho dza migwalabo na u khakhisea ha u funza na u guda vhuponi uvho .
mafuvhalo kha muṱana na zwanḓa
Mudzulatshidulo wa Komiti ya Vhukhethi kha Zwa Ndayotewa na Vhuvhusi ha Tshitshavha vho kwamiwa uri hu pfiwe muhumbulo wavho .
Sila ḽi tendelaho u nwelela ḽi a ṱoḓea u itela u thivhela uri matheriala a u ḓadza a sa ṱangane na luvhemba lwo phaḓalalaho .
1.3 . Mbuelo hei yo gonyelaho nṱha nyana i sumbedza uri ikonomi yashu i tshe yo khwaṱha nahone u shela mulenzhe ha Pulane ya Mvusuluso na Mbuyedzedzo ya Ikonomi zwi kho u shuma zwavhuḓi .
Arali vha tshi ṱo ḓa u ṱunda muhaelo u songo ṅwaliswaho u itela ndingo Afrika Tshipembe , vha ḓo tea u vha na thendelo mbili .
Dzina ḽa pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi
Vhashumisani vha vha hone lwa miṅwedzi ya rathi nga tshifhinga tsha maitele a mveledziso ya tshiṱirathedzhi .
Fogisi ḽi shumanaho na mulandu uyo ḽi ḓo fhedzisa ṱho ḓisiso , ḽa ṋekedza dokhethe phaan ḓa ha khothe i sengisaho mulandu .
Dzimbalombalo nga mpfu na zwivhangi zwa lufu zwi na mushumo kha linga tshiimo tsha mutakalo woṱhe wa vhathu .
U bva tshe dzibannga dza vhupo ha Yuro dza vha dzi na vhunzhi ha tshikolodo tsha mivhuso yadzo , a dzo ngo fulufhelwa .
6 . Thandela i a shumisa lwa khwiṋe zwikili na zwiko zwapo ?
( 3 ) U vhewa ha tshiimo tsha vhupileli hu a fhela hoṱhe nga nnḓani ha musi hu saathu fhela maḓuvha a sumbe tsho vhewa .
Kha vha vhudze vhadzheneli uri vha vhumbe zwigwada zwa vhathu vha 4 u swika 6 vha vhale mganetshelo vhoṱhe .
Khothe yo ṋetshedza nga nḓila yone ḽikumedzwa ḽiṅwe mbuletshedzo pfufhi .
Ri khou ṱuṱuwedzea nga mushumo wo itwaho nga Bodo ya Dziphakha na Vhuendelamashango ya North West kha u leludza u shela mulenzhe ha Mabindu Maṱuku , a Vhukati na Maṱukusa kha nḓowetshumo ya vhuendelamashango .
Kha vha ḓadze na u humisa fomo ya nḓivhadzo .
A hu na mbuelo fhedzi dza u ṱavhanya dzine dza ḓa dzo tou livhana vhathu vhashu , fhedzi mbuelo dzavhuḓi dza nnḓa dzi ḓo ita uri mbuedzedzo dzi tevhelaho dzi thome zwo leluwa .
Hezwi zwi katela imeiḽi dza iwe muṋe na / kana mihumbulo nga vharumeli vhane vha nga vha vha vho tholwa kana vha songo tholwa nga vha Poswo ya Afurika Tshipembe .
DTP : Ṱhaṱhuvho na Phere dza Dzilafho ndi mutevhe wa nyimele dza PMB dza 270 dzi re kha Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho zwo ṱumanaho na ṱhalutshedzo yo ṱanḓavhuwaho ya dzilafho .
U tevhedzwa ha milayo yapo ya maanḓalanga apo ndi theo ya mulayo khulwane ine ya khou langa u kuvhanganyiwa na vhuendedzi ha malaṱwa zwao .
Ro vhona u kovhelana hashu ha vhuthu hu si na u sedza muvhala , lushaka kana vhurereli .
U ṱavhanyedziswa ha u dzhenela ha sekhithara ya phuraivethe kha zwa pfunzo .
Muhasho wa Gwama wo bvelela kha u khwaṱhisedza mathomo a u shuma na kushumele kwa Yunithi ya Ndangulo ya Mbekanyanḓisedzo u ya nga mulayo .
Zwithivheli kha khungedzelo zwo sedza kha u tsireledza vhana na vhathetshelesi vhaswa kha u nga kungea u shumisa zwikambi .
Ṱhoḓea ya mabindu ane a rengisa thundu na tshumelo a khou aluwa u bva kha murengi nga kha murengisi na u humela murahu kha vhabveledzi .
Mbekanyamushumo dza ndeme dza u shumiswa nga tshitshavha , dzine dza thusa Maafurika Tshipembe vhane vha shaya dzi shela mulenzhe kha nyaluwo na u bveledza mishumo , dzo tsireledzwa kha u fhungudzwa huhulwane .
Khothe ine ya shumana na khumbelo iyi i tea u vha i tshipi ḓa tsha Khothe Khulu kana Khothe ya Madzhisi ṱira ṱa ine ya vha na maanḓa a u langula vhulamukanyi vhuponi hune tshigwada tsha tshumisano tsha shuma hone .
3.2 . Afrika Tshipembe ḽo shumisa tshikhala itshi u kovhelana zwikhala zwa vhubindudzi zwinzhi zwi re hone kha shango .
Maga a tevhelaho o ḓivhadzwa u khwinisa ndeme ya u ṋetshedza ndondolo kha vhalwadze vha senthara dza shishi :
Zwikolo izwi zwi , naho zwo ralo , shomedzwa nga zwishumiswa zwa saintsi zwine zwa ḓo vha konisa u ḓi ita zwiedza na tsumbedziso .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa wa sala u khou vhona zwi ṱoḓa thendelo u thoma nahone husedzwa milayo ya ndondolo i langwaho ( zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re nga fhasi ha miṅwaha ya 8 , vha re kha vhuṱungu vhuhulu na madzeu a vhuraru a kwameaho )
Nungo iṅwe na iṅwe yo itwa ya u bvisa mafhungo a shishi hu si na u lenga na luthihi .
U zwi vhea zwi khagala tshoṱhe , Komiti yo Ṱanganelaho ya Tshoṱhe i ḓo dzhia tsheo fhedzi kha mafhungo o ṋetshedzwaho nga zwiṅwe zwiimiswa zwine zwa vha na dzangalelo kha zwithu zwine zwa kwama mmbi .
Vhathu vha na zwithu zwinzhi zwi konḓaho,na uri vho ḓi dzula vhe na zwa muya kha vhutshilo havho , zwine zwo ṱuṱuwedza u ṱoḓesesa nga ha ṱhalutshedzo ya vhutshilo .
Zwi tshe zwo ralo , madzangano a balelwa u wana mihumbulo na vhuḓipfi ha vhafumakadzi nga ha thandela dzine dza kwama vhutshilo havho nahone dzo livhanaho na vhutshilo havho .
Mafhungo ayo o bva kha muṅwe muraḓo wa tshigwada tshavho .
Phatheni ya u pheiva i tea u thusa u ṱalutshedza tshitopo tsha vhuendi ha nnyi na nnyi sa fhethu ha nnyi na nnyi ho khetheaho .
Ho sedzwa ḓivhazwakale , u reitha ho vha hu tshi fhambana kha mavundu o fhambanaho .
U ḓivha zwi amba u shumisa zwipfi u wana mafhungo nga ha fhethu , fhethuvhupo kana nyimele .
Khaedu dzi livhanywaho na nyito dza ṅwedzi nga ṅwedzi dzi tevhelaho dzi tea u shumiwa .
U vhuyelela kha vhutshilo ho ḓoweleaho ndi ndumbo ya tshumelo dza mbueledzo kha puḽatifomo iyi hu na tshipikwa tsho bulwaho tshau fhungudza u kalwa ha mushumo na nyiledzo dza u shela mulenzhe kha avho vhalwadze vha re na u fhungudzea ha u pfa hu si na ṱhalutshedzo .
U shuma mishumo yoṱhe ya ndaulo na i elanaho nayo nga kha u ita mivhigo ya mugaganyagwama , ndangulo ya ndaka , u dzhenelela kha miṱangano yo teaho , na iṅwe thikhedzo i elanaho na mivhigo .
Ndi nnyi ane a khou amba kha phara ya u thoma ?
Khaedu ya u fhaṱulula i vula khonadzeo ntswa na vhuṱoḓi ha vhusiki na vhuthomi .
Komiti dza wadi :
9 . MAITELE A U ITA KHUMBELO YA TSWIKELELO KHA MAFHUNGO
( 1 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe o vhofholowa lune a nga ḓiṋangela kha zwa poḽotiki , zwine zwa katela pfanelo ya-
Pulanete yashu , Ḽifhasi , i vhukule vhungafhani na ḓuvha ?
Pfanelo na milayo ire kha Ndayotewa yashu i nga shumiwa zwi si zwa vhuḓi u itela u khethulula vhukati ha sekhithara dza tshitshavha .
1.3 . Thendelano i bveledza ṱhanganyo na mveledziso ya ikonomi , u maanḓafhadzwa ha vhafumakadzi kha dzhango , na u khwaṱhisedza vhuḓidini malugana na mulalo na vhudziki Afrika .
U itela u ṋetshedza vhagudisi na vhagudiswa kha zwikolo zwa nnyi na nnyi zwa muvhuso hu na tshumelo i tikedzwaho nga ndango ya muhasho .
Khomishini ya Ndinganyiso ya zwa Mbeu ; na
Naho zwo ralo , kha maṅwe masia , nzulele ya tshiimiswa a tshi a thu livhanywa na ṱoḓea dza nḓisedzo ya tshumelo .
Ḓidzheniseni kha vhukhwine ha zwitopo hu tshitevhedzwa tsireledzo , vhukhudo , mbumbo kana tshifanyiso na u vhonala .
Vha ḓo badela iṅwe hafhu arali vha shumisa mushonga u siho kha Fomuḽari ya GEMS ( mutevhe wa mishonga ) Arali dokotela wavho a vha randela mushonga u siho kha mutevhe wa mishonga wa GEMS ( une wa vhidzwa upfi fomuḽari ) vha ḓo tea u badela tshipiḓa tsha mutengo wa mushonga naho wo themendelwa kha mbuelo ya vhulwadze vhu sa fholi .
Mugaganyagwama ndi pulane ine ya sumbedza uri mbuelo yo ṱanganedzwaho ndi vhugai na uri i ḓo shumiswa nga nḓila-ḓe kha tshifhinga tsho tiwaho .
A vha ngo tea u lindela awara dza 24 dzi tshi fhela .
Vhupfumedzanyi hashu a vhu faneli u bva kha u zwithu zwi shandukaho nga u ṱavhanya , fhedzi kha mutheo wo khwaṱhaho .
U dzula na mme awe , makhulu , mmane , vhazwala vhavhili na vhakomana vhavhili henengei Polokwane .
U thoma kana u ranga phanḓa tshiimiswa tsha ECD , tshiimiswa tshi tea u vha :
Nyito dza vhathu dzo ḓi dzuleli u katela u ṋea tshivhumbeo nungo dza mupo dze vha dzi wana u mona navho .
U farelwa ha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA fhano zwi ita uri zwa vhukuma 2010 u vhe ṅwaha wa kushumele .
( c ) Khomishini ya zwa Ndinganyiso vhukati ha Munna na Musadzi ;
Mbuelo dzi bvaho kha zwa vhufaramikovhe dzi tea uri nga tshikalo tshi pfalaho dzi livhiswe kha u bveledzisa tshitshavha nga kha u sikwa ha mishumo , ndondolo , mveledziso ya zwikili , zwa mabindu na pfanelo dza vhuthu .
1.1 . Khabinethe yo tendela mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi mbili dzine dza ḓo bveledza vhuḓikumedzeli ha u fhaṱha khaphasithi ya muvhuso .
Muvango wa amonia na tsumbo dza zwipiḓa zwo yaho nga u fhambana sa tsumbo , khayanidi na tsimbitswuku , zwo wanala zwi zwone zwi re na toksini nnzhi u fhira i yoṱhe .
No no fhedza ni nange maipfi a malo ni a shumise kha u vhumba mafhungo buguni yaṋu ya nḓowedzo . lu / se / nge / le
Vhashumaho kha zwa vhuḓivhi na pfunzo vha shela mulenzhe nga u tendela khethekanyo ya bugu .
Naho hu na mutsiko wa ṱhoḓea yo khwaṱhiswaho kha zwiko zwa maḓi , zwi dovha zwa sika khonadzeo dzo vhalaho u itela mveledziso ya ikonomi na matshilisano na u lulamisa zwithu .
Zwine nda takalela Tsumbo : u tamba viḽibolo , u ola , u bika
Khamphani dza tshidzidzivhadzi dzi khou bveledzise nḓila dziṅwe dzi sa ḓuriho , fhedzi hezwi a zwi athu wanalea nga u angaredza .
Kha ri sedze kha pulane nga vhuḓalo .
Khethekanyo 25 ya Ndayotewa i khou thivhela u dzhiwa ha mavu hu si na mbadelo ?
Hu dovha hafhu ha vha na zwikhala magumoni a maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa .
1.4 . Nga tshifhinga tshenetsho tshithihi , muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u vhona uri tshanduko dzi khou shuma u itela u engedza khonadzeo ya nyaluwo ya ikonomi na u khwinisa vhungoho ha tsheo dza mbekanyamaitele .
Arali vhutshinyi ho vhigiwa , vha nga lavhelela pholisa u vha ḓivhadza nga ha -
U tshoṱelwa ha vhuḓiṱalusi ha shango kana pfanelo dza ekonomi nga mvelele , zwi ḓi , tou fana na vhukhakhi .
U ya khothe
Mitambo ine vhana vha i funesa
Ri tea u fhululedza vhukando ho dzhiiwaho nga Muhasho wa Lushaka kha u lwa na HIV na AIDS .
U ṱhogomela rekhode dza vhuongi dzo ḓadziwaho nga nḓila yone u ya nga ṱhoḓea dza mulayo .
Vhathu vhashu vha ṱoḓa u vhona khaṱhulo kwayo i tshi vha hone .
u thoma u ita zwo bulwaho kha Mulayo wa Pfanelo dza Mavu a Tshitshavha wa 2004 u itela khwinifhadzo ya tshumiso kwayo ya ikonomi kha mavu a tshitshavha , na u engedza thuso ya zwa tsheledzo , mbeu na zwishumiswa kha vhalimi vhaṱuku na vho vhumbanaho .
Mitheo yo ṱhophiwaho i , fhedziha , zwihulwane thandululo yo teaho vhukuma .
Masipala u na thendelano ya tshifhinganyana na feme ya vhuvhudzisi ha zwa vhupulani ha ḓorobo ya u itela u thusa kha mafhungo a vhupulani , ane khao ha katelwa zwikimu zwa u khethekanya mavu .
Hoṱhe uhu u bvelela ho ṋea mbofholowo yashu zwine ya amba zwa vhuṱhogwa nahone zwi vhonalaho .
Tshanduko yashu ya ṱhoḓea yo fanela u shumana na khethekanyo dza murafho , fhedzi i fanela u dovha ya amba nga vhushai na u sa eḓana ha mirafho kha u kovhekanywa ha lupfumo na mbuelo .
Kutshimbidzele : Nyambedzano ya vhoṱhe
1.3 . Guvhangano ḽo dovha ḽa vhona mvelaphanḓa yo swikelelwaho nga AU kha u tandulula magake a themamveledziso , nga maanḓa nga ngomu ha muhanga wa Vhushumisani Vhuswa ha Mveledziso ya Afrika , na vhuṱhogwa ha u ṱuṱuwedza vhubindudzi u tikedza mveledziso ya zwa nḓowetshumo , u sika mishumo , u khwaṱhisedza tsireledzo ya zwiḽiwa , u lwa na vhushai na u itela mveledziso yo khwaṱhaho ya Afrika .
Kha ri ite nyito Shumisani vumba kana vumba ḽa u tambisa kha u vhumba vasi kana khaphu .
U kwamana na zwipuka
Hezwi zwi amba uri vhudavhidzani ndi ha ndeme kha u tshimbidza na u phaḓaladza mafhungo a muvhuso nga ha mvelaphanḓa yo itwaho kha nḓisedzo ya tshumelo .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha u ḓikumedzela nga muvhuso kha u ḓisa tshumelo tsinisa na vhathu .
Masipala u tea u vhudzisa mbudziso mbili khulwane musi hu tshi sedzwa thandela dzine dza vha tshipiḓa tsha IDP :
Dzi ḓo dovha dza khwaṱhisa kushumele kwa nḓowetshumo ya muḓagasi kune kwa ḓo fhedza kwo sika vhupo vhu konisaho nyaluwo ya ikonomi .
Kha vha ṋetshedze zwikhala zwo vuleaho zwi konḓaho zwi na vhuitwa vhuhulwane kana vhuṱuku .
Nga tshifhinga tsha tsedzuluso , zwibveledzwa zwi tevhelaho zwi tea u ṋetshedzwa :
Manyoro a fanela u shumiswa nga maanḓa kha u bveledza zwiḽiwa .
Mbambedzo dza themamveledziso dzo itwaho kha muvhigo dzo katela na nḓila dza vhuendi vhu bveledzaho , vhukoni ha nḓisedzo ya muḓagasi u itela u konisa mabindu na dzifeme uri zwi shume nga nḓila i bveledzaho , khathihi na tshivhalo tsha dzinetiweke dza vhudavhidzani ha ṱhingo dzo tendelwaho u itela u tshimbila ha mafhungo nga u ṱavhanya na nga mahala .
Tsha ndemesa , shango ḽashu ḽi khou sumbedzisa ḽi kha khombo ya u lozwa tshiimo tshaḽo tsha gireidi ya vhubindudzi kha mazhendedzi a vhupimi .
Hezwi zwi konwa nga pulane yapo ya odithi i no sedza khohakhombo , hune Odithi Yapo ya pima vhukoni ha vhulangi kha u ponyisa khohakhombo ngeno Khomiti ya Odithi i tshi khou monitha u shumiswa ha nyito dza u kombamulula .
Vha fanela u vha na vhukoni ha u dzhenisa mafhungo zwavhuḓi na nga vhuḓalo .
Vha tea u ḓiṅwalisa sa mutheli kha Tshumelo ya Mbuelo ya Muthelo wa Afurika Tshipembe ( SARS ) arali vha tshi hola tshelede i fhiraho iyo ine ya tewa ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Ri ḓo fhungudza vhuleme ha milayo kha mabindu maṱuku .
Zwiito zwenezwo zwa vhugevhenga a zwi nga konḓelelwi na uri mazhendedzi ane a vhona uri Mulayo u a tevhedzwa ha nga ḓo tshinya tshifhinga u vhona uri vhathu avho vha a farwa vha dovha vha gwevhiwa arali vho wanwa mulandu wa u ṱuṱuwedza kana u ita izwi zwiito zwa vhungevhenga .
Zwa u tala , dzhangili dzhimu , zwithithisi zwa musi vha tshi khou tamba , muzika
Mveledziso dza mbekanyamushumo dza vhugudisi kha pfunzo ya thekhinoḽodzhi yo khwiniswa .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vho fhulufhela muvhuso nga vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya mahayani na mbuedzedzo ya mavu .
Nga nnḓa ha uri pfanelo idzi kha tshivhumbeo tsho ṋewaho na zwine dza amba zwone , dzi ḓo dzula dzi fulufhelo ḽi si na mushumo .
Naho hu na uri hu na tshanduko ntswa shangoni ḽashu , nomboro dzi sumbedza uri vharema a vha tshimbili kana u ḓivha shango ḽavho .
Ro vha na mathada manzhi musi ri tshi tea u tinya mapholisa , ri sa tei hafhu u tinya muṅwe muthu .
( a ) Awara dza rathi dzi fanela u pfuka sa awara dza phanḓa ha musi mbadelo ya diphosithi i tshi nga badelwa ; na
Vhulavhelesi vhu bvelaho phanḓa ha mutevhe wa ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo nga u ṱola , ha nga ngomu na ha nga nnḓa , zwenezwo ndi zwa ndeme u itela u khwaṱhisedza zwilinganyo zwa ndangulo zwo lavhelelwaho .
Ḽikumedzwa ḽi tendela u shumiswa ha thekhinoḽodzhi ya maḓuvhano na u thomiwa ha " khothe dza khoniferentsi ya vidio " u itela u fhirisela milandu ya vhugevhenga phanḓa kha vhathu avho .
U topola thevhekano ya zwiwo khazwo vhaliwaho .
Maipfi a a ṱangana u ita mafurase na kiḽoso , zwine zwa ita mafhungo , zwine zwa vhumba pharagirafu na zwiṅwe .
Vhupo vhune ha khou shuma zwavhuḓi vhu sumbedza zwiṱalusi zwa zwipfi zwi re na maanḓa .
4.3 . Vhorabulasi ndi kale vha tshi khou lima zwibveledzwa zwo fhambanaho lwa miṅwaha ya 25 kha enea mavu vha tshi ṋetshedza mavhengele a zwiḽiwa , zwikimu zwa zwiḽiwa zwa zwikolo khathihi na mimakete ya zwibveledzwa zwiswa ya Pretoria na ya Johannesburg .
Olani tshifanyiso hafha .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nṱha hezwi : a hu na ane a nga vha ṱanganedza kha tshiimiswa tsha vhudzulo ha vhaaluwa nga nnḓa ha thendelo yavho nga nnḓa ha musi muvhigo wa dzilafho u tshi ṱanziela uri tshiimo tshavho tsha muhumbulo a tshi tendi uri vha fhe thendelo nahone ḽiṅwalo ḽa ndaela ya khothe ḽi tea u vha ḽo ṋekedzwa .
Zwipikwa zwashu , nga kha mbekanyamushumo ya thengiselano ya vhashumelavhapo ya mashangoḓavha , ndi zwa u :
Ahuna dzangano ḽa tsireledzo ya zwa mulilo nga ngomu ha zwitshavha zwa vhalimi .
Tshiteṅwa itshi tshi ḓo katela ndambedzo yo itwaho na vhuṱambo he ha vha hone .
Datumu ya Mathomo u ṱanganedza phanḓa ha u shumiswa masheleni arali tshiimiswa tshi tshi ṱoḓa hune dziṅwe khamphani dzi nga tama u nanga Datumu ya Mathomo ine i sa vha datumu ya mathomo a khoudu , fhedzi datumu ya murahu .
A huna tshifhinga tsho tiwaho tsha iyi tshumelo .
Nga madekwana ndi sa athu eḓela ndi .
Ndi zwifhio zwine zwa pfala kha fhungo iḽi ?
Ndangulo ya Khunguwedzo dza Nnḓa i nga ṱoḓa zwidodombedzwa zwa u ḓadzisa hu tshi itelwa u sengulusa khumbelo .
Nga mulandu wa uri tshi hwala na u fhiriselwa phanḓa nga vhathu , tshi hone mishumoni yashu , kiḽasini dzashu na kha holo dzine ra funzelwa khadzo .
Vhupo u mona na mutshini u sa sudzuluswi ho kuna , a hu na mashika na u sa vha na zwine zwa u tsira
Vhupo uvhu nga u ralo hu na mushumo wa vhuṱhogwa une ha fanela u ita wa u wana vhuṋe ha Nelson Mandela Bay kha dzitshaka , lushaka na kha madzingu .
Ndi nga mini vhathu vha afho muḓanani vha songo tsha mu phalala musi a tshi vhidzelela ?
Sa zwo bulwaho kha ṱhalutshedzo miṅwe Mihasho sa wa Pfunzo i lugisela mivhigo ya zwibviswa lwa ṅwedzi nga ṅwedzi u itela ṱhoḓea dzavho dzi sa kateli u vhiga lwa vhuḓikumedzi ; naho zwo ralo , uyu a si mulandu u mona na Mihasho yoṱhe .
Nḓivhadzo idzi dzi ḓo ṋewa hu kha ḓi vha na maḓuvha ane a nga swika a sumbe hu saathu u vha na u ṱoḓea ha u ita ndingo kana ṱholo .
Arali ni sa pfesesi phara iyo , i vhaleni hafhu nga u tou ongolowa .
Yo dovha ya dzhiela nzhele pulane dza thusedzo u tandulula thaidzo ya u lenga u swikela zwiṅwe zwipikwa .
U bva tshe ra wana maanḓa nga 1994 , muvhuso wo no fhaṱa nnḓu dza 1.4 miḽioni , zwi konaho u ṋetshedza vhathu vha fhiraho 5 miḽioni nnḓu dzo tsireledzeaho .
Nḓisedzo ya tshumelo yo ḓitika nga u shuma zwavhuḓi ha vhashumi vha masipala na sisiteme .
U vhona zwauri hu na nyito yo ṱanganelaho na kuitele kwo ṱanganelaho na u fhindula kha thikhedzo na u dzhenelela kha mimasipala .
Mvelelo dzine dza khou lavhelelwa dzi ṱumana na nyimele ya kutshilele ine ya khou lavhelelwa kha tshitshavha .
Dziakhaunthu dza u vhulunga dzi sa badeli muthelo dzi nga thoma u shuma fhedzi vhukati ha vhaṋetshedzi vha tshibveledzwa u ya nga ndaela dza mubindudzi .
Huṅwe kha senthara ṱhukhu a zwi wanali .
Maṅwe a maipfi a re kha rou iṅwe na iṅwe a amba zwi no fana .
Khophi yo ganḓiswaho ya mafhungo i bvaho kha rekhodo *
Ṅwaha wa 2016 u dovha wa swaya miṅwaha ya ḓana ya nndwa ya Deville Woods ngei France , ye ya vha hone nga tshifhinga tsha Nndwa ya Ḽifhasi ya u Thoma .
Mishumo iyi i shuma kha nyimele dzine dza ṋea khaedu .
Vhuḓikumedzi ha u shuma kha u hira zwi rekhodwa kha notsi dza zwitatamennde zwa masheleni .
Afrika Tshipembe ḽi tea u lavhelesa kha zwine zwa fhira tshiwo tsha zwinozwino na kha mvusuludzo ya tshifhinganyana .
Kha vha ambedzane uri ndi nyimiso ifhio , u ya nga kuvhonele kwavho , ine ya vha na vhudziki ha khwiṋesa .
Rekhodo dza thengiselano dzoṱhe , hu tshi kateliwa redzhisiṱara ya zwa masheleni na ndaka , dzi a vhulungwa .
Kha ḽiṅwe sia , zwiteṅwa zwi elanaho na : saintsi , thekhinoḽodzhi na vhubveledzi ; mvelele , mitambo na vhutsila ; na mulalo na vhutsireledzi zwo vha zwi sa sokou katelwa kha pulane dza lushaka dza mashango a re miraḓo o sedzuluswaho .
U wa ha ikonomi ya ḽifhasi zwo mbo tshimbidzana na mvelaphanḓa mmbi dza fhano hayani nahone nnzhi dze dza vhanga u wa hu re hone zwino .
Hu tea u swikelelwa ndinganysio nahone zwa zwino ndinganyiso yeneyo a i ho .
Miṅwahani ya fumi i ḓaho ya Khomishini ya Lushaka ya vhavhili i ḓo khwaṱhisa u thomiwa ha thandela dza ikonomi dza muṱanganelano , zwihulusa Thandela ya Muḓagasi wa Maḓi ya Grand Inga .
Luimbo lwa lushaka lwa AfrikaTshipembe - u thetshelesa na u imba
Khalaṅwaha ya dziholodei nga u angaredza i vha mupfufhi u si mphire nahone mikhwa ya vhathu kombetshedza muhasho uri u vule maṱo tshothe kha u thanyela vhafariwa vha lilaho u shavha .
Vhunga iyi nomboro i tshi lingana na nomboro ya vhurumelwa ha vhukuma , ahuna ndivhanyiso dzi no ṱoḓea .
Arali ho vha hu muthu wa munna ho vha hu tshi ḓo vha na phambano .
Zwoṱhe fosiforasi na niṱirodzheni zwi nga dzula lwa tshoṱhe kana tshifhinganyana kha maroroma na maisha musi milambo na milambwana zwi tshi swika kha vhupo ha lwanzheni .
Vhagudisi vha nga thusa nga u sika vhupo mishumoni hune vhathu vha nga bvela khagala nga tshiimo tshavho tsha HIV vha sa khou ofha luvhengelambiluni kana u khethululwa .
Hezwi zwi laedza muya une maitele a mbilaelo a tea u vha ngaho .
Tshikwama tsha Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo , naho zwo ralo , tshi hwala khwalo dza mbilo dza tshifhingani tshiḓaho zwo ḓisendeka nga lweṱolweṱo lwo ṱanganedzwaho .
Vhathu vha shela mulenzhe nge vha thoma vha vhudzwa uri ho tshewa zwifhio nahone ho no itea mini .
U ita uri u pfesesa na u shela mulenzhe nga tshitshavha hu ḓivhee nga maanḓa na u hu aluwa musi hu tshi thoma u shumiswa Pulane ya Nyito yo Pfumbiswaho ya Saintsi na Thekhinoḽodzhi zwa Afrika ( CPA ) na tsheo dza Guvhangano ḽa AU nga saintsi na thekhinoḽodzhi .
Tevhedzani ndaela dzi re kha siaṱari ḽi tevhelaho ni tshi ola khosishumu iyi , i khaḽareni ni i ḽebuḽe uri ni i fhe mme aṋu .
1.5 Khabinethe i fhulufhedza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe uri nyimele ya u shayea ha mishumo i khou tanduluwa kha kha u thomiwa ha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) ya shango ḽashu nga kha vhudzheneli ha ikonomi ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe vhune ha ṱoḓa u engedza nyaluwo na u engedza mishumo kha sekithara dza ndeme dza ikonomi yashu .
14 . Samithi ya Tshigwada tsha Fumbili ( G20 )
Nyito dzo itwa uri dzi konadzee nga kha vhushaka ha mulanga nahone dzi laedzwa nga kha u tshila nga fulufhelo u ya kha khunyeledzo nga kha mafulufhedziso awe .
Hu na maitele o fhambanaho a u renga u bva nnḓa ane a vha hone u ya nga ha zwibveledzwa na nyimele ya mutakalo wa zwifuwo kha mashango u ya nga u fhambana .
U vhona uri hu na tshumisano i shumaho zwavhuḓi na maṅwe maanḓalanga zwine nga nḓila yo livhaho kana i songo livhaho zwi nga vha na ṱhuṱhuwedzo kha kana u ṱuṱuwedza kuitele kwa vhupulani .
Vhukati ha dzimbalombalo dzo kalulaho dza khakhathi dza mbeu Vunduni ḽashu , zwi a ṱuṱuwedza u vhona vhunzhi ha vhanna vha tshi khou ranga phanḓa kha u lwa na khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Muhasho wa zwa Vhudavhidzani u khou tshimbidza maitele aya wo imela muvhuso .
Nga ṅwambo wa zwenezwo , tshigwada tshashu tshi ḓo voutha tshi sa imi navho .
Avho vhane vha ḓiphiṋa nga zwivhuya zwa u swikelela vha fanela u badela mutengo wo teaho .
Mbuelo dza tsireledzo ya kushumele dzi tea u badelwa murengi sa ndiliso ya u xelelwa ho vhangwaho nga u kundelwa ha muḓisedzi malugana na u fhedzisa mbofho dzi re fhasi ha konṱiraka .
Arali Rakonṱiraka a lenga u ita mushumo wa u khakhulula zwa fhira na tshifhinga tsho tewaho nga vhaimeli vha Vundu , Vundu ḽi nga ita uri mushumo uyu wa u khakhulula u nga itwa ha badela Rakonṱiraka .
Muholo wo vheiwa kha tshikalo tshine tshi ḓo ita phambano i vhonalaho kha matshilo a maAfrika Tshipembe zwavho ngeno u tshi khou fhungudza masiandoitwa ane a nga vha hone kha mishumo .
Khethekanyo ya 82 na 124 ya Mulayotewa muswa a zwi kwami u vhewa ha milayo ya Phalamennde kana ya vunḓu yo phasiswaho phanḓa ha musi Mulayotewa muswa u tshi thoma u shuma nga nḓila ya tsireledzo .
U bveledza foramu dza u kwama tshitshavha
22 . Khabinethe i livhisa ndiliso kha :
Vhadzheneli vha thengisophikhisano vha tea u tevhedza ṱhoḓea dza fhasisa dzi tevhelaho :
Mufusho : U shuma tshumelo dza mufusho dzo livhiswaho kha zwigwada zwo pikwaho na u ṱanganyisa maga a u dzhenelela a mufusho o tou livhaho na a songo tou livhaho u itela u shumana na vhushayapfushi .
Tendelano dzo raliho dzi tea u swikiswa ṱafulani kha Nnḓu mbili dza Phalamennde hu sa athu u fhela tshifhinga tshilapfu .
A vho ngo thetshelesa radio kana u ṱalela theḽevishini .
U farwa ha Muṱangano uyu zwi ḓo konisa Afrika Tshipembe u ṱavhanyisa mveledziso ya na vhubindudzi kha sekithara ya aquaculture nga kha mafhungo na u kovha nḓivho khathihi na zwikhala zwa vhuṱumani .
Fomo ya khumbelo i songo dadzwaho zwavhudi i nga ita uri vha si kone u wana livi ine ya nekedzwa vhathu vhane vha si tsha vha na livi ya vhulwadze yo doweleaho kana u notha nga mulandu wa mutakalo u si wavhudi .
Mafhungo o fhambanaho a ḽifhasi a ḓisa khaedu kha mashango u mona na ḽifhasi nga ḽithihi nga ḽithihi fhedzi na u ṱanganelana hafhu .
Ri tea u dovha hafhu ra bvela phanḓa na u ṱamba kana u sanithaiza zwanḓa zwashu , u sia tshikhala tsho teaho vhukati hashu na vhaṅwe vhathu khathihi na u vhona uri fhethu hune ra vha hone hu khou dzhena muya nga nḓila yo teaho .
Fhethu hune wa nga tou nanga tshaka dza vhuendi zwi tea u sedzuluswa , vhuṱungu vhu tea u dzhiiwa u itela u thivhela ndovhololo ya themamveledziso ya vhuendi ha nnyi na nnyi u fana na kha zwitopo khathihi na tshiṱitshini .
Mbilahelo idzi dzi dovha dza engedzwa nga zwi fanaho na u farwa ha Khomishinari wa Lushaka wa Mapholisa , u fhahehwa mushumoni ha Mulanguli wa Lushaka wa Vhutshutshisi ha Tshitshavha , mitshuwo ine ya vha hone kha mishushedzo i itelwaho vhuḓilangi ha tshumelo dza zwa vhulamukanyi na mulayo , na pomokwa hu itwaho malungana na tshumiso mmbi ya muvhuso u itela zwa poḽitiki .
Vhuongelo ha dzingu na ha vhukati vhu fhethu hu swikeleaho zwiṱuku u fhira vhuongelo ha tshiṱiriki na phimo dza u ṱanganedza vhalwadze ho kaliwaho .
Shumisani mepe wa mihumbulo kha u dzudzanya mihumbulo yaṋu siani ḽa puloto , vhaanewa/ vhabvumbedzwa na fhethuvhupo .
Mbudziso khulwane ndi ya uri Afrika ḽi ḓo shumisa na u langa izwi zwithu nga nḓila ḓe na u vhona uri a ḽi khou khakhisa fhedzi ḽi khou tou engedzedza nyaluwo ya ikonomi na tshanduko ya zwiimiswa .
Zwa zwino ri khou sedza kha vhurengi , vhadzulapo vha shango ḽashu vhane ḓuvha na ḓuvha vha shumisa tshumelo dza muvhuso .
Thebulu ya 6 I sumbedza tshivhaloguṱe tsha vhashumi ( hu tshi katelwa na vhashumi vha re na vhuholefhali ) u ya nga mbeu na lushaka kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya mushumo i tevhelaho :
( i ) ya u ṱanziela na u hanedza vhuṱanzi ; ( j ) ya u sa kombetshedzwa u fha vhuṱanzi ha u ḓiwanisa mulandu ; ( k ) ya u sengiswa nga luambo lune ene muhwelelwa a lu pfesesa kana , arali izwo zwi sa konadzei , a tou ḓologelwa kha luambo lonolo lune a lu kona ;
Senthara dzi dzhiiwa sa ' mavhengele a zwoṱhe ' hune mbekanyamushumo dzo fhambanaho dza ḓo ṋekedzwa .
Kha ḓorobo dza ḽa Afrika Tshipembe hu na zwikhala zwiṅwe zwi re hone zwa u sika fhethu huswa tshoṱhe .
U sa dzumba na u vha khagala
Ndi zwenezwo nahone zwenezwo fhedzi , zwe zwa ḓivhadzwa kha u konḓelela u thusa vhathu vha Zimbabwe u wana thandululo ya nyimele isi ya vhuḓi kha shango ḽavho .
Sheduḽu ya mbuelo : Mutevhe wa mbuelo dzi ṋekedzwaho kha khetho ya mbuelo iṅwe na iṅwe .
Kana hu nga vha hu na vunḓu ḽo dzinginyaho mithelo ya u ḓadzisa ine ya ḓo shumiswa kha u engedza masheleni ane a ḓo shumiswa nga dzingu ; arali zwo ralo , ndi mavunḓu afhio nahone ndi masheleni mangafhani ane a khou lavhelelwa u kuvhanganywa ?
9 . TSUMBO DZA MAITELE A VHULAMUKANYI HA MBUYEDZEDZO KHA TSHIIMO TSHA U THOMA NA DZIMBEKANYAMUSHUMO
Zwikili zwa vhulamuli na maitele zwi fanela u fhaṱiwa kha u pulana na u fhaṱa nga huswa ngauri khonadzeo i hone kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa maitele a mveledziso a uri nyambedzano ḓo khauwa .
Ro sedza ṱhanganelo ya itshi tshithu , na tshikimu tsha thuso ya zwiḽiwa .
Izwi zwi ḓo itwa nga u ḓadzwa ha zwikhala zwa poswo , u khwinisa sisiteme dza kushumele na u ita zwo themendelwaho nga Task Team ine ya khou shumisana na Minista u khwinisa mushumo wa Muhasho ;
Arali u ṱoḓwa ha rekhodo na nzudzanyo dza rekhodo u itela u bviselwa khagala , zwi tshi katela nzudzanyo dza uri i vhe hone nga tshivhumbeo tsho humbelwaho zwi tshi ṱoḓa awara dzi fhiraho dzo tiwaho u itela ndivho ya ndaulo iyi , DIO u ḓo ḓivhadza muhumbeli uri a badele diphosithi ya tshipiḓa tsho tiwaho ( tshi sa fhiri tshararu ) ine ya ḓo badelwa arali thendelo yo ṋetshedzwa .
Zwi dzhia tshifhinga tshi ngafhani ?
Afurika Tshipembe ḽi khou lozwa mukovhe wa mbambadzo wa ḽifhasi kha zwibveledzwa zwi no nga sa ferrochrome .
( a ) arali e Minisiṱa o bulwaho kha khethekanyo ya 91 ( 1 ) ( a ) , nga murahu ha u kwamana na Minisiṱa , huno arali Minisiṱa a si muraḓo na
Thekiniki dza nyedziselo dza mbalodzo sumbedza u vha thulusi dzi no shuma ngamaanḓa .
Uri ri bveledze mutakalo wavhuḓi na vhuvha havhuḓi , hedzi ndi tsivhudzo u bva kha therapi ya mushumotetshelwa wavho wa vhuthu :
Topolani na u talela maiti oṱhe e a shumiswa kha risipi .
Muvhuso muswa wa demokhrasi wo dzhiela nṱha Maḓuvha a Lushaka a Ndeme zwine a amba ane a vha na khethekanyo mbili ; dzine dza vha : maḓuvha a tshihumbudzo na a u pembelela .
Hu kha ḓi vha na ṱhoḓea ya u khwinisa ndangulo ya nḓisedzo ya mishonga kha zwileludzi izwi .
Musi muḓagasi u tshi khou balelwa kana hu na ṱhahelelo , Rakhonṱhiraka u tea u ita nzudzanyo dzawe dza nḓisedzo ya muḓagasi .
Nga u pfufhifhadza , vhafhaṱi vha vhilaedzwa nga maanḓa nga vhubveledzi na nzudzanyo ya phambano , nahone vha hana muhumbulo wa uri zwiṅwe na zwiṅwe zwa ndeme kana zwo ṋewaho lwa mupo zwi rangela maitele a vhuḓiimiseli ha matshilisano .
Luambo : U livhanya maiti a re kha tshifhinga tsho fhiraho na a re kha tshifhinga tsha zwino .
3.2 Maitele aya ane a khou ṱangwanedzwa , a tevhela u bvisiwa ha Savei ya Vhashumi vha Shango ya Kotara ( QLFS ) yo bvisiwaho ṅwedzi wo fhiraho , ine i katela sekitara dzoṱhe dza ikonomi,mishumo ya tshoṱhe na mishumo zwayo , ine yo dovha ya sumbedzisa nyaluwo ya ndeme ya zwa mishumo nga 2018 .
Mbekanyamushumo yo bvelelaho ya u dzhenisa muḓagasi yo shandukisaho matshilo a miṱa minzhi yo swikelelwa nga kha mbetshelwathungo ya muḓagasi wa tshiedza , une a wo ngo itelwa u katela phaḓaladzo ya fulufulu ḽinzhi .
u khwaṱhisedza kushumele kwa miraḓo ya komiti ya wadi yone iṋe3
U vhulunga ndi nḓila i sa ḓuri na u leluwesa ya u itela tshibveledzwa tsho ṱuswaho zwitzhili .
U phumula dzirolasi nga matsheloni nga labi ḽo ṋukalaho zwiṱuku u itela u bvisa tswayo tshena .
Tshanduko kha sia ḽine muya wa vhudzulela khaḽo kha khalaṅwaha dzo fhambanaho dzi nga shumiswa kha u dzudzanywa ha nzudzanyo u itela u thusa , zwiṱuku , nga u sika vhupo vhuṱuku vhu ṱoḓiwaho nga maanḓa fhethu ha vhudzulo .
Kuitele uku ku ḓo thusa kha Ndangulo ya Vhafariwa vho Valelwaho tshiṱokisini vha re na milandu minzhi vha ne vha ṱoḓea uri vha ḓi vhonadze khothe dzo fhambanaho nga ngomu na u mona na mavundu .
Mishumo iyi zwa zwino i khomboni sa afha sekhithara dzone dzine dzi tshi khou ṱangana na ndozwo ya vhubveledzi .
Vhagudi vha no ḓo dzhena kha wekishopho iyi vha tea u vha vhe na dzangalelo vhukuma ḽa zwiḽiwa nahone a vha nga ḓo lavhelelwa fhedzi u fha vhaṅwe vha re afho wekishopho ndivho ine vha vha nayo vha tea u kovhela vhashumisani navho na khasiṱama dzavho nḓivho iyi ye vha i wana .
I thoma kha vhege ya u pulana na u tea u lingedza na u fhedziswa kha vhege i tevhelaho .
Hu khou humbulelwa uri kha tshifhinga tsha miṅwaha miraru , mvelele ya ndangulo ya mashumele kha Koporasi zwi ḓo isa phanḓa na u dzheniswa , nga kha vhupfumbudzi na mbuelo dzo teaho .
Hu na maluvha mararu a mivhala yavhuḓi .
Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidulo :
Luambo : U vhekanya madzina e fhasi ha ṱhoho dza muthu , fhethu kana tshithu .
Khwiṋiso dzo dzinginywaho dzi ḓo khwaṱhisa vhukoni hawo ha u thivhela khethululo khathihi na u ṱuṱuwedza ndinganyo kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe , sa zwine zwa vha hone kha Tshiteṅwa tsha 9 tsha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 .
Mbekanyamushumo ya Ndaulo ndi thikhedzo ya ndaulo , ine ya ṋetshedza thikhedzo ya tshiṱirathedzhi na zwa matshimbidzelwe kha dziṅwe mbekanyamushumo dza muhasho .
Ofisi ya Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo yo thomiwa u itela u vha nḓila yo ḓiimisaho nahone isa dzhii sia ya vhatheli vhe vha kundelwa u tandulula mbilaelo dza tshumelo , maitele kana dza ndaulo nga kha nḓila dza ndangulo ya mbilaelo dzo ḓoweleaho dza SARS .
9.2 . Khabinethe i ṱuṱuwedza sekhithara ya migodi uri i ṱavhanyise ṱhoḓisiso yayo ine ya ḓo ri thusa kha uri ri vhe na vhukoni ha u ḓivha uri midzinginyo ya ḽifhasi migodini i itea lini uri ri ḓo kona u vhulunga matshilo a vhashumi .
2.2 . Hedzi mbuyedzedzo dzi ḓo dovha hafhu dza engedza vhuhulu ha ndaka ya tshitshavha uitela u maanḓafhadza miraḓo ya zwitshavha ngauri vha vho ḓo kona u dzhenela mishumo ine vha i takalela ya zwa mvelele , matshilisano na ikonomi .
Zwenezwo a si ngoho u ṋea muhumbulo wa uri muvhuso u tendelana na muthu muṅwe na muṅwe wa uri khakhathi dzi bva huṅwe fhethu huthihi .
Thimbanywa khulwane ndi vhurotho , mbiliso , swigiri ya buraweni , mufhoho na maḓi kha muvango wa vhukuma , hu na tshienge na goroi zwi shelwaho kha muvango u re na muthetshelo .
Ndi zwa ndeme uri musi muthu a tshi khou rumela khumbelo ya PAIA kha tshiimiswa tsha phuraivethe a ṱaluse uri ndi ifhio pfanelo ine a khou i tsireledza kana u i shumisa nga u humbela ayo mafhungo .
U khwinisa Sisiṱeme dza Ndangulo ya Rekhodo Ofisini Khulwane .
Iṅwe ya ndivho khulwane ndi u ṋetshedza tshumelo dza theshiari na mveledziso ya mutakalo na u bveledzisa puḽatifomo ya u gudisa vhashumeli vha mutakalo na ṱhoḓisiso .
Vhaṱaleli vha mutambo wa bola vha Afrika Tshipembe vha tea u pfesesa uri vhuḓifari havho ndi ha ndeme u fana na zwithu zwiṅwe na zwiṅwe kha u ita uri hu vhe na tsireledzo khathihi na vhutsireledzi fhano tshitediamu .
Muvhigo uyu u khou lugisela Samithi ya Vharangaphanḓa vha Mashango a AU ine ya ḓo vha hone nga Fulwi 2015 .
U wa hu thoma musi ndaka dzi tshi vha dzo lugela tshumiso yo sedzwaho .
Dzimeyara Khulwane na Vhalangavundu yo rangaphanḓa phindulo ya sekhithara nnzhi kha HIV na TB dzo tikedzwa nga Khoro dza AIDS , mihasho yoṱhe , Mimasipala , sekhithara dza vhadzulapo , bindu na madzangano a vhashumi .
Ho thomiwa yuniti ya u vhea iṱo kha u tevhedza milayo .
Mabaphathi malulamisi a nga vha mapapamali a nṱha ha maḓi kana a nga ngomu maḓini , a no ṱaluswa nga nomboro ya fuḽaga , a no papamala na kharenthe .
A zwo ngo itelwa u vhuedza tshoṱhe ngomu ha ḓorobo fhedzi u sika dzangalelo ḽa mveledziso na zwiwo zwi songo lavhelelwaho zwa masia a tsini hazwo na vhadzuli vha thandelani idzi .
Mveledziso ya Sekithara dza Sipeshala ndi fhungo ḽa u ita zwithu zwo vhalaho nga tshifhinga tshithihi .
Uya nga mulayo , vhabebi na vhaunḓi vha tea u vhona uri vhagudiswa vha miṅwaha iyi vho ṅwaliswa na uri vha khou dzhena tshikolo kana vha ḓo dzhiiwa sa a songo tevhedzelaho mulayo .
Rakhonṱhiraka u ḓo hweswa vhuḓifhinduleli ha vhukhakhi vhuṅwe na vhuṅwe , vhune ha nga itea nga mulandu wa u sa londa ino tsivhudzo .
U bveledza mutevhe u ta arali vhashumi vha tshi shumana na ṱhingo u ya nga zwilinganyo zwo vhewaho na nyendedzi kana u sa vha hone .
Vha dzule vha na maambiwa a muṱangano wo fhiraho na zwiṅwe zwishumiswa zwine vha nga zwi ṱoḓa .
Vhashumisi vha fhethu hu hulwane ha shango , hu sina u sedza kana ndinganyiso ya lushaka luṅwe na luṅwe , kana zwiimiswa zwa u vhulunga zwiṅwe na zwiṅwe .
Arali ikonomi ya aluwa nga phesenthe dzine dza fhira ṱhanu ( 5 ) nga ṅwaha , mbuelo dza muvhuso na mbuelo dza feme dza phuraivete dzi ḓo vha nṱha ha dza kavhili nga miṅwaha ya 20 i ḓaho .
Zwi a takadza uri , gurannḓa a dzo ngo sumbedza uri avha vhahanedzi ndi vhonnyi , naho muṅwe wavho o ḓivhea zwihulwane nga u hanedzana hawe na mulayo .
Hu na u pembela na u ngudo kha zwine zwa ḓo vha zwi tshi khou itwa na kha nyambedzano idzi , na u dovha hafhu zwa vha na mbuelo dza poḽotiki na dza ikonomi kha vhathu vhoṱhe vha Afurika Tshipembe na dzhango ḽoṱhe uri vha kone u pembelela Vhu Afurika na u ḓivhofha hafhu u fhaṱa zwitshavha zwo ḓisendekaho nga mikhwa ya vhuḓi na milayo ya Tshiafurika .
Izwi ndi vhuḓifhinduleli ha zwa matshilisano vhune ha tea u dzhielwa nṱha nga mudzulapo muṅwe na muṅwe , na u ṱuṱuwedzwa nga miṱa na zwiimiswa .
Nga haya maipfi a mathomo , zwa zwino ri a bvela phanḓa na mulingo wa maitele a u pika na zwa kale na zwiswa .
Ṱhoḓea ine ya elana na u tsireledza pfanelo yo ḓi sendeka kha pfanelo dza mafhungo o farwaho nga zwanḓa zwa phuraivethe .
Vhatholi , vhagudisi na vhagudi vha tea u saina thendelano ya vhugudisi .
Mbuelo ya nnḓa ha sibadela fhedzi
Tshumelo ya ndeme - mvelaphanḓa i khou itiwa u khwaṱhisedza uri muṅwe na muṅwe uya swikelela maḓi a nweaho , tshampungane na muḓagasi .
Vhathu vho dzhenaho kha mutevhe mupfufhi wa vhahumbeli vha ḓo tea u dzhenela maitele a munanguludzo wa vhashumi .
U dzhenisa gethe ḽiswa ḽa fhethu ha u paka mimoḓoro na ha u paka kiḽiniki i no endela vhalwadze ho tsireledzeaho .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha tikedze u thomiwa ha thendelano iyi .
Hune themamveledziso dzo no vha hone , vhuḓifhinduleli havho ndi u khwaṱhisedza nḓisedzo nga u ṱavhanya .
Tshiimiswa tsho kwamea nga u fhungudzwa ha mugaganyagwama .
Kha muṱangano uyo Muambasada vho ombedzela uri a vha nga koni u tandulula mafhungo a thekinikhala na a mulayo nahone vha ṱoḓa u dzudzanya muṅwe muṱangano une vhathu vhane vha nga kona u tandulula ayo mafhungo vha ḓo vha vhe hone .
Naho zwo ralo , musi mikovhe i tshi aluwa , fomuḽa i a dzudzanywa , nga nḓila i tevhelaho :
U gidima nga zwanḓa na milenzhe
Hafhu , ezwi nga huṅwe zwi nga vha zwi tshi khou itiswa nga u engedzea ha khavaredzhi ya u thomiwa ho raliho kha vharema .
Nṱhani ha izwo , masia oṱhe o tendelana u wana tshanduko ya poḽitiki nga kha nyambedzano .
Arali vha tshi khou ṱoḓa vhuṅwe vhuṱanzi nga ha tshiṅwe tshifuwo kana zwibveledzwa zwa tshiṅwe tshifuwo , vha nga wana tsumbo ya khophi dza Phemithi ya zwa u Renga Zwifuwo na Ṱhanziela ya zwa Mutakalo ya zwa Zwifuwo u bva kha Ofisi ya phemithi .
Ḽihoro ḽivhusi na ḽone kanzhi ḽi vha ḽi na masheleni manzhi a u shumisa na u nga kona u dzhenisa na zwigwada zwi re na madzangalelo zwi tshi leluwa u itela u dzhenelela kha sia ḽa zwa masheleni .
U bva kha nyimele ya vhushai , vhunzhi ha avho vhane ra khou vha hulisa madekwana ano , zwino vha khou tshimbidza mabindu a dzulaho a hone na uri vho sikela vhaṅwe zwikhala zwa mishumo .
Arali vha phasa ndingo vha fanela u badela mbadelo dza u rengulula .
Arali vha na muhumbulo wa u ḓisa thundu ire fhasi ha ndangulo , dzo no shumiswaho , mashika kana zwikirepe kha shango ḽino , vha fanela u thoma vha ḓiṅwalisa sa muṱunḓi kha Tshumelo ya zwa Mithelo ya Afrika Tshipembe
Arali zwo tea kha idzi mbudziso , kha vha vhudzise arali na uri tshanduko dziṅwe na dziṅwe dzi kwamisa hani zwigwada zwo fhambanaho nga nḓila yo fhambanaho ( hu ḓo ṋetshedzwa mafhungo a u ḓadzisa kha u fhambanyisa kutshilele ) .
2.3 . Khabinethe yo tendela uri Buthano ḽa Dzitshakhatshakha nga ha u Dzhia Vhuḓifhinduleli kha Tshinyalelo ya Tshikafhadzo i Vhangwaho nga Khontheina dza Ole , 2001 zwi kumedzwe Phalamenndeni u itela thendelano .
Bada dzoṱhe dzi nga lavhelelwa uri itiwe tshigonṱiri na uri zwa vhuendelakule kana vhuḽedzani ha vhanameli zwi ḓo wela fhasi ha dzithekhisi kana zwiendedzi zwiṱuku zwabadani .
Ndi mbuelo dzifhio dzine vhashelamulenzhe vhane vha sala kha tsireledzo ya matshilisano ya kale vha ḓo dzi wana ?
Tshiitisi tsha BMD a tshi ḓivhei fhedzi zwṅwe zwiitisi zwa u dzhiela na zwa muhumbulo zwo wanala zwi tshi engedza khonadzeo ya khombo ya u nga vha na vhulwadze uvhu .
Kha miṅwaha mivhili i ḓaho , u swika zwiṱitshi zwa u bveledza fulufulu tsha Medupi na Kusile zwi tshi thoma u shuma , sisiṱeme ya muḓagasi i ḓo vha yo khwaṱha .
Sa zwe mueletshedzi wa muhwelelwa a swikisisa zwone zwavhuḓi , a huna ḽivhaka ḽa mulayo ḽine ḽa nga sikwa nga u ṋewa ha mbuelo dzi sa gumi .
U bambela : u tamba mitambo ya vhuḓifulufheli u itela u kunda nyofho dza maḓi sa u dzhenisa maṱo na nḓevhe maḓini , nyonyoloso dza u fema
Mapholisa vho dzhenelela fhedzi musi vhudziki ha tshitshavha vhu tshi kwamea kana kha nyimele ya u rengiswa ha vhathu .
Arali dzilafho ḽa haniwa , hu tea u dzudzanywa dzilafhohafhu na Tshigwada tsha Mutakalo wa Muhumbulo wa Tshitshavha .
Ho sedzwa gumofulu nyangaredzi ḽa ṅwaha nga ṅwaha ḽa sibadela ḽa R182 475 nga muṱa nga ṅwaha
Tshandulo ya milayo ya mivhusoyapo i no langa mveledziso ya mavu i tea u sedziwa nga mimasipala sa tshipiḓa tsha pulane dzo ṱanganelanaho dza mveledziso .
4.6. Khabinethe i fhululedza Amajita kha kutambele kwavho kha Tshiphuga tsha Dzitshaka tsha Afrika tsha vha Miṅwaha ya Fhasi ha ya 20 , ngei Zambia .
U shumisa nḓila yo ṱanganyiswaho .
U sika kha 3D ( u fhaṱa )
Tsho vha tshi tshi dzulela u kolela tshibode ngauri tsho vha tshi tshi tshimbila nga u ongolowa .
Nnyi na nnyi u na ppfanelo dza u shela mulenzhe kha ndaulo ya shango ;
U fhindula mbudziso dzino kwama maṅwalwa u itela u wana ṱhalutshedzo dza zwithu na u kona u topola milayo .
Ezwi zwi ḓo katela zwitevhelaho : Kha vha gude dzhenala na khanḓiso dza phurofeshinala u itela u khwaṱhisedza uri u ḓivha zwithu zwiswa .
Kha vha vhige milandu ya zwa vhudzekani vha thuse na u ṱuṱuwedza vhaṅwe u vhiga milandu ya zwa vhudzekani .
Nahone zwi tou vha khagala uri phalamennde musi itshi ta mulayo uyu yo vha i khou humbula zwenezwo .
Zwo salaho ndi ṱhuṱhuwedzo ya u dzhiiwa ha ndaka kha pfanelo dza vhana vha muvhigi wa mulandu .
Malugana na izwi , vho khwaṱhisedza tshipikwa tshi fanaho tsha u zwiimiswa zwa dzitshaka u engedza u vha dimokirasi , vhuimeli , u vha kha mulayo na u shuma .
Mbuelo dzine vhathu u mona na shango vha dzi wana u bva kha mbekanyamaitele dzi lepalepaho ndi khulwanesa .
Maanea a fhungo o engedzwa kha muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha wo fhelaho .
Zwiito zwi siho mulayoni zwa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vhane vha rengisa ṱhalusavhuṋe dzavho zwi na masiandaitwa a vhavhaho vhukuma kha tsireledzo ya shango na tshiimo tshaḽo tsha zwa ikonomi na matshilisano .
U vhekanya uhu na maitele a takadzaho a nungo hu ḓo dovha hafhu ha konisa u vhea iṱo na u ela nga nḓila ya nzio i bveledzaho ya phindulo ya lushaka kha HIV na AIDS , ine ya ḓo konisa u vusuludza huṅwe na u khwiniswa ha u phalala .
Vhashelamulenzhe vha vhala bonokhumbulelwa ( scenario ) ḽa ngade ḽi re afho fhasi .
Zwi a pfesesea uri Vho Nebo vha ambe tshitatamende itshi naa ?
Hu dovha hafhu ha vha na thaidzo ya ṱhahelelo ya zhendedzi ḽa u lavhelesa .
Ro zwi limuwa uri u swikelela madzangalelo a ya zwi ḓo ṱoḓa ndingedzo khulwane u bva kha mashango o bvelaho phanḓa na ane a kha ḓi bvela phanḓa , hu tshi angaredzwa na nyengedzo ya zwiko .
4.1 Khabinethe i tsivhudza zwitshavha uri vha litshe zwa dzikhakhathi , tshutshedzo na u tshinyadza musi vha tshi ṱahisa mbilaelo dzavho .
U posa na u gavha bege ya ṋawa
Bogidi ḽa 8 : Ṱhoḓea dza ndeme musi hu tshi fhaṱwa ḽiga ḽa tsivhudzo
Izwi zwisumbi zwi katela zwisumbi zwa ikonomi na matshilisano .
Hu na thekheniki dzo fhambanaho dza u ita izwi .
Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka i na vhurumelwa ha 90 ho ṱangana hoṱhe , 54 wavho ndi vhurumelwa ha tshoṱhe .
Nga u ralo , u bveledzwa ha waini na halwa ha u vhavha ho ḓalaho nga maanḓa ngei Western Cape , tsini na mavu a waini , hu na zwikhala zwa vhukoni zwiṱuku zwa nḓowetshumo idzi ngei Gauteng .
Daiḽasisi yo ṋaṋaho zwo katelwa kha mbuelo ya ngomu ha sibadela
U ṱola na u ela mbetshelwa ya tshumelo dza tsireledzo kha zwifhaṱo zwa muvhuso .
Nga ngomu ha mulayo , ṱhoḓea dza tshitshavha , mupo , u sa dzhia sia na u pfesesa , u ṋea matshimbidzele a ndaṱiso .
Mavhusele avhuḓi ndi u vhusa fhethu ha vhukhethelo ha masipala na vhadzulapo vhaho u ya nga muya wa Ndayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Kudzhenele uku kwo ṱangana na u swikelela na uri ku khou thoma muya wa nṱha wa vhupulani na ṱhumanyo kha mushumo wa muvhuso .
Muholo na dziṅwe mbuelo zwi na muholo wa mutheo na tshipiḓa tshi tepaho .
Ri tama u ṱuṱuwedza hafhu dzingu uri ḽi ḓivhe na u tikedza vhurangeli ha dzingu ḽiṱuku nga u ita mishonga yapo .
Vhadzulapo na vhone vha ḓo dovha hafhu vha amba na vharangaphanḓa vhavho , vha tshi ṋetshedza mihumbulo yavho ya uri ri nga alusa hani Afrika Tshipembe roṱhe , hu si na tsaleli.
Tshiṱirathedzhi tsha zwa Thumanyo ya zwa inthanethe tsha Kapa Tshipembe na u thomiwa ha Pulane yo sedzaho kha u pfananya na u ṱanganya nyito ya muvhuso kha u shandukisa nga u ṱavhanya nḓisedzo ya themamveledziso ya vhudavhidzani nga ṱhingo , zwikili na u sumiswa kha Vundu .
Mulayotibe u khwiṋisa Mulayo wa zwa Vhaimeleli vha zwa Mulayo , wa 1979 ( Mulayo wa vhu 53 wa 1979 ) , sa maga a tshifhinganyana , ho lindelwa u thoma u shuma ha Mulayotibe wa Maitele a Mulayo .
Zwidodombedzwa zwa vhukuma zwa lushaka , tshivhalo na tshiko tsha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo zwine zwa zwishumiswa kha vhushumisamupo
Mushelamulenzhe muṅwe na muṅwe u lavhelelwa u ita mukumedzo muthihi wa u tou amba ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe nga Luisimane .
U dzhenelela ho vha ho sedzesa nga maanḓa kha u thivhela u wanala na u swikelelea ha aḽikhoholo , hu si u shandukisa phatheni ya kunwele .
Manyanyu ndi maipfi ane a shumiswa kha u sumbedza vhuḓipfi hu no bva mbiluni kana ha nga khathihi fhedzi .
EMS na mushonga wa shishi zwo rumelwa kha madokotela a shishi na dzipharamediki Tanzania , Ethiopia , Ghana na Kenya u thusa kha mveledziso ya mishonga ya shishi kha mikaṋo ya ḽa Afrika .
3.5 . Khabinethe yo tendela u kumedzwa ha Guvhangano ḽa Mbumbano ya Vhudavhidzani ha Ṱhingo ha Afrika ha 1999 ( ATU ) phalamenndeni u itela khwaṱhisedzo u ya nga Tshiteṅwa 231 ( 2 ) tsha Ndayotewa .
Zwi nga ni thusa arali na nga thoma nga u fhaṱa lumeme lwa phazili .
A hu nga dzhiwi vhukando ha ndaṱiso ya tshikolodo kha vhashai tenda mithelo ya ṅwedzi i re na luafhulelo ya vha yo badelwa yoṱhe .
Tshivhalo tsha nṱha tsha aseniki tshi vhanga u huvhala ho livhaho ha makwiṱi , zwine zwa nga ḓisa anoxia na u sa shuma ha tsinga dza malofha .
U ṋetshedza zwifuwo maḓi zwi amba u shumisa maḓi kha yunithi khulwane dza vhubveledzi ha zwifuwo u fana na hune zwa ṋetshedzwa hone zwiḽiwa .
Ni khou humbelwa , zwa sa ralo ndi kho tea u bva nda ya ha dokotela , ngauri ndi na mutsiko wa malofha .
U itela u kona u ḓivha vhukoni hashu ho fhelelaho , ri kona u vhona ndeme ya vhashumi vhane vha shumesa nahone vho ṱuṱuwedzeaho , nahone kha miṅwaha ya fumi iḓaho ri khou humbula u vhea vhathu vhukati kha tshiṱirathedzhi tshashu .
Komiti dza Wadi dzi nga wana mafhungo u bva kha zwiko zwinzhi zwo fhambanaho .
Mvelelo dza Durban dzi tea u vha dzi nga vhuḓalo , dzi na mahai na u baḽantsi .
Kha vhadzulapo vhanzhi , izwi ndi zwiimiswa zwine ngazwo vha vha na vhukwamani na muvhuso , nahone khavho izwi ndi zwone zwine muvhuso wa vha zwone .
Tshiṅwe hafhu , zwiko zwa u fha tshelede zwa tshiofisi zwi tea u lusa u tikedza madzangano a tshitshavha a shumaho fhethu afha u itela engedza ṱhoḓea ya mashumele a khwine kha masia aya .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u humbela u wana mafhungo o rekhodiwaho ane Muhasho wa vha nao , tenda khumbelo ya itwa kha fomo yo randelwaho nahone ho badelwa mbadelo yo randelwaho .
Musi ho sedzuluswa khombo na zwikhala , hu ḓo bviswa mulayo wa u fhedzisela hu si kale wa tevhelwa nga u ṋetshedzwa ha dziḽaisentsi .
3.6 . Khabinethe yo ṱanganedza Tsheo ya Khothe ya Mulayotewa nga ha Sisiṱeme ya Mafhungo a Bada ya Lushaka ya Eḽekithironiki ( eNATIS ) ine zwazwino ya ḓo tshimbidzwa nga muvhuso .
U dovha wa ita mbetshelwa ya u wana mavu na pfanelo kha mavu nga vhadzuli vha no shuma .
U xelelwa nga mbuelo kha vhudzulo uvhu zwo vha zwihulwane vhukuma .
Khamusi tswayo a dzo ngo vhifha .
Fomo dza khumbelo dzi fanela u ḓadzwa u ya nga mbetshelwa dza milayo iyi ya u renga na ndaela dzo sumbedzwaho kha fomo ya khumbelo yo teaho .
phazele na zwiṅwe zwitambiswa zwi no farisa kha u guda , zwo rengwaho na zwo itwaho hayani
Tshanele ya vhudavhidzani ya tshitshavha tsha wadi
Ngauralo fiḽosofi , u ya nga muhumbulo une wa khou ambiwa ngawo zwino , i fanela u ḓipima nga musaukanyo wa ndeme wa ngona na mvelelo dza saintsi .
Muthu muṅwe na muṅwe , a nga vha e na ḽiṅwalo ḽa vhuṋe kana a si na , a nga haelwa mahala kha vhupo vhuṅwe na vhuṅwe ha muhaelo ha nnyi na nnyi u mona na shango ḽoṱhe .
Wa fhasisa , kana muredzo muṅwe na muṅwe , a u nga ḓo tou ṱanganedzwa nga u ralo , na uri Ḓorobo ya Tshwane i na pfanelo ya u ṱanganedza muredzo woṱhe kana tshipiḓa tshawo .
Hu vho shumiswa nḓila dza u tikedza mavunḓu na zwiṱiriki malugana na CBP khathihi na u vho kona u shumisa zwine zwa khou vukululwa nga CBP ;
Ṋetshedzani dzibannga vhuimabisi kana vhukhudo .
Vha tshipiḓa tsha tshigwada tsha vhatholi tshiṅwe na tshiṅwe tsho themendelwaho nga Tshikimu .
Mashango a OECD a dzula a one mahulwane kha vhufarisi ha mbambadzo na vhubindudzi kha Afurika Tshipembe .
2.4 . I ṋetshedza mutevhe wa milandu i fanaho na ya u ṱunḓa na ya u rengisela nnḓa zwishumiswa zwa nyukiḽia hu songo ranga ha vha na thendelo .
Mafhungo a zwa poḽotiki na zwa matshilisano ha tei u khwaṱhisedzwa lwo kalulaho nga u vhaisa tshenzhemo na vhuḓinyanyuli ha iwe muṋe , fhedzi a tea u kovhela vhuṱhogwa vhu linganaho .
Thendelano yo vhea mishumo , vhuḓifhinduleli , zwiimiswa na maitele a Bodo ya Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo .
Hune zwa wanala mafhungo a nga fhasi ha nḓivhadzo , mbilo dzi nga itwa kha Zhendedzi ḽa zwa u Ṱolwa lu re mulayoni ha thundu .
Zwiitisi zwa tshanduko idzi ndi u ḓisa vhupulani ha vhupo kha sia ḽa Muvhuso wapo na u ṱanganyisa vhupulani ha vhupo na ha tshikhala .
Ṱhoḓisiso yo sengulusa zwiḽiwa na pfushi dzine dza khou ḽiwa khathihi na tshiimo tsha tshikalo tsha mivhili ya vhana ya dovha ya ṱoḓisisa zwiitisi zwihulwane zwine zwa khakhisa u ḽa zwiḽiwa .
Ndi kha maitele a nḓisedzo ya dzinnḓu yo khetheaho uri vhathu zwitshavhani vha shumisane na u ḓifhaṱela dzinnḓu vhone vhaṋe .
Kha sia ḽa dzi ICT , ngeno hu na uri tshiḽeithi tsha mbekanyamaitele a si tshi si na tshithu kana u sa bveledza tshithu , khaedu dza vhukuma dzi kha zwiṱirathedzhi zwa mveledziso zwine zwo dzudzanywa nga nḓila i bveledzaho na u thoma u shumiswa kha ḽeveḽe dzoṱhe dza sisteme .
Ndalukano heyi yo itwa uri I ṋetshedze pfunzo ya u tou vhala na ya u ita nga zwanḓa ya zwa mafunda .
Muphuresidennde wa Nnḓu ya Vhusimamulayo ha Muslim na vharangaphanḓa vhoṱhe vha madzangano a zwa lutendo ,
Maipfi a bvaho kha maipfi o ṱalutshedzwaho a ne ṱhalutshedzo dzao , nga nnḓa ha musi nyimele i tshi sumbedza zwiṅwe .
Nḓivhadzo i ḓo ṱalusa tshifhinga tshine zwa u redzhisiṱara zwa tea u itwa ngatsho .
Nga tshifhinga tsha u ita ṱhanga , ho ṋetshedzwa dzinete malugana na u thivhela vhathu u wa u bva kha ṱhanga na kha mazennge a songo dzheniswaho a fhela ?
Kha vha dzhoine maga o thomiwaho o ḓisendekaho nga tshitshavha u funza nga ha mafhungo a elanaho na ndinganyiso nga mbeu na u ṋetshedza thikhedzo ya mupondwa .
Dzilafho ḽi tea u elana na izwo zwo ṅwaliswaho kha Milawana ya Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Mbadelo dzoṱhe dzi tea u vha nga Rannda ya fhano Afrika Tshipembe .
Bulani ḓuvha ḽa ḽifhio ḽi no tevhela
Zwo ralo , dzi fanela u wanala kha bada dzi re na zwithu zwi iteaho kha vhukule ha u tou tshimbila u bva vhuima vhuendi ha tshitshavha .
10.2 Vhukwamani ha nga ngomu muvhusoni kha vhege dzi ḓaho vhu khou lavhelelwa u bveledza mvelelo dzi shumiseaho , dzine dza ḓo rumelwa Khabinethe mafheloni a Ṱhangule 2019 .
Tshifhinga tshi fanela u avhelwa kha kotara iṅwe na iṅwe kha mvelelo ya ngudo iyi .
MULAYO UNE WA TEA U TEVHEDZWA Huna milayo ine ya vhudza vhathu zwine vha tea u ita na zwine vha si fanele u ita .
Muthu muṅwe na muṅwe a re na dzangalelo ḽa u ṱunḓa zwiṅwe na zwiṅwe zwa zwibveledzwa zwo bulwaho kha mbekanyo i re afho fhasi u fanela u ita khumbelo kha khophi ya fomo ya u ita khumbelo yo nambatedzwaho sa Tshipiḓanyengedzedzwa tsha A.
Sa tsumbo , u phakhelwa ha ARV kha vhafumakadzi vha re na thumbu zwo fhungudza u rathiswa ha HIV i tshi bva kha mme i tshi ya kha ṅwana .
Iyi ndi milayo ine tshitshavha tshiṅwe na tshiṅwe tsha nga lingedza uri i vhe hone .
No no vhuya na vhona dziṅwe dzadzo vhusiku , ngei ṱaḓulu ?
Tshandukiso ya Eskom na yone yo ambiwa nga hayo , masia oṱhe a tendelana uri hu ḓo vha nyambedzano nnzhi u itela u pfesesa khwine pulane na zwine zwa nga itea musi hu fhandekanya divishini dza mabindu dza Eskom dza vha zwiimiswa zwa u shuma zwo fhandekanaho zwiraru .
Kha ri ṅwale iyi ni kha tshigwada tshaṋu .
Thikhedzo yo fhelelaho u bva kha vha shumelaho mahala khathihi na vhaambasada vha vhaswa na vhone vho ṱanganedzwa .
Vhuimo ha tshumelo ho fhambana vhukati ha vhupo ho fhambanaho nahone vhathu vhanzhi , nga maanḓa vhe vha vha vha tshi shaya kale , vhe vha vha vho siiwa vha si na tshumelo dzavhuḓi dza ndangulo ya malaṱwa .
Mulayo u ṋetshedza vhadzulapo nḓila nnzhi dza u shela mulenzhe kha vhulangi nga nnḓa ha dzikhetho .
Musi Mulayotibe uyu wo no phasiswa uri u vhe mulayo , u ḓo khwaṱhisa ndaulo ya zwiimiswa zwa muvhuso na u khwaṱhisa thikhedzo ya Muvhuso khazwo .
Vhaeletshedzi vha u Tevhedza vha ta u ḓivhadzwa ?
Zwazwino vhapfumbudzwa vha khou thoma mbekanyamushumo kha zwiṱiriki zwavho nga u fhambana na kha zwileludzi nga u funza vhathu vhaṱuku nga ha u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone na mveledzwa dzazwo .
Mbekanyamushumo dzo fhelelaho dzi a wanala kha www.gov.za/16DaysofActivism2018.
Hezwi zwo ita uri vundu ḽi vhe maanḓalanga a mavundu kha bada dzoṱhe dza vundu dze dza bviselwa mulevho na khoro dzoṱhe dza tshumelo dza madzingu dza u ṱhogomela bada khulwane , bada dza khethekanyo na bada ṱhukhu .
Avho vha itaho vhugevhenga na u vusa dzipfudzungule a vha tei u lavhelela u khathutshelwa u bva kha mazhendedzi a vhonaho uri mulayo u a tevhelwa .
Madzuloni a u sika vhukoni , sa zwine ra tama sa vhasimamilayo , ho shumiswa nga nḓila i si yone hu tshi itelwa zwa poḽotiki , zwo swikisa kha u dzhielwa fhasi ha ndangulo khulwane kha mimasipala .
U ṱhaṱhuvhiwa na u itwa ndingo ho dovha hafhu ha khwaṱhisedzwa nga u ḓiswa ha ndingo dza tsedzisiso dzi ṱavhanyaho dza TB na zwidzidzivhadzi zwilwaho na TB .
Zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓi na u takalela u dzhenela vhugudisi .
A huna maḓikita ane a tendelwa nga Swondaha na Holodeni dza Lushaka .
Sambula dzi iswa kha OSTL na u itwa ndingo dza ndeme u bviswe na ṱhanziela yo fanelaho .
Muraḓo Muhulwane ane a khou tama u ima sa Nkhetheni ( Munangiwa ) u tea u nangiwa nga Muraḓo Muhulwane ( Mudzinginyi ) a dovha a tikedziwa nga miṅwe miraḓo mihulwane ya fumiiṋa ( 14 ) vhane mafhungo avho a vha o dzudzanyea nga nḓila yone .
U pulana ha tshiṱirathedzhi na u vhea iṱo ha mbekanyamushumo dza u isa phanḓa na u Maanḓafhadzwa lwa Ikonomi ha Vharema ho ṱanḓavhuwaho .
Mbadelo dza ḽaisentsi dzine dza badelwa kha vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela dzi nṱhesa nahone ndi dzone dze dza vha tshiitisi tshihulwane tsha u fhungudzea ha tshivhalo tsha zwiendedzi zwa lushaka lwa maḽori mahulu kha miṅwaha i si gathi yo fhelaho .
Kha mafhungo hayo , a vha nga vhi khwine kana nyimele yavho i ḓo tou ṋaṋa .
Muḓisedzi u tea u tendela murengi a tshi ingamela rekhodo dza muḓisedzi malugana na kushumele kwa muḓisedzi na uri rekhodo dzi tea u ṱolwa nga vhaṱoli vho tholwaho nga murengi , arali zwo raloho , zwi tshi khou ṱoḓwa nga murengi .
Kha gemo ḽa muholo we wa dzinginywa , ri na ndivho ya u ita uri zwikalo zwoṱhe zwi kuvhanganywe huthihi .
KUSHUMISELE KWO TENDELWAHO NA ḼAISENSI
Fhethu ha ndeme ha kushumele kha wadi ndi afho ho topoliwaho nga kha IDP na maitele a kushumele .
A vha vhi na thendelano ya u pfukisa zwishumiswa hu si na thendelano ya u kovhekana mbuelo .
U thoma thandela dzo khetheaho tharu dza mveledziso ya vhaswa kha vhushumisani na mihasho ya muvhuso , maanḓalanga apo na vhurangeli ha phuraivethe .
Ro swifhadza dzina ( thinwa ) kha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe fhasi .
Hu nga engedzedza khonadzeo ya u sa vutshelwa ( ED ) lwa miṅwedzi i ṱoḓaho u swika rathi .
Luambo : Ṅwalani mafhungo e kha tshifhinga tsho fhiraho , ni dovhe ni a ṅwale e kha tshifhinga tshi ḓaho .
Arali hu na u fhambana vhukati ha mulayo-wapo na mulayo wa lushaka kana wa vunḓu une wa si khou shuma nga nṱhani ha phambano yo ambiwaho kha Khethekanyo ya 149 , mulayo-wapo u fanela u dzhiwa u tshi shuma arali hu uri mulayo a u shumi .
Atikili iyi i na maambiwa ?
Ho raloho , pheleledzo ine ya nga vha hone ya masephenene a tsimbi ndi yauri zwi tzwonzwiwe zwi vhe matshakatshaka masekene na uri zwi kudziwe huṅwe fhethu , kanzhi nga ngomungomu .
Ni nga u renga nga zwipiḓa zwiṱaṋu zwa musuku .
U naka a hu fani na u ḓihwa .
3.2 . Sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo dza Ṅwedzi wa Mbofholowo Minisiṱa wa Vhudavhdzani Vho Ayanda Dlodlo vho thoma mufhindulano wa vhaswa sa tshipiḓa tsha nyambedzano dzi no khou bvela phanḓa na vhaswa nga uri " U DZHIA NDANGO YA MBOFHOLOWO YAU " ndi thege ye ya shumiswa u tevhela nyambedzano kha zwa nyanḓadza mafhungo ya matshilisano .
Miṅwaha miṋa yo fhiraho , mabindu na muvhuso vho vha vha sa khou dzhiela nṱha u wana zwikhala zwavhuḓi zwa u dzhenela kha thekhinoḽodzhi yo kunaho i vusuludzwaho .
Fhethu ha u laṱa malaṱwa hu re na tshivhalo ho vha hu tshi wanala kha mavu e kale a vha a songo bveledzwa tshoṱhe , hu songo vhuya ha dzhielwa nzhele khonadzeo ya u engedzea ha zwitshavha zwa nga tsini .
Kha miṅwaha miraru yo sedzuswaho a ho vha na zwivhangi zwa ndeme zwi bvaho nnḓa kha u tikedza zwihulusa kha u kwamea ha zwibviswa zwa mugaganyagwama .
14.1.3 Olani mutalo ni livhanye mathomele na mafhedzisele a fhungo .
Mishumo iyi i ḓivhadza vhadzheneleli kha phurosese ya u ita mugaganyagwama wa masipala .
U ṱuṱuwedza ndinganyiso ya mbeu na zwikhala zwavhuḓi zwa vhaswa ndi thero dzo katelwaho kha iyi puḽane .
Vhatshinyi , naho zwo ralo , vho vha vha kha ḓi kombetshedzea u dzhenelela kha ndingedzo .
Naho hu uri hu khou itwa zwoṱhe zwine zwa konadzea u thivhela vhathu u lwala mushumoni , fhedzi hu ḓo vha na zwifhinga zwine vhathu vha ḓo lwala .
A hu na mbetshelwa dzo itwaho dza tsedzuluso ya nga ngomu ya ndaka .
Zwikimu zwa khethekanya zwa fumimbili zwi shumaho kha Nelson Mandela Bay zwo ṱanganyiswa zwa vha sethe nthihi ya milayo ya mvetomveto na nḓila ya kuitele .
Tsha u thoma , ikonomi i kha ḓi vha i kungaho kha vhubindudzi .
Ofisi dzo vha dzi siho kha khethekanyo nthihi kana vhupo vhu fanaho na havho ?
Tshipikwa ( ndi zwifhio zwipikwa zwa fhungo ḽa ndeme , hu tshi katelwa tshifhinga na mpimo ya tshivhalo )
Nḓivho ya maitele a phurokhwayamenthe na dziṅwe furemiweke dza mulayo dzine dza shumiswa kha sekhithara ya muvhuso .
Mumono wa thekhinoḽodzhi u tendela musudzuluwo wa luvhilo wa tshelede , thundu , tshumelo , vhashumi na mafhungo u mona na maḓanzhe na mikano .
Khabinethe yo ita khuwelelo kha mudzulapo muṅwe na muṅwe khathihi na sekhithara ya phuraivethe uri vha ḓidzhenise kha ndingo dzashu dza lushaka dza uri ri fhaṱisane hafhu nga huswa , nga nḓila ya khwine nahone nga u ṱavhanya u itela Afrika Tshipembe ḽa khwine , ḽine khaḽo vhathu vhoṱhe vha lingana nahone ḽa vha na mvelaphanḓa .
A huna fomo dzine vha fanela u dzi ḓadza .
Vhashelamulenzhe vha ṋea mihumbulo uri vha humbula mini musi vha tshi pfa nga ha fhungo gake .
U tshimbidza zwa masheleni a u renga ngao
Ndingo dzoṱhe dzi ḓo itwa hu tshi khou tevhedzwa ṱhoḓea dza tshilinganyo tsho tiwaho na u tendelwa .
Huṅwe , vhalwadze vho vha khwiṋe zwi tshi thoma fhedzi zwa vho ṋaṋa nga murahu .
Nṱhani ha izwo , arali komiti i sa wani mivhigo ya misi ya kushumele u bva kha khoro , kha vha litshe meyara a ḓivhe uri komiti ya wadi yavho i lavhelela kushumele kwa khwine u bva kha muvhuso wapo .
Zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani zwa khoro zwi nga si sedzwe khazwo kha u ṋetshedza mafhungo na maitele a vhushaka ha nnyi na nnyi ha dzuleli u thusa .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka ndi tshipitshi nga Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe kha dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa Nnḓu dza Phalamennde vhuvhili hadzo - Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
( i ) ndangulo yo dziaho ya kha sia ḽa muvhuso wa lushaka u vhonana na mafhungo oṱhe a welaho nga fhasi ha sialaka , lushaka , na
Vhukoni ha nḓowetshumo dza zwa vhulimi dzine dza vha hone a vhu khou shumiswa nga nḓila yo fhelelaho , nga maanḓa nga mulandu wa u shayea ha thumbukwa .
Nzudzanyo dzo itwa nga muthusa minista na muṅwe minista u fhindula o vha imela .
Vhunzhi ha mishumo yo topolwaho nga tshifhinga tsha phurosese ya CBP i ḓo shunwa nga Komiti ya Wadi , fhedzi miṅwe i ḓo ṱoḓa zwiko zwa nnḓa zwa ndeme kana i nga shumiswa nga nḓila yone nga tshikalo tsha masipala .
Ezwi a zwi tou vha zwo itwaho nga vhathu tshoṱhe sa afha Zwisikwa zwi tshilaho zwo bveledzwaho nga zwiṅwe zwimela dzi tshi anzela u vha na vhuḓifhinduleli ha ngafhadzo ya mbonalo ya tshimela .
Ngelo ya mushonga i tevhelaho i nga dovhololwa arali zwo tea , u swika luraru nga ḓuvha .
NBF , yo tendelwaho nga Khabinethe uri i lavheleswe nga tshitshavha nga Lara 2020 , yo bveledzwa maelana na Ndangulo ya Vhupo ya Lushaka : Mulayo wa Mutshatshame wa Zwitshilaho , wa 2004 ( Mulayo wa vhu 10 wa 2004 ) .
Nga murahu ha themo ndapfu , mbekanyamaitele ya u thomiwa ha nḓowetshumo yo sedzuluswaho zwavhuḓi i ḓo nyanyula nyaluwo yo khwaṱhaho na u sikwa ha mishumo nga u ṱuṱuwedza bisimusi uri dzi shumisa vhashumi vhanzhi , zwi ṱuṱuwedzaho u dzulela u vha na nyaluwo kha vhubveledzi na u vhona uri mihumbulo miswa u khou shandukiselwa kha zwikhala .
Uhu ho vha u bvelela hu pfalaho kha masia oṱhe , u fhungudza nyedziselo ya tshumelo .
Ndivho khulwane ya u ṱhaṱhuvha vhugudisi i fanela u ṱalusa uri vhadededzi vha lingulula hani data .
Riṋe vhaṋe ri na tshenzhemo ya nndwa na khuḓano dza khakhathi nahone nga u ralo ri kovhelana fulufhelo ḽi bvaho mbiluni ḽa vhathu vha Europe uri nḓila i nga wanala ya u thoma vhushaka vhuswa vhukati ha vhathu hu si na u shumisa mmbi .
Tshivhalo tsha senthara dza mbueledzo dza u shumisa zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone zwi tshimbidzwa nga Muvhuso .
1.1 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhadzulapo vhoṱhe ya uri vha thetshelese Vouthu dza Mugaganyagwama nga mihasho ya muvhuso ya lushaka na Ofisi ya Phresidennde u itela uri vha kone u hwesa muvhuso vhuḓifhinduleli .
( 1 ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi , Muoditha Dzhenerala kana Muraḓo wa Khomishini yo thomiwaho nga fhasi ha iyi Ndima a nga bviswa ofisini yawe fhedzi nga nthani ha -
Makumba ri a wana ngafhi ?
Nga muya wa vhuthu we wa anḓamela shango ḽoṱhe , tshikwama itshi tsho kona u kuvhanganaya masheleni a linganaho R3.4 biḽioni u bva kha vhathu zwavho vha linganaho 300 000 na kha khamphani na madzangano a linganaho 3 000 .
Mbilu na misipha i shumaho i ḓo kona u vha na nḓisedzo ya gesedungi ire ya fhasi kha yo ḓalaho yayo .
Thanga ya mirundo i dzulela u shululwa tshifhinga tshoṱhe .
U sika kha 3D ( u fhaṱa na u vhumba )
U khwinisa khethekanyo ya dzikhuvhabvu Vhuongeloni ha De Aar na hone hu kha mutevhe .
Iḓo sumbedza na u ṱola / u ingamela zwishumiswa zwa mutakalo .
A hu na vhupfumedzani vhune ha ḓo thomiwa nga nnḓa ha musi iyo nḓivhadzo yo fhiwa uyo muṅwe ane a kwamea .
U ṋekedza mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi a mivhigo ya kotara nga kotara , u langa mveledziso ya vhashumi , vhugudisi na pulane dza ḽivi .
Asesimennde i ḓo vha yo livhiswa kha ṋdivho nga u angaredza .
U ḓadza mepe wa mihumbulo u no amba nga Afrika Tshipembe .
5.2.5 Tshinwe tshitenwa tsha ndeme ndi maanḓa a khothe dza sialala mayelana na u pfisa vhuṱungu .
Tshumiso nga u tou ita ya mbudziso ya ṱhoḓisiso na maitele a ṱhoḓisiso kha atikiḽi dza vhuḓifari ha murengi .
Dzi katela zwa mano , zwa maṱo , radiolodzhi ya mutheo na Tshumelo dza mutakalo dzi elanaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Vha nga ṱunḓa u bva nnḓa ḓambatshekwa ḽo firiziswaho ḽo fhelela kana ( nga zwipiḓa ) ḽine ḽithihi ḽi lemela 600 g kana u fhira na uri kha ṅwaha vha songo ṱunḓa u bva nnḓa maḓambatshekwa a thani dzi fhiraho dza 25 .
Vhu sumbedza mbekanyo ya tshiimiswa , ine ya tendela ndovhololo ya ṱhalutshedzo ya ndunzhendunzhe nga mirafho i tevhelaho .
Iṅwe ya mbuelo ya u dzhena kha dimokirasi yo vha u kona u shela mulenzhe ha vhathu vha kwamea nga vhunzhi kha khanedzano dza mbekanyamaitele .
1.2 . Naho dziṅwe sekhithara dza ikonomi , dzi ngaho dza zwa migodi , zwa u fhaṱa na zwa masheleni , dzo rekhoda khwiniso ya nyaluwo , hezwi zwo vha zwi so ngo lingana u fhungudza tshoṱhe u kundelwa ha dziṅwe sekithara , nga maanḓa sekithara ya zwa vhulimi .
Kha musaukanyo wa u fhedzisela , mbuelo dza vhukuma dziṅwe na dziṅwe dza u vhulunga kha vhafumakadzi , mbuno ya ndeme i sala i hone .
Dziṅwe ofisi a dzi na mitshini ya u fothokhopha .
Vhafarisi vha matshilisano - madzangano a vhashumi , mabindu , madzangano a zwitshavhani na muvhuso - vho ḓikumedzela u kuvhanganya masheleni u itela u tandulula vilili ḽa masheleni ḽa Eskom nga nḓila ya zwa masheleni ine ya ḓo vha ya tshoṱhe .
Khomishini i fhulufhela uri shango ḽi nga kona u sika mishumo ya miḽioni dza 11 nga 2030 nga u :
Ri khou pembelela miṅwaha ya fumiṱhanu ya mushumo wa vhuṱali nga tshifhinga tsha dimokirasi , hoṱhe vhuṱungu na u tambula .
U vhe iṱo kha u ela ha vhupfi , u lugisa zwiteṅwa zwa menyu na u kala mashumele a vhukoni a mbekanyamushumo .
Ndi khou tama u humela kha hetshi tshiteṅwa musi ndi tshi khou pendela .
Hovhu vhuḓifhinduleli , hu tshi katelwa na u farwa ha 2010 FIFA Soccer World Cup , vhu ḓisa fulufhelo ḽine vhathu vha vha na ḽo kha shango ḽashu sa mutambi muḓivhalea siani ḽa zwivhuya zwine ra zwi ṱoḓela vhathu vhoṱhe vha ḽifhasi .
Fomo ya Muano uyu i a wanalea Ofisini ya Thendelo .
Ndi miraḓo mihulwane FHEDZI ine ya nga humbela mafhungo aya .
Vha dzhiele nṱha uri saithi iyi i nga vha na vhuṱumani kha dziṅwe saithi dzine dza sa khou langiwa nga tshitatamende itshi tsha tshidzumbe .
Milayo ya lushaka i khou pfukwa hu si na u vha na ndavha nga ha masiandaitwa a mishumo yashu kha mirafho i ḓaho .
Vhalwadze vha re na ṱhahelelo ya kushumele vha nga funzwa ngona dza ndiliso dza u ita mishumo ya ndeme na nḓowenḓowe .
Vhunzhi ha mabindu ane a kha ḓi sima a ṱangana na vhuleme musi a tshi dzhena maragani nga nṱhani ha zwiitisi zwiraru zwihulwane :
Ndi nnyi ane a nga shumisa tshumelo ya u sedza mbuelo nga SMS ?
U sedzulusa kuitele mishumo
ZWIDODOMBEDZWA ZWA MUSHUMO WA PHUROFESHENI / KHAMPHANI
3 . Muvhigo wa nga ha Kushumele kwa Mbekanyamushumo ya Magavhelo a Mithelo kha zwa Ṱhoḓisiso na Mveledziso ( R&D ) .
Hu nga ḓi vha na avho vhane vha humbula uri hu na zwithu zwine zwi nga si kone u lugiswa kana u vhuedzedzwa .
A no fhedza u thoma ndi ene muwini. ndi tamba ndi bambela bambeloni ndi ya ḽaiburari kontsatini yanga ya tshikolo ndi a kuvha ndi ṱalela theḽevishini
u vha vha sa wani ṱhogomelo i bvaho kha muvhuso
Nga vhanga ḽa milayo ya Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka ine ya thivhela maguvhangano mahulwane , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo rwela ṱari fulo vha tshi khou shumisa vidio nga Ḽavhuraru ḽa 25 Ḽara 2020 .
Muthu ane a si vhe muraḓo o ḓiṅwalisaho wa GEMS o shumisa garaṱa ya vhuraḓo ya GEMS fhethu ha u shumela a wana na tshumelo dza dzilafho .
12.4. Khabinethe yo tendela u ṋetshedziwa ha Muvhuso Wapo : Mulayotibe wa Khwiniso wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 2017 Phalamenndeni .
U ṅwalulula maṅwalo u bva kha bodo , bugupfarwa na kha garaṱa dza mushumo , na zwiṅwe , nga ngona ; a tshi sedzesa kuvhumbele kwa ḽeḓere na u thalanganya maipfi .
Khabinethe yo dovha hafhu ya ita khuwelelo ya uri hu vhe na vhulavhelesi na u vhiga ho khwaṱhaho , nga maanḓa kha miṅwe ya mihasho ine a i athu ṋetshedza mivhigo yayo .
Vhahulwane muṱani vha ḓo lingedza u tandulula khanedzano .
U bveledza na u khwaṱhisa mutingati u re na tshiṱirathedzhi hu na vhaṅwe vhashelamulenzhe vha nḓisedzo dza vhudzulo .
15 . Milayo ya vhusimamilayo i no khou shuma nnḓa na maanḓa a vhusimamilayo na Phalamennde
Uri ndi zwa ndeme na u vhulunga rekhodo ya dzimbalombalo dza mathukhwi kana nḓila ine na langa ngayo maitele a u kunakisa maḓi a tshika , mafhungo nga ha ayo masia na vhuṅwe vhupo vhu elanaho .
Heyi ndi tsumbedzo ya khwaḽithi yo khwiniswaho ya kushumele kha vundu .
Topolani na u talela maiti oṱhe e a shumiswa kha risipi .
Magavhelo a gumoṱuku a vhagudi a a langiwa .
Muano wa uri " hu si na dondo , ahuna vhugevhenga " u amba nga ha masiandaitwa a vhupo ho kunaho .
Phindulo dzi konadzeaho dza ṱhoḓea idzi dzi a kumedzwa na u shumiswa .
Themamveledziso ndi dza ndeme kha mveledziso .
Vhalani tsenguluso iyi ya bugu ya tshiṱori yo ṅwalwaho nga muzwala wa Kha ri vhale Pele , Sam .
Mushumo wa mutevhe wa lushaka luswa lwa zwimela u dzhia khalaṅwaha mbili dza u ṱavha .
Naho roṱhe ri tshi nga pfa ro nyamiswa nga u sa tewa nga u fhirela kha maga a phanḓa a thonamennde , tshenzhelo ye ra i wana kha mitambo iyi i tea u vhea shango kha vhuimo havhuḓi tshifhingani tshiḓaho .
Nḓila dza u vhiga dzo thomiwa u itela u rekhoda nyito dza vhalwadze na zwibviswa nga ḽeveḽe ya ndondolo .
Kha vha adze fomo ya khumbelo .
Arali vha songo ḓiimisela u vhifha muvhilini , vha humbelwa u amba na dokotela wavho nga ha vhuteamuṱa .
Lutendo lwa mvelele , lune huṅwe lu na maitele ane a vhaisa a vhuloi , lu tea u tsireledzwa , ngauri lutendo lu tsireledzwa nga Ndayotewa .
Lu ṅwalo lu bvaho kha dzangano ḽa muvhuso ḽine ḽa vha tshipi ḓa tsha thendelano lu khwaṱhisedzaho vhuvha ha thendelano na mbekanyamushumo , u shela havho mulenzhe kha mbekanyamushumo iyo na zwine vha lavhelelwa u zwi ita nga fhasi ha thendelano .
( e ) ya uri arali a tshi khou ya khothe nga murahu ha musi o farwa , a hweswa kana u vhudzwa tshiitisi tsha uri a valelwe na u bvela phanḓa na u valelwa , kana u vhofholowa ; na
Kha marangaphanḓa a athikili yawe o ṋetshedza tshitatamende tsha ndivho nga nḓila i tevhelaho :
Vhasaini vhoṱhe vha kha khunguwedzo ya thandela vha ḓo ṅwala thangela madzina dzavho hoṱhe he ha tshanduko .
Hafhu , vhupo he tshikhafula tsha vha tsho vhewa hone , u ya nga tshivhumbeo tsha tshitediamu , ho vha hu tshi shuma sa fhethu ha u bva ngaho nga tshifhinga tsha u bva ha shishi .
Kha ikonomi i songo tou dzulisea na vhupo ha zwa mafhi , u vha hone ha mafhungo a pfadzaho ndi ha ndeme u itela u dzhia tsheo dzi pfadzaho .
Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka ,
I ḓo tikedza vhalimi vhaṱuku nga themamveledziso , zwa u bveledzisa zwibveledzwa u bva kha zwiliṅwa na u bveledza mimakete miswa , ho katelwa na zwa u rengisa na u rengisela muvhuso .
Hezwi , ndi mueletshedzi we a ralo , ndi zwe madzhisiṱaraṱa a vha o tea o ita a tshi sedza khumbelo ya muaphiḽi .
Akhaunthu ya Mbambadzo ya PLAS i ḓo vha tshiṱuṱuwedzi tsha u wanwa ha mavu o wanwaho lwa tshiṱirathedzhi khathihi na ha u vhea zwithu ho bulwaho .
U linga hashu zwi bvisela khagala mutsiko une wa khou ya phanḓa vhukati ha zwitshavha zwapo na vhadzulapo vha mashango a nnḓa fhethu hu sina vhudziki ho fhambanaho u mona na shango .
Thendelo i thoma Maraga u Fanaho wa Vhubvaḓuvha na Tshipembe ha Afrika , Tshitshavha tsha Vhubvaḓuvha ha Afrika na Tshitshavha tsha Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika .
A tho ngo kora , fhedzi zwi si vhe na mushumo hezwo .
No no fhedza ni sumbedze khonani yaṋu phosiṱara .
Mudzulatshidulo wa Dzangano ḽa Muvhuso Wapo ḽa Afrika Tshipembe na Dzimeyara Khulwane ,
Mulangadzulo , khwiniso kha ḽiburari dzashu dzi khou ṱuṱuwedza , sa izwi vhunzhi ha matheriala a khou rengwa u itela vhuvhali .
1.4 . Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha u vusuluswa ha Babelegi Industrial Park ngei Hammanskraal sa tshipiḓa tsha pulane dza muvhuso tsha u engedza mveledziso ya ikonomi ya muvhuso na u sika mishumo kha vhupo uvho .
Arali dokotela wavho a shandukisa lushaka , nungo kana tshikalo tsha mushonga wavho wa vhulwadze vhu sa fholi , vha tea u fekisa mushonga muswa wo randelwaho kha 0866 51 8009 nga u ṱavhanya .
Miraḓo ine ya ṱoḓa mushonga wa dzilafho ḽa HIV na AIDS itea u thoma ya ṅwalisa kha Mbekanyamushumo ya Ndaulo ya Vhulwadze ha HIV / AIDS ( DMP ) .
Nṱha khulwane dzi sumbedzisa mvelaphanḓa dzo swikelelwaho nga masipala ngeno khaedu dzi tshi ita manweledzo a khaedu dzine masipala wa ṱangana nadzo musi u tshi ṱoḓa u swikelela zwipikwa zwawo na u ṋetshedza tshumelo dzi ṱoḓeaho .
Mulovha , ndo vha na mashudu vhukuma a u ṱangana khathihi na u ambedzana na vhaswa vha si gathi vha Afrika Tshipembe vha ne vha khou ita mushumo u mangadzaho u fhaṱa shango ḽashu na u bveledzisa vhathu vha hashu .
U sa vha hone kana u vha hone lu sa fushi ha dzangano kha ḽiṅwe sia , na u fhandekana na muombano kha ḽiṅwe sia kanzhi zwo ita uri ri lindele miṅwedzi phanḓa ha musi ri tshi nga thoma u vhea tshidina tsha u thoma .
Dziṅwe thaidzo dza mutakalo dzi katela u lovha ha vhushie na u shaya pfushi .
Tshipikwa tsha u vusuludzwa ha mbekanyamaitele iyi ndi u itela u vhona na u khakhulula masiandoitwa ane a nga vha ahone na u thivha zwivhana kha mbekanyamaitele dza maḓi dzi re hone zwazwino .
Zwenezwo kha u imelela na u bveledza pfunzo ri dovha ra ḓi ṋea maanḓa riṋe vhaṋe a u swikelela ṱhoḓea dza u ṱanganedza phambano na u bveledza vhulamukanyi ha matshilisano vhu hulwane na ndinganyiso .
Kha modele dza dimokirasi nnzhi , sekhithara dzi tamba tshipiḓa tsha zwa poḽotiki tsha vhuṱhogwa kha u vhumba vhuimeleli .
Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri kanzhi vhu vhangwa nga u aluwa , u vhana muvhili muhulu , ḓivhazwakale ya muṱa , u sa ita nyonyoloso na murafho .
Ṅwalani dzina ḽa tshikhokhonono tshiṅwe na tshiṅwe zwikhalani zwe na ṋewa .
Zwipikwa zwi tevhelaho zwi tea u shumiswa u itela u pfumbisa milayo ye ya buliwa kha khethekanyo yo fhiraho , khathihi na u vha na vhuṱanzi uri vhudzulo ha vhathu hu kha nzulele ine ha nga vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no shuma zwavhuḓi na u shumisea :
Tshishumiswa tsha madalo a vhulavhelesi ha ndangulo ya mafhungo kha tshileludzi , tshiṱiriki tshiṱuku , tshiṱiriki na ḽeveḽe ya vundu .
Mithelo / lutho kha zwibveledzwa
13 Arali vha kha ḓivha vha songo fushea nga phindulo ye vha i ṱanganedza u bva kha muofisi wa muvhuso , vha nga kwama Khoro ya Phurofesheni dza Tshumelo ya zwa Matshilisano kana Ofisi kana Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi .
Vhalani phara iyi i no bva kha Kha ri vhale bugu i no pfi Stone Soup ni fhindule mbudziso .
U fhaṱwa ha damu zwaḽo kha mulambwana u no sokou u ḓieletshela zwi na masiandaitwa kha zwipuka zwine zwa dzula maḓini , thempheretsha ya maḓi , luvhilo lwa mulambwana , mihwalo ya masalela na ndeme ya maḓi .
U vhona na u dzudza vhukoni ha ndangulo ya tshiṱirathedzhi tsha tshiimiswa na tshumisano .
Vhutsila ha vhusiki Awara dza 20 Zwishumiswa zwo themendelwaho hu sedzwe zwishumiswa zwa tshitandadi zwa Zwikili zwa
Ri khou lavhelela u ṱanganedza phindulo dzavho .
Zwo ṱangana zwivhangi izwi zwi nga engedza phambano ya dzingu i vhonalaho kha thempheretsha .
Ukuthwala ndi nḓila ya u thuba ine ya vha na u tswiwa ha musidzana kana musidzanyana nga muthu wa munna na khonani dzawe kana thanga dzawe hu u itela u kombetshedza muta wa vho musidzana uri vha tende a tshi malwa .
Nga nṱhani ha uri thandela a dzi fani khathihi na lushaka lwa thaidzo dzine dza nga vha hone , luṱa ulu lu na ndeme vhukuma .
2.3 . Khonfarentsi ya Ḽifhasi ya Telecom ya 2018 i khou farwa nga tshifhinga tshine Afrika Tshipembe ḽi khou thoma thandela khulwane dza lushaka dzine dza katela Tshiṱirathedzhi tsha Lushaka tsha e-Government tshine tsha khou sedzesa kha tshanduko ya didzhithaḽa ya tshumelo dza muvhuso na Tshiṱirathedzhi tsha ICT tsha Lushaka tsha Thikhedzo ya Mabindu Mahulwane , a Vhukati na Maṱuku ( SMME ) , tshine tshi khou lwisa u honolola khonadzeo ya sekithara ya ICT ya DziSMME Afrika Tshipembe .
6.12 U ṋetshedza ṱhalutshedzo ya mulayo wa u ṱuṱuwedza tshumisano kha DHA na u kovhekana nḓivho nga u kona u shandukisea musi vha tshi khou vhea vhashumi kha maṅwe masia ane vha nga vha vhe na vhukoni khao kana vha nga kona u wana vhukoni nga tshifhinga tsho fanelaho .
Miraḓo i khou dzhenela kha iyi Thendelano ya Tshandukiso nga tshifhinga tsha ḓivhazwakale ya shango ḽashu musi khaedu ya ndaulo ya maitele a tshandukiso kha muhasho wa zwa Muno i kha riṋe .
Kha vha badele mbadelo yo sumbedzwaho kha nḓivhadzo .
Elekanyani nga zwine na vho zwi ḓivha zwino kwama ṱhoho ya mafhungo .
Pfanelo dza ikonomi na Matshilisano - dzi ḓadzisa pfanelo dza polotiki na dza vhadzulapo dza ḓa sa mvelelo dza mveledziso ya matshilisano .
Vha khou humbelwa uri vha bvisele khagala mbilaelo dzavho , ofisi yanga i wanala fhethu ho fhambanaho ha shango nahone ri dovha hafhu ra vha na luṱingo lwa mahala , 0800 11 20 40 , lune vha tea u lu shumisa musi vha tshi vhiga mbilaelo .
Shumisani mepe wa mihumbulo kha u ṅwala tshiṱori tsha maipfi a no swika 120 .
Tsha vhuṱanu , ri vhona khonadzeo khulwane kha phendela shango ya vhukovhela ha shango na ṱhoḓea ya u khwiṋisa themamveledziso u vula hei khonadzeo .
Hezwi ndi pfanelo ya ndayotewa yavho na vhuḓifhinduleli ha ndayotewa hashu sa vhagudisi .
Vhaḓuhulu na zwikwenda - arali vho ḓisendeka nga muraḓo muhulwane lwa masheleni .
Zwifhinga zwa u lindela zwo fhungudzea Vhuongeloni ha Paarl kha Muhasho wa nga Ngomu wa Mutakalo wa Vhalwadze vha Nnḓa .
Muhumbeli wa mushumo u fanela u vha e muthu o dzudzanyeaho zwavhuḓi na u kona u shuma fhasi ha mutsiko .
Vha tea u wana thendelo ya u vha na FPE u itela uri vha kone u ita bindu ḽa vhubveledzi ha zwibveledzwa zwa khovhe .
Hu nga vha na ṱhuṱhuwedzo yapo ya u thoma vhurangeli ha phimo ya mbekanyamushumo , zwine zwa nga katela mbekanyamushumo ya vhufhaṱi ha zwanḓa ha phimo ya tshiṱiriki , nga maanḓa hu tshi itelwa dzibada .
( 8 ) Muphuresidennde na vhathu vhane vha vhea , u ta kana u ruma miraḓo ya Khomishini hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( c ) , ( e ) , ( f ) na ( g ) , vha nga vhea , u ta kana u ruma muṅwe na muṅwe wa miraḓo ya Khomishini nga maitele eneo , uri vha shume kha Khomishini musi muraḓo a kwameaho a siho lwa tshifhinganyana nga tshiitisi tsha maanḓa awe tsha u sa vha hone kha Riphabuḽiki kana tshiṅwe tshiitisi tshi teaho .
Vhaṅwali vha shumisa maedzamuthu kha u ita uri zwithu zwi bvele khagala .
Ri ḓo ita uri mbilo dza mavu dzi sa athu dzudzanywaho , dzo iswaho phanḓa ha datumu ya u vala ya 1998 dzi khunyeledzwe nga u ṱavhanya .
I ḓo ṋetshedza mabindu a Afrika Tshipembe nga maanḓesa mabindu maṱuku tshikhala tsha u shumisa sisiṱeme ya IP kha u maketa thundu na tshumelo dzavho kha dzitshakatshaka.ally.
Kha dziṅwe nyimele , a ho ngo waniwa phindulo u bva kha dziEA na / kana Ṱhoho dza Muhasho hu saathu fhela tshifhinga tsho vhewaho .
U ya phanḓa , yuniti dza nḓisedzo dzo no thomiwa kha mihasho yo rangaho phanḓa dzine dza ḓo tshimbidza u thomiwa ha pulane dza nḓisedzo dzo dodombedzwaho .
U itela uri zwi kone u bvelela , zwa u thoma mabindu zwi ṱoḓa vhupo vhu konisaho hune vhoramabindu vha a kona u swikela ndambedzo , zwishumiswa zwa nṱhesa zwa u guda ngazwo na mveledziso ya zwikili .
Nga tshivhalo tsho kalulesaho tsha zwi songo katelwaho , vhanzhi vho bvela phanḓa .
Matavhi a muvhuso a a ṱodea uri a nange tshivhumbeo tsha vhuimo ha khonṱhiraka u bva kha mutevhe wo randelwaho na u langa khonṱiraka idzo tshoṱhe u ya nga matshimbedzelwe a re hone kha tshivhumbeo tsho nangwaho tsha khonṱiraka .
U ḓidzhenisa kha vhudavhidzani ha u ṱuṱuwedza ikonomi yo ṱanganelaho kha vhashai vhe vha vha vho siwa nnḓa .
U na muhumbulo wauri zwi nga vha muhumbulo wavhuḓi u thoma u rengisa nga tshikolodo , fhedzi vhalanguli vha vhangele ḽawe vho hana .
Naho , ri na , tsheo ya u khwaṱhisa modele washu wa vhugudisi na u bvela phanḓa na u vhea iṱo kha vhaṱanganedzi kha ndingedzo dza u thivhela kuhumbulele uku .
Tshipiḓa tsha vhuraru tshi nga maimo a fhasisa nga ha tshumelo dzine vha nga dzi lavhelela kha vhashelamulenzhe vho fhambanaho kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi , hu tshi khou kwamiwa pfanelo iṅwe na iṅwe yo ṱalutshedzwaho kha Tshatha ya Vhapondwa .
Mvetamveto ya Mulayotibe wa vha Shumaho nga Ndaka u ḓo ganḓiswa nga Muhasho wa Madzulo a Vhathu u itela vhupfiwa ha tshitshavha ndivho i ya u thoma sekithara ya vhuimeleli i katelaho u ya kha tshanduko yo fhelelaho ya ikonomi .
Mutambo uyu wo vha u si na milayo nahone u tshi ofhisa u u tamba .
Muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru a nga vula mulandu khothe u itela u wana thuso yo teaho u ya nga tshiteṅwa 82 nga fhasi ha zwiimo izwi zwi tevhelaho :
( 1 ) Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka yo vhumbiwa nga vhurumiwa vhuthihi vhune ha bva kha Vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Arali khumbelo ya tendelwa zwi amba uri tea u badela munwe mutengo wa u badela u ṱoḓa , u dzudzanya , u bveledza , na tshifhinga tshinwe na tshinwe tsho shumiwaho u fhira awara dzo themendelwaho kha u ṱoḓa , u dzudzanya rekhodo uri a kone u dzi swikelela , ho katelwa u itea nzudzanyo dza uri dzi waniwe dzi kha nyimele ye dza humbelwa ngayo .
U sumbedza uri ndi ifhio ya tsumbadwadze dzi tevhelaho ine mulwadze o no vha nayo u bva tshe a ḓa lwa u fhedzisela :
Tshiṱirathedzhi tsha u Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi tsha Gauteng tshi tikedza nḓila ya mveledziso yo thomelwaho vundu na uri u thoma haḽo u shumisa nga nḓila i bveledzaho hu ḓo shela mulenzhe kha u swikelwa ha zwipikwa zwa mveledziso ya vundu na ya lushaka .
I ḓo dovha hafhu ya khwaṱhisa zwa u thoma u shumiswa ha milayo ya malo ya Batho Pele .
Nga ḓuvha ḽiṅwe vho dzhenisa luhura u mona na bommbi vha ri vhadzuli vha nga i shumisa fhedzi arali vhone vho vha tendela .
Maitele aya o langiwa nga DBE na Vhamaki Vhahulwane , ngeno Vhasedzulusi vha nga Ngomu vha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe vho dzhenelaho kha maitele o swikaho kha maimo a nṱha a uri Vhalanguli vha u Maka Vhahulwane vha ṋewe maanḓa a u rangaphanḓa u maka kha mabambiri avho u ya nga u fhambana .
Izwo zwi vhanga thaidzo kha vhadededzi vhane vha si kone u thoma na ngudo dzavho nga u ṱavhanya .
Ndi zwone , ndi ngazwo u tshi vhiga ṱhanganyelo yawo ya masheleni sa Mafhungo Ṱhanganyelo ya zwa Masheleni .
Hulisani na u ṱhonifha vhabebi vhaṋu .
U FHAṰA SHANGO ḼI NA NyALUWO NA VHUKONI Kha SoNA ya ṅwaha wa 2014 , Muphuresidennde Vho Zuma vho amba uri muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u engedza na u khwinisa kutshilele kwa vhaholefhali .
Nga u tou nweledza , ngona i ṱoḓeaho malugana na tshumelo yo ṱanḓavhuwaho ( zwi tshi bva kha themamveledziso ) ya u thomiwa hu tshi nga ṱalutshedzwa zwavhuḓi sa ha vhuhovheleli fhedzi ho kalea na u vha hapo ho teaho .
" Yowee ! " ndi ene a tshi lila a tshi khou ṱhobila nga mulenzhe muthihi .
Zwi vhavhaho ndi zwauri vhorapolotiki havha vha khou lavhelelwa u ita mushumo wavho wa ndaulo , ngeno vha songo nambatedzwa kha nyimele iyo .
Ṱhalutshedzo kanzhi dzi a pfeseswa nga miraḓo , nahone dzi a elana na tshigwada tsho imaho ngauri , dza dovha hafhu dza vha dzo khetheaho kha tshigwada .
Nḓila ya khwiṋesa ya u kuvhanganya data ndi ya u tou fha vhalwadze kana vhalondoti vhavho uri vha ḓadze fomo musi vho lindela mushonga wavho wo randelwaho uri u bvisiwe .
Kha iyi nyimele , ṱhuṱhuwedzo dza thengo ya sekithara ya nnyi na nnyi na maga a kushumele zwi tea u katela nyengedzedzo dza vhuḓiimiseli uho .
1.3. Khabinethe i dzhiela nzhele uri zwibveledzwa zwoṱhe zwa Afrika Tshipembe ( GDP ) zwo aluwa nga 0.2% kha kotara ya vhuraru .
Mbilo dzi nga rumelwa kha :
Khonadzeo , ezwi zwi ḓo sia hu na vhutshilo ha khwine ha vhoṱhe na mashumele a ikonomi o khwiniseaho .
Sia iḽi ndi ḽine zwa zwino ḽa khou shaea kha zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani ha Muvhuso .
Mbekanyamushumo ya nyito i tea u bveledzwa u itela u endedza vhukwamani hashu .
Zwavhuḓivhuḓi ho sedzeswa kha u engedza nyaluwo , fhedzi huna masiandaitwa mahulwane kha ndinganyelo na u maanḓafhadza .
U raha bola yo no khou tshimbila nga mulenzhe wa tshamonde na tshauḽa
Tshumelo dza dzilafho ḽa shishi dzi katela :
Ri dovha ra vha na Ṱhoho dza Mihasho ya Muvhuso , khamphani khulwane dza muvhuso na madzangano a mulayo .
Tshivhalo tsha nḓisedzo ndi phambano vhukati ha tshivhalo tshi hwalwaho tsha ndaka na ndeme i re hone ya ngaganyo ya tshelede i dzhenaho na u bva kha vhumatshelo , i sa vhaliwi kha phimo ya mbuelo dzavhuḓi .
Nyengedzedzo iṅwe na iṅwe yo dzinginywaho i tea u ṱuṱuwedzwa kha Khomishinari wa Mbilo dza Mavu wa Dzingu : Kapa Vhukovhela .
Khoniferentsi yo vhea adzhenda ya shango ḽiṅwe na ḽiṅwe na zhendedzi ḽa madzangano manzhi na dzitshakatshaka khaedu ya u fhelisa thambulo ine khoniferentsi ya vha ṱhanzi yayo .
U ḓadzisa kha zwenezwo , u ṋetshetshedzwa hu itelwa u sika komiti dza wadi , saizwi zwiimiswa zwa u eletshedza zwo vhumbwa nga masiapala na vhaimeleli vha tshitshavha u tshimbidza ṱhoḓea dza tshitshavha na u rhemenndela kha khoro .
Kha vha ḓe vha vhone haya ha khovhe .
Tshipitshi tsha Mugaganyagwama tshi anzela u vha nga Luhuhi , nga murahu ha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka .
Ngeletshedzo dzo ṋetshedzwa kha tshivhalo tsha fhasisa tsha mihasho miṱanu ya muvhuso kha u thoṅwa ha yuniti dza vhudavhidzani nga ṅwaha .
( a ) ḽihoro ḽi re hone ḽi tshi ṱangana na ḽiṅwe ḽihoro ; kana
Mbuelo dzine Afrika Tshipembe ḽa nga dzi bveledzisa sa murangaphanḓa mufareli kha u swikwa ha vhuṱumani ha mbambadzo vhukati ha tshiimiswa itshi tsha ikonomi ya dzingu na Fhethu ha Mulalo na Tshumisano na Tshipembe ha Atlantika , zwo ṱoḓisiswa .
Zwitshavha zwi a pfisa vhuṱungu vhathu vhane vha pomokwa vhuloi nga nḓila nnzhi , nga u tou vha pandela ( pfulusa ) , nga u vha huvhadza na nga u vha vhulaya .
Nga kuhumbulele kwa Afrika , Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi we wa shumiswa nga tshifhinga tsha vhukoḽoni na nga tshifhinga tsha khethano nga muvhala-ṱhalutshedzo ya ipfi " vhuloi"ine ya kuḓana na vhuimo ha Vharema-yo ṱalutshedza vhuloi sa tshithu tshavhukuma .
U vhalela zwi re buguni yawe nṱha e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri ; tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Nga nnḓa ha musi u ita ngauralo zwi tshi ḓo thithisa lu sa takadziho kutshimbidzele kwa tshiimiswa tshenetsho tsha nnyi na nnyi , kana u tshinyadzwa ha rekhodo , kana u khakhisa pfanelo dza vhuṋe ha maṅwalwa ane a sa langulwe nga muvhuso .
" Ṱhamusi uri hei ngweṋa i ṱuwe , ndi khwiṋe ndi tshi i ṋea zwiḽiwa , " a humbula ngauralo .
2.2 . Khabinethe yo tendela Muvhigo wa Lushaka lwa Afurika Tshipembe kha zwa Dzinnḓu na Mveledziso ya Dziḓoroboni une wa ḓo ṋetshedzwa kha khonferentsi ya Mbumbano ya Dzitshaka ( HABITAT III ) nga 2016 .
Muhasho wa Zwiko zwa Minerala u khou bvela phanḓa na u fha ndaela khamphani dzine dza sa khou tevhela mulayo .
Ṋetshedzani nḓila dza tshikhau u itela u ṋea muratho u imelaho tshikhala , u fana na bisi , baisigira na thekhisi .
Muvhuso wo thoma matshimbidzele a u vhea milayo ine ya ḓo tikedza sisiteme ya NML .
Phurogiremu yo shumisa vhukoni na tshenzhemo dzo khetheaho dza vhafumakadzi khathihi na dza vhanna ?
U ṅwala mafhungo hu tshi shumiswa maipfi a no ṱalutshedza .
Ezwi zwo vhumba vhunzhi ha vhashumi vha vhumbaho themamveledziso ine ya vho muṱoḓo wa u khwaṱhisedza kha vhudavhidzani ha eḽektroniki na sisteme ya murengelano .
1.6. Mishumo ya Ndondolo ya Maḓi o Tshikafhalaho a Welgedacht tsini ha Springs , Gauteng , yo engedzwa u itela uri i kone konḓelela ṱhoḓea yo engedzeaho ya ndondolo ya maḓi a tshikha .
Muvhigo wo dzinginya u thomiwa ha khonṱhiraka dza u thivhela vhuyaḓa nga vhaṋetshedzi hune vho tendelana kha ndaṱiso na nyiledzo arali vha tshi nga ḓidzhenisa kha maitele a fanaho na vhufhura ha tshelede kana vhufhura .
Hezwi zwi tshimbilelana na NDP , i dzhielaho nzhele u dzhenelela tshoṱhe ha ṱhanganelo ya dzingu ḽa SADC khathihi na u vhona uri mupo na tshanduko i linganaho ya ikonomi ya khaboni -re fhasi zwi khou ya phanḓa .
Vha saine mutevhe u sumbedza u vho ṱanganedza u thendelo ya vhofhololwa .
Vha linganyise milayo ya madzangalelo a muthu ene muṋe , ṱhoḓea dza thandela , zwidodombedzwa zwi re hone na tshifhinga tsho ṋetshedzwaho .
muṱa na dzikhonani dza ramabindu , Vho Allan Gray , vhe vha tumbula khamphani ya ndangulo ya ndaka ya dzina ḽi fanaho na ḽavho .
B. Tsheo Dza Khabinethe
8.5 Afrika Tshipembe ḽi khou pembelela Ṅwedzi wa Afrika fhasi ha thero : U Fhaṱa Afrika ḽa Khwine na Ḽifhasi ḽa Khwine .
Ṋeḓorobo u langa khathihi na Mufarisa Neḓorobo na thimu ya Vhadzulatshidulo vha Komiti ya Phothifoḽio kha Sisteme ya Komiti ya Ṋeḓorobo .
2.3 . Nḓila idzi dza u dzhenelela dzo dzinginywaho , dzi dovha hafhu dza tshimbilelana na ERRP ya shango .
Vhaḓithaubi avha vhahulwane vha dzudza senthara idzi dza vhukoni dzi tshi khou shuma , vha sa khou dzhielwa nṱha nga riṋe roṱhe kha mushumo u sa tendisei une vha u ita .
4.2 . Khabinethe i khou ṱanganedza nḓivhadzo nga Eskom uri Yuniti 6 ya Tshiṱitshi tsha Fulufulu tsha Medupi yo bveledza fulufulu ḽa u thoma ino vhege , zwi i itaho yuniti ya u thoma kha dza rathi yo sinkhronaiziwaho .
Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso na Themamveledziso u ḓo khunyeledza zwa u ṋetshedzwa ha hekhithara dza 14 000 dza mavu a muvhuso kha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Dzinnḓu .
Izwi ndi zwone zwi sumbedzaho zwavhuḓi thendelano ' i sa dzhii sia ' .
Madalo , u vha vhona na tshumelo dzoṱhe dzi songo bulwaho
Mbadelo dzo randelwaho dza muhasho
Kha thandela ṱhukhu , hu anzela u vha na Mulambedzi wa Thandela muthihi fhedzi na ngauri thandela ṱhukhu dzi anzela vha fhasi ha miṅwedzi miraru kha tshifhinga , tsedzuluso ya thandela i na mulambedzi i fanela u itela vhege iṅwe na iṅwe kana vhege mbili dziṅwe na dziṅwe .
19.4 Zwiitisi zwa u hana zwa khombekhombe ( zwiitisi zwa u vhetshela thungo )
Mutevheli kha tshiimo u na pfanelo na vhuḓifhinduleli zwi fanaho kha miṱa na vhaṅwe vhadzuli vha muṱa muhulwane sa zwe mufu vhone vhane vha vha vhe nazwo , hu tshi katelwa na vhuimo sa muunḓi wa vhana vhaṱuku .
U balelwa u ḓisa mulandu khothe hu saathu u fhira maḓuvha a 180 zwi nga sedzelwa fhasi nga khothe arali muthu a sumbedza uri hezwi ndi zwa ndeme kha u tevhela mulayo .
1.2 . Afrika Tshipembe sa Mudzulatshidulo wa SADC u bva nga Ṱhangule 2017 u swika Ṱhangule 2018 , ḽo ḓikumedzela u khwaṱhisa vhuḓidini ha dzingu u itela u vhulunga zwiko zwa mvelo zwa mikano na u engedza mveledziso i yaho phanḓa kha dzingu ḽa SADC .
1.2 . U dovha wa sedzana na tshanḓa nguvhoni na zwiito zwa vhuaḓa kha vhupo ha vhuendi ha badani , u gonyisa ndaṱiso kha avho vha kundelwaho u tevhedza milayo ya vhuendi ; u thivhela u nwa halwa nga vhareili na u dzinginya mulayo wa nomboro dza moḓoro wa lushaka .
Vha wane fomo ya khumbelo nga fhasi kha inthanethe vha i ḓadze .
Zwikhukhulisi zwa u swikela makete zwi nga tandululwa fhedzi nga kha nyambedzano dzo khwaṱhaho dzi no khou ya phanḓa .
Hezwi ri ḓo zwi ita nga kha u shumisa pulatifomo dza sialala dza zwa vhudavhidzani na pulatifomo dziṅwe dzine dza khou bvelela kha tshikhala tsha vhudavhidzani na tsha midia ntswa .
Ro hulisea vhukuma uri vhadzudzanyi vha muṱangano uyu vho dzhia tsheo ya u vha ṋemuḓi wayo kha shango ḽashu .
A huna u kundelwa ho rekhodwaho u swika zwino .
Hezwi nga amba uri tshumelo dzi shuma dzi nga fhasi ha vhukoni nga zwifhinga zwo fhambanaho , na mitengo ya pfuma ya mufhalala i tea u katelwa kha mbadelo dzine dza badeliswa nga ṅwaha nga ṅwaha .
4.7. Nḓivhadzo nga SAPS ya uri mimoḽo i ḓo vha fhethu ha ndeme nga khalaṅwaha iyi i ya phanḓa kha u vhona uri maAfrika Tshipembe vho tsireledzea na u ḓipfa vho tsireledzea .
U bveledza na u shumisa tshumelo yo fhelelaho ya thikhedzo na ḽodzhisiṱiki kha Miraḓo na Vhashumi vha Vhusimamulayo .
( a ) ya u tshila kha vhupo vhune ha sa vhe khombo kha mutakalo wawe ; na
Muṋetshedza tshumelo ya ndondolo ya mutakalo u ḓo kona u ita themendelo o sedza ṱhoḓea dza muthu dza kuḽele .
Tsumbanḓila dza vhashumisi vha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo
Vhudziki na a khonḓelelo zwa vhushaka havho a ho ngo fhambana na ha vhathu vho malanaho vhanzhi vhane nda vha ḓivha .
Mushumo wa mazhendedzi oṱhe a muvhuso a thekhinoḽodzi ya mafhungo u ḓo livhanyiswa na ndivho idzi .
Muhasho u khou lavhelela u fhelisa zwa u shayea ha pfushi nga u shumisa puḽane dzo ṱanganyiswaho , dzi fanaho na tsireledzo ya zwiḽiwa , zwiengedzi zwa pfushi zwo pikwaho , u fhambanywa ha zwiḽiwa , na maga a mutakalo wa tshitshavha u fana na ndangulo ya nzulatshinya .
Zwisumbi zwavhuḓi ndi zwa :
6.7.6 Tshumelo ya nḓivhadzo na maitele a khothe a tevhedzwaho kha khothe dza sialala
Ofisi Khulwane ya Thengiso yo ḓitika nga pulane ya u leludza , u linganisa na u bveledza mushumo wa thengiso wo khwaṱhaho .
Musaukanyo wo ḓisendeka nga tshelede ya nṱha i re hone yo fanelaho u itela u fhungudza khombo .
Arali ra lavhelesa uri hu na vhurereli na mvelele dzine dza ita zwa vhuloi kha ḽa Afrika Tshipembe , hu dovha hafhu ha vha na u kandekanywa ha khethekanyo ya 31 .
2.22 Malugana na ndaulo ya kuitele kwa vhuloi , Dr Wallace u amba uri tshifhingani tsho fhelaho , ndaulo yo balelwa u tandulula thaidzo dzi kwamaho vhuloi , madzuloni a izwo ,
Ndo itela khaedu dzibannga u bindudza zwihulwane kha tshumelo dza zwa masheleni dza vhoramabindu vhaṱuku u ita uri hu vhe na tsireledzo kha na u khwaṱha ha avho vha re fhasi .
Sielisanani u dzungudza thambo uri khonani dzaṋu tshi i fhufhe .
Izwi zwi dzulela u thivhelwa nga nṱhani ha uri hu na zwithu zwi dinesaho kha uri zwi thomiwa ngazwo kana ṱhoḓea yazwo kha tshumelo ya nnyi na nnyi zwi itaho uri u bvelela ha ICT i dzhiiwe sa zwi songo tou dzhayeswaho hu tshi tevhedzwa mugaganyagwama .
Tshumelo ya ngeletshedzo na i wanalaho nnḓa na yone yo ṋetshedzwa khasiṱama kha nyimele ine khumbelo dza nga si itwe nga ngomu .
Mashudu mavhi , thaidzo ya u thoma ye ra ṱangana nayo yo vha ya uri vhathu vhanzhi a vho ngo tikedza uri ndi ngani vho humbula uri ndaka yavho yo vhewa kha ndeme ya nṱha .
Thandela dzo tea tshiṱirathedzhi tshe tsha tendelwaniwa khatsho khathihi na thaidzo dza vhukuma dza tshigwada tshi no khou shumelwa / / vhavhuelwa vhe vha tiwa .
Fhedzi , thekhinoḽodzhi ya vhudavhidzani a ya ngo ḓisa fhedzi zwithu zwavhuḓi .
Vha nga lavhelela zwi tevhelaho kha vhashumi vha Tshumelo ya Vhululamisi -
Mulayo wa Sisiteme ya Masipala wa 2000 u ṱoḓa uri masipala i thome sisiteme ya ndangulo ya kushumele .
U sedza : Zwitshavha kana vhaimeleli vhazwo vha nga ita mushumo wa u sedza vhaṋetshedzi vha tshumelo ya ndeme , u dzhenelela ha tshitshavha kha u ṋetshedza tshumelo na u ṱola vha vhaṋetshedzi vha tshumelo .
U shumiswa ha baudu dzo faranaho dza tseṱano ya nṱha u shumiswa kha vhupo honoho .
Nga u sa shumisa tshishumiswa tsha u renga na u rengisa u itela u tikedza vhukoni ha vhubveledzi hapo a si khwaṱhisedzo ya u lwa na vhuaḓa na luthihi .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mugaganyagwama muhulwanesa u hanedzana na DOT , une wa bvela phanḓa na u sumbedza nyaluwo nga tshifhinga tsha u sedzwa hafhu .
Khwiniso idzi dzi sedza kha khaedu dza sekithara na u vha yo khetheaho kha tshanduko ine yo vha i tshi ḓo vha i songo sedziwa khayo zwa fhelela nga u shumisa khoudu zwadzo .
Zwenezwoha , ndivho ya bugu dza u shumela dza Gireidi R ndi ya u thusa vhana uri vha aluse zwikili izwi zwe zwa bulwa khathihi na u alusa kuhumbulele kuhulwane kune vha tea u ku ṱalukanya musi vha tshi ḓisimela murango wo khwaṱhaho wa pfunzo .
U dovholola mafhungo a tshi bva kha thebuḽu sa : khaḽenda .
Thendelano dza mashangoḓavha tharu kha u sa nyeṱha ha vhupo zwa zwino dzo no swikelelwa .
Hune ha sa vhe na themamveledziso ya mavhone a zwiṱaraṱani , masipala wo dzhenisa mavhone malapfu uri a kone u vhonetshela vhupo uho .
Vhuḓifhinduleli ha muṱolamuvhalelano ndi u bvisela khagala muhumbulo kha zwitatamennde zwa masheleni .
Tshimela tsha Cayenne ndi tshone tshihulwane kha iyi mivango mivhili nahone maṱari a hone a a suvhelela , ngeno maṱari a Queen a na mipfa .
Vhukando ha u langa ṱhirafiki hu tea u monithariwa na u shumiswa ho sedzwa vhupo hoṱhe .
Vhuṱungu uho a si ha ḓuvha ḽithihi , maḓuvha mararu , fhedzi lwa maḓuvha a fuṱahe a musi vho valelwa khothoni .
Kha sia ḽa dzitshakha , vharangaphanḓa avha vhavhili vho tendelana u khwaṱhisa khuwelelo ya u khwinisa Mbumbano ya Dzitshakha nga maanḓesa Khoro ya Tsireledzo ya UN , vha tshi itela mashango ane a khou bvelela .
Luambo lune ra amba , zwithu zwi ri kwamaho muyani washu na zwiko zwa zwine vhutshilo ha amba zwone na zwone zwi kwama mvelele .
Kha nyimele ine matshudeni vha wana mutikedzo wo fhelelaho wa pfunzo dza nṱha zwi katelaho u ḓiṅwalisa , mutendelo , vhudzulo , dzibugu , zwishumiswa , na zwiḽiwa .
Nga hetshi tshifhinga vhagudi vhoṱhe vha Gireidi ya 1-3 vha ḓo vha vha tshi khou ṅwala thesite dzo lugiswaho dza lushaka kha Luambo na Mbalo .
Vhodokotela Patrice Motsepe , ramabindu a ḓivheaho vhane vha vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe wa u thoma u nangwa sa Muphuresidennde wa Dzangano ḽa Bola ya Milenzhe ḽa Afrika .
Muvhigo , zwenezwo , u rekhoda mvelelo kha ḽeveḽe dza gireidi idzi .
Minerala uyo u tshi nga gwiwa nga nḓilayone lwa miṅwaha mivhili
U itela u vhona uri lushaka a lu khou fhungudzea lune zwa swika kha tshiimo tshine tshirunzi tshawo tsha ḓo tshinyadzwa , tsedzuluso ya tshiko na ya khonadzeo ya khombo i khou ṱoḓea .
Awara dza u shuma Senthara yashu ya Ṱhingo na ofisi dza dzingu dzi vula u bva nga 08h00 u swika 17h00 vhukati ha vhege na u bva nga 08h00 u swika nga 12h00 nga Mugivhela .
Mutoli ri u wana ngafhi ?
Maga a u dzhenelela o teaho u itela u thusa kha thikhedzo na u dzhena kha maraga ha mabindu ane a khou bvelela kha zwa tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi a a ṱoḓea .
Kha nyimele ya vhulwadze ha phirela ha tshihaḓu na mufhiso , muhaelo u tea u fhiriselwa phanḓa .
Zwiṅwe hafhu , mbuno zwayo ya u tou iri mathemo aya mavhili oṱhe a vhonala e kha vhunzhi zwi ita uri zwi vhe khagala uri nyito kha thevhekano ya u mathemo , zwi sa shandukisei na zwi shandukiseaho nga khathihi , na zwone zwi vha a khumbulelo ya ṱhalutshedzo ya u thoma ya ndeme tsha nomboro .
Sankambe na tshibode vho vha vha tshi dzula ḓakani .
Zwiwo zwa Aphids kha khavhishi , malwadze a zwithoma kha maṱamaṱisi a zwisusu kha zwipinashi zwo vhigwa Kapa Vhubvaḓuvha , ngeno Gauteng maṱamaṱisi o tshinyadzwa nga zwikhokhonono .
Davhi ḽa tshumelo ya zwa masheleni ḽi na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedza tshumelo dza masheleni dzavhuḓi nahone dzo dzudzaneaho .
U engedza tswikelelo ya vhagudi kha nyanḓadzamafhungo nnzhi , hu tshi katelwa na dzikhomphyutha , zwine zwa do ita uri pfunzo yavho i godombele .
Kha R300 biḽioni ya vhubindudzi yo ḓivhadzwaho kha u rwelwa ṱari ha Khonferensi ya Vhubindudzi yashu ṅwaha wo fhiraho , Thandela dzine dza fhira nyana R250 Biḽioni dzo dzhena kha luṱa lwa u thoma u shuma .
Vhusiwana vhu kha ḓi vha khombo khulwane , nahone masiandaitwa mahulwane a AIDS kha vhana .
Mirando miraru ya ndeme ya mbekanyo ya mbeu :
U ṱaluswa na u dzhielwa nṱha ha ṱhoḓea dza zwitshavha zwo vha zwone maitele a nga ngomu tshoṱhe ane a katela u shumisana ha Komiti dza wadi na Vhaimeleli vha sekhithara .
O ḓadzisa ngauri vhunzhi ha gurosari ine wa nga renga vhu ṱuṱuwedzwa nga idzi bege ntswa ngauri u tea u vha na masheleni a u renga bege .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u kuvhangana , u gwalaba , u phikhetha na u nekedza phethishini , nga mulalo nahone a songo ḓiṱama .
Kha tsumbo ya tshigwada tsha tshaka nnzhi , muoditha o ṅwalisa wapo , ane a ḓo saina muhumbulo ya mulayo wapo , kanzhi a si muthu ene muṋe a dzhiaho vhuḓifhinduleli ha tshigwada tshoṱhe .
U nangwa ha MAP IDZ zwi ḓo thoma luvhanḓe lwa nzudzanyo kha khiḽomitha dza 10 nnḓa ha Harrismith ( vhuponi ha kale ha Industriqwa ) , zwihulwanesa hu u ṋetshedza tshumelo kha sekithara ya vhuendi , vhubveledzi ha zwithu zwiṱuku , vhubveledzi ha zwibveledzwa zwa vhulimi na u kovhekanya .
Maṅwalo o dodombedzwaho a mugaganyagwama na tshinyalelo , khathihi na themendelo nga vhuḓalo , zwi a ṱoḓea kha khumbelo dzoṱhe .
Luṱingo lwa vhufhura lwa u : Tsireledza mbuelo dzavho Luṱingo lwa vhufhura lwa GEMS lu langiwa nga feme yo ḓiimisaho nga yoṱhe i khwaṱhisedzaho uri miraḓo i dzula isa ḓivhei .
U vhonala u nga wo nwa kana wo daha zwidzidzivhadzi .
U ya nga nḓivho yanga na lutendo lwanga , ndi khwaṱhisedza zwi tevhelaho : Mafhungo oṱhe na mbadelo dzo bviselwaho khagala zwo tevhekanaho zwavhuḓi u bva kha muvhigo woṱhe wa ṅwaha .
Nga fhasi ha mulayotewa wa Afrika Tshipembe , ḽaisentsi ya zwikambi ndi vhukoni ha mavundu , ngeno milayo ya mbambadzo na u langiwa ha fhethu hune zwa rengiswa na u kovhekanywa hone hu vhukoni ha muvhuso wapo .
Kha mivhuso ya tshifhinga tsho fhiraho dziminista na khomishinara dza mapholisa vha na maanḓa mahulwane vhukuma u ya nga mulayo wa tsireledzo .
U akhiredithiwa ha mabindu , madzangano na zwiimiswa ndi zwa ndeme kha u shuma ha mulayo wa u langula zwigidi Afrika Tshipembe .
5 . Naa masipala wanga u na miṱangano ya tshifhinga tshoṱhe na vhadzulapo ?
( a ) anḓadza kha Gazete ya Muvhuso ya lushaka , nahone zwi tshi elana na milayo na ndaela dza Buthano ḽa Lushaka , zwidodombedzwa izwo khwiniso ine ya khou ṱoḓou u itiwa uri vhathu vha ṋee mahumbulwa avho ; na u
Ṅwalani dzina ḽa bugu hafha .
Muvhuso u khou bvela phanḓa na u bveledza vhupo vhu shumeaho u itela u kunga vhabindudzi vhapo na vhannḓa .
Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , wa 2000 wo itelwa u bveledza mvelele ya u dzhenelela ha tshitshavha na u bveledza nḓila , mashumele na kuitele kwa u khwaṱhisedza izwi .
Pfanelo ya u ṋetshedza themendelo , vhuimeleli na mbilahelo .
Tshiendedzi tsha zwidziki kha khunzikhunzi ndapfu tshi vhangiwa nga magabelo a swikaho lumemeni lwa khunzikhunzi nga engele .
Vhuṱumani na u sika mafhungo
Hu ḓo vha na u mushumo wa u ḓivhadza u shuma hune ha ḓo farwa hune Mbekanyamaitele na Mbekanyamushumo zwa ḓo ṱanḓavhudzwa .
1.3. U lambedza pfunzo ya nṱha zwi kha ḓi vha tshipikwa tsha muvhuso nahone masheleni a eḓanaho R17 biḽioni o engedzwa kha nyavhelo ya dziyunivesithi miṅwahani miraru iḓaho a ḓo thusa u isa phanḓa u leludza mutsiko kha matshudeni vha miṱa i shayaho na vha miṱa ya vhukati .
Huna nyengedzeo kha mbonalo ya tshipholisa ine i khou shela mulenzhe kha phungudzo ya maimo a vhutshinyi vhuhulwane .
Nga ṅwambo wa vhulauli na zwiṱandadi zwi si zwavhuḓi , malaṱwa a zwa ngalafho , malaṱwa a re khombo , na gwere ḽa tshampungane zwi khou laṱwa lu si lwa mulayo kana u laṱwa fhethu ha u laṱela malaṱwa hune zwiṱandadi zwa hone zwi fhasi , kanzhisa hu songo rangelwaho nga kufarele kwo teaho .
Talani mutalo ni tshi livhanya tshifanyiso na tshiga tsha mutsho .
Zwivhangi zwe zwa vha na tshivhalo tsha mpfu tshi fanaho zwo wana vhuimo vhu fanaho na uri vhuimo ho pfukiwa u itela tshivhangi tshi tevhelaho .
Kha dziṅwe nyimele , tshifhinga tsha thandela tsho engedzedzwa .
U sumbedzisa zwavhuḓi dzina ḽa muthu ane fekisi ya khou iswa khae .
Ro vhona ndingo ya u ṱoḓa u khethela thungo pfunzo ya vharema kha ḽeveḽe iṅwe na iṅwe u bva kha zwiimiswa zwa mvelaphanḓa zwe zwa vha zwi hone ngomu ha shango , na u bva kha tshelede dza dzitshaka dza muhumbulo wa pfunzo na maitele .
Zwi kwama mini ?
Mbuelo i bvaho kha u fara zwishumiswa na yone i katela mbuelo dza tshelede .
Ngona dza vhulimi ha khwine na ndangulo ya zwipuka na vhureakhovhe dzi nga bveledza zwiḽiwa zwinzhi zwi re na mutakalo .
Naa tshikhafula tsho khwaṱha lune tshi nga kona u hwala matheriala wo vhewaho nṱha hatsho na uri wo vhewa nga u lingana ?
Maḓi o vhiliswaho nga geḓela
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha na gumofulu ḽiṱuku ḽa R156 492 nga muṱa nga ṅwaha
U khwiniswa huswa uhu ho vha ho siwa u bva kha Milayotibe ye ya vha yo phasiswa kha muṱangano wa u fhedzisela wa Khabinethe .
Zwiṱuṱuwedzaho nga u shumisana zwi nga dovha hafhu zwa vula zwikhala zwa zwikwama zwa dzitshaka na vhukoni .
u vhona uri maga a u fhungudza mitengo ya mishonga vhu ya dzhiwa nga u ṱavhanya ;
Mvelelo , dzine dza ḓo vhangwa nga u dzheniswa ha nḓowetshumo ya thekhisi kha sabusidi ine ya ḓo ṱoḓea , dzo katelwa kha ṱhoḓisiso .
Vha songo kovhelana sirinzhi kana ṋeleṱe na muṅwe muthu .
Vhaṱoḓisisi , vhane vha khou kuvhanganya zwishumiswa na u nga sumbedzwa nḓila nga nḓivho yapo kana ya sialala nga ha vhupo na tshumiso ya zwiko izwi .
4.1 . Khabinethe i sasaladza nga nḓila dzoṱhe , u bvukululwa ha maṅwalo ane a nga vhea tsireledzo ya shango fhethu ho vhifhaho .
Kushumisele kwa ndingo ya phungudzelo kwo sumbedzwa zwavhuḓi kha S v Mokwanyana,104he khothe ya ri :
U bveledza izwi , ri sedza kha mbuno dza mbilaelo iṅwe na iṅwe , a ri sedzi zwiṅwe .
Vha nambatedze vhurifhi ha nga nnḓa , ḽebuḽu ya tshibveledzwa na ṱhanziela ya vhusaukanyi i no bva ḽaborothari kha fomo .
Mivhigo ya milandu i sokou vha mivhigo ya vhalwadze vhathihi , nahone ndi ya lushaka lwa mutheo muhulwane lwa ngudo ya mbuletshedzo .
Fhedzi ngoho ndi ya uri vhathu vha miḽioni dza 8 a vha koni u swikelela maḓi nga ngona .
U kavhiwa huswa ha TB na mpfu dza TB zwo tsa , fhedzi zwipikwa zwa u swikelela u tsitsa mpfu dza TB nga 50% a zwo ngo swikelelwa .
Thendelo ya u thoma yo khetheaho ya vhathu vha Zimbambwe yo thoma nga ṅwaha wa 2009 he ya vha i tshi ḓivhiwa sa Phumethe ya Thendelo ya Zimbabwe .
Ro thoma tshikwama tshi aluwaho tsha 800 miḽioni ya dzi rannda mahoḽa .
Ndi vhuḓifhinduleli ha lushaka lwa vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe , hu tshi katelwa Miraḓo na vhashumi vha Phalamenndeni vhoṱhe uvhulunga mupo washu u itela mirafho i ḓaho na u ṱuṱuwedza mvelele ya mveledziso yo khwaṱhaho .
Arali ovha a songo pfa nga ha Bambiri Ḽitshena ḽa nga ha u Shandukiswa ha Tshumelo ya Tshitshavha ?
CM31 - Thendelo ya u vha muṱoli wa dzibugu
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa na u tevhedza DMP ya tshikimu na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Tshiteṅwa tsha vhuraru , ho vha u sedza tshoṱhe kha idzo nyito zwine zwa nga vhanga dzikhakhathi .
Nga maanḓa , meme dzashu dzo rekanywa dzi nga itiswa nga huṅwe nga u tshokwa kha vhubveledzi ha nyaluwo .
Arali khumbelo i tshi khou itiwa ho imelwa muṅwe muthu , muhumbeli u fanela u ṋekedza vhuṱanzi ha tshiimo tshine muhumbeli a khou ita khumbelo a khatsho .
18.2 U vulwa ha khothe hu ḓo dovha ha ṱanganyisa Muphuresidennde Vho Ramaphosa na maṅwe madzangano a vhadzulapo , hune ha ḓo rwelwa ṱari Mulevho wa Mabulayo a Vhafumakadzi na GBV une wa khou thoma u ḓidzhenisa kha u vhona uri tsheo dze dza dzhiwa kha Samithi ya Lushaka ya Mabulayo a Vhafumakadzi na GBV ye ya farwa nga Lara 2018 ..
Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe zwazwino i khou kwamana na dzikhamphani dzine dza vha na mutheo wa kushumele kwadzo Afrika Tshipembe fhedzi dzi vhonala dzo sudzulusa ndivhanele khulwane ya nyingo dzavho kha ndango dza u dzhia maga a mulayo ya muthelo wa fhasi hune ho tholwa vhathu vhaṱuku .
Tsudzuluwo idzi , nga u angaredza na nga hadzo nga vhuḓalo , dzo dzinginya khanedzano ine ya khou bvela phanḓa na yo ṱanḓavhuwaho .
7 . Muṱangano wa Muvhuso wa Vharangaphanḓa vha Mulanganelo
Hezwi zwi ḓo vulela dziṅwe tshaka ntswa dza vhudzavhidzani ha ṱhingothendeleki lwa u tou thoma kha miṅwaha I fhiraho fumi .
Vhahiri a vha khou badela tshumelo nga ṅwambo wa zwiitisi zwo fhambanaho , tshiitisi tshihulwane hu u farea .
Pfanelo yavho ya tshidzumbe I katela muvhili wavho , haya na ndaka yavho .
U swikelela iyi ndingano na u ita uri i dzule yo ralo zwi ṱoḓa u ṱangana ha zwiṱuṱuwedzi zwo vhalaho , hu si zwoṱhe zwine zwa vha nga fhasi ha ndaulo ya muvhuso .
Vho vha vho kungela mabannda mahulu na mbaḓo vho ambara masiki maṱoni na kha milomo .
U ingamela , u fhungudza na u iledza maitele a zwa mupo a sa pfali malugana na ndaulo ya malaṱwa .
Phurogireme dza tshipentshela dzi ḓo iswa phanḓa na u ṱuṱuwedzwa u itela u vha na v vhuṱanzi ha uri vhaswa vhashu vha wane zwikili zwi sa dini nahone vha thusiwe nge vha wanelwa mishumo , hu tshi katelwa na u pfumbudziwa kha vhusimamabindu na zwa dzikoporasi .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u na vhuḓifhinduleli ha u ṱana kana u shumisa Zwiṱaniwa zwiṅwe na zwiṅwe zwe vha ṋetshedza na uri u nga bvisa Zwiṱaniwa zwiṅwe na zwiṅwe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe u ya nga tsheo ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka .
Maḓuvha a tshilidzi a vhaliwa u bva ḓuvha ḽe muthelo wa fhela wa disiki ya muthelo ya zwino .
Tshitediamu tsha Ellis Park tshi vhumba tshipiḓa tsha zwine zwa ḓivhiwa sa vhupo ha zwa mitambo ha Ellis Park .
Zwidodombedzwa zwa rekhodo dzi re kha tshiimiswa tsha tshitshavha zwi kha bugu ine ya ḓivhiwa nga ḽa upfi ndi manyuwaḽa .
Zwidodombedzwa zwa Thandela , zwi re na zwipiḓa zwivhili , zwi vhumba tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha khonṱhiraka na u tikedza Tshilinganyo tsha Zwidodombedzwa .
U swikelela pfunzo ya vhoṱhe vhagudiswa ine ya takadza zwi funwaho nga vhathu na mveledziso ya shango na tshitshavha .
Vhulimi vhu imela zwiṅwe zwa zwikhala zwihulwanesa zwine zwi nga alusa vhukuma ikonomi yashu na u sika mishumo .
Vhurangeli ha u ṱuṱuwedza mafhungo , vhudavhidzani na vhuṱumani ha tsinisa ha thekhinoḽodzhi na zwone zwi nga fhasi ha u thoma u shuma .
CAPS i lila uri vhagudi vha vhale na u ṱalela zwibveledzwa zwa maṅwalwa magede na tshaka dza maṅwalwa nngede kha tshitendeledzi tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhege mbili .
Kha vha bveledze na u ṱhogomela vhushumisani na vhakwamei , mihasho ya muvhuso na madzangano o dzhenelaho kha zwa mavu maṋu kha vundu .
Phara idzi dzi tea u fhindula mbudziso dza hani na ngani .
Vhugudisi vhu ḓo livhiswa kha vhatshimbidzi vha tshumelo dza zwa vhuendi na vhareili vhe tshifhingani tsha kale vha vha vho khethululwa nahone vhu ḓo shuma u ya nga Muhanga wa Mveledziso ya Vhukoni wa Lushaka .
Mihasho i tea u ṱuṱuwedzwa uri i thome kushumele kuṅwe kwa u alusa u vha khagala u fhira Mivhigo yayo ya Ṅwaha nga Ṅwaha .
U vha na vhuḓifhinduleli tshitshavhani : U vha na nḓivho na u fhindula kha zwa matshilisano .
Vhadzulapo vho ḓalaho mafulufulu na vho ḓidzhenisaho vha ḓo shela mulenzhe nga mihumbulo miswa , u ḓadzisa mulayo kha kuitele , na u engedza nungo dza u tevhelela mvelelo dzo wanwaho kha maitele ayo a bveledzaho bono ḽa tshitshavha .
( 2 ) Komiti ya u fhelisa dziphambano yo tendelana yo no tendelana na sia ḽa Mulayotibe kana u ita tsheo kha mafhungo , musi sia iḽo , kana tshipiḓa tshiṅwe tsha ayo mafhungo , tsho tikedzwa nga -
Tshivhalo tsha mahaya a vhaholefhali a tshimbidzwaho nga Muvhuso .
Musi wa tshifhinga itshi tshine tsha khou sedzuluswa yunithi yo dovha ha khwaṱhisa vhukoni ha nga ngomu nga kha vhaṅwe vhashumi vha rathi , zwe zwa engedza vhukoni ha yunithi u itela vhuṱoli ho khethaho ( vhuṱoli ha kushumele ) na tshumelo dza khwaṱhisedzo .
O sika nzulele ine ya ḓisa zwikhala zwa vhubindudzi na u sika mishumo .
Phurogireme Nyengedzedzwa ya Mishumo ya Nnyi na Nnyi i ḓo thonwa .
Maga o thoma u vhewa u itela u isa dzingu kha u vha khwine , fhedzi tshiimo tsha u ḓiimisela tshi ṱoḓeaho nga maga aya o thoma nyito dza migwalabo .
Sisitemu ya ndangulo na kuitele zwa vhashumi
Vha St John's Ambulance Foundation vha shuma kha ḓorobo khulwane fhano Afrika Tshipembe nahone vha ṋetshedza vhugudisi kha zwa thusoṱhanzi na ndondolo ya mahayani kha vhathu zwavho , vhana vha zwikolo , mabindu na nḓowetshumo .
Muhumbeli kana muthu muṅwe na muṅwe kha muṱa a so ngo vha o no wana mbuelo ya nnḓu kha muvhuso , nga nnḓa ha vha tevhelaho :
6 . Muano kana Khwaṱhisedzo ya u ḓiana ya Vhaofisiri vha zwa Vhuhaṱuli
Nga heyi nḓila , ri shela mulenzhe kha u shandukisa Afrika Tshipembe uya kha shango ḽine ḽavha a vhoṱhe vhano dzula khaḽo , vho farana naho ro fhambana .
Muzika , zwenezwo , ndi ipfi ḽi kungaho ḽi sa pfadzi , ḽi mu vhidzelelaho nga nnḓa .
Nyengedzedzo kha heḽi gavhelo yo itiswa fhedzi nga thendelano dza u ita uri hu vhe na ndinganyiso vhukati ha mavunḓu , khathihi na mutsiko wa infḽesheni na u khwinifhadzea kha nyimele dza tshumelo .
Ndi zwikhokhonono zwifhio zwe na zwi vhona ngei nnḓa .
Kha muṱaṱisano , tshumelo ya maimo na tshenzhemo kha vharengi ndi zwa ndeme .
Mushonga wa sialala na dzilafho zwo shumisa zwidohodohwane sa mishonga lwa miṅwaha ya zwigidi .
Vha ri vhalele Lavhelesani tshifanyiso ni wane uri hu na izwi zwithu zwingana : mabufho , mimoḓoro , thekhisi , maḽori , baisigiri , thuthuthu na mabisi .
Vho ḓikumedzela shango ḽavho , tsireledzo yavho na shango ḽashu , mahala .
Tsha u thoma , vha fanela u ita khumbelo na u ita uri dzina ḽavho ḽi vhe kha mutevhe wa vho lindelaho .
U fara tshiimo tsha ndeme tsha lushaka na u langa u bveledza , nḓisedzo na u rengiswa ha halwa .
Hei phurothokhoḽo i dovha ya vha mutheo wa mbofholowo ya mbambadzo kha tshumelo vhukati ha muraḓo wa mashango a SADC ya dovha ya shuma sa mutheo wa nyambedzano .
Vhege i ḓaho Dtic i ḓo fara munyeṱulo wo fhelelaho nga kha nyanḓadzamafhungo u itela u sumbedza vhushelamulenzhe ha Afrika Tshipembe kha Ṱano ḽa Ḽifhasi ḽa 2020 .
a vha na iṅwe thikhedzo
Zwi tea u ḓzhielwa nṱha uri Mulayo a u na khethekanyo ya u ṱalutshedza mathemo ; mashudumavhi izwi zwi kwama ipfi , " vhuloi " , ḽine ḽa vha ḽone ḽa ndemesa kha vhutshinyi hoṱhe .
Nga ha lwa polotiki na tshivhumbeo hu na u ṱanganedzwa huhulu ha u shaya maanḓa ha sisiṱeme ya Afrika Tshipembe na ṱhoḓea ya thikhedzo ya u dzhenelela .
Naho vhafumakadzi vha tshi ḓilanga kha sia ḽapo , maanḓa a u bveledza o vha e kha sia ḽa tshitshavha ḽi langwaho nga vhanna , ane a nga si tou lavhelesa nga nḓila i fushaho kha zwine zwa khou itea kha sia ḽapo .
Nḓila iyi i nga pfeseswa sa yo tou sedzaho kha inflesheni ya mutheo i songo tou livha , zwi si na mushumo uri tshipikwa tsha fomaḽa ndi tshifhio .
Kha vha ṱalutshedze hafhu uri mbilo idzi ndi dza zwa kale na kana zwi ḓaho kha sia ḽa u xelelwa nga mbuelo .
U monithara masheleni e a bviselwa u tikedza u shuma
Mashudumavhi , musi hu na u konḓa ha ndambedzo ya dzinnḓu , zwine zwa ḓesa u bva kha muvhuso wa lushaka , u salela murahu ha dzinnḓu hu sala hu hulwane .
U ṱola na u ela
U ṋetshedzwa ha tshumelo dza poswo kha vhupo ho ṱaluswaho vhune ha vha na u salela murahu ha Poswo ya Afrika Tshipembe .
U guda u peleṱa maipfi a fumi nga vhege o dzhiiwaho a tshi bva kha ngudo dza foniki .
Thikhedzo ine ya ṋetshedzwa Mabindunyanḓano o teaho i ḓo bva kha tsedzuluso ya ṱhoḓea dza Bindunyanḓano ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ndi vhonnyi vhane vha vhumba tshitshavha na uri na uri mbuelo dzavho ndi dzifhio ?
Kuhumbulele ku si kwone kwo iswa phanḓa nga u vhiga nga khasho nga nḓila yo khakheaho .
Muthu onoyo o dzhenela kha mafulo a humisela murahu vhubindudzi nga nḓila a sa swika hune a ita na mugwalabo wa u sa ḽa zwiḽiwa .
Thebulu i katela u iswaho vhalavhelesi vha maswole vha si na yunifomo , ndi ngazwo hu na nomboro ṱhukhu kha dziṅwe nyimele .
Sheduḽu ya tshivhalo na maṅwalo a thendara a ya nga pulane ya u fhedzisa ya thandela nahone a nga itwa nga murahu ha musi pulane yo dodombedzwaho yo no khunyeledzwa .
Ndi zwa ndeme u ṋetshedza sisiṱeme ya vhuendi na themamveledziso ya ndaka ine yo ṱanganelana , i a swikelelea , yo tsireledzea , i a fulufhedzea , a i ḓuri , i nga konadzea nahone ine ya vha ya maimo o lavhelelwaho .
Vhunzhi ha vhathu vha dzulaho kha zwitshavha zwa sialala vha tevhedza maitele a mulayo wa sialala na u ṱanganedza sisiṱeme ya khothe dza sialala dzi shumisaho uyu mulayo .
5.1 . Khabinethe yo ṱanganedza masheleni a linganaho R36 biḽioni ya thikhedzo ya ṱhaḓulo ya zwa ikonomi u bva kha muvhuso sa ṋetshedzo ya vhuvhili ya thusedzo ya u ita uri shango ḽi vhuyelele ngonani nga murahu ha masiandaitwa a dwadze ḽa Covid-19 e a ṋaṋiswa nga dzikhakhathi na u tshinyadzwa ha zwifhaṱo zwa mabindu zwe zwa bvelela ngei KwaZulu-Natal , Gauteng na kha zwiṅwe zwipiḓa zwa Mpumalanga ( naho zwi songo tou vha zwinzhi ) .
u reila tshiendedzi vha na zwikambi malofhani avho kana u nukha na zwikambi lune zwa fhira ndinganyo
Ndi khou dovha nda tama u livhuwa miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli , miṅwe miraḓo na miraḓo ya tshitshavha vhe vha ṋetshedza mihumbulo .
Nga ndavha ya tshifhinga tshine tsha sa tsha vha hone , ndi ḓo guma kha mmbi dza tshifhinga nyana .
Ngauralo , maitele a vhupulani ha tshiṱirathedzhiki a fanela u tshimbidzwa nga vhaofisiri vha muvhalelano , hu na u shela mulenzhe lwo fhelelaho nga vhaṅwe vhalangi vhahulwane .
( ii ) u ita uri hu vhe na vhuthihi kha ikonomi ;
Tsenguluso ya zwikonḓisi na maga a vhululamisi o dzudzanywaho i khou lavhelelwa .
Tshitatamennde tsha u konanya tsha PAYE kana mbadelo dzi kolodwaho a dzina thendelano ya kubadelele kwa mbadelo - maḓuvha a u ṋekedza tshitatamennde o fhira kana a huna thendelano ya kubadelele kwa tshelede i kolodwaho .
Nga u tou isa kha senthara ya u tou ḓiyela ya GEMS ya tsinisa navho .
Hezwi zwi nga itwa nga u shumisa gumbukumbu ḽa nyamunaithi ḽa ḽithara mbili ḽo ḓadzwaho nga maḓi na muṱavha u si munzhi u itela uri ḽi vhe na tshileme ngomu ha mukumbu .
Kha vha ṱalutshedze thaidzo dzo vhangwaho dza zwitshavha zwi bvelelaho nga u kovha ha didzhithala zwi tshi elana na tsumbo dzi re khagala ;
Vhuimo hashu fhedzi sa shango zwi amba uri ri nga langa na u shumisa vhukoni ha maḓanzhe ashu u alusa ikonomi .
Miraḓo i ṱangana u itela uri vha thome , aluse , u vhulunga na u sedzulusa maga a u vhona uri mutakalo na tsireledzo zwa vhashumi zwi ngonani .
Lushaka lwa vhudzulo ha vhathu lu tea u ṱuṱuwedzwa tshoṱhe nga vhushaka halwo na kufhaṱele malugana na vhuendelakule ha vhuendedzi ha nnyi na nnyi , madungo a magondomaṱhaḓulani na khorido dza vhuḽedzani ha vhanameli ; hafha fhethu , tsumbanḓila nngede dza milayo ya u pulana na zwitandadi zwa u dizaina zwi ḓo ṋewa kha khethekanyo dzi no ḓo tevhela .
4.118 Kha milandu ya u vhulaya ho itiswaho nga vhuloi , muhwelelwa o vhonwa mulandu wa vhugevhenga ha u vhulaya hu tshi khou tevhedzwa ndaulo ya khethekanyo ya 47 ya the Codification and Reform Act .
Miholo na malamba zwi itwa nga mbadelo kha vhashumi .
I dovha ya isa phanḓa na u manḓafhadza Khomishini ya Tshumelo dza Tshitshavha u itela u sumbedza nḓila dzi elanaho na milayo i langaho vhuvhusi ha tshitshavha .
Hezwi zwi tou sumbedzisa uri nḓowetshumo heyi yo ḓitika zwihulu nga vhashumi .
U vha kha mbambe ha Afrika zwo khwinisea miṅwahani ino , naho ḽi tshi kha ḓi vha murahu kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Mutikedzelo thwii wa mbadelo dza zwibveledzwa zwa bulasini na wa khadzimiso a u nga ḓo vha mbekanyamaitele ya Muvhuso .
Ngaha mundende wa vhalwi vha kale
Kha ḽa India , u fana na Brazil , u kundela u ita mbuedzedzo ya ikonomiki ya mutheo na , nga maanḓa , u fhungudza maanḓa o kalulaho a vhahirisi vha zwifhaṱo vha vhuponi ha mahayani kana vhaṋe vha ndaka , zwo amba uri kupulanele ku hone fhedzi kha mabambiri .
u vhona uri Dzhendedzi ḽa Mveledzisophanḓa ya Mabindu Maṱuku ( Seda ) ḽi shuma nga nḓila kwayo ;
tshi fanela u vha tsha maimo ane a ṱanganedzea .
Vhamaki avho vhe vha haṱulwa uri a vha na vhukoni ha u maka zwi tshi bva kha uri vho wela nnḓa ha phambano ya wanalaho musi hu tshi vhambedzwa mpimo wa nṱha na mpimo wa fhasi a vha ngo tholiwa .
Ṅwedzi wa Fulwi ndi muṅwe une ra elelwa mushumo wa vhaswa vhashu we vha u shuma kha mbofholowo yashu .
Murengiphikhisano a nga ṋetshedza zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa khamphani , sa tsumbo zwitatamennde zwa u thoma khamphani , khathihi na zwidodombedzwa zwi sumbedzaho mushumo wo shuṅwaho tshifhinga tsho fhelaho .
Pfanelo dza vhathu dzi ḓo dzula dzi tshi fana hu sa sedzwi lushaka , muvhala kana mbeu ;
Sisiṱeme ya magavhelo a zwa matshilisano ye ya ṋetshedzwa nga muhasho wa vhulondavhathu wa vunḓu ndi yone mbekanyamushumo i yoṱhe khulwanesa ya mukovhelano .
TSWIKELELO YA REKHODO DZO FARWAHO NGA MUHASHO WA DZIBADA NA VHUENDI , WA LIMPOPO ( KHETHEKANYO YA 14 ( 1 ) ( D )
Haya ndi maitele a anzelaho u shumiseswa a u fhaṱa mushululo nga vhanga ḽa u konḓelela ho u ṱaniwa khathihi na vhupo ho tsireledzwaho .
( b ) maanḓa kana mushumo wo ṋewaho nga mulayo kha muṅwe Muraḓo .
Izwi zwi ḓo ṱoḓa shandukiswa nga avho vho ṋewaho mushumo wa u fhaṱa CAS .
Ndi amba idzwi nga fulufhelo ngauri ndi a tenda uri vhathu vha Afrika Tshipembe vha na vhukoni ha u sedzana na khaedu dza ḓivhadzwakale - u zwinga dza khwaṱha - u shumana na khaedu dza lushaka dza ṋamusi , hu tshi katelwa na dza ikonomi , tshiimo tsha poḽitiki na ikonomi Afrika na huṅwe ḽifhasini , na u dzhia zwikhala zwo ḓiswaho nga mvelaphanḓa ya shango miṅwahani ya fumiiṋa yo fhiraho .
Tshifhinga ḓe tsha ḓuvha
Muhasho wo thoma maitele a mbekanyamaitele ane a sedza mafhungo a zwa muthelo wa tshifhaṱo , u dzudzanya mbadelotiwa , tshumelo dza mitengo dza masipala na tshanduko ya mithelo ya Tshumelo dza Khantsela ya Dzingu .
Mutholi ha nga ḓo ṱanganedza kana u vha na vhuḓifhinduleli vhuṅwe na vhuṅwe kha rathandela nga u khantseliwa uhu na u haniwa fhedzi u ḓo ṋea zwiitisi zwo tou ṅwaliwaho zwa nyito iyo musi ho vha na khumbelo yo tou ṅwaliwaho ya uri a ite nga u ralo .
Kha ṅwaha wo fhiraho , ro vha na vhaendelamashango vha 10 miḽioni vhe vha ḓa kha shango ḽashu .
Mavharivhari o khwaṱhaho a vhuḓifari vhu si ha phurofeshinala ho ṋaṋesaho kana ho vha hu tshi nga ṋaṋiswa nga tshiimo tshe tsha itwa vhusiki uho .
Pulane Khulwane ya Tsireledzo i sumbedzisa mafhungo a vhuṱhogwa o fhambanaho , ine ya ḓo khwaṱhisedza nḓila ya kuitele kwo ṱanganelaho i khou tandululwa nga nḓila ya dzudzanywaho na yo katelaho zwoṱhe .
TB i nga alafhea arali mulwadze a tshi nwa mishonga lwa tshifhinga tsha vhukuma .
U ita vhulavhelesi kha mushumo wa vhuinzhiniara na nḓila dza kuitele a u tendela mushumo wa vhuinzhiniara u ya nga ha maga na zwilinganyo zwo randelwaho .
Nḓila ine tshikirini tsha luṱingothendeleki lwavho tsha ḓo vha tshi ngayo arali vha tshi khou rumela SMS u itela u vhona masheleni avho ane a vha hone a madalo a dokotela wavho ndi heyi .
Ikonomi - Vhafumakadzi , vhaswa na vhaholefhali vho vha vhawanambuelo vhahulwane kha u vha vhashumi-matshudeni , vhashumi-vhagudi , mbekanyamushumo ya tshumelo dza vhaswa , EPWP , vhuramabindu na vhurangeli ha mabindu maṱuku .
4.2.3 uri thendelano i fe nahone hu itwe nzudzanyo dza uri ḽounu i badelwe murahu .
Ndi nnyi ane a tea u badela tshelede ya u unḓa ?
Mutheo wo tewaho nga kha Miṅwaha-fumi ya U thoma ya Mbofholowo na mahumbulwa maswa u bva nga 2004 zwo vhea Afrika Tshipembe fhethu ha nyaluwo nga u ṱavhanya .
Muvhuso wo fhulufhedzisa miraḓo ya madzangano ya mishumo uri a hu na tshanduko dzine dza ḓo itwa kha zwikwama zwa nyawelo hu songo kwamiwa miraḓo kana hu si na thendelo .
Dziṅwe dza ngudo dza vhugudisi dzi ḓo katela ( fhedzi dzi songo guma afho ) dzi tevhelaho :
Fhedziha , maitele aya a shumiswa u bveledza zwibveledzwa zwa khemikhala u fhira zwivhaswa zwa luḓi .
ḽo pfuka dzithavha .
Mitambo ya sialala ye vhagudi vha tou ḓinangela
Ni nga ita mini musi ni tshi khou ṱoḓou eletshedza muṅwe muthu ngeno a sa ṱoḓi nyeletshedzo yaṋu ?
Khombo ya mutheo ndi u ḓiḓivha ha vharema hune ha khou hulela , u kundelwa thivhela zwiwo , zwine ngazwo vhuswole ha ita nga vhuronwane .
PHETHISHINI KHA PHALAMENNDE Khethekanyo 56 ( d ) na 69 ( d ) ya Ndayotewa i ṋetshedza uri Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu dzi ṱanganedze phethishini , vhuimeleli kana vhupfiwa u bva kha vhathu kana zwiimiswa zwiṅwe na zwiṅwe zwi re na dzangalelo .
Gabelo iḽi , ḽine ḽa kha ḓi bvelaphanḓa zwino , ḽo itwa nga tshivhalo tsha zwithu zwo vhalaho u swika zwino .
Arali moḓoro wa phasa ndingo , hu ḓo ṋetshedzwa ṱhanziela ya u lugela u tshimbila badani .
Muhasho u ḓo thoma maitele a u langa tshanduko u tshi kwamana na vhashumi .
U ṅwala mafhungo mapfufhi a dikithesheni dzi itwaho nga mugudisi .
Zhendedzi heḽi ḽo ṅwaliwa ho sedzwa mutakalo na u tsireledzea zwa vhashumi vha Afrika Tshipembe .
repoto ya tshikoloni arali i hone .
U vha hone ha beisi ya u bveledza yapo zwi sumbedza tswikelo yo leluwaho kha zwibveledzwa zwa phuraimari sa zwiengedzwa kha u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi na mvelelo kha mbadelo dza vhuendi dza fhasi , dzine dza shela mulenzhe kha vhuḓikoni ha nḓowetshumo .
Khanedzano dza phalamennde dzi katela mbekanyamaitele dza zwa masheleni , muhangarambo wa zwa masheleni wa vhukati ha ṅwaha khathihi na zwidodombedzwa zwa mbuelo na khumbulelwa dza zwibviswa .
U dovha a sedza zwi tevhelaho :
Maitele a tshanduko a ḓo kwana thwii kha kushumele kwa tshifhinga tshi ḓaho tsha sekhithara iyi , na hone a na vhukoni ha u shela mulenzhe zwihulwane kha u khwinisa vhuimo ha nṱha ha muṱaṱisano na kushumele kwa ikonomi kwoṱhe .
Nga nnḓa ha zwiimiswa / foramu dza khonivenshinala kana vhukwamani ha tshitshavha vhu ngaho Komiti dza Wadi na Foramu dza Vhaimeleli vha IDP , masipala u na khetho ya u ṱanḓavhudza tshikoupu tsha vhukwamani na vhudavhidzani na zwitshavha kha vhupo vhune wa vhu shumela .
Vhaṅwe vha ṱoḓisisi vha ri 80% ya vhudavhidzani ndi luambo lwa muvhili , zwi re zwine ra ita nga mivhili , zwifhaṱuwo , maṱo na khalo dza maipfi ashu musi ri khou amba .
Maiti a sa shuni na zwiitwa ha ṱoḓi zwiitwa zwa u ṱanganedza nyito .
Ndivho khulwane ya vhuṱambo uvhu ndi u thusa kha u ḓivhadza ngaha khonadzeo ine ya nga ḓiswa nga kha u shumiswa ha inthanethe na maṅwe mafhungo na vhudavhidzani ha thekhinoḽodzhi kha zwitshavha na ikonomi , na nḓila dza u ṱumanya khethekanyo ya didzhithaḽa .
5.1 . Khabinethe yo khwaṱhisa thikhedzo yayo ya Minisiṱa wa Masheleni , Vho Pravin Gordhan vhane fhasi ha Tshiteṅwa 35 tsha Ndayotewa a vha na mulandu u swika zwenezwo vha zwi tshi sedzuluswa nga khothe ya mulayo .
Lweṱolweṱo lu itiwa u bva kha kana mbetshelwa u sumbedza mugaganyo wa kwine wa zwino .
Vhathu vha aluwaho vho vha vha songo katelwa kha vhutshilo ha ikonomi nga nḓila ifhio na ifhio i pfadzaho , nahone hezwi ho vha u thoma ha vhunzhi ha zwithivheli zwa zwikili na thaidzo dza mbambadzo ya vhashumi zwa ṋamusi .
Milayo ya tsumbanḓila i tevhelaho i ṋetshedza muhanga wa kushumele wa vhudzheneleli ha tshitshavha :
Nga nnḓa ha khaḽenda ya mutambo wa u sefa lwanzheni ine ya konḓa , Vho Dylan vho dovha hafhu vha sedza kha u vha vho lugela khaedu i re phanḓa nga muvhili na nga muhumbulo .
Komiti ya Mbalelano yo vhona mvelaphanḓa yo itwaho kha u fhungudza khombo sa zwo vhigwaho nga ndangulo tshifhinga tshoṱhe .
Izwi zwi thusa Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u thoma khonḓela na nḓila ya vhufa ha mbofholowo vhune ha ḓo ṱumanya nḓila dzoṱhe dza vhufa ha mbofholowo Afrika Tshipembe , SADC na dzhango ḽashu .
Kha vho , u ṱavha miroho ndi zwinzhi u fhira u sokou ita nyonyoloso ya tekeniki .
Tshumelo dza zwidimela zwa u vhuendi dzi ṋetshedzwa kha Ḓorobo khulwane ya Kapa na kha zwipiḓa zwa vhupo ha mahayani vhu re magumoni .
Mbekanyamushumo mbili dzi elanaho ndi Mbekanyamushumo ya Thusedzo ya Thekhinikhala ya Ndangulo ya zwa Masheleni a Masipala na Mbekanyamushumo ya Tshandukiso ya Masipala yo Ṱanganywaho .
Fhedziha , nga nnḓa ha thivhelo idzi dzoṱhe , ri ḓo rangisa phanḓa u fhaṱa mbuelo dzi londoleaho kha zwitshavha zwashu zwa mahayani na kha izwo zwitshavha zwine zwa dzula kha nyimele dzi tsikeledzaho fhethu ha vhudzulo zwaho .
- Kha ṅwaha wa muvhalelano wa 2021 / 22 , SIU yo swika he ya valela mbuelo dza phentsheni dza vhashumeli vha muvhuso vha kale , akhaunthu dza bannga na thundu dza vhathu na dza mabindu dzi linganaho masheleni a fhiraho R43 biḽioni .
Ḽi khou bvumbelwa uri ḽi ḓo vha na nyaluwo yavhuḓi .
Mbeu dza mapfura dzi ṱavhiwa u itela u bveledza mapfura na mapfura a khekhe zwa miroho , zwine zwa shuma sa zwiengedzwa kha ndugiselo ya zwiḽiwa , u phurosesa zwiḽiwa , zwiḽiwa zwa zwifuwo na zwivhaswa zwi bvaho kha zwimela .
Naho hu na izwi , ho itwa ndingedzo dzoṱhe u itela u khwaṱhisedza vhudzulo ha ofisi , zwileludzi zwa vhupaki , tshumelo dza u kunakisa na dza tsireledzo dzi a londolwa u swika kha tshiimo tshi fushaho .
Kha vha dovhe vha humbule uri hu na nḓila dzo fhambanaho dza uri mafhungo a bugutshumiswa a fanela u sedzea hani .
U sumbedza u pfesesa mbetshelo ya mulayotewa u elanaho na muvhuso wapo na u dzhenelela ha nnyi na nnyi Afrika Tshipembe .
Tshikoupu tsha vhukuma tsha pfanelo dza mutheo dzo tewaho nga tshivhumbeo itshi tsha tsireledzo tshi ṱoḓa khanedzano .
Izwi zwo hulesa kha zwitshavha , na uri zwi huvhadzisa avho vho pomokwaho .
2.2.6 Kha Transkei na Zululand ya kale , " Khoro " yo vha i na kushumele na maanḓa a fanaho na a khothe dza madzhisiṱiraṱa .
Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe na khonani yaṋu nga tshitendeledzi tsha vhutshilo ha khuhu . Ṅwalani nga zwine zwa bvelela kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mashango a Afrika o sika tshikhala tsha ikonomi u itela iṅwe mbekanyamaitele ya zwa masheleni ya mutevheṱhanḓu nga u khwiṋisa masheleni avho a nnyi na nnyi , nga maanḓa nga u fhungudza tshikolodo tsha tshitshavha .
Hu na mbadelo dzi no yelana na mishumoitwa yo raliho dzine dza tea u dzudzanyelwa , na u anganyela he ha ṋewa kha khethekanyo ya 3.4 .
Honeha , kha dziṅwe nyimele mivhigo ya odithi ya nga nnḓa yo dzumbulula uri nga maanḓa kha themendelo ya odithi ya nga ngomu ya ṅwaha ya u thoma .
Therisano nga tshiṱori : mulaedza , vhaanewa na fhethuvhupo .
Vhunzhi ha ṱhanganyelo yoṱhe dzi tea u ṋetshedza mbadelo dza phurofeshinaḽa dzoṱhe dzi katelaho tshivhalo tshoṱhe tsha awara dza thandela , tshikalo tsha awara na zwiṅwe , khathihi na zwibviswa zwa ndaulo zwi si zwa phurofeshinaḽa .
' Bere na gariki '
Mahosi zwi amba uri vha sala vha vhone ' khoro dzi funwaho ' nga vhanzhi , nga maanḓa kha vhupo ha mahayani .
A ro ngo tea u sola mapholisa , kha ri tende mulayo u dzhie vhukando hawo .
Vhukoni ha u humbula u woṱhe na vhubveledzi .
Khoro i ḓo hadzimisa pfanelo , u ya nga ha maitele o bulwaho nga Minisiṱa , kha vhathu vha bvaho kha sekithara dze dza vha dzi sa dzhielwi nṱha kale na kha mabindu maṱuku na o linganelaho .
I ḓo sedzana na phambano kha mulayo i elanaho na maitele a ṱhanganyiso a Sedibeng na u tikedza maitele a zwa mulayo ngei Randfontein na Westonaria .
Thanga ya murole i tea :
U tshimbidza ngudo dza zwa vhudavhidzani na mveledziso ya zwikili zwa vhadavhidzani vha muvhuso
I tea u sedzwa sa ḽiṅwalwa ḽi no aniwa ngaḽo ḽine ḽa tea u dzulela u shandulwa na u khwiniswa tshifhinga tshoṱhe .
Mushonga wa u haela wo rengelwaho u ita ndingo a wo ngo tea u rengiswa .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhatheli vhoṱhe u rumela mbuelo dza muthelo ya ṅwaha nga ṅwaha ya khalaṅwaha ya muthelo wa 2017 / 18 , ine ya khou thoma nga ḽa 1 Fulwana 2018 .
Vhaṅwe vhashumi vha tshikoloni a vha nga ḓo vhofholola .
Khanḓiso ya mafhungo , zwitatamennde zwa mbekanyamaitele ya masheleni zwa tshiofisi na maambiwa a miṱangano ya mbekanyamaitele ya masheleni zwo shumiswaho zwo wanala u bva kha webusaithi dza bannga dza vhukati dzi tevhelaho :
Kale ho vhuya ha vha na muṅwe munna we a vha o pfuma nga maanḓa .
Musi shango na ikonomi zwi khou shanduka , vhunzhi ha vhabebi vha khou shuma mashango a seli , vhaṅwe vhavho vho sia vhana murahu , ngeno vhaṅwe vho tshi pfuluwa na vhaunḓwa vhavho .
U ṱalutshedza lwo teaho ha mvelelo dza mbabedzo vhukati ha khumbulelo dza zwibviswa zwa ndeme na zwibviswa zwa ndeme zwa vhukuma ndi zwa ndeme kha u vha hone ha mafhungo one a zwa masheleni .
3.9. Khabinethe i humbela tshitshavha tsha Coligny , Devhula Vhukovhela u imisa migwalabo i re na dzikhakhathi nahone tshi dovhe tshi tendele Tshumelo ya Mapholisa Afurika ya Tshipembe u fhedza mushumo wavho wa u sedzulusa tshivhangi tsha lufu lwa ṅwana , u itela uri vhuhaṱuli vhu ṋetshedzwe .
Kha vha khwiṋise nyendedzi dza thimbanywa dzine zwa zwino dzo katelwa kha nyendedzi sa mafhungo maswa o teaho u bva kha zwiko zwapo na zwa dzitshaka musi zwi tshi vha hone kha ndeme ya maḓi kana mafhungo nga ha thikhedzo u itea vhuṅwe vhupo .
Tshigwada tsha Mushumo tsha Lushaka tsha Magavhelo a Ndangwa nga Thendelano yo tiwa uri i tandulule vhuṅwe ha vhuṱudzeṱudze ha mbekanyamaitele na u sima puḽane ya tshumelo dza zwa theshiari ya lushaka .
I dovha hafhu ya ita uri hu vhe na tswikelelo ya zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa u thivhela u ḓihwala ; u khantseḽiwa na maitele a ndondolo hu tshi katelwa na u vhumbiwa ha zwiimiswa zwa ndangulo ya mbekanyamaitele na matshimbidzele ayo .
Kha mutambo wa u fhufhela nṱha , Luvo Manyonga we a wina kha mutambo wa u fhufhela nṱha wa vhanna kha mukoni wa khalaṅwaha wa 8.37m , na mudzulapo wa hawe Ruswahl Samaai vho fara vhuimo ha vhuraru nga u thamuwa ha 8 . 11m .
U langa u nga ngona na u fhungudza nga zwiṱuku mulandu wa mugaganyagwama u ya kha vhuimo hune ha langea nga nḓila ine ya si tsitsele fhasi u khwinisea ha ikonomi .
( a ) u ta vhulanguli , mbekanyamushumo na mishumo yaḽo ḽone ḽine ;
Vhunzhi ha vhaṋetshedzi vha tshumelo vha lila nga u lengiswa hune vha ṱangana naho kha u humbela thendelano dza vhuṱumekani ho ṱanganelanaho .
Kuvhusele ku pfadzaho kune kwa ḓisa vhutshilo ha khwiṋe kha vhathu vhashu .
Arali vha ita izwo vha tea u i badela nga onoyo ṅwaha wa muvhalelano .
Zwishumiswa zwoṱhe zwa kutshilele zwi tea u dzheniselwa maḓi henefho saithini
23.12.1.1 u sedza mafhungo oṱhe o fhiriselwaho kha Vhulanguli u ya nga PAIA na u ita mawanwa kha zwenezwo ; u ita madzinginywa kha Vhulanguli nga ha maga maṅwe na maṅwe ane a tea u dzhielwa Muofisiri wa Zwamafhungo kana tshiimiswa .
Tshiimiswa tsha tshitshavha kana tshiimiswa tsha muvhuso ( sa zwe tsha ṱalutshedzwa kha Tshiteṅwa 239 tsha ndayotewa )
U vhigela tshigwada tshatidungo .
Mabindu na vha zwikimu zwa dzilafho na vhone vho ḓiimisela u tikedza ndingedzo dza muvhuso nahone hezwi zwo ṱanganedzwa nga nḓila yavhuḓi .
U dzhenelela ha tshitshavha hu nga vha na mbuelo dzavhuḓi kha wadi sa musi mihumbulo ya tshitshavha yzo katelwa kha u pulane dza mveledziso na dza nyaluwo .
Zwikhala zwihulwane zwa u tevhedza zwi ḓo katela u ṱola hu songo eḓanaho na u fulufhedzea ha data , na u tevhedza hu si havhuḓi ha zwilinganyo zwa ndeme ya malaṱwa .
U ṅwala phara .
Zwishumiswa izwi zwo kovhanwaho a zwi tei u u vha zwo ṱanganywa lu fareaho kha zwikolo zwone zwine fhedzi zwi tea u dzulela u swikelelea zwo leluwa - i sa fhiri mutshimbilo wa minetse nyana .
Muvhuso wa demokirasi u khethiwa nga vhathu nga kha khetho dzi katelaho vhoṱhe , dzo ḓiimisaho nga dzoṱhe na u sa dzhia sia nga vouthu ya tshiphiri .
19.5.1 U balelwa u fhindula nga ngona kha khumbelo nga tshifhinga tsho teaho zwi dzhiwa sa u tenda u hanwa ha khumbelo .
Khwiniso dza Mulayo wa Mveledziso ya Zwiko zwa Mineraḽa na Pheṱiroreḽiamu nga Fulwi 2017 , na u gazethiwa ha Thendelanomviswa ntswa ya zwa Migodi nga Ṱhafamuhwe 2017 zwi thusedza kha u sika vhupo vhu koneaho u langea vhune ha ṱuṱuwedza vhubindudzi , mbambadzo na mveledziso ya mabindu nga nḓila i re na vhuḓifhinduleli vhu pfadzaho .
Arali tshiko tshi tsha muthu wa phuraivethe , thendelo yawe i a ṱoḓea .
Fhedzi naho , zwi tshi vhonala zwi zwa ndeme u thoma u sedza masiandaitwa ane anga vha hone arali u vhalwa ha nḓivhadzo ya u ḓiimisela u maliwa na ḽaisentsi yo khetheaho zwa vha zwi so ngo tevhedzelwa .
Themendelo : Vhubvo ha muvhuso wapo wo khwaṱhaho ; Tshenzhelo kha zwi tevhelaho : musaukanyo wa mugaganyagwama na pfananyo ; muhasho wa zwa masheleni kha sekithara ya nnyi na nnyi .
Hezwi zwi rumela mulaedza wo khwaṱhaho kha zwigevhenga uri sisteme ya vhulamukanyi ha vhugevhenga a i nga ḓo konḓelela vhugevhenga vhu itelwa vhana na vhafumakadzi .
Heyi milayo ya u ṱola zwa tsireledzo i ṋetshedza mutheo wa u ṱalusa nḓivho ya zwa vhutsireledzi ya muthu kana muraḓo .
Musi miṅwe mihasho itshi khou fhaṱa nnḓu , zwikolo na themamveledziso , ri na mushumo wa u fhaṱa lushaka .
Ndangulo dzi a tevhedziswa fhedzi lu re na phungudzelo nga maanḓalanga o teaho .
Ho sedzwa thendelo phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Tsha vhuraru , hu na tserekano ya phenḓo ya mushumo une vhubindudzi na u kovhela hafhu zwa vha zwo baḓekana .
Nga ngoho ndi ngazwo hu tshi khou sikwa kuvhonele mashangoni maṅwe kwa uri ri hanedza ezwi zwithu ngauri vhuimo hashu ho sedza kha mafhungo a kuitele ku konḓaho nga maanḓa ngeno hu na uri mafhungo one ane a tshi nyanyula nga maanḓa .
Mazhendedzi a tea u kona u fhindula mbudziso dzoṱhe dzi pfalaho dza ha masipala sa hone hune ha vha senthara ya u thoma ya vhukwamani .
Ṅwalani luṅwalo lwa u ṱuṱuwedza kha Muhasho wa Pfunzo u dzinginya izwi na u ṋea mbuno dza mihumbulo yaṋu .
Ri tea u ḓivha hafhu uri khaedu i konḓaho ndi uri avho vha phasaho maṱiriki vha a ṋewa zwikili zwa u wana mishumo kana u isa phanḓa pfunzo dzavho .
Muthu muṅwe na muṅwe , a nga vha a mupondwa , ṱhanzi kana muimeleli .
Ndivhuwo dzo khetheaho dzi ya kha muvhuso , vhashumi na Minista kha u ntshimbidza u itela u fhedzisela ndo ḓisa tshipitshi tshavho .
Musi hu tshi ṋaṋa u gonyiswa nzwalelo , hu ḓo vha na u engedzea ha ndeme tshifhinga tshiḓaho .
Ri vhea zwifhiwa fhasi ha uyu muri .
Komiti ya Vhaeletshedzi ya Vhushumisamupo yo vhumbwa nga vhaimeli vha no bva kha Tshiimiswa tsha Phambano ya Zwitshilaho tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe , Phakha dza Lushaka dza Afrika Tshipembe , na mazhendedzi a ndondolamupo a vunḓu , khathihi na vhaimeli vha mihasho ya muvhuso yo fhambanaho zwi tshi katela muhasho wa mupo , muhasho wa vhulimi , muhasho wa zwa maṱaka na vhureakhovhe , muhasho wa saintsi na thekhinoḽodzhi , muhasho wa mutakalo na muhasho wa mbambadzo na nḓowetshumo .
Kha ri ṅwale
Kha lushaka ulu lwa mutambo ndi vhonnyi vha re vhatambivhomakone ?
Thero ya Zwikili zwa Vhutshilo yo livha kha u dededza na u lugisela vhagudi kha mafhungo a vhutshilo na zwine zwa konadzea , hu tshi katelwa u maanḓafhadza vhagudi u itela uri vha bvelele kha ḽifhasi ḽine ḽa khou dzulela u shanduka nga luvhilo na u bvela phanḓa .
Mbaḓa Ntswu ya Vhuhosi
Ri a ḓivha mvelaphanḓa ine ya khou itwa kha fhungo iḽi fhedzi ri a ṱanganedza uri hu tshe na zwinzhi zwine zwa tea u itwa .
Hezwi zwo katela u shandukiswa ha zwiimiswa zwa ndaulo u ya nga ha ndaela ntswa ya demokirasi na maitele a ndayotewa a ngaho ndinganyiso na u shaya khethululo .
U gonya ha zwa mishumo zwo ṱuṱuwedzwa nga nyaluwo ya nḓowetshumo dza rathi kha dza 10 .
Sa vhafumakadzi kha muhasho , kha vha luse nga nungo dzoṱhe u pfesesa zwine zwa khou bvelela kha muhasho .
Hezwi zwi tevhela u rwelwa ṱari Port Nolloth ngei Devhula ha Kapa
Ayene dza hayiḓiroxiḽi dzo ṱangana na gesepfuḓi u vhumba ayene dza baikhaboneithi kha zwiluḓi .
2 . Dokotela Vho Margaret Mkhosi-Motsaathebe sa Muofisiri Mulanguli Muhulwane wa Tshiimiswa tshi shumaho nga zwa U laṱwa ha Mashika a Radioactive tsha Lushaka .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya tsedzuluso ya EPP u itela mahumbulwa nga tshitshavha .
Vhashelamulenzhe vha fanela u fhedzisa mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa kha tshigwada tshithihi tsha kutshilele kha wadi .
Fomo dza khumbelo dzi tea u ḓadzwa na u humiselwa murahu kha ḓiresi i tevhelaho :
Tshikwekwete tsha shango ḽa nnḓa tsha u rea khovhe ndi tshikwekwete tshine muṋe watsho a sa vhe mudzulapo wa Afrika Tshipembe , i.e. mubvann ḓa nahone o ṅwaliswaho nga fhasi ha Fuḽaga ya ḽi ṅwe Shango ḽine ḽi sa vhe Riphabu ḽiki ya Afrika Tshipembe .
Kanzhi tshi ḓisendeka nga phesenthe dza ṱhanganelo ya vhakhantseḽara .
Hezwi zwi ḓo longa tshanḓa kha u kunga vhubindudzi ha mashango a sili u ḓa Afrika Tshipembe nga kha fiḽimu .
Mvelelo dzi ḓo ḓivhadzwa nga madekwana a ḽa 7 Phando 2020 na uri matshudeni a maṱiriki vha ṱuṱuwedzwa u dalela webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo ( www.education.gov.za ) kana u ṅwalisa nga kha SMS nga u rumela nomboro yavho ya ID na nomboro ya Mulingo kha 35658 u wana mvelelo dzavho .
Zwo ralo , ri ṱangana hafha matsheloni aya u hulisa vhabveleli vhaṱuku na u pembela navho nga tshifhinga hetshi tsha madakalo .
Ṱhoḓea dza zwino dza pfunzo dza nṱha dzo engedzedzea zwinzhi .
Ngauri vhunzhi ha zwiko zwa zwi tshilaho zwi bva maṱakani , hu tea u vha na ndinganyiso vhukati ha u shumisa zwiko u itela u vhuelwa lwa mbambadzo , na u londola / vhulunga zwipuka zwa ḓaka .
Tshelede i ṱanganedzwa sa mbuelo i wanalaho musi mbadelo i tshi badelwa na u ṱanganedzwa kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhelaho i mbo ḓi vha i wanalaho u bva kha mukolodi .
Ho sedzwa u rumelwa nga DSP na thendelo u thoma 100% ya mutengo wa Tshikimu
U vhala tshati ya mutsho na tshatidungo ya kunele kwa mvula .
Thaidzo dzo vhilinganywa nga u sa vha na khaphasithi ya vhutevhedzeli ha mulayo yo linganaho , hoṱhe kha ḽevele ya mavundu na ya lushaka .
Nga murahu ha u kundelwa lwa miṅwaha i fhiraho mivhili kha u ḓa na nḓila dza u vusuludza tshiimo tsha zwa masheleni nga tshifhinga tshenetsho tsha musi ho vha na u dzhenelela ha vunḓu , uyu Masipala Muhulwane zwazwino u khou vhewa nga fhasi ha vhukando ha u dzhenelela ha lushaka u ya nga Khethekanyo 139 ( 7 ) ya Ndayotewa .
Zwipikwa zwo tiwaho sa tsumbanḓila a zwi pfadzi , fhedzi zwi a swikelelea .
I dovha ya ita uri hu vhe na vhushaka ha tsinisa na nḓowetshumo u vhona uri biotechnology na bio-innovations zwi kha makete na u wana khumbelo yo leluwaho Afurika Tshipembe .
Mulangadzulo na Mudzulatshidulo ,
Muholo uyu u nga ḓa u bva kha vhubvo ho fhambanaho , hu tshi katelwa na thusedzo u bva kha muvhuso , mbadelo dza mutshudeni ( mbadelo dza pfunzo ) na dziṅwe nzudzanyo dza ndambedzo dza zwiko zwa phuraivethe .
Hezwi zwi katela madokotela , vhorakhemisi na zwibadela .
Hetshi ndi tshifhinga tsha u fhaṱa , ndi tshifhinga tsha uri riṋe roṱhe ri longe tshanḓa .
Mbekanyamushumo dzine dza ḓo itwa u mona na shango dzo livhaho kha 2023 dzi ḓo sia vhufa ha tshifhinga tshilapfu ha mveledziso ya rugby kha vhadzulapo vhane vha khou shaya .
U engedza ḽaimi zwi ḓo dovha hafhu zwa engedza tshivhalo tsha khemikhala maḓini .
Hedzi tshanele dzi tea u vha hone kha avha vhashumi vhavhili u itela vhudavhidzani khathihi na vhulavhelesi , sa tsumbo , mushumi muthihi a tshi khou amba na muṅwe o lavhelesa tshigwada , vhoṱhe vha tshi khou amba , na uri vhoṱhe vha tshi khou lavhelesa .
Zwiitisi zwa u kulea nungo havho , zwi katela ṱhahelelo ya zwikili zwa mushumo u ṱoḓeaho , u sa lingana ha mishumo i wanalaho kha vhupo ha tsini navho , kana uri vho vha vha si na mishumo lwa tshifhinga tshilapfu lune vho no xetshelwa nga fulufhelo ḽa u wana mishumo .
" Afurika Tshipembe ndi fhethu ha khwine ha u dzula hone zwazwino u fhira zwe ḽa vha ḽi zwone nga 1994 , na uri matshilo a vhathu vha dzimiḽioni ono khwinifhala .
Vhathu vhanevho vha nga tholwa u bva hu nga vha vhaofisiri vho no nothaho kana vhaofisiri vhane vha kha ḓi shuma na vhathu vhane vha si vhe maswole vhane vha vha na nḓivho ya zwithu zwa vhupileli .
8 . THANDULULO DZINE DZA VHA HONE MALUGANA NA NYITO KANA U KUNDELWA U DZHIA MAGA
U nga si ḽe nga zwanḓa zwi re na mashika ngauralo !
Ndaka dza zwa masheleni na khwalwa dza zwa masheleni zwi kha ndeme yavhuḓi nga kha mbuelo kana ṱhahelelo .
Nga u tou dadzisa , tshumelo ya mapholisa i ḓo ṱoḓiwa uri i shume nga maitele o ṱanganelaho ngomu ha Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi kha u swikelela ndaela yayo ya kha ndayotewa .
Vhulapfu ha u dzula nga u angaredza kha zwibadela zwa TB na zwibadela zwa vhulwadze ha muhumbulo a vhu shumiswi sa tsumbedzo sa izwi u ya nga lushaka lwazwo , malwadze aya a tshi katela vhalwadze vha dzula lwa zwifhinga zwo lapfiswaho ngeno dzilafho ḽi songo lingana .
Kha vha vhige khombo yo iteaho mushumoni ine ya ita uri vha fhidze mushumoni lwa maḓuvha a 14
U khwaṱhisedza ṱhoho dzo no funzwaho hu u itela u lugisela vhana u ya kha murole wa phanḓa wa Gireidi ya 4
Yunithi ya Ndangulo ya Thandela i anḓanya tsinisa na mimasipala u vhona uri thandela dzi thomiwa lu bveledzaho .
Hezwi zwi katela u nanga nyanḓadzamafhungo yo teaho u swikelela mbambadzo ine ya tea u swikelelwa na u wanulusa na u shumisa zwikhala zwa tshumisano zwi elanaho na maga o thomiwaho a lushaka a pfungavhuṋe .
Khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani i nga itwa ho sedzwa tshiteṅwa 74 tsha PAIA , na maanḓalanga o teaho a sia ḽa muvhuso wa lushaka , vunḓu kana masipala muṅwe na muṅwe kha muvhuso wapo .
2 . U ṱola vhaṋetshedzi vha tshumelo nga u nga u sedza mvelaphanḓa na maimo a thandela na zwine a bveledza .
Muelo wa nnḓa wa khaphasithi u elana na u ḓitika ha muvhuso wa musalauno nga vhathu vha sa shumi muvhusoni na vhakwameaho .
Ri ḓo shumisa nḓila dzoṱhe dzine ra vha nadzo - ho katelwa vhufaramuraḓo ha Khoro ya Vhutsireledzi ha UN - u itela u alusa mulalo na vhutsireledzi kha dzhango .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe no sinyuwa ?
Uku ndi kuvhonele kwa tshifhinga tshilapfu kwa mveledziso ya vundu yo pulaniwaho .
Tshipiḓa tsha u thoma tsha khethekanyo tshi na ngaganyo ya masheleni a dzhenaho kha masipala u ya nga tshiko .
U tikedza u funza u vhala na u vhalela kha gireidi dza fhasi , muvhuso u khou ṱoḓa u ṋetshedza bugu dza u shumela kha vhana vha zwikolo zwi shayaho .
Nambatedzani zwiṱikara fhethu ho teaho . zwivhumbwa zwifhio zwi no bambela maḓini nahone ndi zwifhio zwi no fhufha muyani .
NATJOINTS ndi tshiimiswa tsha pfananyo ya ndayo nnzhi dza muvhuso tsho itelwaho u langa thandela khulwane .
Idzwi zwi ḓo itwa nga ṱhuṱhuwedzo ya dzangalelo ḽa vhathu vha dzhango kha ndingo dza mulalo wa dzhango masiani oṱhe .
Ṱuṱuwedzani maḓi a fhasi u itela uri vhashumisi vha maḓi vha a dzhiele nṱha hayo maḓi a fhasi .
Mabulayo aya a tshiṱuhu anga kona u itwa nga zwigevhenga , nahone madzhendedzi a mulayo a ḓo shuma asa neti u ṱoḓisisa mulandu uyu nahone vha sia hu sina tombo nṱha ha ḽiṅwe .
Kuvhonele kuthihi ku amba uri arali zwiko zwo shumiswa kha vhugudisi na u lugisela vhathu uri vha vhe ṱhoho dza madzangano dzi shumaho , zwenezwo malamba a u ita izwo a ḓo fhungudzea musi hu na mbuelo ya nṱha .
Ndi ḓivhadza uri a thi ngo dzhenela kha maitele a tshidzumbe maṅwe na maṅwe na mubidi muṅwe na muṅwe kana muṅwe muthu malugana na izwi kana iṅwe bidi .
Tshumisano vhukati ha masipala na tshitshavha i a sumbedza maitele ane vhoṱhe vhakhatseḽara na vhashumi vha masipala vha vha vhashumeli vha tshitshavha na u vha na vhuḓifhinduleli ha nyito dzavho ?
Ndi dzhia he tshi tshifhinga , ri saluthe ṅwana wa vhathu vhashu wa muṱhannga o khwaṱhaho , Solomon Kalushi Mahlangu we a ya thamboni miṅwahani yo fhiraho ya 30 ṱhoho yawe yo nembeledziwa nṱha , nga muhumbulo wa u ḓi hudza uri malofha awe a ḓo sheledza muri wa mbofholowo .
Hezwi zwi ambelwa kha fhethu ho tiwaho , zwifhaṱo na dzidepo , zwi tshi bva kha zwiitisi zwo fhambanaho , u fana na musaukanyi wa khovhakhombo .
Nḓowetshumo ya zwiambaro , malabi na zwienda yo vha kha tshiimo tshithihi nga murahu ha miṅwaha ya 15 ya u tholwa hune ha khou tsela fhasi .
Zwimela zwiswa na zwa u nakisa zwo fhambanaho na zwone zwi ṱoḓa masheleni manzhi a ṱhoḓisio .
Muḓuhulu wanga wa mutukana o vha a si na ndavha tshifhinga tshoṱhe ; ha ngo vhuya a vha na tsumbo na nthihi ya uri o dinalea .
vha fhedza maḓuvha mararu kana asa swiki ayo vha siho mushumoni , Tshikwama tshi ḓo vha badela nyalafho fhedzi
6.2 . Khabinethe i fhululedza Khamphani ya Vhukavhamabufho ya Afrika Tshipembe kha u vhaliwa ngomu kha dza fumi dza nṱha dzine dza langa vhukavhamabufho vhu faresaho tshifhinga ḽifhasini , u ya nga OAG Aviation Worldwide .
Naho tshipiḓa tshihulwane tsha zwipiriṱi zwo ṱunḓiwa , dziṅwe tshanduko dzi itea hanefha hayani saizwi zwipiriṱi zwi tshi shandukiswa u vha zwinwiwa zwi dzulaho zwo lugela u nwiwa .
Zwidodombedzwa zwi si zwone nga heyi nḓila zwi nga livhisa zwaho kha mvelelo dzi sa pfesesei u swika dzi tshi sumbedzwa nga iṅwe nḓila .
Mbuletshedzo ya mbekanyamaitele , pulane na mbekanyamushumo dzine dza nga kwama vhupo lu vhonalaho .
Zwenezwi hu tshi khou themendelwa mutikedzelo wo fhelelaho wa pfunzo kha vha shayaho nga tshivhumbeo tsha bazari na magavhelo , i dovha ya kumedza nga nḓila ya mvelaphanḓa u fhungudza bazari na magavhelo kha matshudeni a " miṱa ya vhukati " zwenezwi masheleni ane vha a wana muṱani a tshi khou gonya na u ola nyimele dzo fhambanaho dza uri izwi zwi nga swikelelwa hani nga u kuvhanganya masheleni u bva kha sekithara dza tshitshavha na dza phuraivethe .
Ndi mini tshi no ita uri ni pfe no takala ?
Muitakhumbelo a nga vha muthu kana tshiimiswa zwire na maanḓa lwa mulayo .
Muvhigo une wa sumbedza thaidzo dzine dza vha hone u sumbedza tshoṱhe khaedu dzine dza tshimbilelana dzo vhangwaho nga sisiṱeme ya mutakalo ine ya sa khou shuma zwavhuḓi na u anda ha malwadze .
Muhasho u ḓo dzula u tshi humbula mushumo u ṱoḓeaho uri u bveledze adzhenda ya u eḓanyiswa ha vhafumakadzi vhoṱhe vha dzhenelaho kha zwa mitambo , vhulangi na u shela mulenzhe .
U kona u shuma ha komiti dza wadi maṱoni a vhathu hu vha khomboni kanzhi musi komiti dza wadi dzi tshi vha dzi kule na mishumo ya masipala i ngaho sa IDP , kana komiti ya wadi ya vha na u dzhenela huṱuku kha mushumo u sa ṱumani na mushumo wa ndeme wa masipala .
I nga vha , honeha , na mvelelo ya muthelo i si yavhuḓi ya vhavhuelwa .
Khoro yo no ḓi kuvhanganya zwidodombedzwa nga ha zwigwada zwine zwa ṱoḓa vhugudisi u ya nga thandela dza LED .
Kha vha ise fomo kha Vhulanguli : Ndangulo ya Vhuṱun ḓi na Thengiselonn ḓa .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo ofisini iṅwe na iṅwe ya zwa badani .
Miṅwahani ya sumbe yo fhiraho , nyaluwo yo khwaṱhaho ya ikonomi , khwiniso kha vhulanguli ha muthelo na vhutevhedzi , na nyengedzedzo ya mutheo wa muthelo zwo bveledza nyaluwo yo khwaṱhaho kha mbuelo ya muthelo .
Maga mahulwane a mbekanyamaitele a u alusa thengiselano na zwi vhulungwaho : Hezwi zwi katela , tsha u ranga , u alusa vhukoni ha vhubveledzi na u kona u ṱaṱisana .
Bono ḽa Muhanga uyu ndi u alusa dziḓorobo dza khwiṋe dzi re na vhutshilo .
Kushumele kwa zwithu kana sisiṱeme , sa zwine zwa anzela u ḓivheisa zwone , kanzhi zwi ṱalutshedzwa nga zwiedza zwa metse .
Tshanduko dzi ḓaho nga murahu dzi itea musi mabindu apo a tshi vhuelwa u bva kha u engedzea ha u rengwa ha matheriala a zwibveledzwa na tshumelo nga nṱhani ha thandela .
1.6 . Khabinethe i isa mulaedza wa thikhedzo kha masole a Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afurika Tshipembe vhe vha rumelwa ngei kha Riphabuḽiki ya Dimokirasi ya Congo lwa tshifhinga tsha u bva dzi 13 Fulwi 2013 u swika dzi 31 Ṱhafamuhwe 2014 .
Zwa zwino , ri tea u dovha hafhu ra ita ngauralo .
Mabindu a muṱa a si kanzhi a tshi wa tshoṱhe , fhedzi kanzhi a tou dzhiiwa nga maṅwe mabindu , kana a wiswa tshiṱoko kana u rengiswa .
Ho vhigwa uri maḓi a magwedzho a kha tshiimo tshavhuḓi nahone vhupulani ha ndondolo yao hu khou itwa .
Tshishumiswa tsha u sa shumisa khomphyutha tshi ita uri khungedzelo dzi konadzee fhedzi nga 2005 .
Arali vha sini bugundaula kana ṱhanziela ya mabebo a ṅwana , vha tea u ḓisa zwitevhelaho :
U tambudzwa ha vhafumakadzi lwa vhudzekani kha dzithathu zwi vhumba nganetshelo nga zwone zwiṋe .
Khoro i nga ita milayo ya nga ha nḓivhadzo ya milayo ine ya ḓo phasiswa ya ṋewa tshitshavha nga phosiṱara kana midia .
Muvhuso u khou lavhelesa kha sekhithara ya tshiofisi na nyaluwo ya mabindu maṱuku , na u tikedza maga o thomiwaho a sekhithara dza 174 dza mveledziso u itela u sika mishumo minzhi .
( a ) a tshi ima u vha muraḓo wo teaho wa vhusimamilayo ha vunḓu nga zwiitisi zwine zwi sa tshimbilelani na u vhewa hawe sa murumiwa wa tshoṱhe ;
Haya maga a tshumisano a vho thoma u sumbedza u vha na mvelelo dzavhuḓi ngauri hu vho vha na u fhungudzea zwihulu kha zwa u khakhisea ha kushumele kwa zwiporo .
Kha vha vha vhudzise uri ndi ngani vha tshi humbula uri thimu dza mitambo yo fhambanaho dzo nanga madzina na zwiga zwe dza nanga .
O vha o humbula uri arali a nga lindela muḓini wa Sankambe , Sankambe tshi ḓo mu fha mishumo .
Sheduḽu ya mishumo i ḓo sumbedza mutevhe wa matheriaḽa na vhashumi vha no khou ṱoḓea .
Ho vha hu nethe khulu , ndau yo vha yo fashiwa lwa u tou kwanyeledzwa .
Ndi zwibveledzwa fhedzi zwa bindu ḽo tendelwaho ḽa Afrika Tshipembe zwine zwa nga ṱanwa kha vhupo he ha ṋewa thendelo .
Mbekanyamushumo dza holodei dzo ṋetshedzwa vhana nahone yo katela sesheni dza u vhala , u vhona dzi vidio na mitambo .
Hu tea u vha na munna asili , vhana vhasili , Thabo na mme awe .
Ndaulo dza mavundu dzo tshenzhela zwi thivheli zwinzhi kha mavundu ane o tea u ṱangana na mivhuso ya mahayani ya kale u ya kha nzulele ya tshiimiswa tshayo .
Vhagudi vhe vhavhili-vhavhili vha gavha bola nga tshanḓa tshi songo ḓowelaho u shumiswa
1.13 . Khabinethe i vhaiswa nga u u xelelwa ha matshilo dzibadani dza shango ḽashu hune hu khou vhangwa nga u reila nga u sa londa , vhuhwarahwara na u shaya vhuḓifhinduleli ha vhareili .
Ri ṱanganedza u tsela fhasi ha phimo ya u tswiwa ha maṋanga a tshugulu u bva Tshimedzi 2015 , zwine zwa tou vha zwa u thoma nga murahu ha miṅwaha ya fumi .
Ro vha ri kha ḓi vha ro ṱalulwa kha ndaulo dza makete ya ḽifhasi na masiandaitwa ayo o vha a uri mathomo a ṱhuṱhuwedzo ya ḽifhasi yashu ho vho u imisa lwa tshifhinga nyana lu no ṱoḓa swika miṅwaha ya fumi .
10.1 Khabinethe yo dzhiela nṱha mbalombalo dza zwibveledzwa zwoṱhe zwa shango ( GDP ) dze dza bviswa zwenezwino nga vha Statistics South Africa dzine dza sumbedza uri GDP ya Afrika Tshipembe yo aluwa nga 1.2% kha kotara ya vhuṋa ya ṅwaha wa 2021 nga murahu ha u tsela fhasi nga 1.7% kha kotara ya vhuraru ya ṅwaha wa 2021 .
U fara khirayoni na penisela zwavhuḓi .
10.4 . Afrika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa vhafarani vhahulwane vha mbambadzo na Botswana , na khamphani dza tshivhalo dzi khou shuma kha shango iḽo .
Ṋamusi u zwima hu khou ya phanḓa nahone hu sa khakhiswi .
U pfukwa ha matshimbidzele aya zwi ḓo livhisa kha u imiswa na u hanelwa u swikelela kha Wine Online .
Vhashumi vha ṱoḓaho u swika 6,4 miḽioni Afrika Tshipembe vha ḓo vhuelwa musi Mulayotibe u tshi tou sainwa u vha mulayo .
Mimaini yo rekhoda phesenthe dza nṱhesa dzo waho ya dovha ya badela u gonya ha masheleni ha nṱhesa .
( 5 ) Mulayotibe wo phasiswaho nga Buthano ḽa Lushaka une wa fanela u sedzuluswa nga Buthano ḽa Lushaka , u tea u fhiriselwa kha Khoro kana Buthano .
U tholiwa hoṱhe ho fhira nga fhasi ha khwaṱhisedzo ya ndalukano na u ṱanzwiwa dzina ho teaho ..
Nahone ndivhuho nnzhi nangoho u itela therisano dzo pfumaho dzo farwaho matsheloni ano .
Naho zwo ralo , ri ḓo vha fha tshikhala tsha u khwaṱhisedza mbilaelo yavho kana tsha u ṋetshedza vhuṱanzi ho teaho .
U langa nyavhelo ya mugaganyagwama kha Vhulangi vhuṱuku .
Themendelo dzi ḓo tshimbila u ya kha vhusedzulusi ha uri hu na zwifhio zwo swikelwaho nga kha Ngudo dza u Vhala kha Gireidi dza Fhasi nga murahu ha miṅwaha mivhili ya thusedzo .
Mbekanyamitele idzi dzi thoma milayo ya u dededza ya ndangulo ya masheleni i pfadzaho .
Tshaka dza u humbula dzo ḓowelea nga maanḓa kha mabindu , nḓowetshumo , na saintsi .
Maimo a therisano a tshimbilelana na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ine ya ṱuṱuwedza vhupo vhu vhuedzaho tshifhinga tshilapfu khathihi na Ndayotewa , ine ya amba uri mupo u fanela u vhulungwa u itela mirafho ya zwino na ya matshelo .
Nyendedzi dzo ṱanganedzwa zwavhuḓi , hu tshi ṱanganedzwa tshivhalo tsha nṱha tsha u bvelela kha webusaithi na tshivhalo tsha u vhudzisa ha u sala murahu kha khomishini .
U lugisa mivhigo kha ndangulo khulwane ya tshiimiswa nga ṅwedzi nga kotara , luvhili nga ṅwaha na nga ṅwaha .
Hezwi zwo ṱanzielwa nga u vha hone fhano ha muhali washu Vho-Madiba , vhe vha fhaṱa mutheo wa mvelaphanḓa ya shango , na muphuresidennde wa kale Vho-Thabo Mbeki , vhe vha isa phanḓa kha mutheo honoyo .
U shumisa ludungela ( lusevheḓi ) na zwifanyiso u itela u pfesesa tshibveledzwa .
Arali vha tshi khou shuma kha muvhuso zwazwino , vho wana thendelo yo teaho ya uri vha ite mushumo une wa vha na malamba wa nga nnḓa ha mushumo wavho wa kha sekhithara ya muvhuso ?
Vha dzhiele nzhele uri khovhakhombo i nga fhungudzwa nga iṅwe nḓila nga u pima tshivhalo tshine tsha nga laṱiwa .
U itela u fhelisa khaedu iyi , Khabinethe yo ṱanganedza masheleni a u ḓadzisa , nahone zwidodombedzwa zwa hone zwi ḓo bviselwa khagala nga Minisṱa Vho Nzimande zwenezwino nga murahu ha uno muvhigo .
Tshumelo ya khasho ya theḽevishini .
Nga zwenezwo ndi pfa uri ndi khuliso vhukuma kha nṋe u vha tshipiḓa tsha heyi khanedzano ṋamusi .
Minisiṱa wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi Vho Mmamoloko Kubayi-Ngubane , vha ḓo ṋetshedza vhuṱanzi nga vhuḓalo nga tshifhinga tsho teaho .
( 7 ) ( a ) Muṅwe na muṅwe o faraho ofisi , musi Mulayo wa Khwiniso ya Mulayotewa wa Riphabuḽiki , wa 2000 , u tshi thoma u shuma , sa-
Ndi mubvumo ufhio une na u pfa mathomoni a ipfi tshena ?
Tsheledemviswa ya Tshitshavha Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni zwi shuma kha nzudzanyo ya zwitatamennde .
Vhone , fhedziha , vho sumbedzisa u kwamea nga ha mimasipala ye ya tsela fhasi .
Senthara hei i ḓo , kha zwiṅwe , ṋetshedza zwikili zwi ṱoḓeaho kha zwa mishumo ya zwanḓa malwanzheni u itela u ṋetshedza tshumelo ya khwine kha zwikepe zwi pakwaho kha vhuimazwikepe hashu na kha nḓowetshumo ya malwanzhe nga vhuḓalo .
Tswikelelo i vhudzivhani ha u tea .
Ndivho ya u leludza khadi ya tshikoro ndi u konisa mabindu maṱuku na a vhukati u tevhedza nga nḓila i leluwaho u lwa ṱhoḓea dzi konḓesaho malugana na mveledziso ya zwikili zwa vhashumi .
Vhathu vha lovhaho dzibadani vha fhedza vha tshi sia masiandaitwa kha mveledziso ya matshilisano nga magavhelo a vhuholefhali , magavhelo a zwisiwana , nz. Tsireledzo ya ikonomi ya miṱa i a kwamea musi vhaunḓedzi vho siwa vha sa koni tshithu , vho holefhala kana vho huvhala dzibadani dzashu .
Mbadelo hedzi a dzi tendelwi kha zwitatamennde zwa mashumele a masheleni kana vhuimo .
R500.00 nga ḓuvha
Ndingo dzoṱhe dzo no itwaho dzi a rekhodiwa u itela uri mbuelo dzavho dzi fhedze tshifhinga tshilapfu .
Arali vha tshi ṱoḓa u ṋetshedza ṱhogomelo ya hayani kha vhaaluwa , vha tea u ḓiṅwalisa sa mulondoli ofisini yavho ya tsinisa ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
Maitele a vhulamukanyi ha dzitshakha ndi a ndeme kha u ita vhubindudzi seli ha mikano ya shango ḽashu .
U tevhula maḓi a mashika nga nḓila ifhio na ifhio ine ya nga vha na masiandaitwa mahulwane kha mupo .
Hu na dzilafho ḽa HIV kana AIDS ?
Vha thekeniki vha nḓilani ya u ḓa .
Naho zwo ralo tshivhalo tsha mafuvhalo tshi fhambana nga maanḓa vhukati ha mamaga a zwiḽiwa na zwinwiwa .
Zwi tea u ombedzelwa uri Dzithirasitii dzi shumaho kha Bodo ya GEMS vha tea u bvisela khagala lwo fhelelaho madzangalelo avho a zwa masheleni kha Bodo ho sedzwa maitele a tsenguluso ṅwaha muṅwe na muṅwe .
U ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo yone kha vhulimi ha zwa masheleni .
U ḓadzisa kha zwenezwi , ṱhoḓea ya u thola vhaṅwe vhashumi vha u ḓadzisa hu tshi itelwa u fhungudza tshikalo tshi sa ṱanganedzei tsha mutsiko kha vhashumi vhane vha khou shumesa mishumo minzhi a si ine ya tea u dzhielwa fhasi .
1.4 . Khabinethe yo khwaṱhisedza hafhu uri tshivhumbeo tsha vhulwadze tsha Delta tshi a fhiriselea u ṱavhanya u fhirisa zwiṅwe zwivhumbeo zwo fhiraho , nahone tshi ṱoḓa vhuronwane kha matshilisano ashu a ḓuvha na ḓuvha ngauri vhunzhi ha vhathu vho kavhiwaho nga COVID-19 avha sumbedzi na tsumbadwadze na nthihi .
Ndima ya 7 ya Ndayotewa i sumbedzisa zwipikwa zwa muvhuso wapo .
Hu ḓo vha na masiandaitwa a si avhuḓi kha mupo kha u kaṋa uho ?
( i ) u vhea mulanguli u swikela Khoro ya Masipala yo khethiwaho yo no ḓivhadzwa uri yo khethiwa ; na
Muvhuso wapo ndi vhuimo ha muvhuso vhu re na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwi wana tshumelo ya khwiṋe .
U sabusidaiziwa uhu ha masia oṱhe hu ḓo fheliswa kha miṅwaha miraru i tevhelaho .
Nungo dzashu dza u dzikisa vhupo ha ikonomi khulwane ho sika luvhanḓe lwo khwaṱhao lwa u itela u khakhulula ikonomi ṱhukhu khathihi na u ṱoḓa hafhu u gonyisa nyaluwo ya phimathengo ya ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Themamveledziso ine ya vha hone zwino yo ṱahala nahone i ṱoḓa u vusuludzwa kana u khwiṋiswa .
Kuṱari kwo vha ku tshi ṱoḓou fhindula uri ee , musi muya u tshi dovha wa vhudzula .
MAITELE MAELANA NA U BUKELA TSHIGWADA : TISA i ḓo buka lwa tshifhinganyana hu saathu u ṋewa thendelo ya khumbelo dza u dzhenela kha Phavilioni na Mafulo a Lushaka .
I thusa u wana zwipikwa na nyisedzo dza tshumelo dza ndeme dza muhasho .
Muhasho wa KwaZulu-Natal wa Vhulimi na Mveledziso ya Mahayani u na tshumelo khulwane dzo fhambanaho dzine dza vha , ndango ya vhulwadze ha zwifuwo zwa muṱani , thivhelo ya malwadze o vhangwaho nga tshitzhili na zwisinisa , tshumelo dza ndavheleso na tshumelo dza ndondola mutakalo ya phuraimari .
Modele wa SOE wo vhewaho vhukati u khou shumiswa kha ṅwaha uno wa muvhalelano , une wa ḓo khwaṱhisedza vhuvhusi ho linganywaho , ndangulo ya zwa masheleni na muhanga wa kushumele une wa khou shuma kha wa dziSOE dzoṱhe .
Ndango ya zwidzidzivhadzi zwi siho mulayoni Afrika Tshipembe i shumiwa nayo nga mulayo :
Nga u ralo ri a tenda kha uri ṅwaha u ḓaho u ḓo vha na mulalo , arali thendelano dzo fanelaho dzo swikelelwa nga tshifhinga tsha ḽiga ḽa zwino ḽa nyambedzano .
Vha ḓo dzinginya uri ndavhelesoitwa dzi lavhelese u shumiswa ha dziṅwe nḓila dza u renga dzine u ṱaṱisana ha vha fhasi .
Nga murahu ha vhugudisi , vha sumbedza vhuḓikumedzeli ho vusuludzwaho ha u dzhenela kha tsedzuluso ya IDP na phurosese ya u ita mugaganyagwama .
Mbekanyamushumo heyi ndi iṅwe ya u thoma u katela kuitele kwa mveledziso ya ndondolo ya vhathu kwo tikedzwaho kha Nḓivhadzamulayotibe ya Ndondolavhathu .
Kana hu khou shumiswa zwidimela kana luṅwe lushaka-vho , vhuendedzi hu nga fhira fhethu hu no dzula vhathu ho fhambanaho na kha vhupo ha maanḓalanga ho fhambanaho .
Ḓuvha na ḓuvha ri vhona na u vhala nga ha vhagudiswa ubva kha zwikolo zwa vhatshena zwe kale zwovha zwi tshi ḓivhiwa sa Modele C kha vundu ḽino vha tshi khou vhilahedzwa nga u shoniswa hune vha ṱangana naho nga nṱhani ha muvhala wa lukanda lwavho na kushumiselwe kwa nyambo dzapo .
Vhafumakadzi vah tea u pfa muya wa u langa kha zwikhala zwa nyi na nnyi , hu tshi tevhedzwa uri vha ḓiḓowedze zwo leluwa nahone vha tshi nga sia tshikhala itsho nga u ṱavhanya , na u vhona uri ndi nnyi habe a re kha tshikhala itsho .
Thendelo yo tou ṅwalwaho i wanala ṅwaha nga ṅwaha kha Vhufaragwama ha Lushaka u ita mugaganyagwama wa masalela .
Masipala wo sedzulusa mbonwasia yayo hoṱhe kha masia a zwa tshiṱirathedzhi na mashumele .
Muvhigo wa ṅwaha wa USAASA wa 2009 / 10 u sumbedza uri u swika nga itsho tshifhinga , zhendedzi ḽo thusa kha mveledziso ya ḽaborothari dza inthanethe dza 362 na senthara dza ṱhingo dza 154 , hu tshi engedzwa u tshimbidzwa ha ṱhumekanyo ya inthanethe zwikoloni na senthara dzine zwa wanala khadzo na magudedzi a pfunzo na vhugudisi .
Khumbelo ya ṱhanziela ya u reila
U thoma u shumisa / u pfananya kushumisele na ndulamiso zwa VAT kha sisteme ya masheleni .
Masia aya maṋa , na thandela dzao nga u fhambana hadzo , a oṱhe a ḓe na tshiṱirathedzhi .
Vhadzuli vha vhupo vho no ṱahisa mbilaelo dzavho tshifhinga tshinzhi kha khoro ya masipala , fhedzi thaidzo i khou bvela phaṋda .
Muvhigo u ṋea manweledzo nga ha mashumele kwao a milayo yo fhambanaho , mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzo thomiwaho na dzinṱha dza shango dzo swikelelwaho kha u maanḓafhadza vhafumakadzi na u eḓanya mbeu .
Hezwi , naho zwo ralo , ahuna maṅwalwa a nga ha vhushaka vhu dzhenelelanaho vhukati ha tshivhalo tsha helele maḓini na mutakalo wa khovhe .
U swikela tshumelo dza zwa mutakalo dza nnyi na nnyi zwi ḓisa tsireledzo yo khwaṱhaho ya zwa matshilisano kha vhasiwana na u thivhela u ḓurelwa nga mishonga zwine zwa khokhovhedza tshoṱhe vhasiwana .
Kushumiselwe kwa mimbete maongeloni a vhalwadze vha mihumbulo o vha a nṱha zwiṱuku u fhirisa zwe zwa lavhelelwa .
Fhedziha , Kha ri ṅwale hu na zwe zwa bvelela zwe zwa ita uri mafhungo a re kha muvhigo wawe a fhiriṱane. Ṅwalululani muvhigo uyu ni vhe na vhuṱanzi uri u na zwi tevhelaho :
Vha tshi khou shumisa nyolo yo topolwaho kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vhalanguli vha masipala vha fanela u dzhia maga u vhekanya sisiṱeme dzine dza khwaṱhisedza uri vha a vhiga nga ha u shumiswa ha mugaganyagwama wa zwino nga u rumela mivhigo ya ṅwedzi nga ṅwedzi kha khoro nga ha mbuelo dzo kuvhanganyiwaho na masheleni oṱhe o shumiswaho .
7.2. Khoro i ḓo rangwa phanḓa nga Muphuresidende kha vhuimo havho sa Komundanda Muhulwane wa Mmbi ya Zwiṱhavhane na Vhutsireledzi .
Musi ri tshi khou ita luswayo lwa miṅwaha ya ḓana husi kale ṋaṅwaha , ri tea u sumbedzisa lwendo lwe ra lu tshimbila sa shango .
1.10 . Khabinethe i ṱanganedza Muvhigo wa 2017 wa Khongiresi ya Dzitshakatshaka na Dzangano ḽa Guvhangano , ḽine ḽi isa phanḓa na u vhalaa Afrika Tshipembe sa fhethu ha nṱhesa ha Vhubindudzi kha Afrika na Middle East .
" , hu khou pembelelwa miṅwaha ya fumi ya u humbula na hulisa vhathu na dzithimu vho shumaho lwa nṱhesa ngangomu na nnḓa ha mudavhi .
Kha vha ḓadze fomo dza khumbelo sa zwe dza vhekanywa nga fhasi ha ṱhoho ine yari " Fomo dzi teaho u ḓadzwa " .
Kha vha rambe tshigwada tshithihi u kovhana phindulo dzavho
Zwibveledzi/ zwivhangi / zwiitisi zwa mpfu
Zwi re afho nṱha , ndi a tenda , zwi murango kha vhuḓikumedzeli kha adzhenda khulwane ya vhupfumedzani shangoni ḽashu .
Tshiṅwe tsha zwiitisi zwihulwane tsha tshiwo ho vha u kundelwa zwi tshi elana na u konanya ho khwaṱhaho vhukati ha vhalanguli vha shango vho fhambanaho musi hu tshi khou lavheleswa zwiimiswa zwa masheleni zwa dzitshaka .
Tsha u thoma , mishumo yavho sa vhaṋetshedzi vha ndondolo zwi vha ita u vha zwiko zwa ndeme .
Nga nnḓani ha izwo , ndi ḓo kombetshedzea u voutha ndi sa imi na ḽikumedzwa .
Zwa zwino ri khou tshila kha tshifhinga tsho engedzeaho zwa dzikhakhathi na zwigwada gwada , zwo ralo izwi a si khombo ine ra nga ri a i vhonali arali ya nga bvelela .
U dzhenelela kha ( U tholiwa ha vhalangi , Mbilaelo na Thandululo ) .
Zwino ni vho ṱalukanya zwinzhi nga madzinazwao na madzina vhukuma .
Hezwi zwi ṋetshedza ndendedzi kha u ṱavhanyisa u thomiwa ha dziOSBP vhukati ha Afrika Tshipembe na mashango a vhahura .
Hezwi zwi amba uri munna na mufumakadzi vha na mukovhe u linganaho kha lupfumo , tshelede na thundu na uri vha na mukovhe u fanaho kha zwikolodo .
Zwiṅwe hafhu ndi zwauri , TV i dovha hafhu ya funza vhathu nḓowelo dzonedzone dza kutshilele ku re na mutakalo ngomu .
Kutsimbilele kwa maḓi na maitele a no yelana nazwo kha magombame a fhano Afrika Tshipembe ku langwa nga nzulele , u vulea kana u valea , ha ya mulomo wa gombame .
U sedza phanḓa , mulayo u fanela u shuma uri ndambedzo i fanela u tevhela mushumo .
Naho hu na uri Brazil kana Malawi a songo vhumba khomishini dza ngoho nga murahu ha u shanduka u bva kha mivhuso ya muimawoga u ya kha ya dimokirasi , oṱhe haya mashango o ri nga murahu a dzhiela nṱha ṱhoḓea ya u ṋetshedza dziṅwe nḓila dza ndiliso kha zwipondwa zwa u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Ndi maipfi a u ḓisikela . tshagangaga
Mutshimbilo uyu wa vhazwalaho vha mupo na thanga zwi konisa sisiṱeme ya mupo kha u tsireledzwa tshoṱhe zwihulusa u fhirisa masalela a mupo a si na ṱhumanyo .
Kha nyimele iyi , mishumo na vhuḓifhinduleli zwa khorombusi na u shela mulenzhe nga vhabebi kha u lambedzwa ha zwikolo zwi vha zwa ndeme nga maanḓa .
( 5 ) A hu na Mulayo wa Phalamennde une wa vhea tshiimo tsha shishi , nahone a hu na mulayo wo phasiswaho kana ḽiṅwe ḽiga ḽine ḽa dzhiwa ḽine ḽa tevhedza u vhewa , ḽine ḽa nga tendela kana u ṋea maanḓa-
Zwavhuḓivhuḓi , hu na maṅwalwa maṱukuṱuku nga ha tshikalainflesheni ane muthu a fanela u pika one musi hu na madzhenuwo a mbambedzamitengo .
Musi mbofholowo i tshi vha hone nga 1994 , vhathu vha Afrika Tshipembe vho maanḓafhadza muvhuso wavho wa uthoma wa demokirasi u itela u fhelisa masiandoitwa o ḓiswaho nga zwa khethululo - zwihulusa u salingana , vhushai na khethululo .
Nga u ralo muvhuso u na zwiko zwiṱuku zwa u kombetshedza mulayo na vhutevhedzeli .
Sankambe tsho vha tshi sa ṱoḓi u fa , tsha mbo luka maano .
Ndayotewa i ṋea mavundu vhuḓifhinduleli ha u lambedza na nḓisedzo ya tshumelo dza matshilisano .
Muya wa vhudzula wo vhudzula lwe na miri yanga isa phaḓuwa .
Hu na mushumo muhulwane we wa itwa nge ha vha na u maanḓafhadza zwitshavha , zwi tshi thoma kha u fhaṱa miṱa u itela u fhaṱulula na u khwaṱhisa vhuthu ha vhathu .
Zwiito zwashu kha zwiṅwe zwithu zwo katela u khwiṋisa nḓila dza u vhuyedza rikhodo dzire kha zwithu zwo fhambanaho zwa u vhulungela .
3.13 Kale kha vhathu vha Europe na colonial American vhuloi ho ṱalutshedzwa nga kha nyimele ya Tshikhiresite , nga nḓila ine vhuloi ho vho ḓo dzhiiwa vhu na " maanḓa a diabolo".18Vhuloi ho ṱalutshedzwa nga ngomu ha mutheo wa lutendo lwa Judaeo-Christian malugana na zwivhuya na zwivhi .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vha sa lwalesi na vhuongi ha phuraivethe , a zwi kateli ndondolo ya vhuhoṱa )
Vha dzhiele nṱha na u khwaṱhisedza vhudipfi ha muṅwe muthu ha u sinyuwa .
b ) Mbekanayamaitele na milayo ya masipala
Manweledzo a zwipikwa
Husi kale nda vhona lutshele ludala .
Ndi ngazwo hu na u dzhenela ha dziphurofeshinala dza sekhithara ya phuraivethe na ya tshitshavha u fana na vhaḓivhambalelano , vhaoditha , na maanḓalanga a vhulavhelesi .
Mulayo wa u Phuromota Tswikelelo ya Mafhungo u ṱalutshedza matshimbidzelwe a u kona u swikelela mafhungo u bva kha muvhuso na kha zwiimiswa zwa phuraivethe .
3.9. Khabinethe i humbela tshitshavha tsha Coligny , Devhula Vhukovhela u imisa migwalabo i re na dzikhakhathi nahone tshi dovhe tshi tendele Tshumelo ya Mapholisa Afurika ya Tshipembe u fhedza mushumo wavho wa u sedzulusa tshivhangi tsha lufu lwa ṅwana , u itela uri vhuhaṱuli vhu ṋetshedzwe .
U fhindula mbudzisoṱhalutshedzi dzi no bva kha pharagirafu ye ya vhaliwa .
Nga kha Khoro ya SOE ya Muphuresidennde , muvhuso u khou ṱoḓa u sika pfano vhukati ha khamphani dza muvhuso dzoṱhe na u ṋetshedza ṱhalutshedzo i pfadzaho ya mishumo yadzo u ya nga u fhambana .
Miṋango kha muhagarambo wa ndangulo i ṱpḓa , sa zwo fanelaho , uri i shumiswe kha u dzhia tsheo kha u ya phanḓa , hu tshi khou shumiswa themphuleithi dzo teaho dzi vhigaho u tendelwa kana u ṱanganedzwa ha ḽiṅwalo .
Muvhuso muswa wo kundelwa u wana nzumbululo dza vhunzhi ha mbuno dza ndeme dzine dza ṱoḓea u itela u khwaṱhisedza milandu yeneyo .
U thomiwa ha magwala a vhuendedzi ha nnyi na nnyi u itela u tikedza Pulaneṱhanganeli dza Mveledziso vhuponi ha mimasipala mihulu na vhuponi ha mahayani zwi ḓo rangelwa u londwa nga burantshi .
1.8.4. Tshigwada tsha Mushmo wa Minisṱa dza Ngomu kha Gomelelo , tsho rangwa phanḓa nga Muhasho wa Tshumisano ya Muvhuso na Zwa Sialala , tshi khou isa phanḓa na u sedza nyimelo dza gomelelo na u ṋetshedza thikhedzo i ṱoḓeaho nga kha sekithara dza mihasho yo teaho kha u fhungudza nyimelo iyi .
Muṅwe na muṅwe u na pfanelo dza pfunzo ya fhasi , hu tshi katelwa pfunzo ya fhasi ya vhaaluwa ; na u isa phanḓa na pfunzo , zwine muvhuso , nga kha maga a pfadzaho , wa tea u ita uri zwi engedzee u vha hone nahone i swikelelee .
Nga maanḓa , zwiito zwi no nga izwo a zwo ngo tewa u sedzwa khazwo zwi na u takalelwa nṱhani ha khonadzeo yazwo ya u ḓisa u timatimisa ha thiransakishini dzo fhedzwaho kana dzo itwaho .
U sika mishumo minzhi nga kha mveledziso ya vhulimi , zwo thewa kha u ṋetshedzwa nga vhuswa ha mavu na nyaluwo ya vhulimi ha tsheledzo na zwibveledzwa zwa mavu kana zwa mupo .
Honeha , zwa vhuya zwa thomiwa mbekanyamushumo i nga isa kha u vhulunga masheleni manzhi kha u bviswa tshikafhadzo na u laṱwa na phungudzo ya tshifhinga tshine tsha fhedzwa nga vhanga la khuvhalo dza u ṱhavhiwa nga ṋeleṱe na malwadze ane a vhangwa nga ku farele ku si kone kwa matheriala .
Vhalingi vha matheriaḽa vha tikedza mawanwa aya , naho ho itwa mbuno ya uri , musi matheriaḽa u tshi edza kuitele kwa OBE , vhuṱumani vhukati ha pfunzo nyangaredzi na OBE a hu tou itwa lwo livhaho kha tshibveledzwa .
Khomishini yo thomiwa nga Muṅwaleli Guṱe wa UN nahone ndivho yayo ndi ya u ambedzana na vharangaphanḓa kha maimo a nṱhesa a u ṱuṱuwedza tsiko ya zwikhala zwiswa zwa mishumo kha sekithara ya mutakalo ḽifhasini .
Mafhedziseloni , naho u engedzea kha ndivhanele ya vhuunḓiwa ha vhaaluwa ho shela mulenzhe ha u tsa ha u vhulunga ha phuraivethe , mveledzwa dzi fhira u eḓanyiswa nga u fhungudzea ha ndivhanele ya vhuunḓiwa ha vhathu vhaṱuku , zwe zwa vha na mveledzwa dzo fhambanaho .
U vha na vhuṱanzi ha u funzwa wadini nga huswi
Tshanduko dzi khou shandukisa zwihulwane vhuvha na ndangulo ya mushumo , zwiimiswa zwa matshilisano , ndeme na mvelele .
Fhedziha , hu na ṱhalutshedzo ṱhukhu kana thendelano nga ha zwine khakhululo ya nga amba zwone kha kuitele .
Ri thusalea u bva nga dzi 15 Nyendavhusiku 2014 musi feme dza zwibveledzwa na nḓowetshumo dzi tshi vala lwa ṅwaha .
Ri tshi shumisana ri nga kona u wana thandululo dza tshoṱhe dzine dzi a konadzea .
Mulayotibe u khwaṱhisa Mulayo wa Tshumelo dza Mulayo , wa 2014 ( Mulayo wa vhu 28 wa 2014 ) u itela u tandulula mafhungo ane a tou vhonala na a thekhinikhaḽa ane a si a konḓaho nga mvelo .
U khwinifhadza zwikili zwa u kona u vhala na ṅwala ndi tshiteṅwa tsha u thoma tsha u fhelisa zwikhukhulisi zwine zwa ita uri vhathu vha vhe kha linga ḽa vhushai na u kundelwa .
2.3 . U sudzuluswa ha mishumo ya vhulanguli uya kha Ofisi ya Muhulwane wa Vhulamukanyi
Kha ri lwe na tshitzhili ri roṱhe nga u phaḓaladza mafhungo o khwaṱhisedzwaho nga ha khaelo o ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Mutakalo na Dzangano ḽa Mutakalo wa Ḽifhasi .
Ho vha hu na khamphani dzi ṱoḓaho u swika 2000 kha nḓowetshumo ya IT mafheloni a Ṱhafamuhwe nga 2012 .
Ha u paka ngomu zwiṱaraṱani na phanḓa ha senthara ya mavhengele , zwifhaṱo zwa dziofisi , dzikerekeni na kha zwifhaṱo zwa nnyi na nnyi ndi zwithu zwo ḓoweleaho nga maanḓa .
Zwenezwo , arali vha tshi khou dzhenelela kha muṅwe wa mishumo yo sumbedzwaho kana u shumisa zwiṅwe zwiko zwo sumbedzwaho kha TSHIBOGISI TSHA E , Tsumbanḓila idzi A DZI SHUMI khavho .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza muvhigo nga Paneḽe ya Dziminisiṱa ya Vhaḓivhi ye ya dovha ya sedzulusa mutevhe wa zwithu zwi sa tei u badelwa VAT , vha dovha vha themendela uri vhurotho vhutshena , fuḽauru ya vhurotho , fuḽauru ya dzikhekhe , dziphedze dza vhafumakadzi na yunifomo dza tshikolo uri nadzone dzi dzhene khawo .
4 . Arali rekhodo yo farwa kha tshivhumbeo tshi vhaleaho nga khomphyutha kana eḽekiṱhironiki kana kha tshivhumbeo tshi vhaleaho nga mutshini -
U shela mulenzhe kha nyambedzano , a tshi vhudzisa na u fhindula mbudziso na u ṱahisa mihumbulo yawe . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 ( u thoma ) u thetshelesa na u amba ( orala na / kana nḓowenḓowe ) .
Ri tea u tevhedza milayo yoṱhe ya badani , hu tshi katelwa na u reila nga luvhilo lwo pimiwaho u ya nga mulayo .
Zwiko zwihulusa zwa mbuelo yapo zwo bva kha mitheo ya mbambadzo ya dzitshaka na mbadelo , muthelo wa mbuelo , na mithelo kha thundu dzapo na u shumiswa .
Tshipikwa tshihulwane tsha muvhigo na mvetamveto ya mulayo wo kumedzwaho ndi u bvisa dzielemente dza u khethulula dzi wanalaho kha u shumiswa ha maitele a mulayo wa sialala wa vhufa ha vhanna .
U itela u vhona uri zwivhumbi zwa mvelaphanḓa dza ndeme dzi hone ngomu ha ḓorobo , ndi zwa ndeme uri afho fhethu kana masia a ngomu ha ḓorobo ane ha swikeli zwitandadi zwo teaho , a dzhielwe nzhele nga u ṱavhanya .
Ṱalutshedzani uri ndi ngani Vho Piggy , Vho Ralph na Vho Simon vho vha vha si tshipiḓa tsha tshigwada tshe tsha vha tshi na tshimima .
U talwa hoṱhe hu tea u itwa nga nḓila ine zwa vhonala zwavhuḓi .
3.4 . Ri fanela u shumisana u lwisa vhugevhenga vhuponi hashu ra ita uri shango ḽashu ḽi vhe ḽo tsireledzeaho kha vhoṱhe .
Vhatambi vhaswa kha sekhithara dza vhulimi na u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi vhuvhili hazwo a si vhanzhi na u shela mulenzhe ha vhorabulasi ho peamaho na vhabindudzi vha vhulimi kha maitele a u engedza ndeme kha tshumelo a a vhonala .
Zwino thusani muomva u thamutshele murahu .
2.3 . Fhedziha ri fanela u engedza kavhili na kararu ndingedzo dzashu sa shango kha u sika mishumo minzhi ine ya khou ṱoḓea vhukuma ya vhaswa vhashu .
Tsumbo dza vhuholefhali dzi katela u thithisea muhumbuloni , u khakhiswa ha vhubvo ha musudzuluwo , na ṱhahelelo ya vhupfiwa .
Tshi ṅwaleni nga vhuronwane zwikhalani zwi re afho fhasi .
Hezwi zwo tikedzwa nga ndangulo yo khwiniswaho ya ridzhisiṱara ya tsheo yo ṱanganywaho ine ya ita uri hu kone u salwa murahu u thoma u shumiswa ha tsheo .
Hu tshi kha yeyo nḓila , zwipikwa zwa Muvhuso na nḓila ya u zwi swikelela yo ḓo ṱuṱulwa .
Tsumbo dza khombo / tshiga tshi no sumbedza mulimo
Muofisiri wa zwa Muthelo ndi Muhaṱuli Vho Bernard Ngoepe vho nothaho vhe vha tholiwa nga Minisṱa wa Gwama lwa tshifhinga tsha miṅwaha miraru u bva nga ḽa 1 Tshimedzi 2013 .
Nga ḽa 7 Ṱhangule , muṱangano wa Tshigwada tsha Vhoramabindu vha Shumisanaho tsho thomiwaho nga Muphuresidennde tsho amba nga ha ṱhoḓea ya u khwinisa vhukoni ha kulangele na zwifhinga zwa u ḓo shandukisa thikhedzo ya vhubindudzi .
Naho zwo ralo , kudzhenele kha tshigwada tsho ḓaho u imela mushumo wa Dziminisiṱa na Vhalanguli Vhahulwane tshi tea u takuwa tshoṱhe vhukati ha vhalambedzani .
U itela tshitatamennde tsha tshelede i dzhenaho kana u bva , tshelede na zwi edanaho na tshelede zwi katela tshelede ine muthu a vha nayo , diphosithi yo itwaho , huṅwe vhubindudzi ha nṱhesa ha tshiluḓi kha tshifhinga tshipfufhi na tshelede yo engedzwaho u itela u thusa nga bannga .
Musi hu tshi shumiswa u sikwa ha zwitandadi zwi no fana , madzulo a u gudisa zwikili a tea u itelwa vhorakonṱiraka vhaswa u itela u vha u maanḓafhadza .
Bulani mbuno dza u tikedza phindulo yaṋu .
U shaea ha mishumo ya vhaswa hu re nṱha zwi amba uri vhaswa a vha khou wana zwikili zwo teaho zwine zwi nga shela milenzhe nga nḓila yavhuḓi u itela u tshimbidza ikonomi uri i ye kha vhunṱha vhuhulwane .
Mulayotibe u ṋetshedza u thomiwa ha muhanga wa zwiimiswa u itela vhulavhelesi na ndaulo ya u tsireledza themamveledziso ya shishi .
Ṱhoḓea na maga a u linga zwi shumisa vhunzhi ha thekiniki dzo dzhenelelaho .
Sa kha vhaitanavho , vhathu vha re kha phanele vho imelela mihumbulo yo fhambanaho i ṱuṱuwedzaho na u vha na dzangalelo .
Nḓila dza vhuḓikumedzeli kha tshitshavha na u renga ha phuraivete dzine dza ṱuṱuwedza nḓowetshumo dzapo na u sika mishumo .
Iyi thandela i na ndeme-ḓe kha wadi ?
Ri fhethu huthihi na tshitshavha tsha ḽifhasi kha u lilisa ngwena ya mavili ya kale ya tshilemeleme nahone ramitambo wa dzitshakha Vho Muhammad Ali .
Vhala nga mafhungo manzhi o fhambanaho o lungamaho na Phalamennde ane a nga vha takadza .
Vhashumi vha shumisesa tshelede nnzhi kha miholo yavho kha zwikimu zwa dzilafho lune zwi ḓisa vhukondi .
Tshiṅwe hafhu , Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza u farwa ha avho vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha zwiito zwa dzikhakhathi tshitshavhani khathihi na zwiito zwine zwa khou bvela phanḓa zwa u ṱhaselwa ha mapholisa musi hu na migwalabo .
Afha fhasi hu na zwiṅwe zwiteṅwa zwine vha tea u zwi humbula :
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza sekhithara dzoṱhe dza tshitshavha uri dzi shumisane u itela uri hu vhe na mbumbano ntswa ya zwa matshilisano ine ya ḓo ri swikisa kha nḓila ntswa ya u ita uri Afrika Tshipembe hu vhe fhethu ha khwiṋesa kha vhathu vhoṱhe .
a vha koni u shuma ngauri a vha vuwi zwavhu ḓi - hezwi zwi amba uri vha na miṅwedzi ine ya vha nga fhasi ha rathi vha tshi lwala
Zwiimiswa zwa vhulwadze ha muhumbulo zwo ṱoka kha mvelele ya tshenzhemo yavhuḓi ya ndondolo ya mulwadze .
Vha nga ita izwi kha yunithi ya zwa dzinnḓu kha ofisi ya ndaulo yapo kha dzingu ḽa havho .
Zwibviswa kha vhuṱumani na u dzhiiwa ha maanḓa ma mashumele a mishumo ya khomishini zwi ḓo badelwa u bva kha tshelede yo kovhelwaho nga Phalamennde u itela mushumo uyo .
Khomishini i ḓo dovha ya ṱoḓea u thoma na u ṱhogomela dathabeisi yo ṱanḓavhuwaho ya muvhuso ya mavu oṱhe a muvhuso o ṅwaliswaho nga dzina ḽa muhasho ho katelwa na mavu a muvhuso o sedziwaho naho a songo ṅwalisiwa .
U shumisa madzina na masala nga ngona kha u ṅwala , musi a tshi khou thusiwa sa : nṋe , iwe / inwi , tshone .
Kha ikonomi , ro vhona u ṱavhanya u vuwa ha GDP nga murahu ha kotara tharu dza muhwetekano nga 2009 .
Hezwo zwo vha zwi saathu konadzea u itea u swika zwino nga nṱhani ha ṱhahelelo ya ndambedzo ya u lugisela thandela , khoṋo khulwane kha u ita uri mihumbulo ya thandela i vhe yo lugela ndambedzo na u thomiwa .
Ndangulo ya masipala i tendelana na milayo ya mutheo ya uri zwiko zwoṱhe zwi ḓo shumiswa nga nḓila ya kushumisele kwavhuḓi kwa tshelede u khwaṱhisedza uri :
Hezwi , naho zwo ralo , a zwo ngo tou ralo kha vhunzhi ha maḓi a re kha ḽa Afrika Tshipembe hune aḽikali ya nṱha ya elana na vhunzhi ha tshaka dza u vhumbea ha tombo , nga nnḓani ha matombo a muṱavha o itiswaho nga mutsho .
Nga nṱha ha pima mvelaphanḓa , muvhigo u ṱhaṱhuvha hafhu u kundelwa hashu na khaedu uri hu konou khwiniswa ndingedzo dza mveledziso .
Ri bvela phanḓa na u fhaṱa lutsinga lwa vhubindudzi , vhune ha ḓo ṱaniwa kha Khonferensi ya Vhubindudzi ha Afrika Tshipembe ya vhuvhili ine ya ḓo farwa nga ḽa 5 u swika ḽa 7 Lara 2019 .
U shuma roṱhe na vhathu vhashu vha vhupo hamayani , ri ḓo khwaṱhisedza tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya vhupo ha mahayani tshi kwamanaho na vhudzudzanyi ha mavu na vhulimi na tsireledzo ya zwiḽiwa , sa tshiteṅwa tshashu tsha vhuraru .
Kha thandela dza 152 dza vhubindudzi dzo ḓivhadzwaho , dza 45 dzo no khunyeledzwa na dziṅwe dza 57 dzine dza kha ḓi fhaṱiwa .
Hezwi zwi itwa ngauralo nga mulandu wa uri mabindu a dzhiela nṱha mbuelo dza u dzula vho renga tshiṱoko phanḓa ha musi hu tshi vha na u engedzwa ha mitengo ho ḓivhadzwaho khathihi na mishumo ya khunguwedzo i itwaho nga murahu ha tshifhinga nga mumagi muṅwe na muṅwe .
Mikovhe i farwa nga kha mukovhe wo livhaho , madzangano a sa shumeli malamba na dzithirasiti .
Khomishini ya Mvelele Western Cape yo ṋewa vhuḓifhinduleli ha u ṱuṱuwedza u ṱanganedza mvelele nga u tshimbidza mbekanyamushumo dza u ḓivhadza vhathu nga ha mvelele .
Utopola thangi na u dzi shumisa kha u shandukisa zwine mafhungo a amba .
Zwi shuma fhedzi kha vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a kwameaho a vhuraru 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ri tea u shumisana u itela u vhona uri zwiimiswa zwi fanaho na khorombusi dza zwikolo khathihi na dziforamu dza vhupholisa ha tshitshavha dzi khou shuma zwavhuḓi nahone dzi katela vhoṱhe .
Ndivhuwo dzi bvaho mbiluni u ya kha Mufarisa Minisiṱa , vhane vhudzheneleli havho ha ṱhogomelo na tsivhudzo yo dziaho ndi zwa ndeme kha nṋe .
6.3 . Midia i dzula i mushumisani wa ndeme kha u khwaṱhisa dimokirasi yashu na u ṱuṱuwedza pfanelo dza ndayotewa dza vhadzulapo vhashu .
Sisiṱeme iyi a i khou imela sisiṱeme ya vhulamukanyi ya fomaḽa .
Vho ri ;
Kha vha vhale nzulelegudwa kha Ndima ya 5 , 5.6 na u ita nḓowe nḓowe nga zwigwada ya uri vha ḓo shumana hani na ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Hezwi zwi katela u vha muthetshelesi wavhuḓi , u thusa u vhona uri muṱangano u khou tshimbila nga ngona uri ṱhoho ya mafhungo ane a khou haseledzwa i si shandukisewe , i dzule yo ralo .
Vhorathendara vho lavhelelwaho vha tea u humbela dzithenda nga fekisi .
Kha vhunzhi ha vhathu , mulilo uyo wo vha tshiga tsha tshinyalelo ye ya vhangwa nga dwadze ḽa COVID-19 , nga u engedza khathihi na vhushai vhune ha khou ṋaṋa .
Ndi muṅwe wa vhathu vha konḓaho u wanala , ane , arali o ḓikumedzela kha thandela , ri tou i vhona u swika itshi khunyelela , vha tshi sumbedza u fulufhelea , na vhuḓifhinduleli .
Vhathu vho vha vha tshi vha vho ḓiimisela u ya dzhele nga nṱhani ha u funesa bola .
U bula vhuḓipfi hawe siani ḽa zwe zwa ṅwalwa a bula uri ndi nga mini a tshi ralo , tsumbo , Ndi pfa uri muṅwali o vha a tshi nga vha o fha mafhelelo a takadzaho a tshiṱori .
Mulaedza wa Lushaka nga Muhulisei Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde , Kapa
Vhanna vha tzhipa vha tshi itela vhudzekani .
Ngeletshedzo dza ndeme dza u thivhela zwipiringedzii
Ro dovha ra bveledza sethe ya maga a gumoṱuku a u langa , hu u itea u khwiṋisa , nyito dza ndangulo zwibviswa .
Thomani nga u amba uri thempheretsha i ḓo vha ifhio , ni kone u amba uri i ḓo na , hu ḓo vha na makole kana u ḓo vha mutsho wa masana naa .
Komiti ya wadi i tea u ṱanganedza iṅwe ḽeveḽe ya vhukoni ha u dzhia tsheo hu itwaho nga zwiimiswa zwo ḓisendekaho nga tshitshavha .
Nga nṱhani ha vhunzhi ha mbuno , vhaṅwe vha zwipondwa vho pfa uri mushumo wo ṋewaho Khomishini ho vha u ḓiitisa zwe ho vha na u kundelwa lu sa thivhelei kha ṋetshedza u fhaṱa huṅwe na huṅwe .
Sa tsumbo , ho sedzwa khumbelo ya u swikelela rekhodo dza tshiimiswa tsha tshitshavha , muitakhumbelo u tea u thoma a rumela khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani a saathu u ya kha Vhulanguli kana Khothe .
Naho izwi zwi tshi nga fhungudza u vha khomboni nga tsimbitswuku , zwi fhungudza u thothonya na u thithisa maitele a u fha zwiḽiwa .
Zwiṱalusi zwi no nga sa ndondolamavu , munono wa mavu , mbuelo dza zwa ikonomi , u shumiswa ha mitshini , ndango ya tsheṋe , ndango ya masalela na zwiliṅwazwithithiedzi zwi ḓo funzwa .
Ri ḓiganela thikhedzo yo fhelelaho khavho na thimu yoṱhe .
Mihasho ya muvhuso i sikaho mbekanyamaitele u fana na Muhasho wa zwa Vhudavhidzani , Muhasho wa zwa Mbambadzo , Muhasho wa Vhutsila na Mvelele i konanya hani mishumo yayo u itela uri i tshimbilelane nga nḓila ine ha vha na u swikelela huhulwane ha mbekanyamaitele ?
Tsha u thoma , musi ri tshi vhambedza tshaka idzi dzo fhambanaho dza vhurereli ri nga vha ri sa khou vhambedza zwi fanaho na zwi fanaho .
U khwaṱhisa khombo ya kuvhekanyelwe kwa vhafariwa vha re dzhele u itela u konisa u ṱanganedzwa havho zwavhuḓi , vhudzulo na musaukanyo wa tsireledzo ya vhoṱhe vhafariwa vha re ngomu dzhele .
Arali vhagudi vho vha vha fumi fhedzi kana fhasi , vhagudi vhoṱhe vho vha vha tshi ḓo vha sedzuluswa .
Kha sia ḽavhuḓi a i ṱuṱuwedzi u dzhenelela na u sia tshikhala tsha u ḓiimisa nga woṱhe , kha sia ḽi si ḽavhuḓi a i sheli mulenzhe kha u tikedza , u funa , kana dzangalelo .
NEAP i ṱuṱuwedza u lavheleswa ha tsireledzo ya mupo kha kufarele kwa malaṱwa na u laṱa malaṱwa .
Vha thaiphe dzinotsi kha themphuḽeithi ye vha i ita phanḓa ha muṱangano - izwi zwi ḓo ita uri zwi lelutshele vhathu vhoṱhe u dzi vhala na u dzi shumisa .
Thusani kha mishumo ya hayani .
Fhedziha , zwipikwa a zwi ngo swikelelwa kha mbekanyamushumo dza ofisi ya lushaka , hu tshi katelwa mbekanyamushumo dza sekithara dzine migaganyagwama yo vha yo valelwa na uri , huṅwevho , dzikhonṱhiraka dza dzo fheliswa .
U badela murahu zwi ḓo dzhiwa sa ndaka ya thungo .
Ndi nnyi a re na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya tshifhinga na mushumo ?
Ndivho dza u tikedzwa ha muhasho muṱuku dzo nweledzwa nga nḓila i tevhelaho :
Mbadelo dza muthelo wa tshifhinganyana u itwa ngaṅwedzi wa vhurathi muṅwe na muṅwe .
Muvhigo wo vhekanya kha mutevhe mafhungo a ndeme a tevhelaho a bvaho kha mahumbulwa nga tshitshavha :
Pulane dza Lushaka dza Mveledziso ( NDP ) dzi dzhiela nṱha uri mveledziso na nyaluwo ya shango zwi ṱuṱuwedzwa nga tshiimo tsha mvelaphanḓa kha u bveledza vhukoni na u alusa khonadzeo dza vhutshilo dza vhaswa .
Naa ho dzheniswa zwikhafula zwa thawara zwo teaho nahone zwi khou shumiswa u ya nga ndaela dza vhaṋetshedzi ?
Naho zwo ralo , masipala u na thulwi dza tshiṱoko tsha zwipontshi na mabai , ane a phaḓaladzwa kha zwipondwa zwa zwiwo musi hu na zwiwo zwiṱuku .
Madzinginywa kha muhanga a katela vhushumisani ha madzhendedzi a dzitshaka kha vhurangeli ha mveledziso ya pfunzo , vhukati ha zwiṅwe .
Ndi sekithara ifhio ya vhubindudzi ine nda fanela u sedza khayo uri ndi kone u wana thuso ?
Nga murahu u ḓiṅwalisa hu ḓo dovha ha vula Devhula Vhukovhela , Kapa Vhubvaḓuvha , KwaZulu-Natal , Kapa Vhukovhela na Gauteng .
Ri tshi ya phanḓa , zwipikwa izwo zwi tea u vhewa na u gaganywa nga vhashelamulenzhe , hu si nga vhurangaphanḓa vha zwa polotiki kana vhalavhelesi .
Ṱhanganyelo ya madzangano a si a muvhuso a fumiraru a wanalaho kha zwitshavha zwa vhupo ha mahayani o lambedzwa u itela u tshimbidza mbekanyamushumo dzo fhambanaho , zwoṱhe zwo sedza vhathu vha vhaholefhali .
Hezwi zwi ḓo khwaṱhisedza uri vha si badele mbadelonyengedzwa kha madalo kana dzilafho ḽavho .
( 4 ) Zwikhala kha Buthano ḽa Lushaka zwi fanela u ḓadzwa hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka .
Ṱhanḓavhudzo ya moḓoro a i tshe na tshikalo tsho tiwaho .
Khaḽarani tshifanyiso itshi ni tshi sumbedza uri avha vhana vha khou ita mini nga masiari .
Mulalo na vhutsireledzi ha dzitshaka : zwi ḓo dzula zwi tshithu tsha ndeme Afrika kha tshifhinga tshi ḓaho .
Pulane dza IDP dzi olwa hu na vhukwamani vhukati ha mihasho na vhoṱhe vha re na dzangalelo kha mvelelo .
U topola na u ṱalutshedza zwithu zwino fana na zwi sa fani .
Phindulo guṱe kha HIV na AIDS zwo bveledza mvelelo dzavhuḓi u ya nga ha kufarelwe na ndondolo kathihi na ndangulo ya khwiṋe ya dwadze .
Vhalanguli vha zwiimiswa zwa u valela vha na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri ndinganyo i dzula i hone vhukati ha tsireledzo , ndaulo na pfanelo dza vhuthu .
Ri dovha ra dzhiela vhukando vhathu na zwiimiswa kha tshikafhadzo ya maḓi na kushumisele kwa maḓi ku siho mulayoni .
B Ndangulo kha zwa vhuloi
U rengwa ha thundu na tshumelo , nga muredzo kana nga dziṅwe nḓila dza vhuṱaṱisani ha u tou bida , ndi mushumo wa vhulanguli .
Kha u tendela mveledzo iyi , ro wana vhuimo vhune ha ḓo vhuedza vhoṱhe .
Sisiṱeme ya u sudzuluwa i dovha ya tendela u tevhedzwa ha theo ya mulayo kha milayo ya mutheo ya mushumo sa izwi tshifhinga tsho linganaho tsha u awela tsha vhashumi tsho no vha vha hone zwino .
U shaea ha tshenzhemo hu vhnalaho kha vhaṅwe vha vhashumeli vha muvhuso zwo ṱangana na mafhungo a uri vhunzhi ha vhushaka ha mabindu ndi ha tshivhumbeo tshiswa na one o shela mulenzhe kha zwikhala zwa vhuyaḓa .
Kha zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa zwo dzheniswaho dzibulatsho dza u kunakisa , maselela a luḓi kana tshiomate zwi fanela u elwa u ya nga Ṱhoḓea dza Fhasisa dza Khethekanyo , Kufarele na U laṱwa ha Malaṱwa a re Khombo na u laṱiwa nga nḓila ine milayo ya ṱoḓa ngayo .
Kha vha dzhiele nzhele uri maga a khombekhombe a re afho nṱha a u hanela u swikelela rekhodo kha zwiimiswa zwa tshitshavha na zwaphuraivethe a a ṱoḓa u fana , nga nnḓa ha tsireledzo ya khombekhome kha dziṅwe rekhodo dza Tshumelo ya Mbuelo ya Afrika Tshipembe , dokhethe dza tshipholisa na maitele a a beiḽi , na tsireledzo ya u shumisa maanḓa a mulayo na maitele a zwamulayo ; zwine zwa shuma kha zwiimiswa zwa tshitshavha fhedzi .
Swigiri i khou livhisa kha u khwinisa vhukoni nga u shumisa ndangulo yo khwiniswaho na vhubveledzi ha thekhinoḽodzhi .
Fhethu ha u ṅwalela U londota zwifuwo
Muthu ha ṱoḓi axennḓe u ita khumbelo ya u swikelela mafhungo u ya nga PAIA .
Kha u shumiswa hafhu kana khovhekanyo , vha fanela u bvisela khagala kha vhaṅwe milayo ya ḽaisentsi ya mushumo uyu .
Ṱhanganyelo ya mvula ya Phando na Ṱhafamuhwe i khou lavhelelwa u vha tsini nayo ḓoweleaho kha vhupo vhunzhi .
U ḓibandutshedza kha mavu zwi livhisa kha u sikwa ha vhupo ha miḓi tshayanzudzanywa zwine zwa dovha zwa engedza vhupo ho salelaho murahu kha u wana muḓagasi wa masipala .
Vha dzula vho lugela u ṋea tsivhudzo na u tikedza tshiṱafu musi zwo tea .
Nga murahu ha musi Muofisiri wa Mafhungo kana Muthusa Muofisiri wa Mafhungo o no ita tsheo nga ha khumbelo , muiti wa khumbelo u tea u ḓivhadzwa nga ha tsheo yeneyo nga nḓila ye muiti wa khumbelo a i nanga .
( 2 ) Mulayo wa Phalamennde u fanela u ta fomuḽa ya tshivhalo tsha miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka .
Vhukoni ha tsimbi kha sia ḽa vhuendi zwi ḓo engedza vhukoni u swika kha thani dza miḽioni dza 100 nga ṅwaha .
Vhuhulu ha vhushai vhu sumbedza u ḓitikesa tshoṱhe nga thuso ya tshitshavha nga nḓila ya mphomali .
Kha khethekanyo dzoṱhe yo angaredzaho na yo khetheaho , ndededzo ya vhukhwine hazwo i ṱalutshedza phanḓa , u bva afho nga murahu ha izwo ndededzo yo sedzaho vhunzhi ha tshivhumbeo tsha iṅwe na iṅwe i mbo tevhela .
A hu na mbetshelwa kha khonṱhiraka ine ya ḓo tea u dzhiiwa sa ine ya thivhela u wanwa ha thundu kana tshumelo u bva kha muhasho wa lushaka , muhasho wa vunḓu , kana maanḓalanga apo .
Yo vha thendelano kha muṱangano na makhomoreidi vha maravhele .
Sisiṱeme idzi mbili dzi ḓo leludza hu na zwilinganyo na u londota ṱhalutshedzadata , zwine zwa ḓo dovha zwa khwaṱhisa u swikelela hu leluwaho kha ṱhalutshedzadata na u khwaṱhisedza uri hu shumiswa fhedzi zwilinganyo zwo tendelwaho .
Vhupo ha masipala wa vhatshena kanzhi ho vha hu na ṱhoḓea ya zwa mamaga na vhudzulo .
U shumisa masheleni a fhasi kha mbekanyamushumo zwi nga dovha zwa livhanyiswa na tshilengo kha u ganḓiswa ha khoudu ya Dzinnḓu ya Lushaka .
3.3 . Khabinethe yo tendela Mulayo wa u tshimbidza thundu uri u kumedzwe Phalamenndeni .
Thendelano ya u kovhekana mbuelo i swikelelwa vhukati ha zwigwada zwi fanaho u fana na kha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa , fhedzi yo imela u kovhekana ha mbuelo dzine dza ḓo wanala kha thandela ya vhushumisamupo .
Naa miṱa yo farwa nga vhafumakadzi kana vhanna ?
Mulayo u ṋekedzwa mashango a Afrika zwikhala zwa u isa phanḓa ndingedzo dza u vula na u alusa ikonomi na mimakete yo vhofholowaho .
( c ) u vhumba komiti yo ṱanganelaho u itela u sedzuluswa kha Mulayotewa nga ṅwaha ; na
U swika afho ndaela ya u dzhiululwa i vhonala i ya vhukuma .
Kha vha wane fomo ya khumbelo kha website , nahone vha i ḓadze yoṱhe .
Muingameli o tsivhudzwa uri thandela i ḓo dzhia miṅwedzi minzhi uri i fhele .
U tamba mitambo hu tshishumiswa masaga a ṋawa u itela u ḓitika nga miraḓo yo fhambanaho ya muvhili , tsumbo , ' Takalani u ri ' u tika saga ḽa ṋawa kha shaḓa , nz .
Mbekanyamushumo ya muvhuso ya ṅwedzi woṱhe , ine ya ḓo wanala kha www.gov.za
GAVHELO ḼA VHASHUMI : Gavhelo ḽa vhashumi ḽa ḓuvha ḽi angaredza tshipiḓa tsha vhudzulo hodelani , zwiḽiwa , mbadelo dza thekhisi , u founa , na zwiṅwe .
Zwi nga thusa hafhu kha mushumo wa dzitshaka wa u ṱanganya vhashumi nga fhasi ha khoudu yo ḓoweleaho ya nḓisedzo ya Ndinganelo i Elanaho , nga nnḓa ha musi hu na u tendelwa ho teaho u bva kha DTI zwa nga wanala .
Khothe yo sumbedza uri ndivho ya u vhulaya ndi ya u lifhedza , hu si lutendo kha zwa vhuloi .
7.1 . Vha StatsSA vha khou bvela phanḓa na u bvisa mivhigo minzhi ya nga ṅwedzi ya nga ha kushumele kwa sekhithara dzo fhambanaho dza ikonomi .
Ri vhudza vhathu uri tshitshavha itshi tshoṱhe tshi ḓo bvelaphanḓa khathihi .
Milayo ya u editha i sedza tshiimo tsha vhukuma tsha data na u sumbedza kheisi dzine a dzi pfesesea u itela u sengulusa hafhu .
Koporasi ya Dzitshakatshaka ya Beijing ya Vhumagi ha Dzigoloi yo pulana u bindudza R11 biḽioni kha ḽimaga ḽa vhubveledzi ha dzigoloi ha Afrika Tshipembe .
Zwifanyiso zwi re afho fhasi zwi sumbedza ṱhoḓea dza u tikedza dza modele muthihi wa thoilethe i gwedzhelaho fhasi i wanalaho maragani wa Sweden .
Ambani na khonani yaṋu nga tshiṱori tshe na tshi takalela nga maanḓa .
Zwi tshi kwama zwiwo izwi hune zwo iteaho hone a zwi ṱanganedzei .
Kha dziakhaunthu dza muthu dza Tsireledzo ya Matshilisano , lushaka luṅwe lwa mbekanyamushumo ya anyuwithi yo vhewaho fhethu huthihi lu tshimbidzwaho kana lwo lambedzwaho nga muvhuso wa federaḽa lu nga vha na zwivhuya zwihulwane kha maraga wa anyuwithi ya phuraivethe ya tshikale , sa zwitevhelaho :
Naa vhathu vho gudiswa na u laelwa nga ha u hwala kana u takula zwithu zwi lemelaho nga nḓila yo tsireledzeaho ?
U ela / pima bindu : maitele a u kuvhanganya mafhungo oṱhe ane a vha a ndeme kha murengi wa bindu ḽine ḽa vha hone u itela u kona u dzhia tsheo yo khwaṱhaho malugana na mutengo une wa fanela u badelwa
Phatheni dzi elanaho na pfunzo dza vho khotsi na ṱhoho dza miṱa dzi a elana .
Nga murahu ha nyambedzano na vhafaramikovhe vho teaho ofisi dzo thoma u dzula dzo vulwa nga tshifhinga hetshi .
Zwine zwa nga si kone u vusuluswa
Bulani ipfi ḽi re na mibvumo miṋa .
Mutheo wa Fiḽimu na Vidio zwa Lushaka wo thomiwa u itela u bveledza na u alusa nḓowetshumo ya fiḽimu na vidio Afrika Tshipembe .
U bva tshe ha swika demokirasi Afrika Tshipembe ro no vha na mvelaphanḓa yavhuḓi kha u shandukisa dzidzhele dzi tshi vha senthara dza ndulamiso , yunivesthi dza vhugevhenga dzi tshi vha senthara dza u thoma nga huswa , hu na muhumbulo wa mbuedzedzo na ndulamiso kha vhuḓifari hu si havhuḓi .
Zwiko zwi si gathi zwi khou bvela phanḓa na u dzhenisa mutsiko kha mushumo muhulwane wa Muhasho une wa vha nḓisedzo ya themamveledziso .
Zwi dovha hafhu zwa sumbedza uri shango ḽashu ḽi kha nḓila ya vhuḓi ya u vhuelela maimoni a khwine nahone ḽi khou bvela phanḓa u vha fhethu hune ha konadzea vhubindudzi .
Ahuna tsedzuluso dza tshenzhemo ya pfungavhuṋe dzo itwaho uno ṅwaha nga ṅwambo wa vhukonḓi ha zwiko .
Nṱhani ha hezwo , khampheini dzi re hone na dzi no khou isa phanḓa dzi ṱuṱuwedzaho , u tsireledza , na u monithara pfanelo dza vhuthu zwi tea u ṱumanywa na u dzhenelela huṅwe na huṅwe na u vha zwo nambatedzwa kha ḽiisela ḽa kha tshiṱiriki , vundu na kha lushaka .
Ngona yo ṱalutshedzwaho afha , naho zwo ralo , i nga vha nḓila ya khwiṋesa ya u bvelaphanḓa arali ndeme ya data yo ita uri zwi konadzee .
Ni vhona unga khothe ntswa dza ṱhalano dze dza thomiwa u shumana na mafhungo a ṱhalano fhedzi dzi khou swikelela zwipikwa zwadzo ?
Bindudza kha vhuendi ha nnyi na nnyi , zwine zwa ḓo vhuedza miṱa ine ya hola miholo miṱuku nga u leludza u tshimbila .
1.8 . Khabinethe yo lavhelesa kha zwo no swikelwaho kha u vhona u ri Mulevho wa Samithi ya Muphuresidennde ya u Lwa na GBV na Mabulayo a Vhafumakadzi ye ya farelwa Centurion nga ḽa 1 na ḽa 2 Lara 2018 u itela u bveledzisa pulane ya nyito ya lushaka ya u lwa na GBV .
Nyimele dzoṱhe dzo ombedzelwaho nga odithi ya beisi ya sambula dzo khakhululwa , fhedzi a hu na nḓowedzo ye ya itwa nga ndangulo u wana vhuṅwe vhukhakhi .
A hu na thendelano ya fomala malugana na uri hu vhe na muthusa mudzulatshidulo kha mulayo .
Phakhedzhi kana ḽebuḽu ya tshibveledzwaVha tsitse vha ḓadze fomo ya khumbelo i re afho fhasi uri vha wane ṱhanziela ya vhuḓiṅwalisi .
Milayo i lwaho na vhufhura i ḓo vusuludzwa hu tshi itelwa uri hu vhe na u lifha hu vhavhaho , hu tsireledzwe vhavhigi vha milandu - hu tshi katelwa na avho vha re kha sekithara ya phuraivethe - na u khwaṱhisa vhuḓiimisi ha mazhendedzi a lwaho na vhufhura .
U itela avha vhathu vhoṱhe hu si na a siiwaho nnḓa , u pofula hu ḓisa mutevheṱhandu u sa tinyei wa vhuholefhali na vhushai ho kalulaho .
Arali he ha swa ho tsesa nahone hu hu hulwane u fhira tshanḓa tshaṋu tsha fhasi , iyani ha dokotela nga u ṱavhanya .
U khwinisa u shuma ha vhashumi u itela u khwinisa kuwanele kwa zwikili kana vhukoni , u vhambedza vhaṱoḓi vha mushumo , na u fhungudza khuḓano kana khakhathi .
Mudzi u khamusi u kha mbudziso arali zwi zwa ndeme , zwi tshi themendelwa kana zwi na mikhwa u sumbedza vhahanedzi sa vhathu vhavhi .
U enda hu re nṱha ha zwitshilaho zwa pheḽadzhiki na puḽanthoniki kha phuphu ya maḓi zwi ita uri zwi si konadzee tshoṱhe u ita u sambula hu no sumbedza nzulele nahone hu vhe na u ṱhogomela musi hu tshi senguluswa data ya zwitshilaho zwenezwo .
U gonya ha ḽevele ya lwanzhe , u engedzea ha u vha hone ha ḓorobo dza phendelashango na mukumbululo zwi na masiandaitwa kha ḓorobo khulwane dza Afrika .
Arali CFI ya ḓisa mbuelo nga kha lubuvhisia , hu tea u sainiwa fhedzi bammbiri ḽa nga nnḓa ḽa mbuelo nga Mudzulatshidulo na Mufaragwama kana Minidzhere wa CFI iyo .
Tshiolwa ndi tshivhumbeo , vhuvha , kuitele , tshinakisi na kuvhekanyele kwa tshivhumbiwa kana atiki ḽi .
U shaea ha nungo dza ndaulo kha mavundu na mivhuso yapo zwi thivhela nḓisedzo iyo uri isa vhe hone .
Tshifhinga tsha nṱhesa : awara 5 nga vhege magudiswa / KhonTsePuTi / ZwiKiLi Nyito dza foniki luraru nga vhege minethe ya 15 : Kha hu ḓivhadzwe vhagudi kushumisele kwa pfalandoṱhe musi dzo ṱangana khathihi na u gudisa ( u sumbedza nḓila ) vhagudi uri vha kone u ḓivha uri mubvumo muthihi u a kona u shuma nga nḓila dzo fhambanaho .
Mveledziso dza u andesa ha vhathu i na ndeme kha vhuendedzi ha nnyi na nnyi , ngauri zwi tikedza nḓisedzo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi ya mifudafuda nahone zwi khwaṱhisa kushumele ku si na vhuṱudzeṱudze .
Vhusimamilayo vhu nga dzhia tsheo sa muhumbulo wo angaredzaho une sisiteme kana maga ane ha ṱoḓa u a ṱanganedza u swikelela zwipikwa zwo khetheaho .
U ṅwala khephusheni ya nyolo kana tshifanyiso .
Tshiendedzi dza miraḓo ya tshitshavha tsho dzudzanywa
Khovhakhombo ya u pfukiselwa HIV i nṱhesa kha zwiwo zwa u tzhipa , kana u ṱhavhiwa nga ṋeleṱe kana luare , nga maanḓa are zwi kwama vhathu vha fhiraho muthihi .
Bulani uri ni funesa mini tshiṱorini itshi .
Ndi a fulufhela uri vhurangaphanḓa ha International Marketing Council , Trade and Investment South Africa ( TISA ) ,Tourism South Africa na maṅwe madzhendedzi a ḓo shumisana na riṋe kha u rumela mulaedza wa Zwi sa Fani na zwa nga Misi kha ḽifhasi ḽoṱhe , na malugana na mvelaphanḓa yashu siani ḽa u sika lushaka lune lwa vha na vhulondo na u vhona uri vhathu vha ḽifhasi vha kuvhangana shangoni ḽashu u pembelela vhuthu ha Afrika nga 2010 .
Mbuno dza fhungo dzi tea u bviswa hafhu hu si na ḽiṅwe ḽi bula muhumbulo kana khanedzano .
U ṱanganya vhuḓipfi ha vhathu vha wadi vha tshi sedza masipala sa muḓisedzi wa tshumelo .
Ra vha na vhathu vhanzhi hafho zwi ita uri ri ṱavhanye u vha dzhenisa .
Pfanelo ya u gwalaba , nga Mulalo nahone hu si na zwihali , zwo sumbedziswa kha Ndayotewa .
Nzudzanyo dzine dza nga dzenedzo dzi fanela u dodombedzwa u itela u ṱalutshedza mishumo yo fhambanaho ya zwigwada na uri mvelelo dzi ḓo langiwa hani .
Hu katelwa tshumelo dza vhabebisi
Dziṅwe mbadelo dzoṱhe dzi khethekanywa sa tshinyalelo ya zwino .
Nḓivhadzo dzoṱhe dzine dza sa swikelele milayo ya u ṋetshedza dzi ḓo haniwa dza humiselwa kha khasitama uri dzi lulamiswe na u ṋetshedzwa hafhu .
Vho amba uri na vhukati ha vhusiku vha shumisa yeneyo ntswu .
Thendelo dzi tea u fhelekedzwa nga zwidodombedzwa zwa thivhelo .
Phimo dzi re na sabusidi nahone dzi swikeleleaho
Kha u ṱoḓa thandululo , mveledziso dza zwenezwino kha mulayo wa dzitshaka na maanḓalanga a mulayo sili a sedzanaho na mafhungo a fanaho a ya sedzuluswa .
Ri fulufhela uri miraḓo yoṱhe ya poḽotiki i ḓo , shela mulenzhe kha u bveledza vhurangaphanḓa , musi vha tshi fhedzisa nzudzanyo dza khetho !
Kha ri ise phanḓa na u lwa na vhushai na malwadze .
Ri ṱoḓa u humbudza avho vhane nga tshino tshifhinga vha kha ḓi amba uri mavundu a vhe na maanḓa manzhi uri u fana na Amerika , Canada na Australia , mavundu shangoni ḽashu ndi zwisikwa zwa kholekhole zwa Mulayotewa wa tshifhinga nyana .
Vha nga kona hafhu u vha na vhupfiwa nga vhupfiwa ha u tou amba kana ha u tou ṅwala .
Mbekanyamaitele i ṋetshedza sisiṱeme ya vhulangi i shumaho kha sekhithara ya vhureakhovhe kha maḓi a re nga ngomu shangoni .
Vho shumisa phaiphi ndenya , ndapfu vha kona u dzima mulilo .
Hu pfi tshavhi dza Angola dzi tea u kona u dovha dza vha na vhudzulapo ha shango ḽadzo ḽine dza bva khaḽo , vhunga nyimele dzine dza ṱalusa uri muthu a vhe tshavhi dzi si tsheho .
U thivhelwa uhu ho fhedzwa nungo nga phimo dza zwiṱunḓwa zwa iwe muṋe khulwane kha zwikambi u bva tsha ḽa Sweden ḽa ḓidzhenisa kha European Union .
Ene u mutukana .
Nga murahu vha tea u ita khumbelo kha Khoro ya Ndango ya Mishonga kana Medicines Control Council u humbela thendelo ya u shumisa muhaelo u songo ṅwaliswaho nga fhasi ha Ndima 21 ya Mulayo wa Mishonga na Ndango ya Zwiṅwe zwi Tshimbilelanaho na Mishonga .
Sumbedzani arali tshitatamende tshi tevhelaho tshi ngoho kana tshi si ngoho ni dovhe ni ambe uri ndi ngani ni tshi ralo .
Vha tshi kha ḓi ri vha a takutshedza u ya muṱanganoni wa ndeme , vha mbo ḓi ḓishela nga kofi .
Mitengo ya ṋama ya nguluvhe na bekhoni yo humisa mbuelo na u wa musi ṱhoḓea i tshi wa vhukati ha ṅwedzi .
U shuma fhethu hu re na phosho khulwane zwi nga vhanga mutshinyalo wa tshoṱhe kha u pfa , kanzhi na muvhaiswa a si na nḓivho nazwo u swika ho no vha kale zwine zwa nga vhanga muungo nḓevheni kana u dzinga nḓevhe .
Ee , komiti I nga nanga vhathu sa miraḓo ya tsivhudzo nga nṱhani ha nḓivho na vhukoni zwine vha vha nazwo malugana na mafhungo a zwa mutakalo na tsireledzo .
Mbekanyamushumo heyi ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha u khwinisa ṱhuṱhuwedzo nahone tshi ḓo shela mulenzhe kha u engedzea nga u ṱavhanya kha ndivhanele ya u thomiwa ha ikonomi yo dzulaho yo ralo yoṱhe .
Ndiliso i itwa nga tshiitisi tsha uri konṱiraka yo fhela , fhedza konṱiraka yo fhela zwo bveledzwa nga vhukhakhi ha muvhuso tshifhinga tshinzhi zwi bveledza ndiliso khulwanesa .
U swikelela izwi , vhubveledzi na mishumo zwi tea u bvela phanḓa na u engedzea .
Uyu ndi Pele e na miṅwaha ya 17 , u khou tamba mutambo wawe wa u thoma wa fainaḽa wa Tshiphuga tsha Bola tsha Ḽifhasi .
Kha vha ite khumbelo kha ofisi ya Mulangi wa Dzingu wa Muhasho wa Minirala Fulufulu kha dzingi ḽine mavu a wanala hone .
U shaea ha vhukoni na vhuaḓa kha sekhithara ya tshitshavha zwi amba uri vhathu vha si gathi ndi vhone vhane vha ḓo swikelela maḓi o kunaho , pfunzo kwayo kana ndondolo yavhuḓi ya mutakalo .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u nga dovha wa vha kwama nga kha ṱhoḓisiso u ita ṱhoḓisiso nga ha mihumbulo yavho nga ha tshumelo dza zwino kana tshumelo ntswa dzine dza nga ṋekedzwa .
Nga murahu ha izwi , vhuṱumani ha vhanameli vha zwidimela hoṱhe hu ḓo vulelwa u itela u ṋea muṱaṱisano .
Vha fanela u ita ndingo dza ndondolo nga u angaredza kha vhupo ha ndangulo ya zwipuka .
Nga ṅwambo wa tshilengo kha u ngwano ya vhudzulo ha ofisi muhasho au ngo kona u ḓadza vhuimo hoṱhe hu si na vhathu , zwo bveledzaho u sa shumiswa ha masheleni oṱhe o avhelwaho zwa mugaganyagwama wa ndiliso sa zwine zwa ḓo sumbedziswe afha fhasi kha musaukanyo wa u shumisa masheleni a fhasi kha o avhelwaho .
U wana ndinganyiso yo teaho a si zwithu zwine zwa itwa luthihi fhedzi ndi tshipiḓa tsha lwendo lu yaho phanḓa u linganyisa ṱhoḓea dza muṱaṱisano na madzangalelo kha vhupo vhune ha dzula hu tshi shanduka .
o Thikhedzo ya komiti ya wadi i fanela u ṋetshedzwa nga masipala malugana na thikhedzo ya zwa polotiki na tshithekiniki
Hezwi , fhedziha , a zwi hanedzi ndeme ya u humbula nga ha tshivhumbeo tsha hugaledzwa nga nḓila heyi .
Vhasiki vha milayo na madzhendedzi a ndangulo vha ḓo isa phanḓa na u ambedzana nga nḓila dzine dza nga shumiswa kha u bvisela zwithu khagala u itela u vhona uri milayo yo linganyiswa , iya pfesesea na u vhambedzea kha vhaṋetshedzi vha tshumelo vhoṱhe .
Maṅwalo aya o ḓivhadza mihumbulo ine ya nga sa ndangulo ya " u bva vhubvoni u swika magumoni " na thevhekano ya ndangulo ya malaṱwa nahone a vhea khwaṱhisedzo kha thivhelo na phungudzo ya malaṱwa .
Ḽimaga iḽi ḽi ḓo thusa nga maanḓa kha u swikelelwa ha zwipikwa zwa mveledziso ya matshilisano na ikonomi sa zwe zwa bulwa kha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) , Maitele Maswa a Nyaluwo na Puḽane dza Mbekanyamaitele dza Nḓowetshumo .
Phimo yashu ya thengiselano i takalelwaho i ri ita uri ri vhe ḽiṅwe ḽa mashango a sa ḓureli mabindu a nnḓa na themamveledziso yashu yo bveledzwaho lwa nṱhesa na maimo a vhutshilo ha nṱha zwi khwaṱhisedza ndeme yavhuḓi ya masheleni .
3.2 . Mvelaphanḓa yo no itwa kha Operation Phakisa ya Vhulimi , Mvusuludzo ya Mavu na Mveledziso ya vhupo ha mahayani .
Vho dovha vha wina Tshiphuga tsha Emmy kha u shela mulenzhe havho kha u bveledza luimbo lwa Roots .
Vhabvannḓa vhe vha vha si ṱanganedzwe u ya nga mulayo kana nga nḓila i si yone Afrika Tshipembe na vhone vho valelwaho vho lindela u humiselwa mashangoni a havho .
Maḓumbu na miḓalo mihulu
Vhonetshelani nga thotshi tsinitsini na ngilasi .
Thandela zwazwino yo sedza kha mutshatshame wa zwitshilaho wa zwimela fhedzi hu si kale i ḓo tandula mutshatshame wa zwitshilaho wo fhelelaho .
Mbekanyamushumo dzo sedzaho kha zwa themamveledziso kha vundu dzi katela fhethu huhulwane hu katelaho mbekanyamushumo dza u vusuludza zwikolobulasi .
U ola zwifanyiso zwi sumbedzaho muhumbulo muhulwane wa tshiṱori , nyimbo kana zwidade .
Tshelede iṅwe na iṅwe i songo shumiswa i pfukiselwa kha tshelede yo vheiwaho saizwi i sa isiwi kha tshikwama tsha mbuelo .
Kha , bayothekhinoḽodzhi hu na nḓila dza kushumele dzo vhalaho dzine dza tea u tevhelwa .
U ḓidzhenisa hu fanela u bva mihashoni ya zwa Vhulimi u vhona zwauri hu na kushumisele kwo teaho kwa mavu .
Ndi mini tshe tsha ṋea Mbiḓi mavhala ?
Hu uri , fhethu kha shango tsini ha khunzikhunzi kha dzingu iḽi , u bviswa ha maḓi na mufusho zwi tea u anganyelwa nga u shumiswa ha mimodele yo leluwaho .
Khabinethe i livhuwa mvelaphanḓa yo itwaho kha mvelelo ṱhukhu dzo vhalaho dza zwipikwa zwa vhuṱhogwa zwa 14 na u ṱanganedza vhudzheneleli ho dzinginywaho kha maṅwe masia ane a khou sumbedza mvelaphanḓa ṱhukhu .
Ni kone u khaḽara tshifanyiso itshi .
Dolofini ino penya ya fhufha itshi bva maḓini .
Hezwi zwi katela khuḓano dza badani , khakhathi dza vhukati ha vhathu nga maanḓa vhukati ha vhanna na vhanna dzi livhisaho kha u ṱhavhana na maṅwe mafuvhalo mahulwane , khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana na vhudziki nga u angaredza nga ngomu hayani .
Ngaha zwa u renga dzikhuhu dzi khou tshilaho na zwa dzidzhini u bva nnḓa
Vha nga si ite mbilo arali :
Hu ṋekedzwa vhukoni vhuṱuku nga kha vhugudisi / ṋetshedza mafhungo ya nga ngomu .
Kha mbekanyamushumo ya mishumo ya zwanḓa , matshudeni vha funzwa mbalo dzo bveledzwaho , mbalo na ikonomi dza mutheo , vha dovha vha guda ngaha dziṅwe thero dzi ngaho mutakalo , tsiravhulwadze , na mupo .
Ri a vha tama ra vha edzisa .
Zwe zwa tevhela
Hafhu muhumbulo wa u dzula vhoṱhe , nga ngoho izwi zwi dovha zwa konḓisa mafhungo a u pfesesa tshivhumbeo tsha muṱa .
Musi hu tshi nanguludzwa mukaṋi , u hanedza , kana khamusi u konḓelela hu ṱanganedzeaho kha khonadzeo ya zwitzhili , luvhungu kana dziṅwe zwitumbudzi dzine dza nga vha hone , zwi tea u sedzuluswa .
Ro vha na u tevhekana kha mbetshelwa ya u swikelela kha pfunzo ya ndeme ya nṱha sa musi i tshi vhumba mutheo wa u maanḓafhadzwa na u bveledza tshitshavha .
6.5 Miṅwe milayo ine ya tsireledza pfanelo ya u swikelela mafhungo
U tambudzwa ha vhana nga mulandu wa mafhungo ane a si vhe ngoho a nga ha nḓila dza u fhodza dwadze .
Nḓivho yapo i nga amba nḓivho ya vhathu vha vhupo honoho , vhane vha nga vha vha na nḓivho ya sialala fhedzi vha tshi dovha vha vha na nḓivho ya thekhinoḽodzhi .
Vhanna vha dzhia uri u bvelela havho hu kha zwiitisi zwo dzikaho
U itela vhudziki na tsireledzo kha maanḓa a nga nnḓa na haiḓirodainamiki nṱha ha fhasi ha lwanzhe , u gwela fhasi ha lwanzhe ndi one maitele a sa ḓuresiho .
Miṱa yoṱhe ine ya vha kha vhupo ha dziḓoroboni vhune ha vha fhasi ha ndango ya Masipala wa Prince Albert i khou ṋetshedzwa vhuṱumani ha zwa maḓi kha muthu nga muthihi .
Khabinete i khou ombedzela uri nndwa yashu ya mbofholowo na demokirasi yo khwaṱhisedza uri milayo yashu ya shango i ri tendela u ita migwalabo yo tsireledzeaho .
3 . Muvhigo wa Shango ḽa Afrika Tshipembe kha Dzangano ḽa Vhuthihi ha Dzitshaka ( UN ) nga ha u fheliswa ha Zwiito zwoṱhe zwa Khethululo nga Murafho
Garaṱa dza mivhala yo fhambanaho dzi nga posiwa fhethu ho fhambanaho na mushululo .
Vhathu vhane vha vha na dziaḽedzhi , sa tsumbo heifiva na ekizemia , vha nga farwa nga asima .
Themamveledziso ndi ya ndeme kha phaṱhululo na mvusuluso ya ikonomi yashu .
1.3 . Masheleni a linganaho R1 biḽioni e a ṋetshedzwa nga muvhuso a khou shumiswa kha u tikedza ndingedzo dza mvusuluso na ṱhaḓulo , u vhuedzedza tshumelo dza mutheo khathihi na u ṋetshedza thuso ya zwa vhuthu nga u vha ṋea zwiḽiwa , maḓi , vhudzulo , tshumelo dza vhuthathazwitzhili na zwiambaro .
Ro sika iyi saithi uri vha kone u swikelela tshikimu tshavho tsha dzilafho vhe huṅwe na huṅwe hune vha vha hone , tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , nga u puṱedza luṱingothendeleki lwavho lu si gathi .
Kha maṅwe madzingu , u monithara ho fhelelaho hu thomeswa ngaho .
Izwi zwibadela zwa senthraḽa ndi tshipiḓa tshihulwane tsha fhethu hune u pfumbudza na risetshe zwa itwa hone .
Ri fanela , u ya phanḓa , u khwaṱhisedza u dzhiela nṱha na u tevhedza zwipikwa zwine zwa ḓivhadza mbekanyamaitele ya mugaganyagwama uyu , zwi katelaho :
Tshigwada tsha Tshandulo ya zwa Matshilisano tsha Khabinethe i ḓo isa phanḓa na u sedzulusa fhungo iḽi vha ḓa na thandululo .
Musi tsedzisiso ( diagnostic ) na u linga ha tshifhinga tshoṱhe ( formative ) hu tshinga vha hu pfufhi zwi tshi ya kha tshivhalo tsha mbudziso dzo katelwaho , u linga nga murahu ha tshinga tshilapfu hu ḓo katela mbudziso nnzhi u swika kha thesite yo fhelelaho zwi tshi ya kha mushumo wo no gudwaho nga itsho tshifhinga .
Kha vha ṱalutshedze , vha bveledze na u kovhela mivhigo ya fhedzisela ya u engedzedza miṅwe na miṅwe .
U tea u kona u shuma a eṱhe , a vhe na zwikili zwa u ṅwala muvhigo , vhulanguli ha tshifhinga na vhudavhidzani vhu pfalaho ( u ṅwala na u tou amba ) .
Mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi dzi langwaho zwavhuḓi u itela vhaofisiri vhaswa .
Kha tsumbo iyi , makumedzwa a ḓo , fhedzi , a ḓo bva nga maanḓa kha vhusweleli na u vha vhone vhane ha vhadededzi / vhaleludzi na vhagudi .
Muṱhonifhei Muhaṱuli Muhulwane wa Riphabuḽiki , na miraḓo yoṱhe ya Vhulamukanyi ;
Zwa u thomiwa ha senthara ya u tshimbidza zwa vhubindudzi kana vhengele ḽi wanalaho zwoṱhe zwi khou itiwa u itela u tikedza vhabindudzi vhapo na vha nnḓa .
Kha Ḽiga ḽa u nanga miraḓo i ḓo vha na tshikhala tsha u nanga miraḓo mihulwanwe ine ya ḓo ima sa Vhonkhetheni kha dzikhetho .
U itela u swikela ezwi , vhapulani na vhainzhiniara vha ṱoḓa u pfesesa ṱhoḓea dzo fhambanaho na vhudzheno ha , na vhushaka vhu shumaho vhukati ha , zwiimiswa zwoṱhe zwo fhambanaho .
Phanḓa ha vhoṱhe vho kuvhanganaho afho , nahone hu na u dzhiela nṱha ho fhelelaho ha mbidzo khulwane ine nda khou i dzhia sa Mufarela Phuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , nne A.B. , ndi ana/ khwaṱhisedza uri ndi ḓo fulufhedzea kha Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe nahone ndi ḓo thetshelesa , tevhedza , tikedza na u khwaṱhisa Mulayotewa na miṅwe milayo ya Riphabuḽiki , nahone nga u ḓiimisela tshoṱhe na u fhulufhedzisa uri tshifhinga tshoṱhe ndi ḓo -
( a ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi kana Muoditha Dzhenerala u fanela u ṱanganedziwa nga thikhedzo ya vouthu dza mbili tshararu tsha Miraḓo ya Buthano ; kana
Nḓila idzi na zwishumiswa zwadzo zwi tshimbilelana na ṱhoḓea dza mishumoitwa u shuma , u monithara na u ela hu no itwa wadini ( sa zwe zwa bulwa kha Gaidi ya Mutshimbidzi )
Naho thaidzo idzi dzi khulwane , riṋe ri tendelana khathihi na u tikedza zwitevhelwa zwe zwa bulwa nga mawanwa a ṱhoḓisiso .
Nga u ralo , vhathu avho vha nga si , ngoho yo fhelelaho , lavhelelwa u lwa nga nungo dzoṱhe tshanḓa tshine tsha vha ṋea pfanelo dzo khetheaho .
Ngona ya ngaganyo ya zwishumiswa zwa masheleni i tea u tevhela dzulo ḽa ḓuvha ḽa nzudzanyo ḽa tshishumiswa tsho imaho ngauri u itela u konisa u ḓivha zwishumiswa kha ndeme i pfadzaho kha u ḓivha lwa u thoma ḓuvha ḽa mbambadzo .
U sumbedza zwikili zwa mbeu na ndingano na zwa u humbula nga ndingano kha maga oṱhe a thandela ya mveledziso na zwishumiswa zwa u dzhenelela kha mbeu zwa ndingano .
Musi khephithala i tshi vha ya kale , tshibveledzwa tshiṱuku tsha mushumo , reithi ya muholo na mbuelo zwi a wa .
U amba nga ha ṱhoḓea dza vhudavhidzani nga tshifhinga tshi pfadzaho .
Kha vha engedze nyambedzano nga u sumbedza kha thebulu i re kha siaṱari 32 .
Khumbelo ya u ṅwalisa zwiḽiwa zwa bulasini kana zwa zwifuiwa zwi fanaho na mmbwa na tshimange
A tshi vha shushedza , e.g. a tshi vha fulufhedzisa u vha vhulaha arali vha ya mapholisani .
Tshumelo dza vhuendi na dzone dzi ḓo pfananya nyito u bva kha senthara idzi dza mahayani na sisteme dza luvhilo kha vhukule dzi shuma u bva hafha .
Vhugevhenga vhu bveledzwaho nga inthanethe Afrika Tshipembe vhu sumbedza elementhe dza vhugevhenga ho dzudzanywaho ha dzitshaka .
Zwine zwa tea u tou thoma zwa dzhenwa khazwo ndi u tsireledza mbofholowo ya vhulamukanyi kha tshutshedzo dzi bvaho nnḓa .
Ndi mini zwine zwa tea u davhidzaniwa nga hazwo
Vhalala vhane vha ṱo ḓa vhulondo ha tshifhinga tshoṱhe hayani ha vhalala .
5.1 . Khabinethe yo sumbedzisa u sa farea zwavhuḓi nga ha tsheo ya US ya u sa vhofholola Afrika Tshipembe kha khumbelo dza mbadelo dza tsimbi na aḽuminiamu .
Hezwi zwi nga lavhelelwa zwavhuḓi fhedzi kha mveledziso ya vhaswa na vhumatshelo ha shango ḽashu .
- Ri ḓo thoma zwa thengo ya fulufulu nga u ṱavhanya u bva kha thandela dzine dza nga isa muḓagasi kha giridi hu sa athu fhela miṅwedzi miraru u ya kha ya 12 u bva tshe zwa tendelwa .
Kudzhenele kwa mafhungo kha zwa khorotshitumbe i vhumbaho tshigwada tsha khabinethe kha dzhena mafhungo a ṱhumanyo ya izwo ndi u thoma havhuḓi hu na mushumo fhedzi a zwi tikedzwi nga vhupulani na mugaganyagwama wa mihasho yo ḓiimisaho nga yoṱhe .
( 2 ) Mmbi ya vhupileli ndi yone mmbi ya maswole i re mulayoni kha Riphabuḽiki .
Hezwi zwi vhanga matope na u vhidza vhunyunyu .
Nga kha nyito dzashu dzo ṱanganelaho ri fanela u khwaṱhisedza uri a hu na mufumakadzi kana ṅwana ane a khou tambudzwa lwa vhudzekani , u rwiwa , u tzhipiwa kana u ṱhaselwa fhethu huṅwe na huṅwe kha shango ḽashu .
U pfananya maitele a u thola vha vhashumisi na u sedza hafhu mivhigo ya vhashumisi ya ṅwedzi nga ṅwedzi ya mvelaphanḓa ya kiḽasiṱa .
Vhalani dayari ya Ndumeliso i no amba nga lwendo lwa u ya Vhugalaphukha ha Nḓou dza Addo .
Zwiṱirathedzhi zwa mveledziso ya Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo zwo ṱitika nga Fhethu ha Mashumele a Ndeme ha Lushaka hu tevhelaho :
Thulo ya gonyisela nṱha burakete ya muthelo ndi ya vhuṱhogwa kha zwigwada zwa miholo ya fhasi zwi tshi khou bva kha u ṱanḓavhudzwa ha brakhethe dza muholo sa thusedzo ya mbekanyamaitele u fhungudza tshayandingano ya miholo na u itela maanḓa manzhi a u shumisa tshelede vhukati ha zwigwada zwa muholo wa fhasi .
Hezwi ndi zwone zwi itaho uri ri kovhele sabusidi dzire nṱha na poswo nnzhi dza u funza kha zwikolo zwi shumelaho zwitshavha zwashu zwi shayesaho .
Zwavhuḓivhuḓi , kha avha vhaongi vha ndeme vho ḓikumedzelaho , u futelela kha mushumo wavho ndi zwa ndeme u fhira mbuelo dza matheriala dzine vha dzi wana .
Thebuḽu i re afho fhasi i sumbedza nḓila yo shumiswaho .
Uri roṱhe ri ḓiphine nga pfanelo dza vhathu dzashu ri fanela u shumisa vhuḓifhinduleli .
Vharangaphanḓa vha polotiki vha nga shumela lwa khwine vhadzulapo vhane vha dzula kha masipala wavho
Saizi ya Khasekano ya Afrika , na zwikili na zwiko zwine ḽa vha nazwo , zwo ita uri hu vhe na nḓila dza nyambedzano dzi shumaho u langa khonadzeo iyi ya u bveledzisa mveledziso ya dzhango iḽi .
U bva kha tshenzhelo kha dziṅwe thandela dza ṱhoḓisiso dza tshipholisa , ri hanedza uri nḓila dzo dzumbamaho dza u shumisa maanḓa dzi khou shumiswa kha mushumo wa tshipholisa wa ḓuvha na ḓuvha nahone a dzi vhigwi .
Hu tshi sedza murahu kha mvelaphanḓa idzi dza vhusiki , zwe vha vha vhe nazwo zwi fanaho ho vha u ḓidzhenisa havho ha sitirathedzhi nga kharikhuḽamu .
Arali muthelo wa tshifhinganyana wo tou humbulelwaho u fhasi ha muholo wa besiki , vha katele khumbelo yo fhelekedzaho na nga thikhedzo .
Vha nga dovha hafhu vha tendelana na muṋe wa phuraivethe u ḓivhadza fhethu uho kha mavu a phuraivethe .
Vhupimathengo ha 47 ho fhedzwa kana vhu khou bvela phanḓa , vhu katela R75 biḽioni ya tshumiso ya masheleni nga muvhuso .
Khamphani dza tshaka dzo ṱanganelaho sa Nestle , Unilever Samsung na Hisense dzo vhona Afrika Tshipembe sa fhethu ha dzingu ḽa vhubveledzi .
Tsumbanḓila pfufhi ya mishumo ya ndeme ine ya tshimbilelana na thandela .
Vhukoni ha u langa vhathu na nḓivho ya Sisteme ya Ndangulo ya Mashumele .
Minista vha ṱoḓa u amba na vhoradzipfunzo uri vha ḓe kha khanedzano ya tshanduko ya mupo nga maanḓa kha fhungo ḽa vhushumisi .
U lavhelesa kha zwiteṅwa zwa mbuedzedzo ya matshilisano a muhumbulo a tshumelo na u ḓidzhenisa ha thimu yo ṱanganelaho ine ya ṋetshedzwa nga huhulu kha , tshumelo dza vhalwadze vha nga ngomu na vha nga nnḓa nga mbekanyamushumo ya vhadzulapo yo ṋetshedzwaho kha zwileludzi zwa malwadze maṱuku a ne a fhola ngei William Slater na New Beginnings .
U kona u fhindula mbudziso dza maimo a nṱha , phanḓa ha , musi hu , na murahu ha , musi ho no vhaliwa ḽiṅwalo : Ho vha hu tshi ḓo vha ho itea mini arali ...
Zwi khagala u bva tsenguluso ire afho ntha huna zwiedziswa zwa u tandulula khuḓano kha zwitshavha zwa sialala Afurika , Asia ,
Zwino vhudzusani khonani mbili zwithu zwine dza zwi funesa .
Komiti i ḓo lavhelesa muvhigo uyu kha muṱangano wayo wo dzudzanyelwaho u vha nga ḽa 24 Fulwi 2021 .
Arali mudzulapo wa Afrika Tshipembe kana muthu ane a vha na thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe a lovhela nnḓa , lufu lwa uyo muthu lu tea u vhigwa embasini kana mishinini wa tsini . Ṱhanziela yo sethifaiwaho ya lufu yo bviswaho nga shango ḽe muthu uyo a lovhela khaḽo i tea u ḓiswa .
vha na vhukoni vhuhulwane na ndalukanyo
5.3 . Ṅwaha uno muvhuso u khou lavhelesa kha u alusa ikonomi yashu , u khwiṋifhadza nyaluwo ya ikonomi khathihi na u sika mishumo i khou ṱoḓeaho zwihulwane .
Ndo no amba hafhu na zwipikara nga hangei thungo .
Nzwalelo dzowanalaho kha vhubindudzi dzi ḓivhiwa kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele kha mutheo wa ndivhanele ya tshifhinga ine ya dzhiela nzhele mveledzwa dza khaṋo kha mbulungelo .
Hu na poswo nṋa nga ngomu kha Masipala .
Nga tshifhingatshau tamba mugudisi a nga ṱuṱuwedza ngudo ya u vhala na u ṅwala nga nḓila mbili .
Thendelo ya shaka i mulayoni lwa miṅwaha mivhili .
Nyambo dzine dza shumisiwa dzi tea u dzhiela nṱha vhaholefhali .
2.2 . Khethekanyo ya Ṱhoḓisiso dza Mapholisa yo ḓiimisaho nga yoṱhe zwazwino i kati na u ita ṱhoḓisiso dza u sengulusa nyimele dze dza livhisa kha lufu ulwu .
U langula ridzhisiṱara ya milandu na u shumana na zwithu zwoṱhe zwa ndeme zwa khohakhombo i elanaho na zwiendisi .
U rwelwa ṱari ha Khonferentsi ya Vhubindudzi ya Afrika Tshipembe nga Tshimedzi ṅwaha wo fhiraho ho ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo khulwane kha fulo ḽashu ḽa u kuvhanganya R1.2 ṱhiriḽioni kha vhubindudzi kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Arali Muḓisi wa mbilaelo , kana muṅwe muthu we a humbeliwa uri a vhe hone muṱanganoni wa Komiti ya Khanedzano ya GEMS , a sa ḓe , Komiti i ḓo dzhia tsheo kha ḽa uri muṱangano u bvelephanḓa kana uri u dovhe u tetshelwe iṅwe datumu .
Mutambo wo ṱoḓou shanduka u vha tshiwo tsha bola ya milenzhe tsha shango ḽa vha ḽi sa ashu tshi vhona .
Mbadelo dza mbilo dza tshihaḓu nahone dzi pfadzaho vhege mbili dziṅwe na dziṅwe
Mbadelo ya u thoma i a shumiswa .
Ndi mutakalo washu une wa khwaṱhisedza uri ri tshila na bvelela tshifhinga tshilapfu tshifhinga tshi ḓaho .
Phanele i itaho tsedzuluso i ḓo vha yo bveledzwa nga nḓila yo teaho u itela tshikoupu tshine tsha ṱoḓwa .
6.3 Khabinethe yo khwaṱhisedza vhuḓiimiseli ha Afrika Tshipembe kha ṱhanganyo ya dzingu na mveledziso ya nḓowetshumo , nga maanḓesa u tikedza mvusuludzo ya SADC u bva kha dwadze ḽa COVID-19 .
Koporasi yo bveledza pulane ya ndangulo ya mveledzazwiwo ya tshinyalelo ine ya lavhelesa kha mutakalo na tsireledzo ya vhashumi , vhutsireledzi na tsireledzo ya zwileludzi zwi fareaho na vhutsireledzi na tsireledzo ya mafhungo a Koporasi .
4.3.5 U ḓivhadzwa tshanduko dzine dza ḓo vha hone kha PAIA musi POPIA i tshi thoma u shuma lwo khunyelelaho .
Kwamani tshipiḓa tsha muvhili tshine na khou tshi imba .
Tshiṱetshu tsha Muphuresidennde vha kale Vho Nelson Mandela , muhaga kha u lwela mbofholowo na vhupfumedzani ha shango ḽashu , tshi ḓo tibulwa Union Buildings sa tshipiḓa tsha khumbudzo .
A ri nga ḓo huma kha vhuimo uvhu na zwipikwa zwashu zwine ra zwi tama zwi khou thoma u bveledza mvelelo , sa zwe zwa vhonala nga kha mashumele aya .
Nḓivhadzo ya u shandukisa zwidodombedzwa ( NCP )
Kha miṅwaha ya fumi i tevhelaho muvhigo uḽa , ho livhiswa nungo dza ndeme dza mashangoḓavha kha u bveledza mveledziso ine ya bveledza mathukhwi na tshikafhadzo ṱhukhu .
Naho hu na uri i sedzesa kha zwine pfanelo dzashu dza vha zwone , vhu songo buletshedzwa thwii kha pfanelo dzashu ndi vhuḓifhinduleli hashu .
Musi ho no iswa sambula yavho , vha ḓo wana inivoisi .
Ndaka dza zwa masheleni dzi tshimbilaho na zwezwo dzi dzhiiwa hu na mbadelo nahone a dzi baḓekanywi na u wa tshirunzi kana u tshinyadzea .
Tsha ṱoḓou pfa zwine vha khou amba , zwino tsha shuvhama muṱavhani tsho pangula nḓevhe tshi tshi khou thetshelesa .
U alusa ikonomi zwi tou amba u engedzedza kushumele kha vhubindudzi .
Naho zwo ralo , zwikolo zwi nga kha ḓi vhekanywa sa madzangano a khwiṋiswaho sa izwi vhadededzi vha tshi nga vhona mushumo wavho sa wa u shandukisa tshitshavha ngauri zwi a bveledza vhudzulapo havhuḓi kha shango ḽazwo .
Uri khumbelo yavho u tendelwe , bulasi yavho i fanela u dzharaṱelwa u ya nga maitele a tevhelaho .
Zwo ṋetshedzwa nga fhasi ha Tsaino na Tshiganḓo tshanga tsha Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ngei Cape Town nga ḽa fuminthihi ḽa Lambamai , tshigidi tshithihi ḓaṱahe na fumalo rathi .
5 ( a ) Miraḓo ya tshitshavha i na pfanelo ...
I tea u dzhiela nṱha na zwiko zwi re hone kha masipala .
Ri ḓo vha ri tshi khou lingedza tshiṅwe tshikolobulasi hafhu na mbekanyamushumo ya dzibada mahayani hune zwipiḓa zwa bada zwiṋa zwi linganaho 50 km tshiṅwe na tshiṅwe tshi ḓo vha tshi tshi khou shumiwa u itela u wana tshenzhemo kha zwipiḓa zwo fhambanaho shangoni .
U dzhia tsheo ya u sa ṋetshedza thendelo ngauri a hu na zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwi nga sedzulusea arali mulanguli wa thendelo a so ngo ṋea muhumbeli tshikhala tsha u ṋetshedza zwiṅwe zwidodombedzwa .
Muhasho wa zwa Maḓi ndi mufarakani wa vhuṱhogwa na hone u vhukati ha mbekanyamushumo ya nḓisedzo ya tshumelo .
Lavhelesani zwifanyiso ni ṅwale ndaela dza u ita tshikukwana
3.1 . Khabinethe i khou ḓisola vhukuma nga mazhuluzhulu e a dzheniselwa vhathu o ḓiswa nga u sa vha na vhuṱanzi ha uri mbadelo dza magavhelo a zwa matshilisano dzi ḓo itwa naa kha vhaholelwa .
Naho zwo ralo , ngauri mbuelo ya tshifhingani tshi ḓaho a i ḓivhei , zwi ḓo vha zwa ndeme u vhea gwama ḽoṱhe kha u vhulunga huthihi .
Nda ya nda dzhia ḽeri .
Ho ḓo dovha ha vha na ṱhoḓea dzo fhambanaho kha vhupo ha ḓoroboni na dza masipala wa vhupo ha hayani .
2 Arali mbilaelo yavho i nga ha thundu yo xelaho kana yo tshinyadzwaho musi i mapholisani , vha nga kha ḓi tea u wana ndiliso .
113. Pfanelo dza vhurumiwa ha tshoṱhe kha Vhusimamilayo ha Vunḓu
U ḓo vhona uri maimo a ndeme a Afurika Tshipembe o sumbedziswa kha maitele a isaho kha u thomiwa ha FTA ya dzhango .
Izwi zwi amba uri , sa tsumbo , uri tshakha dzoṱhe dza Sesotho sa Leboa , u fana na Khelovedu na dziṅwe dzi fanela u ḓiwana dzo kuvhangana fhasi ha tshilinganyo tshine tsha ṱanganedzwa tsha luambo lune lwa vha Sesotho sa Leboa .
U bvela phanḓa na u shuma na mbekanyamushumo dza muvhuso kha vhulimi , mutakalo , ndondolo , pfunzo , mbambadzo dzi sili na maṅwe masia , vho ḓo limuwa nga ha thaidzo dza mbekanyamaitele ntswa vha bveledzisa makumedzwa a u sedzana nadzo .
Hu na milayo yo fhambanaho ine ya shumana na khakhathi dzi kwamaho vhuloi , fhedzi a huna thandululo yo no wanalaho .
Ḽiṅwalo iḽi ndi mvelelo dza ndingedzo dza ṱhanganelo nga mihasho yo fhambanaho ya muvhuso nga fhasi ha thikhedzo nga Muhasho wa Dzinnḓu .
Tshifanyiso itshi a si tsha Gauteng fhedzi .
Vhubindudzi ha tshifhinga tshilapfu vhu khou ṱoḓea u itela u vusuludza pfunzo dza nṱha na u tikedza mveledziso dza senthara dza vhukoni kha saintsi , inzhiniariṅi na thekhinoḽodzhi , khathihi na u humisela murahu u ya kha maṅwe mashango vhathu vha re na vhukoni .
( a ) u thomiwa , kuvhumbelwe , maanḓa , mishumo na tshifhinga tshi no dzhiwa nga komiti dzaḽo ; na
Nḓila iyi i ṱanganedza uri : vhafumakadzi na vhanna vha na dziṱhoḓea dzo khetheaho dzi sa fani vhafumakadzi a vha vhumbi tshigwada tsha vhathu vha fanaho , ngauri musi vhe vha tshifumakadzi , mufumakadzi muṅwe na muṅwe u ḓivhea nga murafho wawe ; vhuimo , vhukale na u ḓikhethela u vha wa mbeu-ḓe na zwiṅwe-vho .
Mulayo wa Mbadelo ya Ndaka wa Masipala u sumba nḓila mimasipala uri vha nga badelisisa hani rennde ( muthelo wa ndaka ) kha masipala wa vhupo havho .
Zwo ḓisendeka nga ṱhingo idzo dzo tou raloho , embasi i ita mutevhe wa vhaṋameli avho vho hanganeaho na u sala murahu nga ngeletshedzo dzo teaho , thikhedzo na thuso ya mashango a nnḓa .
U ḓiṅwalisa ofisini ya vundu sa khasiṱama
Uri Khothe i pfesese lushaka lwa u tambudzwa lune vha khou ṱangana nalwo , i sedza kha Afidaviti ye vha i ṅwala musi vha tshi ita khumbelo .
Namusi nnḓu iyi i shumiswa kha madzulo a Phalamennde a Buthano ḽa Lushaka .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Amathole ngei Kapa Vhubvaḓuvha , Bannga yashu ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika yo themendela ndambedzo ya u bveledzisa themamveledziso .
Phurogireme ya u pima , zwo ralo , i ṱoḓa u dizainiwa uri i kone u khethekanya vhushandukwa ha mifudafuda ya zwe mulamboni wa halwa zwa mashika , maitele a no langa vhushandukwa , khathihi na vhupo hune ha nga shululelwa khaho vhuponi ha ṱhoḓisiso .
3.4 . Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe u tenda kha Muṱangano wa Dzitshakhatshakha wa Milandu na Mbadelo dza Tshinyalelo dzi Tshimbilelanaho na Khwalo ya Zwithu zwa khombo na zwithu zwivhi lwanzheni wa 2010 .
Arali ho humbelwa , u rumela u itela u ṱanganedzwa nga mutholi hu sa athu u vhumbiwa konṱiraka , tsireledzo dzoṱhe , dzibondo , themendelo , mbekanyamaitele na ṱhanziela zwa ndindakhombo i ṱoḓeaho u ya nga nyimele dza konṱiraka yo topolwaho kha data ya konṱiraka .
Zwipikwa zwifanela u vha khagala , u elea , u tea , u vha zwa vhukuma na u vhoxwa nga tshifhinga ( SMART ) .
Ṱhoho ya muṱangano
Kha zwitshavha zwinzhi zwa mashango a Vhukovhela , na kha mashango ane a kha ḓi tou bvelela u tou fana na Afrika Tshipembe , Vhuloi ha vhurereli ( Wicca ) vhu tevhelwa nga vhathu vha si vhanzhi .
Vhathu vha hashu vha na fulufhelo nga ha vhumatshelo .
Ṋetshedzo ya mbekanyamushumo na tshumelo dza mbuedzedzo .
Maḓi a u nwa o tsireledzeaho na a so ngo tsireledzeaho
Zwiṅwe zwi elanaho na izwo ndi mushumo muhulwane wa u bveledza na u thoma thekhinoḽodzhi iyi kha mbekanyo ya ndeme ya fulufulu nga mannḓa u shumiswa ha thekhinoḽodzhi ya sele dza zwivhaswa sa ine ya dzhena vhuimoni ha murafho wa thekhinoḽodzhi .
Vha ambara zwiambaro na zwishumiswa zwa tsireledzo zwo fanelaho .
Senthara i kha maitele a u renga dziene .
" Ndo ni vhudzisa luvhili lwoṱhe , " ndi mme anga vha no ralo , " uri ni ṱanzwe phuleithi yaṋu . "
U bveledzwa ha pulane iyi , khathihi na u ḓidzhenisa kha Thendelano dza Mushumisi na Thendelano dza Lushaka lwa Tshumelo dzine dza khou ḓo ṋetshedzwa zwi ḓo dovha hafhu zwa ita uri hu vhe na u shumiswa ha phothifolio ya ndaka dza vunḓu nga nḓila yo fhelelaho .
U bva 2009 , ndo saina milevho ya 34 ndi tshi khou sumbedza SIU uri i sedzuluse milandu ya vhutshinyi , vhufhura kana vhulanguli vhu shumaho nga nḓila i si yone kha mihasho ya muvhuso yo fhambanaho na zwiimiswa zwa muvhuso .
D o pfa mafhungo a takadzaho .
1.14 . Khabinethe i sathula khakhathi , u pwashekanya na u fhisa themamveledziso dza tshitshavha sa zwine zwa kha ḓi bva u itea zwenezwino zwa tshiṱitshi tsha bisi tsha Rea Vaya ngei Gauteng . Themamveledziso ya vhuendi ya nnyi na nnyi ndi tshiko tsha lushaka tshine tsho itelwa u shumela tshitshavha .
Nḓila dza u dzhia : Hu thoma ha itwa mbudziso fhedzi , ubva afho vhathu vha kona u nanguludzwa .
U ṱamba nga shawara zwi nga shumisa maḓi a linganaho ḽithara dza 20 dza maḓi nga minete .
Tshenzhemo kha sia ḽa masheleni zwi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
6.1 . Ndivho dzo ṱanḓavhuwaho dza Thendelano ya Ramsar ndi u vhona uri hu na u vhulungwa na u shumiswa zwavhuḓi ha mativha a maḓi .
Ri tshi engedza , zwiimiswa zwa muvhuso zwa tshayambuelo zwi khou ya phanḓa u bindudza kha u bveledza muḓagasi , u funga , u kovha , habu dza vhuendedzi , u tshimbidza ndaka nga tshiporo na dziphaiphi .
Kha vha ḓivhe uri zwiṱitshi zwiṅwe zwa mapholisa zwi ṱanganedza khumbelo idzi nga awara dza mushumo .
U linga ḽeveḽe ya mbulungo dza masheleni ngei Gauteng , ndivhelo tshikati ya u vhulunga i saukanywe u itela miṱa ya kha mimasipala yo fhambanaho ya vundu .
U fhambanyisa vhukati ha zwivhumbeo zwa maḽeḓere o fhambanaho na maipfi nga u tou ita mutambo ( u vhekanya zwithu zwi fanaho nga mutevhe wa zwifanyiso zwino fana , hu tshi vhetshelwa thungo zwi sa fani na u ṋea ṱhalutshedzo uri ndi ngani zwo ralo ) .
Nga tshifhinga tsha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , Muphuresidennde na u tevhelana ha tshiofisi vha tshimbila kha khaphethe tswuku u bva Slave Lodge u ya kha Buthano ḽa Lushaka u itela dzulo ḽo ṱanganelaho .
Kha miṱangano iyi vharangaphanḓa vha sialala na Tshigwada tsha u Shuma vho khwaṱhisedza mvelelo dza muṱangano na Phuresidennde vha sumbedzisa uri vha ḓo vhiga ngaha mvelaphanḓa kha muphuresidennde .
Naho zwo ralo , a vhakoni u humbula nga ha tshiitisi tshiṅwe na tshiṅwe tsho khwaṱhaho uri ndi ngani khaṱhulo iṅwe na iṅwe i tshi tea u vha ya khombekhombe .
Vhuḓikumedzeli ha vhafariwa vhu shela mulenzhe kha u vhuedzedza ha vhukuma , ṱhanganelo tshitshavhani na u pwashekanya sekele ya vhugevhenga .
Naho ri tshi nga vhudza vhathu kha tshigwada uri vha sa ambulule vhaṅwe , ri nga si zwi khwaṱhisedze .
U engedza zwivhambadzelwannḓa , ro sedzesa kha masia ane Afurika Tshipembe ḽa vha ḽo ṋewa magavhelo na vhukoni ha u bveledza zwibveledzwa nga mutengo wa fhasi hu tshi vhambedzwa na wa vhaṅwe , u fana na migodi , vhufhaṱi , vhubveledzi ha vhukoni ha vhukati , vhulimi na u bveledza zwa vhulimi , pfunzo ya nṱha , vhuendelamashango na tshumelo dza mabindu .
Dzikhemisi dzothe dzo ḓiṅwalisaho u bva tsha datumu dzi kombetshedzea u ita tshumelo kha tshitshavha ya zwa khemisi hu na malamba lwa ṅwaha muthihi kha tshumelo ya mutakalo ya nnyi na nnyi .
Ndi vha livhuwa u ri dzhoina mathomoni musi ndo vha ndi tshi khou ṋetshedza mugaganyagwama wanga kha phalamennde .
Ino ndi vhege ya vhuraru ine sisiṱeme i fhasi ha 50% nga hetshi tshifhinga tsha gomelelo .
U ya nga ha Mulayo wa Sisitee ya Masipala wa 2000 , u shela mulenzhe ha tshitshavha ndi tshipiḓa tsha khombekhombe kha u disaina DIP .
( 1 ) Mulayo wa Phalamennde u tea u thoma zwivhumbeo zwa u ta -
Tshibveledzwa tshi fanela u saukanya hu tshi sedzwa ṱhoḓea dzo randelwaho .
Kazhisa sisiṱeme ya lutendo lwa Afrika i pfukekanya zwa vhuloi ya katela na zwiṅwe zwa ndeme sa zwa vhadzimu na u dalela dziṅanga dza sialala .
Musi zwi tshi ḓa kha u bveledzwa ha themamveledziso ya u tikedza , hu tea u dzhielwa nṱha zwiteṅwa zwo teaho zwo fhambanaho .
Tshenzhemo ya thekhinikhala : Nḓivho na u pfesesa vhuvhili ha maitele a themamveledziso ya sekhithara ya phuraivethe na Muvhuso .
Fomuḽa i itiswa zwihulwane nga kutshimbidzele kwa vhathu ; ndi ngazwo nyavhelo dzi tshi dzhenisa tshanduko kha vhathu u mona na mavundu , zwine zwa livhisa kha tshanduko i elanaho na ṱhoḓea ya tshumelo dza tshitshavha na mishumo ya tsheledemviswa u mona na masia aya .
Apostille yo teaho kana Ṱhanziela ya Khwaṱhisedzo zwi tshi bva kha milayo i tevhelaho :
Masipala wapo wo pfuma nga zwiko zwa mupo , hune ha vha na maḓi a vhuḓi sa tshiko na mavu o nonaho na zwiṅwe .
Zwikolo a zwi nga koni u swikela u renga zwithu izwi zwoṱhe ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Muthu a nga ri , nga murahu ha tshifhinga tsho tiwaho na nga nḓila yo sumbedziswaho , a ita khumbelo kha khothe iyo ya uri hu thudzelwe thungo u ṅwaliswa ha ndaela .
U engedzea kha dzimbalombalo zwi sumbedza ṱhoḓea khulwane ya u vha hone ha senthara sa izwi vhathu vha tshi khou i shumisa .
( a ) yo randelwaho kha mulayo wa lushaka ;
U ṱuma ha Khanthenari zwi ḓo itwa nga nyito ya u ṱanganyisa thambo dza tsimbi kana maitele o teaho a u ṱuma .
Na zwenezwo , ri khou ambedzana nga ha theo ya mulayo ya mvetomveto ine ya ri , mafhungo aya a tea u shumaniwa nao : khethululo ya murafho , khethululo ya mbeu , khethululo ya vhaholefhali .
Saveyi i vhudzisa miraḓo ya muṱa u ṱalusa nga vhone vhaṋe lushaka , u itela u ṱola tshanduko ya nḓila ya kutshilele vhukati ha zwigwada zwa vhathu .
U imba nyimbo na u ita nyito .
Masipala Muhulwane wa Nelson Mandela Bay u , sa zwo ṱhoḓea , u vha dzangano ḽi langwaho nga mafhungo .
( 1 ) Hu na Tshikwama tsha Mbuelo tsha Lushaka tshine khatsho , tshelede yoṱhe yo ṱanganedzwaho nga muvhuso wa lushaka ya ḓo badelwa khatsho , nga nnḓa ha tshelede yo siwaho nnḓa nge zwa vhonala zwo tea u ya nga Mulayo wa Phalamennde .
Pulane yo vhewaho fhethu huthihi i ḓo kala mbofholowo ya vhashumi ya u nanga .
Mavharivhari a u sa shumisa zwavhuḓi maanḓa e vha ṋewa a vhulamukanyo nga vhaṅwe Vharangaphanḓa vha Sialala , u sedza vhanna , u khethulula vhafumakadzi na u dzhia sia kha milandu ya vhathu vha tshisadzini zwi ḽi ya phanḓa na u tshinya dzina ḽa khothe idzi .
Hezwi zwi ḓo thusa Komiti ya Wadi u vhona arali yo swikelela zwe ya amba uri i ḓo zwi ita .
Vhaimeleli vha zwa mutakalo na tsireledzo ndi vhafhio ?
U vhala maṅwalo awe na a vhaṅwe . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : u vhala ( orala na/ nḓowenḓowe na / maṅwalo ) u vhala na vhagudi
A huna muthu ane a nga shumisa kana u bvisela khagala mafhungo kha webusaithi , masiaṱari a re vhuṱumani kana zwo dzheniswaho afha , kha muṅwe muthu a re nnyi na nnyi hu si na thendelo yo tou ṅwalwaho ya GEMS .
Ngauralo , ri na fulufhelo ḽa uri nga khoso idzi dza vhugudisi vhafumakadzi vhanzhi vha ḓo fhedza vho vha vhalanguli vhahulwane nahone vha vha vhalanguli vha khorozwitumbe dza masipala .
Vhadzulapo vhapo na mabindu apo , nga maanḓa vhuponi ha dzihosiṱele , restuarente , khunzikhunzi dza lwanzhe na ICC , zwi nga kanganyiswa tshiṅwe tshifhinga .
Khothe yo amba uri muhwelelwa o vhulaya mme awe a songo kwata .
Ri ḓo bveledza themamveledziso ine ya ḓo thusa sekithara yashu ya zwa vhulimi , zwi tshi khou thusa u sika mishumo .
U vhona uri goloi dza fiḽithi dzi khou shumiswa na u londolwa nga nḓila yone .
Nḓila ine zwimela zwa vha ngayo - midzi , tsinde , maṱari , maluvha
Tshikhala tsha khwine tsha u vhuelwa ha dzithekhisi u bva kha mutikedzelo tshi ḓo wanala kha u vha tshipiḓa tsha netiweke ya vhuendi ha tshitshavha yo ṱanganelaho .
Arali vha muraḓo muhulwane nahone nomboro yavho ya luṱingothendeleki i kha sisiṱeme ya GEMS , vha nga sedza masheleni ane a vha hone kha vhaunḓiwa vhavho kana mbuelo dza muṱa wavho tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe .
Arali hu sina muingameli afho fhethu nga itsho tshifhinga , vhone murengisi vha na vhuḓifhinduleli ha u bvisa sambulu na u dzi rumela kha Division Liquor Products dodroboni ya Stellenbosch .
Vhathu vhe vhoṱhe vha re fhaḽa nga ngomu kanzhi vho vha vhe vhalindi vha tsireledzo vho dzulaho .
U ita tsedzuluso ya uri muvhuso u nga ḓivhadza hani ṱhoḓea dza tshitshavha dza vhudavhidzani
U imela nyambedzano na mushumi kana musedzulusi zwi nga dzhia minita ya 30
Themo ya vhufumi i nga tiwa nga u tou anganyela phetheni u bva kha themo ya vhuraru u swika kha ya vhufumi .
Zwi tou vha khagala , mmbi dzo rangwaho phanḓa nga Vho Gaddafi dzo isa phanḓa na tshoṱela , nga maanḓa fhethu afho na dziḓoroboni khulwane he ha vha hu na hana .
madzina o ḓoweleaho na a tshisaintsi a tshaka dza khovhe dzine dza khou vhambadzelwa nnḓa
Uri vho vha vho fanela vho ṋetshedza mafhungo o sumbedzwaho kha mivhigo yoṱhe zwi tou vha khagala .
4 . Ndi ngani ri tshi fanela u shanduka u bva kha analogo u ya kha TV ya didzhithala ?
Ndambedzo yo linganaho ndi ṱhoḓea ya u khwaṱhisa vhukoni ha nṱhesa , dzibasari na tshumelo da thikhedzo ya matshudeni .
U langa ṱhoḓisiso na nḓivho
Hu na , naho zwo ralo , dziṅwe nyimele hu ne vhuṱumani ha ikonomi vhukati ha ḓorobo khulwane na vhupo hapo u mona nadzo ha vha ha ndeme kha mveledziso yapo na ya tshifhinga tshiḓaho na mihumbulo yo fhelelaho nga ha mafhungo a ndambedzo kha uho vhupo zwi ḓo vha zwo tea .
Mulayotibe u sika tshivhalo tshihulwane tsha vhutshinyi na u ṱoḓa u ṋea mulayo maṋo u itela u konisa ndangulo ya maḓaka i dzulaho i hone uri i thome u aluwa na u bveledza .
Ṱho ḓea dza u wana iṅwe phasipoto musi phasipoto ya ṅwana yo xela kana u tswiwa : kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-73 ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
Murerisano siani ḽa uri CBP i kwama hani nḓila dza u ṱuṱuwedza kushelele kwa mulenzhe kwa tshitshavha dzi re hone zwino khathihi na uri dzi nga ananiswa hani ;
Ri tea u ṋetshedza thuso kha vho mme vhane vha ṱoḓa thuso kha u alusa vhana vhavho .
Komiti ya Wadi i nga phuromota mveledziso ya ikonomi yapo nga u dzulela u ḓivhadza tshitshavha nga ha u thoma zwithu na mishumo .
Zwine ra ita nga maḓuvha o fhambanaho
Kha mashango o dzhenelelaho , Afrika Tshipembe ḽo sumbedzisa khwinifhadzo khulwanesa nga phoindi dza 87 dza mbalo na dza 90 kha saintsi .
Tshikwama tsha Phuresidennde tshi ḓivhadza tshipondwa uri Muhasho wa Vundu wo humbelwa u ita tshumelo .
Nga murahu ha u ṱalutshedza ṱhoho ya ṱhoḓisiso , ndivho dza ṱhoḓisiso , na zwipikwa zwi nga itwa .
U tshimbila nga muyani : Kiḽasi ya ikonomi , nahone ho thoma ha vha na thendelo yo tou ṅwalwaho nga mulanguli wa thandela .
Komiti dza dziwadi , foramu dza mveledziso ya dzizounu na foramu dza mveledziso dza ḓorobo khulwane kha wadi dzoṱhe dza fusumberathi dza masipala dzi khou vhumbiwa u ya nga Mulayo wa Zwiimiswa wa Masipala .
2.2 . Khabinethe yo themendela Puḽane ya Vhuitwa ya Vhana ya Lushaka ya 2012-2017 sa puḽane yo fhelelaho ya u endedza na u sumbedza nḓila kha mihasho ya muvhuso , tshitshavha tshapo na vhaṅwe vhashumisani kha sekithara ya vhana zwi tshi ya kha u limuwa pfanelo dza vhana .
Ndi mikovhe mingana ine khamphani ya i bvisa ?
Thandela dzo fhambanaho dzi khou thomiwa u mona na shango .
5.4 . Khabinethe i ṱanganedziwa u bvisiwa ha mbalombalo ya vhugevhenga ya 2015 / 16 nga Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ine ya khou sumbedza maitele a uri vhugevhenga nga u angaredza ho fhungudzea shangoni ḽoṱhe .
Nyito ya u tou vhonwa i no kwama mafanyisi .
Mushumo : U leludza nḓisedzo ya tshumelo nga mveledziso , u fhaṱa na ndangulo ya themamveledziso ya tshitshavha hu u itela u swikela tshoṱhe u sika mishumo yavhuḓi na u alusa vhutshilo ha khwine zwa vhoṱhe .
Zwino ṱalutshedzani zwe na ola ni tshi shumisa maipfi a no ri : " tsha u thoma , " ha ḓa " , " nga murahu " na " tsha u fhedzisela " .
Mishini : U ṋetshedza sisiṱeme ya ndangulo kha u khwinisa tshumelo ya zwiendedzi na themamveledziso ya bada nga nḓila ine ya khwinisa mveledziso ya ikonomi na matshilisano zwa Vundu ḽa Devhula Vhukovhela na u khwaṱhisedza u tshimbila ho tsireledzeaho kha dzibada dzashu .
Tshifhinga tsha u wana ṱhanziela ya phytosanitary tshi ya nga milayo ya u rengisela mashango ḓavha i kwamaho tshibveledzwa tshenetsho na shango .
Iṅwe ṱhoḓea hafhu ndi ya u bulwa ha zwithu zwi Tsheaho na zwiṅwe zwifaredzi zwine zwa ṱanganedza u itela u shumiswa SA .
Zwa zwino , 90% ya bugupfarwa kha thero dzi gudeswaho khulwane u mona na gireidi dzoṱhe na bugu dza mushumo dzoṱhe dzi wanala kha didzhithaḽa .
Dzo tiwa u sumbedzisa u ḓikumedzela na ndeme yo khwaṱhaho ya u swikelela zwipikwa zwo vhewaho .
Maga a tevhelwaho kha vha ḓadze fomo dza khumbelo
Mbekanyamushumo dza fulufulu ḽo linganaho dzo thusa kha u vhulunga 450 MW na u fhungudza u tshikafhadzwa..
Muvhuso wo tevhela masendelele aya nga kha muṅwalo na nga muya .
Kha vha ambe tshiṱori tshavho na khonani .
Kanzhi , hezwi zwi katela madzangano a tshitshavhani , fhedzi zwi nga ḓi vha zwo livhiswa vho na kha vhashumi vha ha masipala .
Hu bvelela mini arali Ndaela ya Tsireledzo yo pfukwa ?
Theiphi ya ḓuvha ḽi tevhelaho yo vha i hone , theiphi ya u takuwa yo vha i hone , nahone theiphi ya tshifhinga tsha ndeme vhukati ha theiphi idzo mbili ndi yone fhedzi ye ya vha i siho .
Luṅwalo lu tea u ṋea vhuṱanzi ha uri vha a tendelwa u ṅwalisa kana u shela mulenzhe nahone lu bule tshivhumbiwa , dzangano kana muṱa une wa do vha na vhuḓifhinduleli havho musi vhe fhano .
Khabinethe i kwengweledza maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha thivhele u kavhiwa huswa ngauri vha ita ndingo naho hu luthihi nga ṅwaha , u ḓiḓowedza vhudzekani ho tsireledzeaho na uri vhanna na vhatukana vha humbule nga ha u dzhiela nṱha fhungo ḽa u fumbisiwa nga dokotela .
Nḓevhe dza goroi dzi imela muvhibvelo wa mavu , ngeno hu na uri maṋanga a nḓou ya Afrika , o sumbedzwa nga mavhilimavhili a imela munna na mufumakadzi , a dovha hafhu a imela vhuṱali , vhuḓiimiseli na nungo .
1.5 U swikelela nnḓa kha tshitshavha
Ri swikisa maipfi a ndiliso kha miṱa ya avho vhe vha xelelwa nga matshilo .
Mushonga wo randelwaho u tea u sainwa nga dokotela ;
U langa na u tshimbidza nḓisedzo ya tshumelo ya sibadela kha tshiṱiriki .
Heḽi ḓuvha ḽi ri humbudza vhuṱhogwa ha mbofholowo ya u bvisa vhupfiwa kha mulayotibe washu wa pfanelo , u katelaho , mbofholowo ya midia sa mudzulapo wa ndeme kha demokirasi ya ndayotewa .
U khethekanya zwiitisi zwa mbilo dzo haniwaho na tshelede u ya nga mulambedzi .
Mbekanyamushumo ya u shumisa i ṋetshedza kufarele kwa tshilinganyo tsha ndavhelelo fhedzi ri nga dovha ra shumana na ndavhelelo nga u ṅwala mbekanyamushumo ya riṋe vhaṋe u itela vhone .
Izwi zwo lugela ndima dzoṱhe dzi tevhekanaho kha zwa vhuinzhiniara na vhupulani .
Mutheo wa Ndangulo ya Mveledzazwiwo wa Koporasi wo ṅwalwa kha Thendelanonzwiwa ya Ndangulo ya Mveledzazwiwo ine ya sedzuluswa na u tendelwa nga Bodo ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Heyi i khou ri vhudza uri vhana vha takalelesa mitambo ifhio .
Vha elelwe uri fhethu afho hu fanela u vha ha nnyi na nnyi , hu si fhethu ha muthu sa hune ha dzulwa hone .
Tshifanyiso tshi sumbedzwaho nga zwifhaṱo kana fhethu ha nnyi na nnyi ḓoroboni tsho ṱumanywa zwavhuḓi na ḽevele dza vhugevhenga nahone nga maanḓa na nyofho dza vhugevhenga .
Tongaat-Hulett ḽo vha ḽi ḽone bindu ḽi re phanda ḽa dzingu kha u saina thendelano dza thendelo na yunioni dzi khou bvelelaho .
Musaukanyo wa zwa khombo u katela vhuimo ha vhunzhi ha zwithu na vhukhwine hazwo .
Phimo ya vhuimo vhune Afrika ḽa vha khaho ṋamusi ho sedzwa zwithithisi zwiṋa zwine zwa vha zwa ndeme kha u swikelela zwo lavhelelwaho nga Afrika uri ḽi bvelele , zwo ḓi sendeka kha nyaluwo nyangaredzi na mveledziso ya tshifhinga tshilapfu , zwo ṋetshedzwa afho fhasi :
Tsheo ya u ṋetshedza thendelo hu na kana hu si na mikano na tsheo ya u hanela thendelo zwi nga humbelelwa khaṱhululo kha Minisṱa .
Naho yo ṱanganedza vhuhulu ha vhutshinyi vhune muhwelelwa a khou vhonwa hone , na u tenda uri muhwelelwa u tea u pfiseswa vhuṱungu , Khothe yo sumbedza uri tshiimo tshawe tsha muhumbulo tshi tea u dzhielwa nṱha .
210. Maanḓa , mishumo na u sedziwa
Khabinethe i ita khuwelelo kha zwitshavha zwoṱhe uri vha tikedze nyiledzo dza maḓi dzo ḓivhadzwaho nga mavundu oṱhe .
Data ya tshiofisi i sumbedza uri kha kotara ya u thoma fhedzi ya 2018 , ho vha na nyelelo i dzhenaho ya R70 biḽioni .
2.2 . Khoro ya Tsireledzo ya UNSC yo wana thandululo dza u engedzedza dza tshivhalo u itela u khwaṱhisa maga a u lwa na zwa vhufheṱashango ha ḽifhasi .
Vho ḓisendekaho vha vhalwa sa vhathu vha re nnḓa ha tshitshavha tsha vhathu vha vhukale ha vha shumaho ( vhaaluwa na vhana ) khathihi na vhathu vha sa shumi vha vhukale ha vhashumaho .
Zwipiḓa zwa mutheo zwa Muhanga uyu zwo sumbedzwa kha Mulayotibe wa Tshumiso ya Mavu .
Ri ita mvelaphanḓa kha u linga saizi na tshivhumeo tsha Muvhuso , nahone ri ḓo khunyeledza mushumo uyu mafheloni a ndaulo iyi .
Tshivhindi tsha Ndayotewa ndi Mulayotibe wa Pfanelo .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza vhurangeli ha tshumisano vhukati ha Afrika Tshipembe na Japan u itela u lwana tshikafhadzo ya mapuḽasiṱiki nga kha u tikedza mupfuluwo wa nḓowetshumo ya mapuḽasiṱiki yapo u bva kha mapuḽasiṱiki o ḓoweleaho u ya kha u shumisa maṅwe ane a vhulunga mupo .
Zwi tou vha khagala , tshumelo dza zwino dzo ṋetshedzwaho mapholisa a dzi fushi nahone a dzo ngo lingana .
Tshipikwa ndi tsha u ṋetshedza vhuṱanzi ha vhuṱoli kha tshumiso ya mugaganyagwama wa vundu .
U tevhedzwa ha mbofho iyi nga tshifhinga ndi zwa ndeme nga maanḓa hune vhuṱoḓesi ha dzhiwa sa vhune ha vha na mahumbulwa kha mbekanyamaitele .
Musi mudededzi vha tshi ri"shanduka"ni a rembuluwa na gidimani tshi humela murahu .
U ṋekedza nyendedzi kha vhashumisi nga ha uri ndaka i langiwa hani .
U khwinisa tshikati tsha kushumele kwa vhagudi vha Gireidi 8 kha mbalo .
Livhanyani maipfi a re kha tshifhinga tsha zwino na a re kha tsho fhiraho .
Izwi zwi anzela u wanala fhethu hune ha swikelea nga tshivhalo tshihulwane tsha vhathu .
Fulo ḽi ḽi ḓo alusa tshikalo tsha tsivhudzo kha vhashumi vha Afurika Tshipembe nga pfanelo dzavho na vhuḓifhinduleli havho . Ḽi ḓo dovha hafhu ḽa sumbedza zwe zwa swikelelwa nga vhashumi Afurika Tshipembe na u ṱola nḓila ine milayo ya vhashumi ya khou tevhedzwa ngayo .
Vhugudisi ho sedza kha u ṱama vhoramabindu nga mafhungo manzhi u bva mathomoni u swika magumoni .
I ḓo dovha hafhu ya vhuedza sekithara ya vhulimi na ya migodi vhuponi uvho nga u engedza tsudzuluwo i ṱavhanyaho ya maṱiraka a tshimbidzaho thundu na tshumelo .
Izwi zwi khwaṱhisedza ṱhoḓea ya muvhuso ya u ṱhogomela u shumisela masheleni kha tshitshavha , zwihulusa tshumiso ya masheleni hu tshi itelwa zwitshavha zwi shayaho , na u engedza ndingedzo dza u sika mishumo .
Zwi ṱhaṱhuvha uri vhukoni vhu re hone zwa zwino ndi vhufhio nahone , arali zwi tshi ṱoḓea , ndi ngafhi hune vhuṅwe vhukoni ha tea u iswa nahone hani .
Ḽiga ḽa 1 : Kha vha wane milayo na tsumbanḓila zwo teaho
Muvhuso u na vhuḓifhinduleli vhuhulwane ha uri tshumelo ya muvhuso i bveledze nzudzanyo dza u thoma u shuma ha zwipikwa zwoṱhe zwa mulayo na mbekanyamaitele nahone nzudzanyo dzenedzo dzi tea u lavheleswa .
Vhaḽedzani vha vhambadzelanaho na Afrika Tshipembe vha na tshenzhemo ya nyaluwo ya ikonomi yo fhambanaho .
Arali hu na muhumbulo wa u vhambadzela nnḓa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo kha ḽiga ḽa vhuvhambadzi ḽa vhushumisamupo , DEA ndi yone ine ya vha na maanḓa a u ṋetshedza nahone hu ṱoḓea thendelo ya u vhambadzela nnḓa yo ṱanganelanaho na ya vhushumisamupo .
Ndi maitele a u kwama u monithara na u ela u bvela phanḓa ha thandela hu u itela u khwaṱhisedza uri zwipikwa zwa thandela zwi a swikelwa , hu tshi topolwa u pambuwa kha pulane u itela uri hu vhe na vhukando ha u lulamisa zwithu .
Nga tshifhinga tsha vhukoloniala , zwipiḓa zwa shango zwa tshipembe na zwa vhukati zwo vha zwi vhuyo nga vhaendelamashango ho bvelaho phanḓa zwavhuḓi .
Tshibode tsho vha tshi tshi dzula ngafhi ?
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri musi bono ḽa u khakhulula tshayandingano ḽi tshipikwa tshihulwane vhukuma , ndi vhonkhetheni fhedzi vho sumbedzisaho vhukoni ha u khwaṱhisedza uri u maka hu ḓo vha ha tshitandadi tsha maṱhakheni , vho tholiwaho .
U vhona uri muthu apfe o tsireledzea musi a tshi tshimbila a
Ri tshi engedza kha vhudzheneleli vhuhulwane ha tsireledzo ya fulufulu , ri ḓo isa phanḓa na u shumisa Puḽane ya Themamveledziso ya Lushaka i bvelelaho , fhasi ha ndangulo ya Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya Vhuphuresidennde , u mona na shango .
Gerani zwifanyiso zwi re kha siaṱari ḽa zwigeriwa ni zwi nambatedze kha firidzhi kana kha khabodo .
U khwaṱhisedze u dzhenelela hu vhonalaho ha zwipiḓa zwoṱhe zwa tshitshavha kha nungo dzo sedzaho kha u bveledza mulalo , vhutsireledzi na vhudziki a si zwi vhulungwaho nga mivhuso fhedzi na madzangano a dzitshaka .
U livhanya maipfi na zwine a amba .
Sa Mudzulatshidulo wa SADC na Mutshimbidzi , ri ḓo shela mulenzhe kha u ṱuṱuwedza muvhuso wo faranaho u swikela khetho dzo vhofholowaho dzi tshi vha hone kha ḽa Zimbabwe .
Vhaswa vha yaho tshikoloni vho ḓiphina nga pheriodo mbili dza pfunzo ya nyonyoloso dza muvhili nga vhege .
Mafhungo maambiwa aya a yelana hani na zwiitei ?
Zwileludzi zwine zwa tama u fara khoniferentsi dza mashangoḓavha dzi tea u tevhedza zwilinganyo zwa nṱha , nga maanḓa zwi elanaho na zwiḽiwa .
Vho Jabu Ndlovu , muimeleli wa kale wa Mbumbano ya Lushaka ya Vhashumi vha Mugodini ( NUMSA ) , vho thuntshwa vha lovha nga 1988 ngei Pietermaritzburg na mukalaha wavho na ṅwana wavho wa mutukana .
Ri ṱuṱuwedza vhaimbi uri vha vhumbe madzangano ane a ḓo khwaṱhisa uri vha kone u ḓiambela musi zwi tshi ḓa kha pfanelo dza khophi dza vhuṋe .
Vharengi zwino vha a kona u nanga uri vha nga ṱuwa na idzo bege dzi shumiseaho hafhu mahayani avho , kana vha shumisa bege dzavho kana vha sa shumise bege na luthihi .
Arali wadi idzi dzo khethwa nga iyi nḓila , mafhungotsivhudzi a hone a ḓo thusa vhukuma kha IDP , na u ṱwa dzi si wadi dzoṱhe dze dza shumiwa khadzo ;
Thekhinoḽodzhi ya Mafhungo na Vhudavhidzani i vhumba muṱoḓo wa nḓisedzo ya vhulondo na vhukoni kha Muhasho .
U nyanyuwa ha maraga ya tshelede kha tsheo idzi zwo ri fusha vhukuma .
Kha nyimele nnzhi muṱa u ṱoḓa u dzudza vhutshilo ha muṱa sa zwe ha vha hu zwone kale .
Ho sedzwa gumofulu na gumofulu liṱuku ḽa sibadela ḽa R15 649 nga muṱa nga ṅwaha
ndambedzo ya miholo kha vhashumi vha wanaho malamba maṱuku , ho sedzwa vhathu vhane vha khou thoma u shuma , nga maanḓa vhaswa ;
U bva tsha ṱhanganelano ya maanḓalanga apo o fhambanaho na u vhumbwa ha Masipala wa Ḓorobo khulwane ya Nelson Mandela Bay , vhupo ha u awela na vhuḓimvumvusi uvhu ho langwa nga masipala wo fhiraho .
Minista vha dovha hafhu vha ṋewa maanḓa a u ita milayo .
Ṱhoḓea ya u engedzwa ha tshumelo yo ṋetshedzwaho hu khou gonya , na hone vhatheli , zwihulwanesa avho vha no hola miholo ya fhasi na vha mindende , a vha tshena masheleni a u badela zwikolodo zwavho uya phanda .
Vha zwa mbuyedzedzo vha ṱalutshedzwa afha sa zwiimiswa zwine zwa khou ṱanganedza malaṱwa u itela u bveledza hafhu hu si vhakuvhanganyi vha vhukati , senthara dza u renga murahu kana zwiṱitshi zwa u pfukisa .
Ri ṱoḓa nḓowetshumo kha mushumo une wa khou i ṋetshedza , na thundu dzine wa dzi bveledza .
Madzangano a mishumo vho eletshedza nṋe uri vhashumi vha vhilaedzwa nga uri mbekanyamaitele ya zwa dzinnḓu kha Eskom i khou u ṱahela .
Nzivhanyedziso kha zwakhasho i ṋea pfanelo dzo livhaho dza u ita kana u tendela u itwa ha zwiṅwe zwa zwiitei zwi tevhelaho kha Riphabuḽiki :
1.4 . Muṅwe wa tsumbo ya murangaphanḓa o ḓikumedzelaho ndi Vho Dokotela Alfred Bathini Xuma , muṅwe wa madokotela a zwa dzilafho a Vharema vha u tou thoma Afrika Tshipembe na Muphuresidennde wa kale wa Ḽihoro ḽa Khongiresi ya Lushaka lwa maAfrika .
Arali ri tshi khou ḓo bvelela kha u sedzana na khaedu ya vhushai u mona na tshitshavha , ri fanela u ṋetshedza zwikili na u sika zwikhala zwa ikonomi zwa vhathu vha re na vhuholefhali .
Kushumisele kwa masheleni a thandela miṅwahani ine thandela ya tea u fhedzwa ( yo dzudzanywa u ya nga kotara u itela u katela miṅwahambalelano yo fhambanaho ya vhalambedzi ) .
( b ) kha u fhelelwa nga u vha muraḓo wa Buthano kha madzulele a sa fani na e a tiwa kha khethekanyo ya 47 ( 3 ) ya Mulayotewa muswa ; na
Mulayo wa u fhedza une nda ṱoḓa u dzhiela nṱha afha ndi vhurangaphanḓa na nḓila ya sitirathedzhi .
U khwaṱhisedza uri pulane dza mveledziso dza masipala dzi a elana na Mbekanyamushumo ya u Vhulunga Muthu na Mupo na zwithu zwa ndeme kha tshiṱiriki .
Reshio dza u papamala ha muthelo dzo ḓitika nga zwiitisi zwo vhalaho zwa tshiṱirakhitsha tsha ikonomi zwi kwamaho kha mutheo wa muthelo na khuvhanganyo ya mbuelo ya muthelo .
U fhedzisa mafhungo .
Dzikhamphani dzo kuvhatedzwaho nga BIDC dzi kona u swikelela zwishumiswa zwa bio-manufacturing zwo lugelaho u shuma , thikhedzo ya ṱhoḓisiso na mveledziso ya dziḽaborothari .
Khabinethe i sasaladza u shumiswa ha mimatsho ya migwalabo i re na khakhathi sa yone nḓila ya u tandulula khuḓano dza mikaṋo .
Dzangano ḽa Pfuko ḽa Norway ḽo ita vhubindudzi ha ndeme kha fulofulo ḽa thikhedzo ḽa ḽifhasi u ita thivhelo na ndondolo ya pfuko mafhungo a ndeme kha mbekanyamushumo ya mutakalo ya ḽifhasi .
Phurofeshinala dza ndondolo ya mutakalo dzi hone u ambedzana nga ha ḓivhazwakale ya mutakalo wavho na vhone na u ita ndingo dza u ṱhaṱhuvha dzilafho .
Hone tsheo ya u ya nndwani kana u dzhia vhukando ha khakhathi zwo bva kha nṋe .
Lufumo ulwu lwo ṱanganelana na - lwa zwi tshilaho zwo fhambanaho na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo - ndi iṅwe ya ndaka khulwanesa dza Afrika Tshipembe nahone lu fanela u shumiswa nga nḓila ine a i nga shandukisi zwavhuḓi fhedzi matshilo a murafho wa zwino wa Afrika Tshipembe , fhedzi lu ḓo bvela phanḓa na u ṋetshedza mbuelo kha murafho u ḓaho .
Vhaambeli vha muvhuso u mona na shango zwa zwino vha nga swikela na u setsha vhaṋetshedzi vha tshumelo ya vhugudisi u itela u swikela ṱhoḓea dzavho na u swikela khoso dzo vhewaho kha mutevhe afho nṱha .
A hu na ndaka dza Tshikwama dzo fulufhedziswaho sa tsireledzo ya lushaka luṅwe na luṅwe .
Naa a hu na zwithu tsini na zwiendisi zwa u mona kana u thwisita ?
Musi ho imelwa izwo , tshelede yo fhiwa Vho Brooks u itela u shumisa ndaka .
U amba zwiṱori na u dovholola zwo ambiwaho nga vhaṅwe nga maipfi a ene muṋe .
Muvhigo na wone wo pimela shango nṱha kha u vha " na iṅwe ya themamveledziso ya vhuendedzi yo bvelelaho vhukuma kha dzingu " ( ḽo pimiwa u vha kha vhuimo ha 45 ) kha muelo wa maraga ḽo ( pimiwa u vha kha vhuimo ha 35 ) .
Vhuimo ha zwino ho livhisa fhedzi kha u sa fushea ho kalulesaho uri hu dzudzwe hu songo shanduka .
2.3 . Kha ri dzhenele roṱhe kha vhurangeli ha ḽifhasi ho ṋewaho dzina ḽa muṅwe wa vharangaphanḓa vha vhahali na u fhaṱa mbekanyamushumo dzo khwaṱhaho dzine dza ḓo bvelela na nga murahu ha ṅwedzi wa Fulwana .
Maongelo mahulwane o swikelela tshivhalo tsho tiwaho tsha mbuelo dzao .
Ezwi ndi zwa ndeme kha u alusa na u tikedza mveledziso ya ikonomi ya dzingu khathihi na mbambadzo na vhubindudzi .
Tshivhalo tsha vhutshinyi vhu vhaisaho muthu tsho fhungudzwa fhedzi phungudzo ya tshivhalo tsha ṅwaha nga ṅwaha tsha vhufhura , u rwa na u vhulaha tshi kha ḓi vha fhasi ha 7% - 10% ye ra ḓivhetshela yone .
Muvhuso u fhedza R500 biḽioni nga ṅwaha kha u renga thundu na tshumelo .
Vhupo ha misumbedzo na vhugudisi ho no dzudzanywa shango ḽoṱhe .
Iyi puḽane i ṋea manweledzo a nḓila ntswa ya mveledziso ine ya katela zwitshavha , vhaswa , vhashumi , vha sa shumi na mabindu ane a shumisana na muvhuso u re na vhukoni .
Khamphani dza zwa mishonga dzi ṋetshedza ṱhoḓisiso dzoṱhe dza ḽaborathori khathihi na ndingo dza u tsireledzea ha khaelo u itela u khwaṱhisedza uri nangoho khaelo iyo i a shuma .
Ṅwana u tsireledziwa nga u ṱuṱuwedza vhudziki ha muṱa na u tikedza miṱa kha mishumo yayo ya u vha vhaalusi na vhagudisi vha vhana .
Maitele a tevhelaho a a wanala u itela uri vhathu vha vhige kana u tandulula hu si hone kana nyito dzi si ho mulayoni kana u siedza nga DPSA kana muṅwe wa vhashumi vhayo :
Vhatshimbidzi vha Senthara ya ha u Vhudzisa vho pfumbudzwa zwavhuḓi na u ṱanwa kha ngaganyo i yaho phanḓa , vhulisa na u gudisa zwi pindulelwaho kha u fushea ha khasiṱama , u fhungudza tshifhinga tsha muduba na phetho dza vha u thoma u founa .
Tsha u thoma ndi u pfesesa zwavhuḓi zwi khagala zwiteṅwa na ṱhalutshedzo dza zwine vhone kana muṅwe muthu a amba .
Zwino shumisani mepe wa mihumbulo uri u ni thuse kha u ṅwala tshiṱori .
Mbuyedzedzo ya mavu i bvelelaho zwi tshi itelwa tshanduko ya mavu a vhulimi .
Zwi a konadzea u ita khumbelo yo ṱanganelanaho .
U asesa tshipitshi tshe tsha itwa nga tshigwada .
U shumiswa ha tshandwa iyi hu ri tendela uri ri dzhenise na tsenguluso ya mashango e khao ha vha hu sa wanali nyendedzi dza mitengo ya zwiḽiwa na zwivhaswa .
Fhedzisani mafhungo aya . tshihulwane mivhalavhala wo tsesaho uswreiswnai
I bula uri muvhuso wapo u bvelelaho u swikelelea nga kha : vhupulani ha mveledziso yo ṱanganelanaho na u ita mugaganyagwama ndaulo ya kushumele
Nga u kunga matshudeni a u bva mashangoni a nnḓa , yunivesithi dzi nga bveledza mbuelo na u engedza vhukoni .
Vhukati ha ṅwaha wonoyo une ha khou sedzwa wone , milayo heyi yo dzudzanyululwa uri I yelane na ṱhoḓea dza maitele maswa a vhuṱolambalelano .
U tevhedza nḓisedzo ya nyito yo imiswa .
Naho zwo ralo , izwi a zwo ngo eḓana kha u fhungudza ṱhahelelo u ya kha ḽevheḽe dzi tikedzeaho .
Tshifhinga tshoṱhe ndi na vhulenda kha vhaṅwe vhathu .
Luvhilo lwa muya sia ḽa u vhudzula kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa u pima ḽe ḽa dzula ḽo tiwa zwi nga rekhodiwa lwa didzhithaḽa , zwa rumelwa kha khomphyutha zwa saukanyiwa .
Mutambo wa u sera kha thanele ( pharani ) , zwi amba uri vha kokovha nga magona vha tshi sera fhasi ha milenzhe ya vhaṅwe vhagudi ngavho , na u sera nga fhasi ha milenzhe ya vhagudi vho imaho nga muduba , thanele kana fagi ḽo phuliwaho , vha tshi ya nga muthihi-muthihi , vha nga ḓi sera nga fhasi ha mathaela , huḽahupu , mafagi o phuliwaho , n.z.
U xuxwa na u netulusa muvhili : u eḓela nga muṱana vha tshi khwaṱhisa/ u hwetekanya misipha yoṱhe , u puta vili / feisi , u imisa mahaḓa , u thambisa misipha yoṱhe u itela uri muvhili u lemelele fhasi , n.z.
Vhashumi vha ḓo shumisana tshoṱhe na vhaṅwe na u pfa vho ṱanganedziwa , u maanḓafhadziwa uri vha dzhie tsheo nga kuvhonele kwavho u itela u khwiṋisa vhutshilo ha vhalwadze , nahone vho ḓiimisela u shumesa .
Ri tea u langula izwi ri tshi itela tshitshavha .
U vhea thagethe dza kushumele kana tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwipikwa izwi ( sa tsumbo u ṋetshedza miḓi ya 10 000 nga tshampungane tsha maḓi kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho ) .
Tshivhumbeo tsha u fhedzisa tsho tendelwaho , mishumo , na zwiṅwe . zwa Khoro khulwane zwi amba uri Tshumelo ya zwa Mulayo i tea u sumbedzwa kha Bugupfarwa .
Kha nzulele iyi , fhethu ho vhewaho muṱoḓo wa vhuendedzi ha bada hu nga vhanga mbudziso ngauri hu khou vha mafanedza na u ṱaṱisana na tshumelo dza zwidimela .
Tsheo i ya nga u vha hone ha tshelede na ṱho ḓea ya tshumelo .
Dzi fanela u vha fhethu hu fanaho , fhethu ha vhuṱhogwa nga ngomu kha vhudzulo .
U langa na u vhea iṱo kha vhuṱoḓesi hoṱhe vhuongeloni .
U ṱalusa zwifanyiso zwavhuḓi na u amba nga ha zwino fana kana u elana kha zwifanyiso izwo .
Mepe u re afho fhasi u sumbedzisa tswikelelo kha zwibadela u mona na ḓorobo khulwane .
Izwi zwi tikedza Muvhigo wa Muoditha-Guṱe nga ha Masheleni a Mimasipala we wa sumbedza u khwinisea huhulu kha Mvelelo dza odithi ya miṅwaha miṱanu ya muvhalelano yo fhiraho u bva 2010 / 11 u ya 2014 / 15 .
Naho zwo ralo , u vhulahwa ha khovhe hu vhangwaho nga helele ḽa muvhala mudala na wa lutombo hu tou nga a hu ngo ḓala .
Nḓisedzo ya tshumelo dza mililo na vhuphulusi .
Vhukoni ha khomphyutha ( nḓivho yavhuḓi ya u shuma na zwibveledzwa zwa Microsoft , nga maanḓa Microsoft Excel ) zwi ḓovha ndeme nyengedzedzwa .
U kona u sengulusa khathuni i no yelani na mafhungo .
Dzangano ḽa Tshumisano na Mveledziso ya Ekonomi ( OECD ) ḽi vhea thengiselano idzi kha khethekanyo sa dzine dza vhidzwa upfi mveledzazwiwo dzi vhambadzeaho .
Ri nga vha ri si na tshenzhelo u humbulela uri a ri ngo katelwa na u fhira vhukati ha ṱhuṱhuwedzo na maanḓa .
Ṅwana muṅwe na muṅwe u pfesesa uri hu na tshaka dzavhuḓi dza u kwama muvhili wa muthu , u fana na ndondolo kana u kuvhatedzwa , nga mme kana u farana zwanḓa na khonani .
Muḓagasi wa shango , maḓi , vhuendedzi na netiweke dza vhudavhidzanikule zwi khou engedzedzwa , khaphasithi ya mutakalo na pfunzo i khou ṱanḓavhudzwa , na vhudzulo ha vhathu hu khou fhaṱiwa na u khwiniswa u khwaṱhisa vhuvha ha zwitshavha .
Kha tshivhumbeo tsha mishumo i re kha matheriala wa u guda , asainimennde dzo tou ṅwalwaho , mishumo ya phothifoḽio , dzithandela , nyimele gudwa na milingo , vhagudi vha ḓo lingwa nga vhukoni haho ha u :
Muvhigo wo dovha wa sumbedzisa uri " pfunzo khulwane inga thusa vhathu uri vha dzhie tsheo dza khwiṋe " zwihulwanesa kha nyimele ya akhaunthu dza u ḓinetshedzela , hune tsheo dzavho dzo ṱanganana .
1.7 . Madalo a mushumo a Muthusa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa ngei Vietnam na Singapore o shumiswa u honolola fhethu ha matshelo ha mbambadzo na vhubindudzi , na u vhidza Mabindu a Muvhuso wa Singapore uri a ḓe a bindudze Afrika Tshipembe nga kha Vhufarakani ha Tshitshavha na ha Phuraivethe , zwi tshi tshimbilelana na Pulane dza Nḓila dza Ṱahe dza Afrika Tshipembe .
Ambani na muṅwe nga inwi nga mafhungo a tshirendo itshi .
Haya maedza na one a ḓisa masia mararu a muvhuso fhethu huthihi khathihi na vhaṅwe vhashumisani vha zwa matshilisano kha tshiṱiriki tshiṅwe na tshiṅwe u itela uri hu aluswe ikonomi yapo i katelaho vhoṱhe khathihi na u khwinifhadza matshilo a vhadzulapo .
Tshiteṅwa itshi tshi sengulusa mvelaphanḓa yo no itwaho , na khaedu dzo livhaniwaho nadzo ho sedzwa pfunzo ya mutheo ( phuraimari na sekondari ) na pfunzo dza nṱha , ho katelwa saitsi na thekhinoḽodzhi .
Zwishumiswa izwi zwi shuma sa pfufho kha vhatshikafhadzi u nanga nḓila dzavho dza ndango ya tshikafhadzo .
Nzudzanyo yo Ṱanḓavhuwaho u itela Mveledziso ya Vhudzulo ha Vhathu ine ya lavhelela " kuitele kwa tshumisano " maelana na zwa vhuthomi dza u lwa na vhuaḓa kha zwa dzinnḓu .
Muthu o nyadzeaho ( mubebi ) u fhedza o vha
Masipala u na pulane dzi re kati dza u pfulusela vhupo ha mikhukhu u ya kha vhupo ha vhudzulo ho teaho , hune masipala wa ḓo kona u ṋetshedza tshumelo dza ndeme u fana na muḓagasi .
Nga maanḓa , ezwi zwi ḓo katela u khwinisa tshumelo dza thikhedzo dzo ṋetshedzwaho vhorabulasi vha zwibveledzwa zwa mafhi , na u khwinisa vhuṱumani ha rabulasi kha nḓowetshumo .
U shandukiswa ha ṱhanganelano u ya kha tshumelo ya miṱa ya kha saithi zwi tea u bvelela nga kha thandela dza u khwinisa dza nyengedzedzo musi nyimele dza tshitshavha dzi tshi khwiṋisea .
Zwo ṋetshedzwa nga Vhudavhidzano ha Muvhuso wa Vunḓu ḽa Free State na Tshumelo dza Vhudavhidzano ha Vhusimamilayo ha Vunḓu ḽa Free State .
Ṱalutshedzani uri ndi ngani muofisiri o mangadzwa nga uri vhatukana vhavhili vho vhulahwa .
Ndi ngani muimeleli o tendelwa u dzhena tshiṱokisini hu si na maitele o teaho nahone o linganaho a vhutsireledzi ?
Zwivhangi zwitevhelaho zwiṱuṱuwedza tshivhalo tshi no vhulaya tsha khadiamu :
Vha dovha vha ṱoḓa u bva kha Tshiimiswa tsha Mutakalo wa Zwifuwo , phemithi ya u renga mishonga u bva nnḓa uri i tendelwe u dzhena shangoni .
Ndaelo ya khothe i re afho fhasi yo vhumbwa nga zwi tevhelaho :
( a ) kha sia ḽa zwa muvhuso wa lushaka a zwanḓani zwa Phalamennde sa zwo bulwaho kha khethekanyo ya 44 . ;
Vha SIU vha na vhuḓifhinduleli ha mulayo nahone vha na vhukoni hu ṱoḓeaho ha u sedzulusa na u thusa Muhasho kha u topola maga a ndulamiso o teaho nga kha u , tshimbidza tsengo ya siviḽi , vhutshutshisi ha vhugevhenga , madzulo a ndaṱiso a nga ngomu , na zwiṅwe na u ita themendelo dza u khwiṋiswa ha sisiṱeme .
U kundelwa ha ḽifhasi ngauralo ho shuma u ṋaṋisa vhuṱudzeṱudze ha sisiṱeme ha nga ngomu na u lengisa u fhungudzwa ha vhushai na vhushayamushumo .
Gundo ḽavho ndi khwaṱhisedzo ya uri mvelaphanḓa i nga swikelwa nga u ḓiimisela na u shuma wo khwaṱhisa .
Magudiswa a tevhelaho a tea u funziwa oṱhe kha themo ya 4 .
U sedza na zwikili zwa u tou fombe : mitambo ya ḓirama sa u fhaṱa ḓirama dza mutevhe wa u edzisela nga vhavhili , n.z.
U swikiswa ha vhupulani ha ndaulo ya malaṱwa kha ḽa Ireland zwo leludza u sikwa ha nḓivhiso i thembeaho nga maanḓa kha u sikwa ha malaṱwa na kufarele , tshipiḓa tsha ndeme tsha vhupulani ha ndaulo ya malaṱwa .
Shango ḽone ḽine ḽi tea u vha ḽikonaho vhukuma ḽa ṋetshedza tshumelo ya khwine .
- Naa nḓila dza u dzhena dzi kha nyimele yavhuḓi na u vha na dzitswayo kana zwiga ?
Phatheni dza tshumiso ya mavu ndi tshitshimbidzi tshithihi tshihulwanesa tsha kushumele ku sa fushi kwa sisiteme ya vhuendi ha ḓoroboni kha u swikelela ṱhoḓea dza khasitama , zwo ralo thandululo iṅwe na iṅwe i ṱoḓa uri tshumiso ya mavu i shandukiswa kana u shuma kha ndivho yayo ire hone .
U kha ḓi vha wo ralo ?
Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Milayotibe i tevhelaho u itela vhupfiwa ha nnyi :
U kulumaga vhupo ha risepusheni na ofisi ḓuvha na ḓuvha .
Maṅwe masia a ndeme nga maanḓa kha tshitshavha tsha mabindu o wanala u vha a vulea kha mbambadzo , themamveledziso yo khwiniswaho na ḽeveḽe dza fhasi dza vhuaḓa .
Tshandukiso dza gwama dza u linganyisa dzi a ṱoḓea u engedza mutengo wa khaboni wa u ṱuṱuwedza vhukoni ha ikonomi ha u shuma zwavhuḓi na vhubindudzi kha thekhinoḽodzhi dza ndangulo ya tshomedzo dza vhupo .
Ndi nga kha u sumbedza fhedzi ndeme ya ikonomi ine ya bva kha nḓowetshumo yashu ya mbono na u thetshelesa hune nḓowetshumo ya nga kona u kunga zwavhuḓi u itela vhupo ho lugelaho zwavhuḓi fiḽimu .
Mbekanyamushumo dziṅwe ṱhukhu dza u ḓadzisa dzo katelwa u itela u ṱalusa vhugudisi ha ndondolo ya mutakalo wa fhasi .
Zwiito zwo itwaho nga muhwelelwa zwi tewa nga tshigwevho tsha u dzula dzhele tshifhinga tshilapfu , sa zwe zwa vhonala kha ndaela ye ya bviswa nga murahu hazwo .
U vhudzisa mbudziso dzi tshi elana na zwo ambiwaho na zwo vhalwaho .
Arali hu ee , zwiitisi ndi zwifhio ?
Arali Khomishini ya dzhia tsheo ya u shumisa fhedzi tshiṱitshi tsha vhukhethelothendeleki kha tshiṱiriki tshiṅwe na tshiṅwe , maitele a u khetha o sumbedziswaho u ya nga Ndima iyi , a nga dzudzanyululwa ho sedzwa nyimele , tshi tea u shumiswa .
U rumelwa ha khaṱhululo kha maanḓalanga o teaho zwi tea u itwa husaathu u fhira maḓuvha a 10 a mushumo ngamurahu ha musi ho ṱanganedzwa khaṱhululo .
Tsheo i kwamaho nyengedzedzo ya tshikhala tshine khumbelo ya khou tea u shumiwa ngatsho u ya nga khethekanyo 26 ( 1 ) ya Mulayo .
Tshiteṅwa tshenetsho tshithihi tshi maanḓafhadza Minisṱa uri vha inge ndaṱiso kha zwikimu zwa dzilafho kana vhalanguli nga mulandu wa mbadelo dza mbilo dzine dza itwa u lenga .
Vho-Williams vho ri , " Musi Dokotela o nkhumbela uri ndi ḓe ndi tambe na vhatshinyi , a tho ngo vha na thidza. "
Ndayotewa ndi mulayo muhulwane wa Riphabuḽiki nahone u vhea mitheo ya tshitshavha tsha dimokirasi tshi re khagala hune muvhuso wa ḓisendeka kha zwine vhathu vha funa na uri mudzulapo muṅwe na muṅwe o tsireledzwa u lingana nga mulayo .
9.2.2.2.4 Kha Vhulanguli arali vho i humbeliwa
Tshiimiswa tshine tsha khou dzudzanya tshi tea u vha dzangano ḽa nḓowetshumo ḽo tendelwaho , khantsela ya vhurumelazwivhambadzwa kana TISA .
Kha ri vhale Tevhedzelani maḽeḓere a u thoma ni maipfi .
Tshivhaloguṱe tsha vhathu vhane vha tea u vhuelwa tshi ḓo engedzea hu si kale tsha vho fhira miḽioni nthihi ya MaAfrika Tshipembe .
Mbadelo dza kushumele a dzo ngo ṱanganedzwa kha dziakhaunthu dza u vhulunga hu sa badeli muthelo naho dzi tshi khou lifhiwa sa tshipiḓa tsha akhaunthu ya u vhulunga hu sa badeli muthelo kana kha tshikwama tsha muthelo tshine akhaunthu ya u vhulunga i thusedzaho i sa badeli muthelo tsha bindudza .
Nyito idzi dzo khwaṱhisedza muḓali wa matshilisano wa ngoho ntswa kha shango .
U thivhela u thoma ha zwitumbudzi ndi tshipiḓa tsha ndeme kha tshampungane .
Dziṅwe mbalombalo dza kushumisele kwa masheleni kwa zwino na dzone dzi sumbedza maitele o engedzeaho , ane kanzhi a vha na vhushaka na zwa u bveledzwa ha mbekanyamaitele ntswa , khathihi na masiandaitwa a nga murahu a u sa vha na vhudziki kha tshikalo tsha thengiselano ya masheleni na mashango a nnḓa .
Arali vha tshi khou ṱangana na dziṅwe dza tsumbadwadze idzi , vha ṱoḓe dzilafho nga u ṱavhanya .
Ni fanela uri " ee " arali ni tshi zwi funa uri muṅwe muthu a ni kwame , nahone ni tea uri " hai " arali ni sa zwi takaleli .
Vhuimo uho vho ṱoḓa uri ndi tevhedze ṱhoḓea dza kutshilele , na u pulana na u ita zwa odithi u itela u wana phuluphedziso i pfadzaho nga ha uri khamusi zwitatamennde zwa masheleni zwo vhofholowa u bva kha u sa ṋetshedzwa zwavhuḓi ha vhiga nga ha matheriala .
Fhedziha , kha dziṅwe nyimele , tshelede yaa thusedzo ya thekhinikhala i shumiswa u thola vhathu vhapo - kana na vhabvannḓa u bva kha mashango ane a si vhe dona .
Hezwi zwi ṱoḓa maga o khwaṱhaho nahone o dzudzanyeaho .
5.1 . Khabinethe i fhululedza Muhasho wa Vhushaka ya Dzitshaka na Tshumisano kha u vha ṋemuḓi wa Muṱangano wa Khoro ya Dziminista ( COM ) Indian Ocean Rim Association ( IORA ) wa Vhu18 we wa tshimbila zwavhuḓi nahone wo vha wo farelwa ngei Durban , Kwazulu Natala nga ḽa 02 Lara 2018 nga fhasi ha thero : U ṱanganya Vhathu vha Afrika , Asia , , Australasia na Middle East nga kha vhushumisani ho khwaṱhaho ha Mulalo , Vhudziki na Mveledziso yo Khwaṱhaho " .
Hu na phurogireme dzo fhambanaho dza foniki .
3.1 . Minista wa Mabindu a Tshitshavha Vho Pravin vho nyeṱulela Khabinethe nga ha phungudzo ya nḓisedzo ya muḓagasi ya zwenezwino ye ya kwama kushumele kwa ikonomi u mona na shango .
U wana vhuṱudzeṱudze na thaidzo kha u shumiswa ha kuitele kune kwa vha hone na matshimbidzele kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi ;
1.24 Khoro ya Vhagudisi ya Afrika Tshipembe yo kona u alusa nomboro ya vhagudisi vho sainelaho u shela mulenzhe kha Sisiṱeme i khou Bvelaho Phanḓa ya Vhulanguli ha u Bveledzisa Mudededzi wa Phurofeshinaḽa hune tshivhalo tsho fhelelaho tsha vhagudisi ndi 6 572.
Nga nnḓa ha zwa vhuendi ha nnyi na nnyi , Sisiṱeme ya Vhuendi ha Tshihaḓu ( ITS ) i ḓo tea u bveledzwa u itela u leludza ndangulo ya vhuendi kha Ḓorobo khulwane nga maanḓa kha maḓuvha a mitambo .
Vhashumi ngamaanḓa vha shumisa zwikhala zwo vuleaho zwa nnyi na nnyi u itela u ḓizhenisa tshoṱhe na u ḓidzhenisa nga tshifhinga tsha bureiki ya tie na nga tshifhinga tsha bureiki ya tshiswiṱulo , sa tshinyanyuli na zwi takadzaho fhethu hune vhathu vha ṱangana hone , u wela na u ḽa .
U shela mulenzhe ho itwaho nga vhafumakadzi vha tshi lwela u tsikeledzwa na khethululo khathihi na zwo swikelelwaho nga vhafumakadzi fhasi ha demokirasi zwi ḓo sumbedzwa .
Nga u ralo , zwa uri mulayo wa mvelele wo tea kha mafhungo a zwino , a zwi ambi uri u fanela u ṱanganedzwa .
Naho ho vha na u ḓiimisela ha vhathu vhja hashu , zwe ra kona a zwo ngo bvelela hu si na thaidzo kana zwikhukhulisi .
U nanga na u ita mafhungo nga u sudzulusa muvhili nga iwe muṋe u itela u ṱalutshedza thero kha mathomo na mugumo
Mathomo a mushumo wa thandela dzo topolwaho sa dza ndemesa kha Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho dzi ṱoḓa vhubindudzi ha khephithala khulwane , vhune ha nga swikelwa fhedzi nga kha sisiṱeme dza ndangulo ya zwa masheleni yavhuḓi , na ndangulo ya mugaganyagwama u shumaho .
Masheleni o shumiswa u khwiṋiswa na u pennda phasedzhi , phera , phera dza u ṱambela na mabunga .
U buletshedza na u ṱalutshedza ngona ya CBP .
U ita ṱhoḓuluso lwo kalulaho kha theo ya mulayo u itela khamphani dza muvhuso zwi ḓo swikiswa kha Khabinethe kha uno ṅwaha wa muvhalelano na kha Phalamennde kha ṅwaha wa muvhalelano u ḓaho .
2.7 . Khabinethe yo nyeṱuleliwa nga ha muvhigo wa u shela mulenzhe ha vhurumelwa kha Dzulo ḽa vhu 57 ḽa Khomishini ya Mbumbano ya Dzitshakha ( UN ) nga ha Tshiimo tsha Vhafumakadzi , ḽo farwaho nga dzi 4 u swika dzi 15 Ṱhafamuhwe 2013 .
Tshivhalo tsha vhashumi vha swikelaho mbekanyamushumo dza vhugudisi dzo tendelwaho .
Mikovhe ya muvhuso wa Afurika Tshipembe ndi 12 , 5% i langwaho nga Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi na 35% i langwaho nga Muhasho wa Mutakalo .
Asima i sa khou alafhiwa zwavhuḓi nga tshifhinga tsha vhuimana i nga vhanga uri thaidzo dzi re khombo dzi engedzedzee .
O vha a sa ṱoḓi uri vhavhali vha kone u tevhela tshirendo tshawe .
U shumisa tshivhumbeo tsha maṅwalo a nḓivhadzo , tsumbo , u ṅwala dzirisipi .
Mama Vho Masuka vha ḓo humbulwa nga u shela mulenzhe zwihulwane kha vhufa ha zwa mvelele ya Afrika Tshipembe na dzhango .
Musi vha tshi thola kana u langa vhathu vhane vha vha shumela , vha a khwaṱhisedza uri :
Ngauralo , ndi maḓi fhedzi a re na tshivhalo tshiṱuku tsha khadiamu ane a ḓo vha na lushaka lwa thirautu .
2.3 . Khabinethe yo ṱanganedza na u livhuwa ṋetshedzo ya ndambedzo ya R50-miḽioni u bva kha United Kingdom ine ya engedzedza ndingedzo dzi khou bvelaho phanḓa dza Tshikwama tsha Vhuthihi u lwa na mutshinyalo wo vhangwaho nga tshiwo tsha dwadze ḽa COVID- 19 .
Zwiko zwa minerala wa Afrika na ole zwi khou ṱumanywa u itela mvelaphanḓa na mveledziso .
Nyimele hei i kwama lu si lwavhuḓi vundu , sa izwi vundu ḽi si nga si kone ita zwa u monithara na mushumo wa tsenguluso zwavhuḓi .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo vhuelwa kha ikonomi na kha poḽotiki nga kha u shela mulenzhe kha Smart Africa .
Vharangaphanḓa vha nga thoma nga u shumisa zwiga nga manyanyu u itela ndeme ntswa , zwi ngaho u ṱuṱuwedza na u pembelela u alusiwa ha vha si vhanzhi .
Vhashumi vha re kha tshumelo dzo sikwaho sa dza ndeme vha nga si bve vha ya kha mugwalabo .
Ro dzula ro ḓiimisela u sedza nga nḓila ine mbekanyamushumo dza zwa mitambo na vhuḓimvumvusi dza khou farwa ngayo .
Mutheo wa mbadelo idzi ndi u elana na maraga .
Mulaedza u bva kha Mutsireledzi wa Tshitshavha
Mbekanynamushumo ya manyoro kalwaho zwavhuḓi zwi shela mulenzhe zwihulu , u vha na mutakalo wavhuḓi kha nyaluwo na khaṋo yavhuḓi ya izwo zwo limiwaho .
Khaedu kha muhasho hu ḓo vha u bveledza zwiṱirathedzhi na pulane u itela u vhona uri themamveledziso ya vundu i nga shumela nga nḓila yo linganaho mveledziso idzi ngeno i tshi khou vhona uri masiandaitwa a si avhuḓi a mveledziso dzo raliho kha netiweke ya dzibada dza vundu a a fhungudzwa .
Maitele a tsedzuluso a dovha a dzhiela nṱha arali zwipikwa zwe zwa sumbedzwa kha mbekanyamaitele dza zwino zwi tshe zwo fanela .
3.8 bika baka buka nungu mbungu ṱhungu bege jege gege jasi bisi tshisi Ṅwalani dzina ḽaṋu ni kone u nambatedza tshiṱikara ni tshi sumbedza uri mushumo ndi wavhuḓi .
Kanzhi vho vha vha sa ḓivhi zwi re kha IDP ya masipala wavho .
Senthara ya Khasho ya Dzitshakatshaka i re Johannesburg i ḓo vha yone senthara ya vhukati ya midia ine ya ḓo rathisa khasho u bva zwiṱediamu na u i phaḓaladza u mona na ḽifhasi .
Hezwi zwi katela u ṱamba zwanḓa zwashu nga maḓi na tshisibe misi yoṱhe kana u shumisa sanithaiza i re na aḽikhohoḽi i linganaho 70% , u ambara maski une wa vala ningo na mulomo musi muthu e nga ngomu ha tshifhaṱo , u sia tshikhala tsho teaho vhukati hau na muṅwe muthu tshi linganaho mithara muthihi , u vula mafasiṱere uri hu dzhene muya khathihi na u haelwa .
Zwibveledzwa zwi vusuledzeaho zwi fanela u rengwa hune zwa konadzea .
Muthu a nga humbula uri arali mashango aya a nga ṋewa tshikhala , a nga takalela u ṋetshedza zwibveledzwa zwa ndeme ya nṱha .
Kha Muṱangano wa Nnyi a Nnyi wa Ṅwaha , muṅwe wa vhafaramikovhe o amba uri ha takadzwi nga maipfi ' zwi hone nyana ' kha muvhigo wa odithi .
Mbekanyamushumo ṱhukhu ya khakhululo ya mavu i ita uri hu vhe na mphomali u itela thandela na vhupulani ha mbekanyamushumo , u wanwa ha mavu na madzulo a vhathu .
U shumiswa ha zwiṱirathedzhi zwa vhudavhidzani na pulane dzo ṱolwaho kha dzikiḽasiṱa .
Hetshi ndi tshipiḓa tsha ndingedzo dzo ṱanganaho dza u kunga vhubindudzi na u alusa ikonomi yashu .
Hu tea u shumiswa nḓila yavhuḓi ya ndaulo kha u thola ha vhuimo ha fhasi na u ṋetshedza vhaofisiri vha fhasi maanḓa a u thola vhashumi kha mihasho yavho .
Masiandaitwa a miṋano ya tshikolodo kha vhupo ha Yuro o ḓala vhupo ha ikonomi ya ḽifhasi na u ranga phanḓa kha u fhungudzea ha ikonomi ya ḽifhasi , hu dovha hafhu ha vhonala kha ikonomi ya vundu .
( b ) Arali Buthano ḽi tshi nga phasisa Mulayotibe hu si na khwiniso , Mulayotibe u tea u ṋewa Muphuresidennde u itela thendelo .
4.23 Vhugevhenga ho itwaho nga fhasi ha khethekanyo ṱhukhu dza ( f ) ndaṱiso ya hone ndi ṱhukhu ; tshifhinga tsha hone ndi miṅwaha mivhili dzhele , na mulifho wa R40 000.00 .
Masia mavhili a u thoma a ḓo tshimbila o vhambela , a tshi ḓivhadzana .
Vhurangeli hu khou ṱalutshedzwa nga u pfufhifhadza , na uri mbonalo dzi khou sedzuluswa kha khethekanyo i tevhelaho .
Tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha konṱiraka tshi ḓo vha tshipiḓa tsha thandela khulwane . ?
Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe ;
U vhudzisesa , u kwamiwa mihasho ya sekhitha malugana na bviselwa khagala
Pfufho dzi ṱanganedza thandela na zwithomiwa zwa nḓisedzo ya tshumelo zwine zwa shuma zwavhuḓi zwine zwo swikelelwa nga kha u shumisa nḓila , ngona na zwishumiswa zwo thomiwaho .
Sa musi ro kunda u thomani , ri ḓo dovha hafhu ra kunda ra takuwa .
U thusa nga pfumbudzo ya ngudo dza kha digirii na dza nṱha ha digirii .
Muhasho wa Vhashumi wo dzheniswa nga tshifhinga tsha nyambedzano mafheloni a Khubvumedzi u ya nga u tevhedza vhusimamilayo .
Naho hu na uri ṱhoḓea ya vhukhavara masofa a mimoḓoro ngei Gauteng i tshi nga vha i tshi khou fhungudzea , hu na maraga wo no khou aluwa wa zwienda zwa mukumba .
Hezwi , ndi pfesesa uri , ndi zwa ndeme kha u vhona uri u tevhedzwa ha mulayo hoyu wa kutholele u a tshimbila zwavhuḓi , na uri a huna ane a tea u vhewa mulandu kha u thola muthu zwi songo tea ngeno atshi khou ṱoḓa u tevhedza mulayo wonoyu wa kutholele .
Zwi khagala , hu si na thikhedzo ya tshitshavha nga u angaredza , kha lushaka na mashangoḓavha , mivhuso i nga si kone nga yoṱhe u fhindula lwa ngoho kha dwadze nga nḓila i fushaho .
Themamveledziso yayo yo bveledzwaho lwa maano i koloda zwinzhi kha u vha hone ha mveledzo ya matheriala o khwaṱhaho na sekithara ya nḓisedzo ine yo bveledzwa lwa thekhinoḽodzhi , na ine ya ṋetshedza mishumo i ṱoḓeaho vhukuma na tshirunzi kha vhathu vha zwigidi .
U amba nga ha tshezhemo ya ene muṋe na u amba mafhungo maitei , u ṱalutshedza mafhungo a mutsho na dziṅwe ṱhoho dza zwiwo .
6.7.10.2 Ngauralo , mulandu u nga iswa kha khothe ya sialala nga mutshutshisi mulangi kana muhulwane arali , nga kusedzele kwawe , u mulandu une wa tea u sengwa kha khothe ya sialala .
Nḓivhiso i re kha uno muvhigo a i sumbe dzi tshiimo na muhumbulo wa Gwama ḽa Lushaka kana Khomishini ya Europe .
Zwiṱirathedzhi , mishumoitwa na tshigwada tsha vhashumi
Naho hu na uri izwo zwo swikelelwa , masipala u kha ḓi vha u songo imelelwa nga nḓila yo linganaho kha tshigwada tsha vhaholefhali .
Mbekanyamaitele ya Nyimele dza Shishi dzi re Hone yo khunyeledzwa na u shumiswa nga khethekanyo kha muhasho u thusa kha u langula Ndangulo na Nḓisedzo ya Vhalwadze vha Shishi ḓoroboni khulwane .
Mbadelo dza mbambadzo u thomani dzo vha dzi tshi elwa nga nḓila ine ha vhana ndeme yavhuḓi kana mutengo wa mbadelo nahone zwi elwa na zwezwo hu tshi khou shumiswa ngona ya tshikalo tsha mbuelo tshavhuḓi .
U vhona uri miṱa i a fushea nga tshumelo dza mapholisa kha tshitshavha tsha havho na nḓila ine khothe ya shumana ngayo na milandu ya vhatshinyi .
Khethekanyo ya asima na ndango
Fhedzi , ḽevele ya u vha hone kha sekithara ya u bveledza dzi nṱha vhukuma nga nḓila ine u sokou thivhela ṱhanganelo ya nzimo zwi nga si tandulule tshoṱhe mbilaelo dzi kwamaho vhukoni ha vhabveledzi vhahulwane u valelwa phanḓa maraga ya u phaḓaladza u ya kha vhaṱaṱisani navho kha zwa vhubveledzi .
U ṱalutshedza na u ita nḓowenḓowe nga nyimbo dza Afurika Tshipembe : u sielisana , u vhidzelela na u fhindula
Naho hu na izwi , Tshiṱiriki tsha iLembe tshi na fhethu ha u rengisa hu sa fani na huṅwe hunzhi u itela u bvelela kha maraga watsho wa nṱha hu na mutheo u tevhelaho :
5.8 . Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe u nanga vhathu vhane vha ḓo pfufhiwa nga Pfufho dza Lushaka dza 2016 , dzine dza vha pfufho dza nṱhesa dzine Afrika Tshipembe ḽa ṋea vhadzulapo vhaḽo na vhabvannḓa vha dzitshakhatshakha vha ndeme vho shelaho mulenzhe kha u ṱuṱuwedza demokirasi na vho itaho zwivhuya zwa ndeme kha u khwinisa matshilo a maAfrika Tshipembe .
Yunithi ntswa i ṋekedza tshumelo dzo khetheaho dzo ḓoweleaho dza zwa vhuimana , sa dzi nga ho sa Ndondolo ya Vhomme vha Bebaho vhana na dzilafho nga u shumisa tshedza kha vhana vha re na dzhondisi .
Mukovhe wa vhulimi kha ikonomi ya shango ndi kale wo bviswa nga sekhithara ṱhukhu dza sekondari na theshiari .
Ngona dzo fhambanaho dzi nga shumiswa u khwaṱhisedza uri themendelo yo wanala , hu tshi katelwa :
Fhedzi , u pfesesa , u ela na u langa tshumelo dza nḓivho , ri tea u ṱanganya fhethu huthihi maitele manzhi oṱhe ane a oṱhe a shandukisa zwibviswa zwa dzangano zwa vha mbuelo dza vhadzulapo na vharengi .
Sisṱeme ya u tikedza ya mukhakhi i a shumiswa kha u ita dzitshanduko na u khwinisa vhuḓifari ha mukhakhi ha tshifhingani tshi ḓaho .
Ndivho ya davhi ndi u tshimbidza tswikelelo yo khwiniseaho kha tshumelo dza ndeme , u tou fana na zwikhala zwa u dzhenisa mbuelo na ikonomi nga kha thememveledziso i vhonalaho yo khwiniseaho fhethu ha mahayani .
Mumaki Muhulwane , u dovha , a sedzulusa mushumo wa Vhafarisa Mumaki Vhahulwane na Vhamaki Vhahulwane .
U swika afho , masipala wo vhona ṱhoḓea ya u vusa komiti dza wadi na u sedzulusa puḽane dzo ḓisendekaho nga wadi .
U khwaṱhisedza u tevhedzwa ha muhanga wa Theo ya mulayo u itela u fhungudza khombo ya matshimbidzele a mulayo .
Heyi khethekanyo i shuma fhedzi kha maanḓalanga apo .
Ḽaisentsi ntswa yo ṋetshedzwa hu tshi itelwa fhethu ha vhuhulu ha u laṱela mashika ha ṅwaha muthihi .
Sethe ya tsumbanḓila yo gazethiwa mga ḽa 24 Fulwi 2005 ( Gurannḓa ya Muvhuso ya vhu . 27699 ) u thusa mimasipala nga u ṋetshedza zwidodombedzwa nga vhuḓalo nga ha uri izwi zwi nga itiswa hani .
Miṱangani ya khoro i ṱanganedza nnyi na nnyi
Musi tshivhalo tshi eḓanaho tshi sa konadzei , kha vha vhone uri hu vha na ' tshileme tsha ndeme ' tsha vhanna na vhafumukadzi ( tshine tsha vha 30% ) .
U vhala voutu ho ya phanḓa lwe ḽihoro ḽe ḽa vha na voutu nnzhi ḽa wa sithi i tevhelaho ngauralo-ngauralo .
Sa tsumbo , u ṅwaliswa ha vharengisamivhili a hu tsha ṱoḓea ngauri a zwi thusi tshithu , fhedzi ndaṱiso dza kombetshedza kana u vha kiḽaente ya vharengisamivhili vha vhana zwo engedzea vhukuma .
Vha fanela :
Ho vhigwa tshivhalo tshi si tsha vhukuma miṅwahani yo fhelaho .
9.2 . Vhudavhidzani ha tshiofisi ha nga ngomu na zwiṅwe zwigwada zwa vhuraru
( 2 ) Masia oṱhe a muvhuso a fanela u tevhedza milayo ya ino Ndima na u shuma mishumo yayo I tshi tevhedza ṱhoḓea dza ino Ndima . milayo ya muvhuso wa tshumisano na vhushaka vhukati ha mivhuso 41 . ( 1 ) Masia oṱhe a muvhuso na zwiimiswa zwoṱhe zwa muvhuso kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe zwi fanela u- ( a ) vhulunga mulalo , vhuthihi ha lushaka na u sa fhandekanya
U sedzulusa rekhodo dza u fhidza mushumoni zwi tshi itiswa nga vhulwadze
Naho hu na u ḓiimisela ho fhelelaho , muvhuso u woṱhe u nga si swikelele phuluphedziso dzawo dza vhutshilo havhuḓi ha vhathu vhoṱhe .
Tshipikwa ndi u livhana na u fhungudza khohakhombo .
Sa musi Minisiṱa vho no zwi sumbedzisa kha tshipitshi tshavho na zwitatamennde , vhupileli na tsireledzo zwi vhumba zwithu zwa ndeme zwa mvelaphanḓa na , nga zwenezwo , zwa Mvusuludzo .
Thikho ya u fhedzisela ya Puḽane ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa Vhulimi ya Gauteng ndi yo sedzesaho kha maga a ndeme ane a tea u vha hone ho livhiwa kha u sikwa ha nyimele yo teaho ya mveledziso ya nḓowetshumo , ine ya vha yo teaho kha u sikwa , nyaluwo , u bvela phanḓa tshifhinga tshilapfu khathihi na tshanduko ya sekhithara ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
Kha vha ite khumbelo ya ṱanziela ya u ṱunḓa halwa
Vhadzheneleli vha fanela u ṋetshedza pulane yavho kha pulenari .
Vha khwaṱhisedza uri thendelano dza kushumele nga ngomu kha muhasho dzi sumbedza u shela mulenzhe ha muthu ene muṋe kha vhathu vhoṱhe kha u swikela ndivhotiwa dza ndeme dza muhasho .
Ri ḓo shumisana na mabindu , vhashumi na vhaṅwe vhashumisani vha tshitshavha ri tshi itela u vha hone ha thandululo .
Kha vha ṱalutshedze mbuelo yoṱhe yo ṱanḓavhuwaho ya khungedzelo u ṱuṱuwedza thengiso ya zwibveledzwa .
Arali ha nga ṱoḓea vhuṅwe vhuṱanzi uya kha mueletshedzi vhu ḓo livhiswa kha aḓiresi ire afho nṱha .
Maḓi a mashika a zwa nḓowetshumo a bveledzwa nga vhunzhi ha mishumo i fanaho na nḓowetshumo dza dzikhemikhaḽa , hu fhalwaho methala , puḽasitiki , hu shandukiswaho mukumba na mamaga a mabambiri .
Bveledzani sisiṱeme ya ndangulo ya nḓivho u itela u kuvhanganya mafhungo , itani mushumo wa u monithara na vhupimathengo na u kovhana mvelelo dza thandela hu na ndangulo ya nṱha na vhuimo ha zwa polotiki .
A zwi kateli u swifhadzwa ha ḽentsi dza fotokhiromiki
Mulayo wa pfanelo dza vhathu wa mashangoḓavha u dzulela u kaidza u tambudzwa na dziṅwe nḓila dza tshiṱuhu dza ndaṱiso sa dzi sa elani na u ṱhonifha pfanelo dza vhathu vha mbofholowotewa .
Pulane i tea u dovhololwa ya sedzuluswa u itela u dzhenisa mimasipala miswa , khathihi na mimasipala yapo .
Vhurereli , lutendo na mihumbulo
Dzhenisani zwiga zwa u vhala mafhungoni aya .
Mugaganyagwama wa kiḽabu nnzhi u swika kha zwigidi , zwa vhukuma ndi zwauri kilabu nnzhi dzo no vha mabindu dzi wanala u bva kha dzi no ita masheleni u ya kha dzi sa itesi masheleni .
Hei mivhigo i ṋetshedza zwitshavha nḓila ya u ṱola mveledziso .
U livhanya zwavhuḓi u ṱolwa ha mugaganyagwama nga kha sisiṱeme ya u ṱola ya Vhukati ha Ṅwaha ya nga Ngomu .
Vhagudi vha tea u ṋewa zwikhala tshifhinga tshoṱhe zwa u alusa zwikili zwavho zwa U thetshelesa na U amba zwa u kuvhanganya ngazwo mafhungomatsivhudzi , vha tandulula thaidzo na u bula mihumbulo yavho na kuvhonele kwavho kwa zwithu .
Zwi ḓo tou tea vhukuma uri hu vhe na vhuṱanzi ha uri nzudzanyo dzoṱhe dzo teaho dzo itwa malugana na u shela mulenzhe ha muthu e eṱhe na ha /kana na tshigwada , na nzudzanyo dza zwifhinga , fhethu na mishumo khathihi na vhuḓifhinduleli tshifhingani tsha kutshimbidzele kwa maḓuvha a 6 .
Muvhuso u ḓo kovha zwithu zwi si zwavhuḓi zwi livhisaho khomboni zwa migodi fhedzi u ḓo dovha wa kovha na zwivhuya zwi bvaho kha mitengo ya zwirengiswa ya nṱha .
Ndi ngoho miṅwahani ya 15 yo fhiraho ro shumisa u vhona uri shango ḽa afurika ḽi khou wana mvusuluso ya zwine ra ri zwi tea u itwa ngauri ro vha ri tshi khou hasha ri sina maanḓa uri Afurika ḽi tea u dzhiela nzhele vhuswa vhune ha tea u itwa uri Afurika ḽi pembele nga murahu ha miṅwaha ya ḓana .
Nga nṱhani ha nzulele ya vhupo uho vhune hu na ha u tsa na ha u gonya vhukule hure hone vhu nga ḓi vhonala vhu tshi nga ndi vhuhulu u fhirisa zwine havha zwone .
Na u khwaṱhisedza uri hu na tsimbi dza u farelela fhethu ha u gonya na zwiṱepisini .
U thoma maga a u thusa vhatholi u langa ndaulo ya ḽivi na mbadelo phanḓa na khwaṱhisedzo khulwane .
Ri khou ita khwaṱhisedzo iyi nga tshifhinga tsha musi mbonalo ya ikonomi i songo khwaṱha na luthihi.
3.1 . Khabinethe yo ṱanganedza Pulane ya Vhuṱoḓisisi ha minerala ya Nḓowetshumo ya zwa Migodi ya Afrika Tshipembe .
U vhonala u nga wo xela kana a u ḓivhi hune wa khou ya hone .
Nga u shuma na Muṱolamuvhalelano Muhulwane u fhungudza u ḓurelwa hu songo teaho , nga u sudzulusa mashumisele a muvhuso u bva kha u ḓurelwa nga u tou ḽa masheleni u ya kha vhubindudzi kha themamveledziso , ri khou pika kha u khwinisa tshiimo tsha masheleni a tshitshavha .
Nḓila ya u khwaṱhisedza izwi ndi u vhetshela thungo vhupo ha ndondolo ho linganaho kha vhupo ha vhualamelo vhu ḓivheaho u itela tshaka dzi shushedzwaho , nga maanḓa idzo dzi re na maroroma .
Musi hu na vhuphara ha u sedzesa ha nḓowetshumo kha zwa u bveledza ( na u phaḓaladza ) , nga nnḓa ha nḓowetshumo ya veini , hu dzula hu na zwikhala zwo fhimiwaho zwa vhadzheni vhaswa .
Kha vha ṋee Muṅwalisi wa dziGMO iṅwe khophi ya khumbelo ine ya vha na zwidodombedzwa zwa bindu zwa tshiphiri .
BMP yo khunyeledzwa vhukati ha 2011 na u anḓadzwa u itela mihumbulo miswa .
Mafheloni a Ṱhafamuhwe 2015 , ṱhanganyelo ya R3,7 biḽioni yo vha yo no phasisiwa u itela u tikedza sekithara ya phuraivethe u bva tshe ha ḓivhadzwa Mbekanyamushumo ya Muṱaṱisano kha Zwiambaro na Malabi nga 2010 .
Ha ndondolo ya nṱha na ICU ndi maḓuvha a 10 a u valelwa fhedzi
Ivhana na vhuṱanzi uri vhaṅwe vhathu vha songo nyadziwa kana u vhaiswa .
Kha vha adze fomo dza khumbelo BI-947 na BI-29 .
U pfukiselwa ha data vhukati ha tshishumiswa a si ha ndeme khulwane , fhedzi hu tea u shuma kha tshishumiswa tshone tshiṋe .
puḽane dzoṱhe dza wadi dzo sedzuluswa
Sa tsumbo , nganetshelo yo tshila ngauri i tou itiwa .
Rakhonṱhiraka u ḓo dzhia vho vhuḓifhinduleli ha u ita uri mushumo muṅwe na muṅwe wo tshinyadzwaho nga tshifhinga tsha u dzumbulula u vhe wa vhuḓi .
Masipala u dovha hafhu wa lwa na u vhea sisiteme fhasi ine ya ḓo konisa badelisa tshumiso .
Komiti dza Wadi dzi na tshikhala tsha u ṱanganedza zwiteṅwa zwi re kha adzhenda ya tshiofisi ya Khoro ine ya vha na vhukwamani ho tou livhaho na vhupo havho nga u fhambana .
U nanga maṱaluli a u ṱalutshedza Sankambe .
Tshipiḓa tsha vhuṱhogwa vhukuma tshithihi tshine tsha tea u sedzwa tshifhinga tshi ḓaho ndi ṱhoḓea yo topolwaho ya mbekanyamushumo dza tsivhudzo na pfunzo nga ha malaṱwa a ndondolamutakalo .
Modeḽe u bvisela khagala data ya mvumbo dza zwi no tshila maḓini na ya phaḓaladzo u itela u shumiswa ha mimodeḽe ya khwaḽithi ya maḓi nga murahu , zwi no edzisela kuitele kwa khemikhaḽa ya vhupo na zwe zwa bva kha mielela ya zwitsheṱi malaṱwa .
Nga tshivhalo , vhathu vha si vhanzhi vho vha vhapfumbudzi u bva kha dzangalelo ḽa ṱaluli kha u khwinisa nzudzanyo ya vhadededzi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u dzhiela nṱha na u pembelela matshilo a avho vhahali vha vhanna na vhafumakadzi vhe vha lovhela mushumoni .
3.1 Vhuloi vhu itwa nga zwitshavha zwinzhi zwo fhambanaho kha ḽifhasi .
Khuvhanganyo ya tshivhalo tshihulwane tsha vhavhambadzi i thoma khonadzeo ya zwiṅwe zwivhumbeo zwa tshumisano i re na zwivhuya zwi fanaho , u fana ṋetshedzo nga vhunzhi u bva kha dziholosele na u kovhelana mimoḓoro .
U ita mapa wa muhumbulo , fureme ya u pulana na zwiṅwe .
Tshumelo ya Vhuanḓadzamafhungo vhu i ṋewaho nga , kana i langulwaho nga muvhuso wa vunḓu u ya nga ha khethekanyo ya 192 .
U swikelela mafhungo zwi tevhedza na mbuno dza uri hu na rekhodo dzi sa swikelelwi sa zwe zwa sumbedzwa kha Khethekanyo ya vhu 4 ya PAIA .
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso nga U angaredza wa Mafhungo a Sialala wa ṅwaha wa 2022 kha Phalamennde u itela uri hu haseledzwe nga hawo .
U gaganya arali zwiimiswa zwa u vhiga vhuponi ha masipala zwo ḓi ṅwalisa na u vhigiwa .
Hezwi zwo ita uri huvhe na ndeme ya ndango na u khwinisa kushumele .
Thendelo ya u ṱun ḓa phukha i a todea kha u ṱun ḓa zwibveledzwa zwa mafhi u zwi ḓisa Afrika Tshipembe kana u zwi endedza ngomu shangoni .
3.3 . Thandela iyi i ḓo rangwa phanḓa nga Muhasho wa Mitambo , Vhutsila na Mvelele sa tshipiḓa tsha mushumo wawo wa u ṱuṱuwedza zwa u fhaṱa lushaka na u bveledza vhuthihi .
Thandela iyi yo ita uri hu bveledzwe vhakonṱiraka vhapo vhararu .
Hezwi zwo sika nḓila ya u engedza heyi mbekanyamushumo na u khwinisa vhuleme .
Zwi tshi ḓa kha tshavhuvhili , fhethu hune phointhi dza madungo dza wanala hone na madungo a magondomaṱhaḓulani zwi ḓo vha na ndeme musi hu tshi sedzwa u shumisana na khorido dza vhuḽedzani ha vhanameli dza vhanameli vha si vhanzhi dzi no khou shumela vhudzulo ha vhathu hugede .
Vhunzhi ha MaAfrika Tshipembe vho ṱanganedza mulaedza , une wa bvela phanḓa na u ṋea fulufhelo na mvusuludzo ..
Hu si kale ndi ḓo ḓivhadza nḓivhadzo ine ya ḓo vhea milayo yo tiwaho ya referentsi ya vhulanguli .
U bveledza na u sedzulusa mbekanyamaitele dza vhashumi .
Tshivhalo tshihulwane tsha vhainzhiniara vho gudiswaho , madokotela na vhorathekeniki vha masia a vhukoni o fhambanaho vha khou ṱoḓea uri vha fhaṱe themamveledziso ya Afrika , vha lange mamaga , senthara dza mutakalo na zwibadela khathihi na u thusa mveledziso ya dzhango kha masia oṱhe .
Tshikwama tshi ḓivha u shela mulenzhe ha mbuelo nga tshifhinga tshine tsha kalea na u humbulela uri mbuelo dza ikonomi dzi ṱumanywaho na mbadelo zwi ḓo elela zwi tshi ya kha Tshikwama .
Naho tsheo dzo vha dzi tshi dzhiiwa nga kha nambedzano dza demokirasi , sisiṱeme yo vha i si na demokirasi ya vhukuma sa zwine ya pfeseswa zwone kha mulayo wa zwino ngauri vhafumakadzi kha dziṅwe nyito dza tshitshavha vho vha vha sa tendelwi u dzhena kana u amba na lekgotla . 43
U kona u shuma fhethu hu re na mutsiko na hone tshifhinga tshilapfu arali zwo tea ; na
Sa muvhuso une wa vha na ndavha wa dovha wa ḓitika nga vhathu vhawo , vhathu kwameaho vhoṱhe vha ḓo ambedzaniwa navho nga tshifhinga hetshi tsha nyambedzano .
Kha ri tevhedze muhumbulo wa nṱhesa we Vho-Madiba vha u lwela vhutshilo havho hoṱhe - muhumbulo wa nṱhesa wa demokirasi na lushaka lwo vhofholowaho , hune vhathu vhoṱhe vha dzula vhoṱhe nga pfano vha na zwikhala zwi linganaho .
Mugaganyagwama uyu u katela nḓisedzo ya Ndangulo yo Ḓiimisaho nga yoṱhe ya Vhudavhidzani , Ndangulo ya Milayo ya Vhudavhidzanikule ya SA na Dzhendedzi ḽa Tshumelo Nyangaredzi .
Kha vha bike zwiḽiwa zwi vhibve , vha songo ḽa zwiḽiwa zwi songo bikwaho zwa vhibva sa i zwi tshitzhili tsha Ḽisiṱeria tshi tshi fa musi zwiḽiwa zwo bikwa zwa vhibva ;
Hezwi ndi zwa ndeme kha mveledziso sa i zwi zwi tshi livhisa kha u khwinifhadzea ha matshilo a vhathu , mbuelo dza nṱha na miholo yo khwinifhadzeaho ya mashango .
( a ) lavhelesa , phasisa , khwinisa na u sa ṱanganedza mulayotibe ufhio na ufhio u re phanḓa ha Vhusimamilayo ; na
Tsha vhuṱanu , ri fanela u zwi ḓivha zwauri mvutshelano i ṱoḓa vhuḓifari - vhuḓifari ha muthu ene muṋe na ho tou dzudzanywaho .
Vhashumi kha Muhasho vho ita uri tshanduko yanga ya u ya kha Vhufaragwama i vhe nga nḓila yone nahone i sa vhavhi nga hune zwa konadzea ngaho .
U konanya na mulanguli wa IDP
Madzuloni , zwiṅwe zwa zwiko zwa vhuṱhogwa izwi a zwo ngo shumiswa nga nḓila yone na u shumiswa u ḓadza zwikwama zwa mavemu na zwigevhenga .
19.3 ngani u swikelela rekhodo ya tshiimiswa tsha tshitshavha i nga kana i nga si kone u ṋetshedzwa 25kana nga zwa sumbe ( 7 ) zwo vhetshelwaho thungo kana hu na zwiitisi zwa uri ndi ngani rekhodo dza tshiimiswa tsha phuraivethe dzi nga kana i nga si kone u ṋetshedzwa26 .
Ndivhiso idzo na vhuṱumani a zwi bveledzi u ṋewa thendelo nga Muhasho wa Vhutsila na Mvelele ya zwibveledzwa kana tshumela kha ayo mabindu .
Vheani zwithu zwi lemelesaho fhasi kana tsini na fuloro ni vhee zwi fhefhuwaho nṱha
Vhafumakadzi vha ita mishumo yapo ya vhutsila ha zwanḓa
Naho ho vha na u fhambanyisa mbuno zwi re khagala , Vho Van der Burg o vhe a fhasi ha mbekanyamaitele dziṅwe dzi laedzaho lwa kushumele kwa zwino .
Vhubindudzi ha ndeme ha sekhithara ya nnyi na nnyi na ya phuraivethe zwi nga itea ha si bvelele , zwa livhisa kha mvelelo dzi si dzavhuḓi nahone dzi songo lavhelelwaho khathihi na u kundelwa ha pulane .
Ho bveledzwa phurofaiḽi ya khombo ya ḽevele ya nṱha sa luvhanḓe na mutheo une wa ḓo shumiswa nga Muhasho kha u topola , u langula na u langa khombo dza bindu ḽa muhasho .
Sa tshipiḓa tsha Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka ro vhona vhubindudzi ha themamveledziso kha pfunzo , mutakalo , maḓi na vhuendi .
2.2 . Mbuelo dzi wanwaho kha muthelo dzi shuma kha u vhona uri muvhuso u vhe na tshikhala tsha u ṋetshedza tshumelo dzi ṱoḓeesaho na thikhedzo ya matshilisano kha maAfrika Tshipembe vha dzimiḽioni vha shayaho .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa lu si lwa tshoṱhe ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
U ṋetshedza vhahumbeli vha mushumo nga zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa vhugudisi , ndalukanyo , zwikili , vhukoni , nḓivho na tshenzhemo kha bambiri ḽa thungo ka CV arali zwo tea .
Nyedziselo yo leluwaho i khwaṱhisedza mvelelo idzi .
Ndima ya 1 i sumbedzisa uri pulane yo ḓisendekaho nga tshitshavha i tea u lugiselwa nga vhathu vhapo vha tshi itela wadi yavho , itea u vha ya tshitshavha na u vhona zwauri na u vhona uri hu na uri u shela mulenzhe nga vhuronwane kha tshitshavha kha u shuma hastho .
Kuitele kwa fulobo nga mbili a ku nga tevhelwi .
Vhalani tshi no nga tshenetsho tshi re afho fhasi , tshi re na raimi .
Vha songo ita zwa vhudzekani musi vha na vhulwadze vhune a fhirela nga zwa vhudzekani .
Zwileludzi zwa ndondolo ya mutakalo zwihulwane na zwi tikedzaho ndi thaidzo kha vhuṅwe vhupo nga ṅwambo wa zwiko zwo fhimiwaho , zwine zwa konḓisa u khwaṱhisedza uri zwitshavha zwoṱhe zwi ṋekedzwa ḽevele dza gumoṱuku dzi ṱanganedzeaho dza tshumelo ya mutakalo .
Kha Tshiwo tsha 13 tsha CBP : U ṱanganya data ya vhupo na kuhetshele ( sa zwe zwa ṅwaliwa kha Khethekanyo ya 3 ya pulane ya wadi )
Ṅwalani tshiṅwalwaho dayarini ni tshi ṱalutshedza zwe na ita mafheleloni a vhege yo fhiraho .
Kha mutodo uyu wa mafhungo , Asesimennde ya Nwaha y aLushaka ndi tshikalo tsha ndemesa kha u monithara u bvela phanḓa kha u bvelela ha mugudiswa .
15 . KHAIDZO : 15.1 Ndi mulandu u ita tshiṱaṱamennde tsha mazwifhi kha afidafiti - ( a ) muthu a tshi khou itela u wana ndaela ya tsireledzo ; kana ( b ) uri muhwelelwa o pfuka ndaela ya tsireledzo . 15.2 Khothe I nga ita ndaela I tshi itela onoyo muthu ane khothe I pfa yo fushea uri o ita zwiito zwa vhutsilu , zwa mbiti kana zwi sa pfadzi .
U pulana , u thoma u shumisa , u pfananya na u ṱhogomela sisteme dza netiweke .
Vha a tendelwa u renga zwibveledzwa zwa zwivhaswa nga zwinzhi ( 1 500 ḽitha kana u fhira , u ya nga bindu ḽa zwibveledzwa zwa zwivhaswa ) u bva kha ḽimaga ḽi re na ṱhanziela , na u zwi rengisela vhashumisi vhazwo .
U ya nga kuhumbulele kwa muṱolambalelano , hezwi zwi tea u sumbedza vhuḓiimiseli vhuhulwane ha u shandukisa vhashumi vhane vha kwamea nga zwa muvhalelano .
Tshikwekwete tshi langwa nga , nahone ndi tsha : muthu kana vhathu Afrika Tshipembe dzangano ḽi ṅwe na ḽi ṅwe ḽo ṅwaliswaho nga fhasi ha milayo ya Riphabu ḽiki ya Afrika Tshipembe , nahone ḽine vhunzhi ha miraḓo yaḽo ine ya vha na mikovhe ya vha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe , nahone ḽine pfanelo dza u khetha dzaḽo dza langulwa nga vhathu vha Afrika Tshipembe .
Tshivhalo tsha vhathu vhe vha vha vho tholiwa kha sekhithara ya fomaḽa tsho vha tshi tshi hulwanesa kha tshifhinga tsho sedzuluswaho .
Nahone musi khamphani iṅwe na iṅwe i tshi swikelela u elwa nga fhasi ha Khoudu dzi tea u tevhedza garaṱa ya zwikoro , khoudu dzo isa phanḓa nga u leludza muhwalo wa u tevhedza BEE nga u vhea zwipikwa zwa fhasi zwa khamphani idzi .
Zwa vhukuma a ri ṱoḓi vhugudisi ya mushumoni ha ndeme ya fhasi saizwi vhu tshi ḓo bveledza nyofho kha vha madzangano a vhashumi dza uri vhaswa vha khou sokou ḓiswa fhedzi sa vhashumi vha sa ḓuri u itela u bvisa vhashumi vha kale .
U amba : Olani tswayo ni ṱalutshedze khonani yaṋu .
5.2 Mulayotibe u ḓo dovha wa shela mulenzhe kha u khwaṱhisedza mbetshela khagala na tshirunzi tsha sisiṱeme ya masheleni ya Afrika Tshipembe na u konḓisela zwigevhenga zwi ḓidzhenisaho kha zwa u tinya muthelo , u seriswa ha tshelede dzi siho mulayoni na u sudzuluswa ha tshelede zwi siho mulayoni dzi tshi dzumbwa hu tshi khou shumiswa sisiṱeme ya masheleni ya Afrika Tshipembe .
Ṱhaṅwe ri tea u khwaṱhisa zwauri ḓivhazwakale i amba uri mbekanyamaitele ya nḓowetshumo a i weli kule - nga maanḓa kha mashango ane a vha na zwiṱirathedzhi zwa nyaluwo zwavhuḓi .
Zwipuka zwine zwa ri fha zwiḽiwa na / kana zwiambaro
6.3.5.3 U sedzulusa nga nḓila yone , na u dzhenela kha , u dzia tsheo nga zwiimiswa zwa tshitshavha zwine zwa kwama pfanelo dzavho .
Hu sina u tshinyadzwa ha mupo ho kalulaho no ḓo vhangiwaho nga mugodi .
Afurika Tshipembe ḽi na madzangano a vhashumi avhuḓi .
Maitele a zwa tsedzuluso a na khombo vho dzao , u fana na u xelelwa nga dzangalelo musi u tshi khou shuma , u sa katela zwoṱhe na u sima nyofho nga ha sia ḽa u fhedzisela ḽa maano a mihasho .
1.4. Zwipikwa zwa thandela ya SA Connect ndi u swikela 80% ya tswikelo ya broadband ine ya vha na luvhilo lwa fhasisa lwa 10Mbps nga sekonde na 100 Mbps kha zwiimiswa zwine zwa vha na ṱhoḓea khulwane zwa zwitshavha na zwa muvhuso vhukati ha tshifhinga tsha miṅwaha miraru i ḓaho .
U bva kha tshitatamende tshavho ṋamusi , Minista , zwi sumbedza uri khuḓano vhukati ha vhafariwa na vhashumi tsha muhasho zwi nga si pfi a zwi nga vhi hone .
Mulaedza wa lushaka nga Phuresidennde Vho Cyril Ramaphosa
Tshikale sekhithara ya vhulimi yo ita mushumo muhulwane kha u mveledziso ya ikonomi i bvelelaho na uri yo shuma sa musiki wa mushumo muhulwane .
Mindende i ḓo bvela phanḓa na u holelwa ngeno zwa u wana nḓila ya u wana khadi ine ya ḓo imela ya kale ya Zhendedzi ḽa Vhutsireledzi ha Matshilisano a Afrika Tshipembe ( SASSA ) zwi tshi khou ya phanḓa u swika mafheloni a Khubvumedzi 2018 .
Kha vha ṋee ICASA khophi dzo sethifaiwaho dza 16 dza fomo ya khumbelo na tshelede ya khumbelo i sa lifhelwi murahu .
Mulayotibe u pfumbisa mulayo wa vhurangaphanḓa ha sialala ha lushaka u re hone une wa ḓo fhedza u tshi khou thutha Mulayo wa Vharangaphanḓa vha Sialala vha Nnḓu ya Lushaka , 2009 ( Mulayo 22 wa 2009 ) na Mulayo wa Muhanga wa Vhuvhusi na Vhurangaphanḓa ha Sialala , 2003 ( Mulayo 41 wa 2003 ) .
Ni zwi ḓivha nga mini ?
Muhangarambo u tea u bveledzwa u ṱanganyaho bono ḽa masipala nga ndivho dza nyambedzano ya tshiimiswa kha vhashumi ; zwi vheaho zwipikwa zwa mashumele nga muthu kha ndivho dzo angalalho ;
Sisiṱeme ntswa ya kiḽasiṱa , u kuvhanganya ofisi dzo fhambanaho dza madzhisiṱiraṱa , zwo ṱanganedzwa u khwinisa nḓisedzo ya tshumelo na u humbula nga ha mishumo ya ndaulo .
Ndaulo PAIA i tendela Minista u ṋetshedza ndaulo dzine dza tikedza Mulayo , dzine dzi tea u ganḓiswa kha gazethe ya muvhuso , nahone dzi tea u angaredza zwithu zwino nga sa fomo ine ya tea u shumiswa na mbadelo dzine dza nga badelwa kha maṅwe a maitele .
Ri nga kona zwenezwo u alusa thengiso na mikovhe ya maraga kha ḽifhasi .
2.1 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe u ya kha Samithi ya G7 ngei France u bva nga ḽa 24 u swika nga ḽa 26 Ṱhangule 2019 , nga murahu ha musi Afrika Tshipembe ḽo wana thambo ya u dzhenela Samithi sa mufarisi muhulwane .
7.2 . Tshigwada itshi tsho khetheaho tshi ḓo ṋewa mushumo wa u sedzana na mabulayo ane a sa ṱanganedzee u ya nga mulayo e a itwa nga mapholisa vha zwa vhutsireledzi vha muvhuso wa khethululo .
( a ) vhea tshivhalo tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhathusa DziMinisiṱa u bva kha Miraḓo ya Buthano ḽa Lushaka ; na
3.3 . Sekhithara dzayo dza ndeme dzi katela fulufulu , zwiendedzi zwa thundu , maḓi na vhudavhidzani ha didzhithala .
Tsha vhuvhili , ndi u engedzea kha vhukoni ha u lugisa magungwa ngei Richards Bay , zwenezwo ha sikwa thwii mishumo ya maḓana mavhili .
U tsireledzea musi ndi ndoṱhe hayani
Zwino ṅwalani tshirendo tshi no fana na tshenetshi tshi no amba nga vhege nthihi ya tshilimo .
Khoro iḓo vhona uri huna nḓila dza u dzulela u ṱola nahone tshigwada tsha u sedza na u ṱoḓisisa vharengi vhane vha khou ita zwiito zwenezwo zwi siho ho mulayoni .
Senthara dza tshumelo dzi re vhathuni
Uhu ho vha u hweswa maanḓa u bva kha khoro u ya kha meyara wa khorotshitumbe khathihi na meyara wa khorotshitumbe nga u sielisana vho rumela maṅwe a maanḓa kha miraḓo vha komiti ya meyara .
Hezwi zwi katela ṱhalutshedzo dza maitele oṱhe e a shumiswa khathihi na ndeme yo vhewaho kha miṅwe milayo .
Nḓowetshumo yapo ya masila yo balelwa u ṱaṱisana na zwiṱunḓwa zwi sa ḓuri zwi no bva mashangoni a Asia .
U dzhia tsumbo dzi fanaho sa dzi re afho nṱha , mbadelo tshikati nga ndingo i ḓo tsela fhasi musi tshivhalo tsha ndingo dzo itwaho tshi tshi gonya .
1.2 . Khwiniso dzo dzinginywaho dzi khwaṱhisa masia o khetheaho a thusedzo kha khaedu dzine vhaswa vha livhana nadzo ; u ṱalusa vhushaka ha zwa poḽotiki na tshiimiswa na u dovha u dzinginya u engedzedzwa ha tshivhalo tsha miraḓo ya Bodo u bva kha ya sumbe u ya kha miraḓo ya fumi .
Ho sedzeswa kha u nḓisedzo ya thikhedzo ya muvhuso u itela u bveledza vhuanḓani na u ṱuṱuwedza u shuma hayo lwa tshifhinga tshilapfu .
U tshimbidza mveledziso ya maitele a ndangulo ya kushumele .
Shango iḽo ḽi na dzithavha na mivhundu i na zwivhanga .
Muhasho u ḓo vha u tshi khou khwaṱhisa vhukoni ha themamveledziso yawo nga u thola vhaḓivhi vha themamveledziso ṅwakani .
Matshudeni vhane vha vha vhapondwa vha zwiimiswa zwi shumaho zwi siho mulayoni zwine zwo no valwa vha fanela u ita mbilo ya ndiliso ya zwa mulayo u bva kha zwiimiswa izwo .
Ri khou vhilaedzwa nga ha mutevhe wa muvhuelwa u langwaho ha masipala nahone muhasho a u khou ita mushumo wawo kha u kulumaga mitevhe na u vhona uri mitevhe yo khwaṱhisedzwa nahone a huna u lengiswa .
Masipala wa tshiṱiriki wo dovha hafhu ḓidzhenisa kha mishumo yo fhambanaho hune vhunzhi ha vhashelamulenzhe kana miraḓo ya tshitshavha vha vhuelwa na nga lushaka lwa mishumo :
U itela u ela vhuhulwane na u dzhenelela kha vhuṋe nga vharema , vhuṋe ha garaṱa dza u kora zwi ela phambano dzo fhambanaho dzi dzulelaho u vha kha vhuṋe .
U ṅwala na u sumbedza zwifaredzi kana fhungo ḽipfufhi kha ṱhoho yo ṋewaho , kha u thusedza u ṅwala bugu kha khuḓa ya bugu .
1.2 . Vhulwadze uvhu vhu fhirela kha muṅwe nga u kwama malofha kana zwiluḓi thwii zwa vhathu vha re na uvhu vhulwadze .
Miraḓo ya komiti dza Wadi i khwaṱhisedza uri vhudavhidzani vhu itwa nga nḓila i sa : pfuki ndeme ya vhuḓifhinduleli kha tshitshavha na vhaṅwe vhadzhiamikovhe pfuka milayo ya u vha khagala na u ṱuṱuwedza u bvela khagala , u fulufhedzea na u thembea vhukati ha vhadzhiamikovhe vhea khomboni u ṱuṱuwedza u fulufhedzana na u ṱhonifha tshirunzi tsha vhadzhiamikovhe vhoṱhe litsha kana u sa dzhiela nṱha nga khole mihumbulo yo fhambanaho ya vhadzhiamikovhe .
Zwa u khethekanywa ha mashango u ya nga zwigwada zwo fhambanaho zwe zwa ṋetshedzwa nga tshifhinga tsha muṱangano wa Mbonalo ya Ikonomi ya Ḽifhasi zwo pfufhifhadzwa kha khethekanyo ya vhuṋa .
5 . Zwikili zwa miraḓo ya Komiti ya Wadi
U ṱanganedza rekhodo na u phaḓaladza maṅwalwa oṱhe a dzhenaho na a bvaho .
Vho fhambana ngauri vha na mivhili yo fhambanaho .
Ro tevhedzela vhukando hovhu nga u thoma mundende wa u unḓa vhana u thusa vhabebi vha vhashai , zwihulusa vha no dzula vhe vhoṱhe hu si tshe na muṅwe mubebi uri vha kone u thusalea kha u livhana na vhushai vhu re hayani .
U lugisela u ṅwla pulane hu tshe na tshifhinga sa izwi zwi tshi ḓo ṱoḓa uri hu lugiswe laputhopho kana zwileludzi zwa u thaipha zwi ḓo tea u dzudzanywa .
Mbekanyamushumo i ḓo khwaṱhisedza uri nzudzanyo dza tshiofisi dzi itwa nga nḓila ine ya lavhelesa bono ḽa muvhuso wapo ḽa zwa mveledziso .
Mashango o wana zwi tshi shumesa u vhulunga kha vhagudi vha vhaaluwa vha kha ḓi vha vhaṱuku , nga u fhungudza phimo ya u ḽevele ya u litsha tshikolo kha zwiṅwe zwikhala nga u ṱavhanya .
Ubva nga 2004 muvhuso wo tshimbidza Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho ( EPWP ) , i ṋetshedzaho zwikhala zwa mishumo na vhugudisi kha vha si na mishumo .
U vhea iṱo na u ela thandela dza tshitshavha tsha SAPS na vhupholisa ha sekhithara .
Mafhungo ane a vha kha khumbelo ya khephithaḽa a ḓo ṋetshedza u pfesesa uri ndi ngafhi kha mutevheṱhandu wa u ela hune thandela ya vha hone na uri zwi fanela u fana na ṱhoḓea dza muhasho u bva kha mugaganyagwama .
U tshimbidzwa ha zwikhala izwi zwa nyaluso ya zwikili hu na ndeme .
Thunzi dzi a ṅoṅa , mmbwa dzi a huvha ,
Kha maanea aṋu katelani mbuno dzi tevhelaho :
- Milandu ya 56 i re Khothe Khulwane ine ya kwama khonṱhiraka dza masheleni a linganaho R62 biḽioni ;
Nga u tou vhambedza , kha dziṅwe nḓila mbili dza ( C na D ) vhuloi vhu dzhiiwa tshi tshithu tshi siho ( vhuloi a vhu tshili/ a huna vhuloi shangoni ) , nahone hu sedzwa kha u tsireledza vhathu vha pomokwaho vhuloi .
Hezwi zwi katela nḓivho na zwikili kha mushumo wa zwa malungu , muolokone wa sialala , u luka , na mishumo ya mahatsi .
Tshi we tshifhinga 75% ya ndambedzo ya vhaholefhali i vha tshipi
16.3 . Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Rugby ya Ḽifhasi ye ya ita themendelo ya uri Afrika Tshipembe ḽi khou takalelwa u vha ṋemuṱa wa thonamennde ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Rugby nga 2023 .
Thero : " BRICS kha ḽa Afrika : Tshumisano ya Nyaluwo yo Katelaho na Lupfumo lu Fanaho kha Tshanduko ya Nḓowetshumo ya Vhu4 " , i sumbedza zwithu zwa ndeme zwa miraḓo ya BRICS , zwihulwane u lwela u swikelela kha u vhumba tshitshavha tshi katelaho vhoṱhe na vhushumisani ha ḽifhasi vhune ha ḓo ḓisa lupfumo kha vhathu vhoṱhe .
U vhala zwe a ṅwala na zwa vhaṅwe .
Hezwi zwi a ṱoḓea u itela u vha na mbekanyamaitele na maanḓalanga o fhelelaho , na u dzudza Afrika Tshipembe kha vhuimo ha vhubindudzi ha fulufulu ha u tou ḓinangela .
U sa lingana ha zwiimiswa - ndi hune ha vha na phambano vhukuma kana khumbulelwa dza vhuṋe ha phaḓaladzo ya zwiko .
Zwiṅwe hafhu , ro rwela ṱari Tshumelo ya Mushumo wa Vhaswa , ine ya khou dzhenisa vhaswa vha si na mushumo kha vhugudamushumo vhu badelaho kha khamphani u mona na ikonomi .
Nga nnḓa ha u shumisa inthiviwu , ndi nḓila dzifhio dziṅwe dzine na nga dzi shumisa kha u wana zwinzhi nga mudizaini wa fesheni ?
Nḓivho ya sialala , sa tsumbo , i nga amba nḓivho ya kale ye ya pfukiswa i tshi bva kha murafho u ya kha murafho , nahone i yelana na tshifhinga .
U guma kha madalo a 1 nga muunḓiwa , 2 nga muṱa nga ṅwaha na R774 nga tshiwo
2 . Khethekanyo ya 136 ya Mulayotewa muswa yo lavhelelwa u vha na khethekanyo dza nyengedzo dzi tevhelaho :
Mashumele guṱe a zwikolo hu tshi katelwa na u swikelela pfunzo zwi anzela u khwinifhadzea musi vhabebi vha tshi shela mulenzhe vhukuma nahone vhe na dzangalelo kha mafhungo a tshikolo .
Vha ḓo ṋewa dzina ḽa u shumisa .
Ri tshi khou zwi tshimbidza khathihi na kha u sedza kha zwivhambadzwaseli , ri ḓo ṱuṱuwedza maga a u engedza ṱhoḓea dzapo , vhukati ha zwiṅwe , u engedza ndivhanele ya thundu dzapo na tshumelo dzo ṋetshedzwaho nga muvhuso na sekhithara dza phuraivethe .
Na zwino hu na thendelano yo ṱanganelaho , hu si shango nga ḽithihi ḽithihi , ri ḓo tshimbidza khoso dza vhugudisi , u khwaṱhisedza therisano dza vhomakone na mafhungo , semina dzo ṱanganelaho na vhurangeli ho thomiwaho kha dzhango na tshipiḓa dzingu ḽihulwane .
5.2. Nga kha maitele aya , ṱhanganyelo ya thandela dza 276 dzo no elwa . Hezwi zwi vhumba thandela dza vhubindudzi ha themamveledziso dzi ḓisaho tshanduko dzi na vhukoni ha u andisa kha tsiko ya zwikhala zwa mushumo na u khwaṱhisa ikonomi .
U rumela SMS , ri tshi shumisa mafhungo a sa konḓi .
U sa vha hone ha vhuronwane hu khou vhangwa nga u shayea ha zwikili na u shumiswa ha sisiṱeme ya ndangulo ya masheleni ya vhutengu na u shayea ha u pfesesana kha ḽithihi na u rekhodiwa ha zwiteṅwa zwa zwibviswa .
Huṅwe ṱhamusi makhulu waṋu vho vhuya vha ni anetshela zwone ?
Pfesesa zwiitei zwine zwa itea nga tshifhinga na zwiitei zwa ṅwana masia a ndeme u fana na mutakalo , pfushi , migwalabo na zwiṅwe .
Ndi ifhio nḓivho ya sialala ine vha khou ṱoḓa u i shumisa ?
Ho vha na u lengiswa he ha ṱanganwa naho kha thendelo ya Thendelano ya Vhuimo ha Tshumelo vhukati ha Muhasho wa Tshumelo dza Ndulamiso na wa Mishumo ya Hulumeni .
11.3 habinethe i ṱuṱuwedza vhadzulapo u ambedzana nga ha vouthu dza mugaganyagwama na u hwesa mihasho vhuḓifhinduleli .
Ri ṱuma mitshila magumoni a mudzi wa ipfi kana kha tsinde ḽa ipfi ri tshi vhumba ipfi ḽiswa .
Khabinethe i humbela uri ṱhoḓisiso dzine dza khou itiwa dzi vhe ṱhoḓisiso kwao nahone nga u ṱavhanya u itela u wana tshivhangi tshihulwane tsha khombo iyi na u thivhela uri zwi sa itee hafhu .
Nebuḽaiza Nebuḽaiza dzo vha dzi tshi shumiseswa kale sa nḓila ya u fha vhana mishonga .
Dziminisiṱa dza Vhuendi dza SADC dzo tenda u thoma NSCMI u itela u tandulula mashumele a si avhuḓi na tsitsikano kha Khorido ya Devhula na Tshipembe .
Tshumelo ya tsireledzo ire na vhukoni , vhuḓivhi na vhuḓiimiseli zwi ḓo vha one maitele na u vha hone kha dzhango ḽoṱhe .
u itela u ṋekedza nyimele dza Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona
Muhasho wa zwa Mishumo
( 6 ) Arali muraḓo a kwameaho a kundelwa u tevhedza ṱhoḓea dza Mulangavunḓu fhasi ha khethekanyo ṱhukhu ya ( 5 ) , Mulangavunḓu a nga ṱusa muraḓo ofisini nga murahu ha nyambedzano na muraḓo , huno arali muraḓo a si muraḓo wa ḽihoro ḽa Mulangavunḓu kana a si murangaphanḓa wa ḽihoro ḽi khou shelaho mulenzhe , na zwenezwo-vho nga murahu ha nyambedzano na murangaphanḓa wa muraḓo wa ḽeneḽo ḽihoro . ' .
Tshiṱori itshi tshi itea ngafhi ?
Ho sedzwa thendelo phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele
Muaro wa u tou funa u nga ṱoḓa muhumbulo wa vhuvhili na phurothokholo dza ndondolo i langwaho
Tshi tshimbidza u fhaṱwa ha zwikolo zwiswa nga :
Sisiteme ya ndangulo ya kushumele i katela :
Federesheni ya Vhukunganyazwiṱemmbe ya Ḽifhasi ( FIP ) mathomoni yo vha yo dzudzanya u farela vhuṱambo uvhu fhaḽa Kapa Vhukovhela u bva nga ḽa 17 u swikela ḽa 20 Ṱhafamuhwe 2021 fhedzi vhuṱambo uvhu ho fhedza ho fhiriselwa phanḓa kha maṅwe maḓuvha nga mulandu wa COVID-19 .
Sekhithara ṱhukhu dzayo dzo vha na u engedzea ha mishumo huhulwane vhukati ha kotara mbili .
Ri na zwithu zwa ndeme zwi fanaho na zwavho maelana na dzingu ḽashu na dzhango sa thikho khulwane ya mbekanyamaitele ya mashangoḓavha na mvusuludzo ya ikonomi .
Zwino ṅwalani mafhungo o imaho nga oṱhe ni tshi shumisa nyito i re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Arali vha vhona huna ' mutsiḓi ' u mona na mulomo kana ningo yavho musi vha tshi khou shumisa tsha u fembedza , hu nga vha hu na thaidzo kha kushumisele kwavho .
Minisiṱa dzi tshi swikelelea nga nyanḓadzamafhungo .
Kha vha ḓivhe zwiṅwe zwi tevhelaho : khumbelo dza vhunzhi dzi tea u rangwa phanḓa nga u itwa ha zwiṅwe zwa mupo Afrika Tshipembe tshifhingani tsha khala ṅwaha dza u lima dzi fhirahio tharu khumbelo dza u isa phanḓa na zwi itwaho dzi ḓo tendiwa fhedzi arali zwi itwaho zwo vha zwo wana thendelo mathomoni .
Nga nnḓa ha izwi , zwi a konḓa u dzudzanya adzhenda na u wana vhathu vho teaho u rambiwa uri vha dzhenele muṱangano .
Kha zwiṱitshi khaedu dzo vhonala hu mafhungo a kuvhusele na themamveledziso vhuvhili hazwo .
Izwi zwi fhambana na avho vhane vha ḓidzhia vhe vhaloi,vhane vha vhona maitele avho a vhuloi hu vhurereli zwine izwi zwa fhambana na vhuloi vhune ha huvhadza .
Khaedu dzi livhanaho na nḓowetshumo iyi dzi nga kona fhedzi u tandululwa zwavhuḓi arali madzangano ane a tendelana na mbekanyamushumo zwa kona u shumisana .
Ngoho ya u tsa ha ikonomi ya ḽifhasi hu ṱoḓa uri ri dzhie vhukando ho khwaṱhaho roṱhe u thivhela vhutsaikonomi vhuhulwane .
Zwiko zwi vhonalaho zwa mbuelo ya u swikelela zwibviswa zwi re afho nṱha zwi katela :
Ndi kha ndivho dzenedzi na zwine zwa nga swikelwa hune Minisiṱa wa Gwama vha ḓivhadza mugaganyagwama wa ṅwaha u tevhelaho , u anzelaho u vha hone nga Luhuhi .
Mbadelo dzi a sedzuluswa ṅwaha muṅwe na muṅwe kana dza tiwa nga Minista wa zwa Mupo na Vhuendelamashango kana nga dzangano ḽo ṋewaho maanda nahone ḽi tshi shumisana na Minista wa Gwama .
I isa thikhedzo dza masheleni kha vhubindudzi nga themamveledziso dza tshumelo dza mutheo kha miṱa i no hola miholo ya fhasi na kha mbueledzo ya themamveledziso dzo waho kha vhupo he ha vha ho siiwa nnḓa kale .
U ita zwa vhulavhelesi ha vhashumi , mveledziso zwiko zwa vhathu na ndangulo ya kushumele .
Khomishini ya Malawi ya Mvusuludzo ya Mulayo yo sumbedza uri u bva tshe ha anḓadzwa Bammbiri-Mviswa nga 2009 , a huna iṅwe bammbiri ya ṱhoḓisiso ye ya anḓadzwa .
Tshumelo dza u kuvhanganya ( zwiimiswa ) ndi idzo tshumelo dzine dza shumiswa kule na fhethu , u itela u fusha tshitshavha kana ṱhoḓea dza tshumelo dzapo .
Muṋetshedzi wa tshumelo u ḓo ṋetshedza Tshumelo ya Tsireledzo , u ya nga Zwitandandi zwa Tshumelo na mbetshelwa ya ṱhalutshedzo iyi :
Mbadelo dza u hwelela dzi amba uri vhapfumi vha nga kona u hwelela ngeno vhashai , nga maanḓa kha milandu ya vhapo , a vha koni u shumisa pfanelo dzo raliho .
Afrika Tshipembe ḽi kha vhuimo ha vhu20 kha mashango a 160 o ṱolwaho nga saveyi , ḽo gonyela nṱha u bva kha 34 nga 2014 .
10.1 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha midia dza Afrika Tshipembe uri dzi ṋetshedze ṱhoḓea dza u dzhenela muṱaṱisano wa Pfufho dza Midia dza SADC .
Thebulu ya 20 i sumbedza manweledzo ya mishumoitwa yoṱhe ya vhuṱumani na IDP na zwishumiswa zwaho zwa miṅwaha 1 na 2 zwe zwi si ombedzelwe nga muvhala .
Kha maitele aya , vhadzheneleli u bva kha maṅwe madzangano a shumisanaho nao vha ḓo dzhenelela lu pfadzaho kha zwiteṅwa na u zwithivheli zwi kwamaho tshumiso kwayo ya CFM kha vhupo ha khothe .
Netiweke i khou dovha u linganyiswa u itela tswikelo na tshumelo dzi linganaho vhukuma , zwihulu kha vhupo vhune ha vha na ḓivhazwakale ya u konḓiselwa .
Tsha u fhedzisela tshi amba uri arali vhadzulapo vha vhulunga maḓi , vha ḓo badela zwiṱuku .
Mbetshelwa dza u fhaṱwa huswa dzi katela thandela dza ndeme dze dza pulanelwa uri dzi ḓo ṋetshedzwa masheleni a nga nnḓa ha mugaganyagwama nga khadzimiso .
Fokhasi ya Muhasho i kha u thivhela ndovhololo ya tshikolodo na uri zwo ralo maitele a phaiphiledzi o no ḓi thomiwa u vhona uri ndi vhavhuelwa vho teaho fhedzi vhane vha ṅwaliswa .
U kovhekanywa ha dziphakha idzi a hu ngo phaḓalala u mona na vhupo ha masipala na vhupo vhu re nga tsini nga nḓila yo teaho .
Zwilindedzi - kha u tewa ha zwikolobulasi na u shandula tshumiso ya mavu hu tshi katelwa na zwilindedzi zwa thendelo dza zwa vhupo ;
Ndi muambi wa hani ?
Kha mishumo minzhi a zwi kombetshedzi uri vha ite khumbelo ya pfanelo ya vhuṋe
3 . Mulanguli wa CBP u tea u pima vhukoni ha masipala kha u fha thikhedzo ine ya khou ṱoḓea , u wana vhorapolotiki na / kana vhathu vha zwa thekiniki vha henefho ha masipala vha u fha thikhedzo ine ya khou ṱoḓea na u fhirisa ṱhoḓea dza thikhedzo kha rapolotiki na / kana muthu wa zwa thekiniki .
U kundelwa u swikela vhuṅwe na vhuṅwe ha vhuḓifhinduleli uhu u ya nga milayo iyo , hu ḓo ita uri hu vhe na u haniwa ha thendelano iyi .
Haya maipfi a ri ṱuṱuwedza uri ri so ngo awela u swika ri tshi swikela mihumbulo ya lushaka lu si na vhushai na hone lu sa ṱahedziho .
Vho Mahmoud vho sumbedza vhe ene musheli muhulu wa mulenzhe kha vhubindudzi uhu ha vhugevhenga .
A hu na zwikolo kha uvhu vhupo .
Phambano i bveledzaho ya vhaendangaṋayo na tsudzuluwo ya tshiendisi i tea u vha kha tshikalo tshi ṱuṱuwedzaho vhuitwa na vhuḓigeḓi ha muendangaṋayo .
Mavunḓu a ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha u bveledza pulane dza koporasi dza mavunḓu na mbekanyamushumo dza thikhedzo dzo livhiswaho kha u engedzedza nyaluwo ya dzikoporasi kha mavunḓu ane a tevhedza Pulane dza Koporasi dza Mavunḓu .
Kha vha ite khumbelo ya thendelo ya u ṱunḓa
Nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano , ngaganyo dza tshiṱirathedzhi na khombo ya mashumele zwo ḓo itwa , nahone vhunzhi ha vhaṋe vho fhambanaho vho khwinisa redzhisiṱara dza khombo dzavho .
Ri khou isa Afrika Tshipembe phanda .
Pulane ya u ṱola yo dzudzanywa na u tendelwa fhedzi a hu na madalo a u ṱola o itiwaho kha madzingu na vhupondaulwa sa zwe zwa pulaniswa zwone nga mulandu wa u ḓivhadzwa ha maga o khwaṱhaho .
Nḓivhadzo yo bulwaho afho nṱha na vhuṱanzi zwi fanela u ṋetshedzwa Komiti nga : 1 .
I ṱoḓa uri hu vhe na u vhiga ha khwaḽithi ya nṱha kha luṱa luṅwe na luṅwe u itela u tikedza uri tsheo dzi tshewe hu na nḓivho .
Tshumelo ya masipala u fana na u bviswa ha malaṱwa , ṱhogomelo na u lugisa themamveledziso dza masipala , hu tshi katelwa nḓisedzo ya maḓi , tshampungane , dzibada na khovhelo ya muḓagasi zwi ḓo dzielwa nṱha u thoma , khathihi na thaidzo dzi dze dza ḓiswa kha Nomboro ya shishi ya ofisi ya Muphuresidennde .
Mitengo ya u dzhena ine ya thivhela i bvela phanḓa na u livhisa vhorabulasi vhanzhi kha u wa na u thivhela vhaswa vhane vha ṱoḓou dzhena .
U itela u vha thusa u dzhia tsheo ya uri vha a ṱoḓa u shandukisa khetho , vha ḓo wana mafhungo u bva kha GEMS nga ha mbuelo ntswa , na fomo ya u nanga khetho .
U vha na vhuṱanzi ha uri khonferentsi ya vhubindudzi yo vha i sa tou vha mulomo fhedzi hune pfulufhedziso dzi siho dza itwa , ri tshi khou amba zwino , thandela dzi linganaho ndeme ya R26 biḽioni dzi kha luṱa lwa tsini na u thoma u shuma .
Vhasasaladzi vha ṱhuṱhuwedzo ya mabindu na madzangano kha mashangoḓavha na u itela u bveledza ikonomi na poḽitiki vho thoma u omelela na vhunṋe ha iwe muṋe na ha lushaka , kha maitele a u hana u dzhielwa nṱha ha ṱhuṱhuwedzo ya mabindu na madzangano kha mashangoḓavha na u itela u bveledza ikonomi na poḽitiki .
Hekithara dza mavu dzo lugiswaho , khakhiso ya ḓaka zwo pulaniwaho u sedzana na mbuedzedzo na maitele o ṱanganelaho .
Ro thoma Komiti ya Vhuminisiṱiri ha Ngangomu yo vhumbwaho nga Minisiṱa khulwane dza khabinethe uri i thuse miṱa nga tshifhinga itsho tsha musi zwithu zwi tshi khou lemela .
Naho zwo ralo , hu na phambano nnzhi vhukati ha khethekanyo dza zwiwo zwihulwane na nga ngomu hadzo .
Mulingi wa thesite yo bveledzwaho ya orala vha khou shuma fhasi ha mutsiko muhulwane tshifhinga tshoṱhe , vha tshi ita khaṱhulo dza vhuṋe nga u ṱavhanya .
Data i humbudza uri vundu ḽi a kona u ita tshelede nnzhi u bva mashangoḓavha u fhira ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mavundu maṅwe .
Komiti hedzi dzi na vhuḓifhinduleli ha vhulavhelesi kha mafhungo a vhaswa na uri dzi fanela u shuma na milayo i kwamaho vhathu vhaṱuku .
Tshanduko dza nyolo dze dza thomiwa nga murahu ha zwiwo izwi ndi dza ndeme kha vhafhinduli vha zwino na vha mirafho miswa .
Mbekanyamushumo i lambedza Vhatshimbidzi vha Tshumelo vho Ṱanganelaho na Vhaeletshedzi vha zwa Masheleni vho tholiwaho nga Vhufaragwama ha Lushaka kha mimasipala u thusa kha masia vhuṱhogwa .
Dimokirasi yashu ṱhukhu i ḓo balelwa hafhu arali i tshi sia nnḓa tshitshavha tshiṱuku kha shango iḽi .
Zwipiḓa zwa vhuṱhogwa zwa Pulane ya Nḓisedzo ya Tshumelo zwi katela zwi tevhelaho :
Khuthadzo : Khuthadzo ya luṱingo kha avho vho ponyaho na vhafumakadzi avho vho tambudzaho lwa vhudzekani .
Tshikalo tsha tshisumbi nga u angaredza tsho shandukiswa u bva kha A u ya kha B nahone tshanduko kha ṱhalutshedzo nadzone dzo itwa .
Shumisani zwiṋuṋedzi zwa tshokoḽeithi kha u ita mavhudzi , ndebvu na tsie dza nṱha ha maṱo . 8 .
Ari nga ḓo dzula murunzini .
Hezwi zwi tshimbilelana na vhuḓikumedzeli hafhu kha tshanduko ya ikonomi na tshandukiso ye ya bulwa nga muphuresidennde kha SoNA ya 2021 .
24.1. Khabinethe i khou takalela uri ndugiselo dza u pembelela miṅwaha ya ḓana ya mabebo a Vho OR Tambo dzo no vha phanḓa vhukuma na uri i vhidzelela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u bvela phanḓa na u ḓivhesa nga ha zwivhuya zwe avha tshivhonelo tsha Mulwelambofholowo vha ri siela , u shela mulenzhe he vha hu ita kha u lwela mbofholowo yashu , na zwa ndeme zwe vha vha vha tshi tenda khazwo zwine zwi kha ḓi ri dededza ṋamusi .
Haya ndi maṅwe
Hu na tshaka nnzhi dzo fhambanaho dza ndangulo ya thandela dzi shumiswaho kha mveledziso dza sekithara .
Zwigwada zwi ' vhala ' garaṱatai na khephusheni zwi re na vhushaka na thero vhe na mugudisi .
Ṱhahelelo yo fhelalaho ya u sa vhonwa mulandu zwo vhewaho kha Vho Brooks kha mulandu uyu ndi zwa ndeme .
Zwo sedzwaho zwino ndi nga ha uri vharangaphanḓa vha sika hani kilima ire na mikhwa .
1.20 Zwo no swikelwaho kha u fhelisa u salela murahu ha zwiimiswa zwa mutakalo zwi katela : u bvela phanḓa kha u ṱhogomela kiḽiniki na Senthara dza Mutakalo dza Zwitshavha dza 70 , zwibadela zwa 18 na zwiimiswa zwa mutakalo zwa 67 zwiṱirikini hune Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka ya khou shumiswa lwa u edzisa .
I dovha hafhu ya ṱoḓa u tandulula ṱhoḓea dza mavu dzo fhambanaho sa zwe ha sumbedziswa zwone nga tshitshavha tsha mveledziso ya vhulimi , madzulo a vhathu , mavu a shango , mveledziso ya madzulo na nḓowetshumo .
Tshenzhemo ya Maisimane i dzinginya uri magethe a u dzhena sitediamu a fanela , zwi tshi elana na vhuhulu hatsho , u kona ṱanganedza muthu muṅwe na muṅwe hu sa athu fhela awara .
Vho thuntsha vothi ḽa vulea , vha ḽi khurumedza phiano ya wela kha mmbete wa Levi we a vha o dzumbama nga fhasi hawo .
Ri dovha ra humbela hafhu kha mabindu uri u nothisa kana u fhelisa mishumo zwi songo vha yone thandululo musi vha tshi ṱangana na vhukonḓi .
Arali ni na thaidzo zwi ḓo itisa uri hu vhe na u lozwea ha tshelede nga u fhidza zwi tshi khou itiswa nga vhulwadze , u hiriwa ha vhashumi vhanzhi , u dovha hafhu u ṋetshedza vhugudisi kana u pfumbudza , u bveledza zwibveledzwa zwiṱuku .
8.2.4 U shuma , he zwa tea , sa mukonanyi u ya nga yeneyo mbilahelo hu tshi khou tevhedzwa maga o randelwaho .
Kha vha ntendele , Mudzulatshidulo , u dzhiela nṱha vhashumisani vha mashangoḓavha vha re hone fhano ṋamusi , kha vhuthihi vhu sa gumi na thikhedzo kha maitele a mulalo a Sudan .
Muiti wa khumbelo ane a khou ṱoḓa u swikelela rekhodo dzine dza vha na mafhungo a vhuṋe a muiti wa khumbelo onoyo ha tei u badela mbadelo dza u ita khumbelo .
Ri ḓo dzula ri tshi fulufhedzea kha vhathu vhashu vha re kha zwitshavha zwa vhadzulapo , mahoro a poḽotiki , nyanḓadzamafhungo na zwiimiswa zwiṅwe zwoṱhe zwo imelelwaho afha .
Makumedzwa e nda a kwama o bulwa kha ṱhoho dza tsitsivhulo ya muaphiḽi , dze dza ṅwalwa nga mueletshedzi muṱuku .
U tea u vha na tshenzhelo yo teaho kha ṱhoḓisiso ya mulayo na u ṅwala maṅwalo a mulayo .
Tshishumiswa a si tsha u tou ri ndi gwama ḽi ngafhani ḽo avhelwaho fhedzi khwiṋe uri ḽo ḓisa mini na zwa ndemesa , ṱhaṅwe kha u ḽi shumisa , ro kona u shumana na u shaya mbofholowo hu ḓaho na vhushai .
Nyanḓadzamafhungo ya eḽekiṱhironiki ? ya nnyi na nnyi na ya phuraivethe ? dzo livhana , nga nḓila dzo vhalaho , na khaedu dzi elanaho dza muṱaṱisano .
Arali tsheo ya Komiti ya Khanedzano ya GEMS ya sa ṱanganedzwa nga Muḓisi wa mbilaelo , Muḓisi wa mbilaelo a nga ita khumbelo ya khaṱhululo ya tsheo kha Khoro ya Zwikimu zwa Dzilafho u ya nga ha Khethekanyo 48 ya Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Khaedu dzi re hone kha nḓila ya zwino ya nyisedzo ya tshumelo khathihi na vhuleme ha zwa masheleni zwo ri kombetshedza u sedzulusa kuvhonele kwashu malugana na mbuedzedzo ya mavu .
Mabalane wa Khothe u ḓo vha thusa u ḓadza fomo dzo teaho a vha isa ha Madzhisiṱaraṱa hune a ḓo dzhia tsheo ya uri u a vha ṋea Ndaela kana hai .
Tsedzuluso i tea u itwa nga maga a tevhelaho :
Ho vha hu na swiswi ḽihulu lwe ra vho tou shumisa thotshi uri ri kone u vhona .
Khabinethe yo ṱanganedza Samithi ya Mbumbano ya Maitele a Tshipembe ha Afrika ( SACU ) ya vhurathi yo farwaho nga ḽa 29 Fulwi 2018 ngei Botswana , ye ya vha yo dzhenelwa nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa .
Vharangaphanḓa vha ngudo vho teaho vha ḓo fhululedzwa nga ha mvelelo dzavhuḓi idzi .
Tshipikwa : U ṋetshedza tshumelo dza phurofeshinaḽa , u vhea na u ṱuṱuwedza thikhedzo kha zwiimo zwa sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso u bvelelaho na u tshimbidza milaedza ya muvhuso i pfalaho na u davhidzana na tshitshavha ngaha mbekanyamaitele , mbekanyamushumo dza kupuḽanele na tswikelo dza muvhuso . top
Mapa wa nḓila u katela maga maṱanu o fhambanaho , luṱa luṅwe na luṅwe lu fhaṱela kha ḽitevhelaho .
Vho nṱalutshedza nga ha vhuṱungu vhune ha pfiwa nga vhathu vhaswa vhane vha ḓiwana vhe na ndalukano , fhedzi vha si na mushumo nga mulandu wa uri a vha na tshenzhemo ya mushumo .
Ḽevele dza u saukanya na u vhea iṱo kha tshinyalelo ya masheleni u itela u vhona uri hu na tshinyalelo ya masheleni ya nṱha .
Ri amba fhedzi na riṋe vhaṋe nga ndivhuwo dza u shela mulenzhe na u ḓiṋetshedzela havho .
Vho isa phanḓa nga uri ndi zwavhuḓi u bambela fhethu ho tetshelwaho u bambela na u vhona uri vhaphulusa vhabambeli vho rumelwa u itela uri ri pfe ro tsireledzea na uri ri kone u wana thuso nga u ṱavhanya , musi i tshi ṱoḓea .
Zwi vhonala zwi sa tou vha zwithu zwa vhukuma u lavhelela vhakhethi vho ḓiṅwalisaho u gidimela nga vhunzhi khethoni dza komiti dza wadi .
4.3 . Khabinethe yo tendela u tholiwa ha vhathu vha tevhelaho sa miraḓo ya bodo kha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Bannga ya Muṱanganelano :
Miraḓo Mihulwane i ḓo ita mishumo ya vhudzheneleli ha nyanḓadzamafhungo na vhafaramikovhe u itela u vhekanya mvelaphanḓa dzo itwaho kha mvelelo dza kotare ya vhuṋa .
Mvula yo ḓoweleaho yo vha hone kha zwipiḓa zwa Limpopo , Mpumalanga na vhukati ha Devhula Vhukovhela .
( b ) i tshi nga bveledza u dzhielwa vhukando ha mulayo .
Vha thetshelese nga mbavhalelo nga u tendela muṅwe muthu a tshi ḓivha uri vha khou pfa zwine a khou amba na u pfa .
Ṱalutshedzani uri ndi ngani u khwinisea ha ndangulo ya nga ngomu i tshi ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo yavhuḓi kha mbadelo dza vhaṱolambalelano vha nnḓa .
4.3 . Tshi ṋekedza nḓila dza vhubindudzi u itela u kunga mabindu maṱuku , na ane a khou aluwa uri a dzhenelele kha u lwela u alusa ikonimi .
Ofisi ya Muṱolambalelano Muhulwane yo ḓiimisa nahone i na fhethu ha vhukhethelo u mona na zwiimiswa zwoṱhe zwa muvhuso hu tshi katelwa mabindu a muvhuso .
Mvusuludzo ya Sibadela tsha Paarl yo ṱangana na mvelaphanḓa i ongolowaho na u lengiswa ha u swikiswa ha akhaunthu ya u khunyeledza .
Mupoti wa mulandu ha ngo ita mavharivhari maṅwe kha tshitatamennde tshawe tsha mulandu , naho u pandelwa hawe ho vha hu songo tea na luthihi , ho vha hu songo tea nangoho nga ṅwambo wa zwiṅwe zwiitisi .
Kha ḽevele nthihi ri tea u shandukisa nḓila ya kushumele u itela u vhea ndaela dza zwa khonṱhiraka kha mutheo wa vhuḓifhinduleli na zwa mabindu .
Madzangano oṱhe a Tsireledzo ya Mulilo a tea u ḓi ṅwalisa na Muhasho wa Maḓi na Vhusimama ḓaka .
Zwigidi zwa vhaṱaleli zwo dzhena zwiṱediamu zwa fumi u ya u ṱalela mimetshe .
Musi vhathu vhane vha vha na HIV vha tshi thoma u sumbedza tsumbadwadze , zwi amba uri vhulwadze ho fhirela phanḓa u vha AIDS .
A tshi hasha maṱo a wana hu Tshibodempembe , tshe tsha vha tshi tshi vhonala tsho neta vhukuma .
17 . Ndi ita mini arali STB yanga i sa bvisi zwifanyiso zwavhuḓi ?
Nga maitele aya , zwi a konadzea uri u pfumedzana na khaṱulo zwi vhe hone nga u tevhelelana nga ḓuvha liṱhihi , arali zwi tshi ṱodea .
Zwo vha dzhiela tshifhinga tshingafhani u swika nṱha ha thavha ?
Mugudisi u tea u kona u thoma zwithu , u vha mukonanyi nṱhani ha u vha murangaphanḓa .
Vhokhotsi , murunzi wa muri wo tiba na hei nnḓu , zwino hafhu murunzi ndi wanga .
U konanywa ha nḓila dzo fhambanaho hu ita uri huṅwe fhethu hu khwaṱhisedzwe vhukuma , zwenezwo zwa kunga na u sika zwikhala zwa vhuitwa ho vhumbanaho nga zwigwada .
Phemithi ya mugodi ndi ḽiṅwalo ḽi bvaho kha Muhasho wa Zwiko zwa Minerala ḽi vha tendelaho uri vha ite tshumelo dza mugodi .
Odithi dza Zwitatamennde zwa Masheleni a Muhasho zwi khunyeledzwa hu sa athu fhela ṅwedzi muthihi zwa kona u rumelwa kha Ofisi ya Rambalelano Muhulwane u iṱa ṱhanyanyo .
Ḽiga ḽa u thoma ndi u engedza u vhonala ha mapholisa nga u thola mapholisa manzhi a vhafumakadzi na vhanna , na u sika mishumo i vhonalaho ya vhadzulapo nga kha dziforamu dza tshipholisa dza tshitshavha .
Nga kha vhurangaphanḓa vhu re na vhuḓifhinduleli , vha ṱuṱuwedza vhuthihi , vhukonibale na mashumele kwao a pfadzaho ngomu tshikoloni na nnḓa .
Avha vhaṅwe vhararu vha ḓo vha vhe miraḓo ya komiti .
Kha vha ṱume tshithu itsho tsha u vhea mulomoni kha mitha .
Tshikalo tsha vhushai tshi sumbedzisa mbalotshikati ya vhathu vhane vha dzula miṱani ine ya wana miholo i re fhasi ha miholo i sumbedzaho vhushai .
Khuvhanganyo ya sisiṱematiki i isaho phanḓa na tsenguluso ya mafhungo u ya nga tshiṱirathedzhi , dzithandela , maitele na mvelelo .
5.5 . Khabinethe i fhululedza dziSpringboks kha u swikelela kha maimo a re tsini na a mafhelelo kha Tshiphuga tsha Rugby ya Ḽifhasi ngei England na u humbela maAfrika Tshipembe uri vha tikedze thimu yashu ya Lushaka ya rugby musi vha tshi khou lingedza u vhuisa Tshiphuga tsha Ḽifhasi fhano hayani lwa vhuraru .
Mutakalo wa Zwa u vha na vhana : a hu na mufumakadzi ane a ḓo lovha o vhifha muvhilini .
Munanguludzo wo itwa wo ḓisendeka nga maitele a tevhelaho :
Mbekanyamaitele ya Lushaka i khou lingedza u ḓisa thandululo kha khaedu nnzhi dzi tshimbilelanaho na ṱhahelelo dza zwiḽiwa Afurika Tshipembe .
Arali miholo yo vhewaho i sa konadzei , vhurangaphanḓa vhu tea u khwaṱhisedza uri mabindu a ita zwithu nga nḓila ya vhuḓifhinduleli .
Ri fanela u dovha ra humbula uri naho vhaṅwe vha murafho washu vho lovha - hu nga zwiitisi zwa mupo kana zwi si zwa mupo .
U kungedzela hu tendela mabindu u davhidzana nga mbuelo dzine zwibveledzwa zwavho zwa ḓo ṋetshedza vharengi .
a ḓiresi ya poswo na khoudu ya tshiivhumbiwa kana mutholi muholo wa ṅwaha wa mutheli .
Vha fanela u vha vha tshi kona u shuma sa tshipiḓa tsha thimu khathihi na u shuma asainimennde vhe vhoṱhe .
Tshumelo dza zwa maṱo ( u ṱolwa maṱo , fureme , ḽentsi na mushonga wa vhuṱungu )
U thivhela ha u thoma ha vhufamuraḓo hu katela u khwinisa zwiitisi zwa khombo zwi khwiniseaho , u topola nga u ṱavhanya na ndangulo ya kiḽinikala ya zwiitisi zwa khombo ya vhufamuraḓo vhu khwiniseaho .
Ndi zwa ndeme u ri hu vhe na khetho dzo vhofholowaho nahone dzi sa dzhii sia na u tikedza ndeme ya ndayotewa yashu .
Vhukoni ha u shuma nga fhasi ha mutsiko na u ḓiimisela u shuma awara dzo engedzedzwaho musi hu a ṱhoḓea .
U ṱolwa hu bvelaho phanḓa nga vhashumeli vha bvaho kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano nahone nzudzanyo dza ha masipala dzi ḓo itwa kha tshiimiswa tshavho .
Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso yo bvisa muvhigo wa mbilahelo kha tshumelo dza muvhuso .
Vha na vhuḓifhulufheli , vho pfumbudziwa zwavhuḓi na hone vha bvela phanḓa u khwinisa vhukoni havho .
Masipala i fanela u vhona uri vhathu vha vhupo hayo vha wana tshumelo dza mutheo dzine vha dzi ṱhoga , zwihulwane hedzi dzine dza tshimbilelana na mutakalo , tsireledzo na vhutshilo ha maimo vhu vhonalaho zwa tshitshavha .
Mugaganyagwama wa u vusuludzwa huṱuku wo phaḓaladzwa u ya kha zwiṱiriki u itela u ṱhogomela u vusuludzwa huṱuku ha zwikolo , nahone hezwi zwi khou vha na mvelelo nga u ṱavhanya .
Matheriala a vhuedzedzwaho a mushululo a nga vhewa nga mukhumbi nga kha sia ḽa u laṱela kha maḓi a songo tsaho kana nga phaiphi ya u shulula kha maḓi o tsaho u itela ndaulo nga vhuronwane .
Nga ṅwambo wa zwenezwo , hu na nyito dza nḓowetshumo dzo fhimiwaho a ḽevele dza nṱha dza u sa ḓiimisa na vhushai .
Kha u hanedzana na tshiṱaṱamennde , vha tea u ṱalutshedza uri ndi ngani vha khou hanedza .
Khabinethe i ṱuṱuwedza sekithara dzoṱhe dza zwitshavha uri dzi ise phanḓa na u fhaṱa zwi isaho kha u bveledza shango ḽashu u bva tshe dimokirasi ya vha hone .
U khwaṱhisa uri zwikolo zwoṱhe zwi wana gumoṱuku ḽa ndambedzo ya mugudi nga mugudi yo tiwaho kha vhuimo ha lushaka na uri masheleni ayo a ndambedzo a shumisiwa zwavhuḓi nahone zwi khagala .
hu tevhedzelwa milayo na maitele a tevhelaho :
3.4 . U dovha hafhu wa lavhelesa mushumo wa u haela wo angalalaho wa COVID-19 sa ndaka ya tshitshavha ya ḽifhasi .
Demokirasi ya u dzhenela ha tshitshavha
Hune ha si badeliswe mbadelo dza u paka kha mabindu mahulwane na fhethu ha vhubindudzi , hezwi zwi ṱuṱuwedza u sudzuluwa ha zwiendedzi zwa phuraivethe .
Vhana vha tea u vha ngomu kiḽasini , nga tshifhinga , vha tshi khou guda , vha ṱhonifhe vhagudisi vhavho na u ṱhonifhana nga tshavho , nahone vha ite tshuṅwahaya dzavho .
Hunzhi , kha nyimele dzine dza fhira nthihi vhuṱanzi ho vha ndondolo ya fhasi .
Thekhisi a yo ngo swika nda vho tou tshimbila .
Mbekanyamaitele ya muvhuso yo sudzuluwa zwenezwino kha vhuḓikumedzeli yo ṱanḓavhudzaho u bindudza kha themamveledziso ya vhuendedzi , na u engedzedza muṱaṱisano na vhukoni kha dziṅwe themamveledziso ya muvhuso .
U sa dzhia sia , fhedziha , hu pfesesea nga u angaredza sa maitele a pfalaho , na u lingana zwi ambelwaho kha mvelelo .
Minidzhere u ṱanganedza mushumo wawe u na vhulaedzwa vhuhulwane vhukuma na mbofholowo nahone zwenezwo , a nga kha ḓi , ita zwi re nga nnḓa mikano ya mushumo wawe .
Vundu ḽi na phimaluvhilo ya nṱhesa ya vhushai ngamaanḓa mahayani nahone u dzhena kha thaidzo idzi , zwi ḓo ṱoḓa u dzhenelela nga luvhilo lwo eḓanaho u thivha tshikwekwe tsha vhushai .
Dziṅwe khamphani dzi nga tama u nanga Datumu ya Mathomo ine i sa vha datumu ya mathomo a Khoudu , fhedzi datumu ya murahu .
Ri tshi sedza murahu kha zwiṅwe zwa zwiṱori zwi si zwavhuḓi zwa ḓivhazwakale ya zwino , ri humbudzwa uri ri khou tea u dzhiela nṱha phodzo na u fhaṱa lushaka u fhirisa zwa kale .
Kha zwi re ngomu ho sumbedzwa uri tshaka dzo imaho ngauri dza khovhe a dzi ho khomboni , fhedzi inwi sa rasaintsi wa murengi ni a ḓivha uri khovhe i kha tshigwada tshitsuku tsha tshaka dzi re khomboni .
U amba : Ambani na khonani yaṋu nga phosiṱara ya akhwariamu
11.1 Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mushumo wa Khomishini ya vhuṱoḓisisi kha Ndaulo ya Muthelo na Mavhusele nga SARS .
Ngauralo ee ngangoho , muraḓo a ṱhonifheaho , tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha ḓo bva kha maitele ayo tshi ḓo laedza mbekanyamaitele ya muvhuso .
Na zwa vhuṱhogwa vhukuma zwi tou nga ho vha u ṱoḓisisa phambano i re hone ya kupfesesele kwa nḓila ya kuitele uku .
Ḽi nga khwinifhadzwa fhedzi nga kha ndingo , tsedzuluso na u vhiga murahu .
' Khuḓano i vha hone musi hu na phambano na u hanedzana vhukati ha vhathu kana zwigwada zwi re na mihumbulo , zwithu zwa ndeme , bono kana kuvhonele kwo fhambanaho . ' Mark Anstey U langa Tshanduko kha u Kwengweledza Khuḓano .
Naho zwo ralo , thimu a si dzavhuḓi kha nyimele iṅwe na iṅwe ya tshiimiswa ; miṅwe mishumo , nga vhuvha hayo , i fanaho na maṅwalwa a vhusiki , i itwa lwa khwinesa nga vhathu .
Muḓisedzi wa mashangoḓavha u tea u vha na vhuḓifhinduleli kha mithelo yoṱhe , mbadelo dza tshiṱemmbe , mbadelo dza ḽaisentsi , na dziṅwe dzi ngaho sa dziḽevi dzi badelwaho dza nnḓa ha shango ḽa murengi .
Ndambedzo ine ya vha hone nga kha Tshikimu tsha Lushaka tsha Thuso ya Masheleni a Mugudi zwa zwino tshi na R14 582 biḽioni , na uri tshi thusa u vhona uri vhagudi vha shayaho ngeno vha tshi ḓidinela pfunzo dzavho vha kone u swikela pfunzo kha yunivesithi dzoṱhe dza nnyi na nnyi dza 26 na magudedzi a 50 a nnyi na nnyi a Pfunzo ya Thekiniki ya Mishumo ya Zwanḓa na Vhupfumbudzi ( TVET ) .
Muṱangano uyu nga dzi Minisita u ḓo rangelwa phanḓa nga mushumo wa ndugiselo nga vhadzudzanyi na vhaḓivhi .
NDI NNYI A NO KWAMEA ?
Ri ḓiimisela u sala murahu mvelaphanḓa musi i tshi bvelela kha ḽevele ya muvhuso .
Khumbelo ya mveledziso i katela u khwinisa vhudzulo vhu no khou shumiswa zwa zwino uya kha nnḓu ya vhaeni ine ya ḓo kona uvha na phera tharu dza vhaeni na phera nthihi ya mulanguli dzhenerala .
Nga murahu ha u ṱolwa na u bveledzisa , vha ḓo wana maraga dzavho na u vhuiselwa asainimennde dzavho murahu .
Ndeme yavho ya u asesa na u pfesesa maimo a kutshilele kwa miṱani zwo rerwa nga hazwo .
Vho vha vha tshi kha tshigwada tshi vhidzwaho " tshigwada tsha lufu " fhedzi vha ita zwa nṱhesa .
Ene u na tshelede .
Nomboro idzi dzi nga tsireledzwa fhedzi arali ra vhulunga zwinzhi kha tshumelo dzashu dza vhuendi hapo na ha dzitshaka .
Dziṅwe nḓowetshumo na migodi dzi nga kuvhanganya , u endedza na u laṱa malaṱwa adzo dzone dziṋe , kanzhi kha ndaka yadzo , kana dzi nga shumisa vhorakhonṱhiraka u ita tshumelo iyi .
Sabusidi ya Muthu muthihi :
Tshikwama tshi khwaṱhisa sisiṱeme ya u faela hu vhidzwaho U-Faiḽi nga u thoma tshipiḓa tsha khumbelo ya mbilo u itela u konisa mbilo dza kha khomphyutha .
Kha ḽeveḽe ya muvhuso wapo , ndaulo ya zwa masheleni i na ndivho nṋa dza mutheo :
1.5 . Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vha songo haelwaho shangoni ḽashu , nga maanḓesa vhahulwane na avho vhane vha vha kha khomboni khulwane ya u lwala lwo kalulaho , uri vha haelwa nga u ṱavhanya .
MaAfurika Tshipembe vho lwa nga maanḓa nahone tshifhinga tshilapfu vha tshi lwela demokirasi yashu , ngauralo ri tea u ḓibvisa kha mikhwa kana vhuḓifari vhu si havhuḓi vhune ha tshimbilelana na mivutshelano.
Arali bini ḽa u kuvhanganya ḽa shumiswa , vha khwaṱhisedze uri hu na tshikhala tsha u shumela tsho linganaho na vhunṱha ha u tshintsha mabini .
Paḓulani maipfi aya a bve mibvumo . thusa fhira vhidza nyimbo mathuthuba fhindula vhudza lupenyo gethe fhasi sumbedza nyala
5.2 . Khaṱhulo , u gwevhiwa na u haniwa ha khumbelo ya khaṱhululo , zwi rumela mulaedza wo khwaṱhaho kha zwigevhenga na vhane vha ṱoḓa u ita zwa vhugevhenga vha tshi tambudza vhana na vhafumakadzi wa uri , zwiimiswa zwa vhulamukanyi zwa Afrika Tshipembe zwi ḓo vha wana mulandu wa zwiito izwi zwa tshiṱuhu .
Thundu dza tshumiso dzi nga khethekanywa sa thundu dzi lalamaho , dzi lalamaho nyana na thundu dzi sa lalami .
2.15 Kha mbudziso ya uri naa mulayo u tea u shumiswa kha u tandulula khakhathi dzi kwamaho zwa vhuloi , Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i tenda uri a huna ṱhoḓisiso na tsenguluso dzo linganaho dzine dza nga ita uri hu vhe na tsheo yavhuḓi .
A zwi hangwei nahone a zwi tei u hangwiwa uri Mulayo u tendela hu tshi vha ndifho kha avho vhe vha ṋea vhuṱanzi phanḓa ha Khomishini nahone vha fhedza vho ṱaluswa sa zwipondwa .
Tsenguluso a i kateli nyavhelo ya u dzudzanyulula na zwiwo zwine zwo ḓivhadzwa zwa zwino .
Milayo yo angaredzaho i tevhelaho kana zwiṱirathedzhi zwi fanela , hu ne zwa tea , u vhaliwa zwo ṱangana na izwo zwo haseledzwaho nga fhasi ha masia a mbekanyamaitele o tiwaho .
Muvhuso u isa phanḓa na u shumisana na vhafaramikovhe kha u fhelisa migodi isiho mulayoni u itela u vhulunga matshilo na u thivhela u rengiswa ha methala na diamane yavhuḓi zwi siho mulayoni .
Honeha , hu na vha vhathu vhanzhi vha bvaho Vhukovhela na Amerika vhe vha takalela muhumbulo na mbekanyamaitele dza Bush .
Ndima ya 4 ya Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala i bveledza Dzikomiti dza Wadi
Ngauralo u swikelela mafhungo a si zwa ndeme fhedzi kha u shuma nga ngona ha dimokirasi ine hu na u dzhenela ha nnyi na nnyi , zwi dovha hafhu zwa engedzedza fulufhelo ḽa vhathu kha muvhuso na u khwaṱhisedza nḓila ine wa tevhedza ngayo milayo .
Vhabebi vha vhana vha no dzhena tshikolo vha ḓo ḓisa zwanḓa zwa u londa luvhanḓe lwa tshikalo
Vhakhantseḽara vha wadi vha na mushumo muhulwane une vha fanela u u ita sa miraḓo ya Foramu ya Vhuimeli ha IDP kana foramu dziṅwe-vho dzo raloho .
Nyingatshifhinga yo humbelwa nga mulandu wa thaidzo dza masheleni dze vhufhufhisi ha ṱangana nadzo na u vhilahela hu no khou endelela ha dzioditha dza nnḓa dza khamphani iyi malugana na tshiimo tsha tshelede .
Ri khou zwi vhona uri tshumelo ndi ya ndeme na hone musi ri tshi khou tea u shumana na mafhungo a zwa dziḓoroboni , mbalo ya vhathu vunḓuni ḽa Free State na kha mavundu eneo i khou tsela fhasi .
Nomboro ya fekisi na khoudu
U swikelela mbuelo dzavho dza vhuimana , miraḓo ya vhaimana na vhaunḓiwa vha tea u ḓiṅwalisa kha Mbekanyamushumo musi vhuimana havho vhu tshi tou khwaṱhisedzwa .
Hu khou shumiswa u ḓisa mvelaphanḓa kha kiḽasiṱa ya sisiṱeme ya vhulamukanyi u vhona uri hu na u sudzuluwa ho teaho ha vhatshinyi .
A ṱingaṱinga kamarani yawe ya u eḓela a tshi ṱoḓa fhethu ho teaho .
Mushumo wa 3 Kha vha khethe nyito mbili dze vha dzi wana kha mushumo wa 2 .
Musi Miraḓo ya vhusimamilayo ha vunḓu i saathu u thoma u shuma mishumo yayo kha vhusimamilayo , vha tea u ana kana vha sumbedza u fhulufhedzea kha Riphabuḽiki na u fara zwi re kha Mulayotewa , wa u ita muano u ya nga ha Muengedzo wa 2 .
Ri ita izwi zwavhuḓi ngauri ro pfesesa uri kha u tandulula thaidzo dza vhathu vhashu ri fanela u lwa na vhushai , vhushayavhudzulo , vhugevhenga na dziṅwe thaidzo matshilisano dzi kwamaho vhathu vhashu .
5.3 . Khabinethe yo dovha ya ṋewa muvhigo nga ha zwigwada zwivhili zwa vhakwamei vho fhambanaho zwo vhumbiwaho u itela u khunyeledza Thendelanomviswa ya zwa Migodi .
Vhanna na vhafumakadzi , vhaḓisedzi vha matheriala na dzikhamphani dza mamaga a u hira dzo ḓa na phindulo yo ṱanḓavhuwaho kha tshiko tsha thaidzo yo livhanaho na vhorakhonṱhiraka vhane vha khou bvelela .
Tshiputelo tsha mushonga wavho tshi nga iswa mushumoni wavho , hayani kana kha ḓiresi ya holodei .
U ḓadzisa , tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwikolo zwa 27 000 tshi ḓo ṱolwa nga vhaofisiri u bva kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo .
Tshumisano ya Muvhuso Wapo wa Australia na Afrika Tshipembe
U vha vha maṱhakheni kha tshumelo na u fushea ha
Nyendedzi ya Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu dza Afurika Tshipembe kha u shumisa Mulayo
Ndi khou ya fhethu hu re buḽoko tharu thungo ya vhubvaḓuvha .
Elekanyani nga :
Khamphani yanga i bveledza zwinwiwa zwi tshi bva kha tshiko tsha zwi tshilaho tshapo .
U khwaṱhisedza u tshila ha vhadzulapo , Afrika ḽi ḓo bindudza u ita uri tshumelo dza mutakalo dzi dzule dzi tshi swikelea kha vhathu vhane vha khou ḓala nga u ṱavhanya na u ṱhogomela ṱhoḓea dza vhuvhili havho vhaswa na vha aluwa vhane vha khou engedzea .
Muvhuso u khou pulana u khwinisa phimo dza tshigwevho kha milandu mihulwane .
Pulane dzo fhelelaho dzo vhekanywa u itela u khwaṱhisedza u shumiswa hadzo kha ṅwaha u ḓaho wa muvhalelano , zwine zwi tendela muvhuso u dzi livhanya na Muhanga wa Mashumisele a Masheleni wa Vhukati ha Ṅwaha ( MTEF ) kha u shumiswa ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe .
U dzudzanya mivhigo ya kushumiselwe kwa pulane e na mutshimbidzi wa wadi .
Hu katelwa ndingo dza phathoḽodzhi arali zwi khou itwa nga muṋetshedza tshumelo wa Netiweke ya GEMS
Tshutshedzo khulwanesa kha maḓi avhuḓi ndi vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini ndi tshikafhadzo ya nḓowetshumo ya milambo , masiandaitwa a vhusimamaḓaka na vhuremamaḓaka kha ndeme ya maḓi na vhunzhi hao , vhashai vha shumisa mavu a ndimo na a re kha khunzikhunzi dza mulambo , na mishonga ya u ṱahula tsheṋe na mishonga ya u vhulaha zwikhokhonono .
Tshivhalo tsha mawanwa a matheriala nga Dzhenerala wa Oditha kha Ndangulo ya zwa Vhashumi na Ndangulo ya Kushumele zwi vhigiwa kha Muvhigo wa Odithi .
Kha vha shumise mbudziso u wana mafhungo kana u bviselwa khagala kha zwine muṅwe muthu a khou amba .
Mulaedza muṅwe na muṅwe kana mulaedza wa data we mushumisi a rumela kha Muhasho wa zwa Muno u ḓo dzhiiwa sa wo ṱanganedzwaho nga Muhasho wa zwa Muno musi u ṱanganedzwa hu tshi fhindulwa nga u tou ṅwala .
Ri tshi khou bva kha mupingo ro rali , ri na zwinzhi zwine ra tea u ita .
Izwi zwi bva nga murahu ha musi Khabinethe yo khwaṱhisedza themendelo u bva kha Khomishini ya Tsedzuluso ya Muphuresidennde ya 2010 nga ha dziSOC .
U guda u dzudza ' malasha ' fhasi ha ndango , na u thivhela u thathaba , ndi zwa ndeme kha u langa asima yavho .
20.2 Khomishini i ḓo sedza " sisiteme ya tsireledzo ya matshilisano , u swikelela tshumelo dza tshitshavha na themamveledziso yo khwaṱhaho ya ndinganyiso ya mbeu na u maanḓafhadza vhafumakadzi na vhasidzana " sa yone thero ya vhuṱhogwa .
Sa zwe zwa sumbedzwa , khanedzano nga ha zwikonisi dzi vha nga maanḓa dzi kha ḽevele ya lushaka .
Mbuelo idzi dzi katela u bvisela khagala ha ndeme , u engedza tsivhudzo , na u gonya ha tshivhalo tsha vhaendelamashango .
( 1 ) Arali Buthano ḽa Lushaka , nga vouthu ya vhunzhi ha Miraḓo yaḽo i tshi phasisa mudzinginyo wa u sa vha na fulufhelo kha Khabinethe , zwi sa kateli Muphuresidennde , Muphuresidennde u tea u dzudzanyulula Khabinethe .
Muvhuso wo dovha wa takalela u vhona Muvhigo wa Vhuṱaṱisani ha Ḽifhasi ha Foramu ya Ikonomi ya Ḽifhasi , ine ya khou sumbedza uri Afrika Tshipembe yo gonya nga zwikhala zwa sumbe u ya kha vhuimo ha vhu 49 kha mashango a 140 kha Indekisi ya Vhuṱaṱisani ha Ḽifhasi .
Musi no no fhedza , talelani nga fhasi maipfi oṱhe e na a shumisa ane a ṱalutshedza mvumbo .
U ḓadzisa hafhu , hu na mushumo kha mutshutshisi wa u ḓivhadza khothe zwiitisi zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa nga fhungudza khonadzeo ya u ṋetshedzwa ha beiḽi , nga maanḓa afho hune ha vha na khonadzeo ya uri muhumbulelwa a nga vhea tsireledzo ya tshitshavha khomboni .
Kha vha vhone zwauri pulane yavho ndi ya vhukuma na hone i a swikelea .
Mulayo wa Ndaulo ya Masheleni a Masipala , Mulayo wa Tshanduko ya Muvhuso Wapo ( Khethekanyo 10G ; Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala , 2005
Tshiṱori tshine khatsho phukha dza vha vhatambi vha no funza vhathu pfunzo . 2 .
Khabinethe i ṱanganedza mawanwa a ṱhoḓuluso ya vhuṱanzi ha zwa u kutela mitengo , u ambedzana na vhuaḓa kha nḓowetshumo ya phuraivethe ya u fhaṱa .
( 3 ) Mulayo wa Lushaka u fanela u itwa uri pfanelo dzino dzi shume zwavhuḓi , nahone u fanela u- ( a ) vhea ḽa uri kuitele kwa ndaulo ku ṱolwe nga khothe kana , hune zwa vha zwo tea , zwi ṱolwe nga komiti isa dzhiiho sia kana muthu o ḓiimisaho ;
Tshivhalo tsha vha sa shumi tshi kwama lu si lwavhuḓi mimasipala sa izwi vhuimo ha u swikelela zwithu vhu re fhasi vhu tshi livhisa kha tshivhalo tsha mbadelo dza tshumelo dzi re fhasi .
Zwa zwino Afurika Tshipembe hu na u sa fhulufhelana ha vhashumisani vhahulwane .
Musi SARS yo no ṋea thendelo khwaṱhisedzo i ḓo ṋekedzwa hu saathu fhela maḓuvha o vhalaho fhedzi ndaela ya muthelo ya tshiofisi i nga dzhia vhege dzi swikaho nṋa .
Matheriala o sudzuluswaho zwavhuḓi na u tendelwa a nga shumiswa vho .
Vhashelamulenzhe vha dodombedza mishumo vha kona u pfana nga tshavho nga ha kutevhekanele kwa u ita mishumo iyi .
Tshenzhemo khulwanesa i tea u iswa kha tshiimiswa tsha vhaendangaṋayo .
U fhindula mbudziso o imela Mulangi .
Ri khou vhona u gonya ha tshivhalo tsha mihumbulo miswa yo ḓiswaho kha mimakete , hune muhumbulo muṅwe na muṅwe wa fhulufhedzisa u khwinisa mveledzo ya mushumisi na ndaulo ya sisiteme yo leludzwaho .
Ḽiṅwe ḽa masia a vhuendelamashango hune zwikhala zwiswa zwa bvelela ndi vhuendelamashango ha mitambo na mishumo mihulwane .
Tshi sumbedza u pfesesa ha Khabinethe yoṱhe ha khaedu dza ikonomi na dza mugaganyagwama dzi kha ḓi ḓaho .
Zwiraru ndi zwa ndeme , zwa uri maitele a zwa ndaulo a vhe a a vhukuma , a tshi pfadza nahone o tevhedza maitele kwae .
( ii ) arali zwa fanela hu u itela Mulayotewa kana dzangalelo ḽa muvhuso wavhuḓi , kana
Ni ṅwale nomboro tsini na phindulo yone .
Mushumisi wa maḓi o redzhisiṱariwaho a nga redzhisiṱara huṅwe u shumiswa ha maḓi hafhu .
Khabinethe yo dzhiela nṱha u tholiwa ha Vho Tshediso Matona sa Mulangi Muhulwane wa Eskom SOC Ltd vha dovha vha vha muraḓo wa Bodo ya Vhalangi ya Eskom ngauri vha fara poswo kha ofisi iyi .
Ho sedzwa mutevhe wa fureme dzo themendelwaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Mihasho na zwiimiswa zwi na vhuḓifhinduleli ha u ela thandela na mbekanyamushumo dzine dza ṱoḓa ndambedzo .
Thero ya ṅwaha wa 2021 ndi ine ya ri : " Ṅwaha wa Vho Charlotte Mannya Maxeke - U sika na u Swikela Tshitshavha tshi Katelaho Vhoṱhe na u Khwaṱhisedza Pfanelo dza Vhathu vha re na Vhuholefhali " .
Khaelo dza COVID-19 A DZI iti uri vha sa vutshelwe kana vha sa vhe na vhana .
Izwi ho vha Thendelano ya Bannga Ntswa ya Mveledziso na Thendelano ya u Thoma Nzudzanyo ya Rizeve ya Mahoro .
Vhukoni ha u shuma mishumo nga minzhi , u futelela na u fara mafhungo a tshiphiri .
Ṅwaha uno u tshi ya mafheloni ri ḓo thoma u ṋetshedza vhugudisi kha dzikhantseḽara dzashu dza sialala .
1.3 . Hezwi zwi katela u ṱanḓavhudza sekithara ya nḓowetshumo , u khwaṱhisa nḓowetshumo ya mimaini , u tikedza sekithara dza vhulimi , u khwinisa mutheo wa zwikili wa vhaswa vhashu na u ita uri zwi lelutshele vhaendelamashango u dalela shango ḽashu .
Mafhungo aya o ambiwa nga hao nga ndangulo .
Gumoṱhuku ya vhalanguli vhararu vhe vha tholiwa .
Mushumo u no khou tou tevhekana wa masia oṱhe mararu a muvhuso hu si kha muvhuso wa vundu na wa vhukati fhedzi na yone i tea u bulwa .
Mvelelo dza modeḽe wa mbalo , khathihi na tsenguluso ya zwitetisitiki zwa data , zwi shumiswa kha u ṱalusa veḽosithi ya kharenthe vhuponi u itela u dizaina tshiimiswa tsha mushululo maḓanzheni .
Arali hezwo zwikimu zwi tshi tama u dzhenelela tshoṱhe kha mbadelo dza BEE zwi ḓo ṱoḓea u sumbedza uri vha vhukoni ha u shuma .
Zwifhinga zwa u ita aphiḽi zwi ḓo katelwa .
Senthara i khou dzudzanyea , u ya nga ha vhaṋe vhayo Vho William na Vho Natalie .
Izwi zwi nga katela u bveledza pulane na mbekanyatshifhinga zwa u shumisa tshithu , fulo kana u vhekanya zwithu zwine zwa kwama tshitshavha u ya nga ndeme yazwo .
U ṱalukanya thevhekano dza pfalandoṱhe ntswa dzi no swika 2 , tsumbo , ( io sa kha tshiombo , ea sakha vulea , au sa kha tshau , na zwiṅwe ) .
( b ) ndaka a zwi ambi mavu fhedzi ..
Tshumelo dzoṱhe dzi khou shuma nahone dzi a swikelea nga vhalwadze .
Ḓuvha ḽa khunyeledzo kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Zwa ndeme kha muitakhumbelo ; PAIA i amba uri nḓivhadzo nga u tou ṅwala kha muthu wa vhuraru dzi tea u rumelwa muthu wa vhuraru husaathu u fhira maḓuvha a 21 ngamurahu ha musi khumbelo yo ṱanganedzwa , Muofisiri wa Zwamafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u ḓivhadza muitakhumbelo uri nḓivhadzo yo iswa kha muthu wa vhuraru .
Muanganyelo wo ṱanganelanaho wo kumedzwaho afha kha muvhigo uyu wo fhambana na muanganyelo dza miṅwaha yo fhiraho nga nḓila mbili .
Ndayotewa i na ndeme yo imaho ngauri ya u londota vha si gathi na pfanelo dza vhathu nga muthihi .
Hafhu , nga u tou sedza kha khoudu ya kuvhusele kwa khamphani khulwane u mona na ḽifhasi , mihumbulo yo khethekana nga mbudziso heyi .
Milayo yo khetheaho i shumiswa u itela u langa mbuelo yo vhaisalaho ya zwiimiswa zwa masheleni na khamphani dza ndindakhombo .
Hezwi zwi amba uri mutholi u fanela u vhona uri vhupo hune ha shumelwa hone a hu na zwithu zwine zwa nga vhanga khombo , zwine zwa nga sa benzini , kiḽorini na zwitshili , zwithu , tshishumiswa , maitele , nz . zwine zwa huvhadza , tshinyadza kana zwine zwa nga vhanga vhulwadze .
U ṱumanya kutshimbidzele kwa IDP na CBP khathihi na zwibveledzwa zwa tshiṅwe na tshiṅwe tshazwo zwi amba kuitele ku re na u ṱhaḓulana ngomu ku tshi tou mona sa tshitendeledzi .
Mishumo yavho sa Mbumbano ya Tsireledzo kha Mulilo ndi :
U shumisa ṱhalusamaipfi kha u wana nḓivho ntswa ya maipfi khathihi na u ṱola mupeleṱo .
ḓadze fomo dzo teaho , vha tshi khou thuswa nga muofisiri wa dzingu .
O tendelana na uri kha dziṅwe nyimele , vhuṱanzi ho tou ṅwalwaho hu si na thikhedzo u bva kha vhaṅwali vhaho , vha nga vha mavharivhari a vhuṱanzi ane a sa ṱanganedzee .
Mafheloni a Phando 2021 , zwikhala zwi fhiraho 430 000 zwo vha zwo no tikedzwa nga kha tshiṱuṱuwedzi .
Vharengisi vha zwiṱaraṱani vho ḓitika nga zwikhala zwo vuleaho u fana na zwiṱaraṱa kana zwishumiswa zwa vhuendi ha nnyi na nnyi hune ha vha na nyelelo ya vhaendangaṋayo , nahone vha kha vhukwakwani ho fhambanaho na dzikhasiṱama dzavho .
Nga nḓila i fanaho , mekhenizimu i tea u wanala u vhona uri mutikedzelo a si vhuṱalu ha vhorakhonṱhiraka vha si gathi vha thakhula .
Maitele avhuḓi a u ya bungani
Masheleni a no waniwa nga u rengisa ḓoroboni
Thendelano ya Mbambadzo ya Tshipembe ha Afrika ya Vhuthihi ha Mercosur na yone i khou shuma , hune ya ṋetshedza tswikelelo i tameaho kha muthelo dzi fhiraho 1 000 .
Adzhenda ya 2063 ndi muhanga wa maano wa tshanduko ya matshilisano a ikonomi ya dzhango kha miṅwaha i ḓaho ya 50 .
Nga nnḓa ha vhuḓihanedzi uvhu ho kona u nga iṅwe nḓila u farelela kha themamveledziso nahone vho vhulunga milayo ya mbofholowo na vhulamukanyi zwi tshi vha tshipiḓa tsha mulayo zwawo .
Maraga wa mitshelo mitete i rengiselwaho nnḓa a u tou vha muhulwane .
U shumana na pfukiselo dza nga ngomu na dza nga nnḓa .
14.7. Tshigwada tsha Rugby tsha Afrika Tshipembe tshi khou fhululedzwa kha matambele atsho , khathihi na u vha tamela mashudu kha mutambo wavho une vha khou ḓa u u tamba na Wales nga ḽa 24 Lara 2018 .
Vha dzhiele nzhele uri ndi tshivhalo tshiṱuku fhedzi tsha khemikhala dza khombo idzi dzi tendelwaho u laṱiwa kha vhupo ha malaṱwa nga u angaredza Afrika Tshipembe .
Khabinethe i ṱanganedza nḓivhadzo nga Minisiṱa wa zwa Mishumo wa uri muhasho wavho u khou ṱoḓa u dzhia maga o khwaṱhaho kha vha sa tevhedzeli .
Kha vha ḓe na lu ṅwalo lu bvaho kha khamphani yavho lu khwa ṱhisedzaho uri vha ḓo rumelwa kha tavhi ḽa Afrika Tshipembe kana khamphani ine ya vha fhasi kana u vha nthihi na yavho .
Hu na Komiti dza u ṱoḓisisa , u vhiga na vhulavhelesi kha Muhasho muṅwe na muṅwe wa lushaka na miṅwe mihasho ya muvhuso yo ṱumanaho nawo .
Ḽiga ḽa u thivhela malaṱwa u itela u tevhelela mvelaphanḓa na mvelelo : Ndi zwa ndemesa kha u ṅwala nga ha ndeme ya mbekanyamushumo na mvelaphanḓa kha vhadzulapo , mabindu na vhaofisiri vho khethiwaho .
u ṱavhanyisa u fhaṱwa ha nnḓu dzi sa ḓuri nga u tiwa nga u ṱavhanya ha Tshivhumbiwa tsho Khetheaho tshine tsha ḓo shumana na zwa masheleni , u ṱuṱuwedza Mulayotibe wa Tshumiso ya Mavu na u khunyeledza zwo salaho zwa thendelano yo lengaho ine ya tea u itwa na sekhithara ya phuraivete kha zwa dzi nnḓu dza mutengo wa fhasi ;
Minista na dziṅwe masia afhio na afhio a muvhuso kana vhathu vhe maanḓa a u ṋea ḽaisentsi a rumelwa khae , u fanela u dzula na dziredzhisiṱara dza dziḽaisentsi dzoṱhe dzo ṋetshedzwaho u ya nga khethekanyo iyi dzine dzi ṋetshedzwa lwa ṅwaha kana u fhira .
Hu dovha hafhu ha vha na nyambedzano dzine dza khou bvela phanḓa na vha Vhulamukanyi dza nga ha vhumbiwa ha khothe dzo khetheaho dza nga ha milandu ya u dzhenelelwa ha muvhuso nga vhathu vha nnḓa khathihi na miṅwe milandu ya zwiito zwa vhuaḓa .
Mmbi khulwane i tea u vha yo khwaṱhaho .
5.5 . Khabinethe i fhululedza vhoṱhe vho winaho kha Pfufho dza Pfanelo dza Vha re na Vhuholefhali dza Lushaka dzo farwaho nga ḽa 11 Ṱhafamuhwe 2016 .
Hu na vhuḓifhinduleli kha vharangaphanḓa vha madzangano , vhatholi na vha tshumelo ya vhutsireledzi ha shango u itela u vha na vhuṱanzi ha uri mulayo u a ṱhomphiwa , na uri maitele a u levha a a thivhelea na uri tshiṱereke tsha zwa miholo tshi tshimbidzwa nga nḓila ya mulalo .
5.1 . Khabinethe i ṱuṱuwedza vhathu vho teaho vha kwameaho uri vha ṋee vhuḓipfi nga ha mvetamveto yo sedzuluswaho ya Thendelanomviswa ya u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Ṱanḓavhudzwaho yo Tewaho kha Vharema ya Afrika Tshipembe ya Migodi na Nḓowetshumo ya Minerala , 2016 ye ya ganḓiswa kha Gurannḓa ya Muvhuso .
U itela u khwaṱhisa vhuṱumani vhukati ha mabindu maṱuku na zwikhala zwine zwa khou ṋetshedzwa nga kha u renga ha muvhuso , ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha zwiteṅwa zwa khohakhombo .
Fhedziha , naho vhushaka vhu tshi nga vhonala vhu tshi nga ho fa , vhafunani vha a malana vha fhaṱisana , naho hu tshi nga vha hu mafheloni a bugu ya nganea vhumatshelo vhu sala vhu sa a tou vha khagala .
Mpfu dzoṱhe dzi ṱoḓa uri mushumeli wa mutakalo a khwaṱhisedze lufu , hu sa sedzwi uri lufu lwo itea ngafhi .
Mavu oṱhe a muvhuso kana muvhuso wa vunḓu kana masipala ) na shango ḽi re na vhaṋe vha phuraivethe ḽi nga dzhiwa lu si lwa mulayo .
U shumiswa na u kombetshedza kha tshiimiswa ha Sisiṱeme ya Tshitandadi tsha Ndangulo ya Nḓisedzo ya Themamveledziso na Sisiṱeme ya Tshitandadi tsha U renga kha Vhufhaṱi .
( 2 ) Ndinganyiso dzi katela u ḓiphiṋa ho fhelelaho hu linganaho ha pfanelo dzoṱhe na mbofholowo .
Kha u engedza tshitshavha tshi katelaho , muvhuso kha miṅwaha miṱanu i ḓaho u ḓo vhona uri :
Ri ṱuṱuwedza mavundu oṱhe uri na one a ite nga u ralo u khwaṱhisedza uri vhudavhidzani vhu bve fhethu huthihi u itela u thivhela nḓaḓo dzi songo teaho na milaedza i songo konanywaho ,
Mulayo u vhea mafhungo a maitele ane a ṱoḓea ane a elana na khumbelo yeneyo .
Hu tshi ṋekedzwa tshigwevho , ha vha na u hanedzana kha vhakhantseḽara .
Engedza phesenthe ya mavu a vhulimi are fhasi ha vhulanguli ha vhathu vhe vha tsikeledzwa kale u bva kha 11,5% ya 2013 uya kha 20% .
Tshivhalo tsha nyolo dzo bveledzwaho nga ṅwaha .
Ri tea u dzulela humbula uri ṱhahelelo ya mafhungo tshiṅwe tshifhinga ndi tshiṅwe tsha zwithivheli kha mveledziso na uri arali hu si na izwi muvhuso u nga si kone swikelela zwitshavha zwa mahayani tshoṱhe na u ambedzana nga ha mveledziso ya agenda .
3.3 . Mulayotibe wo no fhira kha nyambedzano dza tshitshavha na vhashelamulenzhe vho fanelaho nahone u ḓo dovha hafhu wa fhira kha maṅwe maitele a vhuronwane a Phalamennde phanḓa ha musi u tshi phasiswa wa vha mulayo .
U oda zwishumiswa zwa vhuṅwali na gurosari u itela miṱangano .
U kuvhanganya hu yaho phanḓa na u dzudza tshifhingani mafhungo a vhashumi u itela kuitele kwa u khwaṱhisedza hu ḓo dovha ha bvela phanḓa .
Guvhangano ḽi ḓo bveledza mufhindulano vhukati ha sekithara ya phuraivethe na ya tshitshavha u itela u khwinisa nḓowetshumo ya vharema , na u khwinisa u fhaṱulula ikonomi uri i swikelele nyaluwo nyangaredzi .
Kha muvhigo uyu , vho thoma uri mugaganyagwama wo dzinginywaho u vhonala u tshi ḓo bvelela .
U vuliwa ha tshiofisi ha nnḓu zwi ḓo dovha zwa pembelela miṅwaha ya 20 tshe ya vhumbiwa .
U fhedza tshilengo tsha mbadelo na zwiitisi zwa u sa badela vhathu vhe vha ṋewa konṱiraka u itela u vha na vhuṱanzi uri nḓisedzo dza vhudzulo dzi itwe nga ngona .
Musi a sa thu eḓela a vhea magazini kha shelefu ya bugu , tsini na muṋango wa bafurumu nga nnḓa .
Vhatshinyi kha mabulayo aya a vho ngo ṱaluswa , u sengiswa kana u gwevhiwa .
U khwinisa u anda na vhunzani ha u monithara na tshumelo dza thikhedzo dzi ṋewaho zwikolo nga dziofisi dza zwiṱiriki , zwiṱuku nga kha tshumiso ya khwine ya e-Education .
Themamveledziso yo bveledzwaho zwavhuḓi na yone i fhungudza masiandaitwa a tshikhala vhukati ha madzingu na u fhungudza u sa lingana ha mbuelo na vhushai .
Ri a vha livhuwa hafhu kha mafunda e vha ri sumbedza musi ro vha dalela .
U redzhisiṱara ndi hune ha ḓo vhuedza shango ḽoṱhe , hu si fhedzi vhashumisi vha maḓi .
Pulane ya Vhudzhakanḓila i a ṱanganedza zwi tshee zwiṋu uri phurogireme ya vhudzulo i re hone zwino ya vhudzulo hu no ṱuṱula ikonomi na vhudzulo ho no ḓoweleaho i sumbedza i tshi peamela kha vhupo ha ḓoroboni fhedzi .
Ndeme ya u ṱhavha fhethu ho fhambanaho kha muvhili wavho .
U linganya- u sumbedza u ḓivha nga ha lurumbu luṅwe na luṅwe lwa muvhili , tsumbo,ndi tshifhio tshanḓa tshine tsha khou dzinginyea ;
Foniki dzo gudwaho kha maṅwe masia a Luambo kha dzi shumiswe u ita ndovhololo ya u guda mibvumo .
Naho zwo ralo , ndeme ya u davhidzana i nga vha yo fhimiwa vhukuma ngauri mbudziso dzo vhudziswaho na tshaka dza phindulo dzine dza nga itwa kanzhi dzi vha dzo ḓisendeka nga mudededzi hu si u ḓowela na u sedza kha mugudi .
Mitengo ya zwivhambadzwa yo khwinisea , nahone i dzula i tshi khou khwinisea na mamaga a khou wana dzioda nnzhi , maraga wo gonya , rannda yo khwaṱha nahone hu na zwisumbi zwa zwino zwa uri fulufhelo ḽa vhabindudzi ḽi khou engedzea .
Gumofulu ḽi katelwa mbadelo dzoṱhe dzi elanaho na u pfukisela hu tshi katelwa immuno-suppressants
Ndivho ndi u vha na vhuṱanzi ha uri tsaukanyo ya IDP , nahone nga maanḓa mushumoitwa wa 1 / 2 yo ḓisendeka nga kuhumbulele ku no pfala kwa u dubekanya mafhungo a mveledziso dzine dza vha khulwane nga ndeme dzadzo zwi tsha langwa nga kuvhonele kwa zwitshavha na vhadzhiamikovhe vha re vhathuni na uri mushumoitwa wa 1 / 3 : U ṱanganyisa , u simiwa kha kutshimbidzele kune kwa vha na sisiteme nahone yo tshimbidzwaho nga nga ngona .
" Ni songo vhilahela Mandu , " ndi ene a no ralo .
Khombo ndi u bveledzwa ha nzudzanyo dza nḓisedzo yo pfananywaho dzi songo khunyeledzwaho tshoṱhe nahone nga tshifhinga .
U vhona uri miṱangano i tshimbila zwavhuḓi , maitele a tevhelaho a fanela u vha hone :
Ni vhona u nga mafhungo aya o bvelela nga khalaṅwaha ifhio ?
Kha vha ṱalutshedze kana vha bvisele khagala ; kha vha ṋee zwiitisi nga maipfi avho .
Ri khou isa phanḓa na u khwinisa tshanduko kha mbekanyamushumo ya Pulane dza Mbuno dza Ṱahe .
Ngauralo vhatholi vha fanela u litsha u ri vhudza uri vha nga si kone u wana vharema vha re na ndalukano vhane vha nga tholiwa .
Hu khou ṱoḓea ṱhoḓisiso nnzhi nga ha haya mafhungo .
Vhana na vhafumakadzi
arali vha na akhanthu ya bannga , tshuṱatamennde tshaho tsha banngani tsha miṅwedzi miraru yo fhelaho
Nga tshiitisi itsho , ri tea u shumisa mveledziso ya zwikili , u vhona uri hu na vhupo ha mushumo havhuḓi na u tevhedza mbekanyamaitele dza matholele dza muvhuso wa ḓuvha .
U sa vha fomaḽa ha khoro idzi zwi ita uri dzi shumisee zwavhuḓi nahone u dzhenelela ha tshitshavha zwi ita uri zwi ḓivhee kha vhathu vha zwi dzhia sa zwavho , hu si zwithu zwo tou ḓiswaho zwi tshi bva nṱha "
Vhathu vha tevhelaho vha nga kwamiwa kha :
Tshigwa tsha u shuma tsha ḽeveḽe ya nṱha tshi khou sedzulusa mbekanyamushumo , madzhendedzi na zwiimiswa zwa nnyi na nnyi u itela u topola u fhungudzwa ha mbadelo dzine dza bva kha thendelano dza mbadelo ya miholo dzi so ngo itelwaho mugaganyagwama .
Thendelo yo tou ṅwalwaho , arali pfulo ya bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuomvumvusi yo no ṅwaliswa nga muṅwe muthuṱhanziela ya u saukanywa ya ḽaborotharivhuṱanzi ha mbadelo na referentsi .
U rera nga mirero na maidioma .
Maitele a tshandukiso ya mbilo , naho zwo ralo , a nga kha ḓi dzhia tshifhinga .
Mbudziso dza u haseledza
Vhanna , vhasadzi na dzitshetshe vha khou vhulawa .
Thendelano yo ṋewaho maravhele i lingana vhuimo ka nyambedzano dza poḽotiki dzi no khou u ḓa .
Kha nyimele dzoṱhe , zwi tsheaho zwo khethekanywa zwa dzheniswa kha Zwifaredzi zwa zwi tsheaho .
U ṱanganyiswa ha komiti dza wadi sa tshiimiswa kha phurosese ya IDP , hunzhi a zwo ngo vha nga nḓila ya vhukuma lwe komiti dza wadi dza thoma u dzhenela sa miraḓo ya tshitshavha nga u angaredza , zwe zwa ita uri mvelelo dza vhukwamani hapo na khonadzeo ya u phaḓaladza komiti dza wadi zwi sa tou sedzwa nga vhuḓalo .
Tshumiso ya inṱhanethe ye ya shumiswa ya phaḓalala , yo vha i ya poswo ya eḽektroniki .
Na kathihi a ro ngo fhedza nganetshelo dza shango iḽi .
Khaseledzo dzi ḓo farwa nga ha khaedu nnzhi dzine vha ṱangana nadzo sa vhaswa .
U maanḓafhadzwa ha tshitshavha na vhaḽaifa ( zwi katela u thoma u shumana tshumisano , tsedzuluso , u
Zwenezwo ri ṱaṱa uri madzangano a songo tou ita bembela fhedzi hu na ndivho ya u kunda khethoni , fhedzi hu vhe hu na u ḓiimisela u ita bembela hu na ṱhonifho yo fhelelaho ya vhakhethi .
Arali vhabebi vho ṱalana , thendelo ya vhabebi vhoṱhe i a ṱo ḓea , nga nnḓa ha musi ndaela ya khothe yo bula zwiṅwe .
Naa hu na fhethu ho teaho ho valiwaho u itela u thivhela vhathu kha u thuliwa kana u rwiwa nga tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha tshishumiswa tsha u hwala kana u takula ?
U bvisa hu itwa tshifhinga tshoṱhe kha ṅwaha woṱhe , kana nga tshiṅwe tshifhinga kha ṅwaha .
Thendelano dza Nḓisedzo ya Tshumelo na vha Zwifhaṱo Zwapo yo sedzuluswa na Thendelano dza Vhashumisi dzo no ḓi itwa sa mvetomveto nahone dzo no ḓi lugela u sainiwa .
arali vha mufamakadzi vha tshi khou ṱoḓa u ita khumbelo ya ID ntswa nga tshiṅwe tsha zwifani zwa kale .
Mbekanyamaitele na mulayo : Musi DPSA i tshi dzinginya mbekanyamaitele ntswa na milayo i thoma ya kwama vhafaramikovhe vhoṱhe nga u vha ramba uri vha sumbedze mihumbulo yavho hu tshi shumisiwa nyanḓadzo kha mabambiri / na kana pfumbudzo / maguvhangano .
U ṱalukanya uri ' tshitshavha ' ndi mini ?
Hezwi zwiito zwi ḓi dzulela u sia mihumbulo yavhuḓi vhukati ha ndangulo ya ha masipala khathihi na vhadzulapo vhayo .
Musi zwi tshi vho tou itwa , zwi thoma nga u ṋetshedzwa nga phalamennde ha mulayotibe wa mukovho kha ṅwedzi u swikaho hu saathu swika mafheloni a ṅwaha wa muvhalelano .
U thomiwa ha Senthara ya Ndangulo ya Tshinyalelo hu ḓo vhumba tshipiḓa tsha maitele aya .
Vha ṱoḓa hafhu na u ḓivha zwine muṱangano wa khoro wa ḓo amba nga hazwo .
Phasipoto dzi tea u vha dzi kha ḓi vha mulayoni maḓuvhani a 30 nga murahu ha ḓuvha ḽa u fhedzisela ḽa madalo avho .
U itela u engedza mbono yo dzikaho , fhethu huṱuku ho vuleaho ndi ha ndeme .
Mishumo nga u angaredza ya mushumi
Zwa u shumiswa ha ndaka kha u ṱuṱuwedza mveledziso yo ṱanganelanaho zwi tea u thoma u shuma .
Ndangulo ya mupo i katela ndangulo ya zwipiḓa zwoṱhe zwa mupo wa mupo wa ngudo ya zwa bayoḽodzhi , zwoṱhe zwi tshilaho na zwi sa tshiliho .
Nḓila ya u phaḓaladza
Khomishini ya Mbumbano ya Afrika yo ḓiṋetshedzela u vhona uri saintsi na thekhinoḽodzhi zwi shela mulenzhe kha ndingo dzashu dza mveledziso i dzulaho i hone .
Hoyu ndi mutevhe wa u sedzulusa wa zwine zwa tea u itwa musi hu tshi dzudzanywa khetho dza miraḓo ya komiti ya wadi .
Fhedziha , naho nyaluwo ya ikonomi i tshi khou ongolowa ḽifhasini ḽoṱhe , nyaluwo ya ikonomi i khou lavhelelwa u aluwa nga zwiṱuku u ya kha 3% kha miṅwaha miraru iḓaho , ngauri vhuleme ha muḓagasi - vhune ndi tshikhakhisi tshihulwane - vhu khou lavhelelwa u fhungudzea .
Muvhuso u khou khunyeledza tshikwama tsha mabindu maṱuku na vhurangeli tshine tsha ḓo shumiswa kha u thoma mabindu .
7.10 . Miraḓo ya khorondangi ya Bodo ya Zhendedzi ḽa Tswikelelo na Tshumela Hoṱhe ḽa Afrika Tshipembe :
Zwenezwo , arali mahoro mahanedzi a fhindula kha u thathaba ha dzinndwa nga u pfela vhuṱungu kana u sea kana iṅwe phindulo ine ya sa elane na u sumbedza mbiti , zwi ḓo shuma vhukuma .
U thetsheleswa ha lushaka zwi ḓo itwa kha vhupo vhu tevhelaho :
U vhala vhe vhavhilivhavhili / na u vhala a eṱhe
Vha tea u lifha kha milandu yoṱhe yo itwaho nga fhasi ha Mulayo Value Added Tax naho vha songo tsha ṅwaliswa .
1.8 Ṅwalani madzina a khonani dzaṋu kha ṅwedzi we vha bebwa ngawo .
Malaṱwa a fanela u laṱiwa ayo ane , nga nyimele ya kushumele , tshivhalo , vhudenya kana zwiṱaluli zwa mbonalo , khemikhala kana zwi pfukiselaho malwadze , a nga vhanga vhulwadze kana u gonyisa mpfu kha vhathu , zwimela na zwipuka , kana zwa kwama nga nḓila i si yavhuḓi mupo musi zwi songo farwa nga nḓila yone , u vhewa na u endedzwa .
Ri khou tenda uri zwo tea uri mulayo wo sedzwaho hafhu u tea u tendela lwa tshiofisi u mikano ya milandu ya muṱolamuvhalelano kha mulayo wa u ṱola muvhalelano .
Nḓivhadzo nga u tevhekana
Hu khou dovha ha sedziwa puḽanthi dza u kunakisa maḓi dza khamphani dza migodi u itela u vhona arali hu na khonadzeo ya vhufarisani kha themamveledziso .
Arali zwa ralo , mihasho , zwiimiswa na mazhendedzi zwi ṱoḓa u ḓivha uri ho bvelela mini .
Sisiṱeme ya U-Faiḽi ndi u shela mulenzhe hu dzulaho hu hone kha khomphyutha khathihi na sisiṱeme ya u fara mbilo .
( 5 ) Maitele o bulwaho kha Muengedzo wa 3 a shuma kha Tshipiḓa tsha A tsha khetho dza Mudzulatshidulo na Muthusa Mudzulatshidulo .
Mihumbulo yo wanala u bva kha vhadzheli vho fhambanaho , hu tshi katelwa zwiimiswa zwa phurofeshinala , zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhuso , dziSOE na miraḓo ya tshitshavha .
Shumana na vhushai , nga maanḓa tshivhalo tsha nṱha tsha vhafumakadzi tshi kwameaho ;
( 2 ) Muvhuso u fanela u ṱhonifha , u tsireledza , u alusa na u fusha pfanelo kha Mulayotibe wa Pfanelo .
U fhindula kha ṱhoḓea ya ndaulo ntswa ya mvelelo dza tshiṱirathedzhi tsha nṱha tsha nḓowetshumo ya mbekanyamaitele ya u dzhenela .
Khamphani dzi ḓo nanga mutshimbidzi o tendelwaho nga nḓowetshumo u shuma kha nyambedzano vhukati ha dzikhamphani , muthu wa vhuraru o imaho nga eṱhe na muhasho .
Madzingu a Vhukovhela ha Afrika , Vhubvaḓuvha ha Afrika , Vhukati ha Afrika , Tshipembe ha Afrika na Devhula ha Afrika .
Ha athu u vha na vhukoni
Vhunzhi hashu ro no dzula kha miṱangano ri tshi khou ṅwala zwe ra vha ri tshi humbula uri ndi maambiwa fhedzi ra wanulusa nga murahu uri a ro ngo rekhoda mafhungo a ndeme kana notsi dze ra dzhia a dzo ngo vhuya dza shumiswa .
Khabinethe yo rumela milaedza yayo ya u fhululedza na u tamela mashudu kha :
- Donngi na bere
U swikelela izwi , Muhasho wa zwa Dzinnḓu wo vha u tshi khou shuma na miṅwe Mihasho kha Muvhuso wa Gauteng , na mimasipala , u ṋetshedza tshibveledzwa tshi fanaho tsho sedzwaho khatsho .
Mbekanyamaitele ya Ndangulo ya Kushumisele kwa Mavu yo luga .
Ndivho ndi ya u khwinisa nyisedzo ya tshumelo , vhudavhidzani na nyelelo ya mafhungo vhukati ha vhathu na u ṱuṱuwedza vhuḓifhinduleli na u dzhia tsheo nga muthu nga muthu .
U ḓivhadzwa ṋefhungo na tshiitwa .
8.2. Nḓivhadzamulayotibe yo tewa kha mutheo wa mbekanyamaitele a muvhuso wa musalauno na wo didzhithaiziwaho u ri sendedzelesaho tsini kha u limuwa ndivho dza e-Government na e-Commerce .
1.12 Tshiimiswa tsha SAPRA tshi ri u vha hone ha vhuloi na vhaloi , a si vhuvhi nahone a si vhugevhenga .
Tshanduko i ḓo itwa kha u ṱuṱuwedza vhafumakadzi , vhaswa na vhathu vho holefhalaho .
Mveledziso ya muvhuso I nga swikisa kha u engedza phambano kana u ngalangala ha dzitshaka .
U tholiwa uhu hu ḓo vha na mveledzwa mbuya kha mugaganyagwama wa mbadelo nga u vhona u fhungudzea .
Rakhonṱhiraka u fanela u ṋetshedza tswayo dzoṱhe dza nḓila ya kutshimbilele ( mavhone na zwipapamali zwa tswayo lwanzheni ) zwi ṱoḓeaho nga Maanḓalanga a Vhuimazwikepe , kana mulayo wa zwa malwanzhe wa dzitshaka na lushaka .
Vha tea u ṱalukanya vhushaka vhukati ha maipfi na zwifanyiso zwi re buguni khathihi na u ṱalukanya uri matsina maipfi a re kha siaṱari o vhumbwa nga mibvumo nahone a na zwine a amba .
Fhedzi , hu khou itwa zwithu zwiṱukusa u " lavhelesa murahu " ha nomboro kha mafhungo o kaliwaho manzhi , u fana na :
Vhahumbeli vha mushumo vha tea u tevhedza ṱhoḓea dza u tholiwa ṱhukhu .
Kha maimele o bulwaho maanḓalanga a vhudzudzanyi ha vhuendi a tea u katelwa kha u dzudzanya mudzudzo u vhona uri nyimele dza mutheo dzi leludza vhuendi ha tshitshavha vhu bveledzaho .
Ndi tshi fhedza nda namela bisi ya
Ṱholo i fanaho ndi maitele tsedzuluso a linganaho ane a khou tshimbidzwa nga vhomakone vha dzitshakatshaka u bva kha maṅwe mashango ane a vha muraḓo wa tshiimiswa tsha mivhuso ya minzhi , Tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo wa zwa Masheleni , u ri vha lavhelese u shuma ha sisiṱeme ya u thivhela zwa u dzumbetshedza vhubvo ha tshelede ( AML ) na u lwa na zwa u lambedza vhutherorisi ( CFT ) Afrika Tshipembe .
Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo tshi na vhuḓifhinduleli ha u ranga phanḓa nḓila nga u nga ya u shandukisa nḓila ine mupo wa vhonwa ngayo .
vhathu vho khethwaho vha tea u imela madzangalelo o fhambanaho kha wadi na u imela vhafumakadzi nga nḓila i linganaho .
Zwiimiswa zwa tshitshavha zwi tea u sedza arali zwi tshi nga konadzea u bvisela khagala zwipiḓa zwa mafhungo musi zwo no tshea uri u bvisela khagala tshoṱhe zwi nga si konadzee nahone vha tea u saukanya kana u bvisa mafhungo ane a nga si kone u bviselwa khagala na u bvisela khagala o teaho .
Mufarisa Muphursidennde vha rangaphanḓa Komiti ya Dziminisiṱa dza Ngomu ine mushumo wayo ha vha u vhona uri themendelo idzi dzi khou shumiswa .
Mutheo uyu u shumana na masia ane a vha a mvelo kha muhasho na ane a vha a na vhuṱumani ho khwaṱhaho na u bvelela hawo u swikela ndivhotiwa .
Mvelelo dza vhuṱaṱisani dzo sudzuluwa .
Khwiniso kha u vha hone ha zwiḽiwa .
U wana vhorakhonṱhiraka na vhaeletshedzi hu tshi tevhedzwa vhuḓifhindulei ha khonṱhiraka dzavho .
Muvhigo wa u faedza wo vhigiwaho kha iḽi fhungo , nga maanḓa nga ha vhana vha zwiṱaraṱani vhuponi ha dziḓoroboni .
Muhasho wa Gwama u ḓo ita manweledzo a sumbedzaho tshinyalelo dza mihasho yo fhambanaho .
Hezwi ndi zwiṅwe zwa zwe Kha ri ṅwale vha amba .
Vhalani nga ṅwedzi na ḓuvha , ni vhudze khonani yaṋu zwine na khou vhona .
Tshenzhemo ya u sika mishumo sa zwe ya anetshelwa nga vhathu vhashu hafha .
U tsela fhasi kha dziṅwe mbuelo zwi khou itiswa kanzhi nga mvelele dza fhasi dza mbuelo u bva kha mihasho na nzwalelo dzo waniwaho dzi re fhasi dza ndinganyiso ya tshelede .
Ri khou bvela phanḓa na u dzhia maga a songo ḓoweleaho ane a ḓo thusa uri mabindu a aluwe khathihi na u sika mishumo hu tshi khou ṋetshedzwa na mishumonyengedzedzwa ya muvhuso na thuso kha vha shayaho .
Kha ri pembelele ri na nḓivho yauri matshelo ḽi kha ḓi vha ḓuvha .
Khabinethe yo fushea nga mvelaphanḓa yo rekhodwaho kha u shandukisa muhasho .
Khothe Khulwane ya Aphiḽi i na maanḓalanga a u bveledza milayo yo ḓoweleaho kha mafhungo oṱhe hu tshi katelwa mafhungo a zwa ndayotewa .
Sa lushaka lune lwa kha ḓi vha luswa , miṅwaha ya 25 fhedzi ro dzhena kha dimokirasi , ri khou ṱangana na u khetha hu sa tinyei .
Tshifhinga tshoṱhe , hu itwa dzingudo kha mbekanyamaitele dza muthelo washu , u sedzulusa tshiimo tshine ha swikelelwa ṱhoḓea ya mbuyelo ya lushaka .
Mugaganyagwama wa masipala u sumbedza ṱhoḓea dza tshitshavha sa zwe dza sumbedzwa kha IDP .
Vha vhatholiwa vha ndeme kha mushumo woṱhe wa nḓisedzo ya tshumelo .
Ro amba nga ha masiandaitwa a lemelaho a khuḓano hu na zwihali na khakhathi dza zwa matshilisano hu tshi katelwa a khakhathi kha vhafumakadzi na vhana .
Ndivho ya khoso iyi ndi u maanḓafhadza miraḓo ya koporasi , tshiṱafu tshi no thusa na vhaeletshedzi malugana na mveledziso ya koporasi nge ya funza zwi tevhelaho :
Zwi takadzaho , fhedzi , maifa mahulwane aya o vha o ṱumana na mbofholowo ya vhafumakadzi .
Komiti ya Odithi i na vhuḓifhinduleli ha u vhona uri hu na u tevhela zwithu zwavhuḓi nga Muṱolambalelano Muhulwane na themendelo dza SCOPA .
Kha izwi vha na muhumbulo wa uri avho vhane vha ṱoḓa zwenezwo vha tea u katelwa-vho , zwo vhetshelwaho afho ndi khethekanyo yo fanelaho , hu tshi khou dzhielwa nṱha vhurereli vhuhulwane vhu re hone na ṱhoḓea ya u ṱuṱuwedza dakalo kha tshitshavha .
Vhunzani ha eḽekiṱhirikhaḽa ha musina , sa tsumbo , vhu kwamea vhukuma nga gesedungi i re hone kha ḽevele ya ppm .
Thusedzi dza vhukuma dzi elanaho na thero , ṱhoho , phaphethe na masiki .
YOṰHE YA RIPHABUḼIKI YA AFRIKA TSHIPEMBE Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ( SAHRC ) u ya nga khethekanyo ya vhu 10 ya Mulayo wa PAIA , yo ita tsumbanḓila ya kushumisele kwa Mulayo wa PAIA .
Mugaganyagwama we ra u vhea ṱafulani u kwama tshiṅwe na tshiṅwe tsha vhukonḓi uvhu , hu u lwela u tandulula vhukonḓi kha nyaluwo khulwane na nyaluwo nyangaredzi .
Kha ndi dzhie tshikhala itshi ndi fhululedze vhatelwadigirii vhashu vhoṱhe na u ni tamela mashudu kha vhumatshelo haṋu .
Vhuimo hayo ndi khamphani ya khethekanyo 21 zwi i konisaho u ambelela ndambedzo , , u langa zwiko na u lingedza u khwinisa nyimele dzapo .
Ndi vhala bugu
Fhethu ha u tamba hune ha sa vhe na zwa u dzula hu tea u ṱaluswa nga zwifhaṱo zwi re phanḓa , u itela u ṋetshedza vhukhudo u bva kha muya na ḓuvha , na u konisa vhaaluwa uri vha kone u vhona tshikhala tsha nnḓu dzo monaho na henefho .
Zwitshavha zwi na zwikili zwo fhambanaho na tshenzhelo zwine zwa nga vhuedza masipala .
Mahoḽa kha sekithara iyi ho vha na mugwalabo muhulu wa khakhathi ngei Marikana he vhathu vha fhiraho 44 vha vhulawa .
Kha vha tinye u sendela tsini na zwivhangi zwa u tshoṱelwa nga asima .
Itani thiki ya u sumbedza uri : Ndi a kona u gonya ḽeri kha dembetiti ḽa matanda .
Zwiimiswa izwi zwi thusa mushumo wa bannga dza mbambadzo , zwi tshi ṋekedza tshumelo dzo khetheaho dzo sedzaho kha dziṅwe sekhithara dza ikonomi , sa zwe zwa ṋekedzwa kha theo ya mulayo yazwo .
Ḓiresi , nomboro ya thendara na datumu ya u vala zwi tea u bvelela nga phanḓa ha fulobo .
Ri livhisa ndiliso dzashu kha muṱa na dzikhonani dzavho nga hezwi zwifhinga zwi konḓaho na u lemela .
3 . Khabinethe yo ḓo ṋewa muvhigo nga ha mawanwa a Ṱhoḓisiso ya Saveyi ya Lushaka ya 2015 / 16 na Mveledziso ya Tshenzhemo ( Saveyi ya R&D )
Kha vha fhe tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe mushumo une vha tea u u ita nga minete ya 10 .
Themo iyi yo shumiswa u ita phambano vhukati ha vhana vha ṱoḓaho ndondolo na avho vhane vha vha kha nndwa na mulayo .
Hune mutale i sa fani ya vha yo ṱumanywa , nḓila ya thendelo i ḓo fhiwa u thivhela tshanduko na ṱhahadzo ya eḽekṱhrokhemiki .
- Mbekanyamaitele ya SARS kana maitele nga u angaredza , hu sa katelwi uri a kwama thaidzo ya tshumelo , maitele na ndaulo u swika ngafhi u bva kha tshumiso ya mbetshelo dza Mulayo wa Muthelo nga SARS .
4.9 vhiga kana vha rumela mulandu ufhio kana ufhio hune ha vha hu tshi khou humbulelwa vhutshinyi nga pholisa .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhoṱhe vha kwameaho uri vha fhelise dzikhakhathi u thivhela u iswa phanḓa na u tambudzwa ha vhathu na u humbela uri nyimele kha Shango ḽa Rakhine i tandululwe nga tshanḓa tsha mulayo .
Vha humbelwa u dzhiela nzhele : Kha sia ḽa murahu ḽa tsha u ḽa fulobo , vha humbelwa u dzhenisa mafhungo a tevhelaho :
Ṱhoḓisiso nga nnḓa ha ya vhushumisamupo ine ya itwa kha ḽa Afrika Tshipembe
Tshivhalo tsha vhashumelwa vho ṱanganedzwaho kha mahaya a vhaaluwa a tshimbidzwaho nga Muvhuso .
Kanzhi , tswikelo i songo kalwaho i a ṋetshedzwa , na uri a hu na mbadelo dzi itwaho khathihi dzo teaho .
Matambele avho sa vhakundi kha mitambo ya Vhugweṋa ya Vhaswa ya Afrika a vha swikisa uri vha tambe kha Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA tsha vha miṅwaha ya fhasi ha 17 ngei Chile nga vhuya uno ṅwaha .
U ṅwala maṅwalwa a mafhungomatsivhudzi nga vhudele .
Zwitshavha zwa mahayani zwa Afurika Tshipembe zwi tea u vha na zwikhala zwinzhi zwa u shela mulenzhe nga vhuḓalo kha zwa ikonomi , matshilisano na poḽitiki zwa shango , zwi tshi khou tikedzwa nga pfunzo ya ndeme yavhuḓi , ndondolo ya mutakalo , vhuendi na dziṅwe tshumelo dza ndeme .
Ṱhaṱhuvho ya tshiimo tsha zwino tsha sekithara ya ICT kha nyimele ya zwipikwa zwa mbekanyamaitele khathihi na tsedzuluso ya vhuimo zwi tshi elana na mimaraga - saizi , tshanduko na zwisumbi ndi zwa ndeme sa izwi zwi tshi ṋetshedza tsumbo dza mafhungo ane a fanela u tandululwa musi hu tshi bvelwa phanḓa .
U ṱola na u ela kushumele kwa nḓisedzo ya tshumelo ndi maitele a u ela mvelaphanḓa kha u swikelela zwipikwa zwo dzulaho zwo tiwa nahone zwi a ṱoḓea kha khethekanyo khulwane iṅwe na iṅwe ya khetho ya mugaganyagwama zwi tshi elana na khethekanyo 27 ( 4 ) ya PFMA .
Naho khamphani yanga i si muraḓo wa Dzangano ḽa Thengiselani Twii , a ri hanedzani na maitele nga u angaredza a re kha khoudu .
14.2 Mbekayamushumo ya mveledziso na vhugudi i ḓo katela zwi tevhelaho :
Zwitshavha zwa mahayani zwi lambedza mutengo wa mafhungo a mulayo a phuraivethe a mahosi .
Ndi vhuḓifhinduleli ha vhorabulasi u shumisa maga a khohakhombo ya zwiwo .
I kovhelaniwa na radiolodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela R14 238 nga muṱa nga ṅwaha
Vhufamuraḓo ha tshihaḓu ndi vhulwadze ha shishi .
Milayo ya u dzhenisa mukovhe kha mutevhe i , honeha , tendela vhudziki uri vhu vhe hone kha maṅwe mashango , fhedzi arali i tshi vha hone u ya nga milayo ya thengiselano yo teaho .
Nṱhesa , naho zwo kovhiwa nga nḓila i sa linganiho vhukuma , nyaluwo kha mbuelo ya ḽifhasi nga mutheo yo shandukisa phetheni dza ṱhoḓea ya ḽifhasi .
Vhudziki he ya ḓisa na zwe ANC ya ita u vhona uri hu sa vhe na gundo ḽa dzikhakhathi zwo vha mathomo a ṱoḓeaho a nyambedzano dze dza tevhela .
Kha nyimele dzo raloho ṱhumanyo vhukati ha pulane na mugaganyagwama a dzi nga ḓo vha dzi konadzeaho nga u tou ralo fhedzi .
Datumu na tshifhinga zwa tendelaniwa nga vhoṱhe vha re hone muṱanganoni .
Ni kone u tangedzela tshiitwa .
Tshiṱoko tshi re hone mafheloni a ṅwaha tshi bviselwa khagala kha notsi dza u bvisela khagala dza Zwitatamennde zwa Masheleni .
U tevhedza muzika luraru kana luṋa .
Tshanduko mbuya dzo thusedzwa nga nyaluwo ya ikonomi i sa nyeṱhi kha mashango o vhalaho , u engedzea ha nḓowelo dzo livhaho kha dimokirasi dzi tshi vhambedzwa na tshanduko dzi si ho kha ndayotewa dza muvhuso , na mvelaphanḓa yo itwaho nga u fhelisa vhuaḓa kha vhunzhi ha mashango .
Ndugiselo dza khetho dza muvhuso wapo dzi khou tshimbila .
Matshimbidzelwe ndi khaṱhulo u ya nga Mbidzo ya Mbuelo ya khethekanyo ya ḽidzinginywa .
Na zwezwo zwi ya kha khamphenini ya u bvisa maṋowana a zwine zwi tea u tshimbilelana na nḓisedzo ya tsireledzo ya zwiḽiwa .
Fhedzi ramilayo o sumbedzisa uri zwi khagala , u bva kha zwiṅwe zwa zwifanyiso , uri havha vhathu vho vha vhe kha lurumbu lwa tshipembe kana lwa tshipembedevhula ha tshitediamu , musi hu tshi vhambedzwa na lurumbu lwa devhula he gese i bvisaho miṱodzi ya poswa i tshi bva hone .
Ndi tshumelo IFHIO ine ya ḓo ṋetshedzwa ?
Shango ḽoṱhe , vhunzhi ha maḓi a dzhiiwa hu tshi itelwa tsheledzo ya zwa vhulimi .
Vhanna vhanzhi vha khou ḓiimisela u lwa na khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
U ṅwala minetse na u sala murahu tsheo dzo dzhiwaho nga tshifhinga tsha miṱangano ya yuniti .
O ṱalutshedza zwauri munna wawe o vha o no ḓi thoma na tshigwevho ngei Durban Westville CC .
Mushumo wa 2 Kha vha haseledze mbudziso dzi tevhelaho :
Kha vha ite khumbelo embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe arali vha nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Tshi dovha tsha vha tshiṱitshi tsha vhuṋa tshine tshi kona u bveledza fulufulu ḽi fushaho ṱhoḓea tshine tsha ḓo fhaṱiwaho nga Eskom kha miṅwaha ya 20 nga murahu ha musi ho no fhaṱiwa tshiṱitshi tsha Kendal , Majuba na Matimba .
10.3 . U ḓadzisa kha hezwo , nḓowetshumo ya zwiḽiwa yo humbelwa uri i khwaṱhisedze vhungoho ha khonadzeo ya uri zwiḽiwa a si zwa vhukuma na uri vhulanguli ha muvhuso u bva kha mihasho ya Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe , khathihi na Mbambadzo na Nḓowetshumo , ho katelwa na Khomishini ya Lushaka ya Murengi ( NCC ) , vho dzhenela kha u khwaṱhisedza mavharivhari a tshitshavha a uri zwitandadi zwa khwaḽithi ya zwiḽiwa zwo ṱapanyezwa.
Vhushaka ha vhuṱhogwa vhu hone vhukati ha vhupo ha u ṱavha mavhele nga fhasi na vhupo ha u ṱavha milivhaḓuvha nga fhasi zwi tshi bva kha tshiimo tsha konḓelela hayo .
Musi ri tshi khou shuma ro livha kha u alusa ikonomi khathihi na u sika mishumo , ri ḓo dovha hafhu ra engedza thikhedzo kha miṱa yo shayaho u itela u vhona uri a hu na muthu na muthihi kha ḽino shango ane a tea u konḓelela vhuṱungu na u shonedzwa nga nḓala .
Vhaṅwe vhaofisiri vha no tikedza vha masipala
Zwa u thivhela khonadzeo ya luṱa lwa vhuraru lwa u kavhiwa nga dwadze iḽi zwi zwanḓani zwashu roṱhe .
5.2 . Nga fhasi ha Thendelano ya Paris madzangano oṱhe a lavhelelwa u shela mulenzhe kha NDC miṅwaha miṱanu miṅwe na miṅwe .
16.3 Khwiniso dzi khwinisa kuvhusele kwa Vhuendelamashango ha Afrika Tshipembe sa tshiimiswa nga fhasi ha maanḓalanga a bodo .
Zwileludzi izwi zwi langa khwiṋe mafhungo ane a vhigiwa kha mivhigo ya Kushumele ya Kotara iṅwe na iṅwe na Muvhigo wa Ṅwaha nga Ṅwaha na u khwaṱhisedzwa , hune zwa konadzea , uri hu shumiswa mafhungo fhedzi a bvaho kha mutevhe wa vhukati .
Nga u pfufhifhadza , themendelo yo vha ya uri zwivhumbeo a zwo ngo tsireledzea kha nyimele yazwo ya zwino .
Mulayo u dovha hafhu wa ṋetshedza maga a u fhungudza mbadelo dza mishonga kha nnyi na nnyi nga u angaredza .
Komiti ya Wadi na vhaṅwe vhathu vha fanela u dzheniswa kha muṱangano wa kushumele , hu tshi katelwa vhuimeleli hu no bva kha tshipikwa tshiṅwe na tshiṅwe tsha muṱangano wa zwigwada lwa awara mbili hu tshi khou shumiswa meṱirikisi wa pulane ya nyito u vha thusa .
U bva kha zwenezwi na dziṅwe tsumbo , ro topola vhushayanungo vhune ha tea u lulamiswa nga zwiimiswa zwo fhambanaho zwa muvhuso .
Komiti ya wadi i khou kundelwa u wana khoramu - ri tea u wana rapolotiki a no nga sa Mulangadzulo uri a ḓe a ambe na miraḓo ya komiti
Nyimele iṅwe na iṅwe yo fhambana vhukuma na dziṅwe nyendedzi dza nyolo dzi dza tea u dodombedzwa .
Vhunzhi ha mbialelo dzo ṱahiswaho dzi elana na tshumelo dza masipala .
Vhorathandela vha tea u saina mutevhe wa u dzhenela nga dzina ḽa tshiimiswa tshi kunguwedzaho .
Ni vhona u nga tshifhinga tsha khwiṋesa tsha u thoma u lima ndi tshifhio ?
Muvhuso wo shuma zwavhuḓi hu tshi tevhedzwa nungo dzawo dza u wana vhuimeleli hu eḓanaho nahone wo thoma vhunzhi ha mashumele u itela u thusa kha sia iḽi .
11.2 . Khabinethe i humbela tshitshavha uri tshi ḓise vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe vhune ha nga thusa vha manḓalanga a mulayo na u ita khuwelelo ya uri tshanḓa tsha mulayo tshi shumiswe tsho fhelela kha avho vhane vha ḓo waniwa mulandu .
Matheriala ha tei u wanala fhedzi , fhedzi a dovhe a shumiswe nga nḓila yavhuḓi
Havha vhafunashango vha ḓo vhulungwa zwavhuḓi hune vha bva hone .
U pembela uhu ha ṅwaha hu sumbedza thikhedzo na ndivhuho kha vhanna na vhafumakadzi vha SANDF .
Hu songo ṱoḓa u vha na phambuwi , maanḓalanga yapo ya mahani i a wina kha nzudzanyo ntswa .
Ndima 4 i dzhiela nṱha mveledziso dzo ḓiswaho nga ndaela ntswa ya ndayotewa , ngeno Ndima 5 itshi ṋekedza mbonalo nyangaredzi ya khaedu dzo livhanaho na vhurangaphanḓa ha sialala nga fhasi ha ndayotewa ntswa .
Fhungo ḽa vhuṱhogwa ḽi nga fhasi ha mutsiko wa nyimele dza tshiṱuhu kana u shumiswa ha maanḓa a siho mulayoni zwi ḓo imelelwa .
U sedzesa uri muanewa muhulwane u shanduka nga nḓilaḓe u bva mathomoni u swika magumoni a tshiṱori .
Nazwino a hu na khethekanyo yo khwaṱhaho vhukati ha mathemo aya mararu ; a na zwiṱaluli zwao one aṋe , fhedzi o farana .
Tshikwama tsha themamveledziso tsha R100 biḽioni zwazwino tshi khou shuma lwo fhelelaho .
Masheleni ha faneli u kovhelwa nga nḓila yo tou tewaho ( sa tsumbo tshelede ya Rx ya magondo , Ry ya holo dza tshitshavha ) fhedzi i fanela u kovhelwa sa gwamafulu u itela nyambedzano ya u shandukisa ndivho kha maitele a vhupulani .
Zwikili zwa u ṅwala muvhigo , vhudavhidzani na vhulavhelesi .
Ngudo dzo wanalaho u bva kha vhuṅwe vhurumelwa ha u langa mulalo dzi khou ṱanganyiswa nga ngomu kha mbekanyamushumo dzashu dza vhugudisi kha ḽevele dzo fhambanaho .
ḼIGA ḼA 2 : U pulanela u shuma notsi dza khoso
Avha vharangaphanḓa vha na vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisedza uri tsatsaladzo na u gwalaba zwi itwa nga nḓila ya tshirunzi na nga nḓila ya u sumbedza u aluwa .
Topolani maipfi a re kha tshifhinga tsho fhiraho khathihi na zwiitwi zwi re mafhungoni .
Kha vha nange bugu dzine vhana vha kona u ḓivhalela , fhedzi vha sa fhedze nganetshelo .
Zwa tou nga ndi uḽa muloro wawe .
Hu na mafhungo a si gathi ane a fanela u humbulwa musi zwiko na nḓivho zwi tshi langulwa nga tshitshavha :
Uri naa vha tea u ya kha phareidi ya u nanga muhwelelwa na ḓuvha ḽa phareidi ; c .
Masiandaitwa a mushumo avhuḓi a nga vha zwa matshilisano kana ikonomi .
Thandela dzi tevhelaho dzo rangiswa phanḓa kha ṅwaha wa muvhalelano :
1.1 . Khabinethe i fulufhedzisa hafhu vhathu vhoṱhe Afrika Tshipembe uri maga oṱhe a tsireledzo a khou dzhiwa u tsireledza shango kha dwadze ḽa COVID-19 .
Vha si vhanzhi vha ṋetshedza mugaganyo u pfadzaho dza mbadelo kha tshikwama ya thuso ya thandela nga nḓila ya u ṱavhanyedza luraru fhedzi nga ṅwedzi phanḓa ha mathomo a ṅwaha wa muvhalelano .
Mvetomveto ya Muhanga wa kushumele wa Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Vhudzheneli ha Nnyi na Nnyi , ya 2005 i ṱalutshedza sa
U shaea ha vhathuvhatamisi dza vhafumakadzi
Ndingo dza kushumele dzi nga elwa ho sedza uri milayo ya Batho Pele i khou shumiswa hani nga vhashumi vha tshi thusa tshitshavha .
Vhuimo ha vhushayi uvhu vhu wanala kha lushaka lwoṱhe u ya nga vhushayi ha tshitshavha u mona na tshikolo , khathihi na zwiṅwe zwiitisi zwa themamveledziso .
Zwi dovha zwavha zwa ndeme uri ri topole zwikhakhisi na nḓisedzo .
Mulayotibe ndi wone mulayo muhulwanesa wa Afrika Tshipembe
Matshimbidzele a fomala a ḓo rangwa phanḓa nga matshi wa vhafumakadzi u bva zwipiḓani zwo fhambanaho zwa ḓorobo u ya ngei Union Buildings .
Nḓila ine ra fhindula kha khuḓano kanzhi i ḓo langa uri khuḓano i ḓo hulela kana u ṋaṋa , kana ya fhungudzea , zwine zwa amba u fhungudzea ha khuḓano .
( g ) Mufariwa u fanela u tendelwa u ya kha khothe iṅwe na iṅwe ene muṋe hu tshi dzhielwa nṱha u farwa hawe , hune ha ḓo to imelwa nga ramulayo kha khothe yeneyo , khathihi na u sumbedza uri u farwa hoho hu songo tsha ya phanḓa .
( a ) Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi .
Kha vha badele mbadelo dza R75 arali vha tshi khou ṋetshedza fomo nga tshanḓa na R50 arali vha tshi khou shumisa inthanethe .
Muhumbeli u fanela u ṋewa thendelo ya u swikela ya rekhodo dza Muhasho , arali o tevhedza zwi tevhelaho :
Hu fanela u itwa mbetshelwa kha thendelano dza tshumelo dzo itelwaho thendelano ya tsireledzo ya tshitshavha na vhupo .
( c ) muṅwe na muṅwe ane a khou zwi ita e muraḓo wa , kana dzangalelo ḽa , tshigwada kana kiḽasi ya vhathu ;
U kumedza zwiṱirathedzi zwo teaho zwe zwa lukiwa nga kutshimbidzele kwa CBP zwi no yelana na mafhungondeme khathihi na zwipikwa zwa hanefho zwi re na ndeme
Muhasho u ṋetshedza thikhedzo ya ndangulo ya zwa masheleni yavhuḓi nga kha sisiṱeme dzo khwiṋiseaho dzi yaho phanḓa , na nga kha u shumiswa havhuḓi ha thekhinoḽodzhi ya zwa ndangulo ya masheleni .
Mafhungo ane a dzula a hone ane a swikelelwa hu songo ḓadziwa fomo yo themendelwaho ( kha vha lavhelese khethekanyo ire afho fhasi ) na u badela mutengo wo tiwaho a ḓo itwa uri a vhe hone ofisini dza DMPE kana nga nḓila ye a humbelwa ngao .
Arali muṱoḓisisi a tshi khou ita khumbelo sa muthu o imaho nga eṱhe , dzina ḽawe , zwidodombedzwa zwa vhukwamani na basa
Milandu i kwamaho vhuloi i a konḓa u vha na tsumbo , ngamaanḓa ngauri vhatshutshisi vha wana zwi tshi konḓa uri vha vhone uri maanḓa a vhuloi o huvhadza muthu .
Ndalukanyo i dovha hafhu ya ṱoḓa u thusa vhagudi uri vha ambe nga sisteme ya vhuḓifari u bva kha kuvhonele kwa Vhukriste .
U thomiwa ha kudzhenele kha zwithu kwo ḓisendekaho nga mvelelo kha u monithara mashumele na tsenguluso zwo swikisa kha uri muvhuso u vhe na modele wa tshanduko nga nḓila ine wa shuma ngayo .
Khaedu khulwane ndi u pindulela ngafhadzo idzi dza vha nyito ya u alusa dzi ICT pfunzoni .
Vhatholi vha diphositha lweṱolweṱo nga eḽekiṱhironiki thwii kha akhauthu ya bannga ya Tshikwama fhedzi vha kundelwa u tevhedza u ṋetshedza mafhungo o teaho a mutholwa kha Tshikwama sa zwine zwa ṱoḓisa zwone nga khethekanyo dzo bulwaho afho nṱha dza Mulayo wa Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo .
o bebwa vhabebi vha songo malana nahone mme a malwa nga muṅwe munna ane a sivhe khotsi a ṅwana wa dzofha mbingano na khotsi a ṅwana yo fhela nga ṱhalano kana lufu nahone mme o dovha a malwa sa tshilikadzi kana mufukadzi o ṱalaho , mme o dovha u shumisa tshifani tsha hawe nwana o bebwa vhabebi vha songo malana fhedzi o ṅwaliswa nga tshifani tsha khotsi awe vha dzofha .
Ḽiivha ḽo lu phulusa hani ?
U ṋetshedzwa na u themendelwa ha mugaganyagwama
( 2 ) Muphuresidennde u tea u bvisa Muhaṱuli ofisini yawe nga murahu ha u tendwa ha ḽikumedzwa ḽa uri a bvisiwe .
U thoma thimu ya mushumo ya mazhendedzi manzhi , u kombetshedza u tevhedzwa ha mulayo u bva kha masia manzhi a ngomu ha ḓorobo .
Hezwi zwi ḓo konisa u ela mvelaphanḓa na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli kha mvelelo kha ḽeveḽe dzoṱhe .
1.22 Vha Dzangano ḽa Ṅanga dza Sialala vha dzinginya uri vhuloi vhu tea u dzhiiwa vhu tshi fana na vhugevhenga vhuṅwe na vhuṅwe na uri muloi ( umsakatsi ) u tea u farwa sa tshigevhenga tshiṅwe na tshiṅwe .
U itela u redzhisiṱara zwa u shumisa havho maḓi , kha vha rumele fomo dza u redzhisiṱara dzo ḓadzwaho kha Muhasho .
Hezwo zwi a ṱalutshedzanyana zwa uri vhugevhenga mabulasini vhu tou nga vhu khou engedzea nga tshenetsho tshifhinga tshine vhugevhenga nga u angaredza ha khou fhungudzea .
U topola murendi wa tshirendo .
U thomiwa , mathemo a kushumele , mvumbo na mishumo ya komiti ya wadi
Nga ṱhalutshedzo , vha sumbedzisa uri vha nyadza vhudzulapo hanga u fhira vhudzulapo ha avho vhane vha vha kha ḽihoro ḽavho .
Muhumbulo wa u amba na vhashelamulenzhe vhoṱhe kha maitele a zwa u dzhia tsheo , vhupulani na mashumele zwi tou vha iṅwe ya tshanduko nyangaredzi dzine tshiimiswa tsha khou ḓo dzi ṱanganedza u itela u swikelela zwipikwa zwatsho .
Ṱhoḓea dza pfunzo a dzi dzuleli u fariwa nga nḓila ine dza vha dzi dza shishi ngayo .
Kha u isa phanḓa na u khwaṱhisedza mbuelo dzashu dza demokirasi , ri ḓo khwinifhadza matshilo a vhathu vho holefhalaho kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
He izwi zwa vha zwi sa konadzei , muhumbelakhaṱhululo u fanela u ṋewa ndaela ya u badela mbadelo dza dzilafho dzo teaho .
Vhadzulatshidulo vhoṱhe na bodo dzoṱhe dza vhalangi
Kha izwi , zwivhangi zwihulwane zwa mafuvhalo ane a vhulaha ndi zwiendedzi zwa u hwala thundu mushumoni , hu tshi katelwa na u wa u tshi bva nṱha na kha mitshini .
Zwithu zwivhili zwi re na vhuṱumani vhuhulwane zwo vha zwi zwi tevhelaho .
U ambara mivhala yo dombelaho zwi dzhia fulufhelo , zwine hezwo zwi ita uri zwi vhe zwithu zwo teaho kha vhubindudzi .
U valelwa sibadela na ḓivhazwakale ya dzilafho ḽo itwaho
Hafhuhafhu , tshomedzo ya ndeme i khou ṱoḓea kha senthara kana poswo heyo .
Ndozwo na vhuṱungu zwi elanaho na dwadze zwo no anza nga maanḓa lune a zwi konḓelelei nga vhanzhi .
Ndi a dobela malakati nda a posa binini .
Vhulimi ho ṱanea zwihulwane nga tshanduko ya kilima na khakhathi dza zwino nga maanḓa kushumele kwa vhambadzelwa nnḓa zwa vhulimi .
Muvhuso u ḓo ṱumanya dziofisi kha masipala ya zwiṱiriki zwa malo .
Vhuendelamashango ha ekhoḽodzhi ndi sekhithara ine ya khou aluwa i tshi shumisa mavu e kale a vha e a mveledziso ya vhulimivhufuwi .
Muhanga wa vhukati ha ṅwaha wa nyavhelo ya tshikolo , u na tshelede ya miṅwaha miraru ine ya khou itwa nga nḓila ya khagala kha zwikolo , i ḓo khwinisa u humbulelea na vhukoni ha zwikolo u itela u pulana .
Ḽiga ya Thusoṱhanzi ya Afrika Tshipembe i ṋetshedza thusoṱhanzi kha miṱangano ya zwa mitambo , tsireledzo ya vhadzulapo na vhugudisi kha zwa thusoṱhanzi .
Zwi tendela u guda nga ha nyimele dzapo , kuvhonele , na zwithu zwa ndeme u ita nyolo kana u vusuludza u kona u fhindula sa nyeṱha ha u dzhenelela .
Mbilahelo dzi songo teaho u iswa kha ICD :
Kha vha lingedze u sa ambesa ; kha vha thetshelese zwi ambiwaho nga vhaṅwe na u vhona uri a vha bvi kha adzhenda
Maga aya na maṅwe maga a tsireledzo o dzhiiwa sa o fanelaho hu u itela u fhungudza khonadzea dza u tambudzwa ha maitele na u sa shumiswa zwavhuḓi tshelede ya vhatheli .
Ndi maitele a sa konḓiho , a sa ḓuriho , a sa tendeli u imelelwa nga vhoramilayo .
Kha vha vha humbele u ṋea dzina dzisele dzine dza vha na zwiṅwe zwithu zwo sumbedzwaho khadzo .
Vhubindudzi kha ḽeveḽe ya nṱha vhu ḓo badelwa kanzhi nga u engedza u hadzima nga mabindu a muvhuso .
Ahuna vhuthomi ha ndaulo na vhuthihi vhune ha nga kha ḓi tandulula thaidzo iyi .
Kha ri vhale Talani mutalo ni tshi sumbedza uri ri wana mini kha zwifuwo izwi .
Khumbelo dza Sumbe dza Khethekanyo ṱhukhu dza khethekanyo ṱhukhu dzo itwa na u khunyeledzwa .
Fhasi hu tea u vha ho fanela mutevhe wa mitambo ine ha nga i ṱanganedza .
Zwi fanela u pfeseswa uri ndangulo ya thandela ndi mushumo wa mutheo wa masipala .
Musi mbingano ya sialala yo dzhenwa khayo , " nnḓu " yo sikiwa .
U kopolola na u ṅwala dzina ḽawe , maipfi mapfufhi na mafhungo u bva kha ḽebuḽu , phosiṱara na tshokobodo , n.z.
Ḽiṅwe fhungo ndi ḽauri kha vhunzhi ha maimo a mazhendedzi a kha ḓi vha kha maitele a uri a ṱalutshedzwe na u kalwa .
Tshivhalo tsha fhasi tsha okosidzheni yo ṋokaho tshi nga khakhululwa nga u vhudzulela muya kana u ritha maḓi kana nga maitele a okosidzheni nga u shumisa okosidzheni ya vhukuma na zwiphaḓaladzi zwo itelwaho zwenezwo .
Nyengedzo ya khonkhrithi i bvelaho phanḓa i nga shumiswa kha vhulunga zwiṱaluli zwa u bennda .
Vha nga dovha hafhu vha kalwa nga vhuimo ha mashumele kha zwiṅwe zwiimisa , kana u ya nga maitele avhuḓi a ṱanganedzeaho .
Muvhigo u thusa muvhuso u pfesesa maimo a nyeḓano mishumoni shangoni ḽashu na mvelephanḓa kha khwinifhadzo ya mishumoni nga ṅwaha wa 2015 .
Nyimele ya shishi kha vhalwadze vha vhulwadze ha swigiri Musi dzilafho ḽo no thoma tshiimo tsha guḽukhousu tshi nga vha fhasisa ( " hypo " ) kana tsha vha nṱhesa ( " hyper " ) .
Mvula yo vha o nṱha ha yo ḓoweleaho kha zwipiḓa zwa vhubvaḓuvha zwa Kapa Vhubvaḓuvha , zwipiḓa zwa vhukovhela zwa Kapa Vhubvaḓuvha kathihi na zwipiḓa zwa vhukati zwa Mavundu a Kapa Devhula , fhedzi tsini na yo ḓoweleaho u ya kha ya fhasi ha yo ḓoweleaho huṅwe fhethu .
Nga tshifhinga tshine ikonomi ya khou ṱangana na khaedu ntswa , IDC i ḓo lavhelelwa u khwaṱhisa i ise phanḓa u shela mulenzhe hayo kha ikonomi na u khwaṱhisa masiandoitwa ayo kha u khwinisa , ho sedzeswa u ṱuṱuwedza nḓowetshumo dza vhathu vharema na u maanḓafhadza vhaswa .
24 . Khabinethe yo tendela Mbekanyamaitele ya Muhanga wa Miziamu dza Lushaka .
Mbekanyamushumo ya u Thoma u shumisa mitshini ya Gauteng i khavara u lima , maitele a ndugiselo ya mavu musi ho no limiwa , u ṋea mutsiko wo kalulaho , u ṱavha , na u fafadzela khemikhala u itela tsireledzo ya zwiḽiwa zwa miṱa ya vhaunḓiwa na vhorabulasi vha bvelelaho nga fhasi ha thendelano na thikhedzo zwa rabulasi .
U ya nga vhuṱanzi ho ṋetshedzwaho Khomishini ya Ndinganyo ya u Thola nga 2015 / 16 , vhatshena vha khou vhonala vha kha maimo a vhulangi ha nṱha vhukuma nga 72% ngeno maAfrika vha tshi kha 10% .
Naa vho no wana na u vhetsheledza fhethu hune vha ḓo farela muṱangano wa komititi ya wadi tshifhinga tshoṱhe ?
Mulayo wa tsireledzo ine ya katela u setsha na u paṱirola u fanela u shumiswa nga hune zwa konadzea nga ho .
Vhuendelamashango , vhusimamaḓaka na vhubveledzi ha zwibveledzwa zwa vhulimi ndi nyito dza ndeme dza ikonomi .
Gumofulu ḽi katela mbadelo dzoṱhe dzi elanaho na u pfukisela hu tshi katelwa immuno-suppressants
Hu uri mphomali dzo vhewa iṱo u itela ndivho yo khetheaho .
Hu na vhuṱudzeṱudze ho vhalaho kha ndunzhendunzhe ya vhuḓifhinduleli , malugana na mvelele nga u angaredza ya u pomokana .
Ro ḓikumedzela u isa phanḓa nḓila ye ra i shumisa u swika zwino - ro sedza roṱhe zwine zwa ṱoḓea u ṱuṱuwedza tshiṱirathedzhi na madzangalelo a shumaho a vhuendi , hu si u vhea mutheo wa vhushaka hashu kha tshitaela tsha kale tsha nndwa dza fhethu .
U bveledzwa ha zwithu zwa ndeme zwa mveledziso na maitele hu ḓivhelwa vhukoni ha khonadzeo u itela u bveledza mulalo na thasululo ya khuḓano .
Ṱhoḓea dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi hu no shuma zwavhuḓi dzi na ndeme kha mveledziso ya tshumiso ya mavu .
A i tou amba nga vhudalo u ṱaluswa ha pulane ya mbuelo kana gavhelo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽino khou ṱoḓea uya phanḓa ubva kha masheleni oṱhe , naho vhasiki vha milayo vha tshi tea u lavhelesesa nga vhuronwane ayo maṅwe mafhungo .
Luvhanḓe ulwu lwo tendela nḓowetshumo dza vhupileli ha Afrika Tshipembe u rengisa vhukoni kha tshitshavha tsha dzitshakha , nahone ṋaṅwaha ho vhonala tshivhalo tshihulu tsha vhaṱani vho imelela mashango avho .
Vhadzheni vhaswa kha maraga wa mishumo vha ita mukovhe muhulwane wa vhathu vha si na mishumo vunduni .
Ri tea u sika vhushumisani ho khwaṱhaho vhukati ha muvhuso , mabindu , zwa mishumo , vhadzulapo na zwitshavha .
U peleṱa maipfi o ḓoweleaho nga nḓila yo teaho na u ḽingedza u peleṱa maipfi a so ngo ḓoweleaho hu tshi shumiswa nḓivho yo gudwaho nga tshifhingatshau fonika .
Vha sa athu vha khethekanya nga zwigwada vha vhidze vhadzheneli vha topole vhadzheneli vho fhambanaho na u vha ṅwala kha kholomu ya u thoma .
Hune zwa vha zwo tea , u pfumbudza nga huswa ho itwa u khwaṱhisedza uri maraga dzo ṋewaho dzo vha dza vhukuma , dza ngoho na dzi fulufhedzeaho .
Arali ra hanelela kha u vha vha ngoho , ngauralo ri ḓo imisa ngudo na uri musi ri tshi imisa ngudo , matshilo ashu a ya ima .
Madalo u ya kha vhomakone kana vhaṋetshedzatshumelo dza ndondolo ya mutakalo vho ṱanganelanaho ( sa fisiotherapisithi kana therapisithi dza zwa tshipitshi ) a tea u vha o tou rumelwa u bva kha GP are kha netiweke , ane a ḓo wana thendelo u bva kha Senthara ya Ṱhingo ya GEMS .
Heyi ndi yone nḓila i funwaho ya u badela mbadelonyengedzedzwa dzavho .
Hezwi ngamanḓa zwi vha nga nḓila hei fhethu hune ṱhalutshedzo ya vha i nga vhuronwane kha u ṱalutshedza ṱhumanyo thwii ya tshiimo tsha Afrika Tshipembe .
U ḓitika nga milayo ya vhukati na u dzhia tsheo zwi a konḓisa kha u ḓowela nyimele dzi shandukaho na zwezwo .
Zwishumiswa zwa hone zwi wanala u mona na African Plaza , vhupo ha vhaendangaṋayo ho adzwaho zwavhuḓi nahone ho tangwaho nga tshikhala tsho vuleaho tsha hekithara dza sumbe na hafu .
U guda u peḽeṱa a tshi bva kha mutevhe wa foniki wo gudwaho .
Nga ino nḓila mihasho a i fhiwi ndaṱiso malugana na masheleni a songo shumiswaho ; a hu na mulingo muhulu wa u fhiwa ndaṱiso malugana na u shumisa masheleni a fhiraho phungudzelo ya mugaganyagwama .
U shumiswa havhuḓi ha mishonga ya zwithivheli zwi nga ita uri hezwi zwi konadzee .
Iṅwe ya dzikhoso dzo dzhenelwaho nga vhashumi vha manese vha masipala yo vha ṋea nḓivho nga ha ndondolo ya vhaaluwa kha Senthara ya BOCA .
Hu tea u vha na nzudzanyo , ndugiselo na u rekhoda nyambedzano nga vhuronwane uri hu kone u vha na u tevhelela ho teaho nahone maga a nga kona u dzhiiwa o thewa kha tsheo dzo dzhiiwaho muṱanganoni . mishumo
U shaea ha maṅwalo a tshitandadi na maitele u khwaṱhisedza maitele a fanaho na khwaṱhisedzo ya saveyi ndi mbilaelo khulwane vhukuma .
I ita mushumo muhulu wa vhulavhelesi ha zwa masheleni kha zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso kha masia oṱhe a muvhuso .
Mishumo i si na matshimbilele a ṱhanganyo i elana zwihulwane kha mishumo ya zwa ikonomi .
Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe dzi shumiswa nga vha Muhasho wa zwa Maḓi na Vhusimamaḓaka sa tshiko tshihulwane tshawo tsha mafhungo na tsheo i tikedzaho u itela u haṱula u tea ha u ṱanganedza maḓi na dziṅwe ndivho dza ndangulo ya ndeme ya maḓi .
Hu musi shango ḽi ḽone ḽi khou zwi ṱoḓaho , hetshiḽa tshithu tsho phumula afidafithi yavho , na uri hezwo zwo fha muhaṱuli tshifhinga tsha u haṱula hezwo .
Zwinga dzhia vhege dzi swikaho ṱhanu u bveledza khumbelo yavho .
Kha vhudzheneleli ha ndeme ṋaṅwaha , ri ḓo khwinisa u thomiwa ha phakha dza vhulimi kana miṱanganelano na dzikiḽasiṱa kha masipala ya zwiṱiriki zwa 27 i shayesaho hu u itela u shandukisa ikonomi ya kha vhupo ha mahayani .
( c ) vhuhulu ha khorotshitumbe kana komiti iṅwe-vho ya Khoro ya Masipala .
A ho ngo vha na mishumo ine ya nga imiswa .
Mulangadzulo u ḓo kona u vhumba komiti ya khaṱhululo u itela u khunyeledza mafhungo .
Ro dovha ra bindudza kha vhugudisi ha vhadededzi na uri ri khou vula hafhu magudedzi a vhugudisi ha vhadededzi uri ri swikelele ṱhoḓea .
Naho ho vha na nyambo ya u tsireledza data kha nḓivhadzo dzo fhambanaho na milayo dzi tshi fhambana , dzoṱhe dzi ṱoḓa uri mafhungo a vhuṋe a tea u :
Nga maitele a vhuvhudzisi , zwo sedzwaho u thoma zwa nḓisedzo ya tshumelo khulwane zwi tevhelaho na ṱhoḓea zwo topolwa :
Kha vha ri ndi dzhie tshikhala itshi ndi loshe muṅwe wa vhorakhirikhethe vha khwiṋesa , Vho Makhaya Ntini , ane a vha vhukati ha vhaeni vho khetheaho madekwana a ṋamusi .
Sa zwe tshenzhemo kha maṅwe mashango ya sumbedza , hezwi zwi a thivhelea zwihulwane .
U langula mbetshelwa ya thikhedzo nyangaredzi kha Yuniti .
Naho arali vha nga sendela tsini , vha nga si kone u tou zwi vhona .
Shedulu ya thandela yo vhumbwa nga mishumo yoṱhe na mishumo yo dizainwaho u swikelela ndivho dzo tiwaho dza thandela , sa zwe zwa ṱalutshedzwa nga tshikoupu tsha thandela , ngeno i tshi dzula nga ngomu ha mugaganyagwama na u shumisa zwavhuḓi zwiko .
Uri ri swikelele zwipikwa zwashu zwa tsireledzo ya fulufulu , khampani dza muvhuso dzire kha Sekithara ya Fulufulu , sa Eskom , Dzangano ḽa Fulufulu ḽa Nyukiḽiya ḽa Afurika Tshipembe na Tshikwama tsha Fulufulu ḽa Vhukati dzi ḓo tea u shuma nga kha maitele o vusuludzwaho uri dzi kone u swikelela ndivho iyi .
Ndo kona u posa bola nga tshanḓa tshanga tshi sa konesi ?
" Tshifhinga tshoṱhe musi ro kona u tamba roṱhe sa thimu nthihi , ri pfa ri tshi nga ri nga kunda thimu ifhio na ifhio . "
Pulane ine ya sumbedza ṱhalutshedzo ine ya khou dzinginywa ya Vhupo ha Vhulanguli sa zwe zwa buliwa .
Kha ṅwaha wo fhiraho , ro thoma u fhaṱa nga huswa tshiṱhopho tsha matshilisano tsho khwaṱhaho na tshanduko ya zwa ikonomi na vhathu vha kwameaho sa zwe zwa fhulufhedziswa .
Ho vha vhuṱambo vhu mangadzaho ha ṅwaha kha muswa Rabada ane ro topola kha zwinzhi zwe a zwi swikela , o gonya a vha mubauḽi wa Vhuimo ha u 1 ḽifhasini kha mutambo wa khirikhethe wa Test .
2 . Arali ṱhanganyelo u ya nga tshiteṅwa tsha 1 i tshi sia masalela a songo milwaho kha u kovhiwa ha vharumiwa ha ḽihoro u ya nga tshiteṅwa tshenetsho , masalela a fanela u ṱaṱisana na maṅwe masalela a maṅwe mahoro , nahone vhurumiwa vhu songo phaḓaladzwaho vhu fanela u kovhekanywa kha mahoro u ya nga vhunzhi ha masalela a ḽihoro .
I bvisela khagala mishumo , thandela ya mbekanyamushumo dzine dza tea u itwa nga vhoṱhe vha kwameaho nga u fhambana havho u bva kha madzangano a vhaswa .
U fara sesheni dza u tsivhudza na u ṋetshedza vhugudisi dathabeisi na sisiṱeme dzo shumiswaho .
Zwithu zwo khwinifhadzwa nga nḓila de ?
Khovhe dzine dza vha dzo tshikafhadzwa nga E. khoḽi dzi tea u ilafhiwa nga zwivhulahazwitzhili na u ṱanzwiwa maḓini o kunaho .
Nyimele malugana na vhuṋe ha ikonomi i fana na ya miholo ya miṱani .
U engedzea ha madzulo a Israeli zwi sedzela fhasi vhuḓidini ha ḽifhasi ho sedzaho kha u wana thandululo ya mashango mavhili na thendelano ya Oslo .
Ndi dovha nda ḓivha uri avho vhe vha avhelwa Zwiala izwi zwa Lushaka vha ḓihudza zwingafhani .
Mudzulatshidzulo o ṋetshedza a figara dza manweledzo na ṱhoḓisiso muṱanganoni , he nga murahu vha kona u ṋea tshikhala tsha u vhudzisa mbudziso dza u ṱoḓa u ḓivha .
Tshikwama tsho ṱanea kha khohakhombo dza phimo ya nyingapfuma nga kha vhubindudzi ha vhubindudzi ha mimaragani .
Vhuendi , zwiporo na dzibada
Tsha vhusumbe , ro tou humbela zwavhuḓi uri muvhigo wavho u fanela u sa dzhia sia na u ḓisiwa .
Hezwi ndi zwone zwi itaho uri ri dzule ri na vhuḓifhinduleli na uri isa kha uri ri ise phanḓa na u khwinifhadza .
Yuniti ya u Dzhenela ha Tshitshavha
Tshiṅwe hafhu ndi mini tshine vha ḓo pfesesa nga u vhona tshiteṅwa tsho raliho kha mutevhe uyu ?
50 Musi mbambe yo no fhela 107 Therisano nga tshiṱori , vhaanewa , fhethuvhupo na puloto .
Musi mafhungo nga ha vhone vhaṅwe ( a nga ho sa nomboro ya garaṱa ya khiredithi ) a tshi pfukiselwa kha dziṅwe Webusaithi , a tsireledzwa nga u shumisa inkhiripushini , i nga ho sa phurotokholo ya Secure Socket Layer ( SSL ) .
Yuniti ya ndangulo ya u dzhena na u bva ha thundu na tshumelo i khou thomiwa u ḓo thoma u shumisa Mbekanyamaitele iyi .
Kha ḽeveḽe ya dzhango , hu na vhurangeli ho yaho nga u fhambana u lwa na khaedu dzi no elana dza zwamutakalo wa dzingu - kha vha sedze tshibogisi tshi re afho fhasi .
Miraḓo yo dzhenelaho kha Thendelano i fanela u dzulela u kwamana tshifhinga tshoṱhe , fhedzi lwa fhasisa lu vhe luthihi miṅwedzi miraru miṅwe na miṅwe u ya nga tshivhalo tsha phemithi dzo bviswaho nga maanḓalanga avho a re na vhukoni .
Hezwi dzi zwa ndeme nga maanda sa idzwo vha tshi tenelwa fhedzi us khetha kha tshiṱiriki tsha hune vha dzula hone kha khetho dza masipala .
Kha muya wa zwino wo kavhaho lushaka lwashu lwavhuḓi , Khabinethe i khou humbela MaAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha farisane na muvhuso kha u alusa ikonomi yashu na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma .
Tshivhumbeo tsha zwibveledzwa zwinzhi tsho bveledzaho nḓowetshumo ya vhupileli ( mapfumo ) tshi ṱoḓa ndango yo khwaṱhaho ya muvhuso , nga maanḓa maelana na zwiṱunḓwa na zwivhambadzelwannḓa .
Zwa muvhalelano , ndangulo ya masheleni kana ndalukano yo teaho i elanaho .
U sedzulusa hafhu tshifhinga tshoṱhe hu na muhumbulo wa u khwinisa .
MFMA , 2003 i ṱoḓa uri masipala a bvise mivhigo kha mvelaphanḓa ya nḓisedzo ya tshumelo kha vhupo havho .
Zwiitisi zwo ṋetshedzwaho zwa u shaea ha mishumo ha nṱha kha vhaswa ndi zwa lushaka lwa tshivhumbeo , zwi katela na u sa fanelana vhukati ha zwikili zwa avho vha ṱoḓaho mishumo na tshaka dza mishumo i wanalaho .
Zwi tshi rangela u thoma na asesimennde dza saintsi na dza vhuinzhiniara , zwi na ndeme uri hu itiwe ndingothangeli dza saithini dza fhethu ha sisiṱeme ya u shulula maḓimalaṱwa .
Thebulu ya 2 afho fhasi i sumbedza mudzedze wa uri pulane ya wadi yo fhelelaho i tea u sedza zwifhio khathihi na u sumbedza uri zwi re ngomu zwo tea IDP u guma ngafhi .
Dziṅwe thandela dza vhupulani na u fhaṱa , u fana na Thandela ya Mulambo wa Komati , ine ya vha thandela yo ṱanganelaho na Muvhuso wa Swaziland , na dzone dzi nḓilani .
Nga maṅwe maipfi , kiḽasi yo katela gireidi dzo fhambanaho dzine dza funzwa fhethu huthihi nga tshifhinga tshithihi vha nga shumisa kiḽasi khulwane , hu si u amba kiḽasi dzo ḓalesaho , heyo i wanala vhuponi vhunzhi ha nyingaḓorobo .
4.3 Khabinethe livhisa khumbelo kha nnyi na nnyi u imedzana na vhugevhenga hovhu na u bvele khagala na mafhungo maṅwe na maṅwe ane a ḓo thusa vha maanḓalanga a kombetshedzaho u tevhedzwa ha mulayo musi vha kha tsedzuluso dzavho .
U kundelwa u rumela thendelano ya u shumisana kha bindu zwi ḓo ita uri phoindi dzi avhelwaho dzi sa avhelwe kha khamphani dzoṱhe dzi dzhenelaho kha u shumisana kha bindu .
Fhedzi ndi Madzhisiṱaraṱa fhedzi ane a nga dzhia tsheo ya u vhetshela thungo Ndaela .
Vhadzulapo vha Afurika tshipembe vha tea u lavhelesa murahu kha mvelaphanḓa yo itwaho nga zwitshavha zwashu , vhapo na lushaka ngau angaredza kha u bveledza pfanelo dza vhafumakadzi .
Vhaṅwali vho zwi ita lwa vhuronwane musi vha tshi katela fhedzi mafhungo a maimo a fhasi o ḓisendekaho nga vhuṱanzi .
Litheresi ya u Vhona ( zwi tea u itwa themo yoṱhe )
Zwi fhaṱa fulufhelo ḽa tshitshavha kha vhukoni ha Komiti ya Wadi ha u shuma mushumo wayo .
Ro dzhenelela kha zwa mogodi ngauri ndi tshiṅwe tsha zwitshimbidzi zwa ndeme zwa mishumo .
Kha vha ise fomo dza khumbelo ntswa na dza tshandukiso .
Khomishini ya Tshumelo dza Muvhuso i na mushumo wa u ṱuṱuwedza maga ane a ḓo ita uri hu vhe na kushumele kwavhuḓi kha Muvhuso na u ṱuṱuwedza mvumbo na milayo ya ndaulo ya muvhuso sa zwe zwa sumbedzwa kha Ndayotewa , kha tshumelo yoṱhe ya Muvhuso .
Kutshimbidzele kwa u vala - u vhona uri zwibveledzwa zwoṱhe zwo swikelwa , nahone ho wanwa ḽiṅwalo ḽa u vala ḽa vhadzhiamikovhe vho fhelelaho , vha tshi bula lwa mulayo uri thandela yo fhela nga u bveledza mafhungp na u a anḓadza , u khunyeledzwa ha dzikhonṱhiraka hu tshi katelwa na zwiṅwe zwo salaho .
U engedza kha maitele a vhukwamani o itwaho nga Ṱhafamuhwe na Lambamai kha mbekanyamaitele dza mvetomveto , u dzhenelela ha hu tevhelaho ha vhudavhidzani hu khou ya phanḓa zwazwino :
Kha nyimele ṱhahelelo ya nḓisedzo ya maḓi u bva kha Ḓorobo ya Tshwane , vhunzhi ha fhethu ha vhudzulo kha Masipala vhu a kwamea saizwi vhunzhi ha nḓisedzo ya zwithu nga vhunzhi i tshi vha i khou wanala u bva ḓoroboni .
Nyolo yo vha nḓila ya u lingedza u tandulula vhuṱanganelani ha tshifanyiso , thekhinoḽodzhi , tshikalo , mbonalo , tshedza tsha mupo na vhukone ha vhashumi .
U kundelwa u tovhela uyu mulayo zwi ḓo ita uri thendelo ya vhudzulo ha tshoṱhe i si tsha vha mulayoni .
Hu tshi lavhelelwa tshikimu tsha ndiliso ya mupondwa Afrika Tshipembe , u dzhiela nzhele ha vhuronwane hu fanela u ṋewa kha uri ndi ngani vhapondwa vha vhugevhenga vha tshi fanela u sedzwa u thoma phanḓa ha vhaṅwe vhathu vha re na ṱhoḓea .
Ṱhalutshedzo ya vhanna ya vhukoni
Vhege i ḓo phurofaila maḓi sa pfanelo ya vhathu nga u ḓivhadza nga ha vhathu vhane vha si kone u swikelela maḓi o kunaho a nweaho .
Hezwi zwi itwa nga kha vhulamuli ha seli ha mikano .
Muvhigo u re hone zwazwino une wa khou tea u ṋetshedzwa nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2022 , na wone u dovha hafhu wa fhindula na kha zwe zwa wanwa nga ACERWC kha muvhigo washu wa ṅwaha wa 2016 .
U shayea ha ṱhogomelo ya u thivhela kha mihasho mushumisi zwi khou ṋaṋisa nyimele ya phothifolio ya ndaka nga u angaredza ya .
Ṱhoho dza muhasho dzo ṱuṱuwedzwa u ita mavhala a nngwe kha vhashumi vha mihasho yavho na u sasaladza vhufhura na zwiito zwa vhuaḓa .
2.9 U Khunyeledza thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na u kovhekana mbuelo
Mulamuli , hu tshi katelwa avho vhashumi vhaṱanu vhoṱhe vho pandelwaho zwi sa pfadzi , vho swikela tsheo ine ya wela ngomu ha mvelelo dzi pfalaho nga u tevhela ndayo dze nga maanḓalanga dza shumana na mafhungo o bulwaho afho nṱha .
Ezwi zwi nga itwa nga mbadelo khulwane , fhedzi maṱamaṱisi ha nga ḓo vhewa mitengo nga nḓila yo teaho .
Ṱhoḓea dza mulayo dzi kha ḓi bvaho u ḓivhadzwa zwenezwino dza u sa katela ḽidi kha piṱirolo na u fhungudza zwi re ngomu ha tshivhavhula kha diziḽi ndi mveledziso dza ndeme dzine dza ḓo khwinisa vhunzani ha mufhe .
Ṱhanganedzo ya phambano ya vhathu mishumo
Muhanga uyu u sumbedza khaedu khulwane dzine ha khou ṱanganwa nadzo nga sekithara tharu nahone wo kumedza uri u ḓo dzhenelela fhethu huṋa hune ha vha , u eḓanyisa na u shandukisa ; nyaluwa i sa dzhii sia na u kona u ṱaṱisana , mupo u bveledzeaho na mavhusele .
Madalo a si na thendelano kana u rengisela nga muḓi nga muḓi a zwo ngo tendelwa .
Hu dovha ha vha na u khwaṱhisedza zwa mveledziso ya vhurangaphanḓa na ndangulo u itela u khwaṱhisedza vhuvhusi havhuḓi , vhurangaphanḓa havhuḓi na u fhaṱa vharangaphanḓa vha ṱanganedzaho tshanduko kha mutakalo .
U tshimbidza mafhungo o teaho vhukati ha vhadzhiamikovhe vho teaho
Hafhu ri khou u humbudzwa nga vhuṱungu ho zwo bvelelaho ha mpfu dza sumbe dza mapholisa ashu a madendele kha u sala murahu havho vhaṱanguli kha nyimele dzi konḓaho vhukuma .
Mbekanyamaitele iyi ndi ine ya khou lingedza u konanya mbekanyamaitele dzine dza vha hone na milayo u itela u vhona uri shango ḽi khou shumisa mvelaphanḓa ine ya vha hone kha ikonomi ya didzhithaḽa nga nḓila yo fhelelaho .
Zwiṅwe hafhu , ṱhoḓisiso dza u fushea ha vhalwadze dzo itiwa nga zwibadela izwi zwiraru nahone mawanwa a ṱhoḓisiso idzi o shumiswa kha nanga lushaka lwa ndwisathaidzo dza u khwiṋisa tshumelo dza zwa mutakalo na tshenzhelo ya vhalwadze nga u tou angaredza .
Hetshi tshipiḓa tshi ri vhudza uri nyito i kwama nnyi kana mini .
Ndivho ya mbekanyamushumo iyi ndi u ṋetshedza netiweke ya dzibada dza vundu yo linganyiswaho , ya ndinganelo .
( 4 ) Arali hu tshi nga tiwa ḽiṅwe ḓuvha ḽo livhanywa na mbetshelo iṅwe-vho ya Mulayotewa u ya nga ha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) , mbetshelo iṅwe-vho ine ya yelana na Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , 1993 ( Mulayo wa vhu 200 wa 1993 ) , yo bulwaho kha mulevho , i a fheliswa u bva kha ḓuvha ḽeneḽo .
Rekhodo iṅwe na iṅwe i na ndaela ya uri i laṱwa lini .
Haya mafhungo o ṱumana vhukuma na nyambo nga ndugiselo dzi re kha Khethekanyo ya 3.1 .
Naho senthara khulwane ya u bveledza tie i tshi dzula kha vhupo uvhu , mveledziso dza zwino dzo no vhona uri vhubveledzi vhu aluwe u ya kha maṅwe madzingu .
( b ) Vhuḓikumedzeli kha u tshila nga Iwa mulalo na mvumelano , zwi thivhela vhathu vha Afurika Tshipembe u shela mulenzhe kha zwa khuḓano ya zwiṱhavhane zwa lushaka na zwa dzitshaka , nga nnḓa ha musi zwo tiwa ngauralo nga Mulayotewa kana vhusimamilayo ha lushaka .
7.2.3 Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala yo vha i hone kha wekishopho dzoṱhe dza vhukwamani nga miraḓo ya Komiti ya
U fhambana uhu ndi ha ndeme u ya nga elementhe dza dizaini , u fana na fhethu na u ṱanganywa ha tshiimiswa tsha fhethu ha vhoṱhe .
U ita nyito dza misi yoṱhe na nyito dza mitambo ya musi vhagudi vho vhofholowa ya ngomu nḓuni na nnḓa sa zwe zwa sumbedzwa kha Khethekanyo ya 2
U monithara na u shumisa
Nga nnḓa ha thaidzo idzi , Muhasho u kha ḓi hana uri ofisi dzi wane khothesheni u bva kha vhorakhonṱhiraka vhapo .
Tshipiḓa tsha khaedu ndi u engedza zwe zwa tendelwa nahone muṅwe wa vhorakhonṱhiraka o badelwa a songo isa tshumelo nahone o thuswa nga muingameli we a vha e mushumi wa muhasho .
Mutsiko wa vhathu kha vhupo ha tshitshavha .
U shela mulenzhe kha mbekanyamushumo kana maitele a Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma ndi zwiṅwe zwa zwithu zwine zwa tea u dzhielwa nṱha nga Bodo ya Paroli nahone mulandu muṅwe na muṅwe u shumaniwa nawo nga nḓila yo u teaho .
Tshitshavha tshashu tsha bindu tshi fanela u shumisa vhushaka uhu u sunguvhela kha mimakete iyi na u thusa u sika mishumo yavhuḓi .
Ro ḓi vha na mbilaelo nga ha mishumo ya zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo zwa phuraivethe zwi vhumbaho vhufhura na milandu ya vhugevhenga .
U bviselwa khagala ha mishumo na vhuḓifhinduleli vhukati ha na kha mazhendedzi o fhambanaho ane a sima milayo , u langa na u vhona uri u tevhedzwa ha milayo ndi ha ndeme .
Poswo dzi vho ḓo kona u shandukisa vhuḓifhinduleli hadzo khathihi na u engedza mishumo yadzo .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha na gumofulu ḽiṱuku ḽa R15 649 nga muṱa nga ṅwaha
Vhukati kha zwinzhi , Mulayotibe wa Khomishini ya Vhulangi ha Mavu , 2013 u sedza kha u thoma Khomishini ya Vhulangi ha Mavu .
Vhugudisi ha mishumo ya zwanḓa vhu fanela u vha tshipiḓa tsha ndeme tsha tshifhinga itshi .
Muvhuso u ḓo isa phanḓa na u dzhia maga a u vhona uri hu dzula hu na masheleni kha NSFAS u itela matshudeni vhoṱhe vhane vho tea uri vha badetshelwe mbadelo dzoṱhe dza u guda dziyunivesithi na magudedzi a TVET lwa tshifhinga tshilapfu .
Ri nga kona u tshimbidza saizi iṅwe na iṅwe ya u tshimbila na muhanga wa tshifhinga u pfeseseaho muṅwe na muṅwe une vha nga ṱoḓa uri ri shume ro sedza khawo .
Khabinete i dovha hafhu ya ita khuwelelo kha maAfurika Tshipembe vhoṱhe uri vha vule maṱo kana u ṱhogomela nga itshi tshifhinga na u tevhedzela milayo yoṱhe ya badani .
Thundu dzi ḓo iswa kha ḓiresi i re kha vhupo ha fhasi ha Vundu sa zwe zwa sumbedzwa kha Nyimele dzo Khetheaho dza Konṱiraka kana Mafhungo a Thundu na Tshumelo .
17 . Khabinethe yo tendela Tshiṱirathedzhi tsha Vhuḓikumedzeli ha Dzingu u itela Biosafety na u tendela uri tshi thome u shuma .
( 2 ) Madzangalelo a ṅwana a fanela u vha a ndeme vhukuma kha zwiṅwe na zwiṅwe zwi kwamaho ṅwana .
Mafhungo a tevheleho ha na zwiitwa .
Tshenzhemo ya u shuma kha foramu iyi i ḓo khwaṱhisa vhaofisiri vhane vha kwamea zwavhuḓi musi vha tshi swika kha vhuimo vhuhulwane .
U ḓisedza tshumelo ya tshipholisa ya thithwa u itela u vha na vhuṱanzi ha tshipholisa tshi no shumela vhathu na u shuma nga tsivhudzo tshi sa koloṅwi , kuvhusele ku si na vhuaḓa na tsireledzo ya vha VIP na ndaka ya khantseḽe .
Maḓuvha a 16 ndi fulo ḽa dzitshakha ḽine ḽa vha hone ṅwaha muṅwe na muṅwe u bva nga ḽa 25 Lara u ya 10 Nyendavhusiku .
Maga nyengedzedzo , a ngaho sa zwithivhelaphosho kha vhupo , zwi nga vha maitele a tshilinganyo , nga maanḓa fhethu ha vhuḓimvumvusi .
Tshumelo iyi ndi ya vhabvann ḓa vha tamaho u thoma bindu fhano kana vhane vha vha na thendelo ya u thoma bindu ; kana vhane vha tama u bindudza kha bindu ḽine la vha hone shangoni .
Zwibadela zwa muvhuso na zwa phuraivethe , vhuareloni ho ṅwaliswaho vhu songo kwamana na kiḽiniki dza masiari
Nga nṱhani ha u tsa ha tshivhalo tsha vhagudi vhaswa vha u thusa kha khemisini , Saintsi dza Zwa Mutakalo na Phurogireme dza Vhupfumbudzi dzi ḓo ḓiganela u shumisa u ḓiṅwalisa ha vhukuma kha khosi dza muteo na dza thevhela-muteo dza vha u thusa kha rakhemisi , nṱhani ha u shumisa zwivhalo zwa u anganyela .
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe u shumisa tshumelo dzo fhambanaho na mafhungo a ṋewaho nga Senthara ya Tshumelo ya Thusong u alusa na uri vha ḓimanḓafhadze .
Vhupimathengo na u vhea fhethu huthihi dzingudo dza tshenzhemo
Mugaganyagwama uyu u ṋetshedza fulufhelo , vhudziki na ndaulo ya zwa masheleni yo teaho u fhirisa ikonomi ya Afrika Tshipembe kha heyi nyimele ya ikonomi i konḓaho .
Hedzi ndi bugu dza vhatukana .
( b ) u vhumba komiti dzo ṱanganelaho dzo vhumbiwaho nga vhaimeleli vha bvaho kha Buthano na Khoro u itela u lavhelesa na u fha muvhigo nga ha Milayotibe i lavhelelwaho kha khethekanyo ya 74 na 75
( c ) shumisa tshiimo tshavho kana mafhungo maṅwe na maṅwe e vha a ṋewa kha u ḓipfumisa kana u ṋea mbuelo zwi songo ḓaho kha muthu muṅwe na muṅwe .
Mpfu dzi songo teaho nga mulandu wa u shayea ha tshumelo dza zwa mutakalo dzo teaho .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze ha swigiri Ndivho ya Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Vhulwadze ha swigiri ndi u ita uri hu vhe na tshumisano vhukati havho , dokotela ḽa muṱa wavho na vhaṅwe vhaṋetshedzatshumelo vha ndondolo ya mutakalo vha ndondolo yo khetheaho ya vhulwadze ha swigiri .
Milayo iyi i katela , vhukati ha zwiṅwe , zwi tevhelaho :
Zwivhumbeo zwine zwa alusa dimokirasi zwi tea u vha hone , zwi ḓivhee na u pfesesiwa nga vhuḓalo .
Khumbelo i tea u itwa hu saathu u fhela maḓuvha a 90 a u fhahewa ha ndambedzo ya tshitshavha .
Hedzi dzo ṅwalwa nga murahu ha musi ho vha na vhukwamani ho angalalaho na vhathu vhaswa nahone dzi katela mihasho ya muvhuso na dziNGO .
Tshelede ya vhuunḓi i fanela u badelwa u swikela ṅwana a tshi vho kona u ḓishumela na u ḓiunḓa .
Nyaluwo na mishumo , pfunzo na vhukoni , na muvhuso u re na vhukoni wa mveledziso
U ṅwala notsi dza muvhigo .
Sekithara ya tshumelo dza muvhuso nga u angaredza yo kwamea lu sa takadzi nga mbekanyamaitele yo ḓoweleaho ya masheleni nga itsho tshifhinga .
Ḽaiburari/ bugu dzo hwalaho mafhungo
Thusani ṋotshi uri i wane phakho yayo .
Vhahumbeli vho teaho vha ṋewa nzudzanyo dza muholo u tshimbilelanaho na maraga u itela u vha kungela kha Koporasi .
Vha bvise mabammbiri a tevhelaho : bammbiri ḽa vhuṋe ḽi ṱanganedzeaho , ḽaisentse ya u ḓiraiva ya garaṱa , phasiphoto ya mulayoni ya Afrika Tshipembe ) zwinepe zwivhili zwa musi muthu a tshi ita khumbelo ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe zwa mivhala mitswu na mitshena
Vharengi nga vhunzhi vha khou omelela kha uri khamphani kana vhaṋetshedzi vhadzo vha ṱhonifhe pfanelo dza vhathu , dzi hane u shumisa vhana , na zwiṅwe .
Kha nzulele ya ikonomi i konḓaho ya ṋamusi , ri fanela u ita zwithu nga nḓila yo fhambanaho .
U khwaṱhisedza vhukoni ha Shango na u alusa vhuḓifhinduleli , ndi ḓo vha ndi tshi khou saina thendelano dza mashumele na Minisiṱa dzoṱhe hu sa athu fhela ṅwedzi hoyu .
Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi vha na vhupo vhuhulwane hu sa shumiseiho kana mavu a sa bveledzisi tshithu .
U sa vhaisa zwenezwo ndi mulayo wa ndeme ngauri u ṋekedza muṋetshedzatshumelo muhumbulo wa vhuḓifhinduleli ha u shuma u ya nga zwikili zwawe kha masia oṱhe .
A ri tei u tendela ngauralo zwitatisiṱika zwi tshi fhurelwa u itela u fhura riṋe vhaṋe , zwa vhukuma vhashai vhone vhaṋe .
Ṱhoḓisiso a dzi kateli huṅwe fhethu ha u dzula vhathu vhanzhi u fana na hosiṱele dza vhagudi , mahaya a vhaaluwa , zwibadela , dzidzhele na gammba dza maswole , nahone dzi tou imela fhedzi vhathu kana miṱa ine ya sa vhe kha zwiimiswa kana mmbi fhano Afrika Tshipembe .
Ro khwinisa nga zwiṱuku u swikela pfunzo , u khwinisa tshiimo tsha ndondolo ya mutakalo na u sedza kha ṱhoḓea dza mutheo dza vhashai .
Muvhuso u nga kona fhedzi u i thoma na u i tshimbidza , hu si u i langula .
U shumisa zwishumiswa zwo fanelaho u itela u ṱanganya nḓisedzo ya tshumelo ya muvhuso wapo malugana na ndivhotiwa dza thandela ya mveledziso kha kutshimbidzele kwa Komiti ya Wadi .
Ri ṱoḓa u rwela zwanḓa mushumo wavhuḓi vhukuma wo itwaho nga vhorakhonṱhiraka na vhabveledzi vhashu .
Phurosese i tevhelwa nga tshumiso vhukuma ya wekishopho ya vhugudisi .
Nga matshudeni mangana hune vha khou dzinginya u gonyisa tshikalo tsha zwino ?
Zwa sa ralo , zwi ḓo swikisa kha u sa fushea kha tshitshavha saizwi vha tshi ḓo vha na ndavhelelo dza uri wadi yavho ivhe na komiti ya wadi naho theo ya mulayo i sa ṱoḓi izwo .
2.19.4 Nga vhanga ḽa thaidzo dza matshilisano dzine dza nga vha dzi dzone tshivhangi tsha khakhathi dzi kwamaho vhuloi , vha dzinginya uri hu vhe na vhukonanyi na u tandulula khuḓano nga fhasi ha vhueletshedzi ha vhurangaphanḓa ha sialala ( mahosi ) .
Ndi tama u vha livhuwa kha mushumo we vha u itela lushaka nga tshifhinga tsha themo mbili dze vha vha vha Muphuresidennde wa Riphabuḽiki , tshifhinga tshe shango ḽa vha na mvelaphanḓa ya vhuṱhogwa kha masia o vhalaho a mveledziso .
Thandela na vhubindudzi zwi no khou ṱoḓea u vhulunga na u engedzedza mbumbo ya themamveledziso dzo ḓi sendeka kha ṱhoḓea sa zwe dza tiwa nga khasiṱama dza mihasho .
Nḓivhadzo ya ndambavhuḓifhinduleli
Fhungo iḽi ḽo khakhea nahone ḽo thuthwa .
Miṅwe mivhigo ya odithi i wanala fhedzi musi yo no fhedzwa u itwa .
( c ) u ṋewa ha mukovhe u bvaho kha muvhuso wa lushaka zwi tshi ṋetshedzwa vunḓu , muvhuso wapo kana masipala , na ṱhoḓea dzine uho u ṋewa ha ḓo tevhelelwa .
U ḓilugisela ha shango kha u lwa na Ebola zwi ṱoḓa vhukoni ho khwaṱhaho kha dzingu ḽa SADC na dzhango ḽoṱhe hune Afurika Tshipembe ḽi nga vhu ṋekedza .
Sa mulayo , mpimo wa nnyi na nnyi u kwama vhatheli vha ha masipala nga nḓila dzi sa fani .
Nḓivho yavhuḓi ya Vundu ḽa KwaZulu-Natal u ya nga nzulele ya ḓivhashango , ikonomi na phambano dza vhathu na nḓisedzo ya themamveledziso .
Komiti ya odithi i nga kha ḓi vha kha vhuimo ha khwinesa ha u ela na u vhekanya ḽevele dza miholo ya tshumelo dza khwaṱhisedzo dziṅwe dzo ṋetshedzwaho nga muodithi o ḓiimisaho .
Zwo khwiniswa u bva kha Charles Nupen,Dzangano ḽa zwa Vhashumi ḽa Mashangoḓavha
Zwidodombedzwa zwa tshilinganyo zwine zwa vha tshipiḓa tsha khonṱhiraka iyi zwo ṅwaliwa u katela nṱha dzoṱhe dza mushumo dzine dza ṱoḓea kanzhi kha khonṱhiraka dza bada , nahone zwi nga katela zwithu zwi sa ṱoḓei kha khonṱhiraka iyi .
6.2 . R50-miḽioni ya u ita mushumo wa u vusuludza i ḓo kunga vhoramabindu vhapo uri vha thome mishumo yavho zwi tshi bva kha themamveledziso na tsireledzo dzo khwiniswaho .
Nga mvelo , roṱhe ri fulufhela kha mvelaphanḓa ya nyambedzano dza mulalo .
Mbadelo dza thundu dzi badelwa nga Vundu fhedzi .
Ngauralo , ri khou ita khuwelelo kha vhathu vha hashu vhoṱhe vha shumisaho muḓagasi uri vha badele u itela uri Eskom i kone u ḓisa tshumelo .
Ndi tshipiḓa tsha pulane ya shango ya u ita zwithu nga nḓila dzo fhambanaho nahone uya kha nḓisedzo ya fulufulu ya tshifhinga tshilapfu .
Vha itaho khumbelo ya tshavhi vha na pfanelo ya u thoma mushumo na ya u guda .
Muhasho u tsini na u alusa kutshilele kwavhuḓi - kwa u ḓidzhenisa hu nga vha kha mitambo , vhutsila kana kha mvelele .
U engedza tshivhalo tsha zwikolo zwi shumisaho zwavhudi Phoḽisi ya Pfunzo i katelaho vhoṱhe na u swikelela dzisenthara dzi nekedzaho tshumelo dzo khetheaho .
Musudzuluwo u livhana na khaedu nnzhi u fhira lini na lini zwino , hu na u engedzea ha ḽevele dza vhushai nga ṅwambo wa khanganeo ya ikonomi ya ḽifhasi .
Khabinethe i livhuwa madzangano oṱhe ane a sa vhe a muvhuso , sekithara ya phuraivethe , vhoḓinetshedzaho na zwitshavha zwine zwa khou tikedza zwitshavha zwi kwameaho .
Hezwi zwi amba uri mumaki o ṋewa u maka mbudziso ine ya ṱana vhuronwane vhuhulwane musi mabambiri a kholekhole mararu a tshi makiwa .
Ri a zwi ḓivha , uri arali ri tshi khou ṱoḓa u fhelisa mutevheṱhandu wa vhushai , ri fanela u funza vhana vha vhashai .
Zwidodombedzwa zwa vhadededza vhaendelamashango vho ṅwaliswaho zwi nga wanala kha webusaithi dza Ofisi dza Vhuendelamashango ha Vundu ho fhambanaho .
Ri khou hulisa avho vhoṱhe , vhe nungo dzavho na u ḓiṋetshedzela zwa bveledza u vhumbwa ha tshifhinga tsha demokhrasi ya mbofholowo zwine zwa imela Muvhuso uyu .
U dzhia ṅanga dza sialala na u dalelela ṅanga dza sialala hu vhugevhenga zwo thithisa vhathu vha Afrika kha u shumisa thasululo ya nyimele musi vhe dziedzini , na u dzhiela fhasi mushumo wa dzilafho ḽa sialala kha zwitshavha zwa fhano hayani .
Kuitele ku re afho nṱha ku imela " thandululo i konadzeaho " kha vhunzhi ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiṅwe zwiluḓi zwa muvhili o bveledzwaho .
Ngauralo vhathu vha re na tsumbadwadze dzi si dza khombo vha tea u alafhiwa u fana na tsumbadwadze dza mukhushwane wo ḓoweleaho nga nnḓa ha vhathu vhane vha vha na malwadze a tevhelaho vhane vha tea u ṱoḓa thuso ya dzilafho nga u ṱavhanya naho vha na tsumbadwadze dzine dza si vhe khombo :
Kha dziṅwe nyimele , u vhulunga uhu hu ḓo dzudzwa ho ralo nga mihasho u itela u badela ndivhiswa ntswa , kha vhaṅwe , zwiko izwi zwi a kuvhanganywa u itela u kovhela vhuṅwe vhupo ha muvhuso u itela ndivhiswa ntswa .
Afurika Tshipembe ḽi tea u khwinisa ndeme ya u shumisa tshelede nga u pulana zwavhuḓi , sisiṱeme dza u renga dzavhuḓi na mupikisano muhulwane kha ikonomi .
Nga tshifhinga tsha miṅwaha iyi - nga nnḓa ha tsheo yo phasiswaho , a ri ngo vhudzisesa vhungoho ha zwiimiswa zwi songo fanelaho kha shango ḽashu kana mbekanyamaitele dza tshiṱalula .
Muthu u tea u rumela mafhungo kha SARS afho fhethu , nga tshivhumbeo na nga tshifhinga tsho tiwaho nga SARS , nga nnḓa ha musi SARS ya engedza tshifhinga yo sedza zwiitisi zwi pfalaho zwo ṋetshedzwaho nga muthu .
Naho mbudziso idzo dzoṱhe dzi sa kateli thwii khetho , dzi a elana nga iṅwe nḓila ya huṅwe u shaea na khetho .
Tshipiḓa tsha Khethekanyo ya Ndangulo ya Mugaganyagwama na Ndangulo ya Ndunzhendunzhe ya Nyisedzo tshi ṋetshedza tshumelo dza u dzudzanya mugaganyagwama .
U vhewa ha fhethu huswa ha ḓaleḓale hu fanela u dzhielwa nzhele vhukuma u itela u shumana na hezwi .
Mahaya a mupo a fanela na zwenezwo u bvela phanḓa na u tenda hezwi zwi tshi bvelela .
Khumbulelo dzo shumiswaho kha u tewa ha mushumo na ndingano dza tshifhinga tshoṱhe ( dzi FTE ) dza vhashumi vha mbueledzo na madokotela vha muhumbulo vha ṱoḓeaho u ḓo ṋetshedza tshumelo kha zwiimiswa zwa ndondolo ya vhukati zwo ṅwalwa kha mutevhe afho fhasi .
Kha Zwikili zwa Vhutshilo , kha Vhuimo ha Fhasi maitele kha u linga a tea u ombedzelwa kha u tou sedza vhagudi tshifhinga tshoṱhe nga nḓila yo lugiselwaho , kha mushumo wa ḓuvha nga ḓuvha ( rothini ) , nyito yo dzudzanyawaho na ya mitambo yo vhofholowaho .
Ni humbelwa u livhisa kha Ṱhumetshedzo C ya Pulane ya Tshiṱirathedzhi tsha zwipikwa zwa Ndinganelo ya Mushumo .
Zwenezwo , ri ḓo isa phanḓa na u vha ṋea thikhedzo yo fhelelaho sa muleludzi .
3.2 . Khabinethe yo livhuwa Maafrika Tshipembe vhoṱhe vhe vha dzhenela kha khethokati dza masipala , dze dza vha dza u thoma u bva tshe khetho dza imiswa nga Ṱhafamuhwe nga vhanga ḽa tshiwo tsha Vhulwadze ha Tshitzhili tsha Corona ( COVID-19 ) .
Kha vha tikedze u itela u khwaṱhisedza tsireledzo ya zwiḽiwa hu tshi katelwa na dzingade dza zwiḽiwa dza miṱani .
Vhaiti vha thoilethe vha ṋetshedza zwiṱandadi kha mielo na nzengamo dza dzisoredzhi .
Ndi vhona uri khethekanyo i a kona u fhaṱa sa zwe nda zwi ṋea , nahone ndi u fhaṱa hune ri tea u hu ṱanganedza u itela u thivhela u sa vha mulayoni .
Apuḽakoswo ndi mitshelo ya thambo ine ya ṱavhiwa kha vhupo ha Prince Albert nga maanḓa hu tshi itelwa mimaraga ya nnḓa .
U thomiwa , ha u rangela , ha milayo ya u shela mulenzhe , hu tshi katelwa u nanguludzwa na milayo ya u avhela na ndayo dza u thendara , na nyanḓadzo yadzo ;
Uvhu vhuṱanzi vhu vhonala vhu tshi kandekanya mbofholowo ya u amba .
Hezwi ndi nyaluwo ya vhuendelamashango ha Afrika Tshipembe na mveledziso ya muhanga .
Khomishini ya Fiḽimu ya Gauteng i diphositha fhedze kheshe kha bannga khulwane dzi re na vhuimo ha khiredithi ha ndeme ya nṱha na u fhima u ṱaniwa kha muṅwe na muṅwe a lwaho nazwo .
u vha vha na mundende wa vhuholefhali , mundende wa vhalwi vha kale kana mundende wa vhaaluwa
( b ) Mvelelo hu sa sedzwi tsha vhuraru na tsha fumi tshi tevhelaho arali tshi hone , ndi tshone tshivhalo tsha madzulo nga ofisi .
Mukoma wa vhusunzi
Muvhigo kana wadi ( kha vha ḓadze dzina ḽa wadi kana nomboro )
1 . Khuḓano iṅwe na iṅwe i kwamaho mishumo ya vhulamukanyi ha khothe i ḓo tandululwa nga tsheo ya Khothe .
Masiandaitwa a khalaṅwaha huṅwe o vha a tshi fhungudzwa nga tshomedzo dza vhuvheathundu hu rotholaho he ha ita uri hu ḓi dzula hu na nḓisedzo ya zwienge kha mimaraga yapo .
Arali vha sa tendeleni na na tsheo , vha nga ṅwalela mbilahelo dzavho kha Minisiṱa wa Mveledziso ya Matshilisano , vha ṱalutshedza uri ndingani vha sa tendelani nazwo .
Ri khou dovha ra khwaṱhisedza uri vhathu vha re na vhuaḽibino na vhone ndi vhathu sa muṅwe na muṅwe .
Vhahumbeli vho itiswaho inthaviwu vha ḓo livhanwa na ndingo dza vhukoni he zwa tea .
Ho vha na vhudavhidzani ha misi yoṱhe na vhukwamani na vhashumisani vha nga ngomu na vha nga nnḓa u khwaṱhisedza uri zwililo zwi shumaniwa nazwo u ya nga ha milayo yo randelwaho .
Kha u vhala ndozwo khulwane kha tshitshavha tshashu kha ṅwaha wo fhiraho , ri nga lingea ra laṱa fulufhelo .
TSHUMELO KANA ZWIGWADA ZWA MASIPALA
Mbekanyamushumo , Tshumelo dza Mutakalo dza Tshiṱiriki , yo sedzesa nga maanḓa kha u thivhelwa ha malwadze kha vhuimo ha fhasisa ha ndondolo ya mutakalo , khathihi na u wanulusa hu tshe na tshifhinga , ṱhaṱhuvho na dzilafho ḽa malwadze .
Ndi ya u vha humbudza
Tshumelo ntswa dza didzhithala a dzi nga rwelwi ṱari hu si na ḽaisentsi kana thendelo i bvaho kha ICASA .
C u ḓihudza na u nyefula vhaṅwe
Minisita na ene o sumbedza uri mushumo uyu u ḓo katela u dzudzanywa ha nyendedzi dza u shumisa theo ya mulayo u itela u khwaṱhisedza zwi fanaho musi hu tshi shumiwa na khumbelo dzine dza nga dzenedzo .
( b ) u iledza maitele ane a vhaisa a kwamaho zwa vhuloi na u pomoka vhuloi ; ( c ) u ita mbetshelo dza ndaṱiso kha vhaiti vha maitele a vhuloi ( vhuvhi ) vhune ha vhaisa .
Vhadzheneleli , nga thungo , vha lavhelelwa uri na vhone vha londote akhaundu dza zwa vhutsireledzi u itela vharengi vhavho .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Sa zwe ra amba , vhutepe na vhuthihi zwi a ṱoḓea .
Yunivesithi dza Afrika Tshipembe dzi fhambana zwihulwane nga tshivhumbeo , saizi na mbumbo , na kha mbadelo dza matshudeni hafhu kha zwiimiswa zwo fhambanaho .
Arali lu lwa u thoma vha tshi shumisa mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi : Vha humbelwa u fekisa fomo yavho ya khumbelo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ya GEMS yo ḓadziwaho , na maṅwalwa a i tikedzaho na mushonga wa u dovholola lwa miṅwedzi ya rathi kha 0866 51 8009 .
Thendelano iyi i khunyeledzwa Pretoria ( Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ) na , musi hu na dzulo ḽa zwa mulayo , Mushumisi u ṋea thendelo kha ndaulo ya mulayo ya Khothe i re na vhukoni kha sia iḽi .
Madokotela a yunithi dza mufemo vho ṱalutshedza saintsi ya kha asima na zwivhangi zwayo .
Zwitshili zwi fanaho na bakitheria , vairasi , nzulatshinya na lugowa zwi nga vhanga malwadze nga u kavha muvhili musi zwo femiwa , u milwa kana zwa dzhena kha lukanda .
U dzhenelela hu khou dzudzanyiwa u itela idzo phindulo dzo sumbedzaho u fushea hu sa takadzi kha masia o khetheaho .
Muhumbulo u ḓo vha wa u ita uri pfunzo i vhe mushumo wa nnyi na nnyi u itela u vha na vhuṱanzi ha uri vhadededzi vha zwikoloni , kiḽasini , nga tshifhinga nahone vha tshi khou funza .
Ḽaiburari dzi ṱoḓa tshivhalo tsha fhasisa tsha bugu mbili nga muthu , na uri saizi ya ḽaiburari i ḓo bva kha vhathu vhane vha khou shumelwa .
Kha muvhigo uyu wa tshifhinganyana , maṅwe masia o khetheaho a re na thaidzo o topolwa hu na ndaedzi yo khetheaho kha vhashumi vha dzilafho na vhalanguli .
Zwiṅwe zwiteṅwa zwivhili zwa ṱhalutshedzo zwi bvaho kha ṱhoḓisiso dza saintsi ndi zwa ndeme .
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
Kha khulwane , madzhendedzi a na vhuḓifhinduleli ha u thoma u shumisa vhurangeli ha u lwa na u tambudza na u tshimbidza adzhenda ya u lwa na u tambudza vhu nga vha ho vhewa nga ngomu ha mihasho ya muvhuso kana o vha a dzhendedzi o ḓiimisaho nga oṱhe , a langiwaho nga madzangano a tshitshavha , vhomakone vha zwa mutakalo , vhaimeli vha muvhuso kana ṱhanganyelo ya izwi .
Ni khou humbelwa u ri thusa nga khothesheni ya zwi tevhelaho :
2 . U Ṱanganywa ha Dzhendedzi ḽa zwa Masheleni a Mabindu Maṱuku ( SEFA ) na Dzhendedzi ḽa Mveledziso ya Bannga dza Tshumisano ( CBDA ) kha uri zwi vhumbe Dzhendedzi ḽa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku ( SEDA )
Zwihali zwine zwa khou humbulelwa zwa mutshinyalo muhulu , zwine zwa tendisea uri vho zwi kuvhanganya , a zwo ngo waniwa na uri khamusi a zwo ngo vhuya zwa vha hone .
Kha seminara iṅwe na iṅwe , vhuṱanzi vhuswa vhu tea u kuvhanganywa nga u sedzulusa athikiḽi ntswa .
Ri khou tea u lwa na u fhungudza tshiimo tsha u daha , zwibveledzi zwa khombo ya zwikambi , zwiḽiwa zwi si na pfushi na u nona lwo kalulaho .
Ro ḓiimisela u isa phanḓa ro khwaṱha u swika mafheloni .
Masipala wo shuma na Vundu kha nḓisedzo ya pfunzo na tshumelo dza malaṱwa .
Tshanduko ya tshivhumbeo tsha ikonomi ya Afrika Tshipembe nga u angaredza na sekhithara ya u bveledza nga maanḓa miṅwaha ya fumi yo fhiraho yo sumbedza tshanduko hoṱhe kha ḽifhasi , khathihi na nyimele dza fhano hayani dzo khetheaho .
Ri ḓo dovha ra bvela phanḓa na u bindudza kha u bveledza na u tikedza mabindu maṱuku .
Dzi wanala nga khumbel o* lavhelesa na u ṱola ) ..
A hu na muthu ane anga funga dzikhirikhethe kana a tendela u fungiwa ha dzikhirikhethe kha vhupo a si na thendelo ya Muofisiri Muhulwane wa Mulilo .
U vhalela zwi re buguni yawe nṱha e kha tshigwada tsha gireidi yawe tshi no khou sumbiwa nḓila nga mugudisi ; zwi amba uri ; tshigwada tshi vhala tshiṱori tshithihi .
Maḓumbu a re na tshifhango tsini na mafheloni a Khubvumedzi o vhanga tshinyalelo khulwane kha zwimela .
Mbuelo ya u shumisa yo ṱalutshedzwa sa mbuelo dza khamphani u bva kha mashumele a yao phanḓa a wanalaho Afrika Tshipembe fhedzi .
Dzhielani nzhele : U shumisa nyedziselo kha mitambo .
Zwenezwo hu tou nga mutevhe uyu wo vha u zwiṅwe nga nnḓa ha u valela na u thivhela .
Hu khou dzhielwa nṱha khetho dza u katela vhashumi vha tshoṱhe vho salaho .
Muthetshelo na mbonalo ya miroho
Nḓila ya u swikelela
Ri ḓo tikedza Masipala Wapo wa Lukhanji kha u dzudzanyula vhulanguli hawo na u shumisa puḽane dza thikhedzo kha u ṋetshedzwa ha maḓi na muḓagasi .
Kha miṅwaha yo fhiraho vho kovhelana na riṋe mihumbulo miswa na dzitshenzhemo .
U lavhelesa u tevhedzwa ha tshumiso ya thandela ya themamveledziso ya tshumelo dza zwa maḓi .
1.4. U ḓadzisa kha zwa tshiimo tsha ikonomi khathihi na tshandukiso ya milayo , Lekgotla ḽa Khabinethe ḽo dovha hafhu ḽa davhidzana nga ha mveledziso ya themamveledziso , u ṋetshedzwa ha fulufulu , u dzhielwa nṱha ha zwibveledzwa zwapo khathihi na u bveledziswa ha nḓowetshumo , Mbuedzedzo ya Mavu na vhulimi khathihi na tshandukiso ya mabindu a muvhuso .
Mveledziso ya vhukoni ha vhathu ha ndeme ha u itela uri mbekanyamushumo ya tshikhala ya Afrika i sa nyeṱhe zwi kha ḓi vha tshikhala tshihulwane .
Sa tsumbo , nyimele ya khuḓano i nga bveledza dzikhakhathi , vhathu vha vhaisala na u bveledza mutsiko na nyofho .
Maanḓa a mudzulatshidulo o ṋetshedzwa sa zwe a sumbedzwa afho nṱha .
Mbudziso tharu dzo sedzwaho dzi tevhelaho dzi tea u wana tshenzhemo yavho ya nṱha kha nyimele iṅwe na iṅwe .
Tsho sedzwaho u bva zwino u ya phanḓa a hu tsha vha kha mveledziso ya mbekanyamitele ntswa , fhedzi kha u vhona uri mbekanyamaitele ya mashumele yo no bveledzwa .
Khetho ya Mbuelo : Iṅwe na iṅwe ya khetho dza mbuelo dza GEMS - dzi re Sapphire , Beryl , Ruby , Emerald na Onyx - i na mutevhe wo fhambanaho wa mbuelo dza ndondolo ya mutakalo .
Zwiko zwine zwa khou ṱoḓea
Ngamurahu ha u ṱanganedza mbilahelo , Vhulanguli vhu ḓo rumela zwidodombedzwa zwa mbilahelo kha Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsho teaho , na u humbela uri a rumele Vhulanguli , phindulo ya mbilahelo nga u tou ṅwala .
Tangedzelani mabulafhethu a re kha iḽa phara nga muvhala mutswuku .
Hu katelwa mutengo wa phathoḽodzhi , radioḽodzhi i elanaho afho nṱha/ mbuelo ya radioḽodzhi , vhorathekhinoḽodzhi vha mishonga na mushonga wa onkhoḽodzhi
Fomo ya khumbelo ya ḽaisentsi ya mugudi ( LL1 )
Zwisumbi hezwi na zwiṅwe-vho zwi ḓo monithariwa kha ṅwaha woṱhe wa muvhalelano wo katelwaho nga Mugaganyagwama .
Mivhili yashu i lila zwiḽiwa zwi re na mutakalo u itela uri ri kone u aluwa .
U swika hune mitengo ya vhubveledzi ha minerale i nṱha vhukuma kha tshinyalelo ya zwibveledzwa , mveledzwa dzi si dzavhuḓi dza mbadelo dza vhubindudzi na vhubveledzi kha sekhithara ya zwa migodi i ḓo vha i fhasi .
Mbadelo dza u swikelela dzi itwaho nga muhumbeli dzo sumbedzwaho kha ndaulo 7 ( 3 ) ndi dzi tevhelaho :
Tshanduko idzi ndi dzine dza khou ḓo lingedza u ita uri hu vhe na u elana vhukati ha zwishumiswa zwa fhano hayani zwa u lwa na zwiito zwa vhutherorisi na maga a ḽifhasi e a vhetshelwa u lwa na zwiito zwenezwo .
Hu tea u hiriwa rakhonṱhiraka uri a ite mushumo .
Vhafumakadzi na vhana vha hwala muhwalo une wa lemela wa malwadze ane a thivhelea , manzhi a o nga nṱhani ha u dzhielwa fhasi tshitshavhani .
tshati ya datumu ;
1.4 . Zwipikwa zwa thandela ya SA Connect ndi u swikela 80% ya tswikelo ya broadband ine ya vha na luvhilo lwa fhasisa lwa 10Mbps nga sekonde na 100 Mbps kha zwiimiswa zwine zwa vha na ṱhoḓea khulwane zwa zwitshavha na zwa muvhuso vhukati ha tshifhinga tsha miṅwaha miraru i ḓaho .
Australia hu sa athu vuliwa hafha , fhedzi a ḽo ngo kona u khwaṱhisedza izwi .
Zwi sumbedza vhuḓiimiseli ha Vhalangadzulo vha Phaḽamennde khathihi na miraḓo yoṱhe ya nnḓu dzashu vhuvhili hadzo ha uri mushumo wa hetshi tshiimiswa tsha demokirasi u bvele phanḓa hu si na u thithiswa .
Ri roṱhe , Mulayo wa Vhulayi ha Vhuswole na MDC zwi vhumba tshidziki tsha sisteme ya vhulamukanyi ha vhuswole .
Ndi dzhia ndango ya nga ngomu ya kha odithi yanga ya zwitatamennde zwa masheleni , muvhigo wa mashumele na u tevhedzwa ha mulayo .
1.4 . U ḓadzisa kha zwa tshiimo tsha ikonomi khathihi na tshandukiso ya milayo , Lekgotla ḽa Khabinethe ḽo dovha hafhu ḽa davhidzana nga ha mveledziso ya themamveledziso , u ṋetshedzwa ha fulufulu , u dzhielwa nṱha ha zwibveledzwa zwapo khathihi na u bveledziswa ha nḓowetshumo , Mbuedzedzo ya Mavu na vhulimi khathihi na tshandukiso ya mabindu a muvhuso .
Mvelaphanḓa ya mvusuludzo yo ḓitika nga lupfumo lwa demokhrasi u mona na dzhango ḽoṱhe .
U tshimbidza ABET kha ofisi ya tshiṱiriki na zwa u ṱhogomela mupo .
Vha nambatedze zwi tevhelaho kha fomo ya khumbelo :
Ḽeveḽe dza u lima dza zwino a dzo ngo lingana u swikela ṱhoḓea dza maraga ya luṅwe lushaka , ngeno kha luṅwe lushaka nungo ṱhukhu dzo dzhiwa u itela u lima .
51 U anetshela mafhungo 108 U nweledza tshiṱori hu tshi tevhedzwa thevhekano ya zwiitei hu tshi shumiswa maṱumi : Tsha u thoma , ha tevhela , nga murahu , tsha u fhedzisela .
Ri a dovholola uri Akhademi a i ṱoḓou ima vhuimoni ha vhurangeli ha vhugudisi vhu re hone , fhedzi u vhu khwinisa .
U swika zwino , muṋetshedzi wa tshumelo u ṱoḓea uri a ṋetshedze zwitevhelaho :
U itela u swikela ndivho dzashu , ri ṱoḓa vhavhonelaphanḓa vhanzhi na madzhendedzi a tshandukiso ane a vhonela phanḓa u fhira ndivho ṱhukhu ya u khwinisa lupfumo lwa ikonomi ya vhone vhaṋe ngeno vhunzhi ha vhadzulapo ngavho vho valelwa kha ṱhoni khulu dza vhushai .
U wana zwileludzi zwa tshitshavha " zwa ndeme " nga kha nḓila khulwane dzine dza tshimbilwa ngadzo u itela uri vhupo vhu kone u swikelea zwi tshi leluwa nga tshishumiswa tsha u lwa na mulilo muhulu .
Malamba a theliswaho o katelwa kha mbuelo i theliswaho .
U fana na ṱafula .
Vhone uri mafhungo a nga hanedzaniwa nga vhuḓalo u fhirisa zwine zwi nga itiwa kha madzulo a Phalamennde .
Munna u tea u saina konṱiraka ine ya ṱalutshedza uri hu ḓo itea mini kha thundu nahone munna a ite khumbelo khothe uri i tendele konṱiraka .
U badzheta ndi zwa ndeme vhunga hu tshi nga amba phambano vhukati ha u bvelela na u sa bvelela ha thandela .
ANC i ḓo , nahone a yo nga vhuya ya tshifhinga tsho fhiraho , ṋea ndaela ifhio na ifhio ine ya ṱoḓa u kandekanya pfanelo iyi .
Mahumbulwa a u khunyeledza o bviswa kha vhuṱanzi uvhu .
U langa thimu ya mushumo ya thekhinikhala ya ndangulo ya zwiwo .
Milaedza ya nyambedzano i pfukiswaho ndi ya vhukuma nahone i pfeseswa nga vhashumi .
Ndi thandela dzifhio dzine komiti ya wadi ya tama u dzi ita ?
1.1 . Khabinethe yo fhululedza vhathu vha Zimbabwe na mahoro a poḽotiki nga khetho dzapo na dza phalamennde dzo farwaho dza tshimbila zwavhuḓi .
1.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha vha kwameaho u dzhenela kha Tshata ya zwa Migodi u itela u khunyeledza na u sika vhudziki kha sekhithara ya zwa migodi .
U khwaṱhisedza nḓivho ya tshitshavha ya zwikhala zwa vhubindudzi zwi re kha Muhasho .
Hezwi zwi na masiandaitwa a ndeme kha vhuimo ha kutshilele na kuitele kwa mbekanyamaitele .
U swikelela thimu ya dzilafho yo khetheaho nahone yo gudiswaho vhane vha ḓo sedzulusa zwidodombedzwa zwavho na u kwama dokotela wavho u khwaṱhisedza uri vha wana dzilafho ḽo teaho nyimele yavho
IDP yo itelwa u thusa masipala u sedza kha ṱhoḓea dza ndeme dza zwitshavha zwapo .
Hu na ṱhoḓea ya uri masipala u vusuludze idzi phakha ṱhukhu dza nḓowetshumo u itela u dzhenelela kha u sika mishumo ya tshoṱhe nga ngomu kha vhupo ha masipala .
6.2 Muṱangano wo sedzulusa mvelaphanḓa yoṱhe ye ya itwa kha u ṱuṱuwedza na u engedza u fulufhedzea ha dzingu zwi tshi ya na nga Pulane ya Dzingu i Sumbedzaho Ḽiano ḽa Mveledziso ya SADC ḽa 2020-2030 .
Mitambo ndi yone tshiga tshihulwanesa tsha u fhaṱa lushaka .
U ḓivhadzwa maambele .
Ndima ya 1 Vhudavhidzani na mishumo ye Komiti dza Wadi dza ṋewa yone
Ha dovha ha itwa zwipitshi zwiṅwe hafhu khathihi na u leleḓiswa ha dzifuḽaga musi metshe u tshi fhela hu u itela u khunyeledza vhuṱambo ha ḓuvha iḽo .
Ndivho dza luambo nyengedzedzwa lwa u funza dzi ḓo tiwa musi luambo lu tshi ḓivhadzwa .
Mulayotibe wo no swikiswa kha vhathu vha kwameaho vho tea u wana vhupfiwa .
Hu si na mimaraga ho vha hu si na vhubindudzi na uri hu si na vhubindudzi ho vha hu si na mishumo .
Tshikolotsha haṋu tshi dzule tsho kuna .
Tshiswa arali :
Hune mafhungo nga ha tshiteṅwa itshi a sengiswa , nga u pfufhifhadza kana nga iṅwe nḓila , mbetshelwa dza mulayo wa vhu 29 wa zwa tsengo ya nyito dzi ḓo shuma mutatis mutandis .
( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vhofholowa kha zwa ndayo dza zwa vhurereli , mihumbulo , fulufhelo na kuhumbulele .
Tsedzuluso ndaela ya Zwikwama , u ya nga khaedu dzi livhaniwaho nadzo nga shango na vhashumi vhaḽo , zwo vha zwi khou ṱoḓea nga ṱhoḓea ya tamba tshipiḓa tshihulwane kha makete wa mishumo .
Fomo dza u ḓiṅwalisa dzi wanala kha Senthara dza Ndondolo ya Khasiṱama ya Masipala na kha Senthara ya Tsivhudzo ya Thendara .
Ofisi dzapo dza vhulimi dzi tea u ṋea thikhedzo vha iti vha khumbelo na vhabveledzi vha pulane vhane vha ṱoḓa thuso ya na u linga khumbelo dzavho .
Ndi wana hani nnḓu ya muvhuso ?
Vhubindudzi ha tshika dzo fhambanaho dzi buletshedzwa sa tshiimiswa tshi elwaho na bisimusi Afrika Tshipembe na huṅwe , zwi imaho nga misanda ya dzitshaka dzi re nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Tshumisano i tea u ṱuṱuwedzwa kha madzangano a no shuma na zwitshavha na mazhendedzi a si a muvhuso kha u ḓisa nḓisedzo ya tshumelo .
Vhukoni ha u u thoma zwithu , u tshimbidza , u langa na lapfisa mbekanyamushumo nga kha kudzhenele kwo ṱanganelaho .
Ri ḓo katela muthu muṅwe na muṅwe ; ri do shumisana u mona na dzangano na u ṱoḓa mihumbulo na u kovhana mvelelo .
Mulaedza uyu wo phaḓaladzwa nga : Ofisi ya Muphuresidennde
Thendelanomviswa ya mbofholowo i amba i sa timatimi uri hu ḓo vha na mishumo na tsireledzo .
Kha vha khethekanye kiḽasi i bve thimu dza vhatambi vha linganaho vhaṱanu kha thimu iṅwe na iṅwe .
4.1 . Muvhuso wo ṱanganedza khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa kha u badelwa ha mindende .
U khwaṱhisedza ndondolo ya vhalwadze ya ndeme na u thivhela u itea ha zwiwo zwo ṋaṋaho .
Tshitshavha tsha Mamosilemu vha nga ṱoda thendelo ya u fhaṱa kereke yavho ( mosque ) fhethu hune musi vha tshi ita mbidzo ya dzithabelo dzavho zwa si thithise miṅwe miraḓo ya tshitshavha , kana miraḓo ya tshitshavha tsha Majuta i nga ṱoḓa u vala dziṅwe dzibada nga ḓuvha ḽa Sabatha yavho , zwine zwa sia miṅwe miraḓo ya tshitshavha i tshi vhona hu u lindedzana .
Ḽiṅwalovhuṋe ḽo khwiniswaho ḽi re na rekhode ya tshumelo yo fhelelaho .
Kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho ro vhona vhuṋe ha zwiimiswa zwa tshumelo ya vhudavhidzani ha ṱhingo vhu tshi khou shanduka u vha sekithara ya nḓowetshumo khulwane ine ya ṋetshedza zwikhala zwa u bindudza zwi kungaho kha vhabindudzi vha phuraivethe fhano hayani khathihi na kha mashango a nnḓa .
Arali themendelo dziṅwe na dziṅwe nga Vhufaragwama ha Tshitshavha kana vhufaragwama ha vundu dza haniwa kana dza sa tevhedzwe , muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli u tea u rumela kha Muoditha-Dzhenerala , vhufaragwama ha vundu ho teaho na Vhufaragwama ha Lushaka zwiitisi zwa u haniwa kana u sa tevhedzwa ha themendelo idzo .
DMP : Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Sibadela .
Vhaṋe vho humbelwa u kunakisa zwitentsi zwavho , fhedzi nga vhanga ḽa vho vha vha sa khou fhindula zwo kunakiswa nga vhorakhonṱhiraka vhaṋe vha zwitentsi vha tea u badela tshumelo dzenedzo .
3.3.1 Ndivho ya Mulayotibe wa u tshimbidza thundu ndi u phasisa Phurothokhoḽo ya Dzangano ḽa Zwikepe ḽa Dzitshaka ya 1992 ; na u phasisa mulayo wa Thendelano yo khwiniswaho kha Vhuḓifhinduleli ha Tshitshavha malugana na Tshinyadzo ya Tshikhafhadzo ya Oiḽi ya 1969 .
Mapholisa vha ḓo engedza mbonalo yavho , vha tshi shumisa maitele aneaḽa e vha a shumisa nga tshifhinga tsha Fulo ḽa Khalaṅwaha ya Madakalo yo Tsireledzeaho .
Fethu ha u vhulaha malwadze dzi shumiswa u vhulaha malwadze ane a vha marambo kana zwiṅwe zwo bviswaho kha phukha .
Tshitatamende tsha mushumo tsha vhulimi tshi ṱalutshedzwa nga fhasi ha ṱhoho i tevhelaho .
Vha ḓivhea nga mushumo wavho kha u fhaṱa dzangano ḽa u lwa na tshiṱalula kha mashango a Nordic nga tshifhinga tsha miṅwaha ya vho 1960 .
Iyi ndi tshumelo ya tshifhinga nyana u swika hu tshi thomiwa vhudzulo ha vhathu ha fomaḽa hune vhashumisi vha mabakete vha ḓo iswa hone .
U dzhielwa nṱha hu fanela u itwa hu tshi dzheniswa sisiṱeme dza u dudedza maḓi dza soḽa phanele dzine dza ḓo vhumba tshipiḓa tsha vhurangeli ha Eskom u fhungudza kushumisele kwa muḓagasi .
U livhanga magaraṱa : Gerani magaraṱa kha mitalo mitswu yo ṱhukhukanyiwaho ni a livhanye na zwibuḽoko zwi re kha siaṱari ḽa 30 .
No no vhuya na vhona Nyammbeula u no rabela ?
Dzina ḽa dzangano
Zwishumiswa zwa mitshini ya u gaya , zwine zwa vha na dziṅwe dza elementhe dzi tevhelaho :
Arali vha sina hezwo , kha vha founele senthara ya luṱingo ya tsinisa na ha havho kana vha mannḓalanga a zwa u ḓiṅwalisa u wanulusa arali vha tshi ṱanganedza kana u ṱoḓa ḽiṅwe ḽiṅwalo sa vhuṱanzi .
Tshifanyiso itshi tshi dovha tsha sumbedza uri , nga lutamo , tshumiso ya mavu ya vhudzulo ho tsitsikanaho i fanela u ṋetshedza tsini na nḓila iyi .
Kha vha ite khumbelo ya Ṱhanziela ya lutombo nga vhurifhi ho ṅwalwaho kha bammbiri ḽa ṱhanganelano / khamphani yavho , sa izwi u swaya na zwiga zwi sa ṱanganedzwi .
Vha humbelwa uri vha sumbedzise kha fomo ya khumbelo uri phemithi vha ḓo ya vha i dzhia naa kana i tou rumelwa khavho .
Tsheo u ya nga khethekanyo 29 ( 3 ) ya Mulayo ya u landula u swikelela khumbelo i kha tshivhumbeo tsho humbelwaho nga muiti wa khumbelo .
Nga 2011 , milingo ya ANA nga dzinyambo na mbalo i ḓo thomiwa kha vhagudi vha Gireidi 9 .
Tshumelo yo fulufhedziswaho ire kha thendelonzwiwa yo iswa kha vhoṱhe vhafaramikovhe vha no kwamea .
Hune thendelano guṱe dza katela khethekanyo dza mushumo wo itwaho nga vhashumi vha zhendedzi , thendelano guṱe dzi fanela u shuma kha vhashumi avho .
Maano a Ṱhoḓea ya Makete zwi ḓo swikisa kha u sikwa ha mishumo minzhi kha ikonomi ya Afurika Tshipembe , na u engedza zwapo na Ikonomi ya u Manḓafhadza Vharema .
Zwiwo zwa zwinozwino zwine ndi khakhathi dzo itwaho nga vhafarisi vha vhafunani zwo ita uri vhafumakadzi vhanzhi vha re na tshivhindi vha mihaga vha ambe vha tshi lwa na u kandeledzwa ha pfanelo dzavho .
U ya nga ha theo ya mulayo , ndi vhuḓifhinduleli ha rakhemisi u funza vhone nga ha mushonga wa dzheneriki .
Afrika Tshipembe ḽi isa phanḓa u dzhia mushumo wa vhurangaphanḓa kha zwa Ndulamiso kha dzingu ḽa Afrika .
Samithi yo dodombedzesa ṱhoḓea ya u vha na mvelelo dzi fareaho dzine dza ṱuṱuwedza ndaka yashu ya masheleni a lushaka .
Aggrey Road ngei New Brighton Vhubvaḓuvha ha Kapa , he vha alutshela hone , yo ḓo shandukiswa ya vhidzwa nga dzina ḽavho sa khuliso yavho ..
( Fomo dzi a wanalea nga fomathi ya
Ngeletshedzo dzo ṋetshedzwa mihasho nga ha u thomiwa ha yuniti dza vhudavhidzani .
Mashango mavhili na one a ana zwiṱirathedzhi zwi elanaho kha u shumana na ṱhahelelo ya zwikili .
Muthelo u Engedzwaho kha Zwirengwa a u nga katelwi u bva kha phimo na ṱhanganyelo dzi re kha konṱiraka ya zwiteṅwa zwo vhalaho zwa mushumo wo katelwaho kha Ḽiṅwalo ḽi Shumiswaho kha thandela ya nḓowetshumo ya vhufhaṱi ḽa u ṅwalela zwiteṅwa .
" Ndi ḓo sumbedza vhathu ha u dzula musi vha tshi fhira na u dzhena nga gethe " , ndi Pieter a no ralo .
Nga hetshi tshipiḓa , ri ḓo shumisa vhatheli vha muvhuso sa vhane vhanga vhaofisiri-vharengi , thendelo na thuso ya zwa masheleni kha u thusa mabindu a vhukati maṱuku khathihi na u ṱuṱuwedza kushumele kwa Vhumaanḓafhadzi ha Ikonomi kha Vharema ho Ṱanḓavhuwaho na phoḽisi dza ndinganyiso ya zwi songo linganaho u bva kale .
Rihesaḽa ya zwiṅwe zwipiḓa zwa ndeme zwa pulane , zwine , zwa ḓo ḓitika nga nyimele .
Vhupo ha zwishumiswa zwa kha nḓila idzi vhu ḓo ṋetshedza u vhewa khagala ha zwishumiswa nga vhunzhi ha vhathu , hune zwa ṱuṱuwedza mushumo wazwo .
U dzula hu tshi londolwa na u vusulusa ndaka na zwifhaṱo zwa Khoro misi yoṱhe .
Hezwo a zwo ngo tea na kathihi , ri khou tou humbela kha vha ri litshe ri londote tshirunzi tsha dzulo ḽino .
Muhasho wo bveledza yuniti ya u lwa na vhuaḓa .
Ndivho ya khukhi ndi u vhudza seva ya Webe uri vho vhuelela kha siaṱari ḽo imaho ngauri .
U ya nga nḓivhadzo , tshikwama tshiṋetshedzi tshi fanela u vhumbiwa nga thundu dzi re kha tshivhumbeo tshine dza nga rengisea na mbuelo ya mudzheneleli kha phothifolio nthihi ya tshikimu tsha vhubindudzi ha muṱanganelano kha mikovhe .
Zwine zwa da na mafhungo mangafha ndi tshiimo tshi sa fani na tshinwe , maitele na luambo .
Naho zwo ralo , mushumo a wo ngo avhelwa zwavhuḓi kha vhaṅwe vhashumi , nahone vhathu vho fhambanaho kha ofisi dzo fhambanaho vho shuma khazwo , musi miṅwe mishumo yavho i tshi vha tendela .
Naho izwi zwi tshi nga zwo tou sedza shango ḽo khetheaho , dzi nga ḓivha uri ngudo dzi fanaho huṅwe fhethu dzi nga bveledza mvelelo dzi fanaho , hu na vhutendatenda na mvelele ho fhambanaho u ya nga nyimele .
Mupotiwa a ha ngo ṋekedza vhuṱanzi na vhuthihi vhu tikedzaho mavharivhari aya , nga nnḓa ha u amba uri mupoti wa mulandu ha ngo dzulela u tenda uri khanedzano dza vhahulwane khae ndi dzone nahone dzo tea .
Arali thandela dza IDP dzi tshi ṱalutshedzwa nga u tou angaredza , zwi ḓo konḓa vhukuma uri tshitshavha na mutshimbidzi wa wadi a kone u ṱalukanya uri mafhungotsivhudzi ayo a khou thusedza naa kana u hanedza / kana u khukhulisa IDP .
Rekhodo ya mutheli i khou fhiriselwa kha vhuṅwe vhupo .
Ro ḓivhadza R10 biḽioni uri i vhetshelwe thungo nga IDC ya u sika mishumo .
U ḓivhadza mulayo u leluwaho wa zwiṱirathedzhi zwa u renga zwi takalelwaho u tshi khou tikedza zwipikwa zwa muvhuso zwa ikonomi na matshilisano .
Fhedzi , i ḓo vhudzisa arali tsheo yo vha i tshi pfala kha nyimele dzenedzo .
Ndambedzo ya masheleni a pfuma nga tshivhumbeo tsha magavhelo a vhaṋei kana khadzimiso dzo leludzwaho ndi dza ndeme u thoma tshumelo dza u kuvhanganya malaṱwa .
Vhudavhidzani vhuṅwe na vhuṅwe kana mulaedza wa data une mushumisi a rumela kha GCIS u ḓo dzhiiwa sa wo ṱanganedzwaho nga GCIS musi u ṱanganedzwa ho bulwa nga kha u ṅwala .
Ee sa zwe zwa dzinginywa
Kufarele kwa malaṱwa , u a laṱa na u laṱa malaṱwa oṱhe u ya nga ṱhoḓea dza tsireledzo ya mupo na mutakalo dzi ṱanganedzeaho kha mashango a dzitshakatshaka .
U ṅwala maipfi hu tshi shumisa mibvumo yo gudiwaho .
118. U kona u swikelelea na u dzhenelelea kha Vhusimamilayo ha Vunḓu
Kha vha badele mbadelo ya u ṅwalisa phanḓa ha musi vha tshi ḓisa khumbelo kana musi vha tshi i ḓisa .
Mbulungo ya tshelede , zwikili na vhukoni zwi ṱoḓeaho u bveledza zwibveledzwa zwa mishonga ya vhulimi na u thoma khamphani kha nḓowetshumo ya mishonga ya fomaḽa i nṱha lwa vhangaho phambano , zwenezwo ha vha u fhungudza nḓowetshumo kha dzikoporasi khulwane na dzitshaka nnzhi .
Naho zwo ralo , u bvisa vhukoni hoṱhe ho fhelelaho ha zwivhuya izwi ho ḓaḓiswa nga madzangalelo a vhadzia mbonelaphanḓa kha maṅwe mashango o bvelelaho nga fhasi ha mbekanyamaitele dza mivhuso yo fhambanaho , na u tikedza nga masia o ambedzaniwaho a vhathu vhanzhi kha WTO .
Iyi khethekanyo i na vhushaka na dzina ḽa Mulayo , hune mafhungo mahulwane ha vha u fhelisa vhuloi .
Nḓivhadzo ine ya itwa nga murahu ha maḓuvha a 30 fhedzi hu saathu u fhela ṅwaha , i tea u fhelekedzwa nga luṅwalo lu ṱalutshedzaho uri ndi ngani nḓivhadzo i songo itwa hu saathu fhela maḓuvha a 30 uya nga mulayo .
Kha ndingedzo dza u kunga vhubindudzi kha zwa maini , Indaba ya ṅwaha uno yo farwa nga fhasi ha thero : " U tikedza Mveledziso ya zwa Ikonomi yo Khwaṱhaho ya Afrika " .
U bveledzisa vhubvelakhagala , vhuḓifhinduleli na ndinganyo kha u lwela u swikelela vhuvhusi havhuḓi .
Tshipikwa ndi u vha na zwileludzi zwiswa zwo dzheniswaho kha miṅwedzi i si gathi i ḓaho .
I ḓo dovha ya konisa maAfrika Tshipembe vha swikaho miḽioni dza malo uri vha vhuyelele mishumoni .
Tshifhinga tshi konadzeaho tshiṱukusa tsha u fara vhuendi na maṅwalo tshi khou ṱoliwa , u topolwa na u ṱuṱuwedzwa .
U bveledza mbekanyamaitele na phurotokholo dza yunithi .
( arali vha muṱunḓi )
Madokotela vha themendela uri ri shumise zwipiḓa zwivhili u ya kha zwiraru zwa zwibveledzwa zwa mafhi nga ḓuvha .
Hezwi zwi khou tshimbilelana na u ḓikumedzela ha Muvhuso u dzudza tshiimiswa tshiṱuku tsha vhukati , hu na u khwinisa tshumelo dza vhudavhidzani kha mihasho .
CBP zwi amba uri hu fanela u luswa nga nungo dzoṱhe u swikelela avho vha re kha tshitshavha vha sa iti Mushumo une wa vhonala .
Komiti dza wadi dzi nga themendela nga ha mafhungo ane a kwama wadi na mukhantseḽara wa wadi , nga kha mukhantseḽara wa wadi , kha masipala muhulwane kana khoro yapo kana komiti dza khoro .
Zwiṅwe hafhu , ḽaimi i dzhia tshifhinga u dzudzanya esidi ya mavu nahone i tea u ṱanganyiswa ha fhela miṅwedzi ine ya swika mivhili hu sa athu u ṱaniwa .
Ro dzhena kha nyambedzano dza masia mavhili u itela u khwaṱhisedza uri milayo iyi a i dzuli kha bambiri fhedzi .
Maga a ḓo dzhiiwa a u khwiṋisa tshifhinga tsha u khunyeledzwa zwa ndangulo ya vhalwadze vho lovhaho vha sa ḓivhei .
Hu ḓo itwa ndingo nga murahu ha miṅwedzi ya rathi nahone u ṅwaliswa ha pfanelo ya vhuṋe hu anzelwa u itwa nga ṅwedzi wa vhusumbe .
Hezwi ndi zwithu zwi vhaisaho , sa izwi mugaganyagwama wa ṅwaha wo avhelwaho kha zwa ṱhogomelo ya themamveledziso u songo eḓana uri u nga vhulunga phothifolio ya ndaka ine ya vha hone zwazwino ya Muvhuso wa Vunḓu ḽa Kapa Vhukovhela .
Miṅwe mishumo i nga tshikafhadza maḓi a fhasi na maga o khetheaho a tsireledzo a fanela u tevhedzwa zwi tshi kwama hune a wanala hone .
Hezwi zwi ḓo vha tendela uri vha wane thikhedzo i shumaho , mafhungo na vhupfumbudzi ha u lugela mushumo u itela u engedza u kona u tholea havho na u ḓi vhambedza na zwikhala .
U khwaṱhiswa ha Mulayo wa Muṱaṱisano u ḓivhadza maanḓa vhuṱoḓisisi o khwaṱhaho na vhuḓifhinduleli ha vhuṋe .
U shumiswa ha vhukuma ha ngudo dzo gudwaho u itela u khwaṱhisa maitele a mbekanyamaitele a zwino na u thoma kushumisele .
Sa vha Gwama ḽa Kapa Vhukovhela , ri na mushumo wa ndeme une ra tea u u ita kha u khwaṱhisedza uri mugaganyagwama wa Vundu ḽashu wo phaḓaladzwa na u lavheleswa nga nḓila ine ya tikedza izwi .
- Phatholodzhi na thekhinoḽodzhi dza zwa dzilafho
Musi izwi zwi na masiandaitwa a mbadelo ya maini , mvelelo dza khwaḽithi ya maḓi ndi dzi tevhelaho :
U tholwa na u londola vhashumi vha ndangulo ya masheleni vha re vhukoni ndi ṱhoḓea ya ndangulo ya masheleni yo khwiniseaho muhashoni .
Miraḓo kha thendelano ya tshandukiso i khou ana na u ḓikumedzela u ṱhonifhana nga maipfi na nga zwiito , na u tshila nga muya na vhusedzesi ha iyi thendelano ine ya ḓo vhusa ndivho , milayo na kuitele u itela ndaulo ya maitele a tshanduko u fhaṱa Muhasho wa zwa Muno muswa .
Ndima ya 4 Dzikomiti dza Wadi na kutshimbidzele kwa masipala kwa ndeme
O vha a tshi ṱoḓou ri tshirendo tshi si ṱalukanyee .
U nanga ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dzo teaho uri ni kone u ṋekedza fhethuvhupo ha Vhutsila ha u Ita na Vhutsila ha u Vhona .
Mishumo ine a i tei u khakhiswa kana u shumisa zwithu nga nḓila i si yone
Mbekanyamushumo idzi dzoṱhe dzi shela mulenzhe kha ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Muvhuso wa shango ḽa Afurika Tshipembe wo sumbedza khuliso yawo kha muvhuso na vhathu vhawo vha Russia kha u londa nga khuliso zwo salaho zwa vhahali vhashu lwa miṅwaha minzhi .
2.5. Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Maano a Thikhedzo ya Mabindu Maṱuku , a Vhukati na a muelo Muṱukuṱuku ( SMME ) a Thekhinoḽodzhi ya Vhudavhidzani ha Mafhungo ( ICT ) uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Mbekanyamushumo yo dzudzanyeaho ya mutheo wa pfunzo i khou thomiwa u itela komisa vhashumi vhe vha vha vho siiwa nnḓa kale u itela khwinisa ndalukano dzavho .
( b ) mafhungo oṱhe a re phanḓa ha Khoro ya Lushaka ya Vunḓu a tendelanwaho nao musi mavunḓu a si fhasi ha maṱanu a tshi vouthela u ṱanganedza mafhungo ayo .
Tshi ṅwaleni buguni yaṋu nga vhudele .
( 1 ) Tshumelo ya tsireledzo ya Riphabuḽiki yo vhumbiwa nga mmbi nthihi ya vhupileli , tshumelo ya mapholisa na tshumelo iṅwe na iṅwe ya zwa vhusevhi yo thomiwaho nga fhasi ha Mulayotewa .
Nahone ndi a fulufhela uri khomishini i ḓo thuswa nga ḽiṅwalwa ḽia .
22.1. Khabinethe yo tendela Afrika Tshipembe uri ḽi vhe ṋemuṱa wa Muṱangano wa vhu5 wa wa Ṅwaha nga Ṅwaha wa Dzangano ḽa ID4AFRICA nga 2019 .
Gumofulu ḽi katelwa mbadelo dzoṱhe dzi elanaho na u pfukisela hu tshi katelwa immuno-suppressants
Mavundu a tea u sedzesa kha mishumo yao ya ndeme na u bveledza vhukoni hao ha u tikedza na vhulavhelesi ha muvhuso wapo .
Vhupfiwa nga vhathu ndi tshiṅwe tsha zwishumiswa zwine Phalamennde ya shumisa u ṱuṱuwedza na u leludza vhushelamulenzhe nga vhathu kha mushumo wayo .
Ngauralo , zwine nda khou amba ndi uri vhana vha vharema vhane vha dzhiwa nga vhabebi vha vhatshena vha ḓo humisela murahu nyimele ya tshifhinga tsha tshiṱalula .
Sa musi zwo bulwa u rangani hu na u vangana hu no vhonala vhukati ha vhukando uhu na nḓisedzo dza vhudzulo / vhukando ha u ḓisa khwaḽithi .
Ri ṱoḓa vhuphalali ha u langa vhutepe ha buḓo kha vhafumakadzi vha re kha saintsi .
O mu hevhedza ari , " ndi a ḓivha uri ndi ngani ni sa bvuli dzhesi .
Tsumbadwadze dza khombo dzi katela tsumbadwadze dzi si dza khombo na dza vhukati na :
Zwi ita uri theo ya mulayo i ṱuṱuwedze u dzhenelela ha tshitshavha ha vhukuma .
Ri khou ṱoḓa tshigwada tsha vhashumeli vha tshitshavha vha phurofeshinala na vha re na zwikili zwa maimo a nṱha a vhuḓifari - vho ḓikumedzelaho u shumela tshitshavha .
A tshi vha tambudza siani ḽa zwa masheleni , e.g. musi munna kana mufunwa a tshi ṱo ḓa uri hu vhe ene fhedzi ane a dzhia tsheo ya zwa masheleni kana a tshi hana u renga zwiḽiwa , u badelwa tshikolo , etc .
Tshishumiswa tsha u ṱola na u ela tsho ḓisedekaho nga pfufho tshi tea u tendela thagethe dzi tshi itwa uri zwisumbi na thagethe zwa tshisumbi tshiṅwe na tshiṅwe zwi vhe khagala kha muṅwe na muṅwe u bva mathomoni , hu tshi katelwa vhashumi vha masipala na vhadzulapo .
Khabinethe yo ṱanganedza u imiswa u shumiswa ha modeḽe wa themamveledziso ntswa u tandulula thaidzo idzi .
Tshumelo ya poswo i dovha ya shuma sa nḓila ya ndeme ya vhudavhidzani kha vhubindudzi na mbambadzo .
- Mushonga wo randelwaho u bva kha u valelwa sibadela ( TTO )
Lungano lu a kaidza na u funza .
Naho zwo ralo , ri na mbudziso na mbuno dzo vhalaho kha muvhigo uyu .
Ndi zwa ndeme u ḓivha aya maga u kona u ṱumanyamutevheṱhanḓu wa CBP kha wa IDP .
Kha demokirasi yavhuḓi , iyi thikhedzo a i nga ḓo vha i si ya ndeme .
Vha ya phanḓa vha ṱanganedza masiandoitwa a kwamaho zwa vhuloi , kha iyi nyimele hu khou ambiwa nga ha khakhathi dzi kwamaho vhuloi , khathihi na mihumbulo i sa fani nga ha tshaka dza vhuloi .
Vhaḓivhi vhanzhi vha zwa mutakalo vho pfumbudzwaho zwavhuḓi
Arali vha tshitshavha tshapo tshine tsha nga ṋetshedza hu nga vha tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo kana u ṋetshedza nḓivho ya sialala kha muṱoḓisisi vha fanela u ṋetshedza ṱhalutshedzo ya tshitshavha . dzina na vhuimo ha muthu ane a khou imelela tshitshavha kha nyambedzano na zwidodombedzwa zwa muimeli onoyo .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo . anzela nzie nzenene zwinwi tshinwiwa vhunwa nnzhi nnzhiela nnzhiya phuluswa luswielo swenda
U shumisa tshaka dzo fhambanaho dza mafhungo musi a tshi ṅwala , tsumbo , zwitatamennde , mbudziso na malaeli , n.z.
U fhungudza vhushai ha ndaka nga kha u ṋetshedzwa ho fhelelaho , ṱhogomelo na vhulanguli ha Phothifolio ya Ndaka dza Vunḓu .
Masheleni ane a langwa nga nzulele a vha vhukati ha R25 000 na R50 000 nga wadi .
Phalamennde yo ita na u thoma komiti dza tshifhinganyana uri dzi sedze kha mafhungo o khetheaho , a tshifhinga tshipfufhi .
Kha vha ṋekane nga CV yo fhelelaho nahone i fhelekedzwe nga ṱhanziela i bvaho kha vhatholi vhavho vha kale .
Vha nga hoṋolola khonadzeo ya nḓisedzo kha nḓowetshumo , khathihi na Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha .
Ndovhololo , u linga na u ṋea muvhigo zwi tea u itwa tshifhinga yoṱhe ( tshi tsho avhelwaho tshi a zwi tendela ) .
Mbetshelo na yone i vhonala yo ṱanḓavhuwesa sa izwi i tshi katela tshaka dzoṱhe dza vhuloi .
A ri nga aweli , na hone a ri nga timatimi , kha lwendo lwashu lwa u fhelisa vhushai .
Samithi yo dovha hafhu ya amba nga mafhungo a ndeme a fanaho na vhushai ho kalulaho , giḽobaḽaizesheni , tshinyadzo ya mupo , mafhungo a mutakalo na u swikela ya mimaraga .
Kha vha shandukise zwidodombedzwa zwa khamphani online .
A thi vha ḓivhi nṋe .
Nahone kha vhunzhi ha nyimele ndi humbula u nga vha nga wana zwa uri mulangavhatshutshisi , vhatshutshisi , vha nga humbela dzibeiḽi kha vhunzhi ha vhahwelelwa vha vharema .
Vhaṋe vha maḓaka a muvhuso vha tea u vhetshela thungo fhethu ha u swikelwa nga tshitshavha zwi tshi bva kha milayo i laulaho u swikela .
Ndo vha itela khaedu , naa ndi ngani vha si vhaṱuṱuwedzi vhavhuḓi .
6.3 . Khabinethe i ṱuṱuwedza zwitshavha u ṱhogomelesa musi hu na zwirulu na musi hu na miḓalo , na u ṱuṱuwedza lushaka uri vha songo edzisa u wela dzibada dzo ḓalaho nga maḓi , dziburoho na milambo .
Hu tea vho u dzhielwa nzhele u engedzedzwa ha zwidodombedzwa zwa mushumisi o fhedziselaho u shandukisa iṅwe ya rekhodo kha iṅwe ya thebulu .
Vhaḓuhulu - arali vho ḓisendeka nga muraḓo muhulwane lwa masheleni .
95. Muano wa Ofisi kana Khwaṱhisedzo
Kha vha vhudzise vha dzhiele nṱha phindulo nga ha tshumisano ya tshumelo dza masipala .
" Tshi ḓo lenga u swika fhano .
Muofisiri Muhulwane wa Masheleni u ḓo vhiga ṅwedzi muṅwe na muṅwe kha mulangi wa masipala nga nḓila yo teaho uri mulangi wa masipala a kone u vhiga kha khoro .
Musi yo vhewa huṅwe fhethu ha muṱangano i fanela u vha kha tsha u ḽa tsha vhathetshelesi .
Ndi a tenda uri shango ḽashu ḽo dzhena kha tshifhinga tsha tshanduko .
Zwo ralo , u isa phanḓa na u lozwa matshilo nga nṱhani ha dziphambano dzi elanaho na dzikhuḓano a zwi ṱanganedzei na khathihi kha tshifhinga tshino tsha demokirasi .
Tsivhudzo ( feedback ) i tea u fhiwa musi mudededzi a tshi vhona huna ngudo dzine dza ṱoḓa u khwaṱhisedza ( consolidate ) nḓivho na zwikili zwo imaho ngauri .
Sa zwe zwa ambiswa zwone murahu , fhethu ha nnyi na nnyi hu fanela u vhumba vhuṱumanyi ha fhethu vhu bvelaho phanḓa .
Ha u paka vhaeni hu nga ṋetshedzwa henefho tsini na tshiṱaraṱa .
Mitheo nyangaredzi ya u khethekanywa ha maraga wa vhaendelamashango i nga nḓila i tevhelaho :
Khabinethe i isa phanḓa u ṱanganedza tsheo yavhuḓi ya maga a ndango ya tshumiso ya masheleni nahone i fulufhedzisa u shumisana na sekhithara dzoṱhe kha u shela mulenzhe kha nungo dza vhoṱhe dza lushaka u itela u thoma zwe zwa fulufhedziswa nga mugaganyagwama .
Komiti dza Wadi dzi nga thusa u ṋetshedza aya mafhungo kha tshitshavha .
Vhafariwa vha swikaho kha Senthara dza Ndulamiso vhe na nḓivho ṱhukhu ya zwa mveledziso ya zwa vhulimi vho wana zwikili kha sia ḽa ngade , mitshelo , mafhi , ṋama ya nguluvhe , makumba na u bveledzwa ha ṋama kha mabulasi a Senthara ya Ndulamiso , khathihi na silahani .
Kha vhuimo ha vhufarani ha kha dzhango , Maano o Ṱanganelaho a Afrika na Yuropa ( EU ) a kha ḓi vha muhanga wa ndeme wa tshifhinga tshilapfu kha tshumisano ine ya khou ya phanḓa .
Mulangano wo thoma muhanga wa u thivhela u phaḓalala ha zwiṱhavhane zwa nyukilia .
Hu na ṱhahelelo khulwane zwishumiswa zwa vhuḓimvumvusi na tshiimo tshi fushaho tsha zwa mitambo kha tshiṱiriki .
Mivhuso ya mavundu i fanela u ita saveyi u wana tshivhalo , tshaka na vhupo ha tshaka dzoṱhe dza malaṱwa a ndondolamutakalo kha vhupo havho khathihi na vhuimo ha zwiimiswa zwa u laṱa malaṱwa na nḓila ya kufarelwe kune kwa vha hone .
Kushumele kwa kotara nga kotara kwa vhukuma ku ḓo vhewa iṱo tsini ku tshi vhambedzwi na kushumele kwa kotara nga kotara kwo pulaniwaho .
Arali ṱhoḓea dzoṱhe dzo swikelelwa , mulanga dzingu vha ḓo isa khumbelo iyo kha Minisiṱa uri vha i ṱanganedze .
U thaipha marifhi oṱhe a yaho kha vhakwameaho .
Kha vha tshimbidze thendelo ya khothesheni na mveledzo ya Ḽiṅwalo ḽa khumbelo ya Tshumelo .
Madzangalelo a u ṱaṱisana a nga ṱoḓa kuitele kwavhuḓi kwa ndinganyiso u phasisa khakhululo ya zwa masheleni u itela u vhuedza ḽeveḽe dzoṱhe dza muvhuso .
Vhaendanganayo a vha ṱoḓi ḽaisentsi uri vha shumise bada na uri zwo ralo vha si gathi kha vho vha ḓivha milayo ya badani .
U linga na u lavhelesa u tevhedzwa ha ndango dza nga ngomu kha vhupo hu re na khohakhombo ya nṱha .
Mulingo uyu u na masiaṱari a 24 , hu sa katelwi na bambiri ḽa nga nnḓa .
Komiti dza Wadi dzi tea hafhu u khwaṱhisedza vhukwamani na misi yoṱhe na mukhantseḽara wa wadi u itela u ṋea mihumbulo nga ha ndangulo ya kushumele , mugaganyagwama na maitele a pulane ya mveledziso yo ṱanganelanaho .
Vhukoni ha muaro wa nga masiari kha vhuongelo ha dzingu ho engedzea .
Izwi ndi u thonwa ha kuitele kuswa dziḓoroboni dza Afrika Tshipembe , zwine zwa ḓo thusa kha nyaluwo ya vhupo ha dziḓoroboni uri vhu vhe modele wa nyaluwo i vhuedzaho , yo ṱumanaho nahone ḓorobo dzi re na pfananyo , dzo tsireledzeaho , dzo ḓalaho zwishumiswa na fhethu havhuḓi ha u shuma na u dzula .
Zwiṅwe hafhu , magavhelo zwazwino a khou wanwa nga vhathu vha 17 miḽioni , nga mannḓa vhaaluwa na vhana .
Mbekanyamaitele ya ndeme ndi yauri mbekanyamushumo ya ndango ya tshitumbudzi kha zwimela i tea u tsireledzwa , ngeno hu na u dzhenelela nga zwiṱuku kha zwivhangi zwi ṱuṱuwedzaho ndondolo ya tshifhinga tshilapfu ya sisiṱeme ya mveledziso .
U kundelwa ha dziḓorobo u sa kona u ita izwi , huṅwe na huṅwe ḽifhasini , zwi anzela u ṱoḓa u fhela nga u fhungudza zwikhala zwo vulelwaho vhadzulapo .
Ndondolo na vhubveledzi ha zwiḽiwa , naho zwo ralo , zwi nga bvelela zwo ṱangana na u dzhenelela ha tshitshavha .
Dzinyengedzedzo kha mukovhe wa lushaka dzi ṋetshedza u engedzwa ha magavhelo a u unḓa vhana nga maga nga maga , u bindudza hu hulwane kha mveledziso ya mashangohaya , u ya phanḓa ha nyaluwo ya u shumisa masheleni kha sekhithara ya zwa vhulamukanyi ha vhugevhenga , na thikhedzo ya mveledziso ya nḓowetshumo na vhusikamishumo .
Hetshi tshidzikisavhuṱungu ndi tshe u thomani tsha vha tshi tshi tou ṱunḓwa u bva kha mashonga a nnḓa nahone tshi shumiswa kha vhunzhi ha miaro yo ḓoweleaho ya zwa dzilafho kha maongelo a fhano Afrika Tshipembe , nahone tsho dovha hafhu tsha shumiswa na kha u lafha vhalwadze vha COVID-19 vhane vha vha kha mitshini ya tshithusamufemo ngomu kha wadi dza vhalwadze vhane vha khou lwalesa .
U lavhelesa mveledziso ya mbekanyamaitele na u ṱuṱuwedza kuvhusele kwavhuḓi kha mimasipala .
Hune zwa wanala , mihumbulo ya nnyi na nnyi i a ṱanganedziwa na u sedzwa nga vhuḓalo .
Vha nga dovha vha wana muṋetshedzatshumelo wa Netiweke ya GEMS nga u ri founela kha kana u dalela webusaithi ya www.gems.gov.za
2.1 . Khabinethe i dzula yo ḓiimisela u lwa na samba ḽa GBV nga u khwaṱhisa zwiṱirakitsha zwa kiḽasta ya vhutsireledzi ; muhanga wa vhusimamilayo ; u ṋetshedza thikhedzo ya matshilisano na muhumbulo wa muthu na mbekanyamushumo dza vhuambeli nga ngomu zwitshavhani .
Vharengi vha anzela u vha vho bva lwa awara dzo vhalaho musi mutsila a tshi rumelwa u yo wana na u vhetshela thungo tshipiḓa tsho khakheaho tsha netiweke , phanḓa ha musi tshi hu vhuedzedzwa vharengi vho salaho .
Vhafarisi vha tea u rekhoda vhuḓipfi havho hoṱhe u itela u vhona uri mbudzisambekanywa yo vha i tshi tatisa kana hai .
Fhedzi-ha , sa khwaṱhisedzo , mirekano yo tandulwaho kha Aphendikisi iyi i nga shumiswa sa vhusedzulusi ha thevhekano u wana musi une fhethu ha u dzhena ngaho ha ndeme ha swikelelea ngaho maelana na vhuendi ha tshitshavha .
Izwi zwo khwaṱhiswa musi vhorakoḽoni vha tshi guda-vho na uri vhunzhi ha vhathu vha Afrika vha na lutendo nga ha vhathu vhane vha shumisa maanḓa a vhuloi -lutendo lune lwa fana na ulwo lwo khwaṱhisaho lutendo lwa zwa vhuloi ha Europe kale .
Pulane ya tshiṱirathedzhiki ya Koporasi yo rerwa na u tendelwa nga Vhulaedzwa ha Khorondangi phanḓa ha u thoma ha ṅwaha wa muvhalelano u kwameaho .
Tshikimu tsha dzilafho tshi thivhelwaho : Tshikimu tsha dzilafho tshine tsha tendela fhedzi vhashumi vha ḽiṅwe dzangano uri vha vhe miraḓo .
A thi athu u ṱangana na tshigwada tshine tsha khou hanedza kuitele kwa mbuedzedzo ya mavu .
Mashango o no ḓi thoma u vhea maga a vhutsireledzi ha masheleni u dzudza u dzhena ha tshelede kha ikonomi dzao .
U engedza kha ezwo , maitele ane khamphani ya engedza ndeme ya tshibveledzwa aya ndi ya ndeme kha mveledziso ya mahayani na zwipikwa zwa mveledziso ya vhorabulasi vhaṱuku zwa muvhuso .
Mathomo a mushumo a fanela u sedza kha zwo fhiraho .
Mishumo yo itwaho nga yunithi ya mveledzo i itwa nga vhathu vho tholiwaho kha mishumo ya fomaḽa kana mishumo i si ya fomaḽa .
U fulufhelea ha zwisumbi zwi nga vha zwavhuḓi fhedzi sa nga vhuronwane ha mafhungo a zwa masheleni u ya nga he zwa rekanywa ngaho .
Nyolo ya 9 afho fhasi i fha tsedzuluso nga u angaredza ya muhumbulo wa u monithara , u ela na u shuma ha CBP khathihi na vhuṱumani vhukati ha CBP na IDP .
Hoyu ndi mugaganyagwama une a huna tshikhala tsha u engedzedza , naho huna zwikhala zwa ndeme zwa tshanduko .
Tsha u thoma kha vha ri ndi ri u humisela murahu u ṱanḓavhuwa ha maraga na tshikhala tsha ikonomi - u takula mbekanyamaitele a si masendelele one , hu si na ndavha uri zwi nga vha zwi na tsengenedzo ya poḽitiki nngafhani .
Mbudziso dzo khwaṱhisedza uri kani vhadededzi nga maanḓa vho wana thandela i tshi vhuedza kha sia iḽi .
Aphiḽi nga muhweleli wa u thoma yo kundelwa .
Zwiṅwe hafhu , u dzumbama kha u bveledza tshaka dza khanedzano lwa tshifhinganyana hu reriwa ho ṱangana na ṱhuṱhuwedzo ya milayo ine ya tea u humbulwa musi hu tshi itwa zwa u bveledza .
Fhedzi vhaṅwe vhathu vha thoma u sumbedza tsumbadwadze nga u ṱavhanya nga murahu ha u kavhiwa .
Uhu ndi u fhandekana ha mbuelo , phensheni yo fhandekanaho na pfukiselo ya pfanelo dza phensheni .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa kha Mbekanyamushumo ya Vhuimana vha sa athu valelwa
Ḽiga ḽa u fhedzisela ḽa sisteme dza mveledziso ndi u ṱhogomelwa ha sisteme na u sedzulusa , zwine zwa katela u tsheka na khwinisa sisteme u itela uri i ye phanḓa na u swikela ṱhoḓea dza bindu ḽi shandukaho .
Muofisiri wa Zwamafhungo u te u ṋea thuso ino pfadza kha muitakhumbelo musi a tshi khou ḓadza fomo yawe , nahone a nga si hane fomo i songo ḓadzwaho ya fhelela nga nnḓani ha musi vho thusa , kana vho ṋetshedza thuso iyo na thikhedzo kana thuso yo haniwa .
Vhaṅwe vha vhaḓisedzi vha tshumelo vho vha vha si na ṱhanziela dza u phasiswa kha zwa muthelo .
Mawanwa a musaukanyo uyu o katelwa kha muvhigo .
Arali nyonyoloso i tshi vhanga tsumbadwadze , kha vha shumise tshithusedzi minete ya 15 vha sa athu u thoma .
Komiti ya vhulanguli ya u konanya yo tendela u vha hone ha tshelede iyi .
Izwi zwi ḓo pfukiselwa kha sekithara dziṅwe nga tshifhinga tsha Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Kotara ya Vhukati .
Afrika Tshipembe ḽo ita mvelaphanḓa yo khwaṱhaho kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho , fhedzi vhushayamushumo na vhushai zwi khou ḓi bvela phanḓa .
Muvhuso u fanela u anḓadza thikhedzo yawo ya phungudzo na u bveledzulula malaṱwa nahone u fanela u khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli hawo kha u ita uri phungudzo na u bveledzulula malaṱwa Afrika Tshipembe zwi na khonadzeo yo tshipaho vhukuma .
Kha nyendedzi iyi musi hu tshi pfi Ofisi ya Vhulanguli ha Mafhungo na Vhulanguli ha hu ḓo vha hu tshi khou ambiwa sa Vhulanguli .
Ri tshi khou dededzwa nga tsheo dza Khoniferentsi ya Lushaka ya vhu 54 ya dzanganoḽivhusi , maitele aya a ḓo katela u dzhiulula ha mavu hu si na ndiliso .
Nga maṅwe maipfi , dzhendedzi ḽa vhashumelavhapo ḽo topola vhukoni na khoso dza ṱanzielwaho kha yunivesithi dzine dza swikelela vhukoni honoho .
Muthu ha koni u ḓisa tsheo ya tsedzuluso ya mulayo u tendela kana u hanela thendelo nga nnḓa ha musi muthu uyo o shumisa maitele a u humbela khaṱhululo o sumbedzwaho kha tshipiḓa tsha 94 tsha Mulayo wa Phambano ya zwi tshilaho na Ndaulo BABS ya 14 na 15 , na ayo maitele zwo no khunyeledzwa .
Haya ndi maitele a u bva kha khasho ya anaḽogo uya kha a TV ya didzhithala .
U dzhielwa nzhele ha masiandaitwa a vhupo a vhurangeli ha mveledziso hoṱhe u itela u fhungudza na u thivhela u tshinyala ha vhupo .
1.1 . Uno ṅwaha u sumbedza miṅwaha ya 25 u bva tshe Afrika Tshipembe ḽa thoma u shumisa Ndayotewa yaḽo nga ḽa 8 Shundunthule 1996 , Ndayotewa ine ya kha ḓi rendwa sa ya khwiṋesa kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Kha vha humbule nga ha uri zwavhuḓivhuḓi vha fhindula hani kana vha nga fhindula hani kha zwiwo izwo .
Kha mbambadzo ya pfunzo , naho zwo ralo , sekhithara ya ndangulo i fhiraho nthihi fhedzi i ṱoḓa u thetsheleswa zwo khetheaho : zwa masheleni na maimo a nṱha a ḓivhambalelano a dzhenisaho vhupulani na vhulanguli zwi tshi ya nga vhushaka vhu vhuedzaho tshinyalelo .
Khethekanyo ya vhuraru i ṋetshedza ṱhalutshedzo ya zwidodombedzwa ya u angaredza , khathihi na nga ha thendelano dzo shumiswaho kha u ṱanganyela zwigwada zwa zwivhumbi zwa shango .
Khaedu dza u londota khonthinenthe yashu na u pulanethe dzo livhana na riṋe roṱhe .
( 2 ) Miraḓo ya Khorotshitumbe ya vunḓu nga tshavho , na vhoṱhe nga muthihi nga muthihi vha na vhuḓifhinduleti kha Vhusimamilayo musi vha tshi shumisa maanḓa na u bveledza mishumo yavho .
Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya zwa Maṱo
Ro guda ngudo ya vhuṱhogwa u bva kha tshenzhemo yashu ya u fhaṱa themamveledziso ntswa dzoṱhe , dzine dza ḓo sumbedzisa nḓila yashu u ya phanḓa .
Musedzulusi wa nyambo nnzhi a re na tshenzhelo o tholiwa u khwaṱhisedza uri hu na nḓisedzo kwayo nahone yo teaho ya vhusevhi ha maraga .
U ḓidzhenisa tshoṱhe ndi zwa ndeme kha u swikelela zwipikwa zwa tshifhinga tshilapfu , vhupo hu dzuleaho fhano Afrika Tshipembe .
U sa vha hone ha maanḓa ayo o nambatedzwaho a muambeli , naho zwo ralo , a hu nga ḓo kwana u tea ha mulayo ha khonṱhiraka iyi .
Zwenezwo , ndi zwa ndeme uri vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe ha muvhuso vhu vhe na vhuḓifhinduleli ha Tshumelo ya Tshitshavha yaho , uri vhu ḓo kona u vha na vhuḓifhinduleli kha u kundelwa u shuma zwavhuḓi na u tshimbidza zwithu nga nḓila isi yavhuḓi .
Zwa zwino vha khou vhuelwa u bva kha mbekanyamushumo ya thikhedzo ine akademi ya khou ṋetshedza na u dzhenela dzisesheni dzo fhambanaho .
Kha vha wane arali miṅwe ya mishumo ine ya vha hone i tshi fanela u dzheniswa sa tshipiḓa tsha kuitele kwa vhea iṱo thandela .
B U katelwa ha ṱhoḓisiso kha mbekanyamushumo dza Khomishini ya Afrika Tshipembeya Mvusuludzo ya Mulayo ( SALRC )
Digirii ya u bviswa i nga vha i ṱhukhu vhukuma fhedzi arali ha sa vha na u bviswa hu iteaho , vhugevhenga a si vhuvhava .
4.4 . Muhasho wa Mitambo na Vhuḓimvumvusi wa Afrika Tshipembe na vha Tshumelo dza Mbuelo ya Afrika Tshipembe vho avhelwa Tshiphuga tsha u Shumisa Nyambo dzo Vhalaho nga Bodonyangaredzi ya Dzinyambo ya Afrika Tshipembe vho ṱanganyiswa kha khethekanyo ya Sekithara ya Muvhuso / Tshitshavha .
Tshumelo dza madzangano
Hu na maṅwe masia hune magavhelo a lushaka ane a tshimbilelana ( o fhelelaho ) a ṋetshedza zwikhala zwa tshumisano zwine zwa vhuedza vhoṱhe .
Khwiniso dzo ḓivhadzwaho dzi dovha hafhu u bvisela khagala ṱhoḓea dza u vhea ṅwana fhethu ho tsireledzeaho na u sumbedza khethekanyo dza u ḓadzisa dza vhana vhane vha nga unḓiwa .
Atikiḽi ya 3 , ine ya katela mishumo ya vhadipulomati , a i ambi nga maitele a u farisa muthu ( kana u dzhia vhuṱanzi ) .
Muvhilaheli u tea u ḓadza fomo ya u ṅwalisa ya DVA .
Fhedzi musi mukolodisi a tshi sumbedza kana u humbela maitele makene a mbadelo na mukolodi a tea u a tevhedza , khovhandozwo ya kale na kale iṅwe na iṅwe kha ngona yo sumbedziswaho ndi ya akhaunthu ya mukolodisi .
Ezwi zwi nga fhedza tshelede ya shango nga mbadelo dza nzwalelo .
U bvisiwa na u khwinisa hu songo fhelelaho ha sisiṱeme ya u laula mufhe wa yuniti ya ngudo na dzilafho zwa khentsa .
Ukuthwala zwi tou kandekanya pfanelo dza ṅwana dza u funiwa .
Ndingo na Nyimele ya shishi tshithihi tsha halwa ha zwipiriṱi , ngilasi nthihi ṱhukhu ya waini kana tshikoṱi tsha biya ) .
3.3 . Khabinethe yo themendela uri Mulayotibe wa Tshanduko ya Tshumelo dza Mutsho wa Afurika Tshipembe wa 2013 u anḓadzwe uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Ndi pfesesa uri Muhasho hoyu u khou isa phanda na u ita mushumo wavhuḓi kha u tshimbidza ndivho iyi , naho huna khaedu dzino fana na u tsela fhasi ha masheleni .
Ho vha na ṱhoḓea ya shishi ya u sa ḓidzhenisa kha u tambisa zwibviswa na u tevhedza maitele a ndangulo ya masheleni nga nḓila ya vhuronwane .
Hezwi zwi ḓo thuthwa mafheloni a ṅwaha musi masheleni o no vha hone .
Nga u khetha vha vha vho dzhia ḽiga kha u ita uri ipfi ḽavho ḽi pfiwe kha tsheo dzine dza vha kwama na u kwama tshitshavha tshavho .
Nḓila ya u thoma i amba nga ḽeveḽe ya mushumoitwa na ṱhoḓea dza thikhedzo ya komiti dza wadi kha u shuma thandela dza wadi nga zwiko zwadzo ( Thandela dza khathegori ya 1 ) .
Maḓi ane a vha na tshivhalo tshivhonalaho tsha gesepfuḓi ya mvelo kanzhi a ya tshinyadza .
Mikovhe ya thandela i fhiraho R1 biḽioni yo ṋetshedzwa .
Vha nambatedze vhurifhi vhune ha khwaṱhisedza zwiitisi na ṱanziela ine ya bva kha muḓisi wa ḽiṅwe shango .
mushumi u ṋekedza mafhungo , ane a ṱoḓea khae u ya nga Mulayo , kha muthu ane a vha o wanala vhukhakhi ha Mulayo wa Tsireledzo na Mutakalo Mishumoni
Dokhethe dzi tevhelaho dzo vulwa , vhukati ha zwiṅwe , u itela ṱhoḓisiso .
Hezwi zwi ḓo bveledza vhupo vhuhulwane uri vhuvhe na midzi yo faho .
Dzi fhambana hafhu u ya nga mashango .
1.11 . Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhathu u ḓo pembelewa fhasi ha thero ine yari : " U pembelela miṅwaha ya 20 ya u shandukisa matshilo a vhathu nga kha pfanelo dza vhathu " .
zwi re ngomu ( hu tshi katelwa ṱhoho dza mulaedza , masiaṱari a re na vhuṱumani na / kana zwo dzheniswaho ) zwa mulaedza uyu wa webusaithi , zwi ḓo iswa kha mbuedzano ya tshidzumbe ya shishi u ya nga ha milayo ya mbuedzano ya vha Dzangano ḽa zwa Mbuedzano ḽa Tshipembe ha Afurika nahone mbuedzano iyo i ḓo itwa Cape Town nga Tshiisimane .
Ndondolo a i ṱoḓi nungo fhedzi , fhedzi i dovha ya ṱoḓa zwishumiswa zwa u fhaṱa zwa ndeme kha u londola u fhulufhedzea na nyandiso .
Vha nga dovha vha founela kha Luṱingo lwa Zwiwo zwa Vhuḓivhulahi lwa
Vha humbule : mushonga u re na dzheneriki dzo tshipaho u vhonala nga asiṱeriki ( * ) tsini na dzina ḽawo kha garaṱa ya u swikelela mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Muhasho wa Vundu u re kha mutevhe wa Shedulu 2 wa Mulayo wa
Ri khou fhulufhela uri u ḓo lavheleswa wa humiselwa murahu uri u khunyeledzwe hu sa athu fhela tshifhinga uri mbilaelo dzi kwamanaho na zwo ṱahiswaho nga vha mabindu dzi tandululwe .
Mvelelo dza ndingo dzi anzela u dzhia vhege mbili , fhedzi tshiṅwe tshifhinga dzi a wanala nga u ṱavhanya , na kha ḓuvha ḽeneḽo ḽe ndingo dza itwa .
Zwibviswa kha ṱhoḓisiso kana kha luṱa lwa ṱhoḓisiso ya thandela ya ngomu , zwi ṱanganedzwa sa zwo shumiswaho musi zwo shumiswa .
Mbuelo : Nyimele ya zwino i ṱaluswa sa mbuelo ino vhidzwa ( DB ) sa mbekanyamushumo ya ndindakhombo ya tshitshavha ine mbuelo dza muthu dza yelana na masheleni oṱhe e a dzhenisa one .
Thempheretsha ya fhasisa yo vha i ifhio mafheloni a ṅwedzi wa Khubvumedzi ?
U ita mvetomveto , u ṅwala na u ganḓisa tshiṱori tshawe tsha pharagirafu mbili , hu tshi shumiswa luambo lune lwa nga holwu ( ' kale-kale ho vha hu ... pheleledzoni .
U dovha wa vhea milayo ine muvhuso wa nga kona u ita mbilo ya mavu " u itela tshitshavha " na " ndivho ya tshitshavha " .
Mawanwa a ngudo ya dimogirafi a tshimbilelana na mafhungo o bvaho kha sentsasi dza zwenezwino .
Muhanga u vhea zwa mafhungo a vhafumakadzi sa fhungo ḽa vhuṱhogwa kha mbekanyamaitele ya lushaka nga u ṋetshedza siṱirathedzhi na u thoma u shumisa pulane kha u fhindula kha zwa mbeu kha pulane dzi re hone , vhulavhelesi , vhuṱhaṱhuvhi na sisiṱeme dza vhuṱolamuvhalelano .
U nweledza tshiṱori hu tshi tevhedzwa thevhekano ya zwiitei .
U ṱangana ha ikonomi dza mashango ho dovha ha ita uri hu vhe na u engedzea ha u " dzhenelana / vhushaka " he ha ita uri zwithivheli zwa u dzhena zwi fhungudzee na u engedza kana u khwinisa tswikelelo ya nḓivho .
Tshavhuraru , a nga ṱoḓa u ṱanganedza , zwine nga u angaredza zwa amba u lingedza u fusha ndavhelelo dzoṱhe kha iṅwe nyimele .
Arali , kha muhumbulo wa muthu wa vhuraru , zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwo katelwaho kha notsi dza ṱhalutshedzo zwine zwa ta u ḓivhadzwa muhasho , u ḓo ḓivhadza muhasho a songo bula khamphani i kwameaho .
U ya nga atikiḽi iyi , sa tsumbo , ndi vhasasaladzi vha muvhuso vhavhili fhedzi vhe vha kumedza na u sika maṅwe maitele .
U baḓekanya ( tevhekanya ) zwifanyiso zwa tshiṱori a tshi livhanya / fanyisa na dzikhepisheni na zwifanyiso . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2 u thetshelesa na u amba ( orala / kana nḓowenḓowe ) .
Muvhuso wa lushaka u na vhukoni fhedzi kha pfunzo ya nṱha .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u nga vha kwama wo imela vhashumisani vha zwa vhubindudzi vha nga nnḓa , misi yoṱhe , nga ha zwiṅwe zwi ṋetshedzwaho zwine vha nga vha na dzangalelo khazwo .
Nga tshifhinga tsha u langwa ha makete Bodo ya Thoro khubaole yo vha i tshi langa masia manzhi a nḓowetshumo .
Hezwi ndi zwiko zwashu zwihulwane , vha a ḓivha , zwiko zwashu zwihulwane zwa mafhungo .
Nga kha mulayo uyu , Pulane ya Ndangulo ya Phendelashango yo Ṱanganelaho yo bveledziswa na u thoma u shumiswa kha ḓorobo .
Nḓivho , zwikili , na vhukoni : Nḓivho i pfadzaho ya na tshenzhemo ya nḓisedzo ya tshumelo ya mutakalo kha sia ḽa sibadela kha Sisiṱeme ya Mutakalo ya Tshiṱiriki hu tshi tevhedzwa milayo na mbekanyamaitele dzone .
Mbuelo dza muthelo ndi dzone dzi re nnzhi kha mbuelo dza mugaganyagwama .
Hu na khonadzeo kha khovhakhombo ya u pfukelwa nga HIV nga kha vhukwamani na malofha o kavhiwaho .
Honeha , uri zwisumbi zwa kushumele uri zwi pfale kha dzangano , nga nḓowelo zwo vhofhelelwa tshoṱhe na tshiṱirathedzhi tsha dzangano nga ḽoṱhe .
Hezwi ndi zwine o zwi ita na zwezwo kha mafhungo a re hone .
Kha vho , muṱalukanyo uyu a u pfadzi na kathihi nahone u vhanga thaidzo kha dzikhothe .
Nḓowetshumo ya zwa vhufhaṱi naho ho vha na zwiṱhavhi zwa tshanduko ndi ya phurofeshinaḽa nahone i na vhukoni nahone ri dovha ra kholwa uri i ḓo ḓisa thandela dza maṱhakheni dza zwa mitambo dzi elanaho na zwa vhufhaṱi ho sedza ndeme , zwo tiwaho , tshifhinga , vhubveledzi na mugaganyagwama .
Maṅwalo zwo ḓi ralo ha bvisi vhorapfunzo vha re na vhuḓifhinduleli u bva kha vhashumi , nahone ha imeli ṱhoḓea ya rapfunzo kha sia ḽa khaṱhulo na tshenzhemo .
Milayo ya u sumbedza yo vha i ya uri ngoho ndi vhudavhidzani havhuḓisa kana phurophaganda .
Tshigwadandauli tsho re na vhaimeleli vha mihasho tsho thomiwa u itela u dzudzanya muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha .
Muḓisedzi we a nangiwa u tea u vha hone kha Miṱangano ya Saithi ya Kotara-nga-Kotara na kana kha thambo ifhio na ifhio i no bva kha Ofisi ya Mulanguli wa Zwishumiswa kana kha Muhasho .
Mikhwa ya vhulangi kha Yuniti ya Pfunzo yo bveledza mbekanyamushumo hune zwikolo zwa ḓidzhenisa kha mitambo yo fhambanaho ṅwedzi muṅwe na muṅwe .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muvhuso u khwaṱhisedza uri vhashumeli vha tshitshavha vho pfumbudzwa u ya nga adzhenda yawo na ndaela .
7.2 . Ṅwedzi wa Mbofholowo u elelwa na u fhululedza vhathu vhoṱhe vhe u ḓiṋetshedzela havho ha vha hone he ha ita uri ri kone u ḓiphina nga pfanelo dza vhuthu khathihi na mbofholowo zwi re ngomu kha Ndayotewa yashu ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya ṅwaha wa 1996 ine ya ḓivhea ḽifhasi ḽothe .
Vho-Lethamaga vho vha vhe mutikedzi wa Vho-Mohlahla , vhe vha lwela tshidulo na mme mme a khosi miṅwaha yo vhalaho .
Tshikalo tshi dzula tshi vhukati u ya fhasi , nga maanḓa dzikiḽiniki , fhedzi hedzi tshumelo ndi dza ndeme .
Gundo ḽa tshilidzi tsha mahala ḽa Khristo ndi tswikelelo ya u fhandekana ho no vhonalaho kha tsiko , nga u ralo sa khakhiso ya bonyongo .
Nga tshifhinga tsha madalo haya , maitele oṱhe ane a tevheliwa musi hu tshi khou itwa mbadelo dza tsumbathengo o lavheleswa , hune zwa ima hone ha vhonala ha kona u thuswa mihasho kha u shumisa maga a khwiniso .
Mulanguli Muhulwane vha ṱuṱuwedza mahoro oṱhe a kwameaho uri a dzhene kha nyambedzano hu si na u lenga .
Nga tshifhinga tsha nyendedzo ya fhethu ha malaṱwa , u vanganya hu a itea zwi tshi khou bva kha tshimone tsha maḓi a gonyaho u bva kha maitele a mbumbo o fhambanaho , zwine zwa dovha hafhu zwa vhidzwa u pfi muanḓadzo wa tshimone tsha maḓi .
Mandu a vhuyedzedza iyi dayari fhasi ha mmbete .
Kha khethekanyo iyi ho thomiwa nyendedzi dza vhupulani dza ndeme , kha nyimele ya nḓila i leluwaho ya u vhumba hugaledzwa .
U vha na zwikili zwa vhudavhidzani havhuḓi , u kona u shuma madiso zwi tshi katela na mafhelo a vhege na hoḽidei dza nnyi na nnyi .
U sedzuluswa ha khumbelo nga PAC yo teaho , thendelo nga Komiti ya u Ṅwalisa ya SACNASP na thendelano ya Khoro yoṱhe .
Tshikwama tsha Nṱha tshi ḓo ṋetshedza khadzimiso ya masheleni maṱuku kha vhubidudzi huṱuku , hu na u sedzesa kha vhafumakadzi vha mahayani .
Vha thuse muvhilaeli u ḓadza Fomo
Hu tshi khou tikedzwa aya mavharivhari , mupoti wa mulandu o bula uri mupotiwa o mu ṋekedza masheleni a u ḓirula mushumo nga u tou funa o ḓiimisela u fhelisa khonṱhiraka yawe ya mushumo .
Izwi zwipikwa zwi tea u thomiwa hu tshi khou tevhedzwa ṱhoḓea dza mulayosiṅwa wa ndaulo ya malaṱwa yo ṱanganelanaho , hu ambiwe nga ha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mbekanyo ya malaṱwa .
Muvhuso wa Mozambique wo ṱavhanya wa tevhedza vhunzhi ha maga a u lugisela ḽa matshelo wa dovha wa kuvhanganya zwishumiswa zwo linganaho u itela u humbulela na u shumana na masiandaitwa o livhaho a tshiwo .
Zwipiḓa zwo fhambanaho zwa muvhili wanga
tshiendedzi tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha ṱoḓa ḽaisentsi ya u shuma
Zwi dzula i mbuno uri vhunzhi ha Maafrika Tshipembe vha vharema vha kha ḓi shuma kha miṅwaha ya fumimbili ya ikonomi ya vhuvhili nga murahu ha u swika ha mbofholowo na dimokirasi .
Ndaela i elanaho na zwiteṅwa zwi elanaho na zwa pfunzo a i bvi fhedzi kha ḽihoro ḽashu , fhedzi kha tshitshavha tsha Mafurukaṋere tshoṱhe .
Foramu ya Mugaganyagwama na yone i shela mulenzhe kha u eletshedza Khabinete nga ha mukovho wa zwiko kha sia ḽa muvhusowapo .
3 . Muphuresidennde vho thola Vho Hlengani Mathebula sa Mudzulatshidulo wa Bodo ya Vhalangi vha Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Nyanḓadzamafhungo na Daivesithi.
6.2 . Eskom yo no dzika kha masia oṱhe a mashumele a ḓuvha na ḓuvha na khwiniso ya mashumisele a masheleni .
Kha vhufhufhi ri tea u ṋekedza vhukavhamabufho ho linganaho u khwaṱhisedza tshumelo ya muyani yo linganaho , u khwaṱhisedza u sudzuluwa ho tsireledzeaho ha mabufho na u themendela tsireledzo ya vhaṋameli .
Muvhuso wa khethululo wo sia zwithu zwi si zwavhuḓi malugana na ifa ḽa zwikhala .
7.1 . Khabinethe yo dzhiela nzhele nga mbilaelo zwiwo zwi dovhololaho zwa mabulayo a miraḓo u ya mapholisa .
( b ) a sa vha hone Buthanoni musi a songo wana thendelo kha maitele ane milayo na thevhekanyo dza Buthano zwa amba nga ha u fhelelwa nga u vha Muraḓo ; kana
Magumo mahulwane a ṱhoḓisiso iyi ndi ya uri ngona dza sitatisitiki , dzo ḓitikaho nga zwo ambiwaho nga ha kuṅwalele na kupeleṱele fhedzi , a kona u ṋetshedza maga a tshipikwa a shumaho a u fana ha nyambo .
I ṋetshedza thikhedzo ya kushumele na ya masheleni kha madzangano a ṋetshedzaho mbekanyamushumo dza vhuthivheli ha vhutshinyi .
Hezwi zwi nga humisela murahu mveledziso kana mvelaphanḓa kha IDP kana dziṅwe thandela .
Khwiniso dzi ḓo ṋea tshanduko kha milayo i elanaho na vhutshinyi ha themamveledziso vhu fanaho na u tswa khebuḽu na dziṱhingo .
Muhumbulo wa u thoma ndi wa uri Khethekanyo ya 25 ndi tshithithisi tsha u dzhiululwa ha mavu hu si na ndiliso , na uri i ṱoḓa u khwiniswa .
Kha vha kwame tshiimiswa tsha zwa Mutakalo wa zwifuwo arali vha si na vhuṱanzi ha uri vha ḓadza fomo ifhio .
Ho sedza nyendedzi dza kiḽinikhaḽa dzi shumiswaho kha zwibadela zwa nnyi na nnyi
Ṱhoḓisiso nga nnḓa ha ya vhushumisamupo arali ṱhoḓisiso i tshi khou itwa kha ḽa Afrika Tshipembe nahone i sa khou itelwa ndivho dza u vhambadza
Izwi ndi ṋetshedzo ya fhasi yo itwaho nga dziyunivesithi u itela vhudzulo , vhuendedzi , bugu na zwiḽiwa zwa matshudeni vhane vha wana thuso ya masheleni .
Komiti dza Tshikwama tsha Tshitshavha
Thendelano ya ḽevele ya tshumelo yo sainiwa na uri muṋetshedzi wa tshumelo u ḓo thoma na tsedzuluso na u bveledza modele wa vhuanḓani .
U ita uri mupikisano u vhe nṱha na u engedza mbuelo dza zwivhambadzelwa nnḓa nga kha themamveledziso dza khwine na tshumelo dza muvhuso , u tsitsa mitengo ya u ita zwa mabindu , u khwinisa vhukoni kana zwikili na mihumbulo miswa , na u ṱoḓa thikhedzo ya muvhuso kha dziṅwe sekithara .
Ro anḓadza tshino tshibugwana u itela u fhindula mbudziso dzavho nga ha mbekanyamushumo dzine Total ya Afrika Tshipembe ya dzi ṋetshedza kha matshudeni , na uri ri fulufhela uri vha ḓo wana tshi na mushumo nahone tsho ḓala mafhungo .
Mvelaphanḓa yo khwaṱhaho yo vhonala kha mihasho yo vhalaho kha u khwinisa tshumelo vhuponi uho .
Kha vha ite mutevhe wo ṱanganelaho wa mvelelo dzine dza khoiu lavhelelwa mutandulo wa u tou buḓa kha zwigwada zwa kutshilele zwoṱhe , u sumbedzisa hune idzi mvelelo dza bva hone .
Musi zwinzhi zwo khwinifhala nge muvhuso wa vha u tshi khou langa - u fana na tshumelo ya matshilisano - zwithu zwo bvela phanḓa nga u ongolowa vhukuma hune muvhuso wo ḓitika hafhu nga maitele a vhaṅwe-vho , u tou fana na u sika mishumo .
Hezwi ita uri hu vhe na ndangulo yo khwiṋiswaho ya phurogireme ya masipala ya vhashai nge hu si tsha vha na u lemedzwa ha ndaulo he ha bvelela kale hu no vhangwa nga u ṅwalisa na u asesa vhahumbeli .
5.2 . Nga kha maitele aya , ṱhanganyelo ya thandela dza 276 dzo no elwa . Hezwi zwi vhumba thandela dza vhubindudzi ha themamveledziso dzi ḓisaho tshanduko dzi na vhukoni ha u andisa kha tsiko ya zwikhala zwa mushumo na u khwaṱhisa ikonomi .
Kha zwitshavha zwinzhi zwa sialala zwa ḽifhasi , mbingano i itea tshifhinga tshayo tshi sa athu swika na u katela vhoṱhe .
Khoudu yo dzudzanywa u ya nga milayo ya sumbe mihulwane ya ndeme ya kuvhusele , na mulayo muṅwe na muṅwe wo katelwa fhasi ha khethekanyo ṱhukhu dzine dza bvisela khagala na u shumisa maitele a kuvhusele o livhiswa kha u swikelela mulayo wa kuvhusele wavhuḓi wo teaho .
Mimakete ya ndingano yapo i bvela phanḓa na u sumbedza mbuelo dzavhuḓi , fhedzi na u engedzea ha tshanduko dzi iteaho nga u ṱavhanyedza hu songo lavhelelwa u ya mafheloni a 2007 .
Zwi nga , zwenezwo , vha vhuṱhogwa u dzhiele nzhele uri zwiṱaluli zwa tshitshavha tsho tiwaho zwi nga kwama hani mbetshelwa ya zwiimiswa .
Ndeme ya u ambara mulinga wa u sumbedza vhulwadze .
Zhendedzi a ḽi ḓivhi khombo ya tshelede ya mashango a sili sa afha vhuvhambadzi hoṱhe hu tshi itwa henefha .
U shumisana na muhasho wo teaho nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso
Khomiti ya Odithi i na miraḓo ye ya dodombedzwa afho fhasi , vhoṱhe vha shuma vha siho fhasi ha Muhasho .
U sedzulusa : U shumisana ha zwithu hu si na thaidzo zwi re murahu a zwi tei u vhanga thaidzo arali muhumbulo u ṱodeaho kha CAS ndi sia ḽi ṱoḓeaho u itela u isa phanḓa khumbelo ya tshikwama zwi tshi ya phanḓa .
Lushaka lwa tshiendedzi
Khabinethe yo ḓa na pulane ya maga maṱanu kha u ḓivhadza khaedu dza muḓagasi dzine shango ḽa khou ṱangana nadzo . Ṱhahelelo ya muḓagasi wo linganelaho kha u ṱanganya ṱhoḓea dza shango dza muḓagasi zwi khou sala zwi khaedu na uri u lingedza hoṱhe ho no itiwa hu u itela uri ri kone u kunda tshiimo tshi konḓaho tsha ṱhahelelo ya muḓagasi .
Nga nḓila hei mutevhe wa mishumo yo teaho kha mbekanyamushumo iyi wo ḓo ṱaluswa .
Hezwi zwi sumbedza mbadelo ya mikovhe ye ya waniwa kha phuraivethe , muvhuso , mabindu a dzitshakha ( ya masheleni na isi ya masheleni ) na zwiimiswa zwa khadzimiso zwa ḽifhasi .
U itela u ṱuṱuwedza vhorabulasi vhane vha kha ḓi bvelela , maḓi kha nyimele nnzhi a a ṱoḓea u vha konisa u bveledza mbuelo yo linganaho kha vhupo vhuṱuku ha mavu .
U thusa kha ṱhaluso ya fhethu ho teaho na dziofisi .
Mme aṋu vha tea u ni rungela khosishumu .
1.1 . Khabinethe na yone i farisana na lushaka khathihi na tshitshavha tsha ḽifhasi kha u rabelela khotsi a lushaka , Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela .
Luambo lwa Vhuvhili lu katela luambo hu si luambo lwa u funza , kana luambo lune lwa dzhiwa sa Luambo lwa u thoma kha ndalukanyo heyi .
Nyimele dzine nyimele dzi re nnḓa ha ndango ya Mukonṱiraka dza lengisa u thomiwa kana u ṱhaphudzwa ha oda , u khantseliwa ha oda hu ḓo itwa nga thendelano ya vhoṱhe , kana hune ezwi zwa si konadzee nga tsheo ya Vundu .
Mbudziso dza ndeme dzo bviswa , sa tsumbo , mbudziso dzi elanaho na siangane ya mveledziso ya zwa thekhinoḽodzhi na mbudziso dzi elanaho na vhubvo , ṱhalutshedzo , tshiitisi , ndeme na maitele a thekhinoḽodzhi .
Uhu ndi u khwiṋiswa ha vhuvhili ha Mulayo wa Ndindakhombo ya Vhushayamushumo , wa vhu . 63 wa 2001 .
Tsha u thoma , ri fanela u kunda dwadze ḽa tshitzhili tsha corona .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wo dzhena kha vhufarakani na vhakwameaho vha ndeme u pulana nḓowetshumo ya mvelele .
Khabinethe i fhululedza vhothe vhahaṱuli na u vha tamela zwivhuya kha u dzhia vhuḓifhinduleli uvhu kha Mulayo wa Afrika Tshipembe .
Kha ri ṅwale :
Ṱhoḓisiso iyi ndi iṅwe ya thandela dza ndeme dzine dza ḓo itiwa tshifhinga tshiḓaho .
" U ṱuṱuwedza u dzhenela ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha mafhungo a muvhuso wapo . "
Zwo ḓisendeka nga zwipikwa , ngona na mawanwa a thandela iyi hu khunyeledzwa uri :
Nḓila nthihi ine mabindu a nga engedza vhukoni , ndi nga kha u engedza na u shumisa zwavhuḓi khomphiyutha .
Mbadelo dzo khakheaho dzo itwa kha vhavhuelwa vho itaho mbilo nga nṱhani ha zwivhangi zwo fhambanaho zwi re hone .
Tshikalo tsha D a tshi sumbedzi sa vhuṱanzi vhu sa fushi .
Shango ḽashu ḽi tea u vha na vhuendi ha tshitshavha ho ṱanganelanaho , ho tsireledzeaho , u swikelelea na u fulufhedzea .
Naho zwo ralo , matshimbidzele a tshiofisi a ḓo ṱoḓa uri ri wane thendelo ya Khabinethe yashu sa musi izwi zwi tshi nga vha na masiandaitwa a zwa masheleni .
Ndi mulanga une wo simiwaho kha tshipikwa tsha tshiṱirathedzhi tsha Pulane yashu ya Mveledziso ya Lushaka , ine ndi ya u fhelisa vhushai na u fhungudza vhushayandingano nga 2030 .
Nyeletshedzo yavho malugana na uri muthu a ambare tshikhipha nga nḓila i songo ḓowelwaho ndi ifhio ?
1.1 . Khabinethe yo ṱanganedza mveledziso dza zwezwino dzi vhuedzaho shango dzo tetshelwaho u khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi .
Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha vho tholelwa u vhona uri nḓisedzo dza tshumelo dzi swika kha vhashai na zwitshavha zwo nyadziwaho .
Ngauralo vhashumi vha khethekanywa nga zwigwada zwiraru zwihulwane zwine zwa vha , avho vha re na vhukoni vhuhulu , vha re na vhukoni khathihi na avho vha re na vhukoni vhuṱuku .
U redzhisiṱara tshiṱitshi tsha u linga mimoḓoro ( VTS ) , vha tea u ṅwala afidaviti kana khwaṱhisedzo i sumbedzaho zwiitisi zwa u redzhisiṱara vha i rumela kha MEC .
Vhaṅwe a vho ngo fha na mbuno dza uri ndi ngani vha sa ṱoḓi u dzinginya ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi .
Khoudu dzi ṋetshedza muhangarambo wo linganelaho wa u ela BEE yo ḓitikaho nga u vha yo angalalaho u mona na sekithara dzoṱhe dza ikonomi .
Mbingano i tea u vha yo ambedzanwa kana u pembelelwa nga milayo ya tshirema .
Tshitandadi tsha tshumiso ya nzudzanyo ya buloko khulwane ya nzudzanyo dza fhethu ha vhudzulo vhunzhi ho sumbedza u vha na thaidzo vhuponi ha vhane vha goloi dzi si nnzhi , sa afha buloko khulwane yo wanala i tshi khou kombetshedza musudzuluwo wa vhaendangaṋayo .
Vhasaini vha dzikhamphani vha tea u thoma maanḓalanga avho nga u dzhenisa khophi ya tsheo yo teaho ya bodo ya vhalangi , yo sainiwa nga nḓila yone na u ṅwalwa datumu , kha fomo iyi .
Bugu ndaula yavho ire na ṋomboro dza 13 na ṱhanziela ya mabebo .
Ndi ḓo ḽa zwiḽiwa zwi no bva bodoni dza malo ṋamusi .
Tsitsikano dzi tea u dzhielwa nṱha nga nḓila yo dzudzanyeaho u itela u vhona uri hu khou vha na nyengedzedzo nahone tsitsikano ntswa dzi khou lwiwa nadzo u thoma , ngeno idzo dza kale dzi tshi khou langea .
vha muofisiri wa tsireledzo
U itela u bviswa a ṱuwa kha soredzhi ya malaṱwa a ḽevele ya fhasi a re khombo nga fhasi ha ndango yawe , mufarandugelo u tea u dzulela u khwaṱhisedza uri :
Ri tenda uri nḓila ya khwinesa ya u swikelela muhumbulo wa " maṅwe maṱo maswa " ndi ya u tsenguluso ya vhashumisani yo ḓiimisaho nga yoṱhe ine ya tea u vha hone , u nga ri , miṅwaha miṅwe na miṅwe miṱanu .
Ndi vhuḓifhinduleli ha vhathu vhane vha ḓo dzhenelela kha thendara u khwaṱhisedza uri maṅwalwa oṱhe ḓiswa phanḓa ha datumu ya u vala na tshifhinga tsha thendara .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedza u rumelwa ha Mulayotibe wa OPRC wa 2022 Phalamenndeni , we wa ṱanganedzwa uri u iswe vhathuni u wana vhupfiwa havho nga Tshimedzi 2019 .
Mutholi u ḓo ela thandela dzo ṱanganedzwaho nga tshifhinga tsha ḽiga ḽa vhuvhili u ya nga ngona ya u ela yo bulwaho kha data ya thandela na u ṋea konṱiraka u ya nga nyimele dza thandela idzi .
Ri ḓo bvelaphanḓa na vhaṅwe u tandula zwiko zwoṱhe zwa fulufulu ḽihulwane ḽo vusuludzwaho nahone ḽi sa nyeṱhi hu si na ndavha na phimo dzavho dza zwino dzi nga vha dza ḓuvha , muya , maḓi gese ya mupo kana zwiṅwe na zwiṅwe .
Mashumele aya a tendela tshumisano nga sisiteme ya vhukati ha rasithi na u diphositha ho rekhodiwaho nga dzibannda khathihi na vhukati ha diphosithi na u pfukisela uya kha Akhaunthu Nthihi ya Gwama .
Iṅwe ya mbulungelo khulwanesa ya dzi thandela dza tshomedzo dza Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha Bola ya Milenzhe tsha FIFA tsha 2010 .
Masia a tevhelaho a tikedza mafhungo o ṋetshedzwaho afho nṱha na u shuma u sumbedza maitele a ikonomi ya matshilisano ngei Nelson Mandela Bay .
1.1 . Khabinethe i tamela mashudu matshudeni vhoṱhe zwenezwi vha tshi khou ya u ṅwala milingo yavho ya mafheloni a ṅwaha .
U ḓadzisa izwo , ri ḓo shuma u khwinisa nḓisedzo ya khwine kha mivhuso yapo , u bveledzisa themamveledziso na vhudzulo ha vhathu .
U langa kutshimbidzele kwa Komiti ya Wadi .
Kha vha ṱalutshedze kha fomo ya khumbelo uri vha ḓo ḓa vha dzhia thendelo nga vhone vhaṋe naa kana i tea u rumelwa nga poswo .
1 . muhweleli muṅwe na muṅwe a nga ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo khothe nga nḓila yo randelwaho .
Nḓila ya nyaluwo kha vhumatshelo ha Afrika Tshipembe zwi laulwa nga tsielano ya zwo nangwaho zwo itwa nga u kovhelwa ha zwo shumiswaho nga muvhuso u itela u sika na u khwinisa ikonomi ya vhathu na ya zwi vhonalaho kha shango .
Vhatholi vha tea u rumela Tshipi ḓa A tshaa fomo yo ḓadziwaho kha tshikwama tsha ndiliso nga u ṱavhanya nga murahu ha u bvelela ha khombo .
Kha vha ṱalutshedze mugaganyagwama wa hayani sa tshishumiswa tsha u langula zwiko zwa masheleni .
Muthusa Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho dovha hafhu u shumisa madalo avho u wana vhuḓikumedzeli u bva kha ḽa Japan u ita vhuḽedzani na Afrika Tshipembe kha nungo dzaḽo dza u lwa na u phaḓalala ha HIV na AIDS , TB na Malaria .
Na u shandukisa phathenthi ya vha tshibveledzwa zwi nga dzhia miṅwaha minzhi , zwine zwa amba uri mbuelo dzi nga lengiswa nga maanḓa .
10.2 . Khaṱhulo i sumbedza uri milayo ya Afrika Tshipembe yo khwaṱha kha u tsireledza pfanelo dza vhadzulapo vhoṱhe .
Vhathu vho fhambananaho vha re tshikoloni tsha vhoiwe ndi vhonnyi ?
NQF 2 ya Kuvhusele kwa Komiti ya Wadi na kha zwitandadi zwa yuniti :
Khwiṋiso ya mukumedzo kha khethekanyo dza mishumo dza ndalukano , ya thekhinikhaḽa na zwa vhutsila .
Nahone uri zwithu izwi zwa ndeme zwi vhe na ṱhalutshedzo , matshudeni a vharema na matshudeni a tshifumakadzini vha tea u ṋekedzwa zwikhala zwi linganaho u itela u vhofholola vhukoni havho sa matshudeni a vhatshena na matshudeni a tshinnani .
Mbadelo ya mushumo nga yuniti ya mvelelo .
Hezwi zwi ṱoḓa u dzhenelela hawe kha u swikelela khaedu idzi na u ṋekedza zwithu zwa ndeme zwo fhambanaho zwine zwa ita muombano u mangadzaho u lwaho nazwo .
Ṱalutshedzani uri ndi ngafhi na hone ḽine he tshiwo itshi tsha itea .
Muhasho wa zwa masheleni u ḓo shuma mushumo muhulwane kha u avhela masheleni o teaho u itela nyito dza ndangulo ya zwiwo .
( 3 ) Kha khethekanyo ino " ṅwana " zwi amba muthu a re na miṅwaha ya fhasi ha 18 .
Mulanga vho mu wana Mulanga o vha a tshi khou ita mini musi vha tshi mu wana ?
( b ) hu tea u yelana na mulayo wa Phalamennde une ngawo mishumo iyo yo tea u itwa ; na u
Mikano a i tsha ṱaluswa zwi khagala .
U sika zwiṱirakhitsara zwa zwiimiswa zwa u tshimbidza na u shumisa pphurogiremu dza u shandula zwa mavu na zwa vhudzulo
Nḓila ya ndeme ya u tshimbidza iyi sesheni ndi u :
Mbekanyamushumo ya khomphyutha na sisteme ya maṅwalo zwi khou tou thusa u tikedza sisteme .
Zwi sinyusa kuhumbulele kwa tshitshavha kha zwine zwa vha zwi pfadzaho nahone zwi sa dzhii sia .
Ndi zwa ndeme u dzhenesa kha mbekanyamushumo dzo fhelelaho dza u pfumbudza vhashumeli vha muvhuso kha zwa vhupulani , mugaganyagwama na ndangulo ya masheleni .
Zwitshavha zwa vhorabulasi vhane vha khou aluwa zwi amba uri vhunzhi ha vhorabulasi vha re na tshenzhemo vha tsini na u notha .
Vho vha vhe muraḓo wa ndeme kha komiti yashu lwa tshifhinga na uri ro ḓiphiṋa tshoṱhe nga ndongwa yavho kha magazini .
Mbadelo dzi nga kha ḓi itwa ofisini dza Muhasho wa zwa Vhulimi , zwa Maḓaka na Vhureakhovhe sa zwe zwidodombedzwa zwa ṋetshedziswa zwone .
U ṱangana ha vhathu .
Zwenezwo , hu na u fhambana vhukati ha nyambedzano dza ikonomi ya ḽifhasi na khaedu dza milayo yashu .
Dziṅwe dza mvelelo nga dzikhamphani dze dza vhuelwa dzi katela : 765 wa khanḓiso dza sainthifiki ; 649 wa matshimbidzele a miṱangano ; 1062 wa zwibveledzwa zwiswa zwo rwelwaho ṱari ; 111 wa zwivhumbeo zwa ndaka ya vhuṱali ; na 33 wa phathenthi dzapo na dza dzitshakha .
Ri tea u dovha ra ombedzela uri nḓisedzo idzi ndi dzi fareaho nahone dzi pfadzaho , fhedzi a dzi tandululi thaidzo dzashu .
Tshipikwa tsha mbekanyamushumo ya bazari ndi u :
Iyi IMC i ḓo ranga phanḓa mushumo wa nzudzanyo dzo livhiswaho kha vhuṱambo uvhu .
Nga kha zwa u fhedzisela , vhuḓifhinduleli uhu ho ṋekedzwa tshoṱhe kha Davhi : Vhuvhusi na Ndangulo ya Ndaka .
3 . Dzilafho ḽavho ḽi ḓo sedzuluswa nahone arali zwo tea , muraḓo wa tshigwada tsha kiḽinikhala u ḓo kwama dokotela wavho u ambedzana nga ha maṅwe madzilafho o teaho nahone a sa ḓuresi .
Vha tea u badela mbilo dze vha si dzi rumele kha riṋe hu saathu fhela miṅwedzi miṋa vho wana dzilafho .
Khukhi ndi faila ya maṅwalo ine ya vheiwa kha hadidisiki yavho nga seva ya siaṱari ḽa Webe .
5.2 . Mbekanyamaitele iyi i khou fhindula kha mvelaphanḓa khulwane ya zwa thekhinoḽodzhi ya dovha ya khwaṱhisa STI u itela mveledziso ya ikonomi na matshilisano ya shango .
Thebulu ya 2 : Mudzedze wa pulane ya wadi na u tea hayo kha IDP
Hezwi zwo itea nga murahu ha musi Vho Gigaba vho kundwa u shumisana na ṱhoḓisiso nga OPP malugana na mahumbulelwa a uri vho rengela mufumakadzi wavho maluvha nga tshelede ya muvhuso na uri vho rengela vhathu vha re na tshivhalo thikhithi dza bupo na u vha hirela dzigoloi lwo vhalaho .
Bodo ya Vhalanguli ya Fulufulu na Muḓagasi yo vhona ṱhoḓea ya u bveledza zwikili zwa vhorathekeniki na vhainzhiniara vho wanaho ndalukano zwenezwino na u vha dededza kha mbekanyamushumo ine ya ḓo ita uri vha ṅwaliswe sa dziphurofeshinala .
Muhwalo wa HIV na AIDS kha vhana wo engedzea nga maanḓa .
Yuniti ya vhudavhidzani yo shuma i tsinisa na Ofisi ya Mulangadzuli nga tshifhinga tsha Miṱangano ya Vhudavhidzani na Tshitshavha hune zwo vha zwi tshi konadzea nga kha vhahulwane vha zwa polotiki kha u amba nga ha u swikelela na khaedu dzo ṱanganwaho nadzo nga masipala zwi tshi kwama nḓisedzo ya tshumelo .
U ṱuṱuwedza vhudzheneleli ha tshitshavha
U rangani ho vha hu na milayo minzhi i no kwama zwa zwiambaro , fhedzi ano maḓuvha a i tsha vha minzhi .
( c ) u yelana na Mulayotewa muswa .
Thivhelo ya u vha khomboni mushumoni kha malofha ane a nga vha o kavhiwa na zwibveledzwa zwa malofha na u langa u vha khomboni mushumoni he ha itea .
Miraḓo ya Komiti ya i dzhenelela nga u tou funa .
Nga maanḓa kha Khothe Khulwane ya Namibia he zwa ṱalutshedzwa zwavhuḓi vhukuma .
Maṅwalwa ashu o ḓisaho Demokirasi ane a vha Thendelanomviswa ya Mbofholowo o amba uri ri ḓo lingedza uri " mahothi a u guda a vulelwe vhathu vhoṱhe . "
Ndi bere i no kona u bambela lwanzheni i sa mbwandameli .
Nga 2012 ro thoma Puḽane ya Themamveledziso ya Lushaka , yo rangwa phanḓa nga Muphuresidennde nga kha Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya Vhuphuresidennde .
Riṋe sa muvhuso , ri nga si kone u dikitheitha uri vha ḓivhumba hani vha vha thimu dzo fhambanaho , fhedzi maitele aya a tea u vha khagala na u vhonala , u itela uri hu fhungudzwe khuḓano .
Mbetshelwa dza Mulayo wa Vhudavhidzanikule dzo lavhelela tshumelo ya ṱhingo ntswa dza miḽioni nṋa kha tshitshavha tshe tsha vha tsho siwa nnḓa , na u swikelela nga u angaredza ha poswo , vhudavhidzanikule na vhudavhidzani .
Musi ri tshi livhuha zwe ra swikelela u swika zwino , ri dovha ya ḓivha nga ha khaedu nnzhi dzo ri lindelaho phanḓa .
Vhuṅwaleli kha ḽevele iṅwe na iṅwe vhu ḓo ṋetshedza thikhedzo ya vhashumi kha mishumo ya ḓuvha na ḓuvha ya Khoro dza AIDS hu tshi katelwa na vhadavhidzani ha nga ngomu , pulane dzo ṱanganelaho , u vhea iṱo , mivhigo na khonanyo ya u ita mushumo .
Ndi a ṱanganedza vhuḓifhinduleli hoṱhe ha u ita mushumo wone na u phethiwa ha vhuḓifhinduleli hoṱhe na nyimele dzi fhirelaho kha nṋe fhasi ha thendelano iyi sa muhulwane a re na vhuḓifhinduleli ha u phethiwa ha konṱiraka iyi .
Khathihi na mbekanyamaitele ya U thivhela Tshikafhadzo , U fhungudza Malaṱwa , Ndangulo ya U kwamea na U vusuludza .
Zwiimiswa zwi re hone kha wadi zwi humbelwa u rumelwa vhanangiwa vhazwo kha muṱangano hune madzina a tea u khwaṱhisedzwa nga vhadzulapo vha wadi u ita komiti ya wadi . kana
U bebela sibadela a hu gumi , hu katelwa vhukonḓi ha mme na ṅwana
Talani mutalo ni tshi livhanya dzina ḽiṅwe na ḽiṅwe na tshikhokhonono tsho teaho .
Zwi tevhelaho ndi zwipikwa zwa tshiṱirathedzhi zwa masipala :
Mulayotibe wo rwelwa tshiṱemmbe nga ḽa 18 Shundunthule 2016 nga Ofisi ya Mueletshedzi Muhulwane wa Mulayo wa Shango u itela uri u ḓivhadziwe Phalamenndeni .
Zwikili zwa khwiṋe zwa thekhinikhala zwi khwinisa nḓisedzo ya iṅwe tshumelo ya masipala .
Minisiṱa vho sumbedzisa uri muhasho u khou khwaṱhisa milayo kha zwa milandu ya vhupo .
U ya nga Ndayotewa , i ne ya vha mulayo muhulwane wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , Phalamennde i tea u imela vhathu vha Afurika Tshipembe , i tea u khwaṱhisedza muvhuso nga vhathu na u vhona uri madzangalelo a mavunḓu a a imelwa kha davhi ḽa muvhuso wa lushaka .
Ra ṅwala madzina ashu kha khaḽenda ya maḓuvha a mabebo .
Nga nḓila yeneyo , zwi " vhidzwaho uri tshimbedzi tsha mashango a Vhaarabu " zwo thoma kha mavu a Afrika ngei kha ḽa Tunisia .
Nyambedzano na mahoro o teaho kha u tandulula thaidzo idzi na u swikelela kha thendelano a zwo ngo anwa mitshelo .
U ṱuṱuwedza u tevhedzwa ha mbekanyamushumo dza odithi dzi re hone fhethu ha u laṱa mathukhwi ho tendelwaho :
Musi vha tshi vhuya kha Webusaithi yeneyo ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , mafhungo e vha a ṋekedza tshifhingani tsho fhiraho a kona u dzumbululwa , uri vha kone u shumisa zwileludzi zwa Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka hu si na vhuleme .
Vha ḓo ṱangana na ṱhalutshedzo dzino sumbedza maga nga maga dza ' kuvhalele ' nga ngomu ha khavara yanga phanḓa ya bugu iyi .
Mufhindulano u sumbedza uri zwiṱirathedzhi zwo fhambanaho zwi nga dzhiwa ngaho nga zwifhinga zwo fhambanaho kha ḓivhazwakale hu u itela u kunda khethululo na tshiṱalula .
Themendelo na pfunzo zwo gudwaho
2.12. Khabinethe yo tendela u ṋekedzwa ha Ndango yo Vusuluswaho kha u Dzhielwa nṱha ha Ngudo , Ṱhanziela , Dzidipuḽoma , Dzidigirii na dziṅwe Ndalukanyo dza Akhademiki kha Pfunzo ya Nṱha kha Mashango a Afrika Phalamenndeni uri i themendelwe .
U swika zwino , u vhulunga hunzhi ho vhonala kha vhulanguli na kha zwiteṅwa zwi si zwa ndeme , u fana na zwa u bika , zwa nyambedzano , zwa tsivhudzo , zwa nḓisedzo ya zwishumiswa , vhuṅwali na vhuganḓisi , vhuendelamashango na muḓilimeli , vhudzulo na vhuḓimvumvusi .
Mutevhe wo fhelelaho wa maipfi a ndeme ( legends ) a tshaka dzo fhambanaho dza mbuelo u kha tshanḓa tsha monde tsha khoḽomu kha thebuḽu .
Khuwelelo nga vharangaphanḓa vha kereke dza lushaka na vhaṅwe vharangaphanḓa kha zwa lutendo ya u ḓisa thandululo kha khaedu dza pfunzo ya nṱha dzo ṱanganedzwa .
Vhege ino Tshikwama tsha Masheleni tsha Dzitshakatshaka tsho sengulusa nyaluwo ya Zwibveledzwa Zwapo ( GDP ) u ya fhasi kha 3.5% ya nyaluwo ya ikonomi ya ḽifhasi nga 2015 .
Vhushaka kha zwa mishumo 23 . ( 1 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u farwa zwavhuḓi mushumoni . ( 2 ) Mushumi muṅwe na muṅwe u na pfanelo-
Mashango aya na one o topola masia e ṱhahelelo ya zwikili ya vha khao na u sendela kha mazhendedzi ane a nga lambedza u itela thuso .
Ri ḓo isa phanḓa na u vhulunga nga u bveledza vhadededzi vhanzhi vhane vha nga funza Mbalo , Saintsi na Nyambo dza Afurika .
Khaedu dza tsireledzo dza zwiḽiwa Afrika Tshipembe dzi na masia mavhili .
Khabinethe yo dovha hafhu ya dzhiela nzhele u ḓinekedzela ha Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa kha u shumisana na madzangano a zwa poḽitiki Phaḽamenndeni kha Buthano ḽa Lushaka zwi tshi tevhedza zwiwo zwa dzikhakhathi zwa zwenezwino .
Fhedziha , musi vha sa athu dzhenelela kha nyambedzano vha fanela u humbula zwavhuḓi nga ha lushaka lwa mbuelo dzo fanelaho kha nyimele yavho .
Naho vhunzhi ha maṅwalwa manzhi sa haya a na nḓivho ya tshanduko i si na tshiṱahe , a si oṱhe ane a sumbedza zwinzhi nga u ḓidzhenisa kha poḽotiki tshitshavhani .
Maanea a fhungo a engedza zwidodombedzwa kha phindulo ya mulayo u re hone kha Milayo i elanaho na u sala murahu na u tandula khonadzeo dza u shandukisa thasululo dza milandu ya siviḽi na milandu ya vhugevhenga .
Hezwi zwi fanela u katela thendelo kha dzilafho ḽa zwa mishonga kana muaro kha vhana , na vhukoni ha u itela khumbelo ya thusedzo ya masheleni .
Musi ndaka ine ya sa fane na iṅwe ya mupo , vhupo na yone i na khaedu dzo vhalaho na khohakhombo kha mveledziso ya ḽa Overberg .
U fhindula mbudziso dziṅwe na dziṅwe dzine vha nga vha nadzo nga ha nḓisedzo ya mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi .
Kha masiaṱari oṱhe hu na zwikhala zwinzhi zwitshena zwo vuleaho nahone vhuḓipfi ha vhathu vhanzhi ndi ha uri hu na tshedza tshi linganaho .
MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha lavhelese fiḽimu iyi ya polotiki nga ha u rathiselwa ha muṱhanngana wa miṅwaha ya 19 u bva Mamelodi , ngei vhubvaḓuvha ha Pretoria , uri a vhe Ḽizhakandila ḽa u lwela mbofholowo .
Sa dzangano ḽa dzhango , ḽi sedzana na mulalo , vhutsireledzi na vhudziki , na uri ndi tshidziki tsha mvusuludzo ya dzhango
Mveledziso ya themamveledziso i itea nga sekhithara ṱhukhu ya vhufhaṱi na uri i ṱoḓa vhashumi vhanzhi .
22 Muhwelelwa a nga ita aphiḽi kha tshigwevho tshe a tshi ṋewa .
Kuitele kwa mbadelo kwo ḓisendeka nga thendelo ya Mukhomishinari wa Mbilo dza Mavu wa Dzingu na nga Muofisiri wa u Ṱola u fushea ha nḓisedzo ya tshumelo .
zwithu zwenezwo zwo tsireledzea nahone a zwi bveledzi khombo kha mutakalo musi zwi tshi khou shumisiwa nga nḓila yo teaho
Itani mvetamveto ya tshirendo tshaṋu inwi muṋe .
Ri tea u bveledza thekhinoḽodzhi dzine vhaṅwe vha vha vho ḓiimisela u ṱunḓa u bva kha riṋe .
Tshavhuvhili , ndi tshipiḓa tshifhio tshi ra ḓivhona ri tshi khou tshi tamba malugana na thandela iyo ?
Tsha u fhedzisela , zwithithisi zwa themamveledziso khulwane zwi nga vha tshithivheli kha nyaluwo ya dzingu ine ya khou lavhelelwa .
Izwi zwi amba uri phungudzelo i ṱanganedzea arali zwi tshi pfala u ya nga nḓila dzo itwaho - zwine izwi zwo no khwaṱhisedzwa nga Khothe ya Ndayotewa lunzhi .
Tsha u fhedzisela , u fana na zwiedza zwoṱhe zwa u guda , u phurosesa mafhungo zwi na tshikalo .
Kha nyimele nnzhi , vhathu vha vhukati vha phurofeshinaḽa vha shumana na mafhungo a ndaulo u itela vhadzulapo .
U lengiswa ha mbadelo zwo swikisa kha tshivhalo tshihulu tsha u shela mulenzhe ha zwivhangi hu tshi katelwa :
Thendelo ya Vhufaragwama ha Muvhuso ya tsudzuluso ya mahala yo lindelwa .
Vhana vhane vha vha na vhabebi vhane vha daha vha na tshikhala tsha 70% tsha u valelwa vhe na burokhainthisi na nyumonia vha sa athu u swika kha miṅwaha mivhili .
Shumani na khonani yaṋu ni pulanele atikili ya gurannḓa i no amba nga zwe zwa koniwa tshikoloni tsha haṋu .
Nga tshifhinga tsha milingo na tsha u awela tsha matshudeni , matshudeni vha vha vha siho u ṋetshedza tshumelo .
Vhurangeli ha sia ḽa nḓisedzo zwenezwo hu a ṱoḓea kha sekhithara ṱhukhu ya fulufulu nahone arali vhushai ha fulufulu ha mahayani vhu khou livhanwa naho vhukuma .
Dzulo ḽa Phalamennde ḽi nga humisela Mulayotibe murahu kha Komiti uri i u dzeule hafhu .
Nḓowetshumo a i wani tsumbo u bva kha riṋe dza uri ro ḓiimisela u ita zwiṅwe zwithu nga hazwo kha vhuimo hovhu .
Tsha ndeme kha heyi ndingedzo , ndi vhukoni ha u ita nyambedzano kha masia oṱhe ane Afrika ḽa vha na dzangalelo khao , hune zwi re khagala ha vha mbambadzo , tshanduko ya kilima , vhushaka ha zwa ikonomi khathihi na maṅwe masia a elanaho .
ICASA i ḓo mbo ḓi ṋewa maanḓa , i ḓo dzhia maga kha masia oṱhe e nda a vhona nahone ndi vhona maitele a fanaho na kha dziṅwe sekithara .
Tshumelo dza thikhedzo ya vhukoni ha vhuvhusi ha muhasho dzo ṋetshedzwa u konisa Muhasho uri u ṋetshedze zwipikwa zwawo zwa nḓisedzo ya tshumelo .
Naho zwo ralo , hu na nḓila nnzhi dza u kuvhanganya tshenzhemo dzavho kana mihumbulo ine i nga tsireledza zwiphiri zwavho na u vhona uri vha wana phindulo dzone .
Hu na zwiṱuṱuwedzi zwa tsheledemviswa yo fhambanaho tenda zwi tshi konadzea , fhedzi zwenezwoha zwi khou shumisa masheleni oṱhe phanḓa ha musi ṅwaha wa muvhalelano u tshi fhela .
Zwi ḓo humbulwa , hafhu , uri tshipikwa tsha ndeme tsha mbueledzo na vhuthihi ha lushaka , sa zwe zwa sumbedziswa kha Ndayotewa na Mulayo wa u thoma , zwo bva kha ndinganyiselo ine ya thengathenga ya masiandaitwa ane a fhira na Khomishini yone iṋe .
U ṋetshedza mishumo ya Vhuṅwaleli kha miṱangano ya Mulangi , nga u ita nzudzanyo dza vhutshimbidzi , phaḓaladzo dza Nḓivhadzo ya Muṱangano na Adzhenda na u dzhia , u lugisela na u phaḓaladza Miminetse .
4 . ṰHALUTSHEDZO DZA KHETHEKANYO DZA REKHODO DZINE DZA WANALEA NA ZWENEZWO NGA FHEDZI U YA NGA KHETHEKANYO YA 15 ( 1 ) ( a ) ( iii )
U vhiga kha Tsipikiṱere Muhulwane malugana na malwadze mishumoni
Vha ita ngaurali , khumbelo yavho i ṱanganedzwe na u shumiwa hu saathu swika tshifhinga , na vhone vha si mbadele nzwalo na ndaṱiso .
Izwi ndi ndingedzo dza u lwela uri hu vhe na ṱhanganyo ya nyanḓano , uri dzangano kana tshitshavha tshi kone u swikela vhuthihi na mushumo wa ndivhotiwa watsho .
Hu na zwiṅwe mbilaelo dzauri u lenga ha vhuambedzani nga Siria na zhendedzi zwi nga livhisa kha u tsa ha vhunzhi ha mafhungo na u ngalangala hao .
Fhedziha , hezwi zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo kombetshedza nḓowetshumo yashu u vha tshiimo tshi linganaho na tsha ḽifhasi .
Mbekanyamaitele dzo bveledzwa nga u shumisa Nḓivhadzamulayotibe ya Ndangulo ya Ndaka dza Vunḓu nga maanḓa ho sedzwa u fhiriswa ha ndaka .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi vha tea u vha vhakhethi vho ḓiṅwalisaho na u vha vhathu vha dzhenelelaho , u fulufhedzea na u ṱhonifhiwa kha tshitshavha na zwigwada zwa sekithara zwine vha zwi imela .
Puḽatifomo ya CBS i ḓo katela mbekanyamushumo dza ndondolo ya miṱani , mbekanyamushumo dza ndondolo ya fhethu ha vhudzulo , miṱani ya zwigwada , khathihi na senthara dza ndondolo .
U konisa mbekanyamushumo kha masia a kwamea :
Arali damu ḽi si na dzina , vha humbelwa uri vha ṋetshedze dzina ḽa tshifhaṱo tshine damu ḽeneḽo ḽa vha khatsho .
Zwiṅwe hafhu , u itwa ha ṱhoḓisiso ya mvelele ya tshiimiswa ho khunyeledzwa hu tshi khou tevhedzwa ṱhoḓea dza Nḓivhadzamulayotibe ya u bveledza mvelele kwayo ya tshiimiswa kha muhasho .
5 . Tsumbanḓila Ḽiṅwalo kana bugu yo bveledzwaho nga Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu u itela u thusa muthu muṅwe na muṅwe ane a vha na lutamo lwa u shumisa pfanelo iṅwe na iṅwe u ya nga PAIA sa zwe zwa sumbedziswa zwone kha khethekanyo ya vhu 10 .
Mivhigo ya tsivhudzo i swikiswa miṱanganoni ya kotara ya Komiti ya Odithi na Mveledzazwiwo .
Na kha ṅwaha uno , hu na mishumo minzhi ya mimaini , ine ya khou bvela phanḓa na u ṱanḓavhuwa na miṅwe minzhi ye zwenezwino ya wana ḽaisentsi dza u ita zwa mimaini .
U ṋetshedza tshumelo ya ngalafho na khavara ya muvhudziswa kha Muhaso wa Vhalwadze vha lwalaho vhe hayani vha Mushonga nga masiari na Vhuongelo ha Vhana vhusiki .
Ngafhadzo i wanala nga tshiṅwe tshishumiswa tsha vhudavhidzani ha ṱhingo tsho ṱumanaho na khomphiyutha i ṱanganedzaho .
Zwine na nga ita arali ni tshi khou bva mikota
Vhuḓifari vhu si havhuḓi he ha livhisa kha u pandelwa ho lavheleswa nga sia ḽa ndeme nga mutholi wavho ngauri ho vha vhu tshi khou katela na tshipiḓa tsha u sa fhulufhedzea .
U dovha wa ṱharamudza mambule ashu a zwa matshilisano kha avho vha shaesaho tsireledzo kha lushaka lwashu na u thusa u fhaṱa lushaka lune lwa katelesa vhoṱhe .
Naho ho vha hu tshinga vha na u ḓisola nga tsheo , muvhuso u dzula u na vhuḓifulufheli uri maga a mugwalani a u ḓivhadza maga a vhutsireledzi o khwaṱhaho kha maitele a u bveledza phasipoto dzashu .
Hune vhathu vha shumisana kha bindu kana khontsothiamu i tshi khou pulana u bida , muthu muthihi zwawe a nga dzhenela muṱangano .
Zwavhuḓivhuḓi , mashango manzhi a na zwiko zwo linganaho zwa u dzudzanya na u thoma mbekanyamushumo dzine dzi nga fhedza dzi tshi swikela ṱhoḓea dza vhutsireledzi ha matshilisano .
12 Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma l nḓila ya u ya u fholani
Maitele o ḓoweleaho a u ita mbilo a ḓo tevhedzwa .
Mulanguli ane khumbelo yo itwa khae u tea u fhindula husaathu u fhira maḓuvha a 90 ngamurahu ha musi o wana khumbelo , u tea u fha muthu onoyo zwivhangi zwino pfadza zwa maga a vhulanguli nga u tou ṅwala .
Izwi zwi ḓo katela u tikedza na u swikelela tsheo dza Mbumbano ya Afurika khathihi na u alusa mushumo wa madzangano .
5 . I thusa u fhelisa u khethululana nga muvhala
Nga u ralo ndi - na u humbula muthu o takalaho muhumbuloni wa vhuṱali vhu pfadzaho a nga swikelela khunyeledzo i fanaho .
Zwa uri vha wela kha ḽifhio dzangano ḽa zwa polotiki a zwo ngo tea u tuṱuwedza u khethwa havho .
Fhedziha , vhadzheneli kha ngudo iyi a vha ngo wana izwi zwi tshi vhanga mutsiko .
Hoyu ndi mushumo wa Mudzulatshidulo na muṅwaleli . ( Kha vha sedze Ḽiga ḽa 10 nga ha mushumo wa muṅwaleli . )
Zwino mushumo wa u fhaṱulula u nga ḓi thoma ; nahone Afurika Tshipembe kha ḽi dzule ḽo lugela u thusa nga hune ḽa nga kona hone .
U mona na ḽifhasi , u shaea ha ndinganyelo zwi khou ṱuṱula u sa fushea .
Vhupulani ha mveledziso ho ṱanganelaho ndi maitele a tshumisano na u shela mulenzhe ane a ṱoḓa u ḓidzhenisa ha vhunzhi ha vhashelamulenzhe .
( 2 ) Muṅwe na muṅwe o valelwaho , hu tshi katelwa mufariwa muṅwe na muṅwe o gwevhiwaho , u na pfanelo-
Zwenezwo , u itela uri khasho dza DTT dzi fare , zwiṱalusi zwa thekheniki zwa SANS862 zwi fanela u fusha ṱhoḓea dzi tevhelaho :
Ṱhalutshedzo zwinzhi tsha tshiduna itela nyito
Tsireledzo na vhutsireledzi a si dzanga ; ndi zwithu zwa ndeme .
Mulayo , une wa ḓivhea sa Mulayo wa zwa Mutakalo na Tsireledzo Mishumoni , wa 1993 ( Mulayo 85 , wa 1993 ) u na khethekanyo dza 50 dzo ṱanganedzwaho nga Phalamennde .
Musi tshiteṅwa tsha ndaka , vhupo ha mveledziso na tshishumiswa tshi tshi khou laṱiwa , ndinganyiso ire kha Masheleni a Mbetshelwathungo i ya sudzuluswa u ya kha mufhalala wo kuvhanganywaho .
Avho vhane vha shuma kanzhi vha na mishumo ya miholo ya fhasi , ine a vho ngo i gudela .
Ndo ḓivhadza mathabama a ṋamusi na zwiṅwe zwa zwidodombedzwa zwa vhufa ha tshivhumbeo tsha ikonomI yashu .
Ndi zwifhio zwo teaho u itiwa na zwi songo teaho zwa maambiwa avhuḓi ?
Tshandwa ine ya ṱalutshedza khulwane ndi u tshifhinga tsha u koloda ha phuraivethe , tshine tsha kala u bviswa ha zwithivheli zwa u hadzima nga murahu ha tshiṱalula .
U fhungudzea ha sekhithara ya migodi ya vundu na u swikwa ha mishumo ya dzikonṱiraka kha sekhithara ya tshumelo , na yone yo ṋaṋisa nyimele ya ikonomi .
Nga kha tshanduko ya nga ngomu na dziṅwe khwiniso , khathihi na u shela mulenzhe ha u rangela kha vhupo ha mbambadzo ya ḽifhasi ya dzitshaka ine ya dzulela u shanduka - ri khou engedza ndeme .
Zwi khagala Mulayo a u iledzi u ṋewa ha mbuelo dzi sa gumi .
Ezwi zwi ita khaphasithi i ṱoḓeaho ya u dzhia ṱhingo idzi malugana na tshivhalo tsha vhadzhii vha ṱhingo .
Ri tenda kha dimokirasi ya u shela mulenzhe na uri ri ḓo shumela u alusa tshikhala tsha dimokirasi u itela ipfi na nyito ya vhadzulapo .
Vhathu vha a fana , vhaṅwe a vha fani
U fhungudzea kha phimo ya tshumiso zwi nga livhanywa na tshineto tsha ndingo saizwi mbekanyamushumo yo vha i khou ḓishuma kha miṅwaha ya rathi yo fhelaho .
Yo ḓiimisela u ita uri tsheo dza muvhuso dzi swikelelwe nga vhadzulapo zwitshavhani na kha miṱa yavho .
Vho Mason o ita thengiso tharu dza u rengiswa ha daimane lu si ho mulayoni ha daimane kha ndaka nga zwifhinga zwo fhananaho .
Nga fhasi ha ndivho iyi ya tshiṱirathedzi , zwikimu zwivhili zwa u fhungudza vhushai zwo thomiwa nga Tshikwama ; U Pfumbudzwa ha Mbekanyamushumo ya vha sa Shumi na Tshikimu tsha u Pfumbudza vho Imiswaho u shuma .
U ṋetshedza tshumelo dza ndeme dzine dza thusa vhathu u bveledza vhukoni ha u shumisa zwikhala zwine zwa vha hone shangoni , u vha konisa u shela mulenzhe kha zwitshavha zwavho nga kha u gudisa kana u ṋea vhaṅwe vhukoni na nga mbadelo .
3.4 Vho ita khumbelo ya zwidodombedzwa zwi tshimbilelanaho na zwi tevhelaho : a .
Hu sedzeswa ṱhoho ya mafhungo , deithi , phara ya marangaphanḓa na u shumisa zwa u tou vhona nga maṱo na khephusheni .
Ṋetshedzo ya zwiimo zwo linganaho zwa tshiṱoko tsha u linda i kha ḓi vhilahedzisa .
Afurika Tshipembe ḽi tea u shumisa zwithu zwa ndeme zwa mbekanyamaitele ya ikonomi yaḽo .
Muimeleli wa muṱani ane a dzhia tsheo u tea u vha a khou shuma tshifhinga tshoṱhe ṱanoni .
Vhushumisani uhu vhu fanela u vhumba tshipiḓa tsha mbumbo ya tshiṱirathedzhi nga ha mbekanyamaitele dzi pfadzaho .
Musi hu tshi voutelwa Milayotibe iyi kha NCOP , vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na voutu nthihi .
Mulayo u re hone zwino u nga wo ḓisendeka kha u haṱula zwa maanḓa a vhuloi na zwa u bvumba , hu si na ṱhalutshedzo i ne ya pfala ya u ita zwenezwo .
U bva kha mafhungo a bvaho kha aya mabammbiri o humiswaho zwi vhuṱanzi uri tshiṱirathedzhi tsha u monithara na maanḓa zwi a fhambana .
Pulane i sumbedzaho mushumo nga vhuḓalo yo katelwa Ṱhumetshedzo ya A ya ḽiṅwalo iḽi .
1 . Mulayotibe wa Khwiniso ya Milayo ya Pfunzo dza Mutheo
Mulayo wa Nyaluso ya Tswikelelo ya Mafhungo , wa 2000 , u amba zwa uri tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshi tea u vhea Muofisiri wa Mafhungo na Vhafarisa Muofisiri wa Mafhungo vhane vha ḓo fara vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza khumbelo dza tswikelelo ya mafhungo , na u thusa vha iti vha khumbelo uri vha ḓise khumbelo dzavho .
Pfufho dza Business Day dza ṅwaha nga ṅwaha dza u sumbedza u ṱhonifha na u takalela mabindu ayo ane a khou ita phambano o ḓiimisela nga u lambedza mishumo ya vhutsila na mvelele kha shango ḽoṱhe .
( 2 ) Mulayo wa Lushaka u fanela u phasiswa u itela uri hei pfanelo i kone u shuma , na u ṋea maga a pfalaho a u fhungudzela muvhuso muhwalo wa ndangulo na masheleni .
Mavhalaanngwe a ḓuvha hu katelwa Muphuresidennde vha tshi amba na vhuṱambo ha u vhewa ha maluvha ngei tomboni ḽa Hector Pietersen .
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo u na maanḓa a u ta , a songo ḓitika nga SARS , uri tsedzuluso dzi tea u itwa hani na arali tsedzuluso i tshi tea u fheliswa phanḓa ha musi i tshi khunyeledzwa .
Sisiṱeme ya ndango ya nga ngomu yo shumiswaho nga vha muhasho kha khohakhombo ya zwa masheleni na ndangulo ya khohakhombo zwo lingana , fhedzi hu na tshikhala tsha u khwiṋisa u itela u khwaṱhisedza u shuma ha sisiṱeme dza ndango .
Zwitenwa zwa kuvhusele zwo tshimbidza nga kha Nnḓu dza Vharangaphanḓa vha Sialala dzo thomiwaho .
25.1 Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhureakhovhe ( DAFF ) , zwi tshi khou tshimbilelana na Mulayo wa Zwiko zwi Tshilaho zwa Maḓini ( Mulayo wa 18 wa 1998 ) , sa zwe zwa khwiniswa , u ḓo ṋetshedza pfanelo dza u rea khovhe kha vhureakhovhe ha tshikalo tshiṱuku kha tshitshavha tsha Matigulu ngei KwaZulu-Natal nga ḽa 14 Ṱhafamuhwe 2019 .
Phindulo ( yo ṅwalwaho kana ya u amba nga mulomo ) na khumbudzo dza u shandula khanedza ya vha thenda zwi tea u ṋekedzwa .
Milayo ya mutheo i tevhelaho yo topolwa u itea ndondolo ya vhufa Afrika Tshipembe :
Tshifhaṱo tshiswa tshi ḓo vha tshi na tshikhala tsho linganaho zwikuvhanganywa zwi re hone na maṱano .
Nga 12 - 13 Nyendavhusiku 2007 ngei Gauteng ( he vhaimeleli vha Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala na vhaimeleli vha mavundu oṱhe a Nnḓu dza Vundu dza Vharangaphanḓa vha Sialala vha ṱangana na Muhasho u amba nga ha u dzudzanya muvhigo u bva kha mabulwa o itwaho kha wekishopho dza vundu , na mvetamveto ya Mulayo wa Khothe dza sialala ) .
Vha bvise fomo kha inthanethe kana vha Kwame OSTL vha ḓadze fomo ya khumbelo ya Khumbelo ya Ṱhanziela Dzitshakatshaka y muvhala wa ṱaḓa .
Fomo dzo ḓadzwaho nga nḓila i si yone kana dzi songo fhelela ; na / kana
Phanḓa ha u ḓiswa ha zwitatamennde izwi , zwiimiswa zwi eletshedzwa na u ṱuṱuwedzwa u shumisa nyendedzi na vhugudisi ho ṋekedzwaho .
Uri vha tendelwe u ṅwalisa , kana u rengisa mushonga wa zwa vhulimi Afrika Tshipembe , vha fanela u ḓiṅwalisa na Muṅwalisi wa Mulayo wa vhu 36 wa 1947 .
Prof Vho Khumalo vho vha vhe muthu wa ndeme kha zwa pfunzo kha ḽa Afrika Tshipembe , muḓivhi wa zwa mvelele na kudzudzanyele kwa vhathu .
Khwaṱhisedzo yo tou ṅwalwaho itea u ḓiswa na khumbelo yeneyo .
A hu na tshikhala tshi sa ḓo ḓadziwaho kha mabambiri a u dzhenisa maraga .
Zwi ṋea tshikhala kha muvhuso uri u kone u amba nga Mbekanyamushumo ya Kushumele na mvelaphanḓa dzo itwaho .
Khothe i nga ṋea mapholisa ndaela ya u dzhiela Muhwelelwa tshigidi arali o no vha shushedza nga vhutshilo havho .
Khumbelo ya u vha mudzulapo ha Afrika Tshipembe ha
Kha miṅwaha ya 25 ya dimokirasi ro ita mvelaphanḓa khulwane i vhonalaho vhukuma kha u fhaṱa lushaka luswa hune MaAfrika Tshipembe vhoṱhe vha vha na pfanelo dzi linganaho na zwikhala zwo ṱanḓavhuwaho .
Holwu lushaka ndi lwa ṱhanganyo iṅwe na iṅwe ya maḓi a mashika a mahayani na ayo a nḓowetshumo ane a kona u siniswa nga bakitheria .
Muhasho wa Zwa Maḓi na Maḓaka ndi mutholi a ṋeaho zwikhala zwi linganaho , a tevhedzaho mbekanyamaitele ya u dzhiela nzhele vhe vha vha vho kandeledzwa .
Naho hu na uri khunyeledzo yo fhelelaho i tshi kha ḓi tea u ṋetshedzwa mafheloni a uno ṅwedzi , zwipiḓa zwivhili zwa u thoma zwa muvhigo uyu zwi tou zwi bvisela khagala uri nangoho ho vha hu na zwiito zwa u dzhenelelwa ha muvhuso nga vhathu vha nnḓa .
Ho sedzwa uyu Mulayo , a hu na muthu ane a nga thivhela muthu kha u bveledza pfanelo dzi pfukiselwaho nga Mulayo .
Zwikili zwo vhonalaho zwa masheleni , vhudavhidzani na vhuḽedzani na vhathu .
Vhalwadze vhane vha dzula tshifhinga tshilapfu u fhirisa tshifhinga tsho tiwaho tsha u dzula vho langulwa nga kha miṱangano ya malwadze na dzimpfu .
Lymphocytes i ṋea zwiḽiwa dziṅwe sele , u langa nyaluwo ya sele na na u tsireledza kha phirelo ya malwadze ; nga maṅwe maipfi , i imela sisiṱeme ya maswole a muvhili .
Kha ṅwaha uno , ri fanela u sedza murahu kha lwendo lwa miṅwaha ya 25 .
Ikonomi ya u mona na ḽifhasi yo shandula mulenzhe tshoṱhe ya vho ṱuṱuwedzwa nga u ṋekana nḓivho na mafhungomatsivhudzi na beisi ya zwa thekhinoḽodzhi musi vhathu vha tshi ṋekedzana zwithu nga luvhilo luhulu hu si na zwikhukhulusi zwa tshipolotiki na zwa mikano ya mashango .
Hezwi zwi ṋetshedza iṅwe ya thandela dzi re na pfulufhedziso dze dza vhuya dza vha hone kha dzhango ḽa Afurika , na uri i ḓo vha tshiga tsha u vuwa ha Afurika na vhathu vhaḽo lwa tshifhinga tshilapfu u mona naḽo .
Vhuḓifhinduleli ha ndondolo ya mutakalo hu nga vha u ita itshi tsha vha tsha vhuvhili , sia ḽa tshisadzi ḽa iswa phanḓa hafhu nga tshifhinga itshi hu u itela uri nga ngoho ndondolo tshoṱhe i nga ṋewa .
Ṱhalutshedzo dza mathemo a ndeme
Kha u sedzulusa khuvhanganyo iyi ya mafhungo , khohakhombo ndi ya uri ndi nga ḓaḓiswa nga phosho ya mafhungo manzhi hu na mbalombalo dzi fulufhedzeaho .
2.1 . Khabinethe yo tendela NYP yo sedzuluswaho ya vhuraru ya 2020-2030 , na mbekanyamaitele ya sekhithara yo fhambanaho yo bveledzwaho nga mihasho yo imelaho muvhuso , zwigwada zwa vhashumisani vhapo , zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha na madzangano a zwa mabindu .
Kha sia iḽi , u ṋetshedzwa ha vhashumi u bva kha dziṅwe sekhithara ( sisiṱeme ya zwa mutakalo , sekhithara ya madzangano ane a si vhe a muvhuso , pfunzo dza nṱha khathihi na sekhithara ya phuraivethe ) zwi tea u dzhielwa nṱha .
Arali muitakhumbelo a ṋewa thendelo ya u swikelela nahone a vha a songo rulwa kha u badela mbadelo dziṅwe , sa zwe zwa sumbedzwa kha phara15. 2 ire afho fhasi , Muofisiri wa Zwamafhungo kana Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe a nga ta mbadelo sa zwe dza tiwa kha nḓila dzi tevhelaho -
2.3 Khabinethe i livhisa ndivhuwo dzayo kha mushumo wavhuḓi wo itwaho nga phanele ine mudzulatshidulo wayo ndi Vho Dokotela Vuyokazi Mahlati na tendela uri muvhigo u a waniwa na nga tshitshavha .
Iyi ndi iṅwe mbetshelo ine ya kanganyisa , ngauri zwine ya amba zwone zwo dzumbama .
Mudagasi u ḓo ṱoḓea u itela mavhone kana zwishumiswa zwo tou itwaho .
Mbekanyamushumo ya u thivhela yo ṱanḓavhuwaho na ndondolo ya u lulamisa zwi hone u itela u vhona uri ndaka i swikela khonadzeo ya vhutshilo hayo hoṱhe u tsireledza , u vhuedzedza kha tshiimo tsha kale na u bvisa dzielemente dze dza kundelwa .
3.6 Ndivho ya Thendelano ya Tshandukiso ndi u swikelela kha zwiṅwe- vho ,
Kushumele kwa muṋetshedzi wa tshumelo ku ḓo sumbedzwa nga u pfala ha kumedzwa o ṱanganedzwaho .
Vha nga hwala vhulwadze vhune ha nga vhigea arali vha tshi nga shuma naho .
Ḽaiburari , ine ya thusa zwikolo zwi re na tshivhalo na tshitshavha nga u angaredza , i wanala kha gondo ḽihulwane .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo , fomuḽari na tshumiso ya DSP ya vhulwadze vhu sa fholi 100% ya mutengo wa Tshikimu
Pholisa ḽa vhutsireledzi ḽo dzulela uri tevhelela na u lingedza u thetshelesa kha nyambedzano .
Ahuna thendara dzo lengaho , dzo fekiswaho , theḽegiramu , dzi imeilwaho a dzo itwaho nga luṱingo dzine dza ḓo ṱanganedzwa .
Mbekanyamushumo i na serisi ya dziwekishopho dza u ṅwala ḓirama , mveledziso ya matambwa maswa na u bveledzwa ha mishumo yo nangiwaho , yapo na ya dzitshaka .
Khoso yone ine i ḓo farelwa kha Townhouse Hotel , Cape Town .
Tshumiso ya tshenzhemo yo sedzaho fhethu na vhubveledzi ha zwa pfunzo .
Hezwi zwo davhidzanwa na Khorondangi nga Mulangadzulo na dzikhophi kha Vhufaragwama ha Lushaka na Muoditha Dzhenerala .
5 Ndi mafhungo mahulwane uri vhana miroho mitete ni si tsha ḽa mapfura . vha vhale ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
1 . U shumiswa ha mbekanyamushumo dza ndeme dza muvhuso
Ḓivhangona ya u tshimbidza tswikelelo zwi ḓo tshimbidzwa nga maṅwe matheriala a u tikedza .
Iyi khethekanyo i ṱalutshedza zwivhangi kana zwiitisi zwo ḓoweleaho zwa malwadze a mishumoni kha mamaga a zwiḽiwa na zwinwiwa na u ṋetshedza ngeletshedzo ya uri zwi nga langulwa hani .
22 . U rwelwa ṱari ha Nyambedzano ya Sekhithara ya Vhuendi ha Maḓini
Khwaṱhisedzo zwi amba vhukoni ha u kona u dzudza mulilo kha tshifhaṱo hu si u funga maṅwe matheriala nga nnḓa , kana u khwaṱhisedza matheriala maṅwe na maṅwe nga ngomu ha tshifhaṱo kha u fungwa nga mulilo u re nga nnḓa .
Mveledziso i sa nyeṱhi a si muhumbulo u re khagala .
U bva kha ṱhalutshedzo ya mufhiso wo tiwaho i tevhela mufhiso wonoyo une wa dzhena kha sisiteme i phosethivi .
Ro bvela phanḓa na mushumo wa u thoma Davhi ḽa u valela Khothoni u itela u bveledza vhukoni ha ndangulo ya mafhungo oṱhe a tshimbilelanaho na vhafariwa vho lindelaho tsengo .
Maitele a uri hani kana uri ndivho dzi kana a dzi ngo thoma u shumiswa a ya konḓa .
Zwi ḓo dovha zwa khwinisa u fhindula na u shuma ha vhuṱoḓisisi , mveledziso na ṋetshedzo ya u bveledza zwiswa kha ndeme ya vhutshilo ha maAfrika Tshipembe , nga kha mbambedzo dza khwine na vhuvhekanyandeme ha muvhuso .
Phimo dzashu dza pfunzo dzo leluwa , fhedzi ndi dza vhuṱhogwa .
Kha vha ole vha sumbedze phambano vhukati zwi tevhelaho :
Sa tsumbo , sisiṱeme dza vhukati ha zwiko zwa masheleni na vhashumi dza muhasho dzi ṱoḓa u dzhielwa nṱha .
U khetha hu fanela u tshimbidzwa u ya nga mbekanyamaitele yo tendelwaho nga khoro malugana na hezwi .
Zwi a konḓa u ḓivha uri ndi ngafhi , kha mvelaphanḓa ya muthu ine ya khou dzulela u itea , miṱa na zwitshavha , hune u nga kona u kala masiandaitwa a u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu , naho arali tshikalo tsho raloho tsho vha tshi tshi nga konadzea u ya nga kuhumbulele .
Mishumo ya ndaulo dza mutakalo wa vundu ndi u ṋetshedza na u langa tshumelo dza mutakalo dzo fhelelaho kha masia oṱhe a ndondolo .
Phambano idzi dzi sumbedza thaidzo nga u shumisa ngaganyo dza ndavhelelo ya vhutshilo kha u ela mvelaphanḓa kha mveledziso .
Ezwi zwi khwaṱhisedzwa sa afha phimo ya u shaea mishumo ya vundu i tshi fhungudzea nga tshifhinga tshithihi na iyo ya shango .
Madavhi a fhungo a ndivhanele o sumbedzwaho ha tou vha zwiko zwa mafhungo a oṱhe malugana na zwiteṅwa zwa shedulu .
Vhatambi vhoṱhe vhaṱuku na vhane vha khou ḓi tou thoma vha khou ya u ḓiphiṋa nga mitshelo ya mushumo wanga sa zwine nda ḓivhidzisa zwone sa tshivhotshwa tsha lushaka .
Sa tsumbo , hune tshikalo tsha wadi tsha vha tshihulwanesa miraḓo ya khoro i na vhuḓifhindulei ha phothifolio yo imaho ngauri , miraḓo ya komiti ya wadi i nga tea u shuma phothifolio dzi fhiraho nthihi na u vha na nḓivho ya zwithu zwoṱhe zwi bvelelaho kha wadi .
Zwiambaro zwa u shuma zwi fanela u bveledzwa nga labi ḽine ḽa ita uri muvhili wa mushumi u dzule wo oma na u vha kha mufhiso wo dzudzanyeaho kha u shuma kha kilima ya mufhiso na yo omaho , zwiambaro zwo fanelaho zwi fanela u shumiswa u tinya mufhiso wo kalulaho na u tendela u fema
Khumbelo ya ndaela ya muthelo yo itwaho online i tendelwa hu saathu fhela awara dza 48 .
Ṱhanziela ya mbingano ya tshikhau : R11
Milayo ya Tshikimu i ḓo shumiswa na zwenezwo , lune vha ḓo kona u zwi wana uri GEMS i ḓo mbadelo mbilo na zwenezwo naa .
Ngauralo , a hu na therisano nga ha sia ḽa mbeu ḽo ḓoweleaho , a hu na mafhungo a elelaho u bva kha ndangulo khulwane u ya kha maimo a fhasi , a hu na thikhedzo ya avho vha no lingedza u tshimbidza sia ḽa mbeu , a hu na u konḓelela kha u tambudzwa lwa vhudzekani .
Raḓorobo Muhulwane vho vula muṱangano na u ṱanganedza vhathu vhoṱhe .
Zwenezwo , milayo ya muvhalelano ine ya shuma kha vhadzia u bindudza vhe vhoṱhe kana kha binduṱhanganelwa a i fhambani na kathihi na iyo i shumiswaho kha dzikhamphani .
Mashango ha koni u bindudza kha tshikalo tsha nṱha u fhira zwine a vhulunga zwine zwa nga kona u tikedza mutheo wo khwaṱhaho .
Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo tsho no pfuka vhunzhi ha khwiniso hu tshi tevhedzwa mikano ya vundu , masipala na dziawadi zwi re na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha vhupulani ha fhethu .
Vhahumbeli vha mushumo vha tea hafhu u ṋetshedza madzina o fhelelaho , dziḓiresi na nomboro dza luṱingo zwa vhathu vhararu vha referentsi .
Mawanwa a nga murahu , naho zwo ralo , a sumba e nṱha ndi ngazwo , hu na u tsela fhasi ha tshiimo tsha u sa vhiga tsho lavhelelwaho kha muvhigo .
Arali dza vha balela dzi ya kha vhuimo hapo ( kha gota ) .
Kha ri ṅwale
bugundaula ya tshifhinga nyana yo ṋetshedzwaho nga Muhasho wa Muno ( arali i hone )
Sa tshipiḓa tsha maga a u tandulula ṱhahelelo iyi , vhegeni dzi ḓaho ri ḓo ṋetshedza khumbelo ya madzinginywa u itela 2 600 MW u bva kha fulufulu ḽa muya na ḓuvha ( soḽa ) sa tshipiḓa tsha Bid Window 5 .
Phurotokholo ya u ṱanganedza i fanela u bveledzwa , ine ya vhona uri vhalwadze na miṱa yavho vha pfa vho ṱanganedzea kha tshiimiswa u bva vha tshi tou dzhena zwifhaṱoni na kha lwendo lwavho lwoṱhe lwa tshiimiswa .
- Milandu ya 64 i re Khothe yo Khetheaho ine ya kwama khonṱhiraka dza masheleni a linganaho R6.99 biḽioni .
Mulayo wa Afrika Tshipembe na ndaulo malugana na u reila wo kambiwa na kunwele kwa vhana zwi fana na izwo zwa mashango a ne a vha dzithangana , nahone ndi mavhili fhedzi kha mashango a fumi a ne a vha na vhukale ho lugelaho u nwa ha nṱha u fhira Afrika Tshipembe .
Tshanduko dza u thoma dzo swikisa kha u engedzea ha tshanduko dzi ḓivheaho sa tshanduko dzo ḓaho nga murahu , hu na u engedza tshanduko .
Zwivhili zwa zwigayo zwa goroi zwiṱanu zwa khamphani zwi wanala Gauteng , khathihi na feme ya zwimuṋemuṋe zwa swigiri yavho .
Masipala u tea u vha na vhuṱanzi uri hu na nḓisedzo dza tshumelo zwitshavhani nga nḓila i sa nyeṱhi , u ṱuṱuwedze vhupo hu rea na tsireledzo na mutakalo khathihi na u ṱuwedza u shela mulenzhe ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha mafhungo a muvhusowapo .
Nyengedzedzo kha kharikhuḽamu i ḓo ḓihwa sa themamveledziso nyengedzedzwa nahone u ḽekitshara ho teaho na thikhedzo ya tshiṱafu zwi ḓo tholwa .
1.9. Sa u lwisa ha muvhuso kha u ṱuṱuwedza lushaka u tsireledza pfanelo dza pfunzo , Muhasho wa Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele u ḓo ramba Izimbizo ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ya u Vhuelela Murahu Tshikoloni nga ḽa 25 Luhuhi 2017 kha mavundu oṱhe .
Naho uhu u ṱuṱuwedzwa nga muthu kha vhupo ha lwanzheni zwi si nga si vhudziswe , zwi tou vha vhuṱanzi uri ṱhuṱhuwedzo a i dzuleli u vhangwa kha hu kuvhanganaho maḓi fhedzi kha Ḓanzhe ḽa Baltic .
Kushumele kwa nzudzanyo ya ndondolo ; tsheo yo dzhiiwa kha modele wa muhasho wa kushumele .
Vha ḓivhadze davhi ḽa tsinisa ḽa Tshumelo ya maimo ya Afrika Tshipembe (
Zwiṱirathedzhi zwo raliho zwi fanela u ṱalutshedzwa na u vha na zwipikwa zwi eliwaho , u ṱuṱuwedza mvelele ya u ḓisa nḓivho nnzhi dzi dzhielaho nṱha vhushelamulenzhe ha tshitshavha .
Muṱambuluwo wavho u tea u sa vha na phurotheini .
( a ) u thomiwa , kuvhumbelwe , maanḓa , mishumo na tshifhinga tshi no dzhiiwa nga komiti dzaḽo ; na
1.3 . Musi wo no phasiswa u vha mulayo , Mulayotibe u ḓo vulela tswikelo ya ndondolamutakalo kha vhadzulapo vhoṱhe vha shango ḽashu , zwi si na ndavha na uri tshiimo tshavho tsha zwa matshilisano kana zwa ikonomi tshi hani .
Tsenguluso ya nḓila dza nyavhelo ya zwiko ya vethikhala na horizonthala kha Muvhuso wa Vundu i dzinginya sisiṱeme i re khagala nahone yo khwinifhalaho ine ya katela u lavhelesa nga phalamennde .
Sekhithara ya phuraivethe kanzhi i vha khetho i lingaho lwo kalulaho kha vhaongi vha phurofeshinala vha re na zwikili .
Ṱhoḓea dzi katela vhugudisi ho dzudzanyeaho na vhu songo dzudzanyeaho ha tshiṱafu henefho kha zwiimiswa , tshenzhemo yo teaho kha pfunzo na vhugudisi ha vhaaluwa , nḓivho ya ndugiselo ya matheriala a vhugudisi na u tshimbidza khathihi na nḓivho na u pfesesa milayo na matshimbidzele a zwi elanaho na mutakalo , tsumbamaitele na dziṅwe mbekanyamaitele dzi fanaho .
Vhanekedzi vha ḓo tea u engedza tshifhinga tsha mbilo , ubva kha miṅwedzi ya rathi u swika kha ya 12 .
Nga ṅwambo wa izwi , khuwelelo dza u fhungudza zwikolodo dzo engedzea nahone dzi khou wana tshenzhemo ya mashangoḓavha .
U alusa u sedzana u ṱalutshedza phetheni na u ganḓisa kha shango ḽa iwe muṋe ; hu tshi katelwa u pfukhela kha , phetheni ya mikano , zwivhumbeo nga ngomu ha zwivhumbeo , u dovholola
Mulayotibe wo itelwa tshikimu tsha tsireledzo ya matshilisano u itela khuvhabvu dza badani nga u ḓisa mbetshelwa dza tshikimu tshiswa tsha mbuelo ya khombo ya dzigoloi i vhidzwaho Tshikimu tsha Mbuelo ya Khombo dza Dzibadani , tshine tsha khou imela Tshikwama tsha Khombo dza Dzibadani tsha zwino .
Uri hu vhe na khonadzeo ya vhuendi ha tshitshavha , tshivhalo tsha vhathu tsha u thoma tsha fhasisa ndi tsha ndeme .
U leludza ndondolo ya maḓi na ndangulo ya ṱhoḓea .
Ndo bebelwa ngei Vaal Triangle .
Khabinethe i livhuwa mihasho yoṱhe ya muvhuso , NGOs , vhaḓivhi na vhoramabindu vhane vha khou ṋea thikhedzo miṱa yo kwameaho khathihi na vhagudiswa na miraḓo ya tshiṱafu ya Tshikolo tsha Nṱha tsha Mahlenga na Tshikolo tsha Phuraimari tsha Refano nga tshifhinga itshi tshi konḓaho .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R13 579 nga muṱa nga ṅwaha kha zwishumiswa zwa dzilafho na muaro
Ri nanga u vha hangwa , u tendela vhafu vha tshi vhulunga vhafu .
Masipala u na mavhone a matanda mahulwane , mavhone o linganelaho a buḽoko na mavhone a tshiṱaraṱani kha miḓana yo fhambanaho .
Mbonalo yatsho khulwane ndi nnḓu ntswa khulwane , yo fhaṱelwaho miṱangano ya muṱanganelo ya Nnḓu tharu dza Phalamennde ya nnḓu tharu .
Kha vha vhone zwifanyiso
Vhukwamani zwi tshi kwama maimo a khungedzelo zwi ḓo pimiwa fhedzi kha avho vhalingiwa vho swikelelaho ṱhoḓea .
U tevhekanya na u ḓiimisela u vhekanya u ya nga ndeme
Nazwino , ri nga , tikedza mbuno idzi dzoṱhe sa muhumbulo .
Afidavithi i tea u vha na tshipiḓa tshi sumbedzaho uri vhuṱanzi vhu si hone kana ha madzwifhi vhu nga ita uri muṋei wa vhuṱanzi a tovholwe lwa mulayo nga fhasi ha Ndima 21 ya Mulayo wa Thuso ya Tshitshavha wa 2004
U shaya zwiṱuṱuwedzi u itela u vhulunga maḓi na mbadelo dzi elanaho na khohakhombo dzi fanela u ḓisendeka nga kushumisele .
Shango ḽi ḓo vha mudzulatshidulo wa SADC Tshiimiswa kha Poḽitiki , Vhupileli na Vhutsireledzi u bva nga Ṱhangule .
Mufumakadzi Tshipikara na Mudzulatshidulo :
ḽaisentsi ya u ḓiraiva ya shango ḽa nnḓa zwinepe zwiṋa zwa mivhala mitswu na mitshena zwa musi muthu a tshi ita khumbelo ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe .
Hetshi ndi tshiṱalusi tsha tsireledzo tsho khetheaho , tshi tendelaho u sala murahu bambiri ḽa mbudziso u ya zwikoloni .
Mushumeli wa muvhuso o ḓihwesa mushumo wa ndeme wa u khakhulula vhuḓifari hu si havhuḓi , ri ḓo pfuka na kha mikano ya ḓivhazwakale na ya kuhumbulele , ra pembelela u fhambana nga mirafho ri kha vhuthihi na u fhaṱa tshigwada tsho khwaṱhaho tshine tsha ḓo dzhia muhasho uyu tsha u isa nṱha .
Ndingedzo dza u shumisa ṱhanganyiso ya nyukiḽia u itela ndango ya u bveledza muḓagasi a dzi athu vha khagala fhedzi ndi sia ḽi shumaho ḽa ṱhoḓisiso .
Mulanguli u thoma milayo ya kushumele nahone ndi zhendedzi ḽi rangaho phanḓa ḽo ṋewaho maanḓa a u dzhia vhukando kha nyimele dzine ha vha na u sa shumisa zwavhuḓi mikano na ndaulo dza ḽaisentsi .
Naho vhugudisi vhu sa ḓuri , mbadelo dza u kundelwa ha thandela ndi khulwanesa .
Vhusunzi hu shuma hu hoṱhe kana hu tshigwada ?
Naho zwo ralo , sa vhathu vha vundu ḽashu ḽa ḽa u naka ḽa Limpopo , ni tea u livhuwiwa nga nṱhani ha mikhwa yaṋu ya u vha tsumbo he na hu tshila nahone isani phanḓa na u tshilisana na vhathu vha naṅwe mashango ngauralo .
Vhushaka ha Afrika Tshipembe na USA na Canada vhu kha ḓi isa phanḓa na u khwaṱhisedzwa , nga mannḓa kha sia ḽa ikonomi , mutakalo , pfunzo , fulufulu , maḓi , tsireledzo , u fhaṱa lushaka na u manḓafhadza vhafumakadzi .
Naho zwo ralo , vhorapolotiki vha tea u sevhiwa uri a hu na tshifhinga kana tshelede ya vhuṅwe vhukhakhi hafhu .
Nga nḓila heyi vhukwakwani vhu re nṱha vhu tamba mushumo muhulwane wa u swikelela zwiimo zwa nṱha zwa u leludza .
Hu uri vhunzhi ha zwikhala zwi nga elana na zwa mupo u re hone zwo teaho , aphiḽi i nga engedzwa nga u thomiwa ha mutshatshame wone , u vusuludzwa ha mupo khathihi na u dzhenelela ha zwitshavha zwapo .
Mudzudzanyi u fanela u vha na vhukoni ha nṱhesa ha luambo lwa u ṅwala na nḓivho ya zwa thekiniki yo ṱanḓavhuwaho ya sia ḽine tshilinganyo tsha khou shuma naḽo .
Ri tea u livhana na u shaya ndinganyiso ya zwa ikonomi na matshilisano vhukati ha vhathu phanḓa ha musi hu tshi nga vha na mbuedzano .
Mutheo u ḓo dovha hafhu u ṋetshedza ṱhalutshedzo ya vhunzhi ha nyimele i thomaho na uri zwo ralo zwi ḓo shumiswa sa databeizi ya u vhambedza ngazwo u itela u monithara na vhupimathengo na u dzudzanya zwavhuḓi zwisumbi zwa kuvhumbele kwa ḽogo .
U swikela zwikambi zwenezwo zwi dzhiiwa zwi tshi leluwa .
Hezwi zwi nga itea fhethu ho khetheaho hu nga ho sa mugodini kana hu fhiselwaho mathukhwi kana henefho tsini na hu fhiselwaho mathukhwi .
Mbudziso ndi ya uri ndi ngani vhathu avha vho fariwa , vha valelwa dzhele lwa tshikati tshi swikaho miṅwedzi yo vhalaho , nga murahu vha vho pfa khothe i tshi ri zwo vha zwi songo tea uri vha fariwe na u valelwa .
Tshipikwa ndi u ṋekedza nyendedzi nyangaredzi u sika tshenzhelo guṱe dza zwiteṅwa zwa vhupo kha nzudzanyo dza mbonalo dzapo .
Komiti dza wadi dzo simiwa kha vhomasipala vhe vha nanga sisiteme ya u shela mulenzhe yo ḓisendekaho nga wadi .
Zounu dzo Khetheaho dza Ikonomi dzi isa phanḓa na u shelamulenze kha u kunga Vhubindudzi Thwiii u Bva Mashangni a Nnḓa ( FDI ) .
6.6.3 Musi muvhigo u na themendelo dzi lingedzaho u vusuludza na u khwaṱhisa khothe dza sialala , dziṅwe dza themendelo , nga maanḓa idzo dzi ambaho nga ha u ṋea tshigwevho tsho fhahewaho , khaṱhululo na u vhea mivhigo ya matshimbidzele a tsengo zwo ḓisendeka nga khothe dza Vhukovhela nahone dzi nga wanala dzi sa elani na ndeme dza vhulamukanyi ha Afurika .
Khothe ya Ndayotewa yo hana khumbelo nga vhavhambadzela nnḓa vhapo ya tsimbi dza zwikirepe , uri vha haṱulule khaṱhulo ya Khothe Khaṱhuli ya Afrika Tshipembe na ya Khothe ya Khulwane ya Khaṱhululo .
Sekhithara dzashu dzo shela mulenzhe zwihulwane naho ho vha hu si nga nḓila yavhuḓi sa zwi ya vha i tshi nga ita , kha nyaluwo iyi .
Nyambedzano idzi dzi ḓo ita uri hu vhe na u vhidzwa ha Muṱangano wa zwa Mavu wa Lushaka wo lavhelelwaho .
Arali vha tshi khou ṅwalisa Khamphani i si ya Mbuelo yo linganelaho ( i si na miraḓo ) , kha vha ṋetshedze zwi tevhelaho :
Zwikili zwa u tamba nga bola - u bammbisa bola u tshi mona mona na zwithithisi
Mvelelo ya nyaluwo ya vhathu nga u ṱavhanyisa , tshikafhadzo na u fhungudzea ha zwiko yo vhonalesa .
Mvetomveto ya muhanga wa kushumele i bvela phanḓa na u ṋetshedza u humbulela ha mutheo nga ha vhudzheneleli ha mutheo,hune huṅwe ha hone ha vha :
Hu ḓo vha na Afrika ḽine ḽa ḓi ṋea maanḓa hafhu ; Afrika ḽo ḓi imiselaho kha vhumatshelo , ḽi no khou ranga phanḓa ndivho yaḽo na u bveledza muhanga wa vhufarisani u shumaho zwavhuḓi na vhafarisani vhaḽo vha nnḓa .
Dzi tea hafhu u pika mishumo ya u khwaṱhisa zwibveledzwa bveledzavhudzuloni ha dzifeme nga nthihi-nthihi kana sekithara , na u engedza vhuḓifhinduleli ha nnyi na nnyi na u vha khagala , zwine zwa ḓo thusa kha u vhona uri hu na mbuelo dza zwa ikonomi yo salelaho na u ṋetshedza mashumele a re khagala a u sa isa phanḓa na mbekanyamushumo dzi sa shumi .
Zwi nga milayo yo linganyiswa kha sekithara ya fomaḽa .
Pheroti ( khwamba ) i re kha tshanḓa tshaṋu tsha uḽa i na muvhala ufhio ?
Vho tendelana nga ha ṱhoḓea ya u sedza kha bono ḽi fanaho ḽa sekhithara ya zwa migodi , na u dovha u themendela tshumisano na pfarisano vhukati ha tshanduko na vhukoni ha u bveledza zwa nṱhesa .
Mivhuso ya vhukati i na vhuḓifhinduleli vhuhulu ha u vhona uri mbekanyamaitele dzi khou itwa khathihi na nḓisedzo ya tshumelo dzo dzudzanyeaho .
Sa tshipi ḓa tsha u ita khumbelo , vha ḓo tea u sumbedzisa vhaimeli vha vhulanguli na vhaṱoli vha ḽaisentsi dza u ḓiraiva .
Khabinethe i livhuwa vhoṱhe vhe vha fhindula mbidzo ya u ḓiṅwalisela na u ṱola zwidodombedzwa zwavho kha mutevhe wa vhakhethi .
Komiti i tshimbidzwa nga Ṱhoho ya Muhasho nahone i na minidzhere ya mbekanyamushumo ya mugaganyagwama na vhashumi vha thikhedzo u bva kha Ndangulo ya Mafhungo .
Mbuno yazwo ndi ngauri muvhuso a wo ngo swikisa maṅwalo a u sumbedza uri nyimele ya mbadelo yo swikelelwa nga tshifhinga .
Muiti wa khumbelo munwe na munwe ane a sa khou humbela mafhungo a ene muṋe u tea u badela mutengo wa R35 ( mutengo wa fhasisa wo tiwaho ) kana sa we a vhudzwa wone .
Phambano ya mihumbulo i a ṱuṱuwedzwa , u i amba wo vhofholowa , na u ṱhonifhiwa .
" Hezwi zwithu ndi zwiṅwevho , " hu amba kuṱari kuṱukuṱuku .
Thundu na tshumelo zwi sa swikeli ṱhoḓea dza konṱiraka zwi nga haniwa .
Ndo zwi humbula , na zwone , u bveledza tshikhala tsha zwiimiswa tshi hanedzanaho na maswole u ṋetshedza nyimele .
C Maitele o iledzwaho ane a vhaisa a kwamaho zwa vhuloi
U kunakisa mashika kha kusi kuṱuku : Khetho dza u khwinisa .
Thendelo ya mbekanyamushumo ya u ṋekana nga vhathu i ṋewa mubvann ḓa a ṱo ḓaho u shela mulenzhe kha thandela kana mbekanyamushumo ya zwa mvelele , ikonomi kana zwa matshilisano , i itwaho nga dzangano la muvhuso , kana yunivesithi ya muvhuso nga u tshumisana na muvhuso wa nnḓa .
Sa tsumbo , " nṱhani ha u thaipha " Mbuelo dza ḓuvha na ḓuvha " , vha sokou thaipha ipfi ḓuvha .
U amba nga khavara ya bugu na
Mulevho u amba uri u lavhelela Mivhuso u ḓisa vhulamukanyi kha avho vha lambedzaho , u pulana thikhedzo kana u ita zwiito zwa vhutherorisi kana u ṋetshedza vhudzumbamo u ya nga mulayo wa dzitshaka .
Pulane ya Gauteng i sedzana na matshilisano , zwiṱirakhitsha vha vhuḓifari ha vhareili ha u kavhiwa nga HIV na TB na masiandaitwa a HIV na TB kha vhana na zwitshavha .
Avho vha kwameaho vha ndeme vhane ' Vha ḓo Ita uri zwi Bvelele ' ndi vhane vha wanala kha maimo mararu .
Musi hedzi mvelelo dzi tshi khwaṱhisedza ndeme ya nyaluwo ya mushumo uno itwa nga nḓowetshumo khulwane , zwi tea u dzhielwa nṱha uri nḓowetshumo heyi yo ḓi sendeka nga kha nyaluwo ya dziṅwe nḓowetshumo .
Vhabveledzi vhashu zwa zwino vho livhana na maga a thengiso dza mashangoḓavha a konḓaho na muṱaṱisano wo khwaṱhaho u bva kha ḽa Asia na maṅwe mashango .
Fhethu ha khuvhanganyo ya ḓuvha na ḓuvha hu tea u vha ho tsitsikana hu si zwipiḓapiḓa nahone , hune zwa konadzea , hu tea u shumiswa mikano ya mupo .
Vho amba uri " tshivhalo tsha vhadzulapo afho fhethu tsho aluwa zwi tshi vhonala u bva tshe ha thoma mugodi afho New Town lwe ha vho pfulutshela vhathu vhanzhi vha tshi ṱoḓa mishumo . "
Tshelede dze dza vha dzo kovhelwa dzi songo shumiswaho dzi kumedzelwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vundu . Tshelede iṅwe na iṅwe ine ya khou kolodiwa kha Tshikwama tsha Mbuelo tsha Vundu magumoni a ṅwaha wa muvhalelano dzi dzhiwa sa dzine dza fanela u badelwa kha tshitatamennde tsha tshiimo tsha masheleni .
U sikwa ha sisiṱeme dza muvhuso , milayo na mihanga ya kushumele kwa u dzhenela ha vhadzulapo kanzhi zwi dzhiiwa sa tshisumbi tsha demokirasi dzo bvelelaho .
Musi o fariwa , u ḓo vhonwa mulandu wa vhutshinyi a sengiswa kha Khothe ya Vhutshinyi malugana na u pfuka Ndaela ya Tsireledzo .
Muṱa wavho na dzikhonani vha tea u ḓivha vho hezwi zwiga , u itela uri vha kone u vha thusa arali vha sa tsha kona u ḓithusa .
Mbadelo dzo fhiraho zwo bveledzwa nga u sa vhaliswa zwone nga vhakungedzeli vha mutengo wa khanḓiso ya nḓivhadzo a vha nga ḓo badelwa murahu , nga nnḓani ha musi vhakungedzeli vho ṋetshedza zwiitisi zwi pfadzaho zwa uri ndi ngani vha songo vhalelisa zwone .
Zwino ṅwalani ṱhalutshedzo ya avha vhathu na uri ndi nga mini vhe vha tshipentshela .
Kha vha vhudzise vhadzheneli uri vha ḓivha mini nga ha ipfi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi re kha mutevhe wa vhuvhili .
Ndi zwa ndeme uri ri shumisa maga aya hu si na u lenga u itela u dzikisa masheleni a Eskom , u khwaṱhisedza tsireledzo ya ṋetshedzo ya muḓagasi , na u thoma mutheo wo khwaṱhaho wa tshifhinga tshilapfu .
Mushumo wavho ndi u kunakisa , u bvisa zwithu maṱafulani na u shumana na tshelede .
Kha Bambiri Ḽitshena zwo sumbedziswa uri muvhuso wo ḓiimisela u dzhiela nṱha u ṱuṱuwedzwa ha vhutshilo ha muṱa na uri vha tshile , tsireledzo na mveledziso ya vhana vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Kha vhuṅwe vhudzheneleli ha u ita maimo a khonadzeo ya mbulungelo , muvhuso u ḓo ya phanḓa nga sisteme nthihi yo ṱanganelanaho ya u ṅwalisa mabindu .
Mulangavunḓu kana Mufarela Mulangavunḓu wa vunḓu , na muraḓo muṅwe na muṅwe wa khorotshitumbe ya vunḓu , phanḓa ha Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa , kana Muhaṱuli o rumelwaho nga Muphuresidennde wa Khothe ya zwa Mulayotewa , u fanela u ana / khwaṱhisa sa zwi tevhelaho :
Mulanguli-dzhenerala wa DPSA ndi Muofisiri wa Mafhungo wayo zwi tshi ya nga Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya tswikelelo kha Mafhungo .
Khoro a i nga ṱanganedzi ndaedzi ire fhasi ha khethekanyo iyi nga dzangano nga nnḓani ha musi khoro yo fushea uri dzangano ḽi imela lufushaho tshigwada tsha vhathu vhane ḽi khou sumbedza u vha imela .
Kha vha nwe maḓi manzhi .
( d ) u vhidza muṱangano u songo ḓoweleaho wa Buthano ḽa Lushaka , Khoro ya Lushaka ya Vunḓu , kana wa Phalamennde u itela u shumana na mafhungo a tshihaḓu ;
Nga u gaganya henefha kha phesenthe dza fuṱhanu dza malwadze a muhumbulo a thoma hu sa athu swika vhukale ha miṅwaha ya 20 .
Ḽiṅwalwa ḽi sedzesa kha vhupo vhuṅwe na vhuṅwe ha ndangulo ya maḓi he nga murahu ha olwa mapa wo linganelaho , he mapa uyo wa konaha u rumelwa sa tshifanyiso sa JPEG tshine tsha ḓo shumiswa kha zwa Inthanethe .
5.4 . Khabinethe i kha ḽithihi na Muphuresidennde Vho Zuma vha tshi rumela ndiliso kha vha muṱa , dzikhonani na vhashumisani kha u fhira shangoni ha Muhaṱuli Vho Thembile Lewis Skweyiya .
1.1 . Khabinethe yo sumbedza u kwamea kha dzipfudzungule Mugodini wa Marikana wa Lonmin dze dza itisa uri hu vheiwe zwishumiswa fhasi na u thithisa vhubveledzi .
Musi vho no wana pfanelo ya u rea khovhe dza u rengisa , vha nga kona ha u ita khumbelo ya phemithi kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka , na Vhufuwakhovhe wa Kapa Vha dzhiele nzhele .
Sa musi ri tshi ṱangana ṋamusi sa vhathu vha re na vhuthihi , ri tea u rumela mulaedza muhulwanesa nga hune ra kona wa uri vhathu vha tambudzaho , vha binyaho na vha shengedzaho vhafumakadzi na vhana vha nga si konḓelelwe kana u ṱanganedzwa vhukati hashu .
Khaḽarani tshaini iyi ya vhukonani ni tshi sumbedza uri vhathu vho fhambana .
Bini ḽo vheiwa kha tshikhala tsho valelwaho fhedzi tshine tsha dzhena muya hune zwi re ngomu zwa sa tou omelwa tshoṱhe .
Ri ḓo isa thikhedzo kha mimasipala i tevhelaho :
Miṱa ire na TV i shumaho nahone i songo ḓiṅwalisa kha tshumelo ya theḽevishini i badelwaho .
Vha ḓo elelwa kha u ḓikumedzela havho kha u alusa na u tsireledza pfanelo dza vhathu , khathihi na u ḓikumedzela vha sa siedzi kha mulayo .
Nga u pfufhifhadza , mahoro ane a khou shela mulenzhe kha nyambedzano o tendelana kha zwoṱhe zwe zwa vha zwo teaho u shumiwa nadzwo .
U ya nga ha ṋetshedzo kha fhungo iḽi , ndi mini tsho livhisaho kha migwalabo ya nḓisedzo ya tshumelo ?
Maongelo a TB a dzudza tshumelo yadzo kha mugaganyagwama wo avhelwaho kha ṅwaha .
Dokotela u ḓo kona u rekhoda mvelelo dza ndingo dzavho dze vha ita khasiaṱari 11 .
U konanya fhethu ha u ima na zwiṱitshi zwa nḓila dza musudzuluwo dzo fhambanaho zwi engedza lu vhonalaho maanḓa a u kokodza a dzizounu dzine zwa wanala khadzo .
Vhathu nga muthihimuthihi , zwigwada zwi re na dzangalelo na ṱhanganelano vha na ndivho dzavho vhone vhaṋe na u ita nyito dzo livhaho kha u swikelela havho .
Izwi zwi sumbedza uri nga tshumisano ri nga khwaṱhisa hafhu ikonomi yashu , u kunga vhubindudzi na u sika mishumo u itela maAfrika Tshipembe .
Nthihi ha mathomo a ndeme ndi thusedzo , Muvhuso u a thusedza , Muvhuso u khou shuma nga u ralo Muvhuso u ṱoḓa u ḓinea vhukoni uri u kone u thusedza .
Zwifhaṱo zwo fhambanaho zwi re vhukati ha ḓorobo zwi fanela u fafadzelwa .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe u Shela Mulenzhe nga u thusa u thoma ngade dza zwiḽiwa , u vhalela vhana , u pennda zwikolo na u shela mulenzhe u ya kha mveledziso ya zwitshavha .
DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi u tea u wana mushonga muswa wo randelwaho musi ri saathu u ṋetshedza zwithu zwiswa .
Zwibadela zwa senthraḽa izwi zwiraru zwoṱhe zwo asesiwa uri zwi a tevhedza zwitandadi zwa vhudzivha na u bveledza pulane ya tshifhinganyana na ya tshifhinga tshilapfu ya u khwiṋisa u tevhedza mikhuvha i re hone .
Zwikili zwa ndangulo ya vhathu zwi katela vhukoni ha u ranga thimu dza u vha na masia manzhi .
Ndi na mueni o khetheaho ṋamusi , Rabulasi wa Mufumakadzi wa Ṅwaha wa 2016 , Vho Vanecia Janse u bva kha masipala wa Koukamma ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
U dzudza polotiki nnḓa ha mbulungo dza masheleni hu nga vha thaidzo i yaho phanḓa kha pulane yo vhewaho fhethu huthihi .
Khaedu dzi elana na ndambedzo , mivhuso na zwiimiswa zwi songo lingana sa zwiṅwe zwa zwithu .
2.7. Mbekanyamaitele ya Mvetomveto yo Fhelelaho ya Vhuendi ha Maḓini ya 2016 yo ṱanganedzwa u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Ndivho ya zwipikwa zwa mbambadzo ndi u dodombedza zwine zwa tea u khunyeledzwa nga kha nyito dza mbambadzo .
Milayo i lwaho na vhufhura i ḓo vusuludzwa hu tshi itelwa uri huvhe na u lifha hu vhavhaho , hu tsireledzwe vhavhigi vha milandu - hu tshi katelwa na avho vha re kha sekithara ya phuraivethe - na u khwaṱhisa vhuḓiimisi ha mazhendedzi a lwaho na vhufhura .
Nyimele heyi i ḓo ita uri mugudisi a ḓivhe uri u shumana hani na khaedu dzine vhagudi avho vha ṱangana nadzo khathihi na u shumisa zwikonwa nga nḓila ya maimo a vhugwena ( nṱha ) .
Tsumbo u shela mulenzhe ha vhaeletshedzi vha zwa thekiniki ndi zwa ndeme musi tshitshavha tshi tshi nanga zwiṱirathedzhi na thandela u swikelela zwipikwa zwavho , i.e. kha ḓuvha ḽa vhuṋa ḽa kuitele kwa u pulana
6.2 . SANBS yo dzhia maga a tsirakhombo o angalalaho u itela u khwaṱhisedza tsireledzo ya vhaṋetshedzi vha malofha nga u ṱola vhathu vhoṱhe vhane vha khou swika kiḽiniki dza vhaṋetshedzi vha malofha .
Ri ḓo ya phikiniki ya makhulu vha mukalaha .
Vha tshimbidzi vha SADC vho ambiwaho nga nḓila yo khetheaho nga hetshi tshifhinga , Muphuresidennde wa kale vho-Thabo Mbeki na thimu yo ḓi netisaho na u konḓelela u thusa kha tswikelelo ya mveledziso ya mvelaphanḓa ya mafhedziselo .
5.1 . Khabinethe yo ṋewa muvhigo nga Minisṱa wa Zwiko zwa Minerala Vho Gwede Mantashe wa muṱangano wa maḓuvha mavhili we wa farwa nga Ṱhafamuhwe 2018 na vhafarisani vha zwa matshilisano vho imelwaho nga dzangano ḽo dzudzanywaho ḽa mabindu na ḽa vhashumi .
PrDP i shumiswa kha tshaka dza zwiendedzi dzi tevhelaho :
Themendelo : Muhumbeli wa mushumo o teaho u fanela u vha na tshenzhemo ya u tandulula mbilaelo na milandu ya vhuḓifari khathihi na nḓivho ya Mulayo wa Vhushaka ha Mushumoni .
maambiwa a muṱangano
Musi ri tshi shumisana shangoni ḽoṱhe , zwine ra tea i zwi ḓivha na zwine ra tea u vha zwone ndi uri - a Zwi Fani na zwa nga Misi !
Luvhemba lwa vhuvhili ndi lwa uri ri ita nzudzanyo fhedzi u mona na vhupo ha Sibadela tsha Somerset kha vhege iyi .
Puḽane Khulwane ya Vhuendelamashango yo ṱalusa fhethu hu tevhelaho ha ndeme hu u itela u dzhenelela :
Banyana Banyana i fhefheḓisa fulaga ya Afrika Tshipembe i tshi ḓihudza na uri kushumele kwavho ku isa phanḓa na u ṱuṱuwedza vhaṅwe vhaswa vha na vhukoni vha Afrika Tshipembe uri ha konese .
3.2 . Nyengedzedzo i vha hone kha vhane vha vhana LSP zwa zwino .
A hu na nḓila " yone " ya vhupulani ha tshiṱirathedzhiki kha sekhithara ya muvhuso , nahone muhasho muṅwe na muṅwe u fanela u bveledza maitele awo .
5.7 . Muhasho wa zwa mitambo na vhuḓimvumvusi na wa vhafumakadzi i kha vhuḽedzani na G-Sport u itela u ṱhonifha vhafumakadzi vha Afrika Tshipembe vhane vha shela mulenzhe kha mitambo .
Dzikomiti dza Wadi na kutshimbidzele kwa ndeme kwa masipala . notsi dza khoso
Milayo ya u lwa na u daha i ḓo thusa vhana nga nḓilaḓe ?
Kha mitshelo na miroho yoṱhe yo gudwaho hafha , nthihi fhedzi ine ya sumbedza mutevheṱhandu wo ḓoweleaho une wa vhangwa nga nḓisedzo ine ya tsa na u gonya ya khalaṅwaha ndi maswiri .
Muhasho wa Vhupileli na wa Mafhungo a zwa Nnḓa khathihi na Mbumbano ya Vhuthihi vho tenda uri mitambo i nga shela mulenzhe kha u shandukisa kuhumbulele kwa ṅwana wa ḽiswole ano dzula a khou humbula nga ha ulwa .
U pfuluwa ha magudedzi a ya u ya kha Muhasho wa Pfunzo ya Nṱha na Vhugudisi zwi ḓo ita uri a tshimbilelane na Mulayo wa Pfunzo ya Nṱha wa 1997 wo randelwaho na uri zwi ḓo khwinisa vhulanguli na ndango yao .
Nda pfa ndi tshi ṱoḓa u ḓivhesesa .
8.2 . Muhasho wa Vhupulani na Tsedzuluso na komiti dza Zwigwada zwa ofisi dza Minisṱa zwi ḓo tshimbidza miṱangano ya vhoramafhungo u amba nga ha mvelaphanḓa ya mivhigo iyi .
Zwenezwo , zwo vha zwi tshi kombetshedza kha maanḓalanga o teaho u vhea iṱo zwavhuḓi kha masiandaitwa a vhangwaho nga mbofholowo idzi , u itela , u khwaṱhisedza vhutevhedzeli na zwitandadi zwa mbofholowo .
Tshipikwa tsha bidi iyi ndi u khwaṱhisedza uri zwifhaṱo zwa Muhasho wa Pfunzo zwo tsireledzea , na vhashumi , thundu na ndaka zwo tsireledziwa .
U dzinginya thandululo ya thaidzo , nga maanḓa thaidzo dza maipfi kha Mathemathiki . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 1 : u thetshelesa na u amba ( orala/na nḓowenḓowe )
Zwo ḓi ralo , milayo i tshimbilelanaho na zwa mathukhwi , u ya nga ṱhoḓea u itela mishumo ya vhupulani , na yone yo katelwa nga ngomu .
Pulane i dovha ya tou tandulula u fhelisa vhushai na u sa lingana twi sa zwipikwa zwa ndeme zwine zaa tea u shumiwa .
U shandukisa na u maanḓafhadza mihasho - Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) , khothe na dzidzhele dzo mbo shandukiswa u bva kha zwiko zwa khethululo u itela u ṋetshedza tsireledzo na vhutsireledzi kha vhoṱhe .
Ndeme yaho i khwaṱhisedzwa nga fhethuvhupo haho ho andesaho u ya nga vhuṱumanyi ha musudzuluwo na u bva kha ndeme ya mitambo kana nyitelatherelo dzine ha dzi ṱanganedza .
U vhulunga kha nḓowetshumo ya zwa vhubveledzi zwi nga vula khonadzeo nnzhi kha vhaswa , ngeno zwenezwo zwi tshi ṋekedza nḓila ya u pfukisa ndeme dza Afrika , vhufa na mvelele kha vhaswa .
Zwi tshi tshimbilelana na zwipikwa zwa Tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso na Nyaluwo , Muhasho u ḓo lavhelesa nga maanḓa kha u shela mulenzhe kha u fhaṱa Nḓowetshumo ya Mvelele yo ḓisendekaho Gauteng .
Naho zwo ralo , musi a tshe muṱuku ngaurali , matzhende a nga vha a sa vhonali .
Maitele a vhoṱhe a u bvisa dziminirale na miṋo ane a shumiswa u fhungudza tshivhalo tsha TDS a nga shumiswa u fhungudza tshivhalo tsha kuḽoraidi .
Ṱhoḓea idzi dzi a thivhela vhukuma nahone hu na u timatima huhulwane kha uri makete wa mushumo muṅwe na muṅwe nga ngoho u nga kona u swikelela ṱhoḓea dzoṱhe .
Zwiṅwe zwa zwine ya khou sedza khazwo ndi vhudavhidzani ha ṱhingo , zwa khasho na tshumelo ya dziposwo .
Vhukando ho fhambanaho vhune ha nga dzhiwa kha ndangulo ya thandela vhu nga khethekanywa nga masia a tevhelaho :
1 . Kha vha ṅwalulule manweledzo a mishumo na zwisumbi a tshi bva kha fureme ya ḽogo a dzheniswe kha khoḽomo mbili dza u thoma .
Ndambedzo dza ndeme dza muvhuso dzi katela u ya phanḓa ha vhubindudzi kha u fhaṱa zwikolo , zwiendedzi zwa nnyi na nnyi , dzinnḓu , maḓi na tshampungane .
Musi hu tshi iwa mushumoni wo raliho , zwi nga vhuyedza vhukuma u vhona uri ndi ngafhi he zwiṱirathedzhi zwa mazhakanḓila zwe zwa sikiwa nga dziwadi malugana na mafhungo / zwipikwa zwa IDP zwe zwa dubekanywa u ya nga ndeme yazwo .
Vha tea u kona u tshimbidza mafhungo a ṱhoḓea dza tshumelo dza zwa mutakalo nga u shumisa tsenguluso ya mbonwasia dza zwivhangi zwa malwadze dza zwiṱiriki na nḓila dza zwiwo zwa malwadze u itela u ṱuṱuwedza mbekanyamaitele ya mbekanyamushumo .
Saizi dzo fhambanaho dza zwitendeledzi zwi imelaho ndeme ya vhaṋetshedzi vha tshumelo ,
( a ) mahoro oṱhe na madzangalelo a sumbedzwaho kha Khoro a vha o imelelwa zwavhuḓi ;
Data i rumelwa nya bapamali ya ya kha zwiṱanganedzi zwi re tshiṱitshini , hune zwa rekhodiwa lwa didzhithaḽa .
Ndi ngani , zwenezwo , hune zwipondwa zwa vhugevhenga zwa tea u ṋewa thikhedzo yo livhaho ya masheleni nṱhani ha zwi ṋekedzwaho ?
Mutengo wa u renga vhubindudzi ndi mutengo wa fhasisa une tshibveledzwa tsha nga dzhena ngawo maragani .
Vhalanguli vha fanela u litsha u fhulufhela vhomakone kha mushumo une ra khou badelwa u shuma wone .
Sheduḽu ya mbuelo : Mutevhe wa mbuelo dzi ṋekedzwaho kha khetho ya mbuelo iṅwe na iṅwe .
Hu tea u vha na maṅwalwa o teaho a u tikedza mbekanyamaitele , kha ḽeveḽe dzoṱhe dza ḽeri ḽa thevhekano nga maimo , u bva kha vha ndangulo ya nṱha na u bvelaphanḓa u swika hune ha itea hone ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo i itea fhasi , musi hu tshi bveledzwa mathukhwi .
U dzhenelela kha sesheni dza u ela khothesheni hu na vhashumisi vha u fhedzisela .
Hezwi ndi maga o fhambanaho a u vhumbwa ha vhupo ho khethwaho kana yunithi dza tshitshavha dzo khwaṱhaho dzo tiwaho .
Ṱhiransekisheni dza masheleni kha ndaka na khwalo : Zwikolodo zwi thuthwa musi zwi tshi vhonala uri zwi nga si tsha wanala murahu .
Khabinethe yo tendelana na u tholiwa ha vha tevhelaho sa miraḓo ine ya ḓo shuma kha Vhulangi ha Lushaka ha Vhuendi ha Nnyi na Nnyi :
Yunithi ya vhuṱanu ya tshiṱitshi tsha muḓagasi tshine tsha vha tshiṅwe tsha zwa rathi zwine zwa khou fhaṱiwa sa tshipiḓa tsha thandela ya 4 800 MW , tshine tsha ḓo thoma u shuma nga Ṱhafamuhwe 2018 .
Khoro yapo i dzuzanya IDP yayo na u ramba tshitshavha kha muṱangano na u ḓisa muhumbulo kha IDP na u bveledza pulane ya nyito .
Hezwo zwo vha zwi tshi shonisa , fhedzi ndo vha ndo zwi lavhelela .
Iyi khethekanyo i ḓo lavhelesa nyana nga ha musi hu tshi thoma u dzhielwa nṱha ṅanga dza sialala , dzine dza ita mushumo wa ndeme kha mafhungo a kwamaho vhuloi kha zwitshavha zwo davhukaho fhano hayani .
Ṱhanziela ya u reila ya tshifhinganyana i ṋetshedzwa ḓuvha ḽeneḽo .
Vha vhukale ha miṅwaha miṱanu zwikoloni
Phetheni dzine dza sumbedza ndeme dza zwithu na u anzela u itea hazwo , dzi pfi ndi phaḓaladzo yazwo .
Yo tevhedzela tshitaela tsha kufhaṱele tshi fanaho na tsha zwifhaṱo zwa kale .
Siṱirathedzhi na zwa u bveledza Zwiḽiwa nga kha Fetsa Tlala ndi Mbekanyamushumo dzo ṱanganelaho dza Muhasho dzine Mbekanyamaitele yo khwaṱhiswa ngadzo .
U tamba ḽitambwa ḽi no amba nga tshiṱori .
Ford SA , ine ya ḓo shuma u bva kha SEZ iyi , yo pulana u engedza mveledzo ya baki dza Ranger u bva kha mimoḓoro ya 520 u swika kha 720 nga ḓuvha ya hoṱhe kha mimakete ya fhano hayani na dzitshaka .
Mulayo u itela u kuvhanganya vhathu uri vha vhe hone khothe na u bviswa kana u valelwa na u vhewa ha vhana .
Ethnobiology ISE i ṱuṱuwedza na u tikedza vhuṱumani vhukati ha phambano ya zwi tshilaho na mvelele na mushumo muhumlwane wa vhathu vhapo kha ndaulo ya zwiithu zwo fhambanaho zwi tshilaho na vhufa ha mvelele .
Musi vha tshi bveledza pulane yavho ya ṅwaha nga ṅwaha vha nga dzhiela nṱha zwi tevheleho :
Dzhiminasitiki : u ima nga ṱhoho / u ima nga zwanḓa
U elela ha zwiluḓi , nga u angaredza , zwi nga buletshedzwa nga milayo miraru ya ndeme i vhonalaho - zwi sa kateli vhushaka na zwibveleli zwa nyukḽia .
Tshivhalo tsha mimasipala ye ya wana odithi i si na mbilaelo ya masheleni tsho aluwa u bva kha 13 u ya kha 54 .
Zhendedzi ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe : Tshenzhemo ya TSP u swika zwino i sumbedza uri zhendedzi ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe ḽi nga konḓa u ḽi langa .
Ndi ngani hu u xedza vhathu u ṅwala uri " nikhothini ṱhukhu " kha phakhethe ya fola ?
Masipala u ḓivha uri ṱhoḓea dza shishi dza vhadzulapo ndi dzifhio
Sa Vhahulisei vha ḓo zwi tshenzhela , muvhuso washu wo sika nndwa ndi iṅwe ya nyalo ya vhukati yo livhanaho na vhutshinyi .
Ri khou thoma u shumisa Mbekanyamushumo ya U vhala ya Murole wa Mathomo , ine ya vhaya ṱhanganelano yo katelaho pulane dza ngudo , matheriala a u vhala a u engedzedza , thikhedzo ya phurofeshinala kha vhagudisi vha Luṱa lwa Mutheo .
Khoro yo dzhia thasululo ya u dzhenisa vhuṱumani ha mithara dza maḓi hayani nga murahu ha u tambiswa ha maḓi .
Kha vha khwaṱhisedze uri pulane dza u ita mushumo dza thandela dzi khou swikelela milayo yo tiwaho ya lushaka .
Zwino ṅwalani tshiṱori zwikhalani zwi re zwone ( zwo teaho ) kha mepe wa mihumbulo .
U bva kha kuhumbulele kunwe na kunwe , masia o fhambanaho a nga ṱanganedzwa .
Tshipiḓa tsha B - Fomuḽa ya u ta kudzhenelele kwa ḽihoro kha vhurumiwa ha vunḓu kha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Ndondolo : Naa tshivhalo tsha shando ḽa zwithu zwa ḓaka kana zwa mupi tsho engedzea kana u fhungudzea ?
Mudzulatshidulo a songo ambesa kha nyambaedzano .
Tshiṱirathedzhi tsha u Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi tsha Gauteng tshi amba thwii kha khaedu dzo topolwaho afho nṱha , u ya kha u sika nḓowetshumo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi yo shandukiswaho , ya tshanduko na u shuma nga maanḓa .
Mulandu wa u gonya u zwanḓani zwa vhunzhi ha mbanḓe .
( 2 ) Muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tshirunzi tsha muvhili na tsha muhumbulo , ine ya katela pfanelo -
Muṱangano wa Vhukati , tsudzuluso ya mivhigo ya thandela na redzhisiṱara .
Khavha dzhiele nzhele : muofisiri muhulwane wa khorondanguli a nga tendela muthu muṅwe na muṅwe o fhiwaho maanḓa nga mulayo u vha Muofisiri wa Zwamafhungo wa Tshiimiswa tsha Phuraivethe .
U sima nyimbo .
Kha ḽiga ḽa u thoma ḽa Mapa wa nḓila wa CBP thimu ya u pulana i kuvhanganya na u saukanya mafhungo na nḓivho i re hone kha tshitshavha nga u shumisainthaviu dzo vhalaho na u shumisa zwishumiswa zwa CBP zwo fhambanaho .
Vhugudisi ha mishumo ya zwanḓa vhu re hone vhu tea u sia munango wo vulea u itela u tevhelwa ha vhuṅwe vhugudisi ha mishumo ya zwanḓa kana u tevhela pfunzo ya ṱhukhu nga murahu .
Tshivhindi na makwiṱi zwi tea u bviswa arali khovhe i tshi khou ḽiwa yoṱhe , zwo ralo vho tshiṅwe tshifhinga na kha Thiḽapia .
Medic Alert ndi sisiṱeme ya ṱhaluso ya zwa mishonga ya ḽifhasi ḽoṱhe .
Ṱhoḓea ya maanḓa - lutamo lwa u vha na vhupfiwa kha kana lwa u langa vhaṅwe , kha vha vhe na vhuḓifhinduleli kha vhaṅwe , na uri vha vhe na maanḓalanga kha vhaṅwe .
Thendelano ya ndifhiso i ṋetshedza maṅwe maitele a tshiofisi ane a ḓo fhedziswa vhegeni dzi si gathi dzi ḓaho nahone a khou tshimbidziwa na u shumiwa ngao na uri hu ḓo itwa nḓivhadzo musi maitele aya o no fhela .
Heyi Pulane ya Miṅwaha ya Fumi i ḓo shuma sa pulane khulwane ya muvhuso , ine ya ḓo katela na miṅwe mihasho u fana na Muhasho wa zwa Vhulimi , Mbuedzedzo ya Mavu na Mveledziso ya Mahayani ; wa Zwiko zwa Minerala na Fulufulu ; wa Mutakalo na wa Mbambadzo , Nḓowetshumo na Vhuṱaṱisani .
Zwi na masiandaitwa afhio kha nḓisedzo nga DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi ?
Mbadelo i thusa vhatheli uri vha kone u badela tshelede yo salaho vhukati ha muthelo wa tshifhinhanyana wo no badelwaho nga vhatholi ho vhaliwa na muthelo woṱhe u teaho u badelwa kha ṅwaha wa muthelo .
Khonfarentsi ya Mbumbano ya Dzitshaka kha Mbambadzo na Mveledziso i sumbedzisa uri ḽiḓafulu ḽa Vhubindunzi ho Livhanaho na Mashango a nnḓa ḽo engedzea kavhili Afurika Tshipembe nga R88 biḽioni ya 2013 ngeno mbonalo dza 2014 dzi tshi khou vhonala dzi dzavhuḓi .
Ḽiṅwalo ḽa masheleni a mutheo kha madzangano a mutakalo manzhi ndi mugaganyagwama .
Ṱhoho ya Senthara ya Tshumelo ya Rekhodo dza Vhugevhenga ya Afurika Tshipembe .
Musi vha tshi ri : " Musi nyimele i tshi khou konḓa , ri ḓo shuma nga maanḓa u swikelela khaedu . "
Nga u angaredza , ndangulo ya dziakhaunthu i si yavhuḓi ya u shaedza hashu na dziakhaunthu dzavhuḓi dza vhukoni hashu .
Khethekanyo ya mbuelo yo thoma u rumela zwitatamennde kha vhashumisi vhoṱhe vha maḓi .
Kha vhaye ofisini yavho ya tsinisa ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
Mutakalo wavhuḓi na sisiṱeme dza ndangulo ya tsireledzo zwo swikisa kha u khombo mishumoni na fhethu huhulwane hu bveledzaho .
Tshithu tshino khou dinesa tshe tsha dzumbululwa nga muvhigo ndi fhungo ḽa uri mavunḓu a na ṱhahelelo khulu ya zwikili , zwihulusa kha poswo dza ndeme .
4.7. U tholwa hafhu na u tholwa ha vhalanguli vha si khorondanguli vha Bodo ya Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afrika lwa miṅwaha miraru ( u swika 31 Fulwana 2020 ) :
U farwa havho hu sumbedza vhuḓiimiseli ha muvhuso kha ulwa na vhugevhenga khathihi na tshanḓanguvhoni hu si na nyofho kana tshiḓivhano .
Zwine zwa takadza ndi zwa uri vhunzhi ha zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwo sumbedziswaho kha Thangelambekanyamaitele zwo no swikelelwa .
Vhavhuelwa vha thuso ya thekiniki , kanzhi vha kha sia ḽa vha tholwaho nga muvhuso , a vha na tshomedzo dzo linganaho kana a vho ngo tholwa na kathihi nga muvhuso .
Dokotela ane a khou vha alafha u tea u ḓadza fomo .
Tholokanyonḓivho i re mbudzisoṱhoḓisisi dzino kwama vhaanewa .
Nḓila dzine mavundu ane a khou ṋea vhorakhonṱhiraka dziḽaisentsi dza mishumo i elanaho a dzi khagala , a hu na zwitandadi na uri i vula vothi u itela u engedzea nga u ṱavhanya arali zwitandadi zwa u tshimbidza na u thivhela a zwo nga vhewa phanḓa zwavhuḓi .
Ngauralo , ri ḓo sedzesa zwihulwane kha u ṱanḓavhudza zwivhambadzwaseli .
Dzangalelo ḽa tshitshavha kha u vha na dwadze ḽi dovha ḽa ita uri hu vhe na ṱhoḓea ya mbetshelwa ya pfunzo iyo .
Mutevhetsindo : noti ndapfu na pfufhi ( tshifhinga ) u shumisa muvhili sa tshilidzo tsha u vhanda kana zwilidzo zwa u vhanda
Musi ri tshi khou bvisa kuhumbulele kwoṱhe ku si kwavhuḓi mihumbuloni yashu , ri fanela u khwaṱhisedza lutendo lwashu lwa uri Afrika Tshipembe ndi ḽa vhoṱhe vha dzulaho khaḽo .
Khabinethe i kwengweledza vhoṱhe vha kwameaho kha sekithara ya pfunzo u tandulula phambano dzavho uri pfunzo ya vhathu vhashu vhaṱuku i si dzhielwe fhasi .
Khabinethe i khou ṱuṱuwedza vhathu vhoṱhe vha songo haelwaho Afrika Tshipembe uri vha haelwe ngauri khaelo dzi ri tsireledza kha vhulwadze ha COVID-19 ho kalulaho dza dovha hafhu dza vhulunga matshilo .
Nda ya tshikoloni na tshisambureni .
U bva tshetsho ro no wana vhalwadze vha fuṱhanu .
Kusedzele nyangaredzi ndi kwa sisiṱeme ya komiti ya wadi yo tou ' khokhombelwaho ' zwi tshi konḓa kha sisiṱeme ya khoro , hune mushumo wa komiti ya wadi ndi mafhungo a u sa vhona zwavhuḓi ha polotiki .
Nga vhanga a tshifhinga tshine tsha fhira vhukati ha kavhiwa na lufu , vhuṅwe vhupo ha shango vhu khou thoma zwino u ṱangana na tshivhalo tshihulwane dza mpfu dza vhaaluwa nga vhanga ḽa HIV .
1.4 . Khabinethe i dovha ya ṱuṱuwedza MaAfrika Tshipembe u bvela phanḓa na u alusa tswikelo ya mafhungo kathihi na u shumisa mbofholowo ya nyanḓadzamafhungo nga nḓila ya vhuḓifhinduleli u itela u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽo faranaho , ḽi sa ṱaluli nga muvhala , kana nga mbeu,ḽa dimokirasi nahone ḽi khou bvelelaho ḽa vhoṱhe .
Masipala wa Tshiṱiriki wo dovha wa thoma thandela dza u dzhenisa phaiphi dzi tshimbidzaho maḓi nga fhasi ngei kha Bulasi ya Dixie .
Ri ḓo shumisa vhuimo uvhu u bveledzisa mulalo kha dzhango na u mona na ḽifhasi , ri tshi khou isa bono ḽa Vho Nelson Mandela ḽa ḽifhasi ḽo lugaho ḽa mulalo .
4.1 Khabinethe i tsivhudza zwitshavha uri vha litshe zwa dzikhakhathi , tshutshedzo na u tshinyadza musi vha tshi ṱahisa mbilaelo dzavho .
A hu na tsumbathengo na nthihi dza u renga dzi no yelana na maṅwalo a khumbelo ya nḓisedzo ya tshumelo nahone a hu na nḓila dza vhufarabugu dzi re hone .
Bono ḽa khantseḽe ya masipala ḽi na ndivho ya mveledziso ya tshifhinga tshilapfu ya masipala ho sedzeswa zwililelwa zwihulwane zwa mveledziso ya masipala na zwa tshandululo ya tshiṱangani ;
U ṅwala mivhigo wa vhege , ṅwedzi na wa kotara wa mugaganyagwama na u ṱola zwibviswa na u itela u vhiga .
Ndi ngazwo izwi zwi tshi ita uri vhaloi vha sokou dzula vho rafhuwa malugana na luvhengela na u farwa nga nḓila i si yavhuḓi . ii ) Vhuloi ha vhathu vha Afrika
hu a ṱoḓea kana a hu ṱoḓei thendelo na .
Miholo i sa fhulufhedzisi , i re fhasi ndi zwone zwine zwa shela mulenzhe nga maanḓa kha vhuvhava .
Gumofulu ḽa miraḓo ya 10 ya komiti ya wadi , vha tea u khethwa u bva kha zwigwada zwo fhambanaho zwa madzangalelo ha dzhiiwa avho vho teaho kha fhethu ha kushumele ha ndeme ha masipala kha wadi iyo .
U sudzuluwa ha muvhili : u thamuwa , u fhufha , u gada , u gidima na u tamba khadi na khonani hu tshi tshintshwa masia
Ikonomi ine ya sika mishumo minzhi
U bva kha mutheo wa fhasisa , mashango a Afrika o swikelela mvelaphanḓa khulwane , musi a tshi vhambedzwa na ḽifhasi ḽoṱhe kha u ḓiṅwalisa ha vhana zwikoloni zwa phuraimari .
Vhathu vha Afrika vha ḓo vha na maimo a nṱha a vhutshilo na ndeme ya vhutshilo na vhuvha ;
Sisiṱeme ya shango ḽashu yo ḓibvisaho ya vhupo ho tsireledziwaho vhu ṱodou katela 5.5% ya vhupo ha nnḓa shangoni , Vhupo ha Vhufa ha Ḽifhasi ha rathi na zwiko zwiṋa zwa bayosife.
Mbuelo dzo lavhelelwaho na zwibviswa zwi elelaho nga kha Tshikwana tsha Mbuelo ya Lushaka . A zwi kateli u shumiswa nga mavundu kana muvhuso wapo u bva kha mbuelo dzavho .
Vha na maipfi " Pfarelo mma " o ṅwalwaho kha tshipiḓa tsha nṱha tsha khana nahone izwi zwo itelwa u vha humbudza uri vha farelwe kha u khakhela mme avho .
Ndivho ya tshipiḓa itshi ndi u wana nyimele ya mbumbo ya matheriala o fhahewaho malugana na vhuendi , u adzela na khonadzeo ya u fhahea hafhu nga murahu u adziwa .
6.1 . A hu na vhathu vho tholwaho vho ḓivhadzwaho kha muṱangano uyu wa Khabinethe .
Nḓila ine mupo wa kwamea ngayo
Nzivhanyedziso i ḓo ṋetshedzwa nga khethekanyo iyi kha mushumo muṅwe na muṅwe une wo tea u vha na ndivhanyedziso nahone wo itwa nga kana fhasi ha sia kana ndangulo ya shango kana ḽiṅwe ḽa madzangano a ḽifhasi sa zwe zwa randelwa .
Gavhelo heḽi ḽi ṋetshedza u dzhenelela ho livhiswaho kha u khwinisa mvelelo kha u guda metse na saintsi , ndaulo ya gavhelo yo tshimbila zwavhuḓi .
Maitele aya a kwama u shumiswa ha pulane nga u ita mishumo i re kha pulane .
Masana - u katela na tsireledzo kha ḓuvha
23.2 . Mbalombalo dza ṅwaha nga ṅwaha dza vhugevhenga dzi konisa muvhuso u lavhelesa zwipikwa zwihulwane zwa u lwa na vhugevhenga , sa zwe zwa vheiswa zwone kha Muhanga wa zwa Tshiṱhirathedzhi wa Vhukati ha Themo 2014-2019 .
Toksini i fhungudzea musi hu tshi engedzedzea tshivhalo tshoṱhe tsha khemikhala maḓini .
Tshikhala tshi konḓaho tsho vuleaho , kha ḽiṅwe sia , tshi a swikelelea na uri tshikhala tsha tshitshavha tsho fhaṱiwaho kha mupo wo fhaṱiwaho tshi nga dzhiiwa sa tshikhala tsha tshitshavha tshi so ngo fhelelaho kana sa tshikhala tsho vuleaho tshi konḓaho tsha nnyi na nnyi .
Ri a ṱanganedza na u livhuha u dzhenela ha maṅwe mabindu maṱuku e a ṱanganedza khonadzeo ya zwikili zwine vhaṅwe vha vhatshinyi vhashu vho gudiswa kha vhuvhambadzi ho fhambanaho kha senthara dzashu , na uri vho na u thola nga mafulufulu u bva henefho .
Arali muṅwe wavho a na miṅwaha ya fhasi ha 18 , thendelo ya vhabebi ndi yone ṱhoḓea ya u ḓadzisa uri mbingano i vhe mulayoni .
6.7.10 Nḓila dzine dza tea u thomiwa u itela u rumelwa ha milandu ibvaho khothe dza sialala u ya kha khothe dza madzhisiṱiraṱa na u bva kha khothe dza madzhisiṱiraṱa u ya kha khothe dza sialala .
Hu na u sedzulusa hune ndi tama u hu ita zwi tshi kwama nḓila ya ndaela musi ndi saathu ya kha mafhungo o bvaho kha aphiḽi iyi .
Ṱhanḓulazwiliṅwa : ngona iyi i shumisa u aluwa ha zwiliṅwa zwi faniho kha u sielisana nga nḓila ya u tevhekana .
DoE yo ṱanganedza mbekanyamushumo na ndalukano dzine yo dzi rangaphanḓa .
A femuluwa , a huma nga tshamurahu nga maga a no vhonala sa zwe a vha o no zwi ita lwa maḓana na maḓana phurakhithisi .
U monithara na u ela thandela nga u shumisa sisiteme ya IDP ya u monithara na u ela thandela
Phulufhedziso dzi tea u shumiswa zwavhuḓi u itela u tsitsa mitengo ya ndaka na u badela nga tshifhinga tshilapfu .
Madungo a vhuendi a nga bveledzwa kha phointhi dzo no swikelea kha khorido , sa zwe zwa kha tshifanyiso .
Muiti wa khumbelo muṅwe na muṅwe a sa swikeleli ṱhoḓea dza fhasi u ḓo dzhiiwa sa o balelwaho a bviswa na zwezwo .
Nda founela vha zwidzimamulilo .
Muhumbulo wa u dzhenelela ha tshitshavha kha zwipiḓa zwoṱhe zwa muvhuso wo ḓitika nga Ndayotewa ya Afrika Tshipembe .
( b ) Minisiṱa , zwi fanela u vhalwa sa vhulivhisi kha Khorotshitumbe , huno
Ndo ita phimathengo ya mafhungo o vhigwaho a mashumele kha maitele nga u angaredza a u shuma na u thembea .
Ndi tama u ṋetshedza muvhigo kha mushumo wo itwaho kha maṅwe a masia aya ṅwaha wo fhiraho .
( a ) u bveledza muvhuso wa demokirasi u na vhuḓifhinduleli kha vhadzulapo ;
U ṅwala : Vhumbani mbudziso ni tshi shumisa lini , ngafhi na nnyi nahone ni fhedzise nga tshigambudziso .
Mafhungo nga ha khonadzeo dziṅwe dza u pfumbudza o ṋetshedzwa malugana na komiti dza wadi
MIHUMBULO NA MADZINGINYWA
U vhona uri zwiimiswa zwi tandulula mbilaelo dza vhashumi nga tshifhinga , u ṱhaḓula zwiimiswa kha u fara vhuḓifari ha mvelaphanḓa khathihi na vhugudisi na sesheni dza u nyeṱulela nga Vhushaka ha Vhuḓifari Mushumoni kha vhashumi na vhalangi .
A hu na phimo yo vhewaho na mafhungo a mutheo a re hone .
DID u ḓo dovha hafhu wa tikedza vhurangeli vhu elanaho na u engedzea ha mbuelo , ine ya ḓo ṱhaḓula nga u langa mugaganyagwama wa vundu .
Ndi zwa ndeme uri vha ṱanganedze na u dzhia tshenzhemo ya vhathu vha tshitshavhani tsha havho na u wana uri u shela mulenzhe kha mishumo ya tshitshavha zwi a vha pfumisa na u fusha ṱhoḓea dzavho .
( ii ) sisiṱeme dza mulayo wa vhuṋe kana wa muṱa dza sialala iṅwe na iṅwe , kana dzine dza tevhedzwa nga vhathu vhane vha fulufhela kha vhurereli honoho .
Mutshini muswa wa u ita khophi na wone wo lambedzwa nga koporasi ya ngei Itaḽi nahone wo vhewa ngomu sentharani ya vhugudisi .
Ri ḓo fanela u livhana na ngoho ya uri khaedu kha dziṅwe dza dziSOE dzi vhangiwa nga zwivhumbeo - uri a vha na mbuelo yo linganaho u badela tshinyalelo dza mushumo .
Zwi tou vha khagala u bva kha mawanwa a phanele ya vhaḓivhi uri ri khou tea u shumisa maitele ane a katela vhathu vhoṱhe musi ri tshi sengulusa mishushedzo kha vhutsireledzi ha shango ḽashu ra konaha u ḓa na nḓila dzo teaho .
1.3 . Khabinethe i humbela maAfrika Tshipembe uri vha shumise maḓi nga vhulondo .
Masipala u na mbekanyamushumo dzine dza vha hone zwazwino dzine dza ṱuṱuwedza zwitshavha uri zwi ite khumbelo .
Khabinethe i khou humbela vhabebi na vhagudisi u lingedza uri vha ite uri bugu dzi swikelelee kha vhaswa vhashu , na u ita khuwelelo kha zwitshavha u ṋetshedza dzibugu na u thoma zwigwada zwa u vhala ngauri lushaka lu vhalaho ndi lushaka lu kundaho .
Ndi zwifhio zwidodombedzwa zwine ra ṱoḓa u ṱalutshedza u itela u dzhiela nṱha zwiṱirathedzhi ?
U pfananya ha mitambo ya tshikolo , u tikedza , masheleni , u vhea iṱo na u vhiga nga mishumo ya mitambo ya tshikolo ya vhathu vhanzhi .
U fhambanyisa ( - phambano ) ... ( tsumbo , Fhambanyisani mukomana na murathu vha vhasidzana vhavhili .
1- Vhukhudo na tsireledzo kha vhuvemu na u shengedzwa miḓini
- maitele musi wa khombo .
Vhashai na vho siiwaho nga nnḓa , nga nnḓani ha musi vha bvisela khagala u ḓilugisela u shuma , vho pfelwa zwihulwane uri vho tewa nga tshiimo tshavho .
Muvhuso u vhea zwilinganyo zwa mikhwa ya tshitshavha nga u angaredza .
Zwino vho amba hafhu kha tshitatamende tshavho uri dzifaela dzo vha dzo vhewa kha vhafariwa dzine dza vha na maṅwalo a u fara , milandu , madalo nga vhomadzhisiṱaraṱa , madokotela na vhaṅwe .
Zwi gereni , u itela uri zwitendeledzi zwaṋu zwihulwane zwa khadibodo zwi vhe zwo no vha na mabuli vhukati .
Nga mulandu wa ndingedzo dzine dza kha ḓi bvela phanḓa dza u tevhedza mulayo , masipala zwazwino wo no vha na vhuimeleli ho fhiraho tshikalo zwi tshi ḓa kha zwigwada zwo ṱaluswaho .
6.4 . Khabinethe yo fushea nga khwaṱhisedzo ye ya ombedzelwa kha vhabindudzi nga ha pulane dza muvhuso kha u alusa ikonomi na u ḓivhofha nga muvhuso kha u lavhelesa kha mafhungo a mavhusele kha mabindu a muvhuso .
U shuma kha thandela dza IDP na phurogiremu ( hu tshi katelwa na dze dza bviswa kha pulane dza wadi )
Zwi ḓisa vhusedzi he ha tou fombe kha u vusuludza vhupo ha ḓoroboni nga nḓila yo teaho .
U dzhenelela ha tshitshavha tshapo kha kushumele kwa masipaa hu khwaṱhisedzwa nga kha kushumele kwa Komiti dza Wadi nahone hu na ṱhoḓea ya mulayo ya uri masipala u dzhenise zwitshava zwapo nga kha komiti dza Wadi , kha u sika KPI na thagehte dza kushumele na u khwaṱhisedza uri tshitshavha tshi a dzhenelea kha u ṱola na u sedzulusa izwi .
Mitengo i pfalaho i ḓo dzheniswa sa afha ezwi zwi tshi ḓo shumiswa sa mutheo wa ndingo ya mbadelo ya mushumo wa u engedza une u nga tea u itwa .
Kha ri thusane sa vhadzulatsini .
U ṋetshedza pfunzo ine ya elana na tsireledzo ya mulilo kha u shumisa mulilo kha u bika na u funga .
Momenthamu wa vhutengu , fulufulu , tsitsikano , u papamala na nzimulo zwo rekanywa musi elemente i tshi gonya nga kha kholomu ya maḓi .
Khabinethe i vhidza mihasho yoṱhe ya muvhuso wa vhukati na wa vunḓu , masipala , mabindu a muvhuso na zwiimiswa zwa ndayotewa uri vha thome u shumisa haya maga .
Ni songo fanywa no nwa tshithu tshine na si vhe na vhuṱanzi natsho .
Kha hu tshimbilaho vhaendangaṋayo , ṋetshedzani zwikhala zwa u awela na u homolowa fhethu hune zwithu zwa itwa lwa tshihaḓu .
Ro anganya mishumo ya phindulo dza mbekanyamaitele Australia , Iceland , New Zealand , Norway , na UK , na Brazil , Colombia , Chile , Korea , Turkey , na Afrika Tshipembe .
Mishumo ya ḓuvha ḽoṱhe i katela vhumvumvusi vhune ho livhiswa kha u ṱuṱuwedza kutshilele kwa mutakalo , vhashumi vha re na nungo na mihumbulo yo ṱuṱuleaho mushumoni .
( 3 ) ( a ) Khothe Khulwane ya Tshipiḓa tsha Khaṱhululo ya Afurika Tshipembe tshi ḓo vha Khothe Khulwane ya Khaṱhululo nga fhasi ha Mulayotewa muswa .
U topola pfunzo ya tshiṱori .
Fhedzi tshithu tsha ndeme ndi u vha fha dzilafho na u vhona uri mishumo yoṱhe i nga fhasi ha tsireledzo ;
Maitele a vhulamukanyi a u pandela nga tshiitisi a tea u ṱavhanyedziswa nahone a vhe a sa konḓi .
9.3 . Mbekanyamushumo i khou tshimbilelana na ndivho dza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na uri i khou lavhelela u sika mishumo ya vhaswa ya 200 , vhane vha ḓo pfumbudziwa u vha vhalavhelesi fhethu hu dalelwaho nga vhaendelamashango lwa miṅwedzi ya 36 .
Mugaganyagwama wa mbekanyamushumo u tea khethwa u sumbedza uri zwiko zwa masheleni zwi re hone kha u ita mushumo wa mbekanyamushumo u do shumiswa .
( 5 ) zwikhala zwa vhurumiwa ha tshoṱhe zwi fanela u valwa hu tshi tevhedzwa mulayo wa lushaka .
Fulufulu ḽo langulwaho nga tshithu ngauralo ḽi nga kalwa nga u wana uri ndi mushumo mungafhani une tshithu tsha nga u ita .
Arali mutengo nga nnḓa ha uyo wo katelaho u isedza u tshi ḓo ṱoḓea , izwi zwi tea u ṱaluswa .
Koporasi ndi tshiimiswa tshi langwaho nga muvhuso nahone zwo ralo tsho livhana na u ṱolwa nga nnyi na nnyi .
U thetshelesa ndaela dzine dza tevhekana a dzi fhindula zwavhuḓi .
Kha vha ṋekane nga luṅwalo lwa khotsi wa dzofha lu tendelaho tshanduko nga nnḓa ha musi huna ndaela ya khothe .
Vhone sa muiti wa khumbelo vha tea u ita zwi tevhelaho :
Zwivhumbeo zwo fhambanaho na mishumo ya u bva kha dzipulaza na zwikwere .
Hezwi ndi zwiito zwa vhathu .
Ofisi dza dzingu u mona na shango u itela u swikelelea hu si na vhuleme na u wana thuso na tshumelo .
Zwidodombedzwa zwi a wanalea kha website .
Akademi na zwipotso zwa Transkei vha fanela u shumisana u itela u alusa zwitandadi zwa vhatambi avha uri vha swikele ndivho dzoṱhe dza vhumatshelo .
Mononono o vha a tshi zwi ḓivha uri u khou tshila vhukati ha Bakgatla-ba-Kgalefa , o vha o tea u tevhedza mvelele ya Bakgatla .
Ezwo hu nga vha tshiṅwe tshifhinga naho hu na uri zwipfi , zwipfi ndi zwa ndeme na zwone .
Fhedzi naho zwo ralo u kwamea havho nga ha u shayea ha madzangano a zwa vhashumi vhukati ha vhashumi vha vharema a si zwithu zwe zwa sokou itea : khuwelelo yavho yo vha yo ṱuṱuwedzwa nga nyofho ya u khakhiswa ha zwifhinga zwa vhubveledzisi arali vhushaka ha mashumele vhu sa khou lamukanywa nga vhuimeli ha dzangano .
Vha nga dzhenisa na maṅwalo a khumbelo e vha a ṅwalela tshitshavha , maambiwa na zwe vha rekhoda kha miṱangano , phamufulete dze vha vha dzudzanya u itela u ṱalutshedza zwine vha khou ita zwone na uri ndi ngani .
Ndaela dzavho ndi u khwaṱhisedza mbekanyamushumo dza mbekanyamaitele dzi elanaho na SPU , sa i zwi dzi tshi kwama sekhithara dza zwitshavha dzo vhalaho , dzi khou thoma u shuma .
Ro ḓiimisela u fhaṱa tshitshavha tshi ḓivhelwaho zwavhuḓi na u vha na mirando yo dziaho ine i sa konḓelele u phusukanywa ha zwiko zwa tshitshavha , kana vhuvhava nga zwigevhenga zwa mabindu zwi tswaho masheleni e vhathu zwavho vha vhulunga e vha a shumela nga ṋungo dzoṱhe .
U farwa ha mbambadzo ya nnḓa , hu tshi nga vha nga Bannga ya Mbulungeo fhedzi , kana nga Bannga ya Mbulungeo na zwiimiswa zwa bannga dza mahayani .
Ro dzhiela nṱha na u rera nga ha dziṅwe thaidzo dza u shumisa dzo tshenzhelwaho nga dzikhamphani na zwiimiswa .
Ro vusuludzwa na ṋewa nungo ntswa - ri na ndaela ine ya vha yo khwaṱhaho u bva kha vhathu vhashu .
Mbadelo dzi ya nga vhulapfu ha tshikwekwete
1.4 . U ḓivhofha ha vhumatshelo nga shango zwi ḓo ḓisendeka nga vhuvhusi vhu shumaho , na u shela mulenzhe ha sekithara dza phuraivethe .
U vula u lenga u vala u ṱavhanya
Vha ita hani mbilo ya khuvhalo kana ya vhulwadze ha mushumoni kha Tshikwama tsha Ndiliso
Musi zwiṱuṱuwedzi zwa kale zwo sedza kha u aluwa ha sekithara dza vhubveledzi , zwiṱuṱuwedzi na zwone zwi katela dziṅwe sekithara .
Nga maṅwe maipfi , nḓisedzo ya tshumelo i fanela u iswa phanḓa hu si na u thithiswa na uri ngangoho i ṱavhanyiswe .
Ndingano i ṱalukanya maimo o khetheaho kana mvumbo ya muthu muṅwe na muṅwe , tshigwada , mbeu , vhuimo , vhurereli na vhukale .
( 2 ) Arali muṱangano u tevhelaho u tshi fariwa hu tshi tevhedzwa tshiteṅwa tshiṱuku ( 1 ) maitele o buliwaho kha hoyu Muengedzo a tea u dovhololwa sa musi uyo muṱangano u tevhelaho wo vha u muṱangano wa u thoma kha idzo khetho .
Nga murahu ha muaro wa khatharakithi , PMB i ṋekedza u swika kha mutengo wa ḽentsi dza bayifokhala dzi sa fhiri R842 ho katelwa ḽentsi na fureme , hu na gumofulu ḽiṱuku ḽa R167 ḽa fureme
Khumbelo ya thendelo ya mboho
Kha vha ḓi vhone nga muhumbulo vha tshi khou tamba ḽitambwa fhethu Hune vha dzulela u ita nḓowedzo , hu sa na muṅwe muthu henefho .
Hezwi zwo vha zwi sa dzhieli nṱha mpfu na vhuholefhali ho iteaho nga mulandu wa khombo dza mushumoni kha mishumo ya nga fhasi ha mavu .
Muhanga uyu u konisa u vhiga ho ḓoweleaho nga ha tshumelo ya pulane ( mveledzwa ) nga vhalanguli vha tshumelo u bva kha muhasho muṅwe na muṅwe , sekhithara na bindu .
Sekithara dzine dza khou aluwa nga u ṱavhanyesa dza ikonomi dzi katela u fhaṱa , zwa masheleni , na vhuendi .
Kha vha sedzane na mafhungo a zwa mutakalo , vhugevhenga na u katela zwa matshilisano , kanzhi hu tshi shumisaniwa na madzangano a nnḓa .
Maitele a ndaulo na a ndangulo a u thutha rekhodo o fhambana na maitele a Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma .
IZWI NDI ZWA U ṰANZIELA URI
Masiandaitwa a tshiwo ane a ḓo vha hone kha tshitshavha tshashu ndi mahulu .
Vha pose khumbelo yavho kha : Muṅwalisi wa Khwiniso ya Phukha , Phuraivethe Bege X138 , Pretoria , 0001
U ḓuḓumedzwa ha nyanḓano vhukati ha vha Mveledziso ya Vhashumi na Tshumisano ya Vhashumi sa khomphonenthe dzi no vhiga thwii kha Mulanguli Dendele zwi ita uri hu vhe na vhuṱanzi ha u sedzesa zwi no kwama mveledziso ya zwikili , u tandulula khuḓano na u mulalo mishumoni .
Hezwi zwo tou vha vhuṱudzeṱudze vhu re khagala kha nzudzanyo dza tsireledzo .
hu nga vhanga u sa vutshelwa kana u sa vha na vhana kha vhanna .
U vhala maṅwalwa a no amba nga
Hu ḓo vha na tshifhinga tsha u thoma u shumisa uyu mulayo nga zwiṱuku kha vhashumi vha mabulasini , vhashumi vha maḓakani na vhashumi vha miḓini .
Ri khou amba uri zwi re ngomu dzi dzula zwi zwone , fhedzi zwi re ngomu a zwi ngo tikedzwa zwavhuḓi .
1.28 vha ḓo alafhiwa nga u ṱavhanya nga hune zwa nga konadzea nahone hu tshi khou tevhedzelwa pfanelo dzavho sa zwe dza ṱalutshedziswa zwone kha Tshatha ya Pfanelo dza Vhalwadze .
Zwipikwa na mihumbulo mihulwane zwi kha ḓi vha zwo tea na , musi hu tshi khou dzhielwa nṱha mvelaphanḓa ya tshitshavha kha miṅwaha ya 15 yo fhiraho na u dzhiela nṱha mvelaphanḓa ya thekhinoḽodzhi yo no iteaho ?
Ro takalela u vha hone ha nyengedzeo ya u ṅwaliswa ha vhana tshikoloni , ubva kha phuraimari ya u ranga uya kha ḽeveḽe ya theshiari .
Ndi kale vha tshi khou lila na hone ndi u swika lini hune vhana havha vha mahayani vha tea u vhilahela uri vha kone u pfiwa nga Muhasho ?
Na mikovhelo u nga swikelwa nga u gonya nga u ṱavhanya ha saizi dza vhuimazwikepe .
4.2 . Afrika Tshipembe ḽo tikedza zwa u ṱanganedzwa ha Adzhenda Ntswa ya Vhupo ha Dziḓoroboni ḽa dovha hafhu nga tshenetsho tshifhinga ḽa thoma u i shumisa nga kha mbekanyamushumo ya Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo ha Dziḓoroboni wo Ṱanganelaho ( IUDF ) wa shango ḽashu .
Vhashumi vha songo gudiswa nahone nga maanḓa vhashumi vhane vha tou vhidzwa tshiṅwe tshifhinga vha tea u shumiswa u itela ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
3.9 . Khabinethe i humbela tshitshavha tsha Coligny , Devhula Vhukovhela u imisa migwalabo i re na dzikhakhathi nahone tshi dovhe tshi tendele Tshumelo ya Mapholisa Afurika ya Tshipembe u fhedza mushumo wavho wa u sedzulusa tshivhangi tsha lufu lwa ṅwana , u itela uri vhuhaṱuli vhu ṋetshedzwe .
Mashudumavhi , vhunzhi ha vhorabulasi vho lingedzaho u shumisa sisiṱeme idzo zwi nga vha khwiṋe vho eletshedzwa u sedza kha nungo dza ndangulo dzo fhimiwaho u ya kha vhubveledzi ha masephenene a ndeme ya khwiṋe nahone manzhi .
50% ya zwi vha pfa vha dovha vha zwi vhona
Arali zwibveledzwa zwi tshi khou endedzwa u fhira nga Afrika Tshipembe , vha tea u ṋetshedza khophi ya phemithi ya u renga zwibveledzwa zwa ṋama u bva kha shango ḽine zwa khou iswa hone kathihi na khumbelo ya phemithi ya u endedza ya Afrika Tshipembe .
Vhabveledzi vha khovhe dza maṱeleṱele vha na maraga wo dzulaho wo vha lindela u itela zwibveledzwa zwavho .
Musi ri tshi khou shumela u khwiniswa themamveledziso ya zwa matshilisano na ikonomi ine ya khou liliwa , ri zwi ita ri na fulufhelo ḽoṱhe ḽa uri vhone vha hone nahone ndi vhone fhedzi vhane vha nga ita uri moloro uyu u wedze .
Tshipikwa tshe tsha vha tshi tshi nga tshi konḓa u wanala , mafheleloni ro swikelelwa , hu si kha miṅwaha miṱanu , fhedzi miṅwaha miṋa .
Khoso dzo raloho dza muteo dzi ḓo katela zwi no nga zwa mutakalo na tsireledzo , ndangulo ya khwaḽithi , ndangulo dza muteo dza konṱiraka , nzw .
Ri ḓo isa phanḓa na u tikedza nga kha vhuṱuṱuwedzi , vhuṱaṱisani ha auto , zwiambaro , mukumba , zwienda na nḓowetshumo dza mawiviwa , zwine zwa bveledza mishumo .
Ho dzhiiwa ḽiga ḽa u khwinisa kushumele kwa muvhuso wapo .
Musi ro lavhelesa phindulo yanga ya mbudziso heyi ya u thoma , a thi vhoni ṱhoḓea ya u ita ṋetshedza tshiṅwe tshiṱaṱamennde kha fhungo iḽi .
Izwi zwi kwamana na zwa uri u kandekwanywa ha pfanelo nga u angaredza , zwi tshi kwama khethekanyo ya 31 ya Ndayotewa .
Maga a u khwinisa vhulangi ha tshikolo , vhurangaphanḓa na vhuḓifhinduleli , hu tshi katelwa na vhukoni na thikhedzo ya ndangulo kha ṱhoho dza zwikolo na vhaofisiri vha zwiṱiriki , u vhona uri vhadededzi vha shuma nga tshifhinga kha u funza na u fhedza kharikhuḽamu .
A zwi vhofhi uri vhatholi vha lindele dokotela a thome u ḓadza Tshipi ḓa B tsha fomo uri vha kone u rumela mbilo .
Vhunzhi ha u kavhiwa nga HIV hu itela nga tshifhinga tsha vhudzekani .
9.3 . Mbekanyamushumo i khou tshimbilelana na ndivho dza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) na uri i khou lavhelela u sika mishumo ya vhaswa ya 200 , vhane vha ḓo pfumbudziwa u vha vhalavhelesi fhethu hu dalelwaho nga vhaendelamashango lwa miṅwedzi ya 36 .
Ino sisiṱeme yo tou ṱumana thwii na dzidatabeisi tharu : u sikiwa ha dziposo , na dathabeisi ya vhashumi ine ya shuma sa faelandangi , na dathabeisi ya mutevhe wa vhaholelwa .
Tshiṱafu tsha zwa ndondolo khathihi na zwishumiswa zwi khou ṱahela , zwine zwenezwi zwa ita uri vhupo uvhu vhu vhe kha nyimele ine ya si vhe yavhuḓi .
nḓivhadzo , zwipitshi vhathuni , dza tshiofisi , zwi tshi khou bva kha uri dzikhonfarentse , na zwiṅwevho . ho ṱanganelwa mini kana ndi gai .
2.1 . Tshikolo tsha zwa Mavhusele tsha Lushaka ( NSG ) tshi ḓo vha na vhuṱambo ha vhuraru ha Mbekanyamushumo ya Tshikolo tsha Ndangulo ya zwa Ikonomi hu tshi itela Vharangaphanḓa vha zwa Polotiki ngei Johannesburg u bva nga ḽa 27 Fulwi u swika nga ḽa 1 Fulwana 2022 .
U humbela mihumbulo minzhi nga hune vha nga kona - u vha hone ha mihumbulo minzhi zwi thusa kha u pulana
Ndi khou tenda uri muvhuso kha u shumane na nṋe arali wa nga zwi wana uri tshitatamennde itshi a si tsha vhukuma .
Kha mbilaelo dza 677 dzo redzhisiṱariwaho kha dathabeisi ya PSC , dza 358 ( 76% ) dzadzo dzo kunyeledzwa nga tshumisano na mihasho na vhashumi vhane vha vha na mbilaelo , u ya nga zwe zwa ṋetshedzwa nga Phanele
Vha ṱavhanya u xelelwa nga dzangalelo kha zwi konḓaho zwi ṋetshedzwaho na u ḓibvisa kha khoso .
Vhuḓifhinduleli ha u bveledza zwa u thivhelwa ha , u lugela u na u fhindula zwiwo zwihulwane , na u eletshedza miṅwe mihasho ya muvhuso kha zwa mutakalo na zwa dzilafho .
Tshenzhelo dzashu dzi a sumbedza ngoho kana a dzi sumbedzi ngoho ya zwipikwa i tea u vhetshelwa thungo .
Zwi ḓi sala zwi zwa ndeme u khwaṱhisedza uri vhupulani ho dzudzanywaho vhu a vha hone , uri hu na u lavhelesa lwo khwaṱhaho kha mvelelo , na uri vhalangi vha dzhenelela kha maitele a vhupulani na ndangulo ya kushumele u itela u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli .
Milayo a i ṋetshedzi pfanelo na nthihi dzine dza tea u tevhedzwa kha idzo dze dza dzhielwa vhavhili vhe vha kundelwa nga u wana khangwelo .
Vhurangeli ha mveledziso ya zwikili na Pfunzo na zwone hafhu zwi a wanala Thusong nahone izwi zwi katela Pfunzo ya Mutheo ya Vhaaluwa na Vhupfumbudzi ( ABET ) , Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi ( FET ) , khathihi na dziṅwe mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi .
U swikelela hu hulwane ha bugu iyi ho vha ṱhalutshedzo i re khagala ya vhukhathoḽiki yo ṋekedzwaho .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi vhudzisa mbudziso uri a pfesese khathihi na u ṱahisa mihumbulo kha zwe a pfa .
Hu tshi ḓadziswa , Mulaedza wa Mugaganyagwama wa 2015 / 16 wo tetshelwaho u vha hone nga dzi 25 Luhuhi 2015 tshi ḓo bvisela khagala u avhelwa ha zwishumiswa kha mbekanyamushumo dza muvhuso dzo fhambanaho sa zwe zwa ombedzelwa nga Muphuresidennde .
Ndo vha ndi tshi vha funa khotsi anga .
mudzulapo wa Afrika Tshipembe
Vhuimo ha Mashumele a Khumbelo ya Khoudu zwo vhewa zwavhuḓi khagala .
Maga a tsireledzo a fanela u vha na zwiteṅwa zwinzhi zwine zwa tea u katela vhashumi , zwifhaṱo , mafhungo , thekhinoḽodzhi na mafhungo a kushumele na u ṱola ndangulo .
Naho zwo ralo , khamphani dza zwa mishonga dzo vhiga mulandu wa vha sekhithara ya mutakalo wa nnyi na nnyi kha mafhungo aya .
Phambano vhukati ha tshinyale yo gaganyiwaho na mbuelo dzo gaganyiwaho i tea u lavheleswa .
Khoudu zwo ralo , dzi amba uri arali khamphani ya nga wana phoindi dzi fhiraho dzo kovhelwaho kha garaṱa ya zwikoro zwi ḓo fhungudzelwa kha phoindi dza gomufulu dzi re hone .
Muhumbulo muhulwane ndi wa u kuvhanganya vhaswa nnḓa ha phimo ya zwikhala zwa u wana zwikhala zwa nnḓu dzi linganaho 1.5 miḽioni na u ḓiimisela u kuvhanganya na u gudisa Zwigwada zwa Vhaswa zwi linganaho 10 000 kha miṅwaha miṱanu i ḓaho .
Kha hu vhe na vhulamukanyi ha vhoṱhe .
U ola kana u pennda zwifanyiso u pfukisa mulaedza , nga ha tshenzhemo ya ene muṋe .
Khumbulelo ya vhuḓifhinduleli i katela mbekanyamushumo na zwipiḓa zwa kupulanele zwa thandela hu tshi katelwa na u engedzwa ha masheleni a thandela .
Olani tshifhaṱuwo tsha nga nnḓa tsha tshimange kha bammbiri .
Mushumo u ḓo ṱolwa nga malanga thandela wa thandela iyo .
Maitele a u khunyeledza data na zwishumiswa o no ḓibveledzwa u itela u khwaṱhisedza uri minidzhere dzi tendela data yo ḓiswaho u bva kha vhupo ha vhuḓifhinduleli nahone hu na vhuḓifhinduleli khazwo .
Zwine zwa ntakadzesa
U vhumba maḽeḓere ( nga u shumisa bulatsho ya u pennda na khirayoni dza mapfura ) .
6.9 Khabinethe yo tendela phaḓaladzo ya Mbekanyamaitele ya Lushaka ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo kha Ṱhahelo ya Thivhelatshitzhili kha Muthu ( HIV ) , Malwadze a Pfukelaho nga Vhudzekani ( dziSTI ) na Lufhia ( TB ) .
Sa musi a tshi ḓo ḓivhonadza muvhudziswa ha athu khethululwa na uri khaṱhulo iyi i tshimbilelana na nḓisedzo .
Mugaganyagwama wa ndaulo ya Tshikwama u katela Ofisi Khulwane na mishumo ya vundu .
U fhambana uhu vhukati ha zwikolo zwi re fhasi ha mihasho ya pfunzo ya mavundu hu sumba kha thaidzo ya u vhona uri u lunzhedzana na u fana u ya nga u thoma u shumisa mbekanyamaitele u bva kha ḽeveḽe dza lushaka u ya kha vundu , tshiṱiriki , na tshikolo .
Kha vha ṋee ḽekitsha i pfeseseaho kha vharengi nga ha khombo ya zwiteṅwa zwa vhuḓifari zwine zwa shushedza nḓowetshumo ya ṋama tswuku .
Nga tshifhinga tsha vhukati , Afrika Tshipembe ḽi tea u sedza kha nyaluwo ya nyengedzedzo ya u thola vhashumi kha ikonomi .
Zwi khwaṱhisedzaho uri ri lushaka lwa u wina , Khabinethe yo sumbedzisa uri Afurika Tshipembe ḽo vha ḽi kha muya wavhuḓi nga matsheloni a Ḽavhuraru nga murahu ha musi Bafana Bafana yo kunda 1-0 kha Spain .
Musi zwiwo zwa mililo i songo lavhelelwaho zwi sa thivhelei , mafuvhalo ma- nzhi a u swa a nga kona u thivhelwa nga u dzula wo fhaḽuwa , ḽhogomelo kwayo nga vhahulwane khathihi na u shumiswa ha mililo nga nḽila yo tsireledzeaho .
U tikedza bono iḽi , vundu ḽo ḓiimisela u swikela tshanduko ya vhukuma nga u dzhia maga o ḓalaho mafulufulu a u sika dzingu ḽa ḓorobo yo ṱanganelaho ḽine ḽa vha na vhuthihi ha matshilisano ikonomi i katelaho .
Ri dovha hafhu ra vha na Phalamennde ya vhufuteleli !
Vha ṱhogomele musi tshifhinga tsha u shuma tsho engedzedzwa nga tshifhinga tsha ovathaimi kana tshine ṱhoḓea ya u shuma ya vha khulwane kana hu na mushumo munzhi .
Thandululo ya tshoṱhe i khou tea u wanala u mona na vhuimazwikepe .
Vhulavhelesi ha khabinethe kha u shumiswa ha Muhanga wa Maano a Themo ya Vhukati ya 2014 u swika 2019 , ho ita uri nḓisedzo ya tshumelo i vhe khwine .
Naho mulayo wa Afrika Tshipembe u tshi tendela ṱhoḓea ya u ṋetshedza mafhungo nga ha mashumele a zwa masheleni , a u tou ṱoḓa lwo khetheaho uri matavhi a muvhuso a ṱanganedze mashumele a mugaganyagwama .
Dzhendedzi ḽi ḓo paka , ḽa ḽeibeḽa na u swaya zwithu zwa dhzenethikhi .
Maṅwe a maḓi a no thudziwa a pfuka vhupo ha khavhamagabelo a nga tshimbila a humela kha khavhamagabelo nga magabelo a no tevhela .
Vha sumbedza vha tshi ita tshinwe na tshinwe nga vhukoni na u tamisa u fhirisa vhaṅwe na hone hezwi zwi vhonala na kha mimoḓoro yavho .
Hu si na u pfuka mbetshelo dza khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) , nyambo dzoṱhe dzi fanela u lingana nahone dzi farwe u lingana .
Arali tshitshavha nga nnḓa ha muthu muthihi tshi na nḓivho iyi , tshitshavha tshi fanela u dzhenelela kha tsheo ya u kovhekana mbuelo , na milayo ya u ita izwo .
Nzudzanyo ya Tshanduko ya Muhasho yo bveledzwa ye ya ita uri mulivhanyo wa tshivhumbeo tsha dzangano u vhe wa ndeme .
U bvelela ha pulane dza lushaka dza ndeme ( hu tshi katelwa Pulane ya u vhala ya Lushaka ) hu ḓo ya nga maanḓa nga vhufarakani ha sekhithara dza phuraivethe na NGO .
Maṅwalwo na zwipitshi hu na hune zwa vha hone nga murahu ha musi zwo bviswa .
Sa tsumbo , arali vhadzulapo vha dzhia tsheo ya u sa dzhenelela kha zwine khoro dzapo dzavho dza shumisa zwone zwenezwo tsheo dzi kwamaho matshilo avho a ḓuvha na ḓuvha dzi ḓo dzhiiwa hu songo rangwa u thetsheleswa mihumbulo yavho .
Ndi vhuḓifhinduleli ha mushumisi u ita a tshi sedza maga na milayo iyi ya tshumiso kha webusaithi iyi u itela tshanduko na u khwiṋiswa .
Maitele a tshigwada tsha lwanzheni a ḓo thomiwa hu na vhufarani na nḓowetshumo na sekithara ya pfunzo dza nṱha u itela u wana zwikhala zwiswa , hu tshi katelwa u fhaṱa zwikepe na u zwi lugisa .
Khombo , mafuvhalo na malwadze zwi nga vhaisa vhutshilo na mabindu .
Mvetamveto ya milayo ya mutakalo ine ya ḓo vha yone mutheo wa Mulayo wa Mutakalo wa Lushaka wa 2003 , zwazwino yo vulelwa uri vhadzulapo vha kone u ṋetshedza makumwedzwa avho u vhuya u swika nga ḽa 16 Lambamai 2022 .
Kha vha humbule nga ha dziṅwe nyimele dzi konḓaho kana dzi shonisaho dze vha dzi tshenzhela na vhaholefhali .
Muvhuso wapo u fanela u ta na u tshea uri u shumisa hani tshelede na masheleni e a wanala u badela tshumelo na dzithandela dzine vha fanela u dzi ḓisa tshitshavhani .
Hezwi zwo tevhelwa nga u sainiwa ha Memorandamu wa Thendelano we wa bveledzwa nga mulangavunḓu vhukati ha Zhendedzi ḽa Nyaluwo ya Ikonomi ḽa Mpumalanga ( MEG ) na mimasipala ine ya kwamea nga khaedu dza maḓi .
U dobela maḓaleḓaleni ndi thaidzo khulwane nga mulandu wa khombo kha mutakalo na tsireledzo ya vhadobeli vha si vha tshiofisi .
Ho ṋekedzwa vhuṱumani ha nga nnḓa u itela u thusa vhashumisi , he zwa tea .
EU ndi mufarisi muhulwanesa wa vhuvhambadzi na Afrika Tshipembe na u dovha u vha mubindudzi muhulwanesa wa nnḓa sa vhaḽedzani , vho imelaho ṱhanganyelo ya 73.7% ya zwiṱoko zwa Vhubindudzi ha Nnḓa Thwii kha shango .
Poswo nga eḽektroniki ( imeiḽi ) kana marifhi a khwaṱhisedzo u bva kha mabindu a seli ( bambiri ḽa tsumba khamphani ḽa tshiofisi ) ḽine ḽa sumba lutamo lwa u dala zwi tea u fheletshedza mbekanyamushumo .
U vhala Bugu Khulwane kana ḽiṅwalwa ḽo hudzwaho nga kiḽasi yoṱhe vhe na mugudisi .
Muṱangano muṅwe na muṅwe u tea u vha na ndivho dzi konadzeaho , dza ngoho nahone dzine dza pimea dza zwithu zwine vha ṱoḓa u zwi swikelela .
Kha dziṅwe dza idzi ndi u sa ambiwa zwavhuḓi ha dziṅwe dza nyambo u fana na ' nyambodzapo ' , ' Nyambo dza vharema ' kana ' Afrika'na vhuimo ha Tshivhuru kha izwo zwigwada .
Kha vha ṱalutshedze kuitele ngei England kha zwa nyolo ya zwibveledzwa zwa thekhinoḽodzhi .
Khaedu dzi re afho nṱha dzo ṱaluswaho a si mutevhe wo khetheaho wa khaedu dzi itelaho khaedu izwi zwigwada zwo itelwaho u ṱumekanaho fhedzi zwi nga vhumba mafhungo a khou dinesaho .
U dzhenelela kha zwiko zwi ngaho sa mavu , na phimo dza tshumiso ya tshitshavha ya zwiko zwine zwitshavha zwa kona , nga kha Tshumisano ya Tshitshavha na Nnyi na Nnyi , vha dzhenelela vhukuma kha thandela dza mveledziso dzo sedzaho kha u vula khonadzeo dza zwiko zwa maḓi .
Mbonalo khulwane dza mbono ya shango ( mutshilinzhi wa dzithavha vhusendekamisi , balethavha ) dzi nga shumiswa nga nḓila yo ḓalaho mafulufulu sa fhethu kana nga nḓila i si na mafulufulu sa fhethu hu takadzaho maṱo .
tsedzuluso dza kushumele dza ṅwaha nga ṅwaha : Hu tea u vha na mivhigo ya misi yoṱhe i yaho kha komiti dza wadi na zwitshavha nga ha migaganyagwama na tsedzuluso dza kushumele sa tshipiḓa tsha miṱangano ya tshitshavha .
Mbuelo ya muthelo yo khethekanywa ya vha mithelo kha miholo na phurofiti , mithelo kha mutevhe wa miholo na vhashumi , mithelo kha zwifhaṱo , mithelo ya fhano hayani kha thundu na tshumelo , mithelo kha mbambadzo ya dzitshaka na ṱhirantsikishini khathihi na khethekanyo ya mbuelo ya zwiṅwe zwi songo buliwaho zwa muvhuso .
Ndivho ndi u fhungudza mitengo yoṱhe ya thuso ya zwa mulayo .
1.3 . Khabinethe yo ḓiimisela kha vhuḓikumedzeli hayo ha u alusa hafhu ikonomi na uri zwiito kana mushumo u konḓaho wa zwino u ḓo engedza vhuḓidini hashu ha u fhaṱa ikonomi yo dziḓaho vhukuma .
Ḓorobo yo tshenzhela vhutshilo ha ikonomi , matshilisano na mvelele sa zwine ra zwi ḓivhisa zwone , na uri ndi senthara ya vhubveledzi , nyaluwo ya ikonomi , pfunzo na tshedza .
Hafhu , ndingedzo dza u nanguludza zwipondwa kha hedzi tshumelo dzi nga vha na khonadzeo ya u nga hanedzwa nga mulandu wa uri a hu na , nga nḓila ifhio na ifhio , zwo teaho zwine zwa nga itwa .
U nangwa ha Muambasada Vho Carim zwi dovha zwa vha tshipiḓa tsha mushumo wa ndeme une Afrika Tshipembe ḽa ita kha WTO nahone hafhu ndi tshipiḓa tsha vhuṱanzi kha vhukoni ha Muambasada Vho Carim .
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri kha miṅwe milandu , ndozwo yo anganyelwa ho sedzwa kha phindulo ṱhukhu dze dza waniwa ubva kha avho vho vhudziswaho .
Vhuṅwe vhuṱumani kha seva ya webusaithi dzi livha kha zwiko zwi langwaho nga vhathu vha vhuraru vhane GCIS ya sa vhe na ndango khavho .
Mveledzo dzavho u ya nga ha mitalo iyi i ḓo dovha hafhu ya fhungudza u ḓisendeka havho kha vhubveledzi .
3.9 . Khabinethe i ṱhompha u ḓirula mushumo ha Vho Brian Molefe sa Mulanguli Muhulwane wa Khorondangi ya Eskom na u vha tamela mashudu kha vhumatshelo havho .
Mugudi u isa phanḓa na u fhaṱa ḓivhaipfi a tshi bva kha nzudzanyo ya zwo ṱaniwaho luvhondoni u itela u vhala zwi so ngo lavhelelwa , na u bva kha bugu dza u vhala dzo randelwaho gireidi yeneyo na kha mutevhe wa maipfi o itwaho a tshi bva kha maipfi o ḓoweleaho .
Vhuṱambo hoṱhe ha vhaswa vhu ḓo lavhelelwa uri vhu tevhedze milayo ya zwa mutakalo ya COVID-19 .
Kha muratho wa thekinoḽodzhi ya khaboni ya fhasi ngeno hu tshi khou khwiniswa tsireledzo ya fulufulu , Afrika Tshipembe ḽi khou ṱoḓa u shumisa gese ya shale sa khonadzeo ya u shela mulenzhe kha vhumatshelo ha fulufulu ḽa shango ḽashu .
Phambuwi nyangaredzwa ndi mini ho sedzwa ndovho ya mishumo ?
Mutheo wa zwiko zwinzhisa na miholo ya fhasi zwi nga si tsha kona u vhumba mutheo wa vhuṱaṱisani kha tshifhinga tshiswa .
Mushumo muhulwane wa yuniti iyi ndi u khwinisa vhushaka ha ndondolo ya khasiṱama na nḓisedzo ya tshumelo ya mihasho yoṱhe ya masipala .
Vhathu vho pomokwaho vhuloi vha a thudzelwa thungo , tambudzwa ( lwa muhumbulo na u vhaiswa muvhili ) , na uri tshiṅwe tshifhinga vha a vhulawa .
Muelo uyo u ḓo vha muṱuku nyana wa phandakati ya nga ngomu ya lufhera lwa mutsiko kana phandakati ya nga ngomu ya lufhera lwa ṋanḓo yo thivhelwaho , zwi tshi bva kha uri ndi kha lufhera lufhio kha mbili he ya dzula ngomu ha luṅwe .
Hu tshi iwa phanḓa , mabindu a ḓo vha na vhufarakani na muvhuso nga kha thandela dzi tevhelaho : u thomiwa ha Tshikwama tsha Nyaluso ya Vhulimi ; maanḓa a u tikedza thengiso ya vhuendelamashango ; u engedza tshivhalo tsha vhaongi vho pfumbudzwaho ; mvusuludzo ya u fhungudzea ha fhethu ha nḓowetshumo , zwihulusa ngei Vaal Triangle .
( 1 ) Khothe iṅwe na iṅwe ya mulayo zwi tshi katela khothe dza vharangaphanḓa vha zwa sialala dzine dza vha hone musi Mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , i ḓo isa phanḓa na u shuma khathihi na u shumisa maanḓa a re nga fhasi ha vhupo hayo u ya nga ha mulayo une wa shuma khayo , nahone muthu muṅwe na muṅwe o faraho ofisi sa muofisiri wa zwa vhuhaṱuli u ḓo isa phanḓa na u fara ofisi u ya nga ha mulayo u no khou shuma kha iyo ofisi , zwi tshi laulwa nga-
Vhupo vhu katela mishumo minzhi yo fhambanaho ine ya nga sa : dzinnḓu , pfunzo na zwileludzi zwa matshilisano , vhuitwa ha ekonomi ha fomaḽa na vhu si ha fomaḽa , vhumagi vhuṱuku na vhulimi vhuṱuku .
( b ) Muhumbeli
U guda : U vha na rekhodo dza thandela zwi amba u vha hone ha tshisiku tsha data ya nḓivho u itela thandela dzi ḓaho , zwi amba uri , ndi zwine zwa ḓo konadzea malugana na mugaganyagwama wa tshifhinga tshi ḓaho .
Arali muvhigi wa mulandu a mushumeli wa tshitshavha ane a tea u sedzana na mulandu , mushumeli uyo u ḓo isa phanḓa na ṱho ḓisiso nahone a ṋekana nga muvhigo wo tou ṅwalwaho wo fhelelaho kha Muhasho wa Mveledzisophan ḓa ya Tshitshavha hu saathu u fhela vhege nṋa .
2.2.4.3 a zwi nga vhi u pfuka kana u kundwa u tevhela mulanga we wa itwa huṅwe-vho kha thendelano iṅwe-vho ifhio na ifhio hune khamphani iyi ya vha yo shela mulenzhe siani ḽa masheleni e a hadzimiwa ;
4.1 . Khabinethe i khou vhilaedzwa vhukuma nga u gonya ha tshivhalo tsha milandu ya GBV u mona na shango .
Ṅwaha wa 2016 u swaya miṅwaha ya 60 ubva tshe vhafumakadzi vha matsha vha tshi ya Union Buildings vha tshi gwalabela u fheliswa ha mulayo wa muvhuso wa tshiṱalula u ṱoḓaho vharema vha tshi tshimbila na dompasi .
Arali vhone na dokotela wavho vha tshi khou kundelwa u langa asima yavho , kana arali vho vha vho valelwa sibadela nga vhanga ḽa asima yavho , vha tea u rekhoda ' peak flow readings ' dzavho luvhili nga ḓuvha hayani .
Sisiṱeme i langiwa hu na u phaḓaladza hune tshiṱiriki tshiṅwe na tshiṅwe tsha vha na vhuḓifhinduleli ha u khunyeledza maitele atsho , ngeno tshipiḓa tsha ofisi khulwane na tshone tshi tshi shuma mushumo wa vhulavhelesi na wa ndangulo ya mbekanyamaitele kha sia iḽi .
U vha khagala na u sa vha na Tshidzumbe : Ri ḓikumedzela u shuma zwa vhubindudzi nga kha u fhulufhedzea na vhuvhudzisi hu re na u hu pfadzaho na vhashumisani na vhudavhidzani ha mafhungo ngoho .
Mmbi ya Ithiopia ya pfumbudza na u ṋea zwiṱhavhane Vho Nelson Mandela kha nndwa yavho ya u lwa na khethululo Afrika Tshipembe .
Zwi dovha zwa vha zwa ndeme u sumbedza uri ndi nnyi ane a ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha tshinyalelo ya u sa tevhedza konṱiraka ine ya khou itwa khothe kana nga vhulamukanyi .
Zwino ṅwalani fhungo ni tshi ṱalutshedza uri hu itea mini kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa tshitendeledzi itshi .
3 . Maitele a u dzhenisa tshitshavha kha mathomo a mushumo wa thandela dza themamveledziso
Mushumo wa zwa u ṱola u shuma u ya nga ha maga a o tendelwaho a pulane ya dza u ṱola dza nga ngomu .
Ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mavundu a ṱahe ḽi na Phalamennde ya Vunḓu yo khethiwaho .
Mbudziso yo vhudziswa arali hu na dziṅwe dzifaela , phindulo yo vha pfufhi na vhukate sa zwe zwa humbelwa .
Kha lwa miṅwaha ya fumi yo fhiraho , maAfrika Tshipembe vho vha vha tshi khou tambudzwa nga masiandaitwa a vhuleme ha nḓisedzo ya fulufulu .
U phaḓaladzwa uhu ho vha nga mulandu wa vhuḽedzani na Project Isizwe .
- sedzulusa kushumele kwavho na u thasulula dzithaidzo ?
A hu na muthu na muthihi ane a ḓo farwa kana u valelwa hu songo shumiswa mulayo .
Ngauralo ro ḓa India u khwaṱhisedza masia oṱhe a vhushaka hashu .
Tsha u thoma , zwishumiswa zwa muḓagasi zwi shumisa muḓagasi munzhi .
Naho u kuvhanganya tshikolodo tshi re hone zwo khwaṱha nahone zwi tshi langwa zwavhuḓi , tshikolodo tsha ḓivhazwakale ndi tsha ndeme nahone a tshi fhungudzwi .
Tshiteṅwa tsha nḓowenḓowe tshi nga ḓi ṋetshedzwa kha nyimele ya vhuponi ha mushumoni wa vhukuma kana tshenzhemo ya nyimele ya mushumoni ya kholekhole .
U khethekanywa nga vhuṱali ha Eskom ya vha zwiimiswa zwo fhandekanywaho zwiraru zwi langiwaho nga Muvhuso fhedzi - mveledziso , phiriselo na khovhekanyo - hu khou ṱoḓea u itela ṱhogomelo i sa nyeṱhi ya tshifhinga tshilapfu ya tshiimiswa tsha fulufulu na shango .
Ṱhoḓisiso dza Vhathusi vho khetheaho kha phambano idzi dzine dza swikisa kha mbadelo dza nṱha kana u badelwa lwa fhasi zwa ambwa nga hazwo , kha miṅwe milandu phambano dzi swikisa kha khakhululo ya mbadelo dza zwa masheleni .
Naho zwo ralo , tsheo dza muhumbulo na nyito dzine dza i bveledza dzi bvelela fhedzi zwiṱuku .
Arali vhushumisamupo vhu kha ḽiga ḽa u tumbula ndi zwa ndeme u ḓivhadza Minisṱa wa Zwa Mupo fhedzi a hu na thendelo ine ya ṱoḓea .
Naho hu na uri magavhelo a zwa matshilisano ndi thikhedzo khulwane vhukuma kha vhathu vhane vha a ṱanganedza na miṱa yavho ine ya khou leleḓa yo livha kha vhushai , ha koni u ita uri muṱanganedzi wao a bve kha vhushai .
Kha u ita ngauralo , masipala u fanela u shumisa tshomedzo dzawo na u kovhela masheleni a mugaganyagwama wawo kha Ofisi ya Mulangadzulo u itela u bvela phanḓa na ndivhotiwa dza komiti dza wadi .
U badzhetela mbadelo : U rekanya uri ndi vhugai ya ṱhanganyelo yoṱhe ya nyanganyelo ya mbadelo ine ya ḓo ṋekedzwa mishumo nga muthihi nga muthihi kha thandela iyi .
Ndi sia ḽa ngudo ya zwa ikonomi i elanaho na vhuḓifari ha dzifeme na vharengi vha zwibveledzwa .
Ndivho ho vha u khwaṱhisedza uri maitele a elanaho na vhuḓifari , ndaulo na ndangulo ya mulingo yo vha i songo dzhia sia , i fulufhedzeaho na vhungoho .
Murangaphanḓa o vha a tshi shuma mushumo wa vhurangaphanḓa kha masia oṱhe a vhutshilo ha tshitshavha , u bva kha mveledziso ya vhupo ha mahayani u ya kha u rangaphanḓa mmbi musi wa nndwa na u tandulula thaidzo dza tshitshavha .
Tsinga ṱhukhu dza bada dzi na vhuḽedzani ha vhanameli vha tshi bva kha tsinga khulwane na vhane vha bva kha zwiṱiriki zwa ḓoroboni zwihulwane nahone zwi ḓisa vhuṱumani khazwo vhuvhili hazwo .
U tshimbidza muṱangano vhatshimbidzi
Ni elelwe u thoma ipfi ḽa u thoma nga ḽeḓeredanzi khathihi na u fhedza fhungo nga tshiga tsha u awela .
Zwine muhasho wo sedza kha u thoma ngazwo zwo bva kha ndaela yawo , bono na mushumo wawo .
Ri tea u anḓadza muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha u vhudza vhadzulapo nga ha uri zwiko zwashu zwo shumiswa hani , na uri zwithu zwoṱhe zwo ita vhugai , hu tshi katelwa mitengo ya vhashumi , nḓisedzo ya zwishumiswa , tshumelo na zwiṅwe .
Kutshimbidzele kwa u pulana - ku ita uri thandela i tshimbile zwavhuḓi na uri i vhe na thaidzo ṱhukhusa .
Maṱano a sumbedzaho u vha hone ha zwiḽiwa , ikonomi , u thivhela vhugevhenga , mveledziso ya zwikili na thandela dza ndondola mutakalo
Khoro dza masipala dzoṱhe dzi tea u khetha mulangadzulo a bvaho kha miraḓo yayo .
Kha vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-73 vha i ise ofisini ya tsini ya Muhasho wa zwa Muno vhone vhaṋe nga ṋama .
Ḽaisentsi ya u reila ya nnḓa i tea u vha i mulayoni nga ḓuvha ḽa u shandukiswa nahone i tea u ṅwalwa nga iṅwe ya nyambo dza tshiofisi dza Afrika Tshipembe .
Tshigwada tsha Mushumo wa Minista tshi bveledza Modele wa u fha Masheleni na Thikhedzo kha Matshudeni vha Shayaho na avho vho " Salelaho Vhukati " kha u fhedzisa na u ambara gaweni .
SARB ina mushumo muhulwanesa we ya tetshelwa nga ndayotewa u vhona uri huna vhudziki kha mitengo hu tshi itelwa nyaluwo ya ikonomi yo dzikaho na hone yo khwaṱhaho .
Kha vha vhale zwinzhi ngaha thuso i ṋetshedzwaho musi mudzulapo wa Afurika Tshipembe a tshi lovhela kha mashango a nnḓa
Zwifanyiso , phazili dza maipfi na mitambo .
Vithamini Vithamini na mimineraḽa zwi thusa mivhili yashu kha u lwa na pfukelo ya zwitzhili zwa thusa uri ri dzule ri na mutakalo .
Ndi ngani muhaṱuli vha songo amba uri izwi zwi nga itwa , zwine na nga ngoho zwa vha pfanelo yavho , ndi ngani vhafhinduli vha tshi nga hana ?
U sa sudzuluwa : u kwatama , u tatamuwa na u khothetshela lurumbu a tshi ita zwivhumbeo zwo fhambanaho
Nga u angaredza ndi u vhona uri STB dzi khou wanala kha vharengi musi siginala ya analogo isa athu u tsimiwa .
Thebulu i ṋetshedza manweledzo a Phurogiremu dza Zwikili dzoṱhe dzine dza vha hone dza NQF 2 malugana na kuvhusele kwa Komiti ya Wadi .
( d ) Tshumelo dzi tea u itelwa vhathu hu si na u dzhia masia , nahone nga maitele kwao na nga nḓila yo linganelaho .
U ṱanḓavhudza mutheo wa muthelo na u fhungudza u vhofhololwa u engedza vhupfiwa ha vhulamukanyi .
Ndi zwifhio zwine zwa nga ima tshifhinga tshilapfu ?
Kha ri ṅwale Fhindulani mbudziso idzi .
U phalala kha HIV na AIDS hu ḓo thoma u shumiswa nga nḓila ine ya tikedza na u khwaṱhisa dziṅwe mbekanyamushumo dza mveledziso .
Zwitshavha zwa vhuṱhogwa zwine zwa vha na khovhakhombo ya nṱhesa ya u kavhiwa nga TB zwi katela :
Muofisiri wa Mbalelano u na vhuḓifhinduleli nahone u hwala vhuḓifhinduleli ha u vhona uri themendelo dzoṱhe dzi khou itwa zwi swikisaho u bva kha odithi na SCOPA .
Muvhigo wa thandela u tea u swikiswa hoṱhe u kha khophi na nga fomethe ya eḽekiṱhironiki .
Zwidodombedzwa zwavho zwi ḓo fanyiswa na zwine zwa vha kha database khulwane ya SARS nahone vha ḓo kona u swikelela zwishumiswa zwa vhathu vha rumelaho mbuyelo dzavho nga tshumelo ya e-Filing .
Kha ri ri muṅwe na muṅwe washu a takuwe a dzhie mushumo wa u ita uri Kapa Vhubvaḓuvha hu vhe vundu ḽa khwine .
U itela tshiitisi tshenetshi , ndangulo ya magavhelo kha vhuimo ha masipala i fanela u bvelela kha vhupulani , u gaganya gwama , ndangulo ya masheleni na nzudzanyo dza kushumele kha masipala .
Vhadzulapo vha ṱuṱuwedzwa u shumisa App thendeleki ya MySAPS , ine ya vha ya u thoma ya mufuda uyo kha dzhango ḽa Afrika .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza zwa u khunyeledzwa nga nḓila yavhuḓi ha Indaba ya Fulufulu ḽa Afrika ye ya farwa nga vidio na musi vhathu vho tou kuvhangana fhethu huthihi fhaḽa Cape Town u bva nga ḽa 1 u swika ḽa 3 Ṱhafamuhwe 2022 nga fhasi ha thero ine ya ri : " Muṱangano Wavhuḓi wa zwa Mabindu kha Sekhithara ya zwa Fulufulu ḽa Afrika " .
Hu nga si tsivhudzwe vhadzudzanyi vha mudzudzo uri vha ite mibvumbo ya tshifhinga tshilapfu ya ṱhoḓea dza vhuendi ha tshitshavha .
Ṱhoho : Nga ha nṋe - Awara dza 6
Tholokanyonḓivho : Vhagudi vha tea u fhindula mbudziso nga u tou amba musi vhe kha zwigwada zwavho musi vha sa athu u ṅwala phindulo .
Mbadelo dza zwibviswa dzo itwaho dzi rekhodwa kha notsi u ya kha zwitatamennde zwa masheleni musi thundu i tshi wanwa kana , kha mafhungo a tshumelo , musi i tshi khou ṋetshedzwa kha muhasho .
Ho dzheniswa nomboro yo khakheaho ya muraḓo .
U ya phanḓa na muṅwalo wa u ganḓisa
Madalo aya o dovha a fha mavhalaanngwe kha tshayatsireledzo ya vhafumakadzi na vhana kha tshitshavha tshashu .
Vha tea u vha na vhuhali vha thome na u ita zwithu nga vhoṱhe , vha dovhe hafhu vha ite zwithu nga u vha vha na lufuno nazwo , tshelede i ḓo ḓa nga murahu .
Nyengedzedzo ya khemikhala i fhungudza nyengedzedzo ya zwi tshinyadzaho zwitshilaho na toksini ya khadiamu khovheni .
Wa vhuya wa phasiswa wa vha mulayo , vhaṋetshedzi , vhukati ha zwiṅwe , vha ḓo kombetshedzwa u dzhia ndindakhombo ya ndozwo i vhaho hone nga u sa fulufhedzea na u vhulunga dziakhanthu dza thirasithi .
U peleṱa maipfi nga nḓila yone ano tea gireidi yawe na nḓivho ya foniki .
Muṱangano wo ṱanganedza Muvhigo wa Vhakonanyi vha CAHOSCC nga ha vhuṱhogwa ha Afrika kha ndugiselo ya Khonifarentsi ya vhu26 ya Mashango ane a vha tshipiḓa tsha Buthano ḽa Muhanga wa Mashangombumbano nga ha Tshanduko ya Kilima ( UNFCCC COP26 ) , mvelaphanḓa kha mushumo wa mbekanyamushumo dza Tshanduko ya Kilima ya Afrika , khathihi na Mbekanyamushumo ya Zwiṱuṱuwedzi zwa Ikonomi i bveledzaho kha Mupo ya Afrika .
Khwiniso dzo ṱoḓa u kula nungo na u dzhiela fhasi zwivhuya zwo itwaho nga vhashumi .
Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde vho vha na tshikhala tsha u sedzana na itshi tshiimo vhege yo fhiraho .
Tswikelelo ya zwipikwa izwi yo sumbedzisa u vha i konḓaho kha tshifhinga tsho fhiraho , zwi tshi khou vhangwa nga u wa ha ikonomi ya ḽifhasi .
Zwidodombedzwa zwavho ( nomboro ya basa , ḓiresi na nomboro dza luṱingo )
Maga aya o tea kha u thivhela vhukhakhi ho kalulaho , fhedzi ngauri vhathu vha a kwamea , ahuna ḽiga ḽa ndango ḽo khwaṱhaho .
Musi hu tshi kuvhanganywa data nga ha mitengo ya zwibveledzwa vhorakhonṱhiraka vha fanela u kwamiwa , ndi nga musi fhedzi musi zwibveledzwa zwi siho kha vhupo hapo hune ha tea u shumiswa mutengo wa u ṱunḓa .
Tshikhala tshe vha ṋetshedzwa a tshi elani na madzinginywa a zwa thekhiniki a mathomo .
Komiti idzi dza bidi dzo vhona uri u avhelwa khonṱhiraka na themendelo zwi a tevhedzwa , zwi khagala , zwo edanela , hu na mbambe nahone a zwi ḓuri .
u thoma u ita zwo bulwaho kha Mulayo wa Pfanelo dza Mavu a Tshitshavha wa 2004 u itela khwinifhadzo ya tshumiso kwayo ya ikonomi kha mavu a tshitshavha , na u engedza thuso ya zwa tsheledzo , mbeu na zwishumiswa kha vhalimi vhaṱuku na vho vhumbanaho .
( b ) zwi tea u langulwa nga mulayo wo itwaho nga Mulayo wa Phalamennde une wa nga phasiswa fhedzi nga murahu ha u sedzuluswa ha themendelo ya Khomishini ya zwa Gwama na Nzudzanyo ya Tshelede .
Mbuelo khulwane dzine dza ḓo swikelwa nga u thoma u shumisa Tshiṱirathedzhi tsha u Bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi tsha Gauteng dzi a vhuedza .
Zwiito zwavho zwo vha zwi tshi dzhiiwa sa u kolonwa zwo bva kha zwa politiki kana nga vhone vhane hu u itela u tikedza maitele .
Vhalanguli vha Sisiṱeme na Mabalane wa Nḓisedzo zwo dzhenelela khoso dza vhupfumbudzi zwo dzudzanywaho nga Zwibviswa zwa Muvhuso .
4.123 Mulayo une wa ṱolwa u kha ḓi vha kha bugu ya mulayo wa phalamennde , na uri miṅwe milayo yo shumiswa u itela u tandulula thaidzo nga ha vhuloi .
migaganyagwama zwo katela na migaganyagwama I no sokou netshedzwa zwo ṋetshedzwa
U kona u ṅwala na u kopolola mafhungo a sa konḓiho a tshi bva kha zwiṱirepe zwo ṅwalelwaho na kha bodo .
U itela uri Phalamennde i swikelelee nga maanḓa , hu na mmbekanyamushumo i vhidzwaho u pfi " Vhuṱumanyi ha Muraḓo " ine khayo vhaswa vha nga ṱangana na Muraḓo wa Phalamennde muthihi nga ha mafhungo a vha kwamaho .
U dzhia tsheo hu itwa nga nḓila ya demokirasi yo vuleaho .
U ṱoḓa thandela nga u fekisa kana u imeiḽa a zwi nga ṱanganedzwi .
Ḽaiburari dzoṱhe dzi ṋetshedza tshumelo ya ḓuvha na ḓuvha dza maṅwalo a u ḓimvumvusa na dza u guda .
U pulanela u shumisa mavu kha sekhithara ya maḓaka u fhungudza ḽeveḽe ya u elela ha milambwana u fhungudza ndi ha ndeme .
U ita zwa vhudzekani na vhagudi ndi u fheṱa fulufhelo ḽa tshitshavha .
Vha nga vhona zwine zwa vhumba ' maambiwa a muṱangano wo fhiraho ' nga u sedza nyito dze vhathu vha vha vho fanela vho dzi ita .
U vhonala u mutambo wa vhuhana arali ri tshi tou zwi sedza !
Vhudzheneli hashu afha ndi ha ndeme nga ngoho nahone ri ṱanganedza ṋetshedzo ya thikhedzo u bva kha vhathu vha Mexico na dziṅwe dzitshaka .
Nga tshifhinga hetshi muyamufhe une wa khou dzhiiwa u lingana na muyamufhe une wa khou fhaladzwa .
Vhe vha shela mulenzhe vho sumbedzisa zwo no swikelwaho nga Mbumbano ya Afrika miṅwahani miṋa yo fhiraho , vho kona u pfesesa khwine nga ha Adzhenda 2063 na uri nyanḓadzamafhungo ya Afrika i nga vha hani phanḓa nga ha u ḓivhadza na u tshimbidza Adzhenda 2063 .
Zwiṱirathedzhi kha u dzhena mafhungo a u kundelwa u swikelela zwipikwa zwo pulanwaho zwi khou shumaniwa nazwo .
Vhushaka vhukati ha ayene dza amonia na amoniamu vhu tea u sedzwa musi hu tshi khou vhalelwa tshivhalo tsha kḽoromaini .
Fureme , ḽentsi na ḽentsi dza khonthakithi ( dza tshoṱhe na dzi laṱiwaho )
Ri fanela u dzhia tsheo na vhukando zwo khwaṱhaho .
U shandukisea ha maraga wa vhashumi nga huhulu ho no bvelela mashangoni manzhi , u khwinisa ha khonadzeo dza vha si na mushumo uri vha wane mushumo fhedzi ha ṱanḓavhudzwa u kovhekanyiwa ha muholo .
Magavhelo a zwa matshilisano u itela vhuunḓi ha vhana na one o vha e fhasi vhukuma , nahone miṱa ya vhatshena ye ya dzula yo ḓisendeka ngao kanzhi yo vh iyo ine ya vha na thaidzo dza zwa matshilisano kana vhukonḓi muvhilini kana ha ngelekanyo .
Zwenezwo ri ḓo lwisa u engedza hei thikhedzo nga maanḓa kha u ḓadza zwikhala zwa poswo dza ofisini kha ṅwaha hoyu wa muvhalelano .
Mulayo na Ndaulo
1.1.2. Naho itshi fhulufhedzisa arali ya nga londotiwa , Khabinethe i tenda uri shango ḽi khou vhona tshiga tsha u thoma tshavhuḓi zwine zwa fulufhelwa uri ndi u thoma ha u vhuyelela ha ikonomi ya shango yo dziaho yo fhaṱwaho kha u thomiwa ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe , ine yo sedza kha u alusa ikonomi ya Afrika Tshipembe na u sika mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma .
Tshivhalo tsha vhathu vho kavhiwaho nga HIV tsho ima fhethu huthihi nga phesenthe dza 10 .
Tsumbo , ro khunyeledza maitele a mbambadzo ya vhulimi ha mavhele na maapula zwa Afurika Tshipembe zwi tshi ya China .
Zwi tshe zwo ralo , Muvhuso u khou engedza na u khwinisa maitele aya .
Arali CC yo vha i na nnḓu ine ya vha yayo , kha vha wane maṅwalo lu bvaho kha Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha na kha Gwama ḽa Lushaka lu ambaho uri mihasho a i na thaidzo ya u bvusuludzwa ha CC .
Ndi vhukando-ḓe vhune vha nga eletshedza mufumakadzi Vho-Mali uri vha vhu dzhie ?
Ṱhuṱhuwedzo i nga engedzwa nga , u itela sa tsumbo , u ḓivhadza bonasi dza kushumele kana u kovhekana mbuelo .
-Kha vha vhige arali muraḓo wa tshitshavha o vhulawa kana o rumelwa sibadela zwi tshi khou itiswa nga khombo fhethu havho ha u fhaṱa kana i tshimbilelanaho na nyito dza fhethu havho ha u fhaṱa
hu vhe na u dzhiela nṱha tshanduko dzi khou ḓaho nga u ṱavhanya kha sekithara ya khasho na ICT nga u angaredza ;
Ṅwalani ṱhalutshedzo ya mvumbo ya Lulu mathomoni a tshiṱori .
Zwino , kha midia yoṱhe , u ṱhukhukana ha mimaraga zwi amba uri mbuelo khulwane - phurofiti - dzi swika hune dza vha khomboni tshoṱhe vhunga masheleni a u kungedzela khathihi na khasiṱama a tshi vho pambutshela kha masia manzhi maṱuku .
Mashumele a zwikwama zwa phensheni ya tshumelo ya tshitshavha a re na phambano dza zwenezwino nahone a ṱoḓa u pika nga khumbulo hu re khagala .
Tshumelo dza ambuḽentsi dzo khwaṱhisedzwa nga u engedza u khwinisa u shumisa phakhedzhi yo fhelelaho ya tshumelo dzo khetheaho dza ambuḽentsi , ine ya tikedza tshiṱiriki na maongelo a dzingu .
Mulayo wa zwino ndi wa uri zwigwada zwenezwo fhedzi , zwi no dzula henefho , zwi matsha henefho .
Thendelo i tea u humbelwa nahone ya ṋewa sa thendelo ya u rea khovhe kana u ita zwi tshimbilelanaho na vhureakhovhe u itela thengiso .
3.2 . Tshiṱirathedzhi tshe tsha bveledziswa nga vhukwamani na muvhuso , sekhithara ya phuraivethe na zwitshavha zwapo tsho livhiswa kha u fhungudza u vha khomboni ha tshitshavha , ikonomi na mupo kha tshinyadzo ya tshanduko ya kilima .
Vha fanela u ela kushumele kwa vhashumi vha re dzikiḽiniki na sentharani dza mutakalo wa tshitshavha , u vhea iṱo kha mashumele a zwiimiswa zwa ndondolo ya mutakalo na u langa nḓisedzo ya tshumelo kha tshiṱiriki tshiṱuku tsha mutakalo u ya nga zwipikwa zwa ndeme .
Musi nḓisedzo ya muḓagasi i sa fulufhedzei , musi nḓila dza zwidimela na vhuimangalavha dzi sa khou shuma zwavhuḓi , musi tshanduko i tshi khou khakhiswa nga u shayea ha themamveledziso dza inthanethe , musi vhunzani ha maḓi vhu tshi khou ṱhoṱhela , khamphani dzi a koloṅwa u bindudza fhethu ho raloho , ngauralo , ikonomi i nga si kone u shuma zwavhuḓi .
Vho Advocate vha re na mavhudzi a dzingwasa vho bebiwaho Queenstown , vho ṱuṱuwedzea lune vha nga takalela u ita na zwine zwa sa vhe mushumo wavho malugana na u thusa vhane vha ṱoḓa thuso .
Ri nga si kone u swikelela hezwi nga u ḓisa izwi zwi sa langiwi nga mulayo na zwi si zwa vhukuma kha u sa fulufhela uri zwiṅwe zwo ṱalutshedzwa sa zwine zwa vha mushumo wavho zwi tshi elana na Muvhuso na shango ḽashu .
Musi u swikelela pfuma na matheriaḽa wa thukhitha zwi tshi dzula zwi zwa ndeme , vhukoni ha vhathu ha u humbulela tshumiso dza vhubveledzi na vhusiki zwo no zwa ndeme na zwone .
11.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya Mulayotibe wa Vhuendedzi ha Lwanzheni u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
U saukanya kha vhuṱumani vhukati ha vhulimi na zwibveledzwa zwa vhulimi na hone hu ḓo ṋetshedzwa .
A ri nga neti kha nndwa ya u lwa na tshanḓanguvhoni na zwa u dzhavhulwa ha muvhuso .
Naho zwo ralo , ndi khaedu dzine vhunzhi havho vha ḓo ṱangana nadzo .
Dzo ima nga nḓila hei :
Sisteme idzi dzi katela ndangulo ya ndaka dza tshiṱirathedzhi dzi tevhelaho :
Sa tshipiḓa tsha mvelaphanḓa ya tshomedzo dza lushaka ri ḓo ṋetshedza vhudzulo ha vhathu vhune ha swikelelea nahone vhu re fhethu havhuḓi .
Hezwi ndi zwa ndeme ngauri vhathu hangei nnda vha tea u ḓivha arali masheleni avho a vhatheli a khou shumiswa nga nḓila ya vhuṱali hu sina zwiito zwa tshanḓanguvhoni na zwi siho mulayoni .
Zwo ḓi ralo , hu tshi tevhedzwa Pulane ya Mveledziso ya Lushaka , ri tea u ṱavhanyisa u thoma u shumisa pulane u itela uri mushumo wa mapholisa u vhe phurofeshinala na u bvisa kushumele kwa tshiswole kha mapholisa .
Zwithu zwihulwane hafha zwi katela :
I rangwa phanḓa nga Muofisiri Muhulwane wa zwa Masheleni .
Ndi zwa ndeme u dzhiela nzhele uri mbekanyamushumo dzi shumisaho masheleni dzo no vha na dzangalelo ḽa u bvelela , maimo a ndambedzo o engedzea , na mutsiko wa nḓisedzo wo no goḓombela .
Vha ḓo kovha tshenzhemo yavho , vhukoni , zwikili na nḓivho ya u pfumbudza na gudisa vhashumi vha muvhuso .
Tshiitisi tsha izwi ndi uri hu ḓivhea zwithu zwiṱukuṱuku nga ha ṱhoḓea ya ndeme ya maḓi u itela uri ngweṋa dzi bveledze sethe i vhonalaho ya nyendedzi .
Vhushayamushumo vhu dovha ha vha nṱha kha vhafumakadzi musi vhu tshi vhambedzwa na vhanna .
Hu si na u thoma u shumisa mitshini ha vhukuma , mveledziso ya vhukati ha ndeme ha vhulimi kha dzizounu dza vhulimi ha khwine vhu ḓo vha vhukonḓaho u wana na uri vhorabulasi vha ḓo kombetshedzea u shandukisa kushumisele kwa mavu u bva kha vhulimi u ya kha dziṅwe tshumiso dzi vhuedzaho .
CM46 - Khumbelo ya ṱhanziela ya u thoma bindu na R60 yo diphosithiwaho kha khoudu ya khasi ṱama
Lushaka lwa khovhe lune lwa kwamea lu si lwa vhuḓi lu nga ḓi ilisa u ya kha vhuṅwe vhupo milamboni hune tshivhalo tsha tsimbitswuku tsha vha fhasisa .
Naho zwo ralo , zwiteṅwa zwi fanaho zwi katela nyaluwo khulwane ya vhathu , vhubveledzi ha fhasi nahone vhu fhungudzeaho ha zwa vhulimi , mazwifhi a nga ha mbekanyamaitele , zwiimiswa zwi thengathengaho na themamveledziso i sa takadzi .
Minwe yoṱhe na khophi yo sethifaiwaho ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe kana phasipoto a tea u katelwa kha khumbelo .
Kuitele kwa vhubveledzi ku tendela tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tshi tshi vha na mbonalo ya tombo ḽa vhukuma khathihi na mannḓa a songo ḓowelelaho , hu si na tshikonḓisi tsha tshikalo tsho kalulaho .
Khoro dzapo na vhadzhiatsheo vha fanela vha na zwiṱirathedzhi zwi sumbedzaho vhuḓikumedzeli havho kha u shuma nga vhushumisani na zwitshavha .
Arali tshifani tsha ṅwana tsho fhambana na tsha muraḓo muhulwane , muraḓo muhulwane u tea u ḓadza afidevithi i bulaho mbuno dza u fhambana ha zwifani na u khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli kha ṅwana .
Nga murahu ha ezwo vhana avha vha re afha vho ambaraho yunifomo vha ḓo ḓa vha ri ṋetshedza luṅwe luimbo hafhu .
Bono ḽi thoma dzangano ḽa mvelele na kilima u itela u wanulula bono iḽo .
Hezwi zwi ḓo itwa hu tshi shumiswa ngona ya nzulele , i sedza nzulele tharu khulwane :
Weber a nga dovha a pfeseswi sa a lingedzaho u pfufhifhadza kuvhonele kwa thyori ya Marx ; hu si u hanedza masiandaitwa zwivhumbeo zwa matheriaḽa , o vha a khou tou sumbedzisa ndeme ya mihumbulo na yone .
Kha ri ṅwaleKha ri ṅwale Ndi mitambo ifhio ine na kona u i vhona zwifanyisoni izwi ?
Phoindi yanga ya vhuvhili ndi yauri ri tea u shumisa mihumbulo yo sikwaho fhano na mashangoni a seli u itela u bveledza nḓila ntswa i swikaho lwa mupo u bva kha zwashu zwa kale u ya kha vhumatshelo zwi langwaho na u ṋea tshivhumbeo nga demokirasi yashu ntswa .
Nga maanḓa kha tsheo i no nga iyi , nahone ho fhiwa mbetshelwa dza Mulayo , zwo teaho zwa ndeme ndi ṱhoḓea dzo angalalaho dza maitele na mvelelo dzine dza nga vha dzo tevhedza mbetshelwa dza Mulayo .
Thulusi i no ḓo shumiswa kha ḽiga iḽi : Nyolo ya zwipikwa , ya dplg
Vhuḓifari ndi iṅwe ya thero dzine dza anzela u nyadziwa nga matshudeni .
Zwiṅwe hafhu , tshitshavha a tshi faneli u sedza kha muvhuso fhedzi u tandulula thaidzo nga ha tshikafhadzo na malaṱwa , fhedzi tshi fanela u tandulula thaidzo
Heyi ndi khaedu ine ra khou tama u i tandulula kha vhafarakani na vheiwe .
Izwi zwi ḓo thusa kha u thivhela mutsiko une vhagudi vha ṱangana nawo mathomoni a ṅwaha wa pfunzo .
Mbetshelwa yo katelwa u itela u thivhela pfanelo dzi kuḓanaho kha maḓaka a Muvhuso .
Wadi nnzhi dzi na vhadzulapo vha sa khetheli dzangano ḽithihi .
Mufhinduli wa vhuraru o vha a khou shuma kha nḓowetshumo ya zwa ndaka miṅwaha ino paḓa mahumi mararu .
Milayo iyi i shumiswa nga kha themendelo u itela u thivhela vhugevhenga kha ḽevele tharu : ḓorobo , vhupohaya na kha saithi .
Tsha u fhedzisela ndi tama u tsivhudza vhoṱhe u dzula vho khwaṱha vho vhea maṱo avho kha u swikelela izwo zwine vha zwi ṱoḓa u itela vhone vhaṋe .
Musi vha tshi ḓadza fomo vha ḓo wana miṅwe mihumbulo ya dzithaidzo dzine vhafumakadzi vha ṱangana nadzo kha vhupo ha havho .
Zwi ḓo tea u sumbedzwa arali Phalamennde i tshi imela nga nḓila yone lutamo lwa vhathu vha Afurika Tshipembe kha mafhungo a vhuvhusi ha dzitshaka a kwamaho vhutshilo havho .
Kha vha ite odithi ya mishumo ya thandela vha tshi khou i vhambedza na pulane ya mbueledzo na u kombetshedza vhutevhedzi na thendelo ya mulayo ya zwa mupo .
Mbuyedzedzo ya Muvhuso na u engedza mushumo wa khamphani dzi langwaho nga muvhuso , themamveledziso ya Thekhiniḽodzhi ya Vhudavhidzani ha Mafhungo ( ICT ) kana u shumiswa ha burodibennde , maḓi , vhuthathatshili khathihi na themamveledziso ya vhuendi . 9 .
Mathomoni a ṅwedzi uno , ro ḓivhadza nzudzanyo nga huswa dza tshivhalo tsha mihasho ya muvhuso u itela uri i kone u bveledza ndaela dzavho .
I ḓo dovha hafhu ya khwinisa tswikelelo nga vha nyanḓadzamafhungo kha Muphuresidennde na Ofisi ya Muphuresidennde , u itela uri vhoramafhungo vha wane mafhungo a siangane na maitele a u khwaṱhisa kupfesesele kwavho na kuvhigele kwavho .
Komiti ya Phothifoḽio ya Vhafumakadzi , Vhana , na Vhathu vha re na Vhuholefhali
Nga iṅwe nḓila , themamveledziso i songo eḓanaho i nga vha na mbadelo na masiandaitwa a tshifhinga kha vhabindudzi , ine ya nga vhona vhabindudzi vha ṱoḓaho u vhulunga tshelede fhethu hune mbuelo dza tshivhumbeo dza vha khulwane hone dza vha dzi tshi khou ṋetshedzwa .
Ngudo dza u vhala dza gireidi ya mathomo dza muhasho dzo sumbedzisa mvelelo dza uri nzudzanyo dzo kumedzwaho dza zwiko zwa u vhala , vhupfumbudzi vha u vhala ha vhomakone na pulane dza ngudo dzi nga vha na mvelelo dza u vhala .
Vhulanguli ha ndaṱiso ha zwino a vhu ngo khwaṱhisa tshanḓa nahone ho sedzuluswa , u wana ndaṱiso khulwane kha vhathu vha re na mbuelo khulwane dzine dza tea u thela .
Hu na vhukonḓi ho fhambanaho malugana na khwaṱhisedzo ya khwaḽithi na tsireledzo kha mishonga ya vhulimi , nga maanḓa kha sekhithara i si ya fomaḽa .
U fhungudza u sa lingana ha tshivhalo tsho tiwaho kha sisiṱeme , nga maanḓa u shumisela zwithu zwi si zwa ndeme , ngeno hu tshi khou lingedzwa u tsireledzwa ndiliso ya vhatholiwa na tshumelo dza mutheo kha ḽiṅwe sia .
( 1 ) Muthu muṅwe na muṅwe we a vha e Muphuresidennde , Muthusa Muphuresidennde , Minisiṱa , Muthusa Minisiṱa wa Riphabuḽiki nga fhasi ha Mulayotelwa wo fhiraho musi mulayotewa muswa u saathu u thoma u shuma , u ḓo isa phanḓa na u fara ofisi u ya nga ha tshiteṅwa tshiṱuku tsha ( 2 ) .
U thivhela zwi nga ha sisiṱeme ( mafhungo , u ṱola mbalelano na zwiṅwe ) dzine dza ita uri zwi konḓe u ita nyito dza vhuaḓa .
Zwivhuya zwa Rekhodo ya Mutakalo ya Mulwadze ndi zwifhio ?
Ndi kale vhukuma tshifhaṱo tshi songo fhelaho tshi tshi khou nelwa nga mvula na dziṅwe nyimele dza mutsho dzi si dzavhuḓi dzo ḓi vha hone lwa tshifhinga tshilapfu .
Ndangulo ya Kushumele ndi tshi shumiswa tshine tsha nga shumiswa u thusa u vhona zwauri hu na nḓisedzo ya tshumelo ya khwiṋe na u khwiṋisa kushumele kha mveledziso na ndeme .
Muelo wo teaho wa ṱhodzini sa zwo themendelwaho nga mubveledzi kha phirisa muḓagasi iṅwe na iṅwe ine ya ḓo ṱumanywa u tea u shumiswa u swikela .
Dziyunivesithi dzo ḓiimisela u shumisana na Muvhuso kha vhuṱoḓesi ha matshilisano na ha ikonomi u itela u tikedza adzhenda ya mveledziso ya vundu .
Maḓaka o ṱavhiwaho ( miri mihulwane ) a ṋea vhuḓipfi ho " ho thomiwaho " kha mveledziso ntswa na uri a nga tsireledzwa kha nyimele nnzhi kha khethekanyo ya mavu , hu na u kwamea huṱuku siani ḽa mutengo .
Naho zwo ralo , hune ha vha na nyimele ya u humbela u fhungudzelwa mulandu u fana na hune muthu a vha a sa ḓivhi musi a tshi fhidza muthelo , ndaṱiso dzo kalwa u swika kha u vha nga ndaulo .
Thandela i ṋetshedza zwikhala u shandukisa kulangulele kwa vhalwadze vha muhumbulo kha zwileludzi zwo khetheaho , hu na u shela mulenzhe ha muṱa na tshitshavha kha u wana mvelelo dza u vha khwine .
Masipala uyu u ḓihudza nga sisteme dza ndangulo ya ndaka yawo nga nḓila i bveledzaho .
Asima yo wanalaho kana yo vhangiwaho nga mushumo une wa itwa i fara vhashumi vhane vha fema buse ḽine ḽa vhaisa miraḓo ya u fema , u fana na buse ḽa thoro , fuḽauru , zwiḓadzisi zwa enzaimi , tsumbo , phurotheini ya gumba , phurotheini ya khovhe , dzikhanakhana na thanda kana khuni - na vhashumi vhane vha gaya vhukhofu , u ṱomba halwa ha pfupfu , u baka na u phurosesa khovhe na vhone vha kha khombo ya u farwa nga uvhu vhulwadze .
U fhaṱululwa hafhu ha themamveledziso yo tshinyadzwaho nga tshinyalelo hu lambedzwa thungo kha nyavhelo yo vhetshelwaho thungo kha gavhelo ḽa sekhithara .
Ipfi ḽa u thoma ḽa phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi . vhoṅwa muṅwalo gunwe ṅwedzi fhoṅwa lumwa zwala swara luzwa lusa mazwilu tshizwa thikhwa khwanḓa kwasha pwasha khwivho thukhwi phepho thophi tapwa luphwaphwa ṱhopha phophisa maḓanzhe badzhi thuswa bande mulenzhe dzhamu swela luvhondo nzhinga dzhege vhuswa ndishi
Kha vha ṱalutshedze uri ndi ngani zwo ralo nga kha u ambedzana nga ha maitele a u wiswa ha ndeme ya izwi zwithu .
Mulayotibe u khou sedza kha u sika milandu ya vhugevhenga ha vengo na kuambele kwa vengo , na u vhea maga a u thivhela na u lwa na hei milandu .
Madzangano oṱhe a matshilisano o tendelana kha ṱhoḓea ya u vusuludza nyambedzano dza matshilisano kha sekhithara ya migodi na u topola vhudzheneleli ha vhuṱhogwa vhu ṱoḓeaho u vhona uri sekhithara ya migodi i khou vhewa nḓilani ya nyaluwo yo katelaho i sa nyeṱhi .
U phuromota u shela mulenzhe ha nnyi na nnyi hu tea u sika nzulele ine ya ṱuṱuwedza u shela mulezhe ha nnyi na nnyi .
Ri khou tea u sedza vhukuma vhuḓidini hashu uri ri kone u kunda izwi .
U khwaṱhisedza vhuendi ha vhathu na u ṱuṱuwedza tshitshavha tshi si na tshiṱalula nga mirafho , tsho vanganaho ndi tshipikwa tshihulwane tsha muvhuso .
U shela mulenzhe nga huhulu kha vhupo ha tshumelo dza fhethu u khwaṱhisedza ndangulo ya mutsiko wa tshumelo dza ndeme dza vhulwadze ha muhumbulo kha puḽatifomo dzoṱhe , hu na mulanguli wa thandela o tholwaho u tshimbidza kuitele .
HERA ndi ḽiedza ḽa saintsi ḽa u kwakwanyisa u alusa mapfesesele a u ṱavhanya u vhumbiwa ha dzigaḽakisi na uri i khou lambedzeswa nga Mutheo wa Saintsi wa Lushaka wa United States vha tshi khou farisana na Yunivesithi ya Cambridge.
Avho vho gwevhelwaho lufu vho ṱangana na vhaṅwe khothoni vho lindela u vhulawa .
Zwi wanala nga vhunzhi nahone zwa maimo a nnṱha .
Thandela dzi tevhelaho dzi ḓo itwa kha miṅwaha mitanu iḓaho .
Bannga ya Mbulungeo na muvhuso vho tendelana kha phimo ya zwipikwa kana vhuhulu ha iniflesheni uri zwi ṱhogomelwe .
Madzina a Munangi nga vhuḓalo , nomboro ya vhuraḓo , zwidodombedzwa vha vhudavhidzani ( hu tshi katelwa nomboro dza luṱingothendeleki ) na tsaino zwi tea u ḓadzwa nga vhuḓalo kha Khethekanyo ya 1 ya fomo ya u nanga .
Vhuḓi ṅwalisi ha deeds ho vulelwa muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshitshavha uri a wane mafhungo .
MAGA NA MAITELE
Vhudzulatsini vhu dzuleaho : khoudu dza nyolo ya tshitshavha , Khomishini ya Vhudzudzanyi ya Vhukovhela ha Australia , ngei Perth .
Masheleni a wadi ane a langwa nga nzulele
Maitele aya a ṱoḓa ḓisa kha nḓowelo maitele a khwine ane o no vhuya a shumiswa kha maṅwe mashango .
2.8 . U kona u konḓelela ha sekhithara yashu ya vhulimi ho tikedzwaho nga sisiṱeme dza tsivhudzo na ṱhoḓisiso , naho ho vha hu na Tshivhungu tsha Fall Army na gomelelo , zwo vhonala nga tshikalo tsha mavhele tsho anganyelwaho tsha 2017 , tshine tsha vha 84% nahone ndi tshihulwane kha khaṋo ya zwiliṅwa ya 2016 , ye ya vha khaṋo ṱhukhusa u bva 2017 .
Vhafumakadzi vha ṱaluswa sa tshigwada tsha vhavhuelwa vho sedzwaho khavho .
Nyimele ya zwiṅwe zwiambaro zwa nga ngomu i kwama tsiravhulwadze .
Fomo dza u khetha dzi khou wanala kha webusaithi ya Ofisi ya Muphuresidennde ( www.thepresidency.gov.za
Ni kone u
Makumedzwa a u lambedza a dzhiela nṱha maga a vhuṱhogwa , na u wanalea ha masheleni kha Flagship Fund kha miṅwaha ya muvhalelano yo tewaho .
Nyengedzedzo i katela-vho na masheleni a u thoṅwa ha mihasho miswa .
Dza u thoma kana dzine dza sa tou vha khombo dza vhukati dza khombo .
Minista vha nga ita mulevho wo raliho fhedzi arali vha wa muhumbulo wa uri muri , tshigwada tsha miri , ḓaka kana lushaka a zwi athu u tsireledzwa ho linganaho u ya nga muṅwe mulayo .
Vha ṱoḓa u ḓivha uri ndi ifhio khonadzeo ya mabuḓo na vhumatshelo zwine vha vha nazwo .
Ho sedzwa khumbelo u thoma na themendelo , fomuḽari na tshumiso ya DSP ya vhulwadze vhu sa fholi 100% ya mutengo wa Tshikimu
Muhasho wo vhea dziṅwe nyendedzi dzine dza tea u tevhedzwa nga maanḓa musi hu tshi ṅwalwa asainimennde .
Thaidzo khulwane nga maitele aya ndi uri a ṱoḓa mulayo muswa uri u ḓivhadzwe na tsireledzo ya thekhinoḽodzhi ntswa iṅwe na iṅwe zwenezwo ya dzulela u salela murahu .
Izwi zwi ḓo konisa muvhuso u vha na mutevhe woṱhe wa vhathu vhane vha khou ṱoḓa zwikhala zwa mishumo .
Arali zwa itea uri muṅwe muthu a shumise luswayo lwavho kana lu fanaho na lwavho , hu nga dzhiwa vhukando ha mulayo .
Musi fuḽaga yo imiswa tsini na kana nga murahu ha mulangadzulo muṱanganoni , i tea u vhewa kha tsha u ḽa tsha mulangadzulo .
Ndi kuhumbulele kungana kune muṅwali a ṱahisa ?
Ngauralo , ro thoma muṅwe mushumo na nḓowetshumo ya theḽevishini kha izwo .
Hu na zwiteṅwa zwivhili zwa ndeme zwa ndondolo zwine zwa bva kha vhushumisamupo : ( 1 ) u kwamea ha u bvela phanḓa na u shumisa hu sa fheli na u kwamea ha mupo kha u kaṋa kana u kuvhanganya ; na ( 2 ) mbuelo dza ndondolo dzi no bva kha vhushumisamupo .
Pulane na mbekanyamaitele zwi khou ṱoḓea u itela u khwaṱhisa vhukoni khathihi na u shandukisa tshutshedzo na khohakhombo dzine dza nga vha hone kha zwikhala .
5.3 . Muhaelo wavho u ḓo thusa u vha tsireledza kha u kavhiwa khathihi na u humisela shango ḽashu kha tshiimo tsho ḓoweleaho .
Vha fanela u humbula nga ha masipala wavho musi vha tshi ṋea phindulo .
Khoso na tshenzhemo zwo ṱhaphudziwaho kha u phurosesiwa nga ipfi , ḽiṅwalo ḽa eḽekhiṱhironiki na u kumedzwa ha phakhethe dza sofuthiwee .
Zwithu zwiswa zwi ḓo dzheniswa musi zwi tshi vha hone .
Zwi fhungudza u tswukuluwa nga nḓila ya muya , zwa ita uri zwi konḓelelenyana arali huna zwivhangi .
Naa fhethu hoṱhe ha u shumela ho tsireledzwa nga dzibodo , naa dzibodo dzo vhewa nga nḓila ine vhathu vha sa ḓo wa kana u piringedzwa nga zwithu ?
Maga a tevhelwaho
Maidioma ndi kuambele kune kwa amba zwithu zwino fhambana na zwa nga misi .
Nga murahu ha musi hu songo vha na thandululo kha aphiḽi ya ngomu khumbelo i nga itwa khothe u ya nga khethekanyo dza 78-82 dza Mulayo .
Maitele aya a shela mulenzhe kha ḽiga ḽa kilima na u fulufhedzea ha mupo nga u bveledza u thomiwa ha vhupo ho tsireledzwaho na ho khetheaho vhukuma .
Komiti ya Madzinginywa a Milayo ya Miraḓo na PhethisheniKomiti ya Madzinginywa a Milayo ya Miraḓo na Phethisheni
U dzula fhethu ho tsireledzeaho hu ṋetshedzaho u nanga vhukati ha ḓuvha na murunzi , na u tsireledzwa kha muya .
Ṱhoho ya tshiṱori itshi i nga vha ifhio ?
Vha bva vhe Limpopo , vho kungwa nga mini uri vha ḓe Gauteng mavhoneni ?
Vha Phurofesa ya Physiology ngei Yunivesithi ya Devhula Vhukovhela .
Ni vhona u nga tshipuka tshiṱuku tshi nga thusa tshihulwane ?
U nangiwa ha wadi dza u ranga dza Ḽiga ḽa 1
U sika zwikhala zwa u lingana , u vhona uri hu na u farwa nga nḓila i fanaho na u tevhedza hu na milayo ya zwikhala zwi linganaho .
Mutevhe wo imaho afho nṱha wa zwiṱaluli u kha ḓivha nga ngoho wo itwa u katela zwithu zwoṱhe .
Tserekano ya milandu yo vhigwa kha ṅwaha uno zwine zwi amba vhunzhi ha tshifhinga tsho shumiswaho kha ṱhoḓisiso zwo swikisaho kha u lenga u fhedza milandu .
Ṱhoho : Vhathu vho vha vha tshi tshilisa hani kale - Awara dza 9
Ṅwaha wa 2015 ndi Ṅwaha wa Thendelonzwiwa ya Mbofholowo na Vhuthihi kha u Shuma hu u itela u Bveledza Mbofholowo ya Ikonomi .
Tshumelo iyi i khou ṋewa tshitshavha na u ḓiswa nga vhashumi vho pfumbudzwaho vhukuma vhane vha kona u sumbedzisa vhukoni kha masia oṱhe a phurofesheni ya mushumo wavho , zwi ḓo bveledza u fheliswa ha mpfu dza mulilo dzi thivheleaho na khuvhalo .
Khaedu yashu ndi ya u itulula tshinyalelo nga sisiṱeme ya pfunzo ya ndeme nahone i linganaho kha vhoṱhe .
Tshikimu tshi ṋetshedza hafhu themamveledziso nnzhi dza nyengedzedzo dza tshifhinga tshiḓaho kha vhaṅwe vhashumisi vha nḓowetshumo na mveledziso dza vhudzulo vhuponi honoho .
Nṱhani ha u lindela vhege mbili phanḓa ha musi vha tshi wana tshitatamennde tshavho tsha mbilo tshitevhelaho , kana u rwela luṱingo kha Senthara ya Ṱhingo kana u dalela webusaithi ya GEMS , vha nga shumisa luṱingothendeleki lwavho u wana mafhungo a mbuelo dzavho a vhukuma nahone maswa maswa .
Maipfi aya a shuma u ṱalula vhathu kana zwithu .
Mutshutshisi a nga dzhia tsheo ya u isa mulandu kha Vhulamukanyi ha Mbuyedzedzo kha tshiimo tsha u thoma na u ṱanganedza thendelano yo swikelelwaho , sa tsumbo , u bvisa kana u pfulusa mulandu kha khothe ya mulayo .
Khothe i nga kha ḓi , phanḓa ha musi i tshi bvela phanḓa na u pfa vhuṱanzi , ṱoḓa uri masia oṱhe a bule nga u pfufhifhadza zwithu zwa mbuno kana mbudziso dza mulayo dzine dza khou hanedziwa na u nga rekhoda zwiteṅwa sa zwine zwa buliswa zwone .
Tsaukanyo ya meta i a thusa vhukuma u ṱanganya mvelelo dza ngudo dzo fhambanaho dzi si na mveledzo i fushaho ( tsumbo . i si na vhavhudziswa vho linganaho ) uri phambano ya tshitatistiki i ṱanganywe yoṱhe .
Zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa ndalukanyo na tshenzhemo kha siaṱari ḽa thungo , arali zwo tea , zwi tea u rumelwa na uri vhahumbeli vha mushumo vha tea u sumbedza nomboro ya khunguwedzo ya fomo ya khumbelo yavho ya mushumo .
Hezwi zwi ḓo thusa mimasipala kha u u dzudzanya pulane dzavho dza mveledziso ya vhudzulo na ṱhoḓea dza mavu khathihi na u thusa zwiimiswa zwa vhufhaṱelavhathu na vhabveledzi kha u pulanela thandela .
Tshifhinga tsha u shandukisa pfulufhedziso dzi re hone u ya kha u bvelela ha vhukuma ndi tshino .
Muvhigo u buletshedza ndangulo ya vhashumi na u ṱlusa vhunzhi ha kudzhenele kha zwithu ho fhambanaho kha sekithara ya phuraivethe .
Muthu ane a amba Kiswahili a nga buḓekanya o vhofholowa kha ḽa Afrika Vhukati na Vhubvaḓuvha haḽo .
Muhasho u wana vhuḓifhinduleli hawo u bva kha ndivhotiwa dza lushaka na dza vundu dzi tevhelaho na u vhona vhuḓifhinduleli hawo ha mutheo vhu tshimbilelanaho na :
Honeha , nga u sia nnḓa mbilo dza u dzhielwa fhasi vhusimamilayo vhu a fhungudzea u bva kha masiandaitwa a mulayo uyu .
Khumbelo dzi nga dzhia vhege mbili .
Kha vhupfiwa nga vhathu , vhathu vha a kona u ṱuṱuwedza mvelelo dza mafhungo a no khou reriwa Phalamenndeni .
Kha vha shumise fomo ( NCP ) ya nḓivhadzo ya u shandukisa aḓiresi kana zwidodombedzwa zwa muthu kana tshiimiswa .
Hovhu ndi vhuthihi ha vhukuma vhuno khou vhonala , nahone vhu tea u fhenya .
2.1.2. Ṅwaha wa muvhalelano wa 2016 / 17 , muvhuso wo vhea phanḓa hafhu R2.543 biḽioni u lambedza NSFAS uri i ṋee khadzimiso ya masheleni u thusa 71 753 wa matshudeni vho topolwaho vhe vha kona u swikelela ṱhoḓea dza NSFAS dza u lambedza fhedzi vha ḓiwana vho lambedzwa zwiṱuku kana vha so ngo lambedzwa na luthihi miṅwahani ya tshikolo miraru yo fhiraho .
Ndi kha nyimele dza mikhukhu minzhi , hune mililo nga vhunzhi zwenezwino ya tshinyadza nga maanḓa matshilo , vhudzulo , zwifuwo na ndaka .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , komiti ya vhupileli yo bvela phanḓa na u shuma mushumo u konḓaho wa u lavhelesa .
Thebulu a i kateli mbadelo dza mushumo wo salelaho murahu we wa vha u songo dzheniswa kha mugaganyagwama nga vhanga ḽa ḽevele dza u swikelelea na nga u ralo a i sumbedzi ṱhoḓea dza ndambedzo dza vhukuma u fhelisa u salela murahu ha ṱhogomelo na themamveledziso kha tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu .
Afurika Tshipembe ḽi nga vhuelwa zwihulwane nga ṱhoḓea ya zwivhambadzwa nga Asia ine ya khou engedzea .
Zwiṅwe zwibveledzwa zwi nga wana thendelo u thoma u bva kha vhashumi vha Tshumelo ya Dzitshaka ( IS ) vhane vha wanala kha shango ḽa vhubvo , kana kha theminala dza fhethu ha u ṱola vhurumelazwivhambadzwa nnḓa .
Mikhwa iyi yo ḓoweleaho i ṋea ngeletshedzo mishumo ya ndaulo ya dzangano na uri i dzhiwa sa i isaho kha zwipikwa zwa pfunzo zwo kovhiwaho .
U sa lungana kha vhushaka ha vhudzekani ( mbeu , miṅwaha , zwa ikonomi na maanḓa ) zwi tshimbidza u kavhiwa huswa nga HIV .
Mitshelo yo vhibvelaho masimuni ndi yavhuḓi u tshi khou ḽa i tshe mitete , nahone zwi tou vha zwa ndeme fhedzi u bvisa khare , ganda , thambo na nnzi .
Kha nzulele dziṅwe , zwipikwa zwigede zwa konṱiraka zwi bulwa sa thagethe dza u ita mushumo dzi si dza u tou ḓinangela u itela u tikedza mveledziso yapo .
Vhorathendara vha ḓo tea thendara dzavho kha tshivhalo tsho fhiwaho kha Ḽiṅwalo ḽa Mbadelo nyangaredzi .
Milayondango i vhumba mutheo wa vhuvhili wa ndeme kha maitele nahone yo itelwa u ṱavhanyedzisa mvelaphanḓa ya mushumo Nḓuni .
Therisano i ḓo ṱuṱuwedzwa nga nzulele ya polotiki , ya ikonomi na ya masheleni .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha ṱhogomele kha zwine vha ita uri zwi sa vhe zwi khakhisaho mupo na uri vha ite zwoṱhe zwine vha nga kona kha u vhulunga maḓi .
Ṱhonifhani muthu muṅwe na muṅwe .
Khumbelo ya u swikelela mafhungo inga itwa kha zwiimiswa tsha tshitshavha khathihi na zwa phuraivethe .
U fhungudza phindulo iṅwe na iṅwe ha khunguwedzo ya thandela kha thandela ya mbambedzo na u dzi ela a tshi shumisa ngona dza u elwa ha thandela na khiraitheria dza u ela dzi elanaho na zwikalo zwe zwa bulwa kha data ya thandela .
Zimbabwe , Botswana , Uganda , na Seychelles o na madalo a u guda Afrika Tshipembe u ṋekana maitele kwao kha sisiṱeme dza parula dza mbuedzedzo , tshumelo ya tshitshavha , na ndangulo ya milandu .
Yo ponda dziṅwe dza nngu dzanga dziṅwe dza shavha !
Ni songo amba , khamusi muṅwe muthu u bva kha avho vha maimo a nṱha u ḓo bvelela a amba nga ha hezwi zwithu .
Kha vha vhee iṱo mathomo a mushumo wa dziwekishopho sa zwe zwa dzudzanywa nga DIR .
Ndi khou tama u vhudzisa mbudziso : Naa mmbi i na mushumo u ne ya tea u u shuma kha bono iḽi ḽihulwane ?
Ndi dzifhio nḓila dzine ngadzo ra nga shumisana u itela u bveledza phanḓa zwithu ?
U bveledza sisiṱeme dza u khwaṱhisedza kutshimbidzele ku fushaho kwa wadi .
Nga fulufhelo , muvhigo uyu u nga shuma sa mutheo wa mveledziso ya mbekanyamushumo idzi .
Musi thaidzo dzo no vha hone , a dzi tsha kona u humiselwa murahu .
Nga ngoho , arali vha engedza kha u sa takalelwa havho arali vha thoma thandela yeneyo .
U fhungudzea ha vhubveledzisi ha vhashumi nga mulandu wa mutakalo une wa si vhe wavhuḓi na masiandaitwa kha muhumbulo .
I dovha ya sedza i tshi isa phanḓa kha ṱhoḓea dza khakhululo Afrika Tshipembe na u ṋetshedza dziṅwe ngeletshedzo dza vhurangela khakhululo .
Ofisi ya Pfunzo ya Tshitshavha ya Phalamennde i ṋetshedza nyendo dza mahala dza Phalamennde khathihi na tshifhinga tsha uri tshitshavha tshi lavhelese khanedzano u bva kha gaḽari dza Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
Kha vha fhindulae mbudziso dzi tevhelaho :
Nṱha haizwo , kha hu iswe phanḓa na nyito dzine dza nga khwaṱhisedza na u bveledza misipha ine ya thusa musi hu tshi ṅwaliwa , hu tshi katelwa ngomu na u bveledzwa zwikili zwa zwipiḓa zwa muvhili zwine na zwone zwa shuma musi hu tshi ṅwaliwa .
Heḽi ḓuvha ḽi khou pembelelwa fhasi ha thero : " U Pembelela Lupfumo lwa Vhathu nga u Ṱanganedza Vhuvha Hashu sa maAfrika . "
Vhalaṱi vha malaṱwa vha fanela u vha na nḓivho ya mulayo wa Vhuḓifhinduleli ha u londa , nahone hune zwa tea , sisiṱeme dza u endedza malaṱwa dzi fanela u shumiswa u itela u londa vhuṱala ha malaṱwa u bva kha u bveledzwa u ya kha u laṱiwa .
Ho vha hu na nyimele dze dza lingedza u swikelela thendelano kha madzangano .
U ṋekedza mushumo wa vhuṅwaleli na ndaulo kha yunithi .
1.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha Muvhigo wa Nyimele dza Vhushai we wa bvisiwa nga vha Mbalomabalo Afrika Tshipembe na uri i ḓo amba nga hawo .
1.8 Khabinethe i humbudza maAfurika Tshipembe uri Chancery of Orders i khou ita thambo ya vho nangiwaho u bva kha miraḓo ya tshitshavha , zwiimiswa zwi si zwa muvhuso , madzangano a vhadzulapo na a zwa lutendo kha vhathu vhaṅwe na vhaṅwe vhane vha vha vho tewa nga u ṱanganedza ndaela ya Zwiphuga zwa Lushaka .
( m ) ya u sa sengiselwa nyito kana vhukhakhi he a vhuya a baḓekanywa naho kana he a vhuya a wanwa mulandu khaho ;
Milayo ya tsireledzo ya zwa matshilisano i fhungudza masiandaitwa a vhushai , kha nḓila ya thyiori tshifhinga tshoṱhe , fhedzi nga maanḓa tshifhingani tsha tshiwo tsha ikonomi .
Hu dovha ha vha na thandela yo khetheaho ya u ṱola zwi teaho u itwa u shumana na vhana vha shayaho vhane vha vha nṱha ha miṅwaha ya 14 .
Mvelelo ya vhubveledzi kha masia aya i ḓo vhuedza dziṅwe sisteme dzine dza bveledza volumu ya data khulwane .
Nga u sa tendela ndozwo ya matheriala ri khou bveledza khonadzeo ya u vusuludza .
Tshiṱanganyi tshi a vhofhiwa u swika hu tshi vha na u ima ha pfara ya tsha u monisa .
Mvelelo ya ṱhalutshedzo kha tshiimo tsha tshigwada i nga dovha ya vha thaidzo sa i zwi tshivhumbeo tsha tshigwada tshi tshi nga katela khamphani dzi si tsha shumaho , zwiimiswa zwi siho kha mutevhe na zwiimiswa zwa phuraivethe .
Musi no no wana afho fhethu , ṅwalani madzina aho kha mepe .
Nga tshifhinga tsha madzulo a Phalamennde , Muphuresidennde vha shumisa Tuynhuys sa ofisi ya tshiofisi .
Kha u khwinisa u tevhedzelwa ha milayo , u fulufhelea na mveledzaphanḓa ya mugaganyagwama wa vundu nga u lavhelesa mbumbo ya zwibviswa na ṱhirende dza kha mihasho na u kumedza Ngaganyo yo tendelwaho ya Mbuelo ya Vundu na Zwibviswa .
U bveledzwa ha ikonomi ya muthu ndi vhuḓifhinduleli ha ndeme kha sekithara ya nnyi na nnyi , ha dovha ha vha zwipiḓa kha u bvelela ha zwino na ha tshifhinga tshi ḓaho kha Afrika Tshipembe .
Zwigwada zwa vhugevhenga ho dzudzanywaho zwa zwino zwi khou shumisa zwikili zwo khetheaho na tshumelo dza phurofeshinala u fana na vhaeletshedzi vha muthelo , vhane vha shandukisa ikonomi i siho mulayoni ya vho vha ikonomi i re mulayoni .
Arali ri sina vhone , mishumo yashu yo vha itshi ḓovha yo ima .
Hezwi zwi katela
Ni vhona u nga phara iyi i bva ngafhi ?
Muṱangano wo vhidzwa nga mukhantseḽara wa wadi na Komiti ya Wadi u ambedzana nga ha thandela dzo dzinginywaho uri dzi dzhene kha IDP ine ya khou itwa .
Vhaofisiri vhoṱhe vha zwa vhutsireledzi na vhashumi vha maimo a nṱha kha masia a ndeme vho vha vha tshi tea u thoma vha wana ṱhanziela ya u ṱanzwa madzina avho .
Vhupo ha sisiṱeme na tshirunzi tsha data u mona na muvhuso a zwi tendeli uri mushumo uyu u itwe lwo linganaho .
Vhushaka havhuḓi na vhaṅwe , vhukoni ha u dzudzanya na u davhidzana ndi iṅwe ya ṱhoḓea dza ndeme .
12.4 U khwinisa u shela mulenzhe ha tshitshavha kha maitele a u tandulula dziphambano
Mbuelo ya vhupo ho engedzwaho , vhukati ha zwinzhi i ḓo tendela mveledziso dziṅwe dza ecotourism na mveledziso ya u swikelela zwiko zwi langiwaho zwo khwaṱhaho u itela mabindu a vhureakhovhe maṱuku .
u thoma u shuma ha mbekanyamushumo dza vhaswa dzi ngaho u dzhenisa gizara dza maḓi a dudelaho nga ḓuvha na mabogisi a set-top .
Therisano nga tshiṱori : Vhabvumbedzwa , fhethuvhupo na puloto .
Tswikelelo kha na mafhungo a u kunga vhaendelamashango zwo pimiwa , nahone senthara dza dziḓoroboni dzi tea u shuma sa nḓila ya u bva ha vhuendelamashango na senthara dza mafhungo .
U sedzulusa mbilahelo na u i pfukisela kha Komiti ya Khwaṱhisedzo ya Vhutevhedzeli u itela u dzhia tsheo ; kana u sa dzhia maga kha mbilahelo nga mulandu wa uri -
Sa tsumbo ri ḓo vhuisa vhaingameli u itela uri vhaingameli vha zwikolo vha kone u dzhena tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , vhadededzi na ṱhoho dza zwikolo vha tea u zwi ḓivha .
Mafhungo a mvelele a vunḓu
Ro zwi ḓivha uri zwithu zwe vha zwi ḓisa zwo vha u vhea vhuṱanzi .
Musi khoudu i tshi pfukwa , ndaela dza mbekanyamaitele yo sedzaho izwo i a tevhelwa .
Sa zwine zwa vha zwone , nyimele idzi dzi dzulela u swikisa kha u dzhia zwithu ha nnyi na nnyi nga nḓila i si yone na mbonalo ya ndangulo i si yavhuḓi .
Tsho mbo ḓi shuma sa Ofisi ya Muphuresidennde wa Shango na u vha vhudzulo ha Khoro ya Muphuresidennde nga vho 1980 .
U bveledzise thoro khubaole zwi ṱoḓa masheleni manzhi na u ṱoḓa nḓivho yo khetheaho ya vhukoni na thekhinoḽodzhi ya maimo a nṱhesa vhukuma .
U avhela maraga na ṱhalutshedzo zwo shandukiswa u itela u sumbedza tsenguluso ya vhuṱanzi nyengedzedzwa .
Muṱani wa hashu hu na vhathu vha
A nga iswa hayani hu na tsivhudzo ya u vhona Tshigwada tsha Mutakalo wa Muhumbulo wa Tshitshavha kana Ndingo dza GP nga Tshigwada tsha Mutakalo wa Muhumbulo wa Tshitshavha kana Dokotela wa malwadze a mihumbulo a no tsivhudza .
Vhathu vha muḓana vha dinalea vha ḓa vha ṱahisa mbilaelo .
Hu fanela u fhedzwa awara mbili sa izwi vhathu vha sa ḓo vha na tshifhinga tsha u tandula ha lwendo lulapfu .
Mushumo wa u tikedza wa Muhasho wa Zwa Mutakalo u katela :
U tou fana na kha vhuṅwe vhupo ( sa zwe zwa ambiwa afho fhasi ) , kha tshitshavha vhathu vhane vha tovholeswa ndi vhakegulu , vhana vho holefhalaho , na maxweṱe kana vhulwadze ha muhumbulo .
Basa ya Afrika Tshipembe .
( b ) yo ṋekedzwaho khayo hu tshi tevhelwa mulayo wa lushaka ; na uri
U londola zwa dzilafho lu fushaho , zwa phurofeshinala na maimo a zwa vhuḓifari kha muhasho .
I ḓo ṋetshedza ndondolo , zwi tshi yelana na nḓila ya u shumisa vhuṱanzi ine ya pfuka na kha nḓowetshumo ya zwa mutakalo nga u shumana na zwivhangi zwine zwa engedza khonadzeo dza u kavhiwa ha vhafumakadzi vhane vha kha ḓivha vhaṱuku nga HIV hu tshi itelwa na vhushai , u shaea ha ndinganyelo na pfunzo ya fhasi .
Ndi khou amba ṋamusi , Mufumakadzi Tshipikara , phanḓa ha mme anga Vho-Epainette Mbeki , Vho-MaMofokeng , vhe vha ḓa fhano u ḓisa mulaedza u bvaho kha vhathu vha vhupo ha mahayani , Transkei , he vha dzula hone miṅwaha minzhi .
U vusuludza na u langa
U shayea ha vhulavhelesi ho teaho ha mukumbululo .
U ya nga muvhigo , Tshumelo dza Ndumeliso na Tshumelo dza Tshipholisa tsha Afrika Tshipembe dzi na tshivhalo tshi re nṱhesa tsha mbilahelo , nga maanḓa dzi tshimbilelanaho na tsedzuluso ya kushumele na miholo .
U ḓisa ha khothesheni u vha kha Vhaṋetshedzatshumelo vha Funiwaho .
Vha fhe vhadzheneli minete ya 10 u swika kha ya 15 u khunyeledza mushumo wavho .
U pfumbudza kha nḓila ya zwithithisi : ngelekanyo dza vhuṱaledzi , vhagudi vha thoma nga nyito ya u thoma vha fhedza nga nyito ya u fhedzisa nga nḓila i no fana vha dovha vha humbula zwine zwa itwa kha tshiṱitshi tshiṅwe na tshiṅwe .
Vhunzhi ha Miraḓo ya Vhusimamilayo vhu tea u vha vhu hone musi hu tshi dzhiiwa ḽikumedzwa .
Vhubindudzi ho linganaho na ho teaho kha R&D vhu khou ṱoḓea u itela u swikelela ndivho dza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Tshelede iyi a i kateli tshelede ye ya avhelwa kha migaganyagwama ya mivhuso yapo .
Hezwi zwi khou ḓa nga murahu ha u vhigwa ha zwenezwino ha u tsa ha ḽevele dza madamu a shango .
Vhonani o pfa o takala musi a tshi vhona muzwala wawe .
Ndi nga mini bugu iyi yo wina mendele ?
Tshivhalo tsha zwikhukhuliso zwa mulayo tshi hone kha maraga wa zwikambi malugana na mulayo wa zwikambi wa lushaka na wa vundu .
Ri a zwi ḓivha uri tshithu tsha ndeme kha ndugiselo dzashu hu tea u vha u fhaṱwa ha thimu yo khwaṱhaho ya Afrika Tshipembe ine roṱhe ra ḓo ḓihudza ngayo .
Naho zwo ralo , ri kha ḓi vha hafhu na vhathu vha ṱoḓaho mbadelo dza zwa masheleni hu si na na tshithihi tshe vha ita .
Nga tshifhinga itshi tsha vhudavhidzano ha tshihaḓu nga kha inthanethe na u enda muyani zwo tshipa , vhalwadze vha re na ṱhoḓea vha ḓo lavhelesa nnḓa ha mikano na milayo i kombetshedzwaho nga mashango avho .
U sedza mushumo na vhuḓifhinduleli ha tshitshava tshapo kha u shuma ha ndangulo ya kushumele na vhuṱumani na IDP .
Izwi zwi nga ṱoḓa uri muhumbeli a ṋetshedze vhuṱanzi ha u khwaṱhisedza tshiimo tsha tshitshavha , khathihi na zwidodombedzwa nga ha tshitshavha na vhuṱanzi ha uri o sedzulusa kha maṅwalo ane a vha hone u itela uri a wane zwidodombedzwa izwi nahone o ita ndingedzo dzo fanelaho u wana , u ḓivha hune vha vha hone na u ita nyambedzano na vhaṋe vha zwiko kana nḓivho vha mulayo .
Hezwi zwi ḓo konisa tshitshavha u tshimbidza kuitele kwatsho kwa u pulana tshifhinga tshiḓaho , u fhungudza u ḓitika nga vhatshimbidzi vha nnḓa .
Kha u isa phanḓa u maanḓafhadza izwi zwitshavha , phesenthe nthihi ya tshikwama tsha vhuendelamashango ha tshitshavha yo dzhenisa masheleni a anganyelwaho kha R6.5 miḽioni nga nwaha u itela mbuelo ya tshitshavha .
U sumbedzisa , u shumisa na u linga zwivhumbeo zwa ndangulo ya mutheo kerekeni .
Nyimele idzi dzo sumbedzwa khagala kha mulayo ; dzi elana na u tsireledza vhuṋe ha madzhendedzi na vhubvo na zwidodombedzwa zwa mishumo , vhukoni vhune ha ḓitika kha tshidzumbe tshine ra tea u tshi vhulunga .
Khombo ya u kavhiwa nga malwadze a phirela sibadela yo fhungudzwa nga tshumisano na vha thandela ya Ndondolo ya Khwiṋesa Lini-na-lini nge ha hirwa thandela dzo tou nanguludzwaho dza khwiṋiso ya khwaḽithi kha masia ane ndondolo ya khou shaea vhukuma .
Muvhigo wa ṱhoḓisiso ya maraga u swika zwino u tea u nambatedzwa kha khumbelo .
Naho sekhithara ya masheleni ya Afrika Tshipembe yo vha yo tsireledzea kha u xelelwa huhulu he ha vha hone kha dzibannga kha ikonomi dzo bvelelaho , mashumele a dzibannga o kwamea nga u tsela fhasi na mitengo ya nnḓu i re fhasi .
Kha vha ḓadze fomo nga vhone vhaṋe sa idzwo SARS a i nga si shumane na fomo yo ḓadzwaho nga muṋwe muthu .
Tshipiḓa itshi tshi tendela u tsireledzwa ha miri mikene ine i nga vha i si na tsireledzo yo linganaho u ya nga muṅwe mulayo .
Miraḓo ya Komiti dza Wadi itea u khwathisedza uri vha a ḓivha tsumbakushumele dza ndeme na thagethe dza kushumele dzi re kha IDP ya masipala wavho uri vha kone u ela mvelaphanḓa .
Nyammbeula a no rabela ndi mudzimu wa Vharwa we a sika na u ira madzina zwithu .
Musi vha tshi wana frikhwentsi ya mivhigo na khuvhanganyo ya data , vha dzhiele nzhele :
Mushumi ane a vha na mbilaelo na EA vho ḓivhadza nga ha mvelelo ya mbilaelo hu saathu fhela maḓuvha a 30 ho ṱanganedzwa mafhungo oṱhe
Ni ḓo kona u zwi vhona uri mafhungo aya oṱhe o ṅwalwa e kha tshifhinga tsha zwino .
U baḓekanya tshenzhemo ya ene muṋe na zwo vhaliwaho nga mugudisi , hu tshi lavheleswa thelevishini kana zwifanyiso .
Mafhungo a malengelenge a zwibviswa zwo pfumbiswaho lwo fhelelaho zwi ṋetshedzwa sa tshipiḓa tsha Mafhungo a zwa Masheleni a Pfumbiswaho .
Meinifureimi ya Tshumelo ya Vhukati ya Khomphyutha itea u khwiniswa .
Mulayo u ṋetshedza tshifhinga tsha u nanga tsha zwa ḓivhashango na sekithara malugana na u nanga miraḓo , izwi zwi amba uri , miraḓo i fanela u imela tshigwada tsho tiwaho , sa tsumbo , vhaswa , kana mafhungo a zwa mutakalo .
Nyambedzano dza zwa matshilisano dzi sendekwaho kha mutheo wa mulayo wa zwa vhashumi ndi dza ndeme u itela u thivhela khakhathi dzi tshimbilelanaho na zwiṱereke .
Tshivhalo tsha vhashumi tshi lavhelelwa u engedzea kha tshifhinga tsha vhukati ha ṅwaha musi poswo dzi si na vhathu dzi tshi tholelwa vhathu .
I. Vhugudisi na Mveledziso
Miṱangano ine ya farwa luvhili kha nwedzi ya u vhiga murahu kha tshitshavha
Ndaulo ya kushumele na mveledziso
Ndi dza ṱahe fhedzi dzi songo tendelwaho ngeno tharu dzo dzhielwa nzhele .
Khomishini yo bvisa mvetamveto ya u thoma ya Pulane ya Mveledziso ya Lushaka uri i ṱhaṱhuvhiwe , ine ya sedza hune ra tea u ḓivhona ri hone nga tshifhinga tsha miṅwaha ya 20 .
A mbo vhala iḽa risipi nga u ṱavhanya a tshea ḽa u ṱanganedza kurathu kwawe na kukaladzi nga ḓirinkhi ya u ḓifha musi vha tshi swika nga awara ya vhuṱanu nṱha ha ṱhoho .
Khophi dza heyi fomo dzi a wanala hafhu ofisini dza DMPE kana webusaithi ya DPME : www.dpme.gov.za
Muraḓo muthihi u tholiwa nga Phuresidennde u bva kha vundu ḽiṅwe na ḽiṅwe , nga murahu ha musi vho nangiwa nga Muphirimia wa Vundu zwo themendelwa nga
Mikovhe iyo i tikedza mushumo washu wa u vusuludza ikonomi kha mutshinyalo wo vhangwaho nga dwadze ḽa Tshitzhili tsha corona ( COVID-19 ) na u kunga vhubindudzi .
Kha vha ite khumbelo ya phemithi kha Muṅwalisi wa Khwiniso ya phukha uri vha ṱunḓa phukha kana zwithu zwa dzhenethikhi vha zwi ṱunḓe Afrika Tshipembe .
Tshiitisi tshihulwane tsha wana reithi ya u tsela fhasi , ndi muhasaladzo wa soḽa .
Ri ḓo lavhelesa thwii kha masia maṋa a ndeme e a bulwa nga tshifhinga tsha SoNA : ( a ) U kunda dwadze ḽa COVID-19 ; ( b ) U ṱavhanyisa mbuedzedzo ya ikonomi ; ( c ) U shumisa tshanduko dza ikonomi u itela u sika mishumo i bvelelaho na u tshimbidza nyaluwo i katelaho , na ( d ) U lwisana na zwiito zwa vhuaḓa na u maanḓafhadza Muvhuso .
1.2. Khabinethe i tshe yo fulufhela uri voutu yavhuḓi u bva kha vhakolodisi u khunyeledza maitele a u phulusa bindu i kha ḓi vha tsheo ire na khonadzeo ya u bvelela na i khauledzaho , uri bupo ḽa lushaka ḽi dzudzanye nga huswa kushumele kwaḽo ku katelaho zwa bindu ḽaḽo , tshikolodo tshaḽo na vhuṅwe vhuḓifhinduleli .
Mbekanyamaitele ya Maitele a zwa Dzinnḓu dza Vhathu
Kha tsumbo yo shumiswaho afho nṱha , mbudziso yo vhudziswaho yo vha ya uri naa ndi zwone kana zwo khakhea u ita dziṅwe nyito .
Hezwi zwi dovha zwa lila ngona i no filimba ya u thivhela malwadze na ṱhuṱhuwedzo .
Mashudumavhi , vhugevhenga ano maḓuvha ho hula nga nḓila ine muthu u a vhulawa naho a songo vhuya a thoma a pomokiwa vhuloi .
Hune mushumi nga nḓila i pfadzaho a vha kana a nga vha a tshi khou vha o fanela u vha a na nḓivhiso malugana na zwa u vha na mulandu , u kundelwa hawe u bvisela khagala iyo nḓivhiso nga zwone zwiṋe zwi amba u sa ḓifara zwavhuḓi .
2 . Nyambedzano na tsheo dza ndeme dza Khabinethe
Zwino dizainani na u ola tshikhokhonono tshaṋu inwi muṋe ni tshi rine dzina .
U khwaṱhisedza uri hu na phindulo dza vhukwaman dzo teaho dzi vhigwaho kha khoro .
Sa tshipiḓa tsha haya maitele , muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u ṋea mutikedzelo kha miṱa i ine ya vha na mbuelo ṱhukhu u itela uri na yone i kone u swikela set-top box ine ya ḓo ita uri vha kone u pfulutshela kha TV ya didzhithaḽa .
Arali vha wanulusa uri mafhungo o ṋetshedzwaho a si a vhukuma , vha ḓo humbela uri nḓivhadzo i khantseliwe na u dovha u ṋetshedzwa hafhu nḓivhadzo ya vhukuma , tenda tshifhinga tsha u fhedzisela tsha u ṋetshedza tsha vha tshi sa athu u swika .
Hune zwa konadzea , kha vha dzudzanye ṱano ḽa u amba radioni .
Ri a takala musi ri tshi vhiga uri u phalala he muvhuso wa hu dzhiela nzhele ha u ita uri u lwa hashu na vhushai ha mahayani hu vhe ho fhambanaho , hu khou sumbedza tswayo dza u bvelela dzi takadzaho .
Muṱangano wa komiti ya vhuhaṱuli une wa ḓo sedza bidi i songo rambiwaho i tea u swikelea nga tshitshavha .
Khoudu ya vhugevhenga na tshigwevho i nga si kombetshedzwe nga nnḓa ha muvhuso wa Islamic na hune vhulamukanyi ha itwa kha vha lepalepaho fhedzi .
Arali na nga vha ni songo kwamiwa nga riṋe kha miṅwedzi miraru nga murahu ha ḓuvha ḽa u vala , ni khou humbelwa uri ni dzhie khaumbelo yaṋu sa i songo swikelelaho .
U langa mbalombalo u itela zwitshavha zwi re na ndinganyiso zwi ṱoḓa riṋe uri ri khwaṱhisedze uri nyito na nḓisedzo ya mbalombalo i ḓo vha na vhukoni vhukuma .
Khaedu dzo livhanaho na sisiṱeme ya vhulamukanyi ha sialala ya zwino , sa zwe zwa sumbedzwa kha Ndima 5 .
Vhaswa nga maanḓa vho fanelwa nga u wana zwikhala zwavhuḓi zwa pfunzo na zwa ikonomi , nahone hu ṱoḓea vhuḓinekedzeli malugana na u fhelisa u khethulula u ya nga mbeu .
U ṋetshedza na u ṱanganedza mafhungo na u dzulela u davhidzana
Masheleni o kuvhanganywaho ane o ḓitika nga kheshe , u bva kha mufhalala wa ṅwaha wo fhelaho , ha ngo shumiselwa zwiṅwe zwithu .
Dzhenisani zwiga zwa u vhala kha phara iyi u itela uri ni kone u vhala nga vhubvo ha luimbo ulu .
14 . SWOT ya zwigwada na ya zwigwada nga vhushai / nga mbeu
U imiswa ha tshumelo ndi u itela ndondolo ya tshifhinga tshoṱhe , ine ya tea u itwa nga murahu ha miṅwaha ya 10 miṅwe na miṅwe .
Hu na u engedzea ha mulingo wa mutakalo ngauri kuitele kwa u bvisa ku bvisa ennge ha vha na u elela ha malofha nahone zwi nga ita na uri hu vhe na anafiḽekitiki .
Ho vha hu si na tshithu tshi sa langei kha havha vhavhulahi .
Milayo na ndaulo
Zwinangwa izwi zwi nga vha zwo tsireledzeaho na u kona u dzula zwo ralo , fhedzi zwi fhenya khonadzeo ya kuhumbulele kuswa .
U shaea ha dzinnḓu ho no ḓi sumbedziswa sa iṅwe ya khaedu dza ndeme dzo livhanaho na zwitshavha kha miṱangano minzhi ya mabembela a tshitshavha .
Tshe mulomo wa amba ndi tshe mbilu ya ambavho .
Tshiṅwe tsha Zwa Ndeme ndi ṱhalutshedzo ya tshiṱirathedzhi tsho ṱanganelaho tsha u lwisa tsiku tshine tsha sedzana nga maanḓa vhathu vha kwameaho nga maanḓa .
Vhaṅwe vhashu ndi vhapfufhi vhaṅwe vhashu ndi vhalapfu .
2.2 Zwidimela zwiswa zwa Metrorail ( zwa Vhathu ) ndi tshipiḓa tsha mushinzhi muswa une wa ḓo ṋetshedzwa nga muvhuso kha miṅwaha ya 10 u ya kha ya 15 iḓaho sa tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya PRASA .
U bva kha izwi ndayotewa ya tshifhinganyana yo thomiwa , na miṅwe milayo ya ndayotewa ye ya katelwa mafhedziseloni kha ndayotewa ya 1996 .
Ri ḓo ḓivhadza lushaka zwenezwi ri tshi khou ya phanḓa na u bveladza sisiteme ntswa .
Muhasho u khou puḽana fhethu ha u shumela ha ṱahe kha Vhaswa vha Mahayani kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe , hu tshi katelwa zwiṱiriki zwi shayesaho zwi linganaho 23 kha shango .
U tevhelana ha tshiofisi ha Vhalangamavunḓu , Vhalangadzulo vha Vhusimamilayo ha Mavunḓu , Vhuhaṱuli , Vhaofisiri vha Phalamenndeni , Mufarisa Muphuresidennde na Muphuresidennde u ya kha tshifhaṱo tsha Buthano ḽa Lushaka .
Vhupulani ha nḓisedzo ya maḓi kha zwiṱiriki zwi tevhelaho :
Mbadelo ya muthelo wa tshinganyana
U lengisa kha u isa mavu a Sheba Siding kha Masipala nga Mihahso ya Muvhusi u itela mveledziso yo teaho ya madzulo a vhathu zwa zwino zwi khou vhanga phosho kha tshitshavha .
Ngeletshedzo dza OECD dzo dzulela u shumiswa lwo ṱanḓavhuwaho kha mulayo wa lushaka , na nga nnḓa ha mashango ane a vha muraḓo wa OECD .
6.6 Khabinethe yo nyeṱulelwa ngaha mawanwa a tsedzuluso ya Bveledziswa ha Vhana vha tshe Vhaṱuku he tsedzuluso dzo dodombedzwaho dza itwa kha vhana vha Gireidi R na vhudzheneleli ha u sedza kha pfushi ya vhana vha miṅwaha ya fhasi ha miṱanu .
Miṱangano minzhi ya tshifhinga tshoṱhe , u fana na miṱangano ya ṅwedzi nga ṅwedzi , yo themendelwa , uri komiti dza wadi dzi vhe na tshifhinga tsho linganelaho tsha u sedza zwithu zwo fhambanaho zwine vha fanela u zwi ita .
Hu ḓo dzhielwa nṱha nḓivho nga ha masiandaitwa a tshiṱahadzi tsha matope tsha rodo ya ḓimula vhuhali ya eḽekhiroudu .
Vha tshimbidza mafhungo o tshewaho nga khoro u ya kha Komiti ya Wadi ine ya vhigela kha tshitshavha ..
U thothonya zwavhuḓi ha makumba a khovhe na u kona u tshila ha vhukozwana zwi a kwamea zwihulu nga tshivhalo tsha fhasi tsha okosidzheni yo ṋokaho .
Pulane ya u shumana na thaidzo dza ndangulo ya malaṱwa i lavhelelwa u vhuedzedza tshirunzi tsha ḓorobo khulwane na u khwaṱhisa ndaulo ya masipala .
Ha vhuya ha wana vhubvo ha nḓivho , mushumisi u ḓo kona u sedza nḓila ya u i wana .
Vhudifhinduleli ha u dzhia maga kana u fhindula malugana na themendelo dza ndaṱiso ho vhewa kha Mukhomishinari wa Lushaka ha uri :
Dziṅwe dza thandela dzine Senthara ya vha khadzo zwino ndi :
Ri a pfesesa vhukonḓi vhune vhutsila hapo ha khou ṱangana naho na uri ro ḓiimisela u tikedza sekhithara ya vhutsila , nga maanḓa nga tshifhinga itshi tshine ikonomi ya vha i khou konḓelwa nga u dzudza ḽevele dzashu dza thikhedzo ya ndambedzo yo ralo .
Musi hune zwithu zwa bva hone hu tshi dzhia sia ḽithihi , tshikhala tsha uri a zwi tendisei ndi tshihulwane .
Mukovho wo fhelelaho wa mugaganyagwama wa u renga khaelo dza COVID-19 u ḓo ḓivhadzwa kha Mugaganyagwama wa Lushaka wa 2021 .
U itela ṱhoḓisiso nga vhuḓalo , fulufhelo ḽihulwane ḽi a ṱoḓea , na ṱhoḓea dzo ḓoweleaho dzi katela :
Nga u ita izwo , na nga kha u zwi sasaladza , muhumbulo wo vha u si wa u sukumedzela vhuḓifhinduleli kha muthu muthihi .
U tshimbila , u matsha , u thamuwa , u swenda , u fhufha nzambo , u gada , u fhufha na u vhumbuluwa
Muthu muthihi o thubaho mbadelo ngeno muṅwe muthu a no vhuḓifhinduleli ha u bvisa mbadelo .
U bveledzwa ha matheriaḽa a u fhaṱa henefho saithini hu a vhuedza zwitshavha zwapo nga nḓila mbuya ngauri vha a kona u wana mishumo ngeno vha tshi khou ṋewa zwikili zwa uri vha shele mulenzhe lwa tshifhinga tshilapfu kha ikonomi ya shango .
U ṅwaliswa ha khamphani ya tshitshavha kana ya phuraivete ndi mushumo .
Phukha dzine ra nga kona u dzi fuwa
U itela u swikelela zwinzhi hu na zwiṱuku , u kuvhanganywa ha zwiko zwo dzhiiwa nga muhumbulo wa ṅwaha " tshifhaṱo tsha muvhuso " wo ṱanganedzwaho sa nḓila ya u engedza zwiko .
Fhedziha , vhanzhi vha ṋea nzhielwanṱha kha sia ḽiṅwe u fhirisa maṅwe .
Vhushai vhu khou hulela .
Ri a pfesesa maanḓa ayo nga milayo ya ḓivhambalo yo tiwaho .
4.1.5 Miṅwe ya milandu yo ḓowelelaho ine ya sengiswa nga khothe dza sialala ndi vhuvhava , u rwa zwaho , u tshinyadza ndaka , mafhungo a mavu , khakhathi dza miṱani , vhuloi , zwa mbingano na u sema , ngeno milandu ya siviḽi yo ḓowelelseaho i tshi katela u tshinyadza zwimela nga zwifuwo zwo xelaho , u tshinya musadzi wa muṅwe , u tshinya musidzana kana musadzi na khanedzano dza mbadelo dza tshelede ya u mala .
Ndi tshi tshimbila ndi tou dedengela .
Vhane vha ḓo wanala vho pfuka milayo vha ḓo shumiwa navho vhukuma nga ndaṱiso yo fhelelaho ya mulayo .
Tshanduko kha muvhuso yo sedza u bva kha zwibveledzwa u ya kha mvelelo zwo ṋea Muhasho tshikhala tsha u sedzulusa bono ḽawo , mushumo khathihi na ndeme na ndivho ya tshiṱirathedzhi u itela mulivhanyo kha mushumo wawo wa zwa mulayo , zwa u rangisa phanḓa kha u zwi ita nga muvhuso na muṅwe mulayo u elanaho na zwezwo .
Ndi nnyi a no ḓa tshikoloni nga tshidulo tsha milinga ?
NCOP i sedzesa kha vhuvhudzisi , vhukonanyi , vhudavhidzani na mveledziso ya vhufarakani vhukati ha masia a lushaka , a mavunḓu na a muvhuso wapo .
Nga yeneyi nḓila u vhewa kha vhuimo ha tshipholisa tsha nga ngomu hu guma kha nyimele dzine dza ṱanganedzea tenda phalamennde ya vha yo themendela tsireledzo .
U ya nga Saveyi ya zwa Mishumo , hafu ya vhaswa vha Vharema a vho ngo vhuya vha shuma .
Vho vha vha na miṅwaha mingana ?
Milayo ya vhuinzhiniara i tea u shumiswa u khwaṱhisedza mveledziso dza themamveledziso ya tshumelo ya maḓi na mbekanyamushumo ya ndondolo na ndangulo ya thandela , zwa mulayo na u tevhedza mulayo .
Kha vha kwame Dokotela wa Zwifuwo wa Muvhuso wa Vunḓu wa tsini u itela uri hu ingamelwe khumbelo ya u ḓiṅwalisela u vhambadzela nnḓa .
Izwi zwi amba uri musi Mugaganyagwama wa ṋaṅwaha u tshi ḓo ḓivhadzwa Phalamenndeni , Mugaganyagwama wa ṅwaha u ḓaho u vha wo no vha na miṅwedzi mivhili wo thomiwa u dzudzanywa .
Kha nyimele ya mashango a Vhukovhela , vhuloi , u bva na kale , ho ḓi kwamanywa na vhathu vhane vha kona u shumisa maanḓa a sa ṱalutshedzei ( vhuloi ) , kha zwa u ita vhuvhi .
U bva mvumbo ha mavu zwo ḓalesa fhethu hunzhi , nahone u vusuludzwa ha mavu zwi nga si vhuye zwa lala zwo konadzea uri zwi swikelelwe .
Arali vha tshi khou tou isa nga tshanḓa vha tea u badela mbadelo yo tiwaho nga tshelede .
Muofisiri wa mafhungo u fanela u ḓivhadza muhumbeli ( nga nnḓa ha muhumbeli ene muṋe ) nga nḓivhadzo , a tshi ṱoḓa uri muhumbeli a badele mbadelo dzo randelwaho ( arali dzi hone ) phanḓa ha musi a tshi bvela phanḓa na u shuma khumbelo .
U anḓadza , ṱana , apuḽouda , phaḓaladza kana u pfukisela zwithu zwiṅwe na zwiṅwe zwi songo teaho , u semana , u pfuka pfanelo , zwi re na lunyadzo , zwo tshikafhalaho , kana ṱhoho dzi siho mulayoni , dzina , matheriaḽa kana mafhungo .
( 1 ) Khethekanyo ya 108 ya Mulayotewa wo fhiraho i ḓo isa phanḓa na u shuma u swikela Mulayo wa Phalamennde wo lavhelelwaho kha khethekanyo ya 179 ya Mulayotewa muswa i tshi thoma u shuma .
Muṋe wayo muswa u fanela u ṅwalisa tshiendisi madzinani awe .
U fhufha nga thambo utshi itela u fhungudza muvhili zwi khou thoma u engedzea na u ḓivhea .
Nga nṱha ha izwo , zwi re zwone zwihulwane , vhaofisiri vha tea u dzhia vhashumisani navho na vhone sa dzikasiṱama .
11 . Gomelelo ḽo vhigwa u vha tshiwo tsha lushaka
U ya nga kuvhonele ku leluwaho kha vhupulani na nyolo , a zwo ngo fanela u dzhia tsheo dza vhukati kha tshithu tshiṅwe na tshiṅwe .
Kha mushumo wayo wa vhulavhelesi , Phalamennde i lavhelesa u thoma u shuma ha milayo yo sikwaho ine ya katela iyo yo itelwaho vhaswa vha shango .
Tsha u thoma , nga u fhungudza u dzhena ngomu na tsha vhuvhili , nga u bvisela nnḓa vha re khothoni .
Avho vho waho vho sumbedza phambano ya tshitshavha tshashu , na vhuthihi ha mmbi ya vhupileli yashu yo valwa nga malofha avho .
Vhaholefhali na madzangano a vhabebi vha lavhelesesa kha mushumo wa thikhedzo na wa mveledziso wo livhiswaho kha u maanḓafhadza vhathu vha re na vhuholefhali .
Muteo wa Ndaulo ya Vhushumisamupo ( Bioprospecting ) , Tswikelelo na u Kovhekana Mbuelo
Vho Jenny Hobbs ndi muṅwali wa bugu dza nganea na u vha ramafhungo a shumaho nga eṱhe .
ṅwe nḓila , kha vha sumbedzise nḓila yeneyo vha ṋetshedze na zwidodombedzwa zwo teaho uri khumbelo yavho i tevhedzelwe .
Ndi zwa ndeme u limuwa uri Muhanga wa Tshiṱirathedzhi tsha Themu ya Vhukati wa miṅwaha miṱanu yo fhiraho wo vha na zwisumbi zwa 1 100 zwe ra kona u kala mvelaphanḓa kha u thoma u shuma ha NDP .
Muphuresidennde kana Mufarela Muphuresidennde , phanḓa ha Muphuresidennde wa Khothe , u fanela u ana / khwaṱhisa sa zwi tevhelaho :
Kha vha ṋetshedze maṅwalo a tevhelaho :
Mihasho ya mavundu yo ṱangana na vhukonḓi vhuhulwane kha masia a masheleni na ndangulo .
Kha nyimele dza u sa tevhedza mulayo wa vhuḓifari wo tendelanwaho , maitele a vha a ndangulo khulwane .
Vha ḓo ḓivhadziwa ngamurahu ha miṅwedzi miraru musi u sedzulusa zwi sa athu u itwa kana ḓuvha ḽine ṱhanziela ya vhutshilo ya fhela nga ḽo .
Heyi ndi Indaba ya dzitshakatshaka ine ya ḓo ṱana zwibveledzwa na tshumelo dza Afrika Tshipembe kha sekithara ya vhuendelamashango na ya mafunda .
4.1. Khabinethe i ṱanganedza u vulwa lwa tshiofisi ofisi ntswa dza Muhasho wa Muno nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa ngei Hluhluwe KwaZulu-Natal .
( 3 ) Mulayo wa lushaka u lavhelelwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) ( a ) u tea u vhona uri hu vhe na u shela mulenzhe ha mahoro maṱuku kha vhurumiwa ha tshoṱhe na ha tshipentshela nga nḓila i tendelanaho na zwa demokirasi .
U fhaṱa bannga ya maipfi na ṱhalusamaipfi ya vhuṋe .
Zwiṅwe hafhu a vha wani zwibveledzwa zwa u kungedzela ngazwo , zwine zwa amba uri a vha tei u wana luafhulelo kha dziṅwe aḽikhoholo .
Nga u ralo ro dzhenisa mbekanyandeme khulwane kha mbuedzedzo ya holosele ya sisiteme ya mugaganyagwama washu .
Sa zwo ḓivhadzwaho afho nṱha , muhangrambo wa ndayo wo khwaṱhisedzwaho u na zwipiḓa zwinzhi zwi re hone , fhedzi zwi ṱoḓa u itwa zwavhuḓi na u engedza muvhono kha u tevhedzwa ha u monithara kha maimo o randelwaho .
Ngeno shango ḽashu ḽi tshi khou konḓelwa nga u sika mishumo na u fhelisa vhushai , dwadze ḽi khou pwashekanya miraḓo ya tshitshavha tshashu i bveledzaho nga maanḓa .
U vhiga nga ha kushumele kwa tshumelo dzoṱhe dza thandela khulwane dze dza tendelwa hu tshi tevhedzwa maitele a tsenguluso dza masia manzhi o ṱanganedzwaho .
Vhunzhi ha vhathu vho tholwa kha dziholosela na kha mbambadzo ya thengo , vhubveledzi na sekithara dza gwama .
Ho bvelela mini khalwo ?
Milandu iyi i katela , nga nnḓa ha miṅwe , u tswiwa ha masheleni a tshikwama tsha thusedzo ya matshilisano tsha COVID-19 , thengo ya zwishumiswa zwa u ḓitsireledza nga vhufhura , zwiito zwi si zwavhuḓi zwi elanaho na thandela dza dzinnḓu dza asibestosi na u kundelwa u vhiga kana u vhiga nga fhasi ha Tshumelo dza Muthelo wa mbuelo dza Afrika Tshipembe .
Mumaki Muhulwane muṅwe na muṅwe u ṋewa tshigwada tsha vhamaki vha sumbe .
Ndi zwifhio zwine wadi ya ṱoḓa u swikelela ?
Haya ndi masheleni ane ovha atshi ngavha o fhaṱa nnḓu dza maḓana , zwikolo na zwibadela .
Ndango ya buroho i kalaho mihwalo yo kalulaho
Hetshi ndi tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya Nḓowetshumo ya Dziphaka .
Tsheo ya khoro i fanela u itwa nga nḓila ya u khetha lwa demokirasi , u vha khagala na u vha na vhuḓifhinduleli .
Zwenezwo , sekhithara idzi dzoṱhe dzi tea u thusa muvhuso kha u lwa na vhuḓifari vhu si na mikhwa .
Madzhisiṱiraṱa a sengisaho kha khothe u bveledza vhushaka na tshitshavha tsha vhongwaniwapo , tshine , na tshone , tsha fhaṱa nḓivho ya zwithu zwapo zwine zwa ḓisa tsheo ya ndeme yavhuḓi ya u ṋetshedza tshigwevho .
2.3 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo dovha ḽa shuma u bveledza Afrika ḽa mulalo na vhudziki nga fhasi ha thero : U fhumudza Zwigidi : U Sika Nyimele dzi Konadzeaho dza Mveledziso ya Afrika " .
Ezwi ho vha hu u shela mulenzhe ha fhasisa hu tshi vhambadzwa na uho ha sekhithara ṱhukhu dza ikonomi dziṅwe .
Olani muri wa mashaka . Ṅwalani madzina a mashaka afho muṱani .
Muṱaṱisano wa zwibveledzwa zwa maragani u elwa wo shandiwa nga reshio ya muthelo wo engedzwaho , nete kha miholo yoṱhe , kha tshibveledzwa kana dzithengiso kana ndaka .
Muphuresidennde VhoCyril Ramaphosa nga murahu ha zwenezwo vha ḓo nyeṱulela lushaka nga ha mveledziso kha maano a Afrika Tshipembe a khohakhombo o dzudzanywaho u itela u langa u phaḓalala ha COVID-19 .
Nga kha u vhumbwa ha zwikhala zwenezwo zwa u shela mulenzhe , nzudzanyo dza u renga kana u rengisa zwibveledzwa zwa mubveledzisi dzi nga kona u ambedzaniwa nga hadzo na vharengisi hu tshi tikedzwa tswikelelo khulwane ya mimaraga kha vhashelamulenzhe vhaṱuku kha nḓowetshumo ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi .
Khethekanyo dza fomuḽa dzi dzudzwa tshifhingani ṅwaha nga ṅwaha hu tshi bviswa data ya tshiofisi .
Ya wa nga ṱhoho ni a tshimbila ni tshi ya phanḓa nga maga mavhili .
Zwa vhuendi na u paka
3.4.1 U fhelisa vhuraḓo ha Komiti ya Wadi na u vala zwikhala zwa mushumo
Muhasho na wone u kati na mbekanyamushumo ya u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe ha vhanna kha mutakalo wa zwa mbebo na kha u thivhelwa ha khakhathi dza miḓini .
Kha vha ye kha ndaulo ya vundu
Tshenzhemo i si yavhuḓi ya vhaendangaṋayo i ḓo thivhela nyaluwo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Mbono yo dzikaho i ḓisendeka nga mutevhe wa zwivhumbi zwi katelaho u dzhenisa mafasiṱere , mavothi na huṅwe fhethu ho vuleaho , tshikhala vhukati ha zwifhaṱo , mielo ya zwikhala zwa nnyi na nnyi , phimo ya zwikhala zwa mishumo na digirii na tshaka dza u shumisa .
Asi thandela dzoṱhe dze dza thomiwa kha ṅwaha uyo .
Madalo o lugiselwaho o fhungudzwa u ya kha maṋa nga ṅwedzi u thivhela tshumiso mmbi .
Thangelambekanyamaitele ya Mbekanyamaitele ya ICT yo Ṱanganelanaho ya Lushaka i vhudzisa mbudziso nga ha uri mutheo wa mbekanyamaitele wa tshifhinga tshiḓaho u nga vhona hani uri shango ḽi khou kona u swikelela zwipikwa na u kaṋa mbuelo dzo fhelelaho dza u ṱanganelana uhu , hu na muhumbulo wa u fhaṱa u fhandekana hune ha vha hone kha zwa didzhithala .
Kanzhi nga Luhuhi , ṅwaha muṅwe na muṅwe , Minisiṱa wa Gwama u ṋea Tshipitshi tsha Mugaganyagwama Phalamenndeni .
Mimasipala i ṱuṱuwedzwa u vhea nyombedzelo khulu kha nḓivhiso na mithelo ya malaṱwa sa nḓila dza u engedza u dzhenelela ha tshitshavha kha , na vhuḓifhinduleli kha , ndaulo ya malaṱwa .
Vho ṱavha miroho ya u ḽa muṱani wavho .
U vhumbwa hafhu ha Tshumelo dza Theminoḽodzhi ya Lushaka na Tshumelo dza Nyambo dza Shango u vhumba Tshumelo ya Nyambo dza Lushaka ;
Ṱhahelelo ya netiweke yo ṱaluswa nga Muhahso wa Mutakalo sa khaedu khulwane i kwanyeledzaho mashumele avhuḓi a dzikiḽiniki dzavho .
Pulane ya Mutakalo wa Maṋo yo themendelwa na u ṋetshedzwa u bviselwa khagala ho ṱanḓavhuwaho ha mbetshelwa ya tshumelo dza mutakalo wa maṋo Western Cape na u ita themendelo kha kulangulele kwa Tshumelo dza Mutakalo wa Maṋo tshifhingani tshiḓaho .
Zwi katela u vhuedza muthu kana muṱa wo khakhelwaho nga u ṱanganedza vhuḓifhinduleli nga muhwelelwa na u badela mdiliso .
( 1 ) Mulayo wa lushaka wo sumbedzwaho kha khethekanyo ya 9 ( 4 ) 32 ( 2 ) na 33 ( 3 ) ya Mulayotewa muswa u fanela u phasiswa hu saathu u fhela miṅwedzi miraru u bva ḓuvha ḽe Mulayotewa muswa wa thoma u shuma .
- Tsha vhuṋa , a ri na iṅwe nḓila , fhedzi ri fanela u engedza nndwa yashu ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa na u thubiwa ha muvhuso .
Kha ṱhalutshedzo i leluwaho , hezwi zwi amba uri nḓila nthihi yo khakheaho kha netiweke yo tsireledzwaho nga dziriḽei idzi i ḓo vhanga uri hu sa vhe na muḓagasi kha vharengi .
Mufari wa rekhodo ya ḽifhasi Akani Simbine o vha a kha tshivhumbeo tshavhuḓi vhukuma kha mutambo wa u fhufha ha vhukule wa vhanna kha 100m , musi a tshi wina kha luṱa lwa u fhedzisela kha mukoni wa khalaṅwaha kha 9.93m .
Khantsela ya vhurumelazwivhambadzwa i ḓo ṋetshedza mutevhe wa zwiṱaṱamennde zwa zwamasheleni zwo odithwaho nga ṅwedzi wa vhurathi nga murahu ha musi ṅwaha wa muvhalelano wo fhela .
Ni kone u ṅwala ṱhalutshedzo kha mutaladzi u re nga fhasi ha fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Nḓivhadzo ya ndeme :
I thi ḽi miroho ye nda sevhedzwa .
Hezwi zwi ḓo ṋea ṱhalutshedzo yo khwaṱhaho kha milayo ya vhuvhusi vhu pfadzaho , vhuḓifhinduleli , vhukoni na nḓisedzo ya tshumelo i shumaho kha vhadzulapo vhashu .
Kha hu katelwe vhagudi vhoṱhe .
Vhundeme ha thesite nnzhi dzi shumiswaho u itela u thola zwa zwino vhu khou vhudziswa vhukuma .
Thandela i tea u vha yo bva kha zwine vhathu vha amba hu si kha u tou humbulela uri vha lila mini .
Tshithu tshi mangadzaho ndi tsha uri bannga dzi badelisa mbadelo dzo fhambanaho u itela tshumelo dzo fhambanaho .
Mufariwa u na swilisa , ha langei nahone u dzulela u shushedza vhaofisiri uri u ḓo vha ṱhavha .
Humbelani khonani yaṋu uri a sedze arali zwe na ṅwala zwi zwone .
Tshifhinga tsho fhiraho , maanḓalanga a izwi a kha mivhuso ya mavunḓu .
Marangaphanḓa a sisiṱeme ya nyavhelo na mbekanyo a ḓo tshimbidzwa vhupo nga vhupo , hu tshi khou thomiwa nga vhupo ha ndeme .
Thendelo ya Khwinifhadzo Phukha i ḓo rumelwa kha Vhulanguli ha Tshumelo dza Phukha vhune ha ḓo bvisa Thendelo ya u Ṱun ḓa Phukha .
Ndi zwa ndeme kha hetshi tshipiḓa uri ri vhekanye u tevhekana ha mishumo ine ya tea u itwa .
Nnḓu dza vhaendelamashango u mona na vhupo uvhu dzi katela :
Hezwi zwi amba uri Vhulanguli a vhunga ṱanganedzi mbilahelo nga luṱingo ; fhedzi Vhulanguli vhu lavhelelwa u ṋetshedza thuso ino pfadza kha muthu ane a khou tama u ita mbilahelo hezwi zwi katela thuso ya u ḓadza fomo ya mbilahelo .
U ṋetshedza dzimbalombalo nga misi yoṱhe na dzo khwiniswaho nga vhashumi .
Bada ya hone yo vha i ya masongesonge itshi lenga .
Vha songo laṱa fulufhelo Vho Mali na vhaṅwe vhanzhi , zwi ḓo luganga nṱhani ha ndambedzo ine ya ḓo vha i hone u bva kha mivhuso ya mavunḓu na kha tshikwama tshiswa tsha ndindakhombo tshine tsha ḓo ita uri zwi lelutshele dzibannga u ṋea khadzimiso .
Ya zwa u fhaṱa , sa tsumbo , mveledzo ya zwikili zwa fhasi , u ṱalutshedza zwipikwa zwi nga ho sa :
Arali ḓuvha ḽa u fhedzisa ḽa mbadelo ḽa vha nga holodei kana mafheloni a vhege , mbadelo i tea u itwa nga ḓuvha ḽa u fhedzisa la phanḓa ha holodei kana mafhelo a vhege .
Tshanduko iṅwe na iṅwe kha muḓisedzi i tea u ṋetshedzwa Muinzhiniara u itela thendelo .
Ndi pfesesa uri Muvhuso u tea u dzhielwa nṱha uri mivhuso yapo inga si kone u tshila musi hu sina thikedzo ya masheleni ubva kha wa vhukati kana mivhuso ya mavundu o fhambanaho .
Asesimennde iṅwe na iṅwe i ya nga u sedzuluswa ho ḓiimisaho ha u langa vhukhwine na u vha zwone ha zwithu .
Ṱhoḓisiso ya vhulwadze i khwaṱhisedzwa musi mvelelo dza ḽaborathori dzi tshi wanala .
Ndivho ndi u topola zwivhangakhombo zwa ndeme zwine zwa livhisa kha u vhaisala zwihulwane kana zwa kwama vhathu vho vhalaho .
U pfesesa na tshenzhemo zwa u shuma kha sekhithara ya ndangulo ya masheleni a tshitshavha ya Afrika Tshipembe na uri vhupo vhu ḓo vhuedza hani .
Ndeme idzi dzi katela vhuḓifhinduleli , u vha khagala , ndinganyo , vhukoni , vhubveledzisi , na pfanelo khulwane na mbofholowo hu tshi katelwa na mbofholowo ya u amba , u swikelela mafhungo , dimokirasi na u shela mulenzhe .
Ṱhoḓea ya zwiḽiwa Afrika i khou isa phanḓa u vha nṱha kha nḓisedzo yapo , zwi tshi khou itiswa nga nyaluwo ire nṱha ya vhathu , nyengedzedzo ya u pfulutshela dziḓoroboni , nyaluwo ya miholo na u ḓi bveledza nga huhulu ha kiḽasi ya vhathu ya vhukati .
Tshiimiswa tshi ḓo isa phanḓa na u ḓivhadza khoso nyengedzedzwa nga Fulwi ṅwaha uyu , zwine zwa ḓo katela mbekanyamushumo dza Pfunzo dza nṱha kha zwa Vhuendelamashango na Ndangulo ya zwa Vhuṱanganedzavhathu .
Ri fhululedza u tholiwa ha Khomishinari wa Tshipholisa wa Vunḓu wa mufumakadzi wa u tou thoma u bva tshee Kwazulu-Natal ya vha hone .
U ṅwala tshiṱori hu tshi shumiswa maṱumi one na fureme ya u ṅwala i re na zwifanyiso .
Musi vhuitwa na zwileludzi zwo kalulaho zwi tshi fanela u vhewa nnḓa u ya na nḓila dzi bvelaho phanḓa , ndi zwa ndeme u ḓivha zwauri mveledziso yazwo a i nga ḓo lingana .
Tsha vhuvhili , u wana khonadzeo dza mbekanyamushumo dzenedzo , hu tshi katelwa nzudzanyo dza vhuṱoli na zwa zwiimiswa .
Vhashumi vha re dzanganoni kana vha re kha thandela
Dzithekhinoḽodzhi dziṅwe dzine dzi re na khonadzeo ya u ṱanganedzwa dzine dzi nga shumiswa u bvisa tshikafhadzo kha tshipiḓa tsha kana nyelelo dzoṱhe dza malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili hu tshi katelwa na u fhiswa ha malaṱwa , u kunakisa nga khemikhala , thekhinoḽodzhi ya u shumisa makhuroweivi na ya u vhulaha zwitzhili nga mufhiso .
Mafhungo ane a vha kha iyi thendelano a ḓo vha tshiphiri ;
Nga fhasi ha ṱhoho iṅwe na iṅwe i re afho fhasi ṅwalani zwine na takalela , khwaḽithi dzaṋu , vhukoni na mikhwa .
Mitengo ya fhasi nyana ya mavu i ita uri mathomo a mabindu a konadzee .
5.2 . Madalo aya a mashango maṋa , a u bva ḽa 30 Lara u swika ḽa 07 Nyendavhusiku 2021 , o khwaṱhisa vhushaka ha vhavhili vhukati ha Afrika Tshipembe na ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa ayo mashango ha u khwaṱhisa tshumisano zwo livhiswa kha nyanḓano na mveledziso ya Afrika kha foramu dzo fhambanaho .
Zwivhumbeo na mishumo ya khuvhangano ya nnyi na nnyi zwi ḓo fhambana vhukuma u ya nga fhethu , nahone mvelelo dziṅwe na dziṅwe dza tshivhumbeo tshi vhonalaho tsha tshileludzi tsho ṱanganelanaho zwi tea u fhambana nga u ya nga fhethu .
U fara zwa u dalela hayani u itela u tika miṱa na vhashumisi vha ndondolo ya mutakalo wa muhumbulo hu tshi katelwa vhasengulusi kha u takala muhumbuloni .
Yuthiḽithi na tshinyalelo dza nḓuni zwi langwa nga Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha .
U pennda zwimedzwa na maluvha a mahodze / kholekhole ; u haseledza nga mivhala ya tsiko na yo vhumbwaho ; u khwaṱhisedza , na maipfi a nga ho murahu , phanḓa ha , fhasi ha . n.z.
Philelo ine ra vha nayo i yoṱhe ndi vhuṱanzi ha saintsi vhune ha sumbedza maanḓa a muhaelo u itela u vhulunga matshilo .
U pfesesa zwavhuḓi mafhungo a ndeme
Thebulu i na zwipiḓa zwivhili ; tsha u thoma , nḓila ine lushaka lwa vhuendi luṅwe na luṅwe lwa enda ngayo , tsha vhuvhili , ndi mini tshi itaho uri vhu ende .
Sa tsumbo , muvhuso wa nzudzanyululo wa u thoma a u ngo ṋekedza thulo u itela zwiimiswa zwa masheleni nga ṅwambo wa tsedzuluso ya bannga i bvelaho phanḓa .
Vhadzulapo vha shango ḽashu vha na pfanelo dza u lavhelela uri muvhuso wavho wa dimokirasi u ḓo ita nḓowedzo ya mannḓalanga ayo kha u tsireledza Ndayotewa ine vhanzhi vho tambula lwa tshifhinga tshilapfu vha tshi itela yone .
Na uri musi vhudavhidzani ho no fhela , hu na mushumo munzhi wa u ambedzana u itela thendelano , u fhaṱa zwiimiswa , u fhaṱa themamveledziso na u tikedza vhubindudzi na vhuvhambadzi .
Tshumisano na maanḓalanga ndi ya ndeme vhukuma , khathihi na u shela mulenzhe ha tshitshavha kha maitele oṱhe .
tshitatamennde tsho aniwaho nga muthu a fulufhedzeaho a ḓivhaho mubebi a itaho khumbelo na ṅwana wawe .
A ita tshikwekwe nga u ṋuṋedza fuḽauru fhasi .
Mudzulatshidulo wa tshifhinganyana u fanela u nangiwa nga ḽihoro ḽa zwa poḽitiki ḽa muraḓo wa khoro wa mathomo .
Kha nyimele iyi , khomishini mathomoni a zwithu i kumedza uri tshanduko kha mulayo yo tea u itela u ṋetshedza kha zwi tevhelaho :
Maitele a u tshimbidza a ḓo shela mulenzhe kha u khwaṱhisedza maitele a kale a u dzhenisa tshitshavha kha thandela dza u fhaṱa tshitshavhani .
Mbekanyamaitele ya khohakhombo ya khiredithi yo themendelwa nga Tshikwama , tshine tsha vha tshilinganyo tsho katelwaho kha ndaela ya vhubindudzi .
Vhaḓivhi vha zwamutakalo vha ḓo ha lafha uya nga ha tsumbavhuyo ya lushaka ine ya tevhedza dzilafho ḽa vhuḓi zwo tendelwa nga NML .
Thusani mmbwa uri i wane shambo ḽayo .
Musi ngudo ya mbonalo ya khomphyutha yo sedza kha u tevhedza ṱhoḓea dza muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha , inthaviwu dzo livhiswa kha u pfesesa khaedu , arali dzi hone , malugana muvhigo wa ṅwaha nga ṅwaha .
MaAfrika Tshipembe vha khou humbelwa u shela mulenzhe kha mbekanyamushumo idzi dzo fhambanaho dzine dza katela nyito nnzhi dzo fhambanaho hu tshi katelwa na vhutsila ha maṱo , ṱhiyetha , muzika , dzipfunzo na semina ya vhoradzipfunzo khathihi na anivesari ya vhu 10 ya Tshikwama tsha Vhufa ha Ḽifhasi ha Afrika . Ṅwedzi wa Afrika u shuma sa luvhanḓe lwa u ḓiṱumanya na u ḓikumedzela hashu hafhu kha Pan Africanism na Mbebuluwo ya Afrika nga u sendedza vhathu vha dzhango ḽashu tsini na tsini .
Muvhuso u ḓo thoma maga o khwaṱhaho kha u lwa na vhutshinyi uvhu .
Sa zwine saveyi ya humbela mafhungo kha vhathu zwavho , nyimele dzo buletshedzwa nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho .
Zwa zwino ndi ḓivhazwakale ine ya khou itwa , ṱhanganyelo na tshidziki tsha vhutshilo ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ndi zwifhio kha zwi tevhelaho zwine na zwi ita nga nḓila i sa fani na ya vhabebi vhaṋu .
3.6 . Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Mvetomveto ya Vhulanguli ha Ndaka ya Mavu a Ndimo wa 2017 uri u anḓadziwe u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Vhashumi vha u lafha vha ḓo lwela u fhaṱa vhushaka hu no pfadza na vhalwadze zwi tshi langwa nga u fulufhedzana na u pfesesana .
Khovhakhombo ya u sa kona u ḓilanga ha tshigwada itshi tsha mishonga i ita uri zwi tee u vha na maga a ndaulo a konḓaho .
Musi hu na u engedzedzea ha mutsiko khathihi na tshanduko ya zwiṱuṱuwedzi nga vhadzulapo , tshivhalo tshiṱuku tshashu ri dzhena kha vhutshilo ha vhaaluwa hu ri si na mitsiko kha riṋe vhaṋe .
Ndima ya 2 ( Khethekanyo Ya 19 ) ya Mulayo i ṱoḓa masipala u tshi lwisa , nga kha vhukoni hawo , u swikelela zwipikwa zwo bulwaho kha Khethekanyo 152 ya Ndayotewa , zwi re u :
Fhedzi , IMF i nga shoniswa , ngauri China ḽi na sisteme ya tsireledzo ya matshilisano yo khulwane zwiṱuku u fhira maṅwe mashango na uri ezwi zwi ḓo konḓisela vhathu vha China uri vha shandukise phetheni dzavho dza u vhulunga masheleni .
U fanela u vha muthu ane a vha khagala ane a kona u ambea nae na u vha na zwikili zwa vhudavhidzani zwavhuḓi .
Mutevhe wa theo ya mulayo u shumiswa tshifhinga tshingafhani na muhasho ?
Nnḓu nnzhi kha uvhu vhupo a dzi na muḓagasi na maḓi .
Ri tenda kha uri kha tshiimo tsha mbekanyamaitele ro kona u ḓisa fulufhelo kha sekithara ya zwa migodi .
5.2 . Khabinethe yo dovha hafhu ya kwengweledza vhadzulapo vha NMB uri vha tevhedze milayo yo vhewaho ya u fhungudzwa ha maḓi nga masipala wapo u itela u vhona uri hu khou dzulela u vha na nḓisedzo yo teaho ya maḓi .
U shuma sa zhendedzi ḽa u khuruṱanyela u dzhena fhasi ha tshitshavha , zwihulwane hu tshi shumiswa kutshimbidzele kwa IDP khathihi na u gaganya gwama ha masipala .
U ḓadzisa zwenezwo , u amba fhungo nga nḓila yo teaho zwi kwama khonadzeo ya mihasho minzhi ya lushaka i katelaho , sa tsumbo :
Hei Thendelano i sedza kha u shumisa milayo yapo u wana mulandu wa vhufhura kha vhaofisiri vha nnḓa .
afidavithi i sumbedzaho uri ṅwana o laṱiwa ( arali i hone )
Tshanduko nnzhi dzi sumbedza nyengedzedzo kha furemiweke ya zwa masheleni kha mbekanyamushumo dza ndeme na tshanduko u bva kha magavhelo ane a sa tou livhana na ane a tou livhana thwii , musi mavundu a tshi khou aluwa kha vhukoni hao ha u ṋetshedza tshumelo , na nyaluwo ya sisiṱeme ya themamveledziso .
Muthelo wo dzinginywaho u khou da huna u aluwa ha mbilahelo nga mashango a ḽifhasi malugana na u khwaṱhesa zwi tshi vhangwa nga u ḽesa swigiri .
Tshanduko idzi dzo fanela u itela u fhungudza mbadelo na zwi thivhelaho u dzhena , gonyisa muṱaṱisano , u ṱuṱuwedza vhubindudzi vhuswa na u sika tshikhala tsha vhadzheni vhaswa kha maraga .
1.10 . Khabinethe i ṱanganedza u engedzwa ha ndambedzo nga Koporasi ya Mveledziso ya Nḓowetshumo ( IDC ) u itela vhubindudzi kha vhukoni ha vhubveledzi Afrika Tshipembe , sa zwe zwa sumbedziwa kha mvelelo dze dza bvisiwa zwenezwino nga Ṱhafamuhwe 2017 .
Ndayo dza zwa khonṱhiraka dzi elanaho na ndaṱiso dza kushumele ku si kwavhuḓi nga rakhonṱhiraka na u lenga u fhedza thandela zwi ḓo itwa .
Iṅwe thandela yo ṱanganedzwaho ndi ya SA Connect , mbekanyamushumo ya u ṋetshedza zwirathisi zwa inthanethe zwa luvhilo luhulu zwikoloni , zwibadela , zwiṱitshini zwa mapholisa na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso .
Muvhigo wa Mbalamasheleni ya Mimasipala wo bviswaho maḓuvhani a si gathi nga Vhadzimbalombalo vha Afrika Tshipembe ndi iṅwe tsumbo ya uri muvhuso u khou kona u ṋetshedza tshumelo dza mutheo dzo khwaṱhaho kha vhathu .
U dalela desike dza u thusa miraḓo dza dzingu dza GEMS na u voutha kha zwiṱitshi zwo khetheaho zwa u vouthela zwine zwa ḓo ṋekedzwa .
U amba ngoho , na u ya nga mbekanyamaitele , mbadelo dza nṱha dzi nga si sie nga nnḓa matshudeni u bva kha tshikolo tsho tiwaho .
Nga ṅwambo wa izwi , mvelelo dzo vha dzo fhambanaho nahone a zwi konadzei uri masipala i bule uri komiti dza wadi dzi mulayoni ho sedzwa fhedzi u ḓa ha vhakhethi na kutshimbidzele kwa phurosese ya u khetha .
Nga u ralo zwi a ṱoḓea uri Muhasho u bvele phanḓa na mveledziso ; u vala nga huswa madindi , u vusuludza na u shela giravele ntswa dzibadani dzashu .
Kutshimbidzele : mushumo wa tshigwada
U shuma sa vhaṱanganyi vha CBP kha mihasho yo fhambanaho ya masipala .
26 . Khabinethe yo tendela muvhigo wa vhurathi wa zwo no swikelwaho Devhula Vhukovhela nga Tshigwada tsho Hwedzwaho Mushumo tsha Minisiṱa dza Tshivhalo .
Afrika Tshipembe ḽo sumbedza vhukoni haḽo ha ṱhoḓisiso ya saintsi na thekinoḽodzhi , nahone ḽi khou ṱanganedzwa sa haya ha tsiko ha dziṅwe dza ṱhoḓisiso dza ḽifhasi dza ndeme dza themamveledziso .
1.5 . Tsumbamaitele dzo Ṱanganyiswaho dza Tsireledzo ya zwa Mutakalo Mishumoni dzo sikwaho nga Minisṱa wa zwa Mishumo na Vhashumi dzi ṋetshedza tsumbanḓila dzi khwaṱhisedzaho ṱhoḓea ya uri mabindu a dzule o vula fhedzi hu tshi khou dovha ha khwaṱhisedzwa uri muṅwe na muṅwe u na mutakalo na hone o tsireledzea mushumoni .
Dza vhudzula mavuvuzeḽa na u imba nyimbo .
A Nga tshidimela .
Tshandulo ya tshumelo dzi re kha sheduḽu uri dzi katele na nḓowetshumo ya thekhisi dza dzikhumbi yo vha yone ye burantshi ya sedzesa kha kotara ya u fhedza ya ṅwaha .
Arali mbadelo idzi dzo lavhelelwa u gonya nga phesenthe ya GDP lwa tshifhinga tshilapfu , tshiimo a tshi langei .
Zwenezwo , irani ndi humele murahu kha Minista na Muhasho .
Ndivho ndi ya u ṋetshedza ṱhanganelo ya dzikhasitama , u kuvhanganywa ha mafhungo , vhuṱanzi ha mafhungo o kuvhanganywaho na u rekhodiwa ha tshumelo dza ndangulo kha Vhufaragwama ha Vundu .
Nyiledzo idzi ndi khombekhombe .
Nga tshifhinga tshithihi , muvhuso u ḓo ṱavhanyisa ndingedzo ya u topola na u ṋetshedza mavu a tshitshavha a teaho u vha vhudzulo havhuḓi na vhulimi .
Vha na muhumbulo wa uri mulayo u tea u pfisa vhuṱungu na vhashumisi vha miṱuvha ya vhathu .
Tsumbo dza mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa wa ndaka u nga vha thusa kha u vha na vhuṱanzina uri vha na mafhungomatsivhudzi oṱhe ane vha ḓo a ṱoḓa .
Tsha vhuvhili , vharema vha shumaho zwavhuḓi vho shuma zwavhuḓi u bva kha sisiteme ya zwa ikonomi nahone hu na khonadzeo ṱhukhu ya uri vha ḓo kungiwa tshigwada tshine tsha sasaladza tshiṱirakhitsha tsha zwa ikonomi .
Kuitele kwashu kuswa a si u pambuswa kha nyambedzano ya u vha mulayoni na u sa vha mulayoni .
Naho zwo ralo , a si mbambedzo ya ṱhahelelo ya mbuelo i re hone , fhedzi mihasho ya vundu i dovha ya kundelwa u shumisa na u langula kupulanele kwa tshanduko khulwane kha maimo oṱhe , zwi dzula zwi tshi vhilaedzisa .
U wana nḓisedzo ya muḓagasi na maḓi muḓini wavho kana binduni ḽavho , vha tea u kwama masipala wa vhuponi hune muḓi wavho muswa kana bindu ṋa vha hone .
Ho teaho , ṱhoḓea dzi re hone dzo katelwa kha nyendedzi dzo ṋetshedzwaho afho fhasi .
U vha khagala ha zwa masheleni zwi bva kha uri mafhungo a re kha mugaganyagwama na u tshimbidzwa hao nga muvhuso zwi a swikelelea na nga tshitshavha nga u angaredza kana zwaho nga zwigwada zwo teaho zwi re na dzangalelo .
5.1 . Khabinethe yo dzhiela nṱha u tholwa hu tevhelaho kha Gwama ḽa Lushaka :
Riṋe , sa mbumbano ya madzangano manzhi kha vhusimamilayo uvhu na riṋe ri na dzangalelo ḽa vhakhethi vha si na mulandu kha u shuma .
Nga nnḓa ha bannga dza Britain , bannga dza Switzerland na dzone dzo ḓa he dza vha vhahadzimisi vha ndeme vha muvhuso wa khethululo nga tshenetshi tshifhinga .
U isa phanḓa na muṅwalo wa u ṅwala ḽeḓere nga ḽithihi nga ḽithihi hu tshi itelwa u rekhodiwa nyito ya u linga ha fomaḽa 1 : muṅwalo
U pfukiselwa ha mbuelo dzo kuvhanganywaho zwo ḓisendeka nga netiweke ya mafhungo a lushaka na u vhuelwa u bva kha shango nga vhuphara zwo pulanwaho zwavhuḓi nahone zwo bveledzwaho zwavhuḓi sa sisiteme ya u bannga .
Hafhu , kha maṅwe masia , sisiṱeme ya ndangulo ya ndeme i ṱoḓa u dzhielwa nṱha .
Nangani maipfi a no bva tshifanyisoni ni a shumise kha u vhumba mafhungo .
Dziṅwe tsumbo kha iḽi ḽimaga ndi : thannga dza u vhulunga na dzibini , milindi na fhethu ha u vhulunga zwiluḓi , thannga dza tshivhaswa kana peṱirolo , zwipwanyeledzi kana zwihamuli zwa nḓirivhe , thannga dza u ṱomba halwa na dzivesele .
Ri na nzhele na mbilaelo dze dza ṱahiswa nga vhaṅwe dza uri phosho i ḓo kwama nga nḓila i si yavhuḓi zwifuwo zwa hayani na zwiṅwe zwipuka zwa ḓaka nahone ro ḓivhofha u sedzulusa nga vhuronwane mivhigo i re na thaidzo idzi .
Ndi zwa ndeme uri muvhali a zwi dzhiele nṱha uri ndivhiso i tea u shuma fhedzi sa tshishumiswa .
( d ) Arali vha tshi vhona zwi songo tea uri vha badele , vha humbelwa uri vha sumbedzise uri ndi ngani zwo ralo .
Tshumelo dza Maḓi a dzi athu u vhuya dza sedza kha zwiṱirathedzhi zwa u shumisa maḓi nga ngoho .
4.5 Khabinethe i fhululedza tshigwada tsha bola tsha fhasi ha miṅwaha ya 17 tsha Lushaka tsha Afrika Tshipembe , Amajimbos , nga u hulisa shango nge vha swikelela u ḓo tamba mutambo wa Vhugweṋa wa Afrika wa 2015 wa vha miṅwaha ya fhasi ha 17 ngei Niamey , kha ḽa Niger .
A songo maliwaho / malaho ane zwa vha na vhuṱanzi uri u khou unḓa miṅwe miṱa nga masheleni - vhana avho kana miṅwe miraḓo ya muṱa - vha nga ita khumbelo vho .
Vhaimeli vha komiti dza wadi dzi no kwamea vha tea u shela mulenzhe kha Thimu ya u Shuma ya Thandela i re na vhushaka na IDP
Tshikolo kale tsho vha tshi na vhafarisaṱhoho ya tshikolo vhavhili fhedzi zwino hu na muthihi , zwine zwa sia hu na mishumo minzhi ya ndaulo ine ya ṋekedzwa ene .
Thikhedzo ya vhuṋa ya ndeme ya Pulane ya Mvusuludzo na u Fhaṱa nga huswa Ikonomi ndi u ṱanḓavhudza nḓadzo ya mveledzo ya fulufulu .
U imba na u renda nyimbo dzi sa konḓi na zwidade .
Tshiphugaṱhalu tshi khwaṱhisedza muhumbulo wa vhuvha ha tshisole , mannḓalanga na tshirunzi .
Kha vha vha range phanḓa kha murerisano une khawo vhashelamulenzhe vha ṋekana mihumbulo siani ḽa uri vha nga zwi itisa hani uri thandela dzi no konḓa dzi langee. ( Kha vha dzhie thandela nthihi nthihi kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe vha dzi ṅwale kha overhead projector kana kha fiḽipi tshati . )
Izwo zwi ḓo vha zwi tshi khou engedza kha u ḓivhofha ho ṱanganelanaho ha mashango ane a vha miraḓo ya BRICS u itela u swikela tshipikwa tsho khwaṱhaho , nyaluwo ya tshoṱhe nahone yo dzikaho .
Hone hu uri kha maṅwe masia , khamusi masia maswa , hune u sa tshimbila zwavhuḓi ha ikonomi nga u angaredza ha vhonala ho itiswa nga tshiitisi tshi sa ḓivhiwi,hu na ṱhoḓea ya u dzhenelela huswa na uri mbudziso ine nda ṱoḓa u i vhudzisa vhathu kha iyi nyambedzano ndi uri naa ri thasulula hani iyi thaidzo kana ri shuma hani na iyi thaidzo .
Hu nga vha na vhukonḓi musi muimeli a tshi bva kha tshigwada tshi re na madzangalelo nahone tshigwada itsho tshi sa koni hu si na vhukwamani , u bvisa muthu we tsha mu khetha kha komiti ya wadi .
Ndo shumisa luambo lwo teaho vhathetshelesi ?
Uri makumedzwa aya a pfale , Khabinethe yo pulana u thoma thimu ya dziminisiṱa ubva kha zwigwada zwa ikonomi na zwa vhutsireledzi .
Vhunga u khwiniswa ha vhudzulo ha vhathu uhu hu tshi ḓo itiwa nga nḓila yo ṱanḓavhuwaho , khomphonenthe iyi i ḓo vha yone i no shuma nazwo u itela u vha na vhuṱanzi uri mveledziso ye ya itwa i a tikedza sisiṱeme ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi .
Muhangarambo wa Mveledziso ya Masheleni a Masipala u lusa u khwinisa mbambe kha dziḓorobo ḽifhasini na u fhelisa vhushai nga khathihi .
U livhanya maipfi a luambo lwa musanda na ṱhalutshedzo dzao .
Tshi we tshifhinga vhathu vha a vhewa kha mutevhe wa u lindela mi wedzi ya rathi .
Mulanga na Nndinde vho vha vha tshi khou ḽa maapula .
vhuthihi vhu katela vhunzhi na vaisi vesa .
U pulana ho ḓisendekaho nga tshitshavha ho teaho ndi tshumisano vhukati ha vha re na dzangalelo vhoṱhe .
Tshiteṅwa itshi tshi dovha tsha rekanya mbueloguṱe dzine muthelo wa ḓo tiwa khadzo .
Musi vho no wela buroho vha vhona fhethu ho ḓalaho mashika na maboḓelo o pwasheaho .
Ngweṋa ya vhuya ya neta nga u ḽa zwiṋoni ya bonya maṱo ya si tsha tsukunyea .
Kha hu sedzwe zwishumiswa tshitandadi zwa Zwikili zwa
Ṅwalululani fhungo iḽi ni tshi shumisa zwiga zwa u vhala zwo teaho .
Vhuḓikumedzeli ho itwa u itela u fhungudza maga mbambadzo ane a xedza u fana na uri thikhedzo ya zwa muṱani I fanelwa u tevhedzwa nga kha Cancun arali nga ngoho ri tshi khou swikela mvelaphanḓa ya mveledziso i sa nyeṱhi .
A hu na tshine tsha nga thivhela vhathu kha u fhufha luhura na u dzula zwifhaṱoni nga murahu .
Zwenezwo , ṱhanganelo ya mudzulatshidulo vhukati ha sekhithara dza phuraivethe na mivhuso ndi zwa ndeme kha u thoma mbekanyamushumo dzi tshimbilelanaho dzine dza ḓo tika mushumo wa vhurangeli u re hone wa lushaka na wa dzingu u itwaho nga senthara idzi .
Mafhungo haya o kumedzwa na u ṱalutshedzwa kha Bodo ya Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo ine ya ita themendelo dzo teaho kha Maanḓalanga a Muvhalelano na Khorotshitumbe .
Naho zwo ralo , tsheo ya u fhedzisela zwi tshi elana na u valelwa kana u vhofhololwa ha vhafariwa vho valelwaho tshiṱokisini i bva kha khothe .
Vha tshi ya phanḓa vho dzinginya uri hu songo vha na mulayosiṅwa une wa tea u langula zwa vhuloi , na uri u shumisa vhuloi nga nḓila i si yavhuḓi zwi shumiwe nazwo u ya nga mulayo wo ḓoweleaho .
6.6 U konisa u shuma ha ndivho dza mveledziso ya vhukoni na u thola hune ha lingana kha DHA , na u ita uri zwi tshimbilelane he zwa fanela .
Tshikimu tsha Vhubindudzi ha Goloi tsho vulela vhubindudzi ha sekithara dza phuraivethe ha R24 , 5 biḽioni , tsha ḓisa mbambadzo ya dzigoloi na zwishumiswa zwa R103 biḽioni nga 2013 .
Zwenezwo , ndivho ya mbekanyamaitele ndi u swikelela ndinganyiso ire na pfano vhukati ha masia aya o sedziwaho , hu nga kha u swikelela u sa nyeṱha nga kha :
Mbaḓa Ntswu ya Vhuhosi ndi tshiga tsha u sumbedza maanḓa a Mudzulatshidulo wa Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Zwiṅwe hafhu , mihasho ya muvhuso yo buliwaho afho fhasi , madzangano na zwiimiswa zwo kwamiwa nga tshithihi nga tshithihi .
U dzhenela ha Tshitshavha kha Kuvhusele Kwapo
Zwa u ṱalula u ya nga mbeu ndi u shumisa maanḓa wo ḓiimesela kana u songo ḓiimisela kha u sanda muthu , u khethulula na u shumisa vhafumakadzi u ya nga mihumbulo ya u ḓihudza ha vhanna .
Tshipiḓa tsha pulane ya IDP yo bveledzwaho nga masipala tshi tea u katela zwi tevhelaho : zwiimiswa zwo imiswaho zwine zwa tea u thomiwa u itela u langa maitele kusedzele kwa u dzhenelela ha vhathu zwiimiswa zwine zwa tea u thomiwa zwa uri vhathu vha dzhenelele shedulu ya tshifhinga tsha u pulana mishumo na vhuḓifhinduleli ( ndi nnyi ane a ḓo ita mini ) maitele aya a ḓo ṱolwa hani .
Hu vhonala hu tshi nga hu na u sa shumiswa ha masheleni lwo fhelelaho nga mulandu wa uri zwa u thoma u shuma ha luṱa ulu zwo lengiswa nga mvusuluso ya LAC , nahone vhunzhi ha mishumo ya ṅwaha wa u thoma i kha ḓi vha yo salela .
Khethekanyo ya tshiimiswa i kovhekanywa u lingana vhukati ha mavundu .
Maelana na thikhedzo ya masheleni a murangaphanḓa wa tshigwada tshiimo tshiṅwe na tshiṅwe tshi ḓo sedzwa u ya nga ndeme , hu tshi khou dzhielwa nṱha zwiitisi zwi no nga sa thikhedzo ino khou ṱoḓea kha zwi no khou itwa na uri TISA i na muimeleli kha shango ḽi no kwamea .
A si mushumo wa vhalanguli vha thendelo u ita ṱhoḓisiso yavho fhedzi vhahumbeli vha thendelo vha fanela u ṋetshedza zwidodombedzwa u sumbedza uri ndi maga afhio e vha a dzhia u itela u wana vhafaramikovhe vha vhukuma .
Vha humbelwa u dzhenisa zwidodombedzwa zwa tshelede yo engedzwaho :
Mushonga wa dzheneriki u na thimbwanya dzi fanaho tshoṱhe na u shuma sa dza tshibveledzwa tsha dzina ḽa oridzhinala , fhedzi wone wo tshipa .
Ndima iyi i sedzana na zwa vhuḓifari vhu sa tendelwi , u shumiswa ha Khoudu ya Vhuḓifari ya zwa Dzikhetho , maanḓa a u dzhena fhethu ha phuraivethe nga fhasi ha dziṅwe nyimele , kathihi na u shandukiswa ha milayo na ṱhoho ṱhukhu .
Zwiteṅwa zwine zwa nga kona u shela mulenzhe kha u swikelela izwi ndi u dzhia tshiṱoko na mvelelo dza maanḓa a mbuelo .
Tshiimo tsha Vhashumi kha Muhasho .
Khovhakhombo ya ḽikhwidithi i dzhiwa i fhasi , ngauri Tshikwama tshi na masheleni o linganaho e tsha a fara .
Thendelo ya u gwa mugodi ndi bammbiri ḽi ṋekedzwaho nga Muhasho wa Minirala na Fulufulu u vha ṋea thendelo ya u ita kushumele kwa mugodini .
Tshiimiswa tsha Pfizer tsho fulufhedzisa ngelo dza khaelo dza 20 miḽioni , dzine dza ḓo thoma u ṋetshedzwa u bva kha kotara ya u thoma .
Musi wa ṅwaha ḓana uyu ho itwa ngudo dzo vhalaho na maṅwalwa manzhi a ṅwaliwa nga ha vhushaka vhukati ha nyolo dza vhupo na vhugevhenga .
O sumbedzisa uri vhuendi ndi kale vhu tshi khou dzhielwa nṱha sa tshinwe tshivhangi tsha u alusa ikonomi na tshanduko ya matshilisano .
U vhala khathihi na vhagudi : Ndi zwithihi na zwa bammbiri ḽa u shumela ḽa 1 .
Matheriala a dzipfara a ḓo tea u kona u dzhena kha matheriala a rodo na tshifhirisafulufulu u thivhela ṱhahadzo iṅwe na iṅwe ya eḽekṱhroḽaithiki .
13.2.Khophi dzi nga wanala musi dzo humbelwa kha Muhasho wa zwa Vhuendelamashango nga mutengo wo randelwaho ;
Mashudumavhi , ya u badela phensheni na tsheke yo vhaisa vhukuma maraga .
Mavu a re na khonadzeo dza mukumbululo muhulwane zwi dzulela u vha na vhunzhi ha tshivhalo tsha mavu a so ngo dzudzanyeaho .
U ṅwala na vhagudi , ha tshigwada na u ṅwala a eṱhe :
Fhedzi-ha , u itela u fhungudza mushumo wa u shumisa nḓila idzi ha masipala na wadini vhuvhili hazwo , gaidi iyi i dzinginya uri nḓila dzi tea vha zwanḓani zwa Mulanguli wa CBP , ane a ḓo tikedzwa nga Mulanguli wa IDP u itela u ita vhuṱanzi uri hu na vhuṱumani vhukati ha u shuma na u monithara na u ela ha CBP na IDP .
Hezwi zwi nga kha ḓi ṱoḓa musumbedzo u re na vhulondo , une wa imelelea lwa mulayo , zwa uri mushumo u a elana na maga a khonṱhiraka .
Thundu na tshumelo dzo bveledzwaho dzi fanela u swikelela ṱhoḓea dzo itwaho nga khasiṱama , dziṅwe khamphani kana zwiimiswa zwa muvhuso arali khamphani dzi tshi ṱoḓa u vha hone .
Ro lavhelela muṱangano wa u rwelwa ṱari ha BRICS nga Lambamai ngei China .
Hezwi zwi elana na senthara kana vhupo he zwa vhubindudzi zwo bvelela nga u thola vhathu vha kha vhupo honoho .
Mbuelo dzo fhungudzwaho dzi bveledza kha u shumiswa huṱuku ha masheleni kha miṅwaha i ḓaho nga nnḍa ha musi ikonomi ya aluwa .
Phurogireme iyi ya nga pfumba .
Muthelo ndi tsheledemviswa i ṱuswaho hu tshi itelwa muthelo wa mbuelo .
Mvelelo dza maitele a vhukonanyi dzi konḓisela vhashumi vhane vha khou tou thoma u shuma u wana mishumo .
Ino ndaela i na khethekanyo ya " nḓila " ine ya vhiga zwipikwa nga u angaredza malugana na malaṱwa a re khombo na a si khombo ;
Khumbelo i tea u itwa nga dzina ḽa senthara yo ṅwaliswaho ya hune phukha ya ḓo vhewa hone .
Zwenezwo ndo vhona u nga , vha tea u bvelaphanḓa na mbudziso iyi musi wa samithi .
U thoma u shuma ha milayo ya u bveledza pfanelo dza vhafumakadzi na vhana zwi khou khwaṱhisedzwa .
U humbela nthihi kha senthara dza u tou ḓiyela dza tsini dza GEMS ( vha dalele www. gems.gov.za na u puṱedza kha " Contact US " kana u ri founela kha 0860 00 4367 u itela u wana hune senthara ya u tpu ḓiyela ya tsini ya vha hone ) .
Muphuresidennde sa Mutikedzi Muhulwane wa Zwiphuga zwa Lushaka vha avhela hezwi zwiphuga .
Ri ḓo vha ri tshi khou dovha ra bindudza kha sisiṱeme ya tshampungane na ndondolo ya maḓi o no shumiswaho u itela uri mveledziso dza nḓowetshumo ntswa dzi si iledzwe .
Muvhuso u nga lavhelesa u shumisa sisiṱeme ya muthelo wa mbuelo kha u ṋetshedza zwiṱuṱuwedzi kha vhatholi uri vha thole tshiṱafu , u tsitsa u ḓura ha zwa mishumo hu si na u kwama miholo .
Ndi zwifhi zwi fhambanyisa ikonomi dzi kha ḓi bvelelaho dze dza shuma zwavhuḓi ?
NDIVHO YASHU Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo o ḓikumedzela kha u vha nḓila ya ndulamiso yo ḓiimisaho , isa dzhii sia kha vhatheli vha muthelo .
U ṋetshedza , u londola na u langa tshivhumbeo tsha mafhungo ( hadiwee na softhiwee ) hu tshi itelwa pulane dza GIS .
Oliver o tshila ngauri o vha o ḓibaḓekanya na vhathu vhutshiloni hawe .
Zwi ṋetshedzwa nga nungo dzoṱhe , na u bveledza zwikhala zwo vuleaho nahone zwi konḓaho zwi ṱanganywaho na muṋe wa nyolo ya vhukoni na vhuṋe hayo .
Russia ndi ḽa vhuvhili kha u vha na vhathu vhaṱukusa kha tshigwada .
Komiti dza Wadi dzi na vhuḓifhinduleli kha tshitshavha ha u dzhia mbilaelo idzi dza ya kha khoro nga nḓila i pfadzaho .
Thendelano ya ḓivhazwakale ya mbadelo yo shumiswa , nga nnḓa ha afho ho sumbedzwaho .
Tshipikwa tsha ḽiṅwalo iḽi ndi u :
Dziṅwe ndivhiso dza u vhambedza mvelaphanḓa kha dziṅwe sisiṱeme dza ḽeveḽe nnzhi dza muvhuso dzi ḓo itwa u itela u bvisa kha tshenzhemo dza vhaṅwe hu na muhumbulo wa u khwinisa nyimele ya Afrika Tshipembe .
( 3 ) Arali Khothe ya Mulayotewa ya sumbedza uri Mulayotibe uyo u yelana na Mulayotewa , Mulangavunḓu u tea u ṋea thendelo na u u saina .
U pulana ha tshiṱirathedzhi ho ṱanganelaho , u ita mugaganyagwama na u vhea iṱo kha kushumele kwa nḓisedzo ya tshumelo , khathihi na mafhungo na tsivhudzo zwa masheleni , zwi ḓo khwaṱhisedza ṱhumano vhukati ha tshumelo ine mihasho ya ṋetshedza na mbuelo na mbadelo dza tshumelo dzo raliho .
U shumiswa ha phimo yo wanalaho zwi sumbedza mutengo wa magumo wa mbuelo zwi tshi elana na lweṱolweṱo lwe lwa wanwa nga tshenetsho tshifhinga .
Ya mutheo wa masheleni wo dziaho , mutevhe muhulu wa themamveledziso , milayo i pfadzaho na zwiimiswa zwo khwaṱhaho .
Khamphani dzi langwaho nga muvhuso dzi ḓo ṋetshedza zwikili kha vhugudiswa na u gudisa mishumo kha vhane vha khou ṱhaphudza pfunzo dzavho zwine ri khou ṱuṱuwedza uri zwi engedzwe . Ro humbela uri sekithara ya phuraivethe i ṱanganedze matshudeni vha 11 000 vha FET vho lindelaho u ṱanganedzwa .
Esidi dza khroumu na miṋo ya vhukhroumu zwi shumiswa khadzi aḽoi , u tsireledza mutale na kha nḓowetshumo tsimbinḓodzwa , kha nḓowetshumo ya mikumba na kha u bveledza pennde , dai , zwithuthubi , seramiki na mabambiri .
Muimeleli u ḓo pandelwa kha u vha muraḓo wa khomishini .
U ḓadzisa zwenezwo , sekhithara dzi aluwaho nga u ṱavhanya u fana na vhuendelamashango na migodi dzi ḓo tikedzwa na u tsireledza pulane ya u tsireledza vhupo kha u fhungudzea lwo kalulaho nga mishumo iyo .
Mushumo u ḓo dovha hafhu wa hudza sekhithara dzashu dza zwa mafunda na vhuendelamashango .
Ṱhoḓea dza vhafariwa vho lindelaho tsengo vha re khomboni dzi fanela u ṱhogomelwa kha senthara dza u valela vhafariwa .
U shela mulenzhe kha u bveledza zwiko , sa tsumbo : vhashumi
Data iyi yo ṱaniwa kha pulane ya wadi nahone i nga shumiswa nga hei nḓila :
Phambano dzi re fhasi nṱha na nṱha ha tsheledemviswa dzi songo tevhedzwaho kha levhele ya gumofulu zwi dzinginya uri hu na vhuṱumani ho khwaṱhaho vhukati ha kuitele kwa u ita mugaganyagwama na kuitele kwa u dzudzanya mugaganyagwama , na vhukati ha u anganya mugaganyagwama na u u shumisa .
Zwiṅwe zwipiḓa zwa muvhigo zwi ḓo sedzana na data ya u vhambedza kha maitele a kushumele o sedzwaho kha tshifhinga tsha ṅwaha nga ṅwaha , khathihi na kushumele kwoṱhe nga u angaredza kwa vhagudi u ya nga tshiṱiriki na tshikolo .
Ri shumisa tswayo kha u sumbedza tshaka dzo fhambananaho dza mutsho .
U lugisela vhafarwa kha u vha ṱanganya na tshitshavha .
He maitele maṅwe , a no fana na eḽekṱhroudu kana a ṱhoḓisiso ya okosidzheni a shumiswa , vhuvha hao vhu tshi vhambedzwa na maitele o sumbedzwaho vhu tea u ḓivhea .
Muṅwe a nga ṱoḓa u dovholola mushumo tshifhingani tshi ḓaho nahone a vha a sa tsha kona u humbula kokotolo zwe a ita .
Komiti ya u Sedzulusa Ndayotewa yo Ṱanganelaho ( CRC yo Ṱanganelaho ) yo fara vhupfiwa nga vhathu kha mavundu oṱhe a Afrika Tshipembe nga 2018 .
Ṱhanziela ya mbingano isi ya tshikhau : R53
Uya nga Tshikimu tsha Gavhelo ḽa Vhasiwana , muiti wa khumbelo o tenda uri vhashumi vha masipala vha nga ita vhutoli hanefho hune ha khou shumiwa hone u khwaṱhisedza mafhungo o ṋetshedzwaho kha fomo ya khumbelo .
Vhana vha tea u kona u ṱalusa khando dza dzelehana na u vhona uri zwipuka hezwi zwovha zwo fhambana na vhathu .
Mugwalabo uyu wo ḓo ḓisa tshanduko kha nndwa yashu ya u lwela mbofholowo na tshitshavha tsha dimokirasi .
3.8 . Khabinethe i fhulufhedzisa maAfurika Tshipembe uri muvhuso u khou ita zwoṱhe nga hune wa kona ngaho kha u vhona uri muṅwe na muṅwe o tsireledzea na u ita khuwelelo kha tshitshavha uri vha thuse mapholisa nga u vhiga zwiito zwa vhugevhenga zwi iteaho vhuponi ha havho .
Vhuṱumanyi ha u tou thoma kha nethiweke ya muḓagasi ndi vhune ha khou lavhelelwa u ḓo vha hone nga ṅwedzi wa Ṱhangule 2022 .
Kanzhi , thaidzo dza ndeme dza maḓi a dzi elani fhedzi na vhuhone ha thimbanywa , fhedzi na vhukwamani vhukati ha thimbanywa .
Vhunzhi ha therisano hu no ḓo tevhela hu ḓo sedzesa kha vhathu vha si na mishumo u itela u tewa ha tshikalo tshine khatsho Gauteng ḽa sedzana na khaedu iyi .
Ri tshi pendela , u dzhiela nṱha ho fhelelaho ha tshivhumbeo na kushumele kwa sisiṱeme ya masheleni ya vhushaka ha mivhuso Afrika Tshipembe kha furemiweke ya ndayotewa ndi maitele o teaho a khakhululo ya masheleni apo .
Komitinyendedzi ya Thekhinikhala i amba nga ha khwaḽithi ya mafhungo o ṋetshedzwaho nga u sedzulusa sisiṱeme tshifhinga tshoṱhe .
Phambano , vhuḓifari ha vhulwadze hu langiwa nga mikhwa na nḓowelo zwine vhewa tshitshavhani .
Khantsele yo shumisa tshkhala u sumbedzisa mvelaphanḓa yo itwaho kha Pulane dza Mbuno dza Rathi ubva tsha muṱangano wavho wa u fhedza na u khwaṱhisedza vhuḓikumedzeli havho kha SACU .
Minista vha nga ḓivhadza fhethu afha fhedzi arali vha wa muhumbulo wa uri a wu athu u tsireledzea nga nḓila yo linganaho u ya nga mulayo muṅwe .
Dzangano ḽa zwa Vhufhufhi ha Vhadzulapo ḽa Mashangoḓavha ḽi ḓo fha nḓivhadzo ya mulevho muṅwe na muṅwe wo tou raloho kha vha saini vhoṱhe na mivhuso i tevhedzaho .
A thi na fulufhelo na ḽithihi kha vhumatshelo .
U tshimbidza miṱangano zwi ṱoḓa vhukoni ha u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe nga huhulu .
Izwi zwo swikelelwa nga nnḓa ha dziphambano kha tshiimo tsha u vhiga akhaunthu ; matheo wo khwiniseaho wa masheleni kha zwiimiswa zwa mugaganyagwama na vhuimo ho dzhiiwaho ha zwa mbalelano kha sia ḽa zwiimiswa kha mugaganyagwama nyengedzedzwa .
Ho no thoma u fhaṱiwa luṱa lwa u thoma lwa Mokolo na Nyengedzedzo ya Maḓi a Mulambo wa Crocodile une wa ḓo isa maṅwe maḓi kha zwiṱitshi zwa fulufulu tsha Matimba na tsha Medupi .
1.3 . Kha vhege dzi khou ḓaho Dziminista u ya nga u fhambana vha ḓo dodombedza Mbekanyamushumo ya Nyito ya 2022 , ine ya ḓo ḓivhadzwa nga Tshipitshi tsha Mugaganyagwama wa Lushaka une wa ḓo ṋetshedzwa nga Ḽavhuraru ḽa 23 Luhuhi 2022 khathihi na vouthu dza mugaganyagwama dza mihasho ya muvhuso yoṱhe .
Dziminisiṱa vha ḓo ḓivhadza zwipwikwa zwa mishumo yavho na zwiṅwe zwidodombedzwa nga ha sekithara iṅwe na iṅwe , kha zwipitshi zwavho zwa Vouthu dza Mugaganyagwa .
Ndi ḓo tama u swikisa ndumeliso kha vhoṱhe nga heḽi ḓuvha ḽa ḽihulwane .
Ṱalutshedza zwiiitisi zwa mbadelonyengedzedzwa dzine dza nga shuma kha themendelo yavho ya mushonga .
Zwenezwi ri khou ḓimvumvusa nga tshifhinga tsha dzikhushumusi , kha vha bvele phanḓa u shumisa maḓi nga nḓila ya vhuḓi ya vhuṱali vhunga maḓi a tshi kha ḓi vha tshiko tshi konḓaho .
U vhona uri u gembula , mbambe ya goloi na vhuitwa hoṱhe ha zwiwo zwi laulwa lu bveledzaho kha Vundu , ngeno hu tshi khou engedzwa mbuelo ya u gembula ho laulwaho na u fhungudza mveledzwa isi yone .
2.4 . Khabinethe yo fushea nga nḓila ye Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi tsha fara fhungo iḽi nahone tshigwada tshi ḓo ḓivhadza tshitshavha nga ha mvelaphanḓa ya fhungo iḽi .
Khathihi na Mbumbano ya Afrika na Vhufarakani Vhuswa ha Mveledziso ya Afrika , Afrika Tshipembe ḽo thoma nḓila ya u vhuedzedza , u vhulunga na u tsireledza vhufa ha Afrika .
9.3 . Mbekanyamushumo na vhuṅwe vhurangeli ha Muhasho wa pfunzo ya Mutheo ho thusa vhagudi vhe vha thithisea nga migwalabo vhukati ha ṅwaha , na uri hu khou lavhelelwa mvelelo dza vhuḓi .
Kha miṅwaha miraru yo fhiraho , muvhuso u ḓo ṋetshedza R12 biḽioni u itela u thoma zwipiḓa zwo fhambananaho zwa Pulane ya Ḽiano ḽa Lushaka .
Tshivhalo tshashu tsha u ṱanganedza thuso tsho gonya , nahone tshi nga khwinisea mu si khwaḽithi ya thuso i tshi khou khwinisea .
Muthu muṅwe na muṅwe ane tsaino yawe ya vha kha zwi tshimbilaho na thengophikhisano o themendelwa nga mudzheneli wa thengophikhisano u ta milayo , na u saina thengophikhisano o imela mudzheneli wa thengophikhisano .
U ṱanganedza tshiṱoko u bva kha vhaṋetshedzi na u tshi ṋetshedza kha vhashumisi .
2.6 Tshifhinga tsho avhelwaho masia a u guda kha Zwikili zwa Vhutshilo kha Vhuimo ha Fhasi
Muphuresidennde vha nga rumela Mulayotibe murahu kha Phalamennde uri u shumiwe nga maanḓa arali u sa swikeli ṱhoḓea dza Mulayotewa .
Ezwi zwi tendela muvhuso uri u vhulunge zwinzhi kha ikonomi ya dzingu .
Gwama ḽa Lushaka ḽi na vhukoni ha u lavhelesa mbuelo na ṱhirantsekisheni dza tsheledemviswa nga kha dzirikhontsiḽiesheni dza banngani dza ḓuvha na ḓuvha na nga u lavhelesa pulane dza zwiimiswa zwa tshitshavha na ndaulo ya masheleni .
Vhugudisi ha khwine na khoso dzo teaho dza phungudzo na u bveledzulula malaṱwa dzi fanela u thomiwa .
Anasitethiki nyangaredzi na u dzidzivhadzwa lu si lwa tshoṱhe ho sedzwa thendelo u thoma ( ho sedzwa fhedzi vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a vhuraru a kwameaho ) 100% ya mutengo wa Tshikimu
Fhedziha , musi idzi tshaka tharu dza misipha dzi tshi vhambedzwa , phambano khulwane dzi ya vhonala .
Nḓila ya u wana mashumele a lushaka luṅwe na luṅwe lwa u phumulwa zwo ṱandavhudzwa nga nḓila hei .
Nyombedzelo i ḓo vha kha u maanḓafhadza tshitshavha sa tshone tshi sikaho thandululo , nga thikhedzo ya muvhuso u dzhenelelaho nga mafulufulu .
Nḓivhadzamulayotibe yo sedza kha sekithara ya vhutsila , mvelele na vhufa ine ya vha na vhutshilo , i khou shumaho nahone yo shandukaho ine ya ḓo thusedza kha u fhaṱa lushaka na mbofhano ya matshilisano o katelaho .
Ezwi zwi ṱoḓa zwiimiswa zwo eḓanaho zwa u vhulungela khazwo zwi re fhethu ho tsireledzeaho .
Mihumbulo ya adzhenda i tea u waniwa kha vhadzheneli .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha u vhiga na u vhea iṱo thandela yo ṱalutshedzwa .
Kha vha ntendele , vhueni vhu ṱhonifheaho , ndi fhululedze Mmbi ya Vhupileli ha lushaka ha Afurika Tshipembe kha vhukoni langula u fhaṱa mulalo kha dzhango .
Mutumbu Husi kale nda vhona lutshele ludala .
Mutsiko wa u shumisa tshelede u nga shela mulenzhe kha u shumiswa ha malengelenge a zwibviswa , khathihi na u shela mulenzhe kha nyimele ine ha vha na u engedzea ha u wana zwithu nga tshifhinga tsha ṅwedzi wa u fhedza .
8.6. Khabinethe i dovholola khuwelelo ya zwitshavha ya u isa phanḓa na u shumisa Thusong Service Centres u swikelela tshumelo dza mutheo sa Zwa Muno , Zwa Vhashumi , Vhulamukanyi , Zhendedzi ḽa Tsireledzo ya Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe na Tshikwama tsha Khombo dza Badani .
U engedzea ha u vhulunga ha nnyi na nnyi hu ḓo vha na mveledzwa mbuya kha u vhulunga ha lushaka naho arali ho vha hu u tou eḓanyiswa zwiṱuku na sekhithara ya phuraivethe .
Pulane ya Kutshimbidzele kwa IDP i fanela u sumbedza : zwiimiswa zwine zwa ḓo langula kutshimbidzele kwa u pulana tshitshavha tshi nga shela hani mulenzhe na zwiimiswa zwine zwa ḓo vhumbwa u vhona uri tshitshavha tshi shela mulenzhe .
Kha dziṅwe nyimele nḓivho iyi i nga kha ḓivha yo no vha hone tshitshavhani nga kha dzibugu kana dzidzhenaḽa fhedzi izwi a zwi ambi uri vhane nḓivho iyo vho thomaho nayo vha fanela u siiwa nnḓa .
Haya zwavhuḓivhuḓi ndi maitele kwao a vhulanguli .
Hezwi zwi khou tevhela mushumo we wa thomiwa nga Muhasho wa Mutakalo .
5.9. Kha muṱa na khonani dza Vho Abram Thuri Phago vhe vha lovha musi zwidimela zwivhili zwi tshi thulana ngei mafhandeni a zwiporo tsini ha Tembisa kha ḽa Johannesburg nahone i tamela mashudu vhoṱhe vhe vha vhaisala uri vha ṱavhanye vha fhole .
Kha vha kwame ofisi ya tsini ya zwa badani .
U fha tsumbedzelo ya mbekanyamaitele kha mveledziso na nyaluwo ya vhuendelamashango ho dzingindelaho ha fhano hayani kha Afrika Tshipembe ḽoṱhe .
TSHIP EMBE uri u isa phanḓa na u sika zwikhala zwi bveledzaho , misi yoṱhe , hu vhonala vhukoni ha vhaswa tshoṱhe .
Zwiṱirathedzhi zwi shumiswaho u itela u langa zwiteṅwa zwa HIV na AIDS na zwa pfanelo dza vhathu .
Vhashumi na mutholi vha fanela u dzhia vhuḓifhinduleli vhoṱhe ha fhethu ha u shumela hune ha vha ha mutakalo wavhuḓi nahone ho tsireledzeaho .
Afrika Tshipembe ndi muraḓo wa Zhendedzi ḽa Fulufulu ḽa Athomo ḽa Dzitshaka .
1.6 Vhubindudzi kha ḽimaga ḽiswa , zwishumiswa na mveledzo dzo ṱanḓavhudzwaho zwi sika mishumo miswa na u alusa GDP .
Khaedu ya vhukuma i no kwama zwikhala i ḓo ḓa tshifhingani tsha matshelo .
Vhubvo ha SARS ha khoudu ya mbuelo a vhu ngo livhana tshoṱhe na sisiṱeme ya SIC ine vha Mbalombalo SA ya i shumisa .
Ṱhodea : U vha na Ṱhanziela ya Maṱiriki .
Ngangoho tshenzhelo yanga yoṱhe ya mmbi dza tsireledzo , u bva kha khethekanyo ya tshipholisa yo vha izwo zwoṱhe , vhashengedzi vhanga vha vhuṋe na vhashengedzi vha vhaṅwe vho ita mushumo wavho vhe kha zwiambaro zwazwo .
Hune zwa konadzea , vhabebi vha tea u tendelwa uri vha vha gudise vhe mahayani .
( g ) Hu tea u kombetshedziwa uri hu vhe na u sa dzumbama nga u ṋea vhathu tshifhinga tshoṱhe mafhungo ane a vha a vhukuma
Nḓila yashu kha mbekanyamaitele ya zwa masheleni yo shela mulenzhe zwavhuḓi kha u tsitsa inifuḽesheni , u dzudza thundu dza mutheo dzi tshi swikelelea na u tsireledza mbuelo ya vhashai .
Nṱhani ha zwoṱhe , shango ḽa Afrika ḽi tea u vha na vhuḓifhinduleli na u fhindula kha ṱhoḓea dza vhathu vhaḽo .
Nga maṅwe maipfi , ndi vhuḓifhinduleli ha muthu ane a vha wa tshiofisi , ndi uri , Pholisa / Sherifu / Mabalane wa Khothe , u ṋetshedza Ndaela ya Tsireledzo ya tshifhinganyana .
Pulane idzi " ngamaanḓa kha zwe dza sedzesa khazwo kha mveledziso ya vhulimi ha mahayani na tsireledzo ya zwiḽiwa " zwi ṱoḓa u katela mishumo yo vhewaho iṱo uri i dzhiiwe nga kha mbekanyamushumo dzapo dza u lwa na vhushai .
Mbekanyamaitele ya Vhupulani ha Thevhekano ho tendelwa nga Bodo ṅwaha wo fhelaho .
1.4.6. Khabinethe i ḓo vha yo huliswa nga uri Afrika Tshipembe ḽi khou dzhena kha uvha Mudzulatshidulo wa BRICS na u vhea ndivho yayo mathomoni u itela u fhaṱa kha mbekanyamushumo dza BRICS dza mveledziso na u bvelela ha mashango o faranaho , musi itshi khou ḓi lugisela u fara Samithi ya Brics ya vhufumi ya 2018 .
Tshivhalo tsha adzhenda dza phindulo dza tshihaḓu na zwo themendelwaho nga ṅwaha .
Phuresidennde tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe a nga humbela khomishini uri i ite tsedzuluso na u vhiga mafhungo maṅwe na maṅwe u nga ho sa zwa malamba , magavhelo na dziṅwe mbuelo , hu tshi katelwa phesheni na mbuelo dza zwa mutakalo , kha vhaimeleli .
Lavhelesani zwifanyiso ni anetshele khonani yaṋu tshiṱori tshi re khazwo tshi tshi tevhekana nga ngona .
Ndeme dzo ḓisendeka nga maitele a u ḓivhadza nga iwe muṋe kha mbadelo dzi re na mbuelo .
Arali thandela dzavho dzi sa tevhedzi IDP , vha nga wana uri tshitshavha a tshi dzi ṱoḓi , kana masipala a u nga vha tikedzi kha u dzi bveledza . ( Kha vha sedze ḽiga ḽa 17 u wana vhuṱanzi vhunzhi nga ha IDP )
A ho ngo vha na vhuṱanzi vhu re khagala he ha sedzuluswa u itela u khwaṱhisedza mbuno dza uri ndi ngani ho vha na u lenga u badela , fhedzi muhumbulo wo dzhiiwa zwavhuḓi nahone u ḓo shuma u ḓivhadza nungo dza nyambedzano dzo vhaho hone vhukati ha vhalambedzi na muvhuso u itela u khwinisa nḓila ine tshumisano ya vha ngayo .
tshivhalo tsha vhana vhane vha ḓo ṱanganedziwa kha tshiimiswa
SDI i khou kunakisa nḓila u itela uri vhubindudzi uhu vho bvele phanḓa .
C u ḓihudza na u nyefula vhaṅwe C Muthu u tea u fulufhedzea .
U khwaṱhisedza uri mafhungo a IDP na mugaganyagwama a a wanala hu si na u konḓa na u pfesesea
Yo ṋewa maanḓa a u kuvhanganya na u vhulunga matheriala a vhufa ho ṅwalwaho ha vhuluvhi na u ita uri a swikelee ḽifhasini ḽoṱhe .
Khwinisani thikhedzo yaṋu ya mushumoni : Arali no dalelwa , ni songo ofha u ṋetshedza vhaṅwe mishumo kana u humbela thuso .
Ro kumedzela ṅwaha uyu wa 2018 u vha tshihumbudzo tshavho nahone ri ḓo kumedza muṅwe na muṅwe wa mishumo yashu , ndingedzo dzashu na nyambo dzashu dzoṱhe kha u bveledza bono ḽavho ḽa dimokirasi , na u vha tshitshavha tsho lugaho tshi linganaho .
Lingedzani u edzisela tshifhaṱuwo tshaṋu .
VHA SONGO Ḽa ZWIḼIWA NA U SHUMISA ZWISHUMISWA ZWA U ḼA NGAZWO NA MUNWE MUTHU Bakitheria dzi nga pfukiswa nga phanga , forogo , lebula na zwiṱirou .
Hu na vhagudi vhanzhi vha no fhedza tshikolo nga u ṱavhanya , zwa fhungudza zwikhala zwine vha nga zwi shumisa kha u khwinisa pfunzo dzavho .
Hezwi a zwi mangadzi musi ho sedzwa fhungo ḽa u salela murahu ha pfunzo he ha swikisa kha u valwa ha khoḽidzhi dza tekiniki na dziṅwe vunḓuni .
Muhanga wa u fhedzisela wa zwa mulayo wo vha u sa athu vha hone .
Kha ri ṅwale Ndi mini tshe tsha ṋea Mbiḓi maanḓa a u ḓilwela ?
Vhapondwa vha ḓivhangela u tzhipiwa nga u ya vhuponi hu songo tsireledzeaho .
Fhedzi , u fhaṱwa ha dzinnḓu dzine dza nga kona u dzula tshivhalo tshihulu tsha vhathu dziḓoroboni i ḓo vha khaedu khulwane .
Ḓivhazwakale kha kupfesesele kwa nga murahu ha zwa tshizwinozwino zwa zwino i shuma u ḓisa vhukonḓi na khanedzano kha tshenzhelo dza ḓivhazwakale , nahone u vha hone ha ngoho dzo fhambanaho zwi khou dzhielwa nṱha afha .
Tshivhalo tsha tshaka dzine dza khou ṱunḓiwa
Ezwi zwo amba uri China ndi fhethu ha zwivhambadzwa seli hu hulwane ha vundu .
Izwi zwi sedzulusa hafhu sisiṱeme ya masheleni a vhulimi , na u ṱalutshedza vhuvha ha zwithithisi zwa dzhena zwo livhaho vhabveledzi vha no khou ḓi bveledzisa na u ita milayo ine ya ḓo langa mbetshelwa dza masheleni a vhulimi .
Ndi khou ṱoḓa u ni livhuwa zwihulu kha zwezwo , isani phanda na u shumisana .
U fhelisa phoso zwi nga ṋekedzwa u itela u fhungudza ḽevele ya phosho u ya kha phimo dzi re mulayoni ;
Nga u angaredza , zwikolo zwa mahayani zwi kha ṱhoḓea khulwane ya u vhuedzedzwa , u ya nga mvelelo dza ṱhoḓisiso .
A si mishumo yoṱhe ine i nga vha hone ya Komiti dza Wadi yo dzheniswaho kha muvhuso wapo .
Tshanduko kha theo ya milayo i kwama vhathu vha holesaho na vhanwe vhathu vhoṱhe vha welaho kha zwikwama zwa phurofidennde .
Izwi zwi engedza u lwisa nga muvhuso ha u ṋetshedza zwikhala zwa mishumo na u wana zwikili nga kha u pfumbudza hune ha vusuludza zwitshavha zwi shayaho .
2.3 . Muhaelo u kha ḓi vha yone philelo ya khwinesa kha dwadze ḽa COVID-19 sa izwi u tshi thivhela u lwalesa , u valelwa vhuongeloni kana lufu .
Vharangaphanḓa ha sialala na vhurereli khathihi na ha vhaswa vha Afrika ndi vhone vhontende kha tshanduko .
Komiti dza Phalamennde
Khabinethe i ṱanganedza u ṱanganedzwa ha Mulevho wa Samithi ya BRICS nga Ṱhoho dza Mashango .
Vhushaka uvhu vhu kha ḓi vha ha vhuṱhogwa na zwino kha vhaswa .
Mbekanyamaitele na Muhanga zwi ḓo sumbedzisa nḓila kha kushumele kwa Muvhuso kha u engedza tshitshavha tshi katelaho na u engedza vhudzheneleli ha vhathu vho holefhalaho kha maitele a u dzhia tsheo .
Zwikhala zwiṱuku zwa tsireledzo zwi tiwa u ya nga zwi tevhelaho :
Khohakhombo ya u tevhedza zwi elana na masiandaitwa mavhi a bvaho kha u sa tevhedza theo ya mulayo na ndaulo dzoṱhe dzi shumaho .
Vha ḓo badela iṅwe hafhu arali vha shumisa mushonga u si ho kha Fomuḽari ya GEMS ( mutevhe wa mishonga ) Arali dokotela wavho a vha randela mushonga u si ho kha mutevhe wa mishonga wa GEMS ( une wa vhidzwa upfi fomuḽari ) vha ḓo tea u badela tshipiḓa tsha mutengo wa mushonga naho wo themendelwa kha mbuelo ya vhulwadze vhu sa fholi .
Vha songo thoma vha ita therisano nga ha fhungo ḽithihi vha kona u ḓa u ita therisano nga ha ḽiṅwe fhungo .
Ḽaisentsi ya mureili wa tshiendedzi na ngudo dza khomphyutha .
Vhu ita ngaurali ngauri a vhu koni u amba .
Naho zwo ralo , kha nyimele dzo khetheaho , dzilafho ḽi nga ṋewa luraru nga vhege kha vhuimo ha u bvela phanḓa , tenda ha vha hu na vhulavhelesi .
U ṅwala nga zwa kale kana zwa mulovha .
Mashumele o khwiniseaho a zwa mugaganyagwama o shela mulenzhe kha u fhungudza mbadelo dza nzwalelo .
2.3 Zwi tshi elana na vhuḓikumedzeli ha Muphuresidennde Vho Ramaphosa ha uri phindulo ya muvhuso kha vilili ḽa muḓagasi i fanela u vha yo katelaho na u vha na vhukwamani , Minista wa Mabindu a Muvhuso na Mudzulatshidulo wa bodo ya Eskom vho vha na nyambedzano dza u thoma na vhurangaphanḓa ha madzangano a vhashumi mararu a ṱanganedzwaho nga Eskom , nḓowetshumo ya maini ya malasha na a zwa vhuinzhiniara .
Nyendedzi idzi dzi randela uri hu nga shumiwa hani mishumo na u avhela vhuḓifhinduleli ha tshumiso .
I ṱalusa zwipida zwi re kha khombo khulwanesa ya ndaulo na u tumbula mbuno dza uhu u vha kha khonadzeo ya khombo .
Mbuelo na khaedu : U thomiwa ha komiti ṱhukhu dza wadi
Nga nnḓani ha musi zwi sumbedzwa , vhashumisi kha vha pfe vho vhofholowa u kopa , u daunuḽouda kana u phirintha maṅwalwa maṅwe na maṅwe a vhonalaho kana zwifanyiso kha webusaithi u itela u shumiswa nga iwe muṋe kana zwi si zwi si zwa thengiso .
U vhiga nga ha mvelaphanḓa ya tsedzuluso ; na
A si fhethu hunzhi hune idzi ṱhulo dza nga dzula hone dzi tshi alusa vhana vhadzo .
Ri ṱoḓa miraḓo ya tshitshavha i tshi shuma na riṋe kha fhungo iḽi .
Mivhigo i ḓo ganḓiswa musi thandela yo no ṱhaphudzwa .
Muvhali u fanela u dzhiela nṱha , naho zwo ralo , uri ṱhalutshedzo heyo yo kombama na uri i nga si vhige mafhungo nga nḓila yone .
Vhudzani khonani yaṋu uri ni Kha ri ambe kona u vhona mini kha tshiṅwe na tshiṅwe .
U itela u kona u thivhela malwadze na u fhungudza vhuleme vhure hone zwino ha malwadze , kha hu shume zwiṱirathedzhi zwi sedza zwiṱuṱuwedzi zwa zwa matshilisano na ikonomi sa pfunzo , vhushai , na vhudzulo khathihi na tshumelo dza zwa mutakalo dzo khwiṋiswaho u itela mvelelo mbuya .
Fhedzi maitele a nga ngomu ane a vha hone kha u vha na tshifuwomvumvusi na one a nga ita uri hu vhe na mbuelo .
Ndi milayo ifhio ine ra vha nayo ya bola ya milenzhe ya musalauno hu u itela u tsireledzea ha vhatambi mudavhini ?
U vha hone fhano ṋamusi , naho hu na zwiṅwe zwo vha fareledzaho vhukuma , zwi sumbedza vhuḓikumedzeli havho .
Zwibadela zwo vhalaho zwo topolwa u mona na shango sa senthara dza u valela na u ilafha muthu muṅwe na muṅwe ane a nga vha o kavhiwa nga Coronavirus .
Zwi kandekanya na khethekanyo ya 15 ya Ndayotewa ine ya amba uri " muthu muṅwe na muṅwe o tewa nga pfanelo ya mbofholowo kha zwa luvalo , vhurereli , muhumbulo , lutendo na muhumbulo " .
Vho ṱahisaho nḓila heyi vha khou ṱoḓa vhashumi vha tshi bindudza masheleni avho kha mimaraga mihulwane , uri vha wane mbuelo na u thusa ikonomi , nga u i langa na uri vha vhe na vhuṋe ha akhauthu dzavho .
Nga tshifhinga tsha tshipitshi tsha mugaganyagwama wa 2008 , minista wa gwama vho dovholola tshithu tsha ndeme itshi .
Zwiendedzi zwi a ḓura
Hu na u ḓitika nga mafhungo a vhashumi murekanyo u nga vha wa fhasi kana wa nṱha ha zwo ṋetshedzwaho .
U vha na zwine vha ita malugana na mafhungo ane a wanwa kha pulane ya wadi
Themu ' mbeu ' ḽi shumiswa u saukanya mishumo , vhuḓifhinduleli , khonadzeo dza zwithivheli na ṱhoḓea dza vhafumakadzi na vhanna fhethu hoṱhe na huṅwe-vho hune ha tshilisanwa .
5.5 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha miṱa ya vhathu vha sumbe vhe vha lovha kha khombo dza goloi dzo vhalaho kha R34 vhukati ha Vryheid na Dundee musi ṱhiraka na goloi mbili zwi tshi kuḓana .
U vhona zwauri hu tevhedzwa ṱhoḓea dza mulayo na dza ndayotewa na u pfananya ndangulo ya konṱiraka dza mulayo .
Khaedu ya muhasho ndi u vhumba maitele a vundu o dzudzanyeaho kha vhuendi ha mihwalo u itela u fhungudza masiandaitwa a si avhuḓi a u hwala mihwalo yo fhiraho ya vhuendi ha badani kha sisteme ya dzibada ngeno hu tshi khou aluswa BEE na mveledziso kha nḓowetshumo i sa khou langwaho .
Zwi tshe zwo ralo ri humbela vhathu vha kwameaho vha bvele phanḓa na u shuma nga vhutepe nga ngomu ha nzudzanyo dzi re hone .
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani Gireidi ya Ṱ3
Tshitatamennde tsha uri maambiwa a muṱangano wo fhiraho o ṱanganedzwa , o lugiswa kana ho ngo vhaliwa .
Vha nambatedze khophi nthihi na maṅwalo a u tikedza ( tsumbo data ya mulimo , data ya ndeme , data ya kulaṱele na zwidodombedzwa zwa mbonalo . )
Khabinethe i ombedzela tshiṱatamennde tsho bviswaho nga ofisi ya Muphuresidennde uri Vhatsireledzo vho ṱangana mulovha u amba nga ha fhungo iḽi u ya phanḓa , ndivho i ya u vhona uri hu na tsireledzo ya vhoṱhe shangoni ḽashu .
Phalamennde yo ḓiimisela u swikela vhadzulapo nga u vha yo thoma mbekanyamishumo dza vhushelamulenzhe nga vhathu dzo fhambanaho dzo livhiswaho kha u khwinisa u dzhenela ha vhadzulapo zwavho kha maitele a Phalamennde .
Maga a mbekanyamaitele ane Muhasho wa khou amba nga hao u itela u ṱuṱuwedza na dzudza mutakalo u wavhuḓi kha vhathu vha vhaaluwa ndi ane a katela u bveledzwa ha phosiṱara na phamufuḽethe dza nyonyoloso khathihi na tsumbanḓila dzine dzo lavhelesa nga maanḓa kha nyimele dza vhathu vha vhaaluwa .
U fhungudza : Kha makumedzwa manzhi , u fhungudza hu imelaho mbuelo dzo anganyelwaho dzi wanalaho u bva kha akhaunthu ya muthu dzi ḓo fhungudza mbuelo yo ṱalutshedzwaho ya mushumi yo vhalelwaho fhasi ha mbekanyamushumo ya Tsireledzo ya Matshilisano ya zwino .
) kana kha MobiApp ya vha Tshumelo dza Mbuelo dza Afrika Tshipembe ( SARS .
14.1 Khabinethe yo dovha ya tendela tshiṅwe tshivhalo tsha mivhigo ya vhuṱhaṱhuvhi ho itiwaho nga kha Muhasho Wa Vhupulani , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele ( DPME ) ho katelwa zwi tevhelaho :
Vhaṅwe vhashumi lalela vharengi vho kambiwaho ; vha vha fhura phanḓa ha musi vha tshi vha rumela hayani .
U ya nga ha thyori ya vhuṱoḓi , muthu , kha nyimele nnzhi anga , nanga ( b ) .
3.3 . U bva tshe dimokirasi yashu ya thoma nga 1994 , ho no swikelwa zwinzhi u vhona uri vhafumakadzi na vhone vha ḓiphina nga pfanelo dzi fanaho na dza vhanna ngavho kha pfunzo , mishumoni , ndaka , ifa na kha vhulamukanyi .
Khasho dzi ḓo langula tshumelo dza analogo na dza didzhithala kha tshifhinga tsha u rathela kha u fungwa huvhili uhu hune ha khou anganyelwa kha miṅwaha miraru hune siginala dza analogo na didzhithala dza ḓo vha dzi tshi khou shuma khathihi .
u sa thusa muvhilaheli u bvula mulandu , u sa thusa u wana fhethu ho teaho , u sa thusa nga dzilafho , u sa fhelekedza muvhilaheli u dzhia thundu dzawe na u dzhia zwihali kha muhwelelwa
U nanga ṱhoho dza Zwikili zwa Vhutshilo dza themo u ṋea nyimele ya pfunzo ya nyonyoloso ho fanelaho .
Ro sedza kha muhanga uyu , vha nga si ri hu na vhathu vhanzhi u fhira vhane vha nga vha hone lwa nḓowelo kha muhanga uyu fhedzi ?
Khaedu ya vhurangaphanḓa ya nyaluwo ya ikonomi i ṱavhanyedzaho , tshanduko na mveledziso i sa nyeṱhi zwo livhanaho na ḽa Afrika ṋamusi zwi a konḓesa , naho zwi si na ṱhoḓea ṱhukhu , u fhira tshifhinga tsha muombano wa vhuḓivhusi u bva kha zwa vhukoloni .
Naho , furemiweke ya u shuma i tshi nga vha yo shanduka nga murahu ha tshifhinga tshilapfu , tshipikwa tshihulwane a tsho ngo shanduka .
Naho zwo ralo , nṱhani ha zwa khwiṋesa zwa ndinganyiso , Taylor o dovha a sedza zwa khwiṋesa zwa mikhwa zwo ḓoweleaho nga murahu ha poḽitiki ya ikonomi na vhunṋe .
Hezwi zwi amba uri milayo ya murahu ha khethululo a yo ngo swikela u tandulula u kovhekana ha mavu nga Muvhuso ngauri 8% fhedzi ya mavu yo humiselwa murahu kha vharema u bva nga ṅwaha wa 1994 .
Ndi a ṱanganedza tshivhumbeo tsha vhathu vha Afrika Tshipembe , fhedza ri tea u ḓivhudzisa uri ndi u swika ngafhi hune ra ḓo tevhela ndeme ya nyimele iyi .
Eskom i khou ita mvelaphanḓa ya ndeme na ndondolo yayo khulwane na mbekanyamushumo dza mashumele avhuḓi u itela u khwiṋisa vhuḓifulufheli kha mushinzhi wayo wa malasha .
Ndi ngani hu na Mbekanyamushumo i Langwaho ya Ndondolo ya Maṋo ?
Ofisini khulwane dzo vhalaho dzo vhiga kha Ofisi ya Vundu .
Mugudi o teaho u kona u sumbedza :
Themendelo Ndi ngani ni tshi nga themendela itshi tshiṱori kha khonani yaṋu ?
Manweledzo a mvelelo dza zwa masheleni a muhasho :
U sedza zwiṱuku ha phimo ya u shaea ha mishumo Afrika Tshipembe , yo vhambedzwa na phimo dza mashango a ḽifhasi a bvelaho phanḓa o vhalaho , i sumbedza uri shango ḽi na phimo ya u shaea ha mishumo ya nṱha musi ḽi tshi vhambedzwa na maṅwe .
Musi ri tshi khou pembelela u vhofhololwa ha Vho-madiba ṋamusi , kha ri dovhe u ḓivhofha kha u fhaṱa vhumatshelo ha khwine ha maAfurika Tshipembe vhoṱhe , vharema kana vhatshena .
Ḽifhasi nga u angaredza , vhana hu pfi vha vhumba tshigwada tsha vhukale tsha dimogirafi tshihulwanesa vhukati ha dzitshavhi .
Ngeno hu uri ndaulo ya mihasho ngei Pretoria i na sisiṱeme ya IT yavhuḓi , vhunzhi ha mihasho ya tshumelo khulwane a i ṋetshedzwi tshumelo lwo fanelaho .
Mbingano i tea u khwaṱhisedzwa nga muofisiri wa mbingano wa zwa vhurereli kana wa dzangano kana muimeleli wa Muhasho wa zwa Muno .
U ya nga vhoramaṱali , fhethu hu wanalaho Vhuhindu hu ambeswa nga vhuḓifari ha vhathu u fhirisa vhuṅwe vhurereli ho ṱangana hoṱhe .
U tshipiwa ha muthu ufhio kana ufhio ane a vha o valelwa dzhele
Vhudavhidzani vhuṅwe na vhuṅwe vhukati ha mutholi na rathandela hu ḓo vha kha kana u bva kha zhendedzi ḽa mutholi fhedzi , na uri kha tshivhumbeo tshine nga vhalea , u kopea na u rekhodea .
A zwi tei u vha zwo tou randelwa nga nḓila ifhio na ifhio .
Zwo vha zwi muhumbulo wavhuḓi ro takala musi mahoḽa mafheloni a ṅwaha , ngudo dzi bvaho kha Khoro ya Tsedzuluso ya Mishonga , dzhenaḽa ya mishonga ya Lancet dzi tshi thoma u vhiga ngaha nyengedzedzo ya ndavhelelo ya vhutshilo u bva kha tshikati tsha mutheo wa miṅwaha ya 56 nga 2009 u ya kha miṅwaha ya 60 nga 2011 .
Tsha vhuvhili , u shela mulenzhe ha vhubindudzi kha nyaluwo hu fhasi vhukuma Afrika Tshipembe ngeno u shela mulenzhe ha u shumisa hu nṱha vhukuma .
Zwo ralo , ri hou ṱoḓa mushumo kha avho u itela vhukoni kha kwine ra ita .
Tshifhinga tshinzhi , lutamo lwashu lu dzula lwo tou ralo , lu ṱalutshedzwa lwa vha pulane na thandela dza vhukuma .
Dzina ḽa bugu ndi ḽifhio ?
Khethekanyo dza Rekhodo dzi re afho fhasi dzo ṋetshedzwa zwi tshi ya nga Kudzudzanyele kwa Faela dza DHS kwo tendelwaho .
U khwinisa u dzudza tshifhingani bammbiri ḽa u ṱuḓa .
Nga u angaredza u gonya ha mitengo ya ṱhundu ho dzula hu fhasi , zwe zwa dzhenelela kha maitele a tshanduko ya mitengo .
1.6.2. Musi hu tshi khou khwiniswa nḓowetshumo ya Afrika Tshipembe ya zwa seikithara ya vhubveledzi ha vhulimi , u shela mulenzhe ha khamphani idzi u bva kha sekithara ya vhulimi , zwi khwatṱisa na u simula mbonalo ya maraga wa Afrika Tshipembe ngei Russia .
Vhapikisi vha kuvhonele uku vha amba uri tshumelo ya nnyi na nnyi i tea u ṋekedza nga ka u rengwa ha thendelano dza tshumelo na maṅwe mazhendedzi na dziNGO .
Ri tenda uri vhupuli ha fola vhu a konḓa u bva khaho fhedzi nga vhuḓiimiseli , na vhuḓikumedzeli na thikhedzo u bva kha muṱa , dzikhonani , vhashumisani na tshitshavha tshapo nga u angaredza , u nga kona u ṱutshela u daha .
Vha badeliswa na R3500 na vhathu vhe vhavha fha zwitentsi vha pandela kha uyo muvhundu .
Vhathu vha lwelaho pfanelo dza zwigwada zwi songo imelelwa zwavhuḓi
( a ) mafhungo a muvhuso wapo o dodombedzwaho kha Tshipiḓa tsha B tsha Muengedzo wa 4 na Tshipiḓa tsha B tsha Muengedzo wa 5 ; na
U dzhenelela huṅwe ha tshiṱirathedzhi zwo thomiwa ngazwo u itela miṅwaha miraru i ḓaho hu u itela u lwa na khaedu dzo topolwaho .
U pfumbudza , u vhea iṱo na u linga vhashumi vha shumaho u kunakisa .
Tshiṱirikini tsha Matatiele ho thomiwa thandela ya vhalondotavhathu u itela u londota vho kwamiwaho nga HIV .
Vha nga wanulusa nga ha mutikedzelo kha mutholi wavho .
Ndi ḓoroboni kana miḓini ya mahayani ?
Musi ri tshi vha navho , ri nga vha sengulusa tshifhinga tshinzhi , tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tshine ra ṱoḓa , ri sa vhilaeli nga miṱangano yo dzudzanywaho .
Tshiimo tsha mbadelamurahu ha VAT kanzhisa tshi nṱha u fhirisa tsha mbuelo ya muthelo une wa sumbedza tshikalo tsha nṱha tsha u faela na vhuḓikwanyi tswi hune vha vha naho kha madzhenele a masheleni a bindu .
Mbekanyamaitele idzi dzi tendela Pfano dza u ṋetshedza ṱhoḓea dza dzidona na u thusa dzidona u dzhia tsheo dza dzone dziṋe malugana na u ṋea ha tsharithi .
Tshitatamennde tsha Muṱangano wa Khabinethe nga vidio we wa farwa nga Ḽavhuṋa , ḽa 7 Fulwana 2022
U ṋetshedza themendelo dza saithifiki kha thendelo na sisiṱeme dza ndangulo dzi kwamaho mupo malugana na ndangulo ya zwipuka kha nḓowetshumo ya zwipuka .
Tshigwada tsho khwaṱhaho tsha vhashumi vha fumiraru vhe vha vha tshipiḓa tsha vhupfumbudzi uhu he ha bveledza mvelelo dzavhuḓi .
U ḓidzhenisa khomboni zwi amba uri u khou amba uri u na vhuḓifhinduleli ha zwo khakheaho .
Naho mulayo u tshi khou lingedza u ita ndiliso dza mafuvhalo e a wanwa nga vhathu vhe vha ḓo fariwa zwi siho mulayoni , vhunzhi ha zwikonḓisi zwo thivhela vhunzhi ha vhathu vha tshi vhuelwa nga maitele aya .
Ri ṱoḓa vhareili vhashu vha tshi guda uri luvhilo luhulwane , lu vha nga masiandaitwa mahulwane .
Nga vhanga ḽa izwi , Masipala wo dzhia tsheo ya u dzhiela nṱha u thoma ndondolo ya vhufa na vhupo ha u fhaṱa .
U hanedza lwa u tou thoma zwo itwa nga vhagudisi na vhabebi .
1.1 Khabinethe i a ḓivha nga ha vhuleme he ha vhangwa nga dwadze ḽa COVID-19 na khakhathi dza tshitshavha dza zwenezwino kha zwiṅwe zwipiḓa zwa vunḓu ḽa KwaZulu-Natal na ḽa Gauteng .
Mupfuluwo na vhuḓorobiso zwo ḓi dzulela u vha tshipiḓa tsha zwipikwa zwiṋa zwa ndeme zwa Mbekanyamaitele ya Vhadzulapo ya Afrika Tshipembe u bva tsha ṅwaha wa 2015 .
Hu itea mini arali vha sa badeli rennde .
3.6 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha riṋe roṱhe uri ri farisane kha u sikela vhafumakadzi vhupo ho tsireledzeaho kha shango .
Minisṱa wa Muhasho wa Vhafumakadzi , Vhaswa na Vhathu vha re na Vhuholefhali Ofisini ya Phresidennde , Vho Maite Nkoana-Mashabane hu si kale vha ḓo bvisela khagala mbekanyamushumo dzi re na thero yadzo dza nga vhege .
Vhashumi vha badelwa masheleni a nṱha vha na maanḓa a nyambedzano nahone phakhedzhi dza miholo yavho dzi tiwa u ya nga muthu , zwine zwi nga swikisa kha nyambedzano dza miholo ho fhambanaho .
1.101.1 Khabinethe i ṱanganedza mvelelo u bva kha Komiti ya Vhuimo ha Nṱha ya Mbumbano ya Afrika ( AU ) kha Libya kha Vhuimo ha Ṱhoho dza Mashango na Muvhuso , we wa farelwa ngei Brazzaville , hune ha vha kha Riphabuḽiki ya Congo .
Kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Vhembe ngei Musina , Muvhuso wa Limpopo wo tikedza Kiḽasiṱa ya Ṅwaneḓi ine ya vha na vhorabulasi vha linganaho 300 vhane vha lima miroho kha egere dzi fhiraho 1 300 vha tshi itela u rengisa .
Ndi khou vhona tshiimo tshi pfisaho vhuṱungu nga maanḓa .
Mivhigo iyi ya ṅwaha i engedza zwihulwane mafhungo manzhi nga ha mvelelo dzi lwaho na vhuḓikumedzeli ho itwaho .
Thandelo yo dzinginywaho i nga vha na masiandaitwa a mushumo a songo sumbedzwaho kha mbadelo thwii na mbuelo dza thandela .
Madzharini , naho a tshi elana tsini na ole ya u bika u ya nga zwibveledzwa , ha ngo tevhedza kuitele ku fanaho kwa u gonya ha mutengo .
Vhululamisi vhu katela zwiito zwoṱhe zwine zwa ṱoḓea u vhuedzedza tshiko tsha maḓi .
Maṅwe mavunḓu o ḓi ita a tshi vhonala fhedzi kanzhi o vha na mbambadzo ya fhasisa .
Dzo ṱangana na nḓivho yapo ya nyimele , tsumbamafhungo idzi dzi ḓo tendela u thagethe ha khwine ha mbetshelwa ya tshumelo na mbekanyamushumo dza u fhungudza vhushai .
... hune zwiṅwe zwiimiswa zwo ṱanḓavhuwaho zwa masipala zwa u dzhenela ha tshitshavha zwa si vhe hone , masipala u tea u thoma foramu .
Ro shuma vhukuma kha u bveledza vhoranḓowetshumo vha vharema vhane vho vha vha sa athu bvelela .
( ii ) u vhea malugana na yeneyo ofisi muthu ane a si vhe muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka , sa Minisiṱa a re na vhuḓifhinduleli kha yeneyo ofisi .
U shumisa kuṅwalele kwone kwa maḽeḓere musi a tshi ita mishumo yoṱhe ya u ṅwala .
Mugaganyagwama wa u Engedzedza masheleni wo vhekanya nḓila ine ya tea u tevhelwa kha u dzikisa tshikolodo nga u khwinisa maitele a u shumisa masheleni na u sika mutheo wa u vusuludza ikonomi .
Vhupo ha mvelele dza mbekanyamushumo iṅwe na iṅwe ya tsireledzo ya zwiḽiwa i na vhuṱumani na nthihi ya zwigwada zwa vhuvhekanyandeme ha vunḓu .
Musi kuitele kwa u pulana kwo thonwa na u tshimbizwa nga masipala , CBP ndi tshumisano vhukati ha masipala na wadi .
Zwiimiswa zwi si zwa Muvhuso ' Non-governmental organisations ' ( NGOs ) zwi nga ḓi dzhenelela sa izwi zwi tshi vha zwi tshi khou imelela dzangalelo ḽa zwitshavha kana u ima sa dzomo ḽa tshitshavha kha mafhungo ane a vhilaedzisa .
Sisiṱeme ya u puḽamba i khou ṱoḓa u lugiswa .
Kuitele uku ku tea u ṱuṱuwedza nga maanḓa u pulanela vhudzulo ha vhathu .
Zwo katelwaho kha zwibviswa zwa ndangulo ndi mbadelo dzo itwaho kha Muhasho wa Vhashumi zwi tshi elana na Thendelano ya PPP na Siemens IT Solutions and Services ( Pty ) Ltd .
I dovha ya shuma kha u vhona zwauri PMS i sedzwa sa tshithu tshine tsha tendisea kha tshitshavha .
Tshumelo dza shishi ( muhasho wa zwa vhuṱungu )
Musi vha sa athu u rumela khumbelo , vha fanela u rumela sambula ya zwiḽiwa zwa bulasini kana zwiḽiwa zwa zwifuwomvumvusi kha ḽaborothari iṅwe na iṅwe yo tendelwaho u shuma .
Mbuelo ya thusedzo ya buloko
Vhubindudzi ho vha hone nga maanḓa kha mveledziso ya themamveledziso , mamaga a zwa maḓini , vhufuwi ha maḓini , na sekithara ya gese na ole .
Sa tsumbo , ndi madzangano mangana a vhadzulapo ane a ḓivha uri zwenezwino Komiti dza Zwimebi zwa ANC vha khou ita mushumo wa ndeme nga maanḓa ?
Zwino vha nga ri fha ḽiṅwalo na uri ṱalutshedza uri ndi ngani kha tshitatamende tshi fanaho tsho sumbedzwaho ngavho , hu na tshitatamende hetshiḽa tsha u thoma ha dovha ha vha na tshitatamende tshavhuvhili .
U tumulwa na ṱhumano dzoṱhe dzo shumiswaho kha sisiṱeme ya tshifhirisafulufulu tsha ṅanda ya eriaḽa zwi ḓo dizainwa u itela sisiṱeme nahone zwi ḓo ṋetshedzwa khathihi na khebulu nga mumagi muthihi .
Kanzhi-sa vhulimi ha ḓoroboni vhu ṱoḓa u vha ho tsireledzwa u itela thivhela vhuvhava na u tshinyadza , na u tsireledza kha zwifuwo zwi no sokou ḓitshimbilela .
Tshifhinga na u ḓivha u shumisa tshifhinga na zwone ndi zwa ndeme sa afha ndango ya tshifhinga i tshi nga kwama maanḓa ayo a ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Thandela khulwane dzi ṱoḓa zwidodombedzwa zwa mafhungo na khonadzeo ya ngudo u ṱolwa nga Vhufaragwama ha Lushaka .
5.1 . Sa tshipiḓa tsha ndingedzo dza lushaka u alusa ikonomi na u sika mishumo , muvhuso wo - nga kha Operation Phakisa YA Ikonomi ya Malwanzhe - wo tshimbidza zwikhala kha sekhithara ya gese na ole zwa shango zwa nyaluwo na vhubindudzi .
Ndo amba ngaha nomboro ya maḽeri e a shumisa ?
U ṱavhanyisa tswikelo ya zwitshavha kha themamveledziso ya maḓi .
Ndovhololo na ndambedzo ya masheleni nga u fhambanyisa kha ndaela dzi fanaho tshifhinga tsho fhiraho zwo thivhela zwikhala zwa zwiimiswa izwi u engedza u shela mulenzhe hazwo kha u swikelwa ha zwipikwa zwa vundu .
Muthelo wa muvhuso wa vhukati u badeliswa kha mbuelo i theliswaho , yo vhalelwa sa mbueloguṱe ine ya vha na mbofholowo na miṱuso miṱuku .
Zwisumbi zwa u ḓalesa ha muhwalo kha mutshini wa u hwala zwi khou shuma zwavhuḓi
U vhona uri dzilafho ḽo randelwaho vhalwadze ḽi elana na u ṱhaṱhuvhiwa havho na nyimele .
U vha mudzulatshidzulo miṱanganoni ya nnyi na nnyi hu tshi pulaniwa , hu tshi katelwa na muṱangoni wa u rwela ṱari , wa u dubekanya ndeme , wa mbigelamurahu .
Naho zwo ralo , ndango khulwane ya nyimele dza vhupo i a konadzea kha u dovholola sisiṱeme ya muelelo hu na mbambedzo na sisiṱeme dzo vuleaho .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa nga ngomu sibadela ḽa tshumelo dzo ṱanganelanaho dza mutakalo R1 173 nga muṱa nga ṅwaha
Nzulele ya kufhaṱele yo andesa zwifhaṱo zwa mabindu ane a tshimbila na bada khulwane ngeno o tangiwa nga masia a vhudzulo ha vhathu .
Zwigwevho zwo itwaho zwo vha zwa miṅwedzi ya fumi dzhele , miṅwaha miṋa , na ṅwaha muthihi .
Tshashu hu nga vha u livhuha vhaponyi avha vhe vha sumbedza muya wa mafunda .
Mafhungo o ṋetshedzwaho afha a bva kha mivhigo ya ṅwaha nga ṅwaha ya koporasi na u tikedziwa nga mafhungo a bvaho kha dziwebusaithi dza khamphani , nyanḓadza mafhungo na maṅwe maṅwalo a khamphani a tshiofisi .
U laṱekanya na u khokha malaṱwa nga nḓila i si ho mulayoni ndi thaidzo khulu kha vhupo ha u dzula .
Naa vha nga ṅwala hani mutevhe wa u phaḓaladza ?
Kha hedzi nyimele , u dzhena kha maraga nga vhashelamulenzhe vhaswa zwi nga konḓa nahone zwa u bindudza ha muvhuso kha thandela ṱhukhu zwi ḓo sumbedza mbuelo ṱhukhu kha vhubindudzi .
Vhukoni ha maṱhakheni ha zwikili zwa vhudavhidzani ha u ṅwala na u amba , vhubveledzi na u vhona uri zwithu zwi khou itea .
Kha vhupo ho raloho u guda u bva kha tshenzhelo zwi nga tshimbidzwa vhukuma nga vhuṱanzi - ho ḓisendekaho nga data ya ndeme na ya tshivhalo .
Kha vha dzhenise mbadelo ya u ṅwalisa .
Iyi bugu yo ṅwalelwa vhavhali vha miṅwaha ( mirole ) ifhio ?
U khwaṱhisedza kushumele kwa gumofulu kwa komiti thusedzi ya ndangulo na komiti ngeletshedzi .
U fha thendelo ndi zwa ndeme ngauri zwi na vhuṱumani na tshṅwe tshipiḓa tsha maṅwe maitele ane muitakhumbelo u tea u a ḓivha , a nga ha u ita nḓivhadzo ya muthu wa vhuraru , u ya nga tshiteṅwa 5 tsha PAIA .
Hu na mutsiko vhukati ha zwithu zwa ndeme izwi zwine zwa khou ṱaṱisana , sa zwine zwa tea u vhisa zwone kha shango ḽa demokhrasi .
U tambudza lwa muya , nga maipfi kana muhumbulo ndi mini ?
2.16 Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu i sumbedza dziṅwe dza thaidzo dzi kwamaho musi hu tshi vha na mulayo u laulaho zwa vhuloi .
Mbekanyamaitele iyi i ombedzela ndeme ya u ita mugaganyagwama nga nḓila ine ya topola masiandaitwa a masheleni a ḓaho nga murahu a thandela dza tshelede dzo pulaniwaho kha mugaganyagwama u shumaho wa masipala .
Zwoṱhe zwe zwa ambiwa zwi nga kuvhanganywa zwa vha fhethu huthihi nahone ha tendiwa uri bege ntswa dzi khou ṱanganedzwa zwavhuḓi arali vharengi vha tshi pfesesa mihumbulo mivhuya ya kuhumbulele ukwu .
I dovha ya vha khuwelelo ya u dzhia maga kha vhathu na zwigwada zwi bvaho kha masia o fhambanaho a vhutshilo uri vha vhe tshipiḓa tsha tshanduko .
Tsivhudzo ya mushumo dzisi dza fomaḽa : u ṅwala :
Mbekanyamaitele i dovha hafhu ya ṋea muhangarambo wa vhuṱoli na vhulavhelesi u itela uri i kone u thomiwa zwavhuḓi kha vhana vhoṱhe hu sa sedzwi muvhala , mbeu kana vhurereli .
Muhasho u lambedza thendela dzi re na vhuṱumani na vhuḓifhinduleli ha Muhasho .
Naho zwo ralo , a ni nga wani phindulo ifhio na ifhio nga murahu ha vhege nṋa u bva nga ḓuvha ḽa u vala ḽa khunguwedzo iyi , dzhiani khumbelo yaṋu sa i songo swikelelaho .
Mutshimbidzimakone u vhilaedzwa nga zwi re ngomu na tshitaela zwa muṱangano kana wekishopho .
Ndaka , vhupo ha mveledziso na tshishumiswa zwi vhaliwa nga mutengo , u re fhasi ha ndeme yo kuvhanganywaho na tshinyalelo ya u xelelwa nga zwo kuvhanganywaho , hu songo katelwa mavu na zwifhaṱo , zwe zwa kalwa ndeme hafhu sa zwe zwa sumbedzwa kha mbekanyamaitele dza u kalandeme hafhu mavu na zwifhaṱo dzi re afho fhasi .
Kha maitele avho a vhukwamani a mugaganyagwamathangeli na vhaṱanganedzi vha tshumelo ya zwa mutakalo kha vhege dzo fhelaho dzi si gathi , mivhigo ya vhuḓifari hu si havhuḓi na i si ya phurofeshinaḽa nga vhaṅwe vhashumi vha zwa mutakalo yo vha ya ndeme kha mbilaelo dze vha dzi ṱanganedza u bva kha vhathu vhanzhi .
Khathalogo ya eḽektroniki i ḓo katela khonadzeo dza u ṱalaṱala dzo fhambanaho , khathihi na manweledzo a pulane dzo nanguludzwaho , ndivho i ya u ṱuṱuwedza u ṋekana tshenzhemo hu shumaho zwavhuḓi vhukati ha mashango a re miraḓo .
Ṅwana we a bebwa nga ḓuvha iḽi ndi tshifhiwa kha muṅwe na muṅwe , tshifhiwa tshi ḓisa gundo kha vhukonḓi na uri ezwo zwi ḓisa mulalo musi hu na maḓumbu vhutshiloni .
U dzheniselwa maḓi miṱani ho engedzedzwa u sa i zwi ri tshi khou pulana u fhelisa dzibommbi dza maḓi dzi shumiswaho nga muṅwe na muṅwe .
Tshumisano na zwiimiswa zwo teaho kha u tandulula milayo na ndaulo , u ta zwilinganyo zwa ndeme zwa lushaka na zwibveledzwa zwa mafhi , na matheriala wa u paka .
Mabviswa a dzimbalombalo ndi khanḓiso ya ṅwaha nga ṅwaha nga Dzimbalombalo vha SA nga mpfu na zwivhangi zwa lufu vha tshi shumisa data yo kuvhanganywaho nga Sisteme ya u Ṅwalisela ya Vhapo .
Mbekanyamaitele dzo dzudzanywaho nga vhuronwani dza u bviswa ha milayo , zwa phuraivethe , na zwa mbofholowo ya thiransikishini dza dzitshaka ndi nḓila dza vhuṱhogwa dza u khwaṱhisa muṱaṱisano .
Khabinethe i ramba vhanna vhoṱhe na vhatukana u ḓa kha raḽi ya " Ruma Nṋe - Thuma Mina " nga u dzhenela kha mumatsho , na u dzhia vhuimo kha u lwa na khakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Maitele a tevhelaho a u tandulula thaidzo a nga thusa miraḓo ya Komiti ya Wadi kha nyimele yo raliho .
Switzerland ḽi na mbadelotiwa dza khwine dza mashango a re miraḓo ya Mbumbano ya Afrika Tshipembe ya Mithelo wa zwiṱunḓwa .
Ezwi zwi ḓo tikedzwa nga u engedzea ha u sedzesa kha mishumo ya sekhithara ya theshiari ya maḓuvhano , ndangulo ya vhuṱali ya ṱhahelelo ya mugaganyagwama nga muvhuso , u fhungudzea ha tshikolodo tsha miṱa , ḽeveḽe dza u gonya ha mitengo ya vhukati , na u bvumbela ha u gonya kha vhubindudzi .
Tsha vhuvhili , mbuedzedzo yo bulwaho yo tikedzwa nga thuso na ṱhuṱhuwedzo ya dzitshaka .
Milayo i langaho zwikumedzwa zwa maanḓa na zwikumedzwa zwa mbambedzo zwi shumaho kha zwikumedzwa zwi ṱoḓiwaho nga ndaulo .
Muhaelo wa TB , tshihoṱola , thethenasi , diphutheria , thomba , hephathithisi B na tshifumbu u a wanala mahala kha vhana vhoṱhe vha u swika kha miṅwaha miṱanu .
Vhukoni na vhuḓikumedzeli ha vhashumi vhoṱhe vha shumaho u fara na ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo u fhandekanya malaṱwa nga nḓila yone , ndi zwa vhuṱhogwa vhukuma .
Dzangano ḽa nnḓa ha Afrika Tshipembe ḽine ḽa tama u ita vhubindudzi Afrika Tshipembe ḽi nga ita khumbelo ya thendelo sa khamphani ya nnḓa .
Naho zwo ralo , nga nṱhani ha u ḓidzhenisa ha tshitshavha , mihumbulo ya komiti dza wadi i ḓo dzhielwa nṱha .
Masheleni ane vhaḓo a wana ndi R920 nga ṅwedzi nga ṅwana .
Mitengo ya zwibveledzwa ya ngweḓi , malasha , puḽatinamu na ole i kha ḓi vha fhasi ha zwe ya vha i zwone musi yo tsela fhasi nga 2008 .
Zwiṱaluli izwi zwa ṱhoḓisiso ndi zwiṱaluli zwa saintsi ; ndi zwine zwa ita uri ṱhoḓisiso i vhe ya sainthifiki nga muhumbulo wa tshizwinozwino wa ipfi .
Miraḓo ya Komiti ya wadi i ḓo ṱoḓiwa uri i dzhenele miṱangano tshifhinga tshoṱhe sa tshipiḓa tsha vhuḓifhinduleli nga u angaredza , hu tshi katelwa miṱangano ya Wadi ya Komiti , miṱangano ya zwigwada na miṱangano ya tshitshavha .
( b ) khakhulula kana u thutha mafhungo a vhuṋe a muṋe wa data ane vha vha nao kana are fhasi ha ndango yavho ane a vha a sia vhukuma , a songo teaho , manzhi , a kale , a songo fhelelaho , a no khakhisa kana o wanwaho lu si lwa mulayo ; u tshinyadza kana u thutha mafhungo a vhuṋe a muṋe wa data ane mudzhiavhuḓifhinduleli ha tshe na maanḓa a u vhea
Ri tshi khou shumisana , ri ḓo vha na vhuṱanzi ha uri ri na Afurika Tshipembe ḽine maAfrika Tshipembe vhoṱhe vha pfa vho vhulungea nahone vho tsireledzea .
Musi i tshi vhona phikhokho ya phambo , ye ya vha i songo tou naka u yafhi , yo vha i tshi ṱharamudza mutshila u itela u ṱongisa lunako lwa mutshila wayo .
Matheriala wa u pheiva u tea u ṋetshedza fhasi ho tsireledzeaho musi hu tshi tshimbilwa .
Fhethu ha u vula khunguwedzo dza thandela , zwenezwo musi hu tshi tou fhira tshifhinga tsha u vala ha hone hu ḓo vha :
U ṅwalululwa ha zwifanyiso *
Vha ite mushumo ure afha fhasi na vhadzneneleli na u tshimbidza nyambezano yo ḓisendekaho nga mbudziso .
U ya nga ha Levin , themo ḽa tshumiso ya tshumelo ya nnyi na nnyi ya vhuthihi ndi " mvutshelano " saizwi hu si na na huthihi shangoni hune ha vha na ndingedzo dza u ṱanganyisa mimasipala nga ngomu kha tshumelo ya nnyi na nnyi .
3.3 . Khabinethe yo themendela u ṋetshedzwa ha Khwinisedzo kha Thendelano ya Dzangano ḽa Setheḽaithi ya Vhudavhidzani ha Ṱhingo ha Dzitshaka ( ITSO ) ngei Phalamenndeni u itela khwinisedzo .
Kanzhi , kha nyimele iṅwe na iṅwe , ndulamiso dzine dza khou lavhelelwa dzi vho swika hune dza vho fhira idzo dza u tou liliswa nga masheleni .
Kha nyimele nnzhi , khetho dza komiti dza wadi dzi shumisela ndaulo ya masipala na vhukoni na lodzhisitiki u kunga vhakhethi vha si gathi kha miṱangano ya u thoma komiti dza wadi .
Mbekanyamushumo ine ya khou bvela phanḓa ṅwedzi woṱhe i na vhurangeli ho fhambanaho nga muvhuso , mabindu na zwitshavha kha u alusa mafhungo a vhaswa nga kha nyito dzo fhambanaho .
Matshimbidzelwe a mugaganyagwama a sumbwanḓila nga khaḽenda ya mugaganyagwama ya vhukuma na sekhuḽa dza mugaganyagwama dzo ṋetshedzwaho nga Fulwana dzi re khagala na u shuma sa sumbanḓila kha ndugiselo dzi re na mushumo dzine ha tevhedzwa dzone nga u angaredza .
" Arali ni tshi zwi takalela , " ndi Vho Dokotela vha no ralo , " Ndi nga kha ḓi ni fhelekedza tshiṱediamu .
Ri ḓo bvela phanḓa na u hwenya ri tshi ya u khwinisa matshilo a vhathu vhashu .
Zwiko zwihulusa zwa madzidzivhadzi zwi ngei Vhubvaḓuvha na Tshipembe-Vhubvaḓuvha ha Asia , Devhula ha America na , zwiṱuku nyana , ngei Netherlands , Poland na Belgium .
Tshiimo tsha zwa masheleni tsho konisa muvhuso kha u khwaṱhisa nyaluwo yo khwaṱhaho kha u shumisa masheleni a tshitshavha musini wa u wa ha ikonomi .
Khophi dzo ganḓiswaho dza Ndalukano dza Pfunzo dza Nṱha dzo tiwaho .
Izwi ndi zwine muvhuso wa tea u funza vhathu nga hazwo , u fhira uri mulayo u kone u swikelela tshipikwa nga woṱhe .
Ikonomi na kutshilele na zwigwada nga madzangalelo , nz .
Dzihospisi ndi senthara dzo fhaṱelwaho u khwinifhadza vhunzani ha matshilo a vhathu vhane vha khou lwala vhukuma nga u vha ṋea ndondolo , thikhedzo na lufuno .
Ndivhanyiso idzi dzi ḓivhiwa sa mbuelo nga tshifhinga tsha tsumbathengo .
Rekhodo dzi tea u vheiwa dzi tea u vha dzo linganaho dzi sumbedze tsheo na mbuno kha tsheo dza khothe dza sialala ( u itela u tendela u itwa ha pfanelo iṅwe na iṅwe , sa tsumbo , pfanelo ya khaṱhululo kha dziṅwe ndaela dza khothe kana pfanelo ya u ṱoḓa tsedzuluso ya matshimbidzele a khothe ) .
Kha nḓivhadzamulayotibe ri tikedza zwi khagala ndeme dza Lushaka dza u livhisa masheleni a muvhuso kha tshumelo dza mveledziso na dza matshilisano .
Zwiteṅwa zwa sumbe ndi zwitatamennde zwe zwa itwa nga muthu o ṅwalaho ḽikumedzwa sa khwaṱhisedzo , zwi tshi elana na kuvhonele kwawe ene muṋe .
( 1 ) Mulayotibe wa Pfanelo u shuma kha milayo yoṱhe , nahone u vhofha vhusimamilayo , vhavhusi , vhulamukanyi na zwipiḓa zwa muvhuso .
U ṋekedza maṅwalwa kha tshitshavha tshapo na u khwaṱhisedza uri a dzulela u wanala .
Ṱhoho dza davhi dzo teaho dzi ṋewa miṅwedzi mivhili nga murahu ha u ṋetshedzwa muvhigo u thoma u shuma na maga a u khakhulula .
Phindulo dza mbudziso edzi dzi zwanḓani zwashu hu si sa vhahumbuli fhedzi , fhedzi sa vhashumeli nga maanḓa , sa vhathomi vha u shumisa vha mbekanyamaitele ya mveledziso .
Kha vha femele nnḓa .
Bono ḽa muvhuso kha vhudavhidzani ha ṱhingo ndi ḽone ḽine ḽa linganyisa mbetshelo dza tshumelo dzi fanaho kha zwitshavha zwa mahayani na zwa dziḓoroboni zwe zwa vha zwi sa koni u swikelela nga u ṋetshedza tshumelo dza maimo a nṱha dzine dza kona u fusha ṱhoḓea dza ikonomi ya Afrika Tshipembe ine ya khou aluwa .
Vha EMS na vha SAPS vho vhidzwa , nahone tshitumbu tshi dzhiiwa tsha iswa motshari .
Ṱholo dzi tevhelaho dza u dzhenisa ho khunyelelaho dzi tea u itwa nga muthu a are na vhukoni nga murahu ha u fhaṱa nahone hu saathu u thoma u shumiswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mushumo wa Komiti ya Wadi u dovha wa katela na u ita uri zwi konadzee khathihi na u khwaṱhisa uri tshitshavha tshi swikelele ndivho dzatsho dza thandela dzine dza khou shumiwa nga vhathu vhone vhaṋe .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi ṱhonifha ane a khou amba a sielisane na vhaṅwe u amba .
Nṱhanṱha muyani , hu na musidzana a no khou bidigama muyani .
Khaḽarani zwivhumbeo nga muvhala u no fana na wa tshithoma tshi re khatsho uri ni vhone uri ndi tshifanyiso tsha mini .
Avho vhane vha shuma na zwithu zwine zwa elana na zwa migodi vha vhumba tshipiḓa tsha zwigwada zwiṱuku zwa pulane dza zwigwada zwa ndangulo na zwishumiswa .
Tsumbo dza Milayotibe i kwamaho mavunḓu dzi katela pfunzo , vhuendi , vhulondavhathu na mutakalo .
1.3 . Khabinethe yo tendela u anḓaziwa ha mvetomveto ya muhanga na mashumele ane a ḓo shumiswa u dzudzanya Vhuḓiimiseli ha u Shela Mulenzhe ha Lushaka vhu Ṱoḓaho u itwa nga Afrika Tshipembe u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi kana vhukwamani na vhakwameaho phanḓa ha musi ḽikumedzwa ḽi tshi ṋetshedzwa kha Muhanga wa Yuno wa Thendelano ya Tshanduko ya Kilima ( UNFCC ) .
THEMAMVELEDZISO yA ZWIKOLO Muvhuso u ḓo bvela phanḓa na u khwinisa themamveledziso zwikoloni na kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha hu u itela u sika vhupo vhu shumeaho ha u gudela na u funzela .
Ndi nga mini ḓuvha iḽi ḽi ḽa vhuṱhogwa ?
Vhonani uri hu na dzikhamera dza tshikwere dzi vhonalaho kha zwifhaṱo zwo vhambelaho nadzo .
Ndaka ine i khou shumiswa kha vhudzulo fhedzi i a swikelela ṱhoḓea dza uri i wane mbuelo nyana , dzine dza ṋetshedzwa nga khoro ṅwaha nga ṅwaha .
U thetshelesa a sa dzheneleli a tshi sumbedza u ṱhonifha ano khou amba na u vhudzisa mbudziso uri a pfesese .
Iṅwe ya ṱhoho dzo dibeithiwaho ngei Geneva ho vha u bveledza mishumo ya vhaswa .
Vhalanguli vhane vha sa shumisane zwavhuḓi na vhashumi ndi khwiṋe vha sa vhuyi vha vha vhafuwi vha zwa mafhi .
Ro ita ngauralo kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Khumbulelo idzi dzi nga dzudzanywa na uri dzi ḓo vha na mveledzwa dzo teaho nga nṱhani hadzo kha tshivhalo tsha vhashumi .
Gumoṱhukhu ya miraḓo miraru i fanela u ḓadza na u saina MOI .
Ndi khou humbela uri mihumbulo yanga i sumbedzwe kha rekhodo ya tsheo ine ya khou tea u dzhiiwa kha mvetamveto iyi ya phetho .
Vhuakhi vhukati ha maitele a sialala na a tshizwinozwino kha zwitshavha zwa mashango a khou bvelelaho yo ṋaṋiswa .
( a ) mihasho yoṱhe ya muvhuso wa lushaka na muvhuso wa vunḓu khathihi na ndaulo dza hone ;
U tikedza u shumiswa ha PPP na tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani tsha u vhiga murahu u khwaṱhisedza u shela mulenzhe kha demokirasi .
6.7 . U tholwa kha Phanele ya Ndango ya u Dzhia ndaka lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu :
Mashudu mavhi , nyaluwo ya mishumo kha vhulimi i bva kha beisi ya fhasi i tshi vhambedzwa na uri zwenezwo na tshivhalo tsha vhukuma tsha vhathu vho tholiwaho vho engedzwaho tshi fhasi nyana .
Uyu u a .
Zwino , Mulayo uyu wo ṋetshedza nga murahu u itela sisteme ya komiti , mishumo na komiti ya vhudavhidzani , na uri dzikomiti idzi dzo vha dzi si na maanḓa a u ambela vhashumi lwa tshiofisi .
Vhubindudzi vhuṱuku hu vha ho itiswa nga themamveledziso dzi songo linganaho dzine dza ṋetshedzwa nga mabindu a muvhuso .
Afrika Tshipembe a ḽi ḽoṱhe kha fulo ḽa u lwa na zwidzidzivhadzi .
Fhedziha dzi kiḽiniki nnzhi a dzina mishonga , vhaongi vho teaho , na nḓisedzo ya tshumelo ya maḓi o kunaho na muḓagasi .
Phuresidennde vho khwaṱhisedza uri , vhuḓifulufheli ha ḽifhasi ha ikonomi ho fhaṱea nga zwiṱuku na u phaḓalala u mona na ḽifhasi , zwa zwino ho ḓela tshaka uri dzi fhaṱulule , u vusuludza na u ṱuṱuwedza hafhu ikonomi dzavho na u enda na sekithara dza vhuendela mashango .
Vhana vhararu vho vheiwa vhusiku hoṱhe u itela u lavheleswa vhuongeloni , fhedzi zwazwino vha hayani .
Muṱangano uyu kha u shumiswe kha u ṱalusa vhathuni uri hu ḓo vha na miṅwe miṱangano mihulwane i no ḓo farwa vhegeni yeneyo ya u pulana .
U vhumba maḽedere maṱuku a 20 zwavhuḓi zwi tshi tevhedzela vhuhulwane na fhethu , ndi uri a thoma a dovha a fhelela fhethu ho teaho .
Ndango ya mikano - komiti ya mihasho yo dzhenelelanaho na vhukhwine ha thekhinoḽodzhi zwo khwinifhadza ndango mikanoni ya shango .
U vha na thundu dzo tswiwaho
Ndivho i tea u pfesesea kha dziphurofeshinala na vhathu zwavho .
Vha Tshumelo vha nga rumela tshihumbudzo tsha u vusuludzwa ha phurumithi ya vhuendi kha muṋe wa zwiendedzi .
Ni kone u shumisa maipfi maṱanu kha u ṅwala mafhungo aṋu inwi muṋe buguni yaṋu ya nḓowedzo .
U amba : Itani ḽitambwa ḽa tshiṱori .
U shuma sa mutshimbidzanyito dza tshitshavha
Khumbelo iṅwe na iṅwe i ḓo dzhiwa sa khumbelo nthihi .
Musi vho shumisa unithi dzoṱhe nahone vha tshi ṱo ḓa dzinwe , vha ḓo tea u dzi renga .
O hana u bvela khagala fhedzi vhaṱhaseli vhawe vho bvela phanḓa , vha mu shushedza ngauri vha ḓo mu thuntsha arali a sa tevhedza .
12.1.3 U hanedza hu fanela u itwa hu saathu u fhela maḓuvha maṱanu musi mushumi ane a khou hanedza o wana vhurifhi ha u mu ḓivhadza vhu bvaho kha DHA nga ha tsheo ya u vhea mushumi uyo kha tshikhala tshenetsho .
Pulane dzi ṱalutshedza maitele a tshiimiswa na mashumele , ndumbo , zwiko na zwiṅwe zwiteṅwa zwine zwa ḓo shumiswa kha u ita mushumo kana mbekanyamaitele kha bindu kana muvhuso .
Sisiṱeme i re hone zwino ya polotiki yo konadzea nge ha vha na nyambedzano dza mirafho yoṱhe ya shangoni ḽino .
3.3 . Muvhuso , sa wone mutholi muhulwane , wo dzhenelela kha khaedu iyi nga u ita uri matshudeni vho phasaho digirii dzavho vhane vha sa shume vha wane tshenzhemo nga kha Mbekanyamushumo dza Ngudo na Vhugudelamushumo dza Muvhuso dzo livhiswaho kha Vhagudiswa vho fhedzaho Digirii dzavho .
Kha ri ambe Ni vhona u nga ndi nga mini vhathu hoṱhe ḽifhasini vha tshi pfana na u anetshela vhana vhavho mafhungo o raliho ?
Mabunga o kunaho are na mvulelamufhe yavhuḓi
Hezwi zwo sika tshikhala tsha uri Khethekanyo i kone u funza vhashumi vhaswa nga ha mafhungo a vhuaḓa na vhuḓifari .
Mathomoni , ho vha ho , fhedzi , ṱanganedzwa uri mafhungo a phuraivesi a nga si dzhiwa zwao sa thaidzo ya mbekanyamaitele yapo .
Tshumiso i sa nyeṱhi kanzhi ndi tshipikwa tsha ndeme tsha mveledziso na ndondolo ya zwiko zwa maḓi u itela mishumo yo fhambanaho .
3.5.2 u vhona uri vhathu vha re na vhukoni ho fanelaho na u nga kona u wana vhutsila na vhukoni vha khou vheiwa kha maimo o fanelaho .
Ndambedzo i avhelwa fhedza musi tshiimiswa tsho no swikelela ṱhoḓea dzoṱhe .
( a ) U ṱuṱuwedza ndeme na mitheo yo ṋewaho kha khethekanyo ya 195 , kha tshumelo ya vhathu nga u angaredza ;
Sa zwenezwo , Phaneḽe ya Tsedzuluso ya Mbekanyamaitele ya ICT yo hana mihumbulo ine ya khou ṱoḓa uri hu shumiswe nḓila i kungwaho nga maraga sa ine ya hanedzana na nḓila yo ḓitikaho nga mbekanyamaitele na pfanelo kha mutheo muswa wa vhudavhidzani .
Kha vha kiḽike kha poswo na u khwaṱhisedza uri vha tevhela ḽinki ya u ya kha poswo ine ya khou ṱoḓiwa .
5.3 . Muphuresidennde Vho Zuma vha ḓo rwela ṱari zwidimela zwa 95 nga ḽa 19 Ṱhafamuhwe 2015 ngei Pretoria zwe zwa fhaṱwa sa tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya R300 biḽioni ya mbulungo ya masheleni ya Transnet ya u vusuludza themamveledziso ya vhuhwalathundu ya shango .
Vha ḓo dovha hafhu vha ṋetshedza tshumelo kha vhuongelo ha tshiṱiriki kha vhathu kha vhupo ha tsini .
Mulayotibe u ḓo rumelwa kha Khoro ya Mavundu ya Lushaka u itela u tendelana phanḓa ha musi Muphuresidennde vha tshi u saina u vha mulayo .
Nahone musi muthu a tshi sedza uri sekhithara ya bindu ḽa vhuendelamashango a i kateli fhedzi miṱangano i a katela-vho na nyendo dza ṱhuṱhuwedzo , khuvhangano na maṱano , zwi amba uri a zwi mangadzi na luthihi uri mushumo wa mabindu ndi u shumela mabindu mahulwane .
Ndi tshifhio tshifhinga tsha u khunyeledza mushumo ?
Musi wa maga aya pfutelelo na u shaya pfutelelo kha vhathu hu ḓo vha hone .
4.8 U kwamea ha mupo , u sa fhela ha tshiko na mbuelo dza ndondolo
Hu katelwa zwishumiswa zwa nga ngomu zwi dzheniswaho nga muaro , hu tshi katelwa zwishumiswa zwi shumiswaho u thusa kha u ṋekedza phurothesisi ya nga ngomu
Idzi mbalo dza u vhala tshiṱoko dzi ḓo khwaṱhisedzwa nga ofisi khulwane ya muaphiḽi , nahone zwenezwi mvelelo dzo ṱolwa na u bviswa , vho vhudzwa nga hadzo .
Kha ri ambe
Vhashumi na vhathu vha no bva nnḓa ha dzangano kana nnḓa ha thandela
( c ) kha u khunyeledza mbofho ya mashango oṱhe .
Mafhungo a zwino kha Shango
Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vha maanḓalanga ya uri vha ite ṱhoḓisiso kha fhungo iḽi nga u ṱavhanya khathihi na u vhona uri hu khou vha na vhulamukanyi ho khwaṱhaho .
" Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya -
U vha na mufarisi , ane vha mu fulufhela a zwo lingana kha u ḓitsireledza havho kha HIV .
Kha khethekanyo iyi , vho guda nga ha Phurosese dza zwa Dzinnḓu dza Vhathu .
Mulayo yo fhambanaho i ḓo thusa kha u wana ṱhalutshedzo ya u thoma ya mafhungo .
Mahoḽa ndo thoma u dzhenisa mabindu kha maṅwe a maga ane muvhuso unga dzhia kha u ita uri zwi leluwe u ita mabindu kha shango ḽashu .
Tshiteṅwa tshihulwane musi wa tshiwo ndi u tsireledza tshitshavha na ndaka , u ṋekedza thuso , u thivhela u thithiswa , na u livhana na maṅwe masiandaitwa a zwiwo .
A zwi konadzei , kha tshikoupu tsha muvhigo uyu , u bula vhasheli vha mulenzhe vhoṱhe .
Khothe a yo ngo fushea nga tshigwevho tshi vhavhesaho , fhedzi yo sumbedza uri mulandu ndi muhulwane .
1.3.1 Kha ndima i tevhelaho ( Ndima 2 ) , ho ṋekedzwa mushumo wa ḓivhazwakale wa vhurangaphanḓa ha sialala .
Mutambo wa u gidima -u gidima ha u ṋekana zwitanda
Tshipiḓa tsha vhulimivhufuwi ( Nḓowetshumo na Vhubindudzi )
Musi zwi tshi kwama tshipiḓa tsha vhuendedzi ha nnyi na nnyi tsha u pulanela vhudzulo ha vhathu , kupulanele ku tea u sedza na u fhindula mbudziso dzi tevhelaho :
U dzudzanyea uhu ho dzula vhudzivhani ha muhumbulo wa tshivhumbeo .
Tshelede i ne ya fhiriselwa phanḓa ya vundu zwi amba masheleni o ṋetshedzwaho nga nḓila yone , fhedza a sa shumisiwe kha ṅwaha wa muvhalelano wonoyo .
Vhaendangaṋayo vha ita 46% ya vhathu vha xelelwaho nga matshilo avho dzibadani .
Pulane ya nyito itea u olwa vhe na dokotela wavho .
Vhuṱanzi ho ṱanḓavhuwaho vhu tea u rumelwa na ḽiṅwalo ḽa thandela u khwaṱhisedza mbilo i re afho nṱha , hu tshi katelwa na u vhea iṱo u itela u vhona uri maanḓa haho fhethu huthihi kha u swikelwa ha vhukuma ha mishumo .
Musi shango ḽi tshi khou pembelela Ṅwedzi wa Vhafumakadzi fhasi ha thero " Ṅwaha wa OR Tambo : Vhafumakadzi vho Farana kha u Bveledza Afrika Tshipembe Phanḓa " , Khabinethe i ḓibaḓekanya na maAfrika Tshipembe vhoṱhe kha u hulisa vhafumakadzi vha mihaga vho matshaho vha tshi ya Union Buildings nga 1956 vha tshi gwalabela milayo ya dzibasa .
U khwinisa vhulanguli havhuḓi , muvhuso u na ndivho ya :
Nga nṱhani ha tshivhumbeo tsha ndeme tshi konḓaho tsha milayotibe , vhoramafhungo vha re na dzangalelo vha ḓo tendelwa u swikelela mvetomveto dza milayotibe nga nḓila yo vhofholowaho , na u ita dziinthaviwu na vhaofisiri , phanḓa ha u vhofhololwa havho matshelo .
Nga maanḓa , muombano vhukati ha sekithara hu khou imelelwa maṅwe maitele a u guda o imaho ngauri u nga vha wa ndeme u wana fhethu huthihi hu fanaho ho teaho na u swikelela u ṱanganedza na thikhedzo ya u tou funa .
Ahuna ṋetshedzo yo itelwaho mbuelo dza u notha u ya nga ha zwitatamennde zwa masheleni zwa muhasho .
Masipala wa Khethekhanyo ya B , kana masipala yapo .
Ṋetshedzani masipala nga mafhungo a vhukuma zwi tshi kwamana na u ṋetshedzwa ha tshumelo kana khumbelo dza vhashai .
U kuvhanganya , rekhodo na tshelede ya bannga yo kuvhanganyiwaho nga kheshia .
Zwire afho nṱha zwi katela vhona u ṋetshedza vhulivhisi ( maga ) a uri fomo ya u ita khumbelo ya u swikelela mafhungo i ḓadzwa hani wo imela muthu a sa koni u vhala kana a sa vhoni .
Vhaswike nga ḽantshi uri vha kone u vhona shaka dzi tshi ḽa .
Vhabveledzi vha fanela u ita mbetshelwa ya u vhulunga zwavhuḓi malaṱwa avho zwifhaṱoni zwavho , phanḓa ha musi a tshi kuvhanganyiwa kana u shumiwa .
Ndi lini hune mundende wa ṅwana wa nga imiswa ?
( b ) He zwa tea , ndangulo ya milayo ire hone i ḓo ṋetshedzwa ndaulo yo teaho kha vhuimo ho teaho ha muvhuso , sa zwine zwa vhonala zwo tea nga ndayotewa dzoṱhe .
Mafhungo a mmbi dza tshifhinga nyana a fanela u bviselwa kule kha sia ḽa zwa poḽotiki kana u fana .
Phaiphi i kokodzwa u bva lwanzheni u ya kha mukano wa maḓi wa nṱha ya kona u tsitselwa fhasi kha sia ḽa kule kule na khunzikhunzi .
( i ) yuniti dzoṱhe dza ndaulo na vhashumi vhawo ; na
Kha vha lange nyambedzano nga vhusedzi uri i songo vha ' sesheni ' ya u ṱapanyedzana , fhedzi i ḓise zwivhuya zwa phindulo mbuya dza vhakhantselara na mimasipala .
Zwino fhindulani mbudziso hedzi .
Musi hu na uri ṱhoḓisiso dzi sumbedza uri hu na thendelano ṱhukhu vhukati ha ḽevele ya u nwa na u fheliswa ha khungedzelo zwine zwa nga ḓura u fhira mbuelo dzi wanalaho kha u bva kha u nwa zwi livhisaho kha ḽevele dza fhasi dza u shumisesa zwikambi .
Tsedzuluso dza kushumele dza ṅwaha nga ṅwaha - Khoro i fanela u vhiga kha Komiti dza Wadi na tshitshavha nga mugaganyagwama wavho na zwipikwa zwa kushumele .
Nga tswikelo ya vhudziki kha khungulu iyi , muvhuso zwa zwino u khou sedzesa kha khaedu mbili dza u alusa reithi ya nyaluwo na phungudzo ya vhushai i sa nyeṱhi .
3.1 Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa Muthelo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Mishumo uri u bviswe u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
U ḓiṋetshedzela hu ḓo vha hone hune ha vha na Thendelano ya Ekisiṱiradishini vhukati ha Afrika Tshipembe na shango ḽi sili , kana hune Muphuresidennde a hu sumbedzisa nga u tou ṅwala uri muthu u fanela u kumedzelwa .
Dziṅwe dza nḓila dzine vha shela mulenzhe ngadzo :
11 . Maḓuvha a 16 a fulo ḽa U lwa na Khakhathi dzi itelwaho Vhafumakadzi na Vhana
Zwiendedzi ndi mini
Tshifhinga , tshine havha hu si na mbuelo i bvaho kha dzilafho ḽa vhathu ḽa prophylaitic , zwa zwino a tshi ḓivhei .
Musaukanyo wa mugaganyagwama Afrika Tshipembe u na vhukoni ha u tikedza maitele a mugaganyagwama o ḓitikaho nga mbekanyamaitele nahone izwo zwi ṋetshedza mihumbulo miṅwe ya u swikelela mukovho wa zwiko wa tshiṱirathedzhi .
Vhurangeli ha mupo wa EPWP vhu fanaho na u shuma nga malaṱwa , matzhava , zwa maḓi , mulilo na mbekanyamushumo ya Tshumelo ya Mupo wa Vhaswa na zwone zwi ḓo engedzwa nga 2019 , hu tshi tikedzwa mveledziso ya vhaswa .
Hezwi zwi itwa u ṋetshedza tshifanyiso tsha zwi re ngomu tsha pulane ya wadi i fanela u katela .
Hezwi zwi khou thusa u vhona uri giridi yo dzika zwine zwi khou khwaṱhisa u ḓo ṋetshedziwa ha muḓagasi hu si tshe na ṱhahelelo Afrika Tshipembe .
Thimu yo vhea tshipikwa tsha tshi konḓaho tsha u gwa zwisima zwa u ṱoḓa zwiko zwa furaru kha miṅwaha ya fumi .
I ṱoḓa mabulele a milayo mihulwane na mihumbulo i ḓivhadzaho pulane .
Musi ṱholi i tshi swika tshiṱahani i vhudza maṅwe masunzi , i tshi shumisa feḓa , uri yo wana zwiḽiwa .
A takuwa nga luvhilo a fhira vhatambamurahu vhavhili .
U ḓivhalela ene muṋe bugu dzo vhaliwaho kha u vhala na vhagudi , bugu dza zwiṱori na bugu dzi no bva kha khona ya u vhala na maṅwe maṅwalo ; sa maṅwalo o vhaliwaho mathomoni , kha u vhala ha u ḓiimisa ha mugudiswa . nyito ya u linga ya fomaḽa ya 3 : u vhala ( orala na/ nḓowenḓowe/ u ṅwala ) u vhala na vhagudi
Huṅwe u saukanya hu ṋetshedza phambano kha zwivhangi zwa lufu nga zwivhangi zwa mupo na zwi si zwa mupo , khathihi na mbambedzo vhukati ha zwivhangi zwa lufu zwa zwinozwino , zwi shelaho mulenzhe , na zwivhangi zwihulwane zwa lufu .
Hu tshi elana na maitele a muhasho a u khwinisa tshenzhemo ya mulwadze na u ṋetshedza ndondolo ya mutakalo yo ṱanganelaho , vhukoni ha sisteme ya mutakalo ha ndondolo ya mbueledzo vhu khou khwaṱhisedzwa .
Mushumo wa dziNGO ndi u tikedza mishumo iyi .
Khathihi na u vha na vhudavhidzani vhu bveledzaho na vhashumelwa , vhaṋetshedzi vha tshumelo na Dziofisi dza Dzingu .
Ambani nga mafhungomaitei a vhoiwe a no bva hayani na tshikoloni .
Ndi zwifhio zwa ndeme nga ha nyimele kha tshitshavha tsha hashu
Arali ya vha phethishini ya nga ha mafhungo a u angaredza , i ḓo livhiswa kha Komiti dza u Ṱoḓisisa , u Vhiga na Vhulavhelesi dza Buthano ḽa Lushaka kana Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu dzi shumaho na ma / fhungo ḽo ḓiswaho kha phethishini yavho .
U itela u fhungudza mbadelo dza ndondolo , na u engedza hu dzulaho miri na zwitshilaho , zwikhala zwi tea u ḓadzwa nga maḓaka a tshikale .
ḓisendeka nga vhusevheḓi hu re maṅwalwani na ha u tou vhonwa .
Ri khou ambedzana nga thendelo na mashango o vhalaho , hu tshi katelwa na Australia na Germany , u khwinisa pfunzo ya saintsi ya zwa mbalo .
Kha muvhigo uyu , milayo ya ndeme ya u guda ha vhutshilo hoṱhe wo ṅwalwa fhasi :
Naho i bada ya lushaka , ndi bada ya vunḓu ine ya londolwa nga Vunḓu .
Tsumbo dza ndeme ya tshipikwa ndi u fhulufhedzea na vhuḓifhinduleli sa ndeme ine ya ṱanganedzwa nga nḓila yavhuḓi nga vhathu vhoṱhe .
Mashudu mavhi vhunzhi hazwo zwo thoma u shuma nga zwipiḓa .
U tevhedza mutsindo wa nyimbo ( muzika ) kana ngoma , hu tshi sudzuluswa zwipiḓa zwo fhambanaho zwa miraḓo ya muvhili - ṱhoho ... zwanḓa ... zwirumbi ... milenzhe na ṋayo
Afrika Tshipembe ḽi khou kuvhatedza u fana ha thendelano na ṱhoḓea ya u shumela mashango oṱhe ane a khou kwamea nga mavu o litshedziwaho , u tsa ha shango , na gomelelo hune nga murahu ha ḓo vhoniwa uri mafhungo ayo a khou dzhielwa nṱha musi a tshi itea fhano hayani kana kha mashango a nnḓa .
Mushumo ( ḽeiba ) na tshifhinga zwe vhavhuelwa kana vhaṅwe-vho vhathu vha ṋekedza kha thandela na zwone zwi tea u dzheniswa kha sheduḽu ya zwiko .
Khaḽarani zwivhumbeo nga muvhala u no fana na wa tshithoma tshi re khatsho uri ni vhone uri ndi tshifanyiso tsha mini .
Austria , Italy na Sweden ndi dziṅwe tsumbo dza mashango ane a ita mbetshelwa ya mbadelo nga zwifhinga dza mbuiselo .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i fhiwa dziphotifoḽio dzo khetheaho .
I shuma sa siangane yo ḓoweleaho hune zwiṱirathedzhi zwa mveledziso ya tshiimiswa hune ha vha zwifhaṱo , tshitshavha , ikonomi na mveledziso ya tshiṱirathedzhitsha tshiimiswa tsha masipala zwa olwa hone .
U fhambana-fhambana ha fhasi ( hu konḓaho na hu sa konḓi ) zwi tea u ṋetshedzwa u itela u engedza vhuhulwane ha u nanga mushumo waho .
Vhuṱumani vhukati ha mveledziso ya themamveledziso na mveledziso ya ikonomi hu fanela u bviselwa khagala .
U fhandekana nga sialala , naho zwo ralo , hu nga si khunyeledzwe musi hu tshi ambiwa foramu iyo ine ya vha hone yo thomiwaho .
Mulayotibe wa Tshelede we wa swikiswa kha Buthano ḽa Lushaka .
Thikhedzo ya ndeme ya vhuvhili ya pulane ya mbuedzedzo ndi u tikedza u engedzea huhulwane vhukuma kha mveledzo yapo na u ita uri zwivhambadzwaseli zwa Afrika Tshipembe zwi kone u ṱaṱisana na zwa ḽifhasi .
Odithi yo fhelelaho ya zwiṱetshu zwoṱhe , zwiga na dzi monyumenthe i ḓo itwa na uri mawanwa a zwo a ḓo dededza kha u topolwa ha phakha dza mvelele dza u fhaṱa lushaka dzo kumedzwaho .
u tshinyadza ndaka kana dziṅwe thundu dza muthu
Muimeli wa Koporasi ya Mveledziso ya zwa Nḓowetshumo .
Kha afidafiti yavho ya u fhindula muvhigi wa mulandu ha ngo dzinginya uri vha nga kana vhana vhavho ( vhane ṱhoḓea dzavho dza vhudzulo dzo vhofhekanywa na dza vhabebi vhavho ) dzi nga ṋetshedzwa vhasi na mahaya nga murahu ha u dzhiiwa ha ndaka .
Tsha ndemesa kha u shumiswa hu swikelelaho ndivho ya zwithomiwa ndi vhupuḽani ha Zhendedzi ḽa Vhutevhedzisi ḽa Mupo ḽa Lushaka na u ṋetshedzwa ha zwiko zwo linganaho hu tshi itelwa u shumisa dzipuḽane na dzimbekanyamaitele .
Kha hu rekhodwe fhedzi zwivhuyedzi , zwivhuya ( Tshishumiswa tsha 2A ) na zwishushedzi na vhutengathenga ( Tshishumiswa tsha 2B ) zwe zwa waniwa zwo anza dziwadini nga huswi .
U shumisa mbonalo dza maipfi sa khavara u bvumba uri tshiṱori tshi ri mini na u ṋea muhumbulo wau .
Kha vhupo vhuṅwe , hu na khoro dza tshiṱiriki dzi re na mimasipala na ndaulo yapo ya mahayani .
u vhala na tshigwada
Zwenezwo , ndi zwa ndeme kuvhonele kwa vhanzhi na kwa vha si vhanzhi ku vhewe phanḓa havho .
Ro tendela mbuelo u wa na uri ro hadzima u tsireledza tshelede i shumiswaho kha ndondolo ya vhathu .
U dzheniswa zwavhuḓi hu thusa u ḓisa vhupo vhu re na mutakalo , na vhuthathatshili u itela vhashumisi .
Ṱhoho ya Muhasho
Khonadzeo ya u linda ya sisiteme dza khomphyutha dzo khwaṱhaho yo ṱuṱula ṱhoḓea dza milayo mikene i vhusaho ya khuvhanganyo na kufarele kwa mafhungo a muthu .
Ro vha ri tshi zwi ḓivha uri ḓuvha ḽi fanaho na ḽa ṋamusi ḽi ḓo swika , fhedzi hu si ane a ḓo vha a fhano , uri nga zwivhumbeo ḓe na uri nga murahu ha u bva nḓilani na vhukonḓi .
Fuḽaga ya AfrikaTshipembe - ho katelwa na u ṱalukanya fuḽaga na fhethu hune ra nga i vhona hone i tshi khou fhefheḓa
Data ya vhubveledzi , kha tshivhumbeo tsha data ya thendelo na data ya ḽebu ya fiḽimu , i khou salwa murahu ṅwedzi nga ṅwedzi .
Kha ri ṅwale phindulo yaṋu ḽi tea u thoma nga ḽeḓeredanzi .
U ṋetshedzwa ha muvhigo wa Afrika Tshipembe zwi khou elana na milayo na pfanelo dza thendelano ya dzitshakatshaka .
Vhafumakadzi vha khou thoma u wana hafhu vhuimo havho ho teaho tshitshavhani na uri vha khou dzhia vhuḓifhinduleli ha vhutshilo havho .
Mufariwa o vhaisala kha rama ḽa tshauḽa fhasi ha ḽito , na ḽiṋo ḽawe kha a phanḓa nahone mufariwa o vhiga uri kha vhudzimu hawe ho vha hu tshi khou vhavha nga nṱhani ha u huvhala .
Fomo dzi a wanala kha vhalanguli vha u ṅwalisa kana vha nga u wana kha webusaithi ya
Ndaulo i si yavhuḓi ya khonṱhiraka dza dzinnḓu khathihi na u monithara na u langwa ha mbadelo ( ni khou laedzwa kha phara 4.6.2 ) .
Maḓi ( vhukule ha mithara dza 200 fhedzi u bva nḓuni )
Khumbelo u wana iṅwe garaṱa yavho ya ṱhanziela ya u reila yo tshinyadzwaho
Tangedzelani maipfi a re na mubvumo wa
Arali thendelo yo ṋetshedzwa ya tswikelelo kha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo , vha ḓo fanela u dzhena kha thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na thendelano ya u kovhekana mbuelo .
Ho itwa mbetshelwa ya tshinyalelo ya ndangulo yo engedzeaho i re na vhushaka na mveledzwa dza u tevhedza zwilinganyo zwa muvhalelano zwiswa .
Muṱangano wo vhidzwa ha tendelaniwa uri mudavhi wa mitambo u re na kiḽabu ṱhukhu u nga thusa u ṋetshedza vhaswa hune vha nga ṱangana hone .
Musi nḓowetshumo iyi itshi ṋekedza luvhanḓe lwa zwikhala zwihulwane , lu dovha lwa vha luvhanḓe lwa u ṱolisisa na muṱaṱisano u si na khangwelo .
Thandululo dzi ḓo ṱoḓa na vhurangeli vhuswa u itela u leludza mveledzo yadzo .
Vha ḓo ṱuwa nga thekhisi .
Khoḽesiṱiroḽo ya nṱha kanzhi i vhonala musi muthu a tshi vha na vhulwadze ha mbili , siṱirouku , musi o tshinyala muraḓo lwa tshoṱhe .
U shumisa maṱaluli kha u ṱalutshedza Sankambe na tshibode .
U dzhenelela ha Komiti ya Wadi
U engedzwa lwa tshiofisi ha mikano ya ha masipala ho itwaho zwinozwino zwi amba uri vhuḓifhinduleli vhunzhi ha u dzhia tsheo ya khumbelo dza fhethu ha vhumvumvusi dzi wela fhasi ha domeini ya mimasipala , zwine zwa dovha hafhu zwa sumbedza ndeme ya lutevhedzi ulu .
Kha vha ise phanḓa na u shumisa foniki u itela u laedza nzudzanyo ya u peleṱa ya themo ndovhololo ya mibvumo mibvumo yoṱhe ya Tshivenḓa ( ḽeḓere ḽithihi , maḽeḓere mavhili , maḽeḓere mararu , maḽeḓere maṋa , na maḽeḓere maṱanu - u bvela phanḓa na u lavhelesa mibvumo yo itwaho kha gireidi ya 1 na 2 )
Mvelelo na u ḓivhofha he ha itwa kha iyo samithi hu khou fhaṱa nṱha ha ṱhuṱhuwedzo yo fhambanaho na dziṅwe u itela u vhea nyaluso ya ikonomi na u sika mishumo kha ṅongo ya adzhenda ya lushaka ya Afrika Tshipembe .
Pfanelo yashu ya vhungoho zwazwino ndi nyaluwo ya ḽifhasi a i thu sudzuluwa .
A songo tshuwa , ndi khou tou mu sengenedza fhedzi .
Zwa mbalombalo zwi bva kha mbuelo , tshinyalelo , muṱuso na zwithu sa zwe zwa vhiga nga vhatheli na vha vhambadzi kha mbuelo dza muthihi na kha maṅwalo a ndingo .
U pfesesa kushumisele kune mavu a shumiswa ngakwo zwi nga thusa u thivhela thaidzo dza tshifhinga tshiḓaho na u ombedzela dzine dza vha hone .
Vha ite mbadelo kha tsivhudzo ya mbadelo ya mbuyelo ya IRP6 nda ḓuvha ḽa u fhedzisa ḽa u badela kana ḽi saathu swika .
Kha ḽiṅwe sia zwi sia madzhisiṱiraṱa na mutshutshisi vhe na awara mbili dza u vha na u thetshelesa hu si na tshifhinga tshavhuḓi tsha u thetshelesa milandu .
Arali vha shumisa tshithusedzi tshavho lune lwa fhira luvhili kha vhege nga masiari kana tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe nga madekwana , vha tea u shumisa vho na mushonga wa u thivhela .
Zwenezwo ndi thandela dzenedzo fhedzi dzine dzo phaḓaladza mulalo na dze dza , dzine dzi nga vha dzo vha dzi shonisaho , ndi thandela fhedzi , dze dza tendelwa .
Ri tea u vusuludza vhuḓikumedzi hashu ṋamusi , uri ri ḓo amba nga ipfi ḽithihi ri tshi amba nga mbofholowo , u shumisana u itela dakalo ḽa vhoṱhe ḽine ḽa tea u ḓiswa nga mbofholowo , u shumisana u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽine ḽa vha na mbonelophanḓa nthihi , ri ambe uri ri roṱhe , ri tshi shumisana - ro neta nga zwoṱhe zwe zwa ita uri shango lashu ḽi vhe na zwo vhifhaho ḽi dovhe ḽi imele zwo vhifhaho na zwi nengisaho vhathu !
Hezwi zwo vhangwa nga phungudzeo ya nḓowetshumo dza kha vhumagi , mbambadzo , zwa u bika na madzulo , vhukati ha zwiṅwe .
Khumbelo yavho i ḓo dovha ya ṱolwa nahone arali yo tendelwa , muhasho u ḓo vha ṋea ṱhanziela I sumbedzaho uri vho ṅwalisa .
Afurika Tshipembe ḽo wana zwikoro zwavhuḓi kha zwivhumbi zwa nyaluwo ya GDP , u leluwa u ita bindu shangoni na u vha na tshivhalo tsha vhathu tsho linganelaho .
Tshumelo ndi ya mahala
Arali vha tshi ṱoḓa u ṋetshedza ṱhogomelo ya tshitshavha na u ṋetshedza tshumelo ya thuso kha vhaaluwa tsini na hune vha dzula hone , vha nga ita khumbelo ya kha Mulangi Dzheneraḽa ofisini dzavho dza tsinisa dza Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano .
U tsireledza zwiḽiwa zwine ra ḽa -ho katelwa na tsireledzo kha thunzi , na u dzula wo rothodza zwiḽiwa
Bobo i kha maitele a u thola Muofisiri wa Khorotshitumbe Muhulwane nga murahu ha musi we a vha e hone o ya u awela .
Muhaṱuli o vha a tshi ḓo vha a songo ntsatsaladza nga u sa vhidza dziḽa ṱhanzi , ngauri muhaṱuli o vha a songo kona u swikelela zwitatamennde zwavho zwa mapholisa , kana u vha e hone musi nṋe ndi tshi kwamana na dziḽa ṱhanzi .
( 2 ) Muraḓo wa Buthano ḽa Lushaka a no khou ranga phanḓa nga tshifhinga tsha u voutha ha nga tendelwi u voutha na vhaṅwe , fhedzi -
Muhasho wa zwa Vhashumi u ḓo sedzulusa zwipikwa zwa sekithara ya vhulimi , vhusimamiri , tsireledzo ya phuraivethe , dziholosele , na sekithara dza mamaga .
Tshikolo tsha Lushaka tsha Muvhuso tshi ḓo kunga vhashumi vha muvhuso vha na tshenzhemo u bva kha mihasho , u itela u ḓisa vhugudisi kha masia a ndeme a vhulangi ha tshitshavha .
Muphuresidennde a nga ṋea maanḓa na mishumo ya muṅwe Muraḓo a siho ofisini yawe kana a sa koni u shumisa na u ita mushumo wawe , kha muṅwe Muraḓo wa Khabinethe .
Muvhuso washu u tenda kha zwa uri ri nga ṱuṱuwedza vhutumbuli na nyaluso ya ikonomi musi ri tshi khou ḓi sedza na zwililelwa zwa muteo zwa vhane ra vha shumela na u vha fha zwikhala , ri sa sedzi nzulele ya muthu .
Nḓivho ya vhupo ha sekhithara ya muvhuso na furemiweke ya mulayo .
U phaḓaladza phamfuḽethe ya zwiko yo livhaho kha tshivhudzo dza nnyi na nnyi / midia zwi tshi rumelwa vhathuni wadiningedzisi ( a hu khou ambiwa bugu ya zwiko )
Ndo thoma u pfa ndi khwine .
Naho zwo ralo , ndi zwa ndeme hafhu muṅwe musi u ṱuṱuwedza kana u dzinginya vharengi u lingedza fhethu hu re na thaidzo musi vha tshi nga a vha ṱoḓi u sokou zwi ita .
Ni khou ya u ṅwala manweledzo a tshiṱori tshi no amba nga Pele .
Tshikalo tsha thaidzo dzashu ndi u thoma fhedzi u ḓivheaho na u ṱoḓa u dzhielwa nṱha zwihulwane na nyito .
Ro imela vhushaka na mmbi dzi ṱoḓaho mvelaphanḓa kha ḽifhasi ḽi bvelaho phanḓa .
U khwaṱhisa vhushaka vhukati ha vho gudelaho zwa mutakalo kha zwiimiswa na zwone zwi a thusa kha u leludza u rifera vhalwadze na ndondolo i sa shanduki .
Tshivhalo tsha madzulo a vhoramafhungo o humbelwaho kha ṅwaha .
Ngauralo , vhadededzi vha na tshenzhemo kha izwi zwiteṅwa zwoṱhe , na u ḓiimisela u ḓivha zwithu zwo teaho na zwo fanela vhukoni ha mbalo na zwa pfunzo .
Mbambadzo na zwiṅwe zwine zwa ṱanganedzea - ndaka dza zwa masheleni iṅwe na iṅwe yo fhungudzwa musi hu na vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe ha uri ndaka yo fhungudzwa .
U bennda hu lapfu hu ḓo itea musi vhukati ha phaiphi hu tshi bva nnḓa ha mutalo wa tswititi .
10.3 Phindulo yo ṱanganelaho u mona na muvhuso i khou ṱoḓea kha mafhungo a fanaho na e-toll u khwaṱhisedza uri MaAfrika Tshipembe vha vha na fulufhelo kha mushumo wa muvhuso .
Mukhantselara u tea u pfa o lingana kha u ḓiṱalusa e na vhaṅwe .
Vhukati ha zwiṅwe , hu na vhuḓifulufheli ha fhasi kha vhabindudzi kha sekhithara ṱhukhu nga nṱhani ha mbuelo dza fhasi na maṅwe masiandaitwa a ikonomi ya matshilisano .
Vhorakonṱiraka na vhashumi vhavho vha a kona u wana nyaluso ya zwikili zwa thekhinikhaḽa ;
( b ) dzhenelela kha zwiito zwine zwa sia hu na u bvisa miraḓo ya muthu zwi siho mulayoni ; kana ( c ) dzhenelela kha thengiso ya miraḓo ya muthu ndivho i ya u ita mushonga ;
U BVELA KHAGALA U vha khagala nga ha uri shango ḽi vhuswa hani u tendela vhuḓifhinduleli
Khathihi , thandela idzi dzi ḓo vhe Nelson Mandela Bay kha vhuimo ha vhuṱaṱisani ha nṱha vhukuma na u kunga vhuendelamashango na vhuṅwe vhubindudzi , hoṱhe kha lushaka na kha dzitshaka , na u ḓo ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi ya fhano hayani .
Zwitatamennde zwa masheleni na mafhungo a zwa kushumele zwo livhana na khwiṋiso ya matheriaḽa .
Mivhigo ya ndingo dza khohakhombo yo fhedzwa nahone zwa zwino yo lindela uri hu vhe na therisano na mihasho yo fhambanaho .
U ḓo isa phanḓa na u ḓisa mbuelo nga kha u rengisa vhuima zwikepe ha muvhuso na ndaka ya kha phendelashango , zwine zwa ḓo vhuedza dziSMME dza vharema .
Zwiṅwe hafhu , mvelaphanḓa ya nḓowetshumo iṅwe na iṅwe i nga sedziwa kha vhukoni hayo ha u kunga na u vhona uri hu vha na mveledziso kha u bindudza , fhano hayani na nnḓa ha shango , nga maanḓa kha U Vhulunga Nnḓa ha Shango ' Foreign Direct Investment ' ( FDI ) .
Ndi fulobo dzo valiwaho fhedzi dzi re na nomboro ya thenda dzine dza ḓo sedziwa .
U shela mulenzhe nga tshitshavha ndi maitele a dimokirasi ane a vhona uri vhasima mulayo vha thetshelesa kha maipfi a vhathu musi vha tshi sima milayo .
Mafhungo ane a tea u ṋetshedzwa nga nḓila ya eḽekiṱhironiki ya Adobe a ḓo ganḓiswa o tou ralo .
Mishumo ya dzangano i katela u langula thendelano dza mbambadzo ya WTO , u vha foramu ya nyambedzano dza mbambadzo , u tandulula phambano dza mbambadzo , u vhea iṱo kha mbekanyamaitele dza phambano dza mbambadzo dza lushaka , u ṋetshedza thuso ya tekeniki khathihi na vhugudisi kha mashango a bvelelaho , na vhushumisani na maṅwe madzangano a dzitshaka .
c ) Vho Harold Maloka vho khethwa sa Mufarisa Mulanguli Mutshimbidzi Muhulwane : Mashumele a Mveledziso na Phaḓaladzo ngei kha zwa Tshumelo ya Muvhuso ya Vhudavhidzani na Mafhungo .
Mbekanyamaitele dzi fanela u adaputiwa ngauri masipala muṅwe na muṅwe a u fani na muṅwe nahone u fanela u lingedza u vhea dzipholisi dzo teaho malugana na zwiṱoḓwa zwavho uri vha kone u shumela zwitshavha zwavho zwavhuḓi .
Khethani uri ndi vhuḓipfi hufhio hune na tama masiki waṋu u tshi sumbedza .
Nyimele dza tshumelo ya vhashumi vha muvhuso : Nyimele ya tshumelo na maṅwe mafhungo ane vhashumi vha muvhuso vha vha na dzangalelo ḽi fanaho zwi rerwa kha khoro dza nyambedzano dzo vhumbiwaho zwi tshi ya nga Mulayo wa Vhushaka ha vhashumi wa 1995 ( Mulayo wa vhu 66 wa 1995 ) .
Ṱhoḓea dza nḓowetshumo dzi tea u ombedzela u thomiwa ha khantsela ya vharumelazwivhambadzwa nahone nḓowetshumo yo topolwaho i tea u wela fhasi ha sekhithara dza ndeme dza nḓowetshumo dza DTI .
Muvhigo u sumba masia a re na thaidzo nga maanḓa u fana na phimo dza nyelulo ya malwadze manzhi .
Mapholisa ndi vha tsireledzi kha tshitshavha tsha demokirasi zwi tshi bva kha mulayo , na kha dzipfudzungule .
Pulane i fanela u rerwa nga hayo na Khethekanyo ya Muhasho wa Eḽekiṱhirikhaḽa na Mekhenikhaḽa iyi .
Lingedzani u kaṱudza u bva ha malofha nga u ndondomedza banditshi i sina tshika kha mbonzhe .
Mushumo wa muhasho u ongolowaho fhedzi wo ri fombe kha zwine wa kho ita zwa u khaṱhisa vhukoni ha tshiimiswa , nga u vhea tshivhumbeo tshi khwaṱhisaho mavhusele a ṱhanganelo kha sia ḽa u thivhela vhufhura , ndangulo ya khombo na odithi ya ngomu , zwo thoma u badela mbuelo .
Vhusiku ha na mvula khulu .
Vhunzhi ha u gonya uhu ho bveledzwa nga u gonya huhulwane ha gavhelo ḽa Mbuedzedzo ya Zwileludzi zwa Mutakalo , na mveledziso ya tshumelo dza phathioḽodzhi .
Vha tea u ṅwalela mbilahelo dzavho hu sa athu u fhela maḓuvha a 90 nga murahu ha musi vho no ṱanganedza mvelelo dza uri khumbelo ya vho i so ngo tshimbila zwavhuḓi .
Nga ṅwambo wa izwi Muhasho wo thoma zwa mveledziso ya Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe , zwine izwi zwa vha nzudzanyo ya vhuvhili .
Vhuṱumani vhukati ha mihasho ya muvhuso zwi isa phanḓa na u khwinisa miṱangano nga murahu ha vhege mbili zwa Foramu ya Vhaambedzani vha Muvhuso yo dzhenelwa zwavhuḓi .
Khothe ṱhukhu yo mu gwevha u dzula dzhele lwa vhutshilo hoṱhe u ya nga Mulayo wa u Gwevha wa 1997 , ene muhwelelwa o mbo ita aphiḽi kha itsho tshigwevho .
8 . Musi u nanga hu tshi vala , Muofisiri Muhumisi u ḓo sengulusa vhanangiwa vhoṱhe u vhona arali vho tea u ya nga ha Milayo ya Tshikimu na u ḓivhadza Vhonkhetheni nga ha mvelelo dza zwa u nanga .
Tswikelelo yo khwiṋiseaho kha nḓisedzo ya zwiḽiwa yo dzikaho nahone ya zwiḽiwa zwo fhambanaho khathihi na ṱhanganelo ya zwiḽiwa zwo eḓanaho na kushumiselwe kwa zwithu kha vhuimo ha miḓini , ndi zwi teaho u thomiwa ngazwo .
Olani tshifanyiso hafha .
Sa izwi zwi tshi khou vhona , ḽevele dza vhugevhenga ho rekhodiwaho dzo tshintsha nga reithi yo fhambanaho vhukuma kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Lushaka lu ḓo zwi humbula uri Mulaedza wa Lushaka wa 2009 , ndo ḓivhadza uri Mbekanyamushumo ya Mishumo yo Engedzeaho ya Muvhuso i ḓo sika zwikhala zwa mishumo zwa 500 000 nga Nyendavhusiku 2009 .
U ya phanḓa vhudzheneleli uvhu vhu ḓo tikedzwa nga khakhululo dza kuitele kwa Ṱhanziela ya Nzudzanyo ya Muthelo yo ḓivhadzwaho nga Tshimedzi .
A. Mafhungo a zwino kha shango
Tshivhalo tsha muṱambuluwo une wa kuvhanganywa tshi a ṱoḓa u elana na uri bunga ḽi shumiswa hani .
U vha hone ha tshiimiswa itshi zwi nga khwinisa u fulufhelwa ha phurofesheni ya Afrika Tshipembe na u ṱuṱuwedza vhabindudzi kha ikonomi yashu .
Naho zwo ralo , thaidzo ndi , ya uri vhana sa vhalanda vha mulayo a zwi itei uri vha vhe vhavhilaeli nga ṅwambo wa vhuimo havho sa vhana .
Zwibveledzwa zwa mavhele ngei Vunduni ḽa Gauteng zwi imela fhedzi tshipiḓa tshiṱuku tsha u zwibveledzwa zwa mavhele shangoni .
Ndavhelelo dza matshilisano , dzo rangwaphanḓa nga u engedzea ha midia , dzi ḓo bvelaphanḓa na u engedzea na mveledziso kha thekinoḽodzhi ya mafhungo zwi ḓo konisa nzudzanyululo dza dzangano .
Vundu ḽi dovha hafhu ḽa ṱangana na khaedu dzi elanaho na tsireledzo ya badani nga maanḓa malugana na maime na vhuḓifari zwa vhashumisi vha bada .
5.1 . Khabinethe yo tendela u thomiwa ha mbekanyamaitele , yo sedzaho kha u ṱavhanyisa nyavhelo ya mavu sa iṅwe ya nḓila dza u fhindula kha u ongolowa ha tshandukiso ya mavu .
U kona u fusha ṱhoḓea dza u vha mubebi , vha fanela u vha :
Ṱhumano dza Khebulu dzi ḓo tendelwa fhedzi kha tshiimo tshi re nṱha ha tsho ḓoweleaho .
Khomishini ya Pfumedzano ya Pfanelo dza Mavu i ḓo ita ṱhoḓisiso ya mbilo u ya nga mbetshelwa dza Mulayo nga tshifhinga tsho teaho .
Mbetshelwa kha vhuṱudzi ha vhudzekani ngauralo yo shandukiswa fhedzi zwi tshi elana na ṱhoho , ine zwino ya sumbedza ndivho ya vhukuma ya mbetshelwa , zwi tshi elana na luambo , nga u fhelisa maipfi a Tshiḽatini o shumiswaho u thomani .
Goloi ya zwa mitambo yo shumiswa nga vharangaphanḓa vhoṱhe u kuvhanganya vhathu henefho .
Hu ḓo vha na madokotela na vhomakone vhane vha ḓo vhona vhalwadze vhane vha ḓo badelelwa nga NML na vhane vha ḓo takalela u ḓi badelela vhone vhane kana vha badelelwa nga tshikimu tsha dzilafho .
Muvhuso u ḓo ṋetshedza thikhedzo khulwane kha vhorabulasi vha sa athu bvelelaho nga u ṱavhanyisa mbuedzedzo ya mavu na u ṋetshedza thikhedzo ya thekhinikhaḽa , themamveledziso na masheleni .
Kha nyimele iṅwe na iṅwe , kha tshiimiswa tshashu tsha zwa matshilisano tsho kombamaho , hu nga si vhe na nyaluwo hu si na mveledzo .
Na u mwemwela hawe ha vhukoni Samuele a tshi khou ḓihudza o ri sumbedza zwe vha swikela u swika zwino .
" Bidi ya muṱaṱisano " zwi amba bidi u ya nga maitele a u bida nga u ṱaṱisana .
Zwino tshifhinga tshine ra khou amba nga hatsho , tshine nga murahu ha izwo , faila idzi dzo vha dzi khou vheiwa ngafhi ?
Yo ita tshanduko kha matshilo a maAfurika Tshipembe vhanzhi .
A hu na vhathu vha no vha onga hayani
Zwenezwo vha tea u wanwa mulandu .
Vho isa phanḓa vha ri mushumi wa luṱa lwa zwa ndaka o , tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe , no hana u saina tsumbathengo fhedzi hezwi zwo shandukiswa nga mulanguli wa dzingu na mulanguli wa thengo ya ndaka .
U konanya na u langula CBP khathihi na u shumiswa hayo wadini .
Tsumbanḓila idzi ndi dza vhaṋetshedzi , vhashumisi , na vhalanguli vha tshumiso ya zwiko zwa zwi tshilaho na zwa dzhenethikhi khathihi na nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo nahone i dovha ya sumbedza nḓila i konadzeaho ya u tevhedza mulayo .
U itela u tevhedza maitele a nṱhesa a kuvhusele kwa khamphani , tshiimiswa tshi tea u fusha zwilinganyo na ndavhelelo dzo bveledzwaho nga milayo yoṱhe yo teaho kha muvhuso wapo .
Fhethu ho teaho mbekanyamushumo dza pfunzo ya vhupo na mbekanyamushumo dzi si dza maṱeleṱele musi wa zwifhinga zwo ḓalaho vhaendelamashango ho no ḓi vha kha mvelaphanḓa .
Mushumo u khou lengiswa , vhukhwine vha u dzhielwa fhasi , nahone rakhonṱhiraka na ene u wana ndozwo hafhu .
Matheriala o gwiwaho a shululelwa kha zwikepe zwi kokodzwa zwa u hwala .
Mushumo wa ndivho ndi u engedza tshivhalo tsha matshudeni vha wanaho tshikwama , ho sedzwa uri tshivhalo tsha fhasi tsho ṋewaho tshi katela mbadelo dza yunivesithi .
11.6 . Khabinethe yo tendela u anḓadziwa ha Muvhigo wa nga ha Vhulavhelesi ha Mbekanyamushumo ya Lushaka ya Pfushi dza Tshikolo .
U daha hu nga vhanga tshihoṱola .
Ngauri ari dzhii tshelede ine ya sivhe yashu ra i ita unga ndi yashu .
Ri ḓo humbula thuso na madakalo a ḓuvha ḽa mbofholowo , tshifhinga tsha musi ri tshi vha lushaka , shango ḽi re na mulalo na ḽone ḽiṋe khathihi na ḽifhasi .
Sa afha mbudziso iyi i ya ndeme , muthu o lavhelelwaho u i fhindula u tea u khwaṱhisedzwa .
Zwa vhukuma , nyofho dzi shumiswa u itela u sika kuvhonele uku kwa nungo na vhuthihi .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi , vhalangi na vhalanguli vha zwigwada vha tea u bva kha vhathu vharema .
Ho sedzeswa , mukovhe wa muthelo wa vhubindudzi wo gonya vhukuma , nga ṅwambo wa khakhululo idzi na nyaluwo ya ikonomi yo khwaṱhaho .
U fhungudzwa ha tshikalo hu ḓo vha khombo nga maanḓa kha avho vhorabulasi .
u vha na mifhindulano i yaho phanḓa kha zwitshavha
Tshi mangadzaho nga u sa konḓelelana ha vhathu na u thoma ha nyofho dza vhabva nnḓa zwo vha mafhungo maswamaswa ḽifhasini ḽoṱhe .
Nga maanḓa arali vho vha vho lavhelela u wana thikhithi henefho tshitediamu nga ḓuvha ḽa mutambo .
Mushumo wa 1 Kha vha vhale nganetshelo I tevhelaho na vhadzheneli :
Mabindu a u ṱanzwa goloi one a tea u shumisa maḓi ngauri a sika zwikhala zwa mushumo , zwihulwanesa zwikolobulasi .
Ri bvela phanḓa na nungo dzashu u fhelisa vhuaḓa na vhufhura kha zwa u renga na matshimbidzele a dzithendara , na kha u ita khumbelo ya ḽaisentse dza u ḓiraiva , tshelede ya mundende na bugu ndaula , kha zwiṅwe zwinzhi .
Mathomo a thandela dzo buliwaho afho nṱha a ḓo ḓitika kha u vha hone ha masheleni na ndambedzo dzo teaho u bva kha Mihasho ya Mavundu ya Vhuendedzi na Dzibada na Mishumo ya Tshitshavha .
Vhathu vha ṱoḓa zwikili na vhugudisi , nga khadzimiso na tshelede , na tsireledzo arali vha kundelwa .
2.2 . Phurothokholo dza muthelo dzi livhana na u thivhelwa ha u badela muthelo na kavhili , u thivhela zwa u sa dzhenelela kha ikonomi zwi tsh ḓa kha mbuelo dza mithelo vhukati ha mashango aya mavhili .
U vha na vhuṱanzi ha uri u pulanela sekhitha na u shumiswa ha mishumoitwa i no khou itwa sa tshipiḓa tsha kushumele kwa IDP zwi tevhedze na u anana na zwe CBP ya ḓisa ;
U fanela u vha na tshenzhelo ya gumoṱuku ḽa miṅwaha mivhili vhe kha fiḽithi , u enda na zwileludzi zwa vhupo .
Vhubindudzi kha vhukoni ndi ha ndeme kha uri shango ḽi swikelele zwipikwa zwaḽo .
Mivhala u ya nga thebulu ya u Khouda Mivhala kha Tshumelo dza bommbi i fanela u shumiswa .
Nyambedzano dzo pfumaho dzo fha Afrika Tshipembe tshikhala tsha u ṱana mvelaphanḓa ine ḽa khou ita maelana na nyaluwo ya ikonomi ya mukatelo na u sumbedza uri Afrika Tshipembe ḽo dzula ḽo vulea kha zwa mabindu .
Muthu o huvhalaho wa u thoma o thusiwa na u sa vhuisela murahu vhuṱungu na u itela u bvela phanḓa na u tambula ngazwo .
U tendela tshipikiṱere a tshi ita mushumo wawe , a nga dzhena hune ha shumelwa hone huṅwe na huṅwe kana vhupo hune ha vha na mitshini kana hune ha vha zwithu zwine zwa nga vhanga khombo zwine zwa khou shumisiwa a vhudzisa kana a ṋekedza samoni vhathu uri vhaḓivhonadze phanḓa hawe .
9.2. U ṱaha ha dwadze iḽo zwa zwino hu khou langea .
U lugisa notsi dza tshipitshi tshi no tea u ṅwaliwa tshi kha tshifhinga tsho fhiraho .
Na uri roṱhe ri nga shuma .
U kopolola na u ṅwala pharagirafu ya mitalo miraru u ya kha miṋa zwi tshi bva kha zwibveledzwa zwo ganḓisiwaho ( tshiṱori , tshirendo na zwiṅwevho ) .
Kushumiselwe kwavhuḓi , kwa mishonga ya zwitumbudzi zwi nga ṋetshedza tsireledzo , yavhuḓi na ikonomi u bva kha zwitumbudzi zwine zwa vhanga ndozwo khulwane .
Dzangalelo ḽa muvhuso kha izwi ndi ḽifhio ?
Vhunzhi ha mabindu maṱuku ndi mabindu a fhethu huthihi , nahone khao khonanyo vhukati saveyi ho sendekwaho kha tshaka dza dziyunitsi ho tea vhukuma .
1.3 . Ndi vhuḓifhinduleli hashu sa lushaka ha u vhona uri ri khou fhelisa zwiito zwa tshiṱalula , khethululo nga lukanda , vengo ḽa vhabvannḓa khathihi na zwiito zwoṱhe zwa u sa konḓelelana .
Fulo ḽa ṅwaha na ṅwaha ḽo livhiswa kha u engedza mafulo a u shumiswa ha milayo ya vhuendedzi , tsiragondoni na vhutshinyi khathihi na u engedza u vhonala ha tshipholisa zwi tshi itelwa u fhungudza khombo magondoni na mpfu magondoni oṱhe mahulwane vunduni ḽoṱhe .
Sia ḽa nḓivho ya ngudo i shumisaho nḓivho ya saintsi u tandulula thaidzo dza saintsi ndi nḓivho ya zwiko sa zwiko .
Themo ḽa ndangulo ya nnyi na nnyi ḽo ṱanḓavhuwa u fhira tshumelo yapo , sa izwi ḽi tshi katela nḓowetshumo dzoṱhe dzi ṋekedzaho tshumelo ya nnyi na nnyi .
Kuvhumbelwe kwa Komiti kha Buthano ḽa Lushaka ndi , nga u angaredza , nyeḓano kha saizi ya mahoro a polotiki o fhambanaho o imelwaho Phalamenndeni .
Naho zwi tshi nga leluwa u vhona tshiṱalula mulandu kha u phaḓaladzwa nga huhulu ha uri vhugevhenga na khakhathi zwine zwa vha hone ṋamusi , masiandaitwa a tshiṱalula ha tei u hangwiwa .
Zwiimiswa zwa sialala zwi nga vha zwi si tsha vha khetho i re khagala na yo ḓoweleaho ya vhugudisi havho .
Izwi zwi tou vha nganea ya u bvelela zwi sumbedzaho muvhuso u ṱhogomelaho une wo ḓi imisela u lwa na u fhelisa khakhathi dzo livhanaho na mbeu .
5.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u livhisa ndiliso dzayo kha muṱa wa Muhaṱuli Vho Essa Moosa vhe vha vha vhe tshedza tshi penyaho tsha vhulamukanyi vha tshi shumela Afrika Tshipembe nga vhukoni phanḓa ha musi vha tshi yo awela sa muhaṱuli wa Khothe Khulwane ya Kapa Vhukovhela nga 2011 .
Ho vha na dzangalelo ḽihulwane kha vhoramafhungo zwenezwino nga ha zwiito zwa vhana vha vha tshikolo vha tambudzaho vhaṅwe vhana zwikoloni .
1.3 . Maṅwe maga a nyiledzo nyengedzedzwa aḓo sedzuluswa nga murahu ha maḓuvha a 14 na u fhungudza masiandaitwa a zwa ikonomi sa tshipiḓa tsha u isa phanḓa na u ḓisa ndinganyelo ya ṱhoḓea ya u vhulunga matshilo khathihi na vhuḓitshidzi .
Lavhelesani tsumbo dzi tevhelaho dza kuṅwalele kwa u kwengweledza .
Khasiṱama kanzhi dzi vha vhabidudzi vhaṱuku , vhafumakadzi nahone nga maanḓa vhafumakadzi vha mahayani .
DHS i nga hanela khumbelo ya tswikelelo kha mafhungo arali mafhungo o humbelwaho a tshi elana na :
Muvhili u ḓo tshenzhela u kwamiwa hu si havhuḓi nga tshaka dzoṱhe dza malwadze a u pfukela .
Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka i imela mavunḓu u khwaṱhisedza uri madzangalelo a mavunḓu a a dzhielwa nṱha kha davhi ḽa muvhuso wa lushaka .
Vhuḓikumedzeli hashu khetho yavho ya
Penndani ngomu ha bogisi ḽa zwienda nga muvhala wa lutombo u re na vhudala ni ḽi ladze nga lurumbu .
Izwi zwo shela mulenzhe vhukuma kha u fhungudza u kavhiwa huswa nga HIV na mpfu dzi vhangwaho nga AIDS , na u vhona uri vhana vha tshila tshifhinga tshilapfu .
Muvhuso wo ḓivhadza maitele a u ṱavhanyisa mvelele kha sekithara dza ikonomi ya mutakalo na maḓazhe nga 2014 .
Nga ḓuvha ḽa u ita ndingo vha fanela u ḓa na zwitevhelaho :
U vhala maṅwalo awe ene muṋe na a vhaṅwe .
Ḽekitshara ha ṱalutshedzi milayo kha raundu ya u thoma na uri matshudeni vha tea u tendela vhubveledzi ha nṱhesa uri vhu itee .
U rekhoda na u sala murahu maṅwalwa a bvaho na a dzhenaho .
Mvelelo dza hone dzo vha u swika tshitediamu u lenga .
Ndivho khulwane dza mbekanyamushumo ho vha u bvisela thungo milingo mihulwane kha mupo , na u ita nzudzanyo kha kufarele kwa u fhedzisela na u laṱiwa ha malaṱwa a mishonga ya u vhulaya zwikhokhonono .
Yowe Murena , musi ndi tshi neta , ndi humbela vha nthuse ndi elelwe ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Mitengo i lavhelelwa u lepalepa kha tshifhinga tshipfufhi fhedzi i ḓo khwaṱha musi ṱhoḓea i tshi vha khwiṋe nga tshifhinga tsha dzikhushumusi .
Kha nyambedzano dzo itwaho u swika zwino ngomu muvhusoni , hu khou vha na thendelano uri zwiṅwe zwithu zwa iyi sisiteme zwi ḓo katela :
U khwaṱhisedza uri hu na zwithivhela kha u phaḓalala ha mulilo vhukati ha yuniti dza zwigwada , zwine zwa nga elana na fhethu ho vuleaho ho khwaṱhaho kana hu songo khwaṱhaho kana kha dzi nḓila .
Uyo ano khou ita khumbelo u tea uvha ndaka iyo yo ṅwaliswa madzinani awe na hone a songo ṋea tshiṅwe tshipiḓa tshayo kana u dzula na vhathu vhane vha badela ṅwedzi nga ṅwedzi .
Thero ya u pembelela Ṅwedzi wa Vhufa ṋaṅwaha ndi : Nḓivho yashu ya sialala , vhufa hashu : U ya kha u topola , u ṱuṱuwedza na u vhulunga vhufa ha Afrika Tshipembe . "
Vhurangeli ha Ndondolo ya Khwine Tshifhinga tshoṱhe ho shumiswa kha vhalwadze vha khohakhombo khulwane vho huvhalaho muṱoḓo vha re na ḓiripi vho kavhiwa kha dundelo .
Maraga dza ripoto dzi a dzhielwa nṱha kha avho matshudeni fhedzi vhane vha vha hone lwa tshoṱhe .
Vha tea u vusuludza ḽiṅwalo ḽa u vhulaha miri miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe .
Ri fulufhela u pfa zwinzhi nga ha tshanduko dza ḓivhazwakale musi wa maḓuvha mavhili a nyambedzano .
U ḓadzisa hafhu , i dovha ya shandukisa pulane dza masipala , maitele na zwishumiswa , ya ṋetshedza ndededzi ya maitele kha mafhungo a tsenguluso ane a vha a ndeme kha mbekanyamushumo , ya dovha ya shela mulenzhe kha vhukoni ha vhupulani na tsenguluso kha sekhithara .
U shumisana zwi nḓilani na Birou ya u Vhea Zwikalo ya Afrika Tshipembe khathihi na zwiṅwe zwiimiswa zwa lushaka zwi vheaho zwikalo u itela u bveledza tshishumiswa tsha mulayo tshine tsha ḓo swikisa kha mashumele na mathomele a Ofisi ya Zwikalo zwo Vheiwaho na Thendelano .
Saveyi yo dovha ya sumbedzisa hafhu u tsa u bva kha 23,8% u ya kha 11,8% ya miṱa i re na khaedu ya u shaya zwa uḽa , zwine zwa sumbedza mvelaphanḓa kha u thusa zwitshavha zwi tshilaho kha vhushai ho kalulaho .
Zwithu izwi zwa ndeme zwi sumbedza tshanduko ine muvhuso wo swikelela u zwi ita u swika zwino :
Maitele ane a tea u tevhelwa ndi :
Mushumo uyu nṱha ha zwoṱhe wo fha kwikhala vhadzulapo zwikhala zwa mishumo ya khwiṋe na mveledziso ya zwikili zwi isaho phanḓa na u bveledza mishumo i re hone na mbuelo dza zwa vhubindudzi .
Muvhuso u kha nyambedzano na COSATHU ngaha fhungo iḽo na thandululo yo wanala .
Nṱhani ha izwo , vha guda nga ha mishumo ya phurofeshinala ine tshitshavha tsha vha tendela .
Mveledziso ya mabindu maṱuku
Hezwi zwi ḓo lambedzwa nga kha zwiko zwa vhuṋe na vhupambi ho engedzwaho kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Kha tshifhinga tshi ḓaho , u pulanela vhuendedzi na ndango ya zwililelwa zwi ḓo kwama phetheni dza zwa kufhaṱele ḓoroboni dza Afrika Tshipembe , zwa thusa u ita uri maraga wa mavu a dziḓoroboni u vhone vhuendedzi ha nnyi na nnyi sa tshiṱalusi dza fhethuvhupo .
U bva nga matsheloni ano , webusaithi yo kona u swikela 5272 u bva kha vhathu vho fhambanaho .
Pulane i fanela u katela mafhungomatsivhudzi nga ha tshitshavha , zwiitei zwa tshitshavha na zwishumiswa na maitele ane a nga shumiswa u bveledza mafhungomatsivhudzi ane a ṱoḓea .
Ndi bindu ḽi tshimbidzwaho nga muṱa ḽine nga huṅwe ḽa thola vhashumi zwi tshi bva kha u ḓala ha mushumo .
Ndi a zwi ḓivha uri hezwi zwi ḓo vha tshuwisa vhukuma .
Ro humbela thendelo u bva kha matshudeni u amba zwi tshi bva mabambiri avho u itela ndivho dza ṱhoḓisiso .
Vho B Gerryts ( Muhasho wa Saintsi na Tshanduko ) ;
U thivhela u kombetshedza nga zwikolo zwa khethekanyo dza vhana vha re khomboni na u khwaṱhisedza uri ngona dza u linga dzi tikedza ngudo , u fhiri u vha kha muṱaṱisano wo kalulaho .
Kha vha wane fomo ya khumbelo ya electronic , CK7 na CM5 .
Tshikhala tsha gumofulu tsho ḓoweleaho , hune nyimele idzo dzo khetheaho dza si vhe hone , tshi tea u dzula tshi miṅwaha mivhili .
Tshipikwa tsha u bveledza na u langa sekhithara ya minerala na fulufulu a tsho ngo swikelelwa .
Zwi ni thusa uri tshileme tshaṋu tshi langee - ni si nonese .
Khabinethe i ṱuṱuwedza maAfrika Tshipembe vhoṱhe uri vha ṱhogomele tshoṱhe musi vha tshi davhidzana kana u ita zwa bannga nga zwishumiswa zwa eḽekiṱhironiki .
Musi a tshi vuwa a wana hu na muṅwe muṱhannga henefho murunzini tsini nae , na ene a tshi khou ṱoḓa murunzi .
Vhaṅwe vha vhathu muṱanganoni vha sumbedza u sa fushea nga ha nḓivhadzo ya tshifhinga tshipfufhi ya muṱangano na tshifhinga tsha hone saizwi vhathu vhanzhi vha tshi ḓo vha vhe mishumoni .
U langa wadi u itela ndaṱiso yone .
Mishumo yoṱhe u mona na sitediamu i ḓo dzheniswa kha senthara iyi , na u konanywa u bva henefha .
Vhukati ha zwiṅwe zwithu , i katela tshinyalelo ya masheleni kha thundu na tshumelo , tshumiso ya tshibveledzwa tsha ngadeni , na rennde ya vhudzulo ho dzulwaho nga muṋe waho .
1.10. Muṱangano wa Lushaka wa Dzangano ḽa Mivhuso Yapo ya Afrika Tshipembe ( SALGA ) wo farwaho maḓuvhani o fhiraho a si gathi u bva nga ḽa 28 Lara u ya kha ḽa 1 Nyendavhusiku 2016 wo swikelela kha ḽa u ḓikumedzela hafhu kha mbekanyamushumo ya U vhuyelela murahu kha zwa Ndeme na u ṱuṱuwedza matshilisano o katelaho nga kha Muhanga wa Mveledziso ya Vhupo ha Dziḓoroboni ho ṱanganelanaho ( IUDF ) .
A hana u ita izwo nga ṅwambo wa lutendo lwawe lu sa dzhieli nṱha maitele aya .
Mbadelo ṱhukhu dzoṱhe dzi ḓo langiwa kha dzingu ḽa masipala .
Kha zwiwo zwinzhi , vha anzela u wana tshumelo i si yavhuḓi kana vha sa i wane na luthihi .
Khabinethe i khou humbela uri vhathu vha si fhele mbilu musi ṱhoḓisiso idzi dzi tshi khou bvela phanḓa .
Fhedzi arali muthu o tou tholwa nga vhaṅwe u ita izwo nahone a badelwa u ita mushumo uyo , pfanelo ya vhuṋe ndi ya mutholi .
Zwimela zwo fhambanaho - zwi fanaho na zwi sa fani
U fhindula mbudziso sa : mbudziso dzi elanaho na zwidodombedzwa nga ene muṋe .
Vhafumakadzi , Vharema vha Afrika , vhaswa na avho vha re na ḽeveḽe ya fhasi ya pfunzo vha tshenzhela phimo ya nṱha ya vhushayamushumo , ngeno phimo ya nṱha ya mushumo i tshi wanwa nga vhanna , Vhatshena na Maindia na avho vha re pfunzo ya sekondari na a ḽevele ya nṱha ya fomaḽa .
6.2 . Khoniferentsi yo dzhiela nṱha mafhungo ane a vha hone , nḓivho na zwidodombedzwa nga ha maitele a mupfuluwo na vhuḓorobiso fhano shangoni .
Ri khou ṱoḓa mapholisa manzhi vha holaho zwa khwine , vho pfumbudzwaho lwa khwine nahone vho shomedzwaho nga zwishumiswa zwinzhi .
U engedza u vhulunga hapo zwi tshi elana na GDP zwi khou ya u konadzea fhedzi arali ra ita zwithu zwivhili - u fhungudza u shumisa masheleni a muvhuso o vhulungwaho na u tinya u engedzea ho kalulaho kha tsheledemviswa yo shumiswaho ya phuraivethe .
Kha vha ole vhunavha ha buḽoko ha nṱhesa u itela u bveledza vhuitwa ha phambana na khonadzeo ya ikonomi .
Hu tshi engedzwa , muvhuso wo saina khonṱhiraka dza masheleni a swikaho R47 biḽioni a u vhuedzedza mbekanyamushumo dza fulufulu .
5.8 Khomishini yo lingedza u wana thandululo kha ṱhalutshedzo ya ipfi " vhuloi " , na uri izwi zwo vha khaedu kha vhanzhi .
U ola zwifanyiso u itela u pfukisa mulaedza ( mafhungo a ene muṋe ) .
Zwibviswa zwi katela vhubindudzi hoṱhe na mbadelo dza mushumo , na uri mbuelo dzi katela khonadzeo iṅwe na iṅwe ya mbuelo khathihi na ndeme ya zwo salelaho .
Masipala u ita uri hu vhe na tshikwama tsha masheleni tshiṱuku u tikedza u shuma ha tshifhinga tshenetsho ha pulane ya wadi uri mafulufulu a phurosese ya pulane a si xele .
3.4 Maitele a tshandukiso a ḓo lingedza u swikelela hezwi nga u :
Kha izwi , Khabinethe i hanedzana na mavharivhari are hone a uri opharesheni iyi yo itelwa vhabvannḓa .
Mutshimbidzi wa wadi u tea u tholwa lwa tshiofisi nga vhurifhi .
Naho shango ḽo kundelwa u swikela datumu ya 17 Fulwi 2015 kha u pfuluwa u bva kha anaḽogo sa zwe zwa vha zwo tiwa nga Yunioni ya Ḽifhasi ḽa zwa Theḽekhomunikhesheni mushumo munzhi wo vha u tshi khou itiwa wo livhiswa kha ha u dzima anaḽogo ..
Hedzi tshumelo dzi nga ṱanganyiswa na tshumelo dza vhueletshedzi dzine dza ṱoḓea kha mveledziso ya zwiko zwa maḓi a fhasi na kha zwa vhuthathazwitshili tshitshavhani .
Naho zwo ralo fhethu hu re mahayani , ofisi a dzi na tshelede yo teaho ya u ṋetshedza ṱhoḓea dzayo dzo teaho , u tou fana na dzi theiphi rikhodo dza matshimbidzelwe a khothe , mitshini ya u fothokhopha , kana mbadelo dza tshelede ya khombetshedzo .
Ndi kha fhungo kana kha ḽiṅwalo ḽi fhio ḽi ra fanela u pfesesa thaidzo iyi ?
Mafhungo a zwa zwiimiswa ane a yelana na zwa dzinnḓu na zwiṅwe zwiimiswa ( Milayo ya u konisa zwiimiswa , Memorandamu wa u ṱanganyisa )
Naho mafhungo a zwa dziḽaisentse a a mulanguli nga maanḓa , zwi tshi tshimbilelana na Tshiteṅwa 192 tsha Mulayotewa , matshimbidzele a zwa ḽaisentse a tea u itwa nga nḓila ine a sa ḓo thithisa luvhanḓe lwa khasho ya fhedzi nga tshifhinga tsha u ratha u bva kha anaḽogo u ya kha didzhithaḽa kana u ṱuṱuwedza vhuḓifari vhu si na muṱaṱisano .
Nḓowetshumo ya maḓi avhuḓi a khovhe dza maṱeleṱele kha ḽa Afrika Tshipembe yo no vha sekithara ya ndeme ya vhufuwi ha mutshatshame wa zwi tshilaho maḓini u ya nga ha mbuelo na mishumo .
Gavhelo ḽa u Thusa u fhungudza mutsiko ḽa Sekithara dza Zwivhaḓwa , Nyolo , Vhutsila ha zwa u Vhona na zwa u Thetshelesa na u Vhona
Vha ḓo iswa khan dingo dza u vhona uri vha a swikelela u ṱanganedza nau fhiwa vhudzulo .
Nḓila ya u swikelela zwidodombedzwa vha ḽi nambatedze kha fomo nahone siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa nyengedzedzo ḽi tea u vha ḽo sainiwa .
U dzulela u engedzea ha khethekano kha zwa didzhithala zwi shushedza u nga dovha u vulea ha maitele a kale ndi ngazwo mbekanyamaitele ya lushaka i tshi fanela u vhona uri hu na u farwa hu linganaho ha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe .
Nḓila ya vhukhakhi ha kubadelele na vhufhura zwi ita uri zwi lemelese u ṋetshedza vhuṱanzi vhune vhu a thembea na u shuma kha nyito dza u fhelisa hezwi zwithu .
19.1 Nndwa na vhuvhi ha GBV i ḓo khwaṱhiswa nga Ḽavhuṱanu ḽa 8 Ṱhafamuhwe 2019 musi Muphuresidennde Vho Ramaphosa , khathihi na madzangano a si a muvhuso o fhambanaho , vha tshi ḓo saina mulevho wa u lwa na GBV .
Mudzhenelano vhukati ha ṱhumano dza maitele o vanganaho ane a ṱanganedza volumu ṱhukhu dza vhuendi , a dzi swikelei zwavhuḓi nahone nga u ralo dzi ṋetshedza zwikhala zwa fhasi zwa mbambadzo khulwane na fhethu ha u shumela ha vhoṱhe .
Ndaulo ya vhuḓikumedzeli i shuma na u pima tshinyalelo kha kheshe ine ya vha hone .
Tshiṱirathedzhi tsha masipala wa tshiṱiriki ndi u vha na phurogireme dza u ya zwitshavhani , vhupulani ho imaho nga tshitshavha khathihi na u kona u swikelela zwitshavha kha tshikhala tsha u ṋetshedza mihumbulo yavho kha khasho dzo fhambanaho na matheriala a u ganḓisa thwii zwi iswaho kha tshiimiswa .
Zwishumiswa zwa mutambo wa bola ya milenzhe ( tshitediamu khathihi na tshomedzo dza vhugudisi ) zwi ḓo tea u bveledzwa , khathihi na themamveledziso ya zwa vhuendelamashango u itela uri zwi ḓo shumiswa nga vhatikedzi vha dzithimu na miṱa yavho , vhane vha ḓo dalela Afrika Tshipembe .
Khoso iyi a yo ngo livhiswa vhubveledzi ha u vhambadza yone ndi ya vhaeletshedzi na vhapfumbudzi vha no shuma kha sia ḽa zwiḽiwa zwi no tsireledza nḓala zwi re zwa misi yoṱhe .
U shumiswa ha tshelede kha ṱhoḓisiso ya fulufulu nga muvhuso ho fhungudzea nyana u bva nga 1990 , nga maanḓa kha fulufulu ḽa ṋuklia .
Zwiimiswa zwoṱhe zwi fanela u vha na mbekanyamaitele ya u sumbedzisa nḓila ya kushumele kha mutakalo na tsireledzo , hu na muhumbulo u isaho kha zwilinganyo zwa khwine mushumoni .
U imba zwidade ngeno hu tshi khou itwa nyito ya muvhili
Ndalukano , vhukoni na tshenzhemo zwavho
Kanzhi masiandaitwa a maḓi a tshisima ha nga ḓo tendelwa na hune hu si vhe na pfanelo nkene kana u shumisa dzine dza vha hone dza ḓo kwamea .
Vhurangeli uhu ri ḓo vhu rwela ṱari lwa tshiofisi vhukati ha ṅwedzi wonoyu , une wa vha ṅwedzi wa mahayani .
Zwo fhiraho zwi shela mulenzhe kha u tsa lu vhonalaho ha tshivhalo tsha vhana vho lindelaho tsengo .
Fhedzi ha , tshelede i fanela u badelwa kha akhaunthu ya ṅwana ene muṋe .
Tshumelo ya zwa mulayo ya muvhuso i sedzana na milayo na mveledziso ya ndayotewa ; mbetshelo ya tshumelo ya mueletshedzi wa zwa mulayo u ya kha zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso .
Khabinete , i tshi tikedzwa nga Komiti ya Dziminista kha Mugaganyagwama , Khoro ya Mugaganyagwama na Foramu ya Mugaganyagwama , vha shela mulenzhe zwihulwane kha u eletshedza zwa u elana ha mukovho wa zwiko na zwipikwa zwa lushaka .
Hu na mbekanyamushumo dza tshampungane dzi re mahayani dzi re hone na kha sisiteme ya bakete hune na yone i khou tea u fheliswa .
U vhona uri hu na mbekanyamushumo ya vhuvhusi ha kiḽinikala vhu bveledzaho .
Vhapuḽani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u ṱalukanya uri nḓila dza vhuendedzi ha nnyi na nnyi dzi tea u aluswa dza bva kha vhuḽedzani ha vhanameli kana nḓila dza u ṱhanngelwa ha fhasi dza ya kha ḽaini dza vhuendedzi ha nṱha kana nḓila dza nṱha zwi tshi langwa nga tshifhinga , musi vhupo ha ḓoroboni hu tshi khou aluwa .
Kha u fhungudzwa ha khakhathi dzine dza dzulela u itea , muvhuso u ḓo engedza na u khwinisa mbekanyamushumo dza mbuedzedzo zwi tshi itelwa vhakhakhi ; wa khwinisa ṱhanganelo ya dziparuḽa kha zwitshavha u tshi vhona uri ha si vhe na paruḽa nnzhi kana khakhathi dzi itwaho nga avho vho bviswaho vhane vha kha ḓivha fhasi ha ndulamiso .
Lushaka lwa furaha lune lwa khou endedzwa lu ṱalutshedza phambano vhukati ha nomboro idzi .
U ita muolo na u pennda vhone vhaṋe vhe kha nyito , u ṱuṱuwedza u limuwa muvhili u kha nyito , u ṋea madzina na u haseledza nga ha zwipiḓa zwa muvhili zwi shumesaho
Mbambedzo I fanela u itwa-vho malugana na nḓila ine mafhungo a IDP ane a dzhielwa nṱha na mvelelo dza CBP zwo bulwaho u wana zwikhala na kana u hanedzana .
Phoḽisi ya nyambo na u langulwa ha nyambo dza tshiofisi kha vunḓu , ho tevhelwa u swika afho hune Khethekanyo ya 6 ya Mulayotewa ya nea vunḓu maanḓa a vhusimamilayo .
Kha ri sedzese kha ṱhoḓea dza ndeme ri shumise zwiṱukuṱuku zwine ra vha nazwo nga nḓila yone .
Tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe tshi re na tshomedzo dzo eḓanaho tshi tea u vha na fhethu hune vhagudi na vhadededzi vhane vha sa khou vuwa zwavhuḓi vha nga awela hone nga masiari lwa tshifhinga tshipfufhi .
Nga u thoma u shumisa thasululo yo kumedzwaho mbuelo dzi tevhelaho dzi tea u ṱalukanyiwa :
ḼIṄWALO ḼA LWENDO LWA U SUMBEDZWA PHALAMENNDE
Ikonomi i Bveledzaho yo ṱaluswa sa tshipikwa tsha ndeme tshine ha ḓo sedzeswa khatsho kha Pulane ya Vhuitwa ha Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo na u ḓisa zwikhala zwa ndeme zwa u sika mishumo na nyaluwo yapo .
A huna mulayo une wa shumiswa kha iyi tshumelo .
Uri tshishumiswa tsha u fhisa malaṱwa tshine tsha sa kone u swikelela nyendedzi tshi fana u valwa musi khaphasithi ya u bvisa tshikafhadzo ya tshizwino zwino yo linganaho yo dzheniswa .
U khwiṋisa vhupo ha u shumela ha vhukuma na u sika vhupo ha u shumela hune ha kona u shanduka , hune zwa konadzea .
A ri khou vala bindu ḽavho kana u vha dzhiela mishumo yavho .
Miraḓo yoṱhe i fanela u dzhena kha maitele aya a thendelo a konḓaho na u vha khaedu i na dzangalelo ḽa u kona u tshila na nyimele na u sedzesa kha u fhaṱa vhushaka lwa tshifhinga tshilapfu .
Ri dovha ra fhululedza vhathu vha Congo kha zwe vha swikelela kha sia iḽi .
Kha ri ṅwale afho fhasi ni kone u ṅwala phara i no pfala . tsha u thoma tshi no tovhela tsha u fhedzisela
U fhungudza mukovhe wa malaṱwa a re khombo kha volumu ya malaṱwa o fhelela .
Zwipiḓa zwo teaho zwa tshumiso dza mavu , nga maanḓa a tshumiso dza vhuvhambadzi , nḓowetshumo na fhethu ha tshitshavha , zwo ḓitika nga zwi re ngomu zwo tiwaho .
( a ) mulayo u welaho nga fhasi ha uyo wo itwaho hu tshi tevhelwa Mulayo wa vunḓu ; na
Nga maanḓa u khwinisa themamveledziso nga murahu ha miṅwaha ya mahumi ya vhubindudzi ha tshiimo tsha fhasi zwi nga ṱoḓa mbadelo dza nṱha .
Nahone , zwi ḓo ṱuṱula hafhu na vhadzulapo vhashu uri vha ṱoḓe vhuḓifhinduleli vhunzhi u bva kha muvhuso ngauri :
Fhedzi-ha mishumoitwa iyi na zwishumiswa zwa hone zwi nga kona u shumiswa na u ṱwa hu si na thekhinoḽodzhi .
Miraḓo ya buḓo ḽa zwa mulayo u swika zwino a vha athu vha na khoudu ya sekhithara ine ya vha yone ine ya vha eletshedza kha zwa u tandulula thaidzo dza u sa eḓana na tshayandingano kha buḓo ḽa zwa mulayo .
( 5 ) Khethekanyo ya ( 4 ) i fanela u shumiswa nga muya wo katelwaho kha kuhumbulele kwa muvhuso wa vhuthihi ha lushaka , na Mulangavunḓu na vhaṅwe vhaofisi vha kwameaho vha u shumisa yeneyo khethekanyo ṱhukhu vha fanela u ṱoḓa u swikelela kha thendelano tshifhinga tshoṱhe tenda ha vha na uri arali thendelano i sa koni u swikelea kha -
Tshomedzo iyo ya kha masipala wa Prince Albert i khou langwa zwavhuḓi nahone i dzula i na zwishumiswa misi yoṱhe .
Dzina ḽa uvhu vhulwadze ḽa tshisaintsi ndi : Dwadze ḽa Mukhushwane wa A ( N1H1 ) 2009 .
Zwenezwo , mbekanyamushumo dzoṱhe khulwane dzi ḓo pfuluselwa kha mihasho yo teaho .
3.6 . Khabinethe i fhululedza sekhithara ya vhuendzendi ha dzibisi nga u vhuelela mushumoni nga murahu ha tshiṱereke tshe tsha vha tshi si na dzikhakhathi , tshine tsha vha tsumbo ya migwalabo nga vhashumi .
Muvhuso u isa phanḓa na u livhisa u shumisa masheleni kha nnḓu , u na tshipikwa tsha u fhedza miḓi tshayanzudzanywa .
Zwipali zwo vhumbeaho zwi nga vha zwi sa lemeli na luthihi nahone zwi tshi balelwa u dzika hu si na nyengedzedzo ya dziphoḽieḽekhiṱhiroḽaithi u itela u vhumba na u engedza tshileme tsho tiwaho tsha zwipali .
Khathihi na ofisi ya Phuresidennde ri na fulufhelo ḽa uri ṱhahelelo yeneyo i nga si tsha bvela phanḓa .
khumbelo i maelana na tshiko tsha zwi tshilaho tsha Afrika Tshipembe , kana tshiko tsha zwi tshilaho tsha tshithu tshi sa wanali kha ḽino tsho shandukiswaho nga tshiko tsha zwi tshilaho tshapo tsha Afrika Tshipembe ;
SARS i shumisa khuvhanganyo ya muthelo uyu khathihi na Muhasho wa Vhashumi .
Ri themendela hezwi nga maanḓa , muofisiri wa vhutsireledzi u ḓo dovha a vha na maanḓa a u hana lwa mulayo khethekanyo ya mutambo mukene na u i vhea kha khethekanyo ya khovhakhombo khulwane , zwi tshi kha mafhungo o waniwaho .
Ḽi nga vha fhungo ḽa muṅwe musi u amba nga mpimo wa phetheni dza vhudzulo , dzi re hone zwino dzine dza pfi ndi dza Apariṱeiṱi , uri mpimo uyu u nga kona u shumiswa u ya nga hu sa fheli musi hu tshi tikedzwa zwipikwa zwa mbekanyamaitele dza tshandulo ya nzulele dza fhethu hu no dzula vhathu .
Ndivho ya Muhasho wa zwa Maḓi ndi u vhona uri hu na u wanala na ṋetshedzo ya maḓi kha ḽeveḽe ya lushaka , u leludza u sa dzhia sia na mveledziso matshilisano a dzulaho a hone na ikonomi , na u khwaṱhisedza ṋetshedzo ya tshumelo ya maḓi kha vhoṱhe na nga vhukoni kha ḽeveḽe yapo .
Phurogireme dza tshiṱirathedzhi dziṅwe hafhu dza vhuendi dzi ḓo waniwa kha zwiṱiriki zwa Kapa Tshipembe , Boland na Overberg .
Dzina na ṋomboro ya u ṅwalisa ya tshibveledzwa zwi tea u shumiswa nga ṋdila yo sumbedziswaho kha ṱhanziela ya u ṅwalisa .
U dzulela u ḓivhadza tshitshavha nga ha dzipurosese .
Hai , u renga STB zwi itwa luthihi fhedzi .
Mulayo wa Khwiniso ya u Thoma ya Mulayotewa wa 1997
U engedza Ikonomi ya Lwanzheni ;
Furemiweke ya mugaganyagwama i bvisela khagala gumofulo ḽa tsheledemviswa dza tshitshavha , i ne ya tendela u sa nyeṱha fhedzi nyaluwo ya vhukuma yo linganelaho kha u shumisa na u tsela fhasi tshikolodo nga zwiṱuku .
Rekhodo ya vhukoni ha mugudi itea u ṋea vhuṱanzi ha nyaluwo ya u pfesesa ya mugudi kha gireidi na u lugela u bvela pha kha gireidi i tevhelaho .
Ri tea u khoḓa vhathu vha KwaZulu-Natal nge vha pfumbisa mulalo na vhudziki na u ita uri vundu ḽashu ḽi vhe na lufuno na mafunda lune ḽa kunga vhathu vha no bva kha ḽoṱhe ḽa Afrika Tshipembe nga tshifhinga tsha vhuḓimvumvusi .
U bvisa mihumbulo havhuḓi khathihi na u bvisa mihumbulo hu re na mushumo zwi na nahone zwi kha ḓi wanala .
U thetshelesa na u fhindula muambi a sa vhonaliho .
R175 - ya Memorandamu wa Khunyeledzo ya Khamphani ( hu tshi tevhedzwa u fhungudzwa ho tendelwaho ) u itela khampani I si ya mbuelo yo linganelaho ( CoR 15.1C ) .
NAMBATEDZANI HAFHA NAMBATEDZANI HAFHA
Vhupfiwa he ha ṱanganedzwa u bva khavho na hone vhu ḓo katelwa , arali zwo tea .
Ri ṱuṱuwedza vhupfiwa havho vhu yaho phanḓa , ndingedzo , na u thusa u sedza hafhu tshiṱoko itshi nga tshifhinga , u itela u katela zwishumiswa zwiswa na madzinginywa avho na khwinifhadzo .
Ri tea u khwaṱhisa zwishumiswa zwoṱhe kha iyi nndwa ya u lwa na vhuaḓa .
Kha tshiteṅwa tshetsho tshithihi , hu dovha ha ambiwa uri Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha tshitshavha anga hana u swikelelwa ha rekhodo dza u shumisa maanḓa a mulayo dzine dza sumbedza nḓila , matshimbidzele na maitele a u thivhela vhugevhenga , kana vhuhaṱuli ha vhugevhenga vhune ha khou itea .
Nga murahu ha musi maṅwalo o no bviswa , a hu na tshanduko dzine dza ḓo tendelwa kha maṅwalo , ndi u sedza pfanelo na u ganḓisa fhedzi .
Mulayo wa Muthelo wa Mbuelo a u ngo tetshelwa u shuma zwa u humbulela tshikolodo tsha mutshudeni nga mutholi .
Khohakhombo dzenedzo dzi ṱumanywaho na vhuḓorobiso , na zwoṱhe zwine zwa ḓa nadzo , zwi tshi kwama mbetshelwa ya vhudzulo ho eḓanaho dzi gudwa nga vhuronwane .
Zwipikwa izwi zwo vhetshelwa zwikolo na kiḽiniki na u itela vhuṱumanyi uho kha sekithara zwayo ya nnyi na nnyi .
Ayo maga a sumbedza huṅwe u sa ḓigeḓa kha vhathu na zwitshavha , ngauri nḓila dzine mivhuso ya vha nadzo dza u avhela-hafhu zwiko a si nnzhi .
Muhasho wa Zwa Mupo wo vha u tshi khou dzhenelela nga maanḓa kha u fhaṱa vhukoni na u ita mafulo a u ḓivhadza nga ha ṱhoḓea dza ndaulo u bva tshe mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho wa phasiswa .
Hei ndi khaṱhululo yo livhiswaho kha u lwa na tshigwevho fhedzi .
a vha tei u wana ndambedzo nahone vha kha tshiimo tshi shavhisaho
Zwiṱanganyi zwoṱhe zwi ḓo ṋetshedzwa zwi na zwa u putela kana zwitsireledzi u itela u zwi tsireledza kha tshikafhadza mupo na u khwaṱhisa tsireledzo .
Pulane dza sekhithara khulwane
Lwendo lwashu lwa dimokirasi lwo fhaṱwa kha u konḓelelana na u ṱhomphana.
Vhadzheneli vho ḓipfisa hani musi vha tshi khou ' tamba vhuimo he vha ṋewa kha ḽitambwa ' na vhupfiwa ha vhaṱaleli ?
Komiti i ṱoḓa u ḓivha zwine vha humbula na vhuṱanzi kana mafhungo ane vha vha nao a tikedzaho kuvhonele kwavho .
Mbekanyamushumo ya u swikela ya Dziakhaivi dza Lushaka i alusa u shumiswa ha zwiimiswa na mishumo yayo .
Ro ita odithi ya ṅwaha wo fhiraho ra wana uri zwikolo zwi ṱoḓaho u swika 4 000 na zwino a zwi na zwifhaṱo zwa tshampungane zwo teaho .
U shaea ha mishumo zwitshavhani zwi songo bvelaho phanḓa zwi re dziḓoroboni kana u mona nadzo vhuponi ha mahayani na ha ḓoroboni zwi vhanga ṱhoḓea ya uri hu sikelwe vhathu avha mishumo miswa na zwikhala zwa u thoma mabindu .
Mveledzwa dzi si dzavhuḓi dza mveledziso ya bayodaivesithi dzi nga , fhedzi , dzo kalwa nga vhukwakwani ho teaho , vhupulani ha fhethu vhu re na ṱhogomelo na dizaini .
Khohakhombo ya u shumisa ndi khohakhombo ya ndozwo yo bveledzwaho nga u kundelwa ha sisiṱeme , vhukhakhi ha muthu kana zwiwo zwa nnḓa .
Vhathu vha henefha kha hafu ya miḽioni zwazwino vha khou ṱanganedza miholo , vha khou bveledzisa zwikili na u shela mulenzhe kha ikonomi ya tshitshavha tshavho na ya shango .
Zwa u bviswa ha ' mbadelo dzo dzumbamaho ' zwi ḓo ita uri hu vhe na u fhungudzea ha mitengo ya zwiḽiwa na zwiṅwe .
Hezwi zwi vhumba tshipiḓa tsha Mbekanyamushumo ya Mashumele yo Ṱanganelanaho ya Afurika Tshipembe ya Mveledziso ya Vhaswa - Iyaho Phanḓa 2013-2016 , yo tendelwaho nga Khabinethe nga dzi 18 Tshimedzi 2013 .
( 3 ) Milevho , milayo na zwishumiswa zwi welaho fhasi ha mulayo zwi fanela u swikelelea nga vhathu .
U paṱirola u mona na dzharaṱa na vhupo hoṱhe .
Vha tea u ṅwalisa bindu ḽavho u itela Muthelo Nyengedzedzwa kha Zwirengwa ( VAT ) arali ndeme ya thundu kana tshumelo yavho i tshi fhira miḽioni nthihi kha tshifhinga tsha miṅwedzi ya 12 , kana i tshi khou lavhelelwa u fhira afho .
U kona u elelwa maipfi a ḓivheaho nga tshivhumbeo ane a nga swika 100 .
A zwi ambi uri u vhulaha vhathu ho vhuya ha vuwa ho ṱuṱuwedzwa .
Zwi amba u ita zwithu nga nḓila i songo ḓoweleaho na u ita zwe zwa vha zwi sa athu itwa nga u ṱavhanya .
U dzhenelela ha tshitshavha ho itelwa u fhungudza tshikhala tsha matshilisano vhukati ha vhakhethi na zwiimiswa tsho khethwaho .
Zwazwino , Khabinethe i tama u livhisa ndiliso kha miṱa ya avho vho lovhelwaho nga miraḓo ya miṱa yavho na u tamela mashudu avho vho huvhalaho uri vha ṱavhanye u fhola .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha na gumofulu ḽituku ḽa R140 070 nga muṱa nga ṅwaha
Fhedzi , musi mashango manzhi na zwiimiswa zwi wanalaho mashangoni manzhi zwi tshi khou ambedzana , tshivhalo tsha thendelano dzo sainwaho nga ṅwaha tshi lavhelelwa u lingana kana tsha fhungudzea .
Uyu mulayo u a shuma , nga nnḓa ha musi u pfalo zwi tshi khakhisa matshimbidzele na kushumele kwa muhasho , kana zwi tshi vhaisa rekhodo , kana u pfuka mulayo wa pfanelo ya thengiso ya maṅwala zwine zwa langwa nga muṅwali ene muṋe , hu si muvhuso .
Hezwi ndi u itela u wana ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe nga murahu ha u ṱanganedzwa sa mudzulapo .
Ngauralo ri ḓikumedzela u kunda zwiitisi zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwo pima tshumisano iyi .
Zwi imelaho u valelwa sibadela ( hosipisi , zwibadela zwa vhuṱungu vhuṱuku na vhuongi ha phuraivethe )
Phambano kha matsinde ashu i nga kha ḓi thusa na u ṱalutshedza uri ndi ngani zwiṅwe zwidzidzivhadzi zwo tsireledzea nahone zwi tshi shuma kha vhaṅwe na u sa shuma kha vhaṅwe .
Kha tshiimo tsha huvhili , makumedzwa a tekeniki a u fhedzisela na bidi dzo vhewaho mitengo zwi fanela u rambiwa .
Maṅwalo a ID , zwiṱatamennde zwa bannga , marifhi a phuluphedziso yo tou ṅwalwaho yauri ḽihoro ḽi na sisiṱeme dza zwa masheleni lwa tshifhinga tshilapfu zwi hone na kha mafhungo a vhutanzi ha u ḓiṅwalisa ha musthudeni kana u tendelwa u dzhena kha tshiimiswa tsha ngudo zwa vha zwi tshi ṱoḓea .
Uno ṅwaha , ri ḓo thoma u langa zwikhala zwo bulwaho nga Vhupo ha Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ḽa Afrika ( AfCFTA ) , zwe zwa thoma u shumiwa nga ḽa 1 Phando , zwi tshi tevhela ṱhanganedzo ya Johannesburg Declaration nga AU .
Arali hu na maṅwalwa a u tikedza fhungo ḽo ḓiswaho nga mu / vharumeli vha phethishini , kha vha a nambatedze kha phethishini .
Ndi Afrika Tshipembe ḽo lugelaho u shumisa tshanduko ya thekhinoḽodzhi u swiela ḽifhasi u itela uri ikonomi yashu i aluwe na u sika mishumo ya vhathu vha hashu .
3.1 . Khabinethe yo vhudzwa nga ha asesimennde nga Akhademi ya Saintsi ya Afrika Tshipembe nga ha u lugela ha tshitekiniki ha Afrika Tshipembe u tikedza nḓowetshumo ya gese ya shale , hu tshi katelwa themendelo kha nyito dzine dza fanela u thomiwa nga mihasho yo teaho .
Zwi dovha zwa katela u dodombedzwa ha ndangulo ya mathukhwi yo fanelaho nahone i konadzeaho zwi elanaho na dzipulane dza bisimusi u itela u dzhenelela ha ndeme .
Ri dovha hafhu u zwi ḓivha uri mbekanyamaitele dzashu ndi dza ndeme kha zwipikwa zwashu zwa nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu , ngauri dzi thusa kha u fhaṱa hu fulufhedzeaho , sethe ya dzinḓowetshumo dzi re kha mbambe zwine zwa nga ita mbambe nahone u ya nga u fhambana .
Fhedziha , sisiteme ya vhafumakadzi , i nga iṅwe ya milayo mivhili , ine ya vha nzudzanyo ya vhuimana kana muimana .
4.1 . Vhuṱambo ha IATF2021 - he ha farelwa fhaḽa kha Senthara ya zwa Miṱangano ya Ḽifhasi ya Inkosi Albert Luthuli i re fhaḽa Durban u bva nga ḽa 15 u swika 21 Lara 2021 , ho thusa vhukuma kha u khwaṱhisa tshumisano khathihi na u engedza mbambadzo na vhubindudzi vhukati ha mashango a Afrika .
Ri kha ḓi sedzulusa uri ho bvelela mini na u wana uri thandululo dzi re hone ndi dzifhio .
Ndi vhuḓifhinduleli ha vhabebi na vhaunḓi ha u ḓivha uri vhana vhavho vha gai na u dzhia maga o teaho kha u vhona uri vhana vho tsireledzea .
Tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi fanela u wana masia a 5 a ndeme a ḓiswe kha pulenari
Tshumelo dzine dza ḓo ṋetshedzwa ndi dzi tevhelaho :
Mbekanyamushumo idzi dza u swikela vhathu dzi ita mushumo wa ndeme wa u fhaṱa vhushaka ho khwaṱhaho vhukati ha SAPS na zwitshavha .
6.9 . Miraḓo ya nyanḓadzamafhungo kha mushumo we vha ita wa u vhona uri tsheo dza Khabinethe dzi khou davhidzelwa maAfrika Tshipembe uri vha kone u shela mulenzhe vhe na nḓivho nga ha mafhungo a tshitshavha .
Sa tsumbo , kha vha ṱalutshedze ipfi nḓowenḓowe ya u shanduka na u dovha vha sengulusa ṱhalutshedzo nga maipfi avho .
Lushaka lwa zwibveledzwa na tshumelo dza vhuendelamashango , hu tshi katelwa na vhudzulo ha vhaendelamashango , lwo engedzea nga maanḓa kha tshivhalo na u khwinifhadzea nga maanḓa kha vhunzani miṅwahani yeneino .
Hu na ṱhoḓea ya u dzudza tshifanyiso tshihulwane muhumbuloni .
Tsha vhuvhili , o vha o thanya kha kutambele kwawe kwa mutambo uyu , tsha u fhedzisela , o vha a sa tambeli ene muṋe fhedzi , a tshi tambela thimu .
Kha ri ḓiphiṋeKha ri ḓiphiṋe Vha tea u ambara mini uri vha tsireledzee ?
Zwikili zwa Vhutshilo hu ḓo ṱoḓea :
Lee , wa miṅwaha ya 17 , o wana pfufho ya u vha Musidzana Makone wa Mbalo wa Afrika kha muṱaṱisano wa vhasidzana kha ṅwaha wa vhuvhili wa vhubveleli .
Mitengo ya u shumisa zwiendedzi na tshifhinga tsho salaho tsha ndaka zwi ḓo shumiswa sa tshisumbi tsha kushumele u ḓivhadza nyavhelo ya tshifhinga tshiḓaho ya gavhelo .
Ro no ita tsedzuluso ya ṱhoḓea ya mathomo kha sia iḽi .
Sisiṱeme dza khwine dzi tea vha hone u itela u thusa kha u monithara hu si mafhungo a zwa mashumele a masheleni fhedzi , na mafhungo a mashumelela sa kwami zwa masheleni , hu tshi katelwa u humbulwa ha mvelelo dzoṱhe dza muvhuso .
Tsha ndeme kha idzwi ndi u khwaṱhiswa ha zwivhumbiwa zwa dzingu na zwoṱhe zwa malugana na vhuthihi ha dzingu .
Khunyeleloni , mulomo wa gombame u a valiwa nga muṱavha we wa rurelwa nga magabelo na nungo dza thaidi zwo ṱangana .
11 . Khetho dza Vhusimamilayo ha Vunḓu
Zwi tea u dzhielwa nṱha uri ndi tshumelo " yapo " na mafhungo a vhupulani zwi sedzuluswaho .
11.3 Muthu a nga ṱalutshedza nga nḓila de pfanelo ine a khou lavhelela u I tsireledza ?
Maḓi afho hu dzulwaho hone
Kha vha ntendele , ndi bule mihumbulo mivhili , nga ha izwi .
Musi ho no thetsheleswa mulandu , mvelelo dzo anḓadzwa kha sisteme ya imeiḽi ya yunivesithi , sa zwe ha vha na u kwamea nga vhutsireledzi ha khamphasi , hu u itela u ḓivhadza miraḓo yoṱhe ya tshitshavha .
Khovhe dzo faho nga u balelwa u fema , dzi tshi kha tshiimo tsha vhuḓi , dzi nga ḽiwa nga vhathu .
Hezwi zwi ḓo livhiswa kha vhaofisiri tsireledzo na vhutsireledzi , vhatshimbidzi vha vhuendedzi ha nnyi na nnyi na vhanameli .
U wana tshumelo dza muḓologi arali zwo tea
Sa musi zwo ṱalutshedzwa mathomoni , Mihasho yo kwamea nga u fhungudzwa ha mugaganyagwama na , zwo ralo , ngeno miṅwe Mihasho i tshi nga vha yo ṱanganedza ndambedzo nyengedzedzwa ya zwithu zwo fhambanaho zwa ndeme zwa vundu , ho vha na u fhungudzwa ho angaredzwaho ha mutheo wa vundu zwo itiswa nga u fhungudza honohu .
Nḓivho ya ḽogo ya eḽektroniki na zwine Garadzhi ya Muvhuso ya shumisa zwone .
Vhomakhulu / vhomazwale na vhomakhulu vha vha ha munna kana mufumakadzi wavho vha nga ṅwaliswa fhedzi arali mufumakadzi kana mufarisi na ene o ṅwaliswa sa muunḓiwa .
Ri khou ita makumedzwa aya ṋamusi ngauri ri tea u phaḓaladza mafhungo nga ha u lugela hashu na u kuvhanganya zwitshavha zwashu nga murahu ha thandela iyi .
Ro ḓiimisela u imisa zwigwada zwa vhapfukamulayo na vhapfukamulayo vhane vha shushedza mahaya ashu , zwiṱaraṱa zwashu , zwitshavha zwashu , na miṱa yashu nga khakhathi .
Arali hu sa ḓo vha na tshikafhadzo ya mupo kana tshinyalelo isa ṱanganedzei zwo vhangwa nga u ṱola uho .
Arali ha vha na u sa yelana vhukati ha maṅwalo o fhambanaho a Mulayotewa , ḽiṅwalo ḽa Tshiisimane ḽi ḓo shuma .
Phimo ya maitele ndi tshivhalo , ine ya ṅwalwa sa , hu na khumbulelo ine ya nga sokou ḓiswa tsini kha vhoṱhe vho nangiwaho lune ya nga vha tsini na , fhedzi ya sa lingane na .
Tshipikwa tshashu ndi u sa sia muthu na muthihi murahu .
Hezwi zwi khou vhonala nga kha nyimele ya ikonomi ino khou shanduka na nyimele ya mishumo ino khou ubva kha nḓowetshumo dza fhasi uya kha nḓowetshumo dza nṱha .
Vhusunzi vhu pfana na zwithu zwi no ṋambiṱela sa dzhamu na swigiri .
Naho zwo ralo hu tshe na tsumbo dzi tendiseaho dza uri u fhola hu ḓo ṱavhanya .
Ndingedzo dza Denver dza u ḓishandula siani ḽa , hu sa sedziwi fhedzi hu sedzesesa hawe kha zwa kale zwi vhonala zwi kha u sa takalela hawe zwiṱori zwine zwa si mu kwame .
Zwivhumbeo zwinzhi zwa fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho zwi elana na zwitopo na zwiṱitshi zwa vhuendi ha nnyi na nnyi , u fana na vhuima bisi , rinngi ya thekhisi na diphotho ya bisi .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa zwenezwino vho vha pfufha nga Tshiala tsha Lushaka tsha Ikhamanga vha tshi khou livhuwa mushumo wavho sa mutsila ..
Naho vhuimo uvhu ha Yesu vhu tshi vha khagala , vhathu vha hawe na zwino a vha pfesesi kana u vhu ṱanganedza .
Nṱhani ha izwo , ri khou ṱoḓa vhukuma zwidzidzivhadzi zwiswa , tsedzisiso , na khaelo , nga maanḓa dza malwadze a vhashai .
U kulumaga khaphethe dzoṱhe lu swikaho luvhili nga vhege .
Ri khou livhuwa zwiimiswa izwi kha u ḓikumedzela havho kha muvhuso wapo wa demokirasi Afrika Tshipembe :
Tshipiḓa tsho sedzuluswaho tshi dzhiela nṱha mupfuluwo muhulwane u ya kha mimasipala yo bvelelaho u bva nga 2001 .
Masia a mveledziso ya mbekanyamaitele yo teaho e a wana tshenzhemo yo khetheaho ha athu shanduka .
Kha vha ṱalutshedze muṱangano .
Kha vha sumbedze mushumo wazwo vha sumbedze uri ndi zwa mupo kana zwo itwa nga muthu .
hune mulandu wa sa shumane na zwithu zwi re kha Mulayo wa Vhushaka ha Vhashumi Mushumoni kana Mulayo wa Ndinganyiso ya Matholele ( EEA ) .
U tevhedza ndaela dza u tshimbila nga u ongolowa na u ṱavhanya
Milandu ya Vhutshinyi i nga thuthiwa ?
2.5 . Khabinethe i dovha ya ṱuṱuwedza zwitshavha u ḓibvisa kha zwa u dzhavhula mavu zwi siho mulayoni .
Mutevheṱhandu wo thomiwaho u bva nga Fulwana ṅwaha muṅwe na muṅwe musi Muvhigo wa Ndangulo ya u Ṱola u tshi anḓadzwa .
Faela dza Basari : Dza nnḓa
Maano a tshumiso o pfananywaho ( tshiimiswa na tshumiso ya modele wa tshishumiswa ) yo khunyeledzwa na uri yo lindela mukumedzo na thendelo .
Ivhana na vhuṱanzi uri vhaṅwe vhathu vha songo nyadziwa kana u vhaiswa .
Pulane ya tshifhinga tshilapfu i kwama u fhedzisiwa ha pulane khulwanesa ya tsireledzo ya muḓagasi .
Ḽiṅwe helele ḽa lwanzheni na ḽa maḓini o kunaho ḽi bvisa khemikhala dzi re na mulimo dzi tshi ya kha zwipikwa , hu tshi katelwa khovhe .
Vhabveledzi avha vha anzela u shumisa zwiḽiwa zwazwo sa thimbanywa dza u inga halwa vhu ingwaho hayani , vhune ha nga shelwa na ethanolo kana ha khwaṱhiswa vhukuma uri vhu kunge kha vhanwi vhaho .
Nyimele ya mbekanyamaitele na mulayo zwo sedza kha u ṱuṱuwedza sisiṱeme ya khasho ya khethekanyo tharu , mushumo wa u ṋea ḽaisentsi na ndaulo wa vhulanguli ha ndaulo ho ḓiimisaho zwi tshi elana na tshipiḓa tsha 192 tsha Ndayotewa , na mbetshelo dza tshumelo nga vhahashi .
Ndi vhorakhonṱhiraka fhedzi vhane vha nga ḓisa vhuṱanzi ha Nomboro Ndaulo ya Muthelo wa Mbuelo , Nomboro ya u Ḓiṅwalisa ya VAT na u Ṅwaliswa ha Khamphani hu tea u shuma .
D. Vhuṱambo vhu ḓaho
Zwi bva kha vhathu u sumbedza mbilo dzavho dza u wela kha zwigwada ezwo zwi tshi itiswa nga ḽiṅwalo ḽa vhuṋe na vhushaka hu na u ḓivha nga miraḓo ya tshigwada itsho .
Naho hu na zwikundisi kha muvhuso wapo , hu na zwikoupu zwiṅwe zwa mimasipala zwa u nga wana vhukoni kha u vhulunga u itela u fhungudza mutsiko kha mugaganyagwama .
I dovha hafhu ya ita uri mishumo ine zwazwino ya si vhe mulayoni nahone i sa dzhielwiho nṱha ya mabindu maṱuku a vhureakhovhe i vhe mulayoni .
Zwi a ṱanganedzea tshifhinga tshinzhi uri ḽeveḽe dza mihasaladzo dzi a fhungudzea , kana u dzimula , hu na u engedzea ha tshikhala u bva kha tshiko .
Nga tshivhalo tshavho tshisina vhukono , vho khwaṱhisedza zwauri nga u shuma roṱhe ri nga ita zwinzhi kha u lwa na vhushai na u fhaṱa matshilo a khwine kha vhathu vhoṱhe .
Mulayotibe u khwinisa Mulayo wa SAPS wa 1995 ( Mulayo wa 68 wa 1995 ) , u itela u livhanyisa na Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996na u khwaṱhisedza vhutevhedzeli ha mulayo ha khwinesa .
Komiti a i ṱanganedzi mbilaelo dza vhathu vha sa ḓivhei , nga nnḓa ha musi dzi na vhuṱanzi .
Mutshimbidzi u ḓo pfumbudzwa uri a tshimbidze u bveledzwa ha pulane ya wadi , lune a tea u vha na ṱhalukanyo ya zwikili zwa mushumo wo raliho .
Muhumbeli ( Muthu ane a khou ita khumbelo ya tswikelelo ya rekhodo dza Muhasho wa Madzulo a Vhathu wa Lushaka )
Vho dovha hafhu vha amba nga ndeme ya mufusho wa zwiḽiwa zwine vha ṱavha na uri u shuma ngadeni ndi nyonyoloso yavhuḓi .
U FHAṰA SHANGO ḼI NA NYALUWO NA VHUKONI
u ita uri muvhuso u vhe na vhuḓifhinduleli ho ḓalaho kha ṱhoḓea dza vhathu na madzangalelo avho
Kha vha ṋetshedze tshumelo ya vhuambeli na nyengedzo na u amba na vhaṋe vha mavu , vhashumisi vha mavu maṋu , zwitshavha , muvhuso na madzangano a vhadzulapo u itela u engedza ndivho dzi elanaho na mavu maṋu .
Nyolo dza zwiimiswa na zwi dzhielwaho nṱha kha zwa vhufhaṱi zwi livhanywa nazwo sa tshipiḓa tsha tsedzuluso dzo dodombedzwaho .
Hu na u sa lingana huhulu vhukati ha zwitshavha zwo fhambanaho malugana na vhuimo havho ha mveledziso .
Tshenzhelo kha zwa nḓowetshumo na zwifhaṱo i ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
U ḓadzisa kha izwo , ndi maga ane a khou dzhiiwa nga Mulangavundu wa Gauteng , Vho David Makhura,vho ḓisendeka kha muvhigo wo ṱanganedzwa wa Ambadzifhele wa Mutakalo .
MAGUMO Phalamennde i isa phanḓa na u pembelela vhaswa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga ḓuvha ḽa 16 Fulwi 2017 nga u elelwa mushumo wa vhaswa kha mbofholowo ya Afrika Tshipembe u bva kha muvhuso wa Khethululo , nga vhurangeli ho fhambanaho u fana na Phalamennde ya Vhaswa na Nyambedzano dza Vhaswa vhe Ṱafulani , vhukati ha zwiṅwe .
Maṅwe maitele a fanela u fhulufhedzisa vhuḓiimisi ho teaho u itela u ṅwala muvhigo , ṱhogomelo na khwiniso kushumisele .
U wana pulane dza kale na data ya kale I sin a tshileme .
Ro khwinisa zwihulu tshwikelelo ya nḓisedzo ya maḓi a dziphaiphi sa tshiko tsha maḓi a u nwa .
malofha kana tshiluḓi tsha malofha u bva kha zwifuwo
Vhabveledzi vha zwivhambadzwa vha ḓo mvelaphanḓa na u vhuelwa u bva kha nyengedzedzo yo khwaṱhaho nahone ine ya tikedzwa ngei Asia .
Kha u khwinisa kutshimbidzele kwa tsimbitseṱha na u vula phendelashango ya vhukovhela ya shango , ro engedza tshikhala tsha reiḽi nga kha nḓisedzo ya ṱhoho dza zwidimela dza 11 .
Vhalwadze vha vhulwadze ha swigiri vho sumbedzwa vha anzela u nga lwala ṅwatela dza mulomoni , khathihi na nyimele dza u elana na maṋo .
Khumbelo dzi nga itwa ofisini iṅwe na iṅwe ya Muhasho wa zwa Muno .
Bannga Ntswa ya Mveledziso ndi bannga ya mveledziso ya vhanzhi i shumiswaho nga mashango a welaho kha BRICS ( Brazil , Russia , India , China na Afrika Tshipembe ) u ṱuṱuwedza nyanḓano ya mveledziso na masheleni vhukati ha mimakete miṱanu i no khou takuwa .
U khwaṱhisedza ndeme ya ṋetshedzo ya zwino ya Gireidi R , ngeno ri tshi khou vhona uri ho itwa pulane dzo fanelaho dza u engedza ṋetshedzo ya phanḓa ya Gireidi R.
Muthu muṅwe na muṅwe shangoni ane a wana muholo u fhiraho tshelede ṋkene u tea u badela muthelo kha muvhuso .
Ro nombora maṅwe u itela u ni thusa .
Mveledziso kha khasho na nḓowetshumo ya vhudavhidzani ha ṱhingo na yone yo vhewa iṱo .
Zwiimiswa zwi khethekanywaho sa Vhubindudzi Huṱuku ho Teaho hu bviswa u bva kha Khoudu arali hu tshi nga nanga u elwa na zwipiḓa zwiṋa zwine zwa sa katele ndinganelo ya mushumo .
Themamveledziso dza tshumelo dza zwa mashumele dzi tea u dzula dzi tshi shumisea na hone dzi tshi londiwa na u lugisiwa .
Zwenezwo ndingo ya u sika mahumbulwa a ndeme kha phindulo iyi yo itwa hu na u koloṅwa nga maanḓa .
1.7.3. Khabinethe i takadzwa ngauri vhana avha vha kwameaho vho iswa fhethu ho tsireledzeaho hune Muhasho wa zwa Vhashumi wa ḓo khwaṱhisedza vhuṱoli na u shumisana na mazhendedzi a mulayo kha u wana avho vhatambudzi .
Nga nṱhani ha vhuḓifhinduleli he ha hwedza khathegori idzi nga zwiimiswa , vhuraru hadzo dzi na nḓila dza ṱhoḓea dza u monithara na u ela khathihi na thikhedzo ya u shuma i no bva ha masipala .
Zwa zwino vha kha tshumelo ya muvhuso ? Arali zwo pfalo , kha vha fhe zwidodombedzwa .
Fhedzi , a hu na thandela khulwane i ḓivheaho ine ya vha hone ine ya ṋetshedza mbueledzo na thikhedzo kha u thola vhathu vha re na vhuholefhali .
Tshikwama tsha zwa Mishumo ya Matshilisano tshi ḓo sika zwiṅwe zwikhala zwa mishumo ya u ḓadzisa zwi linganaho 50 000 hu tshi shumiswa vhukoni ha madzangano ane a sa vhe a muvhuso kha masia a fanaho na vhulimi ha vhupo ha dziḓoroboni , u aluswa ha vhana vhaṱuku , vhutsila ha tshitshavha khathihi na u lwa na zwiito zwa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu .
Maṱanu ao a amba nga ṱhoho nthihi ngeno mavhili a sa yelani nao , a amba nga zwiṅwevho .
Pulane yo raliho i ḓo thoma nga u ṋea khetho dza mbulungo ya masheleni dzi si gathi fhedzi na uri nga murahu i ḓo ṋea zwinzhi arali zwi tshi ṱoḓea .
U itela iyo mbuno , muvhuso wo tikedza nyaluwo yo ṱalifhaho kha u shumisa masheleni kha tshumelo dza tshitshavha na mveledziso ya themamveledziso .
Mvelelo dza Khetho dza Komiti ya Wadi
Phurotokholo ya vhufamuraḓo yo sedzaho kha ngeletshedzo dzine dza tea u wanala kha zwiimiswa zwa mutakalo zwoṱhe .
Naho vhatshinnani nga u angaredza vho shuma zwavhuḓi u fhira vhatshisadzini kha Ḓivhambalo , kushumele kha vhagudi vhatshinnani kha Ḓivhambalo ko tsa u bva kha ṅwaha wo fhiraho ngeno kwa vhatshisadzini kwo dzula ku songo shanduka zwi vhonalaho .
Mushumo wa seli yo ṱanganyiswaho yo fhungudzea zwiṱuku u fhira ṱhanganyeloguṱe ya mushumo , u fhungudzwa ha mishumo ho itela lunzhi hayani u fhira kha mashango a seli .
Masipala u tea u monithara kushumiselwe kwa masheleni a u sokou ṋetshedza nga wadi
Zwiimiswa zwa masheleni zwa mveledziso zwi khou ita mushumo muhulwane kha u tikedza khamphani nga tshifhinga tsha u tsela fhasi na u fha themamveledziso dza masheleni .
Khaedu ya Masipala wa Greater Marble Hall ndi u ita ndinganyiselo vhukati ha u swikelela ṱhoḓea dza zwa mulayo dza vhupulani na u vhona uri vhupulani ha masipala vhu khou rangwa phanḓa nga zwipikwa zwapo .
Naa mulayo u vha ṱoḓa vha tshi dzudzanya zwitatamennde zwa masheleni u itela ṱholo ?
Muambi u ṋea tsumbo mbili dza elementhe dza mupo une a ri tsha u vhona na luthihi .
Ri tshi ya phanḓa , ro ṱanganedza themo dza fomala nahone dzo teaho dza u vhambedza ngadzo ( Thendelano ya Komiti ya Mbalelano ) na u bvisa vhuḓifhinduleli hoṱhe sa zwi re hone afho na u langa mafhungo ashu kha u tevhedza thendelano .
Mvelelo dza ḽiga iḽi ndi : tsumbakushumele mvelelo dza thandela , thagethe , fhethu mishumo i elanaho na thandela na shedulu ya tshifhinga nyanganyelo dza mitengo na mugaganyagwama zwiṱirathedzhi
Kha vha badele tshipiḓa tsha zwino tsha akhaunthu nga tshanda .
Ndangulo ya Tshiimo u langula tshiimo tsha Pfungavhuṋe ya Afrika Tshipembe u fhaṱa tsivhudzo ya vhuḓi , na thandela dza shango sa u kunga vhubindudzi , mbambadzo na vhuyo ha vhaendelamashango .
2.2 Khabinethe i ṱanganedza thikhedzo ine ya ṋetshedzwa nga Muhasho wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuedzedzo ya Mavu nga murahu ha musi ho no vha na thendelano hune hu ṋetshedzwa maṱereṱere a tshivhalo ane a nga shumiswa nga vhalimi vhuponi honoho , zwine zwa ḓo ita uri hu dzule hu tshi kho shumiwa kha mavu ayo lwa zwino na kha mirafho i ḓaho .
Arali vha mudzulapo wa mubvannḓa , vha fanela u ḓadza na u ṋetshedza fomo ya NCP na Nḓivhadzo zwi tshi elana na fomo ( ANR ) nomboro ya u ḓiṅwalisa kha vhuendi .
Ngona dzo teaho dza tshidimokirasi dzi tea u shumiswa , u fana na maṅwalo a no rumelwa miraḓo ya phalamennde , phethishini , mikumedzo i no rumelwa kha khomishini na bodo dza muvhuso .
U shela mulenzhe ho ṱanḓavhuwaho na khanedzano dzi katelaho nga ha mafhungo a vhusimamaḓaka zwi ḓo tshimbidza mihumbulo yavho nga ha adzhenda dza ḽifhasi nga ha mvelaphanḓa ya tshifhinga tshilapfu na u fhaṱa vhuledzani huswa .
Vhuthihi ha matshilisano na pfunzo
Mishumo ire afho nṱha i shuma kha ṋenḓila na muṋetshedzatshumelo .
U aluwa nga u ṱavhanya nahone nga u angaredza , shango ḽi tea u shumisa tshelede nnzhi kha u renga kana u bveledza ndaka .
Zwoṱhe hezwi zwo ita uri Afurika Tshipembe ḽi vhe fhethu ha khwine ha u dzula hone u fhira zwe ḽa vha ḽi zwone .
Ndi nga mini ṱhoho ya mafhungo yo ṅwalwa nga maḽeḓere mahulwane , matswu ?
Naho musi vharengi vha tshi renga thundu thwii u bva kha zwifhaṱo zwa mubveledzi , zwi tou vha na vhuṱanzi uri zwiṅwe zwiengedzwa zwo shumiswaho u bveledza thundu idzo zwo endedzwa u ya kha mubveledzi .
Sa Afurika Tshipembe , ro ḓiṋekedzela kha u ḓivhofha kha zwiṅwe zwipikwa zwa u fhungudza zwi tshikafhadzaho mupo , nahone ri ḓo bvela phanḓa na u shuma nga maano a vhuṱali a u fhungudza tshanduko ya mutsho .
Mulayotibe wa Khwiṋiso u lingedza u khwiṋisa Mulayo wa Tshikafhadzo ya vhupo ha Zwikepeni ( Thivhelo ya Tshikafhadzo nga u bva kha Zwikepe ) , wa 1986 ( Mulayo 2 wa 1986 ) wa livhanya mulayo na Thendelano ya Dzitshaka yo vusuluswaho ya Thivhelo ya Tshikafhadzo i bvaho kha Zwikepe ( MARPOL ) .
Nyengedzedzo yo tendelwaho i tea u shumiswa u bva zwino .
Izwi ndi ngoho na kha mishumo ine , nga kuitele , i vhonala zwihulwane kha u thivhela vhafumakadzi u dzhena - u fana na sekhithara ya vhuendi .
Fhedziha , bannga dzine dza hadzimisa vhathu dzi nga vha khomboni nga ḽevele dzino dina vhukuma dza u fhungudzea ha khadzimiso , nga maanḓa zwikolodo zwa mbambadzo .
Tshigwada tsha Mushumo wa Dziminista tshi dovha hafhu u themendela uri matshudeni vha bvaho miṱani i shayaho khathihi na siangane ya " vho salelaho vhukati " vha wane ho ṱanganela mphomali na tshikolodo u itela u katela mbadelo dzoṱhe dza ngudo , khathihi na u shela mulenzhe zwo lavhelelwaho nga muṱa zwi engedzwaho nga zwine miṱa ya wana .
U dzhenelela hu hulwane u bva kha muvhuso na maṅwe mazhendedzi a mveledzo ya vhutsila ndi maelana na vhugudisi .
Khabinethe yo dovha ya nyeṱulelwa nga ha nyambedzano dzine Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshili wa khou ita na vhabindudzi vhawo .
Ho no itwa mvelaphanḓa kha mavundu oṱhe u thoma tshileludzi tsha u tsireledza ndondolo vhuvhili ha zwileludzi izwi zwi khou shuma .
U itela rekhodo , muhasho wo vha u khou ḓi londota vhudavhidzano vhu bvelaho phanḓa kha mvelaphanḓa hu si nga kha vhoramafhungo fhedzi , fhedzi na nga nyito dzi dzhenisaho na zwiimiswa zwa ndango ya zwigidi zwo fhambanaho .
Hu nga itwa mini arali hu na khanedzano ?
Tshanduko ya Luṱa ( u bva nga Phando 2015 u swika nga Nyendavhusiku 2016 ) -lu ḓo shumiswa kha u thoma mvetamveto ya vhusimamulayo na u i shumisa kha u bveledza pulane dza muvhuso fhethu hune zwithithisi zwa vhonalesa hone .
Muthu muṅwe na muṅwe a nga kona u swikelela manweledzo a malwadze a phukha o ṱahaho Afrika Tshipembe kha website ya Muhasho wa Vhulimi .
Kha vha shumise maḓi o no shumiswaho - maḓi o shumiswaho kha u ṱamba , a bvaho kha mutshini wa u kuvha na zwiṅwe zwiko zwo tsireledzeaho - kha u sheledza ngade yavho .
Ofisi ya Muṅwalisi i anzela u rumela maṅwalo a mvusuludzo na fomo dza khumbelo kha vhoṱhe vho ṅwalisaho .
Mulanguli wa Bannga ya Vhukati ;
Zwi ombedzela mveledziso ya vhulimi , nḓowetshumo , mveledziso ya migodi , vhashumi na saintsi na thekhinoḽodzhi , nahone zwo vha ṱhuṱhuwedzo kha vhunzhi ha dziṅwe pulane dza dzhango .
Netiweke ya zwibadela zwa muvhuso na zwa phuraivethe
Mbekanyamaitele i tea u sedzesa kha u fhungudza zwa u sa eḓana nga u sika mishumo minzhi , u lwa na zwa u sa shumisa maanḓa zwavhuḓi a maraga na u ṱanḓavhudza tsireledzo ya muholo .
Tshumelo dza u kuvhanganya dza mutheo dzo dzula zwavhuḓi kha vhorakhonṱhiraka vhane vha kha ḓi tou bvelela .
Tshelede ine ya nga shumiswa u badela zwikolodo zwivhi zwa nzwalelo dza vhashai , khamphani dzi sa badeli , nz , vhane vha kundelwa u badela tshumelo dza mutheo dze vha ṋekedzwa .
Kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo ngei Kapa Vhubvaḓuvha , hu ḓo ṋetshedzwa masheleni a u bveledza thandela dza themamveledziso hu tshi katelwa nḓisedzo ya maḓi , tshampungane na muḓagasi .
Thikhedzo yashu yo vha yo sedzesa u khwaṱhisa vhudzivha ha zwikili , u sika ya 2000 na u pfumbisa .
U ya nga Ndayotewa yashu ahuna zwo khakheaho nga riṋe kha u fhambana nga mirafho , u ita zwa vhurereli ho fhambanaho na u vha na maitele a mvelele o fhambanaho .
Zwi takadzaho , u ṱunḓiwa ha khekhe ya mulivhaḓivha zwi sumbedza u tsela fhasi ha tshitaela hu tshi vhambedzwi na ṱhanganyelo ya khekhe dza ole dzine dza vha hone , ngeno kushumisele kwa khekhe ya ṋawa dza soya ko gonya zwihulwane kha tshifhinga tshi fanaho tsho fhiraho .
Zwithu zwi sa sini
Ndingo idzi dzo rangwaho phanḓa nga muvhuso nga kha Tshigwada tsha Dziminisiṱa tsho Hwedzwaho Mushumo vha tshi khou shuma na matshudeni , vhabebi , dziyunivesithi na vhakwameaho ndi tsumbo ya u ḓikumedzela ha vhoṱhe u wana thandululo dza u vhuedzedza ngonani sekithara ya pfunzo yashu ya nṱha .
Muitanae muṅwe na muṅwe wa fulo u tea u dzhenela miṱangano i no lingana mivhili nga ḓuvha .
U dzula Afrika Tshipembe
Kha nyimele iyi ndo topola maṅwe magake u bva tshe nda rumelwa kha muhasho uyu ane a ḓo fhedza o dzhia nungo dzanga kha ṅwaha uno wa muvhalelano na u ya phanḓa .
Dizainani burosha ya u kungedzela fhethu hu no takadza Afrika Tshipembe hune vhaendelamashango vha nga tama u hu dalela .
Ḽa u thoma ho vha hu manweledzo a mutevheṱhandu wa rekhodo ya mvelelo dza ndozwo ya tshiṱoko ( miṅwedzi ya rathi miṅwe na miṅwe ) ya mavhengele a vhupo ho fhambanaho .
Pele o ḓipfa hani musi a tshi tamba mutambo wa u thoma o imela shango ḽa hawe ?
Uya nga havho , ri khou tea u khwaṱhisa nḓila dzashu hune ra tea u lwela u kokodza , u bveledza , u ṱuṱuwedza na u vhulunga vhafumakadzi vhare na vhukoni na ṱhanziela dzo teaho .
Vhunzhi ha zwikili zwa Luambo zwa u thetshelesa na u amba , zwi ḓo bveledzwa kha Mathematiki na Zwikili zwa Vhutshilo , Saintsi Dzapo na Thekhinoḽodzhi na Saintsi dza Matshilisano .
Zwazwino vhathu vha biḽioni nthihi ḽifhasini vha khou dzula matshakaṱini .
Nḓivhadzamulayotibe i dovha hafhu ya ita khuwelelo ya u thomiwa ha Bodo ya Lushaka ya Mapholisa ine vhukati ha miṅwe mishumo , ya ḓo vha na vhuḓifhinduleli kha u thoma maitele a khwine a u dzhiiwa , u nanga na u thola mapholisa maswa kha tshumelo ya mapholisa .
A tho ngo ṱalusa ṱhahelelo ifhio na ifhio ya ndeme kha ndangulo ya ngomu .
Kha vha ṱalutshedze uri tshivhumbeo itshi tsha mbadelo ya zhendedzi ḽa khungedzelo tshi shumisa hani na uri tshi na khonadzeo ya u nga vha tshihulwane kha ngona dziṅwe dza u badela mazhendedzi a khungedzelo .
Vhathu vho sumbedzwaho fhasi ha phara ya 9.5.4 kha uyu manyuaḽa vho tendelwa u sa badela mbadelo idzi .
Muvhuso wo ḓiimisela u fhungudza tshayandingano na u ṱuṱuwedza mveledziso ya matshilisano kha tshifhinga tsha vhukati u ya kha tshilapfu .
Riphabuḽiki ; ( b ) tsireledza vhathu vha Riphabuḽiki ; ( c ) ṋetshedza muvhuso wavhuḓi , u re khagala , u re na vhuḓifhinduleli nahone u pfeseseaho kha Riphabuḽiki ; ( d ) vha na vhuluvha/ u fhulufhedzea kha Ndayotewa ,
Sa kha miṅwe miṱangano na samithi ya dzitshaka , uyu na wone wo vhona migwalabo minzhi .
Mululamisi u na pfanelo dza u shandukisa u shela mulenzhe huṅwe na huṅwe kana u sa i anḓadza .
U bveledza , u thoma u shumisa na u sedzulusa mbekanyamaitele na kuitele zwa u bebisa na u ṱhogomela vhaimana .
Tshipitshi tsha mugaganyagwama tshi bvisela khagala u thomiwa ha mbekanyaaitele ntswa dza muthelo na u ṱalutshedza zwivhangwaho ngazwo kha mbuelo khathihi na mbekanyamaitele dzo dzinginywaho khathihi na ṱhalutshedzo dza u pfukiswa ha mukovho na masiandaitwa a zwibviswa .
U shumiswa ha milimo kha mishumo ya vhulimi zwi bveledza tshikafhadzo ya maḓi .
Vhahumbeli vhane vha si tevhedze ṱhoḓea dzo bulwaho afho nṱha , na khumbelo dzo ṱanganedzwaho u lenga , a zwi nga ḓo dzhielwa nṱha .
Ṅwaha muṅwe na muṅwe , vhana vhanzhi na vhafumakadzi vha kavhiwa nga HIV musi vha tshi tzhipiwa .
( 5 ) Kha maḓuvha a si fhasi ha 30 musi Mulayotiobe u khwinisaho Mulayotewa wo ḓivhadzwa u ya nga ha khethekanyo ya 73 ( 2 ) , muthu kana komiti i ṱoḓaho u ḓivhadza Mulayotibe i tea u-
Khabinethe i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe zwitshavhani u farelela kha thero ya Ṅwedzi wa Vhafumakadzi na u bvela phanḓa na u shuma uya kha u vhona uri vhafumakadzi vhoṱhe , zwihulusa vhana vha vhasidzana , vha khou maanḓafhadziwa na u vhofhololwa kha tshiṱalula zwitshavhani u itela uri ri kone u tandulula u eḓanyisa mbeu shangoni ḽashu .
Muṱangano u ḓo farwa fhasi ha thero : " Nyambedzano na Vhaswa nga ha u Fhaṱa Lushaka : Mushumo wa Mishumi wa Muswa " nahone vha ḓo ṱhaṱhuvha hafhu mushumo wa vhagudisi vha mishumo ya vhaswa na vhaakhademi kha nyambedzano na vhaswa nga ha mveledziso ya mashango avho .
Oda dzoṱhe dza u renga dzi thomiwa kha sisiteme ya BAS na u langwa nga sheduḽu dzo ṅwalwaho fhasi .
Litshani zwi vhile lwa minete i no swika fumiṱhanu .
Khothesheni i ḓo elwa u ya nga ha maitele o tiwaho a u ela a re kha Maga o Khetheaho a re kha Khumbelo ya Khothesheni .
Mitshila ndi mini ?
Mulaedza wa Lushaka nga Muhulisei Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde , Kapa
Arali khamphani i tshi ṱ o ḓ a u shandula zwidodombedzwa zwayo , mulayo u amba uri i tea u ḓ adza fomo yo teaho .
I tea u ṱumanya zwiko zwa masipala fhethu huthihi ha zwo sedzwaho , zwipikwa , zwisumbi na thagethe dzi re kha IDP ya hone .
Mutalombalo wo tiwaho u tea u sumbedza nomboro dzoṱhe dzi re khawo .
Naho vhubindudzi ho sedzesa kha mveledziso ya nḓowetshumo kha dzi ngalavha , vhubveledzi ha zwikepe na u fhatwa ha mukhumbi , vhufuwi ha zwibveledzwa zwa maḓini na savei dza sainthifiki kha sekithara ya oiḽi na gese , mihasho yo vhalaho ya muvhuso yo shela mulenzhe nga nḓila i vhonalaho u vhona uri huna nyaluwo kha sekithara iyi .
Mavundu a tevhelaho mararu Free State , Mpumalanga na Devhula Vhukovhela ndi a ndeme kha u bveledza mavhele nahone o lavhelelwa u bveledza 82% ya khaṋo nga 2017 .
Vhukoni ha tshiimiswa ndi ha ndeme malugana na u shuma zwavhuḓi ha iyi nḓila , hu tshi katelwa na nḓila dza u tandulula u hanedzana kana u sa pfana vhukati ha zwiimiswa zwa sialala na zwa ndayotewa .
5 . Kha vha rekhode mathemo a ndeme a no yelana na fhungo ḽa ndeme ḽiṅwe na ḽiṅwe kha khoḽomo ya u thoma ( Mathemo a ndeme a mafhungo ) ;
Tshikolo tshi nga ita mini kha u vha thusa musi vhe tshikoloni ?
Arali tsireledzo i tshi ṱo ḓea , vhaiti vha khumbelo vha eletshedzwa u ḓisa khumbelo khathihi u itela u sa fhedza tshifhinga na tshelede .
Mashika a nukiḽia a bviswa zwibadela a iswa Koporasi ya Fulufulu ḽa Nukiḽia uri a dovhe a laṱwe .
Zwishumiswa zwa u thivhela , zwi ngaho tshimbi dza zwanḓani , ngeḓane , tsimbi dza milenzheni na zwiambaro zwa u thivhela zwine zwa shumiselwa muthu a re khombo , zwi fanela fhedzi u shumiswa sa zwo randelwaho musi zwo themendelwa na uri zwi songo shumiswa sa ndaṱiso .
Vhashelamulenzhe vha vhala ngudanzulele vha fhindulambudziso dzi no tevhela vhe kha zwigwada zwavho .
Sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya u swikela vhathu , Muphuresidennde vho dovha vha dalela Morogoro , he ha vhuya ha swielelwa vhalwelambofholowo vha MaAfrika Tshipembe .
Vharangaphanḓa u bva kha mabindu , zwa mitambo , sialala , vhurereli na sekithara dzoṱhe ,
U pambuwa kha milayo iyi zwi nga livhisa kha u sengiswa nga zwiimiswa zwa mulayo .
Nyanḓadzamafhungo yo shuma vhukuma kha miṅwaha yo fhiraho , hu na miengedzo ya ndeme ya nṱha nahone i dzhielwaho nṱha , vhukati ha zwiṅwe .
Mbadelo yo teaho i tea u fhelekedza khumbelo iṅwe na iṅwe .
Khwaṱhisedzo ya uri dzina ḽavho ḽi hone kha webusaithi zwi ḓo vha zwo lingana .
Afrika Tshipembe ḽi khou ḓilugisela khasho ya Didzhithala hune tshivhalo tsha zwiṱitshi zwa khasho zwa ḓo andiswa lwa rathi .
Nyimele dzi si dzavhuḓi idzi lwa miṅwaha ya ḓana minzhi dzo kombetshedzwa Vharema fhethu hoṱhe .
U sa vha hone ha mavhungo o katelaho zwoṱhe na sisiṱeme vhulanguli vhu shumaho malugana na na vhana vha lwaho na mulayo .
Tshivhalo tsha voutu
Thandela zwa zwino yo khunyelela , a ho ngo vha na thaidzo ye ya vhuya ya tshenzhemiwaho zwi tshi ya nga u sa konḓelelana ha zwa poḽotiki .
e ) tendela u engedzwa kha u ḓivhadza mvelelo dza khetho ;
Ḽiṅwe fhungo ḽi no tea u sedzuluswa ndi mushumo wa Phalamennde kha thendelano dza dzitshaka .
Ndi ṱhompho khulwane kha nṋe u wana tshikhala tsha u ṋetshedza Mulaedza wa Lushaka uyu ( SoNA ) .
Muhasho wo ita mvelaphanḓa u vhona uri vhathu vha re na vhuholefhali vha a katelwa kha mishumo na mbekanyamishumo dzoṱhe dza mitambo .
Kha nyimele nnzhi , u nditshedzelo iyi yo vhangwa nga u shaya u pulana ha tshifhinga tshilapfu , u shaya mafhungo , u shaya mulayo wo teaho , u shaya khaphasithi na u langa nyelelo ya malaṱwa .
Ḽifhasi ḽo no pfuka u bva kha u dzhena tshikolo u tshi itela u tholiwa lwa vhutshilo hoṱhe u ya kha vhugudi ha vhutshilo hoṱhe .
Ri lingedza nga nḓila dzoṱhe .
U hanganea na u fhela mbilu hune ha khou hulela hu sumbedza uri tshifhinga ndi tshithu tsha ndeme : u kundelwa u dzhia maga zwi ḓo khakhisa mbuelo dza demokirasi .
U ima fhethu huthihi wa rembulutshela kha tshaula na kha tshamonde
Ngauri h u ḓo vha na maitele a kuhumbulele kwo angaredzaho ane a tea u itwa kha mulayo u re hone , hu tshi katelwa Ndayotewa ya Tshinganyana na Ndayotewa ya u fhedzisela ( hu u tshi khou lugiselwa maitele aya o ḓisendekaho nga u hubmula ) zwo ḓisendeka nga ṋetshedzo dza tshanduko dzi tevhelaho :
U vhona uri hu na maitele a vhulanguli vhu bveledzaho na vhudzulo nga tshifhinga .
Mme awe vho ḓipfa hani musi a tshi vhuya hayani na milenzhe yo khakhaṱhela matope ?
A ri nga tendeli thandela dzi tshi bveledzwa dzine dza sa swikelelee , a ri nga fari gondo heḽi , nga nḓila ine ya fana izwi , pfukiso ya khovhakhombo ine muvhuso wa ṱoḓa i tea u itwa nga nḓila ine ha vha na mbuelo ya khwaṱhisedza mbuelo tshelede .
Vhuṅwe vhuimo ha tshigwada tsha muṱa , hune ha vha na muḓi muthihi kana minzhi ya mashaka i dzulaho kha muvhundu muthihi wa shango .
Nga u tou khwaṱhisa izwi nga sesheni iṅwe na iṅwe , vha ḓo pfesesa nga u ṱavhanya zwine zwa lavhelelwa .
Kha dzi MP dza 454 , vha ṱahe vho wanala vha songo tevhedza .
19.2 Maga a u sumbanḓila a re hone kha zwa ndangulo ya PAIA ndi khumbulelo ya uri zwi khou itwa zwi khagala .
Naa thulusi na mitshini zwi kha nyimele yavhuḓi nahone ndi zwishumiswa zwo tsireledzeaho zwine zwa shuma zwavhuḓi ?
Muingameli kha ofisi ya khethekanyo ya mahalwa u ḓo fhirisela tsumbo yavho na fomo ya khumbelo kha Ofisi ya Tshumelo ya Vhuingameli u itela uri zwi ṱolwe u vhona arali zwi tshi tendelana na ṱhoḓea dza Mulayo wa Zwikambi , 60 wa 1989 .
Kha dziṅwe nyimele vha shumisa luvhi vhuḓifhinduleli he vha hweswa nga kha mishumo yavho na masipala , u shushedza vhathu nga zwigidi zwashu , u shumisa zwiendedzi zwashu lu siho mulayoni , na zwiṅwe .
Nga 017 , Afrika Tshipembe ḽo ḓo vha ḽiṅwe ḽa mashango a 51 e a ḓiṋekedzela u rumela muvhigo wa mvelaphanḓa yao kha UN .
Ndima ya u fhedzisela kha mbekanyamaitele nga ha fhungo a i athu ṅwaliwa .
Kanzhi vhana vhane vha bebiwa vhushayini vha fhedza vha vhashai .
U sa thela tshifhingani tsho fhiraho zwi ḓo ya phanḓa na u shuma u swikela musi muiti wa khumbelo a tshi ḓo ḓivhadzwa nga ha tsheo yo zwikelelwaho nga fhasi ha mulayo muswa .
Tshelede ine ya shumiswa u badela khadzimiso kha bannga dza mbambadzo na Bannga ya Mveledziso .
Mafhungotsivhudzi a tea u vha na mini ngomu ;
2.6.1 u vhala na vhagudi u vhala na vhagudi ( na / kana u ṅwala na vhagudi ) hu anzela u itea kha minethe ya 15 ya u thoma ya Tshifhinga tsho sedzwaho tsha u ṅwala na u vhala .
U ḓisa khaidzo ya tshihaḓu kha Mulangi Muhulu kha wa kushumele ku sa fushi nga mbekanyamushumo dzo fhambanaho dza Muhasho .
Sika mvelele ya vhuḓifhinduleli na u vha khagala kha ndaulo ya muvhuso kana kha u shumisa maanḓa a muvhuso kana kha u shuma mushumo wa muvhuso , nga u shuma hu tshi tevhedzwa pfanelo ya liga ḽa ndaulo .
Musi vhafumakadzi vhashu , vhana na vhaaluwa vhashu vha tshi tambudzwa vha ṱoḓa vhashumelavhapo na vha no shumela tshitshavha uri vhaḓe vha vha thuse .
Naho hu na uri ikonomi ya Afrika Tshipembe ndi ṱhukhusa vhukati ha mashango a BRICS , i nga kha ḓi kona u engedza nungo dzayo uri i vhuelwe u bva kha vhuraḓo .
Tshikwama tsho tshenzhela mbadelo ya nyaluwo ya nyingapfuma i re afho nṱha kha miṅwaha miraru yo fhelaho na u isa phanḓa na u shuma zwavhuḓi kha mutheo wa ndavhelelo .
I randela uri dzibodo dzoṱhe dza ndango dzi tea u fheliswa .
Yo vhumbwa nga Minisita na Muthusa Minisita wa zwa Masheleni khathihi na Miraḓo vha ṱahe vha khorotshitumbe dza miraḓo vha khoro .
Vhagudisi na vhagudi vha na HIV vha eletshedzwa u thoma vha amba na dokotela nga khonadzeo dziṅwe na dziṅwe dza khovhakhombo kha mutakalo wavho na phirelo nga tshifhinga tsha mutambo .
Thaidzo khulwane dzi kwamaho kufarele na u laṱa malaṱwa o topolwaho ndi :
Mvetomveto ya Muhanga wa Kushumele wa Lushaka wa u Dzhenelela ha Tshitshavha ya 2005 .
Nyambo dzo humbelwaho u bva kha tshumelo iyi dzi katela Tshithosa , Tshisuthu , Tshivhuru , Tshizulu , Tshisomali , Tshitshewa , Tshishona , Tshifura , Tshiphothogisi na Tshitshaina .
Mukhomishinari wa Lushaka nga Bodo ya Dzikhomishinari vho ṋea ndaela ya uri mafhungo a tevhelaho a tea u dzhielwa nzhele nga tshifhinga tsha tsenguluso ya u khwinisa muhumbulo wa tshigwada :
16.7 Kha zwiimiswa zwoṱhe zwa tshitshavha kana zwa muvhuso , Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u ṋetshedza muitakhumbelo afidafithi ire na zwidodombedzwa nga vhuḓalo kana khwaṱhisedzo 19arali a tshi khou balelwa u wana rekhodo kana a tshi tenda uri rekhodo a i ho nga u ṋea nḓivhadzo ya uri rekhodo iyo a i ho kana a i khou wanala , a dovhe a sumbedze maga o dzhiwaho u i ṱoḓa .
Vhabebi vhaṋu vha shuma kha Vhufaragwama ha Lushaka ?
Mafhungo na mbudziso ezwi zwo vha zwi tshi kwamea nga u sa topola vhatambi vho teaho fhedzi na zwivhumbeo kha vhushaka ha dzitshaka , fhedzi na u ambulula tshanduko dza ḓivhazwakale dzazwo na u shumisana na zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa u laula na u khethulula .
Sa tsumbo , mulayo u hone une wa ṋea zwigwada zwine zwi nga huvhala zwi katelaho na vhathu vha re na vhulwadze ha muhumbulo vhuvhekanyandeme kha mbekanyamaitele dza ndondolo ya matshilisano .
Mutevhe wa mitengo u tea u elana na zwibveledzwa sa zwe zwa ṱanwa kha tshibugwana tsha zwibveledzwa .
Wekishopho iyi , vhukati ha zwinzhi , yo tandulula khaedu dza zwa sisiṱeme na vhuvhumbi ha Mulayo wa Broad-Based BEE , wa 2003 ( Mulayo wa vhu53 wa 2003 ) na themendelo dzo kumedzwaho dza ndivho dza muvhuso kha u shanduka ha ikonomi ya matshilisano nga vhuhali .
U dzhenelela hu nga vha hu huvhuya , sa tsumbo murandeli a nga wana ndiliso kha u randela huvhuya kana u randela hu ṱanganedzeaho .
Muhumbulo wa ndeme wa zwenezwino ndi u ṅwala kha gazethe Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Milayo ya Ndaka ya Muhumbulo wa 2010 une wa tikedza pfanelo dza vhuṋe ha maṅwalo ( copyright ) , nyolo na zwigaṱhalu zwa mbambadzo zwine zwa ḓo shumiswa u itela u tsireledza madzina kana zwiga zwine zwa yelana na nḓivho ya sialala .
Kha khethekanyo iyi , ndumbo i vhewa kha zwiko zwa data , ngona ya u phurosesa yo shumiswaho , na u saukanya data .
Hezwi zwi dovha zwa thusa kha u dzhiela nṱha mvelelo dza ndeme khulwane .
U dovha hafhu wa konanya milayo ya mbingano na maitele a ndingano ane a vha hone kha ndayotewa .
Ndi vhugai tshelede ya vhunḓi ine ya fanela u badelwa ?
Ni vhona u nga ndi ngani ho nangwa ṋotshi .
Ḽitheretsha ya Afrika na vhutsila ndi zwa ndeme i aluwaho nga ṅwambo wa u aluwa ha vhathu vha vhuimo ha vhukati kha ḽa Afrika na mimaraga miswa ya zwa vhutsila ine ya khou thomiwa ngeo kha ḽa Nairobi Kenya , Afrika Tshipembe na Nigeria .
Khabinete i dovha hafhu ya ombedzela khuwelelo yayo kha vhashumi vhoṱhe ya u shumisa nḓila dzine dza vha hone nahone dzi re nga fhasi ha ndaulo dza u tandulula na nyambedzano dza miholo vha tshi khou ṱhonifha demokirasi yashu ye ra i lwela zwi tshi konḓa .
Miraḓo ya Vhalangi vhahulwane vha khou humbelwa u uri vha ḓinee tshifhinga u shela mulenzhe kha u engedza tswikelelo ya fulo iḽi shangoni ḽoṱhe .
3.75 Milayo a yo ngo vhuya ya thusa zwitshavha kha u fhelisa khakhathi dzi kwamaho vhuloi vhuvhi .
Lushaka luswa lune ra khou lavhelela lu nga si wanale kha mvelele i fanaho , luambo na sialala na kha maṅwe mashango manzhi zwo tou ralo .
Nomboro iṅwe na iṅwe ya tshibuḽoko yo imela nomboro ya siaṱari kha phamfuḽethe .
Tshipiḓa tshiṱuku nga maanḓa tsha vhaswa tshi na tshivhumbeo tshiṅwe tsha pfunzo ya theshiari .
Hu na zwiṅwe zwiitisi zwinzhi zwo fhambanaho zwine zwa ṋaṋisa u konḓa uhu .
Hafhu , zwi takalelwaho zwi a fana u mona na zwigwa zwa tshitshavha , naho zwi tshi vhonala uri u takalelwa ha waini hu vhona ho khwaṱha vhukuma vhukati ha vharengi vha Makhuwa .
Mbilo dzi badelwa lini ?
Muhasho u langa Foramu ya Vhulamukanyi ha Vhana ha Vundu .
Ri themendela uri u konadzea ha ngudo hu dzhiela nṱha ḽikumedzwa ḽa uri mundende wa vhuholefhali u holelwe zwipondwa zwi si na mulandu zwo hoṱefhadzwaho na vhugevhenga .
Tsedzuluso ya tsatsaladzo ya vhugudisi ha u fhaṱa vhukoni vhu re hone zwino kha komiti dza wadi
Mulayo u ṱoḓa khomishini i tshi ṅwala muvhigo wo fhelelaho nga fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo ṱoḓisiswa ngayo na u rumela muvhigo wo raliho khathihi na mvetamveto ya mulayo , arali i hone , kha Minista uri vha u dzhiele nzhele .
Mveledziso ya sisiṱeme ya vhuendedzi ha tshitshavha yo ḓitika nga tshivhalo tsha milayo ya vhuṱhogwa .
Lushaka lwa u shela mulenzhe
Kiḽasiṱa yo no sika mishumo i fhiraho 2 500 vhunga vhulimi ha miroho vhu tshi ṱoḓa vhashumi vhanzhi .
Nga mulayo , vundu ḽi na zwiko zwiraru zwa ndambedzo zwine zwa vha hone , zwine zwa vha tshelede i ne ya pfukiselwa phanḓa ya vundu , zwiko zwa vundu zwa kheshe , na u imisa u bvisa ṅwaha wa muvhalelano .
U davhidzana na mihasho yo teaho nga tshifhinga tsha ṱhoḓisiso
Arali zwibveledzwa zwo vhofhololwa kha u vha na phemithi , vha fanela u khwaṱhisedza uri zwo tevhedza ṱhoḓea dza phytosanitary dza u vhofhololwa honoho
Zwiṅwe hafhu , ho vha hu si na phosiṱara dzine dza ḓivhadza vhathu nga ha khombo i elanaho na mathukhwi a ndondolo ya mutakalo na milayo ya ndangulo ya mathukhwi a ndondolo ya mutakalo .
Kha heneya masheleni , R2.6 biḽioni ndi ine ya ḓo bva kha muvhuso ngeno iyo iṅwe yo salaho i tshi ḓo bva kha sekhithara ya phuraivethe khathihi na zwiimiswa zwa masheleni a mveledziso .
Foramu yo sengulusa ṱhoḓisiso na mveledziso , sia ḽa zwa milayo na vhubveledzisi ha tshifhinga tshilapfu khathihi na mbambadzo ya zwimela zwa mishonga .
Muvula u shuma u aṋwisa mitshelo .
Arali mafhungo a vhuṋe a vha o ḓiswa kha webusaithi , vhashumisi vhane vha tama u sedzulusa mafhungo avho a vhuṋe vha nga ita izwo nga u humbela tsedzuluso iyo nga kha vhuṱumani ha ' u vhigela murahu ' .
Zwi tshi elana na muingo wa Afrika Tshipembe sa shango ḽa Afrika ḽine ḽa khou bvelela ḽine ḽa ḓo ṱoḓa thikhedzo nga murahu ha 2020 , Afrika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u imelela tshiko tsha milayo ya ndinganyo na phambano ya dziUNFCCC .
Vha humbula uri vhathu vha vhona sa murangaphanḓa , na uri vha tama u humbulwa hani ?
Zwinepe na vidio zwo rekhodiwaho zwo shumiswa nga nḓila kwayo kha u thusa kha u ṋea mafhungomatsivhudzi a zwi re afho nṱha .
Tshumiso idzi dza bindu dzi shumiswa thwii kha u shuma mushumo muhulwane na uri dzi na vhuḓifhinduleli ha u swikelwa ha ndivho dza tshiṱirathedzhi dza Muhasho .
Japan ndi mufarisani kha zwivhambadzwaseli muhulwanesa wa vhuṱanu wa Afrika Tshipembe .
Masia manzhi a puḽane a ḓo ṱoḓa miṅwaha minzhi ya mushumo malugana na u ḓisa mvelelo .
Mashudumavhi , ri na vhuṱanzi vhuṱukusa ho anḓadzwaho ha maitele a zwino kha thevhekano ya sialala , fhedzi , u bva kha matheriala a si gathi a re hone , zwi tou vha khagala uri maitele maswa a khou bvelela .
2.2 . SoNA khathihi na Phindulo ya Muphuresidennde nga ha Khanedzano ya SoNA zwo ṋetshedza muvhigo wa mvelaphanḓa yo no swikelelwaho nga ha u shumiswa ha Pulane ya Mvusuludzo na Mbuedzedzo ya Ikonomi ( ERRP ) khathihi na tsumbanḓila ya kushumiselwe kwavhuḓi kwa pulane dza muvhuso .
Thimathimo nga ha uri ndi nnyi ane a tea u kovhanya mavu .
Vhathu vhane zwa zwino vha khou kondelwa nga mbadelo ya tshikimu tsha dzilafho vha ḓo badela mbadelo ṱhukhu vhukuma kha NML vha ḓifhedza vha wana tshumelo ya vhuḓi .
Mbuelo sa zwe ya sumbedziswa nga u ralo a si mbonalo ya muhologuṱe .
U ṅwala ha vhagudi , ha tshigwada na ha mugudi a eṱhe
Musi vha tshi ita izwo , vha ḓo tsireledza miṱa yavho , vhashumisani , vhagudi na vhone vhaṋe .
Pfanelo dza vhathu , vhuṱanganyi ha vhathu , fhethuvhupo na vhulamukanyi ha matshilisano a vhathu : u dzhenisa pfunzoni maitele na maga ane a tea u tevhedzelwa malugana na vhulamukanyi ha mupo na matshilisano na pfanelo dza vhathu sa zwe zwa dzudzanyiswa zwone kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe .
Vhunga zwo ḓivhazwa mafheloni a vhege yo fhiraho , Khabinethe yo themendela maga au vhulunga na u bveledza nḓowetshumo ya muḓagasi , u khwaṱhisedza zwa masheleni Eskom , na u vhona uri tsireledzo ya fulufulu yo vhulungea .
Mbekanyamaitele dza muthelo , u shumiswa ha masheleni na u hadzima nga muvhuso .
Vhudzuloni ha vhurangaphanḓa vhu bvaho kha mashango a vhashumisani na riṋe o bvelelaho , ri khou pfa :
Ri ṱanganedza izwo kha nganetshelo yavho ngauralo , zwenezwo a thi khou zwi itela khaedu .
Chad o wana khuliso ya nṱhesa nga Nyendavhusiku nga murahu ha musi o fhiwa tshiphuga tsha u vha mubammbeli wa nṱhesa wa 2014 , nga Feḓeresheni ya Dzitshakatshaka ya u Bammbela , vhukati ha zwiṅwe zwiphuga zwa nṱha .
Mulayo uyu u sumbedza u vulwa hafhu ha tshiṅwe tshikhala tsha u ita mbilo dza mavu kha avho vhe vha kundelwa u ita nga u ralo musi hu tshi vala tshifhingani tsho fhiraho nahone hu khou engedzwa miṅwaha miṱanu ya u ita mbilo dza mavu .
Ndaulo ya magavhelo a re na mikano na ndambedzo ( u avhelwa , u fhiriselwa na u fhirisela maanḓa , u lavhelesa na u sedzulusa , ndozwo ) .
U lambedzwa uhu hu ḓo vhona uri matshudeni manzhi vha khou kona u swikelela pfunzo ya nṱha vhunga R9.2 biḽioni ya ndambedzo iyi i tshi ḓo avhelwa kha NSFAS .
Hezwi zwo itisa uri miṅwe mishumo ya zwa vhutsireledzi i sa itwe nga nḓila yavhuḓi kana ya tou sa itwa na luthihi .
( 3 ) Khomishini i nga ṋea muvhigo wa mafhungo afhio na afhio a welaho fhasi ha maanḓa na mishumo yayo kha Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu uri i ite ṱhoḓisiso .
Afrika Tshipembe zwa zwino ḽi khou ambedzana nga ha mbuedzedzo ya mugaganyagwama muhulwane vhukuma unga ha kushumele .
U ita phamfuḽethe i ṋea vhathu tshi ṱalutshedzwa na u bveledza muaanewa .
Ndi zwithu zwifhio zwine zwa tea u dzhielwa nṱha hu tshi pulanwa muṱangano u khwaṱhisedza uri u tshimbila zwavhuḓi ?
Thero ya samithi ho vha vhukateli , vhubindudzi na u shuma .
A zwi tendelani na mbekanyamaitele ya tshitshavha uri muhwelelwa , we a kandekanya pfanelo dza ndayotewa na dza mulayo dza muhweleli , uri a tsireledzwe kha masiandaitwa a vhuḓifari hawe vhu si havhukuma na u sa vha mulayoni nga u sa vhuedzedza muhweleli mushumoni .
Masheleni aya ndi R2,5 million nahone ṱho ḓea iyi i nga vhetshelwa thungo kana u fhungudzwa arali zwa dzhiwa uri zwo lugela lushaka u ita ngauralo kana arali zwo humbelwa nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Tshifhinga tsha zwino , nga maanḓa u bva mafheloni a sentshari ya vhusumbe , ho ṱanziela tshanduko ya , kana mvusuluso kha , mvelele na thekhinoḽodzhi - mveledziso ya nḓowetshumo khulwanesa .
U shuma na u ela - iḽi ndi ḽiga ḽa musi thandela i tshi thoma u shuma i tshi ṱoḓa u eliwa tshifhinga tshoṱhe khathihi na u pulaniwa nga huswa u itela uri i bvelele .
Ro shumisa tshikhala tshe ra ṋewa nga u gonya nga u ṱavhanyedza ha mutengo wa ole na khwiniso ya khulwanesa kha mutengo wa beṱiri , vhutshilo na kushumele .
Mulaedza wa Lushaka nga Vho Jacob G Zuma , Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe , kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde , Kapa
Makwevho a vhulimi mahulwane o dizainelwa kha u ṋetshedza vhupo ha ḓoroboni ha vundu nga zwibveledzwa zwa bulasini zwitete ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ndeme dzine dza nga vha nga u kundelwa dzo topolwaho nga muhasho dzo vha kudzulele kwa vhathu nga maimo kha Muvhuso , ndango , u dzumba mafhungo , u fhungudza mutengo na u dzhia vhathu nga nḓila i si yone .
Pulane ya Mveledziso ya Lushaka i topola ṱhoḓea nga Afrika Tshipembe ya u bindudza kha vhuṱumanyi ho khwaṱhaho kha themamveledziso dza ikonomi dzo itelwaho u tikedza ndivho dza shango dza matshilisano na dza ikonomi dza tshifhinga tsha vhukati na tshilapfu .
Naho zwo ralo , zwikhala izwi zwi tea u langwa zwavhuḓi u itela uri zwi sa litshedzelwe na uri na zwezwo zwi sa vhe zwipondwa kha vhunzhi ha mitsiko ya mveledziso ya ḓorobo dza tshizwino-zwino .
Munango wa tshiṱiriki itshi u tendela u sedzesa kha tsireledzo ya zwiḽiwa kha fhethu ha dziḓoroboni .
Nḓivho ya khemikhala na u dzi ḓadza kha maḓiramu zwi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
A lavhelesa magazini ya " National Animal Magazine " ye a vha o i fara a ḓivhudza uri , " Arali ngweṋa yo kona u swenda ya bva tshifanyisoni zwi amba uri na dziṅwe phuka dzi nga zwi kona . "
Uyu muthu u tea u vha mushumi wa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe musi hu tshi khou pulaniwa , fhedzi-ha a nga kha ḓi vha wa tshifhinganyana musi hu tshi thoma u shumiswa pulane , na kha mimasipala miṱuku .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo bvela phanḓa u bveledza na ṱuṱuwedza vhurangeli ha dzingu na ha dzitshakatshaka u tandulula milandu iyo .
Khoro dza AIDS dza Tshiṱiriki , Ḓorobo khulwane , Mavundu na Lushaka dzo rangwa phanḓa nga Mufarisa Muphuresidennde , Vhalangavundu , na Dzimeyara Khulwane nga tevhekana .
Pfukiselo ya Ndingano ya Mikovhe ndi tshishumiswa tsha masheleni tsha ndeme kha u ṋetshedza tshumelo kha vhashai na u ṋetshedza sabusidi ya tshumelo kha miṱa i shayaho .
Iṅwe ya khaedu dzine ndi kale dzi hone kha zwibadela zwiṱanu zwihulwanesa ndi ya uri vho vha na vhalanguli vhano khou tou farela zwine hezwi zwo ita uri vha si kone u tou pulana na u shuma nga nḓila yavhuḓi i tevhekanaho .
Tsha vhuvhili , sa zwe vhanzhi vha amba , ndi mbekanyamaitele ya nnḓa .
Ndaulo i ṋekedza uri hu vhe na u thivhelwa ha tshumiso yo kalulaho na u tambiswa ha muḓagasi .
Khomishini i vhona uri u tenda kha zwa vhuloi zwi ita uri avho vhane vha tenda khaho vha vhe na nyofho .
6.3.2 I fha iyo pfanelo u thoma u shuma -
Dr Wallace u dzinginya uri hu nga si vhe na ṱhalutshedzo ya ipfi vhuloi , sa izwi ṱhalutshedzo dzo fhambana u ya nga zwitshavha .
Pfunzo ya sekondari i songo fhelela yo vha i khwiṋe musi i khou ṋekedzwa kha vha shumaho u fhira kha vha sa shumi .
Tshitzhili tshi kavha vha u bva kha miṅwaha ya 10 u ya kha ya 29 - vhunzhi ha avha vhathu vhane vha kavhiwa vha tshikoloni kana zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha .
Kha vha dzhiele nṱha uri ahuna na tshitatamennde na tshithihi tsha nga ha ndeme ya maḓi tshi re kha tsumbo iyi tshine tsha bula tshithu nga ha uri maḓi a tamisa kana u ṱanganedzea hani uri a vhe na vhunzani ho bulwaho .
Zwi khagala , maṅwalo aya a ḓo vha a si na vhutshilo nga nnḓani ha musi vhathu vha a ṋea vhutshilo .
( ii ) Miraḓo yoṱhe yo khethwa hu tshi tevhedzwa phara ya ( a ) na Miraḓo yo nangiwa hu tshi tevhedzwa phara ṱhukhu ya ( i ) ya hei phara .
Mulevho wa u vhidza na u ta ḓuvha ḽa khetho u nga ṋekedzwa phanḓa kana murahu ha musi tshifhinga tsha vhusimamilayo tsho fhela .
Honeha , maṅwe mabakete a khou shumiswa nga nḓila ya phuraivethe , nahone vhuhulu ha kushumisele kwonoko hu khou thomiwa .
Tshinwiwa tsha mafulufulu ndi mini ?
U kundelwa uho ho dovha ha sumbedzwa hafhu ṋamusi , na kha luvhanḓe musi Minisṱa vho ḓa vha ḓivhadza tshiimiswa nga ha uri muvhigo vho u farisa hani .
( e ) u shuma mishumo miṅwe na miṅwe ya khorotshitumbe yo tewaho kha mulayotewa kana mulayo wa vhusimamilayo .
4.1 . Khabinethe i fhululedza Muphuresidennde Vho Zuma kha u huliswa havho nga tshiga na nga ha tshiṱaraṱa tshe tsha irwa dzina ḽavho ngei Nigeria , nga tshifhinga tsha madalo a mushumo u itela u khwaṱhisa vhushaka ha ikonomi ya matshilisano na dziṅwe tshumisano .
Tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe tshi fanela u khwaṱhisedza uri tshi na nzudzanyo ya u laṱa dziphedze na themphoni .
Madalo nga mishini wa vhea iṱo , na themendelo dzavho zwo khwaṱhisedza na u tikedza fulo ḽa ndondolo .
Nḓila ine nda humbela ngayo mafhungo na thuso
B Nga madekwana a Mugivhela a murotho B Vho amba nae uri a songo tsha dzima vhathu zwithu .
Mugudisi vha ri , "
Ri themendela vhulavhelesi vhuhulwane kha thendara khulwane dza tshifhinga tshilapfu , na u thivhela vhashumi vha muvhuso u tshimbidza dziṅwe tshakha dza mabindu na u ita uri vhathu vha vhe na vhuḓifhinduleli malugana na ndozwo kha milandu yo wanalaho i ya vhukuma ya vhuaḓa .
Hezwi zwi ḓo shela mulenzhe kha u fhungudza vhutshinyi vhu shushaho nga sethe yo pikwaho u bva kha 7% u ya kha 10% nga ṅwaha .
Ngaganyo ya khohakhombo i tea u sumbedzwa zwavhuḓi , u itela u vhona uri kushumele kwa matshelo na vhuṱoli ha vhutevhedzeli zwi katela maga oṱhe a khohakhombo na a ndango .
Muvhuso washu u tenda kha zwikhala zwa vhoṱhe , nga maanḓa nga pfunzo , ho sedzwa maanḓa a pfunzo a u shandukisa zwikhala zwa vhutshilo ha vhathu vhashayaho .
Tsumbanḓila ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi malugana na mirole ya bada yoṋewa hafho fhasi :
Vhathetshelesi vho sedzwaho ndi vhoṱhe vhakhethi nga u angaredza , na vhakoni vha shumaho na muvhuso , dziNGO , dziyunioni , zwiimiswa zwa vhuṱoḓesi , madzangano a mufarakani vha dzitshaka , na mabindu .
Nyavhelo ya uri ndi nnyi we a vha a khou badela izwi yo tendelaniwa nahone vhathu vho fhambanaho vho zwi badelela .
Nga ḽiṅwe sia , vhalambedzi vha nga humbela uri vha vhewe u itela u khavara / thivha fhethu hu re na mathada nga tshifhinga tshine ha vha hu na thaidzo .
Yo vhuedzedzwa hafhu nga u tevhekana , Vhaeletshedzi vha Vhubindudzi vha tshifhinga tsho fhiraho vho dovha vha tholwa hafhu .
Ndo swika he nda kwamana na vhashumisani vhanga kha Thandela ya Ṱhoḓisiso ya zwa Mbeu nahone ro bvela phanḓa na u kwamana na vhaḓivhi khathihi na u kuvhanganya mbuno dzashu nga ha fhungo ḽeneḽo .
Heḽi ḽiga ḽa mveledziso ya pulane ya wadi ḽi topola mvelelo khulwane dzine tshitshavha tsha ṱoḓa nauri idzi mvelelo ndi dza vhukuma u swika ngafhi zwi tshi ya nga u vha hone ha zwiko .
Hezwi ndi zwisumbi zwa masipala zwi bviswaho nga Minisiṱa o kwamana na MEC dza mavundu dza muvhuso wapo na SALGA .
Vhuvhusi ha inthanethe vhu katela mafhungo a polotiki na matshilisano o fhambanaho .
Maga a thivhelo a katela u ṱamba zwanḓa nga tshisibe na maḓi tshifhinga tshoṱhe kana u shumisa tshivhulazwitshili tsha zwanḓa tshi re na aḽikhoholo , a katela na u litsha u fara kana u kwama ningo yavho , maṱo na mulomo nga zwanḓa zwi songo ṱambaho na u thivha mulomo wavho nga thishu musi vha tshi hoṱola kana u atsamula vha fhedza vha laṱa thishu yeneyo .
Muṱangano wa 2014 u ḓo vha wa ndeme vhukuma kha u ṱuṱuwedza zwa u dizaina zwifhaṱo kha dzhango khathihi na u ṋea vhadizaini vha zwifhaṱo nḓivho ya vhupo ha zwa u dizaina zwifhaṱo yo fhambanaho nahone hu shandukaho .
Muhasho wo ṋetshedza Vhufaragwama ha Vundu Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Tshifhinganyana nga kotara .
Mimapa i thusa u pfesesa thaidzo na khonadzeo , u fana na u ṋetshedza dzinnḓu , u londola zwiko zwa mupo , u laula khonadzeo ya khombo , na u tshimbidza themamveledziso dza vhuendi nga misi yoṱhe .
Naho zwo ralo , hu na madokotela o vhalaho e a vha a khou humbelela uri i tou gwedzhiwa ya ṱuwa .
Zwino itani phosiṱara ni rambe vhana uri vha ḓe vha thuse u kunakisa tshikolo .
Tsha ndeme kha u bvelela ndi u ita uri vhatikedzi vha pfesese uri maga o itelwa u khwaṱhisedza vhutsireledzi na tsireledzo yavho .
Hezwi zwi vhanga uri vhadzulapo u mona na vhupo ha phakha vha dzhenelele kha mavu a phakha u bveledza ngande dza miroho .
Zwino , tshikimu kha nzulele ya Afrika Tshipembe tshi nga si sumbedze nga nḓila i leluwaho ya Kushumele kwa mavu kune kwa vha hone .
Musi mihasho ya sekithara ya nnyi na nnyi yo sedzesa kha u ṱalutshedza zwibveledzwa na muvhigo khavho , mbambedzo na pulane a zwi dzuleli u itwa .
Vhakomana / vharathu Khaladzi
Maitele a sumbedzisa uri ndi lungana lune ndaela dzi re kha ḽupu dza ḓo itwa hafhu .
Vhuongelo ha phuraivethe vhuvhili , vhuṱuku ha phuraivethe ha ḓoroboni , na vhuṱuku ha mugodi , vhune ha nga dzhiiwa sa ha mahayani , ho katelwaho kha ṱhoḓisiso .
Mulayo u ṋetshedza u thivhelwa ha u shumisa , u vha na , kana u vhambadza zwidzidzivhadzi , na maṅwe maitele a elanaho na u itiwa kana u ṋetshedza zwidzidzivhadzi zwiṅwe .
Uri zwa vhufhufhi zwi vhe khwalasambi kha ṱhanganelano ya poḽitiki ya Afrika , ikonomi na zwa matshilisano , mashango a Afrika a tea u sumbedza vhuḓikumedzeli kha tshumiso yo fhelelaho ya tsheo yao .
Khaṱhulo i sumbedza uri mahoro oṱhe o tou hana o khwaṱha kha u bula zwiko zwao zwa ndambedzo ya tshelede .
Tshiṱirathedzhi ndi muhanga wa tshifhinga tsha vhukati na tshilapfu zwa mveledziso ya zwikili kha sekhithara .
Vha thome nga u dzhenisa ḓiresi dza imeiḽi dza vhadzheneli kha bugu yavho ya ḓiresi dza imeiḽi .
U buletshedza vhuraḓo , tshivhumbeo na mishumo ya Komiti dza Wadi .
A vhuyelela tshikoloni a ya na yunivesithi o no mala o no ḓi vha na ṅwana .
Maitele aya o shela mulenzhe zwihulwane kha khwiniso kha tshitandadi tsha mabambiri a mbudziso khathihi na khwaṱhiso ya tshitandadi tsha lushaka shangoni , tshe tsha wanwa uri tshi vhambedzwa na tshitandadi tsha dzitshaka .
Mishumo na vhuḓifhinduleli zwa Vhakomundanda vha Zwigwada .
Vhuendi , tsumbo : tshidimela , ṱhirakha na vhareili vha thekhisi ; vhalangavhuendi , vhareili vha mabufho na vhane vha shuma navho
U bvisa maḓaka mahulwane na u eḓanyisa tshifhinga tshinzhi zwi shandukisa na zwenezwo mbumbo ya shango u swikela milambwana i sa tsha vha hone .
Naho hu na nyimele ire afho nṱha , zwi a konadzea hafhu uri u wa ha ikonomi hu sa gumi hu nga kha ḓi ḓisa zwikhala zwa nyaluwo .
Arali hu si zwone ni nga kona fhedzi u mmbudza maitele ane na khou a shumisa u rekanya nomboro iyo .
Vhalani maipfi ni thetshelese mibvumo .
U vhambadzwa ha zwibveledzwa zwivhisi nga tshivhumbeo tshazwo ( sa tsumbo rooibos ) a zwi dzhiiwi sa bioprosrpecting , fhedzi arali tshiko tshi tshi khou shumiswa u bviswa tshiṅwe khatsho uri tshi vhe tshiṅwe tshibveledzwa zwi dzhiiwa sa vhushumisamupo .
Referentsi ya tshenzhemo ya kale i tea u ḓa na maṅwalo a bidi .
Thendelano i bula uri mahoro a ḓo vhona uri vha nyanḓadzamafhungo a phuraivethe na a nnyi na nnyi vha ḓo ḓibvisa kha u shumisa luambo lwa u vhaisa lune lwa nga ṱunga khakhathi , u sa langea ha zwa poḽotiki na vengo ḽa dzitshaka kana zwa nyadza lu si lwavhuḓi mahoro a poḽotiki na madzangano maṅwe .
Ndi Mulanguli muhulwane wa vha FCB Group nahone vho no ḓi bveledza tswayo nnzhi dza madzangano a mabindu na a muvhuso .
Phindulo ya vhulanguli ha Muhasho kha mawanwa a odithi ya nga ngomu yo khunyelela nga u ṱavhanyedza .
Kha vha pfesese masiandaitwa a ndeme a vhubindudzi ha kha inthanethe kha ṱhoḓisiso dza mbambadzo ire na mikhwa ṋamusi na matshelo .
U khwinifhadzwa ha sisiṱeme dza tshidimela uri dzi vhe dza musalauno hu ḓo khwinisa tshumelo dza zwidimela - ' izwi ndi ṱhuṱhuwedzo khulwane kha u ḓisa tshanduko kha vhuendi ha nnyi na nnyi kha ḽa Afurika Tshipembe .
Disiki mbili dzo teaho dza CD ROM ndi Bayoḽodzhi ya zwa Maḓini , zwa Vhufuwi ha mutshatshame wa zwa maḓini na Zwiko zwa Vhufuwakhovhe na Zwiko zwa Maḓi u mona na Ḽifhasi .
Ndeme ya rannda zwi amba ndeme i angaredzwaho yo fhelelaho ya khonṱhiraka kha ndeme ya Rannda ine i rekanywa nga tshifhinga tsha khumbelo dza bidi na u katela mithelo yoṱhe yo teaho khathihi na muthelo wa thundu u phumuleaho .
Ndo guda zwinzhi kha zwiṱori zwavho .
Davhi ḽa ofisi ḽa SARS i nga ṱo ḓa vhuṱanzi ha tshelede ye ya shuma zwiṅwe musi vha saathu ṋekedza thendelo kha khumbelo ya ndaela maitele o shumiswaho kana kuṱanganyisele kwa mbadelo ya muthelo .
52% vha dzula hune vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha si swike
Khabinethe i humbela maAfurika Tshipembe u tikedza maitele aya uri nga 2020 ri vhe roṱhe ri tshi khou wana Garaṱa ya Bugundaula sa tsumbo ya vhuvha ha lushaka .
Nga nṱha ha u kuvhanganyiwa ha masheleni ho khwiniseaho na u tevhedza milayo miswa ya zwa mithelo , dzangano ḽo swikela zwiṅwe zwipikwa nahone vho ta zwipikwa zwiswa zwi na vhuhovheleli zwa ṅwaha wa muvhalelano u ḓa ho .
1.3 Khabinethe i ṱanganedza thendelano ya u thomiwa ha Bannga Ntswa ya Mveledziso ( NDB ) kha Samithi ya Vhurathi ngei Brazil na u thoma ofisi dzayo dza dzingu ngei Johannesburg .
U dzudzanywa ha pulane dza sekithara vhukati ha masia oṱhe a muvhuso ndi zwa ndeme kha u vhona uri hu na ṱhanganyo ya mbekanyamushumo na u shumiswa lwo fhelelaho ha zwiko zwi re hone .
Ro dovha hafhu ra fara Samithi ya Lushaka kha Vhuthihi ha tshitshavha , ro sedza kha u fhaṱa lushaka lu na matshilisano , lu londaho nahone lu ḓihudzaho .
Gwama ḽa Lushaka ḽo thola phaneḽe ya miraḓo ya ṱahe ya vhoramakone u sedzulusa mutevhe wa zwino wa Muthelo wa VAT kha zwithu zwi sa badelwi muthelo zwine zwa zwino ndi mutevhe wa zwiḽiwa zwine zwi tou tea zwa 19 .
Izwi zwo fhura vhana pfanelo yavho ya pfunzo na u vha kundisa iṅwe pfanelo ya u ḓiṅwalisela milingo yavho ya u engedza ya Gireidi 12 .
Nga mulandu wa zwenezwo , Khabinethe yo dzhia tsheo ya u amba nga khwiniso theo ya milayo kha Mulayo wa Khwiniso wa Milayo ya Mithelo nga u ṱavhanya na u fhirisela phanḓa ḓuvha ḽa u thoma u bva kha ḽa 1 Ṱhafamuhwe 2016 u ya kha ḽa 1 Ṱhafamuhwe 2018 u itela u tendela u isa phanḓa vhukwamani na vhathu vhoṱhe vha kwameaho vha ndeme .
Vha ṱoḓa u tholiwa , ee , fhedzi vha dovha vha ṱoḓa u vha vhatholi .
U ya nga ha vhaṅwe vhaṅwali vha thero iyi ndangulo ya tshiṱirathedzhi i nga vha na ṱhalutshedzo mbili dzi hanedzanaho .
Ndivho dzo fhelela dzi katela u shumisa zwi sa fheli , ndangulo na mveledziso ya maṱaka , u shandukiswa ha maṱaka a Muvhuso , u tsireledza maṅwe maṱaka na miri , u ṱuṱuwedzwa ha zwa maṱaka kha tshitshavha na u alusa u dzhenelela .
Thendelano i tshimbilelana na mbekanyamaitele dza u ṱangulwa zwiṱhavhane dza kale dza Afrika Tshipembe , mulayo wa fhano na ṱhoḓea dza dzitshaka .
Tshiedziswa tsho sumbedzwaho afho nṱha tshi ḓo khwaṱhisedza uri zwithithisi ezwi zwi a bviswa , uri nyambo dzo ḓoweleaho dzi a bveledzwa na u fulufhelana nga vhoṱhe hu a fhaṱwa .
Nzudzanyo idzi dzi ṋetshedzwa nga Tshimedzi kha Buthano ḽa Lushaka sa tshipiḓa tsha Mugaganyo wo Dzudzanywaho wa Tsheledemviswa dza Lushaka .
Nda takalela muhumbulo wa dimokirasi na lushaka lwo vhofholowaho , hune vhathu vha dzula vhoṱhe ḽi ḽa maladze , nahone vha na zwikhala zwi linganaho .
Shango ḽi ḓo shumisa vhuimo ha mudzulatshidulo haḽo u bveledzisa dzangalelo ḽa dzhango ḽa Afrika na mashango ane a kha ḓi bvelela kha madzangano a thendelano .
U swika afha mihasho ya muvhuso a i athu u shuma mushumo mihulwane kha IDPs , ine vha I vhona sa pulane dza masipala .
Mahatsi , zwiṱaka na maluvha zwi tou titima na u lapfa zwo lapfa .
U shumiswa ha zwithu zwa ndeme zwo topolwaho kha zwipiḓa zwihulwane zwa Sisiṱeme ya Vhulamukanyi ha Vhutshinyi , zwine zwa vha tshipiḓa kana ṱhuṱhuwedzo kha kuitele kuswa kwa khothe , nga maanḓa zwi tshi elana na u khwinisa vhukoni ;
Zwazwino hu na vhathu vha linganaho 15 miḽioni vhane vha khou shuma kha shango ḽashu , ine ya vha ya nṱhesa kha ḓivhazwakale yashu , na uri mahoḽa ho sikwa mishumo i fhiraho 650 000 , uya nga Stats SA .
Sa tsumbo , muimeleli muthihi u fanela u tiwa hune ha vha na vhashumi vha 21 u swika kha 100 .
Zwo ralo , vhuḓifari ha vhugevhega kha avho vha tshinyaho vhuimo hashu na tsirunzi tshitshavhani vha tea u bviselwa khagala .
A nga dovha hafhu a shuma sa tshihumbudzo tsha mishumo ine ya ḓo itiwa na nḓila ya u khwaṱhisedza uri yo itiwa .
Musi ri tshi khou fhaṱa kha vhukoni uvhu , ri khou tea u lwa na u kundelwa hashu nga nḓila yo khwaṱhaho .
Humbelani uyu muthu uri a tende ni tshi ita inthaviu nae .
Zwe zwa itwa zwo ita uri hu vhe na vhuṱanzi ha u shuma na tshitimu ho tsireledzeaho , u dzheniswa ha gese na muḓagasi zwine zwa nga vhanga mpfu arali ha nga vha na mithuthubo ye ya vhangwa nga u londota hu sa fushi .
Tshipiḓa tsha u konḓa ha u pfumbisa zwithu ndi masia a milayo , tshumisano ya mivhusomiḽedzani , ndambedzo na zwa vhubindudzi .
U dovholola zwe a amba u khwaṱhisedza uri ndo pfesesa
Arali ni tshi khou thusa muṅwe muthu o huvhalaho , ni shumise magiḽavu tshifhinga tshoṱhe .
Mutevhe wa mashango a no khou bvelela a re na vhukoni ha u swikelela a khou ḓala,ngeno , zwi seisaho , thuso ya u mveledzwa yo tsela fhasi nga thihi-tsha-raru kha ikonomi u bva nga 1990 .
Ho raloho , muthu u tea u wana thendelo yo teaho i tshi bva kha khantseḽe ya musanda , saithi i tea u kaliwa nga ngona , nyolo yayo ya rumelwa ofisini dza Mupimashango Dzheneraḽa ngei Piṱori uri a i phasise .
Hafhu , hezwi zwi amba u lenga kha u tshimbidza zwa dzikhumbelo .
Dziminisiṱa dzi ḓo ṋetshedza muvhigo nga ha mbekanyamushumo idzo kha vouthu ya mugaganyagwama .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Muhasho wa Vhuvhusi , Mbekanyamaitele na Ṱhoḓisiso u ṱoḓa u thola muḓivhi wa maanḓa a ḓisaho tshanduko , wa zwikili zwinzhi na u vha makone kha mbekanyamaitele ya tshitshavha ane a ḓo ranga phanḓa Davhi ḽa Vhuvhusi , Mbekanyamaitele na Ṱhoḓisiso .
Nga fhasi ha mutheo wa kheshe wa ṱhiransekisheni dza muvhalelano na zwiṅwe zwiwo zwi a dzhielwa nṱha musi kheshe itshi ṱanganedzwa kana u badelwa .
Themamveledziso i fulufhedzeaho ya ICT na yone ndi ya ndeme , sa izwi i tshi ṋetshedza vhuṱumani ha ndeme ha zwa vhudavhidzano vhukati ha vhabveledzi na maraga yavho , nahone ndi ya ndeme kha u swikelela zwidodombedzwa zwo teaho , u fana na vhuvha ha mimaraga khathihi na zwidodombedzwa zwa mitengo .
Arali muiiti wa khumbelo a kundelwa u vha hone tsengoni ya vhupfumedzani nga tshifhinga tsho tiwaho , hu vha u fhela ha mafhungo .
Musi silindara dza gese dzi sa khou shuma , naa vaḽivu dzadzo dzi vha dzo valwa dza khwaṱha ?
Naho zwo ralo , maḓi a nga vhulungea Fhethu hune maḓi a kuvhanganywa hone nga u shumisa mathannge a mvula , u ḓadza mabambelo , na zwiṅwe .
Nyendedzi ya mutshimbidzi kana mugudisi , i re na ṱhoho , zwipikwa zwa u guda , mishumo na mvelelo dzo lavhelelwaho i a bveledzwa na yone .
Minista vha nga engedza kana vha tendela u kundelwa u tevhedza nga muthu , tshifhinga u ya nga Mulayo uyu , nga nnḓa ha tshifhinga tshine tsha vhofha Minista .
Ngudo dza zwino , zwenezwo , dzi nga vha dzi songo doba data yoṱhe yo teaho u bvisela khagala khonadzeo ya u tshipa na u vhulaha kha milandu ya mabulayo a vhafumakadzi .
Hu ḓo vha na mishumo yo vhalaho ya saintsi ine ya ḓo farwa vhukati ha vhege kha shango ḽoṱhe .
2.2 . U livhisa ṱhogomelo kha khethululo ya muvhala zwa ṋaṅwaha ndi mavhalaanngwe a u sumbedza ndeme ya muthu muṅwe na muṅwe ane a khou dzhia vhuḓifhinduleli kha u lwa na khethululo nga muvhala , khethululo nga murafho , vengo ḽa vhabvannḓa na u sa konḓelela hu yelanaho na izwo kha shango ḽashu .
Vha fanela u panga mbadelo ya khumbelo kha akhaundu i re afho fhasi phanḓa ha musi khumbelo i tshi nga thoma u phurosesiwa .
Mutevhe uyu u vhidzwa upfi ' mutevhe wa thagethaho zwiko ' .
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala ,
Hezwi zwi amba uri pulane dzashu dzi fanela u vha dzine dza swikelea nahone dzi tshi ya nga tshomedzo dzine ra vha nadzo zwenezwo na uri ndi dziṅwe khonadzeo dzifhio khathihi na maga a vhurangeli ane a nga shumiswa u itela u isedza .
1.4.Vhuḓivhofhi nga vhakwamei vhoṱhe - hu tshi katelwa muvhuso , vhashumi , mabindu , madzangano a vhadzulapo - u tou sedza thwii kha mbekanyamushumo dzine dza ḓo sika mishumo , nḓila dza u thivhulula zwithivheli u itela uri vhuḓivhofhi vhu thome u shuma , khathihi na thendelano dza u vhona uri mishumo i a vhulungea na u thivhela ndozwo dza mishumo .
Kha vha dzhie nḓila idzi u ya nga ha mushumo wa Komiti dza Wadi sa yone tshanele ya u ṱanganedza na u rumela mafhungo kha tshitshavha
Kha vha wane fomo ya khumbelo online kana ofisini ya tsini ya SARS .
Ndo aluwa fhethu hune ha vha na maseo nahone musi ndi tshi ya hani hu dzulela u vha na maseo .
Mbuelo ya muhasho i elanaho na Muhasho wa Tshumelo dza Matshilisano na u Fhelisa Vhushai i ṋetshedzwa kha Tshikwama tsha Mbuelo ya Vundu , na mbuelo i elanaho na u Fhiriselwa ha Tshelede u bva kha Ḽeveḽe ya Muvhuso u ya kha Iṅwe ( Thuso kha zwa Matshilisano ) i ṋetshedzwa kha Muhasho wa Lushaka wa Mveledziso ya Matshilisano .
Thendelano i fanela u dovha ya amba uri ndi nnyi ane a ḓo badela tshinyalelo ya u vhila , u konanya na u lamukanya .
Dizaini na mbonalo ya vhudzulo ha vhathu zwi nga vha na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha u sa nyeṱha haho .
Tsumbo , u rwa nga mpama , u likita , u sukumedza , u fara muthu nga zwanḓa nga nḓila isi yone , u tshea muthu , na tshumiso iṅwe na iṅwe ya dzikhemikha ḽa kana u ita uri muthu a kundelwe u ita zwine a ṱo ḓa , u ṋea mishonga isi yone kana u fhirisa ndinganyo ya mishonga kana zwiito zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa vhanga khuvhalo , u vhaisa muvhili , u dzidzivhadza kana lufu .
U ya nga mulayo uyu , muvhuso u tea u ḓiimisela u lambedza poswo dza vhudededzi u tshi shumisa ndivhanele dzi sa ḓuri nahone dzo tea zwa pfunzo zwikoloni zwoṱhe zwa muvhuso na zwi no thuswa nga muvhuso .
U nambatedza Mutambo wa zwipfi
Izwi zwi ḓo shela mulenzhe lu vhonalaho kha u fhungudza thaidzo dza Afurika musi ho sedzwa malaṱwa a khombo .
Ri tea u fhelisa khuḓano na nndwa dzi sina mushumo kha dzhango ḽashu dzo vhangaho vhuṱungu na u tambula huhulu kha vhathu vhashu na u ita uri vhunzhi havho vha vhe dzitshavhi na shakuliswa na u kombetshedza vhaṅwe u ya vhufhalalani .
- Vho Ben Kruger , mutambi wa zwiṱori wa kale , muṅwali na mubveledzi vhe vha vha tshi ḓivhiwa nga vhuimo he vha vhu tamba kha Binnelanders.
Hezwi zwi ḓo thusa kha ṱhoḓea dza maḓi dza zwiṱitshi zwa muḓagasi zwa Medupi na Matimba .
Pulane ya mveledziso ya tshumisano , u gaganya gwama na u vhea iṱo kha kushumele .
Nga kha mushumo washu wa vhulavhelesi , vhushumeli vhu tea u ita uri muhasho muṅwe na muṅwe une wa tea u ṋekedza tshumelo u vhe na vhuḓifhinduleli vhu itaho uri vhutshilo ha vhafumakadzi vhu vhe ha khwiṋe .
U tshila mabindu musi wa mumono wa nḓowetshumo ngei Yuropa zwo ḓisendeka zwihulwane nga vhadzia muvhalelano u thusa mabindu u pfesesa mutakalo wa mabindu avho .
Ni kone u ṅwala mafhungo mavhili a re na raimi tshibogisini tshiṅwe na tshiṅwe .
Zwiṅwe hafhu , i dovha ya tevhedzela ṱhoḓea dza fhasisa dzo tewaho nga Ofisi ya Oditha Dzhenerala kha u khunyeledza Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha nga Ṅwaha .
U ambarela mutsho
Vhafariwa vho lindelaho tsengo vha fanela u ḓidzhenisa kha u setshwa ho teaho u khwaṱhisedza tsireledzo ya tshitshavha , vhutsireledzi ha vhashumi vha shumaho kha senthara na dzhele ho tsireledzeaho ha vhaṅwe vhafariwa .
TSHAKHA DZA PHETHISHINI
Ho vha na nyaluwo i ṱavhanyaho kha tshikolodo tshi songo tsireledzeaho kha miṅwaha ya zwino .
Mudzulatshidulo vho kwengweledza vhaṱaleli u kovhekana a dzilafho a mashango avho u itela u livhana na u dzhenelela ha poḽitiki musi wa dzikhetho .
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Overberg u vheiwa kha Khethekanyo C ya Masipala .
Hezwi zwi amba uri muthu a nga rumela mbilahelo nthihi fhedzi ya sia ḽithihi ḽa muvhuso kha Vhulanguli arali a songo fushea nga tsheo yo dzhiwaho nga maanḓalanga a khaṱhululo .
1.12 u ḓo vha vhidza uri vha ḓe vha ṋee vhuṱanzi nga u ṱavhanya , nahone arali hu na u lenga , mutshutshisi o faraho mulandu wavho u ḓo vha ḓivhadza uri ndi ngani hu na u lenga na uri vha tea u ima kana u lindela tshifhinga tshingafhani ;
U ṱola u shumiswa ha mbekanyamaitele ya themamveledziso na sisiṱeme dza nḓisedzo na u ṱoḓa na u tshimbidza thikhedzo
Ipfi ' mupondwa ' hune zwa vha zwo tea ḽi dovha hafhu ḽa katela shaka ḽa tsini kana vhaunḓiwa vha mupondwa onoyo .
Livhanyani madzina na maṱaluli a no a ṱalutshedza .
U vhewa tshiduloni ha Muphuresidennde zwi ḓo hashiwa thwii kha thelevishini na tshumelo dza khasho dza radio dzo vhalaho - kha vha thetshelese !
Zwipiriṱi , na veini , zwiṱuku zwi ita ndivhanele ṱhukhu ya tshivhalo nga u angaredza tsha zwikambi zwi nwiwaho kha ḽa Zambia .
Mbadelo yo tiwaho .
Vhanna na vhafumakadzi , ri tea u thivhela vhugevhenga ro ḓiimisela , madzuloni a u sokou lwa na vhugevhenga .
Vhuhwavho : Ri ḓikumedzela u dzula ri vhathu vha vhuhwavho kha vhashumisani na riṋe na vhoṱhe vhashumi nga riṋe nga u pfela vhuṱungu , u dzhiela vhathu nṱha na u vha ṱhonifha .
Ri ni tamela mashudu kha ndingedzo dza vhumatshelo havho .
U bveledza zwiḽiwa zwa zwifuwo hu khou vha hu konḓaho nga maanḓa na u vha ho khetheaho malugana na reshio ya tshiengedzwa na u ita zwiḽiwa zwa zwifuwo u itela u ṋetshedza mvelelo dza nyaluwo dzavhuḓi dza zwifuwo .
Muvhuso u vhe na vhuḓifhinduleli kha tshelede dza vhatheli
Musi Mulayotibe wo swikiswa Phalamenndeni u anzelwa u livhiswa kha Komiti ya Phalamennde ine ya vha na vhulavhelesi kha muhasho wa muvhuso une wa khou swikisa Mulayotibe .
Minisṱa o ṋea ndaela dzi re na tshivhalo dza u langula u ṱunḓiwa ha mbeu , sa tsumbo nga u ṱoḓa ṱhanziela ya u tsireledzea ha zwipuka na zwimela ' phytosanitary ' .
Mbumbeo ya tshiimiswa itshi yo itelwa u shumana na mafhungo a mbekanyamaitele .
Minista vha nga ita milayo ya u shuma na fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽine ḽa tea u shumiwa naḽo nga mulayo u ya nga Mulayo uyu ;
Mutheli o pfulutshelaho shangoni ḽa nnḓa .
Vhorabulasi vha nangaho khetho iyi vha ḓo tea u vha vha na zwikili zwa vhulanguli zwo eḓanaho u shumana na tshikolodo , na tshenzhelo ya murahu kha vhulimi .
Themphuḽeithi dzi re hone dzine vha nga shumisa
Ndi vhubindudzi ha u fhaṱa mimoḓoro Afrika Tshipembe ha makete wa MaAfrika Tshipembe fhedzi na u dovha ha makete huṅwe fhethu .
Ḓuvha ḽa vhuḓi kha vhoṱhe , na ndumeliso dzanga dzo khetheaho kha vhafumakadzi vhoṱhe nga maanḓa , u mona na ḽeveḽe dzoṱhe kha muhasho wanga .
U shumisa maipfi a u ṱuma .
Dzhenisani maṱaluli .
Ri khou tea u vhona uri u khou shuma na u bvelela .
5.2 . Vho Dokotela Reginald Cassius Lubisi - Mulanguli Muhulwane kha Ofisi ya Muphuresidennde na Muṅwaleli wa Khabinethe ( yo vusuludzwa lwa miṅwaha miṱanu ) .
Vha ndangulo vha pfa uri vha nga si tendele tsheo dza mahala dza muphurofeshinala , ngeno hu na uri muphurofeshinala u pfa uri a nga si tendele dzangano ḽi tshi ta tsheo dzawe .
Pfanelo dzo dodombedzwaho kha Thendelano ya Vhana vha Afrika a tshimbilelana na ayo a re kha Thendelano ya Pfanelo dza Ṅwana .
10.3 . Vhulwadze ha ASF ndi ha phirela nahone vhu kwama fhedzi nguluvhe dza hayani na dza ḓaka .
Lushaka lwa mbuelo lwo khakhea .
Naho zwo ralo , ndunzhendunzhe dzi pfeseseaho dza vhuḓifhinduleli , hu tshi katelwa na vhashumisani , ndi dza ndeme malugana na u bvelela ha puḽane .
Mulayo u ṱoḓa uri mugaganyagwama na maṅwalwa awo zwi wanale nga nnyi na nnyi musi u tshi tou bva u itwa kha khoro .
Gumofulu ḽiṱuku ḽa R235 208 nga muṱa nga ṅwaha kha mishonga ya vhomakone na ya bayoḽodzhikhaḽa
Hezwi zwi ḓo imisa maitele , sa zwe Khomishini ya vhudzwa , u dzhia muthu muṅwe na muṅwe ane a vha hone u bva tshiṱaraṱani vha vha shumisa kha mutambo mukene .
Ri ḓo khwaṱhisa zwikili na mutheo wa vhushumeli ha vhashumi .
2 . Minidzhere dza khoro dzi wana mivhigo u bva kha Yuniti ya u Dzhenela ha Tshitshavha u itela ndaulo kana u dzhielwa nṱha nga vhulanguli musi i sa athu iswa kha komitindauli kana komitindauli ya meyara u itela tsheo ya polotiki .
ṱhanziela ya nyimelo ya mbingano yavho ( arali i hone )
Dokotela o themendela uri ndi ḽe miroho minzhi .
12.3 Nga fhasi ha PAIA muitakhumbelo a nga si ite khumbelo ya u swikelela rekhodo , dza tshiimiswa tsha tshitshavha , dzine dza vha na mafhungo a vhuṋe a muitakhumbelo kha tshiimiswa tsha nnyi na nnyi , 15fhedzi muitakhumbelo kana muṋe wa data anga , ho sedzwa tshiteṅwa 23 ( 1 ) ( b ) tsha POPIA humbela u bva kha mudziavhudifhinduleli rekhodo kana ṱhalutshedzo ya mafhungo a vhuṋe nga ha muṋe wa data o farwaho nga mudzhiavhuḓifhinduleli .
Dzi khomboni ya u ngalangala .
Milayo mivhili , khathihi na ndayo dzo andadzwaho hu tshi tevhelwa dzone , zwi vhumba tshivhumbeo tshithihi tsha ndayo .
Zwithivheli izwo zwi ngaho sa khura dza ngadeni na mbondo dza vhutsireledzi zwi tea u tendela mbono nahone zwi a kona u kunga maṱo na u fhungudza zwikhala zwa , na u fhelisa nyofho dza , vhugevhenga .
Nga murahu ha tshifhinga hu na dibeithi yo ṱanḓavhuwaho , zwikolo zwo fhambanaho zwa kuhumbulele zwo bveledza uri ri tea u tshila hani vhutshilo vhu re na mvumbo .
Nyolo ya dzinnḓu , zwidodombedzwa zwa u fhaṱa na zwishumiswa zwi pfeseswa nga rakhonṱhiraka ( na nga vhaḓivhi vha mishumo ya khonṱhiraka na khonṱiraka ṱhukhu ) khathihi na nga mulanguli wa thandela .
Nahone i ṱoḓa vhatholi vha tshi thoma maga nga u ṱavhanya ane a ḓo ita uri vharema na vhafumakadzi vha kone u swikela zwikhala zwa mishumo zwiswa , zwe kale vha vha vha songo tendelwa .
Mbekanyamushumo dzine dza ḓo thoma u shumiswa dzi ḓo katela u ṱanganywa ha tshumelo dza vhuendi ha nnyi na nnyi kha tshiṱiriki u ya nga Puḽane dza Vhuendi ha Mahayani dza Lushaka .
Nga mulandu wa uri mutengo wa u tshimbidza vhukavhamabufho kha ḽa Afrika u nṱha vhukuma kha mbalotshikati ya ḽifhasi na u londota bufho musi ḽo ima fhasi , vhufhufhi na dziṅwe tshumelo , zwi nṱha , hu ṱoḓea nungo dzo ṱanganelanaho u itela u sedza kha u fhungudza mbadelo kha nḓowetshumo iyi .
Vha miṱa ya vhalwelambofholowo , sa avho vha vhapondwa , vho vha vha sa fulufheli maanḓalanga a bvaho nnḓa .
U wana senthara i itaho ndingo i re tsinisa na inwi , ni SMS HIV na khoudu yaṋu ya poswo kha 31771
Vhathu vha Zimbabwe vho tenda u ṱanganedza na u ḓidzhenisa kha ndugiselo dza madalo avho .
Kha nyolo yoṱhe na nganea , vhadzheneli vha humbela u ṱalutshedza zwine matshilo avho a vha zwone nga tshifhinga tshenetsho .
Vhudziki uhu vhu nga swikelwa nga u gwela tshoṱhe mushululo .
U vhea iṱo mitengo ya thandela zwi konisa ndingo ya uri naa thandela i khou shuma nga ngomu ha mugaganyagwama wo tendelwaho .
Khoudu ya Vhuḓifari i sumbedzwa nga ngomu kha maṅwalwa a tshiofisi oṱhe nahone i a ḓivhadzwa nga ngomu na nga nnḓa .
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito
Musadzi o ḓihwalaho are maṱunguni a u vhofholowa a nga si vhee vhutshilo hawe na ha ṅwana wawe a sa athu bebwa khomboni ngauri ambuḽense yo lenga u swika .
35 Vhathu vho farwaho , vho valelwaho navho hwelelwaho
Nga GEMS DotMobi , vha nga kona u swikelela mafhungo nga ha mbilo dzavho , mbuelo dzavho na zwiṅwe zwinzhi - vhe huṅwe na huṅwe hune vha vha hone , ngomu tshanḓani tshavho .
Ndu humbela Eskom uri i ṱoḓe dziṅwe nḓila dza uri ṱhoḓea ya u gonya ha mitengo i nga fhungudzwa hani kha miṅwaha i si minzhi i ḓaho , hu u itela u tikedza nyaluwo ya ikonomi na u sikwa ha mishumo na u mpha madzinginywa uri a ṱanḓavhudzwe .
Mubidi a wanaho tshivhalo tsha nṱhesa tsha phoindi guṱe u ḓo pfufhiwa khonṱiraka .
Ri khou bvela phanḓa na vhuḓikumedzeli hashu u itela u maanḓafhadza themamveledziso ya muvhuso wapo na u engedza nḓisedzo ya tshumelo nga kha Modele wa Mveledziso ya Tshiṱiriki .
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe uri vha vhe tshipiḓa tsha fulo ḽa tshanduko .
Muphuresidennde vha amba Mulaedza wavho kha Lushaka ngomu ha Nnḓu ya Buthano ḽa Lushaka .
Khabinethe yo themendela u tholwa ha vhathu vha tevhelaho kha u sedzulusa ndalukanyo na dziṅwe tsedzuluso dzi ṱutshelanaho na dziṅwe thendelo dzi tshimbilelanaho :
Dza u farea : Ndi zwo vhumbwaho nga muthu wa ṋama , sa zwifhaṱo , vhuendedzi , nḓisedzo ya maḓi na tshumelo dza khunakiso , zwiko zwa zwivhaswa na vhudavhidzani ha ṱhingo .
Ubva 1994 muvhuso wo shuma vhukuma kha u vhona uri hu na ṋetshedzo ya maḓi na vhuthathatshili .
Khomishini a si uri a i khou dzhiela nzhele vhuleme vhu sendekwaho na sisiṱeme iyi .
Ḽiga ḽa u thoma ḽa nzudzanyululo iyi ḽo vha ḽo sedzesa zwa khakhululo ya ikonomi , yo sedzaho kha nzudzanyululo na u ḓisa vhudziki .
Nga 2010 , Wadi 10 yo tsireledzea , hu na vhathu vhane vha dzula nnḓuni dzavhuḓi , vhathu vha na mutakalo u no takadza nahone HIV / AIDS yo fhungudzea nga maanḓa , vhathu vhanzhi vha na zwikili na u ḓitika nga vhone vhaṋe , na u wana miholo i no takadza i no bva kha mutheo wo khwaṱhaho wa ikonomi .
Mbuelo dza masheleni dzi ḓo dzula dzi zwipiḓa zwa ndeme kha mbekanyamaitele dza mutakalo nahone maitele a ḓo isa phanḓa na u khwiniswa u itela vhukoni na u fhungudza tshinyalelo .
U dudedza ipfi : ho sedzwa kha u bvisa vhuḓipfi na u ḓidzhenisa kha vhurendi , zwidade na mitambo ya ḓirama ya vhusiki
Mihasho ya Vhukati , nga maanḓa wa Mapholisa , Vhupileli , Vhutsireledzi ha Shango , wa Muno , Mveledziso ya Matshilisano na miṅwe vha ḓo dzhenelela nga huhulu nga murahu ha madalo a Muphuresidennde vha tshi khou shumisana na muvhuso wa Vundu na mimasipala .
27 . Ndi vho nnyi vhane vha khou shela mulenzhe nahone mishumo yavho ndi ifhio ?
A ho ngo itwa mugaganyagwama wa zwikhala zwiswa zwa mishumo , nga nṱhani ha tshivhumbeo zwa tshiimiswa tsha ha masipala .
Zwoṱhe hezwi zwi mona zwifhaṱuwoni zwa mutevhe muhulwane wa khaṱhulo , zwi songo teaho u bulwa kha khaṱhulo iyi , fhedzi zwi zwine vhaiti vha khumbelo vha ṱaṱisana nga hazwo zwo vha zwi nga iṅwe nḓila .
Muhasho u tea u itisa uri mimasipala i u dzhoine kha u shumisa hawo ha mavu na pulane dza vhuendi ho ṱanganelaho .
Maanḓalanga a vhuṱaṱisani o ita mushumo wa nṱhesa wa u bvukulula gennge dza vhugevhenga na u ṋea ndaṱiso ya u pfuka mulayo .
Rakhonṱhiraka u na vhuḓifhinduleli hafhu ha u shuma , u vusuludza na u londota mutengo wa tshumelo ine a khou i ṋekedza .
Zwiṱanganyi zwi ḓo vha zwa " pfaro " kana lushaka lwa zwi no elana nazwo lwa zwiputeli zwa zwifhirisafulufulu zwa phiasiṅi zwihulwane kana zwa thephu .
Vhathu vhane vha shuma vha ḓo badela tshelede ṅwedzi muṅwe na muṅwe i tshi ya kha NML .
Vha ite mutevhe wa tshaka dzo fhambanaho dza mafhungo a nga ha vhubvo ane a tea u kuvhanganywa na u sumbedza uri ndi ngani a a ndeme .
Khethekanyo i buletshedza mushumo wo itwaho nga muhasho u ya nga mveledziso ya zwikili .
U bveledza pulane dza thevhekano na u ita uri vhashumi vha sa litshe mushumo , u thoma u shumisa pulane dza mveledziso ya vhuṋe , u ṋetshedza vhukukumedza nga mbekanyamushumo dza mveledziso ya maimo a nṱha na u ita uri vha ḓivhe zwithu , u ṱuṱuwedza vhupulani ho pfananywaho na u sika nḓivho nga vhushaka ha ndeme vhukati ha vhupulani na nḓisedzo ya tshumelo i bveledzaho na ndangulo ya masheleni .
vha tshi kona u ṋetshedza nyimele yavhuḓi ya u alusa na u bveledzisa ṅwana
Ho sedziwa kha u linga ha tshifhinga tshoṱhe , mudededzi u lavhelelwa u katela vhagudi vhoṱhe kha mbekanyamushumo ya u guda na u zwi linga .
U khwaṱhisa uri zwiimiswa zwoṱhe zwiraru- muvhuso wapo , wa vunḓu na wa lushaka -i Khwinise nḓisedzo ya tshumelo , ri ḓo ṱavhanyisa u sikwa ha Mishumo ya Muvhuso i Fane tshitshavha .
Mimaraga i thunyuluwaho na mashango ane a kha ḓi tou bvelela o kwamea-vho nga tshiwo tsha u wa ha makwevho a ḽifhasi na u huma ha kutshimbilele kwa masheleni .
Izwi zwi katela u farwa , nyolo , na u khwiniswa ha lubuvhisia , khathihi na u ṋea ngeletshedzo ya phurofeshinala kha mveledziso na ndondolo ya lubuvhisia .
Kha ri ambe Kha ri sedze tshifanyiso ri ambe nga zwine ra khou vhona .
U tevhedza milayo ya matshimbidzele ya khoro ya zwa vhashumi vha nḓowetshumo ya zwa vhufhaṱi .
Sa vhunga zwiwo izwi zwi tshi kwama miraḓo ya tshitshavha , ndi zwa ndeme uri hu ṱavhiwe maitele a u tinya tshinyalelo kha vhathu vhashu .
Pfanelo yavho ya u vula mulandu wa vhugevhenga .
Ndaela i ṱoḓa mivhuso i re miraḓo kha u thoma kana u topola maanḓalanga a konaho kana maanḓalanga uri a vhe na vhuḓifhinduleli kha zwa u shumisa ṱhoḓea dza ndaela , hu tshi katelwa u ola pulane dza ndaulo ya malaṱwa .
Miṱangano yo raliho ndi yone nḓila i yoṱhe ya u khwinisa ndivho idzi .
Khovhakhombo ine ya nga vha hone fhedzi ya pfukiselo ya HIV ndi nga tshifhinga tsha mitambo u kwamana ha mivhili hune khuvhalo dzi nga itea .
Phungudzo ya tshikhala nga u angaredza tsha vhuendedzi , nahone zwo ralo na mitengo ya vhuendedzi , ndi tshivhumbi tsha ndeme kha vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa ho ṱanganelaho .
Nga nṱhani ha mbilaelo dza khakhathi na mpfu zwo vhangwaho nga dzikhombo Afrika Tshipembe , zwivhangi zwa mupo na zwi si zwa mupo zwe khethekanywa , na uri a hu na u vhewa kha vhuimo he ha itwa ha zwivhangi zwa lufu zwi si zwa mupo .
Sekhithara ya phuraivethe a yo ngo tea u ta zwilinganyo ngauri ndivho dzavho ndi dza mbuelo ya gumofulu .
Komiti ya Madzinginywa a Milayo ya Miraḓo na Phethisheni
Nzudzanyo yo dzinginywaho nga ha ṱhoho dza u funza yo ṋekedzwa sa iṅwe ya dza milayo i na ndeme kha pfunzo ya vhana vha vhuimo ha fhasi nga u tevhela u thoma nga u funza zwine vha zwi ḓivha ha kona u tevhela nga ṱhoho dzine vha sa zwi ḓivhe lwa tshoṱhe nga murahu .
Ngangoho , mihumbulo iyi i kha ḓi ṱoḓa mbonalo na kupfesesele kwo teaho .
Mveledzo ya saithi dzo vhalaho dza ṱhoḓisiso na nḓivho ya vhubveledzi nnḓa ha pfunzo ya nṱha .
wadi dzoṱhe dzi na puḽane dza wadi
Vha u thoma vhane vha ḓo dzhiwa vha 3000 vha ḓo dzhiwa kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
NDEME YA MVULATSWINGA , NDIMA YA 1 ( MBETSHELO DZA U THOMA ) NA NDIMA YA 2 ( MULAYOTIBE WA
Komiti ya Mbalelano yo dovha hafhu u vhiga uri yo dovholola na u ṱanganedza milayo ya mashumele o teaho sa Thendelano ya Komiti ya Mbalelano na u langa mafhungo ayo hu tshi tevhedzwa Thendelano iyi .
3.1 . Muphuresidennde Vho Zuma vho rwela ṱari Ṅwedzi wa Vhaswa fhasi ha thero ine ya ri " Ṅwaha wa Vho OR Tambo : U Bveledza u Manḓafhadzwa ha Ikonomi ya Vhaswa " , na muṱangano wa Tshigwada tsha Vhaswa tshi Shumaho na Phuresidennde .
u ita mbekanyamushumo dze dza tendelwa dza u fhaṱwa ha dzhele nnzhi na u fusha zwipikwa zwa Phoḽisi ya Vhululamisi ;
U shumana zwivhumbeo zwo fhambanaho na saizi ya bammbiri na bulatsho dza saizi yo fhambanaho vha tshi itela u shuma vha tshi wana mafhungo nga vhuḓalo
Kha ḽevele dza dzhango na dza dzingu , ho vha na mvelaphanḓa i mangadzaho u ya nga ha u vhea maga na zwilinganyo kha vhuvhusi ha ndeme ha poḽitiki na zwiteṅwa zwa dimokirasi .
Maitele a zwa Madzulo a Vhathu ( hu tshi katelwa zwikolodo zwa kale , u thoma thandela dza u bulokulula PHP / Dziphaiphi , mafhungo a zwa tshumisano na thandululo ya dziphambano ) .
Hu tshi vha na awara nnzhi dza u shuma nga murahu ha tshifhinga tsho ḓoweleaho , hu vha na tshivhalo tsha nṱha tsha thaidzo dza tsireledzo na u pfukiwa ha maitele .
Sa tshiṅwe tsha zwithu zwihulwane zwa Pulanetshumisi ( Action Plan ) ya Muvhuso , thandela iyi yo konadzea nge ya lambedzwa lu sa vhudziswi nga Muhasho wa Gwama ḽa Lushaka ( Thirezhari ) .
U tshimbila kha thambo yo adzwaho fhasi ; mathaela , u linganyisa / u ḓitika nga milenzhe i tshi sielisana .
Zwidodombedzwa zwa mutshipiso zwo teaho kha masipala zwo ṋetshedzwa kha notsi dza zwiṱaṱamennde zwa zwamasheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha .
Ngeno Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani na wone u tshi ṋetshedza tsireledzo , wone u shuma fhedzi kha vhathu vha re na vhushaka miṱani .
arali rekhodo dzi tshi humbelelwa u shumiswa kha zwa u sengisa mulandu wa vhugevhenga kana mulandu zwawo .
Kushumele ku a ṱoḓea hune masiandaitwa a matshilisano a si avhuḓi na a ikonomi a u valwa ha mugodi a nga dzudzanyelwa na u khwinisa tshiimo .
Malaṱwa kha vhupo ha havho ha dzhiwa tshifhinga tshoṱhe .
U khwinifhala hu sumbedzisa uri muvhuso u khou shuma nga mannḓa kha u vhona uri una vhuḓifhinduleli kha masia oṱhe a mushumo .
Vho vhudzwa uri kha vha livhuwe ngauri vha na nnḓu .
U thomiwa ha khwiniso hu ḓo khwinisa ndaulo ya maḓaka i vhuyedzaho khathihi na u ṱuṱuwedza u shela mulenzhe nga zwigwada zwi so ngo tsireledzeaho , zwine zwa ḓitika kha maḓaka uri zwi tshile , kha Khoro ya Ngeletshedzi ya Maḓaka ya Lushaka .
Shumisani maipfi a mbudziso a tevhelaho : nnyi , mini , ngafhi , lini .
Fulaga yoṱhe ndi khuḓanḓeiṋa nahone vhuphara hayo vhu fhira vhunavha nga nthihi na hafu .
Nga murahu ha musi tshati ya mutsho yo ḓivhadzwa mushumo uyu u itea ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Vhorapolotiki vho ḓiṱanganya na zwitshavha vha avhelana nazwo zwo ḓivhadzwaho nga Muphuresidennde Vho Jacob Zuma musi vha tshi ṋetshedza Mulaedza wa Lushaka wa 2015 .
Kha dzitshaka , zwiṱirakitsha zwi tikedzaho kha khothe dza muṱa ndi - zwihulwane - zwa ndaulo nga mvelele na u sedzesa fhedzi kha u ṋetshedza pfunzo ya pfanelo na u tshimbidza sia ḽa vhadzulapo u ya kha phurofesheni ya mulayo ya fomaḽa .
Vhoṱhe mme na khotsi a vhana a vha shumi , vho ḓitika tshoṱhe nga mphomali i wanwaho nga vhana vhararu kha vhaṋa vhane vha vha navho .
Mabulayo ayo a si na ṱhoho a fanela u sasaladzwa nga maAfrika Tshipembe roṱhe .
GEMS iḓo badela ndingo idzi nahone dokotela wavho u ḓo ḓivhadzwa mvelelo dzadzo .
Vhalwadze avha vho isa phanḓa na u dzula lwa tshifhinga tshilapfu , zwi a ḓura u vha ilafha , na u anzela u vha na u humbulela hu si yavhuḓi .
Vha kovhelane mafhungo a tevhelaho :
Arali vha ṱanḓavhudza mu theo wa zwa nḓowetshumo , vhunzhi ha vhoramabindu vha vharema vha ḓo wana mishumo , zwine zwa ntswikisa kha mbuno yanga ya u fhedzisa , vhurengi .
U itela vhuṱanzi ha u swikela Tshumelo dza Forensiki ya Ngudamalwadze .
Nyavhelo ya tshikolo i kha ḓi vha tshelede ya tshikolo , na uri tshikolo tshi na pfanelo ya u ḓivha zwavhuḓi zwe tshelede ya shumisiswa zwone .
Murengi u tea u sumbedza uri ḽiṅwalwa ḽo ḓadziwa nahone zwo katelwa kha ḽiṅwalwa ḽa u dzhenela ngaḽo u renga nga u ḓadza thebulu i re afho fhasi .
Ṱhoḓea dzi ne dza tea u sedzwa kha wana uri tshitediamu tsho lugela u shumiswa .
Huṅwe ho salaho kha ndima hu amba nga vhulimi vunduni .
Khathihi-fhedzi musidzanyana u mbo ḓi vha mufumakadzi a re na munna , na hone kanzhi u mbo ḓi vha vhana na vha vhuhadzi vhane a fanela u vha shumela kana u vha ṱhogomela .
Ni vhona u nga maṅwalwa aya a bva ngafhi ?
2 . Ndi shumisa khemisi yanga yapo , madzuloni a Medipost , u wana mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ?
Tshivhalo tsha vhathu vhaswa vhane vha kha ḓi vha vhaṱuku vhane vha khou kavhiwa nga HIV tsho tsa nahone tshifhinga tsha vhutshilo tsha vhathu tshi khou engedzea .
Khabinethe yo ḓivhadzwa nga zwo bvelelaho kha mushumo yo raloho .
U ya nga tshitatamennde mushumo u ḓo katela nga maanḓa u bveledzwa ha tshiṅwe tshikhala tsha u paka , u fhungudza na u khwinisa sisiṱeme dza maḓi a mvula .
U ḓalesa ha vhana zwikoloni zwi tshi ṋaṋiswa nga u swika ha ṱhunḓu .
Izwi zwi tevhelwa nga vhuṱambo ha muvhuso vhune ha katela saluthi dza ganuni dza 21 na u fhufhela fhasi ha fuḽaimatshini dza Mmbi ya Muyani , ha fhedzisela nga u amba ha Muphuresidennde ho lavhelelwaho vhukuma .
Ri vha rwela zwanḓa kha mushumo wavhuḓi vhukuma une vha khou ita .
Ndi maitele a mbeu afhio e a dzhiwa nga phurogiremu ?
Zwiedziswa zwo bveledzwaho nga zwibveledzwa zwa PIC zwi a linganyiswa hu tshi itelwa zwiko zwa nnḓa u khwaṱhisedza zwauri ndi zwavhukuma na uri zwi a fulufhedzea .
1 Ṅwalani dzina ḽaṋu kha mutaladzi wa u thoma kha kubammbiri kha mukano wa tsha monde .
4 . Minisṱa a nga ḓi tendela thendelano ya u kovhekana mbuelo na thendelano ya u pfukisa zwishumiswa na u ṋea ndaela uri khumbelo i ṋetshedzwe , kana i hanelwe .
Fhedzi , kha dziṅwe nyimele dzo khetheaho vhudzivha uhu vhu nga vha vhu songo eḓana .
Zwi re zwa ndeme na zwipikwa zwo vhewa nga ngomu ha mikano iyi nahone zwi ḓo dzudzanywa musi data ya khwine i tshi vha hone .
U thomiwa ha senthara dza thengo zwi khou lavhelelwa uri zwi shele mulenzhe kha vhukoni , nḓisedzo ya tshumelo yo engedzwaho , vhuswikeleli na vhuḓifhinduleli ho engedzwaho .
Ndo takadzwa nga bugu ya mafhungo a bere tshena .
Tshikimu tsha tshampungane dza dzingu ḽa Sedibeng tsho kumedza u ḓo engedza khaphasithi ya ndondolo nnzhi kha sisiṱeme , u fhungudza mashumele a zwino na khaedu dza ndondolo na u vhumbekanya dzithekhinoḽodzhi dza ndondolo ntswa .
6.7.4.1 Kale , khothe dza sialala dzo vha dzi tshi vhonwa sa dzi konaho u sengisa fhedzi khanedzano dza nyito dza sialala .
Kha vha tshee uri vha ḓo ita mini u thusa Komiti ya Wadi ya havho kha mishumo iyi .
Naho maḓaka a zwa mabindu a tshi thoma nga thandela dza muvhuso , vhubindudzi vhuhulwane ho vha hu ha sekhithara ya phuraivethe , u thoma nga sekhithara ya maini , fhedzi nga murahu nga khamphani dzi sedzaho kha mimakete miṅwe .
Phalamennde iyi ndi ya vhathu !
Vhorakoḽoni na dzimishinari vho ḓisa kupfesesele kwavho kune kwa sumbedza vhuloi hu u " tevhela zwa madimoni na Saṱhane " kha lutendo na maitele e vha a wana e kha zwitshavha zwa vharema .
Miḽioni dza vhathu vhe vha vha vha songo katelwa kale vha vho kona u swikelela pfunzo , maḓi , muḓagasi , ndondolo ya mutakalo , vhudzulo na mindende kana magavhelo .
Tshivenḓa Luambo Lwa hayani
Ro sumbedza zwithu zwine zwa vha na ndeme zwine zwa shuma fhedzi sa zwiḓivhadzi .
Fhedziha , ḽivi ya vhuimana ine ya badela i nga dzhiwa miṅwedzi miṋa fhedzi nga ṅwana muṅwe na muṅwe .
Khamphani mbili dze dza bvelela dzi ḓo engedza 863.3MW kha giridi ya fulufulu miṅwahani miṱanu iḓaho .
Vhuthihi ha matshilisano na pfunzo
Nḓila dza u ita mishumoitwa i no tikedza vhuṱumani hu tshi sedzeswa mifuda ya zwishumiswa zwine zwa nga thusa kha kutshimbidzele ; na
MVULATSWINGA NDAYOTEWA NDI MINI ?
Migodi iyi i vhangela vhadzulapo vha henefho tsini siani a vhupo , mutakalo na tsireledzo .
Zwo tea uri fhethu ho raloho hu shumiswe fhethu hu no nga holo dza zwikolo kana na miḓini ya vhadzulapo ;
Kha mashumisele a maḓi , ho vhewa nyiledzo ya 15% dziḓoroboni na 20% ya u sheledza sa zwe zwa ganḓiswa kha Gazethe ya Muvhuso ya ḽa 12 Ṱhangule .
A hu na zwa ndeme zwo kolodwaho kana nzwalelo dzi wanalaho vhukati ha asesimennde na datumu ya nzudzanyo dza phambano ḽi nga pfukiselwa phanḓa .
Musi lushaka lwavho lwo ṱhanganedzwa , vha ḓo fhiwa ṱhanziela ya Pfanelo dza u Ṱavha Zwimela Zwiswa .
Zwi anzela u tou rali kha thandela dza mveledziso hune vhathu vho ḓaho na muhumbulo wa u shuma thandela ha vha avho vha re kha mutingati wa u shuma thandela iyi .
Ri ḓo bvela phanḓa na u fhungudza mitengo ya u ita zwa mabindu nga u fhungudza ndifho dza zwibveledzwaseli , u lwela u wana nḓila dza u bveledza muḓagasi nga mutengo wa fhasisa , na u ita uri vhuendi ha zwiporoni vhu shume zwavhuḓi na u vha ha khwiṋesa musi vhu tshi vhambedzwa na zwiṅwe .
( a ) yo dzhiwa hu tshi tevhedzwa mulayo ; kana
Izwi zwi sumbedza Ḽimaga ḽa Rosslyn sa ḽo dzhenaho fhasi kha vhuṱumani ha vhubveledzi ha BMW ḽifhasini u ya nga mitengo ya vhubveledzi na khwaḽithi .
Fhedziha , tshivhalo tsha tsumbo dzine dza tshimbilelana na mafhungo a u tevhedza a ndeme na a misi nga misi dzo engedzea .
Ndi yone i wanesaho zwinzhi kha thengiselano ya mashangoḓavha kha shango ḽashu .
Sa kha nyimele heyi , vhatukana vhaṱuku tshifhinga tshoṱhe vho rumelwa fhethu ho dzhiwaho ho tsireledzea zwine zwa vhanga uri u dzhena havho tshikolo hu thithiswa musi hu tshi khou itwa izwo .
Nḓivhadzo - Arali vha mualuwa kana vha si nga si kone u uya ofisini u ita khumbelo , muraḓo wa muṱa kana khonani a nga vha itela khumbelo .
Zwo itelwa u ṱuṱuwedza vhukoni ha u pulana themamveledziso na mugaganyagwama , u tikedza nyavhelo ya khwine ya zwishumiswa u mona na muvhuso .
NDIVHO DZA TSHIFHINGA TSHIPFUFHI , BONO ḼA TSHIFHINGA TSHILAPFU
14.2 Thendelano ya tshiofisi i ṱuṱuwedza vhutevhedzeli ha ndayotewa muvhuso , pfanelo ya vhathu na i tshimbilelana na mishumo ya dzitshaka ya Afrika Tshipembe .
Mvelelo dzi ḓo khwaṱhisa ndugiselo ya u thoma u shuma ha Ndindakhombo ya Mutakalo ya Lushaka .
U vhekanyululiwa na khwiniso dza Mbekanyamaitele nga dzoṱhe zwi nga si fhungudze u sa lingana , hu si na sisiṱeme na tshikalo tshithihi tshi shumiswaho u kala u sa lingana .
Ndivho khulwane ya samithi ndi u sedzulusa ngaha mvelaphanḓa yo vhaho hone kha u wana ndivho dza dzhango , ho sedzwa kha thero ya 2015 , Ṅwaha wa u Mannḓafhadza na u Bveledzisa Vhafumakadzi uya kha Adzhenda ya Afurika ya 2063 " .
Vhuimo ha tshiofisi vhu si na nḓivhanele
Naho zwo ralo zwo vhonala uri khwaṱhisedzo i ḓo vhewa kha vhudavhidzani na mimasipala yapo ine ya khou sedza kha u fara phuromosheni dza vhubindudzi ho khetheaho mishumo fhethu ha vhuḓifhinduleli .
Pulane ya Mishumo ya Khephithala yo ḓivhadzwa nga zwi tevhelaho :
Mulayo wa ndunzhendunzhe u ṱoḓa uri zwitatamennde zwa sainthifiki zwi vhe zwo vhofholowa kha u hanedzana hoṱhe , u vha zwone na u vha khagala .
Mbadelo dza khumbelo ya khaṱhululo dzi ḓo badeliswa u ya nga ha shedulu ya mbadelo ire afha fhasi :
Ḽeveḽe dza u vhulunga masheleni kha mashango ayo mavhili ndi mabvumbele a u isa phanḓa na u aluwa kha tshifhinga tshoṱhe tsho salaho .
Fhedzi-ha , mutsindo wa u shela mulenzhe uhu huṱukuṱuku wo pfala na kule , zwo itiswa nga maanḓa nga zwe zwa vhigiwa zwa uri vhaṱereki vho lingedza u kombetshedza vhasi-vhaṱereki uri vha ṱereke .
Kha muhumbulo wavho , u sa lingana kha vhapo hu khou bveledzwa hafhu nga maanḓa nga maitele a mvelele .
Zwi bula uri , kha vhupo hugede zwi a konadzea u wanela vhavhuelwa pfanelo dza tshumiso ya mavu , hu rangiswe phanḓa tshaka dza sabusidi dzine dze dza ḓisendeka nga pfanelo dza lushaka ulu .
Hu sa tou vha vho tshiṱuhu kana u hanedzana nazwo ; hu tou vha u kanakana huhulwane nga vhukoni ha zwiimiswa zwa tshitshavha , vhathu vha re kha ndango vha tshi zwifha , vhufhura , vha tsela fhasi kha tshirunzi tshe kale tsho vha tshi tshi lavhelelwa kha vhathu vha tshiimo tsha vhulangi .
Ḓorobo na vundu zwo no anḓana uri sisiṱeme nthihi fhedzi ya vhulanguli , vhulavhelesi , vhulondo , ṱhanganyiso ya dzithikhithi , na vhudavhidzani ha vhanameli vhu ḓo shumiswa .
Muvhuso wo dovha wa badela tshikolodo tshoṱhe tsha matshudeni tsha Tshikimu tsha Thuso ya Masheleni ya Matshudeni a Lushaka ( NSFAS ) wa dovha wa engedza tshivhalo tsha matshudeni ane a tea u thuswa nga nomboro khulwanesa zwine a zwi athu vhuya zwa vha hone .
Zwiṱaluli zwa zwikhokhonono
Hezwi zwi tevhela u ṱukufhala ha 0.8% kha Kotara ya Vhuraru ya ṅwaha wonoyo .
Vho ri tendela u thoma zwiṱirathedzhi zwiswa na nga kha thikhedzo yavho , vhutumbuli uvhu hoṱhe ho thoma u aṋwa mitshelo .
Vhanna na vhafumakadzi , muvhuso washu u dovha wa ṋetshedza tshumelo dzo fhambanaho dza u fhelisa vhushai ha vhana .
4.70 Vhuṱanzi , khethekanyo ṱhukhu i vhonala i tshi khou kandekanya pfanelo dzo vhalaho .
Zwi dovha hafhu u amba uri asesimennde dzo itwaho hu tshi itelwa mimasipala ya tshiṱiriki na ya ḓorobo khulwane i sumbedza uri a hu na vhukoni huṱuku ha u lwa na vhuyaḓa na vhufhura .
4.115 Tshipiḓa tsha vhu VI tsha ndima ya 2 ya the Codification and Reform Act tshi amba nga ha vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi , nahone tshi vhidzwa u pfi " Vhuloi , u sumba muloi na vhugevhenga vhu elanaho na vhuloi . "
Nyimele iyi , kana zwo ṋaṋaho huṅwe u sa shanduka a hu elani na ṱhuṱhuwedzo dza vhadzulapo vha Afrika kha vhumatshelo havho nga ngoho a zwi ṱanganedzei .
Vhalani kutshimbilele ku tevhelaho . Ṅwalani fhethu hune uyu muthu a khou ya hone kha khoḽomo i re kha tsha u ḽa .
Ndondolo ya netiweke ya bada dza masipala ndi khaedu .
Zwithu zwo fhambanaho zwa u thetshela , u kwama na u nukhedza
Ndinganyiselo khulwanesa nga vha Maanḓalanga a Tshumelo dza zwa Maḓi i ḓo ṱoḓea na kha miṅwe mishumo zwi tshi elana na mafhungo a re afho nṱha phanḓa ha musi mishumo yo fhambanaho i tshi tea u vhewa kha vhuimo ha Green Drop .
U tsivhudza kha mveledzaphanḓa na ndangulo ya zwiko wa u lambedza vundu na masipala u itela u khwinisa u tevhedzelwa ha milayo na kushumele kwa mbuelo ya vundu na ya masipala .
12 . Muvhigo wa u Sedzuluswa ha Miṅwaha ya 25 ya u Manḓafhadzwa ha Vhafumakadzi na Ndinganyo ya Mbeu kha ḽa Afrika Tshipembe : 1994-2019
Hu na milayo i re khagala zwi tshi kwama khwiniso dza mugaganyagwama wa vhukati ha ṅwaha nga khorotshitumbe u ya nga tshiteṅwa , mbekanyamushumo na khwiniso dza voutu .
Tshenzhemo i iswa kha ṱhoḓea dza vhashumisi vha garaṱa dza data vhoṱhe uri vha sedzuluse tshumiso ya garaṱa dzavho dza data .
Kha vha ri ndi thome nga u livhisa maipfi a ndiliso kha uri sia hu vhavhaho ha Muṅwaleli wa Phalamennde Vho Michael Coetzee .
Ndi vhulwadze vhune ha vha fhasi ha ndango fhano Afrika Tshipembe .
Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka na wone wo ita tsedzuluso dza kotara nga kotara dza kushumele na tshumiso ya masheleni zwa magovhelo malangwa nga thendelano , nahone zwiṱiriki zwoṱhe zwo rambiwa uri zwi shele mulenzhe kha maitele e a itwa .
Ri fanela u zwi ita ri tshi dovholola . "
U topola zwine maipfi a amba .
Phesenthe ya miṱa ine ya vha na tswikelelo ya maḓi yo engedzea u bva kha 61.7% nga 1994 u ya kha 91.8% nga Ṱhafamuhwe 2009 , ṱhoḓea nnzhi dzi kha ḓi ḓo itiwa u isa tshumelo kha lushaka lwo salaho .
Ipfi " muhumbulo " ḽi amba vhushaka vhukati ha zwipiḓa zwa tshivhumbeo , zwi sumbedzaho zwavhuḓi vhuvha ha kushumele kwo lavhelelwaho kha nyimele ya iṅwe thaidzo .
Tshifhinga tshi so ngo kalwaho tsha u swikisa zwitatamennde zwa masheleni u itela u oditha tsho khwinifhadzea zwihulu kha miṅwaha yo fhelaho .
U itela u tsireledza vhuḓiimeli ha vhafarakani kha vhufarakani vhu songo redzhisiṱariwaho , hu ḓo vha na mbetshelo i sa kateli mulayo nga thendelano ya u pfesesana .
1.10 . Zwenezwino , Khomishinari Muhulwane wa Mbilo dza Mavu vho tendela ṋetshedzo ya maṅwalo a Luṱa lwa vhuvhili a uri vha swike kha thendelanoya mbilo dza mavu dza Tshitshavha tsha Masinenge na tsha Muṱa wa ha Mtshali nga kha mbadelo ya masheleni .
6.1 . Anivesari ya vhu43 ya mbofholowo ya midia , i ḓivheaho sa Ḽavhuraru Ḽitswu fhano Afrika Tshipembe , yo humbulwa nga Musumbuluwo , wa ḽa 19 Tshimedzi 2020 .
1.3 . Afrika Tshipembe ḽi na vhushaka ha vhudipuḽomati na ha ikonomi na miraḓo nga yoṱhe ya ASEAN .
Kha ri ambeKha ri ambe Lavhelesani tshifanyisoni ambe nga zwine na khou vhona .
Khoro i na mbekanyamushumo ya u khwinisa netiweke dza ṋetshedzo ya muḓagasi , u swikela ṱhoḓea ine ya khou engedzea .
Musi vha tshi swika vho wana muduba mulapfu vha ima mudubani .
Hoyu u nga vha muṱangano wo khetheaho wa komiti , kana muṱangano u tevhelaho wa nga misi wa komiti
Vhareili vho tsireledzea kha zwithu zwi waho
Vhuḓifhinduleli ha u sa khethulula ho sumbedziswaho kha ndaulo ire hone zwino na theo ya mulayo a i siki vhuḓifhinduleli na vhuthihi maelana na u vhea mitengo .
Hu na vhathu vhasili vha re na nḓala ngeno mudavhini ! "
Zwikhala zwi londaho mupo zwi nga kokodza zwithu u bva kha hugaledzwa .
Mveledziso ya zwileludzi zwi kovhekanywaho kana u topolwa ha ṱhoḓea ya zwileludzi zwa dzingu nga muvhuso wapo kana wa vundu , ine ya tea u bvisa thendara kha nḓowetshumo ya u fhaṱa na u tshimbidza , zwi tea u ṱuṱuwedzwa .
3.3 . Khabinethe i ombedzela khuwelelo kha riṋe roṱhe uri ri shumisane u fhelisa u phaḓalala ha vhulwadze zwitshavhani zwa hashu nga u tevhedza ndaela dza mutakalo u fana na u ṱamba zwanḓa tshifhinga tshoṱhe , u vha kule na muṅwe muthu na u ambara masiki musi ri fhethu ha nnyi na nnyi .
Mbadelo Afrika Tshipembe dzo vhewa vhukati tshoṱhe hu na zwibviswa zwi langwaho nga kha sisiteme ya BAS i shumaho sa Rekhodo Nyangaredzi ya vhukati .
Sa zwi ṱoḓeaho nga milayo ya ḽaisentsi yao , maga ḽa zwikambi na nḓowetshumo ya u zwi phaḓaladza zwo dzhenelela kha nzudzanyo yo ṱanḓavhuwaho ya vhurangeli vhune ho dzudzanywa na u shumiswa hu na tshipikwa tsha u sedzana na mvelelo dzi si dzavhuḓi dzo vhangwaho nga kushumisele ku si kwavhuḓi kwa tshibveledzwa tshaḽo .
Ofisi ya muṱolambalelano muhulwane i khou fhaṱa vhukoni hayo u itela u fara mushumo wa mashumele a mbalelano .
44 . Maanḓalanga a Vhusimamilayo ha Lushaka
Ndangulo ya mushonga Mushonga wo randelwaho nga dokotela wavho u itela u fhungudza tsumbadwadze dza vhulwadze ha tshifhinganyana kana nyimele u vhidzwa upfi mushonga wa acute nahone u ḓo badelwa u bva kha mbuelo ya mushonga wa acute .
U lwa na u rengiswa kha vhafumakadzi na u fhuriwa u itela thengiso ya mivhili ndi iṅwe vhukati ha maga a zwa mulayo manzhi a u tsireledza vhafumakadzi kha khethululano .
Ofisi ya Mulangi Dzhenerala
Mupotiwa o tenda mbuno ya u pandelwa ha mupoti wa mulandu .
3.3 . Khabinethe i ṱanganedza thikhedzo u bva kha madzangano o fhambanaho kha u ṋetshedza vhulwisi ha thaḓulo nga u ṱavhanya . U bviswa ha vhathu kha zwifhaṱo na u pfuluwa ha vhathu vhe vha iswa dziholoni dza tshitshavha na dzikerekeni zwo sumbedza muya wa ngoho wa Ubuntu ( Vhuthu ) .
Ho no swikelwa zwinzhi kha maṅwe masia .
Tshi na phera dza 45 , ḽaborathari ya saintsi na khomphyutha , ḽaiburari khathihi na senthara ya u bikela .
Vhulanguli vhuhulwane vhu langa ofisi dza ṱahe dza vunḓu na vhulangi ha kha ofisi ya lushaka .
Zwa u engedza tswikelo kha mavu ndi zwa ndeme kha ndingedzo dzashu dza u fhungudza nḓala na u ṋetshedza vhathu nḓila dzi pfalaho dza u ḓitshidza ngadzo .
Kha ri ṅwale Rerani nga mbudziso idzi ni kha tshigwada ni kone u ṅwala phindulo .
Ndi mafhungo mahulwane u guda mikhwa u tshee muṱuku .
( 5 ) Ndaela kana tsheo dza khothe dzi vhofha vhathu vhoṱhe na zwivhumbeo zwoṱhe zwa muvhuso zwine idzi tsheo dza zwi kwama .
Khwiniso dzi ḓo khwinisa ndaulo ya khetho dza mivhuso yapo nahone vhukati ha dziṅwe dza tshanduko , u lingedza u :
Mashango a faniho na United States na Ireland a na sisiṱeme dzi fanaho .
Khohakhombo dza thandela dzi fanela u dzhielwa nṱha na u elwa u linga u khwaṱha ha u nanga hune ha khou takalelwa .
Mugaganyagwama wa mutakalo u katela phiriselo u ya kha mavundu i songo khwaṱhisedzwaho .
U shumisa na u kovha zwiḽiwa : u ṋetshedza hu no lingana ha zwiḽiwa fhethu hune zwa khou ṱoḓea hone nga tshifhinga .
KHA VHA DZHIELE NZHELE !
U khwinisa vhuḓi na masia a ndondolo ya mutakalo ya mutheo ( hu tshi katelwa tshumelo dza tshitshavhani na dza sibadela ) nga u thoma u shumisa nzudzanyo dzo shomedzwaho dza tshumelo na u khwinisa sisiṱeme na maitele a ndaulo ya zwa ngalafho .
1.2 . Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha khou lavhelelwa u ḓo ranga phanḓa vhurumelwa ha Afrika Tshipembe musi Samithi ya Maimo a Nṱhesa ya vhu 12 i tshi ḓo farwa nga ḽa 07 Fulwana 2019 ngei Niamey , Niger.
Muvhuso u tea u farakana na sekithara ya phuraivethe u itela u ṋetshedza dzinnḓu kha tshikalo na vhukhwiṋe vhu ṱoḓeaho , hu tshi katelwa u ṋetshedza vhupfumbudzi na tshenzhemo kha vhukoni ha u fhaṱa kha vhorakhonṱhiraka vhane vha kha ḓi tou thoma kha muhangarambo wa mveledziso .
Khumbelo ya thendelo ya mboho , nguluvhe kana bere i songo fhalulwaho halutshedzo
Vha ḓo badela iṅwe tshelede arali vha sa shumisa DSP wa vhulwadze vhu sa fholi Aralivhatshifunauwanamushongawothemendelwaho u bva khemisini kana kha dokotela ane a khou phaḓaladza we vha mu nanga ane a si vhe DSP ya Tshikimu , vha ḓo tea u badela 30% ya mutengo wa mushonga na mbadelo dza u phaḓaladza .
Nṱhani ha izwo , u bvelela ha Khaphu ya Ḽifhasi ho khwaṱhisedza uri vhaṱaleli vha dzitshaka vha na khonadzeo ya u nga dzhia ḽa Afrika Tshipembe sa shango ḽa ndeme .
Kha nyimele nnzhi ezwi zwi a konḓa sa afha sekhithara dzo fhambanaho zwi tshi swikelea zwavhuḓisa nga nḓila dzo fhambanaho , nga midia na foramu zwo fhambanaho , kha mishumo ya tshaka dzo fhambanaho .
Afrika Tshipembe ḽi a ḓiṱukufhadza nga fulufhelo ḽe ḽa fhiwa nga miṅwe mivhuso u shuma kha tshiṱirakitsha itshi tsha nṱha tsha ITU lwa miṅwaha miṋa i ḓaho .
Dziṅwe sinario dza u thoma komiti ya wadi
Muhasho , musi wo ṱanganela na Ofisi ya Dzingu , u tea u sedza kha dzangano ḽo fhelelaho khathihi na ṱhoḓisiso dza mushumo wa ngudo u itela u asesa ṱhoḓea dza vhukoni kah Ofisi dzoṱhe dza Madzhisiṱiraṱa u itela nḓisedzo ya tshumelo yo teaho .
Modele u dovha hafhu wa vha na vhukoni ha u imela u dzhia tsheo lwa phurofeshinala na polotiki ya tshitshavha .
Kha manweledzo avho vha fanela u ṱanḓavhudza thyori na u i ṱalutshedza nga u pfufhifhadza .
Mihumbulo na madzinginywa a uri hu nga khwiniswa hani ḽogo dza sekondari dzo dzinginywaho khwine .
U avhela mushumo u ya nga mushumo we muthu a avhelwa wone , vhukoni na ṱhoḓea dza mveledziso ya muthu .
Fhethu ha u tambala vhu si ha fomaḽa vhu baḓekanywa na zwikolo fhedzi vhu thusa na tshitshavha nga u angaredza .
Khoudu dzi ḓo shumiswa hani ?
Khethekanyo dza kushumisele na mbadelo dzi ḓo vha :
U vha na bithi ine ya fana : mitambo i re na mutsindo sa u vhanda zwanḓa , u ginḓa , u vhanda hu tshi shumiswa mutsindo na luvhilo
1.5 Mvelelo u bva kha Samithi nga ha u Ṱanganywa ha Sisiteme ya Ndiliso fhasi ha thero " U swikelela u edana , hu sa nanguludzi na sisiteme ya ndiliso ya tshifhinga tshilapfu " zwo ita uri Minisita wa zwa Mutakalo na Mishumo , Vho Aaron Motsoaledi na Vho Mildred Oliphant , nahone vha tshi tikedzwa nga Muthusa Minisita wa Zwiko zwa Minerala , Mutakalo , Mishumo na Zwiko zwa Minerala dzo ṱanganedzwa .
Nḓivho yo vhibvaho ya wadi na tshitshavha tshayo ;
Ri khou vhona khwiniso kha mvelelo dza sisiṱeme yashu ya pfunzo ya mutheo .
Akhaunthu dza mbuelo dza lushaka dzi ḓo khakhululwa u sumbedza tshanduko dzo khunyelelaho dza lupfumo lwa zwiko zwa mupo zwi no vusuludzea na zwi sa vusuludzei .
Ngauralo ri fanela u shumisana sa vhathu vho faranaho , u itela u pfumedzana ha lushaka , u itela u fhaṱa lushaka , u itela uri hu bebiwe ḽifhasi ḽiswa .
Ro ṅwalela zwiṅwe zwikolo zwa mutakalo zwiṱanu ri tshi khou humbudza ezwi , a hu na na tshithihi tsho fhindulaho .
Zwiimiswa zwi ḓo nga murahu ha tshifhinga tshilapfu na uri u ya nga zwo sedzwaho zwi ḓo iswa kha zwifhaṱo zwa SAPS na u thivhelwa nga zwiimiswa zwo teaho mushumo .
U shumisa zwikili zwa u kona u humbula na u pfesesa zwithu zwa ḽeneḽo sia ( meta-cognitive ) u funḓedza vhagudi u ḓiṱola musi a tshi vhala siani ḽa u ṱalusa ipfi na u pfesesa .
Sisiṱeme ya Ndaulo ya Kushumele ndi iṅwe nḓila ya u vhona uri vhaimeleli na vhaofisiri kha ḽeveḽe yapo vha shuma mishumo yavho sa musi vho ṋewa maanḓa a u shuma nga u ralo .
Vho dovha vha wana digiri ya mastasi kha Ngudo ya zwa Lwanzheni u bva Yunivesithi ya Stellenbosch .
Mitengo ine ya vha fhasi ya mveledzo i yoṱhe i nga si kone u ita uri nḓowetshumo dza Afurika Tshipembe dzi ṋetshedze vhashumisi tshumelo kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Izwi zwi amba uri mushumisi muṅwe na muṅwe ane a khou ṱoḓa u dzhena shangoni / mavuni avho kana u kuvhanganya tshishumiswa / tshiko tshiṅwe na tshiṅwe u fanela u thoma a wana thendelo yavho a vha ṋea na zwidodombedzwa nga ha zwine a khou pulana u ita nga tshikho / tshishumiswa tshenetsho nauri hu khou lavhelelwa mvelelo dzifhio .
Vhulaedzwa hapo vhu na vhuḓifhinduleli ho fhambanaho maelana na ndango ya tsireledzo ya zwiḽiwa .
Vha khou lavhelelwa u fhungudza khombo , u vhona uri hu na mushumo u bveledzaho wa zwiko zwa masheleni , na u vhona uri hu na mivhigo ya odithi yo kunaho na mveledzaphanḓa kha Muhasho .
Ngeno hu na uri zwi ḓo leluwa u sima milayo ya mafhungo a mbebo , zwa dzinnḓu , vhuendi na u tshumiso ya zwidzidzivhadzi , khaedu dzi ḓi vha hone , na kha fhethu hune mutambo wa vhutambe wa tendelwa .
Ni talelevho na ḽipfanisi ḽawe ḽi re tshipiḓa tsha nyito .
Musi vha tshi ṱun ḓa phukha dzi tshilaho u fana na kholomo , nngu , mbudzi , bere vha tea u wana thendelo ya khwinifhadzo ya phukha phanda ha musi thendelo ya u ṱun ḓa phukha i tshi nga viswa .
Zwiko zwo teaho zwi tea u sumbedzwa nga vhuronwane .
Yo dzula zwavhuḓi tshivhindini tsha vhupo ha Phalamennde ya Afurika Tshipembe , Ofisi ya kale ya Mukhomishinari Muhulwane wa Birithishi ndi tshihumbudzi tsha vhuṱumani ha vhukoloni na Khare ya Vhuhosi ya Birithishi .
Ri khou dzhia maga o vhalaho u itela u bveledza , u tikedza na u tsireledza u mamisa mikando .
Vhugudisi ho ṋetshedzwaho vhu katela vhukoni ha zwa mabindu , ndondolo ya vharengi na ndangulo ya mutevhe wa zwiendedzi .
Muhumbulo wa ndeme wa thero u langa tshiitisi tshihulwane tsha nyito , phatheni khulwane ya nyito yo thomiwaho nga muṅwali wa ḽitambwa .
Izwi zwi ḓo sumbedzisa uri sa shango ri nga kunga , u alusa , u bveledza na u vhuedzedza taḽente ya nṱhesa kha tshumelo dza masheleni kha shango ḽashu na u mona na dzhango .
Nangoho ndi fhalaha Tshibodempembe tshi tshi tshimbila nga u ongolowa tsha vhuya tsha swika mulamboni , tsha tamba zwanḓa , tsha dovha hafhu tsha tshimbila nga u ongolowa tshi tshi vhuya ṱafulani .
Hu na ṱhahelelo khulu ya zwishumiswa zwa ḽaiburari kha tshiṱiriki zwi swikisaho kha u kona u vhala hu re fhasi na vhuimo ha pfunzo kha tshiṱiriki .
11.8.3.2 U ḓibvisa kha matshimbidzele a tshigwada hune mafhungo a khou ya u ambiwa nga hao hune muraḓo kana mulavhelesi u khou vhonala kana a nga vhonala a na dzangalelo , nga nnḓa ha musi Phanele ya dzhia tsheo ya uri dzangalelo ḽa muraḓo kana mulavhelesi a si ḽa ndeme kana a ḽi elani na zwi no khou itwa .
Ri dovholola khuwelelo ya Muphuresidennde Vho Zuma ya uri mazhendedzi a u vhona uri mulayo u tevhedzwe a tea u sedzulusa nga u ṱavhanya u wana tshivhangi tsha khombo .
Zwipiḓa zwa ndeme zwa tshiṱirathedzhi itshi zwa u vula vhukoni ha nḓowetshumo na u bveledza nḓisedzo i ṱavhanyedzaho ndi :
Zwi nnyitaho uri ndi vhe wa ndeme - zwi katela dzina , luambo / nyambo , mbeu
Minisiṱa dzo tendelana kha ṱhoḓea dza u thoma maitele a tshiimo tsha nṱhesa kha polotiki na thekhiniki uri hu shumiwe kha vhupo ho topolwaho hune ha ḓo langwa nga Afurika Tshipembe sa ḽone Mudzulatshidulo wa zwino wa BRICS .
Ṅwalani ḽeḓere maipfi . ni kone u thetshelesa mibvumo musi ni tshi bula
Cox ( 1968:24 ) o vhona uri u ḓivhadzwa ha tshelede ya shango na aḽifabethe zwo ita uri hu konadzee vhushaka ha muthu nga muthihi vhu si gathi kha vhutshilo uvho ha ikonomi nahone u pfukisa mafhungo zwo vha zwi sa ṱoḓi vhukwamani na vhuthihi ha u livhana zwifhaṱuwo .
Ho sedzwa ezwo , hu ḓo vha na fhethu hunzhi ha u kuvhangana tshitshavha kha ḽeveḽe dza fhasi zwenezwo ha vha na ṱhoḓea nnzhi ya fhethu ha tshiimiswa tshoṱhe tshine tsha shumela fhethu ha vhudzulo na hu kuvhanganaho tshitshavha .
O dzhiiwa a iswa kha nese hune u bva afho o ḓo iswa kha dokotela ngei Kimberly we a ḓo vhona mafuvhalo u swika kha dundelo .
Khumbelo ya ḽaisentsi yo xelaho kana yo tswiwaho ya u ḓiraiva halutshedzo
Zwi nga dzhia maḓuvha a 35 u shumana na khumbelo yavho .
SU zwa zwino i tikedza na u tevhela maitele a fhambanyisaho , hu na u ombedzela kha thikhedzo ya masheleni kha matshudeni vha shayaho , vhane vha vha vho tea zwi tshi bva kha sia ḽa ngudo :
Kha vha shandukise zwidodombedzwa zwa khamphani online
Madzuloni azwo , kha masia manzhi , Muvhuso hoyu wo ḓo tea u kombetshedzwa nga migwalabo na tsheo dza khothe u fhaṱa na u ṋetshedza nnḓu kha zwitshavha zwa vhashai na avho vha no tou shuma .
Ndangulo ya EMS yo khethekanywa nga ndangulo ya tshiṱirathedzhi ngei Cape Town na ndangulo ya maano kha zwiṱiriki zwa mutakalo .
Thusedzo ya zwa masheleni nga kha tshivhumbeo tsha mindende ya muvhuso yo pikwaho na khadzimiso dza masheleni zwi fanela u dzulela u vha tshiteṅwa tsha u thusana u badela pfunzo ya nṱha .
U ṱalusa zwidodombedzwa zwa ndeme he ha vhalwa sa thevhekano ya zwiwo .
Arali u kundelwa u badela nga murahu ha u ṋewa nḓivhadzo , u ṋetshedzwa ha maḓi zwi ḓo tumulwa .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u dzula u khou lavhelesa Webusaithi na masiaṱari ane vharengi vhashu vha a dalela nga ngomu kha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka , u itela u ḓivha uri ndi tshumelo dzifhio dza Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka dzi shumiseswaho .
Mbuno nthihi fhedzi ya u valelwa havho ndi u khwaṱhisedza maitele o teaho khothe ya mulayo ine vha khou sengiswa khayo .
Ndi zwone zwine ra khou amba ngazwo hafha .
Uri maga a tshumelo a shume a tea u vha SMART
Fhungo ḽa uri kholomo dzi tea u humiselwa murahu kana u lozwea ḽi bva kha vhuhwalamulandu kha vhathu vha kwameaho .
Tsumbo dzi re afho nṱha dzi sumbedza luvhonela lwo ḓiswaho nga vhugudisi .
Mushumo wa u sengulusa zwi re ngomu ndi u itela u khwaṱhisedza uri khethekanyo ṱhukhu ntswa na mveledziso zwo ṱumana na , na u ṱanganywa na , mupo wa henefho tsini na vhuponi ho bvelaho phanḓa , hu tshi katelwa na mveledziso yo pulanwaho na u ṋetshedzwa kha fhethu ha tsini .
Zwa uri bola ya milenzhe ndi wone mutambo u takalelwaho vhukuma shangoni na zwone zwi fanela u dzhielwa nṱha .
Mivhigo ya tsedzuluso ya thendara
6.4 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha vhathu vhothe , nga maanḓa vha vhanna , uri vha dzhie vhukando khathihi na u shela mulenzhe zwihulwane kha u fhelisa samba heḽi ḽa dzikhakhathi dzi itelwaho vhafumakadzi na vhana .
Mulayotibe u ṱoḓa hu tshi vha na mivhigo ya zwa masheleni nga zwikimu kha Muredzhisiṱari nga murahu ha kotara .
Vhaḓivhimakone vha CBP vha tea u vhekanya mafhungotsivhudzi haya uri a kone u shumiswa nga madzangano aya o fhambanaho , nahone zwiṅwe zwa zwishumiswa zwo ṋewa kha Gaidi iyi .
Izwo , zwi amba uri u ranga u ḓivhadza hu sa athu ṋewa thendelo ndi u ṋea thendelo hu sa athu shumiswa zwiko zwa zwi tshilaho na / kana nḓivho ya sialala i yelanaho nazwo zwo ḓitika nga u bviselwa khagala ha zwidodombedzwa zwi fushaho .
Ṱhoho ya muḓi una iṅwe nnḓu .
Mbudziso dzoṱhe dza mulomo kha miṱangano ya vhukwamani na vhadzulapo dzi ḓo rekhodiwa , khathihi na phindulo dze dza ṋetshedzwa kha muṱangano kana dza fhiriselwa kha muimeleli o teaho kha muhasho wo teaho uri a fhindule na u ṋea themendelo .
Khamphani Y i wana zwidodombedzwa zwa matheriala wa malaṱwa nga u ṱoḓa kha dathabeisi .
Hezwi zwi vhidzwa u pfi u ita mugaganyagwama wa miṅwaha yo vhalaho .
Mulayotibe u ṱanganedza khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa ye ya ḓivhadzwa uri zwiṅwe zwipiḓa zwa Mulayo wa Zwidzidzivhadzi na U rengiswa hu Siho Mulayoni ha Zwidzidzivhadzi , wa 1992 ( Mulayo wa 140 wa 1992 ) na Mulayo wa Ndaulo ya Zwidzidzivhadzi zwi Elanaho na Mishonga , 1965 ( Mulayo wa 101 wa 1965 ) a zwi tevhedzi ndayotewa
Nga kha muhumbulo uyo , ndo laela Tshigwada tsha Vhulamukanyi , Vhuthivhela Vhutshinyi na Vhutsireledzi uri tshi shume nga u ṱavhanya , u vhona uri khombo iṅwe na iṅwe ya mugwalabo wa khakhathi yo shumiwa , u sedzuluswa na u tshutshiswa .
Wekishopho yo fhedza nga uri hu fanela u dzudzanywa khuvhangano ya dzitshaka malugana na mafhungo aya u itela u vhuelwa u bva ha maitele kwao a dzitshaka kha sia iḽi ḽa mushumo ḽi sa londiwiho .
Ni nga nanga mutambo muṅwe na muṅwe une na u takalela .
Tshanduko , tshipikwa nga u angaredza na ndivho : Tshanduko yo ṱanḓavhuwaho ya mveledziso ine ya ḓiswa nga thandela .
Hezwi zwo vhonala kha u vha na maanḓa nṱha ha vhaṅwe a mbambadzo ya vhubveledzi ha ḽifhasi nga vhubveledzi ha thekhinoḽodzhi ha vhukati na ha nṱha , hune tsha u fhedzisela tsha sumbedza reithi dza nyaluwo da nṱhesa vhukuma , khathihi na nyaluwo kha mbambadzo ya ḽifhasi kha tshumelo .
Zwiteṅwa zwitevhelaho zwinga vha na masiandaitwa kha u imiswa ha mundende wavho :
Vhorambambe vha Bannga ya Standard ya Afrika Tshipembe navho vha khou dzhena kha zwikhala izwi zwa bindu .
Vha nga kona u rumela mbuyelo yo fhambana na mbadelo .
Mulayotibe uyu u kwasha maitele a kwamaho vhafumakadzi na vhasidzana nga nḓila i si yone .
Vhonani uri hu na tswikelelo yo leluwaho nga vhaholefhali u mona hoṱhe kha tshikwere .
Muelo wa muthu u elana na bono ḽa ndondolo yo sedzaho mulwadze hune muhasho wa ṱoḓa u ṋetshedza tshumelo dza mutakalo wa vhuḓisa sa zwo vhonwaho nga maṱo a mulwadze .
Ṱhoho dza Mashango a AU vho fulufhedzisa thikhedzo u itela maga a u fhelisa GBV kha dzhango , na uri vha ḓo shuma kha u ṱanganedza Thendelano ya AU ya nga ha u Lwa na Khakhathi dzi itelwaho Vhafumakadzi kha tshifhinga hetshi hoyu ṅwaha .
Kha maele o sedzaho kha thaidzo , vhagudiswa vha sumbedzwa sa vhahumbuli vho tshaho vha mbalo vha lingedzaho u ṋea ṱhalutshedzo na muhumbulo kha zwine vha ita , zwi tshi bva kha tshenzhemo yavho vhone vhaṋe .
Muṋetshedza tshumelo ya ndondolo ya mutakalo ane Tshikimu tsha vha na thendelano nae ya u ṋetshedza Mbuelo dza gumoṱuku dzo randelwaho kha miraḓo nga mutengo wo tiwaho .
Zwenezwo , tshithu tsho khetheaho ndi zwo sedzwaho , ngeno vhubvo vhu tshi ṋetshedza kuvhonele kwa ndeme .
Muvhuso u tea u livhana na mafhungo a vhushaka ha zwitshavha nga nḓila ya vhuronwane .
Ho ḓi vha na ndingedzo dza u ṱalutshedza uri ndi ngani zwo vha zwi sa konadzei u shumisa maitele a zwidzulo zwo swaiwaho musi hu na mutambo wa bola ya milenzhe .
Mivhigo ya ṱhoḓisiso na mawanwa zwi ḓo shumiswa kha u amba nga ha khaedu dziṅwe na dziṅwe nga nḓila yavhuḓi .
Zwiendedzi zwa u hwala zwine : bisimusi I langa zwiendedzi zwiraru zwa u hwala dzinwe zwine vha zwi shumisa u ita tshelede .
U anḓadza lu si lwa khombekhombe na u wanala ha dziṅwe rekhodo dza tshiimiswa tsha phuraivethe lwa othomethikhi ( Ndaulo 5 )
Mbekanyamaitele dze ra dzi ita nga vhusedzi u swika zwino u bva tshe ra dzhena kha ofisi , khathihi na u bvela phanḓa he ra vhu ṱanganya sa tshithu tshithihi , zwino zwi ḓa sa tshivhangi tsha tshanduko nga u ṱavhanya .
Madzingu a devhula-vhukovhela a tshiṱiriki itshi a vhonala nga vhulimivhufuwi ha u ḽa na miḓana ya vhuponi ha mahayani .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 uri :
U thoma mbekanyamushumo dza thivhelo ya tshiwo dzi sedzaho kha zwitshavha zwi re khomboni vhukuma na u lwela u tikedza matshilo o khwaṱhaho .
Nga Ḽavhuṱanu ḽa 6 Fulwana 2018 , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha khou dzudzanyela u amba na Team South Africa nga ha u lugela u vha ṋemuḓi wa Samithi ya BRICS ya Vhufumi .
Kha vha fhelise Khakhathi dza Miṱani !
Ezwi zwi ḓo ita uri hu vhe na masheleni a u ḓadza dziposo kha Yuniti ya vha Ndangulo ya u renga Thundu na Tshumelo .
KPI dzi tevhelaho dzi tea u vha tshipiḓa tsha PMS ya masipala muṅwe na muṅwe u swika hune dza kona u shumisea nga masipala .
U ṋetshedza ndondolo ya shishi thungo ya dzibada na thungo ha mimbete zwifhinga zwo ṱalutshedzwaho zwa shishi u mona na vhupo na fhethu ha tshumelo ya dzilafho ḽa mutakalo .
U katelwa ha zwiimiswa zwa masheleni hu sa sedzwi na muelo kana arali tshiimiswa tshi na vhafaramikovhe vha tshitshavha vhaṅwe na vhaṅwe .
I tevhelwa nga Tsedzuluso na Mbonalo zwa Ikonomi ya Gauteng , ha tevhela Tsedzuluso ya Ikonomi ya Sekhithara ya Vhulimi .
Khumbelo ya Ndaela ya Tsireledzo
Mathukhwi maṅwe o ḓoweleaho o vha a tshi dzheniswa kha mikhwama mihulwane mitswu .
Thaidzo , u bva kha kuvhonele kwa vhahaṱuli , ndi ya uri muṅwe na muṅwe washu u humbula na u shuma nga nḓila yo fhambanaho .
Nga murahu ha miṅwedzi ya sumbe , mavundu oṱhe zwa zwino a khou lavhelelwa u shuma nga masalela ṋaṅwaha na kha miṅwaha miraru yoṱhe i ḓaho .
Afurika Tshipembe ḽo wana zwikoro zwavhuḓi kha zwivhumbi zwa nyaluwo ya GDP , u leluwa u ita bindu shangoni na u vha na tshivhalo tsha vhathu tsho linganelaho.
Mukano , zwavhuḓi , wo thivhela vhapo na vhakoloni u bveledza vhukoni havho lwo fhelelaho .
" Hei , hoyu wo vha muhumbulo wavhuḓi nga maanḓa , " ndi Anansi a tshi ḓivhudza a sa ḓihudzi zwone .
Zwiimiswa zwa dzingu zwi ḓisa zwithu zwavhuḓi kha u dzudza mulalo wa dzitshaka na tsireledzo , hu tshi katelwa na u vha tsini hazwo na u pfesesa ho ḓivhadzwaho nga ha nyimele dza khakhathi dzo tiwaho .
4.8 Khabinethe i fhululedza vhagidimi vhashu kha u fhedza vhe kha vhuimo ha vhu13 ngei kha Migidimo ya Dzingwena dza Ḽifhasi ya vhu15 kha ḽa Beijing , China na u wina medala muthihi wa musuku na mivhili ya buronzi .
Nahone zwo khakheaho hafhu kha u tea u ḓibula tshifhingani tshi ḓaho , saizwi ri tshi vho tea u ḓibula uri ri khou kundelwa nahone a ri na ndavha na u livhana na masiandaitwa a zwino o vhangwaho nga zwa kale .
11.3 . Hedzi mbekanyamaitele dzo ṱanganedzwaho dzi ḓo shuma sa maitele a kale na kale ngeno Mulayo wa Axennḓe ḽa Muvhuso , wa 1957 ( Mulayo 56 wa 1957 ) , u ya nga he wa khwinifhadziswa zwone , zwazwino u tshi khou senguluswa .
Milayo miswa i tevhelaho yo ṋetshedzwa u itela u sedzuluswa hafhu :
Mbuelo ya Nyengedzedzo ya Netiweke ya GP
Ngauralo kha ri pfesesane arali u dzhena hu tshi haniwa kha vhuṅwe vhupo , kha ri kone u konḓelela zwi ri lengisaho kana tsitsikano ya vhuendi .
Khumbelo ha u ṅwalisa goloi yavho
Ṅwaha uno , ri fanela u ita zwoṱhe zwine ra nga kona u itela u langa na u kunda dwadze iḽi .
Zwo ralo , naho arali vhalimisi vha tshi khou vha tshipiḓa tsha komiti sa miraḓo ya tshitshavha , vha nga si vouthe .
Madzulo a ndangulo o farwa nga kotara nga kotara u itela u sedzulusa u bvela phanḓa ha mashumele kha zwipikwa zwo pulanwaho .
Heyi ndi tsumbo ine ra tama vhaṅwe vha re kha zwa mabindu vha tshi i edzisela .
Khethekanyo i dovha dza khwaṱhisedza vhushaka hayo na vhoramafhungo nga kha madalo a vhoramafhungo a kotara nga kotara u itela u kwamana na vhoramafhungo .
Mbekanyamushumo ya Mushonga wa Vhulwadze vhu sa fholi Mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi ndi mini ?
Thendelonzwiwa yo livhanywa na Nḓila Ntswa ya Nyaluwo , Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka , Nḓivhadzamulayotibe kha vhutsila , Mvelele na Vhufa na Tshiṱirathedzhi tsha Ikonomi ya Musuku ya Mzanzi .
Hezwi zwi ḓo ṱuṱuwedza vhuleludzi na vhuvhambedzi vhukati ha zwibveledzwa .
( 1 ) Kha muṱangano waḽo wa u thoma u bva musi ḽi tshi khethiwa , kana musi zwi tshi ṱoḓea uri hu ḓadziwe tshikhala tshi si na muthu , Buthano ḽa Lushaka ḽi a tea u khetha Mulangadzulo na Muthusa Mulangadzulo u bva kha Miraḓo yaḽo .
4.6 Ndayotewa i a fha ndaela i kha vhuimo ha mashango a dzitshaka-tshaka .
Mathomo a shuma ayo na u fhaṱa khaphasithi ho pulaniwaho zwi fanela u ṱuṱuwedza tsivhudzo khulwane , nyambedzano na nyito kha tshipiḓa tsha vhadzulapo vhoṱhe vha Alfred Nzo kha ḽevele ya vhone vhaṋe , muṱa , tshitshavha na ya khamphani .
MVELEDZISO YA MABINDU MAṰUKU
u hwala khontheina dza nyamunaithi ( u fana na u diḽivara maḓiroṅwana , na dzikhireithi )
Zwi nga dzhia vhege dza rathi u shumana na khumbelo yavho .
Ndivho ndi ya u sika zwikhala zwa vhatsila vha vhaswa uri vha ganḓise bugu dzavho dza u thoma , vha bveledze matambwa avho a u thoma , vha bveledze nyimbo dzavho dza u thoma kana vha ite maṱano avho a u thoma .
Vha nga vha na mushumo wa ndeme une vha nga u ita kha u kungedzela thuso na thikhedzo ya tshitshavha ya vhurangeli ha ndangulo ya malaṱwa .
Muhaṱuli Vho Cameron , vhe vha tholiwa Khothe ya Ndayotewa nga 2008 , vho shuma sa muimeleli wa pfanelo dza vhathu nga tshifhinga tsha muvhuso wa tshiṱalula , vha imelela avho vhe vha vha vha tshi khou lwa na muvhuso wa tshiṱalula , na u lwela ndinganyo ya vhanna na vhafumakadzi vha funanaho nga tshavho .
Miraḓo i ṱhonifheaho , khaedu dza u ṱuma muḓagasi hu siho mulayoni dzi khou engedzea , na musi ro lingedza u thivhela zwiito zwa vhugevhenga .
Kha ḽevele ya vhukati ri dovha ra vha khorotshitumbe yo thoma bveledzaho milayo .
Mushumo wa Mutshimbidzi wa masipala kha kuitele kwa CBP
Hu dovha ha vha na tshileludzi tsha u fhahea maitele a shandukisa sisiṱeme uri i tevhedze mulayo kha BAS .
U dzheniswa ha mithara dza maḓi manzhi zwo fhungudza maḓi ane a sa vhuise mbuelo ngomu kha sisṱeme dza u kovhanya maḓi .
Vha tea u ṋekedza muṱoḓisisi vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe vhuswa vhune vha vhu wana nga murahu ha musi vho no vhiga mulandu ngaha muthu o ngalangalaho .
U sumbedzisa kuhumbulele kwa vhuḓifhinduleli malugana na masiandaitwa a zwa mupo , zwi elanaho na zwithu zwo fhambanaho .
Mushumi na mutholi vha na pfanelo dza u dzudzanya na u ambedzana vha tshi itela u khwinisa ṱhoḓea dzavho .
Fhedziha , ri dovholola ro khwaṱhisa zwauri a hu na vhukando vhune ha ḓo dzhiwa vhune ha ḓo ṋaṋisa nyimele .
Ni dzula ngafhi ?
Foniki u shumiswa kha u vhala na u ṅwala . fonimi ( phoneme ) - mibvumo i re kha maipfi hune u ṱuswa ha mubvumo mithihi ha shumiswa muṅwe zwi sia zwo shandukisa zwine ipfi iḽo ḽa amba zwone .
Foramu i ḓi vhona sa fhethu vhuyo ha tshitshavha tsha dzitshaka ha u fha zwibveledzwa zwa maimo a nṱha zwa Afrika Tshipembe u bva kha vharumelazwivhambadzwa nnḓa vha Afrika Tshipembe vha fulufhedzeaho vhukuma .
Thimu iyo i katela Minisiṱa wa u Puḽana , Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele kha Ofisi ya Muphuresidennde , wa Madzulo a Vhathu , wa Maḓi na Tshampungane , wa Vhuendi , wa Zwa Muno , wa Mabindu a Muvhuso , wa Fulufulu , wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuyedzedzo ya Mavu , wa Mutakalo na Pfunzo ya Mutheo .
Vhuṱanzi ha uri idzi dzifomuḽa , zwiitisi na mveledziso dzi kwama hani mahoro a re phanḓa havho , zwi tendela mulamukanyi uri a ite tsheo ya uri u ḓo shumisa maitele afhio na uri a zwi fhe tshileme tshingafhani .
Kha maongelo a vhupo ha dziḓoroboni mitshini ya u ṱanzwa tshemba i ne ya shumisa muḓagasi i ḓo ṋetshedzwa .
Izwi zwi ḓo tikedzwa nga Muhanga wa u Dzumbulula Tshiimo tsha masheleni , tsireledzo yo khwaṱhaho ya vhavhigaho vhukhakhi , na ṋetshedzo ya thikhedzo ya thekhiniki kha mihasho hu u itela vhulangi na mikhwa ya khwine .
Masia a ndeme vhukuma kha riṋe ane nda a ḓivha ndi masia ane vha nga vha na ndavhelelo dza muvhuso wavho hu tshi katelwa :
Mbekanyamushumo dza u vhulunga dzi khou thomiwa u itela muvhuso wapo na vhashumisi vha hayani vha swikelele mbofho dzavho .
( 2 ) Nga nnḓa ha musi zwi sa yelani na he zwa bulwa hone kana zwi tshi tou vha zwi songo teaho , u sumba kha mulayo wa tshifhingani tsha kale , une wa kha ḓi vha hone -
Vhasiki vha mbekanyamaitele na vhadzulapo zwavho vha Afrika a vho ngo tea u dzhiwa nga musaukanyo uyo u si na ndeme wa nyimele ya dzhango na u kungwa vha dzheniswa kha u pfa u nga vho swikelela zwi si zwone .
Nḓowenḓowe dza pulane ya u ṱutshela ya nyimele ya shishi ndi mbekanyamushumo ya vhugudisi ya vhuḓisa na uri i ṋetshedza tshikhala tsha u khwinisa pulane .
Shandukisani mafhungo aya a vhe mbudziso .
Nga 1999 , hu tshi khou dzhielwa nṱha u tholwa lwa tshoṱhe kana lwa tshifhinganyana , ndivhanele dza akhademiki vha vha vhafumakadzi na vhashumi vha ndangulo khulwane kha sekhithara dzo fhambanaho dzo vha :
Olani zwiguthe zwa maluvha aya . inkhi
U bva nga Lambamai ṋaṅwaha , tshitzhili tsho phaḓalala nga u ṱavhanya kha mashango a 166 kha dzhango ḽoṱhe .
Zwa u khwaṱhiswa ha vhuṱumani vhukati ha zwipikwa zwa mbekanyamaitele dza Muvhuso na tsheledemviswa ya muvhuso ndi zwone tshidziki tsha mugaganyagwama wa tshifhinga tsha vhukati .
E. khoḽi ndi iṅwe ya mbumbo dza khoḽi na zwitzhili zwi no konḓa .
Marangaphanḓa a Ndayotewa a sumbedza izwi zwavhuḓi .
Phalamennde i na vhuḓifhinduleli ha u bveledza nzhele kha vhashumi vhayo vhoṱhe nga ha ndeme ya u vhulunga mupo na mushumo khathihi na vhuḓifhinduleli hu elanaho nawo .
Vhalani mvetamveto nga ḽiṱo ḽa u sasaladza ni wane mbigelamurahu i no bva kha vhaṅwe nga inwi kiḽasini na mudededzi waṋu .
Masheleni a tea u wanala a u shumiswa kha u hwesa na mbadelo zwa mithelo ya vhugembuḽi , na u thusa kha mafhungo maṅwe-vho a no yelana na eneo .
Zwiteṅwa zwa vhulayi kanzhi zwi a dzhiiwa u itela u amba nga ha mafhungo a elanaho na mikhwa kana vhuḓifari ha vhashumi .
Kana vha ḓadze fomo ya khumbelo BI-4 nahone vha dzhenise khophi ya ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe .
U khwaṱhisedza uri zwa ndeme zwa mbekanyamaitele ya Muhasho zwi thusaho pulane ya tshiṱirathedzhi zwi tshimbilelana na zwa ndeme zwa tshiṱirathedzhi tsha lushaka .
Minista wa Maḓi na zwa Mupo vha thola miraḓo ya bodo na vhadzulatshidulo .
Mikano ya vhupo na tshumelo zwi kha khakhululo khulwane ya tshiimiswa .
5.2 Khabinethe i ṱanganedza pulane dza Google dza u fhaṱa khebulu dza fhasi ha lwanzhe ntswa u bva Portugal u ya Afrika Tshipembe dzine dza ḓo ḓisa khaphasithi dza netiweke dzi fhiraho nga kafumbili ( 20 times ) u khwaṱhisedza tshumelo ya inthanethe i re na luvhilo luhulwane .
Vhonani uri ni ṋanga zwo itwaho zwavhuḓi na mitalo yo khwaṱhaho nahone arali u ambara mivhala yo i penyaho zwi songo dzudzana kha inwi , ambarani zwiṅwe zwa u khavhisa zwa u naka , nahone zwa mivhala .
Data ya ndeme nga maanḓa i fanela u dzheniswa u itela zwipikwa zwa u vhewa iṱo na u elwa .
Nga thungo , ndi a tenda , uri vhuḓiimiseli ha vhukuma nga ha fhungo iḽi vhu khou pfesesea u ya nga milayo ya hone ; vhuḓiimiseli u ya nga nḓowelo ha uri muvhuso u dzhie uyu muhwalo .
Tsheo dzo itwaho nga u vouta dzi nga vha na vhuṱhogwa ha lushaka kana na ha dzitshaka .
6.4 . Vhurangeli ha Ndaulo ya Tshitshavha Vhuthihi ho tikedzwa nga mulayo u itela u khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo ya vhukoni , ya mbonaleo , ya tshumisano na i re na vhuḓifhinduleli .
Zwo sedzwaho kha tshumiso ya thandela zwi elana na zwo sedzwaho kha IDP
Zwiṅwe hafhu , nyolo dzo khunyelelaho dza nzudzanyo ya phaiphi na nyolonyedziseli dzine dza sumbedza khebulu dza nḓisedzo na dziswitshibodo , kana iṅwe tshomedzo i ḓo vhewa nga murahu ha tshiputeli tsha pulasitiki tsho kunaho kha tshiṱitshi tshiṱuku , kana tsini na Switshibodo Khulwane arali i so ngo vhewa kha tshiṱitshi tshiṱuku .
U engedzea kha u kuvhanganywa ha mbadelo dza ḽaisentsi , mithelo ya zwivhaswa na mbadelo dza bada dza ithoḽo zwi ḓo thusa kha u fhungudza thaidzo iyi .
Afurika Tshipembe ndi ḽiṅwe ḽa mashango a re na mbalo dza nṱhesa dzi so ngo dzulisaho zwone zwi tshi kwama u kovhiwa na mbuelo kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Iṅwe mvelaphanḓa ine ya khwaṱhisa Tshiphuga tsha Ḽifhasi ndi nyimelo ya tshomedzo ya khasho ya didzhithaḽa na zwirathisi zwa phaḓaladzo ya dzi siginaḽa .
2.2 . Tsheo ya u humisela vhana vhoṱhe vha phuraimari kha zwa dzikiḽasi dza ḓuvha na ḓuvha yo dzhiwa ho sedzwa madzangalelo a ndeme kha vhana nahone i ḓo thusa kha u vhuisa murahu tshifhinga tsha u guda tshe tsha lwozwea nga tshifhinga tsha nyiledzo dza u tshimbila dza lushaka .
Zwihulusa , Afrika Tshipembe ḽi ḓo dzhena kha nyambedzano dza vhanzhi na dza vhavhili na maṅwe mashango a Afrika u ṱavhanyisa u vhuiswa ha Khotho ya Afrika nga ha Pfanelo dza Vhathu na Vhuthu na dziṅwe khorwana dza dzingu .
Vhuongelo ha vhukati ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha puḽatifomo ya tshumelo yoṱhe .
Ndambedzo nyengedzedzwa i ya kha Muhasho wa Zwiko zwa Tshibvamavuni u tikedza vhuvhuelwa na mbuedzedzo na migodi isi na vhaṋe .
Khebulu i khou lavhelelwa u khunyeledzwa nga 2021 .
U topola madzina avho khazwo ṅwaliwaho .
Nyimele ya zwino i amba uri vhathu vha lwalaho vhulwadze ha muhumbulo a vha ṱhogomelwi zwavhuḓi na uri vha a ṱalulwa nga nḓila i si yavhuḓi .
Zwiteṅwa zwa u haseledzwa
Mulangi wa thandela kha tsumbo iyi u ḓo vha kanzhi e rakhonṱhiraka a re na vhuḓifhinduleli ha u fhaṱa nnḓu .
Vhashumi vha matshelo kanzhi vha sedza mbekanyamaitele ya ndango ya vhashumi ya dzikhamphani , mupo wa u shumela khawo na nyimele dza u thola .
Ro tendelana nga mulayo na khwiniso yo dzinginywaho ya uri , nṱha ha dzina ḽa feme , dzina ḽa muoditha o ṅwalisaho ene muṋe ḽi a ṱoḓea u thola feme sa muoditha .
Sekithara ya phuraivethe yo dovha ya gudwa u itela u wana mafhungo kha theo ya mulayo , zwikimu zwa dzilafho na ndindakhombo ya mutakalo .
Dzulani fhasi !
Hu na vhuḓikumedzeli vhu songo linganaho kha phungudzo ya malaṱwa nga ndangulo .
Vhushaka havhuḓi na vhaṅwe na zwikili zwa ḽitheresi ya khomphyutha .
U shumana na mbudziso dzoṱhe dzi elanaho na ndangulo ya muholo .
Zwi dovha hafhu zwa fhaṱa zwo sedzeswaho nga lushaka , dzingu na dzhango zwo sumbedziswaho kha pulane na mihanga iyi .
2.4 Muhadzimisi o ita thendelano iyi nge a tevhela zwe zwa bulwa nga Muhadzimi khathihi na nga garanthii dze Muhadzimi a ita kha thendelano iyi zwi tshi langwa ngauri garanthii dzoṱhe dze dza itwa dzi ḓo vha dzi dzone nga ḓuvha ḽa u saini thendelano , nga ḓuvha ḽa u thoma ha thendelano iyi na kha tshifhinga tsha u shuma ha ḽounu iyi .
A na vhuimo ho fhambananaho .
Ngeno hu na uri khonadzeo ya dzhia nga phuraivesi i tshi nga bva kha zwiko zwinzhi , mbilaelo khulwane kha miṅwaha ya zwenezwino ho vha phuraivesi ya mafhungo .
Mbekanyamaitele i ṱoḓa u ḓitika nga theo ya mulayo u khwaṱhisedza uri i khou shumiswa zwavhuḓi , nahone u swika zwino mveledziso ya theo ya mulayo ntswa ya u tikedza nzudzanyo na u khwiṋisa ha theo ya mulayo ine ya vha hone zwo thomiwa .
U ṱalutshedza tshibveleli itshi na u ṋetshedza tsumbo dza mashango o katelwaho kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Fhethu afha ho tea tshoṱhe uri hu nga itwa vhupo ha vhudzulo ha ḓoroboni ho ṱanganelaho ha vhukuma lukomboni lwa tshiṱiriki tsha mabindu .
Tshitshavha tshi nga pfa tsho ḓaḓa arali zwiṅwe zwa zwithu zwa ndeme zwi songo nagwa kha u lambedzwa .
NGO yo ṋekedza awara dza 2 dza vhugudisi nga madekwana kha wekishopho dza tshigwada dza WC kha vhupo ha masipala .
U sika maipfi a tshi shumisa mibvumo yo gudiwaho .
Ngauralo , ri ḓo shumisana na vhashumisani vhashu vha zwa matshilisano kha u vhidza muṱangano wa sekhithara ya zwa matshilisano une ndi kale wo lavhelelwa .
Muhasho u ḓo kwamana na zwiimiswa zwa mveledziso ya masheleni u wana dziṅwe nḓila dzine ha nga lambedzwa ngadzo dzithekhisi .
Zwikili zwa ndangulo yavhuḓi na vhukoni ha u shuma fhasi ha mutsiko na u bveledza mvelelo zwi ḓo mu vhea kha vhuimo havhuḓi .
Naho hu na vhupo ha sialala vhukuma ha zwikolo , zwi nga shuma mushumo u si wa ndeme hafha kha u khunyeledza mishumo iyo .
Mbalavhathu i nga ṋea ngaganyo ya fhasi ya mbuelo musi hu tshi vhambedzwa na zwiṅwe zwiko .
No vha na sisiteme dza ndeme dza u ita uri CBP dzi kone u shuma , tsumbo , vhudavhidzani , nḓila dza u lambedza dziwadi
Tshiimiswa tshi ḓo shuma mushumo watsho na u shumisa maanḓa atsho nga nḓila ine ya tevhelelea na uri yo itelwa u ṋetshedza mvelelo kha pulane ya tshiṱirathedzhi iṅwe na iṅwe na pulane ya kushumele ine ya khou shuma nga tshenetsho tshifhinga .
U ḓadzisa zwenezwi , nyambedzano dzi tikedza u vusuludzwa ha puḽatifomo ya sofuthuwee dzo khunyeledzwa .
Zwiṅwe hafhu , a hu na zwilinganyo zwa u kuvhanganya malaṱwa zwa lushaka .
Fhedziha , tshikoloni , nga maanḓa kha dzingudo , ngauri vha anzela u tshenzhema u ṱangana ha mudededzi muthihi na matshudeni hu si nga u ṱangana nga tshavho , a vha na modele .
Vhaṱanganedzi vha u thoma vha mphomali ya tshikolo zwa zwino vha kha ṅwaha wavho wa vhuṋa wa ngudo .
Iyi tshanduko ya vhuḓipfi yo kalulaho i a khakhisa na mushumoni , tshikoloni , muṱani na kha matshilisano .
Tsha ndemesa kha u sika mishumo ya sekhithara dza inifomaḽa ndi ḽevele dza nṱhesa dza u bindudza ha phuraivethe kha nḓowetshumo khulwane dza zwa mushumo .
Ndambedzo ya u thoma i linganaho R2 biḽioni yo ṋetshedzwa vhurangeli ha phakha dza zwa vhulimi .
Lusunzi lwo phulusa hani ḽiivha ?
China na India , mashango mavhili kha ayo a re na phimo dza u vhulunga masheleni khulwane , a dovha hafhu a vha na ḽeveḽe khulwanesa dza vhubindudzi .
Vha vhambadzi zwavho vha 620 vho pfumbudziwa kha mavunḓu oṱhe a ṱahe nga kha thandela ya u edzisa ya u Takula Mabindu Zwao a Lushaka nga vhuḽedzani kha thandela ya Ndangulo ya Sekithara ya Pfunzo na Vhupfumbudzi kha Dziholosele na Mabindu Maṱuku .
U sika sheduḽu : U ita tsumbatshifhinga ya thandela .
U ṅwala ndaela dza u ita tshishuṅwangazwanḓa .
Arali ṋotshi dzi tshi pfana na muthetshelo na munukho wa nyamunaithi yaṋu dzi ḓo thetshelesa ṱhalazwiḽiwa iyi nga vhuronwane . Ṱhalazwiḽiwa i isa phanḓa na u davhidzana nadzo nga u tshina .
Mutevhe wo oliwa nga kha maitele a vhukwamani o teaho a katelaho vhashumisani .
O tou ḓivhaisa ene muṋe nga u sa pfa .
Naho , sa zwe zwa sumbedzwa kha nḓisedzo khulwane na u dodombedzwa hafhu kha ḽiṅwalwa iḽi , vhukhakhi ho itwa , vhune ra ḓisola vhukuma .
Mapa u re na mivhala wa mafulo a mafhungo a khombekhombe u ḓo itwa uri u vhe hone u itela mafhungo .
Vhubvo ha mafhungomatsivhudzi a u pima kushumele , ndi nnyi a no ḓo a kuvhanganya nahone hani
Foramu ya Saintsi ya Ḽifhasi ya Afrika Tshipembe ya 2021 .
Ndivho ya mulayo ndi u tsireledza tshitshavha kha u vhaiswa nga vhuloi .
Vha renga nga kheshe fhedzi .
Zwi amba uri ndingedzo nnzhi dzo ṱangana u bva phanḓa hoṱhe dzo ṱoḓea u itela u bvisa nḓilani khovhakhombo .
U sa theliswa ha zwishumiswa zwa musi muthu e maḓuvhani zwo thoma vho u shuma nga ḽa 1 Lambamai 2019 .
Musi ri tshi vha na tshelede nnzhi , ri bveledza ri bveledza malaṱwa manzhi .
U kuvhanganya na u ṋetshedza mafhungo nga iyi nḓila zwi dovha hafhu zwa thusa vhathu u sedzesa kha zwine zwa khou ambiwa vhuimoni ha u ṱuṱuwedzwa nga mudzheneli kana vhadzheneli vhavhili vhane vha khou ambesa .
B vhutshivha na vhutsha B U ita zwithu nga vhuya fhedzi u sa nyeṱhi zwi ḓisa gundo mbambeni .
Khomphiyutha i re ngei ofisini khulwane i dzulela u dayaḽela kha khomphiyutha yo vhewaho vhengeleni , u itela u ṱanganedza ino nḓivhiso .
Miṅwedzi miraru u ya kha ya rathi
U na mbuno dzine a amba khathihi na u ṋekedza-vho maipfi na mafhungo musi hu tshi sikwa tshiṱori tsha kiḽasi ( u ṅwala na vhagudi ) .
Faini i vhonala sa thenda mulandu nahone u tou ḓiṋea faini iyo .
Tshienda tsha Ndumeliso tsho Ndi nga mini Sam o pfa o takala a tshi swika hayani ?
3.2 . Khabinete yo ṱanganedza u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Mbadelo dza Ndaka ya Masipala ya Muvhuso Wapo kha Phalamennde .
U vhuedzedza Eskom kha tshiimo tshavhuḓi tsha zwa masheleni na tsha u ṱavhanyisa maitele a nzudzanyululo zwi vhukati kha tshipikwa itshi .
Tshishumiswa tsha 4A na B tsha IDP : SWOT ya zwiṅwe zwigwada na zwiṅwe zwigwada nga vhushai / nga mbeu Tshiwo tsha 4 tsha CBP
Naho hu na uri vhupfiwa havho ha ikonomi ya dzingu ndi vhuhulwane , vha anzela u dzhia mafhungo a dzingu sa a si a ndeme .
Malugana na izwi , Mushumisi u khou ḓivhofha -
Vhamaki vho ṋewa mbudziso dzine vha ḓo dzi maka .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u na vhuḓifhinduleli ha u ḓivhadza zwiwo kha inthanethe kana nḓila iṅwe na iṅwe ya u pfukisela ine ya wanala u bva kha Saithi ire na Vhuṱumani .
Khomishini i ṱangana ṅwaha muṅwe na muṅwe u sedzwa hafhu tshumisano na u ita mafulo o ṱanganelanaho u lwa na vhutshinyi na u ṋekana mafhungo .
Radio yapo na khasho zwo shumiswa fhethu hunzhi u itela u vhidza zwipondwa hu u itela kwama ofisi dza madzingu kana u itela u ṱangana fhethu hapo hune vha nga thuswa kha u ḓadza fomo dza khumbelo .
U ṋetshedza thuso kha vhaongi nga u isa vhalwadze mmbeteni .
Komiti dza Wadi zwenezwo dzi na mushumo wa ndeme une dza tea u ita sa vhuṱumani vhukati ha muvhuso na tshitshavha ( hu si muvhuso wapo fhedzi ) .
Kha ri ambe Hu khou bvelela mini zwifanyisoni izwi ?
Zwino kha ri lavhelese kha phindulo dza SMS dzine vha ḓo dzi ṱanganedza arali khumbelo yavho i songo tshimbila zwavhuḓi ( zwine zwa mba uri i na zwidodombedzwa zwo khakheaho ) .
Naho nyolo iyi yo dizainiwa nga kuvhekanyele ku re hone , i nga shuṅwa kha nzulele iṅwe na iṅwe .
Musi ro ralo u dzhia maga o khwaṱhaho a u fhelisa zwiito zwa u dzhenelela ha vhathu vha nnḓa kha muvhuso , ri a zwi ḓivha uri nndwa ya u lwa na zwiito zwa vhuaḓa i kha ḓi vha kule na u fhela .
Kha vha humbule nga ha tshaka dzo fhambanaho dza mafhungo kha masipala wavho ane a nga vha a ndeme u vha nao kha u pulana .
Vha tea u sumbedza uri vha khou tama u ḓivhadzwa nga ha tsheo ya khaṱhululo nga nḓila ḓe , vha kone u badela mutengo wo themendelwaho ( arali u hone ) .
Tshifhingani tsha nyambedzano muṅwe muraḓo wa tshitshavha o ṋea madzina a vhathu vhana sa vhone ḓivhiwaho sa vhone vhapondi vhuponi uho .
Ṱhoho ya Senthara ya Tshumelo ya Rekhodo dza vhugevhenga ya Afurika Tshipembe
Muvhuso wa Afrika Tshipembe sa lushaka u dovha hafhu wa kumedza uri u na ndugelo ya u farwa u eḓana nahone nga ṱhonifho , hu sa sedzwi nyimele .
Ṱhalutshedzo ya khethekanyo ya rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi itea u vha hone
Kha vha wane fomo ya khumbelo , CK1
U saukanya mafhungotsivhudzi a u pulana
Bere i / tshi nwa maḓi .
Izwi zwi si khagala zwi nga vha zwo ita uri hu vhe na nyangaredzo kha Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi , fhedzi nyangaredzo na dzone dzo vhanga thaidzo nnzhi u fhira u tou dzi tandulula .
Nahone mbudziso ya vhuvhili , a vha athu u ṱalutshedza muhasho wavho , khomishini yavho kana zwiṅwe na zwiṅwe zwine ra nga zwi vhidza zwone .
Tshitatamennde tsha nyelelo ya tshelede tshine tsha vhambedza risithi dza mbuelo na tshinyalelo na ṱhanganyelo ya tshelede yo hadzimiwaho i tshi vhambedzwa na tshelede i re banngani zwo dzheniswa kha tshitatamennde tsho ṱanganyisaho zwoṱhe .
Mbambadzo nga luṱingo yo gonya ngauri vhunzhi ha khungedzelo dza thengiso nga ṱhingo hu tshi itwa nga fhasi ha zwiimiswa zwa vhukuma zwi tshi ṋetshedza tshumelo na zwibveledzwa zwavhukuma .
Kha ḽiṅwe sia , u swikela u fula lwo kalulaho khunzikhunzini dza mulambo zwi tshi ambiwa nga hazwo , a hu na maḓi o vhetshelwaho thungo kha zwitshilaho ane a nga vha thuso kha tshiṅwe na tshiṅwe .
Kha sia iḽi , kereke sa tsumbo , i anzela u vha tshiimiswa tsha zwa matshilisano tshi sa dzhielwi nṱha .
( 1 ) Mulayo wa vhusimamilayo ha lushaka u tea u ita uri hu vhe na mishumo ya vharangaphanḓa vha zwa sialala sa tshiimiswa kha vhupo hawo ; kha mafhungo a kwamaho zwitshavha zwapo .
Hezwi zwi tou amba nga maanḓa uri kushumele kwa muthu kwo ṱumanywa na kushumele kwa tshiimiswa .
Khethekanyo ya vhuvhili ya ḽibviswa i ṋetshedza ṱhalutshedzo ya zwiko zwa data na ngona zwo shumiswaho hu tshi phurosesiwa na u saukanya data .
Phurogireme ya ḓuvha i na zwipiḓa zwiraru , ndi nyito dzo rangwaho phanḓa nga mugudisi , nyito dzo ḓoweleaho na dzine dza itwa nga vhagudi kana mitambo ine vhagudi vha sokou ḓithomela na u ḓitambela .
3.5 . Khabinethe yo ṱanganedza ṱhoḓisiso dza tshihaḓu khathihi na u farwa ha vhaofisiri vhaṋa vha mapholisa vhane vha khou humbulelwa uri vho vhulaha Vho Mthokozisi Ntuma ( 35 ) nga tshifhinga tsha migwalabo ya matshudeni ya zwenezwino fhaḽa nnḓa ha Yunivesithi ya Wits hune ha vha Johannesburg .
ṱhoḓea ya luvhilo kha u pfulutshela kha didzhithaḽa , nga maanḓa kha u vhofholola tshipekithiramu tsha firikhwensi ya radio ;
Malaṱwa ha faneli u dovha a kona u shumiswa hafhu .
Tshanduko ya Ikonomi i sa Shaedzi Tshithu i ṱoḓa uri tsha u thoma ri khwinise vhuimo ha vhafumakadzi vha vharema na zwitshavha kha ikonomi , u khwaṱhisedza uri vha khou vha vhaṋe vha mabindu , vhalanguli , vhabveledzisi nahone mafheleloni vhaṅwe vhavho vha nga vha vhalambedzi vha masheleni .
Hu na u salela murahu hu hulwane kha u vusuludza na ndondolo ya mavhone a matanda mahulwane na mavhone tshiṱaraṱani .
Mbetshelo hedzi dzi edza nzulele ya fhethu lune kushumisele kwadzo kwa nga fhambana na mimasipala .
Johannesburg , ngauri vha nga swikela tshiṅwe na tshiṅwe hone na vhathu vho ḓiimisela u ṱanganedza mihumbulo miswa .
Mbudziso ya u tou angaredza kha ndima iṅwe yo ṋewa u itela mushumo uyu .
U kiḽika kha vhuṱumani kha imeiḽi zwi isa murengi kha webusaithi dzo dzudzanywaho dzi si dza vhukuma nga mufhuri u edzisela kuitele kwa lubuvhisia lwa bannga .
Dzulo ḽa u thoma ḽo katela nyambedzano dza tshiṱirathedzi tshi re na ndangulo ya nṱha i vheaho sumbanḓila ya tshiṱirathedzhi u itela muhasho .
Ikonomi ya ḽifhasi yo sumbedza u kona u shanduka kha u dzhenuwo ḽihulu ḽo vhonalaho kha vhege dza zwino .
U khwinisa tshumelo dzine dza ṋetshedzwa vhaaluwa u fana na thikhedzo ya zwa matshilisano , mutakalo , ndondolo tshitshavhani na kha fhethu ha vhudzulo .
Vhathu vhoṱhe , zwo tea uri ri thome nga u ṱalutshedza ḽe ra dzula ngaḽo ṋamusi , vhudzivha ha ṱano iḽi , tshimima itshi khathihi na zwiga zwo ṱaniwaho na zwi ambiwaho zwine zwa vha tou vha thangelavhukimvi .
U vhala Vhalani dayari ya Sam ni vhudze khonani yaṋu nga lutamo lwa Sam lu re tshiphirini nga ḓuvha ḽawe ḽa mabebo .
Tshivhangi tsha vhulwadze ha pfuko ya malofha a tshi ḓivhei , fhedzi hu na zwivhangi zwi bvaho kha vhabebi na zwa mupo .
Vhadzulapo vha tea u ṋewa mafhungo oṱhe , a ngoho nga ha tshumelo ya nnyi na nnyi ine vha tea u i wana .
Hovhu ndi vhupo vhu re thekhinikhala vhukuma na tshikhala tsha u livhanwa zwavhuḓi na tshiteṅwa ndi tshihulwane , kanzhi zwi dzhia miṅwedzi .
Thandela i katela kushumele na ndondolo ya zwileludzi zwoṱhe .
Musi vhutsitsikani vhu tshi engedzea , zwenezwo mbadelo dza tshumelo dza khethekanyo ṱhukhu ya mavu yeneyo dzi a engedzea .
Dzangano ḽi tamaho ḽi tea u tikedza na u pfufha lwa ngoho u guda , hu si u ṋekedza tshumelo ya mulomo fhedzi kha muhumbulo .
U ya nga tshisumbi itshi , maṅwe mavundu o aluwa nga u ṱavhanya u fhira maṅwe .
Bada dza thologeithi dzo sumbedzisa uri muhumbulo uyu u vhonala u tshi shuma zwavhuḓi .
Sia ḽa zwa poḽotiki ḽo hweswa maanḓa a u hanedzana na u fhelisa hune u kwanyeledza ha nga bvelela hone .
A nga hwesa maanḓa u tshimbidza muṱangano kha mukhantseḽara wa vhuimeleli ho linganelaho kana muraḓo muṅwe na muṅwe wa Komiti ya Wadi .
Ni ṅwale mulovha , ṋamusi kana matshelo , u itela u sumbedza uri nyito i khou itea lini .
Hu dovha ha vha na fhethu ho fhambanaho , ho imelaho tshanduko u bva kha u tshila ho itesaho ha nnyi na nnyi u ya kha hune ha vha ha phuraivethe nga maanḓa .
Musi mbadelelaphanḓa yo no itwa , sindikheithi a i swikisi thundu na tshumelo .
U bva zwenezwo vhuhali havho ho konisa vhanzhi u dzhia maga mahulwane u ya kha vhumatshelo .
Vho wanaho parula vha tea u lavheleswa .
Naho ro fhelisa masiandoitwa o ḓiswaho nga zwa khethululo , dzitshanduko zwitshavhani zwashu dzo ḓisa khaedu ntswa .
Zwiteṅwa zwa ndangulo ndi zwa ndeme , zwiteṅwa zwa ḽevele dza zwikili dzi linganaho .
Miṅwe mishonga a yo ngo katelwa na luthihi kha u badelwa , khamusi ngauri ahuna vhuṱanzi ha kiḽinikhala kana ngauri a i dzhiiwi sa mishonga i sa ḓuri .
Zwa u dzudzanywa ha Puḽane ya zwa Vhuendi yo Ṱanganelaho zwo ṱaluswa sa thandela ya tshipikwa tshihulwane kha sekithara ya Vhuendi ha Nnyi na Nnyi .
Ndi kuhumbulele kufhio ku no ima na TV kune vhadededzi vha nga ku funa ?
7.3 . Khabinethe yo itela khuwelelo vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe uri vha shumisane musi ri tshi khou bvela phanḓa na nndwa yashu ya u lingedza u fhelisa masindaitwa a COVID-19 .
Thandululo dzo dzinginywaho nga UN dza u tandulula thaidzo ya vhuloi kha ḽa Afrika dzi ḓo dzhielwa ṋtha musi hu tshi itwa thandululo ine AfrikaTshipembe ya ḓo dzi tevhela kha mulayo wa zwa vhuloi .
Ndi ' maitele afhio ane a shumiswa kha ḽiga ḽa saikili ya thandela ḽa u wana thandela ?
Zwenezwo , sekithara ya vhupo ha mahayani ya Afrika i sala i sa wani tshumelo i fushaho .
Ṋeḓorobo mulanguli vho thoma Dzangano ḽa Ṋeḓorobo ḽa Mvusuludzo afho ḓoroboni .
2.4 Muṱangano na vha zwa mishumo wo vhiga nga ha thaidzo dza mishumo ya Eskom na sisiteme ya u bveledzise , u ṱhogomela na khaulwa ha muḓagasi hu songo pulaniwaho .
Nga nnḓa ha uri ri dzhie maga o kalulaho , a ri nga ḓo swikelela Bono ḽa 2030 .
lKha ri ṅwale Wanani ni tangedzele zwifanyiso zwi no thoma nga mubvumo .
Tshavhuvhili , ndi humbula uri zwo vhumba vhupfiwa uhu nga maanḓa , ndi tshivhalo tshihulwane tsha makumedzwa e ra a wana na o ḓaho u thoma .
Ndi nḓila yo dzudzanyeaho ine muthu wa vhuraru a sa dzhii sia a thusa nga nḓila dza u khwinisa vhudavhidzani vhukahti ha vhavhili , kanzhi kha muṱangano .
Thendelano i tea u swikelelwa nga Yunivesithi dzoṱhe , Vhalambedzi vha Phuraivethe na vhashelamulenzhe vha Muvhuso .
Vho sumbedza uri u khakhisa kushumele kwa rekhodo dza tshiṱoko a zwo ngo konadzea .
U tswiwa ha khebuḽu na u tshinyadzwa ha ṱhingo dza nnyi na nnyi .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri ri farisane u lwisa u alusa ikonomi nga u sika mishumo miswa , na u ṱanganedza mvelele ya u vhulunga masheleni .
Mapala a mavhone na zwi re khao zwi tea u dzhena kha na u vhulunga mbumbo ya ḓivhazwakale ya nzulele ya mavhone .
Komiti ngeletshedzi dzo vhumbiwa nga vhomakone vhane vha thusa nga tsedzuluso na u eletshedza khomishini .
Mulayotewa a u khagala nga ha uri ndi vhuḓifhinduleli vhufhio vhune ra vha naho muthu nga muthu musi ri tshi shumisa pfanelo dzashu .
Maitele a u ṱhoṱhela ha athu vhonala zwa zwino , naho a tshi ḓo ḓivhonadza kha miṅwe mishumo .
Izwi zwi katela kha zwiṅwe : u khwinisa tshumelo nga kha thekinoḽodzhi ya tshizwino-zwino , mushumo wa ICT kha u khwinisa na u ṱavhanyedzisa dziṅwe dza tshumelo , khathihi na u engedza ndavhelelo dza vhadzulapo na u ṱhoḓea ya vhukhwine .
4.2 Mulayo wa Khwiniso ya Odithi ya Tshitshavha ( Mulayo wa 5 wa 2018 ) , u ṋea AGSA maanḓalanga a u vhea mulandu avho vha re na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya masheleni i si yavhuḓi na u fhelisa u tambiswa ha zwiko zwa muvhuso , zwihulwane kha mimasipala ye ya dzulela u sa sumbedza khwiniso na nthihi kha mvelelo dzavho u ya nga u fhambana hayo .
Fhedzi , zwe zwa bvelela ndi u shaea ha vhukoni ha u dzhenelela ha maano zwo konaho u tshimbila nga nḓila yo kunaho .
Ndugiselo dzashu dza thonamennde ya 2010 dzo no ḓisumbedza uri ṋamusi ho no vha khwiṋe kha mulovha .
Tshigwada tsha vhuvhili : Kha vha dzhiele nṱha zwiitisi zwa uri ndingani vha re na dzanganlelo vho fhambanaho vha tshi ḓo shela mulenzhe kha CBP .
Milayo yo tiwaho ya u shuma na khuḓano dza dzangalelo .
Nyendedzi dza Ndeme ya Maḓi ya ḽa Afrika Tshipembe dzi ḓo dzulela u sedzuluswa .
Ni nwale tshivhalo tsha madungo a re kha ipfi afho tshibogisini .
Ho no vha fhaḽa , swobo ya mbo vhibva .
Ṱhalutshedzo i bvaho kha Tshiisimane i ri :
Arali huna tshanduko dzi teaho u itwa , u fana na musi muraḓo o ṱutshela u vha muraḓo , u fhela ha ṅwaha wa muvhalelano kana u shandukiswa ha muofisiri wa zwa masheleni , fomo dza CK2 na CK2A dzi tea u ḓadzwa phanḓa kana nga murahu ha u shandulwa ha CC u vha khamphani .
I isa phanḓa na u ri khwaṱhisa uri ri kandele phanḓa nahone ro sedza ndivho yashu ya vhutshilo ha khwine kha vhoṱhe .
Muhwelelwa u ḓo farwa nga Ndaela ya Tsireledzo ?
Hune data ya Mbalavhathu ya shumiswa , vhupo ha ḓivhashango hu ḓo vha sete ya fhethu ha muvhala vhathu kana madzina a fhethu ha tsinisa na tshikolo tshikene .
U ṋula mafhungomatsivhudzi a tshi bva tshiṱorini na kha khavara ya bugu , u nweledza puloto na vhaanewa .
23.6 Muthu u ita mbilahelo nga nḓila de na Vhulanguli ?
Mafhungo o lingedzwa u fhindulwa u ṱavhanya luthihi .
Hu sa athu u shumisiwa zwishumiswa zwa tsireledzo , mutholi u fanela u thoma a bvisa kana u fhungudza khombo iṅwe na iṅwe ine ya nga kwama mutakalo na tsireledzo zwa vhashumi vhawe .
Evans-Pritchard , sa tsumbo , o wana uri vhathu vha Azande vha a fhambanyisa vhukati ha zwine a zwi dzhia zwi tshi pfi vhuloi na manditi .
Zwiṱirathedzhi pulane dzine dza tea u farwa u itela u swikelela tshipikwa .
Maga o khwaṱhaho o dzhiiwaho nga maṅwe mashango u itela u fhungudza u vhambadzelwa nnḓa ha raisi na goroi o engedza muṅwe mutsiko kha mitengo ya zwiḽiwa , nga maanḓa kha mashango ane a ṱunḓa izwi zwibveledzwa .
Mveledziso dzine dzi nga kwama vhupo kana vhathu nga nḓila i si yavhuḓi dzi tea u khwiniswa nga kha u khwiniswa ha maṅwe masia a fhethu henefho .
Kha sisiṱeme iyo ya mashumele , vhuḓifhinduleli ha nnyi na nnyi vhu vhofha vhaofisiri vha muvhuso u fhindula nnyi na nnyi nga ha nyito dzavho ( kana tshilengo ) na u vha baḓekanya na nyiledzo dza nga ngomu na dza nnḓa hune dza ṱoḓea .
U vhala tshiṱori tsha Sankambe na tshibode .
Shandulani mapulo a mafhungo a vhe mafhungo maambiwa ni tshi shumisa zwiḓevhe .
Zwiteṅwa zwa mbumbo zwi nga ho sa nzengamo na u ḓivhadza fhethu zwi na mushumo kha u vhuelwa nga fulufulu ḽa ḓuvha kana ndozwo ya u ḓifhelwa dzinḓuni .
Mabindu a phuraivethe o ḓiimiselaho u alusa vhukuma mbuelo , kha ndozwo dza tshifhinga tshoṱhe a ḓo kombetshedza mabindu aneo u bva kha makete .
( a ) zwauri ḽiṅwalo ḽo phasiswa hu tshi tevhedzwa khethekanyo ya 142 ; na
Musi no no fhedza , zwi ṋeeni vhuimo zwi tshi ya nga u takalela haṋu , ni tshi thoma kha 1 u swika kha 12 .
Mbekanyamushumo ya thikhedzo ya zwa tekiniki i ḓo dzudzanywa uri i vhe vho tshipiḓa tsha ndingedzo dzashu dza uri vhalanguli vha re kha vhuimo ha nṱhesa kha tshumelo ya tshitshavha vha dzule kha zwikhala .
Muthu u davhidzana , kha ḽevele ya matshilisano , na vhathu vha tshigwada tshawe na miraḓo ya muṱa .
Tshiedziswa tsho vuleaho ndi mbuletshedzo , sa musi tshi tshi shuma u ṱalusa zwine zwa nga bvelela arali tshiedziswa tshi tshi tevhelwa .
U thusa Komi dza Wadi u khwaṱhisedza uri tshitshavha tshi a dzhenelela kha u dzhia tsheo , khoro ya Komiti dza Wadi i tea u ola mutevhe wa u sedzulusa u vha thusa .
Sekhithara ya tshitshavha i yoṱhe i nga si kone u bveledza ṱhoḓea ya vhubindudzi ha sekhithara ine ya khou ṱanḓavhuwa nga u ṱavhanyedza .
Ho sedzwa thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele na tshumiso ya DSP 100% ya mutengo wa Tshikimu
Ri tea u engedza u ḓowela , u itela u vha na vhuṱanzi ha u fhungudza ndozwo na u fhaṱa u konḓelela .
Nga tshifhinga tsha vhukati , milandu i ḓo tea u fhungudzwa nga zwiṱuku .
U shandukisa muelelo kana vhuvha ha mulambo zwi amba tshanduko khulwane dzine dza khelusa mulambo wa ya kha nḓila ntswa kha tshikhala tshihulwane .
Pulane ya matshilisano i khou shumiswa nga kha Mveledziso ya Afrika Tshipembe .
KPI iṅwe na iṅwe i tea u katela thagete dza kushumele .
Zwi nga vhonala zwi zwone zwa khwine u badelisa tshinyalelo sa phesenthe nthihi ya ndaka , zwenezwo ha vha u tendela dziakhaunthu khulwane dzi tshi tikedzela ṱhukhu nga huṅwe .
Kha vha dzhiele nṱha uri nga nnḓani ha musi zwo bulwa nga iṅwe nḓila , phaiphi dza u tshimbidza gese ya mutakalo dzi ḓo penndiwa kha vhulapfu hayo hoṱhe .
U shumiswa ha pulane ( wadini dzine vha vha na vhuḓifhindulelei khadzo )
Khwiniso dzi katela , vhukati ha zwiṅwe , ṋetshedzo ya mbofholowo ya kushumele kha khombo dza vhufhufhi na tsedzuluso ya khombo ; ṋetshedzo ya u thomiwa ha Bodo ya Tsedzuluso ya Tsireledzo ya Vhufhufhi .
Khumbelo u bva kha muṋe wa ndaa malugana na hezwi i khou shumiwa nga hetshino tshifhinga .
Vha fanela u ṱunḓa kha photho dza vhudzheno dzi re afho fhasi :
Pfunzo ya matshilele ya vhanna uri vha wane vhafarisi nga nḓila
Maitele aya a gudiswe vhagudi musi vha tshi ṱangana na ipfi ḽino konḓa .
Fhedzi ri dovha ra ṱoḓa Afrika Tshipembe ḽine ra ḓo tatamudza vhukoni hashu hoṱhe musi ri tshi swikelela mvelaphanḓa khulwane vhukuma .
Lingedzani u shumisa maipfi a re na pfanapheledzo magumoni a mitaladzi yoṱhe ya malo yo nomboriwaho .
Pfano ya Basel ndi ya dzitshaka ine ya langula u sudzuluswa ha malaṱwa a khombo vhukati ha mashango .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho elelwa na u ṱhonifha vhutshilo ha Vho Dokotela Xuma nga u ḓivhadza Mbulungo ya Tshiofisi yo Khetheaho : Khethekanyo ya 1 ya u vhulungwa havho nga huswa u bva mavhiḓani a Brixton ngei Johannesburg u iswa hayani he vha bebiwa hone ngei muḓanani wa KwaManzana , Engcobo Vhubvaḓuvha ha Kapa nga Swondaha yeneyi yo fhiraho .
Vhuedza uhu ndi huhulu kha ḽifhasi nahone vhu sumbedza vhuṱanzi ha vhukoni ha vhathu vha saintsi na vha mishonga .
Vhathu vho kavhiwaho vhane u ṱuṱuwedzwa u dzhia magatsireledzo o teaho kha u lwa na u pfukiselo vhulwadze , u fana na u ambara khondomu musi vha tshi ita zwa vhudzekani nga kana u sa mamisa ḓamu vhana vhavho .
Ra kona u vhona uri muiti wazwo ndi nnyi .
Kha vha khakhulule zwidodombedzwa zwavho kana aḓirese nga nḓila hedzi : kha vha rumele khumbelo ya tshanduko kha davhi ḽa ofisi ya SARS ya tsini kha vha ite khumbelo nga luṱingo kha call centre ya SARS yo teaho kha vha rumele fax kha call centre dza dzo teaho kana davhi ḽa ofisi ya SARS ya tsini navho .
U khwinisa ( na u dzudzanya hafhu , he zwa tea ) ha rekhodo dza vhathu vha kolodaho na u kumedzwa ha zwitatamennde zwa masheleni .
Ho sedzwa fhedzi vhaunḓiwa vha re fhasi ha miṅwaha ya malo , thiroma yo ṋaṋaho na marinini a vhuraru a kwameaho 100% ya mutengo wa Tshikimu
Sekhithara dza ikonomi dzi tamaho u ṱalutshedza mabindu maṱuku nga nḓila yo fhambanaho u bva kha ṱhalutshedzo ya dzikhoudu dzi nga ita ngauralo hu nga vha nga kha maitele a vhumba tshata yo tiwaho ya sekhithara kana vhurangeli ho tiwaho ha sekhithara iṅwe na iṅwe .
Arali muthu ane a khou rumela khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani a si muthu wa a rumela mathomoni khumbelo ya mafhungo , zwidodombedzwa zwa muitakhumbelo zwi tea u ṋetshedzwa henefha .
Muphuresidennde vho ṱola fhethu ho vusuludzwaho na u fhaṱululwa ha u dzhenisa ngaho ngalavha ngomu maḓini henengei kha Vhuimangalavha ha Port Elizabeth hune ha ḓo kona u eḓana ngalavha dza 12 hu tshi vhambedzwa na dza zwino mbili .
Nga tshifhinga tsha u fhirisela , mavundu a ḓo isa phanḓa nga nḓila dza one aṋe u thoma zwiimiswa zwa u eletshedza zwa vundu .
3.1 . Khabinethe yo tendela u kumedza Phalamenndeni nga ha Khwiniso kha Milayo ya Rome ya Khothe ya Vhugevhenga ya Dzitshakha u itela thendelano .
( a ) Tshifhinga tsha u gudisa tsha thero dza Vhuimo ha Fhasi tsho ima nga nḓila i tevhelaho :
Hezwi ṱhaṅwe ri nga tendelana na vhuḓifari he ra si vhu ṱanganedze , muthu u fanela u zwi dzhiela nṱha .
Ḽi isa phanḓa nga u bula uri Afrika Tshipembe ho no ḓi vha na sekhithara ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi ine yo vhewa vhukati nga maanḓa , ya ṱhanganelo ya nzimo ya zwiḽiwaḽiwa zwi fanaho na mavhele , goroi , swigiri , mapfura a u bika , tie , fuḽauru , boḓoro , segereṱe , halwa , dzhusi na zwiḽiwa zwa zwikoṱikoṱini .
Mbadelo dza vhuendedzi : ( Ha vhafumakadzi vha tshi ḓisa mirungo ye vha fhedza fhethu hune ya kuvhanganywa hone vha dzhia matheriaḽa muṅwe )
Mau Mau ndi ḽivhi : dzangano ḽine arali ḽa litshwa ḽo ralo zwi ḓo amba u tshinyadzwa tshoṱhe ha mikhwa yoṱhe ine khayo pfunzo yashu yo fhufhuma .
( 2 ) Mulayotewa wa vunḓu u nga si thivhele vhathu , hu tshi katelwa vha nyanḓadzamafhungo kha dzulo ḽa komiti nga nnḓani ha musi zwo fanela nahone zwo tendelea u zwi ita kha tshitshavha tshi re khagala tsha demokirasi .
Ndi ndavhelelo dza mugaganyagwama dzo dzinginywaho dzine dza lugiselwa na u anḓadzwa kha maṅwalo a mugaganyagwama .
Madzangano a vharengi a khou kukumedza zwa u sa renga zwi so ngo lugelaho mupo kana zwibveledzwa zwi si zwa tshifhinga tshilapfu .
Ro amba uri vha tou fhira zwigidi zwiraru fhedzi vho valelwaho .
- Ndaulo ya Fulufulu ya Lushaka i ḓo vhona uri khumbelo dzoṱhe nga vhashumisi vha kha mamaga na vha mabindu u itela u shumisela vhone vhaṋe ha nṱha ha 1MW dzi tshimbidzwa hu sa athu fhela maḓuvha a 120 sa zwe zwa randeliswa zwone .
Zwikhafu zwa mbambe ya milenzhe miraru
Bembela ḽashu ḽo ṱanganelanaho ḽa vhuthihi hu na phambano ḽi tea u sika mutheo wa u konḓelelana , u pfesesana , vhuthihi ha matshilisano na vhunṋe vhu fanaho .
Komiti ya Dziminisṱa nga ha GBVF yo rangiwa phanḓa nga Minisṱa kha Ofisi ya Muphuresidennde ya Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali , Vho Maite Nkoana-Mashabane , i bvela phanḓa na u vhea iṱo kushumele kwa tshimbidzo ya mbekanyamushumo dza NSP .
Ri ṱuṱuwedzwa nga mveledzo idzi khulwane dzine dza khou bvelela u mona na khonthinenthe yashu .
Eskom na yone yo fhedza i tshi tea u tikedza zwipikwa zwa poḽotiki zwa ḽihoro ḽivhusi ḽa lushaka .
Hezwi zwi nga katela mafhungo a ngaho milayo ya mupo na mutakalo , mithelo ya zwiṱunḓwa na ya mbambadzelaseli , nz .
4.85 Ṱhoḓisiso yo itwaho nga tshiimiswa tshine tsha ḓivhea nga ḽa HelpAge International ( HelpAge Report ) 112 yo lavhelesa kha mashango manzhi a Afrika , ngamaanḓa hu u ṱoḓa u lavhelesa uri naa mulayo kana mitheo ya milayosiṅwa i nga kona u shumana na zwa vhuloi naa .
Muvhuso wo ḓinekedzela u swikelela ṱhoḓea dza mutheo kha vhadzulapo vhoṱhe .
Kha u topola dzitsiwana phindulo ya u thoma ndi u lingedza u vhea vhana kha muṱa wavho wo engedzeaho .
Arali mafhungo a tshi katela muraḓo wa khoro ya wadi , a fanela u fhiriselwa kha Ofisi ya Mulangadzulo , hune Mulangadzulo a ḓo vha mulamukanyi .
Nzulele ya u sa vha na mvelaphanḓa ho kalulaho ndi ine ya anganyela u bveledzwa hafhu ha maitele mveledziso a Afrika nga murahu ha mbofholowo a u ḓi tika zwihulwanesa kha vhannḓa , u bveledza hu re fhasi , u tumbula hu re fhasi , na u bvelaphanḓa ha vhushai .
Zwipikwa zwa mbekanyamaitele zwo bulwaho kha ṋdivhadzamulayotibe zwi katela mbekanyamaitele , zwipikwa zwa mulayo na ndaulo ; khasho ya didzhithala ; sisṱeme i phaḓaladzaho zwiṱitshi zwinzhi ; vhuṋe na ndaulo ; u lambedzwa ha mveledziso dzi itwaho kha ḽa Afrika Tshipembe , na u thomiwa ha mulanguli muthihi wa khasho na vhudavhidzani ha ṱhingo .
Vhuimo ha Mushumo wanga ndi ha uri a hu na ṅwana ane a fanela u hanelwa pfanelo iyi nga vhanga ḽa vhuleme ha vhuendi .
Vhone na vhaṅwe vha no nga vhone vha khou tama u sumbedzisa uri , arali vho ṋetshedzwa thikhedzo yo teaho , vhaswa vha nga ḓisikela zwikhala zwavho .
Odithi ya ngomu i ḓo vha ya ndeme kha u sika vhuthihi kha zwitshavha zwa mahayani na uri tshiṱirathedzhi itsho tshi anwa mitshelo .
Hezwo azwi ambi uri ri ḓo dzula ḓuvhani .
Fhedzi , hu na mbudziso ya uri zwiedziswa izwi zwo tea tshoṱhe na khothe dza sialala ?
Naho zwo ralo masiandaitwa haya a si avhuḓi na zwiwo zwa ikonomi kha muvhuso wapo kha mashango manzhi , hu dovha ha vha na mvelaphanḓa dzavhuḓi dza dzitshaka miṅwahani ya zwinozwino .
Masheleni anga shumiswa fhedzi u thusa kha u ṋetshedza zwiḽiwa kha vhathu vha shayaho na miḓi khathihi na ndangulo na mbadelo dzi pfalaho dzi yelanaho na zwezwi .
MPAT yo thomiwa u itela u tshimbidza mvusuludzo kha nḓowelo dza ndaulo mihashoni ya muvhuso .
3.23 Vha ḓivhadza nga ha Tshumelo dza ngeletshedzo na thikhedzo dzine dza vha hone nga tshifhinga tsha tsengo ya Bodo ya parole ;
Nyambedzano yashu ya zwa poḽitiki na Amerika i khou bvela phanḓa na u vha na mvelelo dzavhuḓi kha vhushaka hashu ha mashango mavhili .
U ḓadzisa kha izwo , vharangaphanḓa vha fumirathi vha thikhedzo ya tshumisano zwazwino vha khou dzhenela vhugudisi ha ndambedzo ya muvhuso ngei Kenya , hu tshi tevhelwa vhugudisi vhu fanaho na uvhu ha vhaofisiri vha Muvhuso mahoḽa .
Hezwi zwi katela phungudzo kha ṱhoḓea ya na u vhaisa ho vhangiwaho nga zwidzidzivhadzi zwi kwamaho muhumbulo , hu tshi katela halwa na fola .
Mubidi we a rumela tsumetshedzo ngeno a songo ṅwaliswa kha Databeisi ya Vhaṋetshedzi ya Vhukati ha nga ḓo sedzwa .
Khophi dza luṅwalo lwa u tholiwa , konṱhirakha dza tshumelo na maṅwe mabammbiri o teho a ṱo ḓea u khwaṱhisa tshiimo tsha ṱho ḓea kha vhone kha mushumo wavho .
Zwigwadazwishumi zwivhili zwa thandela dza ikonomi na HIV zwo thoma zwavhuḓi , zwi tshi khou rangiwa phanḓa na miraḓo ya komiti ya wadi .
Ḽaisentsi dza u shumisa maḓi , dzine ndi dza ndeme kha u tshimbidza mabulasi , mamaga na migodi , dzine kale dzo vha dzi tshi dzhia tshifhinga tshilapfu vhukuma u dzi tshimbidza , huṅwe zwi tshi ita na miṅwaha miṱanu .
Foramu , naho zwo ralo , a yo ngo tea u hweswa zwa u ṱoḓisisa vhukhakhi vhuṱuku ha maitele , vhune ha si fhelise tshoṱhe khaṱhulo .
Shango ḽashu ḽi khou isa phanḓa na u vha fhethu hune ha ḓivhea kha u farela miṱangano ya dzitshakatshaka .
Vhukoni ha u ita mishumo ya misi yoṱhe na u shumisa mitshini .
Luṱa lwa u thoma lwa Thandela ya Mokolo Crocodile Water Augmentation lwo no fhela na uri lwo swikela ṱhoḓea dzoṱhe dza maḓi dza tshifhinga nyana kha vhupo ha Waterberg .
Vhathu vha lila masana u itela uri vha dzule vhe na mutakalo wavhuḓi .
Gireidi C - mugudisi u na vhukoni ha u gudisa muthu ḽaisentse ya u reila ya khoudu A1 , A na B , na uri mugudisi uyu u na ḽaisentse ya u reila ya khoudu EB kha u reila goloi dza manyuaḽa na ḽaisentse ya u reila ya khoudu A ;
Khumbelo ya u vha mudzulapo nga u tou muṅwa tshidzulapo
Izwi zwi ṱuṱuwedza nambi dzoṱhe dzi re na vhukoni dza Afrika Tshipembe .
Bindu ḽihulwane ḽa khomishini ndi mveledziso na ṱhuṱhuwedzo ya nḓowetshumo ya mbono na u thetshelesa kha ḽa Gauteng .
U fara phaiphi yo papamalaho ndapfu zwi ṱoḓa tshomedzo yo khetheaho na vhukoni .
Bodo i ḓo , naho zwo ralo , isa phanḓa na u vhambadza vundu nga u dzhenelela kha mutevhe wa zwi re nṱha ha mutevhe na nga fhasi ha mutevhe wa mishumo ya mbambadzo .
Mashelenipaḓa o ḓiswa nga kushumele kwo khwiṋisiwaho malugana na nzwalelo dze dza wanala kha zwikolodo zwa vhashumi .
Muṅwalisi : Mulayo 36 wa 1947 u tea u ḓivhadzwa nga luṅwalo musi huna vhuḓiimiseli ha u ita ndingo dzi ṱo ḓeaho u itela u ṅwaliswa ha mushonga wa zwa vhulimi u itela uri a sedze kushumele kwa mushonga .
Khamphani dzo fhambanaho dza Afrika Tshipembe na madzangano a thusaho vhashai a ḽifhasi zwo ita maano thusedzo u linganaho R128 miḽioni .
U bviswa ha izwi zwibveledzwa zwi dzulela u ṱoḓa u dzheniswa ha sisiṱeme ya tshumelo ya tshishumiswa , nga u pfufhifhadza zwi shumanaho na tshiludi na mashika o omaho .
Mulayotibe wo Khwiṋiswaho u shuma na zwo khwiṋiswaho kha mutevhe wa zwa Milayo zwine zwa langa kushumele kwa zwiimiswa ( khoro dza saintsi ) dze dza thomiwa nga nṱhani ha mulayo wo ambiwaho .
Iṅwe mvelaphanḓa yavhuḓi kha sekithara ya migodi ho vha Mulevho wa Vharangaphanḓa wa u tsireledza kana u Vhulunga Mishumo wo sainwaho nga vhaḽedzani vha nḓowetshumo ya migodini nga Ṱhangule 2015 .
Ndivho ya tshiṱirathedzhi hetshi ndi u fhungudza zwithu zwi si zwavhuḓi kha mupo musi hu tshi khou fhindulwa ṱhodea dza vhuendi dza zwino na dzi ḓaho nga kha maitele a mveledziso o khwaṱhaho .
Hezwi zwi ḓo ṱoḓa nyambedzano dza khwine nga ha vhupholisa vhukati ha zwitshavha na vha mulayo .
Zwino vhalani tsumbambekanyamushumo ya TV nga vhuronwane ni fhindule mbudziso idzi .
Vhaswa vhane vha vha yunivesithi na magudedzini a TVET vho livhana na khaedu dza vhukuma dza madzulo .
Nga murahu ha u vheiwa ha thandela iyi hu na nzudzanyo dza kushumele kha khethekanyo , zwo ḓo katelwa sa tshipiḓa tsha mushumo kha zwa U Fhandekanya ha Mukatelo , hu tshimbidzwaho nga Mbekanyamushumo dza Dzinnḓu dza Lushaka kha khethekanyo .
Nyendo dza seli ha malwanzhe dzi fanela u tea na u dzudza tshivhalo tshiṱuku tsha vhurumelwa .
Ndaela dza u voutha na maitele ; na d .
Zwine zwa ṱoḓea zwa Thekhinikhala zwi hone kha zwishumiswa zwo fhambanaho .
Muvhigo wa Ṅwaha u tevhedza vhubvelakhagala kha nyendedzi na tshomedzo fhedzi a zwi swikelelei kha vhuṅwe vhupo vhuṱuku .
U topola vhushaka vhukati ha maḽeḓere na mibvumo kha mibvumo yoṱhe ya ḽeḓere ḽithihi .
Fhedzi zwa zwino , u bva tshe ha itwa ino khoso , ndi tou vha muthu o shandukaho tshoṱhe .
Monamonani na dzharaṱa ya tshikoloni vhone uri ndi tshaka nngana dza zwikhokhonono dzine na nga dzi wana .
Fhedzi , azwo ngo ralo , saizwi dzina mishumo yo fhambanaho khwiṋisa khonadzeo dza mavu u itela u shumiswa kha zwa vhulimi .
Indra , mudzimu wa mvula na mithathabo ovha o ita Phikhokho muḓinḓa wawe .
Mbadelo dza zwiteṅwa zwi si zwa ndeme dza nḓisedzo ya tshumelo iṅwe na iṅwe nga Khoro dzi a vusuludzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga tshifhinga tshine mugaganyagwama wa ṅwaha wa vha u tshi khou lugiselwa na uri yo livhiswa kha wana hu bveledzaho ya mbadelo yo badelwaho kha nḓisedzo ya tshumelo dzi elanaho .
Vho vha vha tshi tou vha , kha zwiṅwe zwinzhi , muraḓo wa tshigwada tsha vhaimeleli vha Rivonia .
Nyengedzedzo kha ṱhanganyelo ya mveledziso na mbuelo yapo zwi shanduka zwa vha nyaluwo ya ikonomi na u fhungudzea ha vhushai .
Ro livhisa Dzhendedzi kha u shuma nga u ṱavhanya hu u itela u thoma zwiimiswa zwaḽo , kha shango ḽoṱhe , u itela uri ḽi ḓo kona uri thusa kha uri ri livha ngafhi kha mbekanyamushumo dza mveledziso ya vhaswa kha muvhuso .
U thetshelesa luvhili kana luraru ndaela kana nḓivhadzo na u i tevhedzela nga nḓila yone .
Hune ha vha na thambo dzine dza tshimbila nga nṱha , muḓagasi wo dzimiwa , kana ho dzhiiwa maṅwe maga a u thivhela , u fana na u ita mapala a bola kana tswayo dzo nambatedzwaho nga theiphi
Sa vhagidimi vhoṱhe , o tea u ṱaṱisana na vhaṅwe hu si na u kombetshedzwa uri a khakhulule muvhili wawe nga nḓila kana i ifhio ya mishonga .
Maimo a vhuswikeleli ho fhambanaho na bennde dza phesenthedzhi dzo livhanaho nadzo dzo sumbedzwa kha thebuḽu i re afho fhasi .
U tshimbila hu ḓa nga murahu . "
Okosidzheni yo ṋokaho i nga anganyelwa nga u shumisa mithara dza okosidzheni yo ṋokaho .
12.4 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedziwa ha Muvhuso Wapo : Mulayotibe wa Khwiniso wa Zwiimiswa zwa Masipala wa 2017 Phalamenndeni .
Ndivho ya uyu mushumo ndi u shuma ro livha kha uri ri vhe na R1,2 ṱhirilioni kha vhubindudzi vhuswa u ya kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , zwine zwi ḓo vha na zwivhuya zwa ndeme kha u alusa ikonomi na u sikwa ha mishumo .
Khonṱhiraka dza MUSTER dzo vha dzo itwa na zwiimiswa nga maanḓa , hu si na vhathu lini .
Ni vhona u nga tshiṱori itshi tshi ḓo fhela nga nḓilaḓe ?
Tshipiḓa tsha u tsireledza tshitshavha tshihulu tshaḽo tsha vhulimi , hune vhunzhi hatsho ndi vhalimi vhaṱuku vhane a vha khou vhuelwa nga vhuvha ha dziikonomi , kanzhi hu vha hone nga mbumbo ya mbadelotiwa dzire nṱha na dziṅwe nzivho .
Tsheledemviswa yoṱhe i itwa nga kha sisiṱeme ya mbadelo i re fhethu huthihi .
Vhunzhi ha hedzi thikhithi dza mahala dzo tshintshelwa kha mutambo wo fhiriselwaho phanḓa .
U shumisa mepe wa mihumbulo kha u ṱalutshedza mvumbo khulwane dza muanewa .
Vhudzuloni , muvhuso u ḓikumedzela u shuma na zwigwada zwa vhathu vha si na mavu u tandulula thaidzo dzavho .
Ezwi ndi vhafarakani ho sedzaho phanḓa vhukati ha mabindu na muvhuso , vhukati ha poḽotiki na ikonomi , vhukati ha zwiimiswa na mabindu .
Muvhigo wa musaukanyo ya vhupo wo engedzedzwa u ya phanḓa wa vha ḽiṅwalo ḽa khaseledzo , ḽi ne ḽa sumbedzisa dzikhaedu khathihi na mbekanyamaitele na makumedzwa a vhusimamilayo a u sedzana na khaedu dzenedzo .
Mitengo yo livhaho i kuvhanganywa kha mveledziso dziṅwe na dziṅwe dzo fhambanaho dze dza dzielwa nzhele .
Muvhuso a wo ngo bvisa na kupiḓa kwa vhuṱanzi ha mutakalo lune zwa sumba uri mulandu we Vho Tom Robinson vha hweswa wone wo vhuya wa itea .
Hezwo zwi nga kha ḓi , dovha hafhu , zwa tendela mulayo u kona u imelela zwavhuḓi tshitshavha tshine wa tshi shumela .
U dzudzanya hafhu kana u fhirisela phanḓa kushumisele kwa khephithala .
1.10. Zwi tshi tshimbilelana na zwo ṅwaliwaho kha Thendelanomviswa ya Mbofholowo zwa uri " pfunzo ya nṱha na vhupfumbudzi ha thekiniki i ḓo vulelwa vhoṱhe nga kha masheleni a lambedzwaho nga muvhuso na zwikolashipi zwo ḓisendeka nga ṱhoḓea ya thuso " , Muvhuso nga kha Tshikimu tsha Lushaka tsha Thusedzo ya Masheleni kha Matshudeni tshi khou lambedza matshudeni maswa vha fhiraho 20 000 kha yunivesithi dza 23 .
Honeha , i kha ḓi ṱoḓa mugaganyagwama wo fhelelaho , u bvisela khagala muvhalelano na u vhiga ha masheleni .
Ni tshi fhedza ni ite nḓowenḓowe ya u posa bola .
Hu na zwiitisi zwo fhambanaho zwi no nga sa dzangalelo ḽa tshitshavha , a dzhia tsheo ya u thutha mulandu .
Ro ḓikumedza kha u lwa na vhuaḓa na vhufhura huṅwe na huṅwe hune ha nga ḓivhonadza .
D Ḽiṅwe ḓuvha nga masiari tshikolo tshi tshi bva D Vho mu rengela mpho ya Khirisimusi .
Tshivhalo tsha maga a khwaṱhisedzo ya khwaḽithi o shumiswa u khwaṱhisedza uri mabambiri a mbudziso tshifhinga tshoṱhe o vha e a khwaḽithi ya nṱha na tshitandadi , khathihi na u vha zwishumiswa zwi fulufhedzaho na zwi shumaho zwa ndingo .
Ro thoma senthara ya ṱhanganelano , ine ya ṱanganyisa mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo a ndeme u itela u kovhela mafhungo na zwiko .
Musi ri tshi khou dzudzanya zwiko zwoṱhe zwine ra vha nazwo u itela u tikedza mvusuludzo ya ikonomi , ri nga si hangwe nga ha tshutshedzo ye tshanduko ya kilima ya ḓisa kha mutakalo wa mupo washu , mveledziso ya ikonomi ya matshilisano na nyaluwo ya ikonomi .
14.2.2 Vhugudisi ha u fara zwavhuḓi dzikhasitama kha vhashumi vhoṱhe vha re kha khethekanyo ya vhu 8 na u ya fhasi na ngudo ya vhulavhelesi kha vhalavhelesi vhoṱhe kha idzi khethekanyo .
2.2 Furemiweke ya mulayo ine ya phuromota muvhuso wapo wa u bvela phanḓa
Hu na zwiitisi zwivhili zwa uri hu vhe na u monithara , u sedzulusa na u ela thandela musi i tshi khou shumiwa :
Vhanna na vhafumakadzi , hu na u fhimiwa hu re khagala kha uri vhubveledzi ha thekhinoḽodzhi vhu nga tikedza pfareledzo u swika ngafhi .
U dzheniswa ho angaredzaho hu ḓo tevhedza ṱhoḓea dzo dodombedzwaho kha ḽiṅwalo .
Khabinethe yo themendela u thoṅwa ha gavhelo ḽa thikhedzo ya ṅwana na u fhelisa gavhelo ḽa ndondolo ya muvhuso lwa miṅwaha miraru .
Luambo : Ṱumani mafhungo ni tshi shumisa maṱanganyi - ngauri , fhedzi , lwe
Hezwi zwi khou sumbedzisa u aluwa ha vhukoni ha savei dza tshizwinozwino dza lutombo u wana dzi asiṱeroidi dzine dzi vha dzi tshi khou tshoṱela Ḽifhasi na uri Afrika Tshipembe ḽi khou dzhielwa nṱha nga dzitshaka kha vhukoni haḽo .
Kha vha ṱhaṱhuvhe na u ela tshiimo tsha mutakalo tsha mulwadze .
U itela nyambedzano mishumo ya fhethu ho vuleaho nahone hu konḓaho i nga khethekanywa lwo angalalaho kha sia ḽa uri ndi i shumaho lwo fhelelaho kana lu so ngo fhelelaho , hu tshi katelwa mishumo ya tshitshavha , mishumo i katelaho u tshimbila , mishumo ya ikonomi khathihi na mishumo ya zwa poḽitiki na ya zwiga .
Vhathu vha re na vhuholefhali vha tea u pfa vho vhofholowa kha uri na vhone vha ite khumbelo .
Phensheni i thusa u khwiṋifhadza mbuelo .
Muṅwaleli na mufarisa muṅwaleli vha shuma na mbudziso kha mushumo wa khomishini wa henefha kha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Nga tshifhinga tsha thandela , ho vha na ṱhoḓea ya miṅwe mapa ya u ḓadzisa u itela u ṋetshedza zwidodombedzwa zwinzhi nga ha u phaḓalala ha matzhava na vhuḓi ha maḓi a nga nnḓa ha mavu .
Arali vha tshe na dzangalelo kha u adoptha , Vhalanguli vha Mulayo kha shango ḽine vha dzula khaḽo kana ISS vha ḓo ṋetshedza Athikili 17 , ine ya vha ṋetshedza thendelo ya u adoptha .
Zwino a ri koni u fhaṱa izwi kha thavha , tshiṱangadzime , nḓila dza veini na Waterfront fhedzi .
Muambasada Muhulwane a re Johannesburg u dzhenela miṱangano yashu na uri u a ri humbela uri ri thuse arali ha vha na ṱhoḓea .
Ndi vhana vhangana vha no takalela u gidima ?
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele - u tshi khou shumisana na Khoro ya Vhufa ha Lushaka na Zhendedzi ḽa Zwiko zwa Vhufa ḽa Afrika Tshipembe - i ḓo topola , u kuvhanganya , na u ṱuṱuwedza ndondolo ya ḓivhazwakale ya zwa , na fhethu afho ha zwa ḓivhazwakale kha dzhango hune ha vha na vhuṱumani na vhufa ha mbofholowo ha Afrika Tshipembe .
Naho zwo ralo , vhuṱanzi u bva kha dziṅwe ndango vhu sumbedza uri hu na vhuṱumani vhuṱuku vhukati ha mbekanyamaitele dza u gwevha na tshivhalo tsha vhugevhenga .
Sa tsumbo , dziṅwe data dzi nga sumbedza muelo wa baofisikhaḽa , ngeno dziṅwe data dzi tshi elana na muelo wa matshilisano .
6.4 . Nga tshenetshi tshifhinga , vhafari vha phumethe yeneyi vha tea u ita khumbelo ya dziṅwe phumethe dzine dza elana na tshiimo kana nyimele yavho .
Ndambedzo ya mukatelo a yo ngo kona u imelelwa i yoṱhe sa zwine zwa vha zwone nga ha ndambedzo dzo bulwaho afho nṱha .
U dzhenelela ha ndaka a zwo ngo ḓa sa khombo kha u tshimbidzwa ha milandu : zwo itwa uri zwi shumiswe kha vhupfiwa hone zwi zwi re nḓila ine vhugevhenga ha itwa ngayo .
U fhungudzwa ha muhwalo wa mufusho u itela u thivhela u tshinyala hafhu ha vhupo ha lwanzheni tshi vha tshipiḓa nyangaredzi tsha dzingu , zwa lushaka na polotiki ya dzitshaka .
U ṋetshedza nḓila ya dzangano u itela nyambedzano , khanedzano na u dzhia tsheo yo ṱanganelanaho vhukati ha vhadzhiamikovhe na muvhuso wa masipala
D O vha a tshi khou shushedza phele uri i shavhe .
Tshelede a i ngo badelwa phanḓa nga vhuḓalo .
Tsireledzo ya fulufulu ndi ya ndeme kha mveledziso ya ikonomi na u sika mishumo .
Hezwi zwi ḓo vha zwa nyimelo ṱhukhu ya shisi .
Ndo sokou dzulela u vha na fulufhelo ṅwedzi muṅwe na muṅwe lwa miṅwaha minzhi .
Kha Komiti ya Wadi muṅwaleli u na vhuḓifhinduleli ha u rumela nḓivhadzo ya muṱangano hu tshee na tshifhinga phanḓa ha muṱangano u tevhelaho , khathihi na khophi ya adzhenda na maambiwa a muṱangano wo fhiraho .
Mbuno a si u phaḓaladza ndeme ya saintsi ya dzilafho ya zwino ye ya ri ḓisela u bvisa na nyeluli .
Tshitshavha tsho salaho tshi ṋekedzwa mabunga a VIP .
Vha kone ha u bveledza mutevhe wa u phaḓaladza muswa vha tshi khou dzhenisa ḓiresi dza imeiḽi dza vhadzheneli vha muṱangano kha mutevhe wonoyo vha u seive .
Mvelaphanḓa yo itwaho kha ikonomi yo ḓisa khaedu khulwanesa kha riṋe roṱhe .
Ri fhululedza zwiṱiriki dza mahayani nga maanḓa , kha u kunda na u ita izwi nga nḓila ya khwiṋe .
Mashango o bvelelaho ndi one a re phanḓa , fhedzi Asia na South Asia andi one o rangaho phanḓa vhukati ha madzingu a shango ḽine ḽa ka ḓi bvelela .
U farelela kha thero dzavho , nga nnḓani ha nga u vhudzisa mbudziso dzi ṱuṱulaho mihumbulo na mbudziso dzi ṱoḓaho u bvela khagala .
Khwiniso iyi a i nga ḓo hanedza fhedzi ṱhoḓea dza zwino ḽifhasini fhedzi na Mulayo wa Dzibannga Afrika Tshipembe .
Phothifoḽio dzi ḓo fhambana u ya nga dzikhoro , zwi tshi bva kha ṱhoḓea dza khoro .
( b ) Nga murahu ha u kwamana na Vhathusa Muphuresidennde na vharangaphanḓa vha mahoro ane a khou shela mulenzhe , u fanela u fhelisa mbeo ifhio na ifhio fhasi ha phara ya ( a ) arali zwa ṱoḓea hu u itela Mulayotewa kana u itela dzangalelo ḽa muvhuso wavhuḓi .
Mavhiḓa avho o vha lindela , o vha lindela o vulea .
Ngauri mithelo i badeliswa kha mishumo ya ikonomi , mbuelo dza mithelo dzo ḓi sendeka zwinzhi kha sekele .
Tshiitisi tsha vhuvhili tshi elanaho na tsinyuwo tsha uri ndavhelelo dzo vha hone fhedzi dza sa bveledzwe maelana na u wana zwiko zwinzhi u itela tshikolo .
Uno ṅwaha , ri ḓo bvela phanḓa na u thoma u humiswa ha DDM .
Vhushai na tsireledzo ya zwiḽiwa Afrika Tshipembe zwi na ḓivhazwakale ine ya nga tevhelelwa kana u ṱumanywa na zwa vhukoloni kana masiandaitwa a muvhuso wa tshiṱalula .
Thusani mutukana a wane jasi yawe .
Khantsela ya Mbambadzo ya Vhulimi ya Lushaka yo vha i khou shuma kha maitele aya a tshanduko , i tshi khou dovha ya ṱuṱuwedza u swikelela ha mimaraga kha sekhithara ine ya kha ḓi ḓibveledzisa ya vhulimi .
Ndi mini zwine mitaladzi iyi ya ni vhudza zwone nga mvumbo ya mudzulatsini ?
Thebulu dzi re afha fhasi dzi sumbedza mbuelo na zwibviswa zwa ṅwedzi wa u vhiga , kathihi na figara dzi vhambedzwaho nadzo dza ṅwedzi wo fhiraho .
U kovhekanya mabammbiri a mafhungo kha vhadzhiamukovhe vha nga ngomu na vha nga nnḓa .
Vhunzhi ha vhathu vho kwamiwa kha nyimele ine ho vha hu si na zwishumiswa zwa u ita dzikhophi .
Kha ḽiṅwe sia , khungedzelo dza TV dzi ṱuṱuwedza vhana u vha vharengi vha re na tseḓa .
Tsha vhuvhili , mathomo a thekhinoḽodzhi idzi kha maitele a mveledzo one aṋe o bveledza u gonya ya mveledzo nga u ṱavhanya .
Vhashumi vha zwiṅwe zwigwada vho tendelwa fhedzi u ita mushumo wa zwikili nga ngomu kha masia avho vhone vhaṋe .
Dzikomiti dza Wadi dzi shela mulenzhe kha kutshimbidzele ukwu kwa masipala kwa ndeme .
Fomo dzi wanala ofisini iṅwe na iṅwe ya zwa badan kana ofisini dzi walisaho dzigoloi .
Maitele o shuma nga nḓila i pfadzaho na u bvelela , naho masia o fhambanaho a khwiniso o topolwa ane a ḓo sedzwa nga tshifhinga tsha maitele a mugaganyagwama u tevhelaho .
Ḽiṅwalwa ḽi pendela nga khethekanyo ya nga ha tsedzuluso ya mbekanyamaitele .
U linganyisa miholo ya vhathu na mitengo u itela uri u swikelela ha zwiḽiwa ho linganaho kha mudzulapo muṅwe na muṅwe .
Mbekanyamushumo dzashu dzi ḓo sedza kha u thusa vhathu u bva kha vhushai na u ḓisendeka nga ndondolo ya muvhuso u ya kha u ḓiimisa nga vhoṱhe na u sa nyeṱha ha vhone vhaṋe .
CRI ndi tsireledzo malugana na u kundelwa ha mukolodi kha shango ḽine ḽa khou ṋetshedza u ṱhonifha vhuḓifhinduleli ha mbadelo dza tshikolodo nga mulandu wa zwiitei zwa mveledzazwiwo zwa makwevho zwi tevhelaho :
U nanga u dzula hune wa funa hu tea u sedzuluswa , u tou fana na fanitshara i pfuluseaho .
Maitele a Vhupimandeme zwi ḓo dzhenisa maga a tevhelaho :
Maḓi kha uvhu vhupo a bva kha phaiphi dza tshitshavha na uri hu tou vha na phaiphi tharu fhedzi kha uvhu vhupo .
Mushumo wa u thivhela une muṱa wa nga u ita u fanela u pfeseswa zwi tshi hanedzana na siangane iyi .
Muthu wa vhuraru u ḓo rekanya phambano i teaho u dzudzanywa u itela u swika kha thagethe ya mbuelo hu na u bvisela khagala kha muhasho na vhaimeleli vha nḓowetshumo mutheo une u rekanya ha vha ho itwa khawo .
Musi ri tshi wana mushonga wavho wo randelwaho , ri ḓo rumela SMS ya u khwaṱhisedza u wanala ha mushonga wavho wo randelwaho .
Ndi pfa ndi na mulandu wa uri a tho ngo ita zwithu zwinzhi miṅwaha yoṱhe heyi .
Maṅwe a mabindu mahulwane kha mamaga a thola vhashumi vha malugana na mutakalo mushumoni vho zwi gudelaho , kanzhi vhane vha vha na nḓivho ya zwa dzilafho .
Kha vhatshinyi na vhaofisiri zwi tshi tou fana , zwo ḓisa u ṱhaḓulwa hu ṱanganedzeaho kha mishumo ya ḓuvha na ḓuvha ine ya tou vha yone ya mishumo ya tshiimiswa tsha vhululamisi .
Mulayotibe u sedza kha u ṋetshedza masheleni a dzinnḓu zwine zwa tshimbilelana na tshiteṅwa 26 tsha Ndayotewa , tshine tsha ri " muṅwe na muṅwe u na pfanelo dza vhudzulo ha vhuḓi " .
Kha mulandu wa S v Hamunakwadi,156muhwelelwa o vhulaya mme awe nge a tenda uri vho mu lowa .
Gerani magaraṱa aya kha mitalo yo ṱhukhulwaho ni kone u Vha ri vhalele vhona arali ni tshi nga livhanya tshifanyiso na nomboro dzi re dzone .
Hu dovha ha vha na zwipiḓa zwa rathi zwa tshiimiswa zwine zwa vhiga thwii kha Ṱhoho ya Muhasho , zwine zwa vha :
Maitele a Luisimane , u ya nga hune khaphasithi ya nga fhungudzwa u ya nga vhuhulu ha vhutsireledzi ha tshitediamu , a fanela u ṱanganedzwa .
a shumiswa kha ngaganyamvumbo ya muanewa .
1.1. Khabinethe i ṱanganedza thuso yo ṋetshedzwaho nga mabindu ya u thola lwa tshifhinganyana vhoraphurofesheni vha sekithara ya phuraivethe kha muvhuso .
Kha vha ṱaluse tshiimiswa tsha muṱa
Vhufaragwama ha Vundu vhu tea u ṋetshedza tshiṱandavhathu tsha u kovhekana mihumbulo , tshanduko na mawanwa o sedzaho kha thandululo , dzine dza ḓo tikedzwa kha foramu dzapo na dza lushaka dzo bveledzwaho .
3.4 Muvhuso wo ḓiimisela u tikedza mvelaphanḓa yo khwaṱhaho ya mabindu a zwa vhulimi ane a khou thoma , ane a katela thandela dzi elanaho na mvusuludzo ya mavu dza 262 u vhuedza vhaswa na vhafumakadzi u mona na mavunḓu oṱhe .
Mabindu maṱuku a khou ṱangana na khaedu dza u swikela hu si zwavhuḓi mimaraga , dzithekhinoḽodzhi na zwikili .
Vha fanela u rumela manyoro kha ḽaborothari yo tendelwaho musi vha sa athu u ḓisa khumbelo yavho . Ḽaborothari i ḓo sedzulusa na u linga manyoro ya vha fha ṱhanziela ya u saukanya .
Ri livhuwa zwihulu thimu ya khirikhethe ye ya zwi kona u gonya kha ṱhodzi ya maimo kha ḽifhasi .
Hezwi zwi tshimbilelana na tshiṱirathedzhi tsha muhasho tsha u engedza u kuvhanganya mbuelo kha wadi dziṅwe dzo ṱaluswaho kha zwibadela zwa nnyi na nnyi hune mbadelotiwa dzi re nṱha kha vhalwadze dza ḓo badeliswa .
Arali nga zwiṅwe zwiitisi zwine zwa pfala tswikelelo i si nga si kone u ṋekedzwa nga tshivhumbeo tsho humbelwaho fhedzi nga iṅwe nḓila , zwenezwo mbadelo i fanela u rekanywa u ya nga nḓila ye muhumbeli a thoma u humbela ngayo .
Mbuelo dza vhuimana ( hu tshi katelwa mubebisi )
Khebulu dzi tea u vha dza lushaka lwa Tshifhirisafulufulu tsha Ṅanda ya Eriaḽa , tsho magelwaho u fhahewa kha dzipfara dzo nambatedzwaho kha mapala .
" Ri a vusa iwe kuṱari kuṱukuṱuku kwaṱaḓa , " hu amba tshiṋoni tshe tsha vha tshi tsini na bada .
Phindulo : Kha heyi nyimele komiti ya wadi i nga tshea u amba thwii na ofisi ya Tshipikara nga ha u shaya thikhedzo i bvaho kha mukhantseḽara wa wadi .
1.6 . Muṱangano wo dovha hafhu wa amba nga ha khaedu khathihi na mvelaphanḓa yo no swikelwaho kha nndwa ya u lwa na vhugevhenga khathihi na zwiito zwa vhuaḓa , hu tshi katelwa na ndingedzo dza u khwaṱhisa tsireledzo na vhutsireledzi ha vhadzulapo .
U ṱanganyiswa ha zwikili zwone a zwi dzuleli u bvelela kha vhupo ha mahayani a zwikhala kha mishumo ine ya vha ya ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo dzi ṱoḓeaho zwi ṱoḓa zwiṱirathedzhi zwo khetheaho na mbekanyamaitele .
Tshiṅwe hafhu hu nga bulwa uri u khethekanywa ha pfanelo dza mutheo a dzi nga shandukisi tshithu malugana na zwi re ngomu hadzo kana mashumele .
Ṅwalelani khonani dzaṋu mbili dza mbiluni posikaraṱa .
U ṱuṱuwedza milayo na mikhwa ya Tshumelo ya Muvhuso ya demokirasi yo tsireledzwaho nga -
Maanḓalanga a muvhalelano a fanela u ṋetshedza kha maanḓalanga a khorotshitumbe a re na vhuḓifhinduleli , lwa fhasisa ndi miṅwedzi ya rathi phanḓa ha u thoma ha ṅwaha wa muvhalelano wa muhasho wo nangwaho , mugaganyagwama wa mbuelo yo anganyelwaho wa ṅwaha wa muvhalelano wonoyo .
Dzidona nnzhi honeha a dzi ṋetshedzi mivhigo ya kotara iṅwe na iṅwe ya masheleni .
ndeme ya tshaka dza khovhe dzine dza khou vhambadzelwa nnḓa
Phosiṱara yanga i na makolokolo nahone yo kuna .
Ro vhofhana nga khetho nahone a hu na ndavhelelo na nthihi ya u ṱutshela .
Tshifhinga tsho anganyelwaho tsha mishumo ya Ndima ya Vhuṱanu : Awara dza 2
Ndi tama u swikisa lutamo lwanga kha u fhola nga u ṱavhanya ha Khosi Khulwane Vho Goodwill Zwelithini vha ha Bhekuzulu .
Hu tshi vha na dimokirasi nga 1994 , musi mavothi a Phalamennde a tshi vulea kha Maafurika Tshipembe , mushumo wa Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka wo vha u pembelela lushaka lwashu , hu na vhushelamulenzhe nga vhathu hu tshi khou engedza kha mishumo ya vhuṱambo ha Muvhuso .
( b ) setshiwa thundu yawe ;
Heyi ndi milayo yoṱhe ine ya ṱuṱuwedza kuvhusele kwavhuḓi na uri i fanela u tikedzwa .
Kha izwi zwitshavha,vhuloi ndi tshithu tshi sa ponyokei kha vhutshilo havho , na vhathu na miṱa i dzhia maga yo rafhuwa kha zwiimiswa zwa mvelele zwo khwaṱhisedzwaho kha u thivhela u tovholwa nga vhadziamanditi vhane vha vhaisa .
Tshikwama tshi badela ndiliso kha vhashumi vha tshoṱhe na vha si vha tshoṱhe , vhane vha khou gudela mushumo vhane vha huvhala kana u farwa nga vhulwadze musi vha tshi khou shuma vha fhedza vha sa tsha hola zwo vhangwa nga izwo .
Thendelano iyi ya u pfukisa zwishumiswa i fanela u sainiwa nga vhone sa muṋetshedzi wa zwiko zwa zwi tshilaho zwapo na nga muṱoḓisisi , sa mushumisi wa zwiko . ( kha vha sedze kha Ndaulo ya BABS Ṱhumetshedzo ya 7 ) .
O dzhia tsheo ya uri mutshinyi o tenda kha vhulamukanyi ha khothe ya Durban .
Tshiimo tsha tshanduko itshi tshi ḓo vusa ikonomi yashu na u shela mulenzhe kha tsiko ya mishumo ine ya khou ṱoḓea vhukuma , nga maanḓa kha nḓowetshumo ya vhuendelamashango na zwa mafunda .
Hu na tsumbo ya tshati i sa konḓi ya Gantt kha siaṱari ḽi tevhelaho .
Afrika Tshipembe , ndangulo ya malaṱwa kale yo vha i tshi itiwa nga tshifhinga tshenetsho u itela u swikela thoḓea dza zwenezwo .
Hezwi zwoṱhe zwo ita uri AU i shume khwine .
Tshifanyiso tsha muvhili-u ḓivha ho fhelelaho nga ha muvhili wau , tsumbo , zwine wa tshimbilisa zwone na kushumele kwawo ;
Zwileludzi zwa vhuimana zwi lingiwa nga u shumisa maitele o thomiwaho a ḽifhasi na uri izwo zwi swikelelaho ṱhoḓea dzoṱhe zwi nga akhiredithiwa sa zwine zwa kona u fara vhana zwavhuḓi .
Gethe ḽo valiwa zwino a thi koni u lavhuwa nda dzhena .
Hune mutengo wa ndaka wo ṅwalwaho wa tshiteṅwa tsha ndaka , vhupo na tshishumiswa u nṱha kha masheleni o anganyelwaho ane a nga wanala murahu , u ḓo ṅwalwa fhasi sa masheleni na ane a nga wanala murahu na mbadelo ya tshinyalelo nga u xelelwa kha Tshiṱaṱamennde tsha Masheleni tsha Ndivhamashumele .
1.18 . Khabinethe yo ṱanganedza vhuḓikumedzeli nga Muvhuso wa Canada wa u shumisana na Afrika Tshipembe kha ndango ya mikaṋo .
n U ṅwala mafhungo buguni dza nḓowenḓowe hu tshi shumiswa
I ḓo sedzana na sisiteme ya zwino ya mutakalo ine ya shumela MaAfrika Tshipembe vha 16% fhedzi ngeno i sia nnḓa tshivhalo tshihulwane vhukuma tsha vhathu .
Komiti dza Wadi dzi a shela mulenzhe nga u vhakhantselara kha u wana aya mafhungo kha tshithsavha .
Mashango aya oṱhe a ḓo sedzwa nga kha maitele a thengiso are khagala na vhuṱaṱisani hu u itela u nanga mufarisani kana vhafarisani vho teaho kha u shumiwa ha mbekanyamushumo ya u fhaṱa nyukiḽia .
Fhedzi , mivhuso iyi i tea u ṱhogomela u sa fhungudza hafhu awara dzine vhagudiswa vha dzulela u dzi fhedza kiḽasini kha khombo ya u fhungudza vhunzani ha mvelelo dza u guda .
Mushumo muhulwane wa vhakhantselara ndi u ita uri hu vhe na vhushaka vhukati ha vhathu vho vha khethaho na masipala .
Arali na tevhela nḓila ya vhusunzi ni ḓo wana hu na zwiḽiwa hune ya fhelela hone .
Vhunzhi ha khaedu dzi kombetshedza muvhuso u humbula zwavhuḓi kudzhenele kwadzo kwa kwa nḓisedzo ya tshumelo .
Hu na khaedu nnzhi dzine dza ṱoḍa tshenzhemo ya mafulufulu na tshiengedzwa tsha sekithara ya nḓisedzo ya matheriala yone iṋe - na uri ndi vha ramba uri vha kovhelane tshenzhelo na vhuṱali havho kha u thusa u tandulula havho vhane vha vha kha binduṱhanganelwa na Muvhuso .
Mulangadzulo nga vhuimo hawe u a dzula kha komiti dzoṱhe dza khoro , a si na pfanelo dza u vouta .
Zwiitisi zwa tshiimo itshi ndi u sa swikelelea hu si havhuḓi ha tshumelo dza tshitshavha dza mutakalo , nga maanḓa vhuponi ha mahayani , u vha na vhana hu re nṱha nga vhaswa na tshivhalo tshiṱuku tsha vhabebisi vha re na vhukoni .
Zwazwino ri na khamphani mbili dza fhano Afrika Tshipembe ; Aspen na Biovac dzine dza vha na khonṱhiraka ya u bveledza khaelo dza COVID-19 .
U vhalela muṅwe ngae bugu yo ḓoweleaho a tshi itela u aluwa kha u vhala a tshi tou elela .
Ro ima hafha ri na muhumbulo hoyu : vhuthihi , vhuḓifulufheli , bono ḽi kovhaneaho na muhumbulo muthihi .
1.4 . U itela u khwaṱhisedza uri a hu na we a siiwa murahu , fhethu hunzhi hu hone u itela uri vhathu vha kone u ḓiṅwalisela .
Tshivhalo tsha mivhigo ya nga misi na i songo dzudzanyelwa nga ṅwaha .
I endedzwa nga Tshiṱirathedzhi tsha Bindu tsho ṱangana na Furemiweke ya Tshiṱirathedzhi tsha Vhudavhidzani tsha Lushaka .
U ṱuṱuwedza u shuma zwavhuḓi ha dzilafho kha zwishumiswa zwoṱhe nga kha ṱhuṱhuwedzo ya mbekanyamushumo dza u ya vhathuni na mveledziso , u bvisa kana u thomiwa ha matshimbidzelwe a dzilafho na ndededzo dza dzilafho dzo ḓoweleaho dzo livhanaho na milayo ya lushaka .
Mulayo u dovha hafhu wa si vhe thero ya fiḽosofi yo sedzaho muthu ine vha nga sokou kandekanya khayo - musi vha tshi amba nga ha mulayo ndi zwa ndeme uri vha ambe vhe na vhuḓifulufheli nga nḓila i sa dzhii sia nga ha mbuno dzone .
Mukhantseḽara wa wadi ( kha vha ḓadze dzina ḽa mukhantseḽara )
Hu nga vha , zwine muthu a vhona kha bambiri , ndi zwine zwa khou vhaliwa .
Mushumo wa u khunyeledza , luswayo lwa ngona na u rumela ṋetshedzo iyi zwi nga si fhiriselwe kha vhuimeli ho ṋetshedzwaho thendelo ha nga nnḓa , muoditha kana muṅwe muthu wa vhuraru o imela muthu ane a khou bida .
Phambano ine ya vha hone ndi ya uri vha nga vha badelisa dziṅwe mbadelo kana vha ṱoḓa vha tshi badela ' tshelede u thoma ' kha madalo kana tshumelo arali vha si Friends of GEMS .
Khethekanyo ṱhukhu iyi a i , nga nḓila ifhio na ifhio , vhei muvhuso fhasi ha pfanelo ya u vhona uri mutengo wa zwiteṅwa zwoṱhe zwo ṅwalwaho kha mutevhe u re afha zwi fanela u khavariwa tshoṱhe nga nyavhelo ya tshikolo .
Demokirasi yo ḓisa Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani ( Truth and Reconciliation Commission ( TRC ) u itela u shumana na nyito dza vhugevhenga dza tshifhinga tsho fhiraho nga nḓila ya u shela mulenzhe na vhupfumedzani .
Naho zwo ralo , mbuelo dzi tea u linganyiswa nga khetho dza phalamennde .
Miraḓo ya midia i khou lavhelelwa u shumisa zwiḽipi zwa u fhindula zwo nambatedzwaho musi vha tshi khwaṱhisedza uri vha khou ḓo vha vhe hone .
Naho zwo ralo , muhwelelwa o tendelwa fhedzi vhudzisa muhweleli mbudziso nga kha ramulayo wawe kana Madzhisiṱaraṱa .
Mutheo wa Mbekanyamaitele ya u lwisa Vhuaḓa na Vhufhura .
Ndi ḓo amba nga ha dzi si gathi .
Zwiṅwe hafhu , Khoro ya masipala i tea u themendela zwa tshumiso ya zwiko zwa masipala na vhashumi .
Nyimele dzi nga shanduka nga u ṱavhanya musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ya na u fhambana vhukuma u bva kha tshitshavha itshi kana fhethu ha tsini ha vhudzulo u ya kha vhuṅwe .
U shumisana na vhakwameaho hu tshi katelwa na dziNGO , zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha na zwiimiswa zwa ṱhoḓisiso .
U wana mitengo ya thinganywa , u dzi topola na u topola zwishumiswa .
Mvelelo na khonadzeo ya mvelelo dza nyimele ya poḽotiki ya zwino kana ya zwenezwino kha zwa vhuendelamashango :
3.5 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedziwa ha Mulayotibe wa Khwiniso wa Milayo ya Vhulangi ha Mupo wa 2016 Phalamenndeni .
( 4 ) Mudzulapo muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na ḽiṅwalo ḽa u tshimbila .
Faela iṅwe na iṅwe i na nomboro yayo , datumu dze ya vulwa ngayo na u valwa ngayo na ndaela ya uri i laṱwa lini .
Ri a tenda uri khwiniso dzo dzinginywaho idzi dzi fanela , honeha , u dzhiela nṱha thandela ya mbuedzedzo ya mulayo khamphani wa zwino , une wa khou ṱoḓa u dzinginya uri khamphani dzine dza vha na zwipikwa zwiṱuku a dzi faneli , nga u ralo , u dzheniswa kha maitele a odithi ya nga nnḓa .
Vhathu vhoṱhe vho ḓaho vho ṱanganedza zwavhuḓi mvelelo ya vhupfumbudzi , vho kona u bvelela zwavhuḓi kha u pfesesa zwi re ngomu na u ḓiimisela u ṋea mawanwa vha sa timatimi u fara zwavhuḓi kiḽaente nga u tou ralo .
( c ) u ṱuṱuwedza u dzhenelela ha tshitshavha tshapo
Tshitshavha tshi na u pfesesa ha khwiṋe kha thandela na zwipikwa zwadzo .
6.7.10.1 Zwi nga konadzea u isa milandu u bva kha khothe dza sialala u ya kha dza madzhisiṱiraṱa dzi re na maanḓa a izwo , kha kusedzele kwa khothe dza sialala , mafhungo aya o sedzwaho ndi a ndeme lune arali zwo tea a iswa kha khothe dza fomaḽa .
Tshitshavha tsho lavhelesa uri muvhuso wo tshi vhona sa muhanedzi , na uri u swika zwino vho ṱoḓa thuso ya nḓisedzo ya tshumelo .
Ngauri tshivhalo tshi aluwaho tsha mashango a no khou bveledza zwiṱirathedzhi zwi konḓaho zwa tshifhinga tshilapfu zwa u tandulula thaidzo , u vhambadza zwidzidzivhadzi hu siho mulayoni hu nga anzela u livhiswa kha mashango na madzingu a shayaho zwiṱirathedzhi izwo .
Mitengo ya goroi yo livhana ndozwo na mitengo i khou lavhelelwa u dzula i fhasi .
Ni ṱambe zwanḓa tshifhinga tshoṱhe ni sa athu fara zwiḽiwa .
Kha hu shumiswe tshifhinga itshi u :
Sa zwine zwa khou vhonala kha mutevhe u re afho nṱha , miṅwe ya mishumo yo katelwa kha sekhithara idzi ṱhukhu , u fana na u anḓadza na u gandisa , a zwi nga si tou wela tshoṱhe kha ṱhalutshedzo ya u bveledza zwibveledzwa zwa vhulimi .
Nyito dzi si ho mulayoni dzo iteaho hu si fhethu huthihi fhedzi nga kha tshenzhelo yashu sa vhathu vharema nga maanḓa , zwo vha zwi khou itea hoṱhehoṱhe .
Zwiṱaluli zwihulwane zwi no fana zwa maitele ndi u ṋea tshikhala tsha khanedzano na u tsireledza uri tsheo dzi songo dzhiwa hu so ngo vha na vhusedzi ho khunyelelaho .
U bva kha sia ḽashu ri sedza khaḽo kha masia mararu :
Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou itelwa khumbelo
Komiti dza Wadi dzi tea u vhona uri mihumbulo yoṱhe ya zwigwada zwoṱhe zwo fhambanaho zwi re na madzangalelo o fhambanaho zwi a galatshwa na u ṱanganedzwa nga afho hune zwa nga konadzea ngaho .
Vhareili na vhashumi vha zwa kushumele u bva kha sekhithara dzi si dza tshiofisi vhe vha dzhena kha vhupo ha tshiofisi nahone hu re na vhulayi ha nṱhesa ha sisiṱeme khulwane dza vhuendi kanzhi vha a konḓelwa u shanduka .
Mitengo yo vha tshi tiwa nga ṱhoḓea na ṋetshedzo ya fhano hayani , khathihi na nga mitengo ya zwivhambadzwa nnḓa u bva kha Bodo Thoro khumbaole .
Maṅwalwa a thendara ( Ṱhalutshedzo )
Yuniti dza shumisana mbili dzi hone uri dzi ḓo leludza u dzudzanya na vhukonanyi ha zwiko :
Ndivho ndi u ṱuṱuwedza muṅwe na muṅwe u ita nyambedzano ngaha mafhungo aya sa izwi shango ḽashu ḽi tshi khou bvela phanḓa na u fhaṱa tshitshavha tshiswa .
Ndaela ya ndeme u itela u bvelela ha ikonomi ya didzhithala ndi u vha hone ha tshipekithiramu tshine tsha vha ṱhoḓea u itela u navhisa tswikelo na u fulufhelea ha burodobende .
Luthihi kha miṅwaha ya fumbili miṅwe na miṅwe , fynbos ḽi fanela u swa kha thempharetsha ya nṱha vhukuma u itela u tendela mvusuludzo ya ekhosisiṱeme na u aluwa u thoma u bva fhasi .
( 1 ) Musi Mulangavunḓu a siho kana a sa koni u ita mishumo ya ofisi ya Mulangavunḓu , kana musi ofisi ya Mulangavunḓu i si na muthu , mufari wa ofisi u ya nga mutevhe u re afho fhasi , u ḓo imela Mulangavunḓu :
Thebulu ya 7 i re afho fhasi i nweledza ṱhoḓea dza mishumoitwa musi wa u pulana na u shumisa , ha tshi katelwa na u sumbedza uri ndi vhafhio vhathu vha ndeme vhane vha fanela u shela mulenzhe , sisiteme dza ndeme dzine dza fanela u katelwa , khathihi na masheleni a no ḓo ṱoḓea .
U ṋetshedza tshumelo dza vhulanguli , dzi fanaho na u ṋetshedza dzimbalombalo dza vhukuma dza u linga na vhupulani ha tshifhinga tshi ḓaho , u topola ṱhoḓea dza vhupulani ha masheleni na ndango thwii ya tshinyalelo sa tshipiḓa tsha ndeme tsha vhupulani na dzangano .
U ṱaluswa ha zwikili zwi re hone zwi dzula kha dzingu , khathihi na zwi no khou ya u vha zwikili , zwine zwa ḓo ṱoḓea hoṱhe kha ṱhoḓea ya mbambadzo ya dzingu na hayani , zwi ḓo itwa .
Nyimbo dza mvelele , mutambo na zwidade zwi re na mutevhetsindo hu tshishumiswa nḓila dzo fhambananaho ( u imbela nṱha na ha fhasi , nga maanḓa kana nga vhulenda / u ṋaṋula )
U khunyeledzwa ha Modele wa Senthara ya Thengiso na u bva ha mushumo ya tsireledzo ya matshilisano .
Mutholi , o topolwaho kha tshibuloko tsha u sainela u ṱanganedza , o luvhelela dzithandela dza u dzhena kha konṱiraka ya u wana tshumelo na thundu ya :
Vha ḓo dovha vha wana mivhigo u bva kha Foramu ya U lwa na Zwiito zwa Vhuaḓa ya Sekhithara ya Mutakalo ye ya ṋewa mushumo wa u ṱoḓisisa zwiito zwi siho ngonani na kushumisele kwa ndaulo ku si kwavhuḓi kha sekhithara ya mutakalo .
A huna nḓisedzo ya maḓi i re hone ḓoroboni kha madzulo aya a vhathu .
( i ) Tshitshavha tshapo tshi tshi kwamiwa siani ḽa zwiṱoḓwa zwa mveledziso na zwa ndeme zwatsho
PMS i tea u vha i elanaho na nyimele dza masipala .
Vhungoho ha muṱangano a vhu kwamei arali zwo sokou itea nḓivhadzo ya muṱangano ya vha i songo ṋetshedzwa muraḓo .
U wa ha ikonomi ya ḽifhasi ha zwino hu ḓisa khaedu dza zwa ndaulo na zwa ikonomi nṱha ha khaedu dza ḓivhazwakale ine mimasipala ya khou ṱangana nadzo .
Nḓowetshumo ya nḓisedzo ya muḓagasi kha miṅwaha , yo sumbedza u fhambana ha khethululo .
Masia maṋa hu ne zwa konadzea u ṋetshedza tshumelo yo kumedzelwaho , yo lambedzwaho nga mbadelo dza mushumisi na u langulwa kha khethekanyo u bva kha muvhuso sa mazhendedzi a mbambadzo , o topolwa .
Ndi na mbekanyamushumo yanga ine nda vha ṋemuḓi wayo kha Soweto TV , na hone ndi muṱuṱuwedzi wa vhathu nga u tou amba navho .
Arali izwi zwa itea , Tshikimu tshi ḓo badela DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi , ho sedzwa Milayo ya Tshikimu .
Ndi zwifhio zwiitei zwihulwane zwo bvelelaho tshitshavhani tsha hashu miṅwahani ya 30-50 yo fhiraho ( musi tshanduko khulwane dzi sa athu bvelela ) ?
U ṱalutshedza theori , tshenzhemo , tsumbo , na zwiṅwe .
Ndivho : U ṋetshedza ndambedzo ya nḓisedzo ya mbekanyamushumo dzoṱhe dza madzulo a vhathu zwi tshi yelana na mbekanyamaitele dzo tendelwaho , nzudzanyo na nḓila kana maitele
Mavothi a muvhuso a dzula o vulea kha nyambedzano dzi vhuedzaho na vharangaphanḓa vha vhukuma vha nḓowetshumo ya maṱiraka a malasha u itela uri hu ambiwe nga haya mafhungo .
Hafha , musi ri tshi isa phanḓa na u tikedza kushumisele ku no vhuedza kwa zwiko zwa masheleni zwa muvhuso , ro vha ro livhana na mushumo u sa takadzi wa u dzhenelela ra thuba ndaulo ya miṅwe ya mimasipala yashu .
( 2 ) Mulayo wa lushaka u tea u thoma khomishini i ḓivhusaho ine ya ḓo ita thendelo malugana na miholo , magavhelo na mbuelo zwo sumbedzwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) .
Memorandamu wa u Pfesesa ( MoU ) kha Vhudzheneleli ha Vhudipuḽomati u ḓo bveledza maitele a nyambedzano dza vhudipuḽomati kha mafhungo a Afurika na maṅwe a dzangalelo ḽithihi .
Vhu a sevhana arali hu na khombo khathihi na u vhudzana uri zwiḽiwa zwi ngafhi .
Sa nḓila ya u lulamisa , dplg sa muhasho mutshimbidzi , u ḓo bveledza mishumo na vhuḓifhinduleli ha ṋetshedzo ya themamveledziso kha vhuimo hoṱhe ha muvhuso .
Hu tshi engedzwa , Komiti ya Dziminisiṱa ya ngangomu kha zwa Mupfuluwo kana Tsudzuluso i ḓo isa phanḓa na mushumo wayo wa u sedzulusa hafhu kha zwoṱhe zwi kwamaho vhapfuluwi vhane vha vha kha shango .
( c ) Mbudziso dziṅwe dzoṱhe kha Khoro dzi tshewa nge ha vha na vouthu dza tshivhalo tshihulwane .
U ṱola thandela dzine dza vha phindulo dza u fhambana vhukati ha tshelede nga maipfi na tshelede nga dzinomboro .
Matombo mahulwane na maṱuku a ḓo kunakiswa , zwavhuḓi , u konḓelela , na u sa vhana mavu khathihi na maṅwe matheriala a puṱelaho , o sinaho kana a vhaisaho na uri ha nga ḓo sumbedza mitwe kana u fhanduwa ho vhangwaho nga maitele a u thoma a u sina nahone a nga si pwashee kha maḓi a lwanzhe .
Ndi a kona u tamba khadi .
Tshenzhelo ya mashangoḓavha yo sumbedza uri nḓila iṅwe ya u swikelela tshiedziswa tshi shumaho lwa tshifhinga tshilapfu kha u vhona uri u dzhenela hu bveledzwe ndi ya u thoma mihanga ya kuvhusele yo dzudzanyeaho kha zwiimiswa zwa kuvhusele kwa u dzhenela .
U dzhenela havho kha mafhungo a vhapo na a pfanelo dza vhathu na zwone zwo vha zwihulwane vhukuma .
Honeha , u swikela musi sisiṱeme ya vhulambedzi I sa athu u fhaṱuwesa , u ṋetshedzwa ha phasipoto nga fhasi ha nyambedzano hu ḓo dzula ho ralo .
U rera nga tshifanyiso tsha phikhokho .
Milayo hei ya u ṱalutshedzela i dodombedza milayo ya ndeme u ya nga havho vha rangiswaho phanḓa , zwo ralo mafhungo a tea u vha a rangelaho phanḓa fomo .
Khumbelo dzo ṋewa zwikoro na vhonkhetheni vho themendelwa sa Vhathusedzi vha Mulingo kha vhupo ha u maka vhuṅwe na vhuṅwe .
U ṋetshedza thikhedzo kha vundu nga ha thendelo ya zwileludzi zwa u langula ndozwo .
Nḓivho ya zwiimiswa zwa dzangano na zwa muvhuso .
Vhagudisi na vhagudi vha re na HIV vha fanela u ranga phanḓa lwo fhelela nga hune zwa konadzea .
U ' vhala ' bugu dza zwifanyiso dzine dza ya nga u konḓa hadzo .
Ro isa phanḓa na u swikelela vhuḓifhinduleli hashu kha zwa ndayotewa zwi tshi elana na nḓisedzo ya tswikelelo kha tshumelo dzi re khagala nahone dza ndeme u fana na maḓi na tshampungane , muḓagasi na bada dzi swikeleleaho dza masipala .
Zwivhumbi zwa shango zwa zwigwada zwa tsenguluso zwo shandukiswa uri zwi kone u sumbedza mvusuluso ya tshifhinga ya maitele a u khethekanya .
EMS i khou dovha ya shumisana na vhadzhiamukovhe vha Tshumelo ya Mutakalo ya Tshiṱiriki kha u ḓidzhenisa kha u dzudzanya maitele maswa a u tshimbidza mushumo u khwinisa zwi tshi ya phanḓa u khwinisa u swikelela .
A hu na u timatima uri ri tea u isa phanḓa na u khwaṱhisa nndwa ya u lwa na vhugevhenga .
Ri fhambanya , vhukati ha zwiṅwe , vhukati ha masia a tevhelaho kha dziikonomi :
U monithara levhele ya mushumoitwa wa komiti dza wadi
Mitshini iyi i kona fhedzi u ita vhuṱumani vhuthihi fhedzi .
Ndindakhombo ya u fhelelwa nga Mushumo na Tshikwama tsha Ndiliso vha badela tshipiḓa tshavho tsha mbadelo ya yuniti kha Muhasho wa Vhashumi .
Tshiṱuhu tshine tsha khou itwa kha vhafumakadzi vha sa koni u ḓilwela a tshi ṱanganedzei na uri a tshi na vhudzulo fhano kha shango ḽashu .
Muvhuso u na mihasho , tshumelo na mbekanyamushumo dzo fhambanaho dzine dza nga thusa kha u khwinisa matshilo a vhaswa .
U sa vha hone ha ṱhaḓulazwiliṅwa zwi dovha zwa i sa kha u sa lingana kha ṱhoḓea dza mavu o nonelaho .
Murengi u fanela u ḓadza fomo ya ( RLV ) ya Khumbelo ya u ḓiṅwalisa na ḽaisentse ya tshiendisi u itela u zwi ṋetshedza .
Thandela i katela u vhuedzedza kana u tshintsha phaiphi dza maḓi dzi re na thaidzo miṱani nga zwithu zwiswa nga mahala .
7.10. Miraḓo ya khorondangi ya Bodo ya Zhendedzi ḽa Tswikelelo na Tshumela Hoṱhe ḽa Afrika Tshipembe :
Yuniti ya mafhungo yo vusuludzwa tshoṱhe nga mbadelo ya 30 miḽioni .
Ḓuvha ḽa u humisa , datumu ya u vala na tshifhinga tsha thengisophikhisano :
1.3 . Khabinethe i khou ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe ya uri vha shumisane u itela u vhona uri fulo ḽi khou dzhia shango ḽa ḽi sendedza tsini na u swikela pfanelo dza u tsireledzea ha vhafumakadzi na vhana .
Tshivhalo tsha vhashumisi kha tshileludzi tshiṅwe na tshiṅwe tshi ḓo ṱuṱuwedza vhukuma ikonomi , fhedzi thasululo i pfadzaho kha vhunzhi ha nyimele hu ḓo vha vhukoni ha u vhulunga lwa miṅwedzi i si gathi mveledzwa dza muṱambuluwo kha saithi dza u kuvhanganya .
Zwa u fhaṱiwa ha hedzi senthara zwo swika he zwa konadzea nga mulandu wa ndambedzo i bvaho kha Muvhuso wa Finland .
CDL Mutevhe wa vhulwadze vhu sa fholi
Ndi vhona u nga hu na vhushaka vhukati ha uri u ḓisendeka nga lupfumo lwa dzitshaka , zwi ita shango ḽi no khou bvelela uri ḽi kwamiwe nga zwithu zwenezwo zwi si zwavhuḓi zwi no bvelela nnḓa ha ikonomi .
Ndi zwipuka zwifhio zwi no itesa phosho ?
Vha ri vhathu vha mahayani vha ṱoḓa u ḓivha uri riṋe vhane ra ḓi vhidza vharangaphanḓa vhavho ri tshe ro ḓiimisela naa kha muano washu wa uri matshelo hu ḓo vha khwine u fhira ṋamusi .
Musi ri khou bvela phanḓa na nḓowedzo ya vhushaka ha tshitshavha vhashumi vhaswa vho pfumbudzwaho vhukuma .
Maḓi a fafadzelwa a kha tshivhumbeo tsha marotha a tshi tsa nga thawara dzo imaho dza u bvisa , hune khadzo ha vhudzulelwa muya u fhambana na nḓila ine maḓi a khou ela ngayo .
U itela ṱhoḓea dzo khetheaho dza khonṱhiraka ndi zwa vhuṱhogwa u ta vhudenya ha fhasisa ha ḽeyara iṅwe na iṅwe nga murahu ha u vhewa ha matheriala .
Ngade yo kunaho / ya tshika yo vha yo ḓala zwimela zwo faho / zwo takalaho .
Vhathu vhoṱhe vho buliwa kha Atikiḽi II vha ḓo vha na pfanelo ya u dzhena nga ngomu na u bva Afrika Tshipembe , a hu na tshithithisi tshine tsha ḓo hweswa kha mitshimbilo yavho u bva na u vhuya kha vhupo ha Samithi .
u vha vhe mudzulapo wa Afurika Tshipembe kana mudzulapo wa tshoṱhe
U thomiwa na khoro ya AIDS ya tshiṱiriki .
Zwazwino ri tshe ro lindela mvelelo dza tsenguluso .
Tsumbo ya ṱhumano vhukati ha sisiṱeme ya mafhungo a vhupo na vhuṅwalisa data ha vhukati i tea u dzhielwa nṱha .
Nga maṅwe maipfi , zwi tea u dzhiiwa sa thandela ya lushaka ine roṱhe ra tea u ḓidzhenisa khayo sa Maafrika Tshipembe .
U ita mutevhe wa madzina zwao ane a shumiselwa u nanga khethekanyo dzo fhambanaho dza faiba dzo itwaho nga vhathu , dzo ḓi sendekaho nga maanḓa nga phoḽoma , zwa zwino yo bveledzwaho nga tshikalo tsha nḓowetshumo hu tshi itelwa masila na dziṅwe ndivho , na dziṅwe ndeme dzine dza dzi fhambanya zwine dza dzi ṱalula .
Tshiswaṱe ( u pandamedza khonani u tshi ṱoḓou mu kwama ) ; u fara mutshila wa khonani
Zwileludzi zwa nnyi na nnyi zwipiḓa zwa u vhumba fhethu havhuḓi zwa ndeme nahone zwi fanela u shumiswa hu na ndivho , zwo ṱanganyiswa na fhethu ha nnyi na nnyi , u itela u bveledza fhethu hune ha sa livhalee .
U tholwa hoṱhe hu ḓo khunyeledzwa nga murahu ha musi ho rangwa u ṱolwa na u khwaṱhisedzwa ha ndalukano khathihi na u ṱanzwa madzina ho teaho .
Tshivhalo tshi nṱha zwiṱuku nyana tsha vhalwadze vho ṱanganedzaho ngeletshedzo vho tenda u itwa ndingo dza HIV u fhirisa zwe zwa vha zwo lavhelelwa .
Zwi ḓo mu konḓela uri a ḓo humela ngei United Kingdom .
Mishumo i katela :
Hune zwiimiswa ezwi zwa vha zwi fhethu ha tshiṱirathedzhi na ha ndeme ya zwithu zwi songo lavhelelwaho , vundu ḽi fanela u vhulunga tshelede kha u ḓikhwinisa na u ḓivusuludza .
U vhekanya zwithu nga u elana ( u vhea thoyi bogisini , u vhea bugu kha sheḽifu , khirayoni kha thini , u vhekanya u ya nga mivhala , nz . )
Vhuṱanzi ha ndeme ha mbilahelo vhu bvaho kha vhuingameli ho ḓi dovha hafhu ha vha hu si havhuḓi , zwishumiswa zwo kwashekanaho na ṱhahelelo ya tshiṱafu tsha vhathu vha phurofeshinala .
( a ) vhewa ṱafulani Phalamenndeni ; na u
Shedulu iyi i ḓo davhidziwa nga vhuya .
U khou inthavuwa nnyi ?
4.1.9 vha nga kwama muofisi wa u ṱoḓisisa tshiṱitshini tsha mapholisa kana mutshutshisi muhulwane wa nnyi na nnyi arali vha tshi ṱoḓa maṅwe mafhungo malugana na Mbekanyamushumo ya Tsireledzo ya Dziṱhanzi ;
1.2 . Nga Ḽavhuvhili , ḽa dzi 8 Nyendavhusiku , Muphuresidennde Vho Zuma vho ṋetshedza Pfufho dza Lushaka kha vhadzulapo vha Afrika Tshipembe na vhaḓivhalea vha bvaho mashangoni a nnḓa vhe vha shela mulenzhe kha nyaluso ya vhuthu .
( b ) u ṋea muvhigo malugana na nyito iyo ; na
Ndivho ya musaukanyo uyo na u ela ndi u :
Sisitemi ya vhashumi i langwa na u shumiswa yo ḓiimisa nga muhasho muṅwe na muṅwe .
Sa muraḓo wa Komiti ya Wadi vha nga ḓi ṱoḓa u tshimbidza miṱangano na / kana dziwekishopho malugana na u vhiga zwo ṱahiswaho nga tshitshavha kana u avhelana mafhungo na tshitshavha tsha havho .
Izwi zwo bva nga nṱhani ha ṱhahelelo ya u monitharwa ha u fhelela ha ḽiṅwalwa ḽi re mutheo kha thikhedzo ya tswikelelo yo fhelelaho na u sedzuluswa hu dzulelaho u itea ha vhungoho ha tswikelelo dzo vhigwaho kha ḽiṅwalo ḽi re mutheo .
Zwiitisi zwi fanaho na zwi ngomu kha faiba nṱha ya khakhe ya mulivhaḓuvha zwi fhungudza vhusukanyei ha khekhe , zwine zwa fhungudza ndeme ya kushumisele kwa tshibveledzwa .
Tshivhulahakhovhe tshithihi fhedzi tshine tsha vha na khonadzeo ya u katela milimo ya helele ḽa muvhala mudala na lutombo tsho ṱalutshedzwa kha maṅwalwa .
Mbilaelo ya vhuvhili ya mupo ndi ya nga zwiputelo zwi shumiswaho u rengisa zwiḽiwa zwa bere .
U badelwa u ya nga ha Mulayo wa Mbadelo dza Zwifhaṱo .
2 . Foramu ya Nyambedzano ya Mbekanyamaitele ya Ṅwaha nga ṅwaha ya Ḽevele ya Nṱha nga ha Pfunzo ya Sekondari
Tshikolo itshi ndi tshipiḓa tsha mushumo une wa khou bvela phanḓa wa muvhuso u vhuisa tshirunzi kha vhagudi na u ṋea zwikolo zwa vhuponi ha mahayani zwishumiswa zwa tshizwinozwino .
Nga u angaredza zwi tendela u thomiwa na u tsireledza vhupo ha ndondolamupo , u itela ndondolo ya zwipuka / zwimela zwi re khomboni , na u rea khovhe khathihi na u zwima .
Ri a fhulufhela uri vhudzheneli havho hu ḓo ṱuṱuwedza maṅwe madzangano u ṱanganyela na riṋe .
Vhudavhidzani vhu si ha u amba ndi nḓila i shumaho vhukuma ya u ṋekedza mulaedza ..
Mvelelo dza ndeme dza CBP dzi tea u buletshedzwa malugana na vhuvha ha mafhungondeme , muvhundu une zwa nzela u bvela khawo na tshigwada tshine tsha kwameswa .
Dzina ḽa bannga : Standard ya Afrika Tshipembe
R64 na R3,20 nga hectolitre kana tshipi ḓa tsha zwenezwo .
Mitshini i tea u shomedzwa nga mithara wa awara une wa ṅwala fhedzi arali nzhini i tshi kho shuma .
Kha vha ḓivhe hezwi : Mbadelo i ḓo vhalelwa u ya murahu kha mbadelo ya dzigoloi dzine ḽaisentsi dza hone dzo fhelelwa nga tshifhinga kana a dzo ngo vusuludzwa .
Dzikhukhi dzo itelwa vhone lwo khetheaho , nahone dzi kona u vhalwa nga seva ya webe kha domeini yo bvisaho khukhi u ya kha vhone .
( c ) u ṋetshedzwa ha u sa katelwa kha mithelo ya lushaka , mbadelo , mishumo kana tshadzhi ; kana
Ro ṋetshedza hovho vhuṱanzi , vhuṱanzi ha vhomakone na uri zwi tou vha khagala uri muhumbulo wawe wo kwamea ngazwo .
Ndaulo ya Vhutshutshisi ha Lushaka ; na
Kuitele kwa u vhea Muofisiri Muhulwane wa Murengelano kha Vhufaragwama ha Lushaka kwo thoma lwa ngoho na uri ndi ḓo kona u ḓivhadza dzina ḽa Muofisiri Muhulwane wa Murengelano .
Hezwi zwi itwa ngauri , kha dziṅwe nyimele , Mihasho i ḓikumedzela yone iṋe kha thendela na , vhalambedzi vha masheleni vha sa tsha isa phanḓa , u ḓikumedzela hohu hu ya phanḓa na uri hu fanela u lambedzwa nga kha mugaganyagwama wo tendelaniwaho khawo u itela u swikelela magumoni .
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , ri ḓo ṱavhanyisa ṋetshedzo ya nnḓu dzo dzulaho zwavhuḓi na mavu kha MaAfrika Tshipembe vha shayaho .
Mbilaelo malugana na vhashumi vha Tshumelo ya Vhululamisi , vhaofisi vha khothe , na miraḓo ya Mmbi ya Vhupileli ya Afrika Tshipembe .
Mvelelo dzi dzinginya uri vhakunakisi vha ḓo tea u vanga ole dzo fhambanaho u vha tshibveledzwa tsha mafhelelo u bvela phanḓa na u vha na madzhini yavhuḓi ya mumagi na murengi .
Zwo katelwaho kha iyi manyuwaḽa ndi thero dza faela .
Madzangano ane a shuma na zwitshavha u bveledzisa na u ṋea maanḓa vhathu , a fanela u dzhiela nṱha fhungo ḽa mbeu .
Zwivhi zwa u sa vha dzhenisa ndi zwifhio ?
Nga maṅwe maipfi , vho kala tsheo yavho nga tshilinganyo tshifhio ?
Ro ṱuṱuwedzwa nga u thuthuba ha u ḓihudza ha lushaka ho fhelekedzaho mushumo uyu .
Tshumisano na maitele a no ṱavhanyisa zwithu zwi ḓo ṱoḓea kha sisiṱeme dza u phasisa zwithu dza ha vhomasipala na dza vundu .
Naho musi muvhuso u tshi hadzima u itela u lambedza u shumiswa ha tshelede , tshikolodo tsho itwaho tshi tea u badelwa , khathihi na mbadelo dza u badela tshikolodo .
Vhaṱaleli vha vhidzelela vho takala na mavuvuzeḽa a pfala u swika na kulekule .
Minista vha nga ita vhupfiwa vhu ṱoḓiwaho nga mushumo u itela u ya phanḓa nga nḓila i pfeseseaho kha u ḓivhadza fhethu ha maḓaka ho langwaho , nga nḓila ine i sumbaho zwikili na ndeme ya nyimele .
Muvhuso , wo rangwa phanḓa nga Khorondanguli , i ne ya vha Muphuresidennde , Mufarisa Muphuresidennde na Vhaminisiṱa vha Khabinete , vha shumisa milayo na mbekanyamaitele .
Mushumo wa 1 Kha vha tshimbidze tsaukanyo ya zwa mbeu ya Komiti ya Wadi ya havho nga u vhudzisa mbudziso dzi tevhelaho : :
Musi hu na dzulo ḽo ṱanganelaho ḽa Nnḓu , sa tsumbo , musi hu tshi ṋetshedzwa Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka , madzulo a a engedzwa kha fuḽoro vhukati ha khethekanyo mbili u kona u dzudza miraḓo i bvaho kha Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu .
Muvhuso u ḓo ṱavhanyisa luṱa lwa u thoma lwa u phaḓaladzwa ha burodibennde ine ya ḓo ḓumanya zwiimiswa zwa muvhuso zwi fhiraho 5000 kha zwiṱiriki zwa masipala zwa malo kha tshikhala tsha miṅwaha miraru .
Zwiito zwa vhugevhenga zwi khou bvelelaho zwi ri sumbedza u ri nḓila ya u fhungudza vhugevhenga ndi vhuḓifhinduleli hashu roṱhe sa lushaka - ri tshi katela mapholisa , vharangaphanḓa vha madzangano a poḽotiki , vhorambindu , vhashumi khathihi na vhadzulapo - roṱhe nga u tou angaredza ri fanela ulwa na zwiito zwa vhugevhenga .
Vhukale tshikati ha vhagudiswa hu dzinginya uri u guda ha vhutshilo hoṱhe hu dzudza , kha mbetshelwa ya pfunzo ya sekhithara iyi , muloro u songo shumiswaho .
Sekhithara ya vhushumisani i sedzesa kha kuitele kuṅwe kwa u engedza maitele a u ṱanganya dzingu na u vhona uri hu na mvumelano ya mveledziso ya sekhithara dza ndeme dza Dzhango .
Sia ḽi re na ndeme ḽa u aluwa ndi kushumele kwa phuraivete kwa tshiimiswa tsha muvhuso tsha tshumelo dza NM .
Kha nyimele ine u khakhiswa ha dzulela u vha hone , i khou ṱoḓa uri Komiti ya Mbekanyamushumo i dzhiele hezwi nṱha u itela uri mushumo wa Nnḓu u tshimbidzwe zwavhuḓi .
Nzudzanyo ya maipfi a bono i fanela u sumbedza nzudzanyo ya mvelelo dza ndeme dza wadi
- Vho Tatjana Schoenmaker , kha u wina medala wa musuku wa u thoma wa Afrika Tshipembe ngei kha Oḽimpiki dza Tokyo , kha ḽa Japan nga murahu ha u dzhenela makhaulatshele a muṱaṱisano wa breaststroke ya 200m ya vhafumakadzi he vha vunḓa rekhodo ya ḽifhasi .
Muvhuso u khou bvela phanḓa u tandulula khaedu na u dzhenelela kha u vala magake kha u thomiwa ha PoA .
Luṅwalo lwa Maanḓa a Ramulayo , arali tshumelo ya ramulayo i tshi ḓo shumiswa .
Hu sa dzhielwi fhasi fhungo ḽa uri hu na tshivhalo tshihulwane tsha ( 74% ) tsha vha GBV na vhatshinyi vha fhiraho 4 000 vhe vha gwevhiwa vhutshilo ha tshoṱhe , fhedzi hu kha ḓi tea u itiwa zwinzhi .
Fhedzi musi a tshi aluwa , ho vha hu na dziṅwe tsumbo , na musi a tshi wana gurannḓa ine ya vha na hune ha khou ambiwa nga ha muthu o lovhaho , o dzulela u vhuya na tshipiḓa tshenetsho tsha gurannḓa a ntsumbedza .
Masipala wo ḓidzenisa kha ndangulo ya maimo ya khombo u itela swikelela bono ḽawo , mushumo , ndivho , na zwiṱirathedzhi na puḽane dza u tsireledza ndeme dzawo dza ndeme .
Vhatambi : Vha a tendisea ?
Mushumo wa u tendela vharengisi vha zwa vhudavhidzani ha ṱhingo u shumisa ṱhumekanyo ya ṱhingo i kha ḓi fanela u fhedziswa .
Vhakwameaho u bva kha vhupo ho sedzwaho vha a rambiwa na vhone .
Kha vha ḓivhe hezwio : Fomo ya khumbelo i tea u ḓadzwa nga muthu ane dzina ḽawe ḽa ḓo shumiswa u ṅwalisa goloi .
U oda na u kuvhanganya siṱeshinari tshoṱhe tsho teaho tshine tsha ṱoḓea kha yuniti .
Nga Ḽara ṅwaha wo fhelaho , ro fara Khuvhangano ya Vhubindudzi ha Afrika Tshipembe ya vhuraru u itela u sedzulusa u shumiswa ha vhuḓiimiseli ho fhiraho na u bveledza vhubindudzi vhuswa kha ikonomi yashu .
Ni a lima miroho hayani ?
U vhekanya , u vhala na u rekhoda ḽineni ya mashika .
Zwi ḓa hani uri ramafhungo muthihi vhukati ha vhoramafhungo a tshi vhonala a na tshiṅwe tshithu tshanḓani fhedzi vhathu vhane tsha khou livhiswa khavho vha si na tsho ?
Hu na ndaṱiso nnzhi na matshimbidzele ho sedzwa thengiselano dzi no pfuka nzivhanyedzido .
Zwi sa katelwi na dziPMB Zwi sa katelwi zwi nga si shume kha Tshumelo dza Gumoṱuku dzo Randelwaho ( PMBs ) .
Idzi dzi vhonala sa mbudziso dzi elanaho na ḓivhazwakale , mvelele na nyimele dzo khetheaho dza vhapo vhaṅwe na vhaṅwe vha sa tendeli thasululo dzi katelaho vhoṱhe .
U kopolola na u ṅwala phetheni ya maḽeḓere mavhili hu tshi pombiwa kana u ṱumekanya maḽeḓere ( muṅwalo wa u pomba ) .
Nga nnḓa ha hezwo , vha nga sedza mbilaelo dzo swikiswaho u bva fhano hayani zwi tshi kwama phambano dzi no khou ya phanḓa khathihi na mutshinyalo une wa mbo ḓi tevhela kha zwa thuso ya vhathu zwi kwamaho nga maanḓa-maanḓa vhashai .
Kha ri ite nyitoKha ri ite nyito Itani masiki wa u sumbedza vhuḓipfi .
Khomishini i tenda kha uri u fhaṱa Afurika Tshipembe ḽa khwine , ri itea u thoma ṋamusi .
Hafha muvhono u kha u vhona uri sisiṱem dzoṱhe dzi tikaho u thomiwa ha mugaganyagwama kha nḓisedzo ya tshumelo zwi khou itwa .
Fhethu afha ha mvelelo hu elana na mishumo yoṱhe yo sedzaho kha nḓisedzo i eḓanaho ya zwiḽiwa u swika kha tshiimo tsha ṱhoḓea nga tshifhinga tshone na u vhea tswikelelo ya zwiḽiwa kha mimakete yapo hu re tsini na hune vhathu vha dzula hone .
Hezwi zwi ḓo konisa vhaswa uri vha sedzuluse mvelaphanḓa ya muvhuso wapo vha tshi vhambedza na zwipikwa zwa Mbekanyamaitele ya Vhaswa ya Lushaka ya 2020 .
Kha hetshi tshipiḓa tsha mulandu ndi ḓo dovha hafhu nda bvisa aphiḽi .
Phambano ya vhupo i bvelela nga mulandu wa mbofholowo ya nyito na ndovhololo ya u shumiswa ha vhukoni ha vhadzhiatsheo vhanzhi na vhatambi kha u swikelela dziṅwe ṱhoḓea dzavho , khathihi na ṱhoḓea dza vhaṅwe vhathu ngavho .
U bvela phanda Komiti ya Nyambo Western Cape yo ṋetshedzwa mushumo une kha zwiṅwe zwa zwithu , u ṱuṱuwedza u shumiswa ha nyambo dzo fhambanaho ; na u ṱuṱuwedza zwo khwatha mveledziso ya nyambo dzapo dze dzavha dzo kwanyeledzwa tshifhingani tsho fhiraho .
Komiti yo asesa mivhigo ya ndangulo ya khombo kha miṱangano yao nahone komiti i khou fushea nga u thomiwa ha maitele a ndangulo ya khombo kha Tshikwama .
Ubva 1994 muvhuso wo bveledza pfanelo dza vhashumi zwe zwa ita uri vhashumi vha vhuelwe nga murafho u bvelelaho wa vhashumi na mbuelo dza tsireledzo ya matshilisano .
Zwi fanaho zwi fanela u ambiwa nga ha mapholisa e a vha ṋewa vhuḓifhinduleli ha u thusa khomishini .
Pulane idzi dzi fanela u tshimbilelana na pulane ya tshiṱirathedzhiki na mugaganyagwama wa muhasho .
Hezwi ndi zwa ndeme sa izwi zwi tshi nga vha phulusa kha u nga badela madalo a dokotela wa maṋo u bva tshikwamani tshavho .
Maṅwe masiandaitwa ndi a uri vhunzhi ha vhupo ha ḓireini dza khwathenari ya lwanzheni ndi dzine dza katela zwipiḓa zwa maḓi a lwanzhe .
Zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani
Afrika Tshipembe ḽi na rekhodo i vhonalaho ya u fara vhuṱambo vhu ngaho uvhu .
Zwiṱumbulwa zwi tevhelaho zwi sumbedza uri zwiendedzi zwinzhi zwo no tshimbilesa nahone a zwi khou ṱhogomelwa nga nḓila yo teaho :
Miraḓo ya muṱa ndi vhathu vhane vha vha na vhushaka ha u thoma na mudzulapo kana muthu ane a vha mudzuli wa tshoṱhe , u fana na vhana vhane vha vha vhau nga mbebo na vha si vhau nga mbebo , kana vhabebi vhau na vhabebi vha si vhau nga mbebo .
Zwiito zwa vhuaḓa zwi khou humbulelwa na uri hu na khumbulelo dza uri tshiimiswa tsha muvhuso tsho badelesa nga maanḓa .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi wo kona uri nga kha Khoro ya Ṱhoḓisiso ya zwa Nḓowetshumo na Saintsi wa bindudza kha fotonikisi - saintsi ya thekhinoḽodzhi ya tshedza ya u bveledza u langa na u fembedza dziweivi na zwitshakatshaka zwa tshedza .
Nḓivhadzo ya ndeme : Uri hu ḓivhee uri murengi ndi nnyi kha sumbedzise nga u ṅwala dzina na tshifani tshavho .
( 5 ) Vhathusa Muphuresidennde vha nga shumisa maanḓa nahone vha fanela u ita mishumo yo kumedzwaho ofisi ya Vhathusa Muphuresidennde vha Mulayotewa kana yo avhelwaho yeneyo ofisi nga Muphuresidennde .
Khothe Khulwane ya Mpumalanga i ḓo khunyeledzwa kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
Ndi fhulufhela uri musi ri tshi khou dzhena kha ṅwaha wa muvhalelano muswa , uri tshenzhemo ya ṅwaha wa muvhalelano wa tshifhinga tsho fhiraho na milingo na vhuleme hawo , zwo ṱangana na u bvelela , i ṋetshedza mutheo une ra nga kona u bvela phanḓa ngawo .
a ) mbekanyamaitele , maitele na bugupfarwa .
Dzi nga ḓi itwa nga mugudi nga eṱhe , nga zwigwada zwiṱuku kana nga kiḽasi yoṱhe , zwi tshi bva kha nzulele ya
Kha zwa u bvela khagala , vha dovhe vha sumbedzise vhuṱumani vhu konadzeaho na u ṋekedza mafhungo a ndeme u itela u ṱalutshedza garaṱa ya muṱalukanyo .
U vhiga murahu nga luṱingo malugana na
Musi asima i tshi khou tshoṱela , mbemba dza misipha dzo monaho na nḓila ya muya dzi a hwetea , zwa ita uri nḓila ya muya i valee .
Dzikhothe ndi vhatsireledzi vha pfanelo idzi , zwi tshi amba uri dzi tsireledza pfanelo dza muṅwe na muṅwe arali pfanelo idzi dzo shushedzwa kana dzo pfukwa .
Nga nḓila ya tsumbo hu si yo fhimiwaho , vho tenda uri musi vha tshi shumisa Tshumelo ya Vhudavhidzano , a vha nga :
Vha lavhelesa murengisi vha ri : " A thi na tshelede yo linganaho " .
A hu katelwi ndondolo ya vhuhoṱa na holodei dza u fhola
U bveledza tekiniki ya mitengo u itela u shumisa maitele a u wana murahu mutengo .
Ni vhona u nga ndi nga mini zwikhipha zwa seli zwi tshi funeswa nga tshimedzi ?
Mulayo wa Vhana : Mulayo wa Vhana u amba uri kha mafhungo oṱhe ane a kwama vhana , hu fanela u dzhielwa nṱha zwine pfanelo dza vhana .
Khumbelo idzi dzo vha dzi tshi nga vha dzo tendelwa arali ndalukanyo idzo dzo vha dzi sa ṋekedzwi nga ngomu shangoni .
Kha ri ambe Ambani na khonani yaṋu nga mepe wa mutsho .
Muvhuso wapo , sekithara ya phuraivethe , vhorapfunzo na zwiimiswa zwa phurofeshinala zwo dzudzaneaho zwi dzhenelelaho nga kha komiti dza u dzudzanya dzo fhambanaho .
Mbuedzedzo ya zwa vhulimi na ndeme ya mudzedze wa zwibveledzwa zwa vhulimi , vhureakhovhe na vhusimamiri ;
Nga nḓowelo , phothaḽa ya SAP Enterprise ndi yone ṱhoḓea ya u thoma ya u vusulusa .
Ndi zwifhio zwine vha zwi vhona sa zwithithisi zwa ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo ?
Tshithu tshine tsha vha tsha ndeme kha idzwi zwoṱhe ndi thekhinoḽodzhi ya nyanḓadzamafhungo na vhudavhidzani ine ya vha mukonanyi ya dovha ya vha sekhithara nga yone iṋe .
U renda zwirendo zwi re na raimi vha tshi ita nyito ( vha tshi thusiwa ) .
Nga nṱha ha izwo ha vha na R900 biḽioni ya mugaganyagwama wa themamveledziso .
U vha vhaṅwe vha vhathu vha si vhanzhi kha nḓowetshumo ya vhuinzhiniere , matshudeni vha vhafumakadzi vha anzela u sa vha na thikhedzo .
9.3 u anḓadza lu si lwa khombekhombe na u wanala ha dziṅwe rekhodo lwa othomethikhi
Kha mashango mahulwane , u nanga ha dzingu na u renga na u rengisa nga muvhuso zwi nga vha zwo tea nga maanḓa .
Ni ḓivha mini nga mvumbo dzavho ?
Ri dzhiela nṱha muzika wa khwairi nga nṱhani ha tshirunzi tshawo na mushumo une wa u ita kha u fhaṱa lushaka , u ṱuṱuwedza tshumisano na u vusuludza hafhu vhufa hashu .
Kha nyimele dza Mbuelo dza Gumoṱuku dzo Randelwaho ( PMB ) , vha tea u shumisa Muṋetshedzatshumelo o Tiwaho ( DSP ) , uri tshikimu tshi kone u badela 100% ya mutengo wa dzilafho .
8.1 . Khabinethe i ṱanganedza u dzhiiwa ha Ḽikumedzwa ḽa Khoro ya Pfanelo dza Vhathu ya UN ḽa nga ha u khwaṱhisedza ṱhonifho ya mulayo wa pfanelo dza vhathu na milayo ya vhuphalalavhathu kha mikano ya Palestina , hu tshi katelwa na Vhubvaḓuvha ha Jerusalema na ngei Israel .
Vha vhudze vhadzheneli vha shume thasiki i re afho fhasi
Nyimele ya zwifuwo yo no fhungudzea nga ṅwambo wa tshaka dza mahatsi dzine dza sa ḽiwe dzine zwino dzo ḓalesa .
Arali ndingedzo dza thandululo dza kundelwa , dzangano ḽi tea u rumela nḓivhadzo ya vhuvhili kha Nedlac u i ḓivhadza nga u ya phanḓa na mugwalabo .
Izwi zwi katela khungudzo , maṅwalwa , zwibveledzwa zwa mafhungo na matheriala a u phuromota .
Ṱhirantsifoma yo tshinyalaho , themamveledziso dza kale , u tswiwa na u tshinyadzwa ha thambo dza muḓagasi khathihi na phaiphi dza zwidzimamulilo , zwo ṱaluswa sa zwone zwivhangi zwa thaidzo .
Khabinethe yo dovha ya nyeṱulelwa nga ha mbekanyamushumo yo pulanwaho nga SAPO u thusa avho vha si na dziḓiresi dza hayani .
1.7 arali vha mupondwa wa pfudzungule kana khakhathi dza zwa vhudzekani , vha ḓo vhudziswa dzimbudziso thungo vha vhoṱhe nga pholisa ;
Ho no vha na tsumbo dzavhuḓi dza u hezwi fhano shangoni .
Tshivhalo na vhupo ha fhethu ha muṱangano hu nga si vhe sokou bva kha maitele a dzimbalo fhedzi .
Kha ṅwedzi wo fhiraho , ndi maḓuvha mangana e ni si ye tshikoloni ?
Sa zwe tshenzhelo ya sumbedza , naho zwo ralo , thaidzo kanzhi i fhelela kha murengisi wa zwiḓolo ane a nga kona fhedzi u alafha tsumbadwadze dzi vhonalaho kha lukanda .
Muhasho u nga si hweswe vhuḓifhinduleli ha u ṱalutshedzwa hu si hone hune ha nga vha ho bvelela kha maitele a u pindulela .
Mupotiwa ha ngo ṋekedza vhuṱanzi na vhuthihi vhu tikedzaho mavharivhari aya .
Ho no ṱanganedzwa fomo dzo ḓadzwaho na khwaṱhisedzo ya mbadelo , Phemithi ya zwa u Renga Zwifuwo u bva Nnḓa na Ṱhanziela ya zwa Mutakalo wa Zwifuwo zwi ḓo ṋetshedzwa zwa rumelwa khavho thwii .
Senthara yo vuliwa lwa tshiofisi nga Musumbuluwo vhege ino , na zwino ndi khou amba , khomphyutha dzi na inthanethe dzi khou dzheniswa .
Kha ndingedzo dzoṱhe idzi , ri amba ri na fulufhelo ḽo ḓalaho , khomishini khulwane yashu yo ita uri ri ḓihudze !
Vhunzhi ha malwadze a orala a si a shushaho vhutshiloni fhedzi a kwama muthu muṅwe na muṅwe nga tshifhinga tsha vhutshilo hawe .
ḓivhadza Dairekhithoreithi nga u ṱavhanya nga murahu ha u ḓivhadzwa , milandu miṅwe na miṅwe ineyatea u ṱoḓisiswa nga Dairekhithoreithi ; na
Musi ri tshi wana Afrika Tshipembe liswa , vhashumi vhaswa vho ḓo ḓisiwa kha Tshumelo ya Muvhuso .
Vha nga bvela phanḓa na u guda nga ha u vhulunga na masheleni ya dzinnḓu , dzikonṱiraka , masiandaitwa a u pfuka ndaela ya khonṱhiraka na uri vhuḓifhinduleli havho ndi vhufhio sa muṋe wa nnḓu .
Ngaha mundende wa ṅwana ane ha koni u ḓi itela
Pfanelo dza vhathu dzi nga khethekanywa nga khethekanyo dzi tevhelaho :
Khabinethe i dovha ya khwaṱhisedza u ḓivhofha ha muvhuso kha u ambedzana na vhashumi u itela uri hu swikelelwe thendelano i shumaho kha vhoṱhe vha kwameaho .
U vhona uri vhuitwa ha mbambe ya goloi na ha u betsha vhu tevhedzela ṋetshedzo dzoṱhe dza Mulayo .
Ndivho ndi mveledziso ya modeḽe wa nḓisedzo u no sedza thimu dza nḓivho dzo vanaganaho dzi re tsini na vhalwadze dzi re na vhuḓifhinduleli kha vhupo ho topolwaho , hu na vhukoni ha nṱhesa ha u thivhela na u ṱuṱuwedza kha zwi no kwama mutakalo .
Ri khou dzinginya uri ṱhalutshedzo dza ndingo zwi tshi tshimbilelana na milayo ya ndayotewa , dzi ḓo dzhiela nṱha ndeme ya ndinganyelo ya mbeu , sa pfanelo na zwithu zwa ndeme , kha Ndayotewa yashu .
Kha vha khwaṱhisedze ndangulo na u vhulunga rekhodo dza mabambiri a vhulanguli ha nyendo .
Nzudzanyo dza ḽodzhisiṱiki dza u sengulusa zwi si zwavhukuma u itela u wana mvelelo hafhu kha mulwadze dzi nga konḓesa .
Kha muthu , mulayo une wa vha ṱhodzi ya nṱhesa une wa vha hone ndi , u tshi khou tou amba zwavhuḓi , vhuḓilisi ha muthu u fhira vhukoni ha khumbulo sa zwe zwa bulwa nga Vho Aquinas .
Kha ḽeveḽe ya ndaulo , ine ya vha kha masipala muṅwe na muṅwe , u bvela phanḓa na u fhaṱa vhukoni ho teaho ndi u fhaṱa mutheo .
Vhanna vha vha vharangaphanḓa vha poḽotiki vha khwiṋe u fhira vhafumakadzi , nahone vha tea u khethiwa hu si vhafumakadzi .
Mbilo dzi ambaho nga ngona na zwiga dzi tea u vha dzo sumbedzwa zwavhuḓi u ya nga nomboro dza zwiga kana ngona zwo shumiswaho u vhalela mutengo wa bidi , na zwiga kana nomboro dzo dzudzanywaho .
U endedzwa ha miri na zwimela nga zwanḓa kha zwikhala zwilapfu zwi fanela u ṱutshelwa arali zwi tshi konadzea u tsireledza mutakalo wa vhashumi .
Nga tshifhinga tsha Ṅwedzi wa Lushaka wa Vhafumakadzi , IDC yo tendela ndambedzo ya R3,2 biḽioni u itela u manḓafhadza mabindu a vhafumakadzi , nyaluwo ya 178% i tshi vhambedzwa na ya ṅwaha wo fhiraho .
Khethekanyo iyi ṱhukhu i sumbedzisa dziṅwe dza mbilaelo dza vhupo dzine dza tea u dzhielwa nṱha musi hu tshi itwa nzudzanyo ya vhupo hapo nahone zwi tea u vhala kathihi na dziṅwe ndima , nga mvumbo yayo ine ya elana na zwoṱhe .
Kuhumbulele nga murahu ha u shumiswa ha masheleni kha zwa Vhulimi ndi u bveledza ṱhoḓisiso hafhu kha u khwaṱhisedza vhukoni hashu kha maraga ya mashangoḓavha nahone zwa takula zwibviswa na tsha vhuvhili zwa bveledza hafhu vhudzulo ha vhorabulasi vhaṱuku .
Ri tea u ṱanganedza vhathu vhoṱhe vhaswa na u ita uri muṅwe na muṅwe a ḓivhe nga ha uri zwiṱaluli zwa mbeu zwo fhambana .
Vha tea u ṅwalela mbilahelo dzavho hu sa athu u fhela maḓuvha a 90 nga murahu ha musi vho no ṱanganedza mvelelo dza uri khumbelo yavho a ingo phasa .
Mufariwa o lindelaho u senga muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u wana dzilafho ḽa mushonga ḽo teaho na a nga , ho thoma ha sedzwa dziṅwe nyimele a nga dalelwa , ṱolwa na u lafhiwa nga dokotela wa mutakalo ane a ṱoḓa .
Fhedziha , mishumo yoṱhe ine na nanga , i fanela u shumiswa nga vhuḓalo na u ṱalutshedzwa .
U ṱola : Zwitshavha zwi nga humbela masipala u khetha komiti ya vhaimeleli vha tshitshavha u ṱola maitele na u tsivhudza masipala nga ha zwithu zwa ndeme zwa u engedza na u khwinisa tshumelo .
( b ) ya tsireledzo na ndangulo ya muvhili wawe ; na
Khonṱhiraka dza vhufaramikovhe dzi a dzhenwa khadzo vhukati ha Vhulangi Vhuhulwane na zwiimiswa dzi ṋekedzaho ṱhoḓea dza u vhiga ha kotara iṅwe na iṅwe kha vhuvhusi ha vhubindudzi .
Zwenezwo , afha hu khou rumelwa nḓivhadzo ya muṱangano wo kaṱudzwaho hu tshikatelwa na mvetomveto ya adzhenda .
Zwidodombedzwa zwa luṱa luṅwe na luṅwe zwi ḓadziwa kha sheduḽu dza mushumo na dza zwiko ( zwo ambiwaho kha khethekanyo i tevhelaho ) dzine dza tshimbila mazha na fureme ya ḽogo .
Ikonomi yo sika mishumo ya miḽioni nthi na hafu miṅwahani miraru yo fhiraho .
Muhasho wo ṱana mishumo yo fhambanaho hu tshi katelwa Vhege ya Ndulamiso , Tshipitshi tsha Voutu ya Mugaganyagwama , na miṱangano na vhashelamulenzhe .
Ri ḓo sedza MSP nga vhuḓalo nga murahu saizwi hu na zwiṱaluli zwo vhalaho zwine masiapala a tea u zwi dzhiela nṱha musi a saathu dzhia tsheo kha iṅwe ya khetho idzi .
U itwa ha dzikhoudu zwi ḓo monithariwa tshifhinga tshoṱhe nahone u sedzuluswa nga ṅwaha na zwone zwi ḓo farwa .
Miraḓo yo imiswaho na iyo yo ḓiṅwalisaho fhedzi ine vhuraḓo hayo ha sa tsha shuma a vha tei u dzhenelela dzikhetho .
Arali vha mudzulapo nahone vhe na miṅwaha ya fumimalo vha nga khetha .
Lekgotla ḽi tendela hu tshi vha na u ṱanganelana ha tshiṱirathedzhi vhukati ha vhafaramikovhe kha nḓowetshumo ya migodi ya Afurika Tshipembe na vhaṅwe vhane vha shela mulenzhe .
Vhathusavhadededzi vha kho tholiwa fhethu ho nangiwaho u tikedza .
Phuraivesi ndi mbonalo ya ndeme ya vhuṋe .
Ri kha ḓi vha kha maimo a vhukati nahone hu na khonadzeo ya uri ri nga lavhelela u engedzea ha tshifhinga tsha khwinifhadzea .
Nyendedzi dza ndangulo ya nyelelo ya masheleni hu na vhupulani ha nyelelo ya masheleni na tshumiso , nga maanḓa musi zwi tshi elana na ndambedzo ho sedzwa maga , zwi ḓo itwa .
Sa tsumbo , u dzhia tshifhinga u tshi khou nwa kofi na bureiki ya tshiswiṱulo zwi na ndemesa kha vhukwamani ha muthu .
Milayo ya Buthano ḽa Lushaka ndi vhukatelazwoṱhe , u dodombedzwa na u wanalea nga nnyi na nnyi kha webusaithi yaḽo .
Vhu vhubvo ha mveledziso na nyaluwo , na musi vhu tshi katela tsheo dzi lemelaho .
Khabinethe i tenda uri bindu ḽa bupo ḽo dzudzanywaho nga huswa ḽi ḓo tevhela nḓila ya tshanduko yo khwaṱhaho u itela u bvelela ha dziphaiḽotho dza vharema nga murahu ha miṅwaha ya 26 ya dimokirasi .
Sedzesani daisi musi i si tsha kunguluwa .
Ro kona u dzhia maga ashu a u fhedzisela a mbofholowo kha nyimele dza mulalo vhukuma .
Nḓowetshumo ya nyanḓadzamafhungo ya Afrika Tshipembe yo xelelwa nga mazhakanḓila e a shumisa zwikili zwa u vha ramafhungo u ḓivhadza tshitshavha na u vhona uri Afrika Tshipembe ḽi vhe fhethu ha khwine .
U kunḓedza mafulufulu na kha zwiko hu u itela mveledziso yapo , nga maanḓa hu tshi shumiswa magemo a si manzhimanzhi a Masheleni a disikhiresheni e a ṋekedzwa nga muvhuso wapo ;
Ho sedzwa mutevhe wa tshumelo dzo themendelwaho
Zwihulwane zwi no rangiswa phanḓa kha u ṱuṱuwedza kutshilele ku re na mutakalo zwi no kwama malwadze a mbilu nga maanḓa , zwi katela :
Nda dzhena tshikolo tsha lufhera luthihi tsha henefho tsini .
Maṅwalwa ( adzhenda na maambiwa a muṱangano ) a muṱangano muṅwe na muṅwe a phaḓaladzwa kha vhaimeleli .
Ngaha vusuludza zwa Dzilafho ḽa zwa Vhulimi
U ṱuṱuwedza nyaluwo ya zwithu zwi engedzaho ndeme : Sekhithara ya phuraivethe i kha tshiimo tshavhuḓi tsha u nga ita uri hu vhe na u khwaṱhiswa khathihi na u ṱanganywa tshoṱhe ha zwithu zwi engedzaho ndeme kha tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi , u sikwa ha zwikhala zwa mveledziso kha masia oṱhe a mishumo mihulwane ya tshandukiso .
Mufhiso na u rothola
Dzibaudu na dzimuru dzi tea u gaḽivenaiziwa .
Mishumo ya vhulimi yo dovha hafhu u vha i tshi khou fhungudzea nga zwiṱuku .
Tshikhala tsha tshitshavha tshi katela vhunzhi ha mavu oṱhe a si a zwiimiswa zwa phuraivethe kana zwa vhathu .
Hu dovha ha vha tshifhinga tsha zwikhala sa idzwo hu tshifhinga tsha khaedu !
U ḓo ita uri Haidrografi ya Vhupileli ha Maḓini ha Afrika Tshipembe i dzhielwe nṱha sa Haiḓrografi ya Lushaka .
Hu tea u diphosithwa R150 kha khoudu ya khasi ṱama ine ya ḓo bviswa kha akhaunthu ya khasi ṱama nga murahu ha u ṋekedzwa ha fomo
GEMS i ḓo badelela mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi wo randelwaho u ya nga ha nyendedzi dza kiḽinikhala dza Tshikimu .
Madzangano a sa ṱoḓiho muhumbulwa ao a tshi iswa tshitshavha vha fanela u sumbedzisa izwi khagala .
Ngei India , sa tsumbo khovhe dzi fuiwa kha madamu a soredzhi , hu si na mveledzwa dzi si dzavhuḓi .
Ṱhalutshedzo nga vhuḓalo dza mishumo ya GCIS '
U alusa zwiito zwa ndaulo kwae nga vhaofisiri vhahulwane vha muvhuso ndi zwa ndeme kha u fhaṱa muvhuso u re na vhuḓifhinduleli na u shumaho khagala , sa zwe zwa vheiswa zwone kha Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 na u fhaṱwa ha shango ḽi konaho sa zwe zwa vhekanyiswa zwone kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) : Bono 2030 .
Vha humbelwa uri vha dzhiele nṱha uri vhathu vhane vha khou ya u dzhenela thendara vha fanela u ḓa na maṅwalo avho a ID kha vhupo .
Ni nga tama u dalela shango ḽifhio ?
Hezwi zwi ḓo shela mulenzhe u ya kha u limuwa ndivho dza Pulane ya Mveledziso ya Lushaka ( NDP ) khathihi na ndango ya pulane dza Muvhuso na mbekanyamushumo u itela u ṋetshedza tshumelo dza Muvhuso nga nḓila i bveledzaho .
Kha vundu , vhulimi ho itwa nga maanḓa nga zwifuwo ( kholomo ) na mavhele .
Ri ṱoḓa u vhulunga mbonalo ya vhuimo ha nṱha ya kiḽasirumu idzi u itela matshudeni miṅwahani i ḓaho .
U dzhielwa nṱha ha tshiṱirathedzhi ha izwo ngauralo hu ṱumanywa na mbuno ya uri tshaka tharu dza vhudzulo dzo topolwa nahone idzo dzi nga khwiniswa fhedzi nga kha ngona dza kupulanele na tsedzuluso dzo teaho na dzo dzudzanyeaho , u shumisa milayo i ṱanganedzeaho .
Tsha vhuvhili ndi u sika mvelele ya vhuṱhogomeli vhu re na vhuḓifhinduleli na phaṱululo ya tshumelo ya tshitshavha , ine a i ashu u fusha ndavhelelo dza vhadzulapo vha Afrika Tshipembe .
Ri na ndavha na vhushaka uvhu na vhashumisani vha thengiselano vhahulwane vhashu na zwiko zwa mbulungo na thuso .
7.2 . Khabinethe yo dovha ya dzhiela nṱha vhuḓiimiseli ha Phuresidennde Vho Cyril Ramaphosa ha u nanga Muhaṱuli Vho Mandisa Maya , Phuresidennde ya Khothe Khulwane ya Khaṱhululo ya Afrika Tshipembe , kha u ṋekedzwa havho vhuimo ha Muthusa Muhaṱuli muhulwane musi hu tshi vha na tshikhala .
I dovha ya tendela u thomiwa ha tshigwada tsha vhaeletshedzi ; u dzhielwa nṱha nḓivho ye muthu a bebwa nayo , u tshimbidzwa na u ṱanganywa ha Nḓivho ya zwa Sialala .
Arali ha nga vha na zwiṅwe , Komiti dza Wadi na Vhashumi vha Mveledziso ya Tshitshavha vha a iswa kha dziwadi u thusa kha u lwa na khaedu dzoṱhe dza mavhusele kha wadi iyo .
Khakhululo idzi ndi dza ndeme arali dzi tshi nga ḓisa fhedzi tshumelo dzo khwiṋiswaho dza nnyi na nnyi nga ngomu kha ḽevele dzi swikeleleaho dza zwibviswa .
Tshaka dza goloi dzine dza dzulela u hombokwa ndi :
Khabinete i dovha hafhu ya ombedzela uri nyimele ya fulufulu i si yavhuḓi i vha i tshi khou itiswa nga u lugiswa ho teaho khathihi na zwithu zwa thekhinikhaḽa zwi songo lavhelewaho sa u tswiwa ha dzikhebuḽu.
Kilaba , dzangano ḽa vhulondavhathu , nyanḓano i si ya vhubindudzi
1.2 . Tshumelo dza Zwidodombedzwa na Inthanethe ndi dzone zwikonisi zwihulwane zwa ikonomi ya didzhithaḽa .
Ngauri a siiwa o ṱanea , zwi a shusha zwihulwane , nga maanḓa kha vhana .
Vha na pfanelo dza maga a ndaulo ane a vha mulayoni , a vhuḓifhinduleli nahone a ṱanganedzeaho .
Kalekale , zwipuka zwoṱhe zwa Muḓanani wa Sananga zwo vha zwi tshi dzula zwoṱhe zwo takala .
Nga u angaredza , tsedzuluso i ḓisa mbudziso yo ṱanḓavhuwaho ya uri miṅwe mithelo ya mbuelo i a dovha ya ṱoḓea naa arali ro sedza u bva kha vhuvhambedzi ha zwa ikonomi .
Ri elelwa maipfi a Vho-Madiba musi we vha vhofhololwa , musi vha tshi ri , ndi tshi tou topola :
Tshakha dza phukha dza ḓaka
Tshenzhemo iyi i eletshedza nga maanḓa uri muvhuso u nga kona u engedzedza u gonya ha tsireledzo yo raliho kha dzianyuwithi dzo badelwaho u bva kha mbekanyamushumo ya akhaunthu ya muthu .
U langa kunakiswa ha dzigoloi na u sedzulusa hoṱhe .
Ni vhe na vhuṱanzi uri muṅwe na muṅwe u a pfesesa maga ane na khou a tevhela a u ita swobo iyi .
Tshiṅwe tshithu tshine tsha ombedzelwa tshi tshoṱhe kha mbekanyamaitele ya halwa ndi kunwele kwa halwa nga vhomme vha vhaimana na masiandaitwa azwo , zwine zwa katela u wa ha thumbu , tshikalo tsha fhasi tsha ṅwana a tshi bebwa kha vhutshetshe na Vhuholefhali ha Ṅwana a sa athu u bebwa nga vhanga ḽa u nwa Halwa nga mme o ḓihwala .
Thendelano i sumbedzisa uri maanḓalanga a mbuedzedzo a ḓo vhumbwa u ya nga Mulayo wa Phalamennde na uri maanḓalanga a ḓo dededza shango u vhuedzedza ndayotewa , vhuvhusi , tsireledzo na zwa midia .
Vhashumi vhoṱhe vho dzhenelaho vha tea u ḓivhadzwa nga mishumo yavho na vhuḓifhinduleli malugana na ezwi nga u tou ṅwala .
Kha vha sumbedze kushumisele nga tshiteṅwa tsha tshirengwa tsho linganyiswaho nga phurogireme ya vouthu .
( d ) Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha u langa zwa khaṱhulo , kana muthu o nangiwaho ngae ;
Muzhou : Vha ḓo fa nga nḓala , Vhafuwi !
Musi zwi tshi rangela u waniwa ha bidi Muhasho u tea u vha wo ṋewa nga mubidi , ṱhanziela ya u phasiswa kha zwa muthelo .
Mulovha , ṋamusi na matshelo
Ngauralo , nga mulandu wa uri maitele a khangwelo a Afrika Tshipembe a dzhiela tshipondwa tswikelelo yatsho ya khothe , u tea ha maitele aya kha zwa ḽifhasi ho ḓitika kha u ṋetshedzwa ha ndifho dzo teaho dza tshipondwa tsha u kandekanywa ha pfanelo dza vhuthu .
Nyimele dziṅwe dzine dzi nga ita uri khuḓano i vhe hone ho itwa mutevhe wadzo kha siaṱari ḽi tevhelaho .
Afha mupfumedzanyi u a phendela maitele aya .
Vha ḓo takalela u dalela Phalamennde ?
Vho Thando Makhubu vha bvaho Soweto vho ṱanganedza masheleni aya a magavhelo a linganaho R350 lwa tshifhinga tsha miṅwedzi ya sumbe ṅwaha wo fhelaho he vha a vhulunga vha tshi itela u vula vhengele ḽa u rengisa ḽine zwazwino ḽo thola vhathu vhaṋa .
Khumbulelo ya zwiteṅwa zwi tshimbilelanaho na inflesheni dzo ya nga nyanganyelo dza CPI sa zwe dza ṋetshedziswa zwone kha nyendedzi ya mugaganyagwama yo ṋetshedzwaho nga vhufaragwama .
U imela tshikwama kha zwiimiswa zwa nnḓa na zwa nga ngomu zwo teaho na u dzudza vhushaka u khwinisa ndeme ya tshikwama . U thoma na u dzudza ndangulo ya nga ngomu yo teaho hu tshi katelwa sisiṱeme dza u vhiga .
11.4 . Zwa u ṋetshedzwa ha ḽaisentsi ya radio spectrum dza maimo a nṱha zwi ḓo khwinifhadza vhukoni ha khamphani dza zwa vhudavhidzani ha ṱhingothendeleki ha u fhaṱa tshomedzo dza zwa vhudavhidzani ho khwaṱhaho vhune ha kona u swikela fhethu ho fhambanaho khathihi na vhathu vhanzhi .
Ndo ṱuṱuwedzwa nga muhali washu Vho-Madiba , ndi ṱhompho yanga u livhisa Mulaedza hoyu wa Lushaka wa 2010 kha vhahali vhashu vha vhanna na vha vhafumakadzi , vhe vha pfala na vha so ngo pfalaho , vha ḓivheaho na vha sa ḓivhei .
Muḓagasi u kona u funga mavhone , u dudedza maḓi nga geḓela , u aina na tamba theḽevishini ṱhukhu i si ya mivhala .
Naho hu na ṱhoḓea ya u shanduka , a vho ngo zwi hana , lwa tshiofisi .
Samithi yo sedza kha u shuma ha Tshiṱirathedzhi tsha SADC tsha zwa Nḓowetshumo na Mapandendedzi u itela u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi na mveledziso kha dzingu .
Vhutshinyi ndi iṅwe ya khaedu khulwanesa dze ra livhana nadzo u bva tshee ha fhela muvhuso wa tshiṱalula .
Masheleni a u fhirisela mbadelo a tea u wela nga fhasi ha mutevhe uno fana na wa afho nṱha .
A ri shushedzwi nga vhuleme vhuhulwane vhune ra tea u vhu kunda .
7.3 . Muṱangano wo dovha hafhu wa ḓikumedzela kha zwa maitele a re khagala nahone a katelaho vhoṱhe u itela u shandukisa mishumo yawo yoṱhe khathihi na u tendelana kha nyanḓano dza zwa mbambadzelano hu tshi itelwa u tandulula thaidzo dzi fanaho na dza mutakalo , u ta phimo ya sabusidi ya zwa vhureakhovhe , u imiswa ha mbambadzo ya zwa makwevho inthanethe na nḓisedzo ya zwiḽiwa .
Hezwi zwi khou fhindula mupo u konḓaho une wa khou engedzea na u thivhela zwi songo dzudzanyeaho kana zwitatamennde zwi si zwone , zwi tendelaho mutheo wa masheleni wo shandulwaho wa mbalelano kha mihasho na mutheo wa nyengedzedzo ya mbalelano kha zwiimiswa .
Ndi a kona u gidima nga luvhilo .
Kha vha ṱanganedze ndangulo ya vhabebi ya tsheo na u ṱhonifha tsheo dzavho .
Kha vhanga ḽa mvumbo yo khetheaho ya mishumo ya vhuinzhiniara ha kulekule na khunzikhunzi , u fhandekanywa ha khonṱhiraka vhukati ha mishumo ya khunzikhunzini na kulekule na khunzikhunzi zwi a themendelwa .
Nyanḓadzo ya matheriala a u phuromota na u ṱuṱuwedza vhuendelamashango na u shumiswa kha mishumo minzhi .
Thomani nga u ṅwala tshiṱori tshaṋu kha bammbiri ḽa mvetamveto ni humbele khonani yaṋu uri a tshi ṱole .
Manweledzo a modele wa u tikedza nga tshelede o ima nga nḓila hei :
Roṱhe ri vhashumisani ngauralo , hune muṅwe na muṅwe a vha na tshine tsha vhuṱhogwa u shela mulenzhe .
U ḓiṋetshedzela na u konḓelela ha vhadededzi vhashu zwo khwinisa vhathu vhashu nahone zwi khou bvela phanḓa u ṱuṱula vhana vhashu uri vha vhe na vhumatshelo havhuḓi .
Puḽane ya Mveledziso ya Vhashumi ndi ya ndeme kha khwiniso ya nḓisedzo ya tshumelo nahone ndi ndivhuwo ya vhashumi i konaho u fusha na u fhindula nga tshifhinga khaedu dzi dzulelaho u vha hone dzo livhanaho na masipala .
Naa wadi yo itisa hani pulane yayo ?
Phulethi dzi re na ḽeibele dzo nambatedzwaho dzi re na nomboro dza tshitentsi nga ngomu dzi ḓo dzheniswa nga Rakhonṱhiraka kha sekhethe bureika iṅwe na iṅwe .
U lambedzwa ha khaphasithi ya vhuinzhiniara ha zwa dzilafho afha zwibadela zwa senthraḽa i na ndeme kha u londota tshomedzo .
Kale , u dzhenelela ho vha ho sedza zwihulwane kha zwipiḓa zwo pfumaho zwa ḓorobo , hune zwa leluwa u zwi ita , hu si izwi zwine zwa vha zwa vhupo vhune ha vha na ṱhoḓea khulwanesa .
Nṱhani ha izwo , tshiṱirathedzhi tshi ḓo , he zwa tea , katela vhuṋe ha nnyi na nnyi na mabinduṱhanganelwa .
Arali vha sa ḓiṅwalisela ( eFaiḽiṅi ) , SARS i ḓo vha rumela fomo dzine vha tea u dzi ḓadza vha dzi rumela murahu .
U fhedzisa mafhungo a tshi shumisa nyito i re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Naho zwo ralo , vhadededzi na vhaṅwe vhathu vha re na dzangalelo na miraḓo ine ya kwamea ya tshitshavha vha nga kha ḓi wana uri vha tshiko tsha ndeme tsha mafhungo u itela zwiteṅwa zwo vhalaho o zwa ndeme ya maḓi maelana na maḓi o mvelele ya zwa maḓi ya maḓi o kunaho .
U thomiwa ha mbekanyamushumo ya u ṱavhanya u dzhenelela u itela u thusa vhaaluwa vhaswa .
Ndambedzo ya magavhelo a yo ngo dzudzanyululwa uri i lifhele tshoṱhe u shumiswa ha u rembeḓisa milayo mishumoni migede .
Kha vha lange ṋetshedzo ya tshumelo dza vhaḓinḓa .
Hu ḓo dovha ha vha na ṱhoḓea kha zwitshavha zwa mahayani dzo fhambanaho na dza zwitshavha zwa ḓoroboni kha masipala .
Zwo kuvhanganywa na u bviswa nga ndangulo ya zwa khathogirafiki .
Vha ṱalutshedza uri bindu ḽavho ḽa zwa masheleni na mafhungo a ḽihoro ndi zwa ndeme u fhirisa u lindela miraḓo ya komiti ya wadi i swikaho u lenga , kha miṱangano yoṱhe ya wadi .
Yo ḓoweleesaho ndi ine khayo fhungo ḽithihi kana manzhi a tshimbila oṱhe hu si na tshiga tsha u vhala vhukati hao .
Khathihi fhedzi ho vha ho no vha na fuḽamingo nnzhinnzhi dzi no khou babamela henefho nnḓa ha kamara yawe , vhudenzhe vhesekenesekene hu tshi khou sokou thamukana .
Vhadzuli vha tea u farwa nga vhuhwavho na u humbulelwa tshifhinga tshoṱhe .
Vha ḓo ḓivhadziwa ngamurahu ha miṅwedzi miraru musi u sedzulusa zwi sa athu u itwa kana ḓuvha ḽine ṱhanziela ya vhutshilo ya fhela nga ḽo .
Kha vhaunḓiwa vha re na nyimele dzi sa fholi vho ḓiṅwalisaho kha Mbekanyamushumo ya Ndangulo ya Vhulwadze
Hezwi zwo konadzea nga Mbekanyamushumo ya Mikhwa ya tshizwinozwino ya SARS , ine ya konisa SARS u phurosesa mafhungo a mutheli nga u ṱavhanyedza .
Muhasho wa Zwifhaṱo zwa Hulumeni na Vhuendi u fanela u wana uri tshinyalelo i songo vhuedzaho nahone yo tambiseaho yo bvelela zwingafhani na uri i fanela u waniwa murahu zwingafhani .
U shela mulenzhe huṅwe na huṅwe ndi ha ndeme kha hoyu mushumo wa lushaka .
5 . Komiti ṱhukhu dzi tiwa arali zwo fanela kha u thusa khoro u shumana na thandela
Hu ḓo bviswa invoice musi vho no wana rasiti ya sambulu .
Vha humbelwa uri vha ḓadze thebuḽu i re afho fhasi na u dzhenisa zwiteṅwa zwa u ḓadzisa .
Phambano dzi tevhelaho dzi nga si livhiswe kha CCMA
Ndima iyi i ṱanḓavhudza zwivhuya zwa u ṱanganya mirando ya zwa mbeu na ndingano kha thandela ya mveledziso .
Mafhungo nga ha phambano ya vhathu
Zwibveledzwa zwa Tshikwama ndi zwibveledzwa zwine zwa Rengiswa Khautharani ( OTC ) ndi thendelano dza zwa masheleni dzine nyambedzano ya hone ya itelwa tshidzumbeni .
MNL Iḓo thoma tshikwama tshithihi tshine tsha ḓo badelela ndondolamutakalo ya phuraivete na ya muvhuso u fana .
22.2 . ID4Africa ndi dzangano ḽa vhakwamei vha tshivhalo ḽine ḽa alusa u shumiswa ha u ḓivha uri muthu ndi nnyi nga zwa didzhithaḽa nga nḓila yone na hone zwi khagala u itela mveledziso ya ikonomi ya zwa matshilisano Afrika .
Idzi dzi khou engedzwa kha dza 14 dzire hone kha mavunḓu oṱhe .
Vhuṱambo na maḓuvha o khetheaho ane a pembelelwa nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi khou ḓi bvelela kha themo . ( awara dza 3 nga themo dzo avhelwa zwenezwi )
Ndindakhombo ine ya lingana na khohakhombo
Zwi tshi kha ḓi vha zwo ralo zwi tou vha khagala uri vhuṱoḓesi vhune ha khou itwa ho vha ho fhambana lune zwigwada zwa thero zwivhili a zwi tshe na masia a fanaho .
Mbuelo na ndivhuwo zwa sisteme ya ikonomi ya ḽifhasi zwo livhiswa nga maanḓa kha mashangohaya a zwa nḓowetshumo .
Musi ri tshi dzulela u ita mishumo i konḓaho tshifhinga tshilapfu zwi ṋaṋisa uri i vhe nḓowelo .
1.2 . Vhubindudzi ha muvhuso kha themamveledziso ya vhuendi vhu khou sika tsireledzo , fulufhelo , vhuḓi na u sa ḓura ha tshumelo ya vhuendi ha nnyi na nnyi u mona na shango ḽashu .
Kha ri ambe Kha ri sedze gurannḓa ri ambe nga zwine ra khou vhona .
Ndayotewa i ṱoḓa uri Shango ḽi fanela u vhona uri hu vhuyedzedzwe pfanelo dza mavu dza avho vhe vha dzhielwa nga mulayo wa 1913 .
Ndi nnyi ane a khou vhala ?
Garaṱa i farwa nga mulwadze nahone i ḓo thusa kha vhudavhidzano na vha tshumelo ya mutakalo .
Vhuṱumani ho khwaṱha nga maanḓa vhukati ha vhulimi na vhubveledzi , nga maanḓa nḓowetshumo ya zwibveledzwa zwa vhulimi ( u engedza ndeme ya vhulimi ) .
Ro sedza nyimele iyi , Muhasho wa zwa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa u lavhelelwa u ṋetshedza vhathu na zwiko zwine zwa nga ṱoḓea u itela u shuma mishumo ya Vharangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi , zwi ngaho zwiko zwo teaho u ṋetshedza vhugidisi na thikhedzo ya ndangulo kha khothe dza sialala .
Ri kha ḓi ṱoḓisisa uri ndi vho nnyi vha no ṱunḓa thundu hedzi dzi si dza vhukuma .
Tshumelo dza matshilisano tharu ndi Pfunzo , Mutakalo na Vhulondavhathu hunzhi dzi ṋetshedzwa kha mavundu na uri yo ḓowelesa u tholesa vhafumakadzi vhanzhi .
U vhofhololwa ho tiwaho hu katela : Pfanelo dza zwa migodi .
Kha phaiphi yo tou gwelwaho zwiṱuku , khuruṱhano ya fhasi ha lwanzhe i ḓo gonya zwihulwane .
Vhurumelwa zwi amba uri vhaṅwe vhathu vha ita miṅwe mishumo , fhedzi vhuḓifhinduleli vhu dzula vhu havho .
Mimasipala yoṱhe i tea u lugisa Pulane ya Mveledziso yo Ṱanganelaho ( IDP ) .
Zwi khagala musi ho sedza tsaukanyo iyi ya nzulele na vhupo uri vhupo uhu hu tea u bveledziswa uri hu yelane na vhudzulo ha vhathu na themamveledziso zwi re hone zwino .
Mbudziso dziṅwe dza nga ha u vha hone ha vhabebi na vhafarisi zwi khwaṱhisa khonadzeo dza u saukanya na u pfesesa dzifomo .
Ro ḓivhadza mbekanyamushumo ya Agri-Parks , ndivho iya u engedza vhudzheneleli ha vhorabulasi vha sa athu bvelelaho kha zwa vhulimi .
Khomishini ya Ṱhuṱhuwedzo na Tsireledzo ya Pfanelo dza Mvelele , Zwigwada zwa Vhurereli na Zwi ambaho Luambo luthihi . ( ss 185-186 )
Ndi nga zwo khentsa ya ḓamu , murura na ḽilagumo zwo engedzwa kha mutevhe wa malwadze a vhilaedzaho .
Pendelo ya muhwelelwa ya uri ho vha hu na u tshinyala lune ha si tsha kona u pfumedzea ha vhushaka ha mushumoni a vhu yi phanḓa nga mbuno dzo sumbedzwaho dzi pfalaho .
Vho shuma nga tshifhinga itshi tshi konḓaho .
Naho zwo ralo , ndingedzo idzi a zwi kombetzhedzi uri u vha vhaimeli vha muhwalo u re hone .
Phoḽisi ya u Shela Mulenzhe ya Nnyi na Nnyi ya masipala wavho ( arali vha nayo ) .
Ṱhoḓisiso dzi sedza kha u ita zwenezwo kokotolo - u sedza kha thekinoḽodzhi ntswa yo pikaho u fhungudza u bvisa hu tshinyadzaho nga u thivhela u vhumbiwa ha zwitshikafhadzi na u engedza vhukoni ha zwino ha sisiṱeme dza malasha .
A ri nga laṱeli vhumatshelo hashu kha u kanakana , u hanganea , kana u khethekana kana kha avho vhane vha dzulela u hanedzana na mushumo une wa khou itiwa u itela u khwinisa matshilo a vhathu vhashu .
U phaḓaladzwa ha maanḓa a zwa masheleni zwi amba khovhekanyo ya vhuḓifhinduleli ha zwibviswa vhukati ha khethekanyo dzo fhambanaho kana ḽeveḽe dza muvhuso na vhuṱumani na nzudzanyo dza zwa masheleni u konisa khethekanyo dzoṱhe dza muvhuso u shuma mishumo yayo ya ndayotewa .
Milayo ya u ola : U shumisa u fhambanyisa hu si ha fomaḽa ( tshihulu / tshiṱuku , tshilapfu , tshipfufhi ) kha u ola na u pennda
Kharikhuḽamu ntswa i na zwa vhutumbuli vhunzhi na zwivhumbeo zwavhuḓi , hu tshi katelwa na zwi tevhelaho :
Hu na zwiṅwe zwithu zwivhili zwine zwa ṱoḓea .
Zwithu zwinzhi zwi tou itwa kha phurogiremu iyi nahone ndivho yayo ndi u ṋekedza zwishumiswa zwa u tou ita na zwikili kha vhagudi vha vhaaluwa .
Ivhani mudzulapo wa Afrika Tshipembe wa vhukuma na u fulufhedzea .
U tevhedza maga na milayo ya vhuraḓo havho ha GEMS U tevhedza Milayo ya Tshikimu ndi zwa ndeme na u sa tambisa mbuelo dza Tshikimu saizwi izwi zwi tshi ḓo kwama mbadelo dza miraḓo yoṱhe nga nḓila isi yavhuḓi .
6.7.3.2 Mulayo u tea u ṋetshedza mbekanyamushumo idzi dza vhugudisi ( hu na vhukwamani na Justice College ) sa zwine zwa vha zwo teisa zwone uri khothe dza sialala dzi kone u shuma nga nḓila yone .
Nga ḓuvha heḽi ḽihulwane , kha vha ri ndi dzhiele nṱha tshipiḓa tshe tsha tambiwa nga mufumakadzi wa vhaṋe Vho-Helen Suzman .
Vhakhantselara , khathihi na vhaofisiri , vha fanela u vhona uri hu na tshelede yo linganaho u ḓisa tshumelo na u vhona uri mveledziso i tshimbila nga ngona .
Mudzheneli wa thengophikhisano a re na maraga dza nṱha u ḓo nangiwa .
Hezwi zwi ṱoḓa uri ri ite munango wa mbekanyamaitele , thasululo na tsumbanḓila kha ḽevele ya poḽitiki .
Naho u ḓurelwa kha zwa masheleni zwi tshi pfesesiwa nga muṅwe na muṅwe , u ḓurelwa ha u ṱanganedza vhuḓifari ha zwa matshilisano hu a fhambana u ya nga nyimele na zwifhinga zwa u ṱanganedza ayo maitele .
GCIS i nga shumisa zwishumiswa izwo misi yoṱhe u lavhelesa mafhungo are kha sisiṱeme dzayo na u topola khethekanyo dza vhashumisi nga zwiteṅwa zwi nga ho sa ḓiresi dza IP , domeini , tshaka dza burousa na masiaṱari o dalelwaho .
Maluvha Vha ṱhangele u hulela ha tsumbadwadze nga luṱavula musi maluvha o ḓala vhukuma .
Tshenzhelo ya miṅwaha miraru u ya kha miṱanu , nga maanḓa kha sia ḽa vhuthathazwitshili na mbekanyamushumo dza mutakalo wa tshitshavha ndi zwa ndeme .
Mulayo u ḓo ṋetshedza furemiweke ya u langula na u shumisa dzine nga khadzo muvhuso wapo u ḓo thuswa u pulana thandela ntswa na u vhona uri thandela ntswa dzi a ṋetshedzwa .
Ndambedzo dza mukatelo dzo shumiswa ho sedzwa mbekanyamushumo dza u fhindula dzo ḓisendekaho nga tshitshavha na ndambedzo ya AIDS yo ṋekedzwa u itela u lambedza vhakhantseḽara u itela ndondolo i itelwaho hayani .
Thuso yo khetheaho ya vhafumakadzi vha mahayani Muvhuso u fanela u dzhia maga u thusa vhafumakadzi vha mahayani kha thaidzo dza khetheaho dzine vha vha nadzo .
Tsaukanyo ya khonadzeo ya u badela tshikolodo i itwa ṅwaha nga ṅwaha nga Gwama ḽa Muvhuso khathihi na Bannga ya Mbulungelo ya Afrika Tshipembe .
Khumbulelo ndi ya uri nyiledzo ya u amba nga ndivho ya zwa vhuloi na vhaṅwe vhathu zwi ḓo fhungudza u lowa , na uri u vhaisa vhaṅwe na zwone zwi ḓo fhungudzea ( arali izwi zwa ṱanganedzwa ) .
Khuḓano ya dzangalelo i nga sika u vhonala ha zwi songo ḓaho zwine zwi nga dzhiela fhasi vhuḓifulufheli kha vhukoni ha muthu uyo ha u ḓi fara nga nḓila yone kha vhuimo hawe naho hu na uri a hu na vhuḓifari vhu songo ḓaho ho vhaho hone .
Zwa ndeme vhukuma ndi vhubveledzi ha Afrika na ha dzitshaka u itela vhuvhusi ha khwiṋe kha sekithara ya zwa migodi na nḓowetshumo ya zwa minerala na gese na fulufulu .
Kanzhi vhatshimbidzi vha muṱangano kana vhadzulatshidulo vha nyadza tshifhinga tshine tsha ṱoḓiwa u pulana na u dzudzanya muṱangano wavhuḓi .
Mbetshelwa dza kutshimbidzele kwa tshiofisi dzine dza ṱoḓa nzudzanyo na milayo yo tiwaho kana zwipiḓa zwo fhambanaho zwa mulayo zwi ḓo shumiswa nga tshifhinga tsha u sedzuluswa hafhu ha milayo yo teaho .
Naho zwo ralo , hu na zwifaredzi zwa zwithu zwi Tsheaho zwo vhalaho zwine zwa rengiswa kha ḽa Afrika Tshipembe zwine zwa si vhe kha zwilinganyo zwone , saizwi zwi si zwine zwa sa phulee naho ne zwi tshi vha zwi khombo kha mushumisi .
Ḽiedzamuthu ndi lushaka lwa maambele hune khaḽo zwiito zwa vhathu zwa baḓekanywa na tshithu tshine tshi si vhe muthu .
U ṱavhanya ha nyaluwo kha Zhango ḽa Afrika zwi ṋea tshikhala tsho navhaho tsha mimakete ya tshumelo na zwibveledzwa .
Hedzi ndi phuphu dza zwiimiswa zwa sitatisitiki zwa maimo a nṱha .
China , zwenezwo , ndi tsumbo yavhuḓi ya ndeme ya mveledziso ya themamveledziso .
Khumbelo dza u ṱanganyisa mahalwa o rengwaho e manzhi u bva nnḓa
Nga murahu ha musi zwo vhonala uri dziḽokhishi dzoṱhe a dzi fomaḽa , na uri pfukiselo i itwe dziḽokhishi dzi fanela u vha fomaḽa , Vhapulani vha Mveledziso ya Sisonke vho siwa vha si na iṅwe nḓila nga nnḓa ha uri vha thoma maitele a ri dzi vhe fomaḽa .
Kusedzele uku ku ḓo fha kiḽabu zwikhala zwa u sedza kha mishumo na kushumele kwavho nga ngomu ha luvhanḓe lwa mitambo na vhuḓimvumvusi .
ṱhanziela ya u ṅwaliswa ha bindu
Ndayotewa i shuma kha zwiimiswa zwoṱhe zwa shango .
MEC wa Vhuendi wa vuṋdu ḽe khumbelo ya itwa hone u ḓo rumela muingameli u sedzulusa fhethu na u themendela khethekanyo yo teaho ya senthara ya ḽaisentsi ya u ḓiraiva .
Hezwi zwi nga ambelwa uri zwo itiswa nga mulandu wa uri hu khou tou bva u bveledzwa zwa dzinnḓu kha vhupo uho , nahone hafhu , nḓila dza u kovhanya maḓi , vhuthathazwitshili na muḓagasi dzo vha tshipiḓa tsha mveledziso ya dzinnḓu .
Khumbelo ya ḽaisentsi ya mugudi :
Uri mushuluwo u re na phoizeni u bva kha zwishumiswa zwa u fhisa malaṱwa u kwama nga nḓila i re khombo kha mutakalo wa muthu na mupo .
11.3.1 Dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe kha thendelano iyi ḽi ḓo ta vhalavhelesi vhavhili vha Phanele .
Nga u fana , ndifho dza mashango ane a kha ḓi bvelela kha zwibveledzwa zwa u maga dzi anzela u gonya kha ndivhanele kha masia a ndeme yo engedzwaho .
Mbuyelo dza IRP 6 dza tshikhala tsha vhuvhili dzi tea u rumelwa na musi nga uya nga kuṱanganyisele kwavho , ha vha hu sina mbadelo dza muthelo wa tshifhinganyana .
Ngauralo zwi a konḓa u sengulusa zwithu izwi nga nḓila yavhuḓi .
Nga u ṱola kushumele na u tevhedza nga kha sisiṱeme dzo teaho dza ndangulo , zwipikwa zwa Muvhuso zwi nga swikelelwa , na khaedu dzo livhanaho na sekithara dza swikelelwa .
Veini na nḓadzo ya fhasi ya zwinwiwa zwa aḽikhoholo ndi zwone zwi itaho mukovhe wo salaho wa thengiso ya halwa .
Ndi zwa vhuṱhogwa u khwaṱhisedza uri tsireledzo ya zwamatshilisano ndi pfanelo dza vhuthu , nahone zwa dovha zwa vha zwa vhuṱhogwa kha ikonomi na zwa matshilisano .
23.10.3 Vhulanguli vhu ḓo ṋetshedza muvhigo muthu o itaho khumbelo ya ṱhaṱhuvho na maga o dzinginywaho ane a tea u itwa , arali e hone .
Mushumi wa 2 Kha vha haseledze nga dzimbudziso dzi tevhelaho :
Khethululano ndi vhuḓifari ha u sa fara muṅwe muthu kana tshigwada nga nḓila yavhuḓi zwi tshi khou bva kha kuvhonelwe kwa tshigwada nahone zwi katela u thivhela pfanelo dza muthu dza u bvela phanḓa .
Maswole a muvhili a sumbedza uri muvhili u khou pfa vhuhone ha tshitzhili tsha vairasi tsha HIV na u lingedza u tsireledza muvhili khatsho .
Mavhiḓani a hu anzeli u dzhiwa sa u shumisa mavu ane a sa vhe na thaidzo na u shumisa mavu a vhudzulo na , sa tshi ḓa nga murahu , a ho ngo ambiwa ngao kha ḽiṅwalo iḽi .
Masia a 12 a khou topolwa ngauri a khou ṱoḓea nga u ṱavhanya nahone a na mushumo .
Vha lavhelelwa u kunakisa nga murahu ha vharengi vhane vha sa tou ṱanza fhedzi , vha dovha vha ṱambulutshela henefho nga ngomu .
Musi ro no wana fomo ya khumbelo ri ḓo bvisa Thendelo ya u Ṱun ḓa zwibveledzwa zwa Phukha nahone ra vha rumela yone ya fhelekedzwa nga tsumbo ya Ṱhanziela ya Phukha
Afha , vha wana dziṅwe dza ṱhalutshedzo dzine vhathu vho dzi shumisa u itela tshelede ya matshilisano .
Gumofulu ḽituku ḽa R24 308 kha zwishumiswa zwa dzilafho na zwa muaro nga muṱa kha miṅwaha mivhili ( zwo fheliswa ) *
Naho ro sedzesa kha mveledziso ya vhudavhidzano a ri nga dzhieli fhasi dziṅwe ṱhoḓea .
Sa tsumbo , hezwi zwi nga ḓi kalwa u bva kha khunzikhunzi dziṅwe dza mulambo u ya kha dziṅwe arali tshivhumbeo tshi tshi fhira mulambo .
6.4 . Khabinethe i ṋea ṱhonifho na nduvho vhoramafhungo vhoṱhe vhe vha lozwa matshilo avho nga izwi zwifhinga zwi konḓaho zwa COVID-19 , ya ḓikumedzela u ṱhonifha na u khwaṱhisedza mbofholowo ya u amba , hu tshi katelwa na mbofholowo ya midia shangoni ḽashu .
Vhupulani ha mudzudzo ha matshelo vhu tea u dzhiela nzhele ṱhoḓea ya u bveledza zwitshavha zwo linganywaho hu tshi katelwa zwiitwa zwa mishumo kha tshitshavha .
U dzudzanya ho teaho hu tshi itelwa tshivhalo tsha vhathu hu ḓo khwaṱhisedza vhuvha ha vhuvhili ha mirafho wa zwino na wa tshifhingani tshiḓaho hu a ṱuṱuwedzwa hu na muhumbulo wa u khwinisa mveledziso i sa nyeṱhi .
Naho hu na phambano dzi si nngana kha phimo dza u shanduka u ya kha dzingu ḽoṱhe nga vhuphara , phambano i anzela u vha fhasi .
U itwa ha tshumelo dza Mutakalo wa zwa Mupo ndi mushumo wa masipala wa tshiṱiriki , fhedzi nga vhanga ḽa ṱhahelelo ha vhashumi he ha vha hone kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Ehlanzeni , mbilaelo nga u ṱavhanya na mbudziso dzi fanela u fhindulwa nga vhashumi vha kha Muhasho wa Tshumelo dza Tshitshavha .
Wana uri hu khou itea mini Phalamenndeni .
Izwi zwi ḓo engedza u khwinifhadzwa u ya kha sisiṱeme ya mitambo yo vhumbanaho ine ya tikwa nga milayo ya demokirasi , u eḓana , u bvisela khagala , u imelelwa nga mirafho , u swikelela na u engedzea ha u shela mulenzhe zwi tshi tshimbilelana na zwi ṱanwaho nga Pulane ya Mveledziso ya Lushaka .
Kha tshitshavha tshi sa langiwiho , thendo dzi anzela u ṱalusa nzudzanyo dza na milayo tshitshavhani .
Hu na tshaeo ya zwiḽiwa Vhathu a vha ṱalukanyi uri vha tea u ḽa zwiḽiwa zwifhio khathihi na uri vha dzule vhe na mutakalo
Ṅwaha uno , ri ḓo engedza thikhedzo ya u maketa fhethu hune ha vha na makete muhulwane wa vhuendelamashango na u dzhia maṅwe maga a u fhungudza mikano ya ndaulo na u bveledzisa mabindu a vhuendelamashango ane a kha ḓi thoma .
Mishumo na vhuḓifhinduleli ha Ofisi ndi u ṱola na u ela kushumele kwa mabindu a muvhuso , na u konanya kuitele u dzudzanya hafhu ndaka ya muvhuso na phuraivethasesheni .
Vhuṱanzi ha Vhukoni ho tou Ṅwaliwaho kha vho tholiwaho afho nṱha vhu tea u vha vhu hone kha vhupo .
Tshanduko idzi dzi ḓo engedza vhuendi ngomu dziḓoroboni na u fhungudza vhunzani ha kutshilele kwa zwino .
Tshiṅwe ndi tshauri musi ri tshi pembelela miṅwaha ya 30th ya u iledzwa ha gurannḓa dza The World na The Weekend World ri tea u vhudzisa mbudziso ya uri - ri a pfesesa na vhuḓifhinduleli hashu siani ḽa u fhaṱwa ha vhuthihi ha tshitshavha na u ṱuṱuwedzwa ha vhuḓipfi ha u vha vhathu vha fhano , ri tshi khou khwaṱhisa nnzwa dzo ri itaho uri ri vhe ṅanda nthihi sa lushaka !
Naho ri tshi khou dzhiela nṱha hezwi , vho dovha vha rekhoda uri ndi vhanzhi vhane vha kha ḓi ṱoḓa tshumelo idzi .
( b ) U khwaṱhisedza uri hu na vhudavhidzani vhu re khagala u bva miṱanganoni ya komiti ya wadi u ya kha khoro .
U ṋetshedzwa ha zwishumiswa zwa thikhedzo ya vhagudi kha zwikolo zwoṱhe .
3.1 . Afrika Tshipembe ḽi ḓo pembelela Ṅwedzi wa Pfanelo dza Vhuthu fhasi ha thero : Ṅwaha wa Nyambo Dzapo : U Alusa na u Khwaṱhisedza Mvelele ya Pfanelo dza Vhuthu " hu tshi khou sedzeswa kha ndeme ya nyambo dzapo .
Ho sedzwa u bva kha vhafarisi , ndi lushaka lwa thaidzo na muhwalo zwine mudzulapo muṅwe na muṅwe a nga livhana nazwo musi zwi tshi kombetshedza u isa mbilo zwi tshi vha zwo fanela .
Muvhigo u nga wanala kha webusaithi ya Muhasho wa Pfunzo dza Nṱha na Vhupfumbudzi : www.dhet.gov.za
Sa zwe nda amba ndi tenda uri thekhinoḽodzhi dzi hone nahone dzi a kona u konisa zwiṱitshi zwa tshumelo , zwa peṱirolo u rengisa thikhithi kha mitambo .
Sa izwi hu si tshee na dzimbudziso , naa hu na muṅwe ane a ṱoḓa u fhindula nga u ṱavhanya ?
Pfunzombonwa dza vhadiatshinwi dzi thusa rekhodo dza sona nga u ananya zwifanyiso zwa sikene na matheriaḽa a no bva kha luvhanḓe .
Ndo vha ndi sa ḓivhi zwe zwa vha zwi tshi khou bvelela ṱhohoni yanga nahone havha vhathu vho ḓa muḓini wanga u nkhumbela uri ndi ḓe hafhu muṱanganoni .
Mveledziso na u khwinisa dziholo , dziphakha na midavhi ya mitambo na mbonalo dziṅwe dza ndeme :
Nyaluwo ya kudzulele i ṋea zwikhala zwayo zwa nṱhesa , tshumelo na sisiteme ya mutshimbilo .
Isani phanḓa na tshiṱori tshaṋu hafha .
Vhushumisani vhu ṋetshedza muhanga wa u pulana wo ṱanganelaho une khawo vhurangeli ha mveledziso ha itea .
Tshumelo dza mbuedzedzo yo khetheaho kha vhathu vha re na vhuholefhali ha muvhili , hu tshi katelwa mbetshelwa dza tshumelo ya orithyotiki na phurosithyetiki , dzi ḓo ṋetshedzwa .
Mvelela ya khuḓano na nyambedzano dza mulalo dzi songo tandululwaho vhukati ha Sudan na Sudan Tshipembe ndi thaidzo khulwanesa ya fulufhelo ḽavhuḓi ḽe ḽa vha hone musi Sudan Tshipembe ḽi tshi vha Shango la Afrika ḽiṱukusa .
1.1. Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mvelaphanḓa kha maitele a u phulusa bindu ḽa SAA u bva kha IMC ya SAA , ine mudzulatshidulo wayo ha vha Minista wa Mabindu a Muvhuso Vho Pravin Gordhan .
Ḽi dovha hafhu ḽa ṋetshedza mbekanyamaitele i re hone zwa zwino , khathihi na ṱhumetshedzo ya ṱhalutshedzo i elanaho na makumedzwa a mitshipiso ya mutendelo .
Mulayo wa Vhudavhidzani ha Eḽekiṱroniki wo thoma u shuma nga 2005 u tshi khou bvisa tshikimu tsha ḽaisentsi yo sedzaho kha nḓowetshumo nthihi ya imelwa nga ḽaisentsi ine vharengi vha shumisa tshibveledzwa tshithihi kha zwithu zwi no fana we wa khethekanya ḽaisentsi dza themamveledziso kha ḽaisentsi dza tshumelo ya eḽekiṱironiki .
Matshudeni aya a ḓo isa phanḓa na u swikelela mphomali ṱhukhu na u ṋetshedzwa tshikolodo u swika vha tshi wana digirii nga nṱha ha tshifhinga tsho kalwaho u ya nga ndayo dzi he hone .
Mvelelo dza u tshoṱelwa dzo sumbedza vhuḓiimiseli ha u thithisa na u vala thengiso ya zwidzidzivhadzi kha tshitshavha .
Kha u tsireledza miṱa i shayaho , muvhuso u ḓo engedza ndango ya gavhelo ḽa muḓagasi wa mahala .
Ho sedzwa gumofulu ḽa sibadela ḽa ṅwaha nga ṅwaha na gumofulu ḽiṱuku ḽa R7 109 nga muṱa nga ṅwaha
Tshipikwa tsha ndeme tsha muvhuso kha miṅwaha miṱanu ndi u vhona uri nḓowelo ya nyaluwo ya tshayo ya mishumo zwo humiselwa murahu , na uri khwaṱhisedzo yo vhewa kha u sikwa ha mishumo na mveledziso ya vhaswa .
Afrika Tshipembe ḽi tikedza tshiṱatamennde nga Muṅwaleli Guṱe wa UN , Vho António Guterres , vhe vha khwaṱhisedza vhuḓifhinduleli ha Muvhuso wa Myanmar kha u ṋetshedza tsireledzo kha zwitshavha zwoṱhe zwi kwameaho , na u humbela uri mazhendedzi a a zwa vhuthu a ṋewe thendelo ya tswikelelo kha zwitshavha zwi ṱoḓaho thikhedzo na tsireledzo .
3.4 . Zambia ḽi dzula ḽi ḽiṅwe ḽa mashango a nṱhesa a vhafarisani vha mbambadzelano na Afrika Tshipembe kha dzingu na kha dzhango .
Zwino lavhelesani mepe u re kha siaṱari iḽi .
Ro ni thomela tshiṱori tsha dolofini .
Lufu lu tea u vhigwa kha muthihi wa vhathu vha tevhelaho :
Ngeno mushumo u kati wa u fhelisa u shumiswa ha mabakete sa mabunga u mona na shango .
Muhasho wa Vhutsila na Mvelele wo no thoma nga vhupulani ha u pembelela miṅwaha ya ḓana ya Vho OR Tambo nga 2017 .
Vhaṋe vha fhethu vhane vha si rengise zwiḽiwa vha ri vho vhuya vha zwi lingedza vha tou litsha u rengisa ngauri vharengi a vha tsha renga zwiḽiwa .
Mvusuludzo i khwaṱhisedza u tea ha maitele haya , fhedziha , kuolelwe kwayo ku sumbedza hu na mitwe na uri mashumele aya a sumbedza a songo vhekanyea tshoṱhe , u vhofhekana na u tshimbilelana na mbekanyamaitele na milayo yo teaho .
Nkhetheni o teaho u ḓo vha muthu a konaho u thoma shuma nga eṱhe ane a ḓiṱuṱuwedza na u kona u ita zwithu nga vhuronwane , u fulufhedzea na u ita zwithu nga nḓila i pfeseseaho na u thusa ngeno ndi tshi khou ita mushumo u elanaho na vhuimo .
Ṅwalani fhungo ni tshi shumisa madzinakhumbulelwa .
Zwo teaho u itwa
Tshipikwa tshashu ndi u sika sisteme ya vhulamukanyi yo ṱanganelanaho,ya tshizwino , i re na tshomedzo dzo fhelelaho nahone ine ya langulea zwavhuḓi .
Zwine na ḓo shumisa zwilebula zwa 2 zwiṱuku zwa oiḽi Hafu ya khaphu ya tshikoli Muṋo .
Ri khou ya u thoma senthara dza u tikedza mabindu maswa maṱuku u ṋetshedza vhaswa vho ḓiimiselaho u ita zwithu zwine zwa ḓo vha thusa u thoma mabindu avho na ngeletshedzo dza zwa thekhinikhaḽa na zwa masheleni musi vha tshi thoma nyendo dzavho .
U ṋekedza vhurangaphanḓa na ngeletshedzo dza tshiṱirathedzhi kha sisiṱeme dza vhudavhidzani dza Muvhuso dza vundu dza sisiṱeme dzapo .
Tshivhumbeo tsha muṱa tshi khou ya phanḓa kha u vha kha tshiimo tshithihi na uri vhabebi vha tshila lwa tshifhinga tshilapfu zwi itaho uri vha kone u ṱhogomela vhana vhavho .
Manweledzo a re afho nṱha o vha ḓivhisa mafhungo o fhambanaho ane a vha a ndeme kha inthaviwu nga tshifhinga tsha u dzhiwa ha ḓivhazwakale nyangaredzi .
Phaiphi a si ndapfu , ndi pfufhi , na u ḓo vha na maḓi nga ngomu !
2 . Tsheo dza ndeme dza Khabinethe
Vha ṱuwedze muṅwe muthu u amba nga ha mbiti dzawe u swika dzi si tsha mu vhusa - u swikelela vha tshi langa mbiti .
Tshe tsha tevhela izwi ho vha Konṱiraka Ya Zwa U tshilisano ya Nḓisedzotshihaḓu ya Vhudzulo ye ya sedzesa mveledziso ya zwa vhudzulo ha ḓoroboni .
Kha ri sedze tsumbo afho fhasi u vhona uri zwi shumiswa hani .
Mabindu na vhashumi vha tea u bvela phanḓa u shumisana na muvhuso vha tshi tikedza vhurangeli vhu ngaho Pulane ya Nḓila dza Ṱahe u itela u ṱuṱuwedza nyaluwo ya ikonomi na u sika mishumo i khou lilwaho nga vhunzhi .
4.1.6 Kha vhupo ha Sekhukhune , muṅwe wa vhomadzhisiṱiraṱa o sumbedza uri ndi huṅwe ha fhethu hu ṋeaho vhuludu mushumoni ngauri vhathu vha nga tandulula khanedzano dzavho mahayani . 28
Tshiputelo tshiṅwe na tshiṅwe tshi fhelekedzwa nga noti ya nḓisedzo ine ya ḓo vha ina :
U swika zwino , tshiedziswa tshavho tsho vha tshifhio zwi tshi kwama u vha ramabindu ?
Mafhungo o tshewaho ...
Phanga dzi vhanga mafuvhalo manzhisa nahone dzi tea u vhewa zwavhuḓi / kana u dzheniswa kha tshithu arali dzi sa khou shumiswa
Mutevhe wa ḽitheretsha mafhelo a ndima ṱhukhu u ṋetshedza referentsi kha dziṅwe tsumbo dza khoudu dza u dizainwa idzi .
Izwi zwi itwa nga kha u ḓadza fomo ya u nanga ire afha nga ngomu .
Ro fhungudza mbadelo u swika kha ḽevele ine ya vhambedzea kha mashango a nḓowetshumo dzo bvelelaho .
Naho hu tshi ambiwa uri mbetshelwa dzo khetheaho dzi shuma u leludza mbadelo na u fhungudza tshinyalelo , ṱhalutshedzo ya mbetshelwa ya u fhungudza i isa kha milandu minzhi ya khothe i re na tshinyalelo dza u ya khothe .
Dzo ḓitika nga u thomiwa ha zwishumiswa zwo bulwaho afho nṱha , Khoudu dza Dzavhuḓi dza Mashumele ndi dza ndeme kha u dzhia tsheo musi hu tshi itwa na u vhiga nga ha tsheo dza zwa ikonomi .
Tshino mangadza ndi uri hune pfunzo ya ṱoḓea hone uri i kone u fhelisa tsiku , nduhune themamveledziso , tshimbidzo na vhagudisi vha ṱoḓea hone .
Ro ṋekedza tshenzhemo yo imaho ngauri kha muṱangano uyu kha u dzhiela nṱha uri ndaulo dzi nga shumisana lwa tsini kha u imedzana na u sa tevhedza ha vhugabelo ha nga nnḓa , hu tshi katelwa u ita nyito dza masia manzhi , na u ḓiimisela u bvela phanḓa na mufhindulano uyu .
Kha ḽiṅwe sia , ndangulo ya phuraivethe kha mashango a kha ḓi bvelelaho manzhi i khou fhungudzea .
Ri khou ṱoḓa ṱhoho dza mihasho dzo zwi gudelaho , vhaofisiri vhahulwane vha zwa masheleni , vhalangi vhahulwane vha zwibadela , vhaofisiri vha mutakalo vha zwiṱiriki na vhalangi vha dzikiḽiniki .
GDP yo aluwa nga R25 biḽioni u fhira kotara ya u thoma ya 2016 u swika kha nyanganyelo ya R1 068 biḽioni .
Tshiwo itsho tsho vhigwa kha SAPS nahone mufariwa o ḓo dzhiiwa a iswa kha dokotela u itela ndingo .
Hu na nyambo ya Afrika ine ya ri :
Khabinethe i ita khuwelelo kha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe uri vha ise phanḓa na u tevhedza maga a tsireledzo a u sa ima tsini na tsini , u ambara masiki musi ri fhethu ha nnyi na nnyi na u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe kana tshithatha tshitzhili tshi re na aḽikhoholo , na u thivhela u vha hone ha maguvhangano mahulwane .
U thomiwa ha Ndango ya Vhuendi , Khombetshedzo na Mbekanyamushumo dza Ndangulo zwi katelaho :
Fulo ḽa vhaitakhumbelo u bva kha zwigwada zwo tholwaho , nga maanḓa malugana na vhathu vha re na vhuholefhali vha ḓo vha dzhielwa nṱha u thoma .
U vhambedza matshilele a muthu na vhuḓilisi na mikhwa zwa Bivhilini .
Ngauralo , ri nga si kone , u ita bindu na riṋe vhaṋe fhedzi , na avho vhe kale ra vhambadzelana , zwihulwane vha Vhukovhela nahone zwihulwane u ya nga ndaela dzavho .
Vhulapfu ha netiweke : reshio ya vhupo i ela vhulapfu ha netiweke ya bada malugana na vhupo ho no khou shumelwa .
Kha u livhana na u pfukwa ha mulayo wa ndondolo ya vhathu wa mashangoḓavha , ndi lutendo lwashu uri u shumisa mulayo wa vhugevhenga wa mashangoḓavha zwi bveledzwa mvelelo dza khwiṋesa .
Miraḓo ya Khoro Khulwane vha ḓo shumisa tshikhala itsho kha u ṱuṱuwedza vhudzheneli ha tshitshavha kha kha u shumana na zwi sa khou tshimbilaho zwavhuḓi , hu tshi katelwa mafhungo a elanaho na khakhathi dzi itelwaho vhana na vhafumakadzi .
( e ) u kunguwedza u shela mulenzhe ha zwitshavha na madzangano a zwitshavha kha mafhungo a muvhuso wapo .
Mishumo ya ndaulo nyangaredzi hu tshi katelwa u faela , u fothokhopha na u fekisa maṅwalo .
Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa u khou pulana u shumana na maitele ayo nga kha u thomiwa ha buthano ḽa u amba ngaha khethululo ya muvhala na kuambele ku vhaisaho .
Mbilaelo yo dzhielwa nṱha , nahone ho thomiwa ndango dzo teaho na nḓila dza u lavhelesa .
Mishumo : Mbekanyamaitele dzoṱhe , dzipulane , tshumelo na vhupfumbudzi nga muhasho ya muvhuso na vhadzulapo vha fanela u katela zwigwada izwi .
Phungudzo i katela u wanwa ha kupfesesele ku konadzeaho kwa sisiṱeme dzoṱhe dza masheleni na vhuṱoli ha nyolo dza muhasho wa maitele a bindu hu na thendelo ya mafhungo o kuvhanganywaho a ndeme u itela u khwinisa vhubveledzisi ha sisiṱeme ya masheleni .
Khamphani ya seli a i tendelwi u ita khumbelo ya u ṅwalisa Afrika Tshipembe .
( 2 ) Muthu ane a si tee u vha Muraḓo wa Khoro ya Masipala hu tshi tevhelwa khethekanyo ya ( 1 ) ( a ) , ( b ) , ( d ) , kana ( e ) a nga vha nkhetheni wa Khoro , u ya nga phimo kana maga o ṋewaho nga mulayo wa lushaka .
Mutakalo , tsumbo : dokotela / ṅanga , ṅanga ya maṋo , mureili wa ambuḽese
A ho ngo vha na tshanduko dzo itwaho kha u avhelwa maraga .
Maitele na tshifhinga tsha u itwa ha tshumelo
Ṱhoḓisiso dza kushumele dzi ḓo farwa u itela u pfesesa khaedu iyi lwa khwine kha ḓorobo khulwane .
Vha shumisese miri yapo na ine a i tswonzwesi maḓi i bvaho kha vhuṅwe vhupo ( fhedzi hu si miri i ḓisaho tshinyalelo ) .
Nyaluwo ya ikonomi ya u ṱavhanya i katelaho zwoṱhe
Vhuḓifhinduleli ha vhuraru vhu katela u kombetshedza u tevhedzela nga muṅwe na muṅwe ane a vha kha zwikimu zwa u ṋea ḽaisentsi na ndaulo .
Ndangulo ya Tuynhuys a i ho fhasi ha Phalamennde .
Komitiṱhanganelo ya Maitele a no tevhedzwa na Mbuelo dza Miraḓo i na vhuḓifhinduleli ha u thoma u shumisa Mutevhe wa Milayo ya Vhuḓifari nahone i dzeula mbialelo dzoṱhe dzine dza ḓisiwa .
Thomani kha tshithoma ni mone .
Dadamalani kha danda ni sa wi .
Hu na sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele i shumaho , na bonasi dza kushumele dzi badelwa fhedzi nga murahu ha ndingo dzo teaho na thendelo ya avho vha re na vhuḓifhinduleli ha vhuvhusi .
Naho zwo ralo , zwi a shela mulenzhe , nahone hu na khonadzeo ya shela mulenzhe nga nḓila ya maṱahkheni sa izwi nyiledzo dzo vhewa kha u vha hone ha thivhalo tshi saleaho murahu tsha dzikhemikhala dza zwa vhulimi kha zwibveledzwa .
U lugisa nga u angaredza na u pennda , hu tshi katelwa na zwa muḓagasi na zwa mitshini .
Thikhedzo ya Mivhigo ya Kushumele ya Kotara iṅwe na iṅwe ya Mbekanyamushumo i a wanala u bva kha Vhalanguli vha Matavhi u itela musaukanyo u re na mbambedzo wa Nzudzanyo dza Kushumele na dza Tshiṱirathedzhi dza Muhasho na Mivhigo ya Kushumele ya Muhasho .
Mutsukunyeo wa bada wa zwishumiswa wo vha u khou dzhia mbalotshikati ya vhege dza sumbe .
Tsini na ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe vha ole tshitendeledzi .
Khoro i ḓo dzhia tsheo kha khanedzo ya u ṋekedza na ṱhalutshedzo ya tsheo kha maḓuvha a 60 u bva kha ḓuvha ḽa u ṱanganedzwa ha khanedzano na tsheo ya Khoro .
Khethekanyo dzi tevhelaho dza Phalamennde dzi ṋetshedza thikhedzo ya zwa mazdudzanyele kha maitele a u sikwa ha milayo yapo .
1.2 . Nyanḓadzamafhungo yo shuma zwihulwanesa kha u lwa na tshiṱalula , i tshi anḓadza mabulayo na tshiṱuhu zwo itwaho nga muvhuso wa tshiṱalula .
U tshoṱela avho vhane vha tea u tshidza matshilo ndi mulandu wa vhugevhenga nahone a zwi nga konḓeleliwi .
Mthatha yo bulwa sa Noudu ya Vhudzheneleli ha Vhuphuresidennde ha Nṱha vhu Ṱavhanyaho nga 2009 na uri vhudzheneleli uvho vhu ḓo sumbedzisa u salela murahu ha themamveledziso na khaedu dza nḓisedzo ya tshumelo , uri Mthatha i vusuludzwe lwa tshoṱhe .
U khwiniswa uhu hu ḓo khwinisa vhukoni ha vhupileli nahone ha dovha ha shela mulenzhe kha ikonomi ya maḓanzhe .
Nga murahu ha musi ṱhuṱhuwedzo dzoṱhe dzo no sedzwa muvhuso u sedza kha zwe muṅwe na muṅwe a zwi amba na u tshea arali hu tshi nga tendelwa mveledziso i tshi ya phanḓa kana hai .
Zwiṅwe zwa zwithu zwine zwa nga ita uri ni dzule no kuna ni na mutakalo khezwi .
Vhugudisi ha Marenzha a Ḓaka a Fomaḽa zwi ḓo vha zwivhuya nyengedzedzwa .
Mulayo wa Ndaulo ya Muthelo u tendela Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo : : - U sedzulusa mbilaelo na u i tandulula arali zwi tshi konadzea nga u pfumedzanya kana u konanya
Arali vha tshi khou ṱoḓa maṅwe mafhungo nga ha Asima , vha songo tata uri rwela luṱingo kha nomboro ya ndondolo ya Muraḓo ya GEMS 0860 109 900 .
Vhulondoti vhu itwa duvha na duvha arali hu na thodea na uri vhu langwa nga Muhasho wa Mishumo ya Tshitshavha .
Musi hu si na muhangarambo uyo , hu nga vha ho vha na phambano dzi re hone dza ndeme vhukati ha thendelanomviswa ya sekithara .
Nga 2010 , Wadi 10 I ḓo vha fhethu ho tsireledzeaho , na vhathu vhane vha dzula nḓuni dzavhuḓi , vhathu vho takala na HIV / AIDS yo fhungudzea zwihulwane , vhathu vhanzhi vha vha na vhukoni na u ḓitika nga vhoṱhe , na u bveledza mbuelo dzi no bva kha mutheo wo khwaṱhaho wa ikonomi .
Hezwi zwi kwama milayo yo fhambanaho yo sikiwaho u vhumba zwiimiswa zwo imelaho demokirasi kana komiti dza wadi , u thusa izwo zwiimiswa u pulana kha ḽeveḽe yapo , u shumisa na u ṱoḽa idzo pulane hu tshi khou shumiswa zwigwada zwa u shuma zwo fhambanaho na dzi CBO , u tikedza tshumelo dzo ḓisendekaho nga tshitshavha , na u tikedza izwi zwiimiswa zwapo nga kha cadre nga kha mveledziso ya vhashumi vha tshitshavha .
b . Rekhodo i swikelelwa hani :
Datumu Tshamonde Tsha uḽa
Ro kuvhangana hafha mathomoni a Phalamennde ya Dimokirasi ya vhurathi , miṅwaha ya 106 u ya kha ḓuvha ḽa nga murahu ha Mulayo wa u langa Mavu a Vharema - muṅwe wa milayo ya maḽisambilu a u ṱangulwa , vhuṱungu na u shoniswa - we wa vhuya wa shumiswa .
Mafhungo a zwa vhuḓifhinduleli ha Muvhuso kha ikonomi na mveledziso ya zwa u tshilisana zwo shanduka nga maanḓa mathomoni a vho 1980 , kha ri tou ri mafheloni a vho 70 kana mathomoni a vho 1980 .
Nga zwenezwo , iṅwe khetho ya u shumana na vhugevhenga vhuhulwane zwiṱuku i ḓo dzhielwa nṱha .
5 . Vhupuli , U Thivhela kana u Shumiswa nga u Kombetshedza - Vhupuli na u shumiswa nga u kombetshedza a zwo ngo tendelwa .
Naho ho vha na khaedu nnzhi dze dza ḓiswa nga dwadze iḽi , Afrika Tshipembe ḽo kona u bvisela khagala adzhenda ya AU , nga maanḓa nga nḓila ye dzhango ḽa shuma ngayo musi ho sedzwa dwadze ḽa COVID-19 .
Akhademi heyi a i dzhii sia nahone i thusa lushaka kha u sika milayo nga kha u ṋetshedza zwipikwa zwi re khagala zwa u ṱhaṱhuvha akhitshuwari .
Arali ri tshi khou ṱoḓa u khwaṱhisedza uri kha miṅwaha ya fumi i ḓaho , ṅwana muṅwe na muṅwe wa miṅwaha ya fumi a ḓo vha a tshi kona u vhala na u tolokanya nḓivho , ri ḓo tea u kuvhanganya lushaka lwoṱhe uri lu tikedze fulo ḽihulwane vhukuma ḽa u vhala na u ṅwala .
Vha elelwe uri kha zwiimo zwa shishi , iyi tshumelo i a wanala awara dza 24 nga ḓuvha .
Nahone vhunzhi ha vhatheli vha a ṱoḓa u tevhedza zwenezwo u khwaṱhisedzwa ha tshumelo na pfunzo iṅwe na iṅwe hu na masiandaitwa o ṱanḓavhuwesaho .
Naho hu na mivhigo yavhuḓi ya zwe zwa kona u swikelelwa kha u thomiwa ha zwiimiswa zwa komiti dza wadi , ṱhoḓisiso i sumbedza uri komiti dza wadi dzi ṱoḓa thikhedzo kha u :
( c ) thuso ya tshelede na ndaulo kha ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa poḽitiki ḽo imelelwaho kha Buthano zwi tshi ya nga u sielisana u itela uri ḽihoro ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi ite mushumo waḽo kha Buthano ḽo khwaṱhisa ; na
Nahone ḽiṅwalwa ḽe ra ḓa naḽo , iḽi ḽiṅwalwa ndi yone mbekanyamaitele yashu ya saintsi na thekhinoḽodzhi ya Zimbabwe .
Mutheo wa ndugiselo : Zwitatamennde zwa Masheleni zwo no lugiswa kha mutheo wa kheshe wo khwiṋiswaho wa muvhalelano , nga nnḓa ha he zwa bulwa nga iṅwe nḓila .
Dokotela wavho u ḓo vha tshivhudza nga nḓila yo teaho .
Semennde ya shambo itea u badelwa u bva kha mbuelo dza nga ngomu ha sibadela
Fhedziha , zwi khagala , u swikelela maḓi i kha ḓi vha khaedu kha vhuṅwe vhupo
Mvelaphanḓa ye ra i ita u swika zwino yo itiswa nga nungo dza vhadzhiamukovhe vhoṱhe , tshumisano ya sekhithara ya phuraivethe yashu , mihasho ya muvhuso , Vhusimamulayo ha Gauteng , na Khoro Ndanguli , Mimasipala , na zwiimiswa zwi si zwa muvhuso na zwitshavha zwashu zwoṱhe kha ḽa Gauteng .
Afha hu ḓo vha ho ṋewa mutevhe wa maṅwalo oṱhe ane DEA yo a ṱanganedza na khumbelo ya thendelo ..
Fhedziha migwalabo iyi a i vhangwi nga u " kundelwa " ha muvhuso , fhedzi na nga u bvelela kha ṋetshedzo ya tshumelo dza mutheo .
Musi ri tshi ya kha kotara ya vhuraru , a si mihasho yoṱhe yo kwamiwaho u swika zwino .
Davhi a ḽi athu thomiwa zwa zwino , fhedzi muhasho wo ita mvelaphanḓa kha sia ḽa mveledziso ya mbekanyamaitele .
Kha mveledziso dza madzulo , zwi a vha khwine arali hu si na luhura kana luvhondo kha mukaṋo wa tshiṱaraṱa .
Mutevhe wa mbudziso dzi sa fhindulwi zwi tshi leluwa u ya phanḓa na phanḓa .
Muofisiri Muhulwane wa Mulilo u ḓo ṋetshedza thendelo ya u fafadzela arali khwiniso dzo kumedzwaho dzi tshi tevhedza mbetshelwa dzo teaho dza milayo iyi ya masipala .
Ngauralo ri khou fhungudza na u khwinifhadza maitele u ita khumbelo dza visa u itela uri zwa u endela fhano Afrika Tshipembe hu tshi itelwa zwa vhuendelamashango , mabindu na mishumo zwi leluwe .
Vhunzhi ha Milayotibe iyi i nga dzheniswa kha NCOP nga iṅwe ya Nnḓu ; fhedzi hu na Milayotibe miṅwe ine ya fanela thoma kha Buthano ḽa Lushaka .
Hezwi zwo fhungudza khombo dza vhaendangaṋayo khathihi na u reila nga luvhilo na u pakwa ha mimoḓoro nga nḓila i si yavhuḓi u mona na zwikolo .
I khou hula yo khwaṱha .
Tshibveledzwa a tshi kumedzei / fushi . -Ho ngo shumisa milayo yo teaho ya tshivhumbeo .
Mufariwa o dovha hafhu a amba uri o vha a kha ḓi pfa vhuṱungu nahone vhaofisiri vho mu hanela thuso ya dzilafho .
U dudedza muvhili : ho tou pfi sedzwa kha u amba na khalo ya ipfi hu tshi shumiswa mutevhetsindo , nyimbo , mitambo ya u sikwa na u tambisa lulimi
Ri ḓo dovha ra dzhiela nṱha tsireledzo zwikoloni , na kha zwiendedzi zwa matshudeni na mutakalo wa vhana .
Muthu are mushumi wa Tshikimu ;
U ṋetshedzwa ha AJA u na vhushaka ha ndeme kha milayo ya Batho Pele , nga maanḓa ho sedzwa kha milayo i tevhelaho :
Vhashumi vho ḓikumedzela vho avhelwa u sengulusa zwiwo zwi elanaho na vhudziki tshitshavhani , u kuvhanganya mafhungo na u vhona uri hu khou khwaṱhisedzwa u tevhedza ndaulo na milayo yoṱhe .
Kha hu sedzwe zwishumiswa zwa tshitandadi zwa Zwikili zwa Vhutshilo zwo dubekanywaho kha khethekanyo ya 2 .
Heino mbekanyamushumo yo vhumbwa nga mbekanyamushumo ṱhukhu ṱhanu , dzine dza vha Magudedzi a Vhugudisi ha zwa Vhunese , Magudedzi a Vhugudisi ha zwa Tshumelo dza Phuluso ḽa zwa Mishonga ḽa Shishi , Bazari , Vhugudisi ha Ndondolo ya Mutakalo wa Fhasi na Vhugudisi ha Zwiṅwe .
Ri khou ita khuwelelo kha nḓowetshumo ya zwa vhudavhidzani nga ṱhingo u dovha vha fhungudza mitengo ya data u itela uri i tshimbilelane na mitengo ya maṅwe mashango ḽifhasini .
Pfanelo ya u fariwa zwavhuḓi na nga u ṱhonifhiwa ha tshirunzi tshavho na tshiphiri tshavho 11 2 .
U khwinisa kushumisele kwa fulufulu kha zwa migodi na u bveledzwa ha minerala nga phesente dza 15 nga 2030 .
Mahaḓani avho hu ḓo vha na mushumo wa u fhaṱa kha zwivhuya zwe dzangano ḽashu ḽa swikela .
U dzhielwa nzhele hu khou ṋewa kha ṋetshedzo ya mimbete ya ndondolo ya shishi kha vhuongelo ha dzingu na vhuṅwe vhuhulwane ha tshiṱiriki .
U ṱangana na raḓorobo u fara nyambedzano nga ha fhethu huswa ha u dzula dzibisi
U vhulunga hu hulu nga themamveledziso hu fanela u sia zwinzhi u fhira zwiṱitshi zwa muḓagasi , zwiporo , madamu na dzibada .
Dzhangili dzhimu - u nembelela na u dembeteta o farelela dzhangili dzhimu
Vhunzhi ha netiweke na ya nga ngomu yo lozweaho a vhu ḓivhei .
Tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha khakhisa ndinganyiselo yo ḓoweleaho ya khemikhala kha mufhe tshi dzhiwa sa mutshikafhadzo .
Mafhedziseloni , maitele a u tshintshana a tea u shumiswa ngomu kha ofisi ya Muṱolambalelano Muhulwane , khathihi na kha sekhithara ya phuraivethe .
Vha ḓo dovha vha vha kha vhudzheneleli ha tshaka mbili na Muphuresidennde wa Russia Vho Vladimir Putin .
Tsha u thoma , nyaluwo ya zwino kha nḓowetshumo i ḓa na mbuelo na dzikhaedu .
Muvhigo u dovha hafhu wa bvisela khagala masia maṅwe na maṅwe a vhuṱudzeṱudze , hu re kha Muhasho uyu .
Ngauralo , nyengedzedzo ya u bveledza zwiḽiwa shangoni a i nga koni u engedza tsireledzo ya zwiḽiwa zwa vhathu na zwigwada i sa khou kwama pfanelo ya zwiḽiwa .
He zwa tea , hu nga bviselwa khagala mafhungo a vhuṋe kha vhathu vha mulayo , madzhendedzi a langaho na maṅwe madzhendedzi a mulayo kana vhathu vha vhuraru he zwa tea kana hune zwa ṱoḓea u itela u tevhedza vhuḓifhinduleli ha mulayo kana ha ndaulo kana khumbelo kana ndivho yo topolwaho afha nṱha .
Phanḓa ha u ṋekedza muthu , muofisiri a re na vhuḓifhinduleli u tea u thoma a sedzulusa na vha SARS arali mafhungo a muthu a zwa muthelo o dzudzanyea .
Nangani tshipuka tshithihi tshine na vhona u nga tshi na mvumbo i no fa na na yaṋu ni ṅwale ṱhalutshedzo ya mvumbo yaṋu i no nga ya itshi tshipuka .
Naho hu na uri zwi ḓo vhonala hu tshi nga ḽeveḽe dza zwikili dzi khou fhungudzea , phesenthe khulwane ya vhadededzi i re na ḽeveḽe dza fhasi dza zwikili zwi tou vha khagala uri i kwama khwaḽithi ya u funza na u guda .
Mulayotibe u dovha wa lwisa u manḓafhadza AG u ita mushumo wa vhuṱolamuvhalelano na u tshimbidza mashumele a vhuṱolamuvhalelano , khathihi na u vhekanya nzudzanyo dza mavhusele dza AG uri dzi tshimbilelane na mashumele a nṱhesa a zwino .
Ri tea u tikedza mulilo wa zwa u sika mabindu maswa ngauri lupfumo lwa shango iḽi lwo ḓitika nga nungo na mpho dza vhusiki zwa vhaswa vhashu .
Vhashumi vha kale vhe vha dzhia mbadelo ya u litsha mushumo nga u tou funa a vha tendelwi u ita khumbelo ya mushumo wa vhuimo uhu .
Ri tenda uri ndaulo na u vhea iṱo kha zwiimiswa zwoṱhe zwa masheleni ( ee , hu tshi katelwa na zwikwama zwa masheleni o vhulungwaho mashangoḓavha ) yo tea .
1.5 . Themamveledziso ya Maḓi ndi tshipiḓa tsha Pulane ya Themamveledziso ya Lushaka ya muvhuso tsha u khwinisa luvhanḓe lwashu lwa ikonomi ngeno ri tshi khou sika mishumo miswa na u kwaṱhisa nḓisedzo ya tshumelo dza mutheo .
U fhaṱa tshumisano ya tshitshavha na maanḓa a muvhuso
Muvhuso u na vhuḓifhinduleli vhu re kha Mulayotewa wa u vhona uri - hune zwa ṱo ḓea nahone nga zwishumiswa zwi re hone - vhadzulapo vhoṱhe vha a ḓiphi ṋa nga pfanelo ya ndeme ya u vha na mavu/ kana dzinn ḓu .
Dziṅwe sethe dza apḽikhesheni dzo ṱaluswaho , hune zwa konadzea , dzi fanela u ṱanganyiswa na zwishumiswa izwi zwa mveledziso .
Muvhulawa ( tshipondwa ) o vha a khou pomokwa uri o lowa shaka ḽo lovhaho zwo itwa nga u loiwa .
Ḽutingo lwa Muphuresidennde lwo dovha lwa ḓivhadza muelo wo engedziwaho u tamba tshipiḓa tshihulwane kha vhudavhidzani vhukati ha muvhuso na vhathu , na u ṱavhanyisa nḓisedzo ya tshumelo .
Khumbelo ya u vha mudzulapo nga u tou ṋewa tshidzulapo halutshedzo
Zwo katelwa zwoṱhe henefha madzuloni a kha vhege dza 9-10 nga mulandu wa u shaya fhethu .
Nyito ya u dzhia tshithu zwi siho mulayo , nga maanḓa tshelede , u itela ndivho i sa kateli u shumisa ho tendelwaho .
Ḽifanyisi Ḽifanyisi ḽi shumisa maipfi a no nga " sa " na " u fana na " ḽi tshi vhambedza tshithu na tshiṅwe kana muhumbulo na muṅwe .
Hu tshi tevhedzwa fhethu afho , zwikhala zwo vuleaho nahone zwi sa konḓi zwi tea u katela nga u pfufhifhadza vhupo u ya nga mbumbo i tataho , sa matjava , milambo , khunzikhunzi ya lwanzhe na maḓaka o salelaho a miri ya tshikale , zwine zwa vha zwa ndeme kha u vhulunga vhudzulo ha miri na zwitshilaho zwo fhambanaho zwa tshikale kha mudzudzo .
Zwiṅwe hafhu , naho khovhakhombo i tshi nga vha ṱhukhu , masiandaitwa a u kavhiwa ndi mahulu .
Ro zwi vhona nga nḓila i vhavhaho uri iyo mimasipala ye ya kundelwa u khwinifhadzea , yo dovha hafhu ya tsela fhasi kha maimo ayo a zwa mbalelano .
Mbilo dza u fhelelwa nga mushumo dzi ḓo itwa tshifhinga tshithihi nga kuitele kwa mbilo dza kha lubuvhisia .
A hu na vhalwadze vhane vha khou lwala nga maanḓa ( hu tshi katelwa vhalwadze vhane vha tea u kunakiswa tswio , vho omaho lurumbu , na vha ṱhoḓea dzo khetheaho ) vha endedzwa u bva vhuponi ha mahayani kha vundu u ya dzikiḽiniki na maongeloni u itela nzudzanyo dzavho .
Lwa mulayo , vhuḓiimiseli kathihi na thendelano dza khoro zwi tea u shuma kha sekithara dza tshiofisi na dzi si dza tshiofisi .
Tshanduko kha ḓana nga ṅwedzi
Miraḓo vha ṱhonifheaho , mveledziso idzi dzo vha dzi sa tendisei nga fhasi ha ndaela yo fhiraho .
malwadze a misipha ya mutshilitshili ( dziMSD ) : a katela malwadze a mikonwo ( dziWRULD ) na mafuvhalo a muṱana
Maḓaka a mupo ndi vhufa ha lushaka .
Vha tenda uri u shumiswa ha lutendo lwa mvelele sa tshithu tsha u ḓiimelela zwi ḓo fhungudza vhuṱungu ha ndaṱiso nahone zwa ṱuṱuwedza u ḓiimelela nga mvelele .
Khwiniso ya kushumele i katela u khwiniswa ha sisiteme dza IT , u gudiswa ha vhashumi kha sisiteme ntswa , u fhelisa tshanḓanguvhoni na u linga Maṅwalo a Vhuṋe maswa a garaṱa .
Phukha dza pfa dzo takala vhukuma dza thoma u vhidzelela na u khuza musi dzi tshi vhona tshibode tshi tshi khou swika hu no winiwa hone , mutaloni .
Fhethu hu fanaho na ndondolo yo fhelelaho hu a ḓivhiwa sa fhethu ha mutsiko muhulwane kha tshumelo na uri hu ḓo ṱoḓa maitele a tekeniki a thungo u itela u ita themendelo .
4.20 Mulayo , u tou fana na miṅwe milayo kha Dzhango ḽa Afrika na huṅwe-vho , u iledza vhuloi na zwiito zwi re na vhushaka na vhuloi .
Musi mitengo i tshi tsa , zwishumiswa zwinzhi zwi vha na mutengo wa khwinesa na u ṱaṱisana .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka u kuvhanganya mafhungo a topoleaho nga ha vhone vhaṋe , a nga ho sa ḓiresi yavho ya imeiḽi , dzina , ḓiresi ya hayani na ya mushumoni kana nomboro ya luṱingo .
Yuniti yo bveledza zwinepe zwa tshiofisi zwa Phuresidennde , Muthusa Phuresidennde khathihi na Minisiṱa dzoṱhe na Vhathusa Minisiṱa , khathihi na khophi dzo fhambanaho dza zwigidi zwa zwifanyiso izwi zwo ṋetshedzwa .
Hu ḓo sudzuluswa maṅwalo a vhuṋe ha mavu a nnḓu ntswa dza sabusidi dzoṱhe dza 563 000 na o salelaho murahu a 900 000 kha mbekanyamushumo ya madzulo o ṱanganelaho .
Madzhenele a heḽi fhungo a ṋetshedza mihasho ya muvhuso mutheo wa u langa vhuḓidzhenisi hayo na OECD u ya nga u fhambana .
Na uri ndi lini zwavhuḓivhuḓi hune dzangano ḽi a ḽa vha na maanḓa , vha zwi dzhia zwi u ṱavhanyedzisa u vha eletshedza uri mbekanyamushumo i tea u fheliswa na u tshinyadzwa .
Nga u ṱumana na Senthara ya Ndaelo ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano , App iya kona u ṱumanya na dziṅwe tshumelo sa mapholisa na vhashumela vhapo , vhane vha nga kona u wana vhupo ha hune mulaedza wa khou bva hone .
Ku tea u dzhiela nṱha zwo sedzwaho nga lushaka na IDP dza masipala kha mavundu .
( c ) khwaṱhisedza ndeme ya na u engedza u swikelela khothe dza sialala ; na
Iṅwe nḓila ya kudzhenele i ḓo vha ya musi mihasho na ndaulo zwi tshi fhindula khuwelelo nga Phuresidennde ya u bveledza kushumele kana mbekanyamushumo dza mushumo wa u ita nga u tou funa , u itela uri vhadzulapo vha tamaho u shela mulenzhe kha mveledziso ya matshilisano vha vha na nḓila ya ha u dzhena ngaho kha sisiṱeme .
U shumisa zwithu nga nḓila ya vhusiki vha tshi dzinginyisa muvhili , mitambo ya ḓirama na muzika
Mulayo Muswa ( Mulayo wa IPID ) u nga ha mini ?
U langa na u lavhelesa maga na milayo ya sekhithara
Muhasho wa ndondolo ya zwa mutakalo u fanela u dzhia tsheo arali thendara dzi tshi ḓo vha dzo vulea kha vhaḓisedzi vha tshumelo vha dzitshaka kana dzo pimea kha khamphani dzapo .
Fhedziha , u bvela phanḓa ha ikonomi ya ḽifhasi i timatimisaho zwi nga kwama vhumatshelo ha maraga wa IT .
Nzwalelo dzi itelwa khumbelo na zwezwo kha mbadelo dzi so ngo itwaho hu tshi katelwa pulane ya ndaṱiso .
U itela u tikedza u shela mulenzhe ho khwinifhadzeaho nga mabindu maṱuku kha maraga , zwiteṅwa zwi tevhelaho ndi zwa ndeme :
Khabinethe i vhidzelela MaAfrika Tshipembe u bvela phanḓa na u tikedza vhoramitambo vhashu vha vhanna na Vhafumakadzi .
- Mbekanyamaitele ya SARS kana maitele nga u angaredza , hu sa katelwi uri a kwama thaidzo ya tshumelo , maitele na ndaulo u swika ngafhi u bva kha tshumiso ya mbetshelo dza Mulayo wa Muthelo nga SARS .
Minista vho bula uri muvhuso u ḓo dzhenisa ngomu khwaṱhisedzo ya muvhalelano wayo kha tshifhinga tsha vhukati ha ṅwaha u itela u tinya thaidzo dzine dza ḓa na vhunzhi ha u dzudzanywa nga u ṱavhanya .
Masiandaitwa a thekhinoḽodzhi kha mupo na ṱhoḓea ya u phasa Ndingo ya Masiandaitwa kha Mupo nga vhuḓalo ine ya katela u ṱoḓisisa kha tshitshavha .
Nga nḓila yo leluwaho , zwenezwo , muhumbulo wa nḓila dza u diḽivara u khavara tshaka idzi tharu dza tshiimiswa tsho ṱanḓavhuwaho .
Khonadzeo ya tsiko ya mishumo kha sekhithara dzo raliho a zwithu zwa ndeme , nahone hu nga fhira u lifhelwa u fhela ha mishumo kha sekhithara ya fulufulu ya kale .
U khwathisa sisiteme ya mutikedzo wa zwa ikonomi na matshilisano kha vhalwadze lwa tshifhinga tshoṱhe tsha dzilafho .
Naho hu na maṅwe maga a ndangulo ya phambano o no itwaho sia iḽi ḽi ṱoḓa tshenzhemo iṅwe hafhu .
U pfukisa khumbelo
Musi ho vha na tshiwo , zwi tevhelaho ndi zwa ndeme :
Zwiimiswa zwa u valela zwi fanela u dovha zwa bveledzise tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya u kombetshedza u ita zwa vhudzekani , kana u tambudza lwa vhudzekani kana vhutshinyi ha vhudzekani .
U shumana na tshikhala itshi , hu na tshumisano na mihasho ya sekithara na nyendedzi dzo bveledzwaho kha kusedzele kwa thagethe dza masia manzhi u itela u tikedza masipala u fhindula khaedu .
Ndangulo ya thaidzo dza nnyi na nnyi
Zwiteṅwa ho ambiwaho ngazwo nga nḓila ye zwa vhekanywa ngaho kha adzhenda .
A hu na zwo khakheaho kha hezwo .
Phirintsipaḽa ( ṱhohoyatshikolo ) wa u thoma o vha e nnyi ?
u rengisa tshiendisi
Ngoho ya vhukuma , ri nga si kone u ponya u shuma hune ha khou bvela phanḓa ha khaphasithi iyi kana u vhuḓifhinduleli vhu bvelaho phanḓa vhune ha tshimbila na khetho i sa thivhelwi vhukati ha zwivhuya na zwivhi zwine zwa khou bvela phanḓa .
Kha vha kwame ofisi yavho yapo ya ḽaisentsi u vhudzisa mutengo .
Kha Ṅwedzi wa Vhaswa , kha ri ḓivhuedzedze kha nndwa ya u lwa na zwidzidzivhadzi na zwikambi kha vhupo hoṱhe ha shango .
3.3 . U anḓadziwa ha Mulayotibe wa Mvetomveto wa Sisiṱeme dza u Ṅwalisa Tsumbavhuṋe nga Eḽekiṱhironiki , 2016 , u itela vhupfiwa ha tshitshavha .
Mulayo u langaho khothe dza ndinganyiso u nga ṋea nyendedzi ya ndeme kha heḽi sia , sa uri hu humbelwe pfarelo kana ndaela ya uri muhwelelwa a badele muhweleli ndiliso kha tshinyalelo yoṱhe ye a muvhangela , huna mikano yo vheiwaho .
Mbudziso ndi ya uri : mulayo u dzhenele kha milandu yeneyo he thendelo , nga ṱhalutshedzo , yo siiwa nnḓa ?
U lavhelesa ndango ya tshitumbudzi na u vhiga zwithu zwoṱhe zwi siho ngonani nga ndango ya zwikhokhonono khathihi na maḓuvha a u fafadzela o pulanwaho .
Madzangano a falela u amba uri thaidzo vhukathi havho ndi mini .
- Naa vho dzudzanya uri mutakalo wa vhathu vhane vha shuma hune ha vha na phosho khulwane u ṱoliwe ?
Komiti ya Odithi a i fushei nga zwi re ngomu kha mivhigo ya mafhungo a kushumele kwa kotara nga kotara yo lugiselwaho na u bviswa nga Muhasho nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano , hu tshi tevhedzwa muhangarambo wa mulayo wa kuvhigele .
Vhupo ha u laṱa malaṱwa a masalela vhu , honeha , ho ḓowelea nga maanḓa nahone a vhu ḓuri , na ngauralo vhu kona u ṋetshedza ṱhoḓea khulwane yo katelaho .
5.2.1 Zwine zwa tea u dzhielwa nṱha hu sa athu dzhiwa tsheo ya khetho dza nḓisedzo
Khoro i ta zwithu zwa ndeme u itela zwibviswa nahone zwithu izwi zwa ndeme zwi nga dzhenelelwa hu na vhukonḓi ha zwiko zwa masipala .
Thebulu i re afho fhasi i ṱola mbuno idzi nga vhuḓalo .
U fhindula mbudziso dza nga ha ene muṋe nga u tou dodombedza .
5.14 Mivhigo ya khakhathi dza vhugevhenga vhu livhiswaho kha vhathu vha pomokwaho vhuloi i nga si dzhielwe fhasi .
Vhana vhashu , u bva kha vha murole muṱuku , vha tea u funzwa u ḓi kumedzela kha Ndayotewa na zwiga zwa lushaka , na u ḓivha uri u vha mudzulapo wa Afurika Tshipembe zwi amba mini .
2.4 . Vhathu vhane vha si vhe na tswikelelo ya inthanethe vha nga ḓiṅwalisa nga u tou ya kha vhupo ha muhaelo vhu linganaho 3 338 shango ḽoṱhe .
Turkey , shango ḽo ḓalesaho Mamosilemu , ḽo rekhoda kunwele kwa zwikambi kwa ṱhanganyelo ya fhasisa kha mashango oṱhe o lingwaho .
Mufariwa o lindelaho tsengo muṅwe na muṅwe u fanela u itwa ndingo dza nyimele ya mutakalo , ine ya fanela u katela ndingo ya malwadzephirela na malwadze a vhukwamani .
Iṅwe nḓou yo vha i na luṋanga luthihi fhedzi .
Mbekanyamushumo dza muvhuso dza u kovhekanywa ha mavu na dza vhulimi na dzone dzo dzudzanywa nga nḓila ine dza ita uri hu vhe na u fhungudzea ha vhushai ha vhupo ha mahayani nga u ṋetshedza tswikelelo ya mavu , u bindudza kha themamveledziso ya mahayani na u engedza tswikelelo ya mimaraga .
Komiti ya Wadi i nga fara muṱangano wa phimavhufushei ya ṅwaha na ṅwaha u vha thusa kha u shuma mishumo yavho . Ṱhoḓisiso i fanela u itelwa wadini nga miraḓo ya Komiti ya Wadi fhasi ha tsedzuluso ya mukhantselara wa wadi na nga thikhedzo ya ndangulo ya masipala .
Mbambedzo vhukati ha poswo dzo ḓadziwaho zwa vhukuma , dzo itwaho uri dzi vhe hone na dzo tendelwaho .
U renda zwirendo na zwidade vha tshi khou tevhedzela nyito dza hone nga tshigwada
Vundu ḽa Gauteng ḽi khou thoma Senthara ya Mashumele o Ṱanganelanaho ( JOC ) u itela vhuṱoli na u vhona uri hu khou tevhelwa mulayo .
Thendelo iyi i ṋekedzwa nga ṋtha ha ḽaisentsi ya u ḓiraiva yo ḓoweleaho .
Pfukiselo ya badzhethe ya tshikolo i ḓo itiwa u itela u vha na vhuṱanzi uri vhufhura na nyitovhuaḓa zwi a fhungudzwa , na uri ndangulo ya tshikolo i ḓihwese vhuḓifhinduleli tshoṱhe ha u shumisa zwiko na u ṱanziela mvelelo dze dza lavhelelwa .
U kuvhanganya zwi dzheniswaho nga data na u langula nyelelo ya data ho sedzwa zwimiswa zwo bulwaho zwa muvhuso .
Ni vhona u nga mukalaha Vho Sam vho vha vha tshi ḓo vha vho lovha iḽo ḓuvha ?
Vhushumisani vhukati ha Lower Saxony na vundu ho vusuludzwa .
5.1 . Khabinethe i livhuwa vhadededzi , vhagudiswa na vhabebi kha u shumisana na muvhuso u vhona uri khunyeledzo ya Milingo ya NSC ya 2019 i bvelele .
Zwi nga ha u fhaṱa vhushaka ha u fulufhelana , zwine kanzhisa zwa dzhia miṅwaha .
Vhuendedzi ho khwiniswaho na sisiṱeme dza vhutshimbidzi , na tshipiḓa tsha tshiṱungulwa tsha sisiṱeme da ICT , u vha na vhukule ha zwa ikonomi ho fhungudzwaho nga nḓila i shumaho kha mbambadzo ya ḽifhasi .
Dplg yo topola zwikhala zwi tevhelaho zwo bveledzaho nḓisedzo ya tshumelo i nyeṱhaho
Kha GEMS ri dzula ro sedza u vha vha maṱhakheni .
U isa phanḓa , ho ṋeiwa nyaluwo ya vhathu i ṱavhanyaho , izwi zwi dovha zwa amba nomboro yo engedzwaho ya vhashai .
Nyolo i re afho fhasi i sumbedza vhugudisi he ha farwa kha kotara u ya nga Madzingu a Ndangulo ya Vhuingameli .
Kha vha sheledze ngade lu si lunzhi , fhedzi vha i sheledze nga vhulondo .
U engedzedza uri hu vhe na u vulea khathihi na u bvela khagala malugana na nḓila ine tshumelo ya bveledzwa ngayo .
Lushaka lwa vhupo ho fhaṱiwaho lu nga ṱuṱuwedza zwipiḓa izwi na milayo ya nyolo yo vhalaho ndi ya ndeme kha u ola nyolo dza u fhungudza vhugevhenga .
Mafhungo a re kha phosiṱara ndi one ?
2.1 . Zwinzhi zwo no swikelwa u ya nga maitele a u shuma nga Mulayo 13 ( c ) wa Milayo ya Tshumelo ya Muvhuso ( PSR ) ya 2016 , ine ya hanela vhashumi vha muvhuso u ita vhubindudzi na tshiimiswa tsha muvhuso , khathihi na Mulayo wa 18 wa PSR ya 2016 , une wa ṱoḓa miraḓo ya Tshumelo ya Vhulanguli Vhuhulwane ( SMS ) uri vha buletshedze madzangalelo avho kha zwa masheleni na zwa phuraivethe .
Zwigidi na zwigidi zwa vhaṱaleli vhe vha renga thikhithi mathomoni vho wana zwi tshi khou vha konḓela u dzhena ngomu tshitediamu sa izwi vhunzhi ha magethe o vha o valwa .
Kha vha ṱalutshedze uri nyangafhadzo dza anaḽogo dzi shandulwa hani nahone ngani uri dzi vhe dza didzhithaḽa , zwi tshi fhambana .
Kha sia ḽa nḓowetshumo dzo khetheaho , hu na khohakhombo ya uri " nyangaredzo " i nga wanala i songo eḓana kha u ita mushumo .
Masia o sedzwaho a vhuṱhogwa a Puḽane ya Mveledziso ya Tshumelo ya Maḓi a katela zwi tevhelaho :
Vho ṱahisa vhukati ha zwiṅwe , uri Afurika Tshipembe ndi ḽa vhoṱhe vha dzulaho khaḽo , vharema na vhatshena , na uri ahuna muvhuso une wa ḓo dzhia mannḓa zwi sa bvi kha lufuno lwa vhathu vhoṱhe .
ArcView Network Analyst i tandulula thaidzo dzi kwamanaho na vhuṱumanyi vhuṅwe na vhuṅwe .
Zwigidi zwa vhaswa vha bvaho zwitshavhani zwa vhathu vha si vhanzhi vho lindela u shumela shango iḽi .
Luambo ndi thulusi isa imelwi nga tshiṅwe tshithu ine ya nga shumiswa kha u khwaṱhisa dimokirasi na u dovha ya thusa kha zwa matshilisano , mvelele , u guda , ikonomi na vhutshilo ha polotiki ha lushaka lwa Afrika Tshipembe .
3.3. Khabinethe i ombedzela khuwelelo kha riṋe roṱhe uri ri shumisane u fhelisa u phaḓalala ha vhulwadze zwitshavhani zwa hashu nga u tevhedza ndaela dza mutakalo u fana na u ṱamba zwanḓa tshifhinga tshoṱhe , u vha kule na muṅwe muthu na u ambara masiki musi ri fhethu ha nnyi na nnyi .
Bisi na thekhisi , nga ngeno , zwi lavhelelwa u shumela vhanameli na u fha vhanameli luṅwe lushaka lwa u tshimbila vha sa shumisi mimoḓoro .
Vhupo ha u fhaṱwa zwino u vhumba vhupo ha ḓoroboni na u sumbedza mveledziso ya mvelele na ya ḓivhazwakale ya ḓorobo .
Mushumo wa komiti ya wadi ndi u khwaṱhisa demokirasi ya tshelamulenzhe muvhusoni wapo .
Mbonalo khulwane ya matrix ndi uri i khethekanya tshanduko dza zwa ikonomi kha sekhithara khulwane ya ikonomi .
Hu ḓo bveledzwa zwiṱirathedzhi na phurogireme dzi no kwama pfunzo , u pfumbudzwa na vhudavhidzani .
U langa mbadelo dzavho dza malengelenge Vha nga vhavho salela kha mbadelo dzavho dza GEMS arali ha itea tshiṅwe tsha zwi tevhelaho :
U konḓelwa u fema Ee nga msiari
Mudzulatshidulo u fanela u khwaṱhisedza uri muraḓo muṅwe na muṅwe , musi a tshi thoma mushumo , u ṋewa khophi iyi ya milayo na uri khophi ya milayo i a wanala kha lufhera kana fhethu huṅwe na huṅwe hune komiti ya wadi ya ṱanganela hone .
U rwelwaṱati Senthara ya Dzingu ya Afrika zwi ḓo ṱana ṋetshedzo ya tshumelo dza NDB , na u fha mavhalaanngwe a mushumo muhulwane wa bannga kha vhupo ha themamveledziso na mveledziso iyaho phanḓa kha mashango ane a khou bvelela .
U lavhelelwa na zwezwo havho kha u shumana zwavhuḓi nahone zwo dzudzanyeaho na mafhungo aya zwi dzhiiwa sa zwithu zwi si zwavhuḓi .
Vhukale - ḽeveḽe dza kholesitirolo dzi a gonya nga zwiṱuku kha vhathu vha vhukale ha 20 na 65 nga murahu dza tsa kana dza ima fhethu hu thihi .
6.1 . Khabinethe i ṱanganedza u fhela ha luṱa lwa u thoma lwa mvusuludzo ya Vhupo ha Mabindu ha Phuthaditjhaba ngei Free State sa ḽiga ḽa vhuṱhogwa kha u thoma Mbekanyamushumo ya Mvusuludzo ya Vhupo ha Mabindu
Zwo ralo , mveledziso ya sisiṱeme ya mashumele nga muthu i lusa u vhona u bvelela ha ndivho dza tshiṱirathedzhi na mashumele a Koporasi .
Nga nnḓa ha zwenezwo , mutsiko , u shonedzwa na khethululo nga lukanda zwi na masiandaitwa a vhavhaho kha muthu na kha tshivhumbeo tsha matshilele .
Tsha u thoma , mdi ngauri muhwelelwa o ṱanganedza uri ha na nḓivho ya mishumo i si ho mulayoni ye ya itwa ngomu bulasini .
Hu na tshivhalo tsha thekheniki dzo fhambanaho dzine dzi nga shumiswa u vhea iṱo kha thandela vhuvhili hadzo dzo dzinginywa na u ṱalutshedzwa :
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe uri vha hulise vhashumeli vha muvhuso vhane vha vha vhomakone kana zwiimiswa zwa muvhuso nga u zwi nanga phanḓa ha dzi 30 Khubvumedzi 2015 hu tshi itelwa Pfufho dza Vhukoni dza Batho Pele dza Lushaka dza Vhuraru 2015 , dzine dza ḓo farwa fhasi ha thero : " Batho Pele - U vhea Vhathu Phanḓa " .
Vhuṱambo uhu ho ṱanganyisa dziembasi,khomishini dza nṱha na madzangano a dzitshakha o tendelwaho Afrika Tshipembe u sumbedza na u ṱuṱuwedza vhudipuḽomati ha mvelele nga kha u ṱahisa vhusiki u fana na vhutsila , muzika na zwiḽiwa u bva mashangoni o fhambanaho .
Hezwi zwi amba uri Vhulanguli vhunga thusa vhathu u tandulula phambano dzavho , arali hu na mbilaelo yo iswaho kha vhulanguli , nga nnda ha musi vho tou dzia tsheo nga vhone vhane u ita ṱhaṱhuvho , sa zwe zwa sumbedzwa kha phara 8.3 ire afho nṱha .
Ri ri nyito dza u khwaṱhisedza a dzo ngo vhuya dza tea u bveledza khethululo dza mirafho nga u humisela murahu .
Mulavhelesi wa tshifhinganyana u tea , tshifhinga tshoṱhe , a khwaṱhisedze vhuḓifulufheli na u sa dzhia sia u ya nga vhuṱanzi ho swikiswaho .
Nga nḓowedzo , maitele a vhudavhidzani na vhashumisi vha tshumelo na vharengi a vhidzwa uri vhudavhidzano ha mbambadzo .
Muṅwe mutheo wa u fhungudza u kwama Ofisi ya Phirimia na Muhasho wa Ikonomi ya Mveledziso , Vhuendelamashango na Mafhungo a zwa Vhupo zwi tshi elana na Ndaela ya Lushaka kha heḽi fhungo .
Hu na zwiṱuṱuwedzi zwi re na tshivhalo zwine zwa tea u sedziwa musi hu tshi puḽaniwa mushululo wa maḓimalaṱwa .
Hu shumiswe maitele a u ṱanganya u itela u langa pulane dzoṱhe dza u tupula zwimela zwi songo ḓoweleaho , hu tshi thomiwa nga vhupo ha ndeme .
FHETHU HA KUSHUMELE KWA NDEME
Zwi tou vha khagala uri ndivho khulwane hu ḓo vha u khwinisa vhugudisi vhu itwaho arali zwo tea .
Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka u dovha hafhu wa vha nga ha u pembelela lushaka na u vhufhaṱalushaka .
( 6 ) Mulayo wo itwaho hu tshi tevhedzwa mulayo wa Phalamennde kana Mulayo u nga shuma fhedzi arali uyo mulayo wo tendelwa nga Khoro ya Vunḓu .
Tshikolo tshi tea u shumisa phurogireme yeneyo ye tsha khetha , tsha sa ṱanganyise zwine zwa nga sia zwi khou ḓaḓisa vhagudi .
Vhuṅwe vhurangeli vhuraru ha vhulimi ha maḓini vhu elana na u sikwa ha vhupo vhu langaho ha u konisa , hu tshi katelwa na u thomiwa ha Komiti ya Thendelo vhukati ha Mihasho Minzhi .
U a mu vhidzelela a ḓa khae a tshi thamuwa .
Zwihulwane zwavhuḓi zwi khou itiwa kha ndugiselo dza SKA-1 fhano Afrika Tshipembe ho katelwa u wana mavu na nyambedzano dza thendelano dza dzitshakatshaka khathihi na zwa mafhungo a thengiselano .
Maanḓalanga o teaho ndivho nnyi ?
Zwitatisiṱika u bva kha zwiimiswa zwa masheleni zwa dzitshaka zwo sumbedza mveledziso na ṱhuṱhuwedzo yavhuḓi kha muhumbulo hoyu .
CM1 : Ṱhanziela ya u ṱanganedzwa
Arali ri tshi ṋea maanḓa maswa mathomo a NDP , ri fanela u laṱela maṱo ashu kha masia o ṱanḓavhuwaho .
Naho masheleni a dona a tshi imela fhedzi tshigwada tshiṱuku tsha tshinyalelo ya mugaganyagwama na ḽevele tshikati , vhuṱhogwa havho vhu dzula vhu nṱha malugana na vhupo ho tiwaho ha vhushelamulenzhe .
Vhukwamani na tshumisano ndi zwa ndeme kha u fhaṱiwa ha zwikolo .
Khumbelo ya thendelo ya zwoṱhe zwi yelanaho na zwitshilaho zwe vhuvha hazwo ha shandukiswa halutshedzo
U vhuiswa ha mutambo uyu kha thelevishini , zwi ḓo vhuedza zwihulu mbuelo ya Boxing South Africa , u khwaṱhisa mutambo wa mavili wa vhafumakadzi na u tikedza vhabveledzi na vhoramavili vhane vha khou bvelela .
U alusa na u bveledza vhurangaphanḓa vhu ḓisaho tshanduko kha tshitshavha tshi re na lutendo .
Vhatholi na vhatholiwa vha , hu sa sedzwi phambano vhukati havho , vho vhofholowa u vhumba na u vha miraḓo ya madzangano ane vha a takalela .
Sa phoindi dza ndivhanele , vhaṅwali vha bula anaḽodzhi dza ḽifhasi dzine dzo ḓisendeka nga theori dzo fhambanaho .
Tshanduko dzi ḓo dovha dza khwinisa zwikhala zwa tswikelelo kha makete kha vhabveledzi vha mabindu maṱuku khathihi na vhaṋetshedzi vha zwibveledzwa vhe kale vha vha vha sa wani tshumelo dzo raliho , vharengisi na vharengisi vha zwiṱiraṱani .
Gese yo imelaho , i ivheaho sa i si ya tshothe kana gese ya tshizwino-zwino , ndi matheriala manwe na manwe kana zwithu zwine zwa nga shumiswa sa gese , nga nnda ha gese ya tshothe .
Fhedziha , u itela ndivho ya ngona , zwi konadzeaho na ikonomi , ngona iyi a i anzeli u shumiswa kha maraga wa phanḓa wa ṱholo dza tshidzidzivhadzi .
Murangaphanḓa ane a vha tshiga u sedza kha bono ḽo kovhelwaho , mvelele , na mikhwa u ṱuṱuwedza vhaṅwe na u rangaphanḓa dzangano .
Muhasho wo ita khumbelo ya u shumisa tshelede yo bulwaho u itela nḓisedzo ya tshumelo dza matshilisano fhedzi u kha ḓi vha wo lindela thendelo u bva kha Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano wa Lushaka .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha khou lavhelelwa u rwela ṱari 64-dish radio telescope , ine ya ḓivhiwa sa MeerKAT , sa thangeli kha theḽesikoupu ya SKA .
U ṋetshedza thikhedzo ya ndangulo yo angalalaho ya HIV na AIDS .
Tshiimiswa tsha Mvusuludzo ya Gariki ndi tshipiḓa tsha pulane ya themamveledziso ya Transnet ya R300-biḽioni ya u vusuludza na u khwinisa zwiporo , phaiphiledzi na nethiweke ya vhuimazwikepe ya shango zwine zwa ḓo ita uri hu sikwe mishumo miswa ya 588 000 .
Muhanga une mulayo wa ḓo lingwa nawo u ḓo katela zwoṱhe zwipikwa zwe wa vha wo dizainwa ngayo mathomoni uri u zwi swikelele , na zwa ndeme zwa mbekanyamaitele zwe zwa vha khagala kha sekhithara miṅwahani u bva tshe Mulayo wa phasiswa .
U Pulanela wadi ( wadini dzine vha vha na vhuḓifhinduleli khadzo )
Zwiṅwe hafhu , ndaela dza khothe dzo ṱanḓavhuwa zwihulwane na a shandukisea .
Kha nyimele idzi , a hu na thandululo ya u ṱavhanya kana ino leluwa kha u sa ṋewa ngudo dza u ḓivhiswa tshiimiswa kha vhadededzi vhaswa , fhedzi u ṋetshedza ngudo dza u ḓivhiswa tshiimiswa zwi nga shumiwa nazwo na u khwinisiwa musi tshifhinga tshi tshi khou ya phanḓa .
Hu katelwa ndingo dza phathoḽodzhi arali zwi khou itwa nga muṋetshedza tshumelo wa Netiweke ya GEMS
Ipfi ḽa luambo lwa musanda Maṱavha .
Zwiteṅwa nga ha vhoraphalamennde vho farwaho na mbadelo dze vha hweswa .
Tshiwo itshi tshi vukulula mutevhe wa mushumo u no itwa nga madzangano o fhambanaho tshitshavhani khathihi na u bula kuvhonele kwa vhathu malugana na uri madzangano aya a vhonala e na ndeme-ḓe , a thusa , a u kona u wanala nga nḓila-ḓe .
Heyi ndi nḓowedzo ya vhathuni , ine ya itwa nga u tou tandula vhupo .
Ni / vha na mulaedza ufhio kha vhaswa vha Afrika Tshipembe ?
Muvhigo u ṱanḓavhudza zwo swikelwaho kha u shuma nga kha Mbekanyamushumo ya u Humela Murahu kha zwa Ndeme ( B2B ) , pulane ya nyito u itela u vhona uri tshumelo dza ndeme dzi khou ṋetshedzwa , mavhusele a vhuḓi na kulangele kwa masheleni ku pfadzaho .
Vhanna na vhafumakadzi , zwi a ri vhilaedza sa muvhuso arali vhareili vha thekhisi kha mukano uyu vha tshi bvela phanḓa na u vhea mbuelo phanḓa ha vhutsireledzi ha vhathu .
Tshiimo tshine themamveledziso , zwileludzi , vhashumi na vhugudisi ha ṋetshedzwa .
Zwi si na ndavha uri ndingo dzo itiwa nga nnyi , zwishumiswa zwoṱhe zwi tea u vha na ndalukanyo i re mulayoni nahone dzikhophi dzi tea u vha kha muvhigo .
Khamphani yo dovha hafhu , sa tshipiḓa tsha u lifha uyu mulandu , u ḓo shumisa iṅwe R4,6 biḽioni hafhu u khwinisa puḽanti dzavho na u khwinisa muṱaṱisano .
Zwa uri tshumiso ya tsaino dza eḽekiṱhironiki i na masiandaitwa a mutengo na muelo .
Sethe dza phindulo ya mulingo ya mulingo wa Fulwi na miṅwe milingo ṅwaha ya woṱhe .
Ḽiṅwalo ḽi sumbedzaho mbuelo na mbadelo zwo lavhelelwaho ḽi tevhelaho ḽo dzheniswa u itela uri vhorathandela vha ḽi shumise .
Vhuḓifhinduleli ha vhaṱani : U isa zwibveledzwa zwavho fhethu hune ha ṱanganwa hone ho fhambanaho na u ya u dzhia zwibveledzwa musi hu tshi bviwa kha ṱano .
" Nga u shumisana sa maAfrika Tshipembe nga nṋe , ri na maanḓa a u bveledzisa shango ḽashu uri ḽi vhe ḽo pfumaho zwinzhi u itela roṱhe , hune zwa muvhuso wa tshiṱalula zwa ḓo vha muhumbulo wo fhiraho . "
( 1A ) Mulayo wa Lushaka une wa bulwa kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) u fanela u tendela u dzhenelela ha -
Zwo sedza kha u fhungudza masiandaitwa a HIV na AIDS mushumoni na u fhedzisela zwo fhungudza u itea ha HIV na AIDS kha vundu .
Tshifanyiso 2 : Mbonalo ya kiḽasi ya pulane
U ṱalutshedza uri ndi ngani tshiṱori tsha phikhokho lu lungano ( febuḽu ) .
Ṱhanganyo na ṱhumano ya thandela u itela uri thandela dzi dzhielwe nṱha nga nḓila yo teaho .
Semennde ya shambo i badela u bva kha mbuelo dza sibadela
4 . Muvhigo wa nga ha Tshiimo tsha Pfanelo dza Vhana wa Lushaka
" Fhedzi a zwi thusi tshithu u humbela khavhishi vhunga i siho . "
Thikhedzo ngauangaredza i ṋetshedzwa mabindu a Afrika Tshipembe ane a khou dzhenela Mafulo a Vhubindudzi ha Nnḓa hu na kuvhonele kwa u ṱuṱuwedza na u kunga vhubindudzi ho livhaho ha mashango a nnḓa Afrika Tshipembe .
Khamusi vha nga vhavho swika hune vha timatima khwaṱhisedzo ya ndivho dzashu u ṱuwa nga nḓila i ṱoḓiwa nga mulayo .
U bveledza na u vhea iṱo kha u thoma u shumiswa ha pfunzo ya ndango ya phirela hu yaho phanḓa na mbekanyamushumo dza vhugudisi .
Zwo vha zwa ndeme uri thaidzoyo tsa u fhira mbuno dzo ṋetshedzwaho kha Nnḓu hei .
Muhanga wa Kushumele wa Ndalukanyo dza Lushaka
Kha mavundu o vhalaho , bugu dza tshikolo a dzi athu ṋetshedza ṅwaha uno .
Mashudumavhi , u timatima hunzhi hu hone malugana na vhafumakadzi vha ḓidzhenisaho kha nyimele dza nndwa .
Vha ḓadze , vha saine , na u rumela fomo ya khumbelo ya phemithi vho dzhenisa na maṅwalo a tevhelaho kha fomo ya khumbelo :
Fhedzi-ha u itela u dzhena kha kutshimbidzele uku , Masipala u tea u ḓivhofha kha u shomedza ( nga zwiko zwawe kana nga zwiṅwe-vho zwi re na garanthii )
Dzo dovha hafhu dza bindudza kha themamveledziso ya tshifhinga tsha khethululo fhano Afrika Tshipembe na kha mashangohaya .
Thikhedzo i ṋetshedzwaho nga masipala i ḓo fhambana u ya nga zwiko zwa masipala .
U dzhenelela uhu u bva kha vhadzulapo hu khwaṱhisedza u pulana ha masipala na phurosese ya u dzhia tsheo zwi ḓo sumbedza na ṱhoḓea na zwo sedzwaho na u swikisa kha tshaka dza tsheo dzine dza ḓo ḓisa muvhuso wapo u re khagala , u sa dzhii sia nahone wa demokirasi .
Maga a tshumelo a a swikelela maitele a SMART ?
Masipala Muhulwane wa Marble Hall ndi Masipala wa Khethekanyo ya B une wa shuma nga Sisiṱeme ya Khorotshitumbe .
Zwenezwo ri tea u wana nḓila dza u imisa mishumo ine ya vha hone nga u bveledza ngona dza thandela dza u fhungudza nga zwikalo zwiṱuku zwo teaho , dza tshivhumbeo zwatsho na masheleni , fhedzi dzi na thikhedzo kha mveledzopfananywa .
U ṅwalisa , u ḽaisentsa na u khwinisa maḓaleḓale oṱhe u itela u fusha ṱhoḓea dza tsumbanḓila zwi ḓo ḓuresa nahone zwi ṱoḓa vhulondo kha vhupulani u ya nga masheleni a re hone na zwiṅwe zwiko .
Makete ya mishumo ya zwino i na zwivhumbeo zwinzhi zwa vhushaka ha mushumo vhune ha fhambana kha ha mushumo wa tshoṱhe .
4.1 . Khabinethe yo ṱanganedza vhuḓidini he ha sumbedzwa nga vha mazhendedzi a khombetshedzo ya mulayo kha u ṱavhanyedza u vhuedza vhudziki kha Mavundu a KwaZulu-Natal na Gauteng .
Zwiṅwe hafhu , tshigwada tsha vhuimeli tsha vhubindudzi tshe tsha tholiwa nga Muphuresidennde tshi ḓo vhiga murahu mvelaphanḓa yo itwaho kha khoniferentsi .
Muvhigo u itela bembela u pfumbudzwa kha zwa ndangulo ya vhashumi vha muvhuso , sa izwi zwi hu tshi vho vha fhethu hu no khou aluwa hu konḓaho .
Muvhigo u ḓo wanala kha webusaithi ya Muhasho wa Tshumelo dza Muvhuso na Ndangulo ( www.dpsa.gov.za
Mavu oṱhe a zwavhulimi a ḓo langwa nga nḓila ine ya vha yo sedza tsireledzo ya zwamupo na zwamatshilisano .
Nga maanḓa , tshutshedzo khulwane ndi :
79 . U ṋea thendelo kha Milayotibe
Tsheo zwi tshi kwama uri ndi lushaka lufhio lwa muhumbulo wo shandukiswaho wa vha wo tea i ḓitika nga zwi tevhelaho :
Ho vha na mvelaphanḓa kha u khwaṱhisedza ṋetshedzo ya muḓagasi .
Huṅwe fhethu hu wa gambogo kana mahaḓa .
Komiti ya Phothifolio i ḓo fara vhupfiwa nga vhathu nga Mulayotibe u tevhelaho :
Vhutsi na mililo i no vhaswa nga zwivhaswa zwa u tou babaḓedza zwi khou ṋaṋisa tshikafhadzo .
Muitakhumbelo a nga sumbedza sa tsumbo uri u tama u kwamiwa nga imeiḽi kana nga luṱingo kana phindulo i tou posiwa kana i iswe khaye nga khoria .
I ḓo thusa kha u pfesesa maitele na mathemo , khathihi na ndeme ya u langula thandela nga nḓila ya vhukoni .
Mbuelo dzi ḓo fhenḓwa u fha zwikolo thikhedzo yo livhiwaho .
U bvisa maḓiramu a fixer u bva kha lufhera lwa swiswi musi o ḓala na u isa maḓiramu aya kha lufhera lwa mbulungelo ya khemikhala u itela uri a ḓi dzhiwa hone nga khamphani ya u kunakisa .
Ni vhe na vhuṱanzi uri mapfanisi a madzina a a shanduka na one .
Ri fanela u ḓivha ṱhoho ya mafhungo iyi kha adzhenda ine ra khou pulana ya mashango mavhili ashu .
Maitele a u ita mugaganyagwama wa masipala na u dzhenelela ha Komiti ya Wadi notsi dza khoso
" War Room " yo bveledzwaho nga Khabinethe nga Nyendavhusiku i khou shumisana zwavhuḓi na Eskom , kha u dzikisa sisiṱeme ya ṋetshedzo ya muḓagasi na u langa u khauwa ha muḓagasi .
Vhalani maipfini thetshelese mibvumo .
( c ) tsireledzo ya vhathu , hu tshi katelwa na , arali vha sa koni u ḓilondola khathihi na muṱa wavho , thuso yo teaho ya u ḓitshidza .
Kha vha ṋee vhuṱanzi ha aḓirese ya hayani sa nḓila ya u tevhedza Mulayo wa Senthara ya Vhusevhi ha zwa Tshelede , kana Financial Intelligence Centre Act , une w amaba uri vhoṱhe vha ṱo ḓaho u vula akhaunthu vha tea u ḓa na vhuṱanzi ha aḓirese ya hayani .
Vha khwaṱhisedze uri tshishumiswa tshavho tshi shuma zwavhuḓi na u vha na tshiṅwe arali hu nga bvelela zwiṅwe .
Muvhuso washu u re na vhukwamani u dovha wa wana mafhungo nga u tou kwama vhathu vhashu .
Muvhuso wa vhukati u nga si khwaṱhisedze nyadzimo ya tshelede kha muvhuso wa vundu .
Muthu ane a vha na vhulwadze ha swigiri vha tea u dalela muthu ane a alafha ṋayo .
Hezwi zwi katela vhurangeli vhu fanaho na sisteme dza Zwiporo zwa Tshihaḓu na Nḓila dza dzibisi dza tshihaḓu , zwine zwa katela nḓila dza vhuendi ha tshipentshela na fhethu ha u namela na u tsa hune vhaṋameli vha ḓo kona u tshintsha zwiendedzi .
U tou fana na madzingu oṱhe a re kha vundu , mveledziso kha Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo dzo pimiwa sa mvelelo dza mushumo wo salelaho muhulusa kha themamveledziso ya ikonomi na tshitshavha .
Kha ḽiṅwe sia , khaedu i kwama u sa vha hone ha masheleni ha masipala .
Uṅwalisa fhethu ha vhudzulo ha vhaaluwa
Hu ḓo ḓivhadzwa maga a u tandulula maitele asi avhuḓi a u hadzima na nyengedzedzo dzo kalulaho kha zwiṅwe zwa zwipiḓa zwa sekithara ya masheleni , na u ita uri sekithara ya masheleni ivhe i katelaho na i swikeleleaho .
Vhathu vho raloho vha tea u shela mulenzhe kha sisiṱeme ya tshumisano kha ndangulo ya masipala .
Hafhu , u shela mulenzhe havho ndi ha o tou ḓinangela nahone vha na pfanelo ya u hana u shela mulenzhe .
Vha rambe tshigwada tshithihi u ṋea mukumedzo izwi zwiṅwe zwigwada vha zwi ṋee tshifhinga tsha u dzinginya mahumbulwa azwo .
Vha a kona u swikela muḓi muṅwe na muṅwe tshitshavhani .
I isa phanḓa na u ita vhunzhi ha tshanduko dza ndeme kha ndangulo na nḓisedzo ya mishonga shangoni .
Tsha u thoma , data ya u shumiswa dzi anganyelwa nga u shumisa ngona ya u vhekanya tshiṱoko , na uri a dzi bvi kha saveyi dza u shumisa .
Mbudziso dzi tevhelaho dzi ḓo vha thusa u ṋea tshivhumbeo sesheni iṅwe na iṅwe .
Muvhuso une wa kona nahone une wa khou shuma zwavhuḓi u tea u swikelela izwi zwipikwa .
Ndi vhuendedzi hufhio ha maḓini hune na nga hu shumisa ?
Kha mbekanyamushumo iyi , vhashumi vha mabulasini vha ṱangana vha vha tshithu tshithihi kha tshiimiswa tsha mulayo khathihi na muṋe wa bulasi , ha thomiwa khamphani ntswa hune vhashumi na muṋe wa bulasi vha vha vhaṋe vha khaphani iyo .
Zwi tea u ḓivhea uri mishumo i tea u tendelwa nga Minista wa Mbambadzo na Nḓowetshumo , arali vha tshi ṱoḓa u ḓifhelwa nga u ḓihvea kha garaṱa ya zwikoro zwa vhuṋe .
Uri mivhigo u na themendelo u bva kha khemphasi tharu yo ambiwa nga hayo na u dzhielwa nṱha .
Vhunzhi ha Poswo ho xelelwa nga dziṅwe pfukiselo dze dza vha dzi hone kale kha mugaganyagwama hoyu wo pfukiselwa kha mugaganyagwama wa Vhudavhidzani .
Ndivho khulwane ya ndangulo ya khuḓano ndi u tandulula khuḓano nga nḓila ine vhathu vhoṱhe vha bva kha khanedzano vha khou ḓipfa zwavhuḓi nga mvelelo .
Thevhekano ya ndaela dza mutheo , dzo londotwaho fhethu ha u vhea zwihu ho khetheaho , u thoma u shumiswa ha hone ho thomiwa nga u ḓivhadzwa ha ndaela ya ndivhanele yaho u ya kha redzhisiṱara ya ndaela .
Tshumisano ya tshitshavha yo khwaṱhaho i vhangwa nga zwiimiswa zwa nnyi na nnyo zwo khwaṱhaho nahone zwi re mulayoni .
Hu dzulela u vha na mikano ya tshikoupu tsha u dzhia tsheo nga dziphurofeshinala , ngeno hu uri vhashumi vha si a zwikili vhe na tshikoupu tshiṱuku tsha vhutumbuli kana phuromosheni , zwine hezwo zwi nyamisa ngamaanḓa .
Ho ṱanganedzwa Fomo dza Mbilaelo ya Tshumelo ya Mbilaelo mbili nahone ṱhoḓisiso dzo itwa nga nḓila yo teaho na vhavhilaeli vho no wana phindulo .
U vhona uri nnḓu dzi swikeleleye
Kha u wana ṱhuṱhuwedzo kha Unger , hu na zwipiḓa zwivhili zwa dimokirasi yo khwaṱhiswaho dzine nda khou tama zwi amba nga vhuḓalo ṋamusi .
Ni kone u ṋekana bugu na khonani yaṋu uri ni vhone uri hu na maḓuvha ane ngao na ita zwithu zwino fana naa .
Kuitele uku ku sumbedza ndeme ya mugaganyagwama u re hone na IDP kha u bula PMS .
5.1 Hu tshi itelwa u kona u vhalela muingapfuma u no kwama thendelano iyi , ṅwedzi u ḓo vha tshone tshifhinga tsha u kala ngatsho , u bva kha ḓuvha ḽa u tou thoma ḽa ṅwedzi u swika ḓuvha ḽa u fhedza ḽa ṅwedzi hu tshi katelwa-vho na aya maḓuvha mavhili .
Tevhedzelani mutaladzi uri ni wane uri avha vhana vha ita mini uri vha dzule vho kuna .
Mufaro muṅwe na muṅwe u tea u swaiwa kana u ḽeibuliwe hu bulwe ṋomboro ya lot .
Vhubindudzi ha themamveledziso uvhu vhu dovha ha thusa u alusa ikonomi yashu na u sika mishumo miswa kha zwa u fhaṱa na dziṅwe sekithara .
U ḓadzisa kha zwenezwo , nyimele dza TB thilamushonga tshitshavhani a dzi tsha ṱanganedzea na zwenezwo vhuongeloni .
U bva kha ḓivhazwakale iyi pfufhi ri khunyeledza uri vhunzhi ha thaidzo dzo livhanaho na tshitshavha tshashu ṋamusi dzi bva kha milayo i sielisanaho ine ya ṱuṱuwedzwa nga mirafho ya muvhuso wa vha si gathi u si ho mulayoni .
Mimasipala dzi a ṱuṱuwedzwa u dzhia tshikhala nga huhulu tsha ṱhuṱhuwedzo dzi re hone dza u engedzedza mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha , dzine dza vha dza vhuṱhogwa dza u lwa na u shaya mishumo ha vhaswa zwi re kha ḽeveḽe ya nṱha .
Mashango o bvelelaho , arali a na tshithu tshi re khombo a isa phanḓa na u ri tovhola .
Phalamennde i tikedza vhurangeli ha AU ha thuso dza mulalo kha khuḓano u mona na dzhango .
Sa kha mugaganyagwama wa mahoḽa , vhubindudzi kha themamveledziso ho itwa ha ndeme .
Muṋe wa fhethu u vha na nḓila ya u khwaṱhisedza uri nḓisedzo ya tshiṱoko tshavho , i vha nga kha u shumisa goli yavho arali vha khou renga holosele , kana vhengeleni ḽa zwikambi , na ṱhiroḽi ya u engedza zwipotoni zwapo , kana nḓisedzo u bva holosele .
Thikhedzo kha mashaka musi muthu o lovhela mashangoḓavha
Vha humbelwa u vha na nomboro yavho ya vhuraḓo kana nomboro ya phurofaiḽi ya medipost kha tshiḽipi tsha u diphositha sa nomborondaula .
U bveledza thasululo dzi sa ḓuri u ya nga ha zwilinganyo .
Arali komiti dza wadi dzo dzhenelela kha tsheo ya uri masipala u ḓo shumisa vhugai nahone kha thandela dzifhio , izwi zwi ḓo amba uri wadi yavho i nga vhuyelwa .
Khabinethe i dovha ya dzhenelela kha u sasaladza zwihulu tshiṱuhu tshingafho , nga maanḓa tshi tshi itelwa vhana .
Vhalani mafhungo aya ni na khonani yaṋu .
Zwo vhonala uri a si ṱhoḓea dzoṱhe dza mafhungo a malaṱwa dzine dza nga vha kana u swikelelea nga WIS .
Kha huṅwe u bvelela , kha ṅwaha wa muvhalelano wo fhiraho , vhaofisiri vha linganaho 107 kha sisiṱeme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi vho wanala vha na milandu .
Fhedzi zwi tou vha khagala uri mbekanyamushumo iyi i tea u andiswa .
Vha songo ṋea ndaṱiso kha mupeleṱo
Afrika Tshipembe ḽi tea u hanedza zwiito zwo raloho zwi ngaho u rwiwa ha Vho Rethabile Mlotshwa ho sedzwa uri vha murema , zwe zwa vha zwi tshi khou itelwa u vhaisa muṅwe muAfrika Tshipembe nga riṋe na uri a zwi vhuyi zwa vha tshipiḓa tsha Ubuntu ha lushaka lwashu .
Luambo lwo shumiswaho kha dzibugu lu a konḓa vhukuma hune na vhagudiswa vho ṱalifhaho ( kanzhi na vhadededzi vha thangana ṱhukhu navho ) a vha koni u dzi vhala na luthihi vha sa khou thusiwa .
Dziṅwe dza khumbulelo dzo shumiswa kha u anganyela zwiko zwi no khou ya u tikedzwa nga masheleni .
Khethekanyo ya khethekanyo ṱhukhu zwi amba uri khethekanyo nthihi fhedzi i na masia manzhi o fhambanaho , naho hu na uri ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa masia aya ḽi amba nga thero nthihi yo ḓoweleaho , sa zwe zwa sumbedzwa kha ṱhoho ya khethekanyo .
Tshiteṅwa itshi tshi tea u ḓadzwa nga muthu ane u khou ita khumbelo ya mafhungo a tshi khou itela muṅwe muthu .
Yunithi ya u Renga na u Vhambadzela Nnḓa
Mapholisa vho ṱoḓisisa mulandu , o ḓo hwedzwa mulandu a haṱulelwa lufu , ndi khou amba ngoho ?
Kha vha vheye tshanḓa tshavho tsha u ḽa fhasi ha ṱhoho yavho .
Pulane ya Vhugudisi ha Vhuongi ya miṅwaha miraru yo bveledzwa na u shumiswa u amba nga ha zwikalo zwo vhewaho kha u tholwa ha vhaongi vha re na vhugudeli ho khetheaho hu na u ḓivhadzwa ha pulane yo khetheaho ya mushumo .
Hezwi zwi katela mbuelo dza zwa muhumbulo dza mutakalo , sa u fushea nga vhutshilo kana mutakalo .
Hezwi zwi ḓo katela vhurangeli vhu ngaho sa ndaṱiso na ngafhadzo .
U kundelwa u vhuedza muhweleli mushumoni nga zwiitisi zwo ṋetshedzwaho nga muhwelelwa uri vhushaka ha u fulufhelana ho fa , zwo ita uri a hanele pfanelo dza ndayotewa na dza mulayo dza muhweleli .
Kha khethekanyo iṅwe na iṅwe ya vhugevhenga hu fanela u vha na zwivhumbi zwo fhambanaho zwo tevhekanywaho .
Vhaṅwe vho olwaho thathu vha ṋanga u dzumba thathu i sa ṱoḓei nga thathu ntswa .
Mu tendele uri a ḓikumedzele kha khonani dzawe na muṱa sa zwine nda vha zwone khae .
Ngei Thailand , u sa vha hone ha vhukombetshedzi zwo amba uri u rengiswa ha zwikambi nga zwiimiswa zwi si na ḽaisentsi zwi vhonala zwi tshi khou phaḓalala naho hu na milayo i konḓaho malugana na u ṋetshedzwa ha ḽaisentsi dza vharengisi .
Ni shumisa zwipiḓa zwifhio zwa muvhili kha u tshimbila ?
Sisiṱeme i vha hone nga dzisekele lwa miṅwaha miṱanu nahone zwi katela madokotela a dzhenelaho wekishopho , dzikhonferentse , khoso dza u ḓihomolosa , dzisemina , miṱangano ya muhasho na kiḽabu dza zwa magazini .
Ro takala nga u vha na mueni washu o khetheaho , muwini wa Pfufho dza Vhafumakadzi kha u Vhulunga Maḓi , Vho Mapule Phokompe vha bvaho Mahikeng ngei Devhula Vhukovhela .
U langula na u konanya thimu ya Vhukonanyi ya CBP hu tshi katelwa na vhatshimbidzi vha masipala ;
Kha nyimele ino nga heyi , masheleni a khonṱhiraka a ḓo dzudzanyululwa a badela uya nga datumu ye ha humiselwa murahu ngayo .
TTO ndi maḓuvha a sumbe fhedzi
Ṅwedzi uno u ṋea muvhuso luvhanḓe , madzangano a zwitshavha , mabindu na madzangano a vhashumi lwa u sedza mvelaphanḓa yo itwaho kha u ṱuṱuwedza na u tsireledza pfanelo dza vhathu vha re na vhuholefhali .
U ṅwala maipfi kha dikishinari .
Khaedu dza Zwiko zwa Vhathu dzine Ndangulo ya Vhuṱoli ha Tsedzuluso ya khou ṱangana ngadzo dzi katela ṱhahelelo ya tshiṱafu kha u oditha ha phanḓa na tsedzuluso ya vhufhura .
Mafhungo aya a tevhelaho a a ṱoḓea na khumbelo :
Ṱhanḓavhudzo kha mbetshelwa dza matshilisano dzi tea u swika kha sekhithara iyi ya tshitshavha tshashu , u fhungudza vhushai na thambulo dzi tambudzaho gogo iḽi ḽa vhathu vhashu .
Mulevho u ḓo khunyeledzwa magumoni a Lara 2016 .
3.2 . Sa tshipiṱa tsha vhuḓiimiseli kha zwa matshilisano , 60% ya mugaganyagwama washu yo swika he ya kovhelwa kha zwa mveledziso ya dzinnḓu , tshumelo dza ndeme dza mahala , mbekanyamushumo dza zwa mishumo , mutakalo , pfunzo na magavhelo a matshilisano .
Sa zwi ḓivheaho hu na miṅwe Mihasho u tou fana na wa Pfunzo ine lwa u vhiga ha nga ngomu na mushumo wa u monithara i a katela u vhiga lwa vhuḓikumedzeli .
Vhashumi vho ṋewa maanḓa kha maitele aya ngauri vha langa tsheo mishumoni .
Nyaluwo ya Vhuḓilangi ha Dzikereke kha vhathu vha Afrika , vhuloi ho mbo dzhiiwa sa zwiito zwa Vhusaṱhane u tou fana na zwe zwa itea Europe kale na Amerika nga tshifhinga tsha vhukoḽoni .
Naho zwo ralo , u rwiwa hunzhi ha kha khethekanyo ṱhukhu dzo fhambanaho ndi zwine zwa vhonala sa dzikhakhathi dza nyito dza tshihaḓu dzine dza ṱuṱuwedzwa nga mbiti .
Ni elelwe u shumisa maḽeḓeredanzi kha madzina oṱhe na khoma vhukati ha madzina . luimbo ulu vha lu ṋea dzina ḽa mbube ḽine ḽa amba ndau nga tshizulu luimbo ulu ndi lwone lu no ḓivheswa kha nyimbo dzi no bva afrika luimbo lwa the lion sleeps tonight lwo no rekhodiwavho na nga tshifura tshijapani tshipenishi na tshidenishi
U kona u topola zwithu zwa ndeme khazwo vhaliwaho , sa , u tevhekana ha nyito .
Ni na tshisambureni tsha u ni tsireledza kha ḓuvha .
Mafhungo ane a wanala hune ha languleswa kuḓele kwa vhashumi mushumoni a nga vha na thuso vhukuma kha u wana thaidzo dza mutakalo dzine dza tshimbilelana na mushumo .
Kha ḽiṅwe sia , hezwi zwo itea nga ṅwambo wa nyaluwo ya mvelo ya muingapfuma wa mashangoḓavha na mushumo wa tshumisano wo engedzwaho wa mashangoḓavha .
U dudedza ipfi : hu tshishumiswa nyimbo , u imba pfalandoṱhe , zwidade na zwi no monisa lulimi .
Zwine muya wa ita kha phetheni ya vhudzulo zwi nga vhonala u vha zwa ndeme nga maanḓa vhuponi ha phendelashango hune ha anzela u nga kwamea nga phetheni dza muya .
2.1 . Khabinethe yo vha na nyambedzano nga ha tshiimo tshi si tshavhuḓi tshine tsha khou bvelela ngei Devhula Vhukovhela , tshe tsha kwama tshumelo dzo vhalaho , zwihulwane tshumelo dza zwa mutakalo .
Zwenezwo , dzifiga a dzi sumbedzani nga tshadzo .
Ngaha u ita khumbelo ya tshifhinga nyana ya u renga na u vhambadzela nnḓa hu na zwe vha tou sedza khazwo
U fhedza zwo konḓesa .
Naho hezwi zwi tshi ḓo tou vha zwone zwa u thoma u dalelwa nga ha modele wa nḓisedzo ya tshumelo wo sedzaho kha zwiṱiriki , zwiṱiriki zwo salaho zwa 42 na ḓorobo dza sumbe zwi ḓo dalelwa nga Muphuresidennde Vho Ramaphosa na muvhuso wavho , khathihi na vhurangaphanḓa ha muvhuso wa mavundu hanefha vhukati kha Ndaulo ya vhurathi .
Ṱhuṱhuwedzo nga ha vhongoho ha mugaganyagwama zwi tea u sedzwa khazwo hu tshi tevhedzwa vhuhulu ha dzieriasi zwi tshi kwama ṱhanganyelo ya zwibviswa , sa mbadelo dza dzieriasi zwi badelwaho u bva kha nyangaredzo ya zwiko zwoṱhe zwo imelaho ṱhanganyelo ya siḽini ya zwibviswa .
9 . Khabinethe yo tendela Nḓivhadzamulayotibe ya Vhutsila , Mvelele na Vhufa ya 2018 .
U fhaṱa fulufhelo na nyimele ine ya konisa u ṋetshedzana ha mafhungo vhukati ha muvhuso na sekithara ya phuraivethe ndi thaidzo .
Iyi phakhedzhi ya ndwisavhushai i ḓo dovha hafhu ya thusa masipala kha u fusha vhuḓifhinduleli hawo kha mulayotewa malugana na u fusha pfanelo dza vhadzulapo dza zwa matshilisano na zwa ikonomi .
Zwivhangi zwihulwane zwa u shanduka ha mitengo hu re nṱha nga 2002 zwi katela mitengo ya zwiḽiwa , dzinnḓu , tshumelo dza dzilafho na mitengo ya vhuendedzi .
Vhupo vhunzhi kha vhupo ha masipala vhu na mabunga a mugodi .
Ngaha ha u ita khumbelo ya ṱhanziela ya mugudi
Izwi a zwo ngo vhetshelwa u isa phanḓa na u laṱisa fhedzi u lilisa Tshumelo ya Muthelo ya Afrika Tshipembe u itela u kuvhanganya ho lengiswaho .
Kha vha fhindule mbudziso dzi tevhelaho .
( c ) u fhirisela Mulayotibe kha Khothe ya Mulayotewa u itela tsheo yawo malugana na u yelana ha Mulayotibe na zwa Mulayotewa ;
b ) rekhodo dza gwama na zwiṱatamennde .
Tshipikwa : U ṋetshedza thikhedzo kha vharangaphanḓa na vhurangaphanḓa na ha tshiṱirathedzhiki na ndangulo kha Muhasho
Musi vho no swaya bammbiri ḽa u vouthela vha tea u vhea mabammbiri avho a u vouthela kha bogisi ḽa mabammbiri a u vouthela .
( 5 ) Arali Khothe ya zwa Mulayotewa i tshi nga tshea uri Mulayotibe u a yelana na Mulayotewa , Muphuresidennde u tea u ṋea thendelo kha Mulayotibe a u saina .
Mitheo ya nga ha riṋe i khou tea u vhewa vhuṱukuni , fhedzi i ḓi aluwa i tshi ya na riṋe ri tshi khou ḓi aluwa .
Vha humbelwa uri vha ṋetshedze fomo dzavho dza khumbelo dzo ḓadzwaho , na khophi dzo ganḓwaho dza digirii na ndalukano dzine vha vha nadzo zwazwino , u itela u ṱolwa ha u thoma kha :
Tsireledzo ya khombekhombe ya maṅwe mafhungo a tshiphiri , na tsireledzo ya maṅwe mafhungo a tshiphiri a muthu wa vhuraru ; Vhaofisiri vha Zwamafhungo vha tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe vha tea u sa tendela muitakhumbelo u swikelela rekhodo arali u ṋetshedzwa hayo zwi tshi nga pfuka vhuḓifhinduleli ha u fara tshiphiri zwino tea u itelwa muthu wa vhuraru u ya nga thendelano kana khonṱhiraka .
Zwithusedzi zwa u vhonala - Phera dza komiti dza Phalamennde dzo shomedzwa nga zwithusedzi zwa u pfa na u vhonala nahone vhupfiwa havho ha u tou amba vhu nga vha na tshileme arali ho khwaṱhiswa nga zwithusedzi zwa u thetshelesa na zwa u vhonala .
Thomani nga u vhandelela zwanḓa , ni kone u swaya madungo a si na u ombedzela .
Zwi dovha hafhu zwa ita uri hu vhe na u sa fhulufhelana na khuḓano .
Mbudziso : Naa komiti ya wadi i nga shumisa hani aya mafhungo ?
U valiwa ha bugu dza masheleni .
Zwine nda fanela u ita
Ndangulo ya zwiko ndi ya ndeme u khwaṱhisedza u sa nyeṱha ha zwiko zwa maḓi hu na ndivho ya vhuḓimvumvusi .
Sesheni dza mafhungo dzo vhalaho dzo farwa u ita uri tshitshavha tshi limuwe ndeme ya mavu maṋu na mveledziso ya phakha kha vhupo uvhu i kati .
Zwiṅwe zwibveledzwa zwi nga shumiswa lwa maḓuvha mavhili kana u fhira , vhuhulu ho sedzwa Gireidi ya 2 na 3 .
U tsivhudza na u thusa mashumele a sibadela kha tevhedza maanḓa , mishumo yo ṋetshedzwaho na vhurumelwa .
U vhala maṅwalo o hudzwaho sa zwirendo , Bugu Khulwane , phosiṱara maṅwalo a iḽekiṱhoroniki nga kiḽasi yoṱhe na mugudisi .
GEMS i katela vhana u swika kha miṅwaha ya 21 , nga nnḓani ha musi ṅwana e muholefhali wa muhumbulo kana muvhilini kana e na miṅwaha ya fhasi ha 28 nahone e mutshudeni kha tshiimiswa tsha pfunzo ya nṱha tshi dzhielwaho nṱha .
Netiweke dzonedzone dzi re na vhuṱumani dzine dza ya fhethu ho fhambanaho nahone dza vha dzo ṱanganela tshoṱhe dzi ḓo ṱoḓa zwiṱirathedzhi zwinzhi zwa u lulamisa na tshiimiswa tsha tshumiso ya mavu i no tikedza .
Zwo thivhelwa tshoṱhe uri muthu muṅwe na muṅwe , bindu kana tshiimiswa tshi wane kana u lingedza u wana u swikelela hu si ho mulayoni kha siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe kha webusaithi iyi , kana u ḓisa kana u lingedza u ḓisa khoudu iṅwe na iṅwe i songo tendelwa , i tshinyadzaho kana i re khombo kha webusaithi iyi .
1 . Vhuimo ha Khabinete nga ha mafhungo ane a khou bvelela zwino
U vha hone ha sisiṱeme dza zwa ikhoḽodzhi , ine ya fanela u tsireledzwa u khwaṱhisedza u bvela phanḓa na u shuma hadzo .
Manweledzo aya a ṱalutshedza uri hu bveledziswa hani mkumedzo kha IDP .
Ni elelwe u shumisa maḽeḓeredanzi kha madzina vhukuma .
Vha ya kha Komiti ya Wadi .
Sisiṱeme dzoṱhe dza zwa vhuinzhiniere , dza thekhinikhala na ndangulo dzi shumisa khomphiyutha .
Zwi tea u ṱalukanyiwa tshoṱhe uri thandela dza khephithaḽa dzi dovha hafhu dza vha dzo imela voutu i no itwa u itela uri khantseḽe i ṱanganedze zwa u shandula .
vho kwamiwa nga tshiwo tsho iteaho , fhedzi vhupo vhune vha dzula khaho a hongo ḓivhadzwa sa vhupo ha tshiwo .
Luṱa lwa u mona lu ḓo vha lu tshi fana kha fhethu ha u ṱuma thransfoma huṅwe na huṅwe , nahone nṱha dzi ḓo itwa kha theminala dzo tiwaho kha dzithransfoma dzoṱhe .
Musi hu tshi khou ḓivhiwa nga ha u ḓidzhenisa tshoṱhe kha thaidzo , a zwi khagala u ṋetshedza asesimennde ya vhukuma ya tshiimo tsha mikhwa Afrika Tshipembe .
Fhedzi zwi nga si shandukise budo ḽa mvelaphanḓa yashu .
Nyimele i dovha hafhu ya ṋaṋiswa nga mbadelo ya tshelede ya nṱha , ikonomi dzo khwaṱhaho dza tshikalo , mitengo i gonyaho na u tsa na milayo ya mutakalo ya vhutevheli zwi elanaho na u phurosesa ṋama .
Volumu dza vhuendi dza fhasi a dzi anzeli u imelela vhubindudzi kha ndaulo ya mudzhenelano , kha tshivhumbeo tsha siginala dza zwa vhuendi .
1.1.8 ha nga ḓo dzhena kha phathinashiphi , u kovhekana phurofiti kana thendelano ya royaḽithi kana nzudzanyo dziṅwevho dzi no fana na dzenedzi hune mbuelo kana phurofiti dzawe dza kovhekanywa na muṅwe muthu , kana a dzhena kha konṱiraka kana thendelano i no nga yeneyo ine bindu ḽawe kana zwine a shuma zwone zwa vho langiwa nga muṅwe muthu-vho ;
Ṱalukanye mudzedze wa kutshimbidzele kwa CBP , zwibveledzwa na mvelelo ;
Sia ḽa vhuṋa ḽi lavhelesa kha nyaluwo ya zwa nḓowetshumo hune muvhuso wa ḓo tikedza nyaluwo kha vhubveledzi hapo na u ita uri zwivhambadzwaseli zwa Afrika Tshipembe zwi kone u ṱaṱisana zwihulwane na zwa maṅwe mashango .
Muvhuso wa federaḽa nga wone une , u tshi khou shuma nga zhendedzi ḽi fanaho na Vhulanguli ha Tsireledzo ya Matshilisano .
Ngauralo , tshipiḓa tsha ndeme tsha vhutshilo havho tshi shumiwa fhethu ha nnyi na nnyi .
Musudzuluwo washu , zwenezwo , u tea u shumisa nungo dza u khwaṱhisedza sisiṱeme ya thengiselano ya ḽifhasi yo vuleaho , ire na vhudziki , i linganaho , i sa khethululi nahone yo tsireledzeaho .
Thendelano dzi ḓo sainwa musi ndaela i tshi tou itwa .
Musi hu tsi khou ṅwalwa Ndayotewa ya Afrika Tshipembe ngamurahu ha miṅwaha ya Muvhuso wa Tshiṱalula nga vho 1990 , madzangano manzhi na vhathu vhanzhi vho ita fulo ḽa uri hu dzheniswe vhona pfanelo ya u swikelela mafhungo .
Mivhusoni yapo minzhi , u langa malaṱwa ho vha hu dzi anzela u itwa nga vha mutakalo , vhe vha vha vho funziwa na pfumbudzwa kha zwa mafhungo a mutakalo u fhira zwa u langa malaṱwa .
Mudzulatshidulo u ḓo ṱoḓea u vhona zwauri hu khou tevhedzwa milayo .
U bviswa kha mutevhe wa dzikhamphani zwi amba uri CC i ḓo bviswa kha database na uri a i tsha vha hone .
Vhulanguli vhuswa na vhurangaphanḓa zwa tshiimiswa - ri vha livhuha na vhonevho kha vhuimo ha vhuhali he vha vhu dzhia na thikedzo ye vha i ṋetshedza kha thandela .
U shumiswa ha mitambo na mvelele sa yone nḓila ya u sika vhuthihi kha shango ḽashu zwi ḓo iswa phanḓa kha themo iyi .
Vha tshi khou lambedza na sekithara dza phuraivethe , hovhu vhubindudzi ho ṱuṱuwedzwaho vhu swikaho R200 biḽioni ha dovha ha sika kana u vhulunga mishumo ya 99 000 .
Mishumo yavhuḓi yashu , mashudu mavhi , i khou nyadziwa nga zwiito zwa u sa londa zwa vhaṅwe vhathu vhane vha khou hana u dzhia vhuḓifhinduleli ha vhone vhaṋe u thivhela u phaḓalala ha vairasi .
Nga idzi nḓila , mbekanyamaite dza muvhuso na maga a muvhuso zwi a ḓadzisa kha zwine zwa itwa nga vhashumi mishumoni , zwa ita uri vhane vha shuma vha shayaho vha kone u bvela phanḓa na u tshila .
1.6. Muṱangano wo dovha hafhu wa amba nga ha khaedu khathihi na mvelaphanḓa yo no swikelwaho kha nndwa ya u lwa na vhugevhenga khathihi na zwiito zwa vhuaḓa , hu tshi katelwa na ndingedzo dza u khwaṱhisa tsireledzo na vhutsireledzi ha vhadzulapo .
Luambo : U shumisa maipfi a no ṱalutshedza
Hezwi na ngoho ndi zwipiḓa zwa mbekanyamaitele ya Muvhuso zwi teaho u khwaṱhisedza uri zwi a shumiswa .
Naa hu na mufarisi muṅwe , ṅwana kana mubebi wa dzithirasithii dza vhalingi vha khamphani , vhalanguli , vhafaramikovhe vhahulwane kana vhakwamei kha tshumelo ya muvhuso ?
Haya mafhungo a katela nyaluwo ya ikonomi na u sikwa ha mishumo , pfunzo , vhuendi ha nnyi na nnyi , mutakalo wa vhadzulapo , u fhungudza vhugevhenga , tsireledzo ya vhathu yo khwinifhadzeaho , u pfumedzana khathihi na u fhelisa vhushai .
( a ) u sa amba tshithu ;
Vhunzhi ha vhaṱaleli vho renga thikhithi dzavho nga ḓuvha ḽa mutambo .
Thivhelo nga ha u ṋetshedza tshumelo ya odithi ya nga nnḓa kha kiḽaente ya muodithi a i elani na maitele a dzitshaka .
Mbuelo ya khiriso ya u shumisa i dzhielwa nṱha sa mbuelo kha maitele a u tsitsela fhasi mutengo lwa tshifhinga tsha themo ya khiriso , nga nnḓani ha musi zwi songo tea zwi tshi elana na mbuelo yoṱhe ya khiriso .
Miṅwe ya iyi milayo ndi ya kale u ya kha miṅwaha ya sentshari dza vho 19th kana vhukati ha sentshari dza vho-20th .
Ni kone u vhudza khonani yaṋu zwine na khou vhona tshifanyisoni .
U vha hone ha thikhedzo ya masheleni ya tshiofisi ya tshikolodo tsha masheleni a u vhambadzelaseli zwi ḓo khwaṱhisa mbuelo kha ndinganelo ya tshibveledzwa itshi na u ita uri tshi vhuedze u fhira tshiṅwe tshikolodo tsha makwevho tshi pimiwaho tsho ḓoweleaho .
Tshiṅwe hafhu , a hu na muvhuso u ḓi ṱhonifhaho wo ḓi lugisela u xetshelwa nga vhuimo nga u kundelwa u hana maga o raliho .
Dokotela vha ṱhaṱhuvha mulenzhe wa Mandu nga vhuronwane .
Bannga dzi tea u ri vhudza uri dzo ṋetshedza khadzimiso nngana kha vhathu vha re na vhuholefhali , khamphani na muvhuso vha tea u ri vhudza uri vho ṋekedza bazari na zwikhala zwa mishumo zwingana kha vhathu vha re na vhuholefhali .
Iwe ( u a kholwa / tshi a kholwa ) zwe wa pfa .
Tshithu tsha u thoma tshine vhaofisiri vha fanela u dzhiela nṱha musi vha tshi ṱanganedza khumbelo ndi lushaka lwa mushumo une wa khou dzinginywa , ha kona u tevhela lushaka lwa thendelo ine ya khou ṱoḓea .
Milayo hei i vhumba mutheo wa tshivhumbeo tsha ḓoroboni nanhone tshi na mvelelo khulwane dza kudzudzanyele kwa zwishumiswa zwa nnyi na nnyi .
ṰHALUTSHEDZO YA MAIPFI
A huna tshanduko khulwane kha mbekanyamaitele kana mulayo u ṱuṱuwedzaho kha mishumo ya Tshikwama nga tshifhinga tsha u vhiga .
Muhumbeli wa mushumo u tea u kona u ita , u saukanya , u ṱalutshedza , u eletshedza na u gudisa miraḓo ya vhashumi vhaṱuku nga vhuṱoḓesi vhune ha ḓo ṋetshedza mafhungo na mulandu wo teaho kha mafhungo a mulayo a no khou itea .
Vhufuwakhovhe ho engedzwaho na ho engedzwaho zwiṱuku ho ḓisendeka nga nḓisedzo yo linganaho ya maḓi .
5.3 . Zwa u dzhiiwa ha vhana vha itwa vhashumi ndi zwiito zwi vhavhaho vhukuma kha tshitshavha nahone zwi vhea vhana kha nyimele dza khombo vhukuma .
Muvhuso wo rwela ṱari tshivhalo tsha thandela u itela u alusa tshumelo dza muvhuso u ya kha muvhuso , u fana na sisiṱeme dza ndaulo ya zwa masheleni , ndaulo ya vhashumi na ndaulo ya ndunzhendunzhe ya nḓisedzo .
Nga u ita ezwi vho anzela u vha vho ḓilugisela u ri thusa u fhirisa u kombetshedza u ṱoḓa ṱhoḓea dza vhubindudzi na zwenezwo .
Vhashumi vha fanela u vha na mutakalo na u tsireledzea uri vha kone u shuma zwi vhonalaho na u dzulela u vha hone mushumoni .
Milayo i no shumiswa i ita uri vhuṋe ha mavu vhu si konadzea .
Medic Alert i dovha hafhu ya shuma sa redzhisiṱara ya vhalambedzi vha zwiraḓo , tsikila na muvhili , khathihi na vhathu vhane vha vha na mutshini wa mbilu .
GCIS i ṋetshedza tshumelo iyi sa pfanelo ya ndayotewa ya vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe sa izwi Tshiteṅwa 195 ( g ) tsha Ndayotewa tshi tshi bula uri u alusa u shuma zwi khagala , lushaka lu tea u ṋetshedzwa mafhungo nga tshifhinga , a vhukuma nahone a swikeleleaho .
Hafhu , u swikelela ha zwiimiswa zwa khadzimiso zwi fhasi nahone hu na u shaea ha themamveledziso dza vhulimi .
Musi ri kha kilima iyi muthu muṅwe na muṅwe ane a dzhenelela u tea u ita ndingedzo dzi re na vhuḓiimiseli dza u sedza kha u dzhenisa zwiṱirathedzhi zwa u thivhela kha nzudzanyo dza mveledziso dza matshelo na dza zwino .
Fhethu hafha ha mvelelo hu elana na mishumo yoṱhe yo sedzaho kha vhukhwine ha zwiḽiwa zwi re hone , hu na u vhea iṱo lwo khetheaho u itela u engedza u fhambana ha zwiḽiwa zwi shumiswaho ḓuvha na ḓuvha .
Arali maanḓalanga a khaṱhululo a si ṱanganedze khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani yo itwaho u lenga , vha tea u fha zwiitisi zwa u hana khaṱhululo , na u sumbanḓila kha maṅwe mafhungo a nyengedzedzo , arali a hone , ane a ṱoḓea u itela ṱanganedza khaṱhululo .
Tshivhumbeo tsha kuvhigele tshi tea u vha tshi pfadzaho , tshi swikeleleaho na u ṋea maanḓa kha vhatambi vho fhambanaho u itela u khwaṱhisedza kushumisele .
U tendelana kha thimu ya u tshimbidza thasiki yo imaho ngauri , mushumo kana thandela .
Ndi nṋe khosi ndi ndoṱhe hafha .
Ṅwaha uno Afrika Tshipembe ḽi ḓo dzhia tshidulo tsha tshigwada tsha mashango a Brazil , Russia , India , China na Afrika Tshipembe , nahone ri ḓo vhea phanḓa mveledzo ya mbambadzo na vhubindudzi nga ngomu ha BRICS kha sekhithara dzi bveledzaho .
Nga u sengulusa ṱhalutshedzo , ri a kona u khethekanya mathemo a ndeme na u bvisela khagala nḓaḓo maelana na mathemo aya .
Naho zwo ralo , vha sa athu lingedza u ṱalutshedza maṅwalwa a tshiporofito hu na dziṅwe mbudziso dzine vha fanela u thoma vha dzi fhindula .
Zwenezwo , ndi ḓo ṱoḓa miṅwaha ya 25 ya mushumo u ḓisaho mbuelo yo dzikaho u ḓo kona u phetha vhuḓiimiseli uho .
ḽaisentsi yavho i sa athu u imiswa
Vhashumi vha Tshumelo ya Vhululamisi :
A vha wane mundende wa ṅwana ane u na vhuholefhali ha u sa kona u ḓi itela tshithu nahone ane a ṱoḓa ṱhogomelo ya vhu ṱhogwa tshifhinga tshoṱhe .
Kha u swikelela ndaela iyi nahone zwi tshi elana na pfanelo dza vhapondwa , hu bvelela khetho dzi tevhelaho .
2.2 . Khwiṋiso dze dza itwa nga vha Zhendedzi ḽa Fulufulu ḽi bvaho kha nyukiḽia ḽa Dzitshaka ( IAEA ) dzi maanḓafhadza maga a tsireledzo ya fhasisa ya ḽifhasi ya zwiimiswa na tshishumiswa tsha nyukiḽia tsho shumiswaho u itela zwipikwa zwa mulalo .
Hezwi ndi tshipiḓa tsha u lwisa u lulamisa zwi si zwavhuḓi zwa Mulayo wa zwa Mavu wa Vharema we wa sia zwigidi zwa vharema vha si na mahaya na mavu .
U ola zwifanyiso a tshi itela u pfukisa mulaedza ( wa mafhungo avho vhone vhaṋe ) .
Tshikwama tshi na ndaka dza zwa masheleni dzi tevhelaho na khwalwa : vhubindudzi kha mikovhe , zwishumiswa zwa mbambadzo ya ikonomi , zwishumiswa zwa mbambadzo ya masheleni na zwibveledzwa zwi khethekanywaho sa ndaka dza masheleni nga ndeme i pfadzaho nga kha mbuelo kana ṱhahelelo .
1.2 Khabinethe i kha ḓi vha na fulufhelo uri khwaṱhisedzo yo dziaho ya masheleni a muvhuso , u kuvhanganywa ha R1 ṱhrilioni zwine zwa vha ḓivhazwakale nga Tshumelo dza Mbuelo ya Afrika Tshipembe na vhudzheneleli ha tshifhinga nyana ho ḓivhadzwaho zwenezwino , zwoṱhe zwo sedzana na pulane ya Mbuno dza Ṱahe u vhona uri hu na tshanduko kha ikonomi yashu .
Senthara i ḓo tikedza tsedzuluso , mveledziso na tshanduko kha sekithara ya fulufulu , itshi ḓivhadza na u ṱuṱuwedza tsheo dza mbekanyamaitele na u tikedza mveledziso ya lupfumo lwa masheleni kha vhathu .
Hu na vhathu vhanzhi vhe vha pfulutshela afha fhethu vha tshi bva hoṱhehoṱhe henefha shangoni ḽino , tshikolo itshi tshi ḓo funza nga Luisimane .
Naho hu na uri mitengo ya dziṅwe thundu na tshumelo i tshi nga gonya , miṅwe i nga fhungudzea .
Muṅwaliso wa Vhuṋe ha Davhi u na vhuḓifhindulei ha u ṋetshedza sisiṱeme ya u ṅwaliswa ha vhuṋe ha nṱhesa hune vhuṋe ho tsireledzwaho ha vha ho ṅwaliswa , nahone mafhungo a ḓaho nga u ṱavhanya nahone e a vhukuma a ṋetshedzwa , hu na khwaṱhisedzo ya khakhululo ya mavu na mveledziso ya mahayani .
Kha vha ṱalutshedze mivhigo yo fhambanaho ( maṅwalwa ) vha tshi ṱanziela nga notsi .
U bvelela hashu kha hezwi zwi ḓo elwa nga u engedzea ha vhalimi vhaṱuku vhane vha vha vha tshipiḓa tsha nyaluwo ya ikonomi .
Lushaka 2 lwa vhulwadze ha swigiri lu itea musi muvhili u tshi bveledza Phurotheini ya inisuḽini ṱhukhu , kana muvhili u sa koni u ṱanganedza inisuḽini ire hone .
Mithetshelo i re miswa kha nṋe
Ndi khou tama u dovha hafhu nda amba hezwi , Mudzulatshidulo , phanda ha musi ndi tshi fhedzisa .
1.10 . Khabinethe i ṱanganedza u fariwa ha Samithi ya Saintsi , Thekhinoḽodzhi na Inovesheni ine ya ḓo farwa u bva nga dzi 20 u swika dzi 21 Fulwana .
Vhasidzana avha vha mbo bva afha kamarani vha ya vha dzumbama
Maelana na phungudzo , khombo i ḓo fhungudzeswa nga u thoma maitele a u shumiswa ha tshilinganyo kha vhushaka ha vhashelamulenzhe vhukati ha mihasho mivhili na ofisi ya Minisṱa .
Nyimele i ṱoḓa nzulele ya tshumisano nga vhoṱhe ya ndivho dzo tiwaho , hune muongi a dzhia vhukando ha u dzudzanya zwishumiswa zwa vhathusiwa vhawe na u vha thusa u swikelela ndivho dzo dzudzanywaho murahu nga nḓila yavhuḓi u ya nga hune zwa konadzea ngaho .
Heyi ndi nḓila ine ya sumbedza mbonalo ya vhuḓifhinduleli na u ḓikumedzela .
Nḓila dza u ita uri buḓo ḽa kha zwa Mutakalo ḽi vhe ḽi takadzaho na u fusha dzi khou humbulwa nga hadzo sa tshiṱirathedzhi tsha uri vha shumi vha dzule .
U thivhela vhugevhenga zwo no vha khaedu khulwane kha muvhuso kha Afrika Tshipembe ḽa nga murahu ha khethululo .
Tshifhinga tsho ṱanganyiwaho tshine vhusimamilayo ha fanela u sedzulusa maṅwalo a mugaganyagwama ndi miṅwedzi miṱanu .
Izwi zwi khwaṱhisedza mbekanyamushumo dza muvhuso na vhurangeli vhune ndivho yaho ndi ya u langa vhudziki na mulalo shangoni ḽashu .
Khwaṱhisedzo yo khetheaho i songo fhelelaho tshoṱhe kha mushumo wa mimakete ya i si na mikano yo bvisa vhudzuloni milayo mihulwane ine ya tikedza therisano nnzhi dzo fhiraho na nyambedzano nga ha mafhungo a ikonomi .
( b ) u vhekanya zwiimiswa zwi fanaho ;
Ni vhona u nga maswole avha vha ḓo fhirela ngafhi ?
Arali mushululo wa ṱanea fhasi ha lwanzhe , u fanela u kona u konḓelela mutshimbilo wa matungo nga fhasi ha maanḓa a haiḓirodainamiki wo vhangwaho nga magabelo na lutsingaḓanzhe .
U vhorwa ha maḓi hu a rekhodwa fhedzi a huna u monithara vhukhwine hao hu itwaho , ngeno maḓi a magwedzho na one a sa monithariwi .
Ro ḓidzhenisa kha musaukanyo u ḓilangaho musi ri na fulufhelo kha mushumo washu .
U ṋetshedza vhupfiwa kha Komiti ya Phalamennde ndi iṅwe nḓila ya u ita uri vha pfiwe Phalamenndeni .
Tsha vhuvhili , ri ḓo lingedza mbekanyamushumo dza tshanduko ya murengelano kha Mihasho ya Mutakalo na Mishumo ya Tshitshavha , kha muvhuso wa vhukati na kha mavundu .
Zwiṅwe hafhu tshumiso dzoṱhe dza vhupo zwa zwino dzo tendelwa nga kha ḽentsi dza tshanduko ya kilima na u katelwa u itela themendelo ndi vhukoni ha fulufulu , maḓi na maga a ndangulo ya malaṱwa .
Tshigwada tsha vhuvhili ndi tsha vhathu vha no shuma nahone vhano dzula kha nnḓu dza khwinenyana , ngeno tsha vhuraru hu tsha vhaswa vhano dzula kha nnḓu ṱhukhu .
Ndi bvisela hani khagala nḓila ine nda ḓipfa ngayo Ṱhoho : Bugu - Awara 2
Masipala wo thoma databeizi ya muṋetshedzi .
U ṱuṱuwedza vhadzheneli u ṋea tsumbo dzi ḓivhea dziṅwe na dziṅwe u itela u khwaṱhisa ngudo .
Vhudzheneleli vhuṅwe na vhuṅwe ha ndeme a si muimawoga , fhedzi i tou vha tshipiḓa tsha u lwisa ho ṱanganelanaho ha lushaka .
21222 Lwendo lwa tshikolo lwa vha takalelaho zwikhokhonono
Khabinethe i livhisa ndiliso kha muṱa na khonani dza :
U dzhiela nṱha zwiteṅwa zwa mupo na u langa masiandaitwa kha mupo .
Zwishumiswa zwa u saukanya : Ngona dzo shumiswaho u dzeula na ṱalutshedza mafhungo musi wa u ela .
Vha songo tshuwa , fureme dza ḽogo a dzi konḓi nga heyo nḓila arali vha tshi dzi shuma nga ḽiga nga ḽiga !
Izwi zwo vha zwi khou itwa ngauri ho vha na u vhovhola malugana na uri vhuloi vhu kwama hani vhafumakadzi , vhana , vhaholefhali , na vhaaluwa .
Zwenezwo ndi zwa ndeme u khwaṱhisedza uri tshaka dza dzinnḓu dzo fhambanaho na u sa ḓura dzi a swikelea , u itela u khwaṱhisedza kuḓowelele kha tshifhinga tshilapfu .
Ri ṱoḓa mihanga i re na ndivho dzi re khagala uri i dzudzanye na u ṱuṱuwedza vhathu i tshi itela tshanduko .
Kha ri ṅwale Wanani ni tingedzele phindulo i re yone .
Kha vha kwame ofisi ya tsini ya muhasho .
Zwa ndeme , muvhigo u khou ri maitele a u khetha o vha a tshi ṱanganedzea kha mahoro .
Kha ḽiṅwe sia , maanḓa a poḽotiki kha vhuimo vhuṅwe na vhuṅwe o khethekanywa vhukati ha matavhi a ndaulo , mulayo na vhulamukanyi .
Musi ho sedzwa kha muelo wa ikonomi , vha Inside Statistics vho rera nga ha zwiṅwe zwiteṅwa zwinzhi kha mutevheṱhanḓu wa mbalombalo .
Themphuḽeithi i katela maga a kushumele ane a shumiswa u lavhelesa u swikelelwa ha zwo sedzwaho zwi re kha Pulane ya Kushumele ya Ṅwaha nga Ṅwaha .
Naho zwo ralo thaidzo na u sa lingana hune ha vha hone kha zwiimiswa zwoṱhe zwo bvelaphanḓa na u ḓisa luvhelambiluni kha mashango a vhashai .
Tshishumiswa tsha kale tshi kha ḓi ṋea thaidzo .
Ro vha ri na thikhedzo u mona na ḽifhasi , na hune miṅwe mivhuso na mashango vho vha vha khou ri vhea kule , madzangano a vhuthihi na vhathu vho ri fha thikhedzo i mangadzaho .
Kiḽasi ya vhoiwe i nga ita mini kha u kunakisa tshikolo ?
Na uri muṅwe na muṅwe wavho o isiwa hani , kana muṅwe na muṅwe wa avha vhathu o isiwa ngafhi .
U funzwa ha Vharedzhisiṱara na Vhaofisiri vha Mushonga kha vhugudisi , khathihi na matshudeni vha mushonga sa hu ṱoḓeaho .
Musi hezwi zwi tshi itea , dziketone dzi a vha hone malofhani dza shulutshela kha muṱambuluwo .
U vhala ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe
Mavothi a zwiimiswa zwa pfunzo o vha o hoṋelwa tshoṱhe kha vhafumakadzi .
U guma kha R1 124 nga muṱa nga ṅwaha
Hei ndi mbudziso ya ndeme ngamaanḓa .
Phurosese ya Vhudzulo dza Vhathu ( phurogireme ya u ḓifhaṱela vhudzulo )
Ndima iyi i sedza kha ṱhoḓea dza PMS dzo randelwaho na u ṱalutshedza Tsumbakushumele dza Ndeme ( KPI ) , u ta na u shumisa KPI na u sefa na u ela kushumisele kwayo .
U dudedza muvhili : u ṱanganyisa miraḓo ya muvhili na u i fhandekanya , tsumbo u ita zwitendeledzi nga zwiendanungo na khundu nga tshifhinga tshithihi
Idzi ngudo ndivho yadzo ndi u ṋetshedza nyimele ya u ṱhaṱhuvha nḓila dzoṱhe dzi re hone na u topola ṱhanganyiso ya maga o ṱanganelanaho ane a nga ṱuṱuwedza ndaulo ya malaṱwa ya khwinesa .
Maga aya o khetheaho , maga nyangaredzi shedulu dzi humiseaho zwi ṱoḓea fhedzi u itela ndivho dza u ela nahone a zwi nga vhi tshipiḓa tsha khonṱhiraka iṅwe na iṅwe i bvaho kha u rambiwa ha thendara ,
Madzangano a sekhithara ya phuraivethe , Fhedziha , a tevhela nḓila iyi .
Phiriselo ya masheleni nga tshikwama tsha eḽekiṱhironiki kana mbadelo , zwo vhumbwa nga ṱhahelelo ya mafhungo .
I kovhelaniwa na radioḽodzhi yo ṋaṋaho ya nga ngomu sibadela ya gumofulu ḽa R23 475 nga muṱa nga ṅwaha
U itela u vhulunga masheleni , mushumo wa thikhedzo u ḓo ḓi ṋetshedzwa u bva kha ofisi ya lushaka ya Pretoria .
Hu na maongelo maṋa a vhalwadze vha muhumbulo na zwileludzi zwivhili zwiṱuku zwa vhathu vhane vha lwalesa zwine zwa wanala Tshiṱirikini tsha Ḓorobo khulwane ya Cape Town .
Sa tsumbo , madzuloni a u amba uri vha tea u ita tshiṅwe tshithu , vharangaphanḓa vha vhukuma vha humbela kana vha themendela uri miraḓo i ite tshiṅwe tshithu .
U sumbedza u pfesesa ministri wa ndondolo ya vhufunzi kerekeni .
Mushumo wa 2 Ndi maga afhio ane Komiti ya Wadi ya havho i nga a dzhia u lugisa u sa lingana huṅwe na huṅwe he vha hu wana ?
Kha riṋe zwifhinga zwi konḓaho zwo khwaṱhisedza maitele a u shumisa masheleni nga vhuronwane na u vusuludza hafhu nḓisedzo ya tshumelo .
2.2 . Imbizo ya Phresidennde ya DDM yo livhiswa kha u vula zwikhukhulisi zwa nḓisedzo ya tshumelo yo ṱanganelaho khathihi na u ṱuṱuwedza zwa u shela mulenzhe ha vhadzulapo u ya nga DDM .
Mbekanyamaitele yo bveledzwa ho itwa vhukwamani na vhathu vha kwameaho vho fhambanaho kha sekithara .
Rathandela u fanela u khwaṱhisedza mafhungo o ṋetshedzwaho afho nṱha nga u rumela maṅwalo a tevhelaho :
U kona u vha na u pfesesa ha ndaka , u shaya tsireledzo , mvelelo dzine dza ṱoḓeswa , khathihi na zwiṱirathedzhi zwa u ḓiṱunḓela zwa zwigwada zwo fhambananaho henefho tshitshavhani , hu tshi katelwa na vha songo tsireledzeaho ;
Vhudzheneli ha zwino na mishumo kha sekhithara ya fulufulu ḽa nyukiḽia kha sia ḽi humelaho murahu na ḽi yaho kha nḓila yone zwo sumbedziswa .
Musi hu na tshivhumbeo tsha vhubveledzi ha aḽikhoholo i siho mulayoni , nḓowetshumo i anganyela ḽevele dza aḽikhoholo i siho mulayoni vhu bveledzwaho na u nwiwa kha ḽa Afrika Tshipembe u vha dzi fhambanaho na dzi si dza vhukuma .
Khaedu yo vha ya uri ri swikelela hani zwoṱhe zwi re vhulamukanyi na mbuedzano , hu si vhulamukanyi kana mbuedzano .
Ro vho ḓo tea u bveledzisa mbekanyamitele na mihanga ine ya ela bono na u ḽi ṱumanya na u ḽi ṱumanya na milayo i re hone kha sisiteme .
O khwaṱhisedzwa sa o shelaho mulenzhe o khwaṱha kha mafulo a u bvisa muraḓo wa khoro ya wadi hu songo vha na zwililo zwo swikiswaho malugana na muraḓo wa khoro ya komiti kha muṱangano wa komiti ya wadi .
Zwavhuḓivhuḓi , nga u fara masheleni ri khou ḓisa maṅwe masheleni manzhi u fhirisa ane ra khou ṋetshedza one zwa zwino kha mimasipala ye nda amba ngayo .
Vhatheli , feme dzi shumanaho na kushumisele kwa tshelede kana accounting firms , vhashumi vha shumanaho na zwa mithelo vha tamaho u rumela fomo dza muthelo , vha rumelaho fomo dza muthelo vha tshi itela vhathu vha badelaho tshumelo iyi , vha kona u ḓi ṅwalisa nga Internet .
Vhutshilo zwo dodombedzwaho kha khethekanyo ya 2 Magudiswa a tevhelaho a tea u fhedziwa kha themo ya 3 .
4 . Mbekanyamushumo ya Vhege ya U ṋea Mivhigo ya Mishumo yo itwaho
Uruguay na Mexico ndi dziikonomi dzine zwa zwino dzi kha feisi ya zwa tshanduko .
Ndivhiso idzi dzi fanyisedza uri zwivhumbeo nga u angaredza zwa tshikhala tsha nnyi na nnyi zwi nga pulanwa hani u itela u thivhela uri zwi si vhe zwikhala zwo salaho zwi si na mushumo .
Masipala u wana zwi tshi konḓa u ṋetshedza sisiṱeme ya vhuthathazwitshili kha vhupo ha mikhukhuni , ndi ngazwo u tshi ṋetshedza thoiḽethe dza u shumisa mishonga kha vhupo ho tendelwaho ha vhudzulo ha mikhukhuni henefho ngomu ha masipala sa iṅwe ya sisiṱeme ya tshampungane .
Vhakhantselara vha shumisana na Komiti ya Wadi .
Ndi kona u topola madzina a no vhalea na madzina a sa vhalei .
Dzioditha dza nnḓa vho ḓidzhenisa kha u bvisa muhumbulo hu na u ḓiimisa kha zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha .
Ndi muhumbulo wavhuḓi wa Komiti ya Wadi u pulana muṱangano wo khetheaho nga u ṱavhanya u bveledza pulane ya nyito ya ṅwaha nga ṅwaha .
U fhindula mbudziso dzi no kwama ḽeibuḽu .
Vho hanedza uri ndivho nthihi fhedzi ya madalo avho vhengeleni ho vha hu u ya u sedzulusa zwine zwa vhidzwa u pfi vhuvhava phanḓa ha vhusiku .
Khetho dzi na mbekanyamushumo dzi tevhelaho dzi ṱalutshedzwaho nga u pfufhifhadza :
Zwenezwo zwo dzhiwa zwi zwa mushumo u katela vhushumisani kha nyambedzano dza dzitshaka na zwiimiswa zwi shumiswaho nga vhanzhi , nga maanḓa kha mveledziso ya Thendelano dza Mbulungo ya masheleni a shumiswaho nga vhanzhi , kha therisano na Dziminista vha Gwama .
Tshiṱiriki tshi tshenzhela khaedu dzi re nṱhesa dza kilima nga tshivhumbeo tsha maḓumbu , ḓumbumazwikule na miḓalo zwi vhangaho mukumbululo na milonga mihulu .
Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka a u shumisi kana u bvisela khagala mafhungo a nga ha vhone vhaṋe , a nga ho sa murafho , vhurereli , kana vhuimo ha poḽotiki , hu si na thendelo yo ṋekedzwaho .
Hu tshi engedzwa izwo , u thembea na u vha zwone ha Ridzhisiṱara ya Mavu zwi ḓo thomiwa ngazwo , uho hu ḓo vha u khwaṱhisa tsireledzo ya vhuṋe kha miṅwaha miraru i ḓaho .
Thaidzo idzi dzi thoma kha zwa ndondolo ya mativha u ya kha u swikelela hu songo tendelwaho kha zwitivha .
Vhabidi vha tea u vha vhuimo ha masheleni havhuḓi .
Zwo ralo ndi zwa ndeme u swikelela ṱhanganelo ya vhashumi yone i na tshivhumbeo tshone tsha vhashumi uri ri kone u ṋetshedza ndeme ya gumofulu kha vhashumelwa vhashu .
Kha vha dadze fomo ya khumbelo ya fhethu kana ya thanziela ya u rengisa ya , DE 29 .
" Zwo vha zwo tea vhukumakuma uri ri wine , " ndi mugudisi vha no ralo .
Khethekanyo nṋa dzi tevhelaho dza tshumelo dza mutakalo dzi a ṋetshedzwa nga muhasho :
Pfunzo ya Mutheo tshifhingani tshi ḓaho .
Ngauralo ndi zwa ndeme uri ri bvele phanḓa hu si na u lenga u thoma u shumisa pulane yo angaredzaho - i ṱuṱuwedzwaho na u konanywa nga ofisi ya Muphuresidennde - u sika mishumo miswa ine i sa vhe fhasi ha miḽioni mbili ya vhaswa kha miṅwaha ya fumi i ḓaho .
U itela u tandulula thaidzo dzashu dza zwa ikonomi na masheleni kha miṅwaha iyo , iyo yo vha tsheo yavhuḓi .
Hezwi zwi ḓo shuma , tshifhinga tshiḓaho , zwo iswa kha mimasipala ya mahayani yoṱhe .
u vha ipfi ḽa tshitshavha mbekanyamushumo dzine dz sedzana na ṱho ḓea dza tshitshavha , dzine dza katela mvelele , luambo , vhurereli na vhupo
Musi kholomo dzo no vhuiswa , vhuthihi vhu fheliswa lwa tshoṱhe .
Vho vha vha tshi khou humbula na vhone uri naa ndinganyiso i pfadzaho yo vha yo tea kha mulandu uyu , kana vho humbula u shumisa mbudziso dza rathi dza ndinganyiso i pfadzaho kha mulandu uyu ?
Pulane dza mveledziso dzi ṋetshedza phindulo kha mbudziso ya uri masipala u ḓo swikelela hani zwipikwa zwawo .
Ro anzela u mangala uri mbuno ya u funza na u ela zwikoloni zwashu yo vha i mini .
1.7 . Khabinethe i sathula gabelo ḽa khakhathi dza zwenezwino , u tshinyadzwa ha ndaka ya phuraivethe na ya muvhuso na u gevhengwa ha thundu ngei Gauteng , Kapa Vhubvaḓuvha na Kapa Vhukovhela .
Muṱangano wo dzhenelelwa na nga vharangaphanḓa vhahulwane vha mabindu u bva kha mashango a Afurika a 19 .
Zwipiḓa zwoṱhe zwa rekhodo mafheloni a ṅwaha zwi vhonala nga u shumisa mbadelo ya tshikalo tsha vhukati kana fomuḽa ya mbadelo ya FIFO .
Tshumisano dzo fhambanaho dza ndangulo ya zwiko na mveledziso dzi nga thomiwa zwo ḓisendeka nga nyimele dza vhupo dzo imaho ngauri .
Ndi khou livhuwa nga maanḓa tshikhala itshi .
Nga kha mushumo uyu ri ḓo kona u wana mivhigo ya zwibviswa i ṱanganyaho vhashumi na figara dza zwiimiswa nahone zwi ḓo ri thusa kha u vhulunga ndango dzone kha mavhengele ashu na rekhodo .
Zwithu hezwi zwi nga si kwame u vha hone ha zwithu zwine zwa tshila kha ḽifhasi u fana na u tshikafhadza , u remekanya maḓaka , na mufhiso wa ḽifhasi .
U LULAMISA NA U SHUMANA NA MBILAELO
Kha ri ṅwale Ni tangedzele maiti oṱhe a re kha tshifhinga tsho fhiraho .
Sa mvelelo dza maitele aya , ho bveledzwa muvhigo wa ṱhaṱhuvho ya nzulele ya shango ḽashu wa anḓadzwa nahone u bvisela khagala zwi tevhelaho :
23.2. Mbalombalo dza ṅwaha nga ṅwaha dza vhugevhenga dzi konisa muvhuso u lavhelesa zwipikwa zwihulwane zwa u lwa na vhugevhenga , sa zwe zwa vheiswa zwone kha Muhanga wa zwa Tshiṱhirathedzhi wa Vhukati ha Themo 2014-2019 .
Mulayo u ṋetshedza nga maanḓa u laulwa ha zwikwama nga ndaulo ya dzibodo dza vhulanguli na vhaofisiri vha tshikwama tshiṅwe .
Arali vhabebi vho malana , ṅwana u ḓo ṅwaliswa nga tshifani .
Thimu ya Ndangulo ya Zwiwo ya Masipala , hu na vhukwamani na Masipala wa Tshiṱiriki tsha Nkangala , i na vhuḓifhinduleli ha u fara na ṋekedza tshumelo dza thuso na matheriaḽa musi hu na zwiwo zwiṅwe na zwiṅwe zwine zwa nga itea kha masipala .
Naho NMW i sa nga fhedzi tshayandinganyo ya miholo , Khabinethe i tenda uri i ḓo shuma vhukuma kha u fhelisa u sa lingana hune ha khou gonya khathihi na vhushai vhune ha khou endela u hulela .
Vhadzulapo vha shaesaho vha ḓorobo kanzhi ndi vhone vha re khomboni ya u livhana na vhugevhenga vhu shushaho , fhedzi vha livhana na ndivhanele khulwane ya vhugevhenga ha ndaka .
ATU ndi dzangano ḽi ṱuṱuwedzaho tswikelelo ya vhoṱhe Afrika na tshumiso ya dziICT - u fana na u phaḓaladzwa ha themamveledziso , zwirathisi zwa radio na mashumele a tshikalo tsho vhewaho - kha dzhango ḽashu .
U shumisa bugu kha u wana mafhungo
Vhathu vha re na vhuholefhali vha shela mulenzhe nga nḓila i vhonalaho kha mishumo ya SAPS yo fanyiswa na zwikili zwavho na vhukoni .
Tshumelo dza u vhora dzi langwa zwino nga Mulayo wa Tsireledzo ya Zwiko zwa Vhulimi .
Nḓivhadzo dzo raliho a dzi faneli u dzulela u itwa .
U fhelisa thaidzo , mabalane a khothe vha a shumiswa , fhedzi nga fhasi ha tshinyalelo ya mishumo yavho ya ndaulo .
U tshimbidza u ṱaniwa kha u guda kha kiḽinikhala kha matshudeni vhukati ha khoḽidzhi na vhupo ha kiḽinikhala .
U dudedza ipfi na u imba nyimbo ( nga u imba mazha , u sielisana , u vhidzelela na u fhindula kha nyimbo ) kha tshuni na tshifhinga .
Vhuendi ha nnyi na nnyi vhu leluwaho ha tshiporoni na ha magondoni khathihi na zwiendedzi zwa phuraivethe : ṱhiremmbe , bisi , thekhisi , zwiendedzi zwa phuraivethe .
U lugisela mihumbulo ya nga zwa vhupoṱieli kha vhunzhi ha zwithu zwa pulane ya ndangulo nga mushumisi wa ndaka , mutevhe wa thandela na pulane ya ndangulo ya mbekanyamushumo ya themamveledziso .
Ndi kale , ho sumbedzwa u khwaṱhisa tshanḓa kha u fara zwigevhenga .
U khwinisa kha kutholelwe kwa vhatelwadigirii vhe vha lambedzwa ,
Mpfu dzo vhangwaho nga nyito dza mapholisa u bviswa ha tshigidi tsha mushumo nga pholisa
( 3 ) Arali mvelelo dza khetho dza Buthano ḽa Lushaka dza sa ḓivhadzwa nga tshifhinga tsho bulwaho kha khethekanyo ya 190 , kana arali khetho dzo imiswa nga khothe , Muphuresidennde , nga nḓivhadzo , u fanela u vhidza na u tea datumu dza dziṅwe khetho , dzine dza fanela u farwa hu saathu u fhela maḓuvha a 90 u bva tshe tshifhinga tsha fhela kana u bva tshe khetho dza imiswa .
Thundu dzi re hone ndi dzone fhedzi mitshelo ya u shuma nga maanḓa , dzo vha dzi nga si vhe hone arali u shuma nga maanḓa hu songo thoma ha vha hone .
u engedza mbekanyamushumo ya Tshumelo ya Vhaswa ya Lushaka , hu tshi katelwa u dzheniswa ha matshudeni vho khunyeledzaho ngudo dzavho kha Mbekanyamushumo ya Mveledzisophanḓa ya Zwikili zwa Vhuswole ine ya vha mbekanyamushumo ya Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka ya Afrika Tshipembe .
U bvela phanḓa ha u sa vha hone ha mvula yo linganaho lwa tshifhinga tshilapfu kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango , zwo ṱangana na thempharetsha dza mufhiso muhulu dza zwenezwino , zwo tou ṋaṋisa tshiimo .
Vha humbelwa u humbula u ḓivhadza GEMS arali nomboro ya luṱingothendeleki yavho ya shanduka .
Khabinethe i tamela Vho Dokotela Okonjo-lweala zwivhuya na u lavhelela WTO ine ya vhea mveledziso tshivhindini tsha adzhenda yayo na u shela mulenzhe kha mushumo wa u vhuedzedza ikonomi vhudzuloni nga murahu ha COVID-19 .
Yo thomiwa Yo thomiwa I ḓo thomiwa Yo thomiwa Yo thomiwa Yo thomiwa Yo thomiwa I ḓo thomiwa 8
I bvisela khagala uri thandela i tea u pwashekanywa hani ḽiga nga ḽiga ḽa pulane ya nyito u ṱalutshedza uri vha nga ṅwalisa hani pulane .
Vhukwamani vhu ya ho phanḓa na vhadzhiamukovhe , u fana na Eskom , mimasipala na madzangano a vhashumi vhu kha ḓi bvela phanḓa .
Zwipiḓa zwihulwane zwa pulane zwi fanela u dzhiela nṱha zwi tevhelaho :
Ho imelwa vhathu vha Afurika Tshipembe , Khabinethe i livhuwa Tshikwama tsha Ḽifhasi kha thikhedzo yavho nga tshifhinga tsha musi hu tshi khou ṱoḓea masheleni a u ḓadzisa .
Vunzhi ha khwiniso dzine tshitshavha tsha tama u dzi vhona ndi khwiniso dza mahala , u fana na : u ṅweṅwela , u ṱhonifha tshitshavha , u fulufhedzea musi hu tshi ṋekedzwa zwidodombedzwa , na u humbela pfarelo arali zwithu zwi sa tshimbili zwavhuḓi .
Ndi khou ya fhethu hu re buḽoko mbili thungo ya tshipembe . park mulambo park phakha mudavhi wa bola vhengele sibadela dokotela wa maṱo mudavhi wa makete ḽaiburari vhengele poswokhefi ya inthanete tshikolo
U sa dzudzanea : Zwishumiswa a zwo ngo fanela uri zwi wanale fhethu hu re tsini na tsini kana ho ṱumanaho nga tshaho sa izwi mishumo yaho i tshi kanganyisa .
Vhutholi vhuswa vhu ḓisa vhukoni ha mulayo na ha odithi kha komiti hune he ha vha hu tshi khou ṱoḓea vhukati ha ṅwaha une wa khou sedzuluswa .
Zwenezwo , vha khwaṱhisedze uri miraḓo yoṱhe vha katelwa kha ndondolo ya mutakalo nga nḓila i linganaho nahone i pfadzaho , GEMS i na gumofulu kha zwithu na madzilafho ane ra ḓo a katela .
( c ) u vhewa ha gemo ḽa rennde na miṅwe mithelo , nyingamithelo na mbadelo dza mishumo ; na
Hezwi zwi sumbedzisa zwithu zwavhuḓi kha nḓowetshumo .
Nga ngoho , vhaṅwe vha vhafumakadzi vhenevha vhe vha zwiita sa vhudugambilu u vhona zwauri ri shume kha vhupo ho kunaho , vhane vha dovha vha ṱavhanya uri vha wane zwe vha zwi humbela , zwi a konḓa uri vha vhudze " ndi a livhuwa " u bva kha riṋe .
Ri ḓo vuwa nga matshelonitsheloni ra ḽa vhuragane .
Hetshi ndi tshiṅwe tshikhala tsha vhubindudzi tsha Afrika Tshipembe uri ḽi dzhene kha khephithala ine ya ṱoḓa u tshimbidza mveledzo ya themamveledziso ya Afrika Tshipembe .
Khaedu na mvelelo zwi ḓo vhumba mutheo wa u pulana .
Vhuḓimvumvusi ha vunḓu na tshomedzo
Madzangano a zwa vhashumi a ḓo tea u shumisa misipha yao ine ya vha miraḓo yao u itela u kunda kuvhonele uku , gundo ḽine madzangano a zwa vhashumi a tea u ḽi tama nga mbilu na nga nyito dzao .
Thikhedzo iṅwe na iṅwe ya tshifhinga tshi ḓaho i tea u thoma ya fhira nga fhasi ha ndingo dza u vhona arali i tshi nga kona u swikelwa , nahone a i tei u ima vhuimoni ha tshumelo dza ndeme kana ya ḓa nga nḓila ine ha ḓo vha u shumiswa ha masheleni nga nḓila ine zwa sa ḓo konadzea u bvela phanḓa nayo lwa tshifhinga tshilapfu .
Na hone a thi humbuli uri ri tea u shoniswa nga hezwi .
U shanduka ha mbekanyamaitele ndi thaidzo khulwane .
Mulayo na dzindangulo zwi ṱoḓa pulane dza ndaulo ya malaṱwa dzi tshi :
6.3 . Muphuresidennde o nangwaho Vho Adama Barrow , vhe vha nangwa sa Muphuresidennde muswa wa Gambia vha na fulufhelo ḽa uri nyambedzano dzi ḓaho dzi ḓo vhuedza mashango aya mavhili .
Madzina a khonani dzaṋu Zwiga
Naho izwi zwi tshi wela nnḓa ha tshikoupu tshiṱuku tsha u khwinisa mulayo , teo dza ndaedzi dzo ṱanḓavhuwaho dza ṱhoḓisiso iyi dzi tou vha khagala kha fhungo iḽi .
Vhathu vhavhili musi vhe nae , vha a kona u shavha , na u tshema hu u ṱoḓa thuso .
6.7.14 Ṱhoḓea dza vhusimamilayo ha lushaka u khwaṱhisedza u fana ha zwithu
Mudededzi u karusa vhana zwa zwino nga u amba tsumbo :
Muanganyelo wa khonadzeo dza u vhulunga ha vhukati ha zwibveledzwa zwa khethekanyo u itela u thivhela u bviswa u ṱavhanya u ya kha vhupo .
Vhalingi vha fanela u dzudza milayo nyangaredzi i tevhelaho mihumbuloni yavho musi vha tshi dizaina na u ita ndingo :
Khaedu khulwane ine masipala uyu wa vha nayo , ndi u kona u dzulela u londola mutheo wa ndaka yawo ine ya khou aluwa nga u ṱavhanya sa afha tshumelo dzi tshi khou iswa vhathuni na vhupo ha ḓorobo khulwane vhu khou aluwa .
( b ) vhuimeleli ho linganelaho sa zwe zwa ṱalutshedziswa zwone kha phara ya ( a ) ho ṱanganyiswa na sisiṱeme ya vhuimeleli ha dziwadi zwi tshi bva kha tshipiḓa tsha masipala kha mutevhe wa vhakhethi muthihi wa lushaka .
Nyendedzi dzo lavhelesa nga maanḓa mulayo , muhumbulo na nyimele .
Masipala wa sudzulusa ndivho yawo u bva kha u ṋetshedza vhudzulo fhedzi u ya kha u wana vhudzulo ha vhathu ho khwaṱhaho na ho ṱanganelaho na u ṋetshedza nnḓu dza khwaḽithi .
Zwikhala zwa mushumo kanzhi zwi ḓadzwa hu saathu u fhela miṅwedzi miraru , u ya nga mbekanyamaitele .
Nga iyi nḓila , ri tea u ṱuṱula vhuṱali hashu kha u dzhenelela kha nḓila dzo khwaṱhaho , dzi vhonalaho dzo livhaho kha tshanduko .
Izwi zwi nga nḓila iyi kha milandu hune vhaofisiri vha vha na vhuḓifhinduleli ha tsireledzo na vhulayi .
Kanzhi vhathu avha ndi vhathu vha sa koni u ḓilwela , vhanna , vhafumakadzi na vhana vho kombetshedzwaho u vha mashangoni a havho , vha ita izwo nga mafulufulu nahone vho ḓiimisela .
U shumisa ṱhoho zwo ṋewa sa mahumbulwa sa nḓila ine ngayo ha ṱanganyiswa magudiswa a bvaho kha ngudo dza masia oṱhe hune zwa konadzea na ho teaho .
Sa tsumbo , arali khotsi o itaho zwa vhudzekani na ṅwana wa dzofha a vha na maanḓa a u sa ṋea thendelo ya ndingo ya mutakalo ya ṅwana wawe ?
Nangoho , kha Afrika , vhutsireledzi ha zwiḽiwa na mafhungo a vhutsireledzi ha lushaka vhune ha ṱoḓa maga a shishi a u fhungudza u shaea ha vhutsireledzi na u shaya pfushi .
3.1 Khabinethe i ṱanganedza u thoma u shuma ha mbekanyamushumo dza mvusuludzo ya mbuedzedzo ya mavu kha vhaṋe vhao dzine dza khou ya phanḓa na u khakhulula tshayavhulamukanyi ha tshifhinga tsho fhiraho na u thusa u alusa ikonomi .
Ro sika mishumo i swikaho miḽioni nṋa kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho .
Maitele a mbekanyamaitele ha na magumo sa izwi khaedu dzi tshi bvela phanḓa na u bvelela kha vhupo ha tshumelo dza ndulamiso .
Pfanelo idzi dzi anzelwa u dzheniswa kha ndayotewa .
Kha u pembelela miṅwaha ya ḓana ya Vho Nelson Mandela a ri khou ṱhompha ḓivhazwakale fhedzi , ri khou fhaṱa vhumatshelo , zwihulwane vhumatshelo he ha vha hu muhumbuloni wa Vho Mandela .
( Khumbelo ya u Ṅwalisa Manyoro a Tshigwada tsha 2 )
U khwaṱhisa u thoma u shumisa pulane dza HIV na AIDS dza mihasho ya Muvhuso .
U ṱolwa ha mishumo yo tewaho na khethekanyo nga nḓila ya u saukanya mutengo na u thomiwa ha zwisumbi zwi shumaho .
U vhala nga zwigwada ha u sumbiwa nḓila
Thaidzo dza ndambedzo dzi nga dovha dza vha dzi murahu ha ṱhahelelo ya u dzhenelela nga mimasipala yapo .
Izwi ndi mbudziso , zwitatamennde kana ndaela ?
Ndivho i tea u ṱahisa mihumbulo ya muthu i khagala nahone i tshi sumba khonadzeo , izwi hu vha u thivhela mafhungo o piringanaho ane a shanda ṱhalutshedzo nahone zwi nga ḓaḓisa muvhali .
Hu na mbilo mbili dzine dza pikisana nga mavu o teaho nga nṱhani ha fhungo ḽa vhuhosi .
U engedza kha ndeme ya mvelele yawo , muzika u ita mushumo muhulwane kha ikonomi shangoni , u ita mbuelo ya nzivhanyedziso nnzhi .
Zwo ralo , a hu na muthihi we a dzhia vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo na u anzela u fhirisela vhuḓifhinduleli kha vhaṅwe .
Izwi zwidodombedzwa zwi ḓo dzheniswa kha dathabeisi khulwane ya Gwama ḽa Lushaka ya vhaḓisedzi kana vhathu vho iledzwaho u ita vhubindudzi na sekhithara ya tshitshavha .
Nyimele i ḓisa mveledzwa i si yavhuḓi ine ya hanedzana na tshipikwa tsha mveledziso ya maitele a pfumedzano .
Vhuṅwaleli ha vhathu zwavho vha re kha zwa mapholisa vhu tea u thomiwa nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka , u itela u shuma nga fhasi ha Muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha zwa vhupholisa .
4.3.4 u pfesesa maitele ane muitakhumbelo a nga a shumisa u ita khaedu kha tsheo yo dzhiwaho nga khumbelo yawe ;
U sumbedza nḓivho ya kutshimbidzele kwa nḓisedzo ya tshumelo na ndangulo ya kushumele kwa masipala na u dzhenelela ha Komiti ya Wadi .
Nga nṱha ha vhaṅwe vhatshimbidzi vha dzingu , vha Gender Links vho dovha vha gudisa vhaeletshedzi u itela iyi ndivho .
Zwo sedzwaho zwi re kha manifesiṱo wa dzikhetho a zwi tou pfulufhedziso fhedzi dzo livhiswaho kha u kunga dzivouthu , dza fhedza nga u vhetshelwa thungo nga murahu ha dzikhetho .
2.10. Khabinethe yo vhudziwa nga ha mawanwa na themendelo u bva kha ṱhoḓisiso dzo itwaho nga Muhasho wa Tshumelo ya Muvhuso na Ndaulo ( DPSA ) nga ha u swikelelea ha Senthara ya Tshumelo ya Thusong , senthara ya tshumelo ya muvhuso ine wa wana tshumelo dzoṱhe ine ya ṋea mafhungo na tshumelo kha zwitshavha .
U vhala tshiṱori .
Muvhuso u ḓo thoma nga zwipiḓa zwa rathi sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo yawo ya tshanduko ya ndeme ya ikonomi , hu tshi katelwa themamveledziso , zwa nḓowetsumo , vhubindudzi na vhutumbuli , u katela na u ṱanganela .
Tsenguluso ya Mugaganyagwama i sumbedzisa maga o fhambanaho o kumedzwaho u tsireledza mutheo wa muthelo na u shaedza tshikoupu tsha mubvuḓo wa muthelo na vhuthivheli .
Heyi fomo yo livhiswa kha phungudzo ya zwiito zwa nyelelo ya mulambo kha zwa vhutivhamiri ha makwevho .
Tshivhangi tsha vhukuma tsha lufu tshi ḓo ṱaluswa nga murahu ha u ṱhaṱhuvha mufu .
U ṱola nzulele , khaedu na zwikhala kha masia a poḽotiki , ikonomi , matshilisano , na mvelele na u ombedzela masia mahulwane u amba nga hazwo .
U ya nga Weber , muhumbulo wa birokhiresi i na nyimele dza rathi khulwane .
Thebulu ya 1 ya Mulayo wa Pfanelo dza Vhaṱavhi vha Zwimela Zwiswa u ḓivha arali tshimela tsho tendelwa .
Khabinethe i fhululedza Eskom kha u ita uri tshanduko khulwane nngafha i swikelwe , ine ya vha tshipiḓa tsha mbekanyamushumo khulwane ya u ṱavhanyisa zwa u fhaṱa , zwi tshi khou rangwa phanḓa nga vhurangaphanḓa vhuswa .
Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi Muhasho wo dovha wa ḓidzhenisa kha kuitele kwa u dzudzanya tshiṱirathedzhi tsha nga ngomu u ela uri tshiimiswa tshi nga sedza hafhu hani fulufulu ḽatsho na zwiko u vhona zwauri mbekanyamushumo dzoṱhe dza Muhasho dzi khou shela mulenzhe kha bono na tshipikwa zwa Muhasho .
Muhasho u tikedza fulo ḽa ḽifhasi ḽo livhiswaho kha u engedza kavhili mukovhe wa maraga wa vhuendi ha nnyi na nnyi nga 2025 .
Kha vha tshimbidze tshumiso ya pulane ya thandela nga kha mathomo a komiti dza vhueletshedzi dza thandela .
Muhumbulo wa mathomo wa vha wa uri muelela uyu wa ndambedzo u ḓo tikedza mishumo ine ya fhulufhedzisa ya tsedzuluso , u ṋetshedza zwiimiswa zwa vhukati , na u ṱuṱuwedza tsedzuluso kha masia makene ane a fulufhelwa u vha a vhuṱhogwa kha lushaka .
Nḓowetshumo idzi dzo ḓitika nga thengiso dzi yaho na dzi bvaho kha vhorabulasi fhedzi .
Ni ḓo vhu vhona ho momela zwiḽiwa .
Naho hu na vhuthihi , dimokirasi na muvhuso wo fanelaho zwe ra zwi tsireledza , ri kha ḓi tea u ṱanganya zwiṱangadzime na vhupo ho tsireledzeaho hu wanalaho kha lushaka , vhuimo , mbeu , vhurereli , na zwigwada zwa mirafho .
Ndo pfa u pfi ni muṅwe wa vhatambimakone vha thimu ya voḽibolo .
Yo ṱumana na ndaulo ya kushumele kwa masipala .
U shumiswa havhuḓi ha mbetshelwa dza malasha hu ṱoḓa vhubveledzi ha zwibveledzwa zwi rengiseaho zwo tiwaho u itela u fusha ṱhoḓea dza maraga .
sisiṱeme i tshi tou vha hone lwa mulayo ( ndi uri , i tshi tou vha yavhuḓi fhedzi kha bambiri ngeno zwi tshi ḓa kha u i bveledza zwiko zwi tshi ri ndi bva vhubvo .
Ri tea u lwa na ndingedzo dza u pfukisela phanḓa kana u lengisa mafhungo haya .
Ndayotewa ya Afurika Tshipembe ( 1996 ) na theo ya mulayo wa ndeme sa u re kha Ndima ya 4 ya Muvhuso Wapo : Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala ( 2000 ) na Ndima ya 4 ya Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwimiswa zwa Masipala ( 1998 ) u ṋetshedza muhanga wa kushumele kwa mulayo wa ndeme wa demokirasi ya u dzhenela kha muvhuso wapo nga maanḓa kha komiti dza wadi .
Phindulo dza madzangano mavhili kha u dzhenelela hashu , yo sumbedza zwi khagala nga tshifhinga tsha miṱangano yashu ya vhukonani , yo sumbedza uri vhoradzithekhisi zwa zwino vha vho ṱanganedza mulayo uyu wa ndeme .
Kha miṅwedzi i si gathi yo fhelaho , ro vha na nyambedzano i yaho phanḓa na vhashumisani na muvhuso vhashu kha zwa mabindu , mishumo na madzangano a tshitshavha , vhe vha dzinginya u engedzwa ha dziṅwe thikhedzo dza matshilisano na dza ikonomi .
Ndi vhuḓifhinduleli ha muṋetshedzi wa tshumelo u vhona uri ḽiṅwalo ḽa phindulo yo fhelelaho ḽi na zwitevhelaho na hone ḽo swaiwa nga nḓila yo teaho :
Tshimonemone tshi tshavhuḓi tshi nga vha tsho shuma ha miṅwaha ya fumi yo fhiraho , hu na nyaluwo ya GDP ya fhasi i tshi khou hoṱefhadza u vhulunga ha phuraivethe , zwine , nga murahu , zwa vha zwo vhaisa vhubindudzi na nyaluwo .
Zwo tendelwa , zwi ḓo vha zwi si zwavhuḓi u shumisa vhukonḓi ha tshikhala u ta ndaṱiso i sa lingani kha vhatshinyi vho wanalaho mulandu wa vhuḓifari ho khakheaho vhu linganaho .
Mbekanyamushumo kanzhi i ḓo khunyeledza ṱhoḓea dza shango dza thengiselano ṱhukhu dza tshitshavha tsha mahayani .
Dzikholidzhi dzo ita nzudzanyo dza tshifhinga nyana u khwaṱhisedza uri tshumelo dzoṱhe dzi bvela phanḓa u swikela u tholiwa ha tshoṱhe hu itwa .
Fhedzi , tshilengo kha u ḓisa masheleni , mbilo dza mavu na fhethu ha mveledziso na u lenga u litshedza mavu a muvhuso a ṋewa tshitshavha tshapo zwa lengisa vhukuma tshumiso ya thandela iyi .
U langa na u dzudzanya dzangano ḽa sibadela na tshumelo dza mutakalo kha tshitshavha .
Vha tea u wana hei phemithi musi muhwalo u sa athu takuwa shangoni ḽe ha rengwa khaḽo .
Vhafarisi vha zwa matshilisano vho vhekanywaho fhasi ha Mveledziso ya zwa Ikonomi ya Lushaka na Khoro ya Vhashumi vho vha vha tshi khou ḓi ṱangana kha vhege mbili dzo fhiraho u itela uri vha tendelane kha milayo ya ṱhoḓea ya thendelano ya vhutsireledzi ha muḓagasi .
Muaro wa tshifhaṱuwo wa Maxillo ho sedzwa gumofulu ḽiṱuku ḽa R15 649 nga muṱa
Zwitivhi zwa khovhe kana mathannge a nga ṱukiswa nga maḓi o kunaho .
Shumisani mafhungotswititi nahone ni vhe na vhuṱanzi uri ipfi ḽa u thoma ḽi thoma nga
U shela mulenzhe kha foramu dza dzitshaka dzo ṱanganelanaho sa G20 zwo vhuedza ḽino shango .
Yowee , zwikhokhonono zwiṱukuṱuku khezwi zwi tshi khou ṱharamudza zwiphuphuledzi zwazwo muyani sa maṋanga .
U ḓivhadza hu hulwane yo bveledzwaho nga tsedzuluso iyi ndi iyo ya pfunzo ya nyambo mbili .
Mulayo wa u ṋetshedzwa ha masheleni Mahoro a poḽotiki wo thoma mutheo wa zwa mulayo u re na vhutevheleli ha u ṋetshedzwa masheleni lwa phuraivethe kha mahoro oṱhe a poḽotiki o ḓi ṅwalisaho , ane a nga vha a khou imelelwa kha vhusimamilayo ha lushaka kana ha vunḓu kana vhu si ha lushaka kana ha vunḓu .
( 8 ) Miraḓo ya Khoro ya Masipala vha na pfanelo ya u dzhenela kha matshimbidzele ayo na a komiti dzayo nga nḓila ine -
Sisiṱeme ya u renga nga muhasho yo lugela u sedzulusa dzibidi .
( g ) u vha na ramulayo ane a ḓo imelela muhwelelwa o tholwaho nga muvhuso , ho badela muvhuso , u itela arali hu tshi nga vha na khaṱhulo i si kwayo , na u ḓivhadzwa nga ha hei pfanelo nga u ṱavhanya ;
( 1 ) Maanḓalanga a khorotshitumbe a Vunḓu o vhewa kha Mulangavunḓu wa Vunḓu ḽeneḽo .
Mutevheṱhanḓu wa zwiitei zwi re na vhushaka wa u fhaṱa u fhulufhelana na u dzhenelela kha dzinyambedzano malugana na u tandulula khaedu khulwane u a ṱoḓea - une wa vha na bono ḽa tshifhinga tshilapfu .
U dovha wa bvisela khagala hune muvhuso wapo wa ḓo wana hone tshelede .
Zwitshavha zwi nga ṋewa maanḓa a u topola ṱhoḓea dzazwo , na u vhea tsumbakushumele na thagethe na u ṋea masipala vhuḓifhinduleli kha kushumele kwayo na nḓisedzo ya tshumelo .
Hezwi zwi ḓo ita uri vhagudi vhane vha khou lwala vha vhe hone tshikoloni lwa tshifhinga tshilapfu .
Migaganyagwama i dzudzanywa kha nyimele ya u sa vha na ngoho nahone khumbulelo dzi tea u itwa nga ha zwiitisi zwa nnḓa na zwa ngomu zwine zwa nga kwama mugaganyagwama nga tshifhinga tsha ṅwaha wonoyo wa muvhalelano .
Vhagudisi vha dovha hafhu vha ṱuṱuwedziwa u nanga ṱhoho dza vhone vhaṋe arali vho dzi sedzulusa sa dzo teaho .
Vhulanguli vhunga , ho sedzwa tshiteṅwa 77H ( 1 ) tsha PAIA , nga hone vhuṋe kana nga khumbelo nga , kana ho imela muofisiri wa mafhungo kana ṱhoho ya tshiimiswa tsha phuraivethe kana muthu muṅwe na muṅwe u ita ṱholo ya u ṱhaṱhuvha arali tshiimiswa tsha tshitshavha kana tsha phuraivethe tshi tshi khou tevhedza ngauangaredza na mbetshelwa dza PAIA ho sedzwa mbekanyamaitele na maitele a u shuma dzazwo .
Nyimele idzi dzi sumbedza maga a mathomo na a vhukati a u fhungudza ḽevele ya vhushai vhukati ha vhaaluwa , vhathu vha na vhuholefhali na vhaṱukuṱuku .
U ita vhuṱanzi uri mihumbulo ya mazhakanḓila i no bva dziwadini i wanwe
Tsenguluso ya zwa vhufhura i itwa nga Yuniti ya u Kombetshedza musi yo nyanyulwa nga zwinyanyuli zwa odithi nahone ya fhedza i tshi ḓisendeka nga mawanwa a odithi .
U khwaṱhisedza uri faila dzoṱhe dza vhakolodi vha ikonomi na vha sa wanali dzo iswa kha ramilayo wa muvhuso u itela mbilo .
19.2 Mutshimbili wa vhaswa wa mbofholowo , hu tshi khou pembelelwa miṅwaha ya 25 ya mbofholowo , u sedza kha u sumbedza vhaswa , vha sa shumi na vhoramabindu zwikhala zwi re hone zwa mabindu , mabuḓo na zwa pfunzo kha sekithara ya muvhuso na ya phuraivethe .
Fhedzi , u fana na Vhahulisei Miraḓo ya Phaḽamennde , ndi a zwi ḓivha uri vhunzhi ha vhathu vhashu vha vhilaedzwa nga nḓaḓo ya uri shango ḽashu ḽi ḓo vha ḽi ngafhi matshelo .
Mulayotibe , wa vhuya wa phasiswa wa vha mulayo , u ḓo konḓa u shandukisa vhungoho ha ndaulo ine ya vha hone , u ṋetshedza tsireledzo ya vhudzulo na u bveledza dzangalelo ḽa ikonomi ya matshilisano ya MaAfrika Tshipembe oṱhe
Nga ḓuvha ḽavho ḽa u vhofhololwa , kha miṅwaha ya 31 yo fhiraho , Vho Madiba vho ṋetshedza mulaedza wavho wa u thoma vhe hanefha Kapa Vhukovhela , he vha humbudza Maafrika Tshipembe uri hu na maḓuvha a vhukonḓi a khou ḓaho , na uri nndwa i tshe kule na u fhenyiwa .
Dzibulasi dza u thoma u shumisa tshipelupelu dzi nga sumbedza u vha dzone nga zwiitisi zwa u thoma tshenzhemo ya mveledziso ya tshifhinga thilapfu .
Mutengo uyu u tiwa nga mulayo waAfrika Tshipembe .
Thendelo ndi tshipiḓa tsha vhuvhekanyandeme ha dzitshaka ha Afrika Tshipembe vhu shelaho mulenzhe kha ḽifhasi ḽa khwine na u bveledziswa ha Afrika .
U thetshelesa na u fhindula nḓivhadzo na ndaela dzi re kha radio na inthakhomo .
Khethekanyo ya Vhulangagwama i ḓo ingamela lwa matovhe u itela u vha na vhuṱanzi ha uri burantshi dzi khou tevhedza zwa u dzhia vhukando ha u lulamisa zwithu .
Kha zwipiḓa zwinzhi zwa ḽa Afrika , vhana vha a hanelwa pfanelo dzavho dza u dzhenelela na mbofholowo ya u ḓiambela nga mulandu wa maitele a mvelele .
Ndivho dza maitele :
U swikelela hu vhonalaho kha zwiko zwa maḓi zwi nga konadzea fhedzi u vhulunga arali zwitshavha zwine zwa khou dzhenelela kha maitele a vhupulani , u khwaṱhisedza uri ṱhoḓea dzazwo na ndavhelelo ndi dza vhukuma , na u swikelelea na u langea .
U maanḓafhadzwa nga kha tshandukiso ya sekithara ya khasho- Itshi tshipikwa tsho tou swikelelwa zwiṱuku , naho mafhungo a tsitsikano kha sekithara a tshi kha ḓi tou vha khaedu vhukuma .
Musi vha khou ita nyambedzano nga ha vhubveledzi hapo ndi a vha kwengweledza uri vha songo poidza kha maitele aya ane a khou bvelela .
Ndivho ndi ya u ṋetshedza vhuyo ha mbekanyamaitele , u leludza na u shumisa ndangulo i bveledzaho ya sisiṱeme dza masheleni a vundu , thevhekano ya nḓisedzo na ndangulo ya ndaka i sudzuluseaho kha masia a vundu na a masipala .
Therisano na nyito ya u ṅwala nga fhethuvhupo , vhaanewa na puloto .
Zwitshavha zwi shayaho kha vhupo ha kule na ḓorobo ha vhukovhela , khathihi na vhupo ha vhudzulo huswa kha dzingu a ḽa Chatty , vhu , honeha , na vhushayi vhuhulwane zwi tshi ḓa kha u tswikelelo ya tshiimiswa itshi .
U bveledza pulane ya nyito
Tshumiswa nga vhuendelamashango ha vhadzulapo
SAPS i tea u vha hone u vhona uri hu khou vha na u tevhedza mulayo na vhudziki ngomu na u mona na tshitediamu khathihi na u thivhela vhugevhenga .
U ṱuṱuwedza ndondolo na kushumisele kwavhuḓi kwa zwi tshilaho zwo fhambanaho .
Ndima ya 4 ya Mulayotewa ( Khethekanyo ya 59 na 72 ) i ṋea mushumo na vhuḓifhinduleli Phalamennde zwa u tshimbidza vhuswikeleli ha tshitshavha na vhudzheneli kha zwa vhusimamilayo na maṅwe maitele a Phalamennde .
Musi ri tshi khou khwiṋisa khaphasithi na kushumele kwavhuḓi kha themamveledziso ya zwidimela , ri tea u vha na vhuṱanzi na tshanduko ya vhukuma kha vhashumi vhashu .
Khethekanyo dzi tevhelaho dzi bvisela khagala hafhu nga ha u shumisa mutevhe wa tshitshavha u wana data ya dzimpfu na u ṋekedza maṅwe mawanwa a ndeme kha data .
u dzhia vhuṅwe vhukando ha u engedza tswikelelo ya masheleni a mabindu maṱuku nga tshumiso ya gwama ḽa Apex ( Samaf ) na gwama ḽa khadzimiso ya masheleni kha ndimo ṱhukhu ( Mafisa ) ;
Roṱhe ro fanela u ṱhonifha mulayo wa uri " Vhashumisi vha tshumelo dzashu vha tea u ḓiphiṋa nga u dzhielwa nṱha " .
Vhaṅwe vhaofisiri vha zwa vhuendi na vhone vho vha vha tshi khou kundelwa u reila u mona na tshitediamu .
Matheriaḽa a nga bveledzwa hafhu hu si na mbadelo nga tshivhumbeo tshiṅwe na tshiṅwe hu sa ṱoḓiwi thendelo .
Kha vha vhulunge ṱhanziela ngauri ndi ya ndeme .
Bodo ya vhalanguli vha Muḓagasi na Fulufulu i ela thendelo iyi nga u bveledza na u rumela mbekanyamushumo ya u dzhenisa muḓagasi kha DOE .
Muvhuso a u ngo vhuya wa tsukunyea kha u fhedza u salela murahu ha dzinnḓu hu re hone , ri sa tsha amba tshivhalo tshi elanaho na nyaluwo ya tshitshavha , minista vho zwi tenda .
Ndaela i sumbedza u vhoxwa ha mimasipala malugana na zwa vhupulani ha malaṱwa , ndangulo ya vhahwali vha malaṱwa na zwikimu zwa u kuvhanganya malaṱwa , na u lavheleswa ha kusikelwe kwa malaṱwa na kufarelwe kwa malaṱwa .
Mbumbo idzi mbili dza u kunakisa dzi ṱoḓa zwishumiswa zwo khetheaho na vhuṅwe ha vhukoni kha u shumisa na u langa .
( a ) u sumbedza maitele a kwamaho vhululoi ( vhuvhi ) vhune ha vhaisa na u pomoka muthu vhuloi vhune ha vhaisa ( vhuvhi ) tshitshavhani ;
U ṋetshedza thikhedzo ya tsivhudzo ya mulayo na u sedzulusa tshumelo dza Bodo .
Kalekale musi ndi tshee muṱuku ndo vha ndi tshi dzula na mme anga na khotsi anga bulasini .
Maga a re na tshivhalo vunduni a ḓo anḓadzwa u itela u vusuludza Khoro yashu ya Vundu ya Aids .
Tsha vhuraru , ri tea u rera nga maanḓa nga ha uri ri nga khwaṱhisa hani sisiṱeme dza ndaulo ya mutheo dzine dzi si vhe hone kha miṅwe mimasipala .
U shumisa vhana kana vhalwadze vha muhumbulo kha phonogirafi kana u wana mbuleo khayo ,
( 3 ) Mbadelo ya tswikelelo ine ya badelwa nga muhumbeli yobuliwahokhatshipiḓa tsha vhu 54 ( 7 ) tsha Mulayo , nga nnḓa ha musi o tendelwa nga fhasi ha tshipiḓa tsha vhu 54 ( 8 ) tsha Mulayo , i nga nḓila i tevhelaho :
Khabinethe i humbela mahoro oṱhe uri a lwise nga nungo dzoṱhe uri hu swikelelwe thendelano nga u ṱavhanya u itela u thivhela phambano dzo kalulaho .
O shumisa ngilasi kha u ṱhavha muṅwe mufariwa ngae na u dovha a rwa muṅwe mufariwa nga feisi .
U bva kha izwo o swikelela zwa uri Mark o bveledza hafhu sialala ḽi re tsinisa na ḽa u thoma .
Hu na u lambedza hu no vhonala hu no itwa kha u dzudzanyulula CBS musi ri tshi ḓisa ndondolo tsini na hune vhathu vha dzula hone .
Kushumiselwe kwa Data
Khethekanyo 39 ya Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa 2000 u ṋea Meyara Muhulwane , khorotshitumbe kana komiti yo khetheaho ya vhakhantselara vhuḓifhinduleli ha mveledziso ya PMS na u i isa kha khoro .
Ho farwa vho na miṱangano na vhaimeli vha zwa mulayo vha vhashelamulenzhe u itela u dzudzanya maḓuvha a u thetsheleswa ha vhuṱanzi ha u tou ambiwa .
Mivhigo yo ganḓiswaho ya dzikomiti dza vhakoni yo ṋetshedza kharusi na nyendedzi ya mvelaphanḓa khulwane kha mutakalo wa tshitshavha , wa lushaka na wa dzitshaka .
U itela uri mbekanyamaitele ya nḓowetshumo i vhe i bvelelaho ri ḓo ṱoḓa zwishumiswa zwa masheleni zwa nḓowetshumo zwo teaho .
Vhaḓivhi vha fiḽosofi , fhedzi , nga maanḓa avho vha bvaho kha nḓowelo ya maitele a u saukanya , vha nga vha na muhumbulo wo fhambanaho .
Tshanduko dzi mangadzaho dzo vhonalaho kha shango ḽashu kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho a dzi ngo shandukisa u ṱoḓa hashu dimokirasi , mveledzo , vhulamukanyi na mulalo .
Tshiṅwe tshifhinga muraḓo wa thimu u ḓo wana zwo tea uri a sime thimu ya u tikedza u itela u swikelela mvelelo dzine vha vha na vhuḓifhinduleli khadzo .
Iyi ndi pulane ya muvhuso ya u shandukisa matshilo a vhathu uri a vhe khwine na u shandukisa tshitshavha na ikonomi nga u ṱavhanya vhunga zwi zwo itwaho u bva 1994 .
Zwiko zwa vhupo zwi swikela ṱhodea dza tshitshavha : U ḓisa mavhengele na mishumo tsini na hayani
Ambuḽentsi Thuso ya dzilafho ḽa shishi
Nga ṅwambo wa izwo , rakhonṱhiraka o vha o tea u ita zwa vhuṱoli kha tshifhaṱo a sa athu u thoma u fhaṱa .
Kha vha ite khumbelo ya thendelo ya u vhofhololwa uri vha ḓifuwele na u rea khovhe huṱuku arali vha tshi dzula kha vhupo ha phendelashango vha tshi ṱoḓa u shumisa zwiko zwa lwanzheni .
Aphiḽi iyo i elana na u vha hone ha Khothe iyi , ine i tea u vha hone zwi tshi kha lutamo lwa vhulamukanyi kha u ita ngauralo .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza u ṱanganedzwa ha ḽikumedzwa ḽa u khwinisa Mulayotewa wa Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe wa 1996 u itela uri u ḓo kona u tendela u dzhiululwa ha mavu hu si na ndiliso .
Tshikolodo tshine tshi nga vha hone ndi mbadelo ya zwino i bvaho kha mishumo yo iteaho kale , fhedzi a i ṱanganedzwi ngauri :
Hu na ipfi ḽoneḽone ḽi no amba kuitele kwo raliho - ndi Onomatopia .
u tsireledza pfanelo kana ndaka ya Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo wa Lushaka na ;
U WANA ZWINZHI NGAHA U SWIKELELA MUVHUSO KHA VHA KWAME ṰHINGO DZI TEVHELAHO :
U shaya mushumo zwi vhonala kha zwigwada zwinzhi zwa vhaswa , u bva kha vha maṱiriki u ya kha vhatelwadigirii vha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha .
Fomo ya phurofoma ya u vhiga ndi tsumbanḓila yo tou ṅwalwaho , kana fomo , ine vha nga i ḓadza u fhirisa u ḓa na fomethe yavho .
Pulane hedzi kanzhi dzi ṋea vhashumi tshikhala tsha u swikelela masheleni avho phanḓa ha musi vha tshi ya u awela , nga kha khadzimiso kana u tou bvisa nga ngomu banngani .
U sedzisa ndingo ya u thoma kha u kuvhanganya vhuṱanzi u ya nga mvelelo khulwane yo bulwaho kha madzina a zwiṱandadi zwa yuniti u itela u vhona uri ndingo yo ṱanganywa u fhira uri i vhe yo fhandekanywa .
6.2 U leludza kushumele kwo fanelaho kwa vhashumi na u swikelela gumofulu ḽa khonadzeo ya nyaluwo yavho .
U dzudzanya pH ya mavu na vhuimo ha u ṋukala kha mutevhe wo lugela tshilinwa wonoyo .
Muofisiri wa Zwamafhungo wa tshiimiswa tsha nnyi na nnyi u tea , ho sedzwa tshiteṅwa15 ( 1 ) tsha PAIA , u ita uri mutevhe kana khethekanyo dza rekhodo dzi no wanala lwa othomethikhi u wanale , sa zwe zwa randelwa kha phara 9.3.4 i re afha fhasi .
U vhulunga maitele a mugaganyagwama uno ṅwaha wo ṋetshedza khwaṱhisedzo nga u ralo kha mbulungelo dzo topolwaho .
Ambani uri ni vhona u nga mirero iyi i amba mini .
Hu na masheleni a linganaho R1.5 biḽioni a u tikedza havha vhoranḓowetshumo .
Mudzulatshidulo , nga u pfufhifhadza , ri a pfesesa tshutshedzo dzoṱhe na khonadzeo khulwane ya vhuendelamashango .
Kha khwiniso dzo raliho dziṅwe na dziṅwe ri fanela u ṱhonifha nzivhanyedziso dza muganḓisi dza mathomo .
2.8 MINCOSA na ECSA dzi ḓo thusa muvhuso u thoma Thimu ya Tsedzuluso ya Ṱhogomelo na Mishumo ya Thekhinikhala ya Eskom ine ya ḓo ḓivhadzwa hu si kale .
-hu na maḓi a u nwa na dzikhaphu ?
Mulangadzulo , ri muvhuso une wa imela lutamo na fulufhelo zwa vhashai , na uri zwo ralo u edzisa hashu ho sedza kha mushumo wa ndeme wa u fhelisa vhushai khathihi na u fhungudza u shaya mushumo na u sa lingana .
Ri tshimbila nga thekhisi .
U bindudza kha sekithara ya vhuendi
Muhasho wa Mitambo , Vhutsila , Mvelele na Vhuḓimvumvusi sa vhadzhiamukovhe vha tshumelo dza ḽaiburari kha vundu vho sumbedza u ḓikumedzela havho kha pfunzo na u wanala ha zwiko kha zwitshavha zwoṱhe .
Muṅwaleli wa dzangano ḽa vhashumi u tea u ḓadza fomo ya khumbelo , LRA 4.5 .
Kha ri ṅwale yaṋu uri tshiga tshiṅwe na tshiṅwe tsha mutsho tshi amba mini .
Kha milayo yoṱhe , muvhuso ndi tshileludzi , hu si zwiṅwe zwinzhi , kana zwiṱuku .
Tshenzhelo yo teaho kha thandela na ndangulo ya mbekanyamushumo .
Mveledziso na u khwaṱhiswa ha tshelede na mimaraga ya tshelede hu tshi katelwa na maraga ya vhabindudzi wa lushaka na zwa dzingu zwi khou khwiniswa .
Tshiimiswa : Tshumelo : I ṋetshedzwa kha : Kha vha wane zwidodombedzwa kha
U tevhekanya zwifanyiso zwa tshiṱori tsho toololwaho nga u tevhekana .
Thimu ya hayani nga u angaredza i na zwileludzi zwa khwine - zwiko zwavho zwi tsini ; vha swikelela vhathu vho khetheaho na tshomedzo na madzanga ane vhathu vha vha kule na hayani vha si vhe nao .
Ni kone u tshimbila ni tshi ya fhethu ho fhambananaho hu re kha pulane ya tshikolo .
A huna muthu na muthihi ane a nga takala muṅwe a tshi lovha , u holefhala kana u tshila e kha vhuṱungu ngauri a tshi kundelwa u wana dzilafho ḽa khwine .
U bveledza u vhuelwa kana u engedza ndeme kha lupfumo lwa minerala yashu .
u konadzea na u shanduka tshifhinga tshoṱhe .
Kha maṅwe masia a Vundu , ane a anzela u vhidzwa u pfi ndi vhuponi ha mahayani , vhathu vha na tsireledzo ya tshumiso ya mavu i no khou shuma i sa fani na tsireledzo ya tshumiso ya mavu i no langwa nga milayo .
Hu tshi tou humbulwa zwavhuḓi , hu a tendelaniwa uri mbudzisombekanywa iyi i nga vha yo vha vha i leluwaho , fhedzi , yo shuma mushumo wayo .
Thasiki 4 Mvelelo dza ḽiga iḽi ndi dzifhio ?
Muṋetshedzatshumelo wa mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi o tiwaho nga tshikimu ( DSP wa vhulwadze vhu sa fholi ) u ḓo vha rumela SMS ya u vha humbudza u vusuludza u randelwa havho ha mushonga u saathu fhelelwa nga tshifhinga .
U dzhenelela hu tevhelaho ho pulanwa lwa tshifhinga tsha miṅwaha miraru .
Dizaini na mivhala ndi manweledzo ya elementhe khulwane dza ḓivhazwakale ya fuḽaga ya shango .
Muanganyelo u itela maraga wa vhutsila ha nga ngomu ha Afrika a u ngo leluwa u u wana fhedzi hu na khonadzeo khulwane ya nyaluwo kha miṅwaha i ḓaho .
4 . u ṱangana na u vhea maitele a u vhulunga rekhodo
I dovha hafhu ya kona u vhona magake , zwithithisi na zwifareledzi zwine zwa fanela u tandululwa tshifhinga tshi ḓaho .
Hu pfukaho vhaendangaṋayo zwitoponi hu tea u vha ho talwa wavhuḓi .
3.5 . Khabinethe i dovha hafhu ya farisana na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u sumbedza u vhaisala na u tshuwa nga u lovha vha vhana vha tshikolo vha 18 , na vhaaluwa vha vhili khomboni i shushaho ya thekhisi ngei Bronkhorstspruit , nnḓa nyana ha Pretoria .
Ṱhoḓisiso dza u fushea ha vhalwadze , khathihi na mbilahelo dzavho na zwikhoḓo zwa vhalwadze zwi ḓo vha zwiko zwa ndeme kha mbigelamurahu dza tshumelo dza zwa mutakalo nahone dzi ḓo shuma kha khwiṋiso dza matshelo .
U engedza kha ezwo thaidzo idzi ndi ḽeveḽe ya fhasi ya vhuḓilisi ha vhadededzi .
Vha tea u ḓivhadza SARS hu saathu fhela maḓuvha a 21 a nga murahu ha u vala mabindu avho .
U ḓo engedza vhushaka vhu vhuedzaho masia oṱhe na mashango a Devhula .
Ofisi ya Muphuresidennde i ḓo sedzulusa milayo miswa na ya zwino , u vhona arali itshi yelana na NDP .
Saizwi vhuendi ho ṱanganelana vhukuma na nzudzanyo , zwo no tou vha khagala uri zwi tea dzula zwi zwoṱhe .
Hu nga ḓivhadzwa muvhilaeli nga ha mvelelo dza ṱhoḓisiso hune a kona u kwamea .
Mbuno afha i nga vha ya uri zwi a konḓa u vha na tsumbo ya uri muthu ndi muloi .
( 3 ) Khethekanyo ya 199 ( 3 ) ( a ) ya Mulayotewa muswa i nga si kone u shumiswa phanḓa ha musi hu tshi fhela miṅwedzi miraru nga murahu ha musi milayo yo lavhelelwaho kha iyo khethekanyo i tshi ḓo phasiswa .
tshi langulwaho na u ṱhogomelwa u ya nga Milayo ya Senthara dza Mveledziso ya vhana vhaṱuku
Nda ḓitshea tshanḓa , tsha thoma u bva malofha .
Zwo tewa kha ngaganyo dza tshiṱirathedzhi dzi yaho phanḓa kha vhuvhudzisi na ndangulo ya tshumelo dza maḓi hu na mafhungo avhuḓi na mafhungo a si avhuḓi .
zwidodombedzwa zwa miraḓo kana vhalangi
Zwi tshi langwa nga tshenzhelo ya kale na vhukoni ha u tshimbidza , mbekanyamushumo ya vhugudisi i nga fhedza maḓuvha a u swika kha15 .
Ndi u tou itela uri ṋea tshikhala tsha uri ri si khethe .
Mushumo wa demokirasi ya u dzhenelela ndi u ḓivhadza , ambedzana na u bula mihumbulo kha tsheo , dza musi hu tshi pulaniwa / hu tshi dzhiiwa tsheo .
Nga u sudzuluwa ha mushumo wa tsireledzo ya tshitshavha u ya kha muvhuso wa lushaka , mavundu vha khou ḓo sala fhedzi na tshumelo dza ndondolavhathu .
3.4 . Zwa u rengwa ha khaelo ya AstraZeneca zwo vha zwo ḓitika nga kha kushumelwe kwawyo kwavhuḓi kwo khwaṱhisedzwaho phanḓa ha musi hu sa athu tumbulwa ulwu luṅwe lushaka luswa lwa vairasi ya 501Y.V2 fhano shangoni .
Tshibugwana itshi tsho livhiswa kha u fhaṱa mvelele ya u vha khagala na u vha na vhuḓifhinduleli nga ngomu ha Muhasho wa Dzibada na Vhuendi nga u bveledza pfanelo ya mafhungo .
Kha themamveledziso ya bada , SANRAL yo thoma u pulana luṱa lwa thandela ya R4.5 biḽioni ya u khwinisa bada ya Moloto .
Maafurika Tshipembe u bva kha masia oṱhe a vhutshilo na kha zwipiḓa zwoṱhe zwa shango ḽashu ri na maanḓa a u shandukisa iyi nyimele ya khombo .
Hezwi zwi katela sia ḽa mbekanyamaitele , ḽifhasi ḽa ṱhoḓisiso hu tshi katelwa vhukoni ya ṱhoḓisiso vhu no khou itea na sia ḽa mveledziso .
Hezwi ndi ṱhoḓea dza mulayo , zwi re ngomu ha mafhungo a mbuelo , mupo wa vhabindudzi na muthelo .
Honeha , nḓila dza maitele dzo fhambanaho kha ṱhuṱhuwedzo ya mutakalo dzi sumbedza vhuimo ha poḽotiki ho fhambanaho .
U vhona uri hu na mbetshelwa ya nethiweke ya vhukateli ha tshumelo dza mveledziso ya matshilisano nga kha tshanduko ya masheleni a matshilisano i konisaho u manḓafhadza vhashai , vha songo tsireledzeaho na avho vha na ṱhoḓea dzo khetheaho .
Kupfesesele ku fanaho kwe kwa swikelelwa na mbumbano dza vhadededzi ku shuma fhedzi sa ḽiga ḽa tshifhinganyana kana phirisela .
Kha vha ḓivhe hezwi : Arali vha na muimeli a shumanaho na mafhungo avho a u thela , kha vha ḓivhadze SARS .
Modeḽe wa mvumbo dza zwi no tshila maḓini u shumiswa kha u rekanya na u bvumba ḽeveḽe ya maḓi na veḽosithi ya kharenthe zwi tshi vhambedzwa na giridi ya modeḽe .
Kholomo dzo haelwaho dzi shuma sa tshiṱangu tsha u thivhela uri vhulwadze vhu si phaḓalale vhu tshi ya na kha dziṅwe phukha dza mabulasini a kha vhupo uho .
Arali thengiselano ya vha yo tsireledzwa nga khonṱhiraka ya thengiselano ya tshifhinga tshiḓaho , hu shumiswa phimo yo ṱaluswaho kha khonṱhiraka .
Fiḽosofi ya u dizainwa ya phaiphi khulwane da mushululo ndi u khwaṱhisedza vhudziki ho fhelelaho nga fhasi ha maanḓa a haiḓirodainamiki ya nṱhesa .
Mulayo wa Phambano ya Zwitshilaho u dovha wa tikedzwa nga Ndaulo dza Zwitshilaho zwi re Khomboni kana zwine zwa fanela u Tsireledzwa ' Threatened or Protected Species ( TOPS ) Regulations ' , Ndaulo dza CITES , Muteo wa Phambano ya Zwitshilaho wa Lushaka , na Milayo ya Mavunḓu , Mulayo wa u Khwiṋisa zwa Pathenthi wa 2005 na Mbekanyamaitele ya Sisiṱeme ya Nḓivho Yapo , khathihi na mikhwa na zwilinganyo zwo fhambanaho u itela ndangulo ya Phambano ya Zwitshilaho .
Khaphasithi ya zwiimiswa zwo teaho u tevhedza zwitandadi zwo raliho a zwi fushi kha tsheo ya Vhufaragwama ha Lushaka .
Vhorabulasi , sa tsumbo , vha vhumba zwigwada zwa mutsiko u itela u wana mutikedzelo u bvaho kha muvhuso .
5.11 Iyi bammbiri , musi Mulayo u re hone zwino wo saukanywa u ya nga Ndayotewa , yo sumbedza uri hu na vhuḓifari vhune ha tea u iledzwa u itela u lwa na vhugevhenga vhu kwamaho vhuloi .
Ṱhalutshedzo ya phambano : Phambano dzo bva kha u lenga hu sa thivhelei kha u thoma u shuma ha dziṅwe thandela dza ṱhogomelo .
Ni songo vhaiswa nga zwithu zwiṱukuṱuku vhutshiloni .
U vhona zwauri hu bvelwa phanḓa na u ṋetshedzwa mafhungo na tshumelo tsini na fhethu hune vhathu vha dzula hone .
Khothe dzi nga dovha hafhu dza ṱhaḓulwa nga vhaḓivhi , vhane vha vha vhakonesi vha mulayo wa Tshiisilamu kha u haṱula ha phambano dzoṱhe dzi elanaho na mulayo wa Tshiisilamu .
Nga nnḓa ha musi u ita nga u ralo zwi tshi ḓo khakhisa kutshimbidzele kwa DPME kana u tshinya rekhodo , kana u pfuka pfanelo dza u kopa dzine dza sa vhe dza Muvhuso .
Ri ḓo isa phanḓa na u ita tshanduko ya sisiṱeme ya dzitshakatshaka ngauri maitele a zwino a dzhiela fhasi khonadzeo ya uri mashango a bveledze nga nḓila i vhuedzaho nahone i vhonalaho .
Vhanna na vhafumakadzi , vhunzhi ha ndangano dzashu kha mbekanyamaitele dza dzo sedza kha mafhungo a mbilaedzo dzo ṱanḓavhuwaho kha nḓowetshumo nga u angaredza .
U khwiniswa ha tshumisano vhukati ha muhasho washu na Muhasho wa Tshumelo dza zwa Matshilisano na Phungudzavhushai zwi khou tevhelelwa u itela u lwa na khaedu ya u bveledza Tshiṱirathedzhi tsha Pfuma dza Matshilisano .
Elekanyani nga ṱhoho ine na ḓo ṅwala ngayo . Ṅwalani ṱhoho ya atikili yaṋu vhukati ha mepe wa mihumbulo ni dzhenise zwibogisini zwiṋa zwithu zwiṋa zwine na ḓo ṅwala ngazwo .
Tshiwo tshi ri fha tshikhala tsha u khwinisa vhukoni ha kushumisele kwa masheleni a tshitshavha , u engedza zwikhala zwa u bindudza kha sekhithara ya phuraivethe , na u khwinisa hafhu ikonomi ya ya kha nḓila ya nyaluwo yo angalalaho ya zwa mishumo .
Hedzi thendara dzi kati na u haṱulwa .
U langa mbekanyamushumo dza u dalela zwibadela zwa tshiṱiriki .
Muvhuso , u tshi khou shumisana na tshitshavha u khou lwisana na zwiito zwo bvaho zwine zwa khou kwashekanya zwitshavha zwashu , sa u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila i si yone .
Zwi tshi bva kha u gonya ha mutengo wa dizili , tshiimiswa tsha Eskom tsho sumbedziswa uri tshi bve kha u shumisa dizili tshi shumise gese sa tshiko tsha muḓagasi hu u itela u shumiswa ha dzidzhenereitha .
" Tshimange tsho ri ndi mudala , tshiṋoni tsha ri muvhala wanga ndi Muṱaḓa .
Tsha vhuraru , u topola mutavha muswa wa mishumo u ṋea maanḓa maswa ikonomi ya Afrika Tshipembe .
Miṅwe mishonga i vhonala i tshi konisa muvhili uri u ḓilwele kha vhulwadze , fhedzi i a ḓura .
U shumiswa ha mahatsi a tshikale zwi a funeswa u itela mbuno ho sedzwa mupo .
Mbeu dzoṱhe dzine dza vha hone , dza vhubindudzi na dzo sethifaiwaho , dzi a dzhiwa uri dzi ṱolwe .
Miṅwedzi miraru .
Arali huna phambano nga ha milayo ya mugwalabo , mbumbano ya vhashumi yo ṅwaliswaho kana mutholi a nga humbela Khomishini ya Vhupfumedzani , Vhukonanyi , na Vhulamukanyi ( CCMA ) u ita thendelano vhukati ha mahoro .
U tevhedza kutshimbilele kwa u ṅwala : u ṋekana mihumbulo , u pulana , mvetamveto , u dzudzanya na u ṋetshedza .
Nyimele dza kuhumbulele ukwo sa u amba hu re kha khagala na hu re na vhuḓifhinduleli , fhinduleli , nga huṅwe hei mbudziso i ṋaṋisaho .
Zwikili zwavhuḓi zwa u shuma kha tshumelo ya maṱhakheni ya zwa kiḽiniki .
Muṱangano uyu u ḓo ṋea vhaṱoḓisisi u bva ḽifhasini ḽoṱhe luvhanḓe lwa u kovhana mvelaphanḓa dza zwino dza sainthifiki kha sia iḽi , u guda vhukoni ha vhaṅwe na u bveledza maano a u isa phanḓa zwithu zwoṱhe zwa nungo dzo ṱanganelanaho kha u lafha na u thivhela HIV .
Kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho , vhathu vha re na vhuholefhali vha dzitshaka vha khou ṱangana nga nḓila i bveledzaho na u ṋea vhathu khaedu , nga maanḓa avho vha re kha vhuimo ha ndaulo na dziphurofesheni kha sia ḽi elanaho na ndondolo ya mutakalo :
Nangani nyito yo teaho ṋefhungo wa fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe i tshi bva Kha ri ṅwale zwitangeni .
Mvelelo dza yunivesithi dza u bva 1986 u swika 2011 nga vhuḓalo ; zwidodombedzwa zwi songo fhelelaho zwa u bva 1965 u swika 1985 ; na zwidodombedzwa zwa u bva 1964 u ya murahu nga 1900. ( Zwidodombedzwa zwa murahu zwi kha ḓi dzheniswa , na uri zwi nga khwaṱhisedzwa zwi tshi khou vhambedzwa na dathasethe i songo odithwaho ine ya vha thungo kha NLRD . )
Ṱhanganelo ya ndingedzo khathihi na vhuimo ha nṱha ha pfano zwi a ṱoḓea kha u khwaṱhisedza uri mbekanyo ya mbeu i shuma sa nḓila yo fhelelaho yo livhiswaho kha tshanduko ya zwiimiswa zwine zwa vhumba na u ṱuṱuwedza u sa lingana ha mbeu , vhudzuloni ha u sedzana na nzhenelelo ya zwithithisi .
Muvhuso u ḓo shumisana na IEC na vhaṅwe vhoṱhe vhakwameaho u vhona uri khaṱhulo ya Khothe ya Ndayotewa i khou tevhelwa .
( a ) hu tshi tevhedzwa mukovho u ya nga Mulayo wa vunḓu ; kana
Kha vha badele tshelede yoṱhe ine ya kolodwa u ya nga ḽisi ya mahala ya thengiselano .
Ri nga shumisa Data u shandukisa na u khwinisa tshenzhemo yavho ya mushumisi kha saithi iyi .
Ndo sumbedzisa vhunzhi ha mbekanyamushumo ndivhiswa na mishumo ya muvhuso dzi shelaho mulenzhe kha nyaluwo yashu na ndivho dza mveledziso ya matshilisano .
Hu dovha ha vha na u shumisa maḓi maṱuku .
U vha na ofisi ya ḽiisela yo ṱanganelaho ya pfunzo fhano Marble Hall .
Phesenthe dza fumi u ya kha phesenthe dza fumbili dza tshumelo dzo salaho dzi ḓo ṋetshedzwa kha puḽatifomo ya tshumelo ya mukoni .
Fomo dzo rumelwaho kha iṅwe ḓiresi nga nnḓa ha zwidodombedzwa zwa ḓiresi zwo ṋekedzwaho afho nṱha ; na / kana
12.6. Sa tshipiḓa tsha u alusa u shumisiwa ha dziICT u itela u fhaṱa ikonomi i katelaho , Khabinethe yo tendela Mulayotibe wa iKamva wa Lushaka wa Tshiimiswa tsha Zwikili zwa eḽekiṱhironiki wa 2017 ( Mulayotibe wa iNeSI ) uri u anḓadziwe u itela vhupfiwa ha nnyi na nnyi .
Nga maanḓa , nyendedzi dzi tea u leludzwa na u fhungudzwa .
Afrika Tshipembe ḽi ḓo sumbedzisa mutshinyalo wa zwa ikonomi na matshilisano wo vhangwaho nga tshiwo tsha dwadze na u dovha ḽa ṱalutshedza uri ri khou bvisa hani kha mutshinyalo uyu nga vhanga ḽa kuhumbulele kwao kha zwa masheleni kwa tshifhinga tshi ḓaho na mbekanyamaitele dza zwa matshilisano .
Nga u angaredza , naho zwo ralo , na musi hu tshi dzinginywa huṅwe u khwiniswa ha matheriaḽa , oṱhe a dzhiwa sa theo ya vhuḓivhuḓi ya vhugudisi ha vhadededzi u mona na pfunzo i katelaho .
Asima ndi vhulwadze vhu vhavhaho nga maanḓa nahone vhu a vhulaha .
Naa thandela i ḓo angaredza mihumbulo , nḓivho na mihumbulo miṅwe i bvaho kha vhanna na vhafumakadzi ?
Masiandaitwa a mushumo ndi mbadelo na mbuelo kha tshitshavha zwi gonyaho u bva kha thandela fhedzi a zwi tshenzhelwi thwii khamusi nga muṋe wa thandela kana nga vhavhuelwa vha thandela thwii .
U ananya u vha hone ha masheleni na ṱhoḓea ya u thola vhadededzi vha no kona ndi khaedu ine ya tea u livhaniwa nayo .
Zwenezwoha , vha mbo ḓi dzhia ḽivi afha mushumoni , u itela uri vhatshutshisi vha kone u ita zwine vha tenda uri ndi zwone zwo teaho .
Ndi ralo ngauri hu na zwitatamennde zwe zwa sokou phasiswa hafha hu songo itwa tsenguluso ya matshilisano na kathihi .
Mulayo wa Zwiimiswa wa Masipala wa 1998 u amba uri masipala u na pfanelo ya u fhelisa Komiti ya Wadi arali i tshi khou kundelwa u swikela ndivhotiwa yayo .
Mvelele u bva kha vhudavhidzani vhukati ha ikonomi mbili khulu kha dzhango dzi do ṱanganya ikonomi dza dzingu , nga u alusa maraga wa vhoṱhe na u alusa vhurangeli vhu re hone ha nyaluwo ya ikonomi na mishumo Afrika .
Mulangadzulo wa Buthano ḽa Lushaka ,
Hafha mugudisi u shuma na kiḽasi yoṱhe .
Vhaofisiri vha Ndangulo ya u Renga na u ṋetshedza vha a ṱolwa nahone vha a ṱoḓea uri vha ḓivhadze mbuelo dzavho khathihi na zwifhiwa zwo wanalaho u bva kha tshumelo ya vhaṋetshedzi nga tshifhinga u ita vhubindudzi havho .
vha mushumi a badelwaho nga zhendedzi ḽa vhashumi .
U ṱola mvetamveto ya u fhedzisela ya konṱiraka yo ṋetshedzwaho nga mutholi kha tshifhinga tshi re hone u itela uri mutholi a ṋetshedze konṱiraka .
Ndeme ya u ṱanganedzwa ha dzangano yo swika he ya tsela fhasi hafhu nga u phaḓalala ha khamphani dza Anglo-American u mona na Mashangohaya .
Muvhigo u ṱalutshedza ṱhuṱhuwedzo ya Afrika Tshipembe kha nḓila ya kuvhusele kwa dzhango kha u vhona uri hu vha na mulalo na tsireledzo ya dzitshaka .
Sa mashango , nga maanḓa a ikonomi dzi khou bvelaho phanḓa , a tshi pfuma na u vha na nyaluwo ya vhathu yavhuḓi ṱhoḓea ya ṋama na zwibveledzwa zwa ṋama i ya phanḓa na u aluwa .
U linganela ha tshaka dza khovhe ho sedzwa mutakalo , nyaluwo na mveledziso , mbebo na vhuḓifari .
Ri dzhiela nṱha uri hu na zwifhinga zwine vhathu , nga ṅwambo wa mutsiko wa zwa matshilisano na miṅwe mitsiko , vha ṱoḓa thikhedzo na thuso yo khetheaho .
Mashudu mavhi , vhahanedzi vhanzhi vha kha ḓi ita zwitatamennde zwi sinyusaho , zwi songo khwaṱhisedzwa nga ndaulo , ya tsedzuluso ya sainthifiki .
Ho sedzwa u ḓiṅwalisa kha Mbekanyamushumo ya Vhuimana vha sa athu valelwa
( b ) muṅwe na muṅwe o tholiwaho nga , kana a re kha tshumelo ya muvhuso nga ḽiṅwe sia nahone ane a lambedzwa kha mushumo wonoyo kana tshumelo , na ane o iledzwaho u vha Muraḓo wa Khoro nga mulayo wa lushaka , ;
Ṱhanziela ya muhaelo , arali zwo tea .
Nga ngomu ha zounu dza u dzudzanya nga huswa hune vhudzulo ha vhathu ha vha fhaṱwa hone , mundende wa khephithala ( mundende u re nṱha ha ndambedzo ya masheleni ya zwiimiswa ya zwino ) u ḓo shuma .
U engedza dzitshumelo dzo angalelaho kha zwa mishumo , u tou fana na ndondolo ine ya tou ḓiswa hayani , u hwalwa ha mathukhwi , u londola zwifhaṱo , u gera mahatsi , u fhaṱwa ha dzibada dza mashangohaya , u wanwa ha zwifhaṱo zwa muvhuso sa zwikolo , na u kunakisa mupo kha fhethu hu fanaho na milamboni , maishani na ṱhangasini .
U khwinisa vhukoni ha sisiṱeme dza pfunzo dzi re hone nga u ṱuṱuwedza vhugudisi ha vhagudisi na u shumisa ngona dzo teaho na zwithusedzi ;
Nga kha furantshaisi na khonṱhiraka , zwi a konadzea u pfukiselo khohakhombo kha sekithara dza phuraivethe hu si na u fhungudza mbuelo kha zwitshavha kana lemedza sekithara ya nnyi na nnyi .
Muhumbulo muhulwane wa vhudzheneleli uvhu ndi u ita uri Tshumelo ya Tshitshavha i shume nga nḓila i vhuedzaho nga u fhungudza tshifhinga tshi dzhiwaho musi hu tshi itiwa maitele au dzhia vhukando , nga mannḓa hune vhashumi vha imiswa mushumoni vha tshi khou ḓi isa phanḓa na u wana muholo wo fhelelaho .
Kha vha vhale nga murahu ha fomo u vhona arali vha tshi swikelela na uri ndi mabambiri afhio kana fomo dzine vha tea u rumela na khumbelo iyi .
Zwenezwo , tsedzuluso yo amba uri mvelelo dzo vha dzi songo bulwa zwavhuḓi , dzo vha dzi si khagala , kha vha dzi bvisele khagala uri vhathu vhoṱhe vha dzi pfesese .
Sa zwo sumbedzwaho afho nṱha , u ya nga muvhigo wa muṱhogomeli , T ha athu swikela vhukale ha u vha muhulwane hune khaho zwa ḓo vha zwo tea uri khothe i dzhiele nzhele ya mihumbulo yawe .
Nyimele dzo khetheaho dzo bulwaho kha phara iyi , dzi nga tendela u shumiswa ha maitele maṅwe a u ta maraga ya vhushai ha tshikolo .
Ndi mitaladzi i si gathi ya u thoma ya tshirendo tshi no amba nga vhuria .
Musi mbofholowo i tshi swikelwa nga 1994 , Afurika Tshipembe ḽo wana thaidzo ya u shaea ha mishumo nga nṱhani ha tshanduko dza nḓowetshumo zwine zwi bva murahu kha vho 1970 .
Hu na vhuimeleli vhuṱuku nga maanḓa ha tshitshavha .
Shandulani zwivhumbeo zwa maiti o talelwaho nga fhasi . na phathi ya ḓuvha ḽa mabebo mushumo ndi dalela wa tshikolo na masogosi 8
Tsenguluso ya masheleni i fhaṱa kha tsenguluso ya masheleni i shumaho u ṱalusa mbuelo dzoṱhe na zwipiḓa zwa zwibviswa nga mutengo wa mbabadzo u elanaho .
U vhudzisa nga oda tshi sa athu itwa nga vhaṋetshedzi .
Zwi pfala zwi vhuṱolo hu no mangadza !
Mutalo u sumbedzaho vhukati- u kona u shuma u tshi pfukekanya nga vhukati ha mutalo wa muvhili , tsumbo,ndi tshifhio tshanḓa tshine tsh khou fhefheḓiswa
Afrika Tshipembe , ikonomi ya vhulimi nga huvhili ndi mbonalo yo ḓoweleaho ine ya vha na sekhithara ya vhuvhambadzi yo bveledzwaho zwavhuḓi na i songo bveledzwaho zwavhuḓi na sekhithara ya mahayani yo ḓalaho u vhekanyelwa muthu muthihi .
Kha vha ṅwale nomboro kha phindulo dzavho zwavhuḓi u ya nga sisiṱeme ya u ṅwala nomboro yo shumiswaho kha bammbiri ḽa mbudziso iḽi .
Mafhungo a vhuḓilisi ( hu si nga mbeu fhedzi ) a katelaho vhaofisiri vha muvhuso a dzhiwa sa a si mafhungo , ngauri nḓowelo ya kuhumbulele ndi ya uri madzema a vhuḓilisi ha phuraivethe a vharangaphanḓa ha ṱutshelani na mushumo wavho wa tshitshavha .
Zwi nga ṱoḓea uri hu fhaṱiwe mushululo ngoloni .
Nzudzanyo dzi itwa kha u dzulela u tsa na u gonya u ya kha duvha ḽa ngaganyo .
Kuḽoraidi kanzhi dzi a tshinyadza tsimbi dzo dzivhelwaho rosi , ya ita uri dzi tshinyale na u fhanduwa .
Vha na zwisumbi kha ḽevele idzi ?
DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi a nga vha ṋetshedza mushonga fhedzi o no wana mushonga wo randelwaho wa oridzhinaḽa .
U ṅwala - ho katela u ṅwala vhurifhi kana garaṱa na u dzi posa
Pfunzo ya vhadededzi , hu tshi katelwa u isa phanḓa mveledziso ya phurofeshinaḽa , i na mushumo wa ndeme wa u shomedza vhadededzi u ita mushumo uyu .
Murengisi muthihi wa ṱhingo dzi sa sudzuluwi u na vhuḓifhinduleli ha dzi swikaho 80% dza maraga wa ṱhingo dzi sa sudzuluwi .
U ḓifhisa tshiṱuhu tsha muvhuso wa tshiṱalula , vhaṅwe vho ṱanganedza kha buloko dza zwiṱaraṱa zwavho na ḓorobo dza mahayani avho vha tshi khou ita fulo ḽa vhutshilo ha khwine , ngeno vhaṅwe vho suvhela nnḓa ha mikano yashu u ṱoḓa u swikela mihumbulo yavho vhufhalalini .
Ri tea u khwaṱhisa zwi khagala maga a u thivhela vhutshinyi ha matshilisano , nga maanḓa uho hu livhiswaho kha vhana na vhaswa .
Musi zwo ralo , vhuṱanzi vhu bvaho kha muhumbulelwa ha uri u karusa ho shuma mihumbuloni yavho i nga vha yo ita zwi sa fhiri u khwaṱhisedza khumbulelo ya mupo ya uri arali u karusa ho vha hu hone , sa zwe zwa ya vha i hone , yo shuma .
Ndi ngazwo ri tshi khou engedza mishumo yo engedzedzwaho ya muvhuso na ya matshilisano .
Mbadelo dzine dza ḓo itwa nga nḓila i tevhelaho :
U thoma u ṅwala a tshi lavhelesa masia , ( tsumbo : u ṅwala u bva kha tshauḽa u ya kha tshamonde , u bva nṱha u ya fhasi ha siaṱari . hu shumiswe mutevhe wa u sedzulusa na rubiriki yo fhelelaho kha u linga ha luambo
vhuṱanzi ha nyisedzo na ḓiresi dza fheth dza vhaḓisedzi vh khovhe dza marine dzine dza khou vhambadzelwa nnḓa
Kha vha fhungudze u shuma fhethu hu re na phosho
6.2.2 Khothe dza sialala dzo fhambana na khothe dza fomaḽa dzine dza swikelelea , dza shuma u vhuedzedza na u vhofhekanya vhushaka vhukati ha vhathu vha sialala , dzi a vhonala , nḓila dza u dzhia tsheo ndi dzi pfalaho ngauri tshitshavha tshi a dzhenelela .
Ni vhone uri u bvisa tshimela tshi tshi ya huṅwe , manyoro na maḓi a shumiselwaho tsheledzo na thanga dza tsheṋe , zwitumbudzi na malwadze .
Nyolo i ḓo tendela u bwa hoṱhe ha gumoṱuku hu yaho phanḓa na u leludza u dzhenisa .
DMP ya HIV / AIDS ina luṱingo lwayo lwa tshidzumbe , fekisi na poswo ya phuraivethe ( vha humbelwa u sedza khavara ya nga murahu ngangomu u itela zwidodombedzwa ) .
Hezwi zwi katela u fhaṱa na u khwinisa zwibadela na dzikiḽiniki , na u dovha u khwinisa nyimele ya mashumele a vhashumi vha zwa mutakalo .
Kha vha shumise mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa wa ndaka kha therisano dza u kuvhanganya mafhungo a no kwama zwa u ḓiṱunḓela ha tshigwada .
Vhadzheneleli vha khethekanywa nga zwigwada 5
Ndi khou ya u vhona nnḓu ya muzwala wanga a re na goloi tswuku .
U ṱanganedzwa ha vhathu vha vhaaluwa fhethu ha vhudzulo
Ḓorobokhulwane na ḓorobo dzi khou bvela phanḓa na u aluwa nga vhunzhi kha vhadzulapo na uri vha fanela u ḓilugisela u shumana naho , vhuvhili hazwo nga kha masheleni na nga kha ndaulo .
Nga maanḓa , mushumo wa u ṱanganyisa mmbi dza tshipholisa dzo fhambanaho na u dzudzanyulula tshumelo u ya kha zwiimiswa zwa lushaka na zwa vundu u khou bvela phanḓa zwavhuḓi .
U bveledza tshitshavha tshi shumisanaho , Afurika Tshipembe ḽi tea u fhungudza vhushai na u sa lingana nga u engedza zwikhala na mishumo nga kha u katelwa ha ikonomi , pfunzo na vhukoni , na maṅwe maga a u lulamisa na u katelwa nga u dzhia maga malugana na ndaela ya ndayotewa ya uri Afurika Tshipembe ndi ḽa vhoṱhe vhane vha dzula khaḽo , na uri vhathu vhoṱhe vha a lingana phanḓa ha mulayo ; na u khwaṱhisedza nyaluwo ya vhuḓifhinduleli ha vhadzulapo na vhuḓinekedzeli kha vhone vhaṋe .
Hafhu , u fhindula zwiṅwe zwililo zwa vhareili vha mimoḓoro , muvhuso wo fhungudza mbadelo wa ta gemo ḽine ḽa si tee u pfukiwa kha khethekanyo dzoṱhe dza vhuendi .
Nḓila ya vhuraru i amba nga thandela dza tshikalo tsha ha masipala dzine dza tea u tikedzwa nga zwiko zwi no bva nnḓa ( Thandela dza Khathegori ya 3 .
A hu na mbetshelo yo itwaho ya u tandulula mafhungo afhio na afhio o bulwaho kha mutevhe u re afho nṱha .
Ro ṱangana na zwiwo zwinzhi tshifhingani tsha kale , fhedzi ra fhedza ro kunda .
Nomboro na mifuda , ngauralo , zwi ḓo fhambana ḽifhasini ḽoṱhe na nga khalaṅwaha .
MBUDZISO 3 Vha na mugaganyagwama wa ṅwedzi nga ṅwedzi ?
Zwi tshi bva kha matheriala a phaiphi ane a ḓo shumiswa , ṋetshedzo na ndingo nga tshi fhinga tsha u sikwa ha matheriala a phaiphi zwi nga vha khonṱhiraka ya thungo .
U konḓelela na u nanga hu konḓaho hu khou ḓa u itea , fhedzi lwendo zwa vhukuma lu kati .
U ṋekedza mihumbulo kha zwitatamennde zwa tshifhinganyana na zwa ṅwaha nga ṅwaha zwa masheleni .
Mishumo mihulwane ya mbekanyamushumo ṱhukhu yo phaḓaladzwa u mona na khethekanyo nṋa dzine dza vha , khethekanyo ya Mbalelano ya Masheleni i na vhuḓifhinduleli ha u londota sisiṱeme ya mbadelo i bveledzaho , u kuvhanganya zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha nga ṅwaha , u londota akhaunthu dza ḽedzha dza Muhasho na u ṋetshedza tshumelo dzo dziaho dza vhulanguli kha Muhasho .
Nga fhasi ha nyimele dza ikonomi dzi si na vhuṱanzi , fhedzi , mbambadzo ya dzitshaka na masheleni na zwone zwi nga kundisa mushumo wa ikonomi yapo .
Vho Erasmus o vha e hone musi vhunzhi ha mbadelo idzi dzi tshi itwa .
Mvetomveto ya Mulayotibe i ita mbetshelwa kha u dzhielwa na nmbetAgrément ya Afurika Tshipembe sa tshiimiswa tsha lushaka .
U ḓikumedzela u dzhenelela ha dziphurofeshinala hu a ṱoḓea u itela tshanduko iṅwe na iṅwe ya sisiṱeme , khulwane na ṱhukhu .
Iṅwe nḓila ya u thoma na u pulana ho tou dodombedzwaho ( ngudo nga ngudo ) hu si na mutheo woṱhe wo fhelelaho a si kanzhi i tshi bveledza mvelelo dza magumoni dzo ṱanganelaho nahone dzine dza pfala .
1.2 . SoNa ya 2020 ya Muphuresidennde Vho Ramaphosa yo ṋetshedza ṱhalutshedzo ya Mbekanyamushumo ya Mishumo ( PoA ) ya muvhuso ine ya ḓo ṱoḓa u alusa ikonomi ya shango ine ya khou lepalepa nga u lugisa mitheo ya zwa ikonomi .
Muhasho u ḓo dovha wa sedza kha u navhisa na u ḓadzisa zwiṅwe kha hei Mbekanyamushumo .
Vhashelamulenzhe vha humbula ngauri mafhungo a ndeme a pulane ya wadi a fanela u vha mini .
U ṋetshedzwa ha tsireledzo nga nḓila ya ndaka i sudzuluswaho :
Fhedziha , arali tshigwada tsha ṱhoḓisiso tsha vhona zwo tea , mbudziso dza u engedza dzine dza vhudzisesa nga vhuḓalo dzi nga engedzwa .
Kha vha ite khumbelo ya thanziela ya u hama na u e
- U nanga zwiḽiwa zwavhuḓi na zwo linganaho u ḽiwa
Luvhilo lwa nzhini khulwane lu ṱoḓeaho lwa nzhini ya maḓuvhano , lu engedza ṱhoḓea ya uri zwipiḓa zwa nzhini zwi tea u linganyiswa nga hune zwa konadzea .
Dza ṱonga dzi tshi humbula uri ndi vhuṱoloDza ṱonga dzi tshi humbula uri ndi vhuṱolo Dza mbo vhidza iṅwe .
U vhala : U vhala khathihi na vhagudi ( nyanetshelo )
5.9 . Kha muṱa na khonani dza Vho Abram Thuri Phago vhe vha lovha musi zwidimela zwivhili zwi tshi thulana ngei mafhandeni a zwiporo tsini ha Tembisa kha ḽa Johannesburg nahone i tamela mashudu vhoṱhe vhe vha vhaisala uri vha ṱavhanye vha fhole .
Hezwi , nga kuvhonele kwanga , ndi u shumiswa ha khwiṋe ha zwiko zwa nnyi na nnyi u fhira ṱhoḓea ya misi yoṱhe yo itelwaho thuso yo khetheaho kha feme na sekhithara dzo bulwaho .
Hu na nḓila mbili dza u sa tsireledzea ha zwiḽiwa : u sa tsireledzea ha zwiḽiwa ha tshifhinga tshoṱhe na vhu no shusha kana u sa tsireledzea ha zwiḽiwa ha tshifhinga tshipfufhi .
Ri ṱoḓa u ṋetshedza muvhigo wa misi u itela uri tshitshavha tshi kone u tevhela mvelaphanḓa .
Luvhengelambiluni ndi muhumbulo wo tou anganyiwaho u thoma kana wa dzhia sia , u nga ṱalutshedzwa hafhu sa vhudifari vhu si havhuḓi , khumbulelo ya thungo kha muthu kana kha pfanelo dza muthu .
Vhunga mbuelo itshi ḓa nga kha u vhambadzelwa nnḓa ha tshumelo kha ṱhumano dza ndeme , khamphani dza Afurika Tshipembe dzi nga vhuelwa kha zwa thengiso khathihi na u shela mulenzhe kha mveledziso ya sekithara ya vhuendi ha kha dzingu .
Mulayo wa Khakhathi dza Miṱani wa vhu 116 wa 1998 u tendela mupondwa wa u tambudzwa muṱani uri a wane Ndaela ya Tsireledzo u bva kha Khothe ya Madzhisiṱaraṱa ya u ḓitsireledza kha muthu ane a khou mu tambudza .
Tshumelo dza zwa Tshiphiri dza Afrika Tshipembe ; kana
Khabinethe na yone i dovholosa zwo ambiwaho nga Muphuresidennde Vho Zuma zwo livhiswa kha muvhuso wa Isiraele zwa u imisa u tshoṱela ha muyani na mavuni hune ha khou bvela phanḓa na u lozwa matshilo na vilili ḽi vhavhaho ḽa zwa matshilo a vhathu .
Ro sumbedza izwi nga kha nyavhelo ya zwiko , hune Pfunzo ya Nṱha na Vhupfumbudzi ndi iṅwe ya dzo vhuelwaho zwihulu kha mugaganyagwama wa ṋaṅwaha wa lushaka , nge ya wana nyengedzo ya 18% kha ṅwaha wa muvhalelano 2016 / 17 .
U bvumba uri hu ḓo itea mini tshiṱorini , tsumbo , u sedza dzina na gwati\ khavara ya bugu .
A vha koni u ita ndingo dza zwi tshimbilelanaho na zwa dzidzhini Afrika Tshipembe .
Mushumo wa zwine fomo dza khumbelo dza tea u shumiswa khawo u tea u vha nga nṱha ha fomo dza khumbelo dzoṱhe .
Kha phara ya u thoma ivhani na vhuṱanzi uri ni fhindula mbudziso vhuṋa hadzo dzi no amba nga nnyi , lini , ngafhi , hani .
Khophi ya basa yo khwaṱhisedzwaho u vha yavhukuma arali muhumbeli a si muthihi wa avho vhalanguli vha u thoma kana muraḓo wa khamphani
Ndifho dzo badelwa kha zwipondwa zwa khakhathi dzo itwaho nga muvhuso ( vhadzulapo vha Dzheremane vhe vha ṱangana na zwiito zwa u tambudzwa nga muvhuso wa Manazi ) na kha vhadzulapo vha vhupo ho govhelwaho ; avha vha u fhedzisela vha tshi khou wana ndiliso dza muthu nga muthu na dza tshigwada .
Thoilethe i tshintshaho nḓila ya mirundo , ya u gwedzha nga huvhili na yone i nga shumiswa .
Tshiteṅwa tsha u thoma tsha ndeme ho vha tshifhinga tsha u valelwa ha malasha kha sefo .
Komiti ya Vhubindudzi i na vhuḓifhinduleli hoṱhe ha u ṱola khohakhombo dza kushumele , khohakhombo dza ndindakhombo , khohakhombo dza maraga kana mutengo na khohakhombo ya phimo ya muingapfuma , khohakhombo ya u rengisea na Khohakhombo ya khiredithi , u shumiswa ha zwishumiswa zwa zwibveledzwa zwa masheleni na vhubindudzi ha u rengisea ho fhiraho .
Naho Afurika Tshipembe ḽi tshi khou konḓelwa u pikisana na maṅwe mashango kha vhubveledzi ha vhukoni vhuṱuku zwi tshi khou itiswa nga mitengo yaḽo mihulwane , mashango manzhi kha dzhango a nga kona u pikisana na maṅwe musi mitengo ya vhubveledzi i tshi gonya Vhubvaḓuvha ha Asia .
U ṋea adzhenda miraḓo ya komiti phaṋda ha musi muṱangano u tshi thoma uri vha kone u ḓivha uri muṱangano u ḓo vha u wa mini na u ḓilugisela .
Muṱaṱisano kha nḓowetshumo ya ḓeri u nṱha nga maanḓa nga nṱhani ha u vha hone ha vhatambi vha thakhula vhanzhi , zwine zwa konḓisela vhabveledzi vhaṱuku uri vha dzhene kha maraga wa ḓeri .
Vhatukana vhoṱhe vha tshiṱangadzimeni , nga nnḓa ha Vho Piggy , Vho Ralph , Vho Simon , na vhavhili vhe vha vha vha tshi khou ṱhogomela nguluvhe , vho vha vho vhewa kha zwigwada luvhanḓeni .
Khamphani i si ya Mbuelo yo khetheaho ( i si na miraḓo ) .
Minisṱa o amba uri o pfana na muṅwe musadzi ngauri nga murahu ha miṅwaha ya ṱahe vho malana mufumakadzi wawe o mbo thoma u ita zwa vhuloi na u ita uri zwa vhurereli ha vhuloi zwi itwe nga ngomu hayani .
Hezwi zwi amba uri vhapulani vha vhudzulo ha vhathu vha tea u londa uri , kanzhi , tshipiḓa tsha vhuendedzi ha nnyi na nnyi ha fhethu huswa ha vhudzulo ha vhathu tshi ḓo vha tshumelo dza vhuḽedzani ha vhanameli na madungo a ṱhirantsifee , nga nnḓa ha musi vhudzulo ha vhathu hu tshi wela fhasi ha iṅwe ya khorido dza vhanameli vhanzhi .
Nga tshifhinga tsha therisano ya tshigwada vhaṅwe vhadzheneli vha ḓo pfa zwine na khou amba .
Khabinethe i swikisa mulaedza wa u fhululedza kha vhathu vha tevhelaho :
Zwitshavha , nga maanḓa zwitshavha zwa mahayani zwi khou bvela phanḓa na u manḓafhadzwa siani ḽa ikonomi u fhira zwiḽa kale .
Lavhelesani zwifanyiso izwi ni ambe uri ni vhona u nga tshiṱori tshi khou amba nga mini .
Arali vha tshi ṱo ḓa u ṱun ḓa dzikhemikha ḽa u dzi ḓisa Afrika Tshipembe vha tea u vha na thendelo yo khetheaho u bva kha Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Ndivho ya u pima kha i vhe u sedza uri a hu na tshiṅwe tshithu tshine tsha hanedza phoḽisi ya masipala , kana tsha ita uri hu vhe na thaidzo ya zwa thekhiniki , u pima hu songo shumiswa kha u tendelana na zwi re ngomu ha pulane zwo ralo .
Vha fanela u kona u ḓadza fomo dza mbilo , u vhalela tshinyalelo dza masheleni a luṱingo na luṱingo thendeleki , u redzhisiṱara mbilo na u sala murahu kha mbilo .
U langa na vhagudelamushumo vha dzikhemisi na mushumi wa thikhedzo ya khemisi .
Mbekanyamaitele yo itwaho nga ḽihoro ḽa polotiki kha tshiteṅwa tsho imaho ngauri
Maitele a Luisimane a ṱoḓa ṋetshedzo ya ṱhanziela ya vhutsireledzi nga maanḓalanga apo malugana na zwitediamu zwo nangiwaho .
Ri dzulela u vhewa fhasi ha mitsiko fhedzi ri a kona hafhu nahone ri tea u ṋea mutsiko hu u itela u khwaṱhisedza na u tsireledza madzangalelo ashu .
8.1 . Khabinethe i ṱanganedza u tholiwa ha vharumelwa vho khetheaho vhaṋa kha zwa vhubindudzi vhane vha ḓo ambedzana na vhabindudzi vha fhano hayani na vha dzitshaka nga ha zwikhala zwa u bindudza Afrika Tshipembe .
Muhasho u wana Tshumelo dza Ngeletshedzo dza Tsireledzo na Mashumele a Tsireledzo u bva kha Muhasho wa Tsireledzo Vunduni ḽa Kapa Vhukovhela .
Mbadelo dza phaḓaladzo , dzine dza nga si dzhiiwe sa masheleni a mveledziso na dzone , fhedzi dzine kha nyimele nnzhi dza vha tshipiḓa tsha nyelelo ya zwiko zwa nga nnḓa , kanzhi zwo dzheniswaho kha zwo salaho kha akhaundu ya zwino kha mbadelo dza mbalombalo .
Miṱa yavho i khou hanedzana tshoṱhe na vhuthihi havho , nahone vha na adzhenda dza vhone vhaṋe dza vhaswa .
Vhaanewa vhahulwane vha ḓo vha vhonnyi ?
Khabinethe i tikedza maga o khwaṱhaho o dzinginyiwaho a tshi itelwa muvhuso .
Naho zwo ralo , kuitele hokwu a ku tshimbidzi kushumele kwa maraga wo ḓitikaho nga nḓisedzo na ṱhoḓea , sa musi kuvhigele uku ku tshi itelwa fhedza magumo a tshifhinga tsha ṅwaha wa maraga ngeno hu si vhoṱhe vhadzhiamukovhe vho teaho vhane vha ṋetshedza mafhungo .
Luṱa luṅwe na luṅwe lu sumbedzisa nḓila ye nyanḓadzamafhungo ya vha yo ima ngayo u bva 1994 na uri ri bva kule gai ri tshi khou dovha hafhu ra sedza kha khaeudu dza matshelo .
Sisiṱeme dza vhubindudzi na ṱhumano dzazwo dzi re kha vhupo ho khetheaho ha matshudeni zwi ṱaluswa nga kha dzangano nahone mafhungo a ṋetshedzwa .
U bveledza zwiṱirathedzhi na mishumo
Vha humbelwa uri vha vhale milayo yo tiwaho .
Ndi zwa vhuṱhogwa uri miraḓo ya tshitshavha i kone u ṱangana na miraḓo ya muvhuso , vhadzhiatsheo , u tshimbidza vhushelamulenzhe .
Mulanguli wa masipala u ṱoḓea uri a thome lwa fomaḽa na u ṱhogomela thimu ya vhulanguli ya nṱha , u dzhenisa vhalanguli vhahulwane avho vhoṱhe vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u vouta kana mugaganyagwama wa u vouta .
Khethekanyo ṱhukhu iyi i vhambedza themamveledziso ya Afrika Tshipembe na iyo ya maṅwe madzingu o vhalaho .
Pulane ya Mishumoni ya HIV na Aids : Masiandaitwa a HIV na Aids mishumoni o vha mahulwane , nga maanḓa kha vhashumi zwavho .
Tsha u thoma , zwi ṱuṱuwedza thwii mutengo une vhorabulasi vha kona u bveledza ngawo zwivhambadzwa zwavho zwa sia ḽa zwa vhulimi na tshavhuvhili , mitengo ine ethanolo i nga rengiswa kha ḽevele ya thengo nga zwiṱuku .
Zwiimiswa zwa vhudzulo ha zwitshavha zwi ḓo rambiwa uri ite khumbelo dza u ṱanganedziwa nahone ndi zwiimiswa zwa vhudzulo ha zwitshavha zwe zwa ṱanganedzwa fhedzi zwine zwa tendelwa u wana magavhelo a u lambedza na masheleni a u shuma ngao uri vha a shumise kha thandela .
Muhasho wa Maḓi u khou bveledza mulayo wa u ṋekedzwa ha tshumelo ya tshampungane tsha mahala .
Ni elelwe u dzhenisa na ḓirese dza fhethu uhu , mutengo wa u dzhena , na zwifhinga zwa u dzhena .
Nṱha ha ṱhoḓea dza vhusimamilayo , Masipala wa Nelson Mandela Bay wo bveledzise mbekanyamaitele dzo fhambanaho na dzipulane u khwaṱhisa kushumele kwa bodo ya vhalanguli , ine ya kaltela zwi tevhelaho :
Hezwi zwi a ṱuṱuwedza vhukuma , vhunga ri sa ṱoḓi vhana vhashu vha tshi salela murahu .
4.93 U tou fana na kha mashango manzhi a Afrika , ngei Cameroon lutendo kha zwa vhuloi kana kha u ita zwa vhuloi zwo ḓalesa .
Naho zwigwada izwi zwivhili zwi kule na hune zwa bva hone , hune zwa vha hone zwino nahone nga maanḓa na hune zwa khou ya hone , zwi na vhuṱumani vhu re tsinisa .
Kha vha lidzele senthara ya tshumelo ya murengi kha 021 402 3911 u itela u ṋewa nomboro ya u vha ḓivha .
Hu dovha ha vha na muzika , zwa mvelele na miṅwe mitambo kha hovhu vhuṱambo u pembelela heḽi ḓuvha .
Yo ṋea ndaela ya uri hu dovhe hu vhe na vhuṅwe vhukwamani hafhu na vhaṅwe vhathu vhoṱhe vha kwameaho .
Zwiṅwe zwiimiswa na fhethu ha nnyi na nnyi zwi " langwa " nga maanḓa nga zwiṅwe zwigwada zwa , zwitshavha , kutshilele na mvelele zwo ralo zwi vha zwi zwa phuraivethe vhukuma , ngeno zwiṅwe zwi vhukati vhukuma kana zwi khagala ngauri zwi shumela zwitshavha , zwo angalalaho , zwo fhambanaho vhukuma .
Khumbelo dza Maṱano a Muthu nga muthu dze dza ṋetshedzwa dzi tea u vha dzi na zwitatamennde zwa masheleni ( zwo odithwaho hune zwa konadzea ) kana khophi dza zwitatamennde zwa miṅwedzi miraru yo fhiraho zwa khamphani .
Mbekanyamushumo dza vhupfumbudzi ha tshitshavha dzo fhambanaho : zwikili zwa vhutshilo , zwikili zwa u vha mubebi na mbekanyamushumo ya pfunzo ya Vhulwadze vhu vhangwaho nga u shumisa Zwikambi wo Ḓihwala dzo khunyeledzwa lu bveledzaho .
Muvhigo wa u ṱolwa ha vhupo u rumelwa kha muhasho wa Vhulimi u wana thendelo na zwidodomedzwa zwi bvaho kha PSV tsheo ya u fhedzisela .
Ndi ḓo sedza kha zwine zwa khou itea kha mavundu na , nga tshifhinga tshiṱuku tshi ne nda vha natsho , u sedza khaedu dziṅwe dzo sumbedziswaho hafha .
Ndi Vho Alan Hirsch u bva kha Ofisi ya Phuresidennde kha Sekithara ya zwa Ikonomi , Mulangi Muhulwane wa zwa Ikonomi .
7.2 . Mbekanyamaitele iyi i ṋetshedza mveledziso kha Muhanga wa Nḓisedzo ya Tshumelo ya Mukanoni we wa ṱanganedzwa nga Khabinethe nga 2018 .
Sa tsumbo , kha feisi ya nṱha ya u dzhena tshikolo , mbetshelwa ya mbekanyamushumo ya luambo , ḽitheresi na vhudavhidzani yo itwa .
Tshivhumbi tsha u fhedzisela kha muhanga wa u dzhiela nzhele wo ela vhukoni ha nḓowetshumo iṅwe na iṅwe ha u khwaṱhisa ṱhumo dza u humela murahu na dza u ya phanḓa .
Nḓisedzo ya muvhuso ya ...
Pfufho dza Sainthifiki dza Mbumbano ya Afrika dzi ḓo ṋetshedzwa Vhorasaintsi vha Afrika vho swikelaho zwithu zwihulwane , zwo sumbedzwaho nga tshivhalo tsha khanḓiso , tshivhalo tsha matshudeni vha ṱhoḓisiso vho ṱhaphudzaho pfunzo dzavho , u shumisea ha mushumo wa sainthifiki kha khaedu dza Afrika , na pfanelo yo fhelelaho ya u bveledza yavho .
Mbilo dzo rumelwaho u lenga
Pfungavhuṋe ya Appletiser i ḓo iswa phanḓa na u bveledzwa Afrika Tshipembe .
Tshikwama - Vhuṋe ha tshikwama na luṅwalo lwa thendelo lu bvaho khothe
Nomborani mafhungo aya kha zwibogisi ( 1-4 ) u sumbedza nga u tevhekana zwe zwiwo zwa bvelelisa zwone .
Ngauralo , u dzudzanya samithi yavho , ho vha hu tshi ḓo vha hu songo vha hone kha tshifhinga tsho teaho sa tshino , musi shango ḽashu li tshi khou livhana na khaedu dza mikhwa ya tshaka idzi .
Khabinethe i isa ndiliso kha miṱa yavho na dzikhonani .
Zwiṱirathedzhi zwo fhambanaho zwi khou thoma u shumiswa u itela u fhungudza mitevhe ya u lindela ya vhalwadze vha lindelaho miṅwedzi miraru u ya kha ya rathi , na miṅwedzi ya rathi na u fhira ya zwishumiswa zwa vhushumisa miraḓo ya muvhili ya kholekhole na muraḓo wa muvhili wa tshiedza , u fana na :
Avha murathu na mukomana vho vha vhe tshipiḓa tsha tshigwada tsha vhathu vhane vha dzula dzibulasini vhe vha vha vha tshi khou ṱoḓa mushumo wa u shuma henefho dzibulasini wa u vha vhashumi vha bulasini vha nga khalaṅwaha .
zwavhuḓivhuḓi ri ḓisa dziṅwe khamphani dza tshumiso u ṱana zwine vha khou ita , ra kona u funza tshitshavha ngazwo .
U ṅwala ḽeḓere ḽa u khethekanya fhedzi kha tshanduko .
u ḓo tikedza maitele a u fhindula na u tandulula khakhathi dza dzingu na dza dzhango , u ḓo engedza mulalo na vhutsireledzi , u ḓo khwaṱhisa ṱhanganelo ya dzingu , u ḓo engedza mbambadzo ya ngomu Afurika na u alusa mveledziso ya Afurika i bvelelaho .
Sietha ya Afrika Tshipembe i khoḓiwa nga dzitshaka sa i sa fani na iṅwe na u vha ya maimo a nṱha .
Nga tshifhinga tsha vhupuli , vhanna vhaswa vhane vha kha ḓivha na mutakalo wo fhelelaho vho vha vha tshi pikiwa sa tshishumiswa tsha ndeme u khwaṱhisa kushumele kune kuvha ku tshi fhaṱa ikonomi ya mashango o pfumaho a Vhukovhela .
Musi ni tshi khou tshi vhala , thetshelesani mudivhitho kana mutevhetsindo watsho , na phetheni ya maipfi ane a vha na pfanapheledzo .
6 . Hu pfi khulu ndi kholomo ya tsadzi .
Mafhungo o senguluswa , ha itwa na ṱhoḓisiso dza ndaṱiso .
Naho zwo ralo musevhi onoyo ho ngo ri ṋea mafhungo maṅwe na maṅwe a u dzhenelela ho tiwaho ha mbeu ha zhendedzi ḽawe nga ha zwine ra zwi ḓivha .
Zwigwada zwiṱuku zwa vhathu vha vhili u swika kha vhararu vha re na dzangalelo kana vhukoni kha tshipikwa / tshiṱirathedzhi / thandela yo ṋetshedzwaho bammbiri ḽa ṱhalukanya .
Zwa u thomiwa ha Tshikhala tsha u Kovhana Mafhungo na mabindu ane a khou bvela phanḓa ndi zwe zwa sedzeswa nga vhabindudzi vho fhambanaho .
Kha mashango ane a khou bvelela , ṱhahelelo ya zwileludzi zwa u rothodza na maḓi a u nwa o tshikafhalaho i vhanga khohakhombo nyengedzedzwa musi mafhi a boḓeloni a tshi shumiswa .
Mbuedzedzo ya maḓi i fanela u ṋetshedzwa zwiṱuṱuwedzi kha u vhulunga maḓi .
Ḓuvha ḽa Khushumusi ndi ḽa u pembelela ḓuvha ḽa mabebo ḽo khetheaho , ḓuvha ḽe ḽa ḓisa fulufhelo ḽa vhutshilo ha mulalo , tsireledzo na dakalo .
Ngei vhuongeloni , o tshuswa nge a wana uri ṅwana na ene o ṱhavhiwa .
Vha kundwa u zwi kholwa !
Malwadze ane a sa tou vha a vhuṱhogwa kha muthu o takalaho a nga vha a mahulwane kha vhaṅwe vhathu na u ṱoḓa u isa lufuni arali o fara muthu ane a vha na AIDS .
u ṱuṱuwedza nḓowetshumo ya eḽekiṱhironiki yapo na u sika mishumo ;
Khethekanyo ya PF i dovha hafhu ya eletshedza Minisṱa nga ha mbekanyamaitele dza muhasho .
Fhedziha , a ri athu vhudzwa uri vhatshimbidzi vha khou tendelana naa na khumbelo ya Paḽesitina .
Zwa u dzhenelela hu tshi itelwa u engedza vhukoni kha nḓowetshumo ya tshandukiso ya zwibveledzwa zwa vhulimi kha ḽa Gauteng zwi tea u dzhielwa nṱha .
Hu na mikano kha ṱhanganlelano ya thekhinoḽodzhi ine ya fanela u dzhielwa nṱha kha maitele aya .
Zwiṅwe , zwi ḓo khwaṱhisa vhuvha ha phuraivethe ha vhupo ha vhudzulo .
Ro pfa nga ha mbonadzo dzine vhathu vha vha nadzo nga vhone malugana na u shumiswa nga nḓila i si yone ha pfanelo dza vhathu .
U dzhiela nzhele vhushayanungo a si u kundelwa - ndi tshikhala tsha u wana nḓila i fhaṱaho ya u guda , u aluwa na u shanduka nga zwiṱuku .
Mushumelavhapo u ḓo ḓadza muvhigo na u u isa kha Khothe ya Vhana u itela themendelo .
U lugisela masipala kha tsheo ine wa ḓo dzhia kha CBP
Kha vha sike vhupo ha tshiga ha tshiṱaraṱa tsho khetheaho nga kha vhupo ha vhushaka hatsho kha fhethu ha ḓivhavhupo .
Zwiitisi zwi nga katelwa , sa tsumbo , uri a nga vha a sa shumi .
3.1 . Muvhuso u khou lingedza nga maanḓa u sika mishumo minzhi ya vhaswa na Afrika Tshipembe nga vhuḓalo , wo sedzesa kha ikonomi dza mahayani na dza ḓoroboni , na mabindu a vhafumakadzi na vhaswa vhane vha anzela u konḓelela muhwalo wa khaedu dza vhungoho ha nyimele ya zwa ikonomi .
Nga ṅwambo wa izwo , masiandaitwa nga angaredza a ikonomi na matshilisano na tshanduko ya nyito dzo shumiswaho nga fhasi ha tshumisano ya tshiṱirathedzhi ya Afrika zwi kha ḓi tea u swikiswa kha gumofulu .
Muvhigo wo fhelaho , uno nweledza mawanwa a mbilahelo , ano tea u rumelwa kha inwi na SARS .
Ṱhoho dza Mbekanyamushumo ya Zwikili :
Ri khou ṱuṱuwedzwa zwihulwane nga u dzhenela hu shumaho ha mabindu , mishumo , nḓowetshumo ya zwa mutakalo na zwikimu zwa mishonga , nga maanḓa , kha nzudzanyo dza mushumo uyu wa muhaelo wa vhathu vhanzhi .
Hayo ndi one manweledzo na mushumo wo ṋewaho Muhasho washu musi Mupresidennde vha tshi nkhwesa maanḓa a zwa mitambo na vhuḓimvumvusi kha shango ḽashu .
U swenda nga vhukati ha mathaela o vhewaho nga muduba
Ambani uri maambele aya a amba mini .
Ḽi songo vha shothodzo hu vhe u bva makandani. '
Tsha ndeme ndi u ṋanga zwithu zwo teaho zwa u ambara .
Vha amba uri Vho Nkosi a vha humbuleli vhaṅwe nahone vha ḓi vhona vhewa ndeme kha vhaṅwe vhathu vha muḓana uyo .
U pulanela u ṅwala maanea .
U dzhenelela ha tshitshavha kha muvhuso ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha demokirasi iṅwe na iṅwe .
Muhasho wo ita mushumo wa ndeme kha zwivhumbeo u tshi itela u khwaṱhisedza khumbelo dzo ṱanganedzwaho na ṋetshedzo kha Khabinethe ya Vundu u itela thikhedzo ya khumbelo na ndivho ya mbadelo .
Ro takala u ḓivha uri nga muya wa vhudzheneli ho khwaṱhaho ha vhudzulapo ha MaAfrika Tshipembe manzhi vha ḓo bvela phanḓa na u sumbedza dzangalelo ḽihulwane kha Muvhuso wo vhumbwaho nga huswa wa tshifhinga tshi ḓaho .
Heyi ndi iṅwe ya sekhithara dzi re na ndeme kha phurogireme ya u maanḓafhadza sia ḽa ikonomi vhunga i tshi vhumba muthu a re na zwikili na mushumo wo mu lumbamaho kha ikonomi ya shango .
Sia ḽiṅwe ḽa u guda nga nḓila yo bvelelaho ndi ya uri muthu u tea u guda u bva kha vhukhakhi hawe .
Thandululo dzine a khou ṱaṱisana a dziho kha nḓila dza kuitele a zwa sialala na u humbula , nahone hu ṱoḓea vhubveledzi na mihumbulo miswa u tandulula khaedu dza maḓi dza tshifhinga tshi ḓaho .
Vhashumi kha zwiimiswa zwo vhalaho vho pfumbudzwaho kha ndangulo ya khwaḽithi .
Tshiṅwe na tshiṅwe tshine ra ita tshi tea u khwaṱhiswa nga u tshi shumisa nga nḓila ine tsha shuma .
Phambano ya mbeu i dzulela u sumbedzisa tshivhalo tsha nṱha tsha vhanna , zwine zwa nga vha zwi tshi elana na u daha .
Nga u shandukisa nḓila ine shango ḽashu ḽa badelela ndondolamutakalo , NML iḓo khwinisa u swikelela tshumelo kha vhathu vhanzhi
Mitshini heyi i ḽa nthihi tsha raru tsha muḓagasi une wa ṱoḓea u bveledza vhunzhi ha maḓi a fhisaho vhu linganaho .
4.1 . Khabinethe i swikisa ndiliso kha miṱa na dzikhonani dza mapholisa maṱanu khathihi na ḽiswole ḽa kale vhe vha vhulawa nga nḓila ya tshiṱuhu kha ṱhaselo ya Tshiṱitshi tsha Mapholisa tsha Ngcobo ngei Kapa Vhubvaḓuvha .
Musi vhathu vhanzhi vha tshi khou vhulawa , vha ḓo vhulungwa Mugivhela u tevhelaho .
Vhulayi , tshivhumbeo na nḓowelo zwi nga pfala zwi kule vhukuma kha avho vhagudi vhane vha bva musi na musi tshiṱaraṱani .
Zwa zwino zwi kha vhathu na vhurangaphanḓa ha Lesotho u vhona uri vhudziki na nḓowelo zwi humele kha Muvhuso sa fhungo ḽa shishi .
Vhashumi vha phulusa mabindu vha khou lavhelelwa u dzumbulula pulane dzavho dza u dzudzanyulula phufhela kha vhege dzi si gathi dzi ḓaho .
Komititshimbidzi ya Ndaka i kha ḓi tea u khunyeledza :
Vhuvhili havho vho fhedza vha songo kona u vhusa phukha dzoṱhe dza shangoni na maḓini .
U ṱhavhiwa hu fanela u vhigwa mapholisani .
u vha vhe muunḓi wa ṅwana wa tsinisa ( tsumbo .
Hezwi zwi bvisa tshitshavha kha u ḓiunḓa u ya kha u vha vhadzheneli kha zwa mabindu na u vha vhaṋe vha mabindu kha zwibveledzwa zwa ndeme zwa ndaka kha mavu avho .
Lushaka lwo raliho lwa mabindu lwo no shumiswa kha ḽifhasi ḽoṱhe nga zwitshavha u itela u fusha zwililo zwavho zwa mveledziso .
Tshikwama tsha Tshumelo i Fanaho tsho vha tshone tshishumiswa tsha u ṋetshedza zwikhala izwi .
Hezwi a zwi nga ḓo katela u pfukisela kha maṅwe mashango hu si na milayo ya u tsireledza data ine ya elana na iyo i shumaho kha shango ḽine mushumisi a dzula khaḽo .
Tshipikwa tsha asainimennde iyi tshi nga nḓila i tevhelaho :
nyambedzano ya nga ha PMS na tshumiso na tsedzuluso yayo
Ri khou hanedzana na tshanduko dzi si dza ndayotewa kha muvhuso .
Vha khou tama u shumisa mini ?
A huna fomo dzine dza ḓadzwa .
U shumisa pulane ya thandela : U ita mishumo yoṱhe ye ya dodombedzwa kha pulane ya thandela .
Mutakalo washu u ḓisendeka zwiṱuku nga zwiṱirathedzhi zwa mveledzo ya ikonomi kha mashango a vhaḽedzani na riṋe .
Kha nyimele iyi , miraḓo ya rathi yo vouthela uri mbilaelo i thudzelwe kule nahone vhaṋa vho hanedzana nayo .
u vusuludza sisiteme ya zwa vhulamukanyi u itela nndwa i lwisaho vhutshinyi ;
U tshimbidza mveledziso ya pulane ya themamveledziso ya vhuendelamashango ya vundu hu tshi katelwa tswayo .
2.20. Khabinethe yo tendela u ḓiswa ṱafulani ha thendelano kha Ndango yo Khwaṱhisedzwaho ya Nairobi u itela Tsireledzo , Ndangulo na Mveledziso ya Mupo wa Zwikepeni na kha Phendelashango ya Lwanzhe lwa Vhukovhela ha India , Phalamenndeni .
Tshiṱori itshi tshi amba nga mini ?
U itela u saukanya masiandaitwa a vhaisaho a u nwesa aḽikhoholo , kanzhi ndi zwa ndeme u fhambanyisa masiandaitwa a u nwa ha tshifhinganyana ( u dalela halwa ) na masiandaitwa a tshifhinga tshilapfu ( u vha tshidakwa ) .
U itela u tikedza mveledziso ya nḓowetshumo ya tshanduko ya vhuṱaṱisani thendeleki , ḽebo thendeleki ya thandululo ( mLab ya Tshipembe ha Afrika ) yo ḓivhadzwa kha Innovation Hub na uri zwino i khou tikedza mabindu maṱuku na a vhukati a 11 a vhuṱaṱisani thendeleki .
Vhutsila ha u Vhona vhu bveledza zwikili zwa zwipfi khathihi na nyanḓano vhukati ha miraḓo mitete na miraḓo ya guṱe nga u shumisa zwishumiswa ( matheriaḽa ) na u kona u shumisa thekhiniki dza vhutsila dzo fhambanaho .
Digirii dza mbambedzo dzine dza tea u elelwa .
Mbilaelo dzo khunyeledzwa hu saathu fhela miṅwedzi miraru ( 3 ) u bva nga ḓuvha ḽe ha ṱanganedzwa maṅwalo oṱhe o teaho .
Ni vhe na vhabvumbedzwa vha no swika vhaṋa kha ḽitambwa ḽa vhoiwe .
Muvhuso washu wo ḓibaḓekanya na mbidzo nga dzitshaka ya u ṱavhanyiswa ha vhusengulusi ho ḓiimisaho ha nga vhuḓifari ha mmbi ya CPA na kha miṅwe mivhigo ine ya sumbedza phetheni dzi fanaho dza u tambudza .
Kha ṅwaha wo no khou sedzuluswa Khomishini ya u Khwinisa Mulayo wa Afrika Tshipembe yo shela mulenzhe kha modele iyi .
U topola pfanapheledzo kha zwidade zwo ḓoweleaho , dzinyimbo na mutevhe wa maipfi .
Nḓivhadzo i ḓo vhewa kha khasho ya mafhungo hu tshi khou ḓivhadzwa zwitshavha nga ha u vha hone na fhethu ha ḽiṅwalo ḽo bulwaho afho nṱha .
5.3 . U tholwa hafhu ha Vho Nomsa Motshegare sa Muofisiri Mulanguli Muhulwane wa Ndango ya Zwikolodo ya Lushaka .
Nga 2030 , ikonomi i tea u ita uri vhathu vhoṱhe vha wane mishumo , u gudisa vhathu vhukoni vhune vha vhu ṱoḓa , u khwaṱhisedza uri vhathu vho fhambanaho vha vhe na vhuṋe ha u bveledza kana vhubveledzi na u kona u aluwa nga u ṱavhanya , na u ṋetshedza tshomedzo dza u badela vhubindudzi kha vhashumi na ndaka i fareaho .
Heyi ndi khaedu ine i nga swikelelwa fhedzi nga vhafarani na uri ndi vha ramba uri vha dzhenelele kha nyambedzano na Muhasho u itela u ṱanḓavhudza phindulo ya mbekanyele kha hei khaedu .
Vhagudisi vha lavhelelwa u shumisa hedzi tsumbanḓila dza Mulingo khathihi na zwiṅwe zwishumiswa kha mbekanyamushumo dzavho dza u gudisa na u linga .
Zwi katela mpfu dzine dza vhangwa nga u thutha thumbu na vhuimana vhu iteaho kha phaiphi dza mbumbelo .
U gudisa foniki a si ngudo yo ḓiimisaho nga yoṱhe , itea u baḓekanywa na mbekanyamushumo ya u vhala na vhagudi .
Kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhutshilo , hu khou lingedzwa nga nḓila dzoṱhe u bveledza tshitshavha tshine tsha katela zwigwada zwoṱhe zwa vhathu , u lulamisa zwo bvelelaho kale na u ṱanḓavhudza zwikhala zwa vhoṱhe .
Mudzulatshidulo wa khoro ya Lushaka ya Mavunḓu ;
Mabambiri oṱhe haya a mulayo ndi ṅwambo wa maimo ha mulayo e a dzhia kha Bambiri Ḽitshena .
Sa tsumbo , nṱhani ha u thaipha " Dokotela zwawe ( nnḓa ha vhuongelo ) " vha sokou thaipha GP .
Ndivho idzi ndi : sisiṱeme kwayo ya vhuendedzi ha nnyi na nnyi , ndangulo na ndondolo ya ndaka nga tshifhinga nahone i shumaho zwavhuḓi , ṋetshedzo ya tshampungane tsha mutheo kha vhoṱhe , zwiko na vhugudisi vhu re na ndalamo , pfunzo na ṱhoḓisiso .
Zwoṱhe khathihi na vhubindudzi ho khwaṱhisedzaho u bva kha khuvhangano mbili dzo fhiraho , zwazwino ro ṱanganedza R773 biḽioni kha vhuḓikumedzeli ha vhubindudzi ya u bveledza tshipikwa tshashu tsha miṅwaha miṱanu tsha R1,2 thiriḽioni .
Nyambedzano dzi sedzesa kha vhushaka ha muhanedzi na madzangalelo nahone hu si u tevhedza kana mveledziso ya milayo i fanaho .
Ro shandukisa muhasho u vha tshiimiswa tsha u gudela tshi ḓoweleaho , na uri ri khou bvela phanda na u kala mashumele ashu kha fhungo heḽi .
Nga fhasi ha nyimele idzi , zwiimiswa zwi si gathi zwi na vhuḓikumedzeli ha tshiṱirathedzhi ha tshifhinga tshilapfu kha u wana IP .
Vhuongelo ha maṋo kale ho vha hu tshi ṋetshedza tshumelo ya mutakalo wa orala wa u ḓura nga maanḓa kha vundu na uri nga u angaredza zwo vha na vhuḓifhinduleli ha vhugudisi ha dziphurofeshinala na ṱhoḓisiso zwa maṋo .
India na Russia vhuvhili hao o vha na ḽeveḽe dza u vhulunga masheleni khulwane u fhira Afrika Tshipembe kha tshifhinga tsho sedzwaho .
Vhadzheneleli vha khethekana nga zwigwada vha fha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshipiḓa tsha tshumisano ya tshumelo dza masipala na maka
I fhaṱa vhukoni ha Shango hune ho no kwashekanesa.
Nga nnḓa ha mivhigo ya zwirathisi , kuhumbulele kwo ḓalesaho ndi kwa uri vhathu vhane vha pomokwa vhuloi kanzhisa ndi vhakegulu,63nahone vhane vha ita khakhathi dzi kwamaho zwa vhuloi kanzhisa hu vhaṱhannga .
Ndi fhungo ḽihulwane uri hu vhe na vhuṱanzi ha uri hu sikiwe nḓila dza u tikedzana , u monithara na u ela kushumele kwa CBP khathihi na u ṱumana ha CBP na IDP , nḓila idzi ndi dza u ṱhaḓula sisiteme na nḓila dzo no ḓi vha hone kale afho ha masipala .
Maṱo , mulomo na milenzhe zwino bva kha siaṱari ḽa zwigeriwa Guḽuu i no fara
Sumbedzani vhuṋe nga u shumisa wa , ya , a kana dzanga murahu ha dzina u sumbedza uri zwithu izwi ndi zwa vhathu vha no fhira muthihi .
Mudzulapo wa Afrika Tshipembe nga ndavhuko ndi muthu mu ṅ we na mu ṅ we we a bebwa nn ḓ a ha Afrika Tshipembe fhedzi e ṅwana wa vhabebi vhane muthihi wavho a vha mudzulapo wa Afrika Tshipembe .
( a ) muraḓo wa Khabinethe a re na vhuḓifhinduleli ha mafhungo a mivhuso yapo ; na
Zwi nga konḓa u ḓivha arali hu tshi ṱoḓea kana hu sa ṱoḓei thendelo nahone vhaofisiri vha ḓo fanela u shumisa ṱhalutshedzo ya ' mbambadzo ' na mbetshelo dza u sa katelwa .
Mbekanyamushumo ya Ndondolo ya Asima
Ri a zwi ḓivha roṱhe uri vhaswa a vha ofhi u dzhia tsheo dzi re na khohakhombo ngauralo na kha bindu muthu u ḓo lavhelela u vhona maitele ayo na hone riṋe sa muvhuso ri ṱuṱuwedza vhoramabindu u sedza zwiṅwe zwikhala zwa ikonomi na kha mashango a nnḓa .
Uri zwi nga vha zwo ṱuṱuwedzwa u bva kha mmbi iṅwe , zwa zwino ri na vhuṱanzi ha izwo .
Sa i zwi ri nga si kone u tshila ri si na zwiḽiwa , zwi ḓo vha zwo tea u katela zwiḽiwa kha ṱhalutshedzo iyi .
Pulane ya u Shumisa Mugaganyagwama na Nḓisedzo ya Tshumelo , u ya nga Mulayo wa zwa Ndaulo ya Masheleni a Masipala , ndi pulane yo dodombedzwaho , yo tendelwaho nga Muraḓo wa Khorotshitumbe , u itela u shumisa nḓisedzo ya masipala ya tshumelo dza masipala na mugaganyagwama wawo wa ṅwaha .
Musi nḓaḓo nga huṅwe itshi hulela kha matshudeni , a zwi ṱanganedzi u tshinyadza ndaka kha zwiimiswa zwa pfunzo dza nṱha sa izwi zwi tshi thivhela vhaṅwe na vhone vhaṋe na avho vha ḓaho nga murahu havho uri vha wane pfanelo ya u guda .
Tshigwada itshi tsho vhumbwa nga vhaimeleli vha vhagudi , Khoro dza Yunivesithi na Muhasho .
Nyimele yo ṋaṋiswa nga miholo ya nṱha ine ya khou badelwa kha sekhithara ya phuraivethe na mimasipala ye ya kunga vhashumi vha re na zwikili na vhukoni ezwi zwine zwa ita uri vhashumi vhanzhi vha litshe mushumo .
6.7.3 U dzhenelela kha mbekanyamushumo ya vhugudisi yo randelwaho Vharangaphanḓa vha Sialala
Olani mbonalo ya ṅwedzi kha Musumbuluwo muṅwe na muṅwe kha uno ṅwedzi ni ambe uri u kha ḽiga ḽifhio .
Vho sedza ndango ya Afrika Tshipembe kha zounu ya ikonomi khulwane nga maanḓa i katelaho , i re na vhuhulu ha zwikwere zwa khiḽomitha dza miḽioni nthihi na hafu .
Ofisi ya Mutsireledzi wa Nnyi na Nnyi , u ya nga mulayo , i nga kha ḓi si ṱoḓisise tsheo dza khothe .
vha tshi ḓo tenda u dzhiwa magunwe nahone vha saathu wanala mulandu wa vhuṅwe vhukhakhi kana vha sa khou sengiswa mulandu
Ro kaidza zwa u valelwa hu si na tsengo , ro amba zwi khagala kha mafhungo aya .
Zwigwada zwi shuma kha mishumo zwi tshi khwaṱhisedza uri vha a tendelana vhone vhaṋe kha zwiteṅwa zwa ndeme , na u vhiga hafhu kha puḽenari .
I dzhiela nṱha pfanelo dza zwibveledzwa zwa muhumbulo kha mushumo wavho wa u thetshelesiwa na u vhoniwa na uri zwi vha itela tshelede .
Mvelelo dza ḽiga iḽi ndi : bono zwipikwa zwiṱirathedzhi thandela dzo topoliwaho
Naho zwo ralo , zwi tou nga zwi khou ṋeiwa vhuimo ha shishi , musi hu na mivhigo kha midia ya vhana vhane vha ṱhavhana nga zwipeiṱi zwo latiwaho .
Ri khou tshila tsha ḽiṅwe ḽa madzingu ḽifhasini ane o kwamea vhukuma nga tshanduko ya kilima .
Nga murahu ha ndingedzo dza tshivhalo u tandulula hezwi na muṅwaleli khathihi na mulanguli , tshiimo atshi ngo khwinisea .
Vha humbule uri pulane yo ṅwalwaho nga luambo luthihi fhedzi a i vha na vhavhali vhaṱuku na u shumiswa nga vhathu vha si gati tshitshavhani .
Bannga Ntswa ya Mveledziso ya BRICS yo ita mvelaphanḓa i ṱuṱuwedzaho .
Hezwi zwi katela u bveledza zwikimu zwa u dzudzanya mafhungo a u fhiriswa ha maḓi u bva kha vhupo ho ḓalaho maḓi henefho ngomu na vhukati ha vhupo ha ndangulo ya maḓi , ngauralo ha vha u swikelela ṱhoḓea dza maḓi .
8.3 . Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe vhoṱhe u bvela phanḓa na thikhedzo na u dzhenela havho kha u lwa na vhugevhenga nga u vhiga zwiito zwa vhugevhenga kha mazhendedzi a vhukombetshedzi ha mulayo .
Ri kha luṱa lwonolwo luthihi ri ḓo vhonana nga u ṱavhanya na zwiito zwi siho mulayoni zwi ngaho sa u rengisa zwidzidzivhadzi zwi si ho mulayoni , vhuvhambadzi vhu si ho mulayoni , u dzhia nga khani u songo badela zwithu mashophoni a vhathu , khathihi na u tshinyadza ndaka na tshanḓanguvhoni hu si na nyofho ifhio na ifhio kana u sa vha na ndavha kana vhugevhenga uho ho itwa nga muthu wa Afrika Tshipembe kana mubvannḓa .
U bva zwenezwo , vhashumisi vho sumbedzisa ḽevele ya u fushea zwihulwane , nga zwoṱhe , tshiimiswa na zwi re ngomu .
2.8 Khabinethe yo toololelwa nga ha mawanwa a Muvhigo wa Zwisumbi zwa Saintsi , Thekinoḽodzhi na Vhutumbuli wa Afrika Tshipembe wa 2014 na nḓowelo kha mashumele a Sisiṱeme ya Vhutumbuli ya Lushaka ( NSI ) , une wa bviswa nga ṅwaha nga Khoro ya Vhueletshedzi ya Lushaka nga ha Vhutumbuli .
Masia a zwa matshilisano a tea u shumanwa nao nga u ombedzela mikhwa , nga kha pfunzo .
Ndo amba na Miraḓo mivhili .
U linga ha tshitzhili
Zwino fhedzisani mafhungo aya .
1.5 . Khabinethe i dovha ya ṱuṱuwedza vhapondwa uri vha vhige vhugevhenga ha tshiṱuhu uhu kha ndaulo dza vhutevhedzeli ha mulayo , dzine dza tea u ita ṱhoḓisiso dza khumbulelo dza GBV na u dzhia vhukando nga u ṱavhanyedza vha tshi khou tevhedza mulayo u vhona uri hu vhe na vhulamukanyi .
Arali vho vha vho dzhielwa mavu
Mulalo wa Afrika na Vhufhaṱi ha Tsireledzo zwi ḓo shuma tshoṱhe na u tikedzwa nga maanḓa nga zwiko zwa Afrika .
Gandhi we ra ḓa ngaye fhano , o vha a tshi ḓo vha o ri sevha malugana na u ṱhasela hu no itwa kha zwitshavha hu tshi katelwa vhafumakadzi na vhana zwi tshi itelwa u swikela zwipikwa zwa poḽotiki .
Zwa sa ralo , mudededzi a nga itela khaedu zwigwada u itela u bvisela khagala mbudziso .
Humbelani khonani yaṋu a dzudzanye mvetamveto yaṋu .
Nga hoyu Ṅwedzi wa Vhufa , Muhasho wa Vhutsila na Mvelele u ḓo ita bembela ḽa sialala ngei kha Egere ya Vhahali vha Lushaka ngei Pretoria u sumbedza u thomiwa ha u fhaṱwa ha tshihumbudzo tsha lushaka tshine tsha ḓo ṱana misi ya phanḓa ha koloni , nndwa ya mbofholowo na vhahali vho fhambanaho vhe vha lwela mvelaphanḓa ya tshitshavha .
Mafhungo u bva kha lubuvhisia lwa vhadzudzanyi vha vhuṱambo lu ḓo ṱanganedzwa sa tshibugwana tsha ṱano arali ho ṋetshedzwa bammbiri ḽo gannḓiswaho ḽi no sumbedza ṱhoḓea dzoṱhe u ya nga pfano .
Zwa vhukuma , vhashumi vha re khomboni a vha anzeli u shumisa matshimbidzele aya u itela uri khasiṱama i vhe na vhuḓifhinduleli .
Vhane vha khou pembela navho hu ḓo vha vhana vhaṱuku vhavho vhane vha vhona vho mme avho sa vhutsireledzi havho ha u thoma - vhutsireledzi kha tshiṱuhu tshine vha itelwa nga vhathu ngavho .
Tshiṱirathedzhi tsha mbekanyamushumo na u dzulela u monithara ho fhambana lwo angalalaho u ya nga madzingu , nahone mbekanyamushumo dza u monithara a dzo ngo sedzesa tshoṱhe mbuletshedzo dza dzingu kana asesimennde .
Arali nḓivhiso ya vhengeleni i songo wanala nga ino nḓila nga ḽeneḽo ḓuvha , i vhulungwa davhini nahone i wanala kha tshikhala tshi tevhelaho .
Damu , ḽine ḽi khou lavhelelwa u vhuedza miṱa ya 2 690 na vhathu vha anganyelwaho 10 674 , ḽi ḓo fhungudza khaedu dza maḓi dzine tshitshavha tsha Warden na Ezenzeleni fhasi ha Masipala Wapo wa Phumelela dza khou ṱangana nadzo .
Ri ṱanganedza vhaeni ngauri ri a zwi ḓivha uri ra dzulela u dzhoina na u ṱangana na vhaṅwe , ndi hone ri tshi ḓo aluwa sa lushaka , vho amba .
Kha vha ri ndi dzhie hetshi tshifhinga hafhu u livhisa ndiliso dzashu zwi tshi bva mbiluni kha Muvhuso wa vhathu vha Haiti kha tshiwo tshine vha ḓo tshihumbula lwa tshifhinga tshilapfu tsho vha welaho .
Sisiṱeme ya vhuendi ha nnyi na nnyi i shumaho zwavhuḓi , yo khwaṱhaho , i swikeleleaho nahone yo tsireledzeaho i khou lavhelelwa u ḓo vha tshipiḓa tshihulwane tsha vunḓu ḽine ḽa khou shuma zwavhuḓi kha zwa ikonomi .
Mveledziso ya Nzudzanyo ya Mveledziso ya Dzinnḓu ya Lushaka yo ḓisendeka nga nzudzanyo dza ṱahe dza mveledziso ya dzinnḓu ya miṅwaha minzhi .
Vhunzhi ha vhathu vha fhaḽa Alfred Nzo , vha ḓitika kha tshumelo dza mupo na dza ekhosisteme kha matshilo avho .
Arali hu na lutamo lwa u ṋetshedza muthu nga kha tshirengwa tshinwe na tshinwe , zwenezwo zwi tea u itwa nga kha bambiri ḽo fodiwaho ḽine ha khou sedzwa ḽone .
Thandela dza khathegori ya 2 : Thandela dza wadini na mishumoitwa zwi tea u tikedzwa nga zwiko zwi no bva nnḓa ; na
Tswikelelo kha sisiteme ya muthelo yavhuḓi ine nga fhasi hayo masheleni a mbuelo a shuma yo ḓitika nga tsheo ya Khomishinari , hu si kha redzhisiṱeresheni u ya nga Mulayo kana ndaulo nga maṅwe maanḓalanga .
U tendelana kha haya ha tshiimiswa tsha CBP uri hu ḓo vha ngafhi khathihi na u tendelana na kha khwali ya tshiimiswa , i tshi wanala ṱhamusi ofisini ya Mulangdzulo ; na
Sa tshipiḓa tsha vhuimo ha vhuvhili ha Mbekanyamushumo ya Mishumo yo Engedzeaho ya Muvhuso , Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha i ḓo ṱavhanyiswa .
Nga ṅwambo wa mvumbo yo phaḓalalaho ya dzangano na zwa uri data i kuvhanganywa ḓuvha na ḓuvha musi hu tshi ṋekedzwa tshumelo dza mutakalo kha vharengi , sisiṱeme na maitele zwa u kuvhanganya na u khwaṱhisedza data ya kushumele zwo serekana .
Phikhokho ya ḓisedza maḓini ya vhona yo naka vhukuma .
Thuso ya zwa mulayo kha khaṱhululo kana phethisheni dzine dza khou ya phanḓa dzi ṋetshedzwa hu na zwe zwa sedzwa .
( i ) u shumiswa ha maanḓalanga a khorotshitumbe ya lushaka , zwi tshi katela u shumiswa ha milayo ; na
Fhedziha , nndwa ya u lwa na zwiito zwa khakhathi dzo ḓitikaho nga mbeu a i nga ḓo fhela nga nnḓa ha musi sa vhadzulapo ri tshi nga kuvhanganya zwiimiswa zwoṱhe na vhadzulapo nga fhasi ha mbekanyamushumo ya tshifhinga tshilapfu ya u lwa na zwiito izwi .
Vhurereli vhuhulwane ha kereke dza Tshikhireresite dza Europe kha ḽa Afrika ho lingedza u fhelisa lutendo kha zwa vhuloi- sa zwe zwa ṱalutshedzwa nga dzimishinari dza Tshikhiresite -nga u baḓekanya lutendo lwa vharema sa vhuloi , ngamaanḓa nga kha pfunzo ya vhukoḽoni ya Vhatshena / makhuwa .
Hu na muthu we a vha a tshi khou vhala dayari yanga ! " u a tzhema .
londota lushaka na u khwaṱhisedza uri matheriaḽa wa melisa u dzula u hone .
U engedzwa ha maanḓa a siviḽi na a vhugevhenga kha khothe dza sialala zwi nga ḓisa khaedu dza ndayotewa .
U shandukisa ikonomi zwi dovha hafhu zwa amba u shandukisa vhuṋe na ndaulo .
U shumisa ho vha hu tshi khou kundisa pulane dza masipala na , tsha ndeme , murahu ha ndavhelelo dzi gonyaho dza zwitshavha .
Izwi ndi tshoṱori tshi tsivhudzaho nga u ṋea ndaela riṋe ya u vhudza na u vhulunga ḓivhazwakale yashu nga riṋe vhaṋe na tshifhinga tshashu .
khwaḽithi i si yavhuḓi ya tshibveledzwa
Zwifanyiso zwi tshilaho kana zwi sa tshimbili zwi nga iswa u bva kha fhethu hu vhambedzwaho ngaho u ya kha fhethu hu ṱanganedzwaho kha vundu kana senthara ya vhukoni .
Ri ḓo engedza nungo dzashu dza u ṱuṱuwedza vhagudiswa vhoṱhe uri vha khunyeledze pfunzo dzavho dza sekondari .
Ndi ngazwo khethekanyo i tevhelaho i tshi shuma nga maanḓa na fhethu ha tshiimiswa tshoṱhe tsha kiḽasi ya fhasi , na khethekanyo ya nga murahu ha fhethu ha tshiimiswa tshoṱhe tsha kiḽasi ya nṱha .
Ndi ngazwo ho sedzeswa nyaluso ya vhaḓisedzivhapo u fhira tsireledzo ya nḓowetshumodzapo .
Hu tshi tevhedzwa lufu lu si lwa mupo kha tshumelo ya ndulamiso na dzhele hu dzulaho vhafariwa , zwivhangi zwihulu kha u shela mulenzhe zwo vha zwi nga nḓila i tevhelaho :
Komiti dza thandela dzi tevhelaho dza khomishini dzo ṱangana nga maḓuvha o sumbedzwaho :
Muvhigo u shumana nga maanḓa na muelo kha masia a u swikelela ṱhoḓea dza mutheo na u bveledza zwiko zwashu zwa vhashumi .
2 . U tholiwa ha miraḓo ya Bodo ya Tshiimiswa tsha Ndaulo tsho Imaho nga tshoṱhe tsha Vhasedzulusi lwa miṅwaha miṱanu ;
Nḓisedzo ya muḓagasi wa zwitshimbidzi zwa u suvha zwi ḓo vha zwitevhelaho :
Thikhedzo ya bindu ḽi sikaho mishumo lu vhonalaho
U sudzuluwa ha Afrika Tshipembe ḽi tshi bva kha muvhuso wa tshiṱalula ḽa dzhena kha dimokirasi zwo ḓisa tshifhinga tshe khatsho ha tea mirango ya u shandula samba ḽivhi ḽa kale .
Bisi na thekhisi dzi shumiswa sa nḓila yo dzudzanyeaho ya u enda u tshi ya mushumoni .
Mushumo wa Ḽihoro ḽihanedzi u tshi ṱalutshedzwa nga ḽone ḽine ndi u hanedza Muvhuso .
U ya nga Vho Stephanie , Boo vho vha vho dzula lufherani lwa u dzula khalo vha tshi khou gera aitheme dziṅwe u bva kha Maycomb Tribune vha tshi ṱoḓa u dzi nambatedza kha bugu yavho ya u olela khayo .
Ngauri gesepfuḓi ine ya itiswa nga maitele a methaboḽiki i bva zwithu nga muanḓadzo , nyaluwo ya tshivhalo tsha gesepfuḓi nnḓa tshi fhungudza muanḓadzo wa vhuwa , zwa bveledza u kuvhangana ha gese nga ngomu .
Muhasho wa Gwama wa Lushaka wo gandisa Bambiri ḽa Milayo ḽine vhathu vha tea ṱahisa vhupfiwa havho nga haḽo na u ṋea makumedzwa nga ha u thelisa zwinwiwa zwa swigiri .
Zwa tsheledemviswa yo salelaho murahu zwi vha hone hu masiandaitwa a u gidimela u shumisa masheleni musi ṅwaha wa muvhalelano u tshi vho swika mafheloni , zwa vho sia hu na masheleni manzhi a songo badelwaho ane a lavhelelwa u badelwa kha ṅwaha wa muvhalelano u tevhelaho .
Hezwi zwi ḓo thusa uri vhaaluwa vha kone u swikela tshumelo dza ndeme sa zwa matshilisano , mutakalo , ndondolo ya tshitshavha na ya muṱani .
MaAfrika Tshipembe vha khou ṱuṱuwedzwa u anetshela nganea yashu na u sumbedza gundo ḽine ra vha naḽo ḽavhuḓi fhano Afrika Tshipembe u bva tshe ha vha na Muṱangano wa AIDS wa Dzitshakha we wa farwa Durban nga 2000 .
Nga nṱha ha zwezwo , arali khophi kana mabammbiri zwo humbelwa , izwo zwi ḓo badelwa u ya nga mabadelele o randelwaho kha Ndangulo na Muofisiri wa Mafhungo kana Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo a nga badelisa itsho tshifhinga tsho shumiswaho kha u shumana na khumbelo .
Vhashumi vha zwa ndangulo ya mathukhwi vha na ṱhalutshedzo ya kushumele ine ya dodombedza mushumo wavho ?
Ri ḓo thoma vhuṱumanyi vhukati ha vhaṋetshedzi vha tshumelo dza dzilafho ḽa zwidzidzivhadzi na zwihulwane , zwi ngaho sa -dzikhothe , zwiṱitshi zwa mapholisa , zwibadela na dzikiḽiniki , hune vhathu vhane vha khou shumisa zwidzidzivhadzi vha nga kona u topolwa na u rumelwa u wana dzilafho .
ho saukanywa zwe zwa gudwa , ha sedzwa mbuelo dzazwo khathihi na tshinyalelo dza CBP /IDP , ha tshewa ḽa u ya phanḓa
Mishumo yoṱhe ya zwavhulimi na ya nḓowetshumo i ḓo sedza zwavhuḓi zwa kilima na kha khwaṱhisedzo ya tshifhinga tshilapfu .
Tsha u fhedzisela , mishumo yoṱhe ya vhuimeleli ha zwa mutakalo na tsireledzo na dzikomiti zwo ṱalutshedzwa .
Musi u sa fa nga mushonga zwo thoma u vha hone , miṅwe mishonga , kana u u shumisesa , zwi nga ṱoḓea u itela ndango i fushaho , zwine zwi dzulela u engedza mbadelo dza ndango ya zwitumbudzi zwi vhonalaho .
Ndeme : Zwisumbi zwa ndeme zwi ṱalutshedza ndeme ya mvelelo .
TSHIBUGWANA TSHA KHETHEKANYO YA 14 TSHO DZUDZANYWAHO ZWI TSHI ELANA NA MULAYO WA ṰHUṰHUWEDZO YA TSWIKELELO YA MAFHUNGO
Kha vha i vhale zwavhuḓi vha i vhee fhethu ho tsireledzeaho uri vha kone u sedza khayo musi vha na mbudziso ifhio na ifhio .
Ri ḓo sedzulusa roṱhe thendelano nga murahu ha tshifhinga tshingafhani ?
Nga thungo ha thikhedzo ya matshilisano , tswikelelo ya ndondola mutakalo ndi eḽemennde ya ndeme kha muholo wa matshilisano .
Thandela ya Grand Inga i ḓo lwisa khonadzeo ya u kuvhanganya fulufulu Mulamboni wa Congo , nḓila khulwanesa ya maḓi Afurika , kha sub-Saharan .
Sa vhone mutumbuli wa Malombo Jazzmen , vho vha vha muṅwe wa vhaimbi vha re na mpho khulwane vha Afrika Tshipembe .
Pfukiselo ya u vala i fanaho i fara vhushumisani malugana na vhuḓiimiseli ha mbuelo .
Hu na pulane ya nyito ya ṅwaha nga ṅwaha fhedzi hu dovha ha itwa mugaganyagwama wa miṅwaha minzh une wa ṋekedza pulane ya masheleni ya tshifhinga tshilapfu
Khabinethe i fhululedza Minisiṱa wa Vhushaka ha Dzitshakha na Tshumisano , Vho Maite Nkoana-Mashabane , kha u shela mulenzhe havho kha nyambedzano dza Afrika Tshipembe dza Dzitshakha ; Dzine dza langwa nga bono ḽa " mbumbano ya dzhango ḽa Afrika ḽine ḽa vha ḽa mulalo , ḽa demokirasi , ḽi sa khethululi nga muvhala , ḽi sa khethululi nga mbeu nahone ḽi bvelaho phanḓa , nahone ḽine ḽa shela mulenzhe kha vhudziki hu eḓanaho ha ḽifhasi . "
Zwilavhi zwi sa lemeli zwi nga dzikiswa kha mathannga o teaho o itelawo u dzikisa hu si na nyengedzedzo ya dziphoḽieḽekhiṱhiroḽaithi .
U bveledzisa zwishumiswa zwa mulayosiṅwa zwo teaho kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa mbekanyo ya malaṱwa zwi tea u tandululwa .
Ndeme dzoṱhe dza maanḓa a u vhofha dzi ḓo ṋetshedzwa Muinzhiniara hu saathu u thoma u fhaṱa nahone ndeme ya sethe yo fhelelaho i ḓo sumbedzwa nga Bugupfarwa ya Ndondolo .
( a ) hu tshi nga vha na u khwiniswa na u fhelisa ; na
Zwi tshi ya nga maitele , Minisiṱa wa zwa Mupo , Maḓaka na Vhureakhovhe Vho Barbara Creecy vha ḓo gazetha zwifhinga zwiswa zwa Maitele a u Avhelwa ha Pfanelo dza Vhureakhovhe ( FRAP ) 2020 .
Ri kha ḓi zwi pfesesa , uri a hu na nḓila yo leluwaho ya uya kha mbofholowo .
Pulane dza mbuelo dzi khwiniswa luvhili nga ṅwaha sa tshipiḓa tsha maitele a mugaganyagwama na u ṱhogomela nzudzanyo dza mugaganyagwama dzi farwaho nga Tshimedzi .
afidavithi ya goloi yo fhaṱiwaho u bva kha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe .
U konisa Miraḓo na Vhashumi u swikelela Mafhungo a zwinozwino kha Khoro ya Lushaka ya Mavundu kha Inthanethe .
Nḓivho na tshenzhemo kha ndondolo ya mavu maṋu na ndangulo khathihi na mbueledzo ya mavu maṋu .
Fhedziha , zwi kha ḓi vha khaedu kha muhasho u kuvhanganya mbuelo nga nḓila yo fhelelaho .
Tshumelo dza dzilafho ḽa shishi : Vha ṋetshedze ndondolo ya shishi na vhuendedzi ha vhabvazwiṱhavhelo vha thiroma , khombo dza vhuendi ha badani , dzilafho ḽa shishi na nyimele dza u beba .
Sa tsumbo , u shandukela kha ikonomi ya khaboni ya fhasi zwi ḓo ṱoḓa mbekanyamaitele dza tshifhinga tshilapfu nahone ndaulo dza u pulana zwikhala dzi ḓo dzhia mahumi a miṅwaha u fhelisa u khethekanywa ha fhethu ha muvhuso wa khethululo .
Ri na fulufhelo ḽi no bva ḽi mbiluni uri vhana vha ḓo ḓiphiṋa nga u shumisa bugu idzi zwenezwi vha tshi khou aluwa na u guda , khathihi na uri na vhonevho , sa mudededzi , vha ḓo ḓiphiṋa na vhana avha .
Vha tea :
Ri tea u isa phanḓa na u pfesesa , u konḓelela na u pfumedzana , na uri roṱhe ri tea u lwa na khethululo nga lukanda , vengo ḽa vhabvannḓa , vengo ḽa vhathu vha mbeu dzo ṱanganaho na zwiṅwe zwi elanaho na izwo zwi sa ṱanganedzei .
Muraḓo wa khomishini u ḓo shuma kha vhuimo ha tshifhinganyana .
Vhana avha vha sielisana u namela tshikeitibodo tsha Ndavhe vha tshi tsa vha tshi gonya phanḓa ha giratshi ya ha Lulu .
Maḓangamurahu a tikedzwa nga khethekanyo ya u kuvhanganya mafhungo i tshi langa dathabeisi ya Vhufaragwama ha Vundu na nzudzanyululo ya thekhinikhala ya nyanḓadzo ya vhufaragwama na mabambiri a u shuma .
Mulayotibe u ḓo vhona uri u sedze kha zwiito zwa u gembuḽa zwire hone na uri hu si tsha ḓivhadzwa zwiṅwe zwiito zwiswa .
Tsha vhuṋa , ngei Devhula Vhukovhela , ri ḓo engedza na u thoma nḓisedzo ya maḓi , dzibada , tshiporo na themamveledziso ya muḓagasi .
Tsumbanḓila dzi sumbedza uri ndi ngani u tshi vha na tshikhala , zwine zwa katela u lovha na u litsha mushumo ha muraḓo .
Kana muthu o vha a tshi nga vha kupfesesele kuṱuku kana kwo ṱanḓavhuwaho , muvhono wa zwithu wa ndeme , naho zwo ralo , hu dzula hu muvhuso .
Vhathu vha ḓo vhona mini Kapa Vhukovhela ?
U topola na u dubekanya phurogireme na thandela u ya nga ndeme dzadzo ndi zwa ndeme hu u itela u khwaṱhisedza uri mvelelo dzi ḓo vhuedza tshitshavha tshoṱhe .
Matshudeni vho vhudzwa uri vhugudisi zwi amba u ṋetshedza khumbudzo , u vhudzisa mbudziso , na u ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo , fhedzi hu sa khou sokou ṋetshedzwa phindulo .
4.113 Zwine muthu a nga khunyeledza ngazwo kha nyimele ya vhuloi ngei Zimbabwe ndi zwa uri vhaṅwe vhoraakademi vho ṱanganedza lutendo lwa uri vhuloi vhu a tshila , ngeno vhaṅwe vha tshi ri vhuloi ndi zwithu zwi siho .
Ṱhuṱhuwedzo ya mvelele ya u vhala ndi mushumo muhulwane wa tshumelo idzi , dzi tshi ṋetshedza mafulo a u ya vhathuni , ḽitheresi , u vhala na mbekanyamushumo dza tshikolo .
Uri ri fanela u dzhenisa zwipiḓa kha - kuhumbulele kwa izwi na u khwinisa tshitshavha na u fhodza zwipondwa nga nḓila iṅwe na iṅwe ine ra ḓo i swikelela .
Mugudi u shumisa zwikili zwa foniki a dovha a saukanya nyimele na tshivhumbeo tsha ḽiṅwalo uri a kone u wana zwine ipfi ḽa amba zwone a tshi ḽi bulela nṱha na ngomu .
Gumofulu ḽa R42 nga tshiwo na zwiwo zwiṱanu na R210 nga muṱa nga ṅwaha
Vha dovhe vha dzhenise na vharengisi vha tshiofisi kha zwiṱirathedzhi zwa u thivhela vhugevhenga .
Hezwi zwi khwaṱhisedza mbekanyamaitele kha sekhithara ya thekhinoḽodzhi ya mafhungo na vhadavhidzani ( ICT ) .
Thaidzo i kwama uri naa uyo muhumbulo u nga kona u vhonala naa kana u nga vha na tsumbo i fareaho kha nyimele ya musi zwo bulwa , zwine zwa khwaṱhisedza uyo muhumbulo .
1 . U khwaṱhisedza uri mafhungo o teaho nahone a pfadzaho a a wanala u bva kha khoro .
Arali vhukwamani honoho ha kundelwa , fhungo ḽi ḓo fanela u fhiriselwa kha vhulamukanyi kha muthu ane ha ḓo tendelanwa ngayo , ane tsheo yawe ya ḓo vha ambadzifhele .
Mbetshelo nnzhi dza tshikalo dzo itwa kha tshumelo dza maḓini na tshikhalani .
Tshikwama tsha NML tshi ḓo badela vhanekedzi vha ndondolamutakalo vha phuraivete na vha lushaka u fana- tshi ḓo lavhelela na maimo a dzilafho ano fana .
Zwoṱhe zwi re afho nṱha zwi fhungudza nyelelo ya milambwana zwo ḓoweleaho na u ita uri muḓalo u ṋaṋe .
Nga nṱha ha mulayo wa muvhuso na milayo ya ndaulo , thireke nnzhi dzi dzhia milayo , mbekanyamaitele na kuitele kwadzo .
Vhunzhi ha nyolo dzine dza khou ṱoḓea vhu langwa nga mugaganyagwama une wa vha hone hu tshi itelwa u thomiwa ha thandela .
Tsenguluso ya zwidodombedzwa zwa tshikalo tsha mbambadzo tsha vunḓu i sumbedzisa kuvhonele ku takadzaho naho ku tshi xedza kwa vhubvo ha zwienge zwo livhaho kha mimaraga ya mbambadzelaseli .
Vha nga shumisa hani izwi kha wadi yavho ?
Musi tshiṱirathedzhi tsha u vhudzheneli tsho tendelanwa ngatsho , tshi fanela u ṅwaliwa na u sainwa sa thendelano ya vhushumisani ine i nga ambiwa nga hayo kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe kha maitele a vhushelamulenzhe .
Zwigwada zwi songo tsireledzwaho zwo tiwaho ndi vhafumakadzi , nga maanḓa vhafumakadzi vha vharema , vhe vha vha vha kha thikhedzo ya horizonthala kha tshitepisi ya fhasi ya tshitepisi u ya nga u shela mulenzhe kha ikonomi , matshilisano , na vhutshilo ha poḽotiki zwa shango .
Vhadzulapo vha rambiwa u vha hone na u vhona khanedzano idzi u fana na kha maṅwe madzulo a Phalamennde .
U ḓiphiṋa : Ṅwalani madzina a khonani dzaṋu dzoṱhe kha ṅwedzi une wa vha wa maḓuvha avho a mabebo .
Endedzani mbuelo dza ikonomi kha vhufarani ha ḓorobo dzo dzulelanaho .
U takalela mutambo muthihi fhedzi : bola ya milenzhe !
Naho zwo ralo , vhengele ḽo valiwa zwino u khou ṱoḓa ḽiṅwe .
Vhurumelwa kha foramu vhu katela vhaimeleli u bva kha mabindu , madzangano a phurofeshinala , ṱhoḓisiso , vhomakone vha IT na pfunzo u bva kha miraḓo ya mashango a BRICS ( Brazil , Russia , India , China na Afrika Tshipembe ) .
ANC i khou bvisa u sa dzudzanyea hayo ngauri u thetsheleswa ha vhathu a hu khou dzudzanyawa zwavhuḓi ngeno hu uri hu na maga a u hu ṋea masheleni .
Ho thomiwa Foramu ya Mbeu ya Ofisi khulwane .
Naa vhaṋetshedzi vha tshumelo vha a thivhela tshinyalelo ine ya nga itwa kha vhupo ?
Musi hu tshi sedzwa kha zwa mbalombalo zwa kunwele kwa halwa Afrika Tshipembe , zwi tou nga zwi nga si konadzee uri u gonya huhulwane uhu kha muthelo ho vha na masiandaitwa mahulwane vhukuma kha phetheni dza ukunwele .
Kha zwa thandela dza nga murahu ha vhubveledzi , vhutsireledzi na u swikelela zwileludzi ndi mafhungo mahulwane nga ṅwambo wa izwi zwa u bveledza mishumo ya vhaṅwe vhathu zwi si ho mulayoni .
Dzi tou vha nyengedzedzo ya pulane ya tshiṱirathedzhiki ya muhasho fhedzi dzo ṱukufhala kha hune dza shuma hone sa izwi dzi tshi shuma fhedzi kha tshiṅwe tshipiḓa tsha mashumele a muhasho .
Mushumo wa u dzhenela ha demokirasi ndi u ḓivhadza , u ambedzana na u bula muhumbulo kha tsheo dzenedzo , kha tshifhinga tsha u pulana /kuitele kwa u dzhia tsheo .
Makumedzwa a khou rambiwa u bva kha vhasaveyi vha mavu vha phurofeshinala , vha re na rekhodo i ḓivheaho ya vhukoni , uri vha ḓo ita zwa u saveya mavu a daigramu dza khethekanyo ṱhukhu dza Eastern Bypass Route ine ya ḓo khethekanywa ya bva khethekanyo mbili .
Asima isa khou alafhiwa zwavhuḓi nga tshifhinga tsha vhuimana i nga vhanga uri thaidzo dzi re khombo dzi engedzedzee .
Mbumbano ya vhashumi yo ṅwaliswaho i nga themendela mugwalabo nga vhashumi vhayo na vhatikedzi hu tshi itelwa misumbedzo ine ya itwa hu sina khakhathi .
Gireidi A - mugudisi u na vhukoni ha u gudisa muthu ḽaisentse ya u reila ya khoudu iṅwe na iṅwe na uri mugudisi uyu u na ḽaisentse ya u reila ya khoudu EC kha u reila goloi dza manyuaḽa na ḽeisentse ya u reila ya khoudu A ;
Zwino ndi ya phanḓa na u shumana na mbudziso ya u lavhelesa kuitele .
Thandela i na tshifhinga tshiṱuku madzuloni a u vha mushumo wa tshoṱhe , nahone i na mugaganyagwama wo tou tetshelwaho wonoyu mushumo , nahone i bva luthihi .
Maṱano a dzibadani a u dzhenela nga vhakwameaho a ḓo farwa .
Zwi tevhelaho zwi sumbedza mutevhe wo ṱanganelanaho wa thandela dza ndeme dzine Masipala wa fanela u dzi vhambadza vhukuma u itela ndambedzo ya masheleni na u thomiwa .
Masipala u tea u ḓisumbedza kha mashumele hu tshi tevhedzwa nḓisedzo ya tshumelo na khaedu dzo wanalaho nga khoro ya zwino nga tshifhinga tshayo tsha ofisi .
Tswikelelo ya muḓagasi ndi iṅwe ya tshumelo dza ndeme dzine vhadzulapo vhoṱhe vha tea u vha nayo .
Dzi tea u kona u ṱuṱuwedza zwa u shela mulenzhe na mivhigo ya vhathu vha kwameaho vho fhambanaho ;
( c ) mafhungo oṱhe ane a vha kha Vhusimamilayo ha Vunḓu a tea u tshewa nga vhunzhi ha dzivouthu dzo itwaho ;
Tshiitisi hu uri hu na u thengathenga hunzhi hune ha bvelela kha hetshi tshiimo hune ha ḓo ṱuṱuwedza pulane ya zwa masheleni .
3 . Arali ni nga ita ndingo na wana no kavhiwa , ni nga tshila vhutshilo vhu re na mutakalo wa vhuḓi .
5.2 . Vhabebi na vhaṱhogomeli vha vhana vha khou ṱuṱuwedzwa uri vha ambedzane nga ha maga a tsireledzo nga u angaredza na vhana vhenevho vhane vha khou vha ṱhogomela , hu tshi katelwa na nga ha khovhakhombo khathihi na milayo ya maitele a COVID-19 .
I vhea milayo kha mishumoitwa , mishumo na vhuḓifhinduleli , zwi vhonwa sa munna kana musadzi .
Sekhithara ya zwa u fhaṱa i vhiga nyaluwo yo khwaṱhaho kha khonṱhiraka dza u fhaṱa dzo ṋewaho na nyengedzedzo ya mushumo .
Zwenezwi zwiṅwe zwiimiswa zwi tshi khou laula malaṱwa ane a pfukisa vhulwadze nga nḓila ine ya ṱanganedzea , a hu na tshine tsha vha na maitele a ṱanganedzeaho na dzisisiteme dza u laula dzi re hone kha zwa khemikhala , hu tshi katelwa malaṱwa a zwa dzikhemisi , na malaṱwa a radioekthivi ya levhele ya fhasi .
U dzhena ha Afrika kha ikonomi ya ḽifhasi zwi khwaṱhiswa nga mveledzo , lwa u tou thoma , ha Muvhigo wa Vhukoni ha Afrika .
4.2 . Muvhuso u khou bvela phanḓa na mushumo wawo wo sedzaho zwipikwa wa u vhuyedzedza fulufhelo kha zwa mabindu nga u tandulula thaidzo dza zwa milayo kha nyaluwo ya ikonomi , u sika mishumo na u fhelisa vhushai .
Tsha u thoma , a hu ngo vhuya ha vha na u sudzuluwa uho u bva kha miṱa u ya kha vhathu nga kha mbilo .
Kha vha sedze kha notsi dza khoso kha 2.1 u vha thusa
Fhedziha , ngeno vhafumakadzi vho dzhiaho vhuimo vhuhulwane kha tshumelo ya tshitshavha vha tshi lingana 34% , hezwi zwi wela fhasi ha tshivhalo tshe ravha rotshi lavhelela .
Ezwi ndi khaedu , ndi a ṱanganedza , ine ya ṱoḓa roṱhe , sa Muvhuso , sa vharangaphanḓa , sa vhabebi , sa vhagudi , sa vhakwameaho vhoṱhe vha re na dzangalelo , u lingedza nga hune ra kona u khwinisa khwaḽithi ya pfunzo yashu .
" Ri tea u ḓa na thandululo ntswa ya mupo na uri ri fanela u ḓilivhanya na kuhumbulele kwa ḽifhasi , " vho amba .
Miṱa i re na TV i shumaho nahone i so ngo ḓiṅwalisa kha tshumelo ya theḽevishini i badelwaho .
Lushaka ulu lwa tshanduko ndi vhuṱanzi vhuhulwane kha vhupo ha mbambadzo kana na vhubindudzi hu na mulambwana nga phanḓa tshifhinga tshinzhi zwi a ṱoḓea uri fhethu hunzhi ha mveledziso hu fanela u ṋetshedzwa na uri ṱhoḓea dza u paka dzi a tevhedzwa .
Tshivhalo tsha vhaofisiri vha zwa mutakalo vhane vha khou funzwa na u pfumbudza : Ho swikiwa kha thagethe .
Khunyeledzo ya mupfulutshelo kha didzhithaḽa ndi ya ndeme kha vhukoni hashu ha u langa zwavhuḓi zwikhala zwo fhambanaho zwo ṋetshedzwaho nga tshanduko ya thekhinoḽodzhi .
Vhafumakadzi na vhana a vha tambuli fhedzi nga vhanga ḽa u nwa ha vhaṅwe , fhedzi vha vha dzhenela kha u nwa nahone kanzhi kha vhudakwa .
Therisano ya tshigwada tsho sedzwaho khatsho hu tshi khou shumiswa mutevhe wa zwiteṅwa zwine zwa fanelwa u sedzwa na zwigwada zwo fhambanaho zwa mtashilisano .
Kuhumbulele uku kwa vhuvhi ndi tshipiḓa tsha tsumbo nga zwa kereke , nahone zwi dzulela u sumbedzwa kha thero na dziṅwe nḓila dza vhudavhidzani .
Mafhungo o ṋetshedzwaho kha Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe nga vhashumisi nga kha saithi iyi a ḓo dzhiwa a tshiphiri .
U pembelela Ṅwedzi wa Afurika zwi shelamulenzhe kha u fhelisa masiandaitwa a vhukoloni kha dzhango ḽa Afurika nga thandela dzo fhambanaho dza muvhuso na dza madzangano a vhadzulapo fhasi ha ṱhoho : " Ṅwaha wa Vho OR Tambo : U fhaṱa Afurika ḽa Khwine na Ḽifhasi ḽa Khwine "
Uḽa munna asili a takala vhukuma .
Sekhithara ya vhuvhambadzi i shumisa muḓagasi munzhi ngauralo u sedza hu kha u vhulunga muḓagasi .
U konadzea ha u dzhenelela uho zwi bva kha zwivhumbi zwo fhambanaho .
Nga tshifhinga tshi songo dzikaho , mushumo wa vhurumelwa ha vhubindudzi ho fhaṱa buroho vhukati ha muvhuso na tshitshavha tsha zwa mabindu .
A phaḓaladzwa fhethu hunzhi nga hune zwa konadzea u itela mafhungo nga u angaredza na mahumbulwa na a , kha nyimele dzo teaho , dovha hafhu a tikedzwa nga dziwekishopho .
Muya wa vhashumi vha u ḓiṋetshedza wo sumbedzwaho nga vhathu vhane vha khou thusa zwipondwa zwa mililo ndi muhulu nahone u a ṱuṱuwedza .
( a ) u bvisa ndaela i yaho kha Khorotshitumbe ya Masipala , i ṱalutshedzaho he u balelwa nga u ita mishumo iyo ha swika hone , na u bula vhukando vhu teaho u dzhiwa uri hu kone u itwa mushumo ;
Mulayo wa nyendedzi u tea u vha : arali luswayo lwa u topola lwa shumiswa nga nḓila ya u ita , kha vha swaye tshifuwo .
A zwi vhona uri o vha a sa fari khonani dzawe zwavhuḓi nauri na vhone vha nga vha vho vha vha tshi pfa vho vhaisalavho .
u ambara phijama matsheloni masiari vhusiku
Muṅwali u lindela u swika zwithu zwi tshi tshimbila a kona u humela murahu kha u ḓadza mafhungo a vhubvo a ndeme .
Ho fulufhelwa u fhungudzwa tshifhinga tsha kushumele miṅwaha ya malo ye ya vha yo lavhelelwa mathomoni .
Muthu ane a saukanya khohakhombo u fanela u sedza hafhu tsireledzo ya masheleni a Tshikwama kha ṅwaha wa muvhalelano wonoyo na u ṋetshedza muvhigo wa u ṱola khohakhombo kha Mulangi Muhulwane .
Zwi fanela u thusa u bveledzisa mbekanyamaitele ya HIV ya tshikolo na u vhea iṱo mathomo a u shuma hawo , nga maanḓa thivhelo ya HIV .
( 2 ) Vhusimamilayo ha lushaka vhu shumaho nga nḓila i fanaho malugana na shango ḽoṱhe i ḓo langa nṱha ha milayo ya vhusimamilayo ha vunḓu arali zwidodombedzwa zwifhio na zwifhio zwi tevhelaho zwi tshi ḓo tevhelwa :
Vhuongelo ha vundu vhuvhili , vhuhulwane ha mahayani na vhuṱuku ha ḓoroboni ho dalelwa .
Fhedziha , Stats SA kana Muhasho wa Webusaithi ya Stats SA ( Stats Online ) a dzi na khwaṱhisedzo , kana u ṱanganedza vhuḓifhinduleli ha mulayo vhuṅwe na vhuṅwe u bva kha kana ho ṱumanaho na , vhuronwane , phaḓaladzo kana khunyeledzo ya matheriala a re kha webusaithi iyi kana kha saithi iṅwe na iṅwe yo ḽinkiwaho .
Nḓivho thangeli na Mutakalo wa vhuṋe na wa Tshitshavha
Vhathu vhoṱhe vha re na dzangalelo na vhane vha kwamiwa , nga muthihi nga muthihi na/ kana vha madzangano vha rambiwa u shela mulenzhe kha vhupfiwa nga vhathu nga ha u sedzuluswa hafhu ha khethekanyo 25 ya Ndayotewa u thusa CRC .
Ndi pfa ndi na maanḓa " .
Zwi tevhelaho zwi dzhiiwa sa vhathu vha elanaho :
2.1 . Khabinethe yo themendela Muvhigo wa makumedzwa a muvhuso kha Tshipholisa uri u phaḓaladzwe kha Gazethe ya Muvhuso uri tshitshavha tshi bvise vhupfiwa .
Fulo ḽa Operation Phakisa kha ikonomi ya lwanzhe lo sedza kha u vula zwikhala kha u tshimbidza zwithu nga zwikepe , vhureakhovhe , vhufuwi ha zwi tshilaho maḓini , migodi , ole na gese , thekhinoḽodzhi ya tshaka mbili na sekithara dza vhuendelamashango .
Zwi khagala uri pulane yo raloho i ḓo khakhisa vhaendangaṋayo , nga maanḓa vhane vha khou lingedza u dzhena kha bada ya vhukati i no bva kha ḽupu yo valiwaho .
Vhukoni ha thekhinikhala : Nḓivho ya zwiimiswa zwa muvhuso , hu tshi katelwa Mulayo wa Sisiṱeme dza Masipala wa Muvhuso Wapo , Mulayo wa Vhushaka ha zwa Masheleni wa Muvhuso na Mulayo wa Furemiweke ya Vhushaka Vhukati ha Muvhuso .
Mugudisi u tea u vha o no amba kana u ita marangaphanḓa nga maipfi maswa na ane a konḓa nga tshifhingatshau ' amba nga ha ḽiṅwalo ' murahu ha musi vhagudi vha saathu u vhala ḽiṅwalo heḽi nga vhone vhane .
Afrika Tshipembe ḽo swikelela kha u alusa vhuendelamashabgo nga kha zwiimiswa zwaḽo zwo fhambanaho zwi kungaho sa phakha dzashu , dzibitshi dza maḓi a lutombo na fhethu ha vhufa ho tendelwaho nga ḽifhasi .
Thandela ya Tshiṱitshi tsha Fulufulu tsha Medupi ndi ḽimaga ḽa fulufulu i itwaho nga malasha kha fhethu he ha vha hu songo bvelela lwa makwevho hune ha vha na yuniti dza rathi dzine dzi vhewa maimoni ane ṱhanganyelo yadzo ndi 4 764 MW ya maanḓa o dzheniswaho afho .
Vhunzhi ha mafhi ane a khou nwiwa a nga fhungudziwa nga zwiṱuku u bva kha zwi re na vhege ya nṋa , zwi tshi bva kha kualutshele kwo lavhelelwaho .
U topola vhuḓifari vhu ṱoḓeaho u itela vhushaka havhuḓi ho vha hu mathomo avhuḓi u itela thandela iyi .
Zwiwo zwi kwamaho vhuloi zwine zwa vhigwa kha zwirathisi a si zwa muvhundu muthihi , fhedzi ndi zwiwo zwine zwa itea kha mavunḓu oṱhe a Afrika Tshipembe .
U laula ndaka yo farwaho nga bannga ya lushaka u itela u badela zwikolodo zwi ḓisa khaedu khulwane , nga maanḓa kha nyimele dza maraga wa masheleni dza ḽifhasi dza zwino dzi si dzavhuḓi .
Ndivho ya CFTA ndi ya u kwaṱhisa mbambadzo ngomu ha mashango a Afrika na u fhaṱa Afrika ḽo ṱanganelanaho ḽa vhathu vha biḽioni nthihi na GDP ine ya nga eḓana Doḽara dza US dza 2.6 ṱhiriḽioni .
Ro humbela Mulanguli wa Lushaka wa Vhutshutshisi ha Muvhuso u bveledzisa pulane ya u engedzedza zwihulwane vhukoni ha kushumele kwavhuḓi kwa NPA , hu tshi katela na u khwaṱhisedza u dzhiululwa ha ndaka .
U ṋetshedza ndondolo yo fhelela kha vhalwadze i katelaho ndondolo i thivheleaho , dzilafho na u vhuedzedza .
U tshimbidza miṱangano ya u pulana ha tshitshavha ;
Madzuloni a muhumbulo muthihi na muṱaṱisano vhukati ha mihasho , ṋamusi ri vhona ṱhanganelano nnzhi musi vhalanguli vha tshi dzhiela nṱha ndeme ya tshumisano u itela u swikelela zwipikwa zwo vhewaho na u swikelela ho ṱanganelaho nga muvhuso ha nḓisedzo ya tshumelo ine ya tea u swikelelwa .
Kanzhi vhane vha ndivho ya mathomo vha na vhushaka ha tsini na khoro dza zwa pfunzo kana dza vhuṱoḓesi murahu hayani na uri vha pfa uri a huna thodea ine ya tou kombetshedza uri vha shume na zwiimiswa zwapo .
U ya nga ha u tambula ha vhathu , Muhasho uyu u na zwinzhi zwine wa tea u fhindula na zwinzhi zwine wa tea u humbela pfarelo khazwo .
Zwino ṅwalani mafhungo a inwi muṋe ni tshi shumisa maṱaluli a mivhala e ni si a shumise kha musingavhadzimu .
Zwiṅwe hafhu , hu tea u vha na u vha khagala na tshishumiswa tshi fhandekanyaho tshine tsha shumiswa u itela mbekanyamaitele ya zwa masheleni na vhulambedzi mugaganyagwama .
Khothe yo ḓo gwevha uri muhumbulelwa a dzule dzhele miṅwaha ya vhutshilo hawe hoṱhe .
A si kale kale ofisi yanga yo ṱoḓisisa nga ha mbilaelo dza vhadzulapo vha Yuniti dza R na S ngei Lebowakgomo , malugana na Muhasho wa Muvhuso wapo na zwa Dzinnḓu malugana na u kundelwa u fhaṱa na u fhedzisa nnḓu dza RDP dza tshitshavha .
1.9 . Khabinethe i ṱanganedza zwo no swikelwaho kha u isela zwifuwo zwiḽiwa u itela u tikedza vhorabulasi vhuponi ha shango ḽashu ho welwaho nga gomelelo .
Nḓila ine phukha dza kwamea ngayo
Hu tshi khou humbuliwa izwi , u sedza kha u thivhela vhugevhenga nga kha nyolo ya vhupo nangoho ndi zwa ndeme .
Musi sekhithara iyi i tshi khou fhungudzea , zwitshavha ezwi zwa migodi zwa kale zwo no vha fhethu hu kuvhanganaho vhathu vha sa shumi .
Zwi fanela u dzhielwa nzhele , honeha , uri Mveledziso ya Mabindu i fanela u livhanywa thwii kha milayo ya mveledziso ya mabindu ya u shela mulenzhe kha mveledziso , vhubvelaphanḓa , vhuḓilangi kha kushumele na kha zwa masheleni wa vhavhuelwa vha mveledziso ya masheleni .
Arali shango ḽi sa wani nḓila ya u tandulula ino thaidzo , hu ḓo vha na masiandaitwa a makhaulambilu kha u dzika ha matshilisano na nyaluwo ya tshifhinga tshi ḓaho .
4.73 Vhuvha na vhuhulu ha phungudzelo zwi kwama tshitshavha tshiṱuku tsha vhathu , nahone a zwi tei u khakhisa maitele a re mulayoni .
U shumisiwa ha Pulane yo Fhelelaho ya Pfushi , Mpfu dza Vhushie na Vhana Vhaṱuku , i na nthihi ya zwipikwa zwa rathi zwa ḽifhasi zwa pfushi u itela u engedza tshivhalo tsha u mamisa mikando kha miṅwedzi ya u thoma ya rathi hune zwi lavhelelwa u gonya nga 50% nga 2025 .
Muthusa-Muofisiri wa Mafhungo ( kana murumelwa ) u ḓo ḓadza fomo o imela muhumbeli uyo nahone a fhedza nga u fha muhumbeli khophi ya fomo yo ḓadziwaho .
4.4.1 Vha nga rumela afidaviti mapholisani ine ya ṱalutshedza nyimele dza u pfuka ho itwaho nga muthu ane a khou aphiḽa ; na
Dr Seth Twum vho dzinginya ḽa uri Vharangaphanḓa vha Sialala vha kha ḓi vha na maanḓa vhukuma kha vhalanda vhavho na u swikelela khothe dzo ḓowelelaho zwi a konḓa na u ḓura , sisiṱeme ya khothe ya sialala , sa zwe ya thomiwa nga fhasi ha Native Jurisdiction Ordinance ( 1883 ) , i tea u vhuiswa hafhu .
Maitele a mugaganyagwama a thoma nga Fulwi .
Hezwi zwo dovha zwa ambiwa kha Samithi ya u rwela ṱari ICT ngei Free State ye vhoṱhe vha swikelela kha u vhea Vundu ḽa Free State u vha na mbekanyamushumo ya litheresi ya didzhithala ya vhuhali .
Sa tsumbo , zwiṅwe zwigwada ngei Johannesburg zwi dzhia tsheo , zwi songo kwama zwiṅwe zwine zwa vha nnḓa kha vhuṅwe vhupo .
mbekanyamaitele ya khaidzo
b ) Vhubvo ha vhuloi : kuhumbulele na kupfesesele
Ri ṱoḓa vheiwe sa ṱhoho dza zwikolo ni tshi dzhiulula maanḓa a vheiwe uri ni ḓo tshimbidza zwikolo u itela uri zwi kone u swikela mushumo na bono ḽazwo .
Zwenezwoha , tshiṱereke itshi a si tsha u ḓureleswa nga zwithu fhedzi , tshi dovha tsha vha tsha ndinganyiso ya miholo .
Sa maga a u thivhela , naho zwo ralo , arali itshi tsha u thivha tsha shumiswa , vhuṱumani hu tea u kona u bvisea , nga nnḓani ha musi hu khou tea u vha na u shandukisa tsha i thivha .
Ri khou tikedza na uvha livhuwa kha zwenezwo .
Kha nyimele dzine a hu na tshanduko kha Ḽeveḽe ya Poswo , a hu na notsho dza muholo dzi no ḓo ṋetshedzwa .
Madalo , na dziṅwe tshumelo
Hezwi zwi ḓo konadzea fhedzi arali mabindu maṱuku a thuswa u aluwa , u bveledziswa na u aluwa u bva kha zwiimiswa zwiṱuku na zwa u tou kona u ḓitshidza fhedzi u ya kha u vha mabindu , o khwaṱhaho , a konaho u sika mishumo .
Komiti dza Wadi dzi nga thusa komiti idzi u ḓisa mafhungo kha ṱhoho dzo khethwaho he zwa tea .
Hezwi zwi vhanga vhuleme ha zwiimiswa zwa u valela ngauri vhafariwa vhane vha vha khovhakhombo vha na vhukaṱudzi zwi tshi ḓa kha kutshimbilele nga ngomu ha senthara nahone zwi ṱoḓa tshivhalo tshihulwane vhukuma dza vhashumi u vha lavhelesa .
Vhone , muraḓo , vha rumela khumbelo nga SMS vha wana phindulo nga SMS na zwenezwo i na mafhungo e vha a humbela .
8.2 . U phasiswa ha Nḓivhadzamulayotibe zwi ḓo phasisa vhadzulapo na vhadzuli vha ḽa Afrika Tshipembe vha maitele oṱhe a zwa mbeu , vhurereli na zwa mvelele u khunyeledza ṱhangano dza mulayo maelana na maitele a ndayotewa hu na milayo ya ndayotewa .
Dziṅwe phukha dza sinyuwa nga maanḓa nahone dza fa nga ḓora fhedziha hu sa vhe na we a vha muhuli kana a vha na maanḓa a u hanedza Pfeṋe - nga nnḓa ha Mbiḓi .
Kha lushaka ulu lwa zwimela ndindakhombo ya mbadelo dza tshinyalelo dzi ḓo konadzea ; mbadelo dza nyengedzedzo idzi dzi ḓo vha fhasi , arali vhuḓifari ha tsireledzo ho sumbedzwa na u ṱanganedzwa nga u angaredza .
U lwisa zwi si zwavhuḓi malugana na mutheo une wa vha tshipikwa tsha shango ḽa Afurika Tshipembe une wa vhona u tsireledzea ha vhathu zwine zwa tshimbilelana na NDP .
* U bveledzisa pulane ine ya ḓo shuma ; na
21.2 Nḓivhadzo kha muthu wa vhuraru hune dzirekhodo kana mafhungo awe a khou humbeliwa itea ramba muthu wa vhuraru u -
Kha ri vhofholole zwiṱaraṱa zwashu nga u zwi dzhiulula u bva kha zwigevhenga .
U vhona uri lufhera lwa swiswi lu na vhudele na u kuna .
U sainwa ha maṅwalo hu khou dzhia tshifhinga tshilapfu u fhirisa tsho lavhelelwaho nga zwenezwo mbuelo a dzi khou itwa nga nḓila ye dza puḽanwa ngayo .
Ri tsini na u ṱhaphudza ṅwaha wa u thoma wa tshifhinga tshe ra telwa .
Nga u ralo , yo thola tshigwada tsha Dziminisṱa uri tshi ambedzane na vharangaphanḓa vha sialala u amba na u lingedza u swikelela thandululo kha masia ane vha khou vhilaedzwa ngao .
Kha vha vhulunge hune nyimele ya ṱoḓa zwo tou ralo , mathemo o shumiswaho kha milayo iyi yo tiwaho ya u renga a na zwine a amba zwi fanaho musi o shumiswa kha bugupfarwa ya mushumisi wa bondo ya u vhulunga tshelede ya phimo ya thengo nga zwiṱuku ya Afrika Tshipembe na milayo yo tiwaho zwa fhungo .
' ( 3 ) Miraḓo ya Khorotshitumbe vha na vhuḓifhinduleli nga muthihi kha Mulangavunḓu na kha vhusimamilayo ha vunḓu kha u laula ofisi dzavho , na miraḓo yoṱhe ya Khorotshitumbe sa zwenezwo i na vhuḓifhinduleli yo ṱangana kha u ita ndivhanelo dza muvhuso wa vunḓu wa kha phoḽisi dzawo .
3.3 . Khabinethe yo dzhiela nṱha u tholwa hu tevhelahho kha Bodo ya Dzangano ḽa Ndindakhombo ya Tshikolodo tsha Mbambadzelannḓa ya Afurika Tshipembe :
arali komiti mbili kana u fhira dzo thomiwa mishumoni , muimeleli muṅwe na muṅwe muthihi zwawe wa komiti dzenedzo .
Maṅwe maipfi a re kha mutevhe a amba zwi no ṱoḓou fana tshoṱhe .
Nga Swondaha , 9 Ṱhangule 2020 , Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo dzhenela mushumo une wa ḓo hashiwa kha theḽevishini shango ḽoṱhe , khathihi na phanele dza zwiambi vho rambiwaho .
U luḓifhala ha zwitshikafhadzi ha tshivhumbeo hu nga bulwa hu tshi tevhedzwa pharamitha dzi si na muelo .
Ni kone u tevhedzela nomboro .
- nyimele dzo teaho u vhona uri thukitha i ḓo vha yo tsireledzeaho nahone i sa vhangi khombo kha zwa mutakalo musi yo shumiswa zwavhuḓi
Ri tea u elelwa zwo ambiwaho nga Solomon we a sumbedza uri thuso ine Vhakhireste vha tea u ṋetshedza yo thivhelwa ngauri mushumo uyu wo dzhiiwa nga phurofeshinala dza mutakalo wa muhumbulo .
Phalamennde kha dimokirasi yashu
Ṅwaha muṅwe na muṅwe , miraḓo mihulwane itea u ri ṋea vhuṱanzi ha vhuunḓiwa ha zwa masheleni kha vhaunḓiwa vha re nṱha ha miṅwaha ya 21 .
U vhambedza zwithu zwine zwa fana na zwi sa fani .
Phambano vhukati ha mivhuso dzi fanela u tandululwa nga nyambedzano , vhukwamani kana dziṅwe nḓila dza mulalo , madzuloni a maanḓa , kana tshutshedzo dza maanḓa , dzi katelaho tshutshedzo dza nyukiḽia .
Madzinginywa aya a ḓo tshimbidza tshumelo dzo itelwa u shuma kha tshigwada tsho pikwaho .
Ṱhalutshedzo ya vhafumakadzi ya u bvelela
Kha sekithara hune mbadelo na mbuelo zwa konḓa u kala sa kha mutakalo na pfunzo hu shumiswa u shuma zwavhuḓi ha mbadelo .
1 . Khabinethe i fhululedza vhagudisi vhoṱhe vhe vha huliswa kha Pfufho dza Vhugudisi dza Lushaka dza vhu18 dze dza farelwa ngei Johannesburg nga Mugivhela , wa ḽa 17 Luhuhi 2018 .
U ḓivha uri lutanda luṱuku lu kha vhugai , a si thaidzo .
Zwiṅwe hafhu , muthu o itaho khumbelo ya musumo ha faneli u hana mushumo une a vha na vhukoni khawo , kana u wana dzilafho , ḽine dzi nga khwinisa tshiimo tshawe .
U langula maitele na u sedza hafhu ṅwaha nga ṅwaha nyendedzi dza u ṱhaphudza na u sedza hafhu pulane dza u shumisa thandela .
Ndi vha livhuwa kha u mpha tshikhala itshi tsha u ṅwala maipfi asi gathi ngaha khonani na mushumisani wavhuḓi .
1 . Vhukwamani : Vhadzulapo vha tea u kwamiwa nga ha ḽeveḽe na ndeme ya tshumelo dza muvhuso dzine vha dzi wana na , hune zwa konadzea ngaho,vha tea u nanga nga ha tshumelo dzine dza ṋetshedzwa .
U vhonala hu hulwane ha ndeme dza tshitshavha zwi kha milayo na nḓila dza u tandulula khanedzano , zwine ngazwo wa wana khuliso khulwane kha miraḓo ya tshitshavha tsha sialala .
Muḓisedzi ha nga fhi , yoṱhe kana tshipiḓa , tshawe tsha mishumo nga fhasi ha konṱiraka , nga nnḓa ha musi ho thoma ha vha na u tenda ho tou ṅwaliwaho nga murengi .
Ri na lungano lwavhuḓi lwa u anetshela na kha pfunzo ya nṱha .
Nyolo i sumbedza kushumisele kwavhuḓi kwa zwikili zwa u ola na thekhiniki dza u ola .
Lushaka lwa dzinnḓu
Hezwi zwo itea zwinzhi nge ha vha na u engedzea ha u sala murahu vhathu zwavho na khamphani dze kale dza vha dzo nanga u ṅwalisa na u wana ḽaisentse dza zwiendedzi zwavho mavunduni maṅwe-vho hume mbadelo dza ḽaisentse dza si ḓure .
I ḓisa pfushi dzo nanguludzwaho nga vhuronwane dza u engedza mafulufulu .
Ṅwalani fhungo ḽi no ri vhudza uri ndi mini tshi no ita uri ni pfe no takala , no ṱungufhala , no sinyuwa na u ofha .
Ṱhanganyelo ya nomboro nthihi na kararu ha nomboro iṅwe ndi 12 .
Hafha mugudisi u dzudzanya fhethu ha u tambela zwi tshi bva kha lushaka lwa khonadzeo dza u guda dzine a ṱoḓou ṱuṱuwedza dzone kha vhagudi .
Dokotela Vho Kaunda vho vha vhe muṅwe wa vhalwela pfanelo dza vhadzulapo vha Afrika , vha dovha vha vha ntende kha zwa u lwa na vhupuli , u lwela u vhona dzhango ḽa Afrika ḽine ḽa vha na vhuthihi na u bvelela .
Nga u haseledza nga ha tshivhalo tsha mashango ane a vha na vhukaṱudzi ha mulayo ha vhuimo ho fhambanaho kha lushaka na luambo lwa u kunguwedza zwo tendelwa , nga maanḓa zwi tshi khou elana na u pika vhana .
Nzudzanyo ya zwino i khethulula vhafumakadzi kha tshandukiso ya pfanelo dza mavu a vhudzulo u ya kha vhuṋe .
Mvelelo dza vhulavhelesi dzi ḓo konisa maanḓalanga na nḓowetshumo u ita nzudzanyo kha pulane na u shumiswa ha mbekanyamushumo , na u dzhia ḽiga ḽa u lulamisa hune zwa ṱoḓea .
Dzilafho ḽa u thivhela u pfukela ha HIV u bva kha u kavhiwa nga khombo ya u ṱaniwa kha zwiluḓi zwa muvhili zwo kavhiwaho ( u tambudzwa lwa vhudzekani , u ṱhavhiwa nga ṋeleṱe )
Nga nyito , naho zwo ralo , netiweke dzo vha dzi sa khou shuma kha dziṅwe nyimele nahone , zwenezwo , a zwo ngo kona u ṱalukanyiwa .
Musi zwi tshi tou vha khagala khumbulelo iyi a i kateli nyimele dzoṱhe dza vhuḓifari kha akhaunthu ya khasiṱama , ngamaanḓa arali akhunthu dzi tshi shumiselwa mbambadzo , dzi nga na dza sumbedza mbuelo zwi tshi vhambedzwa na mbuelo yo ḓoweleaho .
U vhulunga masheleni a si zwa ndeme fhedzi kha muthu , fhedzi na kha lushaka .
Mashudu mavhuya mbambadzo yashu na makete zwine zwa khou bvelela , nga maanḓa na China , dzo engedzedzea kha miṅwaha ya zwenezwino , na mvusuludzo ngei Asia zwi nga ṱuṱuwedza zwiṱunḓwa kha dzingu iḽo .
U tsireledza na u avhela zwiko na mugaganyagwama u itela u swikela zwipikwa zwa mushumoni .
Milayo ya vhupulani ha ḓoroboni zwi tshimbidzaho u itwa ha thekinolodzhi yo imelaho fulufulu na zwone zwi khou ṱuṱuwedzwa .
Sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo vhashumi vhoṱhe vha itwa ndingo ya mutakalo , ine nga murahu ya tevhelwa nga nyonyoloso ya arobiki , mitambo ya bola ya milenzhe , ya u kokodza thambo na metshe wa nethibola .
Mafhungo maṅwe na maṅwe o farwaho nga muṅwe muthu nahone a vha a tshi khou ṱoḓea u itela u shumisa kana u tsireledza pfanelo dziṅwe na dziṅwe .
Ṱhahelelo ya mugaganyagwama i na tshikhala tshilapfu yo fhungudzwa zwihulu nga kha tshikalo tsha mbuelo hoṱhe na khwanyeledzo ya zwibviswa , nahone kha miṅwaha ya fumi yo fhelaho ya tshifhinga tsha u sedzulusa mugaganyagwama wo vha kha mbuelo .
Zwino imani nga uḽa muṅwe mulenzhe .
Ndi nga si pfuluwe hune nda dzula hone uri ndi kone u wana gese kana maḓi kha muṋetshedzi muṅwe wa thungo .
Ano maḓuvha , nga vhanga ḽa u kavhiwa nga HIV , TB na nyumonia zwi khou vhanga mpfu nnzhi vhukati ha vhathu vhaswa .
41 . ( 1 ) Masipala u tea u ya nga ha sisṱeme ya ndangulo ya kushumele na u elana na milayo na nyendedzi dzine dza nga tiwa u -
Ndi kha nyimele ifhio ine , nomboro ntswa ya tshisiku tsha data i imela nga u ṱavhanya nomboro ya kale ya tshisiku tsha data .
Tshumelo dza mvusuludzo ya vhaholefhali halutshedzo
Khabinethe yo rumela milaedza yayo ya u fhululedza na u tamela mashudu kha :
Kani a zwo ngo ralo miraḓo ya Nnḓu ?
Vharengisi vhari vhone vho dzula vho luga na uri vha ya ṱoḓa u badela tshumelo .
Kha vha ye u ṱolwa tswio luthihi nga ṅwaha - hezwi zwi itwa nga muṱambuluwo na / kana ndingo dza malofha .
( i ) Arali Buthano ḽa Lushaka ḽi tshi dzhia Mulayotibe nga nḓila ye wa lavhelelwa ngayo kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) ( g ) kana ( h ) , Mulayotibe hoyo u nga phasiswa fhedzi arali tshigwada tshihulwane tsha Miraḓo ya Buthano tshi tshi vouthela u phasiswa ha Mulayotibe uyo .
Muvhigo mvetomveto wa swikiswa kha Muṅwaleli wa Milayo ya Makwevho na Nḓowetshumo nga Tshikolo tsha Ikonomi , Masheleni na u Vhulunga , Muhasho wa Ikonomi na Ndangulo ya Saintsi , Yunivesithi ya Potchefstroom .
Shumisani magaraṱa aṋu a nyelelwa ni tambe mutambo wa zwinepe na khonani yaṋu . no ya haya
Naho pfanelo ya u gwalaba yo tsireledzwa fhasi ha Ndayotewa , pfudzungule a dzi ṱoḓei , u shushedza na u kwasha ndaka .
Zwikolo , kiḽiniki , phaiphi dza maḓi na nnḓu zwe ra fhaṱa ubva tshetsho ndi tsumbo ya vhungoho ha heyi mihumbulo .
Komiti dza Tshikwama tsha TshitshavhaKomiti dza Tshikwama tsha Tshitshavha
Minista ndi mulanguli wa vhoṱhe vha Thirasiti .
Zwi tevhelaho ndi thikho dza zwikili zwa u ḓivha zwine vhagudisi vha tea u zwi dzhiela nṱha :
U thoma u fhaṱa bannga ya maipfi na ṱhalusamaipfi ya vhuṋe hu tshi shumiswa mutevhe wa maḽeḓere a aḽifabethe : sa ( apula , baba , dala )
Nga u ita izwi , thuso ya lodzhisitiki na ya ndaulo i nga wanala thwii u bva kha ndangulo ya masipala .
Tshivhangi tshine tsha vhilaedzisa , naho zwo ralo , ndi tshikalo tsho vhewaho zwi tshi ya kha tshenzhemo ya miṅwaha ine ya ṱoḓea u tholwa kha vhuṅwe vhuimo ha mushumo , u fana na dzipharamediki , vhaongi vha phurofeshinaḽa ( vhaongi na ḽeveḽe ya mveledziso ) na vhashumelavhapo .
Vha amba uri zwa zwino vhathu vho nyambudzwaho ndi avho vho itaho zwiito zwa khakhathi dzi kwamaho vhuloi , fhedzi hu si vhashumisi vha " mushonga " wo itwaho nga miṱuvha ya vhathu .
Vhanna na vhafumakadzi vha nga vha vhapondi na vhapondwa vha khakhathi dza miṱani .
Mitengo yo swikelelwaho yo engedzwa nga tshifhinga tshenetsho tshithihi , zwine zwa sumbedza uri mitengo i ṱuṱuwedzwa zwihulwane nga tshivhalo tsha zwibveledzwa zwine zwa khou rengiswa .
Fulufhedziso ya mbofholowo na ndinganyiso , khonadzeo ya u vhuedzwa ha tshirunzi tsha vhathu vha dzimiḽioni .
Maelana na kushumele na ndondolo ya zwishumiswa , hu na zwithu zwivhili zwi re uri hu khou ṱoḓea vhuṅwe vhugudisi vhunzhi ha zwa ndondolo ya fhethu ha zwishumiswa zwo ṱanganelanaho i a ṱoḓea , ngauri zwi katela vhashumisi vhoṱhe nahone zwi tea u funziwa uri nyito mbuya dza kushumele na ndondolo ndi vhuḓifhinduleli ha vhathu vhoṱhe vha ḓaho fhethu ha mushumo .
Hezwi zwi amba uri mutshimbidzi u ḓo shuma kha pulane dza 4 dza wadi .
Sisiṱeme ine ya fhindula nga u ṱavhanya fhethu ho fhambanaho kha nyanḓadzamafhungo .
Nahone musi ri khou aluwa na u khwaṱha kha nungo , zwipikwa zwashu zwi dzula zwi tshi fana : Ri ṱoḓa u khwaṱhisedza uri Vhashumeli vha Muvhuso vha a kona u swikelela ndondolo ya mutakalo ya ndeme .
5.1 . Bodo ya Zhendedzi ḽa Tshanduko ya Thekhinoḽodzhi :
Hezwi zwi katela u khwaṱhisedza uri mulayo wo teaho , nyendedzi na milayo i khou bveledziswa , u phaḓaladzwa na u kombetshedzwa u itela uri malaṱwa a khombo a sa thivhelei a khou langiwa , na u bviswa tshikafhadzo na u laṱwa nga nḓila i ṱanganedzeaho .
U engedzea ha muhwalo wa vhalwadze zwi vhea muvhilo kha zwiko zwa masheleni , naho hu si na maitele a u dzudzanya hafhu .
Fhedziha , hezwo zwo vha zwi songo lingana .
Nṱhani ha izwo , u ḓo lwela u shumisa mbuelo dza vhukoni kha maitele oṱhe hu si na u sa londa ndeme , na maga o khwaṱhaho a ḓo shumiswa u khwaṱhisedza uri ahuna u tambiswa ha masheleni .
U sedzesa kha zwa vhuvhulahi , thengadzumbe ya vhathu na ya zwidzidzivhadzi zwi khou sedzwa nga foramu ya tshipentshela i no kwama mihasho yoṱhe ine zwa i kwama .
5.3 Tshiteṅwa 32 tsha Ndayotewa tshi tsireledza pfanelo ya u swikelela mafhungo o farwaho nga zwiimiswa zwa tshitshavha kana zwa phuraivethe .
Ri ḓo dovha hafhu ra vula lwa miṅwaha miṱanu uri hu ḓiswe mbilo uri mavu a vhuedzedzwe kha vhaṋe vhao , na u dzudzanya zwo siedzwaho musi hu tshi valwa nga 1913 kha miṱa ya Khoi na San .
Vhalangavundu na Vhalangadzulo vha Vhusimamulayo ha Mavundu ,
U khwinifhadza zwidodombedzwa zwa nḓisedzo ya tshumelo kha mugaganyagwama ndi tshipikwa tsha mbekanyamushumo ya u shandukiswa ha mugaganyagwama wa Muvhuso .
Mbekanyamaitele idzi , nga mvelele yadzo , dzi kwama ṱhanganyelo iyi ya vhubindudzi na tshiṱirathedzhi tsha mveledziso ya mabindu maṱuku .
Musi zwi zwa ndeme uri sa miraḓo ya phalamennde ri fanela u bvela phanḓa u ṱola na u dovha ra sasaladza vhuṱudzeṱudze ha mmbi dza tsireledzo uri a zwo ngo lingana .
Diphosithi ( arali i hone ) : R ...
Hafhu , ri nga lavhelela u bva kha vhaṱoḓisesi u ṱoḓisisa kha sia heḽi , nga maanḓa ngauri sa zwiimiswa zwa fhano hayani , vha ḓo vha vho ima zwavhuḓi kha u tandula kha tshibveledzi hetshi .
Tshipiḓa tshihulwane tsha u shumisa kha vhubindudzi kha ikonomi khathihi na u dzhenelela ha tshivhalo tsha vhashumi zwi zwi ḓo thusa thwii kha u alusa nyaluwo ya ikonomi ya zwino kha miṅwaha i ḓaho .
" Muthu ane a vha na mavhudzi o raliho ndi ene we a vhala dayari yanga .
Modele wa vhubindudzi ha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya Vhushayamushumo ( Tshikwama ) wo ḓisendeka nga sisiṱeme ya Badelani Ni tshi Ṱuwa .
Maimo a BEE kha zwiimiswa zwo fhambanaho na mbambe u ya nga vhuimo ha u dzhenelela kha BEE zwo itwa .
Kha ḽiṅwe sia , zwiṅwe zwigwada zwo bvelela , u tsela fhasi na u dovha u engedzea hafhu .
Mveledziso ya mabindu maṱuku
3.2 . Khabinethe yo tendela u tholwa hu tevhelaho kha Bodo ya Dzangano ḽa Vhubindudzi ha Tshitshavha ( PIC ) :
Ndi miṅwedzi ifhio ye ya vhana tshikalo tshi no lingana tsha mvula ?
Mbekanyamushumo yo hweswa maanḓa a u tshimbidza mveledziso ya pulane dza muhasho na sekhithara , u konanya mveledziso ya mbekanyamaitele , u tshimbidza zwa u senguluswa ha mbekanyamushumo na u langa sisiṱeme ya vhulavhelesi na tsenguluso ya nga ngomu ya muhasho , maitele na zwishumiswa .
Hune zwa konadzea vha tea u vha tsini na zwileludzi zwi nga ho zwikolo , kiḽiniki na ḽaiburari , u itela uri musi hu tshi vha na vhuthathazwitshili , zwi nga tou dzhenisa hu si na vhuleme kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi .
PHAVILIONI ṰHUKU DZA LUSHAKA NDI MINI ?
Vho kunda Ngweṋa dza LḼfhasi dza zwino dzi re England kha mutambo wavho wa vhuraru he vha kona u kunda kha mitambo miṋa ya muṱaṱisano u swika zwino .
Thero na ṱhoho zwi nga nangwa kha aya masia a thero u ṋekedza zwi re ngomu mafhungoni u gudisa nga ha zwikili zwa luambo .
Ro thoma u kwamana na vhoramabindu zwi tshi ya kha u khwinisa maimo kha nḓowetshumo .
U shumana na mbilahelo :
Uri vha vhe ḽiriseve vha tea u vha :
Khumbelo ya u bviswa ha laisentsi ya khombe-khombe ya pfanelo dza mumedzi wa zwimela : R3 600 ndingo i ṅwe na iṅwe
Themendelo dza mbekanyamaitele dza Khomishini dzo anḓadzwaho kha Muvhigo wa u Fhedzisela dzo ḓisendeka nga buto ḽa ndiliso ḽo eḓanelaho nahone zwo itwa nga vhuronwane .
Maraga dza hafu a dzo ngo tendelwa .
Ndi zwa ndeme u thoma nga mafhungo a ndeme na u ri fombe kha nungo dzine dza ḓo bveledza mvelelo dzi fareaho .
Masheleni o lavhelelwaho u thusa mavunḓu kha vhugudisi na kiḽiniki thendeleki o pfukiselwa kha Dzangano ḽa Vhuholefhali ha Ṱhaho ḽa Tshipembe ha Afrika .
Kha vha ite khumbelo ya ṅwana a si na vhaṱhogomeli kha ofisi ya Muhasho wa Mveledziso ya Matshilisano kana tshiimiswa tsha tsireledzo ya vhana tsho tendelwaho .
Tshikalo tsha mitendelo tsho katelwa magumoni a ḽiṅwalo iḽi u itela u thusa .
Ndi u fhambana hohu ha lushaka lwashu lwa Afrika Tshipembe hune ha ita uri riṋe ri vhe shango ḽo fhambanaho kha u zwimana haḽo na milayo ya u sa khethulula nga murafho , u sa khethulula nga mbeu , vhuthihi , demokhrasi , ndinganelo na pfanelo dza vhathu zwo ḓisendeka nga Ndayotewa .
Kha u bveledzisa ndaela iyi , hu fanela u itwa phambano i re khagala kha maitele a ndaṱiso vhukati ha vhukhakhi vhune ha vha vhuhulwane kha u vhu langula , na uho vhune ha vha ha vhugevhenga nga mvelo .
Hu tshi tevhedzelwa ṱhoḓea dza mulayo dza PAIA na u dzhenelela kha ṱhuṱhuwedzo ya u bvela khagala ha muhasho , vhuḓifhinduleli na kuvhusele kwavhuḓi , Muhasho wa Madzulo a Vhathu wo bveledza manyuwaḽa sa nḓila ine tshitshavha tsha ḓo swikelela ngayo mafhungo / rekhodo dzine wa vha nadzo .
Afha fhasi hu tevhela zwiṅwe zwine zwi nga thusa hu tshi itwa ndugiselo dza u pulana .
Naa vhana a vha tshe vhaṱukusa kha lushaka lwa mafhungo aya ?
a ) Voutu dza Mugaganyagwama
Vha tendelwa u ita khumbelo arali vho ṅwaliswa Afrika Tshipembe kana vha vha dzangano ḽa zwa mulayo ḽo ṅwaliswaho Afrika Tshipembe .
U bva kha manweledzo a nḓowetshumo khaedu khulwane dzi nga nweledzwa sa dzi ṱoḓeaho .
Kha hezwi hu fanela u engedzwa muṱangano wa vhalangi na vhashumi vha tsireledzo .
Zwileludzi izwi musi zwo angana ndi zwa u sumbedza vhukuma uri ro ḓiimisela u thusa mveledziso ya dzhango iḽi .
Fomo dzoṱhe dzi wanala fhethu ha vhudzulo ha vhaaluwa ha tsinisa .
Mutholi u tea u ita humbelo ya poswo ntswa u itela uri a wane phuromosheni .
U vha muraḓo , hu si u vha na vhuṋe , zwi vha hone nge wa badela mbadelo dza u vha muraḓo .
3.5 . Thandela idzi dzi na khonadzeo ya u thola tshivhalo tshihulwane tsha Vhadzulapo vha Afrika Tshipembe na u vhumba tshipiḓa tsha khethekanyo ya ndeme ya tshiṱuṱuwedzi tsha u sika mishumo tsha Pulane ya u Vusuludza na u fhaṱa Ikonomi ya Lushaka lwa Afrika Tshipembe nga huswa ine a si kale yo dzumbululwa nga Muphuresidennde VhoRamaphosa .
Zwa zwino nyambedzano vhukati ha Komiti ya Wadi na muvhuso wapo dza u vusuludza vhupo dzi kati .
Sisiṱeme i ḓo fhindula zwavhuḓi kha u bvela khagala na u leluwa ha mulaedza .
Batho Pele : i katela ndeme dzo tsireledzwaho kha Mulayotibe wa Pfanelo , dzi re , muthu muṅwe na muṅwe a nga si dzhielwe pfanelo ya u ṱhonifhiwa sa muthu .
( a ) u pfuka huhulwane ha Mulayotewa kana mulayo ;
Vhurangaphanḓa na vhuḓifhinduleli kha tshitshavha tshoṱhe
Khophi ya mbekanyamaitele ya luambo ya Luisimane i ḓo anḓadziwa kha Gazethe ya Muvhuso , na u dovha ya ṱaniwa fhethu hoṱhe ho tiwaho Ofisini Khulwane ya GCIS na ofisini dza mavunḓu .
Ni ambe uri ndi tshigwada tshifhio tshi re na kufhelele ( magumo ) kwavhuḓi kwa ḽitambwa .
U wana zwidodombedzwa nga ha vhuṱambo shangoni ḽa havho , kha vha rwele luṱingo kha 1020 ( ndi nomboro ya mahala kha luṱingo lwa nḓuni ) .
Ho ḓivhadzwa dziṅwe thandela mbili dza u ḓadzisa dza u maga khaelo .
Ho paḓiwa thagethe naho ho vha na u tshiandela tsha kheisi .
U londota ridzhisiṱara ya tshiṱoko ya ofisini ya ramali na u khwaṱhisedza uri ndaka ya muhasho yo tsireledzwa musi hu tshi itwa zwa maitele a u ṋekedzwa .
( c ) kha khophi ine ya vha kha tshivhumbeo tshi no vhalea nga khomphutha
Muvhigo wa mveledziso ya nyolo u bveledzaho nga vhudodombedzi muhumbulo wo khwiniswahokha u khunyeledza nyolo na maitele a ṱhanḓavhudzo , zwi vhetshela thungo nyolo ya u bveledza ho ṱanganelaho , na u vha na pulane ya mbadelo na shedulu ya ha u paka huthihi na hunzhi .
Mulandu kha muhumbulelwa muthihi wo phumulwa , nahone u gwevhiwa ha vhaṅwe vha sumbe ho fhiriselwa phanḓa .
Muphuresidennde vho kumedzela Minisiṱa uri vha range phanḓa vhukonanyi uvho na vhaḽedzani avha kha u ḓa na maano na maga a u alusa ikonomi na u vhulunga phimo ya u koloda ha shango .
Kha vha tshimbidze vhadzheneli kha mafhungo a notsi dza khoso .
Thendelano dza khadzimo ine ha vha na uri muthu a nga renga mavu nga murahu ha tshifhinga dzi a vusuludzwa nga murahu ha miṅwaha miraru miṅwe na miṅwe .
Vhuimo ha ikonomi ya muvhuso wa tshiṱalula , nga ḽiṅwe sia , ho vha hu tshi imelwa nga Modele wa Ikonomi ya u tevhedzaho mulayo , muvhigo we wa ombedzela ṱhoḓea ya vhuḓifari , ndango ya tshelede ya vhutevheli ha mulayo , na vhupo ha maraga wa mahala .
1.4 . Ri khou tenda uri mashango ane a kha ḓi bvela phanḓa na one a tea u vha na vhupfiwa ho teaho khathihi na ṱhuṱhuwedzo kha zwiimiswa zwa mavhusele a ḽifhasi .
7 . Khoniferentsi ya Vhurathi ya Vhushumisani ha Dzitshaka ha Mashango Mbumbano ( UN ) ha Thekhinoḽodzhi kha Simphoziamu ya U ita uri hu vhe na Mulalo
Ndambedzo yo eḓanaho i fanela u vha hone u itela u ita ngudo dzi ṱoḓeaho na u thoma mbekanyamushumo dza na tsivhudzo na vhupfumbudzi .
Kha hugaledzwa hu hulwane , u ṱuṱuwedzwa na u tsireledzwa ha sisiṱeme dzine dza nga sa dzenedzo hu fanela u vha ha ndeme kha milayo ya u pulana .
Hu na zwidodombedzwa nga vhuḓalo ri tshi ya phanḓa na Gaidi , siani ḽa phurosese ya u aphureisa .
Vhukoni vhuhulwane ha miṱa ha u swikelela mbadelo dza zwa vhuendi u ya nga ha u bviswa ha mitsiko kha maṅwe masia .
U khwaṱhisedza u thomiwa na ndondolo ya vhushaka na vhashumisani vho teaho .
Tshirendo tshiṅwevho ! i na zwigagarukela zwivhili .
Maḓuvhani mavhili o fhiraho vhashumi vha 6 000 u bva kha Statistics South Africa vho phaḓalala na shango ḽothe u kuvhanganya zwidodombedzwa u bva miṱani ya 280 000 yo khethwaho uri i shele mulenzhe kha Ṱhoḓisiso ya Tshitshavha ine ya ḓo ṋea muvhuso zwidodombedzwa zwo teaho zwa kutshilele kwa vhathu vhuponi hoṱhe ha shango .
Tshumelo i dovha hafhu ya ṋetshedza na tsivhudzo ya buḓo na u thusa onoyo muthu kha dziṅwe nḓila dzine dza nga mu thusa .
4.1 . Khabinethe i ḓibaḓekanya na Muphuresidennde Vho Jacob Zuma kha u kaidza vilili ḽi re hone vhukati ha maAfrika Tshipembe na vhabvannḓa .
Vha na pfanelo ya u humbula , u tenda na u rerela nga nḓila ine vha ṱoḓa .
Mbekanyamushumo ya Mulaedza wa Mugaganyagwama wa vhuṱumani ha zwikolo na dziṅwe thandela dza themamveledziso ya burodibennde dzi nga kwamea kha u khunyelela ha pulane dza tshishumiswa .
Vha tea u badela phemithi .
Nga kha vhushumisani na vhashelamulenzhe vha re hone , sa mahosi , tshitshavha tsha vha vhurereli , vhoramabindu na vha zwa mushumo , ri khou isa phanḓa u khwaṱhisa nungo dzashu kha u vusuludza mikhwa , na u ṱanganedza matshilele .
Ri ḓo shumisana na sekithara ya Vhuholefhali kha u topola masia a ndeme ane a tea u bveledzisa mushumo wa Afurika Tshipembe sa tshiga tsha Buthano ḽa UN kha Pfanelo dza Vhathu vho Holefhalaho na Phurothokhoḽo dza hone dzi Khetheaho .
Zwoṱhe hezwi zwi ita uri mugudisi a kone u dzhenelela a na zwiitisi zwa u fhirisa zwi tshi bva kha ngudo dza u guda hu so ngo lavhelelwa dzine dza ṱuṱuwedza ngudo dza u bveledza u vhala na u ṅwala .
Kha vha lange zwiko zwoṱhe kha ofisi ya Vhalangi : kha vha khwaṱhisedze mveledziso na ndangulo ya vhashumi nga ngomu kha ofisi ya Vhalangi .
8 . Zwino arali khanedzano ya Muḓisi wa mbilaelo i tshi kwama mafhungo a shishi a dzilafho ane a tea u pfiwa nga Komiti ya Khanedzano ya GEMS nga u bonya ha ḽiṱo ?
Naho vha tshi nga kona , sa zwine vha khou tenda zwino , nahone vho tenda kale , nahone nga ngoho kha nyambedzano dza zwino vha khou sedza ḽia ḽiṅwalwa hafhu .
U ita khumbelo ya u hana uri muthu a ṋewe pfanelo ya mumedzi wa zwimela : R4 500 ndingo i ṅwe na iṅwe
Ri dovha ya pika u langa zwiṱunḓwa zwa thekinoḽodzhi na u leludza ṱhoḓisiso dzapo na mveledziso .
22 . Khabinethe i livhisa ndiliso kha :
Phetheni dza zwililelwa zwa nḓilamagodo zwa saithi nngede zwi nga kona u anganyelwa nga nṱha hu tshi shumiswa nyedziselo ṱhanu zwi tevhelaho :
Nga tshino tshifhinga , fhedzi-ha ri tea u shumisa Pulane ya Zwiteṅwa zwa fumi kha u shandukisa pfunzo ya muteo .
U vusuludzwa ha zwibadela na dzikiḽiniki hu ḓo ya phanḓa .
( b ) arali hu na mbadelo , tshelede ine ya tea u badelwa na tshifhinga na nḓila ya kubadelele kune kwa nga vha kwo tendelanwa nga vhane vha kwamea kana zwo tshewa kana u tendelwa nga khothe .
Kuitele kwa u ṱanganyisa mivhigo ya masheleni hu katelwa kuitele kwa rikhontsiḽiesheni vhukati ha zwiko zwa masheleni na mashumisele zwine zwa pfala kha u vhona uri a hu na masheleni manzhi ane a paḓa mugaganyagwama nnḓa ha masheleni a mulambedzi .
Ri fulufhela uri u vhuedzedzwa ha Morocco kha Yuno zwi tea u shuma sa tshiṱavhanyisi tsha u tandulula fhungo ḽa Vhukovhela ha Sahara .
Mabinduthanganela na a nḓowetshumo mahulwane ndi mabindu maṱuku ane ra khou alusa ṋamusi .
Ḽitheresi ya khomphyutha na vhukoni ha u langa phaḓaladzo ya eḽektroniki ya mafhungo .
Zwi ḓo vhea Afurika Tshipembe sa hone tshivhindini tsha u pfuka ngaho kha dzingu ḽa sub-Saharan Africa na u endedza kha agenda ya ṱhanganelo ya Nepad ya dzingu .
Ri fanela u ṱanganedza uri vhuleme vhu hone tshitshavha tsha hashu .
Kha zwipiḓa zwinzhi , tshiṱori tshi sumbedza uri bannga dza vhukati kha mashango aya dzo ṱoḓa u shuma nga maanḓa nda mveledzwa dza luṱa lwa vhuvhili .
Mbumbelwe dza mbadelotiwa dzi ḓo sedzuluswa hafhu ho vhewa izwi zwipikwa muhumbuloni .
Kha ri ite uri Afurika Tshipembe ḽi vhe khwine nga u shela mulenzhe kha Afurika ḽa khwine na ḽifhasi ḽa khwine
U fanela u ṋea muvhigo kha khantsela tshifhinga tshoṱhe .
Vha songo hangwa u lingedza risipi dzashu dzi rothisaho mare nahone vha ḓiphine nga maipfi a vhuṱali .
Kha zwifhinga zwa zwino , u engedzea ha " vhugwenṱofu ha Asia " na China livhanyiswa nga maanḓa na masiandaitwa a thengiselano .
Toolelani khonani dzaṋu mafhungo a no bva hayani haṋu .
A hu na ṱhoḓea ya i gandisa kana u i sIkena .
Ndi mikhwa ifhio mivhuya ine na kona u i vhona ?
U thusa mukonanyi wa CBP kha u konanya hoṱhe ha kutshimbidzele kwa CBP kha masipala ;
I ita uri shango ḽi vhe tshithu tshithihi nga u shuma sa tshishumiswa tsha u fhaṱa lushaka tsha maanḓa .
Hu nga kha ḓi vha na thikhedzo i no bva nnḓa ya u tikedza kutshimbidzele kwa CBP kha Ḽiga ḽa 1 .
Vhushumisani uho vhu ḓo ita uri kiḽaba dza u vhala dzi shumise zwifhaṱo zwi fanaho na zwikolo zwa muvhuso hune zwa konadzea .
Mmbi ya Vhupileli ya Lushaka yashu i nga vha vhukati ha vhakundi vha mvusuludzo heyi sa vhaunḓi vha tsireledzo na vha tikedzi vha vhudziki .
Vha zwi dzhiele nzhele uri muvhala wa buraweni u shumiswa kha u ṱalula mishumoitwa ngeno wa vhudala ha oḽivi u wa mishumoitwa ya CBP .
Khumbelo ya u tunda thundu dza muthu
Mushumo wa vhuḓimvumvusi , mitambo na pfunzo ya thanga-ya-murole kha u alusa vhuḓifari hu no ṱanganedzea khathihi na u alusa vhuḓifari huvhuya ya vhathu , zwi tea u ombedzelwa .
Hezwi zwi ḓo kona u fekiselwa ofisini ya phemithi nga dokotela wa zwifuwo wa muvhuso .
Komiti dza Wadi dzi tea u vhona uri zwigwada zwoṱhe zwa tshitshavha na dzisekithara zwi a dzheniswa u khwaṱhisedza na u khwaṱhisa u dzhenela ha tshitshavha .
U humbela na u wana tshelede ya u thoma , u shumisa na u londola themamveledziso ya zwiko zwa maḓi a sa athu shumiswaho manzhi nga nḓila ya vhukoni na i bveledzaho nga u langa khombo na ndaka nga nḓila ya tshiṱirathedzhi .
Tshitshavha tshi ḓihwesa vhuḓifhinduleli ha mutakalo watsho nge tsha tshila nga kutshilele ku re na mutakalo .
Nga ndaulo yo khwaṱhaho kha tshifhinga tshoṱhe na maitele a u kunakisa , khwaḽithi ya mafhi mavhisi i nga kona u khwinisea .
Tshanduko khulwane dzi katela u vhumbiwa ha zwivhumbeo vha vhugudisi zwa lushaka , na u phasiswa ha milayo u khwaṱhisa mbekanyamushumo dza vhugudisi ha mishumo ya zwanḓa .
Khomishini yo dzhia tsheo ya uri muvhigo wa tshifhinganyana u fanela u rumelwa kha Minista .
Thandela ya zwa Vhudzulo ya Vhashumi vha Migodini
U ola tshifanyiso u pfukisa mulaedza , nga ha tshenzhemo ya ene muṋe .
Tsivhudzo ya uri vha nga ḓadza hani iyi fomo ya u ḓadzisa dzo ṋetshedzwa kha siaṱari ḽi tevhelaho .
Khoro ya ḓorobokhulwane zwi amba mimasipala i ne ya vha na khorotshitumbe yo khetheaho ya masipala na maanḓalanga a mulayo kha masia avho .
Ro dovha ra ṋetshedza khonṱhiraka dza ndaulo na mishumo , na nyendedzi ya ṱhanḓavhudzo dza mushumo .
Zwa u engedzea kha muthu nga muthihi ha u shumiswa ha mitshelo na miroho zwi tea u sedzeswa .
Honeha , vhurangeli honoho vhu ḓo tshinyadzwa arali SU i siho ka vhuimo ha u engedza mbuelo ya ṅwaha nga ṅwaha yayo .
Thangelamulayotibe ya Muvhuso Wapo ndi wone mulayo muhulwanesa Afrika Tshipembe
Zwikalo zwa midia zwa Dzheremane zwi ḓo ri sumba nḓila musi ri tshi lugisela themamveledziso na kushumele kwashu .
Zwo fhambanaho , mbavhalelo ya vhuthu yo ḓoweleaho i ombedzela fhedzi nyito ya u ṋea hu si na u itela khaedu sisiṱeme dza zwa matshilisano na dza ikonomi dzine dza engedza vhushai na u sa eḓana .
Zwiimiswa zwa mabindu a vhushumisani na zwa vhudzulo zwi ṱalutshedzwa nga nḓila i tevhelaho :
U ita tsedzuluso kha khombo na mbilaelo dza vhashumelwa .
Naho zwo ralo , lushaka ulu lwa ndaṱiso lwo litshiwa nga murahu ha mbilaelo nga vhabebi .
Kana sa tsumbo , hu na u shayea ha dzinnḓu khuḓano inga thoma nga ha u avhelwa ha dzinnḓu na maitele a shumiswaho musi hu tshi avhelwa dzinnḓu .
Khabinethe i ita khuwelelo kha tshitshavha uri vha tevhele mafhungo aya zwenezwi a tshi khou ḓiswa nga kha maitele a Phalamennde .
Fulo ḽa shango ḽoṱhe ngau angaredza ḽo thomiwa nga Mutheo wa Nelson Mandela na maṅwe madzangano a yelanaho na ḽo , a vhidzwaho upfi Duvha ḽa Mandela , ḽine ḽa sumbedza zwe Tata ḽa imela zwone .
Rekhodo ya muṱangano
Kha nyimele idzi , hu nga ṱoḓea ḽiṅwalo ḽa ṱhuṱhuwedzo ( kana maṅwe mafhungo ) u bva kha muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo wavho ( hezwi zwi nga vha nga murahu ha musi ho ḓiswa mbilo ) uri GEMS i kone u shumana na mbilo zwavhuḓi .
" Ndi hone ni tshi ḓo ḓiphiṋa na riṋe ! "
U pfumbudzwa ha vhakhantseḽara ( vha wadi na vha PR ) nga Vhaḓivhimakone vha CBP malugana na mishumo na vhuḓifhinduleli havho kha sekele ya CBP ( tsumbo , wekishopho ya maḓuvha mavhili ) .
Tsumbo , mmama - vhuvhili ha maḽeḓere o swifhadzwaho a na mubvumo wao ; ntota - n na t ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na mubvumo waḽo .
Mulangadzulo - u livhana na thaidzo
U sa ḓa mishumoni hune ha khou engedzea na vhubveledzisi ho fhungudzeaho mishumoni .
Tshibode tsho vha tshi tshi tshimbila nga u ongolowa .
Maṱari a thoma u nga musuku na u wa mirini .
Vhuendelamashango : bayodaivesithi ya nṱha i shela mulenzhe zwihulwane kha lunako lu kungaho lwa mbono ya shango .
Khabinethe i tamela mashudu vhe vha si lovhe uri vha ṱavhanye vha fhole .
Hoyu muhanga muswa wa zwa mulayo u ḓo langa vhafhaṱi na vhabveledzi vha dzinnḓu ; u engedza tsireledzo ya vharengi vha dzinnḓu ; u ḓivhadza zwishumiswa zwi kombetshedzaho uri u shume zwavhuḓi khathihi na u randela ndaṱiso / mutsiko wa u kaidza vhafhaṱi vha sa tevhedziho zwo vhewaho .
Kha u khwaṱhisa nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu , Muvhuso wo lavhelesa kha mveledziso ya vhathu , hune zwiko zwinzhi zwa khou livhiswa kha pfunzo na vhugudisi , ngeno hu tshi khou lingedzwa u vhona uri hu khou engedzwa vhuḓi ha zwine zwa shumiswa kha mveledziso ya vhashumi .
Kha vha ṅwale pulane ya nyito ya meṱirikisi i si na tshithu .
KHA RI HAELWE U ITELA U LWA NA COVID-19 URI RI KONE U DALELA VHUPO VHUNE RA VHU FUNA NA U VHONA VHATHU VHANE RA VHA FUNA .
Tsireledzo ya Ndindakhombo ya Vhavhambadzaseli ndi tsireledzo ya PRI kha vhavhambadzaseli vha Afrika Tshipembe vha thundu na tshumelo kha vharengi vha mashango a nnḓa .
Ndi zwifhio zwi no tshimbila muyani ?
Khethekanyo ya mushumo iṅwe na iṅwe yo ṅwala fhasi bugupfarwa na matshimbidzele a kushumele kwayo , nahone hezwi zwi sedzuluswa tshifhinga tshoṱhe nga vhalangi vha khethekanyo ya mushumo iṅwe na iṅwe zwa khwiniswa musi na hone zwi tshi ṱoḓea .
U vhala kuhumbulele kwa u kwengweledza ho sedzeswa lushaka lwa vhathetshelesivhaṱaleli , kuṋekedzele na u aluwa ha kubulelwe kwa kuhumbulele ( agumente ) .
Ndi ḓuvha ḽine ra ḓo ṱangana sa lushaka uri ri kone u isa phanḓa na u fhaṱa shango ḽa Afurika Tshipembe ḽine roṱhe ra ḓo ḓi ṱongisa ngaḽo .
Nzulele na muvangano wa kushumiselwe kwa mavu zwe zwa lavhelelwa zwi ḓo , hu tshi shumiswa maitele a no itwa a tshi dovholola , a no sumbedza vhuphara , huṅwe a sumbedza vhulapfu , ha buḽoko dzine zwa tea u dzheniswa kha netiweke .
Khaelo dzo itelwa u tsireledza matshilo , hu si u kandeledza , u lowa , u dzhenisa mimuya mivhi kana u shandukisa mihumbulo ya vhathu nga nḓila yo khakheaho .
U thoma u vhumba maḽeḓere ( sa , u pennda nga minwe , u shumisa bulatsho ya u pennda , khirayoni dza mapfura , phegibodo/ khokhobodo ( khokho ndi zwitanda zwi re na ṱhodzi ) , kana ' bodo ya dziḽegere ' .
Tsumbo ya fomo ya mbigelamurahu ha masipala yo ṱumetshedzwa kha siaṱari ḽi ḓaho .
ndondolo yo fanelaho ya vhana vha lwalaho kana vhane vha farwa nga vhulwadze
Mirafho i ḓaho a i nga ḓo hangwela murafho washu wa u sa ita zwavhukuma kha fhungo iḽi ḽa ndeme .
Miraḓo i huliseaho , bembela ḽashu ḽa miṅwaha miṱanu ḽa u vhea zwiimiswa zwashu zwa u guda kha nḓila ya u vha zwa maṱhakheni ḽi thoma afha ṋamusi .
Mulilo u ngafhi Vho dzimisa hani mulilo
Fhedzi zwi dovha zwa imelela khaedu dzi re khagala kha vhunzhi ha mashango a Afrika , zwine zwa ita uri u kunga zwiko zwa nga nnḓa zwi nge khetho i leluwaho .
Ri ni tamela mashudu kha zwoṱhe zwine na nga ita zwo sedzaho kha khwinisa vhuleme ha vhathu vhashu kha vundu .
Vha ṅwale mbuelo hafha
Miṅwahani ya zwenezwino , ho vha u dzhielwa nṱha huhulwane kha zwa mveledziso na zwipiḓa zwa mveledziso hu tshi vhambedzwa na zwe zwa itelwa " zwidziki " zwa ikonomi ya dzitshaka zwi kwamaho mveledziso .
Ri tikedza zwo khwaṱha vhukando hovhu nga uri ri dzhiela nṱha kuvhusele kwavhuḓi kwa tshiimiswa tshashu sa zwithu zwa ndeme .
Nga u sumbedza vhuḓikumedzeli havho kha u tevhedza vha dovha vha khwaṱhisa vhuimo ha avho vha re na vhuḓifhinduleli ha u langula mbekanyamushumo dza u tevhedza u shaya phimo .
Ngudo , yo anḓadzwaho kha dzhenaḽa ya maimo a nṱha ya zwa saintsi , Mupo , i ṱalutshedza uri thimu ya ṱhoḓisiso yo wana na u topola hani tshithivhelazwitshili hetshi muvhilini wa mufumakadzi ubva afho vha andisa tshithivhelazwitshili ḽaborothari .
2.5 Khabinethe yo tenda uri maimo a dzitshakhatshakha na maṅwe maga a sainthifiki a thomiwe , muhumbulo u wa u vhona uri ndangulo ya khombo yo teaho i a shumiswa musi hu tshi ṱundiwa zwibveledzwa zwa kholomo na zwi kwamaho kholomo .
Dimokirasi ya ndayotewa yashu i ṋetshedza luvhanḓe lune vhathu vha nga isa mbilaelo dzavho hu si na u thithisa tshithu na luthihi .
Afho fhasi hu na nyimele dza 25 dzine dza nga vhanga u takuwa ha khuḓano na mbiti .
U ṱoḓisisa khonadzeo ya vhuongelo fhaḽa Marble Hall .
" SARS " zwi amba Tshiimiswa tsha Tshumelo dza Muthelo wa Mbuelo tsha Afrika Tshipembe ;
Mirando ya ndeme ine nḓila iyi ya shumiswa kha CBP yo ḓisendekaho khayo i katela :
Tshutshedzo dzi nga si tinyiwe , kana na u tevhela zwikhala , u tandulula thaidzo , kana u tevhela pulane zwavhuḓi hu si na vhurangeli na vhuḓikumedzeli ha thimu .
Vhaofisiri vha Phalamennde
Hezwi zwo ita uri hu vhe na u ṱanganedzwa ha Afrika nahone zwiga zwaḽo zwo vha tshipiḓa tsha mvelele ntswa ine ya vha mutheo wa mvusuludzo ya Afrika Tshipembe .
U ita Khumbelo iwe muṋe :
Zwi do ṱoḓea uri vha shume mishumo i elanaho na khanḓiso , u ela na u themendela dzithandela , u ṋetshedza thikhedzo ya vhulanguli nyangaredzi kha Mulangi na vhaofisiri ofisini , u shuma misumo mihulwane yo fhambanaho ya ofisi na u dzudzanya vhugudisi na miṅwe mishumo ine i nga ṋetshedzwa nga zwifhinga .
Ṅwalani phindulo yaṋu kha mutalo .
Vha nga dzhia hezwi zwikalo vha ya nazwo musi vha tshi ya dokotela wavho .
Nyaluwo ya bindu ḽa ndindakhombo ya vhubindudzi i ḓo fhungudza masiandoitwa a dzangalelo ḽo fhungudzeaho ḽa thengiselano ya tshikolodo tsha mbambadzwaseli tsha tshifhinga tshilapfu .
Vhana ( vha malofha , vho adoputhiwaho , vha mufarisi wavho kana vhane vha khou vha unḓa ) vha re nṱha ha miṅwaha ya 21 vha :
2.4 . Khabinethe yo ṱanganedza tsheo yo dzhiwaho nga vha Vhufaragwama ha Lushaka u tendelana na zwa u fhungudzwa ha Mbadelo dza Zwivhaswa ( GFL ) .
FOMO YA A : KHUMBELO YA TSWIKELELO YA REKHODO DZA TSHIIMISWA TSHA MUVHUSO
Vhuṱumani uvhu ho tou monaho naho zwo ralo vhu a konḓa u vhu dzudzanya na u vhu kala .
Ri kha ḓi vha kha tshifhinga tshine zwithu zwa khou lemela .
Eskom i kha vilili na khohakhombo dzine ya khou dzi vhangela Afrika Tshipembe ndi khulwane .
Vhathu vho sumbedzwaho kha phara ya 9.5.4 ya manyuwaḽa uyu vho tendelwa u sa badela mbadelo dza khumbelo .
1.1 . Kha muṱangano wayo wo farwaho nga kha zwileludzi zwa thekhinoḽodzhi nga Ḽavhuraru , ḽa 10 Fulwi 2020 , Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa maswa-maswa u bva kha Khoro ya Ndaela ya Lushaka ya Tshitzhili tsha Corona ( NCCC ) .
Ndivhonyangaredzi ya mveledziso ya mahayani ndi u khwinisa vhuvha ha vhutshilo ha miṱa ya mahayani , i tshi khou khwinisa tsireledzo ya zwiḽiwa nga vhubveledzi ha zwa vhulimi ho angalalaho na u shumisa lwo fhelelaho khonadzeo dza ekonomi dzo fhambanaho dza vhupo vhuṅwe na vhuṅwe .
Ndi ḓo ḓa nda ni dalelavho tshi tshi vala .
Muṅwalisi u sedza uri khumbelo i tshimbidzana na ṱho ḓea dza Mulayo wa Zwitshilaho zwe Vhuvha hazwo ha Shandukiswa naa .
Muvhuso wa phasisa milayo ine ya ṱuṱuwedza vhatholi uri vha thole vhathu vha re na vhuholefhali , fhedzi vhunzhi havho vha tshe vho sala nnḓa uri vha ḓiṱoḓele .
Zwibviswa zwi re na maphinde : Zwibviswa zwi re na maphinde zwi dzhiiwa sa zwibviswa zwi re kha tshitatamennde tsha kushumele kwa masheleni .
Hune zwidodombedzwa zwo dizainiwa nga nḓila ine phindulo dzi ḓo ṱoḓea u bva kha vhabidi , fomo idzi dzi tea u ḓadzwa na u rumelwa sa tshipiḓa tsha ḽiṅwalo ḽa bidi .
Gumofulu nyangaredzi ḽa ṅwaha ( zwibadela zwa nnyi na nnyi na fhethu ha u arela ho themendelwaho nga GEMS ho ḓiimisaho nga hoṱhe na kiḽiniki dza nga masiari .
Ambani nga mithenga , mutshila , milenzhe yayo na nḓila ine ya ima ngayo .
Zwino ndo shuma na heḽi fhungo nga tshavhukoma ngauri vhomadzhisiṱiraṱa avho vho vho ḓo vhudzwa uri a vho ngo tea u dzhena kha milandu i no kwama mafhungo a tsireledzo .
Kha nzulele ya zwa matshilisano na ikonomi na vhuimo ha Vhathu nga kiḽasi dza matshilisano , mbeu , mirafho , pfunzo , mishumo na ḽeveḽe dza miholo ndi zwiṱuṱuwedzi zwi sa vhudziswi zwa khohakhombo kha mitakalo .
Vharengi vha mashango a nnḓa nga mulandu wa mushumo wa ndeme une vha khou ita wone kha u khwaṱhisedza thandela i shumaho zwavhuḓi na u tshimbidzwa zwavhuḓi ha vhuḓikumedzeli havho kha khadzimiso ya zwiimiswa zwa masheleni zwa Afrika Tshipembe .
Nga nḓila iyi , ndaulo ya nyandiso ya tsireledzo ya lushaka yo vhupambuwi i nga thivhelwa .
Phurosese ya CBP i fanela u vha hone phanḓa ha maga a u thoma a u pulana ha IDP na kuitele kwa u sedza hafhu u itela u ḓivhadza IDP kha vhupo ha masipala muṅwe na muṅwe .
Hu tea u vha na tshifhinga tsha vhege mbili dza u shandukisa zwithu hu tshi khou tshimbidzwa mafhungo a khumbelo na pfukiselo .
Luambo : Ṅwalani mafhungo a re kha tshifhinga tsho fhiraho ni tshi a thoma nga Mulovha .
Khovhakhombo iyi a si ya ndeme arali thusothanzi ya mutheo yavhuḓi i tshi shumiswa .
Vhunzhi ha zwiṅwe zwithu zwo salaho zwi dzhenisaho mbuelo a zwi fani nahone mbuelo dza hone a dzi anzeli u ṱanganedzwa misi yoṱhe .
Mulangi wa Vundu : Vho Thembekile Mulangi wa Vundu : Vho Mpho Boikanyo
Tshigwada tsha vhomakone tshi bva kha mutevhe wa zwiimiswa zwa dzitshaka u itela themendelo nga ha mbekanyamaitele dzi khwaṱhisaho nyaluwo ya Afrika Tshipembe .
Muraḓo ufhio na ufhio a kundelwaho u tevhedza mbetshelwa dza khethekanyo iyi u na mulandu wa vhukhakhi .
Hezwi zwi ḓo ita uri hu vhe na u katela na u khwinisa vhushaka na u farisana Devhula-Vhukovhela .
Nṱhani ha izwo , tshifhinga tsha bembela ḽa tshi kokodza vhadzia u ḓithauba vho vhalaho u bva kha tshumelo yapo , tshitshavha tshapo na madzangano a poḽitiki , ane zwe a sedza ha vha u ita bembela vha tshi itela vhonkhetheni vhavho vhane vha vha funa .
Ndi dovha nda ramba Vhalangavunḓu vha mavunḓu a ṱahe khathihi na dzimeyara uri vha ri dzhoine musi ri tshi khou thoma mushumo wa u fhelisa tshinyalelo na ndozwo muvhusoni .
U pulanela thandela zwi nga bulwa sa thikho ya ndangulo ya thandela .
Tangedzelani nomboro i re yone ni i tevhedzele .
A dovha hafhu a vha mafhungo a u vha na tshivhindi na u konḓelela .
A sa ṱhonifhi Ndaela ya Tsireledzo .
Mutholi u fanela u vhona uri o dzhia maga a u tsireledza mutakalo na tsireledzo zwa vhashumi vhawe ndivhanyoni na khombo dzine dza nga vha hone nga nṱhani ha zwine zwa khou bveledzwa , u itiwa , u shumisiwa , u fara/ u ita , u vhulungwa kana u endedzwa ha dziathikhili kana zwithu , nga maṅwe maipfi , zwiṅwe na zwiṅwe zwine vhashumi vha nga kwamana nazwo musi vhe mushumoni .
Zwi khagala uri na nga nnḓa ha maitele a vhukwamani o iteswaho phanḓa ha musi mulayo u tshi phasiswa uri mbilaelo idzo dzi kha ḓi vha hone nahone mbilaelo idzo dzi fanela u tandululwa nga u ṱavhanya u itela uri musi mulayo u tshi thoma tshanduko kha mbuelo dza tshikwama tsha phurofidennde dzi ḓo thomiwa zwavhudi hu si na zwikhukhulisi .
Ofisi ya Mudzudzanyi wa Vhukhethelo yo thoma vhunzhi ha mashumele a ṱuṱuwedzaho vhufarani ha zwa matshilisano na ṱhanganelo ya mishumo na kudzhenele kwo ḓoweleaho kha u vhona uri hu dzulela u vha na vhudavhidzani na vhukwamani vhukati ha khoro na tshitshavha .
Ri khou ṱoḓa tshigwada tsha vhashumeli vha tshitshavha vha phurofeshinala na vha re na zwikili zwa maimo a nṱha a vhuḓifari - vho ḓikumedzelaho u shumela tshitshavha .
Tshanduko dza u khwinisa u vha mbambeni na u ṱuṱuwedza ḽeveḽe khulwane ya vhubindudzi , na u bveledza u engedzedzea ha nyito nga sekhithara ya phuraivethe , ndi zwa ndeme u tikedza u sika ha mishumo lwa tshifhinga tshilapfu .
Ri ḓo ita referentsi nga u ṱavhanya kha ḽiṅwalo iḽi zwenezwi ri tshi khou ya phanḓa nga wekishopho .
Dzi amba na nga zwa mushumoni , vhana , pfunzo na zwa kuitele kwa milayo ya demokirasi .
Mbekanyamushumo ya u fhaṱa nḓadzo ya vundu i kha tshivhumbeo tsha mvetomveto na uri i kati na u khunyeledzwa kha ṅwaha uno wa muvhalelano .
5 . Hu itea mini kha Fomo musi yo no rumelwa ?
Zwiṅwe zwipikwa ndi u bveledzise vhukati ha ḓorobo kha sia ḽa ikonomi sa tshone tshivhindi tsha vhukati ha ḓorobo , u bva hafhu kha sia a vhuendedzi .
Kha ri ṅwale d Kha ri ṅwale
Khabinethe i rumela ndiliso dzayo kha miṱa na khonani dza :
Ri tsini na u thoma ṅwaha wa muvhalelano wa u fhedzisela wa phaḽamennde ya vhuraru ya dimokhirasi na muvhuso .
Mbekanyamushumo i ḓo livhiswa kha vha si na mushumo na vho thudzelwaho thungo , vhukati ha vhaṅwe , avho vhe vha :
Mbekanyamushumo a i kateli vhashumi vhane vho khavarwa nga mbuelo dza thuso ya zwa dzilafho , nga nnḓa ha musi vho fhedza mbuelo dzo tendelwaho nga thuso ya zwa dzilafho ya u lafha HIV na EIDZI .
Tsha u fhedza , shelani iṅwe hafu ya kulebula kuṱuku kwa mafhi .
Hu na mbalo ya zwivhangi zwi kwamaho tshiṱoko tsha vhukhakhi kha muthelo zwi kwamaho u fhiwa hawo dzimaraga .
o Thandela dza IDP dzi no fana na dza CBP dzi ḓo khwaṱhiswa nga thandela dza CBP ?
Musi vhalindi vha tsireledzo vho lingedza u bvisa vhanna vhavhili , vhaṅwe vhathu vhararu nnda vho kombetshedza vha dzhena lufherani lwa ṱhirouma .
Akhaunthu dza muvhuso dzo anganywaho dzi dzudzanywa kha ṅwaha muṅwe na muṅwe hu na mbuelo na mafhungo a zwibviswa khathihi na thebuḽu ya ndaka dza zwa masheleni na khwalo .
3.55 Tshiṅwe tsho andesaho kha zwitshavha zwa fhano hayani ndi mafhungo a u vhulaya hu tshi khou ṱoḓwa miṱuvha ya muthu .
Madzuloni a maitele avhuḓi , muvhuso wo shumisa maitele a si avhuḓi wa lavhelela muvhuso wapo uri u shume nga nḓila kwao .
Khabinete i khwaṱhisedza vhuḓinekedzeli ha muvhuso wa Afurika Tshipembe malugana na u khwaṱhisedza vhushaka haḽo na Nigeria u itela u engedzedza mbambadzo vhukati ha mashango mavhili na tshumisano u itela Afurika ḽa khwine .
Atikili i dodombedza vhunzhi na u kalula ha lushaka lwa maanḓa e a shumiswa na u vhonisa kha masiandaitwa na ndozwo kha Gaza na Lebanon .
Hezwi zwi ḓo ḓoḽa u fheliswa ha milayo yoṱhe ine a langiwa nga muvhuso wa vhukati na milayo yoṱhe ya mavundu i langaho mishumo ya Vhurangaphanḓa vha Sialala kha ndangulo ya vhulamukanyi i songo fheliswa nga vhusimamilayo ha mavundu .
Arali hu na he vha swika vha kwamana na malofha , vhunna kana tshiluḓi tshi no bva kha vhudzimu ha mufumakadzi zwa muthu ane a khou humbulelwa musi hu tshi khou itwa vhutshinyi ha zwa vhudzekani , vha nga vha vho ṱanea kha khombo ya u nga kavhiwa nga HIV .
Hetshi kha tshi vhe tshone tshililo tshashu musi ri tshi khou dzhiela nzhele tshanduko dzine dza vha hone dza u bva kha tshumelo ya vhathu ye ya vha i sa tendi u shanduka nahone i si na tshandulo u ya kha ine ya dzhiela nṱha vhadzulapo vhoṱhe nga u vha ṋekedza tshumele ya khwinesa.oyu kha u vhe wone munao washu wa Geraldine J.
( 3 ) Khoro ya Lushaka ya Vunḓu i tea u dzhenela kha u sedzulusa Mulayotibe we Muphuresidennde a u humisela murahu kha Buthano ḽa Lushaka fhedzi -
Vho Ralushi vho vha vhe muraḓo wa Mulanga wa Tshaka dza Vharema ( BPC ) nahone vho shuma sa Muṅwaleli wa Vhukunguwedzi. Vho vha vhe muraḓo wa Komiti ya Mushumo ya Northern Transvaal ye ya vha i tshi wela nga fhasi ha UDF , vha dovha hafhu vha vha Mulwelambofholowo o dzumbamaho wa lufhafha lwa zwa mmbi lwa Dzangano ḽa Lushaka lwa Afrika ( ANC ) lune lwa vhidzwa u pfi Umkhonto WeSizwe nga fhasi ha tshiimiswa tshe tsha vha tshi tshi ḓivhiwa sa Northern Transvaal Rural Machinery .
A i shumi fhedzi kha u ṱavhanyisa kuitele kwa u ḓivha zwimela na zwiko zwi re na mushumo , fhedzi zwi nga dovha zwa sumbedza uri hu nga shumiswa zwiko zwingana .
Ḽaimi i engedza pH ya mavu nga u nyanyuwa hu na ayoni dziṅwe dza haiḓirodzheni kha mavu a re na esidi u itela u bveledza maḓi na gesepfuḓi ; i dovha ya bvisa aḽuminiamu i ṋokaho sa aḽuminiamu haiḓirokisaidi .
Khabinethe i fhulufhedzisa tshitshavha uri u lozwea ha vhutshilo nga u sa londa ha mapholisa nga zwifhinga zwa migwalabo a zwi nga ḓo dzhielwa fhasi .
Vha humbelwa u shumisa nomboro yavho ya vhuraḓo sa nomborondaula kha vhudavhidzani hoṱhe na Tshikimu u khwaṱhisedza uri ri vha thusa nga u ṱavhanya nahone nga nḓila yone .
Nga ha tshiimiswa hu ambiwa tshikhala kana tshifhaṱo tshi no khou ṱoḓea u gudisa hu re na ndeme hune ha tea u itea nyito .
Hezwi zwi na mushumo u fanaho na wa dzigurannḓa , fhedzi kusumbedzele kwavho kwa mafhungo ku ya fhambana nga nḓila khulwane .
Lwa tshifhinga nyana , Ofisi ya vhuṅwaleli i ḓo dzheniswa kha Ofisi ya Muphuresidennde , fhedzi musi Dzangano ḽi tshi shanduka , Ofisi ya vhuṅwaleli yo fhelelaho ya tshoṱhe I ḓo thomiwa .
Hu vhonala hu na vhushaka vhuhulwane vhukati ha tshikalo tsha u sa kona u ṅwala na u vhala na tshikalo tsha pfunzo kha zwitshavha .
Zwi nga kha ḓi vha konḓela u swikelela mulingo wa vhuḓilangi .
Phalamennde ya Afrika Tshipembe i shela mulenzhe kha madzangano o vhalaho a Afrika , hu tshi katelwa na davhi ḽa vhusimamilayo ha AU , Phalamennde ya Afrika ( PAP ) na Foramu ya Phalamennde ya Tshitshavha tshi Bvelaho Phanḓa tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC PF ) .
Zwamafhungo zwire na mafulufulu , zwo yaho nga u fhambana , u pfumbudzwa zwavhuḓi na u vha na vhuḓifhinduleli zwine zwa ita uri masia oṱhe a muvhuso a vhe na vhuḓifhinduleli zwi ḓo vha one maitele .
Hune mashango a fanaho na Mozambique a vha o wana vhuimo ha nṱha ho vha hu u ya nga dzitsumbamafhungo ntswa mbili , Tsumbamafhungo ya u Khwinisa na Tsumbamafhungo ya Fulufhelo .
Tsumbo yo ḓowelwaho ndi ya mulwadze a no swika kha vhaonyolosi o piḓea na u khwiḓea , zwine zwa kona u ilafhiwa nga u ṱavhanya hu songo vha na tshinyalelo ya tshifhinga i no ya thambo .
Ṅwalani A tsini na mutaladzi wa u thoma .
Tshenzhemo yashu kha u vusuludza themamveledziso dza ikonomi na dza matshilisano kha zwikolobulasi zwa kale i khou thusa u tikedza tshanduko ine ya khou iswa phanḓa zwitshavhani hune vha ḓi kukumusa .
Nyaluwo ya ikonomi a i dzuleli u shandukela kha nyaluwo ya mishumo .
Zwa u tevhulelwa ha maḓi a mashika kha mulambo , kana kha maḓi a nga fhasi a zwi ngo katelwa kha iyi tshumiso ya maḓi .
U fhaṱa fhethu ha u paka na matshimbidelwe oṱhe a u shumisa goloi .
Muvhala wa pheroti i re kha tshanḓa tshaṋu tsha monde ndi ufhio ?
Hu na vhathu nga ngomu ha Tshumelo ya Tshitshavha vhane vha khou mushumo wavhuḓi wa shango , sa zwe zwa sumbedziswa nga magazini yavho .
Vhunzhi ha ṱhuṱhuwedzo ya tshanduko i kha ḓi fulufhelwa nga mulanguli wa vhubindudzi ha Tshikwama .
Muhasho wa Ndaulo na Tshumelo dza Lushaka u a zwi ḓivha , ubva kha u ḓi dzhenisa haho kha u langula nḓila dza zwino dza kulangulele kwa vhashumi , uri nḓila hedzi adzi tou shuma zwavhuḓi , dzi a ṱalula na hone adzo ngo lingana .
Shumisani thangi kha u vhumba maipfi maswa : mudzi kana tsinde ḽa ipfi u itela u shandula zwine ipfi ḽa amba na u vhumba ipfi ḽiswa .
Hu na ṱhumanyo kha tsheo iyi vhupo uhu hu ḓo vha yone ngudo .
Afrika Tshipembe zwavhuḓivhuḓi ḽo dzula fhethu hune ḽa kona u shumela vhuendi ha mihwalo ha East-West na ole i wanalaho lwanzhe lwa Afrika i re na mbuelo na nḓowetshumo ya gese , nga vhubveledzi ha maḓini , vhune ha katela magungwa na u lugisa rigi , u fhaṱulula na u fhaṱa mukhumbi .
Maga , u fana na sisiṱeme ya baakhoudu ine ya phirintha baakhoudu yo khetheaho i sa fani na iṅwe kha bambiri ḽa mbudziso ḽiṅwe na ḽiṅwe o thoma u shumiswa .
Zwo swikelelwaho nga Afrika miṅwahani ya fumi na miṱanu yo fhiraho ndi zwa ndeme .
Fomo ya Khumbelo ya Phemithi / Thendelo ya u reila ya phurofeshinaḽa ( PD1 )
Lwa tshifhinga tsho salaho , miṱa yo vha i sa khou vhulunga masheleni na uri zwi tou nga yo vha i tshi khou tshila zwikolodoni .
Zwigwada zwine zwa khou kundelwa zwi tevhela khanedzano na zwikoro kha bodo .
U pfumbudza hu no itwa nga vhashumisani na nga ngomu muhashoni hu tea u tshimbilelana na zwikili zwi no ṱoḓiwa nga vha tshumelo dza zwa mutakalo .
Ndi tea u ṱamba zwanḓa tshifhinga tshoṱhe ndi tshi bva thoiḽethe , ndi sa athufarazwiḽiwa .
Ro dzhia tsheo ya u thoma Yunivesithi ntswa ya Saintsi na Vhuthomazwiswa ngei Ekurhuleni .
Adzhenda ya mvetamveto i tea u ṋetshedzwa phanḓa ha muṱangano na u tendelana nga hayo muṱanganoni .
Ro vhaiswa vhukuma nga u ṱutshelwa uhu .
U ṱamba zwanḓa ndi tshi bva bungani .
Kha vha dzhiele nzhele : Sisteme ya Dzitshaka ya Yunitsi ( SI ) i shumiswa kha ḽiṅwalo iḽi .
Mbekanyamaitele ya mbadelo iyi i nga fhambanyisa maelana na tshumelo , maga a tshumelo , vhaṋetshedzatshumelo na maṅwe mafhungo vhukati ha khethekanyo dzo fhambanaho dza vhashumisi , vha kolodaho na fhethuvhupo .
Mafhungo nga ha shedulu na tshikoupu zwo khwiṋiswa , fhedzi hu si lu swikaho kha mafhungo nga ha mutengo .
Daigramu ire afho fhasi i sumbedzisa vhupo ho pulanwaho ha zwiimiswa .
Naho , ri nga si kone u ḓiitisa uri ri ḓo ḓisa tshumelo yo khwiniseaho kha muvhuso wapo kana themamveledziso hu si na mveledziso yo teaho ya khephithala ya vhathu .
Khwiniso idzi dzo sedza kha u khwinisa mbuelo dza ndindakhombo ya vha sa shumi u itela vhavhuelwa nahone hu khou humbulelwa uri zi ḓo fhungudza mbuelo dzo waniwaho dza Tshikwama lwa tshifhinga tshiḓaho .
Thimu dzi ṱaluswa nga ndinganyelo na u swikelela maimo a nṱha a kushumele nga kha tshipikwa tshi fanaho .
U vhumba tshipiḓa tsha tshigwada tsha ndangulo ya zwa ndaṱiso nga vhathu vhanzhi .
Ngoho : A hu na vhathu vho tou tiwaho vhane vha tea u tzhipiwa , nahone vhuvha na kutshilele kwa mupondwa a zwi iti phambano .
Hu na databeizi i vhulungwaho ya vhatholi vhoṱhe vho ḓiṅwalisaho khathihi na vhashumi vhavho .
Talani Vha ri vhalele mutalo u tshi bva kha ṅwana u tshi ya kha nomboro yone .
Khumbelo dza mushumo dzi sa swikeli khiraitheria dzi tevhelaho vha ḓo vha vha sa tei .
8.1 . Khabinethe i khou vhilaedzwa nga tshikalo tsha khakhathi tshitshavhani tshashu na uri i ita khuwelelo kha sekithara dzoṱhe , zwitshavha na mazhendedzi u khwaṱhisedza uri mulayo u a tevhedzwa uri vha shumisane u itela u vhona uri zwikolo zwashu na fhethu ha nnyi na nnyi ho tsireledzea na uri hu na tsireledzo .
Spain ndi ḽone shango ḽi re kha vhuimo ha u thoma kha vhuimo ha FIFA ya ḽifhasi .
Anetshelani muṅwe nga inwi mafhungo e a vhigiwa kha atikili ya gurannḓa , a tshi tou tevhekana nga ngona .
Vho Dokotela vha fhelekedza avha vhasidzana tshiṱediamu .
Pulane ya nyanḓadzamafhungo yo angalalaho yo bveledzwa .
Minisiṱa wa Gwama vho sumbedza uri thuso ya masheleni i ḓo engedzwa u ṋea vhaswa vhanzhi vhuswikeleli kha magudedzi a pfunzo dza nṱha na vhugudisi , u itela mveledziso ya zwikili .
Zwa vhukuma ndi zwa uri idzi mbekanyo a dzi shumi .
1.9. Luṱa lwa vhuvhili lwa Foramu ya Saintsi Afrika Tshipembe lu khou farwa fhasi ha thero " U pfumbisa nyambedzano nga ha saintsi " u bva nga ḽa 8 u ya ḽa 9 Nyendavhusiku ngei Sentharani ya Miṱangano ya Dzitshakha ya CSIR .
Mbekanyamushumo dza mveledzo ya mahayani dzi tea u thomiwa sa maga nga one aṋe , hu si nḓila ya u imisa vhuḓorobiso .
3.1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe wa Khwiṋiso ya Mbuedzedzo ya Pfanelo dza Mavu kha Phalamennde .
Tshiṱirathedzi tshi ṋetshedza manweledzo a garaṱa ya zwikoro yo angalalaho , khathihi na magavhelo , fhedzi a tshi na zwidodombedzwa nga ha milayo ya muelo khathihi na khumbelo ya garaṱa ya zwikoro .
U kombetshedza ha vhafariwa vho lindelaho tsengo u dzhenela kha mbekanyamushumo zwi ṱoḓa dziṅwe nyambedzano na u ya khothe hu tshi katelwa na maitele a ndugiselo zwi fanela u vha zwone zwi itwaho u thoma phanḓa ha u dzhenela kha mbekanyamushumo .
Thikhedzo ya muvhuso wapo
U pulanela na u ṅwala tshiṱori hu tshi shumiswa ndugiselamushumo isa dini .
Naho maanḓalanga apo a tshi nga ita thendelano ya nga nnḓa ya tshumelo dza u kuvhanganya na u endedza kha vhupondaulwa hao , a kha ḓi vha na vhuḓifhinduleli ho fhelelaho ha nyisedzo ya tshumelo .
Re dovha ra vha na fulufhelo ḽauri Israel ḽi ḓo ṋetshedza zhendedzi mafhungo oṱhe o teaho .
Masia ane a ṱoḓa dzhielwa nṱha nga u ṱavhanya na zwine vhagudisi vha ḓo tea u zwi sedzulusa tshifhinga tshoṱhe ndi zwi tevhelaho :
Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo o ḓikumedzela kha u vha nḓila ya ndulamiso yo ḓiimisaho , i sa dzhii sia kha vhatheli vha muthelo .
Figara i re afho fhasi i sumbedza zwine mavundu o fhambanaho a shele mulenzhe kha ṱhanganyelo ya sekhithara ṱhukhu ya vhulimi .
U sedzulusa kushumele kwa nḓisedzo ya tshumelo .
Khumbelo i fhela nga ḓuvha ḽeneḽo .
U bva afho vha thoma u ḓitshelela zwiḽiwa nga vhone vhaṋe .
Iṅwe ya phurofesheni ine , u swika zwino , ya sa a thu u langiwa ndi iyi ya vhakuvhanganyi vha zwikolodo .
4.1 . Khabinethe i livhisa ndiliso dzayo kha muṱa na khonani dza muṋameli o lovhaho musi hu tshi kuḓana zwidimela zwivhili zwa Metrorail tsini na tshiṱitshi tsha Elandsfontein ngei Ekurhuleni na u tamela mashudu avho vho huvhalaho kha khombo iyo uri vha ṱavhanye u fhola .
Khumbelo ya phasipoto ya ṅwana
Ndaela nga ha tshumiso ya ndingo dzo ḓitikaho nga vhukoni .
Ngeletshedzo dzi re hone u thusa komiti dza wadi kha u shuma zwavhuḓi
Ndi zwa ndeme uri mushumo u vhe na vhuṱanzi .
Kha ḽiga iḽi , maṅwalwa a bidi a ḓo ṱolwa u itela u vhona arali a tshi tevhedza zwidodombedzwa zwa ṱhoḓea .
2.3 . Ri tea u bvela phanda na u tevhedza maga a tsireledzo ane a sa vhe a zwa mishonga sa u ambara maski une wa vala mulomo na ningo ; u sia tshikhala vhukati hau na muṅwe muthu khathihi na u dzulela u ṱamba zwanḓa nga tshisibe na madi kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa i re na alkhohoḽo ya 70% .
Vhalwadze vhane vha fhira fuiṋa vho alafhiwa vha endedzwa u bva he khombo ya itea hone .
Dzidona nga u angaredza a vha ṋetshedzi mivhigo ya kotara iṅwe na iṅwe kha miṅwedzi mivhili ya mafhelo a kotara .
Muhumbeli muṅwe na muṅwe , a ne a si vhe muhumbeli ene muṋe , u fanela u badela mbadelo dza khumbelo dzine dza ṱoḓea :
Hune thundu dza tshelede dza shumiswa u itela zwa muthelo , hu nga swika hune u shumiswa kha muthelo zwa shanduka .
Zwiṅwe hafhu , yunithi nthihi kha dza fumi dzi vhambadzwaho u bva Afrika Tshipembe dzo bveledzwa kha seikithara ya mabindu ṱhukhu na ya vhukati .
Tshipiḓa tsha u kona u ḓiḓowedza tsha mbadelo ya u litsha mushumo tshi nga dzudzanywa u ya nga ṱhoḓea dza vhuṋe dza muthu kha milayo ya u dzudzanya ya tshipiḓa tsha u kona u ḓiḓowedza .
Ndivhanelo : U bveledza mbekanyamaitele dzi elanaho na mbekanyamushumo dza mutakalo wa muhumbulo .
Luṱa ulu lu fanela u ṱanganedzwa ḽo ṱanganywa na luṱa lwa u pulana na u ita shedulu sa i zwi nṱha mbili dzo ṱumana .
U vhona uri mafhungo a tshiṱiriki ndi a vhukuma , o fhelela , a nzio na u ṋetshedza vhashumi vha ḽeveḽe ya tshishumiswa vha re na muvhigo wa ṅwedzi nga data i songo phurosesiwaho na ngafhadzo .
Nga iyo datumu , vhukwamani uya nga Athikili 97 ho vha ho fanela u itwa .
Zwi kwama-vho na vhukando ha u thivhela thaidzo dze dza lavhelelwa .
( ii ) khoro ya hanedzana na u dzhenelela hu saathu u fhela maḓuvha a 180 nga murahu ha musi u dzhenelela ho thoma kana mafheleloni a tshifhinga tsha u dzhenelela ; nahone
Khabinethe i tholwa nga Phuresidennde .
Ri tea u isa phanḓa na u vhambadza shango ḽashu sa ḽone ḽo teaho kha vhubindudzi .
Sa tsumbo , arali muofisiri wa thandela yavho na ene a si mulanguli , heḽi ndi ḽone ḽiga ḽa khwinesa ḽa u thoma ṱhoḓisiso yavho .
Maitele a u ela mvelaphanḓa a nga shumiswa sa tshishumiswa tsha u ḓilinga , u vhea zwipikwa , u ṱola mvelaphanḓa na u tshimbidza vhudavhidzani na khasiṱama dza nga nnḓa .
Mihasho ya vundu i na vhuḓifhinduleli ha , sa tsumbo , u ṱanganedza mivhigo u bva kha madzangano a ndondolavhathu zwi tshi kwama mvelaphanḓa ya vhana kha ndondolo ya zwa mulayo na miṱa yavho .
Ṅwalani dzina ḽaṋu ni ḽi vhandelele zwanḓa ni tshi tevhedza mibvumo yaḽo .
IPID a i nga ḓo ṱoḓisisa mbilaelo dza nḓisedzo ya tshumelo malugana na miraḓo ya SAPS na ya MPS kha nyimele dzi no nga sa u kundelwa u ṱoḓisisa , u kundelwa u thusa , u kundelwa u vhiga murahu , u sa ṱhonifha na vhuḓifari vhu si havhuḓi ha mapholisa .
U itela tsireledzea nga tshifhinga itshi tsha maḓuvha a khushumusi , kha vha dzule vho fhaṱuwa misi yoṱhe musi vhe maḓuvhani a vhuawelo kana nga zwifhinga zwa vhuḓimvumvusi .
NT Gwama ḽa Lushaka
( d ) u tsireledzwa kha u sa farwa zwavhuḓi , u litshedzelwa , u tambudzwa kana u nyadziswa ;
Musi vhaṅwe vhahumbulelwa vha tshi khou dzhena poswoni , vhaṅwe vhavho vho vha vho lindela nnḓa , vho ḓi lugisela u livhana na mapholisa .
( 6 ) Arali u tiwa hufhio na hufhio ha u avhiwa ha dziofisi ha shandulwa fhasi ha khethekanyo ṱhukhu ya ( 4 ) ( c ) , miraḓo ine zwa i kwama i fanela u ṱutshela ofisi dzayo fhedzi yo fanelwa , hune zwa shuma , u vhewa hafhu kha dziṅwe ofisi dzo avhelwaho mahoro avho nga ndivhanelo hu tshi tevhedzwa u tiwa ho shandulwaho .
Dza mupo : Ndi vhupo hapo hu tshi katelwa mavu , miri , maḓi , mufhe , kilima na miminerala .
Muiti wa khumbelo ha ṱoḓi nḓivhadzo yauri mbetshelwa dzifhio na dzifhio dza mulayo dzi shumanaho na u aniswa kana u vhiga zwa mbingano a zwi tevhetshedzani na Ndayotewa , kana arali zwiṅwe , ndi u thusalea hufhio hu ne ha nga vha hone zwi tshi kwama izwo .
Tsimu ya musanda .
Arali ayene dzi re mutale nga mvelo dzi hone , ndinganyiso i ḓo sudzuluswa .
Vhurangeli ha khakhululo hu fanela ha dovha u ḓisendeka nga hezwi na miṅwe milayo ine ya nga shumiswa .
ya ṱoḓa sethe ya minetse dzo ṅwalwaho kha muṱangano muṅwe na muṅwe wa komiti ya wadi
Ri vha humbela uri vha tikedze bidi ya shango .
Dzine dza vha :
Khaedu khulwane ndi u shumana na idzi mbilahelo nga nḓila ine ya rumela mulaedza wo khwaṱhaho kha vhathu vhoṱhe vha shango ḽashu na miḽioni dza vhathu Afrika na ḽifhasini ḽoṱhe uri a rongo pambuwa kha buḓo ḽashu ḽa u fhaṱa Afrika Tshipembe ḽe ḽa nea vhathu vhashu na vha maṅwe mashango fulufhelo .
Rithani pennde uri ni kone u ita pennde ya mivhala ya 3 yo fhambananaho .
U langula milandu .
U anganyela tshikhala / tshifhinga tsha mishumo : U tshea uri hu tea u shumiswa tshifhinga tshingafhani kha mushumo muṅwe na muṅwe .
Luambo : Ḽipfanisi na masala ( tangedzelani maipfi ane a amba nga vhathu vha no fhira muthihi ) .
Ri khou fhaṱa ḓivhazwakale i fanaho na u ḓiphina nga vhushaka ha dipuḽomatiki na ikonomi ho khwaṱhaho u khwaṱhisa nyaluwo ya ikonomi , u sika mishumo na u fhungudza u sa eḓana .
Kanzhi , vha na milayo ine i sa tou vha yavhuḓi tshoṱhe ya mushumo u fhira vhaṅwe vhashumi vha itaho mushumo u fanaho nahone vha na tsireledzo ṱhukhu ya mushumo .
2 . Maimo a tshumelo : Vhadzulapo vha tea u vhudzwa nga ha ḽeveḽe na ndeme ya tshumelo ya muvhuso ine vha ḓo i wana uri vha ḓivhe zwine vha tea u lavhelela .
Nga nṱha ha izwo ha vha na R900 biḽioni ya mugaganyagwama wa themamveledziso .
Fhedziha , kha vhashumisi vha misi yoṱhe vha mbalombalo , vha ṋekedza data ya ndeme i ṱoḓeaho u itela mielo i sa gumi ya matshilisano na ya ikonomi na vhuṱoli .
Zwiomate zwi re na khombo ṱhukhu zwo sumbedzwa zwi tshi shuma u lwa na mutshatshame wo angalalaho hu u itela u kunakisa malaṱwa a vhuthathatshili .
Mveledziso ya muvhili na mutsukunyeo ndi zwa ndeme kha u bveledzisa vhagudi lwo khunyeloelaho .
Arali ri tshi kona u ṱaṱisana na vha dzitshaka na uri arali ri khou ṱoḓa u kunga vhubindudzi , ri fanela u tandulula fhungo ḽa mitengo ya nṱha musi muthu a tshi ita zwa mabindu Afrika Tshipembe , na maitele a milayo a konḓaho a dzhiaho tshifhinga tshilapfu u khunyeledza .
Hoyu ndi mushumo u lemelaho ; fhedzi ndi wa vhuṱhogwa vhukuma .
Zwiito zwo ralo zwa tshiṱuhu a zwi tshimbilelani na AU , na zwishumiswa zwo teaho zwa Afrika na zwa dzitshakatshaka , hu tshi katelwa Thendelanonzwiwa ya Afrika nga ha Pfanelo dza Muthu na Vhathu .
Khabinethe i ṱuṱuwedza tshitshavha u shumisa ṱhingo thwii dza u lwa na zwiito zwa vhugevhenga dza lushaka na dza sekhithara dzo fhambanaho dzo sikwaho u tikedza ndingedzo dza u bvisela khagala na u sala murahu mavharivhari a elanaho na zwiito zwa vhuaḓa .
Nzimulo ya mbumbo ya pulamu ya maḓi a mashika yo vhumbwa nga maitele o fhambanaho mavhili .
Vhanna na vhafumakadzi vhoṱhe vha fanela u ita ndingo dza vhune tshifhinga tshoṱhe na u ṱolwa nga vha ndondola mutakalo vha re tsini havho .
2.2 . Mulayotibe u dovha wa bvisa vhuṱumani ha fhungo ḽa u vha kha tshiimo tsho teaho u hweswa mulandu wa vhugevhenga na zwiṅwe zwa thungo zwo fhambanaho , nga u bvisa ṱhoḓea ya u sumbedzisa u vha kha tshiimo tsho teaho u hweswa mulandu wa vhugevhenga hu u itela sedza kha zwiṅwe zwa thungo zwo fhambanaho na u ita ṱhoḓisiso dza u thoma .
Kha vha humbule nga kha khanedzano na u khwaṱhisedza uri thevhekano na ndunzhe ndunzhe zwi khagala na hone zwi a pfala .
Nga ṅwambo wa mishumo yo ṱandavhuwaho na maanḓa a masipala , zwigwada zwa madzangalelo zwinzhi zwi ḓo vha na dzangalelo kha zwa masipala .
Muvhuso u fanela u shandukisa idzi ṱhoḓea na lutamo zwa tshitshavha nga kha kuitele kwa poḽotiki kha zwiimiswa zwa muvhuso , sa zwo katelwaho kha mbekanyamaitele iyi .
Vho kuvhanganya mutevhe vhaḓisedzi vhomakone vha tshumelo dza zwa mutakalo vha sekhithara ya phuraivethe vha re Tshiṱirikini tsha Eden , ho sedzeswa dziGP , vhaḓivhi , vhasaikhoḽodzhi vha zwa dzilafho , vhorakhemisi , vha maṋo , vha nḓevhe , vha maṱo na vha ndondolavhathu .
Kha mbuno idzi mbili , vhuimo vhu fanaho a vhu ambi tshithu .
Mulayo u bula uri masipala u tea u dzhenisa tshitshavha tshapo kha sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele ya masipala .
Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa vhuṋa wa nga ha zwo no swikelwaho u ya nga thusedzo ya Tshiteṅwa 100 ( 1 ) ngei Devhula Vhukovhela .
musi dzi ṅwimelo dzavho dzi tshi shanduka
TSHUMELO , SOFUTHIWEE NA TSHISHUMISWA
U itela uri muloro wa Khosikhulu Vho-Luthuli u shume wa tshitshavha tsho sendekaho kha u eḓana na tshirunzi , ri tea u tandulula aya mafhungo nga u tou ṱavhanyedza nahone nga vhuḓiimiseli .
U engedza izwo kha u ṋetshedza khoudu ya nyimele ya zwipiḓa zwa sumbe zwa BEE yo angalalaho , nyimele dzi khou ṋetshedzwa u itela thendelanomviswa dza pfukiselo dzi re kha garethe sa khoudu dza sekithara .
Hune zwa konadzea , vhudzulo ha vhathu hu tea u vhewa tsini na mishumo yavho u itela uri zwiendedzi zwa vhuendedzi ha nnyi na nnyi zwi tshimbile luvhili kana u paḓa u bva afho kha vhudzulo ha vhathu u ya mishumoni kana tshikoloni musi ṱhirafiki i nnzhi .
Lavhelesani zwifanyiso ni kone u vhudza khonani yaṋu uri thaidzo ndi mini .
Hezwi zwi bveledza muhumbulo wa u valela .
Naho hu na uri nyimele idzi dzoṱhe dzi na ṱhahelelo musi dzi tshi vhambedzwa na u shumiswa ha zwidzidzivhadzi kha ḽeveḽe ya dzitshaka , fhedzi dzi na mushumo .
Nṱhani ha izwo , u vha hone hayo kha senthara ya ḓorobo zwo ita uri ivhe fhethu ha vhukwamani kha madzhendedzi a mveledziso a nnḓa na tshitshavha tshapo .
U isa phanḓa na u fhaṱa ndi zwa ndeme nahone zwo ḓisendeka nga u vha hone kana u kuvhanganya maṅwe masheleni .
Hu na Senthara ya mafhungo a zwa Thendara yo vhewaho kha Gwama ḽa Lushaka nahone hu dovha ha vha na ofisi ya nga ha u vhudzisa nga luṱingo .
Maḓuvha a Vhurereli na maṅwe o khetheaho ane a pembelelwa nga tshitshavha a tea u ambiwa nga hao musi a tshi bvelela kha themo ( Awara mbili nga themo dzo avhelwa zwenezwi ) .
Ṱhonifhani lutendo na mihumbulo ya vhaṅwe vhathu .
Muvhigo wavho wo khunyeledza zwauri zwa migodi na vhufhaṱi zwo vha nḓowetshumo mbili dzine dza nga ṋetshedza nyana zwikhala vhafumakadzi .
Nga kuvhonele kwavho , ndi kha vhupo vhufhio ha tshiedziswa hune ngudo dza ṱhoḓisiso kha vhupo ha havho ha dzangalelo kha zwa pfunzo ha vha ho ḓisendeka ngazwo nahone ndi ngani ?
Vhudzulo ha vhathu vhu fanela u vha nga tshivhumbeo tsha tserekano ya zwifhaṱo zwi zwinzhi zwa vhukati zwine zwa ṱoḓa ndangulo nga tshiimiswa , u fana na nnḓu dzi fanaho dzi re tsini na tsini dza ḓoroboni , nnḓu dzo itaho mutevhe , yunithi dza zwiitisi zwinzhi na dzifuḽethe , fhedzi dzi sa kateli yunithi dzi songo ṱumanaho .
U langa mugaganyagwama wa thandela na zwiko hu na vhukwamani na minidzhere wa thandela .
Ho fhaṱwa bada ntswa kana mikoto i swikaho kha 1500 khiḽomitha .
Nḓisedzo ya maḓi a hayani zwi amba maḓi ane a dzhiiwa uri a kunakiswe na u ṋetshedzwa zwitshavha kana dzirizoto hu tshi itelwa u shumiswa ngomu dzinḓuni .
5.5.8 U bva kha ṱhoḓisiso zwi a vhonala uri muhanga wa mbekanyamaitele u tea u lingedza shumana na dziṅwe khaedu dzi re kha khothe dza sialala , dzi ngaho milandu ya lushaka lune lwa ḓiswa , zwigwevho zwa hone , u shumiswa ha iṅwe nḓila ya u tandulula khanedzano na vhulamukanyi ha mbuelano , ndinganyiso ya mbeu na u pfiswa vhuṱungu ha vhahwelelwa .
Dziṅwe dza mbuelo dzi vhonalaho dzi bvaho kha ndondolo ya bayodaivesithi dzi katela :
Fomo ya khumbelo
Khabinethe yo fushea nga mushumo une wa khou itwa nga Minisṱa kha u dzikisa Bodo ya Maḓi ya Umngeni .
Izwi zwi tea u itwa mazha na u saukanyiwa ha thaidzo , zwi si itwe dubo zwo ima zwi zwoṱhe .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vho ta uri vha ṋetshedzwe Mbulungo ya Tshiofisi yo Khetheaho ya Khethekanyo ya 2 .
Masiandaitwa ane a sa funwe a ndeme ya maḓi kha u tea hao zwa vhufuwi ha mutshatshame wa zwa maḓini kanzhi a nga thivhelwa kana u fhungudza nga kha u dzhenelela ha ndangulo musi wa tshumiso kana henefho hune a shumiswa hone .
Masiandoitwa a mitengo ya fhasi ya zwivhambadzwa a khou thoma u pfala Afrika Tshipembe .
Ri ṱoḓa zwidodombedzwa zwa banngani zwi tevhelaho :
Dzulelani phanḓa no kotamisa ṱhoho .
Komiti dza Wadi dzi na mushumo wa ndeme kha u khwinisa na u dovholola NSDP vhunga yo ḓisendeka nga u shela mulenzhe ha muvhuso wapo .
Tsedzuluso ya dzitshaka ya milayo ya zwikambi yo dzumbulula uri mashango a si manzhi o fhelisa nga ngoho u kunguwedza zwikambi .
Minisiṱa , kha luṅwalo lwavho , vho isa phanḓa vha sumbedza uri muvhigo we vha ṋetshedza wo ima vhudzulo ha muvhigo wa u thoma .
Musi Mulayo u tshi phasiswa , pfanelo dza vhathu dzo vha dzi sa dzhielwi nṱha , zwenezwo-ha ho vha hu sina ndeme ya uri Mulayo u anane na Ndayotewa .
6.2 . Tshigwada tshi ita themendelo dza zwiṱetshu / monyumenthe dzine dza tea u tikedza ndeme dzashu dza vhubvo ha Afrika Tshipembe ḽiswa ḽa demokirasi .
Vhashumi vhane vha ḓibvisa kha dziakhaunthu dza muthu a eṱhe vha a tea u wana vesheni yo fhungudzwaho ya tsireledzo ya matshilisano naa ?
Zwiṅwe hafhu , zwi ḓo dzhia miṅwaha phanḓa ha musi vhukoni uvhu vhu tshi nga bveledzwa nga kha vhupfumbudzi .
11 . dziṅwe ṱhoḓea dzo ambiwaho nga vhadzheneli .
Kha tsedzuluso yaṋu ya khombo , ni wane mishumo ine ya vhanga mafuvhalo ine ya ṱoḓa tshithihi kana tshi no fhira tshithihi tsha izwi :
( 4 ) Ndi Khothe ya zwa Mulayotewa fhedzi ine ya nga -
( e ) u sa farwa kana u kaidzwa lwa tshiṱuhu , lu songo fanelaho muthu kana lu nyadzisaho .
Ri sia murahu habu ya vhubveledzisi ye ha sika makete wa thekhinoḽodzhi ntswa .
Ṱhulo dza milamboni dzi wanala Afrika Tshipembe , kanzhi ngei Karoo .
Mulangi wa Khorotshitumbe u fanela u vhona zwauri mbilaelo zwi tshi elana na mafhungo a ndaṱiso dzi livhiswa kha Mukhomishinari wa Lushaka wa SAPS na , he zwa tea , kha Mukhomishinari wa Vundu o tiwaho .
Vhushumisani ho lambedza thandela dza khwaḽithi khulwane dzi fhiraho male kha mashango a fuiṋa e a bvisa mikano ya makete kha fulufulu ḽo kunaho kha shango ḽi bvelelaho na ikonomi i khou shandukaho .
Sisṱeme ya Vhuṱoli ha Ṅwedzi nga Ṅwedzi : Komiti ya Mugaganyagwama yo rangwaho phanḓa nga Muofisiri Muhulwane wa Masheleni , na uri i katela vhalanguli vha mbekanyamushumo vhoṱhe na vhalangi , vha ṱanganaho ṅwedzi nga ṅwedzi .
Mveledziso ya Ndayotewa u lavhelelwa u ṋetshedza vhathu na zwiko zwine zwa nga ṱoḓea u itela u shuma mishumo ya
Tshitendeledzi tsha vhutshilo ha tshisusu
A hu na iṅwe nḓila ya vhudavhidzani ine ya ḓo dzhenwa khayo .
CBP i nga thusa kha u fhindula zwithu zwo sumbedziswaho kha sinario .
Vha tikedze izwi nga mabammbiri , e.g.zwitatamennde zwa masheleni zwa tshifhinganyana na minetse dza miṱangano ya vhalanguli , i sumbedzaho uri muholo wa vhalanguli u ḓo vha fhasi kha wa ṅwaha wa muthelo wo fhiraho .
Nahone , ndo vha ndi tshi ri , ndi hune u khunyelela ha aphiḽi iyi .
Zwa amba uri tsedzuluso ya zwa vhugevhenga i a tea u itiwa .
Tshivhalo tsha zwishumiswa zwi khou shumiswa kha u swikelela ndivho dzi ṱuṱuwedzaho u badeliswa hu re nṱha ha ikonomi .
Arali tshifaredzi tshi sina vhutanzi ha uri tshi thivhela u bvuḓa , valani nṱha nga seḽotheiphi ya u tanda mihwalo .
Ho bvelela mini kha mukalaha we a lora e na bemu ?
U dzika ha sisiṱeme dza maanḓa , ndango na phaḓaladzo ya fulufulu ḽa muḓagasi na tshibveleli tsha tshifhinganyana kha nḓila dza u pfukiselo na zwone zwi a ṱolwa .
Mulayo wa Mukovho wa Mbuelo ndi tshipiḓa tsha ṱhoḓisiso ya mbekanyamaitele na tsenguluso nga Khomishini ya zwa Masheleni , tshiimiswa tsha ndayotewa tshi eletshedzaho Phalamennde na Gwama ḽa Vundu .
Thumbukwa idzi dzi nga bveledzwa fhano Afrika Tshipembe dzi tshi itelwa uri ikonomi yapo i vhuelwe u bva kha u engedzwa ha ndeme .
Pfanelo kana ndavhelelo dza mulayo dza muthu muṅwe na muṅwe ; kana
Mihasho ya lushaka na ya vunḓu ine ya vha na vhuḓifhinduleli ha u shumisa Ndaulo dza BABS ( vhane vha vhidzwa ' vhalanguli ' ) .
Bulayo na u zwizwiedza zwi nga si ṱanganedzwe nahone muṅwe na muṅwe we kha muhanga uyu o ṱuwa u swikela henefho o ita zwiṅwe zwithu zwine a zwo ngo ṱanganedzea tshoṱhe .
Khabinethe i ita khuwelelo kha maAfrika Tshipembe vhoṱhe vho no ḓi dzhenisaho kha zwa vhudzekani , nga maanḓa vhaswa , uri vha ise phanḓa na u tshila vhutshilo ha mutakalo vhu katelaho maga a vhuthivheli sa u isa phanḓa na u ita vhudzekani ho tsireledzeaho , u sa ḓi dzhenisa , u fhulufhedzea na u shumisa khondomu , na u dzulela u ita ndingo dza HIV .
Nga 2005 , tshiṅwe tshiko nahone tsha ndeme tsha u phaḓaladza tshitzhili tsha mashangoḓavha kha zwiṋoni tsho vha khagala lwa u tou thoma , fhedzi tsha ḓi sala tshi sa pfeseswi zwavhuḓi .
Tsha vhuraru mulayo wa vhulinganyi a u ṱanganedzwi zwavhuḓi na luthihi musi tsheo nga ha khakhathi i tshi dzhiwa .
Musi vhuriha vhu tshi ḽisa ḽhoḽea ya vhududo , vhu dovha hafhu ha engedza khovhakhombo ya u huvhala nga u swa nga makhanḽela , mililo , zwiḽofu , hithara khathihi na maḽi a u fhisa .
Ndivho khulwane ya thandela ndi u tshimbidza fhungo ḽa Red Tape na Smart Tape .
U engedza kha tshikimu tshihulwane , tshikimu tsha nḓisedzo ya maḓi a dzingu tsha vhuvhili tshi re fhasi ha tshikimu tsha zwa maḓi tsha Second Falls tshi a ṱoḓea .
I dovha ya ṱoḓa u alusa nḓivho na u ṋetshedza thikhedzo yo teaho u mona na khaedu dza mushumo na dza vhuṋe .
Komiti ya Wadi i ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha izwi na uri vha ḓo tea u bveledza muvhigo wa miṅwedzi 3 hu tshi itelwa iyi pulane
Tshibveleli tshi aluwaho tshi kha nyaluwo ya vhuṅwali ha ḽitheretsha kha zwi vhidzwaho nyambo dza " hayani " kana dza " lushaka dza dzingu " zwo bveledzwaho kha vhaṅwali vha u rangani vha Afrika .
" ( 1 ) Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u wana mafhungo oṱhe a re kha muvhuso kana tshivhumbeo tshifhio na tshifhio tsha muvhuso kha sia ḽifhio na ḽifhio ḽa muvhuso , arali ayo mafhungo a tshi ṱoḓea kha u shumisa na u tsireledza pfanelo dzavho . " ; na
Mulayo wa Khoro Dza Zwa Mutakalo Zwa Tshiṱiriki na Mulayo wa Bodo Dza Zwiimiswa zwa Zwa Mutakalo dzi ṋea muhanga wa zwiimiswa zwa kuvhusele zwa sisiṱeme ya zwa mutakalo Kapa Vhukovhela .
Fhedziha , hu na mveledziso dza zwa thekhinoḽodzhi dzine dza ṋetshedza zwikhala zwiswa zwi fhulufhedzisaho .
Vhaṋe vha fhethu vha shumisa firidzhi dzavho u vhea zwibveledzwa .
Muvhigo wa U ita Bindu wa ṅwaha wa Bannga ya Ḽifhasi zwa zwino wo ela Afrika Tshipembe u vha kha vhuimo ha 82 u bva kha mashango a 190 o sedzwaho .
Ri khou fhaṱulula Muvhuso washu khathihi na u vhuedzedza fulufhelo na u ḓihudza kha zwiimiswa zwa muvhuso .
I mba nga u ṱula na u shumisa mafhungotsivhudzi e a nweledzwa dziwadini dzoṱhe kha Tahishmiswa tsha M & E tsha 1 , ane a amba nga ha u bvela phanḓa ha u shuma , lushaka lwa thikhedzo i no khou ṱoḓea na kushumiselwe kwa masheleni a u sokou ṋetshedza e a fhiwa wadi .
China ḽo vhigwa sa ḽo ṱanganedzaho vhurangeli uhu huswa nga nḓila yavhuḓi ḽa vhudza masia oṱhe uri a thome hafhu nyambedzano .
Komiti ya Odithi yo ṱanganedza muvhigo wa odithi dza IT .
Tambani mutambo wa tshifhinga tsha khou
U sedzulusa , u thoma na u shumisa phurotokholo dza vhalwadze vha vhukuma .
Khuliso iyi i ṋewa vhadzulapo vha Afrika Tshipembe vho sumbedzisaho vhuhali ha u phulusa vhaṅwe awe zwa sia vhutshilo havho vhu khomboni , kana vhe vha lovha vha tshi khou phulusa vhaṅwe , kana vhe vha phulusa thundu , ngomu shangoni kana nnḓa ha Afrika Tshipembe .
Nga nṱha hafhu , vha ha masipala vha tea u humbula uri vha ḓo badela vhashumi vha ha masipala vhane vha khou shela mulenzhe ovathaimi naa , vhane vha anzela u shuma awara nnzhi-nnzhi , kana vha tou vha fha ḽivi ya u ḓiṋekedzela u shuma kana vha badelwa nga iṅwe nḓila-vho .
U swika zwino sisiteme yo vha yo lugela u vha thola sa tsevhi dza zwa poḽitiki tshitshavhani .
( 1 ) Vhathu vhane vha wela kha zwigwada zwa mvelele , vhurereli na luambo a vho ngo tea u hanelwa pfanelo , na miṅwe miraḓo ya tshitshavha ya-
Vhubveledzi vhunzhi nga maanḓa he vha vhu ḓisa phanḓa vhu sumbedza tshikili tsha vhone vhane na vhusiki .
Miṱangano i ṱoḓa ndangulo yavhuḓi nahone hu tea u dzhielwa nṱha zwi tevhelaho :
Ndi zwithu zwo ḓoweleaho uri mushumi o vha o eḓela nga tshifhinga tsha mushumo .
Hu dovha ha vha na zwibadela zwo khetheaho zwine zwa ṱhogomela vhalwadze vhane vha vha na TB , malwadze a muhumbulo , na vhalwadze vhane vha ṱoḓa ndondolo ya tshifhinga tshilapfu .
- vha a gudiswa na u vha na vhukoni ha u ita mushumo wavho vho tsireledzea vha sa vhei mutakalo wavho khomboni .
Ngudo nnzhi dzi sa vhaleiho dzo sumbedzisa uri zwiko zwa masheleni a nyengedzedzo zwi na khonadzeo ya u ita uri sisiṱeme ya pfunzo iṅwe i shume zwavhuḓi , u ṋea vhana zwikolo zwa tsini , vhagudisi vhanzhi vho ḓilugiselaho zwavhuḓi , na tshomedzo dzi ṱoḓeaho .
MuthusaMuofisiri wa Mafhungo ( kana murumelwa ) u ḓo ḓadza fomo o imela muhumbeli uyo nahone a fhedza nga u fha muhumbeli khophi ya fomo yo ḓadziwaho .
U vhona muvhuso , mabindu na vharangaphanḓa vhoṱhe mulandu malugana na zwe vha khakha .
Tshifhinga tshi pfeseseaho tshi ḓo tendelwa u itela nyambedzano vhukati ha khamphani ya muthu wa vhuraru nga ha zwithu zwiṅwe na zwiṅwe .
Ngoho ndi ya uri ri fanela u thoma zwa zwino , musi vha tshi ri , u vhea tshelede dzashu hune milomo yashu ya vha hone .
Arali vha ḓa vhone vhaṋe nga ṋama , vha ḓo amba na mushumi wa milandu kana musedzulusi .
Maṅwe mafhungoa ndeme hu ḓo vha tshiimo tsha mulalona vhutsireledzi kha ḽa Afurika , u fhelisa Vhulwadze ha Ebola na tshanduko ya ikonomi ya matshilisano kha dzhango , zwiko zwi ngaho izwo zwa ndambedzo ya Mbumbano ya Afurika , u shumiswa ha Pulane ya u Thoma ya Miṅwaha ya Fumi ya Adzhenda ya AU ya 2063 na u vhuedzedza Mbumbano ya Dzitshaka kha Anivesari yayo ya vhu 70 .
Mbalelano dza zw Mutakalo na Tsireledzo
U linga hune u fhirisela ha tshikolodo ha ṱoḓea , nga u sedzulusa tshinyalelo kha mugaganyagwama .
Mashango a vhaṋetshedzi a nga kona u vhulunga zwiko zwinzhi na u wana ndeme yo engedzwaho musi mbadelo dzi tshi sudzuluselwa kha u engedza mbadelo dzine dza itwa hu sa thu u thoma u kuvhanganywa na u fhungudza mbadelo dza tshumiso ya ndaka .
Kha tshigwada tsha vhuḓi tsha Afurika Tshipembe miraḓo yashu ya demokhirasi ya phaḽamennde vhe vha ṱangana na khombo nga ṅwedzi wa luhuhi ṅwaha wo fhelaho vha tshi fara mushumo wa nyonesano ya mafhedziselo .
Nga u ralo vha ḓo ya thwii kha yunithi dze dza vha dzo kwamea , u fana na yunithi ya khuvhalo , na wadi dza dzilafho .
Mvelele dza u fhedzisela dza COP17 dzo vha ḓivhazwakale na u vhea tshikalo , dzi tshi vhambedzwa na dza muṱangano wa 1997 he ha ṱanganedzwa Kyoto Protocol .
U ya nga ha Mulayo ,
11.3 . Zwidodombedzwa zwa muvhilaeli zwo fhelela - ho katelwa madzina nga vhuḓalo , ḓiresi na nḓila ine vha kwamiwa ngayo - zwi tea u vha zwo sumbedziwa zwavhuḓi kha mbilaelo yo ḓiswaho .
U ita vhupfiwa
1.2. Khabinethe yo nyeṱulelwa nga ha mbekanyamushumo ya miṅwaha miraru ine ya ḓo tshimbidzwa nga Ndangulo ya Mvusuluso ya Mvumbo .
Fhedzi , khanedzano yo vha i nga ha ṱhalutshedzo u fhira ndaulo nga u tevhedza milayo ya bugu idzi .
Tsheo ya u thola i ḓo ḓivhadzwa nga Nzudzanyo ya Ndinganyiso ya Kutholele ya Ofisi .
Sa tshipiḓa tsha fulo ḽa nḓivho , Vhege ya Tsireledzo ya Vhana i ḓo rwelwa ṱari khathihi na khuvhangano ya Vhana vha dzitsiwana , vha re khomboni na Vhaswa ( OVCY ) nga dzi 27 Shundunthule kha Inkosi Albert Luthuli ngei KwaZulu-Natal .
Sa zwe zwa sumbedziswa tshifhinga tsho fhiraho , kuitele kwa zwino kha ndangulo ya malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili u bva kha sisiṱeme na ngona dza u bvisa tshikafhadzo zwine zwa shumiswa kha dzitshaka .
Mbekanyamushumo ya u Tikedza Vhaaluwa yo livhiswa kha u ṋetshedza mishumo ya ndondolo u itela u ṱuṱuwedza matshilele a mutakalo wavhuḓi .
Ri kha ḓi vha na maṅwe makumedzwa mararu ane ri tea u a wana vhukati ha zwino na awara ya u thoma .
U khwiniswa ha ndeme hune ha khou bvela phanḓa hu a ṱoḓea musi sisiṱeme i tshi khou hula nga luvhilo lwa vhukati .
Vhathu vha Afrika Tshipembe vha na pfanelo dza u vha na sekithara ya vhudavhidzani ine ya ṱuṱuwedza mihumbulo miswa , miṱaṱisano yo fanelaho na u fariwa hu linganaho ha vhadzheneleli vhoṱhe ; 12 .
Ṱhanziela ya U tevhedza i tea u waniwa nga muthu muṅwe na muṅwe ane a khou tama u rumela zwivhambadzwa nnḓa na u rengisa mitshelo kha EU , na musi mutshelo uyo u tshi wela fhasi ha ndango ya nḓila dza u anḓadza dza EU .
Muthu ha ngo tea u ḽa zwiḽiwa zwi na khoḽesiṱiroḽo i fhiraho 200mg nga ḓuvha .
Kha ri ṅwale Talelani maḓadzisi nga muvhala mutswuku ni tangedzele maṱaluli nga muvhala wa lutombo .
( b ) Nḓivhadzo i fanela u anḓadzwa kha Gazete ya Muvhuso wa Lushaka hu sa athu u fhela maḓuvha maṱanu muthu uyo o farwa , hu bulwe dzina ḽa mufariwa na fhethu he a valelwa hone , hu bulwe ḽiga ḽa shishi zwi tshi ya nga zwe muthu uyo a farelwa .
( c ) u dzhenelela khazwo ha vha hu ho vhofholowaho kana nga u tou funa .
Komiti yo itela khuwelelo vhashumisani nayo u ambedzana nga tshavho na uri vha swikise makumedzwa o ṱanganelanaho sa tshumisano .
Kha vha dzule vho sedza mivhigo u ḓivha zwidodombedzwa !
I dovha ya amba nga ha theori na maitele a u linga , u khakhulula , u laula na u tsireledza zwiitisi izwo kha mupo zwine zwi nga kha ḓi kwama nga nḓila i tshinyadzaho mutakalo wa mirafho ya zwino na ya tshifhinga tshi ḓaho .
Arali wadi ya katela vhupo vhuhulwane kha vha dzudzanye muṱangano fhethu hune ha fhira huthihi uri vhoṱhe vha ḓivhe zwine zwa khou bvelela .
Khothe a yo ngo ṱanganedza uri u tenda kha vhuloi zwi nga ita uri muthu a ite uvho vhutshinyi .
Khaḽarani tshifhaṱuwo ni tshi sumbedza uri nḓou i ḓipfa nga nḓilaḓe
Vhuendelamashango na Vhupfuluwi
Thikhedzo ya madzangano ane a khou bvelela yo dzhielwa nzhele u itela u lulamisa vhushayandinganyo kha maitele a ḓivhazwakale ya u vha hone ha tshumelo na tshayandinganyo ya khovhekano ya zwiko .
2.1 . Khabinethe i ṱanganedza vhudzheneleli ho itwaho nga Minisṱa wa Mabindu a Tshitshavha Vho Pravin Gordhan kha phambano dza nyambedzano dza miholo vhukati ha ndangulo ya Eskom na vhashumi .
Ḽifhasi ḽine phurofeshinaḽa vha shuma khaḽo ndi ḽine ḽa dzulela u engedzedza mutsiko nga ṱhoḓea dza phindulo dza u ṱavhanyedza na thandululo dzi sa ḓuriho .
Khunyeledzo ya konṱiraka : U khunyeledza na u ladza mafhungo a no kwama zwa konṱiraka hu tshi katelwa na u ladzwa ha mafhungo ane a kha ḓi vha o sala .
Kha zwi dzulelaho u ya phanḓa , ndangulo yo sedzulusa tshiimo tsha u lugela ha dzangano kha mbalelano ya mulayo itela u ṱalusa nga tshifhinga tshone na u vala ḽivhaka hu na muhumbulo wa u isa phanḓa na u khwaṱhisa ndangulo ya vhupo na sisiṱeme dza ndangulo ya ngomu .
Vha songo hangwa u bva na tshithivheli tshavho ḓuvha na ḓuvha .
1.1 . Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vho ranga phanḓa vhurumelwa ha Muvhuso wa Afrika Tshipembe u ya kha Samithi Zwayo ya Ṱhoho dza Mashango ya vhu 36 ya Mveledziso ya Tshitshavha tsha Tshipembe ha Afrika ( SADC ) ye ya farwa nga ḽa 30 u ya kha ḽa 31 Ṱhangule 2016 fhasi ha thero : " U kuvhanganya Tshomedzo u itela Vhubindudzi kha Themamveledziso dza Tshoṱhe dza Fulufulu dzine dza ḓo Katela zwa Nḓowetshumo ya SADC na u Bvelela ha Dzingu ḽoṱhe " .
Muṅwaleli wa komiti ya wadi ( kha vha ḓadze dzina ḽa muṅwaleli )
Muhasho wa Mishumo ya Muvhuso na Dzibada .
Naa ṅwana a nga ita khumbelo ya ndaela ya tsireledzo ya u thivhela a sa khou ṱhaḓulwa nga muunḓi ?
Kha vha khwaṱhisedze ndaulo yavhuḓi ya maitele a
Muvhuso u ḓo isa phanḓa na u thusa vhorabulasi khathihi na u isa tshumelo dza maḓi nga mathannge zwitshavhani .
Dzina ḽa thengiso : u fana na Standard Bank
Kha nṋe , zwo vha zwi leluwaho u fhedza .
Muofisiri wa zwa Muthelo ndi Muhaṱuli Vho Bernard Ngoepe vho nothaho vhe vha tholiwa nga Minisṱa wa Gwama lwa tshifhinga tsha miṅwaha miraru u bva nga ḽa 1 Tshimedzi 2013 .
Mafhungo nga ha ṱhoḓea dza pfuma na one a fanela u dzudzanywa .
Na uri , nga nnḓani ha musi ra livhana na zwoṱhe , ri vusa zwipiḓa zwa vhakhethi .
Khethekanyo mbili dzi tevhelaho dzi ṋetshedza , nga u fhambana hadzo , ndededzo kha vhupulani na nyolo ya netiweke ya tshikhala tsho vuleaho nahone tshi sa konḓi , ndededzo kha vhupulani na nyolo ya tshivhumbeo tsha muthu kha tshikhala tsho vuleaho nahone tshi sa konḓi .
Ndambedzo na thekenyathengo yo kovhelwaho a zwi athu u tandululwa kha mimasipala .
1.2 . Khabinethe i bvulela vhafumakadzi vhoṱhe muṅadzi , na u engedza ndivhuwo dzayo kha avho vhafumakadzi vho shelaho mulenzhe kha u pembelela na u elelwa vhafumakadzi zwenezwi Ṅwedzi wa Vhafumakadzi u tshi ya mafheleloni , fhasi ha thero : " Ṅwaha wa Vho OR Tambo : Vhafumakadzi vho Vhofhana kha u Takulela Afrika Tshipembe Phanḓa " .
A huna tshifhinga tsho tou tiwaho tsha hei tshumelo .
U thusa vhashumi vha re kha ofisi dza zwiṱiriki u itela u katela tshanduko dza zwa mbekanyamaitele ya khakhululo ya mavu na maitele kha vhupulani na tshumiso yavho .
U lavhelesa mushumo wa zwiimiswa zwoṱhe zwi kwameaho .
U khethekanywa ha nyavhelo dza khothe dzo kumedzwaho nga vundu ndi hu tevhelaho :
Shango ḽi livhana na khaedu dzi fanaho , dzi konḓaho malugana na vhulimi .
Mbudziso yauri ndi hungafhani he vhashumisi vha tea u tshimbila kana vha enda u itela u kona u wana tswikelelo ya tshumelo ya tshikhala tshi sa konḓi tsho vuleaho zwine zwi na vhushaka na tshwikelelo ya netiweke ya tshikhala , u fhirisa tshwikelelo ya tshivhumbeo tsho ḓoweleaho tsha muthu .
Tshiṅwe tshifhinga Madzangano a Thikhedzo a vhekanya Senthara dza Thikhedzo ya Dzinnḓu u itela uri zwitshavha zwi nga swikelelwa .
Thaidzo yo bva , honeha , musi vhulanguli ho ṋewa tshisumbi tsha mutheo u shuma vhu tshi ya khatsho , tshine ha dzulelwa u vhigwa nga hatsho .
EU yo kombetshedza uri ri fanela u ambedzana thungo nga ha tshumelo na mafhungo a murafho muswa oṱhe .
Mishumo ya ṱhoḓisiso i itwa kha vhunzhi ha furemiweke dzo dzudzanywaho na dzo thomiwaho , dzine dza kombetshedza miṅwe mikano kha zwine zwa ṱanganedzea .
Dzimiḽioni dza vhabadeli vha muthelo vha fulufhedzeaho kha shango ḽashu vha isa phanḓa na u bveledza nyaluwo yashu na adzhenda ya mveledziso .
Tsireledzo ya zwithu zwa ndeme zwa lushaka zwa vhutsila kana ndeme ya ngudo ya zwithu zwa kale zwa mvelele kana tsireledzo ya nḓowetshumo , mbambadzo na ndaka i sa farei ;
Fhedziha , ro , kaidzwa uri zwiwo zwa mupo hezwi zwi khou engedzea nga vhuḓalo na uri kha tsinyuwo i tshinyadzaho yazwo , ri livhuwa u sa vha na vhulanguli havhuḓi ha mupo .
Ho sedza thendelo u thoma na phurothokholo dza ndondolo dzi langwaho na maitele 100% ya mutengo wa Tshikimu
Kha vha imele mbekanyamushumo ya Working for Wetlands kha foramu dza nga ha mavu maṋu na u ṋetshedza thikhedzo yo teaho .
MUTHU TSHITHU FHETHU tshienda tshikolo
" A zwi thusi tshithu , " ndi ene a tshi vhudza mme awe .
Muṋeyatshumelo u tea u bvisa dzisilinda dza gese dzi si tsha shumaho vhuponi ha zwifhaṱo na u vhona uri dzisilinda dzi laṱwa u ya nga ha ṱhoḓea ya mulayo u thivhela u shumiswa hafhu zwi songo tea .
Zwi konisa na zwiṅwe zwigwada u bvisela khagala mbilaelo dzine vha vha nadzo nga ha zwiṅwe zwigwada .
Ri na vhuḓifulufheli nga ha mvelaphanḓa , fhedzi i ri ni ndi bvisele khagala izwi :
Govhani ( tumbani ) fhethu ho teaho u thomiwa hone .
Bannga dzi ḓo vhuelwa nga khwiniso ṱhuku ṱhuku ya mushumo kha ikonomi .
a ) 2019 ' U pembelela serisi dza khoini ya Afrika Tshipembe : Miṅwaha ya 25 ya Dimokirasi ya Ndayotewa ;
Tshipikwa tsha khumbelo heyi kha u khwinisa maga a mulayo a elanaho na mafhungo a u ṱunḓa na u vhambedzelwannḓa ndi u ita uri hu vhe na vhudziki kha mimaraga ya zwibveledzwa zwa thoro na thanga dza nga u fhungudza u sa dzika ha mitengo nga u phaḓaladza mafhungo one , nga tshifhinga na u vha khagala kha vhadzheneleli vhoṱhe vha mimaraga .
Ndeme ya ṱhoḓea ya ṱhalutshedzo ya mulayo i re khagala nga ha vhuloi i ombedzelwa musi hu tshi khou shumanwa na thaidzo ya u ṱalutshedza uri naa zwavhukuma " tshigevhenga " ndi nnyi .
U ṱalusa vhathu vho fanelaho kha mutambo wo tiwaho .
Nahone theiphi dzoṱhe nangoho na ṱhiransikiripushini zwa zwino dzo no tshinyadzwa .
Tshigwada tsha mushumo tsho ḓo oditha vho na khethekanyo dzo fhambanaho na tshiimo tsha zwivhotshwa zwi re khomboni , hu tshi katelwa na vhaaluwa , zwivhotshwa zwi re na thaidzo dza saikhaṱhri , vhana na vhafumakadzi .
Nga kha u vha khagala na vhukwamani , vhaṋetshedzi vha zwiṱhavhane na zwithu zwine zwa shuma nga huvhili vha nga bveledza kupfesesele ku fanaho kwa khohakhombo ku ṱumanywaho na u pfukisela na u linga havho tshikoupu tsha u konanya mbekanyamaitele dza lushaka dza ndango u itela u lwa na khohakhombo idzi .
Musi ḽiga iḽi ḽo no khunyeledzwa , thandela i tea u vha i tshi vho pfesesea zwavhuḓi .
Vha nga dovha hafhu vha dzhenela kha u dzudzanyela na u shumela ḽihoro ḽe vha ḽi khetha na u nangiwa kha zwivhumbiwa zwaḽo .
Kuitele kwa mvelelo dza u khwaṱhisedza dzo gandiswaho .
Ndi zwa ndeme u vha na nzhele uri u dzhenela kha thendelano ya u kovhekana mbuelo na muṱoḓisisi muthihi a zwi vha thivheli u dovha vha dzhena kha iṅwe thendelano ya u kovhekana mbuelo na vhaṅwe , nga nnḓa ha musi izwi zwo sumbedzwa kha thendelano ( iyo thendelano i vhidzwa upfi ndi thendelano i re na mikano ) .
Ndi vhuḓifhinduleli ha Khomishini ya Pfanelo ya CRL na PanSALB u ya kha Komiti ya Tsedzuluso ya Ndayotewa vha ita therisano nga ha fhungo iḽi .
Ndivho iṅwe na iṅwe i na sethe ha zwipikwa zwi elanaho , zwo livhaho , arali zwo swikelelwa , zwi ḓo tendela vhashumi vha mbekanyamushumo nga u angaredza u swikelela ndivho yo bulwaho .
U bveledza tshenzhelo , vhuambeli na u kunga u itela mbekanyamushumo dzo khetheaho dza zwigwada zwo khetheaho .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhabadeli vhoṱhe vha mithelo u isa fomo dzavho dza mithelo ya mbuelo ya ṅwaha u bva nga dzi 1 Fulwana 2016 .
Nga murahu ha u khunyeledzwa ha thandela , rakhonṱhiraka u na vhuḓifhinduleli ha u lugisa zwiṅwe na zwiṅwe zwo khakheaho hune ha nga vha hone nga tshifhinga tsha vhuḓifhinduleli ya zwo khakheaho tsha thendelano .
U ṱalusa mafhungo a ndeme
Mutshutshisi o faraho mulandu wavho u ḓo-
Ni wana ḽiṅwalo ḽo lugelaho ; tshaṋu ndi u ḓadza fhedzi mafhungo o teaho .
Zwo iledzwaho : Vhana a vha tendelwi , a hu tendelwi vhathu vha re na vhulwadze ha muhumbulo , a hu tendelwi vhathu vha re na vhuholefhali ha miraḓo ya muvhili , a hu tendelwi vhathu vha no shumisesa zwidzidzivhadzi nga nnda ha musi vho no thoma vha ya u wana thuso .
Izwi zwi amba uri mbuelo dzine dza engedzea kha vhaṅwe vhaṋetshedzi dzi nga fhambana na dzine dza engedzea kha vhaṅwe .
Ndi zwa ndeme u rumela khumbelo ya thendelo u thoma uri vha kone u wana nomborondaula musi vha sa athu badela .
Khabinethe i ṱanganedza u rwelwa ṱari ha ḽimaga ḽa mavhaivhai ḽine ḽa khou bveledza zwibveledzwa zwa thekhinoḽodzhi ya mafhungo na vhudavhidzani ngei East London Kapa Vhubvaḓuvha nga ḽa 5 Fulwi 2018 , nga Yekani Manufacturing , khamphani ine vhaṋe vhayo vha vha vharema fhedzi .
Arali muraḓo wa kundelwa u dzhenela muṱangano , u tea u dzhenelwa nga muṅwe .
Betsho ya Tshumelo ya Mapholisa vha Afrika Tshipembe ( SAPS ) yo ṅwaliswa nga ḽa 31Tshimedzi 1995 kha Bureau ya Heraldry u ya nga Khethekanyo ya 5 ( a ) ya Mulayo wa Heraldry .
Vhalwadze vho vhudziswa mbudziso nga murahu ha nyambedzano na u wina pfufho dzine vha nga dzi shumisa kha ngade dzavho .
Foramu i tea u vha na vhuimeli na u khwaṱhisa u dzhenela ha tshitshavha kha IDP .
Sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi yone i tea u vha thusa nga u ṱavhanya nahone nga vhuhwavho , na nga u ṱhonifha tshirunzi na tshiphiri tshavho khathihi na u swikelela ṱhoḓea .
Nyimele dza khwine dza tshumelo na maitele a mbilaelo a re khagala zwi ḓo thusa u thivhela zwiṱereke kana miṅwe migwalabo kha khamphani zwine zwa nga dzhielwa nṱha u fhira ndondolo ya vhalwadze .
U ponda kha nyimele nga nnḓa ha iyo yo ambwaho nga hayo kha Tshipiḓa I.
Fhedzi ri a zwi ḓivha uri izwo zwi a ri thusa vhukuma .
U rumela fomo ya khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani kha maanḓalanga a khaṱhululo- ushumisa Fomo 4
U vhudza fhedzi vhaswa uri vha songo ita zwa vhudzekani a si phindulo , kana i tou vha tshipiḓa fhedzi tsha phindulo .
A tshi athu u fhindula mulandu nga muhumbelakhaṱhululo , kana u hanedzanwa nga vha re tshipiḓa tsha mulandu kana a tshi athu u ṱanganedzwa nga khothe .
Muṅwe na muṅwe a tshi khou imba na u vhanda zwanḓa .
Zwi nga dzhia miniti miṱanu uri vha ṱanganedzwe
Zwikili zwa bola - u fhirisa bola u mona na tshidanga , u fhirisa nga nṱha ha ṱhoho , nga fhasi ha milenzhe musi ho imiwa nga muduba wo tou tswititi ; u posa bola kha khonani ; u bambisa na u gavha bola na khonani .
Tshiṱirathedzhi tsha tshiofisi tsha ndeme vhukuma tsha Masipala Muhulwane wa Marble Hall ndi tsha u vhumba nzudzanyo dzawo dza tshiofisi nga nḓila ine ya ḓo konisa Masipala u swikela vhuḓifhinduleli hawo ha ndayotewa .
U pfananya na u vhea iṱo kha u thoma u shumiswa ha mbekanyamushumo ya Ndondolo Yavhuḓisa Tshifhinga Tshoṱhe .
Hetshi tshiimo tsha shishi tshi ṱoḓa hu tshi itwa zwi songo ḓoweleaho kha Maafrika Tshipembe vhoṱhe .
Hetshi tshiko tsha zwidodombedzwa tshi ḓo rekhoda mvelelo dza thandela dza Mbekanyamushumo dzo Ḓitikaho nga Tshitshavha dze dza itwa kha madzingu o fhambanaho , mimasipala na zwitshavha zwenezwo , u itela u vhumba tshiko tshithihi hu tshi itelwa kuvhekanyelwe kwa thandela .
Migwalabo na u thivhiwa ha dzibada zwi kwama matshimbilele a vhathu na thundu nga nḓila ine ya si vhe yavhuḓi , zwa tshuwisa vhabindudzi vha mashango a nnḓa nahone zwa ndemesa , zwa kwama ikonomi na nḓila dza nḓisedzo dza thundu na tshumelo dza ndeme dzine dza shumisa magondo eneo o kwameaho .
Minista nga nḓivhadzo kha Gazethe vha nga rula u badela mbadelo dze dza ṅwalwa kha phara 51.1 i re afha fhasi .
Mushumo wa hone u khou pfumba .
Zwiṅwe , zwa uri muholo u bva kha khomishini zwi ita uri vhathu vhanzhi vha sa kone u dzhia tsheo nga ha buḓo ḽa mushumo iḽi .
Nga murahu ha u vhala nga vhuronwane ḽiṅwalwa ḽoṱhe , sa zwe zwa dzinginyiswa afho nṱha , kha vha ṅwale notsi pfufhi nga zwi tevhelaho :
Ndi tshifhinga tshashu sa vhathu vha dzhango , u vhona uri ri khou ita uri miḽoro ya vhokhotsi vha tumbuli vha vhuthihi ha Afrika vhu khou shuma .
Kha hezwi , Muphuresidennde Vho-FW de Klerk vho sumbedza u vha na tshivhindi na vhurangaphanḓa ho dziaho .
Fhethu ha dziḓoroboni ṱhoḓea idzi dzi nga tevhedzwa zwavhuḓi , fhedzi mahayani na fhethu hu re nnḓa tshoṱhe zwi vha thaidzo .
Zwiṅwe zwa zwivhulahatsheṋe a zwi tsha shuma kha vhupo nga vhanga ḽa ḓivhavhutshilo , khemikhaḽa na nga mbumbo .
Musi vhasidzana vha tshi swika Afrika Tshipembe , vho shumiswa sa dziphuli dza zwa vhudzekani madzuloni a u iswa tshikoloni .
Kha ri imbeKha ri imbe Zwiṱoho zwiṱanu zwi khou thamukana nṱha ha mmbete .
Kuvhonele kwa ngudo dza Anthropology ( Ngudamatshilele a mvelele ) ku fhaṱa iyi thero nga nḓila i vhilaedzisaho nahone i re na phambano na vhukonḓi vhu re na ṱhuṱhuwedzo yo livhaho kana i songo livhaho kha uri mihumbulo ya " sainthifiki " nahone " hu sa dzhiiwi sia " ya ḓo ṱanganedzwa .
Tshi tevhelaho ndi tshikalo tshi ṋetshedzwaho kha elementhe iṅwe na iṅwe , na zwikoro zwa mathomo zwa iṅwe na iṅwe :
Vhuraḓo a vhu tsha shuma .
Vhukati ha mbonalo ya tshigaṱhalu ndi phurothiya , dzuvha ḽa lushaka , ḽi imelaho u shumisana ha mvelele dzoṱhe , na shango ḽi titimaho sa lushaka .
Senthara idzi dzi dovha hafhu dza ṋetshedza thikhedzo ya ngalafho na vhulanguli kha dzikiḽiniki .
Kudzhenele kwa zwithu kwone nahone kwo ṱanganelaho kwa vhupulani , u ola na ndangulo ya fhethu ndi zwa ndeme .
Nnḓu yo vusuludzwa yoṱhe nga 2001 , hu tshi shandukiswa kudzulele u bva kha tshivhumbeo tsha khuḓanḓeiṋa u ya kha tsha hafu ya tshivhumbeo tsha tshitendeledzi .
Muvhuso Wapo : Mulayo wa Zwiimiswa zwa Masipala , 1998 u ṋetshedza kusedzele kwo ṱanḓavhuwaho kha u fheliswa ha komiti dza wadi .
U pulana - Komiti ya Wadi i shumisana na mukhantselara u wana zwa ndeme na u vhona uri izwi zwa ndeme zwi a katelwa kha madzinginywa a mugaganyagwama na pulane dza thandela .
Zwino ngauri komiti , Khabinethe na Phalamennde vha khou khwaṱhisedza makumedzwa a u Sedzwa hafhu ha Vhupileli , ndi zwa ndeme u vhudzisa uri Hu khou tevhela mini ?
Nḓila i na zwithithisi zwi konḓaho
Haya hadzo ( hune dza wanala hone )
Vha ṋetshedze tshikhala tsho linganaho tsha u ṱhopha u itela goloi dzo lindelaho u monela fhethu ha u paka .
A ho ngo topolwa masia a kushumele ku sa fushi .
Phemithi ya phabuliki yo ṋetshedzwaho , vusuludzwaho , khwiniswaho kana u pfukiselwa nga khomishini kana nga bodo u ya nga Mulayo i ḓo bviswa nga nḓila yo randelwaho nga khomishini , zwo ṱangana na luswayo lwa u khethekanya lwo randelwaho nga yeneyi nḓila .
Zwiṅwe hafhu kha maimo a mbekanyamaitele ya ṱhanḓavhuwo , Bannga nayo i na mbekanyamaitele ya kushumele na ndededzo yo dodombedzwaho .
A. Mafhungo a zwino kha Shango
Fhedziha , vhashumisani vha ṱhompheaho na vhaeni vhahulisei , ndi na fulufhelo ḽa uri ri ḓo tshimbila zwavhuḓi kha heḽi gondo .
Arali ri tshi khou ṱoḓa u khwinisa matshilo a vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe , ri fanela u lwa na vhugevhenga na u fhaṱa zwitshavha zwo tsireledzeaho .
Honeha , musi ivolushini kha ṱhoḓisiso ya dzhenetiki dza muthu i tshi khou bvela phanḓa , khonadzeo ya u pfesesa khwine hu tshi khou engedzea ḓuvha na ḓuvha .
Tshanduko u ya kha gesemaḓi i khou lavhelelwa u fhungudza zwihulwane u ḓitika nga ole na gese , na u fhungudza muhasaladzo wa gesepfuḓi , zwihulwane musi yo shumiswa kha sele dza fulufulu dzi shumaho .
Sitediamu tshiṅwe na tshiṅwe tshine tshi sa vhe na sisiṱeme dzo linganaho dza u sedzana na tshitshavha a tshi tei u fara mitambo mihulwane , kana , kha zwenezwo , mutambo muṅwe na muṅwe .
Savei i ṱola kushumele kwa sekhithara ya saintsi na thekhinoḽodzhi , na u shela mulenzhe hayo kha nyaluwo na mveledziso ya Afrika Tshipembe .
Dzi na mirole , mivhala na mikumba yo fhambananaho .
Tshelede i badelwa fhedzi arali hu tshi ḓo itwa khophi , zwi tshi bva kha tshivhumbeo tshine rekhodo dza ṱodwa dzi khatsho , sa khophi ya bambiri , disiki , disiki ya tshiṱifi , khasete , na zwiṅwe zwivhumbeo .
Ndi nga murahu ha tshifhinga tshi ngafhani nga murahu ha u dzhielwa thundu hune muthu o waho a nga ita khumbelo ya mvusuludzo ?
Sight Afrika yo thomiwa nga vha Lions Club International of South Africa na vha South African Optometric Association .
U bva nga 2014 , EPWP yo sika zwikhala zwa mishumo zwi fhiraho miḽioni mbili zwi tshi iswa kha u swikelela tshipikwa tsha zwikhala zwa mishumo ya miḽioni dza rathi mafheloni a Ṱhafamuhwe 2019 .
Tsha u fhedzisela , ngauri tshibveledzwa tshi khwaṱhisedza musaukanyo wa tshiedza u itela vhorasaintsi , vhadededzi na vhashumi , mbudziso dzi elanaho na u bvisela khagala nyito dza vhuongi dzi wana khwaṱhisedza .
Sekhithara dza sekondari na theshiari ndi dzone khulwanesa shangoni , dzi shela mulenzhe kha phurofaiḽi ya Gauteng sa ya maanḓa siani ḽa ikonomi ya shango .
Kha ri ṅwale wa zwithu arali zwi tshi zwa fumimbili wanalavho na zwi re kiḽasini i re kha kha tshifanyiso 2 tshifanyiso 1 .
Ndi fhaḽaha swole ḽa u thoma ḽi tshi vhidzelela ḽa ri , " Vhathu vha hashu ! "
Mbumbululo ya ndango dza thengiselano zwi nga kona u leludza zwihulwane nḓila mbili dza kutshimbilele kwa masheleni na u thusa kha u fhungudza tshandukommbi .
Khakhululo dza zwiimiswa na dza ikonomi ṱhukhu ndi dza ndeme kha u rembulusa zwithivheli zwa zwivhumbeo kha u dzhia vhashumi kha ikonomi .
Kha vha kwame tshiimiswa tsha tsinisa na ha havho tsha zwa u adoptha .
Ndinganyakushumele dza masheleni ndi vhubindudzi vhune ha shandukiselwa kha masheleni nga tshifhinga tshipfufhi vhune ha vha vhu kha bannga dzo ṅwaliswaho vhune ha vha na mbuelo kha miṅwedzi mararu kana miṱuku ho sedzwa khombo dzi sa tou vha khulwane dza tshanduko kha ndeme .
Kha vha sumbedze vhushaka vhukati ha muṅwali na muṅwaleli , sa zwo bviselwaho khagala nga luṅwalo .
U sumbedza u pfesesa na u ṱalutshedza mushumo wa Komiti dza Wadi kha u tshea mafhungo na u vha na vhuḓifhinduleli nga khoro ..
2.2 Muvhigo uyu ndi tshibveledzwa tsho itwaho nga u shela mulenzhe zwihulu ha khethekanyo ya mihasho , Stats SA , vhorapfunzo na madzangano a vhadzulapo .
Zwazwino , naho zwo ralo , nyambedzano dzo kundelwa luvhili .
i U amba : U shumisa vhusevheḓi ha u tou vhona nga maṱo kha u bvumba
Thikhedzo i yaho phanḓa , i fanaho na thuso nga u vhambadza na thendara , i dovha ya ṋetshedzwa .
Arali vha dzhia tsheo ya u tenda u ṋetshedza zwiko zwavho zwa zwi tshilaho na / kana nḓivho ya sialala i yelanaho na zwenezwo kha muṱoḓisisi , vha fanela u ita thendelano ine ya sumbedza mbuelo dzine dza ḓo bva kha vhushumisamupo yeneyo dza ḓo kovhekanywa ngayo navho sa muṋetshedzi .
1.9 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ombedzela ndeme ya u tevhedza maga a tsireledzo ya mutakalo ane a sa vhe a zwa mishonga u itela u thivhela u pfukhela ha COVID-19 nga u bvela phanḓa na u ambara masiki musi u fhethu ha nnyi na nnyi , u sia tshikhala tshi linganaho mithara dza 1,5 vhukati hau na muṅwe muthu , u ṱamba zwanḓa nga maḓi na tshisibe misi yoṱhe kana u shumisa sanithaiza ya zwanḓa ine ya vha na aḽikhohoḽi khathihi na u sa dzhenela maguvhangano a vhathu vhanzhi .
Mikovho ya zwa poḽitiki ya bono iḽi ḽa mbonelakule i nga vhonala ṋamusi nga kha tshivhumbeo tsha vhudziki ha poḽitiki na u simiwa ha mvelaphanḓa ya nyito dza dimokirasi .
U ita musaukanyo ya ṱhoḓea nga vhudzulo ha ofisini ha Muhasho .
Kushumisele kwa zwitandadi zwa mulangano wa dzitshaka u ṱanganedzwaho u vhusaho kufarelwe kwa zwivhotshwa ;
Oda matheriala i no nga sa semennde dzine dzo ṱangana dza vha bege dzine dza lemela 25kg ?
Thimu ya u tshimbidza i fanela u katela miraḓo ya Komiti ya Wadi minzhi nga hune vha nga kona ..
Zwi a itea uri hu shumiswe zwibveledzwa zwa Tshiwo tsha CBP kha u sima tsenguluso yo navhaho ya u tshivhalo tsha zwithu malugana na u ḓiṱunḓela kana u ḓisapota hu tshi sedzwa zwigwada zwo khethekanywaho nga zwa ikonomi na kutshilele .
Nga ṅwaha wonoyo muthihi mbalo tshikati yo shumiselwaho muthu muthihi o ḓi tikaho tshoṱhe nga tshumelo ya mutakalo ya lushaka yo vha i R1 925 .
Nḓowetshumo idzi dzi lavhelela u khwaṱhisedza ṱhanḓavhudzo ya vhubindudzi kha miṅwaha miṱanu i ḓaho na u sika tshivhalo tshihulwane tsha mishumo miswa , nga maanḓa arali ra kona u engedza ṱhoḓea ya thundu dzapo , na u dzikisa hafhu vhupo ha mishumo na u khwinisa milayo ya u tshimbidza bindu .
( a ) Tshifhinga tsha u gudisa kha Vhuimo ha Vhukati ( Gireidi ya 4-6 ) tsho dzudzanywa kha thebuḽu i re afho fhasi nga nḓila i tevhelaho :
Hezwi a zwo ngo tea u vhonala sa u gaganya u fhungudzwa kha vhuḓilangi ha ICASA .
Hoyu wo vha mushumo muhulwane we wa katela u ṱangana ha ndaulo dzo fhiraho , u thoṅwa ha ndaulo ntswa na khetho dza demokhrasi dza masipala kha shango ḽoṱhe .
( e ) nyimele dza u valelwa dzine dza vha dzavhuḓi kha tshirunzi tsha muthu , hu tshi katelwa na nyito na mbetshelo , dza vhudzulo , zwiḽiwa , matheriaḽa a u vhala na dzilafho ḽa mushonga ḽo teaho ; na
Ro ita izwi ri na luvalo lwa uri nga kha nyambedzano pfareledzwa vhukati ha vhathu vha kwameaho mbondo dza u sa fulufhelana dzi ḓo thoma u wa , zwenezwo ha khwaṱhiswa maitele a u tsireledza mulalo na vhutsireledzi .
Hezwi zwi katela u sedzulusa nḓila ine muvhuso wa tshimbidza mushumo ngayo u tandulula khaedu dzo livhanaho na vhabindudzi na u khwinisa ṱhuṱhuwedzo dza mbekanyamaitele a vhubindudzi hashu na pulane dza u fhaṱa dzashu .
( 10 ) Mukhomishinari u telwa u shuma miṅwaha mitanu , ine ya nga vusuludzwa hafhu themo nthihi fhedzi , nahone u fanela u vha e mufumakadzi kana munna ane a vha -
Ngeletshedzo dzo bveledzwa na vhugudisi vhu hone ha vhaṱhogomeli vha hayani .
U thivhela vhugevhenga , hu tshi katelwa u tshinyadzwa ha mbanzhe na zwidzidzivhadzi zwi si ho mulayoni , u vhilaedzisa ha zwigevhenga zwine zwa khou humbulelwa na vhathu vhane vha khou pfuka mikano zwi siho mulayoni , u wana murahu goloi dzo tswiwaho na zwifuwo na u tshinyadza zwigidi .
Hezwi ri nga ri a zwi ṱalukanya , a si zwone ?
9.2.2.2.2 kha lubivhisialwa tshiimiswa tsha phuraivethe fhethu ha ndeme ha u shumela ha tshiimiswa tsha phuraivethe uri i kone u vhaliwa nga tshitshavha nga tshifhinga tsha mushumo ;
Nzudzanyo idzi dza masia mavhili dzi ṋekedza vhuswikeleli ha u tou funa u itela zwiṅwe zwibveledzwa zwa vhulimi , fhedzi dzi sia nnḓa zwiṅwe zwine zwa vhonala zwi tshi ṱoḓa vhulondo .
( ii ) nnḓa ha maanḓa na mishumo yo ṋewaho vunḓu nga dziṅwe khethekanyo dza Mulayotewa .
Phaiphi yo vheiwa tsini na gethe ḽavho ḽa phanḓa .
Phambano ya zwa ḓivhavhutshilo yashu na yone ndi ya vhuṱhogwa ngauri i tika nḓowetshumo ya vhuendelamashango yashu na u sika mishumo .
Vhungomu ha maanḓa a vhutshinyi na ha siviḽi vhu tea u elana na ṱhoḓea dza Ndayotewa .
Arali vha nga i wana vha founela . ( Ṅwalani dzina ḽaṋu )
Thikhedzo i si ya zwa masheleni i ḓo ṋetshedzwa nga kha Phurogireme ya Thikhedzo ya Mveledziso ya Mabindu ya GEP .
Arali vha songo fushea nga nḓila ye mbilaelo yavho ya fariwa kana ya thasululwa ngayo , vha nga humbela bodo kana khoro ya phurofesheni yo teaho i no nga sa Khoro ya Phurofesheni dza Mutakalo ya Afrika Tshipembe , uri i ṱoḓisise aya mafhungo .
Arali vha tshi ṱo ḓa u ṅwalisa dzangano , vha tea u rumela zwi tevhelaho kha Muṅwalisi :
Zwidodombedzwa zwi a wanalea kha website ya Muhasho wa Vhulimi .
Ri ṱanganedza tsheo dzo dzhiwaho nga Ṱhoho dza Mivhuso dza Goa BRICS dza u thoma Zhendedzi ḽa Phimo ya BRICS uri ri kone u thusana kha u ṱola nḓila dzashu dza ikonomi .
Muvhuso u ḓo ṱhompha zwe wa fhulufhedzisa uri u ḓo vhetshela thungo 30% ya vhurengi nga tshitshavha tsha mabindu maṱuku , a vhukati na mahulwane , mabindupfarisano , mabindu ḓoroboni ṱhukhu na mabindu a mahayani .
Thelesikoupu ya radio ya MeerKAT ya 64-dish ya Afrika Tshipembe , yo rwelaho ṱari nga Fulwana ṅwaha uno , ndi thelesikoupu i konaho u vhona na zwithu zwiṱukutuku kha lushaka lwayo ḽifhasini .
Mveledziso ya zwenezwino i kwama u katela ho kumedzwaho ha dzimbalombalo dza muvhalelano u sumbedza zwiko zwa mbuelo ya muvhuso na u phaḓaladzwa ha tshinyalelo ya masheleni a muvhuso .
Tshitshavha sa zwe zwa sumbedzwa kha khorondanguli kana muthu o mu farelaho
Zwiteṅwa zwavho na madzangalelo zwo bva kha vhupo , mveledzo na vhushai , vhulamukanyi ha matshilisano na maṅwe mabembela a tshiteṅwa tshithihi na a zwiteṅwa zwo vhalaho .
Vha badele mbadelo yo tiwaho .
1.1 Vha nga lavhelela uri vhashelamulenzhe vhoṱhe kha sisiteme ya vhulamukanyi ha vhutshinyi vha ḓo vha fara zwavhuḓi na u ṱhonifha tshirunzi tshavho na tshiphiri tshavho , na nga u sumbedza vhupfelavhuṱungu .
Muphuresidennde Vho Ramaphosa vha ḓo dzhenelela mbulungo ine ya ḓo farelwa Lusaka nga Ḽavhuṱanu , ḽa 2 Fulwana 2021 .
Mabambiri a u rekhoda maraga o laulwa nga Mufarisa Mulanguli wa Senthara na mabambiri o sikeniwa .
Zwo fhambanaho na ezwi zwi nga ḓi vha zwi ngoho , kha nyimele dzine vhaṅwe vhathu vho no ḓi tshenzhela tshibveledzwa tsha maitele a u fhungudzea u fana na kha vhualuwa .
Mbudziso : Naa hu na vhugudisi ha miraḓo ya komiti ya wadi na vhakhantseḽara vha wadi ?
Hedzi thendelano - dzine dzo sedza kha zwipikwa zwo vheiwaho kha Muhanga wa Tshiṱirathedzhi - tsha Themo ya Vhukati ha Ṅwaha - dzi ḓo ḓivhadzwa u itela uri vhathu vha Afrika Tshipembe vha kone u vhona uri avho vhe vha vha khetha vha na vhuḓifhinduleli .
Musi zwo tea kha hu vhe na ndalamo ya muṅwalo wa u ganḓisa .
Hune phambano dza tshikoupu dza topolwa , nyito dzi nga katela u ela khwaḽithi i fanaho ya mushumo we wa itwa .
U phurosesa huṅwe na vhubveledzi ha paka hu ḓo engedza tshifhinga tsha musi tshibveledzwa tshi kha shelufu tshi nga engedza maraga wa zwibveledzwa zwa ḓeri kha zwigwada zwa miholo ya fhasi .
Miduba yo i tshimbidzaho zwavhuḓi i fanela u vhumbiwa , na vhalangi vha fanela u ḓikumedzela kha u i ṱhogomela .
Nga u ralo hu na vhathu vhenevho , ngauralo , vhe vha pfumbudzwa hu si nga nnḓa ha Yugoslavia sa komundanda a vha o no amba , fhedzi vho vha vha songo pfumbudzwa nga ngomu shangoni .
Ambani uri bola ya milenzhe i na vhuimo hufhio tshikoloni tsha haṋu , hayani , tshitshavhani na kha mvelele ya haṋu .
Muhasho wa Vhafumakadzi u ḓo rangaphanḓa vhuṱambo ha lushaka ha IWD ngei Tshikoloni tsha Nṱha tsha Langa kha ḽa Kapa fhasi ha thero ya ' Pfanelo dza vhathu ndi pfanelo dza vhafumakadzi : U isa phanḓa roṱhe Afrika Tshipembe ḽi si na khakhathi ' .
Vhudavhidzani kha tshitshavha vhu khou itwa hu tshi tevhedzwa phurotokholo ya ndangulo ya tshiwo na uri tshitshavha tshi khou ṱuṱuwedzwa u tevhedza ngeletshedzo i bvaho kha ḓorobo malugana na fhungo iḽi .
Tshivhalo tsha mahaya a vhana tsho nangiwaho kha u lingedza modele muswa .
Mushumo wa thandela dza mishumo ya muvhuso , u fana na mbekanyamushumo ya mishumo yo engedzedzwaho ya tshitshavha , u tea u dzhielwa nṱha .
Mulangadzulo a Huliseaho , kha vha ntendele ndi sedzese mawanwa nga nṱhani ha u shaea ha tshifhinga .
U bva kha saveyi , zwi nga ambiwa nga u angaredza uri hu na vhufaluvalo huhulwane vhukuma na u shaea ha tsivhudzo vhukati ha vhashumeli vha mutakalo malugana na ndangulo ya malaṱwa a ndondolamutakalo .
Shumisani zwiḓevhe kha u sumbedza zwine avha vhana vha khou amba .
Mulangadzulo , izwi ndi nga si zwi khwaṱhisedze lu fushaho .
Muvhuso wa vundu u ḓo tikedza mimasipala u khwaṱhisedza uri i ṱhogomela na u khwinisa themamveledziso ya tshitshavha ya ndeme .
U swikela ṱhoḓea dza ndeme dza mishumo , zwiḽiwa , fulufulu , maḓi , na vhuthathazwitzhili .
Ro ṱalutshedza khombo ya phimo ya vhuṋe , khathihi na zwiṱirathedzhi u itela u thivhela khombo iyi musi hu tshi khou itwa zwa phurogireme iyi .
magudiswa , khontseputi na zwikili zwine zwa tea u gudiswa themo iṅwe na iṅwe
Tshivhumbeo tshavhuḓi tshi ḓo vha thusa uri maambiwa a vhe mapfufhi .
U vhala thebuḽu dza zwitetisitiki zwa bola ya milenzhe .
Kha tshifhinga tsho fhiraho , zwitshavha a zwo ngo tamba tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha u pulana na mveledziso .
Mihasho ine ya shumisa zwavhuḓi mbekanyamushumo dza mveledziso u fhelisa vhushai yo sedzesa zwa mveledziso u fhira iyo ine ya sa zwi ite .
Masipala u ḓo isa phanḓa na u tshimbidza ndingo dza muṱolambalelano kha nyimele dzenedzo nahone hu ṅwaliwe mbuno dza u litshiwa ha tshikolodo .
Nga mvumbo yavho , vha khou ita khaedu na u ṱoḓa vhutepe , vhuḓowedzi na pfano zwine zwa ḓo vha khwinisa .
Tshiṅwe tshifhinga vha a huvhala nndwani kana hu tshi khou lwiwa nga zwiṱhavhane .
Ndaulo idzi dzi katela khovhelo ya ndambedzo , mbadelo , na zwa mbalelano .
Dziminisiṱa dza Tshigwada tsha JCPS dzo rambiwa kha muṱangano mupfufhi wa Khabinethe na uri vha ḓo fhindula mbudziso dzi kwamaho mafhungo aya .
( 4 ) Khorotshitumbe ya Lushaka , ya vunḓu , masipala kana maanḓalanga afhio na afhio o livhanaho nazwo a nga shumisa mulayo wa vhusimamilayo ho bulwaho kha khethekanyo ṱhukhu ya ( 1 ) fhedzi nga murahu ha musi o sedzulusa themendelo dza khomishini yo thomiwaho hu tshi tevhedzwa khethekanyo ṱhukhu ya ( 2 ) .
Vhurangeli dza dzingu na ha dzhango ho vhalaho hu hone u itela u livhana na zwithu zwi kwamaho vhaswa nahone hu nga engedzwa kana ha khwiṋiswa .
A hu na khwiniso kha kana u pambuwa u bva kha maṅwalo o bulwaho hune ha ḓo vha ha vhukuma nga nnḓa ha musi ho dzheniswa kha shedulu iyi .
Biovac ndi vhushumisani ha muvhuso na phuraivethe vhukati ha Muvhuso wa Afurika Tshipembe na Khontsothiamu ya Biovac .
Musi oda ya tshiofisi i tshi tou dzheniswa , sindikheithi i mbo ḓi humbela mbadelelaphanḓa phanḓa ha musi nyisedzo i tshi vha hone .
A hu na mudzulapo ane a ḓo hanelwa u vha na vhudzulapo .
Musi vha tshi khou shumisa pulane ya tshumiso ye ya bveledzwa kha mushumo wa 2.2 , kha vha ḓadze meṱirikisi wa fureme ya ḽogo kha siaṱari ḽi tevhelaho .
Zwine vha tea u ita
Ḓaṅwaha ntswa i ṋea khaedu mutheo wa ikonomi ya matshilisano ya tshaka na vhathu vha shayaho nga tshifhinga tsha ḓaṅwaha ya fhiraho .
Nga nṱhani ha nzulele ya fhethu zwifhaṱo zwinzhi zwi vhonala zwi na tshitizi tshi no fhira tshithihi .
Ndiliso ya tshiga i katela maga ane a dzudzanya maitele a tshitshavha a u humbula na u fhululedza vhuṱungu na gundo dza tshifhinga tsho fhiraho .
Zwibviswa zwa Tshitshavha zwa Afrika Tshipembe na Vhuḓifhinduleli ha zwa Masheleni zwo sedzuluswa na u wanala zwi tshi ṱoḓea ngamaanḓa zwi tshi kwama u tikedza vhunzhi ha zwithu izwo zwi langeaho .
GEMS i ḓo vha rumela vhurifhi vhu khwaṱhisedzaho tshelede ine vha ri koloda .
U ṄWALA NGA MAAMBIWA ZWO TEA nahone ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha u shela mulenzhe kha mishumo ya komiti .
3.2 . U tendela u livhanywa ha mbekanyamaitele dzine dza ḓo ṱuṱuwedza phindulo ya shango kha zwa tshanduko ya kilima .
Tsumbo yavhuḓi ndi ya sitediamu tsha Ellis Park , tsho ambiwaho kha muvhigo washu sa senthara ya mushumo yo ṱanganelaho .
Mbulungo ya tshelede kha mbekanyamushumo dza vhugudisi i ita uri hu vhe na nḓisedzo ya tshumelo dzi bveledzaho na vhukoni kha vhadzuli vha vundu .
Ri khou bvelela kha u ḓivhadzwa ha modele wa kharikhuḽamu i sedzaho kha zwiraru , ine i khou kheluwa kha maitele a kale u ya kha pfunzo ya mishumo ya zwanḓa na ya thekhiniki .
Vhunzhi ha vhukale , arali ho swikelelwa phanḓa ha vhukale ha 18 , a vhu ngo tea u fhima kana u konḓisela dziṅwe pfanelo dza ṅwana sa zwe dza ṱalutshedziswa zwone .
Nḓowetshumo ya zwikolodo ya dzitshaka ndi khulwane u fhira hezwi nga zwikalo zwo fhambanaho .
U sedzesa kha mafhungo o tiwaho na zwigwada : u thivhela phiriso ya HIV kha ṅwana nga mme , ndondolo ya vhana na vhafumakadzi vha vhaimana vho kavhiwaho nga HIV , na ndangulo ya mutakalo wa vhathu vha sa athu u tendelwa kha ART .
U fhindula ha ikonomi khulwane na ikonomi ṱhukhu kha vhufa uho zwo vha zwa ndeme .
Sa afha ikonomi ya Afrika Tshipembe yo ṱumana na ya ḽifhasi ḽoṱhe nga mbambadzo na vhuṱumani ha masheleni , yo lavhelelwa u tevhela nḓowelo ya ikonomi ya ḽifhasi .
Khabinethe i humbudza vhadzulapo vhoṱhe vha Afrika Tshipembe uri demokirasi yashu fha vhadzulapo vhoṱhe tshikhala tsha u ṱahisa mbilaelo dzavho na u lavhelela zwivhuya kha nyambedzano dza u wana thandululo .
Kha vha dzhiele nzhele : 25% ya mbadelo dza Ruby dzi ya kha akhaundu ya u vhulunga ya iwe muṋe ( PMSA )
Zwazwino ndi tshifhinga tsha u fhaṱa kha wonoyo mutheo , u farana , u shuma , u konḓelela .
Khethekanyo ya 31 ya Mulayotewa i dzhiela nṱha pfanelo dza tshitshavha na zwigwada dza mvelele tenda pfanelo dzenedzo dza sa shumiswe lune dza lwa na mbetshelo dza Mulayotibe wa Pfanelo .
Muṱoḓisisi u ḓo lingedza u vha thusa kha uvho vhukonḓi vhune vha nga vha vhe naho .
Kha vha rere nga tsirakhombo dza tsireledzo dzi fanelaho u sedzwa musi hu tshi shumaniwa na tshomedzo nga sisiṱeme dza ndango dzo leluwaho .
Ṱhoḓea : Diploma kana Digirii ya mbalelano ya masheleni .
( a ) tshifhinga tshi ḓaho ; na
Phuresidennde Thabo Mbeki vho amba na zwigidi zwa vhathu vhe vha konḓelela mustho wa mvula kha u Humbula Samithi ya Mishumo .
Mvusuludzo dzi itwa musi ho badelwa .
U avhelwa ha tshifhinga tshi tevhelaho tsha nyambo hu ḓo thoma u shuma nga 2012 .
Vhadzuli vha tshitshavha tshikene vha dzhia tsheo nga lushaka lwa mushumo une wa ṱoḓea na u dzhia sa wa ndeme nga u ralo .
Tshipikwa : U alusa , u leludza na u khwinisa vhupo vhune ha tendela nḓowetshumo ya fiḽimu na theḽevishini i tshi ita mushumo wa ndeme kha mveledziso ya matshilisano na ikonomi ya Gauteng .
Na uri zwazwino ri khou ḓiwana ri kha tshifhinga tshine ra tea u dzhia tsheo .
Fomo dza khumbelo dzi songo fhelelaho dzi ḓo humiselwa kha muiti wa khumbelo nahone ICASA a i nga vhi na vhuḓifhinduleli ha zwine zwa ṱaha .
Sa mvelelo , vhushai , u tsikeledzwa na vhaholefhali vha ṱangana na thaidzo ya u sa kona u swikela kana u swikela zwi tshi leluwa kha sisteme na zwa mulayo na khothe .
Ndi a kona u posa .
Maitele aya a katela u thomiwa ha tshikolodo kha vhaaluwa , u badela biḽi na u lifha tshikolodo u bva mathomoni a u thoma ha u shuma ha mutshudeni u swika tshikolodo tshi tshi fhela u badelwa .
Nga nnḓa ha ṱhahelelo dza vhadededzi na dzikilasi , tsireledzo i ḓo tea u engedzwa arali vhatshinyi vha tshi tea uri vha vhe vha tshikoloni lwa iri dza rathi kha ḓuvha .
Arali mbilaelo yo no rumelwa kha tshiṅwe tshiimiswa , muvhilaeli u ḓo ḓivhadzwa hu saathu fhela maḓuvha a 21 u bva nga ḓuvha ḽe a ṱanganedza mbilaelo ya uri PSC a i nga iti ṱhoḓisiso .
Ri ḓo kona u ṱanganyisa nomboro na u sedzulusa zwa u ṋekedza na u phaḓaladza phasipoto .
Muofisiri ane a shuma kha tshileludzi tsho ṱanganelaho u tea u ita zwa vhukuma nga mbetshelwa dza mulayo na mbekanyamaitele dzine dza shuma kha khethekanyo dzoṱhe dza vhafariwa .
Naho zwo ralo , u sedza hafhu zwavhuḓivhuḓi hu nga livhisa Muvhuso u ita tsheo ya u dzudzanya .
Zwilengisi zwi dovha zwa ṋetshedza luboboḓa lwa maḓaka zwi tsireledzaho maḓi kha u tshikafhadzwa , u thivhela mukumbululo , u tsireledza zwi dzulaho ngomu sa zwiṋoni na zwiṅwe zwi tshilaho , na u ṋetshedza zwikhala zwa vhuḓimvumvusi kha dzinḓila .
Vhaswa vha Afurika Tshipembe vha Vhaswa vha Afurika Tshipembe vha nga dzhenela hani kha Phalamenndenga dzhenela hani kha Phalamennde
Maga a u langa phirisela o khwaṱhaho a ḓo shumiswa u itela uri fhungudza khombo ya u nga kavhiwa .
Mivhigo ya zwirathisi na vhuṱanzi ho sumbedzwaho Khomishini ya
Maḓaka , na fhethu hu re na zwidamu zwo fhaṱiwaho zwine maḓi a eletshela hone nga zwikhala , zwi vhanga mukumbululo u eletshela kha kutivha na u dzhenelela nga kha mavu a nga nṱha na midzi u ya hune ya nwelela hone .
Nzudzo ya bisimusi i ḓo vha i tshi khou sedza kha ṅwaha wonoyo wa muvhalelano na muṅwe na muṅwe wa miṅwaha miṋa i ḓaho , i na mafhungo e a randwa na maṅwe mafhungo ane a nga ṱoḓiwa nga Minista wa Mufaramukovhe .
Vhoṋeḓorobo , Miraḓo ya khoro na Ṱhoho ya Muhasho ndi vhashelamulenzhe vhahulwane .
Thekeniki dzi sa konḓi dza u ganḓisa u sika phetheni i si ya fomaḽa
Mugaganyagwama wo tsela fhasi miṅwahani ya zwino nga nṱhani ha u fheliswa ha tshikimu tsha muvhuso tsha u ṱuṱuwedza u vhambadzela nnḓa .
24.1.1.1 nga murahu ha musi muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru o shumisa maga oṱhe a u ita khaṱhululo ya nga ngomu tshiimiswani sa zwe zwa sumbedzwa kha phara 22.3 i re afho nṱha ; kana
Gumofulu ḽa R7 119 nga muunḓiwa na R14 333 nga muṱa nga ṅwaha
Nga vhuthihi u vhu , ri ḓo hulisa luimbo lwashu lwa lushaka na fuḽaga ya shango ḽashu khathihi na zwiṅwe zwiga zwa lushaka .
Vha tea u ita khumbelo kha Khoro ya u vusuludza u ṅwalisa , vha ite nga u ralo miṅwedzi miraru phanḓa ha musi u ḓi ṅwalisa havho hutshi fhela .
Ndi ḓo tikedza vhurangeli havho nga u livhanya Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni a Tshitshavha na mbetshelwa dza Mulayo wa Tshumelo dza Tshitshavha .
Maga a tevhelwaho kha vha kwamane na Muhasho wa zwa Dzinn ḓu wa Vunḓu kha vha ḓe na ḽi ṅwalo ḽa vhuṋe ḽavho , ḽa vhamutani wavho na a vhana vhavho kha vha ḓe na khophi ya tshiḽipi tsha muholo kana vhuṱanzi ha muholo .
A vha lavheleli mbuelo dza masheleni , sa zwine zwa nga lavhelelwa kha vhubindudzi .
U hanedzana natsho ro ḓo ṱoḓa gundo u kuvhanganya tshivhalo tshi gonyaho tsha vhathu vhashu .
Ngauralo , ri tea u sa lindela u swika vhathu vha tshi tendelana na riṋe kha tshipiḓa tshinwe na tshinwe tsha dokotirini vha sa athu vha na u ḓiimisela u vha dzhiela nṱha sa Vhakhiresite na u vha ṱanganedza u vha miraḓo na riṋe .
Milayo i tou iledza zwi khagala zwa u lingwa ya dovha ya kombetshedza vhatholi uri vha ṱanganedze mbekanyamaitele dzi pfalaho dza u lwa na zwa khethululo .
Ni kone u lu tshimbidza ni tshi sumbedza zwifhinga zwo fhambananaho kha ḓuvha .
Nḓivho ya mashumele avhuḓi a milayo ya zwa mupo .
Mbetshelwa yo teaho ya mbuelo dzi sa athu u badelwa dzi tiwa nga u tshimbidza musaukanyo wo tshenzhelwaho lwa tshifhinga u bva kha u ṱolwa ho fhiraho .
Izwi ndi tshipiḓa tsha maga a u engedza nndwa ya ulwa na zwigwada zwine zwa tshinyadza ikonomi na u vhea mitengo ya vharengi nṱha .
Tshumisano ya Mvelaphaḓa ya Tshomedzo yo bveledza mbekanyamushumo ya u lambedza khamphani dzine dza ḓibalela .
Vhurangaphanḓa ha poḽotiki vhu khou hweswa vhuḓifhinduleli ha u ṱola na u vulwa nga huswa ha nḓila dzoṱhe dzi livhaho kha zwikolo zwo nangiwaho kha Tshiṱiriki tshashu tshoṱhe tshine ra tshi funa .
Vhuhulu ha vhushelamulenzhe hu ḓo fhambana u ya nga nyimele dzo khetheaho na nga maanḓa u ya nga u ḓiimisela na lutamo lwa tshitshavha tshikene uri tshi dzhenele .
U engedzwa ha vhukoni , fhedziha , hu tea uri hu sa tou sedza fhedzi kha sekhithara ya muvhuso , fhedzi hu tea u lingedza u khwaṱhisa vhukoni ha sekhithara ya phuraivethe , nga maanḓa kha sekhithara ine ya kha ḓi bvelela , uri i kone u ḓidzhenisa nga nḓila yo fhelelaho nahone ya tshifhinga tshilapfu kha ikonomi ya vhukuma .
U dzulela u ita nyonyoloso .
Ndi tshithu tsha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe tshine tsha ḓo itwa miṅwaha minzhi nahone tshi tshi khou khwaṱha tshi tshi ya .
Mbambadzo ya zwi oni na khuhu u bva Zimbabwe yo imiswa .
Khoro i tea u tendela vhaimeli vha tshitshavha vha tshi vha hone kha mugaganyagwama u ya nga ha Khethekanyo 22 ( a ) ( i ) na ( ii ) .
Batho Pele iri hu tea u bviwa kha sisiṱeme dza birokhirasi dzi sedzaho nga ngomu , phurosese na kusedzele u ya kha kusedzele kune kwa ri ' ṱhoḓea dza tshitshavha u thoma ' .
Naho zwo ralo , vhaṱunḓi vha veini ngei Turkey vha fhasi vhukuma vha tsho vhambedzwa na vhaṅwe , hune vhunzhi ha veini ya bveledzwa u itela maraga wapo .
Mudzulatshidzulo , ndi khou ita khuwelelo kha vhatshinyi uri vha ṱanganedze nga zwanḓa zwivhili hetshi tshifhinga tshe vha ṋewa vha thome lwendo lwa u ḓionyolosa na u wana mbofhololo yavho hafhu .
Heyi ndi phurosese ndapfu i nga fhedza awara dza u bva kha 8 u swika 16 nga tshipikwa .
5 . Maimo a Khabinethe kha mafhungo a ndeme a mupo
Muthu a re hone u tea u vha na zwikili zwa u saukanya , u dzhia tsheo , mbalo na u tandulula thaidzo zwavhuḓi .
Sisiṱeme i ḓo ṋetshedza nḓila dza u wana zwigwada zwa pulane nga u shumisa nomboro ya bada na tshikhala nga khiḽomitha , maipfi a ndeme na zwiṅwe zwidodombedzwa .
Mutumbu Bulani uri ho bvelela mini musi tshiṱori tshi tshi ḓa vhukati .
Ṱhoḓea dza tshumelo ya mutakalo dza u sika nete dza tsireledzo ya tshitshavha dzine khadzo dokotela wa vhuongeloni a ḓo pfa o ḓigeḓa u itela u ṋetshedza mulwadze vhurindilamushonga ( na u kundela u konḓelela masiandaitwa o kalulaho a mushonga ) .
Hezwi zwi nga swikelelwa nga u wana senthara dzenedzo tsini na vhupo ha mushumo na fhethu ho ḓoweleaho ha u kuvhangana .
Vhalwadze vha ḓo enda zwavhuḓi huṅwe na huṅwe kha tshiimiswa tshi re na tswayo dzi no vhonala hu si na tshilengo tshi songo teaho .
muthu we a vha a tshi ṱun ḓa zwiḽiwa muṱani o lovha
Ndi ufhio mushumo wa muvhuso kha u wana maitele a u thoma u ḓivhadza hu sa athu wanala thendelo ?
Ndangulo idzi dzi monitharwa u mona na Tshikwama nahone vhashumi vhoṱhe vha ṱoḓea uri vha tevhedze vhuḓifari ha nṱhesa kha u vhona uri mushumo wa Tshikwama u khou itwa nga nḓila ine kana mini kana mini i nga si sasaledzwe .
Ndayotewa yashu i ṋetshedza tshiatamennde tsho fhelehao tsha ndeme na mulayo u ne wa ḓo ṱuṱuwedza tshumelo ya nnyi na nnyi .
Hu khou tsivhudzwa uri vha ṱolwe maṱo ṅwaha muṅwe na muṅwe ( u ṱolwa maṱo nga vhuḓalo ) .
Zwo sendeka kha nḓivhiso ya murango yo kuvhanganywaho tshifhingani tsha zwino malugana na malaṱwa , vhapulani na vhadzhiatsheo vha tea u dzudzanya dzindivho .
Ḽifhasini , hedzi pulane dza zwa masheleni dzi khou ṋaṋa u dzhielwa nṱha sa zwishumiswa zwa kale na kale zwi shumaho zwavhuḓi zwa u thusa u lwa na muvhili wo kalulaho kha vhuimo ha lushaka .
Phesenthe ya mugaganyagwama wa masipala u shumiswaho lwa ngoho kha u shumisa pulane ya zwikili mushumoni .
Yo kona ha u sedzesa kha uri miṅwe miraḓo yo ḓiimisaho ya tshitshavha na zwiṅwe zwitshavha uri vha pfesesa hani pfanelo dzavho kha luambo , na u kwamea nga mbekanyamaitele ya luambo lwa pfunzo ine ya vha hone .
Tshumelo ya zwa Mutakalo ya Afrika Tshipembe ya kha Mmbi ya Lushaka ya Vhupileli ya Afrika Tshipembe i shela mulenzhe muhulwane wa u tikedza nga tshifhinga tsha musi hu na shishi kana zwiwo .
Ezwi zwi amba zwinzhi nga ḓuvha iḽi na zwine maḓuvha zwa imela .
Vhudzuloni ha u rumela minerala minzhiminzhi ya Afrika nnḓa na zwiṅwe zwiko zwa mupo zwi zwitumbukwa , zwe zwa vhuedza fhedzi ḽifhasi ḽa nga nnḓa , zwi tea u shumiwa nga ngomu ha khonthinente .
Vhufarakani hapo , nga ḽiṅwe sia , a vhu ṱanganedzwi nga nḓila i bveledzaho na vhafarakani vha siwa nnḓa u bva kha pfanelo na vhuḓifhinduleli zwine zwa ḓi dzheniswa kha mbingano nga zwone zwine .
Vha ḓo dovha vha wana thikhedzo ya zwa pfunzo , thikhedzo ya zwa matshilisano , u pfumbudziwa ha zwikili zwa vhutshilo,vhuṱuṱuwedzi na thikhedzo ya zwa mishonga hune ya ṱoḓea .
Tsha vhuraru , nyimele ya nyimiso yo sedza fhedzi kha ndavheleso ya ndulamiso , hu sina tshiitisi tshire khagala .
17.3. Khabinethe i ṱuṱuwedza miraḓo ya tshitshavha itsho uri vha shumisane na mapholisa u fara zwigevhenga na u thusa uri vha ite Afrika Tshipembe ḽi tsireledzeaho kha vhoṱhe .
Ndivho ya muhasho uyu ndi u bveledza vhupo vhu konisaho tswikelelo ya nyaluwo yaa ekonomi i bveledzeaho na mveledziso u itela u swikela u maanḓafhadza vhathu kha zwa ekonomi , nga maanḓa vhathu vhe kale vha vha vho siwa nnḓa , vha Northern Cape .
Matshudeni a nga dzula nga nnḓa ha khamphasi , fhedzi a tea u itea nzudzanyo dzao dza u ita izwo .
Zwigwada zwa u kovhekana mafhungo zwi ṱuṱuwedzwa nga maanḓa vhukati ha zwitshavha zwa vhorabulasi u itela mveledziso i sa nyeṱhi .
U pfukela kha muṅwalo wa u pomba
U bva getheni ya vhupo ha Phalamenndeni , Mufolo wa Vhana vha Tshikolo vha folaho u swika magumoni a tshifhaṱo tsha Khoro ya Mavunḓu ya Lushaka .
Talani mutalo u tshi livhanya tshipiḓa tsha u thoma tsha murero na tsha u fhedza .
Ndi khou ṱoḓa u dovholola uri hu na zwikhala na u ḓiimisela u beba mmbi ya Afrika Tshipembe i mangadzaho .
Fomo ya munango wa muraḓo wa komiti ya wadi
Muvhuso u na mbekanyamushumo dzo vhalaho dza u tikedza mabindu maṱuku . Thandela ya ndeme ya Vhuphuresidennde ya zwino ndi u vhona mihasho ya muvhuso i tshi badela dzi-SMME hu sa athu fhela maḓuvha a 30 .
U dzhenelela ha vhuari ho fanela arali ha vha na u kokodzwa ha misipha nga nṱhani ha ṱhahelelo ha tshumelo dza mbueledzo zwi tshi tevhela vhulwadze ha tshiṱhavhi .
Mimaraga ya sialala ngei Yuropa na Amerika yo ima , nahone mimaraga ine ya khou bvelela ndi mimaraga nungo ntswa dzine dza khou rangaphanḓa .
Bammbiri heḽi ḽi saukanya khaedu dza zwino na zwikhala zwa khakhululo Afrika Tshipembe .
U tholwa zwi ḓo vha zwa tshifhinga tsha miṅwaha mivhili .
Fhedzi arali muṅwe a sa ṱo ḓi , a ṱo ḓaho a nga ṅwalisa nga ene muṋe , a ḓa na vhuṱanzi ho teaho .
Ndingo dza radio dzo fhambanaho dzo farwa na vhurangaphanḓa ha zwa polotiki na ndaulo ya Masipala kha mafhungo a Masipala .
Sankambe na Vho Ndau vha mbo swika mulamboni wo tsaho vhukuma .
U khwinisa migaganyagwama sa zwe ha tendelanwa nga vha kwameaho tshikoloni na zwitshavha zwo teaho zwa tshikolo .
Therisano kha mafhungo maṅwe na maṅwe a ikonomi na matshilisano yo bulwaho kha Mulayo na mbekanyamaitele zwa zwino zwi ḓo tevhela .
Fomo fhedzi dza Adobe dzo ḓadzwaho dza eḽekiṱhironiki dzi ḓo ṱanganedzwa .
Koporasi i ḓihudza nga u kona u tikedza thengiselano khulwane .
Ndi tama u livhuwa vhoṱhe vho shumisaho tshifhinga tshavho na u shela mulenzhe kha ndugiselo dza SoNA 2015 .
Khomiti ya Phothifoḽio nga ha Masheleni , ire na vhuḓifhinduleli kha Vhufaragwama ha Lushaka , i katela mbekanyamushumo dza ikonomi khulwane dza Muvhuso .
Ṋeḓorobo Muhulwane vho ṋetshedza tshipitshi tshavho tsha ṅwaha nga ṅwaha .
U shaea ha u tevhedzisa mulayo na zwiko zwi khou lengisa thandululo kha vhufhethu uvhu .
Tsumbavhuyo nyangaredzi ya muelelo ndi u ya kha devhula-vhubvaḓuvha .
Thesite dzi nga seṱiwa nga zwiṱuku dzi tshi khou ḓi ya dzi tshi konḓa u ya kha tshikalo tsha u konḓa tshine tsha khou lavhelelwa .
U NETSHEDZA VHUPFIWA HA U TOU AMBA
Musi hu tshi nga vha na pfukiselo khulwane ya mulaedza nga kha thekhinoḽodzhi i fhiraho nthihi na maitele , ri tea u dzhiela nṱha na u kuvhatedza vhukoni na masiandaitwa a pfukiselo khulwane ya mulaedza nga na thekhinoḽodzhi dza ṱhingothendeleki kha tshitshavha tshashu .
U isa tshiendisi kha muṋe watsho henefha kha Riphabuḽiki ,
Ya u vhuvhili na ya vhuraru dzo vha dzi tshi nga , u thomani , a zwi pfali na kathihi u shandukisa thevhekano ya ḓivhazwakale ; dzi nga dzhielwa fhasi kha maimo a si one a uri vhathu vho fhambanaho vho vha vhe na mbilo dzo fhambanaho kha mbofholowo na dakalo .
U shuma sa minidzhere wa zwoṱhe wa yunithi dza kiḽinikhala na vhashumi vha elanaho .
Nahone idzi komiti dza zwa pfunzo dzo vhumbiwaho nga vhahaṱuli dza sethe ya vhulamukanyi iṅwe na iṅwe ya muhasho dzo ta adzhenda , kharikhuḽamu arali vha tshi ḓo zwi ita , u itela sesheni iṅwe na iṅwe ya pfunzo kha khothe iyo .
Tshandukiso iyi yo vha yo livhiswa kha u vulela maraga vharengisi vhaswa na u ṋetshedza maga a tikedzaho muṱaṱisano u itela u tshimbidza khadzimiso ya zwiimiswa nga vharengisi vhane vha vha kha muṱaṱisano , u ṱanganelana ha netiweke dzo fhambanaho na ndaulo ya vharengisi vhane vha vha na Maanḓa Mahulwane Maragani u itela uri vha vhe na gonobva ḽa u shumisa vhuimo nga nḓila i si yavhuḓi na maitele a tshiṱalula .
U fha fureme ya u ṅwala , u thusedza vhagudi u ṅwala maṅwalo a vhone vhane ( tsumbo , ipfi . )
Tshanduko dzo itwaho kha ṱhalutshedzo dzi khwinisa u bviselwa khagala .
Zwi khagala , tshumisano na thendelano vhukati ha mihasho kha ḽevele dzoṱhe i khou ṱoḓea .
4.2 . Khabinethe i khou tenda uri ndi nga u shumisana fhedzi hune roṱhe ri nga vhuelwa nga u sika zwitshavha zwo tsireledzeaho zwine zwa nga kona u bveledzisa .
U dzula u mona na dzipherimitha na tsini na zwikhala zwa hu dzhenwaho ngaho , sa izwi zwi hanefha uri uri hu na vhufhiwa vhuhulu ha tsireledzo i ṋetshedzwaho nga vhafhiri vha gondo , nahone kha dzikhonani zwo leluwa u vha vhona .
9.2 . Sa Mudzulatshidulo wa SADC wa zwino , Afrika Tshipembe ḽo bvela phanḓa na u tikedza ṱhanganelo ya dzingu yo ṱanḓavhuwaho nga kha SACU na SADC , na u bveledza ṱhanganelo na zwa nḓowetshumo kha dzingu nga kha maitele o fhambanaho a nyaluwo .
Muziamu wa kale wo vha u muṱuku nga maanḓa , nahone tshifhaṱo tsho vha tsho vhaisala , zwa vhanga uri na zwiteṅwa zwo kuvhanganywaho zwi tshinyale .
11.2 . Mashango aya mavhili a na vhuṱumani ha ḓivhazwakale u bva murahu nga maḓuvha a nndwa ya mbofholowo musi Angola ḽi tshi tikedza na u fha vhudzulo vhalwelambofholowo vha Afrika Tshipembe kha gammba dzo fhambanaho shangoni iḽo .
1.15 . Khabinethe i hanedzana na zwiito zwa zwenezwino zwa khethululo nga muvhala nga vhaṅwe vhathu tshitshavhani tshashu .
Mukhantseḽara wa wadi ndi mudzulatshidulo wa komiti ya wadi , nga yeneyo nḓila ndi muraḓo wa ndeme wa komiti .
MITENGO YO VHEWAHO / TSHINYALELO
Tshi dovha hafhu tsha vha na tshumelo ya ambuḽese , fhethu ha u ṋetshedza mishonga , mahaya a vhaaluwa , ambuḽese ya muyani , tshumelo dza phuluso ya muyani na mbekanyamushumo ya vhaswa yo fhelelaho .
Vhanna avha vho vha vha khou ḓi sudzuluwa vhukati ha miṱa yavho na fhethu hune vha shuma hone zwi tshi leluwa na u konadzea .
Ndi phetheni yeneyi , ine nga murahu , ya rumela ngafhadzo kha vhathu , vhoramabindu na vhafhaṱazwitshavha , ine ya kwama nga maanḓa zwinangwa na zwikhala zwo fhambanaho zwine zwa ṋetshedzwa vhudzulo nga hugaledzwa .
Hu khou vha na tshivhalo tshine tsha khou engedzea tsha vhaendelamashango vhane vha khou tou dovha vha vhuya hafhu khathihi na vhubindudzi vhuhulwane kha zwa ndaka na mabindu vhuponi uho .
Kushumisele kwazwo ku fanela u langulwa .
Mbuelo : Hezwi zwi katela nyavhelo ya mbuelo u bva kha Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi ; nzwalelo dzo wanalaho u bva kha bannga na dziṅwe mbuelo , mbuelo i dzhielwa nṱha kha mutheo wa khuvhanganyo .
Miraḓo ya Tshiimiswa vhane tshifhinga tshavho tsha ofisi tsho fhela vho tea u tholwa hafhu .
Iyo a i nga ḓo vha nyimele kha thaidzo dza ikonomi , sa tsumbo .
Vhushai na u sa lingana ndi vhuṱanzi , nga maanḓa mikhukhuni .
Vhahulisei Miraḓo ya phaḽamennde vha a zwi ḓivha uri vho amba uri : " A thi dzhii thaidzo dza nḓisedzo ya muḓagasi sa vhufhelo ha ḽifhasi .
Kha vhuṅwe vhupo ha mahayani zwi nga si vhe zwo rali .
Ngavhe tshifhaṱuwo tshawe tshi tshi sumbedza u fulufhedzea na u ṱanganedza sa zwine nda vha zwone .
U shumisa mubvumo wa ḽeḓere na dzina ḽa ḽeḓere vhuvhili hazwo kha u peleṱa ipfi .
Hu ḓo shumiswa diphosithi yo ṱanganywaho na akhaunthu yavho ine ya ḓo dovha ya shumiswa u vha rumela biḽi mafheloni a ṅwedzi .
Maitele a thendara na u renga a muhasho a a tevhelwa u itela u thola vhaṋetshedzatshumelo .
Ramabindu u fanela u vha e muṋe wa bindu nahone a ene ane a khou shuma kha bindu ḽeneḽo ;
Mavu o farwaho nga fhasi ha mulayo wa sialala ndi ḽiṅwe fhungo , honeha , ngauri milayo i vhusaho u kovhiwa ha mavu i ṋea miṱa , vhalangi vha zwa sialala na tshitshavha nga vhuphara madzangalelo a mavu .
Iyi tsumbanḓila i wanala ofisini dza Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu ( SAHRC ) .
2 . U thoma u shumiswa ha Mbekanyamushumo dza Ndeme dza Muvhuso
U vha tshipiḓa tsha hei ngudo zwi nga lengisa vhulwadze havho uri vhu hulele kana zwi nga vha fha vhutshilo vhulapfu naho hezwi zwi sa koni u themendelwa .
Tshumisano vhukati ha sekhithara ya muvhuso na ya phuraivethe zwi ḓo thusa kha u ranga phanḓa nḓila ya nyaluwo na zwikhala zwa mishumo .
5.2 . Khabinethe i tama u fulufhedzisa tshitshavha uri muvhuso wa vhukati , vundu na wapo zwi khou shumisana na u vhona uri Afrika Tshipembe a ḽi nga fhelelwi nga maḓi .
Nga murahu ha u amba zwoṱhe zwe nda zwi amba , ndi humela murahu kha mbudziso : tshiimo tsha lushakha lwashu ndi tshifhio musi ri tshi dzhena kha 2008 !
Zwi amba uri , a vha na vhuḓifhinduleli ha u tou shuma nga nḓila i vhonalaho kana ha u linda luhura .
Ṅwaha uno , ri ḓo thoma maga a u vhea shango kha nḓila ntswa ya nyaluwo , mishumo na tshanduko .
Kha ri ite nyito Gerani siaṱari kha mutalo wo ṱhukukanyiwaho ni nambatedze siaṱari kha gwati ḽa murahu uri ni ite tshikwama .
Naho hu tshi anganyelwa mbilo dza mavu dza 80 000 dze dza ṅwaliswa kha ṅwaha wa u fhedza u ita mbilo wa 1998 , hu anganyelwa uri dzi lingana kaṱanu kha idzo dza kale dzine dza nga itiwa nga vhapondwa vho pfuluswaho nga khombekhombe nga tshifhinga tsha tshiṱalula .
Ni lingedze uri mutaladzi muṅwe na muṅwe wa vhuvhili u vhe na ipfi ḽi re na mutevhetsindo .
Mivhuso yapo yo dovha wa lugisela zwitatamennde zwa masheleni naho ho vha na u lengiswa kha u bviswa ha zwitatamennde izwo zwo odithiwaho .
( a ) ane dzina ḽawe ḽa wanala kha mutevhe wa vhonkhetheni une muthu uyo ane a khou bva tshidzuloni a vha o nangwa khawo ; na
Itani thiki kha phindulo i re yone .
Ndi tshipiḓa tsha zwiṅwe zwa zwishumiswa zwine ra vha nazwo sa shango zwa u lwa na vhutshinyi vhu itwaho nga vha maimo kha sekithara ya phuraivethe na ya muvhuso .
U thoma mivhigo ya ndeme nga mbekanyamushumo na mashumele a vhashumi .
Data i bvaho ha Dzimbalombalo vha SA a i khethekanyi phimo dza u shaea ha mishumo kha tshiṱiriki tsha masipala ; ndi ngazwo , zwiṱiriki zwivhili zwi songo kumedzwa kha u saukanya .
Tshivhalo tsho dzinginywaho , tshine tsha tea u tevhedza Khethekanyo ya 10 ya Mulayo
23.4.4.3 u engedza tshifhinga tsha u shuma khumbelo ; kana
Hezwi zwi vhonala kha kusedzele kwo ḓoweleaho kwa uri ḽa Afrika ndi dzhango ḽa vhurereli na vhathu vhaḽo , na vhone ndi vhadzia vhurereli na nga tshifhinga tshine izwi zwa sa vhe nga nḓila iyo kha zwiṅwe zwitshavha .
Nga kuvhonele kwanga , hezwi zwo tendela dzangano u ṱuṱuwedza mbekanyamaitele nga kha u kunga hu vhuedzaho kha zwiteṅwa zwa mbekanyamaitele ya mutakalo zwi kwamaho ndambedzo ya nḓowetshumo .
2.5 . Khabinethe i ita khumbelo kha tshitshavha uri vha vhige vhugevhenga ha tshiṱuhu uvhu kha mapholisa nga u ṱavhanyedza vhudzuloni ha u shumisa dzipuḽatifomo dza midia wa matshilisano , zwine zwa ita uri zwi konḓele mazhendedzi a tshumiso ya mulayo u dzhia vhukando vhu ṱavhanyedzaho na vhu fushaho .
Tshandukiso ya sekithara ( dzipulane , khwaṱhisedzo na ndaulo ya tshitshavha na tshanduko ) .
Khaedu ine ra tea u amba nga hayo vho , ndi u wana phindulo uri ndi ngani zwi tshi ri konḓela nga maanḓa u thola vhafumakadzi vha re na vhuholefhali .
Muvhigo wo fhelelaho u ḓo anḓadzwa musi wo no ranga u ṋetshedzwa kha vha UNCRC .
Hu na zwiṱepisi zwa u gonya zwivhili kha masia a munango wa ḽobi zwi livhaho kha gaḽari ya tshitshavha , gaḽari ya midia , bai dza Vhadipulomati na ofisi .
Muhasho wa zwa Muno u ḓo dzhenisa sisiṱeme ya u thoma uri muthu a sedze zwidodombedzwa zwa bufho a sa athu ṋamela ( hu tshi katelwa senthara dza u shumela khadzo ) vhukavhamabufho ha dzitshakhatshakha .
Musi ri tshi sedza kha zwiko zwa vhathu , hu na tshiko tshithihi tshine tsha vhilaedzisa .
Kha miṅwaha miraru ya nga fhasi ha u sedzulusa nga fhasi ha iyi asesimennde , mugaganyagwama wo vha wo sainwa u tshi ya kha mulayo nga murahu ha miṅwedzi mivhili musi ṅwaha wa muvhalelano wo thoma .
Musi Gwama ḽa Lushaka ḽo kovhelana mihumbulo na vhadzheneleli vha maraga u mona na maraga , hu tshi katelwa vhashavhi vhahulwane , hu kha ḓivha na vhuṱanzi uri vhunzhi ha vhadzheneleli vha maraga a vho ngo ṋekedza Gwama ḽa Lushaka mihumbulo yavho .
Madzangano o tendelana hafhu u dzhiela nṱha uri vhathu vha fanela u vhuelwa nga tshumiso ya zwiko zwa mupo , hu tshi katelwa na zwi bvaho kha mbambadzo ya dzitshakha i re mulayoni .
Iyi gaidi i na zwipiḓa zwa 6 zwi tevhelaho :
Maitele a kushumele afha kha khomphonenthe a khou sedzuluswa hafhu u itela uri a yelane na fhethuvhupo hu no khou shanduka hune vha shuma khaho .
6.2 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri iyi Indaba ya zwa Migodi i ḓo thusa kha u ṱana u bveledzisa Afrika Tshipembe sa fhethu ho teaho u ita zwa vhubindudzi .
Ndivho ya pulane iyi ndi u khwaṱhisedza uri hu na ndangulo yo teaho kha maittele a u pulana .
Puḽane i ṋetshedza nḓila ya tshifhinga tshilapfu ya u engedza mishumo na u ṱanḓavhudza kana u engedza zwikhala nga kha pfunzo , vhugudisi ha mishumo na tshenzhemo ya mushumo , mbekanyamushumo dza mishumo ya tshitshavha , mutakalo na pfusho , vhuendi ha nnyi na nnyi na tswikelelo ya mafhungo .
Ṱhanganedzo ya ngudo yo fhiraho i ḓo ṱanganedzwa fhedzi musi ho rumelwa vhuṱanzi nga vhonkhetheni .
2.2 . U rumelwa ha vhupo uvhu ho livhanywa na Mulayo wa Thendelano ya Vhufa ha Ḽifhasi wa , 1999 ( Act 49 of 1999 ) , une wa ita uri mashango vha ite makumedzwa aya sa tshipiḓa tsha uri ḽifhasi ḽi pfesese maitele a tshanduko ya vhathu .
MUSHUMO WA PHALAMENNDE KHA MVELEDZISO YA VHASWA Phalamennde na komiti , u fana na Komiti ya Phothifoḽio nga ha Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali na Komiti ya Vhulavhelesi , u Ṱoḽa na u Vhiga nga ha Vhafumakadzi , Vhana na Vhathu vha re na Vhuholefhali , dzine dza ṱoḓa u shuma na mafhungo a vhaswa .
Arali ipfi ḽi re mugumoni wa mutaladzi u tevhelaho ḽi na raimi na ipfi ḽi re mugumoni wa mutaladzi wa u thoma , ṅwalani A hafhu .
Maitele o fhulufhedzisa u tshifhinga tshinzhi u fhira tshe dza fhiwa dzone .
Vhanga ḓivhea thoyi dza madzudzu lwa awara dzi si gathi kha firiza vhege iṅwe na iṅwe .
Ndivho ya mbekanyamushumo ndi u thola , u pfumbudza na u ṋea mushumo vhaswa vha 15 000 vha re na ndalukanyo dza Gireidi 12 kana N3 sa pulambara , vhatsila na mazhendedzi a maḓi .
Sankambe tsha dzula ngomu ḓakani tsho tou fa nga zwiseo .
U wana zwidodombedzwa zwa vhuṱumani kanzhi zwi tshi a vha tshipiḓa tsha thaidzo ya u ita khumbelo ya PAIA , ngauri vhuḓifhinduleli vhu shanduka tshifhinga tshoṱhe kha sekhithara dza tshitshavha na bugupfarwa dza vha dzi songo khwiniswa , fhethu ha u thoma u wana zwidodombedzwa hu tea u vha nga ngomu ha Bugupfarwa ya PAIA .
Kha vhashumi vhashu vha zwa mulayo , madakalo aya a dovha a ḓisa zwa vhugevhenga na Muhasho wa Tsireledzo ya Nnyi na nnyi wa Masipala wo no ḓi thoma u shumisa mbekanyamushumo ya u thivhela u itela u khwaṱhisedza khalaṅwaha ya madakalo yo tsireledzeaho kha vhathu vhapo na vhadali vha dziholodei .
Olani tshifanyiso tsha tshiṱori tshaṋu .
Vhuṋe ha tshikwama vhu tea u dovha hafhu u vhumba mbetshelo ya ndondolo ya vhuṱanzi ha ḽiṅwalo ilo arali ḽa nga ṱavhanya ḽa tendelwa nga vhaṋe vha tshikwama .
Mulayotibe u dzinginya milayo na ndangulo ya zwigidi khathihi na u thomiwa ha u Ridzhisiṱara ya Zwigidi ya Lushaka .
Phindulo : Ha dokotela wa maṋo mulambo vhengele sibadela ḽaiburari tshikolo vhengele
U kundelwa uho a si he kanzhi ha vha ha khole kana hu vhaisaho .
Muhasho u na vhuḓifhinduleli ha u ṋetshedzwa ha zwigwada zwihulwane zwiṋa zwa tshumelo , nahone izwi zwo ṱalutshedzwa nga u pfufhifhadza afha fhasi .
AMCEN ndi foramu ya tshoṱhe ine Dziminisiṱa dza Mupo dza Afrika vha amba na u dzhia tsheo dza nga mafhungo a mupo ane a vha na mushumo kha Dzhango .
Ni kone u amba uri ni nga thivhela hani u shengedzana .
Zwi katela u sumbedza nḓila ya khwaṱhisedzo ya hu katelwaho i tshi vhambedzwa na khombo na zwipikwa nga ngomu kha dzangano , hu na ndingedzo dza u tshimbidza nyito dzoṱhe dza khwaṱhisedzo , zwenezwo hu na u khwaṱhisedza tshumiso ya gumofulu ya khwaṱhisedzo i shumiswaho .
Khonferentsi i ḓo dovha hafhu ya ṱoḓa u kuvhanganya R1.2 triḽioni kha vhubindudzi vhuswa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho na u bveledza shango sa vhuyo ha vhubindudzi hu takalelwaho .
A i ṱanganyisi nga vhuḓalo mveledziso ya zwa dzinnḓu ntswa na zwikhala zwa ikonomi na u fhaṱiwa ha madamu , dziphaiphi dza maḓi , zwikolo na dziṅwe tshumelo .
Mufariwa ha ngo vhaisala nahone o hana dzhia dzilafho .
U engedza izwo musi hu tshi khou thomiwa nga u ṱavhanyedzisa nḓisedzo ya mbadelo kha zwipondwa , zwo vha zwi zwa ndeme u tshimbidza mafhungo a u wana mbadelo na muofisiri wa vhudavhidzani u bva kha Tshikwama tsha Phuresidennde , hu na u ḓivhadza zwipondwa nga ha mvelelo dza khumbelo dzavho .
Muṅwe wa vhaṋetshedzi o wana uri , nga u angaredza , mabindu , holosele kana vhaavhekanyi a vha ngo ombedzela na luthihi " ndondolo " ya zwishumiswa zwa u pakela khazwo zwa vhaṋetshedzi .
Khethekanyo ṱhukhu ya 2 ( b ) I tendela khothe ya mulayo uri i dzhie tsheo ya ndiliso ya pumu musi mavu kana ndaka i tshi dzhiululwa u itela mbuedzedzo ya mavu .
Zwibogisi kha masiaṱari mavhili a tevhelaho zwi ṋetshedza tshifanyiso tsha mvusuludzo ya mashango a dzitshakatshaka na kha ḽa Afrika Tshipembe .
Nga maanḓa ngauri ndavhelelo dzo vhewa khomboni nga madzhenuwo a mbambedzamitengo , nḓila ya ndavhelelo ya mbekanyamaitele ya masheleni i vha ya ndeme yo khetheaho kha nyimele idzo .
Naho zwo ralo , maitele o lengiswa nga ṅwambo wa maitele a u ela thenda e a vha a khou lapfiswa .
Mureili o vha na u sola musi a tshi sa koni u sumba zwavhuḓi goloi yawe .
Ṱhirafiki ya u khauledza i anzela u thivhelwa arali ha u paka hu sa wanali nahone zwiṱaraṱa zwo dizainiwa nga nḓila ine zwa thusa vhaendangaṋayo , u paka zwiṱaraṱani na u ongolowa ha zwiendedzi .
U bva kha masia aya i rathiselwa na u phaḓaladzwa u itela u shumiswa nga spekiṱhiramu tsho fhelelaho tsha vharengi vho fhambanaho u bva kha sekhithara ya mabindu na nḓowetshumo khulwane u ya kha zwitshavha zwa vhudzulo ha vhathu .
Avha ndi vhathu vhane ra ṱoḓa u vha ṋea maanḓa , vhane khavho ra ṱoḓa u dizaina vhuphalali hashu , u fhaṱa kha vhuhali na tshirunzi zwavho .
Nga u tou tiwa nahone nga ṅwaha nga ṅwaha , vhashumi vha ṱoḓea u khwaṱhisedza uri vha a pfesesa zwi re ngomu kha Khoudu na uri vho ṱanganedza u i tevhedza tshifhinga tshoṱhe .
Ngauralo , Masipala wa Buffalo City a wongo sedzulusa maga a u tsela fhasi ha ndeme kana tshifhinga tsha u shumisea tsho anganyelwaho nga nnḓa ha ndaka ya tshampungane .
U shumisa zwidodombedzwa zwi no pfala zwa u tikedza .
Musi ri tshi khou thoma mishumo iyi na khaedu , ri fanela u thetshelesa ipfi ḽa Theodore Roosevelt , we ari :
Poso ya tsinisa vha humbele fomo kha mushumi wa thiḽini .
Luṱa lwa 2 - U ṱanganyisa mafhungo a u pulana vhatshimbidzi
Naa Khethekanyo ya 25 ya Mulayotewa i khou thivhela u dzhiululwa ha mavu hu si na Ndiliso ?
Zwenezwo ro mbo ḓi rwelaṱari khumbelo iyi ya u tikedza vhathu vha China na zwenezwo .
Vhaimeli vha Komiti ya Wadi vha nga shela mulenzhe kha Foramu ya IDP .
Muitakhumbelo , muthu wa vhuraru , kana tshiimiswa , vha nga ita khumbelo khothe uri tsheo ye vha si fushe angayo i sedzuluswe nga khothe .
Musi mbilaelo yo no shumiwa , Muḓisi wa mbilaelo u ḓo ṅwalelwa a ḓivhadzwa nga ha mawanwa a GEMS .
U sedza na Komiti ya Wadi na mukhantseḽara arali hu na zwiṅwe zwiko zwa ndeme zwa mafhungo zwine zwa nga shumiswa .
Kha ndangulo ya Gavhelo ḽa Mvusuludzo ya Sibadela , vha Kapa Vhukovhela vho tevhedza ṱhoḓea dza Mulayo wa Khethekanyo ya Mbuelo vha rumela mivhigo yoṱhe ine ya khou ṱoḓea kha Gwama na kha Muhasho wa Zwa Mutakalo wa Lushaka sa zwe zwa bulwa .
" Ndo vha ndi tshi ḓo lindela iwe Sankambe fhedzi hu na zwiṅwe zwithu zwine nda fanela u ita , " Anansi u fhindula nga u ṱavhanya .
Nga tshifhinga tsha Mulaedza wa Muphuresidennde kha Lushaka na madalo a Muvhuso khaphethe tswuku i adzwa hoṱhe kha ḽobi ya u dzhena miraḓo .
3.1.12 Phalamennde ya India yo thoma Mulayo wa Ndaulo ya Tshumelo ya Mulayo , 1987 , nahone ndivho nthihi ya Mulayo uyu ndi u dzidzanya
Fulo ḽa Pfunzo na Tsivhudzo ya Malaṱwa a zwa Dzilafho ḽi khou ṱoḓea .
Dzhenereitha dza ekisirei ya lupenyo kana zwiengedzedzi zwa eḽektroniki dze dza itwa mudivhitho dzi ne dza vha na iṅwe ya sete dza elementhe dzi tevhelaho :
Vhuḓikumedzeli hashu ndi u fhungudza ṱhahelelo na phirisa tshifhinga tsha mushumo muhwalo wa tshikolodo u tshi dzula u fhethu huthihi .
Milayo iyi na yone yo ita mutheo wa PMS u itela muvhuso wapo .
Vhukoni ha mupo ha muvhili ha u lwa na vhulwadze vhu vhidzwa upfi sisiṱeme ya tsireledzo ya muvhuli .
2.4 . Khaelo dza COVID-19 dzi a shuma kha u thivhela u lwala ho kalulaho , u valelwa vhuongeloni khathihi na lufu .
Ngauralo tshumiso ya masheleni i ḓo anda musi kushumele uku kwo no khunyelela .
Khophi dzo ganḓiswaho dza maṅwalo a u enda kana maṅwalo a vhuṋe .
U konḓelwa ho kalulaho ha u wana tshumelo dza ndondola-mutakalo
U sa shumiswa tshelede yoṱhe zwi elana na fanitshara ya ofisini ine ya sa rengiwe nga tshifhinga .
Themu ' ḽibulambeu ' ḽi amba phambano ya muvhuli na kuvhumbelwe vhukati ha vhafumakadzi na vhanna sa zwe vha vhumbiswa zwone lwa mupo .
5.4 Ḽikumedzwa ḽo itwaho nga Khomishini ḽa uri hu itwe iyi ṱhoḓisiso ḽo sumbedza zwithu zwa ndeme zwa kuitele kwa mvusuludzo ya mulayo hune kwa tea u dzhielwa nṱha .
I tevhela thwii kha maga sa tsenguluso ya masheleni na u thoma zwoṱhe zwa tsenguluso ya mbuelo ya mbadelo na tsenguluso ya u swikelelea ha mbadelo kha tsheo ya vhupimathengo .
Wadi dzo ḓiimisaho dzi shela mulenzhe kha tshikalo tsha u shayea ha mishumo kha wadi dza mahayani musi dzo ṱangana .
Phindulo dzi tikedzaho dze ra dzi wana kha phurovintsi ṱhanu dze ra kwamana nadzo kha mafhungo aya u swika zwino dzi a fusha .
U ṱanganyisa pennde yawe u itela u lulamisa nga nḓila ine ya fana
Vhakhatnselara vhane vha si vhe na nḓivho iyi vha fanela u ḓitika nga mivhigo ya vhaofisiri u vha thusa uri vha kone u tshea malugana na dzipholisi .
Nyendedzi dza zwibviswa zwa khephithaḽa zwi re afho fhasi dzi ṋetshedza mihasho na zwiimiswa mafhungo u ṋetshedza mugaganyagwama wa khephithaḽa ya thandela na mbekanyamushumo .
Ndi mini zwi no ni ṱungufhadza ?
Zwi nga thusa arali hu tshi nga dodombedzwa mafhungo a no fana nga mivhala i no fana u itela u tikedza kutshimbidzele kwa asesemende .
Mbekanyamushumo yo livhiswa kha u khwinisa mikhwa ha u vhala ya MaAfrika Tshipembe nga u ṱuṱuwedza lufuno lwa u vhala .
Kha vha dudedze zwanḓa musi vha sa athu u thoma u shuma na u dzudzwa zwi tshi dudela
Phurofeshinala dza ndondolo ya mutakalo dzi hone u ambedzana nga ha ḓivhazwakale ya mutakalo wavho na vhone na u ita ndingo dza u ṱhaṱhuvha dzilafho .
Vha songo hangwa u dzhenisa dzina ḽavho na ḓorobo khulwane kana ḓorobo ya hune vha dzula hone .
Ndi zwifhio zwe zwa vha zwone zwithivheli zwihulwane zwa nyaluwo Afrika Tshipembe kha miṅwaha ya fumi yo fhiraho ?
Wo bviswa nga Khethekanyo Khulwane ya Mushumo Muhulwane : Ofisi ya Pfunzo ya Tshitshavha
Sisiṱeme ya Ṱholo ya Lushaka i khou shumiswa muvhusoni nahone i khou fhaṱa vhuṱanzi nga murahu ha ṱholo dza ikonomi dza 16 : ṱholo dza rathi dza vhulimi / vhupo ha mahayani , ṱholo dza sumbe dza muhasho wa madzulo a vhathu na mapa wa vhuṱanzi ; ṱholo ṱhanu dza vhana ; na ṱholo nṋa dza tsireledzo ( na ṱholo mbili dza u ḓadzisa dzine dza khou thoma ) .
Vhane vha nga vha vhaṋetshedzi vha tshumelo vho teaho vha khou rambiwa u rumela khothesheni dzo tou ṅwaliwaho dza ṋetshedzo na nḓisedzo ya matheriala a phuḽu dza u bambela .
Yo ṱuṱuwedza zwikolo zwoṱhe uri zwi lwe na zwiito zwa khethululo nga lukanda nga u zwi bvisela khagala zwenezwo musi zwi tshi thoma u vhonala u itela uri hu kone u lwiwa nazwo nga u ṱavhanya .
U ḓalesa na u lapfa ha lwendo ndi mafhungo a no khou dina vhukuma . 95% ya vhadzulapo a i na tshumelo dza zwa mutakalo .
Nyimele ya ndeme i nga ṋaṋiswa kha miṅwaha i ḓaho sa afha mbekanyamitele dza giḽobaḽaizesheni dza WTO dzo livhiswa kha u fhungudza zwikhukhuliso zwa mbadelo .
Tshivhalo tsha miṅwedzi yo fhelelaho ye muholo wa u fhedzisa wa wanala ngawo .
Ofisi ya DG i ṋetshedza vhurangaphanḓa hu pfadzaho kha zwa ikonomi , havhuḓi nahone ho dzudzaneaho na ndededzo ya ndaulo kha muhasho .
Ri khou bvela phanḓa na lwendo lulapfu lwe vha lu thoma , u fhaṱa tshitshavha tshine roṱhe ri nga vhofholowa , tshine vhoṱhe vha lingana phanḓa ha mulayo na tshine vhoṱhe vha nga kovhelana lupfumo lwa shango ḽashu na u vha na vhutshilo ha khwine .
D Ya vhutsha na tshiṱuhu D hu re na dzifuḽethe ndapfu ḓoroboni .
Hu na u sa takalela u ita zwithu zwavhuḓi , nga nnḓani ha nyofho kana u takalela ?
Naho zwo ralo , u sa nyeṱha ndi muhumbulo une kanzhi wa shumiswa fhedzi wa si anzele u pfeseswa , nahone zwi amba u swikelelwa ha ndinganyiso ya mulalo nga u thivhela u wa ha zwiko zwa mupo na zwa mvelelo , nga kha nḓowetshumo i tshi shumisa izwi zwiko kana zwitshavha zwi tshi dzula na zwiko izwi .
Vho sedzulusa dzibugu lwa miṅwaha minzhi na u dovha vha ṅwalela radio na u shuma kha mbekanyamushumo ya bugu ya TV .
A zwi nga vhi zwavhuḓi u humiselwa murahu nga nṱhani ha phambano na u ṱalutshedzela hu sa ri tshithu .
Mitha une wa badelwa u thoma u ḓo ṋetshedzwa na u dzheniswa nga Masipala , nahone Rakhonṱhiraka u ḓo fanela u dzhenisa mutheo na bodo zwo dzulaho luga .
A hu na khumbelo ya mushumo i no ḓo dzhielwa nzhele arali i si na .
Kuvhonele kwashu kwa zwino ndi uri havha vhathu vha khou lovha vha sa athu u bvisela khagala thaidzo edzi .
Ri khou ḽa khovhe na matshipisi .
Tshigwada itsho ndi tshone tshe mudzulatshidzulo wavho a si tshi ṱanganedze , kha vhone vhaṋe kana kha khamphani .
Mbudziso 2 Naa ḽiṅwalwa ḽa thandela ḽo itwaho ḽi a wanalea na u bvisela khagala ndivhotiwa dza phindulo dza mbeu , mvelelo na zwisumbi zwa kushumele zwi tshimbilelanaho na mveledziso dza mashango a dzitshakatshaka ?
Mbadelo dza mbuelo dzi , zwi tou vha khagala , badelwa fhedzi kha zwipondwa zwo tholwaho , ngeno zwipondwa zwoṱhe zwi na pfanelo ya u wana ndiliso fhasi ha dziṅwe ṱhoho dza mitshinyadzo .
Fhedzi-ha , zwi tea , u vheiwa muhumbuloni uri tshifhinga tshine zwiitwa zwa bvelela zwi nga fhambana vhukati ha ḓuvha na vhusiku , khathihi na vhukati ha vhege na mafhelo a vhege , na uri izwi zwi ḓo ṱuṱuwedza tshigwada tsha mushumisi tsho katelwaho .
( a ) kha tshumisano na tshumelo ya mapholisa ;
6.2 . Hezwi zwi thusedza kha vhulanguli ha tshomedzo sa tshipiḓa tsha madzhenele a u ṱavhanyela u ranga u shuma kha vhulanguli ha gomelelo .
Tsha vhuvhili , tsedzuluso dzashu dzo wana uri miṅwe mihasho minzhi i khou ṱoḓa u thoma , kana yo no thoma , ofisi dza tshiṱiriki kana dza dzingu - dzoṱhe sa maga o thomiwaho o fhambanaho .
Fhedziha , musi khanedzano i kati vhaiti vha khumbelo vho shandukisa maime avho , na khothe ye ya rekhodiwa :
U bveledza modele wa vhurangaphanḓa ha u shumela ho teaho ha nyimele ya Afrika .
( ii ) u thivhela uyo Masipala kha u dzhia nyito i songo ḓaho ine ya nga vhaisa lutamo Iwa Masipala kana vunḓu ḽoṱhe ; kana
8.2 . Zwiito zwa khakhathi zwo bvelelaho kha zwipiḓa zwiṅwe zwa shango a zwi ṱanganadzei na uri zwi lwa na Mulayotewa washu .
7.2 . Phresidennde vho shela mulenzhe kha nyambedzano dza nga ha tshanduko ya kilima , tshanduko kha zwa fulufulu , thekhinoḽodzhi ya didzhithaḽa na zwa vhuendi .
U vha hone ha maḓi zwi nga si kone u khwaṱhisedzwa nga Masipala nahone arali hu si na maḓi a mahala a re hone , Rakhonṱhiraka u tea u ita nzudzanyo dzawe u a wana .
7.1.1. BONO : Lushaka lu dzulaho kha nnḓu dzi re na tshirunzi .
Tshivhalo tsha fhethu ha tsireledzo hu tshimbidzwaho nga Muvhuso .
Thendelano dza u hira lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu kana miṱuku a dzi tei u badela mbadelo dza tshiṱemmbe .
Kha tshiimo tsha vhushayamushumo ho phaḓalalaho , zwikhala izwi zwi bvela phanḓa na u ṋetshedza miholo i ṱoḓeaho vhukuma , tshenzhemo ya mushumo na vhugudisi .
( b ) i nga ita ndaela ine ya vha yo teaho nahone nga nḓila ya ndingano , zwi tshi katela -
Pfunzo 2025 : Bono Zwi tevhelaho ndi manweledzo a hune DBE ya ṱoḓa u ḓivhona i hone nga 2025 :
Khumbelo yo tendelwa
Khothesheni dzo fakisiwaho dzoṱhe dzi fanela u khwaṱhisedzwa na muhasho .
App iyi i khwaṱhisedza nndwa yashu sa lushaka ya u lwa na u phaḓalala ha tshitzhili .
Pulane ya zwa Masheleni ndi ya ndeme kha Masipala u itela u sika muhanga wa zwa masheleni wa tshifhinga tsha vhukati u itela u kovhela zwishumiswa zwa ha masipala nga kha maitele a mugaganyagwama , u itela u khwaṱhisedza khonadzeo na u londolea ha masheleni a vhubindudzi na kushumele kwa masipala .
Hu nga dzhenwa kha thendelano ya zwamulayo vhukati ha DTI na muhumbeli u itela vhulanguli ha vhuḓi .
Tshiṅwe tshigwada tsha vhadzulapo tshi ṱoḓa IDP i tshi katela khwiṋiswo ya rinngi ya dzithekhisi ngauri a huna mabunga kana fhethu ha vha zwimauswu .
Gauteng ndi mushela mulenzhe muṱuku wa vhuraru musi zwi tshi ḓa kha mishumo ya vhulimi ya shango .
ARALI ha vha na u gudiswa
U ṅwala : Itani phosiṱara .
Kha vha humbele fomo ya khumbelo ya khasho na ya u rathisela .
Masipala wa Prince Albert ndi masipala une wa wela fhasi ha tshigwada tsha B nahone u shumisa sisṱeme ya Ṋeḓorobo Muhulwane .
( d ) dzhia maga a u khwinisa kushumele mayelana na zwo sedzwaho kha mveledziso na zwipikwa hune thagethe dza kushumele dza sa swikelelelwe , na
6.1 U vhona u ri hu na nḓisedzo ya tshumelo i sa khakhiswiho nahone yo dzudzanyeaho nga tshifhinga tsha u pfuluwa na tshandukiso na u sumbedzisa vhashumi tshivhumbeo tshiswa tsha tshiimiswa .
u na vhulenda kana u na vhukolikoli mulapfu kana mupfufhi
Khomishini i nga si fhirise mushumo wayo nnḓa ha bola ya milenzhe ; kha reithi iṅwe na iṅwe , zwi a konḓa uri miṅwe mitambo kana vhuṱambo zwi ḓo dzula i sa limuwi u themendela mathomo a mushumo une wa ḓo dovha wa vhuedza na vhone vhaṋe .
Phurogiremu yo shela hani mulenzhe kha mvelelo ya ndingano ya mbeu ?
Mushumi ane a kundelwa u tevhedza izwi , u vha na mulandu wa vhuḓifari vhu si havhuḓi . ( Ndaulo B.3 NA C.4.10 ya Ndima ya vhu 2 ya Ndaulo ya Tshumelo ya Muvhuso ya 2001 ) . ( ii ) Vhuḓifhinduleli ha mutholi muṅwe na muṅwe na mutholiwa muṅwe na muṅwe ha u bvisela khagala vhugevhenga na vhuḓifari vhuṅwe na vhuṅwe mushumoni vhu si havhuḓi vhu dovha ha tikedzwa nga Mulayo wa Tsireledzo ya u Bvisela Mafhungo Khagala wa 2000 ( Mvulatswinga ) .
Maitele a ndangulo ya vhuholefhali ndi vhuḓifhinduleli ha vhathu vhoṱhe vha shelaho mulenzhe kha SAPS .
Kha vha dzhiele nzhele u dzhena kha tshigwada tsha thikhedzo .
U fhindula mbudzisombuletshedzi na mbudzisoṱhalutshedzi a ṋea na ṱhalutshedzo ya phindulo yawe .
Mushumo une wa vha phanḓa hashu na khaedu dzo livhanaho na vhathu vhashu , zwi ṱoḓa vhurangaphanḓa ha ngoho vhune ha fhaṱa thendelano u itela vhuḓi ha vundu na vhathu vhaḽo .
Tshikhala tsha u ṱanganyisa u thivhela vhugevhenga tshi tea u shumiswa musi hu tshi itwa nzudzanyo dza mveledziso u itela maga aya .
Ri ḓo dovha hafhu zwenezwo nga tshifhinga tshenetsho ra khwaṱhisa tshanḓa kha zwikolo zwa u reila na senthara dza ndingo ngeno ri tshi khou londota maga a ndeme u itela vhareili vhashu .
Tshitshavhatshapo tsha zwitshavha zwihulwane zwi re kha zwiṱangadzime tsho ṱanganelana na tshitshavha tsha mashangoḓavha kha u hanedzana na u dzhavhulwa .
Nga nnḓani ha zwibadela zwo no topolwaho , maga o dzudzanyiwaho a katela zwiimiswa zwa u ṱhaṱhuvha mikaṋoni ya u dzhena ngayo , vhudavhidzani na vhukonanyi khathihi na dziḽaborothari dzo dzudzanyelwaho zwenezwo .
Mulayotibe wo livhanywa na Pulane ya Mveledziso ya Lushaka na Mvelelo 13 ine ya amba nga ha u katela na tsireledzo ya tshitshavha nga sisiṱeme ya u fhindula na u vhona uri nḓisedzo ya tshumelo ya vhudzivha na u dzhenelela ha dzilafho zwi tshe zwiṋu u itela u thusa nga u ṱavhanya u fhola na u vhuelela mushumoni , na u sa vha na ndindakhombo u itela u leludza mutsiko wa tshikwama kha vhane vha sa tou kona .
Tshiimiswa tsha dzangano na tsha kushumele tsho shandukiswa u khwaṱhisedza uri hu vhe na vhulavhelesi na u elela ha mushumo , na vhuḓifhinduleli ho bulwaho ha avhelwa kha vhashumi .
Tshivhalo tsha Miraḓo , tshine tsha nga fhambana u ya nga vunḓu tshi fanela u tiwa hu tshi tevhelwa fomuḽa yo randelwaho nga milayo ya vhusimamilayo .
Izwi zwo ḓowela u vha sekithara dzi yaho nga khoudu yo ḓoweleaho .
Khabinethe i ita khuwelelo kha madzhendedzi a vhutevhedzeli ha mulayo vha shumaho na zwiimiswa zwa mutakalo wa tshitshavha u khwaṱhisa tsireledzo na vhutsireledzi kha zwiimiswa izwi na kha vhuendi ha u hwala vhalwadze .
Ho vha hu u vha khagala ha bono iḽi zwe zwa mu ṋea vhuhali zwenezwi o ima phanḓa ha khudzaipfi na u fhumula nga u ṱavhanya .
4.3 . Na nga murahu ha ṱhoḓisiso dza COVID-19 , vhorasaintsi vha Afrika Tshipembe vha bvumo na vhatumbuli vho ṋetshedza thekhinoḽodzhi ya maimo a nṱha u fana na mitshini i bveledzisaho ḽiṱalazaza na ṱhaṱhuvho ya Lodox ya x-ray ya muvhuli woṱhe .
Nyaluwo ya u ṱavhanya kha tshumiso ya masheleni a nnyi na nnyi lwa miṅwaha ya fumi yo fhiraho zwo konisa muvhuso u engedza tsudzuluso ya zwa matshilisano , u engedzedza u swikelelea ha pfunzo na mutakalo , na u ṋetshedza dzinnḓu na tshumelo dza mutheo u fana na maḓi na tshampungane .
1.4 . Khabinethe i dovha ya isa ndiliso nga murahu ha musi ho vha na u tshoṱelwa hu si havhuḓi ha Khomphaundu ya Mbumbano ya Dzitshaka ( UN ) ngei Mogadishu , kha ḽa Somalia nga dzi 19 Fulwi 2013 he ha lovha vhathu vha 15 ho katelwa na maAfurika Tshipembe vhavhili .
Kana zwi nga ḓi kalwa u bva kha vhuimo ha mutevhulo wa nṱhesa u ya kha vhuimo ha fhasisa kha mavu a mupo e luvhondo lwa damu lwa fhaṱiwa khao .
A si vhafumakadzi vhanzhi vhe vha vha vha tshi lidza kaṱara ya muḓagasi zwiḽa kale .
Muvhigo u fhedzisa nga uri nyimele iyi a i itei nga tshifhinga tshithihi kha ḓivhazwakale na tshifhinga tsha zwino tsha ndondolo ya vhulwadze ha muhumbulo .
Hedzi dzi ḓo ḓadziswa nga dziṅwe khaelo dzi re hone Afrika Tshipembe nga kha Tshiimiswa tsha Tshigwada tsha Mushumo wa u wana Khaelo tsha Afrika Tshipembe tsha Mbumbano ya Afrika ( AU ) .
2.1 . Khabinethe yo ṱanganedzau rumelwa ha CPPNM yo khwiṋiswaho kha Phalamennde u itela thendelo , u ya nga ha Tshiteṅwa tsha 231 ( 2 ) tsha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe ya 1996 , tshine tsha amba zwa uri : " Thendelo ya dzitshaka i vhofha fhedzi Riphabuḽiki nga murahu ha musi yo no tendelwa nga fhungo ḽikumedzwa kha Buthano ḽa Lushaka na Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu " .
Zwibadela zwoṱhe zwa phuraivethe
Ri tshi tou inga , hune thandela ya vha i songo dzheniswa kha IDP kha ṅwaha wa u thoma wa CBP , zwi nga vha vhuṱali uri hu tikedzwe u dzheniswa hayo musi tsedzuluso dzi tevhelaho dzi tshi swika .
Khophi dzo ganḓiswaho dza Mbingano , mabebo , lufu kana ṱhanziela dza mabammbiri o phasiswaho nga mapholisa .
Tshiedziswa tsho ṋetshedzwaho tsho ḓisendeka nga khumbulelo dzauri hu na zwiimiswa zwa vhadzulapo zwi shumaho zwo bveledzwaho u mona na maṅwe madzangalelo .
4.3 Khabinethe yo tendela u tholwa ha vhathu vha tevhelaho sa Vhalangi vha Bodo ya Zhendedzi ḽa Thekhinoḽodzhi ḽa Mafhungo a Shango ( SITA ) .
Fhungo ḽo tinyiwa nga nyito dza u ḓiimisela dza vhanna na vhafumakadzi vhe vha humbula uri zwo vha zwi zwa ndeme uri tshiṅwe tshithu tshiswa tshi tea u bvelela kha nyimele iyo yo anzaho khuḓano .
Ni vhona u nga ipfi tsiko ḽi amba mini ?
U vhona uri fhethu he mushumo wa itwa , hu sala ho kuna .
Nga nnḓa ha u fhungudzea ha vhushai na nyaluwo khulwane ya ikonomi , u sa lingana ha mbuelo a hungo fhungudzea nahone kha dziṅwe sekithara ho gonya .
Miraḓo ire ha khetho ya Sapphire na Beryl vha tea u elelwa zwi tevhelaho :
Vhadzheneleli vha fhedzisa thasiki .
Nga mulaedza wa mulomo mukhantseḽa u tea fhambanya vhukati ha vhuḓifari , zwine zwa khou itwa nga ane a khou thusiwa kana zwine a si khou ita , khathihi miladza ya nyanyuwo ( vhuḓipfi ) .
Muhanga wa ndangulo wa zwino u itela " mivhuso " i songo khwaṱhaho ine ya nga vhanga ndovhololo na u pfukelana .
5.3 . Khabinethe yo fhululedza Minisiṱa wa Mutakalo , Vho Dokotela Aaron Motsoaledi , vhe vha ṱanganedza pfufho ya dzitshakha ya USAID-TB hu tshi khou dzhielwa nṱha vhurangaphanḓa havho kha nndwa ya ḽifhasi ya u lwa na lufhiha ( TB ) khathihi na u vha phangami ya vhurangeli ha dzingu na ha Afrika Tshipembe kha u ṱola , dzilafho na u thivhela TB , u kavhiwa lu fhiraho luthihi nga TB / HIV na TB i kundaho dzilafho kana mishonga .
Tshumisano na mazhendedzi a u tevhedza mulayo a mashango a nnḓa vha shumisa fhethu hu ngaho sa Interpol na Tshiimiswa tsha Tshumisano ya Vhahulwane vha Tshipholisa vha dzingu ḽa Afrika Tshipembe , u engedza mushumo wa vhusevhi ha vhugevhenga yo fhambanaho u ya kha mikano ya lushaka .
Nḓivhadzo idzi ndi thestamennde kha zwine shango ḽa nga swikelela musi vhaḽedzani vhoṱhe vha tshi ṱangana vha shumisana vho sedza tshipikwa tshithihi .
Tshiṅwe hafhu , miḓalo yo kwama nga maanḓa u tholwa ha vhashumi vha tshifhinga nyana fhethu ha u kuvhanganela ho topolwaho .
Arali u tshi khou lenga u thoma kana u wa vhusiku kana mafheloni a vhege musi miraḓo ya tshitshavha vha tshi ṱoḓa u ita zwavho kana vhe mishumoni , vhathu vhane vha ḓo ḓa a vha nga vha fushi .
Athikili nga Phambani : Khanḓiso dza nṱha dza dzitshaka dza fiḽimu dzi khou ṱuṱuwedza u netiweka nga ngomu kha nḓowetshumo , vha tamaho u vha vhabveledzi vha fiḽimu na mvelele ya u anḓadza ya Afrika .
Hezwi a zwi vha kwami arali vhatshi khou isa nga tshanḓa vha badela mbadelo yo randelwaho nga kheshe kha Muhasho wa Vhulimi , Maḓaka na Vhufuwakhovhe ( DAFF ) .
Kha u tikedza tshipikwa tshihulwane itshi , vha ḓo fanela u ri vha gude u zwikili zwa u thetshelesa , u amba na u vhala u tikedza zwikili zwa u ṅwala .
Masheleni a u thoma bindu ( ndambedzo ya zwa masheleni kha bindu ḽine ḽa khou tou thomiwa u bva fhasi )
Ri na muhanga wa zwa mulayo na zwishumiswa zwi shumaho zwa nḓisedzo PPP kha sekhithara iṅwe na iṅwe .
U vha khwine u bva kha risesheni ya ḽifhasi yo tevhelwa nga nyaluwo kha volumu dza mbambadzo ya ḽifhasi .
Kha tshipiḓa , tshanduko kha u shumisa tshelede zwi sumbedza nyimele dzo shandukaho dzashu .
Ndaela ndi ya u tsireledza vharengi vha dzinnḓu kha vhafhaṱi vha dzinnḓu vha sa fulufhedzei .
Nyonyoloso Nyonyoloso ndi ' tshivhangi ' tsho ḓoweleaho .
Sa muitisi wa tshiwo tshi songo lavhelelwaho uri tshi itee nga u ṱavhanya wa mveledziso , ndi zwa , zwenezwo , ndeme uri muvhuso u shele mulenzhe kha na u leludza mbulungo ya masheleni kha themamveledziso yo tiwaho i tshi khou tikedza mishumo i engedzaho ndeme .
Huṅwe fhethu ha kushumele ha ndeme hu nga ṱumanywa na wadi iyo .
Vhuhulu ha Ndayotewa na muvhuso wa mulayo .
Ḽaborothari zwi tea u phasisiwa na uri tsireledzo yo teaho ( zwi tshi khou bva kha tshutshedzo ine ya vha hone ) i tea u vha hone .
Afho ndi hone lufhera lwa u eḓela lwa ṅwana wavho wa mutukana .
Nga tshifhinga itshi tsha dzikhushumusi , muvhuso u khou thoma mafulo o fhambanaho ane a ṱoḓa uri maAfrika Tshipembe vhoṱhe na vhadali vha shele mulenzhe nga u vhona uri tshifhinga itshi tsha khushumusi vha ḓiphina ngatsho nga nḓila yo tsireledzeaho nahone vhuponi ho tsireledzeaho .
Khethekanyo heyi i dovha ya katela masheleni a songo shumiswaho o ṋetshedzwaho nga ṅwaha wa muvhalelano muthihi na u avhelwa murahu kha Muhasho wonoyo miṅwaha i tevhelaho .
Ezwi nga u angaredza zwi ṋetshedzwa lwa phuraivethe na uri zwo ralo zwa wela nga nnḓa ha zwine zwa katelwa nga ḽiṅwalo iḽi .
u sedzana na khaedu dza Ikonomi ya Vhuvhili ;
Kha vha tandule khiraitheria dza ndeme u itela vhupulani vhu shumaho ha u funza Ḓivhazwakale ;
Nga nnḓa ha mbilaelo tharu dzi re afho nṱha , maṅwe mafhungo oṱhe o buliwaho kha ḽiṅwalo ḽa mbekanyamitele ndi , zwihulwane kana zwiṱuku , zwi teaho u ambiwa nga thendelano dza u ṋetshedza ḽaisentsi dzo khunyeledzwaho na vhabveledzi na vhakovheli .
Mbekanyamushumo yo sedzesa kha zwipikwa zwi swikeleaho zwi tevhelaho zwine zwa tikedza ndivho iyi yo ṱanḓavhuwaho :
Ri tea u furalela tshifhinga tsha u xelelwa nga fulufhelo kha zwiimiswa zwa tshitshavha na u tekateka ha fulufhelo kha vharangaphanḓa vha shango ḽashu .
Maitele a u thola vhaimeleli vha muvhuso kha Bodo zwi khou thetsheleswa nga Muhasho .
Arali thendelo ya u thoma yo ṋewa malugana na tshumiso ya tehikwekwete tsha nnḓa , muhumbeli u tea u wana fomo ya khumbelo ya ḽaisentsi ya tshumiso ya tshikwekwete tsha nnḓa ofisini ya tsini ya Muhasho wa Zwa Mupo na Vhuendelamashango .
Fhungo ḽa zwa mavu ndi mbudziso khulwane vhukuma .
Kha khuvhangano ya Khabinethe ( Lekgotla ) ya Phando , ro dzhia tsheo ya u dovha u sedzulusa ha vhuati , ri tshi sedza mvelaphanḓa ya u bva 2009 u swika zwino vhudzuloni ha tsedzuluso ya ṅwaha nga ṅwaha .
Nthihi ya nyimele ya u imiswa ha gavhelo ndi ya Vho Mphephu vha miṅwaha ya 86 vha Vundu ḽa Limpopo , vhe gavhelo ḽavho ḽo vha ḽo imiswa lwa miṅwaha i no ṱoḓou swika miraru nge ha vha hu tshi khou humbulelwa uri nomboro yavho ya vhuṋe i fana na ya muṅwe muthu kha Vundu ḽa Fureisitata .
Zwi tevhelaho ndi zwihulwane kha u pulanela vhuendedzi ha nnyi na nnyi :
Thaidzo khulwane kha Telkom ye nda i ṋetshedza afha ndi uri SBC , khamphani ya Amerika ye nda i ḓivha tsha kale i sa ḓivhelwi u vha muswikeleli a re na vhuhovheleli wa madzangalelo a tshitshavha , yo dzhia ndaulo ya muvhuso .
Mabindu ane a khou dzhenela nyendo dza vhuṱambo :
Mutsiko u kwama ḽeveḽe ya swigiri malofhani kha muvhili .
Nyambedzano dzi khou itwa u ya nga nḓowetshumo ya nyolo ya girafiki u mona na u thomiwa ha khoro ya nyolo ya girafiki zwine zwa ḓo vhuedza vhoṱhe Muvhuso na sekithara ya phuraivethe .
U shumisa mepe wa mihumbulo kha u ṱalutshedza mvumbo khulwane dza muanewa .
U khwinisa kha u langa muelo na khonadzea ya u shela mulenzhe hu badelwaho nga vhatholi , nyelelo ya mbuelo dzo khethekanywa u ya nga maṅwalo a zwiko zwa mbuelo .
arali o kwamea nga khombo ine ya nga kwama mutakalo wawe kana zwo vhanga u huvhala , kha vha vhige khombo kana zwo bvelelaho kha mutholi , na kha muthu o hweswaho maanḓa kana muimeleli wa zwa mutakalo na tsireledzo nga u ṱavhanya , hu hu si nga murahu ha musi vho no tshaisa .
A zwi kateli osseo-integrated implants , na nyito dzoṱhe dzi elanaho na u dzhenisa na muaro wa orthognathiki Tshumelo dza shishi ( muhasho wa zwa vhuṱungu )
Muhasho u ḓo sedzesa zwa u khwiṋisa mvelelo mbuya dza mutakalo , dzine dza katela u khwiṋisa ndalamo na u fhungudza mpfu dza vhomme na tshetshe .
2.2 . Muvhuso u kha ḓi isa phanḓa na u ita mvelaphanḓa dzi vhonalaho kha u thoma mawanwa a vhuvhekanyandeme ha 14 , vhu bvaho kha Mutheo wa Maano a Themo ya Vhukati ya 2014-2019 , iri sendedzelaho tsini na u limuwa Bono 2030 ḽa NDP .
Hu bveledzwa hani maimo a tshumelo
Pfarelo - ni nga humbela hani pfarelo
Vha sedzuluse dzinotsi vha ḓadzise maṅwe mahumbulwa , kana vha lugise zwe vha vha vha sa zwi pfesesi nga u ṱavhanya nga murahu ha muṱangano .
Vhunzhi ha thusedzo hu ṱoḓa u engedza vhukonḓeleli kha tshanduko dza zwa kilima nga u angaredza hu vhuedza ndivho dza mveledziso dzo no topoliwaho , nga u ralo a hu na ṱhoḓea ya u wana zwiko zwa nyingo u langa tshanduko kilima .
Ndeme ya Komiti dza Wadi kha u dzhia tsheo kha vhupo hapo i dzhielwa nṱha nga Ndayotewa na u tikedzwa nga theo ya mulayo yo teaho .
Afrika Tshipembe ḽi na sialala yo khwaṱhaho ya mishonga ya miri .
Ri ḓo isa phanḓa na Mbekanyamushumo ya Mveledziso ya Mahayani yo Ṱanḓavhuwaho yo livhiswaho kha u vusuludza thandela dza khumiselo dza mavu na zwikimu zwa tsheledzo kha mashangohaya a kale na kha bulasi dzo litshedzelwaho dzi re na vhaṋe vhadzo .
Mbekanyamaitele i shuma kha sekithara dzoṱhe dza ikonomi .
Milandu yo ḓoweleseaho i sengiswaho kha senthara dza vhulamukanyi ha sialala ndi ya miṱani , mavu na mafhungo a ndaka . 14
( 2 ) Phoḽisi ya tshumiso ya mapholisa ya lushaka i nga ṋea mbetshelo dza dziphoḽisi dzo fhambanaho malugana na vunḓu dzo fhambanaho nga murahu ha musi ho sedzeseswa ṱhoḓea dza tshumiso ya mapholisa na vhuḓifhinduleli ha heḽi vunḓu .
Kha u phrogirema izwi hu katelwa ṱhalutshedzo ya khoudu - ndi ngani zwo ṅwaliwa nga nḓila iyi , khoudu i khou ita mini .
Ndaela dza u vhea mitengo dzi ṱalutshedza khiraitheria na khumbulelo dzine dza ḓo humbulelwa kha konṱiraka ine rathandela a vha o dzi dzhiela nzhele musi a tshi khou bveledza mitengo yawe .
Arali vha tshi khou ṱoḓa pfanelo ya u thoma mugodi , vha tea u wana thendelo kha Muhasho wa Zwiko zwa Minerala uri vha bye minerala kha vhupo vhukene .
5.1 . Themo ya Afrika Tshipembe ya u vha Mudzulatshidulo wa AU yo swika magumoni nga murahu ha ṅwaha u konḓaho kha dzhango na kha ḽifhasi ḽoṱhe .
Thaidzo ya ndondolo ya bada i a itea u mona na vhupo ha masipala nahone zwi tou nga u lulamisa izwi zwoṱhe nga kathihi a zwi konadzei .
Ndi zwa ndeme u pfesesa uri ṱhoḓea heyi ya masheleni i hone zwi sina ndavha uri akhaunthu dza vhathu dzi khou shuma kana hai .
3 . Kha vha nweledze mafhungotsivhudzi a no kwama mavhaka a tshumelo , zwitandadi zwa ha masipala zwa u pima tshumelo , manweledzo a zwiko zwi re hone a ṅwalwe kha tshipiḓa tsha C tsha thebulu ( Mavhaka a tshumelo na zwiko zwi re hone )
U bannga , u fana na vhunzhi ha mishumo ya vhubindudzi , hu tshi elana na ndangulo ya khohakhombo .
Arali nga datumu ine phemithi ya phabuliki ya vha i tshi khou ṋetshedzwa lwa tshifhinga tsho tiwaho ya fhelelwa nga tshifhinga , khumbelo ya u vusuludzwa hayo i vha yo imiswa phanḓa ha khomishini kana bodo i re na vhukoni , phemithi yeneyo i fanela u bvela phanḓa na u shuma u swikela khumbelo i tshi lugiswa .
I kovhelaniwa na gumofulu ḽa nnḓa ha sibadela ḽa radioḽodzhi yo ṋaṋaho ḽa R15 907 nga muṱa nga ṅwaha
Khabinethe i livhisa ndiliso kha muṱa na khonani dza :
1 . Mvelelo u bva kha Tshigwada tsha Samithi tsha Fumbili ( G20 )
Muofisiri wa Vhulafhazwifuwo wa Muvhuso na Muofisiri wa Mutakalo uri a ḓe a ṱole fhethu havho uri vha wane muvhigo wa muingameli ha zwa vhulafhazwifuwo na wa mutakalo wa mupo .
Uḽa muṅwe mulingo u nga imelwa nga thesite kha zwipiḓa zwo teaho .
Nga ngei magumoni maṅwe ni ḓo wana hu na tshiṱaha .
Kha vha badele banngani vha tshi khou shumisa khoudu ya khasi ṱama .
U vhona zwauri zwibviswa zwi swikelela ṱhoḓea dza bindu .
U sumbedzisa : zwine vha nga ita u vhona uri Batho Pele i khou shumiswa kha masipala wavho
Nyaluwo ya ikonomi ine ya dzula i hone , u thomiwa ha feme ntswa na u gonya ha ḽevele dza miholo , ndi zwitimbwanywa zwa ndeme zwa mimaraga i aluwaho .
Kha miṅwaha miṋa yo fhiraho , GEMS yo ḓisumbedza sa tshiga tshine tsha nga tevhedzwa kha sia ḽa ndambedzo ya ndondolo ya mutakalo , nahone a zwi konḓi u vhona uri ndi ngani .
Tangedzelani maipfi a no ṱalutshedza khovhe .
Tsha u fhedzisela , musi ndi sa a thu pendela , hetshi tshiteṅwa fhedzi .
Lavhelesani ṱhoho ya tshiṱori i re vhukati ha mepe wa mihumbulo .
Muhasho wo dovha hafhu wa dzhia tshelede i re kha mugaganyagwama uyu sa ndeme u itela u isa phanḓa na ndingo dzi kwamaho ndeme ya matshilisano dza ndeme .
A Nga masiari a Mugivhela ḓuvha ḽo bva A Muḓanani wo fhumulaho .
Nga nṱha ha izwo , zwiko zwo shumiswaho u bveledza muteo wa u linga lubuvhisia na zwone zwo kwamiwa .
3 . Nyengedzedzo ya Tshiimo tsha Tshiwo tsha Lushaka
Hezwi zwoṱhe ndi tshiga tsha tshifhinga tshiḓaho .
U ṱanganyisa na SWOT ya kuvhetshele na data ya vhupo
- Muhaṱuli Vho Owen Lloyd Rogers nga murahu ha u tholwa havho sa Muhaṱuli wa Khothe ya Ndayotewa ya Afrika Tshipembe .
U dzhenelela ha ndeme kha u ita dzinḓila u mona na buloko dza mahaya zwo ṱangana na u engedzwa ha phaiphi dza u dzima mulilo zwo fhungudza vhukuma ndozwo ya mahaya zwa dovha zwa fhungudza vhukuma tshikhala tsha u vha khomboni .
Ri na themamveledziso ya vhudzulo ya maimo , nḓowetshumo ya tshumelo dza zwa masheleni yo bvelaho phanḓa na nḓisedzo i swikeleleaho nga u ṱavhanya ya thundu na tshumelo dza u tikedza .
Vhudzheneleli ha Pulane ya Mbuno dza Ṱahe ho itelwa u ṱuṱuwedza ikonomi nga luṱa nga luṱa lwa tshifhinga tshilapfu .
Naho khoro ya nga ita milayo i langaho nyimele dzine khadzo muthu a tea u ḓirula vhuraḓo , hu kha ḓi tea u tandululiwa mafhungo a uri tshigwada tsha madzangalelo tshi nga fhelisa vhuraḓo ha muimeli we tsha mu khetha .
Vhudzuloni hazwo , ḽo hira mazhendedzi apo a u tshimbidza , u khwaṱhisedza na u vhiga nga kushumele kwa magavhelo .
Kha ri ite nyito Vhalani fhungo ḽiṅwe na ḽiṅwe , ni tangedzele ḽisala ḽine na nga ḽi shumisa vhuimoni ha Madzina a muvhala mutswuku .
Komiti yo themendela uri maitele a zwino a u dzudza tshivhalo tsho ralo a iswe phanḓa ngeno hu sa khou vhambadzwa maṋanga a tshugulu .
9 Shede ya tshikolo i khou swa
Nḓila dza u swikelela na dza u bva dzi hone u itela vhoṱhe vhatshinyi na zwipondwa .
Tshikhala tshi tikedzaho mupo nga ngomu kha hugaledzwa tshi fanela u vha tshikhala tshi re na vhubveledzi .
Ngauralo , vhupileli kha muvhuso ho vha vhu tshi ḓisa vhubindudzi havhuḓi .
Mbambe dza u tshimbila - u tshimbila nga zwikunwe , u tshimbila nga zwirethe , u tshimbila nga khando ya mulenzhe
U konḓelwa zwi tshi ḓa kha u vhofholola uri mavu a shumiwe malugana na mveledziso nga nṱhani ha U vhilwa ha Mavu , ndaulo ya mavu , nz .
Kha vha humbele muraḓo wa SAPS ane a khou shumana na mulandu wavho uri a themendele muṅwe muthu uri a vha thuse .
Tsheo dzi elanaho na vhunzhi ha zwithu dzi nga si itwe uri dzi vhe dza vhukuma zwo ḓisendeka nga dzifomula kana ṱhanganyelo i engedzeaho zwo bva kha khumbelo ya vhukhanikhe ha maimo a lushaka lwa fhethu ha muthu ene muṋe .
Hoyu muṱangano wo vhidzwaho fhasi ha thero , " U vhonetshela Mveledziso ya Ikonomi ya Matshilisano yo Tewaho kha Vhathu kha sub-Saharan Afrika " , wo bvisela khagala mushumo wa mivhuso ya Afrika kha u vha phangami kha Adzhenda ntswa ya mveledziso nga ha Zwipikwa zwa Mveledziso i Vhuedzaho tshifhinga tshilapfu ine ya khou fhela nga 2030 , na u limuwa zwipikwa zwayo ngomu ha Adzhenda ya Afrika 2063 .
Mulayotibe u ḓo khwinisa u ṱaṱisana ha Afrika Tshipembe kha mveledziso ya ṱhoḓisiso na vhutumbuli nga kha nḓila yavhuḓi , yo teaho nahone ya ndaulo yo pfananywaho i dzhenelelwaho nga tshitshavha na saintsi , u khwinifhadzea ha u ṋetshedza na u swikelela themamveledziso ya ṱhoḓisiso .
U tshimbidza , u vhuedzanya na u langa mugaganyagwama wa muhasho .
Vhagudi vha ṱuṱuwedzwa uri vha swikelele Mbekanyamushumo ntswa yo rwelwaho ṱari ya thikhedzo ya u lingedza lwa vhuvhili ine ya wanala mavunḓuni oṱhe nahone i thusa vhagudi nga pfunzo dzavho nga zwishumiswa zwo fhambanaho .
Ndi ngazwo ṋamusi zwi tshi pfala uri hu vhe na vhubindudzi kha zwa muḓagasi une wa khou sabusidaiziwa zwihulwanesa khathihi na dziṅwe tshumelo hu tshi itelwa vhunzhi ha vharema vha shayaho .
Milayo i nga katela mbetshelwa dza u langa khwaḽithi ya thanda na u vhona u tevhedzwa ha zwitandadi zwa tsiravhulwadze ha maḓaka .
Tsengedzelo a dzi ho fhethu - hu re tshivhindini na uri a zwi nga kwami nḓisedzo ya tshumelo .
Zwazwino ri khou amba vho no vhofhololwa vha khou fhola vhe hayani .
Ho sedzwa ngomu na nnda ha sibadela
1.3 . Mulayotibe uyu u ḓo dovha hafhu wa ita uri hu kone u thomiwa na dathabeizi yo fhelelaho ya zwa vhufogisi ha DNA u itela u khwaṱhisa nndwa ya u lwa na vhugevhenga nga u maanḓafhadza mapholisa nga vhuṱanzi ha u ita ṱhoḓisiso na u tandulula milandu mihulwane ya vhugevhenga .
Inwi ni muṱolambalelano wa ngomu nahone ni na mbilaelo malugana na khonadzeo ya thaidzo i elanaho na nḓisedzo ya zwiendedzi na vhareili vhazwo .
Thendelonzwiwa ya Mbofholowo ndi mutheo wo teaho Ndayotewa yashu i khoḓwaho nga ḽifhasi ; zwazwino i bveledza kha shango ḽine ra khou fhaṱa nga kha mbekanyamaitele na mbekanyamushumo dzashu .
Pfanelo dza mveledziso , mulalo na vhupo - u bva nga 1980 hedzi pfanelo dzo ḓadziswa kha khethekanyo dza pfanelo na u ṱoḓea tshumisano ya dzitshaka yo livhiswaho kha u fhaṱa tshitshavha .
Uku kubugwana ku ḓo vha thusa ngauri ku katela na mbudziso dzine dza anzela u vhudziswa nga ha Ofisi na phindulo dza hone .
Vhalanguli vha vhukati nga u angaredza vha dzulela u ḓivhona sa vhalanguli vha milayo ya vhukati .
Tshipikwa na miraḓo ya IMC zwi ḓo ḓivhadzwa hu si kale .
Thekhinoḽodzhi iyi i a ḓura nahone , naho i tshi fhambanyisa malaṱwa kha vhupo , zwavhuḓivhuḓi i tou vha mbulungelo vhudzuloni ha u a shuma , sa izwi maitele a sa fhelisi kana u fhungudza mulimo wa malaṱwa .
Tshenzhelo kha mimaini ya malasha , koporo-nikeḽe i sumbedza tshiimo tshi tatisaho tsha thandela dza minirale na vhuvha ha mitengo lwa tshifhinga tshilapfu zwine zwa konḓa u ḓivha uri zwi ḓo vha i nga nḓila ḓe .
Kushumele kwa mahoḽa na ṋaṅwaha kwo vha kwo sedzesa kha u davhidzana na vhashelamulenzhe hu tshi katelwa mimasipala , zwitshavha , zwiimiswa zwa ndaulo , zwa akademi na vhathu vhane vha nga GP .
Thendelo i ḓo dovha ya ṱoḓea i tshi bva kha vhalanguli vha vunḓu vho fanelaho vha re mulayoni musi hu sa athu tendelwa u kaniwa kana u kuvhanganywa ha zwiko zwa zwi tshilaho zwapo .
5.1 . Khabinethe i ita khuwelelo kha MaAfrika Tshipembe u shumisa khanedzano ya nga ha u amba nga ha mbuedzedzo ya mavu u khwaṱhisa u fhaṱa lushaka na mbofhano ya matshilisano .
Ndi zwifhio zwiṅwe zwine mihasho ya khou ita ?
I ḓo tikedzwa nga dziṅwe tshumelo dzo ṱanganyiswa u fana na maitele a u vhulanga zwibveledzwa na matshimbidzele azwo .
1.5 . Khabinethe i tsivhudza zwitshavha zwa Limpopo mukaṋoni wa Zimbabwe uri vha thanye na uri vha dzule vho vula maṱo kha vhufuwi ha khuhu .
Kha kudzhenele kuswa Koporasi i lusa u ita vhubindudzi kha vhashumi vhayo na u konisa vhashumi kha u dzhenelela kha khoso dzo teaho dza nnḓa na fhethu hu ṱoḓeaho , zwi tshi elana na Pulane dza Mveledziso ya Vhuṋe .
Hu ḓo vha na ṱhuṱhuwedzo ya mushumo nga kha sisiṱeme ya muthelo kha vha ṱoḍaho mushumo lwa u thoma .
Khunyeledzoni , ri ṱuṱuwedza muṱaṱisano wa saintsi wavhuḓi , ngauri sa vhaṱoḓisisi nga muthihi ri lwela u vha vha maṱhakheni .
Kha tshiṅwe tshiimiswa , mapuḽasitiki matswu a na dzipuḽasentha a vhewa o ralo mafhelo a vhege oṱhe a songo vhewa kha zwixwatudzi .
Mulayo wa u ṱuṱuwedza tsireledzo ya ndaka na u londola , u dzhia tsheo ya khwinesa na tsheledemviswa yo ḓivhadzwaho nga kha khuvhanganyo ya data ya tshifhinga tshoṱhe ndi wa ndeme khulwane .
Phaḓaladzo ya mafhungomatsivhudzi : U bveledza mafhungomatsivhudzi ane a lilwa nga vhadzhiamikovhe vha thandela nga zwifhinga zwo teaho .
Zwibveledzwa zwi no ṱoḓea zwa u ṱalula maitele a khemikhaḽa dza zwa baiḽodzhi , sa tshipiḓa tsha ṱhoḓisiso yo ṱanḓavhuwaho , zwi katela zwiṱuṱuwedzi zwo vhalaho .
Tshumelo dza u bvisa mabini a malaṱwa dzo itwa nga nḓila yavhuḓi i shumaho .
Vha mbo pfa u lila ha tshiṅwe tshithu .
Nga nṱha ha vhuvhambadzi , ri tea u navhisa tshumisano yashu na kha maṅwe masia , hu tshi katelwa na vhubindudzi thekhinoḽodzhi na dzikonṱiraka dza thandela .
Tsheo dzoṱhe dzo dzhiiwaho dzi tshimbilelana na theo ya mulayo na ndaela dza mbekanyamaitele dzi shumaho .
U vhambedza maipfi na zwine a amba .
Pulane iyi ndi yone i tshimbidza fulo ḽa vhubindudzi ha themamveledziso ya shango , ḽine ḽa ṱanganyisa ikonomi dza Afrika nga kha dziṅwe dza thandela dzaḽo dza dzingu ..
Nḓila ine zwikhokhonono zwa ri vhaisa ngayo
Ri dzhiela nzhele mushumo muhulwane une khamphani dza phuraivethe dza ita kha ikonomi yashu .
Zwi tshi sumbedziswa nga iṅwe nḓila , khangwelo ine ya si vhe na ndifho yo teaho khathihi na mbekanyamushumo ya mbueledzo i ḓo dzhiwa sa khaṱhulo i songo teaho nahone ine ya nyadza zwine mulayo wa amba , Ndayotewa na shango .
Ro ḓiimisela u thoma maga a songo ḓoweleaho arali nyimele ra ṱoḓa u phalala ho raliho hu u itela u sumbedza u ḓiimisela hashu .
U dzudzanya dzishedulu dza ṱholo dza dzipulane dza vhulangi ha malaṱwa dzo ṱanganelanaho ;
Ri humbela vhathu vhashu vhoṱhe uri vha gude luimbo lwa lushaka na u lu imba nga nḓila yone nga u ḓiṱongisa .
ṱunḓa GMO i tshi ḓa Afrika Tshipembe
Vhufuwi ha zwa maḓini kha maḓi a malaṱwa zwo vha zwi tshi khou ḓi itwa lwa tshifhinga tshilapfu .
Voutu dzo tendelwaho , dzi saathu vhuya dza fhambana u bva kha mukovho wo dzinginywaho , dzo gazetiwa na u anḓadzwa sa milayo ya mikovho ya phalamennde .
Zwa u shumiswa ha maḓi zwi ṅwaliswa nga u tou ḓadza fomo dza tshiofisi dzine dza wanala u bva kha muhasho .
Hu tea u vha na ndondolo i sa shanduki ya vhalwadze vhane vha tea u shumisa tshumelo dza iṅwe leveḽe ya ndondolo u ya kha iṅwe kana tshiimiswa u itela u swikela mvelelo mbuya dza mutakalo na zwipikwa .
U dzhia na u ṱanganedza khumbelo dza u ṋea dziḽaisentsi kana u redzhisiṱara .
Bugupfarwa a i konḓi u i ṱhaphudza .
U amba : Tevhedzelani mukwita uri ni wane nḓila ni laedze khonani yaṋu nḓila .
Nga ngoho hoyo ndi mushumo wa ANC , na maitele ayo .
U ṋekedza khiredithi kha u rengiwa ha nnḓu nga zwiimiswa zwo khetheaho zwine zwa sa dzhie diphosithi zwo katelwa kha tshigwada tshiṱuku itshi .
Arali hu na u sa fushea nga ṱhoḓisiso dza Muofisiri wa u ṱoḓisisa , tshigwada tshine tsha kwamea tshi nga rumela mbilaelo kha DG .
Khii ya zwiga zwa mutsho
Ho vha na nḓila dzo fhambanaho ?
Ndi maitele a sa imi ane a nga ṱanganedza madzangalelo a sa fani kana o fhambanaho khathihi na u dzhia vhukando ha u shumisana .
Nga maṅwe maipfi , a yo ngo tou lavhelesa fhedzi kha ndiliso ya zwa masheleni .
U ḓisedza themamveledziso na tshumelo dza vhuendedzi vhuponi ha mahayani ha Kapa Vhukovhela , hu na tshumisano na maanḓalanga apo , ndi zwone zwithu zwi re na ndeme kha lutavhi .
Vhulwadze ha Mamudi ha Baiphoḽa ndi mini ?
Kha ṱhoḓisiso , Bodo yo sedza kuvhumbelwe kwa mithelo ya u gembuḽa kha mavundu oṱhe , he zwiimiswa zwa dzula hone na saizi zwifhaṱo zwa u gembula khazwo na magemo a mbuelo dza u gembuḽa , he nzulele ya zwithu ya vha i tshi fana .
Afrika ḽi fanela , kha ḽifhasi ḽi songo lavhelelwaho , u kona u tsireledza vhathu vhaḽo , zwiko zwaḽo na vhuḓivhusi tshoṱhe ha mashango o vhumbaho dzhango ḽashu .
1.2 . Mulayotibe u ḓo tandulula khaedu dze ra ṱangana nadzo nga fhasi ha Mulayo wa Mbuedzedzo ya Pfanelo dza Mavu wa 1994 ( Mulayo 22 wa 1994 ) dzi fanaho na u salela murahu kha zwa mbilo dza mavu khathihi na maitele a u tandulula khanedzano musi dzi tshi tutuwa .
1.3 . Khabinethe yo dovha hafhu ya fhululedza vha SAPS kha mushumo we vha u ita wa u dzhia khokheini ine ya vha na ndeme ya masheleni ane a lingana R500 miḽioni u bva kha tshikepe tsha vhureakhovhe ngei khunzikhunzini dza Saldanha .
U itela u shumisa , muhasho u fanela u dzhia maga a thivhelo o khwaṱhaho na ndaulo yo khwaṱhaho kha zwishumiswa zwa masheleni .
Nga vhanga ḽa phambano ya zwitandadi u mona na zwikolo na mavundu , khwaḽithi na tshaka dzo fhambanaho dza mishumo ine ya bveledzwa nga vhagudisi dzi a fhambana na dzone na u shumiswa kha nyimele dzi konḓesaho na dzine dzi sa tou vha dza tshitandadi u fhira mulingo wone uṋe .
Nga kha tshiṱirathedzhi itshi , ri lavhelela u ṅwalisa u bvelela hunzhi kha nndwa yashu ya u lwa na vhutshinyi vhuhulwane .
Mulayo wo khetheaho une wa ḓo tsireledza vhafarakani vha madzangano o raliho a u tou vha wa ndeme , fhedzi , u bva tshe u vhea tsumbo ya khaṱhulo ha vha ho no thoma uri a hu na dzangano ḽo tou kombetshedzwaho ḽine ḽa ḓo ṱanganedzwa .
1.2 . Dziṅwe tshutshedzo dzi katela khonadzeo ya u sa tsireledzea kha sisiṱeme ya mabanngele ya Euro ; vhudziki ha zwa masheleni kha mimakete i khou bvelelaho ; tshutshedzo dza zwa polotiki kha vhupo , tshutshedzo dza kilima na dza zwa mutakalo .
Khumbelo yavho i fanela u vha na zwitevhelaho :
I wana zwiṱirathedzhi zwi shumaho u vhona uri vhafumakadzi na zwiṅwe zwigwada zwo thudzelwaho thungo zwi khou dzheniswa kha ḽiga ḽiṅwe na ḽiṅwe kha mutevhethandu wa thandela nga u shumisa zwishumiswa zwi tevhelaho :
Sisiṱeme i ḓo dovha ya tandulula khaedu dza mirathelo kha ndaka dzine ha khou itwa khumbelo yadzo , vhunga i sa ḓo tendela u ṱanganedzwa ha khumbelo dzi na ndaka dzo rathelaho .
Nḓivhadzo ya vhuvhili i tea u rumelwa kha Nedlac maḓuvha a 14 phaṋda ha musi mugwalabo u tshi thoma .
Khabinethe i kha ḓi vha na fulufhelo ḽa uri nḓila yo bulwaho kha NDP na pulane ya muvhuso ya ṱhanganyiso ya masheleni , khathihi na u thomiwa ha Pulane ya Nḓila dza Ṱahe , zwi ḓo thusa Afrika Tshipembe u dzula ḽi shango ḽi re kha phimo ya zwikolodo ya khwine .
Nga maanḓa , i ṋekedza tsumbo ya zwi tevhelaho :
Themendelo dza phaneḽe dzi ḓo ḓivhadza khunyeledzo yo katelaho , mbekanyamushumo ya khakhululo ya tshandukiso ya mavu yo ṱanḓavhuwaho .
Zwine u vhona ha ri tsireledza ngazwo
10.1 . Khonifarentsi ya zwenezwino ya Dzitshaka nga ha Samithi ya Mveledziso na Tshitshavha ( ICPD25 ) ngei Nairobi , Kenya , yo ṋea ṱhuṱhuwedzo Mbekanyamushumo ya ICPD ya Nyito u engedza tshivhalo u itela u thoma u shumisa Adzhenda ya 2030 ya Mveledziso yo Khwaṱhaho .
Ano maḓuvha a huna mbuno ya u sa dzhiela nṱha na u ṱanganedza zwauri muṅwe na muṅwe u wo dzhenelela na u khwaṱhisa muṅwe .
Nga nnḓa ha mimiziamu yo bulwaho ine ya wela fhasi ha Muhasho , hu na miṅwe mimiziamu u langulwaho nga mihasho ya Muvhuso wa vhukati kana khoro dza ṱhoḓisiso .
U ṅwala mulaedza kha garaṱa ( sa : Ndi ni tamela mashudu . )
Vho ḓiimisela u thoma na u alusa ḽaiburari na ngade dza tshikolo .
Ro ṱanganedza nga nḓila yavhuḓi thuso ya thikhedzo u bva kha sekithara ya phuraivethe ya u ṱoḓa u thusa nga u ṋetshedza zwikili zwine ra sa vhe nazwo kha muvhuso u itela uri hu kone u vha na ṱhoḓisiso khathihi na u sengiswa ha milandu iyi ya vhugevhenga .
Hezwi zwa vhuya zwa itwa , u dzhiiwa ha tshiṱoko ha ṅwaha nga ṅwaha hu ḓo konadzea , ndeme ya thundu dzo rekhodiwaho nga nḓila yone , na u tsela fhasi ha ndeme ya thundu zwi ḓo dzhielwa nzhele .
Ri ṱuṱuwedza mabindu mahulwane u ita zwi fanaho .
U vhala mepe hu tshi shumiswa mbonalo dzo fhamananaho .
Zwa u thoma u shumiswa ha tsumbamaitele dza mbekanyamaitele hu tshi itelwa ndangulo na u thivhela zwa u hoṱefhala ha dzidzhini , khakho ya u bebwa nayo na vhuholefhali ha u bebwa naho zwi ḓo fhungudza malwadze na dzimpfu .
U kavhiwa nga HIV , AIDS na maṅwe malwadze a elanaho nao
Fhedziha , nyimele dza kushumele kwavho dzi wela nga nnḓa ha ṱhalutshedzo ya vhashumi .
Nahone vhathu ṋamusi vho livhana na khombo ine ha nga vha na u fhiriselwa phanḓa ha u wana zwipikwa zwa ndeme nga miṅwaha minzhi , arali hu si ṅwahafumi , sa masiandoitwa a nyimele isi ya vhuḓi ya ikonomi ye ya phaḓalala u mona na ḽifhasi .
Shango ḽi tea u bvela phanḓa na u ṱoḓa u khwinisa vhukoni ha modele dza u ṋea maanḓa vharema kha zwa ikonomi .
22.7 Tshifhinga tsha u ita khaṱhululo
I dovha ya dzhiela Afrika Tshipembe nṱha sa mutambi muhulwane ḽifhasini kha vhulavhelesi ha u langa mishonga na zwibveledzwa zwa mishonga .
Kufarelwe kwa mbalelano ku songo teaho ku nga ḓi khakhululwa nga u bvisela khagala mbekanyamaitele dza mbalelano , kana nga notsi kana matheriala u ḓi ṱalutshedzaho wone uṋe .
Hune SARS ya vha i songo ṱanganedza themendelo dza Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo , iyi nyito i ḓo katelwa kha Muvhigo wa Ṅwaha wa Mutandululi wa Mbilaelo dza zwa Muthelo une wa ḓo ṋetshedzwa Minisṱa wa zwa Gwama uri u kumedzwe kha Buthano ḽa Lushaka .
Vhukonḓi ha u sumba uri tshigevhenga ndi nnyi kha iyi nyimele ho sumbedzwa nga muṅwe wa vhaofisiri vhe vha fara mufariwa :
4.19 Khethekanyo ya 1 ( i ) i ri ndi vhutshinyi hafha hune muthu a vhulawa zwo itwa nga vhuḓifari ho iledzwaho u ya nga khethekanyo ṱhukhu dza ( a ) kana ( b ) , kana hune muhumbulelwa a vha na dumo ḽa u sumba muloi .
Mufu ho humbulelwa uri o vhulaelwa kha goloi ye a hwalwa ngayo musi a tshi tswiwa , nahone a bviswa maḓasi , ṱhungu , tshipiḓa tsha vhuluvhi , na milenzhe .
Mulayo uyu u tendela uri hu thomiwe muhanga wa mulayo u itela u aluswa ha u maanḓafhadzwa lwa ikonomi ha vharema .
Batho Pele , zwi re ' u vhea vhathu phanḓa zwo itelwa uri vhashumi vha muvhuso vha sedze kha tshumelo na u lingedza u vha vha khwiṋe kha nḓisedzo ya mushumo wavho .
Ngauri komiti ya Wadi ndi tshanele ya ndeme ya vhudavhidzani kha ḽeveḽe yapo , i tea u khwaṱhisedza uri mafhungo ane ya a ṋekedza kha tshitshavha ndi a ngoho nahone a pfeseswa nga muṅwe na muṅwe na uri ya dovha ya huma yaa isa mafhungo a ngoho kha khoro na vhakhantseḽara .
Wekishopho dza vhukwamani na vhaimeleli vha Vharangaphanḓa vha Sialala kha mavundu o fhambanaho yo farwa sa zwe zwa sumbedzwa afha fhasi :
Vhubvo ha pfanelo dza vhafariwa hu nga wanwa fhethu ha dzitshaka ho fhambanaho na kha zwishumiswa zwapo , zwilinganyo , milangano na milayo .
Pulanti ya 600 000 m2 yo itelwa u fara zwishumiswa zwa vhubveledzisi , tshiimiswa tsha vhugudisi na phakha ya nḓowetshumo .
Hezwi zwi katela pfanelo dzi ngaho pfanelo dza pfunzo , dzinnḓu , tsireledzo ya matshilisano na u swikelela maḓi .
Lutsinga lwa vhuvhili lwa ṱhoḓisiso lu lingedza u engedza mushumo washu wa dzhena kha nḓowetshumo dzi si dza sofuthiwee , u pfesesa uri zwiteṅwa zwi shandukaho zwi nga fhambana hani .
3.3 . Khabinethe yo tendela u anḓadzwa ha Mulayotibe wa zwa Mafhungo a Sialala kha Gazethe ya Muvhuso u itela vhupfiwa nga vhathu .
Vhashelamulenzhe u ṅwala adzhenda ya muṱangano wa Komiti ya Wadi na miṱangano ya tshitshavha .
U itela u fhaṱwa ha phaiphi , vhupo ho tsireledzwaho tsini na nḓila yo dzinginywaho zwi a ṱoḓea , hune phaiphi ndapfu i nga siwa yo papamala kana yo ṋuvhela u swikela i tshi kokodzelwa nnḓa kha vhupo .
Na hone , ndi vhufhura u shumisa Madzulo a Vhathu hu u itela u renga dzikhetho .
4.3 . Musi wo no fhela , miziamu u ḓo tsireledza mutevhe wa eḽemennde dza vhufa ( dzi fareaho na dzi sa farei ) na u ṋetshedza nganea , nyelelwo na tshenzhemo i fanaho zwi elanaho na nndwa ya mbofholowo Afrika Tshipembe .
Kuitele kwa nḓila yo ḓoweleaho nga ngoho a si u thivhela , fhedzi ndi kwa u fholisa .
Fhedzi u bvelaphanḓa hanga ho itiswa nga u shumesa hanga . "
Ri khou ita khuwelelo kha zwitshavha zwoṱhe ya uri zwi shele mulenzhe kha u ṱhogomela vhana vhashu uri vha dzule vho tsireledzea misi yoṱhe .
Muhasho wo sevha vhadzuli vha Gauteng nga vhufhura , vhe vha amba uri vha zhendedzi ḽa mishumo ḽa muhasho .
Dokotela wa zwifuwo wa muvhuso kha Tshiimiswa tsha zwa Mutakalo tsha Zwifuwo u ḓo vha kwama arali hu na vhuṅwe vhuṱanzi vhu khou ṱoḓeaho u itela u ita ṱholo ya tshutshedzo musi a tshi khou sedzulusa khumbelo yavho .
Madzulo mahulwane a ṅwaha
Nḓila yo ḓoweleaho ya u ḓifunisa nga muṅwe muthu i katela vhudavhidzani vhu dzhiiwaho sa ha nṱha nga ha iwe muṋe ho livhiswa kha vhathu vho sedziwaho vha re na ṱhuṱhuwedzo .
Zwithu zwa ndeme zwashu zwo itwa nga izwo zwine ra zwi funa na u zwi farelela vhukuma .
Ṱhoḓea ya mbulungeo i bvelela u bva kha tshifhinga tsha lweṱolweṱo lwa miṅwaha miṋa .
Mbekanyamushumo ya zwine zwa ḓo vha zwi tshi khou itwa ṅwedzi woṱhe i ḓo vha i hone kha webusaithi ya muvhuso ( www.gov.za
U posa mabammbiri avho a u vouthela ; kana
Zwi katela : dziṅwe dzigoloi zwimela na zwishumiswa zwishumiswa zwa ofisini maraga vhukavhamabufho maga a tsireledzo
Uri izwi zwi bvelele ri themendela :
Vho humela kha u konḓelwa u kunda kha uri ṱhanganyelo yo badelwaho muvhudziswa nga ḓuvha ḽa u dzhielwa ndaka yo vha yo lingana na uri a hu ngo vha na ndulamiso u ya phanḓa fhasi ha Mulayo wa Pfumedzano yo khwaṱhisedzwaho .
Ndivho yayo i tikedzaho iyo ndi u vhona uri hu na dzilafho ḽo linganelaho , ndiliso na mbuelo dza u lulamisa zwipondwa zwa khombo dzi elanaho na zwa mushumo khathihi na malwadze .
Mulayotibe u ḓo vha u tshi khou shuma kha zwiimiswa zwoṱhe zwa masheleni , na uri u tikedza u shanduka ha sekithara ya masheleni nga kha u shumisa Khoudu ya Sekithara ya zwa Masheleni yo ṋetshedzwaho fhasi ha Mulayo wo Katelaho wa u Manḓafhadza Vharema lwa Ikonomi , 2003 ( Mulayo 53 wa 2003 ) nga u ṱoḓa uri mbekanyamaitele dzi ḓivhadziwe uri dzi tshimbilelane na khoudu khathihi na u lavhelesa u shumisiwa ha dzenedzo mbekanyamaitele .
Faela dza zwi hanedzanaho na vhufhura na tshanḓanguvhoni
Zwenezwi muvhuso wo ita mvelaphanḓa yavhuḓi kha u engedza u swikelelwa ha tshumelo dza tshitshavha na themamveledziso ya miṱani , ndeme yavhuḓi ya tshumelo dza tshitshavha , zwihulwanesa kha zwitshavha zwi shayaho , kanzhisa ndi dzo linganelaho .
Zwipikwa izwi zwi swikelelwa nga kha sisiṱeme dza ndangulo ya maḓi dza ndeme dzo serekanaho dzine dza katela vhadzheneleli u bva kha masia o fhambanaho a muvhuso , u bva kha sekhithara dza phuraivethe na u bva kha tshitshavha tshapo .
Nga nṱhani ha zwo bulwaho , a si zwa ngoho u humbulela uri vhafhaṱa vha zwifhaṱo vha vhukuma vha nga ita mbambe na mulanguli wa bisimusi .
Naho zwo ralo , nyimele ndi ya uri kha ṅwaha muṅwe na muṅwe wa muvhalelano mutevhe wa maitele u a bveledzwa u itela u kovhiwa mphomali .
Ri fulufhela uri gurannḓa iyi ya mubindudzo yo ṋetshedza mafhungo a re na mushumo na u vha ya mushumo kha vhone .
Mveledziso ya kuvhumbele kwa maḽeḓere kha ngudo dza muṅwalo dza fomaḽa
Vha ḓivhadza vhadzheneleli tshaka dzo fhambanaho dza migaganyagwama na u dzhiela nṱha vhushaka vhukati ha IDP na mugaganyagwama wa masipala .
8.2 . Khabinethe i dovha ya khwaṱhisedza vhuḓiimiseli hayo kha thikhedzo ya mbekanyamushumo dza zwa matshilisano dza muvhuso , ine i tou vha mbiluni ya vhurangeli ha u fhungudza vhushai na u dovha ya tou vha phanḓa kha u vhuedzedza tshirunzi tsha vhathu vhashu .
Mbekanyamaitele ya ndinganyo kana nzio zwi ṱoḓa uri vhashumi vhane vha ḓidzhenisa kha vhukhakhi vhuthihi vha tea u farwa nga nḓila i fanaho .
Ri fanela u ambesa nga maanḓa nga uri ri nga katela hani na u manḓafhadza vhafumakadzi kha sekhithara iyi yo ḓalaho vhanna .
U vhulunga ho itwaho nga tshikwama kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa mugaganyagwama zwo vhangwa nga maga a mbadelo dza u vhulunga o itwaho .
Sabusidi dza Zwiimiswa :
Ndi humbula uri zwo leluwesa nahone ndi funa kubugwana ngauri a zwo ngo leluwa uri ku xele .
Zwitatamennde ezwi zwa masheleni ndi vhuḓifhinduleli ha muofisiri o hweswaho vhuḓifhinduleli .
Arali , naho zwo ralo thengophikhisano dza lingana kha masia oṱhe , zwino pfufho i ḓo dzhiwa tsheo nga u ita madeṅwa .
Kha ṅwaha wo fhiraho , ro thoma u sedzana na dwadze iḽi nga nḓila yo khwaṱhaho .
Ndi gese ire kha thempharetsha yo linganelaho na khombo ya mutakalo ya ndeme .
U bveledza ṱhalutshedzo yo ḓoweleaho ya ndondolo ya khwaḽithi , ine ya fanela u wanala kha zwiimiswa zwoṱhe zwa Afrika Tshipembe sa ngeletshedzi kha tshitshavha na vhalanguli na vhashumi kha ḽeveḽe dzoṱhe ;
Ndi zwa ndeme u pfesesa uri uvhu ndi vhulwadze ha vhutshilo hoṱhe nahone a vhu fholi fhedzi vhu nga langulwa nga u tevhedzela dzilafho ḽone .
Zwi nga dzhia maḓuvha a 7 a mushumo kana u fhira , tenda ha vha ho itwa khumbelo nga nḓila yone na khwaṱhisedzo ya mbadelo .
Musi wa tshifhinga itshi , muvhuso u nga phaḓaladza dziṅwe khondomu dza i biḽioni nga kha zwileludzi zwa nnyi na nnyi .
Nzumbululo u bva kha Khomishini ya Ṱhoḓisiso ya Zondo i bvukulula tshiimo tsha u dzhiiwa nga khani ha muvhuso na vhuṅwe vhutshinyi vhu elanaho .
Milayo yapo ya Zwifhaṱo zwine zwa vha Thaidzo na Milayo yapo ya Vhufa yo bveledziswa , zwi tshi khou tshimbilelana na mbetshelwa dza Mulayo wa Zwiko zwa Vhufa .
Mbadelo dzi badeliswaho vhashumisi dzi ḓo elana na tshivhalo tsha tshumelo tshe vha tshi shumisa .
Vhaṋetshedzi vha humbula uri mabindu a dzhia makasi sa zwithu zwine zwa tea u badelwa nga vhaṋetshedzi naho hu na uri mabindu aya a tshi shumisa haya makasi kha u vhulungela zwithu zwao .
Hezwi zwi na masiandaitwa kha mudzudzanyo wa nyolo na nyolo .
Mushumo wavho wavhuḓisa kha u sedzulusa zwiwo ezwi nga u ṱavhanya wo vhulunga vhutshilo ha vhaṅwe vhathu vhe vha vha vha tshi ḓo vha zwipondwa zwa vhugevhenga uhu .
Nahone khamusi muthu uyo ha athu vhuya a vha ṱhanzi kana u vhona uri vhone nga afha vho tambula hani .
Silicon Coach ndi mbekanyamushumo ya u saukanya ya vidio na uri i ḓo shumiswa u saukanya na u khwinisa tekeniki dza u rwa bola nga vhatambi vha goḽofu .
Tsedzuluso thangeli dzi dzinginya uri mbekanyamushumo dzi na mvelelo dzavhuḓi kha u guda .
Tshiṅwe tsha zwithu zwihulwanesa zwo itwaho nga vhathu vha Afrika miṅwahani mivhili na hafu yo fhiraho ho vha u vhuiswa ha mulalo Dzinguni ḽa Great Lakes .
Nṱha ṱhanu dzi tevhelaho dza ndangulo ya nyaluwo ya khombo dzi sumba u thoma ha vhukoni ha ndangulo ya khombo :
U bvuḓa na u elela u bva mavuni a zwa vhulimi , na malaṱwa u bva vhuponi ha nḓowetshumo , ndi zwiko zwi songo livhaho na zwo livhaho zwa tshikafhadzo nga u sielisana .
Vhaṅwaleli vho dovha vha saina thendelano nga tshifhinga tsha muṱangano u sumbedza vhuthihi ha uri Ḽiṅwalo ḽa Mathomo ḽine ḽa ḓo rumelwa kha muṱangano u tevhelaho wa uri u ṱanganedzwe nga dzikhomishini .
Lingedzani u elelwa vhutshilo haṋu u swika zwino
Ṋeani mbuno nthihi ya u tikedza muhumbulo wawe , na iṅwe mbuno kha u sa ima na muhumbulo wawe .
" ( a ) Tsha ina tsha dzivouthu u ya nga ha madzulo tshi ḓo tewa nga u kovha tshivhaloguṱe tsha vouthu dzo swaiwaho nga lushaka Iwoṱhe nga tshivhalo tsha madzulo a re kha Buthano ḽa Lushaka , ha engedzwa na nthihi , ha dohwa ha engedzwa na nthihi kha mvelele , hu sa dzhielwi nṱha zwipiḓa , tshi ḓo vha tshone tsha ina tsha khetho tsha tshidzulo tshithihi . '
I dovha ya vhangwa nga tshivhalo tsha zwithu sa :
Bammbiri ḽi swikiswa kha Wekishopho ya Bugu Tswuku .
Kha mithelo yoṱhe ya ndeme vhuḓifhinduleli ho tetshelwa kha Milayo na Ndayo .
Mvelelo dza milandu minzhi ya u shuma lu sa fushi dzo fhedza dzi songo itelwa khaedu nahone ho vha na u dzheniswa mulayoni hu hulwane kha u tandulula milandu ya u pandelwa zwi songo fanela .
Kha vha topole zwi fanaho na zwi sa faniho kha zwiṱori .
Masheleni ane a tou fhira hafu ya masheleni o tou engedzwaho a ya kha mavundu , zwihulwane kha zwa pfunzo na mutakalo , kha tshipiḓa tsha masheleni a u gonya ha miholo nga u angaredza , na magavhelo a miholo ya mishumo yeneyo ndivho i ya u kunga na u fareledza vhoraphurofesheni vha re na vhukoni .
Zwi fanela u dzhielwa nzhele uri a hu tou vha vhuimeli ha vhudzulo fhedzi , mushumo wa zwa ikonomi kana mushumo kha mavundu sa i zwi vhatheli vha tshi nga dzula kana u tholiwa kha vundu ḽo fhambanaho sa ofisi ya redzhisiṱeresheni .
Vharangaphanḓa vha Sialala , ndi vhone vhafari vha mvelele idzi na sialala ḽa lushaka .
U lugisela maitele
Mvelelo ya khwiniso ndi u ṱalusa uri muthu a sainaho kha nyimele dzi re afho nṱha ha ḓo dzhia vhuḓifhinduleli ene muṋe .
Dzi dovha dza sedza kha u ṱuṱuwedza pulane dza nyito dzi pfadzaho nga u vhea vhuṅwe vhuḓifhinduleli kha mahaḓa a vhadzulapo vhone vhaṋe .
Iyi ndi yone khuvhanganyo i yoṱhe Afrika Tshipembe i re na pulanethariamu yo dzheniswaho khayo .
Kha ḽeveḽe ya vundu hu na maṅwalo a mbekanyamaitele manzhi nga dzi ICT .
Miraḓo ya Komiti ya Wadi i tea u wana nḓila dza u ṱuṱuwedza na u bveledza fulufhelo na vhufulufheli zwine u dzhenelela ha tshitshavha ha vha na zwine ha amba kana u ḓisa .
TSAINO YA MUITI WA KHUMBELO /MUTHU ANE A KHOU ITELWA KHUMBELO
Ri ḓo kovhekana maṅwe mafhungo musi luṱa lwa u thoma lwa vhukwamani lwo no khunyeledzwa .
Miraḓo ya Khorotshitumbe
Ṱhoḓea i fana i a shuma musi hu tshi shumiswa zwa mbalombalo u vhumba mihumbulo , hoṱhe kha data na kha vhungoho ha maitele na phaḓaladzo ya zwa mbalombalo .
Mitengo ya mitshelo na miroho na yone nga u angaredza i khou lavhelelwa u gonya nga nṱhani ha ṱhahelelo ya nḓisedzo na nḓisedzo yo fhiraho ya khalaṅwaha yeneyo .
Vhudugambilu vhu sa nyeṱhi na vhuḓikumedzeli hawe kha ho dzulela u ri humbudza nga ha mushumo wa u shumela na ita nga nungo dzashu dzoṱhe .
Ndi mini zwiṅwe zwithu zwine zwa tea u dzheniswa kha mutevhe wa u sedzulusa ?
Afha fhasi hu mbekanyamushumo dzi kwameaho zwi sumbedzaho u shumisa tshelede ya fhasi sa phesenthe i vhambedzwaho na ṱhanganyelo :
Luṅwalo lwa ṱhalutshedzo lu tea u katela : dzina ḽa tshibveledzwa
Ḽiga ḽa 2 : Kha vha pfesese mushumo wa komiti ya wadi
Tangedzelani maipfi a re tshibogisini ane a amba nga vhathu vha no fhira muthihi .
Tshifhinga tshi fanela uri tshi tou tshiḽiwa uri muthu kone u tshi pfesesa - tshifhinga tshi ḓaho tshone a tshi koni u tshiḽiwa ngauralo a tshi pfesesei .
Kha vha ṱalutshedze uri ndi kuvhonele kufhio kwevha ku dzhiela nṱha u itela u swika kha khunyeledzo .
Kha vha ṋekane nga dokhumenthe dzi tevhelaho :
Vha ḓadzise nga u sedzulusa mafhungo kha ' adzhenda yo dzinginywaho ' kha siaṱari ḽa 20 na u amba kana u dovholola mbuno dza ndeme na vhadzheneli .
Muhasho u ḓo lavhelesa nga vhuronwane ndeme ya ndondolo ine ya ṋekedzwa vhalwadze na u dzhia dzhenela kha zwa u sedzulusa na u vhiga nga ha mbilaelo iṅwe na iṅwe ine ya wanala hu sa athu fhela maḓuvha a furaru yo ṱanganedzwa .
Musi ri tshi khou lumelisa vhoṱhe vha re hone afho matsheloni aya , ri tama hafhu u vha fhululedza nga maanḓa kha meyara vhane vha kha ḓi bva u khethwa vhaswa , mufarisa meyara na vhalangadzulo .
Muvhuso wo rekhoda zwo no swikelwaho zwine zwi khou shandukisa matshilo a vhathu ngeno zwi tshi khou dovha zwa tandulula thaidzo dzi kwamaho nḓisedzo ya tshumelo .
Khabinethe i ṱuṱuwedza vhagudiswa vhane vha swikelela u guda kha ngudo ya dza nṱha uri vha ḓidzhenise kha zwikhala zwoṱhe zwire hone .
Nga kha maga ayo , zwitshavha zwo kona u ṋetshedza mihumbulo kha zwine wadi ya tea u thoma ngazwo kha ṅwaha wa muvhalelano .
Tsha u tou thoma ngatsho , mulandu uyu wo vha u songo vhuya wa tea u ḓa thetsheleswa khothe .
Naho zwo ralo , arali izwi zwa ḓisa thaidzo zwa vhukuma nga nṱhani ha zwezwo maanḓalanga a fanela u ṱalutshedzwa zwi khagala kha theo ya milayo .
Kha u ḓivhofha ha muvhuso kha u tandulula khaedu dza ḽifhasi dza mutakalo uri vhulangi vhu tshimbile zwavhuḓi na u khwinisa tsireledzo , vhukoni ha u khwinisa mvelele na tshileme tsha mishonga na zwishumiswa zwa dzilafho .
Tshinyalelo ya Eurozone yo kwama mbambadzo , nyelelo ya ikonomi , mbadelo , vhuendelamashango na dziṅwe sekithara .
1.5 . Khabinethe yo ṱalutshedzwa nga ha mivhigo ya zwo swikelwaho kha kotara ya u thoma , u bva nga Lambamai u swika nga Fulwi 2016 , nga ha mashumisele a Mvelele .
Idzi ndivho dzi fhelekedza ndivho dzo ṱalutshedzwaho kha Nḓila ntswa ya Nyaluwo .
Kha vha sedze zwitatamennde zwi tevhelaho nga ndinganyiso ya khemikhala i tevhelaho :
Raḓorobo Muhulwane vho humbela pfarelo malugana na u lenga u thoma muṱangano
Vhagudi nga vhavhili-vhavhili vha raha bola nga mulenzhe u songo ḓowelaho u shumiswa
Kha ri vhale Talani mutalo ni tshi sumbedza uri ri wana mini kha zwifuwo izwi .
Thero ndi yone i livhisaho kha khanedzano i re na vhutshilo .
Zwinepe zwa u pembelela zwa muṱa
Miṅwahani ya fumi u bva kha mbofholowo , vhunzhi ha mashango a Afrika o ḓi dzhenisa kha u dzhia zwibveledzwa u bva kha maṅwe mashango zwa vha vhuimoni ha nḓowetshumo .
Naho lwo ṅwalwa nga tshifhinga tsho fhambanaho na tshino , maipfi avho a kha ḓi amba ngoho na zwino :
Muraḓo a nga si shumise , u dzhia , u wana kana u vhuelwa u bva kha ndaka kana thundu iṅwe na iṅwe ya , i langiwaho kana u laulwa nga masipala ine a sa vhe na pfanelo yayo .
Hezwi zwi ḓo vha u ḓadzisa nga nṱha ha nzudzanyo dza zwa masheleni dzine dza khou itwa kha ṅwaha uno wa muvhalelano hu tshi itelwa u badela oda ya u thoma ya khaelo , dzine dza khou ḓa u livhiswa kha vhashumi vhane vha tou shuma nazwo u thoma .
Musi thuso ya tshumelo ya thikhedzo , ḽeveḽe ya tshumelo na mitengo ya tshumelo ya thikhedzo yo tendelaniwaho khayo na phakhedzhi ya tshumelo yo sainiwaho kha mveledzwa idzi , mutengo wa tshumelo u ḓo shandukiswa u ya nga thendelano yo engedzwaho ya konṱiraka .
Muhasho wo dzudzanya vhukwamani ha Foramu ya Thuso ya zwa Mulayo u rera nga ha tshanduko ya zwino ya sisiṱeme ya thuso ya zwa mulayo .
U bukela vhalwadze ndangano dzavho dzi tevhelaho .
I dovha hafhu u dzinginya nḓila dzine avho vha re nga nnḓa ha sisiṱeme ya pfunzo vha nga ṋetshedza ngayo zwiko kana vhukoni u itela u tikedza ndivho idzi .
" Dzo no vha tsini na u vhibva . "
Mulayo u ṱoḓa uri hu lingwe zwine vhupo ha bveledza ( hu tshi katelwa zwine zwa bveledzwa nga matshilisano ) kha mveledziso dzoṱhe ntswa dzine dza kwama mupo wa vhupo .
Ri tshee kha mutumbu
U ṋetshedza tshiengedzwa kha yuniti ya mbekanyamaitele malugana na mafhungo a ICT , zwitandadi zwa thekhinoḽodzhi , satheḽaithi na tshikhala na ndangulo ya u fhambana ha frikhwentsi .
Tsireledzo ya phaiphi khulwane kha maanḓa a nga nnḓa , u fana na thikho dzi kokodzaho , zwi nga swikelwa fhedzi nga u tsireledzo yo thivhaho matombo .
1.4 . Khabinethe yo khoḓa vhurangapganḓa ha Mveledziso ya Tshitshavha ya Tshipembe ha Afurika ( SADC ) kha u tshimbidza maitele o itaho uri Zimbabwe ḽi vhe na ndayotewa ntswa .
Kha ri vhale
Nga ha mveledzwa ya midia muswa nga ha vhathetshelesi kana tshitshavha nga u tou angaredza ri nga humbulela u swikela .
Muvhuso wa Lushaka u ḓo ṱalusa vhuḓifhinduleli ha vharangaphanḓa vha sialala .
Nga murahu ha u vhuya havho , Muhasho wa Mafhungo a Mupo u khou ṱoḓisisa nga ha phambano dza miholo nga vhadzimamulilo vha tshi ṱoḓa mvelelo dzi pfalaho kha vhoṱhe vhakwameaho .
Riṋe vhurumelwa kha khoniferentsi iyi ri a ita vhuḓiimiseli vhutevhelaho ro imela mivhuso yashu kana madzangano ri a imelaho ;
2 Mulayo wa u Fhelisa Vhuloi ho sedzwa kutevhedzele kwa Ndayotewa
Tshifanyiso 1 : Mbonalo ya kiḽasi yanga murahu
Vhuṅwe vhuṱumani kha webuseva vhulivhiswa kha zwiko zwine zwa londotwa nga vhathu vha vhuraru hune Muhasho wa zwa Muno wa a vhe na ndango khazwo .
U khwaṱhisa Phurogireme ya U khuruṱanya na Tshumisano na Vhashelamulenzhe .
Zwino kha vha ḓadze khoḽomo mbili dza vhukati
Hafhaḽa fhethu hu vhonala hu tshi nga ndi u yela vhukati , hune vha ndangulo ya vhukati vha khwaṱhisedza nḓisedzo ya tshumelo .
Ndi mafhungo afhio a u tsivhudza ane na ḓo a dzhenisa ?
Vhaimeleli vha vhatheli vha tea u khwaṱhisedza thendelo yavho ya u imelela kilaente dzavho nga kha maanḓa a thendelo .
Kha vha wane vhuṱanzi vhunzhi ngaha u wana ḽiṅwalo ḽa vhune
Ṱhalutshedzo ya mikaṋo ya sisiṱeme zwa zwino ndi ya ndeme nga maanḓa ngauri maṅwe maitele nga ngomu ha mukano a nga shandukisea ngeno maṅwe a sa koni u shandukisea .
Zwiṅwe zwi elanaho na maitele aya zwi tou nga zwi tea u lavheleswa .
22.8 Nḓivhadzo ya khaṱhululo nga maanḓalanga a khaṱhululo kha muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru
U lwa na vhuaḓa zwi ṱoḓa maga a u khwinisa ndaulo ya masheleni na u vusuludza zwa marengele muvhusoni .
Arali zwiṱaṱamennde zwa masheleni zwa u fhedzisela zwi siho , muṅwali wa dziakhaunthu o ḓi ṅwalisaho u tea u ṋea zwiitisi zwa u sa vha hone .
Ro ṱanganedza zwigidi na zwigidi zwa ṋetshedzo dzi bvaho kha muthu ene muṋe , madzangano na vhoramilayo , ri fara ṋetshedzo idzo nga nthihi .
Pulane ya u rembulusa Bindu : u pulanela u gonyisa purofiti i no bva kha thundu na tshumelo zwa tshifhinga tshigede .
Vhuvha ha fhethu vhu swikelelwa nga u ṱanganedza u fhambana haho hu tshi vhambedzwa na ndinganyiso .
Khethekanyo ya malaṱwa ndi nḓila ya khwinisa ya u fhungudza mbadelo dza u bvisa tshikafhadzo na u laṱwa ha malaṱwa o tshikafhadzwaho nga malofha na zwiluḓi zwa muvhili na u fhungudza khovhakhombo kha mupo mutakalo na mupo .
Pulane ya miṅwaha ya i ḓo sedzuluswa kha miṅwaha miṱanu miṅwe na muṅwe .
Nga tshifhinga tshenetsho vha tea u ḓivha nyimele dzine mimasipala ya shuma na zwiko zwine ya vha nazwo .
Zwi a konḓa nahone a si zwa ndeme u zwi ṱalutshedza zwoṱhe .
Khethekanyo dzoṱhe dza sisiṱeme ya ndondolo ya mutakalo ya Afrika Tshipembe dzi khou vha na tshanduko khulwane u itela u khwinifhadza tswikelelo , vhunzani na u sa ḓura .
Maanḓalanga a zwa masheleni ho ngo ḓiimisa nga muvhuso , une wa tendela zwivhangi zwa ṱhoḓea na nḓisedzo mbofholowo ya u shuma nga u ṱavhanya na nga vhukoni , hu si na zwiitisi zwa poḽotiki zwihulwane .
Hune ra vha na muvhuso wa ḓorobo i re na vhukoni na milayo i sa konḓesi , kuvhusele kwavhuḓi na u sa vha na zwiito zwa vhuaḓa .
U fara khirayoni nga nḓila yo teaho hu tshi sumbedzwa u ḓowedza tshanḓa tshithihi kha u ṅwala ( tshauḽa kana tshamonde ) .
Naho hu na vhulwadze ha Ebola zwino Vhukovhela ha Afrika , mbuelo dzo no vhonala dzo no swikelelwa kha sekhithara ya mutakalo kha vhunzhi ha mashango a Afrika miṅwahani ya mahumi ya zwino .
Vha nga swikelela vhuṱanzi vhuṅwe na vhuṅwe ho fariwaho nga muvhuso hu u itela u tsireledza pfanelo dzavho .
Nga u shumisana roṱhe kha u londota , ri nga ita uri khalaṅwaha ya maḓuvha a madakalo i vhe yo tsireledzeaho na i takadzaho .
Komiti dza Wadi dzi shuma mshumo wa ndeme kha muvhuso wapo .
Vha nga lavhelela zwi tevhelaho u bva kha vhaṋetshedzi vha tshumelo dza zwa matshilisano na vhathu vhane vha takalela u thusa -
Muvhuso muṅwe na muṅwe u ḓo dzhia maga o raliho sa hune wa nga kona u swikela ndivho iyi na uri u ḓo isa phanḓa na u ṱoḓa ṱhalutshedzo i shumeaho ya zwipiḓa zwa khomphonenthe , ine i nga shumiswa nga vhaṋetshedzi vhoṱhe .
1.4 . Khabinethe i ṱanganedza Thendelano ya Mbadelo vhukati ha nḓowetshumo ya vhafhaṱi na Muvhuso , ine ya dovha ya ḓivhiwa sa Mbekanyamushumo ya u Fhaṱulula nga u Funa ( VRP ) .
Ipfi ḽa ndeme a si ḽone
Zwo ralo ro takalela uri tshivhalo tsha vhaendelamashango vha ḓaho fhano u bva nga Phando u swika Lara 2016 tsho engedzea u ya kha miḽioni dza ṱahe , zwine zwa vha nyengedzedzo i fhiraho miḽioni u bva 2015 .
Data ya u bveledza gese ya gese i si na muvhala i re fhasi ha nyimele dza mutsiko wa thempheretsha dzo fhambanaho dzo ṋewa afho fhasi .
Miṅwaha ya ṱahe ro dzhena kha sisiṱeme ya Muvhuso Wapo ntswa hu na maitele na zwiga zwi vhilaedzaho zwine zwa khou dzhiela fhasi mvelaphanḓa na u bvelela ho swikelelwaho u swika zwino .
Vhaanewa vhahulwane vha ḓo vha vhonnyi ?
Ni nga shumisa 55zwivhumbeo uri zwi ni thuse .
Tshifanyiso tshi sumbedza muṱa une wa vha na bunga ḽa u gwedzha ḽiṱhihi , ḽine ḽa bvisa muṱambuluwo .
Ḽiga ḽa vhuvhili ḽa khetho ya u saukanya ḽo bveledzwa nga u saukanya mutevhe wa khetha na u nanga khetho ine ya konadzea nga maanḓa ine ya swikelela ṱhoḓea .
Muvhuso u tea u vha na vhulondo kha vhathu vhawo .
Maitele a no tevhedzwa na Phalamennde
Fhedziha , hu kha ḓi vha na vhathu vhanzhi vhane vha kha ḓi wana pfunzo dza sekondari dzi songo fhelelaho , zwi sumbedzaho khaedu ya ndeme musi Muvhuso u tshi khou ṱoḓana na dziṅwe nḓila dzo sedzaho kha u khwinisa maimo a zwikili na u ṱanganya vhathu a vha kha maraga wa mishumo .
Ri khou lavhelela khunyeledzo kha Mulayo wa Tshumelo ya u Thola wa 2015 une wa vha mutheo wa tshumelo dza u tholwa ha tshitshavha .
Zwine zwa tou vha khagala kha minetse ndi zwauri yunithi ya mapholisa a ḓivhonadzaho i ḓo rumela miraḓo ya ḓana na fuṱhanu na muṅwe muthihi ane a ḓo dzula afho kha senthara ya mashumele o ṱanganelaho .
U bva tshi tshetsho masipala wo vha u tshi tou hira vhashumi u bva nnḓa musi hu tshi itwa mabunga , hune ṱhanganyelo dza vhaṋetshedzi vha tshumelo vhavhili vha vha vho tiwa u itela u thusa masipala uri u ṱavhanyedzise maitele a u dzhena kha mafhungo a mushumo wo salelaho murahu wa tshampungane .
Zwenezwo , ndi khou ṱoḓa u mu tikedza na nṋe na Muhasho kha mushumo wavhuḓi une vha khou ita wone .
Khomishini ya Ndinganelo ya Mbeu zwo ralo i vhona khakhathi dza zwa vhuloi dzo sendeka kha mbeu , na uri dzi ṱoḓa u tandululwa nga u ṱuṱuwedza na u tsireledza u lingana ha mbeu .
Zwa mishumo zwo wa , u bindudza ha sekhithara ya phuraivethe zwo fhungudzea , na mvelelo dza zwa migodi na kha nḓowetshumo zwo fhungudzea zwihulu .
Nga nḓila i fanaho , Muvhuso wo livhana na khetho .
3.2 Muṱangano wo ṱanganedza ḽikumedzwa nga Khosikhulu ḽa uri Masipala wa Tshiṱiriki tsha Vhembe u tea u ṋetshedza tshumelo kha vhathu vha Vuwani ngeno hu tshi kha ḓi tandululwa fhungo ḽa mikano .
U dzhiela nzhele nga vhuronwane hu tea u iswa kha u ṱavhanya u topola dzikheisi dza vhurindilamushonga na u tshaṋela ho teaho ha dzikheisi dzo raliho kha nḓila dzo randelwaho dza dzilafho ḽa vhukuma na thikhedzo ya u tevhedza ya tshitshavha yo khwaṱhiswaho .
Tshaka dza vhuendi vhu shumiswaho kha u ṋetshedzwa ha tshumelo dza vhuendi ha nnyi na nnyi kha vunḓu ndi zwidimela zwa vhuendi , mabasi , thekhisi dza zwibazana na thekhisi dza mithara .
Sa sekithara ya nnyi na nnyi yo bveledzwa , zwa zwino dzangalelo ḽo gonya kha u monithara na u asesa , nahone ngamaanḓamaanḓa kha ndangulo ya mashumele .
Ikonomi ntswa zwino i ita khuwelelo ya mihumbulo ya vhubveledzi na maga o thomiwaho , madzuloni a vhuḓifari ha tshiimiswa , u dzudzanyulula na luvhilo luhulwane lwa u dzhia tsheo , zwine nṋe nda fanela u zwi amba uri ndi zwine Vhubindudzi ha vha zwone .
Shumisani muṅwe na muṅwe wa mitshila kha u vhumba maipfi ane a vha na ṱhalutshedzo dzi tevhelaho : nyofho dzo ḓalesa ndi khaladzi a mme anga ndo itela muṅwe muthu nyito ya u ṅwala ndi mbudzi ṱhukhu ndi nḓou ya nduna
Khethekanyo ya 4 na ya 5 dza Gaidi ya Vhulanguli ya CBP / IDP dzi ṱalutshedza zwine zwa tea u bvelela zwenezwi ho no tshewa .
Mushumo woṱhe wa DPME ndi u tshimbidza mushumo wa Mihasho ya Muvhuso na Ndaulo .
Afurika ḽo ḓi dzulela u vha vhukati kha mbekanyamaitele yashu ya mashangoḓavha .
U ṅwala : Itani phosiṱara ya u kungedzela
Musi vho wana thendelo vha ḓo ṱanganedza zwidodombedzwa zwa mbadelo .
Tsha vhuvhili , matshudeni vho sumbedzisa uri mbadelo yo fhelelaho ya pfunzo kha dziṅwe yunivesithi i nṱha u fhira masheleni a ṋetshedzwaho nga NSFAS .
Digirii idzi dzi ḓo avhelwa nga kha zwiimiswa zwa pfunzo ya nṱha zwo akhiredithiwaho nga Khoro ya Pfunzo ya Nṱha .
Masiandoitwa a u sa fhedza thandela nga tshifhinga ndi afhio ?
Vharangaphanḓa vha thandela vha nga si shumise thandela iyi u wana dziṅwe ṱhanziela dza phanḓa .
Maṅwalo a thenda a tea u leludzwa u ita uri a pfeseswe nga vhoramabindu vhapo .
Zwidulo zwi tea u vha na ha u gogoḓela uri u dzhena na u bva kha tshidulo zwi leluwe .
Tshipikiṱere tshi nga ṱoḓa vhaimeleli vho vhalaho .
Khamphani i lavhelela u engedza vhukuma ndambedzo ya vhurangeli ha u hira na vhuṋe nga u linganyisa zwihulwane zwiko zwa vhaṅwe vhashumisani kha maraga wo sedzwaho .
Naho vhaṅwe vha vhashumi vho vha vho ambara zwiambaro zwa u ḓitsireledza , zwo vha zwi songo ḓala , saizwi vhanzhi vha songo ambara .
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u alusa pfananyo ya Tshipembe-Tshipembe nga u shumisa vhuraḓo na u shumisana na zwigwada zwa tshipembe .
Sa tshipiḓa tsha mbekanyamushumo ya u dzhenelela ha vhatikedzamboho vha Vhuphuresidennde , phanḓa ha Mulaedza wa Lushaka Mufarisa Muphuresidennde Vho Motlanthe vho fara muṱangano na vho rabulasi na vhashumi vha mabulasini ngei Paarl nga Ḽavhuvhili .
Muthu u fanela u humbula uri vhagudi ngae na vhagudisi na vhone vha na pfanelo dzine mugudi a fanela u dzi ṱhonifha .
Mvetomveto ya Mafhungo a zwa Masheleni o Ṱanganywaho a rumelwa kha Muoditha Dzhenerala uri a Odithwe hu sa athu fhira vhukati ha Ṱhangule kana nga fhasi ha miṅwedzi miṱanu nga murahu ha u vala ha ṅwaha wa muvhalelano .
" Hai ! " nda mu fhindula nga u ṱavhanya .
Hune rathandela a nanga u khwaṱhisedza khunguwedzo ya thandela sa yo thendariwaho , a khakhulula vhukhakhi sa zwitevhelaho :
Zwa ndeme , ḽi dovha hafhu ḽa vha , nga ha nḓila ine vhadzulapo vhaḽo vha maanḓafhadzwa ngayo uri vha kone u shela mulenzhe .
Izwi zwi katela vhuendelamashango ha mahayani , mishonga , vhulimi na mvelele .
21 . Miraḓo ya Bodo ya Phaka dza Lushaka dza Afrika Tshipembe :
Tshivhalo tsha mbudziso dzo vhudziswaho kha khothe dza vhana nga Muvhuso .
Muvhuso u fanela u sika vhupo vhu konadzeaho , u shumisa zwiko zwa tshitshavha zwavhuḓi na u bindudza kha u bveledzisa vhukoni ha vhathu vha shango .
Lwa mulayo , mbofholowo ya tshivhumbeo i tendelwa u itela maitele a ndaulo .
Mbekanyamushumo ya Ṅwedzi wa Vhafumakadzi wa Lushaka yo nambatedzwa .
Haya ndi maga a ndeme a u pfulusa muhwalo u bva badani u ya tshiporoni na u engedza vhuṱaṱisani ha sisiṱeme ya tshiporo .
Vhulavhelesi na tshenzhemo zwi sumbedzisa uri sisiṱeme dza pfunzo dzi kwama zwikhala zwa vhutshilo ha vhadzulapo na u ri zwihulwane zwi kwama nḓila ya u swikela zwikhala zwavho tshitshavhani .
Uri naa dokotela u bvisa thanziela u ya nga zwe a wana nga tshifhinga tsha dzindingo , kana u ya nga mafhungo e a a wana kha mulwadze nahone yo thewaho kha vhulwanzi vhu tanganedzeaho ha zwa dzilafho .
Muraḓo u ḓo dzulela u ḓivhadza nga tshiiimo tsha mbilaelo yawe , nahone Tshikimu tshi ḓo shuma tshi sa neti u khwaṱhisedza uri ri tandulule mbilaelo nga u ṱavhanya nahone nga nḓila i pfadzaho .
U a zwi ḓivha uri vha ḓo vhuya vho ḽi pfa ḓuvha mikulo i sa pfiwi .
Fhedzi u tandulula khanedzano dza muḽa na dza vhadzuatsini na u shumana na u rwa huṱuku na u tswa zwi ṱoḓa maṅwe maitele na thekiniki . " 46
U ḓadzisa zwenezwo , vha ḓo sedza kha vhabebisi na maitele avho u thusa u tsitsa mpfu dza vhafumakadzi musi vha vhaimana .
Muhasho wa Saintsi na Thekhinoḽodzhi u kati na u bveledza luvhanḓe lwa u ṱavha goroi u itela u tikedza mveledziso na u ḓo rengisa thekhinoḽodzhi ntswa dza u sima u itela vhalimi vha khou bvelelaho na vhane vha khou itela u rengisa .
Kha u lwa na samba ḽa HIV na AIDS , khamphani ya muvhuso ya zwa mishonga , Ketlaphela , yo thomiwa na uri i ḓo shela mulenzhe kha ṋetshedzo ya dziantirithirovairaḽa kha Muhasho wa Mutakalo .
Naho ndavhelelo dza odithi dzi tshi ḓivhadzwa vhafaramikovhe , vhaṅwe vhathu vha zwi takalelaho na vhone vha a tama u vhala .
Ri ḓo , naho zwo ralo , ṱavhanyisa u engedza ṱhalutshedzo ya u sa dzhia sia hu nga vha phosethivithi kana u sa dzhia sia .
Zwi a konadzea uri thanga nyana dzi si gathi dzi vhe dzo shatwa nga luvhungu , kana nga baktheria kana fungi u itela u dadza kana u phaḓalala nga u ṱavhanya nga fhasi ha nyimele i dzulelaho u vha na khuli hune ya wanala kha bede dza nezari .
Ndulamiso ya vhudzheneli kha vhunṱha ha thaidi na mukukumuwo i fanela u itiwa .
U VHONA URI HU NA TSWIKELELO YA MADZULO A VHATHU O TEAHO NA TSHUMELO DZA NDEME DZA MUTHEO
Ni nga shumisa vhutambo vhuvhili kana vhuraru u itela u pomba zwitendeledzi nga u ṱavhanya .
u pulana hu fanela u ṱumanywa na zwiimiswa zwa mulayo , u fana na , u fana na Komiti ya Wadi
Muhasho wo thola vhorakhonṱhiraka vha u vhuedzedza vhupo zwenezwo a si zwa ndeme u ṋetshedza vhuḓifhinduleli kha Zwitatamennde zwa Masheleni zwa Ṅwaha nga ṅwaha .
Fhethu ha khombo ha u tambela -ho katela ḓaleḓaleni , zwiporoni zwa zwidimela , dzibadani , hune ha khou fhaṱiwa
Mafhelo a vhege a u ḓiṅwalisa ndi ḽiga ḽihulwane vhukuma kha u swika kha maṱhakhe a thandela ya miṅwaha mivhili ya u wana ḓirese dza vhudzulo dza vhakhethi vhoṱhe vho ḓiṅwaliselaho u vouta .
Tshumelo dzi no shuma dza nḓisedzo dzi no itwa nga zwifhinga zwe zwa tendelaniwa khazwo nge ha ḓisedzwa zwitolo , zwiendedzi na tshumelo dza u langa ndaka .
2.3 . U ḓivhadzwa ha Mulayotibe wa u Lamukanya ha Dzitshakha wa 2016 Phalamenndeni .
Vhu ṋea vhadzulapo tshikhala tsha u shandukisa mihumbulo ya dzi MP phanḓa ha musi Mulayotibe u tshi vha mulayo .
Musi hu khou dzhielwa izwi nṱha , u thivhela vhugevhenga zwi vha khaedu khulwane vhukuma .
Ma ḓi a ndeme a sa badelwi a itwa nga tshikalo tshiṱukusa tsha 6kl tsha maḓi nga ṅwedzi nga muḓi .
Nga maanḓa , ri lavhelela ṱhama dzashu dza matshudeni uri vha vhe vhashumisani vhavhuḓi nga maanḓa kha riṋe musi ri tshi isa phanḓa na tshanduko ya vhukuma .
Tshifanyiso tsha muhumbulo tsha tshitshavha tshi konḓaho itshi tshi ḓiswa nga maṱano a fanaho na ḽiṅwe ḽine ḽa khou ḽi lavhelesa hafha nga madekwana .
Tshivhumbeo tsha maimo a nṱha na mveledziso ya themamveledziso na u khwinisa :
Bidi iyi yo no ṋetshedza zwikhala zwa 800 zwa mishumo ya u fhaṱa ngei Northern Cape na uri i ḓo dovha ya sika miṅwe mishumo ya 100 uno ṅwaha .
Madalo , u vha vhona na dziṅwe tshumelo dzoṱhe
Gumofulu ḽa ṅwaha kana R1 397 nga muunḓiwa na
Dzina ḽa nomboro ya vhukuma ya u shumela ya muṋetshedzatshumelo ;
Mutholi u fanela u vhona uri mushumi muṅwe na muṅwe o ḓivhadzwa nahone u pfesesa zwavhuḓi khombo dza zwa mutakalo na tsireledzo dza mushumo muṅwe na muṅwe une wa vha u khou itiwa , tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha vha tshi tshi khou bveledzwa , u itiwa , u shumiswa , u vhulungwa , u farwa kana u endedzwa , na tshishumiswa tshiṅwe na tshiṅwe kana mitshini ine ya vha i khou shumiswa .
Muthihi wa vhoiwe u fanela u fha ndaela muṅwe a dzi tevhele .
Naa hu na mubidi kana muṅwe wa vhalangi vhavho o dzheniswaho kha mutevhe kha Dathabeisi ya Tshikwama tsha Lushaka ya Vhaḓisedzi vho Kalelwaho sa khamphani kana vhathu vho thivhelwaho u ita bindu na sekhithara dza lushaka ?
Pulane yo bveledzwa nga tshumisano na zwigwada zwo fhambanaho - zwihulu tshitshavha tsho khethaho khoro .
2.2 . Khabinethe i ṱuṱuwedzwa nga luvhilo lwe Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe ( SAPS ) ya shuma ngaho kha u fara vhathu vha 483 vhane vha khou ṱumanywa na u homboka , khakhathi dza zwitshavhani na u pwashekanya zwifhaṱo ngei Gauteng na uri ho farwa vha 21 malugana na u fhisa maṱiraka ngei Kwazulu-Natal .
Ikonomi ya ḽifhasi yo vhumbiwa nga nḓila i khwaṱhisaho khethekanyo dza ikonomi vhukati ha tshaka na madzingu a ḽifhasi .
Vhulamukanyi vhu amba ndondolo yo teaho ya vhalwadze vha dzhielaho nzhele zwiko zwi re hone .
15 . Khabinethe i swikisa ndiliso dzayo kha Muvhuso na vhathu vha Indonesia nga murahu ha u wa ha bupo ḽa vhulaha vhathu vha 189 nga murahu ha musi ḽi kha ḓi bva u takuwa u bva ḓoroboni ya Indonesia , Jakarta .
2.2. Khabinethe yo tendela uri Pulane ya Fulufulu yo Ṱanganelanaho ( IEP ) i ganḓiswe u itela nyambedzano ya tshitshavha na u konisa vha kwameaho na madzangano a re na dzangalelo uri a davhidzane nayo .
Ndi ḽiṅwalo ḽine ḽa rekhodo lwa tshiofisi zwi re ngomu na milayo yo tiwaho ya thendelano iyi .
Thoḓisiso dzi re na zwipiḓa-piḓa dza mbambadzo dzi ṱoḓa u itwa , khathihi na ṱhoḓisiso kha u ṱanganya mbambadzo .
Minista vha na vhuḓifhinduleli ha ndangulo ya fhethu ho tsireledzeaho .
MUTENGO WA ZWIRENGISWA
Ro wana tshiimiswa tsha Muvhuso tshine tsho ḓadzwa nga milayo ya mishumo ya muvhuso wo fhiraho , we wa ḓo ḓivhea zwihulu ḽifhasi ḽoṱhe nga usa shuma zwavhuḓi na tshanḓanguvhoni .
Ndi nga ha u tikedza ndivho hu si muthu .
musi tshiimiswa kana athikili i tshi imiswa fhethu huṅwe na huṅwe , zwi fanela u itiwa nga nḓila ine ha sala hu sa bveledzwi nyimele i songo tsireledzeaho kana ha bveledzwa nyimele ine mutakalo was ala u khomboni .
Ngeletshedzo dzine dza fhaṱa hu tshi itelwa u khwiniswa dzi fanela u itwa,hune zwa konadzea , tshitshavha tshi fanela u ḓiṅwalisa kha u tandulula thaidzo .
Heyi ndima i ḓo sedza kha u shuma ha milayo ya Batho Pele nga maanḓa kha mushumo une wa itwa nga vhashumeli vha muvhuso na Komiti dza wadi kha zwenezwo .
Ndi khuliso u amba na maAfurika Tshipembe kha ino Nnḓu na mahayani avho na kha senthara dza u vhona u mona na shango .
Fhedzi , Minista na vhone vho ṱanganedza mivhigo yavhuḓi nga maanḓa nga maitele o sumbedzwaho nga vhanna na vhafumakadzi vha yunifomo ya muvhala wa lutombo vho ḓiimiselaho .
Mulayotewa u ṱoḓa nyito ya ndaulo u ri i vhe mulayoni na u pfesesea , khathihi na u ri i tevhele maitele ane a pfadza .
24.4 Ndi dzi fhio khaṱhulo dzine Khothe dzine dza kho thetshelesa khumbelo dza nga dzi fha ?
U swika hafha , ndi tea u dovha hafhu nda dzhia tshikhala nda livhuwa vhashelamulenzhe vho fhambanaho kha vundu ḽashu vhe hu si kale vha dzudzanya misumbedzo na dzirali kha nḓowelo ya u lwa na vengo nga vhabvannḓa .
U ṱola ho ḓisendekaho kha zwa Muphuresidennde na vhadzulapo
Maṅwe masia ane a ṱoḓa ndangulo nga kha mveledzo ya matshimbidzele a tshiofisi ndi :
Dziṅwe tshenzhelo u bva fhasi
- Mvetomveto ya u thoma ya mbekanyamaitele ya vhafaramikovhe vhaswa vha muvhuso yo themendelwa uri hu vhe na u isa phanḓa vhukwamani .
Nga murahu ha izwo , ri na mbambe ya Ṅwana o Takalaho we a vha a tshi takadza ngamaanḓa .
Ṱhoḓea yo khetheaho ya uri fhethu ha mushumo hoṱhe hu ṋekedzwa tshumelo dza mutakalo wa mushumoni i tea u sedzuluswa zwino .
Sa tsumbo , tshikhala tsha u tshimbila vhukati ha miṱa tshi nga vha tshihulwane na , zwenezwo , tshifhinga tsha ndondolo ya mulwadze thwii i ḓo dzudzanywa nga u tou ralo .
Tswikelelo kha tshumelo ya tshampungane ndi ṱhoḓea ya vhuṱhogwa ya u vhuedzedza tshirunzi tsha zwitshavha zwapo .
Khoḽidzhi dza vhugudisi ha vhadededzi , zwi tou nga , dzi dzhia tshipiḓa tshi tevhelaho tsha ya fhasi kha dziyunivesithi .
3.5 . Mbekanyamushumo ya vhaswa ya ṅwedzi woṱhe wa Fulwi i katela vhuṱambo ho fhambanaho , u bva kha zwa u rwelwa ṱari ha fulo ḽa zwa vhurangaphanḓa ha vhaswa , u rwela ṱari Mbekanyamushumo ya Vhaambasada vha Pfungavhuṋe ya NYDA khathihi na vhuṅwe vhuṱambo vhunzhi ha Tshumelo dza Vhaswa dza Lushaka u mona na shango ḽoṱhe .
Ṱhanziela i bvaho kha khoro iṅwe na iṅwe i sumbedzaho uri tsheo yo dzhiwa nga nḓila i tevhedzaho ndayotewa dza khoro .
( c ) i ita tsheo ya Magumo malugana na uri mafhungo ayo a wela fhasi ha zwa Mulayotewa naa .
Tshithu tshihulwane tsha tsedzuluso iyi hu ḓo vha mushumo wa u lugisa zwo khakheaho zwe zwa bulwa kha Muvhigo wa 2002 Komiti ya Ṱhoḓisiso kha Sisiteme ya Vhulondo Afrika Tshipembe .
Ro takala uri ro kona u isa phanḓa na u davhidzana na maanḓalanga kha ḽevele iṅwe na iṅwe ri tshi ṱoḓa u swikela , he ra hu wana nga u ṱavhanya nga maanḓa .
Kha vhunzhi ha mashango , mbalombalo dza miṅwaha ya zwenezwino dzi tou vha mahumbulelwa a vhashumi vha IMF .
Ri ḓo shumisa ngudo idzo uri ri kone u khwinisa mveledziso .
Naho zwo ralo , izwi zwo swikisa kha u engedzea ha ndaulo ya ndeme , u fhaṱa hu si havhuḓi na u bvela nnḓa ha vhorakhonṱhiraka vho thomiwaho u bva kha makete uyu .
Kha hezwi , u pfana mitengo zwi itea musi khamphani khulwane dzi pfana mitengo i siho u itela u engedza phurofiti dzavho - maitele a siho mulayoni kha mashango manzhi .
Uhu u iledza hu nga hu na vhushaka na u phaḓalala ha vhuloi nga u tendela vhaṅwe vhathu vha tshi shumisa vhuloi .
Lavhelesani zwifanyiso ni vhale mapulo a maipfi .
U dzhielwa nṱha na u dzhiwa sa zwa ndeme zwi tea u thoma ka ḽevele ya ndangulo ya nṱha , saizwi ndangulo ya tshileludzi tshiṅwe na tshiṅwe i na vhuḓifhinduleli ha u thoma thasululo dzoṱhe kha thaidzo na u fha nḓila ya kushumele u itela vhupulani hoṱhe hu itwaho .
u thusana .
Kha vha dzhenisa ṱhanziela ya DNA ( arali vho kona u wana heyo ṱhanziela ) .
A si zwa khwine , kana zwoṱhe zwi a fana , u vha kule na muthu ane a vha na HIV ?
Mvelelo idzi dzi wanala nga u dovha u sedza nyimele ngeno hu tshi khou siiwa nnḓa iṅwe na iṅwe ya mbekanyamaitele nga u fhambana .
Ṱhoho dza mihasho dzi a tenda u shanduka , fhedzi dza dovha dza vha na vhuḓifhinduleli vhunzhi .
Khothe iḓo swaya ḽiṅwalo ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo vheiwaho sa vhuṱanzi na u dzhiela nṱha tswayo idzo kha rekhodo .
Vhulapfu na tshileme zwi nga ṋea ngafhadzo ya tshiimo tshavho tsha pfusho .
Maḓuvha a Vhurereli na maṅwe o khetheaho - Awara 2
Fhedzi a si zwinzhi zwo swikelelwaho siani ḽa ṋetshedzokwayo ya mavu .
Vhuimo , mishumo na vhuḓifhinduleli malugana na vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa zwi a ṱalutshedzwa zwa zwino kha theo ya mulayo .
Ri vha tamela mashudu kha u livhana na zwiteṅwa zwa ndeme nga tshifhinga tshavho sa Phuresidennde .
A si vha badeli vhoṱhe vha muthelo vhane zwa ṱoḓea uri vha swikise fomo dza muthelo wa mbuelo .
Muvhuso u nga kha ḓi si ite zwithu nga tshifhinga nahone u ḓivhelwa u sa tevhedza phulufhedziso dzawo , hu nga vha nga zwifhinga zwa u ambedzana hafhu kana nga iṅwe nḓila .
Tsumbo , mufumakadzi u a beba ..
Matheriaḽa o bveledzwaho kha webusaithi iyi o ḓisendeka nga tsireledzo ya nzivhanyedziselo nga nnḓani ha musi zwo bulwa nga iṅwe nḓila .
Hezwi ndi maelana na Thendelano nga Ofisi ya Muphuresidennde ya Muhanga wa Samithi ya Mishumo yo sainiwaho kha Samithi ya Mishumo nga Ofisi ya Phuresidennde nga 2018 .
Vho vhuya vha vha Muingameli-Dzheneraḽa wa Vhuṱoli Afrika Tshipembe .
U wana tshifhinga tsha u anḓadza na fhethu ho teaho hune ha nga itelwa hone mafulo a muvhuso a u anḓadza
Kha vha tupule miri ya tsheṋe muḓini wavho .
Muhasho wone uṋe u fanela u ṱalutshedzwa vho u ya nga vhukoni na vhuleme ha nga ngomu .
Arali NA ya phasisa Khwiniso ya 18 , Mulayotibe u ḓo kona u fhiriselwa kha Khoro ya Lushaka ya Mavundu ( NCOP ) u itela u pfa mihumbulo ya mavundu nga Mulayotibe .
5.1 . Khabinethe i ṱanganedza mvelele u bva kha Samithi ya Vharangaphanḓa ya G20 , ye Muphuresidennde Vho Jacob Zuma vha i dzhenela , he madzangalelo a vha Vhukovhela a dzhielwa nṱha .
Maipfi a re afho fhasi ri a shumisa kha u ṱalutshedza mbonalo ya ṅwedzi kha zwifhinga zwo fhambanaho .
Hei ndi mphomali ntswa na zwibviswa zwo vha zwi fhasi hu tshi thomiwa .
Sekithara ya zwa vhubveledzi na vhuendelamashango ndi masia o sedzwaho o khetheaho a u khwaṱhisedza uri ri a alusa ikonomi yashu yapo .
Mulayotibe wa Khwiniso u edzisa u ṋetshedza mbadelo dza u engedzedza na / kana mbuelo dzi re na vhuṱumani na thusedzo ya matshilisano .
Masipala wa Prince Albert wo ita zwi takadzaho vhukuma nga u sumbedza vhuḓikumedzeli vhuhulwane kha u tevhedza maitele a konḓaho o vhewaho nga heyi mbekanyamaitele ya ndangulo ine ya vha na magavhelo nga murahu .
Ri dzhiela nṱha zwa uri mitengo i nga dzika na u fhirisa , zwine kha nyimele iyo mbonelaphanḓa dzashu dzi ḓo dzudzanywa u ya nga nḓila yeneyo .
Sa izwi vha tshi zwi ḓivha , ro ḓi vhofha nga zwa ndeme zwiṱanu : pfunzo , mutakalo , mveledziso ya vhuponi ha mahayani na tshanduko ya mavu , u sika mishumo i ḓivhaleaho na u lwa na vhugevhenga .
arali vha na dzi mbulungelo , zwidodombedzwa malugana na nzwalelo na dzi mbadelo .
Ri khou lavhelela uri SIU Special Tribunal i ḓo thoma mushumo wayo kha miṅwedzi i si gathi i ḓaho u ṱavhanyisa mbilo dzo bvaho kha ṱhoḓisiso dza SIU , dzine zwa zwino dza khou anganyelwa henefha kha R14.7 biḽioni .
Vha tea u rekhoda zwithu zwine zwa nga vha kha MBUELO YA U SHUMA na zwine zwa nga vha kha zwibviswa zwa u shuma .
Nnḓa ha nnḓu
Afrika Tshipembe ḽi ḓihudza ngae nga zwe a zwi swikela .
Thandela dzo fhambana u bva kha u bveledza zwiḽiwa zwa muṱa , na u bveledza mbuelo u ya kha mishumo ya pfunzo dza nga ha pfushi .
Khabinethe i dzula yo ḓikumedzela kha mathomo a mushumo wa Pulane ya Zwiko yo Ṱanganelaho ya 2030 , yo livhiswaho kha ṱhanganyiso ya muḓagasi yo fhambanaho ine ya ḓo fhungudza vhufulufheli kha tshiko kana zwiko zwa u thoma zwa mveledziso ya muḓagasi .
Nṱhani ha izwo , Miraḓo vha Vhusimamilayo uhu vha khou shumisa vhudavhidzani ha nnyi na nnyi nahone .
U langa khuḓano notsi dza khoso
Tshivhalo tsha mahaya a vhana a tshimbidzwaho nga sekhithara ya NGO .
Vha amba uri kuhumbulele nga ha vhuloi kwo shanduka u bva tsha kale-kale hu sa athu vha na vhukoḽoni , na uri kuhumbulele ku khou ya phanḓa na u shanduka .
Ṅwalululani mafhungo aya ni tshi thoma nga Mulovha .
Nyombedzelo ya nyendedzi nga zwenezwo nga ha uri ri nga fhungudza hani mveledzwa kha tshitshavha nga nḓila ya nyolo na nzudzanyo ya pulane .
Vha ḓo ḓivhadzwa nga u tou ṅwala nga ha tsheo malugana na khaṱhululo ya nga ngomu .
Maitele a u shela malaṱwa a mapfura a u bika kha dziḓireini dza maḓi a mvula a zwi ṱuṱuwedziwi .
Ezwi zwi nga funiwa nga matshudeni vhane vha khou tou thoma u shumisa khomphyutha u ṅwala .
Madzingu mavhili o vhaho na zwikalamutengo zwa fhasi ha nomboro nthihi kha tshifhinga tsho fhiraho : West Asia na South Asia .
2 . Kha vha rere nga ha nga ha masiandaitwa a Komiti ya Wadi yavho arali vha si khou tevhedza Batho Pele kha masipala wavho
Ndayotewa i ṋea Muvhuso mushumo wa u ṱhonifha , u ṱuṱuwedza na u swikelela pfanelo dzoṱhe dzo vhulungwaho kha Mulayotibe wa Pfanelo .
Arali vha nga ita khumbelo kha poswo i fhira nthihi , hu fanelwa u ṋetshedzwa khumbelo yo fhambanaho kha poswo iṅwe na iṅwe .
Fhedzi , arali zwidodombedzwa zwa vhuṋe zwo shanduka , fomo ya u shandukisa khetho ndi nḓila i vhonalaho ya u ita uri ri wane zwidodombedzwa zwavho zwazwino zwino .
Ndaka nadzo dzi tea u vhewa bakhoudu na nḓila yone .
Ndivho dza Phurogireme ya Thuso ya Mabindu nyanḓano ndi :
Kha ri ite nyito Itani phosiṱara ya u kaidza u lakatedza .
Sa vhashumeli vha muvhuso , fhedziha , vhashumeli vha muvhuso vha na vhuṅwe vhuḓifhinduleli musi zwi tshi ḓa kha u khwaṱhisa , u fhaṱa na u tsireledza dzina ḽa muvhuso nga kha nyanḓadzamafhungo ya zwa matshilisano .
Ḽiṅwalo iḽi ḽi ḓo ṱanganyisa mahumbulwa u bva kha vhupfiwa ha vhathu khathihi na makumedzwa o tou ṅwaliwaho .
MASALA VHUKUMA riṋe inwi one yone iwe hone wone kwone zwone
Ri khou ṱuṱuwedzea nga maanḓa nga mvelaphanḓa yo swikelwaho u swika zwino ya u lwa na maitele a vhugevhenga o sedzwaho , u fana na vhuvemu mimoḽoni .
U topola ṱhoḓea - u ita ṱhoḓisiso kana u ita tsenguluso ya ṱhoḓea u ita u topola zwithu zwa ndeme kha tshitshavha zwi elanaho na mveledziso , mugaganyagwama na nḓisedzo ya tshumelo .
Muṋetshedzatshumelo ya ndondolo ya mutakalo ane Tshikimu tsha vha na thendelano nae ya u ṋetshedza Mbuelo dza gumoṱuku dzo randelwaho kha miraḓo nga mutengo wo tiwaho .
Khamusi hu ḓo vha na vhulondo ha khwiṋe tshifhingani tshi ḓaho kha u ita mvetomveto ya mafhungo ayo .
Hezwi zwi amba uri ḓivhazwakale ya tshiofisi yo vha yo vhulungwa nahone u tevhedzwa ha ndaela dza mulayo dzo khwaṱhisedzwa .
Arali muofisiri wa mapholisa a vha vhudza zwiṅwe , kha vha humbele u amba na muofisri muhulwane , nahone vha ite ngauralo u swikela vha tshi wana thuso yo teaho .
Khethekanyo iyi i tea u vhalwa mazha na khethekanyo i no amba nga khwaḽithi i no sedza sia iḽi i tshi ya phanḓa ya ṋea hafhu zwidodombedzwa nga vhuḓalo zwa ndivho ya muhasho ya u pfumbisa mihumbulo iyi .
Hezwi zwi amba uri muthu muṅwe na muṅwe a nga humbela Vhulanguli ita ṱhaṱhuvho ya vhutevhedzeli kha tshiimiswa .
7.1 . Khabinethe yo ṱanganedza nḓivhadzo ya zwenezwino nga Minisṱa wa Muhasho wa Vhulamukanyi na Tshumelo dza Vhululamisi Vho Ronald Lamola ya u vhumbwa ha tshigwada tsho khetheaho tsha vhaṱoḓisisi na vhatshutshisi vha muvhuso tshine tsha ḓo tou sedzana na milandu ine a i athu tandululwa ya tshifhinga tsha Khomishini ya Ngoho na Vhupfumedzani .
2.1 . Khabinethe i dovha ya ṱanganedza fulo ḽa vhubindudzi ḽa u ya Japan ḽo rangwaho phanḓa nga Muhasho wa Mbambadzo na Nḓowetshumo .
Vhuṱali havho ho sumbedzwa na kha Harare Declaration , ye vha i ṅwala na u i tikedza .
Vha Mufarelo kha Vhoṱhe wa Mashangoḓavha ndi kale vha tshi khou huwelela thandululo dza vhulamukanyi ha mashangoḓavha u itela u fhedza mutevheṱhandu wa u shaya vhulamukanyi na tsuḓo .
Kha makumedzwa a ṱoḓa u swika oṱhe u swika zwino , tsheo ya mushumi nga uri u a shela mulenzhe kha akhaunthu dza muthu ndi ya luthihi na uri a i humiselwi murahu .
Zwi fanela u dzhielwa nṱha uri Minisṱa a nga ṋetshedza thendelo hu na ṱhoḓea dzo engedzwaho .
Khwaṱhisedzo ine ya khou ya phanḓa ya ṱhanziela na ndalukano dza mashango a nnḓa dza khamphani , miṅwe mihasho na dza nnyi na nnyi .
Kha ri n . wale shumisa mepe u re kha siaṱari ḽa seli . Ṅwalani zwine na ḓo amba kha vunḓu ḽiṅwe na ḽiṅwe .
Ri ḓo ita izwi fhedzi nga khumbelo yavho na nga thendelo yavho yo ṅwalwaho .
Vhabebi na vhaunḓi vha khou ṱuṱuwedzwa u funza vhana ngaha nyimele dzire khombo , hu tshi katelwa maitele na zwiito zwi sa ṱanganedzei zwi itwaho nga vhaaluwa .
AU ḽo ḓisendeka kha bono-guṱe ḽa dzhango ḽa vhuthihi ho khwaṱhaho
A tshimbidzwa nga mitsiko i fanaho na vhaeḓani vhavho kha mashango o bvelelaho u dzula vha vhaṱaṱisani kha ikonomi ya ḽifhasi .
U ḓo itwa nga nnyi ?
Nḓivho ya nṱha na vhukoni ha nṱha : maimo o linganywaho a fhasisa ( gumoṱuku / minimamu ) a nḓivho na vhukoni zwi teaho u swikelwa kha gireidi iṅwe na iṅwe zwo tiwaho ya dovha ya ṋea maimo a nṱha a swikeleaho kha thero dzoṱhe ;
U livhanya maipfi na zwifanyiso : Kha vha hudze siaṱari ḽi vhe ḽa A3 .
U ḓivhadza Nedlac uri dzangano ḽa vhashumi ḽi khou saukanya nga ha mugwalabo halutshedzo
U ya nga theori ya ndinganyiso vhathu vha ṱuṱuwedzwa nga lutamo lwavho lwa u vha farwa nga nḓila i linganaho mushumoni .
Arali vha sa takaleli uri zwidodombedzwa izwo zwi bviselwe khagala na vhupfiwa havho , nga mulandu wa zwiitisi zwa phuraivethe , kha vha zwi bule kha vhurifhi ha u tikedza , vha litshe vhupfiwa ho ralo .
U pulana , u fhaṱa , u khwiṋisa , u vusuludza , u engedza na u londota sentha dza zwitshavha dza zwa mutakalo , sentha dza u lela vhana na kiḽiniki .
U fhindula zwinyanyuli sa zwifanyiso , mafurase , maidioma , mitambo ya ḓirama , zwirendo kana zwidade zwine zwa bvisela khagala luambo lwa muvhili , luambo lwa zwipiḓa zwa muvhili , u edzisela nga zwipiḓa zwa muvhili na nga tshifhaṱuwo
Tshipi ḓa tsha tsivhudzo ya mbadelo tsha IRP 6 tshi vho wanala kha siaṱari ḽa thungo .
Zwenezwo , TISA ndi vhukwamani ha ndeme u itela muṅwe na muṅwe ane a dzhenelela kha zwa u vhulunga na u bveledza u vhambadzela nnḓa kha shango ḽino .
Zwenezwoha , vhalimivhafuwi na vhaeletshedzi , vha tea u vha na vhuṱanzi uri u vhavhalela sananga hu songo rembeḓa .
Afrika Tshipembe ḽo ranga phanḓa nyambedzano dza tshigwada tsha Afrika zwo itaho uri dzingu ḽi wane tshikalo tsha burodibennde thendeleki na uri Afrika ḽo kona u tsireledza tshikalo tsha fhasi tsha UHF tsha theḽevishini ya didzhithala .
U tshinyadzwa ha mikhwa ndi tshipiḓa tsha vhugevhenga hashu ha zwino na thaidzo ya vhukusha .
Vhorabulasi vhe ra amba navho vho bula uri u guda nga tshaka dza miroho " ntswa " , u fana na muroho wa maṱari matswuku , na u guda u bika miroho miswa na yo fhambanaho .
Masipala i na madzangalelo o fhambanaho nahone ia nga wana i tshi ṱaṱisana nga tshayo .
Ho sedzwa tserekano ya mbilaelo dza thekinikhala na dza mulayo dzine ra vha nadzo , Afrika Tshipembe ḽi ḓo sedza hafhu u rumela mulaedza uyu kha Khothe ya Vhulamukanyi ya Dzitshakatshaka uri i dzhie tsheo kha fhungo iḽi .
Kha tsumbo nnzhi , vhanna vha shumisa netiweke dzavho dza matshilisano u itela u sa katela .
Thandela dzo bveledzwa u bva kha Pulane dzo ṱaluswaho .
Ri vhona uri hu na u khwinisea ha vhunzhi na vhukhwine ha nḓisedzo ya tshumelo ya pfunzo kha Tshumelo ya Ndulamiso .
Nga zwezwo , muvhigo wo ḓivhadza nga ha u thomiwa ha nomboro ya mahala ya nnyi na nnyi nthihi ya lushaka khathihi na thikhedzo khulwane kha mveledziso ya kudzhenele kwa mashumele kwa lushaka na u engedzea ha u pfumbudza vhaofisiri vha kwameaho .
Mbuno ya uri zwiḽiwa zwinzhi zwo fhirelwaho nga tshifhinga zwi khou rengiswa nga vhane vha mabindu , ḽi sumbedza u ṱahela ha u fulufhedzea kha vharengi .
U swenda kha dzhangili dzhimu na u songolowa na muhangambwa hu tshi shumisa zwipiḓa zwo fhambanaho zwa muvhili
Bannga ya Mbetshelwa i ḓo fha zwidodombedzwa zwi no khou tevhela zwa tshanduko dzoṱhe dzi re afho nṱha .
5.1 Sumbedzani u tevhekana hone ha zwiwo kha tshiṱori .
Ṱhoho : Tsireledzo muṱani -
Pulane i bvisela khagala thagethe dza ndinganyiso ya zwa u thola dzine masipala wa tea u dzi swikelela na u vhiga khadzo ṅwaha muṅwe na muṅwe .
Sa tsumbo , kha vha ṱanḓavhudze manweledzo nga u a ṱanganyisa khao na u sumbedza kupfesesele kwa vho kwa ḽiṅwalwa .
Kha zwiimiswa , ndangulo ya ndondolo ya mutakalo i kha nyimele i si yavhuḓi .
U thusa vhafuwi vha sa athu u aluwa nga masheleni a u renga thannge ya mafhi
U swika zwino , u wana mafhungo na tshumelo , vhadzulapo vha tea u ḓivha uri ndi tshiimiswa tshifhio tshi zwi ṋekedzaho .
Fhedzi , vhahumbeli vha do eletshedzwa nga mvelelo dza khumbelo dzavho hu si kale .
Naho zwo ralo , musi fhedzi bono ḽo fanelaho ḽo bvelela zwiṱirathedzhi zwi nga bveledziswa u itela u amba nga thaidzo lwo teaho .
Ṱhoḓea dza tshilinganyo a dzi shumi kha Tshikwama na uri a dzi na mveledzwa kha zwitatamennde zwa masheleni .
Ndayotewa i sumbedza zwithu zwoṱhe nga ha muvhuso na milayo nga ha uri maanḓalanga a shumiswa hani , ndi nnyi ane a shumisa ayo maanḓalanga nahone ndi nnyi ane a a shumisa kha u vhusa shango .
Hu khou lavhelelwa uri Samithi i ḓo amba nga ha tshiimo tsha mulalo na vhutsireledzi dzinguni , nga maanḓa ho sedzwa kha mveledziso dza Musanda wa Lesotho na Democratic Republic of Congo , khathihi na u shuma nga kha Pulane yo Vusuludzwaho ya Dzingu ya Maano a Vhusumbedzisi ho tou topolwa kha zwinzhi .
Khumbelo dzi nga itwa embasini kana mishinini wa Afrika Tshipembe .
Tshi ḓo dovha hafhu tsha tikedza maga ane a vha hone zwazwino a u leludza maitele ane a elana na zwa u ṅwaliswa ha ndaka , mbambadzo ya vhaukati ha mikaṋo khathihi na thendelo dza zwa u fhaṱa .
Vhuṱanzi nga hone huṋe hu re khagala ndi hauri mbuelo idzo dzi nga si eḓanyiswe na tshishumiswa tsha mulandu .
Muhasho wa Ndondolo kha Mavundu u tea u vha mbuno dzo sedzwaho khadzo u itela u pfukiselo .
U ṱala maipfi kha dikishinari ( ṱhalusamaipfi ) .
U shela mulenzhe kha nyambedzano , a tshi vhudzisa na u fhindula mbudziso .
Mbuelo ya muvhuso wa vundu yo bviswa lwo khetheaho u bva kha pfukiselo dza muvhuso wa vhukati .
Mveledzwa dza luṱa lwa vhuvhili dzi bvelela nga murahu ha tshifhinga tshilapfu nahone dzi nga shanduka nga nḓila dzi konḓaho .
1.4 . Khabinethe yo rwela ṱari maga o dzudzanyiwaho u itela u vhona uri shango ḽi a kona u lwa na dwadze iḽi nga u ṱavhanya arali zwi nga itea uri ḽi a kavha .
Musi vhagudi vha tshi tea u tangedzela phindulo yone , kha vha ri vha thome nga u ita luswayo kha phindulo iyi i re yone .
Mushumo wavho wa u bveledza u vha engedza muṅwe muhwalo muhulwane .
O vha o dzula kha lurumbu lwa tshipembe ha tshitediamu .
Thaidzo dzi fanela u rangiswa phanḓa u ya nga ndeme dzadzo , tshihaḓu , vhuphara na u shela hadzo mulenzhe kha u bvelela ha muhasho .
A zwi mangadzi , reshio ya u tholiwa kha ya vhathu i khou dzulela u vha fhasi ha thagethe yo vhewaho .
- Mbekanyamushumo dzo fhambananaho dzi baḓekanyaho mabindu avho vha faraho zwiṱuku ( smallholders ) na ndeme ya tshaini ya vhubveledzi-havhulimi ha vhusimamaḓaka , swigiri , na biofuels .
Tshone i ita uri vhagudi vha wane na u shumisa nḓivho na vhukoni nga nḓila dzine dza ḓisa mbuelo matshiloni avho .
DTP Dzilafho na thaṱhuvho nga dzi phere zwo ṋetshedzwaho kha ndangulo u ya nga Mulayo wa Zwikimu zwa Dzilafho .
Vhahumbeli vha fanela u vha na tshenzhemo kha kulangulele na u langula vhupo ha khohakhombo miṅwaha ine ya fhira fumi .
Ri nga si imise khaedu dzo raliho fhedzi ri nga fhungudza khonadzeo ya uri u humbulela uhu hu sa bvele phanḓa nga u edzisa u vhea maitele ashu nga nḓila i fhiraho u kaidza .
U langa mveledziso ya na u sedzuluswa ha mbekanyamitele dza khemisi .
d ) Arali vha tshi tewa nga u sa badela mbadelo dzinwe na dzinwe , ri humbela uri vha ambe tshiitisi tsha u sa tewa nga u badela .
Vhunzhi ha vhathu vhane vha founa vha tshi pfa uri vha ṱoḓa u ḓivhulaha vho vha vha tshi khou ṱangana na thaidzo dza zwa lufuno , thaidzo dza masheleni na thiroma .
Vha thivhele u ita tsheo dza ndeme musi vhe nga fhasi ha ndango ya tsinyuwo .
U monithara lwa ṅwedzi muṅwe na muṅwe ha bidi dzo kunguwedzwaho u bva kha pulane ya u renga zwo itwa .
( a ) i fanela u kunguwedzwa nga tshivhalo tshi linganaho kana u fhira phesenthe dza 20 dza Miraḓo ya Vhusimamilayo ;
Data u bva kha vhafara mikovhe vha si vhanzhi na , teaho , vho teaho kha zwa u bveledzwa malaṱwa , u tshimbidza , sisiṱeme ya u laṱa na ya mbuedzedzo , hune ha vha na ḽeveḽe ya data yo teaho .
Mitambo , Vhutsila , Mvelele na Vhuḓimvumvusi vho tikedza mbekanyamushumo dzo fhambanaho dze dza sumbedziswa nga holodeni dza Paseka dze dza vha dzo itelwa u bveledza na u ṱuṱuwedza mitambo , vhutsila , mvelele na vhuḓimvumvusi zwitshavhani zwashu kha vundu ḽoṱhe .
Lushaka lwo fhandekanaho nga lukanda ( lushaka lu dzhielaho vhaṅwe ntha nga nṱhani ha mbeu kana maimo ) lu anzela u sumbedzwa kha zwa mitambo ya shango ḽikene nga nḓila ya vhuṱali kana i vhavhaho .
ṱhanziela ya ndaka , ho katelawa na ndaka dza vho dzine dza wela kha masipala
Vho laela uri hu ṱhaṱhuvhiwe zwiṱaluli zwa tshikolo tshavho na ndaulo ya tshikolo na vhagudiswa vho ḓiimiselaho malugana na u shuma nga nungo dzoṱhe .
ṱhalutshedzo dza kushumele dzi hone sisiṱeme ya ndangulo ya kushumele i bveledzaho i tshi khou shumiswa maga a SMART a khou shumiswa mbilaelo dza dzikhasiṱama dzo fhungudzea
Tshivhalo tsha vouthu dze dza hanedzana na u vhumbiwa ha mbumbano
U shuma havho nga nungo zwi tea u dzhielwa nṱha , na pfanelo dza vhathu dzavho , tsireledzo .
Hu si zwine zwa khou itea kha vhunnzi ha zwikimu zwa dzilafho nga fhasi ha NML a huna ane a ḓo humbelwa u badela tshipiḓa tsha mutengo nga murahu ha u ṱanganedza ṱhogomelo/ dzilafho .
Mbekanyamushumo ya Vhuswole ya Thikhedzo ya zwa Mutakalo i ṋetshedza ndugiselo na thikhedzo dza vhukoni na tshumelo dza mutakalo kha vhupileli na tsireledzo ya Afrika Tshipembe .
( 4 ) Khomishini ya Tshumelo ya zwa Vhuhaṱuli i na maanḓa na mishumo ye ya i ṋewa nga Mulayotewa na nga mulayo wo itiwaho nga vhusimamilayo ha lushaka .
Vhaofisiri kha yunithi ya PAIA vha ḓo ḓadza fomo yo teaho ya A vho imela muhumbeli vha kona u vha ṋea khophi ya hone .
U vhulunga nungo dza u livhana na zwivhangi zwihulwane zwa khuḓano na khakhathi , hu tshi katelwa izwo zwi elanaho na u fhelisa vhushai na u bveledza zwikhala zwi linganaho kha zwitshavha zwa Afrika .
A hu athu vha na tsheo yo no dzhiiwaho ya u fhaladza khoro ya ha masipala u ya nga Khethekanyo 139 ( 5 ) ( b ) ya Ndayotewa .
Zwikili zwa u tamba nga bola - u bammbisa bola kha luvhondo
U khwinisa vhundeme ha pfunzo , u engedza vhukoni na u alusa ḽevheḽe dza u bindudza hu sa shandukishanduki zwi ḓo thusa kha vhubveledzi vhu re nṱha .
Vha khou khou lavhelela u wana mvelelo dzi fareaho lini ?
Ndi zwa ndeme u vha na thendelano na rabulasi mathomoni musi hu kha ḓi itwa nyolo ya sisiṱeme ya ndangulo .
Ro thoma Komiti ya Dziminisiṱa dza Ngomu kha u Engedza Vhubindudzi ine ya ḓo vhona u bvelela ha vhurangeli ha nyengedzeo ya vhubindudzi .
Vhubveledzi ha Sisiṱeme ya Vhalwadze yo Pulaniwaho zwi ḓo dovha zwa khwaṱhisedzwa u vhona uri ambuḽentsi dzi khou shumiswa u itela nyimele dza shishi hu si u endedza vhalwadze vha nnḓa ha vhuongelo vhane vha nga dzhena kha ambuḽentsi u ya na u vhuya kha zwileludzi zwo fhambanaho .
6.7.5.2 Kale , Vharangaphanḓa vha Sialala vho vha vha tshi kona u ṋea zwigwevho zwa u pandelwa kha tshitshavha .
Thendelano na nzudzanyo sa zwe zwa lavhelelwa dzi katela u tendela kha masia oṱhe na nyito ya sia ḽithihi ḽi dzhiela fhasi nzudzanyo dza tsireledzo ya ḽifhasi i songo khwaṱhaho nahone i fanelwa u thivhelwa .
Mafhungo haya oṱhe a wanala , fhedza kha vhavhambadzi vhahulwane vha si vhangana na vhaṋe vha fhethu hune ha vhulungwa thoro .
Ngamurahu ha musi nḓivhadzo yo rumelwa kha Muofisiri wa Zwamafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Zwamafhungo u tea u dzia tsheo ya u fhedzisela kha uri anga kona kana a si kone u ṋetshedza rekhodo husaathu u fhira maḓuvha a 30 ngamurahu ha musi nḓivhadzo yo rumelwa .
Ndivhonnyi vhane na vhona vha tshi nga takalela u vhala phosiṱara iyi ?
Ri a vhilaedzwa tshifhinga tshoṱhe nga mbekanyamushumo dza theḽevishini dzine vhana vhashu vha dzi ṱalela .
Tshiṱirathedzhi : U khwaṱhisedza uri khwaḽithi ya maḓi , vhubvelaphanḓa na u kona u swikelela u renga tshifhinga tshoṱhe .
Vha ḓo ṋewa tshifhinga tsha u ṅwala phindulo .
Tsumbi i kuvhanganyiwa kha u ṱanganyisa tshaka ṱhanu khulwane dza masia a u ela u shaya u bva kha u shaya mbuelo na matheriaḽa , mushumo , mutakalo na pfunzo kha vhushayi ha fhethu hune vha dzula hone .
Tshivhalo tshinzhi tsha ḽaisentsi tshi nga livhanywa na zwivhumbi zwivhili .
Kha miṅwaha i si gathi yo fhiraho , ho swikelwa zwipikwa zwinzhi kha u khwinisa nyimele zwikoloni zwa nnyi na nnyi .
Hu fanela u dzhielwa nṱha uri miṅwe Mihasho yo ita tshanduko u rangela tshivhalo tsha vhashumi nga ṅwaha , zwo bveledzwa nga u thoma hafhu mafhungo a u rangela ṅwaha .
Nga nḓila hei muhwalo wa maga a u thivhela a zwanḓani zwa dokotela wa tshiṱiriki o tholwaho nga muvhuso .
Ndi konesa u dantsa .
Ḽiga ḽa vhuraru ḽa phurosese ḽi sedza kha u sedzulusa na u lingwa ha vhatshimbidzi vhaswa vho gudiswaho .
Tshumisano ya Muvhuso wa Australia na Muvhuso Wapo wa Afrika Tshipembe ( ASALGP )
Vhafaramikovhe vhane vha tendela tswikelelo kha zwiko zwo leluwa u vha wana fhedzi hu na khaedu khulwane kha u wana zwitshavha zwapo kana vhathu vhane vha shumisa zwiko zwa zwi tshilaho kana vhane nḓivho yavho nga ha hezwi zwiko ya ṱoḓea kha vhushumisamupo .
U vhofholowa kha mithelo yoṱhe yo livhaho ; zwi a pfesesea , naho zwo ralo , zwa uri mazhendedzi o khetheaho ha nga ḓo vhila u vhofholowa kha mithelo zwine zwa vha , nga ngoho , zwi fhiraho mbadelo dzi tshumelo dzi shumaho kha nnyi na nnyi .
1.29 Arali vho humbelwa uri vha vhe hone kha tsengo ya parole , Mudzulatshidulo wa Vhulavhelesi ha Vhululamisi na Bodo ya Parole u ḓo , phanḓa ha tsengo , vha ḓivhadza nga luambo lune vha lu pfesesa , nga ha kutshimbidzele kwa tsengo na zwe zwa lavhelelwa khae ;
Magudiswa a tevhelaho a tea u funzwa oṱhe kha themo 1 .
Tshikoupu tsha mishumo yo katelwaho nga u monithara na u ela zwi ḓo katela u lavhelesa themendelo dza u khwinisea ha khombo na u sengulusa u dzheniswa ha mishumo ya ndangulo ya khombo kha Masipala , khathihi na u dzulela u monithara zwisumbi zwa mashumele a khombo .
Muvhundu we zwa ḓalesa khawo
Vha dzhiele nzhele .
Nga u ita uri vhathu vha ṱangane u itela uri vha ite zwine vha tenda zwi fanaho , ṱhanganelo ya matshilisano na vhuthihi zwi tea u sikiwa .
Vhadededzi vha tea u vhonala kha madzangano a phurofeshinala , vha vhe na nḓivho ya maṱhakheni ya zwire ngomu , na u ḓi sumbedzisa nga nḓila yavhuḓi .
Mivhigo miṋa ya kotara iṅwe na iṅwe yo bveledzwaho ine ya sumbedza vhalambedzi na zwe vha kumedzela u ḓo ṋekedza .
U khwinisa mbuelo na u sika mishumo , nga maanḓa kha sekhithara dza fomaḽa dza phuraivethe nyaluwo i ḓo shanduka u fhungudza vhushai .
Nga dzangano ḽavho , vhapo vha tendelana kha ndivho na milayo zwi kwamaho vhoṱhe zwine muṅwe na muṅwe a ḓo zwi tevhedza .
Anetshelani zwe zwa bvelela zwe zwa ni ṱungufhadza . Ṅwalani zwi ṅwalwaho kha dayari zwa ḓuvha ḽithihi musi we na pfa no ṱungufhala .
U thola na u dzudza vhashumi ndi thaidzo ine ya dzula i hone .
Hu songo tsinywa iṱo malugana na vhukoni ha ikonomi dza vhuponi ha mahayani ha u kona u kunga na u vhulunga zwikili .
Mbudziso dzoṱhe dzi tea rumelwa na u kovhelwa .
Ikonomi dzine dza khou aluwa nga u ṱavhanya dzo vulelea kha zwa makwevho na u shumisa zwavhuḓi ikonomi ya ḽifhasi nga u ṱanganedza mihumbulo , thekhinoḽodzhi na u ḓivha uri hani , na u rengisela mashangoḓavha thundu na tshumelo .
Mbekanyamushumo yo sedzesa kha vhuvhambadzi , na pulane ya fhethu ya mveledziso ya vhulimi ha zwino na ha tshifhinga tshiḓaho ngei Gauteng .
Mvelele dza u fhedzisela dza COP17 dzo vha ḓivhazwakale na u vhea tshikalo , dzi tshi vhambedzwa na dza muṱangano wa 1997 he ha ṱanganedzwa Kyoto Protocol.
U shayea ha vhukoni kha zwipiḓa zwoṱhe zwa Muvhuso , nga mulandu wa ndambedzo ya masheleni i songo linganaho khathihi na u vhewa fhasi kha zwa ndeme zwe kale zwa vha zwo ṋewa ndangulo ya malaṱwa , zwo vha zwi zwone zwivhumbi zwihulwane zwi shelaho mulenzhe kha vhupulani ha ndangulo ya malaṱwa vhu songo linganaho .
3 . Arali rekhodo i na maipfi o rekhodiwaho kana mafhungo ane a nga dovha a bveledzwa sa zwithu zwino tou thetsheleswa
Khamphani ya vhuya ya saina ḽidzinginywa , maitele a ṱhoḓisiso a nga thoma .
Vhuḓifhinduleli vhu tshimbila na u vha na vhuḓifhinduleli ha tsheo dzine dza itwa .
Vhupo hovhu ha madzulo ha mikhukhuni ho no aluwa nga fhasi ha muvhuso wo rangwaho phanda nga DA .
Thandela na mbekanyamushumo dzo tetshelwaho kha miṅwaha miṱanu i ḓaho , dzi ṱuṱuwedzwa nga tshiimo tsha zwino .
Hu na ṱhahelelo khulwane ya dzibada , maḓi na muḓagasi , nahone a huna tshampungane tsha maḓi .
Nga masiari thempheretsha ya shangoni i vha i nṱha u fhira ya lwanzheni , zwi ita uri muya u gonyele nṱha shangoni ngeno muya u no rotholela u no bva lwanzheni u tshi leleḓela shangoni .
Mbulungo dza masheleni dzi tendela vhubindudzi uri vhu vhe hone kha zwifhaṱo , tshumelo na dzibada .
O mu wisa ! " hu vhidzelela mugudisi .
Fomo dza khumbelo na tsumban ḓila zwi tea u vhalwa khathihi .
Vha wana hani mushonga wa vhulwadze vhu sa fholi kha DSP wa Vhulwadze vhu sa fholi
Kha mumono wa nḓivho , ramaṱali o vhea ndeme ya masheleni .
Vharengi vha a tendelwa u humbela khwaṱhisedzo ya mbalo dzire kha mithara dzavho khathihi na vhuṅwe vhuṱanzi ha vhukuma fhedzi vha nga ḓi hwala vhuḓifhinduleli ha mbadelo nga murahu .
Muṱaṱisano wo vulelwa fhedzi matshudeni o ḓiṅwalisaho na Zwimiswa Zwa Akhademi zwa Afrika Tshipembe .
3 . Khomishini ya Ṱhuṱhuwedzo na Tsireledzo ya Pfanelo dza Zwitshavha zwa Mvelele , Vhurereli na Luambo
Vhunzhi ha khaedu dzine dza vha hone mishumoni yashu dze ra kona u dzi vhonolola ndi khaedu dzine dza tshimbilelana na zwo khakheaho zwa vhudzudzanyi hashu .
Vhadzulapo vha tea uṋewa mafhungo nga vhuḓalo nahone a re one nga ha tshumelo dza nnyi na nnyi dzine vha ḓo ṋekedzwa
Ṱhoḓea ya vhathu vha re na ndalukano u thusa mazhendedzi kana u tholiwa sa mazhendedzi i ḓo fhungudzwa kha milandu yeneyo .
Tsheo iyi i ḓo ya phanḓa kha u khwaṱhisa tshikhala tsha sisiṱeme ya vhulamukanyi hashu i tshi lwa na avho vha itaho dzikhakhathi kha vhana na vhafumakadzi .
Vhaṅwe vha vhana avha vho tshila tshifhinga tshilapfu vha dzhena na tshikolo .
Zwi ṋea vhatambi vhashu u ṱanea ḽifhasini hune ha ṱoḓea na tshenzhemo ine vha i ṱoḓa uri vha kone u tamba na zwiṅwe zwigwada zwa khwine kha dzhango ḽa Afrika na kha ḽifhasi .
Kha khamphani dza 962 , 47% yadzo ndi ya Mabindu maṱuku u ya kha a vhukati , 12% ndi ya mabindu mahulwane ( a re na mbuelo i fhiraho R41 miḽioni u ya kha R100 miḽioni ) ; ngeno 32% iya mabindu mahulwanesa ( R100 miḽioni na u fhira ) ; na 8% ya dzi songo ambaho tshikalo tsha mbuelo dzadzo .
Tshipikwa tsha heino mbekanyamushumo ndi u ita uri hu vhe na vhugudisi ha manese na vhashumi vha dziambuḽese , vhashumi vha mutakalo na vhashumi vha kha ndangulo ya zwa mutakalo , vhalangi na ṱhuṱhuwedzo ya zwa mutakalo , khathihi na u ṋetshedzwa ha dzibazari .
Vhathu vha vha dalelaho vha tshi bva kule kanzhi vha ḓa na mpho zwine zwa nga vhanga u sa lingana kha vhushaka vhukati ha masia mavhili .
Vha tsivhudzwa uri vha dzule vha tshi ṱolwa maṱo , naho maṱo a vho a tshi vhonala a si na thaidzo .
Vhalanguli vha masipala vha fanela u khwaṱhisedza uri vha dzhia maga o teaho u thoma u shumisa sisiṱeme dzi shumaho dza ndaulo ya tshinyalelo na u swikela vhuḓikumedzeli ha zwa masheleni kha maṅwe madzangano nga tshifhinga na nga u ya nga mulayo .
Vhubveledzi ( na u nwa ) hu nṱha vhukuma kha khethekanyo ya biya na zwipiriṱi , ngeno vhubveledzi ha veini ho fhimiwa .
Ndi zwa vhuṱhogwa u dzhiela nzhele uri ndeme ya ole i songo kunaho i bva kha mitengo u teaho u gonya kana wa si shanduke wa ole i songo kunaho .
Ṱhanganelo ya dzingu ya ngomu ya tshumelo dza vhuendi inga ḓisa zwikhala zwi vhonalaho kha thengiso kha vhaṋetshedzi vha tshumelo vha Afurika Tshipembe khathihi na vhubindudzi kha sekithara ya vhuendi dzinguni .
Zwifaredzi zwa u fhisela khazwo zwo itwaho nga matheriala ane a konḓelela kha mitale ya ekithinide ya tshiluḓi , sa zwi tevhelaho : a . Zwifaredzi zwa u fhisela khazwo zwine zwa vha na elementhe mbili dzi tevhelaho :
Muvhuso wa Vundu wa Gauteng wo ḓikumedzela kha mveledziso ya vhuvhusi vhu pfadzaho , vhuḓifhinduleli , vhukoni na nḓisedzo ya tshumelo .
Hezwi zwo tendela pfungavhuṋe dzo khwaṱhaho dza dzingu uri dzi bvelele na vharengi kha dzingu ḽo imaho ngauri vha tshi dzula vhe na " vhuluvha " kha vhuingahalwa hapo .
Ro ita hezwi nga u ḓivha , hafhu , uri Tshumelo ya Tshitshavha ndi mushumo wa lushaka .
Mbilahelo kha Vhulanguli itea u itwa nga muitakhumbelo kana muthu wa vhuraru hu saathu fhira maḓuvha a 180 o wana tsheo u bva kha tshiimiswa .
Bono ḽa musudzuluwo kha mushumo a ḽi ṋetshedzi fhedzi ṱhuṱhuwedzo ya matheriala fhedzi ḽi dzulela u engedza ṱhonifho na u vhona uri hu na u ḓithomela zwithu nahone hu na mushumo u takadzaho .
Idzi khumbulelo dza vhukati ha ṅwaha dzi ṱumanywa thwii kha dzisiḽini dza mugaganyagwama wa ṅwaha nahone dzi vusuludzwa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga nḓila ya u dzhia maḓuvha musi khumbelo yo itwa .
Tshikhala tsha u thoma tshi re khagala tshine nda tshi vhona ndi u khwiṋisa tshoṱhe kushumele lwashu kha tsireledzo .
Sisiṱeme ya Afrika Tshipembe i ṱanganedza izwi na u dzudzanya ṱhanganelo ya maitele a zwa ndaulo na zwa poḽotiki u khwaṱhisedza uri khetho dza ndambedzo tshi livhana na zwa ndemesa zwa muvhuso na u khwaṱhisedza nga huswa vhulavhelesi ha zwa poḽotiki .
Kha vha ḓidzhenise kha u lwa na vhufhura Vhufhura ndi thaidzo khulwane ine ya kwama mbuelo dza tshikimu tsha dzilafho .
Ndi khwaṱhisedza uri ndo wana thendelo ya vhukuma ya saina khonṱiraka iyi .
Radio ya tshitshavha , Radio ya Tshitshavha tsha Babathoni , i shumiswa sa dzomo ḽa Masipala u itela u tshimbidza na u vhulunga uri tshitshavha tshi ḓivhe nga ha thandela dzo fhambanaho na mbekanyamushumo dzine Masipala wa khou dzi tshimbidza .
Nyito ya u linga ya fomaḽa ya 2
Maṅwalwa a Bidi a do aseswa nga ḽithihi nga ḽithihi kha bammbiri ḽa u avhela maraga , nga muimeleli wa phanele o dzinginywaho u ya nga maitele a u asesa o sumbedzwaho afho nṱha .
Themo tsireledzo ḽi amba uri maga a a dzhiwa u itela u tsireledza nḓowetshumo dzapo kha u thomiwa nga mmbi dzisili .
Nga u angaredza , vhaṋetshedzi vha vhona uri " zwihumiswa " zwi itiswa nga u renga na u hoda hune ha si vhe havhuḓi khathihi na kulangele kwa murotho na vhuthathazwitzhili kune kwa si vhe kwavhuḓi , kanzhi kha zwifhaṱo zwa bindu .
( b ) tevhedza mithelo ya lushaka ;
A thi ṱoḓi tshithu na tshithihi .
Fhedzi , milangano iyi a i buli zwine vhukale ha tea u vha zwone .
Sia heḽi ḽa ngudo ḽi katela mutakalo wa matshilisano a vhathu , mutakalo wa vhuḓipfi , na vhushaka havho na vhaṅwe vhathu khathihi na vhupo , hu tshi katelwa ngomu na ndeme na mikhwa ( vhuvha / athitshudi / maime ) .
Mbekanyamushumo na mveledziso dza zwinozwino dza Mihasho dzo bviselwa khagala .
Mafhedziseloni , u itela u khwaṱhisedza mishumo yo teaho ya komiti ya muvhalelano , hu tea u dzhielwa nṱha luṅwalo lwa vhuimeleli lune lwa tea u sainiwa nga ṅwaha nga mudzulatshidulo wa komiti ya muvhalelano .
Tshipiḓa tshihulwane tsha mbuelo ya miṱa tshi shumiswa kha thundu , nga maanḓa thundu dzi sa lalami .
U amba nga tshenzhemo ya ene muṋe , tsumbo , u anetshela mafhungo .
Muhangarambo wa Tshiṱirathedzhi kha Vhukati ha Ṅwaha hu na tshikhala tsha vhupulani ha vhulapfu ha miṅwaha miṱanu , yo ḓilivhanya na sekele ya zwa dzikhetho dza zwa politiki , i ṱalutshedza sia ḽa tshiṱirathedzhi ḽa lushaka .
Phurogiremu ya Zwikili iyi i bva kha Ṱhanziela ya Lushaka kha
Kha vha lange u thomiwa ha kushumele ku vhuedziho kwa ndangulo na tshiṱirathedzhi tsha vhurangaphanḓa .
Tshumelo dza u ṱhaḓula dzi fanela u katela zwi tevhelaho :
Miholo na magavhelo
Mutengo wa khethekanyo ya ndaka iṅwe na iṅwe u katela mbadelo dzo kuvhanganywaho u thomani u itela u wana tshithu tsha ndaka , puḽanti na mbadelo dza zwishumiswa dzo kuvhanganywaho nga murahu dza u engedza , u wana tshiṅwe tshipiḓa tsha , kana u tshi lugisa .
Hezwi zwo ḓo swikisa kha u thomiwa ha mbekanyamushumo dza vhugudisamushumo dza " IORA Nelson Mandela ' Kha vha vhe Ifa " dzine dza khou lavhelelwa u rwelwa ṱari lwa tshiofisi nga Fulwana 2019 .
Pulane dza kushumisele kwa masheleni dza tshifhinga tsha vhukati dza mihasho ya lushaka na ya vunḓu dzi dzudzanywa ho sedzwa muhanga wa maraga na wa masheleni wa Muvhuso we wa sumbedziswa kha mugaganyagwama wo fhiraho .
Luṱa luswa lu ḓo ṋetshedza zwikhala zwa mishumo zwa miḽioni dza rathi nga 2019 .
Mveledziso ya Sisiṱeme ya Ndangulo ya Ndondolo ya Buroho .
Arali vha nga vhona hu tshi khou itea zwiṅwe , vha tea u zwi a mba , kha vha vhige vhutshinyi nga u lidzela Nomboro ya Shishi ya Lushaka ya u Lwisana na Vhutshinyi kha 0800 701 701 .
Nga ḽenelo ḓuvha ho vha hu bisimusi ya ndeme , sa izwi vhunzhi ha vhaaluwa vha tshi khou litshedzelwa , u tambudzwa na nḓivho yavho na vhukoni havho vhu tshi khou hangwiwa .
Khoso yo lavhelesa vhutsireledzi ha vhathu kha kuvhonele kwa vhupo , pfanelo dza vhathu , zwa mbambadzo na mulayo wa vhugevhenga .
Musaukanyo wa phambano u nga shumiswa sa tshipiḓa tsha kuitele kwa musaukanyo wa tshitaela u wana uri naa phambano ndi tshiwo tshithihi kana tshipiḓa tsha phetheni i dovhololaho na i elanaho .
Fhedzi u zwima idzo ndivho dza mulayo a zwi pfuki zwine u ya nga ndayotewa zwa vha zwo tendelwa .
Zwifanyiso zwo dzhiwa nga ṱhonifho ya Southern African Marketing Co. tshiṅwe hafhu , ri livhuha Vho Philip Clayton , Raikonomi Muhulwane , Standard Bank of South Africa , vhe vha ṋetshedza thuso ya nzudzanyo .
Kha riṋe mushumo uyu ho vha hu ngafhadzo ya ndeme ya uri mivhuso i re na tshihali tsha ṋuklia i ḓo fara nḓila ya nyambedzano nga u fulufhedzea nga maga a bveledzaho a elanaho na ṱhangulapfumo ya ṋuklia .
Zwi tshi tshimbilelana na nḓivhadzo dze ra ita nga tshifhinga tsha Muṱangano wa tshanduko ya kilima ya Tshaka dzo Ṱanganelaho COP17 , masheleni a R248 miḽioni a ḓo shumisiwa kha miṅwaha mivhili i ḓaho u shuma na zwa u kunakisa maḓi a esidi a bvaho migodini ngei Witwatersrand .
4.3 . Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo u ḓo ita Vhuṱhaṱhuvhi ha Lushaka ha Ṅwaha ha vhuṱanu ( ANA ) ṅwedzi uno wa Khubvumedzi 2015 kha u ṱola mvelaphanḓa ya mvelelo dza u guda kha u vhala na mbalo vhukati ha gireidi 1 u swika kha ya 9 .
Nyiledzo ya u tshimbila yo ṋea Afrika Tshipembe tshifhinga na tshikhala tsha u vhea maga o teaho kha sekithara dza mutakalo dza phuraivethe na dza nnyi na nnyi hu u itela u shumana na u engedzea hu sa tinyei ha u kavhiwa .
4.2 . Dziṅwe dza tswikelelo dzi katela tswikelo nga vhoṱhe ya pfunzo ya mutheo , u ṱanḓavhudzwa ha tswikelo kha pfunzo ya nṱha , tswikelo kha tshumelo dza mutakalo dza mahala kha sekhithara dza tshitshavha na u shuma ha mindende ya matshilisano .
Ndi dovha nda pfa ndo takala miraḓo i ṱhonifheaho , u ḓivhadza R20 biḽioni kha thikhedzo ya mithelo kha u vundiwa ha mithelo u ṱuṱuwedza vhubindudzi , u ṱanḓavhuwa na mvusuludzo kha sekithara ya zwa vhubveledzi .
Zwe zwa swikelelwa zwa vhuraru zwine zwa vha tsaukanyo ya nyimele zwi khou itiwa .
Arali vha wanala vho ita vhufhura , ri nga :
Khomishini ya Vhupulani ha Lushaka i ḓo bvisa Muvhigo wa Tsenguluso ya NDP .
U vula marifhi na phasela dzo redzhisiṱariwaho .
U dzhenelela u itela u kunga phurofeshinaḽa dzi re na zwikili kha sia ḽa mutakalo vha shumaho kha sekithara dza phuraivethe na avho vho ṱuwaho kha ḽa Afrika Tshipembe .
ṋomboro ya referentsi ya muthelo wa mutheli
Zwipikwa zwihulwane zwa ndeme u ya nga mbekanyamushumo dza u farwa zwa ndemesa a zwo ngo ḓivhadzwa zwavhuḓi .
A si vhorasantsi vhoṱhe vhane vha tendelana na vhuṱanzi vhu vhonalaho sa zwe zwa ṋetshedzwa kha bugu dza u vhala nnzhi na magazini a thero nga u ralo .
Nga tshikhala tsha miṅwaha ya fumi yo fhelaho u thomiwa ha lushaka luswa kha Baltic zwo dzhiiwa sa thaidzo i aluwaho .
Sesheni ine ya tshimbidzwa nga vhatshimbidzi vha CBP na miraḓo ya zwigwada zwa vhashumi .
Muthusi o vha sumbedza mofolane yo vhalaho , fhedzi Vho Nebo , vhane vha tou vha na zwiambaro zwine vha zwi ambara zwine mivhala yazwo ya fanelana zwavhuḓi , vha wana hu si na zwine zwa vha takadza .
Zwidodombedzwa zwa akhaunthu zwo ima nga nḓila hei :
Vhubindudzi hu re kah mbadelo dzi humiswaho murahu vhu elwa na zwezwo hu tshi khou shumiswa ngona yavhuḓi ya mbuelo .
Mvelelo dzo ḓi sendeka kha vhuvha ha u huvhala hu re hone .
Kha u ṱalutshedza tshithihi muthu u ṱalutshedza ḽifhasi nga u thoma vhuimo ha maimo a nṱha kha ḽifhasi .
U shumisa na u ṱola pulane ya ndondolo na u laṱa ndaka ya muhasho .
Kha vha fhedzise ngudo idzi na u ita thasululo dzi konadzeaho dza sekhethe dza thasululo iṅwe na iṅwe u itela uri i kone u fhaṱululwa hafhu nga zwipiḓa zwa vhukuma .
Thasululo yo dzinginywaho afha i tshimbila i tshi lwa na maitele a muvhuso wa ḽifhasi .
Mbuelo dza tshanduko dzi lavhelelwa u swikelelwa nga kha tshumiso ya mveledziso na pfukiselo ya thekhinoḽodzhi , mveledziso ya themamveledziso , thengiselano na u vhulunga , u vhulunga ha zwa matshilisano , na u sa nyeṱha na mbekanyamaitele dza nyaluwo nyangaredzi , mbekanyamushumo na thandela dza dzhango kana dza vhuphara ha dzingu .
Zwiṅwe hafhu , vho sumbedza u vha na lutendo lwa uri nyambedzano dza u isa phanḓa na nzudzanyo dza tshumisano kha masia a elanaho na zwa aviesheni dzi ḓo vhuedza mashango avho .
Nga dzi 30 Khubvumedzi 2014 , ho vha ho no ṋetshedzwa nnḓu dza ṱhanganyelo i fhiraho 50 000 kha khethekanyo ya sabusidi i swikeleleaho ya dzinnḓu .
Mutshelo wa Afrika Tshipembe u ḓivhelwa vho hafhu muḓifho wawo u no vhavhelela u sa khou vhambedzwa na muvhala wa maṱhakheni fhedzi na muthetshelo u si wa vhuḓi wa tshienge tsha Vhubvaḓuvha ha Asia .
Buḽoko dzo vhumbiwaho nga mbumbo dza netiweke dzapo dza bada dzi tea , arali zwi tshi konadzea , uri dzi tevhedze modeḽe u itela uri buḽoko khulwane dzi kone u fhelela kha phetheni ya buḽoko ṱhukhu dze dza itelwa vhaendangaṋayo .
Musi mushumi a tshi thoma u shuma hafhu , vhatholi vha tea u rumela muvhigo wa u vhuyela mushumoni na muvhigo wa mutakalo wa u fhedzisa kha tshikwama tsha ndiliso .
U itela nzimulo kha lutsinga alamaho , Roberts o shumisa ndingo dza ḽaborathori u ṋetshedza tshikalo tshi vhonalaho u bva kha vhushaka ho ḓitikaho zwihulwane nga musaukanyo wa mielo .
Nḓila yau wana masheleni a u badela zwikolodo yo sedziwa khathihi na u pima tshishumiswa tsho teaho tsha ṱola zwikolodo .
2.2 . Khabinethe i na fulufhelo ḽa uri vhuḓikumedzeli ho ḓivhadzwaho nga Minista Vho Mboweni hu ḓo vhea ikonomi yashu kha nḓila yo dziaho na i sa nyeṱhi , nga maanḓa arali muṅwe na muṅwe a ṱanganela na muvhuso kha u vhu shumisa .
Hezwi zwi nga itea musi vhadededzi vhoṱhe vha tshi pfesesa u kona u ḓivha na u tandulula zwi thivhelaho kana u thithisa u guda , vha dovha hafhu vha kona u pulanela nyimele dzo fhambanaho .
Kha dzitshakatshaka biofuels dzi dzhiiwa sa tshiimela tsha tshihaḓu tshi si na khaboni yo kalulaho .
Ndi ngazwo ri na mbekanyamushumo ya vhathu vha no dzula kha dzi nnḓu dza nga murahu , ngauri vhunzhi ha vhathu vhe vhari kha Mbalavhathu ya Afrika Tshipembe uri vha na bakethe , a vha na bakethe .
Tshi dovha tsha sumbedza bada dza u ḓisa tshumelo dzi nga itiwa u itela u swika kha mavhengele a renga phanḓa .
( b ) nthihi tsha raru tsha mbadelo ya tswikelelo ine ya badelwa sa diphosithi nga muhumbeli .
Vhuḓifhinduleli ha kushumele kwawo ho hweswa kha Mulangi Muhulu wa Muhasho wa zwa Maḓi ane a shuma sa muofisiri wa mbalelano .
Vhuvhudzisi vhu itea vhukati ha muṱoḓisisi na komiti ya thandela ( hune nthihi i hone ) na uri madzangano a zwi takalelaho kana vhathu avho vhavhili vha re na nḓivho nkene i elanaho na fhungo ḽine ḽa khou senguluswa .
Masheleni ane vha a wana sa zwe zwa sumbedziswa musi vha tshi ita khumbelo ya mundende a ḓo ita mutheo wa tsheo iyi .
8.2 . Ḽikumedzwa ḽi dovha ḽa ita khuwelelo ya u thoma nga u ṱavhanyedza khomishini ya ṱhoḓisiso ya dzitshaka yo imaho nga yoṱhe u itela u ṱoḓisisa mavharivhari oṱhe a u kandekanywa ha pfanelo dza vhathu .
Tshitzhili tsha H5N8 tshi ḓisa malwadze na u pfukela nga maanḓa , na u ita uri hu vhe na u fa ha tshivhalo tsha nṱha .
Miraḓo ya komiti i fanela u ita miṅwe mishumo ine ya vha yo bulwa kha ndaulo .
Nga u shumisana ro farana , sa tshitshavha tshi si na khethululo nga muvhala , khethululo nga mbeu , ri nga bveledza ifa ḽa Vho Madiba .
( b ) u tendiwa nga vhusimamilayo ha vunḓu .
Ṱhahelelo ya vhuṅwe vhukoni kha vhashumi vha zwino ndi khaedu kha nḓisedzo na ndeme ya tshumelo dza mutakalo .
Pulane dza Lushaka nga ha u Tambudzwa ha Vhalala , khathihi na tsumbanḓila dza lushaka nga ha ndangulo ya u tambudzwa muvhilini ha vhathu vha vhaaluwa , dzo thoma u shumiswa kha mavunḓu nahone dzi ḓo ṋea ngeletshedzo nga ha u tambudzwa u ya nga tshaka dzaho dzo fhambanaho .
Ro hulisea vhukuma u vha na mme awe fhano , Vho Mme Martha Mahlangu na muḓuhulu wavho Bathabile .
Ri ḓi sedza kha u ṋetshedza zwikhala zwa pfunzo zwi eḓanaho kha vhagudiswa vhoṱhe .
Ri khou isa phanḓa na u ṱuṱuwedza vhathu u bva kha masia oṱhe uri vha songo litsha u guda .
Ri ḓo engedza ḓivhashango ntswa kha khando dza thasululo dza bindu ḽashu ḽine ḽa vha hone , zwibveledzwa na tshumelo , na uri vhuvhili hazwo zwi sika na wana thasululo ntswa dza bindu , zwibveledzwa na tshumelo zwine zwi nga langea kha vhukoni hashu vhuhulwane .
- Tshandukiso ya ikonomi na tsiko ya mishumo
Nyito ya madzinazwao na madzina a ngelekanyo .
Matambwa aya a ombedzela mveledziso ya u dzhenela na uri a hu na muthu ane a vha nṱha ha tshitshavha .
Itshi ndi tshipiḓa tsha ndeme tsha bidi ya ikonomi sa izwi tshi tshi ḓo thusa vhapulani vha thandela uri vha thanyele uri mbadelo dzi fhambana hani hu na tshanduko kha khumbulelo dzi re hone .
Ho thoma u shumiswa u badela nga eḽekiṱhironiki nga Tshikwama u konisa u wanulusa ṱhirantsekisheni kana u dzhena hu na u fhambana musi u tshi dzudzwa tshifhingani mafhungo a mutholwa a tshi ṱanganedzwa u bva kha mutholi .
Mabambiri a u rekhoda maraga a vhukuma a re na betshe o kuvhanganywa na u rumelwa uri a dzheniswe nga thimu u bva kha Ndaulo ya Sisiṱeme .
Dzina ḽa mupfumbudzi wa u asesa o ḓiṅwalisaho
Mushumo u tevhelaho wa odithi ya nga ngomu wo fhedzwa nga tshifhinga tsha ṅwaha wa muvhalelano :
Vha vhone uri vho konou vha na tshifhinga tsha u ḓivhadza Komiti ya Wadi kha tshigwada tshiṅwe na tshiṅwe tshi re na dzangalelo na u ṋea zwidodombedzwa zwavho zwa vhukwamani .
Pfanelo kha luambo ndi u tou angaredza , zwi ambaho pfanelo dza zwitshavha .
Muhumbeli u ṱoḓa u sedzuluswa ha u pfufha o ḓi sendeka nga mitheo i tevhelaho :
1.1 . Khabinethe yo tendela u ṋetshedzwa ha Mulayotibe Phalamenndeni .
U ṱanganedzea na u bvelela ha thandela iṅwe na iṅwe zwo ḓitika nga thusedzo ya vhathu vhane vha ḓo vhuelwa nga thandela yeneyo .
Nyendo musi hu tshi pulanwa wadi
U topola thevhekano ya zwiwo na fhethuvhupo hune zwiwo zwa khou bvelela hone .
Hu tshi sedzwa luvhilo lwa muzika/ na u nanga ipfi nga nḓila yone
NSF nayo i ḓo ṱoḓa u tikedza mveledziso ya zwikili zwa mushumi , pfunzo na mbekanyamushumo dza vhugudisi vhu ṱanganedzeaho na ha vhunzani havhuḓi .
A ri litshi zwithu henefho , ri ḓo zwi sumbedzisa ; ri dovha ra lambedza na zwikolo zwenezwo , kereke dzo wanalaho kana nga iṅwe nḓila , dzine a dzi langiwi nga riṋe .
Vha khou ṱoḓa u ṱutshela thyeori dzi sa pfali , dzi sa vhonali dza vhulamukanyi kha sialala ḽa vhulamukanyi hu si na tshithu ( Eurocentric ) u ya kha u ṱalutshedza vhulamukanyi u ya nga ha tshenzhelo yavho ya nḓivho , sialala na zwithu zwa ndeme .
Olani mavhudzi .
Afha ndi zwine zwa vha sumbedza uri vha thomisa hani .
Ri tea u vha na sisiṱeme ya phakhedzhi ya u fhungudzwa mushumoni , hu si phakhedzhi ya ndiliso , zwi ḓo vhumba tshipiḓa tsha u pulana u itela u khwaṱhisedza .
Khathihi na vhuṱanzi ha zwithu zwi so ngo ḓaho ndi zwauri milandu yo itwaho nga tshifhinga tsha vhubindudzi ho angalalaho ha mishumo ya vhugevhenga , hu katelaho kha zwiṅwe , Vho Brooks , Mahmoud na Mason .
u pfukela kha u ṅwala ha u tou pomba ( muṅwalo wa u pomba )
1.3 Khabinethe i tikedza vhurangeli ho fhambanaho , hu tshi katelwa na u fhungudzwa ha mulayotibe wa muholo wa sekhithara ya tshitshavha , u itela u engedzedza u vhulunga na u khwaṱhisa masheleni a muvhuso .
Afurika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u kunda ṱhanganelo ya dzingu yo ṱanḓavhuwaho nga kha Mbumbano ya Maitele a Tshipembe ha Afurika , SADC na Vhupo ha Mbambadzo ha Mahala ha Masia Mararu hu katelaho Vhubvaḓuvha na Tshipembe ha Afurika .
Nḓowetshumo ya veini yo dzhena kha maraga wa ḽifhasi musi hu khou vha na tshanduko khulwane kha mveledziso na tshumiso .
rekhodo dza muthu dzi re kha muhasho wa muvhuso kana tshiimiswa tsha nnyi na nnyi
( ii ) mushumo wa u tandulula khanedzano dzine dza vha hone .
Komiti ya u konanywa i ḓo vhumbwa nga vhaimeli vha tevhelaho u bva kha madzingu a vhupo ha Afrika :
Thaidzo yo vha ya uri , nga mulandu wa u shayea ha zwidodombedzwa zwo dzudzanyeaho , vhaṅwe vha vhaofisiri nga ngomu tshitediamu , hu tshi katelwa malogwane na vhaofisiri vhahulwane vha bola ya milenzhe , vho vha vha sa khou ḓivha nga ha zwe zwa vha zwi tshi khou itea nga nnḓa ha tshitediamu .
Ndavhelelo dza mugaganyagwama hoyu wo dzudzanyululwaho adzi bviseli khagala kana u ṋea nḓila ire khagala kha heyi nyimele .
U ṱavhanyedzisa nyaluwo ya ekonomi na u shandukisa ekonomi u itela u bveledza mishumo kwayo na mbuelo dzi londoleaho .
Tshishumiswa tsha 2 A ya IDP : Zwebuledzwa zwa masipala nga huswi zwa zwi no vhuyedza na zwivhuya zwa vhupo na kuvhetshele zwi bvaho kha mabammbiri a data a CBP a vhupo na kuvhtshele ( Tshiwo tsha 13 )
Begeni yaṋu ya tshikolo hu na mini ?
Tshithihi , sa zwe tsha dzhielwa nṱha , ndi tsha uri mbekanyamaitele na u dzhia tsheo ya tshiofisi kanzhi zwi a kundelwa u dzhia nṱha vhukuma zwa u hanedza hu konadzeaho a nḓila dzine zwa nga lwiwa nazwo .
U itela u khwinisa tshileme tsha vhuṱoḓisisi zwaho na ho khetheaho kha SAPS , ri khou thoma Yunivesithi ya Vhufogisi ha Vhugevhenga ngei Hammanskraal .
4.72 Ndivho khulwane i nga ndi ya u iledza u vhaisa vhathu zwine zwa vhangwa nga vhuloi .
U engedza u swikelela tshumelo
Feme idzi dzi ḓisa u hwala hu si vhukoni ha ndangulo fhedzi na thekhinoḽodzhi fhedzi na vhuimo ha zwikolodo na vhukoni ha u lambedza zwi vhulungwaho .
Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afrika Tshipembe i amba zwauri ndaulo ya nnyi na nnyi I tea u langwa nga u tevhedzwa ha ndeme na milayo i tevhelaho :
4.4 . App ntswa i tendela vhadzulapo vha tshi kwamana na vhaofisiri vha vhonaho uri mulayo u a tevhedzwa lu vhuedzaho nga u ṋetshedza ngeletshedzo vha songo ḓi amba dzina , u wana tshiṱitshi tsha mapholisa tsha tsinisa na zwiimiswa , na u tendela mupondwa wa vhutshinyi u rumela milaedza nga u ṱavhanya musi hu na zwa shishi .
Muthu muṅwe na muṅwe ane a nga vhanga uri mushumo wa maṅwalwa kana muzika u ṱanwe fhethu ha nnyi na nnyi a tshi zwi ḓivha uri mushumo u na nzivhanyedziso nahone u ṱanwa uho hu vha u pfuka mulayo wa nzivhanyedziso , u ḓo vhonwa mulandu .
Mushumo wa Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso kha u tikedza zwilinganyo na u lavhelesa maitele a u galatsha zwi tea u khwaṱhisedzwa .
Mbadelo dzine dza nga dzenedzo dzi nga angaredzwa nga fhasi ha mbadelo dza thandela .
PMBs dzi kwama thaṱhuvho hu si na ndavha uri nyimele iyo vho i wana hani .
Mulilo ndi tshithu tsha khombo vhukuma kha nnḓu iṅwe na iṅwe , nga maanḓa khishini .
1.2 . Khabinethe i ṱanganedza masia e ha vha na mvelaphanḓa kha zwipikwa zwo tiwaho lwa tshifhinga tshine tsha khou sedzuluswa .
Zwishumiswa ( Zwa dzilafho na muaro )
Nzivhanyedziso kha mbekanyamushumo yo hwalaho dzi siginaḽa dzi ṋea pfanelo dzo livhaho dza u ita , kana u tendela , khovhekanyo yo livhaho na i so ngo livhaho dza siginaḽa idzo nga u kovhela huṅwe na huṅwe tshitshavha nga u angaredza kana tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha Riphabuḽiki .
Khethekanyo ya asima
Vha nga dzhia zwiṱirathedzhi zwavhuḓi zwavho vha zwi shumisa uri vha vhuelwe .
" Ndi vha ṱuṱuwedza uri vha ṱavhanyise zwa u humiselwa ha mavu murahu kha vhathu vha Afurika vha si naho mavu .
Fhedzi , muṅwe mutshini wa pharamithasi dza tshishumiswa dzi a ṋetshedzwa kha yunitsi dza sialala dzadzo , dzine a dzi SI .
Ro ḓikumedzela u shuma na vhaṅwe vhalambedzi vhane vha vha na dzangalelo u fhaṱa hafhu Hope in Christ Home , uri muhumbulo wavho na wa avho vho lovhaho navho u ḓo dzula u ṱhuṱhuwedzo kha riṋe zwoṱhe uri ri ite zwivhuya .
Data ya muthelo kha zwa u salela yo ṋekedza muelo wa u vhona u khwaṱha sa Tsumbakushumele ya Ndeme kha nḓisedzo ya tshumelo ya tshihaḓu .
8.1 . Khabinethe yo ṱanganedza khanḓiso ya Mulayotibe wa Thengo nga Muvhuso u itela u wana mahumbulwa nga tshitshavha .
Hu ḓo vha vhuḓifhinduleli ha rathandela wa konṱiraka , kha nyimele ine iṅwe thandela ya ṱanganedzwa , u dzhia vhuḓifhinduleli hoṱhe na khwalo zwa uri thandela iṅwe i tevhedza kha masia oṱhe na zwitandadi na ṱhoḓea zwa mutholi .
1.18. Khabinethe yo ṱanganedza vhuḓikumedzeli nga Muvhuso wa Canada wa u shumisana na Afrika Tshipembe kha ndango ya mikaṋo .
Tswikelelo kha vhukoni vhune ha anzela u wanala kha mabindu mahulwane
Ḽiṱaluli ndi ipfi ḽine ḽa ṱalutshedza dzina kana ḽisala .
U vha wo anḓadzeaho kha mutsho , nga maanḓa ḓuvha kana murotho wo kalulaho zwi nga u vhaisa .
Hoyu ndi modeḽe une wa nga gudwa khawo kha u shandukisa dziṅwe sekithara .
Zwi khagala uri Maanḓalanga a Zwikambi a Lushaka a zwi na vhukoni ho eḓanaho zwa zwino u thoma shumiswa thendelano nga vhuḓalo .
Honeha , u konḓelela hu tea u ḓivhonadza , sa i zwi u konḓa ha ṋetshedzo nḓevhe i pfaho i songo shanduka .
Khophi iṅwe na iṅwe ya ndayotewa i tea u sainwa nga muṅwaleli na mudzula tshidulo wa dzangano , sa khophi dza vhukuma .
Phetho ya Khoro I no ṱanganedza fiḽosofi i no langa CBP na uri masipala o ḓiimisela u fusha ṱhoḓea dze dza bulwa afha fhasi ;
Fhasi ho vha ho ḓala vhuṱala dza marimba a re na fuḽauru .
( a ) hayo mafhungo a tshi nga langulwa nga nḓila yo dziaho henefho ; na
Hezwi zwo kalula u fhira mvelelo dza GDP dze dza vha dzo lavhelelwa dzine dza vha fhasisa kha dza Tsedzuluso hafhu ya Mugaganyagwama wa 2017 , ye ya anganyela nyaluwo ya GDP ya 2017 nga 1,3% .
2.5 . Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza tsheo ya Khomishini ya zwa Miṱaṱisano u lavhelesa tshoṱhe mitengo ya zwiḽiwa zwa vhuṱhogwa , nga maanḓa ṋetshedzo ya uri mabindu a tea u imelela zwa u gonyisa ha mitengo .
Ndima ya 1 Vhudavhidzani na Mishumo ye Komiti dza Wadi dza ṋewa yone
Tshipiḓa tsha ndaka tsho shumiswa sa ofisi u bva he Vho Brooks vha ita hone bindu ḽavho .
Zwiṅwe zwithu zwa u fembedza
I dovha ya ṋetshedza Puḽatifomo ya Vhusevhi Ha Bindu o ṱanganelaho hoṱhe kha ḽevele ya vhukati na ya mavundu a dovha a shuma sa fhethu ha u vhea data ya zwa masheleni .
Mihasho ya muvhuso yo fhambanaho i dovha hafhu ya ṱuṱuwedza nḓisedzo ya tshumelo ya masipala nga kha vhuimo ha mphomali na mitikedzo .
Arali khumbelo yavho ya ṱanganedzwa , zwikabi zwavho zwi ḓo iswa kha nnḓu ya u paka zwa zwa Vhulimi u bvisa vha fanela u ya vha fha muingameli ṱhanziela yavho na u pakulula zwikambi zwavho kha shifaringa tshifari .
Hafhu , tshithu tshihulwane tshe tsha sedzwa ndi khaedu ya u kuvhangana na ṱhoḓea ya nyaluwo i re kha themamveledziso ya dzibada Gauteng .
U engedzea ha mbadelo dza muthelo ho vhanga uri hu sudzuluswe u vhulunga u bva kha zwa mabindu u ya kha sekhithara ya nnyi na nnyi , hu na tshanduko ṱhukhuṱhukhu kha u vhulunga hoṱhe .
Ṅwalani madzina vhukuma a vhathu na a fhethu .
U ṱanganywa ha tsengedzo dza thengiselano ya mashangoḓavha ha miraḓo muhumbulo u wa u dzi shumisa kha u tikedzana nga zwifhinga zwa khakhathi dza ndinganyo ya dzimbadelo kana kharentsi .
U kona u topola vhushaka ha mibvumo ya maḽeḓere kha vhunzhi ha mibvumo yoṱhe ya ḽeḓere ḽithihi .
Kanzhi , vha nga si swikelele zwishumiswa kana vhugudisi , kana na tshifhinga tsha u ita nḓowenḓowe dza zwikili .
Tshumelo idzi dza mutheo dzi katela vhukhudo , pfunzo , mutakalo , vhuendi na mavu na tsireledzo ya zwiḽiwa .
Ndambavhuḓifhinduleli : Nga tshfhinga tshine ha ḓo vha na khuḓano vhukati ha iyi Nyendedzi na Maitele a u Tandulula Khanedzano a GEMS o ṱanganedzwaho nga Bodo ya Dzithirasitii ya GEMS , Maitele a u Tandulula Khanedzano a GEMS a ḓo vha one ane a ḓo dzhielwa nṱha nahone a ḓo shumiswa .
Musi vhafariwa vha saathu vhewa fhethu ho khethekanywaho , tsenguluso yo fhelelaho i tea u itwa zwi tshi kwama nyimele yavho ya muhumbulo .
